comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telicem sed mi scrum puto aliem mitus ne dicam uolintatis
seruum. cui ad p̾scriptum alteruis est unuendũ. Neq uero
ip̃e folus est felicitatis exꝑs. s hii omnes qui priapibus di¬
cati. inchil sibi libere uite relinqunt ut ea assequntur quilꝰ
potiti multo sint ꝙ̃ antea miseriores. Primũ dignitates
quas adipiscuntur. cum hec nchil iurtutis secum portent. fe¬
licitatis sunt uacue. nchilomĩꝯ opes ac cliuicie. quibul ru¬
mores. cure. uigilie. solliatudines. molestie. sunt cõmycte.
In super inuidie subdita hec om̃ia sunt que multos deiecint
eculmme ac fastigio rerum.ꝙ recddidit contempiendos.
Atq non magis prmapes infelices dixerim. ꝙͣ eos qui rer
externarum cupiditate iurtum principis obẜuant. At u̾o
infelicem uitam nescio an infelicior obitus cõmi ttetur. Qͣ¬
obrem si qui felicitatem appetunt non in principatu s in
uirtute & beata uita collocatam intelligant. Hunc om̃s

Expanded text:
felicem, sed miserum puto, alieni nutus, ne dicam voluntatis, felicem, sed miserum puto, alieni nutus, ne dicam voluntatis, servum, cui ad prescriptum alterius est vivendum. Neque vero ipse solus est felicitatis expers, sed ii omnes qui, principibus dicati, nihil sibi libere vite relinquunt, ut ea assequantur quibus potiti multo sint quam antea miseriores. Primum dignitates quas adipiscuntur, cum he nihil virtutis secum portent, felicitatis sunt vacue. Nichilominus opes ac divitie, quibus timores, cure, vigilie, solicitudines, molestie sunt commixte, insuper invidie subdita hec omnia sunt, que multos deiecit e culmine ac fastigio rerum et reddidit contemnendos. Itaque non magis principes infelices dixerim quam eos qui, rerum externarum cupiditate, nutum principis observant. At vero infelicem vitam nescio an infelicior obitus comitetur. Quamobrem, si qui felicitatem appetunt, non in principatu, sed in virtute et beata vita collocatam intelligant. Hanc omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
carpã norunt esse constituta.nchil extra se quesiuert
urtute & scribendi laude contenti. Hii nichil sperant
a regibus nichil appetunt. nichil concupiscunt. uirtuti ꝙ
optimarum arcium studiis clediti. Hii beatiq felices li¬
ci possunt. quibus solis clatur ut ea contempnant atq re¬
linqui ueluti cea insano impetu concurrunt. Hñ tanꝙͣ
ex suꝑiori loco in quadam spccula positi. tũ ceteros. tũ p̾ci¬
pue reges. ueluti ꝑfonatos quosdam homĩes ac ridiculos
sꝑmint ac despicuint. Uident emini infra se positos qͥlꝰ
in sordibus quibus in flagiciis. quibus in passiombius
ꝑturbationibusq uersantur. Uident eos extrisecus
ornatos & qua conspiciuntur ab homibus. elaros ac cõ¬
picuos heri. intus uero sordidos. miseros. nicultos. afflic¬
tos & uarnis animi morbi laborantes. quorum uita
nisi scriptorum splenclor accederet. ppetuo scitu. & sca¬
lore sordesceret. Hunc uero me inituens non modo nõ

Expanded text:
ea ipsa norunt esse constituta, nihil extra se quesiverunt, ea ipsa norunt esse constituta, nihil extra se quesiverunt, virtute et scribendi laude contenti. Hi nihil sperant a regibus, nihil appetunt, nihil concupiscunt, virtuti et optimarum artium studiis dediti, hi beati ac felices dici possunt, quibus solis datur, ut ea contemnant ad que reliqui, veluti ceci, insano impetu concurrunt. Hi, tanquam ex superiori loco in quadam specula positi, tum ceteros, tum precipue reges veluti personatos quosdam homines ac ridiculos spernunt ac despiciunt. Vident enim intra se positos quibus in sordibus, quibus in flagitiis, quibus in passionibus perturbationibusque versentur, vident eos extrinsecus ornatos et, qua conspiciuntur ab hominibus, claros ac conspicuos haberi, intus vero sordidos, miseros, incultos, afflictos et variis animi morbis laborantes, quorum vita, nisi scriptorum splendor accederet, perpetuo situ et squalore sordesceret. /. 102 Hunc vero - me intuens - non modo non
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝑuenit. quorum cupiditas ambicio. aliem appeti¬
tus. infinitis crumpnis & calamitatibus orbem afflixit
Iui ocium pacem. quietem. reformidant. Qui hanc uitã
ueluti pegrmantes trauseunt contempuamus. Et enini
ꝑpetua obliuione sepulti essẽnt. msi cos doctorũ uirorum
monunienta ab interitu uindicassent. Dn soli p̾stant
ut magnorum uirorum memoria non un̾a cũ corpore in¬
tereat. Horum lumie uerborum. res geste illustrantur
horum scriptis nomen augetur. horum uocibus & p̾conio
glia iurorum excellentium celebratur. Qua in re dñorum
imiquitas culpanela. quibus cum inimortalitas quedam
cloctorum hõim stuclio & uigiliis tribuatur: tamen eos
ita parui faciunt. ita contempnunt. ut mirũ iudeatur
in tanta ingratitudine nedicam stulticia p̾ncipũ. quãꝙͣ
scribendi & corumi resgestas lr̃is manclandi. laborem
agredi uoluisse. Sed sapientes illi qui uirtutis p̃mia in

Expanded text:
homines pervenit, quorum cupiditas, ambitio, alieni appetihomines pervenit, quorum cupiditas, ambitio, alieni appetitus infinitis erumnis et calamitatibus orbem afflixit, qui otium, pacem, quietem reformidant, qui hanc vitam veluti peregrinantes transeunt, contemnamus. Et enim perpetua oblivione sepulti essent, nisi eos doctorum virorum monumenta ab interitu vindicassent. 100 Hi soli prestant, ut magnorum virorum memoria non una cum corpore intereat. Horum lumine verborum res geste illustrantur, horum scriptis nomen augetur, horum vocibus et preconio gloria virorum excellentium celebratur. Qua in re dominorum iniquitas culpanda est, quibus, cum immortalitas quedam doctorum hominum studio et vigiliis tribuatur, tamen eos ita parvi faciunt, ita contemnunt, ut mirum videatur in tanta ingratitudine, ne dicam stultitia, principum quempiam scribendi et eorum res gestas litteris mandandi laborem aggredi voluisse. 101 Sed sapientes illi, qui virtutis premia in
Abbreviated transcription (Latin):
cultum corporis. que ad clignitatem. q̃ ad tutelam. que
ad mores spectant. origo clucitur. Horum consilus fe¬
cundam fortumam. moderate ferre cloceius forti aĩo
aduersam. Horum studiis cura uigiliis anmi morbor
medela corporum egrotantium salus muenta est. Ab
hns sapiencde & honeste uiuendi p̃cepta sumus assecuti.
Hñ tanꝙͣ uurtutum sacerdotes. pacis atq ocii annci foli
felicem uitam assecuntur. Post hĩcis tantum atq abiet
opibui impernis clignitatibus contemptis cliuitis in exco
satione uersati. ad liberalium artium discplinas & huma¬
intatis st̃udia uelut iportum transquillum confugerunt.
Ubi millo impetu. milla fortune iactati temeritãte. uitam
beatam acfelicem adepti sunt. Hos quantum possumus
iminitenir oꝑibus nris. cum fint corum sectatoribus u¬
berrima pͥmia constituta. Principes uero aquibus euis¬
mocli studia abfuerunt. a quibus raro hom quippiam ad

Expanded text:
cultum corporis, que ad dignitatem, que ad tutelam, que cultum corporis, que ad dignitatem, que ad tutelam, que ad mores spectant, origo ducitur. Horum consiliis secundam fortunam moderate ferre docemur, forti animo adversam. Horum studiis, cura, vigiliis, animi morborum medela, corporum egrotantium salus inventa est. Ab his sapienter et honeste vivendi precepta sumus assecuti. /. 99 Hi, tanquam virtutum sacerdotes, pacis atque otii amici, soli felicem vitam assecuntur. Posthabitis enim atque abiectis opibus, imperiis, dignitatibus, contemptis divitiis, in excogatione versati, ad liberalium artium disciplinas et humanitatis studia velut in portum tranquillum confugerunt, ubi nullo impetu, nulla fortune iactati temeritate, vitam beatam ac felicem adepti sunt. Hos, quantum possumus, imitemur operibus nostris, cum sint eorum sectatoribus uberrima premia constituta. Principes vero, a quibus eiusmodi studia abfuerunt, a quibus raro boni quippiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
igitur in leco hĩtat inter pruiatos diuersoriun yabet
procul a regum culmmĩe ꝙ fastigio imꝑandi. U irtutes
enim effectrices sunt uite felicis. que ad p̾ncipum domi¬
ciliis excluse. si qñ casu aut errore lineii ingrediuntur.
euestigio aufugere coguntur ꝑterrite morĩbus mim stris
artibus quibus apued eos uiuitur. Cum priuatis uero
cum in eisuigeant stucdia sapientie & cloctrine cũ lrare
ocio occupentũr quorum aminus remotus al ambitione
liber acupiditate. suis contentus est. non appetens aliera
libenter uersantur & felices reddunt suos cultores. Hii
enim soli uirtutis iter cognouerunt. Nn bñ uiuendi p̃¬
cepta nobis tradiderant. Hii qui ẽẽt uite cursus optimꝰ
tum exemplo tum ħris demonstrarunt. ab hus nature cog¬
itio defluxit. horum opera uarie artes. ad usum hominũ
reꝑte. huic disciplmarum omi ratio. hiuic astrorum celiq
cula emanarunt. Ab hiis rerum omi que ac uictũ q̃ ad

Expanded text:
igitur in loco habitat, inter privatos diversorium habet, igitur in loco habitat, inter privatos diversorium habet, procul a regum culmine et fastigio imperandi. Virtutes enim effectrices sunt vite felicis, que, a principum domiciliis excluse, si quando casu aut errore limen ingrediuntur, e vestigio aufugere coguntur, perterrite moribus, ministris, artibus, quibus apud eos vivitur. Cum privatis vero, cum in eis vigeant studia sapientie et doctrine, cum litterarum otio occupentur, quorum animus, remotus ab ambitione, liber a cupiditate, suis contentus est, non appetens aliena, libenter versantur et felices reddunt suos cultores. Hi enim soli virtutis iter cognoverunt, hi bene vivendi precepta nobis tradiderunt, hi qui esset vite cursus optimus tum exemplo, tum litteris demonstrarunt, ab his nature cognitio defluxit, horum opera varie artes ad usum hominum reperte, hinc disciplinarum omnium ratio, hinc astrorum celiquecula emanarunt, ab his rerum omnium, que ad victum, que ad
Abbreviated transcription (Latin):
mocli mala facinora. credebat ea licita ẽe. atq honesta.
adolescentiam egressus. cum auclisset ea a legum latoribꝰ
tanꝙ̃ inhonesta & turpia sius sanctiombuĩ prohiberi. in¬
certis animi ueri rectius sentirent. p̃hõs adnit. ut ab cis sas¬
citaretur que nam c̃ẽt uita optima. S cum illos quoq cõ¬
spiceret admoclum sibi ip̃is dissentientes. nam hii uolu¬
ptaten. hii uaciutatem doloris. Uirtutem alii quidam
amii corporisq & fortune bona. uitam beatam efficere
uolunt. icercior multo ꝙͣ antea ac diffisus uniorum
s̃ apĩa. mortuos consulere lecreuit. Igitur ad inferos pe¬
netrauit sasataturus a tiretia qui & ip̃e uatesꝙ liuma¬
tor fuisset. sentenciam quam querebat. At ille pͥmo cũ
id nefas esse scitu responlisset. tandem monitus memppi
uerbis ad aurem insusurrans. apud pͥuatos uiros opti¬
mam uitam hoc est felictatem muemiri dixit. Ui quo

Expanded text:
cemodi mala facinora, credebat ea licita esse atque honesta,cemodi mala facinora, credebat ea licita esse atque honesta, Deinde, adolescentiam egressus, cum audisset ea a legum latoribus, tanquam inhonesta et turpia, suis sanctionibus prohiberi, incertus animi utri rectius sentirent, philosophos adiit, ut ab eis sciscitaretur quenam esset vita optima. Sed, cum illos quoque conspiceret admodum sibi ipsis dissentientes - nam hi voluptatem, hi vacuitatem doloris, virtutem alii, quidam animi corporisque et fortune bona vitam beatam efficere volunt – incertior multo quam antea ac diffisus vivorum sapientia, mortuos consulere decrevit. Igitur ad inferos penetravit, sciscitaturus a Tiresia, qui et ipse vates ac divinator fuisset, sententiam quam querebat, at ille primo cum id nefas esse scitu respondisset, tandem, mollitus Menippi verbis, ad aurem insusurrans, apud privatos viros optimam vitam - hoc est felicitatem - inveniri dixit. 98 Si quo
Abbreviated transcription (Latin):
spondent. Nam cum liges lidorum rex qui sibi ꝑceteris for¬
et aglaum quendam archadem paruuli ruris cultorem
qui metas agelli sui minꝙͣ cupiditate excesserat. felicem
idicaui. ⁊epressit appollo regis suporbiam. & qui felicis¬
simum oim arbitrabatur. a rũstico agricultore dei iudiao
superitios estꝰ. qui millum regem. nullum imꝑatorem. uł¬
lum prnicipem s pͥuatum quenidam agricolam felicem
uclitauit. Inte ualerium maxinim reges multi uape¬
ratores nonniilli fuerant. millum ex huis nedium qẽ
augustum posuit inter felices: s unum tantũ pͥuatum
auem romanũ. Quintũ metellũ ut milla dubitatio re¬
sidere i nobis queat. non i prncipibus s m p̾uacisiu¬
ns aliqn felicitatem esse repertam. Haus lucianuis ma
suo memppo sententiam probat. Nemppus eniniaum ado¬
lescens legissẽt apud omerum esicdlumq et alios poctas. dle¬
orim belła. acdulteria. furta. rpmas. stuꝑra aliaq euis¬

Expanded text:
sponderit. Nam, cum Giges, rex Lydorum, qui sibi pre ceteris forsponderit. Nam, cum Giges, rex Lydorum, qui sibi pre ceteris foret Aglaum quendam Archadem, parvuli ruris cultorem, qui metas agelli sui nunquam cupiditate excesserat, felicem iudicavit. Repressit Apollo regis superbiam et, qui se felicissimum omnium arbitrabatur, a rustico agri cultore dei iudicio superatus est, qui nullum regem, nullum imperatorem, nullum principem, sed privatum quendam agricolam felicem iudicavit. 97 Ante Valerium Maximum reges multi, imperatores nonnulli fuerant: nullum ex his, ne divum quidem Augustum, posuit inter felices, sed unum tantum privatum civem Romanum, Q. Metellum, ut nulla dubitatio residere in nobis queat non in principibus, sed in privatis viris aliquando felicitatem esse repertam. Hanc et Lucianus in suo Menippo sententiam probat. Menippus enim, cum adolescens legisset apud Homerum Hesiodumque et alios poetas deorum bella, adulteria, furta, rapinas, stupra aliaque eius
Abbreviated transcription (Latin):
terea ex priscis & enr̃is. nomnuilli testes copiosissim. qͣn¬
tum felicitatis ex altiori gradu os fortune fauoribus
contrahatur. Nam ꝙͣuis salla felicem fediai uoluerit. tñ
enim a felicitate ab fuit. ꝙͣtum fuie crudelitati ꝓpinqͥus.
tichil enim sibi acciclere poturt infeliaus ꝙͣ male faciẽ¬
di facultas. ac libido. quibus se felicem putauit. Eras¬
sarienim ceele ac sangume cuuum proscriptorum capi¬
tibus occulos pascere. bona proscribere. nre imꝑio regi sũ¬
ma infelicitas fuit. Maruis & cum pulsus est miser &
Quare & hiis quoq felicitas defuit. quibus fato latũ fuit.
utm suis inbibus decederent. euita. isulse plebis uidicio
residet apued mortales an qneadmodini de astrea ferũt
fabule. relictis honnbus ad suꝑos migrasse dicemus.
usꝙ inquit ille minus ꝙͣ ubi maxime c̃ẽ putatur. legistis
ut opmor quem olim apolinis oraculum felicem esse re¬

Expanded text:
terea ex priscis et e nostris nonnulli testes sunt copiosissimi, quanterea ex priscis et e nostris nonnulli testes sunt copiosissimi, quantum felicitatis ex altiori gradu et fortune favoribus contrahatur. Nam quamvis Sylla felicem se dici voluerit, tamen tantum a felicitate abfuit, quantum fuit crudelitati propinquus. Nichil enim sibi accidere potuit infelicius quam male faciendi facultas ac libido, quibus se felicem putavit. Grassari enim cede ac sanguine, civium proscriptorum capitibus oculos pascere, bona proscribere, ire imperio regi summa infelicitas fuit. Marius et cum pulsus est miser et Quare et iis quoque felicitas defuit, quibus fato datum fuit, ut in suis urbibus decederent e vita insulse plebis iudicio residet apud mortales? An, quemadmodum de Astrea ferunt fabule, relictis hominibus ad superos migrasse dicemus?». 96 «Nusquam» inquit ille «minus quam ubi maxime esse putatur. Legistis, ut opinor, quem olim Apollinis oraculum felicem esse re
Abbreviated transcription (Latin):
pressi curis. pluribus conflictati molestiis. defatigato aĩo
mente inquieta. non suo s aliorum arbitrio non pͥuato
s publico ocio & qui eti uactare cogimur. Qum non clomi
s contimie ẜuitutis sit bonis omĩs subcundum. quid alud
extinianelum est isi natunam. prnicipatus. malani ac
pnciosam ctiam sapientum anmos defatigare. Ut
cum iꝑio os opibus hm̃̃det. felictatis mopia urgcat᷑
facessat igitur a nobis illus appetitus & dominorũ qͦ cõ¬
suctudo. neq nos illis committamus qui possunt obesse si
.p. cuutatis pͥncipes extiterunt. Num cos quoq hns qͥbꝰ
reliqui principes malis obru putas: Decernant hoc ip̃i¬
met inquit que quanta illis felicitas tribui debeat exꝑt
sunt. Alaibiades. Themistocles. Perieles. Aristides.
Hambal. Camillus. Quietellus. Sapiones. Rut ilius.
Cesar. Pompeius. M. anthonnis. Lepidus. multiq pre¬

Expanded text:
pressi curis, pluribus conflictati molestiis, defatigato animo, pressi curis, pluribus conflictati molestiis, defatigato animo, mente inquieta, non suo, sed aliorum arbitrio, non privato, sed publico otio et quieti vacare cogantur, cum non dominii, sed continue servitutis sit bonis onus subeundum, quid aliud extimandum est, nisi naturam principatus malam ac pernitiosam etiam sapientum animos defatigare ut, cum imperio et opibus abundent, felicitatis inopia urgeantur? Facessat igitur a nobis illius appetitus et dominorum quoque consuetudo, neque nos illis committamus, qui possint obesse, sicivitatis principes extiterunt? Num eos quoque iis quibus reliqui principes malis obrui putas?». 94 «Decernant hoc ipsimet» inquit «qui, quanta illis felicitas tribui debeat, experti sunt. Alcibiades, Temistocles, Pericles, Aristides, Hannibal, Camillus, Q. Metellus, Scipiones, Rutilius, Cesar, Pompeius, M. Antonius, Lepidus multique pre
Abbreviated transcription (Latin):
aim udcannis principes partim ira. & libidine feruidos.
partim sanguine & suorum cede effẽratos. alios cupiditate
ambitioneq flagrantes. alios afflictos timore. hos suspectõ¬
ne metuq dubios. illos tormentis cruciatuq homi seuien¬
tes. quosdam uoluptatibus. lixuriaq diffluere. Hes igna¬
ua torpȩ. omnes fere annais destitutos. inter adulatorum
assentatoruamq turbam stupere. nomnilli curis excedantᷤ.
suos alienos domesticos suspectos hc̃ant. Hos belli rabies as¬
sumꝑserit. aln ueneno xrierint. multi. aut filiorum aut
amicorum fraudibus sunt delcti.. Ainbariis fortune flu¬
ctibus iactati. milla quiete. nullo ocio. potiantur. Profecto
nichil potest clubii nr̃is mentibus residere. quim pͥncipes
omines insi quibus diuma pietas affulsit. cum corum uita
millius sit expers molestie infelices ac miseri iudicentur
Si cum etiam illi quos bonos fuisse udicamus amiltis op¬

Expanded text:
cum videamus principes partim ira et libidine fervidos, cum videamus principes partim ira et libidine fervidos, partim sanguine et suorum cede efferatos, alios cupiditate ambitioneque flagrantes, alios afflictos timore, hos suspitione metuque dubios, illos tormentis cruciatuque hominum sevientes, quosdam voluptatibus luxuriaque diffluere, hos ignavia torpere, omnes fere amicis destitutos inter adulatorum assentatorumque turbam stupere, <cum> nonnulli curis exedantur, suos, alienos, domesticos suspectos habeant, hos belli rabies absumpserit, alii veneno perierint, multi aut filiorum aut amicorum fraudibus sint deleti, alii, variis fortune fluctibus iactati, nulla quiete, nullo otio potiantur: profecto nihil potest dubii nostris mentibus residere, quin principes omnis, nisi quibus divina pietas affulsit, cum eorum vita nullius sit expers molestie, infelices ac miseri iudicentur. 92 Si enim etiam illi, quos bonos fuisse iudicamus, multis op
Abbreviated transcription (Latin):
sus rerum dubia regna suspensam indiem. atq instabil
fortuma auceps conciliorum euentus. adulatorũ fraus.
ambicio amicorum. demesticorum proclitiones. insidie
filiorum. iyxorum ꝑfidia. icerta fratrum uoluntas. du-¬
bia multorum fides. leuitas uulgi. bellorum nicertus smis
pax suspecta. ip̃a regmi sollicitulo. anxii metus. quibus rebꝰ
cassari mentes pricipum uidemus. mamfesto arguunt pͥn¬
cipes om̃is quadam infelicitatis conditione dampnatos.
Nec michi inconstans stultorum opinio aut uulgi temeri¬
tas. in quo millũ consiliũ milla ratio uiget aliquil af¬
fert quomĩꝰ hec nr̃a opino uerissimia uideatur. Que cũ
sint conspicua &. ueluti palam in conspectu om̃i sita. quis
sane mentis abtinerit. cum pͥncipatus. regna imꝑia. etiam
boms uiris grauia. & turbulenta. omnem adimant uite
iocimditatem ac quietem. quim illorum tanꝙͣ rei infelicis
cupiditas aspnancla nobis sit. ac penitus fugaenda. Nã

Expanded text:
sus rerum, dubia regna, suspensa in diem atque instabilis sus rerum, dubia regna, suspensa in diem atque instabilis fortuna, anceps consiliorum eventus, adulatorum fraus, ambitio amicorum, domesticorum proditiones, insidie filiorum, uxorum perfidia, incerta fratrum voluntas, dubia multorum fides, levitas vulgi, bellorum incertus finis, pax suspecta, ipsa regni solicitudo et anxii metus, quibus rebus quassari mentes principum videmus, manifesto arguunt principes omnis quadam infelicitatis conditione damnatos. 91 Nec michi inconstans stultorum opinio aut vulgi temeritas, in quo nullum consilium, nulla ratio viget, aliquid affert, quominus hec nostra opinio verissima videatur.Que cum sint conspicua et veluti palam in conspectu omnium sita, quis sane mentis abnuerit, cum principatus, regna, imperia etiam bonis viris gravia et turbulenta omnem adimant vite iocunditatem ac quietem, quin illorum tamquam rei infelicis cupiditas aspernanda nobis sit ac penitus fugienda? Nam,
Abbreviated transcription (Latin):
tur rarissimi. s maxne tn pͥncipibus uia uirtutis ignota
est. quorum cogitationes. alio defflectere regna cogũnt. ꝙ̃
ad uututis indigationem. Itaq cum illi beati existanantur
quos milla imperancli cupido cletmet. tñ illos etas om̃is bea¬
tissimos putant. quibus dei mumficentia largita est. ut
regna uere felicitati postponentes uirtutem. & beatam iu¬
tãm pociorem insignibus imperii indicarent. Nam hnfbꝰ
regni cupiclitas carior fuit om̃i felicitate exciderunt. Ma¬
los emm refugit ad bonos. qm̃ contimuis octupationibus cu¬
ris negocns uexantur adire non potest. Hoc mocdo eque bo¬
in ac mali erunt infelices. Neq uero arbitror efflagitare
hanc nicam sententiam ampliores probationes eorum que
sunt tum nota rationibus. tum exemplis notissimis mani¬
festa. Constat enim uitam principum tragecliam quandã
ẽẽ calamitatum plenam. ex qua multi actus ad repntan

Expanded text:
tur rarissimi. Sed maxime tamen principibus via virtutis ignota tur rarissimi. Sed maxime tamen principibus via virtutis ignota est, quorum cogitationes alio deflectere regna cogunt quam ad virtutis indagationem. Itaque tum illi beati existimantur, quos nulla imperandi cupido detinet, tum illos etas omnis beatissimos putavit, quibus Dei munificentia largita est ut, regna vere felicitati postponentes, virtutem et beatam vitam potiorem insignibus imperii iudicarent. Nam ii, quibus regni cupiditas carior fuit, omni felicitate exciderunt. Malos enim refugit, ad bonos, quoniam continuis occupationibus, curis, negotiis vexantur, adire non potest. Hoc modo eque boni ac mali erunt infelices. 90 Neque vero arbitror efflagitare hanc meam sententiam ampliores probationes eorum que sunt tum nota rationibus, tum exemplis notissimis manifesta. Constat enim vitam principum tragediam quandam esse calamitatum plenam, ex qua multi actus confici pos
Abbreviated transcription (Latin):
esticiendiq boni prm̃is aliciendi. Huic uite lam sollicite
cam arurate tammquiete. tam moleste: tam uarnsrebꝰ
Antratto. que felicitas tribui potest: Hunc ego ueluti al¬
terum ex iona rote affixum pocius uertigie mentis agita¬
tum dixami ꝙͣ ulla felicitate affectitm. Hec fuit causa
quamobiem angustus ocium sibi & quietem tantopere
expetort pn et anticcum regem asie potentissimum. quẽ
sapio Rello uictum superauit. ultra taurum nontem re¬
quare iuussumi alicere coegit. se magnam gram hore roma¬
uo popus ꝙ sc̃mins magna ac molesta procuratione afie
liberassiet. P ec eadem plimibus ee gallia britamaq ac
ac ceteraruni gencium regibus occasionem prebuit. ut abiecti
regni cura ad liberiorem uitam confugientes. religiom deiq
culture se cdedicarent. Magno illi quidem amm̃o atq ex cel¬
so diumo freti munere ea repucdiarunt. que tanto studio
tanto errore. tanta insania. tanta cupiditate. aceteris appe¬

Expanded text:
afficiendi, boni premio alliciendi. Huic vite tam solicite, afficiendi, boni premio alliciendi. Huic vite tam solicite, tam occupate, tam inquiete, tam moleste, tam variis rebus distratte, que felicitas, tribui potest? Hunc ego veluti alterum Ixiona, rote affixum, potius vertigine mentis agitatum dixerim quam ulla felicitate affectum. 88 Hec fuit causa quamobrem Augustus otium sibi et quietem tantopere expeteret. Hec Antiochum, regem Asie potentissimum, quem Scipio bello victum superavit, ultra Taurum montem regnare iussum, dicere coegit se magnam gratiam habere Romano populo, quod se nimis magna ac molesta procuratione Asie liberasset. Hec eadem pluribus ex Gallia Britanniaque ac ceterarum gentium regibus occasionem prebuit ut, abiecta regni cura, ad liberiorem vitam confugientes, religioni Deique cultui se dedicarent. Magno quidem illi animo atque excelso divino freti munere, ea repudiarunt, que tanto studio, tanto errore, tanta insania, tanta cupiditate a ceteris appe
Abbreviated transcription (Latin):
magna seruitus est inquit. magna fortuna. non sominum
exteidere in partem dici licet. non aex tumultu mocium
quurtum tonfugere. non assidua laboriosi officii statione
fatigatum corpus uoluptaria ꝑcgrmatione recreare. non
siectatulorum uarietate aimmnũ detinere. aut extuoa¬
hitrio dliem disponere. Multa tibi non licerit que unrbi¬
nis &t m anguło iacentibꝰ licent. Non licet tibi quicꝙ̃ arbi¬
tio tuo facere. aAudienda sunt tot hom milia. tantũ s ri
rxroto orbe congestus. Hec igitur erit optami quoq prini¬
cipis felicitas. uit oĩ ueluti publicũ sit mancipiuum utumis
pro ommbus grauibus affligatur curis. soli enim ꝓ singlis
est uiguandum. audiendẽ multorum querele. constituẽ¬
sa iudiuaa iusticia seruanila. salus oi procuranda. subdi¬
torum miurie prpulsande. ratio belli ac pacis hũla. cero
consulendum um om̃i ara gerenda. mali terrendi pena

Expanded text:
magna servitus est - inquit - magna fortuna. Non somnum magna servitus est - inquit - magna fortuna. Non somnum extendere in partem dici licet, non a rerum tumulto in otium quietum confugere, non assidua laboriosi officii statione fatigatum corpus voluptaria peregrinatione recreare, non spectaculorum varietate animum detinere aut ex tuo arbitrio diem disponere. Multa tibi non licent, que minimis et in angulo iacentibus licent. Non licet quicquam tibi arbitrio tuo facere. Audienda sunt tot hominum milia, tantus rerum ex toto orbe congestus. /. 87 Hec erit igitur optimi quoque principis felicitas, ut omnium veluti publicum sit mancipium, ut unus pro omnibus gravibus affligatur curis. Soli enim pro singulis est vigilandum. Audiende multorum querele, constituenda iudicia, iustitia servanda, salus omnium procuranda, subditorum iniurie propulsande, ratio belli ac pacis habenda, otio consulendum, uni omnium cura gerenda, mali terrendi penaque
Abbreviated transcription (Latin):
elistrahuntur. ut lacer ammius ac fessus nichil quietis ꝑ¬
cipiens. nullam in sc amittat felicitatem. I lla ĩp̃a quã
uulgo felicitatem opmantur. infelix est. Nichil iquid Se¬
neca infelicuis est co aui nichil uniꝙ̃ euenit aduersi. Et a¬
lio in loco manem felicitatis tutelam ut nichil de futuro¬
iꝑ̃e timeatur. esse sollicitatem scribit moleq sua premi
Quid qđ eiusmodi felicitas in tenebris quibusdam nos
obfundit. caliginem q menti obuit. qua ueri uudendi. atq
ex recta ratione iudicancli facultate priuamur. Unde ea
parua infelicitas cẽ uudetur. Aclice qđ pͥncipes bom etiã
cde hiis enm loquimiir maxmio omn bono. & quoed belue
ctiam appetant. iuuencli libertate p̾uantur. Nec quidem
re sola carent. cum cetera bona cncuni fluere uideantur
et qui dommari se putant: sunt om lerui. que res pare
distat ab infelicitate. In libro de animi transquillitate. seneca

Expanded text:
distrahuntur, ut lacer animus ac fessus, nihil quietis pdistrahuntur, ut lacer animus ac fessus, nihil quietis percipiens, nullam in se admittat felicitatem. 85 Illa ipsa, quam vulgo felicitatem opinantur, infelix est. Nihil - inquit Seneca - infelicius est eo, cui nihil unquam evenit adversi. Et, alio in loco, magne felicitatis tutelam, ut nihil de futuro timeatur, esse solicitam scribit moleque sua premi. Quid quod eiusmodi felicitas tenebris quibusdam nos obfundit caliginemque menti obicit, qua veri vivendi atque ex recta ratione iudicandi facultate privamur? Num ea parva infelicitas esse videtur? Adice quod principes boni – etiam de his enim loquimur - maximo omnium bono et quod belve etiam appetant, vivendi libertate, privantur. Hac quidem re sola carent, cum cetera bona circumfluere videantur. Et qui dominati se putant, sunt omnium servi: que res parum distat ab infelicitate. 86 In libro De animi tranquillitate Seneca:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam illes qui bom felicesq hĩti sunt. ac beati ex agitat ac
conterit. ut milla felicitate foucantur. Id ipm quidem
multis preesse ac dommnari. & unum ꝓ om̃bus intentum
esse. sollicitum. uigilantem anxium. ad infinita quedam
negocia clistractũm. magnũ est infelicitatis argumentũ.
Non scquor stoicorum cloctrinam qui uirũ bonũ minisarc¬
tis arcunscribunt spaciis. hunc assumamus qui miminis
urgetur uiciis. qui bonus ex istimetur ab reliquis. Negẽ
istum constitue. & bono ut aiebas publico uaccantem. a¬
gentem q omĩa que bom principis officiũ requirit. felix
dicetur ea scil felicitate qua sccundus fortune cursus
appellatur. Uerumtamen ego felicem eum qđ nõ fortu¬
na sed amimis prestet ncc̃e est.milla rõne nominabo.
Ammum enm quietum liberum felicitas sequitur. & oĩ
ꝑturbatione uacuũ. At uero tot principes tot curis. uigi¬
his. molestiis. anxictatibus. sollicitudimbus. angoribus

Expanded text:
etiam illos, qui boni felicesque sunt habiti ac beati, exagitat ac etiam illos, qui boni felicesque sunt habiti ac beati, exagitat ac conterit, ut nulla felicitate fruantur. Id ipsum quidem multis preesse ac dominari et unum pro omnibus intentum esse, solicitum, vigilantem, anxium, ad infinita quedam negotia distractum, magnum est infelicitatis argumentum. 84 Non sequor Stoicorum doctrinam, qui virum bonum nimis arctis circumscribunt spatiis. Hunc assumamus, qui minimis vitiis urgetur, qui bonus extimetur ab reliquis. Regem istum constitue et bono, ut aiebas, publico vacantem agentemque omnia, que boni principis officium requirit: felix dicetur, ea scilicet felicitate qua secundus fortune cursus appellatur. Verumtamen ego felicem cum - quod non fortuna, sed animus prestet necesse est - nulla ratione nominabo. Animum enim quietum, liberum felicitar sequitur et omni perturbatione vacuum. At vero principes tot curis, vigiliis, molestiis, anxietatibus, solicitudinibus, angoribus
Abbreviated transcription (Latin):
persecutione. tonquiesceret. bonos ẽẽ uoluit. quorum aucde
fides roboraretur. Nam ꝙ dauid regem nommasti. & alios
quibus similis uita contigit. non possuiis de hiis que oc¬
cilto iudicio dci aguntur humanani sententiã ferre. Ue¬
rumtamen & ipsum clauid ad stuprum & homicidiu
que uicia apricipatus natura manare uidentur. labi
diunia sapĩa ꝑmisit non attingit nr̃a prudentia hec
altissimi secretiora confilia. Id tamen aꝑte constat mbe¬
cillitatem conlitioms humane fieri in priicipatu multis
iuciorum illecebris ibecilliorem. & ad mala ꝙͣ ael bona
promptiorem. Quamobrem celesti ope non sua. pͥncipes
quedam uite felicitatem sunt assecuti. Affuit enimi illis
superna uirtus. que ipos deflecti ad turpia aut decipi re¬
gni deluanientis non ꝑmisit. Nam in pricipatu tot in¬
cominocla tot tormenta insunt. tantum rerum ponlus ei
incumbit. ut omnem ad se felicitatem excludant. ad eoq

Expanded text:
persecutione conquiesceret, bonos quosdam esse voluit, quorum auctoritate persecutione conquiesceret, bonos quosdam esse voluit, quorum auctoritate fides roborarctur. Nam, quod David regem nominasti et alios, quibus similis vita contigit, non possumus de iis, que occulto Dei iudicio aguntur, humanam sententiam ferre. Verumtamen et ipsum David ad stuprum et homicidium, que vitia a principatus natura manare videntur, labi divina sapientia permisit. Non attingit nostra prudentia hec altissimi Dei secretiora consilia. 83 Id tamen aperte constat, imbecillitatem conditionis humane fieri in principatu multis vitiorum illecebris imbecilliorem et ad mala quam ad bona promptiorem. Quamobrem celesti ope, non sua, principes quidam vite felicitatem sunt assecuti. Affuit enim illis superna virtus, que ipsos deflecti ad turpia aut decipi regni delinimentis non permisit. Nam in principatu tot incomoda, tot tormenta insunt, tantum rerum pondus ei incumbit, ut omnem a se felicitatem excludant adeoque
Abbreviated transcription (Latin):
quibus etiam felices nr̃i nccͣio distrahintur. qui potuit
ee felix cum fuit auarissimus. ac sꝑ ad cumulandũ au¬
rum intentus qđ adeo appetiuit. ut omĩa apud eũ fuorit
uenalia. tm̃ uero auri argentiq in erario condidit. ut ho¬
edic qͦ qui cditi ssimũ quempiã designare uelis. eo leco lo¬
cupletiorem dicat. At sciuis ꝙͣtum malũ ꝙͣ turpe ĩ rege
prescrtim & ꝙͣ fedum sit auarida niuus sociam esse felicitatẽ
millus sane nientis affirmabit. Flam & gentiles omnes qͦs
saiolus recensuit. & xp̃ianos quoq insi quos dei pietas extu¬
lit felicitate carusse contendam. S diumo quedã min̾e
suffulti quidam non prncipatus opera aut fauore s mitu
& dono dei p̾clari & felices uiasere. pauci tamen quos a
mauit iupiter. aut ardens euexit ad ethera uirtus. Dei
enim preuielentia ut fides nr̃a aliquando stabilita a

Expanded text:
quibus etiam felices vestri necessario distrahuntur, qui potuit quibus etiam felices vestri necessario distrahuntur, qui potuit esse felix, cum fuerit avarissimus ac semper ad cumulandum aurum intentus? Quod adeo appetivit, ut omnia apud eum fuerint venalia. Tantum vero auri argentique in erario condidit, ut hodie quoque, qui ditissimum quempiam designare velit, eo locuplectiorem dicat. At scitis quantum malum, quam turpe in rege presertim et quam fedum sit avaritia, cuius sociam esse felicitatetem nullus sane mentis affirmabit. 82 Nam et gentiles omnes, quos Carolus recensuit, et Christianos quoque, nisi quos Dei pietas extulit, felicitate caruisse contendam. Sed divino quodam munere suffulti, quidam, non principatus opera aut favore, sed nutu et dono Dei, preclari ac felices evasere. Pauci tamen, quos equus amavit Iupiter aut ardens evexit ad ethera virtus. Dei enim providentia, ut fides nostra aliquando stabilita a
Abbreviated transcription (Latin):
Uero aut corum iurtũtibus penitus uerbũ nullũ. Nonne
tu ab corum nuniero secernis : & quos paulo ante retulit
Carolus. et Dauid regem pluresq ex hebreis et enris op¬
timos quicdem pͥncipes illos. Athadium. Honoriũ. Theo¬
dosium. Carolũ magnum. multosq p̾terea uite sc̃moma
& omi uirtutum gn̾e illustres. Quid oppones Roberto
regi ncapolitano. quem nr̃i maiores moclestũ pͥncipem ꝙ
felicem regem indicarunt. de quo petrarcha nr mulia
scripsit i eius cõmenclationem. Caue hos infelices dix̾is
ne minis ꝑtinax uidearis.
Ion ab uno incolaus inquit multa extitisse in mul is ꝓͥn¬
cipibus laudancla. s felicitatem affirmo ab eorum uita
ꝓrsus abfuisse camq ce prmapatus conditionem ut nł¬
la ei cum felicitate possit ee cõmumio. Robertus quieds
is quem modo noniasti ut omittam consortes regni. solli¬
cituchines ac molestias anni memores. turbulenta cõsilia

Expanded text:
vero aut eorum virtutibus penitus verbum nullum. Nonne vero aut eorum virtutibus penitus verbum nullum. Nonne tu ab eorum numero secernis et quos paulo ante retulit Carolus, et David regem, pluresque ex Hebreis, et e nostris optimos quidem illos principes Archadium, Honorium, Theodosium, Carolum magnum multosque preterea vite sanctimonia et omni virtutum genere illustres? Quid oppones Roberto regi Neapolitano, quem nostri maiores modestum principem et felicem regem iudicarunt, de quo Petrarcha noster multa scripsit in eius commetidationem? Cave hos infelices dixeris, ne nimis pervicax videaris». 81 «Non abnuo» Nicolaus inquit «multa extitisse in multis principibus laudanda, sed felicitatem affirmo ab eorum vita prorsus abfuisse eamque esse principatus conditionem, ut nulla ei cum felicitate possit esse communio. Robertus quidem, is quem modo nominasti, ut omittam consortes regni, solicitudines ac molestias, animi merores, turbulenta consilia,
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus corum qui neq suo neq alicno sanguum pepcerũt.
insi nonullorum pudore impedirer. MNalo quippe silere
ꝙͣ refricare ticatrices iam uetustate atq obliuione abductas
noniullorum autem recentiora uestigia ac propniquiora st̃
ut uerissime dictum sit. millam sanctam societatem neq fi¬
dem regni esse. Et enim in ytalia fraternas cedes udimus
eb dominii cupiclitatem. & inter ꝓpniquos seuo marte cer¬
tatum. In gallia. germania. britama. hyspamis. seua arma
& plusꝙͣ bella ciuilia exarsere. non adoinestico. non cegna¬
toruns. non a proprio sanguine temꝑatum plusꝙͣ auili odio
et claclibis propniquorum omia fedata. łiaq u nr̃ĩ qͦ pͥm¬
cipatus uitia exꝑti documento c̃ẽ possunt nullam regni neq
fidem neq felicitatem esse.
um Cosmus hic nr incolaus inquit diligenter. & malos
multos principes collegit. ꝙ corum expressit uicia. De bois

Expanded text:
gentibus, eorum qui neque suo neque alieno sanguini pepercerunt, gentibus, eorum qui neque suo neque alieno sanguini pepercerunt, nisi nonnullorum pudore impedirer. Malo quippe silere quam refricare cicatrices, iam vetustate atque oblivione obductas. Nonnullorum autem recentiora vestigia ac propinquiora sunt, ut verissime dictum sit nullam sanctam societatem neque fidem regni esse. Et enim in Italia fraternas cedes vidimus ob dominii cupiditatem et inter propinquos sevo Marte certatum. In Gallia, Germania, Britannia, Hispaniis seva arma et plusquam bella cvilia exarsere, non a domestico, non a cognatorum, non a proprio sanguine temperatum, plusquam civili odio et cladibus propinquorum omnia fedata. Itaque et cipatus, vitia experti, documento esse possunt, nullam regni neque fidem neque felicitatem esse». 80 Tum Cosmus «Hic noster Nicolaus» inquit «diligenter et malos multos principes collegit et eorum expressit vitia, de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
trudelissime occisis predo gencimi ac regnorum pestis nõ
magii uino ꝙͣ sangume humano mebriari solitus fuit.
Nichi quidem cũm ei maxie fauit fortuna. tũ precipue
expers felicitatis fiusse uidetur. Nam cum uiciis potenciam
adcderet. cum nsamor indiem fieret. cum ebrius debacabat᷑
in sios. cum se aclorari ut deum mancdabat. Cum se iois
filum menturtur: que poterat in tanta dementia c̃ẽ feli¬
citas: At qui hos fructus parit principatus. hec opa suadet
Hosꝰ satelles tũ parandi sui. tũ conẜuandi subministrat. ut
inchil uideatur ex cecrabilius. ꝙ prmapatus nomen.
arbarorum Carolus inquit hec feritas atq iimanitas fuit
qui & hodie quoq in suos scuiunt impandi gracia m̃r̃os hu¬
mamores ac temꝑatiores files xpi recdlidit. longeq ab¬
eiusmodi crudelitate remouit.
Iec uicia incolaus inquit uidentur ee & barbaris & grecis ꝙ
latims comĩa. Possem multas excitare tragedias ex̃ qͥbusuis

Expanded text:
crudelissime occisis, predo gentium ac regnorum pestis, non crudelissime occisis, predo gentium ac regnorum pestis, non magis vino quam sanguine humano inebriari solitus fuit. Mihi quidem, cum ci maxime favit fortuna, tum precipue expers felicitatis fuisse videtur. Nam, cum vitiis potentiam adderet, cum insanior in diem fieret, cum ebrius debachabatur in suos, cum se adorari ut deum mandabat, cum se Iovis filium mentiretur, que poterat in tanta dementia esse felicitas? Atqui hos fructus parit principatus, hec opera suadet, hos satellites tum parandi sui, tum conservandi subministrat, ut nihil videatur execrabilius quam principatus nomen». 78 «Barbarorum» Carolus inquit «hec feritas atque immanitas fuit, qui et hodie quoque in suos seviunt imperandi gratia. Nostros humaniores ac temperatiores fides Chreiusmodi crudelitate removit». 79 «Hec vitia» Nicolaus inquit «videntur esse et barbaris et Grecis et Latinis communia. Possem multas excitare tragedias, ex quibusvis
Abbreviated transcription (Latin):
scelerum imudiam. rex apopulo constitueretur. Q iuq acta¬
lum cõmemorem qui populũ romam̃ reliquit heredem. qͣ
cum a pre eumenc regnum florentissimu accepisset. regi¬
amq cognatorum atq amicorum cede fedasset. furns post¬
molum̃ ac demencia agitatus. ueste scalida. promissa bar¬
ha. capillo neglecto. omissa regni admini stratione. pͥmum
fodiendo serendoq erto. cum crrarie artis studio. sc dedit
ere fodiendo intentus. qua ex re merbo contracto ꝑnt. Qua
gͦ tantorũ scelerũ consciencia. quo mentis furore. quo tur¬
bine amimi eos agitare neccesse fuit.qui sanctissima nature
uira. tam tetris tam atrocibus flagicnis uiolarunt.An tu
inter tot & tam feda atq immanĩa facmora. uillũ residere
felicitatis uestigium putas. Qͣ felix extitit algxander
maginis. qui regn futuri auspicia gessit fratris caram mor¬
te. qui amicorum parit̾ & mimicorum pestis patͥns amncis

Expanded text:
scelerum invidiam rex a populo constitueretur. 76 Quid Attascelerum invidiam rex a populo constitueretur. 76 Quid Attalum commemorem? Qui populum Romanum reliquit heredem, qui, cum a patre Eumene regnum florentissimum accepisset regiamque cognatorum atque amicorum cede fedasset, furiis postmodum ac dementia agitatus, veste squalida, promissa barba, capillo neglecto, omissa regni administratione, primum fodiendo serendoque orto, tum erarie artis studi se dedit, ere fodiendo intentus. Qua ex re morbo contracto periit. Qua ergo tantorum scelerum conscientia, quo mentis furore, quo turbine animi eos agitari necesse fuit, qui sanctissima nature iura tam tetris, tam atrocibus flagitiis violarunt? An tu, inter tot et tam feda atque immania facinora, ullum residere felicitatis vestigium putas? 77 Quam felix extitit Alexander Magnus? Qui regni futuri auspicia iecit fratris Carani morte, qui amicorum pariter atque inimicorum pestis, paternis amicis
Abbreviated transcription (Latin):
comeclis bichine regis qui patrem regno spoliatã. ꝑemit.
Eoclem chictus fuyore alter egipti rex ꝑtholomeus cũ ꝓpt
multiplices cruclelitates quibus crassatus in multos fuerat
tieret ne populus maiorem natu filiũ odio sui regno pre¬
ficeret. illum uta priuauit. Alterum filiũ uniorem ex̃
c leopatra uxore cademq forore genitum. die natali in
menibra discerptum inter epulãs ac coniuas cleopatre
obtulit. Non inferior pietate fuit filius cutratidinis ba¬
terianorũ regis. quem uictorem ab indis redeuntem par¬
ticeps regni factus interfecit. Addicitur hus ececrabile sce¬
lus ꝓhrahatis regis ꝑthorum. qui cum apre orade solus ex
.xxxͦ. fratribus m regnum astitus esset. quasi nephas duceret
absq nefario facmore imꝑare. Primũ prem acliolum
senem. tum frẽs onmes occidi imperauit. denide supiorem
cdadibus addidit filii adulti necem ueritus ne obtantoẽ

Expanded text:
comedis, Bithinie regis, qui patrem regno spoliatum peremit. comedis, Bithinie regis, qui patrem regno spoliatum peremit. 75 Eodem ductus furore, alter Egypti rex Ptolomeus, cum propter multiplices crudelitates, quibus grassatus in multos fuerat, timeret ne populus maiorem natu filium odio sui regno preficeret, illum vita privavit. Alterum filium iuniorem, ex Cleopatra uxore eademque sorore genitum, die natali in membra discerptum, inter epulas et convivas Cleopatre obtulit. Non inferior impietate fuit filius Eucratidis, Bactrianorum regis, quem victorem ab Indis redeuntem particeps regni factus interfecit. Adicitur his execrabile scelus Frahatis, regis Parthorum, qui, cum a patre Orade solus ex triginta fratribus in regnum adscitus esset, quasi nefas duceret absque nefario facinore imperare, primum patrem admodum senem, tum fratres omnes occidi imperavit. Deinde superiorum cladibus addidit filii adulti necem, veritus ne ob tantorum
Abbreviated transcription (Latin):
ratis cecidi imperauit. Alexander maior philippi macedo¬
mini regis frater. cum regno pottretur cum fre ꝑlicta per
mudias erudice matris occiditur. Philippus post̃ młtarũ
urbium geritiũq excidia. post defacigatum sanguine ac
ccclibus anmuni olimpiadis uxoris opera. ab ãdolescent
pausama interfectus eit. Eodem modo cadualus lido
rex uxore fraude periit. Xersem ꝑsarum regem bello aci¬
uersus greciam infeliciter gesto in patriam reu̾sum. arta¬
bannis prefectus adinodum regi fidus interemit. Dioni¬
sius secundus cicilie tyrannus qui postmoclum pueros do¬
cuit cornithii. cum maior fratribus natu amilitibus acl
regnun assumiptus eẽł. pͥmo amnicules. tum uero fratres
ẽmedio abstulit. P tholomeus egipti rex cognomẽ tophila¬
pater. patre ac matre interfectis. acldita etiãm fratris ꝙ so¬
roris cede. regno potitui eit. Haud dissmnle fuit scelus in¬

Expanded text:
ratis occidi imperavit. Alexander, maior Philippi Macedoratis occidi imperavit. Alexander, maior Philippi Macedonum regis frater, cum regno potiretur cum fratre Perdicca, per insidias Euridice matris occiditur. 74 Philippus, post multarum urbium gentiumque excidia, post defatigatum sanguine ac cedibus animum, Olimpiadis uxoris opera ab adolescente Pausania interfectus est. Eodem modo et Candualus, Lydorum rex, uxoris fraude periit. Xersem, Persarum regem, bello adversus Greciam infeliciter gesto, in patriam reversum Artabanus prefectus admodum regi fidus interemit. Dionisius secundus, Sicilie tyrannus, qui postmodum pueros docuit Corinthi, cum maior fratribus natu a militibus ad regnum assumptus esset, primo avunculos, tum vero fratres e medio abstulit. Ptolemeus, Egypti rex, cognomento Philopater, patre ac matre interfectis, addita etiam fratris ac sororis cede, regno potitus est. Haud dissimile fuit scelus Ni
Abbreviated transcription (Latin):
cognati. & qui ex eodem sangine manant. iecundissimã
ctiam equalium comunctionem. & sanctissimum amciaie
uinculum. effecit. q̃ ita nascuntur nobilcuni. ita usu cõpro¬
bantur. ut qui ea neget. nõ homo sed bellua iudeatur. At re¬
gum & principumn effera. iimanisq criudelitas. q̃ etiam
ferarum aspitatem superaret. arctissima iura nature
amicie uincula. om̃s communs focietatis leges. obmipe¬
randi cupidinem abrupit. non t̾iluis a parentibus. non ui¬
io ab uxore. nec econtrario. non fratri a fratre. non focũs
non amicis. non cognatis quicꝙͣ tutum reliquit. s abegit
atq impulit. in niutuas cedes. Nimis ut a primis exordiar
non peperct materne neci. Archaxerses ꝑsarum rex cũ
uiuens darium filium suũ ꝑ indulgentiam. sibi n regnũ
donatis imꝑii msignibus iubstituisset. eiilem cum̃ quin¬
quagnita ex fratõĩbus patricidium parantem. cum comu¬

Expanded text:
cognati et qui ex eodem sanguine manant; iocundissimam cognati et qui ex eodem sanguine manant; iocundissimam etiam equalium consuetudinem et sanctissimum amicitie vinculum effecit. Que ita nascuntur nobiscum, ita usu comprobantur, ut, qui ea neget, non homo, sed belva videatur. 73 At regum et principum effera immanisque crudelitas, que etiam ferarum asperitatem superaret arctissima iura nature, amicitie vincula, omnes communis societatis leges ob imperandi cupidinem abrupit. Non filiis a parentibus, non viro ab uxore nec e contrario, non fratri a fratre, non sociis, non amicis, non cognatis quicquam tutum reliquit, sed abegit atque impulit in mutuas cedes. Ninus, ut a primis exordiar, non pepercit materne neci. Artaxerses, Persarum rex, cum vivens Darium filium per indulgentiam sibi in regnum, donatis imperii insignibus, substituisset, eundem, cum quinquaginta ex fratribus parricidium parantem, cum coniu
Abbreviated transcription (Latin):
principum infelicitatis copiosissimas. testes. eclipodem. tro¬
aclem. atreum. thiestem. mecleam. agamennona. ceterosq
ꝓmultos. quorum exemplo grea illi sapientissimi poete
infelicitatem quasi familiarem principibus expresserunt.
Et ut uulgo essent notiora iuscems decantari eorum extꝰ
uoluerunt. ad repͥmendam eorum stulticiam. qui felicita¬
teni cum magna fortuna conunctam putant. Non refe¬
rentur anie quos uarii forturie impetus dum felices hc̃rent̾
ab sumpsere. multi bello. plures ueneno. plurimi gladio. qͥ¬
dam in uniculis interierunt. Testes sunt. Siphax. Iugurta.
Perscus. Muridates. ceteriq infelicitate insignes. Ad per¬
miasiora enim tendit oratio. Primum quidem ita cduce
natura mibuti atq instituti sumus. ꝙ etiam in ceteris a¬
inmantibus uim precipuam obtinet. ne nichil nobis carius
liberisce possit. Carissima est comunx. carissimi liberi. frẽs

Expanded text:
principum infelcitatis copiosissimas testes, Edipodem, Troprincipum infelcitatis copiosissimas testes, Edipodem, Troadem, Atreum, Thiestem, Medeam, Agamemnona ceterosque permultos, quorum exemplo Greci illi sapientissimi poete infelilcitatem quasi familiarem principibus expresserunt et, ut vulgo essent notiora, in scenis decantari eorum exitus voluerunt, ad reprimendam eorum stultitiam, qui felicitatem cum magna fortuna coniunctam putant. Non referentur a me, quos varii fortune impetus, dum felices haberentur, absumpsere. Multi bello, plures veneno, plurimi gladio, quidam in vinculis interierunt, testes sunt Cresus, Siphax, Iugurta, Perseus, Mitridate ceterique infelicitate insignes. Ad pernitiosiora enim tendit oratio. Primum quidem ita duce natura imbuti atque instituti sumus, quod etiam in ceteris animantibus vim precipuam obtinet, ut nihil nobis carius liberis esse possit. Carissima est coniunx, carissimi parentes, fratres,