comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iexitꝰ Ret hoe iuit ille magnus hec ut opinc aristotelica se ignorare respondit. Qd ꝗdẽ
muume sũ amnuratus. eum phylosoplnd rherhori ñ etͥ cognitũ ꝗ ab ipsis pbilophis p̃ter adm

Expanded text:
iecit; rhetor autem ille magnus haec, ut opinor, Aristotelia se ignorare respondit. Quod quidem iecit; rhetor autem ille magnus haec, ut opinor, Aristotelia se ignorare respondit. Quod quidem minime sum admiratus eum philosophum rhetori non esse cognitum, qui ab ipsis philosophis praeter adm
Abbreviated transcription (Latin):
liores nos ges scribe uigessos .C. trebati & his libris quas breui tẽpores tultos edidimus
digniores etursu ipso reuoca uit uoluntas tua Cũ etuĩ necũ intusculano esses. &
indiblioteta se parati ut que prpa ad suuna studium Irellos quos uella euoluer tic abisilio¬
duti in ariscoteł topica quela que sunt ab illo iplurib libris explicata: Qua inscriptione com¬
matus: continuo ame lilroꝵ eoꝵ sententiã ressisto: atã cũ tibi exposuissero. disciplinã iuue
niendoꝵ argum̃toꝵ ita sine ullo errore ad ea rationẽ uia puenirenius ab aristotele inuenta
illis libris cuneri: uerecundetu ꝗdẽ ut omĩa. sed tam̃ ut facile ceruere te ardere stu¬
dio iecũ ut tibi illa traderẽ. egisti: Cũ aut̃ ega ũ ta uitandi laboris mei causa quã ꝗa
iua id int̃ eͥeͥ arlitraren uelut eosꝑte ipse legeres. uel ut torã rationẽ adoctissimo q̃dã
rlic thore accipes hortatus cͥtm: uirũ ut are audiclã. es exꝑt̾: S alibris te obscuritas re¬

Expanded text:
maiores nos res scribere ingressos, C. Trebati, et his libris, quos brevi tempore satis multos edidimus, digniores e cursu ipso revocavit voluntas tua. Cum enim mecum in Tusculano esses et in bibliotheca separatim uterque nostrum ad suum studium libellos quos vellet evolveret, incidisti in Aristotelis Topica quaedam, quae sunt ab illo pluribus libris explicata. Qua inscriptione commotus continuo a me librorum eorum sententiam requisisti; quam cum tibi exposuissem, disciplinam inveniendorum argu- mentorum, ut sine ullo errore ad ea ratione et via perveni- remus, ab Aristotele inventam illis libris contineri, verecunde tu quidem ut omnia, sed tamen facile ut cernerem te ardere studio, mecum ut tibi illa traderem egisti. Cum autem ego te non tam vitandi laboris mei causa quam quia tua id interesse arbitrarer, vel ut eos per te ipse legeres vel ut totam rationem a doctissimo quodam rhetore acciperes, hortatus essem, utrumque, ut ex te audiebam, es expertus. Sed a libris te obscuritas re
Abbreviated transcription (Latin):
pacito e mullũ ame artis insttte locũ p̃tiri ne si nicdil nisi ꝙ adte ꝓtineat scribendũ
putab uniniũ te amare uidearef gͥ magna ex parte locus hic oraporius. ñ mͦ ñ iuriscon¬
sultoꝵ s ne phylosophoꝵ ꝗdẽ: ante rẽ enĩ quaerunt᷑ q̃ talia s: appatꝰ colloga loeus es¬
titutũ conuiuiũ: Cũ re aũt: pedũ crepitꝰ. strepitꝰ houm. corporũ ũbra. & si ꝗd est
eiꝰ modi. ac pꝰrẽ : Pallor rubo titubatio si qua alia signa c̃turbationis. & c̃scienti ae
Et ea restuict ignis. gladius eruentꝰ. cat̃aq que suspectionẽ facti possint iouere: De incepslo

Expanded text:
patiare nullum a me artis institutae locum praeteriri, ne si nihil nisi quod ad te pertineat scribendum patiare nullum a me artis institutae locum praeteriri, ne si nihil nisi quod ad te pertineat scribendum putaris, nimium te amare videar. Est igitur magna ex parte locus hic oratorius, non modo non jurisconsultorum, sed ne philosophorum quidem. Ante rem enim quaeruntur quae talia sunt, appaivium; cum re autem: pedum crepitus, strepitus hominum, corporum umbrae et si quid eius modi; at post rem: pallor rubor titubatio, si qua alia signa conturbationis et conscientiae, praeterea restinctus ignis, gladius cruentus ceteraque quae suspicionem facti possunt movere. deinceps est
Abbreviated transcription (Latin):
Mt̃ alia ꝗꝗ s̃ c̃traria gnã. uelut ea q̃ cũ aliq c̃ferunt᷑ ut duplũ siplũ multa pa¬
ca. longũ breuo maius minus: St̃ &iã alia ualde c̃traria q̃ appellant᷑ negantia
ligat᷑ in argumĩto q̃ rerido c̃trarus om̃uib: c̃traria ñ c̃uenire :sab adianctis aũt posui eꝗdem
exẽplũ paulo ante. multa ad iungi quae suscipienda efsent sistatu alisu ius eefcctt st Am
eas tabulas possessionẽ dari : quas is instituiss&. cui testam̃ti fictio nulla ect : S locus
hic magil adc̃iecturales causas. q̃ uersant᷑ in iudiciis ual&. cũ q̃rit᷑ ꝗd aut sit. aute¬
uenerit. aut sut̃ uni sut aut ꝗd onũ nosieri possit a glociꝗdẽ ipsius formatał c̃ au¬
monet aũt hic locus ut q̃rat᷑ ꝗd añ rẽ ꝗd cũ re. aut pꝰrẽ euenerit. nichiboc adiula
ad ciceronẽ inꝗbat gallus ñ siꝗd ad eũ ꝗs tale returͤat. ut defacto q̃ reret᷑: Tut am̃¬

Expanded text:
 sunt contrariorum genera, velut ea quae cum aliquo conferuntur, ut duplum simplum, multa pauca, longum breve, maius minus. Sunt etiam illa valde contraria quae appellantur negantia; argumento quaerendo contrariis omnibus contraria non convenire. ab adiunctis autem posui equidem exemplum paulo ante, multa adiungi, quae suscipienda essent si statuissemus ex edicto secundum eas tabulas possessionem dari, quas is instituisset cui testamenti factio nulla esset. Sed locus hic magis ad coniecturales causas, quae versantur in iudiciis, valet, cum quaeritur quid aut sit aut evenerit aut futurum sit aut quid omnino fieri possit. ac loci quidem ipsius forma talis est. Admonet autem hic locus, ut quaeratur quid ante rem, quid cum re, quid post rem evenerit. 'Nihil hoc ad ius; ad Ciceronem,' in
Abbreviated transcription (Latin):
partes. unã unuquendi. alt̃am iudicandi: utriusq princeps ut nuchi uidet᷑
ꝗlẽ ar s toteles suit. Stoui aut: in alta lalorauer. iudic andi enĩ uias diligent̃ ꝑsec es
tis. cã scientiã quã dialecticen appellant. Inueniendi artẽ que topice dr̃ quaeq ad usg
potiet er atar ordine naturae certepͥor totã reliqrunt : Nos aut̃ qm̃ in utraq sun¬
ma utiliias :. & utrãq sierit ociũ ꝑseꝗ cogitamus ab ea q̃ pͥor ÷ ordiem̃. Ut gͥ earũ¬

Expanded text:
niendi, alteram iudicandi, utriusque princeps, ut mihi quidem uidetur, Aristoteles fuit. Stoici autem in altera elaborauerunt; iudicandi enim uias diligenter persecuti sunt ea scientia quam διαλεκτικήν appellant, inueniendi artem, quae τοπική dicitur quaeque ad usum potior erat et ordine naturae certe prior, totam reliquerunt, nos autem quoniam in utraque summa utilitas est et utram- que, si erit otium, persequi cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗetanichil agentia. stolida qͦdã modo ut locus tẽpus matia ferram̃ta & cetã gnis cĩ¬
dẽ: alia aut̃ p̃cursionẽ quandã adhibent adesficiendũ & q̃dã asfer̃ ꝑsẽ aduiuantia & siñ
necossaria ut amori c̃g̃ssio causã attulerit amor flagitio: Exhgnẽ caul& ex ȩtnitate
pendentufi tũ astoicis nectit᷑ : Iatq ut e causx sine ꝗb effici ñ potest gnã diuisi sic
etiã esficiũ diuidi posst̃: s enĩ alie cause quae plane eficiant mullare adiuuante. ali e
q̃ ad iuiuari uelint. ut sapientia estcit sapientes sola ꝑse. beatos eficiat net nesola ꝑsese :
q̃stiꝰ ẽ. Quare cũ indisputtionẽ incidorit causa efficiens aliꝗd necessario: sine dubit atio¬
necessitas. necessaria c̃clusio ñ seꝗt̾: atq illud ꝗdẽ genis causarũ ꝙ habet iuĩ efficiendi
necessariã.: errorẽ afferre ñ fere solet hoc aũt sine qͦ ñ efficit᷑ sepe c̃tͣbat : Naut̃ si ne

Expanded text:
quieta, nihil agentia, stolida quodam modo, ut locus tempus materia ferramenta et cetera generis eiusdem; alia autem praecur- sionem quandam adhibent ad efficiendum et quaedam adferunt per se adiuvantia, etsi non necessaria, ut: Amori congressio causam attulerat, amor flagitio. Ex hoc genere causarum ex aeternitate pendentium fatum a Stoicis nectitur. Atque ut earum causarum sine quibus effici non potest genera divisi, sic etiam efficientium dividi possunt. Sunt enim aliae causae quae plane efficiant nulla re adiuvante, aliae quae adiuvari velint, ut: Sapientia efficit sapientis sola per se; beatos efficiat necne sola per sese quaestio est. qua re cum in disputationem incidnecessitas, necessaria conclusio non sequitur. Atque illud quidem genus causarum, quod habet vim efficiendi necessariam, erro
Abbreviated transcription (Latin):
his purgatis atq cõpolitis uł inspeculatione ueritatis. uel excercendis uirtutib uterem᷑ : Hat
ẽ gͥ disciplina quasi dissetedi q̃dã magistra quã logicẽ ꝑ i patetici uet̃os appellauer : Itla ncci¬
cero disfiniens disserendt diligentẽ rationẽ uocauit hac uariomͦ aplerisq tactataẽ uari¬
oq: etiã uocabulo nuncupata: ut enĩ dictũ e: aꝑipateticis ħ ratio diligens disserende logicȩ
uocat᷑̃. c̃tinens inse inueniendi tudicandiq ꝑitiã: Stoici uõ eandẽ hanc rationẽ diserendi
paulo angustius tractatauer̃: Nichil ii de uiuentione laborantes insola tantũ iudicatione
c̃sistunt : deqea p̃cepta multiplicit̃ dantes dialecticã nuncupauer uocat facultatẽ q̃ ido

Expanded text:
tis atque compositis, vel in speculatione veritatis, vel in exercendis virtutibus uteremur. Haec est igitur disciplina, quasi disserendi quaedam magistra, quam logicen Peripatetici veteres appellaverunt, hanc Cicero definiens, disserendi diligentem rationem vocavit. Haec vario modo a plerisque tractata est, varioque etiam vocabulo nuncupata. Ut enim dictum est, a Peripateticis haec ratio diligens disserendi logice vocatur, continens in se inveniendi judicandique peritiam. Stoici vero hanc eamdem rationem disserendi paulo angustius tractavere, nihil enim de inventione laborantes, in sola tantum judicatione consistunt, deque ea praecepta multipliciter dantes, dialecticam nuncupaverunt. Plato eti
Abbreviated transcription (Latin):
siunt : dũ aut nulla uoluntas ÷. aut eã q̃ ÷ necessitati neꝗt obsisc̃e: alia calu. cũ in hisfacienas

Expanded text:
fiunt, dum aut nulla voluntas est, aut ea quae est, necessitati nequit obsistere; alia casu, cum in his faciendis, fiunt, dum aut nulla voluntas est, aut ea quae est, necessitati nequit obsistere; alia casu, cum in his faciendis,
Abbreviated transcription (Latin):
U nde etiã machimañtũ ꝗdã atq defensio uiuris ꝑitoꝵ responsionib inuenut hoc m̃ : Si telã mani
sugit magis quã iet̃. Nã siqs cedis accusetur. optima sol& eͥe defensio si alia suppetit: Fugisse ma¬
Q d uõ fit animi cansusiono. sepe talo ut noll& amasisse ꝗ fet̃: hiuc euenit. ut ñ iat̾ uolun¬
tarias s int̃ ignoratas ł necessarias causas animaꝵ ꝑtͣbatio sit : In tantũ uõ qͥ pt̾batꝰ ẽ aue¬
ra discretione discelit. ut iux ineã possit sepeͥ bene esulentiũ ammouitiano relaci: Quo
sit ut animoꝵ ꝑtarbatio iure a causis uoluntaris seg̃get᷑: aut ignoratione aut in necessi¬
tate ponat᷑: Nẽ ꝙ ait tam̃ ħñt tantos motꝰ ut ea q̃ uoluntarias aut necossaria uit̃dũ aut
cette ignorata uideant̃: ita uitelligendũ ÷. qm̃ omus auamai passio: iudiciũ turbat: C̃sunditũ
ueluti uiclenta necessitas: ut dubiũ sit utrũ as qͥ aliꝗd ꝑtͣbat᷑ aiuimo facuignoransfaciat: uelut

Expanded text:
defensio in jurisperitorum responsionibus invenitur, hoc modo: Si telum manu fugit magis quam jecit; nam si quis caedis accusetur, optima solet esse defensio, si alia non suppetit, fugisse maquod vero fit animi confusione, saepe tale est ut nollet admisisse qui fecit, et evenit ut non inter voluntarias, sed inter ignoratas vel necessarias causas animorum perturbatio sit; intantum vero qui perturbatus est, a vera discretione discedit, ut in eam possit recta bene consulentium admonitione reduci. Quo fit ut animorum perturbatio jure a causis voluntariis segregetur, et aut in ignoratione, aut in necessitate ponatur. Nam quod ait: Tamen habent tantos motus, ut ea quae voluntaria sunt, aut necessaria interdum, aut certe ignorataveluti violenta necessitas, ut dubium sit utrum is qui aliquid perturbatus animo facit, ignorans faciat; veluti
Abbreviated transcription (Latin):
Nilu& inhis reb sere fortuna suos experut᷑ uctꝰ quȩ uoluntaria sunt & ad aliquẽ finẽ referunt᷑ : extra tam̃ accidit
adͥ fortune ÷ inei abea fine uenit. quẽ sibi animꝰ ante prestruxerat: SSed cũ cicero diuisiss& causas in eas
quȩ ꝑspieuȩst᷑ & in cas quȩ laterent ccũq easquȩ ꝓspicuȩst̃ dicer& esse quȩ appetitionẽ enmiudiciũq tan¬
erent: manfestũ ẽ eũ uel artẽ uł uoluntetẽ ł furbationẽ ł habitũ inhis causis ponere quȩ ꝑspicuȩ sunt:
Uoluntas quippe atq anim ꝑturbatio in appetitione pomit᷑ : Sepe n ꝑtirbatione aliꝗs appetimꝰ: artẽ &̃ ł habitum¬

Expanded text:
it quod fortunae est, nec ab eo fine venit, quem sibi animus ante perspexerat. Sed cum Cicero divisisset causas in eas quae perspicuae sunt, et in eas quae laterent, cumque eas quae perspicuae sint diceret esse quae appetitionem animi judiciumque tangerent, manifestum est eum vel artem, vel voluntatem, vel perturbationem, vel habitum in his causis ponere quae perspicuae sunt; voluntas quippe atque animi perturbatio in appetitione ponitur, saepe enim ex perturbatione aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
natã susciꝑe. Pin ea tam̃ ratione ꝓpͥa fac iltate eleganno: expiri. heo itaq: q̃ artiũ
rauo ꝑficit. abiiꝑitis & iãsieri ut cũq et agert ꝓosse Bene aũt ac facile ueno efficiti
& ueluti clausa nata sypedutat. artisicualit̃ uestigent᷑ : ꝗd sit ꝑ qđ efficere id ꝙ ꝓmittit
ars ualeat. sub exẽpli raxione demantrat. IUT II faciliꝰ argum̃ta rerpiant: illa res osfici&
side monstrant᷑ loci inꝗb argum̃xas collotata : Et enĩ ut siꝗs quaerat facilius iad infastiga

Expanded text:
tium ratio perficit, ab imperitis etiam fieri, utcunque contigerit, possunt. Bene autem ac facile nemo efficit, et veluti clausa natura suppeditat, artificialiter vestigentur, quid sit per quod efficere id quod promittit ars valeat, sub exempli notatione demonstrat: ut enim facilius argumenta reperiantur, illa res efficiet, si demonstrentur loci i
Abbreviated transcription (Latin):
nata monstrata sit : nunine: Qd si eiꝰ rei de qua nenio dubitat. aliqua ratione facere ꝗsfi¬
faciens asferatur. argunitũ eẽ ñ potit: Addita gͥ alia disferentia q̃ ẽ rei dubie. facta ÷ into¬
tio rei dubia faciens fidem: Quae cũ ita sint: necesse ÷ ut ubi dubitat᷑ aliꝗd. ibi sit q̃stio
atiue ꝓferat᷑. ut siꝗs dicat onũs hõ ianinial ẽ. siue ad introgationẽ dirigat᷑ ut siꝗs in t̃ro
is lut dubitabił ꝓferat᷑. sit qͥstio. uelut siꝗs qrat an iom̃is hõ animalsit Quot aũt modis q̃sti¬
o douidat᷑. nc̃ explicandi locus ñ uidet᷑ accomodus .s in his libris dicemꝰ quos detopicis diffe¬
rentus formare molim: ad qstionẽ igit᷑ .i. addubitabilẽ ꝓpositionẽ : onũs intentio dirigit᷑
argum̃ti. N uõ ut totã cõꝓb& qͥstionẽ s ut partẽ eius ratione c̃firm& Neq Iteta ysti

Expanded text:
atura monstrata sit? Minime. Quod si eius rei, de qua nemo dubitat, aliqua ratione quis uelit fifaciens afferatur, argumentum esse non poterit. Addita igitur alia differentia quae est rei dubiae, facta est intetio, rei dubiae faciens fidem. Quae cum ita sint, necesse est ut ubi dubitatur aliquid, ibi sit quaeative proferatur, ut si quis dicat: Omnis homo animal est; sivevelut dubitabilis proferatur, fit quaestio, ut si quis quaerat an omnis homo animal sit. Quot autem modis quaestio dividatur, nunc explicandis locus non videtur accommodus, sed in iis libris dicemus quos de topicis differentiis formare molimur. Ad quaestionem igitur, id est ad dubitabilem propositionem, omnis intentio dirigitur argumenti, non vero ut totam comprobet quaestionem, sed ut partem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ut quae a nob alienata s cũ ad hostẽ ꝑuenerut. & ex suo tã quã limine exierit hinc cũ red
etido : dicer & om̃em aquã opcrtere arceri q̃ pluendo creuissa Iũ aũt agñe ducetur
argum̃tũ : ñ erit necesse id usq: acapue arcessere : sepe aiã citralic& dũmͦ supͣ sit ꝙsunu
tur. quã id ad ꝙ sumit̃ ut aqua pluuia ultimo gnẽ ea ÷ q̃ decȩlo ueniens crescit ĩbra : s ꝓ
priare loeo in quo quasi ius arcendi cͦtinet᷑ genꝰ eĩaqua pluuia nocensi eiꝰ gñisformae. loci
uitio amanu nocens : Quarũ alta iubet᷑ ab arbir o coerceri. altam iubetur. Comode &t

Expanded text:
ut, quae a nobis alienata, cum ad hostem pervenerint, ex suo tamquam limine exierint, hinc ea cumendo, diceret omnem aquam oportere arceri quae pluendo crevisset. cum autem a genere ducetur argu- mentum, non erit necesse id usque a capite arcessere. Saepe etiam citra licet, dum modo supra sit quod sumitur, quam id ad quod sumitur; ut aqua pluvia ultimo genere ea est quae de caelo veniens crescit imbri, sed propiore, in quo quasi ius arcendi continetur, genus est aqua pluvia nocens: eius generis formae loci vitio et manu nocens, quarum altera iubetur ab arbitro coerceri altera non iube- tur. commode et
Abbreviated transcription (Latin):
ađ intusculano adsuũ studiũ ut̃q libros euoluernt ꝙq trebatius casu intopica aristote¬

Expanded text:
aec autem sunt, quod in Tusculano ad suum studium uterque libros evolverit. Quodque Trebatius casu in Aristote
Abbreviated transcription (Latin):
sortuna ł cusꝰ causa paetidens rarius eueniens. in ins teb q̃ pitẽ aliqͥd fiart : ¶&ue cũ itasint . cũq defimitio aristoteli

Expanded text:
fortuna vel casus, causa per accidens rarius evenientium in his rebus quae propter aliquid fiunt. Quae cum ita sint, cumque diffinitio Aristoteli
Abbreviated transcription (Latin):
panat᷑ loco gñĩs idqđ ĩnferius collocet᷑ : Quocirta uiciosũ ẽ. siꝗs corporis genus
dicat et̃ carpꝰ animatũ: Qua fit. ut si ad speciem aptandũ ẽ genꝰ enꝵ q̃ suꝑiora sint¬

Expanded text:
od est inferius collocetur. Quocirca vitiosum est, si quis corporis genus od est inferius collocetur. Quocirca vitiosum est, si quis corporis genus dicat esse corpus animatum. Quo fit ut si ad speciem aptandum est genus, eorum quae s
Abbreviated transcription (Latin):
cierũq intelligitur ee̾ nat̃a. ut cũ colligit᷑ ł etiã diuidunt᷑ ab indiuiduis ꝑspecies
a gnã usq ad maxima gnã possit ascendi itẽq amaximis gnũb ꝑ infra posita gnã¬
acspecies usq ad indiuidua ualeat e̾e descensus Iduõ uno clarũ fiet exẽplo Ci¬
cero ꝗppe induũ ẽ : hs species hõ. hs̃ genꝰ animal. huiꝰ suꝑiꝰ genꝰ ẽ corpus animatũ
& si longius ascendas: corpus altius genꝰ inuenias: Si ꝓlixius e grediare: substan¬
tia ultimi loco giũs ocurrit : Cũ gͥ multa suit gnã. sicuilib& spetier gen̾ assignandũ
sit : ñ necesse erit inꝗt maxima & pͥncipalia gnã seꝑ ex ꝓrere. uerũ eoꝵ qͥqͥ aliꝗd q̃
inmedio locata s̃ oportebit a hib̵e. illa tam̃ ratione seruata ut sẽꝑ genꝰ suꝑi sit eo
ad qđ p̃dicat᷑ ut genꝰ. Ex trema qͥppe inscicia ẽ. sidũ genꝰ̾ sẽꝑ nat̾a spetieb ꝓpͥis suꝑ

Expanded text:
e natura, ut cum colliguntur vel etiam dividuntur, ab individuis per species et genera usque ad maxima genera possit ascendi, itemque a maximis generibus per infra posita genera usque ad individua valeat esse descensus. Id vero uno clarum fiet exemplo. Cicero quippe individuum est, hujus species homo, hujus genus animal, hujus superius genus est corpus animatum, et si longius ascendas, corpus alterius genus invenies, si prolixius egrediare, substantia ultimi loco generis occurrit. Cum igitur multa sint genera, si cujuslibet speciei genus assignandum sit, non necesse erit, inquit, maxima et principalia genera semper exquirere, verum eorum quoque aliquid quae in medio locata sunt oportebit adhibere, illa tamen ratione servata, ut semper genus superius sit eo ad quod praedicatur ut genus.
Abbreviated transcription (Latin):
possis. ꝑfecta : inchoatis tota : partib: Ratioue utentia rationis exꝑtib: Voluntaria
necessariis animata in animatis nat alia ñ natalib : artificiosa : nt artificiosis : uis aut̃
in cõparatione sic ceriut̃. Efficiens causa : grauiar quã ñ esticions. & se ipsis c̃tentas : me¬
eripi ñ poss: hisquae poss: asfectio aũt adres aliquas ẽ huĩmodi Er incipã cõmoda : ma¬
iora quã reliqrũ . Iteq q̃ iocundicea quae plurib: ꝓdita q̃ ab optimo qͥ q laudata. atq ut
in cõparatione meliora sic detiora q̃hiss etraria: Pariũ aut̃ cõparatio nec elationẽ ht̃
silio iuare ciuesia auxilio aqua ꝑi laude ponendũ ẽ : pari gła debent ee. hi qͥ c̃sulunt &

Expanded text:
possis, perfecta incohatis, tota partibus, ratione utentia rationis experti- bus, voluntaria possis, perfecta incohatis, tota partibus, ratione utentia rationis experti- bus, voluntaria necessariis, animata inanimis, naturalia non naturalibus, artificiosa non artificiosis. vis autem in comparatione sic cemitur: efficiens causa gravior quam non efficiens; quae se ipsis contenta sunt meeripi non possunt eis quae possunt. Adfectio autem ad res aliquas est huius modi: principum commoda maiora quam reliquorum; itemque quae iucundi- ora, quae pluribus probata, quae ab optimo quoque laudata. Atque ut haec in comparatione meliora, sic deteriora quae eis sunt contraria. parium autem comparatio nec elationem habensilio iuvare cives et auxilio aequa in laude ponendum est, pari gloria debent esse ei qui consu- lunt et
Abbreviated transcription (Latin):
tio. cognitionẽ euentoꝵ facit : IReliquus ÷ cõparationis locus. cuiꝰ genꝰ exẽplũ supͣ positũ÷: ut
cat̃oꝵ : Nõ explicanda tractatio ẽ: Cõparant᷑ gͥ imĩa ea que aut maiora. aut nuncr a aut
paria dnr̃ : in ꝗb ex pectant̃ b: nur̃s species uis. Quada &iã udres aliquas ł attentio ł asse
ctio : Nuõ sio cõparabunt᷑. Plura bona ut pauciorib bonis ante ponant᷑. Pauciora mala ma¬
lis plurib: diuturnir abona breuiorib : Longe orł ate ꝑuagata: angultis euꝗb: plura
bona ꝓpagent᷑ q̃q plures lnstent᷑ a faciant: Specie aũt cõparaut̃ : ut añ ponant᷑ q̃ ꝓpt̃
se expetendas his q̃ ꝓpt̃ aliud & ut uiiata atq insita : assũptis atq aduenticis. integra
contaminatis. locunda : nunus iocundis. honesta ipsis etiã utilib: : Proliuicea : laboriosis
necessaria : ñ necellarus sua : alienis Rara uulgarib: desidabilia : his qͥb facile carere¬

Expanded text:
i scientiam relativi. Reliquus est comparationis locus, cujus genus et exemplum supra positum est, ut caeterorum, nunc explicanda tractatio est. Comparantur igitur ea omnia quae aut majora, aut minora, aut paria dicuntur: in quibus spectantur haec, numerus, species, vis, quaedam etiam ad res aliquas affectio. Numero sic comparabuntur, plura bona ut paucioribus bonis anteponantur, pauciora mala malis pluribus, diuturniora bona brevioribus, longe et late pervagata angustis, ex quibus plura bona propagentur quaeque plursunt, his quae propter aliud, et ut innata atque insita assumptis et adventitiis, integra contaminatis, jocunda minus jocundis, honesta ipsis etiam utilibus, proclavia laboriosis, necessaria non necessariis, sua alienis, rara vulgaribus, desiderabilia his q
Abbreviated transcription (Latin):
eiptas quae parib: in causis paria iura desidat : Quae aũt assumunt᷑ extrinsecus: ea ma¬
xime ex a uctoritate ducunt᷑ : Itaq g̃ci tales argum̃tiones atehenas uocant .i. artis
exꝑtes. ut si ita respondeas. qõi publius sceuola idsolũ eẽ. ambitꝰ aediũ  dixerte. qđ̵
fluera : id tibi ius uideri stlis igit᷑ locis ꝗs ex positi : ad omõ argum̃tũ reꝑiendũ tã quã
elem̃tis ꝗb dã signi sicatio & demonstratio ilatur : utrũ igit᷑ hactenus satis est : tibi ꝗ
dẽ tã acuto lota ocupato putor di am̃ aui dũ hoeĩn adas discenddi epulas teeit tioiꝗ¬
cipiã : ut reliqarũ sit potiꝰ aliꝗd quã te hinc paciar ñ saciatũ disceder Q uando gunꝰ¬

Expanded text:
itas, quae paribus in causis paria iura desiderat. quae autem adsumuntur extrinsecus, ea maxime ex auctoritate ducuntur. Itaque Graeci talis argumentationes ate/xnous vocant, id est artis expertis, ut si ita respondeas: Quoniam P. Scaevola id solum esse ambitus aedium dixerit, quod flueret, id tibi ius videri. his igitur locis qui sunt expositi ad omne argumentum reperiendum tamquam elementis quibusdam significatio et demonstratio ad reperiuidem tam acuto et tam occupato? puto; sed quoniam avidum hominem ad has discendi epulas recepi, sic accipiam, ut reliquiarum sit potius aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
essa si ca inmanũ ẽuenerat: iuhil debet᷑ : Genus ẽ enĩ uxor Euis duc fame una matiu¬
familus earũ quȩ inmanũ conuener alta : earum que tantũ modo uxores habentur:
& ua inparte cũ suerit fabia legatũ ei non uidetur. ¶asimilitudine hoc mͦ: Si ȩdes qͥ łese.
cor ruer uiciumue faciunt quarũ usussructus legat᷑ .ẽ hȩresrasticuere ñ deba¬
usnet resicere riagis quã seruũ restiuere: si is cuius fructus legat᷑ ett depissa adt

Expanded text:
us enim est uxor; eius duae formae: una matrumfamilias, eae sunt, quae in manum convenerunt; altera earum, quae tantum modo uxores habentur. Qua in parte cum fuerit Fabia, legatum ei non videtur. a similitudine hoc modo: Si aedes eae corruerunt vitiumve faciunt quarum usus fructus legatus est, heres restituere non debet nec reficere, non magis quam servum restituere, si is cuius usus fructus legatus esset deperisset
Abbreviated transcription (Latin):
chil deb& da oꝑa ut legẽ adiutricẽ & testẽ adhibeam. In quare aliꝰquasi statꝰ ex istunt u¬
noui s appellent legutimȩ disceptationes : Tũ it defendit᷑ ñ id lege dici ꝙ ad uͥsariꝰ ueut su

Expanded text:
t opera, ut legem adjutricem et testem adhibeamus. In qua re alii quasi status existunt novi, qui appellantur legitimae disceptationes. Tum enim defenditur non id lege dici quod adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
spociẽ seruant. ã c̾tanunata st̃. atq e aliqͣ parte uiciata : siqua etiã inerat. speciei pulc hriu¬
dinẽ ꝑdider̃ : Ilocunda nunꝰ iocundis meliora: cõmunis amiũ animaliũ natã di iudicat: Nauehia
utilib: sapients ante porunt: Procdiua laboriosis anteferri illares manstrat ꝙ nemo adeun

Expanded text:
speciem servant, quae contaminata sunt atque ex aliqua parte vitiata, si qua etiam inerat, speciei pulchritudinem perdiderunt. Jocunda minus jocundis meliora, communis omnium animalium natura dijudicat. Honesta utilibus sapientes anteponunt; proclivia laboriosis anteferri illa res monstrat, quod nemo ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
rissuer. uiri fiunt dotis nõe : Ex cõparatione aut̃ omĩa ualent quaes eimadi : Qđ in re
maiore ual&: ualeat inminire: utsi in urbefines ñ regant᷑ nec aqua in urbe arteatur:
tẽ ec̃tra Qd inminore uala: ualeat inmaiae: Lica idẽ exẽplũ c̃uiere : Itẽ ꝙ inre pari
ual&: ualeat in hac que par est ut quando aucͥcas usus fundi bieniium est. sit etiã a¬

Expanded text:
ris fuerunt viri fiunt dotis nomine. Ex comparatione autem omnia valent quae sunt huius modi: Quod in re maiore valet valeat in re minore, ut si in urbe fines non reguntur, nec aqua in urbe arceatur. Item contra: Quod in minore valet, valeat in maiore. Licet idem exemplum convertere. Item: Quod in re pari valet, valeat in hac quae par est; ut: Quoniam usus auctoritas fundi biennium est, sit etiam ae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatẽq rerũ om̃iũ docetił quae omino eoꝵ q̃ intelligi possunt scientiã ꝓfitet᷑. nisi baec
tantũ exqua nos pauca p̃supsimꝰ phylosopbra : qu&e longe alit̃ delus ipsis in ꝓpͥo sapientium
tractu disputari solent neq: ita cursi ut nos : &ugrdenson illorũ libril sola plixius
disserenda sussemus. &sserret in solentiũ hoũm temertate: ꝓuecł suos culpare ualet
atas: neq nosita delicatisum̃ ut ͥb patientia doctisimoꝵ hominũ sepiꝰ ob siliudi hẽ ra

Expanded text:
atemque rerum omnium docet, vel quae omnino eorum quae intelligi possunt, scientiam profitetur, nisi haec tantum ex qua nos pauca praesumpsimus philosophia? quae longe aliter de his ipsis in proprio sapientium tractatu disputare solet. Neque ita cursim ut nos, quae, si ut in illorum libris solet, prolixius disserenda sumpsissem, quis ferret insolentium hominum temeritatem provectus suos culpare volentaetas, nec nos ita delicati sumus, ut quibus patientia doctissimorum hominum saepius obstitit, fer
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tantũ boru nata spectari sol&. uerũ etiã cõparatio bonoꝵ sit. ut ñ tã qđ &quũ bonũ s qđ̵ aqͥus¬

Expanded text:
non tantum boni natura spectari solet, verum etiam comparatio bonorum fit, ut non tam quod aequum, sed non tantum boni natura spectari solet, verum etiam comparatio bonorum fit, ut non tam quod aequum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendi iuix pot̾it: nusi p̃cedentib intelligat᷑. In his t uudicus in qͥb addit᷑ ut ex bona fide iudicent .i. ubi
ita iudices dant᷑ ut ñ strictas int̃ litigantes scipulationes s bonã fidẽ q̃raut plurimꝰ causarũ usus ÷ ⁊ inab¬
etiã addit̾ ut int̾ bonosbane agere opart&. c̃sidant᷑ mores inqͥrunt᷑ ẽsilia. statuit᷑q: qͥb: ꝗdq decau¬
sis amnunistratũ sit : In pͥmisq: in udicio uxoriae rei ubrimꝰ causarũ tractatꝰ ÷: ẽ aũt iudicium
uxoria rei. qͥtiens pꝰ diuorciũ dedote c̃tẽptio ÷.: Dos etũ lic& matrimonio estante inbonis uiri sit:
c̃ tam̃ in uxoris iuire. a pꝰ diuaeciũ uelut ref uxoria peti potest : Q qdẽ dus. uitilũ his c̃ditionib: dari sole
dotis restitueret᷑ uxori .i. ut ꝗd ex dote iudicatũ suiss& melius aꝗus ee apud uirũ manete. id uir

Expanded text:
entibus causis intelligatur. In his igitur judiciis in quibus additur ut ex bona fide judicent, id est ubi entibus causis intelligatur. In his igitur judiciis in quibus additur ut ex bona fide judicent, id est ubi ita judices dantur, ut non strictas inter litigantes stipulationes, sed bonam fidem quaerant, plurimus causarum usus est: additur ut inter bonos bene agi oportet, considerantur mores, inquiruntur consilia; statuitur quibus, quidque de causis administratum sit. In primisque in judicio uxoriae rei uberrimus causarum tractatus est. Est autem judicium uxoriae rei, quoties post divortium de dote contentio est. Dos enim licet matrimonio constante in bonis viri sit, est tamen in uxoris jure, et post divortium velut res uxoria peti potest. Quae quidem dos interdum his conditionibus dari solebdotis restitueretur uxori, id est ut quod ex dote judicatum fuisset melius aequius esse ut apud virum maneret, id vir
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ cause apbulosophiis uestigari solent. eͥb. p̃misis. ut suꝑiꝰ dictũ. a comitat᷑ statĩ ꝙ ẽduden¬
dũ ẽ: Et orarores adsuspitionẽ oiouerdã dit̾gendã ne factoꝵ cauas reqͥrunt . Hoc appesta
Sed ut hanc libellũ.m. tulliꝰ scribens pleraq omĩa trebatio dedisse uideat᷑. hunc locũ uaris ꝓi
c̃sultis at tributũ eͥe demonstrat dicens. & si ñ tã ub eres opoetunitates babeat hiclo cꝰ iniuris ꝑtioꝵ
responsionib subtilĩ certe atq acutius ꝑ ipsiꝰ artis uatã tractari Potest. scilic& ubtatẽ qua de¬
erat sulitilitate q̃ pot̾at ineͥeᷤᷤ cõpensans.: habeut i inꝗt etiã ipsi ꝓpͥum cãpũ in qͦ eoꝵ uirtͥ poslit
enitere: En iuris csultoꝵ prudent pͣruatarũ q̃stio caularũ. maximeq iillis negoeus hic causarũ
locꝰ ex aminabit᷑ in ꝗb bonae sider iudicia nectunt᷑: In his i qͥfuent animꝰ ẽtrahentnũ q̃ri sol&. qͥ de

Expanded text:
sophis vestigari solent. Quibus praemissis, ut superius dictum est, comitatur statim quod concludendum est, et oratores ad suspicionem movendam detergendamve factorum causas requirunt. Hoc quippe staSed ut hunc libellum M. Tullius scribens, pleraque omnia Trebatio dedisse videatur, hunc locum juris quoque consultis attributum esse demonstrat, dicens: Etsi non tam uberes opportunitates habeat hic locus in jurisperitorum responsionibus subtilius certe atque acutius pro ipsius artis natura tractari potest, scilicet ubertatem quae deerat, subtilitate quae poterat inesse compensans. Habent enim etiam ipsi proprium campum in quo eorum virtus possit enitere. Est enim jurisconsultorum prudentiae privatarum quaestio causarum, maximeque in illis negotiis; hic causarum locus examinabitur, in quibus bonae fidei judicia nectuntur. In his enim qui fuerit animus contrahentium quaeri s
Abbreviated transcription (Latin):
causa : Itẽq si ÷ aliqs effect᷑. ex tausa ÷ ũ pͥncirtis ueuit : Iu reg abofectis locus. caularũ loco dicte eẽ
Q m̃ enũ causa p̃t esfecbũ oeꝰ it̃ ꝓctrst cẽ sit causa sõꝑ effectuũ. hietesse :÷ ut exeuentib qͥqͥ atq esstius
plurima suppetant arguiñta Si qͥdẽ ex causis et i& plarima c̃traliunt᷑ : Nã sic̃ cuĩlib& esttct᷑ potest caũ¬
sa tractari: sic ex qua liliba tausa potest qͥsir eũent ostrnidi q Rectu ait causarũ cognitio euon¬
Eeliquus ÷ cõpat᷑ionis locicut᷑ genus et exẽplũ supͣ paosuiũ ẽ ut cet̾oꝵino explicanda tractatior usq siẽ¬
silio uuare cutes & auxilio equa uilaude ponendũ pari gła debent eͥe hi qͥ ẽsulunt. & hi qͥdefen¬

Expanded text:
causa, itemque si est aliquis effectus, ex causarum principiis venit; jure igitur ab effectis locus, causarum loco debet esse causa, itemque si est aliquis effectus, ex causarum principiis venit; jure igitur ab effectis locus, causarum loco debet esse effectum esse non potest, cum sit causa super effectum, necesse est ut ex eventibus quoque atque effectibus, plurima suppetant argumenta, siquidem ex causis etiam plurima contrahuntur. Nam sicut cujuslibet effectus potest causa tractari, si ex qualibet causa potest, qui sit eventus ostendi, recteque, ait, causarum cognitio eveneliquus est comparationis locus, cuius genus et ex- emplum supra positum est ut ceterorum; nunc explicanda tractatio est. silio iuvare cives et auxilio aequa in laude ponendum est, pari gloria debent esse ei qui consu- lunt et ei qui defen
Abbreviated transcription (Latin):
Inbisq om̃ib peritissimi iuris csulti e̾ẽ debert ⁊ Quosit ut trebatiũ qͥqͥ hortet᷑ adstudium
Multa i ec dic̃ quae eo oꝑam expectant : Illi u inꝗt dolũ malũ. illi bonã fidẽ. illi &equũ banum.
illietiã ꝗd sacius socio p̃stare deheat. Quidis qͥ alienũ ingerendũ sporte negociũ suscepissa. ei
ciuĩ id negociũ fuerit. ꝗd is qui mandauerut: ei cui mandauit suo negocioꝵ actiones qͥd iur
uxbri ꝗđ uxor uiro tradider : Qomĩa ad postiora cause sunt. atq: exiide iudicia sumunitur
I dcurto etũ uͥbi grã qđlib& illud iudeꝵ ꝓhanciare deb& inuxoris ac uiri causa. qe uirũ łi pstare opor¬
tet uxori. idcurtõ etiã mandatte ei cui mandauerit obligat᷑ ẽe : udicaudus:: ꝗe int̃mandatorẽ
disq: negocuis caulae s : Quocirca recte ẽolusu : : uiligent̃ cognũ is argum̃ioꝵ locis. & oratorib & phy¬
losophiis &iuris c̃sultis argum̃toꝵ copiã ũ desut̃ ani : Coniueẽ inic eausarũ lato ille locꝰ ÷ qͥ efficit᷑

Expanded text:
m esse dicit, quae eorum operam exspectant. Illi enim, inquit, dolum malum, illi bonam fidem, illi aequum et bonum, illi etiam quid socius socio praestare debeat, quid is qui alienum in se gerendum sponte negotium suscepisset, ei cujus id negotium fuerat, quid is qui mandaverit ei cui mandaverit suorum negotiorum actiones, quid vir uxori, quid uxor viro tradiderit; quae omnia ad posteriora causae sunt, atque exinde judicia sumuntur. Idcirco enim, verbi gratia, quodlibet illud judex pronuntiare debet in uxoris ac viri causa, quia virum hoc praestare oportet uxori; idcirco etiam mandato rei cui mandaverit, obligatus esse judicandus est, quia intedisque negotiis causae sunt. Quocirca recte conclusit, diligenter cognitis argumentorum locis, et oratoribus, et philosophis, et jurisconsultis argumentorum copiam non defuturam. Conjunctus huic causarum loco ille locus est qui efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uerecundiã inhis cõmemorat expetendis: auaesi postulanti amico cicero p̃sti
trebacui uelut łc repulsi subiratꝰ forsitan animꝰ nõ ñ sit alieis Int̃erat uõ trebatu.

Expanded text:
 verecundiam in his commemorat expetendis, quae si postulanti amico Cicero praestTrebatii veluti tunc repulsi subiratus forsitan animus, nunc non sit alienus. Intererat vero Trebat
Abbreviated transcription (Latin):
re Ide inceis locus ẽ ꝗ cẽtrario dicit᷑: Etrarioꝵ aut̃ gnã plura. unũ. eoq q̃ in eodẽ
erunt tãquã eregione q̃dã c̃traria. ut celeritati tarditas. ñ debilitas: Eqͥb ẽtra¬
riil argum̃ta talia ex istunt : Sistulticiã sugimꝰ sapientiã sequam̃. & bonitatẽ si
malitiã. Hac q̃ ex eodẽ gnẽ ẽtrarias appellant᷑ lu̾la Serũ alia c̃traria. quae

Expanded text:
re. deinceps locus est qui e contrario dicitur. Contrariorum autem genera plura; unum eorum quae in eodem re. deinceps locus est qui e contrario dicitur. Contrariorum autem genera plura; unum eorum quae in eodem runt tamquam e regione quaedam contraria, ut celeritati tarditas, non debilitas. Ex quibus contrariis argumenta talia existunt: Si stultitiam fugimus, sapientiam sequamur et bonitatem si malitiam. Haec quae ex eodem genere contraria sunt appellant
Abbreviated transcription (Latin):
&iã exẽpla sumbiur ut crassus in causa curiana exẽplis plurimis usus ẽ agens de eo qͥ tes¬
tam̃to sic haeredẽ instituiss& ut siliꝰ natꝰ eet indetẽ m̃sib isq maatuus pͥns ⁊ itaxtela su
ã ueniss& hercditatẽ obtiniuiss& : &̃ cõmemoratio exẽploꝵ ualut : Eaq: uoi in respondendo
uti multũ soletis. ficte &iã exẽpla similitudinis hñt uĩ s ea oratoria magiss ꝗ urã
potest. Nu ilcirco ideiꝰ factũ ẽ: ⁊ iccepit aut nũ is qͥ mancipio dedit. obeam rẽse ullo
re obligauit. In hoc gne oratorib & phylosophis concessũ ẽ. ut multa &iã loquant᷑
ut martui ab inferas excitent᷑. ut aliqđ ꝓsieri nullomo possit: augendae rei gr̃ã di¬
Elsaẽta oĩ ex locis ut ante dixt & in maximis & imminimis q̃stionib ꝓrgum̃ta ducunt
inuenire : Ei gnĩs li s: iũ quẽad modũ ꝗd miulieri debtas. recte ipsi mulieri sine tu¬
tore auctore soluas. Ite ꝓpupillo aut spillȩ debeas recte possis eodẽ modo solue¬

Expanded text:
etiam exempla sumuntur, ut Crassus in causa Curiana exemplis plurimis usus est, qui testamento sic heredes instituisset, ut si filius natus esset in deceam venisset, hereditatem obtinuissent. Quae com- memoratio exemplorum valuit, eaque vos in respondendo uti multum soletis. ficta enim exempla similitudinis habent vim; sed ea oratoria magis sunt quapotest. Num idcirco id eius factum est qui accepit? aut num is qui mancipio dedit ob eam rem se ulla re obligavit ? In hoc genere oratoribus et philosophis concessum est, ut muta etiam loquantur, ut meisdem tamen ex locis ut ante dixi et in maximis et in minimis quaestionibus argumenta ducunt. eneris haec sunt: Non, quem ad modum quod mulieri debeas, recte ipsi mulieri sine tutore auctore solvas, item, quod pupillo aut pupillae debeas, recte possis eodem modo solve
Abbreviated transcription (Latin):
Et ea restuict ignis gladius eruentꝰ cat̾aq que suspectionẽ facti possint mouere: De ucepslo
cus ÷ dialoctico ꝓpͥus ex c̃senqntib & añcedentib: repugnantib: : Nã c̃iuncta deꝗb pado aũ

Expanded text:
praeterea restinctus ignis, gladius cruentus ceteraque quae suspicionem facti possunt movere. deinceps est praeterea restinctus ignis, gladius cruentus ceteraque quae suspicionem facti possunt movere. deinceps est locus dialecticorum proprius ex conse
Abbreviated transcription (Latin):
Mã alia ꝗꝗ s̃ c̃traria gnã. uelut ea q̃ cũ aliqͦ c̃ferunt᷑ ut duplũ siplũ multa pau¬
ca. longũ. breue maiuas minus: St̃ &iã alia ualde ẽtraria q̃ appellant᷑ negantia
ex ẽplũ paulo ante. multa ad iungi quae suscipienda essent. si statunsssaix cit st đm
eas tabulas possessionẽ dari : quas is instituiss&. cui testam̃ti factio nulla ect : S locus
hic magil adc̃iecturales causas. q̃ uersant᷑ in iudiciis ual& cũ q̃rit᷑ ꝗd aut sit. aute¬
uenerit. aut sut̃ uni sut aut ꝗd onũno sieri possit aglociꝗdẽ ipsius formatał ẽ : a¬
putab iunimũ te amare uidearef gͥ magna ex parte locus hic orattrius. ñ mͦ ñ iuris con¬
sultoꝵ s ne phylosophoꝵ ꝗdẽ: Ante rẽ enĩ querunt᷑ q̃ talia s appatꝰ colloꝗa loeus es¬
titutũ conuiuiũ: Cũ re aũt pedũ crepitꝰ strepitꝰ houm corporũ ũbra. & si ꝗd eit
eiꝰ modi. ac pꝰrẽ : Pallor ruba titubatio si qua alia signa c̃turbationis & c̃scienti ae:

Expanded text:
ariorum genera, velut ea quae cum aliquo conferuntur, ut duplum simplum, multa pauca, longum breve, maius minus. Sunt etiam illa valde contraria quae appellantur negantia; exemplum paulo ante, multa adiungi, quae suscipienda essent si statuissemus ex edicto secundum eas tabulas possessionem dari, quas is instituisset cui testamenti factio nulla esset. Sed locus hic magis ad coniecturales causas, quae versantur in iudiciis, valet, cum quaeritur quid aut sit aut evenerit aut futurum sit aut quid omnino fieri possit. ac loci quidem ipsius forma talis est. Aputabis, nimium te amare videare. Est igitur magna ex parte locus hic oratorius non modo non iuris consultorum, sed ne philosophorum quidem. ante rem enim quaeruntur quae talia sunt: appaum re autem: pedum crepitus, strepitus hominum, corporum umbrae et si quid eius modi; at post rem: pallor rubor titubatio, si qua alia signa conturbationis et conscientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
& qo ꝗd repuguat id ci modic̃ ut coherere nũquã possit : Cũ triꝑtito gͥ dis triluat̃ locꝰ inc
in cseqͣuutione ancessionẽ repugnantiã repperiendi argum̃ti locus ẽ sĩplex tractandi tripox
Nã ꝗd uit̃ ÷ cũ hoc sũpsexis. petuniã nũatã mulieri deberi. cuisit omẽ argentũ legatũ ͥ trũ
hoc mͦ ccludas argum̃tũ si petunia signata argentũ ẽ. legata ÷ mulieri : e aut̃ pecunia si¬
gnata argentũ: legata  an illo mͦ. Si numerata petunia ñ ẽ legata . ñ ÷ numerata pe

Expanded text:
numquam possit. cum tripertito igitur distribuatur locus hic, in consecutionem antecessionem repugnantiam, reperiendi argumenti locus simplex est, tractandi triplex. Nam quid interest, cum hoc sumpseris, pecuniam numeratam mulieri deberi cui sit argentum omne legatum, utrum hoc modo concludas argumentum: Si pecunia signata argentum est, legata est mulieri. Est autem pecunia signata argentum. Legata
Abbreviated transcription (Latin):
in gnit᷑. Quoꝵ iure etiã culpat igrauiã ꝙ eos aristotelicȩ phlosaplr& disciplinã ñ pniuen¬
ta iutilutas. ñ orationis nutor illexerit : In qͥ etta maioris pspicatie crescit attentio : ꝗa faci

Expanded text:
 culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia faci
Abbreviated transcription (Latin):
narũ lib aliũ penu tir̃a apuate seꝑ pignus anucitia ꝑmanere. Qđ iimunus ex animo di¬
ligentib locundius inuenuiri potest quã ꝙ ipsius animi partes formati& instruit : Nãcȩta
serei caduca imbet illa Labantia & si ad statunae uice spectes pene seꝑ aliena at uͦ opu

Expanded text:
um penu, nostrae apud te semper pignus amicitiae permaneret. Quod enim munus ex animo diligentibus jocundius inveniri potest, quam quod ipsius animi partes format et instruit? Nam caetera fere caduca, imbecilla, labantia, et si ad fortunae vicem spectes, pene semper aliena su
Abbreviated transcription (Latin):
sint. de scriptio qͣlis sit auarus: quał assentatta. Cat̃aq: eiꝰdẽ gnũs inꝗb: nata & uita de

Expanded text:
sint. Descriptio, qualis sit avarus, qualis adsentator ceteraque eiusdem generis, in quibus esint. Descriptio, qualis sit avarus, qualis adsentator ceteraque eiusdem generis, in quibus e
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinent̃ : aut una : aut plurib. aut ñ nũquã omib sestionũ aut̃ quatũq dere sint . duost̃
sius ꝓfectũ sit. an ab aliqua quasi ẽditione hoũm & pactione: actionis aut̃ huimodi exẽ¬
cat᷑ : Ic onieclurat ratio in quattuor partis distributa ẽ. &ux una ẽ cũ q̃rit᷑: sitne aliqd
alta unde ortũ sit. Ttia q̃ id causa effeceriti a uarta inqua demutatione reiqͥrit᷑ sit. nec ne sit
a  inã sit honestũ. & ꝗd aquũ. Reuera. anhaec tantũ in opinione sint Nnde aut sit ortũ
ut cũ q̃rit̃. nata. andoctrina possit essici uirtꝰ. Causa aũt efficiens sic. ut cũ q̃rit
qͥb reb eloquentia efficiat᷑. de cõmutatine aũt sio. possitne elo q̃ntia eõ mutatione
uocant. Notio sic q̃rit᷑ Sitne id aquũ ꝙ ei qͥ plus potest utile : Proetassio in hoamuo
solũ cadat an etiã inbeluas egritudo : Diuisio : eodẽ pͥaoto partitiosic triane gnã ba uce

Expanded text:
tinentur, aut una, aut pluribus, aut nonnunquam omnibus. Quaestionum autem quacunque de re sint, duo sunt ur: A natura jus profectum sit, an ab aliqua quasi conditione hominum et pactione? Actionis autem hujusmodi exemcatur. Coniecturae ratio in quattuor partes distributa est, quarum una est cum quaeritur sitne aliquid; altera unde ortum sit; tertia quae id causa effecerit; quarta. in qua de commutatione rei quaeritur. Sitne sic: ecquidnam sit honestum, ecquid aequum re vera; an haec tantum in opinione sint . Vnde autem sit ortum: ut cum quaeritur, natura an doctrina possit effici virtus. Causa autem efficiens sic quaeritur, quibus rebus eloquentia efficiatur. De commutatione sic: possitne eloquentia commutatione vocant. Notio sic quaeritur: sitne id aequum quod ei qui plus potest utile est. Proprietas sic: in hominemne solum cadat an etiam in beluas aegritudo. Divisio et eodem pacto partitio sic : triane genera bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut mortui ab inferos excitent᷑. ut aliꝗđ ꝙꝓ sicri nullomo possit: augendae rei gr̃ã di¬
cat᷑ aut minuende quae ypbole dr̃ a multa muirabilia alia: S latiores cãpus illoꝵ :¬
elllc̃ta oĩ ex locis ut ante dixt . & in maxinus & imminimis q̃stionil: argum̃ta ducunt᷑
Seꝗt similitudinẽ disferentia rei maxime c̃traria suꝑiori: S ẽ eide simule. &simile
inuenire : Ei gnĩs li s: nõ quẽ admodũ ꝗd mulieri debeas. recte ipsi mulieri sine tu¬
tore auctore soluas. Ite ꝓpupillo a ut spillȩ debeasi recte possis eodẽ modo solue¬
re de inceis locus ẽ ꝗ cẽtrario dicit᷑: Etrarioꝵ aut̃ gnã plura unũ. etꝵ ꝗ̃ in etdẽ
riii: argum̃ta talia ex istunt : Sistulticiã fugimꝰ sapientiã sequam̃. & bonitatẽisi
malitiã. Hac q̃ ex eodẽ gnẽ ẽtrarias appellant᷑ łu̾la Senĩ alia ẽtraria. qu&

Expanded text:
ut mortui ab inferis excitentur, ut aliquid quod fieri nullo modo possit, augendae rei gratia diut mortui ab inferis excitentur, ut aliquid quod fieri nullo modo possit, augendae rei gratia dicatur, ut minuendae, quae hyperbole dicitur, et multa mirabilia alia. Sed latior est campus illoEisdem tamen ex locis, ut ante dixi, et in maximis et minimis in quaestionibus argumenta ducuntur. sequitur similitudinem differentia rei maxime contraria superiori; sed est eiusdem dissimileeneris haec sunt: Non, quem ad modum quod mulieri debeas, recte ipsi mulieri sine tutore auctore solvas, item, quod pupillo aut pupillae debeas, recte possis eodem modo solvere. deinceps locus est qui e contrario dicitur. Contrariorum autem genera plura; unum eorum quae in eodem riis argumenta talia existunt: Si stultitiam fugimus, sapientiam sequamur et bonitatem si malitiam. Haec quae ex eodem genere contraria sunt appellant
Abbreviated transcription (Latin):
modus ẽ sextus. Septimus aut̃ : ñ h & illud nẽ aut̃ hoc: illud igit᷑: Exhis modis c̃clusiones
onẽ necessaria . Proximͣ locus rerũ efficintiũ que causae appellant᷑ : deinde rerũ este¬
ctꝙ ab efficientib: causis : harũ exẽplat ut reliquoꝵ locoꝵ paulo ante posui e ꝗlẽ ex
pendentut fa tũ astoicis nectit᷑ : Iatq ut eꝵ causx sine ꝗb offici ñ potest gnã diuisi sic
etiã efficiũ diuidi post̃: s enĩ alie cause qua plane efficiant mulla re adiuuante. ali ae
quã quã utiꝰ uos soleletis. s hoc mado: Finge mancipo aliquẽ dedisse id ꝙ mancipio darinũ
potest. Nũ id circo ideiꝰ factũ ẽ: ⁊ accepit. aut nũ is qͥ mancipio dedit. obeam rẽse ullo
re oblugauit. In hoc gne oratorib & phybosophis concessũ ẽ : ut multa aiã loquant᷑.¬

Expanded text:
modus est sextus. Septimus autem: Non et hoc et illud; non autem hoc; illud igitur. Ex eis modis conclusiones modus est sextus. Septimus autem: Non et hoc et illud; non autem hoc; illud igitur. Ex eis modis conclusiones onem necessariae. proximus est locus rerum efficientium, quae causae appellantur; deinde rerum effectarum ab efficientibus causis. Harum exempla, ut reliquorum locorum, paulo ante posui equidem ex pendentium fatum a Stoicis nectitur. Atque ut earum causarum sine quibus effici non potest genera divisi, sic etiam efficientium dividi possunt. Sunt enim aliae causae quae plane efficiant nulla re adiuvante, aliae quam uti etiam vos soletis, sed hoc modo: Finge mancipio aliquem dedisse id quod mancipio dari non potest. Num idcirco id eius factum est qui accepit? aut num is qui mancipio dedit ob eam rem se ulla re obligavit ? In hoc genere oratoribus et philosophis concessum est, ut muta etiam loquant