comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thinie que nũc uestra ꝓuintia est uicos ex¬
ustos ẽẽ cõplures. Regnuz ariobarçanis/¬
ccurerit nõ satis ẽẽ paratum ad tantum
bellum administrandũ. Unũ ab om̃ib so¬
eis ⁊ ciuib ad id bellũ Imꝑatorẽ deposci at¬
q expetiieunde hũc unũ abhostib metui p̃¬
terea neminez. Causaq̃sit s uidetis. Nunc
quid agendum sit: considerate. Primũ mͥ
uidetur degenẽ belli. deinde de magnitudine.
tum de Imꝑatore diligendo ẽẽ dicendũ. ue¬
nus est em̃ eiusmodi qd̾ maxime uestros aĩ¬
mos excitare atq inflãmare debet. Tradi
ta est agitur salus socioꝵ atq amicor. ꝓ
qua multa maiores uestri magna ⁊ grauia
bella gesserunt. Aguntur certissima ppłi.R.
uectigalia ⁊ maxima quib amissis ⁊ pacis
ornam̃ta ⁊ subsidia belli requiretis. Aguntur
tes głre pter cet̾as gentes atqr auidi lau¬
dis fuistis delenda ẽ uob̾ illa macula mitri¬
datico bello suꝑiore suscepta. que penitꝰ iam

Expanded text:
vicos exustos esse compluris, regnum Ariobarccesserit, non satis esse paratum ad tantum bellum administrandum; unum ab omnibus sociis et civibus ad id bellum imperatorem deposci atque expeti, eundem hunc unum ab hostibus metui, praeterea neminem. causa quae sit videtis; nunc quid agendum sit ipsi considerate. primum mihi videtur de genere belli, deinde de magnitudine, tum de imperatore deligendo esse dicendum. genus est eius belli quod maxime vestros animos excitare atque inflammare ad perta est; agitur salus sociorum atque amicorum pro qua multa maiores vestri magna et gravia bella gesserunt; aguntur certissima populi Romani vectigalia et maxima quibus amissis et pacis ornamenta et subsidia belli requiretis; aguntur tes gloriae praeter ceteras gentis atque avidi laudis fuistis, delenda vobis est illa macula Mithridatico bello superiore concepta quae penitus iam
Abbreviated transcription (Latin):
Uamqͣ michi semꝑ
frequens cõspectus.
uester multo iocun¬
dissimus. Hic aute̾
locus adagendũ am¬
plissimus. ad dicẽdũ
ornatissimus est uisus. Quĩr tam̃ hoc ad¬
ditu laudis qui semꝑ optimo cuiq maxi¬
me patuit nõ mea me uoluntas s uite
mee raciones ab ineunte etate suscepte ꝓ¬
hibuerũt. Nam cũ antea ꝑ etatẽ nõdum
huiꝰ auctoritatẽ loci continge̾ auderẽ stat

Expanded text:
uam mihi semper frequens conspectus vester multo iucundissimus, hic autem locus ad agendum amplissimus, ad dicendum ornatissimus est visus, Quirites, tamen hoc aditu laudis qui semper optimo cuique maxime patuit non mea me voluntas adhuc sed vitae meae rationes ab ineunte aetate susceptae prohibuerunt. nam cum antea nondum huius auctoritatem loci attingere auder
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio possum subsidio mͥ dili¬
si tempꝰ ⁊ sꝑaciũ datũ sic intelli¬
gi non potest. Que quo plura sunt
CTaquili eo te ⁊ eos qui tibi in cõ¬
silio sũt meliori mete nr̃a u̾ba
audire oportebit ut multis ĩcõ¬
modis u̾itas debilitata tandẽ eqͥ¬
tate taliũ uirorũ recreetur. Q
si tu uidex nullo presidio fuisse
uidebere ꝯtra uini ⁊ grãm solitu¬
dini atq mopie si apud hoc s¬
siliũ ex opibus nõ ex u̾itate cã
pendetur. ꝓfecto nichil est iam
sc̃m atq sincerũ in ciuitate nich
iudicis ꝯsolet᷑. certe aut apud te

Expanded text:
ingenio minus possum, subsidium mihi diliingenio minus possum, subsidium mihi diliisi tempus et spatium datum sinon potest. quae quo plura sunt, C. Aquili, eo te et hos qui tibi in consilio sunt meliore mente nostra verba audire oportebit, ut multis incommodis veritas debilitata tandem aequitate talium virorum recreetur. quod si tu iudex nullo praesidio fuisse videbere contra vim et gratiam solitudini atque inopiae, si apud hoc consilium ex opibus, non ex veritate causa pendetur, profecto nihil est iam sanctum atque sincerum in civitate, nihil iudicis consoletur. certe
Abbreviated transcription (Latin):
sũma grã ⁊ eloquẽcia quorũ alte¬
ram C. aquili u̾e̾or. alterã metuo
Eloquencia q. hortensii ne me di¬
cendo impediat non nichil cõmo¬
ueor gr̃ã sex. nenii nepotis quĩtio
noceat: id uo̾ nõ medioc̾ter ꝑtime¬
sco. Nec hoc tanto tempore qͣrẽdũ
uide̾tur. Hec sũma in illis esse si
in uobis ee̾nt saltẽ mediocria uerũ
ita res se ht ut ego qui neq usu
satis ⁊ ingenio parũ possum cũ
patrono diẜtissimo cõparer p. qn¬
cius cuiꝰ tenues opes. nulle facul¬
tates exigne amicoꝵ copie sunt
cũ ad u̾sario graciosissimo conten¬
dat. Illud quoq nobis accedit in
diis causis ex̾citatus ⁊ in hac mł¬
tũ ac sepe u̾satus hoc tempore
auest noua legacione impeditus
⁊ ad me uenturus. qui ut sũma
haberẽ cet̾a temꝑis quidem certe
uix satis habui. ut rem cautã tot
trou̾siis implicatam possimi co¬
gnosc̾e̾ Ita qd̾ michi consueuit in
ceti̾s causis esse aduimẽto id qͦq
in hac cã deficit. nam quomiiꝰ

Expanded text:
summa gratia et eloquentia; quarum alteram, C. Aquili, vereor, alteram metuo. eloquentia Q. Hortensi ne me in dicendo impediat, non nihil commoveor, gratia Sex. Naevi ne P. Quinctio noceat, id vero non mediocriter pertimesco. neque hoc tanto opere querendum videretur, haec summa in illis esse, si in nobis essent saltem mediocria; verum ita se res habet, ut ego, qui neque usu satis et ingenio parum possum, cum patrono disertissimo comparer, P. Quinctius, cui tenues opes, nullae facultates, exiguae amicorum copiae sunt, cum adversario gratiosissimo contendat. illud quoque nobis accedit incaliis causis exercitatus et in hac multum ac saepe versatus, hoc tempore abest nova legatione impeditus, et ad me ventum est qui, ut summa haberem cetera, temporis quidem certe vix satis habui ut rem tantam, tot controversiis implicatam, possem cognoscere. ita quod mihi consuevit in ceteris causis esse adiumento, id quoque in hac causa deficit. nam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtas fuerit. cũ pacis autores
cõẜuandos statim censerit. ceterit
fuerit iracior. atq id minus mir¬
uideretur fortasse tũ cũ esset in¬
certus exitus et anceps fortuna
belli Qii uo uictor pacis aucto¬
res diligit Is profecto dedarat¬
se maluisse non diuncare qͣm
uincere. Atq huiꝰ quidẽ rei .M.
marcello sum testis nr̃i enĩ sensus¬
semꝑ ut in pace sic tum ecia in
bello congruebant quociens ego
eum et quanto cũ dolore uidi cũ
insolẽcia ceteroꝵ Hoĩu tũ ecia
ipĩus uictorie ferocitatẽ extime¬
scentẽ qua gracõr tua liberalitas
G. cesar nobis qͥ illam uidimus
de bet esse nõ eĩ iam cause s uicto¬
terminatam gladiũ uagnnia ua¬
cuũ in uebe non uidimꝰ QQuos a¬
lit non Ira uictorie ut dubitare
debeat nemo qn multos si fieri
posset g.c. ab inferis ex citaret
qͣm ex eadẽ acie ꝯẜuat quos põt

Expanded text:
voluntas fuerit, cum pacis auctores voluntas fuerit, cum pacis auctores conservandos statim censuerit, ceteris fuerit iratior. atque id minus mirum fortasse tum cum esset incertus exitus et anceps fortuna belli: qui vero victor pacis auctores diligit, is profecto declarat maluisse se non dimicare quam vincere. atque huius quidem rei M. Marcello sum testis. nostri enim sensus ut in pace semper, sic tum etiam in bello congruebant. quotiens ego eum et quanto cum dolore vidi, cum insolentiam certorum hominum tum etiam ipsius victoriae ferocitatem extimescentem! quo gratior tua liberalitas, C. Caesar, nobis qui illa vidimus debet esse. non enim iam causae suntterminatam, gladium vagina vacuum in urbe non vidimus. Quos alit, non ira victorie, ut dubitare debeat nemo, quin multos, si fieri posset, Cesar ab inferis excitaret, quoniam ex eadem acie conservat, quos pot
Abbreviated transcription (Latin):
quorum eciam frequẽciam et
dignitatem hoc ipso in cõs essu
in curia s iudicauit aplerisq
ignoracione Pocius et falso et
mnam metu qm cupiditate auc
crudelitate bellum esse suscep¬
tum quo quidem in bello sem¬
per de pace agendũ put aui
semꝑq dolui non modo pacẽ
s eciam orõnem cuuum ꝑ acẽ
flagitanciũ repudiati neq eĩ
ego illa neq ulla unqͣm sũ secut᷑
arma cuilia semꝑq mea consi¬
la pacis et toge socia nõ belli atq
armoꝵ fuerũt hoĩem sum secutus
pͥuato officio nõ publico tãtũo
apud me grati amini fidelis memo¬
ria ualuit᷑ ut nulla non mo cupi¬
ditate s ne spe quidem prudens et
sciens tãqm ad interitum ruerem
uolũtariũ Quod quidem meum
consiliũ minime obscurũ fuit
Nam et in hoc ordine integra re
multa de pace dixi et in ip̃so bel¬
lo eadem eciã cũ capitis mei peti¬
culo sensi ex quo nemo iam erit
tam miustus rerũ existimator
qui dubitat que cesaris de bello

Expanded text:
quorum et frequentiam et quorum et frequentiam et dignitatem hoc ipso in consessu in curiam, sed iudicavit a plerisque ignoratione potius et falso atque inani metu quam cupiditate aut crudelitate bellum esse susceptum. quo quidem in bello semper de pace audiendum putavi semperque dolui non modo pacem sed etiam orationem civium pacem flagitantium repudiari. neque enim ego illa nec ulla umquam secutus sum arma civilia semperque mea consilia pacis et togae socia, non belli atque armorum fuerunt. hominem sum secutus privato officio, non publico, tantumque apud me grati animi fidelis memoria valuit ut nulla non modo cupiditate sed ne spe quidem prudens et sciens tamquam ad interitum ruerem voluntarium. quod quidem meum consilium minime obscurum fuit. nam et in hoc ordine integra re multa de pace dixi et in ipso bello eadem etiam cum capitis mei periculo sensi. ex quo nemo erit tam iniustus rerum existimator qui dubitet quae Caesaris de bello
Abbreviated transcription (Latin):
et consumat uetustas at uero¬
hec tua iusticia et lentas am¬
im florescat cotidie magis ita ut¬
qͣntum oꝑibus tius diu̾turm¬
tas detrahet tantũ afferat lau¬
dibus et cetoros quidem omẽs
uictores bellorum ciiliũ Iam
ante equitate et misericordia
uiceras. Hodierno uo die teip̃m
uicisti uereor ut hoc quod dicã
ꝑinde intelligi possit auditu at¬
q ego ipse cogitans sencio ip̃a
uictoriam u̾icisse uideris cũ
ea que illa erat adepta uictis
remisisti nam cum ipĩus ui¬
occidissemꝰ clemẽcie tue iudi¬
cio ꝯseruati sumꝰ. Recte igitur
unus iuctus es a quo ecia
ipĩus uictorie condicio usq de¬
uicta est atq hoc G. cesaris iu
tendite omnes enĩ qui ad illa
arma fato sumus nescio quo
rei ꝑ. misero funestoq compul¬
si et si aliqua culpa tenemur
crroris humiam ab scelere cer¬
te liberati sumꝰ. Nam cũ M.
et item rei p. nillo dep̃cante
Reliquos amplissimos uiros
et sibupsos et patrie reddidit

Expanded text:
et consumat vetustas— at haet consumat vetustas— at haec tua iustitia et lenitas florescet cotidie magis. ita quantum operibus tuis diuturnitas detrahet, tantum adferet laudibus. et ceteros quidem omnis victores bellorum civilium iam antea aequitate et misericordia viceras: hodierno vero die te ipse vicisti. vereor ut hoc quod dicam perinde intellegi possit auditu atque ipse cogitans sentio: ipsam victoriam vicisse videris, cum ea quae erant adempta victis remisisti. nam cum ipsius vioccidissemus, clementiae tuae iudicio conservati sumus. recte igitur unus invictus es a quo etiam ipsius victoriae condicio visque devicta est. atque hoc C. Caesaris iudtendite. omnes enim qui ad illa arma fato sumus nescio quo rei publicae misero funestoque compulsi, etsi aliqua culpa tenemur erroris humani, ab scelere certe liberati sumus. nam cum M. et item rei publicae, nullo deprecante, reliquos amplissimos viros et sibi ipsos et patriae reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
bus efferemus quib studiis ꝓ¬
seq̃mur. qua beniuolencia com¬
plectenur. parietes medius fi¬
dius ut michi uidetur huiꝰ cu¬
rie tibi grãs agere gestiũt quod
breui tempore sit illa futura au¬
ctoritas in hiis maiorũ suorum
ot suis sedibus Equidem cum
marcelli uiri oꝑtimi et cõmẽo¬
rabili pietate p̃diti lacrimas mͦ
cellorũ meũ pectus memoria
effudit quib tu eciam mortuis
M. marcello conseruato digin¬
tatem suam reddidisti nobilissi¬
mãq familiam iam ad paucos
redactam pene ab intuitu umi¬
dicasti. hunc tu gͥ diem tiuis ma¬
ximis et in nũabilib gratula¬
combo iure antepones. Hec
enim res unius est propria G.
cesaris cetere duce te geste. Ma¬
gne ille quidem s tamen młto
magnoq comitatũ huiꝰ autem
rei tu idem et dux es et comes
que quidem tanta est ut tro¬
pheis et monumentis tuis mil¬
la umꝙͣ allatura finem sit etas¬
nichil enim est opere et manu
factum quod non aliqñ ꝯficiat

Expanded text:
bus efferemus, quibus studiis pbus efferemus, quibus studiis prosequemur, qua benevolentia complectemur? parietes, me dius fidius, ut mihi videtur, huius curiae tibi gratias agere gestiunt, quod brevi tempore futura sit illa auctoritas in his maiorum suorum et suis sedibus. equidem cum C. Marcelli, viri optimi et commemorabili pietate praediti lacrimas modcellorum meum pectus memoria offudit, quibus tu etiam mortuis M. Marcello conservato dignitatem suam reddidisti nobilissimamque familiam iam ad paucos redactam paene ab interitu vindicasti. hunc tu diem tuis maximis et innumerabilibus gratulationibus iure anteponis. haec enim res unius est propria C. Caesaris; ceterae duce te gestae magnae illae quidem, sed tamen multo magnoque comitatu. huius autem rei tu idem dux es et comes: quae quidem tanta est ut tropaeis et monumentis tuis adlatura finem sit aetas—nihil est enim opere et manu factum quod non conficiat
Abbreviated transcription (Latin):
modo extollere iacentem s eciã
amplificare eius p̾stina digi¬
tatem hec qui faciat non ego
eum cum lũmis uiris comparo
S simillimũ deo Iudico. Itaq
G. cesar bellice tue laudes cele¬
brabunt ille quidem neq solũ
nrĩs s pene oium gencium lit¬
teris atq lĩgnis nec ulla um¬
qͣ etas de tius laudibus conti¬
cescet. S tñ huiꝰ modi res ne¬
scio quomodo eciam cũ legũt᷑
obstrepi damore militũ u̾idẽt
et tubarũ sono at uero cum ali¬
quid clementer mansuete iuste
moderate sapienter factũ in ira¬
cundia p̃sertim que est numica
consilio et in uictoria que natu¬
ra insolens et suꝑba est aut
audimꝰ aut legnnꝰ quo studio
incendim᷑ non modo in gestis
rebus s eciam in fictis ut eos
sepe quos nũqͣm uidimꝰ diliga¬
mus Te uero quem presente
intuemur cuiꝰ mentem sensus¬
q et os cernimꝰ ut quicquid
belli fortuna reliquu rei p. fecĩt
id esse saluũ uelis. quibus laud¬

Expanded text:
modo extollere iacentem sed etiam modo extollere iacentem sed etiam amplificare eius pristinam dignitatem, haec qui faciat, non ego eum cum summis viris comparo, sed simillimum deo iudico. itaque, C. Caesar, bellicae tuae laudes celebrabuntur illae quidem non solum nostris sed paene omnium gentium litteris atque linguis, neque ulla umquam aetas de tuis laudibus conticescet; sed tamen eius modi res nescio quo modo, etiam cum leguntur, obstrepi clamore militum videntur et tubarum sono. at vero cum aliquid clementer, mansuete, iuste, moderate, sapienter factum, in iracundia praesertim quae est inimica consilio, et in victoria quae natura insolens et superba est, audimus aut legimus, quo studio incendimur, non modo in gestis rebus sed etiam in fictis ut eos saepe quos numquam vidimus diligamus! te vero quem praesentem intuemur, cuius mentem sensusque et os cernimus, ut, quicquid belli fortuna reliquum rei publicae fecerit, id esse salvum velis, quibus laudi
Abbreviated transcription (Latin):
iure fortuna sibi uendicat et
quicquid est prospere gestum
id pene om̃e ducit suũ at u̾o hu¬
ius glorie G. cesar quam es pau¬
lo ante adeptus sociĩ habes nemi¬
nem totũ em̃ hoc ꝙͣtũcũq est
quod certe maximũ est totum
laude centurio nichil prefectꝰ
nichil cohors nichil turma de¬
cerpit qn ecia illa ipsa reru
humanarũ dña fortuna in istiꝰ
societatem glorie se non offert
tibi cedit tuam esse totam et
propriam fatetut nũꝙͣ enim
temeritas cũ sapiencia cõmisce¬
tur nec ad consiliũ casus admit¬
titur domiusti gentes in hũam¬
tate barbaras multitudine in¬
numerabiles locis infimitas õ¬
um copiarum genere habundã¬
tes ea tñ uicisti que et naturã
et condicionem ut uinci possẽt
Habeant. nulla est enm tanta¬
uis tanta copia. que non ferro
ac uirib debilitari frangiq
possit amnũ uincere Iracun¬
diam cohibere uictoriam tem¬
pare adu̾sariũ nobilitate in¬
gemo u̾tute. prestantem non

Expanded text:
iure Fortuna sibi vindicat et, iure Fortuna sibi vindicat et, quicquid est prospere gestum, id paene omne ducit suum. at vero huius gloriae, C. Caesar, quam es paulo ante adeptus socium habes neminem: totum hoc quantumcumque est, quod certe maximum est, totumlaude centurio, nihil praefectus, nihil cohors, nihil turma decerpit; quin etiam illa ipsa rerum humanarum domina, Fortuna, in istius se societatem gloriae non offert: tibi cedit, tuam esse totam et propriam fatetur. numquam enim temeritas cum sapientia commiscetur nec ad consilium casus admittitur. domuisti gentis immanitate barbaras, multitudine innumerabilis, locis infinitas, omni copiarum genere abundantis: ea tamen vicisti quae et naturam et condicionem ut vinci possent habebant. nulla est enim tanta vis quae non ferro et viribus debilitari frangique possit. animum vincere, iracundiam cohibere, victo temperare, adversarium nobilitate, ingenio, virtute praestantem non
Abbreviated transcription (Latin):
gestas possit tamen hoc affirmo
ut pace dicam tua nulla in hiis
esse laudem ampliorem qͣz eam
quam hodierno die consecutus
es. Soleo sepe ante oculos pon̾e
idq libenter crebris usurpareẜ¬
morum res gestas cum cius nec
ꝯtencionũ magnitudine nec nu¬
mero preliorum nec uarictate
regionum nec celeritate confi¬
ciendi nec dissimilitudine bello¬
rum posse conferri nec uero
disiunctissimas terras cicius
passib cuiꝰꝙͣ potuisse ꝑ agrari
ꝙͣ tuis non dicam cursib s ui¬
ctoriis illustrate sunt. Que qͥdẽ
ego nisi ita magna esse fatear
ut ea uix ciꝰ ꝙͣ mens aut cogita¬
cio caꝑe possit amens sim sed
tñ sunt alia maiora nam belli¬
cas laudes solens quidam exte¬
miare uerbis easq detrãhere
ducibꝰ cõmunicare cũ multis
ne proprie sint imꝑatorũ. Et
certe in armis militũ u̾tus lo¬
corũ oportuntas auxilia socioꝵ
dasses cõmeatus multũ iuuãt
maximam uero ꝑtem quasi suo

Expanded text:
gestas possit. tamen hoc adfirmo gestas possit. tamen hoc adfirmo et pace dicam tua, nullam in his esse laudem ampliorem quam eam quam hodierno die consecutus es. soleo saepe ante oculos ponere idque libenter crebris usurparemorum res gestas cum tuis nec contentionum magnitudine nec numero proeliorum nec varietate regionum nec celeritate conficiendi nec dissimilitudine bellorum posse conferri, nec vero disiunctissimas terras citius passibus cuiusquam potuisse peragrari quam tuis non dicam cursibus, sed victoriis lustratae sunt. quae quidem ego nisi ita magna esse fatear ut ea vix cuiusquam mens aut cogitatio capere possit, amens sim; sed tamen sunt alia maiora. nam bellicas laudes solent quidam extenuare verbis easque detrahere ducibus, communicare cum multis, ne propriae sint imperatorum. et certe in armis militum virtus, locorum opportunitas, auxilia sociorum, classes, commeatus multum iuvant, maximam vero partem quasi suo
Abbreviated transcription (Latin):
in multis et maxime in me ip̃o
Sed paulo ante in oĩbus cũ m.
marcellum sen atui populoqr.
et rei p. cõcellisti cõme moratis
presectim eciam offensionibus
te auctoritatem huiꝰ ordinis di¬
gnitatemq reip. tuis uel dolo¬
ribus ul suspiaonib ante fer¬
re. Ille quidem fructũ oĩs ante¬
acte uite hodierno die maximũ
cepit cum sũmo ꝯseusu senatus
tum preterea iudicio tuo gͣuissimo
⁊ maximo Ex quo profecto intelli¬
gis quanta in dato beneficio sic
laus cum in accepto tanta sit glo¬
ria. Est uero fortunatus cuiu̾s
ex salute non minor pene ad oẽs
ꝙͣ ad illum uentura leticia ꝑue¬
nerit. qd quidem ei merito ãtq
optimo iure contigit Quis enĩ
est illo aut nobilitate aut probi
tate aut optimarũ arciũ studio
aut innocencia aut ullo laudis
genere prestancior nullius tã¬
tum flumen est ingemi nulli di¬
cendi aut scribendi tanta uis
tanta copia. que non dicam exor¬
nare s enarrare G. cesar res tuas

Expanded text:
in multis, et maxime in me ipso, in multis, et maxime in me ipso, sed paullo ante in omnibus, cum M. Marcellum Senatui populoque Rom et Reip. concessisti? commemoratis praesertim etiam offensionibus, te auctoritatem ordinis, dignitatemque Reip. tuis vel doloribus, vel suspicionibus anteferre. 8. Ille quidem fructum anteactae vitae hodierno die maximum coepit, cum summo consensu Senatus, tum praeteres iudicio tuo gravissimo et maximo. 9. Ex quo profecto intelligis, quanta in dato beneficio fit laus, cum in accepro tanta sit gloria. 10. Est vere fortunatus ille, cuius ex salute non minor penc ad omnes, quam ad illum ventura sit, laetitia pervenerit. 11. Quod ei quidem merito atque optimo iure contigit. 12. Quis enim est illo, aut nobilittate aut optimarum artium studio aut innocentia aut ullo in laudis genere praestantior? nullius tantum flumen est ingeni, nulla dicendi aut scribendi tanta vis, tantaque copia quae non dicam exornare, sed enarrare, C. Caesar, res tuas
Abbreviated transcription (Latin):
nimis amictimus.
Iuturin silencii p.c. quo
eram hiis temporib usus
non timore aliquo s ꝑtim
dolore partim uerecundia finem
hodiernꝰ dies actulit. Idemq im¬
ciũ que uellem queqz sentirem
meo pristino more dicendi Tãtã
enĩ manluetudine tam musita¬
tam inauditamq clemẽtia tãtũ
in sũma potestate rerũ gĩũ mo¬
dum tam deniq incredibilem sa
pienciam ac pene diuina tacitꝰ
preterire nullo modo possum. H.
am meam uocem et auctoritatẽ
uobis et rei p. ꝯseruatam. ac re¬
sticutam puco dolebam enim p
dem esse fortua nec michi ꝑsua¬
dere poteram nec fas esse ducebã
usari me in uetere uestro curricło
illo emulo atq imitatore studio¬
rum et laborum meorum quasi
quodam socio a me et comite distra¬
cto ergo et michi et mee pͥstine
uite consuetudinez gay cesar in¬
terdusam aꝑiusti et hiis oĩb¬
ad bene de omnire p. sꝑandũ
quasi signũ aliquod sustulisti.
Incellectũ enĩ est michi quide

Expanded text:
nimis amittimus.nimis amittimus.Iuturni silentii, P. C. quo eram his temporibus usus. non timore aliquo; sed partim dolore, partim verecundia, finem hodiernus dies attulit; idemque initium quae vellem, quae que sentirem, meo pristino more, dicendi. 2. Tantam enim mansuetudinem, tam inusitatam, inauditamque clementiam; tantum in summa potestate rerum omnium modum; tam denique incrpientiam ac paene divinam tacitus praeterire nullo modo possum. M. am meam vocem et auctoritatem vobis et rei publicae conservatam ac restitutam puto. dolebam enim, pdem esse fortuna, nec mihi persuadere poteram nec fas esse ducebam versari me in nostro vetere curriculo illo aemulo atque imitatore studiorum ac laborum meorum quasi quodam socio a me et comite distracto. ergo et mihi meae pristinae vitae consuetudinem, C. Caesar, interclusam aperuisti et his oad bene de omni Rep. sperandum, quasi signum aliquod sustulisti. 7. Intellectum est enim mihi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
acrius qͣm more maiorum com¬
paratum publico consilio factũ
uideretur. Hanc uero que ad eor
uberos ato ad infanciũ puero¬
rum in cunabula ꝑtinet insi
hoc iudicio a uobis reicitis et
aspernamim uidete per deos
mi mortales quem in locum tẽ
p. ꝑuenturam putetis. Hoĩes
sapientes et ista auctoritate et
potestate preditos qua uos estis
ex quib rebus maxime res p.
iaborat Hiis maxime medericõ¬
uenit. Uestrum nemo est qui in¬
tellegat populũ romanũ qui
quondam in hostes lenissimus
existimabatur hoc tempore do¬
mestica crudelitate laborare.
hanc tollite ex ciuitate Iudices
han pati nolite diucius in hac
re p.usari: que non modo id ha¬
bet in se mali qd̾ tot ciues atro¬
cissime sustulit uerũ eciam homi¬
nbus lenissimis adenit miseri¬
cordiam consuetudine ĩ cõmodo¬
rum. Nam cum oĩbus horis aliqͥd
atrocter fieri uidemꝰ aut audini
eciam qui natura mitilsiu su¬
mus. assiduitate molestiarum
sensum omnem huãmtatis ex a¬

Expanded text:
acrius quam more maiorum comacrius quam more maiorum comparatum est publico consilio factum videretur, hanc vero quae ad eorum liberos atque ad infantium puerorum incunabula pertinet nisi hoc iudicio a vobis reicitis et aspernamini, videte, per deos immortalis! quem in locum rem publicam perventuram putetis! homines sapientes et ista auctoritate et potestate praeditos qua vos estis ex quibus rebus maxime res publica laborat, eis maxime mederi convenit. vestrum nemo est quin intellegat populum Romanum qui quondam in hostis lenissimus existimabatur hoc tempore domestica crudelitate laborare. hanc tollite ex civitate, iudices, hanc pati nolite diutius in hac re publica versari; quae non modo id habet in se mali quod tot civis atrocissime sustulit verum etiam hominibus lenissimis ademit misericordiam consuetudine incommodorum. nam cum omnibus horis aliquid atrociter fieri videmus aut audimus, etiam qui natura mitissimi sumus adsiduitate molestiarum sensum omnem humanitatis ex a
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt presidiũ sectorum
existimetur. An uo ĩud̾. uos nõ
intellegetis nichil aliud agi in¬
si ut proscriptorũ liberi quaius
racione tollant᷑ ⁊ eius rei miciũ
in uestro iure uirando atq ĩ Sex
roscii ꝑiculo queri dubiũ est ad
quem maleficiũ ꝑtineat cum ui¬
deatis ex altera ꝑte sectorem mi¬
micum sicarium eundemq ac¬
cusatorem hoc tempore. ex alte¬
ra parte egentem probatum su¬
is filium. In quo non modo cul¬
pa milla s ne suspicio quidem
potuit ꝯsistere. nũquid hic ali¬
ud uidetis obstare Roscio nisi qd̾
patris bona uemerũt Quod
si id uos suscipitis et eam rem
operam uestram profitemin si
id circo sedetis ut ad uos adducãt᷑
corum liberi quorum bona uem¬
erunt. cauete ꝑ deos immorta¬
les iudices. ne noua et multo
crudelior per uos proscripcio
iustaurata esse uideatur. Illa
priorem que facta est in eõs qui
arma capere potuerũt. tamen se¬
natus suscipere noluit. ne quid

Expanded text:
voluerunt praesidium sectorum voluerunt praesidium sectorum existimetur! an vero, iudices, vos non intellegitis nihil aliud agi nisi ut proscriptorum liberi quavis ratione tollantur, et eius rei initium in vestro iure iurando atque in Sex. Rosci periculo quaeri? Dubium est ad quem maleficium pertineat, cum videatis ex altera parte sectorem, inimicum, sicarium eundemque accusatorem hoc tempore, ex altera parte egentem, probatum suis filium, in quo non modo culpa nulla sed ne suspicio quidem potuit consistere? numquid hic aliud videtis obstare Roscio nisi quod patris bona venierunt? quod si id vos suscipitis et eam ad rem operam vestram profitemini, si idcirco sedetis ut ad vos adducantur eorum liberi quorum bona venierunt, cavete, per deos immortalis! iudices, ne nova et multo crudelior per vos proscriptio instaurata esse videatur. illam priorem quae facta est in eos qui arma capere potuerunt tamen senatus suscipere noluit, ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
plere nisi eciam crudelitate sa¬
giums preditus sit unũ ꝑfugiũ
Iud̃. una spes reliqua est Sex ro¬
na bonitas et imibicordia que si
manet salui eciam nũc esse pos¬
sumꝰ. sin ea crudelitas que hoc
tempore in rem p. usata est ue¬
stros quoq animos io qd̾ fieri
ꝓfecto non potest duriores a cer¬
bioresq reddit actũ est iud̾. int
teras satius est etatem de gere
qͣm in hac tanta immanitate usari
Id eam ne rem uos reseruati estis.
Ad eam ne rem delecti ut eos ddẽpna¬
retis quos sectores ac sicarii iu¬
gulare non potuissent solent hͦ
boni impatores facere cũ p̃liũ
cõmittunt ut in eo loco quo fu¬
gam hostiũ fore arbicrentur mi¬
utes collocent in quos si qui ex
acie fugerint de mi ꝓuiso mei¬
danc muuꝵ similiter arbitrant᷑
isti bonoꝵ emptores uos hic ta¬
les uiros sedere qui excipiatis cos
qui de suis manbus effugerint
dii prohibeant Iud̾. ut hoc quod
maiores ꝯsiliũ publicũ uocari

Expanded text:
plere, nisi etiam crudelitati saplere, nisi etiam crudelitati sanguis praebitus sit, unum perfugium, iudices, una spes reliqua est Sex. Rona bonitas et misericordia. quae si manet, salvi etiam nunc esse possumus; sin ea crudelitas quae hoc tempore in re publica versata est vestros quoque animos — id quod fieri profecto non potest — duriores acerbioresque reddit, actum est, iudices; inter feras satius est aetatem degere quam in hac tanta immanitate versari. ad eamne rem vos reservati estis, ad eamne rem delecti ut eos condemnaretis quos sectores ac sicarii iugulare non potuissent? solent hoc boni imperatores facere cum proelium committunt, ut in eo loco quo fugam hostium fore arbitrentur milites conlocent, in quos si qui ex acie fugerint de improviso incidant. nimirum similiter arbitrantur isti bonorum emptores vos hic, talis viros, sedere qui excipiatis eos qui de suis manibus effugerint. di prohibeant, iudices, ne hoc quod maiores consilium publicum vocari
Abbreviated transcription (Latin):
to est etas et pudor qui ornat
etatem causam michi tradidit
quem sua causa cuperc ac debe
intellegebat ipse ad siduitate cõ¬
silio auctoritate diligencia ꝑfi¬
cit ut Sex. roscii uica crepta
de manib sectorũ sentenciis ui¬
diciũ ꝑmitteretur. Nimirum
Iud̾. pro hac nobilitate pars ma¬
xima ciuitatis in armis fuit
Hec acta res est uti nobiles resti¬
tuerentur in ciuitatem qui hoc
facerent quod facere messalam
uidetis qui caput ĩnocentis defẽ¬
derent qui miurie resisterent
qui qͣntum possent in salutem
alterius qm in exicio mallent
ostendere qd̾ si omnes qui eodẽ
loco nati sint facerent et tes p.
ex illis et ipsi ex inuidia minꝰ
laborarent. Uerum si a Chryso¬
gono Iud̾. nõ impetramꝰ ut pe¬
cuma nostra ꝯtentus sit. uitam
ne petat si ille adduci non potest
Ut cum ademerit nobis oĩa que
nostra erant propria ne lucẽ
quoq hanc que cõmunis est
eripete cupiat si non satis ha¬
bet auaricia sua pecuma ex¬

Expanded text:
to est aetas et pudor qui ornat to est aetas et pudor qui ornat aetatem causam mihi tradidit quem sua causa cupere ac debere intellegebat, ipse adsiduitate, consilio, auctoritate, diligentia perfecit ut Sex. Rosci vita erepta de manibus sectorum sententiis iudicum permitteretur. nimirum, iudices, pro hac nobilitate pars maxima civitatis in armis fuit; haec acta res est ut ei nobiles restituerentur in civitatem qui hoc facerent quod facere Messalam videtis, qui caput innocentis defenderent, qui iniuriae resisterent, qui quantum possent in salute alterius quam in exitio mallent ostendere; quod si omnes qui eodem loco nati sunt facerent, et res publica ex illis et ipsi ex invidia minus laborarent. verum si a Chrysogono, iudices, non impetramus ut pecunia nostra contentus sit, vitam ne petat, si ille adduci non potest ut, cum ademerit nobis omnia quae nostra erant propria, ne lucem quoque hanc quae communis est eripere cupiat, si non satis habet avaritiam suam pecunia ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qua si uero nescias hunc et ali
et uestiri a cecilia baliaris fi¬
lia nepotis sorore spectatissiã
femma que cum patrem claris¬
simũ amplissimos patruos or¬
natissimũ fracrem haberet tñ
cum esset mulier u̾tute ꝑfecit
ut qnto honore ipsa ex illorũ
dignitate ad ficeretur nõ mino¬
ra illis ornamenta ex sua lau¬
de redderet. An quod diligenter
defenditur id tibi indignũ faci¬
mis uidetur Michi crede si pro
patris huiꝰ hospitis et gracia
uellent omnel huiꝰ hospites
adesse et auderent li bẽ defẽde
sacis copiose defend̾etur sinautem
pro magnitudine iniurie proq
temptatur hec omnes uindicarẽt
consistere me hercule uobis isto
in loco non liceret. Nunc ita defẽ¬
ditur non sane ut moleste ferre
adu̾sarii debeant neq ut se potẽ¬
cia suꝑari putent que dom gerẽ¬
da suñt ea per Ceciliam transi¬
qui si iam satis etatis ac roboris
hẽret iple Sexto Roscio diceret
quoniam ad dicentis impedimẽ¬

Expanded text:
quasi vero nescias hunc et ali quasi vero nescias hunc et ali et vestiri a Caecilia Baliarici filia, Nepotis sorore, spectatissima femina, quae cum patrem clarissimum, amplissimos patruos, ornatissimum fratrem haberet, tamen, cum esset mulier, virtute perfecit ut, quanto honore ipsa ex illorum dignitate adficeretur, non minora illis ornamenta ex sua laude redderet. an, quod diligenter defenditur, id tibi indignum facinus videtur? mihi crede, si pro patris huius hospitiis et gratia vellent omnes huic hospites adesse et auderent libere defendere, satis copiose defenderetur; sin autem pro magnitudine iniuriae proqutemptatur haec omnes vindicarent, consistere me hercule vobis isto in loco non liceret. nunc ita defenditur, non sane ut moleste ferre adversarii debeant neque ut se potentia superari putent. quae domi gerenda sunt, ea per Caeciliam transiqui, si iam satis aetatis ac roboris haberet, ipse pro Sex. Roscio diceret. quoniam ad dicendum impedimen
Abbreviated transcription (Latin):
scriptorũ bona patria reddant
facis miuriam Chrysogone si
maiorem spem emptionis tue in
huius exicio ponis qͣm in hiis re¬
bus quasi Sullam gessit. Quod
si tibi causa nuilla est cur hunc
miserum tanta calamitate ad fici
uelis si tibi oĩa sua propter am¬
mam tradidit nec sibi quicqͣm
paternũ ne monumenti quidem
causa dare seruauit. per deos ĩmor¬
talis que ista tanta crudelitas ẽ
que cam fera ĩmanisq natura. qͥs
Umꝙͣ predio fuit tam nefariut.
quis pirata tam barbarus ut cũ
integram predam smne sanguine
habere posset cruenta spolia de¬
trahere mallet. Scis nũc nichil
habere nichil audere. nichil posse
nichil umꝙͣ ꝯtra tem tuam co¬
gitasse et tñ oppugnas eum quẽ
neq metuere potes neq odisse
debes nec quicꝙ iam habere re¬
liqui uides qd̾ ei detrahore possis
insi hoc indignũ putas quod ue¬
sticum sedere in udicio uides
quem tue patrimonio tãqͣm e
naufragio midum expulisti.

Expanded text:
roscriptorum bona patria reddantur? roscriptorum bona patria reddantur? facis iniuriam, Chrysogone, si maiorem spem emptionis tuae in huius exitio ponis quam in eis rebus quas L. Lucius Sulla gessit. quod si tibi causa nulla est cur hunc miserum tanta calamitate adfici velis, si tibi omnia sua praeter animam tradidit nec sibi quicquam paternum ne monumenti quidem causa reservavit, per deos immortalis! quae ista tanta crudelitas est, quae tam fera immanisque natura? quis umquam praedo fuit tam nefarius, quis pirata tam barbarus ut, cum integram praedam sine sanguine habere posset, cruenta spolia detrahere mallet? scis hunc nihil habere, nihil audere, nihil posse, nihil umquam contra rem tuam cogitasse, et tamen oppugnas eum quem neque metuere potes neque odisse debes nec quicquam iam habere reliqui vides quod ei detrahere possis. Nisi hoc indignum putas, quod vestitum sedere in iudicio vides quem tu e patrimonio tamquam e naufragio nudum expulisti.
Abbreviated transcription (Latin):
terea quicqͣm excepit ut sibi ꝑ
te liceat innocenti amcorum o¬
pibus uitam megestatem degere
predia mea tu possides ego alie¬
na mihicordia uiuo concedo et
quod anmꝰ equus esset quia
necesle est mea domul tibi pa¬
tet. michi clausa est. fero fami¬
lia mea maximat ueteris. ego
sequor. habeo nullum. pacior ⁊
ferendum puto. quiduis ampli¬
us. quid insequeris. quid op¬
pugnas qua in re tuam uolũ¬
catem ledi ame putas ubi tuis
cõmodis officio quid tibi obsto.
Si spoliorum causa uis hoĩem
occidere spoliasti quid queris
amplius si ninnaciarum que
sunt tibi immicicie cum eo cuiꝰ
ante predia possedisti qm ip̃m
cognosci sin metus ab eo ne ali¬
quid metus quem uides ipsu
ab se cam atrocem iniuriam pro¬
pulsare non posse sin bona que
roscii fuerunt tua facta sunt id¬
circo hunc illius filiũ studes
perdere nonne ostendis id te ue¬
ri quod preter ceteros tu metuẽ
non debeas. ne quando liberis ꝓ¬

Expanded text:
aeterea quicquam excepit, ut sibi per aeterea quicquam excepit, ut sibi per te liceat innocenti amicorum opibus vitam in egestate degere. praedia mea tu possides, ego aliena misericordia vivo; concedo, et quod animus aequus est et quia necesse est. mea domus tibi patet, mihi clausa est; fero. familia mea maxima tu uteris, ego servum habeo nullum; patior et ferendum puto. quid vis amplius? quid insequeris, quid oppugnas? qua in re tuam voluntatem laedi a me putas? ubi tuis commodis officio? quid tibi obsto? si spoliorum causa vis hominem occidere, spoliasti; quid quaeris amplius? si inimicitiarum, quae sunt tibi inimicitiae cum eo cuius ante praedia possedisti quam ipsum cognosti? si metus, ab eone aliquid metuis quem vides ipsum ab se tam atrocem iniuriam propulsare non posse? sin, quod bona quae Rosci fuerunt tua facta sunt, idcirco hunc illius filium studes perdere, nonne ostendis id te vereri quod praeter ceteros tu metuere non debeas ne quando liberis p
Abbreviated transcription (Latin):
sistetur. Ille improbissimꝰ Chry¬
sogomi fautor qui sibi cũ illo ra¬
cionem cõmunicatam putat
leditur cum ab hoc splendore
cause seꝑatur. Uerum hec oĩs
oracio ut iam ante dixi mea est
qua me uti res p. et dolor meꝰ
et istorũ iniuria coegit. s roscꝰ
horum nichil indignũ putat.
neminem accusat nichil de suo
patrimonio queritur. putat
homo imperitus morũ agricola
et rusticus ista oĩa que uos ꝑ sul¬
lam gesta esse dicitis more lege
uire genciũ facta culpa liberatus
⁊ crimine nefario solutus cupit
a uobis discedere si hac indigna
suspicione careat animo equo
se carere lius oĩbus cõmodis dicit
rogat oratq te Chrysogone si in¬
chil de pacris fortunis amplissi¬
mis in suam rem ꝯuertit. si nul¬
la in re te fraudauit. si tibi optu¬
ma fide sua oĩa concessit adnu¬
merauit adpendit si uestitum
quo ipse tectus erat anulũq de
dit os suũ tibi tradidit si ex oĩb
rebus seipsum nudum neq p̃¬

Expanded text:
sistetur, ille improbissimus Chrysistetur, ille improbissimus Chrysogoni fautor qui sibi cum illo rationem communicatam putat laeditur, cum ab hoc splendore causae separatur. verum haec omnis oratio, ut iam ante dixi, mea est, qua me uti res publica et dolor meus et istorum iniuria coegit. Sex. Roscius horum nihil indignum putat, neminem accusat, nihil de suo patrimonio queritur. putat homo imperitus morum, agricola et rusticus, ista omnia quae vos per Sullam gesta esse dicitis more, lege, iure gentium facta; culpa liberatus et crimine nefario solutus cupit a vobis discedere; si hac indigna suspicione careat, animo aequo se carere suis omnibus commodis dicit. rogat oratque te, Chrysogone, si nihil de patris fortunis amplissimis in suam rem convertit, si nulla in re te fraudavit, si tibi optima fide sua omnia concessit, adnumeravit, appendit, si vestitum quo ipse tectus erat anulumque de digito suum tibi tradidit, si ex omnibus rebus se ipsum nudum neque pr
Abbreviated transcription (Latin):
se se putat aliquid posse Chryso¬
gonus hic eciam potens esse uolto
rem miseram atq acerbam. ne¬
q me hercules hoc indigne fero
quod uerear nequid possit. uerũ
quod ausum est quod sꝑauit se¬
se apud tales uiros aliquid ad per¬
niciem in nocentis id iplum q̃ror.
Id circo ne exspectata nobilitas
armis atq ferro rem publicam
reciꝑauit ut ad libidme suam
liberti seruoliq nobilium bona
fortunas uestrasq nostras uexa¬
re possent si id actum est. fateor
me errasse qui hoc maluerim fa¬
teor insainsse qui cum illis sen¬
serim tametsi merinis Iud̾. sensi
sinautem uictoria nobilium or¬
namento atq emolumento rei
publice populoq romano debet
esse. tum uero optimo et nobilis¬
simo cui quem eam orõnem gra¬
tissimam esse oportet. qd̾ si quis
est qui et se et causam ledi pu¬
tet cum Chrysogonus uicuꝑet᷑
is causam ignorat. seipsum ꝓpe¬
non nouit. causa enim splendi¬
dior fiet si nequissimo cuiq re¬

Expanded text:
sese putat aliquid posse Chrysosese putat aliquid posse Chrysogonus? hicne etiam potens esse volt? O rem miseram atque acerbam! neque me hercules hoc indigne fero, quod verear ne quid possit, verum quod ausus est, quod speravit sese apud talis viros aliquid ad perniciem posse innocentis, id ipsum queror. idcircone exspectata nobilitas armis atque ferro rem publicam reciperavit ut ad libidinem suam liberti servolique nobilium bona fortunas arasque nostras vexare possent? si id actum est, fateor me errasse qui hoc maluerim, fateor insanisse qui cum illis senserim; tametsi inermis, iudices, sensi. sin autem victoria nobilium ornamento atque emolumento rei publicae populoque Romano debet esse, tum vero optimo et nobilissimo cuique meam orationem gratissimam esse oportet. quod si quis est qui et se et causam laedi putet, cum Chrysogonus vituperetur, is causam ignorat, se ipsum probe novit; causa enim splendidior fiet, si nequissimo cuique re
Abbreviated transcription (Latin):
qui recuꝑarunt in ꝑpetuum
poterunt obtinere sin has cedes
et rapinas et hos tantos tamq
profusos sumptus aut facient
aut ad probabunt. Nolo in eos
grauius quicq̃z ne hoĩs quidez
causa dicere unũ hoc dico. nostri
isti nobilis insi uigilantes ⁊ bo¬
in et fortes ⁊ miẜicordes erũt hiis
hominibus in quibus hec erũt
ornamẽta sua ocedant necesse ẽ
Qua propter desinant aliquã¬
do dicere male aliquem locutũ
esse si qui uere ac libere locutus
sit desmant suam causam cum
Chiysogono cõmunicare. desinãt
si ille lesus sit de se aliquid detra¬
ctum arbitrari uideant ne tur¬
pe miserum que sit eos qui eq̃¬
strem splendorem pati non po¬
tuerũt serui nequilsum domina¬
cionem ferre posse Que quidem
dominacio Iudices in aliis rebꝯ
antea uersabatur. mincuero quã
uiam munitet et quod iter ad fe¬
ctet uidetis ad fidem. ad usiuran¬
dum ad iudicia uestra ad id quod
solum prope in ciuitate sincerũ
sanctumq restat hic ne eciam

Expanded text:
qui reciperarunt in perpetuum qui reciperarunt in perpetuum poterunt obtinere; sin has caedis et rapinas et hos tantos tamque profusos sumptus aut facient aut approbabunt — nolo in eos gravius quicquam ne ominis quidem causa dicere, unum hoc dico: nostri isti nobiles nisi vigilantes et boni et fortes et misericordes erunt, eis hominibus in quibus haec erunt ornamenta sua concedant necesse est. quapropter desinant aliquando dicere male aliquem locutum esse, si qui vere ac libere locutus sit, desinant suam causam cum Chrysogono communicare, desinant, si ille laesus sit, de se aliquid detractum arbitrari, videant ne turpe miserumque sit eos qui equestrem splendorem pati non potuerunt servi nequissimi dominationem ferre posse. quae quidem dominatio, iudices, in aliis rebus antea versabatur, nunc vero quam viam munitet et quod iter adfectet videtis, ad fidem, ad ius iurandum, ad iudicia vestra, ad id quod solum prope in civitate sincerum sanctumque restat. hic ne etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et id non modo reprohibere nõ
licet sed ne uerbis quidem uitu¬
perare tum uero in isto bello nõ
ne creatus neq restitutus sed
subactus oppressusq populus
romamus est. Uerum longe alit
est nichil horum est iud̾. non mõ
non leditur causa nobilitatis si is¬
tis hominibus resistetis uerum
eciam ornabitur et enm qui hec
uituꝑare uolunt Chrysogonũ tã¬
tum posse queruntur qui laudare
uolent concessum ei non esse cõ¬
memorant. Ac iam nichil est qd̾
quisquam aut tam stultus aut
tam improbos sit. quid dicat
uellem quidem liceret hoc dixis¬
sem dicas licet hoc fecissem faci¬
as licet. nemo prohibet hoc decre¬
uissem decerne modo recte omnes
ad probabunt hoc iudicassem lau¬
dabunt omnes si rect̾e et ordine
iudicaris. dum necesse erat resq
ipsa docebat unus oĩa poterat
qui postea qm magistratus cre¬
auit legesq constic᷑uit sua cuiq
procuracio auctoritasq est re¬
stituta quã si retinere uolunt hii

Expanded text:
et id non modo re prohibere non et id non modo re prohibere non licet sed ne verbis quidem vituperare, tum vero in isto bello non recreatus neque restitutus sed subactus oppressusque populus Romanus est. verum longe aliter est; nil horum est, iudices. non modo non laedetur causa nobilitatis, si istis hominibus resistetis, verum etiam ornabitur. etenim qui haec vituperare volunt Chrysogonum tantum posse queruntur; qui laudare volunt concessum ei non esse commemorant. ac iam nihil est quod quisquam aut tam stultus aut tam improbus sit qui dicat: 'vellem quidem liceret; hoc dixissem.' dicas licet. 'hoc fecissem.' facias licet; nemo prohibet. 'hoc decrevissem.' decerne , modo recte; omnes approbabunt. 'hoc iudicassem.' laudabunt omnes, si recte et ordine iudicaris. dum necesse erat resque ipsa cogebat, unus omnia poterat; qui postea quam magistratus creavit legesque constituit, sua cuique procuratio auctoritasque est restituta. quam si retinere volunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
uolui fieri non potuit ut cõpone¬
retur id maxime defendisse ut hn
uincerent qui uicerunt. quis enim
erat at qui non uideret humilita¬
tem cum dignitate de amplitudine
ꝯtendere quo in certamine perditi
cuus erat non se ad cos iungere qͥb
in columibꝰ et domi dignitas et
foris auctoritas retineretur. que
ꝓfecta esse et suũ cuiq honorem
et gradum redditũ gaudeo iudices.
uelementer queletur ea que omin
ad eorum uoluntate studio populi
romam. consilio et imperio et fe¬
licitate .l. sylle gesta esse intellego.
quod ammaduersum est in eos
qui contra omin tacione pugna¬
runt non debeo reprehendere. qd
uiris fortibus quorũ opera exim¬
A in rebus gerendis exsticit honos
habitos est laudo que ut fieront
id circo pugnatum esse arbitror
meq in co studio parciũ fuisse
confiteor. smautem id actum ẽ
et id circo arma sumpta sunt
ut hoĩes postremi pecuniis alie¬
ms locupletarentur et in fortu¬
nas uinuscuiusq impetũ facerẽt

Expanded text:
volui fieri non potuit, ut componevolui fieri non potuit, ut componeretur, id maxime defendisse ut ei vincerent qui vicerunt. quis enim erat qui non videret humilitatem cum dignitate de amplitudine contendere? quo in certamine perditi civis erat non se ad eos iungere quibus incolumibus et domi dignitas et foris auctoritas retineretur. quae perfecta esse et suum cuique honorem et gradum redditum gaudeo, iudices, vehementerque laetor eaque omnia deorum voluntate, studio populi Romani, consilio et imperio et felicitate L. Lucii Sullae gesta esse intellego. quod animadversum est in eos qui contra omni ratione pugnarunt, non debeo reprehendere; quod viris fortibus quorum opera eximia in rebus gerendis exstitit honos habitus est, laudo. quae ut fierent idcirco pugnatum esse arbitror meque in eo studio partium fuisse confiteor. sin autem id actum est et idcirco arma sumpta sunt ut homines postremi pecuniis alienis locupletarentur et in fortunas unius cuiusque impetum facerent,
Abbreviated transcription (Latin):
habet ut cotidiano cantu uocus
et neruorũ et tibiarũ nocturins¬
q cõuiuiis tota uicinitas perlo¬
net In hac uita iudices quos sum¬
ptus cotidianos quas effusiones
fieti putatit que uero cõiuuia
honesta credo in euismodi domo
si domus hec habenda est pocius
officina nequitie ac deuersorum
flagiciorũ omnium iple ueto quẽ
admodum composito et dilibuto
capillo passim per forum uolitet
cum magna caterua togatorum
et unum uidetis ut omnes despi¬
ciat ut hoĩem pre se neminẽ pu¬
tet ut se solũ beatum. solũ poten¬
tem putet. Que uero efficiat ⁊
que conetur si uelim cõmemora¬
re uercor Iud̾. ne qui is impericor
existimet me causam nobilitatis
uictoriamq uoluisse ledere. tamet¬
si meo iuire possum si quid in hac
parte michi non placeat uituꝑa¬
re Non emĩ uereor neq alienũ me
immũ Habuisse a causa nobilita¬
tis existumet. sciunt hii qui me no¬
runt me pro illa tenu infirmaq
parte postea qͣm id quod maxime

Expanded text:
habet ut cotidiano cantu vocum habet ut cotidiano cantu vocum et nervorum et tibiarum nocturnisque conviviis tota vicinitas personet. in hac vita, iudices, quos sumptus cotidianos, quas effusiones fieri putatis, quae vero convivia? honesta, credo, in eius modi domo, si domus haec habenda est potius quam officina nequitiae ac deversorium flagitiorum omnium. ipse vero quem ad modum composito et dilibuto capillo passim per forum volitet cum magna caterva togatorum ; videtis ut omnis despiciat, ut hominem prae se neminem putet, ut se solum beatum, solum potentem putet. quae vero efficiat et quae conetur si velim commemorare, vereor, iudices, ne quis imperitior existimet me causam nobilitatis victoriamque voluisse laedere. tametsi meo iure possum, si quid in hac parte mihi non placeat, vituperare; non enim vereor ne quis alienum me animum habuisse a causa nobilitatis existimet. sciunt ei qui me norunt me pro mea tenui infirmaque parte, postea quam id quod maxime