comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩferos damnatꝰ sit ea que dẽa ẽ pena putat lucre¬
tiꝰ ꝙ arbitrati sint uetẽs ante ꝙͣ ad corpora ueni¬
ant apud supos cẽ aĩas ⁊ ueniẽtes ĩcorpora qm̃
ĩferi sumꝰ respectiue ad supoclestia cõpora eas de
uarias affectiões uł exercicia. ⁊ sic flegias in
hac uita ĩter mortales uiuẽs ad hãc penã dã¬
natus ẽ. Quã talẽ intelligit macrobi ubi de sõ¬
⁊ cadenti similẽ illorũ capitib iminẽ ꝗ ardua
potestates ⁊ ĩfaustã ambiũt tyramnidẽ nũꝙͣ
sine timore uicturi ⁊ cogẽtes sbĩectũ uulgꝰ odi¬
sse dũ metuãt sẽper sibi uidẽt᷑ exitiũ excipere¬
quod merentur. De coronide nympha filia
Negie. et matre Esculapii. Rubrica.¬
Pronis nympha ut ait seruiꝰ filia fuit
flegie. Que cũ forma p̾clara eẽt placuit
apollini.⁊ ab eo uiciata ẽ. atq ex enuis gubitu
filium concepit qui postmodũ esculapius ap¬

Expanded text:
Inferosdamnatussit, ea que dicta est pena, putat LucreInferosdamnatussit, ea que dicta est pena, putat Lucretius, quod arbitrati sint veteres antequam ad corpora veniant apud Superos esse animas, et venientes in corpora, quoniam inferi sumus respective ad supercelestia corpora, eas des secundum varias affectiones vel exercitia; et sic Flegias in hac vita inter mortales vivens ad hanc penam damnatus est. Quam talem intelligit Macrobius, ubi De somsemper et cadenti similem illorum capitibus imminere qui arduas potestates et infaustam ambiunt tyrannidem, numquam sine timore uicturi, et, cogentes subiectum uulgus odisse dum metuat, semper sibi uidentur exitium quod merentur. CAP. XXVI. De Coronide nympha filia Elegie et matre Esculapii. Coronis nympha, ut ait Servius, filia fuit Flegie, que cum forma preclara esset placuit Apollini et ab eo viciata est, atque ex eius concubitu filium concepit, qui post modum Esculapius ap
Abbreviated transcription (Latin):
odõtiꝰ martis fuit filiꝰ ex hebe iuuẽtutio
lius fuit mãtis homo nequã elatus ⁊
i superos fastidiosus. Hic autẽ ut ait seruiꝰ
filios hũit usionẽ ⁊ coronidẽ nỹphã. Qua
cũ sensisset ab apolline uiciatã ira pcitus tẽ
ros religauit hac sb̃ pena ut sõ ingẽti sedeat
saxo riunã minitãte ⁊ sẽper illud casurũ suspi¬
cet᷑ ⁊ timeat. de qͦ sic ait uirgiliꝰ. Elegiasq miẜ¬
rimꝰ om̃es. Admonet ⁊ magna testat᷑ uoce per
u̾bras. Discite iusticiã moniti ⁊ nõ temuere di¬
uos. ⁊c̃. Flegiã cõbussisse tẽplũ apollinis ut di¬
cit eusebius ĩ libro tp̃ꝵ cõtigit danai regis ar¬
guorũ ãno. xxiiiͦ. anno uo mũdi.iii. dcc.lii.
Dunc quid uetẽs de ĩpensa flegie pena sense¬
rin̾t uideamꝰ. Elegias autẽ dcũs est a flegon qd̾
ẽ flãma.⁊ ĩo martis rected̾r filiꝰ quia calidꝰ sit ⁊
siccus ⁊ cui ardores ⁊ ĩcendia cõpetũt. Ad ãt ap̃

Expanded text:
odontius, Martis fuit filius ex Hebe iuventutis lius fuit Martis, homo nequam elatus et in Superos fastidiosus. Hic autem, ut ait Servius, filios habuit Ysionem et Coronidem nynpham. Quam cum sensisset ab Apolline viciatam, confestim ira ros religavit, hac sub pena, ut sub ingenti sedeat saxo ruinam minante, et semper illud casurum suspicetur et timeat. De quo sic ait Virgilius: Flegiasque miserrimus omnes Admonet et magna testatur voce per umbras: Discite iustitiam moniti et non temnere divos etc. Flegiam combussisse templum Apollinis, ut dicit Eusebius in libro Temporum, contigit Danai regis Argivorum anno XXIII, anno vero mundi III dcclii. Nunc quid veteres de impensa Flegie pena senserint videamus. Flegias autem dictus est a flegon, quod est flamma, et ideo Martis recte dicitur filius, quia calidus sit et siccus, et cui ardores et incendia competant. Quod autem apud
Abbreviated transcription (Latin):
feretes ĩ ignẽ cecidere. Duo nati duc fuerunt
palme qr uictoriosi fuere uiuenes. s alt̾ mag̃
stilicet Romulus qui rom anũ fũdauit ĩpui
ꝑ quod oĩs orbis suis ⁊ suorũ scilic uictoriis
sb̾actus c̃. In has seuire uoluit patruus dum
abici uissit. Apyco ãt educatos iõ dixe̾ qr pycꝰ
formicis alatur ꝑ quas agricole ĩtelliguntur
sic ⁊ ip̃i a fanstulo pastore regio qui ⁊ agricul¬
tor er at collecti ⁊ seruati sũt ⁊ a lupo nutriti ⁊̃
sũt qm̃ ab acca laurẽcia faustuli cõiuge lacta¬
ti ⁊ materna solertia gubn̾ati fuere quã lupã
uccauere co ꝙ nobile scortũ fuit. ⁊ tales nũcu¬
pãt᷑ lupe ob auaritiã cã cuiꝰ pudiciciã ꝓstrauẽ.
et iñ ĩ hodicrnũ usq cellule taliũ lupanaria

Expanded text:
ferentes in ignem decidere. Duo nati, duo fuerunt ferentes in ignem decidere. Duo nati, duo fuerunt palme, quia victoriosi fuere iuvenes, sed alter magis, scilicet Romulus, qui Romanum fundavit imperium, per quod omnis orbis suis et suorum scilicet victoriis subactus est. In has sevire voluit patruus dum abici iussit. A pyco autem educatos ideo dixere, quia pycus formicis alatur, per quas agricole intelliguntur; sic et ipsi a Faustulo pastore regio, qui et agricultor erat, collecti et servati sunt, et a lupo nutriti etiam sunt, quoniam ab Acca Laurentia Faustuli coniuge lactati et maternali solertia gubernati fuere; quam lupam vocavere, eo quod nobile scortum fuit, et talis nuncupantur lupe ob avaritiam, causa cuius pudicitiam prostravere, et inde in odiernum usq
Abbreviated transcription (Latin):
nienti uisũ ẽ. se ĩ cõspectu igniũ uestaliũ
stare. ⁊ ĩ focos uictas laneas quib obũbra¬
tũ caput hẽbat cecidisse. et ex eis duas cõ¬
surgere flãmas quarũ altera maior ra¬
mis totũ eccupauerat orbez. Nuas cũ moli¬
ret᷑ patrius excidere a pyco martia aue ⁊
lupo tutate sunt. Que eũ ex eo cõpressu quẽ
dormies passa fuerat geminos peperisset
iussu Amulii regis albanorũ patrui sui ut ꝓ¬
icerent᷑ ĩ tyberim delati. cũ ĩtumuiss pridi¬
ani imbris cã fiumẽ neqũtes delatores de¬
ueĩre ad alueũ illos ĩ ripã deposuere. ibi ali¬
ꝙ̃diu apyco nutriti adueĩt lupa q̃ catuloᷤᷤ
perdiderat. et admotis labellis eoꝵ uberib
eos educauit. EIgm̃ti huiꝰ rõ satis sumi¬
t᷑ ex romanorũ annalib. He̾t᷑ enĩ ꝓ ꝯpto
yliã ex ĩcognito pr̃e uno ꝑtu Remũ. ⁊ Romu¬
lu peperisse sic uicte uirginitatis testimoi̾u

Expanded text:
mienti visum est se in conspectu ignium vestalium mienti visum est se in conspectu ignium vestalium stare, et in focos victas laneas, quibus obumbratum caput habebat, cecidisse, et ex eis duas consurgere palmas, quarum altera maior ramis totum occupaverat orbem. Quas cum moliretur patruus excidere, a pyco Martia ave et lupo tutate sunt. Que cum ex eo compressu, quem dormiens passa fuerat, geminos peperisset, iussu Amulii regis Albanorum patrui sui, ut proicerentur in Tyberim delati; cum intumuisset pridiani ymbris causa flumen, nequeuntes delatores devenire ad alveum, illos in ripam deposuere, ibi aliquandiu a pyco nutriti, advenit lupa, que catulos perdiderat, et admotis labellis eorum uberibus eos educavit. Figmenti huius ratio satis summitur ex Romanorum annalibus. Habetur enim proognito patre uno partu Remum et Romulum peperisse, et sic vitte virginitatis testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
plinius. de quo nil alusd reperisse memini
nisi ꝙ idẽ plinius dicit eũ scilicet primũ fu¬
isse qui cctidit animal. et ob idputo cũ opuᷤ
sonũ uisũ sit martis filiũ dcũm. De etholo¬
filiꝰ ut plimꝰ in libro ñ alis hystorie te¬
tat᷑. enisq fusse compertũ iaculũ dicit. Cre¬
do ego hũc etholũ regẽ fuisse etholie. ⁊ ab eo
forsã denominatã fore regionẽ illã. ĩ qua
cũ bellicosi plurimũ populi sĩt ⁊ ip̃e etholus
ut ĩ euẽtu eius oñdit cum bellicosus eẽt hõ
ab ipĩs etholis martis filius dcũs ẽ. De Re
Emus ⁊ Romulus seu romus ut uete¬
res asseruere romani martis fuere fi¬
di ex ylia uestali uirgine suscepti. Ex quib
ubi de fastis refert ouidius. Ꝙ cũ ylia urn a
sumpta iret aquã latura pro sacrio sõ sali¬
ce fessa consedit. ⁊ canẽtib auib ĩ somnũ
soluta a marte iisa ⁊ oppressa ẽ.ci ũo dor¬

Expanded text:
Plinius fuisse. De quo nil aliud reperisse memini, Plinius fuisse. De quo nil aliud reperisse memini, nisi quod idem Plinius dicit, eum scilicet primum fuisse, qui occidit animal, et ob id puto, cum opus sevum visum sit, Martis filium dictum. CAP. XXXfilius, ut Plinius in libro Naturalis hystorie testatur, eiusque fuisse compertum iaculum dicit. Credo ego hunc Etholum regem fuisse Etholie, et ab eo forsan denominatam fore regionem illam, in qua cum bellicosi plurimum populi sint, et ipse Etholus, ut inventum eius ostendit, cum bellicosus esset homo, ab ipsis Etholis Martis filius dictus est. CAP.. Remus et Romulus, seu Romus, ut veteres asseruere Romani, Martis fuere filii ex Ylia vestali virgine suscepti. Ex quibus, ubi De fastis, refert Ovidius. Quod cum Ylia urna sumpta iret aquam latura pro sacris, sub salice fessa consedit, et canentibus avibus in somnum soluta, a Marte visa et oppressa est; ei vero dor
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ueneris ẽ. Et hoc ĩquãtũ ob ipũis desideriũ
spingẽ pristinã cõuigẽ abdicauit. a lartis uͦ
ĩo filia dici põt qr eidez cadmo cã fuit belli. Nã
ut dicit ensebius palefatũ inducẽs ĩ testem
spingos ꝓpter gelum hermione a cadmo cuiꝰ
erat uxor discessit. ⁊ cõfestĩ ĩ eũ bella ꝯmouit¬
⁊ sic martis filiã .i. belli causã cadmꝰ assũpsit
uxorez. Monile autẽ ĩ faustũ auulcano ꝯditũ
accipi põt ꝓpt̃ ĩ faustũ huiusce mũmonii exi¬
tũ.co ꝙ ab amphyone ⁊ çetho regno priuati
⁊ ĩ exiliũ pulsi sũt. scõ autẽ ĩ serpẽtẽ uersa sit
põt ĩtelligi seu quia exul circa ĩfima uti serpẽ¬
tes ĩcedũt. sen cũ iuiro exercuit ubi dũ reg̾ret¬
u acabat excelsis. Sen qr ꝑ diũsa post exiliũ
nũc huc nũc illuc errauere serpẽtes. Seu qr
affecti senio pectus ĩ terrã uersũ uti ẜpentes
ut qui pectore gradiñt᷑ ĩcessere. De ypuio¬
se filiũ asserit ĩ libro ñalis hystorie

Expanded text:
neris est; et hoc in quantum ob ipsius desiderium Spyngem pristinam coniugem abdicavit. Martis vero ideo filia dici potest, quia eidem Cadmo causa fuit belli; nam, ut dicit Eusebius, Palefatum inducens in testem, Spyngos propter zelum Hermione a Cadmo, cuius erat uxor, discessit, et confestim in eum bella commovit. Et sic Martis filiam, id est belli causam, Cadmus assumpsit uxorem. Monile autem infaustum a Vulcano conditum accipi potest propter infaustum huiusce matrimonii exitum, eo quod ab Amphyone et Zetho regno privati et in exilium pulsi sunt. Quod autem in serpentem versa sit, potest intelligi, seu quia exul circa infima uti serpentes incedunt, se cum viro exercuit, ubi, dum regnaret, vacabat excelsis; seu quia per diversa post exilium nunc huc, nunc illuc erravereutserpentes; seu quia affecti senio pectus in terram versum, uti serpentes faciunt, qui pectore gradiuntur, incessere. CAP. Xse filium asserit in libro Naturalis hystorie
Abbreviated transcription (Latin):
cãtes effeminati sit. ⁊ sic super ati. Si quid p̾ter hoc
mũ oenei regis calidonie ueniẽs. deyanur̃
Suã p̾iulo ante hercules petierat ⁊ fidẽ p̾stauerat
se illã ĩ uxorẽ ducturã postulauit ĩ cõiugẽ. Deneuᷤᷤ
ĩ timẽs spopordit.⁊ cõstituto die dũ nuptiã eur¬
tiꝰ celebr aret supueit hercules ⁊ inito cũ cẽtauri
ibidẽ existẽtib certamĩe eos occidit. ⁊ deyanir ã
sibi matrimoĩo copulauit. Ouidiꝰ ũo nõ sic. qn
imo dicit ꝙ cũ perithous duxisset hyppodamiã

Expanded text:
cantes effeminati sint, et sic superati. Si quid preter hoc cantes effeminati sint, et sic superati. Si quid preter hoc mum Oenei regis Calidonie veniens, Deyaniram, quam paulo ante Hercules petierat et fidem prestaverat se illam in uxorem ducturum, postulavit in coniugem. Oeneus vim timens spopondit, et constituto die, dum nuptias Euritius celebraret, supervenit Hercules, et inito cum Centauris ibidem existentibus certamine, eos occidit, et Deyaniram sibi matrimonio copulavit. Ovidius vero non sic, quin imo dicit quod cum Perithous duxiss
Abbreviated transcription (Latin):
quidã thessalus rex bobus oestro exagitatio sa¬
tellites suos ad eos reuocãdos ire iussiss. ⁊ illi
cũ cur su pedestri nõ sufficerẽt ascenderũt equos ⁊
corũ uelocitate boues cõsequuti eos stimulis ad
tecta reuocarũt. Sic hi uisi aut cũ irẽt uelocit̾ aut
cũ eorũ equi circa flum̃ pencon potarẽt capitib in¬
clinatis locũ fabule stulta credulitas adĩueĩt qua
arbitratũ ẽ unũ eẽ aĩ al ex equo ⁊ hoĩe cõpoĩtũ. ⁊ sic
postea sẽper pictũ ẽ. hi tandẽ clati hoĩes ĩ nuptiis
perithoi cibo pleni uinoq madẽtes spõs ã pithpo au¬
ferre ui conatisũt. s resistẽte theseo superati. uir¬
giliꝰ ĩt illos dicit fuisse lapitas. Eos ãt supari atq
deleri mars passus ẽ eo ꝙ illi sacrũ nõ exhibuissẽt
cũ diis ceteris adolessẽt. Quasi ex hoc uelĩt quia
omissa m artis seneritate epulis ⁊ potacioĩb ua¬

Expanded text:
quidam Thessalus rex, bobus oestro exagitatis, saquidam Thessalus rex, bobus oestro exagitatis, satellites suos ad eos revocandos ire iussisset, et illi cum cursu pedestri non sufficerent, ascenderunt equos, et eorum velocitate boves consecuti, eos stimulis ad tecta revocarunt. Sic hi visi, aut cum irent velociter, aut cum eorum equi circa flumen Peneon potarent capitibus inclinatis, locum fabule stulta credulitas adinvenit, qua arbitratum est unum esse animal ex equo et homine compositum, et sic semper postea pictum est. Hi tandem elati homines in nuptiis Perythoi cibo pleni vinoque madentes sponsam Perythoo auferre vi conati sunt, sed resistente Theseo superati. Virgilius autem eos dicit fuisse Lapytas. Eos autem superari atque deleri Mars passus est, eo quod illi sacrum non exhibuissent, cum diis ceteris adolessent. Quasi ex hoc velint, quia omissa Martis severitate, epulis et potationibus va
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ primũ apud grecos regnũ optasse cũ ꝯstet
añ tpr̃a ysionis mlt̾os fuisse sycionus ⁊ argi¬
ius reges qui ⁊ greci sũt. Euit eĩ ysion danao
ĩperãte argius. posset tñ hic rñderi alios regeᷤᷤ
qui eũ p̾cesserãt sponte populorũ quib ĩpauerãt
extitisse. rsion antẽ primus fuit qui ꝑ iũ ⁊ ty¬
rminidẽ regnũ occupare con atus ẽ. De cẽtaius
Entauri ysio ysionis filiis in gnͣali :
Sos uolut quidã apud thesaliãequos. m̃ alioᷤ
domuisse ⁊ ĩ signes en asisse equites. Et qm̃ cen¬
tũ cõuenere ĩuicẽ centauri doĩ qi cẽtũ arm atiuł
centũ martes. Nã grece arios mars ẽ seu potiꝰ
cẽtũ aure. nã sicut nẽtus uelociter euolat. sic :
hi centũ uelociter curre̾ uidebãt᷑. uerũ tñ hec la¬
tin a ethimologia ẽ quã grece dictiões minime
patiũt. Ex eis talẽ refert seruiꝰ fabulã. Qd̃ cu

Expanded text:
nem primum apud Grecos regnum optasse, cum constet nem primum apud Grecos regnum optasse, cum constet ante tempora Ysionis multos fuisse Sycioniis et Argivis reges, qui et Greci sunt. Fuit enim Ysion, Danao imperante Argivis. Posset tamen hic responderi alios reges, qui eum precesserant sponte populorum quibus imperaverant, extitisse; Ysion autem primus fuit, qui per vim et tyrannidem regnum occupare conentauris Ysionis filiis in generali.Hos volunt quidam apud Thesaliam equos ante alios domuisse, et insignes evasisse equites; et quoniam centum convenere invicem, Centauri dicti, quasi centum armati, vel centum Martes, nam Grece arios Mars est, seu potius centum aure; nam sicut ventus velociter evolat, sic et hi centum velociter currere videbantur. Verumtamen hec Latina ethymologia est, quam Grece dictiones minime patiuntur. Ex eis talem refert Servius fabulam: Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
uexet᷑ in rota ut dcũm ẽ. De hac ãt rota alit̾
sensisse uidet᷑ in acrobiꝰ. Illos scil radus rotaꝵ
pondere districtos qui nichil cõsilio p̾uidentes
nichil rone moderãtes. nichil uirtutib expli¬
cãtes. seq ⁊ om̃es actus suos fortune cõmittẽ¬
tes casib fortuitis sẽper rotãt᷑. Alii nõ uͥ usion
iouis ⁊ iuunonis secretariꝰ dicebat᷑ senserunt
ysionẽ augurẽ fuisse eo ꝙ ĩ aere caperet᷑ au¬
guria. ꝑ que secreta .i. ea que futur ⁊ st̃ soluz
⁊talib cognosci tredebat᷑. Qd̃ autẽ ex mibe ge¬
nuerit cẽt auros uolũt nil aliud ĩtelligi ꝙͣ ꝙ
p̃cio satellitũ fidẽ ancupent qͥ sic facile dissolu¬
t᷑ alio supueniẽte munere ut nubes fit. dicit
p̾terea fulgentiꝰ dromocridẽ ĩ teogonia scribere
ysionẽ ĩ gretia primũ regni glia affectasse
⁊ sibi centũ equites primũ oũi cõquisisse. ex
qͦ centauri .i. centũ armati. s ego miror usio¬

Expanded text:
 ut dictum est. De hac autem rota aliter sensisse videtur Macrobius: Illos scilicet radiis rotarum pendere destrictos, qui nichil consilio previdentes, nichil ratione moderantes, nichil virtutibus explicantes, seque et omnes actus suos fortune committentes, casibus fortuitis semper rotantur. Alii vero, ubi Ysion Jovis et Iunonis secretarius dicebatur, senserunt Ysionem augurem fuisse, eo quod in aere caperentur auguria, per que secreta, id est ea que futura sunt, solum a talibus cognosci credebantur. Quod autem ex nube genuerit Centauros, volunt nil aliud intelligi, quam quod precio satellitum fidem aucupent, que sic facile dissolvitur alio superveniente munere, ut nubes fit. Dicit preterea Fulgentius Dromocridem in Teogonia scribere, Ysionem in Grecia primum regni gloriam affectasse, et sibi centum equites primum omnium conquisisse, ex quo Centauri, id est centum armati. Sed ego miror Ysio
Abbreviated transcription (Latin):
ut satis pouidiũ patet ĩ maiori uolu¬
mine. Hãc ex ioue pͥgnãte cũ egre fer¬
ret iuno ei ĩuetulã beroem epydaureã trãs¬
form ata suasit ut experiret᷑ nũ quid amare¬
tur aioue. ut ab eo postularet ut secũ ꝓut
cũ iunone ꝯcuberet. Que cũ iouẽ pstigias
undas uirare ꝯpulisset ut sibi postulata
ꝯcederet. petiit ut secũ ꝓut cũ innone i aceͣt
Iuppr̾ at dolẽs qr iurasset sũpto minore ful¬
minc eã pcussit ⁊ mortua ẽ. eiq exntero nõ¬
dũ ꝑfcũs infãs eductus c̃. qui bachus postea
miscet᷑ nisi per fulmẽ ad ĩferiora descendẽs.¬
trimonio iũxit. ex quo ip̃a xepit ⁊ peperit fi¬
liũ quẽ nocauere pentheũ elati aĩ iuenẽ. Qͥ
cũ sacra bachi sperneret celebrãtib mr̃e ⁊ so¬
rorib ⁊ aliis ab om̃ib ĩ furiã uersi s occisus
ẽ Dicebat leontiꝰ pentheũ hũc abstemiũ fui

Expanded text:
ut satis per Ovidium patet in maiori voluut satis per Ovidium patet in maiori volumine. Hanc ex Jove pregnantem cum egre ferret Juno, ei in vetulam Beroem Epidauream transformata suasit ut experiretur nunquid amaretur a Jove, ut ab eo postularet ut secum prout cum Junone concuberet. Que cum Jovem per Stigias undas iurare compulisset ut sibi postulata concederet, petiit ut secum prout cum Junone iaceret. Juppiter autem dolens quia iurasset, sumpto minore fulmine, eam percussit et mortua est, eique ex utero nondum perfectus infans eductus est, qui Bachus postea miscettrimonio iunxit, ex quo ipsa concepit et peperit filium quem vocavere Pentheum, elati animi iuvenem. Qui cum sacra Bachi spreveret, celebrantibus matre et sororibus et aliis, ab omnibus in furiam versis occisus est. Dicebat Leont
Abbreviated transcription (Latin):
dẽtes eĩ serpẽtũ more st̃ senes ⁊ rerũ expiẽtia
canti. ⁊ etate ãnosi. ⁊ si ⁊̃ cuũ ĩpulerit ⁊ subsi¬
eusebi ĩ libro tp̾ꝵ ãno regni ⁊b ãtis regis ar¬
guior.uiii. qui fuit mũdi ãnꝰ.iii. occcxxuii
cadmũ ab amphione ⁊ ceto regꝰ pulsũ. Nec
multũ post dicit. regnãte argis acrisio cad¬
mũ regnasse thebis cũ acrisus abãti suctes¬
serit. qd̾ tñ ẽẽ potuit cuxa ãnũ mũdi. iii. dcce.
ensebiꝰ scilie acrisio argis regnãte ca fiuisse
q̃ despartis memorãt᷑. Quos dicit palefatuᷤᷤ
ꝙ cũ px̾ĩar ẽent regionũ adu̾sus cadinu
sb̾ito cõstitisse. et ꝓpt̾ repẽtinos ꝯͣctꝰ qĩ de t̾ra
natos. ⁊ qr ex oĩ ꝯfluxissẽt ꝑte spartos uoca¬
tos. S tñ male ꝯueit tpr̃i quo supͣ raptã di¬
ximꝰ europã. hi ueritatẽ ꝯperiat quib mag̃
ẽ cure. Ego ãt nil ãplius reperire potui.
de Semele filia cadmi.
Emeles cadini filia fuit ⁊ hermionis

Expanded text:
dentes enim serpentum more sunt senes et rerum experientia cauti, et etate annosi, et si etiam evum impulerit, et subsiEusebius in libro Temporum, anno regni Abantis, regis Argivorum, VIII, qui fuit mundi annus III dccc xxvii, Cadmum ab Amphyone et Zetho regno pulsum. Nec multum post dicit: Regnante Argis Acrisio, Cadmum regnasse Thebis, cum Acrisius Abanti successerit, quod tamen esse potuit circa annum mundi III dccc Eusebius, scilicet Acrisio Argis regnante ea fuisse que de Spartis memorantur. Quos dicit Palefatus, quod cum proximarum essent regionum, adversus Cadmum subito constitisse, et propter repentinos contranatos, et quia ex omni confluxissent parte, Spartos vocatos. Sed tamen male convenit tempori quo supra raptam diximus Europam. Hi veritatem comperiant quibus magis est cure; ego autem nil amplius reperire potui. CAP. LXIV. De Semele filia Cadmi. Semeles Cadmi filia fuit et Hermionis,
Abbreviated transcription (Latin):
Uĩ fabule figm̾tũ adeo tenui tegit᷑ coͣtice
ut facile possit apparere quid uelit. Nã m̃cu¬
riũ armenta depellẽtẽ ĩlitus ego eloquẽtiã
⁊ sagacitatẽ alicuiꝰ lenonis uirgnnc̾ e ciuita¬
te ĩlitus deducẽtẽ ĩtelligo seu m̃catorẽ fictũ
se iocali a oñsurũ si nauẽ cõscende̾t pollicẽtẽ.
louc̃ ĩ taurũ trãsformatũ uirginis delato¬
rẽ iã apuddeliras aniculas nulgatũ est
nauẽ fuisse cui erat ĩsigne albus taurus
qua quacũq fraude cõsce̾sa auirgĩe illico
remigãtiũ opere factũ ẽ ut deferret᷑ ĩ tre¬
tã ubi iomi ꝯiugio iũctaẽ. Seu f ensebiuĩ¬
asserit procreatos. Augustino tñ placet
hũc nõ asteriũ s xantũ appellatũ fuisse
discrepãt ĩ super de tpr̃e huius rapine plu¬
rimũ autores. cũ sĩt ut ensebiꝰ refert qui di¬
cãt iouẽ anno danai regis arguorũ .xl.
europe mixtũ. eãq postea asteriũ crete̾siũ

Expanded text:
Huius fabule figmentum adeo tenui tegitur cortice, Huius fabule figmentum adeo tenui tegitur cortice, ut facile possit apparere quid velit. Nam Mercurium armenta depellentem in litus ego eloquentiam et sagacitatem alicuius lenonis, virginem e civitate in litus deducentem, intelligo, seu mercatorem fictum se iocalia ostensurum, si navem conscenderet, pollicentem. Jovem in taurum transformatum virginis delatorem, iam apud deliras aniculas vulgatum est, navem fuisse cui erat insigne albus taurus, qua, quacunque fraude conscensa a virgine, illico remigantium opere factum est, ut deferretur in Cretam, ubi Jovi coniugio iuncta est; seu, secuasserit procreatos. Augustino tamen placet hunc non Asterium sed Xantum appellatum fuisse. Discrepant insuper de tempore huius rapine plurimum autores. Cum sint, ut Eusebius refert, qui dicant Jovem, anno Danai regis Argivorum XL, Europe mixtum; eamque postea Asterium Cretensium
Abbreviated transcription (Latin):
Nropa. agenoris quinta filia
filia fuit agenorio ut ꝑouidiũ patet.
Ex qua talis narratur fabula. Qd̃ cu
obformositatẽ suã suime dilige̾t᷑ aione ab
eodẽ ĩncuriꝰ missus ẽ eiq ĩperatũ ut q̃ cerne̾t
arm̾ta ĩ mõtanis phenicũ ĩ litꝰ ĩpelleret quo
tũ puellis ludere cõsuenerat enropa. Qd cu
ñicuriꝰ fetisset iupp̾r ĩ candidũ taurũ tͣnsfor¬
matus se arm̃tis ĩmiscuit. Hũc cũ cerneret
uirgo pulchritudĩs ⁊ mãsuetudis eiꝰ delecta¬
ta illũ primo tractare manib cepit. at inde
eius cõscendit dorsũ qui paulatĩ se ĩundas
deducẽs dũ illã territã ⁊ cornib atq dorso
innitẽtẽ sensit natãs ĩ cretã trãstulit. uͥ ĩ
uerã redactus formã cã opp̾ssit ⁊ oppressu p̾¬
gnatẽ fecit. Que illi postea peperit ut nõ nlliᷤ
placet minoem radam ãtu ⁊ sarpedonem
Ip̾e̾ uo ĩ eius sẽpiternã inco̾riã terciã orbis
ꝓtẽ europã ex eius nomine nũcupauit.

Expanded text:
ropa Agenoris V filia. Europa filia fuit Agenoris, ut per Ovidius patet. Ex qua talis narratur fabula. Quod cum ob formositatem suam summe diligeretur a Jove, ab eodem Mercurius missus est, eique imperatum ut, que cerneret armenta in montanis Phenicum, in litus pelleret, quo cum puellis ludere consueverat Europa. Quod cum Mercurius fecisset, Juppiter, in candidum taurum transformatus, se armentis immiscuit. Hunc cum cerneret virgo, pulchritudinis et mansuetudinis eius delectata, illum primo tractare manibus cepit, at in eius conscendit dorsum, qui paulatim se in undas deducens, dum illam territam et cornibus atque dorso innitentem sensit, natans in Cretam transtulit, ubi in veram redactus formam eam oppressit et oppressu pregnantem fecit. Que illi postea peperit, ut nonnullis placet, Minoem, Radamantum et Sarpedonem. Ipse vero in eius sempiternam memoriam terciam orbis partem Europam ex eius nomine nuncupavit.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. post hec at cũ plurima ex nepotib ⁊ fi¬
li ab eueĩssẽt ĩfortuni a ip̃e iã senex ab
ãphione et cetho pulsus ĩ yllirios abiit et
ibi miseratiõe deoꝵ ĩ serpẽtes ip̃e ⁊ hermio¬
na uersi st̃. Huiꝰ hystoria fabulosa aliqͦ
ht̃ ĩmixta quorũ uite̾ sensũ supest. Serpẽte
ig̾ marti sacrũ ego sene̾ hoĩe atq prude̾te.
olim armigeꝵ ⁊ bellicosũ ĩtelligo uerbis siui̾
⁊ pcõtacioĩb cadini sccios detinẽtẽ cuiꝰ ꝯsilio
qd̾ ego ꝑ dẽtes assũmo ĩter ĩcolas seminata
discordia ẽ. qui adusus eũ spinge ĩpulsu sur¬
rexerãt. ex qua repẽte sũptis adu̾sũ se armis

Expanded text:
sum. Post hec autem, cum plurima ex nepotibus et fisum. Post hec autem, cum plurima ex nepotibus et filiabus evenissent infortunia, ipse iam senex ab Amphyone et Zeto pulsus in Yllirios abiit, et ibi miseratione deorum in serpentes ipse et Hermiona versi sunt. Huius hystoria, fabulosa aliqua habet immixta, quorum videre sensum superest. Serpentem igitur Marti sacrum ego senem hominem atque prudentem olim armigerum et bellicosum intelligo, verbis suis et percontationibus Cadmi socios detinentem, cuius consilio, quod ego per dentes assummo, inter incolas seminata discordia est, qui adversus eum Spinge impulsu surrexerant. Ex qua repente sumptis adversum se arm
Abbreviated transcription (Latin):
uere cadino ⁊ cepto operi adiutoriũ p̾stitere.
Palefatus ĩsupscribit eũ spingã hu̾isse cõ¬
iugẽ eãdẽq ꝓpt̃ gelũ hermnione ab eo discessi¬
sse ⁊ adu̾sus cadmeios bellũ misse. Sũt pre¬
terea qui uelit eũ secus yppocrenẽ fontẽ sedẽ
tẽ atq meditãtẽ.xui. lr̃aꝵ caracteres adin¬
ueĩsse quib postea oĩs gretia usa ẽ. Sic ⁊ pli¬
niꝰ ĩ libro nͣalis hystorie dicit eũ apud the¬
bas lapicidin ao ĩuenisse ⁊ auri metalloꝵ¬
qr cõfiaturã. dato theofrastus eũ dicat hec
a pud phenices egisse. uerũ lõge post desigͣ᷑¬
tũ tp̃s. Nã quod supͣ de eo scribit fuit airea
anũ mũdi. iii. dcc xcu. hoc ãt circa ãnoᷤ. iii.¬
deccc.xxxuiii. Inde dicit ouidiꝰ fuisse s cõui¬
gẽ hermionẽ martis ⁊ ueneris filiã. ex qͣ cõ¬
stat quatuor genuisse filias eidẽq hermio¬
ni anulcano iutrico exitiale monile ꝯes¬

Expanded text:
xere Cadmo et cepto operi adiutorium prestitere. xere Cadmo et cepto operi adiutorium prestitere. Palefatus insuper scribit eum Spingam habuisse coniugem, eandemque propter zelum Hermione ab eo discessisse et adversus Cadmeos bellum inisse. Sunt preterea qui velint eum secum Yppocrenen fontem seres adinvenisse, quibus postea omnis Grecia usa est; sic et Plinius in libro Naturalis hystorie dicit: Eum apud Thebas lapicidinas invenisse et auri metalloe conflaturam, dato Theophrastus eum dicat hec apud Phenices egisse. Verum longe post designatum tempus. Nam quod supra de eo scribitur fuit circa annum mundi III dcc xcv, hec autem circa annonde dicit Ovidius fuisse sibi coniugem Hermionem Martis et Veneris filiam, ex qua constat IIII genuisse filias, eidemque Hermioni a Vulcano victrico exitiale monile conces
Abbreviated transcription (Latin):
sedes statuit. Et cũ haud lõge aparnaso appli¬
cuss oraculũ cõsuluit. ⁊ hĩto rñso ut bouẽ se¬
q̃ret᷑ ĩtomitã. ⁊ ibidẽ ubi cõsisteͣt sedes assũ¬
mẽt. qui ĩ destinatũ sibi locũ ductus acqͥcuit
et regiõe a bone uocata boetia ciuitatis fun¬
dam̃ta iecit.cãq ab antiquis thebis egiptiis
ex quib p̾decessores eiꝰ aduenerãt thebas ap¬
pellauit. Sane ut dicit ouidiꝰdũ nellet sacrũ
cõfice̾ ⁊ ex socus quosdã misiss ut aquã affer¬
rẽt nec reuerterẽt᷑. eos sequutꝰ ꝯpit aspente
ĩgẽti deuoratos. Quẽ cũ spectaret audunt qr
⁊ ip̃e serpe̾s ĩspiceret᷑. Eo tãdẽ occiso monitu
sũpto dẽtes illi euulsit ac seruit. ⁊ repente
hoies ĩ armio exortist̃. ⁊ p̃liũ ĩucẽ huerespec¬
tãte cadino. nͨ añ cessauit p̾liũ ꝙͣ quĩq tãtu
supstites remanerẽt. Qui mita pace se se iuĩ¬

Expanded text:
sedes statuit. Et cum haud longe a Parnaso applisedes statuit. Et cum haud longe a Parnaso applicuisset, oraculum consuluit et habito responso ut bovem sequeretur indomitam et ibidem, ubi consisteret, sedes summeret, qui in destinatum sibi locum ductus acquievit, et regione a bove vocata Boetia, civitatis fundamenta iecit, eamque ab antiquis Thebis Egyptiis, ex quibus predecessores eius advenerant, Thebas appellavit. Sane, ut dicit Ovidius, dum vellet sacrum conficere et ex sociis quosdam misisset ut aquam afferrent, nec reverterentur, eos secutus, comperit a serpente ingenti devoratos. Quem cum spectaret, audivit quia et ipse serpens inspiceretur. Eo tandem occiso, monito sumpto dentes illi evulsit ac seruit, et repente homines in armis exorti sunt, et prelium invicem habuere spectante Cadmo, nec ante cessavit prelium, quam quinque tantum superstites remanerent. Qui, inita pace, sese iun
Abbreviated transcription (Latin):
raptã pandione athenio regnate ãno scili¬
cet mũdi .iii. dcccc xui. Qd̃ quidẽ tp̃s magis
cõueit cis q̃ de minoe eide enrope filio legũ¬
t᷑. huiꝰ ymaginẽ egregiã ex ere apictagor ⁊
Qiu genuit. Semelẽ. agauẽ. auctonoe. ⁊ ronẽ
Admus antiquorũ oiũ uulgata fa¬
ma fuit filius agenoris quẽ un a cuz
ꝓhenice fre̾ a thebis egiptiorũ ueisse
anno dm̃ n arguorũ regis .xuii. et apud
tyrũ ⁊ sydonẽ regnasse scribit ensebiꝰ ĩ libͦ
Agenor peste pulsus a quo agenorẽ prer hoꝵ
nõ nulli uolũt duxisse originẽ. Qui ensebius
post hec scribit anno regni lyncei .xui. cadinũ
armeniã occupasse. qd̾ a cilice ftm̃ supͣ memo¬
rauimꝰ. hic tñ ut scribit ouidiꝰ cũ rapuisset
ippr̃ europã ad ip̃ins perquisitiõe ab age¬
nore pre missus ẽ hac ei indicta lege ne abͤ¬
qr ea renerteret᷑ ĩ patriã. Qui sũptis scciis cũ
quorsũ q̃reret ignoraret nouas oͥ exquirere

Expanded text:
regnante, anno scilicet mundi III dcccc xvi. Quod quidem tempus magis convenit eis que de Minoe eiusdem Europe filio leguntur. Huius ymaginem egregiam ex ere a Pictagora qui genuit Semelem, Agavem, Auctonoem et Ynoem. Cadmus, antiquorum omnium vulgata fama, fuit filius Agenoris, quem una cum Phenice fratre a Thebis Egyptiorum venisse anno Danai Argivorum regis XVII, et apud Tyrum et Sydonem regnasse scribit Eusebius in librAgenor peste pulsus, a quo Agenorem patrem horum nunnulli volunt duxisse originem. Qui Eusebius post hec scribit: anno regni Lyncei XVI Cadmum Armeniam occupasse; quod a Cilyce factum supra memoravimus. Hic tamen, ut scribit Ovidius, cum rapuisset Juppiter Europam, ad ipsius perquisitionem ab Agenore patre missus est, hac ei indicta lege, ne absque ea reverteretur in patriam. Qui, sumptis sociis, cum quorsum quereret ignoraret, novas sibi exquirere
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis humiditate cerebro feruẽtes cõdiᷤᷤ
ĩpetus frenari nõ post̾. ⁊ sic quis ĩ furiã labit
Slegeton eĩ ardor ĩterpetrat᷑ ut cõp̾hẽdat᷑ ex
fernore cordis nimio houi excitari furores.
Ethem ĩfermdicũt fluuiũ ⁊ flegetontiᷤ
filiũ. Qd̃ ĩo fictũ puto eo ꝙ ex furore
ĩterp̃tat᷑ obliuo. Hũc fluuiũ poit uirgilius
apud elysios cãpos ⁊ co illos potari qͦs m̃cii
nult reuerti ad corpora. de quib supradcũ
uͥ dem̃curo pͥmo.Dãtes u̾o nr̃ illũ describit
ĩ sũmitate mõtis purgatorii.⁊ ex illo dicit
aĩas mũdas ⁊ celodignas potare ut obli¬
iuscãt᷑ p̾teritoꝵ maloꝵ quorũ meõria fe¬
no primo celi filio.iiii. ꝗͥ genint apolline
ulcanus prim᷑ teste tullio uͥ denatis
deorũ celo natus ẽ. De qͦ nil aliud re

Expanded text:
lacrimis humiditate cerebro, ferventes cordis impetus frenari non possunt, et sic quis in furiam labitur. Flegeton enim ardor interpretatur, ut comprehendatur ex fervore cordis nimio hominum excitari furores. Lethem Inferni dicunt fluvium et Flegetontis filium. Quod ideo fictum puto, eo quod ex furore interpretatur oblivio. Hunc fluvium ponit Virgilius apud Elysios campos et eo illos potari, quos Mercurius vult reverti ad corpora, de quibus supra dictum, ubi de Mercurio primo. Dantes vero noster illum describit in summitate montis Purgatorii, et ex illo dicit animas mundas et celo dignas potare, ut obliviscantur preteritorum malorum, quorum memoria feXVIII. De Vulcano primo, Celi filio IIII, qui genuit Apollinem. Vulcanus primus, teste Tullio ubi De naturis deorum, Celo natus est, de quo nil aliud re
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse medicine artis reptorẽ ⁊ primũ iuriũ
herbaꝵ cogͥtorẽ quãtũ cũq plinius ĩ librohy¬
storie nͣ al asserat chironẽ satuͣni ⁊ phyllare
filiũ primũ fuisse herbarũ uirũ atq medica

Expanded text:
icine artis repertorem, et primum virium herbarum cognitorem, quantumcunque Plinius, in libro Hystorie naturalis, asserat Chironem, Saturni et Phyllare filium, primum fuisse herbarum virium atque medica
Abbreviated transcription (Latin):
¶De Eolo. xxxuiiii. iouis filio. Qui ge¬
nuit Machareum. canacem. Alci¬
onem. Mesenum. Critheum. s al¬
moneum.yphyclum. sysiphum

Expanded text:
De Eolo XXXVIIIIlovis filio, qui genuit Macareum, Canacem, Alcionem, Mesenum, Critheum, Salmoneum, Yphiclum, Sysiphum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ ĩfelicis aic fece̾ sepulchrũ. hi quippe tã fe¬
tida olet ĩfamia ut rudẽtes asinos grinnien¬
tes sues mugiẽtesqz boues sapiẽtes possint
cũ patientia audire. cos audire nõ possunt.

Expanded text:
 infelicis anime fecere sepulcrum. Hi quippe tam fetida olent infamia, ut rudientes asinos, grunnientes sues, mugientesque boves, sapientes possint cum patientia audire, eos audire non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
conscenso uchiculo letabunda ad salutan¬
dũ uirũ regem cucurrit. Rediens autẽ do¬
mũ cũ seriui cadauer media ĩ uia prostra¬
tũ uideret auriga atq susisteret ne illudtrã¬
siens uehiculo premeret. obiurgatus ⁊ tu¬
llia eo presso transunt. hec peperit lucio fi¬
lios inter quos sextũ tarquiniũ ob cuius
illatũ ĩ lucretiã collatini coniuigẽ ꝑ uolen¬
ciã stuprum. lucius filiiq secum in exiliũ
acti sunt ⁊ ip̃a cum eis. Que apud gabioᷤ
trucidatum sextũ audisse potuit ⁊ iudisse
uirũ apud cum as campanie tabida ĩ se¬
nectute marcentez. Quis autẽ mulieri fi¬
nis fuerit nõ legi.
Gencalogie deorum gentiliu secũdũ Iohem

Expanded text:
conscenso vehiculo, letabunda ad salutanconscenso vehiculo, letabunda ad salutandum virum regem cucurrit. Rediens autem domum, cum servii cadaver media in via prostratum videret auriga, atque subsisteret, ne illud transiens vehiculo premeret, obiurgatus a Tullia, eo presso, transivit. Hec peperit Lucio filios, inter quos Sextum Tarquinium, ob cuius illatum in Lucretiam Collatini coniugem per violentiam stuprum, Lucius filiique secum in exilium acti sunt et ipsa cum eis. Que apud Gabios trucidatum Sextum audisse potuit, et vidisse virum apud Cumas Campanie tabida in senectute marcentem. Quis autem mulieri finis fuerit, non legi. Genealogie deorum gentilium liber
Abbreviated transcription (Latin):
pllie due. ti tolino autore filie fuere tu¬
alii seruilii et cõuiges aruntis ⁊ lucii
prisci tarquinii filiiᷤᷤ. Maior quippe tullia se¬
ueri atq impatientis animi ⁊ ad quetũq
facinora procliui. Arrunti mitissimo uiuei
contigit. Iumor uo que piissima mulier e¬
rat lucio acris ⁊ ambitiosi cordis iuueĩ da¬
ta ẽ. Ardebat tullia maior desiderio regni.
segnẽq uirũ contumeliis ĩfestabat ⁊ suã
damnabat fortunã ꝙ nõ luciodata ẽet.Tã¬
dem actũ ẽ ut morerẽtur Arruns ⁊ uinior
tullia. Quã ob rom euestigio maior ꝯueĩt
cũ lutio.⁊ paciente potius ꝙ approbante Ser¬
uio mrimonio iuncti sunt.cepitq illico ĩ ꝓ¬
ba mulier uiri animũ irritare uerbis et
ad regnũ stimulis impellere. Ex quo fcũm
ut dic quadã curiã intraret luciꝰ ⁊ pro rege
sede̾t. ⁊ uenientẽ tulliũ pelli faceret ⁊ inde se¬
qui atq trucidari. Quod cũ audisset tullia

Expanded text:
llii Servilii. Tullie due, Tito Livio autore, filie fuere Tullii Servilii. Tullie due, Tito Livio autore, filie fuere Tullii Servilii, et coniuges Arruntis et Lucii, Prisci Tarquinii <filiorum>. Maior quippe Tullia severi atque impatientis animi, et ad quecunque facinora proclivi, Arrunti mitissimo iuveni contigit. Iunior vero, que piissima mulier erat, Lucio acris et ambitiosi cordis iuveni data est. Ardebat Tullia maior desiderio regni, segnemque virum contumeliis infestabat, et suam damnabat fortunam, quod non Lucio data esset. Tandem actum est, ut morerentur Arruns et iunior Tullia , quam ob rem evestigio maior convenit cum Lucio, et patiente potius quam approbante Servio, matrimonio iuncti sunt; cepitque illico improba mulier viri animum irritare verbis, et ad regnum stimulis impellere; ex quo factum, ut die quadam curiam intraret Lucius, et pro rege sederet, et venientem Tullium pelli faceret, et indi sequi atque trucidari. Quod cum audisset Tullia,
Abbreviated transcription (Latin):
uatus cũ stremius euasisset tarquinii filia
sumpsit ĩ comugẽ et uulnerato tarquinio
a filiis anci marci et a regina ex uulnẽ mor¬
tuo clam seruato ea iubente puulis adhuc
existentib filiis tarquinii. Seruiꝰ occupauit re¬
giam. Qua octupata ⁊ morte patefcã taqnui
Seruius illi suffectus est rex. Cui cũ oue essẽt
ex cõmge filie. ill as filiis tarquinii prisci dedit
uxores. Ip̾e autẽ cũ multa bon a fecisset roma¬
nis a tarquinio superbo genero suo filie ĩpul¬
su eccisus est cum regnasset annis. xliiii. Illa
ig̃ flãmula de quasͣ locũ dedit fabule ut filuiᷤᷤ
fingeret᷑ uulcani. quod ondit ouidius dicẽs
Signa dedit genitor tũc cũ caput igne coru¬
sco. Contigit hĩcq om̃es flãmeus egit apex.
⁊cͣ. Qd̃ aiutẽ a fortun a uilectus fuerit monstra¬
uere successus. Hunc pliniꝰ ĩ libro urorũ illu¬
striuĩ filiũ dicit fusse publii corniculani et

Expanded text:
vatus cum strenuus evasisset, Tarquinii filiam vatus cum strenuus evasisset, Tarquinii filiam sumpsit in coniugem, et vulnerato Tarquinio a filiis Anci Marci, et a regina ex vulnere mortuo clam servato, ea iubente parvulis adhuc existentibus filiis Tarquinii, Servius occupavit regiam. Qua occupata et morte patefacta Tarquinii, Servius illi suffectus est rex. Cui cum due essent ex coniuge filie, illas filiis Tarquinii Prisci dedit uxores. Ipse autem cum multa bona fecisset Romanis, a Tarquinio Superbo genero suo, filie impulsu, occisus est, cum regnasset annis x liiii. Illa igitur flammula de qua supra locum dedit fabule, ut filius fingeretur Vulcani, quod ostendit Ovidius dicens: Signa dedit genitor, tunc cum caput igne corusco Contigit, hincque omnis flammeus egit apex etc. Quod autem a fortuna dilectus fuerit monstravere successus. Hunc Plinius, in libro Virorum illustrium, filium dicit fuisse Publii Cornicularii et
Abbreviated transcription (Latin):
ssa foco captiua sedet conceptus abillo. Serui
a celo semina gentis ht̃.⁊c̃.Hũc p̃terca dicit
ouidius a fortun ⁊ dilectũ eãq solitã ad eum
ire ꝑfenestrã palacii ⁊ secũ ẽe ubi postea facta
ẽ porta que a fenestra illa fenestrale nomẽ acce¬
pit. Puiꝰ fabule ĩtentũ ex hystoria ꝑ titũli¬
uiũ stilo egregio enarrata sũmet᷑. Qua ut par¬
cis cõplecta uerbis oico. Qd̃ capto cornicula¬
no a tarquinio prisco romanorũ rege ĩter aliaᷤᷤ
captiuas uuẽcula quedã eo ꝙ nobilis uiderẽt
a tarquinio ĩ domũ regiã deducta ẽ. Que p̾gnãs
peperit tulliũ seruiliũ. Quo adhuc ĩfãtulo ⁊ ĩ
cunis dormiẽte descendit ab alto igniculus ⁊
capiti suo insedit nullã inferẽs lesionẽ. Quẽ
cũ uidisset tanaquil regina augurioꝵ ꝑita
suasit uiro puerũ cũ diligentia seruandũ. Ma¬
gnũ enĩ futurũ familie sue cõmodũ. Hĩc ser¬

Expanded text:
ssa foco captiva sedet; conceptus ab illa Servius, ssa foco captiva sedet; conceptus ab illa Servius, a celo semina gentis habet etc. Hunc preterea dicit Ovidius a fortuna dilectum, eamque solita ad eum ire per fenestram palatii et secum esse, ubi postea facta est porta que a fenestra illa Fenestrale nomen accepit. Huius fabule intentum ex hystoria per Titum Livium stilo egregio enarrata summetur. Quam ut paucis complectar verbis, dico, quod capto Corniculano a Tarquinio Prisco Romanorum rege inter alias captivas iuvencula quedam, eo quod nobilis videretur, a Tarquinio in domum regiam deducta est. Que pregnans peperit Tullium Servilium. Quo adhuc infantulo et in cunis dormiente descendit ab alto igniculus et capiti suo insedit, nullam inferens lesionem. Quem cum vidisset Tanaquil regina auguriorum perita, suasit viro puerum cum diligentia servandum, magnum enim futurum familie sue commodum. Hinc ser
Abbreviated transcription (Latin):
uulcani dixere filiũ. eũq ob lippitudinẽ oculo¬
rũ dixere ceculũ. Aui die quadam forsã ĩfesta¬
tus ĩpperatiõe quia nõ uulcani filius ẽẽt. ora¬
uit uulcanũ ut si eius ẽet filius demõstraret.
nec mora uulcano agẽte auĩt missũ fulmen
a quo om̃es qui nõ credebãt exusti atq pempti
sũt. ex quo uere uulcani filius asupstitibus
hĩtus ẽ. EGo existimo fictioĩs huiꝰ r̃onem
ẽe talem. Ceculũ scilicet p̃nestẽ ꝓprio noĩe nũ¬
cupatũ. ⁊ ab egritudine cculorũ ceculũ ⁊ idẽ eẽ
cũ p̾neste latini regis filio. de quosͣ. Et obͦ uola¬
ta fauillula ĩ gremiũ pregnãtis mr̃is adop¬
tatũ uulcano. eũq hostes suos igne ⁊ incẽdio
castigasse.⁊ p̾nestem fundasse ciuitatẽ ⁊ u
niculana ut ĩ libro fastorũ testat᷑ ouidius
ices.Namq pr tulli uulcanus cresia mĩ: psi¬
gnis facie corniculana fuit. Et paulo post. Iu¬

Expanded text:
Vulcani dixere filium, eumque ob lippitudinem oculoVulcani dixere filium, eumque ob lippitudinem oculorum dixere Ceculum. Qui die quadam forsan infestatus improperatione, quia non Vulcani filius esset, oravit Vulcanum, ut si eius esset filius demonstraret; nec mora Vulcano agente aiunt missum fulmen, a quo omnes qui non credebant exusti atque perempti sunt; ex quo vere Vulcani filius a superstitibus habitus est. Ego existimo fictionis huius rationem sse talem: Ceculum scilicet Prenestem proprio nomine nuncupatum, et ab egritudine oculorum Ceculum, et idem esse cum Preneste Latini regis filio, de quo supra; et ob evolatam favillulam in gremium pregnantis matris adoptatum Vulcano, eumque hostes suos igne et incendio castigasse, et Prenestem fundasse civitatem, et niculana, ut in libro Fastorum testatur Ovidius, dicens: Namque pater Tulli Vulcanus, Cresia mater, Persignis facie, Corniculana fuit. Et paulo post: Iu
Abbreviated transcription (Latin):
ta fcã. deinde dicit celiũ dic̾e̾ ꝙ cũ amarsia rege
tarconi tyreno legatus uusset. ⁊ ab eo megali
frigio seruãdus eet traditus ab eodẽ cũ :⁊ pliori¬
b subsidiis uñ uenerat reductus regnũ circa
uulturnũ ⁊ campaniã occupauerãt.⁊dũ tẽpta¬
rent aduersũ euandrũ ⁊ archades duce hercule
qui tũc forte aderat.cachus oppressus ẽ. mega¬
lis autẽ ad sabinos secessit. quos angurandi
Eculus si marroni fides prestanda ẽ filuiᷤᷤ
fuit uulcani. dicit enĩ de eo sic. Nec prene¬
stinc fundator defuit urbis.uulcano genitu
pecora ĩter agrestia rege̾. Inuẽtũq focis oĩs quẽ
credidit etas. Ceculus. ⁊cͣ. Ex hoc talis fert᷑ fa¬
bula. duo fuere frẽs quib unica fuit soror que
dum secus ignẽ sederet fauilla caũ eius ĩgre¬
miuĩ ex torrente foruido euolauit. ex qua mu¬
lierẽ concepisse auint. et peperisse puerũ quẽ

Expanded text:
is facta. Deinde dicit, Celium dicere, quod cum a Marsia rege is facta. Deinde dicit, Celium dicere, quod cum a Marsia rege Tharconi Tyreno legatus ivisset, et ab eo Megali Frigio servandus esset traditus, ab eodem cum amplioribus subsidiis, unde venerat, reductus, regnum circa Vulturnum et Campaniam occupaverunt , et dum tentarent adversum Evandrum et Arcades, duce Hercule, qui tunc forte aderat, Cacus oppressus est. Megalis autem ad Sabinos secessit, quos augurandi lcani filio. Ceculus, si Maroni fides prestanda est, filius fuit Vulcani. Dicit enim de eo sic: Nec Prenestine fundator defuit urbis, Vulcano genitum pecora inter agrestia regem Inventumque focis omnis quem credidit etas, Ceculus etc. Ex hoc talis fertur fabula. Duo fuere fratres, quibus unica fuit soror, que dum secus ignem sederet, favilla casu eius in gremium ex torrente fervido evolavit, ex qua mulierem concepisse aiunt, et peperisse puerum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ne cemeret hercules nec quorsũ errassẽt posset
aduertere. uidebat enĩ uestigia pedũ ab antro
ad armenta ueniẽtia cũ reliquis recedebat. s
cũ mugirẽt ob relictos sccios ⁊beuntes. rñdẽtes
mugitui qui clausi tenebat᷑. cognita ẽ cachi fra¬
us.ĩ quẽ dũ uerteret᷑ hercules ui ex antro illu
eduxit. ⁊ el aua ĩteremit ⁊ boues reassũpsit. alii
ũo uolũt ⁊ cacha sorore cachi frĩs furtũ hercli
reuelatũ.⁊ ob id meruisse ibidẽ dui ara sacrisq
uenerari. Honc ĩo uulcani filiũ dcũ zdicit
Seruiꝰ qr adĩacentia omĩa crebra cõbustione cõ¬
sumẽt. Quẽ albericus dicebat nequissimũ euã¬
dri fuisse famulũ seu seruũ qd̾ nom̃ ipsũ sonat.
Nã cachos grece latine malĩ sonat. Sub fictõe
autẽ fabule uidetur solino ubi de mirabilibus
hystoriã ẽẽ. dicit enĩ hĩtasse cachũ eo ĩ loco cui
saline nomẽ ẽ.ubi postea trigemina urbis por¬

Expanded text:
ne cerneret Hercules, nec quorsum errassent posset ne cerneret Hercules, nec quorsum errassent posset advertere; videbat enim vestigia pedum ab antro ad armenta venientia, cum reliquis recedebat, sed cum mugirent ob relictos socios abeuntes, respondentes mugitui qui clausi tenebantur, cognita est Cachi fraus. In quem dum verteret Hercules, vi ex antro illum eduxit, et clava interemit, et boves reassumpsit. Alii vero volunt a Cacha sorore Cachi, fratris furtum Herculi revelatum, et ob id meruisse ibidem diu ara sacrisque venerari. Hunc ideo Vulcani filium dictum dicit Servius, quia adiacentia omnia crebra combustione consumeret. Quem Albericus dicebat nequissimum Evandri fuisse famulum seu servum, quod nomen ipsum sonat; nam cacos Grece, Latine malum sonat. Sub fictione autem fabule videtur Solino ubi De mirabilibus hystoriam esse. Dicit enim habitasse Cacum eo in loco cui Saline nomen est, ubi postea trigemina porta urb
Abbreviated transcription (Latin):
na ut satis late dicit ouidiꝰ filie fuerũt
pandionis athenarũ regis. harũ progne¬
pandion thereo regi tracie dedit ĩ cõiugem
et ip̃a ex eo peperit ythim filiũ. phylome¬
nã at secumdã pandionis filiã dum ad
prognẽ thereus deduceret stuprauit eiq
linguã abstulit. ex quo sequutũ ẽ ut ythiᷤᷤ
a matre octideret᷑ ⁊ pr̃i daret᷑ ĩ cibũ. ⁊ inde
prognes mutaret᷑ ĩ yrumdinẽ. phylomena
ĩ auẽ sui noĩs.thereus ĩupupã ut de om̃ib
uirgilius. Hic spelũcha fuit uasto sũ¬
õta recessu. Semihomĩs cachi fatieᷤ̾ quã
dira tegebat. Solis ĩ accessũ radiis sẽperq
recenti. Cede tepebat humꝰ forib affixa su¬
perbis. Ora uirũ tristi pendebãt pallida tabo.
huic mõstro uulcanus erat p̾r illius atros.
Ore uomẽs ignes magna se mole ferebat.⁊c̃.
Ex hoc fertur ꝙ herculis ex hyspania redeũtis
et cũ euandro hospitãtis boues noctu cauda
traxit ĩ antrũ suu. Quos cũ diminutos ma¬

Expanded text:
na, ut satis late dicit Ovidius, filie fuerunt Pandionis Athenarum regis. Harum Prognem Thereo regi Tracie dedit in coniugem, et ipsa ex eo peperit Ythim filium. Phylomenam autem secundam Pandionis filiam, dum ad Prognem Thereus deduceret, stupravit, eique linguam abstulit; ex quo secutum est, ut Ythis a matre occideretur. Et patre daretur in cibum, et inde Prognes mutaretur in irundinem, Phylomena in avem sui nominis, Thereus in upupam, ut de omnibus Virgilius: Hic spelunca fuit, vasto summota recessu Semihominis Cachi facies quam dira tegebat Solis in accessum radiis, semperque recenti Cede tepebat humus, foribus affixa superbis Ora virum tristi pendebant pallida tabo. Huic monstro Vulcanus erat pater: illius atros Ore vomens ignes, magna se mole ferebat etc. Ex hoc fertur, quod Herculis ex Hyspania redeuntis, et cum Evandro hospitantis boves noctu cauda traxit in antrum suum; quos cum diminutos ma