comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regno : nam cupis id audire sed latrocinio auxilia fieri .L. Q
ietello. cum ut quicunq te aspexcisset. duplicem dolorem gemi¬
tumq susciperet. & ex desiderio fortissimi et. clarissimi ciuis: &
ex honore turpissimi et imgrobissimi: Adeo ne non labefac¬
tam rem p. te tribuno: neq conquassatam ciuitatem. sed capt̃a
hanc urbem atq euersam putares. ut augurum uatinum ferẽ
possemus: hoc loco quero si id quod concupieras. augur factus
esses: in qua tua cogitatione nos eesemus: qui te odoramus:
uix dolorem ferebamus. Illi aũt quibus eras in delitus. uxx
risum tenebant. Uerum tamen ut somnia tua relinquam. ad scele¬
ra ueniam. uolo uti mihi respondeas. cum. u. Bibulum consulem nõ
dicam bene de re ꝑ sentientem: ne tu mibi homo potens irascare.
qui ab eo dissensisti sed hominẽ certe nusqͣ progredientem: nibil
rei p. molientem: tantum animo ab actionibus tius dissentientẽ¬

Expanded text:
regno,—nam cupis id audire,—sed latrocinio augur fieri in Q. regno,—nam cupis id audire,—sed latrocinio augur fieri in Q. Metelli locum, ut, quicumque te aspexisset, duplicem dolorem gemitumque susciperet et ex desiderio clarissimi civis et ex honore turpissimi atque improbissimi? adeone non labefactatam rem publicam te tribuno neque conquassatam civitatem, sed captam hanc urbem atque perversam putaris ut augurem Vatinium ferre possemus? hoc loco quaero, si, id quod concupieras, augur factus esses,—in qua tua cogitatione nos qui te oderamus vix dolorem ferebamus, illi autem quibus eras in deliciis vix risum tenebant: sera veniam, volo uti mihi respondeas, cum M. Bibulum consulem non dicam bene de re publica sentientem, ne tu mihi homo potens irascare, qui ab eo dissensisti, sed hominem certe nusquam progredientem, nihil in re publica molientem, tantum animo ab actionibus tuis dissentientem,—
Abbreviated transcription (Latin):
rendum eẽt. & maximis rebus quas põa gessit obliterandum
id tu mibi furcifer sumes: et uatinii latronis et sacrilegi uorc
audietur. hoc postulantis ut idem sibi concedatur quod ee¬
collegas babuisti uiros fortis. nomen uolo uti mibi responde
al. Num quis ex toto collegio legem sit ausus ferre. preter
unum te: que tanta in te fuit audatia: que tanta uis ut
cum tui nomen college sibi timendum ẽẽ duxerint id unus
tu emersus e ceno omnium facile. omnibus infimis contem¬
nendum despiciendum irridendum putares: Simul etiam
scditiosi fuerunt. tam audacem audicris fuisse ut unqͥ contra le¬
gem eliam aut fusiam consilium conuocaret: Quero etiam illud
exc te conatus ne sis uolueris ne: deniq cogitaris: Est enim res
euismoi ut si tibi in mentem modo uenit. nemo sit qui te ullo eru¬
ciatu ẽẽ in dignum putet. Cogitaris in illo tuo intolerabili nõ

Expanded text:
rendum esset et maximis rebus quas postea gessit oblitterandum, rendum esset et maximis rebus quas postea gessit oblitterandum, id tu tibi, furcifer, sumes, et Vatini latronis ac sacrilegi vox audietur hoc postulantis, ut idem sibi concedatur quod Caeconlegas habuisti viros fortis novem. ex iis tres eas num quis ex toto conlegio legem sit ausus ferre praeter unum te? quae tanta in te fuerit audacia, quae tanta vis ut, quod novem tui conlegae sibi timendum esse duxerint, id unus tu emersus e caeno, omnium facile omnibus rebus infimus contemnendum, despiciendum, inridendum putares? num quem quicumque seditiosi fuerunt, tam audacem audieris fuisse ut umquam contra legem Aeliam aut Fufiam concilium advocaret? quaero illud etiam ex te, conatusne sis, voluerisne, denique cogitaris,—est enim res eius modi ut, si tibi in mentem modo venit, nemo sit qui te ullo cruciatu esse indignum putet,—cogitarisne in illo tuo intolerabili non
Abbreviated transcription (Latin):
cum clarissinoꝵ urorum splendore ꝑmisceas. Ego te quecũ¬
q rogabo de te ip̃o rogabo. neq te eoe amplissimi uiri digni¬
tate : sed ex tuis tenebris extraham: omniaq iea tella sic
in te conicientur: ut nemo ꝑtuum latus quod soles dicere Pau¬
cietur in tius pulmonibus ac insceribus acherebunt. Et quo¬
iungam te ab illo. non solum rei ꝑ. caũa uerum etiam cesaris
ne qua exx tua summa indignitate. labes illuis dignitati affer¬
ri uideatur. Primum quero num tu senatui causam tuam
ꝑmittas: quod facit cesar: deinde que sit autoritas eius. qui
se alterius facto non suo defendit: Deinde. erumpet enim
aliquando ex me uera uore . &. dicam sine cunctatione quod
sentio si iam uolentior aliqua in re. si. cesar fuisset. si cum
magnitudo contentionis. st uduim glorie prestans aninus. ex¬
cellens nobilitas aliquo impulisset. quod in illo uiro. & tũ fe¬

Expanded text:
cum clarissimorum virorum splendore permisceas. ego te quaecumcum clarissimorum virorum splendore permisceas. ego te quaecumque rogabo de te ipso rogabo, neque te ex amplissimi viri dignitate, sed ex tuis tenebris extraham; omniaque mea tela sic in te conicientur ut nemo per tuum latus, quod soles dicere, saucietur; in tuis pulmonibus ac visceribus haerebunt. et quoiungam te ab illo, non solum rei publicae causa verum etiam Caesaris, ne qua ex tua summa indignitate labes illius dignitati adspersa videatur. primum quaero num tu senatui causam tuam permittas, quod facit Caesar? deinde, quae sit auctoritas eius qui se alterius facto, non suo defendat? deinde,— erumpet enim aliquando ex me vera vox et dicam sine cunctatione quod sentio,—si iam violentior aliqua in re C. Caesar fuisset, si eum magnitudo contentionis, studium gloriae, praestans animus, excellens nobilitas aliquo impulisset, quod in illo viro et tum fe
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑfoderis. uicinos compillaris. marrem uerberaris. habet hoc
premium ĩdignitas. ut adolescentie turpitudo obscuritate. et
sordibus tuis obtegatur. Quero abste teneas ne inemoria. cũ¬
tibi aquaria ꝓuincia sorte obtigisset. missus ne sis a me consule
puteolos. ut inde aurum exportari argentiumq phiberes.: in
eo negocio cum te non custodem ad continendas. sed porti¬
torem ad partiendas merces. missum putares: cumq omnium
domos apotechas. nauis furacissime scrutareris homines q
negotia gerentes uidicus iniquissimis irretires. mercatores
e naui egredientes terreres. conscendentes morarere. teneas¬
ne memoria. tibi in conuentu puteolis manus c̃ẽ allatas: add
me consulem querelas puteolanorum ẽẽ delatas: Quid enim¬
te de hispaniensibus flagitus tuis sordidissimisq furtis inter
tu pretermiseris: At tibi iam inde prescribo ne tuas sordes

Expanded text:
tia perfoderis, vicinos compilaris, matrem verberaris: habeat hoc tia perfoderis, vicinos compilaris, matrem verberaris: habeat hoc praemi tua indignitas, ut adulescentiae turpitudo obscuritate et sordibus tuis obtegatur. quaesturam petisti cue aquaria provincia sorte obtigisset, missusne sis a me consule Puteolos, ut inde aurum exportari argentumque prohiberes? in eo negotio cum te non custodem ad continendas, sed portitorem ad partiendas mercis missum putares, cumque omnium domos, apothecas, navis furacissime scrutarere, hominesque negoti gerentis iudiciis iniquissimis inretires, mercatores e navi egredientis terreres, conscendentis morarere, teneasne memoria tibi in conventu Puteolis manus esse adlatas, ad me consulem querelas Puteolanorum esse delatas? te de Hispaniensibus flagitiis tuis sordidissimisque furtis interrtu praetermiseris? ac tibi iam inde praescribo ne tuas sordis
Abbreviated transcription (Latin):
salus tanto studio ciuitatis. quanto nemini redita. de te autẽ
homines quid sentiant in honore: exꝑtisumus. in salute ex pec¬
tamus. Et ut te cum homine uno non impudentissimo atq infi¬
mo conferam: de te ip̃o homine et arrogantissimo: et mihi ini¬
micissimo quero uatini utrum tandem putes hiuc ciuitati. huic
rei ꝑ huic urbi his templis: erario: curie. uiris his. quos uides
horum bonis fortunis liberis ciuibus ceteris deniq: deorum im¬
mortalium delubris auspitus. religionibꝰ melius fuisse et presta¬
bilius me ciuem in hac cuutate nasci:ante: cum mihi hoc respõ¬
deris: aut. ita impudenter: ut manus a te. homines uix abstine
possint. aut ita dolenter ut aliquando ista que sunt inflata
rumpantur: tum memoriter respondeto ad ea que de te ip̃o
rogaro. Atq illud tenebrosissimum tempus in euntis etatis
tue. patiar latere. licet impune ꝑ me parientes in adolescen¬

Expanded text:
salus tanto studio civitatis nemini reddita. de te autem salus tanto studio civitatis nemini reddita. de te autem homines quid sentiant in honore experti sumus, in salute exspectamus. sed tamemo, conferam, de te ipso, homine et adrogantissimo et mihi inimicissimo, quaero, Vatini, utrum tandem putes huic civitati, huic rei publicae, huic urbi, his templis, aerario, curiae, viris his quos vides, horum bonis fortunis liberis, civibus ceteris, denique deorum immortalium delubris auspiciis religionibus melius fuisse et praestabilius me civem in hac civitate nasci an te? Cum mihi hoc responderis, aut ita impudenter ut manus a te homines vix abstinere possint, aut ita dolenter ut aliquando ista quae sunt inflata rumpantur, tum memoriter respondeto ad ea quae te de te ipso rogaro. atque illud tenebricosissimum tempus ineuntis aetatis tuae patiar latere. licet impune per me parietes in adulescen
Abbreviated transcription (Latin):
bonarum artium studia siluerunt. Sed nihil sit factum inea caũa
omnia illa senatus consulta populi iussa ytalie totuis cunctarũ
societatum collegiorum omnium decreta. de me. reip. caũa ẽẽ fac¬
ta fateamur. Quid ergo homo imperitissime folide laudis ac uẽ
dignitatis prestantius mibi potuit accedere: Quid optabilius
ad unm ortalitatem glorie. atq ĩmemoriam mei nõminis sem¬
piternam: quam omnes huius ciuitatis ciues iudicare eiuitans
salutem. eum unius mea salure. eẽ coniunctam Quod quidem
ego tibi reddo tuum. Nam ut. tu me. ẽẽ carum dixisti senatuipo¬
me hoc sit extremum. Iuid quisq nr̃um de se ip̃e loquatur. nõ
est sane non est requirendum: boni uiri uidicent. id est inaximi
momenti et. ponderis. Duo sunt tempora quibus nr̃orum ciuiũ
spectentur iudicia de nobis Unum honoris alterum salutis.
Honos talis populi. R uoluntate pancis ẽ delatus. Ac mih

Expanded text:
bonarum artium studia siluerunt. sed nihil sit factum mea causa: bonarum artium studia siluerunt. sed nihil sit factum mea causa: omnia illa senatus consulta, populi iussa, Italiae totius, cunctarum societatum, conlegiorum omnium decreta de me rei publicae causa esse facta fateamur. quid ergo, homo imperitissime solidae laudis ac verae dignitatis, praestantius mihi potuit accidere? quid optabilius ad immortalitatem gloriae atque in memoriam mei nominis sempiternam, quam omnis hoc civis meos iudicare, civitatis salutem cum unius mea salute esse coniunctam? quod quidem ego tibi reddo tuum; nam ut tu me carum esse dixisti senatui pome hoc sit extremum. quid quisque nostrum de se ipse loquatur, non est sane requirendum: boni viri quid dicant, id est maximi momenti et ponderis. duo sunt tempora quibus nostrorum civium spectentur iudicia de nobis, unum honoris, alterum salutis. honos tali populi Romani voluntate paucis est delatus ac mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
impudenter uaticinando sperare spe dixi. Nam quod mihi di¬
deo: ine. cum tu cetereq rei ꝙ. pestes: armorum causam querere¬
tis. et cum ꝑmeum nomen fortunas locupletium dirigere sangui¬
nem principum ciuitatis ex orbere.: crudelitatem ur̃ãm odiumq
duturnum. quod in bonos iam inueteratum habebatis. saturare
cuperetis. scelus et furorem ur̃um cedendo maluissem frangere. qͣ
resistendo. Quare peto te ut mihi ignoscas uatim cum prĩe. pe¬
uiri discessum increparis: quem uides omnium ciuium desiderio
ipius deniq rei p. luctu eẽ reuocatum. At enim dixisti non mea
sed rei  caua homines de ineo reditu laborasse. quasi uero quis¬
ꝗͣ uir exxcellenti animo in remp. ingressus optabilius quicꝗͣ ar
mea natura difficilis aditus grauis uultus supba responsa in
nemo consilium nemo auxxilium requurebar cuius desiderio ut
hec minima dicam forum mestum mutata euria. omnia demq

Expanded text:
impudenter vaticinando sperare te saepe dixisti. nam quod mihi diimpudenter vaticinando sperare te saepe dixisti. nam quod mihi dideo me, cum tu ceteraeque rei publicae pestes armorum causam quaereretis, et cum per meum nomen fortunas locupletium diripere, sanguinem principum civitatis exsorbere, crudelitatem vestram odiumque diuturnum quod in bonos iam inveteratum habebatis saturare cuperetis, scelus et furorem vestrum cedendo maluisse frangere quam resistendo. qua re peto a te ut mihi ignoscas, Vatini, ei cum patriae peviri discessum increpas quem vides omnium civium desiderio, ipsius denique rei publicae luctu esse revocatum. at enim dixisti non mea sed rei publicae causa homines de meo reditu laborasse: quasi vero quisquam vir excellenti animo in rem publicam ingressus optabilius quicquam amea natura, difficilis aditus, gravis vultus, superba responsa, inonsilium, nemo auxilium requirebat; cuius desiderio, ut haec minima dicam, forum maestum, muta curia, omnia denique
Abbreviated transcription (Latin):
nelium non defenderem: non legem aliquam: cornelius cir¬
ca auspitia tulerit. num helyam: num fuliam legem illexe¬
rit: num consuli uim tulerit: non armatis hominibus tem¬
plum tenuerit: num intercessorem in deiecerit num legiones polue.¬
rit: erarum exchauserit. rem .p. compilarit.Tua sunt. tua sunt.
hec omnia cornelio eiusmodi nihil obiectum ẽ. Tu uero eui cor¬
neli defensio displicet: quam causam ad paternos tuos aut quoq
os afferes: quibus iam prescribis quanto illis probro futurum sit.
si te deffenderint. Cum tu mihi cornelu defensionem in maledic¬
tis obiciendam putaris. At tñ hoc uatim memento. paulo post. istã
defensionem meam quam tu bonis uiris displicusse. dicis. ue tũ u¬
niuersi populi romani summa uoluntate tum optimi cuisq singla¬
ristuddio. iagnificentissime post hominum memoriam. consulem fac¬
tum: omniaq ea ine prudenter uiuendo conse cutum eẽ. que tu

Expanded text:
nelium non defenderem: num legem aliquam Cornelius connelium non defenderem: num legem aliquam Cornelius contra auspicia tulerit, num Aeliam, num Fufiam legem neglexerit, num consuli vim attulerit, num armatis hominibus templum tenuerit, num intercessorem vi deiecerit, num religiones polluerit, aerarium exhauserit, rem publicam compilarit? tua sunt, tua sunt haec omnia: Cornelio eius modi nihil obiectum est. coneli defensio displicet, quam causam ad patronos tuos aut quod os adferes? quibus iam praescribis quanto illis probro futurum sit si te defenderint, cum tu mihi Corneli defensionem in maledictis obiciendam putaris. ac tamen hoc, Vatini, memento, paulo post istam defensionem meam, quam tu bonis viris displicuisse dicis, me cum universi populi Romani summa voluntate tum optimi cuiusque singulari studio magnificentissime post hominum memoriam consulem factum, omniaque ea me pudenter vivendo consecutum esse quae tu
Abbreviated transcription (Latin):
ti parere uoluissem. Sed hesterno ꝓ testimonio eẽ mentitũ.
cum affirmares nullum tibi omnino cum albinouano sermonẽ
non modo de seoctio accusando. sed nulla unꝗͣ de re fuisse
paulo ante imprudens uidicasti: &.T. Claudium tecum cõmu¬
nicasse et a te consilium ꝑsexti accusandi petisse et albino¬
uanum quem aña uix tibi notum eẽ dixisses. domum tuã
uenisse. multa tecum locutum dix eris: deniq contiones ꝑ
citatas. In quorum altero es confessus a te. accusatores eẽ in¬
structos. & subornatos. in altero inconstantiam tuam. tum
leuitate. tum etiam ꝑuirio implicatam refellisti. N unium es¬
uehemens fero.q: natura: non putas fas eẽ uerbum. ex ore
exire cuuisꝗͣ. quod non iocundum & honorificum ad aures
tuas accedat. Uenisti iratus omnibus. quod ego simul ac
te. aspexi. priusqͣ loqui cepisti. sensi atq prouidi repente.¬
enim tanqͣ serpens e. latibulis oculis eminentibus. inflato col¬

Expanded text:
ti parere voluissem. sed te hesterno die pro testimonio esse mentitum, ti parere voluissem. sed te hesterno die pro testimonio esse mentitum, cum adfirmares nullum tibi omnino cum Albinovano sermonem non modo de Sestio accusando, sed nulla umquam de re fuisse, paulo ante imprudens indicasti, qui et T. Claudium tecum communicasse et a te consilium P. Sesti accusandi petisse, et Albinovanum, quem antea vix tibi notum esse dixisses, domum tuam venisse, multa tecum locutum dixeris, denique contiones P.citatas. in quo alterum es confessus, a te accusatores esse instructos et subornatos, in altero inconstantiam tuam cum levitate tum etiam periurio implicatam refellisti, cum, quexire cuiusquam quod non iucundum et honorificum ad auris tuas accidat. venisti iratus omnibus; quod ego, simul ac te aspexi, prius quam loqui coepisti, cum ante enim te tamquam serpens e latibulis oculis eminentibus, inflato col
Abbreviated transcription (Latin):
ti putaretur tacitus dimitterem. Nemo enim horum ita te refu¬
tandum ut grauem aduersarium. aut. ita rogandum ut re¬
ligiosum testem arbitrabatur. Sed fui paulo inte intemperan¬
tioo fortasse ꝗͣ debui. Odio enim tui in quo et si omnes ꝑꝑtu¬
um in me scelus suꝑare debeo.tamen ab omnibus pene iuncoꝵ:
Sic sum incitatus ut cum te non minus contempnerem q̃ odissẽ
tamen uexatum potius qͣ despectum uellem dimutere. Quare
ne tibi hunc honorem a me br̃i forte inirere. quod interrogem
quem nemo congressu. nemo aditu: remo suffragio. nemo eiui¬
tate nemo luce dignum putet. nulla mea causa impulisset.
nili ut ferocitatem istam tuam comprimerem: et audaciam frã¬
gerem ut loquacitatẽ paucissimis interrogationibus irretitã
retardarem. Et enim debiusti uatini etiam si falso uenisses in
suspitionem ꝑ sextio tamen mihi ignoscere si in tanto homi¬
nis de me optime meriti ꝑiculo. et tempori eius et uolunta¬

Expanded text:
ti putaretur, tacitus dimitterem; nemo enim horum aut ita te refuti putaretur, tacitus dimitterem; nemo enim horum aut ita te refutandum ut gravem adversarium aut ita rogandum ut religiosum testem arbitrabatur. sed fui paulo ante intemperantior fortasse quam debui; odio enim tui, in quo etsi omnis propter tuum in me scelus superare debeo, tamen ab omnibus paene vincor, sic sum incitatus ut, cum te non minus contemnerem quam odissem, tamen vexatum potius quam despectum vellem dimittere. qua re ne tibi hunc honorem a me haberi forte mirere, quod interrogem quem nemo congressu, nemo aditu, nemo suffragio, nemo civitate, nemo luce dignum putet, nulla me causa impulisset nisi ut ferocitatem istam tuam comprimerem et audaciam frangerem et loquacitatem paucis meis interrogationibus inretitam retardarem. etenim debuisti, Vatini, etiam si falso venisses in suspicionem P. Sestio, tamen mihi ignoscere, si in tanto hominis de me optime meriti periculo et tempori eius et volunta
Abbreviated transcription (Latin):
patrimonium paterni nominis ac memorie nr̃e relinquem
domo ꝑ scelus erepta. ꝑ latrocinium occupata. ꝑ religionis iũ
sceleratius etiam hedificata: ꝗͣ euersa. carere sine maxima
ignomitia rei ꝑ meo dedecore ac dolore non possũ. Qua pꝑ
sidus immortalibus. si senatui. si populo romano si cuncte ita¬
lie. si prouincus.si exteris nationibus.si uobis met ip̃is qui
in mea salute. principem semꝑlocum autoritatemq tenuistis
gratum et. iocundum meum reditum intelligitis ẽẽ. queso ob¬
testorq uos pontifices. ut me quem autoritate studio sen¬
tentus restituistis: nunc quoniam senatus ita uult manib
quoq Ur̃is in meis sedibus collocetis:¬
EUA TANTUMODO UATINI QUOD
sindignitas postularet spectare uoluissem
fecissem id quod his uehementer placebat.
ut te cuius testimonium propter turpitu di¬
nem uite Pordesq domesticas nullius momen¬

Expanded text:
patrimonium paterni nominis ac memoriae nostrae relinquemus: patrimonium paterni nominis ac memoriae nostrae relinquemus: domo per scelus erepta, per latrocinium occupata, per religionis vim sceleratius etiam aedificata quam eversa, carere sine maxima ignominia rei publicae, meo dedecore ac dolore non possum. quapropter si dis immortalibus, si senatui, si populo Romano, si cunctae Italiae, si provinciis, si exteris nationibus, si vobismet ipsis, qui in mea salute principem semper locum auctoritatemque tenuistis, gratum et iucundum meum reditum intellegitis esse, quaeso obtestorque vos, pontifices, ut me, quem auctoritate studio sententiis restituistis, nunc, quoniam senatus ita vult, manibus quoque vestris in sedibus meis conlocetissi tantum modo, Vatini, quid indignitas postularet spectare voluissem, fecissem id quod his vehementer placebat, ut te, cuius testimonium propter turpitudinem vitae sordisque domesticas nullius momen
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Ham nunc quidem pontifices: nonsolum de domo.de qua
cognostis. sed tota urbe careo: in quam uideor ẽẽ restitutus.
Urbis enim celeberime. et maxĩe. ꝑtes. aduersum illud. non mo¬
lumentum.sed uolnus pr̃ie contuentur: quem cum mibi con¬
spectum morte magis uitandum fugiendumq eẽ uideatis.
Nolite. queso eum cuuis reditus restitutam rem p. fore. putastis
non solum dignitatis ornamentis. sed etiam urbis ꝑtibus uel¬
le. ẽẽ priuatum. Non me bonorum direptio. non tectorum e¬
cisio. non depopulatio predioꝵ. non preda consulum ex meis
fortunis crudelissime capta ꝑmouet. Caduca lemꝑ et mobi¬
lia hec ẽẽ duxi. non uirtutis atq ingenii. sed fortine. et tem¬
porum munera: quorum ego non tam facultatem unꝗͣ et co¬
piam exctendendam putaui. ꝗͣ et in utendo rationẽ et in ca¬
rendo patientiam. Et enim ad nr̃um usum ꝓpe modum: iã
adest diffinita moderatio: liberis autem nr̃is fatis amplum

Expanded text:
bo. nam nunc quidem, pontifices, non solum domo, de qua bo. nam nunc quidem, pontifices, non solum domo, de qua cognostis, sed tota urbe careo, in quam videor esse restitutus. Vrbis enim celeberrimae et maximae partes adversum illud non monumentum, sed vulnus patriae contuentur. quem cum mihi conspectum morte magis vitandum fugiendumque esse videatis, nolite, quaeso, eum cuius reditu restitutam rem publicam fore putastis non solum dignitatis ornamentis, sed etiam urbis patriae usu velle esse privatum. non me bonorum direptio, non tectorum excisio, non depopulatio praediorum, non praeda consulum ex meis fortunis crudelissime capta permovet: caduca semper et mobilia haec esse duxi, non virtutis atque ingeni, sed fortunae et temporum munera, quorum ego non tam facultatem umquam et copiam expetendam putavi quam et in utendo rationem et in carendo patientiam. etenim ad nostrum usum prope modum iam est definita moderatio rei familiaris, liberis autem nostris satis amplum
Abbreviated transcription (Latin):
fendi. cuiusq ignem illum sempiternum non sum passus.aut.
sanguine. ciuium restingiu: aut cum totuis urbis incendio cõ¬
misceri. ut si in illo pene facto rei .p. obieci meum caput ꝓue
stris cerimoniis atq templis ꝑditissimorum ciuium furori atq
ferro. et si iterum cum exx mea contentione. interitus omniũ
bonorum quereretur. Uos sum testatus: uob me. ac ineos cõ¬
mendaui. meq atq meum caput ea conditione. deuoui ut si
de eo ip̃o tempore: et ante in consulatu meo. commodis ineis om¬
nibus emolumentis premis pretermissis: cura cogitatione iugi¬
lus omnibus. nihil nisi de salute ineorum cunum laborassem iũ
mibi re .p. aliquando restituta liceret fri. sin autem mea con¬
silia prĩe non profuissent. ut ꝑpetuum dolorem auulsus a meis
sustinerem. hane ego deuotionem capitis mei cum ero in sedes
meas restitutus tum deniq coniunctam ẽẽ et cõmissam puta¬

Expanded text:
fendi, cuiusque ignem illum sempiternum non sum passus aut fendi, cuiusque ignem illum sempiternum non sum passus aut sanguine civium restingui aut cum totius urbis incendio commisceri, ut, si in illo paene fato rei publicae obieci meum caput pro vestris caerimoniis atque templis perditissimorum civium furori atque ferro, et si iterum, cum ex mea contentione interitus bonorum omnium quaereretur, vos sum testatus, vobis me ac meos commendavi, meque atque meum caput ea condicione devovi ut, si et eo ipso tempore et ante in consulatu meo commodis meis omnibus, emolumentis, praemiis praetermissis cura, cogitatione, vigiliis omnibus nihil nisi de salute meorum civium laborassem, tum mihi re publica aliquando restituta liceret frui, sin autem mea consilia patriae non profuissent, ut perpetuum dolorem avulsus a meis sustinerem: hanc ego devotionem capitis mei, cum ero in meas sedis restitutus, tum denique convictam esse et commissam puta
Abbreviated transcription (Latin):
focis. in dus penatibus recupandis quoꝵ si iste Puis sceleratis¬
simis manibus tecta. sedesq conuellit. ducibusq consulibus
tanꝗ urbe capta. hanc unam domum qi acerrimi ꝓpugnato¬
res. sibi delendam putauit. Tamen illi du penates. ac famili¬
ares inei ꝑuos in meam domum mecum erant restititi. Quo¬
circa te capitoline. quem ꝑꝑ beneficia populi romani optimũ
ppium maximum nominant. teq uino regina. et custos urbis
minerua: que semꝑ aduitrix consiliorum ieorum testis labo¬
rum exxtitisti precor atq queso. nos qui maxime. repetistis
atq reuocastis. quorum de sedibus hec mibi est proposit.
contentio patrii penates familiaresq qui hine urbi. et rei p.
presides estis. Uos obtestor quorum ego a templis. atq delubris
pestiferam illam et nefariam depuli teq uesta mater cuius ca¬
stissimas sacerdotes abhominum amentia furore. et scelere de¬

Expanded text:
focis, in dis penatibus reciperandis; quorum si iste suis sceleratisfocis, in dis penatibus reciperandis; quorum si iste suis sceleratissimis manibus tecta sedisque convellit, ducibusque consulibus tamquam urbe capta hanc unam domum quasi acerrimi propugnatoris sibi delendam putavit, iam illi di penates ac familiares mei per vos in meam domum mecum erunt restituti. quocirca te, Capitoline, quem propter beneficia populus Romanus optimum, propter vim maximum nominavit, teque, Iuno Regina, et te, custos urbis, Minerva, quae semper adiutrix consiliorum meorum, testis laborum exstitisti, precor atque quaeso, vosque qui maxime me repetistis atque revocastis, quorum de sedibus haec mihi est proposita contentio, patrii penates familiaresque, qui huic urbi et rei publicae praesidetis, vos obtestor, quorum ego a templis atque delubris pestiferam illam et nefariam flammam depuli, teque, Vesta mater, cuius castissimas sacerdotes ab hominum amentium furore et scelere de
Abbreviated transcription (Latin):
lis ur̃is ceruicibus sustinetis: uobis uniuersi senatus ꝑperua
autoritas eui uos met ip̃i prestantissimi semꝑ in mea cauã pre¬
fuistis. Uobis italie magnificentissimus ille motus inuni cipiorũq
concursus: uobis campus: centuriarumq una uox. omnium qͣ¬
rum uos principes atq autores fuistis. Uobis omnes societa¬
tes omnis ordinis: omnes qui aut re aut. spe deniq sunt. bo¬
na. omnes tum erga meam dignitatem. studium et uidiciũ.
non modo cõmissum uerum etiam commendatum eẽ. arbitra¬
bantur. Deniq ip̃i du immortales. qui hanc urbem atq hoc.
umpium tuentur. ut eẽt. omnibus gentibus posteritatiq pspi¬
cuium: diuino me. numine ẽẽ. rei.p. reductum. Id cireo ini¬
hi uidentur fructum ipũm reditus et gratulationis iee: ad
suorum sacerdotum potatem: iudiciumq reuocasse. hic est ei
reditus pontifices hec restitutio in domo insedibus in aris in

Expanded text:
lis vestris cervicibus sustinetis. vobis universi senatus perpetua lis vestris cervicibus sustinetis. vobis universi senatus perpetua auctoritas, cui vosmet ipsi praestantissime semper in mea causa praefuistis, vobis Italiae magnificentissimus ille motus municipiorumque concursus, vobis campus centuriarumque una vox omnium, quarum vos principes atque auctores fuistis, vobis omnes societates, omnes ordines, omnes qui aut re aut spe denique sunt bona, omne suum erga meam dignitatem studium et iudicium non modo commissum verum etiam commendatum esse arbitrabuntur. denique ipsi di immortales qui hanc urbem atque hoc imperium tuentur, ut esset omnibus gentibus posteritatique perspicuum divino me numine esse rei publicae redditum, idcirco mihi videntur fructum reditus et gratulationis meae ad suorum sacerdotum potestatem iudiciumque revocasse. hic est enim reditus, pontifices, haec restitutio in domo, in sedibus, in aris, in
Abbreviated transcription (Latin):
ruere: ac sepe peccare presertim illo pontifice et magro. ꝗ
cogeretur docere anteꝗͣ ip̃e didicisset: uagna uis ẽ cum
in deoꝵ immortaluim numine.tum uero in ip̃a re.p. Dui un¬
mortales suorum templorum custodem ac presidem: sceleratis¬
sime pulsum cum uiderent ex sius templis in eius sedes demi¬
grare uolebant: Itaq istuis uecordissimi mentem curamq
terrebant. Res uero publica ꝗͣꝗͣ erat excterminata mecum.
tñ obuersabatur ante. oculos extinctoris sui: et ab istius
inflãmato atq iito furore. iam tum meq repetebat. Quir̃
quid est mirum si iste metus furore instinctus. scelere preceps
neq institutas cerimonias ꝑsequi. neq uerbum ullum solene
potuit effari. que. cum ita sint. pontifices. reuocate. iam ani¬
mos ur̃os. ab hac subtili ur̃a disputatione ad unuierlam rẽ
p. quam antea cum uiris fortibus multis. in hac uero caua so¬

Expanded text:
ruere ac saepe peccare, praesertim illo pontifice et magistro qui ruere ac saepe peccare, praesertim illo pontifice et magistro qui cogeretur docere ante quam ipse didicisset. Magna vis est cum in deorum immortalium numine tum vero in ipsa re publica. di immortales, suorum templorum custodem ac praesidem sceleratissime pulsum cum viderent, ex suis templis in eius aedis immigrare nolebant, itaque istius vaecordissimi mentem cura metuque terrebant; res vero publica quamquam erat exterminata mecum, tamen obversabatur ante oculos exstinctoris sui, et ab istius inflammato atque indomito furore iam tum se meque repetebat. qua re quid est mirum si iste metu exagitatus, furore instinctus, scelere praeceps, neque institutas caerimonias persequi neque verbum ullum sollemne potuit effari? quae cum ita sint, pontifices, revocate iam animos vestros ab hac subtili nostra disputatione ad universam rem publicam, quam antea cum viris fortibus multis, in hac vero causa so
Abbreviated transcription (Latin):
mone. celebrata. quẽ ad modum iste preposteris uerbis omnibus
obscenis identidem se ip̃e reuocando dubitans timens hesitãs
omnia aliter ac uos in monumentis habetis: et ꝓnuntiarit &
fecerit. Quod quidem minime nunc mirum ẽ in tanto sceler
tantaq dementia. ne audacie quidẽ locum ad timorem cõ¬
primendum fuisse. Et enim si nemo unꝗͣ predo tam barbarus
atq ĩmanis fuit. qui cum funus spoliasset: deinde aliquam
in litore. deserto. sumnio stimulatus aut religione aliqua
consecraret. non horreret animo cum diuinum numen sceler
uiolatum. placare precibus cogeretur. Qua tandem istum
ꝑturbatione mentis: omnium templorum: atq tectoꝵ to¬
tius urbis prendonem fuisse. censetis: Cum pro detesta¬
tione. tot scelerum unam aram nefarie consecraret.Non
potuit ullo modo:qͣꝗͣ et insolentia dominatus extulerat.
animos. et erat. incredibili armatus audatia non in agẽdo

Expanded text:
mone celebrata, quem ad modum iste praeposteris verbis, ominibus mone celebrata, quem ad modum iste praeposteris verbis, ominibus obscenis, identidem se ipse revocans, dubitans, timens, haesitans omnia aliter ac vos in monumentis habetis et pronuntiarit et fecerit. quod quidem minime mirum est, in tanto scelere tantaque dementia ne audaciae quidem locum ad timorem comprimendum fuisse. etenim si nemo umquam praedo tam barbarus atque immanis fuit, qui cum fana spoliasset, deinde aram aliquam in litore deserto somniis stimulatus aut religione aliqua consecraret, non horreret animo cum divinum numen scelere violatum placare precibus cogeretur, qua tandem istum perturbatione mentis omnium templorum atque tectorum totiusque urbis praedonem fuisse censetis, cum pro detestatione tot scelerum unam aram nefarie consecraret? non potuit ullo modo—quamquam et insolentia dominatus extulerat animos et erat incredibili armatus audacia—non in agendo
Abbreviated transcription (Latin):
dici. quid precipe. quid teneri ius fuerit: que si omnia et corũ¬
canius scientia qui peritissimus pontifex fuisse dicitur acta
ẽẽ constarent. aut si .u. Oratius ille pululius. qui cum eius:
multi ꝑꝑ inuidiam. fictis religionibus impedirent. restitit et
constantissima mente capitolium dedicauit. huins mõi alicui
dedicationi profuisset:tamen in scelere. religio non ualeret. ne
ualeat id quod imperitus adolescens: nouus sacerdos sororis p̃¬
cibus: matris minis adductus ignarus inuictus. sine collegus
sine libris sine autore. sine fictore furtim mente ac lingua
titubante fecisse dicatur. presertim cum iste impurus atq im¬
pius hostis omnium religionum. qui contra fas et interuiros sc¬
pe mulier. et inter mulieres uir fuisset. Ageret illam rem. ita
raptim et turbulente uti neq mens neq uoce non lingua con¬
sisteret. Delata t̃ sunt ad uos pontifices: et post omnium ser¬

Expanded text:
dici, quid praeiri, quid tangi, quid teneri ius fuerit. quae si omnia e Ti. Corundici, quid praeiri, quid tangi, quid teneri ius fuerit. quae si omnia e Ti. Coruncani scientia, qui peritissimus pontifex fuisse dicitur, acta esse constaret, aut si M. Horatius ille pulvillus, qui, cum eum multi propter invidiam fictis religionibus impedirent, restitit et constantissima mente Capitolium dedicavit, huius modi alicui dedicationi praefuisset, tamen in scelere religio non valeret, ne valeat id quod imperitus adulescens, novus sacerdos, sororis precibus, matris minis adductus, ignarus, invitus, sine conlegis, sine libris, sine auctore, sine fictore, furtim, mente ac lingua titubante fecisse dicatur: praesertim cum iste impurus atque impius hostis omnium religionum, qui contra fas et inter viros saepe mulier et inter mulieres vir fuisset, ageret illam rem ita raptim et turbulente uti neque mens neque vox neque lingua consisteret? delata tum sunt ea ad vos, pontifices, et post omnium ser
Abbreviated transcription (Latin):
nomine contaminaris in hisce rebus:et in urbe quam Puis
laboribus ac ꝑiculis consecrasset monumentũ delete rei.p. col
locaris: ad equitum notam doloris bonorum omnium. subla¬
toq. Q Catuli nomine incideris: idsperasti rem. p. dutuis.
ꝗͣ quod ad mecum simul expulsa careret: his mensibus eẽ la¬
turam: Acsi pontifices ne. quis eiu licuit: ne. quis quod ꝗd
fas fuit. dedicauit: Quid me attinet. iam illud tercium quod
ꝓposueram docere:nonhis institutis ac uerbis: quibus cerimo¬
nie postulant. dedicasse: dixi a principio nihil me de. sci¬
entia ur̃a. nihil de sacris. nihil de abscondito pontificii uir̃
dicturum: que sunt. adhuc ame de ure dedicandi dispu¬
tata. non sunt. quesita ex oculto aliquo genere lrarum. sed
Cumpta de medio ex rebus palam ꝑ magrãtus actis ad collegi
umq delatis. exc .S.C. ex lege illa interiora iam nr̃a Punt: quid

Expanded text:
tamen nomine contaminaris, in visceribus eius qui urbem suis tamen nomine contaminaris, in visceribus eius qui urbem suis laboribus ac periculis conservasset monumentum deletae rei publicae conlocaris, †ab aequitum nota doloris bonorum omnium sublato Q. Catuli nomine incideris, id sperasti rem publicam diutius quam quoad mecum simul expulsa careret his moenibus esse laturam? ac si, pontifices, neque is cui licuit, neque id quod fas fuit dedicavit, quid me attinet iam illud tertium quod proposueram docere, non iis institutis ac verbis quibus caerimoniae postulant dedicasse? dixi a principio nihil me de scientia vestra, nihil de sacris, nihil de abscondito pontificum iure dicturum. quae sunt adhuc a me de iure dedicandi disputata, non sunt quaesita ex occulto aliquo genere litterarum, sed sumpta de medio, ex rebus palam per magistratus actis ad conlegiumque delatis, ex senatus consulto, ex lege. illa interiora iam vestra sunt, quid
Abbreviated transcription (Latin):
dedicasset. non ne eam rem ex autoritate. senatus. adhoc
collegium sextus uisus pretor retulit. Tum Publius sceuola
pontifex mnax imus pro collegio respondit: quod in loco publico
licinia .C. F. in uissu populi dedicasset. Pacrum non inderi ẽẽ. quã
ip̃o .S.C. stustulerit facile cognoscens. Uidetis ne pretori urba¬
no negotium datum: ut curaret. ne id sacrum eẽt et ut si que
essent incise aut inseripte. lr̃e tollerentur. Otempora o mores.
tum censorem hominem sanctissimum simulacrum concordie
dedicare pontifices in templo in augurato prohibuerunt.
Post autem senatus in loco augusto consecratam eam aram. tollẽ¬
dam exx autoritate pontificum censuit: neq ullum ẽ passus
ex hac dedicatione: Irarum extare monumentum.Tu ꝓcella
prĩe. turbo ac tempestas pacis atq ocii: quod in naufragio
rei.p. tenebris offusis: demerso populo. R euerso atq eiecto

Expanded text:
dedicasset, nonne eam rem ex auctoritate senatus ad hoc dedicasset, nonne eam rem ex auctoritate senatus ad hoc conlegium Sex. Iulius praetor rettulit? cum P. Scaevola pontifex maximus pro conlegio respondit, qvod in loco pvblico Licinia, Gai filia, inivssv popvli dedicasset, sacrvm non viderier. quam ipso senatus consulto facile cognoscetis. videtisne praetori urbano negotium datum ut curaret ne id sacrum esset, et ut, si quae essent incisae aut inscriptae litterae, tollerentur? O tempora, o mores! tum censorem, hominem sanctissimum, simulacrum Concordiae dedicare pontifices in templo inaugurato prohibuerunt, post autem senatus in loco augusto consecratam iam aram tollendam ex auctoritate pontificum censuit neque ullum est passus ex ea dedicatione litterarum exstare monumentum: tu, procella patriae, turbo ac tempestas pacis atque oti, quod in naufragio rei publicae, tenebris offusis, demerso populo Romano, everso atque eiecto
Abbreviated transcription (Latin):
ouam obinutuisse. et manum obtorpuisse: et mentem debilitatã
metu concidisse. presertim cum ex collegio tanto non regem
non flaminem. non pontificem uideret. fieriq ꝑticeps alicni sce
leris inuitus cogeretur . et grauissimas penas affinitatis impuris¬
sime sustineret. Sed ut reuertar ad is publicum uidicandũ
quod ip̃i pontifices semꝑ non solum ad suas cerimonias. sed ẽt
ad populi uissa accõmodauerunt. Habetis in cominentarus ue.¬
stris .G. Cassium censorem de signo concordie dedicando a d
pontificum collegium retulisse. eiq .u. emilium pontificem
maximum pro collegio respondisse. nisi eum populus ro¬
manus nominatim ꝑfecisset atq eius uissu faceret. non indeĩ
eam recte posse dedicari. Quid eum lucinia uirgo nestalis sũmo
loco sanctissimo sacerdotio predicata. Tulio flãminio.Q. ue¬
tello consule: aram et ediculam et puluinar sub sacro saxo

Expanded text:
guam obmutuisse et manum obtorpuisse et mentem debilitatam guam obmutuisse et manum obtorpuisse et mentem debilitatam metu concidisse, praesertim cum ex conlegio tanto non regem, non flaminem, non pontificem videret, fierique particeps invitus alieni sceleris cogeretur, et gravissimas poenas adfinitatis impurissimae sustineret? sed ut revertar ad ius publicum dedicandi, quod ipsi pontifices semper non solum ad suas caerimonias sed etiam ad populi iussa adcommodaverunt, habetis in commentariis vestris C. Cassium censorem de signo Concordiae dedicando ad pontificum conlegium rettulisse, eique M. Aemilium pontificem maximum pro conlegio respondisse, nisi eum populus Romanus nominatim praefecisset atque eius iussu faceret, non videri eam posse recte dedicari. quid? cum Licinia, virgo Vestalis summo loco nata, sanctissimo sacerdotio praedita, T. Flaminio Q. Metello consulibus aram et aediculam et pulvinar sub saxo
Abbreviated transcription (Latin):
contulisti. Quem ego tum credosi ẽ ortus ab illis. quos memo¬
rie. proditum ẽ.: aħ ip̃o hercule ꝑfunto iam laboribus sacra didi¬
cisse in uiri fortis erũnis non ita crudelem fuisse. ut in uini et¬
iam spirantis caput busti: tumsuis manibus imponeret: qui aut
nihil dixit aut fecit omnino: penamq hane materne. te meri¬
tatis tulit. ut mutatam in delicto ꝑsonam: nomenq preberet.
aut si dixit aliquid uerbis hesitantibus. postemq tremebun¬
da manu tetigit. certe nihil rite. nihil caste. nihil more. institu¬
toq ꝑfecit. Uiderat ille murenam uictricum suum consulem
designatum. ad ie consulem cum allo brogibus cõmunis exiti in¬
ditia afferre. A udierat ex illo se a me bis salutem accepisse se¬
peratim semel. iterum cum uiniuersis. Quare. quis est qui exci¬
stimare. possit. huic nouo pontifici. primam hanc post sacerdo¬
tu initium religionem instituenti. uoceq innitenti. non et lin¬

Expanded text:
contulisti. quem ego tamen credo, si est ortus ab illis quos memocontulisti. quem ego tamen credo, si est ortus ab illis quos memoriae proditum est ab ipso hercule perfuncto iam laboribus sacra didicisse, in viri fortis aerumnis non ita crudelem fuisse ut in vivi etiam et spirantis capite bustum suis manibus imponeret; qui aut nihil dixit nec fecit omnino, poenamque hanc maternae temeritatis tulit ut mutam in delicto personam nomenque praeberet, aut, si dixit aliquid verbis haesitantibus postemque tremebunda manu tetigit, certe nihil rite, nihil caste, nihil more institutoque perfecit. viderat ille Murenam, vitricum suum, consulem designatum, ad me consulem cum Allobrogibus communis exiti indicia adferre, audierat ex illo se a me bis salutem accepisse, separatim semel, iterum cum universis. qua re quis est qui existimare possit huic novo pontifici, primam hanc post sacerdotium initum religionem instituenti vocemque mittenti, non et lin
Abbreviated transcription (Latin):
re ex publio seruilio. aut ex mareo luculo.quoꝵ ego consilio atq:
autoritate. rem.p. consul ex ur̃is manibus ac facibus eripui. qui¬
bus nam uerbis aut quo ritu. primum hoc dico ciuis domuin cõ¬
secrares: deinde. ciuis eius cui princeps senatus. tui etiam ordi¬
nis om̃s: demum italia tota. post cuncte. gentes testimonuim hui
urbis atq umpii conseruati dedissent. Quid diceres o nefanda
et pnitiosa labes ciuitatis. Ades ades lucule seruili:dum de.¬
dico domum ciceronis. ut mihi parcatis postemq teneatis. Es
tu quidem tum audacia tum inpudentia singulari sed tibi tñ
oculi uultus uerba cecidissent: cum te. uiri qui sua dignitate.
ꝑsonam populi. atq autoritatem imꝑu sust inerent. uerbis gra¬
uissimis ꝑterruissent. neq sibi fas eẽ dixissent. furori intereẽ
tuo. atq in patrie parricidio et scelere. Que cum uideres tum
te ad tuum affinem: non deiectum a te. sed relictum a ceteris

Expanded text:
re ex P. Servilio aut ex M. Lucullo, quorum ego consilio atque re ex P. Servilio aut ex M. Lucullo, quorum ego consilio atque auctoritate rem publicam consul ex vestris manibus ac faucibus eripui, quibusnam verbis aut quo ritu— primum hoc dico—civis domum consecrares, deinde civis eius cui princeps senatus, tum autem ordines omnes, deinde Italia tota, post cunctae gentes testimonium huius urbis atque imperi conservati dedissent? quid diceres, o nefanda et perniciosa labes civitatis? ades, Luculle, ades Servili, dum dedico domum Ciceronis, ut mihi praeeatis postemque teneatis! es tu quidem cum audacia tum impudentia singulari, sed tibi tamen oculi, vultus, verba cecidissent, cum te viri, qui sua dignitate personam populi Romani atque auctoritatem imperi sustinerent, verbis gravissimis proterruissent, neque sibi fas esse dixissent furori interesse tuo atque in patriae parricidio exsultare. quae cum videres, tum te ad tuum adfinem non delectum a te, sed relictum a ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
signum posusti. magis ad ludibrium impudentie. ꝗͣ ad simu¬
lationem religionis. Ille in curia que poterat sine cuiusꝗͣ in¬
cõmodo dedicabat. Tu in cuus optime de. re p. meriti cruor
ac pene ossibus simulacrum: non libertats publice. sed licentie
collocasti. Atq ille tñ ad collegium retulit: tu ad quem retu¬
listi: si quid deliberares: si quid tibi aut. piandum aut institu¬
endum fuisset religione domestica tñ instituto ceterorum ue.¬
tere ad pontificem detulisses. Num nouum delubrum cum in
urbe clarissimo loco nefando quodam atq in audito instituto in¬
cohares. referendum ad facerdotes publicos non putasti. At si
colleguim pontificum achibendum non uidebatur: nemo ne ho¬
rum tibi ydoneus uisus est: qui etate. honore. autoritate. ante¬
cellunt. ut cum eo dedicationem cõmunicares: quorum quidem tu
non contempsisti. sed ꝑtimuisti dignitatem. Antu auderes quere¬

Expanded text:
signum posuisti magis ad ludibrium impudentiae quam ad simusignum posuisti magis ad ludibrium impudentiae quam ad simulationem religionis. ille in curia quae poterat sine cuiusquam incommodo dedicari, tu in civis optime de re publica meriti cruore ac paene ossibus simulacrum non libertatis publicae, sed licentiae conlocasti. atque ille tamen ad conlegium rettulit, tu ad quem rettulisti? si quid deliberares, si quid tibi aut piandum aut instituendum fuisset religione domestica, tamen instituto ceterorum vetere ad pontificem detulisses: novum delubrum cum in urbis clarissimo loco nefando quodam atque inaudito instituto inchoares, referendum ad sacerdotes publicos non putasti? at si conlegium pontificum adhibendum non videbatur, nemone horum tibi idoneus visus est, qui aetate honore auctoritate antecellunt, cum quo de dedicatione communicares? quorum quidem tu non contempsisti sed pertimuisti dignitatem. an tu auderes quaere
Abbreviated transcription (Latin):
et hominem cum homine. et tempus tempore.: et rem cum re com¬
ꝑate. Ille erat summa modestia et grauitate. censor. hic ar. pł
scelere. et audacia singulari. tempus illud erat tranquilum et
in libertate. populi et gubnatione. positum senatus. Tuum por¬
ro tempus libertate. populi. R. oppressa. senatus autoritate.
deleta. Res illa plena iustitie. sapientie dignitatis censor
enum penes quem maiores ur̃i id quod tu sustulisti iudicuim se¬
natus de. dignitate ẽẽ nolucrunt: concordie signum uolebat.
in curia: curiamq ei dec dedicare. Preclara uoluntas atq om̃i
laude digna prescribere enim se arbitrabantur.: ut sine studiis
dissensionis sententie. dicerentur. si sedem ipsam ac templum pu¬
blici consilii religione concordie. deuinxisset..Tu cum ferro.
rum: absentis exercitus terrore et minis consulum societate et
nefario federe et seruitute oppressam ciuitatẽ teneres. lib̾tatis

Expanded text:
et hominem cum homine et tempus cum tempore et rem cum re comet hominem cum homine et tempus cum tempore et rem cum re comparate. ille erat summa modestia et gravitate censor: hic tribunus plebis scelere et audacia singulari. tempus illud erat tranquillum et in libertate populi et gubernatione positum senatus: tuum porro tempus libertate populi Romani oppressa, senatus auctoritate deleta. res illa plena iustitiae, sapientiae, dignitatis censor enim, penes quem maiores nostri, id quod tu sustulisti, iudicium senatus de dignitate esse voluerunt, Concordiae signum volebat in curia curiamque ei deae dedicare, praeclara voluntas atque omni laude digna; praescribere enim se arbitrabatur ut sine studiis dissensionis sententiae dicerentur, si sedem ipsam ac templum publici consili religione Concordiae devinxisset. tu cum ferro, rum, absentis exercitus terrore et minis, consulum societate et nefario foedere servitute oppressam civitatem teneres, libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
rum. regum appłaones uenales erant sermones omnium ui catini
celebrabantur tota urbe descriptio. Inimici in gratiam recon¬
ciliabantur. imperia ascribebantur noua uiuentute. Qseio
uenenum misero parabantur.de. gneo pompeio pro pugnatore.
et custode imgii interficiendo consilia iniebantur: Penatus ne
quid deesset. ut lugerent boni semꝑ. ut capta res. ꝑ consulũ
ꝓditione. ui tribunitia teneretur: hec cum tot tantaq age¬
rentur. non mirum est presertim in furore anuni et cecitate.
multa illum et te fefelisse. At uidete quanta sit uis buius papirie
legis in re tali. non qualem tu affers sceleris plenam et furoris. Q
mareius censor signum concordie fecerat. idq in publico colloca¬
rat. boc signum. G. C assius censor cum in curiam transtulisset. cos¬
legium Ur̃um consuluit. Num quid ẽẽ caue uideretur quin id
signum curiamq et concordiam dedicaret: Queso pontifices.

Expanded text:
rum, regum appellationes venales erant, servorum omnium vicatim rum, regum appellationes venales erant, servorum omnium vicatim celebrabatur tota urbe discriptio, inimici in gratiam reconciliabantur, imperia scribebantur nova iuventuti, Q. Seio venenum misero parabatur, de Cn. Pompeio, propugnatore et custode imperi, interficiendo consilia inibantur, senatus ne quid esset, ut lugerent semper boni, ut capta res publica consulum proditione vi tribunicia teneretur. haec cum tot tantaque agerentur, non mirum est, praesertim in furore animi et caecitate, multa illum et te fefellisse. at videte quanta sit vis huius Papiriae legis in re tali, non qualem tu adfers sceleris plenam et furoris. Q. Marcius censor signum Concordiae fecerat idque in publico conlocarat. hoc signum C. Cassius censor cum in curiam transtulisset, conlegium vestrum consuluit num quid esse causae videretur quin id signum curiamque Concordiae dedicaret. quaeso, pontifices,