comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulis cõficit᷑ aut seuerũ aut luxuriosũ aut quadratũ
aut solutũ erit q̃dã & clausulȩ sũt claudȩ ati pẽdẽ¬
tes si relinquuãt᷑ sed seqͣntibꝰ suscipi atq substineri solẽt.
co q̃ facto uiciũ ꝗͥ erat ĩ fine cõtimiatio emẽdat Nollo
populus romanus obsoletis cimib accusari uerrẽ. duꝵ
sui ut adeas: cm̃ dabis: male cluder̃&. Nã & trimetri
uͥsus pars ultima ẽ excipit diuũ uestiliq intro ferẽ
liceat tm̃ p̃oeps adhug firmatur ac sustinet᷑ ultimo r̃cusa¬
bat uerrẽ ĩ oratiõe frexi multo diticlimũ est totũ. sunt¬
& in pãte de forme utiq si pars posterior ĩ dasa dephen¬
dat᷑ aut uisuis pͥor ĩgressusNã ꝗdẽ contra sȩpe &̃ decet :¬
ꝗa & claudit & miterĩ optime pͥma pars usus dũ intra¬
paucas syllabas p̃cipue senarii atq octonarii. in affrica
fuille: miaũ senarii ẽ pͥmũ pro & ligario caput claudit
C̃ uideat᷑. Nã nimis freq̃ns octonariũ inchoat. Alia sũt

Expanded text:
ut severum aut luxuriosum aut quadratum aut solutum erit. quaedam etiam clausulae sunt claudae atque pendentes, si relinquantur, sed sequentibus suscipi ac sustineri solent, eoque facto vitium, quod erat ut fine, continuatione emendatur. non vult populus Romanus obsoletis criminibus accusari Verrem durum, sus. Vt adeas, tantum dabis male cluderet, nam et interim versus pars ultima est; excipit Vt cibum vestitumque introferre liceat, tantum; praeceps adhuc firmatur ac sustinetur ultimo nemo recusabat. versum ut oratione fieri multo foedissimum est totum, sed etiam ut parte deforme, utique si pars posterior ut clausula deprehendatur aut rursus prior ut ingressu. namque idem contra saepe etiam decet, quia et claudit paucas syllabas, praecipue senarii atque octonarii. In Africa fuisse initium senarii est, primum pro Q. Ligario caput claudit; esse uideatur, iam nimis frequens, octonarium inchoat; talia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lẽtib ꝯxemiũ suũ & totũ tribunal ĩpleuit. Et cõtra nã
gis familiaria saxa atq solitudines uoe r̃spondent
bestiȩ sȩpe in manes cantu flectũt᷑ atq cõsistũt: magis
ĩ surgebat si u̾teret᷑: nã plus ẽ saxa ꝗͣ bestias cõmoueri
in est tamẽ in opõitionis decõ: sed trãscamus ad nume

Expanded text:
emium suum et totum tribunal implevit et contra nam gis familiaria saxa atque solitudines voci respondent, bestiae saepe immanes cantu flectuntur atque consistent magis insurgebat, si verteretur; nam plus est saxa quam bestias commoveri, vicit tamen compositionis decor. sed transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
peritis qͦ ad reprehensiõem notabilia udẽt᷑: id est qua
cõmissis int̾se u̾bis duob ex ultima fine pͥoris ac pͥma
sequẽtis sillaba deforme aliqͥ nom̃e efficiũt tũ uoca¬
luũ̃ cõcursus ꝗ cũ accidit biat & int̾sistit & qͣi laborat
oratio: pessime longeq casdẽ int̾ se litteras cõmietut sona¬
bũt. Precipuus tñ exit hiatꝰ caꝵ q̃ cauo aut patulo max

Expanded text:
peritis quoque ad reprehensionem notabilia videntur, id est, quae, peritis quoque ad reprehensionem notabilia videntur, id est, quae, commissis inter se verbis duobus, ex ultima prioris ac prima sequentis syllaba deforme aliquod nomen efficiunt. tum vocalium concursus; quod cum accidit, hiat et intersistit et quasi laborat oratio. pessime longae, quae easdem inter se litteras committunt, sonabunt. praecipuus tamen erit hiatus earum, quae cavo aut
Abbreviated transcription (Latin):
ẜR. uomer: tuãffer hoc ultimũ minꝰ ualebit. Nã toti
ductꝰ hic ẽ qͣi mucro: ut ꝑ se foeda ueanendi neces¬
sitas iã nihil ultra expectãtib hanc qͦ adiiter& dfor¬
mitatẽ ut cib teneri nõ poss& postridie. Solebat afer
domitiꝰ traiicer ĩ clausulas u̾ba tm̃ asperãtiȩ cõpõitiõis
grana & max ĩ prohemiis: ut pro cloatillia gratias ag
extinuo & pro lelia cis utrisq apud te iudi& ꝑilitat
lelia. adeo refugit tenerã delicatãq moduladi uol¬
uptatẽ ut currẽtib ꝑ se nu̾is ꝗͥ cossei mhber& obiicer&
Amphibolia qͦ fieri uiciosã locatione u̾boꝵ: nemo est
ꝗ nesciat: hȩc arbitrõ ut ĩbreui de ordine fuisse dicẽda
ꝗ si uiciosus est licet &uinciat ac sit apte cadehora¬
tio tñ merito ĩ cõpoĩta dicat᷑. lũctura seꝗt᷑ est ÷̃ u̾bisĩ
asis mẽbris periodis. Om̃is. nãq ista de u̾tutes & uicia
⁊̃ cõplexu hñt. Atq ut ordinẽ sequar pͥmũ q̃ sũt ii¬

Expanded text:
ridie. transfer hoc ultimum: minus valebit. nam totius ductus hic est quasi mucro, ut per se foeda vomendi necessitas iam nihil ultra exspectantibus hanc quoque adiiceret deformitatem, ut cibus teneri non posset postridie. solebat Afer Domitius traiicere ut clausulas verba tantum asperandae compositionis gratia et maxime ut prooemiis, ut pro Cloatilla, gratias agam continuo, et pro Laelia, eis utrisque apud te iudicem periclitatur Laelia. adeo refugit teneram delicatamque modulandi voluptatem, ut currentibus per se numeris quod eos inhiberet obiiceret. amphiboliam quoque fieri vitiosa locatione verborum, nemo est qui nesciat. haec arbitror, ut ut brevi, de ordine fuisse dicenda; qui si vitiosus est, licet et vincta sit et apte cadens oratio, tamen merito incomposita dicatutes et vitia ut complexu habent. atque , ut ordinem sequar, primum sunt quae im
Abbreviated transcription (Latin):
niis & oratoris numerus: ut enthimema rhetorieꝰ syllo¬
dismus: ego c̾te ne ĩ calũniã cãdã qua ne M. ꝗdẽ tulł ca¬
ruit posc̃o hoc mihi ut cũ procãpõito dixero nmero &
ubicũq dixi oratoriũ dicer̃ ĩ telligat. Collatio aũt u̾ba ĩa
probata & electa & uelut assignata s̾ debet cõnecter̃.¬

Expanded text:
sed oratorius numerus, ut enthymema rhetoricus syllogismus? ego certe, ne ut calumniam cadam, qua ne M. quidem Tullius caruit, posco hoc mihi, ut, cum de compositionis dixero numero et ubicunque iam dixi,oratorium dicere intelligar. collocatio autem verba iam probata et electa et velut adsignata sibi debet connecter
Abbreviated transcription (Latin):
q nale ĩ t̾uallũ quo a sequẽtis mitio diuidat᷑: demđ qđ
aures cõtinuã uoc̃ secute ducteq uelut prono decu¬
rentis orationii flam̃e tũ magis iudicãt cum ille ĩpetꝰ
stetit & intaẽdi tempus dedit. Non igͣ durũ: sed neq
abruptũ quo aĩ uelut respirãt ac r̃ficiũt᷑. Hec ẽ sedes ora¬
tiõis: hoc auditõ expectat: Ic laus om̃is dedamat. proximã
clausulis diligentia postulãt initia. Hã & in hec intẽtꝰ
auditor est. sed eoꝵ facilior ratio ẽ: nõ .N. coherẽt sed p̃¬
aedentib seruiũt. exordiũ sumãt cũ enqualiba piad¬

Expanded text:
ale intervallum, quo a sequentis initio dividatur, deinde quod aures continuam vocem secutae ductaeque velut prono decurrentis orationis flumine tum magis iudicant, cum ille impetus stetit et intuendi tempus dedit. non igitur durum sit neque abruptum, quo animi velut respirant ac reficiuntur. haec est sedes orationis, hoc auditor exspectat, hic laus omnis declamantium. Proximam clausulis diligentiam postulant initia; nam et ut haec intentus auditor est. sed eorum facilior ratio est, non enim cohaerent aliis nec praecedentibus serviunt; exordium sumunt cum clausula
Abbreviated transcription (Latin):
ssccĩ cadicã dũ nõ ociosa: & de traher̃ dũ nõ necessaria
seo figuras mutar̃ & caũs atq numeros quoꝵ uarie¬
tas frequẽt gratia cõpõitionis ascita & sine nõie sola¬
eẽ uicũda. & ubi aliud ratio: aliud cõsue tudo poscit utu
uolet sumat cõpoĩtio uitauisse uł uitasse: đ prchen

Expanded text:
icere dum non otiosa, et detrahere dum non necessaria, et figuris mutare casus atque numeros, quorum varietas frequenter gratia compositionis adscita etiam suo nomine soletiam ubi aliud ratio, aliud consuetudo poscet, utrum volet, sumat compositio, vitavisse vel vitasse, deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
liricoꝵ quoꝵdã carmĩa ĩ uarias mẽsuras coegerũt. At ciacͦ
frequẽ tissime dicit: totũ hoc cõstar̃ nũis ideõq rephedit᷑
a qbidã tã ꝗͣ orationẽ ad rythinos alliget: nã sũt niii
rthini ut & ip̃e cõstituit. & secuti cũ u̾giliꝰ cũdiat nr¬
lutis. inuadũt ergohanc ĩt̾ ceteras uocẽ. Neq ti demo¬
sthẽis fulmĩa tãtoꝑe iubratꝰ dicit᷑ nisi nu̾is cõtoͬta fer¬
rit᷑. ĩ qͦ si hoc sentimꝰ rythinis cõtõta dissensio. Nã rythi
ut dixi neq finẽ hñt certũ nec ullã in cõtestuuarieta¬
rẽ: sed qua aperũt sublatione ad positionẽ usq detu̾rũt.¬
& restat᷑ frequẽt se qͥ numerosũ sit q̃rere ut magis nõ
ticũ est eẽ cõpoĩtionẽ uelit: sic̃ & quos palestritas eẽ uo

Expanded text:
lyricorum quorundam carmina ut varias mensuras coegerunt. at Cicero frequentissime dicit totum hoc constare numeris, ideoque reprehenditur a quibusdam, tanquam orationem ad rhythmos adliget. nam sunt numeri rhythmi, ut et ipse constituit, et secuti eum Vergilius, cum dicit nulutis. Invadunt ergo hanc inter ceteras vocem: neque enim Demosthenis fulmina tantopere vibratura dicit, nisi numeris contorta ferrentur. In quo si hoc sentit rhythmis contorta, dissentio. nam rhythmi, ut dixi, neque finem habent certum nec ullam ut contextu varietatem, sed qua coeperunt sublatione ac positione, ac testatur frequenter se quod numerosum sit quaerere, ut magis non ticum est, esse compositionem velit; sicut etiam quos palaestritas esse no
Abbreviated transcription (Latin):
poris motu est inania qͦ tẽpora uythini faciliꝰ accipiẽt
qͣnqͣ hec & ĩ metris accidũt: maior tñ illic licẽtia ẽ. &
ubi tẽpora &̃ aĩo metiũt᷑ & pedũ & digitoꝵ ictu ĩ t̾ual¬
la signãt ꝗbdã notis atq estimãt quõt breues illud

Expanded text:
poris motu est. inania quoque tempora rhythmi facilius accipient, poris motu est. inania quoque tempora rhythmi facilius accipient, quanquam haec et ut metris accidunt. maior tamen illic licentia est, ubi tempora etiam auimo metiuntur et pedum et digitorum ictu, et intervalla
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ uniꝰ &̃ pueri scĩt: aut sexꝗiplex ut peon cuiꝰ uis
& longa uel alio qͦ quomõ ut tẽpora tria ad duo relata se¬
scuplũ faciũt aut duplex ut iãbus nã ẽ ex breui & lõga:
ꝗq ẽ ei cõtrariꝰ. Sũt n. & metrioi pedes. sed hoc int̾ est
rythmo indifferẽs dactilus ne ille pͥores ht̃ breues. ansem¬
quẽtes. tempus .n. solũ metit᷑. ut a sublaciõe ad poitionẽ iis
dẽ spatiis pro ma alia ad dimẽsionẽ ĩ u̾sũ pro dãtilo põi
nõ poterit anapestus aut spõdeus: nec penes eandẽ rati¬
onẽ abreuib ĩ cipi&. ac desin&. neq solũ aliũ pro alio
pede metroꝵ.ratio nõ recipit sed nedãtilũ qđẽ aut forte
spõdeũ: altexũ pro altero. Itaq si ꝗnq cõtinuos dactilos
ut sũt ĩ illo pãdit᷑ interea domus om̃ipotẽtis olimpi
cõfũdas solucris usũ. sũt & illa discrimina q rytlimis
libera spacia metris finita sũt. & his &te clausulȩ. illa

Expanded text:
us: is et longa, vel alio quoquo modo ut tempora tria ad duo relata sescuplum faciant; aut duplex, ut iambus nam est ex brevi et longa quique est ei contrarius. sunt hi et metrici pedes, sed hoc interest, quod rhythmo indifferens, dactylicusne ille priores habeat breves an sequentes; tempus enim solum metdem spatii sit. proinde alia dimensio est versuum; pro dactylico poni non poterit anapaestus aut spondeus, nec paean eadem ratione brevibus incipiet ac desinet. neque solum alium pro alio pedem metrorum ratio non recipit, sed ne dactylum quidem aut forte spondeum alterum pro altero. itaque si quinque continuos dactylos, ut sunt ut illo panditur interea domus omnipotentis Olympi confundas, solveris versum. sunt et illa discrimina, quod rhythmis libera spatia, metris finita sunt, et his certae clausulae, illi,
Abbreviated transcription (Latin):
est ap̃ Salustiũ. Falso q̃rit᷑ de nã sua genꝰ. qͥ muis .N.
ĩc̾ta sit tñ soluta uideri debet oratio atii plato dili¬
ꝯẽtissimꝰ cõpõĩtiõis in thmeo pͥma statĩ parte iutare
ista nõ potuit: Nã & miciũ exametri statĩ inuenias.
& anacreticon protinꝰ colon efficias & si uelis trimetron

Expanded text:
e apud Sallustium, falso queritur de natura sua. quamvis enim vincta sit, tamen soluta videri debet oratio. atqui Plato, diligentissimus compositionis, ut Timaeo prima statim parte vitare ista non potuit. nam et initium hexametri statim invenias, et Anacreontion protinus colon efficias, et si velis trimetron,
Abbreviated transcription (Latin):
les uelut nota ẽ ne ip̃e coeant sidendũ &̃ ne syllaba u̾bi
si plura mał cõtinuabũt᷑: ꝗa necesse ẽ cõpoitio multis
dasulis cõcissa sub sultet: ideoq &̃ breuiũ u̾boꝵ ac no¬
minũ utãda cõtinuatio & ex diu̾so qͦ longiorũ: alte¬
rũt N. quãdã diaẽdi tarditatẽ. Illa qͦ uicia sũt ciusdẽ¬

Expanded text:
les velut nota est, ne ipsae coeant. videndum etiam, ne syllabae verbi si plura sunt, male continuabuntur, quia necesse est compositio multis clausulis concisa subsultet. ideoque etiam brevium verborum ac nominum vitanda continuatio et ex diverso quoque longorum; adfert enim quanda
Abbreviated transcription (Latin):
res erũt: pro ut oris habitu simili aut diu̾so pronũ ci¬
abĩt᷑. nõ t̃ id ut crimẽ inges expauescẽdũ est: ac ne¬
scio negligẽtia ĩ hoc an solicitudo sit peior. inhibeat .N
necesse hic metus ĩpetũ dicẽdi & apotiorib au̾tat. Quar̃ ut¬
& negligẽtie ẽ pars hoc pati. ita humilitatis ubiq ꝑhor¬
rescere. Nnmosq nõ ĩ merito ĩ hac cura putãt om̃es iso¬
cratẽ secutos. p̃cipueq theopõpũ. At de mosthene&e ci
modiae respexerũt ĩ hac partẽ nã & coeũtes litterę q̃¬

Expanded text:
res erunt prout oris habitu simili aut diverso pronuntiabuntur. non tamen id ut crimen ingens expavescendum est, ac nescio negligentia ut hoc an sollicitudo sit peior. Inhibeat enim necesse est hic metus impetum dicendi et a potioribus avertat. quare ut negligentiae passim hoc pati, ita humilitatis ubique perhorrescere, nimiosque non immerito ut hac cura putant omnes Isocraten secutos praecipueque Theopompum. at Demosthenes et Cicero modice respexerunt ad hanc partem. nam et coeuntes litterae, q
Abbreviated transcription (Latin):
sterdor ẽ uastudioꝵ ꝙͣ fuit cã & seruio ut iixi subtra¬
hende S. littere quotiẽs ultima ẽẽtialia q̃ cõsonãte su¬
sciperet᷑ qͥ rephendit luramꝰ: messala defendit. Nã neq
luciliũ putãt uti eadẽ ultima cũ dicit. Serenꝰ fuit &
dignꝰ loco: qͥ ex cicero ĩ orator̃ plures antiqͦ  tradit sic lo

Expanded text:
Servio, ut dixit, subtrahendae s litterae, quotiens ultima esset aliaque consonante susciperetur; quod reprehendit Luranius, Messala defendit. nam neque Lucilium putat uti eadem ultima, cum dicit Aeserninus fuit et dignus locoque, et Cicero ut Oratore plures antiquorum tradit sic l
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ubi ꝗnę ut ĩhis syllabe nectũt᷑ fortissima tyndari
u̾bis utam ĩfine Mediis nõ ea mõ cura sit ut int̾ se
cohereãt: sed ne pigra nsͨ lunga sint: nec ꝙͥ nũc max¬
mũ uiciũ est: breuiã cõ textu resultẽt. ac sonũ reo¬
dãt pene pueriliũ crepͥta culoꝵ: Nã ut inicia clausi¬
le q̃ plurimũ momẽti habent. quotiẽs incipit sensus
aut desinit sic ĩ mediis qͦ sũt ꝗdã conatꝰ ꝗ leuit᷑ insistũt.
currẽtiũ pes & si nõ morat᷑ tñ uestigiũ facit: itaq nõ mõ¬

Expanded text:
a Tyndaridverbis utamur ut fine. mediis quoque non ea modo cura sit, ut inter se cohaereant, sed ne pigra, ne longa sint, ne, quod nunc maxime vitium est, brevium contextu resultent ac sonum reddant paene puerilium crepitaculorum. nam ut initia clausulaeque plurimum momenti habent, quotiens incipit sensus aut desinit, sic ut mediis quoque sunt quidam conatus iique leviter insistunt. currentium pes, etiamsi non moratu
Abbreviated transcription (Latin):
nimie ẽ suꝑsticioisi utiq̃ sin tepor. ea tace̾ &̃ ordine
pora nõ ꝗa frequẽt᷑ sit hoc melius: seo ꝗa ĩtdũ plus ua¬
iẽt an gesta. ideo q leuiorib suꝑ ponẽda sũt. ubo sen¬
sũ eluder młto si cõpõĩtio poteat᷑ ortimũ est. In u̾bis N
sermenis uis ĩ est. & si id aspecũ erit cedat ratio nũeris:
ut fit apud sũmos grecos latinosq oratores frequẽtis¬
sime: sine dubio.N. om̃e qͥ nõ cludet hiꝑbaton ẽ: ip̃m
hoc int̾ tropos uel figuras q̃ sũt uͥtutis ẽ aptũ est. Nõ
N. ad pedes u̾ba dimẽsa sũt. ideoq ex loco tranfferũtur
ĩ locũ ut uĩgãt᷑ qͦ congeuũt max᷑: sic̃ instructura sa¬
xoꝵꝵ rudiũ & ir̃a enormitas ĩ uenit cui applicari
& ĩ quo possit ⁊̃ sister̃ foelicissimꝰ cñ sermo e auxirct

Expanded text:
nimiae superstitionis, uti quaeque sint tempore, ea facere etiam ordine nimiae superstitionis, uti quaeque sint tempore, ea facere etiam ordine priora, non quin frequenter sit hoc melius, sed quia interim plus valent ante gesta, ideoque levioribus superponenda sunt. verbo sensum cludere multo, si compositio patiatur, optimum est; ut verbis enim sermonis vis est. Si id asperum erit, cedet haec ratio numeris, ut fit apud summos Graecos Latinosque oratores frequentissime. sine dubio erit omne, quod non cludet, hyperbaton, sed ipsum hoc inter tropos vel figuras, quae sunt virtutes, receptum est. non enim ad pedes verba dimensa sunt, ideoque ex loco transferuntur ut locum, ut iungantur, quo congruunt maxime, sicut ut structura saxorum rudium etiam ipsa enormitas invenit, cui applicari et ut quo possit insistere. felicissimus tamen sermo est
Abbreviated transcription (Latin):
series tres ht̃ formas in cisa q̃ comata dicũt᷑ mẽbra
uel cõtinuatio: uł cõdutio. In om̃i porro cõpoĩtione
tria sũt gnã necessaria: ordo iuĩctura mis. Primũ igͣ
de ordine̾ eius obseruatio ĩ u̾bis ẽ singulis & cõtextis.
singula sunt q̃ acupezta diximꝰ ĩ his cauẽdũ ne
de crescat oratio & fortiori subiũgat᷑ aliqͥ ĩ firmmius ut
saccilegio fur: ut latroni petulãs. augeri .N. debẽt seu¬
tentie & ĩsurgere: ut ortime Ci. Tu inꝗt istis fauti
bus: istis laterib. ista gladiatoria totiꝰ corporis firmi¬
tate. aliud .N. mauis alio suꝑ uenit: At si coepiss& a
toto corpor nõ bñ ad latera fauoesq desceilera. Est
& alius nalis ordo: ut uiros aofeminas. dũ ac nocte:
quoꝵdã fuit obscruatio: ut uocabula u̾bis: u̾barur¬
sus adubiis: nõia appõitis pro nominib rursus ẽẽnt pͥo¬
ra Nã fit cõtra qͦ frequẽt᷑ nõ indecor̃. nec nõ & illud¬

Expanded text:
series tres habet formas: incisa quae κόμματα dicuntur, membraseries tres habet formas: incisa quae κόμματα dicuntur, membravel continuatio vel conclusio. In omni porro compositione tria sunt genera necessaria: ordo, iunctura, numerus. primum igitur de ordine. eius observatio ut verbis est singulis et contextis. singula sunt, quae ἀσύνδετα diximus. In his cavendum, ne decrescat oratio, et fortiori subiungatur aliquid infirmius, ut sacrilege fur, aut latroni petulans. augeri enim debent sententiae et insurgere, ut optime Cicero, tu , inquit, istbus, istis lateribus, ista gladiatoria totius corporis firmitate. aliud enim maius alii supervenit. at si coepisset a toto corpore, non bene ad latera faucesque descenderet. est et alius naturalis ordo, ut viros ac feminas, diem ac noctem, quorundam fuit observatio, ut vocabula verbis, verba rursus adverbiis, nomina appositis et pronominibus essent priora; nam fit contra quoque frequenter non indecor
Abbreviated transcription (Latin):
bat ut oportuerit ẽẽ illa rudib & ĩ cõpositis similia:
qͥ ip̃am cõpoĩtionẽ & historie q̃ currer̃ deb& & serrĩus
cõuenissent insistentes clausule & debita actionib
& similit̾ cadẽtia q̃da e conera poĩta d̾ prchendas.
In herodoto uero cũ oĩa. ut ego qdẽ sentio lenite᷑ fluũt
qualis insermõe & epistolis. nisi cũ aliꝗͥ supͣ nãm suam
traħãt: ut de philosophia: qͥe Rn.su: similibq qͥ nõ eo
dito ꝗ anõ illud qͦ solutũ habeat suos quosdã & forsã
difficiliores ⁊ pedes: neq .n. aut hiar̃ semꝑ uocalib aut
destitui tẽporib uolũt sermo atq epistole: sed nõ flu¬
ũt nec coherẽt. nͨ u̾ba u̾bis trahũt: ut potiꝰ laxiora ĩ
his uincula qͣ milla sint. nõ nũ qͣ in cãis qͦ minorib
deaet cadẽ simplicitas: q̃ nõ illis sead aliis unt᷑ ninis dis¬
simulat q cos & tm̃ cõmunit occultiꝰ at illa cõ nexa

Expanded text:
bat, ut oportuerit esse illa rudibus et incompositis similia; bat, ut oportuerit esse illa rudibus et incompositis similia; quod ipsum compositio est. Et historiae, quae currere debet ac ferri, minus convenissent insistentes clausulae et debita actionibus  similiter cadentia quaedam et contraposita deprehendas. In Herodoto vero cum omnia ut ego quidem sentio leniter fluuntqualis ut sermone et epistolis, nisi cum aliquid supra naturam suam tractant, ut de philosophia, de re publica, similibus. quod non eo dico, quia non illud quoque solutum habeat suos quosdam et forsitan difficiliores etiam pedes; neque enim aut hiare semper vocalibus aut destitui temporibus volunt sermo atque epistola; sed non fluunt nec cohaerent nec verba verbis trahunt, ut poti minoribus decet eadem simplicitas quae non nullis, sed aliis utitur numeris, dissimulatque eos et tantum communit occultius. at illa connexa
Abbreviated transcription (Latin):
mus probatiõe cõtenti qͥ inscribendo q̃ se nobis solutiora
obtulcrĩt cõponimꝰ. e an attina coꝵ exempla q̃rere:
q̃ sibi ꝗsq experiri põt Illuo notasse satis habeo qͦ pul¬
cheriora & sensu & elocutiõe disolueris. hoc orationẽ ma¬
ꝗis deformẽ foreꝗa negligentia collo cutiõis ip̃a u̾boꝵ
luce dẽphendit᷑. Itaq ut confiteor pene ultimã oratorib
nͥ qͣ libet magnꝰ auctor Ci ꝑsuaserit: Lysiã herodutũ
thuchydidẽ pari itudiosos cĩus fuisse: genus fortasso sĩt
secuti nõ idẽ q̃ demosthenes aut plato: ꝗnꝗͣ & hi ip̃i int̾
se dissimiles fuerĩt: nã neq illud ĩ lysia dioẽdi textũ te¬
nue atq raꝵ lectioxib nius corũpendũ erat ꝑdidi¬
ss& N gratiã q̃ in eo ẽ maxͣ est simplicis atq ĩ affectati
coloris: ꝑ didiss& fidẽ qͦ nã scribebat aliis nõ ip̃e dice¬

Expanded text:
mus probatione contenti, quod ut scribendo, quae se nobis solutiora mus probatione contenti, quod ut scribendo, quae se nobis solutiora obtulerunt, componimus. quid enim attinet eorum exempla quaerere, quae sibi quisque experiri potest? illud notasse satis habeo, quo pulchriora et sensu et elocutione dissolveris, hoc orationem magis deformem fore, quia negligentia collocationis ipsa verborum luce deprehenditur. itaque ut confiteor, paene ultimam oratoribus  quamlibet magnus auctor Cicero persuaserit, Lysian, Herodotum, Thucydiden parum studiosos eius fuisse. genus fortasse sint secuti non idem, quod Demosthenes aut Plato, quanquam et ii ipsi inter se dissimiles fuerunt. nam neque illud ut Lysia dicendi textum tenue atque rasum laetioribus numeris corrumpendum erat; perdidisset enim gratiam, quae ut eo maxima est, simplicis atque inadfectati coloris, perdidisset fidem quoque. nam scribebat alis, non ipse dice
Abbreviated transcription (Latin):
mõ adhibent᷑ cũ bellicũ est canẽdũ & cõpoĩto genu sup¬
plicãdũ ẽ. Hec idẽ signoꝵ concẽtus est producẽdo ad pax¬
liũ excitu idẽ reaptiũ carmẽ Rithagoricis certe moris fuit
& cũ eiugilassent aios ad lyxã ecitare. ꝙ eslent add agẽ¬
dũ erectiores & cũ sonuͣ peterẽt ad eadẽ pͥus lenir̃ men¬
tes ut siꝗͥ fuiss& cuxbidioꝵ cogitationũ cõponerẽt. Quo¬
si nu̾is ac modis inx̃ẽ q̃dã tacita uis ĩ oratioe eo uche¬
ciõe modica utꝰ hec sola cõmendat. Deniq qͥ auq in¬
sũ erit uehemẽt᷑ dulat᷑ speciose dictũ soluat & tib&
Abierit om̃is uis ucũditas decorsoluit q̃dã sua ĩ ora¬
tr̃e cicero. nãneq me diuciae mouẽt ꝗb om̃is afri¬
canos & lelios multi uenalicũ mereatoresq uenaliaq
& insiquẽtes dimaps periodos quos si ad illũ modũ tur¬
bes uelut feacta aut transũsa tela popirgeris: idẽ cõrig¬
it q̃ a greco cõpoĩta duriꝰ putat. aludecet nos hac su¬

Expanded text:
os adhibent, cum bellicum est canendum et cum posito genu supplicandum est; nec idem signorum concentus est procedente ad proelium exercitu, idem receptui carmen. pythagoreis certe moris fuit, et cum evigilassent, animos ad lyram excitare, quo essent ad agendum erectiores, et cum somnum peterent, ad eandem prius lenire mentes, ut, si quid fuisset turbidiorum cogitationum, componerent. quodsi numeris ac modis inest quaedam tacita vis, ut oratione ea vehecutione modica virtus haec sola commendat. denique quod cuique visum erit vehementer, dulciter, speciose dictum, solvat et turbet: abierit omnis vis, iucunditas, decor. solvit quaedam sua ut Oratore Cicero: neque me divitiae movent quibus omnis Africanos et Laelios mulli venet insequentes deinceps periodos; quas si ad illum modum turbes, velut fracta aut transversa tela proieceris. idem corrigit quae a Graccho composita durius putat. illum decet; nos hac su
Abbreviated transcription (Latin):
administratiõi accõmodatꝰ ꝗ regere consiliis urbes fundare legi¬
bus: emendare iũdiciis possit nõ alius sit peofecto ꝗͣ orato. Quare
tametsi me fateoͬ usurũ ꝗbusdã quȩ philosophoꝵ libris continẽtur
tñ ea uire uere q̃ contenderĩ cẽ operis nr̃i ꝓprieq ad artẽ oratõi¬
am ꝑtinere. An si frequẽtissie de iusticia fortitudine temꝑantia
cȩterisq similib sit desseredũ & adeo ut uix ulla possit cã repe¬
pia dicendi postulat᷑ ibi partes oratoris ẽẽ p̃cipuas. fuerũtq hȩc ut
& apertissime colligit quẽ ad modũ iunta nã sic officio qͦq copp¬
ulata ut udẽ sapientes atq cloquẽtes haberent᷑. Scidit deindđ se
studiũ atq inertia factũ ẽ ut axtes eẽ plures iudiaent᷑ Nã ut pͥmũ¬
moꝵr ꝗ diserti habebãt᷑ reliquerũt. ea uero destituta ĩ firmiõib
ingeniis uelut uelut p̃de fuit. in d ꝗdã contempto bñdicendi

Expanded text:
administrationi accommodatus, qui regere consiliis urbes, fundare legibus, emendare iudiciis possit, non alius sit profecto quam orator. quare , tametsi me fateor usurum quibusdam, quae philosophorum libris continentur, tamen ea iure vereque contenderim esse operis nostri proprieque ad artem oratoriam pertinere. an , si frequentissime de iustitia, fortitudine, temperantia ceterisque similibus disserendum est, adeo ut vix ulla possit causa repepia dicendi postulatur, ibi partes oratoris esse praecipuas? fueruntque haec, ut Cicero apertissime colligit, quemadmodum iuncta natura sic officio quoque copulata, ut iidem sapientes atque eloquentes haberentur. scidit deinde se studium, atque inertia factum est, ut artes esse plures viderentur. nam ut primum, qui diserti habebantur, reliquerunt. ea vero destituta infirmioribus ingeniis velut praedae fuit. inde quidam, contempto bene dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ & statĩ cõsentire semꝑ existimarĩt. Neq N. alid̾
eoꝵ ratiõi cõuenies fuiss&. Serũ hec affectita suptilitas
circa noĩa reꝵ ambiciose laboret a nobis hee assũꝑ¬
ta solũ ne paꝵ diligẽtꝰ ĩꝗsisse de oyer qđ agcessi sumꝰ

Expanded text:
tionem et statum consentire semper existimarunt, neque enim aliud tionem et statum consentire semper existimarunt, neque enim aliud eorum rationi conveniens fuisset. verum haec adfectata subtilitas circa nomina rerum ambitiose laborat, a nobis in hoc assumpta solum, ne parum diligenter inquisisse de opere, quod aggressi
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ misa cã est recessũ est a q̃stiõe q̃ eeat hic cõstituta
q̃stio ubi iudicatio est. paululũ ĩ his secũ & cioero
dissentit. Nã in rhetoricis quẽ ad modũ suꝑiꝰ dixi :hẽ¬
magorã est secutus. ĩ topicis ex statu effectã tõrẽtio¬
nẽ teiponepop existima id qtrebatio ꝗ iuris erat cõ¬
sultꝰ alludẽs qua de re ig appellat: ꝗb id cõtinuatur
cõtinẽtia qi firmamẽta defensionis: ꝗbus sublatis de¬
fensio nulla est. At inꝑticiõib oratoriis firmamẽtũ
ꝙ opponit᷑ defensioni: ꝗa continẽs qd pͥmũ sit. ab ac¬
cusatore dicat᷑ ratio a reo. ex rationis & firmam̃ti
q̃stione disceptatio sit iudicãtiũ. Uerius igͣ & breui
qͥ statũ & cõtinẽsaiũt id esso qͦ sublato lis esse nõ possit
hoc mihi iudet᷑ utrãq cãm cõplecti: & qͥ horestesma¬
rrõẽ & ꝙ chytẽnestra agamenonẽ octiderit. Idẽ iudica¬

Expanded text:
rem missa causa recessum est a quaestione, quae erat, et hic constituta rem missa causa recessum est a quaestione, quae erat, et hic constituta quaestio, ubi iudicatio est. paulum in his secum etiam Cicero dissentit. nam in Rhetoricis quemadmodum supra dixi Hermagoran est secutus; in Topicis ex statu effectam contentionem κρινόμενον existimat, idque Trebatio, qui iuris erat consultus, adludens qua de re agitur appellat; quibus id contineatur, continentia, quasi firmamenta defensionis, quibus sublatis defensio nulla sit; at in Partitionibus oratoriis firmamentum, quod opponitur defensioni, quia continens, quod primum sit, ab accusatore dicatur, ratio a reo, ex rationis et firmamenti quaestione disceptatio sit iudicationum. verius igitur et brevivoluerunt; continens autem id esse, quo sublato lis esse non possit. hoc mihi videntur utramque causam complexi, et quod Orestes matrem et quod Clytaemnestra Agamemnonem occiderit. iidem iudica
Abbreviated transcription (Latin):
an ꝯsꝗs cõsũpserit prohibẽdus sit: iudicatio ansis ꝗ
ferẽtem ĩ t̾fecit. q̃stio an uire fecerit ranio đ uinius¬
ferrabat ludicatio anindẽnatũ antribunie a prilite
octidi oportuerit. Alterius c stutus q̃stionẽ. altẽi iud¬
cationẽ putãt q̃stio qualitatis: an recte elodiũ milo
ocaderit: iudicatio cõiecturalis an dodius insidias
fecerit. ponũt & illud sepe cãm ĩ aliꝗͣ rẽ dimitti: q̃
nõ sit propa q̃stionis & de ea iudicãs. aꝗb multum
dissentio. Hã & illa q̃stio: an om̃s ꝗ paterna bona cõ¬
sũ pserĩt contione sint prohibẽdi: habeat opoctet suã
iudicationẽ. Ergo nõ alia q̃stio: alia iidicatio erit.
sed plures q̃stiões & plures iudicationes: ꝗͥ nõ ĩ cã ini¬
lonis ip̃a cõiectura r̃ferat᷑ ad qualitatẽ: nã si est in¬
sidiatus dodius seꝗt᷑ ut recte sit occisus. Cũ udͣ aliꝗͣ

Expanded text:
an, quisquis consumpserit, prohibendus sit: iudicatio, an, quian, quisquis consumpserit, prohibendus sit: iudicatio, an, quiferentem interfecit, quaestio, an iure fecerit, ratio, quoferebat; iudicatio, an indemnatum, an tribunum a milite occidi oportuerit. alterius etiam status quaestionem, alterius iudicationem putant. quaestio qualitatis, an recte Clodium Milo occiderit. iudicatio coniecturalis, an Clodius insidias fecerit. ponunt et illud, saepe causam in aliquam rem dimitti, quae non sit propria quaestionis, et de ea iudicati. A quibus multum dissentio. nam et illa quaestio, an omnes, qui paterna bona consumpserint, contione sint prohibendi, habeat oportet suam iudicationem. ergo non alia quaestio alia iudicatio erit, sed plures quaestiones et plures iudicationes. quid ? non in causa Milonis ipsa coniectura refertur ad qualitatem? nam si est insidiatus Clodius, sequitur, ut recte sit occisus. cum vero in aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
qbdã id qͥ adudicationẽ firmissimã asfext᷑sã fucti
nõ in om̃es cõtrou̾sias cadit: nã q̃ fu̾it cã faciẽdis ubi
factũ negat᷑: aut ubi causa tractał: negãt eodẽ loco
esse iidicationẽ ꝙͦ q̃stionẽ idq & inrhetoricis liqo
& ĩ particiõib dic. oã & ĩ cõiectura est qͣstio ex illo
⁊ cadẽ rȩ pͥma qͥstio & extrema disceptatio: at ĩ qua¬
litate marr̃e horestes occidit recte : nõ recte an gecte
octiderit q̃stio. nͨ statĩ iudicatioꝰ qͣn ergo illa prẽm
men occiderat: sed nõ ideo tu matrẽ debuisti occidẽ:
an debueit hic iudicatio: firmamẽtũ aũt u̾bis ip̃i
ponã: si uelit horestes dic̾ eiusmodi animũ matris¬
sue ĩ parẽtẽ suũ ĩ se ip̃m ac sorores ĩ regnũ ĩ famã
ꝗnr̃is & familiȩ ut ab ea penas libeei potissimũ petere
debuerĩt: utũ eͣ alii & talib exẽplis: ꝗ bgña paterna
cõsũpserit nͨ concionet᷑ i oꝑa publica cõsũpsit. q̃stio

Expanded text:
dam id quod ad iudicationem firmissimum adfertur. causa facti non in omnes controversias cadit. nam quae fuerit causa faciendi, ubi factum negatur? at ubi causa tractetur, negant eodem loco esse iudicationem quo quaestionem, idque et in Rhetoricis Cicero et in Partitionibus dicit. nam in coniectura est quaestio ex illo in eadem re prima quaestio et extrema disceptatio. at in qualitate, matrem Orestes occidit: recte, non recte, an recte occiderit, quaestio nec statim iudicatio. quando ergo? ilia patrem meum occiderat; sed non ideo tu matrem debuisti occidere; an debuerit, hic iudicatio. Firmamentum autem verbis ipsius ponam: si velit Orestes dicsuae fuisse in patrem suum, in se ipsum ac sorores, in regnum, in famam generis etfamiliae, ut ab ea poenas liberi potissimum sui petere debuerint. utuntur alii et talibus exemplis: qui bona paterna consumpserit, ne contionetur; in opera publica consumpsit; quaestio,
Abbreviated transcription (Latin):
sheodori schola ut dixi omĩa refert aol capita his
plura i telligũt᷑. uno m̃o sũma qͧͤstio itẽ ut status.
altero  cetere q̃ ad sũmã referrũt᷑. t̾tio ꝓ̃positio cũ
affirmatione Ut dicimꝰ caput rei est apird menãd

Expanded text:
theodori schola, ut dixi, omnia refert ad capita. his theodori schola, ut dixi, omnia refert ad capita. his plura intelliguntur: uno modo summa quaestio item ut status, altero ceterae quae ad summam referuntur, tertio propositio cum adfirmatione; ut dicimus, caput rei est, apud Menandru
Abbreviated transcription (Latin):
effia pars diu̾saiꝗ nostra ꝗ in pͥmis est ĩ tuẽdũ nihil
hoꝵ ignarare de ꝗb supͣdixinꝰ poterit. neq est fere
sqͣ m̃o nõ solutus atq ab om̃i prorsus usia dicẽdi re¬
motus ꝗͣn sciat: & qͥ litẽ fuciat ꝙͥ abillis cã uł cõti¬
nẽs dicitͣ & q̃ sit inelitigantes q̃stio & de quo iidicari
oportrat: q̃ om̃ia idẽ sũt.Nã & de co q̃stio est qͥ incõ¬
reou̾siã uenit: & de eo udicat᷑ de qͦ q̃stio est: sed nõ
peepetuo intẽdimus ĩ hacc anium & cupiditate la¬
udis ut cũq ad ꝗrẽde & dicẽdi uoluptate euagam̃
qn uberior semꝑ eyx cãm materia est : ꝗa ĩ cõtrou¬
sia pauca sũt: ex om̃ĩa Et hic dicit᷑ de his q̃ accepimꝰ
illic de̾ ꝗb uolumꝰ. Nec tamẽ hoc p̃cipiẽdũ ẽ: ut q̃sti¬
onẽ cõtinẽs iudicationẽ ĩ ueniamꝰ: nã id ꝗdẽ fasi¬
liꝰ est: qͣ ut intucam semꝑ aut certe si digressi fuc̾im
saltẽ respiciamꝰ ne plausũ affectãtib arma extidãt.

Expanded text:
tuendum, nihil eorum ignorare, de quibus supra diximus, poterit. neque est fere quisquam modo non stultus atque ab omni prorsus usu dicendi remotus, quin sciat, et quid litem faciat, quod ab illis causa vel continens dicitur et quae sit inter litigantes quaestio, et de quo iudicari oporteat; quae omnia idem sunt. nam et de eo quaestio est, quod in controversiam venit, et de eo iudicatur, de quo quaestio est. sed non perpetuo intendimus in haec animum et cupiditate laudis utcunque acquirendae vel dicendi voluptate evagamur, quando uberior semper extra causam materia est, quia in controversia pauca sunt, extra omnia, et hic dicitur de his, quae accepimus, illic, de quibus volumus. nec tam hoc praecipiendum eonem, continens, iudicationem inveniamus nam id quidem facile est, quam ut intueamur semper, aut certe si digressi fuerimus saltem respiciamus, ne plausum adfectantibus arma excidant.
Abbreviated transcription (Latin):
quo uicio multi ꝗdẽ laborarũt p̃cipue tñ hemagoras
nir alioꝗ suptiłis & ̃ plurimis admirãdis tr̃điligẽ¬
te nimiũ sollicite. ut ip̃a eius : ep̃hensio laude aliqua
nõ indigna sit hec aũt breuior & uel ideo iucidiõ
młto uia nͨ discẽtẽ ꝑ ãbages fatigabit nͨ corpus orati¬
onis ĩ parua momẽta diducẽdo cõsumet. Nã ꝗuide¬

Expanded text:
quo vitio multi quidem laborarunt, praecipue tamen Hermagoras, vir alioqui subtilis et in plurimis admirandus, tantum diligentiae nimium sollicitae, ut ipsa eius reprehensio laude aliqua non indigna sit. haec autem brevior et vel ideo lucidior multo via neque discentem per ambages fatigabit nec corpus orationis in parva momenta diducendo consumet. nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
tura p̃teritis. habeat᷑ q exꝑimẽtũ uelut qͥdã ratioĩs
testimõiũ. breuitas qͦ ausicorio gnt̃e materiae
sed mõ cõstat. Nã ut ĩ cõsiliis plerũqͣ simplicior q̃stio
est ita sepe ĩ cais minor q̃ om̃ia uera ẽe saiet siꝗͥs
nõ orationes mo sed historias &̃ : snãq ĩ his cõtioes
atq sentẽtie plerũq sua dẽoli ac dissiradẽdi fũgũt᷑
officio/ leger̃ maluerit ꝗ̃ in cõmẽtãiis rhetoꝵ cõsene¬
scer̃: in ueniet .N. nͦ in cõsiliis abrupta inicia & cõ¬
citatiꝰ sepe ĩ iudiciis dictũ & u̾ba aptata reb ĩ utͦe
gitie & breniores aliq̃n cauisaꝵ orationes qͣ setẽtiat
ne illa ꝗdẽ in his uicia de p̃hendet. ꝗbus ꝗdẽ declamato¬

Expanded text:
lut quoddam rationis testimonium. brevitas quoque aut copia non materiae genere sed modo constat. nam ut in consiliis plerumque simplicior quaestio est, ita saepe in causis minor. quae omnia vera esse sciet, si quis non orationes modo, sed historias etiam namque in iis contiones atque sententiae plerumque suadendi ac dissuadendi funguntur officio, legere maluerit quam in commentariis rhetorum consenescere. inveniet enim nec in consiliis abrupta initia et concitatius saepe in iudiciis dictum et verba aptata rebus in utroque genere et breviores aliquando causarum orationes quam sententiarum. ne illa quidem in iis vitia dep
Abbreviated transcription (Latin):
cõsiliisq secũdũ cõdicionẽ ip̃iꝰ q̃ tractabit᷑ rei actomod¬
andã dicẽdi credo racionẽ Nã & philippitas demosthẽis
iisdẽ ꝗb habitas ĩ iudiciis orationes uideo eminere u
accusatiõib & defensionib eloquẽciȩ lumẽ ondunt
dic̃ tam̃ idẽ desuasoria hoc mõ tota aũt oratio sim¬
plex & grauis & sentẽciis deb& esse grnatior qͣ uẽbis
usũ exẽpłorũ nulli materie magis cõuenit merito

Expanded text:
consiliisque secundum condicionem ipsius, quae tractabitur, rei accommodconsiliisque secundum condicionem ipsius, quae tractabitur, rei accommodandam dicendi credo rationem. nam et philippicas Demosthenis iisdem quibus habitas in iudiciis orationes video eminere viaccusationibus ac defensionibus, eloquentiae lumen ostendunt. dicit tamen idem de suasoria hoc modo: tota autem oratio simplex et gravis et sententiis debet ornatior esse quam verbis. usum exemplorum nulli materiae magis conveni
Abbreviated transcription (Latin):
ratione: arguiẽtis quesi de trahas id fere suꝑexit q
suasorie cõstãt. Uerũ id qͦ equaliꝰ exit: nõ tumultuosi.
atq trbidi. Serboꝵ aũt magnificẽtia nõ ualidiꝰ est
affectãda suasorias declamãtib sed cõtingit magis
ip̃o materię nitore darescũt. alia ueris cõsiliis ratio¬
ust Ideoq theofrastus ꝗͣ max̾ remotũ ab om̃i affectiõe¬
÷ deliberatiuo ꝯnĩe uoluit ẽẽ sermonẽ. secutus ihos
auctoritatẽ paptoris siu q̃q̃ dissentire ab eo no timidẽ
solet. nãq aristoteles idoneã max ad scribẽdũ dem̃o¬
stratiuã ꝓximãq ab ca uidicialẽ putauit iudeliat
qm̃ porilla tora essa õntationis: hiͣc secũda egeret
artis ulꝰ ad fallẽdũ si ita poposciss& utilitas: cõsilia fide iu¬
prudẽtiaq cõstarẽt. Quib indimnõstraniua cõsentio
nã & om̃es alii scriptores idẽ tradiderũt: ĩ iudiais aũt

Expanded text:
ratione, argumentis; quae si detrahas, id fere supererit, quo ratione, argumentis; quae si detrahas, id fere supererit, quo suasoriae constant, verum id quoque aequalius erit non tumultuosius atque turbidius. verborum autem magnificentia non validius est adfectanda suasorias declamantibus, sed contingit magis; ipso materiae nitore clarescunt. alia veris consiliis ratioest, ideoqin deliberativo genere voluit esse sermonem, secutus in hoc auctoritatem praeceptoris sui, quanquam dissentire ab eo non timide solet. namque Aristoteles idoneam maxime ad scribendum demonstrativam proximamque ab ea iudicialem putavit, videlicet quoniam prior ilia tota esset ostentationis, haec secunda egeret artis, vel ad fallendum, si ita poposcisset utilitas, consilia fide prudentiaque constarent. quibus in demonstrativa consentio, nam et omnes alii scriptores idem tradiderunt; in iudiciis autem
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati pot nõ simplex aũt crca suasioras errõ ĩpłe¬
risq declamatorib fuit: ꝗ dic̃di genus ĩ his diuisũ
atq ĩ totũ illi iudiciali cõtrariũ esse existimauerũt.
Nã & pͥncipia abrupta: & cõcitatã semꝑ orationem
& ĩ u̾bis effusiorẽ ut ip̃i uocãt cultũ affrctauerunit.
& caitbrcuores utiq cõmẽtarios ꝗͣ legalis matẽie
facere claborauerũt. Ego porro ut prohemio iudeo¬
nõ utiq opus esse suasoriis ꝑꝑ quas dixi supͣ cãs Ita cur
mnicio furioso sit exclamãdũ nõ intelligo: cũ propo¬
sita cõsultatiõe rogatus sentẽtiã si mõ est san inõ q̃¬
ritet. sed ꝗͣ max̾ põtest ciuili & humano ĩgressu me¬
reri assesũ deliberãtis uelit. cur iͣg torrẽs & utiq eqs¬
lit̾ cõcitata sit ĩ ea dicẽtis oratio : cũ uł p̃cipue mode¬
rationẽ rationẽq cõsilia desiderẽt. Rlęq ego negaue̾r
sȩpius subsider̃ ĩ controusuis i petũ dicẽdi pro hemio nã¬

Expanded text:
 circa suasorias error in plerisque declamatoribus fuit, qui dicendi genus in iis diversum atque in totum illi iudiciali contrarium esse existimaverunt. nam et principia abrupta et concitatam semper orationem et in verbis effusiorem, ut ipsi vocant, cultum adfectaverunt, et earum breviores utique commentarios quam legalis materiae facere laborarunt. ego porro ut prooemio viden utique opus esse suasoriis, propter quas dixi supra causas, ita cur initio furioso sit exclamandum, non intelligo; cum proposita consultatione rogatus sententiam, si modo est sanus, non quiritet, sed quam maxime potest civili et humano ingressu mereri adsensum deliberantis velit. cur autem torrens et utique aequaliter concitata sit in ea dicentis oratio, cum vel praecipue moderationem consilia desiderent? neque ego negaverim, saepius subsidere in controversiis impetum dicendi prooemio, nar
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ꝯenus ꝙ dicit᷑ cõparatiuũ: cuiꝰ rei tractatus ĩ
partẽ cãe fecquẽs est. ut cũ apud aentũ uiros post alia
q̃rit᷑ & hoc uter digniõ hȩreditate sit rarũ est aũt
ut ĩ foro iudicia ꝑꝑ id solũ cõstituãt᷑ sic̃ diuinatiões
q̃ fiũt de accusatore cõstituẽdo. Et nõ nũꝙͣ int̾ delli

Expanded text:
um genus, quod dicitur comparativum; cuius rei tractatus in um genus, quod dicitur comparativum; cuius rei tractatus in parte causae frequens est, ut cum apud centumviros post alia quaeritur et hoc, uter dignior hereditate sit. rarum est autem, ut in foro iudicia propter id solum constituantur, sicut divinationes, quae fiunt de accusatore co
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ usa cõsuctudo decepe̾it. inipiciẽda igͣ materia est
qͦ prccipimꝰ ordine scribẽda q dicimꝰ¬
At terũ cã om̃is in quas pars altera agẽtis est:
altera recusãtis aut unius rei cõtroisia cõstat
aut pluriu hec simplex dicit᷑. illa cõũtaruna cõ¬
trou̾sia est perse furti: ꝑse adultexii: plures aũt ei¬
dẽ gñcis ut ĩ peciũis repetũdis: autͣ duĩsi ut siqs sacilegi¬
& homicidii simul accuset.  nũc i publicis iudiciis
nõ accidit: qm̃ p̃tor certa lege sortitur.Principus aũt
& senatus cognitiõib fecque̾s est: & populi fuit Priata
qͣ uiditiꝰ sepe unũ iudiõe haber multis & diũsis fõ¬
mulis solent nͨ aliȩ species erũt & si unus aduob
dũ taxat eãdẽ rẽ atq ex eadẽ cã petet. aut duo ab
uno. aut plures a plurib: qͥ actider̃ ĩ hȩrediraris
litib interĩ scimꝰ ꝗa ꝗͣuis ĩ multis ꝑsonis cã iñ una ẽ.
nisi si cõditio ꝑsonaꝵ q̃stiones uariaue̾i̾t. Diu̾sũ hist

Expanded text:
it? inspicienda igitur materia est, quo praecepimus ordine, scribenda, quo dicemus. ceterum causa omnis, in qua pars altera agentis est, altera recusantis, aut unius rei controversia constat aut plurium. haec simplex dicitur, illa coniuncta. una controversia est per se furti, per se adulterii. plures aut eiusdem generis, ut in pecuniis repetundis, aut diversi, ut si quis sacrilegi homicidii simul accusetur. quod nunc in publicis iudiciis non accidit, quoniam praetor certa lege sortitur, principum autem et senatus cognitionibus frequens est et populi fuit; privata quoque iudicia saepe unum iudicem habere multis et diversis formulis solent. nec aliae species erunt, etiamsi unus a duobus dumtaxat eandem rem atque ex eadem causa petet aut duo ab uno aut plures a pluribus, quod accidere in hereditariis litibus interim scimus, quia quamvis in multis personis causa tamen una est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
statꝰ: an factũ sit: ꝗͥ factũ sit. an eecte factũ sit. has
hc̃magoras & appollodoriis & alii plurim seriptores
prope q̃stioẽs uocãt. theodorus ut dixi cͣapita gnralia
sicut illas minores aut ex illis pẽdẽtes specialia ĩ nã &
q̃stionẽ ex q̃stione nasci & speciẽ ĩ spẽs diuidi cõuenit
hãc igͣ q̃stionẽ ueluti pͥncipalẽ uocãt zutin patio
aũt᷑ ist qua id qđ factũ esse cõstat defendit᷑. q cũ nõ
utamur eodẽ quo sũt usi om̃es fere exẽplo horestes
matre secidit. hoc cõstat. dicit se iuste tealle: statu
erit qualitatis q̾stio: an iusti fecerit. ratio q elitene¬
stra maritu siuu prẽm horestis occidit hoc ainordicit᷑¬
tpop aũt iudicatio. An oportue̾i̾t uł noc̃e¬
tẽ matrẽ afilio occidi: Quidã diuiserũt artiop et
artiar ut ess& altera ꝑꝑ quã iudiciũ cõstitutũ est.
ut occisa dytenestra: altera qua factũ defenditu
ut occisus a gamenõ sed tanta est cirra u̾ba dissẽsio :

Expanded text:
recte factum sit. has Hermagoras et Apollodorus et alii plurimi scriptores proprie quaestiones vocant, Theodorus, ut dixi, capita generalia, sicut illas minores aut ex illis pendentes specialia. nam et quaestionem ex quaestione nasci et speciem in species dividi convenit. hanc igitur quaestionem veluti principalem vocant ζήτημα. ratio autem est, qua id, quod factum esse constat, defenditur. et cur non utamur eodem, quo sunt usi omnes fere, exemplo? Orestes matrem occidit, hoc constat; dicit se iuste fecisse: status erit qualitatis; quaestio, an iuste fecerit, ratio, quod Clytaemnestra maritum suum, patrem Orestis, occidit; hoc αἴτιον dicituενον autem iudicatio, an oportuerit vel nocentem matrem a filio occidi. quidam diviserunt αἴτιον et αἰτίαν ut esset altera, propter quam iudicium constitutum est, ut occisa Clytaemnestra, altera, qua factum defenditur, ut occisus Agamemnon. sed tanta est circa verba dissensio,
Abbreviated transcription (Latin):
rat & eatiuã pellis adducebat:. Idẽ putãt & sub une
q̃stione esse plures ratiões ut si horcstis & alterã affeãt
cam matris necate ꝙͥ resposis sit ĩpulsus : quot aũt
causas faciẽ di totidẽ iudicatiões nã & hecerit iuidi¬
cano an responsis parere debueit : sed una ca plures
haber̃ qͥstiones & iudicatiões ut ego aibits̃ põt ut ĩ co
ꝗcũ adulterã dep̃hensã occidisso& adulterũ ꝗ tũ effuge¬
uat postra in foro occidit. Cã N. est una adult̾ fu̾it
q̃stiones & uidicatiões an illo tẽpor̃. an illo loco licue̾it
ortidẽr sed sic̃ cũ sint plures q̃stiones om̃esq suossta¬
tus habeãt cãȩ m̃ status unus sit adquẽ refexãn eño

Expanded text:
 adducebat. iidem putant et sub una quaestione plures esse rationes, ut si Orestes et alteram adferat causam matris necatae, quod responsis sit impulsus; quot autem causas faciendi, totidem iudicationes; nam et haec erit iudicatio, an responsis parere debuerit. sed et una causa plures habere quaestiones et iudicationes ut ego arbitror potest, ut in eo, cum adulteram deprehensam occidisset, adulterum, qui tum effugerat, postea in foro occidit. causa enim est una, adulter fuit; quaestiones et iudicationes, an illo tempore, an illo loco licuerit occidere. sed sicut, cum sint plures quaestiones omnesque suos status habeant, causae tamen status unus sit, ad quem referuntur omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
delicet succeder̃ hancq cõparatiuo gnr̃i existimãtil
cui simił erit petitionũ ĩ moe diu̾sarũ: q accidit uł
frequẽtissime. Idsi & ip̃m uocaĩ deb& aptiraturo¬
pia nã propͥo caret noĩe duo gnr̃a erũt euis alteꝵ
quo litigatores idẽ crimẽ ĩ uia̾ intẽtãt: alterũ qͦ. ali¬
ud atq aliud cui & petitionũ cõditio par est. Cũ ap¬
parucĩt genus cãg. tũ ĩ tuebim neget᷑ ne factũ qd in¬
tendit᷑ an defendat᷑. an alio nõĩe ãppellet᷑: an agñe
actiõis repellat᷑: unđ sũt status:
HSinuẽtis intuendũ de inceps hermagor̃ uidet
ꝗͥ sit q̃stio. ratio: iudicatio cõtinẽs gupexop uel
ut alii uocãt firmamẽtũ. q̃stio latius intelligitun
om̃is: des in utrãq partẽ uł inplures dia credibilit¬

Expanded text:
delicet succedere hanc quoque comparativo generi existimantibus, cui similis erit petitionum invicem diversarum, quod accidit vel frequentissime. id si et ipsum vocari debet ἀντικατηγορία nam proprio caret nomine duo genera erunt eius, alterum quo litigatores idem crimen invicem intentant, alterum quo aliud atque aliud. cui et petitionum condicio par est. cum apparuerit genus causae, tum intuebimur, negeturne factum, quod intenditur, an defendatur, an alio nomine appelletur, an a genere actionis repellatur; unde sunt status. his inventis, intuendum deinceps Hermagorae videtur, quid sit quaestio, ratio, iudicatio, continens, vel, ut alii vocant, firmamentum. quaestio latius intelligitur omnis, de
Abbreviated transcription (Latin):
pami u̾ba apud achillẽ: ut syllȩ dictaturã deponẽ¬
ns ÷̃ connõe sed hȩc ĩ ꝑtẽ cedẽt triũ generũ ĩ q̃ cas
diuisimꝰ nã & roꝗare uẽdicare rationẽ reddẽ
& alia de ꝗb supra dictũ est uarie atq ut ues uult
uti materia iudiciali deliberatiua demõstratiua
solẽmꝰ: frequẽtissime uo ĩ his utim̃ fic̾ta ꝑsonaꝵ quas
ip̃ substitiumꝰ oratiõe ut apud liarone sre elio ĩ clo

Expanded text:
uram deponentis in contione. sed haec in partem cedent trium generum, in quae causas divisimus. nam et rogare, indicare, rationem reddere et alia, de quibus supra dictum est, varie atque ut res tulit in materia iudiciali, deliberativa, demonstrativa, solemus. frequentissime vero in iis utimur ficta personarum, quas ipsi substituimus, ora