comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bicionis inpulsu sine uffectõne carius ⁊ sangunns lex i
ecclesiani iutroduxit ¶Ron autera lex lutere q̃ mor¬
tificat sed spiritꝰ qui in sanctitte mentis mũdicia cordis
fidei ⁊ sinceritate ⁊ oꝑibus caritatis. unufictit titut ei
umbracul lex ⁊ gerens omĩa siguranter saçerdotes ĩ si

Expanded text:
bitionis impulsu, sine affectione carnis et sanguinis, lex in bitionis impulsu, sine affectione carnis et sanguinis, lex in Ecclesiam introduxit. Non autem lex litterae, quae mortificat, sed spiritus, quae in sanctitate mentis, munditia corporis, fidei sinceritate, et operibus charitatis, vivificat. Sicut enim umbratilis lex, et gerens omnia figuraliter, sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
milicie p̾textu legem dñ ꝑmittit᷑ ignorare descubet
ergo deutrononnũ legis i. secundã legem in uolumiẽ
cordis ut ait lex prinia quã littera ingerit Seninda
imp̾mit᷑ nisi inpuriore mentis ĩtelligencia ⁊ recte ĩ
uolumme deutrononiũ scubit᷑ quia sic apud se sensũ
legis princeps. Reuoluat quod ab oculis enis littera nõ
recedit ⁊ sic quidem insistit littere ut nequaquã ab
intellectus discordat puritate ¶Lictera namq occidit
tabus Recte quidem omnrũ legũ manis ẽ cens ura
si nõ diuine legia ymagmem gerat ⁊ in utilis est
bus sis indixit ne dedignent᷑ sacros canones un¬
tri et nõ modo sacerdotes exemplaria peti precpit
sed ad leuiticam tribuũ mutuandi gracia prinapẽ tit ͭ
Sic enĩ legittinu sacerdotes audiendi sunt ut re¬
ꝓbis ⁊ ascendentibus ex aduerso omnem uir iustus
laudat studitũ. ¶ Sed qui sunt sacerdotes leutice
tribus Illi utiꝙ qͣuos sie ttuaricie stimulis smne ttm¬

Expanded text:
militiae praetextu legem Domini permittitur ignorare. Describet ergo Deuteronomium legis, id est secundam legem in volumine cordis; ut sit lex prima, quam littera ingerit; secunda,imprimitur, nisi in puriore intelligentia mentis? Et recte in volumine Deuteronomium scribitur, quia sic apud se sensum legis princeps revolvit, quod ab oculis ejus littera non recedit. Et sic quidem insistit litterae, ut nequaquam ab intellectus discordet puritate. Littera namque occidittribus . Recte quidem. Omnium legum inanis est censura, si non divinae legis imaginem gerat; et inutilis est bus suis indixit, ne dedignentur sacros canones imitari. Et non modo sacerdotum exemplaria peti praecipit, sed ad Leviticam tribum, mutuandi gratia, principem mittit. Sic enim legitimi sacerdotes audiendi sunt, ut reprobis et ascendentibus ex adverso, omnem vir justus claudat auditum. Sed qui sunt sacerdotes Leviticae tribus? Illi utique quos sine avaritiae stimulis, sine am
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ longũ cũ ea omia si colligant᷑ in unũ u̾e̾ eterrtati
collata nec puncti quidẽ locũ obtineant eo ꝙ ad fundo¬
rũ ad finita om̃mo nulla ẽ ꝯꝑacio ¶ Certe cent̾ ad
ꝑiferiam uel circunferennã ⁊ si exigua aliqua tamẽ
ut płiba placet ꝓporcio ẽ eternitatis ⁊ temporis nulla
amua ẽ quantolibet tempore emerso caritura PSed e ͦ
m loco isto ut tamẽ sine p̾iudicio sentenue samoris lo¬

Expanded text:
esse longum, cum ea omnia, si colligantur in unum, verae aeternitati esse longum, cum ea omnia, si colligantur in unum, verae aeternitati collata, nec puncti quidem locum obtineant, eo quod finitorum ad infinita omnino nulla est comparatio? Certe centri ad περιφερίαν vel circumferentiam, etsi exigua, aliqua tamen, ut pluribus placet, proportio est; aeternitatis et temporis nulla. anima, est quantolibet tempore emenso caritura? Sed ego in loco isto, ut tamen sine praejudicio sententiae melioris
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram gress um torquet qui deliunguentibꝰ ex mausue¬
tudine mutis indulget Item aũ utrumq deuiũ ẽ. sed
quod ad sunstram uergit ꝑ maosius ẽ ¶p legittime hꝰ
obseruancie queͣ erat utilitas Eam utiq ppheticus t̾mo
ꝓtimis subdit ¶ Ait enĩ ut longo temꝑe regnet ip̃e et
filius eius suꝑ isrł Etce que nam tunte difficultatis fu¬
tura sit merces dũ regna pat̾na filiis longo temꝑe
ꝓtelant᷑ De uirtute namq parentũ ꝓtendit᷑ succes¬
sio filiorũ/ ⁊ succedenoũ felicitaᷤ ex d̾cedenciũ imquitate
p̾scidit᷑ Ram spiritus sancti certũ ẽ testimonio qma
ĩnuli dispibunt. Cimul ⁊ reliquie impiorũ interibunt.
Halus ttutem iustorũ a domĩo ẽ qui ꝓtegat eos ĩ tempe
tribulaconis Bed nñ eterntas toaus temporis quatacũ¬
q sit ꝑ mimitiss mia momenta deficiat ⁊ meo toto nõ
nisi ad modũ breue momentũ subsibat quid in eo poti̾t

Expanded text:
dextram gressum torquet, qui delinquentibus ex mansuedextram gressum torquet, qui delinquentibus ex mansuetudine nimis indulget. Iter autem utrumque devium est, sed quod ad sinistram vergitobservantiae quaenam erit utilitas? Eam utique propheticus sermo protinus subdit. Ait enim: Ut longo tempore regnet ipse, et filius ejus super Israel . Ecce quaenam tantae difficultatis futura sit merces, dum regna paterna filiis longo tempore protelantur. De virtute namque parentum protenditur successio filiorum, et succedentium felicitas, ex decedentium iniquitate praescinditur. Nam Spiritus sancti certum est testimonio, quia injusti deperibunt simul, et reliquiae impiorum interibunt. Salus autem justorum atribulationis. Sed cum aeternitas totius temporis quantacunque sit, per minutissima momenta deficiat, et in eo toto non nisi admodum breve momentum subsistat, quid in eo poterit
Abbreviated transcription (Latin):
truces sunt nec os turbidũ nec minaciter clamo ne¬
q in spumã ruboremq feruesco nec pudenda dico aut
penitenda nec om̃ino trepido ira aut gestio Hec oĩa
eũ qui cedebat ꝯuersus int̾i̾ui inquit. dũ ego atq hic
disputamus tuhoc age ⁊ sine iratũdua mea retunde
seruilẽ ꝯtumaciam ⁊ iiquũ penit̾e̾ doceas quã uirga¬
re Sic plutharchus. In quo nõ il erudicõnis relic¬
tũ ẽ om̃ibus qui ĩ sublimitate lunt ¶ Bequit᷑ ¶ Ne
nare ẽ in uirtutis oꝑibrꝰ q̃ in mõ ꝯsistit modũ excede̾
Omnis ergo uehemencia salutis iunica ẽ ⁊ excessꝰ
om̃is in culpa. bonarũ rerũ consuetbdo muna pessiã
ẽ Unde ethicus Insam sapiens nomẽ feit eqiis i
eo ipẽ a tramite uirtutis in caute recedit Salomon
quoq Noli inquit ẽẽ miuis instus Quid ergo i¬
minĩ ꝓdest si regma uirtutũ iusticia in sui mimeba¬
subiectorũ culpis mmis ꝓnus ẽ ad inndictam et ad

Expanded text:
truces sunt, neque os turbidum, neque inaniter clamo, netruces sunt, neque os turbidum, neque inaniter clamo, neque in spumam ruboremque fervesco, neque pudenda dico aut poenitenda, neque omnino trepido ira aut gestio. Haec omneum qui caedebat conversus: « Interim, inquit, dum ego atque hic disputamus, tu hoc age; et sine iracundia mea retunde servilem contumaciam, et iniquum poenitere doceas magis quam jurgare. » Sic Plutarchus. In quo nonnihil eruditionis relictum est omnibus, qui in sublimitate sunt. CAP. IX. Quid nare est, in virtutis operibus quae in modo consistit, modum excedere. Omnis vero vehementia saluti inimica est, et excessus omnis in culpa; bonarumque rerum consuetudo nimia, pessima est. Unde ethicus: Insani seo ipso a tramite virtutis, incaute recedit. » Salomon quoque: Noli, inquit, esse nimis justus . Quid ergo nimium prodest, si regina virtutum justitia, in sui nimietasubjectorum culpis nimis pronus est ad vindictam, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
pluthachus Locro ceꝑat uerberari duriuscule cum tamen
inficiaret᷑ culpam dicens so ul egisse mali nil scelis admi¬
sisse ⁊ obloquelatur se multis demeruisse obsequiis ut
uapularet. Postremo cũ nõ ꝓficeret uociferari cepit ⁊
inter uapulandũ iam nõ queriiomas et gemtꝰ eiula¬
tus q sed uerla seria ⁊ ob nirgatoria iaculabatur. ¶R
ita se habe̾ plutharchũ ut philosophũ decẽt irasa fur¬
pe ẽẽ ei presertun qui de malo ire sepius dilsertau̾at
librũ q pulcherrimũ scripserat de pacienua Adicielut
eẽ ꝓbrosum. ꝙ docto mã suam moribus inpugnabat
mirã płimis plagis mulctaret in noxiũ Ad hec po¬
litharcus lente quidẽ ⁊ leuiter ⁊ simimia cũ grauita¬
te Niqud qd̾ uapulas masa tibi uideor Est ne
ira mea si a me debitũ recipis ex uultu ne meo an ex
uoce an ex colore an eciam ex uerbis ira me corruptũ
intelligis a correptũ Michi quidem neq oculi opmor

Expanded text:
Plutarchus. Loro coeperat verberari duriuscule, cum tamen Plutarchus. Loro coeperat verberari duriuscule, cum tamen inficiaretur culpam, dicens se nihil egisse mali, nihil sceleris admisisse, et obloquebatur se multis demeruisse obsequiis ut vapularet. Postremo cum non proficeret, vociferari coepit, et inter vapulandum jam non querimonias et gemitus ejulatusque, sed verba seria et objurgatoria jaculabatur. Nec ita se habere Plutarchum, ut philosophum deceret: irasci turpe esse, ei praesertim, qui de malo irae saepius dissertaverat, librumque pulcherrimum scripserat de patientia. Adjiciebat esse probrosum, quod doctrinam suam moribus impugnabat, utus in iram, pluribus plagis mulctaret innoxium. Ad haec Plutarchus, lente quidem et leniter, sed summa cum gravitate: « Nunquid quod vapulas tibi irasci videor? Estne ira mea si a me debitum recipis? Ex vultune meo, an ex voce, an ex colore, an etiam ex verbis, ira me corruptum intelligis aut correptum? Mihi quidem neque oculi opinor
Abbreviated transcription (Latin):
rupta ẽ nullo artificio reꝑatur ꝑftio si sonus exigit᷑ quẽ
nõ habent frustra tendiuit᷑ ⁊ sepe cicius uent᷑ ad nullũ
quã ad eũ qui minis exigit᷑ dit ethicus. Est piger ad
peuas princeps ad ṕmia nelox Quiq dolet quociens cogi¬
tur esse ferosx Alterũ nanp nistice Alterũ pietatis est
que a deo principi. necñe sunt ut quisquis sme illis non
mõ principatũ sed quenilibet magistratũ uendicat frust᷑
se ipm̃ irrideat sed ⁊ aliorũ inse ꝓuocat risĩ contemptũ¬
site plutharthus qui niscribit᷑ archigramacio ⁊ magra¬
tũ sue urbis ad pacienciã ⁊ iusticie cultũ uerbis instituisse
dicit᷑ ⁊ exemplis ¶Hic autem seruũ habebat hominẽ
nequam ⁊ ꝯtumatẽ sed liberalibus disciplinis exuditimi¬
⁊ egregie ex̾citatũ satis in disputacionibꝰ phycs Contigͭ
ut obnescio quã noxani ei tumcam detzahi cediq iułe̾t

Expanded text:
rupta est, nullo artificio reparatur. Profecto si sonus exigitur, quem rupta est, nullo artificio reparatur. Profecto si sonus exigitur, quem non habent, frustra tenduntur, et saepe citius venitur ad nullum, quam ad eum, qui nimis exigitur. Ait ethnicus: Est piger ad poenas princeps, ad praemia velox, Quique dolet, quoties cogitur esse ferox. Alterum namque justitiae, alterum pietatis est, quae adeo principi necessariae sunt, ut quisquis sine illis, non modo principatum, sed quemlibet magistratum vindicet, frustra se ipsum irrideat, sed et aliorum in se provocet risum, contemptusisse Plutarchus, qui inscribitur Archigrammaton, et magistratum suae urbis, ad patientiam et justitiae cultum, verbis instituisse dicitur et exemplis. Hic autem servum habebat, hominem nequam et contumacem, et liberalibus disciplinis eruditum egregie, et exercitatum satis in disputationibus philosophicis. Contigit ut ob nescio quam noxam, ei tunicam detrahi, caedique juberet
Abbreviated transcription (Latin):
Nicet iuemant᷑ plum in ipiũ grauiter deliquisse lrit
auteui a senatu ddlmpnatꝰ iguoraute trctino. dicelat
enĩ insamĩ eẽ qui otulos si heãt lippientes eos malit
estodẽ quam auare dielat ⁊ uuges si acriores fuerint
resectudos eẽ nõ auellendos Bi em̃ ytharedꝰ aliiq
phidiames multa diligenua ꝓcurant quomõ aberrã¬
ns corde ꝯpescant uiciũ ⁊ ectudẽ aliis unannuẽ red¬
dant fanantis dułciss mnt̃ dissidenciũ ꝯsonanciã cordis
uor ruptis sed tensis pporco naliter uel remissis qñta
solliatudine oꝑtet prmnapem moderari nunc rigore iꝰ¬
stiae mĩt remissione clemencie ut subditos faciat quasi
unammes in domo ⁊ quasi daiscordanciã in mĩsterio paas
et caritatis oꝑibꝰ unã faciant. ꝑfectib ⁊ maximã armo¬
mã Hoc autem certũ ẽ quia tonus ẽ cordis remitti intẽ¬
sus quam ꝓcendi Remissarũ namq intencio artitĩas pr¬
çia ꝯualescit ⁊ debitam som reddit gram sed que semel

Expanded text:
eliquisse. Hic autem a senatu damnatus est, ignorante Trajano. Dicebat enim insanum esse eum, qui oculos si habeat lippientes, eos malit effodere, quam curare. Aiebat etiam, ungues si acriores fuerint, resecandos esse, non avellendos. Si enim citharoedus, aliique fidicines, multa diligentia procurant, quomodo oberrantis chordae compescant vitium, et eamdem aliis unanimem reddant, faciantque dulcissimam dissidentium consonantiam, chordis non ruptis, sed tensis proportionaliter, vel remissis: quanta sollicitudine oportet principem moderari, nunc rigore justitiae, nunc remissione clementiae, ut subditos faciat quasi unanimes esse in domo, et quasi discordantium in ministerio pacis et charitatis operibus, unam faciat perfectam et maximam harmoniam? Hoc autem certum est, quia tutius est chordas remitti intensius, quam protendi. Remissarum namque intensio, artificis peritia convalescit, et debitam soni reddit gratiam; sed quae semel
Abbreviated transcription (Latin):
culo curaui uisere Ita tamen ut sm̃aꝵ uestigia potiꝰ mu¬
tarer quam passus uerborũ Est ergo primũ omniũ ut
fruatur diligenter aduertat Est auten respublica sicut
plutharcho placet copꝰ corpꝰ quoddam qd̾ diuini mim̾is¬
bñficio anmatur ⁊ sũme equitatis mta agit᷑ ⁊ regit᷑
quodam moderamine racionis Et uo̾ que cultũ religiõĩs¬

Expanded text:
culo curavi incerere, ita tamen ut sententiarum vestigia potius imitarer, quam passus verborum. Est ergo primum omnium, ut fruatur, diligenter advertat. Est autem Respublica, sicut Plutbeneficio animatur et nutu summe equitatis agitur et regitur quodam moderamine rationis. Que ad regi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Q uesunt em̃ cesar an aliꝰ saret hauc ꝯditceom
uitreorũ insorũ qꝵ ui negaret eñ decolsari precepit
mipator dicens quia si hoc arfifiuũ tmotescẽt auruno
et argentũ uilescerent quasi lutũ An uera sit ⁊ elaco
et fadeus icertũ ẽ ⁊ de scõ çesaan diuersi diueesa sena¬
unt Ego no sapienaor nõ p̃mdicans intellectui deuocõ¬
nem potentis artiticios male ⁊emunezeã erba dolerasit
n emnlirere imuatno gm ꝓspectũ tũ aro egregia deleca sit
ut fomes h stine pabulũ mortis oteniomĩ preliorĩ o

Expanded text:
nim Caesar an alius sciret hanc condituram vitreorum. Quod cum negaret, eum decollari praecepit imperator, dicens: « Quia si hoc artificium innotesceret, aurum et argentum vilescerent, quasi lutum. » An vera sit relatio et fidelis, incertum est, et de facto Caesaris diversi diversa sentiunt. Ego vero sapientiorum non praejudicans intellectui, devotionem potentis artificis male remuneratam arbitror, et inutiliter humano generi prospectum, cum ars egregia delata sit, ut fomes avaritiae, pabulum mortis, contentionum praeliorumque
Abbreviated transcription (Latin):
truces bestias a qualib portenda nẽ au equorũ qui ad
milicam sunt necessarii sunt in us ũ tocius uite ex
legittina quantitate prefmitꝰ ẽ nimerus ¶Rã
de histriomb ⁊ mĩmis scuriis ⁊ metriçibꝰ lenonibꝰ
et huifmoĩ prodigiis hom̃o que prinupem oportet
pocius ext̾minare quam fou̾e̾ nõ fuerat in lege mẽcio
façienda que quid̃ omnes ab hominacõnes istas nõ mõ
a principis aula excludit sed eliuinat apostolo dei
Equorũ nonuẽ tocius familie ⁊ mpedimentorũ o imi
neccius intesligit᷑ usus Cuius legittina quãtitas est

Expanded text:
truces bestias, aut quaelibet portenta naturae, cui equorum qui ad truces bestias, aut quaelibet portenta naturae, cui equorum qui ad malitiam necessarii sunt, et usum totius vitae, ex lde histrionibus et mimis, scurris et meretricibus, lenonibus, et hujusmodi prodigiis hominum, quae principem potius oportet exterminare quam fovere, non fuerat in lege mentio facienda; quae quidem omnes abominationes istas, non modo a principis aula excludit, sed eliminat a populo Dei. Equorum nomine, totius familiae et impedimentorum omnium, necessarius intelligitur usus. Cujus legitima quantitas e
Abbreviated transcription (Latin):
omĩbꝰ diebꝰ inte sue ut discat tim̾e domurũ deũ suũ ⁊ cus¬
todire uerba ⁊ cerimomas eius que in lege precepta sunt
Ron eleuet᷑ cor enis insupbiam suꝑ fratres suos net
declinet in ꝑtem dexteram uł siistram ut longo tempo¬
si sapiant in auribꝰ principũ tonitrua sunt Aaceo de
electione ⁊ forma enis que in principis creacione exigi᷑
uiuendi formulam que ei p̾scrpta ẽ mecũ paulis ꝑ attẽ¬
de Cum inquit fuerit ꝯstitutus qui se tocius ppli frem̃
religionis cltu ⁊ affectu caritatis ꝓfiteat᷑ non multi¬
plicabit sͥ equos quorũ nuim̾ositate sit subditis onero¬
sus ¶Equos equidem multiplicare ẽ ples quam ipã
necessitas exigat uane glorie causa uel erroris altiꝰ
congregare Multũ enĩ ⁊ parũ si ꝑipateticorũ sequi¬
mur principeui legittime quautitatis dimumcõne ut
singulis rerũ gem̾bꝰ significat uel excessũ licebit
ne ergo canes multiplicare uolucres ne rapaces Aut

Expanded text:
 custodire verba et caerimonias eius quae lege praecepta sunt nec elevetur cor eius in superbiam super fratres suos neque declinet in partem dextram vel sinistram ut longo temposi sapiant in auribus principum, tonitrua sunt. Taceo de electione ejus, et forma ejus, quae in principis creatione exigitur. Vivendi formulam, quae ei praescripta est, mecum paulisper attende. Cum, inquit, fuerit constitutus, qui se totius populi fratrem religionis cultu, et affectu charitatis profiteatur, non multiplicabit sibi equos, quorum numerositate sit subditis onerosus. Equos quidem multiplicare, est plures quam ipsa necessitas exigat, vanae gloriae causa, vel erroris alterius congregare. Multum enim et parum, si Peripateticorum principem sequimur, legitimae quantitatis diminutionem in singulis rerum generibus significant, vel excessum. Licebit ne ergo canes multiplicare, volucresve rapaces, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus fueris terram quã domiꝰ deus tuus elegit
de minio frm̃ morũ Ron potĩs alterius gentis hoi¬
nem regem face̾ qui nõ sit frater tius Cumq fuent
ꝯstitutus nõ multiplicabit Sibi equos nec reducet ppłra
iu eggyꝑtũ eguatatus. numero sublenatus. ¶ qbresstirt
cum dominus ꝑceꝑit nobis nequaquam ut amplius ꝑ
eandem uiam reuertanũ Non hẽbit uxores plimas

Expanded text:
nes eum constitues quem Dominus Deus tuus elegerit de numero fratrum tuorum non poteris alterius gentis hominem regem facere qui non sit frater tuus cumque fuerit constitutus non multiplicabit sibi equos nec reducet populum in Aegyptum equitatus numero sublevatus praesertim cum Dominus praeceperit vobis ut nequaquam amplius per eandem viam revertamini non hab
Abbreviated transcription (Latin):
studisset phisciatm guenidam bonũ pugnatorũ tillenatũ
aiuo. Sibi ꝙ tres filias mops uix aliret uet a rege ad¬
nuaret᷑ monentibꝰ amicis ut eũ cau̾et. Quid inguit phy¬
lippus si hrem̃ ꝑtem corpis egram Abscidemi ne pocuis
quam curarem Dende familiariter secreto lictũ ꝓhissã
ticcepta difficultate necessitatũ domesticarũ pecmi sutfi¬
cienter instruxit ac meliorẽ fideliorẽ ꝙ hiñt qutã fuat
antequam crederetur offensus Ut enĩ ait Qucus pema¬
cirem senẽ moribꝰ eẽ oportet ⁊ qui moderaciora sequa
consilia ⁊ uicen gere medicorũ qm morbos airant ut
exnictutõne in opplẽtis nũt in refcõne ĩ natuis ⁊idolo¬
rem fedant. muit cauterio nut̃ fomentis p̾t̾ea sit in
uerbo affabilis muuificus n benesiciis ⁊ integre tuut¬
toritatis seruet in moribus dignitatem sfamam uamꝙ
bemiguitatis Sciliet semo bomuis ⁊ lingua gracosaamo¬
rem fidelissmnũ ⁊ ꝯstantusimũ eciam a dimõrbus extor¬

Expanded text:
onum pugnatorem, alienatum animo sibi, quod tres filias inops vix aleret, nec a rege adjuvaretur, monentibus amicis, ut eum caveret: « Quid, inquit Philippus, si haberem partem corporis aegram, abscinderemne potius, quam curarem? » Deinde familiariter secreto elicitum Phytiam, accepta difficultate necessitatum domesticarum, pecunia sufficienter instruxit, ac meliorem fidelioremque habuit, quam fuerat antequam crederetur offensus. Ut enim ait Lucius, principem senem moribus esse oportet, et qui moderatiora sequatur consilia, et vicem gerere medicorum, qui morbos curant, nunc ex inanitione in oppletis, nunc refectione in vacuis; et dolorem sedant nunc cauterio, nunc fomentis. Praeterea sit in verbo affabilis, munificus in beneficiis, et integrae auctoritatis, servet in moribus dignitatem. Famam namque benignitatis conciliat sermo bonus, et lingua gratiosa. Amorem fidelissimum et constantissimum, etiam a durioribus extor
Abbreviated transcription (Latin):
sustulit. Bentitu aistodiam legũ populũ sublegendi se¬
natũ potestatem dedit statuit uirgnẽ sine dote mibere
ut uxores eligerentur nõ pecunia mtximũ honorem
ꝓ gradu etatis senũ ẽẽ uoluit nec saue usquam terre
locũ honoracorẽ senectus habet Dem̃ ut et̾itatem
sins legibus daret nire nirando obligat cuutatem nl
eos de enis legibꝰ mutaturos antequã reuerte̾tur ꝓ¬
ficistit᷑ autem tretam ibi ꝑꝑetuũ exiliũ egit abiciq mo¬
riens ossa sua in mare nissit ne rebatis lacedemonem
solutos se zeligione nis nirandi indissoluendis legibꝰ
laborat in militibꝰ carus sic militem nesct armare
¶Mescis hunulitatem duas in ex̾atu ad uersus hos¬
tes ẽẽ Idem Nuinquam drxit militibus ite huc sed re¬
uite Dicebat enĩ quia ꝑticipatꝰ cũ duce labor iudet᷑ nu¬
litibus minor ¶Pretẽa uoluptas corporis eodẽ aut¬
tore itanda ẽ Ayebat in bello enĩ corpora hom̃i gla¬

Expanded text:
sustulit: senatui custodiam legum, populo sublegendi sesustulit: senatui custodiam legum, populo sublegendi senatum potestatem dedit. Statuit virginem sine dote nubere, ut uxores eligerentur, non pecunia. Maximum honorem pro gradu aetatis senum esse voluit; nec sane usquam terrae locum honoratiorem senectus habet. Deinde ut aeternitatem suis legibus daret, jurejurando obligat civitatem, nihil eos de ejus legibus mutaturos, antequam reverteretur. Proficiscitur autem Cretam, ibi perpetuum exsilium egit, abjicique moriens ossa sua in mare jussit, ne relatis Lacedaemonem solutos se religione jurisjurandi in dissolvendis legibus laborat ut militibus charus sit, militem nescit amare. » Nescit humanitatem ducis in exercitu adversus hostes esse. Idem nunquam dixit militibus: Ite huc; sed: Venite. Dicebat enim quia participatus cum duce labor, videtur militibus minor. Praeterea voluptas corporis, eodem auctore, vitanda est. Aiebat enim in bello corpora hominum gla
Abbreviated transcription (Latin):
fortis ⁊ em̃ ẽ ut mors dilectõ ⁊ cimens quẽ finuculi il¬
moris ꝯstongnut nõ facile rumpitur ¶Doreuses cũ
athemensibus pũguaturi de euentu prelii oracila ꝯsule¬
uerunt ¶Responsũ ẽ suꝑiores fore ĩ regẽ athemen¬
sumi occidiss et ¶ Cum uentũ esset in bellũ militibus itũ
oniã regis custodia ꝑat̾ precpit᷑ atheuiensibus eo temo¬
pore rex cedrus erat qui tũso dei ⁊ preceptis hostiũ cog¬
nitis inutacio regis hĩtu sarmenta collo gerens castril
hastiũ ingreditur Ibi turba obsisteuciũ a nulite quẽ false
ꝓcusserat interfictur Cognito regis corpore dorenses sine
prelio discedunt atq ita Athemenses uirtute ducis ꝓ
salute priẽ morti se offerentes bello liberant᷑. Item li¬
gurgus in regno suo decreta ꝯstituens populũ mob¬
sequia principũ. princeps ad iusticiam impiorũ fir¬
mauit auri q argenti usum ⁊ om̃i scelerũ materiã

Expanded text:
Fortis etenim est ut mors dilectio ; et cuneus, quem funiculi aFortis etenim est ut mors dilectio ; et cuneus, quem funiculi amoris constringunt, non facile rumpitur. Dorenses cum Atheniensibus pugnaturi de eventu praelii oracula consuluerunt. Responsum est superiores fore, nisi regem Atheniensium occidissent. Cum ventum esset in bellum, militibus ante omnia regis custodia praecipitur. Atheniensibus eo tempore rex Codrus erat. Qui responso dei, et praeceptis hostium cognitis, mutato regis habitu, sarmenta collo gerens, in castra hostium ingreditur. In turba obsistentium, a milite quem falce rcusserat, interficitur. Cognito regis corpore, Dorenses sine praelio discedunt. Atque ita Athenienses virtute ducis, pro salute patriae morti se offerentis, bello liberantur. Item Lycurgus in regno suo decreta constituens, populum in obsequia principum, principes ad justitiam impiorum firmavit: auri argentique usum, et omnium scelerum materiam
Abbreviated transcription (Latin):
psay subrogauit ¶Si u̾o ꝯstitutꝰ princeps susceptum
nnuisteriũ fideliter gesserit titutꝰ honor ei exhibendus
ẽ ⁊ reuen̾cia tanta. quantũ capud omĩbꝰ menibris cor¬
poreis añtellit Gerit autem mĩsteriũ fideliter cũ sue cõ¬
dictõnis memor unmuersitatis subiectorũ se ꝑsonam ge¬
rere recordator ⁊ se nõ sibi suam uitam sed aliis debe̾
cognoscit ⁊ eam illis ordinata ctritate distribuit Cotũ
ergo se deo debet plnu sue prĩe multũ parentibꝰ ⁊ ꝓpua¬
quis extraneis iimiiũ nõ nl tamẽ sapientibꝰ ergo et
insipientibꝰ debitoren pusillis ⁊ maioribꝰ Snbiectis
itaq pater sit ⁊ maritus ã si tem̾orem nou̾i̾t affectio¬
nem utatur ea magis amari studecit quã timeri et se
taleui illis exhibeat ut uitam en ex deuocione preferãt
sue ⁊ nicolunutatẽ illus quandam publicam reputant
uitam ⁊ ei tunc omĩa recte ꝓcedent ⁊ pancorũ stipales
obsequo preualebit si opus ẽ aduersus ĩ numerabiles

Expanded text:
Isai subrogavit? Si vero constitutus princeps susceptum ministerium fideliter gesserit, tantus ei honor exhibendus est, et reverentia tanta, quantum caput omnibus membris corporis antecellit. Gerit autem ministerium fideliter, cum suae conditionis memor, universitatis subjectorum se personam gerere recordatur, et se non sibi suam vitam, sed aliis debere cognoscit, et eam illis ordinata charitate distribuit. Totum ergo se Deo debet, plurimum suae patriae, multum parentibus, propinquis, extraneis minimum, nonnihil tamen. Sapientibus ergo et insipiitaque pater sit et maritus, aut si teneriorem noverit affectionem, utatur ea: amari magis studeat, quam timeri, et se talem illis exhibeat, ut vitam ejus ex devotione praeferant suae, et incolumitatem illius, quamdam publicam reputent vitam; et ei tunc omnia recte procedent, et paucorum stipatus obsequio, praevalebit, si opus est, adversus innumerabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinũ dictus ẽ. non ꝓpter bellũ sed propter uriã.
a samuel nus quam uir sangunũ aut honniada scribit᷑
licet agag pinguissmiũ regen amelech interfecerit
h̾ siquidem gladius ẽ columbe que sine felle rixat᷑ smne
iracndua ferit ⁊ sum dinuucat nullam oiõ concipit
a maritud mem ¶am sicut culꝑas ꝑsequit᷑ sine
odio ꝑsonaraimi ĩta ⁊ princeps delĩquentes rectissime¬
de
ꝑunit non aliquo nacuudie motu sed mausuete legis
arbitrio ¶Nam ⁊ si suos princpes uideat habe̾
lictores ip̃e a̾ solus aut precipnus credendus ẽ lictor
au ferire licitũ ẽ ꝑ cuppoĩtam manũ utem̃ ad stoycos ac¬
cedamus qui causas nonũ diligenaus inuestigant Aictor
dicit᷑ quasi legis ictor eo ꝙ ad officiũ spectat ip̃iꝰ ferre
quem lex ndicat feriendus Bũ e antiquitꝰ officalibꝰ
quorũ mami nidex nocente s puuit cũ eo gladius t̃itu̾et
obtemꝑa legis arbitrio dicebat uel legem uple ut rei

Expanded text:
sanguinum dictus est, non propter bella, sed propter Uriam. Et Samuel nusquam vir sanguinum, aut homicida scribitur, licet Agag pinguissimum regem Amalec interfecerit. Hic siquidem gladius est columbae, quae sine felle rixatur, sine iracundia ferit, et cum dimicat, nullam omnino concipit amaritudinem. Nam sicut lex culpas persequitur sine odio personarum, ita et princeps delinquentes rectissime punit, non aliquo iracundiae motu, sed mansuetae legis arbitrio. Nam etsi suos princeps videatur habere lictores, ipse aut solus aut praecipuus credendus est lictor, cui ferire licitum est, per suppositam manum. Ut enim ad Stoicos transeamus, qui causas nominum diligentius investigant; lictor dicitur, quasi legis ictor, eo quod ad ipsius spectat officium ferire, quem lex judicat feriendum. Unde et antiquitus ab officialibus, quorum manu index nocentes punit, cum reo gladius immineret, obtempera legis arbitrio dicebatur, vel legem imple, ut rei
Abbreviated transcription (Latin):
stantimis. romanorũ fideliss mꝰ imperatoꝵ cũ sitçer dotũ
ẽ nec se presbiterorũ ĩmisce̾ consensibus sed sedem uo¬
uitmia occupauit Bentencias uero quas tib eis iuro¬
batas tuduut ita ueneratꝰ ẽ at si eas de diuine nuties¬
tatis censisset emanasse iudicio Sed ⁊ libellos inscrra¬
cionũ quos ad muiracõne ꝯcepto s sacerdotũ conuna cõtinẽ¬
tes imꝑatori porexerant suscepit ⁊ quidem clausas re
posuit in sinu meo Cun autem eosdem ad caritatẽ ⁊i con¬
cordiam reuocasset dixit sͥ tanquã honũ ⁊ qui iudius

Expanded text:
stantinus Romanorum fidelissimus imperator, cum sacerdotum est, nec se presbyterorum immiscere consessibus, sed sedem novissimam occupavit. Sententias vero quas ab eis approbatas audivit, ita veneratus est, ac si eas de divinae majestatis sensisset emanasse judicio. Sed et libellos inscriptionum, quos ad invicem conceptos, sacerdotum crimina continentes, imperatori porrexerant, suscepit quidem, clausosque reposuit in sinu suo. Cum autem eosdem ad charitatem et concordiam revocasset
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ ci uolt seuire insubditos sed duiie dispensucõ¬
ligiosa anusdam cuntatis epõ quis esset cũ ⁊ñdisset
Ego Cum achila flagellũ dei ueneratus in eo ut scit
diumam maiestatem. Episcopꝰ ueni̾t inquit deui̾t
uinister dei ⁊ illud Beuedictus qui uenit i nomẽ¬

Expanded text:
tis est, cum vult saevire in subditos, sed divinae dispensatioligioso cujusdam civitatis episcopo, quis esset; cum respondisset: « Ego sum Attila, flagellum Dei, » veneratus in eo, ut scribitur, divinam majestatem episcopus: « Bene, inquit, venerit minister Dei; » et illud: Benedictus qui venit in nom
Abbreviated transcription (Latin):
cipes cum legͥ nexibus dicitur absolutus non quia ei
iqua liceant sed quia is ẽẽ debet qui nõ tuore pene
sed amore iusticie colat equita tem reipublice procuret
utilitatem ⁊ in om̃ibꝰ aliorũ ꝯmoda priuate preferat
uolunntati Bi quis in negociis publicis loqueret de prin¬
apis uoluntate cũ in eis ul sibi uelle liceat insi ꝙ lex ã
equitas ꝑsuadet ã racio utilitatis inducit Enis̾ nanuq¬

Expanded text:
ceps tamen legis nexibus dicitur absolutus, non quia ei iniqua liceant, sed quia is esse debet, qui non timore poenae, sed amore justitiae aequitatem colat, reipublicae procuret utilitatem, et in omnibus aliorum commoda privatae praeferat voluntati. Sed quis in negotiis publicis loquetur de principis voluntate, cum in eis nil sibi velle liceat, nisi quod lex aut aequitas persuadet, aut ratio
Abbreviated transcription (Latin):
pice p̾rcioso gemma auro electo In una iustine anbulo
In medio semitarũ ut doceam iudicii ut doceam diligen¬
tes me diligo ⁊ thesauros eorũ repleã Item meum ẽ
consiliũ. ⁊ equitas mea ẽ prudençia mea ⁊ fortitudo et
alibi Accpe disapliã ⁊ non pecuiuã doctrmam magis ꝙ
aurũ eligite Melior est eniui sapiencia cunctis apibus p̾cio

Expanded text:
ecto. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam . Item: Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo . Et alibi: Accipite disciplinam, et non pecuniam, doctrinam magis quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis opib
Abbreviated transcription (Latin):
uersos ni capite collo cauit ⁊ ei sit uiu̾sa membra sb̾¬
iecit ut omĩa recte moueantur dũ sam capitis secim¬
tur arbitinũ ¶Tot ergo ⁊ tantis preuilegiis apex
prinapalis extollit᷑ ⁊ splendescit quot ⁊ quanta sibi
ip̃e necess aria credidit. Recte quidem quia pepulo mlu
tilius ẽ quam ut principis necessitas expleat᷑ quirpe ue
dist̃niunt princeps potestas publica ⁊ in terris que¬
dam duume maiestatis ymago ¶Proculdubio mag¬
mĩ quid diuine uirtutis declarat᷑ messe prinapibꝰ dũ
homes mitibꝰ eorũ colso submittunt ⁊ securi plerũq

Expanded text:
embra subjecit, ut omnia recte moveantur, dum sani capitis sequuntur arbitrium. Tot ergo et tantis privilegiis apex principalis extollitur, et splendescit, quot et quanta sibi ipsi necessaria credidit. Recte quidem, quia populo nihil utilius est, quam ut principis necessitas expleatur? quippe cum nec plerique definiunt, princeps potestas publica, et in terris quaedam divinae majestatis imago. Procul dubio magnum quid divinae virtutis, declaratur inesse principibus, dum homines nutibus eorum colla submittunt
Abbreviated transcription (Latin):
cilaribus litteris cautũ ẽ quia aliter cũ amico aliter ui¬
uendũ ẽ sum tyranno Amico utiq adulari nõ licet. sed
aures tyranui mulc̾e̾ licitũ ẽ Ei namis licet adulari quẽ
licet ocadere. Porro tirannũ occide̾ nõ mõ licitũ ẽ sed equũ
et nistũ Qui enĩ gladiũ accipit gladio dignus ẽ interi¬
re. sed accipe intelligit qui eum ꝓpria temeitate usurpat
nõ qui utendi eo accipit a domino potestatem Utu qui ado̾

Expanded text:
cularibus litteris cautum est, quia aliter cum amico, aliter vivendum est cum tyranno. Amico utique adulari non licet, sed aures tyranni mulcere licitum est. Ei namque licet adulari, quem licet occidere. Porro tyrannum occidere non modo licitum est, sed aequum et justum. Qui enim gladium accipit, gladio dignus est interire. Sed accipere intelligitur, qui eum propria temeritate usurpat, non qui utendi eo a Domino accipit potestatem. Utique qui a
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ umbris ui̾tas patefacta ẽ ⁊ iustica de celo ꝓspexit
quos iite ꝯuendat m̃tũ ⁊ bone opnnonis odor ⁊ ur¬
tas fideliũ aꝰ p̾latorũ diligens ꝓidentia in opꝰ nuntte¬
rii segregituit sprritus applicat ad leuitiatm tubũ et
legittimos islituit sacerdotes Addit᷑ ⁊ hẽbit secuĩ legets
illud in omnibꝯ diebus inte sue attende quanta debeat eẽ
liere factus sub lege omnẽ impleit uisticã legis ei nõ
necessitate sed uoluntate subiectus gua ĩ lege uoluntas
enis ⁊ in lege meditatus ẽ die ac nocte E susse n hat

Expanded text:
prospexit, quos vitae commendat meritum, et bonae opinionis odor, et unitas fidelium, aut praelatorum diligens providentia, in opus ministerii segregavit, spiritus applicat ad Leviticam tribum, et legitimos instituit sacerdotes. Adjicitur: Et habebit secum, legetque illud omnibus diebus vitae suae . Attende quanta debeat esse liere, factus sub lege, omnem implevit justitiam legis, ei non necessitate, sed voluntate, subjectus. Quia in lege voluntas ejus, et in lege Domini meditatus est die ac nocte
Abbreviated transcription (Latin):
llaudator u̾o ⁊ eoritus confirmat errorem ⁊ adulitus
illi ẽ in errorẽ Ait ergo rex fidelis electus in bũplacito
dñ relinquens si sapitut regibꝰ ⁊ prinapibꝰ iusticie
humilitatis exemplũ ⁊ fortitudinis corripiet me tustus

Expanded text:
Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in errorem. Ait ergo rex fidelis, electus in beneplacito Domini, relinquens, si sapiant, regibus et principibus, justitiae, humilitatis exemplum, et fortitudinis. Corripiet me justus
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis modestia nescuis ⁊ pudoris ignarus inplo pemulã¬
ti q maledicto nomiã uestea crediderit latesçenda ac teru¬
lenua tribulentis obtractator temꝑni fuerit eum pene uolu¬
nnus subiugari neq durũ aliquid nec asperũ sustii̾e qũ
si id ex lentate ꝓcessit ꝯtempnendũ ẽ si ab insama mise¬
ratione digniss miũ ẽ si ex nnuria remittendũ ⁊beñ iueeto
pensemus ⁊ utrũ p̾tes mitti an exquiri debeant censeaꝰ
Ex quibꝰ colligit᷑ dictis homurũ nõ mouei̾ euui qui aut
uirtutis amator ẽ c niris ꝯstitucõm obtemꝑans Omẽ
nafer uicũ ridenti flatus amito Tangit ⁊ adiissit mus¬
cũ p̾cordia ludit. familiare siquidem sapienti ẽ ut mag¬
no placet angꝰ pocius a quolibet rep̾hendi quã sue ab
errante. sine ab adulaute laudari Hullus eĩ rep̾hẽ¬
sor formidandus ẽ amatori uitatis ¶Et eñ a mi¬
micꝰ reprehensurus ẽ ã amicꝰ si mimitꝰ insultat fen̾dꝰ
ẽ amitꝰ autem si errat docendus si doceat audiendus

Expanded text:
Si quis modestiae nescius et pudoris ignarus inprobo petulantique maledicto nomina nostra crediderit lacessenda ac temulentia turbulentus obtrectator temporum fuerit, eum poenae nolumus subiugari neque durum aliquid nec asperum sustinere, quoniam si id ex levitate processerit, contemnendum est, si ex insania, miseratione dignissimum, spensemus, et utrum praetermitti, an exquiri debeant censeamus. Ex quibus colligitur, dictis hominum non moveri eum, qui aut virtutis amator est, aut juris constitutioni obtemperans. Omne vafer vitium ridendi Flaccus amico. Tangit, et admissus circum praecordia ludit. Familiare siquidem sapienti est, ut magno placet Augustino, potius a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si inimicus insultat, ferendus est; amicus autem si errat, docendus; si doceat, audiendus.
Abbreviated transcription (Latin):
quaq mutilis ẽ qui ml a̾d hẽbat iile insi nomem imꝑn
Ut tamẽ ignanam mentis ⁊ inheraau corꝑis sub pro¬
textu principatus occultet cotidie sibi secretum horar it
spaciũ uendicabat nec quitquã intertũ face̾ ꝯsueuerat nͥ
captare muscas ⁊ easdem stilo p̾ttuto ꝯfig̾e̾ ut iudam
interroganti ne quis intus esset cũ cesare nõ aibsude

Expanded text:
utilis, et qui nihil aliud habebat virile, nisi nomen imperii. Ut tamen ignaviam mentis, et inertiam corporis, sub praetextu principatus occuleret, quotidie sibi secretum horarum spatium vindicabat, nec quidquam interdum facere consueverat, nisi captare muscas, et easdem stylo praeacuto configere; ut cuidam interroganti, essetne quis intus cum Caesare, non absurde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ solo ut purabat dignam cesare fabritasset cũ nutn̾e
ms ꝯmendata manꝰ artifias acceptata ẽ deuotio donãtis
ffate uero ut ad admiracionẽ intuentiũ uerte̾t in stupea
⁊ Ribi plenius granam ꝯuliaret imperatoris pettam de
mami cesttris phialam recepit eam q ualidus proieat
m paimentũ tanto inpetu nt nec solidisma ut consle¬
tul ma ceis materia manet illesa Cester autem ad h
nõ magis scupint ꝙͣ expauit dt ille de terra sustulit phi¬
alam que quidem non fracta erat sed colbsa aisiens so¬
stantia ⁊ uitiri steniem nidusset ¶ Dende martiobs de si

Expanded text:
et solo, ut putabat, dignam Caesare, fabricasset, cum munere et solo, ut putabat, dignam Caesare, fabricasset, cum munere  muneris, commendata manus artificis, acceptata est devotio donantis. Faber vero ut admirationem intuentium verteret in stuporem, et sibi plenius gratiam conciliaret imperatoris, petitam de manu Caesaris phialam recepit, eamque validius projecit in pavimentum tanto impetu, ut nec solidissima et constantissima aeris materia maneret illaesa. Caesar autem ad haec non magis stupuit quam expavit. At ille de terra sustulit phialam, quae quidem non fracta erat, sed collisa, ac si aeris substantia, vitri speciem induisset. Deinde martiolum de sinu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq regem cũ regibꝰ delinquentem ⁊ utiam cũ peiiten¬
te penitrant ⁊ fateantur cũ ꝯfitente culpam ⁊ satisfaciẽ¬
tes cũ satiffacientibꝰ reu̾tant᷑ ad utam Ispãm quoq sapiẽ¬
cam salomonis mulier̾ infatuauit amor Sequitur
liorũ habundanciam querant de rapiis duncias ⁊ sin¬
gularem sͥ bĩtudinẽ statuant in calamitate multorũ Sed
copiani salomonis obicit aliguis Esto principem locupletẽ
fieri nou ꝓhibeo sed auarũ onne aurũ et argentũ
salomonis temꝑe uluerunt. Non unq iuluissẽt si eorũ
ĩ mensa pondera ⁊ que usuni excederent sͥ rex cupidus
congessisset potuerat ea in terrã defodiens quo atriora si¬
erent humars usibꝰ subtraxisset Apud pr̃onũ t̾ mel¬
chio iefert fabrũ fuisse qui intrea uasa facet tenacitas
tante ut nõ magis quam aturea uel argentea frange̾n᷑¬
¶ur autem phialam humis moĩ de iitro puriss mo

Expanded text:
itaque regem, cum regibus delinquentem; et utinam cum poenitenitaque regem, cum regibus delinquentem; et utinam cum poenitente poeniteant, et fateantur cum confitente culpam, et satisfacientes cum satisfaciente revertantur ad vitam! Ipsam quoque sapientiam Salomonis mulierum infatuavit amor. Sequitur:liorum abundantiam quaerant, de rapinis divitias, et singularem sibi beatitudinem statuant in calamitate multorum. Sed copiam Salomonis objicit aliquis. Esto, principem locupletem fieri non prohibeo, sed avarum. Nonne aurum et argentum Salomonis tempore viluerunt? Non utique viluissent, si eorum immensa pondera, et quae usum excederent, sibi rex cupidus congessisset. Potuerat ea in terram defodiens, quo cariora fierent, humanis usibus subtraxisse. Apud Petronium Trimalchio refert, fabrum fuisse, qui vitrea vasa faceret tenacitatis tantae, ut non magis quam aurea vel argentea frangerentur. Cum ergo phialam hujusmodi de vitro purissimo,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiens filiũ ys mahelem Adcob quoq sororũ sͥ duplica¬
to ꝯuigio fecundas ettrumidem ancilłas ascunt At qui re¬
ges ꝑpetue ꝓhibicionis laquens tenet ⁊ a płiurũ uxorẽ
amplexibus arcet cũ in aliũ plures unius eẽ licitũ fue¬
rit in regibꝰ ꝑpetuo obtinet ut una unius sit Nunquid
adultertri uel formcari scuprũ ue ꝯmitt̾e licet cũ pluribꝰ¬
c̃ nec ⁊̾ gns multiplicandi. gr̃a a ꝓcreandi heredis li¬
ciat uxoribꝰ ad misceri Quomõ slupra adulteria aut qͣs¬
libet formcacões pumet potestas equidem subiecta ormiu¬
bꝰ Dec uxores dauid quisquam obiciat qui forte ĩ hoc
sicit in multis aliis speccali gandet preuilegio licet facile cõ¬
cessermi ꝙ ⁊ ipẽ in hac ꝑte deliquerit ¶Bane eũ effecta
ille uxorius ꝓdicione ⁊ homicidiũ madulteriũ impegit
net in illius excusacione laboro qui ꝓphetica ꝯuentus et

Expanded text:
suscipiens filium, Ismaelem. Jacob quoque sororum sibi duplicasuscipiens filium, Ismaelem. Jacob quoque sororum sibi duplicato conjugio, fecundas earumdem ancillas ascivit. Atqui reges perpetuae prohibitionis laqueus tenet, et a plurium uxorum amplexibus arcet, et cum in aliis plures unius esse licitum fuerit, in regibus perpetuo obtinet, ut una unius sit. Nunquid fornicari vel adulterari, stuprumve committere licet cum pluribneris multiplicandi causa, aut procreandi haeredes, liceat uxoribus admisceri? Quomodo stupra, adulteria, aut quaslibet fornicationes puniet potestas eisdem subjecta criminibus? Nec uxores David quisquam objiciat, qui forte in hoc, sicut et in multis aliis, speciali privilegio gaudet. Licet facile concesserim, quod et ipse in hac parte deliquerit. Sane eum affectus ille uxorius, proditione et homicidio, in adulterium impegit, nec in illius excusatione laboro, qui prophetica conventus et
Abbreviated transcription (Latin):
it populus nec ferre negat cũ uiderit ip̃mu Auctoreui
pare sibi ꝯronit᷑ orbis Regis cd exemplũ nec sic ĩ fle¬
tore sensus Ilumanos edicta ualent quama uita ⁊ sia¬
tis Mobile mutat᷑ semꝑ cũ prmnape uolgus Derũ singu¬
lorũ facultates ne qua quam oñu copiis adequant de
loculis ꝓpriis quilitet sumit ac potestas de archa pub¬
lica uel cimilio haurit Que si forte defec̾t ad singulorã
tebat fulgorem panꝑtate sordibus ꝯfusioris sue tene¬
bras eepuestit Inde ⁊ lacedemicorũ decreto potestalibꝰ
i usu publicorũ bonorum ꝑcitas idicta ẽ dũ tamẽ hedi¬
tariis uti ⁊ hus que prguiori fortuna accedunt comili
ut ꝓpagande sobolis gracui ⁊ fidelem populũ dilatandi
plures quis sortiet᷑ uxores Ie. in eremplũ licencie hunis
ocurrunt prĩarche cũ sarra usa sit nire suo corpore se¬
cundũ ahabrahe in utero alieno aenclle nũsterio de utero

Expanded text:
Fit populus, nec ferre negat, cum viderit ipsum Auctorem Fit populus, nec ferre negat, cum viderit ipsum Auctorem parere sibi. Componitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent, quam vita regentis. Mobile mutatur semper cum principe vulgus. Verum singulorum facultates nequaquam omnium copiis adaequantur. De loculis propriis quilibet sumit, at potestas de arca publica vel cimelio haurit: quae si forte defecerit, ad singulorum tebat fulgorem, paupertate sordidus confusionis suae tenebras erubescit. Inde etiam Lacedaemoniorum decreto, potestatibus in usu publicorum bonorum parcitas indicta est, dum tamen haereditariis uti, et his quae pinguiori fortuna accedunt, communut propagandae sobolis gratia et fidelem populum dilatandi, plures quis sortiretur uxores. In exemplum licentiae hujus occurrunt patriarchae, cum Sara usa sit jure suo, corpore scilicet Abrahae, in utero alieno, ancillae ministerio, de viro
Abbreviated transcription (Latin):
smani uissmiam ⁊ utiliss nuam ẽẽ honestũ ⁊ utile ĩ se us¬
quequaq ꝯuerti plato ut ferunt historie genuũ tũ indil
diri Hoc utu princpeni non oportet qui officos ita si
bnũ unicit affectus ut quisq subditus ꝓ eo ꝑiculis ĩtatuẽ¬
tibus caput opponat Cun ⁊ ingente natura se ꝓ capite
soleant membra expon̾e ⁊ pellem ꝓ pesse ⁊ auitta que
homo habet ponat ꝓ amina sua Seguit Net reduc
populũ in egiptũ equitatus mim̾o subleuatus otragua s¬
quidem diligencia precauendũ ẽ omĩ qui ĩ sublimitate cõ¬
stituit᷑ ne inferiores corrumpat exemplis ⁊ rerũ abu
ducat papulũ Ffrequens est enĩ ut subditi supiorũ uics
mitent quia magistranu populus studet eẽ ꝯfornus et
uniusquisq libenter appetit in quo aliũ ceruit illustrem.
Celebre est illuo uerfificatorũ egregn sensũ ⁊ uerba
magni theodosi exprmentis Iu ꝯmitue nibes siguid cer¬
ses ne tenendũ Primus nusa sͥ tuuc obserutucioreru

Expanded text:
am verissimam et utilissimam esse, honestum et utile in se usquequaque converti. Plato, ut ferunt historiae gentium, cum vidisset diri? » Hoc utique principem non oportet, qui officiis ita sibi omnium vincit affectus, ut quisque subditus, pro eo periculis imminentibus caput opponat. Cum etiam urgente natura, se pro capite soleant membra exponere, et pellem pro pelle, et cuncta quae homo habet, ponat pro anima sua. Sequitur: Nec reducet populum in Aegyptum, equitatus numero sublevatus. Magna siquidem diligentia praecavendum est omni, qui in sublimitate constituitur, ne inferiores corrumpat exemplis, et abusioneducat populum. Frequens enim est, ut subditi superiorum vitia imitentur, quia magistratui populus studet esse conformis, et unusquisque libenter appetit, in quo alium cernit illustrem. Celebre est illud versificatoris egregii, sensum et verba magni Theodosi exprimentis: In commune jubes si quid, censesve tenendum, Primus jussa subi: tunc observantior aequi
Abbreviated transcription (Latin):
Inter ẽ ait beatissimus agustinus quo mortis genere
uitaistafiniatur. quando ille cuifinitur iter mori
huius casibus innumerabiles mortes quodã modo cõmi¬
tentur : Quũ diu incertũ ẽ quenam earũ uenturasit
ero utrum sanłtiussit unumperpeti moriendo a nom̃s
dimere uiuendo Nec ignoro quã citius eligatur diu uiuere
subtimore tot mortium quũ semel moriendo nullũ de inceps
formidare : Sed aliud ẽ qđ carnis sonsus infirmiter pauidus
refugit : Aliud qđ mentis ratio diligenter enucle ata conuineit
Malamors putanda non est : quã bonauita. precesserit: Neque
enĩ facit malã mortẽ : Nisi quod sequitur morte: nonita que
multum curandũ ẽ eis quine cessario morituri sunt quid accidat¬
ut moriatur. sed moriendo quo ire cogantur: Cumigitur xp̃ia
nouerint longe meliorem fuis se religiosi pauperis mortẽ inter
lingentiũ canũ linguas quã impii diuitis inpurpura et brsso
horrenda illa genera mortium quid mortuis obfuerunt quibene

Expanded text:
interest, ait beatissimus Augustinus, quo mortis genere vita ista finiatur, quando ille cui finitur, iterum moianis vitae hujus casibus innumerabiles mortes quodammodo comminentur, quandiu incertum est quaenam earum ventura sit, quaero utrum satius sit, unam perpeti moriendo, an omnes timere vivendo. Nam nec ignoro, quam citius eligatur diu vivere sub timore tot mortium, quam semel moriendo, nullam deinceps formidare. Sed aliud est quod carnis sensus infirmiter pavidus refugit, aliud quod mentis ratio diligenter enucleata convincit. Mala mors putanda non est, quam bona vita praecesserit. Non enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandum eut moriantur, sed moriendo quo ire cogantur. Cum igitur Christiani noverint, longe meliorem mortem religiosi pauperis fuisse inter lingentium canum linguas, quam impii divitis in purpura et bysso, horrenda illa genera mortium quid mortuis obfuerunt qui bene