comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deat non habebit: qui ꝓfecto cũ aliis
scĩs ad numerum iudicum se ꝑtinere
demonstrat. cum dicit nescitis quia an-¬
gelos iudicabimus: de ipsis quoq iu¬
dicandis in hoc numero duodenario
similis causa est. Non enim quia dic̃¬
tum est iudicantes duodecim trib
isrł: trib leui quȩ tercia decima est.
ab eis uidicanda non erit. Aut solum
illum popłm non etiam gentes cȩteras
iudicabunt. Quod autẽ ait. in regene¬
ratione. pro culdubio mortuoꝵ resur¬
rectionem. nomine uoluit regeneratio¬
nis intelligi. Sic enim caro nr̃a regene¬
rabitur ꝑ incorruptionem: quẽ admodũ
est anima nr̃a regenerata ꝑ fidem. Ec¬

Expanded text:
deat non habebit; qui profecto cum aliis deat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regenerationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem ad modum est anima nostra regenerata per fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ hominis in sede maiestatis
suȩ: sedebitis & uos super
sedes duodecim. iudican¬
tes duodecim trib isrł.
Hic discimus cum suis discipłis iudica¬
turum ũm. Unde & alibi iudeis dix¬
it. Si gͦ ego in beelrebub eicio demo-¬
nia: filii ur̃i inquo eiciunt: Ideo ipsi
iudices erunt ur̃i. Nec qm̃ suꝑ duodec̃i
sedes sessuros ẽẽ ait. duodecim solos ho-¬
mines cum illo iudicaturos putare de-¬
bemus. Duodenario quippe numero
uniuersa quȩd̃a significata ẽ iudican¬
tium multitudo. ꝓpter duas partes
numeri septenarii: quo significatur
plerumq uniuersitas. Quȩ duȩ partes
id est tria. & quatuor altera ꝑ alteram
partem multiplicate: duodecim faciunt.
Nam & quatuor ter. & tria quater. du¬
odecim sunt. Et si qua alia huius duo
uenarii numeri quȩ adhoc ualeat ra¬
tio repperitur. Alioquin qm̃ in locũ
iudȩ traditoris apłm mathiam legumꝰ
ordinatum: apłs paulus qui plus oĩb
illis laborauit. ubi ad iudicandum se¬

Expanded text:
nis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israel. Hic discimus cum suis discipulis iudicaturum Iesum. Unde et alibi Iudaeis dixit: Si ego in Beelzebub eicio daemonia, filii uestri in quo eiciunt? Ideo ipsi iudices erunt uestri. Nesedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo judicaturos putare deberemus: duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas; quae duae partes, id est, tria et quatuor, altera per alteram partem multiplicatae duodecim faciunt. Nam et quatuor ter et tria quater duoddenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum se
Abbreviated transcription (Latin):
ces montis moria in quib syloa flu¬
it : non semel legimus. Hȩc uallis
& parui campi planities irrigua
erat & nemorosa plenaq deliciis. &
lucus in ea ydolo consecratus. In tantã
ut deserta templi uicinia ibi hostias¬
immolaret: & rigorem religionis deli¬
ciȩ uincerent. filiosq suos incenderent
dȩmoni uel iniciarent: & appellabat᷑
locus ipse gehennon id est uallis filioꝵ
ennon. Hoc regum uolumen & paraly¬
pomenon. & hieremias scribunt plenis¬
sime. Et comminatur se ds locum ipsũ
impleturum cadauerib mortuoꝵ: ut
nequaquam uocetur locus thofet & ba¬
al: sed uocetur poliandrium id est tu¬
mulus mortuoꝵ. futura gͦ supplicia &
pene ꝑpetuȩ quib peccatores crucian¬
di sunt: huius loci uocabulo denotant᷑.
Dupplicem autẽ ẽẽ gehennam nimii
ignis & frigoris: in iob plenissime legimͦ.¬

Expanded text:
ces montis Moria, in quibus Siloe fluces montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam ut deserta templi immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legim
Abbreviated transcription (Latin):
N presenti sclło multoꝵ uitia nesciunt᷑:
manifesta faciet consilia cordium. Q
est sensus. Nolite timere ꝑsecutoꝵ seui¬
tiam. & blasphemantium rabiem:.
quia ueniet dies iudicii. in quo &
ur̃a uirtus & eoꝵ nequitia demon¬
strabitur. Quod dico uobis intene¬
bris. dicite in lumine: & quod in
aure audistis. p̾dicate suꝑ tecta. Quod
audistis in mysterio. aꝑtius p̃dicate:
quod didicistis abscondite. publice lo¬
quimini. Quod uos erudiui in par-¬
uulo uideȩ loco: in uniu̾sis urbib
& in toto mundo audacter dicite.
re. Si qui corpus occidunt. animam
non possunt occidere: gͦ anima inui¬
sibilis. & incorporalis est. Scd̃m cras¬
siorem dico nr̃i corporis substantiã.
uel eo certe tempore punietur. &
supplicia sentiet. quando pristinũ
corpus receperit: ut cum quo pecca-
inueterib libris non inuenitur : sed
primum a saluatore ponitur. Queramͦ
gͦ quȩ sit sermonis huius occasio. Ido¬
lum baal fuisse iuxta hierłm ad radi¬

Expanded text:
n praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. absconse, publice loquimini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter edicite re. Si qui corpus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccaviin veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radi
Abbreviated transcription (Latin):
sermo dominicus. & sequentia pendert
ex priorib. Prudens lector caue semꝑ
suꝑsticiosam intelligentiam. ut non
tuo sensui attemꝑes scͥpturas. sed scͥp¬
turis iungas sensum tuum. & intel¬
ligas quid sequat᷑. Supradixerat. no
lite timere eos qui occidunt corpus.
animam autem non possunt occidere:
nunc loquitur consequenter. Non ne
duo passeres asse ueneunt. & unus ex
illis non cadet suꝑ terram sine patre
ur̃o. Et est sensus. Si parua anima¬
lia & uilia absq do auctore non de-¬
cidunt. & in om̃ĩb est ꝓuidentia. &
quȩ in his ꝑitura sunt sine di uolun¬
tate non pereunt. uos qui ȩterni es¬
tis non debetis timere quod absq d̃i
uiuatis ꝓuidentia. Iste sensus & supra
dictus est. Respicite uolatilia cęli: qͣm
non serunt neq metunt. neq congre-¬
gant in horrea sua. & pader ur̃ celestis
pascit illa. Nonne uos magis pluris estis
illis: Ac deinceps. Considerate lilia agͥ¬
quomodo crescunt & reliqua. Si autẽ

Expanded text:
sermo Dominicus, et consequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixelite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: nunc loquitur consequenter, Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coelestis pascit illa. Nonne vos pluris estis illis? Ac deinceps: Considerate lilia agquomodo crescunt, et reliqua. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
ibi filius dĩ in terram descendit. & homi¬
nes scĩ ad celos ascendunt. Iudas confitens
uel głificans interp̾tatur : & significat
illum qui in euangłio dixit. Confiteor tͥ dñe
d̾s in scĩs suis. hoc est. xp̃c in membris suis.
P hares diuisio siue diuisit: demonstrat eũ
qui in euangłio dicit. Cum uenerit filiꝰ
hominis in maiestate sua. & om̃s angłi cũ
eo: tunc sedebit suꝑ sedem maiestatis suȩ.

Expanded text:
ibi Filius Dei in terram descendit, et homiibi Filius Dei in terram descendit, et homines sancti ad coelum ascendunt. Judas confitens, vel glorificans, interpretatur, et significat illum qui in Evangelio dixit: Confiteor tibi, PaDeus in sanctis suis , hoc est, Christus in membris suis. Phares, divisio, sive divisit, demonstrat eum qui in Evangelico dicit: Cum venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo, t
Abbreviated transcription (Latin):
popło. Et ipsa ueritas discipłis suis ait. Ite¬
rum uidebo uos & gaudebit cor uestru.
& gaudiũ urũm nemo tollet a uob̾. Eitẽ. Retite ĩqͥt
& accipietis: ut gaudium ur̃m sit ple¬
num. Quomodo uero actib suis ysa ac sig¬
nificet . xp̃m longum est ꝑ totum enume¬
rare: cum pene om̃s actus eiꝰ quos scͥpt᷑a
narrat. conueniant mysterio ad xꝑmẽ
ut est illud quod mactandus ipse ad ar̃a
typo ęccł̃iȩ rebeccam duxit uxorem quȩ
mi fontem parit duos popłos. Iacob qui
interp̃tatur supplantator uel supplantans:
significat eũ de quo dicit psalmista. Sup¬
plantasti om̃s insurgentes in me subtꝰ me.
Hic quidem in erectione & uncꝰtione lapi¬
dis & in somnĩo suo significat passionem
xp̃i & resurrectionem eiꝰ. quem unxit d̾s
oleo leticiȩ p̃participib suis. Bethel qͥppe
quȩ uere est domꝰ d̃i. quia dom est panis
qui de cęlo descendit: & porta cȩli quia

Expanded text:
populo . Et ipsa Veritas suis discipulis aitpopulo . Et ipsa Veritas suis discipulis aitt cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Et item: Petite, inquit, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . Quomodo vero actibus suis Isaac significet Christum, longum est per totum enumerare, cum pene omnes actus ejus, quos Scriptura narrat, conveniant mysterio ad Christum, ut est illud, quo mactandus ipse ad aram typo Ecclesiae Rebeccam duxit uxorem, quae mi fontem duos parit populos. Jacob, qui interpretatur superplantator, vel supplantans, significat eum de quo dicit Psalmista: Supplantasti omnes insurgentes in me, subtus me . Hic quidem in erectione et unctione lapidis, et in somnio suo significat passionem Christi et resurrectionem ejus, quem unxit Deus oleo laetitiae prae participibus suis. Bethel quippe, quae vere est domus Dei, quia domus est panis, qui de coelo descendit , et porta coeli, quia
Abbreviated transcription (Latin):
longeuum & uoluntas dñi in manu eiꝰ
diriget᷑. Et item. Tu inquit dñe pater
nrͣ. redemptor nr̃. a scło nom̃ tuum.
Abraham nesciuit nos. isrł ignorauit
nos. Quomodo autẽ abraham actu sig-¬
nauerit saluatorem. testat᷑ illud quod
dnĩ p̃cepto exiuit de terra sua. & de cog¬
natione sua: ut apud exteros locuple-¬
taretur & ee̾t in gentem magnã. Quod
nune cernimus ueraciter impletum. cũ
pỹpollet ut uidemus in popłis gentium.
Et illud qđ abraham cum trecentis decẽ
& octo uernaculis suis quinq reges de¬
bellauit. ac loth lib̾auit: quid aliud
significat quam quod nos xp̃c ꝑ crucem¬
⁊ quam exprimit. tay. litt̾a trecentos nu
mero continens a dñatu carnalis sensus
qui nos antea uariis uitiis captiuos ex¬
suꝑauerat liberauit. Isaac quoq qui in¬
terp̃tatur risus uel gaudium. significat
illum de quo dixit ad pastores angłs. Annun¬
tio uobis gaudium magnum quod erit oĩ

Expanded text:
longaevum, et voluntas Domini in manu ejus longaevum, et voluntas Domini in manu ejus dirigetur ; et item cum inquit: Domine Pater noster, et Redemptor noster, a saeculo nomen tuum. Abraham nescivit nos, et Israel ignoravit nos . Quomodo autem Abraham actu significaverit Salvatorem, testatur illud quod Domini praecepto exivit de terra sua et de cognatione sua , ut apud exteros locupletaretur, et esset in gentem magnam, quod nunc cernimus veraciter impletum, cum praepollet, ut videmus, in populis gentium . Et illud quod Abraham cum trecentis decem et octo vernaculis suis quatuor reges debellavit, ac Lot liberavit, quid aliud significat, quam quod nos Christus per crucem, quam exprimit tau littera, trecentenarium numerum continens, a dominatu carnalis sensus, qui nos antea variis vitiis captivatos exsuperaverat, liberavit? Isaac quoque, qui interpretatur risus, vel gaudium, significat illum de quo dixit ad pastores angelus: Annuntio vobis gaudium magnum, quod erit omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunctus. Hic sectatoꝵ suoꝵ popłos. & uni¬
uersam ꝑ totum mundum sui nominis
gentem: ex ueri xp̃i uocabulo appellari
fecit ꝑhenni nomine xp̃ianos. Notandum
autem qđ ipsi ꝓ genitores xp̃i qui in genea¬
logia eius annumerati sunt. non sine gran¬
di misterio ab euangłista assumunt᷑. maxi¬
ne cum apłs dicat omnia infigura contin¬
gebant illis. Sed sicut humanam natiui¬
tatem xp̃i p̾cesserant tempore: ita qͦq
testimonium illi dabant ex p̃figuratione.
Nam nullus eoꝵ est qui non aut nomine
aut actu incarnationem xp̃i sign̾ific&.
& ipsum eẽ demonstrat: qui in patͥarchis
prefiguratꝰ. & in ꝓpħ̃is ꝓmissus. atq iNs
apłis p̾dicatꝰ est. Igit᷑ abraham qui inter¬
popłm. quẽ significat hoc nomine: nisi
illum de quo sibi ita ꝓmissum est. In se-¬
mine inquit tuo benedicent᷑ om̃s cogna¬
tiones terre: & ysaias ait. Si posuerit
ꝓ peccato animam suam. uidebunͣt sem̃.

Expanded text:
perunctus. Hic sectatorum suorum populos, et uniperunctus. Hic sectatorum suorum populos, et universam per totum mundum sui nominis gentem, ex veri Christi vocabulo appellari fecit perenni nomine Christianos . Notandum autem quod ipsi progenitores Christi, qui in genealogia ejus adnumerati sunt, non sine grandi mysterio ab evangelista assumuntur, maxime cum Apostolus dicat: Omnia in figura contingebant illis , sed sicut humanam nativitatem Christi praecesserant tempore, ita quoque testimonium illi dabant ex praefiguratione. Nam nullus eorum est, qui non aut nomine, aut actu incarnationem Christi significet, et ipsum esse demonstret, qui in patriarchis praefiguratus, et in prophetis promissus, atque in apostolis praedicatus est. Igitur Abraham, qui interpopulum, quem significat hoc nomine, nisi illum de quo ipsi ita promissum est: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes cogitationes terrae? Et Isaias ait: Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen
Abbreviated transcription (Latin):
dauid alio in loco tale aliquid archanis
signat eloquiis tanquam ex ꝑsona patͥs
de filio ꝓnuntiantis. De uentre inquit
ante luciferum genui te. Iurauit dñs &
non penitebit eum: tu es sacerdos ui
ȩternum scđm ordinem melchisedech.
Hic autem melchisedech in diuinis uo¬
luminib sacerdos fuisse dĩ summi re-¬
fertur: sed non qui oleo cõmuni ꝑunctꝰ
sit. neq qui ex successione generis susciꝑet
sacerdotium sicut apud hebreos fieri mos
erat. Et id̾o scd̃m ordinem ipsius sacerdos
futurus. dicit᷑ xp̃c: qui non olei liquore.
sed uirtute celesti xp̃c consecretur. Ido
deniq cum multi ante apud hebreos oleo
in hoc ipsum sollempniter consecrato un¬
etiam pontifices ꝑ hoc fuerint instituti:
nullus tamen ipsoꝵ uel genti. uel disci-¬
pulis aut sectatorib ex suo uocabulo no¬
men dare potuit. & appellare discipłos
xp̃ianos: nisi hic solus qui uerus est xp̃c.
& non oleo humano. sed paterno ẽ sp̃u

Expanded text:
David alio in loco tale aliquid arcanis David alio in loco tale aliquid arcanis signat eloquiis, tanquam ex persona Patris de Filio pronuntiantis: De ventre, inquit, ante Luciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic autem Melchisedech in divinis voluminibus sacerdos fuisse Dei summi refertur , sed qui non oleo communi perunctus sit, neque qui ex successione generis susceperit sacerdotium, sicut apud Hebraeos fieri mos erat; et ideo secundum ordinem ipsius sacerdos futurus dicitur Christus, qui non olei liquore, sed virtute coelestis Spiritus consecretur. Idcirco denique cum multi ante, apud Hebraeos oleo in hoc ipsum solemniter consecrato unetiam pontifices, per hoc fuerint instituti, nullus tamen ipsorum vel genti, vel discipulis aut sectatoribus ex suo vocabulo nomen dare potuit, et appellare discipulos Christianos, nisi hic solus, qui verus est Christus et non oleo humano, sed paterno Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
sita asslimit unguenta. sed nouo ac singl̃a¬
ri dono paterno sp̃u infusus. & unctus.
xp̃c efficitur: sicut multis ante scłis de
sum. Nec solum ysaias diuinis hȩc p̃dixit
oraculis. sed & dauid similiter inspiratus
destat᷑ de xp̃o: dicens ad ipsum. Sedes tua
d̾̃s in scłm scł̃i: uirga ȩquitatis uirga reg-¬
ni tui. Dilexisti iusticiam & odisti iniqͥ¬
tatem: ꝓpterea unxit te d̾s d̾s tuus oleo
leticie p̾re participib tuis. In quib uer-¬
bis pͥmo quidem eum eiudenter dm desi¬
gnat: scdo uero ꝑ equitatis uirgã sceptr̃u
in eo regale commemorat. Post uero etiam
qualiter. xp̃c effectus sit indicat dicens.
qđ unctus sit d̾s a deo. non oleo cõmuni
sed oleo leticiȩ: nec sicut participes sui.
id est illi qui in imagine p̾cesserunt. sed
p̃participib suis. Oleo uero leticiȩ in
sacris uoluminib intellectu mystico sp̃s
sc̃s designat᷑. Sed & de pontificatu eiꝰdem.

Expanded text:
sita sumit unguenta, sed novo ac singulasita sumit unguenta, sed novo ac singulari modo paterno Spiritu infusus, et unctus Christus efficitur, sicut multis ante saeculis sum . Nec solus Isaias haec divinis praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens ad ipsum Christum: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui: dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea te unxit Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . In quibus verbis primo quidem eum evidenter Deum designat. Secundo vero, per aequitatis virgam, sceptrum in eo regale commemorat; post vero etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus sit Deus a Deo, non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec sicut participes sui, id est, illi qui in imagine praecesserunt, sed prae participibus suis. Oleo vero laetitiae in sacris voluminibus intellectu mystico Spiritus sanctus designatur. Sed et de pontificatu ejus idem
Abbreviated transcription (Latin):
posuit melchi. quia fortasse uel codex
ipsius sic habuit. uel historia in qua hȩc
didicerat eundem mathat repperit dino¬
mium. Uirum mariȩ. Cum uirum au¬
dieris. suspicio tͥ non subeat nuptiarum:
sed recordare consuetudinis scͥpturarum.
quod sponse uocent᷑ uxores. De qua natꝰ
est ũc qui uocatur . Pulchre non de qͥb
sed de qua posuit. ut de sola uirgine. sine
semine maritali natum demonstraret.
ante conceptum eius ab angło nomina-¬
tum est. deinde conuenienter aptatur
duo nomina mystica conuenerunt. dis¬
tingueretur a cȩteris qui in figura eiꝰ
hisdem nominib sed diuisim nuncupa¬
ti p̃cesserunt. Uerum illi qm̃ ad breue
tempus uitȩ huius xp̃i appellabant᷑:
ad solam ueri xp̃i imaginem conseruan¬
dam. quamuis compositione quadam
mystica consecrati olei tamen huius qͥ
inter nos haberi solet materiali liquo
de cęlis uenerat & cui omia quȩ p̃cedebant
gesta fuerant. xp̃c non humanis opib que¬

Expanded text:
posuit Melchi, quia fortasse vel codex posuit Melchi, quia fortasse vel codex illius sic habuit, vel historia in qua haec didicerat eumdem Matthat reperit binominem. Virum Mariae. Cum virum audieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum, sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsae vocentur uxores. De qua natus est Jesus, qui vocatur Christus. Pulchre non de quibus, sed de qua, posuit, ut de sola virgine, sine semine maritali, natum demonstraret. ante conceptum ejus ab angelo nominatum est . Deinde convenienter aptatur, duo nomina mystica convenerunt, distingueretur a caeteris, qui in figura ejus iisdem nominibus sed divisim nuncupati praecesserunt. Verum illi quoniam ad breve tempus vitae hujus, christi appellabantur, ad solam veri Christi imaginem conservandam, quamvis compositione quadam mystica consecrati olei, tamen hujus quae inter nos haberi solet materiae liquorede coelis venerat, et cui omnia quae praecedebant gesta fuerunt, Christus non humanis opibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
integra inuenitur generatio & eam quã
maths enumerat dicens. iacob autẽ genu¬
it ioseph: & ea quã lucas competenti ob¬
seruatione designat dicens. qui putabat᷑
esse filius iosepħ qui fuit heli. Qui & ipse
subsonante eadem distinctione heli filiꝰ¬
esse putabatur. qui fuerat mathat. quia
legalem hanc successionem quȩ uelut
adoptione quadam erga defunctos exis¬
tat. magisquam germinis ueritatem
competenti satis ꝑ hoc designauit indi¬
cio obseruans euangłista ne omnino u
huiuscemodi successionib genuisse aliꝗͤ
nominaret: ꝑ quod digna distinctione
non descendens. sed ascendens usq ad ada.
& ad ipsum usq ꝑuenit dm̃. Hec audem
non nobis ad subitum reꝑta. aut absq
ullis actorib commendata sunt. sed ipsi
hec saluatoris nr̃i scdm carnem ꝓpinqͥ.
seu studio tanti seminis demonstrandi.
seu docendi quȩ scđm ueritatem gesta
sunt tradiderunt. Hec affricanus his
ipsis syllabis ꝓfert. excepto qđ ꝓ mathat

Expanded text:
integra generatio, et ea quam integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descet ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem nobis non ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, sive edocendi, quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. » Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro Matthat
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam isti ipsi ioseph aui eẽ uidentur. Est
gͦ modus iste. Mathan & mathat diuersis
temporib de una eademq uxore etham.
nomine. singłos filios ꝓcrearunt. quia
mathan qui ꝑsalomonẽ descendit uxorẽ
eam pͥmꝰ acceꝑat: & relicto uno filio iacob
nomine defunctus est. Post cuius obitum
qm̃ lex uiduam alii non uetuerat nubere.
mathat qui ꝑ nathan genus ducit. cũ
esset ex eadem tribu s ñ ex eodẽ genere. re¬
lict᷑am mathe accepit uxorẽ ex qua & ipse
accepit filiũ noĩe heli. Propt̾ qͦd ex diu̾so pa¬
trũ genẽ efficiunt᷑ iacob & heli uderini fratre ᷤᷤ.
Quoꝵ alter id est iacob. fr̃ heli sine lib̾is
defuncti uxorem ex mandato legis accipi-¬
ens genuit ioseph. natura quidem ger-¬
minis filium suum ꝓpter quod & scribit᷑.
Iacob autem genuit ioseph. scđm uero le¬
gis p̾ceptum heli efficit᷑ filius. cuius ia-¬
cob quia fr̃ erat uxorem non ad suscitan-¬

Expanded text:
etiam isti Joseph avi esse videantur. Est etiam isti Joseph avi esse videantur. Est ergo modus iste: Mathan et Matthat diversis temporibus de una eademque uxore, Cestha nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio, Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Matthat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse accepit filium nomine Heli, per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli uterini fratres. Quorum alter, id est, Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti uxorem ex mandato legis accipiens genuit Joseph, natura quidem germinis suum filium, propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph. Secundum legis vero praeceptum Heli efficitur filius: cujus Jacob, quia frater erat, uxorem ad suscitan
Abbreviated transcription (Latin):
ad optauit dicens. Nunc itaq filii tui qͥ
facti sunt tͥ priusquã ad te uenirem mei
sunt: effrem & manases tanquã ruben ꝙ
sẏmeon erunt mͥ. Natos autem si genue¬
ris postea tͥ erunt. unde etiam factũ est
ut duodecim tͥb eẽnt isrł. excepta tribu
leui: que templo seruiebat. Cum ea qͥipe
tredecim fuerunt: cum duodecim fuissent
filii iacob. Unde intelligit᷑ lucas patrem
ioseph non aquo genitus sed aquo fuerat
ad optatꝰ suscepisse in euangłio suo: cuiꝰ
pͥmo genitores sursum uersum comme-¬
moraret donec exiret ad dauid. Quomͦ
autem huius rei constet ratio. affricanꝰ
historiographus scribens ad aristioem qͦn¬
dam de euangłioꝵ consonantia ostendit ita
dicens. Nobis gͦ imminet ostendere qͦmͦ io¬
se iacob qui deducit᷑ ꝑ salomonem: scdm
lucam uero heli qui deducitur ꝑ nathan.
habentes alius quidem mathan. alius uero
mathat patrem ex diuerso genere uenientes.

Expanded text:
adoptavit dicens: Nunc itaque filii tui duo, qui adoptavit dicens: Nunc itaque filii tui duo, qui nati sunt tibi, priusquam ad te venirem mei sunt: Ephraim et Manasse tanquam Ruben et Simeon, erunt mihi. Natos autem si genueris postea, tibi erunt . Unde etiam factum est, ut duodecim tribus essent Israel, excepta tribu Levi, quae templo serviebat, cum ea quippe tredecim fuerint, cum duodecim fuissent filii Jacob. Unde intelligitur Lucas patrem Joseph, non a quo genitus, sed a quo fuerat adoptatus, suscepisse in Evangelio suo. Cujus progenitores sursum versus commemorat, donec exiret ad David. Quomodo autem hujus rei constet ratio, Africanus historiographus scribens ad Aristidem quemdam de Evangeliorum dissonantia, ostendit, ita dicens: « Nobis ergo imminet ostendere quomodo Jose Jacob, qui deducitur per Salomonem; secundum Lucam vero Heli, qui deducitur per Nathan, t duo fratres, habentes alius quidem Mathan, alius vero Matthat Melchi patrem, ex diverso genere venientes,
Abbreviated transcription (Latin):
rationes fuint: sic & ipsum xp̃m annume-¬
remus qui huic regendȩ uitȩ nr̃ȩ tempora-¬
li atq terrene tanquam numero quadra-¬
genario regaliter presidet. Iacob autem
genuit ioseph. Hunc locum nobis obiecit
iulianus augustus de dissonantia euange¬
listarum: cur euangłista matħs ioseph fi¬
lium dixerit iacob: & lucas filium eum
appellauerit hely. non intelligens consue-¬
tudinem scͥpturarum quod alter scđm natu-¬
ram alter scđm legem pater sit. Scimꝰ eñĩ
hoc ꝑ moysen dnõ iubente preceptum. ut
si fr᷑ aut ꝓpinquus absq lib̾is mortuus fu¬
erit. alius eiꝰ accipiat uxorem. ad suscitan¬
dum semen fr̃is aut ꝓpinqui sui. Antiqͣ
est enim consuetudo ad optandi etiam in
illo popło di ut sibi filios facerent. qͦs ñ
ipsi genuissent. Nlam excepto quod filia
pharaonis moysen adoptauerat. illa qͥppe
alienigena fuit:. ipse iacob nepotes suos
ex ioseph natos uerbis manifestissimis

Expanded text:
rationes fiunt, si et ipsum Christum annumerationes fiunt, si et ipsum Christum annumeremus, qui huic regendae vitae nostrae temporali atque terrenae tanquam numero quadragenario regaliter praesidet. Jacob autem genuit Joseph. Hunc locum objecit nobis Julianus Augustus de dissonantia evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph filium dixerit Jacob, et Lucas filium eum appellaverit Heli, non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Domino jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinqui sui. Antiqua est enim consuetudo adoptandi etiam in illo populo Dei, ut sibi filios facerent, quos non ipsi genuissent. Nam excepto quod filia Pharaonis Moysen adoptaverat, illa quippe alienigena fuit ipse Jacob nepotes suos ex Joseph natos, verbis manifestissimis
Abbreviated transcription (Latin):
pater augustinus in libro de consensu euan¬
gelistarum ita dicit. Unusquisq in illis
ꝓ generatorib bis numerat᷑. idẽ iechonias
a quo facta est quedam in extraneas gentes
deflectio: quando in babyloniam transmi-¬
gratum est. Ubi autem ordo a rectitudine
deflectitur: atq ut eat in diuersum tan¬
quam angulum facit. illud quod in angu¬
lo est bis numerat᷑: in fine scilic& prioris or¬
dinis. & in capite ipsius deflexionis. Et
hoc ipsum iam p̾figurabat xp̃m a circũ¬
cisione ad p̾putium. tanquam a hierłm
ad babyloniam quodãmͦ migraturum:
& hinc atq utrisq in se credentib tanꝗͣ
lapidem angularem futurũ. Hȩc tamen
infigura p̾parabat ds reb in ueritate
uenturis. Nam & ipse iechonias ubi an-¬
gulus iste p̾figuratꝰ est: interp̃tat᷑ p̾paratio
dĩ. Sicut gͦ iam non quadraginta due qͦd
faciunt ter quatuordecim. sed ꝓpter unã
bis numeratam quadraginta & una gene-¬

Expanded text:
Pater Augustinus in lib. de Consensu evanPater Augustinus in lib. de Consensu evangelistarum ita dicit: Unus quippe in illis progenitoribus numeratur, id est Jechonias, a quo facta est quaedam in extraneas gentes deflexio, quando in Babyloniam transmigratum est. Ubi autem ordo a rectitudine deflectitur, atque ut eat in diversum, tanquam angulum facit, illud quod in angulo est bis numeratur, in fine scilicet, prioris ordinis, et in capite ipsius deflexionis. Et hoc ipsum jam praefigurabat Christum a circumcisione ad praeputium, tanquam a Jerusalem ad Babyloniam quodammodo migraturum, et hinc atque hinc utrisque in se credentibus tanquam lapidem angularem futurum. Haec tunc in figuram praeparabat Deus rebus in veritate venturis. Nam et ipse Jechonias, ubi angulus iste praefiguratus est, interpretatur praeparatio Dei. Sic ergo jam non quadraginta duae, quot faciunt ter quatuordecim, sed propter unum bis numeratum, quadraginta una gene
Abbreviated transcription (Latin):
euangłistȩ ꝓpositum erat tres tesserescȩ de¬
cadas in diuerso tempoꝵ statu ponere. &
ioram generi se miscuerat impiissime ĩera¬
bel. idcirco usq ad terciam generationem
eiꝰ memoria tollitur. ne in sc̃ȩ natiuitatis
ordine poneretur. Dictum namq ita erat
ꝑ ꝓpham non nisi quarta generatione
in throno regni isrł quem quã de domo achab
ẽẽ sessurum. Purgata gͥ labe familiȩ gen¬
tilis. trib q p̾teritis. iam regalis in quar¬
tam generationem consequentium origo
numeratur. Et post transmigrationẽ baby¬
lonis ieconias genuit salathiel. Si uolue.¬
rimus iechoniam infine tesseresce decadis
ponere: insequenti non erunt quatuordecĩ.
sed tredecim. Sciamus gͦ iechoniam pri¬
orem ipsum eẽ quem & ioachim. scđm au¬
tem id est ioachim filium non patrem quoꝵ
ne tempoꝵ apud grecos latinosq confu¬
sum est. Hȩc beatus hieronimꝰ hystoriã
sequens ita ex posuit. Cȩterum uenerabilis

Expanded text:
evangelistae propositum erat, tres tessaradeevangelistae propositum erat, tres tessaradecades in diverso temporum statu ponere, et Joram generi se miscuerat impiissima Jezabel, idcirco usque ad tertiam generationem ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis ordine poneretur. Dictum quoque ita erat per prophetam, non nisi quarta generatione in throno regni Israel quemquam de domo Achab esse sessurum. Purgata igitur labe familiae gentilis, tribusque praeteritis, jam regalis in quarta generationum consequentium origo numeratur. Et post transmigrationem Babylonis Jechonias genuit Salathiel. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessaradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus ergo Jechoniam priorem ipsum esse, quem et Joakim, secundum autem, id est Joachin filium, non patrem. Quorum ne temporum apud Graecos Latinosque confusum est. Haec beatus Hieronymus historiam sequens, ita exponit. Caeterum venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
niet desideratꝰ cunctis gentib. Et petrꝰ
ait. In quem desiderant angłi ꝓspicere.
Urias uero qui interp̾tat᷑ lux mea di. si¬
gnificat diabolum qui transfigurat
se in angłm lucis audens do dicere. lux
mea di. & ero similis altissimo. Huius
erant pessimo coniugio delegati omnes
quos gr̃a d̃ĩ liberat: ut eccła sine macła
& ruga. saluatori suo sponsa copuletim.
Ioram autem genuit oriam. Orias autẽ
genuit ioathan. In quarto autem regũ
uolumine. de ioram. ochoriam fuisse le¬
gimus generatum. Quo mortuo iora¬
beth filia regis ioram soror ochorie. tu¬
lit ioas filium frĩs sui & eum interni¬
tioni que exercebatur ab athalia subtra¬
xit. Cui successit in regnum filius eus
amasias. Post quẽ regnauit filius eius
ararias. Cernis gͦ quod scđm fidem his¬
toriȩ. tres reges in medio fuerunt. quos
hic euangelium preter misit. Ioram qͥppe
non genuit oriam. sed ochoriam. &
reliquos quos enumerauimus. Uerũ quia

Expanded text:
niet desideratus cunctis gentibus . Et Petrus niet desideratus cunctis gentibus . Et Petrus ait: In quem desiderant angeli prospicere . Urias vero qui interpretatur lux mea Dei, significat diabolum, qui transfigurat se in angelum lucis, audens Dmea Dei, et Ero similis Altissimo . Hujus erant pessimo conjugio delegati omnes, quos gratia Dei liberat, ut Ecclesia sine macula et ruga Salvatori proprio sponsa copuletur. Joram autem genuit Oziam, Ozias autem genuit Jonathan. In quarto Regum volumine legimus de Joram Ochoziam fuisse generatum, quo mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae, tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni quae exercebatur ab Athalia, subtraxit. Cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quem regnavit Azarias filius ejus. Cernis quod secundum fidem historiae tres reges in medio fuerunt, quos hic evangelium praetermisit, Joram autem non genuit Oziam, sed Ochoziam, et reliquos quos enumeravimus. Verum quia
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea quȩ fuit uriȩ. Quęritur cum
tres reliquȩ extranee mulieres nominib
ꝓpriis sint positȩ. cur sola non nomi¬
netur bersabeȩ : sed hoc solum dicit᷑
quod uxor fuerit uriȩ. Igit᷑ hoc ideo pu¬
tatur factum quia tres aliȩ supra scͥpte
licet criminosȩ fuerint. in partub tamen
filioꝵ ꝑ quos currit genealogia non solum
non culpari sed etiam laudari meruerint.
hȩc uero adulterio simul & homicidio
ꝑ petrato dauid regi genuit filium in
tantum culpabili coniugio ut merito in
saluatoris genealogia uideatur non nomi¬
nata. Nomen uero uiri eiꝰ idẽ uriȩ quasi
iusti hominis ponit᷑: ut ex hoc etiam
sceleris immanitas memoretur dum ux¬
oris causa occisus in memoriam reuocat᷑.
Mystice autem dauid xp̃m significat:
qui interpretat᷑ manu fortis & desidera¬
bilis. Et quid fortius leone qui uicit de
tribu iuda radix dauid. Quomͦ sit deside¬
rabilis. scͥptura ostendit dicens. Ecce ue¬

Expanded text:
ex ea quae fuit Uriae. Quaeritur, cum ex ea quae fuit Uriae. Quaeritur, cum tres reliquae extraneae mulieres nominibus propriis sint positae, cur sola non nominetur Bersabee, sed hoc solum dicatur quod uxor fuerit Uriae? Igitur hoc ideo putatur factum, quia tres aliae supra scriptae, licet criminosae fuerint, in partubus tamen filiorum, per quos currit genealogia, non solum non culpari, sed etiam laudari meruerunt. Haec vero, adulterio simul et homicidio perpetrato, Davidi regi genuit filium, in tantum culpabili conjugio, ut merito in Salvatoris genealogia videatur non nominata; nomen vero viri ejus, id est, Uriae, quasi justi hominis ponitur, ut ex hoc etiam sceleris immanitas memoretur, dum uxoris causa occisus in memoriam revocatur. Mystice autem David Christum significat, qui interpretatur manu fortis, et desiderabilis. Et quid fortius leone, qui vicit de tribu Juda, radix David? Quomodo vero sit desiderabilis, Scriptura ostendit, dicens: Ecce ve
Abbreviated transcription (Latin):
psalmistam manus eiꝰ dare dõ. Hec defl¬
nit. id est firmiter infide & dilectione
dei ꝑsistere decernit. Unde & beatus apł̃s¬
parilus ait. Certus sum enim quia neq
mors. neq uita. neq angłi. neq pͥncipat᷑.
neq instantia. neq futura. neq fortitu-¬
atura alia poterit nõs seꝑare a caritate
dĩ: quȩ est in xp̃o iñu. Bersabeȩ uero
que interp̃tatur puteus sacietatis. uel
spũali hoc est siptenario facta est eccłia
puteus sacietatis: quia factus in ea fons
aquȩ salientis in uitam. Naason aut̃e
genuit salmon. Ipse est naason pͥnceps
trib iuda: sicut in numeris legimꝰ.
Iesse autem genuit dauid regem. Re-¬
gem dicit dauid. non quod ipse solus
inista genealogia regum fuerit positꝰ:
cum ab ipso usq ad transinigrationẽ
babylonis. qui scribunt᷑ regnauerĩt:
sed quia dauid pͥmꝰ de tribu iuda rex
fuit. ꝑ quẽ ordo decurrit genealogiȩ.
Dauid autem rex genuit salomonem

Expanded text:
stinat manus ejus dare Deo . Haec defistinat manus ejus dare Deo . Haec definit, id est, firmiter in fide et dilectione Dei persistere decernit. Unde et Paulus ait: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque principatus, neque instantia, neque futura, neqatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu . Bersabea vero, quae interpretatur puteus satietatis, vel spirituali, hoc est, septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam . Naason autem genuit Salmon. Ipse est Naason princeps tribus Juda, sicut in Numeris legimus . Jesse autem genuit David regem. Regem dicit David, non quod ipse solus in ista genealogia regum fuerit positus, cum ab ipso usque ad transmigrationem Babylonis qui scribuntur regnaverint, sed quia David primus de tribu Juda rex fuit, per quam ordo decurrit genealogiae. David autem rex genuit Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
certamen laboꝵ. & uictoriȩ premiũ.
De illa quippe bene ꝑ psalmistam dr̃.
Iustus ut palma florebit: ut cedrus
lybani multiplicabit᷑. Raab quoq lati¬
tudo uel fames. seu impetus interp̃tat᷑.
Et quid hoc nisi sc̃e eccłiȩ nobilitas p̃di¬
catur: Cui etiam ꝑ ysaiam dicit᷑. Dilata
locum tentorii tui: & pelles tabernacu¬
loꝵ tuoꝵ. ex tende ne parcas. Longos fac¬
funiculos tuos:. & clauos duos consoli¬
da. Ad dexteram enim & ad leuam pe-¬
netrabis: & semen tuũ gentes heredita¬
bit. Habet gͦ famen ista. non fameni
panis neq sitim aquȩ: sed audiendi uer¬
bum di & faciendi uoluntatem eiꝰ. De
hac quidem impetus egredit᷑. quia uelo¬
citas p̾dicationis flante spu sco in totam
mundi latitudinem dirigit᷑. Unde bene
bularent. Deniq ruth quȩ uel uidens uel
festinans siue diffiniens interpretat᷑. meri¬
to ȩccłam signficat: quȩ inpuritate cor¬
dis sui dm contemplatur. Et festinat scd̃m

Expanded text:
certamen laborum, et victoriae praemium. certamen laborum, et victoriae praemium. De illa quippe bene per psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, et sicut cedrus Libani multiplicabitur . Raab quoque latitudo, vel fames, seu impetus interpretatur. Et quid in hoc nisi sanctae Ecclesiae nobilitas praedicatur? Cui Isaias dicit: Dilata locum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende, ne parcas . Has tuos, et clavos tuos consolida; ad dexteram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . Habet ergo famem ista, non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei , et faciendi voluntatem ejus. De hac quidem impetus egreditur, quia velocitas praedicationis, flante Spiritu sancto, in totam mundi latitudinem dirigitur. Unde benebularent . Denique Ruth, quae vel videns, vel festinans, sive definiens, interpretatur, merito Ecclesiam significat, quae in puritate cordis Dominum contemplatur et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
genuit phares & zaram de thamar. No¬
tandum qđ in genealogia saluatoris nul¬
lam scãrum assumit mulierum. sed eas
quas scͥptura rep̃hendit: ut qui ꝓpter pec¬
catores uenerat de peccatͥcib nascens. oĩũ
peccata deleret. Unde & insequentibus
ra ab meretͥx & ruth moabitis ponitur:
& bersabeȩ uxor iuuȩ. Ad interiorem uͦ
intellectum. in om̃ib istis quatuor uen-¬
tura ad dñm eccła de gentilitatis erro-¬
re figuratur: quȩ priꝰ aliena ignominiis.
adoptiuos parit dõ filios ꝙͣ. sinagoga que
prius ut ꝓpriũ uidebat᷑ habere uirum.
Thamar gͦ int̾pretat᷑ amaritudo. uel com¬
mutans siue palma. Et merito hec omĩa
conueniunt sanct̾e ecclesie que prius
amara fuit in idolatria & turpi
conuersatione: sed modo dulcis est
per fletuoͫ compunc tu¬
nis & studium pii laboris. Hec commu-¬
tans recte dicitur. quia ex peccatͥce com¬
mutata est in iustam & ex odiosa inama¬
tam. Quȩ palme rite assimilat᷑ ꝓpter

Expanded text:
genuit Phares et Saram de Thamar. Nogenuit Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab meretrix, et Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee uxor Uriae. Ad interiorem vero intellectum in omnibus istis quatuor, ventura ad Dominum Ecclesia de gentilitatis errore figuratur, quae prius aliena, ignominiis adoptivos parit filios Deo quam synagoga, quae prius ut proprium videbatur habere Dominum virum. Thamar ergo interpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma. Et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae amara prius fuit in idololatria et turbida conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam. Quae palmae rite assimilatur, propter
Abbreviated transcription (Latin):
quos ꝑducit ad ioseph uirum mariȩ
de qua natus est uĩc: mysticȩq demonstrat
quomodo de gentilitatis caligine quasi
uirginem mariam plenam sp̃s scĩ gur-¬
gite fluentem. ac si intelligibilem iorda¬
filio nun uentum sit: ipsumq xp̃m de
maria natum ẽẽ testat᷑. qui uelut hamꝰ
in retis capite. sic infine genealogiae po¬
situs: & in mare huius mundi a patre
missus. tortuosumq draconem adunca¬
tum occisus occidit: atq hũmani gene¬
ris mortem mortuus mortificauit. Et
ido uelut fune dupplicato. iderato uide¬
licet uniuscuiusq nomine in retis simi¬
litudinem genealogiȩ ordo contexitur:
donec ab huius pͥncipio. hoc est ab abra
niatur. De quo ad scm̃ iob dicit᷑. Nunqͥd
aduncabis leiuiathan hamo tuo. aut
arnuilla ꝑforabis maxillam eiꝰ. In ha¬
mo gͦ in carnationis xp̃i iste captus est: qr
oum in illo appetit escam corporis. trans¬
fixus est aculeo diuinitatis. Iudas autẽ

Expanded text:
quos perducit ad Joseph virum Mariae, quos perducit ad Joseph virum Mariae, de qua natus est Christus. Mystice autem quomodo de gentilitatis caligine, quasivirginem Mariam plenam sancti Spiritus gurgite fluentem, ac si intelligibilem Jordafilio Nun ventum sit, ipsumque Christum de Maria esse natum testatur, qui velut hamus in retis capite, sic in fine genealogiae positus, et in mare hujus mundi a Patre missus, tortuosum serpentem aduncatum occisus occidit, atque humani generis mortem mortuus mortificavit. Et ideo velut fune duplicato, iterato videlicet uniuscujusque nomine, in retis similitudinem genealogiae ordo contexitur, donec ab hujus principio, hoc est ab Abrahniatur, de quo ad sanctum Job dicitur: Nunquid aduncabis Leviathan hamo tuo, aut armilla perforabis maxillam ejus ? In hamo ergo incarnationis Christi iste captus est, qui dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Judas autem
Abbreviated transcription (Latin):
quem unxit ds̃ oleo leticiȩ p̃ om̃ib par¬
potentiã regni eiꝰ de monstrans. dabit
inquit ei dñs ds̃ sedem dauid patris
eiꝰ & regnabit in domo iacob in et̾num & reg¬
ni eiꝰ non erit finis: & sacerdos i dem
est. de quo dicit psalmista: iurauit
oñs & non penitebit eum. tu es sacerdos
in ȩternum scđm ordinem melchilsedech.
filii dauid filii abraham. Ordo p̃posterus:
sed necessario commutatꝰ. Si enim pͥmũ
posuisset abraham & postea dauid: rursus
ei repetendus fuerat abraham ut genera
tionis series texeretur. Id̾o autem cęteris
p̃termissis. hoꝵ filium nuncupauit: qͥa
ad hos tantum facta est de xp̃o reꝓmis-¬
sio. Ad abraham: in semine inquit tuo
benedicent᷑ om̃s gentes terrȩ. Ad dauid uͦ
ait: de fructu uentris tui ponam suꝑ se¬
dem tuam. Abraham genuit ysaac. Isaac
gͦ humanam generationem xp̃i matħs
ab ipso ꝓmissionis xp̃i exordio. hoc est
ab abraham generatores commemorans.

Expanded text:
quem unxit Deus oleo laetitiae prae omnibus parquem unxit Deus oleo laetitiae prae omnibus parpotentiam regni ejus demonstrans: Dabit, inquit, illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non eritit Psalmista: Juravit nus, et non poenitebit eum, tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Filii David, filii Abraham. Ordo praeposterus, sed necessario commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David, rursus ei repetendus fuerat Ationis series retexeretur. Ideo autem caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta est de Christo repromissio: ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes terrae . Ad David vero ait: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Abraham genuit Isaac, Isaac go humanam generationem Christi Matthaeus ab ipso promissionis Christi exordio, hoc est, ab Abraham genitores commemorans,
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis adȩ: ade uidelicet ueteri
ꝑ quẽ totus correͥptꝰ est mundus. adam
opponens nouum in quo restaurata st̃
omnia. & quȩ in cȩlo & que in terra con¬
sistunt: dedit manifeste intelligi qđ ipsiꝰ
scͥpserit scđ̾m carnem generationẽ: qui
electos suos in filioꝵ di assumeret adop¬
tionem. Quare autem dixerit librum
generationis cum paruam libri parti-¬
culam teneat generatio: hoc intelligit᷑
quod consuetudinẽ gentis suȩ secutꝰ sit.
Consuetudo enim hebreoꝵ est. ut uolu¬
minib ex eoꝵ pͥncipiis imponant nomi¬
na: ut est genesis. exodus. & cȩteri li¬
bri legales. Quod autem dixit iñu xp̃i.
regalem & sacerdotalem in eo expͥmit
dignitatẽ. Nam ũc qui nominis huiꝰ
p̾sagium p̾tulit. pͥmꝰ post moysen in po-¬
pulo isrł ducatum tenuit: & filios isrł
in derram repmissionis introduxit. Aa¬
ron uͦ mystico consecratꝰ unguento: pͥmꝰ
in lege sacerdos fuit. Saluator igit᷑ nr̃

Expanded text:
nerationis Adae ; Adae videlicet veteri, nerationis Adae ; Adae videlicet veteri, per quem totus corruptus est mundus, Adam opponens novum, in quo restaurata sunt omnia, et quae in coelo et quae in terra consistunt; dedit manifeste intelligi quod ipsius scripserit secundum carnem generationem, qui electos suos in filiorum Dei assumeret adoptionem. Quare autem librum dixerit generationis, cum parvam libri particulam teneat generatio, hoc intelligitur quod consuetudinem gentis suae secutus sit. Consuetudo enim Hebraeorum est ut voluminibus ex eorum principiis imponant nomina, ut est Genesis, Exodus et caeteri libri legales. Quod autem dicit, Jesu Christi, regalem et sacerdotalem in eo exprimit dignitatem. Nam Jesus qui nominis hujus praesagium praetulit, primus post Moysen in populo Israel ducatum tenuit, et filios Israel in terram repromissionis induxit, Aaron vero, mystico consecratus unguento, primus in lege sacerdos fuit. Salvator igitur noster,