comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chaten Lapidem bicilia primũ dedit
m achate fiuminis ripis repertum.
non uilem cum ibi tantũ inueniretur.Q¬
uippe inter stubentes enm nene naturalibꝰ
sic notant formis ut tum opimꝰ est. uari¬
as preferat rerum ymagines uñ amuilꝰ¬
si urry regis. qui aduersus Romanos bella
ressit non ignobilis fame fuit. cuurd gem¬
ma achates erat In quo nouem muse. cũ
insignibus suis singĩe. et apollo tenens
citharam udebatur/ non impressis sigu¬
ris sed ingenitis Runc diuersis locis pa-¬
ret dat Creta quem coralii achaten. uo¬
cant coralio similem. sedillitũ gultrõ au¬
ro mitantib et scorpionum ictibus re¬
sistentẽ. Dat India reddentẽ nus nemoꝵ
nũc aĩalium faties quem indisse ocłis
fauet quiq intra os receptus sedat sitim.
uunt et qui usti redolent mirre odorẽ.
hemachates sanguiners maculis inrube¬
stit ued qui maxime probant᷑. iutream
habent ꝑspicuitatẽ ut ciprins Nam qui
sunt facie cerea. habundant᷑ tr iuialiter

Expanded text:
chaten lapidem Sicilia primum dedit in Achatae fluminis ripis repertum, non uilem, cum ibi tantum inueniretur, quippe interscribentes eum uenae naturalibus sic notant formis, ut cum optimus est uarias praeferat rerum imagines. Vnde anulus Pyrrhi regis, qui aduersus Romanos bella gessit, non ignobilis famae fuit, cuius gemma achates erat, in quo nouem Musae cum insignibus suis singulae et Apollo tenens citharam uidebantur, non inpressis figuris sed ingenitis. Nunc diuersis locis paret. Dat Creta quem curalliachaten uocant curallio similem, sed inlitum guttis auro micantibus et scorpionum ictibus resistentem. Dat India reddentem nunc nemorum nunc animalium facies, quem uidisse oculis fauet quique intra os receptus sedat sitim. Sunt et qui usti redolent myrrhae odorem: haemachates sanguineis maculis inrubescit; sed qui maxime probantur uitream habent perspicuitatem, ut Cyprius: nam qui sunt facie cerea abundantes triuialiter
Abbreviated transcription (Latin):
ripis nullo inter partes lingue cõmer¬
rio utuntur. sed depositaꝵ reꝵ precia
ocłis estimantibꝰ sua tradunt nrde
equitur attanus sinus et gens ho¬
minum attogoꝵ. quibus temperi¬
es prerogatiua/ nurã aeris clementi¬
am subiuinistrat arcent sane ad fla¬
tum noxium colles qui salubri aprici¬
tate. undiq secluso obiectu prohibent
auras pestilentes atq ideo ut amone¬
tus affirmat par illis et hypoboreis
genus uite est Inter hos et indiami
gnarissimi cicones locauerunt/

Expanded text:
ripis nullo inter partes linguae commerripis nullo inter partes linguae commercio, sed depositarum rerum pretia oculis aestimantibus sua tradunt, nostra equitur Attacenus sinus et gens hominum Attacorum, quibus temperies praerogatiua miram aeris clementiam subministrat. Arcent sane adflatum noxium colles, qui salubri apricitate undique secluso obiecti prohibent auras pestilentes; atque ideo, ut Amometus adfirmat, par illis et Hyperboreis genus uitae est. Inter hos et Indiam gnarissimi Ciconas locauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ua ab stitico occeano et mari calpio
in occeanum eoꝵ cursus inflectit᷑
ab epordio huiusce plage ꝑrofunde mues
moy longa deserta ¶ post antropofa¬
oot gens est asperrima. de inferi spacio
obsita. ferme dimidiam ꝑtẽ itiueris inpene¬
tr abilem reddiderunt Quaꝵ difficultatũ
terminum facit iugum mari ĩmineno
q̃d tabin barbari dicunt. post q̃ longe so
tat estinũ orientẽ. post inhumanos sitꝰ
primos hominũ seres agnostimus Eui a¬
quar asꝑgine mundatis frondibons nel¬
lera arcorp adminiclo despectunt liquo¬
ris. et lanugins tenerã subtilitatẽ hũo¬
re domant ad obsequium hoc illud est
sericum in usum publicum dampno seue¬
ritatis admissum Ex quo ostende potiꝰ
corꝑa ꝙͣ uestire primo feminis nunc
etiam niris luxurie ꝑsuasit libido.
Seres ip̃a quidem mites et inter se quietissi¬
iii. alias uero reliquoꝵ mortaliũ cetus
refugunt Te deo ut ceterarũ gentiũ
cõmertia abnuant Primũ eoꝵ fluui¬
um mercatores ip̃i transeuut in cuiꝰ

Expanded text:
ua ab Scythico oceano et mari Caspio in oceanum eoum cursus inflectitur, ab exordio huiusce plagae profundae niues, mox longa deserta, post Anthropophagi gens est asperrima, dein feris spatia obsita ferme dimidiam itineris partem inpenetrabilem reddiderunt. Quarum difficultatum terminum facit iugum mari imminens, quod Tabin barbari dicunt: post quae adhuc ltat aestiuum orientem, post inhumanos situs primos hominum Seras cognoscimus, qui aquarum aspergine inundatis frondibus uellera arborum adminiculo depectunt liquoris et lanuginis teneram subtilitatem umore domant ad obsequium. Hoc illud est sericum in usum publicum damno seueritatis admissum et quo ostendere potius corpora quam uestire primo feminis, nunc etiam uiris luxuriae persuasit libido. Seres ipsi quidem mites et inter se quietissimi, alias uero reliquorum mortalium coetus refugiunt, adeo ut ceterarum gentium commercia abnuant. Primum eorum fluuium mercatores ipsi transeunt, in cuius
Abbreviated transcription (Latin):
diti memorabili diciplina recesserut
a ritu gentin uniuersarz maiestat
ut reor prouidentia. adhuns more
distinati. Nulle ibi femine. a uenere
se penitꝰ addicauerunt/ pecuniam
nesciunt. palmis uictitant Ill emo
ibi nascit᷑ nec tñ deficit homi mul¬
titudo. locus ip̃e addutꝰ pudicitia ẽ.
Ad que plumi licet uundiq gentiu ꝓperẽt
nullus admittit᷑ nisi quẽ castitatis fides
et innocentie meritũ ꝓsequat᷑ Lam qui
reus est nel leis culp̃e. ꝙuis sũma ope
adipisci ingressum uelit diuinitꝰ sũmoue¬
turita ꝑ ĩmensum spatiũ scłoꝵr incre¬
dibile dictu eterna gens est cessantibus
puerperiis Engada oppidum infiri esse¬
nos fuit sed extissum est : Ierum inche¬
trs nerioribꝰ adhuc durat decus. lucisq
palmar eminentissimis nichil uel eno.
uel bello derogatum. Iudee terminus.
massada castellum;¬

Expanded text:
diti memorabili disciplina recesserunt diti memorabili disciplina recesserunt a ritu gentium uniuersarum, maiestatis ut reor prouidentia ad hunc morem destinati. Nulla ibi femina: uenere se penitus abdicauerunt. Pecuniam nesciunt. Palmis uictitant. Nemo ibi nascitur nec tamen deficit hominum multitudo. Locus ipse addictus pudicitiae est; ad quem plurimi licet undique gentium properent, nullus admittitur, nisi quem castitatis fides et innocentiae meritum prosequatur; nam qui reus est uel leuis culpae, quamuis summa ope adipisci ingressum uelit, diuinitus submouetur. Ita per inmensum spatium saeculorum, incredibile dictu, aeterna gens est cessantibus puerperiis. Engada oppidum infra Essenos fuit, sed excisum est. Verum inclitis nemoribus adhuc durat decus lucisque palmarum eminentissimis nihil uel de aeuo uel de bello derogatum. Iudaeae terminus Massada castellum
Abbreviated transcription (Latin):
sudent baliama. unuiles iutibus scupeso
hnt/ malleolis digeruntur. Mastris ra-¬
oriis intestunt aqua gaudent amat
amputari. tenatib foliis sempiterno
mumbrant᷑ Lignum cauditis attrecta¬
tum ferro. sine mora morit᷑ Raꝑpter a
uitro. aut tultellulis ossers sed in sola
cortice artifici plaga uulneratur e qͦ
eximie suauitatis gutta manat post
lacrima. stdm in pretiis locum poina
obtiuent cortex tercium. ultimus ho¬
nos ligno. longo ab hierosolimis ne¬
cessu. trstis simis panditur quẽ de
celo tactum testatur humꝰ ingra et
in cinerem soluta. Ibi duo oppida fodo¬
num noĩatum alteꝵ alterum gomor¬
rum apud que poriũ qd gignitur. ha¬
beat licet spem̃ maturitatis maudi
tñ non pt̃ Nam fuliginem intrusecus
fauillatiam ambitio tm̃i/ extime cutu
cohibet. Que uł lem pressa tactu. fu¬
mum exaltat et fatiscit in nagum pł¬
uerem ¶ Interiora iudee. occidente
q̃ contuentur. Essen tenent / qui pre¬

Expanded text:
sudent balsama. Similes uitibus stirpes sudent balsama. Similes uitibus stirpes habent; malleolis digeruntur, rastris nitescunt, aqua gaudent, amant amputari, tenacibus foliis sempiterno inumbrantur. Lignum caudicis attrectatum ferro sine mora moritur; ea propter aut uitro aut cultellulis osseis, sed in sola cortice artifici plaga uulneratur, e qua eximiae suauitatis gutta manat. Post lacrimam secundum in pretiis locum poma obtinent, cortex tertium, ultimus honos ligno. Longo ab Hierusolymis recessu tristis sinus panditur, quem de caelo tactum testatur humus nigra et in cinerem soluta. Ibi duo oppida, Sodomum nominatum alterum, alterum Gomorrum, apud quae pomum quod gignitur, habeat licet speciem maturitatis, mandi tamen non potest: nam fuliginem intrinsecus fauillaciam ambitio tantum extimae cutis cohibet, quae uel leui pressa tactu fumum exhalat et fatiscit in uagum puluerem. Interiora Iudaeae occidentem quae contuentur Esseni tenent, qui prae
Abbreviated transcription (Latin):
udea illustas est aquis sed natura
non eadem aquar om̃i ¶ Iorda¬
nis ammeo exume suauitatis. paneade
fonte demisstis regiones preterfluit
amenissimas acox in asfaltidem lacumi
mersus stagno corrumpitur. Quas qui¬
alfaticis gignit bitumen/ aial non habet
nichil in ẽo mergi p̃t tauri etiã came¬
liq impune ibi fluitãt Est et lacus sa¬
ra extentꝰ passuũ .xui. milib. circũ e¬
ssus urbibꝰ plurimis et celebribus np̃e
par optimis Sed lacus tyberiadis his or¬
bus anteponitur salubrrs ingenuo estu
et ad sanitatẽ usu efficati. Iudee caput
fuit hierosolima s extissa est Successit
hiericꝰ. et hec desunt archarperpis bel¬
lo subacra ¶ Calirhoe hierosolimis
proxima fons calore probatissimꝰ medi¬
rus et ex ip̃o aquaꝵ precomo sit uoca¬
tus est ¶ In hac terra Ballamum
nascitur. Que silua intra terminos ui¬
giniti ingerum usq ad uictoriã ur am fuit
Et cum Iudea potiti sumꝰ ita luci illi ꝓ¬
pagati sunt ut iã nobro latissimi colles

Expanded text:
udaea inlustris est aquis, sed natura non eadem aquarum omnium. Iordanis amnis eximiae suavitatis, Paneade fonte dimissus, regiones pramoenissimas; mox in Asphaltitem lacum mersus stagno corrumpitur. Qui Asphaltites gignit bitumen, animal non habet, nihil in eo mergi potest; tauri etiam camelique inpune ibi fluitant. Est et lacus Sara extentus passuum sedecim milibus, circumsaeptus urbibus plurimis et celebribus, ipse par optimis. Sed lacus Tiberiadis omnibus anteponitur, salubris ingenuo aestu et ad sanitatem usu efficaci. Iudaeae caput fuit Hierusolyma, sed excisa est. Successit Hierichus, et haec desiuit, Artaxerxis bello subacta. Callirrhoe Hierusolymis proxima, fons calore medico probatissimus et ex ipso aquarum praeconio sic uocatus. In hac terra balsamum nascitur, quae silua intra terminos uiginti iugerum usque ad uictoriam nostram fuit; at cum Iudaea potiti sumus, ita luci illi propagati sunt, ut iam nobis latissimi colles
Abbreviated transcription (Latin):
pelusio Cassis mons est et de¬
rubrum Iouis cassn atq ita ostͣ¬
gine locus pomper magni sepulchro
inclitꝰ. Idumea inde incipit. paliuis
opima ¶ Deinde ioppe oppidumi. anti¬
quissimũ orbe toto. ut pote ante munda¬
tionem terraꝵ conditum Id oppidum sa¬
pum ostentat qd uincłoꝵ ¶ Andro¬
mede uestigia adhuc retinet quã exposi¬
tam belue non irritꝰ rumor cirtutulit.
Quippe ossa monsta illiꝰ ag. Scaurnd
inter alia niracula. in edilitate sua ło¬
me publicauit Annalibus nota res est
mensure queq ueratibus libris continen¬
des pli epcelsitas fuerit elephantrs indico.
eminentior. porro uertigli spine iprrs
Latitudine semipedem suit suꝑgressi:

Expanded text:
Pelusio Cassius mons est et delubrum Iouis Cassii, atque ita Ostracine locus Pompeii Magni sepulchro inclitus. Idumaea inde incipit palmis opima. Deinde Ioppe oppidum antiquissimum orbe toto, utpote ante inundationem terrarum conditum. Id oppidum saxum ostentat, quod uinculorum Andromedae uestigia adhuc retinet. Quam expositam beluae non inritus rumor circumtulit; quippe ossa monstri illius M. Scaurus inter alia miracula in aedilitate sua Romae publicauit. Annalibus nota res est; mensura quoque ueracibus libris continedes quadraginta, excelsitas fuerit elephantis Indicis eminentior; porro uerticuli spinae ipsius latitudine semipedem sint supergressi.
Abbreviated transcription (Latin):
co cum urgeri se intelligit/ ne captus ꝓ¬
sit. ip̃e geminos suos deuorat agittit
pontus et gẽmas quas a patria. ponti¬
cas dicimus genere diuerso. Alie aureas.
Mie sanguineas habent stillas. et hee qͥ¬
dem inter sacras habentuir.. Namq osten¬
tacioni potius. ꝙͣ usui diligiitu᷑. Non
guttis aspere sunt sed longis colorum
ductibus linuntur. Aninis hypanis¬
ter auchetas. scithicoꝵ amnium prin-¬
ceps. Purus et haustu saluberrimus.
usq dum callipidum terminis inferat᷑
ubi fons exampans infamis est amara
staturigine. Qui exampens liquido ad¬
mixtus fluori ammnem uitio suo uertit
adeo ut dissimilis sibi in maria conda¬
tur Ita inter gentium opiniones fama
de hypane discordat. Qui in principiis
euni norunt. predicant qui in fine.
experti sunt, non miuria epecrantui:.

Expanded text:
co cum urgeri se intellegit, ne captus pco cum urgeri se intellegit, ne captus prosit, ipse geminos suos deuorat. Mittit Pontus et gemmas quas a patria Ponticas dicimus genere diuerso: aliae aureas, aliae sanguineas habent stellas, et hae quidem inter sacras habentur; nam quae ostentationi potius quam usui deliguntur, non guttis aspersae sunt, sed longis colorum ductibus liniuntur. XIV ter Auchetas Scythicorum amnium princeps, purus et haustu saluberrimus, usque dum Callipidum terminis inferatur, ubi fons Exampaeus infamis est amara scaturrigine; qui Exampaeus liquido admixtus fluori amnem uitio suo uertit, adeo, ut dissimilis sibi in maria condatur. Ita inter gentium opiniones fama de Hypane discordat: qui in principiis eum norunt, praedicant, qui in fine experti sunt, non iniuria execrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dulciores. Ingrediunt᷑ ueris tp̃e. intrant
deptero listore. leuo epemit hoc inde as¬
tidere credunt ꝙ depteus ocłrs acutuis
ister germanicis iugis oritur.
effusus monte qui rauratus
tecipit᷑ ferme omnes nauigabiles uni
ostiis pontum influit Quoꝵ ꝑrim̃
pence. Scdm naria tustoma Teenũ
Colmistoma. Euartum psendostoma.
Mam Boriostoma rac deinde Spilene¬
stoma. Languidiora sunt ceteris Bex¬
timum ꝑiqrum ac palustii specie. nõ
habet qd anu cõparetur. Priora qua¬
tuor i magna sunt ut ꝑ longitudin
em .pł. nulium passium non mustean¬
tuuis equori. dultemq haustu incorr¬
upto detineant saporem. Per uniuer¬
sum pontum fiber plurimut quenalio
uocabulo dicunt Castorem. litas sum¬
lis est ¶ a nimal morsu potenis¬
sumiu. adeo ut tum horem inuasert.
conuentum dentium non prius laxet. ꝙ con¬
ciepuisse persenserit fracta ossa. Testi¬
culi appetuntur in usum medelarũ. Idcir¬

Expanded text:
dulciores. Ingrediuntur ueris tempore, intrant dulciores. Ingrediuntur ueris tempore, intrant dextero litore, laeuo exeunt; hoc inde accidere credunt quod dexteris oculis acutius ister Germanicis iugis oritur, effusus monte qui Rauracos  in se recipit ferme omnes nauigabilis. Septem ostiis Pontum influit, quorum primum Peuce, secundum Naracustoma, tertium Calonstoma, quartum Pseudostoma; nam Borionstoma ac deinde Spilonstoma languidiora sunt ceteris, septimum uero pigrum ac palustri specie non habet quod amni comparetur. Priora quattuor ita magna sunt, ut per longitudinmilium passuum non misceantur aequori dulcemque haustum incorrupto detineant sapore. Per uniuersum Pontum fiber plurimus, quem alio uocabulo dicunt castorem. Lytris similis est, animal morsu potentissimum, adeo ut cum hominem inuaserit, conuentum dentium non prius laxet quam concrepuisse persenserit fracta ossa. Testiculi eius adpetuntur in usum medellarum; idcir
Abbreviated transcription (Latin):
tisq mensibus desciuit a solita conuer-¬
sacione apud iasum urbeni Babilome.
puerum delphinus adamauit. Quem
dum post assueta colludia recedentem
impacientius sequitur. harenis muec-¬
tus inhesit alexander magnus amore
illum numinis fuisse interpretatus. pꝰ¬
fecit puerum lege Neptimi sacerdotio.
iuxta eandem urbem ut hezessidimus
auctor est alium pueruin hermam noie
per maria similiter insidenter cum
undosior fluctꝰ necauisset delphin ad
terram reueꝑit Et uelut fateretur
reatum. pniam suam morte multau¬
it nec reuerti uoluit amplurs in pro¬
funda. Suppetunt et alia exempla.
ut arionem transeamus. cuius exitũ
annalium comprobauit fides Ad hec
si quando lascuuunt noui fetus a ma¬
ioribus datur adultior cultor. quo ma¬
gistro discant eludere impetus incursã¬
tium beluaꝵ. quãꝙͣ ibi preter focas. ra¬
ra belua est plurimus Thumus iii
ponto nec alibi pene fetificant Nusquã
emimi citius adoleltunt scilicet ob aquas

Expanded text:
tisque mensibus desciuit a solita conuertisque mensibus desciuit a solita conuersatione. Apud Iasum urbem Babylonem puerum delphinus adamauit, quem dum post adsueta conludia recedentem inpatientius sequitur, harenis inuectus haesit. Alexander magnus amorem illum numinis fuisse interpretatus praefecit puerum Neptuni sacerdotio. Iuxta eandem urbem, ut Hegesidemus auctor est, alium puerum Hermian nomine per maria similiter insidentem cum undosior fluctus necauisset, delphin ad terram reuexit et uelut fateretur reatum, paenitentiam suam morte multauit nec reuerti uoluit amplius in profunda. Suppetunt et alia exempla, ut Arionem transeamus, cuius exitum annalium conprobauit fides. Ad haec si quando lasciuiunt noui fetus, a maioribus datur adultior custos, quo magistro discant eludere impetus incursantium beluarum; quamquam ibi praeter phocas rara belua est. Plurimus thynnus in Ponto, nec alibi paene fetificant; nusquam enim citius adulescunt, scilicet ob aquas
Abbreviated transcription (Latin):
ũb auis̃. principe in campania del¬
Iphinem puer fragmentis paris
primo illexit  et in tantũ ꝯsuetudo ua¬
Luit ut alendum se etiã manu ip̃urs
crederet i mox mi proflupisset pueri¬
lis audacia. intra spacia eum lucrii
latus uectitauit unde effectum urab
arano littore equitantẽ puerum puto¬
olos usq ueheret. hoc ꝑ annos pluri¬
mos t̾am diu gestum donec assidu
spectatło. desmneret miraculum esse
qd gerebatur. Sed ubi obiit puer. sub
otłro publicis. desiderii merore delphm
interiit Pigeret hoc assenertre m
metenatis et sabiani. multoꝵq pr̃e¬
terca eẽt hãs comprehensum In affe¬
to mox littore apud hypponen adria¬
titumi delphni ab hyppomensibus pa¬
stus est. tractandumq se prebute ⁊¬
positosq frequenter gestitauit Llg
poli manibus tm̃ acta res estanom
uram proconsul affrice flauandeb
ip̃e enii contigit ungquentis etiã deli¬
buit. Qua adoris nouitate obsopitꝰ ali¬
quantisper. pro exanimi iactatꝰ est mul¬

Expanded text:
uo Augusto principe in Campania delphinem puer fragmentis panis primo inlexit, et in tantum consuetudo ualuit, ut alendum se etiam manui ipsius crederet. Mox cum profluxisset puerilis audacia, intra spatia eum Lucrini lacus uectitauit; unde effectum, ut a Baiano litore equitantem puerum Puteolos usque ueheret. Hoc per annos plurimos tamdiu gestum, donec assiduo spectaculo desineret miraculum esse quod gerebatur. Sed ubi obiit puer, sub oculis publicis desiderio eius delphin interiit. Pigeret hoc adseuerare, ni Maecenatis et Fabiani multorumque praeterea esset litteris conprehensum. In Africo mox litore apud Hipponem Diarrhytum delphin ab Hipponensibus pastus est tractandumque se praebuit, impositos quoque frequenter gestitauit. Nec populi tantum manibus acta res est; nam etiam pro consule Africae Flauianus ipse eum contigit, unguentis etiam delibuit; qua odoris nouitate obsopitus aliquantisper pro exanimi iactatus est mul
Abbreviated transcription (Latin):
ministrant discordiam nesciunt, egri¬
tudine non inquietant᷑ Ad innocentiam
oĩb equale uotum. M ortem accersunt
et uoluntario interitu castigant obeũ¬
di tarditatem. quos saties uite tenet
Epulati delibutiq de rupe nota precipi¬
tem casum in maria destinant Hoc se¬
pulture genus optimũ arbitrantur
aiunt etiã solitos ꝑ uirgines probatissi¬
mas. primitina fruguni apollii delio
missitare lerum hec qm̃ ꝑfidia hospitũ
non illibate reuenisse. ut deuotiomis que
pegre ꝓsequebantur pontifitium mos
intra fines suos receperunt.

Expanded text:
ministrant. Discordiam nesciunt, aegriministrant. Discordiam nesciunt, aegritudine non inquietantur, ad innocentiam omnibus aequale uotum. Mortem accersunt et uoluntario interitu castigant obeundi tarditatem; quos satias uitae tenet, epulati delibutique de rupe nota praecipitem casum in maria destinant; hoc sepulturae genus optimum arbitrantur. Aiunt etiam solitos per uirgines probatissimas primitiua frugum Apollini Delio missitare; uerum hae quoniam perfidia hospitum non inlibatae reuenissent, deuotionis quam peregre prosequebantur pontificium mox intra fines suos receperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
abula erat de hyperborers et rn¬
mor irritus si que illinc ad nos us¬
q fluperunt, temere forent cre¬
dita: Bed cum probusnmi auctores/ et
satis uero ydonei. smãs pares facĩt
nullus falsum reformidet de hyꝑbore¬
is yem loquimur. Incolunt ponepte¬
roforon. quem ultra aquilonem accip¬
mus iatere. gens beatissmia. Eam asie
quidam magis ꝙͣ Europe dederunt Alii
statuunt mediam inter utrũq solenp
antipodum occidentẽ/ et nr̃m renascen¬
tem. qd aspernatur ratio tam uasto
mari duos orbes me fluente. Sunt
igitur in Europa apud quos mundr
cardines esse tredunt et extimos syde¬
rum ambitus semestrem lucẽ/ aduer¬
sum una tm̃ die solem. Ex qͣm existãt
qui putent non cotidie ibi solem ut
nobis. sed uernali equinoctio eporiri.¬
aut autũpnali occidere Ita sep men¬
sibus infinitum diem: sex alird. ꝯtenu¬
am esse noctem/ de celo magna clemen¬
cia Aure spirrant salubriter nichil no¬
xii flatus habent domus sunt nemo¬
ra. uel luci. In diem uictum arbores sub¬

Expanded text:
abulae erant Hyperborei et rumor irritus, si quae illine ad nos usque fluxerunt, temere forent credita; sed cum probissimi auctores et satis uero idonei sententias pares faciant, nullus falsum reformidet. De Hyperboreis rem loquemur. Incolunt pone Pterophoron, quem ultra aquilonem accipimus iacere. Gens beatissima. Eam Asiae quidam magis quam Europae dederunt. Alii statuunt mediam inter utrumque solem, antipodum occidentem et nostrum renascentem; quod aspernatur ratio tam uasto mari duos orbes interfluente. Sunt igitur in Europa. Apud quos mundi cardines esse credunt et extimos siderum ambitus, semenstrem lucem, auersum una tantum die solem; quamquam existant qui putent non cotidie ibi solem, ut nobis, sed uernali aequinoctio exoriri, autumnali occidere: ita sex mensibus infinitum diem, sex aliis continuam esse noctem. De caelo magna clementia: aurae spirant salubriter, nihil noxium flatus habent. Domus sunt nemora uel luci: in diem uictum arbores sum
Abbreviated transcription (Latin):
canum latratib. scdm uentum mas di¬
rigunt ut odor tum ipĩs recedat / agi-¬
rantur sibilum fistulariu Rectis au¬
ribus acutissime audiuũt sumillis nich.
Stupent oĩa. propterea facilius obuios
se prebent sagittantibus Si maria tͣni¬
nent/ non aspectu petunt littora. sed
olfactu. Infirmos ponunt in ultimo.
et lassoꝵ capita clumbus ꝑ uites susti¬
nent E cornib qd dextiũ fuerit efficatiꝰ¬

Expanded text:
canum latratibus secundo uento uias dicanum latratibus secundo uento uias dirigunt, ut odor cum ipsis recedat. Mirantur sibilum, fistularum: rectis auribus acutissime audiunt, submissis nihil. Stupent omnia; propterea facilius obuios se praebent sagittantibus. Si maria tranent, non aspectu petunt litora, sed olfactu; infirmos ponunt in ultimo et lassorum capita clunibus per uices sustinent. E cornibus quod dextrum fuerit efficaci
Abbreviated transcription (Latin):
nas seꝑari. quad qui habitente uiuat
oms auium marmaꝵ, et auenis nul¬
go nastentibus Perinde alias ꝓpters
stitutas eque insulas quaꝵ hippodes
indigene humana usq ad nestigium for¬
ma. in equinos pedes desmũt Est
et hasenesior/ quor aures adeo i
esfusam magnitudinem dilatentur ut
reliqua uiscerum illis contegant/ nec
amitulũ aliud sit qͣ ut menbra men¬
nteꝙͣ digrediamur ab Stythia. reli¬
gio est preterire. que nam ꝑecu¬
liares sint fere stychie. ¶ Ler¬
ii plurimi in hac terra. Igitur ceruos
prosequemur. Mares generis huiuste. tũ
statutum tpus uenerem incitauerit seuiũt
ruabie libidinis femine. licet prius ꝯse¬
crantur. non concipiunt aute arcturi Ii¬
dus nec qualibet diligencia partus
suos educant Teneros studio occulunt
et absconditos inter profunda faiticum
uel herbar pedum uerbere castigant
ad latendum. Cum maturuit ad fugam
robur. exercitio docent curtus et assue¬
scunt salire ꝑ abrupta. Ac conceptis

Expanded text:
nas separari, quas qui habitent uiuant nas separari, quas qui habitent uiuant ouis auium marinarum et auenis uulgo nascentibus; perinde alias propter constitutas aeque insulas, quarum Hippopodes indigenae humana usque ad uestigium forma in equinos pedes desinunt; esse et Phanesiorum, quorum aures adeo in effusam magnitudinem dilatentur, ut reliqua uiscerum illis contegant nec amiculum aliud sit quam ut membris memAntequam digrediamur a Scythia, religio est praeterire, quaenam peculiares sint ferae Scythiae. Cerui plurimi in hac terra; igitur ceruos persequemur. Mares generis huiusce cum statum tempus uenerem incitauit, saeuiunt rabie libidinis. Feminae licet prius conserantur, non concipiunt ante Arcturi sidus. Nec qualibet partus suos educant. Teneros studio occulunt et absconditos inter profunda fruticum uel herbarum pedum uerbere castigant ad latendum. Cum maturuit ad fugam robur, exercitio docent cursu et adsuescunt salire per abrupta. Acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ti latere ultra massagetas et apaleos
Stythas eẽ. in asiatica plaga duce a¬
lepandro magno. probatum est mox
Pompero magno qui bello mitridatico.
sicut cõmilito eius Rarro tradit ip̃ĩs
ausibus ꝑiclitari fidem uoluit Id uẽĩ¬
re produnt/ e numero fluminun. quoꝵ
tanta copia ibi confluit ut naturam
maris uertant Non omisermn ꝙ ꝑ idem
tempus eidem magno licuit exIndia die¬
bus uiĩ. ad bactros uiq dalierum flumen
quo influit Oxum amnem ꝑueuire.
Deinde mare Caspiuni. inde ꝑ caspium
ad cyri amnis penetrare fluentum qui
Armenie et hyberie fines interluit.
Itaq a Cyro diebus non ampliurs .u.
itiuere terrgno. subuectis nauibus
ad aluenui fasidis pertendit per cuiꝰ
extur sus in pontum in que Indos adue¬
h̃i. liquido probatum est/ Auctor es t
zenophon lamsacenrs a littore siytha¬
rum insulam ab altiã triduo nauigari.
eius magnitudinem immensam et pe¬
ne simlem continenti. Mec longe Deo¬

Expanded text:
ti latere ultra Massagetas et Apalaeos ti latere ultra Massagetas et Apalaeos Scythas esse in Asiatica plaga dulce Alexandro Magno probatum est, mox Pompeio Magno, qui bello Mithridatico, sicut commilito eius Varro tradit, ipsis haustibus periclitari fidem uoluit. Id euenire produnt e numero fluminum, quorum tanta copia ibi confluit, ut naturam maris uertant. Non omiserim quod per idem tempus eidem Magno licuit ex India diebus octo ad Bactros usque ad Alierum flumen, quo influit Oxum amnem, peruenire, deinde mare Caspium, inde per Caspium ad Cyri amnis penetrare fluentum, qui Armeniae et Hiberiae fines interluit. Itaque a Cyro diebus non amplius quinque itinere terreno subuectis nauibus ad alueum Phasidis pertendit; per cuius excursus in Pontum usque Indos aduehi liquido probatum est. Auctor est Xenophon Lampsacenus a litore Scytharum in insulam Abalciam triduo nauigari; eius magnitudinem inmensam et paene similem continenti; nec longe Oeo
Abbreviated transcription (Latin):
nem. quã eliguia irrũpentis occeani.
Ciius spũ ꝑuadente apud aliquot medi¬
terr anea littora. sicut in Italie parte
fieri accessus uel recessus. Qui contra¬
rium sencuent omnem illum fluorem
aiunt a ponticis faucibus mundare.
idq fulcint argumento. non mani qd
estus e ponto profluus nũꝙͣ reciꝑcetus :
passuum abest a Bosphoro trachio citra
histrum sita ex qua Lucullus apolli¬
nem capitolinum nobis extulit ante
Boristhenem a chillis insula est cum
ede sacra. quam edem nulla ingreditur
ales et que forte aduolauerit uaptim fu¬
ga properat/. De occeano septetri¬
cceanum septemtrionalem ex ea¬
parte qua a propanisso conne stith¬
ia alluitur. hec hatheus/ amaltr̃ appel¬
lat q̃d gentis illiꝰ lingua siqͥficat congela¬
tum mare. Philemon a cimbris ad pro-¬
montorium mori mauruiam dicit
uocari hoc est mortuum mare. A ltra
rubeas quitquid crdnomũ nominat
Mare autem Caspium et ex altero pon¬

Expanded text:
nem quam eliquia inrumpentis Oceani; nem quam eliquia inrumpentis Oceani; cuius spiritu peruadente apud aliquot mediterranea litora sicut in Italiae parte fieri accessus uel recessus. Qui contrarium sentiunt, omnem illum fluorem aiunt a Ponticis faucibus inundare, idque fulciunt argumento non inani, quod aestus e Ponto profluus numquam reciprocetur. passuum abest a Bosphoro Thracio citra Histrum sita, ex qua M. Lucullus Apollinem Capitolinum nobis extulit. Ante Borysthenem Achillis insula est cum aede sacra, quam aedem nulla ingreditur ales; et quae forte aduolauerit, raptim fugam properat. Oceanum septemtriceanum septemtrionalem ex eaparte, qua a Propaniso amne Scythia adluitur, Hecataeus Amalcium appellat, quod gentis illius lingua significat congelatum. Philemon a Cimbris ad promunturium Rubeas Morimarusam dicit uocari, hoc est mortuum mare; ultra Rubeas quicquid est Cronium nominat. Mare autem Caspium ex altero Pon
Abbreviated transcription (Latin):
ditis capitibus/ que corꝑis reliqua st̃
spectanda prebent ut greges scupidos
in obtutum populentur secura uasta¬
cione. Sed hyrcam ut homimibus intep̃¬
tatum nichil est. frequentius eas uene¬
no. ꝙͣ ferro necant. Acomto carnes
illuunt atq ita ꝑ compita spargunt
semitaꝵ Quas ubi ese sunt fauces
angnia obsidentur. Ideo gramini no¬
men pardaliachen dederut bz panthe¬
re aduersns hoc uirus extrementa hũa¬
na deuorant/ et suapte ingomio pesti re¬
sistunt. Lenta illis iuuatitas/ adeo ut
eiectis interaners mortem diu differãt¬
¶ In his siluestribus et Pardi sunt
scdm̃ a pantheris genus noti satis nec
Latius exequendi/ Quorum adulteris
coitibus degenerantur partus leena¬
rum, et leones quidem procreantur. f
uoniam in ponticis rebus sumus
non erit omittendum unde medi¬
terranea maria caput attollant Epi¬
stimant enim quidam simuis istos a ga¬
ditano freto nasci i nec aliam esse origi¬

Expanded text:
ditis capitibus quae corporis reliqua sunt ditis capitibus quae corporis reliqua sunt spectanda praebent, ut greges stupidos in obtutum populentur secura uastatione. Sed Hyrcani, ut hominibus intemptatum nihil est, frequentius eas ueneno quam ferro necant. Aconito carnes inlinunt atque ita per compita spargunt semitarum; quas ubi esae sunt, fauces angina obsidentur. Ideo gramini nomen pardalianchem dederunt. Sed pantherae aduersus hoc uirus excrementa humana deuorant et suopte ingenio pesti resistunt. Lenta illis uiuacitas, adeo ut eiectis interaneis mortem diu differant. In his siluestribus et pardi sunt, secundum a pantheris genus, noti satis nec latius exequendi; quorum adulteris coitibus degenerantur partus leaenarum et leones quidem procreantur, sed uoniam in Ponticis rebus sumus, non erit omittendum, unde mediterranea maria caput tollant. Existimant enim quidam sinus istos a Gaditano freto nasci, nec aliam esse origi
Abbreviated transcription (Latin):
cia magis adiuuet Nich tam longum
est qd non breui penetrent / nichil ado
antecedit / ut non ilico adsequantur. Ac
maxime potencia eaꝵ probat᷑ cum
maternis curis incitantur. cum ca¬
tulorum insistunt raptoribus. Succe¬
dant sibr equites licet et astu q̃toli¬
libet amoliti predam uelint, si in pre¬
sidio maria fuerint. frustra est ausũ
omme Aotantur frequentissime. si
qñ latroues suos renauigantes ni¬
dent in littore irrita rabie cerauari
uelut ꝓpriam tarditatẽ uoluntaria ca¬
stigantes ruina. Q qͣm de fectu uniuer¬
se me ux unus queat subtrahi. ¶ Pan¬
chere quoq numerose sunt in hyrcama
minutis orbiculis superpicte ita ut ocula¬
tis ex fuluo tirtulis uel cerula/ uel alba di¬
stingatur tergi suꝑpellex/. Tradunt odore
earz et contemplatione armenta mire
affici. atq ubi eas ꝑsentistant/ proꝑato
conuenire. nec terreri insi sola oris
toruitate/ Quam ob cãnĩ. panchere abstõ¬

Expanded text:
cia magis adiuuet. Nihil tam longum cia magis adiuuet. Nihil tam longum est quod non breui pene-trent: nihil adeo antecedit, ut non ilico adsequantur. Ac maxime potentia earum probatur, cum maternis curis incitantur, cum catulorum insistunt raptoribus; succedant sibi equites licet et astu quantolibet amoliri praedam uelint, ni in praesidio maria fuerint, frustra est ausum omne. Notantur frequentissime, si quando latrones suos renauigantes uident, in litore irrita rabie cernuari, uelut propriam tarditatem uoluntaria castigantes ruina; quamquam de fetu uniuerso uix unus queat subtrahi. Pantherae quoque numerosae sunt in Hyrcania, minutis orbiculis superpictae, ita ut oculatis ex fuluo circulis uel caerula uel alba distinguatur tergi supellex. Tradunt odore earum et contemplatione armenta mire adfici atque ubi eas persentiscant properato conuenire nec terreri nisi sola oris toruitate; quam ob causam pantherae abscon
Abbreviated transcription (Latin):
ltera in atia gens est/ ad mitiu
orientro esciuii ubi deficiunt
pipheorum montium iuga. huꝑ¬
boreis similes ducunt arimpheos. Et
ip̃i gandent frondib arbustoꝵibatas¬
edunt iuxta iurosias feminas: ledet
crinium. uterq sexus comas tondet/ amãt
quietem. non amant ledere. sacri habent᷑
attrectariq eos etiã a ferorissimis natio¬
nibus netas ducitur. Quicũq ꝑiculum
a suis metuit. si ad rimpheos transfugerit
tutus est uelut a Bylo tegatur. Ustra hos
Cimmerii/ et gens amazonũ porrecta ad
cas pium mare. Qd dilapsum per asiatice
plage terga. seythicum irrumpit occeanũ.
Magnis deinde spaciis int̾cedentibus osti¬
a Epi fluminis hyrcaui habent . ¶ He¬
ns silius asꝑa. copiosa ĩmanibus feriõ
feta Tygribus. qd bestiarum genus insi¬
gnes maculis note. et ꝑncitas. memo¬
rabile reddiderunt/ Fuluo iitent hoc
fuluum ingrantibus segnentis inter uu¬
datum narietatem. ad prime decet. Pe¬
dum motuni. nescio uelocitas an ꝑuica¬

Expanded text:
ltera in Asia gens est ad initium orientis aestiui, ubi deficiunt Riphaeorum montium iuga. Hyperboreis similes dicunt Arimphaeos. et ipsi gaudent frondentibus arbustorum: bacasedunt. Iuxta uiros ac feminas taedet crinium: uterque sexus comas tondent. Amant quietem, non amant laedere. Sacri habentur attrectarique eos etiam a ferocissimis nationibus nefas ducitur. Quicumque periculum a suis metuit, si ad Arimphaeos transfugerit, tutus est, uelut asylo tegatur. Vltra hos Cimmerii et gens Amazonum porrecta ad Caspium mare, quod dilapsum per Asiaticae plagae terga Scythicum inrumpit Oceanum. Magnis deinde spatiis intercedentibus ostia Oxi fluminis Hyrcani habent, gens siluis aspera, copiosa inmanibus feris, feta tigribus. Quod bestiarum genus insignes maculis notae et pernicitas memorabile reddiderunt. Fuluo nitent: hoc fuluum nigrantibus segmentis interundatum uarietate adprime decet. Pedum motum nescio uelocitas an peruica
Abbreviated transcription (Latin):
arthia quanta omis est a meridie
rubrum mare/ a septẽtrione hirca¬
num saltum claudit Regna in ea duo¬
de iugiiti dissecantꝰ in duas ꝑtes undeti
que dicuntur supiora intipuut ab arme¬
nito liuñte et caspio littore. porrecta ad
terrã stytarũ quibus concorditer degunt
Reliqua septẽ inferiora sic ẽĩ uocitant ht̃
ab ortu uarios arianoiq̃ germanian a me¬
dio die/ edos ab occidui solis plaga a septẽ¬
trione hyrcanos. Ipã aut media ab occa¬
su transuersã utraq parthie regna am¬
plectitur/ Septẽtrione armenia circudat᷑
ab ortu caspios uidet a meridie persidẽ.
deinde tractꝰ hic procedit nsq ad castellũ
qd magi obtinent. phida. sarçida nominꝙ

Expanded text:
arthia quanta omnis est a meridie arthia quanta omnis est a meridie Rubrum mare, a septemtrione Hyrcanum salum claudit. Regna in ea duodeuiginti dissecantur in duas partes. Vndecim quae dicuntur superiora incipiunt ab Armenico limite et Caspio litore, porrecta ad terras Scytharum, quibuscum concorditer degunt; reliqua septem inferiora, sic enim uocitant, habent ab ortu Arios, Carmaniam Arianosque a medio die, Medos ab occidui solis plaga, a septemtrione Hyrcanos. Ipsa autem Media ab occasu transuersa utraque Parthiae regna amplectitur; septemtrione Armenia circumdatur; ab ortu Caspios uidet; a meridie Persidem. Deinde tractus hic procedit usque ad castellum quod Magi obtinent, Fidasarcida nomine;
Abbreviated transcription (Latin):
atq in duos simis scindititi Quoꝵ
qui ab orientẽ est persicus appellatur qm̃
quidẽ oram illa habitauere persidis ppłi
uicies et sepagies centena milia tircui¬
tu patens Ex aduerso unde Arabia est
alter arabicus uocatur Occeanuni uero
qui ibi influit. azanium noiauerunt
Garamime persis adnectitur que inpit ab
insula frodisie uariarũ opum diues tñs¬
lata in ꝑsicum nomen. littore quo occa¬
sui obiacet porrecta milia passunni.
quinquaginta ¶ Oppidum eius no¬
bilissimum Susa in quo tẽplum suse
diane. A susis carbile siue barbite
oppidum centum trigntaquinq milia
passuum distat in quo mortales uni¬
uersi odio auri coemunt hoc genui
metalli et abiciunt in terrarum pro¬
funda ne polluti usu eius auaritia cor¬
rumpant equitatẽ hic inconstantissimus
terraꝵr modus Nec ĩmerito tũ alie tirca/
persidem naciones scomis alie par asangi
terras metiantur et incertã fidẽ faciat
mensure racio discors Parthia :¬

Expanded text:
dque in duos sinus scinditur. Quorum dque in duos sinus scinditur. Quorum qui ab oriente est Persicus appellatur, quoniam quidem oram illam habitauere Persidis populi, uicies et sexagies centena milia circuitu patens; ex aduerso, unde Arabia est, alter Arabicus uocatur; Oceanum uero qui ibi influit Azanium nominauerunt. Carmaniae Persis adnectitur, quae incipit ab insula Aphrodisia uariarum opum diues, translata in Parthicum nomen, litore quo occasui obiacet porrecta milia passuum quinquaginta. Oppidum eius nobilissimum Susa, in quo templum Susiae Dianae. a Susis Carbyle siue Babitae oppidum centum triginta quinque milibus passuum distat, in quo mortales uniuersi odio auri coemunt hoc genus metallum et abiciunt in terrarum profunda, ne polluti usu eius auaritia corrumpant aequitatem. Hic inconstantissimus terrarum modus: nec inmerito, cum aliae circa Persidem nationes schoinis, aliae parasangis terras metiantur et incertam fidem faciat mensurae ratio discors. LV
Abbreviated transcription (Latin):
uitenum cubitoꝵ longitudineꝰ Dicend̾ hͤ
locor quatenus ab alexandria egypti.
ꝑgatur in usq indiã. Nilo uehente copton
ui̾q et hesii flatibus tursus est Deinde i¬
terrescre iter hidreñ tenues post traniac¬
tis aliquot mansionib berencẽ ꝑuenit᷑
ubi rubri maris portus inde oceli arabie
portus tangitur. proxinũ indie empo¬
riũ excipit ziirni infame piratitis la¬
tionib/ Deinde ꝑ diuersos portꝰ quo ita¬
honore ꝑuenitur ad quã monoxillis lin¬
tribus piper conuehunt petentes india
ante exortum caurs aut protiniro post̃
eportum naigia media estate solum¬
tur reuertentes uenauigant/ decembri
mense Betundus ex india est nultur mis
At tum uentum est᷑ in rubro mari aut af¬
uitibus Preterea habet genus hominuni
qui non alia ꝙͣ testitudinis carne uiuut
hir sutio niunia facietenus/ que sola leuis
est Id̾ corir̃o pistii uestiuitur chelcenoha¬
gi cognomimati.¬
nrumpit. hec littora rubrũ mare

Expanded text:
uicenum cubitum longitudinem. Dicendum hoc uicenum cubitum longitudinem. Dicendum hoc loco, quatenus ab Alexandria Aegypti pergatur in usque Indiam. Nilo uehente Copton usque etesiis flantibus cursus est. Deinde terrestre iter Hydreum tenus. Post transactis aliquot mansionibus Berenicen peruenitur, ubi Rubri maris portus est. Inde Oceli Arabiae portus tangitur. Proximum Indiae emporium excipit Zmirim infame piraticis latronibus. Deinde per diuersos portus Cottonare peruenitur, ad quam monoxylis lyntribus piper conuehunt. Petentes Indiam ante exortum canis aut protinus post exortum nauigia media aestate soluunt, reuertentes renauigant Decembri mense. Secundus ex India uentus est uulturnus; at cum uentum est in Rubrum mare, aut auitibus. Praeterea habet genus hominum, qui non alia quam testudinis carne uiuunt, hirsuti omnia facie tenus, quae sola laeuis est; iidem coriis piscium uestiuntur, Chelonophagi cognominati.nrumpit haec litora Rubrum mare
Abbreviated transcription (Latin):
b insula Eniea iter conequens¬
est ad continente. Igtur ad ca¬
probane indie reuertamur. Sed si in¬
his urbib aut nationib resistamn
egredimur repromissẽ concinnitatis modũ
propimã modo flumini urbem habuere ca¬
phisam quã Cprirs diruit Arachoisia.
erimantho aniii. impositã semiramis
condidit. Catrusia oppidũ ab alexandro
magno ad causam constitutũ est ibi et
Alexandria que patet amplitudinis sta¬
dia xxxͣ. Multa et alia sunt sed hec cu
eminentissimis. Post indos montanas
regiones ictiofagi tenent quos subactos
Alexander magnus uesti piscibus uet¬
uit nã antea sic alebantur. ultra hos
deserta gesta germame. persis deinde
atq ita nauigacio in qua solis insula
rubens et omni aiantium generi mac¬
cessa. Semppe que nullu non ammal illatu
pimat/ Ex india reuertentes abiani ger¬
Imame flimme septẽtriones pͥmũ udent
A themendis in hoc tractu sedes fuerut
inter germamie ꝓmontorium et arabiam
insule cuca quas idri marim egrediuitur

Expanded text:
b insula eus ea, ut consequens, ad continentem; igitur a Taprobane Indiam reuertamur. Sed si Indicis urbibus aut nationibus resistamus, egrediemur repromissae concinnitatis modum. Proximam Indo flumini urbem habuere Caphisam, quam Cyrus diruit. Arachosiam Erymantho amni inpositam Samiramis condidit. Cadrusium oppidum ab Alexandro Magno ad Caucasum constitutum est. Ibi et Alexandria, quae patet amplitudinis stadia triginta. Multa et alia sunt, sed haec cum eminentissimis. Post Indos montanas regiones Ichthyophagi tenent, quos subactos Alexander Magnus uesci piscibus uetuit; nam antea sic alebantur. Vltra hos deserta Carmaniae, Persis deinde atque ita nauigatio; in qua Solis insula rubens et omni animantium generi inaccessa, quippe quae nullum non animal inlatum imat. Ex India reuertentes ab Hyani Carmaniae flumine septemtriones primum uident. Achaemenidis in hoc tractu sedes fuerunt. Inter Carmaniae promunturium et Arabiam insulae, circa quas hydri marini egrediuntur
Abbreviated transcription (Latin):
allie inter Rhenum/ et fireneum.
Item inter occeanum et montes
hebenne ac ouis porriguntur. Nrepingui¬
bus glebis accõmode prouentibus fruc¬
tuanis. solereq consite uitibus et arbu¬
stis oña ad uium aĩantium ¶ Retu beatis¬
sime. rigne aquis fluminum. et fontium.
sed fontaners interdum sacris et naporanti¬
bus infamantur ritu incolarũ qui ut aunit
ueri enim ꝑiculum non ad me recipio in¬
iuria religionis hũãnis litant hostiis.
Ex isto sinu quoquo orbis uelis epeas/ In
hispanias et in italiam. terra mariq
in diffricã/ mari tantũ di trachia sit
petenda. excipit ager Reticus/ optimꝰ
et ferar Inde Noricus frigidus/ et par¬
tius fuictuosus Tum parmonia mi d
fortis/. et solo leta. deinde Moesie. quas
maiores nr̃iiure cereris horreum no¬
minabant / In quarũ parte que pon¬
tica est. apparet herba. qua inficit᷑
oleum q̃d uocant medicum/ hoc ad in¬
cendium epcitatum si obruere aquas
gestias ardet matris/ nec alio sopit᷑

Expanded text:
alliae inter Rhenum et Pyrenaeum, item inter Oceanum et montes Cebennam ac Iuris porriguntur, praepinguibus glebis accommodae prouentibus fructuariis, pleraeque consitae uitibus et arbustis, omni ad usum animantium fetu beatissimae, riguae aquis fluminum et fontium, sed fontaneis interdum sacris et uaporantibus. Infamantur ritu incolarum, qui ut aiunt ueri enim periculum non ad me recipio iniuria religionis humanis litant hostiis. Ex isto sinu quoquo orbis uelis exeas: in Hispanias et in Italiam terra marique, in Africam mari tantum; si Thracia sit petenda, excipit ager Raeticus optimus et ferax, inde Noricus frigidus et parcius fructuosus, tum Pannonia uiro fortis et solo laeta, deinde Moesiae, quas maiores nostri iure Cereris horreum nominabant. In quarum parte quae Pontica est apparet herba, qua inficitur oleum quod uocant Medicum: hoc ad incendium excitatum si obruere aqua gestias, ardet magis nec alio sopitur
Abbreviated transcription (Latin):
mulitudine aut uini aut utiq mellis IIn a¬
perto est q̃d rapiat folia q̃d trahat pale¬
as Ed nero medeatur multis uitalium in¬
cõmodis medentium docuit disciplina
Iudia ħt sucinuim sed germania płimũ
optimũq Qñ ad insulam glesariam.
ueneramus a sucino ceptum ¶ Mam
in germanie continentibus gallaica re¬
ꝑitur quã gẽniã arabicis anteponunt
uincit enim grã/ Arabes quidem dicunt
non alibi eam deprehendi / quã in nndis
auium quas menalainchoritos uocant
q̃d nullus recepit / Cum apud germanie
pplos quãiis rara. in saxis tamen appa¬
reat/ honore et precio ab smaragdos. ui¬
ret pallidum. nichil iocundius aurum de¬
cet ¶ Ceraumoruũ porro genera di¬
uersa sunt. Germanicum candidũ est
splendet tñ cerulo. Et si sub diuo heãs
fulgorem rapit siderum: De Gallia

Expanded text:
similitudine aut uini aut utique mellis. In asimilitudine aut uini aut utique mellis. In aperto est quod rapiat folia, quod trahat paleas; quod uero medeatur multis uitalium incommodis, medentium docuit disciplina. Et India habet sucinum, sed Germania plurimum optimumque. Quoniam ad insulam Glaesariam ueneramus, a sucino coeptum. Nam in Germaniae continentibus gallaica reperitur, quam gemmam Arabicis anteponunt: uincit enim gratia. Arabes quidem dicunt non alibi eam deprehendi quam in nidis auium quas melancoryphos uocant; quod nullus recepit, cum apud Germaniae populos quamuis rara in saxis tamen appareat. Honore et pretio ad smaragdos uiret pallidum. Nihil iucundius aurum decet. Cerauniorum porro genera diuersa sunt. Germanicum candidum est: splendet tamen caerulo et si sub diuo habeas, fulgorem rapit siderum. XXI Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
sum Qualitas materie istiꝰ sũmatun aut¬
ea/ ¶ Eiermanico aut cesare om̃s ger¬
manie oras sceutante comperta arbor
est ꝑmei generis/ emꝰ mediale autup¬
ni tp̃e sucmo lacrimat. Succum ẽẽ arbo¬
ris de nominis capessans qualitate. ꝓi¬
num uero unde sit genitum ip̃is se ui¬
seris odor indicabit Precium oꝑe est sci¬
re longuis ne pandanee silue credant̾
lapidem fleuisse. Hanc speciem in Illiritu
barbari intulerut. Que cũ ꝑ pannoni/¬
ca cõmertia usu ad tuspadanos homines
foret deuoluta qd ibi primũ nr̃i iuiderãt
ibi etiã natã putauerunt aꝯmiere Nero¬
nis principis apparatus omnis sucmo
mornatus est nec difficulter cum per
idem tp̃us xiii milia librars rep ger¬
manie donun ei miserit, Rude primũ
nascitur et corticosum deinde incoctum
adipe lactantis suis expolitur, ad quen
uidemus nietorem. poro facie ht nomen¬
A melleum dicit᷑ et faleruũ ntraq de

Expanded text:
sum. Qualitas materiae istius summatim antsum. Qualitas materiae istius summatim antea Germanico autem Caesare omnes Germaniae oras scrutante conperta: arbor est pinei generis, cuius mediale autumni tempore sucino lacrimat. Sucum esse arboris de nominis capessas qualitate; pinum uero, unde sit gignitum, si usseris, odor indicabit. Pretium operae est scire longius, ne Padanae siluae credantur lapidem fleuisse. Hanc speciem in Illyricum barbari intulerunt; quae cum per Pannonica commercia usu ad Transpadanos homines foret deuoluta, quod ibi primum nostri uiderant, ibi etiam natam putauerunt. Munere Neronis principis adparatus omnis sucino inornatus est: nec difficulter, cum per idem tempus tredecim milia librarum rex Germaniae donum ei miserit. Rude primum nascitur et corticosum, deinde incoctum adipe lactentis suis expolitur ad quem uidemus nitorem. Pro facie habet nomina: melleum dicitur et Falernum, utrumque de