comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ auferre defidei expositione de¬
cernunt: cõmunionẽq suã hereticoꝵ
societate cõmaculant. Ea tempestate
facies ȩccłȩ fȩda. & ad modũ turpis erat
Non enĩ sicut prius abexternis. sed aꝓpriis
uastabat᷑ Fugabat alius: alus fugabat᷑.
& uterq de ȩccła erat. Ara nusqmͣ.
nec immolatio. nec libamina. p̃uaricatio
tam̃ & lapsus erat ac ruma multoꝵ: simi¬
lis pena. sed impar uictoria. Similiter
lebat ad lapsum. XXIII. De liberio
episcopo urbis rome
GIIT UR liberuis qui post uiliũ marci
quẽ siluester p̃cesserat successorẽ in
urbe roma ꝑidẽ tẽpis sacerdotio fun¬
gebat᷑ in eacdiũ trudit᷑. inq eius locum
feliax diaconussuus abhereticis subro¬
gatur: & ñ tam sectȩ diuersitate. quã
cõmunionis & ordinationis coniuentia
XXIIII. De iero soli¬
morũ & alexandrie episcopis
EROS obimis uͦ. cyrillus post matei¬
mũ sacerdotio confusa iã ordinatio¬
ne suscepto : aliquando infide. sepi¬

Expanded text:
nem auferri de fidei Expositione denem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina multorum. Similis poena, sed impar victoria. Similiter lebat ad lapsum. CAPUT XXII. De Liberio Episcopo urbis Romae. Igitur Liberius, qui post Julium Marci, quem Silvester praecesserat, successorem, in urbe Roma per idem tempus sacerdotio fungebatur, in exilium truditur: inque ejus locum Felix diaconus suus ab haereticis subrogatur. Et non tam sectae diversitate, quam communionis et ordinatioXXIII. De Jerosolymorum et Alexandriae Episcopis. Jerosolymis vero Cyrillus post Maximum, sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ catholicorũ.
Bbt oc apud mediolanũ ep̃oꝵe con¬
tiliũ conuocatꝰ : plures decepti.
Dionisius uͦ. eusebius. paulinus rhoda¬
nius. & lucifer dolũ et̾ innegotiũ ꝓ
clamantes. asserentes qͦq qđ sibi sub¬
scriptio in athanasiũ non aliã obcausã
quã destruende fidei moliret᷑. in exi¬
liũ trusi sunt His etiã hylarius uin¬
gitꝰ : cȩteris uel ignorantib uł ñ cre¬
gestũ fuisse negotiũ rei eocit docuit¬
lLis nãq de medio sublatis: conti¬
nuo sinodus apud ariminũ congre¬
gatur Ułbi scđm ea quȩ orientales
apud seleutiã cõposuerant callidi ho¬
mines & uersuti. simplices & imperi¬
tos occidentaliũ sacer dotes facile
circũ ueniunt. hoc mͦ ꝓponendo eis.
quẽ magis colere & ad orare uellent
tib : uelut in fastidiũ qđđa & exterationẽ
lapsi sunt animi. decepti. contra ea
quȩ patres apud niceã conseripse¬
rant uenientes. om̃ous ior̃ quasi
ignotũ & abscripturis alienũ sermo¬

Expanded text:
 catholicorum. Ob hoc apud Mediolanum Episcoporum concilium convocatur: plures decepti. Dionysius vero, Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non cregestum fuisse negocium, rei exitus docuitlis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis: Quem magis colere et adorare vellenttibus, velut in fastidium quoddam et exsecrationem lapsi sunt, animi decepti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, venientes, ομοούσιον quasi ignotum et a Scripturis alienum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
& ab initio secutus sum. Septem namq
hunc diem. ut conuenir& cũ illo quo
fermentũ uideoꝵ popłs aufert. Unde
nissime habens. & scĩs scripturis inten¬
dens. ñ ꝑturbor eachis quȩ ad ter¬
rorẽ ꝓferuntur : quia & maiores mei

Expanded text:
 secutus sum; septem namque hunc diem, ut conveniret cum illo, quo fermentum Iudeorum populus aufert. Unde,ticiam habens et sanctis scripturis intendens, non perturbabor ex his, quae ad terrorem proferuntur, quia et maiores mei
Abbreviated transcription (Latin):
gar&. Sed hoc non om̃ib placebatꝰ
episcopis : quin potius & econtrario
scribentes ei iubebant ut magisquȩ
pacis sunt ager& & concordiȩ. atq.
etiã ipsorũ litterȩ. quib asperius
obuirgant uictorẽ uelut inutiliter
eccłe commodis consulentẽ. Nã &¬

Expanded text:
tur. Sed non omnibus hoc placebat episcopis, quin potius e contrario scribentes ei iubebant, ut magis quae pacis sunt ageret et concordiae etiam ipsorum literae, quibus asperius obiurgant Victorem velud inutiliter ęcclesiae commodis consulentem. Eo
Abbreviated transcription (Latin):
excederent. Atille uir dõ plenus
in tantũ crudelitates eoꝵ irrisit.¬
& ferinam in questione sȩuitiã: ut nũ¬
quam dignatus sit uel quis ess&e gene¬
re. unde domo. uel patria. nomen
saltem suum eis fateri. Sed ille dehis
singulis in terro gatus: nihil aliud
in omĩb tormentis nisi xp̃ianũ seee̾
respondit. Hoc mihi nomen. hoc ge¬
nus. & patria est Aliud inquit om¬
nino nihil sum : quã xp̃ianus. Unde¬

Expanded text:
ertulit. At ille vir Deo plenus intantum crudelitates eorum risit, et ferinam in quaestione saevitiam, ut nunquam dignatus sit vel quis esset genere, unde domo, vel patria, vel nomen saltem suum eis fateri. Sed de his singulis interrogatus, nihil aliud in omnibus tormentis, nisi Christianum se esse respondit. Hoc mihi nomen, hoc genus et patria est. Aliud, inquit, omnino nihil sum quam Christianus. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Utq xp̃ianũ se esse clarissima &e libera
uoce testatus ẽ : tanqm ad uocatus
inquit xp̃ianorũ. & ipse uinctorum
habens inse aduocatum pronob̾ iħm
hoc nomine meruit honorari : scĩ prbi
rachariȩ qui erga scõs plenitudinẽ
caritatis ostenderat secutus exemplum
Qui & ipse dũ fr̃ĩb ad est. & defensionẽ
libertatis quȩ in nr̃a religione consistit
excequitur : dñĩcum secutus exemplum
animã suã ꝓouib sus posuit & ꝓamicis.¬

Expanded text:
tianum se esse clarissima et libera voce testatus est: Tanquam advocatus. inquit, Christianorum et ipse vinctorum se advocatum pro nobis Jesum, hoc nomine meruit honorari: sancti presbyteri Zachariae qui erga sanctos plenitudinem charitatis ostenderat secutus exemplum. Qui et ipse dum fratribus adest, defensionem libertatis, quae in nostra religione consistit, exsequitur, Dominicum secutus exemplum, anima
Abbreviated transcription (Latin):
timum candentes lamminas ȩris&
ferri. erga inguinis loca & delicatiora
quȩq membroꝵ instauratis ignibus
adhibent. ex quo carnes quidem eius
adustȩ igni defluebant. Ipse uͦ ꝑ
manebat immobilis. in concussus. in¬

Expanded text:
timum candentes laminas aeris et ferri circa inguinis loca et delicatiora quaeque membrorum instauratis ignibus adhihent. Ex quo carnes quidem ejus adustae igne, defluebant, ipse vero permanebat immobilis, inconcussus, in
Abbreviated transcription (Latin):
membris om̃ib: martyr erat : & toto
corpore unum uulnus horrebat
Perit in eo humanȩ formȩ agnitio. &
non solũ quis ess&. sed & quid essoc
tormentorũ crudelitas ne agnosci
possit abstulerat. Ap̃c tamen in eo
solus ꝑmartyrii głam recognoscebat᷑¬

Expanded text:
membris martyr erat, et toto corpore unum vulnus horrebat. Perit in eo formae humanae agnitio, et non solum quis esset; sed et quid esset, tormentorum crudelitas, ne agnosci posset, abstulerat. Christus tamen in eo solus per martyrii gloriam recognoscebat
Abbreviated transcription (Latin):
ingressu exemplo sobrietatis eius
& continentiȩ congregata: ut etiam
conuersatio eorũ qui ꝑ ipsum credi¬
derant & uita totius abstinentiȩ
ac frugi eorũ sobriaq conuiuia
librorum memorie mandarentur. a¬

Expanded text:
istae, exempla sobrietatis ejus et continentiae congregata, ut etiam conversatio eorum qui per ipsum crediderant, et vita totius abstinentiae et frugalia eorum, sobriaque con vivia librorum memoriae mandarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
philo sophia primus inter primos
habebatur. Hic aut̃ genere quidẽ
apro auis hebreus: apud alexcan¬
driam uͦ in om̃ib claris & nobilib
uiris. clarior ac nobilior erat. In
diuinis aut̃ legib & patriis institu¬
tis quantus qualis ue fuerit: ex
his quȩ nobis librorũ suorũ tradi¬
dit monimentis om̃ib clarum est.
Quis enĩ digne ualeat explicare.
quanta eius in liberalib litteris
fuerit institutio. quanta inphilo¬
sophicis. quantusq maccime in
platonicis & phytagoricis fuerit
disciplinis: utq om̃s & qui secum flo¬
ruerant. pene ae qui precesserant
superarit:¬

Expanded text:
philosophia primus inter primos habebatur. Hic autem genere quidem a proavis Hebraeis, apud Alexandriam vero omnibus claris et nobilibus viris clarior ac nobilior erat. In divinis autem legibus et patriis institutis quantus qualisque fuerit, ex his quae nobis liberorum suorum tradidit monumentis, omnibus clarum est. Quis enim digne valeat explicare quanta ei in liberalibus litteris fuerit institutio, quanta in philosophicis, quantusque maxime in Platonicis et Pythagoricis fuerit disciplinis, ut omnes qui secum floruerant, pene et qui praecesserant, superaret
Abbreviated transcription (Latin):
quib de eo uerb̾ ꝓsequit᷑. Ad herent
uidaicarũ scripturarũ. in quib cum
ab solutio uel explanatio nulla sit :
ad quasdã se narrationes in congruas
inconuenientesq conuertunt. quȩ
ñ tã explanationi sint his quę obscura
sunt: quã laudẽ płusũq disserentib
conferant. Nã ea quȩ morses agres¬
ti &e simplici sermone conscripsit. di¬
uinitꝰ sanccita & figuris atq enigmatib
obtecta confirmant. atq. ingentib
repleta mysteriis: inflati mente
actumidi obtur ato in sem& ipsis ra¬
tͥonis humanȩ inditio. sacram̃ta pu¬
tant : in quib imperitꝰ & agrestis scrip¬

Expanded text:
 Adhaerent, Judaicarum Scripturarum, in quibus cum absolutio vel explanatio nulla sit, ad quasdam narrationes incongruas inconvenientesque convertunt, quae non tam explanationes sunt his quae obscura sunt, quam laude plausumque disserentibus conferat. Nam ea quae Moyses agrestici et simplici sermone conscripsit, divinitus sancita et figuris atque aenigmatibus obtecta confirmant, atque ingentibus oppleta mysteriis inflati mente ac tumidi, turbato in semetipsis rationis humanae judicio, sacramenta putant, in quibus se agrestis scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Felicem uͦ totius ꝓuintiȩ. samarie qͦq¬
& galilee & regionis quȩ dicitur trans
iordanen ꝓcuratorem misit. & post
pauca addit etiam hȩc. In flammat᷑
aut̃ aͥ  seditio acerbissima apontificib

Expanded text:
otius provinciae, Samariae quoque, Galilaeae et regionis quae dicitur trans Jordanem, procuratorem misit. Et post pauca addidit haec: Inflammatur autem et seditio acerbissima a pontificib
Abbreviated transcription (Latin):
magorũ: ut iustos & scõs iuros ꝑsequi
& interimi uiber& tanqm qui aduer¬
sarent᷑ magicis artib quib se ipse sub¬
diderat Erant enĩ reuera & sunt
etiã nunc : qui possent uirtute meri¬
toꝵ suoꝵ restingere fallacias demo

Expanded text:
ustos et sanctos viros persequi et interimi juberet, tanquam qui adversarentur magicis artibus, quibus seipsum subdiderat. Erant enim revera, et sunt etiam nunc, qui possunt virtute meritorum suorum restinguere fallacias daemo
Abbreviated transcription (Latin):
iuste faciat lgitur in audito seuitiȩ
genere eorũ qui necabantꝰ incarcere
corpora canibus uibebantur exponi:
adhibita simul custodia die noctuq
nequis collectas reliquias humani¬
tatis intuitu trader&e sepulture: Sed
siꝗͥd forte uel bestus uel igni reliquũ
ca corporib: marty̧rũ fuerat ipsaq
cũ truncis suis capita punitoꝵ inse¬
pulta ꝑcustodiã militũ sẽruabant᷑¬

Expanded text:
unt. Igitur inaudito saevitiae genere, eorum, qui necabantur in carcere, corpora canibus jubebantur exponi, adhibita simul custodia die noctuque, ne quis collectas reliquias humanitatis intuitu traderet sepulturae. Sed et si quid forte vel bestiis vel igni reliquum ex corporibus martyrum fuerat, ipsaque cum truncis suis capita punitorum, insepulta per custodiam militum servabant
Abbreviated transcription (Latin):
difficult̃ erigeret᷑ elisus. Ille infide
purus . hic inp̃dicatione liberior Ille
dõ humilis : hic etiã hominib erat.
lle arrogantes contẽptu. hͥcratione
uincebat. Sic inutroq diuina gr̃a: unũ
opus ꝑfectionis excplebat Igit᷑ basilius
ñ multopost cȩsartȩ cappadociȩ ep̃s.
cũ aualente in exiliũ ꝓfide cogeret᷑. eaxci¬
bitus ad tribunal p̃fecti. terrorib:q. ut¬
illi moris ẽ potestati & minis maxximis
agi cepit : & nisi p̃ceptis principis obȩdi¬
ret. interitũ sibi iã iãq speraret᷑ impen¬
dere : Tum ille intrepidus & absq ulla
animi ꝑturbatione .: hȩc sibi minitanti
p̃fecto respondisse fert᷑. Atq utinã
aliꝗͥd mͥ e̾et digni muneris. qđ offerrẽ
huic: qͥ maturius basiliũ de nodo follis
huiꝰ absolueret. Cũq daret᷑ ei noac quȩ
erat metdia ad id spaciũ deliberandi: res¬
pondisse denuo ꝑhibet᷑. Ego crastino
ipse ero qui nunc. tu te utinã ñ muta¬

Expanded text:
difficulter erigeretur elisus. Ille in fide difficulter erigeretur elisus. Ille in fide purus, hic in praedicatione liberior. 281 Ille Deo humilis, hic etiam hominibus erat. Ille arrogantes contemtu, hic ratione vincebat. Sic in utroque diversa gratia unum opus perfectionis explebat. Igitur Basilius non multo post Caesareae Cappadociae Episcopus, cum a Valente in exilium pro fide cogeretur, exhibitus est ad tribunal Pilli moris est potestati et minis maximis agi coepit: et nisi praeceptis principis obediret, interitum sibi lamiamque speraret impendere. Tunc ille intrepidus et absque ulla animi perturbatione haec sibi minitanti praefecto respondisse fertur: Atque utinam aliquid mihi esset digni muneris quod offerrem huic, qui maturius Basilium de nodo follis hujus absolveret. Cumque daretur ei nox, quae erat media, ad spatium deliberandi: respondisse denuo perhibetur: Ego crastino ipse ero qui nunc: tu te utinam non muta
Abbreviated transcription (Latin):
sed bonã t̾rã cordissui iugi cultu. & excer¬
citiis indesinentib eoccolebat: & multo
amplius hic insema ipso. quã ille incȩ¬
teris ꝓficiebat. Suscipert᷑ ille quȩ re¬
nuntiantes scło deferebant ad pedes
suos & diuidere ut qͥsq eguisset curã ge¬
rebat: iste nihil habendi & omĩa possi¬
dendi contentus sacram̃to. erga solassa¬
pientie diuttias auarus & multũ cupi¬
dus inherebat. Ille coire plures in unũ.
& sui inuicẽ innecessariis habere solli¬
citudinẽ docebat: hic sui excẽplo qđ e
rat absolutꝰ & liber cunctis. sermonẽ
apłicũ p̃dicabat. Ego aut̃ uolo uossine
sollicitudine e̾e̾ : & dñs inꝓdcimo ẽ. ni¬
hil solliciti sitis. sed tanqmͣ serui xxp̃i hoc
solũ estote solliciti. qͣndo redeat dñsde
nuptiis. Ille delinquentib miscđiter
condolere & adelicto reuocare: hie ꝑ
diuni eloqui i grãm delinquendi incita¬
menta p̃uenire. nec sinere labi eũ qui

Expanded text:
sed bonam terram cordis sui jugi cultu et exersed bonam terram cordis sui jugi cultu et exercitiis indesinentibus excolebat. Et multo amplius hic in semetipso, quam ille in caeteris proficiebat. Suscipere ille, quae renuntiantes seculo deferebant ad pedes suos, et dividere ut quisque eguisset, curam gerebat. Iste nihil habendi, et omnia possidendi contentus sacramento, erga solas sapientiae divitias avarus et multum cupidus inhaerebat. Ille coire plures in unum, et sui invicem in necessariis habere sollicitudinem docebat. Hic sui exemplo quod erat absolutus et liber, cunctis sermone Apostolico praedicabat: Ego autem volo vos sine sollicitudine esse ; et Dominus in proximo est: nihil solliciti sitis, sed tanquam servi Christi, hoc solum estote solliciti, quando redeat Dominus de  Al. a nuptiis. Ille delinquentibus misericorditer condolere, et a delicto revocare: hic per divini eloquii gratiam delinquendi incitamenta praevenire, nec sinere labi eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
instructi diuina dispensatione ad inbu¬
endos popłos uocarent᷑. & alius alio itine¬
re. ad idẽ tam̃ opus ut̃q traherentur :
basilius ponti urbes & rura cireuens.
desides gentis illius animos. & parũ de spe
futura sollicitos. stimulare uerbis. & p̃di¬
catione succendere : callũq ab his longe
neglegentiȩ cepit abolere. Subegitq ab¬
iectis in aniũ rerũ & scłariũ curis. sum&
notitiã recipere. in unũ coire. monas¬
teria construere. psalmis & ẏmnis. & ora¬
tionib docuit uacare. pauperũ curã
gerere. eisq habitacula honesta & quȩ
aduictũ necessaria sunt p̃bere. uir¬
gines instituere. pudicã castãq uitã
om̃ib: pene desiderabilẽ facere. Ita¬
in breui ꝑmutata ẽ totius ꝓiuntiȩ facies.
ut in arido & squalenti cãpo uideretꝰ
seges fecunda ac lȩta uinea surrexcisse
G regorius uͦ bonũ semen ñ patiebat᷑ aut
suꝑ spinas iacere. aut int̃ saoca disꝑgere :

Expanded text:
instructi Divina dispensatione ad imbuinstructi Divina dispensatione ad imbuendos populos vocarentur, et alius alio itinere, ad idem tamen opus uterque traheretur, Basilius Ponti urbes et rura circumiens, desides gentis illius animos et parum de spe futura sollicitos stimulare verbis, et praedicatione succendere, callumque ab his longae negligentiae caepit abolere, subegitque, abjectis inanium rerum et secularium curis, suimet notitiam recipere, in unum coire, monasteria construere, psalmis, et hymnis, et orationibus docuit vacare, pauperum coram gerere, eisque habitacula honesta, et quae ad victum necessaria sunt, praebere, virgines instituere, pudicam castamque vitam omnibus pene desiderabilem facere. Ita brevi permutata est totius provinciae facies, ut in arido et squalenti campo videretur seges foecunda, ac laeta vinea surrexisse. Gregorius vero bonum semen non patiebatur, aut super spinas jacere, aut inter saxa dispergere,
Abbreviated transcription (Latin):
e d̾ neutra harũ infecundior cap¬
padocia fuit : immo aliquid lȩ¬
tius gregoriũ nob cũ basilio germinauit
rũ qͦq dñi germinauit nouellã: Sed isti
p̃cipue uelut duo filii pinguedinis assiften¬
tes dextra leuaq candel abro: instar du¬
orũ cęli luminariũ refulgebant. Unde
dignũ puto: de his pauca supͣ repetere:
Ambo nobiles. ambo athenis eruditi. ambo
college. ambo de auditorio digressi. ad ꝓ¬
fitendã rethoricã rogabant᷑. Qđ opus
magnifice quidẽ implebat basilius. gre¬
gorius uͦ magnificentius contempnebat
Quiq cũ se totũ dĩ seruitio mancipassos.
tantũ de collegȩ amore p̃sumpsit. ut se¬
dentẽ basiliũ de doctoris cathedra depo¬
neret : ac secũ ad monasteriũ manu in¬
iecta ꝑduceret. ibiq ꝑ annos ut aiunt
tredecĩ om̃ib grecorũ scłariũ libris re¬
motis. solis diuinȩ scripturȩ uoluminib
tiȩ & scientiȩ reconditos inuasis fictilib
ꝑquirebant. Uerũ cũ iã ipsi sufficient̃

Expanded text:
ed neutra harum infoecundior Cappadocia fuit, imo aliquid laetius Gregorium nobis cum Basilio germinavit.rum quoque Domini germinavit novellam. Sed isti praecipue velut duo filii pinguedinis, assistentes dextera laevaque candelabro, instar  Al. adinstar duorum coeli luminarium refulgebant. Unde dignum puto de his pauca supra repetere. Ambo nobiles, ambo Athenis eruditi, ambo collegae, ambo de auditorio digressi ad profitendam Rhetoricam rogabantur. Quod opus magnifice quidem implebat Basilius, Gregorius vero magnificentius contemnebat. Quique cum se totum Dei servitio mancipasset, tantum de collegae amore praesumsit, ut sedentem Basilium, de doctoris cathedra deponeret, ac secum ad monasterium manu injecta perduceret, ibique per annos ut aiunt tredecim, omnibus Graecorum saecularium libris remotis, solis divinae Scripturae voluminibus tiae et scientiae reconditos in vasis fictilibus perquirebant. 280 Verum cum jam ipsi sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
Eregorii martyris. & ep̃i neo cesarrȩ
fides. Unus d̾s pat̃ uerbi uiuentis.
sapientię subsistentis. & uirtutis suȩ
& figurȩ ꝑfectus ꝑfecti genitor. pa¬
ter filii unigeniti. unusd̾s solus ea
solo do. figura & imago ditatis. uerbũ
penetrans. sapientia cõprehendens
eri potuit : filius uerus ueri. & in¬
uisibilis exr inuisibili. & incorrupti¬
bilis ea incorruptibili . & immorta¬
lis ex immortali. & sempit̃nus eac
sempit̃no. unus sp̃c sc̃s ex dõ substan¬
tiã habens. & qui ꝑ filiũ apparuit.
imago filii ꝑfecti. ꝑfecta uiuentiũ
causa. sc̃ĩtas sc̃ificationis prestatrix.¬
solis ꝑquẽ đõ suꝑ omĩa & in om̃ib: cognos¬
cit & filius ꝑquẽ omĩa. trinitas ꝑ
fecta maiestate & sempiternitate. & reg¬
no minime duuiditur neq ab alienatur
Neq gͥ factũ quid. aut seruiens intrinita¬
te : neq suꝑ inductũ tanqͣm ante hȩc
quidẽ non subsistens. postea uͦ suꝑ in¬
gressum. Itaq neq defuit umqͣm filius

Expanded text:
regorii martyris et episcopi Neocaesareae fides: Unus Deus Pater Verbi viventis, sapientiae subsistentis, et virtutis suae, et figurae, perfectus perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus Dominus, solus ex solo Deo, figura et imago deitatis, Verbum perpetrans, sapientia comprehendens eri potuit. Filius verus veri, et invisibilis ex invisibili, incorruptibilis ex incorruptibili, immortalis ex immortali, sempiternus ex sempiterno. Unus Spiritus sanctus ex Deo substantiam habens. Et qui per filium apparuit imago Filii perfecti perfecta, viventium causa, sanctitas, sanctificationis praestatrix omnia et in omnibus cognoscitur, et Filius per quem omnia. Et Trinitas ista perfecta majestate, et sempiternitate, et regno minime dividitur, neque abalienatur. Igitur neque factum quid aut serviens in Trinitate, neque superinductum, tanquam antehac quidem non subsistens, postea vero superingressum. Neque ita defuit unquam Filius
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ sicut granũ sinapis dicetis mon¬
ti hiuc tollete.& mitte te inmare.
cocuntib popłis. inuenta ẽ rupes
in parte una secessisse tantũ. quantũ
spacii ad condendã querebat᷑ eccłam¬

Expanded text:
fidem ut granum sinapis”, “Diceretis monti huic ‘Tolle te et mitte te in mare’coeuntibus populis, inventa est rupes importuna secessisse tantum, quantum spatii ad condendum querebatur ecc
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ scriptũ ẽ Ego enĩ ostenda ei.
quanta eũ pati oporteat ꝓ nomine meo
In huiꝰ & enĩ ꝑsecutiones uniuersus coniura¬
uit orb̾: & cõmoti sunt pͥncipes t̾rȩ. gen¬
dicens. si consistant aduersũ me castra:
ñ timebit cor meũ. si exurgat in me p̃¬
liũ. in hoc ego sperabo. Uerũ qm̃ tanta ac
talia eiꝰ gesta sunt: ut magnitudo qͥdem
rerũ nihil me p̃terire patiat᷑. multitu¬
do uͦ gestorũ quãplurima cogat omitte¬
re. incerto estuat animꝰ dũ deliberare
pauca nos quȩ adrẽ ꝑtinent memora¬
bimꝰ. Reliqͣ eiꝰ fama narrabit sine dubio.
minora uͦ nuntiatura. Nã nihil qđ ad¬
dere possit inuenios
XUI. De constan¬
tii imperatoris errore

Expanded text:
illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo . In hujus etenim persecutiones universus conjuratus orbis, et commoti sunt principes terrae: gendicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si insurgat in me praelium, in hoc ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nuntiatura. Nam nihil quod addere possit, inveniet. CAPUT XV. De Constantini Imperatoris errore
Abbreviated transcription (Latin):
minos confitent᷑ ꝑ athanasiũ. qͥ ludi
illius puerilis ep̃s fuerat simulatus
Tum ille diligenter inquirens ab hisqui
baptizati dicebant᷑ ꝗͥd interrogati
fuerint. ꝗͥdue responderint simul
& ab eo qui interrogauerat: Ubi ui¬
d& scđm religionis nr̃ȩ ritũ cuncta
constare : conlocutus cũ concilio cleri¬
corũ. statuisse tradit᷑ illis quib inte¬
gris interrogationib & responsionib
aqua fuerat infusa. iterari baptismũ
uel prb̃os habere uisus fuerat uel minis¬
tros. conuocatis parentib sub d̃i obtesta¬
tione tradit ȩccłȩ nutriendos Paruo
autẽ tẽpore exacto. cũ a notario inte¬
gre & grammatico sufficient̃ athanasis
fuss& instructꝰ. continuo tanquã fidele
dñi comm̃datũ a parentib restituit᷑ sa¬
cerdoti. ac uelut samuel qͥđa in templo
dñi nutrit᷑. & ab eo ꝑgente ad patres
ti in ȩccła ꝓfidĩ integritate agones fu¬
ert̃. ut etiã de hoc uideat᷑ dictũ essẽ

Expanded text:
minos confitentur per Athanasium, qui ludi minos confitentur per Athanasium, qui ludi illius puerulus episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his, qui bafuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat. Ubi videt, secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, conlocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur, illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum vel presbyteros habere visus fuerat, vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione tradit Ecclesiae suae nutriendos. Parvo autem tempore, cum a Notario integre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres ti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse
Abbreviated transcription (Latin):
rabant
crem non mͥ absq ordine uidet᷑
pauca de huiꝰ uiri origine supͣ repete¬
re. S cuiꝰ a puero institutionis fuerit.
sicuti ab his qͥ cũ ipso uita dicerant
accepemꝰ memorare. Tempore qͦ apud
alexandriã petri martyris diem ale¬
xander ep̃c agebat. cũ post expleta
sollẽpnia conuenturos ad conuiurũ
suũ dericos expectaret. in loco mari
uicino uidos eminus pueroꝵ. super ora¬
maris ludum. imitantiũ ut fieri solos
ep̃m: atq eadem quȩ in ȩxclesus geri
mos est. Sed cũ intentu dutino pue¬
ros inspectaro: uid& ab his geriquȩ¬
dã etiã secretiora & mystica. Pertur¬
batiis ilico. uocari ad se clericos iub&.
atq eis ꝗͥd eminus ipse uider& osten¬
dit Tum abire eos. & cõp̃hensos ad
se ꝑducere om̃s pueros imperat. Cũq
adessent : quis eis ludus. & ꝗͥd egis¬
sent. uel quomͦ ꝑcunctat᷑. Iui ut
talis. hab& ȩtas pauidi. negare primo.
dein rem gestã ꝑ ordinẽ pandunt:
& baptiratos ase e̾ẽ quosdã cathecu¬

Expanded text:
rabant. Verum non mihi absque ordine videtur, pauca de hujus viri origine supra repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander Episcopus agebat, cum post expleta solemnia conventurus ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino, videt eminus pueromaris ludum imitantium, ut fieri solet, episcopum atque ea quae in aecclesiis geri mos est. Sed cum intentu diutino pueros inspectaret, vidit ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico vocari ad se clericos iubet atque eis, quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Qui cum adessent, quis eis ludus, et quid egissent vel quomodo, percontatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi negare primo, dein rem gestam per ordinem pandunt et baptizatos a se esse quosdam catecu
Abbreviated transcription (Latin):
Tscee nocte quȩ adincipi Tcȩi¬
endũ opus iã sola restabat. terre mo¬
tus ingens oborit᷑ & ñ solũ fundam̃toꝵ
saxa longe lateq iactant᷑. uerũ etiã
totus pene loci ȩdificia cõplanantur¬
Porticus qͦq publicȩ̃ in quib iudeorũ
multitudo que operi uidebat᷑ insistere
cõmanebat ad solũ deducte : om̃s ui

Expanded text:
ce nocte, que ad incipiendum opus iam sola restabat, terremotus ingens oboritur quo non solum fundamentorum saxa longe lateque iactantur, verum etiam totius pene loci edificia coPorticus quoque publicae, in quibus Judaeorum multitudo, quae operi videbatur insistere, commanebat, ad solum deductae, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
N UR BE uͦ roma cornelio episco¬
patũ regente : & apud carthaginẽ
cypriano : ambobus fide. uirtute.
pietate prestantibus: questio eox¬
orta ẽ in affricȩ magis partib si opor¬
ter& hereticos rebaptrzari. Cũq
id acrpriano & cȩteris pene om̃ib
decerneretur : cornelius & cȩteri
om̃s ꝑitaliã sacerdotes huuismodi
decretũ. manente sacerdotali con¬
cordia refutarunt

Expanded text:
n urbe vere Romae, Cornelio episcopo tunc regente et apud Carthaginem Cypriano, ambobus fide virtute praestantibus, quaestio exorta est in Africae majoris partibus, si oporteat haereticos rebaptizari. Cumque id a Cypriani et caeteris pene omnibusdetineretur, Cornelius et caeteri omnes per Italiam sacerdotes hujusmodi decretum manente sacerdotali concordia refutaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
CAt̃ ne graues alicui latebrȩ suȩ fi¬
erent. & occasio calumniȩ in nocentib
quereretur. nihil sibi ultra ĩa tutũ in
constantii regno p̃sumens. ad constantis
fice religioseq susceptꝰ ẽ : qͥq causa eiꝰ ꝗͣ
fama cõpererat diligentiuꝰ cognita. seri¬
bit ad fratrẽ ꝓcerto se cõperisse: qđ sa¬
cerdos dĩ summi athanasius iniuste &¬
fugas & exilia pateret᷑. Nunc itaq rec

Expanded text:
 ne graves alicui latebrae suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantis fice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque rec
Abbreviated transcription (Latin):
in posterũ om̃is metus uel ambiguitas
auferatur : huiꝰ edicti nr̃i lege sancimus.
ut cunctis in notescat licere his qͥ xp̃ia¬
nã sectam religionẽq uenerantur. hac
nr̃ȩ indulgentię largitate. ut unusquisq
quẽ admođu uult aut ꝓut animo lib&.
religioni huic sollempnitatiq deseruiat
Sed & orationũ domos idest dominica sua:
ut instauarent ꝓ uoluntate ꝑmittimꝰ
Sane qͦ in om̃ib cumulatior habeatur hȩc
nr̃a largitio. etiã illud hac lege sancimꝰ:
ut si quȩ domus agri uel quęlib& prȩdia
ex xp̃ianorũ bonis antehac parentum
nr̃oꝵ p̃ceptis ad fisci ius fuerant sotiata.
si qua etiã ab aliqͦ competita sunt. uel
si qua distracta. aut dono in aliquẽ
collata : hȩc om̃a in antiquũ ius xp̃ia¬
noꝵ p̃cipimus reuocari. dñisq. ꝓpriis uni¬
uersa restitu. ut & in hoc om̃s pietatis

Expanded text:
in posterum omnis metus vel ambiguitas auferatur, huius edicti nostri lege sanccimus, ut cunctis innotescat licere his, qui Christianam sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro voluntate, permittimus. Sane quo in omnibus cumulatior habeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque propriis universa re
Abbreviated transcription (Latin):
mperator cesar galerius. maximinus. germa¬
nicus. sarmaticus. pius. felix inuictus augus¬
gerentes. & utilitatib eorũ uel cõmodis con¬
sulentes. quȩ ad cõmune & publicũ bonũ
spectant: quȩq animis cunctoꝵ cara &
Unde cognitũ esse om̃ib hominib ñ dubito:
manifesteq. comꝑtũ ex eo fomite qđ iussũ
fuerat a diuis principib diocleciano & ma¬
ximsano parentib nr̃is. in hiberi conuentꝰ
xp̃ianoꝵ. plurimas direptiones & prȩdas
ab officialib factas. idq ꝑ dies singulos in¬

Expanded text:
mperator Caesar Galerius Maximus, Germanicus, Sarmaticus, pius, felix, invictus, augusgerentes, utilitatibus eorum consulentes, quae ad commune et publicum bonum spectant nunquaUnde cognitum esse omnibus hominibus non dubito manifesteque compertum ex eo fomite, quod iussum fuerat a divis principibus Dyocletiano et Maximiano, parentibus nostris, inhibere conventus Christianorum, plurimas direptiones et predas ab officialibus factas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gallus inquit malũ decii. aut uide¬
re potuit aut cauere : Sed in eunde
lapidẽ offensionis impegit. Cuius
cũ regnũ florer& ininitio. & cuncta
ei ex sententia cederent : scõs uiros
qui ꝓpace regni eius dõ summo sup¬
plicabant ꝑsecutus ẽ : cũ quib & ꝓ
speritatẽ suã parit̃ fugauit & pacẽ

Expanded text:
Gallus quidem malum Decii aut videre potuit aut cavere, sed in eumdem lapidem offensionis impegit. Cujus cum regnum floreret in initio, et cuncta ei ex sententia cederent, sanctos viros qui pro pace regni ejus Deo summo supplicabant, persecutus est, cum quibus et prosperitatem suam fugavit et pacem.
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa scismata docuert̃ uł scripserunt.
quoꝵ nomina minime retinent᷑ ñ solũ repu¬
diata uerũ etiã ab om̃i eccła catholica elimi¬
nata. atq cũ stus auctorib auctoꝵq. siqua¬
cibus sub anathemate indissolubili uinc ulo¬
et dãpnata.

Expanded text:
ive schismatici docuerunt, vel conscripserunt, quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verum etiam ab omni Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus auctorumque sequacibus, sub anathematis indissolubili vinculoesse damnata.
Abbreviated transcription (Latin):
imitant᷑ &uenerant᷑ eccłȩ. Scripturã deinuenti¬
one scẽ crucis. & deinuentione capit̃ ioħis baptis¬
tȩ ñnulli eas catholici legt̃. Sed cũ hec ad catboli¬
coꝵ manꝰ ad uenerint: beati pauli p̃cedat senten
qͥplurima edidit. s:ieronimꝰ eũ in aliqͥb de ar¬
bitrii lib̾tate notauit errare. illa sentimꝰ quȩ p̃

Expanded text:
t venerantur Ecclesiae. Scripturas de inventione sanctae crucis, et de inventione capitis Joannis Baptistae Nonnulli eas catholici legunt. Sed cum haec ad catholicorum manus advenerint, beati Pauli praecedat sentequi plurima edidit, S. Hieronymus eum in aliquibus de arbitrii libertate notavit; illa sentim
Abbreviated transcription (Latin):
sectis platonicis institutus: audiens in¬
famari ap̃ianos. & uidens eos in pauidos
ad suscipiendã mortẽ atq om̃e suppli¬
tiũ tolerandũ .: considerabã qđ inpossi¬
bile ess& inmalitia eos & inlibidine¬

Expanded text:
sectis Platonicis institutus, audiens infamari Christianos, et videns eos impavidos ad suscipiendam mortem atque omne supplicium tolerandum, considerabam quod impossibile esset, in malitia
Abbreviated transcription (Latin):
pit. iter ꝑmilia ruentiũ ad ipsũ ty¬
rannũ p̃ruptis agminib & acerua¬
tim fusis stragibus agit Uia fortas¬
Et enĩ cõꝑtũ ẽ qđ post illã imꝑatoris
p̃cem quã do fuderat. uentus ita ue¬
hemens exortus ẽ : ut tela hostiũ in
nitꝰ repulso: arbogaste duce nequi¬
quã dõ aduerso fortit̾ faciente. eu¬
genius ante theodosii pedes iuinctis
uitȩ eiꝰ & certaminis finis fuit. Tum
uͦ religioso principi głosior iuctoria
de frustratis opinionib: paganorũ.
quã de trranni interitufuit : quib
spes uana & falsa diuinatio minus
in interiti contulit pene. quã pii¬

Expanded text:
pit. Iter per millia ruentium ad ipsum Typit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyrannum, ruptis agminibus, et acervatim fusis stragibus, agit. Vix fortasEtenim compertum est, quod post illam Imperatoris precem quam Deo fuderat, ventus ita vehemens exortus est, ut tela hostium in nitus repulso, Arbogasto duce nequicquam, Deo adverso, fortiter faciente, Eugenius ante Theodosii pedes, vinctis vitae ejus et certaminis finis fuit. Tum vero religioso Principi gloriosior victoria de frustratis opinionibus Paganorum, quam de Tyranni interitu fuit: quibus spes vana et falsa divinatio minus in interitu contulit poenae, quam p
Abbreviated transcription (Latin):
eritꝰ. Factitit aliqͣndiu anceps iucto¬
ria. Fundebant᷑ auxilia barbarorũ :¬
& terga iã hostib dabant. Sed fiebat
hoc: ñ ut theo dosuis uinceret᷑. sed ne
ꝑturbas barbaras uincere uideretur
ũ ille ut conuersas suoꝵ acies uidit:
stans in ȩdita rupe. unde & conspiet¬
re & conspici ab utroq possit exerci¬
tu. ꝓiectis armis ad solita se uertit
auccilia. Et ꝓstratus in conspectu dĩ:
ne cep̃i filii tui ultionis iuste ut puto
prȩlia ista suscȩpi. Si secus: in me uindica
i uͦ cũ causa ꝓbabili. & inte confisus huc
ueni : porrige deaeterã tius. neforte
dicant gentes ubiẽ ds eoꝵ. Quã sup¬
plicationẽ pii principis. certi ađo esse
susceptã hi qui aderant duces. animan¬
tur ad cedẽ: & p̃cipue bacaurius. uir.
fide. pietate. uirtute animi & cor¬
poris insignis: & qͥ comes e̾t̾ &e socius
theo dosii mereret᷑. ꝓaeimos qͦsq conto.
tel s. gladio passim sternit. agmina
hostiũ & conferta & constipata ꝑrum¬

Expanded text:
eritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum ille ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab utroque posset exercitu, projectis armis, ad solida se vertit auxilia, et prostratus in conspectu Dei: ne Christi Filii tui ultionis justae, ut puto, praelia ista suscepi: si secus, in me vindica. Si vero cum caussa probabili, et in te confisus, huc veni, porrige dexteram tuis, Ne forte dicant Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrum
Abbreviated transcription (Latin):
publice apud sacerdotes gesta.
ER IDEM tẽpus. subreptione qua¬
dã demonis turpis macula religio¬
so principi inusta est. Et enĩ cum
apud thessalonicã seditione exorta.
quidã exmilitarib uir impetu fuisso
popłi furentis eoctinctus: repentini
nuntii atrocitate succensus. ad ludos
circenses inuitari popłm. eiq ex in pro¬
uiso circũ fundi milites. atq obtrunca¬
re passim qͥsq occurrissoe gladio uib&.
&e undictã dare ñ crimini sed furori.
Ob hoc cũ asac̃dotib italiȩ argueret᷑ ag¬
nouit delictũ. culpãq cũ lacrimis pro¬
fessus. publicã pęnitentiã inconspectu
totius ȩccłȩ excegit : & in hoc. sibi tẽpus
asseriptũ absq. regali fastigio pacienter
impleuit. Quib om̃ib illud qͦq mirabilit̃¬
adiecit. lege sanocit inposterũ: ut senten¬
tiȩ principũ suꝑ animaduersione ꝓlatę.
indiẽ trigesimũ ab excecitorib differ

Expanded text:
publice apud sacerdotes gesta. Per idem tempus subreptione quadam daemonis, turpis macula religioso principi inusta  Al. ingesta est. Etenim cum apud Thessalonicam seditione exorta, quidam ex militaribus vir impetu fuisset populi furentis extinctus, repentini nuntii atrocitate succensus, ad ludos Circenses invitari populum eique ex improviso circumfundi milites, atque obtruncari passim, ut quisque occurrisset, gladio jubet, et vindictam dari non crimini, sed furori. Ob hoc cum a sacerdotibus Italiae argueretur, agnovit delictum, culpamque cum lachrymis professus, publicam poenitentiam in conspectu totius Ecclesiae exegit: et in hoc sibi tempus adscriptum, absque regali fastigio patienter implevit. Quibus omnibus istud quoque mirabilitadjecit: Lege sanxit in posterum, 289 ut sententiae Principum super animadversione prolatae in diem tricesimum ab execut
Abbreviated transcription (Latin):
fidei addebant᷑ instructionib uel¬
om̃ib nec respirare quidẽ ei unius
saltẽ.horȩ liberũ tẽpus dabat᷑. dũ
semꝑ e&x aliis in alia uocaret᷑ : ita ut
aprima luce usq ad ꝓfundã uesꝑam

Expanded text:
fidei reddebantur instructionibuomnibus nec respirare quidem et unius horae saltem liberum tempus dabatur, dum semper in alia ex aliis vocaretur, ita ut a prima luce usque in profundam vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑator iub& conuocato concilio athanasir̃
condẽpnari. isq. apud tẏrũ misso e late¬
re suo uno ex comitib. adnitente qͦq
arthelao tunc comite orientis: necñ & to
qͥ phȩnicẽ ꝓuintiã gub̾nabat congrega¬
ri iub&. Eo deducitur athanasuiꝰ. locu¬
lus cũ humano brachio circũfert᷑. inui¬
diȩ horror nonsolũ religiosas. sed uiles
animas ꝑuadit

Expanded text:
rator jubet convocato Concilio Athanasium condemnari. Idque apud Tyrum misso e latere suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orientis, nec non et eo qui Phoenicem provinciam gubernabat congregari jubet. Eo deducitur Athanasius: loculus cum humano brachio circumfertur: invidia et horror non solum religiosas, sed et viles animas pervadit
Abbreviated transcription (Latin):
lens biblithȩce suȩ quã apud alexan¬
driã ex om̃iũ ueterũ grecorũ uolu¬
minib: construebat maiorẽ głam
querere : petit etiã ab iero solimi
tis ut hebreas eoꝵ scripturas ingre¬
cã lingũa interp̃tata acciper&
At illi. subiecti quippe erant ma¬
cedonibus : electos & inscripturis
lingua peritissimos uiros septua¬
ginta presbiteros miserunt ad
ptolomeũ: In quo tamen di uoluntas
& consilium gerebat᷑. Tum ille singu¬
lorum uolens accipere documenta :¬
& uerens ne forte ꝑ interp̃tationem
occultarent inser̾tã diuinis uolumi¬
nibus ueritatẽ. singulos ase inuicem
separat : & eadẽ seorsum positos inter¬
seruari. quosq rursum coram se¬
inuicem quȩ singuli in terp̃tati sunt
facit. Et tunc ds̃ uere glorificatꝰ:
& scriptura sc̃a qđ uere diuina essos
agnoscitur. Om̃s enĩ eadem hisdem
uerbis hisdemq nominibus ac sen¬
tentiis scripserant ab initio usq ad fi¬
nem : ita ut & ipsi qui aderant gen¬

Expanded text:
lens bibliothecae suae, quam apud Alexandriam ex omnium Greacorum voluminibus construebat, majorem gloriam quaerere, petit etiam ab Hierosolymis ut eorum Hebraeas scripturas, in Graecam linguam interpretatas, acciperet. At illi, quippe subjecti erant Macedonibus, electos, et in Scripturis lingua peritissimos viros septuaginta presbyteros miserunt ad Ptolemaeum. In quo tamen voluntas Dei et consilium gerebatur. Tunc ille singulorum volens accipere documenta, et verens ne forte per interpretationem occultarent insertam divinis voluminibus veritatem, singulos a se invicem separat, et eadem scorsum positos interservare. Quos in unum cursum coram seinvicem quae singuli interpretati fuerunt, jubet. Et nunc vere Deus glorificatur, et Scriptura sancta quod vere divina sit agnoscitur. Omnes enim de eadem iisdem verbis, iisdemque nominibus interpretati sunt, ab initio usque ad finem, ita ut et ipsi qui aderant, gen
Abbreviated transcription (Latin):
& iterũ: Cũ aut̃ uideritis circũdari
ab exercitu ierłm: tunc scitote
quia apꝓpinquab t desolatio eius
Comparoe nunc unusquisq dñi &esal¬
uatoris nr̃i sermones cũ hystorio¬
graphi relatione debello qđ gestũ
est atq excidio ciuitatis : & uidens
mirã diuinȩ p̃sentiȩ uirtutẽ. agnos¬
cat p̃dicentis diuinitatẽ. Hȩc quidẽ
iudȩorũ genti post passionẽ salua¬
toris uista ultione uenerunt : ꝓeo
qđ auctorẽ uitȩ a semet uniuers a
gens conclamauit auferri. Verum¬

Expanded text:
autem videritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio ejus. Comparet nunc unusquisque Domini et Salvatoris nostri sermones cum historiographi relatione de bello quod gestum est, atque excidio civitatis, et videns miram divinae praesentiae virtutem, agnoscat praedicentis divinitatem. Haec quidem Judaeorum genti post passionem Salvatoris justa ultione venerunt, pro eo quod auctorem vitae a semet universa gens conclamavit auferri.
Abbreviated transcription (Latin):
namq post admissum piaculum: conti¬
nuis ꝓtracta annis impiorũ pena differ
ia cobus qui dicebatꝰ frater dñi in ieroso¬
limis ep̃c constitutus. indesinenter po¬
płm cõmisse impietatis & feralis ausi de
scelere commonebat: si forte possent
cõmissi penitudinẽ gerere. & ultrices¬

Expanded text:
namque, post admissum piaculum, continuis protracta annis, impiorum poena differt tamen Jacobus, qui dicebatur frater Domini, Hierosolymis episcopus constitutus, indesinenter populum commissae impietatis, et feralis ausi, de scelere commonebant, si forte possent commissi poenitudinem gerere: si
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ adhibere dominicas uoces: quib
ipse saluator talia secutura e̾t̾ p̃dixẽ
uel lactantibus : in illis diebus. Orate
aut̃ : ut non fiat fuga ura hẏeme
neq sabbato. Frit enĩ tunc tribula¬
tio magna: qualis non fuit abinitio
aut̃ supra dictus hẏstoriographus om¬
nẽ numerũ ꝑemptorũ. uel fame. uel
ferro. undecies centena milia desig¬
nauit. Cȩteros uͦ latrones & siccarios
ac p̃dones post urbis exccidiũ mutuis
declarat interisse uulneribus. Plec¬
tos aut̃ quosq uiuenũ quos decor &¬
ꝓceritas corporis cõmendabat.: ad
triumꝑhũ dicit e̾e̾ seruatos. Reli¬
quos qui supͣ detem & septem annos
agebant ȩtatis: uinctos ad opera ę¬
gẏpti. ꝑmetalla destinatos. uel ꝑ
cȩteras ꝓuincias e̾x̾ disꝑsos : alii quidẽ
ut ludis gladiatoriis. alii ut adbestias
traderentur. Siqui uͦ intra septimũ
& decimũ etatis reꝑti sunt annũ: ꝑdiuer¬
sas ꝓuntias inseruitutẽ distrahi uissi st̃ :

Expanded text:
riae adhibere divinas voces, quibus ipse Salvator talia secutura praedixit: entibus in illis diebus. Orate autem, ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit aautem supradictus historiographus omnem numerum peremptorum, vel fame, vel ferro, undecies centena millia designavit. Caeteros vero latrones et sicarios, ac praedones, post urbis excidium declarat interiisse vulneribus, electos autem quosque juvenum, quos decor corporis et proceritas commendabat, ad triumphum dicit esse servatos; reliquos autem, qui supra decem et septem annos agebant aetatis, vinctos ad opera Aegypti per metalla destinatos, vel per caeteras provincias esse dispersos, alii quidem, ut ludis gladiatoriis, alii, ut ad bestias traderentur. Si qui vero intra septimum et decimum aetatis reperti sunt annum, per diversas provincias in servitutem dis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diacerat. quippe qui ea quȩ gerenda
erant presentia iam uideroe: Tunc
cũ scdm eũgłiorũ fidem uidens ciui¬
tatem fleuit suꝑ eam: & uelut in au¬
ribus eius p̃locutus est hȩc uerba: Si
dies suꝑ te : & circũdabunt te inimi¬
ci tui uallo. & circũibunt te. & ꝑur¬
gebunt te undiq & ad solum dedu¬
cent te : & filios tuos inte. Sed & rur¬
sum tanqm depopło dicens. erit in¬
quit necessitas magna suꝑ terrã. &
ira popło huic : & cadent inore gla¬
dii. & captiui ducent᷑ in om̃s gentes.¬

Expanded text:
dixerat: quippe cum ea, quae gerenda erant, praesentia videret. Tunc cum secundum evangeliorum fidem videns civitatem, flevit super eam et velut in auribus ejus prolocutus est haec verba: Si dies super te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et perurgebunt te undique, et ad solum deducent te, et filios tuos interficient. Sed et rursum tanquam de populo dicens: Erit, inquit, necessitas magna super terram, et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ysi cũ astitiss&e. ꝑcunctantiq ei quis
eet. responsis euidentissimis ad signa¬
uit dicens. Princeps militiȩ uirtutũ
dñi. ego sum. Cũq his auditis ad oras¬
soe famulus ut decebat. solue inquit
ad cũ corrigiã calciamenti tui locus
erat hic alius ab eo quidixcerat ad mor¬
sen de rubo ignis dicens. Ne apppies
huc: solue calciamenta de pedib: tus.

Expanded text:
cunctanti quis esset, responsis evidentissimis assignavit dicens: princeps militiae virtutum Domini ego sum. Cumque his auditis adoraret famulus, ut decebat, solve, inquit ad eum, corrigiam calceamenti, etc. erat hic alius ab eo, qui dixerat ad Moysen de rubo: Ne appropies huc, solve calceamenta, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
uideat uirũ aliquẽ dignũ. quẽ con¬
gregatis iam plurimis axp̃ianis. &
ecclesiis constructis in barbarico solo
ep̃m mittat. Tũ uͦ athanasius. nã
is nuꝑ sacerdotiũ susceperat. atten¬
tius & ꝓpensuis frum̃tu dicta gestaq
considerans : in concilio sacerdotũ ait
Et quẽ aliũ inueniemus uirũ talẽ. in qͦ
sit sp̃c dĩ in ipso sicut inte : qui hȩc ita
possit implere. Et tradito ei sacer¬
tũ grã dicit᷑. ut signa ꝑ eũ apłica fie¬
rent : & infinitꝰ numerꝰ barbarorum
conuerteret᷑ ad fidẽ. Eac qͦ in indiȩ
factȩ sunt: & sacerdotiũ cepit. Quȩ
nos ita gesta ñ opinione uulgi. sed
ipso edesio tyri prbo post modũ fac¬
to. qͥ frum̃ti i comes prius fuerat re

Expanded text:
rovideat virum aliquem dignum, quem, congregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum mittat. Tum vero Athanasius  nam is nuper sacerdotium susceperat attentius et propensius Frumentii dicta gestaque considerans, in concilio sacerdotum ait: Et quem alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacertum gratia dicitur, ut signa per eum Apostolica fierent, et infinitus numerus Barbarorum converteretur ad fidem. Ex quo in Indiae factae sunt, et Sacerdotium caepit. Quae nos ita gesta, non opinione vulgi, sed ipso Edesio Tyri presbytero postmodum facto, qui Frumentii comes prius fuerat, re