comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui acceptam iniuriam ulsi scensur uxoͣ
autem eet stelis rogauit amicum qui
filiorum creandorum opificem se optimũ
profitebatur ut sibi hoc minus impen¬
deret procceandi filii ille operam stu-¬
dium q polliatus mariti uice fungeba¬
nir: intexim cum semel relicto ad seren¬
dum agrum uiro nequid ei operi im¬
pediinento afferret per urebem uaga¬
retur obiuo ac maiora mimtanti
Inimico: Quassans caput tace stulte
inquit nescis bene quid conrra te agcit᷑
domi siquidem id scires nedum non¬
contineres minas sed rimeres tibi fit
iam mihi crede qui cito facitis uin
imparẽ stulticiam qui cum equum a¬
scendisset Rus iticus calcaria insinu
deferebat cum equus pioe tardeq am¬
tares passus:
I.
qua plurimum risimus ait strma¬
copolam circunforaneum uenenas uenis¬
se cuius inuexillo pictus erat priapus
pluribus liggiculis distinctus: Accessit
quidam uenetus quid ille distinftiones
siguisicaret quȩrens: ille ꝑ iocum uit mẽ¬

Expanded text:
qui acceptam iniuriam ulciscerentur, uxor qui acceptam iniuriam ulciscerentur, uxor autem esset sterilis, rogavit amicum, qui filiorum procreandorum opificem se optimum profitebatur, ut sibi hoc munus impenderet procreandi. Ille operam studiumque pollicitus, mariti vice fungebatur. Interim, cum semel, relicto ad serendum agrum viro, ne quid ei operi impedimenti afferret per urbem vagaretur, obvio ac maiora minanti inimico: “Ho ho” quassans caput “tace, stulte” inquit: “Nescis bene quid te contra agatur domi. Si quidem id scires, nedum contineres minas sed timeres tibi fit iam, mihi crede, fit qui faciet vindimparem stultitiam, qui cum equum ascendisset rus iturus calcaria in sinu ferebat. Equus cum pigre tardeque amtares passum”.in qua plurimum risimus. Ait pharmacopolam circumforaneum Venetias venisse, cuius in vexillo pictus erat priapus pluribus ligaculis distinctus. Accessit quidam Venetus, quid illa distinctio significaret quaerens. Ille per iocum ait mem
Abbreviated transcription (Latin):
lus amplius centes cognouit parai meo¬
Sibi debitam mercedem repenscm:
magnae auctoritatis uirum con¬
tinuos serinones demore ad populum
habentem hortaibatur sacpius ut acitir
Inueheret conrca usurarios detestairetur¬
q quod maxime uicinumq precipue
in urbe uigeret adeo instabat ut quan¬
doq esset molestus religioso ad iratꝰ
uir continuo instantem pro ens rei
castigicione cuius quȩstum ipse faceret
quȩsiuit: Quid Sibi tam fcequens sol¬
licitudo uellet. Tũ ille ita multi sunt
inquit hoc intpco qui arcem usurariã
exexcent ut cum pauci admodo acce
dant ad me uihil sticiam lucci. sed
si coeteris fenus dissuadeas uni erit
cessabunt & peruement ad me omni¬
um reliquorum emolumenta hoc mihi
postea religiosus ridens retulit.
qui ueneciis quoquinariam exer¬
cuerat in conuiuio fecrettiriorum eecu¬
lit faibulam admodum iucundam uentꝰ
Inquit: insulsus fuit qui per miuriam
uapulauit cum filios habere cuperet

Expanded text:
lus amplius centies cognovit, nelus amplius centies cognovit, nesibi debitam mercedem impensam. magnae auctoritatis virum, continuos sermones de more ad populum habentem, hortabatur saepius ut acriter inveheretur contra usurarios detestareturque quam maxime vitium, quod praecipue in ea urbe vigeret; adeoque instabat, ut quandoque esset molestus religioso. Admiratus unus tam continuo instantem pro eius rei castigatione, cuius quaestum ipse faceret, quaesivit quid sibi tam frequens sollicitudo vellet. Tum ille: “Ita multi sunt” inquit “in hoc loco, qui artem usurariam exercent, ut, cum pauci admodum ad me accedant, nihil faciam lucri. Sed si caeteris foenus dissuasum erit, cessabunt ipsi et pervenient ad me omnium reliquorum emolumenta”. Hoc mihi postea religiosus ridens retulit. qui Venetiis coquinariam exercuerat, in convivio secretariorum retulit fabulam admodum iocundam. “Venetus” inquit “insulsus fuit qui per iniuriam vapulavit. Cum filios habere cuperet,
Abbreviated transcription (Latin):
ratum esse futurum et se acturam ob¬
nxe ut id solueretur: rediens uir qui
id obseruabat absente socru cum mȩ¬
stam iuuenem inuenisset quęsita cauã
mascis sentencia de dis soluendo matri¬
monio intellexit/ Quid tum ille mari
obsequi uolo respondit alter intua est
potestate inquit: cum illa modum
quȩperet antea ait infiriores partes
egisti minc superior euadas oportet
ut per contrarium actum dissolucio
nsaltimonii fat: consensis illa & ma¬
reimonium ita dissoluit Tandem illa
uirum ille uxorem alteram duxit. In
euis muiptiis prior sponsa affut & ambs
praeteritorum memoria inuicem sub¬
ridere cȩpissent udens hȩc nouauxõ
& aliquid suspirans mali noctu rogai¬
uit uicum & quid ille sibi uoluis set
accusaret. Func uxor conristetur inquit
illam deus quae tam fuit amens ut
id notum fecisset matci quid enim opus
erat ut marci uesteum concubitum re-¬
ferret: Stulta me quidem uostre ftimu¬

Expanded text:
ratum esse futurum, et se acturam enratum esse futurum, et se acturam enixe ut id solveretur. Rediens vir, qui id observabat, absente socru, cum maestam iuvenem deprehendisset, quaesita causa, matris sententiam de distrahendo matrimonio intellexit: “Quid tu?” ille. “Matri obsequi volo” respondit. Alter: “In tua est potestate” inquit. Cum illa modum quaereret: “Antea” ait “inferiores partes egisti; nunc superior evadas oportet ut per contrarium actum dissolutio matrimonii fiat”. Consensit illa, et matrimonium dissolvit. Tandem illa virum, ille uxorem alteram duxit. In eius nuptiis prior sponsa affuit, et cum ambo praeteritorum memoria invicem subridere coepissent, videns haec nova uxor et aliquid suspicans mali, noctu rogavit virum ecquid ille sibi voluisset accusaret. Tum uxor: “Contristetur” inquit “illam Deus quae tam fuit amens ut id notum fecisset matri! Quid enim opus erat ut matri vestrum concubitum referret stulta? Me quidem noster famu
Abbreviated transcription (Latin):
Utor quispiam florentiae ad
uxrorem non recte ualentem me¬
dicum sibi notum roguit adicet ille¬
ab sente uiro domum profectus uxotẽ
eus licet relucttintem compressit ĩ lecto
Uir rediens cum medicum abeuntem
qui recte mulierem curasse dixit offen¬
dissec. yxorem lacrimantem capite dis¬
soluto inuenit: medici perfidia coonta
rem dissimulauit de post octo dies sump¬
to preciosiori panno ad uxorem medici
profestus dixit se ab eo missum qua sibi
interior tunica ea cocta uocatur sieret:
opus erat ut mulier quae forma ellee
egregia maiori expaete nidaretur: &
rectius mensura corporis sus cipi poss&e
aduestem recte perficiendam: nudatã
xemotis arbitris sutor compremit parẽ
uicem medico reddens quod postea obiecit:
Uiduae filiam cum disponsasset
yxoris domum ut saepius fit accedens
absente aliquando matce adolescentu¬
lam cognouit hoc ex uultu filie cognito
quȩ se domumiq dehonestasset demũ
testans matrimonium illud uinime

Expanded text:
Sutor quispiam Florentiae ad Sutor quispiam Florentiae ad uxorem non recte valentem medicum sibi notum rogavit adire. Illeabsente viro domum profectus, uxorem eius licet reluctantem compressit in lectulo Vir rediens, cum medicum abeuntem, qui se recte mulierem curasse dixit, offendisset, uxorem lacrimantem capite dissoluto invenit. Medici perfidia cognita rem dissimulavit, et post dies octo, sumpto pretiosiori panno, ad uxorem medici profectus dixit se ab eo missum, quo sibi interior tunica ea “cotta” vocatur fieret. Opus erat ut mulier, quae forma erat egregia, maiori ex parte nudaretur, quo rectius corporis mensura capi posset ad vestem recte perficiendam. Nudatam, remotis arbitris, sutor comprimit, parem vicem medico reddens: quod et postea obiecit eviduae filiam cum desponsasset, uxoris domum, ut fit, saepius accedens, absente aliquando matre adolescentulam cognovit. Ex vultu filiae cognita re, quae se domumque dehonestasset, demum testans matrimonium illud minime
Abbreviated transcription (Latin):
bus algeo: Iu seminudus non sentis
frigus: Si tu inquit ille onmes tuas
uestes ferres sic uti ego meas tu quoq
monitino quidam disponsare
Uni ex uicinis uuenem filiam ꝗͣ ille
conspicatus tum ut nimium tenerã
& adolescentiorem respueret. Insulsus
pater maturio ẽ in quit ꝗͣ opmeris tres
O dente ciuitas a dolescentula ha¬
ud admodo scita fatebatur parrochia¬
no peccata sua ille cum inter coetera
quȩ sisset an debitas decimas raderet
saceedoti persuasit etiam coitus decimã
esse tradendam Quam iuuentula ut
se aere alieno liberaret statim persoluit
domum tardius reuersa interrogainti
uiro causam absq ullo timore dixit.
uir eam rem dissimulans post quatri¬
duum parrochianum ad prandium
uocauit non nullis adhibitis quo res
fieret notior: Cum sederent in mensa
uir narrata prius stibula ad sacerdo¬
tem conuersus postꝗͣ tibi inquit rerũ
ominum uxoris meae debetur tibi¬
decima & hanc quoq accipies & simul
uas stercore & urina uxoris plenum

Expanded text:
bus algeo, tu seminudus non sentis frigus!”: “Si tu” inquit ille “omnes tuas vestes ferres, sicuti ego meas, tu quoqumontanus desponsare uni ex vicinis iuvenem filiam. Quam ille conspicatus, ut cum nimium teneram et adolescentiorem respueret, insulsus pater: “Maturior est” inquit “quam opineris: tres cidente civitas, in qua adolescentula haud admodum scita fatebatur parochiano peccata sua. Ille, cum inter caetera quaesisset an debitas decimas traderet sacerdoti, persuasit etiam coitus decimam esse reddendam, quam iuvencula, ut se aere alieno liberaret, statim persolvit. Domum tardius reversa, admiranti viro causam morae absque ullo timore dixit. Vir rem dissimulans, post quatriduum parochianum ad prandium vocavit, nonnullis adhibitis, quo res fieret notior. Cum sederent in mensa, vir, narrata prius fabula, ad sacerdotem versus: “Postquam” inquit “tibi rerum omnium uxoris meae debetur decima, et hanc quoque accipias”. Et simul vas stercore et urina uxoris plenum
Abbreviated transcription (Latin):
retritem noctu in suam cellulam deduxit
uigesiesq ea nocte nocte muliore cogno¬
uit semper cum moueret dunes ut
crimen fugeret luxuriae uulgaribus
uerbis dicens doma te carme ratiuel¬
la hoc ẽ domare miserrima caro eđ
cum retulisset meretux ille urbe pullus ẽ:¬
ssponsauerat uxorem quidam ha¬
ud satis firma ualitudine & mini¬
me opulennis accessitus aestate ad cenã
ab uxorisͭ

Expanded text:
retricem noctu in suam cellulam deduxit, retricem noctu in suam cellulam deduxit, vigesiesque ea nocte mulierem cognovit, semper cum moveret clunes ut crimen fugeret luxuriae vulgaribus verbis dicens: “Domati, carne cativella” hoc est: “Doma te, miserrima caro”. Quod cum retulisset meretrix, ille urbe pulsus esponsaverat uxorem quidam haud satis firma valetudine et minime opulentus. Accersitus aestate ad coenam ab uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
mis daturum pollicetur: cui tum nauta
num familia mea inquit exuriens sa¬
pientia pro cibo pasci potest: hoc solo
alter ait Tibi possim satisfacere: ille subi¬
ratus pecens quȩ nam haec ẽẽ sapientia.
ut uumꝗͣ ait quempiam trans portes
de coetero insi prius pecuniam recipis
Tum ut numnꝗͣ disas uxori cui ꝗͣ maius
genitale membrum ꝗͣ tibi esse. Nis au-¬
ditis mȩstum domum rediit: uxor ꝗd
quęstus fecisset ad emendum penã cũ
perconttitur. uix pro lucco sapientiam
reporitisse affirmauit. remq narrans
ordinestraditam sapientiam refert mulieri.
cum ad genitale aurem erexisset: Mi
Nam sacerdos noster dimidio ferme nos
omnes excedit. &brachium extendens
mensuram descripsit. Illa statim insa¬
cerdotem accensa nunꝗͣ destitit quo ad
sapientia instulaitiam uersa docuit reti¬
cenda nobis ẽẽ quae sint noaitura:
Eremite qui in rure morabatur
tempore petri gambacuritie me¬

Expanded text:
mis daturum pollicetur: “Quid?” nauta mis daturum pollicetur: “Quid?” nauta inquit “Num familia mea esuriens sapientia pro cibo pasci potest?”. “Hoc solo” alter ait “tibi satis possum facere”. Ille subiratus petens quaenam haec esset sapientia: “Ut numquam” ait “quempiam transportes de caetero, nisi prius pecunia recepta; tum ut nunquam dicas uxori cuiquam maius genitale membrum quam tibi esse”. His auditis maestus domum rediit. Uxor quid quaestus fecisset ad emendum panem cum percontaretur, vir pro lucro sapientiam se reportasse affirmat, remque narrans ordine, traditam sapientiam refert. Mulier, cum ad genitale aurem erexisset: “NuNam sacerdos noster dimidio ferme nos omnes excedit” et brachium extendens mensuram descripsit. Illa statim in sacerdotem accensa nunquam destitit quoad vsapientia in stultitiam versa docuit reticenda nobis esse quae sunt nocitura. Eremita, qui Pisis morabatur tempore Petri Gambacurtae, me
Abbreviated transcription (Latin):
prostrauẽtis telum inferes in meum
uulnus tuneq mutuis osculis pacem
constituemus: placuit illi: cum semꝑ
pacem audisset laudari ab omnibus
pax tam suauis futura: cum uero
recunbentes ad pacem se pararent:
lum uix elatebra egrediens centum ego
ool diebus meis inquit paces perfeti.
rcnc uero iniam diximã prȩter con¬
suetudinem meam ita pace infesta
abiserunt:¬
UIDAM Ciuis noster qui se castũ¬
sũmȩq religionis uideri uolebat
semel reprehensus a socio in coitu in ho¬
nesto acriter ab illo reprehensus ẽ: qđ
casticatem prȩdicans in id facinus labe
riam ut forsam puttis sed ad doman¬
dam macerandamq hanc miseram
qui semper eorum ambitonem & scr¬
lera sub aliquo honesti uelamento contegi
uolunt.
men transportandis hominibus
uictum querebat: cum neminem una
dit reansporttss: seroq mȩstus domũ
rediret. Apparuit longȩ quidam cla¬
mitans ut ueheretur. Ille lucellum sperã
cum rediisset: hominem traduxit cum

Expanded text:
prostraveris, telum inferens in meum prostraveris, telum inferens in meum vulnus, tuncque mutuis osculis pacem constituemus”. Placuit illi, cum semper pacem audisset laudari ab omnibus, pax tam suavis futura. Cum vero recumbentes ad pacem se pararent, tum vir e latebra egrediens: “Centum iam ego diebus meis” inquit “paces per feci. Hanc ego unam tantum dirimam, praeter consuetudinem meam”. Ita pace infecti abieruntuidam civis noster, qui se castusummaeque religionis videri volebat, semel deprehensus a socio in coitu inhonesto, acriter ab illo reprehensus est quod castitatem praedicans in id facinus laberriam, ut forsan putas, sed ad domandam macerandamque hanc miseram qui semper eorum ambitionem et scelera sub aliquo honesti velamento contegi volunt. men transportandis hominibus victum quaerebat, cum neminem una die transvexisset seroque maestus domum rediret, apparuit longe quidam clamitans ut veheretur. Ille, lucellum sperans, cum redisset laetus hominem traduxit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
se ducebat eos blanditiis: inspeluntam
quandam atq ibi suspensos instustra
partiebatur. partim crudas arecenti
cede carnes edens partim igne coctas
fassus est plures alios comedisse idq
seagere quia sapidiores reliquis carni¬
bus uiderentur seq denuo comesturũ
si posset cum dubitaretur ne insania
hoc faceret consulte ad coetera respondit
ut ueritate non dementia factũ ꝯstaret:¬
Ques flerentinus podagxosus cuiꝰ
nomen honoris causa reticeo: ha¬
bebat uxorem quȩ indispensatorem do¬
mus oculos coniieterat: id uiro cum
esset perspectum die festo cum simulas¬
set se foris iturum incubiculo inscia
uxore latuit. Nla euestigio uitum cib¬
esse tata dispensatore clanculum accer¬
sito uolo inquit post aliquam primi in¬
gxessus uerba ut ludum aliquem inter
nos meamus: cum ille cuunueret si¬
mulier: & pacem postea faciemus al¬
tero modum quȩxente luctemur pau¬
lum inquit & cum me ad terram pe¬

Expanded text:
Seducebat eos blanditiis in speluncam Seducebat eos blanditiis in speluncam quamdam, atque ibi suspensos in frusta partiebatur, partim crudas a recenti caede carnes edens, partim igni coctas. Fassus est se plures alios comedisse idque se agere quoniam sapidiores reliquis carnibus viderentur; seque denuo commesturum, si posset. Cum dubitaretur insania ne hoc faceret, consulte ad caetera respondit, ut feritate, non dementia factum constaretques Florentinus podagrosus, cuius nomen honoris causa reticeo, habebat uxorem quae in dispensatorem domus oculos coniecerat. Id viro cum esset perspectum ac die festo simulasset se foras iturum, in cubiculo, inscia uxore, latuit. Illa e vestigio virum abesse rata dispensatore clanculum accersito: “Volo” inquit post aliqua primi congressus verba “ut ludum aliquem inter nos ineamus”. Cum ille annueret: “Siesse, et pacem postea faciemus”. Altero modum quaerente: “Luctemur paululum” inquit “et cum me ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
tens aquam frigidam qua abloto telo
tumor ille residerẽt: Urego domesticos
timebat aquã petere non audebat: tan¬
dem hominis clamore commota aqͣ
aduexit ea perfuso inguine et ea par¬
te quę tabulȩ inserta erat paululum
tumor abiit Monachus cum iama
strepitum quendam domi seutiret ab¬
eundi cupidus ea tabula membrim
deduxit maiori ex parte decoriatũ:
Nedicus cum morbum quesisset fa¬
bula palam fcicta ẽ: sa coeteris tanti
sua uinia sttirent plures sierent con¬
tinentiores
N seram his nostris confabula¬
nionibus rem infandam horren¬
damq millis antea feculis auditũ
quam ego quoq sabulosam existi¬
maui quo ad licteris cuiusdam regii
secretatii certior stictus sum uerum
esse quod ferebatur sententia par¬
ticulȩ literarum his ferme uerbis
expli cabantur xem monitͦ similem
actidisse prope neapolim sex milib
dus terdecm cimorum ccipnis est¬
& ad pretorem ductus qui iam duos
infantulos teium annorum comederet

Expanded text:
tens aquam frigidam qua abluto telo tens aquam frigidam qua abluto telo tumor ille resideret. Virgo, quae domesticos timeret, aquam petere non audebat; tandem hominis clamore doloreque percita aquam advexit. Ea perfuso inguine, et ea parte quae tabulae inserta erat, paululum tumor abiit. Monachus, cum iam strepitum quemdam domi fieri persentiret, abeundi cupidus e tabula membrum deduxit maiori ex parte decoriatum. Medicum cum morbo quaesisset, fabula palam facta est. Si caeteris tanto sua vitia constarent, plures fierent continentioresnseram his nostris confabulationibus rem nefandam horrendamque, nullis antea saeculis auditam, quam ego quoque fabulosam existimabam, quoad litteris cuiusdam Regii secretarii certior factus sum verum esse quod fatebatur. Sententia particulae litterarum his ferme verbis explicabatur: “Rem monstro similem accessisse prope Neapolim decem milibdus tredecim annorum captus est ad praetorem perductus, qui iam duos infantulos trium annorum comederat.
Abbreviated transcription (Latin):
monachus quidam qui lupus
uocabatur amabat ureginem adole¬
scentiorem: cui cum multis uerbis
coitum suasisset cessit illa tandem
precibus sed cum uerita e̾ẽt ne nimio
dolore cansfoderetur paulumqs esittiret
monachus tabulam ligneam percuiꝰ
foramen telum emitteret inter eos me¬
diam se positurum dixit: & hac tabula
ab iepria quae per temus erat: quȩsita
at paulum perforata ad puellam clan¬
culum adiit missoq per foramen pria¬
po qui ad hue dorimebat cum puellam
deosculari suauiter coepisset sublanis
uestibus concubitum quȩrebat: uirga
uoro suauittite dris & inferioris tactus
foraminis tumescere: adeo ut ualde
constricta ceneretur xes ita marto erat
ut neq egredi neq ingredi absq ma¬
gno dolore posset: uersa indolorem uo¬
lupttite syc lamare & gemere monachus
cȩxit nimo uexatus ceuciatu: Exter¬
us leuamen tormentum augebat: nã
cum ea ex re nimidior fieret eo accius
torquebatur Cxuciabatur miser pe¬

Expanded text:
monachus quidam, qui Lupus monachus quidam, qui Lupus vocabatur, amabat virginem adolescentiorem, cui cum multis verbis coitum suasisset, cessit illa tandem precibus; sed cum verita esset ne nimio dolore transfoderetur paululumque haesitaret, monachus tabulam ligneam, per cuius foramen telum mitteretur, intermediam se positurum dixit. Dehinc tabula abiegna, quae pertenuis erat, quaesita ac paulum perforata, ad puellam clanculum adiit missoque per foramen priapo qui adhuc dormiebat, cum puellam deosculari coepisset, sublatis vestibus cibum concupitum quaerebat. Virga vero, suavitate oris et infforaminis tumescere, adeo ut valde stricta teneretur. Res ita in arcto erat ut neque ingredi, neque egredi absque magno dolore posset. Versa in dolorem voluptate, clamare et gemere monachus coepit nimio vexatus cruciatu. Exterris levamen, tormentum augebat, nam cum ea ex re virga tumentior fieret, eo arctius torquebatur. Cruciabatur miser, pe
Abbreviated transcription (Latin):
Ottirius quidam florentinus ꝗ
parum quȩstus in arte faciebat
ex cõonata aliquid lucrandi uersutia
adolescentem quendam adiit perens
nunquid ei satisfcictum c̾e̾t de quingen¬
minibus patrris ẽẽ:. Notarius id in¬
strumento constare a se facto asferens
Inuenem perpulit ut niminis redẽp¬
co instrumento apud pretorem debitũ
peteret citatus lilius eius qui debitor
dicebatur: negauit parentem unꝗͣ mu¬
nuo quicꝗͣ ab alio sumpsisse ut uĩhil
deea re ut mos est mercatoribus libris
sius constaret: statimo ad nottiriu
profectus ut ftilsum hominem argue¬
re coepit: qui quod nunꝗͣ esset actũ
scripsisset. In notarius nescis si lii que¬
temporis illius acta sunt: cim non¬
dum natus esses: pater nuus quon¬
dam eam summam mutuo sumpsit:
sed post paucos restituit menses cĩꝰ
rei ego contractum finis feti quo li¬
beratus est pater: Ille pecuma data
Instrumentum redemit & ea molestia
pro ducto fine liberatus est ita ab uteo¬
qs nummos bella fraude cõrasit:

Expanded text:
otarius quidam Florentinus, qui parum quaestus arte sua faciebat, excogitata aliquid lucrandi versutia, adolescentem quemdam adiit, petens numquid ei satisfactum esset de quingenminibus patris esse. Notarius id instrumento constare ab se facto asserens, iuvenem perpulit ut nummis redempto instrumento apud praetorem debitum peteret. Citatus filius eius qui debitor dicebatur negavit parentem unquam mutuo quicquam ab alio sumpsisse, cum nihil de ea re ut mos est mercatoribus libris suis constaret; statimque ad notarium profectus ut falsum hominem arguere coepit, qui, quod nunquam esset actum, scripsisset. Tum notarius: “Nescis, fili, temporis illius acta” inquit “cum nondum natus esses. Pater quondam tuus eam summam mutuo sumpsit, sed post paucos restituit menses. Eius rei ego contractum finis feci, quo liberatus est pater”. Ille, pecunia data, instrumentum redemit, et ea molestia producto fine liberatus est. Ita ab utroque nummos bella fraude contraxit.
Abbreviated transcription (Latin):
sedixit mobsequium eius & tandem
amici labores cõmendãs: Stultus cũ
uxorem perforatam inuenisset lactus
&e sotio oratias egit atq cenam per
oppidulo monttino uxor cum
sacredote consueuerat ex quo filium
cui minime hoc fiet pastor inquit
Eoo puerum pro me uolo qui sit doni
natus male euim agcretur mecum &
cum pateono meo inquit si onmnes
agnos qui ab ouibus alieno ariete
compressis oriuntur rraderem arie¬
nim pareonis:¬
N consilio perusino rusticus cum
gratiam certam quereret tamꝗͣ in¬
honesta postulanti ciuis unus contradixͣ
postridie admonitus homo tres asmos
feumento: homistos domum euis qui
contradixirat deduxit post quartum
diem dententia mutata multis uerbis
rustici causam cuus egit Tum uicinus
euis interloquendum ad socios inquit:
Andite quemadinodum illi cisini rugi
ues quidam fulstus uestibus hie¬
me bononiam proficilcens reper¬
to inter montana rustica qui unica
tantum & ea teita tunica indutus

Expanded text:
dixit in obsequium eius, et tandem dixit in obsequium eius, et tandem amici labores commendans. Stultus cum uxorem perforatam invenisset, laetus, et socio gratias egit, et coenam persoppidulo montano, uxor cum sacerdote consueverat coire, ex quo et: “Minime hoc fiet” pastor inquit; “ego puerum pro me volo, qui sit domi natus. Male enim ageretur mecum et cum patrono meo” inquit “si omnes agnos qui ex ovibus alieno ariete compressis oriuntur traderem arietum patronisn consilio Perusino rusticus cum gratiam certam quaereret, tanquam inhonesta postulanti civis unus contradixit. Postridie admonitus homo tres asinos frumento onustos domum eius qui contradixerat deduxit: post quartum diem, sententia mutata, multis verbis rustici causam egit. Tum vicinus eius inter loquendum ad socios inquit: “Auditisne quemadmodum illi asies quidam suffultus vestibus hieme Bononiam proficiscens, reperto inter montana rustico, qui unica tantum et ea contrita tunica indutus
Abbreviated transcription (Latin):
ftictionis dis crimine bona ouinium
ingenii & msulsi uxorem duxit
adolescentulam forma eogegia prima
nocte ignarus rerum ut qui nunqua
mulierem cognouit maramonium nõ
consumauit mane rogtitus asocio quo¬
modo res nocturnae processissent. Sus¬
pirans male inquit nam cum diu quȩ¬
sisset uxoris conaibitum tandem illã
absq foramine consueto esse aiebat
ase repertum: Cognita illius stultitia
socius tace inquit obsecro neq uerbũ
pudoris ac periculi si palam fiat. ille
tisset ego laborem prote subibo ait hoc
foramen faciendi si mihi sumptuosam
çȩnam uelis prebere sed octodierum spatio
ulhi opus est adhanc rem cum admo¬
do sit deficilis perliciendam Annuit
stultus: & seccete illum cum uxore noc¬
hui collocauit ipse in alio lesto recubans
transasto spatio cum uia te adeo patens
amici opera ut sentens non essent ti¬
mendi acdersito multum diuq sudasse

Expanded text:
factionis discrimine, bona omnium factionis discrimine, bona omnium ingenii et insulsi, uxorem duxit adolescentulam forma egregiam. Prima nocte, ignarus rerum, ut qui nunquam mulierem cognovisset, matrimonium non consummavit. Mane rogatus a socio quomodo res nocturnae processissent, suspirans, “Male” inquit; nam cum diu quaesisset uxoris concubitum, tandem illam absque foramine consueto, ut aiebant, ab se repertam. Cognita illius stultitia, socius: “Tace” inquit “obsecro, neque verbum pudoris ac periculi, si palam fiat”. Ille tisset: “Ego laborem pro te subibo” ait “hoc foramen faciendi, si mihi sumptuosam coenam velis praebere: sed octo dierum spatium mihi opus est ad hanc rem, cum admodum sit difficilis, perficiendam”. Annuit autem stultus, et secreto illum cum uxore noctu collocavit, ipse in alio lecto recubans. Transacto spatio, cum via esset admodum patens amici opera ut sentes non essent timendi, accersito viro, multum diuque se sudasse
Abbreviated transcription (Latin):
ceni ut qui hyeme porcum
oecidisset uicinos ad coenam inuita¬
ret Quidͥam quo pasto hanc impen¬
sam fugere posset compattem con¬
suluit dic inquit ille cras poccum
nocte subripuit: mane conspiciens
ita enim te docui locuturum: Cum
ille saepius per deos omnes iuraret
id uerum esse bene agis respondebat.
&e secundum consilium ineum cum ille
uiramento iteraret hoc modo te loqui
debere antea dociu respondebat &¬
sanum consilium dedi tibi tandem
elusus abiit:
Fambulabat perusinus quidã
per uicum cogitabundus ac moc-¬
soluere ille inquit stulte relinque
Acinus canis dux armorum ope¬
ra gibelline factionis cacumen
moressus ex composito guelforum onna
bona dicipuit inc consumptꝰ cotpit
oibellinorum domus exinamẽ tanꝗͣ
ouelforum bonis Referta cum illi apł
ducem quererentur secum gibellini eent
indignaspoliari lum faciius uerum
dicitis filii mei gibellini extis sedi
bona sunt ouelforum hoc pacto nullo

Expanded text:
ceni ut qui hieme porcum occidisset viciniam ad coenam invitaret. Quidam quo pacto eam impensam vitaret compatrem consuluit. “Dic” inquit ille “cras, porcum nocte subripuit. Mane conspiciens “ita enim te docui locuturum”. Cum ille saepius et per deos omnes iuraret id verum esse, “Bene agis” respondebat, “et secundum consilium meum”. Cum ille iuramento iteraret, “Hoc modo te loqui debere antea monui” respondebat, “et sanum consilium dedi tibi”. Tandem elusus abiit. eambulabat Perusinus quidam per vicum cogitabundus ac maexsolvere: “Vah” inquit “stulte, relinque acinus Canis, dux armorum, opera Ghibellinae factionis, Ticinum ingressus, ex composito Guelforum tantum bona diripuit. His consumptis, coepit et Ghibellinorum domus exinanire, tanquam Guelforum bonis refertas. Dum illi apud ducem quererentur se, cum Ghibellini essent, indigne spoliari, tum Facinus: “Verum dicitis, filii mei, Ghibellini estis omnes, sed bona sunt Guelfa”. Hoc pacto, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
temporis legibus operam dedisset. cũ
ille amplius deceimio respondisset:
Quam uellem inquit saltem uno annor
illum iudicans qui tam multa se pre¬
sente contra dominos effudiss&.

Expanded text:
tempus legibus operam dedisset. Cum ille amplius decennio respondisset: “Quam vellem” inquit “ut saltem annum illum iudicans qui tam multa, se praesente, contra dominos effudisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Omini auusdam uxori reiecta
ac repudiata ẽ auiro post annoᷤ
aliquot ob strrilitatem cum domum
pateruam rediisset obiurgauit eam
secceto patir quod non et aim aliis
creandi liberos modum tenttisset. Iũ
illa impater inquit nulla huius rei
relidet in me culpa omnes enim do¬
mesticos etiam stabularios sum ex¬
perta an possem conapere be nullus
usus profuit: ihi doluit filię fortu¬
subagicantem ancillam domesticam
uxor depreloendit rem sueta stupestic¬
ta ẽ mulier inq uirum uersam ubi
pientia uestea: ille non amplius locu

Expanded text:
omini cuiusdam uxor reiecta ac repudiata est a viro post annos aliquot ob sterilitatem. Cum in domum paternam redisset, obiurgavit eam secreto pater, quod non, et cum aliis, creandis liberis operam dedisset. Tum illa: “Mi pater” inquit “nulla huius rei residet in me culpa: omnes enim domesticos, etiam stabularios sum experta an possem concipere, et nullius usus profuit mihi”. Doluit filiae fortusubagitantem ancillam domesticam uxor deprehendit. Re insueta stupefacta mulier, in virum versa: “Ubi pientia vestra?”. Ille nil
Abbreviated transcription (Latin):
&e iiuetum mouitrum. Nostre crechie¬
pis copus qud rupes factus est. Itt patro¬
ni turpitudinem detexit: Insanior est
orator ducis mediolani nescioꝗ
instantius quod ille concedere nolebat
cum orator importunius instaret: se¬
quebatur petendo pontisice asq ad
cubiculi fores: Tum ille ut se ea molestia
eximeret posita ad genas manu odentes
summe doleo inquit celittoq oratore
uittun & mores angelocti cardinalis de¬
suncti: fuit enim rapax & uiolentus
ut cui uulla esset conscientia. Tum ex
lera sua. Alter uir facetissimus adeo
eius ccro mala fuit inquit ut nullus
demon quãcumuis bono stomaco illã
prȩnausea comedere auderet.
Edinis uir nobis notus staitura
promiissa quidam fatuus eum ixrider
ȩpit de in staturam ac barbam iocari
quociens inipsum inua inaidisset adio
importune aliquando ut molestus ẽẽt.
hoc equisis sentiens uxor faciuum ad
hec admirati astantes adloquendum

Expanded text:
et insuetum monstrum. Noster enim archieet insuetum monstrum. Noster enim archiepiscopus quadrupes factus est!”. Ita patroni turpitudinem detexit. Insanior est orator ducis Mediolani nescio quid instantius, quod ille concedere nolebat. Cum orator importunius instaret, sequebatur petendo Pontificem usque ad cubiculi fores. Tum ille ut se ea molestia eximeret, posita ad genas manu: “Ho! dentes summe doleo” inquit, relictoque oratore itam et mores Angelotti cardinalis defuncti. Fuit enim rapax et violentus, ut cui nulla esset conscientia. Tum ex lera sua”. Alter, vir facetissimus: “Adeo mala caro eius fuit” inquit “ut nullus daemon, quantumvis bono stomacho, illam prae nausea comedere auderet”.dinis vir nobis notus, statura prolixa. Quidam fatuus eum irridere coepit et in staturam ac barbam iocari quotiens in via in ipsum incidisset, adeo importune, aliquando ut molestus esset. Hoc equitis sentiens uxor, fatuum ad Hoc admirati astantes ad loquendum
Abbreviated transcription (Latin):
assẽcitur ille & missae interfiut: Achri¬
stranis eogaitus dem̃ incetu quidsibi
de ceremoniis de sollemnitate officii
uideretur: respondit ommna recte & ex
ordine prȩter unum sibi uideri ftcta
nullam enim caritatem in ea missa ẽe
seruatam cum unus solus reliquis exu¬
rientibus comedisset ac bibisset nulla
portione cibi uel potus reliquis impensa:
uencrio ad hospicium diueetit mis¬
soq seruo qui pisces emeret: no reperit
eos uenales sed duas perdices patrono
retulit: Ille eas uissit ooqui ac in men
ao episcopo uum esset esurus cum tali
die carnes essent prohibitȩ: Tum propi¬
scibus inquit uttir molto magis admira¬
piscibus usus est:
Atus habebat in deliciis facuum qui
secum in lecto dormiebat ad pedes: Tacto
uno pede quesiuit cuiusnam is pes esset
suos esse. Tum ille surgens ad fenesteam¬
festinus prodiit magna uoce exclamãs
Accurrite ommes ad iudendum nouũ

Expanded text:
Assentitur ille, et Missae interfuit cum ChriAssentitur ille, et Missae interfuit cum Christianis. Rogatus deinde in coetu, quid sibi de caerimonis et solemnitate Officii videretur, respondit omnia recte et ex ordine praeter unum sibi videri facta: nullam enim caritatem in ea Missa esse servatam, cum unus solus, reliquis esurientibus, comedisset ac bibisset, nulla portione cibi ac potus reliquis impensa. Veneris ad hospitium divertit, missoque servo qui pisces emeret, non reperiri eos venales, sed duas perdices patrono retulit. Ille eas emi et simul coqui ac in mensab episcopo num eas esset esurus, cum tali die carnee essent prohibitae. Tum episcopus: “Tum pro piscibus” inquit “utar”. Multo id magis admirapiscibus usus est. tus habebat in deliciis fatuum, qui secum in lecto cubabat. uno pede, quaesivit cuiusnam is pes esset. suos esse. Tum ille festinus surgens ad fenestram prodiit, magna voce exclamans: “Accurrite omnes ad videndum novum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus cerdo pro istins modi sureina inꝗt
nedum pecumas dem abi sed habeo
oxatias malas/.
profitiscens cum per siluam iter cum
uiro fticeret conspectis non nullis
oiuibus quas arietes subigȩbant: quesi¬
uit cur potius cum illis ꝗͣ cum aliis
coirent: Uir iocando quae petum facit.
Ouis inquit stasim comprimitur ab
ariete petist illa an nunquid &e uris
id moris cͥet: Cum uir dimuisset illa
statumi petum edidit: uir ioco suo de¬
prelensus uxorem cognouit: cũ dem̃
paulum uie processissent interim mu¬
sier petiit uir denuo matrimonio ususẽ.
eiusit: Tum uir co eundo & ambulando
fessus non si cor cacares ait te amplius
subagitarem
cep luis dicere aut facere. Ile factre cũ
dixisset ergo plus alter meretur qui
infidelem egiptium quo cum sibi
diucina consuetudo fuerat: cum is in
taliam uenisset ut adesse uellet in etcle¬
sia dum missa solemnis celebraretur.

Expanded text:
conversus cerdo: “Pro istiusmodi sutura” inquit conversus cerdo: “Pro istiusmodi sutura” inquit “nedum pecunias dem tibi, sed habeto gratias malas”. proficiscens, cum per sylvam iter cum viro faceret, conspectis nonnullis ovibus quas arietes subigebant quaesivit cur potius cum illis quam cum allis coirent. Vir, iocando: “Quae petum facit ovis” inquit “statim comprimitur ab ariete”. Petiit illa numquid et viris id moris esset. Cum vir annuisset, illa statim petum edidit: vir ioco suo deprehensus uxorem cognovit. Cum deinde paulum viae processissent, iterum mulier pepedit. Vir denuo matrimonio usus estemisit. Tunc vir, coeundo et ambulando fessus: “Non si cor cacares” ait “te amplius subagitarem”ceptius, dicere aut facere. Ille “Facere” cum dixisset: “Ergo” alter “plus meretur qui infidelem Aegyptium, quocum sibi diutina vitae consuetudo fuerat, cum is in Italiam venisset, ut semel interesset in ecclesia, dum Missa solemnis celebraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
bendam facunditatem incantatio.
mim mordaci & adiurgandum
prumptus uerborum satis prudentiae
parum erat: ad eum cum pontisex eu¬
genius esset florentiae: accessit uisen¬
uerbis oratione sasis: luculenta: Admi¬
ratus Angelodtus pueri grauitaitem sua¬
utatemq dicendi ac non nulla per¬
contatus ad quae puer saite respondit
uesus ad stantes simili ingenio & uti
docti apueritia in quit crescentibus ãñis¬
decrescunt intellectu: & stulitiores pro¬
uectti cetate euadunt. Tum puer ex¬
templo doctissimus ergo sapientissimus¬
q pre cȩteris t inteneris anis fulle
debuisti obstupuit subito facetoq res¬
ponso cardinalis stulcicię ab illo re¬
prehensus quem ferine infantem ui
Retii discipulus cerdonis sepius
domum redibat simulans se Ibi
comodius calteos suere orta eͥ frequenti
recessu suspicione cerdo cum domum
isperato redisset disapulum subagi¬
itintem uxorem deprehendit inquem

Expanded text:
bendam fecunditatem incantatio. bendam fecunditatem incantatio. mini mordaci et ad iurgandum prompto, verborum satis, prudentiae parum erat. Ad eum, cum Pontifex Eugenius esset Florentiae, accessit visitantus usus paucis verbis, oratione satis luculenta. Admiratus Angelottus pueri gravitatem suavitatemque dicendi, ac nonnulla percunctatus ad quae puer scite respondit, versus ad astantes: “Simili ingenio et ita docti a pueritia” inquit “crescentibus annisdecrescunt intellectu, et stultiores provecta aetate evadunt”. Tum puer extemplo: “Doctissimus ergo profecto sapientissimusque prae caeteris vos in teneris annis esse debuistis”. Obstupuit subito faceteque responso cardinalis, stultitiae ab illo reprehensus, quem ferme infantem vidretii discipulus cerdonis saepius domum redibat, simulans se ibi commodius calceos suere. Orta ex frequenti recessu suspicione, cerdo domum cum insperato redisset discipulum subagitantem uxorem deprehendit, in quem
Abbreviated transcription (Latin):
deretur mancum uixilibus esse: sum
uidua istumc inquit. Ego uirum nullo
pacto uolo uam partialis est ita homime
appellauit genitore desit quis media¬
si quando ut fit altercatio exauior aut
discordia inuicem orietur constitueret
inter nos pacem:
quam noui cum amaret frater
ordinis minorum petiit scepus concu¬
bitum eius id deneganti mulieri eo ꝙ
uereretur ne conciperet: & exinde paena
metuenti pollicitus est feater quodetm
breue ut appellant se illi daturum ꝙ
si ad collum filo serico suspensum ferret
prohiberet prolem & eomodo secure
cum quocunq uellet posse concumbet
credidit illa ꝙ optabat frater mulierẽ
saepius compressit: post rees menses
frater aufugit. Abatissam sedelusam con¬
spiciens breue illud dissoluit aperuitq
ut uderet quid intus esset scciptum uer¬
ba hacc erant uulgciria. O staccha imba¬
rascha non facias te supponert: & non
implebitur latascha: optimam ad prohi¬

Expanded text:
deretur, mancum virilibus esse. Tum deretur, mancum virilibus esse. Tum vidua: “Istum” inquit “ego virum nullo pacto volo. Nam si pacialis” ita enim hominum appellavit genitorem “desit, quis media, si quando, ut fit, altercatio gravior aut discordia invicem oriretur, constitueret inter nos pacem?”quam novi, cum amaret Frater ordinis Minorum, petiit saepius concubitum eius. Id deneganti mulieri, eo quod vereretur ne conciperet, et exinde poenam metuenti, pollicitus est Frater quoddam “breve”, ut appellant, se illi daturum, quod si ad collum filo sericeo suspensum ferret, prohiberet prolem, et eo modo secura coire cum quocumque vellet posset. Credidit illa quod optabat: Frater mulierem saepius compressit. Post tres menses, Frater aufugit. Abbatissa se delusam conspiciens, “breve” illud dissolvit aperuitque, ut videret quid intus esset scriptum. Verba haec erant vulgaria: “Asca imbarasca, non facias te supponi, et non implebis tascam”. Optima ad prohi
Abbreviated transcription (Latin):
mi contenta erit:
quidam mercator in sanctum cyria¬
cum quem ciuitas barba promissa de¬
pictum patreonum colit Iocatus ẽ: Iacta¬
ta magnis aliquando fluctibus naui
mortem ueritus domum sancto ꝙriaco
infra certum tempus sedatutum uouit :
eo elapso id antistiti ecclesiae per confes¬
sionem stissus est: Sacerdos utile enim
id sibi futurum erat: ad soluendum uo¬
tum hortatur: Ille se tanto onere exu¬
tueum pollicitus. cum saepuis et non
absq reptehensione promissi nimium
docis cam frequenter iouentur seu e¬
impiettite monis semel interpellatus hoc
ne me amplius hac dere optundas ait.
se licet iam de uita huius seculi nõ
curare: cuperet tamen uirum quietum
prouecta ettite societatis potius & uitȩ
de salure auimȩ ꝗͣ corporis lascuua ẽẽt
cogytandum. Illa inuenturam se eiusmõi
uirum polliata postridie ad uiduam re¬
diit &se comperisse uirum testtitur in
quo onmes quas aiperet iuetutes Inessẽt.
&Illum inprimis quod ipsa optare ui¬

Expanded text:
muli contenta erit”.muli contenta erit”.quidam mercator in Sanctum Cyriacum quem civitas barba promissa depictum patronum colit iocatus est. Iactata magnis aliquando fluctibus navi, mortem veritus domum Cyriaco infra certum tempus se daturum vovit. Eo elapso, id Antistiti ecclesiae per confessionem fassus est. Sacerdos utile enim id sibi futurum erat ad exsolvendum votum hortatur. Ille se tanto onere exsoluturum pollicitus, cum saepius et non absque reprehensione promissi nimium dotis tam frequenter monentis, seu impietate motus, semel interpellatus: “Ohe! ne me amplius hac de re obtundas” ait se, licet iam de vita huius saeculi non curaret, cupere tamen virum quietum provecta aetate, societatis potius et commude salute animae quam corporis lascivia esset cogitandum: illa inventuram se eiusmodi virum pollicita, postridie ad viduam redit et se comperisse virum testatur, in quo omnes quas cuperet virtutes inessent, et illum imprimis, quod ipsa optare vi
Abbreviated transcription (Latin):
faciei & culi equa malesicii pena est:¬
Alendas Maii Romani uaria le¬
guminum genera quae uretutes appellãt
simul coquunt mane eduntq: franci¬
scus laueginus mediolanensis ꝑ iocum
is mos reataretur: inter socios nequaꝗͣ
uerasse cum singulis annis urtutes
edendo absumant:
Qtum dictuin cuiusdam magistri
onerariȩ nauis qui erat hiberuicus. Iac¬
tabatur magnis in mari fluctibus na-
uis tempestare quassabatur adeo ut
salutem omnes desperarent: S agister
si salua naui euaderet eam tempesta¬
tem cuidam ecclesię dei genitrix uirgi¬
nis marię quȩ obsimilia mira cula in¬
signis eeat: uõuit candelam exȩam in¬
star mali in nauis: cum sociuis id uotũ
culparet ut difficilumnum facti cum in
tota Anglia tantum cȩrȩ quantum uoue¬
rat non esse affirmaret ut talis can¬
dela possit confici: Tace inquit magister
&ut quantum libet marci dei pollicecir¬
sine dummodo periculum euadamus:
nam si saluabimur candela parui nũ¬

Expanded text:
et faciei et culi aequata maleficii poena estet faciei et culi aequata maleficii poena estalendis Maii Romani varia leguminum genera, quae “virtutes” appellant, simul coquunt mane eduntque. Franciscus Lavegnis Mediolanensis, per iocum, cum is mos recitaretur inter socios: “Nequaqnerasse, cum singulis annis eorum “virtutes” edendo absumant”.tum dictum cuiusdam magistri onerariae navis, qui erat Hibernicus. Iactabatur magnis in mari fluctibus navis et tempestate quassabatur, adeo ut salutem omnes desperarent. Magister, si salva navis evaderet tempestatem, cuidam ecclesiae Dei Genitricis Virginis Mariae, quae ante ob similia miracula insignis erat, vovit candelam ceream instar navis. Tum socius cum votum culparet ut difficillimum factu, cum in tota Anglia tantum cerae non esse affirmaret ut talis candela possit confici: “Oho! tace” inquit magister, “et quantumlibet Matri Dei pollicear, dummodo periculum evadamus, sine. Nam si salvabimur, candela parvi num
Abbreviated transcription (Latin):
UIDA Manuenses habutintes
perae: ea est Ianuensium ciuitas
inter eos ac grecos discordia partim ex
eis interfecti partim uulnerati sunt.
Cum peteretur ab imperatore iusticia
de loomicidis heri ille prompte id stic̃¬
turum polliatus: Barbam grȩcis in
pęnam scelerum radi uissit quae mulati
apud eos ignominosa habetur: Praetor
anuensium qui erat pere se delisum
Sumpto Itaq tempore consttutinopo¬
cerunt ingens quȩrela statim ad prę¬
rorem pere ab imperatore defertur pe¬
nam maleficii postulante ille se pum¬
nicum maleficios libere asserens : die
ad pęnam pręstituta captos homicidas
reliquasq in publicum duci unsit tanꝗͣ
illos capiti inultaturos populus uniuer:¬
sus peee expedttins paentim sacerdo¬
tes quoq aderant p arati cum ceuab
ueluti elacuri cadauera mortuorum
um prȩtor silentio per preconem facto
omnib maleficii reis culumo radi fecit
Asserens Ianuenses barbam non in
facie sed circa nates ferre: Ita rasura

Expanded text:
uidam Ianuenses habitantes Perae ea est Ianuensium civitas inter eos ac Graecos discordia, partim ex eis interfecti, partim vulnerati sunt. Cum peteretur ab Imperatore iustitiam de homicidis fieri, ille prompte se id facturum pollicitus, barbam Graecis in poenam sceleris radi iussit, quae mulcta apud eos ignominiosa habetur. Praetor Ianuensium, qui erat Perae, se delusuSumpto itaque tempore, Constantinopot ac vulneraverunt. Ingens querela statim ad praetorem Perae ab Imperatore defertur, poenam maleficii postulante. Ille se puniturum maleficos libere asserens, die ad poenam praestituta, captos homicidas reliquosque in publicum produci iussit, tanquam illos capite mulctaturus. Convenersus Perae exspectantes poenam, sacerdotesque aderant parati cum crucibus, veluti elaturi cadavere mortuorum. Tum praetor, silentio per praeconem facto, omnibus maleficii reis culum radi fecit, asserens Ianuenses barbam non in facie, sed circa nates ferre. Ita rasura
Abbreviated transcription (Latin):
tum cardinalis dibiañ uiri prudẽ¬
assummi: quem dum pontifiaes duinione
morarentur cum equi plures steaci
faleratiq uacui sessoribus pro ma¬
guificentiam prȩient eogauit eum
rex srancię indignabundus nunquid
apostoli ca pompa usi essent. Fum
Cordinalis ne quaꝗ cespondit sed a¬
postolos eo quoq tempore fiusse inquit
quo & reges aliis moribus uincrent

Expanded text:
tum cardinalis Avinionensis, viri prudentissimi, quem, cum Pontifices Avinione morarentur, cum equi plures strati phaleratique vacui sessoribus pro magnificentia praeirent, rogavit eum rex Franciae indignabundus numquid Apostoli ea pompa usi essent. Tum cardinalis: “Nequaquam” respondit “sed Apostolos eo quoque fuisse tempore” inquit “quo et reges aliis moribus viverent
Abbreviated transcription (Latin):
excogitata calliditare çelotipis digna
se ipsum casteauit: eo consilio si uxor
post modo concepisset: madultirio fuis-
demore diceret offerentibus centum
pro uno accipieris & uitam eternam
possidebitis: Unus senex nobilis qui
nummum dabat audit: his uerbis
satis mihi e̾e̾t inquit: si tantum capi¬
tale ut uulgo dicitur redderetur mili
quidam cum exponeret populo
suo euangelium referens saluadorem
nostrum quinq panibus quinq im¬
lia hominum faturasse exrore dixit
pro quinq milibus quingentos: tũc
clexicus siurs cim submurmurans dre¬
isset eum numero errasse cum quinq
milia euangelium referret itice inquit
credent:¬

Expanded text:
xcogitata calliditate zelotypis digna xcogitata calliditate zelotypis digna se ipsum castravit, eo concilio ut, si uxor postmodum concepisset, in adulterio fuissede more diceret offerentibus: “Centum pro uno accipietis et vitam aeternam possidebitis”, unus senex nobilis qu nummum dabat, auditis his verbis: “Satis dicerem” inquit “si tantum capitale ut vulgo dicitur redderetur mihiquidam, cum exponeret populo suo Evangelium, referens Salvatorem nostrum quinque panibus quinque milia hominum saturasse, errore dixit pro quinque milibus quingentos. Tum clericus suus cum submurmurans dixisset eum in numero errasse, cum quinque milia Evangelium referret: “Tace” inquit credent
Abbreviated transcription (Latin):
ritt adolescentula &num quod reine¬
dium adhibere posset petens annuit
ille sed certa die opus ẽẽ ut cim ea
concuberet & suppleturum defectum
& puero additurum nasum: quam¬
uis ducum id fęmine uideretur: tame
ne inforinis infans nasceretur presti¬
tutti die se subsidit frarci: & cim ille
nondum nasum perfestum ẽẽ diceret
scepius cum muliere concubuit. Ila
prȩuerecundia constaret immobilis
E daciis assuetus ut nunꝗͣ uerum
ex ore suo prodiret unus quo cum
scepius consueuerat inultisq falla¬
uis usus erat cum ei semel mendax
nibil dixi. Tum alter ego siquid loque¬
ris aiio:¬
frater moueri eam uidebat ut ex con¬
fricatione magis nasus cohereret.
Tandem natus masculus ortus est
&naso ad modo protento idadinran¬
te muliere fratre miniam naso per¬
ficiendo operam impensam dixit.
Ut DAMInciuitate engubii ad¬
modo zellocypus Io cumes noĩe
nesciebat quo maxime modo aduerteret
si uxor cum altero consueuisset: Tandẽ¬

Expanded text:
rita adolescentula, et numquid remerita adolescentula, et numquid remedium adhiberi posset petens, annuit ille, sed certa die opus esse ut cum ea concumberet, et se suppleturum viri defectum, et puero additurum nasum. Quamvis durum id feminae videretur, tamen, ne infans informis nasceretur, praestituta die, se subdidit Fratri. Et, cum ille nondum nasum perfectum esse diceret, saepius cum muliere concubit. Illa prae verecundia cum staret immobilis, ndaciis assuetus, ut nunquam verum ex ore suo prodiret. Unus quocum saepius consueverat multisque fallaciis usus erat, cum ei semel mendax nihil dixi?”. Tum alter: “Ego, si quid loqueris, aioFrater moveri eam iubebat, ut ex confricatione magis nasus cohaereret. Tandem casu masculus ortus est, et naso admodum protento. Id admirante muliere, Frater nimiam naso perficiendo operam impensam dixit.uidam in civitate Eugubii admodum zelotypus, Ioannes nomine, nesciebat quo maxime modo animadverteret si uxor cum altero aliquo consuevisset. E