comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inaerarii in opia fertur rogatio ut in honores ueniant
& ut noua uectigalia inseruant᷑. Cõparatiuus inscripto
quẽ ammodũ fit : cũ ita leges fertur ut ꝓ cõparatione quȩ¬
rendũ sit q̃potius conꝓbande uideant : ut in ȩrarui in¬
opia alius ferdeges ut honores ueneant alius ut no¬
uauectigalia instituant᷑ q̃rit᷑ q̃ pꝰtior sit
Extras criptũ quẽ ammodũfit : duob:¬
modis. Simplice & cõparatiuo
Cimplex qt̃ modisfit IIII In iectione
qualitatũ particulaiuris.
quantitate numeri cũ causȩreo¬
edicto ł p̃conio Lege quẽ ammodũ fit : rapta raptoris
mortẽ aut indotatas nuptias opt&. Rapuit & ꝓfugit
dedit eã pat̃ marito alii Reuersũ raptorẽ uult ꝓdu¬
cereadmagg̃. Ille contradic̃ quomo dohic suꝑ nascitur
qualitas qualitati qm̃ q̃ ante a raptaerat hodieiã nup¬
ta erat. Rogatione quẽ ad modũ fit : Vir fortisge¬
tit p̃miũ nuptias uxoris aliȩnȩ Accep̃ prima nocte

Expanded text:
t honores veneant et ut nova vectigalia instituantur’. Conparativus in scripto quem ad modum fit? cum ita leges feruntur, ut per conparationem quaerendum sit, quae potius conprobanda videatur, ut: ‘in aerarii inopia alius fert legem ut honores veneant, alius ut nova vectigalia instituantur: quaeritur quae potior sit’. Extra scriptum quot modis fit? duobus, simplici et conparativo. Simplex quot modis fit? quattuor: iniectione qualitatum, particula iuris, quantitate numeri, cum causae rededicto vel praeconio. Lege quem ad modum fit? ‘Rapta raptoris mortem aut indotatas nuptias optet. Rapuit et profugit; dedit eam pater marito alii; reversum raptorem vult pater producere ad magistratum; ille contra dicit’. Quo modo hic supernascitur qualitas qualitati? quoniam, quae antea rapta erat, hodie iam nupta est. Rogatione quem ad modum fit? ‘Vir fortis petit praemium nuptias uxoris alienae; accepit; prima nocte
Abbreviated transcription (Latin):
& quiñitiatꝰ sacranuntiauerit. capite plectut᷑
Nonitiatꝰ sacrauidit in somiis. retulit ei qui
contra dicit᷑ : Nic eni q̃rit᷑ quid sit initiatũ eȩ̃
& quid sit initiare Quȩ ex partib definitio cũ
unã rẽ multis partib: definim. Daexemplũ qui
obsidebant᷑ ab ostib: auxilia a finitimis conduxer:
Cũ initinere s̃ auxilia. recesser̃ ostes ab obsidione
petunt illi pactã mercedẽ hi contradicunt.

Expanded text:
 initiato sacra enuntiaverit, capite plectatur; non initiatus sacra vidit in somnis, rettulit ei, quicontra dicit’. Hic enim quaeritur, quid sit initiatum esse, et quid sit enuntiare. Quae est ex partibus definitio? cum unam rem multis partibus definimus. Da exemplum. ‘Qui obsidebantur ab hostibus, auxilia a finitimis conduxerunt; dum in itinere sunt auxilia, recesserunt hostes ab obsidione; petunt illi pactam mercedem, hi contra dicunt’.
Abbreviated transcription (Latin):
rannidis tẽpore speciosũ filiũ amico cõmenduũ Vo¬
caũ ad sepatrẽei trrannꝰ & torm̃tis exp̃s sit ubierat
ei hic enĩ dic̃puerũ mai&e as einiuria pudoris libe¬
ratũ.
Venia omnis qualisẽ aut purgatiua aut dep̃ catiua
Purgatiua qt̃ modis fit .iiiͦ. errore casu. necessi¬
Itate obliuione. Errore quẽ am modũ fit : ut exu¬
lẽ intrafines dephensũ lice at occidere. Ex duobus
geminis fratrib: similib: alt̃ exulabat fratrẽei : qͥdã
tãꝗ exulẽ occidit reus ẽ çȩdis hic enĩ sedic̃ errore
fecisse Casuque am modũ fit : Dũ uenat᷑ a stã infe¬
rãmisit hominẽ occidit eo uulnere perut . reus
fitcȩdis hicenĩ sedic̃ñuo lunta tefecisse sed casu. Neces¬
sitate que ad modũ fit : Orator captꝰ abostib: laudẽ
eoꝵ scripsit iubentib: is & publicerecitaũ. Gratuito
dimissus e ad suosr euersus leser̃p accusat᷑ hic

Expanded text:
re speciosum filium pater amico commendavit; vocavit ad se patrem eius tyrannus et tormentis expressit, ubi r’. Hic enim dicit puerum maiore a se pudoris iniuria liberatum. Venia omnis qualis est? aut purgativa aut deprecativa. Purgativa quot modis fit? quattuor: errore, casu, necessitate, oblivione. Errore quem ad modum fit? ‘Exulem intra fines deprehensum liceat occidere: ex duobus geminis fratribus similibus alter exulabat; fratrem eius quidam tamquam exulem occidit; reus est caedis’. Hic enim se dicit errore fecisse. Casu quem ad modum fit? ‘Dum venatur hastam in feram misit, in hominem incidit; eo vulnere periit; reus fit caedissitate quem ad modum fit? ‘Orator captus ab hostibus laudem eorum scripsit, iubentibus his, et publice recitavit; gratuito dimissus est; ad suos reversus laesae rei public
Abbreviated transcription (Latin):
acrectores scã eeccłȩ hac intentione dõ leseruiunt. ut
ipsũ anima & carne in mortales acbeati in aecernum
uidere mereantur Ad huncfinem uite om̃s suos auditores &
uerbo semꝑ & operȩ ꝓuocare acueluti suspendere contendunt
quod uero ipsȩ tabulȩ cubitũ acsemissem in latitudine habebant
plenus illecubitus ꝑfectionẽ hone operationis dimidiũ cubiti
qđ superest inchoationẽ diuinȩ ostendit cognitionis qui ani¬
mirũ iusti in hacuita ꝑfectael ỹ mosinis insistore . orationib
uacare ieiuniis castigari ceterisq huilis mods actibus religi¬
osis possunto perãdare. dmuero interim fide cognoscimus
sed plenã eius cognitionẽ in fũtosperam. dicente ips ođõ a cdño

Expanded text:
ac rectores sanctae Ecclesiae hac intentione Deo deserviunt, ut ac rectores sanctae Ecclesiae hac intentione Deo deserviunt, ut ipsum anima et carne immortales ac beati in aeternum videre mereantur, ad hunc finem vitae omnes suos auditores, et verbo semper, et opere provocare, ac veluti suspendore contendunt. Quod vero ipsae tabulae cubitos ac semissem in latitudine habebant, plenus ille cubitus perfectionem bonae operationis; dimidium cubiti quod superest, inchoationem divinae ostendit cognitionis: quia nimirum justi in hac vita perfecte eleemosynis insistere, orationibus vacare, jejuniis castigari, caeterisque hujusmodi actibus religiosis possunt operam dare. Deum vero interim fide cognoscimus, sed plenam ejus cognitionem in futuro speramus, dicente ipso Deo ac Do
Abbreviated transcription (Latin):
bebat quia sc̃idoctores ꝑ obseruantiã decalogi legis ad per¬
fectionẽ tendunt quia ꝓ ꝑceptione denarii inuinea dñi
laborant id estilla intentione uerbod octrinȩ insistunt
ut imaginẽ in sesui conditoris acregis quod adã peccante ꝑdide¬
rant ipsodonante restaurent : ut nomeneius quod pecando
amisserant recce uiuendo recipiant. Sol& namq: indena¬
rioregis nomei &imago contineri. Sed & hoc quod dena¬
rius ex eonomen accepit qđ x nummis completur sta¬
tuȩ future nr̃aebeatitudinis apte congruit. quia in uera
di ÷ ꝓximidilectione ꝑficitur dr̃namq solet ternario
sȩpenumero ꝓpt̃ eã quacipseẽ trinitatem figurari. ho¬
mosepte nario quia corpus exiii inotissimis hab& elem̃tis
anime uero hocest interioris hominis substantia tripli¬
cisolet inscripturis distantia conp̃hendi hincẽ qđ dilige

Expanded text:
bebat: quia sancti doctores per observantiam decalogi legis ad perbebat: quia sancti doctores per observantiam decalogi legis ad perfectionem tendunt; quia pro perceptione denarii diurni in vinea Christi laborant, id est, illa intentione verbo doctrinae insistunt, ut imaginem in se sui Conditoris ac regis, quam Adam peccante perdiderunt, ipso donante restaurent, ut nomen ejus, quod peccando amiserant, recte vivendo recipiant. Solet namque in denario regis nomen et imago contineri. Sed et hoc quod denarius ex eo nomen accepit, quia decem nummis compleatur; statui futurae nostrae beatitudinis apte congruit, quae in vera Dei et proximi dilectione perficitur. Deus namque solet ternario saepe numero propter eam, quae ipse est, Trinitatem figurari, homo septenario; quia corpus ex quatuor notissimis habet elementis. Animae vero, hoc est interioris hominis substantia, triplici solet in Scripturis distantia comprehendi. Hinc est enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. faetesunt aut̃ huiuis ctmodi tabulȩ delignis
sechim id estspinarũ Spine uero iuxtaelo quiũ saluatoris curȩ
sunt huius scłi acdeliciȩ iuoluntates fallaces sed & conpuncti¬
ones peccatorũ non in congruespinis assimulantur. Hino
⁊ enĩ scriptũ ẽ qr spinȩ nascuntur inmanibus temulenti
onib seuitiorũ expurgare & omnib mundicuris acdelec¬
tationib exuerestud uer̃ quatin liberam̃te in amore di
facco tab naculi facto suntnamq despinis sed his quȩ om̃si
spinosos aculeos prorsus exuerant : acsolo candorenitebant
Nã ⁊ scĩquiq acuirtutib: splendentes &iam ipsicũ peccato st̃i
primȩ p̃uaricationis conceptiacnati ad ipsos quoq ꝑtin&
generalis illa dãnatio quapeccanti adȩ dictũ: Terratibicȩr
sunt peccatorũ omniũ exuti. ac digno uirtutũ exercitio in
structurã domus eius aptati. Habebant aut̃ singulȩ tabu¬
⁊ semissem longitudo tabular altitudo ẽ quȩ decẽcubitos ha¬

Expanded text:
. Factae sunt hujusmodi tabulae de lignis setim, id est, spinarum. Spinae vero juxta eloquium Salvatoris, curae sunt hujus saeculi, deliciae et voluptates fallaces . Sed et punctiones peccatorum non incongrue spinis assimilantur. Hinc etenim scriptum est: Quia spinae nascantur in manibus temulenti onibus se vitiorum expurgare, et omnibus mundi curis ac delectationibus exuere studuerunt, quatenus libera mente in amore Dei factae tabernaculi: factae sunt namque de spinis, sed his quae omnes spinosos aculeos prorsus exuerant, ac solo candore nitebant. Nam et sancti quique, ac virtutibus splendentes, etiam cum ipsi peccato sunt primae praevaricationis concepti ac nati, ad ipsos quoque pertinet generalis illa damnatio, qua Adae peccanti dictum est: Terra sunt peccacatorum omnium exuti, ac digno virtutum exercitio in structuram domus ejus aptati. Habebant autem singulae tabuc. Longitudo tabularum altitudo est, quae decem cubitos ha
Abbreviated transcription (Latin):
irł In castraturȩ in laterib tabularũ uirtutẽ designant
humilitatis inmentibus iustorũ ꝑ quã maxime sibi inuicẽ
fraterna caritate iunguntur . dũ enim singuli quiq eorũ
corde contrito ⁊ humiliato receptaculũ insȩpximorũ dilec¬
tionip̃parant & diligendos semerito fratrib: pi&atis acde¬
uotionis exhibent quasi tabulȩ om̃s tabnaculi in alterutrũ
ꝑ incastraturenexũ copulant᷑ & quidẽ erecto tab̵ naculo ac
regulrit̃ ordinata conpage tab̵ naculorũ figura in castrata¬
rarũ ñ cernit᷑ quanta tam̃ uirtute tabulas sibim& so ad¬
una uerit ipsa parietis in concussi firmastabilitus osten¬
dit qui a nimirũ humilitas cordis scõrũ qua sibi alterutrũ
foederant᷑ foris hominib uideri nom potest. sed quid intus
operetur exipsoscã eeccłe pacatis simostatu palã omnibus
pat&. ꝑ quã mira diuinȩ gratia dispensationis agitur . ut
nos inquos fines scłorũ deuener &iã eos qui in primordio

Expanded text:
 Incastraturae in lateribus tabularum virtutem designant humilitatis in mentibus justorum, per quam maxime sibi invicem fraterna charitate junguntur. Dum enim singuli quique eorum corde contrito et humiliato receptaculum in se proximorum dilectioni praeparant, et diligendi se fratribus merito pietatis ac devotionis exhibent, quasi tabulae omnes tabernaculi in alterutrum per incastraturae nexum copulantur: et quidem erecto tabernaculo, ac regulariter ante ordinata compage tabularum, figura incastraturae non cernitur. Quanta tamen virtute tabulas sibimet coadunaverit, ipsa parietis inconcussi firma stabilitas ostendit: quia nimirum humilitas cordis sanctorum, qua sibi alterutrum foederantur, foris hominibus videri non potest, sed quid intus operetur, ex ipso sanctae Ecclesiae pacatissimo statu palam omnibus patet. Per quam mira divinae gratiae dispensationis agitur, ut nos, in quos fines saeculorum devenerunt, etiam eos qui in primordio
Abbreviated transcription (Latin):
bonis operib seruimus plenuergoboni operis cubitũ ha¬
bent in hacuita electi. sed cubitũ beatȩ resurre cributionis
ex partehabent in quantũ gaudia regnipennis & p̃sentiã
sui conditoris possunt desiderantes p̃gustare caelestibus
cuius &iã cubit adimpletione tuncbeatificant᷑ cũ fuerit
sormoquẽ omni electarũ populo promisit infinefuturũ dics̃
eripiã eũ ⁊ clarificabo eũ. longitudine dierũ adimplebo
eũ & ostendã illi salutaremeũ In laterib: tabulȩ due¬

Expanded text:
bonis operibus servimus ? Plenum ergo bonis operibus cubitum habent in hac vita electi; sed cubitum beatae retributionis ex parte habent, in quantum gaudia regni perennis, et praesentiam sui Conditoris possunt desideriis praegustare coelestibus. Cujus etiam cubiti adimpletione tunc beatificantur, cum fuerit sermo, quem omni electorum populo promisit in fine futurum, dicens: Eripiam eum, et glorificabo eum, longitudine dierum adimplebo eum, et ostendam illi salutare meu
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas nouite s tam̃ti iIIi sci euangelii uoluminib eonpͥei¬
sa est merito scĩdoctores uicenarionumero exprimura
quianimirũ ueritatis consensu & reuelata. atq comla
in euangelio legis archana manifestant & p̃figurata fus
in lege euangelii sacram̃ta declarant . dumq &utustd

Expanded text:
et veritas Novi Testamenti quatuor sancti Evangelii voluminibus comprehensa est, merito sancti doctores vicenario numero exprimuntur; quia miro veritatis consensu, et revelata atque completa in Evangelio legis arcana manifestant, et praefigurata fuisse in lege Evangelii sacramenta declarant. Dumque et Vetus
Abbreviated transcription (Latin):
continet differentiam potestate animalis hocquide
rationale ẽ : Illud uero in rationale: amplius gene¬
raquidem prioras his quaer̃ subsepositis differentus
ꝓpt̃ quod simul quidem eas cui fere u Non autem simul

Expanded text:
continet differentiam potestate; animalis enim hoc quidem continet differentiam potestate; animalis enim hoc quidem rationale est, illud vero inrationale. Amplius genera quidem priora sunt his quae sunt sub se positis differentiis propter quod simul quidem eas aufert, non autem simul
Abbreviated transcription (Latin):
& detaquȩ ex s psaẽ. spetie p̃dicabuntur: Namcum
genus si tanimalnon solum de eo p̃dicatur ut genus
substantia & animatũ sed etiam dehis quȩ sunt suban¬
malis specib: omnibus p̃dicantur haccasq adm dius¬
duacumq sit differentia rationalis p̃dicatur decaut
differentia id quod ẽ rationeati non solũ de eo quod
ẽ rationile sed etiam dehis quaes subrationalibus
p̃dicabitur rationeuti: Comimune aũ et ꝑemptoge¬
nere uel differentia simulperimiquȩ subipsis s.
quem ad modum si non sint animalñ ẽ equus neq: homa
es et propriũ & accidens Animalenim de equo & ho
mine etaue et serpente quad rupes uero desolis
quattuor pedibus habentib: homo uero uidet᷑ de so¬
lis indiuiduis & innibiledeequo et his qui sunt part¬
culares & accidens similit̃ & pauciorib: Oportet
autem differentias acciperequib: diuiditur genus ñ
eas quȩ complent substantiã generis: Amplius genus

Expanded text:
 ea quae ex ipsa est specie praedicabuntur. Nam, cum sit genus animal, non solum de eo praedicantur ut genus substantia et animatum, sed etiam de his quae sunt sub animali speciebus omnibus praedicantur haec usque ad indidua; cumque sit differentia rationalis, praedicatur de ea ut differentia id quod est “ratione uti”, non solum de eo quod est rationale, sed etiam de his quae sunt sub rationali speciebus praedicabitur “ratione uti”. Commune autem est et perempto genere vel differentia simul perimi quae sub ipsis sunt; quemadmodum, si non sit animal, non est equus neque homo, es et proprium et accidens; animal enim de homine et equo et ave et serpente, quadrupes vero de solis quattuor pedes habentibus, homo vero videtur de solis individuis, et hinnibile de equo et de his qui sunt particulares; et accidens similiter de paucioribus. Oportet autem differentias accipere quibus dividitur genus, non eas quae complent substantiam generis. Amplius genus
Abbreviated transcription (Latin):
te duodenarius in rationali numerus fierip̃cipitur ut eorũ
loquatur linguis siquis facultates pauperibus omnes distri¬
buat siquis tradat corpus suum ut ardeat. siunitatẽ catho¬
lice caritatis non habuerit nihil illi ꝓdest : Recte &iã duo

Expanded text:
te duodenarius in rationali numerus fieri praecipitur; ut eorum te duodenarius in rationali numerus fieri praecipitur; ut eorum loquatur linguis, si quis facultates pauperibus omnes distribuat, si quis tradat corpus suum ut ardeat, si unitatem catholicae charitatis non habuerit, nihil illi prodest I Co
Abbreviated transcription (Latin):
trimtatis fuerint fide consecrata: quia enimuita nr̃a in
presenti fide & operationerecta consistit apte gacerdos
ut operatione sit p̃cipuus : .iiii. uersus gemmarũ inpectore
bauilat : ut uero uimoperibus fideisinceritate sit castus.
ternas insingulis uersibus hab& gemmas . quatenus sese¬
omnibus intuentibus & uere fidei confessionem & exempla
semper bone actionis ostendat ut & ipsa imitatione recte
fidei & operationis summe membra sacerdo talis mereantur
effici: Pos sumꝰ sane in uario decore lapidum non solum claritatẽ
multi fariam sacerdotalis actus & cogitatus uerum & iam
suscitate. leꝓsos mundate daemones eicite : & iterum:
Signa autem eos qui crediderint haec sequenter. In nomi¬
ne meo daemonia encient linguis loquentur nouis serpentes
tollent: & simortiferum quid biberint. non eos nocebit:
Verum siue hoc siue illud siue utrumque designent : Rec¬

Expanded text:
Trinitatis fuerit fide consecrata. Quia enim vita nostra in Trinitatis fuerit fide consecrata. Quia enim vita nostra in praesenti fide et operatione recta consistit, apte sacerdos, ut operatione sit praecipuus, quatuor versus gemmarum in pectore bajulat. Ut vero cum operibus fidei sinceritate sit castus, ternas in singulis versibus habet gemmas, quatenus omnibus sese intuentibus, et verae fidei confessionem et exempla semper bonae actionis ostendat, ut et ipsi imitatione rectae fidei et operationis summi membra sacerdotis mereantur effici. Possumus sane in vario decore lapidum, non solum claritatem multifariam sacerdotalis actus et cogitatus, verum etiam suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite . Et iterum: Signa autem eos, qui crediderint, haec sequentur: in nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis, serpentes tollent; et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit . Verum sive hoc, sive illud, sive utrumque designent, rec
Abbreviated transcription (Latin):
ris in rationali uer txii nominib: diuersi generis inscripta sint sed
qđ patres in lapidib: p̃tiosis unius atq dissimilis generis sculptis̃ sigf
omnium corda patrum repler&: quoduero diuersi generis
lapidibus idemin scriptir̃ denunciat figurate quia multplex
ẽ uari& as & gr̃ãbonorum operũ quib: p̃fata s cõrũ fides spes &
caritas confirmata refulg&: quod autem in rationali .iiii.
ordines fuer̃ & horum singuli quique .iii. habuere lapides:
qui nob̵ intima tur tipice nisi inuirtutib: quȩ distinguntur
iiii. principales fidemscãe trinitatis non fictã teneamusꝰ¬
iuii nãq: ordines gemmarum hab& in pectore sacerdos. quando
omne quod cogitat. prudentia circum spectum. fortitudine
firmum iustitia eximium. temperantia amalis omnib:
fuerit se cr&um: Sed idem ordines ternas habent gẽmas.
cum eadem prudentia fortitudo iustitia & temperanti a scȩ̃

Expanded text:
ris, in rationali vero duodecim nominibus diversi generis inscripta sunt; sed ris, in rationali vero duodecim nominibus diversi generis inscripta sunt; sed quod patres in lapidibus pretiosis, unius atque indissimilis generis sculpti sunt, somnium corda patrum repleret. Quod vero diversi generis lapidibus iidem scripti sunt, denuntiat figurate, quia multiplex est varietas et gratia bonorum operum, quibus praefata sanctorum fides, spes et charitas confirmata refulget. Quod autem in rationali quatuor ordines fuerunt, et horum singuli quique tres habuere lapides, quid nobis intimatur typice, nisi ut in virtutibus quae distinguuntur quatuor principales, fidem sanctae trinitatis non fictam teneamusQuatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, fortitudo, justitia, temperantia, sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
do tale nequaquã segne. & desidiosũ manere si ardente seꝑ
studio extendi ad conp̃hendendũ brauiũ suꝑuocationis di
erit lapis sardius &topatius & smaragdus: In secundo car¬
bunculus saffirus & iaspis : Intcio ligirius achates &
ametistus : In quarto crisolitus onichinus & berillus: In¬
dusi auro er̃ ꝑ ordines suos habeantq nomina filiorũ i srł¬
ꝑxii tribus: Haec gemarũ positio diuers arũ in ratio
nali : multiplicẽ uariarũ uirtutũ gramde signat q̃ concordi
seriȩ disposita in sacerdotis deb& cordesẽꝑ apparere :
rector inspiciens quiquib maxime uirtutũ operib: floruer̃ sedu¬
lainquisitione scrutat᷑ & haeo cuncta in abditis sui pecto¬
ris meditando colligere atq operand o ꝓferre satagit
lipidib p̃tiosis redimita ac pattũ nominib insignata ẽ
ut ipsa nomina in suꝑhumera liquidem duobus lapidib: unius eius demq gene¬

Expanded text:
dotale nequaquam segne et desidiosum manere, sed ardenti semper dotale nequaquam segne et desidiosum manere, sed ardenti semper studio extendi ad comprehendendum bravium supernae vocationis Dei erit lapis sardius et topazius et smaragdus. In secundo carbunculus, sapphirus et jaspis. In tertio ligurius, achates et amethystus. In quarto chrysolithus, onychinus et beryllus. Inclusi auro erunt per ordines suos, habebuntque nomina filiorum Isrm, per duodecim tribus. Haec gemmarum positio diversarum in rnali, multiplicem variarum virtutum operationem designat, quae concordi serie disposita in sacerdotis debet corde semper apparere. rum vitam rector inspiciens, quibus maxime virtutum operibus floruerunt, sedula inquisitione scrutatur; et haec cuncta in abditis sui pectoris meditando colligere, atque operando proferre satagit. lapidibus pretiosis redimita, ac patrum nominum insignita est, ut ipsa nomina in superhumerali quidem duobus lapidibus unius ejusdemque gene
Abbreviated transcription (Latin):
acuita in uisibili loquimur aut cogita m̃ratione fixa subsistunt
& ea quoq quae ui sibilit̃ agimꝰ aut agendadis ponimꝰ aeq iudi¬
coiuste discretionis ꝓbant᷑ eẽ librata : qđ aumensurã palm
habebat ꝑ quadrũ : conatum in fatigabilẽ ac ꝑpecuũ pie in
tentionis ostendit : Qui enim palmo aliquid m&itur: sũmo
utiq conaminedis pansis digitis manum extendit ut possit
m̃ suram quiquerit plene & absq scrupulo dubi&atis tenere
Vnde merito sic̃ꝑ manũ o peratio : ita ꝑpaulũ ex primitur illa
in flexibilis contentio boneo perationis dũ suã quisq dexterã
in uniuersa quȩ ual& in signia uirtutũ dilatare satagit: &¬
beneidemrationale tam in longitudine quã in latitudine
m̃ surarũ palmi habere pcipitur qr siue in longitudineuce
aeterne desideriũ mentis erigat seu in latitudinẽ caritatis
ergacurã ꝓximisui indin& affectũ : necesseẽ ꝑ om̃a corsacer¬

Expanded text:
ac vita invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; ac vita invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque quae visibiliter agimus, aut agenda disponimus, aeque judicio justae discretionis probantur esse librata. Quod autem mensuram palmi habebat per quadrum, tentionis ostendit. Qui enim palmo aliquid metitur, summo utique conamine dispansis digitis manum extendit, ut possit mensuram qui quaerit, plene et absque scrupulo dubietatis tenere. Unde merito sicut per manum operatio, ita per palmum exprimitur ipsa inflexibilis contentio bonae operationis, dum suam quisque dexteram in universa quae valet insignia virtutum dilatare satagit. Et bene idem rationale tam in longitudine quam in latitudine mensuram palmi habere praecipitur; quia sive in longitudinem vitae aeternae desiderium mentis erigat, seu in latitudinem charitatis erga curam proximi suum inclinet affectum, necesse est per omnia cor sacer
Abbreviated transcription (Latin):
is̃ inito q latererationalis equib: penderent duetatene¬
bre quas in seruer̃ uncinis qui in su ꝑhumeralis angulis
inbanit dequorũ figura melius inrationalis expositio
ilx mensuram palmmibabebit: tamin longitudine quã in la¬
doperu pfectio ita in rationali iudici quopectus sacer
multo magis in conspectu sũmi iudicis mundus corde ad
punos agit aut iudicat totum ex regula int᷑ nerati
sa c̃dos in pectore ferre p̃cipit qr deb & rector subtili seꝑ exami¬
nebona malaq discernere & quȩ uł quib: quando uł qualit̃ con¬
gruant studiose cogitare : Duplex aũ factũ ẽrationale ut faci¬
lius lapidũ pondus sustiner&. sed haec duplicatio uestis in le¬
galis pectore sacerdotistipicenos ammon& ut rationẽ nr̃i
examinis & in uisibilis intus arbiterꝓb&. & nũ quã humana fo¬
ris existimatio merito contempn&. Seucerte duplex in pecto¬
re ferimꝰ rationa le iudicii. quando & ea quȩ defide ueritatis

Expanded text:
quibus penderent duae catenae, quos inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant. De quorum figura melius in rationalis expositionrangulum erit et duplex. Mensuram palmi habebit, tam in longitudine, quam in lasuperhumerali operum perfectio, ita in rationali judicii, quo pectus sacerdotis multo magis in conspectu summi judicis mundos corde assproximos agit, aut judicat, totum ex regula internae ratsacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare. Duplex autem factum est rationale, ut facilius lapidum pondus sustineret. Sed haec duplicatio vestis in legalis pectore sacerdotis typici nos admonet ut rationem nostri examinis et invisibilis intus arbiter probet, et nunquam humana foris existimatio merito contemnet. Seu certe duplex in pectore ferimus rationale judicii, quando et ea quae de fide veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
gione suꝑ humeralis sunt : anulienim illi quim ultinsa
infimis erant angulis rationalis habebant contra in
troq latere suꝑ humeralis aeque a nulos alios qubis s
uite ligantib: iungerent᷑. De quib sab sequent aidies¬

Expanded text:
regione superhumeralis sunt. Annuli enim illi, qui in ultimis et regione superhumeralis sunt. Annuli enim illi, qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque annulos alios, quibus ipsi vittis ligantibus jungerentur. De quibus subsequente
Abbreviated transcription (Latin):
A ddexteram enim & aaleuam penarabis & emstd
gentes hereditabit: Quod autemonyx ubi
as petio: Faces in rationali catemilas sibi nue u
rentes ex auro puris simo & duos amulos auros qusp
suꝑ hameralis quod rationale respicit ordo qitis pue
nobis udetur hincenim fuit : Duo erant in cns q̃
induobus suꝑ humeralis angulis in positi & dioeom
anuli induob:rationalis anulis sursu e quibus pendde
due catene a ureȩ : qua e tempore induendi in sereburtiran¬
nis qui in suꝑ humeralis angulis eminebant ut in sequint
aꝑcius scriptum ẽ. ut suꝑ humerale & rationile mituo
nec terentur quorum superior conexio hucus q desera
ẽ. sequitur autem de inferiori quae erat subtus as cellis¬
scriptura it a subiciens: Facies & duos anulos aurts po¬
pones in summitatibus rationalis & in oris q̃ eregiones
suꝑ humeralis & posteriora eius aspiciunt : Quollit
oris suꝑ humeralis. sed in oris illius quȩ eregiones san
meralis hoc est in oris rationalis: quaȩ uidelicd ore i

Expanded text:
d dexteram enim, et ad levam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . Quod autem onyx rubs. Facies in Rationali catenas sibi invicem cohaerentes ex auro purissimo: et duos annulos aureos, quos pones superhumeralis quod Rationale renobis videtur, hinc etenim fuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum; e quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est: ut superhumerale et rationale, mutuo necterentur, quorum superior connexio hucusque scripta est. Sequitur autem de inferiori quae erat subtus ascellasScriptura ita subjiciens: Facies et duos annulos aureos qpones in summisuperumeralis et posteriora eius aspiciunt nec non et oris superhumeralis, sed in oris illis, quae e regione sunt superhumeralis, hoc est, in oris rationalis, quae videlicet orae e
Abbreviated transcription (Latin):
łacientaũ suꝑhumerale de auro
& bracincto acpurpura coccũ q bistinctũ & bnssor&orta operepolimito:
Qm̃in humeris onera portare solemꝰ qͥd suꝑ humeralepontificis nisi
labores boncꝵ operũ q̃ iugit̃ corãdño ferredeb& ostendunt᷑ &aꝑte
pͥmo desuꝑ humerale faciendũ p̃cipit᷑ q qͥs qs ad sacerdotiũmagisteriũ
omnib pat& in rep̃ hensibile paruerit : c̃uenient̃ extẽpr̃ & inte¬
gritas cordis ui & fideisinceritatescrutetur : Suꝑlumerale ergo
qđ ñhumetis gestabat pontifex: illud euangelicuon accipiam̃ des
dñs ait : iugũenimineũ suaue ẽ : & onusmeũ leue ẽ: qđ manifes¬
tius alibi nob̵ cõm̃dans : aiebat: Si quis uult p̃meuenire ab neg&
intellectus sapientiȩ principalit̃ emic& : Cũ aũ hraanctus qui
aerio colore resplend& adiungit᷑ ut ꝑ omne qđ intellegendo
pen& ratn ad fauores infimoss ad amorẽ caelestiũ surgat
uedũ suis in caucius laudib: pascitur : ipso & ueritatis intellectu

Expanded text:
le de auro et hyacintho ac purpura coccoque bis tincto et bysso retorta, opere polymito . Quoniam in humeris onera portare solemus, quid superhumerale pontificis, nisi labores bonorum operum, quae jugiter coram Domino ferre debet, ostenduntur? Et apte primo de superhumerali faciendo praecipitur, quia quisquis ad sacerdotium magisteriumque omnibus patet, irreprehensibile apparuerit, convenienter ex tempore etiam integritas cordis ejus, et fidei sinceritas scrutetur. Superhumerale ergo quod in humeris gestabat pontifex, illud evangelicum onus accipiamus, de quo Dominus ait: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quod manifestius alibi nobis commendans, aiebat: Si quis vult post me venire, abneget intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui autem hyacinthus, qui aerio colore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
maius iudiciũ sumitis : Illud uidelic& iudiciũ qđ p̃misimus¬
& usqima neluceat corã dõ : Cũ enimtrans acta noete scłi huius
& in lustrante nosuera lucemundi dequodic̃ ꝓph&a Vob̵¬
aũ tim̃ tib nom̃meũ ori& sol iustitiȩ : ꝑp&uus eritcultus¬
spãlimagis sensu quã carnali in tellegenda atq. exponenda ÷
quomodo en ĩ uxta lit terã ꝑ p&uus eẽ. poterit cultus officii
sa c̃dotis ubi & ipsũ sac̃dotiũ & tab̵ naculũ in qͦ gerebat᷑ & po¬
pulus pp̃s cu gerebant᷑ iãdudũ eẽ cessauer̃ : unde constath

Expanded text:
majus judicium sumitis . Illud videlicet judicium, majus judicium sumitis . Illud videlicet judicium, Et usque mane luceat coram Domino. Cum enim transacta nocte saeculi hujus, et illustrante nos vera luce mundi, de quo dicit autem timentibus nomen meum orietur Sol justitiae . Perpetuus erit cultus, dicta sunt, spirituali magis sensu quam carnali intelligenda atque exponenda est. Quomodo enim juxta litteram perpetuus esse potuit cultus officii sacerdotalis, ubi et ipsum sacerdotium et tabernaculum, in quo gerebatur, et populus cui gerebatur, jamd
Abbreviated transcription (Latin):
riũ obumbrant : id ẽ agmnina cȩlestis militiȩ głam incarnati fi¬
ludĩ quẽ posuitds̃ ꝓpiciationẽ ꝓpeccatis nr̃is c̃sona uoce p̃dicant:
benes equit᷑ : & collo cabt̃ eã aaron& filii eiꝰ : qr ñ omniũ ẽ sa cram̃ta
fidei p̃dicare inpopulo. s corũ solũ modo qͥ & castitate fidei & ex¬
setutio neb onioperis ad filios sũmis acerdotis dñi uidelic& & sal¬
uatoris nr̃i ꝑtinere portant᷑ : c&erũ quisq uł apuritate fidei
prauodogmate ab erratuł in te gritatẽ cognite & seruate fide
operũ nequaquã in ꝓbitate cõmaculat. Talis & sis acerdotis nomine
uł ꝑ sonam p̃minere uidet᷑ . Nihil hominꝰ auditurus ÷ ad nõquare
tue narrasiustitias meas & as sumis testam̃ tũ meũ ꝑostuũ: Tuuꝰ
odistidisciplinã & cã : Quales & ia cob a collocatione lucerne
dicens : Nolite plures magistri fieri fr̃s mei : scentes qm̃

Expanded text:
rium obumbrant, id est, agmina coelestis militiae gloriam incarnati Firium obumbrant, id est, agmina coelestis militiae gloriam incarnati Filii Dei, quem posuit Deus propitiationem pro peccatis nostris, consona voce praedicant. Bene sequitur: Et collocabunt eam Aaron et filii ejus; quia non omnium est sacramenta fidei praedicare in populo, sed eorum solummodo, qui sibi et castitate fidei, et exsecutione boni operis ad filios summi sacerdotis, Domini videlicet et Salvatoris nostri, pertinere probantur. Caeterum quisquis vel a puritate fidei pravo dogmate aberrat, vel integritatem cognitae et servatae fidei, operum nequam improbitate commaculata: talis etsi sacerdotis nomine, vel persona praeeminere videtur, nihilominus auditurus est a Domino: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et caetera . Quales et Jacobus a collocatione lucernaedicens: Nolite plures fieri magistri, fratres mei, scientes quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
nequitie commixtione ꝑmundatam : q̃ sola uidelic& intentione
placendi & seruien didño uerba eiꝰ audire delect& : Offerant
aaroncũ filiis suis igneñ alienũ s de suꝑnis sũ ad accendendã lucer¬
nã sic̃ &iã ad c̃sum̃ da holo causta a credolenta thimiamata : p̃dicent
uerbum doctores ñ suũ s dm̃i põtestates cũ fiducia : Nen ĩ sumꝰ sic̃ plu¬
rimi adulterantes uerbũ dñ s ex sinceritate s ex dõ sic̃ corã dõ in x̃p̃o
loquim᷑ h igneuitam᷑ ad illustranda cognitione fidei corda audientiũ
cendea thimiamata orationũ scãrũ : Bene autẽ dr̃ ut ardeat lucer¬
na semꝑ in tabernaculo testimonii : qr nũ quã in scã ecđa lux p̃dica¬
tionis nũ quã deb& humilitas auditorũ pura quȩ hanclibent̃ ex¬
cipiat immo & solerter inqͥrat decẽ bene addit᷑ extrauelũ qđ
appensũ ẽ testimonio : Non enimin trauelũ caeliopus bonũ habemꝰ
lucernã scripturarũ ubi archa ẽ dñi & cherubimgłȩ ꝓpiciato¬

Expanded text:
 sola videlicet intentione placendi et serviendi Domino, verba ejus audire delectet. Offerat Aaron cum filiis suis, ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam: sicut etiam ad consumenda holocausta ac redolenda thymiamata. Praedicent verbum doctores non suum, sed Domini, protestantes cum fiducia. Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum, sed ex sinceritate, sed ex Deo, sicut coram Deo in Christo loquimur. Hoc igne utantur ad illustranda cognitione fidei corda audientium: , ad incendenda thymiamata orationum sanctarum. Bene autem dicitur: Ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii, quia nunquam in sancta Ecclesia lux praedicationis, nunquam debet humilitas auditorum pura, quae hanc libenter excipiat, imo et solerter inquirat, deesse. Bene additur: Extra velum quod oppansum est testimonio. Non enim intra velum coeli opus habemus lucerna scripturarum, ubi arca est Domini, et cherubim gloria
Abbreviated transcription (Latin):
simulto p̃darior ei dignitas acuirtus apparebitbis qͥcã ꝑsacram̃¬
tũ baptis matis ingredi merentur : Neñ repente fit sumꝰ figrada¬
tĩ necesse ÷ aminorib: ad ꝑfectioratendamꝰ: Diximꝰaũ sȩpius
qđ hracinctꝰ spemcȩlestiũ bonoꝵ purpura tolerantiã tẽpora¬
liũ maloꝵ coccus bistinctus ardorẽ ꝑfecte dilectionis brssus re¬
torta refrenationẽ carnalis delectationis signific& : qui uide¬
lic& colores opereplumariis inuicẽ uariati . Vnaq̃q uirtꝰ
fideliũ uicinarũs uirtutũ soci&ate & uelut quadã cũ sangui
nitate amplius darescit : Quã uis &iam singulicolores p̃fati
singulis elettorũ possint c̃uenire ꝑsonis qr enim aliquis altius
caelestia speculari mer& : hyacinctus ÷ alt q plura ꝓpt̃iustitiã¬
patitꝰ purpura ÷ hicq feruenciore indm̃⁊ ꝓximũ dilatione flã mesc̃

Expanded text:
sed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam per sacramesed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam per sacramentum baptismatis ingredi merentur. Nemo enim repente fit summus, sed gradatim necesse est a minoribus ad perfectiora tendamus. Diximus autem saepius quod hyacinthus spem coelestium bonorum, purpura tolerantiam temporalium malorum, coccus bis tinctus ardorem perfectae dilectionis, byssus retorta refrenationem carnalis delectationis significet. Qui videlicet colores opere plumarii sunt invicem variati; cum unaquaeque virtus fidelium vicinarum sibi virtutum societate, et velut quadam consangnitate, amplius clarescit: quamvis etiam singuli colores praefati singulis electorum possint convenire personis. Quia enim aliquis altius coelestia speculari meretur, hyacinthus est; alter, quiaiore in Deum et proximum dilectione flammescit,
Abbreviated transcription (Latin):
uł in lucernis scĩs ardere uł in altaredĩ deb& accendi : Sc̃s enĩ
sps discipline effugi& fictum : Offerant ergo filiiis rł oleũ
ad lucernã dĩ ñ qualecũqs delignis oliuarũ & ħ puris simũ piloq
cõtusum : Offerantboni auditores spã lib: doctorib: conscientiã

Expanded text:
vel in lucernis sanctis ardere, vel in altari Dei debet accendi: Sanctus enim vel in lucernis sanctis ardere, vel in altari Dei debet accendi: Sanctus enim Spiritus disciplinae effugiet fictum. Offerant ergo filii Israel oleum ad lucernam Dei, non qualecunque, sed de lignis olivarum, et hoc purissimum, piloque contusum.
Abbreviated transcription (Latin):
speraui inmiseri cordia dĩmei in & nũ & in sđm scłi : Acsi patent̃ dicat : Ergo
qr mis ericđȩ fructũ in digentib: exhibui : mͥ quoq in&nũ adõ rependendã
miseriđȩ gr̃ams peraui : ergo filuisrł offerant oleũ : aaron uero &
filueiꝰ allato igne componant lucernã q̃ ardeat in tabernaculo di: Offerant
eos caelestis archana scentiȩ quibus regularit̃ institut & in c̃spectu
siuc̃ ditoris igne caritatis ardes cant & hominib: foras lucẽbone
actionis ostendant : Not andũ autẽ qđ ñ indifferent̃ oleũ offerre
filii isrł. si. cum distinctione oleũ de arborib: oliuarũ p̃cipiuntur
& insuꝑ ad dit᷑ : Puris simũ piloq contusũ : Sol& nãq oleũ misticũ
sol& rafaninũ sol& denuce uł delino aluisq: diuersi generis spe¬
ciebus fieri si nullũ offerrilic& in tabernaculodĩ nisi qđ lig¬
nis oliuarũ conficitur. sic̃ nec ignis alius quã qͥdetȩlodescendit

Expanded text:
m saeculi . Ac si patenter dicat: Ego, quia misericordiae fructum indigentibus exhibui, mihi quoque in aeternum a Deo rependendam misericordiae gratiam speravi. Ergo filii Israel offerant oleum, Aaron autem et filii ejus allato igne componant lucernam, quae ardeat in tabernaculo Dei. Offerant eos coelestis arcana scientiae; quibus regulariter instituti, et in conspectu sui Conditoris igne charitatis ardeant, et hominibus foras lucem bonae actionis ostendant. Notandum autem quod non indifferenter oleum offerre filii Israel, sed cum distinctione oleum de arboribus olivarum praecipiuntur; et insuper additur, Purissimum, piloque contusum. Solet namque oleum nardinum, solet raphaninum, solet de nuce, vel de ligno, aliisque diversi generis speciebus fieri, sed nullum offerri licet tabernaculo Dei, nisi quod de lignis olivarum conficitur: sicut nec ignis alius quam qui de coelo descendit,
Abbreviated transcription (Latin):
mumdñi donapi& atis offerant & filu aaron iđ ueris acerdotis
ad regnũ cȩleste trans lata ñ er̃ ultra qͥ ab hominib: erudian¬
t homines : cũ sit ds̃ om̃ a in om̃ib: Applica quoq adteaaron¬
frm̃tuũ cũ filus suis demedio filiorũ isrł. ut sa c̃ docio fungant᷑
mͥ: Aaron nadab & ab i. & eleatar & it hamar : Descripta
factura tabernaculi consequent᷑ sac̃ dotes qͥin eoministrent ordi¬
nantur quoꝵ qͥd ẽ ordinatio & habitꝰ recte ecłȩ sac̃ dotib: c̃gruit:
ita : ut omne qđ illic in ornatuuestiũ clarũ extrins etꝰ fulgebat
h intellectũ spãlit̃ in ipsis sac̃ dotũ nr̃orũ m̃tib altũ intꝰ emine¬
at : ħ in eorũ actib p̃c& eris fideliũ meritis foris gloriosũ
clarescit : Vnde apte p̃cipit᷑ morsi : ut applic& ad sea aron
frẽm suũ cũ filuis demediofiliorũ isrł ad fungendũ sac̃ docio
corã dño : Necesse ẽ enimut quicũq: ad maiorẽ in scã ecđa

Expanded text:
mini dona pietatis offerant, et filii Aaron, id est, veri sacerdotis ad regnum coeleste translata, non erunt ultra, qui ab hominibus erudiantur homines, cum sit Deus omnia in omnib cum filiis suis de medio filiorum Israel, ut sacerdotio fungantur mihi Aaron, Nadab et Abiu, et Eleazar et Ithamar . Descripta factura tabernaculi, consequenter sacerdotes qui in eo ministrent ordinantur, quorum quidem ordinatio et habitus, recte Ecclesiae sacerdotibus congruit: ita ut omne, quod illic in ornatu vestium clarum extrinsecus fulgebat, hoc intellectum spiritualiter, in ipsis sacerdotum nostrorum mentibus altum intus emineat; hoc in eorum actibus prae caeteris fidelium meritis, foris gloriosum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio coram Domino. Necesse est enim, ut quicunque ad majorem in sancta Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia designant uitȩ aet̃ nȩ quȩ a sabbatismo incipiens animarũ
in resurrectione corpoꝵ ꝑficit᷑ . Nãdñs septima sabbati reqͥescens
suã instabilitate timoris dĩ firmissime conlocantes : Ingres¬
surus ergo atriũ tab̵ naculi habens ab utroq latere tentoria
sa cramenta fidei discerȩꝓposuerit : siue adsynago gã seu ad
ecđam gentiũ intuitũ m̃tis c̃uerterit in utraq portione fideliũ
docto res inuem& fidefortes spesublimes caritate feruentes
intimoredñ fundatos auditorib: suis requiem animarũbeatarũ
ac resurrectionẽ in mortaliũ ꝓmittere corporũ : quelut ten¬
toria debrssor&orta in sesuspendunt cũ eosdẽ auditores exem¬

Expanded text:
gaudia designant vitae aeternae, quae a sabbatismo incipiens animarum, in resurrectione corporum perficitur. Nam Dominus septima sabbati requiescens suam in stabilitate timoris Dei firmissime collocantes. Ingressurus quoque atrium tabernaculi, habes ab utroque latere tentoria sacramenta fidei discere proposuerit, sive ad Synagogam, seu ad Ecclesiam gentium intuitum mentis converterit, in utraque portione fidelium doctores inveniet fide fortes, spe sublimes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, auditoribus suis requiem animarum beatarum, ac resurrectionem immortalium promittere corporum. Qui velut tentoria de bysso retorta in se suspendunt, cum eosdem auditores exem
Abbreviated transcription (Latin):
unsrieta ẽ id ẽ camisia totũ corpus operiunt: Cidaris
epe ornat balteũ utrãq tonicã simul & suꝑ humerale
sadcorpus ornat : Quib sex indum̃tis : inferius septimũ
̃ arpitudinis & lãmina aurea suꝑtidarim q̃titulo
hadirura Vnde & gr̃ poderis id ÷ talaris uocabat᷑ :
snoge nerib uestiũ pontifex tempore sacrificusole
endui equib erant .iiii. & minoris ordinis sac̃ dotib:
s & eopluri orib: & uirtutũ actib: admirandis fulge

Expanded text:
ris caput ornat, baltheum utrumque tunicam simul et superhumerale, artius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis, inferius septimum carnem turpitudinis, et lamina aurea super cidarim, quae titulo ad crura, unde et Graece poderes, id est, talaris vocabatur. His octo generibus vestium pontifex tempore sacrificii solebat indui. E quibus erant quatuor et minoris ordinis sacerdotibus signis, eo pluribus et virtutum actibus admirandis fulger
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit : has igit᷑ habentes ꝓmissi ones caris simi : mundemꝰ
candidũ deuiridi ꝓducit᷑ tolorẽ sic & caro nr̃a ut aduirtatẽ
decorẽq castitatis ꝑueniat artis senetes seẽ i eiuniorũ
orationis uigiliarũ & totius c̃tinenti ȩ laborib subigat qͥb natu¬
rales & uelut ingenitas ei delectationes exsiccareatq: ad eã
quã desideramꝰ dignitatẽ uirtutis acende requeamꝰ: R&or¬
q̃t᷑ it byss ne facile pos sit dissolui : cũ ñ solũ carnis luxoria
restringit᷑ : uerũ &iã tota ciꝰ memoria ab intimocorde
radicitꝰ euellit᷑: Centũ cubitos unũ latꝰ tenebit in longitu

Expanded text:
adjecit: Has igitur habentes promissiones charissimi, mundemus adjecit: Has igitur habentes promissiones charissimi, mundemus candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque castitatis perveniat, arctis se neceorationibus, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut ingenitas ejus delectationes exsiccare, atque ad eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accendere queamus. Retorquetur autem byssus, ne facile possit dissolvi, cum non solum luxuria carnis restringitur, verum etiam tota ejus memoria ab intimo corde radicitus evellitur. Centum cubitos unum latus tenebit in longitu
Abbreviated transcription (Latin):
adamandũ dm̃ incȩlis & hominib: int̃ra & dimittunt᷑ peccata &
uirtutũ dona c̃cedunt᷑ : Itaq: alta recauũ & in anefieriuib& :¬
Alta resic̃morsi in monte monstratũ ẽ : qr sic̃ angeliac sp̃s iusttꝵ
incȩlis uacui apeccatis & plenis pi&atis aciustitiȩ ita& nos in
terra ꝓmodulo nr̃o declinare amalo & facerebonũ debremꝰ
qđ ipsũ sic̃ exortatiomb aꝑtis uerbi caelests : ita ⁊ mistias taber¬
naculiacuasoꝵ & cerimoniarũ eiꝰ figuris sẽꝑagere docem᷑ :¬
byssor& orta : Sic̃ sca scoꝵ eã q̃ incȩlis ÷ scẽ eccłȩ partẽ designant
& pͥus tabernaculũ ꝑfectũ fideliũ uitã in hꝰdũ taxat scło cõmo¬
ranciũ tipicedenunciat : itaa triũ tabernaculi qđ exterius
erat prima incipiencium rudim̃ta de monstrat Vndebene
tentoria eidẽ a trudebrssor&ortaerant facta : qr pͥma in ci¬
pientib: cira inpendenda ẽ & in lecebras carnis simul& sp̃s
refrenent iuxta illud a płi quodefiliis adoptionis loquens

Expanded text:
 in coelis, et hominibus in terra, et dimittuntur peccata, et virtutum dona conceduntur. Itaque altare cavum et inane fieri jubetur, sicut Moysi in monte monstratum est; quia sicut angeli ac spiritus justorum in coelis vacui a peccatis, et pleni sunt pietatis ac justitiae, ita et nos in terra pro modulo nostro declinare a malo, et facere bonum debemus. Quod ipsum sicut exhortationibus apertis verbis coelestis, ita et mysticis tabernaculi ac vasorum et caeremoniarum ejus figuris semper agere docemurdesignant, et prius tabernaculum, perfectam fidelium vitam in hoc duntaxat saeculo commorantium typice denuntiat, ita atrium tabernaculi, quod dexterius erat, prima incipientium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria ejusdem atrii de bysso retorta erant facta: quia prima incipientibus curam impendenda est, ut illecebras carnis simul et spiritus refrenent, juxta illud Apostoli, quo de filiis adoptionis loquens,
Abbreviated transcription (Latin):
qni p̃para in corde tuo recẽptaculũ sermonib: ei quo possis
diptira suspendi : In ponant᷑ uͦ paxillis colũ narũ funes ten¬
notio it sic ex pansa atq in altue leuata pulchritudinẽ
uiiclicõpleant : Cõmittant sci p̃dicatores fideliũ cordib:¬
lndura eos quȩ ꝑhȩc ad exemplũ s ui ab infimis erigi cõmoneant
apisa funib: ac subleuata. uela siue tentoria decus suope
nrificũqđ inuoluta ne quiuerant cunctis longe lateq de

Expanded text:
praepara in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad superna suspendi. Imponantur vero paxillis columnarum funes tentoriorum, ut sic expansa atque in altum elata, pulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedicatores fidelium cordibna: eosque per haec ad exemplum sui ab infimis erigi commoneant, expansa funibus ac sublevata vela sive tentoria, decus sui operis mirificum, quod involuta nequiverant, cunctis longe lateque de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph& ã suscitabo eis demedio fr̃mtuorũ similẽtui & porues¬
bamea in ore eiꝰ : Cũĩ operib: ã mirandis q̃ nemoalus ftu
Recte habitꝰ a aron mira uari&ate in signis cõparat᷑
certe uestes a aron multi fariȩ omnẽ electorũ codũna
ria ꝑsonarũ meritoꝵq distanti a xpo adherente dsigu¬

Expanded text:
de medio fratrum suorum similem tui, et ponam verba mea in ore ejus . Cujus operibus admirandis, quae nemo alius fecit, recte habitu Aaron mira varietate insignis comparatur, vel certe vestes Aaron multifariae, omnem electorum coetum in varia personarum meritorumque distantia Christo adhaerentem desig