comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id officium ẽ : ut ꝓcreuidis nutriendisq corporib presto sit. Hullũ uero rationis p̃stae
seni s ut iudiciũ: haec autẽ e herbarũ atq arborũ &s quicquid terrȩ radicitũ ad fixũ
tenet᷑: Scda uͦ cõposita atq coniuncta ẽ. Ac primã sibi sumen & in partẽ constituens.
uariũ dequib reb capere potest ac multiformȩ uidiciũ capit. Omẽ enĩ animal quod
rũ crescunt: Ita quicquid tantũ alitur non etiã sentit. Quicquid uͦ sentire potest.
ei prima quoq animȩ uis nascendi scilioas. atq nutriendi.: ꝓbatur eẽ subiecta Quib
uͦ sensus adc̃. ñ iaiuũ eas rerũ capiunt formas quib sensibili corpore feruintur p̃sente.
sed absente quoq sensu sensibulibq sepositis. cognitarũ sensu formarũ igagines
tenent. memoriãq confitiunt. &s ꝓut qd̵q animal ualas. longiuiᷤᷤ breuiuꝰq custodit:

Expanded text:
id officium est, ut creandis, nutriendis alendisque corporibus praesto sit, nullum uero rati- onis praestet id officium est, ut creandis, nutriendis alendisque corporibus praesto sit, nullum uero rati- onis praestet sensusue iudtenetur, secunda uero composita atque coniuncta est ac primam sibi sumens et in partem constituens uarium de rebus capere potest ac multiforme iudicium. omne enim animal quod rum crescunt, itaque quicquid tantum alitur, non etiam sentit, quicquid uero sentire potest, ei prima quoque animae uis, nascendi scilicet atque nutriendi, probatur esse subiecta. quibus uero sensus adest, non tantum eas rerum capiunt formas quibus sensibili corpore feriuntur praesente, sed abscedente quoque sensu sensibili- busque sepositis cognitarum tenent, memoriamque conficiunt: et prout quodque animal valet, longius breviusque custodit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dinqua quidẽ uereor ne subierĩ fidi interpretis culpã. cum tarbũ uerbo
ex pressũ comparatũq reddiderim Cuiꝰ incepti ratio ẽ. haec. quol inscrip¬
tis his inquib: rerũ cognitio querit᷑ : non luculentȩ orauonis lepos. sed inao¬
rupta ueritas exprimenda ẽ Quo circa multũ ꝓfecisse iudeor. si philoso¬
phiȩ libris oratione latina cõpositis ꝑ ine gerrimȩ tranlationis sincerita¬
tatem nihil ingrecorũ literis impliuᷤ desideret᷑: Et qm̃ humanis animis
excellentissimũ bonũ ꝑlosophiȩ comparatũ ẽ. ut quasi filo quodã ꝓce¬
dat ꝓratio. exanimȩ . psius efficentus ordi endũ eͣ Triplex omnino ani¬
mȩ uis inueget idiscorporib dep̾hendit᷑: Quarũ una quidẽ uitã solũ¬
corpori sub unistrat. ut nascendo crescat. alendoq subsistat Alia uͦ. sentien¬
di uidiciũ p̾b&s Tertia ui mentis &s rationi subnixa ẽ Quarũ quidẽ primȩ.

Expanded text:
in qua quidem uereor ne subierim fidi interpretis culpam, cum uerhum uerbo expressum comparatum- que reddiderim, cuius incepti ratio est quod in his scriptis in quibus rerum cognitio quaeritur, non luculentae orationis lepos, sed incorrupta ueritas exprimenda est. quocirca mul- tum profecisse uideor, si philosophiae libris Latina oratione compositis per integerrimae translationis sinceritatem nihil in Graecorum litteris amplius desideretur, et quoniam humanis animis excellentissimum bonum philosophiae comparatum est, ut uia et filo quodam procedat oratio, ex animae ipsius effi- cientiis ordiendum est. triplex omnino animae uis in uegetandis corporibus deprehenditur, quarum una quidem uitam corpori subministrat, ut nascendo crescat alendoque subsistat, alia uero sentiendi iudicium praebet, tertia ui mentis et ratione subnixa est. quarum quidem primae
Abbreviated transcription (Latin):
rio numero triplices conparent᷑: eruntq duces qua¬
drupli comites tripli : sit enim in ordine hoc modo nume¬
rus naturalis ut sub eo qua drupli & sub eotripli sin:
subponant᷑ sub primo quadruplo primꝰ triplus subse¬
cundo secundus subtertio testius eodem modo cuncti
eiusdem primi uersus tripli in ordinẽ dirigant᷑. ł dig¬
gitur primũ primo siconpares sesquitestia ratio con¬
unebit᷑ : Nãsi quattuor trib: compares habebuN in se
iui totũ ternariũ : & eius terdiã pastẽ idẽ i: &si secundũ
secundo idẽ octonario senariũ compares idẽ inuenies ha

Expanded text:
rio numero triplices comparentur, eruntque duces quario numero triplices comparentur, eruntque duces quadrupli, comites tripli. Sit enim in ordine hoc modo numerus naturalis, ut sub eo quadrupli, et sub eo tripli sint, supponatur sub primo quadruplo primus triplus, sub secundo secundus, sub tertio tertius, et eodem modo cuncti ejusdem primi versus tripli in ordinem dirigantur. Igitur primum primo si compares, sesquitertia ratio continebitur. Nam si 4 tribus compares, habebunt in se 4, totum ternarium et ejus tertiam partem, id est 1, et si secundum secundo, id est octonarium sen
Abbreviated transcription (Latin):
cundus eius triplicẽ : testius uero duplicẽ atq: in eo si ter¬
narius binario uelsi senarius quater nario uel nouenari¬
us setiario conpar&ur uel omnes triplices superiores sidu¬
plicib: numeris consequentib: opponant᷑ emiholia idẽ
ses qualtera ꝓpostio nasc&ur : ii enĩ hab& intrcse .uͦ. & eocũ
mediũ pastem id ẽ unũ: s& quoq: continent interse .iiii. &
eorũ medidatẽ idẽ .ii. & nouẽ intraesẽ senariũ claudunt
& eius mediã pastẽ id ẽ .iii : eodemq modo inc&eris : dicen¬
dũ uerosiquis secundũ speciẽ suꝑpasdicularis numeri con¬
siderare desider& id ẽ ses qui testiã quali ractione reppe¬
riat: acdifinitio quidem huius conparationis talis e ses¬
qui testius ẽ: quim in ori conparatꝰ hab& eũ semed : & eius
tesaũ pastẽ : sed hi inueniunt᷑ si omnib: aquater nario
numero continuatim quadruplis constitutis: a terna¬

Expanded text:
 atque in eo si ter atque in eo si ternarius binario, vel si senarius quaternario, vel novenarius senario comparetur, vel omnes triplices superiores si duplicibus numeris consequentibus opponantur, hemiolia, id est sesquialtera proportio nascetur, tres enim habent intra se duo, et eorum mem intra se senarium claudunt, et ejus mediam partem, id est 3, eodemque modo in caeteris. Dicendum vero si quis secundam speciem superparticularis numeri considerare desideret, id est sesquitertiam, quali ratione reperiat. Ac definitio quidem hujus comparationis talis est. Sesquitertius est, qui minori comparatus, habet eum semel et ejus tertiam partem; sed hi inveniuntur si, omnibus a quaternario numero continuatim quadruplis constitutis, a terna
Abbreviated transcription (Latin):
si cuinta uocat sẽsuiquint᷑: atq his nominib in in finitũ
ducas irinfinitũ quoq suo pasticulasuui feria u firitu
rmaiores quidem numeri hocmodo uocant᷑ minores ue¬
ter quibabent̃ toti & corũ aliqua pans unus subsesqua¬
ter alter su b sesquitertius alius subsesquiquastue: auu
ueno sub ses qui quint᷑: atq idem secundũ maiorũ nor mamis¬
toredinẽn ꝓtendit᷑ uoco autẽ maiores numeros duces
nores comites suꝑ pasticulariũ quoq: infinita ẽ multetun
ob eãrẽ qđ eiuisdem species interminabili ꝓgressone
fungunt̃ nãq sesqualter habebit quide duces omnes
posttemariũ eumerũ natuneliter triplices : cõmites
uero oro nes post binariũ numerũ natumilitȩroures
cocrodo utprimꝰ primo secundus secundo : testius terus
conpanui: & deinceps discribant᷑ enim longisimiuer¬
sus tripliciũ natunelis numeri atq duplicuu& sic ho io¬
Primus igitur uersus. contin& numerũ naturaelẽ se

Expanded text:
intus. Atque his nominibus in infinitum duciis, in infinitum quoque superparticularium forma progreditur. Et majores quidem numeri hoc modo vocantur, minores vero qui habentur toti et eorum aliqua pars, unus subsesquialter, alter subsesquitertius, alius subsesquiquartus, alius vero subsesquiquintus, atque idem secundum majorum normames numeros duces, minores comites. Superparticularium quoque infinita est multitudo, ob eam rem quod ejusdem species interminabili progressione funguntur. Namque sesquialter habebit quidem duces omnes post ternarium numerum naturaliter triplices. Comites vero, omnes post binarium naturaliter pares, hoc modo, ut primus primo, secundus secundo, tertius tertio comparetur, et deinceps. Describantur enim longissimi versus triplicium naturalis numeri atque duplicium, et sigitur versus continet numerum natur
Abbreviated transcription (Latin):
iã definitiones ꝓbant: quȩ cum ipse exdifferentuᷤ constent as fiant uniucuiꝰq
defimtiones ꝓpriȩ. acciden tam̃ non uident᷑ ad mitere : Cum gͥ aristoteles
rerũ genr̃a collegissa quȩ nimirũ diuersas subse species continerent. quȩ
species numꝗ diuersȩ forent nisi differentũ segregat. Cumq omnia in
substantiã. atq acciuus accicien ũ inalia. uiiii pͣdicamenta solussaes. cũq.
ꝗd uͦ essas genuᷤ. quid specie᷑. quid differentia quid illud acciden᷑ de quo
telis ueniente ᷤ. quid significaras unũ qđq eorũ. quȩ superiuᷤᷤ dicta sunt ig¬
norarent. hunc librũ porfirui . de earum quinq rorum cognitione ꝓseritsit:
facilior intellectus eaquę ab aristotele ꝓponirentur addisceret:
Uet quidẽ intentio ẽ hiuius libri. que porphirius ad introductionẽ p̃dicam̃tco
s eaon serips fcapsa ut dictũ ẽ tituli inscriptione signauit: Setllicet ad hoc unũ

Expanded text:
ntiis constent et fiant unius cuiusque definitiones propriae, accidens tamen non uidentur admittere. Cum igitur Aristoteles rerum genera collegisset, quae nimirum diuersas sub se species continerent, quae species nuraquam diuersae forent, nisi differentiis segregarentur, cum- que omnia in substantiam atque accidens, accidens uero in alia nouem praedicamenta soluisset cumque quid uero esset genus, quid species, quid differentia, quid illud accidens, de quotelis uenientes, quid significaret unum quodque eorum quae superius dicta sunt ignora|rent, hunc librum Porphyrius de earum quinque rerum cognitione per- scripsit, facilior intellectus ea quae ab Aristotele proponerentur addisceret. Haec quidem intentio est huius libri, quem Porphyrius ad introductionem Praedicamentorum se conscripsisse ipsa, ut dictum est, tituli inscriptione signauit, sed licet ad hoc unum
Abbreviated transcription (Latin):
PIDE QuodA UTILIΛΟCΟCΠIONẼ SUꝑPATICVL ARIBLSACO¬
denie
Iociaut̃ ad minebileꝓfundissimũque in istorũ ordinib inuen¬
t̃nid orimꝰ dux primꝰq comes ad se inuicẽ nulla numeri inter¬
missione copulant᷑ : Nã primisinuillo inmedioposito tneni¬
cularis pastib necesse ẽ inueniri nãq: ut quater nariuso¬
niu ternariũ compar&ur nullũ intermisim post tresenĩmox
istant inat mesco ui contre uIi insecundo scilica sesquitertirion
faeta ẽ in t̃ missi õ interur eñ & uiii solune septin arqus quiciun¬

Expanded text:
De quodam utili ad cognitionem superparticularibus accidente. Hoc autem admirabile profundissimumque in istorum ordinibus invenitur, quod primus dux primusque comes ad se invicem nulla numeri intermissione copulantur. Nam primi se nullo in medio posito transticularis partibus necesse est inveniri. Namque ut quaternarius contra ternarium comparetur, nullum intermisimus, post 3 enim mox 4 sunt. At vero 6 contra 8, in secundo scilicet sesquitertio, una facta est intermissio. Inter 6 enim et 8 solus est septenarius qui tran
Abbreviated transcription (Latin):
priorib ꝑordinẽ positis parib: intermisso primo pari
binario posthunc .viii intermisso senario ꝓosthunc
xui: traensinisso denario atq hoc idem in c&erisquinqui¬
plicuea ppositiõ secundũ triplicis similitud inẽ alter¬
natim parib atq inparib positis ordinat᷑ :o CRATIOu

Expanded text:
prioribus per ordinem positis paribus intermisso, primo pari binario, post hunc 8 intermisso senario, post hunc 12 transmisso denario. Atque hoc idem in caeteris. Quincupli vero propositio, secundum triplicis similitudinem, alternatim paribus atque imparibus positis, ordinatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
in quã nequit. Atquids psu bonũ eẽ monstetus est. memini inquan
Perbonũ ipsũ igitur cuncta dis ponit. si quidem ꝑseregit omã quẽ bonũ cẽ
consensimꝰ Ethnc est ueluti quidã clauuis. atq gubnaculũ. qͥmundana
machina stabilis atq in crrupta seruatur. Uchemt᷑ assentior inqua
Etidte paulo ante dicturã. tenuilic& suspicione ꝓspexi. Credo inquit uon
oñiut arbitror uigilantius ad cernendautra oculos deducis. sed qđ dica
ñminꝰ adcontuendũpatet. Ruid inquã. Cũds̃ inquit omã bonitatis
dauo gub nart ire credatur. Pademq om̃a sicuti docui ad bonũ natu¬
rali intentione festinent Nũ dubitripotest. quin uoluntariae regant.
seq ad disponentis nutũ uelutic̃ uenientia. contẽperataq rectori spon¬
te conuertant ita inquã necesseẽ nec beatũ regim̃ ẽt̃ uideretir. Siq¬

Expanded text:
inquam, nequit. – Atqui deus ipsum bonum esse monstratus est. – Memini, inquam. – inquam, nequit. – Atqui deus ipsum bonum esse monstratus est. – Memini, inquam. – Per bonum igitur cuncta disponit, si quidem per se regit omnia quem bonum esse consensimus, et hic est ueluti quidam clauus atque gubernaculum quo mundana machina stabilis atque incorrupta seruatur. – Vehementer assentior, inquam, et id te paulo ante dicturam tenui licet suspicione prospexi. – Credo, inquit; iam enim, ut arbitror, uigilantius ad cernenda uera oculos deducis. Sed quod dicam non minus ad contuendum patet. – Quid? inquam. – Cum deus, inquit, omnia bonitatis clauo gubernare iure credatur eademque omnia, sicuti docui, ad bonum naturali intentione festinent, num dubitari potest quin uoluntaria regantur seque ad disponentis nutum ueluti conuenientia contemperataque rectori sponte conuertant? – Ita, inquam, necesse est; nec beatum regimen esse uideretur, si q
Abbreviated transcription (Latin):
nisi unus at̃ quitã diuersa conungere. Conune ta uero naturarũ ipsa
hiutrsetas imuic̃ discors dissociarte. atq diueller&. nsi unus et̃i qui qł
neeunt continer&. Nonta u̾certꝰ naturt onla pederoe. nectã dispostes metꝰ
locs temporib efficientia spatus qualitatib explicure. nsumnꝰ tet qui
lus motationũ uarietates manens ipse disponere. Hos quie quid est quo
con dita manent atq agitant᷑. ustato cunets ao cabilo dm̃ nomino. Iulla
cum siȩe inquit tasentias paruam mͥ restart epeeam pito. ut felientatis
copos patriã sospes etuisas. Selque ꝓposuimꝰ intueamur. Nonne
inbeatitudine sufficientiã numerauimꝰ dm̃q btatitudinẽ psã ctẽ consen¬
simꝰ ita quidẽ. Et ad mundũ igit᷑ inquit regendũ. nillis extrinsecus
am minicilis indigcbit. alioquim. siquo egeat plenã sufficientiã ñ habe¬
bit: Idin quã itaẽ necessarũ. Eseigitur solum cunctadis ponit neguri

Expanded text:
isi unus esset qui tam diuersa coniungeret. Coniuncta uero naturarum ipsa diuersitas inuicem discors dissociaret atque diuelleret nisi unus esset qui quod nexuit contineret. Non tam uero certus naturae ordo procederet nec tam dispositos motus locis, temporibus, efficientia, spatiis, qualitatibus explicarent nisi unus esset qui has mutationum uarietates manens ipse disponeret. Hoc, quicquid est, quo condita manent atque agitantur usitato cunctis uocabulo deum nomino. – Tum illa: Cum haec, inquit, ita sentias, paruam mihi restare operam puto ut felicitatis compos patriam sospes reuisas. Sed quae proposuimus intueamur. Nonne in beatitudine sufficientiam numerauimus deumque beatitudinem ipsam esse consensimus? – Ita quidem. – Et ad mundum igitur, inquit, regendum nullis extrinsecus amminiculis indigebit; alioquin si quo egeat, plenam sufficientiam non habebit. – Id, inquam, ita est necessarium. – Per se igitur solum cuncta disponit? – Negari,
Abbreviated transcription (French):
esse fateamur
Derosouis ꝑ firsdanae mestgit arrũ. Captq tulis ille deuus fall
Ansere uo luet entinilucemuisus Longosq i obem coget i filetens notꝰ.
Dudum quđ atra texit erioris nubes. Lucel¬
Lucebit ipsoꝑspicatius phoebo¬
hononsemasginte depalit lumen Obliuosa corpꝰ inuchens molt̃
Hen& ꝓsectosem̃ introrsum ueri

Expanded text:
esse fateamur. Quisquis profunda mente uestigat uerum cupitque nullis ille deuiis falli in se reuoluat intimi lucem uisus longosque in orbem cogat inflectens motus dudum quod atra texit erroris nubes lucebit ipso perspicacius Phoebomente depulit lumen obliuiosam corpus inuehens molem; haeret profecto semen introrsum ueri
Abbreviated transcription (Latin):
sin ecuiꝰquã boni admixtione miseriaẽ : Sic inquã uidetur Qđsi
eidẽ misero. quicunctis careat bonis. pͣterea quib miserẽ. malũ ali¬
ud fierit adnexũ Nonne multo infelicior eocensendus ẽ. cuiꝰ in¬
fortuniũ boni participatione releuatur: quidni inquã. Habent
igit᷑ imꝓbi cũ puniunt᷑ quidẽ boni aliquid ad nexũ: pęnã ipsa scilic&.
quȩ ratione iustitiae bonaẽ Idẽq cũ supplicio carent: in est tis aliqͥd
ulterius mali. ipsa impunitas. quã iniqͥtatis merito malũ et̃ confes¬
sus es: Negare non possũ. Multo igitur infeliciores in ꝓbist̃. iniusta
inpuniate donati: quã iusta ultione pumti. Sed puniri imꝓbos uis¬
tũ: in punitos uͦelabi iniquũ eẽ manifestũe. V soneg& : sed ne

Expanded text:
sine cuiusquam boni ad-mixtione miseria est? Sic, inquam, uidetur. Quid si eidem misero qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus miser est malum aliud fuerit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est cuius infortunium boni participatione releuigitur improbi, cum puniuntur quidem, boni aliquid adnexum, poenam ipsam scilicet, quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id ne
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cariora. Quare sicca iã lacrim as. ñdũ est adunũ om̃s ex¬
osa fortuna. Nec tibinimiũ ualida tẽpestas incubuit: quando
tenaces hȩrent anchore : Quȩnec p̃sentis solam̃. nec futuri
spem tẽporis ab eẽ patiant᷑ & hȩreant inquã p̃cor : Illis nĩq
manentib: ut cũq seres habeant enatabimꝰ. Sed quantũ or¬
nam̃tis nr̃is decesserit: uides & illa: ꝓ mouimꝰ inquit aliquan¬
tũ site nondũ totius tuȩ sortis pig&: sed delicias tuas ferreñ
possũ: qui ab et̃ aliquid tuȩ beatitudinitã luctuosus atq
an xius conquerairis. Quis ẽ enĩtã cõpositȩ felicitatis. ut ñ¬

Expanded text:
esse cariora. Quare sicca iam lacrimas; nondum est ad unum omnes exesse cariora. Quare sicca iam lacrimas; nondum est ad unum omnes exosa fortuna nec tibi nimium ualida tempestas incubuit quando tenaces haerent ancorae quae nec praesentis solamen nec futuri spem temporis abesse patiantur. – Et haereant, inquam, precor; illis namque manentibus, utcumque se res habeant, enatabimus. Sed quantum ornamentis nostris decesserit uides. – Et illa: Promouimus, inquit, aliquantum si te non iam totius tuae sortis piget. Sed delicias tuas ferre non possum, qui abesse aliquid tuae beatitudini tam luctuosus atque anxius conqueraris. Quis est enim tam compositae felicitatis ut n
Abbreviated transcription (Latin):
riido deseras ante illa fugiendo:
upolo pbeb roseis quadrigis
Luce̾ spargere cȩperit:
Uerso concitat aequore:
nomen. fortutiȩ feliti tatis mou&: quamplurimis maximisq: a¬
bundes. mecum reputes lic&. Igitur si quod inomni fortunat
tuae censu practosissimum possidebas. id tibi diuinitus in¬
lae sum adhuc. in uiolatumq: seruaturoteris ne me¬
liora quȩq retinens. de infortunio iuire causari: Atqui.
iuget in columis illud praetiosissimum generis humani
decussim macus socer. & quod uitae praetio non segnis eme¬
res urtotus ex sipientia uirtutibusq: factus suarum securus:
tius ingemiscit in uirus: Uiuit uxoc ingenio modesta pudicĩȩ
pudore p̃cellens. Etut om̃s eiꝰdotes breuit᷑ indudã patrisimił:
tabescit: Quid dicã liberos consglares. quorũ iã utudętatis
pueris. ł pat̾ni ł auiti specim̃ eluc& ingenii : Cum igitur
p̃cipua sit mortalib: uitȩ cura retinendȩ. ote. tuabona cog¬
nos cas felice̾. cui suppetunt etiã nc̃ quȩ uita nemo dubitat

Expanded text:
ndo deseras an te illa fugiendo? Cum polo Phoebus roseis quadrigis lucem spargere coeperit, uerso concitat aequore. nomen fortuitae felicitatis mouet, quam pluribus maximisque abundes mecum reputes licet. Igitur si quod in omni fortunae tuae censu pretiosissimum possidebas id tibi diuinitus inlaesum adhuc inuiolatumque seruatur, poterisne meliora quaeque retinens de infortunio iure causari? Atqui uiget incolumis illud pretiosissimum generis humani decus Symmachus socer et, quod uitae pretio non segnis emeres, uir totus ex sapientia uirtutibusque factus: suarum securus tuis ingemescit iniuriis. Viuit uxor ingenio modesta, pudicitia pudore praecellens et, ut omnes eius dotes breuiter includam, patri similis; tabescit. Quid dicam liberos consulares, quorum iam ut in id aetatis pueris uel paterni uel auiti specimen elucet ingenii? Cum igitur praecipua sit mortalibus uitae cura retinendae, o te, si tua bona cognoscas, felicem, cui suppetunt etiam nunc quae uita nemo dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ repoera& q̃uedemonstuumus d qđ pollicentur ñ posse constrr
minine inquã Inlis igt ques ingila qurdã expttendorũ pstre

Expanded text:
tur, non posse conferre? — Minime, inquam. — In his igitur, quae singula quaedam expetendorum praestare
Abbreviated transcription (Latin):
me adipis cintur. qm̃ ad beatitudinẽ ꝓbranon ueniunt. Merri tacnui demanum¬
Detrahat siquis superbis uani tegmina cultus un gum sondtu& mapsu naipu¬
Hinc enim libido uersat auidis cordauenenis
Hinc flagellat iramentem fluctus turbidatollens
Meror aut captos fatigat. aut spes lubrica torqu&.
Ergocum caput tot unum cernas ferre tyrannos
Nonfacit qđ optat ipse dominis pressus iniquis

Expanded text:
me adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non ueniunt. Quos uideme adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non ueniunt. Quos uidedetrahat si quis superbis uani tegmina cultus, iam uidebit intus arHinc enim libido uersat auidis corda uenenis. Hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens Maeror aut captos fatigat aut spes lubrica torquet Ergo cum caput tot unum cernas ferre tyrannos, Non facit quod optat ipse dominis pressus iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
nonpossent. Cumigit᷑ bonorũ tantũ mͦ potens possit oma. non uͦquȩ¬
ant omã potentes etiã malorũ eosdẽ qui mala posst᷑ minꝰ posse ma¬
nifestũe. Huc acce dit qđ omne̾ potentiã int̾ expetenda numerandã
om̃a quȩ expetenda referri adbonũ uelut ad quoddã naturȩ suȩ
cacum̃ ostendimꝰ. sed patrandi sceleris possibilitas referri adbonũ
ñ potest. expetenda igitur ñẽ. Atqͥom̃is potentia expetenda est.
Liqu& igitur malorũ possibilitatẽ non eẽ potentiã. eaxquib om̃ibus
bonorũ quidẽ potentia. malorũ uero minime dubitabilis appar&
infirmitas. uerãq illã platonis eẽ sententiã liqu&. solos quos de¬
siderent facere posse sapientes. Imꝓbos uͦ exxercere quidẽ qđ libeat.
qđ uͦdesiderent explere nonposse. faciunt eñi quȩ lib& dũ ꝑ ea qͥb
delectantur. id bonũ quod desiderant seadepturos putant. sed mini¬

Expanded text:
non possent! – Cum igitur bonorum tantummodo potens possit omnia, non uero quenon possent! – Cum igitur bonorum tantummodo potens possit omnia, non uero queant omnia potentes etiam malorum, eosdem qui mala possunt, minus posse manifestum est. Huc accedit quod omnem potentiam inter expetenda numerandam omniaque expetenda referri ad bonum uelut ad quoddam naturae suae cacumen ostendimus. Sed patrandi sceleris possibilitas referri ad bonum non potest, expetenda igitur non est. Atqui omnis potentia expetenda est; liquet igitur malorum possibilitatem non esse potentiam. Ex quibus omnibus bonorum quidem potentia, malorum uero minime dubitabilis apparet infirmitas ueramque illam Platonis esse sententiam liquet solos quod desiderent facere posse sapientes, improbos uero exercere quidem quod libeat, quod uero desiderent explere non posse. Faciunt enim quaelibet, dum per ea quibus delectantur id bonum quod desiderant se adepturos putant; sed mini
Abbreviated transcription (Latin):
serim. sedeẽ absolute nequeã confiteri. est eni qđ ordinẽ retin&:
seruatq naturam. Qđ uͦ ab hac deficit. eẽ etiã qđ insua natura
situm est dereliquit. Sed pos sunt inquies mali: neego quidẽ
negauerim. sed hȩc eorũ potentia. ñ a uirib sed ab inbecillitate
descendit. Possint enĩ mala quȩ minimȩ ualerent sunbonoꝵ
Eficientia manere potiussent. quȩ possibilitas eos cudentus
nihilposse demonstrat. Nam suuti paulo ante colegimus ma¬
lum nihil est. cũ mala tantũ mͦ possint. nihil posse in ꝓbos liqu&.
spicuũ ẽ. Atqui ut intellegas quȩ nãsit huius potentiae uis.
sũmo bono nihil potentius eẽ paulo ante definiuimꝰ: ita est
inquã: sedidem inquit faceremalũ nequit : minime. Est
geur inquit aliquis quio mã posse homines putet : nisiquis
in saniat: nemo. Atqui idem possunt mala : utinã quidẽ inquam¬

Expanded text:
serim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet serim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet seruatque naturam; quod uero ab hac deficit esse etiam, quod in sua natura situm est, derelinquit. Sed possunt, inquies, mali; ne ego quidem negauerim, sed haec eorum potentia non a uiribus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala, quae minime ualerent si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse demonstrat; nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liquet. – Perspicuum est. – Atque ut intellegas quaenam sit huius potentiae uis: Summo bono nihil potentius esse paulo ante definiuimus. – Ita est, inquam. – Sed idem, inquit, facere malum nequit. – Minime. – Est igitur, inquit, aliquis qui omnia posse homines putet? – Nisi quis insaniat, nemo. – Atqui idem possunt mala. – Vtinam quidem, inquam
Abbreviated transcription (Latin):
ultaẽ app̃hendit. potentis simũ necesseẽ iudices. Ea quo fit qđ huc
iaca. ut idem sced esti uirib: om̃ib: uideant᷑ eẽ deserti. Curenĩ relic¬
tauirtute uitia seotantur : in scia nebonorũ : sedquid eneruatius
ignorantiae cȩcitate : ansecttando nouerunt: sed trains uersos eos
libido pͣciptit : sic quoq in temperantia fragiles. qđ obluctari uitio
nequeunt. Anscientes uolentesq bonũ deserunt adurtia defectunt:
sed hoc mͦ nonsolũ potentes eẽ. sed om̃ino eẽ desinunt. Nãqui cõ¬
munẽ om̃iũ quȩ sunt finẽ relinquunt. parit̃ quoq: eẽ desistunt
đ quidẽ ciupiã mirũ forte eẽ uideatur. ut malos quiplures homi¬
nũ sunt eos dẽ non eẽ dicamꝰ sed ita seseres habit. Nã qui mali
sunt cos malos eẽ non abnuo. sed eosdem eẽ pure atq simplicit᷑
nego. Namuti cadauer hominẽ mortuũ dixeris. simplicit᷑ uͦ
hominẽ appellare non possis. Ita uitiosos malos quidẽ eẽ conces¬

Expanded text:
potentissimum necesse est iudices. Ex quo fit, quod huic obiacet, ut idem scelesti idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt, sed transuersos eos libido praecipitat? Sic quoque intemperantia fragiles, qui obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uitia deflectunt? Sed hoc modo non solum potentes esse, sed omnino esse desinunt; nam qui communem omnium quae sunt finem relinquunt pariter quoque esse desistunt. Quod quidem cuipiam mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus; sed ita sese res habet. Nam qui mali sunt eos malos esse non abnuo; sed eosdem esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simpliciter uero hominem appellare non possis, ita uitiosos malos quidem esse conces
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑgressa motionẽ in sua manet simplicitate p̃sentiae in finitaq
pͣteriti ac futuri spatia cõplectens omã quasi iã geant᷑ in sua sim

Expanded text:
gressa motionem, in suae manet simplicitate praesentiae, infinitaque praeteriti ac futuri spatia complectens, omnia, quasi jam gerantur, in sua sim
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ ratiorinatio. adld qđ est id qđ gignitur. ad et̾nitatẽ tepꝰ
ad punctũ mediũ circulus: ita ẽ fatis eries mobilis ad ꝓuidentiae¬
stabilẽ simplicitatẽ. Easeries cȩlum acsi deramou&. elem̾ta inse
inuicẽ tẽperat. & alt̾na comotatione trans format. Cadẽ nascen¬
tia occidentiaq om̃aꝑsimiles fecuũ seminũq: renouat ꝓgressus
Haec actus fortunasq hominũ indissolubilicausarũ conexione con

Expanded text:
tellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, tellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita estabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat, eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione con
Abbreviated transcription (Latin):
Quosit utomã que fatosunt ꝓ uidentiae qͦq subiectasint: qu ipsũetiã
subiac& faitũ quȩdã uͦ que sub ꝓiuidentia locata st̃: fatiseriem supe¬
rent. Eauͦ sunt. quȩ pͥmȩ propinqua diuinitati stabilit̃ fixa: fiata
lis ordinem motabilitatis eacedunt. Namut orbiũ cirta eundẽ
cardinẽ sese uertentiũ quiẽ intimꝰ adsimplicitatẽ medietiets
accedit. ceterorũq ex tra locatorũ ueluti cardo quidã cirta quem
uersentur existit. extiiuͦ maiore ambitu rotitꝰ. quanto a punctime¬
dia indiuiduitate discedit. tanto ampliorib spatus explicat᷑:. Si quid
cilli semedio conectat & sociat. in simplicitatẽ cogit᷑. diffundiq etdif¬
fluere cessat : Simili ratione qđ longius a prima m̃te discedit. maio¬
rib fatinexib implicat᷑. ac tanto aliquid fato liberũẽ: quanto illũ
rerũ cardinẽ uicinius petit. Quod si suꝑnȩ m̃tis heserit firmita¬
timotu carens. fatiqͦq suꝑgredit᷑ necessitatẽ. Igitur utiẽ ad in

Expanded text:
a quae fato subsunt, prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt, fati seriem superent. Ea uero sunt, quae primae propinqua diuilis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid nero illi se medio conectat et societ, in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat, simili ratione quod longius a prima mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit. Quod si supernae mentis haeserit firmitati, motu carens fati quoque supergreditur necessitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dis posuit: multiplicit̃ ae tẽporalit administrat. Siue igit᷑ famulan¬
tib qͥb dã ꝓuidentiae diuinis spiritib fatũ exercetur. seuanima.
seutota in seruiente natura. seucelestib: siderũ motib: seu angłica
urtute. seudȩ monũ uaria sollertia seualiqͥb horũ. seu om̃ib ftta¬
lis series tecxitur: Illud certe manifestũ ẽ.: immobilẽ simplicẽq
gerendarũ formã rerũ eẽ ꝓuidentiã. Eatũuͦ eorũ quȩ diuna sim

Expanded text:
disposuit multipliciter ac temporaliter amministrat. Siue igitur famulandisposuit multipliciter ac temporaliter amministrat. Siue igitur famulantibus quibusdam prouidentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia seu aliquibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendarum formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuina
Abbreviated transcription (Latin):
illa diuima ratio in sũ moom̃iũ principe consitata quȩ cuneta disponit
atuĩ uin hȩrts peb mobilib dispositio. ꝑ quã pudentia suis quȩq neo
nt ordinib. Puidentianãq tunctaparit quã uis diuersa quã uis in¬
finitacõplectit᷑. Eatũ e singula digerit immotũ. locis. formis ac tẽpo¬
rib distributa. ut hȩc tẽporalis ordinis explicatio andiuinȩ m̃tis ad¬
unati ꝓ spectuꝓ uidentia sit : Eadẽ uͦ adunatio digesta explicata
tẽporib fatũ uocet᷑. quȩ lic& diuer sasint: alterũ tam̃ prnd& exaltero
rdo nãq fatalis: eox ꝓuidentiae simplicitate ꝓcedit: sic̃ enĩ artifex
faciende reiformã m̃te ꝑcipiens mou& operis effectũ: Etqđ sim¬
plicit᷑ pͣsentariequȩ ꝓ sperat ꝑ tẽporales ondines ducit : licid s ꝓui¬
dentia qͥdẽ singulariet᷑ stabilit̃q facienda dis ponit Eato ũ hec ipsaquȩ

Expanded text:
illa divina ratio in summo omnium principe constituta. quae cuncta disponit. illa divina ratio in summo omnium principe constituta. quae cuncta disponit. fatum vero inhaerens rebus mobilibus dispositio, per Quatit ordinibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur, fatum uero singula digerit in motum locis, formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet diuersa sint, alterum tamen pendet ex altero; ordo namque fatalis ex prouidentiae simplicitate procedit. Sicut enim artifex faciendae rei formam mente praecipiens mouet operis effectum et quod simpliciter praesentarieque prospexerat per temporales ordines ducit, ita deus prouidentia quidem singulariter stabiliterque facienda disponit, fato uero haec ipsa quae
Abbreviated transcription (Latin):
neris sint ipse ꝑpendis : sed qm̃ hee quoq: tenosse. quȩdã medicinȩ
tuae portio ẽ: quã quã angusto limite tẽporis sȩpti. tam̃ aliquid deli¬
berare conabimur : Quod site musici carminis oblectam̃ta delectunt:
hanc oport& paulis ꝑ differas uoluptatẽ. dum nexas sibi ordine. conte.¬
xorationes: Ut lib& inquã: Iunc uelut abalio orsa principio. i ta
dis seruit: Omiũ generatiorerũ. cunctusq motabiliũ naturirũ
ꝓgressus. & quicquid aliquo mouet᷑ mͦ: causas. ordinẽ. formas: exdi¬
uinȩ m̃tis stabilitate sortitur. Hac in suȩ simplicitatis arce c̃po¬
sitae multiplicẽ regendis modũstatuit: Quimodus cũ inipsa diumȩ
intelligentiae puritate conspicrt᷑ ꝓudentia nominat᷑. Cuuꝰ adea¬
que moua atq dispont referẽ atũ aiueterib appellatũ ẽ. quȩ diuer sa
eẽ fade liquebat: Siquis utrius qiuĩ mͣte c̃speatrit: Nꝙ̃ puid entiaẽ ipsa

Expanded text:
neris sint ipse perpendis. Sed quoniam haec quoque te nosse quaedam medicinae neris sint ipse perpendis. Sed quoniam haec quoque te nosse quaedam medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite temporis saepti tamen aliquid deliberare conabimur. Quodsi te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem dum nexas sibi ordine contexo rationes. – Vt libet, inquam. – Tunc uelut ab alio orsa principio ita disseruit: Omnium generatio rerum cunctusque mutabilium naturarum progressus et quicquid aliquo mouetur modo causas, ordinem, formas ex diuinae mentis stabilitate sortitur. Haec in suae simplicitatis arce composita multiplicem rebus gerendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; quae movet atque disponit refertur, fatum a veteri- bus appellatum est. Quae diversa esse facile liquebit, si quis utriusque vim mente conspexerit; nam providentia. est ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Cominou& gentes publicꝰ errte :
Litus frem̃ti tundere fluctu:
Nec niuis durã frigore molẽ
Feruente phoebi soluier aestu:
Cunctaqͣ ifira ꝓuehitaetas:
Stup&q subitis mobile uulgus
Cedat᷑ inscrchiȩ nubilus error: Cegsent ꝓfecto mira uideri:
taẽ inquã: sed cũ tui munerissit latentiũ rerũ causas euolutre. uela¬
tasq caligine explicare ritiones: quȩso uti hinc decernas. & qm̃ hoc me
miniculũ maxime ꝑturbat: edisseras: Iũ illa paulisꝑ arrioens.
Ad rẽme inquit omiũ quȩsitu maximã uocas: cui uix exhaustiquic¬
quã sit. Talis nãq materiaẽ: ut una dubitatione succisa. in nume¬
rabiles aliȩ. uelut hydrte capita suc crescant : Nec ullus fuerit modus.
nisiquis eas uiuacissimo mtis igne coherceat In hac eni de ꝓuidentiae
simplicitate. defati seriae. derepentinis casib:. decognitione acp̃¬
dsstinatione diuina. de arbitrii libtate quȩri sol&: quȩ quanti ho¬

Expanded text:
commouet gentes publicus error llitus frementi tundere fluctu nec niuis duram frigore molem feruente Phoebi soluier aestu. Cuncta quae rara prouehit aetas stupetque subitis mobile uulgus; cedat inscitiae nubilus error, cessent profecto mira uideri! – Ita est, inquam; sed cum tui muneris sit latentium rerum causas euoluere uelatasque caligine explicare rationes, quaeso uti quae hinc decernas, quoniam hoc me miraculum maxime perturbat, edisseras. – Tum illa paulisper arridens: Ad rem me, inquit, omnium quaesitu maximam uocas, cui uix exhausti quicquam satis sit. Talis namque materia est ut una dubitatione succisa innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant; nec ullus fuerit modus nisi quis eas uiuacissimo mentis igne coherceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti o
Abbreviated transcription (Latin):
dogenus quȩ sopitis querelis firmate soliditate corroborent: ꝑt
pñuere furmã beutrtudins me didũ monstrinte uidisti. quoetiã
sitasit agnouusti. decursis om̃ib: que p̃ter mttere necessarium puto

Expanded text:
d genus, quae sopitis querelis firma te soliditate corroborent. Et quoniam verae formam beatitudinis me dudum monstrante vidisti, quo etiam sita sit agnovisti, decursis omnibus, quae praemittere necessarium puto
Abbreviated transcription (Latin):
uiaritibi quite domũ reuehat ostendam. Pennas etiã tuȩ m̃ti quib
sc inaltum tollere possit affigam. Ut ꝑturbatione depulsa. sospes
in patriã mȩ ductu mea semita. meis etiã uehiculis reuertaris
Sunt etem̃ penȩ uolucres mihi Quecelsa conscendant poli. Paetlari dlonruertus

Expanded text:
uiam tibi quae te domum reuehat ostendam. Pennas etiam tuae menti quibus se in altum tollere possit adfigam, ut perturbatione depulsa sospes in patriam meo ductu, mea semita, meis etiam uehiculis reuertaris. Sunt etenim pennae uolucres mihi Quae celsa conscendant poli. Quas sibi cum u
Abbreviated transcription (Latin):
Cordis carmina temperans:
Quicqͥd p̃cipuis dece Matris fontib hauserat
Qđ luctus dabat impotens
Qd luctũ geminans amor. Defl& trenera cõmouens

Expanded text:
ordis carmina temperans, Quidquid praecipuis deae Matris fontibus hauserat, Quod luctus dabat impotens, Quod luctum geminans amor, Deflet, Taenara commovens
Abbreviated transcription (Latin):
desideso. Ambulandi inquit motum scđm naturã cẽ hominib ñ nega¬
bis: minime inquã. Eiusq rei pedũ officiũ eẽnaturile ñ dubitas:
Nec hoc quidẽ inquã. Siquis igitur pedibus incedere ualens. ambul&.
Alius quidẽ cui hoc naturale pedũ desit officium. manib nitens ambula

Expanded text:
desidero. Ambulandi, inquit, motum secundum naturam esse hominibus num negabis? Minime, inquam. Eiusque rei pedum officium esse naturale num dubitas? Ne hoc quidem, inquam. Si quis igitur pedibus incedere ualens ambulet aliusque cui hoc naturale pedum desit officium, manibus nitens ambula
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt numerorũ uidentur netione formaconou
cnim suit principale in animo conditoris eemiplar. hinc̃
crm quartuo elementorũ multitudo mutuatat hinc
temporũ uices hinc metus astrorũ cacdiq. conuersos que
cuna sit cũq omniustatus numerorti colbgatisi os quȩ
fungat eũ quoqinumerũ necesse e inporia sqo haben¬

Expanded text:
ta sunt, numerorum videntur ratione formata, hoc enim fuit principale in animo conditoris exemplar. Hinc enim quatuor elementorum multitudo mutata est, hinc temporum vices, hinc motus astrorum coelique conversio. Quae cum ita sint, cumque omnium status numerorum colligatione fingantur, eum quoque numerum necesse est in propria se
Abbreviated transcription (Latin):
cuoraũ iulul stabile cõprehendit. Autquid hoc resert qaticino
Alordieulo tyresice. quic qud dicã ut erit autnon. Quidetã
aiuor e puudentia humana opiione p̃stterit siuti homines
onuti certis simũ fontẽ nhil incertitẽ potist cert dorune euentꝰ
qus. sienion sir ont̃ ille p̃scierit. Quareniullat ħ imanis consit¬
lus eca osobo igrlibea qu as diuima mens sine falsterteis es cone
cumetapsprentns adunũ alligit. & constringit eutnts. Reo

Expanded text:
certum, nihil stabile comprehendit? Aut quid hoc refert vaticinio illo ridiculo Tiresiae Quicquid dicam, aut erit aut non? Quid etiam divina providentia humana opinione praestiterit, si uti homines omnium certissimum fontem nihil incerti esse potest, certus eorum est eventus, quae futura firmiter ille praescierit. Quare nulla est humanis consiliis actionibusque libertas, quas divina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit eventum. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
atq dis iunctum suo fonte fatiscere.
ugnãdiscors fȩderarerum. Causa resoluit: quis tantadeus.
Ueris statuit belladuobus:¬
Semꝑq sibi certa coherent:
Aut quis ualeat nescita sequi.
Utquȩ carptim singula constent.
Sed quis notascire. labon&:

Expanded text:
atque disiunctum suo fonte fatiscere. atque disiunctum suo fonte fatiscere. nam discors foedera rerum causa resoluit? Quis tanta deus ueris statuit bella duobusSemperque sibi certa cohaerent?Aut quis ualeat nescita sequi? quae carptim singula constent ESed quis nota scire laborat?
Abbreviated transcription (Latin):
remunerar plos. Quos ad aterierũ n ppͥamutit uoluntas sco
futuricogit certanecessitas. Nec uitia igit᷑ nec ur tutes quicquã fue¬
rint . sed omiũ meritorum potius mixta atq: indiscreta c̃fusio qͦq
nihilsceleratius ex cogitari potest. exꝓudenti a rerũ omis ordo du
om̃iũ referant auctorem. Igitur necsperandi aliquid. nec dep̃candi
omã series indeflexa conectit : duferetur igit᷑ unicũ illud int᷑ ho¬
mines dm̃q cõmertiũ sperandiscilic& ac dep̾candi. Siqͥdẽ iustȩ
humilitatis p̃tio in estimabilẽ uicẽ diuinȩ grẽ ꝓmerem᷑. Quiso¬
lus modusẽ. quocũ dõ collo qͥ homines posse uideant᷑: illiquȩ in ac¬
cessȩ lucipͥus qͦq quã impetrent ipsa supplicandi ratione conuingi
uꝑsi recepta futurorũ neces sitate nihil uiriũ habere qedanturꝰ.
Quid erit qͦ sũ moillirerũ pͥncipi conectiatq: herere possimꝰ: qua¬
reneces se erit humanũ genꝰ uti pati ulo ante cantabas disseptũ.

Expanded text:
remunerari probos, quos ad alterutrum non propria mittit uoluntas sed futuri cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec uirtutes quicquam fuerint, sed omnium meritorum potius mixta atque indiscreta confusio; quoque nihil sceleratius excogitari potest, cum ex prouidentia rerum omad bonorum omnium referantur auctorem. Igitur nec sperandi aliquid nec deprecandi omnia series indeflexa connectit? Auferetur igitur unicum illud inter homines Deumque 5 commercium, sperandi scilicet ac deprecandi. Siquidem justae humilitatis pretio inaestimabilem uicem diuinae gratiae promeremur, qui solus modus est quo cum deo colloqui homines posse uideantur illique inaccessae luci prius quoque quam impetrent ipsa supplicandi ratione coniungi. Quae si recepta futurorum necessitate nihil uirium habere credantur, quid erit quo summo illi rerum principi conecti atque adhaerere possimus? Quare necesse erit humanum genus, uti paulo ante cantabas, dissaeptum
Abbreviated transcription (Latin):
quod designat. Quare demons trandũ pͥus. ẽ
nilil non ex necessitate contingere. ut pͥno¬
tionẽ signũ eẽ huiꝰ necessitatis appareat
Alioquin si hȩc nulla ẽ. ne illaqui dẽ eius rei signũ
non ex signis neq petitis extrinseiꝰ argumentis. sed exc̃uenien¬
tib necessarusq causis eẽ ducendã. Sed qͥfieri potest. ut ea ñ
ꝓueniant quȩ futurai et̃ ꝓuident᷑ : quasiuͦ nos ea quȩ ꝓuidentia
futura eẽ pͣ noscit. ñ eẽ euentura credamꝰ. acñ illud potius arbitre
mur. lic& eueniant. nichil tam̃ ut eueuirent suinatura neces¬
sitatis habuisse. Qđ hinc facile ꝑpendas licebit. Pluia etenĩ
dũ fiunt subiectaoculis intuem. ut eaquȩ in quadrigis moderin¬
dis atq flectendis facere spectant᷑ aurige. atq ad hunc modũ

Expanded text:
quod designat. Quare demonstrandum prius est quod designat. Quare demonstrandum prius est nihil non ex necessitate contingere, ut pra.enotionem signum esse huius necessitatis appareat; alioquin si haec nulla est, ne illa. quidem eius rei signum non ex signis neque petitis extrinsecus argumentis, sed ex convenientibus necessariisque causis esse ducendam. Sed qui fieri potest, ut ea non proveniant, quae futura esse providentur? Quasi vero nos ea, quae providentia. futura esse praenoscit, non emur, licet eueniant, nihil tamen ut euenirent sui natura necessitatis habuisse. Quod hinc facile perpendas licebit: Plura etenim dum fiunt subiecta oculis intuemur, ut ea quae in quadrigis moderandis atque flectendis facere spectantur aurigae, atque ad hunc modu
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis existimat. uhilimpediri pscientia arbitri lib tatẽ putat
N ũ enimtualiunde argum̃tũ futurorũ necessitatis thrais. nisi qđ
eaquȩ p̃sciunt᷑ ñ euenire ñ posst̃. Sugit᷑ p̃notio nullã futuris
reb adicit necessitatẽ qđ tu etiã paulo ante fatebare quid ẽ
qđ ueluntari exitꝰ rerũ ad certũ cogant᷑ euentũ : & eni positio¬
ũ igit᷑ quantũ ad hoc aitin&. quȩ ex arbitrio ueniunt adneces¬
suttẽ coguntur : minime. Stati amꝰ iterũ eẽ sed nihil reb:
neces sitatis in iungere: Manebit ut opinor eadem uolunta¬
tis integra atq ab soluta libtas. sed p̃scientia inqͥes. tũesi futurs
cueniendi neces sitas ñ ẽ. signũta m̃ est neces sario ea et̃ uentimi
Hocigit᷑ mͦ etiã sip̃ cognitioñ fuiss& neces sarios futurorũ eoxcitꝰ
cẽ ẽstan&. Omẽ etenĩ signũ. tantũ qͥd sit ostendit. Nu̾efficit

Expanded text:
sitatis existimat, nihil impediri praescientia arbitrii libertatem putat. sitatis existimat, nihil impediri praescientia arbitrii libertatem putat. Num enim tu aliunde argumentum futurorum necessitatis trahis, nisi quod ea, quae praesciuntur, non evenire non possunt? Si igitur praenotio nullam futuris rebus adicit necessitatem, quod tu etiam paulo ante fatebare, quid est, quod voluntarii exitus rerum ad certum cogantur eventum? Etenim positioNum igitur, quantum ad hoc attinet, quae ex arbitrio ueniunt ad necesitatem cogantur? – Minime. – Statuamus iterum esse, sed nihil rebus necessitatis iniungere; manebit, ut opinor, eadem uoluntatis integra atque absoluta libertas. Sed praescienta, inquies, tametsi futuris eveniendi necessitas non est, signum tamen est necessario ea esse ventura. Hoc igitur modo, etiam si praecognitio non fuisset, necessarios futurorum exitus esse constaret; omne etenim signum tantum, quid sit, ostendit, non vero efficit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc m̃brorũ condita nube
Non intotum ẽ oblita sui.
Sum mãq ten& singula ꝑdens.
Leiturquis quis uerareqͥrit.
N eutro ẽ habitu. nãneq nouit
Uec penitꝰ tamen om̃anescit
Sed quã retmens. meminit sũmã
Consult alx uisartnactans. Ut seruatis queat obliras addtre partes
Cumilla. Uet in quit hȩc ẽ deꝑ udentia querela. aiq tulio cũdi¬
uinetionẽ distribuit uehem̃ter agitata t᷑q ipsires diuprorsis
multẽ q quȩstta. sedhaut quaquã ab ullo urm̃ actenꝰ satis diligent̃
defirmit̃ expedita. Cuiꝰ caliginis causa est. qđ humanȩ iatioci¬
nationis motus ad duunȩ p̃scuentia simplicitatẽ ñ potest ad moueri
Quesi ullomꝰ eogatiri quȩcit. nihil prors relinquet᷑ ambigui. Qdita
demũ pate facere atq: eo pedire tep̃tabo siprius eai quib: ioue¬
ns cxpendero. Qugro enĩ cur illã soluentium rationẽ in inus
efficacem putes. quȩ quia p̃scientiã ñ et̃ futuris reb: causã nites¬

Expanded text:
Nunc membrorum condita nube Non in totum est oblita sui Summamque tenet singula perdens. Igitur quisquis uera requirit, Neutro est habitu; nam neque nouit Nec penitus tamen omnia nescit, Sed quam retinens meminit summam Consulit alte uisa retractans, Vt seruatis queat oblitas Addere partes. Tum illa: Vetus, inquit, haec est de prouidentia querela Marcoque Tullio, cum diuinationem distribuit, uehementer agitata tibique ipsi res diu prorsus multumque quaesita, sed haud quaquam ab ullo uestrum hactenus satis diligenter ac firmi ter expedita. Cuius caliginis causa est, quod humanae ratiocinationis motus ad diuinae praescientiae simplicitatem non potest admoueri, quae si ullo modo cogitari queat, nihil prorsus relinquetur ambigui. Quod ita demum patefacere atque expedire temptabo, si prius ea quibus moueris expendero. Quaero enim, cur illam soluentium rationem minus efficacem putes, quae quia praescientiam non esse futuris rebus causam neces
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓcedat. in ẽ tam̃ cõmunis inutraq necessitas. similiadȩꝓui¬
dentia futurisq reb ratiocinaripat&. Nãetiã sud circo qm̃ fu¬

Expanded text:
te procedat, inest tamen communis in utraque necessitas. Similia de prouite procedat, inest tamen communis in utraque necessitas. Similia de prouidentia futurisque rebus ratiocinari patet. Nam etiam si idcirco quoniam fu