comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fumosum geniũ cędit. Qđq deiectum:
igne adhibito. tã facile quã lignũ aridũ
conflagrauit. Post hoc. reuulsũ cerinci¬
obus &e dep̃ssũ medio trahit᷑ caput. Tum
pedes aliaq mẽbra cesa securib. & rap¬
ta funib distrahunt᷑: ac ꝑsingula loca
mẽbratim in conspectu cultricis alexan¬
driȩ. senea ueternosus exurit᷑. adulti¬
mũ truncus qͥ suꝑfuerat in amphitẽa¬
tro concrematur : uaneq suꝑstitionis
& erroris antiqͥ serapis. hic finis fuit
De cuius origine: diuersa fert᷑ opinio paganoꝵ
Alii iouẽ putant: euiꝰ capiti modius suꝑpo idco ẽ.¬
situs. uel qđ mensura modoq cuncta in-
catur. Quidã in honorẽ nr̃i ioseph forma¬
tũ phibent simulachrũ: ob dimensionẽ
frum̃ti. qua famis tẽpr̃ subuenit ȩgyp¬
tiis. Alii reꝑtũ inhystoriis grecoꝵ uete¬
rib ferunt. apm quendã patrẽ familias.
seu regẽ in egypto menphis positũ. cum

Expanded text:
fumosum genium caedit: quo dejecto, fumosum genium caedit: quo dejecto, igni adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc revulsum cervicibus, et depresso modio, trahitur caput: tunc pedes, aliaque membra caesa securibus et rapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membratim in conspectu cultricis Alexandriae senex veternosus exuritur. Ad ultimum truncus, qui superfuerat, in amphitheatro concrematur: vanaeque superstitionis et erroris antiqui Serapis hic finis fuit. De cujus origine diversa fertur opinio Paganorum. Alii Jovem putant: cujus capiti modius superpositus, vel quia cum mensura modoque cuncta indicatur. Quidam in honorem nostri Joseph formatum perhibent simulachrum, 297 ob dimensionem frumenti, qua famis tempore subvenit Aegyptiis. Alii repertum in historiis Graecorum veteribus ferunt, Apin quemdam patremfamilias seu regem in Aegypto Memphis positum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ndio rate subipso ad librã fuiss& positũ simu¬
lacrũ ui naturali adse raperae ferrum.¬
& assurrexisse popło simulachrũ . & in aere
pendere uideret᷑ Et ne hoc lapsuꝓpero
bant sol: ut ualedicens serapi discedat
ad ꝓpria. Sed & multa alia decipiendi
causa. a ueterib in loco fuerant conftruc¬
ta : quȩ nunc longũ ẽ enumerare ꝑsin¬
gula: Uerũ ut dicere cȩperamus reserip¬
to recitato. parati quidẽ erant nr̃orũ
popłi ad sub uertendũ erroris auctorẽ.
ꝑsuasio tam̃ quȩdã ab ipsis gentilib fac¬
ta fuerat disꝑsa. qđ si humana manus
simulaerũ illud contigiss& : terra de his¬
cens ilico solueret᷑ inchaos. cęlũq. repen¬
nitꝰ: correptã bipennae insurgens omui
nisu madcille ueteratoris inlidit. Cla¬
mor attollit᷑ utoꝵq popłoꝵ : neq tam̃
aut cȩlũ ruit. aut terra dehiscit. Inde
iterũ atq iterũ repetens : putris ligni

Expanded text:
rate sub ipso radio ad libram fuisset positum simurate sub ipso radio ad libram fuisset positum simulachrum, et vi naturali ad se raperet ferrum, assurexisse populo simulachrum, et in aere pendere videretur. Et ne hoc lapsu 295 pbant, Sol, ut valedicens Serapi, discedat ad propria. Sed et multa alia decipiendi caussa a veteribus in loco fuerant constructa, quae nunc longum est enumerare per singula. Verum ut dicere coeperamus, Rescripto recitato, parati quidem erant nostrorum populi ad subvertendum erroris auctorem: persuasio tamen quaedam ab ipsis Gentilibus fuerat dispersa, quod si humana manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque repennitus, correptam bipennem, insurgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor attollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃ib generib: metalloꝵ lignorũq
cõpositũ ferebat᷑. Interiores delubri
parietes. lamminis pͥmo aureis uestiti.
suꝑ has. argenteis : ad postremũ ereis
stuporẽ admirationẽq uidentiũ. dolis & arte
cõposita. Tenestra ꝑ eocigua abortu
solis ita erat aptata: ut die qua insti¬
tutũ fuerat simulachrũ solis. ad serapẽ
salutandũ introferri. diligent̃ tẽpori¬
bus obseruatis. ingrediente insimula¬
chro radius solis ꝑ eandẽ fenestrã direc¬
tus . os & labra serapis in lustraroe: ita
ut inspectante popło osculo salutatus
serapis uideret᷑ asole. Erat & aliud
fraudis genis huuismodi. Natura la¬
pis magnetis. huiꝰ uirtutis e̾e̾ ꝑhibetꝰ᷑:
ut ad sẽ rapiat & ad trahat ferrum
Signũ uͦ solis adhoc ipsũ eoeferro subti¬
lissimo manu artificis fuerat fabricatum
ut lapis cuiꝰ naturã ferrũ ad se trahere di¬
ximus desuꝑ inlaquearib fiaxus. cũ tẽpe¬

Expanded text:
ex omnibus generibus metallorum lignorumque ex omnibus generibus metallorum lignorumque compositum ferebatur. Interiores delubri parietes laminis primo aureis vestiti, super has argenteis, ad postremum aereis stuporem admirationemque videntium, dolis et arte composita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qua fuerat institutum simulachrum Solis ad Serapin salutandum introferri, diligenter temporibus observatis, ingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud fraudis genus hujusmodi: Natura lapidis Magnetis hujus virtutis esse perhibetur, ut ad se rapiat et attrahat ferrum. Signum Solis ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo manu artificis fuerat fabricatum, ut lapis, cujus naturam ferrum ad se trahere diximus, desuper in laquearibus fixus, cum tempe
Abbreviated transcription (Latin):
ERAPIS apud aleaxandriã tẽplũ
auditũ quidẽ om̃ib puto : plerisq
uͦ etiã notũ. Locus ẽ. ñ natura. sed
manu ae constructione. ꝑcentũ aut
eo ampluis gradus in sublime suspen¬
sus: quadratis & ingentib spaciis
omi ex parte distentus. Cuncta uͦ
quo ad sũmũ pauim̃toꝵ euaditur¬
opere forniceo constructa. quȩ in mensis
desuꝑ luminarib & occultis aditib in ui-¬
cẽ insemet diftinctis. usum diuersis mi¬
nisteriis & clandestinis offici is eochibe¬
bant. Lã uͦ insuꝑiorib exetrema totius
ambitus spacia. occupant exxedre & pasto
cõmanere soliti erant. Porticus qͦq post
hȩc omẽm ambitũ quadratis ordinibus
distincte : intrinsecus circũ ibant. In
medio totius spacii ȩdes erat p̃ciosis
edita columnis: & marmoris sadco ex
trinsecus ample magnificeq cͥostruc¬
ta. In hac simulachrũ serapis ita erat
uastũ : ut decctera unũ parietẽ. alte¬
rũ leua ꝑstringeret. Qđ monstrũ:

Expanded text:
erapis apud Alexandriam templum auditum quidem omnibus puto, plerisque vero etiam notum. Locus est non natura, sed manu et constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte distentus: cuncta vero, quo ad summum pavimentorum evadaturopere 294 forniceo constructa, quae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema totius ambitus spatia occupant exedrae et pastocommanere soliti erant. Porticus quoque post haec omnem ambitum quadratis ordinibus distinctae intrinsecus circumibant. In medio totius spatii aedes erat, pretiosis edita columnis et marmoris saxo ex trinsecus ample magnificeque constructa. In hac simulachrum Serapis ita erat vastum, ut dextra unum parietem, alterum leva perstringeret: quod monstrum
Abbreviated transcription (Latin):
exfacto: tanta seditio. immo uͦ tanta
bella orta sunt. alterutrũ defenden¬
tib popłis: ut replerent᷑ humano san¬
guine orationũ loca. Quȩ res. factio¬
ne madrimini p̃fecti seui hominis. ad
inuidiã boni & in nocentis uersa ẽ sacer¬
dotis: ita ut causa ad clericoꝵ usq tor¬
ñta duceret᷑. Sed assertor innocentiȩ
ds̃ affuit: & incaput eoꝵ qͥ intenderant
dolũ. pena conuersa ẽ
XI. De ambro

Expanded text:
ex facto tanta seditio, imo vero tanta bella coorta sunt, alterutrum defendentibus populis, ut replerentur humano sanguine orationum loca. Quae res factione Maximini Praefecti saevi hominis, ad invidiam boni et innocentis versa est sacerdotis, ita ut caussa ad Clericorum usque tormenta deduceretur. Sed assertor innocentiae Deus affuit, et in caput eorum qui intenderant dolum, poena conversa est. CAPUT XI. De Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
ra diuina. uidens herodes quia de
ia cobi nece gratũ e̾e̾t uidȩis. addidit
c̃iecit incarcerẽ. sine dubio etiã ipsum
punire uolens. nisi diuinũ affuisso
audiliũ. quo angłs ei noctu assistens
mirabiliter eum uinculorũ neacibus
soluit: & ad ministeriũ p̃dicationis
ire liberũ iussit. Et cũ petro quidẽ
hȩc gesta sunt. Regis uͦ facinus in
apłos ꝑpetratũ dilationẽ non patit᷑
ultionis: sed continuo uindea ad est
diuinitus deaetera. sicut hystoria in
apłoꝵ actibus conscripta nos edoco¬
Cum inquit cȩsaream descendiss& hero¬
des . &. indie sollempni p̾clara ueste
rrgia indutus ꝓtribunali consediss&.
ac de sublimi concionaretur ad popłm.
cũq popłs acclamaroe ei di uoces &
non hominis. statim inquit ꝑcussit
eum angłs dĩ eo qđ non dederit głam
đo & scatens uermibus expirauit

Expanded text:
ra divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit onjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum jussit. Et cum Petro quidem haec gesta sunt. Regis vero facinus in apostolos perpetratum dilationem non patitur ultionis, sed continuo vindex adest divinitus dextera, sicut historia in apostolorum Actibus conscripta nos edocCum, inquit, Cesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret ei: 'Dei voces et non hominis', statim percussit eum angelus Dei, eo quod non dederit gloriam Deo, et scatens vermibus expiravit
Abbreviated transcription (Latin):
e̾e̾t cũ ꝓpe diem moriturũ : ingens
multitudo totius e tatis & seocus con¬
ueniens. more patrio supͦ cilicia
strati. omĩ potenti dõ ꝓregis incolu¬
mitate supplicabant. Omĩs autẽ
domus regia: planctib & gemitib
ꝑsonabat. Cum interim rea ipse
in eacelso solario recubans & deorsũ
respiciens. ac ꝓnos ꝓstratosq om̃s
cũ fletib ꝑuidens: ne ipse quidem
temperabat alacrimis. Uerum con¬
tinuis quinq dieb uentris dolorib cruci¬
atus. uitam uolenter abrupit: quinqua¬
gesimũ ȩtatis & quartũ agens annum.
regni uͦ septimũ. Quattuor & enĩ sub
gaio cȩsare annis regnauerat : philip¬
pi tethrarchiam trib annis obtinens.
Q uarto aut̃ etiã herodis sibi ad ungens.
trib aut̃ reliquis annis sub claudio

Expanded text:
esset eum propediem moriturum, ingens esset eum propediem moriturum, ingens multitudo totius aetatis et sexus conveniens, more patrio super cilicia strati, omnipotenti Deo pro regis incolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse in excelso solario recubans et deorsum respiciens, ac pronos prostratosque omnes cum fletibus praevidens, non ipse quidem temperabat a lacrymis. Continuis vero quinque diebus ventris doloribus cruciatus vitam violenter abrupit quinquagesimum aetatis quartum agens annum, regni vero septimum, quatuor etenim sub Gaio Caesare annis regnans, at Philippi Tetrarchiam tribus annis obtinens: quarto autem et Herodis sibi adjungens, tribus vero reliquis annis sub Claudio
Abbreviated transcription (Latin):
nunc usq ut hominẽ te timuimus : sed
ex hoc iam sup̃ humanam te esse natu¬
ram fatemur. Sed re& acclamationẽ
contra fas habitã non repressit: nec
impietatẽ inlicite adulationis ex hor¬
ruit. donec respiciens paulo post im
minentẽ atq insistentem capiti suo
uider& angłm. eumq sensit continuo
excitii sui ministrũ : quem prius. noue¬
rat ꝓuisorem bonorum. Et ecce
repente cruciatus eũ exdolore incre¬
dibili uentris atq inflatione cor¬
ripuit. Respiciensq ad amicos : en
inquit ille ego deus ur̃. ecce ꝓpellor
confestim & de turbor ex uita. quo¬
niam quidem diuina uirtus nuꝑ con¬
latas in me falsas arguit uoces: & qui
modo immortalis dicebar a uob. p̃ceps
cipienda est sententia. quã đs statuit.
Nam & uiximus haud contempnendi: &
longeutatẽ quȩ beata putat᷑ ex pleui¬
mus. Et cũ hȩc dideiss&e. ui doloris ue¬
hementius agitatus: instanter ad pala¬
cium reportatur. Cumq diuulgatũ

Expanded text:
nunc usque ut hominem te timuimus, sed nunc usque ut hominem te timuimus, sed ab hoc jam supra humanam te esse naturam fatemur. Sed rex acclamationem contra fas habitam non repressit, nec impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respiminentem atque insistentem capiti suo videret angelum, eumque sensit continuo exitii sui ministrum, quem prius noverat provisorem bonorum. Et ecce repente cruciatus eum ex dolore incredibili ventris atque inflatione corripuit. Respiciensque ad amicos: En, inquit, ille ego deus vester, ecce propellor confestim et deturbor ex vita, quoniam quidem divina virtus nuper collatas in me falsas arguit voces, et qui modo immortalis dicebar a vobis, praeceps cipienda est sententia, quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus; et cum hoc dixisset, vi doloris vehementius agitatus, instanter ad palatium reportatur, cumque divulgatum
Abbreviated transcription (Latin):
sermonibus refert. Tertiũ inquit
annũ imperiui uider totius expleue¬
rat : cum forte cȩsarram quȩ prius
pyrgo stratonis uocabatur aduenit
Ubi cum in honore cȩsaris spectacula
ciuibus eder&. uotiuo ut uidebatur
salutis cesaris die: cũq illłe totius
ꝓunciȩ uiri honore & facultatibus
prediti conuenissent. scđo spectacu¬
lorum die indutus ueste fulgenti.
ex auro argentoq mirabiliter contea¬
ta. incipiente die ꝓcedit ad theathr̃u
Ubi cũ primos solis radios argenteȩ
uestis gremio suscepisso. reꝑcusso splen¬
dore duplicatã spectantibus lucẽ ful¬
gor metalli uibrantis effudit. ut in¬
tuentibus ꝑstringera aciem terror
aspectus. & ꝑ hoc plus aliquid deeo quã
humanȩ naturȩ est artifea arrogan¬
tia mentiretur. Ilico adulantis uul¬
gi concrepant uoces honorẽ sonan¬
teo sed exitiũ referentes: & hinc
atq inde caueis conclamantib deus
compellatur. ut que fier& ꝓpituis sup
pliciter exoratur dicentib popłis. qđ

Expanded text:
modo refert : Tertium, inquit, annum imperii Judaeae totius expleverat, cum forte Caesaraeam, quae prius Turris Stratonis vocabatur, advenit, ubi cum in honorem Caesaris spectacula civibus erexit, votivo, ut videbatur, salutis Caesaris die; cumque illuc totius provinciae viri honore et facultatibus praediti convenissent, secundo spectaculorum die indutus veste fulgenti ex auro argentoque mirabiliter contexta, incipiente die, procedit ad theatrum, ubi cum primos solis radios argenteae vestis gremio suscepisset, repercusso splendore, duplicatam spectantibus lucem fulgor metalli vibrantis effudit, ut intuentibus perstringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliqhumanae naturae est artifex arrogantia mentiretur. Illico adulantis vulgi concrepant voces, honorem sonantes, sed exitium ferentes, et hinc atque illinc caveis conclamantibus deus compellapliciter exoratur, dicentibus populis quod
Abbreviated transcription (Latin):
religionis amplecci sunt. Nã ut omit¬
tã cȩtera flagitia quȩ in aliis locis ui
necatis pariuilis despicatisq ob fibrarũ
inspectionẽ: iurginib gerebant᷑ : unũ
solũ modo qđ intẽplo saturm geri. ad
om̃iũ uenit̾ conscientiã memorabo :¬

Expanded text:
religionis amplexi sunt. Nam ut omitreligionis amplexi sunt. Nam ut omittam caetera flagitia, quae in aliis locis vi necatis parvulis, despicatisque ob fibrarum inspectionem virginibus gerebantur, unum solummodo quod in templo Saturni geri, ad omniu
Abbreviated transcription (Latin):
sitione seronaapin. post uͦ ꝑcorruptionẽ
serapin nominarunt. Quid uerũ sit aut
simhil omino dehis: ds uiderit. Sed ad
dib quȩ intẽplis paganoꝵ de tecstȩ sunt
ost hȩc capite ipso idolatriȩ de¬
iecto studus uigilantissimi sacerdotis:¬
quȩcũq fuerant ꝑ totã alexandriã por¬
tenta potius quã simulachra pari excitu
& simi li dedecore publicant᷑. Horret
animꝰ dicere : qͥ miseris mortalib: laquei.
a demonib p̃parati sunt : quȩ funera.
quȩ scelera mn illis quȩ dicebant᷑ adita
tegebant᷑. quot ibi infantũ capita de¬
secta in auratis labris inuenta sunt: qͦt
miseroꝵ cruciabiles mortes depictȩ
Quȩ cũ ꝓderent᷑ inlucẽ. ac subauras ꝓlata
ferrent᷑. lic& confusione ipsa gentiles &
pudore diffugerent. tam̃ siqͥsadẽẽ potuit
mirabat᷑. tot scłis se illis tã nefariis & tã
pudendis fraudib inretitũ. Unde & plu¬
rimi eahis: condẽ pnato errore & scele¬
re dep̃henso. fidẽ xp̃i & cultũ uerȩ

Expanded text:
sitione Sorapin, post vero per corruptionem Serapin nominarint. Quod an verum sit, aut nihil omnino, de his Deus viderit. Sed ad dibus, quae in templis Paganorum detectae sunt. Post haec capite ipso idololatriae dejecto, studiis vigilantissimi sacerdotisquaecumque fuerant per totam Alexandriam portenta potius, quam simulachra pari exitu et simili dedecore publicantur. Horret animus dicere, qui miseris mortalibus laquei a daemonibus praeparati sint, quae funera, qutegerentur: quot ibi infantum capita desecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum cruciabiles mortes depictae. Quae cum proderentur in lucem, ac sub auras prolata ferrentur, licet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fidem Christi et cultum verae
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat unus deseptẽ cũ stephano
diaconus ordinatus descendit sa¬
mariam uirtute dñi repletus : o
p̃dicabat primus uerbũ dĩ samari¬
tane genti. In quo tanta erat
diuinȩ grẽ efficatia: ut etiam
symonem magum suis p̃dicationib:
consterner&. qui ꝑidem tẽpꝰoris
celebris famȩ apud samaritanorũ
popłos habebatur : ita ut uirtus
dĩ magna c̾t̾ putaretur. Sed iscũ
uidissoe signa & miracula quȩ a
phelippo ꝑdiuinȩ grȩ potestatẽ
fiebant obstupe factus & territus
cessit. & credere se in xp̃m usq qͦ
etiam baptismũ acciperte simula¬

Expanded text:
qui erat unus de septem cum Stephano qui erat unus de septem cum Stephano diaconis ordinatus, descendit Samariam virtute Domini repletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaritanae genti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefactus et territus cessit, credere se in Christum, usquequo etiam baptismum acciperet, simula
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. In hoc gͦ tempr̃ etiã tathdeus¬
p̃ceptũ ad regẽ abgarũ missus. ⁊ipsũ
quidem egritudine morbi corpora¬
lis absoluit: unuersam uͦ ciuitatt̃ edis¬
senorũ xp̃o dño fideli satis credulita¬
te sociauit. ita ut in hodiernũ ciuitas
illa quippe quȩ ipsius dru & saluato¬
ris meruerit scripta suscipere. uelut
speciali quadam xxp̃o deuotione᷑ dica
ta sit Interea ꝑsecutio prima ad¬
uersum eccłam di quȩ est iero soli¬
mis facta sub primo martyre ste¬
PtaNo. om̃s discipłos exceptis duo¬
decim ꝑ uniuersam uideam. samari¬
amq disꝑsit: seu potius ut sca scrip
tura indicat disseminauit. exquib
non nulli ad fenicẽ. & usq ad cẏprũ
atq anthiochiam deuenerunt : qui
gentibus quidem credere mysteriũ
fidei nondũ audebant. uideis tamen
p̃dicabant. Interea paulus adhuc
uastabat eccłam : in grediens domos
& ꝑtrabens uiros acmulieres tra¬
debat in carcerẽ. Sen philippus

Expanded text:
Domini. In hoc ergo tempore et ThadDomini. In hoc ergo tempore et Thadpraeceptum ad regem Abgarum missus, ipsum quidem aegritudine morbi corporalis absolvit: universam vero civitatem Edessenorum, Christo Domino fideli satis credulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut speciali quadam Christo devotionet. Interea persecutio prima adversum Ecclesiam Dei, quae erat Hierosolymis, sub primo martyre Stephano, omnes discipulos, exceptis undecim per universam Judaeam Samariamque dispersit, seu potius, ut satura indicat, seminavit. Ex quibus nonnulli ad Phoenicem usque et Cyprum atque Antiochiam devenerunt. Qui gentibus quidem credere mysterium fidei nondum audebant, Judaeis tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingrediens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, tradebat in carcerem. Sed Philippus,
Abbreviated transcription (Latin):
Punc inquam iacobum qui & iustus
cognominatus ẽ ab antiquis. uir¬
tutũ merito & insignis uite pri¬
uilegio : primũ hystoriȩ tradide¬
runt suscepisse eccłe quȩ in iero¬
solimis est sedem. sicut clemens
in seacto dispositionũ libro asserit
bus. & ioħs post assumptionẽ sal¬
uatoris quamuis ab ipso fuerint
om̃ib pene prelati. tamen non
sibi uendicant primatus głam: sed¬
septimo eiusdem operis libro ad di¬
dit deipso etiã hoc. lacobo inquit
qui dierbatur uiftus. & iohanni &
petro. post resurrectionẽ dñs om¬
nem scientiam tradidit. & ipsi ce¬
teris apłis. Qui apłi illis septuagin
ta discipłis tradiderunt : e& quibus
unus erat & barnabas. Duos autem
fuisse iacobos constat : unum hunc
iustũ qui de pinna tẽpli deuectus.
fullonis uecte ꝑcussus est : & morti
traditus. Alius aut̃ est illȩ: qui ab
herode. capite cȩsus est. Huius cͦ
iusti iacobi : etiam paulus meminit
cũ scribit. Aliũ aut̃ apłoꝵ inquit
uidi neminẽ : nisi iacobum fr̃em

Expanded text:
unc, inquam, ipsum Jacobum, qui et Justus cognominatus est ab antiquis, virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradiderunt suscepisse Ecclesiae quae in Hierosolymis est sedem, sicut Clemens in dispositionum bus et Joannes post assumptionem Salvatoris, quamvis ab ipso fuerint omnibus pene praelati, tamen non sibi  ejusdem operis libro VII, addit de ipso etiam haec: Jacobo, qui dicebatur Justus, et Joanni et Petro, post resurrectionem Domini, omnem scientiam tradidit, et ipsi caeteris apostolis. Qui apostoli illis 70 discipulis tradiderunt, ex quibus unus erat et Barnabas. Duos autem fuisse Jacobos constat: unum hunc Justum, qui, de pinna templi dejectus, fullonis vecte percussus est et morti traditus. Alius autem est ille qui ab Herode capite caesus est. Hujus ergo Justi Jacobi, etiam Paulus meminit, cum scribit: Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdies singulos augescente p̃dicatione
uerbi diuini: ꝑ dĩ ꝓuidentiã ex ȩthi¬
est illi nationi etiã nunc afęminis
scĩ sp̃c ussus: primo eax om̃ib gentibus
mỹsteriũ fidei. & sacramentũ baptis¬
mi tradidit. & uelut quasdã eum pri¬
mitias dõ om̃ium conseerat nationum
Hunc opinio ten& ad patriã terrã sre¬
gressum. scientiã dĩ summi. & salu ita¬
rs dñi nr̃i p̃scientiã indigenis gentib
sicut sibi tradita fuerat predicasse:
In quo rebus ipsis cõpleta ẽ ꝑeum ꝓ¬
phecia quȩ dicit : ethiopia p̃uenios
manus eius dõ. Dum hȩc ita aguntur :
tuis in apostolatũ uocat᷑. cȩlesti ad se

Expanded text:
per singulos dies augescente praedicatione verbi divini, per Dei providentiam ex Aethiest illi nationi, etiam nunc a feminis ritus jussus primo ex omnibus gentibus mysterium fidei et sacramentum baptismi tradidit, et velut quasdam cum Deo primitias omnium consecrat nationum. Hunc opinio tenet ad patriam terram regressum, scientiam Dei summi et salutare Domini nostri indigenis gentibus, sicut sibi traditum fuerat, praedicasse. In quo rebus ipsis completa est per eum prophetia quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Dum haec ita aguntur, Ptuis in apostolatum vocatur, coelesti ad se
Abbreviated transcription (Latin):
mathias sorte consciscitur. qui erat
coni septem numero: ꝑ orationes &
manus impositionẽ apłoꝵ inminis¬
teru uiduarũ grã. In quibus ste¬
statim post ordinationẽ suam lapi¬
datur ab his qui & dñm occiderunt.
ꝓpter qđ o& nominis sui stephano

Expanded text:
Matthias sorte asciscitur, qui erat coni septem numero per orationes et manus impositionem apostolorum, ministerii viduarum gratia. In quibus Steinquit, post ordinationem suam lapidatus ab his qui et Dominum occiderunt, per quod et nominis sui Stephano
Abbreviated transcription (Latin):
arcẽ defenderent. & tyrannidẽ tene¬
rent. At hi quib romanoꝵ legũ custo¬
dia. uirisq dicendi cura ꝑmissa ẽ. cog¬
nitis quȩ gesta sunt : turbati atq ꝑ¬
territi ad tẽplũ conuolant. causas
audaciȩ ꝑcunctant᷑. & ꝗͥd sibi uellet
ille concursus. in qͦ cũtanto scelere an¬
te aras ciuũ sanguis funderet᷑ inqui¬
runt. Sed illi obfirmato aditu: confu¬
sis &e dissonis uocib rationẽ facti nul¬
lã. sed clamorẽ reddebant. Missis
tamen ad eos nunti is. de romani im¬
perii potestate. de uindicta legũ. & de
his quę talia solerent obsequi cõmone¬
bant. Cũq loci munitio nihil aduersũ
uesana molientes agi. nisi ui maiore
sineret : res gesta adimꝑatorẽ refert᷑
Ille qͥ ingenita mentis clem̃tia erran¬
tes mall& em̃dare quã ꝑdere. rescribit
illoꝵ quidẽ iundictã quos ante aras
sanguis fusus martẏres fecit nẽe̾ pos

Expanded text:
arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi quibus Romanarum legum custodia, jurisque dicendi cura permissa est, cognitis quae gesta fuerant, turbati atque perterriti ad templum convolant, caussas audaciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, in quo cum tanto scelere ante aras sanguis civium funderetur, inquirunt. Sed illi obfirmato aditu confusis et dissonis vocibus 293 rationem facti nullam, sed clamorem reddebant. Missis tamen ad eos nuntiis, de Romani Imperii potestate, de vindicta legum, et de his quae talia solerent subsequi, commonebant. Cumque loci munitio nihil adversum vesana molientes agi, nisi vi majore, sineret, res gesta ad Imperatorem refertur. Ille qui ingenita mentis clementia errantes mallet emendare quam perdere, rescribit, illorum quidem vindictam, quos ante aras sanguis effusus Martyres effecit, non es
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quisquã erat qui coherterae: sed
agebantur omĩa tanquã in urbe ñ
habente rectorem Igit pontifices
intantã uenere ꝓteruiam: ut serius
sus ad arras missis inuaderent de¬
cimas. que sacerdotib debebantur:¬
Et accidebat : ut non nulli eaminorib
sacerdotib quoꝵ alimoniȩ ui fuerant
direptȩ. inedia deperirent. Ita se¬
ditionũ uolentia ius fasq. confude¬
rat. Item post pauca sub iungit etiã
hec. Nonnũquã etiã autẽ in media
ciuitate occurrentes sibi trucidabant:
p̃cipue indieb festis siccarii plebibus
admiati. occultatis pugionib ober¬
rantes: ut quisq designatus eis com
minus inciderat. perimebant : & arte
nefaria cũ corruiss& is quem occulto
uulnere strauerant. tum idem ipsi
ꝑcussores uelut indignari se simula¬
bant aduersum eos qui hȩc in media
urbe commit terent : atq hoc modo
occulta eoꝵ facinora ꝑmanebant:
Et primus om̃iũ ab his ionathas ponti¬
fe& interficit᷑. postillũ quã plurimi

Expanded text:
nec quisquam erat qui coerceret: sed agebantur omnia tanquam in urbe non habente rectorem. Igitur pontifices in tantam venere penuriam, ut, servis suis ad areas missis, invaderent decimas quae sacerdotibus debebantur; accidebat ut nonnulli ex minoribus sacerdotibus, quorum alimoniae direptae fuerant, inedia deperirent: ita seditionum violentia jus fasque confuderat. Item post pauca subjungit et hoc: nonnunquam autem et in media civitate concurrentes se trucidabant; praecipue in diebus festis, sicarii plebibus admisti, occultatis pugionibus oberrantes, ut quisque designatus eis, si cominus incederet, eum perimebant, et arte nefaria cum corruisset is quem occulto vulnere straverunt, tumide ipsi percussores velut indignari se simulabant adversus eos qui hoc in media urbe committerent; atque hoc modo occulta eorum facinora permanebant, et primum omnium ab iis Jonathas pontifex interficitur, post illum quamplurimi
Abbreviated transcription (Latin):
tia res agi dicerent. & ꝑ hoc eoma¬
gis ꝑsisterent in malis sius : atq ipsi
qui duces popłi uidebant᷑ & princi¬
pes diumni mandati immemores ef¬
fecti ad uersum se iniuicẽ contentio¬
nib zelo. liuore. suꝑbia. inimicitiis.
atq. odio inflãmarentur. ita ut ty¬
rannidẽ potius quã sacerdotiũ tene¬
re se crederent. xp̃ianȩ humilita¬
tis obliti : & sinceritatis. sacra minis¬
teria ꝓfanis mentib celebrarent.
tunc demũ scđm uocẽ iereime ꝓpħȩ¬
on: & deiecit de cęlo głam ifrł. nec
rememoratus ẽ scabellũ pedũ suoꝵ
indie irȩ suę. & sicut iterũ dicit.
submersit dñs om̃em decorẽ ifrł. &
om̃s macerias eiꝰ destrutit. & rursũ

Expanded text:
tia res agi ducerent, et per hoc eo magis persisterent in malis suis, atque ipsi, qui duces populi videbantur, et principes divini mandati immemores effecti, adversus se invicem contentionibus, zelo, livore, superbia, inimicitiis, atque odiis inflammarentur, ita ut tyrannidem potius quam sacerdotium tenere se crederent, Christianae humilitatis et sinceritatis obliti, sacra mysteria profanis mentibus celebrarent, tunc demum, secundum vocem Jeremiae pon; et dejecit de coelo gloriam Israel, nec rememoratus est scabelli pedum suorum in die irae suae. Et sicut iterum dicit, submersit Dominus omnem decorem Israel, et omnes macerias ejus destruxit, evertit
Abbreviated transcription (Latin):
inceptũ:. Dui de hoc multũq deliberans.
cũ eacutraq parte concluderet᷑. elegit
ut legato suo recepto. erga cȩteros.
sententiã disparẽ sed sibi placitã cus¬
todir&. Ita regressus ad sardinie par¬
tes: siue quia citata morte p̃uentꝰ.
tempus sententiȩ mutandȩ ñ habuit
Et enĩ temere cępta corrigi spacio
solent : fiue hoc animo immobiliter
sederat parũ firma. Uerũ exx ipso in¬
terim luciferianoꝵ scismate: qđ li
c& ꝑpaucos ad huc uoluit᷑ sumꝑsit
excordiũ. Eusebius uͦ circũiens ori¬
entẽ atq italiã : medici parit̃ & sacer¬
dotis fungebat᷑ officio. singulasquasq
ȩccłas ab uirata infidelitate ad sani¬
tatẽ recte fidi reuocabat. Madcimẽ
in eociliũ trusũ ee̾ memorauimꝰ. re¬
gressum iã & initalia positũ hec eadẽ
erga instaurandas ȩccłas fidẽq pa¬
trũ reparandã repperit molientẽ:¬

Expanded text:
inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime in exsilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit moliente
Abbreviated transcription (Latin):
te faceret. si absq ulla molestia loco
suo eũ restitueret. Si id nollet. sibi
curȩ futurũ ut ipse id impler&. cũ reg¬
ni eiꝰ intima penetrass&e . pęnas dignis¬
simas de auctorib sceleris sumens. Quib
scriptis ꝑterritꝰ constantius. qđ poss&
facere ea quȩ minabatur conscuiꝰ erat
fratrẽ. simulata benignitate ultro ue

Expanded text:
te faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiã: ꝓperare ocius ad suscipi¬
endam suã eccłam iub&e. Sedcũ mag¬
nentii scelere imꝑator constans reg¬
no simul & uita fuissoe excemptus : rur¬
sũ in athanasiũ ueteres illi incentores
principis odia resuscitare ceperunt :
Fugatoq de eccła: in locũ eius georgi¬
um quendã ꝑfidiȩ & immanitatis
sus sociũ mittunt. Na prius quendã
gregoriũ miserant. Rursũ fuge . rur¬
sum latebrȩ & edicta aduersus atha¬
nasiũ principis ꝑ omẽm locũ ponuntꝰ.
p̃mia & honores delatorib: pollicen¬
tia. Ipse qͦq cũ obundictã necis fra¬
ternȩ regnũq recuperandũ ad occi¬
dentis partes uenissae: & eactincto ty¬
ranno regni solus arce potiret᷑. fati¬
gare occidentales ep̃os & ꝑ deceptio¬
nẽ ad consensũ arriane hereseos co¬
gere aggredit᷑. athanasii prius con¬
condẽ pnatione p̃missa. & uelut obicis
ualidissimi obiectione sublata xxi.
De concilio apud mediolanũ habito.

Expanded text:
prudentiam, properare ocyus ad suscipiprudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata. CAPUT XX. De Concilio apud Mediolanum habito,
Abbreviated transcription (Latin):
tit ire securẽ. Admonitꝰ tam̃ imꝑator
ab impis consiliaris. non ẽ inqͥt magnã
athanasi qđ ep̃i posct̃ dete. ut unã ex
multis quȩ st̃ apud alexandriã ȩcłuis.
concedas popłis eoꝵ qͥ tͥ cõmunicare nolt̃
Tũ ille do sibi suggerente. paratũ in tẽ¬
pore consiliũ repperit: Et qd t̃ in qͥt
imꝑator qđ poscenti tibi lictat dene¬
gari: qui potestatẽ omiũ habes uiben¬
di  Sed unũ est qđ oro: ut meã qͦq.
petitiunculã libenter admittas: Cũq
se omĩa quę uellae quamuis c̾e̾nt diffi¬
cilia ꝓmitter& p̃staturũ si hoc unũ
cȩderte libens: ait athanasius Hoc
est qđ rogo: ut quia etiã hic nam a
unã eis tenere concedant᷑ eccłam
Equissimũ sibi uideri & ualde p̃standũ.
lȩtus spopondit imꝑator. Sed cũ rẽ
detulisse ad eos quorũ consiliis utebat᷑.
neq ibi seuelle accipere eccłam. neq
hic dare respondent: quia plus sibi
singuli quiq quã absentib consule¬
bant. Ita imꝑator admiratus eius

Expanded text:
 ire. Admonitus tamen 248 Imperator ab impiis consiliariis: Non est, inquit, magnum, Athanasi, quod Episcopi poscunt de te, ut unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apunam eis tenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
re aduentus sui utrȩq partes paulu¬
lũ siluissent: nolite inquit ofilioli
rationabiles animas ꝓmutis animan¬
una mecũ ad orã stagni eocitialis ac¬
certamine cruentȩ contentionis ab¬
soluã. Et cũ hȩc dixciss&: inconspec¬
tu om̃iũ uirgã quã tenebat in manu
ad primas littoris undas defigit. &¬
ipse positis genib palmas. tendit ad

Expanded text:
re adventus sui utraeque partes paulum siluissent, Nolite, inquit, o filioli, rationabiles animas pro mutis animanuna mecum ad oram stagni exitialis accertamine cruentae contentionis absolvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat in manu ad primas littoris undas defigit, et ipse positis genibus palmas tetendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
orandi finẽ fecit : statĩ seunda sub¬
ducens & cursi uelociore refugiens.
a conspectu suꝑno uissa ddiscedere abys¬
sis suis reddit᷑ & arentẽ cãpũ germa¬
nis iã concordib dereliquit. Sed &
inhodiernũ frugũ ferate ẽe dicitꝰ

Expanded text:
orandi finem fecit, statim se unda subducens, et cursu velociore refugiens, a conspectu superno jussa discedere, abyssis suis redditur: et arentem campum germanis jam concordibus derelinquit. Sed et in hodiernum frugum ferax esse dic
Abbreviated transcription (Latin):
ris angusti cũ ressposcerte eccłam
construi : rupes queda uicini mon¬
tis eocparte orientis obiecta. eoc alia
uͦ p̃terfluens fluuius. spaeiũ quan¬
tũ eccłȩ sufficera denegabat Et cũ

Expanded text:
ris angusti, cum res posceret ecclesiam construi, rupes quaedam vicini montis ex parte Orientis objecta ex alia vero praeterfluens fluvius, spatium quantum ecclesiae sufficeret denegabat. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
to etiã officii agmine festinantẽ
Tũ ille ultra ñferens : app̃hendite
inquit mulierẽ. & huc deducite
Ad cãpũ ait: qͦ catholicoꝵ popłs con¬
uenit. Et non inquit audisti: quia
p̃fectus illuc ꝑgit. ut om̃s inter¬
ficiat qͦs inuenerit : Audiui ait:
& iđo festino ut ibi inueniar. Et qͦ¬
ĩa inquit paruulũ istũ trahis:
Ut & ipse ait martyriũ consequi
mereatꝰ. Quȩ cũ audiss& uirmo¬
deratissimus. redire officiũ &
conuerti uehiculũ ad palatiũ iub&
Et ingressus ait. Imperator. subire
mortẽ si uibeas paratus sũ: opus
uͦ qđ p̃cipis implere ñ possũ. Cũq
edocuiss& cuncta demuliere: re¬
p̃ssit imꝑatoris in saniã. PeRidẽ¬
tẽpus. eccła uelut ꝑ secutionis ig¬
ne conflante. purior auri metal¬
lo refulgebat. Non enĩ in uerbis
uniuscuiusq fides sed in eociliis oe
carcerib: ꝓbabat᷑ quia ñ honori
erat catholicũ c̾t̾ sed penȩ. p̃cipue

Expanded text:
to etiam Officii agmine, festinantem. to etiam Officii agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, inquit, mulierem, et huc deducite Ad campum, ait, quo catholicorum populus convenit. Et non, 275 inquit, audisti, quia Praefectus illuc pergit, ut omnes interficiat quos invenerit? Audivi, inquit, et ideo festino, ut ibi inveniar. Et quo, inquit, parvulum istum trahis? Ut et ipse, ait, martyrium consequi mereatur. Quae cum audisset vir moderatissimus, redire Officium et converti vehiculum ad palatium jubet. Et ingressus ait, Imperator, subire mortem si jubeas paratus sum. Opus vero quod praecipis, implere non possumus. Cumque edocuisset cuncta de muliere, repressit Imperatoris insaniam. tempus Ecclesia velut persecutionis igne conflante, purior auri metallo refulgebat. Non enim in verbis uniuscujusque fides, sed in exiliis et carceribus probabatur: quia non honori erat catholicum esse, sed poenae: praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
IDESSA namq. mesopotamiȩ urbs
fideliũ popłoꝵ. est thomȩ apłi reli¬
qui is decorata. Ubi cũ imꝑator po¬
pulos uidiss& ȩccłiis eiectos incãpo
habere conuenticulũ. tanta dicit᷑
iracundia accensus. ut p̃fectũ suũ
pugno ꝑ cuter&: cur ñ fuissent in¬
de qͦq sicut uisserat det᷑bati. Atille
lic& ẽẽt paganꝰ. & inuiriis ab imꝑa¬
tore fuiss& affectus : tam̃ considera¬
tione humanitatis altera die aduas¬
tandũ popłm ꝓcessurus. facit hoc
ipsũ ciuib ꝑ occulta inditia clares
ne inuenirent᷑ in loco. Mane ꝓces¬
surus. terrorẽ solito maiorẽ ꝑ of¬
ficiũ mauet: agitq omĩa. quo quã
minimi uel si fieri possoe nulli peri¬
clitarent᷑. Uidet tam̃ frequentiorẽ
solito popłm tendere ad locũ: curre.¬
re p̃cipites & festinare. tanqͣm uere
ut nec claudere ostiũ. nec operiri
ut mulierũ habitũ dec& diligentius
potuiss&: Infantẽ qͦq paruulũ se¬
cũ trahentẽ cursuq rapido inrup¬

Expanded text:
dessa namque Mesopotamiae urbs fidelium populorum est, Thomae Apostoli Reliquiis decorata. Ubi cum per se Imperator populos vidisset Ecclesiis ejectos in campo habere conventiculum, tanta dicitur iracundia accensus, ut praefectum suum pugno percuteret, cur non fuissent inde quoque, sicut jusserat, deturbati. At ille licet esset Paganus, et injuriis ab Imperatore fuisset affectus, tamen consideratione humanitatis, altera die ad vastandum populum processurus, facit hoc ipsum civibus per occulta indicia clarescne invenirentur in loco Mane processurus, terrorem solito majorem per Officium movet, agitque omnia, quo quam minimi, vel si fieri posset, nulli periclitarentur. Videt tamen frequentiorem solito populum tendere ad locum, currere praecipites et festinare, tanquam vereut nec clauderet ostium, nec operire se, ut mulierum habitum decet, diligentius potuisset, infantem quoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrup
Abbreviated transcription (Latin):
¶ineo concilio. ammirabile
factũ principis ñ puto reticen¬
dũ. Eit enĩ cũ ex omĩb pene locis
ep̃i conuenissent.: & ut fieri soloe di¬
uersis eaccausis interse quedã uirgia
Offerebant᷑ libelli. culpę ꝓferebant᷑.

Expanded text:
in eo concilio admirabile factum principis non puto reticendum. Etenim cum ex omnibus pene locis episcopi convenissent, et, ut fieri solet, diversis ex causis inter se quaedam jurgia offerebantur libelli, culpae proferebant
Abbreviated transcription (Latin):
putatur eacplenda : dm̃ nr̃m cȩli acter¬
re dñm testor. qđ lucius sc̃oꝵ sanguine
pollutas & cruentas suꝑme ñ initiet
manus. Cũq lucius tam graui nota
inustũ se uider& in oculis plurimoꝵ:
quare inquit omoyses tamfacile con¬
dempnas eũ. cuius fidẽ ignoras..
A ut si tibi aliquis deme alit̃ indicauit.
audi fidẽ meã. & tͥipsi magis quã alus
crede. Tũ ille. Desine inquit oluci.
dolosis tius meqͦq imaginib: aggre¬
di. Bene mͥ nota ẽ fides tua. quã
ꝓtestant᷑ serui di ꝑmetalla dãpnati.
ep̃i in exiliũ trusi. prbi. diaconi. exctra
xp̃iani nominis habitacula religati.
bestus alii. alii etiã ignib traditi. Nũ¬
ꝗͥd potest uerior e̾e fides quȩ aurib
capitꝰ. quã quȩ oculis ꝑuidetꝰ. Apud
me certũ ẽ: qđ qui axp̃o recte credunt.
ifta ñ faciunt. Et ita maiori dedecore
deformatus. qm̃ ꝑ urgebat necessitas
rei publicȩ consulendi: cõpulsus ẽ ad¬

Expanded text:
putatur explenda, Deum nostrum caeli ac terputatur explenda, Deum nostrum caeli ac terrae Dominum testor, quod Lucius Sanctorum sanguine pollutas et cruentas super me non injiciet manus. Cumque Lucius tam gravi nota inustum se videret in oculis plurimorum: Quare, inquit, Moyses, tam facile condemnas eum, cujus fidem ignoras? Aut si tibi aliquis de me aliter indicavit, audi fidem meam, et tibi ipse magis quam aliis crede. Tunc ille: Desine, inquit, o Luci, dolosis tuis me quoque imaginibus adgredi. Bene mihi nota est fides tua, quam protestantur servi Dei per metalla damuati, Episcopi in exilium trusi, Presbyteri, diaconi extra Christiani nominis habitacula relegati, bestiis alii, alii etiam ignibus traditi. Nunquid potest verior esse fides quae auribus capitur, quam quae oculis pervidetur? Apud me certum est, quod qui Christo recte credunt, ista non faciunt. Et ita majore dedecore deformatus quoniam perurgebat necessitas Reipublicae consulendi compulsus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
AXUIA sarracenorum gentis re¬
gina. uehementi bello palestini
& arabici limitis oppida atq urbes qua¬
tere. uicinasq simul uastare ꝓuintias
cepit. Cũq frequentib bellis romanũ
at truusset exercitũ. & plurimis ꝑemp¬
tis reliqͦs uertisset infugã: orata.
pacẽ ñ alit̾ se amplexurã ꝓmittit.
nisi morses qͥdã nomine monachus¬
mo partib suis ꝓpinqua uitã solitariã
ducens. meritis & uirtutib ac signis
quȩ faciebat ds̃ ꝑ eũ magnifice in no¬
tuerat. Peticio eius principi indicata
romano : sine ulla dilatione iubetur
impleri aducib nr̃is. qui ibi infelicit᷑
pugnauerant. Captus moyses: ad sa¬
cerdotiũ suscipiendũ alex andriã eox
more ducit᷑. Ad ẽ lucius : cui ordinan¬
di deferebat᷑ officiũ. Quo uiso moyses:
p̃sentib ducib qui ꝑurgebant a&e popłis
ait. Ego quidẽ me non e̾̃ẽ dignũ tan¬
to sacerdotio uidico. Ueruntam̃ si aliqͣ
inme lic& indigno diuina dispensatio

Expanded text:
auvia Sarracenorum gentis Regina, vehementi bello Palaestini et Arabici limitis oppida atque urbes quatere, vicinasque simul vastare provincias coepit. Cumque frequentibus bellis Romanum attrivisset exercitum, et plurimis peremptis, reliquos vertisset in fugam, orata pacem, non aliter se amplexuram promittit, nisi Moyses quidam nomine, monachumo partibus suis propinqua vitam solitariam ducens, meritis et virtutibus ac signis quae faciebat Deus per illum, magnifice innotuerat. Petitio ejus Principi indicata Romano, sine ulla dilatione jubetur impleri a ducibus nostris, qui ibi infoeliciter 276 pugnaverant. Captus Moyses ad sacerdotium suscipiendum, Alexandriam ex more deducitur. Adest Lucius, cui ordinandi deferebatur officium. Quo viso, Moyses praesentibus ducibus qui perurgebant, et populis, ait: Ego quidem me, non esse dignum tanto sacerdotio judico: verumtamen si aliqua in me, licet indigno, divina dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
habetur : aiunt inquit qui de eo dili¬
gentius ex plorarunt. antipatrũ quen¬
dam patrẽ e̾t̾ herodis ascalonitẽ. qui
& ipse fuerit herodis cuiusdam filius
templi apollinis editui. Hic anti¬
pater ab idumeis latronib captus
ad modum puer. ꝑmansit cũ predo¬
nibus ꝓeo qđ pater eius rei familia¬
ris in opia filiũ redimere ñ ualero
Cerum puer latronũ uita & moribus
institutus: postmodũ hyrcano ciuidã
iudeoꝵ pontifici familiaris efficitur
ex quo nascit᷑ herodes his: qui salua¬
tores temporib fuit. Hec affricanus

Expanded text:
precipuus : « Aiunt, inquit, qui de eo diligenter explorarunt, Antipatrum quendam patrem fuisse Herodis Ascalonitae, qui et ipse fuerit Herodis cujusdam filius, templi Apollinis editui. Hic Antipater ab Idumeis latronibus captus admodum puer, permansit cum predonibus, pro eo quod pater ejus rei familiaris inopia filium redimere non posset. Verum puer latronum vita et moribus institutus, Hyrcano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo natus est Herodes, hic qui Salvatoris temporibus fuit. » Haec Africanus
Abbreviated transcription (Latin):
RIΜAUS itaqs iacob qui dm̃ fr̃ est
habitus : post hunc symeon electus ẽ.
Tertius uistus. Zacheus quartus. deinde
tobias quintus. & beniamin seactus. ac
septimus ioħs. Tum mathias octauus.
pꝰ quem philippus excepit. cui decimus
seneca subrogatus ẽ : uistus exinde. ac
duodecimus leui. Post hunc effrem: &
iudas. Isti sunt fere om̃s qui ierosoli¬
mis ep̃i ab apłis ad illa usq tẽpora quȩ
superius designauimus plebi illi eaxccir¬
duodecimo anno memorati principa

Expanded text:
rimus itaque Jacobus, qui Domini frater est nominatus; post hunc Simeon electus est; tertius Justus; Zachaeus quartus; deinde Tobias quintus, Benjamin sextus, Johannes septimus, Mathias octavus,  quem Philippus excepit; cui decimus Seneca subrogatus est; Justus exinde; ac duodecimus Levi; post hunc Ephrem; inde Judas. Isti sunt fere omnes qui Hierosolymis episcopi ab apostolis ad illa usque tempora quae superius designavimus plebi illi ex cirXII. anno memorati principis
Abbreviated transcription (Latin):
legendo inimũ coissent. atq alius
de alio ut fieri solae intalib concla¬
mar& nec tam̃ uulgi sententia cer¬
ti aliꝗͥd optiner&: adstitisse etiã
ipsũ intercȩteros scire cupientẽ.
qui rei exitus for&. & subito ꝑdi
ꝓiudentiã colũ bã celitꝰ lapsã fi¬
gurã ferentẽ illius quȩ in seĩ sp̃s¬
imagine suꝑ iħm descenderat apud
iordanẽ : suꝑ caput astitisse fabiani:¬
Ad qđ spectaculũ ora cunctoꝵ oculosq
conuersos. & om̃s uelut uno spũ cõmo¬
tos: hunc ẽẽ episcopatu dignũ ꝑdĩ
uiditiũ decreuisse. eũq continuo ca¬
thedrȩ impositũ. & legittimo sacer¬
dotio confirmatũ. Qđ alii suꝑ huiꝰ.
alii suꝑ repherini nomine gestũ tra

Expanded text:
ligendo in unum coisset atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sentencia certi aliquid obtineret, astitisse eciam ipsum inter ceteros scire cupientem, quis rei exitus foret et subito per Dei providenciam columbam celitus lapsam figuram ferentem illius, que in Symagine super Jesum descenderat apud Jordanem et suad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmatum. Quod alii super hujus, alii super Zeferini nomine gestum