comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
DE LACTEO CIRCULO
Lacteus circuł . ẽ. figura can¬
didior ꝑmediũ cȩli uerticẽquẽ
uulgo dicunt exsplendore
solis in eo currentis ita fulgere
sed fustra cũ ab illonũ quã
nisi in parte sagittari uł ge¬
minorũ tangatur in quib:
Magnitudo solis fortiorẽ t̃rȩ
unde & eođẽ mom̃ tocũ orit᷑
& orienti simul& occidenti
aequalit̃ appar&: Quod uero
tã quã cubitalis nobuidet᷑
considerare o port&: quantũ
soldist& a terris. Quȩ longitudo
facit ut paruus uideat᷑ a nob̵
fertur eẽ quã solis. Nã dũ
sol superior sit ãlunã & tam̃
anob̵ maior quã lun aui de tur
iamsi propenos accessis s&:
multo maior quam luna
conspicer&ur : Sicut autẽ¬
sol fortior ẽ t̃ra: ita terra for¬
tior luna. ꝑ ali quã quantitatẽ :
decursu solis
Solẽ ꝑ seipsũ moueri non cũ
si fixuscȩlomaner&: om̃s
dies & noctes aequales ex isterent:
Sed qm̃ ali o loco crasoccasurũ.
alio occidisse hest̃nouidemus:
appar& eũ ꝑseipsũ moueri:

Expanded text:
De lacteo circulo. Lacteus circulus est figura candidior per medium coeli verticem, quem vulgo dicunt ex splendore solis in eo currentis ita fulgere; sed frustra, cum ab illo nunquam, nisi in parte Sagittarii et Geminorum, tangatur, in quibus Magnitudo solis fortior terrae est, unde et eodem momento, quum oritur, et orienti simul et occidenti aequaliter apparet. Quod vero tamquam considerare oportet quantum sol distat a terris, quae longitudo facit ut parvus videatur nobis.fertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis major quam luna videatur, jam si prope nos accessisset, multo major quam luna conspiceretur. Sicut autem fortior est sol terra, ita terra fortior luna per aliquam quantitatem. De cursu solis . Solem per se ipsum moveri, non cum si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri,
Abbreviated transcription (Latin):
& aĩ usq ad N Rursinus celo
a Qusq ad. Enimio calore
feru& ideo in t̾ra quoq: abL
usq: ad m idẽ feruor ẽ. Itẽ sin
cȩlo tẽperies ab. o usq: ad p
&a Q in R Ideo hic quoq s̃
temperatȩ ab ninm & cib.l
in R: Aequi noctialis enim
circulus qui ab ausq in B
ductu ẽ mediã secat partẽ ustã¬

Expanded text:
et a T usque ad N. Rursus in caelo et a T usque ad N. Rursus in caelo a Q usque ad P nimio calore feruet: ideo in terra quoque ab L usque ad M idem feruor est. Item sunt in caelo temperies, ab O usque ad P, et a Q in R: ideo hic quoque sunt temperatae, ab N in M, et ab L in K. Aequinoctialis enim circulus, qui ab A usque ad B ductus est, mediam secat perusta
Abbreviated transcription (Latin):
ab I. usq in o : Tropicus a estiuus
ac in P : & aequi noctialisa .B.
in .a. & tropicus hiemalisab ꝑ
inq: & australis ab .Gin.R
Sed & todiacus ducaturab. F.
in Q: Rursus inphera t̾rȩ
ducant᷑ id ẽ limites angulorũ
quos supra descripsimus inN
inm inlink: hisdepictis
sinedifficultate constabit
singulas t̃rȩpartes a singulis
cȩli partib: suꝑuerticẽ suũ
positis qualitatẽ circanimi¬
etatẽ uel tẽperiẽ mutuari
Nam qđ ẽ sursũ ad usq ad R
hoc despicit t̃rȩab s usq ad u
& qđ ẽ incȩlo ab. Rusq ad Q.
hoc interfic̃ terrȩa Rusq ad L
& qđ ẽ incȩlo a q usq: in P. Tale
fac̃int̃ra ab lusq adm : Qua¬
leq ẽ desuꝑa P usq ad o tale
in traabMusq: adn : & quale
illic ẽabo usq: ad .c. talehicẽ
abnusq ad t. Sunt autẽ
in aethere ex tremitates am¬
bȩ id ẽ ad usq ad R& ac
usq ad .o. a& nofrigoredensate :
Ideode int̃ra idẽ ẽ. ab susq adR

Expanded text:
ab I usque in O, tropicus aestiuus ab I usque in O, tropicus aestiuus a G in P, et aequinoctialis a B in A, et tropicus hiemalis ab F in Q, et australis ab E in R; sed et zodiacus ducatur ab F in P; rursus, in sphaera terrae, ducantur idem limites cingulorum quos supra descripsimus, in N, in M, in L, in K. His depictis, sine difficultate constabit singulas terrae partes a singulis caeli partibus super uerticem suum positis qualitatem circa nimietatem uel temperiem mutuari. Nam quod est susum a D usque ad R, hoc despicit terrae ab S usque ad K: et quod est in caelo ab R usque ad Q, hoc inficit terrae a K usque ad L: et quod in caelo est a Q usque in P, tale facit in terra ab L usque ad M; qualeque est desuper a P usque ad O, tale in terra ab M usque ad N: et quale illic ab O usque ad C, tale hic est ab N usque ad T. Sunt autem in aethere extremitates ambae, id est a D usque ad R et a C usque ad O, aeterno rigore densetae: ideo in terra idem est ab S usque ad K
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓbandũ ꝓmisimus asseramꝰ :
Hoscingulos & benemaronẽ
cȩlo : bene t̃rȩ cidsignas secice¬
ronẽ & utrũq: ñ discrepun¬
tia sed consona. eadẽq: dixisse:
Natura enim cȩli hanc indi¬
uersis t̃rȩ partib: tempe¬
riẽnimietatẽq: distinxit.
& qualitus uł frigoris uel
culoris quȩ cuilib& &beris
partise mel in hȩsit eandẽ
inficit partẽ terrȩ quam
inspicit ambiendo : & quia has
diuersitates quȩ certis finib:
terminatur cingulos incȩlo
uocauer̃. necesse est totidẽ
cingulos etiã hic intelligi.
sic̃ in breuissimo speculo cũ fa¬
cies monstrat᷑ igens ten& inan¬
gustũ mẽbra uel linia m̃ta
ordinẽ quẽ sua in uero disces¬
sercit amplitudo. Sed hic quo¬
q: as serendi qđ dicit᷑minue t
laborẽ oculis subiciendo pic¬
turã : Sstoenim cȩlo sphera
A.B.C.D. & intra secliuudat
spherã t̃rȩcui a dscriptas
S.X.T. V &ducat᷑ in cȩlis phe¬
ra circulus septentrionalis

Expanded text:
quod probandum promisimus adseramus: quod probandum promisimus adseramus: hos cingulos et bene Maronem caelo et bene terrae adsignasse Ciceronem, et utrumque non discrepantia, sed consona eadem dixisse. Natura enim caeli hanc in diuersis terrae partibus temperiem nimietatemque distinxit, et qualitas uel frigoris uel caloris, quae cuilibet aetheris parti semel inhaesit, eadem inficit partem terrae quam despicit ambiendo. Et quia has diuersitates, quae certis finibus terminantur, cingulos in caelo uocauerunt, necesse est totidem cingulos etiam hic intellegi, sicut in breuissimo speculo cum facies monstratur ingens, tenent in angusto membra uel liniamenta ordinem quem sua in uero digesserat amplitudo. Sed hic quoque adserendi quod dicitur minuemus laborem oculis subiciendo picturam. Esto enim caeli sphaera A B C D, et intra se claudat sphaeram terrae, cui adscripta sunt S X T V; et ducatur in caeli sphaera circulus septentrionalis
Abbreviated transcription (Latin):
DECIRCULISMUNDI
uinq: circulis mundus di¬
uiditur. quorũ distinctionib
quȩdã partes temperies ua
incoluntur. quȩdã in ma¬
nitatefrigoris aut caloris
in habita biles existunt
Primus septentrionalis
frigore in habitabilis cuius
sidera nobis nũquã occidun:
Secundus solstitialis a parte
signiferiexcelsissia nob ad sep¬
tentrionalẽ plagã uersus
tẽperatus & habitabilis : Ter¬
tiu ȩ qui noctialis medio ambitu
signiferiorbis incedens. torriđ
in habitabilis : Quartus bru¬
malis apcte humillima signi¬
feriadaustrinũ polũ uersus
tẽpera t̃ habitabilis : Quintꝰ
australis circauerticẽ aus¬
trinũ qui t̃ra tegit. frigo¬
re in habitabilis : Tres aũt
meducirculi : in ȩqualita¬
testẽpoꝵ distingunt : Cũ
hunc solstitio illũ aequino¬
tio: t̃tiũ bruma teneat :
Extremienim semꝑ soleca¬
r&. Unde & athile insula
unius dieinauigatione
ad aqui lonẽ marẽc gelatũ
Hoc quoq: tractatu propri¬
um sortito finẽ nunc illud

Expanded text:
circulis mundi. Quinque circulis mundus dividitur, quorum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam immanitate frigoris aut caloris inhabitabiles existunt. Primus est septentrionalis, frigore inhabitabilis, cujus sidera nobis nunquam occidunt. Secundus solstitialis, a parte signiferi excelsissima, nobis ad septentrionalem plagam versus temperatus, habitabilis. Tertius aequinoctialis, medio ambitu signiferi orbis incedens, torridus, inhabitabilis. Quartus brumalis, a parte humillima signiferi ad Austrinum polum versus, temperatus, habitabilis. Quintus Australis, circa verticem Austrinum, qui terra tegitur, frigore inhabitabilis. Tres autem medii circuli inaequalitates temporum distinguunt, cum sol hunc solstitio, illum aequinoctio, tertium bruma teneat. Extremi enim semper sole carent. Unde et a Thule insula unius diei navigatione ad Aquilonem mare congelatum Hoc quoque tractatu proprium sortito finem, nunc illud
Abbreviated transcription (Latin):
Operatio diuinaquȩ scła creauit
& gubnat quadriformiratio¬
ne distinguitur. primo qđ
haec in uerbidĩ dispensatione
ñ facta sed a&̾ nas : Quinos
apło testante ante tẽpora
saecularia p̃distinauit in
regnũ : Secundo qđ inmatheria
in formiparit̃ elem̃t amundi
facta sunt. ubiquiuiuit in &nũ
creauit om̃a simul : Tertio qđ
eadẽm atheries secundũ causas
simulcreatas. ñiã simuldistino¬
tiones ex primorũ dierũ ina
cȩlestem t̃restremq creaturã
formatur: Quarto qđ ex eiꝰdẽ
creaturȩ seminib: & primor¬
dialibus causis totius scła
tempus. naturali cursu
ꝑagitur: ubi pat̃ usq: nunc
operatur & filius. ubi&iam
coruos pascit & lilauestit đs:¬

Expanded text:
Operatio divina, quae saecula creavit et gubernat, quadriformi ratione distinguitur: primo, quod haec in Verbi Dei dispensatione non facta, sed aeterna sunt: qui nos, apostolo teste, ante tempora saecularia praedestinavit in regnum; secundo, quod in materia informi pariter elementa mundi facta sint, ubi qui vivit in aeternum creavit omnia simul; tertio, quod eadem materies, secundum causas simul creatas non jam simul, sed distinctione sex primorum dierum in coelestem terrestremque creaturam formatur; quarto, quod ex ejusdem creaturae seminibus et primordialibus causis totius saeculi tempus naturali cursu peragitur, ubi Pater usque nunc operatur et Filius, ubi etiam corvos pascit, et lilia vestit
Abbreviated transcription (Latin):
luna luc&. Itẽubi ad decimã
octoni. quadrais. octo horas
luc& decimaluna. Et ne
argumentũ dubiũ arbi tr&
duo denis sexais. Duo decim
quothoras luceant lunae
recole ꝑ singulas quanto mi¬
nussint a xxx. & in de cõpu¬
tandi crepidinẽ strue:
reꝑ .v. Quinquies quat̃ni:¬
uies Quattuor ergo horis splen
argumentũ temporeae¬
qui noctiali legitima fixũ
statione ꝑ labitur : uerum
longissimisimbrum a noctib¬
uelitem aestate breuissimis
quarum alias .xii . horarũ
spatium longe transcendere
Alias nequaquã ad hocꝑtin¬
gereposse constat. Quarati¬
onelunam xii. horas lucere
credamus : Nisi fortepute¬
mus non aequi noctiales
hora s intellegendas: sed
singulas quasque noctes ꝓ
suae mensura longitudinis
aut breuitatis : in .xii. par¬
ticulas quas horas uocitem
a equa distributione finden¬

Expanded text:
luna lucet. Item ubi ad decimam luna lucet. Item ubi ad decimam octoni quadrais; octo horas lucet decima luna. Et ne argumentum dubium fore arbiduodeni sexais; duodecim quot horis luceant lunae, recole per singulas quanto minus sint a triginta, et inde computandi crepidinem strue. per quinque, quinquies quaternivies; quatuor ergo horis splendargumentum tempore aequinoctiali legitima fixum statione perlabitur; verum longissimis in bruma noctibuquarum alias duodecim horarum spatium longe transcendere, alias nequaquam ad hoc pertingere posse constat, qua ratione lunam duodecim horas lucere credamus, nisi forte putemus non aequinoctiales horas intelligendas, sed singulas, quasque noctes pro sua mensura longitudinis aut brevitatis in duodecim particulas, quas horas vocitamus, aequa distributione finden
Abbreviated transcription (Latin):
Iuñ a equato scȩlo uid& irelacon
Solstitio ardentis cancri fert
iulius astrum
Augustũ mensem leo fer¬
ui dus igne perurit
Sidere uirgo tuo bachum
septe mb opimat
Aequat& oc tob sementis
tempore libram
Scorpius hib̃num p̃ceps
iub&ire nouembrem
Terminatarcitenens medio
sua signa decembre
Principiumiani sancit tropi
tat sydus aquarii
Procedunt duplices in mar
suo mense terminentur:
amedio priore sumant
exordium
QUOT NORIS LUNA
radunt quoq: argum̃tum
ue teresquo luna cuiuscũq
a&atis quot horas luceat
explor&ur : Quia enĩ prima
luna inquiunt quat tuor puc¬
tos luc&. adicitur hicnume¬
rus ad secundũ lunã cotidie
usq: ad pleniluniũ. Detra¬
hiturq: dehinc parib: spa¬
tusindiminutione : &ideo
sinosseuis luna .iiͦ. quot ho¬
has luceat: multiplica ꝑ
quattuor duo: fiunt .uiii.
assequinquis & remanent
.ii. horam ergo & .ii punc¬
tos luc& luna .ii. Itẽmulti¬
Par tireꝑ .x. quinquies bini
decus & remanent .ii. Duas
horas & totidem punctosttia

Expanded text:
Iunius aequatos caelo videt ire Laconas. solstitio ardentis Cancri fert Iulius astrum. Augustum mensem Leo fervidus igne perurit. sidere, Virgo, tuo BaSeptember opimat. Aequat et October sementis tempore Libram. Scorpius hybernum praeceps jubet ire Novembrem. Terminat Arcitenens medio sua signa Decembri. Principium Jani sancit tropictat sidus Aquarii. Procedunt duplices in Martsuo mense terminentur, a medio priore sumant exortumQuot horis luna radunt quoque argumentum veteres quo luna cujusque aetatis quot horis luceat exploretur, quia enim prima luna, inquiunt, quatuor punctos lucet, adjicitur hic numerus a secunda luna quotidie usque ad plenilunium, detrahiturque dehinc paribus spatiis in diminutionem. Et ideo si nosse vis luna secunda quot horas luceat, multiplica per quatuor duo, fiunt octo; passe quinquis, et remanent tres; horam ergo et tres punctos lucet luna secunda. Item multiper quinque; quinquies bini decus, et remanent duo; duas horas et totidem punctos tertia
Abbreviated transcription (Latin):
Cumergo dicis ÷ minimum
in leua digitũ in flectens.
in medium palmae artum
infiges: cum dicisii se¬
cundũ aminimo flexũ. ibi¬
dẽ in pones. cum dicis. ui
testium similit̃ ad flectes:
leuabis: Cũdicis .v. secundũ
ab ex tremo similit̃ eriges

Expanded text:
Cum ergo dicis Unum, minimum in laeva digitum inflectens, in medium palmae artum infiges. Cum dicis Duo, secundum a minimo flexum, ibidem impones. Cum dicis Tria, tertium similiter afflectes. levabis. Cum dicis Quinque, secundum a minimo similiter eriges.
Abbreviated transcription (Latin):
testant᷑ cẽcromani: Sextił
similit̃ qđ sextus : Septbr
nom̃ hab& ãnumero &imbre
qui a septimus ẽ. amastio:
& imbres hab&: Sic & octob
noueb atq: decb. exnumero
&imbribus acceper̃ uocabula:
Quẽ numerũ decurrentem
decebrio finito. proeo quod
denarius numerus p̃cenden
romani instituer̃ : uł ꝓp̃t
officia ma gistratuũ
In his enĩ dieb: conueniebat᷑
inurbibus: Quidã autem
lł acolendo appellari existi¬
mant : Apudu&eres enim
omniũ mensiũ principia cole¬
bantur : sic̃ & apud hebreos :¬
dusautẽpleriq: latinorum
ab edendo dictosputant :
qđ hidies apudue tere sepu¬
larũ essent: Non aeã nun¬
dinis uocatȩ: Nundinae
tio qdđ tunc solestante cres¬
cant diesuł noctes : Nequi¬
nactiũ appellatũ : qđ tune
dies & nox horarũ spatioae qua¬
li consistunt : Duo sunt autem
solesticia : Unum ȩstiuum¬
de quo tempore remearesol
ad inferiores incipit circu¬
los : Aliud hie maleoctauo
quo tempore sol. altiores in¬

Expanded text:
testantur esse Romani; Sextilis testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet. Sic et October, November atque December ex numero et imbribus acceperunt vocabula; quem numerum decurrentem December finit, pro eo quod denarius numerus praecedenRomani instituerunt; vel propter officia magistratuum. In his enim diebus conveniebatur in urbibus. Quidam autem Kalendas a colendo appellari existimant. Apud veteres enim omnium mensuum principia colebantur, sicut et apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictum putant, quod hi dies apud veteres epularum essent. Nonae a nundinis vocatae. Nundinae tio, quod tunc sole stante crescant dies vel noctes. Aequinoctium appellatum quod tunc dies et nox horarum spatio aequali consistunt. Duo sunt autem solstitia: unum aestivumdeo quo tempore remeare sol ad inferiores incipit circulos; aliud hiemale, VIII quo tempore sol altiores in
Abbreviated transcription (Latin):
agentilib consecratus uł qui a
limes &i anua sitanni : Vnde¬
ut introitus anni& exitusde
cui eomense sacrificabat᷑
Naianuariũdiis superis febru¬
ariũ duismanib: romaniconse¬
crauer̃ : Ergo febrã februa
id ẽ plutone ñ ã febro id ẽ
egritudine nominatur
Mar appellat᷑ ꝓpt̃ maitcom
romanȩ gentis auccorẽ uł qđ
eo cẽporecuncta animantia
admarẽ agantur dadc̃cũben
uoluptatẽ : Itẽ appellatur
& mensisnouorũ quia anni
fructib: nouis. trans actorũ
uenere dr̃ quasi a frondis :
did quia hoc m̃ seomã aperi¬
unt᷑ in florẽ : quasi a perilis :
Maĩ dictꝰ ã maiamatremercuri
ułã maiorib: natu quierant
principesreipublice: Nã
hunc m̃ sẽmaiorib:: sequentẽ
soniorũ. & iunioꝵ diuis userat
uł uero &a g̃si dehonorib ho¬
minũ iulu & augusticȩ sarũ
nuncupatis : Nã priusquin¬
tilis & sextilis uocabantur:
Quintilis qui a quintus erat
amastio : Quẽ principẽ anni

Expanded text:
a gentilibus consecratus, vel quia a gentilibus consecratus, vel quia limen et janua sit anni. Undeut introitus anni et exitus decui eo mense sacrificabatur. Nam Januarium diis superis; Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februa, id est, Plutone, non a febre, quod est aegritudo, nominatur appellatur propter Martem, Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore cuncta animantia ad marem agantur, et ad concumbendi voluptatem. 6. Idem appellatur et mensis novorum, quia anni fructibus novis, transactorum Venere dicitur, quasi Aphrodis. vel quia hoc mense omnia aperiuntur in florem, quasi aperilis. 8. Maius dictus a Maia, matre Mercurii, vel a majoribus natu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem majoribus, sequentem seniorum et juniorum divisus erato et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni
Abbreviated transcription (Latin):
uł nom̃ accepit aiulio caesare
antea quintilis uocabatur:
DE MENSE AGUSTO
g̃s ab octaui anocaesare
contendentẽ & deo patrã
agustiũ. & postea caesar

Expanded text:
 hoc est a Julio Caesare,antea Quintilis vocabatur. XXII. De mense AugustoM. Ab Octaviano Caesare contendentem, et Cleopatram Augusti, et postea Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
lunae quẽ dicunt locus & hora
citior incessionis eius ꝑ .x&xiiii.
annos efficit : ita econtrario
bis sextũ : ñ alia caus a quãtar¬
ditas solariscur sus generat
Quadrantemnãq solent appel¬
lare : quartã par tẽcuius li
temporis. loci: &i deo quar¬
cũ sua noc te compl&᷑: Id est
horȩ .ui. quadransconsu&ie
uocatur : Quadrans autem
huiusce : ꝑ quadriennium
indiẽ integrũ colligendi
& suo in locoint̃ calcandi:
hȩc estratio: Quia solannuũ
caeli ambitum id .ẽ.xii. signa¬
circulizodaicinotissima. ñ
in .ccclxx. dieb sed super¬
additis sexhoris adimplere
cognoscitur : Vndefit ut si
uerbi gratia nunc ȩqui noc¬
tialẽ celilocũ mane oriens
intrauitit: inhunc
anno sequente. meridie t̃tio
uespere: Quarto media noc¬
te. Quintus in exortu diei. ut¬
pote compl&o diei totiusur¬
cuitu recurrat: Sicquene¬
cessario diem suꝑfluat am¬
moneatq ubi libeat int̃po¬
nendũ. Anniq: quartiple¬
nitudim ẽẽ copulandũ :
Quem aegyptii annosuosol¬

Expanded text:
lunae quem dicunt, locus et hora citior incensionis ejus per X et IX annos efficit; ita e contrario bissextum non alia causa quam tarditas solaris cursus generatQuadrantem namque solent appellare quartam partem cujus rei temporis, loci, et ideo quarris cum sua nocte completur, id est horae sex, quadrans consuete vocatur. Quadrantis autem hujus, quae per quadriennium in diem integrum colligendi, et suo loco intercalandi est ratio. Quod sol annuum coeli ambitum, id ecirculi zodiaci notissima, non in CCCLXV diebus, sed superadditis VI horis adimplere cognoscitur; unde fit, ut si, verbi gratia, nunc aequinoctialem coeli locum mane oriens intraverit, in hunc anno sequente meridie, tertio vespere, quarto media nocte, quinto rursus in exortu diei, utpote completo diei totius circuitu recurrat, sicque necessario diem superfluum admoneat ubilibet interponendum, annique quarti plenitudini esse copulandum. Quem Aegyptii anno suo sol
Abbreviated transcription (Latin):
dies in quo signo uel in qua
paste signisoluelluna uer¬
setur: hoc argum̃tũ assu¬
me : In primis ꝑquireubi sit
accensio lunae : Lunae ac¬
censio erit talisin illomense
De in de computa a&atem
lunȩ qualis fuerit & multi¬
plica tredecies qui a cotidie
tredecĩ partes elongat᷑a sole :¬
psum autemi
numerum partireꝑ .xxx.
eris totsigna plenahab ebis :
partes hab&: Hoc tamen
sired ebes ut primũ signũ
in quoluna accensa fuerit
restaurari facias deipsonu¬
mero quẽ in multiplicatione

Expanded text:
se in quo signo vel in qua parte signi sol et luna versentur, hoc argumentum assume: in primis perquire ubi sit accensio lunae. Lunae accensio sic erit: in illo mense deinde computa aetatem lunae, qualis fuerit, et multiplica XII, quia quotidie duodecim partes elongatur a sole; ipsum autem numerum partire per trieris, tot signa plena habebis, partes habet. Hoc tamen scire debes, ut primum signum, in quo luna accensa fuerit, restaurari facias de ipso numero, quem in multiplicatione
Abbreviated transcription (Latin):
indextera. quomodo .iii.
in leua: et c&erausq ad.uiiii.
Porro .x̃. cũ dicis leuã medio
pectori supinã ad pones. di¬
gitis tantum ad collũ erectis:
xx. cum dicis. eandẽ pectori
expansam late su ꝑ pones
xx̃x. cum dicis eandem pronã
sede rectã pollicẽ cartilagini
medi pectoris inmittes. xł
cũdicis eandẽ inũ bilico erec¬
tã supinabis: I cũ dicis eiusdẽ
pronae sed erectae pollicẽ
umbilico impones : La cũ dicis
eadẽ pronafemur leuum
desuꝑ conp̃hendes: Lx̃x. cũ
dicis eandẽ supinã femori
suꝑpones : Laexx: cũdicis
eandẽ pnã femori suꝑpones.
xc cũ dicis. eade lũbos adp̃hen¬
das polliceadinguina uerso
At uero .c̃. & c&usq ad dec̃a eo¬
de quo dixim ordinẽ in dex¬
tera corporis parte c̃õplebis:
Decies centena milia cũ dicis
ambas manus insertis inuicẽ
digits implicabis. FINT

Expanded text:
in dextera quomodo tria in dextera quomodo tria in laeva, et caetera usque ad VIV. Porro X cum dicis, laevam in medio pectori supinam adpones, digitis tantum ad collum erectis. XX cum dicis, eamdem pectori expansam late superpones. XXX cum dicis, eadem prona sed erecta pollicem cartilagini medii pectoris immittes. XL cum dicis, eamdem in umbilico erectam supinabis. L cum dicis, ejusdem pronae sed erectae pollicem in umbilico pones. LX cum dicis, eadem prona femur laevum desuper comprehendis. LXX cum dicis, eamdem supinam femori superpones. LXXX cum dicis, eamdem pronam femori superpones. XC cum dicis, eamdem lumbos apprehendes, pollice ad inguen verso. At vero C et CC usque ad DCCCC eodem quo diximus ordine in dextera corporis parte complebis. Decies autem centena millia cum dicis, ambas sibi manus insertis invicem digitis implicabis. Est
Abbreviated transcription (Latin):
leuatis suꝑ palmȩ radicẽ
pones: Iuxta quẽcũ dicis
inpudicũ eregione compones:
Cũ dicis .x. unguẽ indicis in me¬
dio figes artdi pollicis: cum
dicis .xx. sũmitatẽ pollicis
in t̃medios indicis& inpudici
artus inmittes: cũ dicis .xxx.¬
sũmitatẽ indicis & pollicis
blando coniunges amplexu:
Cũ dicis .xL. interiora pollicis
later iuł dorso indicis super¬
duces ambobus tam̃ erectis:
artu curuatũ ad palma in
indice circũ flexo diligent̃
a fronte p̃cinges: cũ dicis
Lxx indicẽ ut supra circum¬
flexum pollice inmisso suꝑ
implebis. unguedũ taxat
illius erecto transmediũ in¬
indicẽ ut su pracircũ flexũ
pollice in longũ tenso impleb̵
ungue uidelic& illius. in me¬
diũ indicis artũ infixo : Cum
dicis .xc. indicis inflexi ungulã
modo .xx. in leua .ccc. index¬
tera quomodo .xxx. in leua¬
dextera quomodo Lx in leua
dec. indextera quomodo
Item mille indextera quomo¬
do ÷ in leua: iĩ. indextera.
quomodo .ii. in leua: ĩĩi

Expanded text:
levatis, super palmae radicem pones. Juxta quod. Cum dicis impudicum, e regione compones. Cum dicis decem, unguem indicis in medio figes artu pollicis. Cum dicis viginti, summitatem pollicis inter medios indicis et impudici artus immittes. Cum dicis triginta, ungues indicis et pollicis blando conjunges amplexu. Cum dicis quadraginta, interiora pollicis lateri vel dorso indicis superduces ambobus duntaxat erectis. ae Γ curvatum, ad palmam inc indice circumflexo diligenter a fronte praecinges. Cum dicis indicem ut supra circumflexum pollice immisso super implebis, ungue duntaxat illius erecto trans medium inindicem ut supra circumflexum pollice in longum tenso implebis, ungue videlicet illius in medium indicis artum infixo. Cum dicis nonaginta, indicis inflexu unguem rmodo XX in laeva, CCC in dextera quomodo XXX in ladextera quomoda quomodo Item mille in dextera quomodo unum in laeva, II in dextera quomodo duo in laeva, III
Abbreviated transcription (Latin):
nes DERALENDIS NO¬
NIS ET IDIBUS
nori haec ꝓuidentia delege¬
batur ut nouaelunae
primũ obseruar& aspectum
uisumq regi sacrificulo
nuntiar&: Itaq sacrificio
a rege &minore pontifice
celebrato idem pontifex. Ka¬
quasi nouae initiũ obser¬
uationis: uł quod ab eo die
semꝑ adidus nouem dies pu
ri placuit diem: qui diuidit
mensẽ : Iduare enĩ lingua

Expanded text:
e Calendis, Nonis et Idibus,nori haec providentia delegabatur, ut novae lunae primum observaret aspectum, visumque regi sacrificulo nuntiaret. Itaque sacrificio a rege et minore pontifice celebrato, idem pontifex caquasi novae initium observationis, vel quia ab eo die semper ad Idus novem dies putri placuit diem qui divisit mensem. Iduare enim et rustica
Abbreviated transcription (Latin):
Autũnus sumit principium
constat exsiccitate & frigore :¬
Et uocatur autũnus atem pes
tate quando & folia arborũ
cadunt. & om̃a mature scunt :

Expanded text:
Autumnus sumit principium constat ex siccitate et humore est. Autumnus a tempestate vocatus quando et folia arborum cadunt et omnia maturescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lemento qđ an nobis sextili
lunae februariimensis .xxx.¬
namartu mensis .xxx dies
habebat sicut semꝑhab& :
ne paschalis lunaeratio

Expanded text:
Memento quod anno bissextili luna Februarii mensis tna Martii mensis triginta dies habeat, sicut semper habet, ne paschalis lunae ratio
Abbreviated transcription (Latin):
idolo aia nobi fronte regeepiro¬
tarũ qui fugatus atq: proiectꝰ
a patria suauenit adromanos¬
& apud eosexul effectus .ẽ. Conti¬
git aut̃ ut multagens barbarorũ
romã obsediss& : Erat quoq:
ianus ualde in geniosus & dedit
consiliũ romanis quomo dopo¬
tuisent urbẽ liberare deilla
obsidiono : Ita tam̃ utromani
post mortẽ suã illũ adorarent
quasi deũ : Hoc autẽ illis pro¬
dix̃ ut in uoluerent eũ de illis
linteaminib: & igni incende¬
rent : Et duos gladios cale fac¬
tos & ardentes darisibi postu¬
lauit: Et tunc ascen dit suꝑ
murũ & dix̃ ad romanos ut
cũ ille leuas & se suꝑmurũ
& clamass& quasi ds̃. illi totis
postis aꝑtis ruissent suꝑhos¬
tes. & ita haberent uictoriã :
acceper̃ uictoriã occisi sini¬
micis atque fugatis. Ianusue¬
roigni consumptus. ẽ : Quem
post mortem suã romaniqua si
dm̃ adorauer̃ & fecer̃ ei mag¬

Expanded text:
st ex Jano bifronte rege Epirotarum, qui fugatus et projectus de sua patria venit ad Romanos, apud eos exsul effectus. Contigit autem ut gens multa barbarorum Romam obsedisset. Erat autem Janus ille homo ingeniosus, qui dedit consilium Romanis quomodo potuissent urbem liberare ab illa obsidione; ita tamen, si Romani post mortem suam illum adorarent quasi deum. Haec autem illis prodixit ut involvissent se de illis linteaminibus, et igni incendissent, et duos gladios calefactos et ardentes sibi dari postulavit, et postea ascendit super murum, et dixit ad Romanos, ut cum ille levasset se super murum, et clamasset quasi deus, illi totis portis apertis ruissent super hostes, et haberent victoriam. erferunt victoriam, occisis inimicis et fugatis. Janus vero igne consumptus est. Quem post mortem suam Romani quasi deum adora
Abbreviated transcription (Latin):
unde oriatur
cidus mag¬
nus. hoc scito
quia concur¬
rentes solis
sunt .xxxiii.
et concur¬
rentes lunȩ
xuiiii. Ipsis
insem& ipsos
multiplica¬

Expanded text:
unde oriatur cyclus magnus, hoc scito, quia concurrentes solis sunt XXVIII, et concurrentes lunae XIX. Ipsi in semetipsis multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
&iam sexis & cetera usq
in prima feria. & in qua fe¬
ria p̃dictumnumerũka¬
lendarum reppereris . totꝰ
regulareserunt: Verbi
gratia sume Rła pł in pri¬
ma feria & inuenies nõnap̃
inquinta feria. Qua inuen¬
ta pronuntia non apł no¬
runt quinos & in alio an¬
no similiter facias & inue¬
nies .vIII. Nł a pł in prima
feria. Quarepta dic
Octonae kalendȩ assem
depromunt & sic facias
ꝑsingulos annosciclide¬
cennouenalis. & inuenies
absque ambiguitatis
errore numerũ regu¬
larium: Cum quib: adde
semꝑnu merum concur¬
rentium eiusdem anni:
dequo inquiris : & inuenies
feriam in qua .xiiiͦi. luna
termini paschalis tibioccur

Expanded text:
iam sexis, et ita usque in prima feria, et in qua feria praedictum numerum Kalendarum reperies, tot regulares erunt. Verbi gratia, sume Kal. April. in prima feria, et invenies Nonas Aprilis in quinta feria: qua inventa, pronuntia: Nonae Aprilis norunt quinos. Et in alio anno similiter fac, et invenies VIII Kal. Aprilis in prima feria; qua reperta, dic: Octonae Kalendae assim depromunt. Et sic facies per singulos annos cycli decennovenalis, et invenies absque ambiguitatis errore numerum regularem: cum quibus adde numerum concurrentium ejusdem anni, de quo inquiris, et invenies feriam in qua decima quarta luna termini paschalis incur
Abbreviated transcription (Latin):
puncti ad crescit : Noner¬
gounis isdemq: articulistẽ¬
porũ uel cacliclimatibus
lunae celebratur accensio
Sedaliquan docitius quam
ut sit unus anno .xxiiiͦi. tran¬
siliatur dies DEEADERE¬

Expanded text:
unius adcrescit. Non ergo unis iisdemque vel articulis temporum, vel coeli climatibus lunae celebratur accensio, sed semper aliquanto citius quam ut sit unde unus anno nono decimo transiliatur dies. Diver
Abbreviated transcription (Latin):
Siuis screquota sit luna¬
dies a principio mensis iañ
usq: in diẽ dequo inquiris
& cũ scieris adde a& atem
lunae quae fuit in Nł i añ
Et si amplius .xxx. reman¬
serint. tollexxx. et quot
super ẽ ipsa est luna diei
quam quaeris

Expanded text:
ota sit lunadies a principio mensis Januarii usque in diem de quo inquiris, et cum scieris, adde aetatem lunae quae fuit in Calendis et si amplius XXX remanserint, tolle triginta, et quod superest ipsa est luna diei quam quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
unde acceperunt exordiũ
Si ne dubio ab ipsis xui. dieb
ꝑ quos uoluitur omne tẽpus
quia ultra .vii. non excedit¬
nec numerus concurren¬
tiũ : nec numerus septimanȩ
dierum: Primus enim¬
concurrens. ẽ. in capite:¬

Expanded text:
ntes accipiunt exordium, sine dubio de ipsis septem diebus, per quos volvitur mundus; quia ultra septem non transit numerus concurrentium, nec numerus septimanae dierum.--D. Primus concurrens in capite
Abbreviated transcription (Latin):
Statutum inuenimus in
concilio romanorũ ut nec
ante .xi. hł apł nec post
vii. Nł maĩ pascha debeat
uero nec ante ui iđ feb.

Expanded text:
Statutum invenimus in cyclo Romanorum, ut nec ante XI Kal. Aprilis, nec post VII Kal. Maii Pascha debeat Et nec ante XII Kal.
Abbreviated transcription (Latin):
Siuis sicire unde ꝓcedunt
regulares qui secundum
solem numerantur id sunt
mar̃ .v. quot menses sunt
in anno unde regulares
requiris. totnumerum

Expanded text:
Si vis scire unde procedunt regulares, qui secundum solem numerantur, id est, Martii V; quot menses sunt in anno unde regulares requiris, tot numerum
Abbreviated transcription (Latin):
Ad an nos dñi ab incarnati¬
one ideo .xii. mittimus
regulares: quia nato dño
quae tunc erat. anni iii
erant p̃teriti : & ramanser̃
xii. propterea auctores
ad supplendũ numerũ.
regulares constituerunt

Expanded text:
Ad annos Domini ab Incarnatione ideo mittimus 12 regulares, quia nato D. quae tunc erat anni 3, erant praeteriti et remanserunt 12. Propterea auctores ad supplendum numerum regulares constituerunt
Abbreviated transcription (Latin):
iergo uisscre hocuelillo
die quota sit feria compu¬
ta dies alalendisi anuarii
usq: indiem dequo inquiris
& cũ noueris ad deferiã
quae fuit diekalendarũ
ianuariũ & sibi sextilis
annus .ẽ. &iã bisexti diem
postquã transierit aug¬
mentare memento. parti
manet diemtibi septima¬

Expanded text:
hoc vel illo die quota sit feria, computa dies a Calendis Januariis usque in diem de quo inquiris; et cum noveris, adde feriam quae fuit die Calendarum Januariarum; et si bissextilis annus est, etiam bissexti diem postquam transierit augmentare memento: partirmanet diem tibi septima
Abbreviated transcription (Latin):
iuis scire unde ꝓcedunt
regulares adlunã id. est¬
ccclxu. Partire ꝑ xxx
decies .xxx. fiunt ccc. &
nent .v. septb .U.
Septb hab̾dies .xxx adde¬

Expanded text:
Si vis scire unde procedunt regulares ad lunam, tCCCLXV, partire per XXX; decies XXX fiunt CCC, et nent V. Septemb. V. September habet dies XXX, Adde
Abbreviated transcription (Latin):
innoñ. lxui.
in iđ Lxxiiii.
In noñ .clui.
In noñ clxouiii.
Iniđ cxcui.
In noñcexuii.
Iniđ ccxxu
In noñ ccxlriii.
lniđ. cclui.
In noñ cclexa

Expanded text:
in Non. LXVI, in Id. LXXIV. in Non. CLVI, in Non. CLXXXVIII, in Id. CXCVI. in Non. CCXVII, in Id. CCXXV. in Non. CCXLVIII, in Id. CCLVI. in Non.
Abbreviated transcription (Latin):
Aestus oceani lunã sequitur:
tam quã eius aspiratione
retror sum trahatur eiusq
inpulsu retracto. refundat᷑.
Qui cotidiebis affluere & reme¬
are unius semper horae
dodrante & semiuncia
transmis sauidet᷑: Eiusq
omnis cursus in lidones &
malinas id ẽ inminores
aestus diuidit᷑ & maiores:¬
Sed lidon aquinta & uicesima
luna inchoans: quothoris
accurrit tot & recurrit :
en alinaaut̃ axii. & xxuiii
incipiens ciuior in accessa sed
ex aestuans: Peroctonos aut̃
annos ad princpia motus
& paria in crementa cer¬
tissi molunae reuocan¬
tur ambitu: Illa semꝑ
aquilonia tenentemiti¬
ores quã cum in austro
digressa propriore
uim suam exerc&¬

Expanded text:
Aestus Oceani lunam sequitur, tanquam ejus aspiratione retrorsum trahatur, ejusque impulsu retracto refundatur, qui quotidie bis adfluere et remeare, unius semper horae dodrante et semiuncia transmissa, videtur, ejusque omnis cursus in laedones et malinas, id est, in minores aestus dividitur et majoresSed laedon a quinta et a vicesima luna inchoans, quot horis occurrit tot et recurrit. Malinas autem a XIII et a XXVIII incipiens, citior in accessu, sed exaestuans. Per octonos autem annos ad principia motus, et paria incrementa certissimo lunae revocantur ambitu: illa semper aquilonia tenente mitiores, quam cum in austro digressa propiore nisu vim suam exerc
Abbreviated transcription (Latin):
anorum sententia clar& :¬
Itaq exordiũ incipiam. a solsti¬
ariarũ ex quadie humor
corporibus crescit us que
& catarrũ. & distillatio
uuae & punctio laterum
caligo. &tinnitus aurium
& odorare nil possunt :
Tali igitur tempore utere
calidis & las saratis at que
optimis cibis piꝑhabentibus
& sinape. Raro lauare
Caput sine in t̃missione
purga uino indulge
ueneri non parcas: Ex su¬
Flap̃ sunt dies .xlv. his dieb
augentur hominib: humores
dulces id ẽ. sanguis utere
bene olentibus cibis & a cerri
xLu his diebus crescit bilis
amara. hoc ẽ colera rubea
Utere cibis dulabus: ui no
indulge ueneri parce ie
ta fellis rubei. amittunt̃
& coleraenigrae ad crescunt
Quod eẽ. constat usq ad ȩqui¬

Expanded text:
anorum sententia clarItaque exordium incipiamus a solstiarias, ex qua die humor corporibus crescit usque as catharrus, et distillatio uvae, et punctio laterum, caligo et tinnitus aurium, et odorari nihil possunt. Tali igitur tempore utere calidis et laseratis, et optimis cibis piper habentibus et sinapi, raro lana, caput vero sine intermissione purga; vino indulge, Veneri non parce diesMaias sunt dies XLV. His diebus augentur hominibus humores dulces, id est, sanguis. Utere bene olentibus cibis et acerrimJulias XLV. His diebus crescit bilis amara, id est, cholera rubea. Utere cibis dulcibus, vino indulge, Veneri parce, jeta fellis rubei amittuntur, et cholera nigra adcrescit, quod esse constat usque ad aequi
Abbreviated transcription (Latin):
& nasci decer&: Paenitentiȩ
uero p̃conẽ quẽ o postebat
minui cũ inchoataminorati¬
DeMINUTISSIMIS
Tem porũ spxtus
Hora xii. pars diei ẽ: Siqui¬
dem .x ii. horaediẽ cõplent:
dño attestante quiait : Nonne

Expanded text:
et nasci deceret. Poenitentiae vero praeconem, quem oportebat minui, cum inchoata minoratiDe minutissimis temporum spatiis. Hora duodecima pars diei est: siquidem XII horae diem complent, Domino attestante, qui ait: Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
desinit nigri fellis amaritudo
& humoris crassitudo aug&ur
Vtere cibis calidis & acerrimis
in occasũ uergiliarũ. hoc ẽ usq
In occasũ pliadũ ab hac hora
hominibus sanguis ad crescit
Conuenit ergo comedere le

Expanded text:
arium, desinit nigri fellis amaritudo, et humoris crassitudo augetur. Utere cibis calidis et acerrimisin occasum Vergiliarum, hoc est, in in occasum Pleiadum. De hac hora hominibus sanguis adcrescit. Convenit ergo comedere lae
Abbreviated transcription (Latin):
ui delic& appellantes qđ cesti
tẽporis hora idẽ t̃minꝰ sit:
ris quoq: fines. orasuocitare
solemꝰ: Punctos uero a par¬
uo puncti transcensu: quifit
in orologio: Minuta autẽ
a minore int̃uallo uocata
Partes a partione circuli
Zodi aci quẽ tricenis dieb
ꝑ m̃ses singulos findunt
celerrimo nuncupantes cũ
aliquidsibi breuis simis in
spatiis cedere atq: succedere
sentit᷑ : minimũ aut̃ omniũ
& qđ nullaratione diuidiq¬
at tẽpus athomũ grece: hoc
ẽ. indiui sibileatq: in secabi¬
le nominant qđ obsui pusilli¬
tatẽ grãmaticis potius quã
calculatorib usibile.ẽ. ouib
cũ uersũ ꝑ uerba uerba ꝑpe
des pedes ꝑsyllabas. syllabas
ꝑtẽpora diuidant: Et longae
quidẽ duo tempora breui
unũ tribuant: ultra quid
diuidant ñ habentib: hanc
athomũ nuncupari conpla¬
cuit. Attam̃ mathematici
in explorandis hominũ ge¬
nituris ad athomũ usq ꝑueni¬
re contendunt: dũ todiacũ
circulũ in xii. signa signa sin¬

Expanded text:
llantes, quod certi temporis ora, id est, terminus sit: maris quoque fines oras vocitare solemus. Punctos vero a parvo puncti transcensu, qui fit in horologio, minuta autem a minore intervallo vocantes. Partes a partitione circuli Zodiaci, quem tricenis diebus per menses singulos findunt. celerrimo nuncupantes, cum aliquid sibi brevissimis in spatiis cedere atque succedere sentitur. Minimum autem omnium, et quod nulla ratione dividi queat tempus, atomum Graece, hoc est, indivisibile sive insectibile, nominant: quod ob sui pusillitatem grammaticis potius quam calculatoribus visibile est: quibus cum versum per verba, verba per pedes, pedes per syllabas, syllabas per tempora dividant, et longae quidem duo tempora, unum brevi tribuant, ultra in quod dividant non habentibus, hoc atomum nuncupari complacuit. Attamen mathematici in explorandis hominum genituris, ad atomum usque pervenire contendunt, dum Zodiacum circulum in XII signa, signa sin
Abbreviated transcription (Latin):
quę In ostatiodro de Cabo. reaprocam angu
ꝑ pendere quȩ ad huiꝰmedi tũarias Formas
ab aliis omisza. d ad speculationis arithinetice
ꝑfeitionẽ maxime spectant. Cognosiri enis
ꝓprietates earũ notatu digrissimas. nec nis
rscesse ingenys patulas. Imeginor itaq In
tsce ꝗuqy singulis regularibs solidis. a reutro
Qd angqulos eeui singulas semi diametros. quȩ In
Pinde tn usdem intrligo linearia latira
iute asices ipsos loniungunt. in fyramide so¬

Expanded text:
quae in octahedro et cubo, reciprocam angulperpendere, quae ad huiusmodi numerarias formas, ab aliis omissa, et ad speculationis arithmeticae perfectionem maxime spectant. Cognosces enim proprietates earum notatu dignissimas, nec nisi curiosis ingeniis patulas. Imaginor itaque in hisce quinque singulis regularibus solidis, a centro ad angulos educi singulas semidiametros: quae quiDeinde in iisdem intelligo linearia latera quae vertices ipsos coniungunt, in pyramide s
Abbreviated transcription (Latin):
hatynꝰ animaasas. Daę. quidẽ Idcrao pre¬
libata sũt a nob. Ingenio se lestos ut ea quę
dlemõ straturi sums magis tᵒ peruia ul
sed y solida ipsa usꝙ ad deanũ locũ coltetra
hio breui tabella cõm̃o strabimꝰ. ut seatt
dudr̃i traditũ Strustune moddũ exposue¬

Expanded text:
hactenus animadversas, quae quidem idcirco praelibata sunt a nobis ingeniose Lector, ut ea, quae demonstraturi sumus, magis tibi pervia sint, sed et solida ipsa usque ad decimum locum collecta hic brevi tabella commonstrabimus, ut dudum traditum structurae modum, expos
Abbreviated transcription (Latin):
E ladem gagregatiene Iu Infinctrĩ fiet ꝓcestus.
d si nõ actu. potentia tamen: quȩ semꝑ adeat¬
& nunq tueonico Intellectus uegat: t gedum
nũc de Solidis regularibꝰ centralibꝰ. In quibus se¬
per unitas in ceatro ponit᷑ sicut de In pla¬
nis numeris cẽtrauibus. Sed oꝑeprenũ. eet
Iatelligerꝰ In pniis. geo pasto disponẽdę sint
eterg unitates. & quibꝯ in locis ad efforman¬
da. Ut decei talia Soleda numeralia..
Nec dubiũ quin In sengulis posita. unitate tẽtri
tam ꝑ singulos solidos angulos. qy ꝑ singula.
basiũm ceutra singulȩ sint unitateꝵ dispoaẽdę
Itaq cũ Ryramis hieãt d angulos &e totide
basos: hẽbit cũ cẽtrali unitate. 9. unitates

Expanded text:
 eadem aggregatione in infinitum fiet processus, et si non actu, potentia tamen, quae nunquam theorico intellectui negatur. Agendum nunc de solidis regularibus centralibus, in quibus semper unitas in centro ponitur sicut et in planis numeris centralibus. Sed operepraetium est intelligere imprimis quo pacto disponendae sint caeterae unitates, et quibus in locis, ad efformanda, ut decet, talia solida numeralia. Nec dubium quin in singulis, posita unitate centri, tam per singulos solidos angulos, quam per singula basium centra, singulae sint unitates disponendae. Itaque cum pyramis habeat quatuor angulos et totidem bases, habebit cum centrali unitate
Abbreviated transcription (Latin):
pentagonis. Postq igit unitas prębet singidis Soli
ramis hebit.ꝙ. unitates. Octahedrũ 1S. Cubꝰ toridẽ
Icosatiedrũ .33. Doderahedrũ tetidẽ. ham cenirũ
guo squide In leco. semidiametri sũt ipsę anguloꝵ
sunt basiui centra. quare tusͦ semidiametri q̃ py¬
ramides exordiũ sumũt. Intellige dũt semꝑ aᷝ ˢ pͥmę¬
Pyremides uͦ sunt quȩ unitatẽ sequunt᷑ q ͭ ꝗde

Expanded text:
yramidibus pentagonis. Postquam itaque unitas praebet singulis solidramis habebit 9 unitates; octahedrus 15; cubus totidem; icosahedrus 33; dodecahedrus totidem. Nam centrum Quo quidem in loco semidiametri sunt ipsae angulorusunt basium centra. Quare hic tam semidiametri, quam pyramides exordium sumunt. Intellige autem sempepyramides vero sunt, quae unitatem sequuntur: triangulae
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ spenei sic fanłe cõstruent: si ab unitate
exordius Capientes Cut diximꝰ ) duas quasqo pro¬
ximas pme spenei quadratas pyramides cõsunga.¬
pis sinti fit & In gso cõtinuo geomemicoq. otra¬
hedro solido. u Itaq pyrdes c p  huiimodi¬

Expanded text:
iter construentur, si ab unitate exordium capientes, ut diximus duas quasque proximas primi generis quadratas pyramides coniungamus: sicuti fit in ipso continuo geometricoque octahedro solido. Cum itaque pyramides quad
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc a principio decrrumꝰ. Ingeniose Pestor In
susee uostris numeraris Gpetuiation ibur ut nõ
solũ obscure ab alqs tradita facibiꝰ de mostratemꝰ
sed etiam omissa sccppleromꝰ: Ne quia igie quo q
ad numerons formas ꝑtine desyderaret : sicut
pynamidibꝰ de solũlus humerarias figuras hacte
qula numerois Imitabimur: Emucfunã primo de¬

Expanded text:
Hoc a principio decrevimus, ingeniose Lector, in hisce nostris numerariis speculationibus, ut non solum obscure ab aliis tradita facilius demonstraremus, sed etiam omissa omissa S omisse Hoc a principio decrevimus, ingeniose Lector, in as numerorum pertinet, desideraretur, sicut pyramidibus et columnis numerarias figuras non ungula numeris imitabimur: structuram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduaĩt ꝑ ordines singulos hexagonos pͥmos. For pr̃e¬
cedenteze fo. radices singule Io singalos itez impares
dulre ꝑferũt triangulos imparia collateralos ꝓ ordinẽ
Igitur trianguli Impaciũ locoꝵꝰ sũt t hexagen yer
ordinẽ Continuati : suc̃ aemõsstrãdud ꝑponit

Expanded text:
 hexagonos ipsos. At per praecedentem, radices singulae in singulos item impares ductae procreant triangulos imparium collaterales per ordinem. Igitur et trianguli imparium locorum sunt et hexagoni per ordinem continuati; sicut demonstrandum proponit
Abbreviated transcription (Latin):
losũ p̃adens est unitas:
Uiꝰ sexcuiplus ẽ Senariꝰ.
qui solus Ffant hic duo
supplemta .3. 8.3. quȩ
singula fiuut ex imparo

Expanded text:
locum praecedens, est unitas, eius sexcuplus est senarius: qui solus facit hic duo supplementa 3 et 3 quae singula fiunt ex impare
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt: qͥa ecce iam triduo susti¬
nent me: nec habent qd̾ manducẽt.
Et si dimisero eos ieiunos in domũ
suã: deficient in uia. Quare triduo
turba sustinuerit: matħs exponit
plemꝰ qͥ ait. Et ascendens in montẽ:
sedebat ibi. Et accesserunt ad eũ tur¬
be multe habentes cecos. mutos. clau¬
dos. debiles. ⁊ alios multos: ⁊ ꝓrecerũt
eos ad pedes eiꝰ. ⁊ curauit eos. Turba
fide scẽ trinitatis lucidi. dño ꝓsuis
suoꝵq peccatis auime uidelicet lan

Expanded text:
uo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, claudos, debiles, et alios multos, et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos . Turbafide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet lan
Abbreviated transcription (Latin):
bum una caꝑent. hic sepiꝰ ministͣret.
Rienniũ fere ante baptis łc ⁊ ii¬
mũ. inarinis fuit. integ̾ tam̃ ab
his uitiis quib illud hor̃um genus
implicari solet. Multa illi circa cõ¬
militones benignitas. mira caritas
patientia uem atq humilitas: ultra
humanũ modũ. Nam frugalitatẽ
in eo laudari ñ ẽ necesse. qͣ ita usus ẽ:
affectu ueneraront᷑. Hecdũ tam̃ rege¬
nerat᷑ in xep̃o. agebat quenda̾ bonis
oꝑib baptismatis candidatũ. Ad sis¬
tere scilicet laborantib. opem feͬce
miseris. alere egentes: uestire nudo ᷤ.
Nichil sibi exmilitie stipendiis p̃t̾
cotidianũ uictũ reseruabat. Iã tũ
enunͣgłii ñ surdus auditor de crasti¬
no non cogitabat. łe uii.

Expanded text:
et. Triennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra humanum modum. Nam frugalitatem in eo laudari non est necesse, qua ita usus est, adfectu uenerarentur. necdum tamen regeneratus in Christo agebat quendam bonis operibus baptismi candidatum: adsistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, uestire nudos, nihil sibi ex militiae stipendiis praeter cotidianum uictum reseruare: iam tum euangelii non surdus auditor de crastino non cogitabat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
homini regi. qͥ uoluit rationem ponere
⁊ maxime palestinis: ad omnẽ ser¬
monem suũ ꝑabolas iungere. ut qd̵ per
simplex p̃ceptũ teneri ab auditoribus
ñ potest: ꝑ similitudinẽ exempli tenea¬
tur. Precepit itaq petro sub cõꝑatione¬

Expanded text:
em ponere t maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere, ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro
Abbreviated transcription (Latin):
tͣcidit. tribq annis excepto romano
monacho hõĩb incognit᷑ mansit. Qui
uidelicet romanꝰ ñ longe amonasterio
sibi adeo dato patris regula degebat.S
pie eiꝰdem patͥs su oculis furabat᷑ horas
iquẽ sibi ad manducandũ subriꝑe pote¬
rat: dieb certis bñdicto panẽ ferebat.
Ad eumdẽ uͦ specũ aromani cella iter

Expanded text:
omano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter