comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate expectata. rem nobis debitam uindicanuis. da
nuinc thybri ꝑater: uicinũ inuocat numen: circa cuius ri¬
pas bella tractant sie supra tu dea tu praesens nostro succu¬
rre labori tua quęrcus in tuis ripis creata: Audiit. modo ecou¬
dit. ꝙ ad effectum duxit. paulo post tm̃ audiit . ut audiit altides
uiuene Dum terit : dum spoliat. num tempus praesens est:
non praeteritum ab eo quod õ tego: sic plaueus ego hunc honii:¬
nem detexam palio: At non caede uiri tanta porterrita lausus
alium acciperemus. Nam nodus proprie ẽ densa peditũ multi¬
iudo sicut turma equitum: ut lectum est in disciplina nii:¬
litari Nodum ergo pro difficultate accipe: quae uix possit exol¬
ui. Srais imperdita corpora teutri. quos graea perdere no¬
qumerunt. Teueros aũt accipimus quos secũ duxit aeueas¬
Nam ait quorum de nũo qui sese inbella sequent praestantes

Expanded text:
auctoritate expectata, rem nobis debitam vindicamus. DA auctoritate expectata, rem nobis debitam vindicamus. DA NVNC THYBRI PATER vicinum invocat numen, circa cuius ripas bella tractantur: sic supra «tu dea, tu praesens nostro succurre labori». TVA QVERCVS in tuis ripis creata. AVDIIT modo exaudiit et ad effectum deduxit, paulo post tantum audiit, ut «audiit Alcides iuvenem». DVM TEXIT dum spoliat; nam tempus praesens est, non praeteritum ab eo quod est ‘tego’: sic Plautus «ego hunc hominem hodie texam pallio». AT NON CAEDE VIRI TANTA PERTERRITA SINIT Aaliud acciperemus: nam ‘nodus’ proprie est densa peditum multitudo, sicut ‘turma’ equitum, ut lectum est in disciplina militari. ‘Nodum’ ergo pro difficultate accipe, quae vix possit resolvi. GRAIS INPERDITA CORPORA TEVCRI quos Graeci perdere nequiverunt. Teucros autem accipimus quos secum duxit Aeneasnam ait «quorum de numero qui sese in bella sequantur praestantes
Abbreviated transcription (Latin):
uerant: acies uulcania. ideo abusus ẽ quia comparatio ad ꝑ
tinet. Ham de igne dice̾ aciẽ satis incongruũ est: ergo acies
uuicama iͥ ignis quae late ꝑ campos effurdit᷑ Uictor cuino
proprietas coit omnis inunũ unauimiter omnes fortiter
facimit: sed bellis acer: sed modo poreticula inçęptiua est¬
saepius sicut in salustio saepius: sicut ait interdum. nam
non est coniunctio ratiocinantis in sua colligit arma: post
seucum se ctausit. alibi. & se collegit in arma. elatam iniu¬
gulu: iugulo suo uulnus minantẽ : fata canõs quasidiui¬
nus. alii canõs legunt: secunaum quod non statim & diuinus¬
appar&. Nam  ab aliis audita cauere potuerat: cauentia
lumina: aut hyppallage est pro ipse cauens. aut physicam rẽ
dixit. dicint᷑ enim pupillae mortis tempore albestõ: iniece
manũ parce: traxerunt dobitũ sibi. & sermone usus est
uiris Nam manus iniectio dicit quotiens nulla iudicis

Expanded text:
verant. ACIES VVLCANIA ideo abusus est, quia comparatio ad bellum verant. ACIES VVLCANIA ideo abusus est, quia comparatio ad bellum pertinet: nam de igne aciem dicere satis incongruum est: ergo ‘acies Vulcania’ vis ignis, quae late per campos effunditur. VICTOR cui votproprietas. COIT OMNIS IN VNVM unanimiter omnes fortiter faciunt. SED BELLIS ACER ‘sed’ modo inceptiva particula est, ut in Sallustio saepius, sicut ‘at’ interdum: nam non est coniunctio ratiocinantis. IN SVA COLLIGIT ARMA post scutum se clausit, alibi «et se collegit in arma». ELATAM IN IVGVLVM iugulo suo vulnus minantem. FATA CANENS quasi divinus. Alii ‘cavens’ legunt; secundum quod non statim et divinus: nam et ab aliis audita cavere potuerat. CANENTIA LVMINA aut hypallage est pro ‘ipse canens’: aut physicam rem dixit; dicuntur enim pupillae mortis tempore albescere. INIECERE MANVM PARCAE traxerunt debitum sibi. Et sermone usus est iuris: nam manus iniectio dicitur quotiens, nulla iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
uocats fugiens ille se ad turmĩ conculit :Suisd suisbacn
abstulit onsis possessiuum ost modo nõ patͦnymiotor senuaui¬
uresqi micaut digiei ferrumq reteactant  ennis estuutise¬
tat in camipis caput ã ceruice reuulsũ senuanimes q oeusmi¬
caut oculi luce inq̃. requirunt: guem uersum ita transtulie
adi suum carmen Uarro traconus Tuentes m̃õ uidentes alidi
defendentes dolor & pudor sic de mezentio. aestuat ingens uno
corde pudor. mixtoq. insania luctu: fugientem rhocthea pręter
p̾ter fugientem fuit ilo. subaudis ad mortẽ ili hoc spatium fuie
tm̃. Q haec sola mora quo minus ilus periret: Teutra: ab eo q̃
ẽhic tentras huius teutra. quo ueneas huiꝰ aeneae: Tyren
ab eo quod est hic tyres: oꝑtato. uel ex uoto. per ȩstatẽ onim uen¬
ti frequenter optant᷑ ꝙ quasi contiugere uident ex uoto:
extendit ima. sicut duces diuersis locis comisa pliaa continua¬

Expanded text:
vocaret, fugiens ille se ad Turnum contulit. SVIS etiam suisvocaret, fugiens ille se ad Turnum contulit. SVIS etiam suisABSTVLIT ENSIS possessivum est modo, non patronymicon. SEMIANIMESQVE MICANT DIGITI FERRVMQVE RETRACTANT Ennii est, ut «oscitat in campis caput a cervice revulsum, semianimesque micant oculi lucemque requirunt»: quem versum ita transtulit ad suum carmen Varro Atacinus. TVENTES modo videntes, alibi defendentes. DOLOR ET PVDOR sic Mezentio «aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania luctu». FVGIENTEM RHOETEA PRAETER praeterfugientem. FVIT ILO subaudis: ad mortem Ili hoc spatium fuit tantum, et haec sola mora, quo minus Ilus periret. TEVTHRA ab eo quod est ‘hic Teuthras huius Teuthrae’, quomodo ‘Aeneas Aeneae’. TYREN ab eo quod est ‘hic Tyres’. OPTATO id est ex voto: per aestatem enim venti frequenter optantur et quasi contingere videntur ex voto. EXTENDITVR VNA sicut duces diversis locis commissa praelia continua
Abbreviated transcription (Latin):
praeoccupauit futurum. magno ponde magni ponderiss
ut aere cauo clipeum: proaeris caui. receptat: iõ seequen¬
iatiuo usus quia haerentem hastam hossibus aucellere faci:¬
lo non poterat ergo roceptat ẽ frequenti concussione diue¬
uit supero couꝑat quem non desuper occupat. ideo autẽ
desuꝑ: quia pallas adeueltendam hastam fuerat indinat¬
N ai eundem pallas aute ruentõ dum furit. orao ẽ. nam
emdem pallas ante excepit .i dolo interemit. ille enim in¬
cautus ruerat furens ꝑꝑ crudelem mortem sodalis unde&
incautus fuerat. Tunudo in ꝑulmone. e nãbe tumidoree
quia furebat in pulnione aũt recondit archaismos est pro
in pulmonẽ. Rocthi de gente uetusta anche molũ. haba seibui¬
ꝗ liuium iambicis sepsit. hano cõmoniorat dicens graeeã esse
Roethus ergo marrubiorũ rex fuit in itoilia qui anchentolo
uit. quo cognito cum eum pater persequeret᷑ e ad poenam

Expanded text:
praeoccupavit futurum. MAGNO PONDERE magni ponderis, praeoccupavit futurum. MAGNO PONDERE magni ponderis, ut «aere cavo clipeum» pro ‘aeris cavi’. RECEPTAT ideo frequentativo usus est, quia haerentem hastam ossibus avellere facile non poterat. Ergo ‘receptat’ est frequenti concussione divellit. SVPER OCCVPAT quem non desuper occupat: ideo autem ‘desuper’, quia Pallas ad evellendam hastam fuerat inclinat385 Nam pallas ante rventem dum furit ordo est: nam eundem Pallas ante excipit, id est dolo interimit; ille enim incautus fuerat, furens propter crudelem mortem sodalis, unde incautus fuerat. TVMIDO IN PVLMONE et naturaliter tumido, et quia furebat. ‘In pulmone’ autem ‘recondit’ archaismos est pro ‘in pulmonem’. RHOETI DE GENTE VETVSTA ANCHEMOLVM haec fabulium iambis scripsit, hanc commemorat, dicens Graecam esse. Rhoetus ergo Marrubiorum rex fuerat in Italia, qui Anchemolo s stupravit. Quo cognito cum eum pater persequeretur et ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
ne pedibus: datiuus ẽ pedibus. Nam fido tibi dicimus tac uos
pallanta ducõpatria alta reposcit. hoc uule patria ut per
edes hostium reuertamur. nuimina nullto p̃munite argunnẽtat᷑
& facili diceus non coutea deos sed contra mortales della tractasꝰ.
ecce maris. quod est efficax in fine posuit. Nam dicit eos quo
fugiant non hr̃e: cum terra teneat᷑ ab hostibris mare aũt pedi¬
buis teausiro non possunt. castra uõ ingredi turpisimũ ẽ. Aut
certe hoc ꝙ̃ impossibile si ab hostibus obsident᷑: ut quidam uo¬
lunnt intelligentes e rapit acer totam aciẽ in toueros sciliceto
obice hine ẽ quod non nulli uetant gñis dubietatõ & legut
magni scilieg maris caperm̃ in libris dubii gñis probat dice
hic & haeo obex quod ut dixinius hodie de usu recesit . densos
prorumpit in hostos. ut eos hortaret᷑ exꝰͦ sfuns iniquis exitum

Expanded text:
NE PEDIBVS dativus est ‘pedibus’: nam ‘fido tibi’ dicimus. HAC VOS NE PEDIBVS dativus est ‘pedibus’: nam ‘fido tibi’ dicimus. HAC VOS ET PALLANTA DVCEM PATRIA ALTA REPOSCIT hoc vult patria, ut per caedes hostium revertamur. NVMINA NVLLA PREMVNT argumentatur a facili, dicens, non contra deos, sed contra mortales bella tractamus. ECCE MARIS quod est efficax, in fine posuit: nam dicit eos quo fugiant non habere, cum terra teneatur ab hostibus, mare autem pedibus transire non possint. Castra vero ingredi turpissimum est: aut certe etiam hoc inpossibile, si ab hostibus obsidentur, ut quidam volunt, intellegentes ‘et rapit acer totam aciem in Teucros’ scilicet obice’. Hinc est quod non nulli vitant generis dubietatem et legunt ‘magni’, scilicet ‘maris’. Caper tamen in libris dubii generis probat dici et ‘hic obex’ et ‘haec obex’, quod, ut diximus, hodie de usu recessit. DENSOS PRORVMPIT IN HOSTES ut eos hortaretur exemplo. FATIS INIQVIS exitum
Abbreviated transcription (Latin):
pelleͬ tendunt: loco se inuitem mouere contendime: limi¬
ne: idest littore. magno naethere idest aere in magno: Nam
uenti in aethere non suut. sed in aere. sic supra atq: acthera
trauant cum sonitu. pro aerem. obnixa omnia contra: ma¬
re mari. nubes nubibus. uenti uentis. Legit᷑ & obnixiiut ue¬
ferat᷑ ad uentos hacret pede pes. pro pedi. nam antiptosis est
& est homeri uersiculus¬
Arcadas: actus est pluralis cuius ultima syllaba iõ breuis ẽ¬
qr nt̃i pluralis es terminat᷑ ut hi arcades delphines deiphinas latio
sequaci: pro latiuis alibi inuadunt urbẽ somno uinoq. sepultã
dimittẽ qñ. si quidẽ. & ẽ romanę militiae. nam in locis impe¬
ditis equos comitibus dabant & pedestri certimune conflipebãt
Quo fugitis hoc amare dictum ẽ. nam p̃ces sequunt : deuista¬
q bella: fenita. ex hausta. nam hostis uiucit᷑ non bellui: fidite

Expanded text:
PELLERE TENDVNT loco se invicem movere contendunt. LIMIPELLERE TENDVNT loco se invicem movere contendunt. LIMINE id est litore. MAGNO AETHERE id est aere in magno; nam venti in aethere non sunt, sed in aere: sic supra «atque aethera tranant cum sonitu» pro ‘aerem’. OBNIXA OMNIA CONTRA mare mari, nubes nubibus, venti ventis. Legitur et ‘obnixi’, ut referatur ad ventos. HAERET PEDE PES pro ‘pedi’; nam antiptosis est. Et est Homeri versiculARCADAS accusativus est pluralis, cuius ultima syllaba ideo brevis e pluralis ‘es’ terminatur, ut ‘hi Arcades’, ut ‘delphines delphinas’. LATIO SEQVACI pro ‘Latinis’. Alibi «invadunt urbem somno vinoque sepultam». DIMITTERE QVANDO siquidem. Et est Romanae militiae: nam in locis inpeditis equos comitibus dabant et pedestri certamine confligebant. QVO FVGITIS hoc amare dictum est. Et iam preces sequuntur. DEVICTAQVE BELLA finita, exhausta: nam hostis vincitur, non bellum. FIDITE
Abbreviated transcription (Latin):
uere moriturus ẽ moribundus uõ non uere. sed sinulis mo¬
rienti ẽ: uude e salustius dexit quasi uitabumdus fratris de
corpore raꝑto. si dicergi. frateum de corpore spociosius esset
quod iõ omisit: quia hasta alcanoris tm̃ uulnerauerat ma¬
num. in nieonis uõ haesorat corpore: feniur. femur dicimus
bris enuelenti sermonis dicat fenen. sed nõ ponit ecom¬
plum: ergo aũt hoc femur aut hoc femen: Ham fomus nõ
dicimus penitus. hic curribus: hoc õ enne 4 ẽ ordo tuue fidens
primaeuo corpore. aduenit clausus curibus qui erat de
curibus: ut Uerres romulia. aue fidens curibus ut ecce sabi¬
noꝵ prisco de siuguine magnĩ agnien agens clausus. rigi¬
da tenens eam non uibrans sed iacens. Goreae de gentesu¬
piamus: aut certo in hyꝑboreis montibus natos: undo ẽ origo
uenti boreae: ismara. thracie ciuitas a monte ismaro. ex¬

Expanded text:
vere moriturus est; moribundus autem non vere, sed similis movere moriturus est; moribundus autem non vere, sed similis morienti est: unde et Sallustius dixit «quasi vitabundus». FRATRIS DE CORPORE RAPTO si diceret ‘fratrum de corpore’, speciosius esset: quod ideo omisit, quia hasta Alcanoris tantum vulneraverat manum, in Maeonis vero haeserat corpore. FEMVR ‘femur’ dicimus, bris enucleati sermonis dicat 'femen'; sed non ponit exemplum. ergo aut 'hoc femur', aut 'hoc femen': nam 'femus' non dicimus penitus. HIC CVRIBVS hoc est ‘tunc’. Et est ordo: tunc fidens primaevo corpore advenit Clausus. Qui Clausus ‘Curibus’, qui erat de Curibus, ut «Verres Romulia»: aut ‘fidens Curibus’, ut «ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum agmen agens Clausus». RIGIDA tenens eam, non vibrans et iaciens. BOREAE DE GENTE SVpiamus: aut certe in hyperboreis montibus natos, unde est origo venti Boreae. ISMARA Thraciae civitas a monte Ismaro. EX
Abbreviated transcription (Latin):
bus diflexit partim stre ingentia corpus alma uenus male out
aonatus hoc loco añdictoꝵł eẽ oblitumn uirgilus quod post iorus
prohibitionẽ bellis faciat miniina interese/ non respicious
miagis deos hortatuĩ et in foedera. ꝗͣ abellis ptohibuse Ramos
paulo post tam iuno ꝗͣ iuturna bellis intererunt. Achatõ. oitnia
tes achata. chymoeta: ut
pracioruum ste tere corporibus Nullum ii mea dextea inxu¬
mlos sine causa iaculabit tolum corũ quae iam sunt cacde¬
corum hostium comprobata: tomisuerberat. sandit Teareiti
missa lacerto. quae fuerat misa reteo acto late rtoepromuis
simmulabat nam quia nõm est iõ sigufitat si militudinemiiã
passio uem quod si participialicer diott diceretur a passuo ue¬
mirꝵ omnna enim a passiuo participia indus exeunt lori¬
bunda se milis morienti. non enim paoticipialiter aliqued segalie¬
fueat. sed nominus ht sipmsicationem Nomunis aũt segnnificatio
sinulitudinem habet non passionẽ quando dico moriturusõ

Expanded text:
 deflexit partim s. c. alma venus male ait Donatus, hoc loco ante dictorum oblitum esse Vergilium, quod post Iovis prohibitionem bellis facit numina interesse, non respiciens, Iovem magis deos hortatum esse in foedera, quam a bellis prohibuisse: nam et paulo post tam Iuno, quam Iuturna bellis intererunt. Ad v. 332 Achatetes Achata', 'Thymoetes TGraecorum stetere corporibus: nullum enim dextera mea in Rutulos sine causa iaculabitur telum eorum, quae iam sunt caede hostium comprobata. TRANSVERBERAT scindit. TRAIECTO MISSA LACERTO quae fuerat missa retroacto lacerto. PROTINVS simulabat. Nam quia nomen est, ideo significat similitudinem, non passionem. Quod si participialiter diceretur, a passivo veniret: omnia enim a passivo participia in ‘dus’ exeunt. MORIBVNDA similis morienti: non enim participialiter aliquid significat, sed nominis habet significationem. Nominis autem significatio similitudinem habet, non passionem. Quando dico ‘moriturus est’,
Abbreviated transcription (Latin):
sorande pro nuseraudus. Nam peo nt̃o uocatiuũ ꝓquitt
ut contra socer armalatinuis habeto licet illie posit accipi.
socer nemalacinis habeat. ttam habeto & sec umdue di terriee

Expanded text:
SERANDE pro ‘miserandus’; nam pro nominativo vocativum posuit, SERANDE pro ‘miserandus’; nam pro nominativo vocativum posuit, ut contra «socer arma Latinus habeto»: licet illic possit accipi ‘socer arma Latinus habeat’: nam ‘habeto’ et secunda et tertia
Abbreviated transcription (Latin):
supra: Quid licuit paruo. legit᷑ q cui lieuit: usq tamdii. ul
douec: ecce pharon: legit᷑ & pharo. ut it clonnor coelo ut sit
atus ab eo quod est pharus. Si aũt pharon lugeris figuratũ est :
nam de nominatiuo transit ad datiuũ dicens clamanti: in
puerorum intemperauites fuerunt. quod postea in laconas & totim
graeciam teanslatum est adeo ut cicero dicat in libris de re.pͣ obro
opprobrio fuisse adolescentibus si auatores non haberent ꝑꝑ quod
poeta eydonem inducit amatorem. Nouimus aũt Cydones
ere tenses dici. Saue cyolon qñ nõm est propriũ. ei naturalt̃
producit si appellatiuũ corripit. ut parchus siue cydon telũ
immmedi cabile torsit. Tanien seatius etiam in proprio corripuit
iutrhaes regi pronussa eydon haeclampe dabanus quod fecto
abutens litentia qua utimiur in propriis nominibus flauẽtes¬

Expanded text:
supra. QVOD LICVIT PARVO legitur et ‘cui licuit’. VSQVE tamdiu, supra. QVOD LICVIT PARVO legitur et ‘cui licuit’. VSQVE tamdiu, donec. ECCE PHARON legitur et ‘Pharo’, ut «it clamor caelo», ut sit dativus ab eo, quod est ‘hic Pharus’. Si autem ‘Pharon’ legeris, figuratum est; nam de nominativo transit ad dativum, dicens ‘clamanti’. Fpuerorum intemperantes fuerunt: quod postea in Laconas et in totam Graeciam translatum est, adeo ut et Cicero dicat in libris de re publica, obprobrio fuisse adulescentibus si amatores non haberent. Propter quod poeta Cydonem inducit amatorem. Novimus autem Cydonas Cretenses dici. Sane ‘Cydon’ quando nomen est proprium, ‘Cy’ naturaliter producit; si appellativum, corripit ‘Cy’, ut «Parthus sive Cydon, telum inmedicabile torsit». Tamen Statius etiam in proprio corripuit, ut «haec regi promissa Cydon haec Lampe dabamus»: quod fecit, abutens licentia qua utimur in propriis nominibus. NOVA GA
Abbreviated transcription (Latin):
Nam fluctus ntus ẽ singularis. exponit inimdis non inun¬
das: quia in ip̃o loco res agit᷑ nec ẽ niutatio. onen pugnȩ̨.
Salustius. piegnam illam pro omine futuram: ideo ergo omen
quia sicut nunc: sic ubiq uincet aeneas inuasit agretes
quia dixit. & latos uastant cultoribus agros therone. hoc no¬
men in pyndaro tm̃ lectũ est. Tunicam squalentẽ idest¬
significat. & cibi ꝑ hoebe sacrum: onmes qui secto matris uen¬
tre procreaut: iõ sunt apollini consecrati quia deus est me¬
dicin&e per quam lucẽ sortiunt᷑ : unde aesculapius eius fingitur
filius. ita enim procreatũ supra dixinius. caesarũ et fanulia ĩo
sacra retiuebat apollinis. quia qui primus de eorum femilia
fuit. execto matris uentre procreatus est: unde e cnesar dit
e. licet uaria de aetymologia huiꝰ nomins dicant᷑: ut dixis

Expanded text:
nam ‘fluctus’ nominativus est singularis. EXPONIT IN VNDIS ideo non ‘in unnam ‘fluctus’ nominativus est singularis. EXPONIT IN VNDIS ideo non ‘in undas’, quia in ipso loco res agitur, nec est mutatio. OMEN PVGNAE Sallustius «pugnam illam pro omine bello futuram». Ideo ergo ‘omen’, quia, sicut nunc, sic ubique vincet Aeneas. INVASIT AGRESTES quia dixit «et latos vastant cultoribus agros». THERONE hoc nomen in Pindaro lectum est tantum. TVNICAM SQVALENTEM significat. ET TIBI PHOEBE SACRVM omnes qui secto matris ventre procreantur, ideo sunt Apollini consecrati, quia deus est medicinae, per quam lucem sortiuntur: unde Aesculapius eius fingitur filius; ita enim eum procreatum supra diximus. Caesarum etiam familia ideo sacra retinebat Apollinis, quia qui primus de eorum familia fuit, exsecto matris ventre natus est, unde etiam Caesar dictus est: licet varia de etymologia huius nominis dicantur, ut diximus
Abbreviated transcription (Latin):
ercitu utrobiq uincat᷑. quod sequentia indicant: Nam paulo
post dicturus est. es rapit acer totam aciẽ in teueros. concre¬
breuibus. uadis. per remos idest scafis. non spirant: legit᷑ & spo¬
rant. quod nelius ẽ: nam dum uada ee̾ non sperat: incidit in
ea. tollite ferte rates. ad celeritatem dictum õ. findito rostris.
militari felle dictum õ: ut 4 terra ipsa quodañio sontiat hostis
aduentũ: Statione: statio est portus tempotalis. Nam portus
ẽ ubi hyemat᷑: sed modo statio siccum lictus significat. hoc enis
dicit potiar terra & nauẽ frangere non recuso: in nocuę: in¬
nocuus est cui non nocet᷑. in noxius qui non nouit noce:
sed hoc poete plerunq confundunt: dorso iniquo. Dorsum ẽ
durior harena: quae reneantibus fluctibus & enneibus den¬
sat. er inmodum saxi durescit: quod & nautis puluinus
uocat. iniquo sibi nocentis. fluctusq fatigat: subaudis eam:

Expanded text:
ercitu utrobique vincatur: quod sequentia indicant, nam paulo ercitu utrobique vincatur: quod sequentia indicant, nam paulo post dicturus est ‘et rapit acer totam aciem in Teucros’. CONCREBREVIBVS vadis. PER REMOS id est scaphis. NON SPIRANT legitur et ‘sperat’, quod et melius est: nam dum vada esse non sperat, incidit in ea. TOLLITE FERTE ad celeritatem nimiam dictum est. FINDITE ROSTRIS militari felle dictum est, ut etiam terra ipsa quodam modo sentiat hostis adventum. STATIONE statio est portus temporalis; nam portus est ubi hiematur. Sed modo statio siccum litus significat: hoc enim dicit: potiar terra, et navem frangere non recuso. INNOCVAE innocuus est cui non nocetur, innoxius qui non novit nocere; sed hoc poetae plerumque confundunt. DORSO INIQVO dorsum est durior harena, quae remeantibus fluctibus et euntibus densetur et in modum saxi durescit, quod a nautis pulvinus vocatur. INIQVO sibi nocenti. FLVCTVSQVE FATIGAT subaudis ‘eam’:
Abbreviated transcription (Latin):
ne eum de stella loqueret: quam armis solendentibus com¬
parauit bene hocstatius ad ipsa arma eranstulit diteris
frmaq in auro teistia. e ued uocis optastis adest: magna aus
persuadentis s̃. ut quod cupit fieri. in p̃iudiciũ trabat.
her hoc lotos quia quilt turnus ut optont pugnam cius
sotui hanc eos dixit semꝑ optasse: porfinge dextras. forticer
fate & dene uerbo usus s̃ nulitari in manibus non iam
in uotis sed in manibus res ẽ :esto. pro sit cum aliquando¬
failta patruu. Ali hic distinguunt ut sit reterat modo
unuis facta patrui & laudes & secutus salustirm hou diit
qui siuta hispanor ium fuise ut inbella eunedus iue mibus
parentum facta momoraut᷑ a matribus: Alii distingunt. nime
magna referto facta: ut duas res dixerit. nunc unus quisq
& suorum factorum memiuerit. & laudis parentũ: uersat
quos ducẽ contra. cogitat quidem. sed non facit ne diuisio es¬

Expanded text:
ne’, cum de stella loqueretur, quam armis splendentibus comne’, cum de stella loqueretur, quam armis splendentibus comparavit, bene hoc Statius ad ipsa arma transtulit, dicens «armaque in auro tristia». QVOD VOTIS OPTASTIS ADEST magna ars persuadentis est, ut quod cupit fieri, in praeiudicium trahat. Sic hoc loco quia vult Turnus, ut optent pugnam eius socii, hanc eos semper dicit optasse. PERFRINGERE DEXTRA fortiter facere. Et bene verbo usus est militari. IN MANIBVS non iam in votis, sed in manibus res est. Esto pro ‘sit’: tertiaFACTA PATRVM alii hic distinguunt, ut sit, referat modo unusquisque facta patrum et laudes. Et secutus Sallustium hoc dixit, qui ait, Hispanorum fuisse, ut in bella euntibus parentum facta memorarentur a matribus. Alii distinguunt ‘nunc magna referto facta’, ut duas res dixerit: nunc unusquisque et suorum factorum meminerit, et laudis parentum. VERSAT QVOS DVCERE CONTRA cogitat quidem, sed non facit, ne diviso ex
Abbreviated transcription (Latin):
briter conietae aũt latine crinitę stelle appellant᷑. & stoici
dicinit has stellas eẽ ultra xxxii. quatum nomina & efectus
abionus qui iambis scripsit uirgilii fobulas memorat. Dlinius
secimduss dicit conietas stellas oe nales. quoe apparent cer¬
ses tmporibus. ttem hos gᵒ coĩne morat. cometas fieri ex pla¬
uetis quinq uinde incerdum bona interdum pessima signi¬
fieant. Nam si de uenore aut ioue fant. optima pronintiãt
si do marto aut saturno deteriora tam niercurialis semꝑ
talis õ qualis ille oui cohaeret. Unde & minister fingitur¬
seorunꝰ hinc ⁊ quod modo aat comete sanguinei iugubre
rubent. idest noxis . syrius andor syrius stella est in ore canis
quas ut instertio diximus ꝗͣtum in ipsa est: pestifera ẽ sed pro
qualitate adiaco ntium aut uincie aut minoribus ueie
uiribus hinc ẽ ꝙ cum certo temipore semꝑ oriatur.: non
semper est noxia leuo noxio quod aut ait contristat lumi¬

Expanded text:
briter’. Cometae autem latine crinitae appellantur. Et stoici dicunt has stellas esse ultra XXXII. quarum nomina et effectus Avienus, qui iambis scripsit Vergilii fabulas, memorat. Plinius etiam Secundus dicit, cometas stellas esse naturales, quae apparent certis temporibus. Item hoc quoque commemorat, cometas fieri de planetis quinque, unde interdum bonum, interdum pessima significant. Nam si de Venere aut Iove fiant, optima praenuntiant; si de Marte aut Saturno, deteriora: nam Mercurialis semper talis est, qualis ille cui cohaeret; unde et minister deorum fingitur. Hinc est quod modo ait ‘cometae sanguinei lugubre rubent’, id est noxii. SIRIVS ARDOR Sirius stella est in ore canis, quae, ut in tertio diximus, quantum in ipsa est, pestifera est, sed pro qualitate adiacentium aut vincitur aut maioribus utitur viribus: hinc est quod, cum certo tempore semper oriatur, non semper est noxia. LAEVO noxio quod autem ait ‘contristat lumi
Abbreviated transcription (Latin):
multi g legunt: ut sit. ecce. s ꝑtinet ad consolationẽ: Nam
sic ait ꝑiturus ẽ ille qui uincit. metas. fines: ut in pͥmo¬
his ego nec nietas reya nec tempora pono ꝑuenit: ad ex¬
pͥmuendum celerem mortis aduentũ practerito usus est ep̃e
Lutulorũ reiicit aruis respiciendo fec it partem feliciore
iuiuat. Reycit ires naturaliter breuis ẽ & pro longa posuit:
sic alibi. Roiice ne maculis infulscet uellera pullis quod
licet possit excuserei: quia cum facit rereci. inter duas uoca.¬
lesiis posita producit suꝑiorem. ut dicamus longam eã esse:
siue quia per declinationẽ louga futura ẽ : tñ quia in hac re
argiuuentum magis ũ gͣ ratio. dicanius ectasim factã : qua
poetis pleruuiq. concedit᷑ fulgentem deripit onsem. ne iacto
telo inermis esset uam molita. hoc ẽ cum dificultate quae siuit
per quod os soliditas olipei. ꝙ minus firmus haste iactus ostendut

Expanded text:
multi ‘en iam’ legunt, ut sit ‘ecce’. Et pertinet ad consolationem multi ‘en iam’ legunt, ut sit ‘ecce’. Et pertinet ad consolationem si cito periturus est ille qui vincit. METAS fines, ut «his ego nec metas rerum nec tempora pono». PERVENIT bene ad exprimendum celerem mortis adventum praeterito usus est tempore. RVTVLORVM REICIT ARVIS respiciendo fecit partem feliciorem,iuvat. REICIT ‘re’ naturaliter brevis est et eam pro longa posuit: sic alibi «reice, ne maculis infuscet vellera pullis»: quod licet possit excusari, quia cum facit ‘reieci’, ‘i’ inter duas vocales posita, producit superiorem, ut dicamus longam eam esse spe, quia per declinationem longa futura est: tamen quia in hac re argumentum magis est quam ratio, dicamus ectasin factam, quae poetis plerumque conceditur. FVLGENTEM DIRIPIT ENSEM ne iacto telo inermis esset. VIAM MOLITA hoc est cum difficultate quaesivit: per quod et soliditas clipei, et minus firmus hastae iactus ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
miae uirtutis sunt & cultores deoꝵ: stat : fixa ẽ: dies tempus
feminino usus ẽ gne̾ : cum enim mrascnlino ueimur: reuora
diem significamus: breue tempus uitae. bo quia quandoq fi¬
nitur ipse paulo post. Rhoebe dui res siqua est diu mortali¬
bus ulla ost uiximus. itẽ cicero. quid est enim hoc ipsum
consolatio: quae ostondit non eẽ dolenda cõmuuia: sed fa¬
mam ertendeͬ factis. contra illud quod occurrebat ui¬
tanda et ardua sibreuis ẽ uita. Dicit ergo amandas ge
uirtutes. ut uita breuitas fama & glorię meritis possit an-¬
geri: oꝑus: officium gnati deuin: ut achilles theeidis. mem¬
non auroye. Aschalaphus martis: sarpedon. secundũ uirgili
doclinationẽ. ut nodum sarpedonis alti. ultima habebit
accentũ in nt̃o. secundũ homerũ qui ꝙ sarpedontos & sar:¬
pedonos facit & ultima & penultima: & iam sua tur mii.

Expanded text:
miae virtutis sunt et cultores deorum. ‘Stat’ fixa est. ‘Dies’ tempus miae virtutis sunt et cultores deorum. ‘Stat’ fixa est. ‘Dies’ tempus feminino usus est genere: cum enim masculino utimur, re vera diem significamus. BREVE TEMPVS VITAE quia quandoque finitur: ipse paulo post «Rhaebe diu, res si qua diu mortalibus ulla est, viximus», item Cicero «quid est enim hoc ipsum consolatio, quae ostendit non esse dolenda communia. SED FAMAM EXTENDERE FACTIS contra illud quod occurrebat, vitanda esse ardua, si brevis est vita, dicit ideo amandas esse virtutes, ut vitae brevitas fama et gloriae meritis possit augeri. OPVS officium. GNATI DEVM ut Achilles Thetidis, Memnon Aurorae, Ascalaphus Martis. SARPEDON secundum Vergilii declinationem, ut «nothum Sarpedonis alti», paenultima habebit accentum in nominativo; secundum Homerum, qui et Sarpedontos et Sarpedonos facit, et ultima et paenultima. ETIAM SVA TVRNVM
Abbreviated transcription (Latin):
nit turnus cuporem ppre parens spoctator adoẽt. hic dicit ipse
siui icoriat interitũ: Uictoremq ferant morieneia lumina tut
Donatus dicit monunerint.: sed melius est sustineant q̃ por¬
ndus epoenam non erim posunt meminise oculi Iacrimas¬
pofimdit inanos. ostendit euentũs futurũ: seat sua cuiq
dues mectis philosophorum poctae pro qualitate nego ticrum
semp utunt. nec so unqꝗͣ ad unam alligant syisi quorũ hoc pro¬
positum est ut fecit lucretius qui epicureos em̃ secutus est
uarietate sectaꝑs illud nanq quod ait in quarto. sed niisera añ
diem. epicureorum ẽ: qui casibus cuncta concedunt. mine q̃
dicit stat sua cuiq dies. stoicorum est: qui dicunt fatorum
statuta seruari. s ane prudenter fecit ut fluxam & uagain
opinionem epicureorum darg homiui. Nam illud ex ꝑsona
poetae dictum: haue aũt ualidam darge ioui. nam stoici ꝙ ni¬

Expanded text:
ait Turnus ‘cuperem ipse parens spectator adesset’ hic dicit ‘ipse ait Turnus ‘cuperem ipse parens spectator adesset’ hic dicit ‘ipse  Ad v. 463 Victoremque ferant morientia lumina turni Donatus dicit 'meminerint', sed melius est 'sustineant', quasi pondus et poenam: nec enim meminisse possunt ocEFFVNDIT INANES hic ostendit eventum futurum. STAT SVA CVIQVE DIES sectis philosophorum poetae pro qualitate negotiorum semper utuntur, nec se umquam ad unam alligant nisi quorum hoc propositum est, ut fecit Lucretius, qui Epicureos tantum secutus est. varietate sectarum. Illud namque quod ait in quarto «sed misera ante diem», Epicureorum est, qui casibus cuncta concedunt: nunc quod dicit ‘stat sua cuique dies’, stoicorum est, qui dicunt fatorum statuta servari. Sane prudenter fecit ut fluxam et vagam opinionem Epicureorum daret homini - nam illud ex persona poetae dictum -, hanc autem validam daret Iovi: nam stoici et ni
Abbreviated transcription (Latin):
msiapt tonde minatũ hominẽ in iudiciũ adduccꝰ non pesepenre¬
madile proponeirals dioit nam quod pe neteat/ pe netrale
duile quod aũt peneteat᷑ penetrabile cuspis inpeei pou
ci piendũ est ne in congruũ sit si de puero dixeris irgens poctui
sine tuspidom abusiue pro haste mucrone posuit de pectus
periora possit referri animus q̃ sequũtur pro auina nam
ainns confili ẽ anma uitae. reterte ouandeo i potes asne

Expanded text:
«mage condemnatum hominem in iudicium adducere non posse». PENETRABILE pro ‘penetrale’ dicitur: nam quod penetrat ‘penetrale’ dicitur, quod autem penetratur ‘penetrabile’. CVSPIS INGENS ita accipiendum est, ne incongruum sit, de puero si dixeris ‘ingens pectus’. Sane cuspidem abusive pro hastae mucrone posuit. ET PECTVScut diximus, ad superiora possit referri. ANIMVSQVE SEQVVNTVR pro anima: nam animus consilii est, anima vitae. REFERTE EVANDRO potest e
Abbreviated transcription (Latin):
idest plenam. nam non crepusculum: sed lux matura de¬
soribit᷑. Reuoluta: aperta: sicut contea in uolutũ dicimus
eoᷤ illud quod clausum ẽ: ruebat: aũt oriebat᷑: ut ruit oce¬
ano uox:  est in sensu hysteron proteron: priusto. nox fu¬
gat. sic dies oritur: sociis edicit. secundum edicta nympbat
sipͥna sequant᷑ uol tesseras nel tubarũ uel signa nulitaria
Quales sub nubibus ateis. idest altis. Stxymoniae uõ prues

Expanded text:
id est plenam; nam non crepusculum, sed lux matura deid est plenam; nam non crepusculum, sed lux matura describitur. REVOLVTA aperta, sicut contra involutum dicimus esse quod clausum est. RVEBAT autem oriebatur, ut «et ruit Oceano nox». Et est in sensu hysteroproteron: prius enim nox fugatur, sic dies oritur. SOCIIS EDICIT secundum dicta nymphae. SIGNA SEQVANTVR vel tesserae vel tubarum, vel signa militaria. QVALIS SVB NVBI
Abbreviated transcription (Latin):
nallus enim sic loquit. o aenea si quae dico nunimo credis. o lux
crastina ingentis catdis aceruos spectabis. haudignara modi. mo¬
derationis quippe quae fuerat nauis: inde alie celerant:. ende alię
nymphae nauium cursus celeriores eficiunt: sicut fecorat ꝓ¬
modocea: insciis rerũ. quas audierat: nam exaꝑto crede non
poterat: onisus. augurio promisae uittorię. Ama parens ide
deuin. alma proprie õ tellus ab eo quod nos alit. abusiuo ẽt alis
numi nibus hoc epitheton dat᷑. terram aũt constat eẽ matres
deum. unde  siniulacrũ eius cum claui pingit: Nam terra
aꝑit uerno hyeniali claudit tempore dyndima mons phrygiȩ
turriperȩ q̃: urbes ciuitates turritae. unde goum corona
turrita mater piugit deum. ad frena leones. ideo hoc fin¬
gitꝰ ꝙ omnis feritas materna subiacet affectioni Q sus¬
iuigata est pinques familiare aifficias ut e propius ros aspi¬
ce nostras phrygibusq. adsis ac si diterg cultoridus tuis. tan

Expanded text:
nullus enim sic loquitur: o Aenea, nisi quae dico minime credis, o lux crastina ingentes caedis acervos videbis. HAVD IGNARA MODI moderationis: quippe quae fuerat navis. INDE ALIAE CELERANT inde aliae nymphae navium cursus celeriores efficiunt, sicut fecerat Cymodocea. INSCIVS rerum quas audierat; nam credere ex aperto non poterat. OMINE augurio promissae victoriae. ALMA PARENS IDAEA DEVM alma proprie est tellus ab eo quod nos alat, abusive tamen etiam aliis numinibus hoc epitheton datur. Terram autem constat esse matrem deum: unde et simulacrum eius cum clavi pingitur; nam terra aperitur verno, hiemali clauditur tempore. DINDYMA mons Phrygiae. TVRRIGERAEQVE VRBES civitates turritae, unde et cum corona turrita mater pingitur deum. AD FRENA LEONES hoc fingitur, quod omnis feritas maternae subiacet adfectioni et subiugata est. PROPINQVES familiare efficias, ut «et propius res aspice nostras». PHRYGIBVSQVE ADSIS ac si diceret, et cultoribus tuis. TANT
Abbreviated transcription (Latin):
q notos. aut quosuis uontos frigidos nam gͦ grauem signifi¬
caue tempostatem: ut in georgicis legimus. Aut illum surgen¬
tibus uallibus inus aerix fugere grus grues aut reuera no¬
tos horum enim calorem fugunt cum reuertunt᷑ inchra¬
ciam: Allabi classibus aequor.cum classibus labi. Ardet apex
capitii ex sequentibus intelliginuuis aeneae armorũ feri
descriptionem. Nam dicturus est. At non audaci turno
uidet᷑ dite quod non procedit. aper: coni altitudo hoc loco
ost autem homeri es locus & comparatio

Expanded text:
 NOTOS aut quosvis ventos frigidos: nam etiam grues significant tempestatem futuram, ut in georgicis legimus «aut illum surgentem vallibus imis aeriae fugere grues»: aut re vera ‘notos’; horum enim calorem fugiunt cum revertuntur in Thraciam. ADLABI CLASSIBVS AEQVOR cum classibus labi. ARDET APEX CAPITI ex sequentibus intellegimus Aeneae armorum fieri descriptionem; nam dicturus est ‘at non audaci Turnovidetur dicere: quod non procedit. ‘Apex’ coni altitudo hoc loco. Est autem Homeri et locus et comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
tenerent. quod ꝗͣ uirgilius latenter ostendit. ꝙ auten
diximus dianam primo natam rationis est. Nam constat pri
mo noctom fuisse cuius instrumentum est diana idest iuna:
post diemi quem efficit sol qui est apollo. Ut autem delos pri¬
mo ortygia diceretur. factum est a cotur nice. quae gracce

Expanded text:
tenerent; quod etiam Vergilius latenter ostendit. Quod autem tenerent; quod etiam Vergilius latenter ostendit. Quod autem diximus Dianam primo natam, rationis est; nam conmo noctem fuisse cuius instrumentum est Luna, id est Diana, post diem quem Sol efficit, id est Apollo. Vt autem Delos primo Ortigia diceretur, factum est a coturnice que Grece ὄρτυξ
Abbreviated transcription (Latin):
Iuno grauidam serpente phytone ĩmisso. latonam per¬
sequeret᷑ Terris omnibus expulsa Tantdem aliquando
applicante se littoribus. A sorore suscepta est. & illic dianã
primo: post apollinem peperit. ⁊ ui statim occiso phytone ul¬
tus est matris in iuriam. Sane nata diana parturienti
apollinem matri dicitur praebuisse obstetricis officium:
Unde cum diana sit uirgo tamen a parturientibus in¬
uocatur. hacc nanq est diana. iuno. proserpina. Nata
igitur duo numina terram sibi natalem. errare non
passa sunt: Sed eam duabus insulis religauerunt. Ueritas
uero longe alia est. Nam haec insula cum a terraemotu
laboraret. qui fit sub terris latentibus uentis. Sicut luca
nus ait. Quaerentem erumpere uentum. potita oracu¬
lo apollinis. terrae motu caruit. Nam praecepit ne illic mo¬
rtuus sepeliretur. & iussit quaedam sacrificia fieri. postea
a mycone gyaroq uicinis insulis populi uenerunt. qui eã

Expanded text:
Iuno grauidam Pythone immisso Latonam perIuno grauidam Pythone immisso Latonam persequeretur, terris omnibus expulsa, tandem aliquando applicante se litoribus sorore suscepta est et illic Dianam primo, post Apollinem peperit; qui statim occiso Pythone ultus est matris iniuriam. Sane nata Diana parturienti Apollinem matri dicitur praebuisse obstetricis officium; unde, cum Diana sit uirgo, tamen a parturientibus inuocatur; haec namque est Iuno Diana Proserpina. Nata igitur duo numina terram sibi natalem errare non passa sunt, sed eam duabus insulis religauerunt. Veritas uero longe alia fuit: nam haec insula cum terrae motu laboraret, qui fit sub terris latentibus uentis, oraculo Anus «quaerentem erumpere ventum credidit», oraculo Apollinis terrae motu caruit. Nam praecepit ne illic mortuus sepeliretur, et iussit quaedam sacrificia fieri. Postea e Mycono Gyaroque vicinis insulis populi venerunt, qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
quo natura permiserit cuncti sequemiur. fides pelago: quia
alibi ait. Totiens deceptus fraude sereni: lenis crepitans
auster: duo epitheta posuit uitiose ut diximus supra.
fecit aũt hoc proprie indecem uersibus. Auster aũt pro
quouis uento est. Terraeq uerbesq recedunt: physicam
rem dixit. Ita .Ni. nauigantibus uidetur. quasi ab his
terra discedat: sacra mari colitur medio: ordo est. in
medio mari aegeo collitur tellus sacra neptuno: & nere¬
idum matri idest doridi gratissima: fabula talis est:
post uitiatam latonam iupiter cum ꝙ eius sororem aste¬
riem uitiare uellet. Illa optauit a diis ut in auem con-¬
uerteretur. uorsaq ĩ coturnicem est. & cum uellet ma:¬
re transfretare. quod est coturnicum. afflata d ioue. E
in lapidem conuersa. sub fluctibus latuit. postea supplica.¬
nto. ioui latona leuata. super ferri aquis coepit. Nace
primo neptuno & doridi consecrata fuit. postea aũt cu

Expanded text:
quo natura permiserit cuncti sequemur’. FIDES PELAGO quia quo natura permiserit cuncti sequemur’. FIDES PELAGO quia alibi ait «totiens deceptus fraude sereni». LENIS CREPITANS AVSTER duo epitheta posuit vitiose, ut diximus supra; fecit autem hoc prope in decem versibus. ‘Auster’ autem quivis ventus. TERRAEQVE VRBESQVE RECEDVNT physicam rem dixit; ita enim navigantibus videtur, quasi ab his terra discedat. SACRA MARI COLITVR MEDIO ordo est: in mari medio Aegaeo colitur tellus sacra Neptuno et Nereidum matri, id est Doridi gratissima. Fabula talis est: Post uitiatam Latonam Iuppiter, cum etiam eius sororem Astarien uitiare uellet, illa optauit a diis, ut in auem conuerteretur, uersaque in coturnice fuit. Et cum uellet mare transfretare, quod est coturnicum, afflata a Ioue et in lapidem conuersa diu sub fluctibus latuit; postea supplicante Ioui Latona eleuata superferri aquis coepit. Haec primo Neptuno et Doridi fuit consecrata. Postea cum
Abbreviated transcription (Latin):
effuso recodit. legimus practerea insexto. Insepulturorũ
animas esse uagas ⁊ huno constat non legitime sepultum
fuisse. Rite ergo reddita legitima sepultura redit anima
diu durare dicunt q̃ diu durat & corpis. Unde acgypti
periti sapientia/ condita diutios reseruant cadauera. sci¬
licet ut anima molto tempore perduret: E corpori sit
ob noxia. ne cito ad alia transeat: Romani contra fa¬
ciobant comburentes cadauera ut statim anima inge¬
neralitatem idest insuam naturam rediret: dicit ergo
mnc sacrificiis quibusdam elicitam animam. & sepulcro
conditam/ ob noxiamq factam corpori. quod ante horre¬
bat quasi per uim extorta Idos aũt stoicos medum sequi
diximus quia plato perpetuam dixit animam: & addiue.¬
rsa corpora transitum facero statim pro meritis uitae pri-
non est nomen/ sod aduerbuim. ut toruum clamat: cie
nius. hoc loco dicimus more solenni. ualeinos te ordine

Expanded text:
effuso recedit. Legimus praeterea in sexto insepultorum effuso recedit. Legimus praeterea in sexto insepultorum animas vagas esse. Et hunc constat non legitime sepultum fuisse. Rite ergo reddita legitima sepultura, redit anima um secuti, tam diu durare dicunt quam diu durat et corpus. Vnde Aegyptii, periti sapientia, condita diutius reservant cadavera, scilicet ut anima multo tempore perduret et corpori sit obnoxia, nec cito ad alios transeat. Romani contra faciebant, comburentes cadavera, ut statim anima in generalitatem, id est in suam naturam rediret. Dicit ergo nunc sacrificiis quibusdam elicitam animam et sepulcro conditam obnoxiamque factam corpori, quod ante horrebat, quasi per vim extorta. Ideo autem Stoicos medium sequi diximus, quia Plato perpetuam dicit animam et ad diversa corpora transitum facere statim pro meritis vitae priornon est nomen, sed adverbium, ut «torvum clamat». CIEMVS autem est hoc loco ‘dicimus more sollemni’: ‘vale; nos te ordine
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter eumenidas dicimus¬
lentia. ut parcas bellum. lucum. Alii manes a mantĩdo
dictos ĩ tolligunt. Nam cinimabus plena sunt loca int̾
lunarem & terrenum circulum unde defluunt: Qui¬
dan manes deos infernales tradunt: atraq cup̃sso :¬
nigra funesta: Nam inferis consecrata est. quia caesa
nunꝗ̃ reuirescit. Moris autem romani fuerat. Raniũ
cupressi ante domura funestam poni:. Ne quisꝗ pontifex
per ignorantiam pollueretur ingressus. hĩc oratius. Nec
te praeter inuisam cupressum nullum breuem dominũ
sequetur. Atra aũt ꝙ atratos lares significet: crinem
de more solutae: aut de moregentis. ut etiam ĩ argy¬
pto est. Aut certe more plangentium: Teꝑido lacte: sto¬
tim mulcto: cymba: pocula inmodum cỹmbae facta: sa¬
nguinis sacri. de uictimis sumpti. Animamq sepulero co¬
ndimus: beno animam lacte e sanguine acctumulum
dicit elicitam. lacte nanq corpus nutritur post animae
coniunctionem: E anima sine sanguine nunꝗ̃ est. quo

Expanded text:
Eumenidas dicimus. Parcas, bellum, lucum. Alii manes a manando dictos intellegunt; nam animabus plena sunt loca inter lunarem et terrenum circulum, unde et defluunt. Quidam manes deos infernos tradunt. ATRAQVE CVPRESSO nigra, funesta; nam inferis consecrata est, quia caesa numquam revirescit. Moris autem Romani fuerat ramum cupressi ante domum funestam poni, ne quisquam pontifex per ignorantiam pollueretur ingressus. Hinc Horatius «nec te praeter invisam cupressum ulla brevem dominum sequetur». ‘Atra’ autem quod atratos lares significet. CRINEM DE MORE aut de more gentis, ut etiam in Aegypto est, aut certe de more plangentium. TEPIDO LACTE statim mulcto. CYMBIA pocula in modum cymbae facta. SANGVINIS SACRI de victimis sumpti. ANIMAMQVE SEPVLCRO CONDIMVS bene animam lacte et sanguine ad tumulum dicit elicitam; lacte namque corpus nutritur post animae coniunctionem, et anima sine sanguine numquam est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacrae panduntur portae. Tractus est aũt sermo ex more
gallorum. Nam masiliensos quotiens pestilentia laborabant.
imus se expauperibus offerebat alendus año integro publicis
& purioribus cibis. Hic postea hornatus ueͬbenis & uestibus
sacris cixcumducebaturr per totam ciuitatem cum exetra¬
execrationibus ut inipsum reciderent mala totius ciuita.¬
tis. & sic proiiciebatur. hoc aũt inpetronio lectum est. Sane
sciondum latenter aeneam hoc agere. ut troianos didoni
ex infelicitatis similitudine cõmendet: Ham & eius ma-¬
rito auri causa intulit necem: omnibusidem: plus est ꝗ̃
si diceret so similis. scelerata excedere terra. pro sceleratorũ.
ĩstauramus fumis: modo sepuletũ. quod uirgulta a uellendo
diruerat. Nam ꝓrie funus est ĩ censum cadauer: Stant:
positao sint. Multa aũt ut supra diximus hic sormosi¬
gnificat. Manibus manes sunt animae illo tempore . quo

Expanded text:
ut «sacrae panduntur portae». Tractus est autem sermo ex more ut «sacrae panduntur portae». Tractus est autem sermo ex more Gallorum. Nam Massilienses quotiens pestilentia laborabant, unus se ex pauperibus ofsumptibus et purioribus cibis. Hic postea ornatus verbenis et vestibus sacris circumducebatur per totam civitatem cum exsecrationibus, ut in ipsum reciderent mala totius civitatis, et sic proiciebatur. Hoc autem in Petronio lectum est II sciendum latenter Aenean hoc agere, ut Troianos Didoni ex infelicitatis similitudine commendet; nam et eius marito auri causa intulit necem. OMNIBVS IDEM plus est, quam si diceret ‘similis’. SINSTAVRAMVS FVNVS modo sepulchrum, quod virgulta avellendo diruerat; nam proprie ‘funus’ est incensum cadaver. STANT positae sunt. Multa autem, ut supra diximus, hic sermo significat. MANIBVS manes sunt animae illo tempore quo
Abbreviated transcription (Latin):
ionicae linguae. cum .ii. sit Iones
cuius solutio facit threicius uel threissa: cingiq urbem
obsidione uideret: inter ipsa principia obsidionis. Nam
postra iam minime poterat: fortuna recessit: melior .s. Res
agamemnonias: idest imperiam: uictricia: omnia nomina
a uerbo uenientia cum inior . exeunt masculina sunt. ut
uictor: cum intrix feminina sunt ut uictrix: Neutra ue¬
ro non faciunt nisi tantum ex nũo plurali: unde est uiet .¬
ricia: fas omne abrumpit. & cognationis e iuris hospitii.
obtruncat. occidit intellige: Nam ob truncare proprie est
capite caedere. Ui potitur. hoc uerbum de his est . quę per.¬
miscent coniugationesn. cum .ii. sit tertiae coniugationis
ĩfinitum modum a quarta facit ut potiri. unde pleriq
decipiuntut: ut potiris dicãt. Si militer fio pro firi facit
permista coniugatione. Auri sacra fames. idest exccrabilis.

Expanded text:
Ionicae linguae. Cum enim sit Θρᾷξ, Iones dicunt Θρήιξ, cuius solutio facit ‘Threicius’ et ‘Threissa’. CINGIQVE VRBEM OBSIDIONE VIDERET inter ipsa principia obsidionis; nam postea iam minime poterat. FORTVNA melior scilicet. RES AGAMEMNONIAS id est imperium. VICTRICIA omnia nomina a verbo venientia. cum in ‘or’ exeunt, masculina sunt, ut ‘victor’; cum in ‘trix’, feminina sunt, ut ‘victrix’. Neutra vero non faciunt, nisi tantum ex numero plurali: unde est ‘victricia’. FAS OMNE et cognationis, et iuris hospitii. OBTRVNCAT ‘occidit’ intellege. Nam obtruncare proprie est capite caedere. VI POTITVR hoc verbum de his est quae permiscent coniugationes; cum enim sit tertiae coniugationis, infinitum modum a quarta facit, ut ‘potiri’. Vnde plerique decipiuntur, ut ‘potiris’ dicant. Similiter ‘fio’ pro ‘fiere’ ‘fieri’ facit, permixta coniugatione. AVRI SACRA FAMES exsecrabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut niora figit sub nibe columbam idest alta: acherontt re¬
fuso acheron flius dicitur ĩ ferorum: quasi siue gaudio
sed constat locumi c̃t haua longe a baiis: undiq montibus
septum. adeo ut nec orientem. nec occidentem solem poss¬
it aspicere : sed tantum medium diem. quod e honicrus

Expanded text:
ut «nigra figit sub nube columbam», id est alta. ACHERONTE REut «nigra figit sub nube columbam», id est alta. ACHERONTE REFVSO Acheron fluvius dicitur inferorum, quasi sine gaudio. Sed constat locum esse haud longe a Bais undique montibus saeptum, adeo ut nec orientem nec occidentem solem possi