comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
porteat appellari. eccł astice sit loquntioĩs arbitriũ. Hoc
interi ꝯstet. q inter natura psonãq differre p̃diximus.
Qm̃ natura ẽ cuilibet substantie specificata proprietas.
ꝑsonauero rationabilis natẽ indiuidna substantia.
Hinc inxp̃o nestorius duplice ee c̃stituit. eo scił traduct᷑
errore. qͥ putauerit in om̃ib naturis diciposse ꝑsona.
nitio supius dicta c̃ uncat. tumħ argumietacio euitẽt
cius declarabit errore. Si enĩ nõ ẽ xp̃i una ꝑsona. duas¬
q naturas ẽe mani festu ẽ. hoĩs scił atq dei. Nec tã eritĩ
sipiens ꝗsqua. ut qui utralibet eax ea ratione se uingat.
corpora sibimet apponũtur. ut tantũ locis uincta sint. ⁊
nich in altex ex altins qualita repueniatur. Ouie cõuic

Expanded text:
. Hoc interim constet quod inter naturam personamque differre praediximus, quoniam natura est cuiuslibet substantiae specificata proprietas, persona uero rationabilis naturae indiuidua substantia. Hanc in Christo Nestorius duplicem esse constituit eo scilicet traductus errore, quod putauerit in omnibus naturis dici posse personanitio superius dicta conuincat, tum haec argumentatio evidenter eius declarabit errorem. Si enim non est Christi una persona duasque naturas esse manifestum est, hominis scilicet atque dei nec taiens quisquam, ut utramlibet earum ratione sejungat, corpora sibimet apponuntur, ut tantum locis juncta sint, et nihil in alt
Abbreviated transcription (Latin):
dubitari potest: que n̾aei diffinitio possit aptan. Si eñi
omĩs ht nat̃a psonam. indissolubił ẽ nodus. quenam
int̾ natura. psonãq possit ẽe discictio. At sino equat̃ per¬
sonanatiue sed infra terminii spaciũq nature ꝑsona
subsistit. difficile dictu ẽ. adquas usq naturas ꝑsona
pueniat.id ẽ. quas naturas c̃ueniat bab̾e ꝑsona. quas
aꝑsone uccabulo se gregari. Nam illut qđ maifestu
ẽ. psona subiecta ẽe nature. nec pret natura ꝑ sonam

Expanded text:
dubitari potest, quaenam ei definitio possit aptari. Si enim dubitari potest, quaenam ei definitio possit aptari. Si enim omnis habet natura personam, indissolubilis nodus est, quaenam inter naturam personamque possit esse discretio; aut si non aequatur persona naturae, sed infra terminum spatiumque naturae persona subsistit, difficile dictu est ad quas usque naturas persona perueniat, id est quas naturas conueniat habere personam, quasa personae vocabulo segregari; nam illud quidem manifestum est, personam subjectam esse naturae, nec praeter naturam personam
Abbreviated transcription (Latin):
piũ no paccitens. O.d mot̾ prncipiu dixi. hocẽ. qm̃i
corpꝰ om̃e habet proprin motũ. Ut ignis sursum. t̾radeor¬
imri. Ite qd ꝑse principiũ motus. natiria ẽẽ pro posui. an
per accidens. tale ẽ. Qm̃ lectũ qq̃ ligneu deorsũ ferri nec¬
cesse ẽ sed deorsũ per accidens fertur. Id cii co eñi ꝗa ligny
ẽ qđ ẽ tra. pondere a grauitate deducit. Non enĩ ꝗa lect̾
Nñfit ut lignũ naturaliter eẽ dicamus. lectũ uõ artifi¬
cialit. Est etiã alia significatio nature. ꝑ quã dicimus
diuer sã ce natur̃a auri. atq argenti. In ħ proprietate
reri monstrare cupientes: que significatio nature defi¬
nienir. h m̃o. Natura ẽ. una qu̾aq re informãs specifi¬
ca differentia. Cum gͥ tot modis ł dicatur. ł diffinatur
natura. tam catholici qua nestorĩ scłm ultinia diffini¬
tione duas inxp̃o naturas eẽ ẽstitiuit. Neq enĩ easd in
din atq hoc̃m differentias c̃uenire. sed depsona maxie

Expanded text:
per accidens. Quod motus principium dixi, hoc est, quoniam corpus omne habet proprium motum, ut ignis sursum, terra deorsum. Item, quod per se principium motus naturam esse proposui et non per accidens, tale est, quoniam lectum quoque ligneum deorsum ferri necesse est, sed non deorsum per accidens fertur. Idcirco enim quia lignum  terra, pondere et grauitate deducitur. Non enim quia lectus , ut lectus esset; unde fit ut lignum naturaliter esse dicamus, lectum uero artificialiter. Est etiam alia significatio naturae per quam dicimus diuersam esse naturam auri atque argenti in hoc proprietatem rerum monstrare cupientes, quae significatio naturae definietur hoc modo: natura est unam quamque rem informans specifica differentia. Cum igitur tot modis uel dicatur uel definiatur natura, tam catholici quam Nestorius secundum ultimam definitionem duas in Christo naturas esse constituunt; neque enim easdem in deum atque hominem differentias conuenire. Sed de persona maxime
Abbreviated transcription (Latin):
at inscientie cansa. du tegit᷑. Sed ab ill adre trãseo. cu
ħ quantuluicũq ẽ. examinandũ prius ꝑpendũq trãs¬
mitto. Qd̾ si recte se hab̾e pronũtiam̃s. peto ut mei no¬
minis ħ q̃q̃ inseras cartis. Gin nõ ł minuendũ aliꝗd.
uł addendum. ł.aliqͦ mutatione uariandii ẽ. id q̃q postr¬
loremitre meis exẽplarib. ita utate reu̾tat̃ trãscribenõ.
Que ibi adcalce ducta ẽstirerĩt. tum demin ei ciuius soleo
indicio censenda trãsinitr̃a. Sed qm̃ semel res acollocu¬
tione trãsfert adstilũ. prius extremi sibi q cotr.arii nesto¬
rii. atq entichis sũmoueant᷑ errores. post uõ ad iuiuante
deo xp̃iane medierate fidei teperabo. Qm̃ uõ inquesti cẽ

Expanded text:
at inscientiae causa, dum tegitur. Sed ab illis ad te transeo, cui at inscientiae causa, dum tegitur. Sed ab illis ad te transeo, cui hoc quantulumcumque est examinandum prius perpendendumque transmitto. Quod si recte se habere pronuntiaueris, peto ut mei nominis hoc quoque inseras chartis; sin uero uel minuendum aliquid uel addendum uel aliqua mutatione uariandum est, id quoque postulo remitti, meis exemplaribus ita ut a te reuertitur transcribendum. Quae ubi ad calcem ducta constiterint, tum demum eius cuius soleo iudicio censenda transmittam. Sed quoniam semel res a conlocutione transfertur ad stilum, prius extremi sibique contrarii Nestorii atque Eutychis summoueantur errores; post uero adiuuante deo, Christianae medietatem fidei temperabo. Quoniam uero in
Abbreviated transcription (Latin):
darentur signa urdicii. t ꝗ ego ꝗđ nich cer̾is amplius
effereba. immno uõ aliqd etiã minus. Namdere ꝓposita
eque nicħ ceris sentieba. minus uõ quã cet̃ ip̃e affere¬
bã false scilicet scientie p̾sũptione. Tuli egernine fa¬
reor. copssusq in doctoꝵ grege c̾ticui. metuens ne uire
uiderer in sanus. sisanus int funosos baben conrede.
Meditabur gͥ dehinc onis ammo questiones. Nec deglr¬
ciebũ qđ accepera. sed frequentius c̃silii iteratione nuni¬
na bam. Tandem gͥ patuere pulsanti ammofores. ⁊ ue¬
nras inuenta querentios nebulas entichi an reclusit
erroris. Uñ mͥ maxime subut admirari. que na ħ in doe¬
torum hom̃ eẽt.iudatia. qui inscientie uitiñ. p̃sũptiois
atq impudentie nube conentur obducere. cum ñ mͦ sepe
ro qd ꝓponatur ignorent. uerũ in huĩmõi c̃tencionibus
ne id qd̾ qd̃ ip̃i loquantur. in telligant. quasi nõ deterior fi¬

Expanded text:
darentur signa iudicii. Atqui ego quidem nihil ceteris amplius darentur signa iudicii. Atqui ego quidem nihil ceteris amplius afferebam, immo uero aliquid etiam minus. Nam de re proposita aeque nihil ceteris sentiebam; minus uero quam ceteri ipse afferebam, falsae scilicet scientiae praesumptionem. Tuli aegeirime, fateor, compressusque indoctorum grege conticui metuens ne iure uiderer insanus, si sanus inter furiosos haberi contenderem. Meditabar igitur dehine omnes animo quaestiones nec degluticbam quod acceperam, sed frequentis consilii iteratione ruminabam. Tandem igitur patuere pulsanti animo fores et ueritas inuenta quaerenti omnes nebulas Eutychiani reclusit erroris. Vnde mihi maxime subiit admirari, quaenam haec indoctorum hominum esset audacia qui inscientiae uitium praesumptionis atque inpudentiae nube conentur obducere, cum non modo saepe id quod proponatur ignorent, uerum in huiusmodi contentionibus ne id quidem quod ipsi loquantur intellegant, quasi non deterior fi
Abbreviated transcription (Latin):
NX I E re qđd diuq sustinu. ut de
ea que in c̃uentu mora ẽ questione. lo¬
querem̃. Sed qm ⁊ tu quominus ueĩ¬
res orcupatione distractus es. ⁊ ego in¬
crastinim ẽstitutis negotus implicabar. Mando lit¬
tens que coram loquenda sernauera. Meministi em̃
catholicos nõ utriq dicto fidem ꝑhibere. Nam ex du ab
eũ naturis esistere. ⁊ mrouab apud uere fidei sectatores
equalit eredi. Cuius dicti nouitate ꝑculsus. harum
c̃iunctionũ que ex duab naturis. uł in duab c̃siste̾nt
differentus. in ꝗreba. multũ scilicet referreratus. Nec
ꝑtam ẽẽ diffentiã. nec quicqu̾a in ea ẽẽ caliginis in c̃¬
ditum cfusũq strepere. Nec ullus in tanto tumulto q
leuit atringeret questione. ne du qex pedirer inuent̾
ẽ. Obsedera ego ab eo que marime intuen eupiebam
longius. atq ab eo si sitũ setentiũ recordens. auersus.
Plurib q oppositis. ne si egerrime ꝗdem cuꝑem. uultr
nigitũq cius aspicere potera. ex quo michi aliqua eĩ

Expanded text:
nxie te quidem diuque sustinui, ut de ea quae in conuentu mota est quaestione loquerentur. Sed quoniam et tu quominus uenires occupatione distractus es et ego incrastinum constitutis negotiis implicabor, mando litteris quae coram loquenda seruaueram. Meministi enim, catholicos uero utrique dicto fidem praebere, nam et ex duabus eum naturis consistere et in duabus apud uerae fidei sectatores aequaliter credi. Cuius dicti nouitate percussus harum coniunc- tionum quae ex duabus naturis uel in duabus consisterent differentias inquirebam, multum scilicet referre ratus nec ipertam esse differentiam nee quicquam in eo esse caliginis inconditam confusumque strepere nee ullus in tanto tumultu qui leuiter attingeret quaestionem, nedum qui expediret inuentus est. Adsederam ego ab eo quem maxime intueri cupiebam longius atque adeo, si situm sedentium recorderis, auersus pluribusque oppositis, ne si aegerrime quidem cuperem, uultum nutumque eius aspicere poteram ex quo mihi aliqua eius
Abbreviated transcription (Latin):
segregandu. Natura gͥ. uit de soł corporib dici potest. aut
de sol substantus .i. corporeis ⁊ in corporeis. aut de om̃ib
reb que quocũq m̃o eedicunt. Cum gͥtrib moĩs nat᷑a
dici possit. trib mõis sine dubio discuciendae. Nam si de
om̃ib reb nata dici placet. tał diffinitio dabitur. que i
res om̃s que sut possit inclutẽ. Ent gͦ hĩmoi. Natura ẽ
carum rerum que cum sint: q̃ quo mͦ intellectu capi ps

Expanded text:
sit. Natura igitur aut de solis corporibus dici potest, aut de solis substantiis, id est corporeis atque incorporeis, aut de omnibus rebus quae quocunque modo esse dicuntur. Cum igitur tribus modis natura dici possit, tribus modis sine dubio definienda est. Nam si de omnibus rebus naturam dici placet, talis definitio dabitur quae res omnes quae sunt possit includere. Erit ergo hujusmodi: Natura, est earum reru
Abbreviated transcription (Latin):
uocũ traslatiua retinuimꝰ nucupationẽ. ea qua illi.
noc la cin. dicunt. psona nocates. sed percior g̃cia sei¬
monũ. UnoctaciN: uocat indiurona sub sistentiam.
atq uti g̾ca utar oratione. inreb que ageis agitata la¬
tina int̃ pretatione traslata sunt. aioyciai en.Men¬

Expanded text:
cupationem, eam quam illi ὑπόστασιν dicunt personam uocantes i sed peritior Graecia sermonum ὑπόστασιν uocat indiuiduam subsistentiam. Atque, uti Graeca utar oratione in rebus quae a Graecis agitata Latina interpretatione translata sunt: αἱ
Abbreviated transcription (Latin):
significatõis natẽ que tantũ substantus applicat᷑: qua
ire substãtie qq̃ ẽ redoita diffinitio. Nani si nom̃ natũe
substiã monstrat. cũ natura descripsimus. sube q̃q̃red
dita e descriptio. Od̾ sin ature nom̃ relictis incorporeis
substantus. ad corporales usq c̃trahitur. ut corporeetã¬
tum substãtie natura hab̾e uideant̃. sic̃ aristoteles. cet̾i¬
q ⁊ eiusmõi. ⁊ multunode phyloso phye sectatores pr¬

Expanded text:
significationis naturae qua tantum substantiis copulatur. Qua in re substantiae quoque reddita est diffinitio. Nam si nomen naturae substantiam monstrat, cum naturam descripsimus, substantiae ta descriptio. Quod si naturae nomen relictis incorporeis substantiis ad corporales usque contiahitur, ut corporeae tantum substantiae naturam habere uideantur, sicut Aristoteles ceterique et eiusmodi et multimodae philosophiae sectatores pu
Abbreviated transcription (Latin):
soł substantiis nã dr̃. qm̃ substãtie om̃s aut corporẽ st̃.
aut in corporee. da bimus diffinitionẽ natine substan¬
cias significantis. hĩmoĩ. Natura ẽ. ł qd̃ fac̾e. ł qd̾ pati
possit. Pati qd̾ ac facẽ. ut omĩa corporea atq incorporeoꝵ.¬
ut aĩa. H enĩ incorpore. ⁊ acorpore. ⁊ fac. ⁊ patit̃. Facere uꝰ

Expanded text:
 substantiae omnes aut corporeae sunt aut incorporeae, dabimus definitionem naturae substantias significantis hujusmodi: Natura est vel quod facere, vel quod pati possit: pati quidem ac facere, ut omnia corporea atque corporeorum anima; haec enim in corpore et a corpore, et facit
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qd sunt alli ẽẽ oportebat ea que alba sũt. Qĩn
ex uoluntate dĩ fluxer ut eẽnt alba. minime. Aliut
bonus qđ ẽ. minime uõ alb. Uoluntate gͥ boni co¬
mitata s̃ ut eẽnt bona. in eo qd sũt. Noluntatẽ uͦ nõ
uoluit ea ẽe alba ꝗ erat nõ alb. sũt albaram. Quia ⁊¬
ũo uoluit ea ẽẽ bona ꝗerat boñ. sũt bona ĩeo qđ sunt.
Scd̾m hãc gͥ rationẽ. cuncta oportet ẽe iusta. qͣm ip̾e
iustus ẽ. ꝗea ẽe uoluit. Nec hoc qͥ. Nam bonu ẽẽ essen¬
ciã. iustũ uõ ẽẽ actũ respic̃. Idem aũt ẽ in eo ẽẽ. q̾ agere.
Idem ẽ gͥ bonũ ẽẽ qd iustũ. Nob̾ uõ nõ ẽ idem ẽẽ. q agere.
ñ eñĩ simplices sumus. Non ẽ gͥnob idem bonos esse.
qd iustos eẽ. sed idem nob ẽ ẽẽ om̃ib in eo qđ sumus.
Bonagͥ om̃ia sumus. nõ etiã iusta.amplius. Boñu qͥ
gnͣale ẽ. iustũ nõ speciale. Nec species descendit ĩ om̃ia.

Expanded text:
in eo quod sunt alba esse oportebit ea quae alba sunt, quoniam in eo quod sunt alba esse oportebit ea quae alba sunt, quoniam ex uoluntate dei fluxerunt ut essent, alba minime. Aliud bonus quidem est, minime uero albus. Voluntatem igitur boni comitatum est ut essent bona in eo quod sunt; uoluntatem uero non uoluit esse ea alba qui erat non albus, sunt alba tantum; quia uero uoluit ea esse bona qui erat bonus, sunt bona in eo quod sunt. Secundum hanc igitur rationem cuncta oportet esse iusta, quoniam ipse iustus est qui ea esse uoluit? Ne hoc quidem. Nam bonum esse essentiam, iustum ueidem igitur bonum esse quod iustum. Nobis uero non est idem esse quod agere; non enim simplices sumus. Non est igitur nobis idem bonis esse quod iustis, sed idem nobis est esse omnibus in eo quod sumus. Bona igitur omnia sunt, non etiam iusta. Amplius bonum quidem generale est, iustum uero speciale nec species descendit in omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
primo nõ defluxissent. O.ua in re soluta questio ẽ. Id¬
circo eñ licet ineo qd̾ sint. bona sint. no sunt tm̃ siłia
defluxerit.i. bono. id cuco ip̃m ẽe bonũ ẽ. nec ẽ simile
ei aquo ẽ. Illud enĩ quo qͦ mõ sit bonũ ẽ. in cod ẽ. Non
enĩ aliud ẽ p̃r quã bonũ. Hoc aũt nisi abillo eẽt bonu.
fortasse ẽẽ poss. sed bonũ in eo qdͥ ẽ ẽẽ nõ posset. tũc enĩ
participaret forsitan bono. Ipsũ uõ ẽe qͥ nõ hab̾ent abo¬
no. bonũ hab̾e nõ possent. Igͥ sublato abhis primo bo¬
no primom̃te. ⁊ cogitatione. ista licer eẽnt bona. tm̃
in eo qͥ eẽnt. bona ẽẽ nõ possent. Et qm̃ actu nõ potuere
existere. nisi illud ea qd̃ uere bonĩ ẽ ꝓduxisser. id cir¬
co ꝗ eẽ coꝵ bonũ ẽ. ⁊ nõ ẽ simile substãciali bonord qd̾
abeo flux̃. ⁊ nisi ab eo fluxissent. licet eẽnt bona. tm̃
ip̃m ẽe sit. ⁊ ip̃m boĩ. ⁊ ip̃m ẽẽ bonũ. Atnõ etiã alba

Expanded text:
bono minime defluxissent. Qua in re soluta quaestio est: idcirco enim licet in eo quod sunt, bona sunt, non sunt tamen similia defluxerit, id est a bono: idcirco ipsum esse bonum est, neque est simile ei a quo est. Illud enim, quoquo modo sit, bonum est, in eo quod est; non enim aliud est praeterquam bonum; hoc autem, nisi ab illo esset, bonum fortasse esse posset; sed bonum, in eo quod est, esse non posset. Tunc enim participaret forsitan bono; ipsum vero esse quod non haberent a bono, bonum habere non possent. Igitur sublato ab his primo bono mente et cogitatione, ista licet essent bona, tamen, in eo quod essent, bona esse non possent; et quoniam actu non potuere existere, nisi illud ea quod vere bonum est, produxisset, idcirco et esse eorum bonum est, et non est simile substantiali bono id quod ab eo fluxit: et nisi ab eo fluxissent, licet essent bona, tamen ipsum esse sit, et ipsum bonum, et ipsum esse bonum. At nonne etiam alba,
Abbreviated transcription (Latin):
xissent. hic intueor. aliud in eis cẽ qđ bona sunt. alrõ
qͥ st̃. Ponatur una cadẽq substantia bona ẽe. alba. gra¬
ius. rotunda. Tunc aliud eẽt ip̃a illa substãtia. aliud
eius rotundiras. aliro color. aliud boniras. Nam si
ħ singula idem eẽnt qd̾ ip̃a substantia. idem eer graui¬
quide eẽnt. eẽ tiñ ip̃m minue hab̾ent bonũ. Igͥ si ullo

Expanded text:
xissent. Hinc intueor aliud in eis esse quod bona sunt, aliud xissent. Hinc intueor aliud in eis esse quod bona sunt, aliud quod sunt. Ponatur enim una eademque substantia bona esse alba, grauis, rotunda. Tunc aliud esset ipsa illa substantia, aliud eius rotunditas, aliud color, aliud bonitas; nam si haec singula idem essent quod ipsa substantia, idem esset grauiquidem essent, esse tamen ipsum minime haberent bonum. Igitur si ullo
Abbreviated transcription (Latin):
a gͥ bonasũt. qm̃ nõ participant bonitati. Qd̃ supm̃
ẽẽ in eis bonĩ ẽ. nõ ẽ dubiũ qn substantialia cum sint
bona. primo sint bona similia. ac ꝑ hoc. hoc ipĩn ipsum
bonũ erunt. Nicħ eñi illi p̾t scipm simile ẽ. ex quo fit.
ut omia que siit. ds̃ sint. q dictu nefas ẽ. Non gͥ substã
mo ad bonũ tendent. Nullo gͥ mo siit bona. Hinc q̃¬
stionital pot̾it adhiberi solutio. Multa sunt. que cui
separan actu no possũt. animo tm̃⁊ cogitatioe separa¬
tur. Ut cum tri angulũ ł cet̾a asubiecta mat̾ia nullyꝰ
actꝰ separat. mĩte tm̃ se gregans ipi trangului. ꝓprie¬
tareq eius p̾t mat̾iã speculat. Amoueamus gͥ pͥmi
boni p̾scientiã paulisp animo exanimo. qd eẽ qđ estat.¬
idq ex om̃ium doctoꝵ in doctorq sentencia. barbar.ax¬
q̃q̃ gentiũ religionib eggnosci potest. Hocgͥ paułꝑ.amo¬
to. ponamus omia eẽ que sut bona.atq ea c̃ sidemꝰ quẽ¬
admodũ eẽ bona possent. si aprimo bonominume d flr¬

Expanded text:
tur bona sunt, quoniam non participant bonitatem. Quod si ipsum esse in eis bonum est, non est dubium quin substantialia, cum sint bona, primo sint bono similia, ac per hoc, ipsum bonum erunt: nihil enim illi praeter seipsum simile est; ex quo fit ut omnia quae sunt, Deus sint, quod dictu nefas est. Non sunt modo ad bonum tenderent. Nullo modo igitur sunt bona. Huic quaestioni talis poterit adhiberi solutio. Multa sunt quae cum separari actu non possunt, animo tamen et cogitatione separantur; ut cum triangulum uel cetera a subiecta materia nullus actu separat, mente tamen segregans ipsum triangulum proprietatemque eius piae ter materiam speculatur. Amoueamus igitur primi boni praesentiam paulispidque ex omnium doctorum indoctorumque sententia barbararumque gentium religionibus cognosci potest. Hoc igitur paulisper amoto ponamus omnia esse quae sunt bona atque ea consideremus quemadmodum bona esse possent, si a primo bono minime deflu
Abbreviated transcription (Latin):
bona eẽnt. tue nõ res. sed rex uidẽtin cẽ principiũ. nec
pocius uiderent. sed uitẽnr. Unum em̃. soluq ẽ huuis¬
moi qd̾ tantũ bonum. aliudq nicħ sit. O.ue qm non
sunt simplicia. nec ẽẽ om̃ino poterant. nisi ea id qd̃ ⁊¬
solum bonu ẽ ẽẽ uoluiss. Id circo qm ẽe eoꝵ ab oni uo¬
luntare deflux. bona eẽ dicuntur. Primñ eñi bonr

Expanded text:
ideretur esse principium nec potius uiderentur, sed uideretur; unum enim solumque est huiusmodi, quod tantum bonum aliudque nihil sit. Quae quoniam non sunt simplicia, nec esse omnino poterant, nisi ea id quod solum bonum est esse uoluisset. Idcirco quoniam esse eorum a boni uoluntate defluxit, bona esse dicuntur. Primum enim bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
domadas uõ ego michi ip̃e com̃tor. pocius ꝙ. ad memo¬
nã meã speculatas c̃ẜuo. quã ciuqũa participo. Ouioꝵ
lascia. ac petulantia nich̾ ioco: risuq paritur ẽẽ c̃uic¬
tum. Pro hinc tu ne sis obsciratatib breuiratis adũ¬
sus. que cũ sint archani fida custodia. tum robñt cõmo¬
di. qđ cũ bis soł qui digni sunt collocuntur. Ut gͥ inma¬
thematica fieri solet. cet̾isq etiã disciplinis. p̾ posu t̾mi¬
nos. regulasq. qͥb cuncta que secuntin efficiam.I. Cõ¬
munus animi c̃ ceptio e. enũtiatio quã quisq probat
andirã. Harũ duplex modus ẽ. Nam una ita cõmius
ẽ. ut om̃iu sit hõm. Ueluti si hãc proponas. Gi duob
equalib equalia auferas: que relinqunt̃ equalia esse.
nullus id intelligens negat.  Alia uͦ ẽ doctoꝵ tantu. que
tm̃ extalib cõmunis animi c̃ceptionib uenit. Urẽ q̃¬

Expanded text:
mihi ipse commentor potiusque ad memoriam meam speculata conseruo quam cuiquam participo quorum lasciuia ac petulantia nihil a ioco risuque patitur esse seiunctum. 1 Prohinc tu ne sis obscuritatibus breuitatis aduersus, quae cum sint arcani fida custodia tum id habent commodi, quod cum his solis qui digni sunt conloquuntur. Vt igitur in mathematica fieri solet ceterisque etiam disciplinis, praeposui terminos regulasque quibus cuncta quae sequuntur efficiam. I. Communis animi conceptio est enuntiatio quam quisque probat auditam. Harum duplex modus est. Nam una ita communis est, ut omnium sit hominum, ueluti si hanc proponas: Si duobus aequalibus aequalia auferas, quae relinquantur aequalia esse, nullus id intellegens neget. Alia uero est doctorum tantum, quae tamen ex talibus communis animi conceptionibus uenit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oñe qd ẽ. adboni tend̾e. One aũt rendit. rosimile.⁊
Quegͥ. ro bonũ tendunt. bona ip̃a st̃. Scd que ad mo¬
dum bona sunt inquuendii ẽ. utrũ ne participatione.i
ansubstantia. Si participatõe. ꝑse ip̃a nullo mo bona s̃.
Nam qd̃ participatõe albũ e. ꝑse ineo qđ ipin ẽ. album
nõ ẽ. ⁊ de ceris qualitatib eod mo. Si gͥ participatione¬

Expanded text:
omne quod est ad bonum tendere; omne autem tendit ad simile: omne quod est ad bonum tendere; omne autem tendit ad simile: quae igitur ad bonum tendunt, bona ipsa sunt; sed quemadmodum bona sint inquirendum est, utrumne participatione, an substantia. Si participatione, per se ipsa nullo modo bona sunt: nam quod participatione album est, per se in eo quod ipsum est, album no
Abbreviated transcription (Latin):
at uõ qđ ẽ accepta essendi forma. ẽ. atq c̃sistit.iii.Qd̾
ẽ. participare. aliquo potest. sed ipm̃ ẽẽ nullo mo aliqͦ ⁊
participat. fit eni participatio. cũ aliqd ia ẽ. Est añt aliqͥ.
cum ẽẽ susceperit.
ẽ. potest. ipsii uͦ ẽe nich aliud p̃r sch̃t admixtũ.x. Diu¬
hic substantia significat᷑.ui. Onĩe qd ẽ. parricipat eo
qͣe ẽe. ur sit. llio nͨ participat. ut aliqd sit. Ac pħid qd¬
ẽ participat alio quolibi.uii. Onĩc simplex. ẽe suuz.
et roqd̃ ẽ unumht.uiii. Om̃i cõposito aliud ẽ ẽẽ. .i¬
lud id ip̃m c̃e.xiiii. Omis du̾sitas discors. simili¬
tuto uõ appetendi e. ⁊ qd. aippetit. alurd. tale ip̃m ẽe nati¬
ralit ostenditur. quale ẽ illud ħ ip̃m qd appetit. Guffi¬
cunt gͥ que p̃misimꝰ. aprudente uero rationis int̾pte.
sius uiu q̃q aptabitur argunietis. Questio nõ huĩ¬
mõi ẽ. Ea que sũt. bonast. Lenet enĩ coĩs siũa doctoꝵ.¬

Expanded text:
uod est, accepta essendi forma, est atque consistit. Quod est, participare aliquo potest; sed ipsum esse, nullo modo aliquo participat: fit enim participatio cum aliquid jam est; est autem aliquid, cum esse susceperit. est, potest; ipsum vero esse, nihil aliud praeter se habet admixtum. Divhic substantia significatur. Omne quod est, participat eo est esse, ut sit; alio vero participat, ut aliquid sit: ac per  participet alio quolibet. VII. Omne simplex esse suum et id quod est unum habet. VIII, Omni composito aliud est esse, aliud ipsum est. IX. Omnis diuersitas discors, similitudo uero appetenda est; et quod appetit aliud, tale ipsum esse naturaliter ostenditur quale est illud hoc ipsum quod appetit. Sufficiunt igitur quae praemisimus; a prudente uero rationis interprete suis unumquodque aptabitur argumentis. Quaestio uero huiusmodi est. Ea quae sunt bona sunt; tenet enim communis sent
Abbreviated transcription (Latin):
diutissime questionẽ. quantũ m̃tis nr̃e igni¬
culum lux diuina dignata ẽ. fom̃at̾a ratõibꝰ.
litisq mandatam. offerendam uob̾. cõmuni¬
candamq curaui. tam ur cupidus iudicii.i
qu̾a nr̃i studiosus inuenti. qua inre. qd mi¬
chi sit anuni quociens stilo ex cogitata cõmdo.
tum ex ip̃a materie difficulrate. tum ex eo qđ ranis.
id̃ uob̾ tantum cum colloquor. intelligi põt. Neq c̃i
fame iactatione.er in anib uulgi elamorib excita¬
mur. Sed siquis ẽ fructus exterior. hic ño põt aliam
nisi materie similem spare sententiã. Quocuq igit̃
auob deieci oculo. partim ignaua segnities partim
callidus liuor occurrit. ut contumeliam uideatur di¬
uinis tractatib irrogare. qui talib hõm monstris ñ
agnoscenda hec pocius quam proculanda piecerit. Id¬
ercostilum breuitate ẽtraho. ⁊ exintunis sumpta pbr¬
losophye disciplinis. nouoru uborũ significatiob
uelo. ut hmicħ tantum. uob̾q si quando ad ea conuti¬

Expanded text:
tissime quaestionem, quantum nostrae mentis igniculum lux diuina dignata est, formatam rationibus litterisque mandatam offerendam uobis communicandamque curaui tam uestri cupidus iudicii quam nostri studiosus inuenti. Qua in re quid mihi sit animi quotiens stilo cogitata commendo, tum ex ipsa materiae difficultate tum ex eo quod raris id est uobis tantum conloquor, intellegi potest. Neque enim famae iactatione et inanibus uulgi clamoribus excitamur; sed si quis est fructus exterior, hic non potest aliam nisi materiae similem sperare sententiam. Quocumque igitur a uobis deieci oculos, partim ignaua segnities partim callidus liuor occurrit, ut contumeliam uideatur diuinis tractatibus inrogare qui talibus hominum monstris non agnoscenda haec potius quam proculcanda proiecerit. Idcirco stilum breuitate contrario et ex intimis sumpta philosophiae disciplinis nouorum uerborum significationibus uelo, ut haec mihi tantum uobisque, si quando ad ea conuerti
Abbreviated transcription (Latin):
accitentia separemus: tĩn locus cnẽtis din̾sus ẽ. quez
unumfingere nullomͦ possumus. Duo em̃ corpora
uiin locũ nõ optinebunt. qui ẽ accrtens. atq idõ sũt
nũo plures. qm̃ accidentib plures fiunt. Ige ergo

Expanded text:
accidentia separemus, tamen locus cunctis diversus est, quem accidentia separemus, tamen locus cunctis diversus est, quem unum fingere nullo modo possumus: duo enim corpora unum locum non obtinebunt, qui est accidens, atque ideo sunt numero plures, quoniam accidentibus plures fiunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sẽs uius. nõ tres du. Cuius c̃iunctõis racio ẽ ĩdif¬
ferentia. Eos eñi differentia comittatur. qui ł augẽt
łminuunt. ut aniani. ꝗ gradib meritorũ trinirate
uariantes distra hũt. atq inpluralitatẽ dĩdunt: Prin¬
cipium cñ pluralitatis. altenitas ẽ. p̃t̾ alteritat̾e enum
pluralitas ꝗd sit. intelligino potest. Inũ nãq reru.
ł q̃ꝵ libi boꝵ tum genere. tum specie. tum nũo. diuer¬
sitas estat. Quotiens enim item dr̃. tociens diu̾sum
etiã pdicatur. Item uͦ dr trib modis. aut gñe. ut idẽ
homo qđ equus. qa his idem genus. ut aĩ al. Uł sp̃e. ut
idem cato qđ cicero. qa eadem speci es. ut homo. Ũ nũo.
ut tullius ⁊ cicero. ꝗa unus ẽ nũo. Quare diu̾sũ eti ã
narietas facit. Nam tres hões neq gñe. neq specie. s
sus accitentib distant. Nam sił ammo cũeta ab his

Expanded text:
sanctus unus, non tres Dii. Cujus conjunctionis ratio est indifsanctus unus, non tres Dii. Cujus conjunctionis ratio est indifferentia. Eos enim differentia comitatur, qui vel augent vel minuunt, ut Ariani, qui gradibus meritorum Trinitatem variantes distrahunt atque in pluralitatem diducunt. Principium enim pluralitatis, alteritas est; praeter alteritatem enimnec pluralitas quid sit intellegi potest. Trium namque rerum uel quotlibet tum genere tum specie tum numero diuersitas constat; quotiens enim idem dicitur, totiens diuersum etiam praedicatum Idem uero dicitur tribus modis: aut genere ut idem homo quod equus, quia his idem genus ut animal; uel specie ut idem Cato quod Cicero, quia, eadem species ut homo; uel numero ut Tullius et Cicero, quia unus est numero. Quare diuersum etiam varietas facit: nam tres homines neque genere, neque specie, sed suis accidentibus distant. Nam si vel animo cuncta ab his
Abbreviated transcription (Latin):
uide antur indigni. sed nec tantum a nob̾queri opor¬
tet quantũ humane ratioĩs intuit᷑. ad diuinitatis
ualet celsa c̃scende. Nam cereris qͥqͥ artib: idem qͣsi
qđ a finis ẽ constitutus quousq porest inarationis
accedẽ. Neq eñi medicina egris semper affert salute.
sed nulla erit culpa medentis. si nichil eor que fieri
o portebut omiserit. idemq incetis. At quantũ b̾ dif¬
ficilior questio ẽ tam facilior ẽẽ debet adueniã uobis¬
tm̃ etiã illud inspiciendũ ẽ. an exbeati angustim scͥp¬
tis semina rationĩ aliquos innos uenientia fructꝰ ex¬
tulerint. ac deproposita questione hinc sumamus un¬
tium. Xp̃iane religionis reuerentiã plures usu p̃a
sed ea fides pollet maxime ac solitane. que tum ꝓpter
uiuu̾ saliu precepta regularĩi. quib enisd religionis
in telligatur auctoritas. tum ꝓpt̾ea qđ eius culrus ꝑ
om̃s pene mundi tminos emanauit. catholica łuni¬
uersał nocatur. Cuius hec detrinitatis untate siña ẽ.

Expanded text:
ideantur indigni. Sed ne tantum a nobis quaeri oportet quantum humanae rationis intuitus ad divinitatis valet celsa conscendere: nam caeteris quoque artibus idem quasi quidam finis est constitutus, quousque potest via rationis accedere. Neque enim medicina semper aegris affert salutem, sed nulla erit culpa medentis, si nihil eorum quae fieri oportebat, omiserit, idemque in caeteris. At quantum haec difficilior quaestio est, tam facilior etamen etiam illud inspiciendum est, an ex beati Augustini scriptis semina rationum aliquos in nos uenientia fructus extulerint. Ac de proposita quaestione hinc sumamus initium. Christianae religionis reuerentiam plures usurpant, sed ea fides pollet maxime ac solitarie quae cum propter uniuersalium praecepta regularum, quibus eiusdem religionis intellegatur auctoritas, tum propterea, quod eius cultus per omnes paene mundi terminos emanauit, catholica, uel uniuersalis uocatur. Cuius haec de trinitatis unitate sententia est
Abbreviated transcription (Latin):
lic eñi uuitatũ repeticio nũm facit. in eo. aũt nũo qui in
reb nũalib ẽstat. repeticio unitatũ atq pluralitas. mi¬
nue facit numerabiliũ reru numerosa diu̾sitate. Nu¬
merus cni duplex ẽ. Ynus q̃ quo numeramus. Alter rͦ
quiinreb numerabilib estat: ⁊ eni unum. res ẽ. unitaᷤ.
qͥ unum dicimꝰ. Duo nrsus inreb sunt. ut hoĩes. ł duo
lapides. Dualitas nuchil. sed tantũ dualitas. qua duo
hõies. ł duo lapides fiunt. ⁊ in ceteris codmͦ. Ergo inũo
quo numeramꝰ. repeticio unitatũ facit plura litat̾e. ĩrex
uero nũo. no facit pluralitate unitatũ repeticio. Ut si de eo¬
dem dic̃a gladius unꝰ. muero unus. ensis unus. Porest
eni unus tot uocabuł gladius agnosci. Hec aut unitati
iteratio pocius ẽ. no numeratio. Uelut si ta dicamus en¬
sis. mucio. gladius. repeticio queda c̃ ciuftẽ ñ numciatio

Expanded text:
lic enim unitatum repetitio numerum facit. In eo autem numero qui in lic enim unitatum repetitio numerum facit. In eo autem numero qui in rebus numerabilibus constat, repetitio unitatum atque pluralitas minime facit numerabilium rerum numerosam diuersitatem. Numerus enim duplex est, unus quidem quo numera-mus, alter uero qui in rebus numerabilibus constat. Etenim unum res est; unitas, quo unum dicimus. Duo rursus in rebus sunlapides; dualitas nihil, sed tantum dualitas, qua duo homines vel lapides duo fiunt: et in caeteris eodem modo. Ergo in numero quo numeramus, repetitio unitatum facit pluralitatem: in rerum vero numero non facit pluralitatem unitatum repetitio; velut si de eodem dicam, Gladius unus, mucro unus, ensis unus. Potest enim tot vocabulis gladius agnosci. Haec enim unitatum repetitio, iteratio potius est, non numeratio: velut si ita dicamus, Ensis, mucro, gladius; repetitio quaedam est ejusdem, non numeratio
Abbreviated transcription (Latin):
ei subiecta ẽ. Sum eñi mat̾ia subiecta humanitati su¬
scipit qd libet accidens: ipsa hoc suscipe uiderur humani¬
tas. forma uͦ que ẽ sine mat̾ia. nõ potit ẽc̃ subiectũ. nec
uero in ẽẽ matie. Neq eni eẽt forma sed unago. E eiu
formis que p̾t matiam siuit. iste forme uenerũt. quer
sunt in mat̾ia ⁊ corpus efficiunt. Nam ceteris que ĩ cor¬
porib sunt abutimur. formas uocantes dum imagi¬
nes sint. Assimilantur em̃ forms his queno sunt in
mat̾ia c̃stitute. Nulla gͥ in eo diu̾sitas. nulla ex diu̾si¬
tate pluralitas. nulla ex accidentib multitudo. atq ro¬
cico nec nũs. Deus uͦ ado. nullo differt. necl acciden¬
tib. ł substantialib differentus insubiecto positis
distat. Ubi uͦ nulla ẽ differentia. nulla ẽ om̃ino plu¬
ralitas. quare nec nũs. Igit̃ unitas tantũ. Nam qͥ ĩtio
nitates nõ faciunt pluralitatẽ nĩn. meo q ip̾̃e sũt. Si
adũtamus adres numerabiles. acñ ad ip̃m nũm. Il¬

Expanded text:
ei subiecta est; dum enim materia subiecta humanitati suscipit quodlibet acci- dens, ipsa, hoc suscipere uidetur humanitas. Forma uero quae est sine materia non poterit esse subiectum nec uero inesse materiae, neque enim esset forma sed imago. Ex his enim formis quae praeter materiam sunt, istae formae uenerunt quae sunt in materia et corpus efficiunt. Nam ceteras quae in corporibus sunt abutimur formas uocantes, dum imagines sint. Adsimulantur enim formis his quae non sunt in materia constitutae. Nulla igitur in eo diuersitas, nulla ex diuersitate pluralitas, nulla ex accidentibus multitudo atque idcirco nec numerus. Deus uero a deo nullo differt, ne uel accidentibus uel substantialibus differentiis in subiecto positis distent. Vbi uero nulla est differentia, nulla est omnino pluralitas, quare nec numerus; igitur unitas tantum. Nam quod tertnitates non faciunt pluralitatem numeri in eo quod ipsae sunt, si aduertamus ad res numerabiles ac non ad ipsum numerum. Il
Abbreviated transcription (Latin):
Atq hec trintas unus ds̃. uelut ensis. atq mucro nns
gladius. uelut sol. sol. sol. unus sol. Sed hoc interim ⁊¬
ad eã dictum sit signi ficatoem. demonstratoẽmq. qua

Expanded text:
atque haec trinitas unus deus, uelut ensis atque mucro unus gladius, uelut sol sol sol unus sol. Sed hoc interim ad eam dictum sit significationem demonstrationemque qua
Abbreviated transcription (Latin):
idem magn. idem om̃ia que scd̾m se poter ẜdicari. Sa¬
ne sciendiẽ nõ semꝑ talẽ ee relatia p̾dicationem.
ut semp. rodifferens p̃dicetur. ut ẽ ẜuus ad dñm.i
Differ eni. Nam om̃e equale. equali equale e ⁊ simi¬
le. sunili simile c̃. ⁊ item. ei qđ ẽ idem. ide ẽ. Et sinulis
alteritas. Nos uõ nulla imaginatione diduci. sed si¬
plici intellectu erigi.⁊ utqdq intelligi potest. ira agg̃¬
di eniã intellectu o portet. Sed de ꝓposita questione sa¬
tis dictũ ẽ. nunc ur̃i norm̾a uidicii expectat sublimi¬
tas questionis. que utrũ recte discussa sit anminix.
nr̃e statuat pronũtiationis auctoritas. Qõ si sentẽtie
fidei fundameris sponte firmissime opitulante gr̃a
diuina. idonea argunietor ad im̃ta p̃stitim̾. illucp¬
fecti operis leticia remeabit. unde uenit effect᷑. Qõ si
ultra se. humanitas nequit ascend̾e. quantu ĩbecil¬
litas subtrabit. uora supplebunt

Expanded text:
idem magnus, idem omnia, quae secundum se poterunt praedicari. Saidem magnus, idem omnia, quae secundum se poterunt praedicari. Sane sciendum est, non semper talem esse relativam praedicationem, ut semper ad differens praedicetur: ut est servus ad dominum, differunt enim. Nam omne aequale aequali aequale est, et simile simili simile est, et idemalteritas, Nos uero nulla imaginatione diduci sed simplici intellectu erigi et ut quidque intellegi potest ita aggredi etiam intellectu oportet. Sed de proposita quaestione satis dictum est. Nunc uestri normam iudicii exspectat subtilitas quaestionis; quae utrum recte decursa sit an minime, uestrae statuet pronuntiationis auctoritas. Quod si sententiae fidei fundamentis sponte firmissimae opitulante gratia diuina idonea argumentorum adiumenta praestitimus, illuc perfecti operis laetitia remeabit unde uenit effectus. Quod si ultra se humanitas nequiuit ascendere, quantum inbecillitas subtrahit uota supplebunt
Abbreviated transcription (Latin):
deo sententiaꝵ. ita cogitemꝰ ꝓcessisse qđ ex dõ patre filir
Deus uͦ nullas h̃t differenti.as. quib differat ado. Anł¬
lo eñi corũ differt. Differentie nõ ubi absiuit. ab ẽ plu¬
ralitas. ubi abẽ plinalitas. ad ẽunitas. Nichil au̾r gi¬
ticio unitatu nõ fac̃ modis om̃ib pluralitatẽ. Truiz gͥ
idonee estituta ẽ unitas. Sed qmi nulla relatio. adse ip
referri potest. id cuco qđ ea scdm seip̃m ẽ p̃dicatio. que
relatione carer. facta quid̾e ẽ trinitatis numerositas. in
eo qđ ẽ p̃dicatio relationis. Seruata uͦ unitas. in eo qd̃
ẽ indifferentia ł substantie. uł operationis. L oĩno eius
que sccłm se dr̃ p̾dicationis. Ira gͥsubstantia c̃rinet u¬
nitat̾e. Relatio multiplicar trinitare.Atq idõ sola si¬
gula t̾a proferuntur. atq separati que relationis sunt.
N.am idem pat qui filius nõ ẽ. necidem utͥq qui sp̃e sc̃s.¬

Expanded text:
deo sententiarum, ita cogitemus processisse quidem ex deo patre filium deo sententiarum, ita cogitemus processisse quidem ex deo patre filium Deus vero nullas habet differentias, quibus differat ab Deo, a nullo eorum differt; differentiae vero ubi absunt, abest pluralitas; ubi abest pluralitas, adest unitas; nihil autem aliud gititio unitatum non facit modis omnibus pluralitatem. Trium igitur idonee constituta est unitas. Sed quoniam nulla relatio ad se ipsum referri potest, idcirco quod ea secundum se ipsum est praedicatio quae relatione caret, facta quidem est trinitatis numeeo quod est praedicatio relationis, servata vero unitas in eo quod est indifferentia vel substantiae vel operationis vel omnino ejus e dicitur praedicationis. Ita igitur substantia continet unitatem, relatio multiplicat trinitatem: atque ideo sola sigillatim proferuntur atque separatim quae relationis sunt. Nam idem Pater qui Filius non est, nec idem uterque qui Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
le sunster adine cõ paratus nõ qđ ille ip̃e simst̃ sit. s qđ
ego dext̃ accesserim. Rursus ego suster accedo. itez ille
fit dext. nõ qđ ita sit ꝑsedext. uelut alb. ac long̾. sed qđ
me accedente fit dext. atq ro qdͥ ẽ ame. ⁊ ex me ẽ. minime
uͦ ex sese. Quare que scdm rei alicuius ineo qd ip̃ai ẽ ꝓ¬
prieratẽ no faciunt p̃dicatõne. nichil altnare. ł mu¬
tare queunt. nulłaq om̃ino uariare essentiam. Quo¬
cuca si put ac filius. ad aliqd dicunt. nichilq aliudut
dictũ ẽ differiit nisi sola relatione: relatio uͦ no p̃dicat
quo qd m̃ id qđ uix intelligi potest. inter p̾tatu ẽ ꝑsonar.
Ommo eñ magna regule ẽ ueritas. inreb ĩ corꝑilib
distanti. is effici differentus. nõ locis. Neq accessisse
dici potest. aliqd deo. ut pat fieret. Non eni coepir ẽẽ un
ua p̾dicatio patris.. Ar si meminimꝰ om̃iũ inpriorib de

Expanded text:
le sinister ad me comparatus, non quod ille ipse sinister sit, sed quod le sinister ad me comparatus, non quod ille ipse sinister sit, sed quod ego dexter accesserim. Rursus ego sinister accedo, item ille fit dexter, non quod ita sit per se dexter uelut albus ac longus, sed quod me accedente fit dexter atque id quod est a me et ex me est minime uero ex sese. Quare quae secundum rei alicuius in eo quod ipsa est proprietatem non faciunt praedicationem, nihil alternare uel mutare queunt nullamque omnino uariare essentiam. Quocirca si pater ac filius ad aliquid dicuntur nihilque aliud ut dictum est differunt nisi sola relatione, relatio uero non praedquo quidem modo id quod uix intellegi potuit interpretatum est, personarum. Omnino enim magna regulae est ueritas in rebus incorporalibus distantias effici differentiis non locis. Neque accessisse diei potest aliquid deo, ut pater fieret; non enim coepit esse umuero praedicatio patris. Ac si meminimus omnium in prioribus de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qd dictum e. sumpsimꝰ. addispura¬
tionẽ. Maxime em b̾ nõ uĩtentur sccl
se facere p̃dicatione. que ꝑspieue ex a¬
relatiua sunt. Uite amus utrũne ita sit ut scdm se sit
p̃dicatio. anminume. Atꝗsi. aufer.as ẜuum. abstulẽis
qͦq dĩm. It nõ etiãsi auferas albedine. abstuleris q̃q
album. Ged int̾ ẽ. qͥ albedo accidit albo. qua sublata.
perit numir̃ album.. It in dño siẜuim auferas. peĩt
uocabulum qd dñs uocabatur. Sed ño accidir dño s
uus. ut albedo albo. sed porestas quedã. qua ẜuus co¬
hercetur. Que qm su blato deperit seruo. constat ñ eaz
pse dño accidere. s pẜuorũ qd̾ amimͦ extrinsec̃ accessũ.
Non gͥ dici potest p̾dicationẽ relatiũa. quicqũa reide¬
qua dr̃. scđm se ł. addere. ł minuere. ł mutare. que tora
ñ in eoqd ẽ ẽẽ c̃sistit. sed ineo qđ ẽ in cõparatione aliqͦ
mo se habe. nec sempad aluid. sed aliquotiens adidez.
Age em̃. Ster quis quam. Ei gͥ si accedamdexi. erir il¬

Expanded text:
tum est sumpsimus ad disputationem; maxime enim haec non uidentur secundum se facere praedicationem quae perspicue ex aominus ac seruus relatiua sunt, uideamus utrumne ita sit ut secundum se sit praedicatio an minime. Atqui si auferas seruum, abstuleris et dominum j at non etiam si auferas albedinem, abstuleris quoque album, sed interest, quod albedo accidit albo, qua sublata perit nimirum album. At in domino, si seruum auferas, perit uocabulum quo dominus uocabatur; sed non accidit seruus domino ut albedo albo, sed potestas quaedam qua seruus coercetur. Quae quoniam sublato deperit seruo, constat non eam per se domino accidere sed per seruorum quodam modo extrinsecus accessum. Non igitur dici potest praedicationem relatiuam quidquam reicundum se uel addere uel minuere uel mutare. Quae tota non in eo quod est esse consistit, sed in eo quod est in comparatione aliquo modo se habere, nec semper ad aliud sed aliquotiens ad idem. Age enim stet quisquam. Ei igitur si accedam dexter, erit il
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ hoc. ł hoc singulant᷑. Ut cum hõ t̾renꝰ ẽstet ex anim a
corporeq. corpꝰ ⁊ aĩa ẽ. noł corp̾ l̃. aĩa inpartem. Igͥ ño ẽ id.
q̃ est. Qd̃ uõ nõ ẽ exhoc. atq hoc. sed tantum ẽ hoc. illud
uere ẽ. io qd ẽ. ⁊ ẽ pulcherrim̃. fortissimũq. qa nullo ni¬
titur. Quo cir ca boc uere unum ẽ. in qͦ nullus nũs. nul¬
lum in eo aliud. p̾t quam roqͥ ẽ. Neq em̃ subiectu fieri
potest. forma eni ẽ. Forme uͦ subiecte ẽẽ nõ possũt. Nam
qͥ cer̾e forme subiecte accitentib sunt. ut humanitas.
nõ ita accrdentia suscipit in eo q ipsa ẽ. sed in eoq mat̾ia

Expanded text:
n hoc uel hoc singulariter, ut cum homo terrenus constet ex anima corporeque, corpus et anima est, non uel corpus uel anima in partem; igitur non est id quod est. Quod uero non est ex hoc atque hoc, sed tantum est hoc, illud uere est id quod est; et est pulcherrimum fortissimumque quia nullo nititur. Quocirca hoc uere unum in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeterquam id quod est. Neque enim subiectum fieri potest; forma enim est, formae uero subiectae esse non possunt. Nam quod ceterae formae subiectae accidentibus sunt ut humanitas, non ita accidentia suscipit eo quod ipsa est, sed eo quod materia
Abbreviated transcription (Latin):
piciamꝰ. Nam sicut optune dictũ iudet᷑. eruditi ẽ ho¬
muus ium̃ qͥq ut ipsũ ẽ. ita deeo fidem cape temprãẽ.
Na cum tres sint speculatiue partes. naturał iimotr.
zaipitoc. Consiterat en corpor formas cũmat̾ia.
que acorporib actu separan nõ possũt. que corpora in
motu sunt. ut cum t̾ra deorsum. ignis sursum ferc. Ha¬
berq motũ forma mat̾ie c̃uancta. Mathematiea sine ⁊¬
motu. mabstracta. Hec eñ formas corpoꝵ speculatur
sine mat̾ia. ac ꝑ hoc sine motu. que forme cu minateĩa
sint. abhis separar nõ possint. Txologia sine motu ⁊¬
abstracta. atq separabił. Nam li substantia. rinatẽĩa
ꝗ motu caret. Innatinabilib gͥ rationabilit. Imathe¬
maticis disciplmabilit. In diuinis in tellectualit usar
oportebit. neq diduci. adim aginatões. sed pocus ip̃am
inspicere forma. que uere form .. neq imago c̃ ⁊ que ⁊
ip̃m ẽ. ⁊ exqua eẽ ẽ. Om̃enaq eẽ. exforma ẽ. Statua

Expanded text:
piciamus: nam, sicut optime dictum videtur, eruditi est hominis unumquodque ut ipsum est, ita de eo fidem capere tentare. Nam cum tres sint speculativae partes, naturalis, in motu, considerat enim corporum formas cum materia, quae a corporibus actu separari non possunt, quae corpora in motu sunt ut cum terra deorsum ignis sursum fertur, habetque motum forma materiae coniuncta, mathematica, sine motu inabstracta haec enim formas corporum speculatur sine materia ac per hoc sine motu, quae formae cum in materia sint, ab his separari non possunt, theologica, sine motu abstracta atque separabilis nam dei substantia et materia et motu caret, in naturalibus igitur rationabiliter, in mathematicis disciplinaliter, in diuinis intellectualiter uersari oportebit neque diduci ad imaginationes, sed potius ipsam inspicere formam quae uere forma neque imago est et quae esse ipsum est et ex qua esse est. Omne namque esse ex forma est. Statua
Abbreviated transcription (Latin):
sedinse possit. sed tantu qđ sit illird alus in formatũ reb̃
ꝑ hanc p̾dicationem ostendit. E dõ uõ nõ ita. Na q
ubiq ẽ. ita dici uidet̃. ñ qd in om̃i sit loco. om̃ino em̃i ĩloco
cẽ nõ potest. sed qd om̃is ei locusas sit.adeu capiendii. cuz
de hỹe. heri uenit. dedõ nõ semꝑẽ. Hic qq̃ nõ quasi ee ali¬
qd dr illud ip̃in. de quo hesterñ dr̃ aduentus. sed qd ei
scđm tem p̃ accesserit p̃dicatur. Qd̃ uõ de dõdĩ. sempẽ.¬

Expanded text:
secundum se possit, sed tantum quo sit illud aliis informatum rebus secundum se possit, sed tantum quo sit illud aliis informatum rebus per hanc praedicationem ostenditur. De deo uero non ita, nam quod ubique est ita dici uidetur non quod in omni sit loco omnino enim in loco esse non potest sed quod omnis ei locus adsit ad eum capiendum, cum de homine heri uenit, de deo semper est. Hic quoque non quasi esse aliquid dicitur illud ipsum de quo hesternus dicitur aduentus, sed quid ei secundum tempus accesserit praedicatur. Quod uero de deo dicitur sempe
Abbreviated transcription (Latin):
subtenda st. Nam cũ dicimus ds̃. substãtia qđ signifi¬
care uidemur sed eã quesit ultra substãtia. Cum uero
tiam. Neq eñi aluro ẽ q̃ ẽ. aliud ẽ. qdͥ iustus ẽ. sed idem ẽ
quidem significare iutem̃. sed cã que sit ip̃a substantia
tał. quale c̃e diximus ultra substantiã. Item ẽ eni ẽẽ dõ.
qd̾ magnũ. De forma eñ eius sup ius monstratue. qͣm
is sit forma. ⁊ unu uere. nec ulla pluralitas. Sed ħ p̃di¬
dins substãtiam. ut ho. ł ds̃. ita di. quasi illud dequo pre¬
dicatur. ipin sit substantia. ut substantia ho. I ds. Seddi
camus hõ iustus. ł ds̃ iustus. ipm hoiẽm. ł dm iustos esse
ꝓponimus. sed differt. qđ l̾x. alt. alt iustus. ds uͣo idem ip¬
D̾s ũõ ip̃m tan magnus existit. Reliqua ũo neq dedo.¬
potest. De homine: ut in foro. De dõ ut ubiq. Sedit.a nõ
quasi ipasirres. id qd p̾dicatur. dequadr̃. Non ei hõita¬
cũ fusus ⁊ det̾minatus ꝓprictate aliqua. quadesignari

Expanded text:
subdenda sunt. Nam cum dicimus deus, substantiam quidem significare uidemur, sed eam quae sit ultra substantiam; cum uero tiam. Neque enim aliud est quod est, aliud est quod iustus est, sed idem est quidem significare uidemur, sed eam quae sit ipsa substantia, talis qualem esse diximus ultra substantiam; idem est enim esse deo quod magno. De forma enim eius superius monstratum est quoniam is sit forma et unum uere nec ulla pluralitas. Sed haec praedidicimus substantia ut homo uel deus, ita dicitur quasi illud de quo praedicatur ipsum sit substantia,, ut substantia homo uel deus. Sed didicamus homo iustus uel deus iustus, ipsum hominem uel deum iustos esse proponimus; sed differt, quod homo alter alter iustus, deus uero idem ipdeus uero ipsum magnus exsistit. Reliqua uero neque de deedicari potest, de homine ut in foro, de deo ut ubique, sed ita ut non quasi ipsa sit res id quod praedicatur de qua dicitur. Non enim itacumfusus et determinatus proprietate aliqua qua designari