comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retro respicere cõsiliũ q redeũ di capere. Interim tñ ut fit redeũte cmino
corpus incedere. In his cnris dutius nõ fui. et iclinata dies et yximus
portus erat. Cauallionem ueni que uicma ciuitas parua quidem sed
antiqua est. ubi ab episcopo loci philippo quo nemo uir melior nullus
nõ ego ip̃e cõmodis ⁊ honoribus mers amiciõr. et quem egrocare nõ
senseram non ait homo ẜ sicut semꝑ soleo ut angelus der Gisus atꝑ
hitus sum Laciimis pre gaudio ꝓpe manantibus. Credere Ille/ et prese
feire salutem ipsam et oĩs morbi remediũ oña mecũ domus sue limen
intrasse ubr autem uenisse me ad eum nõ manendi aiõ s ut supremũ balde
dicerem audiuit mestior factus est. atq omne gaudiũ in querelas u̾sum.
Suo tñ mre ꝑpulit ut sub suo imo ut dicit semꝑ rebusq probat meo lare
consifterem. sibi ꝙ noctem Illam darem tedii ut ego ut ip̃e aiebat ex

Expanded text:
retro respicere consiliumque redeundi capere; interim tamen, ut fit, redeunte animo retro respicere consiliumque redeundi capere; interim tamen, ut fit, redeunte animo corpus incedere. In his curis diutius non fui; et inclinata dies et proximus portus erat. 3 Cavallionem veni, que vicina civitas parva quidem sed antiqua est, ubi ab epyscopo loci Philippo, quo nemo vir melior, nullus — non ego ipse — commodis et honoribus meis amicior, et quem egrotare non senseram, non ut homo sed sicut semper soleo, ut angelus Dei visus atque habitus sum, lacrimis pre gaudio prope manantibus. 4 Credere ille et pre se ferre salutem ipsam et omnis morbi remedium una mecum domus sue limen intrasse. Ubi autem venisse me ad eum, non manendi animo, sed ut supremum vale dicerem, audivit, mestior factus est atque omne gaudium in querelas versum. Suo tamen iure perpulit ut sub suo, imo, ut dicit semper rebusque probat, meo lare consisterem sibique noctem illam darem, tedii ut ego, ut ipse aiebat ex
Abbreviated transcription (Latin):
partunenda concipio. Nũc Illud monuisse sufficiat. hoc iter ingressis eque
teporem ac feruorem nimiũ nocuisse. habes rer utriusq domestica simul ꝙ
Recencia exempla sus oculis. quid gͥ. ait naso. medio tutissimꝰ ibis. Gale et
profeccionis Impedimentis.
ox habet consiliũ. uetus est u̾bum et ut expenior uerum. ad
fontem Soigre compositis saramilis, quas hoc tpr̃e ualde sepe cir¬
cunfero. moueram inde ad xouiᵒ. kl. decembris hiberno sereno fisus qͦ
nich incõstancius nichil incertuis. Spem dabat ꝙ ꝑ auctuminũ ⁊ postea
ad euin diem nulle nibes ne dicam pluue uise erant. Terrebat notissi¬
mũ fatũ meum qd̾ est ut sine estu ul imbrĩbus non eam. et suullinum
uen erat celum qd cõtinuerat refusurũ. Qed expectas. uix pedem domo
extuleram. et ecce lenta pͥmũ pliuua ude q arebule ꝑsimilis. inde mox
iustus mmber. Stomacan ego fortuuamq meam recognosc̾e et interdũ

Expanded text:
parturienda concipio; nunc illud monuisse sufficiat: hoc iter ingressis eque parturienda concipio; nunc illud monuisse sufficiat: hoc iter ingressis eque teporem ac fervorem nimium nocuisse; habes rei utriusque domestica simulque recentia exempla sub oculis; quod igitur ait Naso, «medio tutissimus ibis». Vale, etprofectionis impedimentis. 1 Nox habet consilium: vetus est verbum et ut experior, verum. Ad fontem Sorgie compositis sarcinulis, quas hoc tempore valde sepe circumfero, moveram inde ad. XVI° Kalendas Decembris, hiberno sereno fisus, quo nichil inconstantius nichil incertius. Spem dabat quod per autumnum et postea ad eum diem nulle nubes, ne dicam pluvie, vise erant; terrebat notissimum fatum meum, quod est ut sine estu vel imbribus non eam, et simillimum veri erat celum quod continuerat, refusurum. 2 Quid expectas? vix pedem domo extuleram et ecce lenta primum pluvia udeque nebule persimilis, inde mox iustus imber. Stomacari ego fortunamque meam recognoscere et interdum
Abbreviated transcription (Latin):
belim. qd̵ sepe ex ore ip̃ius nr̃is licet consilus adu̾si magnanimi tñ prude¬
morabile oĩsum est. sic em aiebat exꝑtus exinie. eccłia Romana cõsueuit
dilg̾e potentes. nichil brenius. inchil berius dici potest. Itaq si clan apd̃
gentes et qd est optabilius si deo car esse cupitis romam uͥtutes colite.
amate religionem. seruate iusticiam. utunun artib uestris antiquis. par¬
cite subiectis. et debellare suꝑbos. at si huĩc ecclesie dilecti esse nultis sola
potencia opus est. sine qua mͥ crede quantalibet u̾tute nichil agitis. Qd
autem actinet ad nos hoc unũ dixerim. ego quidem e dnob rem .p. bestra
etate capessentib alteri multa quidem alter nchil sc̾psi. ꝙ me ille in
magnam licet pͥmaturam hic in nuillam penitus spem induxit. Tibi uͦ
si ꝑstas si angiũ fibila ninas q non metuis multa et uaria suo tempore

Expanded text:
velim, quod sepe ex ore illius, nostris licet consiliis adversi, magnanimi tamen prudevelim, quod sepe ex ore illius, nostris licet consiliis adversi, magnanimi tamen prudemorabile visum est. Sic enim aiebat expertus eximie: «Ecclesia romana consuevit diligere potentes»; nichil brevius, nichil verius dici potest. 10 Itaque si clari apud gentes et quod est optabilius, si Deo cari esse cupitis, Romani, virtutes colite, amate religionem, servate iustitiam, utimini “artibus” vestris antiquis: “parcite subiectis et debellate superbos”; at si huic Ecclesie dilecti esse vultis, sola potentia opus est, sine qua, michi crede, quantalibet virtute nichil agitis. 11 Quod autem attinet ad vos, hoc unum dixerim: ego quidem e duobus rempublicam nostra etate capessentibus, alteri multa quidem, alteri nichil scripsi, quod me ille in magnam licet prematuram, hic in nullam penitus spem induxit. Tibi vero, si perstas, si anguium sibila minasque non metuis, multa et varia suo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
michi familiarius notum est. Itaq non tñi ad hec pauca que insolentes aĩs
offendũt eorũ qui nichil inuistũ insi qd̃ cupiditatib adu̾satur nicħ q insi
qd̾ Golupeatibus suis obsequitur iustũ putant. s eciam ad attollendam hu¬
mo collapsam/ iacentemq rem .ꝑ. suffecturos humeros tuos spero. mͦ et ip̃a
res. p. credulam se consilus cuis prestet. et cu yiectis affectib ꝓpͥrs ad cõe
bonũ te conu̾tas. In hoc differo ab opuone multorĩ atq magnorũ. ꝙ
unde Illi tibi ingens dedecus ego tibi sũmũ decus partũ reor. uñde Illi
Iam ambigno murmure temporale suppliciũ minantur. ego tibi sempi¬
tenam famam spondeo in quam utinam fessus ⁊ occupatus hie calamꝰ
aliquid posset. Illam sane si ꝑgis ut cepisti ꝓp̾a u̾tute mereberis nõ
in sũma inchil est qd te moneam⁊ nosti oĩa. unius te nĩꝙͣ obliusti

Expanded text:
michi familiarius notum est. Itaque non tantum ad hec pauca, que insolentes animos michi familiarius notum est. Itaque non tantum ad hec pauca, que insolentes animos offendunt eorum qui nichil iniustum nisi quod cupiditatibus adversatur nichilque nisi quod voluptatibus suis obsequitur iustum putant, sed etiam ad attollendam humo collapsam iacentemque rempublicam suffecturos humeros tuos spero, modo et ipsa respublica credulam se consiliis tuis prestet et tu proiectis affectibus propriis ad comune bonum te convertas. 8 In hoc differo ab opinione multorum atque magnorum, quod unde illi tibi ingens dedecus, ego tibi summum decus partum reor; unde illi iam ambiguo murmure temporale supplicium minantur, ego tibi sempiternam famam spondeo; in quam utinam fessus et occupatus hic calamus aliquid posset! illam sane, si pergis ut cepisti, propria virtute mereberis, non in summa nichil est quod te moneam; nosti omnia; unius te nunquam oblivisci
Abbreviated transcription (Latin):
feceurũ multo licet labore non despero. quod si as adolescencia in aĩim uenisset
possem forte securus peractes iam uite muneribus uniere quo nichil est dulcius.
S ut ad rem ꝑgam scupsi tibr ꝑ sepe. semꝑq te seu occupatiõ seu tarditas
causa est nã suꝑbiam in pectore tam amico suspicare nequeo semper inꝙͣ ad
respondendũ durũ atq difficilem inuem cũ tñ ut iure meo tecũ quasi mecum
gloriẽr regum ac ducũ sepe inter̃ literas ⁊ sc̃pta menieñ. Id memorans fatt¬
gato nequitꝙͣ calamo tiuis in reb ferias dabam. ut in opus redeat clara
tue litutis fama cõpellit. Secũdũ sentenciam meam loquor. apud hos e mi
pͥncipes huiꝰ mũdi. grauis in famĩa et iexpitbile scc̾lai est. quib ita psuasũ
noueris quitq̃d in nouo gentur senatu quorũcũq oꝑa consilio tuo fiert. ia
de Ingeno tuo apud omnes extimacio est. apud me autem eo maior quo

Expanded text:
fecturum, multo licet labore, non despero; quod si ab adolescentia in animum venisset, fecturum, multo licet labore, non despero; quod si ab adolescentia in animum venisset, possem forte securus, peractis iam vite muneribus, vivere, quo nichil est dulcius. 5 Sed ut ad rem pergam, scripsi tibi persepe semperque te — seu occupatio seu tarditas causa est, nam superbiam in pectore tam amico suspicari nequeo — semper, inquam, ad respondendum durum atque difficilem inveni; cum tamen, ut iure meo tecum quasi mecum glorier, regum ac ducum sepe interim literas et scripta meruerim. 6 Id memorans fatigato nequicquam calamo tuis in rebus ferias dabam; ut in opus redeat, clara tue virtutis fama compellit. Secundum sententiam meam loquor; apud hos enim principes huius mundi gravis infamia et inexpiabile scelus est; quibus ita persuasum noveris, quicquid in novo geritur senatu quorumcunque opera, consilio tuo fieri. 7 Ea de ingenio tuo apud omnes extimatio est; apud me autem eo maior quo
Abbreviated transcription (Latin):
pater familias qui se egestati ꝑximũ bidet ab impensis mutilibus pede̾
refert. Inclinatã diem cernens gressum uiator ingeminat. Instat at¬
tritis bobus bobus/ et obmxius solito sulcũ urget arator quẽ pendula
nibes uenturr mibrẽs admonuit. peñtis aure featus ambiguos contrcauto
snui carbasi sedullus nauta recolligit. Et digressur ꝓperant anuici multa¬
q sub extrenũ cõtuma orone fabulantes nullũ monientũ tp̃rs ꝑire sinũt. Sic
iii rebus fere oĩbus muemes. Amanus bona nostra. dũ ad exitũ precipitata festi¬
nant. Idem senescentibus cuntis nͥ semo deliris euenie noueris. tp̃s amant.
et cuius p̾micias effuderũt reliquias legñt. Et inͥ quoq tempus est cartus
ꝙͣ solebat. et cũ uelocius tum Iireꝑabilius apparet. uideo fugam sine Reditu.
agnosco fallacias. blaudicias q ꝑmetuo sencio me ꝑ singulas horas ad extre¬
mam ire initorq qd̾ reliquũ est in meliores usus uertere. id q me tandem ef¬

Expanded text:
Paterfamilias qui se egestati proximum videt, ab impensis inutilibus pedem refert; inclinatam diem cernens, gressum viator ingeminat; instat attritis bobus et obnixius solito sulcum urget arator quem pendula nubes venturi imbris admonuit; pereuntis aure flatus ambiguos contracto sinu carbasi sedulus nauta recolligit; et digressuri properant amici multaque sub extremum continua oratione fabulantes, nullum momentum temporis perire sinunt. Sic in rebus fere omnibus invenies: 4 amamus bona nostra dum ad exitum precipitata festinant; idem senescentibus cuntis, nisi senio deliris, evenire noveris: tempus amant et cuius primitias effuderunt, reliquias legunt. Et michi quoque tempus est carius quam solebat, et cum velocius tum irreparabilius apparet; video fugam sine reditu, agnosco fallacias blanditiasque permetuo; sentio me per singulas horas ad extremam ire nitorque quod reliquum est, in meliores usus vertere idque me tandem ef
Abbreviated transcription (Latin):
ocumitur quid si breui ĩ cõmodo longa p̾tenti uenturi ꝙ ocii felicitas com¬
mendatur. Certe ego ficut. dum fata deus ꝙ sinebant ut uirgilii uerbo
atar/ ocio meo cupidissime fruebar. et fruerer si mansisset. sic mutate
rerũ sortis impaciens nõ sum et si cause effectuũ ꝙ scim nestius. Pide
qd in finem ualde optas/ ut merearis inter discipulos meos dici. quid
nifi niis amicum ⁊ modestum ⁊ humile uotũ est. Inter amicos diceris
eos ꝙ nõ ut nulgus s ut docti uocant. quorũ uides quãta sit raritas.
te quidem ut studiorũ ⁊ nolũtatũ oĩum ut patrrẽ nõis q participẽ heo
sic siquid id est. et głie uelim/ haud ignarus feliciter me hoc contuber¬
mo mercari opulentam ꝙ societatem magnam ꝙ lucii spem/ paruo
iͥ fame peculio cõparair. uale. mediolam. xui ͦ. lil̃. octobris. Ante lucẽ¬

Expanded text:
occurritur, quid si brevi incommodo longa preteriti venturique otii felicitas comoccurritur, quid si brevi incommodo longa preteriti venturique otii felicitas commendatur? Certe ego sicut, dum fata Deusque sinebant, ut Virgilii verbo utar, otio meo cupidissime fruebar et fruerer si mansisset, sic mutate rerum sortis impatiens non sum, etsi cause effectuumque sim nescius. 17 Proinde quod in finem valde optas, ut merearis inter discipulos meos dici, quid nisi nimis amicum et modestum et humile votum est? inter amicos diceris, eosque non ut vulgus sed ut docti vocant, quorum vices quanta sit raritas. Te quidem ut studiorum et voluntatum omnium, ut patrie nominisque participem habeo, sic, siquid id est, et glorie velim, haud ignarus feliciter me hoc contubernio mercari opulentamque sotietatem magnamque lucri spem parvo michi fame peculio comparari. Vale. Mediolani, XVI Kal. Octobris, ante luce
Abbreviated transcription (Latin):
fundamento satis edificatum est. Adhec ⁊ in semꝑ optate solitudims doni¬
q dulcedinem quãta nuꝑ innuse freꝙ̃cie et inspatarũ occupacionũ aman¬
tudo cõspsent audiuisti minium diu liber inm̃um meus Imudisse for¬
tunam dicam/ An forte celitus accũ esse ne la seiuire aĩus uote compos
incipet. fateon em̃ solitudo otiũ. libertas nõ nͥ ꝑfecte nͥtutis cõsumati¬
q aĩ bona funt. unde me multũ abesse sencio ⁊ lugeo. ꝓfecto autem aiõ
passionib obsesso nil ocio peus iul solicaria libertate damnosiũs. tuc̃
obstem subeñt cogitatus. subit insidiosa luxuires blandũ malum
et familiaris ociosarũ mentiũ pestis amor. quibus ego me laquers
absolutũ relar. ẜ fortasse falledar. ferenda fidelis medite litet asꝑior
manus quid em̃ si latentibus consulitur malis quid si reduuius morbis

Expanded text:
fundamento satis edificatum est. 14 Ad hec michi semper optate solitudinis otiifundamento satis edificatum est. 14 Ad hec michi semper optate solitudinis otiique dulcedinem quanta nuper invise frequentie et insperatarum occupationum amaritudo conspetunam dicam an forte celitus actum esse ne lascivire animus voti compos inciperet. Fateor enim, solitudo otium libertas nonnisi perfecte virtutis consummatique animi bona sunt, unde me multum abesse sentio et lugeo. 15 Profecto autem animo passionibus obsesso nil otio peius, nil solitaria libertate damnosius; tunc obsceni subeunt cogitatus, subit insidiosa luxuries, blandum malum et familiaris otiosarum mentium pestis, amor. Quibus ego me laqueis absolutum rebar, sed fortasse fallebar. 16 Ferenda fidelis medici licet asperior manus; quid enim si latentibus consulitur malis, quid si redivivis morbis
Abbreviated transcription (Latin):
euemãt non atcendũt. Lune solis ꝙ de fectus prouident. presentem eclipsimn
aiẽ non cĩdences. Iam qui claram phie nomen hñt uł reuĩ causas quenuant
uentosa iactancia scire autem negligũt quid est deus rerũ creator oĩum
ũl uirtutes loquẽdo describut uiuendo destituũt. Postremo qui sibi nonẽ
honestiuis p̾supseuĩt et diuinoiũ sc̃ĩam sunt ꝓfessi quo decideñt bides.
ex theologis Dpaletici atq utinã non sophy ste neꝙ eĩ dei amatores
ẜ cognitores. neꝙ id ipm esse cupiũt ẜ uidere. itaq cum alterũ silencio
sequi possent/ alterũ strepitũ cõsequũtur En quo mortaliũ redacta sĩt̃
studia. o sistũes quantus me nũc iuget impetus quantus dicendi calor
accendit ut de his copiosissime disseram. s maior con fusior ꝑ tenĩ area est
ꝙ que p̾sente calamo uent queat. et nisi fallor suꝑ iocoso tue breuis eple

Expanded text:
eveniat non attendunt; lune solisque defectus provident, presentem eclipsim eveniat non attendunt; lune solisque defectus provident, presentem eclipsim anime non videntes. Iam qui clarum philosophie nomen habent, vel rerum causas querunt ventosa iactantia, scire autem negligunt quid est Deus rerum creator omnium, vel virtutes loquendo describunt, vivendo destituunt. 12 Postremo, qui sibi nomen honestius presumpserunt et divinorum scientiam sunt professi, quo deciderint vides: ex theologis dyaletici atque utinam non sophiste; neque enim Dei amatores sed cognitores, neque id ipsum esse cupiunt sed videri; itaque cum alterum silentio sequi possent, alterum strepitu consequuntur. 13 En quo mortalium redacta sunt studia; o si scires quantus me nunc urget impetus, quantus dicendi calor accendit ut de his copiosissime disseram; sed maior confusiorque rerum area est quam que presenti calamo verri queat et nisi fallor, super iocoso tue brevis epystole
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e agat rerũ ꝙ suaruĩ  oidinem Gite ꝙ breuis reddere racionem uelit ait
ualeãt. Iam ut ꝑaimrã i. reliquos ostende miche rethoncũ qui nõ magis oroie
deformitatem honeati ꝙͣ bite. Ostende dẜalericũ qui nõ as affectibus pon or ey
ab adu̾sari cõclusi / ũcula unci malit. Sileo ansinethicos ac geometras
qui oĩã nuimerant oĩa metiũtur. unius aie nuĩos ac mensuras negligĩt ii¬
sici mimerũ ad  sonuĩ refenĩt. huic studio om̃e tempus impenditũr. h. sic
qui contenitis moribus tractant sonos ciceromanũ illud obliti maior et
melion est accionũ. ꝙͣ sonorũ contentus. Ille ne distreparet elaborandũ ent
hic sperm poterat in quo tantoꝑe laboratur. Astrologi celie lustrant. astia
cõnumerant ausi rem ut ait plimus eciam deo impbam quid imꝑne aeꝙ
urbib euẽturũ sit. tam audacter tanto ante denũciant. quid sibi quotidi

Expanded text:
ipse agat rerumque suarum ordinem viteque brevis reddere rationem velit aut ipse agat rerumque suarum ordinem viteque brevis reddere rationem velit aut valeat? 10 Iam ut percurram reliquos, ostende michi rethoricum qui non magis orationis deformitatem horreat quam vite; ostende dyaleticum qui non ab affectibus propriis quam ab adversarii conclusiuncula vinci malit. Sileo arythmeticos ac geometras, qui omnia numerant, omnia metiuntur, unius anime numeros ac mensuras negligunt. Musici numerum ad sonum referunt, huic studio omne tempus impenditur; hi sunt qui contemptis moribus tractant sonos, ciceronianum illud obliti: «maior et melior est actionum quam sonorum concentus»; ille ne discreparet elaborandum erat, hic sperni poterat in quo tantopere laboratur. 11 Astrologi celum lustrant, astra connumerant, «ausi rem» ut ait Plinius, «etiam Deo improbam»; quid imperiis atque urbibus eventurum sit tam audacter tanto ante denuntiant, quid sibi quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
ratus insenu. Gide inquit dñe deus meus quomodo diligent̾ cfucẽt
filii choium pacta literarũ ⁊ sillarũ accepta a poribus locutonb. et ate
accepta et̾na pacta ꝑpetue salutis negligant at qui Illa sonor̃ betera pea¬
cita teneat aut soceat/ si contra disciplinã grãmaticam sine aspinacõe p̾me
sillabe ominẽ dixerit magis displiceat h oĩdus ꝙͣ si contra tua p̾cepta
hõiem odent cũ sit homo. Multa ibi p̾terea in hanc sententiam quent.
nec iniste. cũ eñ eloquẽcia sit paucorũ balde uͥtus autem oũm qd̃ est pau¬
corũ oñis appetũt qd̵ est oĩm nemo Ne eĩ hoc grãmatice tm̃ expbratum
putes. quẽ in poetam dabis qui nõ pͥus eligat uita claudicare ꝙͣ canmũ.
quẽ histoncũ qui cũ res oĩum seculorũ literis memorie ꝙ mandauert. hd
orgos egennt aut ppli. que rerũ fenies. que temporũ alios docuent qͥd

Expanded text:
ratus, inserui: «Vide» inquit, «Domine Deus meus, quomodo diligenter observent ratus, inserui: «Vide» inquit, «Domine Deus meus, quomodo diligenter observent filii hominum pacta literarum et sillabarum accepta a prioribus locutoribus, et a te accepta eterna pacta perpetue salutis negligant, ut qui illa sonorum vetera placita teneat aut doceat, si contra disciplinam grammaticam sine aspiratione prime sillabe ‘ominem dixerit, magis displiceat hominibus quam si contra tua precepta hominem oderit cum sit homo». Multa ibi preterea in hanc sententiam queritur nec iniuste. 9 Cum enim eloquentia sit paucorum valde, virtus autem omnium, quod est paucorum omnes appetunt, quod est omnium nemo. Ne enim hoc grammatice tantum exprobatum putes, quem michi poetam dabis qui non prius eligat vita claudicare quam carmine? quem historicum qui, cum res omnium seculorum literis memorieque mandaverit, quid reges egerint aut populi, que rerum series, que temporum alios docuerit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
sit eloꝙͥͣ tie cura ꝙͣ uĩte. et antiquius fame studiũ ꝙ u̾tũtis. quanta
queso orgilancia canemus. ne quid in ẜmone sordidũ incultũ ue fit itum
bite interim megligentes milta ibi squali de ꝓifus ⁊ horrencia tõtem¬
uaiuus. Ita pactoruĩ hnmanorũ ẜuantissimi diuina Iiussa tranfgredi¬
mu aqñ ut bñ uiamꝰ lex ĩmobilis dei est. ut uͦ sit aut sit lequaniu
humianũ placitũ atꝙ cõuentũ quotidiam usus imꝑio motũ sepe morien¬
Suuirqe. cũ ut ait flactus lingua gatoms ⁊ eni fionem patriũ dicta¬
uent et noua renĩ noĩa ꝓtulent in quibus e eiceronẽ ⁊ ungiliũ seq̃tes¬
q ałios multa mutasse et uł autontate ul tonsuetudine untaturos
sse non sit dubiũ. Hec mimrũ est Illa ꝓu̾sitas quã pat̾ augustimis
i confessionib suis deflet. cuiꝰ uerba qui mͥ placuerant et tebi ꝓlacitura

Expanded text:
sit eloquentie cura quam vite et antiquius fame studium quam virtutis; quanta, sit eloquentie cura quam vite et antiquius fame studium quam virtutis; quanta, queso, vigilantia cavemus nequid in sermone sordidum incultum ve sit, cum vite interim negligentes multa ibi squalida prorsus et horrentia contemnamus. 7 Ita pactorum humanorum servantissimi, divina iussa transgredimur, quando ut bene vivamus lex immobilis Dei est, ut vero sic aut sic loquamur humanum placitum atque conventum, quotidiani usus imperio motum sepe movendumque, cum, ut ait Flaccus, lingua Catonis et Enni Sermonem patrium ditaverit et nova rerum Nomina protulerit, in quibus et Ciceronem et Virgilium sequentesque alios multa mutasse et vel autoritate vel consuetudine mutaturos esse non sit dubium. 8 Hec nimirum est illa perversitas quam pater Augustinus in Confessionibus suis deflet, cuius verba, quoniam michi placuerant et tibi placitura
Abbreviated transcription (Latin):
rum pͥnceps ait. ip̃i probatissimi arciũ sc̃ptores nõ omo certis hec
regulis dissenusse nostantur. S nõne ego ꝑuide tibi nũc excusatõs
ancupor quasi Ille tnus ⁊ nõ potius calamii lapsus sit qñ eñ id ĩgeno
tuo on q aureo excideret qd ꝓculdũbio si ul dormiens loquereris ad u̾ters
multa furatur calamus et plura sepe magins ẜ ingenuis ⁊ magna
tractantibus. nicħ habenti nc̃h enpitin. magnoꝵ dñ parua danna
posentiũt. pauꝑis est mimerare pecus inquit naso. sic est ingemum
soca pses quasi duitis hen domus q̃ quo maionbus  aucta lucus. es
nantem. parce suspiciomibus Iam maior es ꝙͣ qui uł robtrectatorã iu¬
sicio mn talib ꝑ ignoranciam labr possis. S uide oro cogita ⁊ Intẽde
aeniter nõ tĩn stilo ne obsit ẜ aiõ eciam ut prosit enorcalami. Sidie
amnce quãto nobis dĩono qui puluerem palestre huiꝰ ateregimꝰ maion

Expanded text:
rum princeps ait, ipsi probatissimi artium scriptores non omnino certis hec rum princeps ait, ipsi probatissimi artium scriptores non omnino certis hec regulis disseruisse noscantur. 4 Sed nonne ego perinde tibi nunc excusationes aucupor, quasi ille tuus et non potius calami lapsus sit? Quando enim id ingenio tuo orique aureo excideret, quod proculdubio si vel dormiens loquereris, adverteres? Multa furatur calamus et plura sepe magnis ingeniis et magna tractantibus; nichil habenti nichil eripitur; magnorum domini parva damna non sentiunt; Pauperis est numerare pecus inquit Naso; sic est ingenium locuples quasi divitis heri domus, que quo maioribus aucta lucris, eo nantem. Parce suspitionibus, iam maior es quam qui vel obtrectatorum iudicio in talibus per ignorantiam labi possis. Sed vide, oro, cogita et intende acriter non tantum stilo ne obsit, sed animo etiam ut prosit error calami. 6 Vide, amice, quanto nobis omnibus qui pulverem palestre huius attigimus, maior
Abbreviated transcription (Latin):
neq eĩ ideo ꝙ tibi tantisp latim ẜmonis uestigia citubassent ndi¬
culum extimaui. s ꝙ titubasse tam grauiter puduisset. Ita ego te unius
elapsa et hauddiuiter amribus meis Illapsa erat ut dicerem o doctis¬
simorũ licet hõrum curus. cui eĩ queso nõ I̾dem possit accide̾. Cicero
nr̃ sũmus latini eloquii parens est. ꝓximꝰ illi uirgilius. seri qm̃ de hoc
ardine dubitasse quosdam uideo sunt certe romane facũdie parentes
tullius ⁊ maro qd̵ qui mͥ negauent iul ip̃e sibi consenseñ. utriq to
grãmatica lis est integranuĩ eciam dictionũ. Cuiꝰ tedio Cicero ip̃e in
epłis ab athico suo poscit auxilũ. quo se magna molestia liberãdũ
dicit. Atqui si quid est iñ arte grãmatita ubi titubanti labentiq uemia
debeatur ĩp̾c̾cti ꝑfecti ꝓpemodũ ambignitate posuerm. cũ ut grãmatico¬

Expanded text:
neque enim ideo quod tibi tantisper latini sermonis vestigia titubassent ridineque enim ideo quod tibi tantisper latini sermonis vestigia titubassent ridiculum extimavi, sed quod titubasse tam graviter puduisset. Ita ego te unius elapsa et haud duriter auribus meis illapsa erat, ut dicerem: ‘O doctissimorum licet hominum curas!’ 2 Cui enim, queso, non idem possit accidere? Cicero noster summus latini eloquii parens est, proximus illi Virgilius, seu quoniam de hoc ordine dubitasse quosdam video, sunt certe romane facundie parentes Tullius et Maro, quod qui michi negaverit nil ipse sibi consenserim. Utrique tamen grammatica lis est integrarum etiam dictionum, cuius tedio Cicero ipse in epystolis ab Athico suo poscit auxilium, quo se “magna molestia liberandum” dicit. 3 Atqui siquid est in arte grammatica ubi titubanti labentique venia debeatur, in preteriti perfecti propemodum ambiguitate posuerim, cum ut grammatico
Abbreviated transcription (Latin):
iare p̾teũciũ turba. En ut segnis ⁊ p̾ualidus adolescens dũ ꝓp̾e blanditur igni¬
uie decrepitũ patrem mactat. Pudore Ille uictus patrem coegit ascendere. Ita
uno quadiupede simul uecte. Tum uͦ murmur occiurenciũ indignacioq cre¬
brescere ꝙ una brenis duabus magnis belius p̾meretur. Quid te moror
his moti pariter ambo descendũt et uacuo a sello pedibus incedũt ꝓp̾is.
em̃ uͦ tũc Illusio acrior nisus ꝙ ꝓteruor. duos asmos um ut parcant
sibi non parcere. Hic genitor cerius inquit fili ut ml qd̾ ꝓbetur ab oĩb
fien potest. repetamꝰ p̾stuiũ morem nostrũ. hi suũ loquẽ di carpendi q
oĩa morem ẜuent. Nil amplus dicã nͨ necesse est indis fabella. ses
efficax/. Gale. Ad eñdem. maiorem hoĩb stili curã eẽ ꝙͣ uĩte. xiiiᵃ.¬
Isi ut iubebas. non ea tñ qua iubebas racione s alia quadam.

Expanded text:
rare pretereuntium turba: «En ut segnis et prevalidus adolescens, dum proprie blanditur ignarare pretereuntium turba: «En ut segnis et prevalidus adolescens, dum proprie blanditur ignavie, decrepitum patrem mactat». Pudore ille victus patrem coegit ascendere; ita uno quadrupede simul vecti. 3 Tum vero murmur occurrentium indignatioque crebrescere, quod una brevis duabus magnis beluis premeretur. Quid te moror? his moti pariter, ambo descendunt et vacuo asello pedibus incedunt propriis. Enimvero tunc illusio acrior risusque protervior, duos asinos uni ut parcant, sibi non parcere. Hic genitor: «Cernis» inquit, «fili, ut nil quod probetur ab omnibus fieri potest. Repetamus pristinum morem nostrum; hi suum loquendi carpendique omnia morem servent». Nil amplius dicam nec necesse est; rudis fabella sed efficax. Vale. 14 Ad eundem, maiorem hominibus stili curam esse quam vite. 1 Risi ut iubebas; non ea tamen qua iubebas ratione sed alia quadam;
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝙͣ ne mortaliũ in rebus tanto consiliõ ꝓuisum esse ut nõ obtret¬
tatorũ morsibus pateat. Quẽ m oĩum ac peste liberũ dabio. xp̃s
ip̃e ab his quos saluaturus aduenerat infamatus quĩ eciam interemptus
est. Nobiscũ bene agitur si secuir securiũ si ĩnuines uerberũ uerbis im¬
petimur. n forte mordaciores suspicauiur antiquos. Nulla imꝙͣ etas nr̃a
etate ꝓcacion fuit. unã tibi e. fabellis Referam nulggo notis. et quious
anus ante focum hibernas noctes fallere folite. Senex cũ adolescente filio agebat
Iter. unus et is parius a sellus ambobus quo uicissim laborem bie leuabant
hoc dũ genitoy ueheretur sequente pedibus suis nato iurdere obiui. En
aiebant ut moubundus mutilisq senculus dũ sibr obsequitur fonnosum
ꝓdit adolescentem. desiluit senex. et muitũ natũ in suũ locũ sustulit muriu¬

Expanded text:
uicquam ne mortalium in rebus tanto consilio provisum est ut non obtrecuicquam ne mortalium in rebus tanto consilio provisum est ut non obtrectatorum morsibus pateat? quem michi omnium hac peste liberum dabis? Cristus ipse ab his quos salvaturus advenerat, infamatus quin etiam interemptus est; nobiscum bene agitur si securi securium, si immunes verberum, verbis impetimur. Nisi forte mordaciores suspicamur antiquos, nulla unquam etas nostra etate procacior fuit. Unam tibi e fabellis referam vulgo notis et quibus anus ante focum hibernas noctes fallere solite. 2 Senex cum adolescente filio agebat iter, unus et is parvus asellus ambobus, quo vicissim laborem vie levabant. Hoc dum genitor veheretur, sequente pedibus suis nato, irridere obvii: «En» aiebant, «ut moribundus inutilisque seniculus, dum sibi obsequitur, formosum perdit adolescentem». Desiluit senex et invitum natum in suum locum sustulit. Murmu
Abbreviated transcription (Latin):
eccliasticus. et quãtũ in tam excelso fortuẽ gradu fier potest deuotissimus
Cuiꝰ conu̾̃sacionem fug̃e uir honestus sine nota suꝑbie uix posset. ꝓuide qd¬
in luctante ñc eciam neganteꝙ uim acculent. et si uerecũdius si lencio pre¬
mentur tibi tñ tacitũ nolim dũ em̃ scrupulosius quererem quid exme
uellet. cũ ad nich eorũ quibus egere uideretur aptus essem aut dispositꝰ
nichil ex me uelle Respondit. insi presenciain meam solam qua se suũ ꝙ
dñium gre deret honestari. hic fateor humanitate tanta uĩctus, embui
tacui. et tacendo consensi. seu consensisse uisus sũ. quid eĩ contra hec dicerẽ
nõ fuit uł certe nõ affunit. S quid ago. Tam facile utinã nulgo ꝓ suadeã
mei sum. uulgus ut libet. nos ut licet. uale. mediolani .uiͦ. kl Septẽbus
proꝑe. Silencio noctis intempeste.
Deu̾dem ml̃ as hoĩe fien posse quod nõ reprehendatur¬

Expanded text:
ecclesiasticus et quantum in tam excelso fortune gradu fieri potest, devotissimus; ecclesiasticus et quantum in tam excelso fortune gradu fieri potest, devotissimus; cuius conversationem fugere vir honestus sine nota superbie vix posses. 9 egantique vim attulerit, etsi verecundius silentio premeretur, tibi tamen tacitum nolim. Dum enim scrupulosius quererem quid ex me vellet, cum ad nichil eorum quibus egere videretur aptus essem aut dispositus, nichil ex me velle respondit nisi presentiam meam solam, qua se suumque dominium crederet honestari. 10 Hic, fateor, humanitate tanta victus erubui; tacui et tacendo consensi seu consensisse visus sum. Quid enim contra hec dicerem, non fuit et certe non affuit. Sed quid ago? tam facile utinam vulgo persuadeammei sum: vulgus ut libet, nos ut licet? Vale. Mediolani, VI Kal. Septembris, propere, silentio noctis intempeste. 13 Ad eundem, nil ab homine fieri posse quod non reprehendatur
Abbreviated transcription (Latin):
postremo siue bonũ siue malũ feci ꝓcul dubio qd nccͣie fuit. quis audebit
obftreꝑe nõ dicam iudicio meo ẜ nccͣitatis imꝑio. clauos ut flactus uocat
adamãtinos sũmis uerticibus affigentis. et iugo eneo suꝑba regũ colla
calcantis. quid eñ agerem. quibus uterer u̾bis. quas quererem fagas.
quibus uñs euaderem quib artib tanti p̾catons ponduo excuterem. Cui
lentius obedire/ rebellare erat. Scitũ est illud labeni in yliũ cesarem. Et¬
em̃ ip̃i de negare cui ml potuerũt dii. ħoĩem me denegare quis posset pati. hoc
iñ ad pͥmãm illius occurrit uocem. sinul ⁊ Illud nõ ignobile dictũ licet ab
ignobili poeta. Est orare ducũ spẽs uiolenta iubendi. Et quasi nudato sup¬
plicat euse potens. Illud equidem inter multa uehemẽtius iugebat. et Re¬
uencie mee stinulus et maiestate sue pondus accesserat ꝙ ip̃e quoq bir eẽt

Expanded text:
Postremo sive bonum sive malum, feci proculdubio quod necesse fuit. 7 Quis audebit Postremo sive bonum sive malum, feci proculdubio quod necesse fuit. 7 Quis audebit obstrepere, non dicam iudicio meo, sed “necessitatis” imperio, “clavos”, ut Flaccus vocat, “adamantinos summis verticibus affigentis” et iugo eneo superba regum “colla calcantis”? quid enim agerem, quibus uterer verbis, quas quererem fugas, quibus viis evaderem, quibus artibus tanti precatoris pondus excuterem, cui lentius obedire rebellare erat? Scitum est illud Laberii in Iulium Cesarem: Etenim ipsi denegare cui nil potuerunt dii, Hominem me denegare quis posset pati? 8 Hoc michi ad primam illius occurrit vocem, simul et illud non ignobile, dictum licet ab ignobili poeta: Est orare ducum species violenta iubendi, Et quasi nudato supplicat ense potens. Illud equidem inter multa vehementius urgebat, et reverentie mee stimulus et maiestati sue pondus accesserat, quod ipse quoque vir esset
Abbreviated transcription (Latin):
tor. et in eo quidem qd in secretũ esse uibes tecum sencio. de reliquis for¬
tuua uident ubr desuiãt quis exitus quis euentus in quã partem obliqͦ
nulge indicio trahantur. i contingat ncħ agere. cucꝰ non Racio ꝓbabilis
reddi possit. Sencio equidẽ qd anteꝙͣ serberes sencrebam. fatiq mei
reliquias agnosco Inter ppłi manus uersor mea sors uetus. s noli oro
diffidere. cõfucacione clarior fiam. quid faciam udet nulgus interdũ
quid cogitem nõ iudet. ita meliore mer parte mio pene totus Illũ lateo.
Sed esto solis ex accibus iudicemur quid tñ ideo sibi nult uulguis. nẽpe
oĩb quãtũ lieuit circũspectis feti qd̵ melius si quid lyic dubii est
at saltem qd̵ minus malũ credidi. parũ em̃ abest ut nurem nchil hie bom
fieri astipulatore psalmista non est qui faciat bonũ non est usq ad unũ.

Expanded text:
tor et in eo quidem quod michi secretum esse iubes, tecum sentio. 5 De reliquis fortor et in eo quidem quod michi secretum esse iubes, tecum sentio. 5 De reliquis fortuna viderit ubi desinant, quis exitus, quis eventus, in quam partem obliquo vulgi iudicio trahantur; michi contingat nichil agere cuius non ratio probabilis reddi possit. Sentio equidem quod antequam scriberes sentiebam fatique mei reliquias agnosco: inter populi manus versor, mea sors vetus; sed noli, oro, diffidere: confricatione clarior fiam. Quid faciam videt vulgus interdum; quid cogitem, non videt; ita meliore mei parte, imo pene totus illum lateo. 6 Sed esto; solis ex actibus iudicemur. Quid tamen ideo sibi vult vulgus? nempe omnibus quantum licuit circumspectis, feci quod melius; siquid hic dubii est, at saltem quod minus malum credidi; parum enim abest ut iurem nichil hic boni fieri, astipulatore Psalmista: «Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum».
Abbreviated transcription (Latin):
breui somno fallere. ⁊ sentencias longas bieuib u̾bis amplecti queam. ancha
quidẽ amice luculentessimnꝰ epłe tue tenor sole clartus aĩnm stribentis ostẽ¬
dit. Anxius es ⁊ rerũ mearũ torquens euẽtib quo me uõces unde retra¬
bas. quid de me spes. quid ue mͥ metuas incertus. e quib aẽ fuctibus
sie emergis ut leta tibi tandem de me oĩa et notiua pollratus cõquiesas
spe honesta. et tã uera utuiã ꝙͣ anuica. hic mͥ tam mitis affectus tuus.
magnam fateor s nõ nouã uoluptatem affert. screbam. nullis opus erat
u̾bis. absentem intueor. tacentem audio. Quẽ uͦ te dicã insi ut cicerõis
ad gͥmanũ dicto utar. suauitate frẽm ꝑꝑe equalem obsequio filiã consilio
parentem. Singula delectant. nec ĩmercto. ẜ qnĩ delibatuũ cause genis
est ultimo utor in presens. consiliũq tuũ tanꝙͣ ꝓudde̾tissini pr̃ĩs amplec¬

Expanded text:
brevi somno fallere et sententias longas brevibus verbis amplecti queam. 3 Michi brevi somno fallere et sententias longas brevibus verbis amplecti queam. 3 Michi quidem, amice, luculentissimus epystole tue tenor sole clarius animum scribentis ostendit: anxius es et rerum mearum torqueris eventibus, quo me voces, unde retrahas, quid de me speres quid ve michi metuas incertus; e quibus animi fluctibus sic emergis ut leta tibi tandem de me omnia et votiva pollicitus, conquiescas spe honesta et tam vera utinam quam amica; hic michi tam mitis affectus tuus magnam, fateor, sed non novam voluptatem affert. 4 Sciebam; nullis opus erat verbis; absentem intueor, tacentem audio. Quem vero te dicam, nisi, ut Ciceronis ad germanum dicto utar, «suavitate fratrem prope equalem, obsequio filium, consilio parentem»? singula delectant, nec immerito; sed quoniam deliberativum cause genus est, ultimo utor in presens consiliumque tuum tanquam providentissimi patris amplec
Abbreviated transcription (Latin):
quieti que uł ab nuito suũ exigit. et nocturiis dei laudisz quas ĩ¬
grate mentis oblnioni sic hinuana pietas opposuit. ut de die in diem sota
ña reddamꝰ. postremo et eple tue et amicorũ literrs multis iꝙͣ magnis qr rel
uix una parua nox datur. Ad amorã se uenturũ minatus est ñcurs. et faciet
nã ⁊ suũ geritur negociũ. et cũ sero literis onustã iͥ porgeret mant̃ faciem
festmantis aspexi S quid solicitus sum. minor fuerat nox bulter. qua
fando potuit trepidus ante conuitibus amorẽ mortis ingerere. sipe/ per exi¬
guo spacio magna cõplentur. nõ tam bieue tempus est. ut fama d loquit
ꝙͣnio admodũ breue sit. puto em̃ ad multa suffic̾e̾t nͥ Illud nra segnicios
angustaret. Laxare Illud est aĩs de quo fortassis dabitur ut alicubi
plĩb ad te scrilam. Qd̾ ad hãc actinet noctem tentabo si ⁊ oculos fessos

Expanded text:
quieti, que vel ab invito suum exigit, et nocturnis Dei laudibus, quas inquieti, que vel ab invito suum exigit, et nocturnis Dei laudibus, quas ingrate mentis oblivioni sic humana pietas opposuit ut de die in diem vote nostra reddamus, postremo et epystole tue et amicorum literis, multis inquam magnisque rebus vix una parva nox datur; ad auroram se venturum minatus est nuntius et faciet: nam et suum geritur negotium et cum sero literis honustam michi porrigeret manum, faciem festinantis aspexi. 2 Sed quid solicitus sum? minor fuerat nox Vulteii, qua fando potuit trepidis ante comitibus amorem mortis ingerere; sepe perexiguo spatio magna complentur; non tam breve tempus est ut fama loquitur, quamvis admodum breve sit; puto enim ad multa sufficeret nisi illud nostra segnities angustaret; laxare illud est animus, de quo fortassis dabitur ut alicubi pluribus ad te scribam. Quod ad hanc attinet noctem, tentabo si et oculos fessos
Abbreviated transcription (Latin):
atiduam plagam secus ambrosii basilicam. Saluberrima domus est leuũ ad
eclie latus que ante se plubeũ templi ꝓpĩnatulũ/ genimas q tures in in¬
giessu retro autem menia urbis ⁊ frondentes late agros atq alpes ꝓspicit
nuosus estate iam exacta. Iocũdissimũ tñ ex oĩb speccatulũ dixerim. ꝙ
aram quã nõ ut de afucano loꝙͣs Seneca sepulcrũ tante uin fuisse suspicm
ẜ scio miaginem q eiuis sumis parretib extantem quã Illi uiro simillimã
fama fert sepe uen̾abũdus in saxo pene uuiã spirantem q suspicio. P
maiestas suꝑcilii quãta tranquillitas otulorũ. uox sola defuent bniũ
ut cemas ambrosiũ. hec hactenus. huiꝰ autem more spaciũ cũ pͥmũ
mͣ notũ esse ceꝑit tibi incognitũ nõ sinam. Gale mediolam .x. ll
Septembus ante lucem.
Ad eundem fanuliariter
t familiaribus curis meis/ quibus nlla pars tp̃ns bacat. ⁊ neccie

Expanded text:
occiduam plagam secus Ambrosii basilicam. Saluberrima domus est, levum ad occiduam plagam secus Ambrosii basilicam. Saluberrima domus est, levum ad ecclesie latus, que ante se plumbeum templi pinnaculum geminasque turres in ingressu, retro autem menia urbis et frondentes late agros atque Alpes prospicit nivosas estate iam exacta. 12 Iocundissimum tamen ex omnibus spectaculum dixerim quod aram, quam non ut de Africano loquens Seneca, «sepulcrum tanti viri fuisse suspicor», sed scio, imaginemque eius summis parietibus extantem, quam illi viro simillimam fama fert, sepe venerabundus in saxo pene vivam spirantemque suspicio. 1maiestas supercilii, quanta tranquillitas oculorum; vox sola defuerit vivum ut cernas Ambrosium. Hec hactenus; huius autem more spatium cum primum michi notum esse ceperit, tibi incognitum non sinam. Vale. Mediolani, X Kal. Septembris, ante lucem. 12 Ad eundem, familiariter. 1 Et familiaribus curis meis, quibus nulla pars temporis vacat, et necessarie
Abbreviated transcription (Latin):
laudq bitur. morem sane meũ nosti. aĩum rerũ fessũ locorũ alter nacõe
reficio. Itaq bienno Iam in gallus exacto reu̾tebar. et cũ mediolamuĩ
puenissem maximꝰ iste Italus miecit manũ tam suauiter tanto ꝙ cum
honore ꝙͣtum nec merui nͨ sꝑaui. uenĩꝙ ut fatear nͨ optaui excusassẽ
occupationes turbe ꝙ odiũ et quietis auidam natinam nͥ parantem loqui
gelut cunta p̾sagiens preuenisset et in maxima freꝙͣtissima q urbeso¬
litudinẽ ille mn in pͥmis ⁊ otiũ ꝓmisisset. atq hactenus quãtũ in eo est
ꝓmissa prestaret. Cessi gͥ. hac lege ut de bita nich de ħĩtaculo aliqͥd ĩnuitatũ
sit. id ꝙ non amplius ꝙͣ ꝙͣtũ fien potest Illesa libertate saluo ocio qd qͣdu
futurũ sit ignoro anguno breue ent si eum si me si utriusq curas longe ꝙ
diu̾sis occupacionib cireuudatam uitã noui. habito interi in extremo uibĩs ad

Expanded text:
laudabitur. Morem sane meum nosti; animum rerum fessum locorum alternatione laudabitur. Morem sane meum nosti; animum rerum fessum locorum alternatione reficio. 9 Itaque biennio iam in Galliis exacto, revertebar, et cum Mediolanum pervenissem, maximus iste italus iniecit manum tam suaviter tantoque cum honore quantum nec merui nec speravi, verumque ut fatear, nec optavi. Excusassem occupationes turbeque odium et quietis avidam naturam, nisi parantem loqui velut cunta presagiens prevenisset, et in maxima frequentissimaque urbe solitudinem ille michi in primis et otium promisisset atque hactenus, quantum in eo est, promissa prestaret. 10 Cessi igitur hac lege ut de vita nichil, de habitaculo aliquid immutatum sit idque non amplius quam quantum fieri potest illesa libertate salvo otio. Quod quandiu futurum sit, ignoro; augurio breve erit, si eum, si me, si utriusque curas longeque diversis occupationibus circumdatam vitam novi. 11 Habito interim in extremo urbis ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mollion estas. nam ⁊ bona pars tpris a tergo est. et affectus ac̃im
lentescũt. eoq lucro fugitiui tpñs damna cõpenso. Que cũ Ita sint et
breuores denceps eplãs et sũnissiorem scilum et lemores decet esse
sentencias pͥmũ tp̃ns breuitati. reliqua fatigato aiõ ascubes Re ue me fusta
hodie pħãtum putes/ nou ego aĩum mores q tuos. de amicorum successib
totus pendes. quẽ uͦ apud te amicicie gradũ teneam scio. urens. Angens estuas
afflictaris. et dum maxne siles clamat humanitas tua. me q de Rebus
mneis ũicta piẽtas interrogat. qualiter atq ubi sim quid cogitem. quid
moliar. Accipe gͥ. epythonia bieuissimũ sub quo ingens latet historia. Gor¬
pore Galeo quantũ solent e contraris cõpacta copusctula. Equidẽ ut et
am̃imo  saleã magnis uirib enitor. utmã efficatiter. alioqͥn uolũtas nuda

Expanded text:
et mollior estas; nam et bona pars temporis a tergo est et affectus animi et mollior estas; nam et bona pars temporis a tergo est et affectus animi lentescunt eoque lucro fugitivi temporis damna compenso. Que cum ita sint, et breviores, deinceps epystolas, et submissiorem stilum et leniores decet esse sententias; primum temporis brevitati, reliqua fatigato animo ascribes. 7 Neve me frustra hodie philosophatum putes, novi ego animum moresque tuos, de amicorum successibus totus pendens; quem vero apud te amicitie gradum teneam, scio. Ureris angeris estuas afflictaris et dum maxime siles, clamat humanitas tua, meque de rebus meis invicta pietas interrogat, qualiter atque ubi sim, quid cogitem, quid moliar. 8 Accipe igitur epythoma brevissimum sub quo ingens latet historia: corpore valeo quantum solent e contrariis compacta corpuscula; equidem ut et animo valeam, magnis viribus enitor, utinam efficaciter; alioquin voluntas nuda
Abbreviated transcription (Latin):
putabam laborem corꝑis aĩ tediũ. pecume impensam. tp̃s ultimũ erat
nũc uĩdeo pͥmũ esse debuerat. si quidem ⁊ laborem quies temperat e
amisse redeũt pecume tempora semel elapsa nõ redeũt. ea deuiũ irreꝑa¬
bilis est Iaccura. Quid ergo dicã. nũc cepi het ariutatio dextere excelsi
opto id quidem. ẜ nõ audeo dic̃e. Incipro certe tempus agnosce̾. non
aliam ob cãm nͥ quia ip̃m me deserere incipit. tũc puto clarius agriostã
cũ om̃o p̾t̾ierit. O misi quibus nos angustus reẜuanus quid credis:
quãti precii dies unus esse potent aĩam agenti. Certe ego Iam huic
extimare tempus mapro. nondũ tñ qua debeo ẜ qua possum. Agnoso
fugam meredibilem lapsum q p̾cipitem. nullis nͥ ardentis atq impi¬
gre u̾tutis arcendũ frens cerno me destitur damiũ q meũ pene ocł̃is
metior. et sepe ungiliauũ Illud in ore habeo. Est in Ioom breuor ꝙ des

Expanded text:
putabam laborem corporis, animi tedium, pecunie impensam; tempus ultimum erat. putabam laborem corporis, animi tedium, pecunie impensam; tempus ultimum erat. 5 Nunc video, primum esse debuerat; siquidem et laborem quies temperat et amisse redeunt pecunie, tempora semel elapsa non redeunt: ea demum irreparabilis est iactura. Quid ergo dicam? nunc cepi — hec “mutatio dextere Excelsi”; opto id quidem, sed non audeo dicere —; incipio certe tempus agnoscere non aliam ob causam nisi quia ipsum me deserere incipit; tunc, puto, clarius, agnoscam cum omnino preterierit. O miseri, quibus nos angustiis reservamus! quid credis? quanti precii dies unus esse poterit animam agenti! 6 Certe ego iam hinc extimare tempus incipio, nondum tamen qua debeo sed qua possum; agnosco fugam incredibilem lapsumque precipitem nullis nisi ardentis atque impigre virtutis arcendum frenis; cerno me destitui damnumque meum pene oculis metior et sepe virgilianum illud in ore habeo: est michi iam breviorque dies
Abbreviated transcription (Latin):
euo ñõ crebrior pestis si sine Iactanera dici potest nũꝙͣ mͥ tam uile tempꝰ
fuit. ut quibusdam coetaneis meis nũꝙͣ tñ in eo precio quo debuit. bellẽ
posse dic̾e nullũ me diem ꝑdidisse multos ꝑdidi. utmãq non annos Illud
dixisse non metuam nullũ qd meminerm diem Ignorans ꝑdidi. non
elapsa sunt tpr̃a s erepta. ita ut iñ medus uł occupacionũ laquers uł
ardoibus noluptatũ dicerẽ heu dies hec mͥ ureditura subnpitur. Ideo
tiĩ id mͥ accidisse nũc intelligo. quia nondũ tempon p̾ciũ posueram. p̾ciũ
Illud cuiꝰ ad luccliũ suũ scribens seneca menunt. noueram caros dies. mex¬
timabiles non noueram. Audite me pueri quibus integra est etas mex¬
tuabile tempus est hoc Illa etate nescrebam qua optimũ atq uti¬
lissimũ scitu foret. nõ extimabam tempꝰ suo p̾cio. ẜuebam amicis. in¬

Expanded text:
evo nostro crebrior pestis. 3 Si sine iactantia dici potest, nunquam michi tam vile tempus evo nostro crebrior pestis. 3 Si sine iactantia dici potest, nunquam michi tam vile tempus fuit ut quibusdam coetaneis meis, nunquam tamen in eo precio quo debuit. Vellem posse dicere nullum me diem perdidisse; multos perdidi utinamque non annos. Illud dixisse non metuam: nullum, quod meminerim, diem ignorans perdidi; non elapsa sunt tempora sed erepta, ita ut in mediis vel occupationum laqueis vel ardoribus voluptatum dicerem: ‘heu, dies hec michi irreditura subripitur’. 4 Ideo tamen id michi accidisse nunc intelligo, quia nondum “tempori precium posueram”, precium illud cuius ad Lucilium suum scribens Seneca meminit. Noveram caros dies, inextimabiles non noveram; audite me, pueri, quibus integra est etas, inextimabile tempus est. Hoc illa etate nesciebam qua optimum atque utilissimum scitu foret; non extimabam tempus suo precio; serviebam amicis; im