comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
afuuentute in semũ deuotissime deo iuxit/ unũ longo stidõ
dĩce uie sectande / multa edoctũ panter et exꝑtum. qui
uictorno claro pͥmũ rethon urbis rome post pio xp̃i mar¬
tui familiarissimus et ad ueram fidem magnus et efficar
hortator fuit. qui deinde augustiũ ad se ut dixi pro confiliõ
uementem. qd utiq magne u̾tutis opinione non earuit. Ad
hũilitatem xp̃i et spem uite melioris erexit. demq qui etate
extrema oĩbus alnis multis quidem et insignibus unis ad epis¬
copatum huius iam tũc magne urbis obeũtis amibrosii iudicio
sit p̾latus. qui ut tanti suffragatonis sentenciã honestaret
dassicptũ mumis pastoralis cure sũma yexit integuitate¬
atq eonnia sc̃itate. hec mͥ hactenus de hoc nouo meo hospite
nota sunt. Cetera nouit ethereus hospes suus. Et hec tibi
ulore corporis, eũ aĩo decertante intempeste noctis sile̾cio

Expanded text:
a “iuventute” in senium “devotissime Deo vixit”, virum longo “studio a “iuventute” in senium “devotissime Deo vixit”, virum longo “studio dominice vie sectande multa edoctum” pariter et “expertum”, qui Victorino, claro primum rethori urbis Rome, post pio Cristi martyri, familiarissimus et ad veram fidem magnus et efficax hortator fuit; 12 qui deinde Augustinum ad se, ut dixi, pro consilio venientem — quod utique magne virtutis opinione non caruit — ad humilitatem Cristi et spem vite melioris erexit; denique qui etate extrema omnibus aliis multis quidem et insignibus viris ad epyscopatum huius iam tunc magne urbis, obeuntis Ambrosii iudicio, sit prelatus; qui ut tanti suffragatoris sententiam honestaret, assumptum munus pastoralis cure summa rexit integritateatque eximia sanctitate. 13 Hec michi hactenus de hoc novo meo hospite nota sunt; cetera novit ethereus hospes suus. Et hec tibi dolore corporis cum animo decertante intempeste noctis silentio
Abbreviated transcription (Latin):
dere. que ꝓfecto sine scriptis aut nulla esset aut breuis. hic
uͦ de sc̃is qui non in strepitu ppłaris aure. s in dño glianti
quoruĩ nomen in libro bĩte digito dei seniptum mortaliũ sc̾ptoꝵ
patrocimo non eget. et si eĩ oĩs calamus iaceat. oĩs linguata¬
ceat. ois hõium fauor ac recordacio euanestat nchilomnꝰ
in memoria eterna ent iustus. et tenicrepi ẜmonis angustias
sꝑnet celestis glie maginitudo. Equidem simplicianus hospes
meus Apud dñm magnus ualde. apud hũc suũ histoncã in¬
mis familianter et inculte habitus limations stili oꝑamne¬
rebatur. ex quo sibi nichil om̃o. s legentibus mitandi stu¬
diũ et deuocionis feruor accederet᷑. Esto autem ut scriptor
idoneus non desit. ubi tñ rerũ ueritas queretur si ignota
donuu sue est. Constat ip̃ius augustim testimomio simpli¬
cianũ bonũ dei seruũ extitisse. in quo luxit grã diuina et qͥ

Expanded text:
dere”, que profecto sine scriptis aut nulla esset aut brevis; hic dere”, que profecto sine scriptis aut nulla esset aut brevis; hic vero de sanctis qui non in strepitu popularis aure sed in Domino gloriantur, quorum nomen in libro vite digito Dei scriptum, mortalium scriptorum patrocinio non eget; et si omnis calamus iaceat, omnis lingua taceat, omnis hominum favor ac recordatio evanescat, nichilominus in memoria eterna erit iustus et “terricrepi” sermonis angustias spernet celestis glorie magnitudo. 10 Equidem Simplicianus hospes meus apud Dominum magnus valde, apud hunc suum historicum nimis familiariter et inculte habitus, limatioris stili operam merebatur, ex quo sibi nichil omnino, sed legentibus imitandi studium et devotionis fervor accederet. Esto autem; ut scriptor ydoneus non desit, ubi tamen rerum veritas queretur, si ignota domui sue est? 11 Constat ipsius Augustini testimonio Simplicianum “bonum Dei servum” extitisse, in quo “luxit gratia divina” et qui
Abbreviated transcription (Latin):
noui literatons arbitrio nõ modo mornata s deformata et
confusa oĩa. Stupens et stomacãs librũ pono. nã quid aliud
agerem: transacta res est. Iamq talis apud nulgus est uita
simpliciani quale fuit scribentis ingeniũ. s apud oĩa uidẽtẽ
longe alia. unde legẽtis ad memoriam rednt literati cuiusdam
s non eque bom uni dictũ unũ qui aiebat tantam esse głiam
scõrs quanta esset eloquẽcia scũptonĩ. Uenenatũ plane u̾bum
licet cõsonum uel poete dicto uł histonci. flaccus et̃ ait. paulla
sepulte distat mercie celata nurtus. Enspus ait. Gonĩqui fed
uirtus tanta habetur quãtum eam uerbis potuere extollere pre¬
elara ingenia. Sz Illorum euidens et bera. huius autem So
quo loquor occulte heresis suspecta sentencia est. Illi em̃ de
his agũt quibus nͥtute glia queritur quibusq suprenum
uirtutis opus est maioris poete confilio famã factis exten¬

Expanded text:
novi literatoris arbitrio non modo inornata sed deformata et novi literatoris arbitrio non modo inornata sed deformata et confusa omnia. 7 Stupens et stomacans librum pono. Nam quid aliud agerem? Transacta res est, iamque talis apud vulgus est vita Simpliciani quale fuit scribentis ingenium, sed apud omnia Videntem longe alia. Unde legentis ad memoriam rediit literati cuiusdam sed non eque boni viri dictum unum, qui aiebat tantam esse gloriam sanctorum quanta esset eloquentia scriptorum. 8 Venenatum plane verbum, licet consonum vel poete dicto vel historici; Flaccus enim ait: Paulum sepulte distat inertie Celata virtus. Crispus ait: «Eorum qui fecere, virtus tanta habetur quantum eam verbis potuere extollere preclara ingenia». Sed illorum evidens et vera, huius autem de quo loquor, occulte heresis suspecta sententia est; 9 illi enim de his agunt quibus virtute gloria queritur quibusque supremum “virtutis opus” est, maioris poete consilio, “famam factis exten
Abbreviated transcription (Latin):
et strepitus bĩcine urbis admoneat siluis in medñs esse michi
uidear. hec me oportunitas et fuga honim ex urbe de traxit nec
sum uentus/ ne egre fenet ambrosius. cũ ab eo nequaꝙͣ mente
discesserĩ ꝙ ad patrem eius accesseñ. sic eñ augustinus uocat
simplicianũ. patrem in accipienda gra ambrosii epĩ. nec timuui
ne dedecon mͥ esset ad illuis domiũ ꝓ quietiore uita ꝑgere ad
quem se ꝓ uite consilns ꝑrexisse idem ip̃e cõmemorit augustinꝰ
Illico autem ut hic fui. nichil antiquius habui. ꝙͣ ut sc̃i huiꝰ
historiam flagitarem. nõ ultimã oblectacionũ ratus tãti hospitis
bitam nosse. Oblatũ est mͥ a monacis nouũ qd̾dam scolastici
nestio cuuis opusculũ sine grauitate sine lepore sine ordine.
ꝙͣnis ut intellig̾e̾ erat. sũptũ ex augustim cõfessiombus ub̃i
Illi scil uni huiꝰ mencio meiderit. Eeterũ nõ ut ibi s huius

Expanded text:
et strepitus vicine urbis admoneat, silvis in mediis esse michi et strepitus vicine urbis admoneat, silvis in mediis esse michi videar. 5 Hec me oportunitas et fuga hominum ex urbe detraxit, nec sum veritus ne egre ferret Ambrosius, cum ab eo nequaquam mente discesserim, quod ad patrem eius accesserim — sic enim Augustinus vocat Simplicianum: «patrem in accipienda gratia Ambrosii epyscopi» — nec timui ne dedecori michi esset ad illius domum pro quietiore vita pergere, ad quem se pro vite consiliis perrexisse idem ipse commemorat Augustinus. 6 Illico autem ut hic fui, nichil antiquius habui quam ut sancti huius historiam flagitarem, non ultimam oblectationum ratus tanti hospitis vitam nosse. Oblatum est michi a monachis novum quoddam scolastici nescio cuius opusculum sine gravitate sine lepore sine ordine, quamvis, ut intelligere erat, sumptum ex Augustini Confessionibus, ubi illi scilicet viri huius mentio inciderat; ceterum non ut ibi, sed huius
Abbreviated transcription (Latin):
stil ad arthoam ꝓlagam/ ad simpliciam claustrũ cõmicasse
tantus est amor libertatis et solitudims et quietis. et si ei ut res
sũt uix hic speranda solitudo udeatur. ea tñ condicio noue domus
est ut latenti postico sabutatorũ ĩportuma acies facile falliqueat
que facultas alten habitaculo deerat. mille passus. et eo amplius
induectum habeo secessus amenissimi. Nam si extrema ciuitatis
ambue uoluero mubta sunt milia intra uallũ ubi fere semꝑ uerfo
in tabernas et in forũ uulgo solitudo ingens sit. S hos mille
passus ita mͥ cessisse totos noueris ut partem agger aoduus
et densior sepes cingant alteram apertam suapte natura. se¬
cretus et infrequẽs et herbosus traines secet. per quem sepe solus
aut bno comitatus. nemine obuio ulło nͥ exigno uie flexu s
apricis et bmbrosis locis eam ac redeam. ita ut nͥ me ꝓspectus

Expanded text:
scilicet ad arthoam plagam, ad Simpliciani claustrum commigrasse; scilicet ad arthoam plagam, ad Simpliciani claustrum commigrasse; tantus est amor libertatis et solitudinis et quietis. 3 Etsi enim, ut res sunt, vix hic speranda solitudo videatur, ea tamen conditio nove domus est, ut latenti “postico” salutatorum importuna acies facile “falli” queat, que facultas alteri habitaculo deerat. Mille passus et eo amplius in directum habeo secessus amenissimi; nam si extrema civitatis ambire voluero, multa sunt milia intra vallum, ubi, fere semper verso in tabernas et in forum vulgo, solitudo ingens sit; 4 sed hos mille passus ita michi cessisse totos noveris, ut partem agger arduus et densior sepes cingant, alteram apertam suapte natura secretus et infrequens et herbosus trames secet, per quem sepe solus aut uno comitatus, nemine obvio, nullo nisi exiguo vie flexu, sed apricis et umbrosis locis eam ac redeam, ita ut, nisi me prospectus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ iugũ. In quo discuciendo utiq multus sum mltũq breui
magis obsolete pudorem ꝙͣ adu̾sus p̾ciose uestis ianem
gliam frons atq aũis suĩt armandi. et fortassis efficiam ne¬
cubi magnoꝑe armis indigeant. Tu bale mĩ memor. et
ora obsecro ut sic uiuã qualiter uellem uixisse dũ moniar.
Mediolam extra muros . uiiͦ. Idus decembris.
Ad eũdem de suo ab ambrosii ad simpliciam domũ transitu. et
ob hoc de simpliciani uita aliquid.
Otuit te in admiracionem trahere suꝑior data. quid¬
D
adhuc tonante grauiter bello extra muros ierim. ꝙͣ¬
ꝙͣ fieri possit ut intra urbem habitans extra muros sc̃pseñ
Casu aliquo ut fit ad tempus urgente urbis tedio egressus.
S non ita est. Itaq ut rem nons seito me ad .iiiͦ. nonas
nouẽbris/ ex ambro sii domo ac uicinia ubi mͥ iam septimus
annus agebatur. extra antiquũ ciuitatis ambitũ ab occidua

Expanded text:
rum iugum, in quo discutiendo utique multus sum multumque brevi rum iugum, in quo discutiendo utique multus sum multumque brevi magis adversus obsolete pudorem quam adversus preciose vestis inanem gloriam frons atque animus sint armandi, et fortassis efficiam necubi magnopere armis indigeant. Tu vale, nostri memor, et ora, obsecro, ut sic vivam qualiter vellem vixisse dum moriar. Mediolani, extra muros, VII Idus Decembris. 14 Ad eundem, de suo ab Ambrosii ad Simpliciani domum transitu et ob hoc de Simpliciani vita aliquid. 1 Potuit te in admirationem trahere superior data, quid adhuc tonante graviter bello extra muros ierim, quanquam fieri possit ut intra urbem habitans extra muros scripserim casu aliquo, ut fit, ad tempus urgente urbis tedio egressus; ed non ita est. 2 Itaque ut rem noris, scito me ad. III° Nonas Novembris ex Ambrosii domo ac vicinia, ubi michi iam septimus annus agebatur, extra antiquum civitatis ambitum, ab occidua
Abbreviated transcription (Latin):
factus sum. hauddubie barbaram habet oñgniem. nũc quid
non mutacio loci potest. nichil monbus gentis humanius. inahl
est mituis. Transplantate suctos mutant herbe. erbusta silue¬
stuia si inserta fuerint loci mutacione p̾meuã exuũt natiram
assumũtq aliam. Quid intendam uides. Nã et ego quid em̃
tibi res meas celem. qd̾ non soleo ꝓpe alius rure michi bĩdcor.
alius in urbib. nempe ibi naturam sequor. hic exempla inꝙ
hoc marime sencio ꝙͣ adhuc remotus inde sim quo ꝑuenisse
iam debui. uiiformitatem dico. uotorũ q cõstanciã. quã qͥsqs
attigent metam tenet. et in quẽ stultorum nauigacio non
penetrat tutũ ac placidũ uite portũ. uel m̃ctor itaq uel
Inuitus ad reliqua. In hac parte belli hereo. et qui gule sõno¬
ꝙ frenos dedi qui libidinem non frenaui s ope duum rons
extixi. leuiora egrius domo. et in eo plus michi negoen est.

Expanded text:
factus sum, hauddubie barbaram habet originem; nunc — quid factus sum, hauddubie barbaram habet originem; nunc — quid non mutatio loci potest? — nichil moribus gentis humanius, nichil est mitius. Transplantate succos mutant herbe; arbusta silvestria, si inserta fuerint, loci mutatione primevam exuunt naturam assumuntque aliam. 11 Quid intendam, vides, nam et ego — quid enim tibi res meas celem, quod non soleo? — prope alius rure michi videor, alius in urbibus; nempe ibi naturam sequor, hic exempla; inque hoc maxime sentio quam adhuc remotus inde sim quo pervenisse iam debui, uniformitatem dico votorumque constantiam, quam quisquis attigerit, metam tenet, et in quem stultorum navigatio non penetrat, tutum ac placidum vite portum. 12 Vel victor itaque vel invictus ad reliqua, in hac parte belli hereo, et qui gule somnoque frenos dedi, qui libidinem non frenavi, sed ope divini roris extinxi, leviora egrius domo, et in eo plus michi negotii est
Abbreviated transcription (Latin):
cile suꝑentur. De uestibus et reliquo apparatu olim ex me
dũ in transalpino elicone agerem audisti. Ne falsam tñ opi¬
monem plene frugalitatis indueris. Cogita ruris incolam
et iusticane fauẽtem cõtinencie. Dũ id scuberem me fuisse.
Ceterum qd̃ faten oportet et si non ad extremũ solidos duros
tñ ac rigidos affectus uel fraugũt loca ul mollũt. Alexan¬
dr̃u persis. Nambale fregit capua quẽ roma non fregerat.
ut Illud ab hoste eius acenmo eleganter ac ꝓpͥe diceretur. Ca¬
puam hambali cãnas fuisse. Neq solum ui uinus uirtus loci
mutacione. s sepe tocius gentis robur elanguit. macedonicum
robur debilitauit babilon. Gallicã feritatem mĩtigauit asia
Romanã ꝙ uirtutem fregit hispania. fregit africa. nõ quidẽ
feno hostili s exercituũ ignania et discipline militans inte¬
ritu. hic ip̃e ppłs tantus et tantarũ opũ cuiꝰ iam pene pars

Expanded text:
cile superentur. 8 De vestibus et reliquo apparatu olim ex me, cile superentur. 8 De vestibus et reliquo apparatu olim ex me, dum in transalpino Elicone agerem, audisti. Ne falsam tamen opinionem plene frugalitatis indueris, cogita ruris incolam et rusticane faventem continentie, dum id scriberem, me fuisse. Ceterum quod fateri oportet, etsi non ad extremum solidos, duros tamen ac rigidos affectus vel frangunt loca vel molliunt. Alexandrum Persis, Hanibalem fregit Capua, quem Roma non fregerat, ut illud ab hoste eius acerrimo eleganter ac proprie diceretur: «Capuam Hanibali Cannas fuisse». 9 Neque solum viri unius virtus loci mutatione sed sepe totius gentis robur elanguit: macedonicum robor debilitavit Babilon, gallicam feritatem mitigavit Asia, romanamque virtutem fregit Hispania, fregit Africa, non quidem ferro hostili, sed exercituum ignavia et discipline militaris interitu. 10 Hic ipse populus tantus et tantarum opum, cuius iam pene pars
Abbreviated transcription (Latin):
delicie bilẽ excitent cõtinuata noluptas nauseam ferat. Si gliari
licet apud te ex his me nõ mius natura ꝙͣ studiũ fecit. ab ãnis
teneris exquisitas epulas nͥ ꝑraro. Longas uͦ mensas et in noctẽ
tracta cõniuia semꝑ exhorriu. sempq nieũ fuit qd̾ serius sibr
flaccus idem tribuit. Cena breuis iuat. et ꝓpe riuũ sonnnus in
herba. Semꝑ qd ut scupeas dico uoluptatem ac diuitũ delicias
non tam studio uirtutis euus amancior fuisse cuperem ꝙͣ Illaꝵ
contentu atq odio et qd secum ferũt tediĩ metu eiisq quam
felicem nulgus indicat uite fastidio asꝑuatus sum. Rebellat
tñ aĩis interdũ. rebellantq oculi. aĩum subit emulacio. oculos
Lassitudo. eosqz in quib aliqñ mͥ placui demens nũc in speculo
sepe nocturns uigilus attritos liuẽtes q cõspiciens. iror. et
an ille ego sim tacitus mecum quero berĩ ita rebellant ut fa¬

Expanded text:
delitie bilem excitent, continuata voluptas nauseam ferat; si gloriari delitie bilem excitent, continuata voluptas nauseam ferat; si gloriari licet apud te, ex his me non minus natura quam studium fecit. Ab annis teneris exquisitas epulas nisi perraro, longas vero mensas et in noctem tracta convivia semper exhorrui, semperque meum fuit quod serius sibi Flaccus idem tribuit: Cena brevis iuvat et prope rivum somnus in herba; semper, quod ut stupeas dico, 6 voluptatem ac divitum delitias, non tam studio virtutis, cuius amantior fuisse cuperem, quam illarum contemptu atque odio, et quod secum ferunt, tedii metu, eiusque, quam felicem vulgus iudicat, vite fastidio, aspernatus sum. 7 Rebellat tamen animus interdum rebellantque oculi; animum subit emulatio, oculos lassitudo, eosque in quibus aliquando michi placui demens, nunc in speculo sepe nocturnis vigiliis attritos liventesque conspiciens miror et an ille ego sim, tacitus mecum quero. Verum ita rebellant ut fa
Abbreviated transcription (Latin):
indiget pauci autem. hoc est docti hoĩes/ quo plura didicent̃
plibus nihiant. itaq ut hñdi sic noscendi cupiditas mex¬
pleta est. Iu nͥ ultro suꝑiorem epłam accepisses hãc mimine
ut arbitror exegisses. Ille haustus hauc tibi pepent sitim. ut
qm̃ mei partem status audieris nosse uelis et reliqua. quid d
uĩctu faciam ac uestitu. De utroq dudũ meis literis edoctus
s opnor ueritus nequid tenoii tunt desc̾pto locus aut tẽpus
dempsent repetam gͦ et quẽ uite modũ in his teneam. quad
hõium genus sequar dicam. Sũt qui nͥ intra crustatos
ebore panetes et nͥ mollibus in plumis aut in recenti rosa noluit
mẽbra cõponere qui nͥ aureis ac gẽmatis poculis lenini sitim posse
non putent. Quid gͦ. horũ ne fier iuuat ex mio. Ego uͦ longe
non posse pati hec ꝙͣ carere his non posse maluerim. Sũt quib

Expanded text:
indiget; pauci autem, hoc est docti homines, quo plura didicerint, indiget; pauci autem, hoc est docti homines, quo plura didicerint, pluribus inhiant; itaque ut habendi sic noscendi cupiditas inexpleta est. Tu nisi ultro superiorem epystolam accepisses, hanc minime, ut arbitror, exegisses. 3 Ille haustus hanc tibi peperit sitim, ut quoniam mei partem status audieris, nosse velis et reliqua, quid de victu faciam ac vestitu, de utroque dudum meis literis edoctus, sed, opinor, veritus nequid tenori tunc descripto locus aut tempus dempserit. Repetam ergo et quem vite modum in his teneam, quod hominum genus sequar, dicam. 4 Sunt qui nisi intra crustatos ebore parietes et nisi mollibus in plumis aut in recenti rosa nolint membra componere; qui nisi aureis ac gemmatis poculis leniri sitim posse non putent. Quid ergo? horum ne fieri iuvat ex numero? Ego vero longe non posse pati hec quam carere his non posse maluerim. 5 Sunt quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc p̾sentem aĩ mei statum cuiꝰ nostendi auidũ te sciebam/
nosti. his artibus nitor fugam rapidissum tp̃ns frenare
si liceat. et hos pauculos dies morti subnꝑe/ legẽdo scribẽdo
cogitando bigilando. Si eĩ qd̾ magni dixerũt uiũ soninus
est mois uĩta uigilia est sic saltem pluribus hons uiuã.
uale. Mediolani. Idibus Nouẽbris Nocte media.
Adeũdem de suꝑioris epistole reliquiis et cetero bite cultu
Eq ꝙ sepius paucorum semitam neq ꝙ interdum
Iter sequeris multorũ miron alterũ ut pħs facis. al¬
terum ut homo. nemo tam sapiencie deditus qui nõ qũq
ad humanitatem redeat cõem. et publicis monbus cõdescẽ¬
dat. ꝙͣus ut uerum fatear non nulgaris s pħicus mos
sit quem in te hodie notare decreueram. atq ideo ꝓpe Iam
principii peniteat. semꝑq tu mͥ idem sis semper bnus ex
paucis. Siquidem nulgus insciũ quo plura quesierit płib

Expanded text:
nuno presentem animi mei statum, cuius noscendi avidum te sciebam, nuno presentem animi mei statum, cuius noscendi avidum te sciebam, nosti. His artibus nitor fugam rapidissimi temporis frenare si liceat, et hos pauculos dies morti subripere legendo scribendo cogitando vigilando. Si enim, quod magni dixerunt viri, somnus est mors, vita vigilia est; sic saltem pluribus horis vivam. Vale. Mediolani, Idibus Novembris, nocte media. 13 Ad eundem, de superioris epystole reliquiis et cetero vite cultu. 1 Neque quod sepius paucorum semitam, neque quod interdum iter sequeris multorum, miror: alterum ut philosophus facis, alterum ut homo; nemo tam sapientie deditus, qui non quandoque ad humanitatem redeat comunem et publicis moribus condescendat, quamvis, ut verum fatear, non vulgaris sed philosophicus mos sit quem in te hodie notare decreveram, atque ideo prope iam principii peniteat semperque tu michi idem sis, semper unus ex paucis. 2 Siquidem vulgus inscium quo plura quesierit, pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
In qua ego sic exerceor amĩce quasi nũc ceꝑim. Et si nichil
amplus satis est ꝙ et multis interea curis grauib abstrahor.
et obluustor tpr̃m. et delector. et ĩuat uiuere. et ea quibus
maxime conflictantur hoĩes ux sencio. Itaq diuicns alii.
ilii. honoribus aut uoluptatibus inhient. Ego in hac diui¬
cias meas ini hac honores/ uoluptates q reposui. qd ꝓpositũ
nec puero defuit. nͥ ꝙ tũ lentus ex cõmodo quasi matutimis
ibam hons. nũc gradum quasi pulsus ingemino bersa ad occasu
die. memorq quantarũ rerũ fuudamenta ieceñ. festmo laborĩ
certus ambiguusq successuũ. Serũ con silium nõ nego. Sed
quo senus sũptum eo ꝓmptius exequendũ. Accedũt exempla
clarissimorũ hõium que saluiã excitant torporemq decutiũt
totis q iam fessum noctibus agitant. Nolo eĩ extimes bnum
Themistoclem aut bnũ esse miltiadem. multi sunt. Plura
deinceps et cũ maiora tũ ut spero eciam tuciora sunt q̃ restãt.

Expanded text:
c exerceor, amice, quasi nunc ceperim, et si nichil amplius, satis est quod et multis interea curis gravibus abstrahor et obliviscor temporum et delector et iuvat vivere et ea quibus maxime conflictantur homines, vix sentio. Itaque divitiis alii, alii honoribus aut voluptatibus inhient; ego in hac divitias meas, in hac honores voluptatesque reposui. nec puero defuit, nisi quod tum lentus ex commodo quasi matutinis ibam horis, nunc gradum quasi pulsus ingemino, versa ad occasum die, memorque quantarum rerum fundamenta iecerim, festino, laborum certus ambiguusque successuum; serum consilium non nego; sed quo serius sumptum, eo promptius exequendum. Accedunt exempla clarissimorum hominum, que salivam excitant torporemque decutiunt totisque iam fessum noctibus agitant. Nolo enim extimes unum Themistoclem aut unum esse Miltiadem; multi sunt. 33 Plura deinceps et cum maiora tum, ut spero, etiam tutiora sunt que restant;
Abbreviated transcription (Latin):
solicitũ sui ordinis et amãtem fingens tibi semꝑ ꝓmaginariũ
ut dicitur testem. atq oĩbusq gesseñs aut dixeris aut demũ
cogitaueris interesse tandem timeas tanto subteste pectare.
atq ea cõmittere quibus et tuus Ille dñs ac magister et

Expanded text:
solicitum sui ordinis et amantem; fingens tibi semper imaginarium, solicitum sui ordinis et amantem; fingens tibi semper imaginarium, ut dicitur, testem atque omnibus que gesseris aut dixeris aut demum cogitaveris interesse, tandem timeas tanto sub teste peccare atque ea committere quibus et tuus ille dominus ac magister et
Abbreviated transcription (Latin):
pacificũ frẽm decet In finem si exemplo cesareo de lectans. et dñs
mauis esse ꝙͣ frater et si nichil monstruo suis a seculis auditum
sit si tñ astra consencuit mio si patitur deus. esto dñs selemens
et mĩtis. et amator pacis. qd̃ illũ fuisse constat oĩbus. ĩ quoꝵ
manus illiꝰ epłe. quas ꝑ ipm ciuilis belli tp̃s scrpsit. forte ꝑuene¬
rint. hoc ultimũ quasi celeste oraculũ ausculta. Stude pocius. ut
tibi bñ sit ꝙͣ ut alus male. et caue ne odiorũ aut inuidie stimłis
ꝓpłm tibi subiectum in extrema niẜiarum que iam uĩcina sunt
ultimam q ꝑnĩciẽm ĩpellas. Reue qd̾ tibi si saperes sũmopere
prouidendum erat ho nestissimum ordinem quem ꝓfessus es su¬
pra gliosum augustim nomen et sacras heremĩtice inte delicias
multoruĩ religiosorum hõium deuocione humili fundatũ tua
tecto uenerabiles ip̃ius augustim reliquias tecũ esse eumq

Expanded text:
pacificum fratrem decet. In finem, si exemplo cesareo delectaris et dominus pacificum fratrem decet. In finem, si exemplo cesareo delectaris et dominus mavis esse quam frater, etsi nichil monstruosius a seculis auditum sit, si tamen astra consentiunt, imo si patitur Deus, esto dominus, sed clemens et mitis et amator pacis, quod illum fuisse constat omnibus in quorum manus illius epystole, quas per ipsum civilis belli tempus scripsit, forte pervenerint. 43 Hoc ultimum quasi celeste oraculum ausculta. Stude potius ut tibi bene sit quam ut aliis male, et cave ne odiorum aut invidie stimulis populum tibi subiectum in extrema miseriarum, que iam vicina sunt, ultimamque perniciem impellas; neve, quod tibi, si saperes, summopere providendum erat, honestissimum ordinem quem professus es, supra gloriosum Augustini nomen et sacras heremitice vite delitias multorum religiosorum hominum devotione humili fundatum, tua tecto venerabiles ipsius Augustini reliquias tecum esse eumque
Abbreviated transcription (Latin):
dñare uolentibus. s in pace. que sola quidem et parua
augere potens est. et dissipata colligere/ et exanguia refouere
dñare. s integia in iurbe. siue id iã qm̃ fieni nequit his ip̃is
inĩ ruiuis dñare placacior. nec laceram iam amplius
lacerandam inplacabili censeas feñtate. Ne accingans
Lingne tue gladio semꝑ s prudencia et facundia tua
intende prosꝑe. procede. et qñ ita uis ciuesꝙz uolũt tui
regna. Et actende sequencia. ꝓpter ueritatem eĩ et man¬
suetudinem et iusticiam. que pacis utiq sunt sorores. de¬
ducet te mirabrliter dextera tua. Memento ut gedeon cũ
audisset a dño. pax tecũ ne tuueas erexit altare domino.
et dñice pacis nomen imposuit. Noli tu de tiuis bellis qd̾
sup̾mo uite tpĩe iulius cesar meditatus fertur. marti
templum extruere. Aliud nãq bellicosum principẽ. aliud¬

Expanded text:
dominare volentibus sed in pace, que sola quidem et parva dominare volentibus sed in pace, que sola quidem et parva augere potens est et dissipata colligere et exsanguia refovere; dominare, sed integra in urbe, sive, id iam quoniam fieri nequit, his ipsis in ruinis dominare placatior; nec laceram iam amplius lacerandam implacabili censeas feritate. 41 Ne “accingaris” lingue tue “gladio” semper, sed prudentia et facundia tua “intende prospere, procede et” quando ita vis civesque volunt tui, “regna” et attende sequentia; «propter veritatem enim et mansuetudinem et iustitiam», que pacis utique sunt sorores, «deducet te mirabiliter dextera tua». Memento ut Gedeon, cum audisset a Domino: «Pax tecum, ne timeas», erexit “altare Domino” et “dominice pacis” nomen imposuit. 42 Noli tu de tuis bellis, quod supremo vite tempore Iulius Cesar meditatus fertur, Marti templum “extruere”; aliud namque bellicosum principem, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
inter hec ambicioni ac iactancie. nullũ mepte et indigne
tẜrãmdi locum esse. Quociens ista tua dñandi cupiditas ĩ¬
ardescet. non dico celũ aspice quod quidam bñ instituti et
modesti hoĩes faciũt dũ temptacionib ꝑurgentur. s in te
ip̃m uerte oculos. ac ucissim calceos. conam. amictum q
tuum cõtemplare acriter. bidebis mł tibi purpureum. et
sub xp̃o fauuilatũ redolere oĩa. non suꝑ hoĩes pͥncepatum.
Ad sũmam si nullus ad hoc seu urgnis seu monitis seu
precibus flecti potes ut ridiculũ tyramudis appetitũ exuas
ac saltem pacis amorem indue ne uel a consortio exul hõium
bone uolũtatis quib pacem augelicus p̾co denũciat. uł in
testamento quo xp̃s pacem suis legat. exheredatus aut
p̾teritus indeare. Cura si sapis ut qd̾ cupide facis diu
facias dñandi auidus ẜuire cupientib ipera. dñare frator

Expanded text:
inter hec ambitioni ac iactantie, nullum inepte et indigne inter hec ambitioni ac iactantie, nullum inepte et indigne tyrannidi locum esse. 38 Quotiens ista tua dominandi cupiditas inardescet, non dico celum aspice, quod quidam bene instituti et modesti homines faciunt dum tentationibus perurgentur, sed in te ipsum verte oculos ac vicissim calceos zonam amictumque tuum contemplare acriter: videbis nil tibi purpureum et sub Cristo famulatum redolere omnia, non super homines principatum. 39 Ad summam, si nullis ad hoc seu iurgiis seu monitis seu precibus flecti potes ut ridiculum tyrannidis appetitum exuas, at saltem pacis amorem indue, ne vel a consortio exul “hominum bone voluntatis”, quibus “pacem” angelicus preco denuntiat, vel in testamento quo Cristus pacem suis legat, exheredatus aut preteritus videare. 40 Cura, si sapis, ut quod cupide facis, diu facias. Dominandi avidus, servire cupientibus impera; dominare, frater,
Abbreviated transcription (Latin):
simi eiues tuo freti consilio recepunt. qui uelut alter alcides
non duodeuos tm̃ sz nuillenos obeat labores. et heroicis actibz
cunta terrarũ monstra cõculcet. et ꝙ circa nancam castrum
ubi maxime feruida illa ius aĩ et Ille tuus a cerrimus conatꝰ
exarserat. saltem semel egit ut debuit fortuna. uideto aute
ut et arcis illius exactam eustodiam et piam captiuoꝵ curã
habeas. hoc magnitudinem tuam decet ne ꝑ insolẽciam
attollatur. s inter iunctos tuos quos ante triũphalẽ curiũ
es acturus sũmũ et p̾cipuũ sit insigne clemencia. Poroinde
ut omittam iocos et fimam qd incepi oro te amice et obtestor ut
ad te reu̾sus examines non quid inuet s quid deceat. neq qud
esse cuꝑes/ s quid es. quẽ te fecent natura. ꝙͣ fortuna. quem
ꝓfessio. quem uite seres anteacte. Intelliges nͥ fallor ulłm

Expanded text:
providentissimi cives tuo freti consilio receperunt, qui velut alter Alcides providentissimi cives tuo freti consilio receperunt, qui velut alter Alcides non duodenos tantum sed millenos obeat labores et heroycis actibus cunta terrarum monstra conculcet, et quod circa Nançani castrum, ubi maxime fervida illa vis animi et ille tuus acerrimus conatus exarserat, saltem semel egit ut debuit fortuna. 36 Videto autem ut et arcis illius exactam custodiam et piam captivorum curam habeas. Hoc magnitudinem tuam decet, ne per insolentiam attollatur, sed inter vinctos tuos, quos ante triumphalem currum es acturus, summum et precipuum sit insigne clementia. 37 Proinde ut omittam iocos et finiam quod incepi, oro te, amice, et obtestor ut ad te reversus examines non quid iuvet sed quid deceat, neque quid esse cuperes, sed quid es; quem te fecerit natura, quem fortuna, quem professio, quem vite series anteacte; intelliges, nisi fallor, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
tem ⁊ obedienciam ꝓfessus qui subesse pauꝑib nouisti diuitib
uis p̾esse et ut uoti huiꝰ iniquissimi compos sis. prestat tibi
non tam tuus lepos. ne hĩc tibi ualde complaceas ꝙͣ tuorũ ciuiũ
mira simplicitas. quos ex ore tuo pendentib hamis captos. eo
trahis nude mͥ crede non retrahes Quid hic dicã. utiuã tã fidei
tue possem ꝙͣ ingenio gratulari. profecco si patriam amares
matrem et altucem tuam illi pocius te ꝙͣ illam tibi subit̾es.
nũe ut contrarium nelle dãnabile sic tantũ posse mirabile
est. Gaude itenĩ. unus tu e cuntis terris ac seculis ĩcomiita¬
tus nuidus pauꝑ ignobilis nouis ⁊ mauditis artib tẜrãn¬
dem occupasti. et que longobardorum regum quõdã regia
fuerat. nũc tui imꝑii sedes est. robustũ populũ qui talem
dñm ferre queat.. Bellicis quoq successib tius letor. et

Expanded text:
tem et obedientiam professus, qui subesse pauperibus novisti, divitibus tem et obedientiam professus, qui subesse pauperibus novisti, divitibus vis preesse, et ut voti huius iniquissimi compos sis, prestat tibi non tam tuus lepos — ne hinc tibi valde complaceas — quam tuorum civium mira simplicitas, quos ex ore tuo pendentibus hamis captos, eo trahis unde, michi crede, non retrahes. 34 Quid hic dicam? utinam tam fidei tue possem quam ingenio gratulari! profecto si patriam amares, matrem et altricem tuam, illi potius te quam illam tibi subiceres; nunc ut contrarium velle damnabile, sic tantum posse mirabile est. Gaude iterum; unus tu e cuntis terris ac seculis incomitatus nudus pauper ignobilis novis et inauditis artibus tyrannidem occupasti, et que Longobardorum regum quondam regia fuerat, nunc tui imperii sedes est. Robustum populum qui talem dominum ferre queat! 35 Bellicis quoque successibus tuis letor et
Abbreviated transcription (Latin):
habes. quis eĩ merms lingne fiducia tale nuꝙͣ aliquid agãrro
est. insi Ciceronemmͥ forsan obicias qui licet ut scͥmius om̃ĩpo¬
tenti facũdia terruent atq urbe ꝓpuleñt Catilmã tñ s. ꝯsulatꝰ
Illui suus. et senatus ac ciuũ consensus armabat. necpͥnatĩ
ip̃e sibi impenũ querebat. s rei .p. libertatem. obicies pysistra¬
tum athemensiũ tẜramũ quem licet eloquentissimũ non Ig¬
notem Ille tñ et lingua armatus et gladiõ ẜuire sibi patriaon
coegit. unus ex oĩb ꝑicles qui postea locum eius ampuit tibi
magna ex parte similis uidetur. si quidem tantũ mermi facũ¬
dia naluit quantum ille ualuerat armata. Itaq frorẽtissimã
urbem sũmũ greciẽ decus fando pessudedit. S et hic quoq
Su̾isitas multa est. Ille em magnis principiis nulla religiose
ẜuitutis cõpede obstrictus. tu e radice huĩli ueniens et pauꝑta¬

Expanded text:
habes. 31 Quis enim inermis lingue fidutia tale unquam aliquid aggressus habes. 31 Quis enim inermis lingue fidutia tale unquam aliquid aggressus est? nisi Ciceronem michi forsan obicias, qui licet, ut scimus, omnipotenti facundia terruerit atque urbe propulerit Catilinam, tamen et consulatus illum suus et senatus ac civium consensus armabat, nec privatim ipse sibi imperium querebat, sed reipublice libertatem. 32 Obicies Pisistratum, Atheniensium tyrannum, quem licet eloquentissimum non ignorem, ille tamen et lingua armatus et gladio, servire sibi patriam coegit. Unus ex omnibus Pericles, qui postea locum eius arripuit, tibi magna ex parte similis videtur; siquidem tantum inermi facundia valuit quantum ille valuerat armata; itaque florentissimam urbem, summum Grecie decus, fando pessumdedit. 33 Sed et hic quoque diversitas multa est; ille enim magnis principiis, nulla religiose servitutis compede obstrictus; tu e radice humili veniens et pauperta
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ atq anteꝙͣ opus acgrediatur sumptus oꝑis aut mliciã
cõputantis q̃ negligencia que ue p̾cipitacio nõ rogantem
ea que pacis sunt sz maiora iiribus ausum te meñto perdet
ut anguror. bn quidem. mͦ ne unus hois ruĩna ppłm premat
ĩmentum. quem audire non suns quo saluus et Innocens per¬
mansisset. illud apłicum ad lebreos. patem sequimim cũ oĩb
et scĩmoniam sine qua nemo iudebit deum. O ngens extimacio
parue rei. tam multos esse calamitosos ut tu disertus appor¬
as. et unius lĩngne falsam gloriam tot mort̾ib atq nuliũs
malorũ presencium causam quero. que si uera esset hauddubie
plus sit uanitatis hitura ꝙͣ criminis. alia quidem et uerior et
grauior causa est. aliquandoq alcius ꝙͣ ad solam eloquẽtie
famam tendis. Atq romanos duces externos ꝙ considera
nullũ apud nos ꝓpositi talis exemplũ nullũ siłis audacie ducẽ

Expanded text:
ri atque antequam opus aggrediatur, “sumptus” operis aut militiam ri atque antequam opus aggrediatur, “sumptus” operis aut militiam “computantis”. 29 Que negligentia que ve precipitatio non rogantem ea que pacis sunt, sed maiora viribus ausum te merito perdet, ut auguror; bene quidem, modo ne unius hominis ruina populum premat immeritum, quem audire non sinis, quo salvus et innocens permansisset, illud apostolicum ad Hebreos: «Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum». O ingens extimatio parve rei, tam multos esse calamitosos ut tu disertus appareas et unius lingue falsam gloriam tot mortibus atque vulneribmalorum presentium causam quero? que si vera esset, hauddubie plus sit vanitatis habitura quam criminis; alia quidem et verior et gravior causa est; aliquantoque altius quam ad solam eloquentie famam tendis. Atqui romanos duces externosque considera: nullum apud nos propositi talis exemplum, nullum similis audacie ducem
Abbreviated transcription (Latin):
respicis qd sine allegonco tegimine nuda uentas clamat. hoc
est p̾ceptum meum ut diligatis iuicem. diligite mimicos
bẽstros. benefacite his qui uõs oderũt. pacem habete inter uoe
ꝙ quociens aliquem saluasset hoc fere eum alloquio diatalat
uãde in pace. et ad discipulos ingressus hoc salutacõis geñe
uti solebat. pax bobis. eodem illos uti debere p̾cipiens. postremo
ꝙeisdem quos ualde dilexerat et diligebat in finem iam mort
ꝓxinus supͥmo eloctio pacem dedit ac reliquit. Tu pplotro
quid sic moriens relicturus nestio. certe uiuens bellũ illi et la¬
bores et inpensas et ml̃ti forme ꝑiculũ aceniasti quãtũ mͥ uderis
oblitus oĩa quecũq confene potuerant ad salutem. Illamm̃
pͥmis parabolam saluatoris quã fortassis ideo despicis qua
Lucas solus eam posuit. seu tiurim erectuir. seu ad bellã y fectu¬

Expanded text:
respicis, quod sine allegorico tegmine nuda veritas clamat: «Hoc respicis, quod sine allegorico tegmine nuda veritas clamat: «Hoc est preceptum meum ut diligatis invicem»; «diligite inimicos vestros, benifacite his qui vos oderunt»; «pacem habete inter vos»; quod quotiens aliquem salvasset, hoc fere eum alloquio dimittebat: «vade in pace» et ad discipulos ingressus hoc salutationis genere uti solebat: «pax vobis», eodem illos uti debere precipiens; postremo quod eisdem, quos valde dilexerat et diligebat, in finem iam morti proximus supremo elogio pacem dedit ac reliquit? 28 Tu populo tuo quid sis moriens relicturus, nescio; certe vivens bellum illi et labores et impensas et multiforme periculum acervasti. Quantum michi videris oblitus omnia quecunque conferre potuerant ad salutem! illam in primis parabolam Salvatoris, quam fortassis ideo despicis quia Lucas solus eam posuit, seu “turrim” erecturi seu ad “bellum” profectu
Abbreviated transcription (Latin):
simillimꝰ euasisti. Ille thebas suo struxit eloquio. tu ticiũ ster¬
nis tuo ꝑuetustam ut fama est nobilissimãqz urbem. et
nͥ te unũ auem leuo sidere genuisset felicssimam. te autẽ ciue
miseram te duce misenimam. nͥ te illud excusat ꝙ obsessam
patriam magne partis ciuiũ exilio et multa doniorũ strage
Laxauens. atq una cõtentam crebris muniens plateis obsidio¬
ns honenda solacia mestam tota urbe solitudinem et diuer¬
sorĩa sane boms mamena paraueris. hoc ne autẽ seu qͥd aliud
queso est ꝓpter quod ut labia tua aperiat quotidie deum
rogas. Gide oro. quid postulas/ quid ꝓmittas. petis ut aꝑiat
puto non ut hoĩum cladem s ut dei laudem nũciet os tuum
qd̾ ꝙͣ fideliter impleas tu cogita. certe ille pacem. tu cõtrariũ
p̾dicas. adliteram fortassis intelligens enuãgelicum illud
niõ nem pacẽm amittere ẜ gladum. Cur non potuis ad d

Expanded text:
simillimus evasisti; ille Thebas suo struxit eloquio, tu Ticinum stersimillimus evasisti; ille Thebas suo struxit eloquio, tu Ticinum sternis tuo, pervetustam, ut fama est, nobilissimamque urbem et nisi te unum civem levo sidere genuisset, felicissimam, te autem cive miseram, te duce miserrimam, nisi te illud excusat quod obsessam patriam magne partis civium exilio et multa domorum strage laxaveris atque una contentam crebris muniens plateis, obsidionis horrenda solatia, mestam tota urbe solitudinem et diversoria sane bonis inamena paraveris. 26 Hoc ne autem seu quid aliud, queso, est propter quod ut “labia” tua “aperiat”, quotidie Deum rogas? Vide, oro, quid postulas, quid promittas. Petis ut aperiat, puto, non ut hominum cladem sed ut Dei laudem nuntiet os tuum, quod quam fideliter impleas, tu cogita; certe Ille pacem, tu contrarium predicas, ad literam fortassis intelligens evangelicum illud: «Non veni pacem mittere sed gladium». 27 Cur non potius ad id
Abbreviated transcription (Latin):
uł tibi uł patrĩe mutus esses. ꝙͣ facundiam pestilentem tãto
studio quesiuisses. Ergo si tu loqui aut nescires aut nequires
nec labonaret Italia nec lugeret. erco in lingua tua publice
mi sene radix est. quã si deũ. si proximu. si patiam si te ip̃m
diligeres. cõmorsicatã dentibus proiecisse decuerat ꝓfucurã
pocius conũs aut canib ꝙͣ hoĩb nocituram. Tu tñ hoc agis.
ad hoc intens. hoc magnificũ ducis ꝙte more ancupis mul¬
cente aures credulũ nulgus intendiculas tuas cadat. ꝙq aliqͥd
erumuarũ nouarũ q in dĩes ruiuaruĩ titulis tius accrescat qͥb
iam pene nichil a crescere intra miẜabilis patire fines potest
que exterius uastitatem miseram et hostilem tius attractũ ut
sic dicam manibus exercetũ. intus il lingne tue arietem dura¬
q patitur impia. dirceo siquidem amphiomi per contrariũ

Expanded text:
vel tibi vel patrie mutus esses, quam facundiam pestilentem tanto vel tibi vel patrie mutus esses, quam facundiam pestilentem tanto studio quesivisses! Ergo si tu loqui aut nescires aut nequires, nec laboraret Italia nec lugeret; ergo in lingua tua publice miserie radix est, quam si Deum, si proximum, si patriam, si te ipsum diligeres, commorsicatam dentibus proiecisse decuerat, profuturam potius corvis aut canibus quam hominibus nocituram. 24 Tu tamen hoc agis, ad hoc niteris, hoc magnificum ducis, quod te more aucupis mulcente aures, credulum vulgus in tendiculas tuas cadat quodque aliquid erumnarum novarumque in dies ruinarum titulis tuis accrescat, quibus iam pene nichil accrescere intra miserabilis patrie fines potest, que exterius vastitatem miseram et hostilem tuis attractum, ut sic dicam, manibus exercitum, intus vero lingue tue arietem duraque patitur imperia. 25 Dirceo siquidem Amphioni per contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
tas obliquis tramĩtib huc impellat. ꝓfecto eĩ nemo uł senator
uł imꝑator bonus est ne dicã optinius in si qui domi militiẽq
ea consulit atq agitat nõ que sibi speciosa. s que ppło atq exer¬
citui fructuosa funt. a quo te ꝙͣ longissime abesse quis non
uidet. qui pacis dulcedine relegata ultro in patriam bellũ
amanssimũ atq anceps attraperis. Restat oratons nomen solũ
qd̾ ip̃m mala et noxia suadendo meren equidem non potes. cũ
sicut sũmis oratoribus uisum est orator sit. uir. bonus dicẽdi
peritus. uides in quantas angustias te coaurrtẽ. qui ex oĩbus
titulis quos sꝑabas ne unũ quidem tibi concesserim nͥ ꝓ parte
ꝯimũdia. Etñ eĩ dicendi pericũ non inficier orantem nego.
neq et eĩ aut bonus uir es. aut esse potes ꝙͣdu te publicis boĩs
ut facis et pacis consilus adu̾ sum prebes. o quanto felicius

Expanded text:
tas obliquis tramitibus huc impellat; profecto enim nemo vel senator tas obliquis tramitibus huc impellat; profecto enim nemo vel senator vel imperator bonus est, ne dicam optimus, nisi qui domi militieque ea consulit atque agitat non que sibi speciosa sed que populo atque exercitui fructuosa sunt; a quo te quam longissime abesse quis non videt, qui pacis dulcedine relegata, ultro in patriam bellum amarissimum atque anceps attraxeris? 22 Restat oratoris nomen solum, quod ipsum mala et noxia suadendo mereri equidem non potes, cum, sicut summis oratoribus visum est, orator sit «vir bonus dicendi peritus». Vides in quantas angustias te coarctem, qui ex omnibus titulis quos sperabas, ne unum quidem tibi concesserim, nisi pro parte dimidia. Etsi enim dicendi peritum non infitier, oratorem nego; neque etenim aut bonus vir es aut esse potes quandiu te publicis bonis, ut facis, et pacis consiliis adversum prebes. 23 O quanto felicius
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os eciam bellatores tuam fingat effigiem. mirũ ꝓrsus nec
uuꝙͣ alias iu sum spectaculum. inter galeas. clipeos q et micã¬
tes gladios et te la tremencia uenenoso afflatu anmos inficiẽs
et uerbis incendeus bellũ ingra succinctus ueste fraterculus.
Gaude g̾. et exulta qui etrib Catonis magni et scipionis
emiliam laudib consecutus es duas. ut scilicet et imꝑator sis
et orator optimus. quippe qui exerectũ iuitu solo. ppłm uoce
regas. Ne qua autem in re sũmis illis iures cedas. eorũ quoq
laudem terriam usurpare quis prohibet: ut optinius eciam
sis senator. qñ oĩs patrie fortuna om̃s primorũ ciuitatis sen¬
tenciẽ de consilus tuis pendent. Tres et in hoĩe sũmas res
uterq illoꝵ p̾stitisse fertur. ut essecoptimus oratoꝵ. optimꝰ
imꝑator. optimus senator. S iuude oro nequa te głie cupidi¬

Expanded text:
ipsos etiam bellatores tuam fingat effigiem? 19 Mirum prorsus nec ipsos etiam bellatores tuam fingat effigiem? 19 Mirum prorsus nec unquam alias visum spectaculum, inter galeas clipeosque et micantes gladios et tela trementia, venenoso afflatu animos inficiens et verbis incendens bellum, nigra succinctus veste fraterculus! 20 Gaude igitur et exulta, qui e tribus Catonis magni et Scipionis Emiliani laudibus consecutus es duas, ut scilicet et imperator sis et orator optimus, quippe qui exercitum nutu solo, populum voce regas. Nequa autem in re summis illis viris cedas, eorum quoque laudem tertiam usurpare quis prohibet, ut optimus etiam sis senator, quando omnis patrie fortuna, omnes primorum civitatis sententie de consiliis tuis pendent? “Tres” enim “in homine summas res” uterque illorum “prestitisse” fertur, «ut esset optimus orator optimus imperator optimus senator». 21 Sed vide, oro, nequa te glorie cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
runt equos. ordiauerũt agmina. s quid. acuerũt lingtuam
suam sieut ẜpentes. uenenũ aspidũ sub labis eoni. heumͥ¬
fater quanto melius. quanto q professione tua diggnius fuit¬
Dingnam deo dicatam diuinarũ laudum occupare p̾comis. ꝙͣ de¬
limmẽtis anilib et uentosis adhortationib populoruĩ. quibus
te non uno aut altero, ut ceten s oĩbus oũim flagicus in qui¬
nares. oñmq quib habundare bellũ solet particeps delictoꝵ.
n ͨ tm̃ particeps fieres. s magister Ita ne tibi cura consciẽ post¬
habita fama dũtaxat manis eloquẽcie satis est. ut ꝓpter hãc
unam fons et principiũ et causa horum malorũ õĩum dici
uelis. Nam quis ulla etate bellũ. hoc aut meminent. aut
narrabit ꝙ nõ tuũ in p̾mordio flebilis histone nomen ponat.
Quis hant pinget historam que iam ꝑ aulas porticus q
magnatũ pingi incipit qui non et inter consiliarios et inter

Expanded text:
runt equos, ordinarunt agmina’, sed quid? «acuerunt linguam runt equos, ordinarunt agmina’, sed quid? «acuerunt linguam suam sicut serpentes; venenum aspidum sub labiis eorumatrer, quanto melius quantoque professione tua dignius fulinguam Deo dicatam divinarum laudum occupare preconiis, quam delinimentis anilibus et ventosis adhortationibus populorum, quibus te non uno aut altero, ut ceteri, sed omnibus omnium flagitiis inquinares, omniumque quibus abundare bellum solet, particeps delictorum, nec tantum particeps fieres sed magister! 18 Ita ne tibi, cura conscientie posthabita, fama duntaxat inanis eloquentie satis est, ut propter hanc unam fons et principium et causa horum malorum omnium dici velis? Nam quis ulla etate bellum hoc aut meminerit aut narrabit, qui non tuum in primordio flebilis historie nomen ponat? quis hanc pinget historiam, que iam per aulas porticusque magnatum pingi incipit, qui non et inter consiliarios et inter
Abbreviated transcription (Latin):
non esses tot hoĩum milia que hanc non modo Italie s tocius
orbis pulchenimain atqz optimam partem tenent in trãquilla
et exoptata pace nũc uiuerent. Quitquid ꝑ squalidos et incultos
agros armorũ aut signonĩ nolitat. quitquid incendiorũ deẜtis
uillarũ tectis exestuat. quitquid formidinis aut fuge amplas
ac mobiles alterius motibus urbes quatit. quitquid deniq sã¬
guinis hoc bello ultro citroq fusũ fundendũ q est totũ etuoꝵ
consiliorũ scabens et fecũdi pectoris fonte processent. o felicẽ
te qui ad hãc rei militaris głiam sine ullo armorũ exercicio seden¬
do loquendo ꝑueneris. ut unus e nũo sis illoiũ qui ut aic psal¬
mista cogitauerĩt ainquitates in corde. tota die constituebant
prelia. Idq ut de te ꝙͣus in aciem non prodeas ꝓpire dem̃ stias.
sequitur. non qd̾ erat ꝓpͥum bellatorum induerũt arma. cõstende¬

Expanded text:
non esses, tot hominum milia, que hanc non modo Italie sed totius non esses, tot hominum milia, que hanc non modo Italie sed totius orbis pulcerrimam atque optimam partem tenent, in tranquilla et exoptata pace nunc viverent — 15 quicquid per squalidos et incultos agros armorum aut signorum volitat, quicquid incendiorum desertis villarum tectis exestuat, quicquid formidinis aut fuge amplas ac nobiles alternis motibus urbes quatit, quicquid denique sanguinis hoc bello ultro citroque fusum fundendumque est, totum e tuorum consiliorum scatebris et fecundi pectoris fonte processerit? 16 O felicem te, qui ad hanc rei militaris gloriam sine ullo armorum exercitio sedendo loquendoque perveneris, ut unus e numero sis illorum qui, ut ait Psalmista, «cogitaverunt iniquitates in corde, tota die constituebant prelia»; idque ut de te, quamvis in aciem non prodeas, perproprie dictum scias, sequitur non, quod erat proprium bellatorum: ‘induerunt arma, conscende