comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que uiq ad hoc uolum tractaui¬
mus hominum causa genita uide¬
n possunt. Montes natura sͥ fece¬
rat et quaslam compages telluris
frangendos ac nuuine: quieta s
partes coercendas durissima sui ma¬
teria. cedimus hos trahimusq nulla
tento prope matuo habuere alpes
banmbale exuꝑatas et postea acym¬
bris. nunc ipse cedinitur in mille.
gen̾a marmorum. ꝓmuntoria aperi.¬
untur mari. et rerum natura agit᷑
in planum. euchimus ea que seꝑa¬
randis gentib ꝓ terminis constituta
erant nauesq marmoꝵ causa fiurit
ac ꝑfluctus seuissimam rerũ nature
partem huc illuc portantur iuga.
maiore etiam nunc uenia qm cum
ad frigidos po tus uas petitur in
nubila celoq ꝓxime rupes cauant᷑
ut bibatur glacie. secum quisq co¬
gitet quȩ pretia horum audiat qͣͦs
lichi traliq moles uideat ad quan
sinebis multorum sit uiator uia
nisi ut int̾ maculas lapidum iace¬
ant ccu uͦ n̾ tenebris noctium di¬
midia parte uite cuiusq gaudia

Expanded text:
quae usque ad hoc volumen tractavimus, hominum genita causa videri possunt: montes natura sibi fecerat ut quasdam compages telluris frangendos ac minime quietas partes coercendas durissima sui materia. caedimus hos trahimusque nullatento prope maiores habuere Alpis ab Hannibale exsuperatas et postea a Cimbris : nunc ipsae caeduntur in mille genera marmorum. promunturia aperiuntur mari, et rerum natura agitur in planum; evehimus ea, quae separandis gentibus pro terminis constituta erant, navesque marmorum causa fiunt, ac per fluctus, saevissimam rerum naturae partem, huc illuc portantur iuga, maiore etiamnum venia quam cum ad frigidos potus vas petitur in nubila caeloque proximae rupes cavantur, ut bibatur glacie. secum quisque cogitet, et quae pretia horum audiat, quas vehi trahique moles videat, et quam sine iis multorum sit beatior vita. nisi ut inter maculas lapidum iaceant, ceu vero non tenebris noctium, dimidia parte vitae cuiusque , gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe inexpignabiles. Non omitendũ
memorabile in exemplo uł magis qm¬
in celeberrimis rerum conditorib omis¬
sum est cũ ici opus tarquiius priscis
plebis manib fecerit eẽtq labor incer¬
tum an longior passim concita nece
quiritib tecdiũ fugientib. Nouums
in excogitatũ ante pꝰteaq remedi ul
muenit ille rex ut onr̾ium ita defund̃e.
corꝑa figeret cruci spectanda ciuib
mul et feris uoluciib q laceranca qul¬

Expanded text:
prope inexpugnabiles, non omittendo prope inexpugnabiles, non omittendo memorabili exemplo vel magis, quoniam celeberrimis rerum conditoribus omissum est. 107 cum id opus Tarquinius Priscus plebis manibus faceret, essetque labor incertum maior an longior, passim conscita nece Quiritibus taedium fugientibus, novum, inexcogitatum ante posteaque remedium invenit ille rex, ut omnium ita defunctorum corpora figeret cruci spectanda civibus simul et feris volucribusque laceranda
Abbreviated transcription (Latin):
ab agnipa factũ theatrum ante teit¬
rit rome ualerius ostensis architectus
ludis libonis pyramidas regũ miram
cũ solum tantũ foro extrucudo hs li
cesarẽ dictatore erit. Et si quitdem im¬
pense mouent captis auantia animi.¬
milo occidit. habitau̾it qd̃ equicdẽ ñ
secus ac regum insania miror itat
et ipsũ milonem hs̃. dcc. eris alieni
debuisse int̾ ꝓdigia animi humani
dictũ maximum suffossis montib
atq ut paulo ante retulimꝰ urbe pai¬
si subterq nauigata. M agnppa
in edilitate pꝰt consulatum ꝑmeanti
conriuati septem amnes cursuq pͥa¬
piti torrentium modo raꝑe atq aufer¬
re omnia coacti suꝑ ymbrium mole
concitati uacda ac latera quatiunt
aliquando tyberis retro infusus reci¬
pitur pugnant cdhuuiersi aquaꝵ mmipe¬
tus intus et tamen obnixa firmitas
resistit trahuntur moles int̾ne tant
ruinȩ sponte p̃cipites aut impacte il¬
centiis quatitur solũ t̾re motib. du¬
rant tam̃ a tarquinio prisco annus dat

Expanded text:
ab Agrippa facti, cum theatrum ante texerit Romae Valerius Ostiensis architectus ludis Libonis? pyramidas regum miramur, cum solum tantum foro exstruendo HS |M???| Caesar dictator emerit et, si quem inpensa moveat captis avaritia animiMilo occidit, habitaverit. quod equidem non secus ac regum insaniam miror; itaque et ipsum Milonemn HS |DCC| aeris alieni debuisse inter prodigia animi 51 humadictu maximum, subfossis montibus atque, ut paullo ante retulimus, urbe pensili subterque navigata M. Agrippae in aedilitate post consulatum. permeant conrivati septem amnes, cursuque praecipiti torrentium modo rapere atque auferre omnia coacti, insuper imbrium mole concitati vada ac latera quatiunt, aliquando Tiberis retro infusus recipitur, pugnantque diversi aquarum impetus intus, et tamen obnixa firmitas resistit. trahuntur moles superne tantruinae sponte praecipites aut inpactae incendiis, quatitur solum terrae motibus, durant tamen a Tarquinio Prisco annis DCC
Abbreviated transcription (Latin):
amplitudinẽ cauis ea fecisse ꝓ ditur
ut uehem ftm large onustam trans¬
miteret. Parua sunt cuncta quȩ dixi¬
mus et omĩa uni comparanda mira¬
culo antequã noua attirigam. M le¬
pitͥio .4. catulo. cond̃s. ut constat int̾
diligentissimos auctores domus pul¬
crior ñ fuit rome quam lepidi ipsius
at hertule intra annos xxxu. eaclem
centesimũ locum nͥ continuit. Compu¬
tet in hac estimatione qui uolet mar¬
moꝵ molem. oꝑa pictoꝵ. impendia
regalia et cum pulcerrima laudatissi¬
maq certantos centum domus pꝰteaq
ab innumerabilib aliis in hunc diẽ
res aliquid ipso homine moralius
eeͥ intelligant. S om̃is eas duç do¬
mus uise sunt bis uidimus urbẽ to

Expanded text:
amplitudinem cavis eam fecisse proditur, ut vehem faeni large onustam transmitteret. 109 Parva sunt cuncta, quae diximus, et omnia uni comparanda miraculo, antequam nova attingam. M. Lepido Q. Catulo cos., ut constat inter diligentissimos auctores, domus pulchrior non fuit Romae quam Lepidi ipsius, at, Hercules, intra annos XXXV eadem centesimum locum non optinuit. 110 computet in hac aestimatione qui volet marmorum molem, opera pictorum, inpendia regalia et cum pulcherrima laudatissimaque certantes centum domus posteaque ab innumerabilibus aliis in hunc diem res aliquid ipso homine mortalius esse intellegant. 111 Sed omnes eas duae domus vicerunt. bis vidimus urbem to
Abbreviated transcription (Latin):
enim marmoreo saxo ꝑ cussum
drimum ut arbitror uersicolores
istas maculas chioꝵ lapicidine os¬
tenderunt cum exstruerent muros
multo inquit mire sit si tyburtino
lapide fecissetis hercules ñ fuisset
picturis honor ullus ñ mͦ tantus sine
aliqua marmoꝵ auctoritate.
Secancli in crustas nescio an arte hac
fuerit inuentum antiquissima qd̾¬
equidẽ inueniam hali carnasi domꝰ
mausoli ꝓ funcsto marmore exsu̾lta

Expanded text:
enim marmoreo saxo percussum, enim marmoreo saxo percussum, primum, ut arbitror, versicolores istas maculas Chiorum lapicidinae ostenderunt, cum exstruerent muros,multo, inquit, magis mirarer, si Tiburtino lapide fecissetis. et, Hercules, non fuisset picturis honos ullus, non modo tantus, aliqua marmorum auctoritate. Secandi in crustas nescio an Cariae fuerit inequidem inveniam, Halicarnasi domus Mausoli Proconnesio marmore exculta
Abbreviated transcription (Latin):
nunc in columnaꝵ spiris in scalpra
nominum eoꝵ argunto lacerta atꝙ
rana. In iouis ede extitisse picturã
cultusq reliquus femincis argum̃tis
constat at enĩ facta innonis s ci
inferrentur signa ꝓmutasse geruli
tracluntur et id regioni custoditum
uelut ipsis diis seclem ita partitis
sꝰ et iunonis ecle cultus est qui iouis
ee debuit. Sunt et in paruis mar¬
moreis famam consecuti myrmec¬
cles cuius quadriga̾ cum agitatos
oꝑuit᷑ alis musca. Et callicrates cus
formicaꝵ pedles atq alia maembs̃¬
iscalptorib suimaq claritate arti¬
ficum quo instͤuctus subiit in mentẽ
ñ fusse tum auctoritatem maculoso
marmori fẽcere ethapso cycladum
iniularũ eque et e lesbio liuidius
hoc paulo uersicolores quiłe ma¬
culas et in totum marmoꝵ appa¬
ratum etiam menan
ores aliter statui ñ poterant sic est
inchoatũ athenis templum iouis
olympii ex quo scylla capitolinis
rentia iam et aputd homerũ dicit

Expanded text:
nunc in columnarum spiris inscalptae nunc in columnarum spiris inscalptae nominum eorum argumento lacerta atque rana. 43 in Iovis aede ex iis pictura cultusque reliquus omnis femineis argumentis constat; erat enim facta Iunoni, sed, cum inferrentur signa, permutasse geruli traduntur, et id religioone custoditum, velut ipsis diis sedem ita partitis. ergo et in Iunonis aede cultus est qui Iovis esse debuit. Sunt et in parvolis marmoreis famam consecuti Myrmecides, cuius quadrigam cum agitatore operuit alis musca, et Callicrates, cuius formicarum pedes atque alia membscalptoribus summaque claritate artificum, quo in tractatu subit mentem non fuisse tum auctoritatem maculoso marmori. fecere et e Thasio, Cycladum insularum aequo, et e Lesbio; lividius hoc paulo. versicolores quideculas et in totum marmorum apparatum etiam Menandores aliter statui non poterant. sic est inchoatum Athenis templum Iovis Olympii, ex quo Sulla Capitolinis rentia iam et apud Homerum; dicit
Abbreviated transcription (Latin):
humana sacrificauerunt uictima.
humi stans aute aditum porticus
ad nationes site fuere: et thespia¬
des ad elem felicitatis quaꝵ imnã
amauit eques romanus iunius pi
sciculus ut tradit uarro. Ammira¬
tur et passitelis qui et quinq uolu¬
mina scripsit nobilium oꝑum in
toto orbe. natus hic in gregia italie
ora et ciuitate romana donatus cũ
his oppidis iouem fecit eboreum in
celaret ut ex alia cauea panthera e¬
rumꝑet ñ leui ꝑiculo diligentissi¬
mi artificis. fecisse oꝑa complura
uarro cuius se marmoream babuis¬
se lecnam aligeros ludentes cu ea
cupidines quoꝵ alii religatã tene
de. Idem et copunio quatuordecim
nationes que sunt circa pompeni
factas auctor est. Innenio et canachũ
laudatum int̾ statuarios fecisse
marmorea. Nec sauran atq batra¬
cum oblitterari conuenit qui febe¬
templa octauie porticib inclusa na¬
tione ipsi laconies quidam et opib
sꝑantes qua negata hoc tam̾ alio
modo usurpasse. Sunt certe etiam

Expanded text:
humana sacrificaverant victima, humana sacrificaverant victima, humi stans ante aditum porticus ad nationes. sitae fuere et Thespiades ad aedem Felicitatis, quarum unum amavit eques Romanus Isciculus, ut tradit Varro, admirator et Pasitelis, qui et quinque volumina scripsit nobilium operum in toto orbe. natus hic in Graeca Italiae ora et civitate Romana donatus cum iis oppidis, Iovem fecit eboreum in caelaret, ut ex alia cavea panthera erumperet , non levi periculo diligentissimi artificis. fecisse opera complurVarro, cuius se marmoream habuisse leaenam aligerosque ludentes cum ea Cupidines, quorum alii religatam tenerde. idem et a Coponio quattuordecim nationes, quae sunt circa Pompeium, factas auctor est.—Invenio et Canachum laudatum inter statuarios fecisse marmorea. nec Sauram atque Batrachum obliterari convenit, qui fetempla Octaviae porticibus inclusa, natione ipsi Lacones. quidam et opibussperantes, qua negata hoc tamen alio modo usurpasse. sunt certe etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uantem sese de cdalsa stantem. pols¬
charmus ex honore apparet in mag¬
na auctoritate habitum lysic opus
qd̾ in palatio suꝑ arcum dinus aug̃
honori octauii patris sui dicauit in
etlicula columnis adornata id est
quadriga curruiq et apollo ac dia¬
na ex uno lapide in hortis seruilia¬
nis repꝑto laudatos. C ala midis apol¬
liem illius celatoris deroylis pyclas
amphistrati callistenemꝰ ystoriarum
scriptorem. Nec cdeinde multo pluri
cum qm̃ nec unus occupat głam nec
plures pariter nuncupari possunt.
lapide: eum ac liberos araconũq
mirabiles nexiis. De consilii senten¬
tia fecere summi artifices agesander
repleuere: ꝓbatissimis signis craterus
cum pythuro pollydeuches cũ hermo¬
lao pythodorus alius cum artemone.
nes atheniensis in columnis en.
sarsatides ꝓbantur int̾ pauca ope.¬
ꝓpt̾ altitulinem loci minus celedrat.
Inhonorus est nec in templo ullo her¬
cules ad quem peni omnib annis

Expanded text:
vantem sese Daedalsas, stantem Polyvantem sese Daedalsas, stantem Polycharmus. 36 ex honore apparet, in magna auctoritate habitum Lysiae opus, quod in Palatio super arcum divus Augustus honori Octavi patris sui dicavit in aedicula columnis adornata, id est quadriga currusque et Apollo ac Diana ex uno lapide. in hortis Servilianis reperio laudatos Calamidis Apollinem illius caelatoris, Dercylidis pyctas, Amphistrati Callisthenen historiarum scriptorem. — 37 Nec deinde multo plurimcum, quoniam nec unus occupat gloriam nec plures pariter nuncupari possunt, lapide eum ac liberos draconumque mirabiles nexus de consilii sententia fecere summi artifices Hagesanderreplevere probatissimis signis Craterus cum Pythodoro, Polydeuces cum Hermolao, Pythorodus alias cum Artemone, nes Atheniensis; in columnis templi eius Caryatides probantur inter pauca opeopter altitudinem loci minus celebrata. 39 inhonorus est nec in templo ullo Hercules, ad quem Poeni omnibus annis
Abbreviated transcription (Latin):
ensium quas sociates fecit alius ille
qmͣ pictor idem ut aliqui putant.¬
Nam mȩronis illius qui in ere lauda¬
tur anus ebria est ⁊mirne in pͥmis
meliit apollion asinius ut fuit acris
uehem̃tie: Sic qͦq spectari monimta
sua uoluit. In his sunt centaui nym¬
phas gerentes. archestte tespiades
hermerotes tanri sol ñ celators illius
s tralliani iupiter hospitalis. Papypi
praxiteli cliscipnli retus et amphion
ac dirce et tauius uinculumq ex
codem lapide a rodo aduecta oꝑa a¬
pollonii et taurisci parentum. hii cer¬
tamen de se fecere menetraten uide¬
ri ꝓfessi s ec̃ naturalem artemidorũ
Fodem loco liber Pater eithicidis lau¬
datur ad octauie uͦ porticum apollo
phylisci rodiodi in lelubro
suo. Item latona et diana et musc no¬
uem et alt̾ apollo nudus. Eum qui cy¬
tharam in eodẽ templo tenet thumar
et polycles. aliam uenem eodẽ loco
pbiliscus. Cetera signa pasiteles mar¬
terris symplegia nobilẽ uen̾em la¬

Expanded text:
ensium, quas Socrates fecit, aliuis ille ensium, quas Socrates fecit, aliuis ille quam pictor, idem ut aliqui putant.—nam Myronis illius, qui in aere laudatur, anus ebria est Zmyrnae in primis incluta. Pollio Asinius, ut fuit acris vehementiae, sic quoque spectari monumenta sua voluit. in iissunt Centauri Nymphas gerentes Arcesilae, Thespiades Hermerotes Taurisci , non caelatoris illius, sed Tralliani, Iuppiter hospitalis Papyli, Praxitelis discipuli, Zethus et Amphion ac Dirce et taurus vinculumque ex eodem lapide, a Rhodo advecta opera Apollonii et Taurisci. parentum hi certamen de se fecere, Menecraten videri professi, sed esse naturalem Artemidorum. eodem loco Liber pater Eutychidis laudatur, ad Octaviae vero porticum Apollo Philisci Rhodii in delubro suo, item Latona et Diana et Musae novem et alter Apollo nudus. eum, qui citharam in eodem templo tenet, Timarcet Polycles aliam, Venerem eodem loco Philiscus, cetera signa Praxitelesterris symplegma nobile, Venerem la
Abbreviated transcription (Latin):
opus ut idd ec̾t int̾ septem miracula.
hii maxime fecere. arcifices patet ab
austro et seꝑtentrione sexagenos t̾nos
pelos breuius a frontib toto circuitu
petles cccc xi attollitur in altitudine̾
.xxu. cubitis. cingitur columnis
.xxxui. ꝑttron uocauere: cirtuitum
ab oriente celauit scopas. a septentrio¬
ne bryxas. a meridie timotheus ab
occasu leo chares priusq quam ꝑage.¬
rent regina obiit nͥ tam̃ recesserunt
nisi absoluto iam id głe ipsoꝵ artisq
monimentĩs iudicantes hodiet cer¬
tant manus. Accessit et quintus artifex
summo est quadriga marmorea quã
fecit pytis hec adiecta c pedum altitu¬
dine̾ totum pedũ opus ineludit.
T̃imothei manu diana rome est in tẽ¬
palatio apollinis delubro cui signo ca
magna ammiratione est et hercules
menestrati ctheccate echisi in templo
cdiane pͦt edem in cuiis contemplatioe
ammonent editui parcere oculis tan¬
runtur ec carithes in propiro atheni¬

Expanded text:
opus id ut esset inter septem miracula, opus id ut esset inter septem miracula, hi maxime fecere artifices. patet ab austro et septentrione sexagenos ternos pedes, brevius a frontibus, toto circumitu pedes CCCCXXXX, attollitur in altitudinem XXV cubitis, cingitur columnis XXXVI. pteron vocavere circumitum. 31 ab oriente caelavit Scopas, a septentrione Bryaxis, a meridie Timotheus, ab occasu Leochares, priusque quam peragerent, regina obiit. non tamen recesserunt nisi absoluto, iam id gloriae ipsorum artisque monimentum iudicantes; hodieque certant manus. accessit et quintus artifex.summo est quadriga marmorea, quam fecit Pythis. haec adiecta CXXXX pedum altitudine totum opus includit. — 32 Timothei manu Diana Romae est in Palatio Apollinis delubro, cui signo camagna admiratione est Hercules Menestrati et Hecate Ephesi in templo Dianae post aedem, in cuius contemplatione admonent aeditui parcere oculis; taruntur et Charites in propylo Atheni
Abbreviated transcription (Latin):
ratur artifex eius quoq uenis quã
uespasianus imꝑͥ. in oꝑib pacis suc
dicauit antiquoꝵ dignã fama.
Par esitatio est in templo appollinis
sosia in tobe liberos morientes / scopas
an praateles fecerit. Ittm ianus pat̾
in suo templo dicatus ab angusto ex
Similiter in cura octauie quertur
de cupidinȩ fulmen tenente: id demũ
affirmatur. alcibiaden ẽe principem.
forma inea etate Multa in eadem sco
la sine auctorib placent. Satyri qua¬
tuor ex quib unus liberum patre pal¬
la uelatum ueneris pfert. Alt̾ liberã
similiter. t̾cius ploratum infantis co¬
lnbet. quartus cratere alt̾ius sitim
seclat. dueq aurẽe uelificantes sua
ueste. Nec minor questio est in septis
olym̃pum et pana cironẽ cum achille.
qui fecerint p̾sertim cum capttali sa¬
tis ddatione: fama uidicet dignos.
Scopas habuit emulos eadẽ etate
bryaxm et timotheum et leocharen
de quib simul dicendum est qm̃ pa
qui ob id olympiadus.s. anno scd̃o.

Expanded text:
tifex eius quoque Veneris, quam Vespasianus imperator in operibus Pacis suae dicavit antiquorum dignam fama. 28 par haesitatio est in templo Apollinis Sosiani, Niobae liberos morientes Scopas an Praxiteles fecerit; item Ianus pater, in suo templo dicatus ab Augusto ex similiter in curia Octaviae quaeritur de Cupidine fulmen tenente; id demum adfirmatur, Alcibiaden esse, principem forma in ea aetla sine auctoribus placent: Satyri quattuor, ex quibus unus Liberum patrem palla velatum umeris praefert, alter Liberam similiter, tertius ploratum infantis cohibet, quartus cratere alterius sitim sedat, duaeque Aurae velificantes sua veste. nec minor quaestio est in Saeptis, Olympum et Pana, Chironem cum Achille qui fecerint, praesertim cum capitali satisdatione fama iudicet dignos. Scopas habuit aemulos eadem aetate Bryaxim et Timotheum et Leocharen, de quibus simul dicendum est, quoniam qui obiit olympiadis CVII anno secundo.
Abbreviated transcription (Latin):
S est alius etiam minc pyxites simnl¬
litudine aeris. In cypro eum repꝑll
uolunt metallis que sunt curta aia¬
manta unum argenteo colore altin
aureo. Coquuntur uarie ab alis it¬
rum t̾tiũq in melle donee consima¬
tur liquor. ab alis pruna prius de
in melle ac p̾tea lauantur uta et.
Usus coꝵ in meticina exealcfaads
siccarr dis cutere: ex tenuare e dill¬
tias inuis uertere: Utuntur et auies
excepta sulphure aut fungis aridis
us foliis dicto celerius trahent ignẽ
Istracite similitudinem x liii¬
teste habent. Usus eoꝵ ꝓ pumice
ad lauandam cutem. poti sangui¬
n̾e sistunt et illiti cum melle ulc̾a
doloresq mammaꝵ sanant.¬
Amiantus alumini x liiii¬
similis nichil igne deperdit hic ue¬
neficiis resistit omnib pͥuatim ma¬
goꝵ geomen ex argunt̃to appellañ

Expanded text:
 et alius etiamnum pyrites similitudine aeris. in Cypro eum reperiri volunt metallis, quae sint circa Acamanta, unum argenteo colore, alterum aureo. cocuntur varie, ab aliis iterum tertiumque in melle, donec consumatur liquor, ab aliis pruna prius, dein melle, ac postea lavantur ut aes. usus eorum in medicina excalfacere, siccare, discutere, extenuare et duritias in pus vertere. utuntur et crudis excepta sulpure aut fungis aridis vel foliis dicto celerius praebet ignem. Ostracitae similitudinem testae habent. usus eorum pro pumice ad levandam cutem. poti sanguinem sistunt et inliti cum melle ulcera doloresque mammarum sanant.—Amiantus alumini similis nihil igni deperdit. hic veneficiis resistit omnibus, privatim Magorum.— Geoden ex argu
Abbreviated transcription (Latin):
lapide p̾cea est namq ꝑ mirabili
insigni quatuor modicas in theatro
suo cornelius balbus posuit. xiii¬
Ios ampliores xxx. uilimus in ce¬
n̾atione quam calutus cesaris clau¬
dii libertoꝵ putent panotus sͥ exȩ¬
dificauerat. Hunc aliqui lapidem
alabastriten uocant quem cauant
ad uasa unguentaria qm̃ optime ser¬
uare incorrupta dicatur. Idem exustꝰ
emplastris conuenit. Nascit᷑ circa the¬
bas egyptias et clamascum syrie
hic cetis candidior ꝓbatissimus uͦ in
carmania mox in india iam quide̾.
me mellei coloris in uertice macu¬
losi atq ñ translucidi. Uitia in his
corneus color aut cantdidus et quicqͥd
taro reꝑttꝰ amplitudine qua lances
craterasq ñ exteclant antea ex ara¬
bia tantum aduehi solitos cancdo
mensura ñ ultra bina cubita can¬
dore ꝓximo ebori et quadam simili
nascens ad purpuram tam̃ magis
aspectu declinante idem liquatum
igni funditurq. Primus om̃ium
in iti institutus mestros qui regna¬

Expanded text:
lapide et postea est, namque pro miraculo lapide et postea est, namque pro miraculo insigni quattuor modicas in theatro suo Cornelius Balbus posuit; nos ampliores XXX vidimus in cenatione, quam Callistus Caesaris Claudi libertorum, potentia notus, sibi exaedificaverat. hunc aliqui lapidem alabastriten vocant, quem cavant et ad vasa unguentaria, quoniam optume servare incorrupta dicatur. idem et ustus emplastris convenit. nascitur circa Thebas hic ceteris candidior, probatissimus vero in Carmania, mox in India, iam quidem me mellei coloris, in vertices maculosi atque non tralucidi . vitia in iis corneus colos aut candidus et quidquidParo repertos amplitudine qua lances craterasque non excedant, antea ex Arabia tantum advehi solitos, candomensurae non ultra bina cubita, candore proximo ebori et quadam similnascens, ad purpuram tamen magis aspectu declinante. idem liquatur igni funditurque ad usum id instituit Mespheres, qui regna
Abbreviated transcription (Latin):
ture. huius usus continet his que
dem egypto ex eatdem candidis inter¬
uenientib punctis leptosepbos uoca¬
be ex egypto aduexit uitriasius polio
ñ admodum ꝓbata nouitate nemo
certe pꝰtea imitatus est. Inuenit eacł̾e
de et nomen ei dedit. Num quam ici
maior reꝑtus est quam in templo
pacis ab imꝑatore uespasiano aug̃
cubita summi incrementi augentis se
añi eius intelliguntur. Non absi¬
milis illi narratur in thebis delubro
serapis ut putant meninoniᷤᷤ statue
dicatus quem cotidiano ertu solis con¬
tactum radiis ore pare tradunt.
nychim in arabie tan xiii¬
tum montib nec usquam alibi nasci
putauere nr̃i ueteres. Sudes in ger¬
mania potoris pͥmum uasis inde fac¬
tis dein peclib lectorum sellisq
Nepos cornelius tradit magno fuisse
miraculo cum ꝑ. lentulus spinter
amphoras ex cochioꝵ magnitudine
cacloꝵ ostenlisset p̾t quinquenniũ
cdeinde.xxxii. pedum longitudinis
columnas uictisse se uari atũ in hoc

Expanded text:
turae. huius usus conteri et iis, quae turae. huius usus conteri et iis, quae dem Aegypto; ex eodem candidis intervenientibus punctis leptopsephos vocabem ex Aegypto advexit Vitrasius Pollio, non admodum probata novitate; nemo certe postea imitatus est. invenit eadem Ade et nomen ei dedit. numquam hic maior repertus est quam in templo Pacis ab imperatore Vespasiano Auguscubita summi incrementi augentis se amnis eius intelleguntur. non absimilis illi narratur in Thebis delubro Serapis, ut putant, Memnonis statuae dicatus, quem cotidiano solis ortu contactum radiis crepare tradunt.nychem in Arabiae tantum montibus nec usque aliubi nasci putavere nostri veteres, Sudines in Carmania. potoriis primum vasis inde factis, dein pedibus lectorum sellisque, Nepos Cornelius tradit magno fuisse miraculo, cum P. Lentulus Spinther amphoras ex eo Chiorum magnitudine cadorum ostendisset, post quinquennium deinde XXXII pedum longitudinis columnas vidisse se. 60 variatum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ita secte attenuantur cruste. Rursꝰ
ce signis e marmore poliendis geͣ¬
net dicere in tanta noticia nec fa¬
cile est enumerare: in tanta multitu¬
dme quoto cuiq enim loco ñ suum
marmor inuenitur et tam̃ celeber¬
rimi gen̾is dicta sunt in ambitu
t̾raꝵ cum gen̾ib siis. Non omnia
autem in lapidicinis gignuntur
s multa et sub terras p̃rasa p̾tio
uiride cunctisq hylarius. Sic et
augusteum ac deincde tyberium
in egypto augusti ac tyberii pͥmũ
principatu reꝑta. Differentia eoꝵ
est ab õphiteettm sit illud serpenti¬
um maculis simile inde et nom̃
accepit qd̾ hec maculas diuerso mo
columne nisi parue admodũ inue¬
miuitur. Duo euis gen̾a molle can¬
didi nigricans duri. Dic urt᷑ ambo
capitis dolores seclare acdalligati et
serpentium ictus. Quiclam freneti¬
cis ac lethargicis adalligari iubent
candicantem. Contra serpentes autẽ
appellant a colore cineris. Uocatur
et mempbites a loco gemmantis na¬

Expanded text:
ita sectae attenuantur crustae. rursuita sectae attenuantur crustae. rursuce.— Signis e marmore poliendis gemnet dicere in tanta notitia nee facile est enumerare in tanta multitudine . quoto cuique enim loco non suum marmor invenitur ? et tamen celeberrimi generis dicta sunt in ambitu terrarum cum gentibus suis. non omnia autem in lapicidinis gignuntur, sed multa et sub terra sparsa, pretioaemonium viride cunctisque hilarius, sicut et Augusteum ac deinde Tibereum , in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta. differentia eorum est ab ophite, cumsit illud serpentium maculis simile, unde et nomen accepit, quod hcolumnae nisi parvae admodum inveniuntur . duo eius genera: molle candidi, nigricantis durum. dicuntur ambo capitis dolores sedare adalligati et serpentium ictus. quidam phreneticis ac lethargicis adalligari iubent candicantem. contra serpentes autem appellant a colore cineris. vocatur et Memphites a loco, gemmantis na
Abbreviated transcription (Latin):
dentur. nascitur autem in nilo insu¬
la solumq pene hoꝵ marmor atore
nomen accepit. Inter hos pͥmum
secto an solidis glebis polito sicuti
est hodie iouis tonantis edis in da¬
pitolio u̾dum enim secti marmoris
luxuriamq dinidere importuni
ingenii fuit harena hoc fit et ferro
uidetur serra fieri in p̾tenui linea
premente harenas uersandoq tra¬
ctu ipso secante. Ethiopica hec ma¬
xime ꝓbatur nam id quoq acces¬
sit ut ad ethiopias uiq peteritur
indos quo margaritas qͦq pcti se¬
lieris morib inlignum erat hec ꝑ¬
xime laudatur mollior tam̾ que ex¬
ethiopica illa nulla scabritie secat.
que uocatur egyptia. hec fuere anti¬
qua genera marmorib scrandis.
ñ facili. Iam quidem quacumq ha¬
rena secare et fluuiis om̃ĩb fraus
artificum ausa est qd̃ dispendium ad¬
modum pauci intelligunt crassior
eni harena laxorib segmentis terit
et plus erodit marmoris maiusq
opus scabritia politure relinquit

Expanded text:
dentur. nascitur autem in Melo insudentur. nascitur autem in Melo insula, solumque paene hoc marmor ab amatore nomen accepit. inter hos primumsecto an solidis glaebis polito, sicuti est hodie Iovis Tonantis aedis in Capitolio. nondum enim secti marmoris luxuriaque dividere, inportuni ingenii fuit. harena hoc fit et ferro videtur fieri, serra in praetenui linea premente harenas versandoque tractu ipso secante. Aethiopica haec maxime probatur, nam id quoque accessit, ut ab Aethiopia usque peteretur Indos, quo margaritas quoque peti severis moribus indignum erat. haec proxime laudatur; mollior tamen quae Aethiopica, illa nulla scabritie secat, quae vocatur Aegyptia. haec fuere antiqua genera marmoribus secandis .non facili. iam quidem quacumque harena secare e fluviis omnibus fraus artificum ausa est, quod dispendium admodum pauci intellegunt. crassior enim harena laxioribus segmentis terit et plus erodit marmoris maiusque opus scabritia politurae relinquit;
Abbreviated transcription (Latin):
cruita marmoris oꝑuisse totas do¬
mus sue in celio monte corneliũ
nepos traclidit mamurrã formis
natum equit̾e romanũ p̃fectum fa¬
brũ gcesaris in gallia neq id iñci¬
gnatio tali auctore inuenta re. hic
namq est maniuirra catulli ueroni¬
ensis carminib ꝓscissus que ut res
est cdomus ipsius carius quã catulus
dixit habere: quicquid habuisset
comata gallia. Namq acticit itdẽ
nepos pͥmum toto sedib nullam
ns̃i e marmore columnã habuisse
mnes solilas carysto ã lunensi.
Mlepidus catuli in conii¬
sulatu colega pͥmus onium limina
consul anno urbis. de lexei hoc pri¬
mum inuecti numidici marmoris
uestigium inuenio ñ in columnns
tam̾ crustis uł ut supra carysti s
in maisa ac uilissimo liminum usu.
Dost hunc lepidum quadrienniu̾
.l. lucullus cons. fuit qui nom̃ ut
exre apparet luculeo marmori de¬
dit ad inodum delactatus illo pͥmusq
romam inuexit atrum alioqiĩ cũ
cetera maculis aut colorib commeri¬

Expanded text:
crusta marmoris operuisse totos domus suae in Caelio monte Cornelius Nepos tradit Mamurram, Formiis natum equitem Romanum, praefectum fabrum C. Caesaris in Gallia, ne quid indignati desit, tali auctore inventa re. hic namque est Mamurra Catulli Veroniensis carminibus proscissus, quem, ut res est, domus ipsius clarius quam Catullus dixit habere quidquid habuisset Comata Gallia. namque adicit idem Nepos primum totis aedibus nullam nisi e marmore columnam habuisse et omnes solidas e Carystio aut Luniensi. M. Lepidus Q. Catuli in consulatu conlega primus omnium limina consul anno urbis DCLXXVI. hoc primum invecti Numidici marmoris vestigium invenio, non in columnis tamen crustisve, ut supra Carystii, sed in massa ac vilissimo liminum usu. post hunc Lepidum quadriennio L. Lucullus consul fuit, qui nomen, ut ex re apparet, Luculleo marmori dedit, admodum delectatus illo, primusque Romam invexit, atrum alioqui, cum cetera maculis aut coloribus commen
Abbreviated transcription (Latin):
cum cunde̾. Pret̾ca uenus in eodem
loco nuda praxiteliam illam antece¬
dens et quenicumq aliũ locum.
Iobilitatur rome quitłe iiii
magnitudo oꝑum etiara oblitterata
a magil oͥfficioꝵ negotioꝵ q aceruati in

Expanded text:
cum eundem, praeterea Venus in eodem cum eundem, praeterea Venus in eodem loco nuda, Praxiteliam illam antecedens et quemcumque alium locum nobilitatura. 27 Romae quidem multitudo operum et iam obliteratio ac magis offi
Abbreviated transcription (Latin):
par uener tiudie nobilitate et
iiuria aclamauit enim alectlas iho¬
dius atq in eo qͦq simile amoris
uestigium reliquit. Rome praxitelis
ne fortime simulacbra in capitolio.
Item menades et quas tilaclas uocant
et carsatidas et sileni in pollionis
asmini monimentis et apollo et
neptimus. Praxitelis filius cepbisodo
et artis heres fuit cuius laudatum
est pergamis syplegam nobile digi¬
tis corꝑi uerius quam marmori ini
nis asiniui monumentis. et intra
octauie porticus in iunonis ede escu¬
lapius. ac diana. Scope laus cum
moniis coluntur. Item apollinẽ
palatinum uestã sedentem lauda¬
tam in scruilianis hoctis duoĩq ca¬
miteras cuca eam quoꝵ pares in
asiuini monumentis iunt ubi et¬
canephoros eiusdem. s in maxina
indignatione delubro. gñ. domitii
in circo flamminio neptunus ipse
des. Item tritonis chorusq porci et pi¬
strices ac inulta alia marina om̃ia
ciusdem manus p̾clarum opꝰ etiam
plo eiusdem bruti callaici apud cir¬

Expanded text:
par Veneri Cnidiae nobilitate et par Veneri Cnidiae nobilitate et iniuria; adamavit enim Alcetas Rhodius atque in eo quoque simile amoris vestigium reliquit. Romae Praxitelis nae Fortunae simulacra in Capitolio, item Maenades et quas Thyiadas vocant et Caryatidas, et Sileni in Pollionis Asini monimentis et Apollo et Neptunus.—Praxitelis filius Cephisodotus et artis heres fuit. cuius laudatum est Pergami symplegma nobile digitis corpori verius quam marmori inprnis Asini monumentis et intra Octaviae porticus in Iunonis aede Aesculapius ac Diana. Scopae laus cummoniis coluntur, item Apollinem Palatinum, Vestam sedentem laudatam in Servilianis hortis duosque campteras circa eam, quorum pares in Asini monimentis canophoros eiusdem. 26 sed in maxima dignatione delubro Cn. Domitii in circo Flaminio Neptunus ipse tes, item Tritones chorusque Phorci et pistrices ac multa alia marina, omnia eiusdem manu, praeclarum opus, etiamplo Bruti Callaeci apud cir
Abbreviated transcription (Latin):
de quam ob id p̾culerunt quoꝵ
condicio erat  cum etiã eadem
p̾tio detulisset seuerũ id ac pudicũ
arbitrantes reiectam cindi emert̃.
immensa differentia fame uoluit
cam a ciudis pꝰtea mercari rex ni¬
chomedes totum es alienum qd̵ e¬
rat ingens ciuitatis dissoluturum
se ꝓmittens omnia ꝑpeti maluere.
nec immerito. illo enim signo praxi¬
telis nobilitauit ciudum. Edicula ciꝰ
tota aꝑitur ut conspici possit undiq
effigies dec. fauente ipsa ut credit᷑
facta nec minor ex quacumq parte
ammiratio est. Ferunt amore cap¬
tum quendã cum detulisset noctu
simulachro cohesiise eiusq cupi¬
ditatis ee̾ indicem maculã. In eni¬
do et alia signa marmorea illustri¬
um artificum. Liber pat̾ bryaxidis
quam qd̃ inter hec sola memorat᷑.
Eiusdem est et cupido obiectus a
cicerone uerri ille grauiter quam
thespie uisebantur nunc in octa¬
uie scolis poutus. eiusdem et alt̾
nudus in pario colom  ꝓpontidis

Expanded text:
cie, quam ob id praetulerunt quorum cie, quam ob id praetulerunt quorum condicio erat, Coi, cum eodem pretio detulisset, severum id ac pudicum arbitrantes; reiectam Cnidii emerunt , inmensa differentia famae. voluit eam a Cnidiis postea mercari rex Nicomedes, totum aes alienum, quod erat ingens, civitatis dissoluturum se promittens. omnia perpeti maluere, nec inmerito; illo enim signo Praxiteles nobilitavit Cnidum. aedicula eius tota aperitur, ut conspici possit undique effigies deae, favente ipsa, ut creditur, facta. nec minor ex quacumque parte admiratio est. ferunt amore captum quendam, cum delituisset noctu, simulacro cohaesisse, eiusque cupiditatis esse indicem maculam. sunt in Cnido et alia signa marmorea inlustrium artificum, Liber pater Bryaxidisquam quod inter haec sola memoratur. eiusdem est et Cupido, obiectus a Cicerone Verri ille, propter quem Thespiae visebantur , nunc in Octaviae scholis positus; eiusdem et alter nudus in Pario colonia Propontidis,
Abbreviated transcription (Latin):
crtucdline utemur. ñ mincrue athe¬
nis facte amplitudine cum sit ea
cubitoꝵ xxui. ebore hec et auro con¬
stat s in scuto eius am̃a onũ pre¬
lium celauit intumescente ambi
tu parme eiusdem concaua parte
deoꝵ et gigantium dimicationẽ
in sole his uerbis lapytarum et cen¬
tauroꝵ adeo moni̾ta omĩa catacta
artis illi fuere in basi autem qd̾ ce¬
pellanit: sunt nascentes .xx. nu¬
mero uictoria p̾cipua et mirabili p̃cia¬
ꝑiti mirantur et serpentẽ.
ac subipsa cuspide eream spyn¬
gem. Hȩc sint obiter dicta de artifi¬
ce numquam satis laudato simul
ut noscatur illam magnificentiam
equalem fuisse et in paruis. Praxte¬
lis etate̾ inter staturios diximus
qui marmoris gła suꝑauit etiam
semet. Oꝑa eius sunt athenis in ce¬
ramico. S ante omnia et ñ solum
praxitelis uerum in toto orbe t̾raꝵ
uenus quã ut uiderent multi na¬
ingauerunt enndum duas feccrat
simulq uendebat alt̾a uelata spe¬

Expanded text:
chritudine utemur, non Minervae Athechritudine utemur, non Minervae Athenis factae amplitudine, cum sit ea cubitorum XXVI — ebore haec et auro constat —, sed in scuto eius Amazonum proelium caelavit intumescente ambitu, in parmae eiusdem concava parte deorum et Gigantum dimicationes, in soleis vero Lapitharum et Centaurorum. adeo momenta omnia capacia artis illi fuere. in basi autem quod caepellant: dii sunt nascenti ....s xx numero. Victoria praecipueiti mirantur et serpentem ac sub ipsa cuspide aeream sphingem. haec sint obiter dicta de artifice numquam satis laudato, simul ut noscatur illam magnificentiam aequalem fuisse et in parvis. 20 Praxitelis aetatem inter statuarios diximus, qui marmoria gloria superavit etiam semet. opera eius sunt Athenis in Ceramico, sed ante omnia est non solum Praxitelis , verum in toto orbe terrarum Venus, quam ut viderent, multi navigaverunt Cnidum. duas fecerat simulque vendebat , alteram velata spe
Abbreviated transcription (Latin):
ludoꝵ olympiade pͦt annos circit̾
ccc xxxii. Et ipsum philian tradt᷑
scalpisse marinora uen̾emq eius
ee̾ rome in octanie oꝑib eximie pul¬
critudinis. Alchamenen atheniense
qd̃ certum est docuit in pͥmis nobi¬
lem cinus sunt oꝑa athenis complu¬
ra in edib sacris p̃claraq ueneris
ipse phidias imposuisse dicitur.
pse discipulus fuit agoracritus pa¬
ĩ uenere faciencla uict usq alcame¬
nes ñ oꝑe s ciuitatis suffragiis con¬
tra ꝑegrinum suo fauentis quare
agoracritus ea lege signum suu̾ uen¬
didisse traclitur ne athenis eẽt et
appellasse nemesim. Id positũ est
rhamnunte pago attice qd̾ .m. uar¬
ro om̃ib signis p̃tulit. Et et in ma¬
tris magnȩ delubro eadem cuutate
agoracriti opuis. phydian clarissimũ
et ꝑ om̃s gentes que deriouis olym¬
pii famam intelligunt nemo dubi¬
qui oꝑa cius nͥ uiderunt ꝓftrimus
argumenta parua et ingtiuũ tan¬
tum neq ad hoc iouis olympii pul¬

Expanded text:
 olympiade, post annos circiter  olympiade, post annos circiter CCCXXXII et ipsum Phidian tradunt scalpsisse marmora , Veneremque eius esse Romae in Octaviae operibus eximiae pulchritudinis. Alcamenen Atheniensequod certum est, docuit in primis nobilem, cuius sunt opera Athenis complura in aedibus sacris praeclarumque Veneris ipse Phidias inposuisse dicitur. 17 eiusdem discipulus fuit Agoracritus Pai Venere facienda, vicitque Alcamenes non opere, sed civitatis suffragiis contra peregrinum suo faventis. quare Agoracritus ea lege signum suum vendidisse traditur, ne Athenis esset, et appellasse Nemesin. id positum est Rhamnunte pago Atticae, quod M. Varro omnibus signis praetulit. est et in Matris Magnae delubro eadem civitate Agoracriti opus. 18 Phidian clarissimum esse per omnes gentes, quae Iovis Olympii famam intellegunt, nemo dubiqui opera eius non videre, proferemus argumenta parva et ingenii tantum. neque ad hoc Iovis Olympii pul
Abbreviated transcription (Latin):
ad laqueos eos compulisse qd̾ falsu
est. complura enim finitimis iniulis
si mulachra pꝰtea ftocre: sicut in delo
quib subiecerunt carmen. Non ui¬
tib tantum censeri chion s et ope¬
rib acherini filioꝵ. Ostendunt e
lasicdia mam manib eoꝵ factã in
psa chio narrata est oꝑis corum di¬
ane facies in sublimi posita cuius
uultum intrantes tristẽ ab ountes
hylaratum putant. Rome eoꝵ sig¬
na sunt in palatina ede apollinis
in fastigio et omnib fere que duius
deli fuere oꝑa et in lebedo insula.
Dẏopoeni quidem ambratia argos
cdeone oꝑib referte fuere. Oñs aut̃
tantum candido marmore usi sunt
e paro insula quem lapitdẽ cepere
lyciuten appellare qm̃ ad lucernas
in cuniculis cederetur ut auctor est
uarro multis pͦtea candidiorib re
tium soluta ẏmagine̾ sileni in his
extitisse. Non omittendum hanc
art̾ẽ tanto uetustiorem fuisse qmͣ
picturã aut staturiam quaꝵ utͣq
cum phidia cepit octogesima t̾tia¬

Expanded text:
ad laqueum eos conpulisse. quod falsum est. conplura enim in finitimis insulis simulacra postea fecere, sicut in Delo, quibus subiecerunt carmen non vitibus tantum censeri Chion, sed et operibus Archermi filiorum. ostendunt et Iasii Dianam manibus eorum factam. 13 in ipsa Chio narrata est operis eorum Dianae facies in sublimi posita, cuius voltum intrantes tristum, abeuntes exhilaratum putant. Romae eorum signa sunt in Palatina aede Apollinis in fastigio et omnibus fere, quae fecit Deli fuere opera et in Lesbo insula. 14 Dipoeni quidem Ambracia, Argos, Cleonae operibus refertae fuere. Omnes autem candido tantum marmore usi sunt e Paro insula, quem lapidem coepere lychniten appellare, quoniam ad lucernas in cuniculis caederetur, ut auctor est Varro, multis postea candidioribus retium soluta, imaginem Sileni intus extitisse. Non omittendum hanc artem tanto vetustiorem fuisse quam picturam aut statuariam, quarum utraque cum Phidia coepit octogensima tertia
Abbreviated transcription (Latin):
subirent obeliscum pendente̾ extre¬
mitatib suis in ripis utrimq pꝰtea
egestis latertulis ad leuatis nauis ex¬
cepisse onus statutum aut̾e in sex
talis emonte eodẽ et artificum do¬
natu talentis. L. hic fuit in arsinco
arsinoe inde eum naualib in cõ¬
modum maximus quidã p̃fectus
egypti transtulit in forũ reciso cacu
tum in cesaris templo quos excidit
mestires rex quadragenũ cubito¬
binũ cubitoꝵ. Suꝑ omũa accessit
difficultas mari noma deuebendi
spectatis ad modum nauib. diuus
augustus eã priorem aduexerat

Expanded text:
subirent obeliscum pendentem extresubirent obeliscum pendentem extremitatibus suis in ripis utrimque; postea egestis laterculis adlevatas naves excepisse onus; statutum autem in sex talis e monte eodem, et artificem donatum talentis L. hic fuit in ArsioneoArsinoe. 69 inde cum navalibus incommodum Maximus quidam praefectus Aegypti transtulit in forum, reciso cacumtum in Caesaris templo, quos excidit Mesphres rex, quadragenum binum cubitorum. Super omnia accessit difficultas mari Romam devehendi, spectatis admodum navibus. 70 divus Augustus eam, quae priorem advexerat
Abbreviated transcription (Latin):
bitorum Idem ligressis inde ubi fu¬
it inueuidis regia posuit alium
tis opus id fecisse dicuntur. cxx
hominum ipse rex cum subrectarꝰ
eẽt. uer̾cturq ne machine. ponden
ñ sufficerent. quo mauis ꝑiculum cu¬
re artificum denuntiaret. filiũ suñ
aclalligauit cacummi. ut salus eius
apud molientes ꝑtiee̾t et lapidi.
Hac ammiratione oꝑis effectum ẽ
ut cũ oppidum id expugnaret cam
beret. mołis reuerentia qui nullam
habuerat urbi. xiii
S unt et alii duo unus a xmarre
positus. alter araphio sinenotis quadia¬
genũ octonum cubitoꝵ. Alexandrie
studuit unum ꝑtolomeus ꝑhilacdel¬
necthebis rex purum maiusq opꝰ
in deuehendo statuendoue multo
est quam in exciclenddo natyto ar¬
chitecto alio qd euectum tradunt
rate callistenus aphonice fossa ꝑ¬
ducto usq adiacentem obeliscũ ni
lo nauesq duas in altitudinem pa¬
tulas petlalib ex eodem lapile ad
rationem geminati ꝑ duplice̾ men¬
suram pondderis oneratas ita ut

Expanded text:
. digressis inde, ubi fuit Mnevidis regia, posuit alium,tis. 66 opus id fecisse dicuntur CXX hominum. ipse rex, cum surrecturus esset verereturque, ne machinae ponderi non sufficerent, quo maius periculum curae artificum denuntiaret, filium suum adalligavit cacumini, ut salus eius apud molientes prodesset et lapidi. hac admiratione operis effectum est, ut, cum oppidum id expugnaret Cambberet molis reverentia qui nullam habuerat urbis. 67 sunt et alii duo, unus a Zmarre positus, alter a Phio sine notis, quadragenum octonum cubitorum. Alexandriae statuit unum Ptolemaeus PhiladelNecthebis rex purum, maiusque opus in devehendo statuendove inventum est quam in excidendo. a Satyro architecto aliqui devectum tradunt rate, Callixenus a Phoenice, fossa perducto usque ad iacentem obeliscum Nilo, 68 navesque duas in latitudinem patulas pedalibus ex eodem lapide ad rationem geminati per duplicem mensuram ponderis oneratas ita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
De uitium natura
Quib modis ferant
De uuarum natura et cura
De inuentione mulsi
uuII Uina generosal

Expanded text:
de vitium natura quibus modis serantur. de uvarum natura et cura de inventione mulsi 8 vina generosa L
Abbreviated transcription (Latin):
Incipiunt capła libri x̃oi.
Gentes sine arbore
de coronarum origine
UQui frondea corona donati
UIII De fago
Nde reliquis glandib
ferant eetlem arbores
xuI Cachris
xIII Coccum
Xagaricum
xUI Quarum arborũ cortices in usu
xUII De scandulis
xix Pinastro
xXI abiete
Quib modis spissa pix fiat
anib cogatur resina ropissa
Quarum arborum materiȩ in p̾cio

Expanded text:
. gentes sine arbore de coronarum origine qui frondea corona donati XIII de fago de ferant eaedem arbores 11 cachrys 12 coccum 13 agaricum 14 quarum arborum cortices in usu 15 de scandulis 17 pinastro , abiete quibus modis spissa pix fiat. quibus coquatur resina zopissa quarum arborum materiae in pretio
Abbreviated transcription (Latin):
atiuaꝵ arborum naturę
Arborum p̾cia mirabilia
c̃eli natura ad arbores
De cineris usu
I Quȩ sata ub̾iorem t̾ram faciant
XQue urant
Quib modis fimo utendum¬
XII Quib modis arbores ferant
XU Auulsione nascent᷑ a surculo
XUI De seminariis¬
xUII De tranferendis seminariis
De culmis serendis
XUIII De scrobib
xꝑ De int̾uallis arborum
aO De umbra
xxI De stillicidis
xuII Quȩ tarde crescant¬
xxiii Que celeriter
xxiiii Propagine nascentia
arxuii Genera insitionum
.xxu Ramo nascentia
xxxi Quȩ etalis et quomͦ serantur
xxuii Olearum cultura
XxXUI Uinearum ratio ⁊ arbustorum
xxuix Ne uue ab animalib infestent᷑¬
XL Morbi arborum¬
xli Prodigia ex arborib¬
ALII Medicinȩ arborum
uliiii Mirabilia de riguis
xlix De stercoratione.

Expanded text:
arum arborum naturae. arborum pretia mirabilia caeli natura ad arbores de cineris usu de fimo quae sata uberiorem terram faciant, quae urant quibus modis fimo utendum quibus modis arbores serant13 avolsione nascentia et surculo 14 de seminariis. de transferendis seminariis 15 de ulmis serendis 16 de scrobibus 17 de intervallis arborum 18 de umbra 19 de stillicids 20 quae tarde crescant, quae celeriter 21 propagine nascentia 24 genera insitionum 27 ramo nascentia 28 quae taleis et quo modo serantur 29-30 olearum cultura uis vinearum ratio et arbustorum 35. 36 ne uvae ab animalibus infest entur morbi arborum prodigia ex arboribus medicinae arborum  mirabilia de riguis e stercorationis
Abbreviated transcription (Latin):
Quando pͥmum in italia hispania
africa ẽe ceꝑint.
Nationes & bonitates olei.
UIc ultura olearum
II Quomꝰ faciendum sit oleum
UIII Slei ficticũ genera lxxxuiii.¬
IX Cici arborum siue cruto siue

Expanded text:
ando primum in Italia, Hispania, Africa esse coeperit nationes et bonitates olei 6 cultura olearum. o modo faciendum oleum 7 olei fictici genera XLVIII. cci arbor si
Abbreviated transcription (Latin):
lxxxiui llaturȩ differentiȩ non om̃ia
ubiq generantis
lxxriiii ͥ quę non nascantur
bexro De cupressis
tea nata non sint
XCII De sagittariis et scriptoriis
et fistulastoriis calamis
xco De alno
xxui De salice gen̾a enis gii
xCUII Quȩ p̾ter salicem alligando
.xxix De sabucis
Cde rubis
CIde arborum sucis
cri Igniaria e ligno
CUII Quȩ cariem non sentiant
Ex Teredinum genera.¬
CriI De materiis fabrilia
cxiii De glutinanda inateria
exIIII De laminis sectilib
exu Arborum durantiũ uecustas
exui ab africano priore sata¬
exuii in urbe roma .d. annoꝵ arboꝵ
exuiii Ab urbe condita arbores
exxii Arbores abili apellatione
exxiuArbores apud troiam anti¬
quiores bello troiano

Expanded text:
 naturae differentiae non omnia ubique generantis 59 ubi quae non nascantur 60 de cupressis  ante nata non sint 65 de sagittariis 64 et scriptoriis 66 et fistulatoriis calamis . de alno 68 de salice. genera eius VIII 69 quae praeter salicem adligando 71 de sabucis, de rubis 72 de arborum sucis77 igniaria e ligno quae cariem non sentiant,teredinum gener82 de materiis fabrilia 83 de glutinanda materia 84 de laminis sectilibus 85-89 arborum durantium vetustas 85 ab afrano priore sata in urbe Roma D annorum arbor 86 ab urbe condita arbores Troiani arbores. ab Illi appellatione arbores apud Troiam antiquiores bello Troiano
Abbreviated transcription (Latin):
a romulo rege.
Quando pͥmum uini .iiii.
genera posita
Ex labrusca usus uł quis fri
XUIII Quib generib musta condiant
xax Ex aqua et frugib uini uim

Expanded text:
a Romulo rege quando primum vini quattuor genera apposita ex labrusca usus V qui frigidsit quibus generibus musta condiant29 ex aqua et frugibus vini vim
Abbreviated transcription (Latin):
xeroii Quȩ campestres.
N Quȩ aquaticȩ¬
xl Que communes
Ali diusio generum
elii Quib folia non decidant¬
xliu de rodo dendro¬
xho Quib non omnia folia decidant¬
xlui Quib in locis nulli arborum¬
xluii De natura foliorum cadentium
xluiii ꝗb foliorum uarii colores¬
xlix populorum genera ni stur
Quorum foliorum figurę muten
Quȩ folia uersentur om̃ib anuis
Quȩ arbores numquam floreant
Ude iuniperis¬
Li De conceptu arborum
UIII De germinatione¬
lix De partu
& Quo ordine floreant
IX Quȩ infelices existimentur
lrui Quȩ facillimş ꝑdant fructum¬
lroiui Quib fruct᷑ antequam folia na¬
LU Biferȩ trifere¬
berz Qus celerrime senescant
lxUII Quş tardissime
lxiiii prȩcoces fructus.
eem In quib plura rerum gena gig

Expanded text:
mpestres . quae aquaticae. quae communes 32 divisio generum 33 quibus folia non decidant. de rhododendro. quibus non omnia folia cadant.quibus in locis nulli arborum de natura foliorum cadentium quibus foliorum varii colores. populorum genera III quorum foliorum figura mutetur quae folia versentur omnibus annisquae arbores numquam floreant de iuniperis de conceptu arborum. de germinatione. de partu 42 quo ordine floreant . quae infelices existimentur 46 quae facillime perdant fructumrant quibus fructus ante quam folium nascatur biferae. triferae quae celerrime senescant so quae tardissime. praecoces fructus. 52 in quibus plura rerum genera gig