comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscendo pr̃o ꝑfect̃ ueriat᷑ : dehis nos ꝓ ingenii uirib: diligent̃
docebimꝰ nãcaeera multorũ expositio dedarauit: Igit᷑ c̃iugationes s̃trer
ut alii quattuor: quas insecunda ꝑsona tẽporis psentis modi indicatiuidi¬
noscimꝰ : formȩr̃ quattuor: ꝑfecta meditatiua inchoatiua frequentatiuo
Sed ꝑfecte formȩ uerba : omnit s̃ c̃iugationũ : brequentatiuarĩ tantũ primȩ coiugationis
autpassiua: & adempta nouissima littera redeunt in actiua: Aut neutra q̃ accũ
singnificat & actiuã habent declinationẽ : & in passiua minime tran seunt : Ausa¬
pina qͥ utactiua quido dedinant si sigiufi cationẽ habent passiuã : ut uapulo ueneo pendeo,
Autdeponentia superiori ẽtrariaquȩ passi uorũ dedinant᷑ exemplo & significationẽ actuiã¬
halent Neq .r. litterã poss̃ amittere :Piut õmunia similia deponentib a passiuis s
agentis & patientis forma pleetunt᷑ Vnde constat uni uersa uerba duoli dedin ari:ro ã

Expanded text:
cognoscendo praeterito perfecto uersatur. de his nos pro ingenii uiribus diligenter docebimus; nam cetera multorum expositio declarauit. igitur coniugationes sunt tres, ut alii quattuor, quas in secunda persona temporis praesentis modi indicatiui dinoscimus; formae quattuor, perfecta meditatiua inchoatiua frequentatiua. sed perfectae formae uerba omnium sunt coniugationum, frequentatiuae tantum primae coniugationis aut passiua et adempta nouissima littera redeunt in actiua; aut neutra, quae actum significant et actiuam habent declinationem et in passiuam minime transeunt; aut supina, quae ut actiua quidem declinantur, sed significationem habent passiuam, ut uapulo ueneo pendeo; aut deponentia superioribus contraria, quae passiuorum declinantur exemplo et significationem habent actiuam neque r litteram possunt amittere; aut communia similia deponentibus et passiuis, sed agentis et patientis formam amplectuntur. unde constat uniuersa uerba duobus modis declinari: nam
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ex actiuis fiunt hoemodo: Omnia actiua cuius cuni que con¬
iugationis an quocũq: tempore ł modo ł ꝑsta in desinentia
sumunt t faciunt parsda suar utamo amoamaboamalor amati
amator. amanto amantor deceo doceor docebo docebor doceto doc&or do¬
cento docentor logo legor legito legitor. launto lege̾ntoꝵ audio audior audito

Expanded text:
uerba ex actiuis fiunt hoc modo. omnia actiua cuiuscumque coniugationis in quocumque tempore uel modo uel persona in o desinentia adsumunt r et faciunt passiua sua, ut amo amor amabo amabor amato amator amanto amantor doceo doceor docebo docebor doceto docetor docento docentor lego legor legito legitor legunto leguntor audio audior audito
Abbreviated transcription (Latin):
gent singł mittunt õm̃atties deđ remoto dubitationis errore  demostones de¬
mostenis paris paridis menꝰ asmena tis pallas palladis thaisdiaidis poem as
n cedadñs cã latinorã nominũ quã grecorũ dilucidebreuitq expla raum
decxeris qͥp̃ positis regularũ legil refragant disserimus: ut discurra preuit
ignorationis caligine ĩnoffinsa lucestientiȩ mentis ado lescentiũ in lusti uent :
Sunt q̃dã nom̃a in utroq numero ñ eiusdẽ gm̃ mn deđ: Alia nom̃ti in utroq numer
dedinant᷑ alia cercis casib deficiunt: delusdiamus & pmũ deillis q̃ generili dis¬
& hilociy hicdais & hacioca &bi ioci hicm̃en alis hȩc inenala hict antarus hyx
cartara hiic gargasus & hec gargała hic carbassus hȩc carba ia hics marus l. ecsinara
pallatinas Iuuenalis & crudũ pauonẽ inbalnta portas: hoc gepe qđ in singłi nũro
tãs h oc porrũ hi porri hoc signũ hifteni: ut lucañus frenosq momordit: dicinius

Expanded text:
e sunt declinationis remoto dubitationis errore, ut Demosthenes Demosthenis, Paris Paridis, Mimas Mimantis, Pallas Palladis, Thais Thaidis, poema s tam Latinorum nominum quam Graecorum dilucide breuiterque explanauimus, de ceteris quae praepositis regularum legibus refragantur disseremus, ut discussa penitus ignorationis caligine inoffensa luce scientiae mentes adulescentium inlustrentur. sunt quaedam nomina in utroque numero non eiusdeclinantur; alia certis casibus deficiunt. de his dicemus, et primum de illis quae generibus diset hi loci, hic iocus haec ioca et hi ioci, hic Maenalus haec Maenala, hic Tartarus haec Tartara, hic Gargarus haec Gargara, hic carbasus haec carbasa, hic Ismarus haec Ismara, Pallacinas», Iuuenalis «et crudum pauonem in balnea portas»; hoc caepe, quod in singulari numero i: hoc porrum hi porri, hoc frenum hi freni, ut Lucanus «frenosque momordit»: dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
mina t utquẽ: & abłtm tã mo. quã in .i. ntaquo uel aqui: dat̃m & abłtm
plurales tã in is quã inbr ũtquis uel quib: ꝯuidã tam̃ om̃a infinit a u̾el

Expanded text:
minant, ut quem, et ablatiuum tam in o quam in i, ut a quo uel a qui, datiuum et ablatiuum pluralem tam in is quam in bus ut quis uel quibus. quidam tamen omnia infinita uel
Abbreviated transcription (Latin):
uis quinq quidẽ secunddũ molulũ regulã nominũ dedin ant᷑: iđ masculinũ
& neutrũ secundȩ declinacionis ̃ : F emininũ uero prumaeẽ dedinats: mcus

Expanded text:
uinque quidem secundum mobilium regulam nominum declinantur, id est masculinum et neutrum secundae declinationis, femininum uero primae, et sunt haec meus
Abbreviated transcription (Latin):
mnia uerba quae secundũ analogiã dedinant in .o. ł in .or desinunt¬
& habent coniugationes quatcuor, prima igit ẽ coniugano. cuiuꝰ
primã ꝑsona in .o. desinens mutateã in as ꝓductã & facit secunidã ꝑsonã

Expanded text:
mnia uerba, quae secundum analogiam declinantur, in o, uel in or desinunt et habent coniugationes quattuor. Prima igitur est coniugatio cuius prima persona in o desinens mutat eam in as productam et facit secundam personam,
Abbreviated transcription (Latin):
tã i p̃cendente uocali desinunt duos mascłi geñr: hic aries hic paries: unũ femins.
lib& consonante is sellabã p̃cedente femĩn geñs s̃ & ciusdẽ deđisttiȩ : sclu&¬
nomt̃m & gent̃m partm habentia : at hiac auis huꝰ auis hae dassis hui das¬
huiꝰ pellis hac sicuris hui securis. haec messis hatnauis hac scrobis huiscro
lis baruilis: sed sis̃ accidentia iđ ad corpus ł ad animã ꝑtinentia uniuersa
comiunis t̃ geñr & t̃tii similit̃ drdit ordinis. & neut exsefaciunt .e littera
t̃minata : ni hil adedinatione cõmuniũ discrepantia ut lnc &l axfortis
Eh uc forit huius fortis. hic & hacdulcis & hoc dulte dalcis. hic & hat suauis
&loc suaue hinꝰ suauis: & q̃ diriuant᷑ a principalib Issillaba finita: eandẽ
regulã sequnt᷑: ut apopulo hic aliac popularis hoc populare. Inc & hatꝰ
spectalis hoc spetiale &q̃similias Sunt p̃terea pauea nomina cadẽ dau¬

Expanded text:
tam i praecedente uocali desinunt, duo sunt masculini generis, hic aries, hic paries; unum femininilibet consonante is syllabam praecedente feminini generis sunt et eiusdem declinationisparem habentia, ut haec auis, haec clauis, haec classis, ha, haec securis, haec messis, haec nauis, haec scrobis, haec haec bilis. sed si sunt accidentia, id est ad corpus uel ad animum pertinentia, uniuersa communis sunt generis et tertii similiter ordinis et neutra ex se faciunt e littera terminata nihil a declinatione communium discrepantia, ut hic et haec fortis hoc forte huius fortis; hic et haec dulcis hoc dulce huius dulcis; hic et haec suauis hoc suaue huius suauis. et quae deriuantur a principalibus is syllaba finita, eandem regulam sequuntur, ut a populo hic et haec popularis hoc populare huius popularis, hic et haec specialis hoc speciale et similia. sunt praeterea pauca nomina eadem clau
Abbreviated transcription (Latin):
sol& fieri utam at amatur: doco doc&ur: legit legit᷑ audit auditur Sed
penultima in omnib: coniugationib: ꝓducit᷑ excepta tertia pripi plu

Expanded text:
solet fieri, ut amat amatur docet docetur legit legitur audit auditur; sed paenultima in omnibus coniugationibus producitur excepta tertia. plu
Abbreviated transcription (Latin):
diuussẽ auditusse ł audisse. &rł : futurũ uero psepinũ inum desinens & uerbũ¬
irostsut amatũ ire. doctũ ire. loccũire auditũ ire: ueł par̾ cicipiũ futurum
apud grecos accipiant᷑ : Nascuntur a participio p̃sentis in .d conuersa & addita

Expanded text:
diuisse uel audiissem audiisse. futurum uero per supinum in um desinens et ire fit, ut amatum ire doctum ire lectum ire auditum ire, uel per participium futurum apud Graecos accipiuntur, nascuntur a participio praesentis temporis s in d conuersa et addita
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ arida Eliquida que admensurã pondus uere ferun ut triticũ or deũ
frum̃tũ far lens cicer miliũ haertũ faba oleum uinũ mel mulsic̃ defrutũ
nãuinatia dicimꝰ &t mustatia ⁊ p̃t hec alia s̃ q̃ in plurali num̃o deficiunt
femĩ b ge fames Iux labes pax sitis tabes humus : geñs ne utĩ hoc catñum
fenũ ius lutũ uulgus p̃lagus uirus. uircũ aeuũ penũ: in plugali numẽtan¬
ut duo tres: mn emineris aũt om̃a nomina numeti ab uno usq ad tres
declinari : a quatuor usq ad centũ mimine: a ducentis usꝙ ad ñ genos:

Expanded text:
item arida uel liquida, quae ad mensuram pondusue referuntur, ut hoc triticum hordeum frumentum far lens cicer milium eruum haec faba oleum uinum mel mulsum defrutum mnam uina Coa dicimus et Massica. praeter haec alia sunt quae in plurali numero deficiunt,feminini: haec fames lux labes pix pax sitis tabes humus; generis neutri: hoc caenum faenum ius lutum letum uulgus pelagus uirus uiscum aeuum, hoc penum. in plurali numero tanut duo tres. memineris autem omnia nomina numerorum ab uno usque ad tres declinari, a quattuor usque ad centum minime, a ducentis usque ad nongentos per
Abbreviated transcription (Latin):
asũmis auctõrib estimõ: qu̾omopere nibil mibi sumã: nec a menoui quicqutt̃
reptũ ad firmabo : multanãq exmultorũ libris decerpta concina breuitate con

Expanded text:
summis auctoribus aestimo. quo in opere nihil mihi sumam, nec a me noui quicquam repertum adfirmabo. multa namque ex multorum libris decerpta concinna breuitate con
Abbreviated transcription (Latin):
imperatiu. a tertia pluralis p̃sentis indicatiui in omnisit coniugatione
adiecta o: ut amant amanto docent docento. legunt legunto audiunt
audiunto eunt eunto : Optatiui modi p̃sens & p̃teritũ in ꝑstctũ i nom¬
ni coniugatione fit a secun da ꝑsona imperatiui assonterẽ utama¬
amarẽ: loce docerẽ legdegert̃ audi audirẽ: Pt̃m uero ꝑfectũ & plus¬
iiamauissẽ. docuidocuissẽ : fucurũ optatiui facimꝰ a primapsone
indicatiui o inem conuertentes in prima coniugatione in aliis uero in am,
utamo amem: doceo doceam. lego legĩ audio audiã : Simuile e psens se l

Expanded text:
imperatiui a tertia plurali praesentis indicatiui in omni coniugatione fit imperatiui a tertia plurali praesentis indicatiui in omni coniugatione fit adiecta o, ut amant amanto docent docento legunt legunto audiunt audiunto eunt eunto. Optatiui modi praesens et praeteritum imperfectum in omni coniugatione fit a secunda persona imperatiui adsamare doce docere lege legere audi audire. praeteritum a pui amauissem docui docuissem. futurum optatiui facimus primae personae indicatiui o in em conuertentes in prima coniugatione, in aliis uero in am, ut amo amem doceo doceam lego legam audio audiam. simile est praesens s
Abbreviated transcription (Latin):
primã plurale ut am& a memus doctat doceamus legat legamus audiat
audiamus
Secunda uero pluralis: a singulari suasit ꝑsona adiecta te sillaba: ut ama
amate docedoc&e. lege legite audi audite: & notandũ: qđ intertia con¬
iugatione efinalis quae loco ÷ correpte ponit᷑: in plurali numero tiusdẽ ꝑson
inpenultimo loco in quolic&i correptã in ueri redit in i ut legite s s i¬
naaũt pluralis ꝑsona imperatiui modi: in omni coniugatione a singulari
sua fit in terposita n. littera:ut am& ament. doceat doceant. lega logant
audiat audiant: F uturũ imperatiui : secundȩ & t̃ca ꝑsonae communet̃:
& sit adiecta secun dȩ ꝑsonȩ pͣsentis cẽporis to sillaba: utama amato
doce doc&o. legelegito audiaudito: hycquoq notandũ ẽ : quod e fina¬
lis in .i. redit in penultima silla ꝓpt̃ supra dictã rationẽ: ut lege legito:
amatote: doc&ote. legitote auditote: Tertia uero ꝑsona pluralis futuri

Expanded text:
primam pluralem suam ut amet amemus doceat doceamus legat legamus audiat primam pluralem suam ut amet amemus doceat doceamus legat legamus audiat audiamus. secunda uero pluralis a singulari sua fit adiecta te syllaba, ut ama amate doce docete lege legite audi audite. et notandum quod in tertia coniugatione e finalis, quae loco i correptae ponitur, in plurali numero eiusdem personae in paenultimo loco, in quo licet i correptam inueniri, redit in i, ut legite. tertia autem pluralis imperatiui modi in omni coniugatione a singulari sua fit interposita n littera, ut amet ament doceat doceant legat legant audiat audiant. futurum imperatiui secundae et tertiae personae commune est et fit adiecta secundae personae praesentis temporis to syllaba, ut ama amato doce doceto lege legito audi audito. hic quoque notandum est quod e finalis in i redit in paenultima syllaba propter supra dictam rationem, ut lege legito. t amatote docetote. tertia uero pluralis futuri
Abbreviated transcription (Latin):
audio audiã audies & notandũ ẽ. qđ innullo aliomodo inuenies in prima
ꝑsona antem. litterã uocalẽ. qua in aliã transseat insecunda ꝑsona: nisi in supͣ
dicto futuro legã leges. audiã audies Om̃is secunda ꝑsona imperatiui p̾sentis
tẽparis a secunda ꝑsona fitindicatiui modi abiecta .s. in certa uero c̃iugati¬
one: &iã rure correptã conuertit᷑: ut amas ama. doces doce. legis lege audis
audi: Ideo aũt .i in e. conuerut terua coniugatio: quia deb&ꝵ seruare tẽ¬
pus qđ habuit secunda indicatiui ꝑsona non pot erat finalẽ i corripere:
in omnienĩ uerbo .÷ in fine posita ꝓducit᷑ : Tertia uero eiusdẽ imperatiui ꝑso¬
nãsit a prima indicatiui õfinali in prima quidẽ coniugatione in &: In alis
uero in .at. conuersa⁊ utamo am& docco doceat. lego legat. audio audi at⁊
liacaũt eadẽ tertia ꝑsona abiecta t sedꝓducta oł .a. & ad sũpta mus. facit

Expanded text:
audio audiam audies. et notandum est, quod in nullo alio modo inuenies in prima audio audiam audies. et notandum est, quod in nullo alio modo inuenies in prima persona ante m litteram uocalem quae in aliam transeat in secunda persona nisi in supra dicto futuro. Omnis secunda persona imperatiui praesentis temporis a secunda persona fit indicatiui abiecta s; in tertia uero coniugatione etiam i in e correptam conuertitur, ut amas ama doces doce legis lege audis audi. ideo autem i in e conuertit tertia quia, debens seruare tempus quod habuit secunda indicatiui persona, non poterat finalem i corripere; in omni enim uerbo i in fine posita producitur. tertia uero eiusdem imperatiui persona fit a prima indicatiui o finali in prima quidem coniugatione in et, in aliis uero in at conuersa, ut amo amet doceo doceat lego legat audio audiat. haec autem eadem tertia persona abiecta t sed producta e uel a et adsumpta mus facit
Abbreviated transcription (Latin):
maur: amauisti: docoi docuisti: legi legisti: audiui audiuisti: Assũpta uͦt
& correpta i tertiã facit ꝑsonã: ut amauit docuit & reliqua: Similiter
ꝑ correptã .i. &d ssũ ptã mus facit primã personã pluralẽ: ut am auimus do¬
cuimus legimus audiuimus : stis uero addita secundã facit pluralẽ ut
amauistis docuistis legistis: In tertia ũeroplurali mutat i in e ꝓductã & ad su¬
mitrunt ł re: utam auer̃ ł amauere: Plusquã ꝑfectũ: i n omni coniugatione
a p̃terito ꝑsecto sit .i. sin ali breuẽ conuersa & ad sũpta rã: utamaui a macierã
audiui ł audii audierã ł aũ diuerã futurũ prima quidẽ & secundȩ con¬
iugationis: acundaꝑsonas abicctas & additabo sol& fieri ut amas amabo¬
doces docbo ⁊Idẽfit in uerbis quartȩ coniugationis in to desinentib ut co
is ibo: Tertiaeuero coniugationis omniũ uerborũ futurũ & quartȩ imo
desinentiũ fita prima ꝑsona p̃sentis õfinali c̃uersa in am: utdego lagã legis

Expanded text:
m ut amauisti docuisti legisti audiuisti; t uero adsumpta sed correpta i tertiam facit personam ut amauit docuit. similiter per correptam i et adsumpta mus facit primam pluralem ut amauimus docuimus; stis uero addita secundam facit pluralem ut amauistis docuistis; in tertia uero plurali mutat i in e productam et adsumit runt uel re ut amauerunt uel amauere. Plusquamperfectum in omni coniugatione a praeterito perfecto fit, i finali in e breuem conuersa et adsumpta ram ut amaui amaueram audiui uel audii audiueram uel audieram. Futurum quidem primae et secundae coniugationis a secunda persona abiecta s et addita bo solet fieri ut amas amabo. idem fit in uerbis quartae coniugationis in eo desinentibus ut eo is ibo. Tertiae uero coniugationis omnium uerborum futurum et quartae in io desinentium fit a prima persona praesentis o finali conuersa in am ut lego legam leges
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ ut heri :o. su sicut in omnib partib orationis in different̃ poni
ut falso  s. nͫ ante eã & habuerit: ꝓducit᷑: ntalias  alit̃ brruisest ut
& ter: de coniunctione : Om̃s fere coniunctiones corripiunt᷑ : sed
que a & .i. terminant᷑ ꝓducunt᷑ excepto itaquia & nisi : Itẽ quȩ in
n. desinunt si ante eã ĩ. habuerint ꝓducunt᷑ ut sin. dopue positione
Accusatiuȩ p̃positiones alisq bisquȩ in & ereunt.

Expanded text:
cuntur, ut heri. o, sicut in omnibus partibus orationis, indifferenter ponitur, cuntur, ut heri. o, sicut in omnibus partibus orationis, indifferenter ponitur, ut falso. s, dum ante eam a habuerit, producitur, ut alias cras; aliter breuiatur, ut et ter. omnes fere coniunctiones corripiuntur. sed quae a et i terminantur producuntur, excepto ita et quia et nisi. item quae in n desinunt, si ante eam i habuerint, producuntur, ut sin. accusatiuae praepositiones, absque his quae in a exe
Abbreviated transcription (Latin):
a secunda coniugatione tantũ ꝓduci t᷑ utdoce : es autem : brcinat.
uisũ es: & ceera que exlus componunt᷑ . ut ad sũ ades posĩ potes : In alis
ꝓducit᷑ ut doces: isitẽ in secunda persona indicatiui modi tunctantũ ꝓcdu¬
citͥ cũ at̃ua coniugationẽ ꝓducta uenerit : ut nutrionutris: uolouis: alias
breuia t᷑: ꝓduct aũt .a. utama .i ut nutri .i. ut lectu as ut uocas es ut
legeris cut sac deadurabio In omnib aduerbus breuiant᷑: but
semd .r ut parit̃ muttã .n. uero excepto non & in : ubiq brtuiant int
son sitan: edũ finiunt᷑ ad uerbia illa ꝓducunt᷑ q̃ ex nomine ueniunt
a comparationis građ recipiunt :ut docte doctius doctissime:¬
ut docte doctius doctissime
Quȩ aũt a senascunt᷑ ut sȩpe : aut non cõparant᷑ utrite : Aut in cõparati¬
one desiciunt ut beneimale breuiant᷑ :I. finita pt̃ quasi ibi & ubi p̃du¬

Expanded text:
a secunda quoque coniugatione tantum producitur, ut doce. es autem breuiatur, a secunda quoque coniugatione tantum producitur, ut doce. es autem breuiatur, ut sum es et cetera quae ex his conponi possunt, ut adsum ades, possum potes; in aliis producitur, ut doces. is item in secunda persona indicatiui modi tunc tantum producitur, cum a tertia coniugatione producta uenerit, ut nutrio nutris, uolo uis; alias breuiatur. producuntur autem a ut ama, i ut nutri, u ut lectu, as ut uocas, es ut legeres, c ut fac. in omnibus aduerbiis breuiantur l ut semel, r ut pariter, m ut tam. n uero excepto non et en ubique breuiatur, ut forsitan. e dum finiuntur aduerbia, illa producuntur, quae ex nomine ueniunt s omnino reseruant, ut docte doctius doctissimeut docte doctius doctissime; quae autem a se nascuntur, ut saepe, aut non conparantur, ut rite, aut in conparatione deficiunt, ut bene male, breuiantur. i finita praeter quasi et ibi et ubi produ
Abbreviated transcription (Latin):
& fem̃o breuiant᷑ :ut hui ardados. has archadas. hos archades.  alias lon
datiuus & abłis pluralis si is cermiñant᷑. longisunt: utdoctis : Sibi
breues sunt utagilibus : autsi greca sit dedinatio in
t̃minatus datiuus corripit. utarcha lin : In hacregula: nominaꝓ
nomina participia continent᷑ : Sed ꝓ nominis dedinatio ut co tantũ dis¬
fert: qđ in monosillabis quȩ uocalib terminant᷑ ut me aut auocalibus
constant ut .o. in quolib& casuꝓduct᷑: Sed geñts cũ us finit᷑. breuiat᷑ ut
illius : datiuus uero si cut in nominẽ sẽꝑ longusẽ: Ex cepto mili tibi sibi qͣ
in different̃ pomposs̃ sicreliqui quoq: casus regulã sumunt ex nomine:
nomnib: uerbis i nodis teporil numeris ꝑsonis conugationib brtuiant᷑
m. utdo cebã .÷ ulegebar t ut f acer& us ut nutrimus: e uero literia
uerba t̃minata breat ut lege : sedimperati ui modi secundatantu ꝑsona :¬

Expanded text:
et feminino breuiantur, ut huius Arcados, has Arcades, hos Arcadas; alias longet feminino breuiantur, ut huius Arcados, has Arcades, hos Arcadas; alias longdatiuus et ablatiuus pluralis si is terminantur, longi sunt, ut doctis; si bus, breuiantur, ut agilibus: aut si Graeca sit declinatio, in terminatus datiuus corripitur, ut Arcasin. hac regula nomina pronomina participia continentur. sed pronominis declinatio in hoc tantum differt, quod in monosyllabis quae uocalibus terminantur, ut me, aut uocalibus constant, ut o, in quolibet casu producuntur. sed genitiuus cum us finitur, breuiatur, ut illius; datiuus uero, sicut in nomine, semper longus est, excepto mihi tibi sibi, quae indifferenter poni possunt. sic reliqui quoque casus regulam sumunt ex nomine. in omnibus uerbis modis temporibus numeris personis coniugationibus breuiantur m ut docebam, r ut legebar, t ut faceret, us ut nutriremus. e uero littera uerba terminata breuiantur, ut lege; sed imperatiui modi secunda tantum persona
Abbreviated transcription (Latin):
ter minat: itpalus paludis: nd sterilisq diu palus aptaq remis: Siugrom
cepto uno qđ ꝓducit᷑ ut abhac fame qͥa u& eres huiꝰ famiti non huuꝰ famis
dedinabant: Sed &datiuus in grescis.i teroo inatus. briuatur utiad
palladi: lccus atiuus in latinis breuis ẽsemꝑ: In grecis cunctantũ bresiusȩ
cũ .a ł .on. terminat᷑ ut tesea. ddon : alias longus : uocatiuus quoque:
in latinis breuis ẽ: excepto cũi terminat᷑. ut mercuri. Ingrecisi corripitͥ ut
aleri: ꝯ ui&iã dũ similis piẽ nominatiuo regulã nominatiua sequitur:
ut haec paupertas & sꝰ pauꝑtas : Inasculinis tantum grecis:
ꝓducitur: utenȩa : sed &iã .e. finitus ingrecis tun cbreuiat᷑. cũ eiuꝰ nomitiuus
s fuerit terminatus : uo phobos phobe : Nom̃ts & acc̃s & uoc̃ts pluralis¬
mina sđo & femño genere ꝓduocunt᷑ ⁊ Inneutro corripiuntur. Con¬
crahans elsa greca nomin& quȩ dumantes. ultimama aut e habuerint
x agent̃o singulari dostermina uerint tunctantũ inmasdo

Expanded text:
terminatur, ut palus paludis: unde est sterilisque diu palus aptaque remis Horatiuscepto uno quod producitur, ab hac fame, quia ueteres huius famei, non huius famis declinabant. sed et datiuus in Graecis i littera terminatus breuiatur, ut Palladi. accusatiuus in Latinis breuis est semper: in Graecis tunc tantum breuiatur, cum a uel on terminatur, ut Thesea Delon; alias longus est. uocatiuus quoque in Latinis breuis est, excepto cum i terminatur, ut Mercuri; in Graecis corripitur, ut Alexi. qui etiam, dum similis fuerit nominatiuo, regulam nominatiui sequitur, ut haec paupertas et o paupertas. in masculinis tantum Graecis longus est, ut Aenea. sed etiam e finitus in Graecis tunc breuiatur, cum eius nominatiuus os fuerit terminatus, ut Phoebos Phoebe. nominatiuus et accusatiino et feminino genere producuntur, in neutro autem corripiuntur. contra haec sunt Graeca nomina, quae dum ante s ultimam a aut e habuerint et a genitiuo singulari dos terminato uenerint, tunc tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
rs meamultorũ os quos saecula prisca tulerunt Sed noua tebreuitas
asserit eẽmeam : Omnia cũ uagrũ sint explorata libellis: Multa

Expanded text:
rs mea multorum es, quos saecula prisca tulerunt, sed noua te breuitas asserit esse meam. Omnia cum ueterum sint explorata libellis, multa
Abbreviated transcription (Latin):
uol& nonuulla que noeurDãna: necingrati triste laboris onus Est qđ
quisq pocat ie nũ quã censura diserti hoc contẽpnat opussimodo liuor abest

Expanded text:
uolet, non ulla quaeretur / damna nec ingrati triste laboris onus. / est quod quisque petat; numquam censura diserti / hoc contemnet opus, si modo liuor abest
Abbreviated transcription (Latin):
pue o participiis futuri teporis femi ninis muri des in cotbma
simi lian urieriptura pietura armaturay s̃ quce ee ntlu

Expanded text:
o participiis futuri temporis femininis in ra desinentibus similia sunt, ut scriptura pictura armatura; est quando in u
Abbreviated transcription (Latin):
brcuiter sit nouitas opus. Terdegat iuuenis quẽ garrula paginat᷑ r&
Autsiquẽ paucis seria nosse. iuuat ⁊ Te longinqua p&ens comitẽ sibi ferre

Expanded text:
breuiter sit nouitatis opus. / te relegat iuuenis, quem garrula pagina terret, / aut siquem paucis seria nosse iuuat; / te longinqua petens comitem sibi ferre
Abbreviated transcription (Latin):
tia sescupla dicit : & ẽ aquadiuisio in hispedib quisoluti tot teporahabent in arsipꝗd
unũ ł contra: sescupla ẽ quotie᷑s altera pars alterã partẽ demedi&ate daplbͥuinat :q̃.¬
dictaẽ sescupla: qđ plus ab equa significat minus adupla: aliudẽ enĩ cũ duos contiauns.
plusenĩ laborat illa pars q̃ unũ hab& contraduo : aliud cũ tri auenunt contraduo :sin
&iã debemus qđ aquã diuisionẽ possumus uocare dactilicã : duplã iãbicã sis cuplã nis
Inueniunt᷑ in uno quoq mm&ro pedes quidicunt᷑ noti: id circo quł uelut positi dignita
m&ri degerents ute iuersu heroico trodieũ a napestũ pceleuma usa legitimi lusunt

Expanded text:
tertia sescupla dicitur. et est aequa diuisio in his pedibus, qui soluti tot tempora habent in arsi, quunum, uel contra. sescupla est, quotiens altera pars alteram partem dimidietate dupli uincit, qdicta est sescupla, quia plus ab aequa significat, minus a dupla. aliud est enim, cum duo sunt contra unum plus enim laborat illa pars, quae unum habet contra duo, aliud est, cum tria ueniunt contra duo. scire etiam debemus quod aequam diuisionem possumus uocare dactylicam, duplam iambicam, sescuplam paeonicam. inueniuntur in uno quoque metro pedes qui dicuntur nothi, idcirco quod uelut adpositi a dignitate metri degenerent, ut est in uersu heroico trochaeus anapaestus proceleumaticus. nam legitimi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lep̃oris hncnepos nepotis. hic & hat custos custodis. simł inc& hat sacerdos
unũ ẽ om̃is c̃tiȩ deđis  hic &e hac & boc u&us u&eris Sed masđi geñs nomina:
geñs transeunt: Illa quartȩ q̃ aut auerbis ueniunt : aut in fem̃ni gens ñ tran¬
seunt: ut hic ascensus huiꝰ ascensus a uerbo ascendo hic motus hui motus
genti inquisitione subiectas notauimꝰ regulas quo facilius deđndiuersi tas

Expanded text:
leporis, hic nepos nepotis, hic et haec custos custodis; similiter hic et haec seclinationis, hic et haec et hoc uetus ueteris. sed masculini generis nomina aenim clara; illa quartae, quae aut a uerbis ueniunt aut in femininum genus non transeunt, ut hic ascensus huius ascensus a uerbo ascendo, hic motus huius motus, genti inquisitione subiectas notauimus regulas, quo facilius declinationis
Abbreviated transcription (Latin):
dełis quorũ uocts diuersis modis expͥmit᷑: ꝓ pͥaigit᷑ nom̃a q̃ in nomto casu singłi
us sellaba t̃minant᷑ i uocali p̃posita uocali adenta nouissima syllaba faciunt utdnc
consonante uoc coreptã mittunt: uthicturnus oturne hic marcus amarce
blclentulus olentule: Appellatiua qͥ tinius desinunt i uoct̃m in emittunt

Expanded text:
ia igitur nomina quae in nominatiuo casu singulari us syllaba terminantur i uocali praeposita uocatiuum adempta nouissima syllaba faciunt, ut hiconsonante uocatiuum in e correptam mittunt, ut hic Turnus o Turne, hic Marcus o Marce, hic Lentulus o Lentule. appellatiua quae in ius desinunt uocatiuum in e mittunt
Abbreviated transcription (Latin):
antie s ieñr ncuti armas polia serta uo ł p̃sepia pascua s ponsalia altaria
pͥcordia mappalia cun abula Itẽfestoꝵ dierũ noma ut satur nalia neptunalia
admittit: haneditionẽ abhacditione: hoc quoq nom̃t casũ utriusq numti
singłm habent tantũ : dicã & dicas utriusq mimeri acct̃m inugnimꝰ tantũ
singłi dedins sumunt exordiũ &x in utroq numero recte dedinanteutrrmex
srondis uerberis : ulucanus: ad saxũ quoties ingenti uerberis ictu : Alias̃ ꝗd uostoitũ
frugȩ abhoc opice & abbac p̃ce & ab hoc uiscere: hȩc quoq: ĩnpłi numro dedinant᷑:¬

Expanded text:
ndia bona exta spolia serta praesepia pascua sponsalia altaria praecordia mappalia cunabula; item festorum dierum nomina, ut Saturnalia Neptunalia arem nullum casum admittit; hanc dicionem ab hac dicione: hoc quoque nomen casibus utriusque numeri singularem habent tantum; dicam et dicas: utriusque numeri accusatiuum inuenimus tantum; inationis sumunt exordium et in utroque numero recte declinantur, ut remigis frondis uerberis, ut Lucanus «ad saxum quotiens ingenti uerberis ictu». alia sunt quae duos fruge, ab hac obice, ab hac prece, ab hoc uiscere: haec quoque in plurali numero declinant
Abbreviated transcription (Latin):
medium habent ut candidim ec nigiim. Medium habet colore: pclli¬
dum ł fircum Sunt quaedam quaes ine medice s̃: ut selur gritudo ho
quaedam quaen edum habeit sasine nomine ÷ mediettor eorum: ist huic
oppositorum negactione formetur nom̃ ut iustum et iniurtum. Habait
quiddam medium : ut ÷ sputer cieore. a unrꝰ purgore : quac euo caebulũ ñb
bent nisidicamur nec iurtum nec in iurtum Secundum goiur contiberieta¬
tir ÷ relatiuorum quaerta sibi opponunt᷑ ut ad reconfercortur: Sicut duplõ
et simplum. maur et minur: eth. solã eiur oppontorũ confaratur T er gc̃
tenur ÷ quasꝑ habitum ł priuationem fiunt In his namq obrerucriopor¬
tet: utsint utistq in eoden ngotio. ineodenloco. inopor tuno tempore I neo¬
danngotior̃. caeciter et uisur. Inuidendo aum et non uideido consistunt Ii a&c¬
habert: Capillor uero habee ł nonliabere . ibi oppostum÷ Quartũ uͦ adiurcon¬
tatorietatir & ad firmatione ecngatione Tet homerur dis putat homorir ñ dipu¬

Expanded text:
medium habent, ut candidum et nigrum medium habent colorem pallidum et fuscum. Sunt quaedam quae sine medio sunt, ut salus, aegritudo: hoquaedam, quae medium habent, sed sine nomine est medietas eorum, nisi huic, oppositorum negatione, formetur nomen; ut justum et injustum habent quiddam medium, ut est sputa screare, aures purgare, quae vocabulum non habent, nisi dicamus nec justum nec injustum. Secundum genus contrarietatis est relativorum, quae ita sibi opponuntur, ut ad se conferantur, sicut duplum et simplum, magis et minus. Et hoc solum genus oppositorum conferatur. Tertium genus est, quae per habitum et privationem fiunt; in his namque observari oportet, ut sint utraque in eodem negotio, in eodem loco, in opportuno tempore. In eodem negotio sunt caecitas et visus; in videndo enim et non videndo consistunt. Haechabeat: capillos vero habere, vel non habere sibi oppositum est. Quartum vero genus contrarietatis ex affirmatione et negatione, ut Homerus disputat, Homerus non dispu
Abbreviated transcription (Latin):
est neccice hor̃ accidertium diffaditia est Ea snmquaeinsunt cuiq
Vthaec eempis planiora facciar : uelim utsi hominen quir diffiniri uo¬
lom: dicat risus eẽ capacan Iioc et inrolo homine :: et in omni Solus nãq
homo ride: et cun tyridoe naturoele : In solo et non in omni: ut siq̃ir
diffinenr hominen capacan dixip̃linae dicat eẽ: hoc in iolo quid an hor:¬
ne inuemirepot ÷ ñ tam̃ in omni Neqi dum omne discipinar didicer̃a:
quar In omini et non in solo: utsiquis hominem diffinidis dicat iderre
hominanqđ p̃irat: qđ cibum capiat hoc in omni qͥden ÷ homine ñ tñ
insolo Nam etpecude cibum capiunt. et fere inspirant nec in solo
nec in omni: ut siquir in hominir diffinitionen iderredicat hominen
inuebiitr̃ & non bor autequur. aut omnir homo albus÷ solo etinomio
Quae xistis specieb caxioron inusia facciunt diffinitionon duae in
pacan: haeduae ipecie cod in uertigandam usian dequa inqͥrisuiã

Expanded text:
 accidentium differentia?-- A. Est. Ea enim quae insunt cuiqueHaec exemplis planiora facias velim.-- A. Ut si hominem quis definire volens dicat, risus esse capacem; hoc et in solo homine est, et in omni: solus namque homo ridet, et cunctis ridere naturale est. In solo et non in omni, ut si quis diffiniens hominem capacem disciplinae dicat esse; hoc in solo quidem homine inveniri potest, non tamen in omni; neque enim omnes disciplinas 339 didicerunt aliquas. In omni et non in solo; ut si quis hominem diffiniens dicat, id esse hominem quod spirat, quod cibum capiat, hoc in omni quidem est homine, non tamen in solo; nam et pecudes cibum capiunt et ferae spirant. Nec in solo, nec in omni; ut si quis in hominis diffinitione id esse dicat homineminvenitur et non bos aut equus; aut omnis homo albus est. C. Quae ex istis speciebus certiorem in usia faciunt diffinitionem?-- A. Dupacem. Hae duae species ad investigandam usian, de qua inquiris, viam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. fiat huuitꝰ modi s llo gis mñr is imundus duiꝓuidentio rgtr̃. homine h pass inłm
diunt : human aeigt᷑ ret diuma ꝓuidentia rguntr Ii io net eces intellego ichert
lis mahema chcatr si diepellimorar scelutenq sbruari: mediriq uulnaib uti¬
lo ÷. quae᷑ paorter medicinaẽ. uta o ⁊ igtur medicina. Iten cẽfine quat dẽ notẽ
uocant fit arguim̃tũ u tũ quae ae tr̃ anunꝰ titia bona sit. fiat sy llogis m̃s taclis

Expanded text:
tur, fiat hujusmodi syllogismus: Si mundus Dei providentia regitur, homines autem pars mundi sunt; humanae igitur res divina providentia reguntur. Hic necesse est intelligi, id parti lis medicina, dicatur: Si depelli morbos salutemque servari, mederique vulneribus utile est, quae sunt partes medicinae, utilis est ergo medicina. Item a fine, quem quidam notam vocant, fit argumentum; ut, si quaeratur, an justitia bona sit, fiat syllogismus talis:
Abbreviated transcription (Latin):
inseiatufui corte horcon tertiam pꝰ martium mairem. Haec in loco et cõ¬
Ristit ut dehabere incipiar dicor: etqt modi haber dicamur cs quid Ooto
te decendit: quotia quattuor ł quinq pedum h cobere dim̃e longitudi¬
nen Quarto : cum in toto corpore si in parte corporis az quid habere
firmamur Vt dieto anulum I pedecal ceos ueltur nor quinta
speci ÷. cũ non in corpore sacist cecorpꝰ habe ecoquid dm̃r Vt uertir¬
atq indumerter om̃a Sȩxter quotie ipraos corporir pcor ter haber e nar¬
rocmur Vt manur pedes caput aut reliquae quaer̃ in compcoge men¬

Expanded text:
in senatu fui, ante horam tertiam, post Martium mensem. Haec in loco et temRestat, ut de habere incipias dicere, et quot modis habere dicamur aliquid?-- te descendit, quoties quattuor uel quingue pedum habere dicimur longitudinem. Quarta cum non in toto corpore sed in parte corporis aliquid habere firmamur, ut in digito anulum, in pede calceos uel cothurnos. Quinta species est cum non in corpore sed circa corpus habere aliquid dicimur, ut estatque indumenta omnia. Sexta, quoties ipsas corporis partes habere narramur, ut manus, pedes, caput, aut reliqua, quae sunt in compage mem
Abbreviated transcription (Latin):
Nonquaiscũq ÷ qua eter timonii pondur habiet ad fac cidd fidam. samorũ ꝓbitato
debit aẽ laud abilis Niaturae aue toritar⁊. qua en ꝯxima uir tur consrait
t es amonia multas quae asfeunt aue toritatm: id. Ingnium.: op&r. ascar
furtuna: ars: usir⁊ tuuea nitar: & concursio rerũ furtunitarum Adie tis
feretisq maiorum petitur fidi eũ prisdorũ dic ta stoctotq menor antur

Expanded text:
non qualiscumque est, quae testimonii pondus habet ad faciendam fidem, sed morum probitate debet esse laudabilis. Naturae auctoritas est quae maxime virtute consistit. Testimonia multa sunt quae adferant auctoritatem: id est, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, necessitas et concursio rerum fortuitarum. A dictis factisque maiorum petitur fides, cum priscorum dicta factaque memorantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ums utist singularis atq una numero et contraria in sesurcipiat it pu¬
a Homosingulari. usca t atq unur numa &r ceptibis concf aritus
tantr̃: sieuti ÷ siriur domini. et dominir eerui uaitatiuͦ singulare c
ut cuncta eur recundũ quartaton sumiia aut dissimiza nomineitr̃. t̃
dulcam̃ dulci: albo album: calido condum: aut simile aut disim le mm̃¬
us ÷ ut defaccere etpati in qͥb: maxime uerbor̃ ratio constat: ꝗ parit̃¬

Expanded text:
ut sit singularis atque una numero, et contraria in se suscipiat, ut puta, homo singularis usia est atque unius numeri et susceptibilis contrarietatis. rtantur, sicuti est servus domini et dominus servi. Qualitatis vero singulare est, ut cuncta ejus secundum qualitatem similia aut dissimilia nominentur, ut dulce omni dulci, albo album, calido calidum aut simile aut dissimile nunst ut de facere et pati, in quibus maxime verborum ratio constat, quia parit
Abbreviated transcription (Latin):
turbidinis uerecundiã fare ne quiuerit : qũ ceddefansionan sui copiã san¬
guinis in&e taiorr par t& corparis fundit eo quaesit utpudore nimio
metunimio adcordir ulteriora confugit : eam sanguinis inseqͥtr̃ ad eo
ut defer tũ sconguine ꝙ ÷ in conispectu corpꝰ albecat h aeigitr̃ quoqtate
si diupinuierant in corpore : paersi uequartater dic gidaerunt siuͦ adbre¬
ue tanpꝰ & titerint ita ut cito dircedant: parsiones ear potiur nonyms
rarim̃s In eodam quoq quortar tir genite: Cinrfuitar. etrectitudo as¬
Si quagtr contrcorietertan respit. qaelam neeit et quaedam ñ rece

Expanded text:
nis verecundiam ferre nequiverit, quasi ad defensionem sui, copiam sanguinis in exteriores partes corporis fundit; eoque fit, ut pudore nimio sa  Al., perculsi metu nimio ad cordis ulteriora confugit, eam sanguis insequitur, adeo, ut desertum sanguine, quod est in conspectu, corpus albescat. Hae igitur qualitates, si diu perseverant in corpore, passivae qualitates dicendae sunt; si vero ad breve tempus exstiterint ita, ut cito discedant, passiones eas potius nominamus C. serimus. In eodem quoque qualitatis genere curvitas et rectitudo, asSi qualitas contrarietatem recipit?-- A. Quaedam recipit et quaedam non reci
Abbreviated transcription (Latin):
adũ uͦ quale eẽ cornos cimus simigt̃ cacidum sit: aparsio neqͦrtoc tir
accipit caloron Etqͥ docet cumdocet doctor ÷ & discipulũ facc̃.
V terqhi siue doctor si ue d iscipulur quais÷ et ceta lir simga nũinhs
cedinen xcipiat abiam & controeria r̃ in quartate dulcȩ et amisĩ
aqua uͦ pote: q quandã simitudinam habet ingsiere anmagis ani
intellgere quid ahud nisi setum et positionim corporis si iaceaet
eo eẽ Ut autp longitudinsm extandatr̃ Autp latitudinen diffind et᷑

Expanded text:
dum uero quale esse cognoscimus. Similiter quod calidum fit, passione sui accipit qualitatem; et qui docet, cum docet, doctor est et discipulum facit; uterque autem siue doctor siue discipulus qualis est; et caetera his cedinem recipiat alienam; et contraria sunt in qualitate dulce et amarum. aqua vero potest; quia quamdam similitudinem habent in genere.-- C. An magis an intelligere?-- A. Quid aliud, nisi situm et positionem corporis, si jaceat, co esse, ut aut per longitudinem extendatur, aut per latitudinem diffundatur,
Abbreviated transcription (Latin):
que Itec tam in aegiam habare cõmumonen cũ cetis categorins i ncurpit
nãq inestãr omnes. eticdeo difficiior÷ ut puta in usiae inuinitr cũ dm̃s
Ancolo obrcurur locur intampore cazdurmensir aut frigidur Iniacare:
pnus auts̃ipinur iacet In habere. decait̃ armatur  uocat Primũ¬
quot habet ha & cateoria specia. quat tuor. quar aris totȩ la. ꝯierti¬

Expanded text:
agnam habere communionem cum caeteris categoriis.-- A. Incurrit namque in caeteras omnes, et ideo difficilior est; ut puta in usia invenitur, cum dicimus, co: Obscurus locus. In tempore: Calidus mensis aut frigidus. In jacere: Pronus aut supinus jacet. In habere: Decenter armatus. C. Quot habet haec categoria species?-- A. Quatuor, quas Aristoteles ge
Abbreviated transcription (Latin):
uepatiatur T rib ȩefontib omne ꝓfluunt quectioner dut aebhur
uss animo formanur et condinsur. Tor tice dictionum idnamq
sdnib eorporis: aut mente et cogitatione colligimur. Sem̃ibi tin ahñ
quae aut uiuiido: aut contrecctando aut audibido autgurtan¬
do aut odor condopeipimur marte cornorcinur: dũ ꝓ libet corpͥr
ut puto hominis ł coumadi multir conrtoere ex partib intellegmus
tiam ł crercere ł rdnescore. Modo anticuris: modo securopecto¬
t conquiet cae s̃ conitate . Alicr frui. czas dolorep peti. Peritum

Expanded text:
ve patiatur. A. Tribus ex fontibus omnes profluunt quaestiones; aut ab his  quarum imagines animo formamus et condimus. Tertia dictionum, id namque, sensibus corporis; aut mente et cogitatione colligimus. Sensibus tenemus, quae aut videndo, aut contrectando, aut audiendo, aut gustando, aut odorando percipimus. Mente cognoscimus, dum quodlibet corpus, ut puta hominis vel animalis multis constare ex partibus intelligimus; etiam vel crescere vel senescere; modo angi curis, modo securo pectore conquiescere; sanitate alias frui, alias dolores perpeti; peritum
Abbreviated transcription (Latin):
ta sed in his r cetio diuer rataton nomnũ dis cernit ue ut homo mor taso¬
trdur Homo abhumanitate mor taqs: & necersi teo te mortor t̃ ratt:
ma uocari ut ciceo ñ unir soplure Selĩgnis etꝓpriȩtaete quadã dir̃¬
car nendis̃: quis st ille: etquis aur. et quis tertiur Cicero ut aũ orer Ai¬
um dicas. alterũ tenuion. ł longir dicatr air altbraus Candido

Expanded text:
ntia, sed in his ratio diversitatem nominum discernit, velut, homo, mortaterrenus': 'homo' ab humanitate, 'mortalis' a necessitate mortis, 'terrenus' ma vocari, ut Cicero non unus sed plures: sed signis et proprietate quadam discernendi sunt; quis sit ille et quis alius et quis tertius Cicero, ut alium crassum dicas, alterum tenuem; vel longus dicatur alius, alter brevis; candido
Abbreviated transcription (Latin):
Aetuce lis ÷: quae in opationib: huic uita anor talinece raruis consirtit
dertia &̧ areitur p illam ueo dẽ comatur: spe a fide colitur quns÷ qui

Expanded text:
Actualis est, quae in operationibus huic vitae mortali necessariis consistit. Actualis est, quae in operationibus huic vitae mortali necessariis consistit. dentia exercentur; per illam vero Deus amatur, spe et fide colitur.-- C. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Aechica : morces botica roetionars O fficia sugulaerum specitrũ pande
Inphiusica ititur. cauraquaerendi In aehica ordo uiuendi In logica recgo
intelleendiua ratur In quot spais plusica duiditur. Inquat tuor Arth¬
meticam g sometricam in usicam aetronomiam. In quot perter aedu¬
ca dunditur In quat tuor quoq P rudartiam Turtitiam f. or titudinẽ
Tanperantiam Logica inquot specie diuiditur. Induer In dicelacticam:
et rethoricam Inbis quippe generib: trib philor ophia e : etiam eloquiadi
uina consirtunt q omodo n am aut denatura dn pataresoleit: ut inge¬
nei et in &e clesicortei Aut demoribi: ut in ꝓuerbire et in omnib sper sim
bris Aut delogica ꝓqua nortra theolicamibi uindicant: ut in cantica can¬
inspectiua dicitur qua sup trersi uinbiico dediuinis et caelestibi aliq̃id
merte solim contemplamur Nam et in has quoq duas parte phuloso plia
ue ediuiditur̃ id÷ in inspectiuam et actucelen Ac tucelis quaee at

Expanded text:
ethica moralis, logica rationalis.-- C. Officia singularum specierum pande.-- A. In physica igitur causa quaerendi, in ethica ordo vivendi, in logica ratio intelligendi versatur. C. In quot species physica dividitur?-- A. In quatuor: arithmeticam, geometriam, musicam, astronomiam.-- C. In quot partes dca?-- A. In quatuor quoque: prudentiam, justitiam, fortitudinem, temperantiam,-- C. Logica in quot species dividitur?-- A. In duas, in dialecticam et rhetoricam. In his quippe generibus tribus philosophiae etiam eloquia divina consistunt. C. Quomodo?-- A. Nam aut de natura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri Theoreticam sibi vindicant, ut in Cantico caninspectiva dicitur, qua supergressi visibilia de divinis et coelestibus aliquid mente solum contemplamur. Nam et in has quoque duas partes philosophia vera dividitur, id est, in inspectivam et actualem. C. Actualis quae est?-- A.
Abbreviated transcription (Latin):
Diceleotica ÷: diciplina ractionalis. quarendi, diffimeidi: et dirsar endi.
hominis pugnus aditrictur: etpal ma ditensa Illcebr eui or cetione ar¬
Sumarta coneludit: iste feccundiae campos copiono s mone dn currit Ella
ueb&e contarhit. is tor distendit Diadetica si quidem ad inudidid ar
re acutior : rethorica adinuertr dicanda fecundior Illor aros
et studioitr r equirit: haeeer e quent̃ ꝓcedit inturbas Quot sunt ipeci¬

Expanded text:
A. Dialectica est disciplina rationalis quaerendi, diffiniendi et disserendi, ehominis pugnus astrictus, et palma distensa. Illa brevi oratione argumenta concludit, ista facundiae campos copioso sermone discurrit. Illa verba contrabit, ista distendit. Dialectica quidem ad inveniendas res acutior, Rhetorica ad inventas dicendas facundior. Illa raros et studiosos requirit: haec frequenter procedit in turbas. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
ut homo pictur et uerur solc in smi: tud inecopulatur ꝓparte ut
quo poccto principiũ eenim celir cor dm̃: ita principium aquae : fon¬
ton dicams ꝓper tequadam: utriq rei s̃imitudo nominis uidetr ad¬
iuneta abimo cũ dm̃e m edicinede farrum: medicinelepsreetũ
medicinalor reuaitia: medicince is unin: abimo in cune tordecendunt
adunum÷ utille potio saelubrir ÷ illen edicur scclubrir: illa herba

Expanded text:
ut homo pictus et verus sola in similitudine copulantur. Pro parte, ut, quo pacto principium animalis cor dicimus, ita principium aquae fontem dicimus; pro parte quadam utrique rei similitudo nominis videtur adjuncta. Ab uno, cum dicimus medicinale ferrum, medicinale praeceptum, medicinalis scientia, medicinalis usus; ab uno in cuncta descendunt. Ad unum est, ut, illa potio salubris est, ille medicus salubris est, illa herba
Abbreviated transcription (Latin):
minũ dixeir nece sario &istet & reruur C ũ uerod ominũ tuleis. uec
ieruur appacret. Singẽ duplum et simplum: al terutrum re ł inter.i¬
muit ł ostendinit Appastite aũ duplõ. narcttur simplũ duplopar¬
duplum simpꝰ atiuo similesimi: par pacri ablatiuo uͦ ranibile: rea¬
disoisibile si huic catgoriae alt̃ nac conuesio acciderepot ÷ etiam
inam utrũq rationabgt̃ dicipot÷. & rer uur domini: & dominur aer¬
ui. & simplum dups: et doplum simip Etscidadũ ÷ xsenp̃ relaqua¬
ł simul nasci ł siuul eetingun oportẽts utiub trecto rer uo. limi¬
Acideo socundũ hane catergoriae ngulã mircondat aurii eiusq sociorũ¬

Expanded text:
inum dixeris, necessario existet et servus; cum vero dominum tuleris, nec servus apparet. Similiter duplum et simplum alterutrum se vel interimunt vel ostendunt. Apparente enim duplo nascitur simplum; duplo pereduplum simpli. Dativo: Simile simili, par pari. Ablativo vero: Sensibile sensu sensibile. Si huic categoriae alterna conversio accidere potest?-- A. Etiam. Nam utrumque rationabiliter dici potest; et servus domini, et dominus servi; et simplum dupvel simul nasci vel simul exstingui oportet, ut subtracto servo domiAc ideo secundum hanc categoriae regulam miranda es
Abbreviated transcription (Latin):
Maelcȩ quiueceruncupiar comorcre idisur
iequicumq capit rur ticite recar&
Mclo meur lector segnis set nolo superbor
deuoti et humilis ꝓectoris antite colo
Har rogo diuitiar iephiiae non tannat amator

Expanded text:
ege, qui veterum cupias cognoscere sensus, Me quicunque capit, rusticitate caret. Nolo meus lector segnis sit, nolo superbus, Devoti et humilis pectoris antra colo. Has rogo divitias sophiae non temnat amator,
Abbreviated transcription (Latin):
spus mala uites omnia que so qua so orĩa uitermala sinus cupis in
Ter ecipoo iambico. Recpcus iambicur inelegiacum ẽ quo uiena fine scansa
ulariacum sacit ut : li micant nito retecta sublimi auro ÷ auria sublus
actanitore micant. Deropalico. Ropalicus uersus ÷ cum ue ba pors
aber lactor li. ampendia dicendi manuale libellum quem magũpa¬

Expanded text:
c: ‛ire cupis si rus, mala uites omnia quaeso. quaeso omnia uites mala, si rus cupis ire’. De reciproco iambico. Reciprocum iambicum in elegiacum est, quotiens a fine scansus elegiacum facit, ut est hoc: ‛micant nitore tecta sublimi aurea. aurea sublimi tecta nitore micant’. De ropalico. Ropalicus uersus est, cum uerba, prout Habes, lector, in conpendio discendi manualem libellum, quem mag