comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł muuu. qm̃ ꝑdẽ breuit̃ cuncta cõplectit᷑: argum̃toꝵ enĩ loci ꝗcũq sumunt᷑: aut in ipło de qͦ agit᷑
herent. aut minime : Id aut̃ minime : eȩtrinsetus positos et designat Qd sunter idꝙ dicimꝰ in
ipso de qͦ agit̃. herere argum̃to locas & ñ herere: iuchil mediũ. Int affirmationẽ i atq negati¬
onẽ nulla ÷ medietas. cũq in ipso de qͦ agit᷑. ñ inherere locũ argum̃ti. id sit extrinsetus assumi¬

Expanded text:
quidem breviter cuncta complectitur. Argumentorum enim loci quicunque sumuntur, aut in ipso de quo agitur quidem breviter cuncta complectitur. Argumentorum enim loci quicunque sumuntur, aut in ipso de quo agitur haerent, aut minime. Id autem minime extrinsecus positos esse designat, quod si inter id quod dicimus in ipso de quo agitur haerere argumentorum locos, et non haerere nihil est medium. Inter affirmationem enim atque negationem nulla est medietas. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
Mazimꝙ ii ꝓpositionũ disferentiae quas locas ee pdiximꝰ. ab his dnt tminis ꝗ pͥus inꝓrositione s postius inqͥsti¬
aristotelis apparuit: arisioueles naq demaxinus ꝓpositionib: disserit. Has in locos argum̃ttoꝵ ee posut
ut nos qͥqͥ supra retulimꝰ: Tullius uõ locos maximas ꝓpositiones ħ ex c̃tinentes differentias uocat. ac
longeq disuincta s̃. Post desinitionẽ tq argum̃ti. Facit plenissina diuisionẽ locoꝵ: ac pͥmum
qm̃ om̃is diuisio cuncta deb& aplecti neq suꝑfluũ ꝗs quã intponerei nec omitte ꝙ sit necessa¬
riũ id marcus tulliꝰ ꝓposita diuisione ꝑfetit dicens ex his locis inꝗb: argum̃ta inclusas. ali¬
os in eo ipso de qͦ agit᷑ herere : alios extrunsetus assumi: Nic hil i huic diuisiona posse uidet᷑ addi

Expanded text:
enim propositionum differentiae quas locos esse praediximus, ab his dicuntur terminis qui prius in propositione sunt, posterius in quaestienim propositionum differentiae quas locos esse praediximus, ab his dicuntur terminis qui prius in propositione sunt, posterius in quaestiAristotelis apparuit. Aristoteles namque de maximis propositionibus disserit, has enim locos argumentorum esse posuit, ut nos quoque supra retulimus. Tullius vero locos non maximas propositiones, longeque disjuncta sunt. Post diffinitionem loci atque argumenti facit plenissimam divisionem locorum. Ac primum quoniam omnis divisio cuncta debet amplecti, neque superfluum quidquam interponere, nec omittere quid sit necessarium, id M. Tullius proposita divisione patefacit dicens: Ex his locis in quibus argumenta inclusa sunt, alios in eo ipso de quo agitur haerere, alios extrinsecus assumi. Nihil enim huic divisioni posse videtur addi
Abbreviated transcription (Latin):
tar qe muta elo ud inegrradodargum̃ ũ dẽ sensus ipse toria tataocinationis intelliga¬
tur. argum̃tatio uõ integra ratiocinationis ꝓlatio. Extra uõ & ibutiisq aiusum ualens uo¬
lut locus ꝗdã maxima ꝓpositio consideretur. sic qͥqͥ maximarũ disferentiae ꝓposiutionũ loci
eẽ udebunt᷑: Nã cũ disferentia ipsa maximã ꝓpositionẽ c̃tineat eiꝰq sit locus maxima
uo ꝓpositio argum̃tationi ł argum̃to uires ministra : ñ ẽ dubiũ ꝗn ea toti argumĩto locꝰ
ee uideat᷑ ꝓ totũ intra maxinȩ ꝓpositionus abitũ clauditur. Iemonstratũ gͥ÷ q̃s argum¬
toꝵ sedes ilẽ ubi argum̃ta claudinit᷑. Hac aut s̃ maximarũ ꝓpositionũ disferentie q̃ uocan¬
tur loci Qd & iã argum̃tũ qm̃i ratio rei dubiae facicnssidẽ Qua sit uõ res dubia .i. pati¬
to ao subieeto tmino ctineat᷑. uerũ falsaue aesignans Quae omia meminisse optata¬

Expanded text:
tinet. Quod si argumentum quidem sensus ipse totius ratiocinationis intelligatur, argumentatio vero integra ratiocinationis prolatio, extra vero et ab utrisque diversum valens, velut locus quidam maxima propositio consideretur, sic quoque maximarum differentiae propositionum loci esse videbuntur. Nam cum differentia ipsa maximam propositionem contineat, ejusque sit locus, maxima vero propositio argumentationi vel argumento vires ministret, non est dubium quin ea toti argumento locus esse videatur, quod totum intra maximae propositionis ambitum claudit. Demonstratum igentorum sedes, id est, ubi argumenta clauduntur hae sunt autem maximarum propositionum differentiae, quae vocantur loci, quid etiam argumentum, quoniam est rei dubiae faciens fidem, quae sit vero res dubia, id estto ac subjecto termino contineatur, verum falsumve designans, quae omnia meminisse oport
Abbreviated transcription (Latin):
ea quae desiniunt᷑ aptant᷑. It ũ partiũ enumeratio quȩ tractat᷑ hoc modo. Sineq gensuntu+
neq uindicta: neq testam̃to lib factus ÷ ñ ȩ̃lib̵ Nleque ulla ÷ exxrerũ: hũ ÷ gͥ lib̵ Idit q̃stio¬

Expanded text:
ea quae diffiniuntur aptantur. Tum partium enumeratio, quae tractatur hoc modo: Si neque censu, ea quae diffiniuntur aptantur. Tum partium enumeratio, quae tractatur hoc modo: Si neque censu, neque vindicta, neque testamento, liber factus est, non est liber: nec ulla est earum
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ adisfinitione. q̃ defuutio qnĩ totũ ÷: argum̃tũ ÷ atoto. Onũs aut locꝰ atoto in ipso ÷ : Nec
collocam̃: Ñ enĩ om̃is toninus siplici orationis parte ꝓfert̃.: sed aliqͥtiens orationes q̃ plenum¬
sensũ habent. integre int̾nuns estuuunt᷑: In hac gͥ argum̃tatione maxima ac ꝑsenota ꝓ¬
positio ÷ ea ꝑ quã intelligimꝰ omĩa q̃ disfinitioni alicuĩ c̃iungunt᷑ ipsa qͥqͥ illis quoꝵ disfinati¬
o est ex necessitate copulari Seꝗt᷑ .ii. cũ diffintio iurisciuł utili soientiae possit adiungi. tũ¬
qͥqͥ iuriciuili utilẽ scientiã posse copulari : ẽ gͥ ħ argum̃tũ tracnũ ab eo loco ꝗs inipso
Omĩs eiũ definitio in eo t̾mino ẽ quẽ desinit. Eoꝵ aũt locoꝵ ꝗ in ipso st̃. atoto ͤ xmis i disfiuiti
totũ monstrat atq aꝑit. maxima ꝓpositio hẽ. ꝗb aliquoꝵ definitio iungit᷑. eidẽ ne cessario

Expanded text:
uae diffinitio quaestionum totum est, argumentum est a toto. Omnis autem locus a toto in ipso est. Nec collocamus. Non enim omnis terminus simplici orationis parte profertur, sed aliquoties orationes integrae in terminis constituuntur. In hac igitur argumentatione maxima ac per se nota propositio est ea per quam intelligimus omnia quae diffinitioni alicujus conjunguntur, ipsa quoque illis quorum definitio est, ex necessitate copulari. Sequitur enim cum diffinitio juris civilis utili scientiae possit adjungi, juri quoque civili utilem scientiam posse copulari; est igitur hoc argumentum tractum ab eo loco qui est in ipso. Omnis enim diffinitio in eo termino est quem diffinit, eodem autem loco qui in ipso est, et a toto. Omnis enim diffinitio totum monstrat atque aperit. Maxima propositio haec. Quibus aliquorum diffinitio jungitur, eisdem necessario
Abbreviated transcription (Latin):
stituit haredẽ. uxoriq suae ancillarũ usũ fructũ s nuli legauit afilio. dixitq ut uxori

Expanded text:
stituit haeredem, uxorique suae ancillarum usumfructum legavit a filio, dixitque ut uxori stituit haeredem, uxorique suae ancillarum usumfructum legavit a filio, dixitque ut uxori
Abbreviated transcription (Latin):
ter&. ꝗa patrẽ lib i sequunt᷑ : cũ eo nupta e̾o̾t mulier cũ qͦ conubii ius erat: Assumo ꝙ ÷ c̃seq̃us :
S mulier cũ eo nupta ñ ẽ. cũ qͦ conubi us erat: Celudo antecedens Nichil gͥ dotis ꝓ lib is manere
opatebit : qr patrẽ lib̵ i ñ sequunt᷑ argum̃tũ ab eo ꝙ in ipso ÷ de qͦ quaerit᷑. ꝗ̃rit᷑ ñ de his nupti¬
is quarũ nullũ fuerit̃ iure conubiũ ex affectis om̃e n c̃seq̃ns adid ꝙ p̃cedit refert : Maxi¬
ma ꝓpositio ÷ Ubi c̃seq̃ns ñ ẽ. tbi ne ante cedens ꝗdẽ ee potest ac dehiserit alius ub̃i disserendi
lucus : arepugnantib:: Si pat̃familias uxori ancillo usufructũ logauit afilio usq pugnauit¬
siliũ instituat haredẽ scribatq Si issiliꝰ intra pubtatẽ decesserit. ne potẽ ł quẽliba aliũ ha¬
traria sequunt᷑ si isis õtraris coꝑent̃ : Qidã gͥharedẽ testantto scripsit siliũ eiq scđm sub¬

Expanded text:
tur, quia patrem liberi sequuntur, cum eo nupta esse mulier, cum quo connubii jus erat. Assumo quod est consequens: Sed mulier cum eo nupta non est cum quo connubii jus erat. Concludo antecedens: Nihil igitur dotis pro liberis manere oportebit, quia patrem liberi non sequuntur. Argumentum, ab eo quod in ipso est de quo quaeritur. Quaeritur enim de his nuptiis, quarum nullum fuerit jure connubium. Ex affectis: omne enim consequens ad id quod praecedit refertur. Maxima propositio est: Ubi consequens non est, ibi ne antecedens quidem esse potest. Ac de his erit alius uberius disserendi locus. A repugnantibus: Si paterfamilias uxori ancillarum usum fructum legavit a filio, neque afilium instituat haeredem, scribatque, si is filius intra pubertatem decesserit, nepotem vel quemlibet alium hatrariis comparentur. Quidam igitur haeredem testamento scripsit filium, eique secundum sub
Abbreviated transcription (Latin):
ingum̃tũ eͥẽ dicet᷑. ut idẽ sit argum̃tũ ꝙ argum̃tatio : aut argum̃tatio ꝗdẽ uocabit᷑ tota c̃texti¬
o syllogismu cũ sententia s argumĩtũ maxima ꝓpolitio  aut integerraticinationus ordo
o pt̃ maximas ipo sitiones arglnĩtatio. sententia uͦ argunitationis argumtũ. reliqua uõ ma¬
ra ꝓpositio locus : S cũ haecita sint : siue qs iplꝙ ꝓpositionũ c̃textionẽ & usq ad c̃clusionẽ c̃tinũ¬
um ductũ cũ maxima ꝓpositione uł extra posita uł ꝓpositionib: ratiotinationis inclusa ar¬
gum̃tationẽ uocare uelit. argum uo sententiã m̃tẽq ratiocinationis: nichilominꝰ locos in¬
telligimꝰ maximꝙ ꝓpositionũ differentias: Siue ꝗs ratocinationis totius uĩ atq sententiam.
totã cũ maxima ꝓpositione ł intra ł extra poita argumitũ uoc& : ñ ẽ dubiũ quintotĩ rati

Expanded text:
gumentum esse dicetur, ut idem sit argumentum quod argumentatio. Aut argumentatio quidem vocabitur tota contextigumentum esse dicetur, ut idem sit argumentum quod argumentatio. Aut argumentatio quidem vocabitur tota contextio syllogismi cum sententia, sed argumentum maxima propositio, aut integer ratiocinationis ordo praeter maximas propositiones argumentatio, sententia vero argumentationis argumentum. Reliqua vero maxima propositio, locus. Sed cum haec ita sint, sive quis ipsarum propositionum contextionem, et usque ad conclusionem continuum ductum cum maxima propositione, vel extra posita, vel propositionibus ratiocinationis inclusa, argumentationem vocare velit, argumentum vero sententiam mentemque ratiocinationis, nihilominus locos intelligimus maximarum propositionum differentias; sive quis ratiocinationis totius vim atque sententiam totam cu
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ usq ꝑ ducit᷑: Om̃s uõ relique ꝓposctiones in prima maximaq ꝓpositione c̃tinent᷑ iplaq pͥma
ac maxima ꝓpositio tũ pars est argum̃tationis idẽ syllogismi tũ ex̧tra posita argum̃tationi iu¬
biũ ꝗn ha defferentiae q̃ i positiones maximas ẽtinent. eiedẽ om̃s &iã c̃tineant argum̃tationes
Ut maximꝙ ꝓpositionũ diferentie iure loci argum̃toꝵ & quasi q̃dã ultimae sedes eẽ uideant᷑:
Nã exhis quatuar signisicationib: appellationũ duarũ argum̃ tationis scilic& atq argum̃ti :
unã quãliba ẽe netesse est: aut enĩ eloquutio & c̃textio ipsa ꝓpositionũ cũ maximis ꝓpositio¬
tia sy llogismi : aut elo quutio ratiocinationis cũ maximis ꝓpositionib: & sententea syllogismi ar¬

Expanded text:
sionem usque perducitur, omnes vero reliquae propositiones in prima maximaque propositione continentur, ipsaque prima sionem usque perducitur, omnes vero reliquae propositiones in prima maximaque propositione continentur, ipsaque prima ac maxima propositio, tum pars est argumentationis, id est syllogismi, tum extraposita argumentationi vibium quin hae differentiae, quae propositiones maximas continent, eaedem omnes etiam contineant argumentationes, ut maximarum propositionum differentiae jure loci argumentorum et quasi quaedam ultimae sedes esse videantur. Nam ex his quatuor significationibus appellationum duarum, argumentationis scilicet atque argumenti, unam quamlibet esse necesse est. Aut enim elocutio et contextio ipsa propositionum cum maximis propositio et sententia syllogismi, aut elocutio ratiocinationis cum maximis propositionibus et sententia syllogismi ar
Abbreviated transcription (Latin):
ita ipsarumn maximarũ atq inuuersaliũ ꝓpositionũ quas minoꝵ ꝓpesctionũ locos et̾ p̃diximꝰ: Illȩ di¬
ferentia. & si ñ uere. tam̃ quada uelut imagine loci et iudebunt᷑ inquas suerint conuenienti
posst̃ subiettx ꝓpositionũ etiã guã nuncupari Nã differentix continentes &iã gnã cõnunilt
posst̃ uidi. ut in rationale eũ ationali uelut diuisibilis disferentia dissideat : tañ eꝙ ł canis di¬
extoto uenientͥs genus ẽ id ipsũ ꝙ uocatur extoto : Itẽ ꝓpositionis a partib: ducta quãuis no
tȩ atq manifestae : genus ẽ ꝙ apartib. & caet̃ae disferentie earum ꝓpositionũ: Quetũ
sint maximae cisdẽ uident᷑ includi  uelut quaedã gnã sint : Dehis gͥ nc̃ locis tractare tulli in
Hae uero s maximarũ differentiae ꝓpositionũ: de uniu̾salium gͥ enunciationũ ꝑseq not& dif¬
ferentis disseret. ut sit integre locus argum̃ti sedes: Nã si argum̃tũ omẽ ꝑ ꝓpositiones ad c̃elu¬

Expanded text:
tionum, quas minorum propositionum locos esse praediximus, illae differentiae, et si non vere, tamen quadam veluti imagine loci esse videbuntur, in quas fuerint convenienti continentes etiam genera communiter possunt videri, ut irrationale cum a rationali velut divisibili differentia dissideat; tamen equi vel canis, diex toto venientis genus est idipsum quod vocatur ex toto. Item propositiones a partibus ductae, quamvis notae sint atque manifestae, genus est, quod a partibus, et caeterae differentiae earum propositionum quae cum sint maximae, tamen eisdem videntur includHae vero sunt maximarum differentiae propositionum. De universalium igitur enuntiationum per sedes. Nam si argumentum omne per propositiones ad conclu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ q̃stio ł pars q̃stionis ee ñ potest. locusciõ de q̃ agim argum̃ti est locus: ñ ÷ dubiũ en locus q̃stio¬
nis eẽ ñ possit amplius Omũs q̃stio dubitabił ẽ argum̃tẽ uõ om̃e. qͥstionis purgat abiguã. si gͥ¬

Expanded text:
tum quaestio vel pars quaestionis esse non potest, locus vero de quo agimus argumenti est locus, non est dubium quin locus quaestiotum quaestio vel pars quaestionis esse non potest, locus vero de quo agimus argumenti est locus, non est dubium quin locus quaestionis esse non possit. Amplius, omnis quaestio dubitabilis est, argumentum vero omne quaestionis purgat ambiguum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Hic uerres sulnectũ ÷. furtũ face pͣdicatũ: Qđ si furtũ uerri conuingit᷑ idq argum̃tationib: cõp¬
bat̃ : q̃stionis asfirmatio demonstrataẽ : Si furtũ aure se iungit᷑: q̃stionis rurs negatio cõpbatur
Ipsũ itaq de qͥ agat᷑. nichłͥ: nisi ut̃ lib& ete tminus. ꝗ in q̃stione ꝓponit᷑. siue p̃dicat᷑ siue etiã subiect:¬
sent. ł argunitoꝵ p̾stitre matiã : nullã in q̃stione relinq̃rent dubitationẽ: S qm̃ de ipsis ad huc in
qstione dubitat: an eoꝵ possit eerata c̃iunctio ipsi ꝗdẽ neq ꝑse argumta eẽ neq ꝑse argum̃¬
to ta p̃stare potirt. Cauo q̃ in ipsis ins. ł extrinsetus posita s̃. argum̃taꝵ copiã submonistrant : Nã ꝙ
tur. an habeat locũ. ꝙ numime oportuit: ut etũ dictã ÷ : Iocus desuc agimꝰ. ñ cuiꝰlib& rei locꝰ est.
s argumiti: argunttũ uõ. ratio rei dubie faciens fidẽ: Res uõ dubia pars q̃stioras ed si argiomñ

Expanded text:
furtum facere praedicatum; quod si furtum Verri conjungitur, idque argumentationibus comprobatur, quaestionis affirmatio demonstrata est. Si furtum a Verre sejungitur, quaestionis rursus negatio comprobatur. Ipsum itaque de quo agitur nihil est, nisi uterlibet eorum terminus qui in quaestione proponitur, sive psent, vel argumentorum praestare materiam, nullam in quaestione relinquerent dubitationem; sed quoniam de ipsis adhuc in quaestione dubitatur an eorum possit esse rata conjunctio, ipsi quidem neque per se argumenta esse, neque per se argumenta praestare poterunt, ea vero quae in ipsis insunt, vel extrinsecus posita sunt, argumentorum copiam subministrant. Nam quotur an habeat locum, quod minime oportuit, ut dictum est. Locus de quo nunc agimus non cujuslibet rei locus est, sed argumenti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. hõ iust̾ ũ .ẽ. alia singłare aliꝗd atq indiuiduũ c̃tinentes ut gposunt̃ ÷. cato iust̃ ñ ẽ. harui
tae atq manisfestae ut ꝓbatione ñ egeant. eqq poriꝰ q̃ indubitauione s̃ ꝓbent Na q̃ indubitutas:
abiguoꝵ de monstrationis solent ẽẽ pͥncipia quale ÷. oñen nur̃m ł parẽ ee ł imparẽ & aqualu
e nuu̾sales ac notissimas ꝓpositiones ex ꝗb syllogismoꝵ c̃clusio descendit intopicis ab aritotde cserp¬
ci corpora cõplectunt᷑: Qd uõ not issume dn. in anifestae s. fidẽ q̃stionib p̃stant: Eoq m abi

Expanded text:
 singulares aliquid atque individuum continentes, ut Cato justus est, Cato justus non est. Harumque tae atque manifestae, ut probatione non egeant, eaque potius quae in dubitatione sunt probent. Nam quae indubitata sunt, ambiguorum demonstrationi solent esse principia, qualis est, omnem numerum vel parem esse vel imparem, et aequalia imas igitur, id est universales ac notissimas propositiones, ex quibus syllogismorum conclusio descendit, in Topicis ab Aristotele conscripci corpora complectuntur, quod vero notissimae atque manifestae sunt, fidem quaestionibus praestant, eoque modo
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus ẽ t̃minus. liber uõ p̃dicatꝰ. ueutrũ g eoꝵ t̃minũ ad argum̃tũ ducere potu¬

Expanded text:
subjectus est terminus, liber vero praedicatus; neutrum igitusubjectus est terminus, liber vero praedicatus; neutrum igitu
Abbreviated transcription (Latin):
nullo et modo ad libtatẽ uenusso: Itaq u his partib q̃ species s̃ si desitruere uelis: cunetis ite¬
dũ ⁊ eit: Si astruere: una sufficiat: at uõ hȩ partes q̃ s̃ m̃bra: õtrario modo s Si destruer
uelis siterit unã seiungas: astruere : cuncta ad ee necessario cõrbabis Nã si uelis osten¬
dere ñ ct̾ domũ. sufficit ut aut fundam̃ta ñ eͥe dicas. aut parietes aurpartett aut tecta:
Nã ꝗciꝗd di hoꝵ defuerit. domꝰ ñ potest appellari: at si uelis ostende domũ eẽ. nisi cuncta
ꝗa inhis partib quȩ speciesst̃. cuncte partes enũant᷑ ut destruas: in his uõ q̃ m̃bras. cundȩ
paltes enũ ant᷑ ut astruas: Quaestio ẽ gͥ in ꝓposito ciceronis exẽplo argum̃ti a partium e¬
numeratione deducti. anis quẽ seruũ fuisse ostit̃it liber sit: Is quẽ seruũ fiusse c̃stitit

Expanded text:
nullo eorum modo ad libertatem venisse. Itaque his partibus quae species sunt, si destruere velis, cunctis utenullo eorum modo ad libertatem venisse. Itaque his partibus quae species sunt, si destruere velis, cunctis utendum est; si astruere, una sufficiet. At vero hae partes quae sunt membra, contrario modo sunt: si destruere velis, sat erit unam sejungas; si astruere, cuncta adesse necessario comprobabis. Nam si velis ostendere non esse domum, sufficit ut aut fundamenta non esse dicas, aut parietes, aut tecta: nam si quid horum defuerit, domus non potest appellari. At si velis ostendere domum esse, nisi cuncta quia in his partibus quae species sunt, cunctae partes enumerantur, ut destruas; in his vero quae membra sunt cunctae partes enumerantur, ut astruas. Quaestio est igitur in proposito Ciceronis exemplo argumenti a partium enumeratione deducti: An is quem servum fuisse constitit, liber sit: is quem servum fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
integrꝰ s capiunt. nisi suigulatĩ om̃s partes ab eo de qͣ dubitat᷑ abiuuxeris ñ possis totũ a eeͥ iuons¬
trare dictũ ÷ enĩ unã quãq partẽ totĩ uocabulũ integrũ caꝑe ut qm̃ faciendi libi tres
s̃ species. censu. uiudicta. testam̃to. si quasliliae duas remoueris. unatam̃ ꝓmanseru. libũ ueces¬
sario efiaehert: Srue enĩ censu tautũ. siue uini dincta. siue testam̃io su lib sactis libum e̾e
constat. Ergo in his nusi om̃s species semoueris: ñ pot̃ is destruere ꝙ in q̃stione ꝓpositũ ẽ: At si
asfirmare uelis atq astruere susficit tantũ unã quãlib& spetien demonstrare. ut si ue¬
lis ostenđe lib̵um sat ẽ ut monstres auunasa aut censu. testatoue liberũ factũ: Qdsids¬
truert uedis ñ susficit ostende aut censũ. aut uindicta. aut testanĩto libum ñ ee factũ s

Expanded text:
integrum capiunt, nisi sigillatim omnes partes ab eo de quo dubitatur abjunxeris, non possis totum abesse monsintegrum capiunt, nisi sigillatim omnes partes ab eo de quo dubitatur abjunxeris, non possis totum abesse monstrare. Dictum est enim unamquamque partem totius vocabulum integrum capere. Ut quoniam faciendi liberi tres sunt species, census, vindicta, testamentum, si quaslibet duas removeris, una tamen permanserit, liberum necessario confitebere. Sive enim censu tantum, sive vindicta, sive testamento sit liber factus, liberum esse constat. Ergo in his nisi omnes species semoveris, non potes destruere quod in quaestione propositum est. At si affirmare velis atque astruere, sufficit tantum unam quamlibet speciem demonstrare, ut si velis ostendere liberum, sat est, ut monstres, aut vindicta, aut censu, testamentove liberum factum; quod si destruere velis, non sufficit ostendere, aut censu, aut vindicta, aut testamento liberum non esse factum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eri libum ꝑ c̃sonsũ dnĩ nom̃ incensũ deferre & effici ciuẽ romanũ Erataiã pars alta
adipiscende lib taris q̃ uindicta uocabat᷑ : Uindicta uͦ ẽ uirgula q̃dã. quã lictor manu mit¬
tendi serui capiti imponens: eiuidc̃ seruũ in libtatẽ uindicabat. dicens q̃dã uͥba sollenia
Atq idõ illa urgula updicta uocabat̃ : Illa &iã pars faciendi libi ẽ: siꝗs sup̃ma uoluntate
testamiti serie serua libum scripserit. Q qm̃ partes s libi faciendi si ꝗs quẽ seruũ fu¬
isse estitĩt. monstrare uelit ñ ee liberã factũ. dic&. Sineq censu neq uindicta net
tes a qualiba illare ab iunteris. tocũ necessario separasti. Nã cũ totũ ut sius partib
integro nõt animalia nuncupant᷑ : En hõ animal & rursus equus animal altum̃ bas
tes e tecta : dom nũ bra suit simul omĩa domꝰ dũr fundam̃ta uo sola: dom̃ uocabilos ma¬

Expanded text:
etiam pars altera adipiscendae libertatis, quae vindicta vocabatur: vindicta vero est virgula quaedam quam lictor manumittendi servi capiti imponens, eumdem servum in libertatem vindicabat, dicens quaedam verba solemnia, atque ideo illa virgula vindicta vocabatur. Illa etiam pars faciendi liberi est, si quis suprema voluntate in testamenti serie servum suum liberum scripserit. Quae quoniam parteare velit non esse liberum factum, dicet, si neque censu, neque vindicta, neque tes a qualibet illa re abjunxeris, totum necessario separasti. Nam cum totum in suis partibus integro nomine animalia nuncupantur. Est enim homo animal, et rursus equus animal. Item membrtes et tecta domus membra sint, simul omnia domu
Abbreviated transcription (Latin):
citas aliena ẽtristat: Ñ gͥ inuidus sapiens Hic maxima ꝓpositio argum̃tationi ñ ui¬
lata topica ꝑspexerit: has illic ꝓpositiones locos inuenue nuncupari. q̃ s maxiae atq ani¬
nurabiles eẽ necesse ẽ. restat adhuc qͦ ãplius ratio specuiationus ascerdat Possum endio
ligenti tractatu c̃sidationis adhibita om̃iũ maximꝙ. ꝓpolitionũ A fee nothpsẽ tu¬
titudinẽ In paucas atq uniusa les disferentias.  ut alias dicam̾ indiffintione c̃sist̃e. ali¬
Et sicut illȩ reliquarũ ꝓpositionũ loci ee diceb ant̃ ꝙꝓ eas intra sua abitũ etuereto

Expanded text:
stat: non est igitur invidus sapiens. Hic maxima propositio argumentationi non vilata prospexerit, has illic propositiones locos inveniet nuncupari, quae sunt maximae atque uninumerabiles esse necesse est, restat adhuc quo amplius ratio speculationis ascendat. Possumus enim, diligenti tractatu considerationis adhibito, omnium maximarum atque tque universales colligere differentias, ut et alias dicamus in definitione consistere, aliEt sicut illae reliquarum propositionum loci esse dicebantur, quod eas
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptio ut cũ ꝓfeołsis adefitione apartitione a notatione a c̃iugatis agnẽ. a fornas
a similitudine. a differentia actraris ab adiunctis. a c̃seqͣntib: ab antecelentib: a re¬
pugnantib: a causis ab esfectis a coparatione maioꝵ munoꝵ pariũ Mulla p̃t̃ ensedes
argum̃ti q̃rendasit. S qm̃ ita apͥncipio diuisimꝰ ut alioslocos diceremꝰ ineo ipso de qͦ
abigit᷑ herere deꝑb: satis ÷ dictũ alios assumi extrinsotus de his pauca dicamꝰ & si ea
nichil omĩno adurãs disputationes ꝑtinent s tam̃ totã rẽ efficiamꝰ quanꝗle cȩp̃i¬

Expanded text:
ceptio, ut, cum profectus sis a definitione, a partitione, a notatione, a coniugatis, a genere, a formis, a similitudine, a differentia, a contrariis, ab adiunctis, a consequentibus, ab antecedentibus, a repugnantibus, a causis, ab effectis, a comparatione maiorum minorum parium, nulla praeterea sedes argumenti quaerenda sit. sed quoniam ita a principio divisimus, ut alios locos diceremus in eo ipso de quo ambigitur haerere, de quibus satis est dictum, alios adsumi extrinsecus, de eis pauca dicamus, etsi ea nihil omnino ad vestras disputationes pertinent; sed tamen totam rem efficiamus, quandoqui
Abbreviated transcription (Latin):
de consultationib: siusꝑ ssrutare: Iconiunctus huic causarũ loco lotus ille᷑ͤ÷ esficit᷑
ecausis: ut eni causa esfectũ indicat sic ꝙ esfectũ ẽ quae fuerit cauła demonserat: Hic lo
cus suppeduarosol& oratorib: & poetis sepe aiã philosopbis S hns ꝗoruate & copio se loꝗ

Expanded text:
de consultationibus suis disputare. coniunctus huic causarum loco ille locus de consultationibus suis disputare. coniunctus huic causarum loco ille locus ecus suppeditare solet oratoribus et poetis, saepe etiam philosophis, sed his qui ornate et copiose lo
Abbreviated transcription (Latin):
bationes animi : quã quã s uoluntariae: obiurgatione & ãmonitione enĩ doiciuntir¬
T am̃ habent tantos motꝰ ut ea q̃ uoluntaria suit. aut netessaria int̃dũ : aut certe igno¬
rata uideant᷑ : Toto gͥ loco causꝙ explicato : ex earũ diferentia inmagnis qͥdẽ causis
ł oratoꝵ ł phylosophoꝵ magna argum̃toꝵ suppetit copia. Inuris aũtisi ñ ubica : at for¬
tasse subtilior: Priuata etũ iudicia maxima qͥdẽ rerũ in iuriscsultoꝵ uident᷑ eẽ¬
prudentia: Nã & ads multũ & adhibȩrt᷑ incsilia & patronis diligentib ad eoꝵ prudentiã
qͥus : parati et debent : Iili dolũ malũ illi fidẽ bonã. illi aquũ bonũ ꝗd sociũ socio. ꝗd eum¬
qͥ negotia aliena curasset ei cuiꝰ ea negocia fuissent. ꝗd eũ qͥ mandass& eũ cui mandatũ
e̾ct. alt̃um alt̃i p̃stare o porter& ꝗd iurũ uxori qd uxorẽ uiro tradider̃ : Licebit igit᷑

Expanded text:
itione deiciuntur—tamen habent tantbs motus, ut ea quae voluntaria sunt aut necessaria interdum aut certe ignorata videantur. toto igitur loco causarum explicate, ex earum differentia in magnis quidem causis vel oratorum vel philosophorum magna argumentorum suppetit copia; in vestris autem si non uberior, at fortasse subtilior. Privata enim iudicia maximarum quidem rerum in iuris consultorum prudentia. Nam et adsunt multum, et adhibentur in consilia, et patronis diligentibus ad eorum prudentiam equius parati esse debent Illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonud eum qui mandasset, eumve cui mandatum esset, alterum alteri praestare oporteret, quid virum uxori, quid uxorem viro tradiderunt. Licebit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
S ed tam̃ earũ causarũ quae ñ s̃ c̃stantes. aliae s̃ ꝑspicua. aliae latent. Perspicua s: q̃ ap¬
petitionẽ animi iudiciũq tangunt. Latent. qua sub iocta sfurtuna Cũ enuĩ nichil
sine causa fiat : ħ ipsũ ÷ fortuna. euentus. obscura causa Nlatens: efficit᷑ Etiã ut¬
ea quae fiunt : partĩ sit ignorata. partĩ uoluntaria: Ignorata q̃ necessitate esfe¬
ctas: uoluntaria : que c̃silio : Quae aũt fortuna ł ignorata ł uoluntaria : Nã iaccre
telũ uoluntatis : : Ferire qͣuẽ nolueris fortuna : Ex qͥ aries ille subicit᷑ in ur̃is actionib:

Expanded text:
sed tamen earum causarum quae non sunt constantes aliae sunt perspicuae, aliae latent. Perspicuae sunt quae apsed tamen earum causarum quae non sunt constantes aliae sunt perspicuae, aliae latent. Perspicuae sunt quae appetitionem animi iudiciumque tangunt; latent quae subiectae sunt fortunae. Cum enim nihil sine causa fiat, hoc ipsum est fortunae eventus; obscura causa et latenter efficitur. Etiam ea quae fiunt partim sunt ignorata partim voluntaria; ignorata, quae necessitate effecta sunt; voluntaria, quae consilio. quae autem fortuna, vel ignorata vel voluntaria. Nam iacere telum voluntatis est, ferire quem nolueris fortunae. Ex quo ARIES SVBICITVR ille in
Abbreviated transcription (Latin):
sit : ab eo in qͦ certe sit diligent̃ ẽ separandũ: Illud I ÷ : tãquã urtina neinnemiorepelio
isi enĩ cecidissent abiegnȩ adtrã trabes: argo illa facta ñ eͥct : Nec tam̃ fuit in his tra¬
bib efficiendi uis netessaria at cũ inaiacis nauĩ crispisulcans igneũ subm̃ iniectũ est:
inflamat᷑ nauis necessario: Atq &iã ÷ causarũ dssimilitudo ꝙ aliae siut sine ulla appe¬
titiont aninu sine uoluntate. sine nt opinione: suũ quasi opꝰ efficianti uelut
omẽ int̾eat ꝙ ortũ sit. aliae aũt aut uoluntate efficiant᷑ aut ꝑtͣbatione animi. aut
abiitu. aut natã. aut arte. aut casu uoluntate : ut tu cũ hunc libellũ legis Pertubati
tiũ indies crescat. arte : ut bene pingat. Casur: ut ꝓspe nauiga nlichilhaꝵ si ne
causa. neqꝗeꝙ omĩno. s ha iusmodi causae non necessarie : Omĩ ũ aularũ
in aliis in ẽ c̃stantia : in alus ñ in ẽ: innata & in arte c̃stantia ẽ : in cat̃is nulla:

Expanded text:
eo in quo certe fit diligenter est separandum. Illud enim est tamquam utinam ne in nemore Pelio— Nisi enim 'accidissent abiegnae ad terram trabes,' Argo illa facta non esset, nec tamen fuit in his trabibus efficiendi vis necessaria. At cum in Aiacis navim crispisulcans igneum fulmen iniectum est, inflammatur navis necessario. atque etiam est causarum dissimilitudo, quod aliae sunt, ut sine ulla appetitione animi, sine voluntate, sine opinione suum quasi opus efficiant, vel ut omne intereat quod ortum sit; aliae autem aut voluntate efficiunt aut perturbatione animi aut habitu aut natura aut arte aut casu: voluntate, ut tu, cum hunc libellum legis; perturbatiotium in dies crescat; arte, ut bene pingat; casu, ut prospere naviget. Nihil horum sine causa nec quidquam omnino; sed huius modi causae non necessariae. omnium autem causarum in aliis inest con- stantia, in aliis non inest. In natura et in arte constantia est, in ceteris nulla.
Abbreviated transcription (Latin):
lã ipla c̃gstio aliꝗd uidet᷑ efficere sutułq: er tausa. q̃ insa qdẽ bali& efficienti ae uũ hsine anunicu¬
lo ñ potest. ułuti cũ q̃rit᷑ de sapientia: anlola bentũ possit efficere: S inerobaudes rechor ita dis¬
seruit. earũ causarũ q̃ efficiendi uĩ haberent eã facultatẽ ee. ut etiãsi adium̃tis extriunse cus
indigeant. effecł tam̃ earũ ad id spect& ꝙ efficiendũ ÷: at uihis caulis q̃ s̃ p̃cursoriae etiã sieis
autecedentib: aliꝗd ex iftit. ñ tam̃ illud ꝙ exist̃e intelligit᷑ p̃cursio pͥncipalit̃ oꝑat᷑ s: ilta qͥdẽ¬

Expanded text:
sed sine adminiculo non potest, veluti cum quaeritur de sapientia an sola beatum possit efficere. Sed Merobaudes rhetor ita disseruit, earum causarum, quae efficiendi vim haberent, eam esse facultatem, ut etiamsi adjumentis extrinsecus indigeant, effectus tamen earum ad id spectet quod efficiendum est. At in his causis quae sunt praecursoriae, etiamsi eis antecedentibus aliquid existit, non tamen id quod existere intelligitur praecursio principaliter o
Abbreviated transcription (Latin):
quã mitulli innat̾aeratione cstituit: qͥbdã ñ nat̃ał. S tũ doctrina. tũ recta exerci¬
tatione uiuendi uideat᷑ ascita : S hat ia intelligenda diuisio ÷: qđ om̃is auctoritas
aut exmagnus atq ox ellentib reb & ꝑnatam optimis uenitiaut ab his q̃ in iuforiore
loco s̃ õstituta fidẽ ñ ex iat̃a qualitate sed ex uulgo insitis opinionib: capit : Et maximas
qͥdẽ exellentesq res innat̾a c̃stituit: q̃ seꝑ ut ipse tulliꝰ multis in locis defendit: botii
ni ñ retinent statũ : uirtus ꝗdẽ indetiꝰ flecdi ñ porest : Ingeniũ uõ atq: opes foctu

Expanded text:
a, tum recta exercitatione vivendi videatur ascita. Sed haec ita intelligenda divisio est, quod omnis auctoritas aut ex magnis atque excellentibus rebus et per naturam optimis venit, aut ab his quae inferiore loco sunt constituta, fidem non ex naturae qualitate, sed ex vulgo insitis opinionibus capit. Et maximas quidem excellentesque res in natura constituit, quae semper, ut ipse Tullius multis in locis defendit, boni eni non retinent statum. Virtus quidem in deterius flecti non potest
Abbreviated transcription (Latin):
ratore inuciuutt̃ eiꝰq: ope atq: industria nascunt : Eauõ q̃ extrinletꝰ positał. rertantũ testi¬
miniũ p̃bent. Ñii mucniunt᷑ ab oratore: S his orator utit᷑ positis atq ante cstitutis. nã q̃ a
specie. łacaetis asfictis argum̃ta s: ab iplo qͦdã mͦ oratore pariunt᷑ : łestimonia
uõ sibi
ipse ñ esfic̃ : S ad caulã utit᷑ ante p̃paratis : Quo sit : ut argum̃tũ exafectis
incar¬
sastatĩ atq extp̃e nascant᷑ : Ea uõ q̃ intstimoniis politas ante rẽp̃currentia
c̃firmando usũ nego pͥostius p̃stent:: Et in adiunctis ab oratare c̃iectura colligit᷑ & auibitꝵ ñ
tib intimat᷑ testimonta uõ ñ in c̃iecturis aut insupitionib s in rei. geste ratione c̃sistunt:
sumt̃ onũa ꝗppe asfecta ab eis ad q̃ asfecta sñ uident᷑ ext̃na : Testis uo nulla cũ retestificata
cognatione c̃iungit᷑: nili sola notitia quae nidnl ad rẽ q̃ gesta ÷ attin&. cũ si gestũ negociũ

Expanded text:
ratore inveniuntur, ejusque opera atque industria nascuntur. Ea vero quae extrinsecus posita sunt, rei tantum testimonium praebent, non enim inveniuntur ab oratore, sed his orspecie, vel a caeteris affectis argumenta sunt, ab ipso quodam modo oratore reperiuntur. Testimonia vero sibi ipse non efficit, sed ad causam utitur ante praeparatis. Quo fit ut argumenta ex affectis in causa statim atque ex tempore nascantur; ea vero quae in testimoniis posita sunt, ante rem praecurrentia confirmando usum negotio posterius praestent, et in adjunctis ab oratore conjectura colligitur, et auditorum mentibus intimatur. Testimonia vero non in conjecturis, aut in suspicionibus, sed in rei gestae narratione consistunt. sumitur. Omnia quippe affecta, ab eis ad quae affecta sunt, non videntur externa. Testis vero cum re testificata nulla cognatione conjungitur, nisi sola
Abbreviated transcription (Latin):
one hoion maxine c̃iuxꝰt᷑ : ẽ iͥ amutari uux potest: ad eã cuncta dirigit eãq sibe
tractanda Regenda ꝓponet oratoe: ars etiẽ atq usus pluriniũ ualent : In utrisq
enĩ sidẽ notitia fas Necessitas qͥqͥ quasi id qđ latebat extorqus autboriate
sub nxa ÷: Quae tõ animo tũ a corporib: uenit : a corporib cũ igni. ferroac
tũ erat ꝓdit. at: esfundit in lucẽ : Nã iracundia sepe & qlib& animi ꝑt̾batioq diẽ se¬
nec ulla caliditatis orte ꝓlata : En etia i gnorantia pueroꝵ uinolentia sonus: qdasq¬

Expanded text:
e continetur, quae quia mutari vix potest, ad eam cuncta diriget, eaque sibi tractanda regendaque proponet orator. Ars etiam atque usus plurimum valent. In utrisque enim fidem notitia facit. Necessitas quoque, quasi id quod latebat, extorquens, auctoritate subnixa est, quae tum ab animo, tum a corporibus venit: a corporibus, cum igni, ferro ac tum erat, prodit atque effundit in lucem. Nam iracundia saepe, et quaelibet animi perturbatio, quod ocnec ulla calliditatis arte prolata. Quin etiam ignorantia puerorum, vinolentia, somnus qua
Abbreviated transcription (Latin):
i ges ne osfenidat aninũ sedulitate siquẽ cõmonendũ credit obliuionis uideat᷑ arguere: Haee
omĩa ut dixibeni uolentia partib plenas. S de ꝓhemio satis dictũ: nõ ad seqntiã trapseeni
Neo sius ł apud iuetorinũ latiꝰ tractata reppererit : nos neglecte utegritatis stringit

Expanded text:
ges, ne offendat animum amici sedulitate si quem commonendum credit, oblivionis videatur arguere. Haec omnia, ut dixi, benevolentiae partibus plena sunt. Sed de prooemio satis dictum est. Nunc ad sequentia transeamus, nec si quis haec apud Victorinum latius tractata repererit, nos neglecti integritatis stringat
Abbreviated transcription (Latin):
habeat inueniendi partẽ. altam uõ iudicandi: tũ de ipsa inuentione: tũ de inuentionis
collocatione q̃ forma ÷ argum̃tationis: Atq ea ꝗdẽ pars q̃ deuiuentione doc&: q̃dã
inuentionib: instrumta subprltat & uocatur topice: Cur aũt hoc nõẽ nuncupata
nstrat. & uocatur anaditice Et si de ꝓpositionũ iunctura csidera analitice pͥor: sin
uõ de ipsis ixpgenti nbitrascetreea pde pars ubi dediscernendis negessaris arguii dicit᷑
a nalitice posteriar nuncupat᷑  auo q̃ defalsis atq cauillaꝑori is hidesophisticis: elenehis
De uorisimiliũ uõ argum̃tationũ iudicio nichil udet᷑ ee tractatũ: id cerco qm̃ plana ÷¬

Expanded text:
habeat inveniendi partem, alteram vero judicandi. Tum de ipsa inventione, tum de inventionis habeat inveniendi partem, alteram vero judicandi. Tum de ipsa inventione, tum de inventionis collocatione, quae forma est argumentationis. Atque ea quidem pars quae de inventione docet, quaedam inventionibus instrumenta suppeditat, et vocatur topice: cur autem hoc nomine nuncupata strat, et vocatur analytice; et si de propositionum junctura consideret, analytice prior; sin vero de ipsis inventionibus tractet, ea quidem pars ubi de discernendis necessariis argumentis dicitur, analytice posterior nuncupatur; ea vero quae de falsis atque cavillatoriis, id est de sophisticis, elenchi. De verisimilium vero argumentationum judicio nihil videtur esse tractatum, idcirco quoniam plana e
Abbreviated transcription (Latin):
cationis parte seternit. Iudiciũ uͦ in colligendi ratione ꝓpͥas partes hab&. Nã onũs argum̃¬
tatio om̃isq syllogismꝰ ꝓpositionib struit᷑: Omẽq cõrostã duo in se quedã retina. q̃ specu
structus ẽ inspicias : quasi mat̾iã spectes: Suiuõ ordinẽ cõpositionẽq iuncturȩ c̃sideres
tãqua deformae ratione ꝑpendas. Itẽ in argum̃tationib: quas ꝓpositionib: cõpaginari atq
c̃uonge supra retulimus: gemina erit speculationis & iudicandi uia. una q̃ ꝓpositionum
ipsarũ nat̃am discernit ac iudicat. Utrũ uerȩ. annecessaria sint. anuerisimiles. an
sophisticis applicent᷑ & haec quasi mat̾ia speculatio ẽ Alta uͦ iudicii pars ẽ : quȩ int̃se
ꝓpositionũ iuncturas cõpositionesq ꝑpendit Haec quasi formã iudicat argum̃tationũ:
Quae cũ ita sint ħ modo sit. in c̃ti ᷝ ũ ducta partitio: ut ratio diligens disserendi unã

Expanded text:
argumentatio, omnisque syllogismus propositionibus struitur, omnemque compositum duo in se quaedam retinet, quae speculstructus est inspicias, quasi materiam spectes; si vero ordinem compositionemque juncturae consideres, tanquam de formae ratione perpendas. Ita in argumentationibus quas propositionibus compaginari atque conjungi supra retulimus, gemina erit speculationis et judicandi via. Una quae propositionum ipsarum naturam discernit ac judicat utrum verae ac necessariae sint, an verisimiles, an sophisticis applicentur, et haec quasi materiae speculatio est. Altera vero judicii pars est quae inter se propositionum juncturas compositionesque perpendit; haec quasi formam judicat argumentorum. Quae cum ita sint, hoc modo fit in continuum ducta partitio, ut ratio diligens disserendi, unam
Abbreviated transcription (Latin):
partieo auilaiseb ad ibetur Quae hoc modo exinuentionis mat̾ia & disferentiarũ suprasitarũ
forma cõposita rio sus iudicatioiu matia fiunt: Nã pͥar illa partitis loititrib partib se¬
gitata ita partes explicat: ut habeat inuentionẽ matiã singłarũ : ipla cudicationi matĩeni
pstat Et enun cũ difinit aliꝗs. ł rei ꝓposite diuisionẽ facit: inuenit ꝑdẽ diuusioni disfirtitionuiq
disferentias accomodatas s anrecte ł disfinat. ł diudat: iudicatione ꝑpendit: Ita priores lo¬
gicae partes sedt diuisioius mbra coniungunt: ut mat̾iã ꝗdẽ sui habeant inueritionẽ iudica¬
ctat: habias inuenendi suppositã matiã quae uerisimilia repꝑit argum̃ta. & de huimalli a

Expanded text:
partiendisve rebus adhibetur. Quae hoc modo ex inventionis materia et differentiarum supra positarum forma composita rursus judicationi materiae fiunt: nam prior illa partitio, logice tribus partibus segregata, ita partes explicat, ut habeat inventionem materiam singularum, ipsa vero judicationi materiam praestat. Etenim cum definit aliquis, vel rei propositae divisionem facit, invenit quidem divisioni definitionique differentias accommodatas, sed an recte vel diffiniat, vel dividat, judicatione perpendit. Ita priores logicae partes secundae divisionis membra conjungunt, ut materiam quidem sui habeant inventionem, judicactat, habet et inveniendi suppositam materiam, quae verisimilia reperit argumenta, et de hujusmodi a
Abbreviated transcription (Latin):
ria inuentionis Eiꝰq iidiciu i ea necessaria sint que inuenit. netessaria qͥq eͥc ꝑpendat
lec ñ cauillandi pars. utraq in se etine. quande ꝗde & in penpra falsa possunt & falsa eͥt uidi¬
catione discerni: Quo fit. ut pͥor logices duusio scđam etia ctinere uid eat᷑ : Nã disfinitio par¬
titio. atq collectio inuentionẽ õtinent & iudiciũ : ꝗa neq exist̃e p̃t̃ inuentionẽ neq a¬
gnosci pt iudiciũ posst̃. Id cũ om̃ĩs inuentio iudicationi subiectasit: cũq pͥoris diusionis partes¬

Expanded text:
ue est judicium, ut cum necessaria sunt quae invenit, necessaria quoque esse perpendat. Nec non cavillandi pars utraque in se continet, quandoquidem et inveniri falsa possunt, et falsa esse judicatione discerni. Quo fit ut prior logices divisio secundam etiam continere videatur; nam definitio, partitio atque collectio inventionem continent et judicium, quia neque existere praeter inventionem, neque agnosci p
Abbreviated transcription (Latin):
acnecessarus argum̃ tationib: disputatio decurrio & disciplina ł demonstratio nuncupat᷑ :
Aut tantũ ꝓbalib & dialectica dicit᷑. aut aꝑtissime falsis. & sophistica .i. cauillatoria ꝑhibet᷑.
ris toteles uocat : facultatẽ ꝓbabilia colligendi. Rursus eiꝰdẽ logicȩ alta diuisio ẽ. ꝑ quã di¬
ducit᷑ tota diligens ratio discerendi induas partes. unã inueniendi. altam iudicandi h aũt iui¬
det᷑ etiã ipsa logices diffinitio monstrare : Nã ꝗa logica ratio disserendiẽ : ñ potest abinuenti q¬
one ee̾ separata: Cũ enĩ nemo p̃t̃ inuentionẽ disserere pollit: dilerendiratio: inuentionis ne¬
quale sit iudicaueritul ꝙ indisputationẽ sumit̃. Eđ si ad disserendi ordinẽ diligentia ra
rub ueluti mat̾iae loco supponit̃. hoo modo: Nisi enuĩ inuentio fuerit ñ potest ec̾. uł dissini¬

Expanded text:
rgumentationibus disputatio decurrit, et disciplina vel demonstratio nuncupatur; aut tantum probabilibus, et dialectica dicitur; aut apertissime falsis, et sophistica, id est, cavillatoria perhibetur. ristoteles vocat facultatem per probabilia colligendi. Rursus ejusdem logicae altera divisio est, per quam diducitur tota diligens ratio disserendi in duas partes, unam inveniendi, et alteram judicandi. Id autem videtur etiam ipsa logices definitio monstrare, nam quia logica ratio disserendi est, non potest ab inventione esse separata. Cum enim nemo praeter inventionem disserere possit, disserendi ratio inventionis equale sit judicaverit id quod in disputationem sumitur. Quod si ad disserendi ordinem diligentia ratnibus, veluti materiae loco, supponitur, hoc modo. Nisi enim inventio fuerit, non potest esse vel defini
Abbreviated transcription (Latin):
pe quae ꝓ postesosittanȩ semimsimulib: colligat argum̃tis. A ido ꝑfectius aris toteles delogica
tracłauit: Qnĩ de duob: ultra quȩ nichil ẽ : terciũ disseruit. de inueniendo scilica ac iu¬
dicando cũ stoia inuentione neglecla udicationis tantũ intrum̃ta tradiderint. at
idõ iure eos increrit tullius qm̃ id maxime reliq̃rint ꝙ & nata pͥus & usu potiꝰ erat Nat̃a
plẽ : ꝗa sieri ñ potest ut de inuentione iudicet᷑: nisi ipsa inuentio prius extiterit: ad usa uͦ:
ꝗa longe utiliꝰ ẽ. nuda & pt̃ artẽ ꝓlata natalit inucntione susceptũ sepe tueri negociũ quã¬

Expanded text:
 quaestione verisimilibus colligat argumentis, atque ideo perfectius Aristoteles de logica tractavit, quoniam de duobus, ultra quae nihil est, tertium disseruit, de inveniendo scilicet et judicando, cum Stoici, inventione neglecta, judicationis tantum instrumenta tradiderint. Atque ideo jure eos increpat Tullius, quoniam id maxime reliquere quod et natura prius et usu potius erat: natura quidem, quia fieri non potest ut de inventione judicetur, nisi ipsa inventio prius exstiterit. Ad usum vero, quia longe utilius est nuda, et praeter artem prolata naturali inventione susceptum saepe negotium tu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ arguas dolo malo factũ incluđe. Qđ genꝰ argum̃ti : in pͥnuis firenũ uiđi sola ISimili¬
tudo seqͥt᷑ q̃ late pata s oratorib siphulo sophiis magis ꝗ uob̵: Et si ciũ om̃s loci s̃ omium
disputationũ ad argum̃ta suppeditanda : tañ ali is disputationib: abundantĩ occurrunt
aliis angustĩ: Itaq gnã tibi nota sint: ubi aũt his utare. qͥstiones iplȩ te amonebunt
Sunt enĩ si militudines qua explurib: collationib: ꝑueniunt q̃ uolunt hoc mͦ Si tutie fidẽ
p̃stare debe si socius si cui mandaris si qͥ siduciã acceꝑit : deb a etiã ꝓcurator : ħ explurib:
ꝑueniens quo uult : appellat᷑ inductio quae g̃ce Farori nominat᷑ qua plurimũ ÷ usus
insermonib: socrates : Alt̃ uni similitudinis geñ collatiane sumit cumuna res uni par

Expanded text:
quod arguas dolo malo factum includere; quod genus argumenti in primis firmum videri solet. similitudo sequitur, quae late patet, sed oratoribus et philosophis magis quam vobis. Etsi enim omnes loci sunt omnium disputatialiis angustius. Itaque genera tibi nota sint, ubi autem his utare, quaestiones ipsae te admonebunt. Sunt enim similitudines quae ex pluribus collationibus perveniunt quo volunt, hoc modo: Si tutor fidem praestare debet, si socius, si cui mandaris, si qui fiduciam acceperit, debet etiam procura- tor. Haec ex pluribus perveniens quo vult appellatur inductio, quae Graece epagwgh\ nominatur, qua plurimum est usus in sermonibus Socrates. alterum similitudinis genus conlatione sumitur, cum una res uni, par
Abbreviated transcription (Latin):
q̃da haba. et maxime ã pliicationẽ : Cuĩ esfecł hedeba cͥe. ut aut ꝑturbent᷑ animi
aut tranquillent᷑. & si ita iã asfecti sint ante. ut augeat ooꝵ motꝰ aut sedet oratio
p̃cepta suppeditant᷑ aliis libris qͥs potis mecũ legere cũ uoles: ad id aũt ꝓte ulle senserã :
cumulate satis factũ ee deb& uoluntatituae Nãne p̃tirẽ aliꝗd q argum̃tũ in om̃i
oratione reppiendũ ꝑtoiera plura quã ate desiderata erant sũ cõ plexus fetun ꝗ se¬
pe libales uenditores solent ut cũ ades fundũue uendideriit ratis casis receptis. ẽcedant
raoñ aliꝗd emptari ꝙ ornandi caula apte & loco positũ et̃ udeat : Sic tibi nos adid ꝙ quasi ad¬
mancipiũ dare debuimꝰ: ornam̃ta q̃da uolumꝰ ñ debita accełe: Fiteit to ꝑi ca¬

Expanded text:
dam habet, et maxime amplificationem, cujus effectus hic debet esse, ut aut perturbentur animi aut tranquillentur, et si ita jam affecti ante sint, aut augeat eorum motus, aut sedet oratiopraecepta suppeditantur aliis libris, quos poteris mecum legere, cum voles. Ad id autem quod te velle senseram, cumulate satisfactum esse debet voluntati tuae. Nam ne praeterirem aliquid quod ratione reperiendum pertineret, plura quam a te desiderata erant sum complexus fecique quod saepe liberales venditores solent, ut, cum aedes fundumve vendiderint rutis caesis receptis, concedant tamen aliquid emptori quod ornandi causa apte et loco positum esse videatur; sic tibi nos ad id quod quasi mancipio dare debuimus ornamenta quaedam voluimus non debita accedere
Abbreviated transcription (Latin):
tis rei ille capitalis iure dãnatꝰ ÷: huic simile ꝗddã de lace demonio pausania accepimꝰ: Contꝰ
Quae aũt uirtute sidẽ faciunt : eabiꝑtita s. ex ꝗb alt̾um nat̃a ual&. alt̃um industria

Expanded text:
tis ille rei capitalis iure damnatus est. Huic simile quiddam de Lacedaemonio Pausania accepi- mus. contis ille rei capitalis iure damnatus est. Huic simile quiddam de Lacedaemonio Pausania accepi- mus. conQuae autem virtute fidem faciunt ea bipertita sunt; ex quibus alterum natura valet alterum industria.