comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quo p m̃ ea fere ratio est. ut primũ
docendi. secundim mouendi: tertiũ
paud stretũq nomñe desectandi. siue
Alrad interconciliandi prestare uidet᷑
afiti m docendo autẽ acumen. Inter¬
concillande aim̃t senitas: in mouendo
grauitas uiddatur. Itaq illo sub̾tili
precpue ratio narrandi. prolimei¬
q consistet. Sed quod etiã detratiã
ceteris birtictib suogenere plemĩ.
medius hic et translatõis crebrior
et figuris erit iocundior. egssic̃ib
amenus. compõne captus. sentẽti
dulcis. lenior tñut amnis lucidus
quid est. et uirentib utrinq silits
uimbratus at ille qui saxa deuotat
et pontem dignetur. et ripas sis
faciat. multus et torrens iudicem
qua rapit. Hit orator et deffunttos
linam in senatu allaut᷑ Hic et
amplificatõib extollet orritione.
et insuperlationẽ quaꝵ eruget q̃
caribdis tam uorax. et octeqͣmis
mediussidius ipse . Nota sinit enim
iam studiosĩs hec luina. hic dees
ipõs in congressum ꝓpesimĩ ẜ̾monẽq

Expanded text:
um tamen ea fere ratio est. ut primum docendi, secundum movendi, tertium illud, utrocumque nomine, dele ctandi, sive aliud interconciliandi piaestare videtur officium. in docen do autem acumeo, in interconciliando lenitas, in movendo gravitas videatur. Itaque illo subtili praecipue ratio narrandi probandique consistet; sed quod etiam detractis ceteris virtutibus, suo genere plenum sit. Medius hic modus et translationibus crebrior, et figuris erit iucundior, egressionibus amoenus, compositione aptus, sententiis dulcis. lenior tamen; ut amnis lucidus quidam, et vitentibus utrimque filuis inumbratus. At ille qui saxa devoluat, et pontem dedignetur, et ripas sibi faciat multas, ut torrens Iudicem. qua rapit. Hic orator et defunctos elinam in senatu alloquetur. Hic et amplisicationibus extollet orationem, et in superlationem quoque erigetur. quae Charybdis tam vorax? et Oceanus medius fidius ipse. nota sunt enim iam studiosis haec lumina. Hic deos ipsos in congressum prope suum sermonemque
Abbreviated transcription (Latin):
is dicendi uirtittib usus
orator in iudiciie. consiliis.
concionib. senatu. in om̃ideniq
officio. boni ciuis. finẽ quoq digmi.
et optimo biro. et oꝑe stĩssimo faciẽt.
Non quia prodesse unꝙͣ satis sit et
illa mente.atq illa facultate p̾dito
non cõueniat oꝑis pulcherrimi ꝙͣ lon-¬
gissimũ tp̃s. sed qr decet hoc quoq pre-¬
spicere. ne quid id peius ꝙͣ fecerit: faciãt:
Nleq enĩsciencia modo cõstat orator.
que augetur annis. sed uoce latere

Expanded text:
is dicendi virtutibus usus orator ad iudiciis, consiliis, contionibus, senatu, ad omni denique officio boni civis finem quoque dignum et optimo viro et opere sanctissimo faciet, non quia prodesse unquam satis sit et illa mente atque illa facultate praedito non optandum operis pulcherrimi quam longissimum tempus, sed quia decet hoc quoque prospicere, ne quid peius, quam fecerit, faciat. neque enim scientia modo constat orator, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uicia. Nam imperitis placere aliqͣñ
que uitiosa sunt scio: Quio differẽt
iit᷑. ꝙ si michides consiliũ indic ͫ
saipientum: per ꝙͣ multa recidam eo
oroniõ. non Ciceronis modo. sedetiam
eius qui est strictior multo demo¬
stems Neq em̃ affectus õmo morẽdi
erinit. neciaures delectatiõe mouende.
tales aristoteles existimet. Non eñ
trahent ᷑ hiis illi sapientes. ꝓpͥe ⁊ signi¬
ficanter rem iudicare. prou̾atõt coluge̾
sactis esti: Cum uero index detur. ãt ꝓpłs.
aiti ex ppło. laturiq sentenciã. indotti

Expanded text:
vitia. nam imperitis placere aliquando quae vitiosa sint, scio. quo different igitur? quodsi mihi des consilium iudicum sapientium, perquam multa recidam ex orationibus non Ciceronis modo, sed etiam eius, qui est strictior multo, Demosthenis. neque enim adfectus omnino movendi erunt, nec aures delectatione mulcendae, tales Aristoteles existimet; non enim trahentur his illi sapientes; proprie et significanter rem indicare, probationes colligere satis est. cum vero iudex detur aut populus aut ex populo, laturique
Abbreviated transcription (Latin):
rio. Om̃es sunt in illo uirtutes
qued te cesar ignorare nõ arbitr
S pͥcipue singłaris ⁊ admiranda
fragilitas. Et si hoc uerbostio reges¬
laudare. nõ solere frugi honñez
dici nõ niltum h laudis. In rege
fortem rustumm seuerũ. ttauem.
magͣui nũ. largum. beneficum.
liberalei. hes sunt regie lautes.
Illa pͥuata est. ut uolet quisq at¬
cipiet. Etgo uero fiugalitatẽ id et

Expanded text:
 omnes sunt in illo rege virtutes, quod te, Caesar, ignorare non arbitror, sed praecipue singularis et admiranda frugalitas: etsi hoc verbo scio laudari reges non solere. Frugi hominem dici non multum habet laudis in rege: fortem, iustum, severum, gravem, magni animi, largum, beneficum, liberalem: hae sunt regiae laudes, illa privata est. ut volet quisque, accipiat: ego tamen frugalit
Abbreviated transcription (Latin):
in promĩciãdo. ꝙͣntum minꝰ. uel
offense. uelbtilitati sue indulserit.
Hot et aput eos a quib appellatum
erit. si forte ad eosd rennttent᷑. adiici¬
enda ratio: uel nctĩtatis alicinꝰ. si id
cause tedit: iieł erroris. nel suspitõis.
Tutissiniũ ergo penitẽcie confessio
aputialis nos iudites dispitaturas

Expanded text:
in pronuntiando, quanto minus vel offensae vel utilitati suae indulserit. hoc et apud eos, a quibus appellatum erit, si forte ad eosdem remittemur; adiicienda ratio vel necessitatis alicuius, si id causa concedit, vel erroris vel suspicionis. tutissimum ergo paenitentiae confessio apud alium nos iudicem disputaturos
Abbreviated transcription (Latin):
micissit̃ .po .ro. stetisse. Cetm uelfaci¬
simũ est ibi aliena culpam recusa¬
rebbi fateris tuã erum id iam est¬
iudicis. non attoris. E si nlla con¬
tingit excusatio solahalet colorem
satis emẽdatus. qui in odium eoꝵ
rei non indecens facũt. ut cũ pat̾¬

Expanded text:
micissimis populo Romano stetisse. ceterum vel facimicissimis populo Romano stetisse. ceterum vel facillimum est, ibi alienam culpam incusare, ubi fateris tuam. verum id iam indicis est, non actoris. quodsi nulla contingit excusatio, sola colorem satis emendatus, qui in odium eoruc natura ipsa rei non indecens faciant: ut cum p
Abbreviated transcription (Latin):
nit definse testes ãt ꝙ ti idissie.
et si anthi libiud psane fint. dicend̃
esti pctronosuo non satiffecisse: Suc¬
curret etiãsi ap̃ alids idices aget᷑.
utim scdã asertioẽ.ãt incentũunra¬
eib iidicis duplicib parte bitta
decentiserit quotiẽs cõtigerit seruare
uldicũ pudorẽs de qua relatius ꝓba¬
tionũ loco ditũ est ¶ otest eue̾nire.
ut in ałiis rephendẽda sint q̃ ip̃i
fecerimꝰ ut obitiit Tuberio ligario.
ꝙ in affrica fuit. et amb̾itꝰ qui clam
nati recuꝑande dignitatis gr̃a. reos
uuriantẽ patee luxi̾osus ip̃e Iunt̃is
accusat: Id ꝙͣ decenter fieri possit: eqͥd
Tubero iuuenẽ se ptiri hesisse. illum
a senatu missimi non ad belium. s
ad frumẽtu coemendũ. ait: ut pͥͫ
lituerit: a partib recessisseligariũ.
et pseuerasse. et nõ pro cor. põptio.
inter quẽ ⁊ cesarẽ dignitatis fuerito
cõtentio Cum salua utriq rẽ pu ͣ
sefẽt: Sed pro iuba. atq affria ini¬

Expanded text:
t defuisse testes aut quod timidissime et, si nihil aliud plane fuerit, dicendum est patronos non suffecisse succurret. etiam , si apud alios iudices agetur, ut in secunda adsertione aut in centumviralibus iudiciis duplicibus, parte victa decentius erit, quotiens contigerit, servare iudicum pudorem; de qua re latius probationum loco dictum est. potest evenire, ut in aliis reprehendenda sint, quae ipsi fecerimus, ut obiicit Tubero Ligario, quod in Africa fuerit. et ambitndae dignitatis gratia reos xuriantem patrem luxuriosus ipse iuvenis accusat. id quomodo decenter fieri possit, equidTubero , iuvenem se patri haesisse, illum a senatu missum non ad bellum, sed ad frumentum coemendum ait, ut primum licuerit, a partibus recessisse; Ligarium et perseverasse et non pro Cn. Pompeio, inter quem et Caesarem dignitatis fuerit contentio, cum salvam uterque rem publicam vellet, sed pro iuba atque Afris ini
Abbreviated transcription (Latin):
ues impulsum abaliis: Ihõc illis
cõmune remediũ est msitota ac¬
tione equałr appareat/ ꝓon honor
modo. sed etiam caritas ¶Prẽterea
causasi nobis iusta sit dicenda: n
id moderatetm̃ faciamꝰ: sed etiam
uttĩo. diuersum ad hoc. facilius.
cum hõimiãt aliequm turpñ. auit
nobis ũnsorũ qued fatta laudanda sũt.
Decet enĩ rem ipsam probare in qͣlicũ
persona dicit Cicero pro bͣabinio. et
p. batinio mnicissimis antea sibi
citum. Difficilier ei ratio in iudicio
cluentiano fuit: cum scamandrũ
ncte haberet dicere nocentẽ cuius
egerat causam ¶ Erũ illud eleganͣ.
cum eoꝵ a quib ipse ꝑdrttus esset.
precib: tum etiam adolescẽcia suã
excusat detratturꝰ Alioquin plꝰ auc¬
toritatib situt in causa pͥsertim sus¬
petta. si eumẽe qui tinere notentis
reos susciꝑe fateret᷑ͫ. apud idicẽ uero

Expanded text:
ulsum ab aliis. hoc enim commune remedium est, si in tota actione aequaliter appareat non honor modo eius, sed etiam caritas. praeterea causa sit nobis iusta sic dicendi, neque id moderate tantum faciamus, sed etiam necessario. diversum ab hoc sed facilius, cum hominum aut alioqui turpium aut nobis invisorum quaedam facta laudanda sunt. decet enim rem ipsam probare in qualicunque persona. dixit Cicero pro Gabinio et P. Vatinio, inimicissimis antea sibi citum. difficilior ei ratio in iudicio Cluentiano fuit, cum Scamandrum necesse haberet dicere nocentem, cuius egerat causam. verum id elegantissime cum eorum, a quibus ad se perductus esset, precibus, tum etiam adolescentia sua excusat, detracturus alioqui plurimum auctoritatis sibi, in causa praesertim suspecta, si eum se esse, qui temere nocentes reos susciperet, fateretur. apud iudicem vero,
Abbreviated transcription (Latin):
cõcisũ atq laceratũ ꝙͣ mala mẽs
Nã et cũ ĩsidiat᷑ pecͥoris labore dis¬
tĩguit᷑ : ⁊̃ cũ sceleris cõpos fuit sol
aut ulli bõe articulos nõ h̾cule ma¬
gis ꝙͣ srugib ĩ t̾ra sentib articłis
occupara agenon ad ꝑferendos
studioꝵ labores necessaria fruga¬
litas ꝗd gͦ ex libidĩe ac luxuriã
spei nõ p̾cipne acuit ad cupidita¬
tẽ lr̾aꝵ amor laudis. Nũ gͥ malis
eẽ ad laudẽ cure pucamꝰ Iã ħ qͥs
nõ uidet maxima ꝑtẽ orois ĩ trac¬
tatu equi boniq cõsiste̾ dicer ne
de hiis ẜni debirã reꝵ dignitatẽ
studii doctrine pessĩo atq optĩo
uid uter melior dicet᷑ orator in¬
mirũ qui hõ quo melior. Nõ
orator. Nõ eĩ ꝑfectũ ẽ quicꝙͣ qͦ

Expanded text:
concisum atque laceratum quam mala mens. concisum atque laceratum quam mala mens. nam et cum insidiatur, spe, curis, labore distringitur; et etiam cum sceleris compos fuit, solaut ulli bonae arti locus? non hercule magis quam frugibus in terra sentibus ac rubis occupata. age , non ad perferendos studiorum labores necessaria frugalitas? quid ergo ex libidine ac luxuria spei? non praecipue acuit ad cupiditatem litterarum amor laudis? num igitur malis esse laudem curae putamus? iam hoc quis non videt, maximam partem orationis in tractatu aequi bonique consistere? dicetne de his secundum debitam rerum dignitatem studii, doctrinae, pessimo atque optimo viro: uter melior dicetur orator? nimirum qui homo quoque melior. non orator. non enim perfectu
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ ẽ creditũ certe nõ fier ũ cyͣ stua¬
tꝰ orator.adde ꝙ ne studio quidẽ
oꝑis pulch̾rimi uataremẽs nͥ oĩ¬
pectore nullũ ẽ honestoꝵ turpiũ¬
q cõsortiũ et cogitare optĩa simł
ac deterrima nõ mag̾ ẽ unius aĩ
quã eiusdẽ hoĩs bonũ ẽẽ ac malũ.
tũ illa quo ex cã ꝙ mẽtẽ tãtere ĩ¬
rẽtã uacare oĩb aliis ⁊̃ iã culpa
carẽtib curis o ita demũ eĩ lib̾a
ac tota nulla distrigẽte atq alio
doͣcẽte cãspectabit id solũ ad ꝙ ac¬
cĩgit᷑. ꝙ si agroꝵ nimia cura et so¬
licitior rei familiaris diligẽtia
uenãdi uoluptas et dati spectacu¬
lis dies multũ studiis aufferũt
huic eĩ rei perit tẽpꝰ ꝙcũq alteri
datur quid putamus facturas cu¬
piditatẽ auaritiã ĩuidiã quarũ
ĩpotẽtissĩe cogitatioes sõpnos
enã ipõs et illa ꝑ ꝯuietẽ uisa ꝑtur¬
bẽt. Nicħ ẽ eĩ rã occupatũ tã mul¬
tiforme tot actã uariis affectib

Expanded text:
er est creditum, certe non fiet unquam stultus orator. adde quod ne studio quidem operis pulcherrimi vacare mens nisi omnibpectore nullum est honestorum turpiumque consortium, et cogitare optima simul ac deterrima non magis est unius animi quam eiusdem hominis bonum esse ac malum; tum illa quoque ex causa, quod mentem tantae rei intentam vacare omnibus aliis etiam culpa carentibus curis oportet. ita demum enim libera ac tota, nulla distringente atque alio ducente causa, spectabit id solum ad quod accingitur. quodsi agrorum nimia cura et sollicitior rei familiaris diligentia et venandi voluptas et dati spectaculis dies multum studiis auferunt huic enim rei perit tempus, quodcumque alteri datur, quid putamus facturas cupiditatem, avaritiam, invidiam, quarum impotentissimae cogitationes somnos etiam ipsos et illa per quietem visa perturbent? nihil est enim tam occupatum, tam multiforme, tot ac tam variis adfectibus
Abbreviated transcription (Latin):
quoe si forte intr cu ꝗrauio sa¬
minuat nec procadat uit qua
acriditut faciliora sĩt ao ĩtu¬
ligendũ et lucioiora multo
et pͥma eloquẽtie uirtꝰ ꝑspioui¬
tas. Et quo quis ĩgemominus
ualet ħ se mag̃ attollẽ et dilata¬
ro conatur. ut statura breues in
digitos erigũtur. et plura ĩfir¬
miminãtur. Nã cumidos ⁊ cor¬
ruptos et rremulos et quorũq
alio cato et elie gnͣe pecrãtes cer¬
tũ hẽo nõ uirũ s ĩfirmitatis ui¬
cio larborare ut corꝑa nõ robore
set ualitudine in flãtur et recto
itin̾e lapsi plerũq deu̾tũt. Erit
ociã obseurior quo quisq det̾ior
Rõ excidit michi scripsisse me
ĩ libro pͥore cũ pociorẽ ĩ scolis i¬
eruditionẽ eẽ ꝙͣ domidice̾m li¬
bẽtius so prima studia teñosq
brofectus ad imitationẽ cõdis¬
cipuloꝵ que facilior eẽt exige̾¬

Expanded text:
quoque, si forte iter cum parvulo faminuat nec procedat ultra quam accidit ut faciliora sint ad intelligendum et lucidiora multo, et prima est eloquentiae virtus perspicuitas, et quo quis ingenio minus valet, hoc se magis attollere et dilatare conatur, ut statura breves in digitos eriguntur et plura infirmi minantur. nam tumidos et corruptos et tinnulos et quocunque alio cacozeliae genere peccantes certum habeo non virium sed infirmitatis vitio laborare, ut corpora non robore sed valetudine inflantur et recto itinere lassi plerumque devertunt. erit ergo etiam obscurior, quo quisque deterior. non excidit mihi, scripsisse me in libro priore, cum potiorem in scholis eruditionem esse quam domi dicerem, libentius se prima studia tenerosque profectus ad imitationem condiscipulorum, quae facilior esset, erige
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostẽdã quãto su meliꝰ opiis
ꝯbui quata i el euãdis q̃ seme
ĩsed̾int. utiis di cacuitas rõse¬
quat cu greminatuoniis succo¬
dentes premat.et quid̾ de dorẽ¬
di grauiꝰ ac pꝰ ꝙ docẽdi.propt̃ꝙ
thimotheũ clarũ ĩ artetibiatũ fe¬
rũt duplices ab hiis quos alius
ãstitiniset solitũ exige m̃tete
ꝙͣ si iudes t̾dẽntur errortrẽ ĩ re
I
illos minoris xyistimãt. orio¬
nosane sromatho cotẽtisunt
bnd̃is si eius moĩ p̾ceptoe: ri
docerit nõ peius alculẽ uttam
łrequẽtior er eos qui amplionõ
dicẽdi facultatẽ sint iõsecuti s
putant ad mĩora dricẽtẽ idq ĩ¬
rim fici qui fastidiãt prẽtehae
ĩtĩoribus craã intim quia oĩo
nõ possint.ego porro eiiquino

Expanded text:
is imbui, quanta in eluendis quae semel insederint vitiis difficultas consequatur, cum geminatum onus succedentes premat et quidem edocendi gravius ac prius quam docendi. propter quod Timotheum clarum in arte tibiarum ferunt duplices ab iis, quos alius instituisset, solitum exigere mercedes, quam si rudes traderentur. error tamen est in illos minores existimant, et bono sane stomacho contenti sunt; bilis, si eiusmodi praeceptores minus docerent non peius; alter ille etiam frequentior, quod eos, qui ampliorem dicendi facultatem sint consecuti, non putant ad minora descendere, idque interim fieri, quia fastidiant praestare hanc inferioribus curam, interim quia omnino non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ꝙ̃ nũc tueor sm̃a priori dui¬
sa sitid a me procul aberit. Nã¬
q ea tã uł maxia ẽ cur optimo
cuiq p̾ceptori sit tradẽdus puer
ꝙ apd̾ eũ discipuli quo meliꝰ
ĩstituti aut dicẽt ꝙ ĩutile nõ
sis mutati.aut si quid erraue¬
rit stati corrigẽtur. at ĩdoctus
ille eciã probabit. fortasse nici¬
oĩa et plate̾ audiẽtib iudicio
uo coget. sit gͦtã eloquẽcia
ꝙ morib prestãtissimꝰ quiad
phenitis shometici exẽplũ di¬
ce̾ ac facẽ doceat.d̾ pͥmis ap̾

Expanded text:
 nunc tueor, sententia priori diversa sit. id a me procul aberit; namque ea causa vel maxima est, cur optimo cuique praeceptori sit tradendus puer, quod apud eum discipuli quoque melius instituti aut dicent, quod inutile non sit imitari, aut si quid erraverint, statim corrigentur; at indoctus ille etiam probabit fortasse vitiosa et placere audientibus iudicio suo coget. sit ergo tam eloquentia quam moribus praestantissimus, qui ad Phoenicis Homerici exemplum dicere ac facere docea
Abbreviated transcription (Latin):
uebit: si quis ab eo cõsultꝰ dissẽ¬
tiet cũ ip̃is illis diu̾sas ĩt̾ se opi¬
niones tueri cõcessũ ẽ sit. s ĩ si
nos se quid quilz sẽserit uolet lec¬
cioĩs opꝰ ẽ qua nich̾ ẽ ĩ studiis miꝰ
laboriosũ ꝙ si pleriq desꝑata facul¬
tate agẽdi ad discẽdũ ius declina¬
nũt ꝙͣ id scire facile ẽ oratori ꝙ
discũt qui sua q̃q cõfõne orato¬
res̾ eẽ nõ pñt. u̾m et in. cato cũ
ĩ dicẽdo p̾stãtissimꝰ tũ iuris idẽ fu¬
it ꝑitissimꝰ et sceuole ẜmoq sul¬

Expanded text:
vebitur, si quis ab eo consultus dissentiet; cum ipsis illis diversas inter se opiniones tueri concessum sit. sed etiam, si nosse, quid quisque senserit, volet, lectionis opus est, qua nihil est in studiis minus laboriosum. quodsi plerique, desperata facultate agendi, ad discendum ius declinaverunt, quam id scire facile est oratori, quod discunt qui sua quoque confessione oratores esse non possunt? verum et M. Cato cum in dicendo praestantissimus, tum iuris idem fuit peritissimus, et Sc
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliqua de eo ceperat.ut appa¬
reat posse oratorẽ nõ discẽdo tãtũ
morib excolẽdis studioq iuris̃ p̃¬
cipimꝰ nõ equis eo credit rep̾hẽdẽ¬
da ꝙ multos cognonimꝰ qͥ tedio la¬
borũ quẽ fẽre tẽdẽtib ad eloquẽti¬
d̾ necesse ẽ cõfugͣit ad ħ diu̾ticu¬
ia desidie quor alise ad albũ ac ru¬
brica trãstulerũt et formulati
uelut cicero ait legulei quid̾ eẽ
maluerũt tãꝙͣ utiliora eligẽtes
ga quoꝵ solã facilitatẽ sequebãt᷑.
aliq̾ pigntie arrogãtõris qͥ sõito
frõte cõficta ĩmissaq barbaue
⁊ luti despexissẽt oratoria p̾cepta
domi dissolutis captarẽt auitẽ cõ¬

Expanded text:
e aliqua de eo coeperat, ut appareat posse oratorem non discendo tantum moribus excolendis studioque iuris praecipimus, ne quis eo credat reprehendenda, quod multos cognovimus, qui taedio laboris, quem ferre tendentibus ad eloquentiam necesse est, confugerint ad haec deverticula desidiae. quorum alii se ad album ac rubricas transtulerunt et formularii vel, ut Cicero ait, leguleii quidam esse maluerunt, tanquam utiliora eligentes ea, quorum solam facilitatem sequebantur; alii pigritiae arrogantioris, qui subito fronte conficta immissaque barba, veluti despexissent oratoria praecepta,domi dissoluti captarent auctoritatem con
Abbreviated transcription (Latin):
i̾pabit ea q̃ cũ aget eẽ ĩ cã uelit nͥ for¬
te ĩpetratorẽ quis idoneũ credit ĩ pꝰ¬
liis̃ quid̾ strenũ et fortẽ et oĩm qͥ
pugna poscit artificẽ s neq diłctꝰ
agẽ nec copias cõtrahe atq ĩstru̾e
n ͨ ꝓspice̾ comeatꝰ n ͨ locũ caꝑe casts
sçientẽ priꝰ ẽ eĩ certa parare bella
ꝙͣ gerere at qui simillimꝰ huic sit
aduocatus si plura q̃ ad m̃cẽdũ ua¬
lẽt aliis relĩquẽt cũ p̾ẜrim ħ ꝙ est¬

Expanded text:
a velit? nisi forte imperatorem quis idoneum credit in proeliis quidem strenuum et fortem et omnium, quae pugna poscit, artificem, sed neque delectus agere nec copias contrahere atque instruere nec prospicere commeatus nec locum capere castris scientem; prius est enim certe parare bella quam gerere. atqui simillimus huic sit advocatus, si plura, quae ad vincendum valent, aliis reliquerit, cum praes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ ĩ cãis̃ potẽtissimũ sit ab altõ
petiturꝰ pene nõ dissiłis hiis qui
poetaꝵ scͥpta pronũciãt. nã quodã¬
mõ mãdata ꝑferet et ea q̃ s̾ a iu¬
dice credi postulaturꝰ ẽ aliẽa fide
dicet et ipẽ litigãtiil u auxiliator
egebit auxilio ꝙy aut fieĩ nõ nũ¬
ꝙͣ mĩore ĩcõmodo possit cũ tomi
p̾cepta et cõpõita et sic̃ cetera q̃ ĩ
cã sũt ĩ discẽdo cognita ad iuditẽ
deformit respectet et int̾ sb̾ sella
mĩores ad uocatos int̾roget. port
a satis diligẽt̾ acciꝑe q̃ tñ audiet
cũ adiciẽda sũt. aut fortit̾ affir̃a

Expanded text:
 est in causis potentissimum, sit ab altero petiturus, paene non dissimilis iis, qui poetarum scripta pronuntiant? nam quodammodo mandata perferet, et ea, quae sibi a iudice credi postulaturus est, aliena fide dicet, et ipse litigantium auxiliator egebit auxilio. quod ut fieri nonnunquam minore incommodo possit, cum domi praecepta et composita et sicut cetera, quae in causa sunt, inde discendo cognita ad iudicem deformiter respectet et inter subsellia minores advocatos interroget? potest autem satis diligenter accipere, quae tum audiet, cum ei dicend
Abbreviated transcription (Latin):
satis ĩ ea re doctꝰ falsũ aliqͥ sb̾ie¬
cerit. ħ ei ẽ maximũ ignorãtie
malũ ꝙ credit eũ scire qͥ moneat
neq ego sũ nr̃i moris ignatꝰ ob¬
litꝰ ne eoꝵ qui uelut ad arculas
sedẽt et tela agẽtib sb̾mĩstrãt ne¬
q idẽ grecos quo nescio factitas¬
se.u̾te nomẽ hiis pracmaticoꝵ da

Expanded text:
lsum aliquid subiecerit? hoc enim est maximum ignorantiae malum, quod credit eum scire qui moneat. neque ego sum nostri moris ignarus oblitusve eorum, qui velut ad arculas sedent et tela agentibus subministrant, neque idem Graecos quoque nescio factitasse, unde nomen his pragmaticorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nãq oẽ eiꝰ ꝙ ẽ certũ aut scͥpto aut
morib cõstat dubiũ equitatis re¬
gula exarandũ ẽ q̃ sc̃pta sũt aut po¬
sita ĩ more cĩtatis nullã hñt dif¬
ficultarẽ cognitiõis sũt eĩ nõ in¬
uẽtiõis atq cõsultoꝵ respõsis ex

Expanded text:
quod est certum, aut scripto aut moribus constat; dubium aequitatis regula examinandum est. quae scripta sunt aut posita in more civitatis, nullam habent difficultatem, cognitionis sunt enim, non inventionis; at quae consultor
Abbreviated transcription (Latin):
risq nisũ ẽ ira quẽq ĩsatũe ut pre¬
pa nature lona toctina fouerẽt
et ĩ id potissimũ ĩgema quo tẽte̾nt
adiunarẽtur.ait si quis palestre pe¬
ritas cũ ĩ aliquod plenũ pi̾s gi¬
nasiũ uen̾̃it exꝑtus eoꝵ oĩ modo
corpꝰ animũq discernat cui quise¬
q certamin p̃parãdus sit ita pre¬
ceptorẽ eloquẽtie cũ sagacit̾ fũit ĩ¬
tuitus cuius ĩgeniũ pressolimato¬
q gn̾e dicẽdicuius acii graui. di¬
ciasponitido urbano mayĩe gaute¬
at ita se cõmodaturũ singulis ut
ĩ eo quo quisq eminet prouehat:
ꝙ et adiuta cura natura meg ena¬
lesiat.et qui ĩ diu̾sa ducat᷑ neq ĩ
hiis quib minꝰ apeꝰ ẽ satis possit
oficc̾. et ea ĩ qua natꝰ deseredo faci

Expanded text:
tuere, ut propria naturae bona doctrina foverent et in id potissimum ingenia, quo tenderent, adiuvarentur; ut si quis palaestrae peritus, cum in aliquod plenum pueris gymnasium venerit, expertus eorum omni modo corpus animumque discernat, cui quisque certamini praeparandus sit, ita praeceptorem eloquentiae, cum sagaciter fuerit intuitus, cuius ingenium presso limatoque genere dicendi, cuius acri, gravi, dulci, aspero, nitido, urbano maxime gaudeat, ita se commodaturum singulis, ut in eo, quo quisque eminet, provehatur; quod et adiuta cura natura magis evalescat, et qui in diversa ducatur neque in iis, quibus minus aptus est, satis possit efficere et ea, i
Abbreviated transcription (Latin):
dec ingẽmorũ despice̾ proriꝰ ne¬
cessaniuẽ. In hiis quor certũ studio¬
rũ facẽ dilectũ nemodissuaserit sã¬
q erit alius hystorie mag̃ydor eꝰ
alius cõpõitus ad carmẽ. Alius uti¬
lis studio iutis uenõ nulliius for¬
tasse mit ẽdi sic discernet hdice̾
rẽ facit aut pugilẽ aut lucratorõ
aliudue.qui doy hiis qͥ su̾t saccoꝵ
certauiiũ um ei quisoro destina
ci uidebutur elaborãdũe. Nãet oĩo
midus ut pleriq sũt ĩcid̃it. ĩ ħeũ
ire pacemut anduau ieiunũ nõ
alienuis et quall uestiemꝰ. Nãsi q̃¬

Expanded text:
es ingeniorum dispicere prorsus necessarium est. in his quoque certum studiorum facere delectum nemo dissuaserit. namque erit alius historiae magis idoneus, alius compositus ad carmen, alius utilis studio iuris, ut nonnulli rus fortasse mittendi. sic discernet haec direm faciet aut pugilem aut luctatorem aliudve quid ex iis, quae sunt sacrorum certaminum. verum ei, qui foro destinabti videbuntur, elaborandum est. nam et omnino midus, ut plerique sunt, incident, in hoc eum ire patiemur? aridum atque ieiunum non alemus et quasi vestiemus? nam si q
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs optĩe facit ĩ aliud cui minꝰ est
ydonens trãsferas. ac si fu̾it qui
doce bit ĩlle quẽ adolescẽs seneui¬
dimus. nicostratꝰ oĩb ĩ eo docẽdi
ꝑtib simiłr utet᷑. efficietq illu
qualis hic fuit liutãdo pugnãdo¬
q quoꝵ ut roq certamine hiisdẽ
dieb coronabatur. inuictũ et ꝙͣ¬
to id magis oratoris futuri ma
tm̃aut medris aut grauibus
sonis aut hoꝵ ⁊̃ ꝑtitulis excel
nerius cõsentiat

Expanded text:
facit, in aliud, ad quod minus est idoneus, transferas. at si fuerit qui docebitur ille, quem adolescentes senem vidimus, Nicostratus, omnibus in eo docendi partibus similiter utetur, efficietque illum, qualis hic fuit, luctando pugnandoque, quorum utroque certamine iisdem diebus coronabatur, invictum. et quanto id magis oratoris futuri magtantum aut mediis aut gravibus sonis aut horum etiam particulis excellnervis consentiat
Abbreviated transcription (Latin):
dendñꝙ cesiat. a u̾o darissimꝰ ille pꝰ¬
ceptori socrates que no mag̃ libri
bñ dixisse ꝙͣ discipuli bñ docuisse
testat᷑ cũ deophoro atq theopẽpo
sic indicaret ut aitĩ fiems aleiꝰ cal¬
carib opꝰ eẽ drẽtaut iꝰ illo pene nꝰ¬
cipiti cõciatiom adiuuadã dotẽ¬
do existimanit cñ alt̾ũ altiꝰ natu¬
ra miscedũ atbitraretut ĩbecillis
eñ in genus lane sic obsequedũ
sit urtm ĩ id quo uorat n̾adicat᷑¬
Ita eĩ ꝙ solũ pñt meliꝰ efficient
si u̾o libalior mar̾ia cõtigĩt et ĩ qͣ
merito ad spẽ oratoris simꝰaggs¬
si milla discẽdiuirtus omittẽda
ea cura paria faciet hiis ĩ quibus
eminebit sic̃ ille neab eodẽ exem¬
pło rece damus ex̾cẽdi cõꝑa ꝑitus
nõ si docẽdũ patraciaste suscepit pug¬
ro fenre uł calce tm̃ aut nexus m
at ihiis cenos aliqs docebit S
oĩa qͥ sũt eins certamis enit qui ex
hns aliqua nõ possit ĩ id maxime¬

Expanded text:
d cessat. an vero clarissimus ille praeceptor Isocrates, quem non magis libri bene dixisse quam discipuli bene docuisse testantur, cum de Ephoro atque Theopompo sic iudicaret, ut alteri frenis alteri calcaribus opus esse diceret, aut in illo lenaecipiti concitationem adiuvandam docendo existimavit, cum alterum alterius natura miscendum arbitraretur? imbecillis tamen ingeniis sane sic obsequendum sit, ut tantum in id, quo vocat natim, quod solum possunt, melius efficient. si vero liberalior materia contigerit et in qua merito ad spem oratoris simus aggressi, nulla dicendi virtus omittenda ea cura paria faciet iis, in quibus eminebat; sicut ille ne ab eodem exemplo recedamus exercendi corpora peritus, non, si docendum pancratiasten susceperit, pugno ferire vel calce tantum aut nexus modo atque in iis certos aliquos docebit, sed omnia quae sunt eius certaminis. erit qui ex his aliqua non possit: i
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ plures rões ut si orestes er al¬
t̾a afferat ca̾m inrĩs necate ꝙ res¬
põsis sit ĩpulsus. quot autẽ cãs
faciẽdi totidẽ iudicatiões. nã et
hec erit iudicatio ã respõsis para¬
re de bñit. s erima cã plures hre¬

Expanded text:
e rationes, ut si Orestes et alteram adferat causam matris necatae, quod responsis sit impulsus; quot autem causas faciendi, totidem iudicationes; nam et haec erit iudicatio, an responsis parere debuerit. s
Abbreviated transcription (Latin):
plures dici credibłr põt in iudicia¬
li autẽ mat̾i̾a dupłraccipiẽda ẽ. al¬
t̾o mõ quo dicimus multas q̃oes
hre̾ cõtrou̾siã quo ⁊̃ minores õs cõ¬
plectimur alt̾o quo significamus
sũma illã ĩqua cã uͣtitur. De hac
nũc loquor ex qua nascitur status
a factũ sit quid fcm sit ã recte fac¬
tũ sit. has hermagoras et apposlo¬
torus et alii plurimi scͥptores ꝓpͥe¬
qͥones uocant theodonis ut dixi ca¬
pira gnͣalia sĩc illas mĩores aut ex
cõuenit. hãc igr̃ q̃onẽ ueluti
autẽ ẽ qua id ꝙ fc̃m eẽ cõstat
defenditur et cur nõ utam᷑ eo¬
dẽ quo sunt usi. om̃s fere exẽplo
horesces inrẽm occidit hoc con¬
stat dicit se iuste fecisse statꝰ erit
oportũit uł nocẽtẽ matrẽ a filio
occidi quidã diuiserũt.aition

Expanded text:
partes dici credibiliter potest. in iudiciali autem materia dupliciter accipienda est: altero modo, quo dicimus multas quaestiones habere controversiam, quo etiam minores omnes complectimur, altero, quo significamus summam illam, in qua causa vertitur; de hac nunc loquor, ex qua nascitur status, an factum sit, quid factum sit, an recte factum sit. has Hermagoras et Apollodorus et alii plurimi scriptores pones vocant, Theodorus, ut dixi, capita generalia, sicut illas minores aut ex convenit. hanc igitur quaestionem veluti autem est, qua id, quod factum esse constat, defenditur. et cur non utamur eodem, quo sunt usi omnes fere, exemplo? Orestes matrem occidit, hoc constat; dicit se iuste fecisse: status erioportuerit vel nocentem matrem a filio occidi. quidam diviserunt αἴτιον
Abbreviated transcription (Latin):
dis ut cũq acquirẽde uł dicẽdi
uoluptate enagamur qñ ub̃ior
seꝑ extua cãm mat̾i̾a ẽ. quia in
cõtron̾sia pauca sũt extra oĩa.⁊
gressi fu̾imus saltẽ respiciamꝰ
ne plausũ affectãtib arma ex¬
cidãt theodori scola ut dixi oĩa
refertad capita. hiis plura ĩ tel¬

Expanded text:
dis utcunque acquirendae vel dicendi dis utcunque acquirendae vel dicendi voluptate evagamur, quando uberior semper extra causam materia est, quia in controversia pauca sunt, extra omnia, et gressi fuerimus saltem respiciamus, ne plausum adfectantibus arma excidant. theodori schola, ut dixi, omnia refert ad capita. his plura intel
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ et statũ cõsẽtixe sẽꝑ existimãt
neq enĩ aliud eoꝵ roĩ cõuemẽs
fuisset. nͣm ħ affectata sẜciliras
ccͣ nõia renĩ ãbitio se laboret a
nobis in ħ assumpta solũ ne pa¬
rũ diligent in quisisse de oꝑe ꝙ
aggressi sumꝰ uidẽmur simpliciꝰ
autẽ institue̾ri nõ ẽ necelłe ꝑ tã
minutas rerũ ꝑticulas rõm do¬
cedi tocite quouicio multi quid̃
lalorarũt p̾cipue tũ ħmagoras
uiralioqum subtilis et ĩ płimis
adimiandus tnĩ diligetie mini¬
ũ sollicite ut ip̃a eins rep̾hẽsio
laude aliqua nõ mdigna sit hec
autẽ brenior et uł io lucidior mł¬
tonia neq discẽtẽ ꝑ ambages
fatigabit nec corpus orõis ĩ pua
de quib supͣ diximꝰ pot̾i̾t neq ẽ
fere quisquã mõ nõ stultꝰ atq
ab oĩ prorsus usu dicẽdi remo¬
tus quin sciat er quid litẽ faciat
sit⁊ it̾ litigãtes q̃o et de quo u¬
dican oportet q̃ oĩa idẽ sũt. nã et¬
uenit et de eo iudicat᷑ de

Expanded text:
existimarunt, neque enim aliud eorum rationi conveniens fuisset. verum haec adfectata subtilitas circa nomina rerum ambitiose laborat, a nobis in hoc assumpta solum, ne parum diligenter inquisisse de opere, quod aggressi sumus, videremur; simplicius autem instituenti non est necesse per tam minutas rerum particulas rationem docendi concidere. quo vitio multi quidem laborarunt, praecipue tamen Hermagoras, vir alioqui subtilis et in plurimis admirandus, tantum diligentiae nimium sollicitae, ut ipsa eius reprehensio laude aliqua non indigna sit. haec autem brevior et vel ideo lucidior multo via neque discentem per ambages fatigabit nec corpus orationis in pde quibus supra diximus, poterit. neque est fere quisquam modo non stultus atque ab omni prorsus usu dicendi remotus, quin sciat, et quid litem faciat, sit inter litigantes quaestio, et de quo iudicari oporteat; quae omnia idem sunt. navenit, et de eo iudicatur, d
Abbreviated transcription (Latin):
fug̾at postea ĩ foro occidit. cã eĩ ẽ
ima ad ult̾ fuit q̃ones et iudica¬
tiones ã illo tẽꝑeã illo loco licũit
uus sit ad quẽ refenit᷑ oĩa ita
indicatio maxĩe ꝓpͥa de qua pro¬
dixi corinẽs alii firmamẽtũ
alii puco cicero firmissĩam ar¬
gumẽtationẽ de fẽsoris et ad¬
porissimã adiuditationẽ quib¬
dã id uidetur eẽ pꝰ quod nich

Expanded text:
fugerat, postea in foro occidit. causa enim est una, adulter fuit; quaestiones et iudicationes, an illo tempore, an illo loco licueritunus sit, ad quem referuntur omnia, ita iudicatio maxime propria, de qua prodixi, continens alii, firmamentum alii putant, Cicero firmissimam argumentationem defensoris et adpositissimam ad iudicationem  quibusdam id videtur esse, post quod
Abbreviated transcription (Latin):
nã et illa q̃o ã õs qui pr̃na bona
cõsumpserint cõtione sĩt prohi¬
bẽdi hẽar oporter suã iudicatĩo
gͦ nõ alia q̃o alia iudicatio erit
s plures q̃ones et plures iudi¬
cariões quid nõ ĩ cã milonis
ipã cõiectura referatur ad qua¬
lirarẽ.nã si ẽ insidiatus clodius
sequitur ut recte sit occisus. Eñ
u̾o ĩ aliquã rẽ missacã ẽ recessũ
uͥ iudicatio ẽ paululũ ĩ hiis secũ
eciã citero dissentit. Nã ĩ retori¬
cis quẽad̾m supͣ dixi her mago¬
rã ẽ fecutꝰ ĩ copicis ex statu eftec¬
existimat idq trebatie qui u¬
ris erar cõsultꝰ ad ludus qͥ dere
agitur appellat quib id cõrine¬
at᷑ cõtinẽtia quasi formamẽta
defensionis quib solatis de fẽsio
nulla fit at ĩ ꝑtitionib oratoriis
firmamentũ ꝙ opponit defẽsio¬
ni quia cõtinẽs ꝙ pͥmũ sit abac¬
cusatore dicat᷑ ratio a reo ex rõis
et firmamnẽti q̃one discepratio
sit iudicationũ. u̾ius igr̃ et bre¬

Expanded text:
qui paterna bona consumpserint, contione sint prohibendi, habeat oportet suam iudicationem. ergo non alia quaestio alia iudicatio erit, sed plures quaestiones et plures iudicationes. quid ? non in causa Milonis ipsa coniectura refertur ad qualitatem? nam si est insidiatus Clodius, sequitur, ut recte sit occisus. cum vero in aliquam rem missa causa recessum ubi iudicatio est. paulum in his secum etiam Cicero dissentit. nam in Rhetoricis quemadmodum supra dixi Hermagoran est secutus; in Topicis ex statu effecexistimat, idque Trebatio, qui iuris erat consultus, adludens qua de re agitur appellat; quibus id contineatur, continentia, quasi firmamenta defensionis, quibus sublatis defensio nulla sit; at in Partitionibus oratoriis firmamentum, quod opponitur defensioni, quia continens, quod primum sit, ab accusatore dicatur, ratio a reo, ex rationis et firmamenti quaestione disceptatio sit iudicationum. verius igitur et bre
Abbreviated transcription (Latin):
cicero et partitionib dicit. Nã
in cõiectura ẽ q̃o ex illo fc̃m nõ
fcm̃ aut fc̃m sit ibi gͦ iudicatio
u̾ q̃o quia in eadẽ re pͥma q̾o et
extrema disceptatio at ĩquali¬
tate inrem orestes occidit rec¬
te nõ recte an recte occid̾it q̃o
n ͨ statũ iudicatio qm̃ gͦ illa pa¬
trẽ meu̾ octid̾at.s nõ iõ tu ma¬
trẽ debuisti occidẽ ã de bũit hic
iudicatio. firmamẽtũ a̾ nͣbis
ipiꝰ ponã siuelit orestes dre eiꝰ
ĩ famã gnͣis et familie ut ab
ea penas lib̾i potissimũ petẽ de¬
buint. utuntur alii et talib ex¬
ẽplis qui bona pr̃na cõsũpẜit
nec cõtiner᷑ ĩ oꝑa publica cõ¬
sũꝑsit qͥo an quisquis cõsũpse¬
qui lussiu tribunũ uim s̾ͥ ĩferẽ¬
tẽ ĩt fecit q̃o ã iure fec̾it ro̾ ꝙ¬
is ui afferebat iudieatio a ĩdẽ¬
natũ an tribimũ a milite occi
derit. iudicato cõiettiralis ãclo¬
dius insidias fecit pomĩt et il¬
lud sepe cãm ĩ aliquãrẽ dimit

Expanded text:
ionibus dicit. nam in coniectura est quaestio ex illo factum , non factum an factum sit. ibi ergo iudicatio, ubi quaestio, quia in eadem re prima quaestio et extrema disceptatio. at in qualitate, matrem Orestes occidit: recte, non recte, an recte occiderit, quaestio nec statim iudicatio. quando ergo? ilia patrem meum occiderat; sed non ideo tu matrem debuisti occidere; an debuerit, hic iudicatio. Firmamentum autem verbis ipsius ponam: si velit Orestes dicere ein famam generis etfamiliae, ut ab ea poenas liberi potissimum sui petere debuerint. utuntur alii et talibus exemplis: qui bona paterna consumpserit, ne contionetur; in opera publica consumpsit; quaestio, an, quisquis consumpsequi Lusium tribunum vim sibi inferentem interfecit, quaestio, an iure fecerit, is vim afferebat; iudicatio, an indemnatum, an tribunum a milite occidderit. iudicatio coniecturalis, an Clodius insidias fecerit. ponunt et illud, saepe causam in aliquam rem dimit
Abbreviated transcription (Latin):
fit ħ et in nũis ꝑ quasdã quas
pũi ludẽ solebamꝰ s alia maio¬
ra sũt.s quis nõ ita ꝓponẽti cre¬
dat. quoꝵ locoꝵ exme lince eã¬
dẽ mẽsurã colligũt eoꝵ spaciũ
quoq ꝙ hiislmeis cõtinetur
par sit nccͣe ẽ. at id falsũ ẽ. Nã
p̾mũ refert cuius sit forme
ille circuitus rep̾hẽsiq a geome¬
tris sũt historici quia magnitu¬
diem ĩsularim satis significari
nauigationis ambitu credid̾ũt.
Naut queq forma ꝑfectissĩaata
capacissima ẽ. Idõq illa circũcur¬
res linea si efficiet orbẽ q̃ forma
ẽ ĩ planis maxime ꝑfc̃a. ãplius
spaciũ cõplectetur quã si quadra¬
tũ ꝑtib oris efficiat rursus qua¬
drata triãgulis triangula ipã plꝰ
equis lat̾ib ꝙͣ ĩ equalib. s alia
forsita obscuriora nos facilliu
eciã ĩ ꝑiris sequamur expimẽtũ
lugi mẽsurã ducẽtes et quadra¬
gnita lõgitudinis pedes eẽ dimi¬
dioq ĩ latitudinẽ pace̾ nõ fere qͥs¬

Expanded text:
 quas pueri ludere solebamus. sed alia maiora sunt. nam quis non ita proponenti credat? quorum locorum extremae lineae eandem mensuram colligunt, eorum spatium quoque, quod iis lineis continetur, par sit necesse est. at id falsum est. nam plurimum refert, cuius sit formae ille circuitus; reprehensique a geometris sunt historici, qui magnitudinem insularum satis significari navigationis ambitu crediderunt. nam ut quaeque forma perfectissima ita capacissima est. ideoque illa circumcurrens linea si efficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complectetur quam si quadratum paribus oris efficiat, rursus quadrata triangulis, triangula ipsa plus aequis lateribus quam inaequalibus. sed alia forsitan obscuriora; nos facillimum etiam imperitis sequamur experimentum. lugeri mensuram ducentos et quadraginta longitudinis pedes esse dimidioque in latitudinem patere, non fere quis
Abbreviated transcription (Latin):
discat. Nã dem ĩ quadrã pedes qͣ¬
dragĩta ꝑ horã intracẽtũ erũt.
at si qui in deni ꝑ lat̾a qui ĩ frõ¬
re sint ex illo quodã plectunt᷑
quartã deducẽt eodẽ circũdiictu
si u̾o porrecti utrũq nñ uiceni sĩ¬
gulis distẽt nõ plures intꝰ qua¬
dratos hẽbunt ꝙͣ ꝑ quod lõgitu¬
do ducetur q̃ circũibit autẽ linea
eiusdẽ spaciierit cuiꝰ ea q̃ centũ
cõtinet.ita quidquid forme qua¬
drati detray̾is ãplitudim quoq
ꝑibit. Ergo eciã id fi̾ põt ur ma¬
iore cituitu mĩor lociãplitudo
eludat᷑ ħ ĩ planis. Nã ĩ dollibus¬
ꝙͣ celi quid ꝙ se eadẽ gtomet᷑a tol¬
lit ad rõm usq muidi ĩ qua cũ sy¬
dͣum cẽt̾os cõstitutosq cursꝰ mu¬
m̃s docet. discimꝰ nichil eẽ ĩor¬
dinatũ atq fortuitũ ꝙ ip̃m nõ¬
nũquã ꝑtinͣe ad oratorẽ põt an
u̾o cũ picles atheniẽsis solis
obscuratione territos redditis
eius rei causis meru lib̾auit.

Expanded text:
deni in quadram pedes, quadraginta per oram, intra centum erunt. at si quini deni per latera, quini in fronte sint, ex illo, quod amplectuntur, quartam deducent eodem circumductu. si vero porrecti utrinque undeviceni singulis distent, non plures intus quadratos habebunt, quam per quot longitudo ducetur; quae circumibit autem linea, eiusdem spatii erit, cuius ea quae centum continet. ita quidquid formae quadrati detraxeris, amplitudini quoque peribit. ergo etiam id fieri potest, ut maiore circuitu minor loci amplitudo claudatquam caeli. quid quod se eadem geometria tollit ad rationem usque mundi? in qua, cum siderum certos constitutosque cursus numeris docet, discimus nihil esse inordinatum atque fortuitum; quod ipsum nonnunquam pertinere ad oratorem potest. an vero, cum Pericles Athenienses solis obscuratione territos redditis eius rei causis metu liberavit,
Abbreviated transcription (Latin):
N geomet᷑a partẽ fatẽt᷑ eẽ
utilem tem̃s etatib agita̾i
naq aios et acui ĩgema et cele¬
ritatẽ ꝑcipiẽdi uenire ĩ de cõcedũt
s prodee eã nõ ut ceteras artes cũ
ꝑcepte sint. s cũ discat᷑ existimãt
id uulgaris opinio ẽ nec sñ cã sũ¬
miuiri eciã ĩpẽsã huic scĩe oꝑã de¬
d̾unt. nã cũ sit geometa diuisa ĩ
nu̾os arq formas num̾oꝵ quidẽ
noticiã nõ oratori mõ s cuicũq
pͥmis saltẽ lrĩs erudito nccͣa est.
In cãis u̾o uł frequẽtissie u̾sari
solet ĩ quib actor nõ dico si cir¬
ca sũmas trepidat. s ꝓdigiorũ¬
saltẽ incerto aut indecoro gestu
a cõputatione dissensit iudicat᷑
ĩdoctus. Illa u̾o linearis rõ et ipã
quidẽ cadit frequẽt᷑ ĩ cãs. Nã de t̾is
mẽsurisq sunt lites. S hñt ma¬
iorẽ quãdã aliã cũ arte oratoria
cognatĩom. Iã pͥmũ ordo geometͥe¬
ẽ necessarius. Nõne et esoquẽtie

Expanded text:
n geometria partem fatentur esse utilem teneris aetatibus. agitari namque animos et acui ingenia et celeritatem percipiendi venire inde concedunt, sed prodesse eam non ut ceteras artes, cum perceptae sint, sed cum discatur, existimant: ea vulgaris opinio est. nec sine causa summi viri etiam impensam huic scientiae operam dederunt. nam cum sit geometria divisa in nunotitia non oratori modo, sed cuicunque primis saltem litteris erudito necessaria est. In causis vero vel frequentissime versari solet, in quibus actor, non dico, si circa susaltem incerto aut indecoro gestu a computatione dissentit, iudicatur indoctus. ilia vero linearis ratio et ipsa quidem cadit frequenter in causas nam de terminis mensurisque sunt lites, sed habet maiorem quandam aliam cum arte oratoria cognationem. iam primum ordo est geometriae necessariu
Abbreviated transcription (Latin):
niensiũ ex̾citũ ꝑdidisset sit̃ di¬
on cũ ad destruedã dyonisi tyrã¬
nidẽ uenit nõ ẽ tali casu detĩtus
sint exͣ l usus bellici trãseã us
q ꝙ archimedes unus obsidi¬
onẽ siracusatã in lõgius traxit
illud utiq iã ꝓpriũ ad efficiedũ
ꝙ intẽdimꝰ plurimas q̃ones
quib difficilior alia rõe expli¬
catio ẽ ut de rõeuidẽdi defecti¬
one ĩfimtũ de celitate angẽda
linearib illis probõib solui so¬
lere ut si ẽ oratori ꝙ ꝓximꝰ de¬
mõstrabit lib̾ de oĩb reb dicẽ¬
dũ nullo mõ sine geometa eẽ
possit orator.

Expanded text:
niensium exercitum perdidisset; sicut Dion, cum ad destruendam Dionysii tyrannidem venit, non est tali casu deterritus. sint extra licet usus bellici, transeamusque, quod Archimedes unus obsidionem Syracusarum in longius traxit. illud utique iam proprium ad efficiendum quod intendimus, plurimas quaestiones, quibus difficilior alia ratione explicatio est, ut de ratione dividendi, de sectione in infinitum, de celeritate augenda, linearibus illis probationibus solvi solere; ut, si est oratori quod proximus demonstrabit liber de omnibus rebus dicendum, nullo modo sine geometria esse possit orator.
Abbreviated transcription (Latin):
ficãt. Nã theiistodes suasisse ex¬
istimat᷑ atheniẽsib ut urbẽ ap̃
deos depon̾ent quia durũ erat di¬
cẽ ut derelinquerẽt. et qui uicto¬
reas aureas ĩ usũ belli cõflarino¬
lebãt ira declinauit uitoris utẽ

Expanded text:
ificant. nam Themistocles suasisse exificant. nam Themistocles suasisse existimatur Atheniensibus, ut urbem apud deos deponerent, quia durum erat dicere, ut relinquerent. Et , qui Victorias aureas in usum belli conflari volebat, ita decl
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝙ nult dic̾at ira põt meliꝰ
aliquid uelle ꝙͣ dicit quõ il¬
leabdicatus quia pr̃e ut fi¬
liũ expõitũ et ab eo educatũ
solutis alimẽtis recipiat pos¬
tulat recotari fortasse manult.
nõ tñ c petit nõ uult ẽ latẽs
et illa sigͥficatio qua cũ ius
asꝑiꝰ petitur a idice. fit eĩ¬
tñ spes aliqua clemẽtie nõ
palã ne patistaniur. s per
quãdã credibilẽ suspitĩom
ut ĩ multis cõtron̾siss. s m
hac quo raptor nͥ intra tricesimũ
diẽ et rapte pr̃em et suũ exoraue¬
rit pereat qui exorato rapte pre
suũ nõ exorat. agir cũ eo denẽtie
nã si promittat hic pr̃ lis tollit᷑
si nuslã spẽ faciat ut nõ deinẽs
crudelis certe udeatur et a sein¬
dicẽ adũtat. latro iꝑx̾ optĩe oco¬
dẽs. g ͦ si potero remissius et pro
suo ingẽio pat̾ gallio /dura aĩe
dura heri fortior fuisti. Cõfimã
sũt hiis fcelerata apd̾ grecos sce¬
mata ꝑ q̃ res asꝑas molliꝰ sigm¬

Expanded text:
d vult, dicit, ita potest melius aliquid velle quam dicit, quo modo ille abdicatus, qui a patre, ut filium expositum et ab eo educatum solutis alimentis recipiat, postulat, revocari fortasse mavult, non tamen quod petit non vult. est latens et illa significatio qua, cum ius asperius petitur a iudice fit tamen spes aliqua clementiae, non palam, ne paciscamur, sed per quandam credibilem suspicionem, ut in multis controversiis, sed in hac quoque: raptor , nisi intra tricesimum diem et raptae patrem et suum exoraverit, pereat; qui exorato raptae patre suum non exorat, agit cum eo dementia. nam si promittat hic pater, lis tollitur; si nullam spem faciat, ut non demens, crudelis certe videatur et a se iudicem avertat. latro igitur optime, occides ergo? — Si potero. remissius et pro suo ingenio pater Gallio, dura , anime, dura; here fortior fuisti. confinia sunt his celebrata apud Graecos schemata, per quae res asperas mollius sign
Abbreviated transcription (Latin):
posuit sẽtẽtiaꝵ multa alia ⁊ idẽ
rutiliꝰ gorgiã secutꝰ nõ illũ leon¬
tinũ sͣ aliu sui temꝑis cuiꝰ qua¬
tuor libros ĩ unũ suũ trãstu¬
lit et celsus uidel ritilio ac¬
cedẽs posuerũt scemata cõsũ¬
s un. uocãt cũ plura arguiẽ¬
ta ad unũ effrm deducũt᷑. cõ¬

Expanded text:
 multa alia et idem Rutilius Gorgian secutus, non illum Leontinum, sed alium sui temporis, cuius quatuor libros in unum suum transtulit, et Celsus, videlicet Rutilio accedens, posuerunt schemata: consumλαγήν vocat, cum plura argumenta ad unu
Abbreviated transcription (Latin):
iusmõi figuratas ut ẽilla re¬
us patriadii ꝙ frem occidis¬
set dãpnat uiri uidebat᷑. pr̃
pro testĩonio dixit eñ sembẽ¬
te fecisse ab solutũ abdicat
nã neq ĩ totũ filio parrit n ͨ
ꝙ pͥore iudicio affirmauit
murare palã põt et ut nõ du¬
rat ultra penã abdicariõis
ita abdicat tñ et alioquĩ fi¬
gura ĩ prẽ plus facir ꝙͣ lin¬

Expanded text:
iusmodi figuratas, ut est illa, reiusmodi figuratas, ut est illa, reus parricidii, quod fratrem occidisset, damnatum iri videbatur; pater pro testimonio dixit cum se iubente fecisse; absolutum abdicat. nam neque in totum filio parcit nec, quod priore iudicio adfirmavit, mutare palam potest et, ut non durat ultra poenam abdicationis, ita abdicat tamen; et alioqui figura in patrem plus facit,
Abbreviated transcription (Latin):
litigator ne sit ẽ ille ĩ ħ gen̾e
frequẽs error ut purẽt aliud
quosdã dre aliud uelle p̾cipue
cũ ĩ themate ẽ aliꝙ̃ ut gͥmori
liceat postulare ut ĩ illa cõrro¬
u̾sia qui alñ fortit̾ fecerat et
alio bello perierar ut milicia
uatare re leze ꝙy quĩquagea¬
rius eẽt adu̾sãte filio ire ĩ aci¬
ẽ coctꝰ deseruit filiꝰ qui forticꝰ
eodẽ p̾lio fecerat ĩcoluĩtatẽ eiꝰ
mori uult s ĩuidiã filio facẽ
equidẽ rideo ꝙ ip̃i sic timent
tãꝙͣ ip̃i morituri et ĩ ꝯsiliu
suos metꝰ ferũt obliti tot ex¬
ẽploꝵ ccͣ uolũrariã mortẽ cã¬
rũ quoq quas ht̃ fc̃us ex in¬
ro forte desertor. s de una cõtͤ¬
u̾sia loqui suꝑuacuũ ẽ ego
ĩ uniu̾sũ neq oratoris puco
telligo ĩqua pars utraq idẽ
uelit neq tã stultũ quẽquã
qui si uu̾e uult mortẽ potius
malepetat ꝙͣ oĩo nõpetat.
nõ tñ nego eẽ cõtron̾sias hu¬

Expanded text:
litigator velit. est et ille in hoc genere litigator velit. est et ille in hoc genere frequens error, ut putent aliud quosdam dicere aliud velle, praecipue cum in themate est aliquem, ut sibi mori liceat, postulare, ut in illa controversia, qui aliquando fortiter fecerat et alio bello petierat, ut militia vacaret ex lege quod quinquagenrius esset, adversante filio ire in aciem coactus deseruit. filius , qui fortiter eodem proelio fecerat, incolumitatem eius mori vult, sed invidiam filio facere. equidem rideo, quod illi sic timent tanquam ipsi morituri et in consilium suos metus ferunt, obliti tot exemplorum circa voluntariam mortem, causarum quoque, quas habet factus ex viro forti desertor. sed de una controversia loqui supervacuum est. ego in universum neque oratoris puto telligo, in qua pars utraque idem velit, neque tam stultum quemquam, qui, si vivere vult, mortem potius male petat quam omnino non petat. non tamen nego esse controversias hu