comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trs elicio romanũ cãrdinẽ nõ sine laude possederat dori
aut drgnnitate clarior. ꝙ linga. Quuid tñ ⁊ hic ꝯsilii cepert
iam
audies. Si quide sratũ ulũ põpas q scli ꝯtriblib suis
sinques̃
auessane nom
ẜuat ꝑiturꝰ honorib p̃fe̾ndã duxit. uͥ
uinꝰ gliõse pꝰ mod latuit ꝙͣ ĩnotuerat pͫ rome nec
de decori illi fuit. alti u̾ticis rũtilũ decꝰ squalẽti cilicio ꝑ
nisi eũ petii alt̾ius roͣni põtificis quẽ celestinũ dixerũt
recẽtior. ꝯtẽptus ⁊ cla rior. obscurasfet. Qui põtificatu
maxiõ uelut mortifero  fasce depoĩto ĩ antiꝙͣ solctudĩe tã
cupide repedauit. ut hostili ꝯpede libãtũ c̾ de̾s. Qd̃ stm̃ solita¬
iii scĩq prĩs uilitati aĩ quisqͥs uolet at̾buat. l eĩ in ead̾ re ꝑ¬

Expanded text:
iptis elicio, romanum cardinem non sine laude possederat, vir haud dignitate clarior quam lingua. Quid tamen et hic consilii ceperit iam audies. Siquidem statum illum pompasque seculi contribulibus suis linquens, Avellane nomen servat, perituris honoribus preferendam duxit, ubi riose postmodum latuit, quam innotuerat primum Rome, nec dedecori illi fuit alti verticis rutilum decus squalenti cilicio penisi eum Petri alterius Romani Pontificis, quem Celestinum dixerunt, recentior contemptus et clarior obscurasset. Qui pontificatu maximo velut mortifero fasce deposito, in antiquam solitudinem tam cupide repedavit, ut hostili compede liberatum crederes. Quod factum solitarii sanctique patris vilitati animi quisquis volet attribuat —
Abbreviated transcription (Latin):
olestẽcie flore fructũ are sue rogitis solitudiẽm adiic. s
nõ solus. Si quid. q̃nq g̾manos in eiusd̃ ppoĩti uiã tͣxit ubi
Nrelatu digna nairãtur. ⁊ rã ⁊ cũ gerardus unꝰ frm̃. s
armate stu  dio milicie a fr̃uis ꝯsilus abhorres meliorib
teptis ⁊ illi det ⁊ obstaret. Ille celesti teło ꝯcitꝰ p̾dixit
latꝰ hostilis hasta ꝑfringe̾t admoto in suꝑ ad locic̃digito
u̾ uolis ĩstaret. hichic ĩquiẽs ferieris ⁊ cũ dolore saltem
corꝑis submtͣbit salus aiẽ. Qd ut uatitiãtus ẽ accidit. ⁊
intellcũ malis ex̃cico milicaris aspitas in mõchalẽ man

Expanded text:
olescentie flore fructum anime sue cogitans, solitudinem adiit; sed olescentie flore fructum anime sue cogitans, solitudinem adiit; sed non solus, siquidem quinque germanos in eiusdem propositi viam traxit. Ubi illa relatu digna narrantur. Nam et cum Gerardus, unus fratrum sed armate studio militie a fraternis consiliis abhorrens, melioribus ceptis et illuderet et obstaret, ille celesti zelo concitus predixit latus hostilis hasta perfringeret, admoto insuper ad locum digito ubi vulnus instaret, «Hic, hic» inquiens «ferieris, et cum dolore saltem corporis subintrabit salus anime». Quod ut vaticinatus est accidit et, intellectu malis exercito, militaris asperita
Abbreviated transcription (Latin):
atq mirablem. ꝙ̃ ⁊ ꝑsetucõnis indignitas ⁊ secrete uite deside¬
riũ in solitudiẽs egere ubi mltos annos deẜtis in locis degẽs
ĩpleuit. Quid guillielinũ deĩq uirũ fortẽ ⁊ uecuste ꝓsapie
qui etatis florẽ ipm ꝯt̾rene milicie dedicasset. ĩ deẜto senestere
maluit ⁊ mori. ultĩs uite fructib celesti miliciẽ ꝯsecͣtis¬
¶ Quid aliũ eiusd̃ ⁊ ꝑpoĩti ⁊ status ⁊ nois guillieliñ sclari
p ͫ fastu. pꝰ auc̃ in onastica huilitate ꝯẜpicuũ. q̃ derelicto
sp̾te q opulẽto opido solitu ͥ ͤ pauꝑtatẽ ⁊ filẽtiũ exoptauit. mõ¬
tis enĩ pesfulam dñs cũ eẽt grandis silue moͣchus feus̃ est.
Inq ł cenobio tãꝙͣ por tu iec̾it ãchorã uite tẽpestatib eieptꝰ
uñ. mag̾ficus in sclo ut ue̾ de i ͦ st̾bit qͣdã s magnificẽtior ĩ¬
Itli fuga. nardũ. Cuiꝰ ⁊ recẽcierã ⁊ nociora st̃ omiã¬
uid ber qui ⁊ forma corꝑis tlarꝰ ⁊ gne̾. in ip̃o ad¬

Expanded text:
atque mirabilem, quem et persecutionis indignitas et secrete vite desiderium in solitudines egere, ubi multos annos, desertis in locis degens, implevit? Quid Guillelmum denique virum fortem et vetuste prosapie, qui etatis florem ipsum cum terrene militie dedicasset, in deserto senescere maluit et mori, ultimis vite fructibus celesti militie consecratis? Quid alium eiusdem et propositi et status et nominis Guillelmum, seculari primum fastu post autem monastica humilitate conspicuum, qui derelicto spretoque opulento oppido, solitudinem, paupertatem et silentium exoptavit? Montis enim Pessulani dominus cum esset, Grandis Silve monachus factus est, inque illo cenobio tanquam portu iecit anchoram, vite tempestatibus ereptus, vir magnificus in seculo, ut vere de illo scribit quidam, sed magnificecuius et recentiora et notiora sunt omnia? Qui et forma corporis clarus et genere, in ipso ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd nccͣ ẽ mẽti nre. quad solitũ ͥ ͤ intẽcõnis uideͫ deꝰ. turba
str epitũ hc̃. uisio ista secretũ defiderat. audis ut caute uidẽdo
dõ nccͣiam nõ quãlib sed solitu ͭ ͤ dix̃ intẽcõis. ĩtelligi uoles dũ
suas intꝰ tuibas tumultus q suos hũa mẽs hẽat. acuẽdis
adtãtũ lum̃ piugãdis q ocłis solitu ͥ ͤᷤ coi ꝑeã il ydesse Iã
stiplm̃ nõ silebo. Ieroꝰ iu be roma dissa. roͣnis q opib
u̾bo usꝰ solis ab ardorib exustã dicit. sese abdidit. uͥ aliqͦs
ãnis adidsus ĩ domite carnis ĩfultꝰ. ⁊ ꝯspirãtis aiẽ ꝯsẽsũ
laboriosa milicia exactis ꝙͣiuis uictor nõ exacie rõa q̃ si
ia secuiꝰ ad t̾ͥũphũ rediit. s in bethleemititris latebras fe¬

Expanded text:
 est menti nostre, quadam solitudine intentionis videtur Deus. Turba strepitum habet; visio ista secretum desiderat». Audis ut caute videndo Deo necessariam non quamlibet sed solitudinem dixit intentionis, intelligi volens, dum suas intus turbas tumultusque suos humana mens habeat, acuendis ad tantum lumen purgandisque oculis solitudinem corpoream nil prodesse. Iam scipulum non silebo. Ieronimus, urbe Roma dimissa romanisque opibus verbo usus «solis ab ardoribus exustam» dicit, se se abdidit. Ubi aliquot annis adversus indomite carnis insultus et conspirantis anime consensum laboriosa militia exactis, quamvis victor, non ex acie Romam quasi iam securus ad triumphum rediit, sed in bethleemiticas latebras fe
Abbreviated transcription (Latin):
ea res in pplis ⁊̃ nota fic. ⁊ si de hoc quoq sc̾benciũ uarie af¬
fectos aiõs uideã. s sequor in dubiis quib pociꝰ c̾ dẽdũ tẽseo
⁊ quos reꝵ nõ homi studio agi reor. atq nuc qͣlis exitus
talis euẽtus ⁊⁊ ut felix xpĩ ulcio sic ꝑpetua fuiss. n pocĩs ho¬
minũ e tãto uictorie fuccessu ad antiqͣs misias redicũ eẽt
eo fediꝰ quo iteꝵ amifisse qd̾ nrm̃ erat ꝙͣ nõ recuꝑaffe desor¬
iiꝰ nob hostib q for mosiꝰ. ⁊ nob spei mĩoris illisq ma¬
ioris adu̾sum nos ul custodie in post̾ũ uelcrudelitatis oc¬
casio ẽ. nũt nõ quid defleã aut quid q̃rar. p̾sepe. caluaria
busti saxir. oliueti mõtẽ. uallẽq iudicii. ⁊ reliqua dilcã xpõ
ubi in fãs reptauit. ubi puer lusit. ubi uir docuit. ubi uiui¬
ficus nob spm̃ exalauit. ubi exanimis iacuit. fiurexitq. unĩ
adĩferos destẽdit. uñ ꝯscẽdit ad suꝑos. uͥ post̾mo uiuos ac mor¬

Expanded text:
ea res in populis etiam nota sit. Etsi de hoc quoque scribentium varie affectos animos videam, sed sequor in dubiis quibus potius credendum censeo, et quos rerum non hominum studio agi reor. Atque utinam qualis exitus, talis eventus, et ut felix Cristi ultio sic perpetua fuisset, neque peccatis hominum e tanto victorie successu ad antiquas miserias reditum esset, eo fedius, quo iterum amisisse quod nostrum erat quam non recuperasse deformius nobis hostibusque formosius, et nobis spei minoris illisque maioris adversum nos vel custodie in posterum vel crudelitatis occasio est. Nunc vero quid defleam, aut quid querar! presepe, Calvariam, busti saxum, Oliveti montem, vallemque iudicii, et reliqua dilecta singubi infans reptavit, ubi puer lusit, ubi vir docuit, ubi vivificum nobis spiritum exhalavit, ubi exanimis iacuit surrexitque, unde ad inferos descendit, unde conscendit ad superos, ubi postremo vivos ac mor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mag̾s ppłi frequẽtata ꝯcui sib. cc̃ ꝙͣtũ o̾tis ĩdicus intelligi
datui. loge se motꝰ penitꝰ q solicariꝰ locꝰ eiac. ad ħ quociẽs epã¬
lib curis liber at laborib ⁊ elaxatꝰ quos in pellẽdis arrianis ab
ectã. gͣnes ꝙ diut᷑nos ꝑtulitiali ꝙͣtis ꝑ se negociis subtraheri
fuai ꝙ pot̾at in secietõr ẽ solitũdĩem se ꝯferre sci Isimꝰ iui

Expanded text:
tis indiciis intelligi datur longe semotus penitusque solitarius locus erat. Ad hec quotiens epyscopalibus curis liber ac laboribus relaxatus, quos in pellendis Arrianis ab ecclesia graves diuturnosque pertulit, aliquantisper se negotiis subtrahere furarique poterat, in secretiorem so
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯculcari nõ ulli regũ xp̃ianoꝵ pingues sũpnos ĩ plumis p᷑¬
pura q captãciũ nõ romano pontifici uebano graui licet or-¬
nato ꝙͣ unr occupato tñ s petro ĩopi ocioso solitario ⁊ huĩliore
uenisset. ⁊ symeonis qui tũc prĩar tha Iõsolimitanꝰ eiat cet̾oꝵ¬
q fideliũ iẜando ẜuicio. ac sacioꝵ tristi ludibrio locoꝵ ꝯcuffꝰ
ac gemẽs ⁊ orõnes uigiliasq nocturnas agẽs tãdẽ supra
midũ ecc̃ẽ pauim̃tũ sõpno fuccubuissec ꝯsopito iteꝵ xp̃s apꝑu¬

Expanded text:
ulli regum cristianorum pingues somnos in plumis purpuraque captantium, non Romano Pontifici Urbano, gravi licet ornatoque viro occupato tamen, sed Petro inopi, otioso, solitario et humiliore venisset, et Simeonis qui tunc patriarcha ierosolimitanus erat ceterorumque fidelium miserando servitio ac sacrorum tristi ludibrio locorum concussus ac gemens, et orationes vigiliasque nocturnas agens, tandem supra nudum ecclesie pavimentum somno succubuisset, consopito iterum Cr
Abbreviated transcription (Latin):
fris intolerableez capitis dolorẽ solo sanauit anelitu. ⁊ alt̾tus
nõ dolorẽ s ĩsamã uno pepulit osculo. q̃ curatꝰ se mox q̃dẽ ut
sacͣ uiri labia ꝯtigisset uehem̃coris aure spm̃ sẽsiffe ⁊lliꝰ ex
ore ꝑdeũtẽ asẜebat. quo a fflatus subito salutẽ p̾stinã recepiss
Id sane quidaliud fuisse crediderim ꝙͣ spm̃ illũ q̃ ubi uult spi¬
solitario de quo sine medio pꝰ hue dicã de hns edicꝰ liber
extet. Sũma gͥ rẽ ꝯp̃hendat Si quidẽ e cẽtũ uigniti ãnis qͦs
liuĩc uite uignnti pͥmi ĩ scioacti st̃ tres ĩ moͣsterio tuiꝰ regi

Expanded text:
ris intolerabilem capitis dolorem solo sanavit anelitu, et alterius non dolorem sed insaniam uno pepulit osculo. Qui curatus se mox quidem, ut sacra viri labia contigisset, vehementioris aure spiritum sensisse illius ex ore prodeuntem asserebat, quo afflatus subito salutem pristinam recepisset. Id sane quid aliud fuisse crediderim, quam spiritum illum qui ubi vult spisolitario, de quo sine medio post hunc dicam, de his editus liber extet. Summa igitur rem comprehendat; siquidem e centum viginti annis, quos habuit vite, viginti primi in seculo acti sunt, tres in monasterio cuius regi
Abbreviated transcription (Latin):
atq dũ celũ suspicit t̾ re ĩmẽmorͣ. Quẽ in statu qͦl eã deo
placitũ quis nõ uidet. qͥ miru eius oꝑa s alio digͣ stilo tii¬
fariã disticta ꝑleg̾it q̃ gessit aut añꝙͣ ascenke̾t. aut postꝙͣ des¬
cuiꝰ ⁊ aĩ tenor. unus. ⁊ q̃ licuit uite mutatio ullã fuit. Si¬
quid in sup̃mo reꝵ culimẽ ⁊ intͣ angustissimũ at papalem
thalannũ. angustã sibi hẽmiticã q camer ulã meditatus
in alto hũilis. int̾ turbas soletarius. int̾ diuicias pauper
uixic. adde ꝙ ⁊ stacĩ ab mitio tẽptauit fugã ꝯ discipuls qͣd
suo Robto sallentino tr̃ iuuene s inopinatũ ⁊ subita pplĩme¬
titu diẽ t̾ꝯuẽtꝰ cũ euadendi spes ullã eẽt in discipulũ u̾ sus
q̃ sunt an se ad excelsa tractũ ⁊ cractũ sequi uelles. Ille aic

Expanded text:
e Deo placitum quis non videt, qui mira eius opera, sed alio digna stilo, trifariam distincta perlegerit, que gessit aut antequam ascenderet, aut postquam des defuit, cuius et animi tenor unus et qua licuit vite mutatio nulla fuit? Siquidem in supremo rerum culmine et intra augustissimum ac papalem thalamum, angustam sibi heremiticamque camerulam meditatus, in alto humilis, inter turbas solitarius, inter divitias pauper vixit. Adde quod et statim ab initio tentavit fugam cum discipulo quodam suo Roberto Sallentino tunc iuvene, sed inopina et subita populi multitudine circumventus, cum evadendi spes nulla esset, in discipulum versus quesivit an se ad excelsa tractum et coactum sequi vellet. Ille autem,
Abbreviated transcription (Latin):
a celinis pelliae qua ille tũc ĩducꝰ erat uillos y caris sasq re¬
liquiis ĩ priãm relatura nõ sine ipius grauĩ merore deuota
udiq c̾tatĩ ĩpor tiũtate dec̃ꝑet opinatisfiã scĩtate barbaricos
eciã sp̃s molliẽte. Adhec ⁊ rayneriꝰ tuscie marchio neq im¬
ꝑatoris neq cuiusꝙͣ mor taliũ ꝙͣtũ ⁊ omuald soliꝰ aspectum

Expanded text:
acclivis, pellicie, qua ille tunc indutus erat, villos pro caris sanctisque reliquiis in patriam relatura, non sine ipsius gravi merore, devota undique certatim importunitate decerperet, opinatissima sanctitate barbaricos etiam spiritus molliente; ad hec et Raynerius, Tuscie marchio, neque imperatoris, neque cuiusquam mortalium, quantum Romualdi solius aspectum
Abbreviated transcription (Latin):
in statu qͦl frons una ꝑꝑetua serenitate notablis. quid in
p̾mis socrati lelio q tribuit᷑. quib hic st̃s de quo loquiniũ
uniformitate par fuit. pietate autẽ ac ⁊ eligioẽ suꝑior.
Quãta uero huic oris hilaricati iũcta eẽc auctas ⁊ nescio
qͥd dĩmũ ĩ illiꝰ nultu uenable ꝑitꝰ ac t̾medũ. quo ⁊ boni
illum colerent ⁊ time̾nt mali. magni l ac potẽtes. s tãꝙͣ corã

Expanded text:
in statu quolibet frons una perpetua serenitate notabilis! — Quod in in statu quolibet frons una perpetua serenitate notabilis! — Quod in primis Socrati Lelioque tribuitur, quibus hic sanctus, de quo loquimur, uniformitate par fuit, pietate autem ac religione superior. — Quanta vero huic oris hilaritate iuncta esset autoritas, et nescio quid divinum in illius vultu venerabile pariter ac tremendum, quo et boni illu
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. longũ deĩq quib in locis hĩtau̾it. quas hẽmos disti¬
plis sc̃is ĩpleu̾it que deẜca freꝙ̃tau̾it. q̃ tẽpla ꝯstruxerit᷑.
in quib pclarissimũ nom̃ hc̃ hẽmꝰ camaldulensis aretinis
in finib. cuiꝰ iͤ ⁊ loci ⁊⁊ ordinis ĩstitutor. ac p̃nceps fuit.
tãta deuocione singlã faciẽs tãtis ieiniis tãtaq cibi laucio¬
equau̾it. ea demũ solitudine tã iugi tãq anxia ⁊ usq ad
ultimũ ĩ defessa ut more cesareo s ĩtecione alia ml actũ
credẽs dũ quid fuꝑeẽt agẽdũ hiis sacris edifiriis ad exitũ
uix ꝑductis sꝑ incipies acfestinas noua iacet fũdamta. ꝓr¬
sus quasi totum orbẽ unã hẽmũ õs homĩes monachos facere
decieuissec. ⁊ ħ int̾ qͣs ꝑsecucõnũ molestias nõ demo ͫ mͦ sed
hom̃i ⁊ p̾ẜtim suoꝵ ꝙͣ pacient̾ tulit ac fortit̾. ꝙͣͣta illi in
adu̾sis alac̾tas atq leticia magnũ solide mentis iudiciũ ⁊

Expanded text:
quibus in locis habitaverit, quas heremos discipulis sanctis impleverit, que deserta frequentaverit, que templa construxerit. In quibus preclarissimum nomen habet heremus Camaldulensis, Aretinis in finibus, cuius ille et loci et ordinis institutor ac princeps fuit, tanta devotione singula faciens, tantis ieiuniis, tantaque cibi lautioequaverit; ea demum solicitudine tam iugi tamque anxia et usque ad ultimum indefessa, ut more cesareo sed intentione alia, nil actum credens dum quid superesset agendum, his sacris edificiis ad exitum vix perductis, semper incipiens ac festinans nova iaceret fundamenta, prorsus quasi totum orbem unam heremum, omnes homines monachos facere decrevisset; et hec inter quas persecutionum molestias, non demm suorum, quam patienter tulit ac fortiter! Quanta illi in adversis alacritas atque letitia, magnum solide mentis indicium, et
Abbreviated transcription (Latin):
atũ issi eicit ⁊ ad sctm redire ꝑperãtẽ reꝑit. Cũq ml u̾bis ac
uerus ĩ parẽtẽ. uteũ prĩs et̾in seu̾itate liberaret. fuctessic¬
ẜ feliciter. nã ser gius malis ad monitꝰ adcor. redñt. ⁊ca¬
stigacrem̃ ut filii sẽduc prĩs amplex mira ꝯpũctõe ꝓposicũ
ĩnutauit. atq ita in uiꝵ altero uer fus ẽ ut mox ⁊ lacrimu
pirã dilue̾t ⁊ beatifica uisione recreatus amatũ simł põdus
corꝑis ⁊ optatos mũd laq̃os morte uotiua deserẽt. logum
distui fus nõ italicos modo ł trãsalpmos sed eciam trãs mar ĩnos¬
u̾bis amplecti. qui tam crebri ac dificiles fuerut ut abillo qui
uitã eius dest̾psit meruerĩt excusar i. qr stil ad hũc uiꝵ ne qͥtꝙͣ
latitare tupiẽtẽ ubicũq t̾laꝵ eẽt ĩmĩabłis dõ ẜuire cupiẽciũ

Expanded text:
atum illi erat, et ad seculum redire properantem repperit; cumque nil verbis ac verus in parentem, ut eum Patris eterni severitate liberaret; successitque feliciter. Nam Sergius malis admonitus ad cor rediit, et castigationem non ut filii sed ut Patris amplexus, mira compunctione propositum immutavit; atque ita in virum alterum versus est, ut mox et lacrimis peccata dilueret et, beatifica visione recreatus, amatum simul pondus corporis et optatos mundi laqueos votiva morte desereret. Longum discursus, non italicos modo vel transalpinos sed etiam transmarinoerbis amplecti, qui tam crebri ac difficiles fuerunt, ut ab illo, qui vitam eius descripsit, meruerint excusari; quia scilicet ad hunc virum nequicquam latitare cu
Abbreviated transcription (Latin):
lunce horride ꝑseuerãtissimꝰ incola fuit in t̾ricorio lug¬
dimẽn. ad cuiꝰ urbis epãtũ ⁊ hic demũ nõ suo ambitu
neq humano suffeagio s cogẽtib meritis ⁊ anglica głose ad modũ
reuelacõe ꝯscẽdit. ¶ Ut ꝙ ferucẽ sc̃aꝵo solitudinũ t̾ram scias. hiis

Expanded text:
lunce horride perseverantissimus incola fuit, in territorio Luglunce horride perseverantissimus incola fuit, in territorio Lugdunensi, ad cuius urbis epyscopatum et hic demum non suo ambitu, neque humano suffragio, sed cogentibus meritis et angelica gloriose admodum revelatione conscendit. Utque feracem sanctarum sol
Abbreviated transcription (Latin):
allobroges g̾mina ssẽt. Sane tũ om̃s feruidi ympti q õs̃ ad
prie celest̾is ascẽsum. unꝰ tñ om̃i dux ber nardus qui nastẽdi
ordine t̾rius in renastẽdi ꝓpoĩto p̾̃mꝰ fuit. ad post̾mũ ⁊
ãnosum prẽm ⁊ sororẽ unitã pꝰ se trahẽs. huiꝰ egofatũ¬
die abstinẽcie q laudib omissis qm̃ oĩb note st̃. Illud
eg̾giũ ac p̾clarũ dictũ. ⁊ huis q̃ int̾ manꝰ habeo ualdẽ
ꝯsentaneũ nõ filebo. Solebat enĩ dice̾. os̃ se quas sciret
lrãs. quaꝵ nestio an alius sua etate copiosior. fuĩt in
filius ⁊ in agris didicisse. nõ hoimi disciplinis. s medicãdo
⁊ orãdo. nec se illos ũꝙͣ magrõs hũisse p̃t̾ quercꝰ ⁊ fagoa
Qd̃ ideo libent̾ refero. qr si quid ⁊ michi nosse datũ esset
idem de me ue̾ dicẽ uellẽ ⁊ ñ fallor poffem
eucherꝰ qui pͫ clari ͭ ͤ sanguis ⁊ senatorii ordis dignitate
ꝯspicuus mltũ postea religiõne ac solitudiẽ clarior. spe¬

Expanded text:
lobroges germinassent. Sane cum omnes fervidi promptique omnes ad patrie celestis ascensum, unus tamen omnium dux Bernardus, qui nascendi ordine tertius, in renascendi proposito primus fuit, ad postremum et annosum patrem et sororem unicam post se trahens; huius ego, facundie abstinentieque laudibus omiegregium ac preclarum dictum, et his que inter manus habeo valde consentaneum, non silebo. Solebat enim dicere: omnes se quas sciret literas, quarum nescio an alius sua etate copiosior fuerit, in silvis et in agris didicisse, non hominum disciplinis sed meditando et orando, nec se ullos unquam magistros habuisse preter quercus et fagos. Quod ideo libenter refero, quia siquid et michi nosse datum esset, idem de me vere dicere vellem, et nisi fallor possem. Eucherius, qui primum claritate sanguinis et senatorii ordinis dignitate conspicuus, multum postea religione ac solitudine clarior, spe
Abbreviated transcription (Latin):
depofita seu pastore aliquo pancaꝵ ad custodiã pecudũ usus
obstuxuer ic seq ppecuo sõtẽ uocãs ⁊ tã celerit᷑ exauditũ gris̃
oĩ reliꝙͣ uita sine lamĩtis ⁊ dolore nõ fuit. Rogo que legiones
auc qui ⁊ eges ad hanc potenciã laborãdo ꝑierut ad quã so¬
licania hũlitas quiestẽdo. ¶ Occiuret in de martinꝰ ille mar¬
sici mõtis accola. Cui de rupe solida flues phẽpns aq̃ tenuis
stilla dure ⁊upis stillãtis olĩ ĩ deẜco ꝓdigiũ ⁊ enouauit. Quiq
cũ ẜpente t̾rifico sub cuiꝰ ppẽ uetꝰ s̾pes t̾riblior lacebat uno
eod̃ q specu ꝯtinue sine offensa toto triẽmo u̾satꝰ iͦ demũ mira
patia ꝓcul pulso ip̃e uictor solus substitit ¶ Occiuret alt̾ sine

Expanded text:
deposita, ceu pastore aliquo paucarum ad custodiam pecudum usus deposita, ceu pastore aliquo paucarum ad custodiam pecudum usus obstupuerit, seque perpetuo sontem vocans et tam celeriter exauditum gemens, omni reliqua vita sine lamentis et dolore non fuerit. Rogo: que legiones aut qui reges ad hanc potentiam laborando perveniunt, ad quam solitaria humilitas quiescendo? Occurret inde Martinus ille, Massici montis accola; cui de rupe solida fluens perennis aque tenuis stilla, dure rupis stillantis olim in deserto prodigium renovavit; quique cum serpente terrifico, sub cuius specie vetus serpens terribilior latebat, uno eodemque specu continue sine offensa toto triennio versatus, illo demum mira patientia procul pulso, ipse victor solus substitit. Occurret alter sine
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ xp̃i. Cist̾tiũ. marella. Cartusia. uallis umbrosa. Ca¬
maldulũ. ĩmĩallẽs q alie. Quaꝵ religionũ ⁊ iui. ⁊ si celesti
deuocõnis augm̃co post modũ longe lace q diffusi sinc. ⁊ plana
cõpleu̾int. si tñuc magnoꝵ fluuiũ fontis sechaꝵ q̃ris origiẽs¬
ex asprimis mõtib emanasse ꝯꝑies. Claꝵ quid ex oĩb s fa¬
mosum bñdãi nͥͫ tuiꝰ historiã uiteq mo ͫ quisq̃s nosse cupit
nõ scruptani abdita iubeo. Gregoriũ dialogi cuiꝰ supͣmẽcio ẽ
hĩta scdm̃ librũ ꝑlegat qui ex ułliꝰ actib ẽ tͥotꝰ.  uͣ reꝵ clari¬
tas salo ⁊̃ illustrat᷑. In oclĩs serie reꝵo ductꝰ intͣlibu t̾tii me¬
tas excesẜit. uidebit i solicu ͫ itale ꝯgesta miracłã. Ocauu¬
ret .n. florentinꝰ q̃ in moͣst̾io solus ages. dũ adõcui eũ iugis
orõ ⁊ mlta simp ͭ ͥ ˢ pamiliarissimũ fec̾unt aliqs solita ͤ iute
solaciũ postulassec. ꝓtinꝰ eid ursus astitit. quo deĩde feritate

Expanded text:
domus Cristi: Cistertium, Maiella, Cartusia, Vallisumbrosa, Camaldulum, innumerabilesque alie; quarum religionum rivi, etsi celesti devotionis augmento postmodum longe lateque diffusi sint et plana compleverint, si tamen ut magnorum fluontibus emanasse comperies. Clarum quidem ex omnibus et famosum Benedicti nomen, cuius historiam viteque modum quisquis nosse cupit, non scrutari abdita iubeo: Gregoriani dyalogi cuius supra mentio est habita secundum librum perlegat, qui ex illis actibus est totus, et ubi rerum claritas stilo etiam illustratur. Sin oculus serie rerum ductus intra libri tertii metas excesserit, videbit illa solitudinis Italie congesta miracula. Occurret enim Florentius, qui in monasterio solus agens, dum a Deo, cui eum iugis oratio et multa simplicitas familiarissimum fecerant, aliquod solitarie vite solatium postulasset, protinus eidem ursus astitit, quo deinde, feritate
Abbreviated transcription (Latin):
ius nõ eiꝰ quẽ magnũ uocãt karoli patiuũ kar lomanii
nouit. q̃ ꝯpipino fr̃e regiii ꝑticeps ⁊ regno simil ⁊ regiis
curis crdes Romã a duit ociãd̃ ꝓpoĩto. atq ibi monasticohĩtu as¬
sũpto siluesti ⁊ latibłm soractis mõtẽ pecnt. ubi ꝯuotiua ⁊ equie
biẽniũ exegisset. tãdem qr crebro ⁊ nis honorifico peg̾ioꝵ
sue priẽ ꝯciuisu locus is ut q̃ romã petẽtib secꝰ iter lõgo q notꝰ
atq cõspectus ẽ minuis ĩ dies solitar ius uotoq suo ꝯueiẽns uisꝰ
erat. ad secreciorẽ ac semociorẽ bñdc̃i domũ cassinẽse cenobiũ¬

Expanded text:
quem Magnum vocant, Caroli patruum Carlomanum novit? Qui cum Pipino fratre regni particeps, et regno simul et regiis curis cedens, Romam adiit otiandi proposito, atque ibi, monastico habitu assumpto, Silvestri latibulum Soractis montem petiit. Ubi cum votiva requie biennium exegisset, tandem quia crebro et nimis honorifico peregrinorum sue patrie concursu locus is, ut qui Romam petentibus secus iter longeque notus atque conspectus est, minus in dies solitarius votoque suo conveniens visus erat, ad secretiorem atque semotiorem Benedicti domum, Casinense cenobiu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽciũ iniẜ̾rũ fateatur.. quoro plĩmos in hac de qͣ loqm᷑ uita
recrecõre placuisse diffmit. Nrecminꝰ ⁊ i  supuacuũ sequi
q̃ in eo libio st̃̾pfit ubi Iob afflictũ applictꝰ exposuit. ꝓpt̾ea ꝙ ⁊¬
uc̾q ꝓmulgatꝰ ẽliber᷑. ⁊ hec in ut̾usq uestibło st̃pta sc̃. micto
alia ipe flebliora. ubi ob̾ hc̃ ip̃m suã astẽsũ ⁊ ĩcessant̾ se ait
ple̾ ⁊ amitos orat ut si eum diligũt secũ fleant ac yse deun
rogent. ut intelligas suũ iͫ incellexisse ꝑiclñ qui quasi genꝰ
mortis existĩans solita ͤ uiuẽ desuifre amicoꝵ auxiliũ in eo
statu tã supplicitꝰ exoraret ¶ In epłã ał ad nar sẽtẽ pat̾ciũ
de hyc ip̃o logs̃ tãco se m̾ore ꝓcusfit dic uc iux loqui fufficiat
Ex quib appet. ⁊ põtificatus ꝑ molestã illi sarcia. firͭ ẽ oĩb

Expanded text:
viventium miserum fateatur, quorum plurimos in hac de qua loquimur vita viventium miserum fateatur, quorum plurimos in hac de qua loquimur vita secretiore placuisse diffinit. Nec minus et illa supervacuum sequi que in eo libro scripsit, ubi Iob afflictum afflictus exposuit; propterea ue pervulgatus est liber, et hec in utriusque vestibulo scripta sunt. Mitto alia prope flebiliora, ubi ob hunc ipsum suum ascensum et incessanter se ait flere, et amicos orat ut, si eum diligunt, secum fleant ac pro se Deum rogent. Ut intelligas suum illum intellexisse periculum qui, quasi genus mortis extimans solitarie vivere desiisse, amicorum auxilium in eo statu tam suppliciter imploraret. In epystola autem ad Narsetem patritium, de hoc ipso loquens, tanto se merore percussum dicit, ut vix loqui sufficiat. Ex quibus apparet et pontificatus permolestam illi sarcinam, sicut est omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ociosis lĩgã restringe̾ ⁊ in intẽcõe oroĩs pene ꝯtinie mẽtem
tene̾. ac postꝙͣ cordis hũẽꝵ sarciẽ pontifiᷝ suppo  collige̾ se ad
semz ip̃m assidue nõ pt̃ añs qui ad mlta sꝑgitur. aliaibi de
hemio dyalogi quẽ librũ ĩcepturꝰ sec̾tũ locũ amicũ merori
se peciisse testat᷑. ũ ł modiꝰ a reꝵ sclãriũ tẽpestate q̾est̾et. Illic
gͦ dilcissiõ filio ⁊ familiarissiõ amico ⁊ espõdẽs. Infelix in q̃t
aiũs ms̃ occupacõis sue pulsatꝰ uulne̾ mem̃ĩt qualis aliqñ
in moͣsterio fuit. qͦmͦ ei labencia cũcta subter erat ꝙͣtũ reb oĩb
mortẽ qͦ q̃ pene cũctis pena ẽ uidel ut ĩgresfũ uite ⁊ labõ¬
ris fui p̃miũ amabat. Quib ꝯmemoratis ad ꝯͣria cristior
te ꝯu̾tens at nuc in quit ex occõne cure pastoral sclãriũ homi
negocia patitur. ⁊ post tã pultrã quietis fue spem̃ t̾rem accus¬
⁊ se recor dacõne uite p̃aite torqueri acrius ⁊ ĩcõpacoem q̃ete

Expanded text:
s pene continue mentem tenere; at postquam cordis humerum sarcine pontificali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, qui ad multa spargitur». Alia ibi deto plura in prohemio dyalogi, quem librum incepturus secretum locum amicum merori se petiisse testatur, ubi vel modicum a rerum secularium tempestate quiesceret. Illic ergo dilectissimo filio et familiarissimo amico respondens: «Infelix» inquit «animus meus, occupationis sue pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cunta subtererant, quantum rebus omnibus mortem quoque, que pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premium amabat». Quibus commemoratis, ad contraria tristior se convertens: «At nunc» inquit «ex occasione cure pastoralis, secularium hominum negotia patitur, et post tam pulcram quietis sue speciem  se recordatione vite preterite torqueri acrius et in comparationem quiete
Abbreviated transcription (Latin):
tudo silentiũ q ẽ. aĩ. qualis ẽ eoꝵ. quiui ꝓfũdissiẽ ꝯtẽplõnis
abstracti. lucte media ⁊ freꝙ̃ti forr q̃d illid gerat᷑ nesciũt. qui
quociẽs ⁊ ubicũq uoluer me soli sũc. has quid simłos solicudm̃u
speties ullĩ ꝙͣ francisto mag̃ ꝙͣ freꝙ̃tatas uideo. lust̃bat he̾mos
In tẽplis sepe semiructis ꝑnoctabat. sepe ꝑ diẽ int̾ t̾bas a pñciũ
reꝵ ssui rapiebat᷑. ⁊ pulso huc illut cor pusclõ collisiõẽz honñi cele¬
scib mẽs affixa erac. hĩc illa securitas ĩ ꝙͣtalib homi fre ꝙ̃cia

Expanded text:
tudo silentiumque est: animi, qualis est eorum qui vi profundissime contemplationis tudo silentiumque est: animi, qualis est eorum qui vi profundissime contemplationis abstracti luce media et frequenti foro quid illic geratur nesciunt, qui quotiens et ubicunque voluerint soli sunt. Haspecies nulli quam Francisco magis frequentatas video: lustrabat heremos, in templis sepe semirutis pernoctabat, sepe per diem inter turbas a presentium rerum sensu rapiebatur et, pulso huc illuc corpuscolo collisione hominum, celestibus mens affixa erat. Hinc illa securitas in quantalibet hominum frequentia
Abbreviated transcription (Latin):
Occurrit solicarius menas tãte un. ĩnocẽtie tance q fiducie ut
nõ solũ barbaros tuc̃ uiciã uexãtes reue̾ncia sui noĩs famaq tõ¬
pescẽt. sz maxiõs atq ĩmanes uisos e filua ꝓxiã sã uiri alneari¬
bus ĩsultãces ferula ꝙͣ de more gestebat qͣ domesticos tatulos ca¬
depti epis calle p̾c̾iens. possem. an uo̾ thoꝵ aliꝙ̃ in prĩa sua uł
bñdictũ Nuifie nꝙͣ adid glie uenciꝵ ul francistũ seu uolu¬
crũ audiẽcitiã. seu ser̃aphicũ rapte m̃tis ardorẽ. stupẽdũq il¬
lud ĩsigne sacroꝵ xpĩ stigniatũ ⁊ uulꝰ aĩmẽbra testancia :
tãtũq tã breui de pauptatis ꝯuigio genite sobolis ĩcrem̃tũ hĩ¬
tur̃ credimꝰ si mãsisset assisii. Qui licetut aiit dĩnitate cõ¬
sulta ⁊ reuelacõne celitus accepta y salute młtoꝵ. int̾ uite ho¬
minũ bella piclõra nõ tã sibi ꝙͣmĩlitib suis excubias elegiss

Expanded text:
Occurret solitarius Menas, tante vir innocentie tanteque fiducie, ut non solum barbaros, tunc vicinia vexantes, reverentia sui nominis famaque compesceret; sed maximos atque immanes ursos, e silva proxima sancti viri alvearibus insultantes, ferula, quam de more gestabat, quasi domesticos catulos ca in patria sua, vel Benedictum Nursie unquam ad id glorie venturum, vel Franciscum seu volucrum audientiam, seu seraphicum rapte mentis ardorem, stupendumque illud insigne sacrorum Cristi stigmatum et vulnus animi membra testantia, tantumque tam brevi de paupertatis coniugio genite sobolis incrementum habiturum credimus, si mansisset Assisii? Qui licet, ut aiunt, divinitate consulta et revelatione celitus accepta, pro salute multorum inter vite hominum bella periculosas non tam sibi quam militibus suis excubias elegisset,
Abbreviated transcription (Latin):
iux alt̾am sine alt̾a effugies. feme ⁊ siqd̾ rarũ ẽ mitissum
mores sit̃. ipã pñcia uc q̃ itu dixerĩ umbra nocẽs est. Cuius
si quid fidei me̾or. uultꝰ ac u̾ba ꝯ cũctis q̃ solitariã patẽqͣrunt
nõ alicer uitandi fũc nõ dici ꝙͣ coluber. s ꝙͣ bafilici ꝯspectꝰ¬
ac sibilia. nã nͨ ali oclis̃ ꝙͣ bafilicus int̾ficit ⁊ añ ꝯtactum
ĩficit. de quib aut̃ pocius ꝙͣ de nob̃ dici estimes ꝙͣ ĩ lõgĩca mat̾ia
uẽ ne mag̃ an p̾e ait maro. Car pit eĩ uires paulatĩ. urit¬
q uidendo feiũ. strec neõꝵ paci meĩsse nechbe⁊ saire ꝙ uisu
solo cor ꝑis atq aĩ uir es carpat᷑ urant᷑q tange̾ pot̾at unul¬
us. quos ea pestis extenuat ⁊ actẽdit. at ꝙ nemor hbe q me¬
moriã ead pestis eripiat, fiuc de equis, at bobz dixit. sic de lyo¬
mĩb dixisser quos alies ꝙͣ nos incellexisse iuderet᷑. quibus¬

Expanded text:
vix alteram sine altera effugies. Femine, etsi, quod rarum est, mitissimi mores sint, ipsa presentia utque ita dixerim umbra nocens est. Cuius, siquid fidei mereor, vultus ac verba cuntis, qui solitariam pacem querunt, non aliter vitandi sunt, non dico ac sibila. Nam nec aliter oculis quam basiliscus interficit et ante contactum inficit. De quibus autem potius quam de nobis dici extimes, quod in longinqua materia, vere ne magis an proprie, ait Maro: Carpit enim vires paulatim, uritque videndo femina; nec nemorum patitur meminisse nec herbe? Sane quod visu solo corporis atque animi vires carpantur uranturque, tangere poterat universos quos ea pestis extenuat et accendit; at quod nemorum herbeque memoriam eadem pestis eripiat, si ut de equis ac bobus dixit sic de hominibus dixisset, quos alios quam nos intellexisse videret
Abbreviated transcription (Latin):
solicudiẽm s deẜitũ ⁊ illud ĩmane sed deuotũ spetꝰ qd q̃ uide¬
rĩc uidisse quod modo padisi liñ credũt ñ qualr̃ uixerit sci¬
ens files/ ꝯ ⁊⁊ cũcta nobłium sc̃pcoꝵ fides lateq loquax fama
nulgau̾it. ⁊⁊ iacta illic ĩgẽcia p̃clarissiẽ religionis fũdam̃ta
testẽtur. Id nc̃ m suffec̾it ⁊ solicudiẽs mris honestasse ꝯme

Expanded text:
 illud immane sed devotum specus, quod qui viderunt vidisse quodammodo paradisi limen credunt. Ubi qualiter vixerit sciens sileo, cum et cunta nobilium scriptorum fides lateque loquax fama vulgaverit, et iacta illic ingentia preclarissime religionis fundamenta testentur; id nunc michi suffecerit
Abbreviated transcription (Latin):
tãdẽ q̃ it̾ ad celũ pandũr nõ feiea leuitate tnͣ sactis ⁊ qͣsi iã
tpĩs tui cui fu ac laboꝵ agone plausiblĩt̾ ꝯsũmato. nl in t̾ris
agendũ suꝑeẽt añ duos mẽses ex qͣ iõrolimã redieras relcõ
ibi moãsterio fmẽ reꝵ tͣnͣseũciũ ⁊ beatũ uite laudabłis exitũ
ĩuenisti. Cũq tibi honorẽ xp̃t exibuit uc pp feĩnã fitã tot

Expanded text:
tandem, que iter ad celum pandunt, non feminea levitate transactis, et quasi iam tandem, que iter ad celum pandunt, non feminea levitate transactis, et quasi iam temporis tui cursu ac laborum agone plausibiliter consumato nil in terris agendum superesset, ante duos menses ex quo Ierosolimam redieras, relicto ibi monasterio, finem rerum transeuntium et beatum vite laudabilis exitum invenisti. Eumque tibi honor
Abbreviated transcription (Latin):
agris quos intͣ cãpamã. siciliã. atq affricã possidebat. tã
late se fortuã mliebris extẽderat/ nõ ad aluid ꝙͣ ad usũ pau¬
ꝑũ ⁊ iuge pietatis ex̾ciciũ reẜuatis. Qua p̃c̾ea etate ħ aget
ꝯ uicesiõ scil etatis ãno tius accẽsu moĩtis ⁊ exẽplo sclõq re
nũcians ipm̃ ut ita dicã pmpureũ uite florẽ ⁊ p̃clarũ ꝯiugiu
⁊ tãtas dĩcias at delicias neglexiffet. quaꝵ scãs ĩtenrõnes
adiuuitus celitus łhĩc pacet᷑ ꝙ illa iunior. Melamia. ita illud
ingẽs p̾ciũ etãtis posẜoĩb redactũ thesauꝵq suũ oem̃
oꝑtuo tpẽ di̾sꝑsit deditq pauꝑib ut si paululũ distuliffet
ad alarici manꝰ illico Romã. ytaliãq uastãtis uentiũ oẽ
fuit̾. qd iͣ iãtũc in meliores usꝰ. mag̾s opũ põderib expe¬
dita ꝯu̾terat. ꝙͣ se ip̃a suasq res p̃reptas lupi faucib
xp̃o libes sbͣ mltiplici fenore largiret᷑. Tu aũ felix anꝰ oĩb

Expanded text:
agris, quos intra Campaniam, Siciliam atque Africam possidebat tam late se fortuna muliebris extenderat, non ad aliud quam ad usum pauperum et iuge pietatis exercitium reservatis; qua preterea etate hec ageret: cum vigesimo scilicet etatis anno, tuis accensa monitis et exnuntians, ipsum ut ita dicam purpureum vite florem, et preclarum coniugium, et tantas divitias ac delitias neglexisset. Quarum sanctas intentiones adiutas celitus vel hinc patet, quod illa iunior Melania ita illud ingens precium e tantis possessionibus redactum thesaurumque suum omnem oportuno tempore dispersit deditque pauperibus, ut, si paululum distulisset, ad Alarici manus ilico Romam Italiamque vastantis venturum omne fuerit quod illa iam tunc in meliores usus magnis opum ponderibus expedita converterat, quasi seipsam suasque res prereptas lupi faucibus, Cristo libens sub multiplici fenore largiretur. Tu autem felix anus, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜtis solitudĩb q̃siuisti. eosq ⁊̃ ad exiliũ ꝑsecuta, de labore
tuo scm̃ illis obsequiũ de facultatib piã alimoĩa prebuisti

Expanded text:
rtis solitudinibus quesivisti, eosque etiam ad exilium prosecuta, de labore rtis solitudinibus quesivisti, eosque etiam ad exilium prosecuta, de labore tuo sanctum illis obsequium, de facultatibus piam alimoniam prebuisti:
Abbreviated transcription (Latin):
in diu̾sũ uocor.. s paule nom̃ admoũit ut añ oiã eid
⁊ getr ⁊ sexu solica ᷑ gte ꝑtẽ darẽ. pauca gͥ ex mltis ext̾ pa
nec ue̾bor. ne romanaꝵ in laudib matronaꝵ mimꝰ dicar.
q̃b par ẽẽ nõ spero. p̾t̾eo eustothiũ paule filiã p̃cone Ierr ͦ
ĩsignẽ. ⁊ marcellã. ⁊ asellã. ⁊ fabiolã. ⁊⁊ blefillã. alias¬
q clari noĩs nugiẽs aut uiduas. Quid auc̃ de te dicã. friãꝵo¬
optiã ⁊ gliosu melama. nõ eͦ tãtas ꝯciues ac uiciãs qͣs etas
prĩa xpĩ fides aĩ pietas u̾tuq ꝯiũgũt stilo segregẽ. Iuxͣ
paulã sedebis. Tũ quid ⁊ oͣni filia ꝯfulis. Romani p̃toris
mr̃ genꝰ opes ⁊ pat̾nũ decꝰ u̾tũtib suꝑg̾ssa. uiduitatis
ta potẽtie. soliꝰ q meor. xp̃i. utq i ͫ in due̾s/ exuta soli na¬
talis affcm̃ exuca nataliũ respectũ ⁊ amorẽ tuoꝵ/ ⁊ cor¬
ꝑis tui cuiã exosa deĩq xpĩ ꝯsilio aĩãm tuã ĩ hoc mũdo

Expanded text:
 admonuit ut ante omnia eidem et genti et sexui solitarie glorie partem darem; pauca igitur ex multis excerpam, nec verebor ne romanarum in laudibus matronarum nimius dicar, quibus par esse non spero. Pretereo Eustochium Paule filiam, precone Ieronimo insignem, et Marcellam et Asellam, et Fabiolam et Blesillam, aliasque clari nominiosa, Melania? Non ego tantas concives ac vicinas, quas etas, patria, Cristi fides, animi pietas virtusque coniungunt, stilo segregem: iuxta Paulam sedebis. Tu quidem, romani filia consulis, romani pretoris mater, genus, opes et paternum decus virtutibus supergressa, viduitatis ta potentie, soliusque memor Cristi, utque illum indueres exuta soli natalis affectum, exuta natalium respectum et amorem tuorum et corporis tui curam; exosa denique Cristi consilio animam tu
Abbreviated transcription (Latin):
fugiedas iitãdas ꝙ demĩcio. qd qͥ neglexit nouit se nõaliã ob cãm
e pria solitu ͫ pellẽdũ ꝙͣ e ꝑadiso uoluptacis p̃mꝰ hom̃i pulsꝯ fuit.
hec int̾ratꝰ ad abrosiũ ⁊ eũtor. Qui illã ad sabimĩ eplam̃ ꝯcludẽs
liq̃t ĩquit exhis qr soli cũ sumꝰ tc̃ nos offermmꝰ dõ. tc̃mẽtẽ ei
nram aꝑimꝰ. tũc amictũ si audis exumꝰ. Quib dc̃is p̾moiteꝵ¬
pẽte ad meõriã reu̾so solus ĩquit er ac adã qñ ĩ ꝑadiso ẽ ꝯsti¬
tuc ͥ. s ñ erat solus qñ de ꝑadiso eiectus ẽ. solus erat dñs Ihc̃
clausiꝰ eplãs uñ  nos ĩquit soli simꝰ ut dñs nobistũ sit. Qd
ꝯfiliũ ne soli sabmo datũ sic ut ad nos trahamꝰ nrm̃q facia
pacõem licuit ap̃phendisse nõuimꝰ. tãto ar dore aĩ ut ĩuita
p̃uata. ceptũ morẽ n ͨ p̾sulfeus omitte̾t. autor ẽ seuerꝰ. q̃res

Expanded text:
exerit, norit se non aliam ob causam e paradiso solitudinis pellendum, quam e paradiso voluptatis primus hominum pulsus fuit. Hec interfatus ad Ambrosium revertor, qui illam ad Sabinum epystolam concludens: «Liquet» inquit «ex his quia soli cum sumus tunc nos offerimus Deo, tunc mentem ei nostram aperimus, tunc amictum fraudis exuimus»; quibparente ad memoriam reverso: «Solus» inquit «erat Adam quando in paradiso est constitutus; sed non erat solus quando de paradiso eiectus est. Solus erat Dominus Iesus lam: «Unde et nos» inquit «soli simus ut Dominus nobiscum sit». Quod consilium ne soli Sabino datum sit, ut ad nos trahamus nostrumque faciampationem licuit, apprehendisse novimus, tanto ardore animi, ut in vita privata ceptum morem nec presul factus omitteret — auctor
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ait. Oqui ꝯplexꝰ ⁊ gaudia ꝙͣta fueruc. Credo edepol ⁊
dubitẽ. sed dulciores ãplexus ⁊ fĩtꝰ gaudiũ fuisse credider im
re maluerĩ ꝙͣ regũ oĩ ꝯsisuis quecũq uino uel auaricia ł¬

Expanded text:
itaque ait: O qui complexus et gaudia quanta fuerunt. Credo edepol, eitaque ait: O qui complexus et gaudia quanta fuerunt. Credo edepol, edubitem, sed dulciores amplexus et sanctius gaudium fuisse crediderim Mse maluerim, quam regum omnium consiliis, quecu
Abbreviated transcription (Latin):
ficali fasce cui uatus/ nestio quid in se dũ eẽt expedicior. alrius
atq pfectius ⁊ ecolebat. tꝑis illiꝰ meor̃. quoliberiꝰ solꝰ erat ne¬
quis forte mir et᷑ eũdẽ antea libeꝵ freꝙ̃tarse solituliẽs. qͣs et
dur ẜuus espicii dũ licuit freꝙ̃tauit. ne eĩ cũcta uestigẽ. qdͦ lõ¬
gĩ atq difficile ẽ. In ip̃a pͥus ut be mediolano u̾ qd̾ ꝯstat. pͫ ex
mltis q̃ duisis in locis abeo fũdata st̃ moͣst̾lũ excruxit. aliꝙͣtũ
tẽpꝰ exegisse fert᷑. uiciõ quodã abrosiane donui ac meib ur¬
bis hĩtaclõ. loco nũc̃ eciã solitid ac reposto. adꝙ̃ iã p̃ful ãbrosi
tãto letus hospite elam solꝯ exire ꝯ fueuerat. sec̃q du posset
q collõquis ad motũ/ meras nugas dixisse nõ ue̾ar. Sumesse qͥd
erat horaciꝰ poeta. dũ sibi plotiꝰ ⁊ uarus ⁊ uigiliꝰ occͣrerũt.
pulaia nẽpe societas doctissioꝵ hom̃i ĩuicẽq familiariũ amicoꝵ¬

Expanded text:
ficali fasce curvatus, nescioquid in se dum esset expeditior altius atque perfectius recolebat, temporis illius memor quo liberius solus erat. Nequis forte miretur eundem antea liberum frequentasse solitudines, quas et duri servus officii, dum licuit, frequentavit. Ne egum atque difficile est, in ipsa prius urbe Mediolano, ubi quod constat primum ex multis, que diversis in locis ab eo fundata sunt, monasterium extruxit, aliquantum tempus exegisse fertur, vicino quondam Ambrosiane domui ac menibus urbis habitaculo, Ioco nunc etiam solitario ac reposto. Ad quem iam presul Ambrosius, tanto letus hospite, clam solus exire consueverat secumque dum posset que colloquio admotum, meras nugas dixisse non verear. Sinuesse quidem erat Horatius poeta, dum sibi Plotius et Varus et Virgilius occurrerunt, pul
Abbreviated transcription (Latin):
medio pua domꝰ. ingẽtis c̾te s huilis uiri capax q młto dig¬
mis ꝙͣ doꝰ olĩ methapõtia picagore ͥ tẽpli licet exigui spem̃
ũsa eͣ mĩc filua ꝯuulsa ẽ mutatoq loci hĩtu man nomen.
ambrosii nem ꝯ uulgo dĩ. sinistio̾sus ad ar thoũ latꝰ. qd ã¬
mis hic mag̃s udiq motib ⁊ inl̾ta reꝵ collisione memora¬
blis ntia iu bẽ ip̃am ⁊ extiema ⁊ apco molimĩe aucti ãbitꝰ
se pta ꝯcłusit. illic ut audio ⁊ ut auguror liliõꝵ mellifluos
piores sꝑsit. quoꝵo hodie ꝑ oñs cͣctus eccẽ gustꝰ suaiussimꝰ
⁊ fiagantssimꝰ est odor. uc uͦ nõ actuũ mͦ s u̾boꝵ. uenũ q̃de

Expanded text:
a domus, ingentis certe sed humilis viri capax, que multo dignius quam domus olim methapontina Pithagore in templi licet exigui speciem versa est. Nunc silva convulsa est, mutatoque loci habitu manet nomen: «Ambrosii nemus» vulgo dicitur, sinistrorsus ad arthoum latus, quod annus hic, magnis undique motibus et multa rerum collisione memorabilis, intra urbem ipsam et extrema rapto molimine aucti ambitus septa conclusit. Illic, ut audio et ut auguror, librorum mellifluos flores sparsit, quorum hodie per omnes tractus ecclesie gustus suavissimus et fragrantissimus est
Abbreviated transcription (Latin):
erat pecius ⁊ totũ ꝑ orbẽ ꝯsecͣndaꝵ gẽciũ togͦuit mi st̾ia. Solus
ei młier. adiũcta ẽ nõ potuit inhere̾ mãdatis celestib. ubi ut
me ambrosii dc̃o ꝑũꝑ ĩmisteã. illud nõ filuer ĩ qd oĩb notũ młti
dissimlant. nullũ uirꝰ a dõ pestifeꝵ uitã hãc sectantib ut mlie¬
bre ꝯsorciũ. fẽm̃eꝰ eĩ decor es formidolosior funestiorq quo
blandior.. ut sileã mores qͥb̃ eiõ nch instablius ncħ studio
quietis ĩfestiꝰ Quisq̃s requiem q̃ris. feĩnã caue ꝑpetuã officia
sitiuĩ aclaboꝵ.raro sub eod tecto hĩtit quies ⁊⁊ mlier.. Satiric

Expanded text:
olus ei mulier adiuncta est, non potuit inherere mandatis celestibus». Ubi ut me Ambrosii dicto parumper immisceam, illud non siluerim quod, omnibus notum, multi dissimulant. Nullum virus adeo pestiferum vitam hanc sectantibus, ut muliebre consortium; femineus enim decor eo formidolosior funestiorque quo blandior, ut sileam mores quibus omnino nichil instabilius, nichil studio quietis infestius. Quisquis requiem queris feminam cave, perpetuam officinam litium ac laborum; raro sub eodem tecto habitant quies et mulier. Satyric
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩe hũili ⁊ inculta opes iste bone ut̃. qͣd mͦ iux urbes capiunt
fluxe̾. hĩc calceꝰ auiatus. hĩc ebuineꝰ sapio pastoralis ĩ morẽ
bacłi rec̾iuis subiu bano cultu rustice menior origis. hic clamis
crlorib ĩ ar destens. hĩr scellatũ dyadema carbuclis. hic̃ inueꝰ
sompes. tronus aureꝰ. puipeũ ꝙ i̾rẽdi capitis umbraculu
hĩc demq totꝰ sp̃tus triũphalis. lotushicut di. militãtis s ec
Late iã regnãtis etcẽ statꝰ quẽ e filius eg̾ssũ scupent reges. s. ꝙ̃qui
diligẽt᷑ ĩ spexit nestio an solitudiem tãde uen̾atõms l̃ icuẽ uenablem

Expanded text:
tudine humili et inculta opes iste, bone utinam, quas modo vix urbes capiunt, fluxere. Hinc calceus auratus, hinc eburneus scipio pastoralis in morem baculi recurvus, sub urbano cultu rustice memor originis, hinc clamis coloribus inardescens, hinc stellatum dyadema carbunculis, hinc niveus sonipes, tronus aureus purpureumque verendi capitis umbraculum; hinc denique totus habitus triumphalis, totus hic, ut dicitur, militantis sed et late iam regnantis ecclesie status, quem e silvis egressum stupent reges, et quem qui diligenter inspexerit, nescio an solitudinem tante venerationis initium venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
uitã ⁊ felicẽ exitũ Io̾mꝰ ipẽ tã fulgido pinxit Epigminate
uc pꝰ eũ mͥ modestiꝰ sic tace̾. Oedeĩ digͫ sim dcũiꝰ ĩ tnͣsitu
ĩq angusta opustlĩ mei ꝑte claufuꝰ ubi ille tãdo iui ĩgero
hesit. ⁊ amore ac dolore dictãtib modũ iusti uolumĩs im¬
pleuit. ꝙͣiis nõ defuisse stiã. ꝙ Ieroꝰ ip̃e n ͨ ignorut nec

Expanded text:
 fulgido pinxit epygrammate, ut post eum michi modestius sit tacere. Quid enim dignum sim dicturus in transitu inque angusta opusculi mei parte clausurus, ubi ille tanto vir ingenio hesit, et amore ac dolore dictantibus modum iusti voluminis implevit? Quamvis non defuisse sciam, quod Ieronimus ipse nec ignorat n
Abbreviated transcription (Latin):
mors ẽ. uica deiiõ nisi exꝑtis ĩcog̾ta. ⁊ ut hẽnti ꝑ amablis. sic
suꝑ optablis nõ hñti. qd nõ ignorabat. Iemias idẽ quodure ad
hẽc eiusd̃ uite p̃coiã p̾missis accumilanda ꝑuenimꝰ. dũ in illa
calamitate pu ͣ pias sił lac̾mas ⁊ lacͥmis oꝑtuãm solitu  exop¬
tabat. Quis dabit ĩquit capiti meo aquã. ⁊⁊ ocłis meis fontẽ lacri¬
maꝵ. sciẽs q foncẽ hc̃ nõ in urbib aucin t̾bis nitidũ staturire

Expanded text:
rs est. Vita demum nisi expertis incognita et ut habenti peramabilis, sic superoptabilis non habenti. Quod non ignorabat Ieremias idem, quo duce ad hec eiusdem vite preconia premissis accumulanda pervenimus, dum in illa calamitate publica pias simul lacrimas et lacrimis oportunam solitudinem exoptabat. «Quid dabit» inquit «capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum?». Sciensque fontem hunc non in urbibus aut in turbis nitidum s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdicã nõ nisi in solitu ͥ ͤ ⁊eformauit. Tẽstis demũ sua petu
gͥ solicudo caltar. incussit acutissimũ. ⁊⁊ ad alta dispositos Io¬
licitauit aiõs. itaq dũ lacitãt mudiq głiam̃ sꝑuũc. totos
illos orbe notissiõs atq clarissimos fecit.. nee silendus¬
nter eos sane quos noblitauit hemꝰ. ẽ Blasiꝰ mar¬

Expanded text:
perditam nonnisi in solitudine reformperditam nonnisi in solitudine reformigitur solitudo calcar incussit acutissimum, et ad alta dispositos solicitavit animos; itaque dum latitant mundique gloriam spernunt, toto illos orbe notissimos atque clarissimos fecit. 7 Inter eos sane, quos nobilitavit heremus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stabat. unde arbitior effccũũ ut sibi ⁊ suis stacõem ĩ pplis ac¬
ceptaret. ⁊ acꝰ facile futiuꝵ oĩb qd possi ᷝ ͤ sibi eẽt̃. qr eĩ aiã illa
se se deiciẽdo sublimis ⁊ illrmis ac defecata ab oĩ collimioẽ t̾¬
rest̾ũ ullĩs tumłtib a xp̃o seꝑari potait qd̾ in se exꝑiebatur
id uł mlto faciliꝰ malus p̃fumebat. Sic illũ ĩ iudicio cet̾orũ
pria fallebat huĩlitas. Qdut sic opiner. opiõ illa me cogit. ꝙͣ de
Ie un. scũs hũic pcõrẽ se maxiͫ ex om̃ib qd cuidã e fratribus
ptũtãti qͥd de se iͤ sentiret. Respondisse legit᷑. Et ꝙͣiuis ita sinc
sepe tñ audimi religiõe sciã ꝙ p̾dcos succefores suos si patris
srita ꝑmicc̃et solitariã uitã ex imis p̃cordiis suspirãtes. Ipẽ
L ut dixi ꝙͣtũ solitudiẽm sꝑ amau̾it testis ẽ uita eius luĩs edi.¬
ta testis uite reglã. quã fibi p ͫ ⁊ post̾is ĩ mõte ditcauit. mox

Expanded text:
i et suis stationem in populis accepisset, ratus facile futurum omnibus quod possibile sibi esset. Quia enim anima illa se se deiciendo sublimis et illimis, ac defecata ab omni colluvione terrestrium, nullis tumultibus a Cristo separari poterat, quod in se experiebatur id vel multo facilius in aliis presumebat; sic illum in iudicio ceterorum pria fallebat humilitas. Quod ut sic opiner, opinio illa me cogit, quam deir sanctus habuit, peccatorem se maximum ex omnibus, quod cuidam e fratribus percontanti quid de se ille sentiret respondisse legitur. Et quamvis hec ita sint, sepe tamen audivi religione scientiaque preditos successores suos, si patris scita permitterent solitariam vitam ex imis precordiis suspirantes. Ipse etiam, ut dixi, quantum solitudinem semper amaverit testis est vita eius literis edita, testis vite regula quam sibi primum et posteris in monte dictavit, mox