comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Feruet opus: redolẽt q timo fragrantia in ella
O fortunati quoꝵ iam menia surgunt
Encas ait: & fastigia suspicit urbis.
Enfert se septus nebula mirabille dictu.
P me dios misset q uiros: nec cernitur ulli.
Hucus ĩ urbe fuit media letissimiis unbra:
Quo pͥmu iactati undis & turbine pẽni
Effodere loco signiĩ. ꝙ regia Iuno
Monstrarat caput atris equi. sicãm fore bello
Egoreciam ꝙ uictu facillem ꝑ seculla gentẽ:
Hic templũ iunoni ingẽs si donia dĩdo
Condebat domis opulem tum: ꝙ nuĩe dĩue:
E rca cui gradibus furgebant li mina nexe q
re trabes. foribis cardo se debat acnis.
Iot pͥmum ĩ bito noua res oblata timorẽ
emit. hit pͥmũ entas sperare salutẽ
Tusus. oaflictis meliuꝰ ꝯfidere rebus.
Namq sub iungenti lustrat dũ singulla templo
Icginam oꝑitmẽs: dum q̃ fortuna sit urbi.
rtificum q manus int̾ se. oꝑum q laborem
Miratur. uidet iliacas exordine pugnas.

Expanded text:
fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. O fortunati, quorum iam moenia surgunt! Aeneas ait, et fastigia suspicit urbis. Infert se saeptus nebula, mirabile dictu, per medios, miscetque viris, neque cernitur ulli. Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbra, quo primum iactati undis et turbine Poeni effodere loco signum, quod regia Iuno monstrarat, caput acris equi; sic nam fore bello egregiam et facilem victu per saecula gentem. Hic templum Iunoni ingens Sidonia Dido condebat, donis opulentum et numine divae, aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque re trabes, foribus cardo stridebat aenis. Hoc primum in luco nova res oblata timorem leniit, hic primum Aeneas sperare salutem ausus, et adflictis melius confidere rebus. Namque sub ingenti lustrat dum singula templo, reginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbi, artificumque manus inter se operumque laborem miratur, videt Iliacas ex ordine pugnas,
Abbreviated transcription (Latin):
Cerne̾ ne quis cos. nou ꝗs continge̾ possit
Molirę ue moram. aut uemẽdi possere causas.¬
pssa paphum sub limis adit. sedesq ⁊ eiuisit
Keta suasubi templũ illi. tentum q sacho
ure talent are: ẜtis q retentibis alant.
oripuere uiam ĩta.qua semita mõstrãt.
am q asendebãt colem. qui pluril mus urbi
minet. ad u̾sas q spectant desuꝑ artes.
Miratur molẽ Encas magalia condã.
Miratur portas. sircpitum que: & strata uiaꝵ.
nstant ardentes tiri. pars dutere muros:¬
Moliri q arcem: ꝙ manibus subduteͬ saxa.
Pars aptare locum & ꝯcluder saxo.¬
Fura. magistratus q legumt̾.sanctum q senatum.
Rupibus excidunt. stenis decora alta futuris.
Qualis apes estate noua ꝑ florea rura
Exercet sub sole labor cungentis adultos
Exducunt fr̃tus. aut cum liq̃cia mella
Stipant: aut dulci distendunt nectare tellas:
Nut onera acipiunt uenientiuant agmĩe sto
Ingnau̾m futos petus apͣsepibus artẽt.

Expanded text:
cernere ne quis eos, neu quis contingere posset, cernere ne quis eos, neu quis contingere posset, molirive moram, aut veniendi poscere causas.psa Paphum sublimis abit, sedesque revisit laeta suas, ubi templum illi, centumque Sabaeo ture calent arae, sertisque recentibus halant. Corripuere viam interea, qua semita monstrat. Iamque ascendebant collem, qui plurimus urbi imminet, adversasque adspectat desuper arces. Miratur molem Aeneas, magalia quondam, miratur portas strepitumque et strata viarum. Instant ardentes Tyrii pars dumolirique arcem et manibus subvolvere saxa, pars optare locum tecto et coiura magistratusque legunt sanctumque senatum. lii, immanesque columnas rupibus excidunt, scenis decora alta futuris.Quales apes estate nova per florea rura / exercet sub sole labor, cum gentis adultos / educunt fetus, aut cum liquentia mella / stipant et dulci distendunt nectare cellas: aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent:
Abbreviated transcription (Latin):
Ni frustra augurium uani docuere parentes.
Aspice bis tenos letãtes agmine cignos.
Het t̾a quos lapsa plaga iouis ales aꝑto
T urbabar cello. nec tas ordine lõço
Q ut caꝑ: aut captas & iam despectare iidetur.
Ut reduces illis ludunt stridẽtibus alis.
Et tetu cinxere polum: cantus ddere.
Aut alit̾ pupes q tue pubes q tuoꝵ
A ut portum tenẽt: aut subit ostiauello ꝓleno.
Perçe mõ. & qua teducit uia sic dirige gressum.
Dixit & adu̾tens rosea ceruite refulxit
Ambrosie q coma diuinõ u̾tice odorem
Spirauerei pedes uestis de fluxit ad ymos.
Et uera ĩ tessu patuit dea. ille ubi matrem
Agnouit talli fugientẽ est uote sctutuꝰ.
Quid natum quociens trudelis tu q falsis
Lucdis imaginibus. cur dexire iungẽ dexiram
Nm datur. aut ueras audire ꝙ redere noces.
T alibus incussat. gresum q ad menia tendit.¬
N ut uenus obscuro gradientes aere sepsit.
Et multo nebule cirtura dea fudit amicti.

Expanded text:
ni frustra augurium vani docuere parentes. ni frustra augurium vani docuere parentes. Aspice bis senos laetantis agmine cycnos, aetheria quos lapsa plaga Iovis ales aperto turbabat caelo; nunc terras ordine longo aut capere, aut captas iam despectare videntur: ut reduces illi ludunt stridentibus alis, et coetu cinxere polum, cantusque dedere, haud aliter puppesque tuae pubesque tuorum aut portum tenet aut pleno subit ostia velo. Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum. Dixit, et avertens rosea cervice refulsit, ambrosiaeque comae divinum vertice odorem spiravere, pedes vestis defluxit ad imos, et vera incessu patuit dea. Ille ubi matrem adgnovit, tali fugientem est voce secutus: Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextram non datur, ac veras audire et reddere voces? Talibus incusat, gressumque ad moenia tendit: at Venus obscuro gradientes aere saepsit, et multo nebulae circum dea fudit amictu,
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ue tenetis iterꝰ querẽti talibrs ille
Duspiransi imo q trabens apectore uote.
Odca si pͥma repetens ab oricine ꝑga.
Et uatet amoles rõꝵr audire laboꝵ
AEnte diem clausso conponet uesꝑ olinpo.
Nos troia anti qua: nestras si forte ꝑ auras
T roie nomẽ iit cdiu̾ssa ꝑ equora uectos
Forte sua libieis tempestas apulit oris.
Classe ueho meclim: fama suꝑ hectora noctus.
Italiam quero patriam: ꝙ genus a ioue sumo.
Pis demis frici um ꝯsendi nauibus equor
Marte da monstrate uiam data fata secutꝰ.
Nix septem coniuilse undis. euro que suꝑsunt.
Ip̃e ignotus ege̾s libie deẜta peragro:
Europa asia q plsus net plura querentẽ
Passa uenus. medio sic int̾ fata dolore ẽ.
Quis quis aut credo ĩ uissus celestibus auras
Bit tales carpis tiriamq adueneris urbem.
Perçe mõ atq hinc te recine ad limia ꝑofer.
N am q tibi reduces socios dasem ꝙ cetam
Nuntioꝙ intutum u̾sis aꝗlonibus actam.

Expanded text:
quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille suspirans, imoque trahens a pectore vocem: O dea, si prima repetens ab origine pergam, et vacet annalis nostrorum audire laborum, ante diem clauso componat Vesper Olympo. Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris Troiae nomen iit, diversa per aequora vectos forte sua Libycis tempestas adpulit oris.classe veho mecum, fama super aethera notus. Italiam quaero patriam et genus ab Iove summo. Bis denis Phrygium conscendi navibus aequor, matre dea monstrante viam, data fata secutus; vix septem convolsae undis Euroque supersunt. Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragro, Europa atque Asia pulsus. Nec plura querentem passa Venus medio sic interfata dolore est: Quisquis es, haud, credo, invisus caelestibus auras vitalis carpis, Tyriam qui adveneris urbem. Perge modo, atque hinc te reginae ad limina perfer, Namque tibi reduces socios classemque relatam nuntio, et in tutum versis aquilonibus actam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quos int̾ medibs uenit furor. ille sichu¬
Clam feror in cantum suꝑat: sccurus amoꝵ
Germane: fatum que diu celauit. ꝙ egram
Multa malus simulans una luxit amantẽ.
pssa s in sompniis in umati uenit imago
Coniugis. ora modis attolens palida miris.
Cruddes aras traiecta q pectora feror
PAudauit eccum q domiis scilus oẽ retexit.
T um celcrare fugam prĩa ꝙ extcłe suad.
Nuxilium q uie uet̾es telure rochidit
T cxauros ignotumq arģenti pondus & auri
Piis comota fugam dido: socios q ꝑabat.
Conueniunt ꝗb aut odium crudelle tirampni.
A ut metus accer erat. naues q forte parate
Coripiunt. honerant q auro. portantur auari
Picinalis opes pelaģo. dux femina facti.
Deuenere lotos ubi nuns ingnẽ cia cẽnes
Menia: surgentem q noue cartaginis arce.
Mercatiq solum facti denomine birsam:
T aurino quãtum possent circundare t̾go.
Sz ͣqui tandem. qb aut uenistis ab oris:

Expanded text:
/ Quos inter medius venit furor. Ille Sich/ Quos inter medius venit furor. Ille Sichclam ferro incautum superat, securus amorum germanae; factumque diu celavit, et aegram, multa malus simulans, vana spe lusit amantem. Ipsa sed in somnis inhumati venit imago coniugis, ora modis attollens pallida miris, crudeles aras traiectaque pectora ferro nudavit, caecumque domus scelus omne retexit. Tum celerare fugam patriaque excedere suadet, auxiliumque viae veteres tellure recludit thesauros, ignotum argenti pondus et auri. His commota fugam Dido sociosque parabat: conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni aut metus acer erat; navis, quae forte paratae, corripiunt, onerantque auro: portantur avari Pygmalionis opes pelago; dux femina facti. Devenere locos, ubi nunc ingentia cernis moenia surgentemque novae Karthaginis arcem, mercatique solum, facti de nomine Byrsam, taurino quantum possent circumdare tergo. Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris,
Abbreviated transcription (Latin):
O quantẽ memorẽ uirgo. namq haut eͥ uuiltꝰ
Mortalis. nec uox hoĩem sonat. celea certe
Anphebi soror. annimpharum sanguinis una
Sis felixi nostrum q lcues quecũq laborem.
Et quo sub tello. tandem quibus orbis ĩ oris
Lactemur doccas. ignari hominũq iotoꝵ
Multa tͥ añ aras nr̃a cadet hostia dextra.
Tum uenis. haud quidã tali me dignoͬ honore.
Ençinbus tiriis mos est cestare pharctram.
Durpureo q alte suras uicere coturno.
Punica regna uides. tiriam: q agenoris urbem.
Sc fines libicil genus intractabille bello.
Imꝑium dido tixia regit urbe ꝓfecta.
Scrmanum fugiens. lonça est iniuria. longs
Anbaçes. s suma sequar fastiçia rex.
Huic quix sichus crat ditisimus agci
Fenicum: magno miẜe dilectus amore:
Cui pat̾ intactam dderat. pͥmis q iugarat
Ogminibus. s regna tirii germanus hẽbat
Pi ginaliõ. stelẽ añ alios ĩ manior ẽs.

Expanded text:
O quam te memorem, virgo? Namque haud tibi voltus O quam te memorem, virgo? Namque haud tibi voltus mortalis, nec vox hominem sonat: O, dea certe— an Phoebi soror? an nympharum sanguinis una?— sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris iactemur, doceas. Ignari hominumque locormulta tibi ante aras nostra cadet hostia dextra. Tum Venus: Haud equidem tali me dignor honore; virginibus Tyriis mos est gestare pharetram, purpureoque alte suras vincire cothurno. Punica regna vides, Tyrios et Agenoris urbem; sed fines Libyci, genus intractabile bello. Imperium Dido Tyria regit urbe profecta, germanum fugiens. Longa est iniuria, longae ambages; sed summa sequar fastigia rerum. Huic coniunx Sychaeus erat, ditissimus agri Phoenicum, et magno miserae dilectus amore, cui pater intactam dederat, primisque iugarat ominibus. Sed regna Tyri/ Pigmalion, scelere ante alios immanior omnis.
Abbreviated transcription (Latin):
T opit ĩ te ueros ani mu miniẽtem q benignam.
E t pins entas ꝑ noctem plimã uolues:
Ut pͥmum luix alma data ẽ. exire. lotosq
Ex polorare nouos. quas uento accesserit oras.
Classem in conuexo nemoꝵ sb rupe cauata
Arboribus clanssam cirtum: atq horẽtibus umbris
Octulit. ip̃e ymo graditur comitatus achate.
Bina manu lato cuspans hastilia ferro.
Cui mal macdia se se tulit obuia silna.
irçinis hos habitum q gexẽs. & uircinis arma
artane: uel quallis equos thraisa faticat
xpasite. uolucrem que fuga ꝑuertitur hebꝵ:
amq hum̃is de more abilem suspenderat archum
enatrix. dederat q coma difundere uentis.
ula çenu. nodo q simus colecta fluẽtes.
Ac pͥor hocus inquit uĩnẽs. mõstrate meaꝵ
i distis si quam hie errante forte soroꝵ
Tucanctam pharetra. & maculosse tegmine lincis.
Aut spumãtis apri cursum clamore pͣmẽtẽ.
Sit uenis. atuencris conira sic filius orsus.
Nulla tuaꝵ cuidita michi neq uissa soroꝵ.

Expanded text:
pit in Teucros animum mentemque benignam. At pius Aeneas, per noctem plurima volvens, ut primum lux alma data est, exire locosque explorare novos, quas vento accesserit oras, Classem in convexo nemorum sub rupe cavata arboribus clausam circum atque horrentibus umbris occulit; ipse uno graditur comitatus Achate, bina manu lato crispans hastilia ferro. Cui mater media sese tulit obvia silva, virginis os habitumque gerens, et virginis arma Spartanae, vel qualis equos Threissa fatigat Harpalyce, volucremque fuga praevertitur Hebrum. Namque umeris de more habilem suspenderat arcum venatrix, dederatque comam diffundere ventis, nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis. Ac prior, Heus inquit iuvenes, monstrate mearum vidistis si quam hic errantem forte sororum, succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, aut spumantis apri cursum clamore prementem. Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus: Nulla tuarum audita mihi neque visa sororum—
Abbreviated transcription (Latin):
Falibus ilioneus. cuntti simul ore fremebant
Darcdanitte.
Tum breniter dido uultum dimissa fatur
Doluite torda metu tentri. sub dueĩte curas.
Nes dura: ꝙ regni nouitas me talliꝰ cogunt
Moliri. & late sines custode trieri.
Quis genus encadum: quis noye nesciat urbe.
Nirtutes q niros aut tanti belli intẽdia belli:
Nõ obtusa adeo gestamꝰ pectorea peni:
Net tam adu̾sus cquos tiria soliungit aburbe.
Se uuos exꝑiam magna. saturnia q arua:
Que cricis fines. regm q optastis ateste.
Aux illio tutos dimita: opibus q iuuabo.
Uultis ꝙ his metum parit̾tonsistẽ regnis:
Irbe qua statuo. uestra. subdudite naues.
Tros tirius q michi nullo discrimine agetur.
A tq aũt rex ip̃e noto cũ pulsus eodẽ
A foret Eneas equidẽ plitora certos
Dimitta: & libie lustrare extrema iubebo:
Si quibrs egectus siis. aut uibibus crat.
His aiis arecti dictis & fortis acbates¬

Expanded text:
Talibus Ilioneus; cuncti simul ore fremebant Talibus Ilioneus; cuncti simul ore fremebant Dardanidae. Tum breviter Dido, voltum demissa, profatur: Solvite corde metum, Teucri, secludite curas. Res dura et regni novitas me talia cogunt moliri, et late finis custode tueri. Quis genus Aeneadum, quis Troiae nesciat urbem, virtutesque virosque, aut tanti incendia belli? Non obtusa adeo gestamus pectora Poeni, nec tam aversus equos Tyria Sol iungit ab urbe. Seu vos Hesperiam magnam Saturniaque arva, sive Erycis finis regemque optatis Acesten, auxilio tutos dimittam, opibusque iuvabo. Voltis et his mecum pariter considere regnis; urbem quam statuo vestra est, subducite navis; Tros Tyriusque mihi nullo discrimine agetur. Atque utinam rex ipse Noto compulsus eodem adforet Aeneas! Equidem per litora certos dimittam et Libyae lustrare extrema iubebo, si quibus eiectus silvis aut urbibus errat. His animum arrecti dictis et fortis Achates
Abbreviated transcription (Latin):
Cum subito asurgẽs fluctu nimbosus orion
Imuada ceta tulit. penitus q peatibus iistris.
ꝑque undas suꝑante sallo sinuia saxa
Permititit prã. hospicio pibemur harone.
Bella ciẽt: pͥma q uetãt᷑ ꝯsistere t̾a.
Si gemis humaniu. & moͬtalia temnitis arma
Et sperate deos memores fundi q nephandi.
Rex crat encas nobis. quo iustior alt̾
Het pietate fuit. net bello maio. & armis
Quẽ si facta uirũ ẜuant. sinescitur aura
Etheria met adhut crudelibus ocupat imbris.
Nõ metꝰ officio. net tetẽtasse pͥorẽ
Penitrat. sunt siculis rogionibus urbes.
Erma q troiano asanguine clarus acestes.
Quasatam uentis liceat sub dutere classe.
Et similis aptare trabes & stringere remos.
Si datur italia sotiis as rogere recepto
T ende̾: ut italia leti latiu q petamꝰ.
Sin ab sunta salus. & tẽpr optime te ueru
Pontus habet libic net spes iam restat iuli.
At frcta sicanie saltẽ. sedes q parãtas.
Unde hunt adnctii regemq iatamꝰ testes.

Expanded text:
cum subito adsurgens fluctu nimbosus Orion in vada caeca tulit, penitusque procacibus austris perque undas, superante salo, perque invia saxa permittit patria? Hospitio prohibemur harenae; bella cient, primaque vetant consistere terra. Si genus humanum et mortalia temnitis arma at sperate deos memores fandi atque nefandi. Rex erat Aeneas nobis, quo iustior alter, nec pietate fuit, nec bello maior et armis. Quem si fata virum servant, si vescitur aura etheria, neque adhuc crudelibuon metus; officio nec te certasse priorem paeniteat. Sunt et Siculis regionibus urbes arvaque, Troianoque a sanguine clarus Acestes. Quassatam ventis liceat subducere classem, et silvis aptare trabes et stringere remos: si datur Italiam, sociis et rege recepto, tendere, ut Italiam laeti Latiumque petamus; sin absumpta salus, et te, pater optume Teucrum, pontus habet Lybiae, nec spes iam restat Iuli, at freta Sicaniae saltem sedesque paratas, unde huc advecti, regemque petamus Acesten.
Abbreviated transcription (Latin):
T euccorum. ꝙ genti nomẽ ddit arma q fixit
Troxa nunt placida conpostꝰ pate quiescit
Nos tua ꝑgeniesi celli quibus anmus atem
Naubus infandum animis. uniꝰ obirata
PDrodimi. atq italis longe disiñcimur oris.
Hit pictatis honos. sit nos inseptra reponis:
Olli sub ridens hoĩ sator atq łoꝵ¬
Uultu: quo telum tempestates q serenat:¬

Expanded text:
Teucrorum, et genti nomen dedit, armaque fixit Teucrorum, et genti nomen dedit, armaque fixit Troia; nunc placida compostus pace quiescit: nos, tua progenies, caeli quibus adnuis arcem, navibus infandum! amissis, unius ob iram prodimur atque Italis longe disiungimur oris. Hic pietatis honos? Sic nos in sceptra reponis? Olli subridens hominum sator atqvoltu, quo caelum tempestatesque serenat
Abbreviated transcription (Latin):
Despiciens mare ueliuolumt̾as que iatẽtes.
Lirora citq latos popullos. sic u̾tice telli
Constit. & libie defixit lumina regnis.
Atq illũ talles iactãtem pectore curas
E ristior o latrimis otullos sufussa nitentes
F fnis regis imꝑiisi & fulmine tẽres.
Quid meus enas inte comir̾e tantura.
Quid troes potuere quibuis tot fu mena passis
Qunctus obitaliam t̾arum cdauditur orbis:
Certe hinc romanos ollim noluentibus anis
Hinc fore ductores reuocato as anguine teueri:
Qui mare: qui t̾as orni dicione teneret
Solabar. fatis contraria fata rependens.
Nunt candem fortima uiros tot casibus actos
Ensequitur quẽ das fine uex magne laboru:
Enteno r potuit mediis elapsus achiuis
Iliricos pentrare simis.atq intima tutus
Rregna li burnoꝵ & fonto suꝑare tunaui.
Uhide ꝑ ora nouem uasto cum miremure mõtis
It mare pruptum. & pelago p̾mit arua sonanti.
Hit tarac̃ ille urbem pataui sedes q lou̾it

Expanded text:
despiciens mare velivolum terrasque iacentis despiciens mare velivolum terrasque iacentis litoraque et latos populos, sic vertice caeli constitit, et Libyae defixit lumina regnis. Atque illum talis iactantem pectore curas tristior et lacrimis oculos suffusa nitentis mque aeternis regis imperiis, et fulmine terres, quid meus Aeneas in te committere tantum, quid Troes potuere, quibus, tot funera passis, cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis? Certe hinc Romanos olim, volventibus annis, hinc fore ductores, revocato a sanguine Teucri, qui mare, qui terras omni dicione tenerentsolabar, fatis contraria fata rependens; nunc eadem fortuna viros tot casibus actos insequitur. Quem das finem, rex magne, laborum? Antenor potuit, mediis elapsus Achivis, Illyricos penetrare sinus, atque intima tutus regna Liburnorum, et fontem superare Timavi, unde per ora novem vasto cum murmure montis it mare proruptum et pelago premit arva sonanti. Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit
Abbreviated transcription (Latin):
Exꝑtucuocate aiõs. mestum q timorem
Tentimꝰ in latium: sedes ubi fatta ꝗetas
Ostendunt. ilie fas regna reçere troie.
Durate. & uos inqͥrebus ẜuate secimdis.
T alia uoce refert. cuis q ingentibus egex
Spem ultu simulat. p̃mit altum incorde dolorem.
Illi se pͣde atcingunt. dapibrs q futuris.
Cergora diripiunt costis:. ꝙ uiscera nudant.
Pars infrustra setant uerubris q tremẽcia figũt.
Ritore aena lotant alliyflamas q mi nistrant
Tum uictu reuo cant uixos. fusi que ꝑb̾bam
Implentur uet̾is bachipingnis que ferre
Post quata ex ẽpta fames epullis. menle q remote.
Emissos lonto sotios ẜmone regeunt.
Spem q metum int̾ dubii. seuniuere redant.
Scine extrema patinet iam exaudire uotatos.
Peccipne piꝰ eneas nc̃ acris orõti
Nint amici casum cemit. ꝙ crudellia se cum
Fata li cufortem q giam. fortem q cloantum.
E t iam frais erati cum iupit̾ ct̾e sumo

Expanded text:
experti: revocate animos, maestumque timorem experti: revocate animos, maestumque timorem tendimus in Latium; sedes ubi fata quietas ostendunt; illic fas regna resurgere Troiae. Durate, et vosmet rebus servate secundis. Talia voce refert, curisque ingentibus aeger spem voltu simulat, premit altum corde dolorem. Illi se praedae accingunt, dapibusque futuris; tergora deripiunt costis et viscera nudant; pars in frusta secant veribusque trementia figunt; litore aena locant alii, flammasque ministrant. Tum victu revocant vires, fusique per herbam implentur veteris Bacchi pinguisque ferinae. Postquam exemptaamissos longo socios sermone requirunt, spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, sive extrema pati nec iam exaudire vocatos. Praecipue pius Aeneas nunc acris Oronti, nunc Amyci casum gemit et crudelia secum fata Lyci, fortemque Gyan, fortemque Cloanthum. Et iam finis erat, cum Iuppiter aethere summo
Abbreviated transcription (Latin):
Sactatum uento nideat forgias q bixemes.
At capim aut celsis impupibus arma caiei.
Nauim intõspetu nullamtris litore ceruos
Prospicit erantes. hos tota armẽta sequũtur
Tego & longum ꝑ ualles pascitur agnẽ.
Constitit bic arcum q manu celeres q saciptas
Corripuit. fidus q̃ tella gerebat achates.
Puctorel que ip̃o pͥmur capita alta ferentes
Cornibrs arboreis sterniti tum ultus & oẽ
Miscet aģens nemora int̾ frondea turbam.
N ec pͥris ab sistit. quam septem inte̾cia uicto
Corpora fudit humi. &mimerum cum nauibus equet.
Nit portum petit. & socios partitur in oẽs.
Uina bomiis q de inde cadis honorarat acestes
Litore tinacrio. dederat ab eͥntibus heros.
Piui didit. & dictis merẽcia pectora multet.
Osocii noq enim ignari simꝰ añ maloꝵ.
Opassi graniora. dabit ders his qͦ finem.
Losio sciltam rabiemi penitꝰ qq sonantes
Aitestis scopullos. uos ꝙ cicoplea saxa

Expanded text:
iactatum vento videat Phrygiasque biremis, iactatum vento videat Phrygiasque biremis, aut Capyn, aut celsis in puppibus arma Caici. Navem in conspectu nullam, tris litore cervos prospicit errantis; hos tota armenta sequuntur a tergo, et longum per vallis pascitur agmen. Constitit hic, arcumque manu celerisque sagittas corripuit, fidus quae tela gerebat Achates; ductoresque ipsos primum, capita alta ferentis cornibus arboreis, sternit, tum volgus, et omnem miscet agens telis nemora inter frondea turbam; nec prius absistit, quam septem ingentia victor corpora fundat humi, et numerum cum navibus aequet. Hinc portum petit, et socios partitur in omnes. Vina bonus quae deinde cadis onerarat Acestes litore Trinacrio dederatque abeuntibus heros, dividit, et dictis maerentia pectora mulcet: O socii—neque enim ignari sumus ante malorum— O passi graviora, dabit deus his quoque finem. Vos et Scyllaeam rabiem penitusque sonantis accestis scopulos, vos et Cyclopea saxa
Abbreviated transcription (Latin):
Efficit obiectu latu. ꝗbuis ois ab alto
Hinc atq hĩe uasse rupus. genmi ꝗ minantur
Intellũ scopulli. quoꝵ sub u̾tice late
Equora tuta scillent: tum siluis soena coruscis.
Desuꝑ. orentiq atrum nemus iminet unbra:
FFronte sub ad u̾ssa scopulis pendentibus antrrimi
Intus aque dultes. uiuo q sedillia saxo
Ninpharum domus hic fessas nõ unla naues
Uba tenẽt iunco non aligat antora morsu.
Hut septẽ encas colectis nauibus omĩ
E xnuõ subit: acmagno teluris amocͣ
E gtressi optata potintur troes harena.
A t salle tabentes artus ĩ litore ponũt:
Ec pͥmũ scilicis scintilã excueit achates.
Suis cepit q ignem fobiis atq arida cirtum
Nutrim̾ta dedit rapuit q ĩ fomite flamã:
Tũ cererẽ comiptã undis cercaliaq arma
Expediunt fessi rerum fruges q receptas
E tore̾ parãt flamisi & frantere saxo.
Eneas scopulum int̾ea consendit. & oẽ
Prospectum late pelaz̧o petit antea si quem

Expanded text:
efficit obiectu laterum, quibus omnis ab alto efficit obiectu laterum, quibus omnis ab alto Hinc atque hinc vastae rupes geminique minantur in caelum scopuli, quorum sub vertice late aequora tuta silent; tum silvis scaena coruscis desuper horrentique atrum nemus imminet umbra. Fronte sub adversa scopulis pendentibus antrum, intus aquae dulces vivoque sedilia saxo, nympharum domus: hic fessas non vincula navis ulla tenent, unco non alligat ancora morsu. Huc septem Aeneas collectis navibus omni ex numero subit; ac magno telluris amore egressi optata potiuntur Troes harena, et sale tabentis artus in litore ponunt. Ac primum silici scintillam excudit Achates, succepitque ignem foliis, atque arida circum nutrimenta dedit, rapuitque in fomite flammam. Tum Cererem corruptam undis Cerealiaque arma expediunt fessi rerum, frugesque receptas et torrere parant flammis et frangere saxo. Aeneas scopulum interea conscendit, et omnem prospectum late pelago petit, Anthea si quem
Abbreviated transcription (Latin):
Uestras eure domos illa se iactet ĩ aula
Solus & clausso uẽtorum carcere regnet.
Sit ait & dicto citius tumida cquora platat.
Colectas q fugat nubes. sollem q reducit:
Cimote simł ꝙ Trito anixus acuto
Percudunt naues scopullo. leuat ip̃e tridenti.
E uastas aꝑit sirtesi & temꝑat cquor:
Etq rotis summas leuibus ꝑ labitu undas.
Ec ueluti magno ĩ ppło cirra sepe cohorta est
Sedicio: seuit aĩs ignobille ulgus.
Fam q fates. & saxa uollant: furor arma ministrat.
T um pictate grauẽ: at meritis. si forte uirum quẽ
Consopexere: scilent. areptis q auribus astant.
Ille regit dictis aĩos. & pͥettora multet.
Siccuntrus pellaçi cecedit fra gor equora post quam
Drospiciens genito. telloq inuectus aꝑto
F lectit equos. curu q uolans dat lora secundo.
De fessi encade q pxima litora tursu
Contẽdunt petereilibre uertuntur ad oras.
Est inse cessu longo locus. insulla portum

Expanded text:
vestras, Eure, domos; illa se iactet in aula vestras, Eure, domos; illa se iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Sic ait, et dicto citius tumida aequora placat, collectasque fugat nubes, solemque reducit. Cymothoe simul et Triton adnixus acuto detrudunt navis scopulo; levat ipse tridenti; et vastas aperit syrtis, et temperat aequor, atque rotis summas levibus perlabitur undas. Ac veluti magno in populo cum saepe coorta est seditio, saevitque animis ignobile volgus, iamque faces et saxa volant—furor arma ministrat; tum, pietate gravem ac meritis si forte virum quem conspexere, silent, arrectisque auribus adstant; ille regit dictis animos, et pectora mulcet,— sic cunctus pelagi cecidit fragor, aequora postquam prospiciens genitor caeloque invectus aperto flectit equos, curruque volans dat lora secundo. Defessi Aeneadae, quae proxima litora, cursu contendunt petere, et Libyae vertuntur ad oras. Est in secessu longo locus: insula portum
Abbreviated transcription (Latin):
Irma ui rumitabulle q. o. troia gaza ꝑundas.
am uallidam illionei nauẽ: iam fortis chate
Et qua uestus abasi & qua granderis aletes
Ei cit hyems. laxis latum cum paçibus õs
Accipiunt inimicum imabre ⁊ rimis q fatiscũt:
Inte̾a magno misceri murmure potom.
E misam q ieme sensit neptuus. & ymis¬
Sstagna reffussa uadis grauitꝰ cõmotus. & alto
Prospitiens sũma platidum caput extulit unda
Disiectam E neȩ toto uidet cquore classem
Fhictibus op̃ssos ꝗ troas celli queruina:
Nec latuere dolli foc̃ iimonis &ire:
Eux ad se zephirumq uocat. de hint tallia faturr:
T anta ne uos generis renuit fiducia uestris.
Iam cellum tͥam q meo sine numine uenti
Mistere & tantas audetis tolere molles:
Quos ego s motos pͣstat conpone̾ ẜ luctus:
Post michi nõ simili pena comissa luctis.
Maturate fugam: regiq ħ dicite uestro:
Non illi imꝑium pelagi. sceuu q roidẽte:
S ed michi sorto datum: tenet ille imania saxa

Expanded text:
s. Iam validam Ilionei navem, iam fortis Achati, et qua vectus Abas, et qua grandaevus Aletes, vicit hiems; laxis laterum compagibus omnes accipiunt inimicum imbrem, rimisque fatiscunt. Interea magno misceri murmure pontum, emissamque hiemem sensit Neptunus, et imis stagna refusa vadis, graviter commotus; et alto prospiciens, summa placidum caput extulit unda. Disiectam Aeneae, toto videt aequore classem, fluctibus oppressos Troas caelique ruina, nec latuere doli fratrem Iunonis et irae. Eurum ad se Zephyrumque vocat, dehinc talia fatur: Tantane vos generis tenuit fiducia vestri? Iam caelum terramque meo sine numine, venti, miscere, et tantas audetis tollere moles? Quos ego—sed motos praestat componere fluctus. Post mihi non simili poena commissa luetis. Maturate fugam, regique haec dicite vestro: non illi imperium pelagi saevumque tridentem, sed mihi sorte datum. Tenet ille immania saxa,
Abbreviated transcription (Latin):
Hil acenla lu ꝑriactatos e quore toto
Ero asiręquias daraum: atq ĩmitis achilli
Arcebat lonģę latio: multos q ꝑ annos
Errabant acti fatis omnia circumi
ꝑsabe molis crat romanã condere xentem.
Uix e conspectu siculȩ teluris ĩ altum
Uella dabant lęti. & spumas salis exc ruebãt.
C lum uo eternm ẜuans sub pectorenulnus.
Hȩc setum: ne me ĩcepto desistere nictam.
Met posse italia tencrorum ad u̾tere regem.
Quippe uetor fatis: pallas ne exure dasem
Arciuiuates ip̃os potuit sub mergere põto
Unius ob noxã: & furi̾s a iacis olci
Ip̃a iouis rapidum iacula̾ta enubibris ignẽ.
Pilierit q rates. euertit q equora uentis.
Illum expirantem trasfixo pectore flamas

Expanded text:
His accensa super, iactatos aequore toto His accensa super, iactatos aequore toto Troas, reliquias Danaum atque immitis Achilli, arcebat longe Latio, multosque per annos errabant, acti fatis, maria omnia circum. Tantae molis erat Romanam condere gentem! Vix e conspectu Siculae telluris in altum vela dabant laeti, et spumas salis aere ruebant, cum Iuno, aeternum servans sub pectore volnus, haec secum: Mene incepto desistere victam, nec posse Italia Teucrorum avertere regem? Quippe vetor fatis. Pallasne exurere classem Argivum atque ipsos potuit submergere ponto, unius ob noxam et furias Aiacis Oilei? Ipsa, Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, disiecitque rates evertitque aequora ventis, illum expirantem transfixo pectore flammas
Abbreviated transcription (Latin):
inferet q deos latio ȩęnus iendẽ latinũ.
Ib emi q patres. atq alte męnia romȩ:
ussa mihi cansas memora: quonitine Isso
uid ue dollens regna deum: tot noluete tasus
nsignem pietate uirumi tot adire labores
np̾ulerit. tantte ne aĩas celestibus ire:
rbs antiqua fuit: nrii tenuere coloni
Cartaţo: italiam contra: tiberina q lonţe
Hostia. dines opum: studiis.q asꝑĩma belli
Quam iuno tertis fertur maçis omnibi mmã
Post habita coluisse samorhic illius antia:
Hic curius fuit. hoc regnũ dea gntibus esse
Siqua fata sinãt: iam tum tẽdit q. fduetq.
Proceniem s enim troiano asantnine duci
Auclierãt: tirias olim q uerteret arttes
Hint popullum late regem. belloq suꝑbũ
Prima quod ad troiam ꝑ caris gesserat argis:
Nec dum &s canse irarumisccui q dolores:
E xciderãt eño manet alta mẽte repostum
Iudicium paridis. sprete q ĩiuria fonne
Et genis ĩ uisum: & rapti gnimedis honores.

Expanded text:
nferretque deos Latio, genus unde Latinum, Albanique patres, atque altae moenia Romae. Musa, mihi causas memora, quo numine laeso, quidve dolens, regina deum tot volvere casus insignem pietate virum, tot adire labores impulerit. Tantaene animis caelestibus irae? Urbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni, Karthago, Italiam contra Tiberinaque longe ostia, dives opum studiisque asperrima belli; quam Iuno fertur terris magis omnibus unam posthabita coluisse Samo; hic illius arma, hic currus fuit; hoc regnum dea gentibus esse, si qua fata sinant, iam tum tenditque fovetque. Progeniem sed enim Troiano a sanguine duci audierat, Tyrias olim quae verteret arces; hinc populum late regem belloque superbuprima quod ad Troiam pro caris gesserat Argis— necdum etiam causae irarum saevique dolores exciderant animo: manet alta mente repostum iudicium Paridis spretaeque iniuria formae, et genus invisum, et rapti Ganymedis honores.
Abbreviated transcription (Latin):
Conticit oppetere:o clanaum fortissime gentis
Titide me ne ilicis ocumbere canpis
Non potuisse. tua q hant animã effunde̾ dextra:
Senus ubi cacide tollo iacet hectos. ⁊ibi intẽs
Sarpenlum ubi tot simoys cõrepta sub undis
Scuta uirum galleas q & fortia pectora noluit.
T alia iactanti stridens aquilone ꝑcella
Uellum au̾ssa ferit. Flucnisq ad sictera tolit
Franguntur remi: tum prora au̾tit: & idis
Pat latus ĩ seꝗtur cumullo pͥmicne aquę mo̾s
Hisumo ĩ fluctu pendẽt hisunda dlncc̾es
Texam int̾ flutus aperit: furit estꝰ harenis.
Tns notus ab retas insixa latẽcia torquet.
Soxa notãt italli mediis q ĩ fluctibrs aras:
Porsum ĩ mane mari sumo tris curꝰ ab alto
I mbreuia & sirtes urget miẜ abille uissu:
Ellidit que uadis atq agere cincit harene.

Expanded text:
contigit oppetere! O Danaum fortissime gentis contigit oppetere! O Danaum fortissime gentis Tydide! Mene Iliacis occumbere campis non potuisse, tuaque animam hanc effundere dextra, saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector, ubi ingens Sarpedon, ubi tot Simois correpta sub undis scuta virum galeasque et fortia corpora volvit? Talia iactanti stridens Aquilone procella velum adversa ferit, fluctusque ad sidera tollit. Franguntur remi; tum prora avertit, et undis dat latus; insequitur cumulo praeruptus aquae mons. Hi summo in fluctu pendent; his unda dehiscens terram inter fluctus aperit; furit aestus harenis. Tris Notus abreptas in saxa latentia torquet— saxa vocant Itali mediis quae in fluctibus aras— dorsum immane mari summo; tris Eurus ab alto in brevia et Syrtis urguet, miserabile visu, inliditque vadis atque aggere cingit
Abbreviated transcription (Latin):
Sõnubio isingam stabrli : ꝓpͥani q dicaboꝰ:
O unes ut tecum mitis ꝓ talibus annos
Explorare laboͣ. michi uissa capessete fas est.
Tu michi quotũq ħ regnii tu septra iduẽꝙ
Concillias. tudas epulis ãtimbẽ diuu
N ꝗmboꝵ q facis tempestatum q potẽtẽ.
Hȩc ubi dc̃a. cauũ ꝯu̾ssa cus picde mõtem¬
mpulit ĩ latus atuenti uelut atmine facto
Quadata porta ruunt & t̾as turbine pflãt.
Ineubuere mari. totum q assendibris ymis
Una curus not usq riuuat: creber q porcellis
E fritus: oe nastos uoluñt adlitora fluictuꝰ.
Insequitur damorq uirumi strido̾ q rudẽtum:
E. ripiunt subito nubes cellumq dier
T euccoꝵ ex ocłis. ponto nox incubat atrai
Intonucͬ polli & crebris michat rgnibus hecte̾:
Pñte q uiris ĩ tentant omnia mortẽ.
Extẽplo nes soluũtur friçore mẽbra/
Engemit. & duplices tendẽs ad sidera palmas
Tallia uote refert ot̾ quat q beati
Quis ante hora patrum troie sb̾ menibus altis

Expanded text:
conubio iungam stabili propriamque dicabo, omnis ut tecum meritis pro talibus annos explorare labor; mihi iussa capessere fas est. Tu mihi, quodcumque hoc regni, tu sceptra Iovemque concilias, tu das epulis accumbere divom, nimborumque facis tempestatumque potentem. Haec ubi dicta, cavum conversa cuspide montemmpulit in latus: ac venti, velut agmine facto, qua data porta, ruunt et terras turbine perflant. Incubuere mari, totumque a sedibus imis una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus, et vastos volvunt ad litora fluctus. Insequitur clamorque virum stridorque rudentum. Eripiunt subito nubes caelumque diemque Teucrorum ex oculis; ponto nox incubat atra. Intonuere poli, et crebris micat ignibus aether, praesentemque viris intentant omnia mortem. Extemplo Aeneae solvuntur frigore membra: ingemit, et duplicis tendens ad sidera palmas talia voce refert: O terque quaterque beati, quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis
Abbreviated transcription (Latin):
urbine coripuit. scopullo q ĩ fixit atuto:
st eço q diuũ intedo: regina iouisq
t soror ꝙ ꝯuix: una ea çente totannos
B ella gero. q quis qͣ tuimẽ nͥmonis adoret
Preterca: aut suplex aris inponet honorẽ:
allia flamato secum da corde uolu tas
Nynborum impatiam loca feta furc̃tibus austrrs
F olliam uenit hie uasto rex eoł antͦ.
Luctantes nentos. tempestates ꝗ ferenat sonoras.
E mꝑio p̾mit: at uinclis & carcere frenat
Elli indignantes magno cum murmure mõtis¬
E circum claustra fremũt: cel ssa sed gollus arce
Deptra tenẽs. mollit q aios: & temꝑat iras:
Ni faciat maria acfas: cellũ q pftidum.
uipe ferant rapidi secum: uerãt ꝙ ꝑauras
S zpate̾ omnipote̾s speluncis abdidit ateis
Hoc metuẽs mollem que & mõtes in sup altos
Impusuit. regem ꝙ dechit ꝗ fędc̃ certõ
Et pͥmere &e laxasas dare stiret uissus habenas.
Ad quẽ tum imo suplex his uocibus usa est.
F olle snamq tibi diuu pat̾ atq hoĩu rex

Expanded text:
urbine corripuit scopuloque infixit acuto. Ast ego, quae divom incedo regina, Iovisque et soror et coniunx, una cum gente tot annos bella gero! Et quisquam numen Iunonis adoret praeterea, aut supplex aris imponet honorem? Talia flammato secum dea corde volutans nimborum in patriam, loca feta furentibus austris, Aeoliam venit. Hic vasto rex Aeolus antro luctantes ventos tempestatesque sonoras imperio premit ac vinclis et carcere frenat. Illi indignantes magno cum murmure montis circum claustra fremunt; celsa sedet Aeolus arce sceptra tenens, mollitque animos et temperat iras. Ni faciat, maria ac terras caelumque profundum quippe ferant rapidi secum verrantque per auras. Sed pater omnipotens speluncis abdidit atris, hoc metuens, molemque et montis insuper altos imposuit, regemque dedit, qui foedere certo et premere et laxas sciret dare iussus habenas. Ad quem tum Iuno supplex his vocibus usa est: Aeole, namque tibi divom pater atque hominum rex
Abbreviated transcription (Latin):
N LNe eço qui concdam gatilli modillatus auena
Caranon: & egcelis siluis initina coegi
Ut quam uis anido parhret orcitos clomo
ratum opus agricollis.q aut horẽcia martis
cano: trois qui pͥmus ab oris
I taliam fato ꝓfugul. lauina que
uenit
litora: multum ille terris iatatꝰ¬
Ui suꝑum: sceue̾ memorem
Iiinonis obiram:¬

Expanded text:
le ego qui quondam gracili modulatus auena carmina et egressus siluis uicina coegi, ut quamuis auido parerent arua colono, gratum opus agricolis, at nunc horrentia Martis cano, Troiae qui primus ab oris Italiam, fato profugus, Laviniaque venit litora, multum ille et terris iactvi superum saevae memorem Iunonis ob iram
Abbreviated transcription (Latin):
Qux̧oñq̃ iͦ faliis deseripdit caia
Digeitꝭ In nuyium. atq antꝰ
Seelusa relinquit
Illa manet ĩ mota loois neq
ab ar̃dine Cxdunt
Bum ende uerso tonuus quũ
cardine uẽtus
Impulit et leneras sunbauit
ianua frandes
Nunq̃ dem̃de cauo uolitatia
pebendin saxo
Ieo reuorare situs. aut Iungris
carnima curat
Inconsulti abrunt Sedemq
odee sybilẽ
⁊lie t nugua mory fuerint
dispendra tanti

Expanded text:
Quaecumque in foliis descripsit carmina digerit in numerum, atque antro seclusa relinquit. Illa manent immota locis, neque ab ordine cedunt; verum eadem, verso tenuis cum cardine ventus impulit et teneras turbavit ianua frondes, numquam deinde cavo volitantia prendere saxo, nec revocare situs aut iungere carmina curat: inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti
Abbreviated transcription (Latin):
Morte neopͥholemi regnorum redita eessit
Pees heleno: qui chatnios cognomint tanpos
Chaoniam ꝙ homnẽ trciano athaono dixit¬
Ted tibi qui cursum uentiq fata dedẽ
A ut quis nam itnarum nr̃is ds apulit oris
uid putr astamius suꝑat ne nesituranra

Expanded text:
Morte Neoptolemi regnorum reddita cessit pars Heleno, qui Chaonios cognomine campos Chaoniamque omnem Troiano a Chaone dixitSed tibi qui cursum venti, quae fata dedere? Aut quisnam ignarum nostris deus adpulit oris? Quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura,
Abbreviated transcription (Latin):
A st sillam tetis thoibet spelunta latebris
Qm orcrtanten ꝙ nanes ĩsaxa trahentẽ
Eirima h ominis faties& pulchyo pectore Uirgo
Pelpbimim candas ut̾o tõmissa lupoꝵ¬
P restat trinatrii metas li strare pathini:
Cesanteͬ longos ꝙ circhum flecle tiresus:
Quam semel ĩ fcinle uasto nidisse sy antro

Expanded text:
At Scyllam caecis cohibet spelunca latebris ora exertantem et naves in saxa trahentem. Prima hominis facies et pulchro pectore virgodelphinum caudas utero commissa lupPraestat Trinacrii metas lustrare Pachyni ssantem, longos et circumflectere cursus, quam semel informem vasto vidisse sub antro
Abbreviated transcription (Latin):
Deẜit  muros q sũmas deẜit arces
Prccipitat q moras om̃is oꝑa omnia rũpit
Leticia ex ultans horendũq intonat armis
Quantus ãhon aut quãtus ere aut ip̃e coruscis
Cum fremit illicibus quãtus gandet q niualli
Uertite se attolens p̃r appenitꝰ ad auras
Iam uõ uutuli certatim & tro eiꝰ o omis
Conũtere otullos italliquiq alta tenebãt
Menia qiq imos pulsabãt ariete murros
Qrma q deposuere humeril scupet ip̃e latinꝰ
ngentes cgnitos diilis partibus orbis
nterse curile uiros & decemere ferro
Atq illi ut uacuo patuerunt equore cãpi
Protarsu rapido disiectil eminus hastis
I nuadunt martem di peis ate cre sonoro
Nat ģenitum telus tuta crebros ensibusittus
Ci ongerminãt fors& uirtus milcetur ĩ unũ

Expanded text:
muros et summas deserit arces praecipitatque moras omnis, opera omnia rumpit, laetitia exsultans, horrendumque intonat armis; quantus Athos aut quantus Eryx aut ipse coruscis cum fremit ilicibus quantus gaudetque nivali vertice se attollens pater Appenninus ad auras. Iam vero et Rutuli certatim et Troes et omnes convertere oculos Itali, quique alta tenebant moenia quique imos pulsabant ariete muros, armaque deposuere umeris. Stupet ipse Latinus ingentis, genitos diversis partibus orbis, inter se coiisse viros et cernere ferro. Atque illi, ut vacuo patuerunt aequore campi, procursu rapido, coniectis eminus hastis, invadunt Martem clipeis atque aere sonoro. Dat gemitum tellus; tum crebros ensibus ictus congeminant: fors et virtus mi
Abbreviated transcription (Latin):
Encas uoluẽs oculol dextram q repssit
Et iam pamq magil can tatem flecte ẜmo
Ceꝑat ĩ felix hum̾io cum apꝑuit alto
Baltheus & notis fulxerũt cingala bullis
Pallantis pueri uictum quẽ ułnere turmis
Sfra u̾at atq humetis inimitũ ĩ signe gerebat
I lle oculis post quã scui monimẽta dolloris
Exuuias q anlit frriil accenlus Mira
Ferribillis tu ne hinc spoliis indute meoꝵ
E ripiare mihi pallas te hoc ułnere pallas
Immolat & penam scelerato exsãguine sũmit
Hot dicens ferrum adusso sub pectore cõdit
FFernidus ast illi sol uũtur fritore mẽbra
Uita que cum gemitu façit indignata sub ũbras

Expanded text:
Aeneas, volvens oculos, dextramque repressit; Aeneas, volvens oculos, dextramque repressit; et iam iamque magis cunctantem flectere sermo perat, infelix umero cum apparuit alto balteus et notis fulserunt cingula bullis Pallantis pueri, victum quem volnere Turnus straverat atque umeris inimicum insigne gerebat. Ille, oculis postquam saevi monimenta doloris exuviasque hausit, furiis accensus et ira terribilis, Tune hinc spoliis indute meorum eripiare mihi? Pallas te hoc volnere, Pallas immolat et poenam scelerato ex sanguine sumit, hoc dicens ferrum adverso sub pectore condit fervidus. Ast illi solvuntur frigore membra vitaque c
Abbreviated transcription (Latin):
Met tarlus inꝙ uidet aurigni q sororem
Cuntanti cellum eneas fatalle ꝯcus at
Sortitul fortunã oculis & torpore toto
E minus intorquet mur ali ꝯcita nũq¬
⁊ ormẽto si saxa fremũt nec flumine tãti
P issultant crepitus uolat atri turbinis instar
Exicium dirrum hasta ferẽs orasq recdusit
Lorite & plipei extremos septemplicis orbis
Et mediũ stridens transit femire intidit ittus
Inţens ad t̾am duplicato polite turnꝰ
C ons urgunt gemitu rutuli totus q remucit
Mons circum & uotem late nemora alta rͥemittũt
Ille hĩilis sispelex q oculos dextram q p̃cãtẽ
Protendes cquidem merui net dep̃cor inꝗt
Ytere sorte tua miẜi te liqua patentis
Fançete cura põt oro fuit & tibi tallis
Anchi lel genitor danni miẜere se necte
Et me seu corpul spoliatum lumine nauis
Rede meis uicisti & uictim tendere palmas
Ausonii tua est lauinia con iunx
Uterius ne tende odiis stetit at̾ ĩ armis

Expanded text:
nec currus usquam videt aurigamve sororem. nec currus usquam videt aurigamve sororem. Cunctanti telum Aeneas fatale coruscat, sortitus fortunam oculis, et corpore toto eminus intorquet. Murali concita numquam tormento sic saxa fremunt, nec fulmine tanti dissultant crepitus. Volat atri turbinis instar exitium dirum hasta ferens orasque recludit loricae et clipei extremos septemplicis orbes. Per medium stridens transit femur. Incidit ictus ingens ad terram duplicato poplite Turnus. Consurgunt gemitu Rutuli, totusque remugit mons circum, et vocem late nemora alta remittunt Ille humilis supplexque oculos, dextramque precantem protendens, Equidem merui nec deprecor, inquit: utere sorte tua. Miseri te siqua parentis tangere cura potest, oro fuit et tibi talis Anchises genitor, Dauni miserere senectae et me seu corpus spoliatum lumine mavis redde meis. Vicisti, et victum tendere palmas Ausonii videre; tua est Lavinia coniunx: ulterius ne tende odiis. Stetit acer in armis
Abbreviated transcription (Latin):
Li mes atro politus litem ut dis terneret aruis
Uix il ud leti bil sex ceruice mouerẽt
Qualia nũt hoũiz producit torpora tellus
I lle mami raptim torquebat trepida ĩ hostẽ
Alcor exurgens os tursu ꝯcitus heros
Sed neq enr entem nec se tognouit cũtem
Follentem q manu saxum q ĩ manemouẽtĩ
Ienua lababant gelidus ꝯcreuit frigore sanguis
Lum lapis ip̃e uiti uatuũ ꝑmanane uolut
Nec spatiun cuasit totum neq ꝑtulit ictũ
Tuelut ĩ somnis otullos ubi languida p̃sit¬
N octe quis ne quicq anidos extendere cursur
Uelle uidemur & ĩ mediis conatibus egri
Succidimꝰ nõ linga uallet nõ torpore note
Sifficiuĩt uires net nox aut u̾ba sequũtur
Sictirrno quatũq niam uirtute petũt
Successum dea dira uegat tum pectore sensus
Uertuntur uarii tutullos aspectat & ñbẽ
Conttatur q metu tellũ q instare tremestit
Nec quo se cri it nec qua ui tendat ĩhostẽ

Expanded text:
limes agro positus, litem ut discerneret arvis. limes agro positus, litem ut discerneret arvis. Vix illud lecti bis sex cervice subirent, qualia nunc hominum producit corpora tellus: ille manu raptum trepida torquebat in hostem altior insurgens et cursu concitus heros. Sed neque currentem se nec cognoscit euntem tollentemve manus saxumve immane moventem; genua labant, gelidus concrevit frigore sanguis. Tum lapis ipse viri, vacuum per inane volutus, nec spatium evasit totum neque pertulit ictum. Ac velut in somnis, oculos ubi languida p/ nocte quies, nec quicunque avidos extendere cursus / velle videtur, et in mediis conatibus egri / succidimus; non lingua valet, non corpore note sufficiunt vires, nec vox aut verba sequuntur: sic Turno, quacumque viam virtute petivit, successum dea dira negat. Tum pectore sensus vertuntur varii. Rutulos aspectat et urbem cunctaturque metu letumque instare tremescit; nec quo se eripiat, nec qua vi tendat in hostem,