comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sm̃a est. Nam ea quidm exẽplorũ
loco cedũt. S si quid ita uisum gẽ¬
uulgo dicta et recepta ꝑsuasione
ppłarisine usu fu̾int testiõnia. Sũt enĩ
mentib. Ideo tñ docta factaq quia
natura hõestissima. at uerissima
uidelant᷑. An uero me de ĩcõmodis
uite disserentem nõ adiunabͭ. eaꝵ
persuasio Racõnum. q̃ fletib natos
letitia de firctos ꝓsequĩt᷑. Aut si mi¬
sericordiam ꝯmẽdabo Iudici nichil
ꝓderit ꝙ prudenti. cͣntitas athenien¬
sium nõ eam pro affectu s pro anno
accepit. Iam illa septẽ precepta sapi-¬
enciũ nõne quasd. uite leges existi¬
mamiꝰ. Si cãm uenefici dicat adulta᷑.
non.m. catonis iudicõ dampͣta uide ᷑
qͥ. nłłam adulta̾m nõ eand ẽẽ Bene¬
ficam dixit; Iam sentẽtiis quid̃ poe-¬
taꝵ nõ or̃ces modo sũt referte. s lib̾.
Negarius ab athemẽsib cũ salamiẽ
contenderet. uictꝰ hoeri uersu. uun tñ
ip̃e nõ in omĩ editiõe Repetit᷑. sugͥfitãs

Expanded text:
a est nam ea quidem in exemplorum locum cedunt, sed si quid ita visum genvulgo dicta et recepta persuasione populari sine usu fuerint. testimonia sunt enim mentibus ideo tantum dicta factaque, quia aut honestissima aut verissima videbantur. An vero me de incommodis vitae disserentem non adiuvabit earum persuasio nationum, quae fletibus natos, laetitia defunctos prosecuntur? aut si misericordiam commendabo iudici, nihil proderit, quod prudentissima civitas Atheniensium non eam pro adfectu sed pro numine accepit? iam illa septem praecepta sapientium nonne quasdam vitae leges existimamus? si causam ueneficii dicat adultera, non M. Catonis iudicio damnata videatur, qui nullam adulteram non eandem esse veneficam dixit? nam sententiis quidem poetarum non orationes modo sunt refertae sed libri Megarios ab Atheniensibus, cum de Salamine contenderent, victos Homeri versu, qui tamen ipse non in omni editione reperitur, significans
Abbreviated transcription (Latin):
nos etiam subiectam huit gem᷑ pu¬
tamꝰ. nam ut unũ ad decem. et ad
decẽ tentũ simile certi est. et ut hoste
mutis aĩalib finis uoluptas idem
homĩ. cui Rei facillime occurͭ. ex
Dissilib argumẽtũ. non idẽ est do ͫ
cũ ancilla coisse. ꝙ dñam cũ seruo.
Nec si mutis finis uoluptas. Roã¬

Expanded text:
nos eam subiectam huic generi putamus. nam , ut unum ad decem, ita decem ad centum simile certe est; et ut hostis, mutis animalibus finis voluptas, idem homini. cui rei facillime occurrit ex dissimilibus argumentatio: Non idem est dominum cum ancilla coisse, quod dominam cum servo; nec, si mutis finis voluptas, ra
Abbreviated transcription (French):
peritoꝵ. qui et simpliciꝰ que facta
sunt audiũt. et capti uolupitate
facile hñs quibz delertant ꝯsentĩt.
Si quid et mẽnemus agppa plebẽ
cum prib in gr̃am tradit᷑. Redu-¬
xisse nota illa de mẽbris hũanis
aduersus uentrem distordantib
fabula. et horatins ne ĩpoemate

Expanded text:
peritorum, qui et simplicius, quae ficta peritorum, qui et simplicius, quae ficta sunt, audiunt, et capti voluptate facile iis quibus delectantur consentiunt: siquidem et Menenius Agrippa plebem cum patribus in gratiam traditur reduxisse nota ilia de membris humanis adversus ventrem discordantibus fabula. et Horatius ne in poemate
Abbreviated transcription (Latin):
a dosestens ꝑiculose ꝙͣ ꝑpeti tipit᷑
maluit. Atq hunc ille sũmꝰ uir
stelere solutum ꝑiculo libexauit.
Qued sig̾ficare satis exit. ut idem
at pro eodem. Neq enĩ poss ahala
Ills seruilius. aut p. nasica. autil.
optimꝰ. aut me consule senatꝰ non
nefarius hr̃i. si stelexatos interfici
nefas eẽt. het ita dicentur ꝓut nota
erunt. uel utilitas cãe. ãt decor po¬
stulabit. Eadẽ Ratio est hor que
ex poeticis fabulis ducũt᷑.nͨ. qd is
minꝰ affirmatiõis adhibet᷑. Cuiꝰ usꝰ
qͣlis ẽẽ deberet idem optimꝰ auctor
at mag̃r eloquencie estendit. Namn
exemplum. Itaqz hoc Iudices non
sine causaretiam fictis tabulis doc¬
lissrmni hoĩes mẽorie ꝓdiderũt eũ
qui patris ulcistendi causa mrẽm
necanisset. uariatis hoĩm sentẽtiis.
non ab aesopo acceꝑunt. nã uidet᷑.
earum pͥmus auctor hesiodus. noĩe
Añ aesopi maxime celebrant᷑ duce
aĩos selent / p᷑cipue rusticor ⁊ Im¬

Expanded text:
adolescens periculose quam perpeti turpiter adolescens periculose quam perpeti turpiter maluit; atque hunc ille summus vir scelere solutum periculo liberavit. quaedam significare satis erit, ut idem ac pro eodem: neque enim posset Ahala ille Servilius aut P. Nasica aut L. Opimius aut me consule senatus non nefarius haberi, si sceleratos interfici nefas esset. haec ita dicentur, prout nota erunt vel utilitas causae aut decor postulabit. eadem ratio est eorum, quae ex poeticis fabulis ducuntur, nisi quod iis minus adfirmationis adhibetur; cuius usus qualis esse deberet, idem optimus auctor ac magister eloquentiae ostendit. nam exemplum itaque hoc, iudices, non sine causa etiam fictis fabulis doctissimi homines memoriae prodiderunt, eum, qui patris ulciscendi causa matrem necauisset, variatis hominum sententiis, non ab Aesopo acceperunt nam uidetur earum primus auctor Hesiodus, nomine tamen Aesopi maxime celebrantur, ducere animos solent praecipue rusticorum et im
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. cũ pat̾am ꝑicło liberass. cuiꝰ
nefandum adulteriũ in puluina¬
rib. Et totus incledium locꝰ dissi¬
mile pluris casus h. fitiem̃ gn̾e̾
modo. tp̃e. loco. cetis ꝑ q̃ fere om̃a
citero p̾iidicia q̃ de csuencio bidebã ÷
farta subuertit. Contrario nõ exͦ
censoriam notam laudando cẽsorẽ
affricanũ qui quẽ peierasse ꝯceptiꝭ
uerbis palam dixisset. testimoniũ
etiam pollicitus si quis contͣ. drẽt
millo accusante traduce̾ equum.
passus eẽt. Que qr exãt longiora
nõ sus uerbis exposui. Breue aũt
aput u̾gilium ꝯtrarii exemplũ est.
At non illesatum quo te mentiris
achilles talis in hoste fuit pͥamo.
Qued aũt exhris q̃ gesta sũt tota
narrabimꝰ ut citero ꝓ milone.
Iuditiciam cũ euiꝑet militi t̾bimꝰ
militaris in exercitu .c. marm̃ ꝓpĩqꝰ
eius imꝑatoris interfeitꝰ est ab eo
cui bimi afferebat. facere eñ ꝓbus

Expanded text:
dicere, cum patriam periculo liberasset  cuius dicere, cum patriam periculo liberasset  cuius nefandum adulterium in pulvinaribus, et totus in Clodium locus. dissimile plures causas habet, fit enim genere, modo, tempore, loco, ceteris, per quae fere omnia Cicero praeiudicia, quae de Cluentio videbantur facta, subvertit; contrario vero exemplo censoriam notam laudando censorem Africanum, qui eum, quem peierasse conceptis verbis palam dixisset, testimonium etiam pollicitus, si quis contra diceret, nullo accusante, traducere equum passus esset; quae, quia erant longiora, non suis verbis exposui. breve autem apud Vergilium contrarii exemplum est: At non ille, satum quo te mentiris, Achilles talis in hoste fuit Priamo. quaedam autem ex iis, quae gesta sunt, tota narrabimus, ut Cicero pro Milone: pudicitiam cum eriperet militi tribunus militaris in exercitu C. Marii, propinquus eius imperatoris, interfectus ab eo est, cui vim adferebat. facere enim probus
Abbreviated transcription (Latin):
pue ualent imparia. Admirablior
in femĩa ꝙͣ in uiro uirtus. Quare
si ad fortiter faciend accedat: aͥquis.
nõ tñ afferent momẽti horatiꝰ et
torqͣtus ꝙtum illa mulier cuius
manu pyrrus interfectus esti. Et ad
moriendũ non tã cito ĩpelletistipio
ꝙͣ sucretia. ad ip̃m est ex maiorib
ex cicerone. Nam unde potiꝰ exẽpla
ponamiꝰ : Srinile est hoc pro murena.
Et eñ michi ip̃i accidit. ut cũ duob
modestissimo atq optimo uiro pe¬
terem suꝑaui tñ dig̾tate catilinã.
gr̃a galbam. maius minoris pro
milone. Negant intueri lucẽ esse
inquatand urbe hoci hoĩes stulti ͫ
disputant. Nampe in ea q̃ pͥmũ
Iudieñ dem capite bidit .m. hono¬
ratii fortissum uiri qui nond libã
cuntate tñ ppli Ro. comitiis liba̾tꝰ
est. ã sua manu sororẽ ẽe rn̾fectã
fateret᷑ minis maioris. Occidr.
in suppitione icidit sregni appeten¬
di. et cetera. Dem̃ se deũ aude̾t eñĩ

Expanded text:
pue valent imparia. admirabilior pue valent imparia. admirabilior in femina quam in viro virtus. Quare , si ad fortiter faciendum accendatur aliquis, non tantum adferent momenti Horatius et Torquatus quantum illa mulier cuius manu Pyrrhus est interfectus, et ad moriendum non tam Cato et Scipio quam Lucretia; quod ipsum est ex maioribus ex Cicerone nam unde potius? exempla ponamus. simile est hoc pro Murena, etenim mihi ipsi accidit, it cum duobus modestissimo atque optimo viro, peterem; superavi tamen dignitate Catilinam, gratia Galbam. maius minoris, pro Milone, negant intueri lucem esse In qua tandem urbe hoc homines stultissimi disputant? nempe in ea quae primum iudicium de capite vidit M. Horatii, fortissimi viri, qui nondum libera civitate tamen populi Romani comitiis liberatus est, cum sua mann sororem esse interfectam fateretur. minus maioris: occidi ,in suspicionem incidit regni adfectandi, et cetera, deinde, Sed eum auderet enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe uocaniꝰ exemplum ad est rei geste.
aut ut geste utilis ad suadend̃ id qd
intenderis cõmẽoratio. Intuendũ
ig. totũ simile sit. an ex parte. ãt ut
onnã exeosinmamꝰ. at q̃ ẜtilia exũt.
saturumꝰ sic᷑. gracchi. Dissimłe est
buitꝰ occidit liberos ꝓditionẽ mo¬
sientis. mauliꝰ uir̾tutẽ filii mor¬
te multanit. Contͣrnũ. marcellus
or namenta. syracusanis hostib Resti¬
tuit. uerres ead sotus abstulit. Et
ꝓbandoꝵ et culpandoꝵ ex hiis ꝯfir
sutura dicemꝰ. utilis similiũ ãmo¬
nitio est. ut siquis dicẽs dionisiũ
Pdarco petere custodes salitis sue.
ut eoꝵ adintus armis tyrãmdem
octupet. hoc Referat exemplum ead̃
Ratione Pisistratum ad dñationẽ
peruenisse. Sz ut sunt exempla
tota similia. ut hoc ꝓximũsit ĩtim
est ti bitmes cũ ab urbe distessissẽt
publite Renecati sunt. qͣnto magis
pͥncipes curitatis uiri et bene de R p.
meriti cũ i̾udie cesserint ab exilio
reducendi : ãd eportatiõem uero pci¬

Expanded text:
e vocamus exemplum, id est rei gestae aut ut gestae utilis ad persuadendum id quod intenderis commemoratio. intuendum igitur est, totum simile sit an ex parte, ut aut omnia ex eo sumamus aut quae utilia sunt. Saturninus sicut Gracchi. dissimile , Brutus occidit liberos proditionem molientes; Manlius virtutem filii morte multavit. contrarium , Marcellus ornamenta Syracusanis hostibus restituit; Verres eadem sociis abstulit. et probandorum et culpandorum ex iis confirmis, quae futura dicemus, utilis similium admonitio est, ut si quis dicens, Dionysium idcirco petere custodes salutis suae, ut eorum adiutus armis tyrannidem occupet, hoc referat exemplum, eadem ratione Pisistratum ad dominationem pervenisse. Sed ut sunt exempla interim tota similia ut hoc proximum, sic interim est? tibicines , cum ab urbe discessissent, publice revocati sunt; quanto magis principes civitatis viri et bene de republica meriti, cum invidiae cesserint, ab exilio reducendi? ad exhortationem vero praeci
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ead orone argumẽta ducunt᷑.
Sunt enĩ et hec maioya et mĩora.
ãt certe uim similem optinẽt. Que¬
et si ꝑsẽqͣmur nullus erit ea cõcidendi
modus infinita est eñ Rerum cõꝑaͦ.
Iocundiora giiora magis nccͣia.
honestiora utiliora. S mittamꝰ pla.
ne in eam ip̃am quam uito loqͣcitatẽ.
incidam. Exemploꝵ quoq ad hec
Infinitꝰ est mĩs. s pancissima actri¬
In clodium. et curionẽ, ac uide an
facile fieri tu potueris cũ is factꝰ
non sit. cui tu concessisti. Ex diffici¬
liore uide queso tubero. ut qͥ de mcefẽt̃o
non dubitem deligar ii audeam dice.
Eet ii ansperandi ligario causa nõ
sit. cum mͥ. aput te locus sit .etiam
pro altero deprecandi. Ex mĩore pro
tecina Ita nestire et̃ armatos sat ẽ.
us cum factam probes ĩmanꝰ eoꝵ
inaidere nõ est satis. Ergo ũt ur̃ter
contraham sũmam. ducũt᷑: argił ͣ
a psonis. causis. locis. tp̃e. cuiꝰ tros
partes diximꝰ. p̾cedens. cõnnctum.

Expanded text:
sunt, eadem ratione argumenta ducuntur. sunt, eadem ratione argumenta ducuntur. sunt enim et haec maiora et minora aut certe vim similem obtinent, quae si persequamur, nullus erit ea concidendi modus. infinita est enim rerum comparatio, iucundiora, graviora, magis necessaria, honestiora, utiliora. Sed mittamus plura, ne in eam ipsam, quam vito, loquacitatem incidam. exemplorum quoque ad haec infinitus est numerus, sed paucissima attinin Clodium et Curionem, ac vide, an facile fieri tu potueris, cum is factus non sit, cui tu concessisti. Ex difficiliore, vide quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligarii audeam dicere. et ibi, An sperandi Ligario casa non sit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? Ex minore pro Caecina, itane scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est satis? ergo , ut breviter contraham summam, ducuntur argumenta a personis, causis, locis, tempore cuius tres partes diximus, praecedens, coniunctum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam nec hit aliud tractat᷑. ꝙͣ quid
ex maiore. Si quis sacͥlegiũ facit.
faciet et furrtũ Ex minore. uui facile
ac palam mentit᷑. peierabit. Ex pari
Etin ob rem iudicandam p̾cumã acce¬
perit. et ob dicendũ słm testĩoniũ
accipiet Iurio confirmatio ẽ hinĩoi.
Ex maiore si adulterum occide̾ sicet.
et loris cedere. Ex minore si furem
nocturnũ occidere sicet. quid latronẽ :
Ex pari. que pena adu̾sus int̾fectorẽ
est. minus sanitas. Si furtũ stelꝰ
magis sacͥlegium. Si abstinencia
uirtus. et cõtinentia. Si mundus
proiidencia regit᷑. adm̃ĩstrari Res¬
p. Si domus edifitari sine ratione
cura et armoꝵ. Ac mͥ. quid suffice̾̃t
hoc genus sz in spẽs secatur. Nam ex
plurib ad unũ. et ex uno ad plura.
unde est ꝙ semel et sepiꝰ et ex parte
net ad id quod cõtinetur. Ut ex diffici-¬
liorib ad faciliora. et ex longe poĩtis
ad ꝓpiora. et ad omia que cont᷑. hec

Expanded text:
nam nec hic aliud tractatur quam quid nam nec hic aliud tractatur quam quid ex maiore, si quis sacrilegium facit, faciet et furtum; ex minore, qui facile ac palam mentitur, peierabit; ex pari, qui ob rem iudicandam pecuniam accepit, et ob dicendum falsum testimonium accipiet. iuris confirmatio huiusmodi est: ex maiore, si adulterum occidere licet, et loris caedere; ex minore, si furem nocturnum occidere licet, quid latronem? ex pari, quae poena adversus interfectorem non minus sanitas; Si furtum scelus, magis sacrilegium; Si abstinentia virus, et continentia; Si mundus providentia regitur, administranda respublica; Si domus aedificari sine ratione cura, et armorum. ac mihi quidem sufficeret hoc genus, sed in species secatur. nam ex pluribus ad unum et ex uno ad plura unde est quod semel, et saepius ,et ex parte net ad id quod continetur, aut ex difficilioribus ad faciliora et ex longe positis ad propiora et ad omnia, quae contra haec
Abbreviated transcription (Latin):
mali tuxpiter. Et qͥ hoẽste facũt
boni. qui turpit̾ mali iudicãt᷑. Lie.
At exercitatio plm̾q robustũ corpꝰ
facit. sz non quisqͥs est Robustus
exertitatus. nec quisqͥs exercitatꝰ
robustus est. Nec qr fortitudo p̾stat.
ne mortem timeantꝰ qͥsqz mortẽ
non timuerit. dix fortis ei ͭ. existi¬
mandꝰ nec si capitis dolorẽ facit.
ñctilis homĩb sol. Et hec ad horta¬
tinum maxime genꝰ ꝑtinẽt. Uͥtus
facit laudem. Sequenda ig. Ac uo¬
luptas infamiam. fugienda ig.
Recte aũt mouem᷑. cãs nõ utiq ab
ultimo ẽẽ Retinendas ut medea.
utinã ne ĩ nemore pelio. qͣsl uero
id fecerit miserã at innocentẽ.
ꝙ illic ceciderint. auiegne ad t̾rã
trabes et philotecta paridi s par
ẽẽs tibi ego nũc nõ essem miser.
Quo ͦ ꝑuenire quolz retro causa
legentib licet. Illud iis adicere
Ridiculum putarẽ .nͥ. eo cic̾o utet᷑
qd cõiugatum uocãt. ut eos qͥ Rem

Expanded text:
mali turpiter; et qui honeste faciunt, mali turpiter; et qui honeste faciunt, boni, qui turpiter, mali iudicantur; recte. At , exercitatio plerumque robustum corpus facit; sed non quisquis est robustus exercitatus, nec quisquis exercitatus robustus; nec, quia fortitudo praestat ne mortem timeamus, quisquis mortem non timuerit, vir fortis erit existimandus; nec, si capitis dolorem facit, inutilis hominibus sol est. haec ad hortativum maxime genus pertinent: virtus facit laudem, sequenda igitur; at voluptas infamiam, fugienda igitur. recte autem monemur, causas non utique ab ultimo esse repetendas, ut Medea, utinam ne in nemore Pelio; quasi vero id eam fecerit miseram aut nocentem, quod illic ceciderint abiegnae ad terram trabes; et Philocteta Paridi, Si impar esses tibi, ego nunc non essem miser; quo modo pervenire quolibet retro causas legentibus licet. illud his adiicere ridiculum putarem, nisi eo Cicero uteretur, quod coniugatum vocant, ut eos, qui rem
Abbreviated transcription (Latin):
xhodis locare honestum est. et hina¬
treunti conduce set qd distere hone¬
stum et docere. uñ illa nõ hat rõe
Duta s efficiens idem domiti afri
sm̃a est pulchra. ego accusami õs
dampnastis. Est m̃uicem consequẽt.
qui mñdum nasti dicit. ꝑ ħip̃mn et
defficere significet. qr deficit om̃e
quod nastitur. Siłnna est hiis ar¬
gumentatio. que colligi solet.
ex hno que faciunt ea que efficiũt᷑.
aut cont᷑. quod genus a caĩs uocãt.
Heti interim ncio fiunt. Interim
plmu̾q s nõ ncaio. Nlam corpus in
linẽ utias unibram fanit. et unib.
Gbitũq est ibi eẽ corpus ostend᷑ aͣ
sinit ut dixi nõ nctĩa. uel utrimq
uel extera parte sol colorat. Non
Utiq qui est coloratus ascle est.
Irer puluerulentum facit. sr neq
om̃e iter puluerem mouet .n. qͥsaꝵ qͥ
est puluerulentꝰ ex itinẽ est. Que
dtiq funmt talia sunt. Si sapienꝰ
Somimi urrũ facit. bonuo dir ⁊ utiq
sapiens. Ideoq dom est honeste fatẽ.

Expanded text:
Rhodiis locare honestum est, et Hermocreonti conducere, et quod discere honestum, et docere. unde illa non hac ratione dicta sed efficiens idem Domitii Afri sententia est pulchra: Ego accusavi, vos damnastis. est invicem consequens qui mundum nasci dicit, per hoc ipsum et deficere significet, quia deficit omne quod nascitur. simillima est his argumentatio, qua colligi solent ex iis quae faciunt ea quae efficiuntur, aut contra, quod genus a causis vocant. haec interim necessario fiunt, interim plerumque sed non necessario. nam corpus in lumine utique umbram facit, et umbra, ubicunque est, ibi esse corpus ostendit. alia sunt, ut dixi, non necessaria, vel utrinque vel ex altera parte: sol colorat; non utique, qui est coloratus, a sole est. iter pulverulentum facit; sed neque omne iter pulverem movet nec, quisuis est puluerulentus, ex itinere est. quae utique fiunt, talia sunt: si sapientia bonum virum facit, bonus vir est utique sapiens; itemque boni est honeste facere,
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ cẽt occisus Ad suadendi mom̃ta.
Idem ualet sicut ip̃s cuiꝰ tractatũ
suuñgam. Eius aũt it alio loco iã
dixi simplex sigifica est. Snalis.
eñi et speasiter acapit. pͥus i̾ est.¬
tiut olim sub alexandro cum ap ͭ
illum pugnatum est. Deniq ptitũ.
Instans futurũ. hoc sequẽs habeti
et constituta distrmiña. estate. hyeme.
noctu interdiu. et fortuita ĩpestilenͣ
in uello ĩ cõuiuio latinoꝵ quid satꝭ
significari putauerũt. si illud
generale tp̃s hoc spẽale tpa uocarẽt
Quoꝵ utrorũq Ratio et in ꝯsilus
quid̃ et in ilło demõstratino u̾satur.
s in iudiciis freꝙͣtissima est. Namet
Iuris qñoes facit. et qͣlitatẽ distin¬
gunt.et ad cõiecturã plimũ confert.
ut cũ interim ꝓbatioẽs ĩexpugna ͤ ᷤᷤ
afferat qͣles sunt. si dicat᷑. ut supͣ.
positi. Signator qui añ diẽ tabłaꝵ
decessit. an cõisisse aliquid. uel cum
preter id quod omia facile argumĩta.

Expanded text:
suorum esset occisus. ad suadendi momenta suorum esset occisus. ad suadendi momenta idem valet, sicut tempus, cuius tractatum subiungam. eius autem, ut alio loco iam dixi, duplex significatio est; generaliter enim et specialiter accipitur. prius illud est:—nunc, olim, sub Alexandro, cum apud Ilium pugnatum est, denique praeteritum, instans, futurum. hoc sequens habet et constituta discrimina:—aestate, hieme, noctu, interdiu; et fortuita:—in pestilentia, in bello, in convivio. Latinorum quidam satis significari putaverunt, si illud generale tempus, hoc speciale tempora vocarent. quorum utrorumque ratio et in consiliis quidem et in illo demonstriciis frequentissima est. nam et iuris quaestiones facit et qualitatem distinguit et ad coniecturam plurimum confert: ut cum interim probationes inexpugnabiles adferat, quales sunt, si dicatur ut supra posui signator, qui ante diem tabularum decessit, aut commisisse aliquid, vel cum praeter id, quod omnia facile argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
Behemiẽtissime ꝓ nulone tractasse
ciceronem. Et heci quid̃ et siłia ad
ꝯiecturam freꝙͣ̃ntiꝰ ꝑtinẽt. Sr ĩterim
aditus qͦ pͥnatus an publitꝰ. Sacer
an profan ꝰ uter analienꝰ. ut ĩꝑsoã
magr̃atus pater ꝑegͥnus. hunc em̃
qtĩoes ornĩt᷑. priuatam pcumã sus¬
tulisti. ueriun qr de templo nõ furtũ
s sacͥlegium est. Occidisti adultos. qd
lex ꝑmittit. s in lupanari cedes est
Inrurriam fecisti. S qr magr̃atum.
maiestatis actio est. uel contͣ. licuit.
qr pater exam.qr magr̃atus. Sed
crpca facti ꝯtrouersiam argumẽta
prestant. çixca iuxis lites materiã
qtĩonum. Ad qͣlitatem qͦ fre ꝙͣt ꝑt¬
aut decoyũ est. Qnͥetiam in ꝙͣ. quid̾q
ciuitate q̃ratur intest. moribus
em̃ et legib distant. Ad cõmẽdaⁿ ͤ
aput ouidiũ. Ante Rates inqͥt. ahimꝰ
tam. et mecũ confertur utixes. Et
milomi int̾ cet̾a obiectum esti ꝙ
clodius in monumẽtis ab eo maioꝵ

Expanded text:
vehementissime pro Milone tractasse vehementissime pro Milone tractasse Ciceronem. et haec quidem ac similia ad coniecturam frequentius pertinent, sed interim ad ius quoque: privatus an publicus, sacer an profanus, noster an alienus; ut in persona, magistratus, pater, peregrinus. hinc enim quaestiones oriuntur: privatam pecuniam sustulisti; uerum quia de templo, non furtum sed sacrilegium est. occidisti adulterum, quod lex permittit; sed quia in lupanari, caedes est. iniuriam fecisti; sed quia magistratui, maiestatis actio est. vel contra: licuit , quia pater eram, quia magistratus. Sed circa facti controuersiam argumenta praestant, circa iuris lites materiam quaestionum. ad qualitatem quoque aut decorum est; quin etiam in qua quidque civitate quaeratur interest, moribus enim et legibus distant. ad commendationapud Ovidium: ante rates, inquit, agimus causam, et mecum confertur Ulixes? et Miloni inter cetera obiectum est, quod Clodius in monumentis ab eo maiorum
Abbreviated transcription (Latin):
recta. praua. contraria. ex flis̃ opi¬
monib ueniũt. Nam est huo Iniciũ.
ex hinõ que credũt bona aut mala.
Inde errores existunt. et peslum
affectus. In quib sunt Iea. odium.
imudia cupiditas spes ambitus.
audatia. metus cetã gris eiuss.
Accedũt aliqñ fortuita. ebrictas.
ignorancia que interim ad uemã
ualent. Interim ad ꝓbatiõem cͥm̃s.
ut si quis dum alii insidiat᷑. alĩ
dr interemisse. Cause porro non
ad cõumcendum modo qd obicitur.
si ad deffendend ꝙͦ excicti solent . cũ
quis se rette fecisse i dest hoesta cã
contendit. Quade Re latius ĩt̾t̾io
tyrãnum a quo dep̾hensus ĩ adultio
querat occidit. Ansac̾legus. qui ut
hostes urue expesseret arma tẽplo
de fixra detruxit. Sucunt᷑. rgit
et ex loco. Exptatur em̃ ad fidem
probatiõis. mõtanꝰ an plauꝰ mari¬
tinus an medit̾raneꝰ consitꝰ. an in¬
cultus. frequẽs an desectus. ꝓpinaꝰ
an Remotus. opportimꝰ consilus an
aduersus, quam partem uidemus

Expanded text:
recta, prava contra ex falsis opinionibus veniunt. nam est his initium ex iis, quae credunt bona aut mala; inde errores existunt et pessimi adfectus, in quibus sunt ira, odium, invidia, cupiditas, spes, ambitus, audacia, metus, cetera generis eiusdem. accedunt aliquando fortuita, ebrietas, ignorantia, quae interim ad veniam valent, interim ad probationem criminis, ut si quis, dum alii insidiatur, alium dicitur interemisse. causae porro non ad convincendum modo, quod obiicitur, sed ad defendendum quoque excuti solent, cum quis se recte fecisse, id est honesta causa, contendit; qua de re latius in tertiotyrannum, a quo deprehensus in adulterio fuerat, occidit? An sacrilegus, qui, ut hostes urbe expelleret, arma templo adfixa detraxit? ducuntur argumenta et ex loco. spectatur enim ad fidem probationis, montanus an planus, maritimus an mediterraneus, consitus an incultus, frequens an desertus, propinquus an remotus, opportunus consiliis an adversus; quam partem videmus
Abbreviated transcription (Latin):
oms spẽs que sunt gem̃ subiette
Remoueant᷑ hoc mõ. Qd n ĩmor¬
tale est. neq mortale aĩal non est. hiis
autẽ est. aut quod soli accidit ut hõ
sed nõ soli. ut igm caleface̾. Et sũt
enisdirei plura ꝓpͥa ut ip̃iꝰ ignis

Expanded text:
omnes species, quae sunt generi subiectae, omnes species, quae sunt generi subiectae, removeantur hoc modo: 'quod neque immortale est neque mortale, animal non est'. His ium est autem quod soli accidit, ut homini sed non soli, ut igni calfacere. et sunt eiusdem rei plura propria, ut ipsius ignis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ omib. de qͣr ui at n aturia que᷑
quasq etiam croca cõplexum ꝑsẽaꝵ¬
cetoꝵq ex quib fit causa ꝑ se Intin̾
possimꝰ. tria sine dubio Ririsus sptada
sinit. an sit. quid sit. qͣle sit. Sz quia
Ideoq locis potius ut quosq ĩcurrẽt
subicienda sunt. Sucũt᷑. ergo arguͭͥ
ex fictione seufine. Nam ut̾q mõ
traditur. Eius duplex ratio est. Aut
at cedente funtiõe quid sit uirtꝰ pd
at unu̾sum uerbis cõplectim᷑: ut Re¬
thorice est benedicendi stĩa. Aut per
partes. ut Rethorice est rerte ĩeĩendi
et disponendi. et eloquendi cũ firma
nũoria. et cum dignitate actionis
ducunnt᷑. Senus ad ꝓbandam spẽm.
mĩmiũ ualet plimũ ad refellendam.
Ĩtaq nõ qr est arbor platanꝰ est. at
Non est satis. Id em̃ genꝰ est. mortale
nam quod iustitia est. utiq uirtus
est. Quod nõ Iusticia pt̃ ẽẽ uixtus.
si est fortitudo constancia. ꝯtinẽꝰ¬

Expanded text:
autem omnibus, de quarum vi ac natura quaeritur, autem omnibus, de quarum vi ac natura quaeritur, quasque etiam citra complexum pee ex quibus fit causa, per se intueri possumus, tria sine dubio rursus spectanda sunt, An sit, Quid sit, Quale sit. Sed , quia ideoque locis potius, ut in quosque incurrent, subiicienda sunt. ducuntur ergo argumenta ex finitione seu fine; nam utroque modo traditur. eius duplex ratio est; aut aut praecedente finitione, quid sit virtus. id aut universum verbis complectimur, ut rhetorice est bene dicendi scientia; aut per partes, ut rhetorice est inveniendi recte et disponendi et eloquendi cum, firma memoria et cum dignitate actionis ducuntur. genus ad probandam speciem minimum valet, plurimum ad refellendam. itaque non, quia est arbor, platanus est, at non est satis, id enim genus est; mortale,nam , quod iustitia est, utique virtus est; quod non est iustitia, potest esse virtus, si est fortitudo, constantia, contine
Abbreviated transcription (Latin):
sunt p̾cipueq in ꝯiecturis ⁊ facul¬
tates. Credibilius est enim ociosos
dormientes. a p̃paratis mepinates.
qͦꝵ ꝯtraria in diuersum ualent.
Hec et in deliberando intuemi᷑. et in
Iudiciis ad duas res solemꝰ referre.
an uoluerit quis. an potinit. Nam
et uolintatem spes facit. hinc illa
ap̃ ciceronem cõiectura. Insidiatꝰ
est clodius miloni. non milo clodis.
Ille cum serus robustis. hic cum
mulierũ cõmitatu. Ille equis.
hic sreda. Ille expeditus. hic penula.
prretitus. facultati aut instrum̃tũ
cõnĩgere. Sunt enĩ in parte facłtatꝭ
et copie.s ex nstrumento aliqñ
etiam signa nastunt᷑. ut ppiculũ
in corꝑe ĩuentum. hns addicr̃ modꝰ
admodum quid sit factum. Idq ad
qͣlitatem scͥptũq ꝑtinet. ut si ne¬
genius adulterum ueneno licuis¬
turas qͦ ut si dicam. bona mente
factum. Ideoq palam. Mala ideo ex
insidiis nocte in solitudine In Reb

Expanded text:
sunt praecipueque in coniecturis et faculsunt praecipueque in coniecturis et facultates; credibilius est enim occisos dormientes, a praeparatis inopinantes; quorum contraria in diversum valent. haec et in deliberando intuemur, et in iudiciis ad duas res solemus referre, an voluerit quis, an potuerit; nam et voluntatem spes facit. hinc illa apud Ciceronem coniectura, insidiatus est Clodius Miloni, non Milo Clodio; ille cum servis robustis, hic cum mulierum comitatu, ille equis, hic in raeda, ille expeditus, hic paenula irretitus. facultati autem licet instrumentum coniungere; sunt enim in parte facultatis et copiae. Sed ex instrumento aliquando etiam signa nascuntur, ut spiculum in corpore inventum. his adiicitur modus, quemadmodum quid sit factum. idque tum ad qualitatem scriptumque pertinet, ut si negemus adulterum veneno licuisturas quoque, ut si dicam bona mente factum, ideo palam; mala, ideo ex insidiis, nocte, in solitudine. In rebus
Abbreviated transcription (Latin):
erat diuiserũt. ut ex tunctis. Sonꝰ
auditꝰ est adherentis clamor sblatꝰ
est. In sepͣnti sunt illa. latuisti ꝓfu-¬
gisti. liuores et tumores apparu¬
erunt. husd tp̃m gradib deffen¬
ssor utet᷑. ad detrahendam ei quod
obicit᷑. fidem. In hiis omĩs factors
dictorũq Ratio uersatur. s dupłr.
Nam fiũt qued qr aliud pea futm̃m
est qued. qr aᵈ añea factum est. ut cũ
obicitur res lenociuii peciose ma¬
uito. ꝙ adultero damptam quand
emerit. at parpicidii Reo luxioso
qd dixerit patrisnõ amplius me
obirgabis. Nam et ille non quia
emit lens est. s qr leno erat emit.
Net hic qr sit erat locutꝰ occidͭ sed
quia erat occisurꝰ sic locutꝰ ẽ. is
aut̃ qui et ip̃e p̾stat orgumẽtis locũ
scipio ꝙͣ haumbal. uicit harnibalẽ.
homis gubernator. nũꝙͣ fec ͭ nau¬
sragium. uonus agritola / magnos
sustulit fructus. Et cont᷑. sumptuosꝰ
suit. prĩonium exhausit. turpit᷑.
uixit. uel om̃ib misus est Intuẽde

Expanded text:
erat, diviserunt, ut esset iuncti sonus auditus est; adhaerentis clamor sublatus est. insequentis sunt illa latuisti , profugisti, livores et tumores apparuerunt. iisdem temporum gradibus defensor utetur ad detrahendam ei quod obiicitur fidem. In his omnis factorum dictorumque ratio versatur, sed dupliciter. nam fiunt quaedam quia aliud pfactum est: ut, cum obiicitur reo lenocinii, speciosae marito, quod adulterii damnatam quondam emerit; aut parricidii reo luxurioso, quod dixerit patri, Non amplius me obiurgabis. nam et ille non quia emit leno est, sed quia leno erat emit; nec hic, quia sic erat locutus, occidit, sed, quia erat occisurus, sic locutus est. casus autem, qui et ipse praestat argumentis locum, Scipio quam Hannibal; vicit Hannibalem. bonus gubernator; nunquam fecit naufragium. bonus agricola; magnos sustulit fructus. et contra: sumptuosus fuit; patrimonium exhausit. turpiter vixit; omnibus invisus est. intuendae
Abbreviated transcription (Latin):
esse credam. et ip̃i appellemꝰ exẽplũ.
Nec uereor ne uidear Repugnare¬
exemplo. Namidem om̃em argumẽ¬
tatiõem diuidit in duas ꝑtes. in ind ͨ¬
tionem. et Rõcinatiõem. ut pliq
grecoꝵ in paradignata. et epithe

Expanded text:
esse credamus, et ipsi appellemus exemplum. esse credamus, et ipsi appellemus exemplum. nec vereor, ne videar repugnarexemplo. nam idem omnem argumentationem dividit in duas partes, inductionem et ratiocinationem, ut plerique Graecorum in
Abbreviated transcription (Latin):
ingẽita natura et studio exercitata
belocitas Recta nos ad ea q̃ ꝯuẽĩant
cause ferant. Naii ut cantꝰ uõcis
plurimũ iuuat sociata neruorũ
concordia. si tñ tardior manꝰ nisi
inpptis demẽsisq singłis quib q̃ q̃
dox fidib iungenda sit dubitet potiꝰ
fuerit ẽẽ cõtentũ eo quo simplex
canendi natura tulerit. Ita hinõi
p̾ceptis d quid̃ aptata ẽẽ et cithare
modo intenta Ratio doct̾ne. s hoc ex¬
certitatiõe multa cõsequẽd ut ꝙͣͣ¬
ad mod illoꝵ artificum / et si alio
spettent. manꝰ tñ ip̃a consuetudĩe
ad graues. acutos. mediosq horũ
sonos fertur. sic or̃onis cogitaͦnẽ
nichil moretur hec uarietas argił ͦꝵ
et copia. dt qͣsi offerat se et occͣiat.
Et ut lr̃e silbeq stribenciũ cogita ͤ
non exigunt. sit Rõẽm sponte qͣs
ercium est genus ex hiis que
Lextrinsecus adducenda ĩ cãm
et gn̾alr̃ usi sunt ĩ oñi similium
fere similitudinẽ uocare malueꝵͭ

Expanded text:
ingenita natura et studio exercitata ingenita natura et studio exercitata velocitas recta nos ad ea, quae conveniunt causae, ferant. nam , ut cantus vocis plurimum iuvat sociata nervorum concordia, si tamen tardior manus nisi inspectis demensisque singulis, quibus quaeque vox fidibus iungenda sit, dubitet, potius fuerit esse contentum eo, quod simplex canendi natura tulerit, ita huiusmodi praeceptis debet quidem aptata esse et citharae modo intenta ratio doctrinae; sed hoc exercitatione multa consequendum, ut, quemadmodum illorum artificum, etiamsi alio spectant, manus tamen ipsa consuetudine ad graves, acutos, medios nervorum sonos fertur, sic oratoris cognitionem nihil moretur haec varietas argumentorum et copia, sed quasi offerat se et occurrat, et, ut litterae syllabaeque scribentium cogitationem non exigunt, sic rationem sponte quadam ertium genus ex iis, quae extrinsecus adducuntur in causam, et generaliter usi sunt in omni similium fere similitudinem vocari maluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ptores obseruata et colletta edideꝵ.
Cuꝰ Rei probatio est ꝙ exemplis eoꝵ
ueterib utunt᷑. et ab oratorib illa
Repetunti ꝓpĩ mullum nonũ et qd dtũ
nõ sit Inueniũt. Artifites erigo illi
qui dpxerũt si hnda hũs qͦ gr̃a est ꝑ
quos labor nobis detrattus est. nãq
runt nobis et nõ sũt requirenda.
citatiõe cõtinẽtia ribis. añ omma
natura runat᷑ sicut ꝯtoa. ne illa
quid satis sine arte ꝓfuerĩt. Illud ꝙͦ
studiosi eloquencie cogitent. n õib
in caĩs ea que demõstranimꝰ cuncta
posse repiri. neqi cũ p̃põita finti maͣ
ditendi strutanda singl̃a. et uelut
hostiatim pulsanda. ⁊ tt stiãt an ad
probandũ id quod intendimꝰ forte
Rendeãte misi cũ distunt. et abhut
bsu capent: infirnitami em̃ fariat.
Ip̃ares discendi tarditatem. sisꝑ ncce.
ut temptantes unũ quodq eorum
qd sit aptum atq cõueniẽs ex piẽdo
nostamus. Nestio an etiã impedim¬
ento futura sint nisi et añi q̃d

Expanded text:
ptores observata et collecta ediderunt. cuius rei probatio est, quod exemplis eorum veteribus utuntur et ab oratoribus ilia repetunt, ipsi nullum novum et quod dictum non sit inveniunt. artifices ergo illi qui dixerunt; sed habenda his quoque gratia est, per quos labor nobis est detractus. nam , a invenerunt, nobis et non sunt requirenda ecitatione, continentia, cibis, ante omnia natura iuvatur, sicut contra ne illa quidem satis sine arte profuerint. illud quoque studiosi eloquentiae cogitent, neque omnibus in causis, quae demonstravimus, cuncta posse reperiri; neque, cum proposita fuerit materia dicendi, scrutanda singula et velut ostiatim pulsandum, ut sciant, an ad probandum id, quod intendimus, forte respondeant, nisi cum discunt et adhuc usu carent. infinitam enim faciat ista res dicendi tarditatem, si semper necesse sit, ut temptantes unumquodque eorum, quod sit aptum atque conveniens, experiendo noscamus; nescio an etiam impedimento futura sint, nisi et animi quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
nnt̾ nccĩa est. mulla ẽẽ firimiora
ꝙ queͣ dubus facta sũt certa. Cedes
ate ꝯmissa est. cruentam uestem
huisti. Non est tain grane arguuitũ
si fatetur ꝙͣ si c̃õuincit᷑. xani si fati
multis ex caĩs potuit cruenta ẽẽ ues¬
tio. Si negat hic cause cardinẽ poł
ni quo siuictus funi̾t. etiam in seq̃tib
Riit. rion em̃ uidet᷑. in negando mẽ¬
titirous fuisse nisi depperasset id posse
deffendi si confiteretur fir missimis
argumentoꝵ singulio instandum.

Expanded text:
inter necessaria est, nulla esse firmiora inter necessaria est, nulla esse firmiora quam quae ex dubiis facta sunt certa. caedes a te commissa est, cruentam enim vestem habuisti; non est tam grave argumentum, si fatetur quam si convincitur. nam si fatetur, multis ex causis potuit cruenta esse vestis; si negat, hic causae cardinem ponit, in quo si victus fuerit, etiam in sequentibus ruit. Non enim videtur in negando mentiturus fuisse, nisi desperasset id posse defendi, si confiteretur. firmissimis argumentorum singulis instandum,
Abbreviated transcription (Latin):
ãt eiꝰ qui ex diuerso agit dutũ aͦd.
aut factum assume̾ ad eoꝵ q̃ ĩtendi¬
mꝰ fidem pp̃ qͥd fuerũt qͥ exempla. et
has auctͣctates ĩartificialiũ oronũ
ẽe arbitrarent᷑. ꝙ ea nõ ĩueniret
orator s acciꝑet. plimũ aũt refert.
nam testis et qũo et huis sumlia de
ip̃a ste que iuditio est renuĩciant.
extra petita. nisi ad aͥquam pñt̾
discepta̾nis utilitatem ingenio
applicant᷑. nichil per se ualent.
Et fere de probatiõe. uel ab
aluis tradita uel usu p̾cepta
m hoc tp̃s stiebant. Neq mͥ.
possẽ fateor q̃ tñ adiecta fum̃t nõ
multũ ab hiis abhorrebũt. nunt
briter ꝙͣadmod sit utendũ hus sub¬
ningam. Eraditum fere est arguł i
opportere ẽẽ confessum. Dubus enĩ
onas em̃adiistera. pͥus de adultio
cõuincendũ est. ut cum id ceꝑit ẽẽ.
proterto fiat incerti argumentũ.
Ep̾itulum titũ incorꝑe occisi imuẽtũ
est. negat suũ. ut ꝓbationi prosit
ꝓlandum ⁊. Illud hot loco mouere

Expanded text:
aut eius, qui ex diverso agit, dictum aliquid aut factum adsumere ad eorum, quae intendimus, fidem. propter quod fuerunt, qui exempla et has auctoritates inartificialium probationum esse arbitrarentur, quod ea non inveniret orator, sed acciperet. plurimum autem refert. nam testis et quaestio et his similia de ipsa re, quae in iudicio est, pronuntiant; extra petita, nisi ad aliquam praesentis disceptationis utilitatem ingenio applicantur, nihil per se valent. aec fere de probatione vel ab aliis tradita vel usu percepta in hoc tempus sciebam. neque mihi posse fateor; quae tamen adiecta fuerint, non multum ab his abhorrebunt. nunc breviter, quemadmodum sit utendum iis, subiungam. traditum fere est argumentum oportere esse confessum; dubiis enim eras enim adultera. prius de adulterio convincendum est ut, cum id coeperit esse pro certo, fiat incerti argumentum. spiculum tuum in corpore occisi inventum est; negat suum: ut probationi prosit, probandum est. illud hoc loco monere
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ. nam rusticus forensis. nego¬
ciator. miles. nauigator. medicꝰ
aliud atq aliud efficiũt. Intuend
et quid affectet quisq locuples. uidĩ
an disertus iustus an potens. Epͨ¬
tant᷑. añ acta dictaq. Ex p̾teritis
enĩ existimari solent pñtia. hus
adiciũt quid cõmotiõem accipi uolẽtes¬

Expanded text:
studia quoque, nam rusticus, forensis, negostudia quoque, nam rusticus, forensis, negotiator, miles, navigator, medicus aliud atque aliud efficiunt. intuendum etiam, quid adfectet quisque, locuples videri an disertus, iustus an potens. spectantur ante acta dictaque, ex praeteritis enim aestimari solent praesentia. his adiiciunt quidam commotionem; hanc accipi volunt
Abbreviated transcription (Latin):
plu̾q credunt᷑. et nõnũꝙͣ ad hõeste
furopit᷑ qr uiuend Inde cãe fluunt.
Natio nã et gentib ꝓprii more ᷤ st̃.
nec idem in barbaro. Romano. gͦto.
tatum leges. Instituta iopĩones hñt
differencĩa. Sexꝰ ut latciũ. faci¬
liuis in uiro. Ueneficiũ in femĩa cͤdas.
Etas. qr aliud aliis ãnis magis
ꝯueniti educatis. et distiplina. qm̃
Refert a quib. et quo quisq modo.
sis institutꝰ Habitus corꝑis duc᷑.
enĩ freꝙͣnter in arguᵗ ꝯpẽs libidĩs.
Robur petulancia huis cõtͣria ĩ diu̾¬
sum fortuna. Neq enĩ credible est id¬
in diuite at pauꝑe. Iꝓpinquis aĩtis.
clientib hũndante. Et huis oĩb
destiticto. Conditioĩs etiam distan᷑¬
est. Nam claxus an obstirꝰ magi¬
flratus. an pͥuatus. pater. an filius.
ciuis an ꝑegrinꝰ. liber an seruꝰ metitꝰ
an celete. parens liberoꝵ/ an orbus
sit. plurimũ distat añi natura.
simelia afferunt. sidem frequẽter
ãt detrahunt. sicut uictus luxĩosꝰ.

Expanded text:
ntur, et nonnunquam ad honeste turpiterque vivendum inde causae fluunt; natio, nam et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, Romano, Graeco tatum leges, instituta, opiniones habent differentiam; sexus, ut latrocinium facilius in viro, veneficium in femina credas; aetas, quia aliud aliis annis magis convenit; educatio et disciplina, quoniam refert, a quibus et quo quisque modo sit institutus; habitus corporis, ducitur enim frequenter in argumentum species libidinis, robur petulantiae, his contraria in diversum; fortuna, neque enim idem credibile est in divite ac paupere, propinquis amicis clientibus abundante et his omnibus destitute; condicionis etiam distantia, nam clarus an obscurus, magistratus an privatus, pater an filius, civis an peregrinus, liber an servus, maritus an caelebs, parens liberorum an orbus sit, plurimum distat; animi natura, similia adferunt frequenter fidem aut detrahunt, sicut victus luxuriosus
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. non perdidit. Quem quis
amat stiens non ledit. Quẽ quis
herede i suũ ẽẽ uoluit. carum hũit.
habet et hab̾ebit. Qed cum sit indu¬
bitata uim hñt pene signoꝵ. Iun
sum de nomũb anxiuis. uocet em̃
ut uoluerit quisq dũ uiesterum
np̃a mãifesta sit. appareatq ħ tp̃is.
Isld et̃ naturre. Itaq non dubito.¬
denti argumẽtum ad ea q̃ sequũt᷑.
qͦrꝑdias quid spẽs ẽẽ uoluerint/.
atonis. ut pro oppio quo seduc̾e̾
ĩuttos in ꝓuinciã nõ potuit/ eos
in diuersum si retro agas ualeat.
Consequens eñi est eos qui inuiti
nõ potueriunt nitos nõ potuisse
Retmeri. Ila qͦ que ex reb mutuã¬

Expanded text:
habuit, non perdidit; Quem quis habuit, non perdidit; Quem quis amat, sciens non laedit; Quem quis heredem suum esse voluit, carum habuit, habet, habebit. Sed cum sint indubitata, vim habent paene signorum sum de nominibus anxius; vocet enim, ut voluerit quisque, dum vis rerum ipsa manifesta sit, appareatque hoc temporis, illud esse natura. itaque non dubitodent argumentum ad ea quae sequuntur, quorum duas quidam species esse voluerunt: actionis, ut pro Oppio, quos educere inuitos in provinciam non potuit, eos in diversum, si retro agas, valeat. consequens enim est, eos, qui inviti duci non potuerint, invitos non potuisse retineri. illa quoque, quae ex rebus mutua
Abbreviated transcription (Latin):
Et cont᷑. non donatioĩs cã sillam
arma sumpsisse argumẽtum est.
dictatura depoĩta. Siłr ex ĩcmẽto
in utrãq partem ducit᷑. Ratio cũ
in comectura tũ etiam ĩ trattatu
equitatis an ad r̃icium sũma refcͣ
sit. id est. an ei cedes imputanda sit.
a quo iurgiũ cepit. Est argum̃toꝵ
Locus ex similib si cõtinẽtia uirtus
gtiq et abstinencia. Si fidẽ tutor¬
debet et procurator. hoc est ex eo gne
quod etiatotini. greti uocant. citero
Indiutionem. Ex dissimilib Non si
Bomuisipouria em̃malum. Si
malorum cã bellum est. erit emẽ¬
datio pax. Si ueniam meret᷑. qui
imprudens nocuit. nõ meret᷑. pre¬
iram qui in pradens ꝓfuit. Expu¬
inantib qui et sapiens stultus
non est. Ex conseꝙͣtib sine adm̃tis.
uorest honum iusticia. Recte iuditãd
E̾ maluum perfidia non est fallend̃
Idem terro. nes sunt bus sumlia.
ideo hint loto subicienda. cũ et ip̃a
m̾liter comyouant. Quod quis nõ

Expanded text:
et contra, non dominationis causa Sullam et contra, non dominationis causa Sullam arma sumpsisse,argumentum est dictatura deposita. similiter ex incremento in utramque partem ducitur rei ratio cum in coniectura tum etiam in tractatu aequitatis, an ad initium summa referenda sit, id est, an ei caedes imputanda sit, a quo iurgium coepit. est argumentorum locus ex similibus: si continentia virtus, utique et abstinentia; fidem debet tutor, et procurator. hoc est ex eo genere, quod ἐπαγωγήν Graeci vocant, Cicero inductionem. Ex dissimilibus: Non ,bonum, luxuria enim malum; Si malorum causa bellum est, erit emendatio pax; Si veniam meretur, qui inprudens nocuit, non meretur praemium, qui imprudens profuit. Ex pugnantibus: qui est sapiens, stultus non est. Ex consequentibus sive adiunctis: si bonum iustitia, est recte iudicandum; si malum perfidia, non est fallendum. idem retro. nec sunt his dissimilia ideoque huic loco subiicienda, cum et ipsa naturaliter congruant: quod quis non
Abbreviated transcription (Latin):
qui ni. nõ concedat. si constet corru¬
ptum Illud ẽe iudiciũ. ãt ab habitu.
aut ab oppianico ẽẽ corruptũ. Si
doceo nõ abhĩtu uincor ab oppianito.
Si ostendo ab opianico purgo hĩtũ.
Fit etiam ex duob qͦꝵꝭ nccͣe ẽ alt̾in
Berum eligendi aduersario ptas.
Efficitq ut utrũqr elegerit. noceat.
Sacit hoc citero pro oppio utrũ cum
coctam appetisset. at cũ ip̃e sese cona¬
retur occidere. telume manib ere¬
ptum est. Et pro uareno optio uobis
datur. utrũ uelitis casu illo Itin̾e.
uarenũ usum ẽẽ an huiꝰ ꝑsuasu et
inductu. Denĩ utraq facit accusa¬
tori ꝯtraria Interim duo ita ꝓpomũt᷑
ut utrũl electum idem efficiat. qͣle
quo sthema si mtlligr̃. quos inde
intelligitur. et mentiet᷑. ĩ torm̃tis
qui dosorẽ pati pt. Mentiet᷑ . qͥ. nõ
pt̃. Ut sunt aũt tria tp̃a. Ita ordo
nam et ex Inicus sũma colligitur.
qͣle est. Non possum togam p̾textã
sꝑare. cũ exordiũ pullum uideam.

Expanded text:
qui mihi non concedat; si constet corruptum illud esse indicium, aut ab Habito aut ab Oppianico esse corruptum; si doceo non ab Habito, vinco ab Oppianico; si ostendo ab Oppianico, purgo Habitum. fit etiam ex duobus, quorum necesse est alterum verum, eligendi adversario potestas, efficiturque, ut, utrum elegerit, noceat. facit hoc Cicero pro Oppio: utrum , cum Cottam appetisset, an cum ipse sese conaretur occidere, telum e manibus ereptum est? et pro Vareno: optio vobis datur, utrum velitis casu illo itinere Varenum usum esse an huius persuasu et inductu. deinde utraque facit accusatori contraria. interim duo ita proponuntur, ut utrumlibet electum idem efficiat, qualequo schema, si intelligitur? quo, si non intelligitur? et , mentietur in tormentis, qui dolorem pati potest; mentietur, qui non potest. ut sunt autem tria tempora, ita ordo nam et ex initiis summa colligitur, quale est, Non possum togam praetextam sperare, cum exordium pullum videam;
Abbreviated transcription (Latin):
incertas ẽẽ sut quib constet res . p.
formas certas. ut quot sint spẽs Reꝵ
qr stritens ad trebatiũ ex iure du¬
tere ea maluit. Ergo aꝑtiora po¬
suit. ꝓpͥa uero ad cõiecture qͦ ꝑtinẽt

Expanded text:
incertas esse, ut Quibus constet respublica; incertas esse, ut Quibus constet respublica; formas certas, ut Quot sint species requia scribens ad Trebatium ex iure ducere ea maluit; ego apertiora posui. propria vero ad coniecturae quoque pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
tariifex occiderit. tyrãnicida dica᷑.
net si imprudeus uel ĩuitus. Ruod
aũt ꝓpͥum nõ erit. differeus exit.
ut alid est seruũ ẽẽ. Aliud seruire.
qͣlis ẽẽ in addictis qtĩo solet. Qui
serus est si maũmitat. er᷑ lib̾tin᷑.
non idem addictus et plura de qͥb
alio foco. Illud qͦ differens uocant
cũ genẽ in spẽm deducto spẽs ipsa
decernitur. Anmal genꝰ Mortale
spẽs texremuĩ ueł bipes. differẽs. Nõd
eñ ꝓpͥum est. s iam differret a mar¬
molis qͣuadrupede. Quod non tan ad
arghumentum ꝑtinet ꝙͣ ad diligẽtẽ
fu̾ntionis cõprehensionẽ. Citoꝰ genꝰ
et spẽm. quam eand̃ formã uocat.
a diffinctiõe deducit. et hus q̃ ad aͥd
sunt subicit. ut si is cui argentũ
om̃e legatum est petat signatũ qͦ.
utatur gene̾. At si quis cũ legͣtũ
sit ei que biro mr̃ familiaseẽtine¬
get debe ei que ĩ manũ nõ ꝯuenit¬
ppẽ.qm̃ due forme sũt nrriͣomore.
diõne. ãt adiuuari finitiõe docet.

Expanded text:
carnifex occiderit, tyrannicida dicatur, nec si imprudens vel invitus. quod autem proprium non erit, differens erit, ut aliud est servum esse aliud seruire; qualis esse in addictis quaestio solet: qui servus est, si manu mittatur, fit libertinus, non item addictus; et plura, de quibus alio loco. illud quoque differens vocant, cum, genere in species diducto, species ipsa discernitur. animal genus, morale species, terrenum vel bipes differens; nondum enim proprium est sed iam differt a marino vel quadripede; quod non tam ad argumentum pertinet quam ad diligentem finitionis comprehensionem. Cicero genus et speciem, quam eandem formam vocat, a finitione deducit et iis, quae ad aliquid sunt, subiicit: ut, si is, cui argentum omne legatum est, petat signatum quoque, utatur genere; at si quis, cum legatum sit ei, quae viro materfamilias esset, neget deberi ei, quae in manum non conm duae formae sint matrimoniorum. division autem adiuvari finitionem docet,