comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitra denos dies negat durare idem nepos bacasq concisas cum filiqͣ
ad cibos dolis condi: quin & exercitus tpastos eo accepimus uitro citro¬
q commeantes per africam. ligno color niger ad tibiarum cantus expe.¬
titur radice cultellis capulos breuesq alios usus excogitunt. haec ibina¬
tura arboris. Est autem eodem nomine herba & in aegxpto caulis in
palustrium genere. Recedentib enim aquis nnli: riguis prouenit simi¬
lis fabae cauie folisq densa congerie stipatis breuioub tantum gra¬
cilioribiq cui fructus in capite papautri similis incisurris omniq: alio⁊
modo intus grana cea milium Incolase capita in aceruis putrefaciũt
mox separant lauando & sictata tondunt: eoq pane utuntur. mi¬
rum est quod praetes haec traditur sole occiderte papauera ea compri¬
mi & nitegi folis ad ortum autem aperiii doner matures cant fiosq

Expanded text:
ultra denos dies negat durare idem Nepos bacasque concisas cum alica ultra denos dies negat durare idem Nepos bacasque concisas cum alica ad cibos doliis condi. quin et exercitus pastos eo accepimus ultro citroque commeantes per Africam. ligno colos niger; ad tibiarum cantus expetiturtura arboris. est autem eodem nomine et herba et in Aegypto caulis in palustrium genere. recedentibus enim aquis Nili riguis provenit, similis fabae caule foliisque densa congerie stipatis, brevioribus tantum gracilioribusque. fructus in capite papaveri similis incisuris omnique alio modo; intus grana ceu milium. 108 incolae capita in acervis putrefaciunt, mox separant lavando et siccata tundunt eoque pane utuntur. mirum est quod praeter haec traditur, sole occidente papavera ea comprimi et integi foliis, ad ortu
Abbreviated transcription (Latin):
malum ferens execratum. aliquib odore & amaritudine aliis ꝓ age¬
titum domos etiam decorans. nec dicenda uerbesius¬
ADEM africa quae uergit ad nos insignem arborem lothongiguit. quã
uocant celthim ipsam Italias familiarem: sed terra mutatam. practi¬
pue est crrca syrtes atqi nasamonas magnitudo tiquas pyio. ꝗ̃ ꝙͣ ne¬
pos ornelius breuem tradat. Incisere e folio crebuiores: quat aliogn
ulices uiderentur differentiae plures haeq maxime fructib fiunt Ma¬
gnitudo huic fabae: color croci sed ante matirrititem alius atq alius:
sicut uius nastitur densus in ramis mixti modo non ut in Italia cera.¬
sis tam dulcis ibi cibo ut nomen etiam genti terraeq dederit nimis
hospitali aduenaꝵ obliuione patriae. Ferunt uentris non sentrie mor¬
bum qui eum mandant melior sine interiore nucleo qui in altero ge¬
niere orseus udetur. Sinum quos exprimitur ili simile muiso qued

Expanded text:
malum ferens exsecratum aliquis odore et amaritudine, aliis expemalum ferens exsecratum aliquis odore et amaritudine, aliis expetitum, domus etiam decorans, nec dicenda verbosiusadem Africa, qua vergit ad nos, insignem arborem loton gignit, quam vocat celthim, et ipsam Italiae 5 familiarem, sed terra mutatam. praecipua est circa Syrtis atque Nasamonas. magnitudo quae piro, quamquam Nepos Cornelius brevem tradit. incisurae folio crebriores; alioqui ilicis viderentur. differentiae plures, eaeque maxime fructibus fiunt. magnitudo huic fabae, color croci, sed ante maturitatem alius atque alius, sicut uvis. nascitur densus in ramis myrti modo, non ut in Italia cerasis, tam dulcis ibi cibo, ut nomen etiam genti terraeque dederit nimis hospitali advenarum oblivione patriae. ferunt ventris non sentire morbos qui eum mandant. melior sine interiore nucleo, qui in altero genere osseus videtur. vinum quoque exprimitur illi simile mulso, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ora etiam homero fuit pa graece uocatur ab alis thia hancitaq inter ado¬
res t Nei tradit imdelicus erice quam deam uolebant intelligi magno
errore ecium qui odoramenta in eo uocabulo accipiunt um pmiese¬
tim eodem uersu & edrum laricemq una tradatur. in quo manitestiu
est de arborib tantum locutum. Theo phrastus qui primus a magni ale
xandri aetate stribit quae citta uribis romae catͫ. mͫ. gesta sunt¬
anuum magnum iam huic arbori honorem tribuit. memorata ex ea
Preterens templorum ueterum contignationes quandamq imortali¬
tatem materie intectis contra uicia omnia incorrupte. Radice nihil
crispius nec aliunde praeciosora opera praecipuam autem eam arbore
trica hammonis delubrum nasti &nfer inferiore grendice parte:
Semenił tamen dõcͣuit & alias uullus ants sicgrorianam uetusior ms¬
moria est quae nouitiae apparent. Mia est aibor eodem nomine

Expanded text:
a etiam Homero fuit. thyon Graece vocatur, ab aliis thya. hanc itaque inter odoa etiam Homero fuit. thyon Graece vocatur, ab aliis thya. hanc itaque inter odores uri tradidit in deliciis Circae, quam deam volebat intellegi, magno errore eorum qui odoramenta in eo vocabulo accipiunt, cum praesertim eodem versu cedrum laricemque una tradat uri, quo manifestum est de arboribus tantum locutum. Theophrastus, qui proximus a Magni Alexandri aetate scripsit haec circa urbis Romae annum CCCCXXXX, magnum iam huic arbori honorem tribuit, memoratas ex ea referens templorum veterum contignationes quandamque inmortalitatem materiae in tectis contra vitia omnia incorruptae. 102 radice nihil crispius, nec aliunde pretiosiora opera. praecipuam autem esse eam arborem circa Hammonis delubrum, nasci et in interiore Cyrenaicae parte. de mensis tamen tacuit, et alias nullius ante Ciceronianam vetustior memoria est, quo noviciae apparent. — xxxi 103 Alia est arbor eodem nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
digesta simplicitas aut platani foliorum modo digesta. Item lignea ue¬
nae fimilitudo uel coloris & quib maxime obnoxias fecere aestusuẽ¬
tiq rimae aut capillamenta rimas mutata. postea murena nigro
transcuriens linuite uarisq sorticum puntis appraehensus papeus¬
rum inoodo & in totum atro propiier colos in eadem ue discolores ui¬
rides terra condunt barbari ꝙ iliiunt era. aitifices uero fur fru-¬
menta aceruis imponunt septenis dieb totidem incermissis mirũq¬
ponderi quantumita deerahatur. Naufragia dotuere uuper quoq¬
hanc materiam sictatam mari dirrcie incorrupta spissari nulio malo
uehementius nutriuntur. optime splendestut quas maius ficcae fri¬
cantur ab alienis maxime nec bunis laedintirr ut his genitae. Inter
pauca nitidioris uitae instrumenta haec arbor est. Quaptopter insiter¬
dum ei quoq paululum uidetur.¬

Expanded text:
digesta simplicitas aut platani foliorum modo digesta —, item ilignae vedigesta simplicitas aut platani foliorum modo digesta —, item ilignae venae similitudo vel coloris et, quibus maxime obnoxias fecere aestus ventique, rimae aut capillamenta rimas imitata; postea murena nigro transcurrens limite variisque corticum punctis adprehensus papaverum modo et in totum atro propior colos maculaeve discolores. — Virides terra condunt barbari et inlinunt cera, artifices vero frumenti acervis inponunt septenis diebus totidem inponderi quantum ita detrahatur. naufragia docuere nuper hanc quoque materiam siccatam mari, duritie incorrupta, cospissari non ullo modo vehementius. nutriuntur optime splendescuntque manus siccae fricatu a balineis maxime , nec vinis laeduntur ut iis genitae. Inter pauca nitidioris vitae instrumenta haec arbor est, quapropter insistendum ei quoque paululum videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
am in ramis proprie quae quod tanti emitur arboꝵ uicium est: quaꝵ
amplitudo ac radices extimari possunt ex orbib. Sunt autem upraesso
foeminae atq etiam num silestre similes folio odore caudice. Ancora¬
rius mons uocatur citerioris mauritanias qui laudatis imum dedit si¬
trum Iam exaustusimensis praecipua dos in crispis uel in uertices parus
uiud oblengo euenit discirisui. Ideoq trigium appellatur hoc intortum
& ideo panthermae uocanture. Sunt & undetim crispae maiore gratia
si pauonum candae oculos mutentur. Magna uero post has gratia extra
praedicta trispidensas ueluti grani congerie. quas ob id similitudine
apiatas uocant. Sumint uero omnium mn colore hinc maxine mulsi pla¬
cet uenis suis refulgens. post haec amplitudo etiam toti candicis iuuat
phara quoq in una mense uicia lignum ita uocatur materia surola gin¬

Expanded text:
am in ramis, proprieque quod tanti emitur arborum vitium est, quarum am in ramis, proprieque quod tanti emitur arborum vitium est, quarum amplitude ac radices aestimari possunt ex orbibus. sunt autem cupresso feminae atque etiamnum silvestri similes folio, odore, caudice. Ancorarius mons vocatur citerioris Mauretaniae, qui laudatissimum dedit citrum , iam exhaustus . Mensis praecipua dos in venam crispis vel in vertices parvos. illud oblongo evenit discursu ideoque tigrinum appellatur, hoc intorto et ideo tales pantherinae vocantur. sunt et undatim crispae, maiore gratia, si pavonum caudae oculos imitentur. magna, verum post has, gratia extra praedictas crispis densa veluti grani congerie, quas ob id a similitudine apiatas vocant. summa vero omnium in colore: hic maxime mulsi placet, vinis suis refulgens. post haec amplitude est: iam toti caudices iuvant, pluresque in una. mensae vitia lignum — ita vocatur materiae surda et in
Abbreviated transcription (Latin):
ATELas mons peculiari proditur silua: de quã diximus ontines ei mau.¬
ri. quib plurima arbor itri & mensarum insania. quas foeminae uiris
alteri paulominus. Interit nuper incendio a cethegis descendens his .xiiii.
permutauerat lati fundi taxatione si quis pruedia tanti mertari malit.
Magnitudo amplissmis adhuc fuit unius comissas ex orbib dimidiatis a dui¬
obus Rege mauritoniae ptholemȩo 4ͭͫ. peilum & semipedis per medium
anibitum crassitudine quacrantali idiusq mitaculim in ea ͤ aditis latente
iunttura ꝙ̃ potuisset esse naturae. Solide autem a nomio aearis liberto
cognomen trahente trib sicilicis infra .iiii. pedes totidemq infra sedem
crassitudinis Qua in re non omittendum uidetut libecio pricipimẽ¬
sam .iiiiᵒʳ pedes extantem segicilico excedentem tota uero crassitudine
Nonio liberto eius esq rubei hoc eso radicis maxmeq ludatum quel
sub teria totum fuerit &e rarius ꝗͣ quod superne. Quae gignimtur eti¬

Expanded text:
Atlans mons peculiari proditur silva, de qua diximus. confines ei Mauri, quibus plurima arbor citri et mensarum insania, quas feminae viris alteri paulo minus. interiit nuper incendio a Cethegis descendens, HS |XIII| permutata, latifundii taxatione, si quis praedia tanti mercari malit. magnitudo amplissimis adhuc fuit uni commissae ex orbibus dimidiatis duobus a rege Mauretaniae Ptolemaeo quattuor pedes et semipedem per medium ambitum , crassitudine quadratali — maiusque miraculum in ea est artis latente iunctura quam potuisset esse naturae —, solidae autem a Nomio Caesaris liberto cognomen trahenti tribus sicilicis infra quattuor pedes totidemque infra pedem crassitudinis. qua in re non omittendum videtur Tiberio principi mensam quattuor pedes sextante et sicilico excedentem , tota vero crassitudine Nomio liberto eius esset. tuber hoc est radicis, maximeque laudatum quod sub terra totum fuerit, et rarius quam quae superne gignuntur eti
Abbreviated transcription (Latin):
cobono parendum erat. Quid singrilis conti¬
neretur libris huic epistolae subiunxi. suma¬
q cura nec legendos eos ab re operam dedi nu
per hoc & aliis pinestabis ne perlegant. sed ut
quisq desyderabit aliquid id tm̃ quaerat et sci¬
at quo loco inueniat. hoc ante me fecit inlit¬
teris nostris ualerius horanus in libris quos

Expanded text:
co bono parcendum erat, quid singulis contico bono parcendum erat, quid singulis contineretur libris, huic epistulae subiunxi summaque cura, ne legendos eos haberes, operam dedi. tu per hoc et aliis praestabis ne perlegant, sed, ut quisque desiderabit aliquid, id tantum quaerat et sciat quo loco inveniat. hoc ante me fecit in litteris nostris Valerius Soranus in libris, quos
Abbreviated transcription (Latin):
plina comentanti. qui sub astricano: imo uen et
sub annibale didicisset miliene. et ne astiemur
quiden ferre potuisset qui impemtor trumiu
reportasset paratos fruisse istos qui obtrectatione ddi¬
ena scientiae phiamam sidi aucuipabantur. Quria
enim athento uolumine. Scio ego quae scripta se
si palam profemane multo foro gris inuiti legẽt.
Sed hi potissimum qui ueme luuidis expertes sunt eoꝵ
ego orationes sibi pmetereo. Nec Elinnis inlepi¬
de cum diceret Asenius Pollio otationes in eum
parme quae ab ipso aut liberis post mortem pli¬
nti ederentur: nec respondere posse. cum mortu¬
is inquit non nisi lruas luctari.: quo dico
sic repercussit illas ut apuid eruditos nihil ĩ pre¬
dentius iudicetur. erpo securi etiam contra ui¬
tiligatores quos Cato eleganter er uitiis et litiga¬
toribus composuit. Quid enim illi aliuia q qo
litigant aut litem quaerut: exequarur
religua proposiei quia occupationibus tuuis publi¬

Expanded text:
plina commentanti, qui sub Africano, immo vero et plina commentanti, qui sub Africano, immo vero et sub Hannibale didicisset militare et ne Africanum quidem ferre potuisset, qui imperator triumphum reportasset, paratos fuisse istos, qui obtrectatione alienae scientiae famam sibi aucupantur: Quid enim? ait in eo volumine, scio ego, quae scripta sunt si palam proferantur, multos fore qui vitiligent, sed ii potissimum, qui verae laudis expertes sunt. eorum ego orationes sivi praeterfluere. 31 nec Plancus inlepide, cum diceretur Asinparare, quae ab ipso aut liberis post mortem Planci aederentur, ne respondere posset: Cum mortuis non nisi larvas luctari. Quo dicsic repercussit illas, ut apud eruditos nihil impudentius iudicetur. ergo securi etiam contra vitilitigatores, quos Cato eleganter ex vitiis et litigatoribus composuit—quid enim illi aliud quam litigant aut litem quaerunt?—, exequemur reliqua propositi. quia occupationibus tuis publi
Abbreviated transcription (Latin):
onmua opera tamq nouissima inscripsere : & tamg̃¬
aliquid sengulis fato adempti. Iria non amplius
ut opinori absolure tindientur inscripta quae il¬
le forit quae suis locis reddam quo apparint su¬
mam artis securitasem auctori placiusse. & ob ia
magna inuidia fuete onmia ea. ego plane meis
idduri posse multa confiteor. ⁊ ec his folis : sed
et omnibus quos edidi ut obiter caueam istos ho¬
meromastigas. sta enim uerius dixerim quĩ uui¬
dio et stoitos & dialeticos & epianeos qͦ: nam
de grãmaticis semper expectaui parturire ad¬
uenus libellos quos de grãmatita edidi: et sub¬
inde abortus ficere pn derem hrris cum cole¬
cernimus
strmm hominem in aeloquentia tantum ut nomer
diuinum inde inuenerit. Scripsisse & foeminam
& prouerbium inde natum: suspendo anorem elige¬
ndim. non queo mili temperate quominusnd
hoc temperantia ip̃a Censorii catonis uerba ponam
ut inde apparent etiam Catoni dernilitari disti¬

Expanded text:
omnia opera tamquam novissima inscripsere et tamomnia opera tamquam novissima inscripsere et tamquam singulis fato adempti. tria non amplius, ut opinor, absolute traduntur inscripta ILLE FECIT, quae suis locis reddam. quo apparuit summam artis securitatem auctori placuisse, et ob id magna invidia fuere omnia ea. 28 Ego plane meis adici posse multa confiteor, nec his solis, sed et omnibus quos edidi, ut obiter caveam istos Homeromastigas ita enim verius dixerim, quoniam audio et Stoicos et dialecticos Epicureosque — nam de grammaticis semper expectavi — parturire adversus libellos, quos de grammatica edidi, et subinde abortus facere iam decem annis, cum celerius stum, hominem in eloquentia tantum, ut nomen divinum inde invenerit, scripsisse etiam feminam, et proverbium inde natum suspendio arborem eligendi. 30 non queo mihi temperare quo minus ad hoc pertinentia ipsa censorii Catonis verba ponam, ut appareat etiam Catoni de militari disci
Abbreviated transcription (Latin):
uel lactis gallinacei spectnre possis inuolumine ha
deseri possis. Ae cum inetaueris dii deneq qm̃
nihil irmedio inuenies. nostri grossiores artigui¬
tatum exemplorm artium q faretissime lucu¬
brationẽ prito quia uibaculeis erat et uocabata
paulominis. Aserit uarro infuerris ui sustulit
& flexibilia apud graecos desiit nugari cliodorus
et biblocheris historiam suam inscriptit. Apion qui¬
dim grãmatiuis hic quem Tiberius Caetir ermba
quos aliquam componebie me nen poenitet ul¬
lumm festiuuiorera excogitasse ticulum. ene into¬
iuemes absoluta opera & ila quasz quae ti¬
tndo non sitiamur pendenti eitulo inscripsisse
ui Ayelles faciebat. aut Polycletuis tunq̃ inchara
emper arte e imperfeta ut contra iudiciorum uanie¬
intes superesset artifici regressus aduenim uelut eme¬
ndaturo quicquid desyderaretur f non eset inter¬
coeprus quare plenum uerecimdine est illud quod

Expanded text:
el lactis gallinacei sperare possis in volumine hauel lactis gallinacei sperare possis in volumine haudeseri possit; at cum intraveris, di deaeque, quam nihil in medio invenies! nostri graviores Antiquitatium, Exemplorum Artiumque , facetissimi Lucubrationum, puto quiaBibaculus erat paulo minus asserit Varro in satiris suis Sesculixe et Flextabula. 25 apud Graecos desiit nugari Diodorus et Βιβλιοθήκης historiam suam inscripsit. Apion quidem grammaticus — hic quem Tiberius Caesar cymbalquos aliqua componebat. 26 me non paenitet nullum festiviorem excogitasse titulum et, ne in toinvenies, absoluta opera et illa quoque, quae mirando non satiamur, pendenti titulo inscripsisse, ut APELLES FACIEBAT aut POLYCLITUS, tamquam inchoata semper arte et inperfecta, ut contra iudiciorum varietates superesset artifici regressus ad veniam velut emendaturo quicquid desideraretur, si non esset interceptus. 27 quare plenum verecundiae illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sit ea resquae iam pridem peracta sincit
& alioquin statutum erat haereli mutidare ne
quid imbitioni dedisse uiti iudicretur: proide
occupineibus locum piueo ego ge posteris quos scio no¬
biscum decertaturos: sicus ip tacimus cum priori¬
bus argumentu huius stornachi mei lbebis quoe
inhis uoluminibus auctorum nomina practenu
actigi fecerunt. Scito enim conferenteme aur¬
tores deprehendisse iiuratissimis et proximisue¬
teres titisscripros aduerdum: neq nominationis
non illa uirgilima uirtute ut certarent: non
Ciceronimi simplicitate qui de rep. Platonis
se comitem profitetur inconsolitione filiae. Cran¬
torem inquit seguor. Item Panetium de officiis
quae uolumina eius discenda non modo  ma¬
nibus quotidie habenda nosti. Ob noxii profetto
mimi et intoelicis ingenii est deprachendi in
surto malle ꝙ mutunmn ueleere. Cum prierts
sors fiat exifura inscriptionis apud gnecos mira fee¬

Expanded text:
ubi sit ea, quaeres. iam pridem peracta sancitur ubi sit ea, quaeres. iam pridem peracta sancitur et alioqui statutum erat heredi mandare, ne quid ambitioni dedisse vita iudicaretur. proinde occupantibus locum faveo, ego vero et posteris, quos scio nobiscum decertaturos, sicut ipsi fecimus cum prioribus. argumentum huius stomachi mei habebis quod in his voluminibus auctorum nomina praetexui. attigi, fecerunt. scito enim conferentem auctores me deprehendisse a iuratissimis ex proximis veteres transcriptos ad verbum neque nominatos, non illa Vergiliana virtute, ut certarent, non Tulliana simplicitate, qui de re publica Platonis se comitem profitetur, in consolatione filiae Crantorem, inquit, sequor, item Panaetium de officiis, quae volumina ediscenda, non modo in manibus cotidie habenda, nosti. obnoxii profecto animi et infelicis ingenii est deprehendi in furto malle quam mutuum reddere, cum praesertim sors fiat ex usura. Inscriptionis apud Graecos mira fe
Abbreviated transcription (Latin):
guaꝵe cure quã ut ait bomitius biso mncan¬
tos oportet esse non libros ixlectione ualuminu: cirti¬
ter duum milium: quorum parica almode studio¬
si attingunt. propter secretum materiae aquisi¬
tis nuctoribus centum inclusionis xxxui uolumi¬
nibus adiectis rebus plurimis: quas uut ignimue¬
rant priores: aut postea inuenerat uita. na du-
bitamis multa esse quae et nos prneterierũt. ho¬
mines enim sumus: et occupati officiis. fuccestuiss¬
q remporibis ista curamus idest nocturnis neguis
uestrum putet his cestiti horis dies: uobiss pen¬
demus cum sõno ualitulinẽ computamus uel
hoc solum praemio contenti q dum ista ut dit¬
.u. raro inusitamus pluribus horis niuimus
proferto enim uita uigilia est. quibris de cansisat¬
q difticuliatibuis niluł audeo promietẽ.: hoc ip̃m
tu praestas quod adte scribimus. nec fiducia ope
patrem te fratrem q diximus. opere iusto tem¬
porum nostroru hiscoriam orsi ifine anfidii

Expanded text:
gnarum cura — quoniam, ut ait Domitius Piso, thesaugnarum cura — quoniam, ut ait Domitius Piso, thesauros oportet esse, non libros — lectione voluminum circiter VV, quorum pauca admodum studiosi attingunt propter secretum materiae, ex exquisitis auctoribus centum inclusimus XXXVI voluminibus, adiectis rebus plurimis, quas aut ignoraverant priores aut postea invenerat vita. 18 nec dubitamus multa esse quae et nos praeterierint. homines enim sumus et occupati officiis subsicivisque temporibus ista curamus, id est nocturnis, ne quis vestrum putet his cessatum horis. dies vobis inpendimus, cum somno valetudinem computamus, vel hoc solo praemio contentiM. Varro, musinamur, pluribus horis vivimus. profecto enim vita vigilia est. quibus de causis atque difficultatibus nihil auso promittere hoc ipsum tu praestas, quod ad te scribimus. haec fiducia operpatrem, te fratremque, diximus opere iusto, temporum nostrorum historiam orsi a fine Aufidii.
Abbreviated transcription (Latin):
siaum adducta seat. Res ordua uetustis nouita¬
iem dire: nouis auctoritatem: obsoletis nitore.
obscuris lucem tastiditis gratiam: dubiis fidem.
ominibus uero naturam : et natunrae suae uim¬
ominia. omnia etia nõ assecutis uidisse abim¬
de pulchrura atq magnificum st Equidem ita
sentio petriliarem iustudiis causim corum esse q
dificultatibus uicti utilientera iuuandi: praetu¬
lenme graitiae placendi. Id q im et ĩ aliis ope¬
tibus ip̃se feci : & profiteor me mirani Luiui
aucrorem celebẽritau inhistoriaꝵ suoꝵ quas
repetit aborigine urbis quodam uolumine sic
orsum. Satisiam sibi gloriae quęsitum et po¬
ruuisse se desedere ut animus inquies pasceret
opere profecto enim populi gentru uctoris et
romani nomituis gloriat: non sui composius¬
se illa decuit: mai̾us meritu esset operis amo:¬
re non mimi nusa pe seuerasse et hoc popri¬
lo romano pruestitisse non sibi sxͫ rerus di¬

Expanded text:
stidium sint adducta. 15 res ardua vetustis novitastidium sint adducta. 15 res ardua vetustis novitatem dare, novis auctoritatem, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis gratiam, dubiis fidem, omnibus vero naturam et naturae suae omnia. itaque etiam non assecutis voluisse abunde pulchrum atque magnificum est. 16 Equidem ita sentio, peculiarem in studiis causam eorum esse, qui difficultatibus victis utilitatem iuvandi praetulerint gratiae placendi, idque iam et in aliis operibus ipse feci et profiteor mirari me T. Livium, auctorem celeberrimum, in historiarum suarum, quas repetit ab origine urbis, quodam volumine sic orsum: iam sibi satis gloriae quaesitum, et potuisse se desidere, ni animus inquies pasceretur opere. profecto enim populi gentium victoris et Romani nominis gloriae, non suae, composuisse illa decuit. maius meritum esset operis amore, non animi causa, perseverasse et hoc populo Romano praestitisse, non sibi. 17 XX rerum di
Abbreviated transcription (Latin):
acatur tum digna stut. uerem g diis lacte
erntirm saha qui non habentemra Nec uilli
tuit uitio deos colere quoquom̃o posset mene quidã
tementati accessit hac quap ꝙ leuioris opeme hos
tibi diciui libellos: nam noc ingenii sint capi¬
ces quod alioqum nodis perq mediocie erat. neq
idmittunt excestus: aut orationes : sermonesue:
aut tasus iiserabiles uel euentus uarios: nec¬
iucundi dictu. ac legentibus blanda sterili ma¬
teria rentm natura hor est uita nãmurrr. q hoc
sordidissima sui parie ue plinimarum rerum:
uut nisticis uocabulis aut eccornis imo barta¬
ris. etrm cum honoris prefaitione ponendis :
praeteret interest non trita auctoribus uia pere
ginari: nec qua animus epectet: nemo apud nosꝗdẽ¬
ea tractauerat magna pars studiorum aoenita¬
tes quaerimus. quaẽ non trncta ab aliis dicuntur
inmensae subtilitatis obscuro rerum intenebris
premuntur. im omuia attingenda quae grueti
ingeniis facta. alia uero ita multis prodita: ut infa¬

Expanded text:
lacte litant salsa qui non habent tura, nec ulli fuit vitio deos colere quoquo modo posset. Meae quidem temeritati accessit hoc quoque, quod levioris operae hos tibi dedicavi libellos. nam nec ingenii sunt capaces, quod alioqui in nobis perquam mediocre erat, neque admittunt excessus aut orationes sermonesve aut casus mirabiles vel eventus varios, iucunda dictu aut legentibus blanda sterili materia: rerum natura, hoc est vita, narratur, et haec sordidissima sui parte ac plurimarum rerum aut rusticis vocabulis aut externis, immo barbaris etiam, cum honoris praefatione ponendis. praeterea iter est non trita auctoribus via nec qua peregrinari animus expetat. nemo apud nosea tractaverit. magna pars studiorum amoenitates quaerimus; quae vero tractata ab aliis dicuntur inmensae subtilitatis, obscuris rerum tenebris premuntur. ante omnia attingenda quae Graeci ingeniis facta; alia vero ita multis prodita, ut in fa
Abbreviated transcription (Latin):
corana donati¬
De fagina glande ⁊ reliquis
glandib et carbone et pa¬
De galla et õp multa praeter
glandẽ terãt ȩdem arboq¬
De scandulis pino pinastro
picea abiere larice theda¬
et taxo

Expanded text:
corona donatide fago de reliquis glandibus de carbone de galla quam multa praeter glandem ferant eaedem arbousu de scandulis de pinu pinastro picea, abiete larice, taeda taxo
Abbreviated transcription (Latin):
iam non sint nota ita secutari extera & quasi uero mensuramull¬
lius rei possit agere qui sui nesciat aut homines possint uidere quȩ
munndus ipse non capiat
Ormam eius in speciem oibis absoluti globatam esse nomen in pri¬
mis & ꝯsensum in eo mortalium orbem appellantium. sed ꝙ argu.¬
menta rerum docent non solum quia talis figura omnibus sui par¬
tibus uergit in se se ac sibi ipsa tolieranda est feque includit & con¬
tinet nullarum egens compagum nec finem aut iitium ilis sui

Expanded text:
iam nota sint, ita scrutari extera, quasi vero mensuram uliam nota sint, ita scrutari extera, quasi vero mensuram ullius rei possit agere qui sui nesciat, aut mens hominis videre quae mundus ipse non capiat. Formam eius in speciem orbis absoluti globatam esse nomen in primis et consensus in eo mortalium orbem appellantium, sed et argumenta rerum docent, non solum quia talis figura omnibus sui partibus vergit in sese ac sibi ipsa toleranda est seque includit et continet nullarum egens compagium nec finem aut initium ullis sui
Abbreviated transcription (Latin):
nomint alio acium appellari li¬
buit. cuius cricimflexu tegunt᷑
cuncta numen esse credi par est
aeternumimmensu neque ge¬
nitum neque inteniturimum¬
q̃. Huius extera indagare nec in¬
terest hominum nec tapit himno nae¬
e coniectura mentis. sacer est
aeternus inmensus. totus in toto
rerum naturae opus ꝙ rerum ipse natura furor est mensuram eo
animo quosdam agitasse itque prodere ausos. Alios rursus occasio¬
ne hinc sumpta aut his data innuimerabite tradidisse mundos ut
totidem rerum naturas tredi oporteret. Aut siima ommnes incuba¬
rent. totidem tamen soles totidemque limas & castera etiam in uno¬
R mmensa & inmumerabilia sydera quasi non eadem quaestione
semper in termino cogitationis occursura ex desiderio finis alicuuas.
Aut si haer infinitas neturae onnium artifici possit asignari.No
illud idem in uno facilius sit intelligi tanto praesertim opere furor
est. profecto furor egredi ex eo. & tanꝗ̃ interna eius cuncta plane

Expanded text:
nomine alio caelum appellare libuit, cuius circumflexu degunt cuncta, numen esse credi par est, aeternum, inmensum, neque genitum neque interiturum umquam. huius extera indagare nec interest hominum nec capit humanae coniectura mentis. sacer est, aeternus, immensus, totus in toto,rerum naturae opus et rerum ipsa natura. furor est mensuram eius animo quosdam agitasse atque prodere ausos, alios rursus occasione hinc sumpta aut hic data innumerabiles tradidisse mundos, ut totidem rerum naturas credi oporteret aut, si una omnes incubareet inmensa et innumerabilia sidera, quasi non eaedem quaestiones semper in termino cogitationi sint occursurae desiderio finis alicuius aut, si haec infinitas naturae omnium artifici possit adsignari, non idem illud in uno facilius sit intellegi, tanto praesertim opere. furor est profecto, furor egredi ex eo et, tamquam interna eius cuncta plane
Abbreviated transcription (Latin):
tuandum prnesertm cum de re p scriberet. Siul
nos cansarius abaliquo iudice diffidimus: Sed ego¬
haec mihi nunc patrocinia ademi nũcupatione
quin plirimum intorest. sortiatur diquis iudicẽ
an eligae. multumq apparatus interest apud in¬
uieatuus hospitem & oblatum. Cum apud catonem
illum ambitus hostem ꝑ repulsis tamq honori¬
bus ineptis gnudentem fapantibus comitiis pe¬
fitebantur inde illa nobilis M. Ciceronis fispi¬
meio. Ote foelicem . Mᵈ. porci aquo rom impro¬
bam petere nemo audet: cum tribimos appelia¬
ret.l. Scipio apaticus interquos erat pnicus hoc
actebatur se uel inimico iudici proban posse adeo
sicmu quise cupie sune iudicem facit qñcmq cui
edigit unde prouotatio appellatur. te quidem in
excellentissimo humani generis fastigio posirum
sinma a eloquentia : suma eruditione pmeditu¬

Expanded text:
tuandum, praesertim cum de re publica scriberet, quanto nos causatius ab aliquo iudice defendimur? sed haec ego mihi nunc patrocinia ademi nuncupatione, quoniam plurimum refert, sortiatur aliquis iudicem an eligat, multumque apparatus interest 'apud invitatum hospitem et oblatum. cum apud Catonem, ilium ambitus hostem et repulsis tamquam honoribus inemptis gaudentem, flagrantibus comitiis pefitebantur. inde illa nobilis M. Ciceronis suspiratio: O te felicem, M. Porci, a quo rem inprobam petere nemo audet! cum tribunos appellaret L. Scipio Asiaticus, inter quos erat Gracchus, hoc adtestabatur vel inimico iudici se probari posse. adeo summum quisque causae suae iudicem facit quemcumque, cum eligit. unde provocatio appellatur. te quidem in excelsissimo generis humani fastigio positum, summa eloquentia, summa eruditione praeditu
Abbreviated transcription (Latin):
cia sola superest: hanc igitur tibi inputabis et in
nostra culpa tibi ignosces pertricui faciem nec tñ
profeti quõ illa uia occurris ingens de longus et
sicmories ingentibus fascibus fuugorat. In nullo
imoq uerius dicta uis aeloquentiae mbimitiae
potestatis ficuridiae : quanio tu ore patris laudes
tonas. quanto .p. fintris amas quantus inpoetica
es omagna trecunditas animi queadmodum
trntrem quas trnitareris excogitasti. Sed hiec quis
possit intrepidus etimare subitimis ingenii tui
cudicium preserermm lacepitum Nap enis saini¬
lis est conditio puiblicintiu &. nominatim tidi dicm¬
tium. tum possem dicere quid ista legis imperator hi¬
mili uulgo scripta sunt agricolanm opificum turbae
deniq studiorum ociosis.uid te uidicem furis: cum
hant operam condicerem: non eras inhos albo: maiorẽ
tesciebam . quam ue descenfiru huc putarem. pineterei
tullius eetra oirinem ingens italiam posituis & quod

Expanded text:
cia sola superest: hanc igitur tibi imputabis et in cia sola superest: hanc igitur tibi imputabis et in nostra culpa tibi ignosces. perfricui faciem nec tamen profeci, quoniam alia via occurris ingens et longius etiam summoves ingenii fascibus. fulgurare in nullo umquam verius dicta vis eloquentiae, tribunicia potestas facundiae. quanto tu ore patris laudes tonas! quanto fratris amas! quantus in poetica es! o magna fecunditas animi! quem ad modum fratrem quoque imitareris excogitasti . Sed haec quis possit intrepidus aestimare subiturus ingenii tui iudicium, praesertim lacessitum? neque enim silis est condicio publicantium et nominatim tibi dicantium . tum possem dicere: 'Quid ista legis, Imperator? humili vulgo scripta sunt, agricolarum, opificum turbae, denique studiorum otiosis. quid te iudicem facis? cum hanc operam condicerem, non eras in hoc albo. Maiorem te sciebam, quam ut descensurum huc putarem.' praeterea Tullius extra omnem ingenii aleam positus et, quod
Abbreviated transcription (Latin):
EBROS NATURALIS NISTORIAE
nouicium camoenis quiritium iuorui
opris natum apud me proxima foetu¬
na licentiore epistola narare cõstitus
tibi uicundissie imperator. Sit enis
senescit inpatre. namq eu solebass ese aliquid putne
nugns ut obiicere molur Catullum contẽtaneum
meum agnoscis & hoc castense uerbum: ille eniz ut
scis mutitis prioribus spllabis duriuscilum se fecit
mul ut bat mes peculantia frat: quod proxime nõ
tieri questus es inalia procaci epistola nostra ut ĩquę¬
dim astra exeant: seiant q omnes q ex naquo tetũ
uiuat imperiu triumphalis ꝑe consoriurs tu sexes
q consul. ac eribimnitiae potestatis particeps qr q
his nobilius feristi dum illud patri pniter se aque¬
stri ordini prnestas pinefectus praetorii eius omia
tubernio. Nec quicquam inte mutauit fortunȩ
implitudo inbis uisi ut prodesse taneudem postes¬
ac uelles. staq cum caeteris inuenationẽ tui pa¬
tenit omia illa adcolendum te tamiliarius auda¬

Expanded text:
bros Naturalis Historiae, novicium Camenis Quiritium tuorum opus, natos apud me proxima fetura licentiore epistula narrare constitui tibi, iucundissime Imperator; sit enim senescit in patre. namque tu solebas nugas esse aliquid meas putare, ut obiter emolliam Catullum conterraneum meum agnoscis et hoc castrense verbum: ille enim, ut scis, permutatis prioribus syllabis duriusculum se fecit mul ut hac mea petulantia fiat quod proxime non fieri questus es in alia procaci epistula nostra, ut in quaedam acta exeat sciantque omnes quam ex aequo tecum vivat imperium. 3 triumque consul ac tribuniciae potestatis particeps et, quod his nobilius fecisti, dum illud patri pariter et equestri ordini praestas, praefectus praetorii eius omniatubernio, nec quicquam in te mutavit fortunae amplitude, nisi ut prodesse tantundem posseset velles. itaque cum ceteris in veneratione tui pateant omnia alia, nobis ad colendum te familiarius auda
Abbreviated transcription (Latin):
utiles. E capadocia gui in laterculis afferturr cutis nitorem dicitur fa¬
cere magis tamen extendit is quem scitium appellauimus itaquȩ
apertum uentrem eo cumet melantro illmiunt. Salsid miuis sal
qui siccissimus suauissimus omnium Tarentinus atq canoidisss¬
mus &de caetero fragili qui maxime candidus. plunia dulce¬
scit onnus suauiorem tamen faciunt rores sed copiosum aguudo¬

Expanded text:
utiles. e Cappadocia qui in laterculis adfertur , cutis nitorem dicitur fautiles. e Cappadocia qui in laterculis adfertur , cutis nitorem dicitur facere. magis tamen extendit is, quem Citium appellavimus, itaque a partu ventrem eo cum melanthio inlinunt. salsissimus sal qui siccissimus , suavissimus omnium Tarentinus atque candidissimus, set de cetero fragilis qui maxime candidus. pluvia dulcescit omnis, suaviorem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
salmas ingestus prima densatio babylonias in batomen liguidum co¬
gitur oleo simile. quo & in iucernis utantur. hoc detracto subest sal
& in sapadocia putris ac fonte quem in salmas ingerunt. In cao.¬
uia exo excoquunt a guam e tonte retrigerandos salem faciunt
mertem nec candidum. Callias germaniaeq ardentib lignis
aquam salsam infundunt. hispaniae quadam sui parte e puters ha¬
uriunt muriam appellantes & ili quidem & lignum referre adi
trantur. Quercus optima & quas per e smere sincero iim salis rad¬
dat Alibi cordus lauolatur ita infuso liguore salto carbo in salem uet¬
titur Quicunq ligno conficitur sal niger est. Apud theophrastum Inue¬
nio umbros hauundinis & uinci smerem decoquere aqua solitos do¬
nec exignum supered& humoris. Quin & e muria sabsamentoꝵie
coquitur. Iteꝵq consumpto licicore ad naturam suam redit Vulgo
ne de stagnis larentinis ee phrygiis qui tateus uocatur hi duo oculis

Expanded text:
salinas ingestis. prima densatio Babylone in bitumen liquidum cosalinas ingestis. prima densatio Babylone in bitumen liquidum cogitur oleo simile, quo et in lucernis utuntur. hoc detracto subest sal. et in Cappadocia e puteis ac fonte aquam in salinas ingerunt. in Chaonia excocunt aquam e fonte refrigerandoque salem faciunt inertem nec candidum. Galliae Germaniaeque ardentibus lignis aquam salsam infundunt; Hispaniae quadam sui parte e puteis hauriunt muriam appellantes. illi quidem trantur. quercus optima, ut quae per se cinere sincero vim salis reddat, alibi corylus laudatur. ita infuso liquore salso arbor etiam in salem vertitur. quicumque ligno confit sal niger est. Apud Theophrastum invenio Umbros harundinis et iunci cinerem decoquere aqua solitos, donec exiguum superesset umoris. quin et e muria salsamentorum recoquitur iterumque consumpto liquore ad naturam suam redit, vulgo at e stagnis Tarentinus ac Phrygius, qui Tattaeus vocatur. hi duo oculis
Abbreviated transcription (Latin):
pondece ingrauescat. Causa enidens cuniculoꝵ prrit madido ad id¬
sic adiuuante mollientes ut adiuuent aquas aduiteraturr siculo que
ocanicum appellauimus. necnon & cyprium mire fuili. In hẏspa.¬
nia quas citeriore egeleaste ceditur glebis pene transiucentib. sui iam
pridem palma ꝑlebiss medicis incec ommiia salis genera perhbetur. oĩs
locus in quo reperitur sal sterils est nelrilqi gignit gym tocumssonte
nascens
ER haec sunt factity uaria genera iluugaris pliritmuisꝙ in salinis mari
aftuso non sine aiquae dulas riguis: sed ymbrs maxime iuuante: ac
super omnia sole multo non aliter inarescens. Apheyea crioi uticam¬
constituit aceruos salis ad collium spetiem. qui ubi sole linas indirau¬
ere nulio humore liguescunt. Uixs eciam ferro ceduntur tet tam̃
& in reta sine riguis in saimas mare intundentib de circa arpyotõ
ipso mare infiuente in solum ut credo nylo sucosum : tie q e euteis in

Expanded text:
pondere ingravescat. causa evidens, cuniculorum spiritu madido pondere ingravescat. causa evidens, cuniculorum spiritu madido sic adiuvante molientes, ut adiuvant aquae. adulteratur Siculo, quem Cocanicum appellavimus, nec non et Cyprio mire simili. 80 in Hispania quoque citeriore Egelestae caeditur glaebis paene translucentibus, cui iam pridem palma a plerisque medicis inter omnia salis genera perhibetur. omnis locus, in quo reperitur sal, sterilis est nihilque gignit. et in totum sponte nascens ec est. 81 Facticii varia genera. volgaris plurimusque in salinis mari adfuso non sine aquis dulcibus riguis, sed imbre maxime iuvante ac super omnia sole multo . . construit acervos salis ad collium speciem, qui ubi sole lunaque induruere, nullo umore liquescunt vixque etiam ferro caeduntur. fit tamen et in Creta sine riguis mare in salinas iufundentibus et circa Aegyptum ipso mari influente in solum, ut credo, Nilo sucosum. fit et puteis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ex aurio ats margaritis efoditur ẽ terra & paum est in himere
densato in dpaddocia Ibi quidem ceditur specularium lapidum modo
pondus magnum gleb quas micas uulgus appellat. sarus arabiae
oppido muos domosq massis salis faciunt aqua ferruminantes:¬
NUENIT & uixta pelluisum prholomȩus rex cum castra facege quo
exemplo postea inter aegyptum &arabiam eciam s qualentib loci coe¬
ptus est inueniri detractus harenis pualitte & per aphrycat sitienti
bus ad hammonis oraculum quidem crescens cum licnai noctib Na
qui rema  tractus nobilitantur ammoniato & ipso qr sub harenis¬
ha pnuerueatar appelato Sirius et colere alumini quod sehiton uocãt
longis glebis. nes perlutidis ingratus sapore sed mediemat utilis pro¬
batur ꝙ̃ maxime perspicius rettis scissiris isgne de quo proditt le:
uissimus intra specus suos in lucem uniuersam prolatus iux credibile

Expanded text:
quam ex auro atque margaritis. effoditur et e terra, ut palam est umore quam ex auro atque margaritis. effoditur et e terra, ut palam est umore densato, in Cappadocia. ibi quidem caeditur specularium lapidum modo; pondus magnum glaebis, quas micas vulgus appellat. 78 Gerris Arabiae oppido muros domosque massis salis faciunt aqua feruminantesxta Pelusium Ptolemaeus rex, cum castra faceret. quo exemplo postea inter Aegyptum et Arabiam etiam squalentibus locis coeptus est inveniri detractis harenis, qualiter et per Africae sitientia usque ad Hammonis oraculum, is quidem crescens cum luna noctibus. 79 nam et Cyrenaici tractus nobilitantur Hammoniaco et ipso, quia sub harenis inveniatur, appellato. similis est colore alumini, quod schiston vocant, longis glaebis neque perlucidis, ingratus sapore, sed medicinae utilis. probatur quam maxime perspicuus, rectis scissuris. insigne de eo proditur, quod levissimus intra specus suos in lucem universam prolatus vix credibili
Abbreviated transcription (Latin):
nui ex aquis marii sponte gignitur. Spuma in exeremis ui toribiac
scopulis relicta hic enim rore densatur & est acrior qui in scopulis in¬
uenitur. Sunt etiamnum naturales differentiae eres: Namq in ba¬
tris duo lacus uasti. Alter ad seythas uersus alter ad dacos sale exaestu¬
ant sicut ad ꝯchium in xpro &e ciica memphim exerahunt e lacu. de¬
inde sole sitant. sic &e simma flmimum densantire in sale in anme
religuo ueluti sub gelu fiueerte ut apus caspias portas quae salis fumima
appellantur. Item crica mardos & armemos. praeterea se apuo battros
mamis ochus ee oppositis montib defert salis ramerta Sunt & i aphy¬
ta lacus & quidem tiribidi salem ferente : terunt quidem & caudifon¬
tel sicut pegasei. Et hactenus habent se genera ex aquis pponte prous¬
nientia. Sunt & monte natiui salis ut indis. Oromenus in quo la¬
pidicinaꝵ modo ceditur renascens Mauisq regium uecigal ex eo est

Expanded text:
74 lad genus ex aquis maris sponte gignitur spuma in extremis litoribus ac 74 lad genus ex aquis maris sponte gignitur spuma in extremis litoribus ac scopulis relicta. hic omnis rore densatur, et est acrior qui in scopulis invenitur. sunt etiamnum naturales differentiae tres. namque in Bactris duo lacus vasti, alter ad Scythas versus, alter ad Arios, sale exaestuant, sicut ad Citium in Cypro et circa Memphin extrahunt e lacu, dein sole siccant. sed et summa fluminum densantur in salem, amne reliquo veluti sub gelu fluente, ut apud Caspias portas quae salis flumina appellantur, item circa Mardos et Armenios. praeterea et apud Bactros amnes Ochus et Oca lacus, et quidem turbidi, salem ferentes. ferunt quidem et calidi fontes, sicut Pagasaei. et hac habent se genera ex aquis sponte provenientia. 77 sunt et montes nativi salis, ut in Indis Oromenus, in quo lapicidinarum modo caeditur renascens, maiusque regum vectigal ex eo est
Abbreviated transcription (Latin):
aqua fuerit podagra illitus prodest. Item oleo admixto taloꝵ dolori tu¬
moris. Spuma aquae afficta uerrucas tollit. nec non herena litoris
maris precipus tollit tenuuis & sole candens in medicina est. Sic candis
Et hactenus de aguis nuinc de q aquatilib ordiemire autem in ralios
a principalib eoꝵ quae sunt sal ac spongia.
Al ommis aut fit ant gignitur Utrums purtib medis. ed decausa ge¬
mina coasto humore uel suctato. Sictatur in latu lareatino aestiruis solibus¬
folibris totumq stagnum in sole abit. Modicum aliogum altitudine
genua non excedẽ. item in sicilia in lacum qui ocamicus uocatur
& alio iuxta gelam hoꝵe extremitates tantum mac̾escunt sicuti
in phrygia capaidocia aspendi ubi largius coquitur & usq ad mediu¬
latum. Aliud etiam in eo mirabile quod tantundem nocta fubuenit
quantum die auferas. Ommnis est sal minutus atq non gleba Aliudge

Expanded text:
aqua fuerit, podagris inlitus prodest, idem oleo admixto talorum dolori tuaqua fuerit, podagris inlitus prodest, idem oleo admixto talorum dolori tumorique. spuma aquae adfrictu verrucas tollit, nec non harena litorum maris, praecipue tennis Et hactenus de aquis, nunc de aquatilibus. ordiemur autem, ut in reliquis, a principalibus eorum, quae sunt salsa ac spongea. al omnis aut fit aut gignitur, utrumque pluribus modis, sed causa gemina, coacto umore vel siccato. siccatur in lacu Tarentino aestivis solibus, totumque stagnum in salem abit, modicum alioqui, altitudine genua non excedens, item in Sicilia in lacu, qui Cocanicus vocatur, et alio iuxta Gelam. horum extremitates tantum inarescunt, sicut in Phrygia, Cappadocia, Aspendi, ubi largius coquitur et usque ad medium. aliud etiam in eo mirabile, quod tantundem nocte subvenit, quantum die auferas. omnis e stagnis sal minutus atque non glaeba est.
Abbreviated transcription (Latin):
xius falis in .iiiᵃͬ aquae sextaris mergatur uinci aquam salemq non
liguari saetero sextarius salis cum .iiᵒ. aquat sextaris salsissimi ma¬
ris uim & naturam imple moderatissimum autem pucant supradi
dcrietur appetentib uinum egri ueluti inocentiore potu dam.¬
natum iam muicis annis hisdem uitiis quib uinum nec meis
raĩe haec quoq fuosidia demonstrabimuis. Expansa circa nauim
uellera macescunt ecee accoepto alitu maris quib dulcis humor
ex primitur sidem demissae reciculis in mari contauae cera pi-¬
lae uel uasa mania obturcita dulcem inera se colligunt humorem.
Nam in terra marina agua arrgilla percolata duicescit luxata q¬
cripora hominum & quadrugetum natando in cuius lib& gene¬
ris aquam facilime in areus redeunt. Et & in moctu peregri¬
uintum ut temptent ualituinem aquas gnotas qoc cauent a
baneis egresi statrm frigidam suspestm hauriendo mustus qui in

Expanded text:
rius salis in IIII sextarios aquae mergatur, vinci aquam salemque non rius salis in IIII sextarios aquae mergatur, vinci aquam salemque non liquari. cetero sextarius salis cum IIII aquae sextariis salsissimi maris vim et naturam implet. moderatissimum autem putant supra didaretur adpetentibus vini aegris veluti innocentiore potu, damnatum iam multis annis, isdem vitiis quibus vinum nec isderant, haec quoque subsidia demonstrabimus. expansa circa navem vellera madescunt accepto halitu maris, quibus dulcis umor exprimitur, item demissae reticulis in mare concavae e cera pilae vel vasa inania opturata dulcem intra se colligunt umorem. nam in terra marina aqua argilla percolata dulcescit. 71 Luxata corpora et hominum et quadrupedum natando in cuius libeat generis aqua facillime in artus redeunt.— Est et in metu peregrinantium ut temptent valitudinem aquae ignotae. hoc cavent e neis egressi static frigidam suspectam hauriendo.— Muscus, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tis & lichenum curationi. lendesq & tetra capitis animalia hac curam.¬
tur & liuentia reducit eadem ad colorem in quib curationio post
marinam aceto calido fouere plurimum prodest. Qum & ao ictus Sens¬
natos salutaris niteligitur gͣ phalaugiorum er scorpionum & proptia¬
de & aspide resparsis. Calida autem in his asfumitur. Suffitur eadem
cum aceto capitis dolorib. Tormina quos: & colleras calida infusa chy.¬
terib sedant. Hifficilius pertrigescunt marma caletida mamimas
rigentes praetordia matiemq corporis pistinae maris corugunt an.¬
rium grauitatem capicis dolores cum accto feruentium uaper Rubigi¬
nem ferio mariiae celerinne exerunt: pecoꝵ quos scabiem sa¬
nant lanasq emolliunt. Nec ignoro haec mediterraneis superuatua
uideri poseueꝵ & haec cura prouidit inuenta ratione quassibi
quisq a quam matis facer& uiud mea ratione miꝵq si plusꝙͣ sexta

Expanded text:
ris et lichenum curationi. lendes quoque et taetra capitis animalia hac curanris et lichenum curationi. lendes quoque et taetra capitis animalia hac curantur. et liventia reducit eadem ad colorem. in quibus curationibus post marinam aceto calido fovere plurimum prodest. quin et ad ictus venenatos salutaris intellegitur, ut phalangiorum et scorpionum, et ptde aspide respersis; calida autem in his adsumitur. suffitur eadem cum aceto capitis doloribus. tormina quoque et choleras calida infusa clysteribus sedant. difficilius perfrigescunt marina calefacta. mammas sororientes, praecordia maciemque corporis piscinae maris corrigunt, aurium gravitatem, capitis dolores cum aceto ferventium vapor.rubiginem ferro marinae celerrime exterunt, pecorum quoque scabiem sanant lanasque emolliunt. Nec ignoro haec mediterraneis supervacua videri posse. verum et hoc cura providit inventa ratione, qua sibi quisque aquam maris faceret.