comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Boas. anguis italie inm̃sa mole ꝑseꝗt᷑ greges arm̃toꝵ
⁊ bubulos ⁊ plurimo lacte riguis seu ueruerib inne¬
etit. ⁊ suges interiit. atq inde aboũ de populatiõe
boas nomen accepit. Boabaccanin. hebreoꝵ lingua oc
tuber mensis dr̃. ꝓbt. boabit. clamabit. Boando. uocife¬
rando. boantes. clamantes. Boare. sonare. streꝑe. clama
re. Boat᷑. uox plena siue mugit᷑ boũ. Placis. Boba. ue¬
boet hunc latini trione uocant. eo ꝙ t̾rã terat quasi
terionẽ. mesus trionẽ hiꝰ moderat rusticus. cuiꝰ latitu¬
do pelliũ amento ad crura palerriꝰ dicunt᷑. apelle ipsa
quasi appellearia ꝙ ẽ generositas inboue. Signũ boũ
insocuis eximia pietas. Nã alt̾ alteꝵ inꝗritꝰ cũ quo du¬
cere collo aratra ꝯsueuit frequenti mugitũ piũ testatur
colligerint foras expectant. ⁊ ultͣ p̃sepia ceruices extendũt
suas una om̃s specie ut ꝓdire se uelle testent᷑. Scł. Boues.¬

Expanded text:
Boas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. Boas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. Iact. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderator rusticus. Cujus latitudo pellium a mento ad crura, palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur collegerint, foras spectant et ultra praesaepia ceruices extendunt suas una omnes specie, ut prodire se uelle testentur. onis
Abbreviated transcription (Latin):
Bidella. Indetra arabie cuiꝰ lacrima melior arabiea. ẽ enĩ
lucida sub albida leuis pinguis ȩqualit̃ cerea et que fa¬
cile molliat᷑. Neq ligno uł t̾re cõmixta amara. Moris
boni. Nã ex india sordida ẽ ⁊ nigra et maiori gleba. adul¬
terat᷑ aut̃ admixto gũmi qui nõ ita amarificat gustũ¬

Expanded text:
biae arbor, cuius lacrima melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, et quae facile molliatur, neque ligno vel terrae commixta, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est et nigra et maiore gleba. Adulteratur autem admixto gummi, qui non ita amarificat gustu
Abbreviated transcription (Latin):
xuinũ. Placit. Bibilionare. sanguine inꝗnari. bibi¬
nariũ aut̃ ẽ sanguis qui mulierib menstruus ue¬
bibiones sũt. qui inuino nascunt᷑. quos uulgo mu¬
siones amusto appellant. und̾ afrintꝰ. cũ ad me expe¬
ctasset fabulare inspicus exore in oculis tuis bibi¬

Expanded text:
um. Bibinare, sanguine inquinare. Bibinarium autem est sanguis, qui mulieribus menstruus ueBibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. Unde et Afranius407: Cum ad me spectas et fabulare incipis, ex ore in oculis tuis bibi
Abbreviated transcription (Latin):
stis. aĩal ẽ paruũ initalia simillimũ scarabeo. longeͥpe¬
di fallit int̾ herbas bouẽ maxime ⁊ uñ nom̃ ht̃. deuo¬
ratũq tacto felle ita inflamat illã aut rũpit. E 6ł.¬
latam fuerunt qd burgus gallos pͥmũ colonꝰ habuerit.
quib antea cultorib adimpleta ẽ. Burdo dr qui ex¬

Expanded text:
estis animal est parvum in Italia simillimum scarabaeo, longipedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rumpat. latam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terr
Abbreviated transcription (Latin):
gore ꝑcussã. Iit. Berillus. gẽma inindia gignit᷑ gentis
sue lingua nom̃ hñs iuriditate suti. similis ⁊marag¬
don. s cũ pallore. pollit aut̃ abindis insex augulas for¬
mas ut ebitudo coloris se ꝑcusso anguloꝵ. excitetur
alit̃ polit᷑ non ht fulgorẽ. genera eiꝰ nouẽ. oł be¬

Expanded text:
s. 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. Aliter politus non habet fulgorem. Genera ejus novem. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
it scalam inni¬
tentem celo et dixit uere hic domus dei est et
porta celi. hac ex causa nom̃ locus accepit betebel
uel domus dei. Quando aut̃ ab ieroboam ibi ui¬
tuli aurei fabricati sũt. uocata ẽ betheũ .i. domus
ydoli que antea uocabat᷑ domꝰ dei. Eycer̃. Bethpha¬

Expanded text:
it scalam innitentem coelo, et dixit: Vere hic domus Dei est, et porta coeli; hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est, domus Dei. Quando autem ibi ab Jeroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est, domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. 23. Beth
Abbreviated transcription (Latin):
exduob nobilissimis oppidis nom̃ sortita ẽ. ex ꝗb unã
adrometꝰ uocat᷑. hec sub tripoli ẽ. patens passuũ ducenta
uł ampliꝰ milia. fecunda oleis ⁊ glebis ita p̃pinguis ut
iacta ibi semina increm̃ta pene centesime fruges re¬
ciuitas teugis uͥ cartago magna. numidia uͥ yponi regiũ
et russicada ciuitates st̃. hñt aboriente sirtes minores
et lacũ salmaꝵ. aseptentriõe mare nr̃m qd expectat asi¬
ciliam ⁊ sarliniã insulas. Ab occasu mauritaniã sitifen¬
sem. ameridie montes utare ⁊ post ethiopũ gentes per¬
uagantes usq occeanũ et hiopicũ. Bizantiũ urbem tra
tanoꝵ condatã ferũt. postea aut̃ aconstantino cͥstiano
principe inmaiꝰ aucta ⁊ ꝯstantinopolis dicta głosissimi
nunc imperii sedes ⁊ totiꝰ caput orientis ẽ. Sse. Blan¬

Expanded text:
ex duobus nobilissimis oppidis nomen sortita est, ex quibus una Hadrumetum vocatur. Haec sub Tripoli est, patens passuum ducenta vel amplius milia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis reciuitas, Zeugis ubi Carthago magna, Numidia ubi Hippos regius et Rusiccada ciuitates sunt, habent ab oriente Syrtes minores et lacum Salinarum, a septentrione mare Nostrum quod spectat ad Siciliam et Sardiniam insulas, ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie montes Vzarae et post eos Aethiopum gentes peruagantes usque ad oceanum Aethiopicum. SITIFENSIS ET CAtanorum condita, post autem a Constantino, Christiano principe, in majus aucta et Constantinopolis dicta, gloriosissimi nunc imperii sedes et totius caput Orientis est.
Abbreviated transcription (Latin):
occeani insula. int̃fuso mari toto orbe diuisa. auo¬
cabulo sue gentis cognominata. hec adu̾sa galliaꝵ
paret ad ꝓspectũ spaniȩ sita ẽ. circuit᷑ eiꝰ quadragies
occies septuaginta .u. milia. Multa et magna flumi
na fontes calidi ⁊ metaloꝵ larga ⁊ uaria copiagaza¬
tes lapis ibi plurimꝰ ⁊ margarite. Britones ꝗdẽ lati¬
ne noiatos suspicant᷑ eo ꝙ bruti sint. gens int occea¬
num int̾fuso mari quasi extra orbẽ posita. de qb uix¬

Expanded text:
Oceani insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadragies octies septuaginta quinque milia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula One nominatos suspicantur, eo quod bruti sint, gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
hac excausa. dum cadmͦ agenoris filiꝰ euroram soro¬
rem moioue raptã ⁊ p̃cepto genitoris quereret nec
repperiret. patris iram formidans. confirmato aĩo
elegit exiliũ. nã bone sorte ꝯspecto secut᷑ uestigia am¬
plerus ẽ. s post ubi illa recubuerat. sicip locuꝰ de nõĩe
bonis boetiã nõiauit. ubi ⁊ thebas urbẽ ꝯstruxit. eadẽ
ẽ conia uocata ÷ fonte quodã apollinis ⁊ musis ꝯse¬
crato qui ineadẽ boetia ẽ. Iis. Berbena. genꝰ herbe¬

Expanded text:
hac ex causa: dum Cadmus, Agenoris filius, Europam sororem a Iove raptam ex praecepto patris quaereret nec reperiret, patris iram formidans confirmato animo elegit exilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia, amplexus est sedem ubi illa recubaverat, sicque locum de nomine bovis Boetiam nominavit, ubi et Thebas urbem construxit. Eadem est Aonia vocata a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boetia est. COIERE DVCES R
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ht̃. auis feralis. honusta ꝗdem plumis. s grauis.
sẽꝑ detenta pigritiȩ. insepulchris die noctuq uersat᷑
⁊ sẽꝑ cõmorans in cauernis. De qua ouidiꝰ. Fedaq fit
uolucris uentura nuncia luctu ignauus bubo dirũ
mortalib om̃. deniq aput augures malũ portendere

Expanded text:
nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravis semper detenta pigritia in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. De qua Ovidius: Foedaque fit volucris venturi nuntia luctus, Ignavus bubo, dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd tradit hẏstoria ł eoꝵ relatio qui uidere potuerũt¬
non p̃teribo. Fert᷑ hic corniger u̾mis ꝯuerti pͥmum
in sp̃em caulis. atq ineũ mutari naturã. inde ꝓcessu
quodã fieri bãbilius. nec eã tñ formã figurãq custo¬
dit. s luxisset latiorib foliis uidet᷑ pennas assumere.
ex his foliis mollia illa seres de pectunt. uelleraq ad
usus sibi ꝓpͥos diuites uendicarunt. uñ ⁊ dñs ait
Ꝙd existis indesertũ uidere: hõiem mollib uestim̃¬
tis indutũ: Ecce qui mollib uestiunt᷑ in domib

Expanded text:
 tradit historia, vel eorum relatio qui videre potuerunt. Fertur hic corniger vermis converti primum in speciem caulis, atque in eam mutari naturam; inde processu quodam fieri bombylius; nec eam tamen formam, figuramque custodit, sed laxis et latioribus foliis videtur pennas assumere. Ex his foliis mollia illa Seres depectunt vellera, quae ad usus sibi proprios divites vindicarunt. Unde et Dominus ait: Quid existis in desertum videre? hominem mollibus vestimentis indutum? Ecce qui mollibus
Abbreviated transcription (Latin):
nationes sibi intoto orbe subiectas. ut malus figura
orb̃ ostend̾et regnũ exaluis et ip̃m signũ bellicũ tra¬
ctũ nom̃ hñs abelli diminutiõe quasi belli signũ.
gub romulo aut̃ fasciculoᷤ feni ꝓuexillis milites ha¬
buerũt. hinc ⁊ manipuli appellant᷑. Manipulos
aut̃ dicimꝰ fasces i qd̾ manũ impleant. Cetera sig¬
na diu̾sis p̃lata imaginib scd̾m militatẽ ꝯsuetudi¬
nem existunt. ꝑ quas exercit᷑ ꝑ muixtionẽ p̃lioꝵ agno¬
cont᷑ hostes exortũ. Tumultũ uͦ domestica appella¬
tione ꝯcitatum. hoc etiã ⁊ seditio nuncupat̃. Bel¬

Expanded text:
nationes sibi in toto orbe subiectas, ut in illa figuram nationes sibi in toto orbe subiectas, ut in illa figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsum signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velillum, sub Romulo autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur. Manipulos autem dicimus fasces feni, quod manum impleant. Cetera signa diversis prelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus permixtionem preliorum agnocontra hostes exortum, tumultum uero domestica appellatione concitatum. Hoc etiam et seditio nuncupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fedus ẽ paxque fit int̾ dimicantes uł afide uł aficiali
b .i. sacendotib dictũ. Pipsos ifiebant federa. nc̃ ꝑscła¬
res bella. alii fecła dicta putant aporca focde et crudelit̃
occisa cuiꝰ mors obtabat ei ꝗa pace resilisset. Uinb̃. Et cesa
uingebant foecła porca. focctis partes inducie. et dicte
exercet expugnandi et uictoriȩ receptu accepit simbo¬
lum. nam aut ꝑ uocẽ tube aut simbolũ ãmonet᷑ exercitꝰ
iouis adu̾sus titanas ꝓficisceret᷑ aꝗlã ei in hospicio ap¬
paruisse ferũt. Quã ille ꝓĩ diciõe uictorit acceptam
tutũle sue anspicat᷑ eam legioni signũ dedit. Qd factũ
ẽ ut deinceps militũ signis cõmiteret᷑. Cuiꝰ meminit
lucanus dicens. Signa pares aꝗlas et pila minantia pi¬
lis. Traconũ signa apolline morte phytonis serpentis
inchoata sunt. De hinc agrecis. ⁊ romanis inbello gesta
ricepunt. Pilam insigno ꝯstitusse fert᷑ augustus ꝑꝑ

Expanded text:
Fedus est pax que fit inter dimicantes, vel a fecialibus, Fedus est pax que fit inter dimicantes, vel a fecialibus, id est sacerdotibus dictum, per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dioccisa, cujus mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius: Et caesa jungebant foedera porca. Foederis partes induciae. Et dictae exercitus, et pugnandi, et victoriae, et receptus accipit symbolum. Nam aut per vocem tubae, aut per symbolon admonetur exercitus. Jovis adversus Titanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparuisse ferunt, quam ille pro indicio victoriae acceptam tutelae suae auspicatus eam legioni signum dedit, quo factum est ut deinceps militum signa comitaretur. Cujus meminit Lucanus dicens: Signa pares aquilas, et pila minantia pilis 3. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis ri ceperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter
Abbreviated transcription (Latin):
lum uniu̾sũ dr̃ ut punicũ. huiꝰ partes sũt pugne. ut
cannensis. t̾mensis. Rursũ in una pugna multa st̃ p̃lia.
aliud ii incordib aliud ĩmeclia. aliud extrema acie gerit.
Bellũ g̾ ẽ totũ pugna uniꝰ diei. preliũ parõ pugna ẽ. Bellũ
antea duellũ uocatũ eo qd due sint partes dimicantiũ.
uł qd̾ alteꝵ faciat uictorẽ. alteꝵ uictũ. Postea mutata
⁊ deteta littera dictũ bellũ. Alii ꝑ antifrasin. putant dic¬
bellũ contͣxit pessimũ. p̃lia dicũt᷑ adinp̃m̃do hostis ho¬
stem.Un ⁊ pela ligna quib uua pͥmit᷑. Pugna uocata
es qd iniciũ usum fuisset inbello pugnis contendẽ.
ut ꝗa pͥmo bello pugnis incipiebant. uñ ⁊ pugna ⁊
duõꝵ ẽ aliq̃n ⁊ sine ferro. Quatuor aut̃ inbello agũt
pugna. fuga. uictoria. pax. pacis uocibulũ uidef apacti
sũptũ. posterius aut̃ pax accipit᷑. fedus pͥmũ initur.

Expanded text:
lum universum dicitur, ut Punicum. Hujus partes sunt pugnae, ut lum universum dicitur, ut Punicum. Hujus partes sunt pugnae, ut Cannensis, Trebiensis. Rursum in una pugna sunt multa praelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, praelium pars pugnae est. 9. Bellum antea duellum vocatum, eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterum faciat victorem, alterum victum. Postea, mutata et detracta littera, dictum est bellum. Alii per antiphrasin putant dicbellum contra sit pessimum. Prelia dicuntur ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum
Abbreviated transcription (Latin):
bella itaq dicũt int̾na. ext̾na. ẜuilia socialia pyratica.
Nã piratica bella sũt sparsa latronũ manꝰ ꝑmaria. mio¬
paronibs leuib et fugacib. Non solũ nauiũ comeat᷑
ẜetiã insulas ꝓuinciasq uastantib quos pͥmũ gneus
põpeiꝰ pꝰ nuptã uastanonẽ quã t̾ra mariꝙ diu egerũt
mira celeritate cõpressit ac suꝑauit. Sic̃ aut̃ bellũ uo¬
cat qͣ cont̃ hostes agit᷑ ita tumult̾ q̃ ciuili seditiõe ꝯcita¬
tur. Nam seditio e discensio cuiũ dicta q̃ seorsũ ad alii
ad alios eant. Ali estimant discensiont̃ aĩoꝵ seditionẽ
uocari quã greci diastas inuocant. quo aut̃ differat u¬
sit. simultꝰ aut̃ sine bello eẽ nõ põt. ꝗd ẽ i aliud tumul¬
tus nͣ ꝑturbatio tanta ut maior timor oriat᷑: uñ etiã
dict᷑ tumultꝰ quasi timor multꝰ. Grauior aut ẽt̃ tumul¬
tũ quã bellũ dr᷑. Nam inbelło uocationes ualent. intu¬

Expanded text:
Bella itaque dicuntur interna, externa, servilia, socialia, piratica. Bella itaque dicuntur interna, externa, servilia, socialia, piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latronum per maria mioparonibus levibus et fugacibus, non solum navibus commeatus, sed etiam insulas provinciasque vastantibus. Quos primum GPompeius post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, mira celeritate compressit ac superavit. Sicut autem bellum vocatur, quod contra hostes agitur: ita tumultus, quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium: dicta, quod seorsum alii ad alios eant. Alii aestimant, dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci diastasin vocant: quoniam autem differant usit, tumultus autem sine bello esse non potest. Quid est enim aliud tumultus nisi perturbatio tanta ut maior timor oriatur? Unde et dicitur tumultus quasi timor multus et est gravius tumultus quam bellum quia in bello vocationes valent, in tu
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ societatis fedꝰ irrũpẽs. exercitꝰ ducẽ. aliena uasta¬
re. lib̾os popłos. aut trucidare. aut subicẽ cepit. Uniuer¬
sãq asiã usq ad libiã fines noua ẜuitute ꝑdomuit. hĩe
iam studuit orb̃ immutuo sanguine alt̾na crasare cede.
ciuile. Instũ bellũ ẽ. qexp̃dicto gerit᷑ de reb repetitis. aut̃
ꝓpulsandoꝵ hostiũ cauua. Iniustũ bellũ ẽ. qͣ de furore. nõ
pulsandoꝵ hostiũ causa bellũ gen iustũ nullũ põt. et
idem tulliꝰ paruis int̾iectis subdidit. Nullũ bellũ iustũ
habet᷑. nͥ dnuntiatũ nͥ ĩditũ. nͥ derepetitis reb. Ciuile
bellũ ẽ int̃ ciues orta seditio. excõcitati tumultꝰ sic̃ int̾
sillã ⁊ mariũ q̃ bellũ cnułe inuicẽ inuna gente gesser̃t.
Elusꝗͣ cuule bellũ ẽ. ubi nõ solũ ciues certant. s excogͣti
Quale actũ ẽ int̾ cesarẽ ⁊ pompeiũ. q̃n gener ⁊ socer in¬
uicẽ dimicauer̃t. Siꝗdẽ in hac pugꝰ fr̃ cũ fr̃e dimica

Expanded text:
humanae societatis foedus inrumpens exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare aut subicere coepit, universamque Asiam usque ad Libyae fines nova servitute perdomuit. Hinc iam studuit orbis in mutuo sanguine alterna crassare caede. civile. Iustum bellum est quod ex edicto geritur de rebus repetitis, aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum est quod de furore, non de ropulsandorum hostium causa bellum geri iustum nullum potest.' Et hoc idem Tullius parvis interiectis subdidit: 'Nullum bellum iustum habetur nisi denuntiatum, nisi dictum, nisi de repetitis rebus.' Civile bellum est inter cives orta seditio et concitati tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una gente gesserunt. Plus quam civile bellum est ubi non solum cives certant, sed et cognati; quale actum est inter Caesarem et Pompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt. Siquidem i
Abbreviated transcription (Latin):
indicit᷑. p̃liũ gerit᷑. Inbello enĩ nõ statim p̃liũ. Inp̃¬
lio aut̃ statim ⁊ bellum. Uñ ⁊ ap̃ antiquos tuba
prelu signũ erat. belli bucina. Itẽ bellũ totũ ẽ. ut ci¬
ferro. uñ ⁊ apugno dicta ẽ. uiit᷑. Belus. pat̾ nui.¬
cr̃. Belzebub. ydolũ ẽ acharon. qd uocatur in regnoꝵ
uolumine. ydolũ musce. Bel. ipse ẽ bebel. siue babal

Expanded text:
indicitur, proelium geritur. In bello enim non statim proelium, in proelio autem statim et bellum. Vnde et apud antiquos tuba proelii signum erat, belli bucina. Item bellum totum est, ut ciferro, unde et a pugno dicta est. Inter spolia et lzebub, idolum est Acaron, quod vocatur in Regum volumine idolum muscae . Beel, ipse est Bel, sive Baal:
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ familiaritatẽ inuitat. bonitas aut̃ bene ꝗdem
facere et p̃stare qd̾ poscit᷑ parata ẽ. nõ tm̃ noũ suauiᷤᷤ eẽ
uir sponte adbenefatiendũ ꝑatꝰ. ⁊ dulcis alloꝗo. Non
aut̃ multũ distat benignꝰ abono. qr ⁊ ip̃e ad benefaci¬
endũ uidet᷑ exposit᷑. S ineo differũt quiꝰ põt bonꝰ eẽ
⁊ tristior ⁊ bene ꝗdẽ face̾ ꝙ poscit. Non tñ suauis ẽẽ

Expanded text:
bonorum familiaritatem invitans, bonitas autem bene quidem facere et praestare quod poscitur pvir sponte ad benefaciendum paratus et dulcis adloquio. Non autem multum distat benignus a bono, quia et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt quia potest bonus esse et tristi
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicit plinius hec ẽ. Q̾d si contͣ solẽ ferat᷑ et corrup¬
tum nõ sit. manũ ferentis exurit. EGł. Balteũ. cin
gulũ militare ẽ dictũ ꝓ eo qd̾ ex eo signa dependent
addemonstrandã legionis militaris sũmã.i. sex mi¬
lium sex centoꝵ ex quo numero ⁊ ipsi consistũt. uñ
⁊ balteus dr̃ ñ tantũ qd̾ cingit᷑ s etiã a quo arma

Expanded text:
ut dicit Plinius, haec est, quod si contra solem feratur et corruput dicit Plinius, haec est, quod si contra solem feratur et corruptum non sit manum ferentis exurit. Integulum militare est, dictum quod ex eo signa dependent, ad demonstrandam legionis militaris summam, id est sex millium sexcentorum, ex quo numero et ipsi consistunt: unde et baltheus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma
Abbreviated transcription (Latin):
mi. Isit. Balsami arbor. inuidea intra t̃minos tantũ
uiginti iugeꝵ erat. pꝰea quã eadẽ regionẽ romani
potiti sũt etiã latissimis collib ꝓpag̾ata ẽ stirpe si¬
carpobalsamum. sucus opobalsamũ. qd ideo cũ ad¬
iectione significat᷑. eo qd ꝑcussus ferreis unguł cor¬
tex eiꝰ ligni ꝑcauernas eximii odoris guita distillat.
Cauerna ii greco sermone ope dr̃. cuiꝰ guttã adulte¬
rant admrxto cipͥno oleo. uł melle. s sincerus ꝓbat᷑
amelle si cũ lacte coagulauerit. ab oleo. si instillatus
aque aut admixtꝰ facile fuerit resolut᷑. p̃t̾eã si lancȩ
uestes exipso polute nõ maculant᷑. adulteratꝰ ꝗdẽ
neq cũ lac coagulat ⁊ ut oleũ inaqua suꝑ natat
et uestẽ maculat. balsama aut̃ si pura fuerint tan
tam uim hñt ut si sol excanduerit sustineri in ma¬
ferunt. balsamũ ẽ arbor ip̃a. opobalsamũ sucus colle¬
ctus ex arbore. slã opo dr sucus. ꝓbatio aut̃ balsami

Expanded text:
meus. » Balsami arbor in Judaea intra terminos tantum viginti jugerum erat. Posteaquam eadem regione Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est. Stirpe sicarpobalsamum, succus opobalsamum: quod ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ferreis vinculis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur, cujus guttam adulterant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem tam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri in maBalsamum est arbor ipsa, opobalsamum sucus collectus ex arbore. Nam opo dicitur sucus. Probatio autem balsami,
Abbreviated transcription (Latin):
due sũt. maior. ⁊ minor. ꝗb insũt bina oppida. maior ta¬
racona. hispaniȩ ciuitatẽ. minor barcinonã inseptenirio¬
ne uersꝰ cont᷑ se hñt. maioris subiacet insule bosus. De¬
inde ab oriente sardinia. ab aꝗlone mare gallicũ. ame¬
ridie ⁊ africo mauritanicũ pelagũ. abocrasu hibicũ pelagũ
spectant. Hitꝰ. Baleares insulae hispaniȩ due sunt afrõ¬
siades. et gemnaside maior ⁊ minor. unde eas uulgo
maioricã. ⁊ minoricã nuncupant. In hiᷤᷤ pͥmũ insulis
inuenta ẽ funda ꝗb lapides emittunt᷑. uñ ⁊ baleares
dibulũ. uirgiliꝰ. balearis uerbera funde. Uirc̃. Balea¬

Expanded text:
duae sunt, major et minor, quibus insunt bina oppida: major Tarraconem, Hispaniae civitatem, minor Barcinonem in septentrionem versus contra se habet. Majori subjacet insula Ebusus. Deinde ab oriente Sardiniam, ab aquilone mare Gallicum, a meridie et Africo Mauritanicum pelagus, ab occasu Ibericum pelagus co. DRV Baleares insulae Hispaniae sunt, Afrosiades et Gimnaside maior et minor, unde et eas vulgus Maioricam et Minoricam nuncupant. In his primum insulis inventa est funda, qua lapides emittuntur; unde et Baleares dibalum. Virgilius ‘Balearis verbera fundae
Abbreviated transcription (Latin):
iatine intp̃tat᷑ regulus. eo q rex ẜpentiũ sit. ad eout
eũ uidentes fugiant. ꝗa ł flatu suo eos necat. Nam
et hoĩem ł si aspiciat interimit. Siꝗdẽ eiꝰ aspectũ nulla
auis uolans illesa transit. S quã ꝓcul sit eiꝰ ore cõbu¬
sta deuorat᷑. amusteliᷤᷤ tm̃ uincit᷑. Quas illic hoĩes in
remeclio constituit. ẽ i longitudine semipedaliᷤᷤ albiᷤᷤ

Expanded text:
Latine interpretatur regulus, eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia olfactu suo eos necat; nam et hominem vel si aspiciat interimit. Siquidem et eius aspectu nulla avis volans inlaesa transit, sed quam procul sit, eius ore conbusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inremedio constituit. Est autem longitudine semipedalis; albis
Abbreviated transcription (Latin):
Isit. Balista genꝰ torm̃ti ab emutendo iacula dicta.
na uiiacit aut hastas aut saxa. inde ⁊ fundibalus.
quasi funda emittens. contͣ balistã testudo ualet. se¬
ries ifit armoꝵ. umbonib int̃ se colligatis. Balne¬
is. nom̃ inditũ alauatiõe meroris. Nã greci balani¬
on dixerũt. qd anxietatẽ animi tollat. hec. ⁊ gimna¬
sia dicunt᷑ ꝗa ibi athlete uncto corꝑe ⁊ ꝑfricͤato ma¬
nib exercitant᷑. Nã ginasiũ grece latine exerci¬

Expanded text:
. Balista genus tormenti, ab emittendo iacula dicta; re nervorum, et magni vi iacit aut hastas aut saxa. Inde et fundibalus, quasi fundens et emittens. Contra balistam testudo valet: series enim fit armorum umbonibus inter se conligatis.  nomen inditum a levatione maeroris; nam Graeci βαλανεῖον dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exerci
Abbreviated transcription (Latin):
us amnis bactros uocabulũ dedit. parte sui usq po¬
ne sũt prepanis iugis ambiunt᷑ que aduerse sunt
indi fluiuii fontib terminat᷑. Reliqua includit oc¬
cus fluus. mittit bracchia fortissimos camelos
te fuerunt. Qui suoꝵ factione asedib suis puls iu¬
xta bactron orientis fluuũ consederũt. ex cuiꝰ uo¬
cabulo et nom̃ sortui. huiꝰ gentis rex fuit z oroastres
inuentor magice artis. Bactrũ. oppidũ. bractiani
condiderũt et ex ꝓpͥo amne eũ cognominantes qui
ca diminutiue. Isis. Raculus. abactio reꝑtore uitis fert
inuentꝰ qd hoĩes moti uino innit̾ent᷑. Siẽ aut̃ abacro
bacculus ita abaculo bacillus ꝑdiminutionẽ. Esł. ba¬

Expanded text:
us amnis Bactros vocabulum dedit. Partes huius quae pone sunt Propanisi iugis ambiuntur, quae adversae sunt Indi fluvii fontibus terminantur; reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos camelos thae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque etcondiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui abentur. 1. Baculus, a Baccho repertore vitis fertur inventus, quo homines moti vino inniterentur. Sicut autem a Baccho baculus, ita a baculo bacillus per diminutionem. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
nunc babilon uocatur. In hoc loco cũ turrẽ hoĩes
ũt inmissa diuinitꝰ ꝯfusione linguaꝵ. Placis.¬
Babillonia. pͥncipali ciuitati nom̃ẽ ut troia.
Babillonia uͦ deriuatiuũ. ut si dicas gens aliqua species.
ut troia troianũ. Nã ⁊ babillone ⁊ babillonẽ dicimus.
gigante fundatã. Aninno ł semiramide reparatã mul¬
ti ꝓdidere. Hec campi planicit undiq conspicua. na¬
tura loci letissima castroꝵ facie menib parib ꝑqua¬
drũ disposita. muroꝵ eiꝰ uix credibilis relatu firmi¬
tas ⁊ magnitudo idẽ latitudine cubitoꝵ. latitudinẽ¬
fuso bitumine compactꝰ. fossa extrinsecus late patẽs¬
uice amnis curcũfluit. afronte muroꝵ centũ porte
ȩree. Ipsa aut̃ latitudo inconsumatione pinnarũ
utroq latere habitaculis desensoꝵ aeq dispositis me¬
dia int̃ capedines sui iunctas quadrigas capit. Do¬
mus intrinsecus quat̾ gemine habitationes mina¬
hanc semiramis regina assirioꝵ ampliauit. murũꝙ

Expanded text:
nunc Babyllon uocatur, in hoc loco cum turrem quondamsunt inmissa diuinitus confusione linguarum. AcBabylona principale ciuitatis nomen est, ut Troia. Babylonia uero derivatiuum, ut si dicas ‘gens’ aut ‘aliqua species’, ut Troia troiana. Nam et ‘Babylonem’ et ‘Babylonam’ dicimus. gigante fundatam, a Nino uel Samiramide reparatam multi prodidere. haec campi planitie undique conspicua, natura loci laetissima, castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. murorum eius uix credibilis relatu firmitas et magnitudo, id est latitudine cubitorum quinfuso bitumine compactuice amnis circumfluit. a fronte murorum centum portae aereae. ipsa autem latitudo in consummatione pinnarum utroque latere habitaculis defensorum aeque dispositis, media intercapedine sui citas quadrigas capit. domus intrinsecus quatergeminae habitationis minaHanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque
Abbreviated transcription (Latin):
tustas ydolũ ẽ babillonũ. fuit uͦ hic idem belus pat̃ nin¬
ni primꝰ rex assirioꝵ. quẽ ꝗdã sat̾nũ appellãt. qd̾ nom̃
⁊ apud assirios. ⁊ ap̃ afros postea cultũ ẽ. uñ ⁊ lingua
punica. bal d̃s dr̃. ap̃asirios aut̃ bel uocatꝰ. quadã sacro¬
rum suoꝵ ratioẽ. ⁊ sat᷑nꝰ ⁊ soł. Bel. oculus albicans pupil¬
lam cingit nigrã. emedio aureo fulgore lucentẽ et ꝑꝑ

Expanded text:
Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant; quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est, unde et lingua Punica Bal deus dicitur. Apud Assyrios autem Bel vocatur quadam sacrorum suorum ratione et Saturnus et Sol. Bellam cingit nigram medio aureo fulgore lucentem. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
gesq dedit. latiũq uocari maluit. his qm latis
tutus in horis. Nam ⁊ ipsũ eius simulacrũ qd en¬
ꝑto capite fingitur quasi latentẽ indicat. Ipse q
italis ostendit agriculturã. s qd̾ falce demonstes¬
s pagani nõ ita ẽẽ inquiunt. Nam uideris si fut
ille hõ ⁊ rex quidã dequo ista narrant᷑. Nos tan
saturnũ interpretamur uniu̾sũ tp̃s. qd̾ grecum
etiã uocabulũ eius ostendit. Uocatur enĩ hironos
qd̃ aspiratione addita etiã tpr̃is nom̃ ẽ. Nñ ⁊ lau¬
ne saturnus appellatur quasi satẽt᷑ annis. Quid

Expanded text:
sque dedit Latiumque uocari maluit, his quoniam latuisset tutus in oris? nonne ipsum eius simulacrum, quod cooperto capite fingitur, quasi latentem indicat? nonne ipse Italis ostendit agriculturam, quod falce demonstrat? non, inquiunt; nam uideris, si fuit ille homo et rex quidam, de quo ista narrantur, nos tamen Saturnum interpretamur \'uniuersum tempus\', quod Graecum etiam uocabulum eius ostendit; uocatur enim Cronos, quod adspiratione addita etiam temporis nomen est, unde et Latine Saturnus appellatur, quasi saturetur annis. quid
Abbreviated transcription (Latin):
is que ꝑ annos triginta signiferũ ꝑagit circulũ.
i qd̾ suꝑiore ac ꝑ hoc ampliore ambitu gradiat᷑.
Iam sol eundẽ cirtulũ ꝑ annũ cõplet. ⁊ luna per
mensẽ. tanto ut dicunt breuius quanto in ferius
it spacio loci spaciũ tpris congruat. Hec aũt cũ¬
sumũ celũ teneat sublimiorq sit omĩb: nat᷑a
tam̃ eius frigida fertur approbante uirgilio. fri¬
gida saturni se quo stella receptat. E Gł. Sat᷑.¬

Expanded text:
 per annos triginta signiferum peragere circulum eo, quod superiore ac per hoc ampliore ambitu graditur. nam sol eundem circulum per annum conplet. et luna per mensem tanto, ut dicunt, breuius quanto inferius, ut spatio loci spatium temporis congruat. quaeritusummum coelum teneat, sublimiorque sit omnibus, natura tamen ejus frigida fertur, approbante Virgilio: Frigida Saturni sese quo stella receptet. 3. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ones sunt ad uncis narib. cornua infrontib hñt.
⁊ capraꝵ pedib similes. qualem in solitudine
antonius sc̃s uidit. qui etiã int̾rogatus adĩ ẜuo
respondisse fertur dicens. Mortalis ego sũ ex ac
colis heremi. quos uario delusa errore gentilitas

Expanded text:
ones sunt aduncis naribus, cornua in frontibus habent, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus, Dei servo respondisse fertur, dicens: Mortalis ego sum colis heremi, quos vario delusa errore gentilitas
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑ aut at̾ra aut ab ut̃o ad gignendũ ł fructus itt
foetus. E enĩ liquor ex cibis ⁊ corporis decoctiõe fact̾
ac diffusus ꝑuenas atq medullas. qui in desudatis
m̃strualis sanguinis irrigatione format᷑ in corpest.
Tenue sem̃ locis muliebrib nõ adheret. labit᷑ enim
nec ht̃ uim ad herendi. Similit̃ ⁊ crassũ uim nõhr̃
gignendi. quia muliebri sangium miscere se non
potest. ꝑꝑ nimiã sui spissitudinẽ. Hinc ⁊ steriles ma¬

Expanded text:
mitur aut in terra aut utero ad gignendum vel fructus vel fetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus, ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus, menstrualis sanguinis irrigatione formatur in corpus. Tenue semen locis muliebribus non adhaeret, labitur enim, nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles ma
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ aũt scłm scłi nisi cuius effigiẽ tanquã un¬
br̃a ht̃ ħoc scłm. Uicissitudo enĩ tẽpoꝵ sibi succe¬
dentiũ cũ luna minuit᷑. ⁊ rursus impletur dũ sol ã
anno locũ suũ repetit. dũ uer. ł estas. ł. autũpnus
ł hyemps sic transit ut redeat: et̃nitatis q̃dã im¬

Expanded text:
Quid est saeculum saeculi, nisi cujus effigiem et tanquam umbram habet hoc saeculum? Vicissitudo enim temporum sibi succedentium, dum luna minuitur et rursus impletur, dum sol omni anno locum suum repetit, dum ver, vel aestas, vel autumnus, vel hiems sic transit ut redeat, aeternitatis quaedam im
Abbreviated transcription (Latin):
mariũ dictus. Gestabat enĩ cuspidẽ ⁊ massã plũbeã
que adu̾sarii iaculũ impediret. ante quã ille feriret
nito iste exuꝑaret. Hec armatura sacra erat uulca¬
ib. Ĩgnis enĩ aquã semꝑ insequit᷑. idõq cũ retiario
ponebatur. quia ignis ⁊ aqua sẽꝑ int̃ se inimica s̃.
ded. ꝑ. d. oportet scribi. Apud antiquos enĩ. sed. sedñ
dicehat᷑. Nos finales duas litt̾as abscidimꝰ. Sedare.

Expanded text:
retiarium dictus. Gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, quae adversarii iaculum inpediret, ut antequam ille feriret rete, iste exsuperaret. Haec armatura sacrata erat Vulcano. Ignis enim semper insequitur, ideoque cum retiario componebatur, quia ignis per D oportet scribi. Apud anticos enim sed 'sedum' dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃remotu subruta babele pͥmũ pꝰea salsa appellata
cetere adhuc urbes starent ista sepe subuersa est.
quantomagis nunc in cõi ruina nõ pot̃it lib̾ari:
⁊ hãc occasionẽ infidelitatis etiã infilias coitꝰ dedis¬
se pͥncipiũ. Qui enĩ cet̃as uiderat subrui ciuitates
⁊ hanc stare. seq dĩ auxilio erutũ: utiq de eo quod
sibi concessũ audierat ambigere nõ debuit. Eiẽ.¬

Expanded text:
terrae motu subruta, Bale primum, et postea Salisa appellata caeterae adhuc urbes starent, ista saepe subversa est: quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? Et ob hanc occasionem infidelitatis, etiam in filias coitus dedisse principium. Qui enim caeteras viderat subrui civitates, et hanc stare, seque Dei auxilio erutum: utique de eo, quod sibi concessum audierat, ambigere non debuit. I
Abbreviated transcription (Latin):
cata. qd̾ tãta p̃fulget t̃gi uarietate ut notaꝵ gã
aspicientes retardet.⁊ qr retando pigrior ẽ. quos a¬
sequi ñ ualet. miraculo suo stupentes capit. tanti aĩt
feruoris ẽ. ut etiã hiemis tp̃r excubia corporis fenel¬
tis exponat. de quo lucanꝰ. ⁊ scitalis sparsus ⁊̃ ñ solafil

Expanded text:
vocatur, quod tanta praefulget tergi varietate, ut notarum gratia se aspicientes retardet, et quia reptando pigrior est; quos assequi non valet, miraculo sui stupentes capit. Est autem tanti fervoris, ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventes deponat, de quo Lucanus: Et scitalis sparsis etiam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
terẽ. sciens est ꝑitus scientia ⁊ reb. sciolus. simulator
scientie ac ꝑitie scienti ẽtrarius ⁊ qͥcꝗd aliud sciat. ipse
uideri uelit scire. aut qui se ꝓfitetur omĩa. aut ctiã fu¬
tia. scientia enĩ tẽporalia bene utitur atq euitandis ma¬
lis seu intelligendis ł. appetendis bonis u̾satur. sapientia
nis. prudentiã aut̃ ł scientiam in humanis negotus po¬
nere. ꝑfecta ẽ aũt scientia multa agere bona ⁊ d̾ illis
laudem ñ quercre. que ds̃ p̃cepit facere: ⁊ seruũ inutilẽ
sese. ante dĩ oculos aestimare. Sciphi. calices. ł fiale. Seif

Expanded text:
 Sciens est peritus scientia et rebus; sciolus simulator scientiae ac peritiae scienti contrarius, et quidquid alius sciat, ipse uideri uelit scire; aut qui se profitetur scire omnia, aut etiam futia. Scientia enim temporalia bene utitur, atque in euitandis malis, seu intellegendis uel adpetendis bonis uersatur: sapientia nis, prudentiam autem uel scientiam in humanis negotiis ponerent. Perfecta est autem scientia multa agere bona, et de illis laudem non quaerere quae Deus praecepit facere, et seruum inutilem se esse ante Dei oculos existimare. Inter sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Scisma. a stissura aĩoꝵ uocata. eodẽ enĩ cultu ertẽ
ritu credit aut cetiͣ solo congregationis delectat᷑ di¬
scioio. fit aũt scisma cũ dicut hoĩes nos iusti sumus.
nos scĩficamꝰ inmundos ⁊ cet̾a similia. Esis. Scisma¬
tici sũt. qui in causis fidei recta sc̃tiunt extorta m̃tt
quibuslib ẽtentionib pacis cõmunione difrupta.
a frat̃no ꝯsortio seꝑant᷑. ꝓinde heretici indilectione
dĩ errare noscũtur quia ꝑuersa de dõ sentiunt. Itl
uero in dilectione ꝓximi offendt̃. qr de fraterna son¬

Expanded text:
Schisma a scissura animorum vocatum. Eodem enim cultu, eodemque ritu credit, ut caeteri, solo congregationis delectatur dissidio. Fit autem schisma, cum dicunt homines: Nos justi sumus, nos sanctificamus immundos, et caetera similia. 6. Stici sunt qui in causis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separantur. Proinde illi in dilectione Dei errare noscuntur, quia peruersa de Deo sentiunt, sti uero in dilectione proximo offendunt, quia de fraterna soc
Abbreviated transcription (Latin):
gam que triuphãtes cũ sceptro in manu gerelat
imitationẽ uittorie scipionis. licet ⁊ scipio baculus
quo hões ĩitũtur. Unde ⁊ ille pͥmꝰ cornelus. scipio
appellatus ẽ qr mroroparis eius cecus innixus ambu.
ꝑ uictoriam quasi ad suꝑnã magnitudinẽ accẽder¬

Expanded text:
 et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis, licet et scipio baculus sit, quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater ejus caecus innixus eo ambndicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem acceder
Abbreviated transcription (Latin):
Scamunia. quã latini acͥdium uocãt. herba suci plena
qd colligitur sub caua radice. Deniq terrã rotũdã ciui¬
tatẽ fodunt. Tum suppositis aut qd̃ eis aut nucis folus
excipitur sucus. atq siccatũ aufertur. ueñ aut̃ sepius ꝓ
lulis ex nusia asie. huic contrarius atq falsus ex syria

Expanded text:
Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis erobabilior ex Mysia Asiae. Huic contrarius, atque falsus ex Syria
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qui putant pͥmũ sarã ꝑ unũ.r. scͥpͥtũ fuisse. ⁊ pꝰea
ei alterũ .r. additũ. ⁊ quia .r. apud grecos centenariꝰ
nũs ẽ. multas suꝑ nom̃ eius in eptias suspicantur
cũ utiq ut cũq uolunt ei uocabulũ cõe tm̃ nõ grecã
mo aũt alterã linguã quẽpiã uocans ethimologiã
uocabuli sumit ex altera. Sarrai. legit᷑ pͥm̃ũ lori¬
ta ẽ.ꝑ. sin. res. loth. sublato. ioth .i. elem̃to addr¬
ẽ .e. littera. que ꝑ.a. legitur.⁊ uocata ẽ sarra. Cuis.
aũt ita noĩs immutati hec ẽ. qd̾ an dicebat᷑ pͥnces
mea. unius tantũmodo domꝰ mat̃ ⁊ familie. ꝓꝰca
uxor tua nõ uocabitur nom̃ eius sarrai. in hebra
Quidã pessima suspicant᷑ antea lepr̃a fuisse uocat᷑
⁊ pꝰea pͥncipẽ cũ lepra sarra dr̃.q̃ in nr̃a quidẽ lin

Expanded text:
t qui putant primum Saram per unum R scriptam fuisse, et postea ei alterum R additum. Et quia R apud Graecos centenarius numerus est, multas super nomine ejus ineptias suspicantur: cum utique utcumque volunt ei vocabulum commulatum, non Graecam, mo autem altera lingua quempiam vocans, etymologiam vocabuli sumit ex altera. Sarai igitur primum vocata est per sin, res, joth. Sublato ergo joth, id est, est HE littera, quae per A legitur: et vocata est SARA  . Causa autem ita nominis immutati, haec est, quod antea dicebatur, princeps mea, unius tantum domus materfamiliae. Postea uxor tua non vocabitur nomen ejus Sarai: in HebraeQuidam pessime suspicantur, ante eam lepram fuisse vocitatam, et postea principem: cum lepra
Abbreviated transcription (Latin):
chasmos ẽ irrisio cũ amaritudine. ut referẽs eigo
hec ⁊ nuncius ibis pelide genitoris. illenea tristiua
ut illud. Qui bauiũ nõ odit amet tua carmin
meui. Atq idẽ iungat uulpes ⁊ mulgeat hircos
.i. qui uuauiũ nõ odit ꝓpena ei contingat ut dili¬
gat meuiũ. Fuerunt aũt meuius ⁊ uuauius poete
pessimi ⁊ mimici uirgilii. Qui ergo hos diligit:
faciat que contra naturã sunt.i. ungat uulpes:

Expanded text:
hostilis irrisio, cum amaritudine, ut: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitori. Illi mea tristia ut illud: Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos qui Bauium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maeuium. fuerunt enim Maeuius et Bauius poetae pessimi et inimici Vergilii. qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, iungat uulpes et
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrinoꝵ. Sarmate. quos greci regines uocãt
exorti sunt ab ascatna filio gomer nepote iafeth.¬
Hi patentib cãpis in equitabant armati pͥusquã
eos lentulus danubio ꝓhib̾et atq in obstudiũ ar¬
moꝵ sarmate nuncupati existimant᷑. Sarm̃tũ. a se
dissolutos porrigere consueuit. De quib dictũ ẽ.
⁊ que rigat equora sarnus. Es̃. Sarna. impetigo.¬

Expanded text:
ATA R Sarmatae, quos Graeci Reginos vocant, exorti sunt ab Ascanio filio Gomer, nepote Iafeth; patentibus campis inequitabant armati, eos eos Lentulus Danubio prohiberet, atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupati existimantur. 94. dissolutos campos reliquerat, de quibus dictum. est : et quae rigat aequora Sarnus. in quos cum e
Abbreviated transcription (Latin):
Sceleritum. scelestum. ⁊ scelerosum gramatici dicut̃. scele¬
ratum illum ẽẽ in quo fit scelus ut cicero. O te scelerate qui
subactus ⁊ ꝓstitutus ẽ. scelestum ꝑ quẽ fit. ut terentius tu¬
scedeste. u ouem lupo commisisti. Scelorosum. qui facit
ut est ego illũ scelorosũ. misera nolens ꝑtuli. s hec aucto¬

Expanded text:
sceleratum, scelestum et scelerosum. Grammatici dicunt sceleratum illum esse in quo fit scelus, ut Cicero: «O tu scelerate, qui subactus et prostitutus es». Scelestum per quem fit, ut Terentius: «Scelesta, ouem lupo commisisti». Scelerosum qui facit, ut idem: «Ego illum scelerosum misera nolens pertuli». Sed haec aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ualidius sit. mat̾b simatͥs hac ratiõe similes exͥ¬
mi uultus. Qui aũt utͥusq parentis figurã redẽ
equalĩt mixto pat̃no mat̾noq semine concipiunt.
Auoꝵ aũt ꝓauoꝵq similes fieri. quia sicut int̾ra
multa semina occultant᷑. sic ⁊ in nobis semina cesat.

Expanded text:
validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ht̃ cõpositũ exgreco ⁊ latino. quasi sacrũ dans.
Sicut enĩ rex aregendo: ita sacerdos a sanctificando
uocatus ẽ. Consetrat eñĩ ⁊ sc̃ĩficat. Sacerdotes aũt
gentiliũ flamines dicebant᷑. Hi in capite habebãt
pileũ in quo erat breuis uirga. desuꝑ hñs lane aliqͥd.
Qũẽ cũ ꝑ estũ ferre nõ possent: filo tm̃ capita religa¬
re teꝑunt. Nã nudis penitus capitib eos incedere
nefas erat. Nñ afilo quo tegebantur flamines dicti
sunt. quasi filamines. Ueꝵ festis dieb filo deposito
pileũ imponebant ꝓ sacerdotii eminentia. Initiũ¬

Expanded text:
m habet ex Graeco et Latino, quasi sacrum dans. Quoniam sicut rex a regendo, ita sacerdos a sanctificando vocatus est; consecrat enim, et sanctificat. 18. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant pileum, in quo erat brevis virga desuper, habens lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent, filo tantum capita religare coeperunt. 19. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat: unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito, pileum imponebant pro sacerdotii eminentia.
Abbreviated transcription (Latin):
sagitta uenenata. arcu ł torm̃tis excussa. que dũ ad
hominẽ uenĩt uirus qd̾ figit infundit. un ⁊ scorpio
nom̃ accepit. Scorpitis. gẽma. scorpionẽ ⁊ colore ⁊
armatũ aculeo ⁊ ex eo grece uocatũ qd̾ caudã figat¬
⁊ artuato uulnere uenena diffundat. ꝓpͥũ ẽ aũt scor¬
pionis qd̃ manus palmã ñ feriat. Scorpio. piscis¬
cũ ocimi manipulo alligatis om̃s qui ibi sunt scor¬
de uituloꝵ carnib putridis nascunt apes. ł sicut
pio exit cauda que minabit᷑ unca. Scorpina. piscis¬

Expanded text:
sagitta venenata arcu, vel tormentis excussa. Quae dum ad hominem venerit, virus, qua figit, infundit; unde et scorpio nomen accepiarmatum aculeo et ex eo Graece vocatum est, quod cauda figat, arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis, quod manus palmam non feriat. Scorpio dicum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorde vitulorum carnibus putridis apes, sicut pio exibit, caudaque minabitur unca. De pec
Abbreviated transcription (Latin):
posita que mumbrat locũ inteatro in quo ludi acti¬
tantur. Item scena dr̃ arboꝵ in se incũbentium quasi
c̃camerata densatio. ut subt̃ positos tegere possit. Ite
scena uocatur compositio alicuiꝰ carminis que digna
st̃ agi int̾eatro. exclamationib tragicis. Tragoeclia e
genus carminis quo pocte regum casus durissimo.
⁊ scelera maudita ł doꝵ recalto sonitu describekant.
Comeclia. que res pͥuatorũ ⁊ humiliũ ꝑsonaꝵ cõpe¬
hendit fi tam alto ut trageclia stilo. set medion:¬
dum domꝰ structa cũ pulpito. qui pulpitus orcistra us¬
cabatur. uͥ cantabant comici. tragici. atq saltabant¬
cũ histriones ⁊ mimmi. Dicta aut scema gnea apd¬
uatione eo qõ n¬

Expanded text:
composita, quae inumbrat locum in theatro, in quo ludi actitantur. Item scena dicitur arborum in se incumbentium quasi concamerata densatio, ut supterpositos tegere possit. Item scena uocatur compositio alicuius carminis, quae digna sit agi in theatro exclamationibus tragicis. Tragoedia est enim genus carminis, quo poetae regum casus durissimos et scelera inaudita uel deorum res alto sonitu describunt. Comoedia, quae res priuatorum et humilium personarum comprehendit, non tam alto ut tragoedia stilo, sed mediodum domus instructa cum pulpito, qui pulpitus orcistra vocabatur, ubi cantabant comici, tragici, atque saltabant histriones et mimi. Dicta autem scena greca appellatione, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
saturni filiũ iouẽ dicunt. tanquã ab illa summa
m̃te ꝓfluentẽ sp̃m. quẽ uolunt ẽẽ uelut animã
mundi huius omĩa celestia ⁊ t̾̃rena corpora ĩpl¬
hominẽ fuisse. s uidint quid sentiant taliũ doꝵ
cultores qui negant hominẽ fuisse de quo ⁊ alli
scripserunt qd̾ ante picũ filiũ suũ in italia ipsess¬
naui̾t.⁊ uirgilius notiorib litteris dicit. id genꝰ
indocile ⁊ disꝑsũ montib altis. cõposuit. legesq
dedit. latiũq uocari. maluit. his q̃m̃ latuissi ui

Expanded text:
Saturni filium Jovem dicunt, tanquam ab illa summa mente profluentem spiritum, quem volunt esse velut animam mundi hujus, omnia coelestia et terrena corpora implre Saturno uiderint quid sentiant talium deorum cultores, qui negant hominem fuisse; de quo et alii scripserunt, quod ante . Picum filium suum in Italia ipse regnauerit, et Vergilius notioribus litteris dicit: Is genus indocile et dispersum montibus altis Conposuit legesque dedit Latiumque uocari Maluit, his
Abbreviated transcription (Latin):
ł securitas. Saulus hebreo sermone tẽptatio dicit᷑.
eo qd̃ pͥus in tẽptatiõe eccłe sit u̾satus. ꝑsecutor
eñi erat. in nom̃ ht̃ istud. qñ ꝑsequebatur eccłam¬
dĩ ł xͥanos. postea mutato nõe de saulo factus ẽ
paulus. qd̾ interp̃tatur mirabilis siue electus.

Expanded text:
 regna. Saulus Hebraeo sermone tentatio dictus est, eo quod prius in tentatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor enim erat; inde nomen habebat istud, quia persequebatur Christianos. Postea mutato nomine de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus.