comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habebit diicias ingratus heres
et forsan hostis miuius. corpora
uermes et upupe: tartarus aĩas
nomen obliuio sempiterna. Con¬
tra ꝙuis pauꝑ hic fuerit. ĩiuemo¬
ria eferna erifiustus. ⁊ Lori nos igi
acl emulationem prouocet falsa ꝓi¬
peritas: uera miseria. sequestrent
a nobpꝰ molles. et eueruati diui¬
tes. Illio cherie forniçes atria po¬
pĩe. nobis siue montes prata fon¬
tes placeant. Illis carma desice¬
ria et lucruꝰ unilecunq uenieni:
nos studia liberalia et honesta sec¬
teniur. et siouia mechanicum uri¬
stercuuiat. sit agricultura uena¬
tioq. C ui quãułs messe clamesu
aliquid et nr̃o proposito dissonũ
undratur. U etusq sit uerhirm ĩ
uenando multani uertorum esse
lacturam. Uenationem tñ et me¬
ditatiom et studiis oportunam
magius quibusdam in genis ui¬
sam scio propter solitudinem.s.
et nemor latebras silentiumq
recia ip̃a seruantiu. Quod cu
maxune uerum fiet dum preter

Expanded text:
Habebit divitias ingratus heres Habebit divitias ingratus heres et forsan hostis invisus, corpora vermes et upupe, Tartarus animas, nomen oblivio sempiterna. Contra, quamvis pauper hic fuerit, in memoria eterna erit iustus. Non nos igitur ad emulationem provocet falsa prosperitas, vera miseria; sequestrentur a nobis molles et enervati divites. Illis therme, fornices, atria, popine; nobis silve, montes, prata, fontes placeant. Illi carnis desideria et lucrum undecunque veniens; nos studia liberalia et honesta sectemur. Et siquid mechanicum miscere iuvat, sit agricultura venatioque. Cui quamvis inesse clamosum aliquid et nostro proposito dissonum videatur, vetusque sit verbum in venando multam verborum esse iacturam, venationem tamen et meditationi et studiis oportunam magnis quibusdam ingeniis visam scio, propter solitudinem scilicet et nemorum latebras silentiumque retia ipsa servantium. Quod tum maxime verum fiet, dum preter
Abbreviated transcription (Latin):
Niitte duniti ñmos suos nu¬
merare. et in hoc arismatrice p̃¬
sidio uti. ⁊ ⁊os diuicias mas snͣ
studio. sine çate numerabimus
hil est qd̾ illisininleamus
insi nunc etiam qd̾ absit. pueri
sumus quos ficta et acliuhra¬
ta suspenclant. demi faleras
equis uenalib est cantela uetus
Leno sanus puellam deformem
quod bene uestita esset in coniu¬
gium optauit. Nos si fuleras
imo laruas hia pixpuratis feb¬
cib derrahanius elare yidebrmꝰ
eẽ miserrimos. suas sib diui¬
cias habearit. suos mores suas
uoluptates. Yempe quas eter¬
nas uellerit diuicie abibunt.
et quas manu retrahunt uobp¬
tates fugient:. at quibus cariusse
cuperent mores stahunt et cõ¬
initabuntur iuitos cicta hec
que illo⁊ uulgo mirabiles osten
Sub imperio fortune uiuunt.
si illa pepercerit mora nõ parcet.
Qui precio sissinia reriun hñt
si tamien dicendi sunt hro quib
seriumnt. ip̃imnox a uilissinus ha¬
babuntur: et a quibus in quies

Expanded text:
Permitte divitibus nummos suos nuPermitte divitibus nummos suos numerare et in hoc arismetice presidio uti; nos divitias nostras sine studio, sine arte numerabimus. Nichil est quod illis invideamus, nisi nunc etiam, quod absit, pueri sumus, quos ficta adumbrata suspendant. Demi faleras equis venalibus vetus est cautela; nemo sanus puellam deformem, quod bene vestita esset, in coniugium optavit; nos si faleras, imo larvas, his purpuratis felicibus detrahamus, clare videbimus esse miserrimos; suas sibi divitias habeant, suos mores, suas voluptates. Nempe quas eternas vellent divitie abibunt, et quas manu retrahunt voluptates fugient; at quibus caruisse cupient mores stabunt et comitabuntur invitos. Cunta hec, que illos vulgo mirabiles ostendsub imperio fortune vivunt; si illa pepercerit, mors non parcet. Qui preciosissima rerum habent, si tamen dicendi sunt habere quibus serviunt, ipsi mox a vilissimis habebuntur. «Et a quibus?» inquies.
Abbreviated transcription (Latin):
solitudmes nras ania. Et si labo¬
ꝵ in mortaliu nexihus uis ab¬
Folui hanc requiem quere: ul
eñ a malitie labore rediens ait.
Romamis ille centuriꝯ. Hit op¬
time manebimus. qđ si fortintu
prolatum ad ouinetant imperii
baictatum est. Ex proposito dic¬
tum non spernatur. Suege.
ueni. propera. Linquamus ur¬
bem mercatorih aduocatra pro¬
seuetis fenerato rib. publicars
tabellionib medicio unguen¬
tariia. lanionih cꝯcir pistqrib
atq sartorib. alchimistis. fuł¬
lorby. fabris. textorib achi¬
rectis. statua riis. et pictorib.
munis. saltorihus. Eytharelia.
tutulatorib. lenonib. furib.
hospitib. circũscriptorib. male¬
ficis. adulteria. parafitis. ac scur¬
ria. edacihus odorem fori. uigi¬
linare. captantib quib uiia fe¬
licitas uria est: illimhiant. Nul¬
lus d indor in moritib. et soli¬
tis ac placitrã caruisse suppliciu.
Sine illos non sunt nr̃i generis

Expanded text:
solitudines nostras ama, et si labosolitudines nostras ama, et si laborum immortalium nexibus vis absolvi, hanc requiem quere. Ut enim, a militie labore rediens, ait romanus ille centurio, «Hic optime manebimus»; quod si, fortuito prolatum, ad omen tanti imperii tractum est, ex proposito dictum non spernatur. Surge, veni, propera: linquamus urbem mercatoribus, advocatis, prosenetis, feneratoribus, publicanis, tabellionibus, medicis, unguentariis, lanionibus, cocis, pistoribus atque fartoribus, alchimistis, fullonibus, fabris, textoribus, architectis, statuariis, pictoribus, mimis, saltatoribus, cytharedis, circulatoribus, lenonibus, furibus, hospitibus, circumscriptoribus, maleficis, adulteris, parasitis ac scurris edacibus, odorem fori vigili nare captantibus, quibus ea felicitas una est, illi inhiant; nullus autem nidor in montibus, et solitis ac placitis caruisse supplicium. Sine illos: non sunt nostri generis.
Abbreviated transcription (Latin):
multaq sibi ꝑ se uerantia p̃stitit.
ne in rite p̾retesserit. Ex tirpãde
solitudrum cause sĩit frange̾¬
diq. qui nos tenent unci rum¬
pendusq ponsatergo. ne qua
fuge uł redditus spes supersit
¶Wicam enim tibi non qd̾ pal¬
laduus exemploꝵ talii histori¬
cus dixisse sibr Iohem scribit
Egiptium heremtam illud tuiꝰ
supra mentio est hahita. Eprsc̃ĩ
inquit es futurus. plurimũq
tridulationu habiturus es ac
noli reli qisere solitud mes no¬
stras. Nullus em̃ te in desertis
degentem locis ep̃m faciet hͤ
pqllacdio iohamies. Ego ante
tibi de episcopani nchi. Iam
enim es qd̾ ille cauendum ꝑre¬
monebit. neq ianitibi possi¬
brle est Ep̃m uon fuisse ad quẽ
statum ante annos matura te uir¬
tus erexit. S quod proxiniu¬
huic est dicamꝰ. Episcopatus ẽi
tuua talis est et quo et honor e
sũmus. in libertate mediocrib
atq infiurs par sis. Quod sima¬
iorls episcopi poncbus times

Expanded text:
multaque perseverantia sibi prestitit multaque perseverantia sibi prestitit ne irrite preces essene. Extirpande solicitudinum cause sunt, frangendique qui nos tenent unci, rumpendusque pons a tergo, nequa fuge vel reditus spes supersit. Dicam enim tibi non quod Palladius, exemplorum talium historicus, dixisse sibi Iohannem scribit Egiptium heremitam illum, cuius supra mentio est habita. «Epyscopus» enim inquit «es futurus plurimumque tribulationum habiturus es ac noli relinquere solitudines nostras. Nullus enim te in desertis degentem locis epyscopum faciet». Hec Palladio Iohannes. Ego autem tibi de epyscopatu nichil; iam enim es quod ille cavendum premonebat, nec iam tibi possibile est epyscopum non fuisse, ad quem statum ante annos matura te virtus evexit. Sed quid huic proximum est dicam. Epyscopatus enim tuus talis est, in quo et honore summis, in libertate mediocribus atque infimis par sis; quodsi maioris epyscopii pondus times,
Abbreviated transcription (Latin):
techii pater et quies popellus abres¬
serit. S benc habet non hi sunt
homimi mores. neq tam patu¬
las uulgus: aut tani faciles hone¬
stis consiliis aures prebenꝰ. pau¬
cis utinam ꝑsuaserim: nec uero
par est ꝯĩb unam uitam. et pre¬
p̾tim solitatiam suadere. Nlc eĩ
oquor onñib. s tibr. S michi et
hia quil paueis hec rara conue¬
munt. Nobis certe sinon nulgi
uoces s naturam ũram sequim:
nichil est aptus.⁊da¬
Inquanius Urbem nõ rede¬
undi amimo. ne posita ad a¬
ratrum manu respiciamuis retro:
sed precemurpotus ut unquã
ad ingratum deq om̃ib boms:
male meritum populii reuerta¬
mur qd̾ fecisse lentulus traditur.
is qui sub obtentu ꝑfectionis ho¬
n este eternu exilisi elegit quez
ut imitari uollemus: et si non
quietis amor ac saltem turbeo¬
dium ꝑsuasisse dehuerat. Quanꝙ̃
non desit exempluma s magis
chi qui solitudinemn in gressus
orarlit ut unqua ide discederet.

Expanded text:
tedii pater, inquies popellus, abscestedii pater, inquies popellus, abscesserit. Sed bene habet; non hi sunt hominum mores neque tam patulas vulgus aut tam faciles honestis consiliis aures prebet; paucis utinam persuaserim. Nec vero par est omnibus unam vitam et presertim solitariam suadere, nec ego loquor omnibus, sed tibi, sed michi et his paucis quibus hec rara conveniunt. Nobis certe, si non vulgi voces sed naturam nostram sequimur, nichil est aptius. Linquamus urbem non redeundi animo, ne posita ad aratrum manu respiciamus retro; sed precemur potius ne unquam ad ingratum deque omnibus bonis male meritum populum revertamur. Quod fecisse Lentulus traditur, is qui, sub obtentu profectionis honeste, eternum exilium elegit, quem ut imitari vellemus, etsi non quietis amor, at saltem turbe odium persuasisse debuerat. Quanquam non desit exemplum minus notuchi, qui solitudinem ingressus oravit ne unquam inde discederet,
Abbreviated transcription (Latin):
solent teneo et deserta solitudie
Affratem cius supra memĩnꝰ
et Iulianimi illum famosissiiu
heremitam Anthiochiam.et famo¬
siorem Anthoniumi alexandria.
urbesq alias petisste non su nesçiꝰ
derum id non motu proprio
u lein qua libet et cansa s pro gra¬
ui necessitate sũmoq fidei discrimĩe
gestum noui. Sic em̃ scriptum ẽ
Sciebant enĩ sacratissum urri quid
temporł uncuiq congrueret. et
cessariu sdtuclim preponere ciui¬
tates. Iam id prope ridiculum qd
premissis accumularit. quoq p̃¬
uti michi sepius obiectũ sceo
Quid enim fiet inquiunt Si pas¬
sun om̃ib ꝑsuadere potuerrẽ qd̾
in tend̾is: Aut quis tandem ĩ yrbi¬
bus residebit: Uide ergo ne cõtra
rempublicam loquaris: Quibus
plane res ip̃a respondeat. Siquider
omues nide nigrauerint certa
esse inutande selitentie rationem
solituqͥmes deserendas: que ⁊ani
solitucmed non erunt eoq proti¬
mis redeundum. Uude oumia

Expanded text:
solent, teneo: et deserta solitudine solent, teneo: et deserta solitudine Afratem, cuius supra meminimus, et Iulianum illum famosissimum heremitam Antiochiam et famosiorem Antonium Alexandriam urbesque alias petiisse non sum nescius; verum id non motu proprio seu levi qualibet ex causa, sed pro gravi necessitate summoque fidei discrimine gestum novi. Sic enim scriptum est; sciebant illi sacratissimi viri quid tempori unicuique congrueret, et cessarium solitudini preponere civitates. Iam id prope ridiculum, quod premissis accumulant, quodque presenti michi sepius obiectum scio. Quis enim fiet, inquiunt, si passim omnibus persuadere potueris quod intendis? Aut quis tandem in urbibus residebit? Vide ergo ne contra rem publicam loquaris. Quibus plane res ipsa respondeat; siquidem omnes inde migraverint, certam esse mutande sententie rationem: solitudines deserendas, que iam solitudines non erunt, eoque protinus redeundum unde omnis
Abbreviated transcription (Latin):
rent ¶ Dende aristotilicum
illuqd odiicurit ubi ait. uel qd̾ na¬
turaliter soçiale animal est homo¬
U el quod qui uł aliis non cõmu¬
nicat. aut bestia est uł deus qi
ego uł odium iuclicam. uł societa¬
tem õiui honinu intordicam uł
anceps sit electio: quid esse malim
an bestia an deus: hoc est bestialis
homo. an diuinus uir. Ciceroni¬
rant. Ybi non a necessitate quod
quibusdam uisum esset: s ana¬
tara ꝑfectã hominu societate nõ
semel deseruisse contentus rei hu¬
is argumentum obtalit optiͫ
queniq licet om̃ib copiis sufful¬
tum et ominꝰ nccitatis erꝑtem.
tamen et so litudinem fugituru.
et sociũ studii quesituru. Quib
satidut arbitror libro suꝑiori res¬
ponsum est. Nam nec ẽgo insi ĩ
hoc michi plene cum tulio cõue¬
uiret solitudinis ac studii sociu
imio uel soçios et querendos dicere
et coiendos. Et hec igitur et q̃
ad obiuendu noħ̾ suuilia trahi

Expanded text:
rent. Deinde aristotelicum rent. Deinde aristotelicum illud obiciunt, ubi ait vel quod naturaliter sociale animal est homo, vel quod qui aliis non comunicat aut bestia est aut deus; quasi ego vel odium indicam, vel societatem omnium hominum interdicam, vel anceps sit electio quid esse malim an bestia an deus, hoc est bestialis homo an divinus vir. Ciceroniurant ubi, non a necessitate, quod quibusdam visum esset, sed a natura profectam hominum societatem non semel disseruisse contentus, rei huius argumentum attulit: optimum quenque licet omnibus copiis suffultum et omnis necessitatis expertem, tamen et solitudinem fugiturum et sotium studii quesiturum. Quibus satis, ut arbitror, libro superiore responsum est. Nam nec ego, nisi in hoc michi plene cum Tullio conveniret, solitudinis ac studii sotium, imo vel sotios, et querendos dicerem et colendos. Et hec igitur, et que ad obviandum nobis similia trahi
Abbreviated transcription (Latin):
no est terrenam celesti militia nõ
in urben s in herenio ꝑmutauit.
Et huc quoq de incluitria dilatꝰ
Gregorius naranzemis. ut Iero
ordinans ruri utam monachi ex¬
ercuit. Cuus uite quantus illi sꝑ
amor fuerit hinc elicis: quod ia
ante subrecentem er athemensiad¬
utorio egressum Basihium cosarien¬
sem famosum conppatriotam. Et
collegam atq famam secutus Au¬
gustimuis ait in carne gemanum
simne cathedra magisterii etrat¬
tum. U bi ille rhetorĩcam floren¬
tissime docebat. ntiecta manu ad
solitudinen et ad meliora studia
in signi quaclam amoris fancia
et anctoritate declurerat. ¶Solu¬
soleat. Nam primꝯde scripdine.¬
turis sacris nobis facere nitũt᷑
in uicłiam. U esoli quia cũ cecid̾it
non habet subleuantem se. Et me¬
luis est duos simul eẽ ꝙͣ unu. hũt
enum emolunentu socitatis suc.
et que sunt ia genus plurima.
Qudl oĩo non dicerent siquid ego
sentiam et quid̃ loquar attende¬

Expanded text:
no est, terrenam celesti militia non no est, terrenam celesti militia non in urbe sed in heremo permutavit. Et huc quoque de industria dilatus Gregorius Nazanzenus, ut Ieronimus ordinans, ruri vitam monachi exercuit». Cuius vite quantus illi semper amor fuerit, hinc elicis, quod iam ante, sub recentem ex atheniensi auditorio digressum, Basilium Cesariensem famosum compatriotam et collegam atque, ut famam secutus Augustinus ait, etiam carne germanum suum e cathedra magisterii detractum, ubi ille rethoricam florentissime docebat, iniecta manu ad solitudinem et ad meliora studia insigni quadam amoris fiducia et autoritate deduxerat. 15 Ausoleat. Nam primo de Scripturis Sacris nobis facere nituntur invidiam. «Ve soli, quia cum ceciderit non habet sublevantem se», et «melius est duos simul esse quam unum, habent enim emolumentum societatis sue» et que sunt id genus plurima. Quod omnino non dicerent, si quid ego sentiam et quid loquar attende
Abbreviated transcription (Latin):
cõnngremus: quibus cum forte
carere posse cepertinus. tum demũ
plena libertas erit.et seçurum gau¬
dium. Interea ut res sunt misꝙ
certe quietius uicturi sumus. Neq
em̃ uel quia diffidam tam obmxe
ago. uel tanto uerbor nisu quicq
lidi duꝵ aut grauesuadeo: cu et
altitudinem animi tui norui. et
sine huins̃ siue artioris uie claris¬
simi tibiq notissimi duces sint :
Lam et martinus cui multui fidis:
et cui qd̾ pe regrinationes sermo¬
nesq tui młicanit int̾ xp̃i amicos
amcissimum te notaru: hunc
uite mocdum: ut ex suꝑigrib
liquet impleuit simul et solita¬
rii requie amplerus. et episcopi
dignitatem refinens: ut uire suo
gennadius et moniachum et ep̃
Alum uocet. Nempe qui priis añ
baptismum. quod difficilius est im¬
plesset macdolesçentia. inq ipsa
militia utraq religio sis adu̾sa cõ¬
sulus sit uiuens ut iam tunt sicul
in uita sua scriptuo est nõ miles̃
s monachus putaretur. Et alter
Menas cui natalis ideni qui marti¬

Expanded text:
commigremus; quibus cum fortiter carere posse ceperimus, tum demum plena libertas erit et securum gaudium. Interea, ut res sunt, nusquam certe quietius victuri sumus. Neque enim vel quia diffidam tam obnixe ago, vel tanto verborum nisu quicquam tibi durum aut grave suadeo, cum et altitudinem animi tui norim, et sive huius sive arctioris vie clarissimi tibique notissimi duces sint. Nam et Martinus, cui multum fidis et cui, quod peregrinationes sermonesque tui indicant, inter Cristi amicos amicissimum te notavi, hunc vite modum, ut ex superioribus liquet, implevit, simul et solitarii requiem amplexus et epyscopi dignitatem retinens, ut iure suo Gennadius et monachum et epyscopum illum vocet: nempe qui prius ante baptismum quod difficilius est implesset, in adolescentia inque ipsa militia utraque religiosis adversa consiliis sic vivens, ut iam tunc, sicut in vita eius scriptum est, «non miles sed monachus putaretur». Et alter Menas, cui natalis idem qui Marti
Abbreviated transcription (Latin):
ac pacem infellecti. Adquam
qd̾ in sensali et suꝑbi hom̃ies cõ¬
militatem non est adifus. Hec
autem tibi sic afferto aĩo dicta¬
mii. ut omis impulsaꝵ uenbo
frondium fragor: et omuis
circa na scentu somtus aqua
hoc unu dicere uiderentur Bene
suades. R ecte consuliꝰ. Uexim

Expanded text:
cem intellectus ad quam, quod insensati et superbi homines conmilitatem non est aditus. Hec tibi autem sic affecto animo dictavi, ut omnis impulsarum vento frondium fragor et omnis circa nascentium sonitus aquarum hoc unum dicere viderentur: bene suades, recte consulis, verum
Abbreviated transcription (Latin):
locum prorsua ydoneũ. In suꝑet
nclinate diei cõmoctissimu tẽmp
elegerat. Nullus eĩ locua missa pari
etatia aptior meclitanti. ꝙ et agrestia
solitudo. ⁊ iiuenili feruore preferito
te tranquillitas ⁊om uergents acl
desperam.¶De lãcob

Expanded text:
locum prorsus ydoneum, insuper et locum prorsus ydoneum, insuper et inclinate diei commodissimum tempus elegerat. Nullus enim locus, nulla pars etatis aptior meditanti, quam et agrestis solitudo et, iuvenili fervore preterito te tranquillitas iam vergentis ad liqua laudum eius sileam, de qu
Abbreviated transcription (Latin):
na et uidentis. U ere &̃ iuens et
uiclens. hoc est uret̾uu uiuens.
et iucdens om̃ia. Non sol ut qui¬
dius et Ipulcius dixerunt: s coe¬
afor solis et syderum. rerũq oĩu
onimipotens deus: A pud quem.
puteus siie ut psalimsta loquitur
fons uite est. quo non dorrinẽdo
nec ꝑ inuia gracdiendo. s ꝑ uio
ambłilano ꝑuenitur. Et sequi
Habitabat ẽi in terra hanstiuet
egressus fuerat ad meclitandum
ꝑagio inclinãta iapa die ubi filr̾
niiil est quod mnisterio yacare
putem Nabitabat em̃ in terra nu¬
strali. terra humili et denexa et cla¬
ra. et etherer solis uicinitate pre¬
feruida. et egressus erat Unde
Iperis: insi extra corporis sui doniũ
ecressus mꝙ̃ extra seip̃m. eb mise¬
fie mortalia ergasculum: non ad
infame ociu. s ad meditandum.
Nam que oro: alia homĩs uita
est aut qui dalicdagens ab ani¬
malibus brutis differt. preclare ¶¬
cero docto uiro inquit uurere est
cogitare. in hane remi nõ urbem ali
quam. non theatrum : s agrura

Expanded text:
ntis et videntis». Vere autem vivens et videns, hoc est in eternum vivens et videns omnia, non Sol, ut Ovidius et Apuleius dixerunt, sed creator solis et siderum rerumque omnium omnipotens Deus est, apud quem puteus, sive ut Psalmista loquitur, «fons vite» est: quo non dormiendo nec per invia gradiendo sed per viam deambulando pervenitur. Et sequitur: «Habitabat enim in terra australi, et egressus fuerat ad meditandum in agro, inclinata iam die». Ubi similiter nichil est, quod misterio vacare putem: habitabat enim in terra australi, terra humili et devexa, et clara et etherei solis vicinitate prefervida. Et egressus erat: unde reris, nisi extra corporis sui domum? egressus, inquam, extra seipsum et miserie mortalis ergastulum, non ad infame otium sed ad meditandum. Nam que, oro, alia hominis vita est, aut quid aliud agens ab animalibus brutis differt? Preclare Cicero: «Docto viro» inquit «vivere est Mambre sedebat, quando dignus est quam, non theatrum, sed agrum,
Abbreviated transcription (Latin):
moriens usa est. Atnhil tale fecit
martha soror dicat alquis: et m̃ sã
est non inficior id quie. s certe mi¬
to sanctio maria queid fecit ¶ure igi¬
tur ab illo suiamo et infallibili reru
exterimatore de optime partis electi¬
one laudata est. Ut si uerlim est q̾ doc¬
toꝵ hominũ ħt assertio: sub duaꝵ so¬
roꝵ integumento. preter hostorie
ucritatem dupplicis ⁊̃ inte mansfur
contineri: nillus duhio reliquat᷑
locus. quin contemplatma sollitite
actuo seq ute et xp̃a iudici

Expanded text:
moriens usa est. At nil tale fecit moriens usa est. At nil tale fecit Martha soror, dicat aliquis, et tamen sancta est. Non infitior id quidem, sed certe multo sanctior Maria que id fecit. Iure igitur, ab illo summo et infallibili rerum extimatore, de optime partis electione laudata est, ut si verum est quod doctorum hominum habet assertio, sub duarum sororum integumento preter historie veritatem duplicis etiam vite misterium contineri, nullus dubio relinquatur locus, quin contemplativa solicite actuoseque vite et Cristi iudici
Abbreviated transcription (Latin):
minorib ĩmorer
Ille inter natos mu¬
leꝵ maximus Io¬
hannes sanctusab
utero. quem e sũ¬
mo celi fastigio:
uenturus ad terram Cristus. ut
rex nũtiu : ut preconem iudex:
ut auroram dies: ut luciferu
sol: premisit. non se tutũ credi¬
dit insi deserta antra tenera eta¬
te subiisset ¶ecit idẽ. Maria.
post peccatum. non in populis lõ¬
gum conspici aut habitare ĩ pa¬
la ciis elegit. s patriam fugiens
ĩ has terras uelut ĩ qrbemaltexũ
delata: ꝑ seueranter latuit hicmn
fmnem. et pro domo habuit uda
et concauara illam rupem. qua
uiddisse tearbitror. Neq em̃ ꝓcul
huic abest. et locus est sacro quo¬
dam horrore uenerabilis: ac iu¬
sitari de longinquo ⁊̃ non ĩdignꝰ
Ubi ⁊̃ sepe me fuisse: et tres olim
noctes : totiemq dies. non sine
uoluptatealia qͣ que in urbib
capi solet. eregisse memim. Illic
dulcs ac felix ⁊ risti hospita: non or¬
natricũ ẜuicio puellaꝵ. s obsequen¬
liu miiisterio angeloꝵ iuuens ac

Expanded text:
minoribus immorer? Ille inter natos mulierum maximus Iohannes sanctus ab utero, quem e summo celi fastigio venturus ad terram Cristus, ut rex nuntium, ut preconem iudex, ut auroram dies et Luciferum sol premisit, non se tutum credidit nisi deserti antra tenera etate subiisset. Fecit idem Maria post peccatum: non in populis longum conspici aut habitare in palatiis elegit, sed patriam fugiens in has terras velut in orbem alterum delata, perseveranter hic latuit in finem, et pro domo habuit nudam et concavam illam rupem, quam vidisse te arbitror; neque enim procul hinc abest, et locus est sacer, quodam horrore venerabilis, ac visitari de longinquo etiam non indignus; ubi et sepe me fuisse et tres olim noctes totidemque dies non sine voluptate, alia quam que in urbibus capi solet, exegisse memini. Illic dulcis ac felix Cristi hospita non ornatarum servitio puellarum, sed obsequentium ministerio angelorum vivens ac
Abbreviated transcription (Latin):
coalestat: et uncde felitais sit abesse
Qiia erio ad men: illuci familiare¬
colloquĩu consiliu recurro: ut pe¬
stes quas fugare non possimus fu¬
giamus : in quam rem unicum
solitanie uite porbi ac piofugiu
sçio. de quo tammulta disseril. ut
iam uerear ne fostidis tibi sim. ne
ue ip̃is urbibus solitudo tibi loqua

Expanded text:
coalescat, et unde felicius sit abesse. coalescat, et unde felicius sit abesse. Quid ergo? Ad meum illud familiare consilium recurro, ut pestes, quas fugare non possumus, fugiamus; in quam rem unicum solitarie vite portum ac profugium scio. De quo tam multa disserui, ut iam verear ne fastidio tibi sim, ne ve ipsis urbibus solitudo tibi loqua
Abbreviated transcription (Latin):
periture patrie statum sibi ueto
temporalem gloriam procurabat.
noñ tmimortalis anme saltem
et eternamn uitam. Qua̾ obrem
si maiora minorib: et si alienis
nostra prepommus. sũma diligẽ¬
tia quecimiq huic proposito offi¬
ciunt propellamus. Et quomodo
niquies hoc fiet: bi ne uicia ĩ exi¬
liiz pelles: quod nec leges ninꝙ
pofciere: Nec reges. tu ne nouis̃
artibus res in enodabiles yt absol¬
uas: dispapatũ ad hoc tempus iter
agrediere: ligcum diuisib: furta ser¬
uis lamenta pauꝑib: inindiar
plebi: nobilites supbiam: frauder
curie: uoluptatem foro: discorqia
multitucimi: auaritiam fere õib ex¬
torquere. uellem posse. s non spero:
et faciliua fateor. omne sulphut ex
ethue uisceribus. omne cenũ ⁊cũt¬
tis paladib egredi posse quã mala
hec. hos scelerum ardores. has mor
sordes ex urbium sentina. nbi ta¬
liu pessinia mertium sedes est. Int̾
quas infeliciter felix: licet ingemiũ

Expanded text:
periture patrie statum, sibi vero periture patrie statum, sibi vero temporalem gloriam procurabat; nos immortalis anime salutem et eternam vitam. Quamobrem si maiora minoribus et si alienis nostra preponimus, summa diligentia quecunque huic proposito officiunt propellamus. Et quomodo, inquies, hoc fiet? tu ne vitia in exilium pelles, quod nec leges unquam potuere nec reges? Tu ne novis artibus res inenodabiles ut absolvas, desperatum ad hoc tempus iter aggrediere? Luxum divitibus, furta servis, lamenta pauperibus, invidiam plebi, nobilitati superbiam, fraudem curie, voluptatem foro, discordiam multitudini, avaritiam fere omnibus extorquere? Vellem posse, sed non spero, et facilius fateor omne sulphur ex Ethne visceribus, omne cenum e cuntis paludibus egeri posse, quam mala hec, hos scelerum ardores, has morum sordes ex urbium sentina, ubi talium pessima mercium sedes est, inter quas infeliciter felix licet ingenium
Abbreviated transcription (Latin):
mũdum. carnem et demonia cer¬
tamus. Quales hi tibi uidentur
hostes quam concordes: quam
soliciti: quam feroces. Uenit illo
dux ut dictum est ad exercitũ cor¬
ruptum: uictis fugiatisq ducib
secessit. Quiqͥ nos nũquia non so¬
tis m languidum corruptumq
orbem uenimus: et exemplis igt¬
nauie refertum: non aliene tr̃
sed et nr̃e. Quot caclentes auc¬
uimus. quot prostratos uiamnus
Quotiens ip̃i ceciciimus: Quot
cadencdi periculis subiacemus.
om̃ia cacumplena terroribipã.
nostri molles et enernati effegt
hostes multi et ĩddonini: ingens
paratumq discrunen nullus sõp¬
no locus aut mercie. Si salutes.
si uictoriam ꝯꝑtaniuꝰ utanut
exemplo uictoriosi duciꝰ. qn er
nos terum ñaꝵ duces sumus.
et periculi paritas parem exiit
cantionem. Quid loquor ĩmo
quidem et pericalum nob̾ mans
et premiu. Illi em̃ aliena tantũ
uicia. nobis propositum et nr̃a
corripere. Ille mortalis̃ aliqndor

Expanded text:
mundum, carnem ac demonia cermundum, carnem ac demonia certamus. Quales hi tibi videntur hostes, quam concordes, quam soliciti, quam feroces? Venit ille dux, ut dictum est, ad exercitum corruptum, victis fugatisque ducibus successit. Quid nos? nunquid non satis in languidum corruptumque orbem venimus, et exemplis ignavie refertum non aliene tantum sed et nostre? quot cadentes audivimus? quot prostratos vidimus? quotiens ipsi cecidimus? quot cadendi periculis subiacemus? Omnia circum plena terroribus: nostri molles et enervati affectus, hostes multi et indomiti, ingens paratumque discrimen, nullus somno locus aut inertie; si salutem, si victoriam optamus, utamur exemplo victoriosi ducis, quando et nos rerum nostrarum duces sumus, et periculi paritas parem exigit cautionem. Quid loquor? imo quidem et periculum nobis maius et premium; illi enim aliena tantum vitia, nobis propositum est et nostra corrigere; ille mortalis aliquandoque
Abbreviated transcription (Latin):
fatear: Ills enim magnorũ po¬
pulorum aut eteratustar nobis
Uinus ainine cura cõmnissa est. peri¬
culo autem negem. Quid enĩ peri¬
calosius ꝙ pernie: quãuis solus pe¬
rers cum qruibusclam potis mali
solacium uideri sꝯleat. perisse cu
multis: Itaq nobia quoq peslen¬
da flagitia nr̃ia e finib  fugancde li¬
bidmes. comprimenda licentia. Ea¬
stiganda mollicies: erigendus ad
meliora animus. et quoc oleganter
ait fiactus scelerum si bene penitet.
eradenda cupidinis praue sunt e¬
lementa. et tenere mias mentes
ad supiorib formande studiis. An
regañt urbem poprili alii militũ
exercituui. et nobis urbs amim
ñri est: nraꝵ exercitua curarum.
bellis cuulib et ecternis quattnͦ
In putanuis yllam in quietiorem eẽ
rem publicam. quaui humam status
ammi est. an credimus leuiores nob̾
hic hostes ẽe: ꝙ apud numantiam
Qipiomiille unam urbem et ynĩ
populum oppũgnabar. nos adũsꝰ

Expanded text:
fatear, illis enim magnorum pofatear, illis enim magnorum populorum aut exercituum, nobis unius anime cura commisa est; periculo autem negem; quid enim periculosius quam perire, quamvis solus pereas? cum quibusdam potius mali solatium videri soleat periisse cum multis. Itaque nobis quoque pellenda flagitia nostris e finibus, fugande libidines, comprimenda licentia, castiganda mollities, erigendus ad meliora animus, et quod eleganter ait Flaccus: ... scelerum si bene penitet, eradenda cupidinis prave sunt elementa, et tenere nimis mentes asperioribus formande studiis. Alii regant urbem populi, alii militum exercitum, et nobis urbs animi nostri est, nostrarum exercitus curarum: bellis civilibus et externis quatimur. An putamus ullam inquietiorem esse rempublicam quam humani status animi est? an credimus leviores nobis hic hostes esse quam apud Numantiam Scipioni? Ille unam urbem et unum populum oppugnabat; nos adversus
Abbreviated transcription (Latin):
q militum corruptum: acerrimo coe¬
recit impio: quando ex castro co¬
quos et senones: et institorũ mag¬
nam aciem: ceteraq id genus comẽ¬
ra libidinĩ: cum duob scortoru
imlibus. que luxuriari et fugere
folitum exercitu sequebantur: eo¬
dem illo die quo castra pͥmũ contige¬
rat una preconis demiciatione su¬
mouit que res multu preclare illi
et quasi iam desperate uigorie cõ¬
tulisse creditur. Seciti sumt alq ela¬
ri duces. s clarissimũ nominasse sut¬
fecerit: nobis ut ad rem uemam
qui non urbes. non regna non er̾¬
citus: s nr̃i pectoris statum regen¬
dum corugendumq siscepiiiuis.
pronintia. U erum ubi ad compri¬
mendos motus rebellantis animi.
rationia imperiu accesserit tum
prtinũ intelligitur ꝙ graue bellu
difficilũq prouintia est seip̃m re¬
gere. Ousd igitur hic agendum
Nempe si me roges quod presides
ducesq solitos dya.Mama forte
illi nestotum: nunero quidem

Expanded text:
que militum corruptum acerrimo corque militum corruptum acerrimo correxit imperio, quando ex castris coquos et lenones, et institorum magnam aciem, ceteraque id genus fomenta libidinum, cum duobus scortorum milibus, que luxuriari et fugere solitum exercitum sequebantur, eodem illo die quo primum castra contigerat una preconis denuntiatione submovit. Que res multum preclare illi et quasi iam desperate victorie contulisse creditur; secuti sunt alii clari duces, sed clarissimum nominasse suffecerit. Nobis, ut ad rem veniam, qui non urbes, non regna, non exercitus, sed nostri pectoris statum regendum corrigendumque suscepimus, provincia; verum ubi ad comprimendos motus rebellantis animi rationis imperium accesserit, tum primum intelligitur, quam grave bellum difficilisque provincia est se ipsum regere. Quid igitur hic agendum? Nempe, si me roges, quod presides ducesque solitos dixi. Maius illis forte negotium, numero quidem
Abbreviated transcription (Latin):
euius michipereges
aucitisq cõnicio. Et de alxxx.uii¬
tioribus quidem ut peccator: trepi¬
de. do cõminib ut expertua autsi¬
tlus. Quia michi conuersatio hec
eb libertatis stuctiu. notusq litte¬
raru ac solitucdanꝰ amor p̾stanł.
duigus iam daricem finis esto si
unũ addidero solere prouinciaꝵ¬
presidens rectoresq grdiũ. ubi pri¬
mñ fines dicionis sue gigressi siml
⁊dicto demuĩciare maleficis ut absi¬
stont. qui mor adolescente me per
italiatn frequens erat. anfit adhuc
nescio. Nam et inde nunc absum
et ubiq terrarum: cuncta paulatim
indeterius cedunt. onmnes bom mores.
breuia eñ sunt: mali autem ĩ mor¬
tales. Uidebamus passmi sub pre¬
sictibus nouis. manifestam ex urbib
cicum scriptorum. furum et leno¬
num fugam. quãquam si ad antiq̃
respicimus aliquanto neiustior ea
consuetudo est: qua oportune admo¬
dum. usus fectur: clarissimus ille
dur in exercitu. Numenhno quem
superiorum ducum secordia: lientia¬

Expanded text:
uius michi penuria auditisque conicio, et de altioribus quidem ut peccator trepide, de comunibus ut expertus audacius; quod michi conversatio hec et libertatis studium notusque literarum ac solitudinis amor prestant. Quibus iam tandem finis esto, si unum addidero: solere provinciarpresides rectoresque urbium, ubi primum fines sue ditionis ingressi sunt, edicto denuntiare maleficiis ut absistant. Qui mos adolescente me per Italiam frequens erat, an sit adhuc nescio; nam et inde nunc absum, et ubique terrarum cunta paulatim in deterius cedunt, omnes boni mores brevis evi sunt, mali autem immortales. Videbamus passim sub presidibus novis manifestam ex urbibus circumscriptorum, furum et lenonum fugam. Quanquam, si ad antiqua respicimus, aliquanto vetustior ea consuetudo est, qua oportune admodum usus fertur clarissimus ille dux in exercitu Numantino, quem superiorum ducum secordia licentia
Abbreviated transcription (Latin):
habitantes caras et solicitilames me¬
stas odi. De quibus omib infallor.
significantus agetur. si non quicqd
ad hanc aut qd illa partem dici ros¬
se uidebitur. seorsum explicuero. S
utrumq miscuero. minc hoc mint᷑
illud altergens: uł iucissim huc illi¬
aninus flectatur. et alterno uelut
oculoꝵ flexu: ad leuam dexterãq
respiciens. facle indicet. quid mt᷑
res durissimas iuxta se positas int¬
sit. Consulto autem amariora p̃¬
misi. quo dulçiora subuecterem. et
siquior gullus extremus. ubinam
desmendum eẽt ip̃m animum ad¬
moneret. Sed quidͥ opus est mul¬
tis. agamus ip̃amrem. et quod ꝓ¬
mittimus persoluamus duoa ho¬
iimes contrariis moribus. quos
tibi describam. ante tue mentra cor

Expanded text:
habitantes curas et solicitudines mehabitantes curas et solicitudines mestas odi. De quibus omnibus, ni fallor, significantius agetur, si non quicquid ad hanc aut ad illam partem dici posse videbitur seorsum explicuero, sed utrunque miscuero, nunc hoc nunc illud attingens, ut vicissim huc illuc flectatur animus et alterno velut oculorum flexu ad levam dextramque respiciens, facile iudicet quid inter res diversissimas iuxta se positas intersit. Consulto autem amariora premisi, quo dulciora subnecterem et suavior gustus extremus ubinam desinendum esset ipsum animum admoneret. Sed quid opus est multis? Agamus ipsam rem, et quod promittimus persolvamus: duos homines contrariis moribus, quos tibi describam, ante tue mentis o
Abbreviated transcription (Latin):
Isus a̾ sum nichi
facilime felicitatem
solitudnis oñsurꝰ.
ai simul frequennẽ
dolores nuseriasqz
monstrauero ꝑcur¬
rens actus hominu: quo⁊ nel
hec uita pacificos atq trarquil¬
los. uel illa turbidos atq solli¬
citos & arhelantes habet. U nuim
enĩ est his om̃ibus fundamentum.
hanc uitam leto ocio. illi tristi nego¬
cio incumbere. quod si quando for¬
te conulsum. casus aliquis: aut for¬
tune natureq uis ostenderit. ꝙuis
id ꝑ rarum: et uelut inter porfenta
miran dum sit: tamen si accidat um¬
tare sententiam non pudebit. E io¬
cundum ociosamq frequentiam
solitudim meste: ac sollicite pre ferre
non metuam. Neq enĩ solituadinis
locum nomen. sed que in solitudine
bona sunt laudo. Nlec me tam uacu
recessus et silentiu delectant. M̾ que
ra his habrtant ocuum et libertas. Ne¬
q adeo inhumams sum ut honñes
oderim: quos eduto celeste diligere
iubeor. ut mcip̃n s peccata homi¬
num et in priaus mnca atq in pptis

Expanded text:
isus autem sum michi facillime felicitatem solitudinis ostensurus, si simul frequentie dolores miseriasque monstravero, percurrens actus hominum quos vel hec vita pacificos atque tranquillos, vel illa turbidos atque solicitos et anhelantes habet. Unum enim est his omnibus fundamentum: hanc vitam leto otio, illam tristi negotio incumbere. Quod siquando forte convulsum casus aliquis aut nature fortuneque vis ostenderit, quamvis id perrarum et velut inter portenta numerandum sit, tamen, si accidat, mutare sententiam non pudebit et iocundam otiosamque frequentiam solitudini meste ac solicite preferre non metuam. Neque enim solitudinis solum nomen, sed que in solitudine bona sunt laudo. Nec me tam vacui recessus et silentium delectant, quam que in his habitant otium et libertas: neque adeo inhumanus sum ut homines oderim, quos edicto celesti diligere iubeor ut me ipsum, sed peccata hominum, et in primis mea, atque in populis
Abbreviated transcription (Latin):
lem carcerem formidataq bella ꝑ¬
penditur. Itaq sanitati redditos
portumq tenenites: et ex insprra¬
to uincusis elapsos. aut yictores
crebro audias periculor hystorias
suorum cum gaudio prenarran¬
tes. Quanto uero suaanter ĩ ammũ
redeunt. nel sprete mũdi blandi¬
citie̾: uel contempti honores: uł
bene sparse duncie: uel despecte
uoluptates: neglecteq mine.
uel alto quimo calcata cnila mitas
uel quiaquidoninino fallere po¬
tuit. uel fefellit. Secd tum potissi¬
mum hec delectant. cum prorsus
euaserla ut uullus iam penculi
metus sits

Expanded text:
lem carcerem formidataque bella plem carcerem formidataque bella perpenditur. Itaque sanitati redditos portumque tenentes et ex insperato vinculis elapsos aut victores crebro audias periculorum historias suorum cum gaudio renarrantes. Quam vero suaviter in animum redeunt, vel sprete mundi blanditie, vel contempti honores, vel bene sparse divitie, vel despecte voluptates neglecteque mine, vel alto animo calcata calamitas, vel quicquid omnino fallere potuit nec fefellit! Sed tamen potissimum hec delectant cum prorsus evaseris, ut nullus iam periculi metus sit
Abbreviated transcription (Latin):
temporie uerbo usus illis eractis
presenti utitur. et ybi dixerat. Iu¬
uabit meminisse. uuiat inquit e¬
uasisse. Sic est em̃ dalce. nõ mĩquã ẽ
amara recordari : demulcentq aũ
transunssa pericula qualibet in par¬
tem. Habet ciũ et prosperitas peri¬
cula sua: neç pauciora. nec leiuora
et profecto fallaçiora quam aduer¬
sitaa ꝙ metui ne quid libie tibi ir¬
gna nocerent. Apud ip̃m urgi¬
liũ anxius pater ait. Quanta er¬
go de lectatio. quanta securitas so¬
litudis metuenda quelibet amẽ¬
se. et a tergo procul sua mala mi¬
meratis. Quam delectat illesum
transisse pestifera: et in biuio ubi
ad ieuam mors erat: dexitor sur
tenuisse. eoq magis quo in par¬
tem alteram deliterano pronior
fuit. Nͥabet enm hoc natura. ut
ubi magis presentiusq distrimen
fuisse recolitur. ibi de preterito plꝰ
gauda sit. Quod ita esse ita clanꝰ
quam post ancipites egrituames:
post horrenda naufragia: post hosti¬

Expanded text:
temporis verbo usus, illis exactis temporis verbo usus, illis exactis presenti utitur, et ubi dixerat «iuvabit meminisse», «iuvat» inquit «evasisse». Sic est enim: dulce nonnunquam est amara recordari, demulcentque animum transmissa pericula quamlibet in partem habet enim et prosperitas pericula sua, nec pauciora certe, nec leviora, et profecto fallaciora quam adversitas: «Quam metui nequid Lybie tibi regna nocerent» apud ipsum Virgilium anxius filio pater ait. Quanta ergo delectatio, quanta securitas solitudinis, metuenda quelibet emense et a tergo procul sua mala numerantis! Quam delectat illesum transisse pestifera et in bivio, ubi ad levam mors erat, dextrorsum tenuisse, eoque magis quo in partem alteram deliberatio pronior fuit! Habet enim hoc natura ut, ubi maius presentiusque discrimen fuisse recolitur, ibi de preterito plus gaudii sit. Quod ita esse nunquam clarius quam post ancipites egritudines, post horrenda naufragia, post hosti
Abbreviated transcription (Latin):
.sse. U uoelq nulli mediocriter
erudito uentũ est cogitando sal¬
teni legendoq placio es fotum
curis: et rerum uinculis expli¬
citum amnuũ habere deo et ratioĩ
subditum. cetera liberum. Corpꝰ
quoq graui iugo ednctuni: aioq
sdli seruiens. Et si qñ ꝑ insolen¬
tia m rebellarit. inorim̃ perat. fo¬
turipn. ereptum iinlle labotib.
ille periculis: milse ludibris:
posse rrepro libito. seddere. consi¬
stero: loqui continscere medi¬
tari uon i terpellantibus nego¬
ciosis atq sohoty. quibus rise¬
ris esse non sufficitꝰ insi ad im¬
serie tumultu: auemeq mnise¬
riis abutantur s
uirgilii notissimi cap
forsan et hec osmi menimisse xxuii¬
iunabit: nec illud ignotum inuat
muasisse tot urbes. Agricolas: me¬
dios q fugam tenuissẽ ꝑ hostes. Apd̃
eundem poetam duo hec diueria
uerborum sono. s codem spectantia.
huus eodemq loquitur. Enças au¬
dis ut proprie inter labores futuri

Expanded text:
esse? quodque nulli mediocriter esse? quodque nulli mediocriter erudito vetitum est, cogitando saltem legendoque placidis fotum curis et rerum vinculis explicitum animum habere, Deo et rationi subditum, cetera liberum; corpus quoque gravi iugo eductum animoque soli serviens et, siquando per insolentiam rebellaret, mox imperata facturum? ereptum mille laboribus, mille periculis, mille ludibriis, posse ire pro libito, sedere, consistere, loqui, conticescere, meditari, non interpellantibus negotiosis atque solicitis, quibus miseris esse non sufficit nisi ad miserie cumulum alienis quoque miseriis abutantur? irgilii notissimum forsan et hec olim meminisse iuvabit; nec illud ignotum ... iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostes. Apud eundem poetam duo hec, diversa verborum sono sed eodem spectantia, unus idemque loquitur Eneas. Audis ut proprie inter labores futuri
Abbreviated transcription (Latin):
et fedua senex. Sic seruilii natie
solitudo ricitula est. Qui non pir¬
culincle pcapolirano in litore
piope Campanie Cumas latẽs
semit ocio fꝯmosur mutilic ⁊
intra iulbule sue septum non tar
habitans ꝙ sepultus. Et quatn
multos ẽẽ credtinus uoiq ẜm¬
los. q hicante alios occurcit
quem irusor nobilra notũ fecit
et prestitit. ne inferre coeraneia
iria. ueritatia ĩiiriam. exẽpli¬
q molestiam cogeremar. Qamĩ¬
telligis ad quos quecurqq deso¬
litud̾me dicta. seu dicenda sunt
ieferam Scrum quia nõ oĩb
est darum. uel sanctitate. uełlit¬
teris exceliere preclaroq ocio
postetitatiã amorem ac notitia
pro mereri. ut nec presens gła.
nec sequentis eui fama soliddet.
Pro qua piulti uitam uoliin¬
farie profuderunt. et ob idip̃
clari sunt habiti. quanti facias
ut iam taudem ad propositum
tompus: ciund cun semel af¬
fluxerit recolligendi reperãdi¬
q spes nulla relinquetur tuuz

Expanded text:
et fedus senex; sic Servilii Vatie et fedus senex; sic Servilii Vatie solitudo ridicula est, qui non procul inde Neapolitano in litore prope Campanie Cumas latens senuit, otio famosus inutili, et intra villule sue septum non tam habitans quam sepultus. Et quam multos esse credimus ubique Servilios? sed hic ante alios occurrit, quem irrisor nobilis notum fecit et prestitit ne inferre coetaneis nostris veritatis iniuriam exemplique molestiam cogeremur. Iam intelligis ad quos quecunque de solitudine dicta seu dicenda sunt referam. Verum quia non omnibus est datum vel sanctitate vel literis excellere, preclaroque otio posteritatis amorem ac notitiam promereri, ut nec presens gloria nec sequentis evi fama solicitet, pro qua multi vitam voluntarie profuderunt et ob id ipsum clari sunt habiti, quanti facias, ut iantandem ad propositum tempus, cuius cum semel effluxerit recolligendi reparandique spes nulla relinquitur, tuum
Abbreviated transcription (Latin):
fortune prꝯuemant ornamenta.
hunt ego si a solitu cdine seclude̾dõ
arbilter: durus sun: nec uemꝰ mi¬
chni uniquam amici prentia inter¬
rumpi solitudo iidebitur. s ognari
ã postremũ si alterutro carẽdu
sit. solituane ip̃a priuari palu¬
erim ꝙ aunco. dic itaq solitudi¬
nem amplector: ut amicitiam nõ
repellem. neq fugiam etiam unũ
isi forsan is ip̃e sił ciuus mores
etiam in urbib fugiendos. uite
tranquillitas non neguginda sua¬
deat. Tota res igitut ad̾ hoc redit
ut sicut cetera õmña : sic ipãm so¬
litnamemi cum amicis partiar.
nullis boni sine socio ihcinda
possessionem. humamus ab codẽ
Seneca dictum credens: solitudi¬
nem uero magnu ⁊ dulce bonu
esse non duhitana Ab ea aurem
uon scelestos modo. s mertes et
igna uos arceam. Ut enm tiben
so litudo ociosa est qua Caprcas
insulam in meritam: ꝑpetna com¬
macularut ĩ fannia. ub̾i scuitie at
libidmis officina instituit. ferus

Expanded text:
fortune proveniant ornamenta? fortune proveniant ornamenta? Hunc ego si a solitudine secludendum arbitrer, durus sim; nec vero michi unquam amici presentia interrumpi solitudo videbitur sed ornari. Ad postremum si alterutro carendum sit, solitudine ipsa privari maluerim quam amico. Sic itaque solitudinem amplector, ut amicitiam non repellam, neque fugiam etiam unum, nisi forsan is ipse sit, cuius mores etiam in urbibus fugiendos vite tranquillitas non negligenda suadeat. Tota res igitur ad hoc redit, ut sicut cetera omnia sic ipsam solitudinem cum amicis partiar, nullius boni sine socio iucundam possessionem humanius ab eodem Seneca dictum credens, solitudinem vero magnum et dulce bonum esse non dubitans. Ab ea autem non scelestos modo sed inertes et ignavos arceam. Ut enim Tiberii solitudo odiosa est, qua Capreas insulam immeritam perpetua commaculavit infamia, ubi sevitie ac libidinis officinam instituit ferus
Abbreviated transcription (Latin):
tantum solitudine illum loqui: ꝙn
qui p rofecto fugit: unum ⁊̃ non fu¬
gerit. atq ila uon mrãm. s diuer¬
sam potius dãnare sententiam n ͤ
Oicde quia adaiclit: cum eĩ dixiss
et solitudinem fugeret. non dixit
et socios. sed et socium ait studii
quereret. tum docere uellet: tum
audire. tum discere. Cum igitu r
tantis boms orniata solituda si par¬
ticipe careat intolerabilis etiam
ferocibus anmis: humanũq per¬
osis cõmercium uideatur. quid
mitibus et humanitate preditis
uiden debet: Or si aimicitie igna¬
tis collocutor unus: tantaum. solatii
afferre creditur: quid ueriaamt¬
ctie cultorib fidelis amiai conuer¬
satiꝯ illatura sit. in quo sese uideant.
et quo uerum audiatit. cum quomõ
Ut Cicero ait sic omia loqui audeãt
ut secum: de quo nulla susprcio:
sub quo milla rraua: pro quonul¬
lus labor non suaris: sne quo nuil¬
la sit dulcis quies: a quo demuz
et aduse presidia et prosperioris

Expanded text:
tantum solitudine illum loqui, quam tantum solitudine illum loqui, quam qui fugit profecto unum etiam non fugit, atque ita non nostram sed diversam potius damnare sententiam, nec vide quid addidit. Cum enim dixisset «et solitudinem fugeret», non dixit «et socios», sed «et socium» ait «studii quereret, tum docere vellet, tum audire, tum discere». Cum igitur tantis bonis ornata solitudo, si participe careat, intolerabilis etiam ferocibus animis humanumque perosis commercium videatur, quid mitibus et humanitate preditis videri debet? Quod si amicitie ignaris collocutor unus tantum solatii afferre creditur, quid veris amicitie cultoribus fidelis amici conversatio allatura sit, in quo se se videant, ex quo verum audiant, cum quo, ut Cicero idem ait, sic omnia loqui audeant ut secum, de quo nulla suspicio, sub quo nulla fraus, pro quo nullus labor non suavis, sine quo nulla sit dulcis quies, a quo demum et adverse presidia et prosperioris
Abbreviated transcription (Latin):
dictum refert cuius ea seutentia est¬
u eminem non modo in terris: ꝙͣ¬
talibet rerum affinentia. s ne ĩcelo
quicdem presenti syderum conspectu
mũcno notitia felicem ẽe posse. nͥ
habeat cum quo illa participet. sic
natura m mhil ommino solitudinẽ
amare. Idẽ fomosiore alioquodaz
loco. Si oñia uobis inquit que ao
uictum cultum q ꝑlinent quasi uir
gula diuina ut amint suppeticarẽt¬
ramen optimo quisq ingenio: ric¬
gociis om̃ib omissis totum se m
cõgnitigne et sciertia collocaret.
De̾mq ut ironice locutum scctes.
apteait. Nlon est ita. nam et so¬
istuaiem sugeret. ẜ cce quã pau¬
cis uerbis: quecunq de solituame
loquimur dmpnasse iucebatur
et fecerat nisi ulterus processiss
ut non tam q̃ iceronis dictu er¬
po nenaumnobis. ꝙ oratoris ce¬
stimonium. uceł in phꝰ losophie
libris scriptum. ceu suspectum ab
hoc repellendum. uet. Sed ut liq̃at¬
quam de eetrema et inhumana

Expanded text:
dictum refert, cuius ea sententia estdictum refert, cuius ea sententia est: neminem non modo in terris quantalibet rerum affluentia, sed ne in celo quidem presenti siderum conspectu mundique notitia felicem esse posse, nisi habeat cum quo illa participet; sic naturam nichil omnino solitarium amare. Idem famosiore alio quodam loco «Si omnia nobis» inquit «que ad victugula divina, ut aiunt, suppeditarentur, tum optimo quisque ingenio negotiis omnibus omissis totum se in cognitione et in scientia collocaret». Deinde ut ironice locutum scires, aperte ait: «Non est ita; nam et solitudinem fugeret». Ecce quam paucis verbis quecunque de solitudine loquimur damnasse videbatur! Et fecerat, nisi ulterius processisset, ut non tam Ciceronis dictum exponendum nobis, quam oratoris testimonium, licet in philosophie libris scriptum, ceu suspectum ab hoc iudicio repellendum esset. Sed ut liqueat de extrema et inhumana