comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem corporeisq sensibus deditis
ꝙͣ excelsum locuni int̾ creaturas
hẽat humana natura. qd̾ non
solum uisibilit nam id pot̾at
et in aliquo ethereo corpore ad
nr̃i a spectus tolerantiam tp̃ato
s eciam homiub in u̾o honnĩe
apparuit. Cunis quoq dicti racio
subsequitur. Ip̃ã eium ut ait
natura suscipienda erat que
liberanda. hactenus. augustimus.
Sic gͦ auice cum te ꝑiclitantẽ
d̾s cemeret perire non est passus.
cumq prostratum u̾bo posĩet ma¬
nu maluit actollere. Et qui ar¬
dent̾ amancium mes sese in ter¬
ram unclinauit ubi tu iacebas.
atq ulius amplexus sustulit. ⁊
quo grauissime p̾mebaris pondꝰ
subiit. transtulit q peccatum tu¬
um. Impletum est illud dauiticũ.
qnͣtum distat ortus ab occidẽte
longe fecit a nob̃ iquitates nr̃as.
Poterat ut dixi u̾bo facere. san¬
guie suo fecit. et ut ait quidam
hoc tecum ꝓcussum est sanguine
fedus. ⁊ Ioli tu illud frangere. lp̃e
enim seruantissimus promissor

Expanded text:
s deditis, quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum visibiliter — nam id poterat et in aliquo ethereo corpore ad nostri aspectus tolerantiam temperato — sed etiam hominibus in vero homine apparuit». Cuius quoque dicti ratio subsequitur: «Ipsa enim» ait, «natura suscipienda erat que liberanda». Hactenus Augustinus. 9 Sic ergo, amice, cum te periclitantem Deus cerneret, perire non est passus, cumque prostratum verbo posset, manu maluit attollere, et qui ardenter amantium mos, se se in terram inclinavit ubi tu iacebas atque ulnis amplexus sustulit et quo gravissime premebaris pondus subiit transtulitque peccatum tuum. Impletum est illud daviticum: «Quantum distat ortus ab occidente, longe fecit a nobis iniquitates nostras». 10 Poterat, ut dixi, verbo facere, sanguine suo fecit, et, ut ait quidam, hoc tecum percussum est sanguine fedus; noli tu illud frangere; Ipse enim servantissimus promissorum
Abbreviated transcription (Latin):
fedissimum auimal mus in p̃¬
tio fuit. huic qd̾ omne molestie
genus suꝑgreditur sepe igna¬
uissumi hmines sola uirorũ
penuria floruerunt. Exẽplis
ab stineo nomiinũ feditatem
dedignunte calamo. qui qui
quid exemplis est opus. Non
piti uacant. non platee portẽ¬
tis talib. Nulla euo nr̃o crebri
or pestis. si siue iaictantia dici
potest nunqm michi tam uile
tempus fuit ut quibusdam co¬
etaneis meis. ninqmͣ tamẽ
in eo p̾cio quo debunit. uellem
posse dicere nullum me diem
ꝑdidisse. aniltos ꝑdidi. utinã
non annos Illud dixisse non
metuam. Nullum qd menime¬
tun diem ignoraus ꝑdidi. Nõ
elapsa sunt tempora. s erepta.
ita ut in medus uł occupatio

Expanded text:
us, in precio fuit; hinc, quod omne molestie genus supergreditur, sepe ignavissimi homines sola virorum penuria floruerunt. Exemplis abstineo, nominum feditatem dedignante calamo; quanquam, quid exemplis est opus? non vici vacant, non platee portentis talibus; nulla etia dici potest, nunquam michi tam vile tempus fuit ut quibusdam coetaneis meis, nunquam tamen in eo precio quo debuit. Vellem posse dicere nullum me diem perdidisse; multos perdidi utinamque non annos. Illud dixisse non metuam: nullum, quod meminerim, diem ignorans perdidi; non elapsa sunt tempora sed erepta, ita ut in med
Abbreviated transcription (Latin):
tu fieri sibi doctior atq felicior
indebatur. hic igitur talis rex
mearum custos quo cum tubꝰ
iam luctris curas partia solitꝰ
Nec secus eo qmͣ ut dici soler
tereris sacerdote nec alit̾ domo
eius qm̃ templo fidei usus erã
et quem pͥdie imperantibus qͥ¬
demi nobis inide digressus leuit

Expanded text:
fieri sibi doctior atque felicior videbatur. 7 Hic igitur talis rerum mearum custos, quocum tribus iam lustris curas partiri solitus, nec secus eo quam, ut dici solet, Cereris sacerdote, nec aliter domo eius quam templo fidei usus eram, et quem pridie, imperantibus quidem vobis, inde
Abbreviated transcription (Latin):
multum uitib tus addiciet
dum subibit ammũ patrem
in te tuum uniere in te eciam
languere ut taceam mattem.
taceam fratres. taceam sorores.
taceam auricos in quib me
ipsum numerare cuideo nõ ex¬
ttemũ. qui omues te egro sam
esse non possumus. Quis enĩ
unqui tam corpore ualens fuit
ut languente ainmo samus
esset: Delectatus sum parũꝑ
mollionb u̾bis unde et pene
michi laccimas ip̃a pietas eli¬
cuit. Hnc iam uirilit̾ admo¬
uendus es ut menim̃is ꝑ te
ipsum mortalia ferte alto aĩo
atq despicere calcare p̾sentia
sperare ieliora. inchil mundo fi¬
dere. fallax est. te ipsinu sortes¬
q tuas deo credere. In illum spes
curasq iactare. Scire ex quo die
ui hanc uitam intrasti nõ ad e¬
pulas s ad p̾lium uenisse ad¬

Expanded text:
multum viribus tuis adiciet, multum viribus tuis adiciet, dum subibit animum, patrem in te tuum vivere, in te etiam languere, ut taceam matrem, taceam fratres, taceam sorores, taceam amicos, in quibus me ipsum numerare audeo non extremum, qui omnes te egro sani esse non possumus: quis enim unquam tam corpore valens fuit ut languente animo sanus esset? 11 Delectatus sum parumper mollioribus verbis uti et pene michi lacrimas ipsa pietas elicuit. Hinc iam viriliter admonendus es, ut memineris per te ipsum mortalia ferre alto animo atque despicere, calcare presentia, sperare meliora, nichil mundo fidere — fallax est —, te ipsum sortesque tuas Deo credere, in Illum spes curasque iactare, scire ex quo die in hanc vitam intrasti, te non ad epulas sed ad p
Abbreviated transcription (Latin):
rem leta prius ccii mei tranquil¬
litas u̾teretur et ip̃e amim mei
sepe molliciem castigarem. ne
cuitem uera non tam tibi quẽ
modeste cic fortit̾ tulisse omĩa
et laturum esse non dubito ꝙͣ
amantissimo genitori tuo af¬
fectum tante compassionis ex¬
hibui. Ille enim in membris
tius nunc egrotat. ut q augu¬
tor grauius qmͣ tu qui ut dixi
Iam fortassis omni piculo libe-¬
ratus dolorem nr̃m tunorem¬
q suꝑuacuum dolebis. Ille ãt
profecto non aute samis erit
qmͣ te sanum uiderit. Ad te enĩ
testinat ominibus post habitis
omissisq negociis quib ualde
deditus semꝑ fuit quorum tu
pondus ac copiã nosti. Prete̾a
deserta domo contempto mari
neglectis alpibus spreta hieme
cunctas difficultates res curas¬
q suas omnes et se ipsum obli¬
uscitur duu te unimi cogitat
pus pat̾. unde apud qd̾ apud
uirgilium pater filio dicit. m̃c
conuemientissime dicet filius
patri. uicit iter durum pietas.
Curus rei cogitacio insi fallor

Expanded text:
rem leta prius otii mei tranquilrem leta prius otii mei tranquillitas verteretur, et ipse animi mei sepe mollitiem castigarem. 8 Re autem vera non tam tibi, quem modeste ac fortiter tulisse omnia et laturum esse non dubito, quam amantissimo genitori tuo affectum tante compassionis exhibui; ille enim in membris tuis nunc egrotat utque auguror, gravius quam tu, qui, ut dixi, iam fortassis omni periculo liberatus, dolorem nostrum timoremque supervacuum dolebis; ille autem profecto non ante sanus erit quam te sanum viderit. 9 Ad te enim festinat, omnibus posthabitis omissisque negotiis quibus valde deditus semper fuit, quorum tu pondus ac copiam nosti; preterea deserta domo, contempto mari, neglectis alpibus, spreta hieme, cuntas difficultates res curasque suas omnes et se ipsum obliviscitur dum te unum cogitat pius pater, unde quod apud Virgilium pater filio dicit, nunc convenientissime dicet filius patri: Vicit iter durum pietas. 10 Cuius rei cogitatio, nisi fallor,
Abbreviated transcription (Latin):
cura. egerq añis. egrum corpus.
et multi ac uarii fortune ipetꝰ
na tranquillitas in suꝑficie uide¬
tur tempestas in fundo est. ⁊ tũc
dum maxime blauditur tacitas
uiuudus tendit insidias. omme
iter laqueis obsesum. oumes ra¬
un uisco illiti. omne solum lapis
tribulisq confertum est. uix usꝙͣ
sine discrume pedem figas. Ni¬
chil altius ascendisse profuerit.
quecumq te u̾tas par piculum.
equus labor. nuo uel eo maior qͦ
pluribus fortuue iaculis status
alcior patet In hoc igitur uite cã¬
po in quem pugnaturi descẽdimꝰ
nulla fuge sres. Nullum quietis
diuertiulum. totum in presidio
celesti et uncti auim uirtute re¬
spero enira ꝙ dum ad me egritu¬
duus tue fama plata est iami sa¬
nus esses et cum ad te litera ista
puen̾it uullũ morbi uestignim
reptum sit. Itq licẽtius nagor.
fatebor autem tibi mibecillitatẽ
meam. ad pͥmum mesti rumoris
aduentum ut me hominem pociꝰ¬
qmͣ phm scias huncantus indo¬
lui usq adeo ut subito in mero¬

Expanded text:
cure egerque animus, egrum corpus et multi ac varii fortune impetuma tranquillitas in superficie videtur, tempestas in fundo est, et tunc dum maxime blanditur, tacitas mundus tendit insidias; omne iter laqueis obsessum, omnes rami visco illiti, omne solum lappis tribulisque confertum est; vix usquam sine discrimine pedem figas. 6 Nichil altius ascendisse profuerit; quocunque te vertas par periculum equus labor, imo vel eo maior quo pluribus fortune iaculis status altior patet. In hoc igitur vite campo in quem pugnaturi descendimus, nulla fuge spes, nullum quietis diverticulum; celesti et in animi virtute respero enim quod dum ad me egritudinis tue fama perlata est, iam sanus esses, et cum ad te litera ista pervenerit, nullum morbi vestigium repertura sit; itaque licentius vagor. Fatebor autem tibi imbecillitatem meam: ad primum mesti rumoris adventum, ut me hominem potilosophum scias, humanitus indolui usqueadeo ut subito in mero
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ingerere sepe p eriguo
spacio magna complentur. Nõ
tam breue tempus est ut fuma
loquitur ꝙͣuis ad modum bre¬
ue sit. puto enim ad multa suf¬
ficeret insi illud nr̃ai segnicies
augustaret. Laxare allud est
animus de quo fortassis dabit᷑
ut alicudi pluribus ad te scri¬
bam. Quod cid hant actinet
uoctem temptabo si et gculos¬

Expanded text:
e perexiguo spatio magna complentur; non tam breve tempus est ut fama loquitur, quamvis admodum breve sit; puto enim ad multa sufficeret nisi illud nostra segnities angustaret; laxare illud est animus, de quo fortassis dabitur ut alicubi pluribus ad te scribam. Quod ad hanc attinet noctem, tentabo si et
Abbreviated transcription (Latin):
prinius t̾ror
Matchus ati¬
luis regulus
magnum ⁊
anceps ĩ afri¬
ta rei publice
negecumi gerens caulam a sena¬
tu petende missionis illam non
erubint litetis inserete ꝙ uillic̾
sius qui pauta sibi suburtam
agri iugesa coluerat decessisset.
Qmd etubescam ego pͥuati mo¬
dicum publici negccii nich agẽs

Expanded text:
ror Marcus Atilius Regulus, magnum et anceps in Africa reipublice negotium gerens, causam a senatu petende missionis illam non erubuit literis inserere, quod villicus suus, qui pauca sibi suburbani agri iugera coluerat, decessisset, quid erubescam ego, privati modicum, publici negotii nichil agens
Abbreviated transcription (Latin):
prio expta qmͣ uerum ẽ illud
cordubense uulgutum ꝙ liber¬
tas populi quem regna coercẽt
rabis ut ciceromanus hic libel¬
lus suus quem ab illo quõdam
te p̾sente suscepi ad eundem ꝙͣ¬
pͥmum ꝑueniat. Ego enini re¬
rum dubnus hunc ad te potis¬
sumum destinare statui. certus
tui ꝙ non temete indumi lniqͥs
epłam q addidi secum profec¬
nuam quia ꝑ armoru strepi¬
tum mitantes q gladios uon
nito uenturus indebatur nico¬
mitatus et neruus cicero uir
ut quidem ait nichil minus ꝙͣ
ad bellum natus quĩqm̃ si iõ¬
tari cum definictis licet ille for¬
san hec audiat ĩuitus quem ĩ
eplĩs ad citticũ. mirimu dictu
tanta teneat cupiditas tumpbã¬
di. uale nr̃i menior. mediolan.
xuiiiͦ. kaleñ decembr̃.
Ad Iacobũ florẽtinũ. dãpnosius

Expanded text:
roprio experta quam verum est illud roprio experta quam verum est illud Cordubense vulgatum, quod Libertas... populi quem regna coercent, rabis ut ciceronianus hic libellus suus, quem ab illo quondam te presente suscepi, ad eundem quamprimum perveniat. 3 Ego enim rerum dubius hunc ad te potissimum destinare statui, certus tui quod non temere nidum linquis, epystolamque addidi secum profecturam quia per armorum strepitum micantesque gladios non tuto venturus videbatur incomitatus et inermis Cicero, «vir» ut quidam ait, «nichil minus quam ad bellum natus»; quanquam si iocari cum defunctis licet, ille forsan hec audiat invitus, quem in epystolis ad Athicum, mirum dictu, tanta “tenebat cupiditas triumphandi”. Vale, nostri memor. Mediolani, XVIII Kal. Decembris. 12 Ad Iacobum Florentin
Abbreviated transcription (Latin):
lis aunce candor sunt. uale.
Ad cundem
minc etiam bono sit igͦ¬
ro. Mallem in achade¬
nua uel parnaso. Mallem plato¬
ne uł romero duce quͣi uulpiano
uti uellet aut scenola. pr̾endu¬
q modis qmͣ legum nodis intẽ¬
Deret. sed uulgo unus obstare
nequeo. Satis sit michi uulga¬
tum opimonum euasisse tor¬
rentem. si tamen enasi. et non
ipse tum milib mergor ac rapi¬
or. Gratum fateor metũ meos e¬
ducete. Si non possum saluis gͣ¬
tulari: lugere naufragos nõ ue¬
tor. ¶ Ceterum siue ille bouo¬
me mnc eciaui degit. illa que
omnibus uere studiis par est
discendi cupidine. siue florenciã
rediit. magius cisalpine gallie
motib e studio pulsus in patri¬
am. quibus ꝑ hos dies ut indecis
non siue tocius prope italie g̾¬
mameq motu ligirum ac ue¬
netorum potentissima arma
miscentur. quibusq urbs illa
miserabilis olim letitie daris¬
suma minc tristicie fusca domꝰ
graues imꝑ audacie penas tu¬
lit. rebus ipsis et sanguine ꝓ¬

Expanded text:
lis amicitie candor sinit. Vale. 11 Ad eundem. nunc etiam Bononie sit ignoro; mallem in Achademia vel Parnaso, mallem Platone vel Homero duce quam Ulpiano uti vellet aut Scevola, Pyeridumque modis quam legum nodis intenderet; sed vulgo unus obstare nequeo; satis sit michi vulgarium opinionum evasisse torrentem, si tamen evasi et non ipse cum milibus mergor ac rapior. Gratum fateor mecum meos educere; si non possum salvis gratulari, lugere naufragos non vetor. 2 Ceterum sive ille Bononie nunc etiam degit, illa que omnibus fere studiis par est discendi cupidine, sive Florentiam rediit, magnis Cisalpine Gallie motibus e Studio pulsus in patriam, quibus per hos dies, ut vides, non sine totius prope Italie Germanieque motu, Ligurum ac Venetorum potentissima arma miscentur quibusque urbs illa miserabilis, olim letitie clarissima nunc tristitie fusca domus, graves nuper audacie penas tulit, rebus ipsis et sanguine p
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia nõ sum usq adeo aut
mei amans aut tui negligens ut
qd̾ encas patrie pietati. orpheus
comugio theseus amicicie pstitisse
uaratur. id michi te prestare ue¬
lan. ut scilicet in tartarum me seqͣtis
et ut scriptum est descendas in in¬
ferunu uiuens. dii leciora. malo ĩ
celum ascendant preces tue quãdo
ut soles deuni qui te mensa sua. di¬
gnatus est familiarit̾ alloqueris.
ora queso ut emergami hinc si qua
est uia ad superos redeundi. opto ar̃
ut quicquid de me fata decceu̾int
mancas pars oꝑtima nostri ⁊ celo
patrio felre unias. uał. kl. aprilis.
omina feci ut aliquid qͦ
¶tidi ꝓ hunc nũtium sccibe¬
rem s sine breuitas tempons siue
rerum penuria est. sine curarum
copia quibus solito nunc granius
p̃mor. sine eciam uun spes blanda
colloquii teq in proximo reuisendi
ꝓpoĩtum cum satis excuseran nicħ
quod scribi dignum esset inueni
uisi hoc ipsum nom nichil esse qd̾

Expanded text:
nisi quia non sum usqueadeo aut nisi quia non sum usqueadeo aut mei amans aut tui negligens, ut quod Eneas patrie pietati, Orpheus coniugio, Theseus amicitie prestitisse narrantur, id michi te prestare velim, ut scilicet in Tartarum me sequaris et, ut scriptum est, “descendas in infernum vivens”. 6 Dii letiora; malo in celum ascendant preces tue; quando, ut soles, “Deum” qui te mensa sua “dignatus” est, familiariter alloqueris, ora, queso, ut emergam hinc, siqua est via ad superos redeundi. Opto autem ut, quicquid de me fata decreverint, maneas, “pars optima nostri”, et celo patrio felix vivas. Vale. Kal. Aprilis. i ut aliquid quoque tibi per hunc nuntium scriberem, sed — sive brevitas temporis sive rerum penuria est sive curarum copia, quibus solito nunc gravius premor, sive etiam vivi spes blanda colloquii teque in proximo revisendi propositum — cum satis excusserim, nichil quod scribi dignum esset inveni nisi hoc ipsum, novi nichil esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
cigente u̾ecundia ne ue cum aim¬
tis tõnem ocui non hiabere quam
habendaui cuto censunt ut nosti
aut omĩno speruere uidear a qui¬
bus ip̃e nõ spernor. Tandem igit᷑
in his rebus magna diei parte cõ
non egere. sed muadat colloqui et
horam faudo traduc̃e. Illa quidem
tota est amor. et caritas. et fides et
urbanitas et lepos. multa funt qui¬
bus melius tacendo respondeas. Qͥd
enumi ut omuttam cetera illi faciã
particule ubi te felicem uecas qui
meo tempore uita fũis: Quid sua¬
uius: Quid amnicius dici potest. Id
sane de socrate suo dicere solitus
fertur plato. Atqui ut multo secca¬
tes felicior platonis ꝙͣ plato socca¬
tis conuictu. Sic ego tuai multum
anncicia felicior quiͣ tu mea. uerũ
ista pretereo que nullum insi te
unum adu̾scrtũ nuenitẽt. Ad sũ¬
mam rei. uenio. sensi fateor nescio
quid uine dulcediius. eplẽ illius
aduentu. uelut ip̃e affores. quo in¬
chil animo meo gracius esse posset

Expanded text:
cogente verecundia ne aut cum amicogente verecundia ne aut cum amicis “rationem otii” non habere quam habendam Cato censuit, ut nosti, aut omnino spernere videar a quibus ipse non spernor. 3 Tandem igitur in his rebus magna diei parte consnon egere, sed iuvabat colloqui et horam fando traducere; illa quidem tota est amor et caritas et fides et urbanitas et lepos; multa sunt quibus melius tacendo respondeas. 4 Quid enim, ut omittam cetera, illi faciam particule ubi te “felicem” vocas “qui meo tempore vita frueris”? quid suavius, quid amicius dici potest? id sane de Socrate suo dicere solitus fertur Plato; atqui ut multo Socrates felicior Platonis quam Plato Socratis convictu, sic ego tua multum amicitia felicior quam tu mea. Verum ista pretereo, que nullum nisi te unum adversarium invenirent. Ad summam rei venio. 5 Sensi, fateor, nescio quid vive dulcedinis epystole illius adventu, velut ipse affores, quo nichil animo meo gratius esse posset,
Abbreviated transcription (Latin):
cultas fuerit. neq prius futura
spero ꝙͣ ambo parit̾ in y̾ttiliã rede¬
anius. quem diem michi ꝓpinquũ
spondeo si forensem prius nr̃in ĩ
prefatum elicona ꝑduxo. quando
eum ociosum ac uatuũ in his regi¬
ombus uactus sum ut si quando
post hac uł fati ui uł studio uari¬
etatis ꝓpellendi q fastidi nõ qui¬
dem huc quod me uolente nuĩquã
erit sed illuc forte retranseam tã¬
to teste in medium producto int̾
amicos patrios excusabilior ficini.
uale .o. felix qui babilonem occiduã
non indisti. baleũ aprilis. Ad fi¬
onqm tam obstinato silẽ¬
cio deditus fui quin facile
tua meltifma uox uocem
michi posset excutere. Idq cũ sepe
alias tum hodie sum expertus. Tedio
quidem affectus et in primis rex¬
curialium fessus eram. Accesserãt
familiares eplẽ ad amicos conci¬
ues. ad extemos quoq sub idem tẽ¬
pus plume ꝙͣuis enim ĩuitus
meliorib subductum curis non
exiguum in his tempus expendo

Expanded text:
cultas fuerit; neque prius futuram cultas fuerit; neque prius futuram spero quam ambo pariter in Italiam redeamus; 11 quem diem michi propinquum spondeo, si Forensem prius nostrum in prefatum Elicona perduxero — quando eum otiosum ac vacuum in his regionibus nactus sum — ut siquando posthac vel fati vi vel studio varietatis propellendique fastidii non quidem huc — quod me volente nunquam erit — sed illuc forte retranseam, tanto teste in medium producto inter amicos patrios excusabilior fiam. Vale, o felix, qui Babilonem occiduam non vidisti. Kal. Aprilis. 9 Ad F1 Nunquam tam obstinato silentio deditus fui quin facile tua melliflua vox vocem michi posset excutere; idque cum sepe alias tum hodie sum expertus. 2 Tedio quidem affectus et in primis recurialium fessus eram. Accesserant familiares epystole ad amicos concives, ad externos quoque sub idem tempus plurime; quamvis enim invitus, melioribus subductum curis non exiguum in his tempus expendo,
Abbreviated transcription (Latin):
quid honestum. quid utile. quenã
int̾ hec ip̃a contencis. aderant elo¬
quentissum uin sulpicius. crassus.
antonus. cum quibz oratorie ĩsti¬
tutionis scrutabatur archanum.
aderat cato censornus ille senex cu¬
nus senectutem testimomo cõmẽ¬
dabat. Aderant .l. torquatus .m. ca
to unscensis. et .m. pilo. cũ quib
bonorum fines operosti disputaci¬
one firmabat adecat orator hor¬
tenlius. Aderat epicurus adu̾lus
alterum ciceroniana philosophie
lans. Adũsus alterum in fama¬
cio uoluptatis. Aderant lelius et
scipio. cum quib et uere anucicie
bus int̾mixti. quos in capitalib
nommatim ad libellum tumu
cusatus. et pompenis laudatus ade¬
comitib tranquilla et iocunda et
felix rusticacio mea firit modo diu¬
turiuor fuisset. mox emm michi ite¬
rum ĩuito babilonicus uncus uec¬
tus est retentus q sum ad ĩferos.
unde hec tibi nuus scribo. Turba fe¬
cit occupacionum ut nec pũo meo
libellum tuum transtribendi copia.
uec illi iterun redenudi ad te fa¬

Expanded text:
quid honestum quid utile quenam inter hec ipsa contentio; 7 aderant eloquentissimi viri Sulpitius Crassus Antonius, cum quibus oratorie institutionis scrutabatur archanum; aderat Cato censorius ille senex, cuius senectutem testimonio commendabat; aderant Lucius Torquatus, Marcus Cato Uticensis et Marcus Piso, cum quibus bonorum fines operosa disputatione firmabat; 8 aderat orator Hortensius, aderat Epycurus: adversus alterum ciceroniana philosophie laus, adversus alterum infamatio voluptatis; aderant Lelius et Scipio, cum quibus et vere amicitie ibus intermixti, quos in capitalibusnominatim ad libellum tuum cusatus et Pompeius laudatus adecomitibus tranquilla et iocunda et felix rusticatio mea fuit, modo diuturnior fuisset; mox enim michi iterum invito babilonicus uncus iniectus est retractusque sum ad inferos, unde hec tibi nunc scribo. Turba fecit occupationum ut nec puero meo libellum tuum transcribendi copia nec illi interim redeundi ad te fa
Abbreviated transcription (Latin):
experientia notum fecit. NIon ef¬
fractani certe s parumꝑ ut au¬
dio dissutam annuciara urãm
acu so ide deuoionis tenui u̾dor
filo. ceparare disposu mnbꝯbus
parit̾ sccibens inaigna fide nec ira
ymo u̾o ad amdobus postulo. ut
ad comiminuis epłe lectionem fa¬
uentib amnus accedentes ex auil¬
nandam peticionis mee sũmani ĩ¬
eam partem anii indutatis q̃
ut dixi ommes humanar passio¬
num nebulas suꝑgressa est. ut ua¬
leas opto. ad fontem sorgie.ixͦ.
.kł. Iunii. Ad nicholaũ azarolũ¬

Expanded text:
experientia notum fecit. 8 Non efexperientia notum fecit. 8 Non effractam certe sed parumper, ut audio, dissutam amicitiam vestram acu solide devotionis ac tenui verborum filo reparare disposui, ambobus pariter scribens magna fide nec minoimo vero ab ambobus postulo, ut ad comunis epystole lectionem faventibus animis accedentes, examinandam petitionis mee summam ieam partem animi inducatis que, ut dixi, omnes humanarum passionum nebulas supergressa est. Ut valeas opto. Ad fontem Sorgie, IX l. Iunias. 15 Ad Nicolaum Azarolu
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑturbet. nichil ubi tam clara te¬
stimonia lese mẽtis appareant. pal¬
lor uultus. ꝯfusa uox membrorum
tremor. obducta frons. elacum te¬
stimoniũ st̃cilium. ardentes oculi.
celer audelitus. hec sunt que iram
ĩ aminus hĩtantem uelut eductũ
latebris cecum in lucem trahunt
ac spectantib uisibilẽ rep̾sentãt
Contra. ubi mens rõĩs imperio sub¬
iecta et passionib lidera est. illic ĩ¬
mota tranquillitas. Illic iocunda
sereuitas. Illic demũ humana fe¬
licitas est. Oportet igitur si felites
ẽẽ uolumiꝰ ea felicitate quam re¬
cipit uita mortalis et si ꝑ hane
ad aliam aspiramus oportet ĩꝙͣ
illam etheree mentis altissimam
esse ꝓtitulam. ut quod de supͥmo
duitur olipi nigꝰ nulla eam
passiorumi nibes possit amingẽ.
Tulemn ego tibi animũ esse nõ
dubito.⁊ laturam quippe mor es¬
q tuos nom optime. quo mͥ
de ie. de ingno regin seneschald
aliis credidi. Illum fuma. te mͥ

Expanded text:
que perturbet, nichil ubi tam clara teque perturbet, nichil ubi tam clara testimonia lese mentis appareant, pallor vultus, confusa vox, membrorum tremor, obducta frons, elatum supercilium, ardentes oculi, celer anhelitus: hec sunt que iram in animis habitantem, velut eductum latebris Cacum, in lucem trahunt ac spectantibus visibilem representant. Contra ubi mens rationis imperio subiecta et passionibus libera est, illic immota tranquillitas, illic iocunda serenitas, illic demum humana felicitas est. 6 Oportet igitur, si felices esse volumus, ea felicitate quam recipit vita mortalis, etsi per hanc ad aliam aspiramus, oportet, inquam, illam etheree mentis altissimam rticulam, ut quod de supremo dicitur Olimpi iugo, nulla eam passionum nubes possit attingere. 7 Talem ego tibi animum esse non dubito, naturam quippe moresque tuos novi optime; quodque michi de te, de magno regni senescallo aliis credidi; illum fama, te michi
Abbreviated transcription (Latin):
turam ipsam studio mutatus tͥ¬
partitam quime sedem cõpetit.
qd̾q cõfusum uidebatur dunno
secceuit ingenio. Is gͦ tum distinc¬
tis receptaculis iram in peccore.
concupiscẽnam subt̾ precordia
collecasset. Roẽm in u̾tice uelut ĩ
aice constituit. ut moderatricem
illam ac duãm passionum uel
ip̃e situs ꝯstenderet. qd̾ nec poetas
utõs ignoralse crediderim ꝙͣuis
exprimere snigens inichi rerum se¬
nes oboritur quam nec tempus
patitur. nec exigit locus. et suꝑua¬
cuum fuit Iram tibi nelle desccib̾e
cunis tristes exitus uulgo eciam
notos quidam phõꝵ integtis uolu¬
niuib sunt amplexi. Precipue
plutartus. et seneca. Illud tibi bre¬
uissime quod nemo doctus ignorat
inculcandura reor. ubi passiones
m̃tant nubilum ẽẽ tererimũ ⁊ hor¬
rendas amme tenebras ac rõuis ut
porie dixetim ecdipsim. qd ium de
dici arbitror ⁊ lichil est eniui qd
eque tranquillitatem sereuitatẽ¬

Expanded text:
turam ipsam studio imitatus, trturam ipsam studio imitatus, tripartitam anime sedem comperit, quodque confusum videbatur divino secrevit ingenio. Is ergo cum distinctis receptaculis “iram in pectore”, concupiscentiam “subter precordia collocasset, rationem” in vertice velut “in arce” constituit, ut moderatricem illam ac dominam passionum vel ipse situs ostenderet; quod nec poetas nostros ignorasse crediderim, quamvis exprimere, ingens michi rerum series oboritur, quam nec tempus patitur nec exigit locus, et supervacuum fuerit iram tibi velle describere, cuius tristes exitus vulgo etiam notos quidam philosophorum integris voluminibus sunt amplexi, precipue Plutarchus et Seneca. 4 Illud tibi brevissime quod nemo doctus ignorat, inculcandum reor: ubi passiones habitant, nubilum esse teterrimum et horrendas anime tenebras, ac rationis, ut proprie dixerim, eclipsim; quod cum dedici arbitror. 5 Nichil est enim quod eque tranquillitatem serenitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nus obstinatam duriciem. pridie¬
q kas. maias duui ex moxe in so¬
lio piscatoris pontifex maximus
ꝯ sedisset pleno concilio cõscript
parium auncus nr sub unbra
mei nommis qd̾ illo die in ore
marimoꝵ hominũ uentilatũ at¬
qr u̾satum inultisꝙ ueris utunã
landib oueratu fuit factus ẽ
noti compos. qua in re et amicicia
placata superbia. et indignatio
mea que de segni me uigilãtissi¬
nũ fecerat. pati nõ poturtam licẽ¬
ter u̾itatem mendacio calcari. Id
gansuro tibi nũciatum uolui si¬
mul ut gracias agerem. qd̾ enim
in te fint fidelissime p̾stitisti. uale
ixͦ kał iumi ad fontẽ Sorgie. Ad
hem barilłꝰ. neapolitanũ militẽ
acio ad studiũ pacis
Irum dictu ut nil maius
ita m dari diginus qm̃
quod ex te hodie peniturus¬
petiturus simi. Peto autem uir
insignis ut amniũ roĩ siue ut a lit̃
idem dicari. te tibi sudicias et pa¬
rere cogas ui te deceriora melion
b. caginfice quidem placo ua¬

Expanded text:
nus obstinatam duritiem pridienus obstinatam duritiem pridieque Kalendas Maias, dum ex more in solio piscatoris Pontifex Maximus consedisset, pleno concilio conscriptorum patrum amicus noster sub umbra mei nominis, quod illo die in ore maximorum hominum ventilatum atque versatum multisque, veris utinam!, laudibus honeratum fuit, factus est voti compos; 3 qua in re et amicitia abilis et implacata superbia et indignatio mea, que de segni me vigilantissimum fecerat: pati non potui tam licenter veritatem mendacio calcari. Id gavisuro tibi nuntiatum volui simul ut gratias agerem; quod enim in te fuit fidelissime prestitisti. Vale. IX Kal. Iunias, ad fontem Sorgie. 14 Ad Iohannem Barrilem neapolitanum militem, exhortatio ad studium pacis. 1 Mirum. dictu, ut nil maius ita nil dari dignius quam quod ex te hodie petiturus sum; peto autem, vir insignis, ut animum rationi sive, ut aliter idem dicam, te tibi subicias et parere cogas in te deteriora melioribus. 2 Magnifice quidem Plato na
Abbreviated transcription (Latin):
nius digni nisi semmiꝰ quos modico
uie flexu et nix tribus passiui
milibus extimnaret. at et si ego
tanto hospite iudignus essem ipẽ
tamen fidem seruare dignus erat
Sane dum huc scribendo ꝑuenis¬
sem. et longius eueherer ingens
clamior in foribus. et ep̃s ipẽ adest
ut quotidie discã exꝑiencia ma¬
gistra curas et querelas loumniũ
uanas else. quod et tu oculis ut
uideres hanc iam suꝑuacuã licet
ad te litrerulam misi. uale ad fõ
matulo insideus qd̾ uiu¬
brose uallis arbiter insta¬
bili mhi uotorum alt̾nacione
pepererat de quo recum sepe si me
num questus eram excutere iuxꝰ
eram lui alten ambiciosus se du¬
lus sollicitus. uidisses iocundini
simul et misembile spectatulũ.
me solitudinis auidum atq ocii
et ĩ silius errare solitum uurta¬
tis repente studiis cum iugenti cu¬
rialium caterna dies totos ponti¬
ficum supbis liminib obercantem
macanitib mecum musis: Quid
multa. uicit taudem labor ĩportu¬

Expanded text:
mus digni visi sumus quos modico mus digni visi sumus quos modico vie flexu et vix tribus passuum milibus extimaret. Atqui etsi ego tanto hospite indignus essem, ipse tamen fidem servare dignus erat. 4 Sane dum huc scribendo pervenissem et longius eveherer, ingens clamor in foribus et epyscopus ipse adest, ut quotidie discam, experentia magistra, curas et querelas hominum vanas esse; quod et tu oculis ut videres, hanc, iam supervacuam licet, ad te literulam misi. Vale. Ad fonmaculo insidens, quod Umbrose Vallis arbiter instabili michi votorum alternatione pepererat, de quo tecum sepe, si meni, questus eram, excutere nisus eram, fui alteri, ambitiosus sedulus solicitus. Vidisses iocundum simul et miserabile spectaculum: me solitudinis avidum atque otii et in silvis errare solitum, mutatis repente studiis, cum ingenti curialium catherva dies totos pontificum superbis liminibus oberrantem, macantibus mecum Musis. 2 Quid multa? vicit tandem labor importu
Abbreviated transcription (Latin):
mine putabam florentinus p̾sul
quo iul sincerius sol uidet. s hec
mea sors est. neõ nõ satis ydoneꝰ
ad fallendum me. dix̃at se tid fou¬
tem sorgie uẽturũ simul ut locum
neret. hiis cõuentis in reditu me
uisurus autonii domiũ peciit. Et
ego quia festinare illũ noueram
rus pecii ubi iam autea quicquid
natura loci patitur. studio morib
meis adũso congresseram ut eũ
lautius exciperem ꝙͣ iniuores ami¬
cos soleo: Quid te moror: aut poeti¬
cum horruit ille comninũ. nec me¬
mor furt illius poetici dicti. Aude
bospes cõtempnere opes et te quo¬
q dignum finge dõ rebusq uemi
nõ asper egeris. nec dignatus est
esse ubi rex olun siculus. Rob̾tus
em nri głia et post eum multi uł
ronulei cardines uł t̾ratum diũ
int̾dum fontis interdum qd̾ glo¬
nian tecum nõ pudebit me uisendi
gr̃a fuerunt. aut quod cogitare ma¬
luerim nec ego mei gn̾is ultinius
nec fons uͥ fallor int̾ cunctos pri-¬

Expanded text:
nime putabam, Florentinus presul, nime putabam, Florentinus presul, quo nil sincerius sol videt; sed hec mea sors est, nemo non satis ydoneus ad fallendum me. Dixerat se ad fontem Sorgie venturum simul ut locum neret. 2 His conventis, in reditu me visurus Antonii domum petiit; et ego quia festinare illum noveram, rus petii, ubi iam antea quicquid natura loci patitur, studio moribus meis adverso, conquisieram, ut eum lautius exciperem quam minores amicos soleo. 3 Quid te moror? aut poeticum horruit ille convivium, nec memor fuit illius poetici dicti Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum Finge Deo rebusque veni non asper egenis, nec dignatus est esse ubi rex olim Siculus Robertus, evi nostri gloria, et post eum multi vel romulei cardines vel terrarum domini interdum fontis, interdum — quod gloriari tecum non pudebit — me visendi gratia fuerunt; aut, quod cogitare maluerim, nec ego mei generis ultimus, nec fons, nisi fallor, inter cuntos pri
Abbreviated transcription (Latin):
phia opus est. diũsornum meum
nosti. Scis ubi gallicas estates a¬
gere. ubi leunre soleaui transalpi¬
ua suspiia. Postremo uiri illius
qui magni cognonien ht̃ cũ sit
marumis meo noĩe partheno pei
maris in litore magnificus appa¬
ratus quem suis pͥmũ mox tius
eciam literis edidici cuiꝰ non am¬
unim delectet ac mulceat. apd̃
ꝙ mearum ut scubis p̾cum fauo¬
rem senseris nõ miror. sciebam ali¬
ter esse nõ posse. cuius enim faciẽ
ignoro uom auiiũ. Gcaudeo sane
et sibi uł in licteris grãs agam
uł unus uocib florentius p̾sulis
qui ure tandem hiis uĩclis elap¬
sus in italiami redit. añ tũ ãtomi
egiptii uie nuense liuen a diit ex
ꝯdicto uisurus in reditu urĩ ruris
angustias. Crastino igitur ut pol¬
licitus est ad fonter sorgie poetico
excipiendus prandio mecum enit
ro qd̾ u̾bum quo mag̾ co¬
gito mag̾ intelligo. Quo
longuis ui etate progredior eo ueni¬
us expetior. fefellet me quem mi¬

Expanded text:
phia opus est; diversorium meum phia opus est; diversorium meum nosti; scis ubi gallicas estates agere, ubi lenire soleam transalpina suspiria. 9 Postremo viri illius qui magni cognomen habet, cum sit maximus meo nomine, parthenopei maris in litore magnificus apparatus, quem suis primum, mox tuis etiam literis edidici, cuius non animum delectet ac mulceat? Apud quem quod mearum, ut scribis, precum favorem senseris, non miror; sciebam aliter esse non posse; cuius enim faciem ignoro novi animum. 10 Gaudeo sane et sibi vel in literis gratias agam vel vivis vocibus Florentini presulis, qui vixtandem his vinclis elapsus in Italiam redit. Ante tamen Antonii Egiptii viennense limen adiit, ex condicto visurus in reditu nostri ruris angustias; crastino igitur, ut pollicitus est, ad fontem Sorgie poetico excipiendus prandio mecum erit.ro; quod verbum quo magis cogito magis intelligo, et quo longius in etate progredior eo verius experior. Fefellit me quem mi
Abbreviated transcription (Latin):
recordatur. si qua u̾o facultas affu¬
erit cuipide inde se ꝓripit ut redeat
quo suspirat. De reliquo autem qͥd
nͥ et ip̃e post te tacitus suspirem ꝙ
nos qui tui suus omnes p̾senti
solutos erga stulo cuꝑis in italia ui¬
dere. Et ꝓfecto si uoto meo xpũs au¬
expediat indet et potens est utrũ¬
q p̾stare. Illi res fortunasqz me¬
as cõmisi: H oc te nõ ignorare nõ
sum nescius male michi esse dũ
huc sum. s quid iterum faciam
Magui nunc motus ut uides in
italia parãtur. S illud quoq ue¬
rum est malle me in italna labo¬
rare qmͣ ubi sum quiescere. Isti qͥ¬
dem arsacide quorum nõ nillis
me bñficiis obuoxiuui nõ nego
uł babilone uł in parthia saltem
retinere moluratur. obluctor. et
adnuc finis in dubio est: Si iĩco:
nõ ante reu̾tentẽ audies ꝙͣ reuer¬
sum. Si unicor qđ nõ uisi negãdi
uecundia puto posse contugere.
tam̃ extra semmameos inuros ero.
ubi uam inquies. Nulla copogra¬

Expanded text:
“recordatur”; siqua vero facultas affu“recordatur”; siqua vero facultas affuerit, cupide inde se proripit ut redeat quo suspirat. 7 De reliquo autem quid nisi et ipse post te tacitus suspirem? quod nos, qui tui sumus, omnes presenti solutos ergastulo cupis in Italia videre, et profecto si voto meo Cristus anexpediat videt et potens est utrunque prestare; Illi res fortunasque meas commisi; hoc te non ignorare non sum nescius, male michi esse dum hic sum. 8 Sed quid iterum faciam? Magni nunc motus, ut vides, in Italia parantur, sed illud quoque verum est, malle me in Italia laborare quam ubi sum quiescere. Isti quidem Arsacide, quorum nonnullis me benificiis obnoxium non nego, vel Babilone vel in Parthia saltem retinere moliuntur; obluctor et adhuc finis in dubio est; si vinco, non ante revertentem audies quam reversum; si vincor — quod nonnisi negandi verecundia puto posse contingere — tamen extra Semirameos muros ero. ‘Ubinam?’ inquies. Nulla topogra
Abbreviated transcription (Latin):
dioccitas nõ sufficit ulłe sufficient
opes. et qui semel fastidia huius
sacre urbis exptus est nͥ forte lõga
consuetudine mius medullis babi
nullum toto unꝙ̃ orbe inidebit ĩa¬
uenum locum. de quo et multa
sepe drxi et plura dicerem in uete¬
rer nõ tam huius paludis hĩtatores
uulgo magnos ac felices. michi ãt
prorsus miserabiles ut pusilles. qͣ
me iplum offende̾̃ qui indiguãtẽ
stomaicum ginui cõmemoracõe et
iudigestis uom̃b eracerbo. Illud
siluisse nolucrumn ꝙ ĩ dabilone hac
nõ alcius ascendisti mag tibi di¬
uine gratie si uescis indiuũ. ascen¬
disses enim uͥ p̾sidẽcium moribus
dissimilis uidereris. quo quidẽ puto
nichil esse felicius. Si igitur ad sa¬
lutem spectas libent̾ hinic exuladis
ymo u̾o libenter in parriam ad hoc
erilio redieris. et quisquis ad suꝑ¬
netur suꝑ fluma babilonis ad ã¬
maras salices suspensis orgaus fles
ac sedens montem sỹon cum desid̾io

Expanded text:
diocritas non sufficit, nulle sufficient diocritas non sufficit, nulle sufficient opes, et qui semel fastidia huius sacre urbis expertus est, nisi forte longa consuetudine imis medullis babilnullum toto unquam orbe videbit inamenum locum. De quo et multa sepe dixi et plura dicerem ni vererer non tam huius paludis habitatores, vulgo magnos ac felices, michi autem prorsus miserabiles ac pusillos, quam me ipsum offendere, qui indignantem stomacum gravi commemoratione et indigestis nominibus exacerbo. 5 Illud siluisse noluerim, quod in Babilone hac non altius ascendisti, magnum tibi divine gratie, si nescis, indicium; ascendisses enim nisi presidentium moribus dissimilis videreris, quo quidem puto nichil esse felicius. 6 Si igitur ad salutem spectas, libenter hinc exulabis, imo vero libenter in patriam ab hoc exilio redieris; et quisquis ad supnetur “super flumina Babilonis”, ad amaras “salices suspensis organis flens ac sedens” montem “Sion” cum desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
procellosum uet tͥ se trãquil¬
lum p̾buit suꝑamabilis
pat̾. scito fuisse nõ eoli qui ut ait
Maro luctantes pueros uentos tem¬
pestates q sonoras impio preuut.
ac uniculis et carcere frenat. aut
neptimmi cui nupum pelagi seuũ¬
q teidentem sorte datum illu sa
et mulcere dedit fuctus et tollere
uentos qui u̾e dicto cicius tumuda
equora placcat. nec tm̃ equora. sed
celum regit ac tr̃as et qua nulla gͥ¬
uior est procella iitu solo ꝯpͥmt
amioꝵ fluctuancium tempestates
ac passiones eliminas et sereum
reuehens nõ impprie ut est apud
poetam collectasq fugat uubes so¬
lemq reducit. multarum illi rex
es debitor. in quib haud extiemã
dix̃im modestiam illam que ex lit¬
teris tius michi cognita magno
me gaudio affecit. ubi et epãtum
tuu tibi suffecturũ spondes et ĩ
finem alto nisi me amor fallit aĩo
sententiam accomodatissime misꝙͣ
te nõ longe melius qmͣ babilone
uicturimi: p̃clare quidem ac magni¬
fice. Nam et cui rerum optima me¬

Expanded text:
procellosum ver tibi se tranquillum prebuit, superamabilis pater, scito fuisse non Eoli qui, ut ait Maro, Luctantes ventos tempestatesque sonoras Imperio premit ac vinclis et carcere frenat, aut Neptuni, cui imperium pelagi sevumque tridentem ”sorte datum” illusa pEt mulcere dedit fluctus et tollere vento, qui vere dicto citius tumida equora placat, nec tantum equora sed celum regit ac terras et, qua nulla gravior est procella, nutu solo comprimit animorum fluitantium tempestates, ac passiones eliminans et serenum revehens, non improprie, ut est apud poetam, Collectasque fugat nubes solemque reducit. 3 Multarum Illi rerum es debitor, in quibus haud extremam dixerim modestiam illam que ex literis michi tuis cognita, magno me gaudio affecit, ubi et epyscopatum tuum tibi suffecturum spondes et in finem alto, nisi me amor fallit, animo sententiam accommodatissime, nusquam te non longe melius quam Babilone victurum. 4 Preclare quidem ac magnifice; nam et cui rerum optima me
Abbreviated transcription (Latin):
quo scilicet interlegendum saltẽ
neccessario coirent. Quod si uotiue
sucesserit gratum quiddã ac magͥ¬
ficum rei p ͨ ͤ p̃stitisse gloriabor ⁊
multum semꝑ huic calamo debe¬
bo. Eplãm ipsã ad te misi ut per
manus illuc tuas ꝓperet. ⁊ securior
coram illis tuo eciam fauore fulta
compareat. Pmitto aũt tibi ꝙ in
suꝑscripcione eius omnib int̾dixi
ut illam apenas et si quid dethra¬
detrahendum uł addendũ duxens
facias qͥ nam illius atq aminũ
et quib facile tangi soleat quiq
ura mores aditus et tempora no¬
sti. uał.ixͦ. kaleñ. Iuuii ad fontẽ
guidonem epm̃ por tuensem Car
consolatoria super matris obitu

Expanded text:
quo scilicet inter legendum saltem quo scilicet inter legendum saltem necessario coirent. Quod si votive successerit, gratum quiddam ac magnificum reipublice prestitisse gloriabor, et multum semper huic calamo debebo. 5 Epystolam ipsam ad te misi ut per manus illuc tuas properet et securior coram illis tuo etiam favore fulta compareat. Permitto autem tibi, quod in superscriptione eius omnibus interdixi, ut illam aperias et siquid detrahendum vel addendum duxeris, facias, qui naturam illius atque animum et quibus facile tangi soleat, quique viri molles aditus et tempora nosti. Vale. IX Kal. Iunias, ad fontem Guidonem epyscopum Portuensem cardinalem, consolatoria super matris obitu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾minus dux et u mes labor ac p̾¬
mium. e puidem qd ad sũmam sta¬
tus tn atriuet satis in epła quã
ad te ultimo misi. disseruisse uideor
meis u̾bis s aliena sententici. Sccip¬
si enim tibi illius uiri optimi et ex¬
cellentis consilium secutus qd̾ te le¬
gisse et probasse iam req ipsa pro¬
baturum esse confido. em uiro ut tuo
nomine grates agam uibes quasi
meum nomen tibi in illius gcãm
assurgenti aliqua et ut ip̃e ais nõ
pania exparte profu̾it. in de autẽ
oro ne si parerau uł arrogancie mͥ
uł inscirie u̾tatur. cum te pocius
illi pro me ignoto homine uire tuo
gratias agere par sit. Quod si mul¬
tum uoles rep̃hensionis ꝓprie se¬
curus peticiom tue obsequar. Nem¬
pe nunc eidem illi dere muxia
Quid enim int̾ homines post dir¬
tutem amicitia mans est de hac
igitur illi sccipsi. bortatus ut in a¬
nci uet̾is ac spectati beniuolẽciã
reũtatur. et hac usus arte ut am¬
bos una eademq clauderem epła.

Expanded text:
terminus, dux et comes, labor ac prterminus, dux et comes, labor ac premium. 3 Equidem quod ad summam status tui attinet, satis in epystola quam ad te ultimo misi, disseruisse videor meis verbis sed aliena sententia. Scripsi enim tibi illius viri optimi et excellentis consilium secutus, quod te legisse et probasse iam, reque ipsa probaturum esse confido; cui viro ut tuo nomine grates agam iubes, quasi meum nomen tibi in illius gratiam assurgenti, aliqua et ut ipse ais, non parva ex parte profuerit. Vide autem, oro, ne si paream, vel arrogantie michi vel inscitie vertatur, cum te potius illi, pro me ignoto homine, iure tuo gratias agere par sit; quodsi multum voles, reprehensionis proprie securus petitioni tue obsequar. Nempe nunc eidem illi de re maxima. 4 Quid enim inter homines post virtutem amicitia maius est? de hac igitur illi scripsi, hortatus ut in amici veteris ac spectati benivolentiam revertatur, et hac usus arte, ut ambos una eademque clauderem epystola,
Abbreviated transcription (Latin):
te uisain se si unas uoces hẽat nõ
negabit. uenit cum illa carmẽ exi¬
ninim qd̃ uror et laudo. uerum ex
ea caritate q̃ re michi meq tibi cõ¬
ciliat in primis admoneo ut pri¬
us ꝙͣ ad alienas ueniat manus ĩ¬
tendas nͥ um u̾siculo quem longi¬
usculum offendi incumbẽtem obe¬
lum inspexeris fidei mee iudicem.¬
et abscindasq quod suꝑfluit. ne ue
tibi forsan idcnrto displiceas. scis ĩ
arte poetita siriptum esse. ꝙ qñq
rarum tuaꝵ ponderib fatigato opͦ
auxilio meo dicis: facis humilit᷑
ut reliqua. Atq utinam ĩ ingenio
meo cinus et imploras oꝑem et
dilatam coles. aliquis tuis idoneus
tempestatib portus esset. profecto
non lierem te diutius iactari iac¬
tari. Spero autem non in thetide ł
neptimo s u eo cuius est mare ⁊
ip̃e fecit illud ꝙ uite nr̃e mortalis
tiraides flirtus et humamnaꝵ rer
poretius fntbus agitatis saluti¬
fero tuidente compescet. ma idem ac

Expanded text:
te visam se, si vivas voces habeat, non te visam se, si vivas voces habeat, non negabit. Venit cum illa carmen eximium quod miror et laudo; verum ex ea caritate que te michi meque tibi conciliat, in primis admoneo ut priusquam ad alienas veniat manus, intendas ubi uni versiculo quem longiusculum offendi, incumbentem obelum aspexeris, fidei mee indicem, abscindasque quod superfluit. Neve tibi forsan idcirco displiceas, scis in Arte poetica scriptum esse quod quanrarum tuarum ponderibus fatigato, opus auxilio meo dicis, facis humiliter ut reliqua; atque utinam in ingenio meo, cuius et imploras opem et dilatam doles, aliquis tuis ydoneus tempestatibus portus esset: profecto non sinerem te diutius iactari. Spero autem non in Thetide vel Neptuno, sed in Eo, cuius «est mare et ipse fecit illud», quod vite nostre mortalis tumidos fluctus et humanarum rerum perpetuis flatibus agitatos salutifero tridente compescet, via idem ac
Abbreviated transcription (Latin):
plus sparsis criuib sabmas qmͣ
effusis ine lacciuns profecisse. Io si
ro nunc agitis: eruid differtis. Qͥo
erpectatis. om sapientissum et ue¬
teribus obse quiis astricti et uiru¬
tum cultu et morum suauitate si¬
nilum. irͣu te p̾cor in amplerus.
et ꝑditum tempus flete parq u¬
nũ alustcib annuciis nolite sub¬
ducece Quitiens a dolescentes regu
Tideus ⁊ poliuices. Teseus et peti¬
theus. hertules et philotetes. pi¬
lades et horestes. Quociens ꝑitago¬
rei Iiuenes damon et phicias. Qͦ¬
ciens romane uirtutis et amiticie
sũmum decus lelius et scipio in
medium uemient: ꝑmittite posteri¬
tati ne predarissima nomima sile¬
antur. Nicolaus et iohẽs . rͦe. kał
Iumi ad fontẽ sorgie. ad zenobiũ
gramaticũ florentinũ ut ꝑꝯ ceden¬
tem epłam interuẽtu suo adiuuet
ie amicorum lrãs aliquot
unum in diem congloba-¬
tas ab solueram. dum ecce
tua ur̃m limen pressit epła que le¬

Expanded text:
plus sparsis crinibus Sabinas quam plus sparsis crinibus Sabinas quam effusis me lacrimis profecisse. Id si  26 Quid vero nunc agitis, quid differtis, quid expectatis, viri sapientis simi et veteribus obsequiis astricti et virtutum cultu et morum suavitate simillimi? ruite precor in amplexus et perditum tempus flete parque unum illustribus amicitiis nolite subducere. Quotiens adolescentes regii Tydeus et Polinices, Theseus et Pirothous, Hercules et Philotetes, Pylades et Orestes, quotiens Pithagorei iuvenes Damon et Phitias, quotiens romane virtutis et amicitie summum decus Lelius et Scipio in medium venient, permittite posteritati ne preclarissima nomina sileantur Nicolaus et Iohannes. IX Kal. Iunias, ad fontem Sorgie. 17 Ad Zenobium grammaticum florentinum, ut precedentem epystolam interventu suo adiuvet. 1 Vix amicorum literas aliquot unum in diem conglobatas absolveram, dum ecce tua nostrum limen pressit epystola, que le
Abbreviated transcription (Latin):
dent tũ dob̃ ũcipue tam clatis ui¬
ris sũmo studio fugienda est hac¬
tenus bec que geuerosos anmios
motura nõ dubito. Acçedet serena¬
tum froncumi eo gracior quo diu¬
tius int̾rmitsa p̃ sentia. sepe mul¬
tum ⁊õderis ad intimandum am¬
uor. ⁊ Iet illud dissimulo uie non
casu aliquo s scient᷑ hunc traxisse
serinouem quo simul uob̾ longior
mora sit. quam ob causam in t̾go
lninis littere scripum erat ut di¬
distis nequa eam manus ext̾na
dis egi ut dui nos ra cosloquio de¬
tineren Id u̾o ne fcustia fecenm
oro uos quoꝵ de manibz or̃onis mee
pendet effectus putate me in me¬
dio uã esse. enm Ibi enim simi et
metu crutior ⁊ amore ardeo. mie
prsus si iam uos ardentis ĩ medio
auti flamima nõ accigit p stec
loc humanitas ur̃a nõ michi qui¬
dem s fider mee ut uos ambos si
ueapolimi uenam ĩueniã si mi¬
nus audiam unũ esse. Non siua¬
tis plus init̾ armatas hostiũ acies

Expanded text:
dent, tum vobis precipue, tam claris vident, tum vobis precipue, tam claris viris, summo studio fugienda est. Hactenus hec, que generosos animos motura non dubito. 23 Accedet serenarum frontium eo gratior quo diutius intermissa presentia; sepe multum ponderis ad inclinandum anvox. Nec illud dissimulo me non casu aliquo sed scienter huc traxisse sermonem, quo simul vobis longior mora sit, quam ob causam in tergo huius litere scriptum erat, ut vidistis, nequa eam manus externadis egi ut diu vos in colloquio detinerem; id vero ne frustra fecerim, oro vos, quorum de manibus orationis mee pendet effectus. Putate me in medio vestri esse; ibi enim sum et metu crucior et amore ardeo; mirum prorsus si iam vos ardentis in medio amici flamma non attigit; prestet hoc humanitas vestra non michi quidem sed fidei mee, ut vos ambos, si Neapolim veniam, inveniam, si minus, audiam unum esse. 25 Non sinatis plus inter armatas hostium acies