comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
slec insitas circũfodere oportet. priꝰquã¬
ualide ferre coeperint poma. Plurime
aũt amputari sibi uolunt onerosa ac su¬
ꝑuacua. sicut nos ungues et capillũ. Re¬
ciduntur ueteres totȩ: rursus a stolone
aliquo resurgunt. s ñ om̃s: nec nͥ quarũ
naturã patiꝰ diximus. Qualit̃ Rigan
igua estiuis uaporibus utilia. Aum.¬
hieme inunica. autũno uaria. et hoc¬
ẽñatura soli quippe cũ iundemiator his¬
panarũ stagnate solo uuas demetat.
Ceterũ maiore imparte orbis etiam
pluuia aut om̃i aqua seri auere ẽue¬
nit. Circa canis ortũ rigua maximȩ
ꝓsunt. ac ne tunc quidẽ nimia. qm̃ inebri¬
atis radicibus nocent. Et etas modũ tẽpe¬
rat. Nouelle enĩ minus sitiunt. deside¬
rant aũt maxune rigari quȩ assueuere.
Contra siccis locis genita ñ expetunt hu¬
N sulmonensȩ italiȩ agro. insiguis.¬
pago fabiauo uͥ ⁊ arua rigant᷑. mirũ qͦd
herbȩ aqua illa necant᷑. fruges aluntur.

Expanded text:
nec insitas circunec insitas circuvalidae ferre coeperint poma. plurimae autem amputari sibi volunt onerosa ac supervacua, sicut nos ungues et capillum. reciduntur veteres totae ac rursus a stolone aliquo resurgunt, sed non omnes nec nisi quarum naturam pati diximus. xl 249 Rigua aestivis vaporibus utilia, hieme inimica, autumno varie et e natura soli, quippe cum vindemiator Hispaniarum stagnante solo uvas demetat. cetero maiore in parte orbis etiam pluvias autumni aquas derivare convenit. circa canis ortum rigua maxime prosunt ac ne tum quidem nimia, quoniam inebriatis radicibus nocent. et aetas modum temperat, novellae enim minus sitiunt. desiderant autem maxime rigari quae adsuevere, contra siccis locis genita non expetunt un Sulmonense Italiae agro, pago Fabiano, ubi et arva rigant. mirumque, herbae aqua illa necantur, fruges aluntur,
Abbreviated transcription (Latin):
li eprimis equestris ordinis oliueto uni¬
uerso uiam publicã transgresso. aruisq
iñ econtrario in locũ oliueti ꝓfectis.¬
Unc expositis arborũ borbis. consenta¬
neũ ẽ dicere et remedia. Ex his que¬
dam sunt cõmunia om̃iũ: quedã ꝓpria
Quarũ. dã cõmunia ablaqueatio. accu¬
mulatio. afflari radices aut cooꝑiri. rigu¬
as dato potu uł ablato. fimũ suco refer¬
tis putatio leuiatis onere. Itẽ suco emis¬
so quedã ueluti detractio sanguinis. cir¬
cũrasi corticis. Uitiũ extenuatio et domi¬
natura palmitũ gẽmarũ. sifrigus retor¬
ridas hirtasq fecerit. repumicatio et que
dã politura. A rborũ his aliȩ magis. alie
minꝰ gaudent. ueluti cupressus ⁊ aqũa
asꝑnatur et fuũ. et circũ fossurã. am¬
putacionẽq ⁊ omĩa remedia odit: quin
p̃cipuȩ alunt᷑. Ficus arbor ip̃a rigu¬
is alitur. pomũ uͦ eiꝰ marescit. Amigda¬
le si colantur fossione florẽ amittunt.

Expanded text:
li e primis equestris ordinis oliveto unili e primis equestris ordinis oliveto universo viam publicam transgresso arvisque inde e contrario in locum oliveti profectis.unc expositis arborum morbis consentaneum est dicere et remedia. ex his quaedam sunt communia omnium, quaedam propria quarundam. communia ablaqueatio, adcumulatio, adflari radices aut cooperiri, riguus dato potu vel ablato, fimum suco defectis, putatio levandis onere, item suco emisso quaedam veluti detractio sanguinis, circumrasio corticis, vitium extenuatio et domitura palmitum, gemmarum, si frigus retorridas hirtasque fdam politura. arborum his aliae magis, aliae minus gaudent, veluti cupressus et aquas aspernatur et fimum et circumfossuram amputationemque et omnia remedia odit, quin cipue aluntur. ficus arbor ipsa riguis alitur, pomum vero eius marcescit. amygdalae, si colantur fossione , florem amittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xersis aduentu plantano molea nutata.
qualibꝰ ostentis aristandri apud grecos
Tuolum̃ scatet. ne infinitũ habeamus.
apud nos uͦ cepidi cõm̃tariis. inquibus
arbores locute qͦ reꝑiuntur. Sub sedit
in cumano arbor graui ostento paulo añ
ponpei magni bella cuulia paucis ramis
eminentibus. Inuentũ sibillinis libris
int̾nicionẽ hominũ fore. tantoq tamq
cuntur ut incapitibus statuarũ uł aris.
ricũ in arboribus ip̃is alienȩ. Ficus in lauro
nata est cirini añ obsidionẽ. Simili modo
tran libus palma inbasi cȩsaris dic¬
tatoris circa bella ciuilia euis. nec non
et romȩ capitolio incapitȩ bis bello persei
enata palma. uictoriã trumphosq portẽ¬
dit. de tempestatibus ꝓstrata eodem loco
ficus enata est. in. messala.c. cassu cen¬
torum lustro. aquo tempore pudicitiam
subuersã piso grauis auctor ꝓddidit.
ꝓdigiũ in nr̃o ęuo neronis principis ruina
factum in agro marrucino uecti marcel¬

Expanded text:
Xerxis adventu, platano in oleam mutata. Xerxis adventu, platano in oleam mutata. 243 qualibus ostentis Aristandri apud Graecos volumen scatet, ne in infinitum abeamus, apud nos vero C. Epidii commentarii, in quibus arbores locutae quoque reperiuntur. subsedit in Cumano arbor gravi ostento paulo ante Pompei Magni bella civilia paucis ramis eminentibus; inventum Sibyllinis libris internicionem hominum fore, tantoque eam cuntur, ut in capitibus statuarum vel aris, et cum in arboribus ipsis alienae. ficus in lauro nata est Cyzici ante obsidionem. simili modo Trallibus palma in basi Caesaris dictatoris circa bella civilia eius. nec non et Romae in Capitolio in ara Iovis bello Persei enata palma victoriam triumphosque portendit. hac tempestatibus prostrata eodem loco ficus enata est M. Messalae C. Cassii censorum lustro, a quo tempore pudicitiam subversam Piso gravis auctor prodidit.prodigium in nostro aevo Neronis principis ruina factum in agro Marrucino, Vetti Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
phanũ mandat᷑ p̃cipiens. Odit ⁊ caulẽ
et olus om̃e odit. et corulumni ꝓcul ab¬
sunt tristis atq egram nitrũ quidem
alum̃ marina aqua et fabȩ putamina
Inuenimꝰ enĩ eos subfoliis natas. Q itẽ ͤ¬
et malũ punicũ styrpe fructũ tulisse
non palmitem. aut ramis uitẽ. uuas sine
foliis. oleas qͦ amisisse folia bacis berenti¬
bus. Sunt et miracula fortuita. Nlam
et oluã into tũ ambusta reuixit. et in
boetia derose alocustis ficus it̾ũ germi¬
nauere. Mutant᷑ arbores et colore. fiũto
ex nigris candidȩ. ñ seniꝑ ꝓdigiose: eȩ ma¬
xime quȩ exsemine nascunt᷑. ut popłs alba
in iugrã transit. Quidã ⁊ sorbum si inca¬
lidiora loca uenerit. sterilescere putant.
Prodigio aũt fiunt exdulcib acerba po¬
ma. aut dulcia ex acerbis. ecapͥfico fici.
Aut contra graui ostento cũ deteriora
mutant᷑. Ex olea in oleastrũ: ex candida
uua et fico in nigras. aut ut laiditiȩ

Expanded text:
phanum manducari praecipiens. odit et caulem phanum manducari praecipiens. odit et caulem et olus omne, odit et corylum, ni procul absint , tristis atque aegra. nitrum quidem et alumen, marina aqua calida et fabae putamina nvenimus ficos sub foliis natas, vitem et malum punicam stirpe fructum tulisse, non palmite aut ramis, vitem uvas sine foliis, oleas quoque amisisse folia bacis haerentibus. sunt et miracula fortuita. nam et oliva in totum ambusta revixit et in Boeotia derosae locustis fici regerminavere. 242 mutantur arbores et colore fiuntque ex nigris candidae, non semper prodigio, sed eae maxime, quae ex semine nascuntur. et populus alba in nigram transit. quidam et sorbum, si in calidiora loca venerit, sterilescere putant. prodigio autem fiunt ex dulcibus acerba poma aut dulcia ex acerbis, e caprifico fici aut contra, gravi ostento, cum in deteriora mutantur, ex olea in oleastrum, ex candida uva et fico in nigras aut, ut Laudiceae
Abbreviated transcription (Latin):
cedri. cup̃ssi. He enĩ. detracto cacu
mine aut ignibꝰ ad ac usto intereunt.
Similem et depastio aĩaliũ. Oleã qͥdẽ
etiã si lambat sapra sterilescere auctor
est uar ro. et diximꝰ. quedã hac in¬
iuria moriunt᷑: aliqua deteri¬
ora fiunt ut amigdalȩ. Ex dulcibus
enĩ transfigurant᷑ in aniaras. aliqua uͦ
etiã utiliora ut apud chẏospirꝰ quã pho¬
chida appellant. Nam detruncatio. dixi¬
mus quibus ꝓdesset. Intereunt pleraq
et fissa stẏrpe ex rectis uitem. exa¬
gignunt. Radicibus amputatis mori
hedera uinciens. Nec uiscũ ꝓdest nec
cytisus. nec aureo qd alymon uocant
greci. Quorũdã nat᷑a ñ ne. cat qͥdem
ħ ledit odorẽ aut suci mixtura ut rapa¬
nus et laurꝰ uitem. Oi ii factrix enĩ
uitelligitur. et tingui odore mirũ in mo¬
dum. Iõ cum uixta sit auerti ⁊ recedere.
saporẽq uumicũ fugere. Hinc sũpsit an¬
drochides medicinã contra ebrietates. ra¬

Expanded text:
cedri, cupressihaec enim cedri, cupressihaec enim mine aut ignibus adusto intereunt —, similem et depastio animalium. 237 oleam quidem etiam, si lambat capra, sterilescere auctor est Varro, ut diximus. quaedam hac iniuria moriuntur, aliqua deteriora tantum fiunt, ut amygdalae — ex dulcibus enim transfigurantur in amaras —, aliqua vero etiam utiliora, ut apud Chios pirus, quam phocida appellant. nam detruncatio diximus quibus prodesset. intereunt pleraque et fissa stirpe, exceptis vite, ma, quae resinam gignunt. radicibus amputatis mori hedera vinciens—nec viscum prodest—et cytisus , necatur eo , quod halimon vocant Graeci. quorundam natura non necat quidem, sed laedit Odorum aut suci mixtura, ut raphanus et laurus vitem. olfactatrix enim intellegitur et tingui odore mirum in modum , ideo, cum iuxta sit, averti et recedere saporemque inimicum fugere. hinc sumpsit Androcydes medicinam contra ebrietates, ra
Abbreviated transcription (Latin):
nec andracle offenditur siñ simul incidat᷑
et corpus. Alioquĩ et cerasus. et tilia. et uitiᷤ
corticẽ mittunt s ñ uitalem. nec ꝓximũ
corpori. uer Mum eũ qui sub nascente a¬
lio expellitur. Quarũdã nature rimosus
cortex ut platanis tiliȩ renascit᷑ paulomi¬
nus quã totus. E rgo his quarũ cicatri¬
cem trahit medent᷑ luto fiditoq ⁊ aliq̃n
ꝓ sunt. si ñ uehem̃tior frigorũ uł calorum
ius secuta ẽ. Quedã tardiꝰ ita moriun¬
tur. ut robora et quercꝰ. Refert et tẽpꝰ
anni. abietẽ enĩ ⁊ pinũ siquis detraxerit
sole taurũ uł geminos transeunte cum
germinant. statĩ moriunt᷑. Eande ĩiuriã
hiemȩ passe. diutiꝰ tolerant. Similit̃ ilex et
robur ⁊ quercus. Que si angusta decortiatio
fuerit. nichil nocet. Supra dictis infirmio¬
ribus quidem et insolo gracili .. uł ab
una tm̃ parte detractꝰ. interi crmit. Si¬
milem et decaminatio rationẽ habet. picee.

Expanded text:
nec andrachle offenditur, si non simul incidatur nec andrachle offenditur, si non simul incidatur et corpus. alioqui et cerasus et tilia et vitis corticem mittunt , sed non vitalem nec proximum corpori, verum eum, qui subnascente alio expellitur. quarundam natura rimosus cortex, ut platanis. tiliae renascitur paulo minus quam totus. ergo his, quarum cicatricem trahit, medentur luto fimoque, et aliquando prosunt, si non vehementior frigorum aut calorum vis secuta est. quaedam tardius ita moriuntur , ut robora et quercus. refert et tempus anni. abieti enim et pino si quis detraxerit sole taurum vel geminos transeunte, cum germinant, statim moriuntur; eandem iniuriam hieme passae diutius tolerant. similiter ilex et robur quercusque. si angusta decorticatio fuit, nihil nocetur supra dictis; infirmioribus quidem et in solo gracili vel ab una tantum parte detractus interemit. similem et decacuminatio rationem habet piceae,
Abbreviated transcription (Latin):
apulia atabulus ineuboea olympias. Hic
enĩ si flauerit  circa brumã exurit
are faciens. ut nulł postea solibꝰ recͤ¬
ari possint.. Hoc gen̾e conualles et ad¬
posita fluminibus laborant. p̃cipueq ui¬
tis olea ficus. Qd cũ euenerit detegit᷑
statĩ ingerminatione inoliua
tardiꝰ. S in om̃ibꝰ signũ ẽ. reuiuiscen
di.folia amitte. Alioquin quas putes pre¬
ualuisse. moruuit᷑. Non nũquã in arescunt
folia. eademq reuiusscunt. Alia uit sep¬
tentrionalibus ut ponto frigia frigore
aut geba laborant si post brumã con¬
tinuauere xl. diebus. Ibi aũ et iureliqͥs
partibus si ꝑtinꝰ editis fructibus uelatiũ
magna consecuta est &̃. paucis diebus necat
que inuiria hominũ constat secum dũ ha¬
bent causas. Pix. oleum. ad eps in imica
p̃cipue nouelł cortice in orbe detracto ne¬
cant᷑ excepto sub̾e. qd sic etiã iuuatur.
Erascescens eñi p̃stringit et strangulat.

Expanded text:
Apulia atabulus, in Euboea Olympias. hic Apulia atabulus, in Euboea Olympias. hic enim si flavit circa brumam, frigore exurit arefaciens, ut nullis postea solibus recreari possint. hoc genere convalles et adposita fluminibus laborant, praecipueque vitis, olea, ficus. 233 quod cum evenit, detegitur statim in germinatione, in oliva tardius. sed in omnibus signum est revivescendi, , si folia amisere. alioqui quas putes praevaluisse moriuntur. nonnumquam inarescunt folia eademque revivescunt. alia in terris septentrionalibus, ut Ponto, Thracia , frigore aut gelu laborant, si post brumam continuavere XL diebus. et ibi autem et in reliquis partibus, si protinus editis fructibus gelatio magna consecuta est, etiam paucis diebus necat. <9> Quae iniuria hominum constant , secundum.. habent causas. pix, oleum, adeps inimica praecipue novellis. cortice in orbem detracto necantur, excepto subere, quod sic etiam iuvatur; crassescens enim praestringit et strangulat .
Abbreviated transcription (Latin):
rit ipsũ uitiũ. iõq mutau̾rit. Est et iã¬
nũ peculiare uitiũ oliuis ac uitibus.¬
Araneũ uocant. cũ ueluti telȩ in uoliuits
fructũ ⁊ assumunt. Adurunt et flatus
quidã eas maxime. s et alios fructos.
Nã uͥmiculationẽ ⁊ poma ip̃a ꝑse qͥbꝰ dam
annis sentiunt mala pira. mespila. puni¬
ca. In oliua ancipiti euentu. qñ subeunti
nati fructũ adimunt. Augent si in ipso
nucleo facere erodentes cum gigni illos¬
ꝓhibent pluuiȩ quȩ fiunt pꝰ arc turum.
Gedem si austrinȩ fuere genant indrop¬
pis qͦ. Quȩ maturescentes. tũ st̃ p̃cipuȩ
caducȩ. Id riguit mag̃ euenit. et si non
cecidere fastidiendis. St̃ ⁊culicũ genera
aliquibꝰ molesta ut glandibꝰ fico. qui ui¬
deut᷑ ex humore nasci tũ dulcis subdito
corticibus. Et egratio quidem fere in his
est. Quedã temporũ cause aut locorum
tabesracu cũ inuaserit arborẽs aut ure¬

Expanded text:
it ipsum vitium ideoque mutavit. est etiamit ipsum vitium ideoque mutavit. est etiamnum peculiare olivis et vitibus—araneum vocant—, cum veluti telae involvunt fructum et absumunt. adurunt et flatus quidam eas maxime, sed et alios fructus. nam vermiculationem et poma ipsa per se quibusdam annis sentiunt, mala, pira, mespila, punica . in oliva ancipiti eventu, quando sub cute innati fructum adimunt, augent, si in ipso nucleo fprohibent pluviae, quae fiunt post arcturum. eaedem si austrinae fuere, generant druppis quoque, quae maturescentes tum sunt praecipue caducae. 231 id riguis magis evenit, etiam si non cecidere, fastidiendis. sunt et culicum genera aliquis molesta, ut glandibus, fico; qui videntur ex umore nasci, tum dulci subdito corticibus. et aegrotatio quidem fere in his est. 232 Quaedam temporum causae aut locorum tabes cum invasit arborem aut ure
Abbreviated transcription (Latin):
quedã contusio falcis bebetioris: quibus.
om̃ib causis difficiliꝰ tolerant frigora
aut estus. qm̃ inulcus penetrat om̃is ĩ
uiria aforis. Infirmissima uͦ malus ma¬
xime queq dulcis ẽ. Quibꝰ dã debilitas
sterilitatẽ ñ nec̃e aufert. ut siquis pino
cacum̃ auferat uł palme. Sterilescunt
eni nec moriuntur. Aegrotant aliqũado
et poma ip̃a ꝑse sine arbore. si necessaruis
temporibꝰ imbres. aut tepores. uł afflatꝰ
defluere. aut contrario habundauere.
Decidunt enĩ. aut det̾iora fiunt. Pessi¬
mũ÷ int̾ om̃ia. cũ deflorescentẽ uitẽ et
oleã ꝑcutit inber. qm̃ sinul defluit fruc¬
tus. St̃ exeadẽ causa canascentes. et e¬
ruca dr̃ aĩãl. eroduntq frondẽ. aliȩ flo
rem. oliuarũ q ut inoliueto. ac depastã
arborẽ. turpi faciȩ relinqunt. Nascitur.
hoc malũ tempore humido et lento. fit
aliꝰ exeodẽ. Si sol acrior insecutus in usse¬

Expanded text:
quaedam contusio falcis hebetioris. quibus quaedam contusio falcis hebetioris. quibus omnibus causis difficilius tolerant frigora aut aestus, quoniam in ulcus penetrat iniuria omnis a foris. infirmissima vero malus, maximeque quae dulcis est. quibusdam debilitas sterilitatem , non necem, adfert, ut si quis pino cacumen auferat vel palmae. sterilescunt enim nec moriuntur. aegrotant aliquando et poma ipsa per se sine arbore, si necessariis temporibus imbres aut tepores vel adflatus defuere aut contra abundavere. decidunt enim aut detmum est inter omnia, cum deflorescentem vitem et oleam percussit imber, quoniam simul defluit fructus. <7> Sunt ex eadem causa nascentes et urucae , dirum animal, eroduntque frondem, aliae florem quoque , olivarum , ut in Mileto, ac depastam arborem turpi facie relinquunt . nascitur hoc malum tepore umido et lento. fit aliud ex eodem, si sol acrior insecutus inuss
Abbreviated transcription (Latin):
co. aut ñ ꝑueniente. Illaximeq id fici sen¬
tiunt. Capͥficus. om̃ib in munis est. quȩ
adhuc diximꝰ. Scabies gignitur roribus
lentis pꝰ uengilias. Nã si rariores fuere ꝑ¬
fundunt arborem. ñ scalpunt scabie. Cete
rũ sic cadunt. siue imbres nimii fuere.
Ulio mͦ ficꝰ laborat racdicibꝰ madidis. biti¬
bus p̃t̃ u̾miculacionẽ et sydacionẽ morbꝰ¬
peculiaris articulatio. trib decausis. Una
uti in tempestatiuũ germinibus ablatis.
altera ut notauit theophrastus insupinũ
exeisis. tercia culturȩ imꝑicia lesis. Om̃s
earũ in uiriȩ. in articulis sentiuutur.
Sy deracionis genus est inhis deflorescen¬
tibus poraio. aut cũ acini priusquã cres¬
caunt decoquunt᷑ in caulem. egrotant et
certos temꝑam̃to. Fiunt et culpa uitiũ
aut cireñfossor in uirioso ictu uerberauit
ł etiam subarator imprudens luxauit
radices corpusue desquamauit. Est et

Expanded text:
co aut non perveniente, maximeque id fici senco aut non perveniente, maximeque id fici sentiunt. caprificus omnibus immunis est, quae adhuc diximus. scabies gignitur roribus lentis post vergilias; nam si largiores fuere, perfundunt arborem, non scalpunt scabie, et grossi cadunt ; sive imbres nimii fuere, alio modo ficus laborat, radicibus madidis. <6> Vitibus praeter vermiculationem et siderationem morbculiaris articulatio tribus de causis: una vi tempestatium germinibus ablatis, altera, ut notavit Theophrastus, in supinum excisis, tertia culturae imperitia laesis. omnes enim earum iniuriae in articulis sentiuntur. siderationis genus est et his deflorescentibus roratio, aut cum acini, priusquam crescant, decocuntur in callum. aegrotant et certoque temperamento. fiunt et culpa colenti, aut circumfos- sor iniurioso ictu verberavit vel etiam subarator inprudens luxavit radices corpusve desquamavit. est et
Abbreviated transcription (Latin):
niciosioi natã. qm̃ lapsa persidet. gelati.
de ne aura quioẽ ulla depell itur. qͥa
ñfit nͥ minoto aere et sereno. Propͥũ tñ sida¬
tionis est sub ortu canis sit citaciĩ uapor.
cum insite ac nouellȩ arbores moriunt᷑. p̃ci¬
patitur. siue fungũ placet dici uł patellã.
Hec est solis exustio. Nocere tradit cato
⁊ muscũ rubrũ. Nocet plerũq uitibꝰ atq
oleis ⁊ nunia fertilitas. Scabies cõmunis
om̃iũ ẽ. impetigo et quȩ agnosci solent co¬
clee. peculiaria ficoꝵ uitia.: nec ubiq Sĩ
eñĩ quedam egritudines et locoꝵ. Nerũ
obus eque modis. Aut eñi inpedes hocẽ.
radices in rũpit uis morbi. aut in articulos
hoc ẽ. cacuminũ digitos qui longissime ato¬
to corpore exeunt. Inarescunt gͦ. Et sunt
apud grecos sua noĩa utriq uitio. Undiq
pͥmo dolor. mox ⁊ macies earũ partiũ fra¬
gilis. postremo tabes morbꝰq ñ intrante su¬

Expanded text:
erniciosior natura, quoniam lapsa persidit gelatque erniciosior natura, quoniam lapsa persidit gelatque ac ne aura quidem ulla depellitur, quia non fit nisi inmoto aëre et sereno. proprium tamen siderationis est sub ortu canis siccitatum vapor, cum insita ac novellae arbores moriuntur, praecipatitur, sive fungum placet dici vel patellam. haec est solis exustio. nocere tradit Cato et muscum rubrum. nocet plerumque vitibus atque oleis et nimia fertilitas. scabies communis omnium est. inpetigo et, quae adgnasci solent, cocleae peculiaria ficorum vitia, nec ubique. sunt enim quaedam aegritudines et locorum. 224obus aeque modis. aut enim in pedes, hoc est radices, inrumpit vis morbi, aut in articulos, hoc est cacuminum digitos, qui longissime a toto corpore exeunt. nigrescunt apud Graecos sua nomina utrique vitio. undique primo dolor, mox et macies earum partium fragilis, postremo tabes morsque, non intrante su
Abbreviated transcription (Latin):
bes urbana uł rustica. Uermiculantur
magis minus ue quȩdam: om̃s tñ fere.
dq aues caui corticis sono exꝑiunt᷑.
lam quidem et hoc in luxuria ẽẽ cepit.
p̃grandesq roborũ delicaciores uti in
cibo cosse uocant. atq etiã faria sagina
ti his qͦ altiles fiunt. Maxime aũ arboꝵ
hoc sentiunt. piri. mali. fici. minꝰ quȩ
amare sunt & odorate. Eoꝵ qui inficis
existunt. alii nascunt᷑ ex ipsis. aliꝰ parit
qui uocatur cerastes. Om̃s tñ incerasten
figͣant᷑: sonũq edunt pariuili stridoris.
Et sorbus arbor infestatur uermiculis
rufis et pilosis. atq ita emoritur. Mespi¬
tio tota. e celo constat. Qua ꝓpt̾ et gͣndo
inbis causis uitellegi debet ⁊ carbuncu¬
latio. et qͦd priunarũ in uiria euenit.
Hec eni uerno tempore in uitatis et erũ¬
pe audentibus. satis mollibꝰ insidens ad¬
urtt lac tescentes germinũ oculos. quod
inflore carbunculũ uocant. Pruinȩ ꝑ¬

Expanded text:
bes urbana vel rustica. <3> Vermiculantur bes urbana vel rustica. <3> Vermiculantur magis minusve quaedam, omnes tamen fere, idque aves cavi corticis sono experiuntur. iam quidem et hoc in luxuria esse coepit, praegrandesque roborum delicatiore sunt in cibo—cosses vocant—atque etiam fariti hio quoque altiles fiunt. 221 maxime autem arborum hoc sentiunt piri, mali, fici, minus quae amarae sunt et odoratae. eorum, qui in ficis existunt, alii nascuntur ex ipsis, alios parit qui vocatur cerastes, omnes tamen in cerasten figurantur sonumque edunt parvoli stridoris. et sorbus arbor infestatur vermiculis rufis ac pilosis atque ita emoritur; mespitio tota e caelo constat. quapropter et grando in his causis intellegi debet et carbunculatio et quod pruinarum iniuria evenit. haec enim verno tepore invitatis et erumpere audentibus satis mollibus insidens adurit lactescentes germinum oculos, quod in flore carbunculum vocant. pruinae p
Abbreviated transcription (Latin):
Et siluestriũ quidem ꝑniciosos negant
ẽẽ: uexariq tm̃ grandine. ingermina¬
cione aut flore. aduri q feruore aut fla
est. quo dep̃hendat᷑ oli uitiũ. qm̃ ñ euenit
nͥ infrigido. Itaq ꝑhiemes cęli rigorem
ꝓbamꝰ. slon solũ enĩ in firmissime ar bores
gelis ꝑielitantur. sed maxime uexatisq ita¬
quidã cõmunes morbi. quidã pͥuati. Gene¬
rũ cõmunis uermiculatio ẽ. syd̾acio ac do¬
lor menbroꝵ. uñ partiũ debita societate no¬
minũ qͦ. cũ hominũ miserorũ. trunca di¬
cunus certe corpora. & oculos germinum
exustos. ac multa simili sorte. Itaq labo¬
rant et fame iiuiditate. quȩ fiunt humo¬
ris quantitate. Aliquȩ uͦ & obesitate ut
omia queresinã ferunt uimia pinguitu¬
dine intedã mutant᷑: et cũ radices qͦ p̃ĩ¬
guescere ceꝑe intereunt. ut animalia
ninu o adipe. quanto et pestilencia. Per
gen̾a: sic̃ int̾ hoĩes nc̃ seruitia. ñc ple¬

Expanded text:
et silvestrium quidem perniciosos negant et silvestrium quidem perniciosos negant esse vexarique tantum grandine in germinatione aut flore, aduri quoque fervore aut flatest, quo deprehendatur soli vitium, quoniam non evenit nisi in frigido. itaque per hiemes caeli rigorem probamus, non soli. nec infirmissimae arbores gelu periclitantur, sed maximae, vexatisque itquidam communes morbi, quidam privati generum. communis vermiculatio et sideratio ac dolor membrorum, unde partium debilitas, societate nominum quoque cum hominis miseriis. trunca dicimus certe corpora et oculos germinum exustos ac multa simili sorte. itaque laborant et fame et cruditate, quae fiunt umoris quantitate, aliqua vero et obesitate, ut omnia, quae resinam ferunt, nimia pinguitudine in taedam mutantur et, cum radices quoque pinguescere coepere, intereunt, ut animalia nimio adipe, aliquando et pestilentia per genera, sicut inter homines nunc servitia, nunc ple
Abbreviated transcription (Latin):
difficile senescunt. algendo nunꝰ estuando¬
ue. Non eadẽ in uite lib̾tas. qm̃ creta lat̾a
s faciliꝰ abscondere et detorquere quo uel
plagas. in arborũ tonsura supiniore ue¬
lut calices faciendi ne consistat humor.
Uiti adminicula addenda quȩ scandat
app̃hensas si maiora sint.
itium generosarũ ꝑsingłas
quinq tribus putandas. et quarum
seruare uuas libeat decrescente luna.
Graduntq uͦ int̾ lunio sisint putate:
nulł aĩaliũ obnoxias ẽẽ. Alia racione
plena luna noctu tondendas. cũ sit ea
in leone. scorpione. sagrtario. tauro.
atq ui totũ serendasq plena aut crescen¬
te. Utque censent. suffici unt iitalia
cultores deni incentena uigera uinearũ.¬
de satu cultuq arborũ tractato.
qm̃ depalmis & citiso inperegrinis arbo¬
ribus affatĩ diximꝰ. neqͥd desit. indican
omĩa ea. Infestant᷑ namiq ⁊⁊ arbores mor¬
bis. Quid enĩ genitũ caret his malis.

Expanded text:
difficile sanescunt algendo nimis aestuandodifficile sanescunt algendo nimis aestuandove. non eadem ut in vite libertas, quoniam certa latera, sed facilius abscondere et detorquere, quo velis, plagas. in arborum tonsura supiniore velut calices faciendi, ne consistat umor. xxxvi 215 Viti adminicula addenda, quae scandat adprehensa, si maiora sint. vitium generosarum pergulas quinquatribus putandas et, quarum servare uvas libeat, decrescente luna tradunt; quae vero interlunio sint putatae, nullis animalium obnoxias esse. alia ratione plena luna noctu tondendas, cum sit ea in leone, scorpione, sagittario, tauro, atque in totum serendas plena aut crescente utique censent. sufficiunt in Italia cultores deni in centena iugera vinearum.de satu cultuque arborum tractato, quoniam de palmis et cytiso in peregrinis arboribus adfatim diximus, ne quid desit, indicands ad omnia ea. infestantur namque et arbores morbis. quid enim genitum caret his malis?
Abbreviated transcription (Latin):
positis et iãnũ patibulis. palmites circum¬
uoluit. Itaq p̃ter soli uicia cultura qͦ
torua fiunt uina. alia culpa iuxta ur¬
bem uarracinis que alternis putantur
annis. Non quia id uiti conducat. s qr
uilitate redituũ impendia exsuperent.
Ilediũ temꝑam̃tũ in carsulano sequnt᷑.
cariosasq tm̃ uitis partes incipientes.¬
quȩ mnarescere deputando. Ceteris ad uuã
relictis detracto onere suꝑuacuo. ꝓ nutͥ¬
m̃to om̃is ẽ. raritas uulneris. S nisi pĩ¬
gui solo talis cultura degrn̾at. In labris
cã arbusta arari quã altissime desidant
tanta ⁊si frum̃ti ratio ñ exigit. Pãpina.¬
ri ea ñ est moris. et hoc compendiũ oꝑe de
putant᷑ cũ uite parit᷑ int̃ locata densi¬
tate ramoꝵ qui sint suꝑuacui ⁊ absumãt
alim̃ta. P lagas ad septentrionis aut adme¬
ridiem spectare uetiunꝰ. Meliꝰ si neq u
occasus solis du dolent talia qͦ ulcera. et

Expanded text:
positis etiamnum patibulis palmites circumpositis etiamnum patibulis palmites circumvolvit; itaque praeter soli vitia cultura quoque torva fiunt vina. alia culpa iuxta urbem Aricinis, quae alternis putantur annis, non quia id viti conducat, sed quia vilitate reditum inpendia exuperent. medium temperamentum cariosasque tantum vitis partes incipientesque inarescere deputando, ceteris ad uvam relictis. detracto onere supervacuo pro nutrimento omni est raritas volneris; sed nisi pingui solo talis cultura degenerat in labruscam. 214 Arbusta arari quam altissime desiderant, tametsi frumenti ratio non exigit. pampinari ea non est moris; et hoc conpendium operae. deputantur cum vite pariter interlucata densitate ramorum, qui sint supervacui et absumant alimenta. plagas ad septentriones aut ad meridiem spectare vetuimus; melius, si neque in occasus solis. diu dolent talia quoque ulcera et
Abbreviated transcription (Latin):
sus alligent᷑ alio loco. Namq orbita un¬
culi sentiunt uexationẽ ñ dubiã. Tradu¬
ces gallice cult᷑a bini utr̃iq lat̾ib si parᷤ
quadrageno distet spatio. quat̾nis uice¬
no uit se obuii miscent᷑. alligant᷑q una¬
conciliati uigultoꝵ comitatu obiter ri¬
gorati qua deficiant. aut si breuitas nõ
paciatur ipsoꝵ ad alligato ꝓtenduntur
inuiduã arborẽ. Unco traducẽ bimũ
p̃cidere solebant. Oneratas enĩ uetustate
meliꝰ donare tẽpꝰ ut transilẽ faciant. ni
larggiat᷑ crassitudo. alias utile toros. fut᷑i
draconis pasci. Unũ et iãnũ genꝰ est me¬
diũ uit̾ hoc & ꝓpagunẽ totas supplantandi
int̾rã uites cumeisq findendi. et insulcos
plures simul exuna ꝓpagãdi. gracilitate
singularũ firmata circuligatis hastilibꝰ
nec recisis. qui alateribus excurruNT
pãpinis. Nouariensis agricola traducũ
turba ñ contentꝰ nec copia ramorum ĩ¬

Expanded text:
sus alligentur alio loco, namque orbitas vinsus alligentur alio loco, namque orbitas vinculi sentiunt vexatione non dubia. Traduces Gallicae culturae bini utrimque e lateribus, si par quadrageno distet spatio, quaterni , si viceno, inter se obvii miscentur alligantconciliati, virgultorum comitatu obiter rigorati, qua deficiant, aut, si brevitas non patiatur ipsorum, adalligato protenduntur in viduam arborem unco. traducem bimum praecidere solebant — onerat enim vetustate melius donare tempus, ut rasilem faciant, si largiatur crassitudo. alias utile toros futuri draconis pasci. <27> Unum etiamnum genus est medium inter hoc et propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis , qui a lateribus excurrant, pampinis. Novariensis agricola , traducum turba non contentus nec copia ramorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
uno qui subea usqq placuerit decetero
putatione oñi flagella quȩ ꝓxune tule¬
ruit recidant᷑ noua circũcisis undiq ca¬
p̃olis spargant᷑ intabulatis. uernaculo
putatio deiectis ꝑramos uitiũ crinibus
circũuestit arborẽ crinesq ipso uius gal¬
lica intraduces porrigitur emiliȩ iuiȩ
mridica satimarũ ambitu frondem earũ
tẽ uinculo suspendendi suffocante in ut¬
ra. sontiueri debet uimine. ñ artari.
Quun unmo q̃. quibus salices suꝑsunt
molliore hoc uinculo facere mallunt. her¬
baq siculi quã uocãt ampelodesmon. grecia
spargi. atq interra quã ꝑtotũ spectaue¬
acursu uolitacio umacitatũ et uitiũ porrigi
lumbos. Arbor qͦ ppsa gaudet assiduo leui¬
ata onere. similis respiranti. Nichilq est
inoꝑe nature qd̃ ñ exemplo dierũ nocti¬
umq aliquas uices feriarũ uelit. Obid
ꝓtinus auindemia putari. ⁊i lassas seti¬
annũ fructu edito imꝑbat᷑. Putate rur

Expanded text:
uno, qui subeat usque quo placuerit. de cetero uno, qui subeat usque quo placuerit. de cetero putatione omnia flagella, quae proxime tulerint, recidantur, nova circumcisis undique capreolis spargantur in tabulatis. vernacula putatio deiectis per ramos vitium crinibus circumvestit arborem crinesque ipsos uvis, Gallica in traduces porrigitur, Aemiliae viae in ridicas Atiniarum ambitu, frondem earum tem vinculo suspendendi, suffocante iniuria. contineri debet vimine, non artari; quin immo etiam quibus salices supersunt, molliore hoc vinculo facere malunt, herbaque Siculi, quam vocant ampelodesmon, Graeciaspargi atque in terra, quam per totua cursu volutatio iuvat, ita tum et vitium porrigi lumbos. arbor quoque ipsa gaudet adsiduo levata onere, similis respiranti, nihilque est in opere naturae, quod non exemplo dierum noctiumque aliquas vices feriarum velit. ob id protinus a vindemia putari et lassas etiamnum fructu edito inprobatur. putat
Abbreviated transcription (Latin):
uñ et rasilem uocant. depͥmere sulco.
reliqua parte ad arborẽ erecta. Oces¬
siunũ in uite si gracił sit uitis. aut t̾ra¬
¶ sitatũ ẽ quã ꝓxime solũ decidi done
firmet᷑ radix: sic̃ neq roscidã seri. neq
a septeutr ionis flatu. Uites aquilonẽ spec¬
tare debent. ip̃i palmites aũt earũ mer¬
diem. Nonẽ. festinandũ adputacionẽ noi¬
lȩ. s pͥmos incirculos materiȩ colligenda
nec.s ualide pitacio ad mouenda. Serio¬
re anuo fere adfructũ arbusta uite quã
uigata. St̃ qui om̃ino putari uetant prsꝰ¬
quã arbor̃ẽ longitudine equauerit. Pri¬
ma falce sex pedes aterra recidatur. fla¬
gello iufra relicto. & nasci coacto. incur¬
uationẽ mat̾iȩ tres ei gẽmȩ ñ ampliꝰ depu¬
tato suꝑsunt. Ex bis emissi palmites ꝓximo
anuo unis iugerant᷑ scaminis. ac ꝑsiugulos
anuos ad suꝑiora scandant. relicto semper
duram̃to in singłis tabulatis et emissario

Expanded text:
unde et rasilem vocant —, deprimere sulco, unde et rasilem vocant —, deprimere sulco, reliqua parte ad arborem erecta, ocissimum in vite. si gracilis sit vitis aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, donec firmetur radix, sicuti neque roscidam seri neque a septentrionis flatu. vites aquilonem spectare debent ipsae, palmites autem earum meridiem. 207 Non est festinandum ad putationem novellae, sed primo in circulos materies colligenda, nec nisi validae putatio admovenda, seriore anno fere ad fructum arbusta vite quam iugata. sunt qui omnino putari vetent, priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce VI pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto incurvatione materiae. III ei gemmae, non amplius, deputato supersint. 208 ex his omissi palmites proximo anno imis digerantur scamnis ac per singulos annos ad superiora scandant, relicto semper duramento in singulis tabulatis et emissario
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. Itẽ ꝓpaginũ. Et hec gemina ut di¬
ximꝰ qualoꝵ ⁊ ipso tabulato maxine ꝓba¬
ta. qũi apeccore tutissimũ ẽ. alt̾a deflera
uite uł palmite iuxta suã arborem. aut
ttra ꝑxinã celibem. Qd̃ supͣ trã ẽ ema¬
tre radix iubet᷑ nefruticet. int̾ra non
pauciores quatuor gẽme obruuntur. ad
radicẽ capiendã. extra incapite bine re¬
liiquunt᷑. Uitis in arbusto quatuor pe¬
des in longo constat om̃is sulco tres lato.
alto duos cũ semipede. Post annũ ꝓpago
nicidit᷑ ad medullã. ut paulatĩ raddici¬
bus sius assuescat. Caulis acapite ad dic¬
asi grẽ mas reciditur. tercio totus mergꝰ
absciditur. reꝑonit᷑q altiꝰ int̾rã ne ex
reciso fronde. Tolli uiuȩ radix auinde¬
serere iuxta arborẽ. ita appellamus
palinitẽ emeritũ. pluribꝙ induratũ
anus. hune p̃csũ quã maxima am¬
plitudine tribus partibus longitudi¬
nis deraso cortice quatinꝰ obruatur.

Expanded text:
ratio, item propaginum, et haec gemina, ut diratio, item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum ex ipso tabulato maxime probata, quoniam a pecore tutissima est, altera deflexa vite vel palmite iuxta suam arborem aut circa proximam caelibem. quod supra terram est e matre, radi iubetur, ne fruticet. in terra non pauciores IV gemmae obruuntur ad radicem capiendam, extra in capite binae relincuntur. vitis in arbusto IV pedes longo constat omnis sulco, tres lato, alto duos cum semipede. post annum propago inciditur ad medullam, ut paulatim radicibus suis adsuescat; caulis a capite ad duas gemmas reciditur; tertio totus mergus absciditur repetiturque altius in terram, ne ex reciso frondeat. tolli viveradix a vindeserere iuxta arborem; ita appellamus palmitem emeritum pluribusque induratum annis. hunc praecisum quam maxima amplitudine, tribus partibus longitudinis deraso cortice, quatenus obruatur —
Abbreviated transcription (Latin):
Incampestribus ⁊ humidis meridianũ solẽ
spectare palme debent rami a proiectu digi¬
toꝵ. mͦ subrigi consilii inbis teninũ qͦ uir¬
gultoꝵ barba ne obumbrent int̾uallo ius¬
tũ arboꝵ si aret᷑ solũ quadrageni int̾ga
frondemq. in latera uicenis inhoneretur.
Hoc in om̃s partes. singulis deuas sepe ad¬
nutriunt uites dãpnato agricola. Miꝰ
ternis maritare. nͥ ualidas inunicũ enecã¬
te ł loci uitiũ. Increm̃to serere impeda¬
ned scrobe necessariũ distantes int̃ sesȩ
arboremq singulis pedibus. Nichil ibi mal¬
leoli atq pastinacioni. nulla fodiendi im¬
pendia ut poti cũ arbusti ratio hec pe¬
culiari dote p̃stet. qͦd abeodem solo seri
fruges &. uitibꝰ ꝓdest. suꝑq qd iundicãs
se astitudo. ñ ut in uiuea ad arcendas a¬
nunaliũ inuirias pariete uł sepe uel
fossarũ utiq impendio muniri se cogat
m arbusto et p̃dictis sola uiuȩ radicum

Expanded text:
in campestribus et umidis . meridianum solem in campestribus et umidis . meridianum solem spectare palmae debent, rami a proiectu digitorum modo subrigi, tonsili in his tenuium quoque virgultorum barba, ne obumbrent. Intervallum iustum arborum, si aretur solum, quadrageni pedes in terga frontemque, in latera viceni; si non aretur, hoc in omnes partes. singulis denas saepe adnutriunt vites, damnato agricola minus ternis. maritare nisi validas inimicum , enecante veloci vitium incremento. serere tripedaneo scrobe necessarium distantes inter sese arboremque singulis pedibus. nihil ibi malleoli atque pastinationis , nulla fodiendi inpendia, utpote cum arbusti ratio hac peculiari dote praestet, quod ab eodem solo ferri fruges et vitibus prodest, superque quodvindicans se altitudo non, ut in vinea, ad arcendas animalium iniurias pariete vel saepe vel fossarum utique inpendio muniri se cogit. <23> In arbusto e praedictis sola viveradicum
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ arbusti ratio. mirũ in modum
dampnata aserna patre filioq celebra¬
to scropȩ uetustissimis post catonẽ peri¬
tissimis aenea scrofa quidem nisi italie
concessa. cũ tã longo iudicet᷑ euo nobilia
laudatiora sũmis sic̃ uberiora imis. adeo
excelsitate ꝓficitur. Hac rationes et ar¬
bores religant᷑. Prima om̃iũ ulmꝰ excep¬
ta ꝓpt̾ nimiam frondẽ atinia. de tupo¬
pulus nigra eade de causa minꝰ densa
folio. Non sp̃nunt pleriq et fraxinum.
ficũq ⁊ dẽ oleã siñsit umbrosa ramis.
Harũ satꝰ cultꝰq abunde tractatus est.
falce uetantur. alt̾na seruant᷑ brachia.
alt̾nis putant᷑ annis. sexto anno ma¬
ritantur. Transpadana italia p̃ter
nu. carpino. quercu. arbustat agros.
uenetia salicẽ ꝓpt̃ uliginẽ soli et ul¬
nus detruncata media intra morũ
scamna digerit᷑. nulla fere xͥx. pedũ
altiore arbore. Tabulata earũ ab oc¬
tauaͦ pede altitudinis dilatautur.
Incollibꝰ ficcisq agris aduodecimo.

Expanded text:
equitur arbusti ratio mirum in modum damnata Sasernae patri filioque, celebrata Scrofae, vetustissimis post Catonem peritissimisque, ac ne a Scrofa quidem nisi Italiae concessa, cum tam longo iudicetur aevo nobililaudatiora summis sicut uberiora imis. adeo excelsitate proficitur. hac ratione et arbores eliguntur. prima omnium ulmus, excepta propter nimiam frondem Atinia. dein populus nigra, eadem de causa, minus densa folio. non spernunt plerique et fraxinum ficumque, etiam oleam, si non sit umbrosa ramis. harum satus cultusque abunde tractatus est. falce vetantur. alterna servantur bracchia, alternis putantur annis, sexto anno maritantur. Transpadana Italia praeter re, orno , carpino , quercu arbustat agros, Venetia salice propter uliginem soli. et ulmus detruncata media in tria ramorum scamna digeritur, nulla fere XX pedum altiore arbore. tabulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in collibus siccisque agris, a duodecumo
Abbreviated transcription (Latin):
distinctione. Ad maiorũ arborũ radices ã¬
phorã. adminorũ urnã amurce et aquȩ
portionẽ equã ablaqueatis prius radici¬
bus paulatĩ ad fundi iubens. In olea hoc
amplius. stram̃tis ante circũpositis. Item
fico. Huiꝰ p̃cipuȩ uet̾e t̾rã ad aggerari
radicibus. Ita futurũ ut ñdecidant gros¬
si. maiorq fecunditas. nec scabra ꝓueniat.
Simili mͦ ne conuoluolus fiat inuinea. a¬
murce congios duos decocto incrassitudinẽ
melł. rursusq cubitũ minist̾ia parte et
sulphuris quarta subdito. Qui qm̃
exardescat sub tecto hoc uites circa capita
ac subbrachiis ungui. ita ñ fore conuoluo¬
lũ. Quidã contenti sunt fumo buiꝰ mistu¬
re suffire uineas. scd̃o flatu continuo tri¬
duo. Pleriq ñminꝰ auxilii ⁊ alim̃ti arbitł¬
tur inurina quã cato in amurca. addita
mͦ pari. aque portione. qm̃ ꝑse noceat.
liqui uoluerẽ appellant animal p̃ rodẽs

Expanded text:
distinctione, ad maiorum arborum radices amdistinctione, ad maiorum arborum radices amphoram, ad minorum urnam, amurcae et aquae portione aequa, ablaqueatis prius radicibus paulatim, adfundi iubens, in olea hoc amplius stramentis ante circumpositis, item fico; huius praecipue vere terram adaggerari radicibus; ita futurum, ut non decidant grossi maiorque fecunditas nec scabra proveniat. 264 simili modo, ne convolvolus fiat in vinea, amurcae congios duos decoqui in crassitudinem mellis, rursusque cum bituminis tertia parte et sulpuris quarta sub diu coqui, quoniam exardescat sub tecto. hoc vites circa capita ac sub bracchiis ungui; ita non fore convolvolum. quidam contenti sunt fumo huius mixturae suffire vineas secundo flatu continuo triduo. plerique non minus auxilii et alimenti arbitrantur in urina quam modo pari aquae portione, quoniam per liqui volucre appellant animal praerodens
Abbreviated transcription (Latin):
uedam pena emendantur. aut morsu
excitãtur. ut palme ac lentisci. Salis enĩ
aquis aluntur. Salis uim et cinis. s len¬
orem habent. Idõ ficis asꝑguntur rutaq
ne fiant uermiose. neue radices putrescãt.
Quin et uitiũ radicib aquã salsã iubent
ad fundi. si sunt lacrimose. Si uͦ fructus earũ
decidant. cinerẽ aceto consꝑgi. ip̃asq in li¬
ni aut sandaraca si putres cat uua. Si
li fertiles ñ sunt. aceto acri sub acto cuie
rigari atq oblini. Id̾ fructũ ñ maturent.
priꝰ marescentẽ p̃cisarũ abracdices plagã
fibrasq aceto acri iurina uetusta made face̾.¬
atq eo luto obruere. sepe fodere. Olear um
si parũ ꝓmisere fructus nudates radices hi¬
berno frigori opponunt ea quȩ castigatione
ꝓficiunt. Omĩa hec annua cęli ratione c̃stãt.
i aliqñ seriꝰ poscunt᷑. aliqñ celeris. Nec ñ
ignis aliquid ꝓdest. ut harundini. Ambꝰ¬
ta namq. densior mitiorq surgit. Cato et
medicam̃ta quedam cõponit m̃sure qͦq

Expanded text:
edam poena emendantur aut morsu excitantur, ut palmae ac lentisci; salsis enim aquis aluntur. salis vim et cineres, sed leniorem, habent; ideo ficis adsperguntur rutaeque, ne fiant vermiosae neve radices putrescant. quin et vitium radicibus aquam salsam iubent adfundi, si sint lacrimosae; si vero fructus earum decidant, cinerem aceto conspergi ipsasque inlini aut sandaraca, si putrescat uva; si vero fertiles non sint, aceto acri subacto cirigari atque oblini; quod si fructum non maturent prius inarescentem, praecisarum ad radices plagam fibrasque aceto acri et urina atque eo luto obruere, saepe fodere. olearum, si parum promisere fructus, nudatas radices hiberno frigori opponunt, eaque castigatione proficiunt. omnia haec annua caeli ratione constant et aliquando serius poscuntur, aliquid celerius. nec non ignis aliquis prodest, ut harundini. ambusta namque densior mitiorque surgit. 263 Cato et medicamenta quaedam conponit, mensurae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
unt arborũ pestes et formicȩ. noceant aq¬
Has abicunt rubrica acpice liquida ꝑũc̃¬
tis caudibus. Nec ñ ipisce suspenso iuxta
in unũ locũ congregant. aut lupino trito
cũ oleo radices liniunt. Mlulti & talpas
amurca necant. contraq erucas ⁊ mala ne¬
putrescant. lacerti uiridis felle tangi ca¬
cumina uibent. Pruiatĩ aut̃ contra eru¬
cas ambiri arbores singulas amuliere in¬
citati mensis nudis pedibꝰ recincta.
malefico decerpat frondem fimo boũ di¬
luto aspargi folia quotiens imber interue¬
niat. qm̃ obluat᷑ ita uirus. medicaminis
mira quedã ex cogitante sollertia. In ma¬
nat quippe. cũ auerti grandines carmine
credant pleriq. Cuiꝰ uerba inserere ñ equi¬
dem serio ausim: quãquã acatone proditis.
Contra luxa tam̃ breui unguende harũ¬
dinũ fissure. Idem arbores religiosas lu¬
cosq succidi ꝑmisit. sacrificio prius facto.
Cuiꝰ rei notionẽ rationẽq eodem uolu¬

Expanded text:
unt arborum pestes et formicae. has abigunt rubrica ac pice liquida perunctis caudicibus, nec non et pisce suspenso iuxta in unum locum congregant aut lupino trito cum oleo radices linunt. multi et has et talpas amurca necant, contraque urucas et, ne mala putrescant, lacerti viridis felle tangi cacumina iubent, privatim autem contra urucas ambiri arbores singulas a muliere incitati mensis, nudis pedibus, recincta. malefico decerpat frondem, fimo boum diluto spargi folia, quotiens imber interveniat, quoniam abluatur ita virus medicaminis, mira quaedam excogitante sollertia humana, quippe cum averti grandines carmine credant plerique, cuius verba inserere non equidem serio ausim, quamquam a Catone proditis contra luxata membra iungenda harundinum fissurae. idem arbores religiosas lucosque succidi permisit, sacrificio prius facto, cuius rationem precationemque eodem volu
Abbreviated transcription (Latin):
xus. Qͥ p̃fert̃ autũnũ abarcturi ortu
qm̃ statim radicẽ quandã capiant. & ad
uer paratã ueniant. atq ñ ꝓtinꝰ ger¬
minacio auferat uires. Quędã tñ sta
tutũ tẽpus anni habent ubiq ut cera¬
si et amigdali circa brumã serendi. uł
inserendi. Depluribus locoꝵ situs opti¬
me iudicauit. Frigida eni et aquosa
uerno conseri oportet. sicca et calida
autũno. Cõmunis quidem italiȩ racio
tempora ad hunc modũ distribuit. mo¬
ra ab idib febroariis mequinoctium.
pira autũnũ. ita ut brumã qͥndecun
nec minꝰ diebus antecedant. Malis estiuiis
et cotoneis. itẽ sorbis pruis pꝰ mediã
hyemem in idus febroarias. Silique gre¬
cȩ n ꝑsici añ brumã qui autũnũ nuci¬
bus iuglandi & pineȩ ⁊ abellanȩ grecȩ
atq castaneȩ a kalendis marciis & idꝰ
easdem. Salicis et genistȩ circa marci¬
as kalendas. Hanc in siccis semine. illa
in bumidis uirga seri diximꝰ.¬

Expanded text:
xus. qui praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, xus. qui praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, quoniam statim radicem quandam capiant et ad ver parata veniant atque non protinus germinatio auferat virtutum tempus anni habent utique, ut cerasi et amygdalae circa brumam serendi vel inserendi. de pluribus locorum situs optime iudicabit. frigida enim et aquosa verno conseri oportet, sicca et calida autumno. 136 communis quidem Italiae ratio tempora ad hunc modum distribuit: moro ab idibus Februariis in aequinoctium, piro autumnum, ita ut brumam XV ne minus diebus antecedant, malis aestivis et cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem in idus Februarias, siliquae Graecae et persicis ante brumam per autumnum, nucibus iuglandi et pineae et abellanae et Graecae atque castaneae a kal. Martiis ad idus easdem, salici et genistae circa Martias kal. hanc in siccis semine, illam in umidis virga seri dixim
Abbreviated transcription (Latin):
omutenda nobis contractus alicuiꝰ racio¬
ne. uerũ nat᷑e potiꝰ indagantibus. Inci
renaica regione sub etesiarũ flatu c̃sert̃.
nec ñ et ingrecia. Oleã maxime in laco¬
nia. cuiꝰ insula et uites ic̃ serit. Ceteri
apud grecos in occulare et inserere ñ
dubitant. s arbores non serunt. Plurimũ¬
q: in oleo. quoꝵ natura pollet. Nlamq in
egypto om̃i serunt m̃fe. &. uͥcũq imbres
estiui sunt ut in india et ethiopia. Neces¬
sario post hȩc autũno serunt᷑ arbores.¬
Igo tria tẽpora eadem germinacioĩs
uer et canis arcturiq ortus. Neq enĩ
animaliũ tantũ ẽ. ad coitus auiditas:
s multo maior est ac t̾rȩ satorũ om̃iũ
libido. Qua tẽpestiue uti plurimũ
int̾ ẽ. conceptꝰ. peculiare Qutiq in in¬
sitis: cũ sit mittua cupiditas utriq coe¬
undi. Qui uer ꝓbant. ab equinoctio
statim ad nuttunt. p̃dicantes gerimpua
parturire. iõ faciles corticũ ẽẽ. ample¬

Expanded text:
omittenda nobis non tractus alicuius ratioomittenda nobis non tractus alicuius rationem, verum naturae totius indagantibus. 133 in Cyrenaica regione sub etesiarum flatu conserunt, nec non et in Graecia, oleam maxime in Laconia. Coos insula et vites tunc serit, ceteri apud Graecos inoculare et inserere non dubitant, sed arbores non serunt. plurimumque in eo locorum natura pollet; namque in Aegypto omni serunt mense et ubicumque imbres aestivi sunt, ut in India et Aethiopia, necessario post haec autumno seruntur arbores.go tria tempora eadem germinationis, ver et canis arcturique ortus. neque enim animalium tantum est ad coitus aviditas, sed multo maior est terrae ac satorum omnium libido, qua tempestive uti plurimum interest conceptus, peculiare utique in insitis , cum sit mutua cupiditas utrimque coeundi. qui ver probant, ab aequinoctio statim admittunt, praedicantes germina parturire, ideo faciles corticum esse conple