comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͣ de maioribus natu. sed nunqͣ sum abductus ut crederẽ
eamꝙ suspitionem ꝓpter hanc causam oredo fuisse: qđ fañĩ¬
us ĩ mediocribus oratoribus hĩtus ess&. oratio autem uel op¬
tima ess& illo quidem tp̃ore orationum omnium: sed nec
eius modi est :uta pluribus confusa uideatur. Unus enĩ
sonus est tonus oranonis & idem stilus. nec de persio reti¬
cuiss& gracchiis: cum & fannius de menelano maratheno
& de caeteris obieciss&: praeserum cum fanniins sit habitus
elinguis. nam & causas defensitauit: & tribunatus eius ar¬
bitrio & auctoritate publu africani gestus non obscuris
fuit. Alter autem .C. fanmus .in.filius.c. ldũ gener. &
moribus & ipso gne̾ dicendi durioris soceri instituto: quem
quia cohactus in agrum collegium non erat nõ admodũ
diligebat. praeseram cum ille: &. sceuolam sibi minorẽ na¬
tu geneꝵ praetuliss&. cuitamen.L. se excusans non gene̾

Expanded text:
inquam, de maioribus natu, sed numquam sum adductus ut crederem; inquam, de maioribus natu, sed numquam sum adductus ut crederem; eamque suspicionem propter hanc causam credo fuisse, quod Fannius in mediocribus oratoribus habitus esset, oratio autem vel optima esset illo quidem tempore orationum omnium. Sed nec eiusmodi est ut a pluribus confusa videatur—unus enim sonus est totius orationis et idem stilus—, nec de Persio reticuisset Gracchus, cum ei Fannius de Menelao Maratheno et de ceteris obiecisset; praesertim cum Fannius numquam sit habitus elinguis. Nam et causas defensitavit et tribunatus eius arbitrio et auctoritate P. Africani gestus non obscurus fuit. Alter autem C. Fannius M. filius, C. Laeli gener, et moribus et ipso genere dicendi durior. is soceri instituto, quem, quia cooptatus in augurum conlegium non erat, non admodum diligebat, praesertim cum ille Q. Scaevolam sibi minorem natu generum praetulisset— cui tamen Laelius se excusans non genero
Abbreviated transcription (Latin):
plena prudentiae.P. crassum ualde ꝓbatum oratorem usdẽ
fere temporibus accoepimus: qui & ĩgenio ualuit & studio
& hũit quasdam & domesticas disciplinas. Nam & cum
sum̃o illo oratore ser. galba: cuius. C filio filiam suam col¬
locauerat affinitate sese defunxeat. & cum ess& publui
mutiĩ filius: fratremꝙ haber& .s. sceuolam. domi uis ciuile
cognoueat. In eo industriam constat sum̃am fusse maxi¬
mamq gratiam: cum & consuleretur płimum & diceret.
C. filius qui consul cum domitio fuit inam orationem de
socus & nomine lanno cortra gracchum reliquit sane &
bonam & nobilem: Tum acticus quid ergo est ne ista fan¬
nii : nam uaria opmio pueris nobis erat. alii a.C. ꝑsioi
literato homiẽ scriptam esse aiebãt illo quẽ significat ual¬
de doctum esse lucilius. alii multos nobiles qđ quisq potuiss&
ĩ illam or̃onem contulisse: Tum ego audiui equidem ista

Expanded text:
plena prudentiae. P. Crassum valde probatum oratorem isdem plena prudentiae. P. Crassum valde probatum oratorem isdem fere temporibus accepimus, qui et ingenio valuit et studio et habuit quasdam etiam domesticas disciplinas. Nam et cum summo illo oratore, Ser. Galba, cuius Gaio filio filiam suam conlocaverat, adfinitate sese devirixerat et cum esset P. Muci filius fratremque haberet P. Scaevolam, domi ius civile cognoverat. In eo industriam constat summam fuisse maximamque gratiam, cum et consuleretur plurimum et diceret. t; quorum Gai filius, qui consul cum Domitio fuit, unam orationem de sociis et nomine Latino contra C. Gracchum reliquit sane et bonam et nobilem. Tum Atticus: Quid ergo? estne ista Fanni? nam varia opinio pueris nobis erat. Alii a C. Persio litterato homine scriptam esse aiebant, illo quem significat valde doctum esse Lucilius; alii multos nobilis, quod quisque potuisset, in illam orationem contulisse. tum ego: Audivi equidem ista,
Abbreviated transcription (Latin):
sio &̃ arnfex: ut ita dicam stilus. hunc studiose duo
adolescentes ĩ geniosissimi & ꝓpe aequales .C. carbo & Ti.
gracchus audire soliti sunt : de quibusiam dicendi lo¬
cus erit: cum de senioribus pauca dixero. Q. enim pom¬
peis non contẽptus orator temporibus illis fuit: qui
summos honores homo ꝑse cognitus sine ulla cõmen¬
datione maioꝵ est adeptus. tum. L. cassius multum
potuit non aeloquentia. sed dicendo tamen homo non siberali¬
tate ut alii. sed ipse tristina & seueritate popularis. Cuiusꝗ
dem legi tabellariae. M. antiuis briso ir. pl. diu restitit. M.
lepido consul. aduuante: eaq res pub. africano uitupationi
fuit. qđ euis auctoritate de sentenna deductus briso piita¬
batur. Tum duo caepiones multum clientes consilio & lingia
plus auctoritate tamen & grata subleuabant. Sed pompeii
sunt scripta nec nimis extenuata. qͣꝗͣ ueteꝵ est similis &

Expanded text:
sio et iam artifex, ut ita dicam, stilus. Hunc studiose duo sio et iam artifex, ut ita dicam, stilus. Hunc studiose duo adulescentes ingeniosissimi et prope aequales C. Carbo et Ti. Gracchus audire soliti sunt; de quibus iam dicendi locus erit cum de senioribus pauca dixero. Q. enim Pompeius non contemptus orator temporibus illis fuit, qui summos honores homo per se cognitus sine ulla commendatione maiorum est adeptus. tum L. Cassius multum potuit non eloquentia, sed dicendo tamen; homo non liberalitate, ut alii, sed ipsa tristitia et severitate popularis, cuius quidem legi tabellariae M. Antius Briso tribunus plebis diu restitit, M. Lepido consule adiuvante; eaque res P. Africano vituperationi fuit, quod eius auctoritate de sententia deductus Briso putabatur. Tum duo Caepiones multum clientes consilio et lingua, plus auctoritate tamen et gratia sublevabant. Sex. Pompei sunt scripta nec nimis extenuata, quamquam veterum est similis, et
Abbreviated transcription (Latin):
quidem lucius & antiquus. spurius autẽ nihilo ille ꝗ¬
dem ornanor: sed tamen astrictior: Fuit enim doctus
& disciplina stoicoꝵ. Multe sunt spurii albini oratio¬
nes. Sunt etiam.Li. & aurelioꝵ orestaꝵ: quos aliquo
uideo ĩnumeo oratoꝵ fuisse. P. popilius: cum ciuis egre¬
gius tum non indisertus fuit. C uoͣ filius eius diser¬
tus grauisq tuditanus cum omĩ iuta atq uictu excul¬
ptus atq expolitus: tum eius elegans est habitum etiã
oronis genus: codemq ĩ genere est habitus is qui ĩiuria
accoepta fregit.Ti. gracchum patientia ciuis in rebus
constanssimus. Moctauius. At uoͣ . M. emilius lepidus
qui est porcinna dictus usdem temporibus fere quib
galba sed paulo minus natu & sumus est habitus ora¬
tor. & fuit: ut appar& ex orationibus scriptor sane
bonis. hoc ĩ oratore latino primum mihi udetur &
leuitas apparuisse illa graecoꝵ & uerboꝵ compraehen¬

Expanded text:
quidem Lucius et antiquus, Spurius autem nihilo ille qquidem Lucius et antiquus, Spurius autem nihilo ille quidem ornatior, sed tamen astrictior; fuit enim doctus ex disciplina Stoicorum. Multae sunt Sp. Albini orationes. Sunt etiam L. et C. Aureliorum Orestarum, quos aliquo video in numero oratorum fuisse. P. etiam popilius cum civis egregius tum non indisertus fuit; Gaius vero filius eius disertus, Gaiusque Tuditanus cum omni vita atque victu excultus atque expolitus, tum eius elegans est habitum etiam orationis genus. Eodemque in genere est habitus is qui iniuria accepta fregit Ti. Gracchum patientia, civis in rebus optimis constantissimus M. Octavius. At vero M. Aemilius Lepidus, qui est Porcina dictus, isdem temporibus fere quibus Galba, sed paulo minor natu et summus orator est habitus et fuit, ut apparet ex orationibus, scriptor sane bonus. hoc in oratore Latino primum mihi videtur et levitas apparuisse illa Graecorum et verborum compren
Abbreviated transcription (Latin):
posse ꝗͣ scribe᷑: quod ꝑingeniosis hõib : neq sans doctis
plerunꝙ conangit: ut ipsi galbae: quem fortasse uis nõ
ĩgenii solum: sed &̃ animi & naturalis quidam dolor
dicentem incendebat: essiciebatq ut in citata & granis
& uehemens ess& orano. Dein cum ociosus stilum p̃n¬
derat: motusq omnis animi tanqͣ uentus hominẽ de¬
ferr&. flectescebat orano. qđ us qui limatius dicẽdi
consectantur genus accidere non sol&. fraetẽea quod
prudentia nunꝗͣ deficit oratorem qua ille utens eodẽ
modo possit & dicẽ & scribe̾. ardor animi non semper
adest. isq cum consedit omĩs illa uis: & quasi flama o¬
ratoris extinguitur. Hanc igitur ob causam uidetur le¬
lu mens spirare & ĩ scriptis: galbae autẽ uis occidisse.t
Fuerunt etiam in oratoꝵ numeo᷑ mediocrium. L. & sp. t¬
mũmii fratres. quoꝵ extant amboꝵ orationes. Simp᷑

Expanded text:
posse quam scribere, quod peringeniosis hominibus neque satis doctis posse quam scribere, quod peringeniosis hominibus neque satis doctis plerumque contingit, ut ipsi Galbae. quem fortasse vis non ingeni solum sed etiam animi et naturalis quidam dolor dicentem incendebat efficiebatque ut et incitata et gravis et vehemens esset oratio; dein cum otiosus stilum prenderat motusque omnis animi tamquam ventus hominem defecerat, flaccescebat oratio. Quod eis qui limatius dicendi consectantur genus accidere non solet, propterea quod prudentia numquam deficit oratorem, qua ille utens eodem modo possit et dicere et scribere; ardor animi non semper adest, isque cum consedit, omnis illa vis et quasi flamma oratoris exstinguitur. hanc igitur ob causam videtur Laeli mens spirare etiam in scriptis, Galbae autem vis occidisse. fuerunt etiam in oratorum numero mediocrium L. et Sp. Mummii fratres, quorum exstant amborum orationes; simplex
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex orationibus eius in telligi potest. Cum haec dixisse
& paulum interquieuissem: quid igitur inquit ẽ cau¬
sae brutus. si tanta uirtus in oratore galba fuit. Cur ea
nulla ĩ orationibus eius appar&. qđ mirari non possum
ĩ eis qui nihil omĩno scripti reliquaerunt: Nec enim ẽ
eadem inꝗͣ brute causa non scribendi: & non tam bene
scribendi qͣ dixerint. Nam uidemus alios oratores mner¬
na nihil scripsisse: ne domesticus & labor acceder& ad
forensem. Pleraq enim scribuntur orationes habite iam
nõ ut habeantur alios non laborare: ut meliores fiant:
N ulla enim res tantum ad dicendum ꝓficit ꝗͣtum sc̾ptio.
Nemoriam autem ĩ posteꝵ ĩgenii sui non desiderant: cũ
se putant satis magnam adeptos esse dicendi głiam: eãq
& maiorem uisum iri si ĩ existimantium arbitriũ sua ⁊¬
scripta non uenerint. Nlios qđ in dius putem dicc᷑ se

Expanded text:
ut ex orationibus eius intellegi potest. cum haec dixissem ut ex orationibus eius intellegi potest. cum haec dixissem et paulum interquievissem: Quid igitur, inquit, est causae, Brutus, si tanta virtus in oratore Galba fuit, cur ea nulla in orationibus eius appareat? quod mirari non possum in eis qui nihil omnino scripti reliquerunt. nec enim est eadem, inquam, Brute, causa non scribendi et non tam bene scribendi quam dixerint. Nam videmus alios oratores inertia nihil scripsisse, ne domesticus etiam labor accederet ad forensem—pleraeque enim scribuntur orationes habitae iam, non ut habeantur—; alios non laborare, ut meliores fiant— nulla enim res tantum ad dicendum proficit quantum scriptio—: memoriam autem in posterum ingeni sui non desiderant, cum se putant satis magnam adeptos esse dicendi gloriam eamque etiam maiorem visum iri, si in existimantium arbitrium sua scripta non venerint; alios, quod melius putent dicere se
Abbreviated transcription (Latin):
uendos: multoq plus ꝓficiat is qui inflam & iudicem
qͣ ille qui doceat. Elegantiam in lelio: uim in galba
fuisse. Quae quidem ut iis tum maxime cognita. est
cum lusitanis a ser. galba praetore contra interpositam
ut existimabatur fidem interfectis. Ti libone tnb̃. ple.
populum incitante. & rogationem in galbam priuile¬
gũ similem ferente summa senectute ut ante dixi
M. cato legem suadens in galbam multa dixit: quã
orationem ĩ origines suas retulit pancis anteqͣ mortu¬
us est an diebus anmensibus. Tum iguur recusans
galba ꝓ sese & populi ro. fidem implorans cum suos¬
pucros tum galli &̃ filuim flens comendabat: cuius orbitas
& fletus mire miserabilis fuit ꝓpter recentem memoriã
darissimi patris: isq se tum eripuit flama ꝓpter preos
misericordia. populi cõmota: sicut idem scriptum reliꝗt
cato. atq & ipsum libonem non infantem uideo fuisse.

Expanded text:
endos, multoque plus proficiat is qui inflammet iudicem endos, multoque plus proficiat is qui inflammet iudicem quam ille qui doceat, ele— gantiam in Laelio, vim in Galba fuisse. Quae quidem vis tum maxime cognita est, cum Lusitanis a Ser. Galba praetore contra interpositam, ut existimabatur, fidem interfectis L. Libone tribuno plebis populum incitante et rogationem in Galbam privilegi similem ferente, summa senectute, ut ante dixi, M. Cato legem suadens in Galbam multa dixit; quam orationem in Origines suas rettulit, paucis ante quam mortuus est an diebus an mensibus. tum igitur nihil recusans Galba pro sese et populi Romani fidem implorans cum suospueros tum C. Galli etiam filium flens commendabat, cuius orbitas et fletus mire miserabilis fuit propter recentem memoriam clarissimi patris; isque se tum eripuit flamma, propter pueros misericordia populi commota, sicut idem scriptum reliquit Cato. Atque etiam ipsum Libonem non infantem video fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
cum seruis literatis fuisse: quoꝵ aliud dictare codem
tempore solitus ess&: interim cum ess& ei nunnatum
tempus esse: exisse in aedes eo credo colore: & us ocuł.
ut egisse causam non comentatum putares. Addebat &
idq ad rem ꝑtinere putabat: scriptores illos male mul¬
ctatos exisse cum galba. ex quo significabat illum nõ
agendo solum: sed etiam ĩmeditando uebementẽ atqp
incensum fuisse. Quid multa. magna expectatiõe
płimis audientibus: coram ip̃o lelio sie illam causam
tanta ui tantaꝙ grauitate dixisse galbam: ut nulla
fere pars orationis silentio praeteriretur. Itaq multis
quaerelis multaq miseratione adhibita socios omnibus
approbantibus illa dis quaestione liberatos. Exhac ru-¬
tiliana narratione suspicari lie&: cum due summe sĩt
ĩ oratore laudes: una subtłr disputandi ad docendum
altera grauiter agendi ad animos audientium ꝑmo-¬

Expanded text:
cum servis litteratis fuisse, quorum alii aliud dictare eodem cum servis litteratis fuisse, quorum alii aliud dictare eodem tempore solitus esset. Interim cum esset ei nuntiatum tempus esse, exisse in aedis eo colore et eis oculis, ut egisse causam, non commentatum putares. addebat etiam idque ad rem pertinere putabat, scriptores illos male mulcatos exisse cum Galba; ex quo significabat illum non in agendo solum, sed etiam in meditando vehementem atque incensum fuisse. Quid multa? magna exspectatione, plurimis audientibus, coram ipso Laelio sic illam causam tanta vi tantaque gravitate dixisse Galbam ut nulla fere pars orationis silentio praeteriretur. Itaque multis querelis multaque miseratione adhibita socios omnibus approbantibus illa die quaestione liberatos esse. ex hac Rutili narratione suspiocari licet, cum duae summae sint in oratore laudes, una subtiliter disputandi ad docendum, altera graviter agendi ad animos audientium permov
Abbreviated transcription (Latin):
iteꝵ lelium multo diligentuis meliusq dixisse. iteꝵq
eodem modo a consulibus rem esse ꝓlatam. tum lelium
cum eum socii domum reduxissent: egissentq gratias. &
ne defangaretur orauissent: loquntum esse ita quce
feciss& honoris coꝵ causa. studiose accurateq fecisse
sese arbitran sȩ causam illam a ser. galba. qđ is in di¬
cendo adortor acriorq ess& grauius & uehementiꝰ
posse defendi. itaq auctoritate .C. lelii publicanos
cansam detulisse ad galbam. Illum autem quod
ei uiro succedendum ess&: uerecunde & dubitanter recoe-¬
pisse unum quasi comperendinauis medium diem fuisse.
quem totum galbam in consideranda causa componenda¬
ꝙ posuisse: & cum cognitionis dies ess&. & ipse rutiliꝰ
rogani socioꝵ domum ad galbam mane ueniss&. ut
eum admoner& & ad dicendi tempus adducer& usc
illum quo ad ei nunnatum ess& consules descendisse.
omnibus exclusis comentatum in quadam testudine

Expanded text:
iterum Laelium multo diligentius meliusque dixisse iterumque iterum Laelium multo diligentius meliusque dixisse iterumque eodem modo a consulibus rem esse prolatam. Tum Laelium, cum eum socii domum reduxissent egissentque gratias et ne defatigaretur oravissent, locutum esse ita: se quae fecisset honoris eorum causa studiose accurateque fecisse, sed se arbitrari causam illam a Ser. Galba, quod is in dicendo atrocior acriorque esset, gravius et vehementius posse defendi. Itaque auctoritate C. Laeli publicanos causam detulisse ad Galbal; illum autem, quod ei viro succedendum esset, verecunde et dubitanter recepisse. Vnum quasi comperendinatus medium diem fuisse, quem totum Galbam in consideranda causa componendaque posuisse; et cum cognitionis dies esset et ipse Rutilius rogatu sociorum domum ad Galbam mane venisset, ut eum admoneret et ad dicendi tempus adduceret, usque illum, quoad ei nuntiatum esset consules descendisse, omnibus exclusis commentatum in quadam testudine
Abbreviated transcription (Latin):
lelium: sic ingenii literaꝵ aeloquentiae sapiennae
deniꝙ & si utriꝙ primas prioris tamen libenter
deferunt Lelio: nec mihi caeteroꝵ indicio solum
uidetur: sed etiam ipsorũ inter ipsos concessu ita tributũ
fuisse. Erat ommno tum mos ut in reliquis rebus melior.
sic in hoc ipso humanior: ut faciles essent in suũ cuiq
tribuendum. Memoria teneo mirnae me ex .P. rutilio
rufo audisse cum dicer& adolescentulo se accidisse: ut
atroci magnaq quaerent. Nam cum instiuas ita facta
cedes ess&. notiꝙ homines interfecti: insimulare turq
familia partim & liberi societatis eius. qua epicarias &¬
de .P. cornelio. li. mũmio censoribus redemiss&. decreuis¬
se senatum. ut de ea re cognoscent & statuerent cons.
causam ꝓ publicanis accurate: ut semꝑ solitus ess& ele¬
ganterq dixisse leliũ. cum cons. re audita amplius de cõ¬
silĩ sentenna ꝓmnnassent: pancis interposins diebus

Expanded text:
Laelium: sic ingeni litterarum eloquentiae sapientiae Laelium: sic ingeni litterarum eloquentiae sapientiae denique etsi utrique primas, priores tamen libenter deferunt Laelio. Nec mihi ceterorum iudicio solum videtur, sed etiam ipsorum inter ipsos concessu ita tributum fuisse. erat omnino tum mos, ut in reliquis rebus melior, sic in hoc ipso humanior, ut faciles essent in suum cuique tribuendo. memoria teneo Smyrnae me ex P. Rutilio Rufo audivisse, cum diceret adulescentulo se accidisse, ut atroci magnaque quaererent. Nam cum in silva Sila facta caedes esset notique homines interfecti insimulareturque familia, partim etiam liberi societatis eius, quae picarias de P. Cornelio L. Mummio censoribus redemisset, decrevisse senatum, ut de ea re cognoscerent et statuerent consules. causam pro publicanis accurate, ut semper solitus esset, eleganterque dixisse Laelium. Cum consules re audita AMPLIVS de consili sententia pronuntiavissent, paucis interpositis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
ut miserationibus: ut comunibus locis uteretur. Sed
nescio quomodo huius quem constat aeloquentia p̃¬
stitisse exiliores orationes sunt: & redolentes magis
antiquitatem ꝗͣ aut lelii scipionis aut etiam ipsius
catonis. Itaꝙ exarruerunt iux iam ut appareant
de ipsius lelũ & scipionis ĩgenio: ꝗͣ ꝗͣ ea est iam ut
płimum tribuebatur ambobus: dicendi tamen laus ẽ
in lelio issustrior. At orano lielii de collegis nõ meli¬
or ꝗͣ de multis qͣ uoles scipionis: non qđ illa lelii ꝗcqͣ
sit dulcius: aut qđ de religione dici possit augustiꝰ.
Sed multo tamen uetustior & horridior ille ꝗͣ scipio.
Etcum sint in dicendo narie uoluntates: delectari mi¬
hi magis antiquitate uidetur: & lubenter uerbis &
uti paulo magis priscis lelius. Sed est mox hominũ:
ut nolint eundem płibus rebus excelle. Nam ut
ex bellica laude aspirare ad africanum nemo potest:
ĩ qua ipsa egregium uiri athibetto reperimus fuisse

Expanded text:
ut miserationibus, ut communibus locis uteretur. Sed ut miserationibus, ut communibus locis uteretur. Sed nescio quo modo huius, quem constat eloquentia praestitisse, exiliores orationes sunt et redolentes magis antiquitatem quam aut Laeli aut Scipionis aut etiam ipsius Catonis, itaque exaruerunt, vix iam ut appareant. de ipsius Laeli et Scipionis ingenio quamquam ea est fama, ut plurimum tribuatur ambobus, dicendi tamen laus est in Laelio inlustrior. At oratio Laeli de collegiis non melior quam de multis quam voles Scipionis; non quo illa Laeli quicquam sit dulcius aut quo de religione dici possit augustius, sed multo tamen vetustior et horridior ille quam Scipio; et, cum sint in dicendo variae voluntates, delectari mihi magis antiquitate videtur et libenter verbis etiam uti paulo magis priscis Laelius. sed est mos hominum, ut nolint eundem pluribus rebus excellere. Nam ut ex bellica laude aspirare ad Africanum nemo potest, in qua ipsa egregium Viriathi bello reperimus fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
cum.L. lucullo fuit & literatiis & disertus fuit: &
tenuit cum hoc locum quendam & ser. sulpicius ful¬
uius & una ser. fabiis pictor & iuris & literarum
& annquitaus bene ꝑituis. Quin tusq fabio labeo fu¬
it ornatus ũsdem fere laudibus: Nam.Q metellus
is cuius quatuor filiĩ consulares fuerunt: ĩ primis ẽ
habius aeloquens qui ꝓ li. cotta dixit: accusante ⁊¬
africano: cuius & alie sunt oranones: & contra: Ti.
gracchum exposita est. ⁊̃.c. fannii annalibus. tum ipse
P.cottae ueterator habitus. Sed .c. lelius & P. africanꝰ
ĩprimis aeloquentes quoꝵ extant orauones: ex quibus
existimare de ingeniis oratoꝵ potest. sed inter hos
aetate paulum his antecedens sine controuersia ser:
galba : eloquenua praestitit. Et nimiꝵ is princeps
ex launis. illa oratoꝵ ꝓpria & quasi legitima opera
tractauit: ut egrederetur a ꝓposito ornandi caula.
ut delectar& animos: ut ꝑmouer&. ut angeret re:

Expanded text:
cum L. Lucullo fuit, et litteratus et disertus fuit; et cum L. Lucullo fuit, et litteratus et disertus fuit; et tenuit cum hoc locum quendam etiam Ser. Fulvius et una Ser. Fabius Pictor et iuris et litterarum et antiquitatis bene peritus; Quintusque Fabius Labeo fuit ornatus isdem fere laudibus. Nam Q. Metellus, is cuius quattuor filii consulares fuerunt, in primis est habitus eloquens, qui pro L. Cotta dixit accusante Africano; cuius et aliae sunt orationes et contra Ti. Gracchum exposita est in C. Fanni annalibus. tum ipse L. Cotta est veterator habitus;—sed C. Laelius et P. Africanus in primis elo- quentes, quorum exstant orationes, ex quibus existimari de ingeniis oratorum potest. Sed inter hos aetate paulum his antecedens sine controversia Ser. Galba eloquentia praestitit; et nimirum is princeps ex Latinis illa oratorum propria et quasi legitima opera tractavit, ut egrederetur a proposito ornandi causa, ut delectaret animos, ut permoveret, ut augeret rem,
Abbreviated transcription (Latin):
grauem tum etiam aeloquentem constat fuisse. P. etiã
scipionem nascicam qui est corculum appellatus: qui
uem bis consul & censor fuit habitum aeloquentem¬
m. alunt illius qui sacra accoeperit: filium dicunt
etiam lucium lentulum: qui cũ.C. figulo consul fuit.
O. nobiliorem. M. filium iam patre instituto deditum
studio literarum: qui &̃. Q. ennium qui cum patre
euis in etolia militanerat: ciuitate donauit: cũ triũ¬
uiꝵ coloniam deduxiss&: & Ti annium luscum huiᷤ
Quinn filium collegam non indisertum dicunt fuis¬
se: atꝙ .l.. paulus africani pater ꝑsonam principis cu¬
ius faclle dicendo tuebatur.At uo & tum carone ui¬
cum quidem eõ ipso anno contra ser. galbam ad popu¬
lum sum̃a contennone dixiss&. Quam euam orano¬
nem scriptam reliquit. Sed uiuo catone: minores na¬
tu multi uno tempore oratores floruerunt. Nam &
R.albinus is qui graece scripsit historiam: qui consul

Expanded text:
gravem tum etiam eloquentem constat fuisse. P. etiam gravem tum etiam eloquentem constat fuisse. P. etiam Scipionem Nasicam, qui est Corculum appellatus, qui item bis consul et censor fuit, habitum eloquentem aiunt, illius qui sacra acceperit filium; dicunt etiam L. Lentulum, qui cum C. Figulo consul fuit. Q. Nobiliorem M. F. iam patrio institute deditum studio litterarum—qui etiam Q. Ennium, qui cum patre eius in Aetolia militaverat, civitate donavit, cum triumvir coloniam deduxisset— et T. Annium Luscum huius Q. Fulvi conlegam non indisertum dicunt fuisse; atque etiam L. Paullus Africani pater personam principis civis facile dicendo tuebatur. Et vero etiam tum Catone vicum quidem eo ipso anno contra Ser. Galbam ad populum summa contentione dixisset, quam etiam orationem scriptam reliquit— sed vivo Catone minores natu multi uno tempore oratores floruerunt. Nam et A. Albinus, is qui Graece scripsit historiam, qui consul
Abbreviated transcription (Latin):
ore africano consul fuit. Ipsum scipionem acccepimus
non infantem fuisse: filius quidem eius is qui hunc mi¬
norem scipionem a paulo adoptauit. si corpore ualuiss&&.
ĩprimis habitus ess& disertus. indicant cum oratiun¬
cule. tum historia quaedam graeca scripta dulcissim e.
minorq eodem fuit sextus elius uiris quidem ciuilis pei̾
tissimus: sed etiam ad dicendum paratus. De minorib
autem .C. sulpicius paratus gallus qui maxime omnium
nobilium graecis litgris studuit. isq & oratorum num eõ
est habitus & fuit: reliquis rebus ornatus atq elegans.
iam enim erat unctior quaedam splendidior consuetu¬
do loquendi. Nam hoc praetore ludos apollini faciente
cum thiestem fabulam docuiss& .. marcio . En. ser¬
ulio consulibus morte obit ennius. erat usdem tempoiͣ¬
bus. Ti. gracchus Publii filius quibis consul & censor fu¬
it: cuius est orano graeca apud rhodios: quem ciuem cũ

Expanded text:
ore Africano consul fuit. Ipsum Scipionem accepimus ore Africano consul fuit. Ipsum Scipionem accepimus non infantem fuisse. Filius quidem eius, is qui hunc minorem Scipionem a Paullo adoptavit, si corpore valuisset, in primis habitus esset disertus; indicant cum oratiunculae tum historia quaedam Graeca scripta dulcissime. numeroque eodem fuit Sex. Aelius, iuris quidem civilis omnium peritissumus, sed etiam ad dicendum paratus. De minoribus autem C. Sulpicius Gallus, qui maxime omnium nobilium Graecis litteris studuit; isque et oratorum in numero est habitus et fuit reliquis rebus ornatus atque elegans. Iam enim erat unctior quaedam splendidiorque consuetudo loquendi. Nam hoc praetore ludos Apollini faciente cum Thyesten fabulam docuisset, Q. Marcio Cn. Serilio consulibus mortem obiit Ennius. erat isdem temporibus Ti. Gracchus P. F., qui bis consul et censor fuit, cuius est oratio Graeca apud Rhodios; quem civem cum
Abbreviated transcription (Latin):
sermoni brute: actico assigna: qui me ĩ flamauit studio
illustrium hominum etates & tempora ꝑsequerdi. E¬
Ego uo inquit brutus & delector ista quasi notanone tẽ¬
poꝵ. & ad id quod instituisti oratoꝵ gnaͣ distinguere
cetatibus istam diligenuam esse accomodatam puto: Re¬
cte inꝗͣ brute intelligis. atq unnam ex tarent illa cami¬
na quae multis secdis ante suam aetatem in epulis esse cã¬
ttata a. singulis cõuiuus declaroꝵ uiroꝵ laudibus ⁊̃omi¬
ginibus scriptum reliquit cato. tamen illius quem ĩua¬
lum ut simulat contemner& non omma bella ꝑseq̃ns.
primum illud punicum acerrimum bellum reliquisset.
sed ipse dicit cur id faciat. Scripsere in quit aliĩ rema
uersibus: & luculente quidem seripserunt: & si minus
qͣtu polite. Nec uoͣ tibi ałr uderi deb&. quia neuio
uel sumpsisti multa si fateris: uel si negas: surripiusti.
cum hoc catone grandiores natu fuerunt.C. flaminius

Expanded text:
sermoni, Brute, Attico adsigna, qui me inflammavit studio sermoni, Brute, Attico adsigna, qui me inflammavit studio inlustrium hominum aetates et tempora persequendi. Ego vero, inquit Brutus, et delector ista quasi notatione temporum et ad id quod instituisti, oratorum genera distinguere aetatibus, istam diligentiam esse accommodatam puto. recte, inquam, Brute, intellegis. Atque utinam exstarent illa carmina, quae multis saeculis ante suam aetatem in epulis esse cantitata a singulis convivis de clarorum virorum laudibus in Originibus scriptum reliquit Cato! Tamen illius, quem in valum, ut simulat, contemneret, non omnia bella persequens primum illud Punicum acerrimum bellum reliquisset. Sed ipse dicit cur id faciat. 'Scripsere,' inquit, 'alii rem vorsibus'—et luculente quidem scripserunt, etiam si minus quam tu polite. Nec vero tibi aliter videri debet, qui a Naevio vel sumpsisti multa, si fateris, vel, si negas, surripuisti. cum hoc Catone grandiores natu fuerunt C. Flaminius
Abbreviated transcription (Latin):
tis digne quae iteꝵ legantur. Atꝙ hic liuius qui primus
fabulam .C. dodio ceci filio. & M. tuditano consulib
docuit anno ipso ante ꝗͣ natus est eninus post romam
conditam autem quatuõdecimo & quingentesimo. ut
bic ait quem nos sequimur. Est enim inter scriptores
de numero annoꝵ controuersia. Accius autem a..⁊
maximo. Quintum consulem captum tarento scripsit:
liuium annis .xxx. postꝗͣ eum fabulam docusse & acti¬
cus scribit: & nos in antiquis comentarus ĩ uenimus. do¬
cuisse autem fabulam annis post.xi. C. cornelio. Qmi¬
aucio consulibus. ludis luentatis quos saluuator senesi
praelio nouerat. in quo tantus error accũ fuit. ut his
consulibus .xl. annos natuis ennius fuerit: qđ aequalis
fuerit. liuius minor fuit aliquanto is primus qui fabu¬
lam dedit: ꝗͣ u qui multas docuerant ante hos consules
& plautus & neuius. haec si minus apta uidennir huic

Expanded text:
tis dignae quae iterum legantur. atqui hic Livius qui primus tis dignae quae iterum legantur. atqui hic Livius qui primus fabulam C. Claudio Caeci filio et M. Tuditano consulibus docuit anno ipso ante quam natus est Ennius, post Romam conditam autem quartodecimo et quingentensimo, ut hic ait, quem nos sequimur. Est enim inter scriptores de numero annorum controversia. Accius autem a Q. Maximo' quintum consule captum Tarento scripsit Livium annis xxx post quam eum fabulam docuisse et Atticus scribit et nos in antiquis commentariis invenimus, docuisse autem fabulam annis post xi C. Cornelio Q. Minucio consulibus ludis Iuventatis, quos Salinator Senensi proelio voverat. In quo tantus error Acci fuit, ut his consulibus xl annos natus Ennius fuerit: quoi si aequalis fuerit Livius, minor fuit aliquanto is, qui primus fabulam dedit, quam ei, qui multas docuerant ante hos consules, et Plautus et Naevius. haec si minus apta videntur huic
Abbreviated transcription (Latin):
haec minora animaduertunt: non ĩtelligit canachi
signa rigidiora esse: ꝗͣ ut imitentur ueritatem cala.¬
midis. dura illa quidem tamen molliora ꝗͣ canachi
non dum mironis satis ad ueritatem adducta. iam
tamen quae non lubites pulchra dice. pulchriora
etiam policlyti &̃ plane ꝑfacta ut mihi quidem ui¬
deri solent similis ĩ pictura rano est: in qua xeuxim
& polygnotum & thimathem: & eoꝵ qui non sũt
usi plusꝗͣ quatuor coloribus formas & liniamenta.
laudamus. At in ethione ni comacho ꝓthogene appelle
iam ꝑfecta sunt omnia. & nescio an reliꝗs in rebus omĩ¬
bus iddem eueniat. Nihil est enim simul & ĩuentum
& ꝑfectum. nec dubitari deb& quin fuerint ante ho¬
merum poete. quid ex cis carminibus intelligi potest:
Quae apud illum & ĩ pheacum & ĩ ꝓcorum cpulis canunt᷑.
Quid nostri ueteres uersus ubi sũt: quos olim fauni ua¬
diosus quisꝗͣ erat antehunc : ait ipse dese uec menti¬

Expanded text:
haec minora animadvertunt non intellegit Canachi haec minora animadvertunt non intellegit Canachi signaiora esse quam ut imitentur veri— tatem; Calamidis dura illa quidem, sed tamen molliora quam Canachi; nondum Myronis satis ad veritatem adducta, iam tamen quae non dubites pulchra dicere; pulchriora etiam Polycliti et iam plane perfecta, ut mihi quidem videri solent? Similis in pictura ratio est; in qua Zeuxim et Polygnotum et Timanthem et eorum, qui non sunt usi plus quam quattuor coloribus, formas et liniamenta laudamus; at in Aetione Nicomacho Protogene Apelle iam perfecta sunt omnia. et nescio an reliquis in rebus omnibus idem eveniat: nihil est enim simul et inventum et perfectum; nec dubitari debet quin fuerint ante Homerum poetae, quod ex eis carminibus intellegi potest, quae apud illum et in Phaeacum et in procorum epulis canuntur. Quid, nostri veteres versus ubi sunt? quos olim Fauni vadictis studiosus quisquam erat ante hunc ait ipse de se nec menti
Abbreviated transcription (Latin):
est tamen qđ nolunt. Cur igitur lysias & hipericles
amatur: cum poeninis ignoretur cato. Anti quior est
huius sermo: & quaedam horridiora uerba Cita enim
tum loquaebantur. Id muta qđ ille non potuit: & ad¬
de numeros: ut aptior sit oratio. ipsa uerba com pone:
& quasi coaugmenta: qđ ne graeci quidem ueteres ⁊¬
faclitauerunt. lam neminem antẽpones catoni. ona¬
ri orationem graeci putant: si uerboꝵ ĩmutanonibus
ntantur: quos appellant TROPMS: & sentennaꝵ or̃o¬
nisq formis quae uocant SCHEMATA. Num uei̾siłe
est ꝗͣ sit ĩ utroq genere & crebre distinctus cato: nec uo
ignoro non dum esse satis politum hunc oratorem: &
quaerendum esse aliquid ꝑfectius: quippe cum ita sit
ad nostroꝵ tempoꝵ ratonem uetus ut nullius scrip¬
tum extet dignum quidem lectione: qđ sit annqus.
sed maiore honore in omnibus artibus ꝗͣ ⁊̃ hac una ar¬
te dicendi uersatur antquitas: Quis enim eoꝵ qui

Expanded text:
est tamen quod volunt.—Cur igitur Lysias et Hyperides est tamen quod volunt.—Cur igitur Lysias et Hyperides amatur, cum penitus ignoretur Cato? Antiquior est huius sermo et quaedam horridiora verba. Ita enim tum loquebantur. Id muta, quod tum ille non potuit, et adde numeros et ut aptior sit oratio, ipsa verba compone et quasi coagmenta, quod ne Graeci quidem veteres factitaverunt: iam neminem antepones Catoni. ornari orationem Graeci putant, si verborum immutationibus utantur, quos appellant tro/pous, et sententiarum orationisque formis, quae vocant sxh/mata: non veri simile est quam sit in utroque genere et creber et distinctus Cato. nec vero ignoro nondum esse satis politum hunc oratorem et quaerendum esse aliquid perfectius; quippe cum ita sit ad nostrorum temporum rationem vetus,ut nullius scriptum exstet dignum quidem lectione quod sit antiquius. Sed maiore honore in omnibus artibus quam in hac una arte dicendi versatur antiquitas. quis enim eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
bis & rebus illustribus. licet ex iis eligant ea quae nota¬
none & laude digna sint. Omnis oratonae uirtuus in
eis repiuntur. lam uoͦ origines eius: quem florem: aut
qđ lurnen aeloquentiae non habent. Amatores huic de¬
sunt sicuti multis iam ante seculis: & philisto syracu¬
sio & ipsi thucydidi. Nam ut hoꝵ concisis sentennis
nimio acumine officit teo pompus elarione atq altini¬
dine oranonis suae. Q đ iddem lysiae demosthenes. sic
catonis luminibus obstruxit haec posterioꝵ quasi exag¬
gerata. altius orano. Sed & ĩ nostris in scitia est: qđ u̾
rp̃i qui in graecis antiquitate delectantur: eaꝙ subti¬
litate quam athieam appellant: hanc ĩ catone nõ no¬
nerunt quidem. hiperile uolunt esse & lysiae. lau¬
do. Sed cur nolunt catonis: Athico gene dicendi se
gaudere dicunt. Sapienter id quidem: atq uunam
imitarentur: nec ossã solum sed & sanguinem. Eratũ

Expanded text:
bis et rebus inlustribus. Licet ex his eligant ea quae notabis et rebus inlustribus. Licet ex his eligant ea quae notatione et laude digna sint: omnes oratoriae virtutes in eis reperientur. iam vero Origines eius quem florem aut quod lumen elo- quentiae non habent ? Amatores huic desunt, sicuti multis iam ante saeculis et Philisto Syracusio et ipsi Thucydidi. Nam ut horum concisis sententiisnimio acumine, officit Theopompus elatione atque altitudine orationis suae quod idem Lysiae Demosthenes sic Catonis luminibus obstruxit haec posteriorum quasi exaggerata altius oratio. sed ea in nostris inscitia est, quod hi ipsi, qui in Graecis antiquitate delectantur eaque subtilitate, quam Atticam appellant, hanc in Catone ne noverunt quidem. Hyperidae volunt esse et Lysiae. Laudo. sed cur nolunt Catones? Attico genere dicendi se gaudere dicunt. Sapienter id quidem; atque utinam imitarentur, nec ossa solum sed etiam sanguinem! Gratum
Abbreviated transcription (Latin):
uis arbiror płimas esse: est enim athicus. qm̃ enim athe¬
nis est & natus & mortuuis & functus omni ciuium mu¬
nere. Qͣ ꝗͣ thmens cum quasi licinia & mutia lege re¬
petit sẏracusas: & quod amodo mune est nõ nulla. ĩ us ctiã
inter ipsos similiuuido acuti sunt elegantes faceti. breues.⁊
Sedille graecus ab omni laude fcelicior: hab& enim certe sui
studiosos qui non tam habitus corporis opimos ꝗͣ gracilitates
consecteniur: quos ualetudo modobona sit: tenuitas ipsa
delectat. Gͦ ꝗͣ in lysia sunt saepe etiam lacerti: sic ut nibil
b& tamen suos laudatores: qui hac eius subtilitate ad modũ
gaudeant. Catonem uoͣ quis nostrum oratorum qui ꝗdẽ
nunc sunt legit: aut quis nouit omĩno. At quem uiꝵ
dii boni mitto ciuem aut senatorem aut impatorem. ora¬
torem enim hoc loco quaerimus: quis illo grauior in laudã¬
do: acerbior ĩ uituꝑando: ĩ sentennis argunor: ĩ docen

Expanded text:
ius arbitror plurimas esse—est enim Atticus, quoniam certe Atheius arbitror plurimas esse—est enim Atticus, quoniam certe Athenis est et natus et mortuus et functus omni civium munere, quamquam Timaeus eum quasi Licinia et Mucia lege repetit Syracusas—et quodam modo est non nulla in eis etiam inter ipsos similitudo. Acuti sunt, elegantes faceti breves; sed ille Graecus ab omni laude felicior. habet enim certos sui studiosos, qui non tam habitus corporis opimos quam gracilitates consectentur, quos, valetudo modo bona sit, tenuitas ipsa delectat—quamquam in Lysia sunt saepe etiam lacerti, sic uti fieribet tamen suos laudatores, qui hac ipsa eius subtilitate admodum gaudeant. catonem vero quis nostro- rum oratorum, qui quidem nunc sunt, legit ? aut quis novit omnino ? At quem virum, di boni ! mitto civem aut senatorem aut imperatorem; oratorem enim hoc loco quaerimus: quis illo gravior in laudando ? acerbior in vituperando ? in sententiis argutior? in docend
Abbreviated transcription (Latin):
consulibus mortuus est annis . Lxxxui. ip̃is ante me cõ¬
sulem. Nec uoͣ habeo quenꝗͣ aniquiorem cuius qui¬
dem scripta. ꝓferenda. putem. nisi quem appii ceci or̃o
haec ipsa de pircho & nõ nulle mortuoꝵ laudanones
forte delectant. Et hercules be quidem extant. Ipse enim
familiae sua quasi ornamenta ac monumenta seruabant.¬
& ad usum siquis eiusdem generis occidiss& & ad memori¬
am laudum domesticarum & ad illustrandam nobilitatem
suam. Ꝙͣ ꝗͣ his ipsis laudationibus historia reꝵ nostraꝵ
est facta mendosior. Multa enim scripta sunt in eis quae
facta. non sunt. falsi triumpbi. płes consulatuis. genera. euã
falsa & ad plebem etiam transitiones. Cum homies humili¬
ores in alienum cuisdem nominis infunderetur genus. ut
si ego a.M. tullio esse dicerem: qui patricius cum ser: sul¬
picio consul anno .x. post exactos reges fuit. Catonis autẽ
orauones non minus multe sunt fere ꝗͣ athici lysiae cu¬

Expanded text:
consulibus mortuus est, annis lxxxvi ipsis ante me conconsulibus mortuus est, annis lxxxvi ipsis ante me consuler. nec vero habeo quemquam antiquiorem, cuius quidem scripta pro- ferenda putem, nisi quem Appi Caeci oratio haec ipsa de Pyrrho et non nullae mortuorum laudationes forte delectant. et hercules eae quidem exstant: ipsae enim familiae sua quasi ornamenta ac monumenta servabant et ad usum, si quis eiusdem generis occidisset, et ad memoriam laudum domesticarum et ad inlustrandam nobilitatem suam. Quam- 20 quam his laudationibus historia rerum nostrarum est facta mendosior. Multa enim scripta sunt in eis quae facta non sunt: falsi triumphi, plures consulatus, genera etiam falsa et ad plebem transitiones, cum homines humiliores in alienum eiusdem nominis infunderentur genus; ut si ego me a M'. Tullio esse dicerem, qui patricius cum Servio Sulpicio consul anno x post exactos reges fuit. catonis autem orationes non minus multae fere sunt quam Attici Lysiae, cu
Abbreviated transcription (Latin):
orator. hanc suadam appellauit. Fuis autem cethe¬
gum medullam fuisse uult. ut quam deam ĩ preli
libris scripsit eupolis se sitauisse. huius hic medullã
nostrum oratorem fuisse dixerit. At hic cetbegus con¬
sul cum .P. tuditano fuit bello pumco secundo: quae¬
storꝙ is consul .M. cato modo plane annis .C.xxxx.
ante me consulem. & id ipsum nisi unuis esse ennii
testimonio cognitum. hunc uetustas ut alios foͣtasse¬
multos obliuone obruiss&. Illius autem aetans qui
sermo fuerit ex neuianis scriptis intelligi potest. his
enim consulibus ut in ueteribus comentariis scriptũ ẽ
neuius est mortuus. Qͫ ꝗͣ uarro noster diligentssimus
ĩuestigator antiquitans putat in hoc erratum. uitãq
gini annis post illos quos antedixi consules mortuus
est catone censore. hunc igitur cethegum consequutus
est aetate cato qui anni .Uiiii. post eum fuit consul.
Fum nos ꝑueterem habemus. qui.L. marcio. M. manilio

Expanded text:
orator, hanc Suadam appellavit Ennius eius autem Cetheorator, hanc Suadam appellavit Ennius eius autem Cethegum medullam fuisse vult, ut, quam deam in Pericli labris scripsit Eupolis sessitavisse, huius hic medullam nostrum oratorem fuisse 25 dixerit. at hic Cethegus consul cum P. Tuditano fuit bello Punico secundo quaestorque his consulibus M. Cato modo plane annis CXL ante me consulem; et id ipsum nisi unius esset Enni testimonio cognitum, hunc vetustas, ut alios fortassemultos, oblivione obruisset. Illius autem aetatis qui sermo fuerit ex Naevianis scriptis intellegi potest. His enim consulibus, ut in veteribus commentariis scriptum est, Naevius est mortuus; quamquam Varro noster diligentissi- mus investigator antiquitatis putat in hoc erratum vitamqueginti annis post illos quos ante dixi consulibus mortuus est, Catone censore. hunc igitur Cethegum consecutus est aetate Cato, qui annis ix post eum fuit consul. Eum nos ut perveterem habemus, qui L. Marcio M'. Manilio
Abbreviated transcription (Latin):
esse habitum. primus est. M. cornelius. cethegus cu¬
uis aeloquentue est auctor & idoneus quidem mea
sentenua. Q. ennius. praesertim cum & ipse eum au¬
diuerif & scribat de mortuo. Ex quo nulla sus pi¬
cio est amicitiae causa esse mentitum. Est igiur Rc
apud illum ĩ nono ut opinor annali. Additr ora¬
tor cornelius sua ui soquenti ore: Cethegus. M. stu¬
dio collegam filius & oratorem appellat. & sua ui lo¬
quentiam tribuit. Quae nunc quidem non tam est
in plerisꝙ. latrant enim iam quidam oratores non
loquuntur. Sed est ea laus aeloquennae certe maxiã
Lis dictis ollis popularibus olim qui tum uiuebant hoĩes
atq euum agebant. Flos delibatus populi. ꝓbe uoͦ. Ut
enim hominis decus ingenium: sic ingenii ipsuis lum̃
etiam aeloquentia. qua uirum excellentem praeclare
tum illi homines florem populi esse dixerunt. Suadxo
medulla. pitho quam uocant graeci cuius effector est

Expanded text:
esse habitum, primus est M. Cornelius Cethegus, cuesse habitum, primus est M. Cornelius Cethegus, cuius eloquentiae est auctor et idoneus quidem mea sententia Q. Ennius, praesertim cum et ipse eum audi- verit et scribat de mortuo: ex quo nulla suspicio est amici tiae causa esse mentitum. est igitur sic apud ilium in nono ut opinor annali: additur orator Cornelius suaviloquenti ore Cethegus Marcus Tuditano conlega Marci filius— et oratorem appellat et suaviloquentiam tribuit, quae nunc quidem non tam est in plerisque latrant enim iam quidam oratores, non loquuntur, sed est ea laus eloquentiae certe maxima— is dictust ollis popularibus olim, qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, flos delibatus populi— probe vero; ut enim hominis decus ingenium, sic ingeni ipsius lumen est eloquentia, qua virum excellentem praeclare tum illi homines florem populi esse dixerunt— Suadaeque medulla. Peiqw\ quam vocant Graeci, cuius effector est
Abbreviated transcription (Latin):
lege memia lata. Lacet eniam de. M.popilli ingeiõ
suspicari. qui cum consul ess&: eodemq tempore ⁊¬
sacrisicium publicum cum lena facer&: qđ erat fla¬
men carmentalis plebei contra parres concitarione &
seditione nunnata: ut erat lena amictus ita ueit
ĩ concionem sedationemq cum anctoritate tum o¬
rauone sedauit. Sed eos oratores habitos esse aut õi¬
no: tum illum eloquentiae praemium fuisse. nihł
sane ni hil legisse uideor. tantumodo cõrectura. ducor
ad suspicandum. Dicitur etiam .C. flaminius is qui
tr .pl. legem de agro gallico & piceno uiridum diui¬
dendo nlerit. qui consul apud tarsumenum sit ĩ¬
terfectus ad populum ualuisse dicendo: Quintus &
maximus uerru cosiis orator habitus est temporibus
illis. Et .Q. metellus is qui bello punico secundo. cum
L ueturio philone consul fuit. Quem uoͣ extet. & de
quo sit memoriae ꝓditum aeloquentem fuisse & ita

Expanded text:
lege Maenia lata. licet aliquid etiam de M. Popili ingenio lege Maenia lata. licet aliquid etiam de M. Popili ingenio suspicari, qui cum consul esset eodemque tempore sacrificium publicum cum laena faceret, quod erat flamen Carmentalis, plebei contra patres concitatione et seditione nuntiata, ut erat laena amictus ita venit in contionem seditionemque cum auctoritate tum oratione sedavit. Sed eos oratores habitos esse aut omnino tum ullum eloquentiae praemium fuisse nihil sane mihi legisse videor: tantum modo coniectura ducor ad suspicandum. dicitur etiam C. Flaminius, is qui tribunus plebis legem de agro Gallico et Piceno viritim dividundo tulerit, qui consul apud Trasumennum sit interfectus, ad populum valuisse dicendo. Q. etiam Maximus Verrucosus orator habitus est temporibus illis et Q. Metellus, is qui bello Punico secundo cum L. Veturio Philone consul fuit. quem vero exstet et de quo sit memoriae proditum eloquen- tem fuisse et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ripam aniconis ad tertium milatium consediss&.
cumq montem qui sacer appellatus est: &cupauiss& M
ualerium dictatorem dicendo sedauisse discordias: erq
ob eam rem honores amplissimos habitos: & eum pͥmũ
obeam primam causam maximum esse appellatum: ne
uaserium quidem potitum arbitror non aliquid po¬
nusse dicendo: qui post decẽuiralem uudiam plebẽ ĩn
parres incitatam/ legibus & cõciomibus suis minganeit.
ossumus appium Paudium suspicari disertum: quia
senatumiam in clinanm a pirrhi pace renocauerit.
Possumus . C. fabritium quia sit ad prerhum de capti¬
uis recuperandis missus orator. Ti. corũcanium qđ ex
pontisicum comentariis songe pł̃imum ingenio ualu¬
isse uideanir. M.curiũm: qđ is trib. pl. inter rege
a P. ceco diserto homine comita. contra leges habente:
cum de plebe consulem non accipiebat: patres ante¬
fieri auctores coegerit: qđ fuerit ꝑmagnum nondum

Expanded text:
ripam Anionis ad tertium miliarium consedisset ripam Anionis ad tertium miliarium consedisset eumque montem, qui Sacer appellatus est, occupavisset, M. Valerium dictatorem dicendo sedavisse discordias eique ob eam rem honores amplissimos habitos et eum primum ob eam ipsam causam Maximum esse appellatum. Ne L. Valerium quidem Potitum arbitror non aliquid potuisse dicendo, qui post decemviralem invidiam plebem in patres incitatam legibus et contionibus suis mitigaverit. possumus Appium Claudium suspicari disertum, quia senatum iamiam inclinatum a Pyrrhi pace revocaverit; possumus C. Fabri- cium, quia sit ad Pyrrhum de captivis recuperandis missus orator; Ti. Coruncanium, quod ex pontificum commentariis longe plurimum ingenio valuisse videatur; M'. Curium, quod is tribunus plebis interrege Appio Caeco diserto homine comitia contra leges habente, cum de plebe con- sulem non accipiebat, patres ante auctores fieri coegerit: quod fuit permagnum nondum
Abbreviated transcription (Latin):
enim hac ipsa forsitan fuerĩt nõ necessaria. Tum bru¬
tus ista. uoͬ inquit ꝗͣ necessaria fueunt non facile dixe-¬
rim. locundã certe̾ mihi fuerunt neq solum nõ lõga
sed etiam breuiora qͣ uellem. Optime inꝗͣ. sed uenia¬
mus ad nostros: de quibus difficile est plu̾s intelligere
ꝗͣ ꝗͣtum ex monumenns suspicari licet: Quis enim
putet aut caeleritatem ingenii. L. bruto illi nobilita¬
ns uestra principi defuisse quae de maire sauiã da
ex oraculo apollinis tam acute argutec cõrecerit: qui
sum̃am prudentiam simulanone stultnae texerit:
qui potentissimum regem clarissimi regis filium ex¬
pulerit: ciuitatemq perpetuo dominatu libatam ma¬
gistratibus annis legibus indicibusq deuin xerit. ꝗ
collegae suo imꝑium abrogauit: nt e ciuitate regał
nominis memoriam toller&. Quod certe officii nõ
potiuss& nisi esse oratione ꝑsuasum. Uidemus i¬
tem paucis annis post reges exactos: cum plebs ꝓpe

Expanded text:
enim haec ipsa forsitan fuerint non necessaria. Tum Bruenim haec ipsa forsitan fuerint non necessaria. Tum Brutus: Ista vero, inquit, quam necessaria fuerint non facile dixerim; iucunda certe mihi fuerunt neque solum non longa, sed etiam breviora quam vellem. Optime, inquam, sed veniamus ad nostros, de quibus difficile est plus intellegere quam quantum ex monumentis suspicari licet. quis enim putet aut celeritatem ingeni L. Bruto illi nobili tatis vestrae principi defuisse? qui de matre savianda ex oraculo Apollinis tam acute arguteque coniecerit; qui summam prudentiam simulatione stultitiae texerit; qui potentissimum regem clarissimi regis filium expulerit civitatemque perpetuo dominatu liberatam magistratibus annuis legibus iudiciisque devinxerit; qui conlegae suo imperium abrogaverit, ut e civitate regalis nominis memoriam tolleret: quod certe effici non potuisset, nisi esset oratione persuasum. videmus item paucis annis post reges exactos, cum plebes prope