comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolo faciobonum sed quod odi malum hocago : ubi est
possibilitas quae inseparabiliter probatur essenaturae
eccehomines non ea quae uolunt faciunt : Et de non pec¬
cando utiq: agebat . non de uolando quia homines nona¬
lites erant : ec cehomo quod uultbonum non agit sed quod
non uult malum hocagit: uelleilli adiac& perficere
autem bonum non adiac& : ubi est possibilitas quaeinse¬
parabiliter probatur essenaturae quem lib& enim
insetrans figur& sideseipso ista non dicita postolus homi¬
nem certe lnse tranfigurat : Ab isto autem ipsa humana
natura inseparabilem nihil peccandi possibilitatem habere
defenditur : Sed his uerbis ioagitur. etiam a nesciente quilo¬
quitur. non autem nesciete illa q̃uiha ec loquenda in cautis
&iam dm̃timentibus suggerer& uteuacuetur xp̃i gratia
humana sibi adiustitiam suam quasi sufficiente natura ⁊
mant etdicunt quares in ea diutorio gratia edĩ dicis hominẽ

Expanded text:
uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago? ubi est uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago? ubi est possibilitas, quae inseparabiliter insita probatur esse naturae? ecce homines non ea quae uolunt faciunt. et de non peccando utique agebat, non de uolando. quia homines non alites erant. ecce homo quod uult bonum non agit, sed quod non uult malum. hoc agit; uello illi adiacet. perficere autem bonum non adiacet. ubi est possibilitas, quae inseparabiliter insita probatur esse naturae? quemlibet enim in se transfiguret, si de se ipso ista non dicit apostolus, hominem certe in se transfigurat. ab isto autem ipsa humana natura inseparabilem nihil peccandi possibilitatem habere defenditur. sed his uerbis id agitur etiam a nesciente qui loquitur, non autem nesciente illo qui haec loquenda incautis etiam deum timentibus suggeret, ut euacuetur Christi gratia humana sibi ad iustitiam suam quasi sufficiente natura. mant et dicunt: \'quare sine adiutorio gratiaedei dicishominem
Abbreviated transcription (Latin):
cure. Sedita poss& dici planius quia posse non peccare
nostrum non est : seu ueli mus seu nolimus possumus non peo¬
care. Nonenimait seu uelimus seu nolimus non peccamus:
si ne dubio enim peccamus si uolum us. sed tamen uelimus
nolimus habere nos asserit non peccandi possibilitatem
quamnaturae insitamdicit : Sed de homine sanispedib
tolerabiliter dicipotest: uelit. nolit . hab& ambulandi
possibilitatem : confractis uero & siuelit. non hab&
uitata est natura dequa loquitur. quid superbit terri
&cinis uitiata est medicum implorat : Saluum mefac
d̃e clamat sana animammeam clamat: quid inter¬
cludit has uoces ut defendendo quasi praesentem possibi¬
litatem futuram impediat sanitatem : Et uid &e quid ad¬
iungat undeilluo confirmare existimat. quia nulla
inquit adimere uoluntas potest quod inseparabi liter
insitum probatur essenaturae: undeergo illauox ut
nonquȩ uultis faciatis unde &iam illa non enim quoo

Expanded text:
cure. Sed ita posset dici planius: Quia posse non peccare, cure. Sed ita posset dici planius: Quia posse non peccare, nostrum non est; seu velimus, seu nolimus, possumus non peccare. Non enim ait, Seu velimus, seu nolimus. non peccamus; sine nolimus habere nos asserit non peccare possibilitatem, quam naturae insitam dicit. sed de homine sanis pedibus tolerabiliter dici potest: uelit nolit habetis ambulandi possibilitatem; confractis uero, et si uelit, non habet. uitiata est natura de qua loquitur — quid superbit terra et cinis?—, uitiata est, medicum implorat: saluum me fac, domine, clamat; sana animam meam clamat. quid intercludit has uoces, ut defendendo quasi praesentem possibilitatem futuram inpediat sanitatem ? Kt uidete quid adiungat, unde illud confirmare existimat: quia nulla, inquit. adimere uoluntas potest, quod inseparabiliter insitum probatur esse naturae. unde ergo illa uox: u t non quae uultis faciatis? unde etiam illa: non enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
uitisi non uidere qui a nom peccare inquit nostrum est p̃ossu¬
muspercare & nom peccare. quidsi alius dicat. quia nolle
infelicita tem nostrum est : possumus eam & uelle & nolle
a tamen eam uelle omnino non possumus : Quis enimullo
modo uelle esse possit infelix. & iamsi aliud uult ubi eum
& nolentem infelicitas consequatur : Deinde quia dĩ
multo magis est nom peccare Numaudebimus eumdicere
&peccare posse & non peccare. absit a nobis utdm̃ posse
peccare dicamus: Non enim utstulti putant ideo nonerit
omnipotens quia necmori potest & negareseipsum non po¬
st : Quid est ergo quod loquitur & quibus loquutionum
gulis conatur persuadere quod non uult considerare :
Adhuc ad dit &dicit quia uero possenon peccare nos trum
nonest & si uoluerimus non posse nom peccare non possu
mus. nom posse non peccare intortehocdixit &ideo subobs¬

Expanded text:
uitii sit non uidere. Quia non peccare, inquit, nostrum est, possuuitii sit non uidere. Quia non peccare, inquit, nostrum est, possumus peccare et non peccare. quid, si alius dicat: \'quia nolle infelicitatem nostrum est, possumus eam et uelle et nolle\'? et tamen eam uelle omnino non possumus. quis enim ullo modo uelle esse possit infelix, etiamsi aliud uult ubi cum et nolentem infelicitas consequatur? deinde quia dei multo magis est non peccare, num audebimus cum dicere et peccare posse et non peccare ? absit a nobis ut deum posse peccare dicamus! non enim, ut stulti putant, ideo non erit omnipotens, quia nec mori potest et negare se ipsum non potest. quid est ergo quod loquitur et quibus loeutionuni regulis conatur persuadere, quod non uult considerare? adhuc addit et dicit: quia uero posse non peccare nostrum non est, et, si noluerimus non posse non peccare. non mus non posse non peccare. » Intorte hoc dixit, et ideo subobs
Abbreviated transcription (Latin):
enim & dicit : simili ergomodo de nonpeccandi possibi¬
litate intellegendum est : quod non peccare nostrumsit
posse uero nom peccare non nostrumꝰ: Si de integra asa¬
nahominis natura loquere tur quam modo non habe¬
mus spe enim salui factisumus : Spes autem qua euide¬
tur n on est sperꝰ Siautem quod non uidemus speramus
perpatientiam exspectamur: Necsic recte dicer& quod non
peccare nostrum tantum modo sit quamuis pecca re
nostrum ess& Nam& tunc ess& adiutorium di & tam quã
lumen sanis oculis quo adiuti uideant se praebere uolertib
qua uero dehacuita disputat ubi corpus quod corrumpi¬
tur aggrauatanimam & deprimit terrena in habitatio
sensum multa cogitantem miror quo corde &iam sine
adiutorio medicinae saluatoris nos trinostrum put&
esse non peccare : posse uero non peccare. naturae esse
contendat q̃uamsic appar& esse uitiatam ut hoc maioris

Expanded text:
enim et dicit: si- mili ergo modo de non peccandi possibienim et dicit: si- mili ergo modo de non peccandi possibilitate intellegendum est, quod non peccare nostrum sit, posse uero non peccare non nostrum. si de integra et sana hominis natura loqueretur— quam modo non habemus; spe enim salui facti sumus; spes autem quae uidetur non est spes. si autem quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus —, nec sic recte diceret, quod non peccare nostrum tantummodo sit, quamuis peccare nostrum esset; nam et tunc esset adiutorium dei et tamquam lumen sanis oculis, quo adiuti uideant, se praebere uolentibus. quia uero de hac uita disputat, ubi corpus quod corrumpitur adgrauat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, miror quo corde etiam sine adiutorio medicinae saluatoris nostri nostrum putet esse non peccare, posse uero non peccare naturae esse contendat, quam sic apparet esse uitiatam, ut hoc maioris
Abbreviated transcription (Latin):
in uiti quae penetrant in sensum nos trum&iam auribus opturtaus
sicuti est depreximo serra estridor uel grunnitus suis quam¬
quam opturatio aurium ostendit non in potestate nostra
esse a pertis auribus non audire : facit&iam fortasse tali
opturatio quacipsum sensum nos trum adimat utin nos¬
tra potestate sit &iam audire non posse deo doratu
autem quio dicit nisi parum quodoicit attendit nonese
in nostra potestate posseo dorari uel nom posse sed in ne¬
tra potestate esse hocest in libera uoluntate odorariua
non odorari. cuminter odores graues & moles tos quan¬
do constituti fuerimus siquis nos illic manibus ligatis
constituat seruata prorsus integritate acsalute membro¬
rum uelimus non odorare. ne comnino possimus quia
cum spm̃ ducere cogimur simul & od orem quem nolumus
trahimus : Sicut ergo istae similitudines falsȩ sunt ita
& illiro propter quod eas cioluit adhibere. Sequitur

Expanded text:
inniti. quae penetrant in sensum nostrum etiam auribus opturatis. inniti. quae penetrant in sensum nostrum etiam auribus opturatis. sicuti est de proximo serrae stridor uel grunnitus suis? quamquam opturatio aurium ostendit non in potestate nostra esse apertis auribus non audire, facit etiam fortasse talis opturatio, quae ipsum sensum nostrum adimat, ut in nostra potestate sit etiam audire non posse. de odoratu autem quod dicit. nisi parum quod dicit adtendit, \'non esse in nostra potestate posse odorari uel non posse, sed in nostra potestate esse\', hoc est in libera uoluntate, \'odorari uel non odorari\' cum inter odores graues et molestos quando constituti fuerimus, si quis nos illic manibus ligatis constituat, seruata prorsus integritate ac salute membrorum uelimus non odorari nec omnino possimus, quia cum spiritum ducere cogimur, simul et odorem quem nolumus trahimus. Sicut ergo istae similitudines falsae sunt, ita et illud propter quod est uoluit adhibere. sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Adeud tuo doratuuel uisu sentiri possibileest q̃uo daa¬
dre edrariuidere potestatis nostraesit : posse uero audi¬
re uddorari ueluro ere potestatis nonsit sedinnatura¬
li naessitate consistat : Autego non intollego quid dicat :¬
dutiose : quomodo enim in potestate nostra nonest uiden¬
di possibilitas sic in potestate nostra est non uidendi
necessitas quia in potestate est caetitas quato ipsum uidere
posse nobis si uolumus ao imamur quomodo autem in nos¬
ma potes tate est uidere si uelimus cum&iam salua integri¬
tue: naturam corporis oculorum quenostrorum nec uolen¬
es uidere possimus si ue perno c temluminibus quaeforin¬
stus adhibentur adcintis si uenos quisquam intenebroso
loco aliquo includat: Item si quod audi repossumur uel
nonpos sumus innostrapotestate non esti sedinnaturae
msrictione quoduero audimus uel non audimus hoc est
progriae uoluntatis quurnon adtndit quanta audianus

Expanded text:
et de auditu, odoratu uel uisu sentiri possibile est, quod auet de auditu, odoratu uel uisu sentiri possibile est, quod audire, odorari, uidere potestatis nostrae sit, posse uero audire uel odorari uel uidere potestatis nostrae non sit, sed in naturali necessitate consistat. ant ego non intellego quid dicat ant ipse. quomodo enim in potestate nostra non est uidendi possibilitas, si in potestate nostra est non uidendi necessitas, quia in potestate est caecitas. qua id ipsum uidere posse nobis, si uolumus, adimamus? quomodo autem in nostra potestate est uidere, si uelimus, cum etiam salua integritate naturae corporis oculorumque nostrorum nee uolentes uidere possimus siue per noctem luminibus quae forinsecus adhibentur ademptis siue nos quisquam in tenebroso loco aliquo includat? item si quod audire possumus uel non possumus in nostra potestate non est, sed in naturae constrietione, quod uero audimus uel non audimus. hoc est propriae uolnntatis, cur non adtendit, quanta audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
non enim uox hominis membrumest: uexatosanealiquo
interiore membro fieripotest : non adempto: sed neuerbo
premere uidear. mihiq: contentios edicatur: & iamuga¬
re. adimereest : possumus quidem to efficere: &ore
aliquibus uinculis sicclauso atque obserato ut roape¬
rire minime ualeamus neque utaperiatur in nostra
sit potestate cumin potestatefuerit ut clauder&ur
manente integritate & sanitate membrorumꝰ Sed quio
adnos uideamus quio deinde contexat : uoluntatis eñ
acbitrio inquit acdeliberatione priuatur quro qurto
naturali necessitate constringitur: et hicnon nula
quaestio es t̃ perenimabsurdum est utideo dicamus non per¬
tiere a duo luntitem nostram quo dbeaties seuolumnur
quia ioomnino nolle nom possumus nescio qua& bona
constrietione naturae. necdicere audemus ideo dm̃ non uo¬
lunuen sedñ ecessititem habere iustitiae q̃ui a non potest
uelle pecare: Attendite &iamqua esequuntur hocinqut

Expanded text:
non enim uox hominis membrum est; uexato sane aliquo non enim uox hominis membrum est; uexato sane aliquo interiore membro fieri potest, non adempto. sed ne uerbo premere uidear mihique contentiose dicatur: \'etiam nexare adimere est\', possumus quidem id efficere et ore aliquibus uinculis sic clauso atque obserato, ut id aperire minime ualeamus neque ut aperiatur in nostra sit potestate, cum in potestate fuerit ut clauderetur manente integritate et sanitate membrorum. Sed quid ad nos? uideamus quid deinde contexat. uoluntatis enim arbitrio, inquit, ac deliberatione priuatur quicquid naturali necessitate constringitur. et hic nonnulla quaestio est. per enim absurdum est, ut ideo dicamus non pertinere ad uoluntatem nostram quod beati esse uolumus, quia id omnino nolle non pconstrictione naturae: necluntatem sed necessitatem habere iustitiae. quia non potest uelle peccare. Adtendite etiam quae sequuntur. hoc, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nusio xxplanat & clarius sedut hoc manifestiua
in quit fiat. paulolatius disputandumest
dicimus enim cuius cumque rei possibilitatem nontam in ar¬
bitrii humani potestate quam innaturae necessitate con¬
sis tere : exemplis &iam uelsimilitudinibus quio dicat
inlus trat : uiputa inquit loqui possumꝰ quod loqui possũ
meum non est quod loquor meum est id est propriae
uoluntatis : et quia quod loquor meum est utrum que fac¬
re possum toest & loqui& non loqui: quia uero quod loꝙ
possum meum non est io est arbitrii mei atque uolum¬
tis: necesse est mesemperloqui posse & si uoluero nons¬
seloqui non possum tamen non posse loqui. Nisi forte
membrum illud adimam quo loquendi impleri officiui
potest: multa quidem dicipossent q̃uibus siuelit homo
aoimat sibi possibilitatem loquendi non adem̃pto illo
membro quoloquimurꝰ uelutsi aliquio fiat unde uox
ipsa tollatur. łoqui nemo poterit manentibus membris

Expanded text:
latius id explanat et clarius. sed ut hoc manifestius, latius id explanat et clarius. sed ut hoc manifestius, inquit, fiat, paulo latius disputandum est. dicimus enim cuiuscumque rei possibilitatem non tam in arbitrii humani potestate quam in naturae necessitate consistere. exemplis etiam uel similitudinibus quid dicat inlustrat. ut puta, inquit, loqui possum. quod loqui possum meum non est; quod loquor meum est, id est propriae uoluntatis; et quia quod loquor meum est, utrumque facere possum, id est et loqui et non loqui. quia uero quod loqui possum meum non est, id est arbitrii mei atque uoluntatis, necesse est me semper loqui posse; et si uoluero non posse loqui, non possum tamen non posse loqui, nisi forte membrum illud adimam, quo loquendi inpleri officium potest. multa quidem diei possent, quibus, si uelit. homo adimat sibi possibilitatem loquendi non adempto illo membro quo loquimur. uelut si aliquid fiat unde uox ipsa tollatur, loqui nemo poterit manentibus membris;
Abbreviated transcription (Latin):
nonserimus : audia mus igitur quomodo seab obiectione
quastionis huius expediat : Oignorantiae caecitas inquit
dinperitae mentis ignauia qua ero sinedi gratia defensari
ꝯstinat quod do tantum audiat deberereputari Siner¬
cienus qua e sequanturhis tantum modo auditis falsa
nosdeillis actante fama & quibusdam fratribur idoncis
astibus asseuerantibus credidis seputa remus q̃uidenim
dicibreuius potuit & uerius quim possibilitatem non pec¬
cand quanta cumque est uel erit in homine non nisidõ
dbere reputari hoc& nos dicimus iungamur dexteras
aniudienda sunt c&era a udienda plane & corrigenda
unq uelc auenda : Namcumdicitur inquit ipsum posse
enirui humani omnino nonesse sednaturae sedaucto¬
siuatura edi scilic& et qui fieri potest ut abs quedĩgra
IVntellegatur quod ao dm̃ propriae pertinere censetur :
sancoepit aoparere quiddicat : Sed nefortefallamur

Expanded text:
non ferimus. audiamus igitur quomodo se ab obiectione non ferimus. audiamus igitur quomodo se ab obiectione quaestionis huius expediat: o ignorantiae caecitas, inquit, o inperitae mentis ignauia, quae id sine dei gratia defensari existimat, quod deo tantum audiat debere reputari! si nesciremus quae sequantur, his tantummodo auditis falsa nus de illis iactante fama et quibusdam fratribus idoneis testibus asseuerantibus credidisse putaremus. quid enim dici breuius potuit et uerius quam possibilitatem non peccandi, quantacumque est uel erit in homine, non nisi deo debere reputari? hoc et nos dicimus, iungamus dexteras. An audienda sunt cetera? audienda plane et corrigenda utique uel cauenda. nam cum dicitur, inquit, ipsum posse arbitrii humani omnino non esse, sed naturae, sed auctoris naturae, dei scilicet, ecqui fieri potest ut absque dei gratia intellegatur, quod ad deum proprie pertinere censetur ? iam coepit apparere quid dicat; sed ne forte fallamur,
Abbreviated transcription (Latin):
solam cumistis habemus : Sicut enim ipsedicit ad quod
nunc agit non pertinere utquaeratur. utrum fuerint
uel sint aliqui homines in hacuita sinepeccato sedutrum
essepotuerint siue possintꝰ. Ita ego &iam si fuisse uel ese
consentiam: nullo modo tamen potuisse. uel posse consr¬
quaes anat & nos id est mediatoris dĩ & hominum homis
xp̃iihũ fidessanguinis eius fides crucis eius fides norti
& resurrectionis eius: habentes ergo eundem spm̃ fidei
& noscredimus propterquod & loquimur: Is te uero obis¬
ta sibi qua es tione inqua reuera intolerabilis uid&dur
cordibus christianis q̃uid respondeat attendamus: Aiteñ
ged hocest quod multos mou& inquier quod no perdi
gratiam hominem sinepecato es sepossedefendis prorsur
hocesi quod mou& hoc est quod obicimur remipsam dicit
hocomnino aegerrime sustinemur hincachristianis taba
disputari ea quamin alio sedinipsos habemus dilectione

Expanded text:
solam cum istis habemus. sicut enim ipse dicit, ad quod solam cum istis habemus. sicut enim ipse dicit, ad quod nunc agit non pertinere ut quaeratur, utrum fuerint uel sint aliqui homines in hae uita sine peccato, sed utrum esse potuerint siue possint\', ita ego etiamsi fuisse uel esse consentiam nullo modo tamen potuisse uel posse confirquae sanat et nos, id est mediatoris dei et hominum hominis Christi lesu, fides sanguinis eius, fides crucis eius, fides mortis et resurrectionis eius; habentes ergo eundem spiritum fidei et nos credimus, propter quod et loquimur. Iste uero obiecta sibi quaestione, in qua reuera intolerabilis uidetur cordibus christianis, quid respondeat adtendamus. ait enim: sed hoc est quod multos mouet, inquies, quod non per dei gratiam hominem sine peccato esse posse defendis. prorsus hoc est quod mouet, hoc est quod obicimus. rem ipsam dicit; hoc omnino aegerrime sustinemus, hinc a Christianis talia disputari ea quam in alios et in ipsos habemus dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
dutem quod ait quod ds̃ tambonus quamiustus talem
ominem fecerit quipeccatimalo carere sufficer& sed siuo¬
lus& qͥuis enim eum nescit sanum & inculpabilem facti m
alb ao arbitrio atque aoius teuiuendum potestice¬
libera constitutum: Sed nunc deillo agitur quem semi uiuum
latrones inuia reliquerunt qui grauibus saucius confossus
uul neribus nonita potest adiustitiae culmen ascendere
sicut potuit inde descendere: qui &iamsiiam instabulo es
adhuccuratur: Nonigitur ds̃ in possibilia iub& sed iuben¬
do ammon& & facere quoo possis & petere quod nom pos¬
sis : iamnunc uideamus unde possit unde non possit : Ist
dicit uoluntate non est quo onatura potest : Ego dico
uoluntate quidem non est homo iustus. sinatura potes
sed medicina poterit quõduitio non potest: quider golan
opus est inpluribus immorari ueniamus interius ad caui
quamin hac dumtaxat quaestione. uelsolam. uel paent

Expanded text:
autem quod ait, \'quod deus tam bonus quam iustus talem autem quod ait, \'quod deus tam bonus quam iustus talem hominem fecerit, qui peccati malo carere sufficeret, sed si uoluisset\'. quis enim eum nescit sanum et inculpabilem factum et libero arbitrio atque ad iuste uiuendum potestatelibera constitutum ? sed nunc de illo agitur, quem semiuiuum latrones in uia reliquerunt, qui grauibus saucius confossusque uulneribus non ita potest ad iustitiae culmen ascendere, sicut potuit inde descendere, qui etiam si iam in stabulo est adhuc curatur. non igitur deus inpossibilia iubet, sed iubendo admonet et facere quod possis et petere quod non possis. iam nunc uideamus unde possit, unde non possit. iste dicit: uoluntate non est, quod natura potest. ego dico: \'uoluntate quidem non est homo iustus, si natura potest, sed medicina poterit quod uitio non potest\'. Quid ergo iam opus est in pluribus inmorari? ueniamus interius ad causam, quam in hac dumtaxat quaestione uel solam uel paene
Abbreviated transcription (Latin):
oit inqua necnos ao uersus camcertare opus est : Namne que
illuo nimiscuro utrum fuerint hic aliqui uel sint uelesse
oossint qui perfectam cuinihil addendum ess& habuerint
uelhabeant uel habituris int caritatem di ꝓpsaest enim
uerissima plenissima perfectissimaq: iustitia quoniam
io queduo luntate hominis adiuta perdi gratiam fieriposse
consteor & defendo quando uelubruel in quo siat nimium
cetre non debeo Neque deipsa possibilitate contendo
cnsinata & adiuta hominis uoluntate possibilitasi psa
simul cumeffectu inscis proueniat dumcaritas dĩquantũ
plenissime natura nostra sana atque purgata caperepotest
nobis : melius itaq: dicausa agitur q̃uam seiste agendo
dei defensarenaturam cum& creator & saluator agnos¬
inirquamcum defensa uel ut sana uiribus que integris
Etiura opitulatio saluatoris inanitur : uerum est

Expanded text:
dit, in qua nec nos aduersus cum certare opus est. nam neque dit, in qua nec nos aduersus cum certare opus est. nam neque illud nimis curo, utrum fuerint hic aliqui uel sint uel esse possint, qui perfectam, cui nihil addendum esset, habuerint uel habeant uel habituri sint caritatem dei - ipsa est enim uerissima, plenissima perfectissimaque iustitia —, quoniam id, quod uoluntate hominis adiuta per dei gratiam fieri posse confiteor et defendo, quando uel ubi uel in quo fiat nimium certare non debeo. neque de ipsa possibilitate contendo, cum sanata et adiuta hominis uoluntate possibilitas ipsa simul cum effectu in sanctis proueniat, dum caritas dei, quantum plenissime natura nostra sana atque purgata capere potestnobis. melius itaque dei causa agitur — quam se iste agendo dicit defensare naturam —, cum et creator et saluator agnoscitur quam cum defensa uelut sana uiribusque integris creatura opitulatio salnatoris inanitur. Verum est
Abbreviated transcription (Latin):
tismoeius abliuntur : sed quia nemo iustificatur nisi incũ
credat & baptis moeius abluatur Itaq: omnes dictumesi
nealiquo modo alio pra&eripsum quis quam saluus fii
possecredaturꝰ: Sicut uno litterarum magistro incura¬
te constituto rectissime dicimus omnes iste hiolntgras
doc& nonqui aomnesciues litteras discunt sed quia nens
discit nisi quem ille docueritꝰ Sic nemo iustificatur nis
quem xps iusti si caueritꝰ Sed esto inquit consentiam
quia omnes peccatores fuisse testatur : dicit enim quide
erint non quod aliuo esse non potuerint : Quamobren
& siomnes homines inquit peccatores possent probari
definitioni tamen nos trae nequaquam to obess&.
quintam quid homines sint quam quid possint essedefendi¬
mus hicrecte facit aliquando consentire q̃uoniam nonius¬
tisicabitur in conspectudĩ omnis uiuens : Non ta menibiesse
quaestionems ed in ipsa nom peccandi possibilitate conten¬

Expanded text:
tismo eius abluuntur, sed quia nemo iustificatur nisi in eum tismo eius abluuntur, sed quia nemo iustificatur nisi in eum credat et baptismo eius abluatur. itaque \'omnes\' dictum est. ne aliquo modo alio praeter ipsum quisquam saluns fieri posse credatur. sicut uno litterarum magistro in ciuitate constituto rectissime dicimus: \'omnes iste hic litteras docet\', non quia omnes ciues litteras discunt, sed quia nemo discit, nisi quem ille docuerit, sic nemo iustificatur, nisi quem Christus iustificauerit. Sed esto, inquit, consentiam quia omnes peccatores fuissetestatur. dicit enim quid fuerint, non quod aliud esse non potuerint. quamobrem et si omnes homines, inquit, peccatores possent probari. definitioni tamen nostrae nequaquam id obesset, qui non tam quid homines sint quam quid possint esse defendimus. hic recte facit aliquando consentire, quoniam non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens, non tamen ibi esse quaestionem, sed in ipsa non peccandi possibilitate conten
Abbreviated transcription (Latin):
homeen gecatum in trauit in mundum& perpcecatum
oond ta inomines homines pertransit in quo om nespetea¬
leru &̃ antquos& recentiores & nos& posteros nostros
steota istaconpletiturꝰ pont &iam illtotestimonium
unde prob& cumdicuntur omnes non semperomnes omnino
nullo praetermisso intellegioportere : Si cut perunius inquit
delictum inomnes homines incondemnationem sic & peru¬
nius iustitiam in omnes homines iniustificationem uitas
cum perxp̃i inquit iustitiam nonomnes. sed eos tantum qui
illi oboedire uoluerunt & b aptis mieius ablutione purgati
sunt sc̃ificatos essenon dubium sit : Nonplaneis tõ testimno¬
probat quoduult : Namsic dictum estisi cut peruniusede¬
tum inomnes homines in condem nationem ĩ itnullus pre¬
termitteretur: Sic& in eo quod dictum est. perunius
iustitiam in omnes homines iniustificationem uitae mulus
pra&ermis sus est : Non quia omnes ineum credunt & bas

Expanded text:
hominem peccatum intrauit in mundum e t per peccatum hominem peccatum intrauit in mundum e t per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et antiquos et recentiores et nos et posteros nostros sententia ista conpleetitur. ponit etiam illud testimonium, unde probet cum dicuntur \'omnes\' non semper omnes omnino nullo praetermisso intellegi oportere. sicut p e r unius inquit, delictum in omnes homines in condemnationem sic et per unius iustitia m i n omnes homines in iustifi icationem uCum per Christi, inquit, justitiam, non omnes, sed eos tantum qui illi obedire voluerunt, et Baptismi ejus ablutione purgati sunt, sanctificatos esseprobat quod uult. nam sicut dictum est : sicut per unius delictum in omnes hom ines in condemnationem. ut nullus praeterjustitiam in omnes homines in justificationem vitae, nullus praetermissus est. Non qu
Abbreviated transcription (Latin):
saluus esse possecredatur: Sed putat fortasseideo neces¬
sarium essexpi nomen ut pereius eu angelium discamus
quem ammodum uiuere debeamus. non &iam ut eius
adiuuemur gratia quobeneuiuamus. uel hinc saltem
cnsiteitur essemiserabiles tenebras in animo humano
qus ci quem ammodum debeat leonem domare & nesentque¬
an modum uiuereꝰ An& hoc utscuat sufficit ciliberum arbitr¬
un laque naturalis haccest sapientia uerbi quaeuacuatur
cruxxpi Sed quidixit perdam sapientiam sapieñtium quia
stacrur on potest euacuari : profecto ista sapientia perstul¬
ntum praedicationis quacredenter sanantur. euertitur:
Sicnm possibilitas naturalis perliberum arbitrium & adog¬
cuium crucisꝰ Quur non &iam egohic exda mem̃ ĩimmo
induraiẽ humanae uitiosae s aluatorxpr est adiustitiam
enm oelert: uid autem sibi opposuit ab eisdicicontra
dus loquitur omnes enim peccauerunt : canifestumest

Expanded text:
saluus esse posse credatur! Sed putat fortasse ideo necessaluus esse posse credatur! Sed putat fortasse ideo necessarium esse Christi nomen, ut per eius euangelium discamus quemadmodum uiuere debeamus, non etiam ut eius adiuuemur gratia, quo bene uiuamus. uel hinc saltim confiteatur esse miserabiles tenebras in animo humano, qui scit quemadmodum debeat leonem domare et nescit quemadmodum uiuere. an et hoc ut sciat sufficit ei liberum arbitrium lexque naturalis? haec est sapientia uerbi, qua euacuatur crux Christi. sed qui dixit: perdam sapientiam sapientium, quia ista crux non potest euacuari. profecto ista sapientia per stultitiam praedicationis, qua credentes sanantur, euertitur. si enim possibilitas naturalis per liberum arbitrium et ad cogscandalum crucis. cur non etiam ego hic exclamem, immo naturae humanae uitiosae saluator Christus est ad iustitiam omni credenti. Quid autem sibi opposuit \'ab eis dici contra quos loquitur: omnes enim peccauerunt\'? manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
contra egodiconecomne quod legimus credere nos debere
propter illuo quod ait apostolus ominia legite quaeboni
sunt ten&e. etas struere aliquid &iam quod non legims
nefas nonesse: possumus enim aliquidbona fide testes
asstruere quod expertisumus &iam si forte non legin
hic fortasse respond& ego cum hoc dicerem descriptun
scira gebam : outinam non dico aliuo quam in illis lita
legit uerum contrato quod legit nihil uell& asstruere
fideliter & oboedienter audir& quod scriptum est perum̃
hominem peccatum intrauit in mundum & perpeccatum
mors & itainomnes homines pertransiit in quo omnes
peccauerunt : Et non in firmar& tanti medici gratiam.
dum fateri non uult naturam humanam esseuitiatam:
esse nomen subcaelo inquo o port& saluos fierinos
e t non possibi litatem natura e humane ita defender& :
ut homo perliberum arbitrium &iam sineisto nomine

Expanded text:
contra ego dico nec omne quod legimus credere nos debere contra ego dico nec omne quod legimus credere nos debere propter illud. quod ait apostolus: omnia legite, quae bona sunt tenete, ut astruere aliquid etiam quod non legimus nefas non esse. possumus enim aliquid bona fide testes astruere quod experti sumus, etiam si forte non legimus. hic fortasse respondet: \'ego cum hoc dicerem, de scripturis sanctis agebam\'. o utinam, non dico aliud quam in illis litteris legit, nerum contra id quod legit nihil uellet astruere! fideliter et oboedienter audiret quod scriptum est: per unum hominem peccatum intrauit in mundum o t per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, i n quo omnes peccauerunt n t. et non infirmaret tanti medici gratiam, dum fateri non uult naturam humanam esse uitiatam! esse nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, et non possibilitatem naturae humanae ita defenderet, ut homo per liberum arbitrium etiam sine isto nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ertaiam adultirium perpetratur in corpore. quod in
corde tanto fit citius quanto est cogitatio celerior
anullum impedimentum morarumꝰ hoc peccatum
id est hunc uitiosae affectionis appetitum quimagna
exparte frenarunt ut non oboedirent desideris eius
ner ex hiberent ei membra sua arma iniquititis &iam
usti appellari meruerunt & hoc adiutorio gratia edĩ
uerum quia saepe in leuissimis & aliquando incautis
dorepit peccatum & iusti fuerunt & sine peccato non fu¬
erun. pos tremosiinabel iusto caritasdi qua una uere
ustus est quicumq iustus esi adhucerat quo poss& &de¬
ber& augeriꝰ quiõ quid minus erat exuitio erat. &cui
noiminus sit donec adillam eius fortitudinem uenitur
ubitotahominis ab sorbeatur infirmitas :
co agna planesententia conclusit hunclocum. cumait.
credamusigitur quod legimus & quod non legimus nefas
credamus as struere quod decunctis &iam dixisse sufficiat

Expanded text:
erit, etiam adulterium perpetratur in corpore, quod in erit, etiam adulterium perpetratur in corpore, quod in corde tanto fit citius quanto est cogitatio celerior et nullum inpedimentum morarum. hoc peccatum, id est hunc uitiosac affectionis adpetitum, qui magna ex parte frenarunt, ut non oboedirent desideriis eius nec exhiberent ei membra sua arma iniquitatis. etiam iusti appellari meruerunt et hoc adiutorio gratiae dei. uerum quia saepe in lenissimis et aliquando incautis obrepit peccatum, et iusti fuerunt et sine peccato non fuerunt. postremo si in Abel insto caritas dei, qua una uere iustus est quicumque iustus est, adhue erat quo posset et deberet augeri, quicquid minus erat ex uitio erat. ut cui non miuus sit, donec ad illam eius fortitudinem ueniatur, ubi tota hominis absorbeatur infirmitas? Magna plane sententia conclusit hunc locum cum ait: credamus igitur quod legimus et quod non legimus nefas credamus astruere, quod de cunctis etiam dixisse sufficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ter miserat adam filios & silias procreasse. Nec tempus
quonati sunt necnumerum nec uocabula ostendens:
ita nec com mnemorandum fuit : si abel quamuis merito
iustus apellatus est paulo immod eratius aliquando
risit. uel animi remissione locatus est. ueluidit ali¬
quid ad concupis cendum uel aliquanto immoderatius
poma decerpsit uelplur culo cibo crudior fuit
uelcumorar& cogitauit aliquidunde eius in aliuo auo¬
cardur intentio : et quotiens illi ista acsimilia multa
subrepserint. Anfortepeccata non sunt dequibus genera¬
liter cauendis atq: cohibendis ammonemur praecepto
apostolico ubi dicit Nonergo regn& peccatum inues tro
mortali corpore ad oboediendum desideriis eius his
quio peneoboediamuradea qua enonlicent uelminur
oecent cotdiana & perp&ua conflictatione certandũ
esi: Namutiq ex hocuitio mittitur uel dimittitur oculus
quono noport& quoduitium si conualuerit & praeualu¬

Expanded text:
termiserat Adam filios et filias procreasse nec tempus termiserat Adam filios et filias procreasse nec tempus quo nati sunt nec numerum nec uocabula ostendens —ita non commemorandum fuit, si Abel, quamuis merito iustus appellatus est, paulo inmoderatius aliquando risit uel animi remissione iocatus est uel uidit aliquid ad commemorandum uel aliquanto inmoderatius poma decerpsit uel plusculo cibo crudior fuit uel cum oraret cogitauit aliquid unde eius in aliud auocaretur intentio. et quotiens illi ista ac similia multa subrepserint! an forte peccata non sunt, de quibus generaliter cauendis atque cohibendis admonemur praecepto apostolico, ubi dicit: non ergo regnetpeecatum i n uestro mortali corpore a d oboediendum desideriis eius? his quippe ne oboediamus ad ea, quae non licent uel minus decent, cotidiana et perpetua conflictatione certandum est. nam utique ex hoc uitio mittitur uel dimittitur oculus, quo non oportet; quod uitium si conualuerit et praeualu
Abbreviated transcription (Latin):
quod paulo ante ipsedixerat. iam ex orta multitudine gene¬
ris humani turbae numero sitate potiusse scripturam
dissimulare omnium peccata contexere. hocenim
sisatis attendis s& uider& &iam in uno homine turbã
& multitudinem leuium peccatorum uel non potuisse
uel si &iam potuit non debuisse conscribi: eaquippe
scripta sunt quibus & modus adhibendus fuit & paur
exemplis a omulta necessaria lector instruendus
Nam cum ipsos tunchomines lic& adhuc paucos
quod uel quifuerint io est adam & eua. quo o filios & filue
procreauerint & qua eillis nomina imposuerint scrip¬
tura commem orare noluerit : unde non nulli parum
considerantes quam multa scriptura tacite pra&ereat
ipsum caincum matre concubiusse putauerunt. unde
prolem qua e commemorata est procrear&: putantes
illis filur adamsorores non fuisse : quia ea scriptura
tunc tacuit. postea recapitul ando inferens quod prae¬

Expanded text:
quod paulo ante ipse dixerat \'iam exorta multitudine genequod paulo ante ipse dixerat \'iam exorta multitudine generis humani turbae numerositate potuisse scripturam dissimulare omnium peccata contexere\'. hoc enim si satis adtendisset, uideret etiam in uno homine turbam et multitudinem leuium peccatorum uel non potuisse uel, si etiam potuit, non debuisse conscribi. ea quippe scripta sunt, quibus et modus adhibendus fuit et paucis exemplis ad multa necessaria lector instruendus. nam cum ipsos tunc homines lieet adhuc paucos. quot uel qui fuerint, id est Adam et Eua, quot filios et filias proereauerint et quae illis nomina inposuerint, scriptura commemorare noluerit — unde nonnulli parum considerantes quam multa scriptura tacite praetereat ipsum Cain cum matre concubuisse putauerunt, unde prolem quae commemorata est procrearet, putantes illis filiis Adam sorores non fuisse, quia eas scriptura tunc tacuit, postea recapitulando inferens quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
xereim ipsostat immundi primordio ubi non nisi quat¬
uor homines erant: quio inquit dicimus quur nonom¬
num uoluerit delicta memorare : utrum neingentis
nultitudinis causa qua enon dumerat anquia illorum
artum qui comini serant meminit Illius uero quinulli
ammiserat meminisse nom potuit : Adhuc adiungit
uba quibus ista sententia uberius & planius asstru¬
atur: Certe in quit primo intempore adam & eua
N quibus cam & abelnatisunt quattuor tantum ho¬
mines fuisse referuntur : peccauit eua : scriptura hoc
prodidit: Adam quo que deliquit ẽadem scriptura
nonta cuit: Sed & cam peccasse ipsa aeque scriptura
istta est quorum non modo peccata uerum & iam
s acatorum indicat qualitatem : Quodsi & abelpecas¬
a ã hoc sinedubio scriptura dixiss& sid non dixit
Ergo necille peccauit q̃uin&iam iustum ostendit⁊
oelamusigitur quod legimus & quod non legimus
fascrala mus asstruere haec dicns p̃arumattendit¬

Expanded text:
xere; in ipso statim mundi primordio, ubi non nisi quatxere; in ipso statim mundi primordio, ubi non nisi quattuor homines erant, quid, inquit, dicimus, cur non omnium noluerit delicta memorare? utrumne ingentis multitudinis causa, quae nondum erat, an quia illorum tantum qui commiserant meminit, illius uero qui nulla commiserat meminisse non potuit ? adhuc adiungit uerba, quibus ista sententia uberius et planius astruatur: certe, inquit, primo in tempore Adam et Eua, exquibus Cain et Abel nati sunt, quattuor tantum homines fuisse referuntur. peccauit Eua — scriptura hoc prodidit , Adam quoque deliquit — eadem scriptura non tacuit —.sed et Cain peccasse ipsa aeque scriptura testata est, quorum non modo peccata, uerum etiam peccatorum indicat qualitatem. quodsi et Abel peccasset, hoc sine dubio scriptura dixisset; sed non dixit: ergo nec ille peccauit, quin etiam iustum ostendit. credamus igitur quod legimus et quod non legimus nefas credamus astruere. Haec dicens parum adtendit
Abbreviated transcription (Latin):
noluisse : quid enim dixerit quaeso attenđteo. hoc inqui
recte dicipotest dehis quorum nequebonorum neque
malorum scriptura sit memor: deillis uero quorum
iustitiae meminit & peccatorum sine dubio meminis¬
s& si qua eos peccasse sensiss& : dica tergo non pero¬
nuisse adiustitiam tantam illorum fidem: quos mag¬
na multitudine praecedentes & consequentes cumla¬
dibus d̃t a sellum &iam interfrementes quare hoc
facerent in imicosclamabant osanna filidauto bene¬
dictus quiuenit in nominedñi : Audeat ergo istedicert
si potest. neminem fusse intanta illa multitudine
quiullum haber& omnino peccatum: ouod si absurdiss̃¬
mumest dicere. quurnulla peccata eorum scriptura com¬
memorauit quae tantum bonum fidei eorum commemo¬
rare curauit : Sed hoc &iam ipse forsitan uidit &ideo
subiecit atque ait : Sed estõaliis temporibus turbae
numerositate omnium dissimula uerit peccata conte¬

Expanded text:
noluisse. quid enim dixerit, quaeso, adtendite. hoc, inquit, noluisse. quid enim dixerit, quaeso, adtendite. hoc, inquit, recte dici potest de his, quorum neque honorum neque malorum scriptura sit memor; de illis uero, quorum iustitiae meminit, et peccatorum sine dubio meminisset, si qua eos peccasse sensisset. dicat ergo non pertinuisse ad iustitiam tantam illorum fidem, qui magna multitudine praecedentes et sequentes cum laudibus domini asellum etiam inter frementes quare hoc facerent inimicos clamabant: osanna, fili Dauid, benedictus qui uenit in nomine domini! audeat ergo iste dicere, si potest, neminem fuisse in tanta illa multitudine, qui ullum haberet omnino peccatum. quod si absurdissimum est dicere, cur nulla peccata eorum scriptura commemorauit, quae tantum bonum fidei eorum commemorare curauit? Sed hoc etiam ipse forsitan uidit et ideo subiecit atque ait: sed esto, aliis temporibus turbae numerositate omnium dissimulauerit peccata conte
Abbreviated transcription (Latin):
ascas cumhic uiuerent cengrega repossemus & in¬
terrotare utrum essent sinepeccito quid fuisse
seso onsuros putamus utrum hoc quodis tedicit
in quodiohanner a postolur : Rogo uos quantalib&
fuerint in hoc corpore excellentia sc̃itatis si hoc interro¬
gari potuis sent una uoceclamassent. Sidixerimus qua
peccatum non habemus nos ipsor decipimus & ueritas
in nobis non est. Anio humilius responderent fortas¬
sequamuerius Sed huic iam plac& & recteplac& lauden
humilitatis in parte non ponerefalsitatis. Ita hoc siue¬
rum dicerent haberent peccatum quod humiliter qui
faterentur ueritas in eis ess& Si a utem hoc menti reun
nihil ominushaberent peccatum quia ueritas in eis
non ess&: dicent forsitan inquit num quit omnium
potuit scriptura commemorare peccata: & uerum eis
dicent quicumq: dicent : Nec eum contra hoc aliquid
ualidum uideo respondisse quamuis uideam tacere

Expanded text:
tos et sanctas, cum hic uiuerent, congregare possemus et intos et sanctas, cum hic uiuerent, congregare possemus et interrogare, utrum essent sine peccato, quid fuisse responsuros putamus? utrum hoc quod iste dicit, an quod Iohannes apostolus, rogo nos. quantalibet fuerint in hoc corpore excellentia sanctitatis, si hoc interrogari potuissent, una uoce clamassent: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. an id humilius responderent fortasse quam uerius? sed huic iam placet et recte placet \'laudem humilitatis in parte noti ponere falsitatis\'. ita hoc si uerum dicerent, haberent peccatum; quod humiliter quia faterentur, ueritas in eis esset; si autem hoc mentirentur, nihilominus haberent peccatum, quia ueritas in eis non esset. Dicent forsitan, inquit: numquid omnium potuit scriptura commemorare peccata? et uerum eis dicent quicumque dicent. nec eum contra hoc aliquid ualidum uideo respondisse, quamuis uideam tacere
Abbreviated transcription (Latin):
oende commem orat eos qui non modo non peccasse uerũ
&iam iusto uixisse referuntur: Abel en och melchi¬
sedeh abraham isaac. acobiosephi iesusnaue finees
samuel nathan helias helissieur micheas daniel
a manias ararias misael etechiel co ard acheur
symeon ioseph cuidesponsita erat uirgo marra
ohames aoiungit& iam feminas debboram annam
a nubelis matrem iudit hesier alteram annom
filun fanuhel. elis ab& h ipsam &iam dni acsilua¬
toris nostri matrem quam dicit sin epeccato consiteri
necosse essepi&atia excepta itaq sciuirgine maria
dequa eropterhonorem dñi nullam pror surcumde
peccatis agitur haberi uolo quaestionem : undeeni
semus quto ciplus gratiae conlatum fuerit adumn¬
endum omni ex parte peccatum qua e concipent
acparere meruit quem constat nullum habuisse
pectum : hacergo uirgine excepta siomnes illosscor

Expanded text:
Deinde commemorat eos, \'qui non modo non peccasse, uerum Deinde commemorat eos, \'qui non modo non peccasse, uerum etiam iuste uixisse referuntur: Abel, Enoch, Melchisedech, Abraham, Isaac, lacob, Ioseph, Iesu Xaue, Finees. Samuhel, Nathan. Helias. Heliseus, Micheas, Danihel, Ananias. Azarias. Misael, Ezechiel. Mardocheus, Simeon, Ioseph. cui desponsata erat uirgo Maria. Iohannes\'. adiungit etiam feminas: \'Debboram, Annam Samuhelis matrem, Iudith, Hester, alteram Annam filiam Fanuel, Elisabeth\'. ipsam etiam domini ac saluatoris nostri matrem, \'quam\' dicit \'sine peccato confiteri necesse esse pietati\'. excepta itaque sancta uirgine Maria qua propter honorem domini nullam prorsus, cum de pereatis agitur, haberi uolo quaestionem — unde enim scimus quid ci plus gratiae conlatum fuerit ad uincendum omni ex parte peccatum, quae concipere ac parere meruit, quem constat nullum habuisse pecatum? — hac ergo uirgine excepta, si omnes illos sanc
Abbreviated transcription (Latin):
abilẽ ualet commemoratio peccatorum : &iam inqu
iustis anctiq: prolapsisunt : Sed acute uid&ur inter¬
rogare quomodo istosscos dehacuita abissecreden¬
dum sit cum peccato Ansinepeccato. Utsi responsum
fuerit cum peccato putetur eos sequuta damnatio
quod nefas est credere : Si autem sinepeccato dictum
fuerit eos exissedehacuita: prob& hominem saltem
propinquante morte fuissesinepeccato in hacuita
ubi parum attendit cumsit acutissimus non frustra
dnm̃q xp̃m cum eandem orationem docendo explicu¬
iss& uera cissime subdidisse : Sienim dimiseritis pecca¬
ta hominibus dimitt& uobis pater uester peccata ura
perhocenim cotidianum : spiritale quodam modo incn¬
sum quod antedm̃ in altare cordis quod sursum habere
ammonemur infertur & iamsi non hic uiuatur sinepao¬
cato lic& morisi nepecaitodum subinde uenia del&ur
quod sub inde ignoranta uel in firmitite commitanur

Expanded text:
tiabilem ualet commemoratio peccatorum etiam in quae tiabilem ualet commemoratio peccatorum etiam in quae iusti sanctique prolapsi sunt. Sed acute uidetur interrogare, \'quomodo istos sanctos de hac uita abisse credendum sit, cum peccato an sine peccato\', ut, si responsum fuerit \'cum peccato\', putetur cos secuta damnatio, quod nefas est credere; si autem sine peccato dictum fuerit eos exisse de hac uita, probet hominem saltem propinquante morte fuisse sine peccato in hac uita. ubi parum adteudit, cum sit acutissimus. non frustra is, dominumque Christum, cum eandem orationem docendo explicuisset, ueracissime subdidisse: si enim dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis pater uester peccata uestra. per hoc enim cotidianum spiritale quodammodo incensum, quod ante deum in altare cordis, quod sursum habere admonemur, infertur, etiamsi non hic uiuatur sine peccato, licet mori sine peccato, dum subinde uenia deletur. quod subinde ignorantia uel infirmitate committitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ponit ũt ignoscat commissa prae terita non ut adiuu&
adfutura uit anda hic pernicio sissime fallitur hic
& sinesciens prohib& nos uiglare &orare neintre¬
nus inten tationem Cum hoc nenobis accidat in nostra
antum potestate esse contendit : quorundam sane
Simnplaquos peccasselegimus Nonideo scripta dicit
quisanum sapit ut ao des perationem non peccandi
ulant et securitatem peccandi nobis quodammo¬
dopraebere uideantur : Sed ut disceremus
uel paenitendi humilitatem uel &iam intalibus lapsib:
non desperandam salutem : quidam enim inpeccata
prola psidesperationepluspereunt : Nec solum paeni¬
tendi neglegunt medicinam sed ad explenda inhonesta
& nefaria desideria serui libidinum & sceleratarum
cupiditatum fiunt qua siperdant si non fecerint quod
instigat libido cum eos iammaneit certa damnatio
Aduersus hunc morbum nimium periculosum & exi¬

Expanded text:
ponit, \'ut ignoscat commissa praeterita, non ut adiuuet ponit, \'ut ignoscat commissa praeterita, non ut adiuuet ad futura uitanda\'. hic perniciosissime fallitur; hic etsi nesciens prohibet nos uigilare et orare ne intremus in temptationem, cum hoc ne nobis accidat in nostra tantum potestate esse contendit. \'Quorundam\' sane \'exempha, quos peccasse legimus\', non\'ideo scripta\' dicit, qui sanum sapit, \'ut ad desperationem nou peccandi ualeant et securitatem peccandi nobis quodammodo praebere uideantur\'. sed ut disceremus uel paenitendi humilitatem uel etiam in talibus lapsibus 11011 desperandam salutem. quidam enim in peccata prolapsi desperatione plus pereunt nec solum paenitendi neglegunt medicinam, sed ad explenda inhonesta et nefaria desideria serui libidinum et sceleratarum cupiditatum fiunt; quasi perdant, si non fecerint quod instigat libido, cum eos iam maneat certa damnatio. aduersus hunc morbum nimium periculosum et exi