comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oPursus abstulit insulas mari. ninxitq t̾ris. Amissã
besbo. ⁊ ephirũ alicaruaso. echusan mindro. domis¬
con. ⁊̃ p̾ernen nulechon. arthecusan arthemopmunctorio.
łlibanda quondã insula ionie. ducentis nc̃ amariabest
stadiis. Sirye nephesus. in medit̾raneo ht̃ derasidas. ⁊
saphoniã uicinã ei. Magnesia epidaurus. ⁊ oricon. insu¬
ominiũ ubi athlanticũ mare ẽ: si platonicredimnus in¬
menso spacio mox in t̾mino quo uidemꝰ hodie mersã
carnaniã. ambraciosimi. achaiã corithio. europã
asiamq ꝓ pontide ⁊ ponto. Ad ħ ꝑrupit mare leuca¬
dam. antipyrrum. hellespontũ. bostoros duos. atq
ut simis ⁊ stagna p̃teream: ipsa secũ est t̾ra deuoran¬
te cibo tũ altissimũ montẽ cũ oppido carite syphylũ
in magnesia. ⁊ pͥus in eod̾ loco clarissimã urbẽ quȩ tan¬
talis uocabat᷑. Ẽalanis ⁊ galames urbiũ infenice agͦs.
⁊ c̃ ipsis foegiũ ethiopiȩ iugũ excelsissimũ. tamquã

Expanded text:
i iunxitque terris, Antissam Lesbo, Zephyrium Halicarnaso, Aethusan Myndo, Dromiscon et Pernen Mileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda, quondam insula Ioniae, ducentis nunc a mari abest stadiis, Syrien Ephesus in mediterraneo habet, Derasidas et Sapphoniam vicina ei Magnesia. Epidaurus et Oricum insulanticum mare est, si Platoni credimus, inmenso spatio, mox interno quoque: videmus hodie mersam Acarnaniam Ambracio sinu, Achaiam Corinthio, Europam Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc perrupit mare Leucada, Antirrhium, Hellespontum, Bosporos duos. xciii Atque ut sinus et stagna praeteream, ipsa se comest terra. devoravit Cibotum altissimum montem cum oppido Cariae, Sipylum in Magnesia et prius in eodem loco clarissimam urbem, quae Tantalis vocabatur, Galenes et Gamales urbium in Phoenice agros cum ipsis, Phegium, Aet
Abbreviated transcription (Latin):
sextie. alliuuioꝵ. auenmimo cauarũ. apta uilia. uulgien¬
tiũ. alebece reiroꝵ. apollinariũ. alba heluoꝵ. augusta tri¬
castrinoꝵ. Auatilia. area. bormannico. maciua bellio. car¬
casũ. uulgarũ. tertusagũ. cessero. carbani orate. meini¬
noꝵ. ceniscenses. cambolectri. qui athlantrici cognomi¬
nantur. forũ uoco niglanũ. libii. luteuani. qͥ ⁊ foro nero¬
nienses. neniansũ. arecomicoꝵ pisci neruten. samnagẽs¬
ẽ colosani tectosagũ aquitane cont̾ininiatas gonitarũ¬
cunonienses umbranici. uocontioꝵ ciuitatis fecłate du¬
o capita uasio ⁊ lugus augusti. Oppida uͦ ignobilia .x.⁊ ix.
sicut.xͣͫx.iiͦii. nemausiensib attributa adiecit formule
galba imꝑator. Eri alpinisa ganticos atq bochonticos.
quoꝵ oppidũ dima. longitudinẽ ꝓuintie narbonensis¬
Talia dehinc pͥmũq eius ligures mox etruria. umbria

Expanded text:
Sextiae Salluviorum, Avennio Cavarum, Apta Iulia VulgienSextiae Salluviorum, Avennio Cavarum, Apta Iulia Vulgientium, Alebaece Reiorum Apollinarium, Alba Helvorum, Augusta Tricastinorum, Anatilia, Aerea, Bormani, Comani, Cabellio, Carcasum Volcarum Tectosagum, Cessero, Carantorate Meminorum, Caenicenses, Cambolectri qui Atlantici cognominantur, 37 Forum Voconi, Glanum Libii, Lutevani qui et Foroneronienses, Nemausum Arecomicorum, Piscinae, Ruteni, Samnagenses, Tolosani Tectosagum Aquitaniae contermini, Tasgoduni, Tarusconienses, Umbranici, Vocontiorum civitatis foederatae duo capita Vasio et Lucus Augusti, oppida vero ignobilia XVIIII, sicut XXIIII Nemausiensibus adtributa. adiecit formulae Galba Imperator ex Inalpinis Avanticos atque Bodionticos, quorum oppidum Dinia. longitudinem provinciae Narbonensistalia dehinc primique eius Ligures, mox Etruria, Umbria,
Abbreviated transcription (Latin):
se ultra fosse ex rodano mari oꝑe ⁊ noĩe insigne. stag¬
nũ astromela oppidũ maritima.cc. uiaticoꝵ. suꝑ q̃
campilapidei herculis ꝓelioꝵ memoria. Regio anati¬
lioꝵ intus derii uiaticũ cauarũq rursus amari tri¬
coriũ. & intus tritolloꝵ uecontioꝵ que ⁊ regio uellau¬
ronũ morallobrogũ. At mora masilia grecoꝵ phocẽ¬
siũ fecd̾ata ꝓmunctoriũ ⁊ aochi tharista portus. regio
aut̃ athenopolis masiliensiũ forũ uilii. Octauianoꝵ
colonia que pacensis appellat᷑ ⁊ classica. aminsiue ar¬
genteus. Regio oribioꝵ liguanoꝵ q suꝑ quos fuebri.
quariates. ad unicates. At inora oppidum latinum
antipolis regio deciticiũ. amnis uarus exalpiũ mon¬
te caema profusus.
N mediterramo coloniȩ arelates ex tanno rumbe¬
terre septimanoꝵ. aurasio secundanoꝵ. in agͦ caua¬
rũ. ualentia. uienna. Allobrogũ. oppida latina. Aq̃

Expanded text:
Ultra fosse ex Rhodano C. Marii opere et nomine insigne stagUltra fosse ex Rhodano C. Marii opere et nomine insigne stagnum Astromela oppidum Maritima Avaticorum superque campi lapidei, Herculis preliorumliorum et intus Dexivatium Cavarumque; rursus a mari Tricorium et intus Tritollorum Vocontiorumque et Segovellaunorum, mox Allobrogum. at in ora Massilia Graecorum Phocaeensium foederata, promunturium Zao, Citharista portus, regio n ora autem Athenopolis Massiliensium, Forum Iuli Octavanorum colonia, quae Pacensis appellatur et Classica, amnes nomine Argenteus, regio Oxubiorum Ligaunorumque, super quos Suebri, Quariates, Adunicates. at in ora oppidum Latinum Antipolis, regio Deciatium, amnis Varus, ex Alpium monte Caenia profusus. 36 In mediterraneo coloniae Arelate Sextanorum, Baeterrae Septimanorum, Arausio Secundanorum, in agro Cavarum Valentia, Vienna Allobrogum. oppida Latina Aquae
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ dignatione amplitudine opũ nulla ei ꝓuinti¬
arũ preferenda: breuiterq italia ueriꝰ quã ꝓuintia.
Inora regio sordonũ. intusq consuaranoꝵ. flumina
tecũ uernodobrũ. oppida elisebere magne quondam
urbis tenue uestigiũ. ruscino latinoꝵ flumenatare
pyreneo rubren semꝑ means lacũ. narbom martius
detumanoꝵ colonia .rii. passuũ amari distans. flu¬
nuna araris. libria. Oppida de cet̾o rara. p̃ iacentibus
stagnis. agatha quondã massiliensiũ ⁊ regio uulcaꝵ
tecto magũ atq ubi rhoda rhodioꝵ fuit. uñ dictus
multo galliaꝵ fertilissimꝰ rodanꝰ amnis ex alpib se
rapiens. ꝑ lemaniũ lacũ segnẽ q deferens ararim
nec minus se ip̃o torrentes isarã ⁊ druantiã. lybica
appellant᷑ duo eiꝰ ora modica. Erhis alt̾m hispaniense.
alt̾m metapinũ. Terciũ toẽq amplissimũ masalico¬
ticũ. St̃ auctores ⁊ eracleã oppido in hostio rodani fuis

Expanded text:
morumque dignatione, amplitudine opum nulli provincimorumque dignatione, amplitudine opum nulli provinciarum postferenda breviterque Italia verius quam provincia. in ora regio Sordonum intusque Consuaranorum, flumina Tecum, Vernodubrum , oppida Illiberis, magnae quondam urbis tenue vestigium, Ruscino Latinorum, flumen Atax, e Pyrenaeo Rubrensem permeans lacum, Narbo Martius Decumanorum colonia XII p. a maria distans, flumina Araris, Liria. oppida de cetero rara praeiacentibus stagnis: Agatha quondam Massiliensium et regio Volcarum Tectosagum atlque ubi Rhoda Rhodiorum fuit, unde dictus multo Galliarum fertilissimus Rhodanus amnis, ex Alpibus se rapiens per Lemannum lacum segnemque deferens Ararim nec minus se ipso torrentes Isaram et Druantiam. Libica appellantur duo eius ora modica, ex his alterum Hispaniense, alterum Metapinum , tertium idemque amplissimum Massalioticum. sunt auctores et Heracleam oppidum in ostio
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiũ nominent᷑. Longitudo cit̾ioris hispaniȩ ẽ
adfinẽ castulonis. apyreneo sercentoꝵ .uii. passuũ. ⁊ ora
paulo amplius latitudo ab terracone ad litus oiarsoniᷤ.
trecentoꝵ.uii. E radicib pyrenei uͥ cuneat᷑ angustus in¬
ter duo maria. paulatim dem̃ se pandens. qͣ contigit
ult̾iorem hispaniã tantundẽ ⁊ ampliꝰ latitudinẽ adici
Netallis. plumbi. eris. ferri. argenti. auri. tota ferme
hispania scatet. Citior ⁊ speculiaris lapidis betica ⁊ ini¬
most̃ ⁊ marmoꝵ lapidicine uniũse hispanie. Uespa¬
sianus imꝑator augustus iactatũ ꝓcellis rei publicȩ
latium tͥbuit. Pyrenei montes hispanias gallias ꝙ
disterminant. ꝓmunctoriis in duo diu̾sa maria piec¬
tis. Narbonensis prouintia.¬
interno mari adluitur. bracata antea dicta. am¬
ne uaro ab italia discreta. alprũq uł saluberrunis ro¬
mano imꝑio iugis. Areliqua uͦ gallia latere septẽtri¬
onali montib cebenna ⁊ iugerib agroꝵ cultu uiroꝵ

Expanded text:
fastidium nominentur. 29 Longitudo citerioris Hispaniae est ad finem Castulonis a Pyrenaeo DCVII p. et ora paulo amplius, latitudo a Tarracone ad litus Oiarsonis CCCVII, e radicibus Pyrenaei, ubi cuneatur angustiis inter duo maria; paulatim deinde se pandens, qua contingit ulteriorem Hispaniam, tantundem et amplius latitudini adicit. 30 metallis plumbi, ferri, aeris, argenti, auri tota ferme Hispania scatet, citerior et speculsunt et marmorum lapicidinae . universae Hispaniae Vespasianus Imperator Augustus iactatum procellis rei publicae Latium tribuit. Pyrenaei montes Hispanias Galliasque disterminant promunturiis in duo diversa maria proiectis. Narbonensis provinciinterno mari adluitur, Bracata antea dicta, amne Varo ab Italia discreta Alpiumque vel saluberrimis Romano imperio iugis, a reliqua vero Gallia latere septentrionali montibus Cebenna et Iuribus, agrorum cultu, virorum
Abbreviated transcription (Latin):
.I.iuiII. cruitatib. Inter cantinienses palantini. laco¬
brigenses. caucenses. llam in cantabrigis ri ppͥlis
uilio brica solo memorat᷑. In antrigonũ .x. ciuitatib tritici¬
um ⁊ uirouesca. areuacis. nom̃ dedit fluuius areda. ho¬
rũ sexoppida. ragontia ⁊ ibirania. que noĩa crebro aliis
in locis ii furpant᷑. Pret̾ea segouia ⁊ noua augusta treme̾.
ca. inhis st̃ cigurri. pesici. lantienses. zoele. Nũs õĩs mul¬
titudinis ad ducentoꝵ .xl. lib̾oꝵ capitum.
nui ignomimũ ẽ ac barbare appellationis. s liberoꝵ capi¬

Expanded text:
XVII civitatibus Intercatienses, Palantini, LacoXVII civitatibus Intercatienses, Palantini, Lacobrigenses, Caucenses. 27 nam in Cantabricis VIIII populis Iuliobriga sola memoretur, in Autrigonum X civitatibus Tritium et Virovesca. Arevacis nomen dedit fluvius Areva. horum VI oppida, Secontia et Uxama, quae nomina crebro aliis in locis usurpantur, praeterea Segovia et Nova Augusta, Termes ca. in iis sunt Gigurri, Paesici, Lancienses, Zoelae. numerus omnis multitudinis ad CCXL liberorum capitum. vos ignobilium ac barbarae appellationis, sed liberorum capi
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis insulaꝵ incolis. Excolonia acitana gem¬
mellenses. ⁊ libi sosona cognomine. foro augustana:
quib duab iusitaliȩ datũ. Ex colonia salariense op¬
pidan latiuet̾is castulonenses qui cesari uenales ap¬
pellantur. setabitam qͥ augustani ualerienses. Sub¬
pendiarioꝵ aut̃ celeberruni labanenses. bastitani.
consaburrenses. dianenses. gelestanii. lorcitani. lami¬
nitani. mentesani. qui ⁊ oritani. m̃tefani. qͥ ⁊ bastuli
oretani qͥ ⁊ germani cognominant᷑. Caput q celtibe¬
rie segobrigenses. capetani. toletan tago flumini
impositi. dem uiatienses ⁊ uirgilienses. inglnien¬
ses conuentum
uardiulĩ ducunt ppłos .xiiii. ex quib iabanen¬
bus segisamonenses ⁊ segissama ulienses. In eundẽ con¬
uentũ carietes. ⁊ uennesi .u. ꝯciuitatib uadunt. Qua¬
rũ sunt uelienses eidẽ pelleo deones. Celtiberũ. iii.
ppłis. quoꝵ num̃tini fuere clari. sicut inuacceorũ

Expanded text:
exceptis insularum incolis ex colonia Accitania Geexceptis insularum incolis ex colonia Accitania Gemellense, ex Libisosana cognomine Foroaugustana, quibus duabus ius Italiae datum, ex colonia Salariense, oppidani Lati veteris Castulonenses qui Caesarii Iuvenales appellantur, Saetabitani qui Augustani, Valerienses. stipendiariorum autem celeberrimi Alabanenses, Bastitani, Consaburrenses, Dianenses, Egelestani, Ilorcitani, Laminitani, Mentesani qui et Oretani, Mentesani qui et Bastuli, Oretani qui et Germani cognominantur, caputque Celtiberiae Segobrigenses, Carpetaniae Toletani Tago flumini inpositi, dein Viatienses et Virgilienses. 26 In Cluniensem conventum Varduli ducunt populos XIIII, ex quibus Alabanenbus Segisamonenses et Segisamaiulienses. in eundem conventum Carietes et Vennenses V civitatibus vadunt, quarum sunt Velienses. eodem Pelendones Celtiberum IIII populis, quorum Numantini fuere clari, sicut in Vaccaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
ni.bisgargitam. latinoꝵ ausetam. cerretani qͥ iuli¬
tam cognominant᷑. ⁊ qui augustam ⁊ detani. Gerudẽ¬
ses. gessorienses. teari. qui ulienses. Stipendiariorum
a qui caldenses. onenses. beculonenses.
Tesar augusta colonia inmunis amne hibero ad¬
fusa. ubi oppidũ antea uocabat᷑ salduuia. Re¬
Erhis ciiũ romanoꝵ bellitanos. celsenses. Ercoloni¬
a gala. gurritanos qui nasici cognominant᷑. ilerdẽ¬
si surdaonũ gentis. uirta quos coris fluuiꝰ ostñsis.
egionis suessetanȩ. turias. sonorises. latinoꝵ ueterũ
cascanteses. ergauicenses. graceurritanos. leonicenses.
ossigerdenses. fedatos tarragenses. stipendiarios arco¬
brienses. andologenses. arocelitanos. burranenses. cala¬
corritanos qui fibularenses cognominant᷑. Compluten¬
ses. carenses. cuicenses. corcoenses. damanitanos.spalen
ses. laruenses. lursenses. slimberitanos. lacetanos. uibi¬
enses. pompolenses. ressegienses.

Expanded text:
ni, Bisgargitani; Latinorum Ausetani, Ceretani qui Iulini, Bisgargitani; Latinorum Ausetani, Ceretani qui Iuliani cognominantur et qui Augustani, Edetani, Gerundenses, Iessonienses, Teari qui Iulienses; stipendiariorum Aquicaldenses, Aesonenses, Baeculonenses. 24 Caesaraugusta colonia immunis, amne Hibero adfusa, ubi oppidum antea vocabatur Salduba, rehis civium Romanorum Bilbilitanos, Celsenses ex colonia, Calagurritanos qui Nasici cognominantur, Ilerdenses Surdaonum gentis, iuxta quos Sicoris fluvius, Oscenses regionis Suessetaniae, Turiassonenses; Latinorum veterum Cascantenses, Ergavicenses, Graccuritanos, Leonicenses, Osicerdenses; foederatos Tarracenses; stipendiarios Arcobrigenses, Andelonenses, Aracelitanos, Bursaonenses, Calagurritanos qui Fibularenses cognominantur, Conplutenses, Carenses, Cincienses, Cortonenses, Damanitanos, Ispallenses, Ilursenses, Iluberitanos, Iacetanos, Libienses, Pompelonenses, Segienses.
Abbreviated transcription (Latin):
le flumen .u. duba. Regio aũ lergaonũ hiberus am¬
nis nauigabili cõmertio diues. ortus icantabris
fluens nauiũ ꝑ .cclx. auarei oppida capar.quẽ ꝓpter
unuersã hispaniã greci appellauere hiberiã. Regio
cessatania fluien subi colonia. Larracon scipionũ
opus. sicut carthago penoꝵ. legiohi. lergetũ. oppi¬
dũ subur. flumen rubricatũ. A quo letani ⁊ indige¬
tes post cos quo dicet᷑ ordine intus recedentes. radice
pyrenei. ausetani. itani. lacetani. ꝑ que pyreneum
ceretam. demn uuascones. In ora aut̃ colonia bartine
cognomine fauentia. Oppida cunũ romanoꝵ. uetulo.
yrilo. flum arnũ blanbee. flum̃ albe. emporia ege
minũ. Hoc ueterũ incolaꝵ ⁊ grecoꝵ qui phoceensiũ
fuere soboles. flumen ticher: ab eo pyrenea uenus. in
unc ꝑ singulos conuentus reddent᷑ insignia.
Preter supradicta tarracone disceptant popłi
xl. tres. Quoꝵ celeberrimi ciuiũ romanoꝵ dentosa¬

Expanded text:
le, flumen Udiva. 21 regio Ilergaonum, Hiberus amle, flumen Udiva. 21 regio Ilergaonum, Hiberus amnis, navigabili commercio dives, ortus in Cantabris fluens, navium per CCLX a Vareia oppido capax, quem propter universam Hispaniam Graeci appellavere Hiberiam. regio Cessetania, flumen Subi, colonia Tarracon, Scipionum opus, sicut Carthago Poenorum. regio Ilergetum, oppidum Subur, flumen Rubricatum, a quo 5 Laeetani et Indigetes. post eos quo dicetur ordine intus recedentes radice Pyrenaei Ausetani Fitani, Iacetani perque Pyrenaeum Ceretani, dein Vascones. in ora autem colonia Barcino cognomine Faventia, oppida civium Roma-. norum Baetulo, Iluro, flumen Arnum, Blandae, flumen Alba, minum hoc veterum incolarum et Graecorum, qui Phocaeensium fuere suboles, flumen Ticer. ab eo Pyrenaea Venus in unc per singulos conventus reddentur insignia praeter supra dicta. Tarracone disceptant populi XLII, quorum celeberrimi civium Romanorum Dertosa
Abbreviated transcription (Latin):
conuentus septẽ. char tagmensẽ. tarraconensẽ.
cesar augustanũ: duniensẽ. Auiturũ. lucrensẽ. bac¬
carũ. Accedunt insulȩ. quarũ mensione seposita cuu¬
tates ꝓuincia ipsa p̃ter contributas aliis ducentano
tũ unũ. stipendiaria centũ.ux. u. Primi morabastu¬
li. post eos quo dr ordine intus recedentes m̃te sani
ore tani. ⁊ ad tagũ carpeiam. Iuxta eos uaccei. ueti¬
ones. ⁊ celti liberi. asrebaci. Oppida ore ꝑrima uiti. ad¬
scͥptũ est: que beticȩ barea regio mauitannia. morde¬
cuiꝰ aꝓmunctorio qd̃ saturni uocatur. cesareã mauri¬
mora flumen tader coloniã inmunisilici inide ilici¬
tanus simis ineã contͥbuitur. Icositania mor latino¬
rã. lucentũ dianiũ. stipendiariũ. Sucro fluuiꝰ ⁊ qͦn¬
dam oppidũ contestame finis regio editania. ameo
noptendentes stagno ad celti liberos recedens. ualen¬
na colonia .iii. amariremota flum̃ toruim. ⁊ tontũ¬
de amarisaguntũ cutũ romanoꝵ oꝑꝑidũ fide nobi¬

Expanded text:
 Carthaginiensem, Tarraconensem, Caesaraugustanum, Cluniensem, Asturum, Lucensem, Bracarum. accedunt insulae, quarum mentione seposita civitates provincia ipsa praeter contributas aliis CCXCIII cotorum unum, stipendiaria CXXXV. 19 Primi in ora Bastuli, post eos quo dicetur ordine intus recedentes Mentesani, Oretani et ad Tagum Carpetani, iuxta eo Vaccaei, Vettones et Celtiberi Arevaci. oppida orae proxima Urci adscriptumque Baeticae Baria, regio Bastitania, mox deunturio, quod Saturni vocatur, Caesaream Maurein ora flumen Tader, colonia inmunis Ilici, unde Ilicitanus sinus. in eam contribuuntur Icositani. 20 mox Latinorum Lucentum, Dianium stipendiarium, Sucro fluvius et quondam oppidum, Contestaniae finis. regio Edetania, amoeno praetendente se stagno, ad Celtiberos recedens. Valentia colonia III p. a mari remota, flumen Turium, et tantundem a mari Saguntum civium Romanorum, oppidum fide nobi
Abbreviated transcription (Latin):
nata castrũ iuluni. Item cesaris. saltariensis stipen¬
diaria. besaro. belippo. barbesla. uiula. aprobassis. ꝑ
gallae: cappacumo. leastro. icocio. brana. lasculasa.
ginẽ usq ꝓcedent. quȩ causa magnos errores cõputa¬
tione m̃surȩ sepiꝰ parit: alibi initatores ꝓuintiarũ.
mͦ alibi itinerũ auctisꝙ aut diminutis passib incu¬
buere: maria tã longo euo lalibi ꝓcessere. litora tor¬
sere ⁊ fluminũ aut correrereflerus. Pretea aliunde
Taluis exordiũ m̃sura ẽ. ⁊ alia meatus. Ita fit. ut nulli
duo concinant. Betica
eticȩ longitudo nc̃ acastulonis oppidifine gadi¬
ix. quinq passuũ amplius latitudo a carteia. Nam
ora ducenta .xx.uii. agrippa quidẽ. Intanta uiri di¬
ligentia pret̃q in hoc oꝑe cura cũ orbẽ terraꝵ orbis

Expanded text:
nata Castrum Iulium, item Caesaris Salutariensis; stipennata Castrum Iulium, item Caesaris Salutariensis; stipendiaria Besaro, Belippo, Barbesula, Blacippo, Baesippo, Callet, Cappa cum Oleastro, Iptuci, Ibrona, Lascuta, Saguginem usque procederent: quae causa magnos errores conputatione mensurae saepius parit, alibi mutato provinciarum modo, alibi itinerum, auctisque aut deminutis passibus. incubuere maria tam longo aevo, alibi processere litora, torsere se fluminem aut correxere flexus. praeterea aliunde aliis exordium mensurae est et alia meatus. ita fit ut nulli duo concinant. ii 17 Baeticae longitudo nunc a Castulonis oppidi fine GadiXXV p. amplior, latitudo a Carteia Anam ora CCXXXIIII p. Agrippam quidem in tanta viri diligentia praeterque in hoc opere cura, cum or
Abbreviated transcription (Latin):
as diuisa partes. totidẽq gentes. celticosqui lufitamã
attingunt. Nispalensis conuentus turdulos qui in¬
lusitaniã ⁊ tarraconensẽ accolunt uira cordubam
petunt. Celticos aceltiberis exlusitania aduenisse
manifestũ ẽ. sacris lingua oppidoꝵ uocabulis. quȩ
cognominib inbethica distingunt᷑. Serica dr fama
uilia. ner tobroge concordia ulia. regide restituta
uilia. contribute uilia ucultumarũ que icuriga nẽ
ẽ laciinirge. constantia. rilia. steres ibi fortunales.
⁊ callensib emanici. Preter ħ in celtica acinibro ha¬
runda arunci. turobrica. lastigi. alpesa. sepone. scͥp¬
po.Alt̾a uet̾ia. qͣm diximiis turduloꝵ. Et conuen¬
tis cordubensis ht̃ oppida ñ ignobilia. Arsã. mella¬
riã. mirobricã. Regiones. osintiadisi. seponẽ gadita¬
ni.Conuentus ciuiũ romanoꝵ. regina. latinorum
regia. carina cognomine. aurelia urigia. cognomi¬

Expanded text:
as divisa partes totidemque gentes: Celticos, qui Lusitaniam as divisa partes totidemque gentes: Celticos, qui Lusitaniam attingunt, Hispalensis conventus, Turdulos, qui Lusitaniam et Tarraconensem accolunt, iura Cordubam petunt. Celticos a Celtiberis ex Lusitania advenisse manifestum est sacris, lingua, oppidorum vocabulis, quae cognominibus in Baetica distinguntur: Seriae adicitur Fama Iulia, Nertobrigae Concordia Iulia, Segidae Restituta lulia, Contributa Iulia Vgultuniae, cum qua et Curiga nunc est, Lacimurgae Constantia lulia, Stere- sibus Fortunales et Callensibus Aeneanici. praeter haec in Celtica Acinippo, Arunda, Arunci, Turobriga, Lastigi, Salpesa , Saepone, Serippo. altera Baeturia, quam diximus Turdulorum et conventus Cordubensis, habet oppida non ignobilia Arsam, Mellariam, Mirobrigam Reginam, Sosintigi, Sisaponeni conventus civium Romanorum Regina, Latinorum Laepia Regia, Carisa cognomine Aurelia, Urgia cognomi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cognominat᷑ uilia constantia. iurgentiũ qđ u
adextro latere infusus. At in t̾ra esturia betis oppi¬
dũ nabrissa cognomine ueneria. ⁊ colobana colonie
hasta quȩ regia dr ⁊ in meditraneo asido quȩ cesati¬
na. Singilis fluuius in bethim qͦ dictũ ẽ ordie inrũ¬
pens astigitanã coloniã adluit cognomine angus¬
tã firmã. ab ea nauigabilis. huiꝰ conuentus t̃. reliq̃
colonie. In munis tucci quȩ cognominat᷑ augusta
gemella. ituci quȩ uirtus uislia. ant ubiq clarita
uilia urso que genia urbanoꝵ. int̾ que fuit munda
cũ pompeio filia rapta. libera oppida astyguietus ostip¬
po.Stipendiaria. calloe. gallucula. castra gemina. ilipu¬
la. minor martuca. sacrana. obulcula. onungisabori
uenti ꝓpe nubã amnẽ. ⁊ ip̃m nauigabilẽ. haut ꝓcul
accolunt alontigi. celilostigi. Quȩ aut̃ regio abete ad
fluuiũ anã. tendit extͣ p̃dicta beturia appellat᷑. indu

Expanded text:
quod cognominatur Iulia Constquod cognominatur Iulia Consta dextro latere infusus. at inter aestuaria Baetis oppida Nabrissa cognomine Veneria et Colobana, coloniae Hasta quae Regia dicitur et in mediterraneo Asido quae Caesarina. Singilis fluvius, in Baetim quo dictum est ordine inrumpens , Astigitanam coloniam adluit, cognomine Augustam Firmam, ab ea navigabilis. huius conventus sunt reliquae coloniae inmunes Tucci quae cognominatur Augusta Gemella, Ituci quae Virtus Iulia, Vcubi quae Claritas Iulia, Vrso quae Genetiva Vrbanorum, inter quae fuit Munda, cum Pompeio filio rapta; oppida libera Astigi vetus, Ostippo; stipendiaria Callet, Callicula, Castra Gemina, Ilipula Minor, Marruca, Sacrana, Obulcula, Oningi, Sabora, Ventippo. Maenubam 5 amnem, et ipsum navigabilem, haut procul accolunt Olontigi, Laelia, Lastigi. Quae autem regio a Baete ad fluvium Anam tendit extra praedicta, B
Abbreviated transcription (Latin):
litur oppidis. Creberrima int̾ hũc ⁊ occeani orã in me¬
dit̾raneo segida. quȩ augurina cognominat᷑. Iulia
quȩ fidentia. urgao quȩ albebora que cutali. Siliber¬
ri quod lib̾inis lipidaq. clausastici qd̃ ilienses. uesci
ꝙ fauentia. Singilia. tegua. arialdunũ. aglaminor.
bebro. castra umnaria. Cis ymbriũ. iphonoua. ilyri¬
co. osca. oscua. succalo. unditanũ. tuati uetus omĩa
uaste tamȩ uergentis ad mare. Conuentus uͦ cordu¬
bensis cita flumen ip̃m ossigi qd̾ cognominat᷑ lato¬
niũ. ili turgi qd̃ forũ iuliũ. iprasturgi qd̃ tumphale
sutia. ⁊ xui. p̃motũ. In mediterraneo obulco qd̾ bonti
taliũ: onuba. ⁊ dextra corduba colonia. patricia cogno¬
mine: iñ pͥmũ nauigabili. Bete oppida. carbula. de¬
cuma: fluuns singilis codẽ betis latere incedens. Op¬
ua. ilipa cognomine ilpa italica ⁊ aleuaͥ ispali. colo¬
nia cognomine romuliensis. exadũso oppidũ ossa

Expanded text:
litur oppidis. 10 Celeberrima inter hunc et oceani oram in melitur oppidis. 10 Celeberrima inter hunc et oceani oram in mediterraneo Segida quae Augurina cognominatur, Ulia quae Fidentia, Urgao quae Alba, Ebora quae Cerialis, Iliberri quod Iliberini, Ilipula quae Laus, Artigi quod Iulienses, Vesci quod Faventia, Singili, Ategua, Arialdunum, Agla Minor, Baebro, Castra Vinaria, Cisimbrium, Hippo Nova, Ilurco, Osca, Oscua, Sucaelo, Unditanum, Tucci Vetus, omnia Bastetaniae vergentis ad mare. conventus vero Cordubensis circa flumen ipsum Ossigi quod cognominatur Latonium, Iliturgi quod Forum Iulium, Ipra, Isturgi quod Triumphamediterraneo Obulco quod Ponticili Martialium, Onuba et dextra Corduba colonia Patricia cognomine, inde primum navigabili Baete oppida Carbula, Detumo, fluvius Singilis, eodem Baetis latere incidens. 11 Opa, Naeva, Ilipa cognomine Ilpa, Italica et a laeva Hispal colonia cognomine Romulensis, ex adverso oppidum Osset
Abbreviated transcription (Latin):
sũ originis penoꝵ existimauit.m̾. agrippa. ab ana autẽ
athlantico occeano obũsa. bastuloꝵ tuiduloꝵ ꝙ ẽ. In uni¬
u̾sam hispaniã. m. uarro ꝑuenisse hiberas⁊ ꝑsas ⁊ pheni¬
cas celtasq ⁊ penos tradit. lysim enĩ liberi pat̾sauly¬
sam c̃ eo bachantẽ nom̃ dedisselusitaniȩ.⁊ pana p̃fec¬
tũ eius. Uniu̾sa aũ que de ħcule ac pyrene ł saturno
tͣduntur. fabulosa in pͥmis arbitror. Betis intarraco¬
nensi ꝓuintia. ñ ut aliqui dixere mecesa opptoo. s tu¬
gunensi exoriens saltu. Iurta quẽ tader fliuuus qui car¬
taginensẽ agrũ rigat lorcire fugit. scipionis rogũ. uer¬
sus q in occasũ occeanũ athlanticũ ꝓunciã adoptans
pent. Modicus pͥmos multoꝵ fluminũ capar. quib
ip̃e famã aquasq aufert betice. Primũ ab ossigitam a
infusus amne blandus alueo. crebrisdext᷑ leuaꝙ acco¬

Expanded text:
sum originis Poenorum existimavit M. Agrippa; ab Ana autem sum originis Poenorum existimavit M. Agrippa; ab Ana autem Atlantico oceano obversa Bastulorum Tur- dulorumque est. in universam Hispaniam M. Varro pervenisse Hiberos et Persas et Phoenicas Celtasque et Poenos tradit. lusum enim Liberi patris aut lyssam cum eo bac- chantium nomen dedisse Lusitaniae et Pana praefectum eius universae. at quae de Hercule ac Pyrene vel Saturno traduntur fabulosa in primis arbitror. Baetis, in Tarraconensis provinciae non, ut aliqui dixere, Mentesa oppido, sed Tugiensi exoriens saltu— iuxta quem Tader fluvius, qui Carthaginiensem agrum rigat —, Ilorci refugit Scipionis rogum versusque in occasum oceanum Atlanticum, provinciam adoptans, petit, modicus primo, sed multorum fluminum capax, quibus ipse famam aquasque aufert. Baeticae primum infusus, amoeno blandus alveo, crebris dextra laevaque acco
Abbreviated transcription (Latin):
arũ diuiti cultu ⁊ quodã fertili ac peculiari nitore p̃ce¬
dit. Iuridici conuentus ei quatuor. Gaditanus. cordu¬
bensis. asticitanus. hispalensis. Oppida oĩa nuĩo centũ. lix .u.
In his colone nouẽ. Mumcipia .c. Rł latio antiquitus donata.
xxu .x. lib̾tate .ui. federe .iii. stipendiaria .c. ir. Erhisdigna
memoratu au latiore sermone dictu facilia. a flumne
analitore occeani oppidũ ossonoba asturia cognominatũ.
iter fluens luxiã ⁊ uriũ hareni montis betis fluuius
litus curenense inflero simi. Cuiꝰ exadũso gadis int̃ insu¬
las dicendas ꝓmunctoriũ. uinonis portũ. uesippo oppidũ
bello mellaria fretũ ex athlantico mari. cartera tarte¬
sos agrecis dicta. mons scalpae. Dein litore int̾no oppita.
barbesula cũ fluuio. Itẽ salduba oppidũ siue malaca. c̃
fliuuo fecdatoꝵ. Dem menuba c̃ fluiio sexifirmo. cogno¬
mine iulio. Serabela ramurci. betioe finis. Orã eã uniuer¬

Expanded text:
arum diviti cultu et quodam fertili ac peculiari nitore praecearum diviti cultu et quodam fertili ac peculiari nitore praecedit. iuridici conventus ei IIII, Gaditanus, Cordubensis, Astigitanus, Hispalensis. oppida omnia numero CLXXV, in iis coloniae VIIII, municipia c. R. X, Latio antiquitus donata XXVII, libertate VI, foedere III, stipendiaria CXX. ex his digna memoratu aut Latio sermone dictu facilia, a flumine Ana litore oceani oppidum Ossonoba, Aestuaria cognominatum, inter confluentes Luxiam et Urium, Hareni montes, Baetis fluvius, litus Curense inflexo sinu, cuius ex adverso Gadis inter insulas dicenda, promunturium Iunonis, portus Baesippo, oppidum Baelo, Mellaria, fretum ex Atlantico mari, Carteia, Tartesos a Graecis dicta, mons Calpe. 8 dein litore interno oppida Barbesula cum fluvio, item Salduba, oppidum Suel, Malaca cum fluvio foederatorum. dein Maenuba cum fluvio, Sexi cognom Iulium, Sel, Abdara, Murgi, Baeticae finis. oram eam in univer
Abbreviated transcription (Latin):
uere demergens. resistentis ꝙͦ fleruoso litoꝵ amfractu
lambit. europã uł maxime recessib crebris excauans.
s mquatuor p̃cipuos finus. Quoꝵ pͥmus a calpe hispamȩ¬
eristimo ut dictũ ẽ monte locros brutinũ usꝙ ꝓmũc¬
torium inñiso ambitu flectitur. In eo pͥma hispania
trarũ est ult̾ior appellata. Eadem betica mor afine ut
gitano citior. eadq tarraconensis ad pyrenei iuga ul¬
tiormduas ꝑ longitudinẽ ꝓuincias diuidit᷑. Si quidẽ
becicae latere septentonals ꝑtenditur lusuania.
amne ana discreta. Ortus hic in lanuminitano agro cit̾ioriᷤᷤ
hispaniȩ.⁊ mͦ in stagna se fundens. mͦ in angustias resorbers.
decuriens. ⁊ simul ad gallicũ occeanũ hiberico mari tͣnsũ¬
sa se pandens. solorio monte exore tanis nigis. carpenta¬
nisq ⁊ asturũ abetica atq lusitania distingut᷑. Betica a
flumine mediã secante cognominata. cunctas ꝓuinti¬

Expanded text:
vere, demergens resistentes quoque flexuoso litorum anfractu vere, demergens resistentes quoque flexuoso litorum anfractu lambit, Europam vel maxime recessibus crebris excavans, sed in quattuor prae- cipuos sinus, quorum primus a Calpe Hispaniae extimo, ut dictum est, monte Locros, Bruttium usque promunturium, inmenso ambitu flectitur. In eo prima Hispania terrarum est, ulterior apgitano citerior eademque Tarraconensis ad Pyrenaei iuga. ulterior in duas per longitudinem provincias dividitur, si quidem Baeticae latere septentrionali praetenditur Lusitania, amne Ana discreta. ortus hic in Laminitano agro citerioris Hispaniae et modo in stagna se fundens, modo in angustias resorbens decurrens et simul ad Gallicum oceanum Hiberico a mari transversa se pandens, Solorio monte et Oretanis iugis Carpetanisque et Asturum a Baetica atque Lusitania distinguitur. 7 Baetica, a flumine mediam secante cognominata, cunctas provinci
Abbreviated transcription (Latin):
lius latitdinis t̃didert̃ muꝰ septẽ milia passuũ. ubi
pandit᷑. nec ꝓfunda altitudo miracłm minuit. freq̃n¬
tes quippe tenue candicantes uadi. carmas territant.
Quadecausa. limen int̾ni maris multi eũ locũ appella¬
uers. Primas aũi faucib utͥmiq impositi montis coħoent
el austra ab illa affrice. europe. aste. calpe laboꝵ herculis
mete. Quã obcãm. indigene colũpnas eiꝰ dĩ uocant. cre¬
dunt ꝙ ꝑ fossas exclusa antea admisisse maria. ⁊ rerũ
nature mutasse faciem. De curopi utũ¬
rimũ gͦ de europa altrice uictoris omniũ gñtiũ
popłi songiq terrarũ pulcherrima. Quã pleriq
merito ñ terciã portionẽ fecere: uerũ equã. induas par¬
tes ab amne tanai adgaditanũ fretũ uniu̾so orbe di¬
uiso. Scceanis hoc qđ dictũ ẽ spacio adathlantic̃ mare
infundens. ⁊ auido meatui terras quec̃q uenient erpa¬

Expanded text:
lius latitudinis tradiderunt minus VII p., ubi lius latitudinis tradiderunt minus VII p., ubi panditur. nec profunda altitudo miraculum minuit. frequentes quippe taeniae candicantis vadi carinas territant. qua de causa limen interni maris multi eum locum appellavere. proximis autem faucibus utrimque inpositi montes coercent claustra, Abila Africae, Europae Calpe, laborum Herculis metae, quam ob causam indigenae columnas eius dei vocant creduntque perfossas exclusa antea admisisse maria et rerum naturae mutasse faciem. 5 Primum ergo de Europa, altrice victoris omnium gentium populi longeque terrarum pulcherrima, quam plerique merito non tertiam portionem fecere, verum aequam, in duas partes ab amne Tanai ad Gaditanum fretum universo orbe diviso. oceanus a quo dictum est spatio Atlanticum mare infundens et avido meatu terras, quaecunque venientem expa
Abbreviated transcription (Latin):
Quappter auctorẽ neminẽ unũ sequar: s ut quẽꝙ ueri¬
fuit: ut eos quisq diligñtissime situs disceret in quib
ipse ꝑlibat. Icło ꝙ nec culpabo aut coarguã quemqͣm.
locoꝵ nuda nomina. ⁊ qͣntum dabitur breuitate po¬
uentur claritate. causisq dilatis infuas partes. sunc
enĩ sermo de toto ẽ. Quare sic accepi uelim. ut si diui¬
dua fama sua noĩa qualia fuere pͥmordio añ ullas res
gestas micupetur:⁊ sit quedã inhis nom̃ datura quidẽ.
s mundi. rerumq nature.
errarũ orbis unnisis intres diuidit᷑ partes. eu¬
ropã. asiam. affricã. Origo ab occasi solis. ⁊ gadita¬
no freto. qua irrumpens occeanus athlanticius in maria
int̾iora diffunditur. łł uic int̾nti dext̾a asfrica ẽ. leua
enropa. Inter has asia. lermmus. amnes. tanais. ⁊ nilus.¬
ces occeani patent . .u. milia inlatitudinẽ. auico metia¬
ria hispanie ad ꝓmuntoriũ affrice albuni. auctore thur¬
ranio gracili uurta genito. & ticus liuris ac nepor corne¬

Expanded text:
quapropter auctorem neminem unum sequar, sed ut quemque verisomnibus fuit, ut eos quisque diligentissime situs diceret, in quibus ipse prodebat. 2 ideo nec culpabo aut coarguam quemquam. locorum nuda nomina et quanta dabitur brevitate ponentur, claritate causisque dilatis in suas partes; nunc enim sermo de toto est. quare sic accipi velim, ut si vidua fama sua nomina, qualia fuere primordio ante ullas res gestas, nuncupentur et sit quaedam in his nomenclatura quidem, sed mundi rerumque naturae. 3 Terrarum orbis universus in tres dividitur partes, Europam, Asiam, Africam. origo ab occasu solis et Gaditano freto, qua inrumpens oceanus Atlanticus in maria inferiora diffunditur. hinc intranti dextera Africa est, laeva Europa, inter has Asia. termini amnes Tanais et Nilus.ces oceani patent, V in latitudinem, a vico Mellaria Hispaniae ad promunturium Africae Album, auctore Turranio Gracile iuxta genito. 4 T. Livius ac Nepos Corne
Abbreviated transcription (Latin):
actenus desitu ⁊ miraculi
terre aquaꝵ q ⁊ sidum. ac
ratione uniũsitatis atq men¬
surȩ. nũc de partibus. quã¬
qͣm infinitũ id quoq exis¬
timatur. Nec temere sine
aliqua reprehensione trac¬
tatum haut ullo ingen̾e
uenia iustiore. simͦ minime
mirũ est hominẽ genitum
ñ omĩa humana nouisse.

Expanded text:
actenus de situ et miraculis terrae aquarumque et siderum ac ratione universitatis atque mensura. nunc de partibus, quamquam infinitum id quoque existimatur nec temere sine aliqua reprehensione tractatum, haut ullo in genere venia iustiore, si modo minime mirum est hominem genitum non omnia humana novisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sum: ut pudeat ñ crecłe. hypparchus ⁊ in coarguendo
eo ⁊ nreliq̃ omĩ diligñtia nuirus. adicit stadioꝵ pau¬
lia dyonisodoro fides. seq enĩ subtrahã exemplũ
uanitatis greciȩ maximũ. Cycluis hic fuit geo¬
metrice scĩe nobilis: senectã diemobiit. in patͥa. funu̾
duxere ei ꝓpinque ad qͣs ꝑtinebat ħeditas. hee cũ secutis
diebus urta ꝑag̾ent. inuenisse dñr insepulchro epłam
dyonisodori nõie ad suꝑos scͥptã: ꝑuenisse eũ asepulchro
ad infuã terrã. ẽẽ eostadioꝵ .xl. duomilia. Nec defuere
orbe missã: ꝙ deorsũ absũmo longissimii ẽ spaciũ. ⁊ idẽ¬
pile mediũ. Ex quo consecuta computatio ẽ. ut circui¬
aret armonicaratio. quȩ cogit rerũ nat᷑am sibu p̃am
congruere Addit huic mñsurȩ stadioꝵ septẽ milia. tertã¬

Expanded text:
sum, ut pudeat non credere. Hipparchus, et in coarguendo sum, ut pudeat non credere. Hipparchus, et in coarguendo eo et in reliqua omni diligentia mirus, adicit stadiorum paulia Dionysodoro fides. neque enim subtraham exemplum vanitatis Graecae maximum. Melius hic fuit, geometricae scientia nobilis; senecta diem obiit in patria. funus duxere ei propinquae, ad quas pertinebat hereditas. hae cum secutis diebus iusta peragerent, invenisse dicuntur in sepulchro epistulam Dionysodori nomine ad superos scriptam: pervenisse eum a sepulchro ad infimam terram; esse eo stadiorum. nec defuere orbe missam, quod deorsum ab summo longissimum esset spatium et idepilae medium. ex quo consecuta conputatio est, ut circuiHarmonica ratio, quae cogit rerum naturam sibi ipsam congruere, addit huic mensurae stadiorum terram
Abbreviated transcription (Latin):
agita .u. milia. Quicursus cõpendiis maris breiior
fieri pot̃ octoginta unũ milia. Ab ostio tanais nicħ mo¬
dicũ diligñtissimi auctores fecere. artemidorus ult̾io¬
ra incõꝑta existimauit. cũ circa tanaim sarmataꝵ gͥs
degere fat̾etur ad septẽtriones u̾sus. Isydorus adiecit. xii¬
nationis ẽ. Ego ñ minore qͣm ꝓrimo dicte spacio sarma
taꝵ fines nosci intelligo. & alioqͥn qͣntũ eẽ deb. qd̃ innu¬
m̃abiles gs subiñ sedẽ mutantes capiat. Uñ ult̾iorem
m̃surã inhabitabilis plage multo ẽẽ maiorẽ arbitror.
Na ragermania inm̃sas insulas ñ pridẽ cõꝑtas cognitũ
habeo. Delongitudine aclatitudine ħ sunt quȩ digna
memoratu putẽ. Uniu̾sum aũ cͥcuitũ eratostenes oĩũ
quid litt̾aꝵ subtilitate in hac utiq p̃ter cet̾os sollers.
miliũ stadioꝵ ꝑdidit: que m̃sura romana cõputati¬
one esfecit trecenties qͥndecies centena milia passuũ.
Imꝓbũ ausũ. uerũ ita subtili argum̃tatione comp̃hen¬

Expanded text:
ais CCLXXV, qui cursus conpendiis maris brevior fieri potest LXXIX. ab ostio Tanais nihil inmodicum diligentissimi auctores fecere. Artemidorus ulteriora inconperta existimavit, cum circa Tanain Sarmatarum gentes degere fateretur ad septentriones versus; Isidorus adiecit XIInationis est. ego non minore quam proxime dtarum fines nosci intellego. et alioqui quantum esse debet quod innumerabiles gentes subinde sedem mutantes capiat? unde ulteriorem mensuram inhabitabilis plagae multo esse maiorem arbitror. nam et a Germania inmensas insulas non pridem conpertas cognitum habeo. 247 De longitudine ac latitudine haec sunt, quae digna memoratu putem. universum autem circuitum Eratosthenes, in omnium quidem litterarum subtilitate, set in hac utique praeter ceteros solers, milium stadiorum prodidit, quae mensura Romana conputatione efficit trecentiens quindeciens centena milia passuum: inprobum ausum, verum ita subtili argumentatione conprehen
Abbreviated transcription (Latin):
equatũ planicie. In ead̾ ⁊ oppidũ haustũ ꝓfundo. alioq
motu terrȩ stagnũ emersisse. ⁊ alio ꝓuolutis montibus
natura fecit. Siciliam italiȩ. cyprũ syriȩ. cuboeã boetie
euboee atalantẽ. ⁊ macriã. besbicũ bythinie. leucosiã.¬

Expanded text:
aequatum planitiei. in eadem et oppidum haustum profundo, alioque aequatum planitiei. in eadem et oppidum haustum profundo, alioque motu terrae stagnum emersisse, et alio provolutis montibus natura fecit: avellit Siciliam Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian, Besbicum Bithyni
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ mare fuit supͣ memphim usq ad ethiopũ mentes.
itẽꝙ aplanis arabie mare cͥca iliũ ⁊ tota teutraniȩ quaq
ascunt᷑ ⁊ abiomͦ terrȩ. ac repente maliquo mariemer¬
gunt. uelut paria secũ faciente natura. queq hau¬
serit hiatus alioloco reddente. Que ⁊ quibꝰ temꝑib ena¬
lare iam pͥdem hee insule delos ⁊ rhodos ce sint¬
memoria ꝓdunt᷑. ⁊ nate pꝰea minores ultro melonana¬
s̃a. int̾ lentũ ⁊ hellespontũ. nea int̾ lesbũ ⁊ puteũ. halona
silano marco lelio ballo consulib ad .uiii. id̾ nilii
thiantenos. & uixta italiã inter eolias infulas. itẽ iuirta
tͣcio intusco sinu flagͣns ħ uolento cũ fleͥtu. ꝓditur qͦ
memorie. magna cura illud multitudine piscium.
fluctuante confestĩ expirasse. quib ex hiscibus fuisset.
S ic ⁊ pithe curas incãpano sini fertur orta. mox inhis
montẽ epopon c̃ repente flãma ereo emicuissi campestͥ

Expanded text:
dimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum montes dimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum montes itemque a planis Arabiae, mare circa Ilium et tota Teuthranie quaque ascuntur et alio modo terrae ac repente in aliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura quaeque hauserit hiatus alio loco reddente. lxxxiv Clarae iam pridem insulae Delos et Rhodos memoriae produntur; et natae postea minores, ultra Melon Anaphe, inter Lemnum et Hellespontum Neae, inter Lebedum et Teon Halone, Silano Valerio Balas insulas, item iuxta tertio in Tusco sinu, flagrans haec violento cum flatu, proditurque memoriae, magna circa eam multitudine piscium fluitante confestim expirasse quibus ex his cibus fuisset. sic et Pithecussas in Campano sinu ferunt ortas, mox in his montem Epopon, cum repente flamma ex eo emicuisset, campestri
Abbreviated transcription (Latin):
fusi. au residentis sinu recepti. Maximiis terre memoria
mortaliũ extitit motus tyberii cesaris pͥncipatu .xii. ur¬
bib asiȩ una nocte ꝓstratis. Crebrimus punico bello in¬
tra eundẽ annũ septies ac quinqͣgies nintiatus romã.
Quo quid̃ anno ad tras ymenũ lacũ dimicantes maximũ
motũ neq peni sensere uec romani. Nec u̾o simplex ma
Numqͣm urbs roma tremuit. ut ñ futi euentus alicuiꝰ
adẽ nascentiũ cuusa t̾rarũ ẽ cũ idẽ ile sps ad tollen¬
dũ potens solo ñ ualet erumꝑe. Nlascunt᷑ enĩ nec fluminũ
pars egipti anilo. inqͣ amafaro insula noctis ⁊ diei cursum
fuisse homero credimꝰ nec recessu maris sic̃ eodem cerceis.
Q d accidisse ⁊ inumbraciȩ portu. x miliũ passuũ int̾uallo
⁊athemiensiũ qͥnq miliũ passuũ ad pireũ memorat᷑. ⁊ ephe¬
sios ubi quontã edem diane adluebat. herodoto quid̾ sicre¬

Expanded text:
fusi aut terrae sidentis sinu recepti. maximus terrae memoria fusi aut terrae sidentis sinu recepti. maximus terrae memoria mortalium exstitit motus Tiberii Caesaris principatu, XII urbibus Asiae una nocte prostratis; creberrimus Punico bello intra eundem annum septies ac quinquagies nuntiatus Romam, quo quidem anno ad Trasimenum lacum dimicantes maximum motum neque Poeni sensere nec Romani. nec vero simplex malnumquam urbs Roma tremuit, ut non futuri eventus alicuius adem nascentium causa terrarum est, cum idem ille spiritus adtollendo potens solo non valuit erumpere. nascuntur enim, nec fluminum pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu maris, sicuti olim Cerceis. quod accidisse et in Ambraciae portu decem milium passuum intervallo et Atheniensium quinque milium ad Piraeeum memoratur. et Ephesius quondam aedem Dianae adluebat. Herodoto quidem si cre
Abbreviated transcription (Latin):
emergit. Si nuͦ durau̾nt ñ añ .xl. dies sistunt᷑: plerũq
⁊ tardius. ut pote cũ quidã annuo ⁊ bienni spacio duraue¬
rint. factũ ẽ ⁊ ħ semel. Qd̾ equid̾ in etrusce disciplinȩ
uoluminibꝰ inueni: ingens t̾raꝵ portentũ .l. martio
serto uilio consule inagro mutinensi. Nãq montes duo¬
int̾ se concurrert̃ crepitu marimo adsultantes. recedñ¬
tesq. Int̾ea flãma fumoq incelũ exeunte interdur
spectante euia emilia magna equitũ romanoꝵ fami
animalia ꝑ multa quȩ intͣ fũant exanimata ft̃: anno
añ sociale bellũ. qd̾ haut scio an funestiꝰ terrȩ ip̃i fũit¬
on minꝰ mirũ ostentũ ⁊ nr̃a cognouit etas anno
neronis pͥncipis supp̃mo sic̃ in reb eiꝰ exposuimus:
pratis oleisq int̾cedente publica uia in cc̃rias sedes tͣns¬
gressis. inagro marrucino p̃sidis uecti marcelli equitis

Expanded text:
emersit; sin vero duravere, non ante XL dies sistuntur, plerumque emersit; sin vero duravere, non ante XL dies sistuntur, plerumque et tardius, utpote cum quidam annuo et bienni spatio duraverint. Factum est semel, quod equidem in voluminibus inveni ingens terrarum portentum, L. Martio Sex. Iulio consulibus, in agro Mutinensi: nanqinter se concurrerunt crepito maximo adsultantes recedentesque, inter eos flamma fumoque in caelum exeunte interdiu, spectante e via Aemilia magna equitum Romanorum famanimalia permulta, quae intra fuerant, exanimata sunt, anno ante sociale bellum, quod haud scio an funestius terrae ipsi Itnon minus mirum ostentum et nostra cognovit aetas anno Neronis principis supremo, sicut in rebus eius exposuimus, pratis oleis intercedente publica via in contrarias sedes transgressis in agro Marrucino praediis Vetti Marcelli equitis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ crebrispecus p̃bent. Conceptũ enĩ sp̃m exhalant.
quod intutis notatur oppidis. Minus quippe quatiunt᷑
crebris ad eluuiẽ cuniculis cauata: multoꝙ st̃ tutiora in
hisdẽ illis que pendent. sic̃ in neapoli in italia intelligit᷑
parte eiꝰ quȩ solida ẽ. ad tales casus obnoria. lutissimi sũt
edificioꝵ fornices. anguli ꝙͦ parietũ. postesꝙ alt̾no pul¬
su renitentes. & latere treno facti parietes minore nor¬
agna diffria ẽ ⁊ in ip̃o gn̾e motus. Plurib siquidẽ
modis quatit᷑. lutissimũ ẽ cũ uibrat cripante edi¬
fitioꝵ crepitu. ⁊ cũ intumescit assurgens alt̾noq motu
residet innoriũ. ⁊ cũ concurrentia tecta cͣcrio ictu arie¬
tant: qm alter motus alti rentit᷑. Undantis inclinatio
⁊ fluctus more quedã uolutatio infestaẽ: au cũ inunã
partẽ totusse motus impellit. Desint aũ tremores. c̃uentꝰ

Expanded text:
 crebri specus praebent; conceptum enim spiritum exhalant.  crebri specus praebent; conceptum enim spiritum exhalant. quod in totis notatur oppidis: minus quatiuntur crebris ad eluviem cuniculis cavata, multoque sunt tutiora in isdem illis quae pendent, sicuti Neapoli in Italia intellegitur, parte eius, quae solida est, ad tales casus obnoxia. tutissimi sunt aedificiorum fornices, anguli quoque parietum postesque, alterno pulsu renitente. et latere terreno facti parietes minore noagna differentia est et in ipso genere motus, pluribus siquidem modis quatitur. tutissimum est cum vibrat crispante aedificiorum crepitu et cum intumescit adsurgens alternoque motu residit; innoxium et cum concurrentia tecta contrario ictu arietant, quoniam alter motus alteri renititur. undantis inclinatio et fluctus more quaedam volutatio infesta est aut cum in unam partem totus se motus inpellit. desinunt autem tremores, cum ventus
Abbreviated transcription (Latin):
pleruiꝙ deuoratis. agroꝵ ꝙ tractu hausto. Maritima au mati¬
me quatrunt᷑: nec montuosatali malo carent. Exploratũ mͥ
ẽ alpes appenninũ sepius tremuisse. & autũno ac u̾e t̾rȩ
crebrus mouent᷑ sic̃ fulmina. Iõ galliae ⁊ egiptus mi¬
nime qͣtiunt᷑.: qm̃ hic estatis causa obstat. illic hyemiᷤ.
tẽ noctu sepius qͣm int̾liu. Marimi aũ motus existunt
eca m̃idiem. fiunt ⁊ sołis ⁊ lunȩ defectu.: qm̃ tempestates
tũc sopnnt᷑. Precipue uͦ cũ sequit᷑ imbrẽ aestus. imbres
sentiunt ñ dubia coniectura sñ flatu intumescen¬
te fluctu subito aũ quatiente ictu. Intremunt uͦ ⁊ ĩ naui¬
biis posita eque q̃m in edificiis crepitiq p̾mintiant. Qͥn
⁊ uolucres ñ inpauide sedent. S ⁊ incelo signũ precedit.¬
q̃ motu fut᷑o aũ int̾liu aũ paulopꝰ occasũ sereno tenuis
bidior aqua. nec sine odoris tedio. Autili i. ont mo¬

Expanded text:
plerumque devoratis agrorumque tractu hausto. maritima autem maxiplerumque devoratis agrorumque tractu hausto. maritima autem maxime quatiuntur, nec montuosa tali malo carent. exploratum mihi est Alpes Appenninumque saepius tremuisse. 195 et autumno ac vere terrae crebrius moventur, sicut fulmina. ideo Galliae et Aegyptus minime quatiuntur, quoniam hic aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctu saepius quam interdiu. maximi autem motus existunt circa meridiem. fiunt et solis lunaeque defectu, quoniam tempestates tunc sopiuntur, praecipue vero cum sequitur imbres aestus imbressentiunt non dubia coniectura, sine flatu intumescente fluctu subito aut quatiente ictu. intremunt vero et in navibus postes aeque quam in aedificiis crepituque praenuntiant. quin et volucres non inpavidae sedent. est et in caelo signum praeceditque motu futuro aut interdiu aut paulo post occasum sereno tenuis bidior aqua nec sine odoris taedio, sicut