comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usisunt comicinñ in ꝓaucis suis ut in dis cr& ȩ dactilos uł spondeos ał tro cheos ponerent
Atillud quoq sciendũ qd om̃s quidem cebris sin aliplis & epist naliphis &t colli sionibus acibuctio¬
mibus s lit teresunt usi scundendo suos uersus terrentius aut̃ plusomnibur egturt incde¬
rique plogis aprimis sdiustri meris utuntur. plautus in cruculenti prologo perpariã
purtẽ postulat plautus locid euris magnis atq amoenis moenibus Athienas quo sine ar¬
dlitet tis conserat in eius dẽprima schaena Nomn saas ad ꝑdiscendum sat estamanti dũ
hicpdis cat quod pereat modis neque eã rationẽ en ipsuimquam erdecut uenus. Idem inm¬
lite glorioso in primas caena Curate ut splendorm̃s sit drpeodlarior quã solis raduesse olĩ
cũ sudũ est solent ut ubi ususueniat contra consertamanu. praestringat oculorum aciem in

Expanded text:
usi sunt comici nostri in trochaicis suis, ut indiscrete dactylos uel spondeos uel trochaeos ponerent. usi sunt comici nostri in trochaicis suis, ut indiscrete dactylos uel spondeos uel trochaeos ponerent. at illud quoque sciendum, quod omnes quidem crebris synaliphis et episynaliphis et collisionibus et abiectionibus s litterae sunt usi scandendo suos uersus, Terentius autem plus omnibus. igitur in plerisque prologis et primis scenis trimetris utuntur. Plautus in Truculenti prologo: «perparuam partem postulat Plautus loci / de uestris magnis atque amoenis moenibus, / Athenas quo sine architectis conferat». in eiusdem prima scena: «non omnis aetas ad perdiscendum sat est / amanti, dum hic perdiscat, quot pereat modis; / neque eam rationem ea ipsa umquam edocuit Venus». idem in milite glorioso in prima scena: «curate ut splendor meo sit clipeo clarior / quam solis radii esse olim, cum sudum est, solent, / ut, ubi usus ueniat, contra conserta manu / praestringat oculorum aciem in
Abbreviated transcription (Latin):
si secundum & quartũ pedem non alios feceris quã iambos cuut eũ qui appellat̃ tribrachis aut anapestus
pedes licentiã. Causa obscura multis est sed aperiuntur a nobis Nam qm̃ terferitir hic uersusion
netesse ẽ ubicũq ab itu ꝑcussionis uacat morã tẽporis ad iecti non reformid&. Inprimo auit̃ pe¬
de & tertio incipit & in quinto feritur. insecundo & quarto & sexto ad tende iambum.¬
quoque scire inuenuiri quosdam iambos in quib: secundus & quarcus absq obseruatione ponit
quos caco me rosuocant: Idem in octauo quiergo confuderunt & multi formiter coniugauerꝰ
bos genus uersuũ omnibus ionicis indifferent᷑ trocheos aut prospondeis cut prodactlicis
posuerunt &ẽ hec quo queuiti otiosa confusio Vtsiqua flagella iugabis anteputare ditere
re resoluta & uidua ulmis cornis agridis cium dare nrar ruraqueant hacconfis ione

Expanded text:
si secundum et quartum pedem non alios feceris quam iambos aut eum qui appellatur tribrachys aut anapaestussi secundum et quartum pedem non alios feceris quam iambos aut eum qui appellatur tribrachys aut anapaestuspedis licentiam. causa obscura multis est, sed aperiatur a nobis. nam, quoniam ter feritur hic uersus, necesse est, ubicumque ab ictu percussionis uacat, moram temporis adiecti non reformidet. in primo autem pede et tertio incipit et in quinto, feritur in secundo et quarto et sexto.quoque scire inueniri quosdam iambos, in quibus secundus et quartus absque obseruatione ponitur, quos κακομέτρους uocat. idem in octauo: qui ergo confuderunt et multiformiter coniugauerunt hoc genus uersuum, omnibus in locis indifferenter trochaeos aut pro spondeis aut pro dactylicis posuerunt,et est haec quoque uitiosa confusio, ut «si qua flagella iugabis ante putare decet / ne resoluta et uidua ulmis et ornis / agri discidium dare Nysia rura queant». hac confusione
Abbreviated transcription (Latin):
qđ oscendit dicendo magis nr̃i & fere graecis tenax As monius &c iam idem confirmat hisuerb
Comici po& ael axius &iam num uersibus suis quã traicis paciũ dederunt & illa quo quȩlocaquȩ propriȩ
debeantur iambo dictilicis occupant pedibus dũ cotidianum sermonem imitariuolunt & auersi¬
ficationis obseruatios peccatorem ad actum rei conuertere ut non fictis sedueris affecao nibus in¬
cẽ uideatur iaba ideo insetundo & quarto & sex coloco iambos non recepit nis abreui inciplen¬
tes quia inhislocis feriunt ꝑ coniugationẽ pedestri metrorũ & uult extrema parspeduĩ um¬
bicorũ clerior ẽẽ quo modo & ipsi iambi accipere aũt sol& caesuras duas quas & heroicũ
id est semi quinariã & semi septenariã Erit aut̃ probabilis iambicus uersus & tragoediis aptus

Expanded text:
quod ostendit dicendo magis nostri et fere Graecis tenax. Asmonius etiam idem confirmat his uerbis: quod ostendit dicendo magis nostri et fere Graecis tenax. Asmonius etiam idem confirmat his uerbis: comici poetae laxius etiamnum uersibus suis quam tragici spatium dederunt et illa quoque loca, quae proprie debeantur iambo, dactylicis occupant pedibus, dum cotidianum sermonem imitari uolunt et a uersificationis obseruatione spectatorem ad actum rei conuertere, ut non fictis, sed ueris affectionibus inesse uideatur. Iuba: ideo in secundo et quarto et sexto loco iambus non recipit nisi a breui incipientes, quia in his locis feriuntur per coniugationem pedes trimetrorum et uult extrema pars pedum iambicorum celerior esse, quomodo et ipsi iambi. accipere autem solet caesuras duas, quas et heroicum, id est semiquinariam et semiseptenariam. erit autem probabilis iambicus uersus et tragoediis aptus,
Abbreviated transcription (Latin):
&ultra citraq t&ra m&ro usitro chaico Eorumigitur exempla proseram sed prius m&ricis de
supra dictis scripta proponamus Terrentianus de iambi com&ro culpatur aut̃ uersus intrage¬
diis &rarus intrat giambis omnibus ut ille contra qui secundo ex talibus spondion aut quẽ com¬
parem receperit sed qui pedes tres fabulas sic comprimunt ut quelocuntur sumta deiutaputes
uitiant imbum tractibus spondatis & insecundo & coceris aeq locis fidemq fictis plum pro¬
curant fabulis in marica peccant arte non iscitia ne sint sonora uerba consu& idinis pau¬
lumq rursus a solutis differant Magis isca nostrinam feregrȩ cis tenax curaẽ iambi ut
no uellis comicis uel qui inu&usta praelucent comedia. Vide terrentianum quo que selre
quod non penitus caruerunt hoc grae ci. ut secundo ex tralibus ponerent spondeos uł dactilos

Expanded text:
et ultra citraque tetrametros usi trochaico. eorum igitur exempla proferam, sed prius metricis de et ultra citraque tetrametros usi trochaico. eorum igitur exempla proferam, sed prius metricis de supra dictis scripta proponam. Terentianus de iambico metro: culpatur autem uersus in tragoediis / et rarus intrat ex iambis omnibus, / ut ille contra, qui secundo et talibus / spondion aut quem comparem receperit. / sed qui pedestres fabulas socco premunt, / ut quae loquuntur sumpta de uita putes, / uitiant iambum tractibus spondiacis / et in secundo et ceteris aeque locis, / fidemque fictis dum procurant fabulis, / in metra peccant arte, non inscitia, / ne sint sonora uerba consuetudinis / paulumque rursus a solutis differant. / magis ista nostri; nam fere Graecis tenax / cura est iambi uel nouellis comicis / uel qui in uetusta praecluent comoedia. uide Terentianum quoque scire quod non penitus caruerunt hoc Graeci, ut secundo et talibus ponerent spondeos uel dactylos,
Abbreviated transcription (Latin):
quem in omnibus casualibus serua uerunt latini similiter impersonalia a paucis graccis
rarissimȩ necessitate nominisuim consonantis am mittit apud grȩcos uthomerus
inbo eotia
noftritamen cumlicentia & maxime u&us tissimi subtraunt cã in ma ris frequenter
hocigitur idem fecisse arbitror insupradictis m&ris ut qđ illi rarissimeposuerunt
infrequentissime in iambicis ponerent. Sunt tamen quialtitudinis causa &iam & pom¬
palitatis quȩ stilo elocutionis conuenit latinȩ hoc aut̃ frequentia facit dactili uel spon¬
dei ut poene dis soluta & pedestri similis ẽẽ uideatur ꝑsonarum sermocinatio. idillos
fecis se arbitrantur. T rochaicis &iam utuntur plerũq t&ra m&ris castalecticis
id est quibus una deẽ infine sillaba in quibus om̃s iambicos ponunt inquo cũq
lo copedes commixto tamentrocheo in eis plerum que muenimus ante finem uersus longim sunt ta m̃

Expanded text:
quem in omnibus casualibus seruauerunt Latini, similiter impersonalia a paucis Graecis quem in omnibus casualibus seruauerunt Latini, similiter impersonalia a paucis Graecis rarissime necessitate nominis uim consonantis amittit apud Graecos, ut Homerus in Boeotianostri tamen cum licentia, et maxime uetustissimi, subtrahunt eam in metris frequenter; hoc igitur idem fecisse arbitror in supra dictis metris, ut, quod illi rarissime posuerunt, hi frequentissime in iambis ponerent. sunt tamen qui altitudinis causa etiam et pompabilitatis, quae stilo elocutionis conuenit Latinae hoc autem frequentia facit dactyli uel spondei, et ut paene dissoluta et pedestri simillima esse uideatur personarum sermocinatio, id illos fecisse arbitrantur. trochaicis etiam utuntur plerumque tetrametris catalecticis, id est quibus una deest in fine syllaba, in quibus omnes iambicos ponunt in quocumque loco pedes, commixto tamen trochaeo. in eis plerumque inuenimus ante finem uersus longam. sunt tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ ut uł imperitiae uł arrogantiȩ uitiũ effugiamus breuiterdesũpradictorũ maris
auctorum exponamus testimoniis &iã maricorum usuũq approbationib utentes
Sciendumigitur qđ iambici uersus uel mono mari sunt exduobus pedib: simplicib con¬
iunctis uel dimari exquattuor id trim&ri exsex uł t&ra mari gocto. Nam penta¬
m&ri & examar rarissime inueniuntur. Ergo trim&ris & tram&ris frequentius
tuntur comici aliis ueroraro & in medio disꝑsis pronuntiationibus rithmicȩ causa &
runt &iã apud greios comicos u&us tissimos quamuis rarofieri tamen hoc idem. Vtro¬
lent aut̃ latini in multis initium aliquid accipientes a grȩcis ab angusto in effusumlicentiȩ
spatium hocdilatare quomodo fecerunt insexto casu secundum uetus tissimos graecorũ
grã maticos sextum enimcasum illi dicebant

Expanded text:
quorum ut uel imperitiae uel arrogantiae uitium effugiamus, breuiter de supra dictorum metris quorum ut uel imperitiae uel arrogantiae uitium effugiamus, breuiter de supra dictorum metris auctorum exponamus testimoniis etiam metricorum usuumque approbationibus utentes. sciendum igitur quod iambici uersus uel monometri sunt ex duobus pedibus simplicibus coniunctis uel dimetri ex quattuor uel trimetri ex sex uel tetrametri ex octo; nam pentametri et hexametri rarissime inueniuntur. ergo trimetris et tetrametris frequentius utuntur comici, aliis uero raro et in medio dispersis pronuntiationis rythmicae causa et runt etiam apud Graecos comicos uetustissimos, quamuis raro, fieri tamen hoc idem. ut solent autem Latini in multis initium aliquid accipientes a Graecis ab angusto in effusum licentiae spatium hoc dilatare, quomodo fecerunt in sexto casu secundum uetustissimos Graecorum grammaticos sextum enim casum illi dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
dicops quad riceps centiceps & similia. Bifariam trifuriam qua drifariam & similia
qua drifidus & similia Si sulcus trisulcus & similia. Ceminus tergeminus centũ¬
geminus & similia. Vnimanus centimanus & similia. Duũ uirtriũ uir quinque uir
septẽ uir decem uircentũ uir &similia. Bige trige quadrigae & similia Bi iugus¬
inde uirgił inbi iugo certamine cãpiũ corripuere. It bigati nũmi iniugus qua¬
dri iugus & similia Triangulũ cȩsari in arato Curdiuite lingua grȩtia p̃currant
potiusq triangula dicã. Quadriangulũ quin quangulũ sex angulũ & similia ITTICV
um non solum terrentius sed &iam plautus & ennius actiusq & neuius at que pacuuius tur¬
piliusq & om̃s tã comediȩ quã tragoediȩ ueteris latinȩ scriptores eodẽ m&rimodo iambici
sunt usi ut omnib: in locis in different̃ ponerent quin que pedes id ÷ iambũ uł prrritium¬

Expanded text:
triceps, quadriceps, centiceps et similia. bifariam, trifariam, quadrifariam et similia. triceps, quadriceps, centiceps et similia. bifariam, trifariam, quadrifariam et similia. quadrifidus et similia. bisulcus, trisulcus et similia. geminus, tergeminus, centumgeminus et similia. unimanus, centimanus et similia. duumuir, triumuir, quinqueuir, septemuir, decemuir, centumuir Unde Virgilius in V: Bijugo certamine campum Corripuere. Et bigati nummidriiugus et similia. triangulum Caesar in Arato«cur diuite lingua, / Graecia, praecurram potiusque triangula dicam», quadriangulum, quinquangulum, sexangulum et similia. de um non solum Terentius sed etiam Plautus et Ennius Acciusque et Naeuius atque Pacuuius Turpiliusque et omnes tam comoediae quam tragoediae ueteris Latinae scriptores eodem metri modo iambici sunt usi, ut omnibus in locis indifferenter ponerent quinque pedes, id est iambum uel tri
Abbreviated transcription (Latin):
pns oretius in sermonum unde octoginta an nos natus cui stragula uestis:
unde oc toginta dixit id ÷ septua ginta
annos habensnatis oc est occogin¬
duo de riginta pro octo & similia uniformis bi formis triformis & similia
duo asses dussis dupondius tressis quad rassis de cussis uicessis tricessis quadra¬
gessis quinquagessis septua gessis occogessis nona gessis centussis post quẽ nu
berris septun quin cuume triens quad rans sextans sex cũnx sextula libra
bilibris trdbris qua dri libris & similia anniculus uł annus biennis triea¬
nis qua driennis quin quennis & similia. Bieniũ trieniũ quadra ennisi quin¬
quon nã desimilia bimus trimus qua drimus & similia Bipes tripes qua¬
Binoetium drnoctium qua dri noctiõ & similia Dicorpor tricorpor &similia Biap

Expanded text:
inti numerus. Horatius in II sermonum«unde / octoginta annos natus, cui stragula uestis» inti numerus. Horatius in II sermonum«unde / octoginta annos natus, cui stragula uestis» unde octoginta dixit, id est septuaginta s aetatis, hoc est octoginduodetriginta pro uiginti octo et similia. uniformis, biformis, triformis et similia; {duo asses} dussis dupondius, tressis, quadrassis, decussis, uicessis, tricessis, quadragessis, quinquagessis, sexagessis, septuagessis, octogessis, nonagessis, centussis, post quem nubessis, septunx, quincunx, triens, quadrans, sextans, sescunx, sextula. libra, bilibris, trilibris, quadrilibris et similia. anniculus uel annuus, biennis, triennis, quadriennis, quinquennis et similia. biennium, triennium, quadriennium, quinquennium et similia. bimus, trimus, quadrimus et similia. bipes, tripes, quabinoctium, trinoctium, quadrinoctium et similia. bicorpor, tricorpor et similia. biceps,
Abbreviated transcription (Latin):
aid uerbiis &i amen inter poniter ponitur quotiens totiens similiter multotiens
unitas unio uniuersus & uno uerbũ unas unat t̃nitas uł trinitas septimanasenio
septinarius nundunũ & nundine trinũ nundinũ. Etsciendũ quđ puag sepediri¬
uatiuis ut untur ꝓ primtiuis uł contra uł aliis sp&ieb: ꝓaliis ut uirgił in .x.
rot lecti ꝓceresbis donis nauibus ibant ꝓbis decem & lucanus in septt̃nogurgite
niles ꝓ septenario Sunt p̃terea simplum. duplũ triplũ qua dri plũ & similia
quȩ propriȩ ad pondus uł numerũ dicunt᷑ simplex duplex : triplex & similia quȩ
adominẽ rem dicuntur &ueba exlis duplico duplicas triplico triplicas multiple
multi plico multiplicas dupondus tripondus & similia. Illud quoquȩ sciendũm
qđ unde ui gintidicimus pro decem& nout̃ id÷ unde unum de est uigonti ut

Expanded text:
aduerbiis etiam n interponitur: quotiens, totiens, similiter multotiens.aduerbiis etiam n interponitur: quotiens, totiens, similiter multotiens.unitas, unio, uniuersus et uno uerbum unas unat, ternitas uel trinitas, septimana, senio septenarius, nundinum et nundinae, trinum nundinum. et sciendum, quod poetae saepe deriuatiuis utuntur pro primitiuis uel contra, uel aliis speciebus pro aliis, ut Virgilius in X «tot lecti proceres bis denis nauibus ibant», pro bis decem, et Lucanus «in septeno gurgite Nilus», pro septenario. sunt praeterea simplum, duplum, triplum, quadruplum, et similia, quae proprie ad pondus uel numerum dicuntur; simplex, duplex, triplex et similia, quae ad omnem rem dicuntur; et uerba ex his: duplico duplicas, triplico triplicas; multiplex, multiplico multiplicas; dupondius, tripondius et similia. illud quoque sciendum, quod undeuiginti dicimus pro decem et nouem, id est unde unum deest uiginti uel
Abbreviated transcription (Latin):
genarius octo genarius no nage narius centena rius ducentenarius &ducenarius trecen¬
tenarius & trecenarius qua dringentenarius & qua drigena rius quinquȩ gentenarius
octingente narius & octingenarius nõ ingentenarius a nongenarius sed melius ꝑsrncopã
proferuntur millenarius Aduerbiã quoquȩ exominumero inueniuntur Abuno qui¬
dem & duo in ea qualit̃ semel ebis ac&eris uero aequaliter terquater reliqua om̃a ines pro¬
ductã desimnt quinquies sexi es septres
octies nouies decies undecies
duo deciester decies quater decies quin quies decies sexies decies septi es deties octiesdecies
nouies decies uicies tri cis quad ragies quinquaies sexagies septuagies octogies non¬
a gies centies ducies tricenties qua dringenties quingenties sescenties septi¬
genties octingenties non ingenties & nongenties milies in finitis tamen numerorũ

Expanded text:
genarius, octogenarius, nonagenarius, centenarius, ducentenarius et ducenarius, trecengenarius, octogenarius, nonagenarius, centenarius, ducentenarius et ducenarius, trecentenarius et trecenarius, quadringentenarius et quadringenarius, quingentenarius eptingenarius, octingentenarius et octingenarius, noningentenarius et nongenarius sed melius per syncopam proferuntur, millenarius. aduerbia quoque ex omni numero inueniuntur, ab uno quidem et duo inaequaliter: semel et bis; a ceteris uero aequaliter: ter quater. reliqua omnia in es productam desinunt: quinquies, sexies, septies, octies, nouies, decies, undecies, duodecies, terdecies, quaterdecies, quinquiesdecies, sexiesdecies, septiesdecies, octiesdecies, nouiesdecies, uicies, tricies, quadragies, quinquagies, sexagies, septuagies, octogies, nonagies, centies, ducenties, trecenties, quadringenties, quingenties, sescenties, septingenties, octingenties, noningenties et nongenties, milies. infinitis tamen numerorum
Abbreviated transcription (Latin):
tanus septimanus unde & septimanadierũ occanus nonanus decimanus unde decimana
porta cas trorũ decanus quoq ad ecem & decuria & decurio nom̃ & uerbũ decuro decurias
unde decuriatus & ducurita comitia ut acentũ centurio nom̃ & uerbũ & centuriatus. ex quo
centuriata comitia ex quo succenturiatus. Terrentius in eunucho ego in subsidus hic ero suc¬
centuriatus si quid defitias Est & alia formoc exomninu mero diriuatuia inrius desinens
ex cepto uno & duo equibus singularis dualis dicimus ut ternarius umbus quitres hab& pedes
quater narius qui narius unde & semi & semiquinarius senarius septenarius unde & semiseptena¬
rius octonarius noue narius denarius unde denarius nũmus duo denarius ternarius denarii
similiter coter uicenarius trecenarius quadragenarius quinquagenarius sexagnarius suptua¬

Expanded text:
tanus, septimanus, unde et septimana dierum, octanus, nonanus, decimanus, unde et decimana tanus, septimanus, unde et septimana dierum, octanus, nonanus, decimanus, unde et decimana porta castrorum. decanus quoque a decem et decuria et decurio nomen et uerbum decurio decurias, unde decuriatus et decuriata comitia; ut a centum centurio nomen et uerbum et centuriatus, ex quo centuriata comitia, ex quo succenturiatus. Terentius in eunucho«ego in subsidiis hic ero / succenturiatus, siquid deficias». est et alia forma ex omni numero deriuatiua in rius desinens, excepto uno et duo, e quibus singularis et dualis dicimus, ut ternarius, unde et ternarius iambus, qui tres habet pedes, quaternarius, quinarius, unde et semiquinarius, senarius, septenarius, unde et semiseptenarius, octonarius, nouenarius, denarius, unde denarius nummus, undenarius, duodenarius, ternariusdenarius, similiter ceteri; uicenarius, tricenarius, quadragenarius, quinquagenarius, sexagenarius, septua
Abbreviated transcription (Latin):
cicero innuerrinarum. Interbinos ludos quialudi quando spectacula significant sẽꝑ plura¬
liter dicuntur. Liuius in & bina equestria arma. uniquo que &unae ouna semꝑplu¬
ralibus ad iungunt᷑ quȩ ꝓsingula ribus accipiuntur. ut salustius in catilinario. hic post qua
onuenere pro inunam urbem. Virgł in Aeneidos satis una supq Vidim
excidia primo unũ excidiũ & lucanus in
totũq: in partibus unis bellorum fecerenefas.
prouna parce donatus in arceprima atq excepto amphibra chr & epitrito quorum alterũ seseu pla
pitrita diuisio ne partimur uni uersorũ pedum trina condicio reperitur protipertita
dixit primanus prima legionis secundus secundelegionis similit̃ tertiamis &unde & tertia
febris quartanus unde & quartana quintanus unde & quinta naporta castrorum sex¬

Expanded text:
Cicero in II Verrinarum«inter binos ludos», quia ludi, quando spectacula significant, semper pluraCicero in II Verrinarum«inter binos ludos», quia ludi, quando spectacula significant, semper pluraliter dicuntur; Liuius in XXXV «et bina equestria arma». uni quoque et unae et una pluralibus adiunguntur, quae pro singularibus accipiuntur, ut Sallustius in Catilinario«hi postquam in una moenia conuenere», pro in unam urbem; Virgilius in II Aeneidos«satis una superque / uidimus excidia», pro unum excidium, et Lucanus in IIII «totumque in partibus unis / bellorum fecere nefas», pro in una parte. Donatus in arte prima atque excepto amphibrachy et epitrito, quorum alterum sescupla, alterum epitrita diuisione partimur, uniuersorum pedum trina condicio reperitur, pro tripertita dixit. primanus primae legionis, secundanus secundae legionis; similiter tertianus, unde et tertiana febris, quartanus, unde et quartana, quintanus, unde et quintana porta castrorum, sex
Abbreviated transcription (Latin):
trinit pixe hic magis significat. uel
oitriniludi. quater ni quini seni septeni octoni
ueni deni undeni duodeni tnideni ex duob integris quo modo tertius decimus & deinde quatñi¬
deni qui nideni senideni septenideni octonideni nouenideni uiceni uiceni singuli. uicenibini
uiceni terni similit̃ ceteri triceni quad rageni quin quageni sexageni septua geni octo geni
nona genicenteni ducenteni & ꝑsyncopam duceni tricenteni & ꝑsyn copam triceni quadrin¬
genteni & ꝑspncopã qua dringeni qui genteni & quingeni sescenteni & sesceni septingenten &
septingeni otingenteni & octingeni non genteni & nongeni milleni, Autorestam̃ non
pprie &iã singulari numero eaꝓtulis se inueniunt᷑ ut lucanus insepte nogurte nilus ꝓsepte¬
nario & uirgilius in x. id grauis aules tescentenaq arbore fluctum uerberat ad sur:
Haec tam̃ ipsa &iã in semꝑ pluralibus cumgeminatis ponuntur. utbina moenia terna arma

Expanded text:
trini τριχεῖς magis significat uel τρισσοί, trini ludi, quaterni, quini, seni, septeni, octoni, noueni, deni, undeni, duodeni, ternideni ex duobus integris, quomodo tertiusdecimus et deinde quaternideni, quinideni, senideni, septenideni, octonideni, nouenideni, uiceni, uicenisinguli, uicenibini, uiceniterni, similiter ceteri; triceni, quadrageni, quinquageni, sexageni, septuageni, octogeni, nonageni, centeni, ducenteni et per syncopam duceni, trecenteni et per syncopam treceni, quadringenteni et per syncopam quadringeni, quingenteni et quingeni, sescenteni et sesceni, septingenteni et septingeni, octingenteni et octingeni, nongenteni et nongeni, milleni. auctores tamen non proprie etiam singulari numero ea protulisse inueniuntur, ut Lucanus «in septeno gurgite Nilus» pro septenario et Virgilius in X: «it grauis Aulestes centenaque arbore fluctum / uerberat adsurgens». haec tamen ipsa etiam in semper pluralibus congeminatis ponuntur, ut bina moenia, terna arma;
Abbreviated transcription (Latin):
talentũ atticum octoginta haberelibras & pauloplus cũsupradictorũ computatio manifeste
octoginta tres libras & quat tuor uncias habere talentũ qđ ÷ sex milia dena riorũ liuius
talentũ neminus pondo occoginta romanis ponderibus pendat id ÷ sic detre uisenatus utñ
plus quã ternaclibrae &quataer ne unciae singulis desint talentis. Itsciendũ qđ seđ mliuica
computationẽ centũ minae atticae quarũ singule septua ginta quinq dragmas habent fa¬
tiunt calentũ magnũ. Namminus sexaginta hab& scđm dardanũ qđ aut ÷ͦ magnũ &minus
ostondit terentius informione. Si quis dared talentũm agnu. Italica aut̃ mina dragias ha

Expanded text:
talentum Atticum octoginta habere libras et paulo plus, cum supra dictorum computatio manifestet talentum Atticum octoginta habere libras et paulo plus, cum supra dictorum computatio manifestet octoginta tres libras et quattuor uncias habere talentum, quod est sex milia denariorum; Liuius: «talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat», id est sic decreuit senatus, ut non plus quam ternae librae et quaternae unciae singulis desint talentis. et sciendum quod secundum Liuii computationem centum minae Atticae, quarum singulae septuaginta quinque drachmas habent, faciunt talentum magnum. nam minus sexaginta habet secundum Dardanum. quod autem est magnum et minus ostendit Terentius in Phormione: «si quis daret / talentum magnum». Italica autem mina drachmas h
Abbreviated transcription (Latin):
rios p̃tiũ in capita qđ redder&ur dominis statiuis sent Milleenim ducentos & ratione achaia
ħ abuit captiuos it alicos quaratione ostenditur sexmilia denariorũ habere talentũ nãcũ
quingente denarii ꝓmille ducentis daticaptiuis colligantur sexcenta milia dena riorut
centũ ea ostendit fus se talenta Centesima aut̃ pars sescento rũ miliũ sexmilia in ueniuntur
Denari iaut̃ illo tẽpore nũmi argenteierant iugintiquattuor siliquarũ qđ in eodemi libro os¬
tendit liuius signati umiasmilia fuere at ticorũ tetraclima uocant triũ feredenariorũ
in singulis argenti ẽ pondus Vide qđ quat tuor dragmȩ sint septuaginta duae siliquȩ
iximasenĩsuperius quod tres oboliquorũ singulis ex siliquas habeant : dragmã faciant. Iresauẽ
siliquas idemliuius in
Aburbe condita ostendit magnũ

Expanded text:
rios pretium in capita, quod redderetur dominis, statuissent. mille enim ducentos ea ratione Achaia rios pretium in capita, quod redderetur dominis, statuissent. mille enim ducentos ea ratione Achaia habuit Liuius 34,50,6 , captiuos Italicos. qua ratione ostenditur sex milia denariorum habere talentum. nam cum quingeni denarii pro mille ducentis captiuis dati colligantur sescenta milia denariorum, centum ea ostendit fuisse talenta; centesima autem pars sescentorum milium sex milia inueniuntur. denarii autem illo tempore nummi argentei erant XXIIII siliquarum, quod in eodem libro ostendit Liuius: «signati argenti LXXXIIII milia fuere Atticorum: tetrachma uocant. trium fere denariorum in singulis argenti est pondus». uide quod quattuor drachmae sint septuaginta duae siliquae diximus enim superius quod tres oboli, quorum singuli sex siliquas habeant, drachmam faciunt, tres autem siliquas. idem Liuius in XXXVIII ab urbe condita ostendit magnum
Abbreviated transcription (Latin):
tues ona milies quo que mille circũs crptã sola notarisic s egr q uinoue enler bar
modo quinq uaginta milia dimidia pars centũ miliũ qui numerus pertadem netum decẽ
unde incipit nomen exutroq parte cirtum scriptã uela iasic  De ponderibus aiã no¬
cessariũ eẽ putauimus ad dere¬
us ad derenumerus est libralis ꝑ per scriptũ notatur dupon¬
iussiȩt agit sescertius olimdupondius & semis quasi semis tertius
Quocepore denarius decussis uuil ebat hoc est post duose quensisrtus soroisstseinis
Hoc quoquȩ seđm atticos & ionas qui
bocpo nit ostendens inomni parto orationis & cons tructionis ana logia grȩ tsia stio qa
es sero manos. Vnde hero dotus in. historiarum
Neces sarium ta men existimaui ad confirmanda su pradicta
diuersis autorib: dehis dicta subicere . Liuius in
ab urbecondita Multitudinis eo¬
ni argumtũ sit : q uod polibius scribit centũ talentis eã rẽ athȩis stuisse cum quingentos dena¬

Expanded text:
ta est, quia milies quoque mille per M circumscriptam solet notari, sic . ergo quinque milia cum modo quinquaginta milia dimidia pars centum milium, qui numerus per eandem notam decem unde incipit nomen, ex utraque parte circumscriptam, ut â†‚ uel etiam sic: cessarium esse putauimus adders nummus est libralis; per ğ�†š perscriptam notatur. duponius haec ait: sestertius olim dupondius et semis, quasi semistertius, quo tempore denarius decussis ualebat, hoc est post duo sequens tertio loco est semis. hoc quoque secundum Atticos et Ionas, quihoc ponit ostendens in omni parte orationis et constructionis analogiam Graecorum esse Romanos, unde et Herodotus in I historiarumnecessarium tamen existimaui ad confirmanda supra dicta diuersis auctoribus de his dicta subicere. Liuius in XXXIIII ab urbe condita: multitudinis eorum argumentum sit, quod Polybius scribit centum talentis eam rem Achaeis stetisse, cum quingentos dena
Abbreviated transcription (Latin):
Tene aikata ponkaiiũ ΤΑΕΝΕΙΙΝ hosigitur latini quoq implerisq imitatis.
Nam per .i. unum notant illos secuti. Quinq per .v. quia quinta est uocalis .a .e.i.ou.
uel quod postu. apud latinos x. sequitur. Quin quaginta per.l. quia apudantiquos
grȩcos ł. pro .N. quȩ nota est quin quaginta ponebatur Teste apollonide & lucio
torrheo. Vnde latini quoq: lrmpham dicunt ꝓnympha aquam uel fontem uolentes
monstrare: Uirgł in .i. aeneidos. dant famulȩ manibus lrmpham cereremq canistris.
Centum autem perprincipalem nominis litteram .c. Quingenta quoq persequentẽ
indextera parte. a postrophos: decemmilia ꝑ supradictã formã additis insinistra paste¬
Contariis diabis notis quã sant apostropłri ohocad amitatiore gycorum qui

Expanded text:
 ἰῶτα ἕν ἐστιν». hos igitur Latini quoque in plerisque imitati sunt. nam per I unum notant illos secuti, quinque per V, quia quinta est uocalis a e i o u, ν ξ uel quod post V apud Latinos X sequitur quinquaginta per L, quia apud antiquos Graecos L pro N, quae nota est quinquaginta, ponebatur teste et Apollonide et Lucio Tarrhaeo, unde Latini quoque lympha dicunt pro nympha aquam uel fontem uolentes monstrare. Virgilius in I Aeneidos: «dant famuli manibus lymphas Cereremque canistris». centum autem per principalem nominis litteram C, quingenta per sequentem in dextera parte apostrophos: I. decem milia per supra dictam formam additis in sinistra partecontrariis duabus notis quam sunt apostrophi I; et hoc ad i
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum quod cum abuno admilies mille numeri notentur. apud latinos non plus
tredecim eos figuris notari inuenimus: Nam principales repetuntur quater singu¬
li tam ante quinarios qui s unt medii numeros. quam post eos. Sunt igitur principa¬
lium figurȩ septem: Mediorum uerosex. Quorum rationes diu exquisitas. ut potero
iter disseram. Vnumper .÷. scribitur. anti quo more atticor
quam habebant HEΚΑΙΟΝ in principio &sic ΠΕΤΗΝ IΑRΟCΙΑ Ι ΠΗΝTΑΚi ne
sic X. quod significat Aeka RiCXΙAIa quidam autem & sic scribebant H. Non in con¬
gruum tam en uidetur &iã uersus grȩcos aptissime dehis numeris compositos subicere

Expanded text:
sciendum quod, cum ab uno ad milies mille numeri notentur, apud Latinos non plus tredecim eos figuris notari inuenimus. nam principales repetuntur quater singuli tam ante quinarios, qui sunt medii, numeros quam post eos. sunt igitur principalium figurae septem, mediorum uero sex, quarum rationes diu exquisitas ut potero breuiter disseram. una per I scribitur antiquo more Atticoruquam habebant Ηεκατόν in principio et sic πεντακόσια, id esic , quod significat δεκάκις χίλια; quidam autem et sic scribebant . non incongruum tamen uidetur etiam uersus Graecos aptissime de his numeris compositos subicere:
Abbreviated transcription (Latin):
ut oct gesi nus non in gentesimus uł non gesimus & non gontesi mus millesimus. Habent
exomnibus numeris romani disꝑtiua quȩ greciuocant ei mus mites quen
quena turaliter
sep pla raliasunt . quppe in multos distribui eunden significant numerum ut singulos
oculos habebant crclopos. quod grecidicunt
ut singulibini quȩ sunt a nomala qu antũ aduo com unius & duorum terniuł trini sed terni

Expanded text:
el octigesimus, noningentesimus vel nongesimus et nongentesimus, millesimus. habent el octigesimus, noningentesimus vel nongesimus et nongentesimus, millesimus. habent ex omnibus numeris Romani dispertitiua, quae Graeci uocant ἐπιμεριζόμενα, quae naturaliter semper pluralia sunt, quippe in multos distribui eundem significant numerum, ut singulos oculos habebant Cyclopes; quod Graeci dicunut singuli, bini quae sunt anomala quantum ad uocem unius et duorum, terni uel trini sed terni
Abbreviated transcription (Latin):
ad nonũ detimũ ut certius decimus quartus decimus quintus decimus sextus decimus sep¬
tmus decimus octauus decimus Nonus decimus uicesimus primus÷
seq uentes ulat inprimitiuis adimitationẽ grecorũ cuicesimo & suprama iori minore
ad dut numero plerũ que undecim duodecim decẽe duo ante decem uero minore po nunt
quando composeta accipiuntur & sub uno accentu proferuntur. Namlica dissoluta composi¬
cione diuersis ac centibus et pro ferentes muture ordinẽ q uo modo & apudgretos &dicor
d etimus e septimus ꝓseptimꝰ decimus & t̃tius & uicesimus ꝓuicesimꝰ tertius sic & similia tri¬
ceniniꝰ quadi gerimus quinqua gesimus sexagesimꝰ septuagesimꝰ. occogesimus nonage simus
cente simus dũcentesimus uł ducẽsimus trecentesimus it oricasinus q uadinnge neni muput
quad rigesimus quingentesimus đ quingesimus liuius ab arbe condita

Expanded text:
ad nonumdecimum, ut tertiusdecimus, quartusdecimus, quintusdecimus, sextusdecimus, sepad nonumdecimum, ut tertiusdecimus, quartusdecimus, quintusdecimus, sextusdecimus, septimusdecimus, octauusdecimus, nonusdecimus; uicesimus, uicesisequentes, uelut in primitiuis, ad imitationem Graecorum. a uicesimo et supra maiori minorem addunt numero plerumque, ante decem uero minorem ponunt, quando composita accipiuntur et sub uno accentu proferuntur. nam licet dissoluta compositione diuersis accentibus ea proferentes mutare ordinem, quomodo et apud Graecos, et dicere decimus et septimus pro septimusdecimus et tertius et uicesimus pro uicesimustertius; sic et similia. tricesimus, quadragesimus, quinquagesimus, sexagesimus, septuagesimus, octogesimus, nonagesimus, centesimus, ducentesimus uel ducesimus, trecentesimus uel trecesimus, quadringentesimus uel quadrigesimus, quingentesimus uel quingesimus Liuius ab urbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
cardinalilibus numeris minores usque ad nouẽ ad duntur quã uis contrariũ antedecom fiat
usquȩ ad sedecim lic& tamen & p̃postere mexime coniunctione interpositahecpro ferre
Oro nigumae detem ei duo t̃i ai uiti qua dra ginta quin quaginta segaginta septua gunta octognita
nona gunta centũ ducentiducentue ducenta tretenti trecentȩ irecenta. quad rin geni quadrm¬
gentr qua dringenta quingentti quin gentȩ quingenta Sescentisestentȩ sescenta. Septingena
ertungente sep̃tingenta: Sctingenti octingentȩ octingenta Noningenti nongenti nongente
nabrieo l ae qualiter quidem quantũ cd uo cẽprimus & socundus Aequaliter uc soterti us
quartus quuntus sextus septimus octauaus Nonus decimus undecimus duo decimus ab unde¬
cuns duo decim Nam rediqui exutra quȩ parte declinant contraconsua udine grxcorius quȩ

Expanded text:
cardinalibus numeris minores usque ad nouem adduntur, quamuis contrarium ante decem fiat cardinalibus numeris minores usque ad nouem adduntur, quamuis contrarium ante decem fiat usque ad sedecim; licet tamen et praepostere, maxime coniunctione interposita, haec proferre: decem et unum, decem et duo. triginta, quadraginta, quinquaginta, sexaginta, septuaginta, octoginta, nonaginta, centum, ducenti ducentae ducenta, trecenti trecentae trecenta, quadringenti quadringentae quadringenta, quingenti quingentae quingenta, sescenti sescentae sescenta, septingenti septingentae septingenta, octingenti octingentae octingenta, noningenti et nongenti noningenna haec, inaequaliter quidem quantum ad uocem: primus et secundus; aequaliter uero: tertius, quartus, quintus, sextus, septimus, octauus, nonus, decimus, undecimus, duodecimus ab undecim et duodecim. nam reliqui ex utraque parte declinantur, contra consuetudinem Graecorum usque
Abbreviated transcription (Latin):
dimi nuuntur ita sunt. ut ex cremas syllabas habeant una dẽpta uncia deunx dex trans demos¬
ex tante do drans dempto quadrantebes ut olimdes dempto triente inar gento nũmi. id ab
selis denari qđ denosaerisualebant. Qun aru qđ quinos sesterius duobus semis dipondius enim
& semis antiquus ses tarius est ut ueteris consu&udinis ut r&ro aera dicerent itaut semis¬
qiuntus semis quartus semis tertius nuntiarent. Ab semis certius sesterius dictus Nũmi de¬
narii adecima libella didimus &iam ea confirmat.¬
Necessariũ eẽ existimauimus &iã ipsa nomina
numero rum &quȩ habeis diriuantur uł componuntur subiungere ł tsciendũ eos declinari nu¬
meros quiua mant genera quiuero una uoce triagenera continent indedinabiles ẽẽ tã aput grtros
qma apudlatnos Unus una unũ duo aduae &duo hi& e tros a hectria hia hc & haca quatties¬

Expanded text:
diminuuntur ita sunt, ut extremas syllabas habeant. una dempta uncia deunx, dextans dempto sdiminuuntur ita sunt, ut extremas syllabas habeant. una dempta uncia deunx, dextans dempto sextante, dodrans dempto quadrante, bes, ut olim des, dempto triente. in argento nummi; id ab Siculis. denarii, quod denos aeris ualebant; quinarii, quod quinos; sestertius duobus semis. dupondius enim et semis antiquus sestertius est, et ueteris consuetudinis, ut retro aera dicerent ita, ut semisquintus, semisquartus, semistertius pronuntiarent. ab semistertius sestertius dictus. nummi denarii a decima libella. Didymus etiam ea confirmetnecessarium autem esse existimauimus etiam ipsa nomina numerorum et quae ab eis deriuantur uel componuntur subiungere. et sciendum eos declinari numeros qui uariant genera; qui uero una uoce tria genera continent, indeclinabiles esse tam apud Graecos quam apud Latinos. unus una unum, duo duae duo, hi et hae tres et haec tria, hi et hae e
Abbreviated transcription (Latin):
at ticũ paruum. Viginti quattuorenim sestaria sexagintic libras habent. Uarronis qq̃
auctoritate supradictorum pleraq: comprobemus
ribus qđ unũ pondus assispondium dicebatur. Idideo qđ as erat librependus Deinde abna¬
more us que ad centtus sem ab trib as sib: tressis eesic ꝓportione usq ad nonus sis indenario
conueniunt ut rricessis proportione usque adcentussis qđ persiusostendit. Etcentũ grecos
uno centus selic&un quo ma iusaeris ꝓpriũ uocabulũ nonẽ. Namducenti & sicppor
dicunturs non magis as ses quadomarii aliȩ quȩ res significantur Aers puimimepor sesert abe
qid ietu parsi unctis es sse muncia. qđ dimidia parsunciȩ est. Uncia abuno dieca sertens abit
qđ sex tapars asus est quadrans qđ quarta &cricus qđ certiapars semis qd seinis ude dumudium cases
at supra dictĩ ÷ seꝑtia : aseptom & uncia colli sum. reliqua obscuriora quod ab diminitoue & euq

Expanded text:
Atticum paruum. XXIIII enim sestertia sexaginta libras habent. Varronis quoque auctoritate supra dictorum pleraque comprobemusribus, quod unum pondus assipondium dicebatur; id ideo quod as erat libra pondus. deinde ab numero usque ad centussem: ab tribus assibus tressis et sic proportione usque ad nonussis; in denariconueniunt, ut tricessis proportione usque ad centussis quod et Persius ostendit: «et centum Graecos uno centusse licetur», quo maius aeris proprium uocabulum non est. nam ducenti et sic proportione quae dicuntur non magis asses quam denarii aliaeque res significantur. aeris minima pars sextula, quod sexta pars unciae est; semuncia, quod dimidia pars unciae. uncia ab uno dicta; sextans ab eo, quod sexta pars assis est; quadrans, quod quarta, et triens, quod tertia pars; semis, quod semis, id est dimidium assis, ut supra dictum est; septunx a septem et uncia collisum. reliqua obscuriora, quod ab diminutione, et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum atimen qđ & facio & facior ut ostendimus u&ustis simi ꝓferebant. Si uero facio uerbũ
uel fio in tegris manentib: aliudũbũ in finitũ ante eas cõponantur ñ solũ significationes & con¬
iugationes integras eiꝰseruamus sed & iamaccentꝰ ut cale facio calefacis calefacit tepefacio tepefacis
tepefacit in secunda enĩ & t̃tia ꝑsona penultimas acuimꝰ quãuis sintbreues Similit̃ calefio calefis
calefit tepefio tepefistepefit : finales seruant accentus in secunda & t̃tia ꝑsona quos habent

Expanded text:
sciendum tamen, quod et facio et facior, ut ostendimus, uetustissimi proferebant. si uero facio uerbo uel fio integris manentibus aliud uerbum infinitum ante ea componatur, non solum significationes et coniugationes integras eis seruamus, sed etiam accentus, ut calefácio calefácis calefácit, tepefácio tepefácis tapefácit. in secunda enim et tertia persona paenultimas acuimus, quamuis sunt breues. similiter calefio calefís calefít, tepefio tepefís tepefít finales seruant accentus in secunda et tertia persona, quos habent
Abbreviated transcription (Latin):
Quidenimu& at inde moueri sacra lauatunt manep&ebac aquas potum quoq ꝓpotatũ Virgł inbucolico
& potũ pastas age trtire & int̃agendũ Terrentius aut̃ in phormione ꝑ fectȩ ꝓtulit Nam potaturus apud
derent in trbafibris. Luccnꝰ in .ũ. strimona sicgelidum brũ mapellente relinquunt poture tenile grues¬
Sueñdũ aut̃ quodinum desinens supinũ accepto ũbo infinito quod ÷ irefacit infinitũ futuri ut oratum
ire lautũ ire łlauatũ ire statũ ire. Frequent ttim̃ antiquissimineutro partipio futuri ad debant eẽ
& infinitum futuri significabant oraturũ cẽ ꝓ oratũ iredicentes & facturũ eẽ ꝓfactũ ire cato in u
originũ Illi polliati sese facturũ om̃ia ꝑ ellrpsin eẽ ꝓfaccũ ire qđ grecidiunt ΠΟΙΝCE ΙΝ quod est
infinitũ fucuri. Lucilius in .XVII. ad paenelo pã conũsus ait nupturũ cenuptã negas quod uiuere ulixen

Expanded text:
quid enim uetat inde moueri? / :: sacra lauaturas mane petebat aquas». potum quoque pro potatum. Virgilius in bucolico quid enim uetat inde moueri? / :: sacra lauaturas mane petebat aquas». potum quoque pro potatum. Virgilius in bucolico : «et potum pastas age, Tityre, et inter agendum». Terentius autem in Phormione perfecte protulit: «nam potaturus apud derent intsciendum autem, quod in um desinens supinum accepto uerbo infinito, quod est ire, facit infinitum futuri, ut oratum ire, domitum ire, lautum ire uel lauatum ire, statum ire. frequenter tamen antiquissimi neutro participio futuri addebant esse et infinitum futuri significabant, oraturum esse pro oratum ire dicentes et facturum esse pro factum ire. Cato in V originum : «illi polliciti sese facturum omnia», per ellipsin esse pro factum ire, quod Graeci dicunt ποιήσειν, quod est infinitum futuri. Lucilius in XVII ad Penelopam conuersus: «nupturum te nupta negas, quod uiuere Vlixen
Abbreviated transcription (Latin):
us in aclitem nestra Sed ualderes onunt regiat Luer&iuss caligare oculos sonere aures regiȩ stetiuõ
statum supinum penultima ꝓducta deb& facere. Vndelucanus in .ii. constatura fides superũ cum
datum & datus. sicut superius diximus corripiat a paenultimã⁊ ẽ tamen in hocquoq nocandum quo nõma
quorum stata tempora flatus Idem in .v. quã non sttibili tremulo sed culmine cuncttdes picera. Cõposita
ab eouari ae u&ustis sima protuler̃ ad sto adstitũ & ad statum presto prȩstitũ & praestatũ Aemilius
porcina orator in oratio utilex emilia a brog&ur temporte ad stiturũ adq p&iturũ meeẽ. Brutus in
aepistolis Occisogaio caescre postquã mare transierat pracstatũ est .V. uero longã ante tũ. unũ ha¬
b& iutũ & ab eo compositũ adiutũ au quoq unũ lautum quãuis u&us tissimi&iã lauatũ solebanidicere
Vnde terrentius in eunucho. Habeunt lauatũ ꝑstrepunt ꝓlautum &ouidius in iiii fastorũ siluia uestelis

Expanded text:
us in Clytaemnestra : «sed ualuae resonunt regiae». Lucretius: «caligare oculos, sonere aures». steti uero stātum supinum paenultima producta debet facere, unde Lucanus in II: «constātura fides superum», cum dătum et dătus, sicut superius ostendimus, corripiant a paenultimam. estQuorum stata tempoab eo uarie uetustissimi protulerunt, asto astitum et astatum, praesto praestitum et praestatum. Aemilius Porcina orator in oratione, uti lex Aemilia abrogetur : «tempore adstiturum atque petiturum me esse». Brutus in epistulis : «occiso Gaio Caesare, postquam mare transierat, praestatum est». u uero longam ante tum unum habet: iūtum et ab eo compositum adiūtum. au quoque unum: lauautum, et Ouidius in III fastorum : «Siluia Vestalis::
Abbreviated transcription (Latin):
D uerbiũ ẽ pars or̃ indeclinabilis: ciuus significatio uerbis adicitur. Hocem̃ ꝑficit adũbium
uerbis additũ : qđ adiectiua nomina apellatiuis nominib: adiunsta ut prudens homo pru¬
dent̃ agit. felix uir felicit̃ uiuit: Sunt igit᷑ quȩdã adũbia que omnib: conuenienter sociantur

Expanded text:
duerbium est pars orationis indeclinabilis, cuius significatio uerbis adicitur. hoc enim perficit aduerbium uerbis additum, quod adiectiua nomina appellatiuis nominibus adiuncta, ut prudens homo prudenter agit, felix uir feliciter uiuit. sunt igitur quaedam aduerbia, quae omnibus conuenienter sociantur
Abbreviated transcription (Latin):
comparari uerbalium regulam seruauit parilis Ouidius in .vii. metamorpheon artesua parili reuiuiscere
posseparentẽ. Cetera quoq om̃a i. penultimã corripiunt Etsi sint a uerbis primae coniugationis a longã
habent cente penultimã ut amo amas amabilis. penetro penetras penetrabilis paro paras parabilis
p̃dico p̃dicas p̃dicabilis. Lacrimo lacrimas lacrimabilis quasso quassas quas sabilis. laudo laudas lauda

Expanded text:
comparari uerbalium regulam seruauit, parilis. Ouidius in VII metamorphoseon : «arte suum parili reuirescere posse parentem». cetera quoque omnia i paenultimam corripiunt et, si sint a uerbis primae coniughabent antepenultimam, ut amo, amas, amabilis; penetpraedico praedicas praedicābilis, lacrimo lacrimas lacrimābilis, quasso quassas quassābilis, laudo laudas laud
Abbreviated transcription (Latin):
DEN UMERO
umerus accidit ũbis ut̃q quomodo & omnibus casuadibus singularis utlego pluralis
utlegimꝰ Necesseẽ aut̃ in omnib: declinabilibus utrũq simulinueniri sicut supra
dict̃ ẽ niumerũ & ꝑsonã Sciendũ tam̃ quo đ quã uis & in nominib: & ꝓnominib: & par¬
ticipis sinueniantur uoces cõmunes singularis & pluralis numeriut po&ȩ uiri fluctꝰ
genetiui singulares & nominatiui plundes sunt. Similit̃ c&des uerres diesres nom̃ tiui¬

Expanded text:
de numero numerus accidit uerbis uterque, quomodo et omnibus casualibus, singularis, ut lego, pluralis, ut legimus. necesse est autem in omnibus declinabilibus utrumque simul inueniri, sicut supra dictum est, numerum et personam. sciendum tamen, quod, quamuis et in nominibus et pronominibus et in participiis inueniantur uoces communes singularis et pluralis numeri ut poetae, uiri, fluctus genetiui singulares et nominatiui plurales sunt, similiter caedes, uerres
Abbreviated transcription (Latin):
itionum aliȩ s̃ uni formes idẽ indeclinabiles ut adũ bia coniunctiones. p̃positiones int̃iectiones aliȩ
declinabiles ut nomina ũba participia ꝓnomina. Eorũ ergo dictiones in primis litceris primiti¬
ua aliȩ in principio mouentur ut ꝓnomina transeundo in ꝑsonas mei tui sui mihi tibi. sibi me tese
meus tuus suus meitui sui meotuo suo. Ingenera uero & in numeros & in casus transeuntia finent
mouent sicut nomina Pro nomina quoq: qͣ discernunt genera utille illa illud ipse ipsa ipsũd N
non &iam participia quibus om̃a fere accidunt tã nominib: quã ubis accidentia undenon solũ
in fine ꝑgenera & casus & numeros sed &iã in principio est quandomouentur ꝓtẽpora udauans
lauaturus fouens foturus mouens moturus. Uerba aut̃ in principio aut in fine & in mediomouen¬
tur. N̾tam̃ ꝑ singula tempora om̃smnotus necesseẽ pati siut ostendetur. oportet igitur dehis

Expanded text:
dictionum aliae sunt uniformes, id est indeclinabiles, ut aduerbia, coniunctiones, praepositiones, interiectiones, aliae declinabiles, ut nomina, uerba, participia, pronomina. earum ergo aliae in principio mouentur, ut pronomina transeundo in personas, mei tui sui, mihi tibi sibi, me te se; meus tuus suus, mei tui sui, meo tuo suo; in genera uero et numeros et in casus transeuntia finem mouent, sicut nomina, pronomina quoque, quae discernunt genera, ut ille illa illud, ipse ipsa ipsum, nec non etiam participia, quibus omnia fere accidunt tam nominibus quam uerbis accidentia, unde non solum in fine per genera et casus et numeros, sed etiam in principio est quando mouentur per tempora, ut lauans lauturus, fŏuens fōturus, mŏuens mōturus. uerba autem et in principio et in fine et in medio mouentur, non tamen per singula tempora omnes motus necesse est pati, sicut ostendetur. oportet igitur de his