comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& stecit: Grauiꝰ necesse ẽ expauescant: qͥb de sollicitudine. ũ renun¬
tiant oculi. Et cũ clusus animꝰ ñ exit inusus: ñ habet unde timori
suo par sit. Dep̃hensꝰ ẽ iiuienis: ubi illũ destituerat impetꝰ timoris.
Potest neglegere cȩcitas incubiculo suo ducẽ: in qͦ dies om̃s cunctasq
noctes agit iter qđ iã multis edidicit errorib. Extra luen ceȩcitas
est. Inde error ac tenebrȩ. Nichil est innocentiꝰ çȩco qͥ nec inscelere
dep̃hensꝰ ẽ.: nec indissimulatione. ꝓclamat hoc loco uiuenis: ut pͥmũ
inqͥt mi pat̾ fragor domꝰ. & uelut tui confudẽ gemitꝰ. ĩterũ tanꝗͥ
te rapturꝰ exiliui tunc pͥmũ: miser sensi facinꝰ cęxitatis. steti donec
mͥ nunciareris occisꝰ. Et in illa discurrentiũ trepidatione: tenui
miser otiũ timoris. Osinum̃ aliqđ paulis ꝑaccõmodasset oculos:

Expanded text:
t stetit! gravius necesse est expavescant, quibus de sollicitudine sua non renunt stetit! gravius necesse est expavescant, quibus de sollicitudine sua non renuntiant oculi, et, cum clusus animus non exit in visus, non habet, unde timori suo par sit. deprehensus est iuvenis, ubi illum destituerat impetus timoris. potest neglegere caecitas in cubiculo suo ducem, in quo dies omnes cunctasque noctes agit iter, quod iam multis offensis, multis edidicit erroribus: extra limen caecitas est, inde error ac tenebrae. nihil est innocentius caeco, qui nec in scelere deprehensus est, nec in dissimulatione. Proclamat hoc loco iuvenis: 'ut primum,' inquit, 'me, pater, fragor domus et velut tui confudere gemitus, iterum tamquam te rapturus exilui. tunc primum miser sensi facinus caecitatis; steti, donec mihi nuntiareris occisus, et in illa discurrentium trepidatione tenui miser otium timoris. o, si numen aliquod paulisper accommodasset oculos!
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiȩ. strepitũ quẽ incubiculo senis fuisse conseisi st̃ qͥ illo potis¬
simũ concurrerint: utrũ putetis factũ conluctatione morientis. anaꝑ.¬
acta cede referentis gladiũ mulieris fuisse discursũ. an hoc quoq
int̾ artes nouercȩ ut omĩb sceleris sui partib sensim qͥ eteq dispositis
ipsa ad excitandã familiã fecerit strepitũ. Cui hoc solũ suꝑerat ut sic
inueniret᷑. Fragor qͦ familia excitata ẽ. si redeuntis cȩci fuit : dep̃.¬
hensꝰ iuuenis esset anteꝗ gladiũ referret. Ut sciatis. ũd. neminẽ
fuisse indomo quẽ ñ fragor ille confudit: cȩcꝰ qͦq inuentꝰ in limine est.
sic̃ sol& ultro citroq cõmeare iuuenis. Si int̾ suũ patrisq cubiculũ
facile discurrit. qͥd adhuc inlimine facit: Euasit. effugit. gladiuĩ
iã reposuit. Et qͣnto faciliꝰ ẽ cȩco simulare sõnos. uultũ qͥetis imitaris
Qđ ꝑfidẽ maiꝰ subitȩ confusionis argum̃tũ ẽ qͣuiã qđ cȩcꝰ exiluit

Expanded text:
prudentiae strepitum, quem in cubiculo senis fuisse confessi sunt, qui illo potissimum concurrerunt, utrum putetis factum conluctatione morientis, an a peracta caede referentis gladium mulieris fuisse discursum, an hoc quoque inter artes novercae, ut omnibus sceleris sui partibus sensim quieteque dispositis ipsa ad excitandam familiam fecerit strepitum, cui hoc solum supererat, ut sic inveniretur. fragor, quo familia excitata est, si redeuntis caeci fuit, deprehensus iuvenis esset, antequam gladium referret. Ut sciatis, iudices, neminem fuisse in domo, quem non fragor ille confuderit, caecus quoque inventus in limine est, sicut solet ultro citroque commeare. iuvenis, si inter suum patrisque cubiculum facile discurrit, quid adhuc in limine facit? evasit, effugit, gladium iam reposuit. et quanto facilius est caeco simulare somnos, vultum quietis imitari! quod, per fidem, maius subitae confusionis argumentum est, quam quod caecus exiluit
Abbreviated transcription (Latin):
quem dephenđe possis qlẽ reliqͣs  A quo modo nouerca digressa est.
cu or dinauit uestes. t etigit sinus. mebra cõposuit: uenenũ pocest babe
sic ut nesciat potest si c aliuid putet. si me hercule uolueris tenebiue
te palam. Si uisseris: accipiet corã seruulis corã amuicis. Etsi uenenũ
ñ dices ÷ hauriet. bibet. Nullo magis. uto. argum̃to potest inno¬
centia cȩctatis intelligi: quã qđ uidet᷑ dep̃hens uuenis. Si parri¬
cida ẽ. & exqͥrit᷑: hanc saltẽ sibi p̃stabit dissimulationẽ. neteuert
uenienũ. Neminẽ. ud. credo mirari. qđ uuenis int̾rogatꝰ iui pamosẽ:
uendnisi habuit ⁊ onfut ilud patris indignatio: n fut doler nienenũ
unenis expaut. Austnint nob uocẽ: quȩ fieri posse ũ credimus:
Et sleartũ et : admritio sudta uiseror suo sde colsee de p̃li cuseit¬

Expanded text:
quem deprehendere possis qualem relinquas, a quo modo noverca digressa est, quem deprehendere possis qualem relinquas, a quo modo noverca digressa est, cuius ordinavit vestes, tetigit sinus, membra composuit? venenum potest habere sic, ut nesciat, potest sic, ut aliud putet. si mehercule volueris, tenebit et palam, si iusseris, accipiet coram servulis, coram amicis; et, si venenum non dices, hauriet, bibet. nullo magis, iudices, argumento potest innocentia caecitatis intellegi, quam quod videtur deprehensus iuvenis: si parricida est et exquiritur, hanc saltem sibi praestabit dissimulationem, ne teneat venenum. Neminem, iudices, credo mirari, quod iuvenis interrogatus, cui parasset, verba non habuit. non fuit illud patris indignatio, non fuit dolor; venenum iuvenis expavit. auferunt nobis vocem quae fieri posse non credimus, et sile
Abbreviated transcription (Latin):
contentꝰ ẽ parte dimidia. Nemo. iũd. parricidiũ faciet: qͦ aliꝰ utat᷑.
Exigo igit᷑ ut istud parricidiũ cȩci: tu socia tu conscia manifestius
ꝓbes. Quid opꝰ est ut iam uenenũ iuuenis habeat: Potiꝰ sermonib
ur̃is int̾pone testes. Fac corã serius loqͣt᷑. fac int̾ sint amici. fac
audiat pat̃. fac illimũ ẽ : cȩci deciꝑe secretũ. Utere mulier hoĩe:
qui se cõmisit oculis tius. Utere uerb quȩ regis manibus: quae
moues. Uolo uenenũ ipse ꝓferat: ipse porrigat. Uolo te rursus
infacinꝰ hortet᷑ : uolo plura ꝓmittat. Parricidiũ cȩci dep̃hendi
potest: dũ tͥ fatet᷑. Sed inqͥt inuentꝰ ẽ: tenens uenenũ. Exiguũ
argum̃tũ nouerca: de inagna facilitate fecisti. Non accusas gecũ e
sed ostendis. Honio expositꝰ ad omnẽ occasiont̃: ad om̃e ludibriũ. que
tatꝰ. que pxima quȩq decipiunt. qͥd refert qͥd insinu habeat. ille

Expanded text:
contentus est parte dimidia. nemo, iudices, parricidium faciet, quo alius utatur. contentus est parte dimidia. nemo, iudices, parricidium faciet, quo alius utatur. Exigo igitur, ut istud parricidium caeci tu socia, tu conscia manifestius probes. quid opus est, ut iam venenum iuvenis habeat? potius sermonibus vestris interpone testes, fac coram servis loquatur, fac intersint amici, fac audiat pater; facillimum est caeci decipere secretum: utere, mulier, homine, qui se commisit oculis tuis, utere membris, quae regis, manibus, quas moves. volo venenum ipse proferat, ipse porrigat, volo te rursus in facinus hortetur, volo plura promittat: parricidium caeci deprehendi potest, dum tibi fatetur. 'sed,' inquit, 'inventus est tenens venenum.' exiguum argumentum, noverca, de magna facilitatexpositus ad omnem occasionem, ad omne ludibrium, quem tactus, quem proxima quaeque decipiunt, quid refert, quid in sinu habeat, ille,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidẽ iud: diligent̃ attendite criminis diuersitatẽ. Tẽptatã se in parri¬
cidii conscientia: mulier affirmat Qͥsuꝰ dubitet nunꝗ hoc pͥuignũ
fuisse facturũ. si hab̾e consciũ potuisset aliũ : At qͥuenenũ iã parauit
emit. Et cum hȩc ipse facere ñ potuerit cecus. qͥs est iste cui parricidii
tantũ instrum̃ta credunt᷑.  Cur ñ idem porrigit seni Uel si ñ potest
decipi maritꝰ nͥ manib uxoris. curante parricidiũ struit᷑ quã sciat.
annouerra ꝓmittat.  Nam qđ uult uideri. ꝓmissã sibi partẽ bonoꝵ:
ñ est argum̃tũ. nͥ & ipsũ ꝓbat᷑. Mulier quȩ sollicitat᷑ ad facinꝰ. quẽ ad¬
modũ sibi consulit ne illã parricida decipiat. Et ꝓbationes ꝓspicere
debuit : seu factura qđ rogabat᷑ seu ꝓditura: ad deqđ neq odit no-¬
uercã cȩcus cui parricidiũ credit: neq hereditate corrũpit᷑. cuiꝰ

Expanded text:
per fidem, iudices, diligenter attendite criminis diversitatem: temptatam se in parriper fidem, iudices, diligenter attendite criminis diversitatem: temptatam se in parricidii conscientiam mulier affirmat. quis vero dubitet numquam hoc privignum fuisse facturum, si habere conscium potuisset alium? 'atqui venenum iam paravit, emit.' et cum haec ipse facere non potuerit caecus, quis est iste, cui parricidii tantum instrumenta creduntur? cur non idem porrigit seni? vel, si non potest decipi maritus nisi manibus uxoris, cur ante parricidium struitur quam sciat, an noverca promittat? nam quod vult videri promissam sibi partem bonorum, non est argumentum, nisi et ipsum probatur. mulier, quae sollicitatur ad facinus, quemadmodum sibi consulit, ne illam parricida decipiat? et probationes prospicere debuit seu factura quod rogabatur, seu proditura. adde, quod neque odit novercam caecus, cui parricidium credit, neque hereditate corrumpitur, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ingladio parricida secretũ: An postea iuueni succurrit qͥd possent
facere manꝰ. & se circa uenenũ dep̃hensa debilitas. collegit inuires:
Nemo iũd. nemo nescit: quẽ ad modũ possit occide. Intellexit. iũo.
nouerca : quã in credibile esset ut uideret᷑ cȩcꝰ parasse uenenũ. Igit᷑
adiecit temptatã se : ut illud ipsa porrigeret. Date ꝑfidẽ. iũd. in
uenite uerba. Secreto pͥuignꝰ & nouerca: de parricidio locunt᷑. Ita se
ñ putat uterq temptari. Quid dicitis. iud: Nullũ ne tota domo qđ
corrũperet aliud parricida pectꝰ inuenit: Difficiliꝰ hoc credas nouercȩ :¬
si te anullo alio putes impetrarũ. Non ergo iuuenis credit hoc om̃s loqͥ cũ
patre. oniniũ blanditiarũ pͥmũ esse sermonẽ: Nouercã timeas negantẽ.
Non habet fidẽ. ei credẽ parricidiũ: quẽ scias ꝑditurũ nͥ impetraueris.

Expanded text:
in gladio parricida secretum? an postea iuveni succurrit, quid possent in gladio parricida secretum? an postea iuveni succurrit, quid possent facere manus, et se circa venenum deprehensa debilitas collegit in vires? nemo, iudices, nemo nescit, quemadmodum possit occidere. Intellexit, iudices, noverca, quam incredibile esset, ut videretur caecus parasse venenum; igitur adiecit temptatam se, ut illud ipsa porrigeret. date, per fidem, iudices, +invenite+ verba. secreto privignus et noverca de parricidio loquuntur; ita se non putet uterque temptari? quid dicitis, iudices? nullumne tota domo, quod corrumperet, aliud parricida pectus invenit? difficilius hoc credas novercae, si te a nullo alio putes impetraturum. non ergo iuvenis credit hanc omnia loqui cum patre, omnium blanditiarum primum esse sermonem? novercam timeas nec negantem. non habet fidem ei credere parricidium, quem scias proditurum, nisi impetraveris.
Abbreviated transcription (Latin):
festinationẽ: qͦs uicioꝵ ardor. qͦs cotidie luxuria p̃cipitat. Quo cecoo
herruitatem uel innocentẽ ⁊ õculi st̃. oculi : ꝑ qͦs pauptatẽ ferre ñ pos¬
sun. oculi tota nr̃a luxuria. hi nos in omĩa cotidiȩ uicia p̃cipitant:
mirant᷑: ađ amant concupiscunt. Faciliꝰ impleas animi satietatem:
Quo ꝑfidẽ diuitias niueni. apud quẽ ominũ rerũ diũsitas perit a
Sircumdes licet hanc debilitatẽ fulgore. duitiis: eģeo tam̃ tẽ magis
cuncta dest̃. cum contiger̃. Nec inuenias debilitatẽ: cui magis cum
pauptate conueniat. Homo inhonorẽ parentũ exçȩcatꝰ: patrimonio
sub patre meliꝰ utetur. Et qđ ꝑfidem parri idii genꝰ iuuenis elegitꝰ
uenenũ inqͥt parauit. Cur ꝑfidẽ si sufficit ferro. facinꝰ aggredit᷑
cui adhib̾e consciũ. cui p̃stare debeat ministrũ. cũ maiꝰ hab̾e possit

Expanded text:
festinationem, quos vitiorum ardor, quos cotidie luxuria praecipitat. quo caeco festinationem, quos vitiorum ardor, quos cotidie luxuria praecipitat. quo caeco hereditatem vel innocenti? oculi sunt, oculi, per quos paupertatem ferre non possumus, oculi tota nostra luxuria. hi nos in omnia cotidie vitia praecipitant: mirantur, adamant, concupiscunt. facilius impleas animi satietatem. quo, per fidem, divitias iuveni, apud quem omnium rerum diversitas perit? circumdes licet hanc debilitatem fulgore, divitiis, caeco tamen tunc magis cuncta desunt, cum contigerunt, nec invenias debilitatem, cui magis cum paupertate conveniat. homo in honorem parentum excaecatus patrimonio sub patre melius utetur. Et quod, per fidem, parricidii genus iuvenis elegit? 'venenum,' inquit, 'paravit.' cur, per fidem, si sufficit ferro, facinus adgreditur, cui adhibere conscium, cui praestare debeat ministrum, cum maius habere possit
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ gladio qͥd ueneno parricidȩ & Quantulũ fuit: potiꝰ seruare magẽ.
Rapiat᷑ exparentib ila infirmior: illa ꝑitura. Parricidiũ sic facere
potusti: ut optimꝰ filĩ uidereris. Quantũ deinde putatisimpatientues it¬
mis affectib accessisse post cȩcitatẽ.  carior ẽ pat̾ : cũ in locdũ successt
oculoꝵ. Et ec ẽ in finita pietas: cũ in illa debeas amare &d isuonis
uad dicitis iũd. a hransfieret infacinꝰ hunc cȩcitatis sue uius euis
fauorẽ. adque cotidie laudata ciuitas coit. cui asident om̃s liberi
om̃s parentes  Faciet se parit̃ piecatis & sceleris exemplũ r tacllius
magis debuistis excutere causas. Cupiditas inqͥt uiuenẽ egtt anfactꝰ
Hosi crediubile: si uexũ est: debet uidi. mulier heres martũ. an patrẽ
co ex hereaat᷑ occidit. habeant sane. uĩd. hanc nefariȩ cupidtatis

Expanded text:
opus gladio, quid veneno parricidae? quantulum fuit potius servare matrem! opus gladio, quid veneno parricidae? quantulum fuit potius servare matrem! 'rapiatur ex parentibus illa infirmior, illa peritura.' parricidium sic facere potuisti, ut optimus filius videreris. Quantum deinde putatis impatientissimis affectibus accessisse? post caecitatem carior est pater, cum in locum successit oculorum, et tunc est infinita pietas, cum in illa debeas amare quod feceris. quid dicitis, iudices? transferet in facinus hunc caecitatis suae iuvenis favorem, ad quem cotidie laudatura civitas coit, cui assident omnes liberi, omnes parentes? faciet se pariter pietatis et sceleris exemplum? facilius magis debuistis excutere causas. 'cupiditas,' inquit, 'iuvenem egit in facinus.' hoc si credibile, si verum est, debet videri, mulier heres maritum, an patrem caecus exheredatus occiderit. habeant sane, iudices, hanc nefariae cupiditatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxima quȩq tamdiu quęr̃. manꝰ quȩ sua qͦq ministeria ñ explicant.
Audebit quicꝗ corpꝰ illud qđ ad singulos sibi uidet᷑ deciđẽ motꝰ. cui
quicqͥd ante se ẽ donec exploret᷑ abruptũ ẽ: Facinꝰ admittet in qͦ
nichil ipse facturꝰ ẽ. facmꝰ qđ totũ credat alii Qd si coecitas sit
quã fecerint ignes: Nemo: ũncendio solos ex homine ꝑdit oculos
Tunc facies sentit incendiũ: cum ambusti defecere gressus. cũ opponi
ñ posst ꝓ oculis manꝰ. & ad simina nr̃a flãmas. omnũ menbroꝵ uulne¬
rib admitamꝰ. Excũ uel hoc faciet in nocentẽ : qđ licet iuribus.: Licet
sufficiat audacia: ñ habet ꝑsuasionẽ hõĩs qͥ possit imponere. Nefas
est iũs ⁊ hunc iuuenẽ reliqͣrũ debilitatũ ratione defendi. Quã
incredibile ẽ ut occidit patrẽ: qͥ pati ñ potuit ut ꝑdet. Rogo qͥd

Expanded text:
proxima quaeque tamdiu quaerunt, manus quae sua quoque ministeria non explicant! proxima quaeque tamdiu quaerunt, manus quae sua quoque ministeria non explicant! audebit quicquam corpus illud, quod ad singulos sibi videtur decidere motus, cui quicquid ante se est, donec exploretur, abruptum est? facinus admittet, in quo nihil ipse facturus est, facinus, quod totum credat alio? quid, si caecitas sit, quam fecerint ignes? nemo in incendio solos ex homine perdit oculos; tunc facies sentit incendium, cum ambusti defecere gressus, cum opponi non possunt pro oculis manus, et ad lumina nostra flammas omnium membrorum vulneribus admittimus. caecum vel hoc faciet innocentem, quod, licet viribus, licet sufficiat audacia, non habet persuasionem hominis, qui possit imponere. Nefas est, iudices, hunc iuvenem reliquarum debilitatium ratione defendi; quam incredibile est, ut occiderit patr
Abbreviated transcription (Latin):
discursum. quȩ exigunt laborem. Qđ uͦ tam muliebre possis iniuenire
facinꝰ. quã occidẽ hominẽ iuxta te iacentẽ. Aggredi senem qͥ se tuis
credidit amplexib. cuiꝰ somnos ipsa disponas. ipsa custodias: Omĩs aliꝰ
ꝑcussor dep̃hendi potest anteꝗ feriat: uxor ñ sentit᷑. nͥ dum occidit.
Non ẽ. iũd. in credibile ut occidit mulier hominẽ: quẽ dr̃ potuisse cȩcus
occiđẽ. Iacinꝰ ẽ. iũd. si cȩcos hab̾e ñ credimꝰ nͥ necessitatis in nocentiã.
Prima ẽ infirmitas coecitatis: ut nolit: Fallit̾: quisqͥs hanc calamitatẽ
ñ animors putat esse. sed corpoꝵ. Totiꝰ hõĩs debilitas ẽ: oculos ꝑdidisse.
Et si diligent̃ actꝰ intuearꝰ humanos: ministeria luminũ sumꝰ. Coecus:
ñ irascit᷑. ñ odit. ñ concupiscit. Et cũ corpora nr̃a uigorẽ de luminib
accipiant: ꝑeunt cũ suis uitia causis. En ad qđ erumpant manꝰ: quȩ

Expanded text:
discursum, quae exigunt laborem; quod vero tam muliebre possis invenire discursum, quae exigunt laborem; quod vero tam muliebre possis invenire facinus quam occidere hominem iuxta te iacentem, aggredi senem, qui se tuis crediderit amplexibus, cuius somnos ipsa disponas, ipsa custodias? omnis alius percussor deprehendi potest, antequam feriat; uxor non sentitur, nisi dum occidit. non est, iudices, incredibile, ut occiderit mulier hominem, quem dicitur potuisse caecus occidere. Facinus est, iudices, si caecos habere non credimus nisi necessitatis innocentiam. prima est infirmitas caecitatis, ut nolit. fallitur, quisquis hanc calamitatem non animorum putat esse, sed corporum; totius hominis debilitas est oculos perdidisse, et, si diligenter actus intuearis humanos, ministeria luminum sumus. caecus non irascitur, non odit, non concupiscit, et, cum corpora nostra vigorem de luminibus accipiant, pereunt cum suis vitia causis, en ad quod erumpant manus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ uidet᷑ affectꝰ: quã quo rerũ natura. qͦ mundus ipse constrictꝰ ẽ.
Quisquã ne mortaliũ confodiet illud sacrũ uenerandũq corpus.
qđ potest exignib rapi. ꝓ qͦ bene consumunt᷑ oculi: Non iuenio
iũd. quẽ ad modũ possit esse contra libos salua reuerentia. Non ẽ
difficile ut maritũ uxor occidat: si ñ ẽ difficiliꝰ ut filiꝰ patrẽ. Non est
.iũd. qđ putetis int̾mulierẽ & uirũ de scelere quȩri : neq est qđ se
nouerca sexus occasione tueat᷑. Maior est: cȩcitatis infirmitas. Sunt¬
& feminis ad scelera uires: cũ habent causas uiroꝵ. Quinimmo. si
interroges: faciliꝰ hȩc pectora metꝰ. odiũ. ira. corrumpunt. Elqm̃
ñ habent roboris tantũ unde uicia mentiũ iuincant: plerũq facinꝰ
in firmitate fecer̃. Sane tam̃ illis scelerib sufficere ñ possiit: quae

Expanded text:
mihi videtur affectus quam quo rerum natura, quo mundus ipse constrictus est. mihi videtur affectus quam quo rerum natura, quo mundus ipse constrictus est. quisquamne mortalium confodiet illud sacrum venerandumque corpus, quod potest ex ignibus rapi, pro quo bene consumuntur oculi? non invenio, iudices, quemadmodum possit esse citra liberos salva reverentia: non est difficile, ut maritum uxor occidat, si non est difficilius, ut filius patrem. Non est, iudices, quod putetis inter mulierem et virum de scelere quaeri, neque est, quod se noverca sexus occasione tueatur; maior est caecitatis infirmitas. sunt et feminis ad scelera vires, cum habent causas virorum. quin immo, si interroges, facilius haec pectora metus, odium, ira corrumpunt, et, quoniam non habent roboris tantum, unde vitia mentium vincant, plerumque facinus infirmitate fecerunt. sane tamen illis sceleribus sufficere non possint, quae
Abbreviated transcription (Latin):
iũd. comparationẽ fieri : ut incredibile sit parricidutc̃. Idem uos
putatis efficere noctiũ merita & affectꝰ osculis blanditusq questos.
qđ nataliũ pignorũq reuerentias: Nullas ego facilius ꝑire credi¬
deri: ꝗͣ corpoꝵ caritates. & licet matrimonus paulatĩ reuerentia
grauitatis accedat: possunt tam̃ distrahi facilitate qua coeunt:
Uxor est : quã iungit. quã diducit utilitas. Cuiꝰ hȩc sola reueren¬
tia est : qđ udet᷑ inuenta causa liberoꝵ. Aspicimꝰ matrimonioꝵ
singula momenta rixantia: mutant cotadie domos. & ꝑ amplexus
lectulosq discurrunt. Placet etiam post lib̾os alius maritꝰ. Et unde
dep̃hendas omniũ scelerũ facilitatẽ: posst̃ ñ amare uiuentes. Quid
si huic uxoriȩ uilitati nouercale nom̃ adiungas. Mulieri quȩ post
libos inducit᷑: matrimonii ñ contigit tota reuerentia: Quanto alios
p̃stat affectꝰ. diligere uitȩ. lucis. auctorẽ: Lib̾i ac parentis. ñ alius

Expanded text:
ices, comparationem fieri, utri credibilius sit parricidium. idem vos putatis efficere noctium merita et affectus osculis blanditiisque quaesitos quod natalium pignorumque reverentias? nullas ego facilius perire crediderim quam corporum caritates, et, licet matrimoniis paulatim reverentia gravitatis accedat, possunt tamen distrahi facilitate quae coeunt. uxor est, quam iungit, quam diducit utilitas, cuius haec sola reverentia est, quod videtur inventa causa liberorum. aspicimus matrimoniorum singula momenta rixantia; mutant cotidie domos et per amplexus lectulosque discurrunt. placet etiam post liberos alius maritus, et, unde deprehendas omnium scelerum facilitatem, +possunt non amare viventes+. quid, si huic uxoriae vilitati novercale nomen adiungas? mulieri, quae post liberos inducitur, matrimonii non contingit tota reverentia. Quanto alios praestat affectus diligere vitae, lucis auctorem! liberi ac parentis non alius
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de phens est. Quid hoc esse uis mulier. qđ te ñ excitat res qͣdom̃
Tora ̾bat̾ Ilã seruilis neglegentiȩ qͥetẽ : illos sine curis sine affectib
sõnos. illos qͥ ñ statĩ pͥmo timore ꝓsiliunt : fragor noctis agitauit
Qntꝰ deinde fremitꝰ discurrentiũ tota domo & prima sunt eiugil an¬
tuĩ p̃sidia: clamores. nec potest qͥ eta res esse : noctis auxiliũ. M inore
strepitu cõmota es cũ excita. reris. Ecce cubiculi urĩ fores: trepidȩ
festinationis effringuntꝰ impulsu. en lum̃ suꝑ lectulũ inger multȩ
manꝰ : & ad pstratoꝵ corporũ similitudinẽ. cubiculũ gemitu. uocife

Expanded text:
qui deprehensus est. quid hoc esse vis, mulier, quod te non excitat res, qua domus qui deprehensus est. quid hoc esse vis, mulier, quod te non excitat res, qua domus tota turbatur? illam servilis neglegentiae quietem, illos sine curis, sine adfectibus somnos, illos, qui non statim promo timore prosiliunt, fragor noctis agitavit. quantus deinde fremitus discurrentium tota domo! prima sunt evigilantium praesidia clamores, nec potest quieta res esse noctis auxilium. minore strepitu commota es, cum excitareris. ecce cubiculi vestri fores trepidae festinationis effringuntur inpulsu, en lumen super lectulum ingerunt multae manus, et ad prostratorum corporum +similitudinem+ cubiculum gemitu, vocife
Abbreviated transcription (Latin):
expauescis. sed dormis ꝑtot diuersitates. Non relinqͥt᷑ qͥd aliuad simi¬
lare possit mulier : cui necesse ẽ iuxta eũ inueniri quẽ occidit. Ñ est
.iud. qđ in credibile putetis: ut qͥs ꝑferat dormientis simulationem.
Nichil est: qđ faciliꝰ humana calliditas possit imitari. Sic quidam
eaos duerũ exp̃ssere pallorẽ: & contra uerbera & experimentateloꝵe.
moraũ ꝑtulere patientiã. Quanto facilꝰ simulare remcut anitatio¬
i inffiit. elusis se lumina. laxasse mẽbra. dedisse suspiris modũ.
&s ar belitꝰ neglegent᷑ egisse. Int̃ dormientẽ simulantẽq tion est nis
consciertrs. Nam qđ ad tot uestigia tot manꝰ tot ꝓclamationes
in eodẽ tͥenorẽ duraut: nolite mirari. Fãcilius excttes dormieitem.
Et hec ẽ om̃iũ natura rerũ : neqͥd diutiꝰ ꝑferas quã qđ imitaris.
Simulare sominũ habet & hanc facuitatẽ: qđ iudet᷑ simulis excitato

Expanded text:
expavescis, sed dormis per tot diversitates? non relinquitur, quid aliud simuexpavescis, sed dormis per tot diversitates? non relinquitur, quid aliud simulare possit mulier, cui necesse est iuxta eum inveniri, quem occidit. non est, iudices, quod incredibile putetis, ut quis perferat dormientis simulationem; nihil est, quod facilius humana calliditas possit imitari. sic quidam cadaverum expressere pallorem, et contra verbera, experimenta telorum mortium pertulere patientiam. quanto facilius simulare rem, cuius imitationi sufficit clusisse lumina, laxasse membra, dedisse suspiriis modum et anhelitus neglegenter egisse! inter dormientem simulantemque non est nisi conscientia. nam quod ad tot vestigia, tot manus, tot proclamationes in eodem tenore duravit, nolite mirari: facilius excites dormientem, et haec est omnium natura rerum, ne quid diutius perferas quam quod imitaris. simulare somnum habet et hanc facilitatem, quod videtur similis excitato,
Abbreviated transcription (Latin):
ulatate supma ñ sentias qͥs senectꝰ languoreseo alis soluunt unid oĩs
qͣ ferro occuns cu mnultuat᷑ exitꝰ: et similis ẽ repugnanti. Quia qł
necene e mulla mors inqͥetior sit. quã quȩ statĩ tota ũs Nam ser
inmorte Sit aliqͥd necesse ẽ int̾ soporẽ mortẽq medũ  nec porel
iungitanta diuersitas: cũ sit somnꝰ ipse parsuitȩ. Non multũ int este
qete nram ratio uitȩ rumꝑat : an mortis. Homine qͥ dormiens ocendit᷑:
ipsa mors excitat: sane ñ habuerit sup̃mã uocẽ: habet utiq palpitio¬
nes. habet motꝰ. & qͥeqͥd totꝰ lectulus sciat. Et ꝗͥndo mulier seniti
blandꝰ implicita iacuisti: Siccine dormis quȩ modo turbasti totã
domiĩ: cuiꝰ pͥuignꝰ parricida. miser ẽ maritꝰ  Ecce uitalib ruptis
mnamplexus tuos effundit᷑ cruor: & fugiens ꝑ iuilnꝰ anma agitante se
anhelitu agit crebra suspiria. En iterũ largꝰ ille sangiuis circa tuos
durat᷑ artꝰ: stringeris deficientiũ rigore mẽbroꝵ. Non moueris. non

Expanded text:
 quos senectus languoresque dissolvunt; hominis, qui ferro occiditur, tumultuatur exitus et similis est repugnanti. quid, quod necesse est nulla mors inquietior sit, quam quae statim tota est? nam quod in mortem; sit aliquid necesse est inter soporem mortemque medium, nec potest iungi tanta diversitas, cum sit somnus ipse pars vitae. non multum interest, quietem nostram ratio vitae rumpat an mortis: hominem, qui dormiens occiditur, ipsa mors excitat. sane non habuerit supremam vocem, habet utique palpitationes, habet motus et quicquid totus lectulus sciat. ecquando, mulier, seni tuo blandius inplicita iacuisti? sicine dormis, quae modo turbasti totam domum, cuius privignus parricida, miser est maritus? en ecce vitalibus ruptis in amplexus tuos effunditur cruor, et fugiens per vulnus anima agit ante se anhelitus, agit crebra suspiria. en iterum largus ille sanguis circa tuos duratur artus, stringeris deficientium rigore membrorum; non moveris, non
Abbreviated transcription (Latin):
Secꝰ i guorat ubi iaceat senex: an iam qͥescat. Et ꝗ difficele ẽ ut credat
illũ qͥ m̃ de parricidio suspicatꝰ ẽ: dormire patre: Tu sentis qͣndo senẽ¬

Expanded text:
caecus ignorat, ubi iaceat senex, an iam quiescat; et quam difficile est, ut credat caecus ignorat, ubi iaceat senex, an iam quiescat; et quam difficile est, ut credat illum, qui modo de parricidio suspicatus est, dormire patrem! tu sentis, quando sene
Abbreviated transcription (Latin):
da cuar fiui pacerieñ aduocat ꝓpinqͦs ñ contrabit a nucos nulis lacri¬
mis rabue nulla uociferatione complent᷑. Nesees serex quanonẽ
ousit iatione tabularĩ. Exheredas miserabilẽ parricidã. donest
ud. qđ puitecis ideo nullũ adiectũ ad exheredationẽ uuienis el ricĩle
q de s pelere constaret. Nemo unꝗ ideo ñ obiecit filio parricidũ
testamto ꝓxima noctẽ. Iuuenis seu innocens seu parricida est : adbus
in suo silentio stupet. nec facile dixerĩ unde maior treridatio. si alienũ
tenunt. ani e suũ uenenũ. Nouerea rem int̾ manꝰ habet anxiã trepidã.
Nichil ẽ difficuiꝰ: ꝗ differre gaudiũ qđ scias te ñ mereri:. Et fllioe
ese platã ñ ẽ longa ꝑsuasio. Expectat nc̃ ut iuuenis agat causã postero
die ut eredulũ senẽ ꝓpinqͥ. ut ciuitas uniueria castiget. & se nouerca
senst uniꝰ tantũ noctis heredẽ. Non credit᷑ testam̃to hõis: qͥ cadẽ nocte

Expanded text:
daturus filium pater non advocat propinquos, non contrahit amicos, nullis lacrimis tabulae, nulla vociferatione complentur? nescis, senex, quanta tibi opus sit ratione tabularum: exheredas miserabilem parricidam. non est, iudices, quod putetis ideo nullum adiectum ad exheredationem iuvenis elogium, quia de scelere constaret: nemo umquam ideo non obiecit filio parricidiumtestamento proximam noctem. iuvenis, seu innocens, seu parricida est, adhuc in suo silentio stupet, nec facile dixerim, unde maior trepidatio, si alienum tenuit an suum venenum. noverca rem inter manus habet anxiam. trepidam. nihil est difficilius quam differre gaudium, quod scias te non mereri, et filio se esse praelatam non est longa persuasio; expectat nunc, ut iuvenis agat causam postero die, ut credulum senem propinqui, ut civitas universa castiget, et se noverca sensit unius tantum noctis herede
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit in potestate cȩci qͣ toto se fateat᷑ strepitu. Qcqͥd occurrit nequaꝗͣ
potest euitare cȩcitas: nͥ offensa. Ut ambulare. ut ingredi nocte possimꝰ.
dies facit: quã multa deinde suꝑ st̃ : postꝗ ad patrẽ ꝑuentũ ẽ. Exploret᷑
necesse ẽ parit̾ iacentiũ pͥma diuersitas. uultꝰ. ora. tractent᷑. detrahant᷑
uelam̃ta corporib. quȩrat᷑ uulneri locꝰ. Ita ex duob. neutrũ excitat
grauior semꝑ dexterȩ tractatꝰ errantis: Paulatim deinde ad mouend̃
est pectori muero : & ne qua confundat᷑ ignorantia nimiũ liber ictus.
ictũ m oosofora p agtuit  In certũ uilte st necene loccu imnpece ligti

Expanded text:
non sit in potestate caeci, quin tanto se fateatur strepitu: quicquid occurrit, nequaquam non sit in potestate caeci, quin tanto se fateatur strepitu: quicquid occurrit, nequaquam potest evitare caecitas nisi offensa. ut ambulare, ut ingredi nocte possimus, dies facit. Quam multa deinde supersunt, postquam ad patrem perventum est! exploretur necesse es pariter iacentium prima diversitas, vultus, ora tractentur, detrahantur velamenta corporibus, quaeratur vulneri locus: ita ex duobus neutrum excitat? gravior semper dexterae tractatus errantis. paulatim deinde admovendus est pectori mucro, et, ne qua confundatur ignorantia nimium liber ictus, ictu mors tota peragatur? i
Abbreviated transcription (Latin):
ad aluid lim̃ errandũ ẽ. Tibi hoc solũ restat ut ferias. Excus necesse ẽ
qͥetẽ patris ipsa corpoꝵs electione confundat. Tu uigulũ tu potes
ꝑtractare pectꝰ: dũ amplecteris. Nob̃ iterũ casꝰ redit: rurs incerta
tẽptanda st̃. Tibi restat ut statĩ mẽbra cõponas. ut qͥescas. Non sufficuint
facinꝰ facturo solȩ cogitationes: & uixtã multa parit sciretis oculi:
łfidẽ. iũd. ab utro eredibiliꝰ ẽ occisũ senẽ. A nouerca quȩ ꝓspexit ut & al
possit esse suspectꝰan aniuene cuiꝰ inudia ꝑiturꝰ ẽ etiã ut illũ alius
frangant rũpantq somnos: Uestigia plura sẽꝑ errantiũ: quȩ ñ ualea
suspensis p̃temptatisq gressib libare corpꝰ. Et qͥa diust̃ incerta nutantia:
necesse ẽ grauiꝰ p̃mant solũ cui crediđint. Quanta ex hoc plus accipiat
necesse ẽ illa nocturni silentii qͥ es: qđ ambulantis cȩci nec manꝰ cessant
p̃mittunt᷑. explorant. & ad esse se nunciant. Illa ꝑ ꝗ complexus uenunt:

Expanded text:
ad aliud limen errandum est, tibi hoc solum restat, ut ferias. caecus necesse est quietem patris ipsa corporum electione confundat, tu iugulum, tu potes pertractare pectus, dum amplecteris. nobis iterum casus, rursus reditus incerta temptanda sunt; tibi restat, ut statim membra conponas, ut quiescas. non sufficiunt facinus facturo solae cogitationes, et vix tam multa pariter sciretis, oculi. per fidem, iudices, ab utro credibilius est occisum senem, a noverca, quae prospexit, ut et alius possit esse suspectus, an a iuvene, cuius invidia periturus est, etiam ut illum alius frangant rumpantque somnos! vestigia dura semper errantium, quae non valent suspensis praetemptatisque gressibus librare corpus, et quia diu sunt incerta, nutantia, necesse est gravius premant solum, cui crediderunt. quanto ex hoc plus accipiat necesse est illa nocturni silentii quies! quid, quod ambulantis caeci nec manus cessant? praemittuntur, explorant, et adesse se nuntiant +illa per quae complexus veniunt.+
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri potuit uenenũ in parricidii suspicione. Gladiꝰ eruentatꝰ
nouissima ꝓbatio debet esse ñ sola. Ignoscite maloꝵ periculoꝵ
metꝰ ignoscite humana discrimina. Defensionẽ iuuenis lacrimis
pͥmũ gemituq ꝓsequimi. ꝑdidit infelix patrẽ: ꝑdidit & cȩeitatẽ.
illu senem cuiꝰ oscula cuiꝰ amplexũ imponebat uulnerib oculoꝵ.¬

Expanded text:
inveniri potuit venenum. in parricidii suspicione gladius cruentatus inveniri potuit venenum. in parricidii suspicione gladius cruentatus novissima probatio debet esse, non sola. Ignoscite magnorum periculorum metus, ignoscite humana discrimina; defensionem iuvenis lacrimis primum gemituque prosequimur. perdidit infelix patrem, perdidit et caecitas illu
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ ut iuueret pat᷑. qui iam alio moriebat᷑ herede: uos estimabites.
ñ int fuit : ut occideret᷑. Facinꝰ. iũd. qđ illa nocte incubiculo noueree
qđ in lectulo factũ est: domꝰ tota sensit. Nemo ñ sibi uius est sirico
fuisse. Excitari sola nouerca ñ potuit illo loco: unde ueneres sragor
Concurrit familia q̃ sollicitos atq trepidantes ducebat strepitus
quem sequebant᷑. In uener̃ senem occisũ. nouercã iuxta cadauer
sic iacentẽ: ue statĩ possent int̾rogare qͥs occidisset. Nunciatũ est
deinde facinꝰ: & cȩco. Inuentꝰ ẽ qđ innocentiȩ sufficit. ñ ascelere
rediens. stans inlimine cubiculi sui: animo qͦ discurrebant uidentes.
Ut deinde ferrũ iuuenis inqͥreret᷑: exegit eadem utiq quae
gostulauerat deueneno. Qđ in lectulo gladiꝰ cruentatꝰ inuentꝰ ẽ.
ñ dep̃cor iũd. qͥn contra coccitatẽ ñ minꝰ argum̃tũ putetis quĩ qđ

Expanded text:
huius, ut viveret pater, qui iam alio moriebatur herede, vos aestimabitis; huius, ut viveret pater, qui iam alio moriebatur herede, vos aestimabitis; non interfuit, ut occideretur. Facinus, iudices, quod illa nocte in cubiculo novercae, quod in lectulo factum est, domus tota sensit, nemo non sibi visus est iuxta fuisse; excitari sola noverca non potuit illo loco, unde venerat fragor. concurrit familia, quo sollicitos atque trepidantis ducebat strepitus, quem sequebantur: invenerunt senem occisum, novercam iuxta cadaver sic iacentem, ne statim possent interrogare, quis occidisset. nuntiatum est deinde facinus et caeco; inventus est, quod innocentiae sufficit, non a scelere rediens, stans in limine cubiculi sui animo quo discurrebant videntes. ut deinde ferrum iuvenis inquireretur, exegit eadem utique, quae postulaverat de veneno. quod in lectulo gladius cruentatus inventus est, non deprecor, iudices, quin contra caecitatem non minus argumentum putetis quam quod
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit excusatione corrũpere. Non fuit illud trepidatio: ñ tacita
confessis. Quisqͥs habet uenenũ: habet &x qđ respondent dephens
fecit post hȩc senex rem hoĩs: quẽ ñ mouisset quicabd iuenerat
Nontorsit ministeria coeci. & descelere inqͦ solus nocens esse
parricida ñ poterat. non explicuit ordinẽ quȩstionis: sed qđ plus
est quã absoluere. remisit iuieni defensionẽ. Utrũ dende intellectis
de cerrimȩ mulieris insidus. filiũ paulis ꝑ uoluerit exheredatione
ꝓtegere & diligentius de patrimonio suo deliberaturꝰ. incerim caprar¬
uerit ut uideret᷑ mulieris cupiditati iam ñ obstare pͥugnꝰ. anfacillunũ
fuit ut exhercaationẽ quiq impetraret nouerca coeti ab homine
cu tam multa psuaserat : cogitationib urĩs relinqͦ. Hoc tantũ dixisse
contentꝰ sit: testam̃tũ continuo muttauit. Et neqͥs miret᷑ hane festi¬
nationẽ: statim subsecutũ est ut ꝑiret. An int̾fuerit. iũd. uuenis

Expanded text:
oluit excusatione corrumpere. non fuit illud trepidatio, non tacita confessio; quisquis habet venenum, habet et quod respondeat deprehensus. Fecit post haec senex rem hominis, quem non movisset quicquid invenerat. non torsit ministeria caeci, et de scelere, in quo solus nocens esse parricida non poterat, non explicuit ordinem quaestionis, sed quod plus est quam absolvere, remisit iuveni defensionem. utrum deinde intellectis deterrimae mulieris insidiis filium paulisper voluerit exheredatione protegere et diligentius de patrimonio suo deliberaturus interim captaverit, ut videretur mulieris cupiditati iam non obstare privignus, an facillimum fuerit, ut exheredationem quoque impetraret noverca caeci ab homine, cui tam multa persuaserat, cogitationibus vestris relinquo; hoc tantum dixisse contentus sum: testamentum continuo mutavit, et, ne quis miretur hanc festinationem, statim subsecutum est, ut periret. an interfuerit, iudices, iuvenis
Abbreviated transcription (Latin):
affectu cuncta fecerat: adlegẽ subito c̃uerat᷑. Pessina udaceunsa
matris ẽtinq̃ pluriũ lex potest. Libi parentes incalanitate nedese
cio cecitatis ob seqͥ a hõ qͥ omniũ calamitatiũ mearũ ambitũ in hoc
consipsiut redire qͥunt supinas sollictudines ñ ꝓme rogau dl nb¬

Expanded text:
affectu cuncta fecerat, ad legem subito convertitur. pessima, iudices, causa affectu cuncta fecerat, ad legem subito convertitur. pessima, iudices, causa matris est, in qua plurimum lex potest. liberi parentes in calamitate ne desercio caecitatis obsequia, homo qui omnium calamitatium mearum ambitum in hoc consumpsi, ut redirem, qui inter supremas sollicitudines non pro me rogavi?
Abbreviated transcription (Latin):
analiũ occidat. Miserere mat̾ siqͥs ẽ magnoꝵ meritoꝵ pudor. querere
qđ uiũ decȩcitate impacientiꝰ ex nob̾ amaris semꝑ absentẽ. Cui tu
fortunas qͥb necessitatib iicis manũ: Me ad amicũ meũ admit¬
teret alteriꝰ catena. & tyrannꝰ nc̃ mͥ portas aꝑiret. subsidio nauigiũ
pyrata p̃staret. Simehercule ante morerer: ire deb̾es mat̾ ad dic̃
Misera ñ intelligis: qͣnto te magis plus obligauerit amicꝰ. Plus debes
hoĩ qͥ me tͥ remisit: exqͦ pati ñ potes ut reũtar. Libet meherle
uid̾. libet misereri homiũ: qͥ me laudant reũtentẽ. Amuoꝰ ̾
credidit ut redirẽ. Ita nc̃ ego facio rẽ magnã. Ego sũ ille bortꝰ
amicꝰ illemi rabilis. ille narrandus. Si qͣ dicentis fides ẽei faciuꝰ
m uidet᷑ qđ scio me ñ esse ꝑiturũ. Sentit. urd̃. & ipsa mat̾ remis
facere t̃pissimã: si necessitate detinear. Itaq mulier quȩ adhue de

Expanded text:
an alium occidat. miserere, mater, si quis est magnorum meritorum pudor, querere, an alium occidat. miserere, mater, si quis est magnorum meritorum pudor, querere, quod unum decet, impatientius ex duobus amari semper absentem. cui tu fortunae, quibus necessitatibus inicis manum! me ad amicum meum admitterent alterius catenae tyranni, nunc mihi portas aperiret, subsidio navigium pirata praestaret. si mehercules ante morerer, ire deberes, mater, ad diem. misera, non intellegis, quanto te magis plus obligaverit amicus? plus debes homini, qui me tibi remisit, ex quo pati non potes, ut revertar. Libet mehercules, iudices, libet misereri hominum, qui me laudant revertentem. amicus mihi credidit, ut redirem. ita nunc ego facio rem magnam, ego sum ille bonus amicus, ille mirabilis, ille narrandus? si qua dicentis fides est, facinus mihi videtur, quod scio me non esse periturum. Sentit, iudices, et ipsa mater rem se facere turpissimam, si necessitate detinear; itaque mulier, quae adhuc de
Abbreviated transcription (Latin):
adũsꝰ solutũ carcer inuentꝰ ẽ. Pudet. urõ. fateri: iã in hoc uictꝰ iam
inferior recessi. Exduob magis amat᷑: quẽ trrannꝰ paratꝰ ẽ alligare.
Qͥntũ tͥ amice debeo: Non potuit nos diuidẽ nͥ mat̾. Tibi pͥmũ cęxitas
nunciata ẽ. Tuiis hic affectꝰ fuit : qđ hoc credidit tẏrannꝰ. Qͥd ille ñ
fecit ut rex desiđauerit uicariũ corpꝰ Amplexꝰ ẽ catenas. spondi
sibi uoluit hominẽ. redditurũ ꝑmaria. ꝑ matrẽ. reꝓmisit de inceras
tãꝗͣ de animo suo. Quis hominũ ꝓse tã multa fecisset: p̃stitit inꝗ
amicꝰ p̃stititit: rem ꝗͣ uidebat᷑ idõ tyrannꝰ indulsisse ne fieret.
Et hominẽ qͥ in reb humanis hunc esse nolebat affectũ: decipimꝰ
dũ tẽptam᷑. Ego ñ inuenio cur horreat mat̾ arcẽ: qͥd sibi uelit qͣsi
destinatas oꝑire ceruices. Non odit me tẏrannꝰ: cuiꝰ ũ int̾est

Expanded text:
adversus solutum carcer inventus est. pudet, iudices, fateri: iam in hoc victus, iam adversus solutum carcer inventus est. pudet, iudices, fateri: iam in hoc victus, iam inferior recessi; ex duobus magis amatur, quem tyrannus paratus est alligare. Quantum tibi, amice, debeo! non potuit nos dividere nisi mater. ubi primum caecitas nuntiata est, tuus hic affectus fuit, quod hoc credidit tyrannus. quid ille non fecit! ut rex desideravit vicarium corpus, amplexus est catenas; sponderi sibi voluit hominem rediturum per maria, per matrem; repromisit de incertis tamquam de animo suo. quis hominum pro se tam multa fecisset? praestitit, inquam, amicus, praestitit rem, quam videbatur ideo tyrannus indulsisse, ne fieret, et hominem, qui in rebus humanis hunc esse nolebat affectum, decipimus, dum temptamur. Ego non invenio, cur horreat mater arcem, quid sibi velit quasi destinatas operire cervices. non odit me tyrannus, cuius non interest,
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ aliquẽ fr̃nitatis affectũ. Sic effectũ ẽ :ut nos statĩ fama cõmit.¬
teret. Et tali certamine coimꝰ ut siqͥd accidisset uni deb̾& alteri
exẽplũ. Inde ẽ qđ & parit̾ reũti contẽpsimꝰ. Et qͣsi faciliꝰ esset int̾
fides placuit subincerta pelagi coherere. Nec tam̃ uanitate nec
discursu putetis extractos. Magnas & in explicabiles nauigandi
fuisse causas uel hinc potestis ęstimare: qđ nos ñ detinuit hȩc mat̃.
Utrũne gͥ. utõ. sumere de nob̾ etiãnc̃ uoluit exꝑim̃tũ ipsa amicicia
& parũ fortuna credit hoĩb adhuc tantũ felicit̾ amantib anhȩc ẽ
niagnȩ semꝑ opinionis inuidia. nec ulli umꝗͣ tã plena c̃fessione laudant᷑
hoĩes quoꝵ omĩa casꝰ. fama custodiebat. Consumimͣ t̾rore: qͥ parentib
statĩ cęcitas ẽ. Hinc illud euenit: qđ sumꝰ parit̾ alligati. Sic magis

Expanded text:
habet aliquem fraternitatis affectum. Sic effectum est, ut nos statim fama commithabet aliquem fraternitatis affectum. Sic effectum est, ut nos statim fama committeret, et tali certamine coimus, ut, si quid accidisset, uni deberet alteri exemplum. inde est, quod et pariter ~reverti~ contempsimus, et, quasi facilius esset ~inter fides~ placuit sub incerta pelagi cohaerere. nec tamen vanitate, nec discursu putetis extractos; magnas et inexplicabilis navigandi fuisse causas vel hinc potestis aestimare, quod nos non detinuit haec mater. Utrumne igitur, iudices, sumere de nobis etiam nunc voluit experimentum ipsa amicitia, et parum fortuna credit hominibus adhuc tantum feliciter amantibus, an haec est magnae semper opinionis invidia, nec ulli umquam tam plena confessione laudantur, homines, quorum omnis casus fama custodiebat, ~consumimus~ terrore, qui parentibus statim caecitas est. hinc illud evenit, quod non sumus pariter alligati: sic magis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ atiẽ ut reũtar amico meo mat᷑ imposiuit: Et qͣntũ adhanc ꝑtinet maxi¬
mũ uuienẽ decepit. illũ qͥ meos credidit affectꝰ. Non possũ. ucõ. litis
huiꝰ dissinusare faximꝰ Innocentiꝰ fuerat: ut ego nollẽ reuerti. Uiderint
scĩssim uiri. sed receptas nominũ ꝑsuasiones uelut aliq̃ seruitutẽ caritate
at tendunt. Aec siqͥs int̾roget. millos affectꝰ tantũ nasci puto. Et siqͥs omĩa
H ones gͥ qͦs cũ maxime incredibiliũ rerũ loqͥt᷑ inuidia: sumꝰ sine dubio non
ciusdẽ pars animȩ ñ eiꝰddẽ pondꝰ uteri. Et qͣnto minꝰ in causis: tanto plus
in affectu ẽ: Ad mirabilior caritas: inꝗͣ coimꝰ uirib nrĩs. Nonpudet ucõ.
hanc fateri ꝑsiasionẽ. Amꝰ debet᷑ hoi qͥ aliquẽ ideo tantũ amat qͥa¬
I7
necesse ẽ. Ita ẽ. ud̃: ita ẽ. Apͥmis statĩ ętatib ineandẽ coire uitã.

Expanded text:
quod, etiam ut revertar, amico meo mater inposuit? et quantum ad hanc pertinet, maxiquod, etiam ut revertar, amico meo mater inposuit? et quantum ad hanc pertinet, maximum iuvenem decepit, illum, qui meos crediderit adfectus. non possum, iudices, litis huius dissimulare facinus: innocentius fuerat, ut ego nollem reverti. Viderint, sanctissimi viri, . . . sed receptas nominum persuasiones velut aliquam servitutem caritatis attendunt. me si quis interroget, nullos affectus tantum nasci puto, et si quis omnia homines igitur, quos cum maxime incredibilium rerum loquitur invidia, sumus sine dubio non eiusdem pars animae, non eiusdem pondus uteri; sed quanto minus in causis, tanto plus in affectu est. admirabilior caritas, in quam coimus viribus nostris. non pudet, iudices, hanc fateri persuasionem: minus debetur homini, qui aliquem ideo tantum amat, quia necesse est. ita est, iudices, ita est: a primis statim aetatibus in eandem coire vitam
Abbreviated transcription (Latin):
sipotest Duob excedit omne querele meȩ cõplorationẽ: qđ tã diũsis
meors conatib adũsa c̃uenunt. ut uideas eligere qđ ñ darẽ miser ꝓluce
necessitates pͥeat us hõis qͥ paratꝰ ẽ duob impendi. Iam hic ẽ tota ratio
demĩtiȩ ne ibime decincatis ubi ñ ꝓsũ. Nec dissimulo scĩsimi uri ꝑferre
mecũ mñaximne: tã incredibilis exẽpli fidẽ: ut ñ immerito possi uid̃i cũ
matre collude. E go uideor ex cogitasse istũ colorẽ. & hoc qđ detieor
inicicie uocat᷑ infirnitas. Miseremini iicõ. tẽptate me. & dimitate.
Aiuosueri reuerti scire ñ potestis: ñ reutor. Ilud scĩsim ucõ. illud
affectꝰ meos torquet ac lacerat: qđ sim ingenti expectatione deceptꝰ.
Sp aunerã futurũ ut hoc loco rẽ magnã faceret & mat̃ : parauerã apud
⁊ prannũ hanc iactationẽ. ut me credet remissũ. & genꝰ ostentationis ad¬
anauerã ut mirarent᷑ hõĩs fidẽ etiã inorbitate. Quo uultis hoc ammo ferã.

Expanded text:
complorationem, quod me tam diversis meorum conatibus adversa conveniunt, ut videar eligere. quid non darem miser pro luce necessitates pereat usus hominis, qui paratus est duobus inpendi! iam hic est tota ratio clementiae, ne ibi me detineatis, ubi non prosum. nec dissimulo, sanctissimi viri, perferre me cum maxime tam incredibilis exempli fidem, ut non immerito possim videri cum matre colludere. ego videor excogitasse istum colorem, et hoc, quod detineor, amicitiae vocatur infirmitas. miseremini, iudices, temptate me et dimittite. an voluerim reverti, scire non potestis, nisi revertor. Illud, sanctissimi iudices, illud adfectus meos torquet ac lacerat, quod sim ingenti expectatione deceptus: speraveram futurum, ut hoc loco rem magnam faceret et mater. paraveram apud tyrannum hanc iactationem, ut me crederet remissum, et genus ostentationis adamaveram, ut mirarentur homines fidem etiam in orbitate. quo vultis hoc animo feram,
Abbreviated transcription (Latin):
imnꝑiuso ꝵ dolore correntiꝰ. & fractȩ maloꝵ c̃tentione m̃tes admexpee¬
tatacaligant . ñ querelas pꝰ hoc muenio. ñ ũba ñ lacrimas. admullie
re conatũ sufficit mori alteriꝰ aninio & suo ueneno. Licet gͥ nona me
ratꝰ mole cuenias: ñ penitet tam̃ fi ꝯxisse. ñ penitet illũ s pñi rigorẽti
peundi tãqͣ parricida moriebar. Pat̃ qͥ querit᷑ qđ ñ bibi ia nẽ dioeret
dephens crat negare ñ pot̾at. Enẽ nc̃ ter abdicatꝰ. & me contendet
asiuidices meos redire ñ ausuĩ. Bene qđ sic effudi. tãq̃ ruriꝰ uta placu¬
iseu ucenemi q đ iuidet᷑ dephensũ nemo ideo bibisse credet᷑.: Qaui bnplodi¬
uerat i nenĩc. ni fui passur si bibe uoluisses. Deinde hoc si pbas ut melio dieq

Expanded text:
inprovisorum dolore torrentius, et fractae malorum contentione mentes ad inexpecinprovisorum dolore torrentius, et fractae malorum contentione mentes ad inexpectata caligant. non querelas post hoc invenio, non verba, non lacrimas. ad nullius rei conatum sufficit mori alterius animo et suo veneno. Licet igitur nova me reatus mole convenias, non paenitet tamen flexisse, non paenitet, illum spiritum rigoremque pereundi; tamquam parricida moriebar. pater, qui queritur, quod non bibi, iam nunc diceret: 'deprehensus erat, negare non poterat.' essem nunc ter abdicatus, et me contenderet ad iudices meos redire non ausum. bene quod sic effudi, tamquam rursus vita placuisset; venenum, quod videretur deprehensum, nemo ideo bibisse crederetur, quia sibi paraverat. dic nunc: 'non fui passurus, si bibere voluisses.' deinde hoc sic probas, ut me hodieque