comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
persona fieri potest. SEActiõ iudicati non solũ indominum aut
indomina sed etiã heredi et inheredẽ datur. INT Actio de exse

Expanded text:
pro omnibus postulat. Actio iudicati non solum in dominum aut domino, sed etiam heredi et in heredem datur. De
Abbreviated transcription (Latin):
p̃termissus et siei ali cuiminus cuihat actio conpetit quã quartae
portionis suae modus ẽ dimittatꝰ intraquinquenniũ superius
constitutũ agerepermitttur. et sicut in officiosũ testam̃tũ ita
potest agere ut donatio uacuetur. XI¬
DE INOPPICIOSIS DOTIBUS

Expanded text:
termissus, etsi ei minus, cui haec actio conpetit, quam quartae portionis suae modus est, dimittatur, intra quinquennium superius constitutum agere permittitur. Et sicut inofficiosum testamentum, ita potest agere, ut donatio vacuetur. DE INOFFICIOSIS DOTIBVS
Abbreviated transcription (Latin):
dãt xiii R̃iañ sirmio datiano etcereale consulibus. InT p
Quo tiensperdotẽ it a omnis hereditas euacuata probatur. ut
quarta hereditas ipsius non fuerit reseruata. liceatfiliis ad simili

Expanded text:
al. Ianuar. Sirmio Datiano et Cereale conss. Interpretatio. Quotiens per dotem ita omnis hereditas evacuata probatur, ut quarta hereditatis ipsius non fuerit reservata, liceat filiis ad simili
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis perdidit secundum constitutionẽ quae subtitulo epis¬
copali iudicio proces sit debeant reuocari. post uicesimũ autẽ
annũ natiillius domino ad quirantur cui colonã tẽpus adt¬
xerit iubetur etiam ut detalibus personis commutatio non
negetur it aut ut uicaria mancipia tã procolona quam pro
portione filiorum dareco lones dominus mox procuret.
quod etiã si conuenerit et procolono iscuius colonaest pari
constitutione debebit implere: aduenae ingenui qui secolon

Expanded text:
temporis perdidit, secundum constitutionem, quae sub titulo 'de episcopali iudicio' processit, debeant revocari. Post vicesimum autem annum nati illius dominio adquirantur, cui colonam tempus addixerit. Iubetur etiam, ut de talibus personis commutatio non negetur, ita ut vicaria mancipia tam pro colona quam pro portione filiorum dare coloni dominus mox procuret: quod etiam, si convenerit, et pro colono is, cuius colona est, pari constitutione debebit inplere. Advenae ingenui, qui se colon
Abbreviated transcription (Latin):
haecausae it adiuidi ut prius ciuiles dein decriminalis agatur
si uoluerit accusator itaut siquis deresua fuerit uiolenterex¬
pulsus etrem ab latam ciuili primitus maluerit actionem

Expanded text:
hae causae ita dividi, ut prius civiles, deinde criminales agantur, si voluerit accusator: ita ut si quis de re sua fuerit violenter expulsus, et rem ablatam civili primitus maluerit actione
Abbreviated transcription (Latin):
reptionem reorum uim ac manus inferre presumant.
sed quic quid spatii uel in porticib uel in atriis uel indomi¬
bus uel in areis adecclesiam adiacentib pertinet. uelut in¬
teriora templi precẽpimus custodire. ut reostimoris neces
sitas non constringat circa altaria manere et loca uenera¬
tione digna polluere. sanesiqui ad locascã confugerint
arma siqua secum portauerint. mox deponant nec seaesti¬
mant magis armorum presidio quã scorum locorumuene¬
ratione defendi quod si de ponere armam noluerint et sa¬
cerdotͦis uel clericis non crediderint. sciant se armatorum
uirib extrahendos. siuero extrahere delocis scĩs quilibet
reum quamcum querationem temptauerint. Nouerint¬
se capitale supplicio essed am nandum

Expanded text:
reptionem reorum vim ac manus afferre praesumant: sed quicquid spatii vel in porticibus vel in atriis vel in domibus vel in areis ad eclesiam adiacentibus pertinet, velut interisitas non constringat circa altaria manere, et loca venerabilia polluantur. Sane si qui ad sancta loca confugerint, arma, si qua secum portaverint, mox deponant, nec se aestiment magis armorum praesidio quam sanctorum locorum veneratione defendi. Quod si deponere arma noluerint, et sacerdoti vel clericis non crediderint, sciant se armatorum viribus pertrahendos. Si vero aliquis extrahere de locis sanctis quemlibet reum quacunque ratione tentaverit, capitali supplicio esse damnandum
Abbreviated transcription (Latin):
nubendihabebit liberã facultatem namsi maritus repudiũ
prior intulerit probatis causis uindicta percepta expulsae
uxoris dotẽ uindicet donationẽq recipiat. et continuo siuo¬
luerit aliã ducatuxorem. Nãsi crimina certa non fuerint
seasut solet fieri femina morum leuitate displiceat maritus
donationem suã reuocet. etillequid quid ab ea perceperat
mox refundat et postbienniũ aliã ducat uxorem. quod sinec
morũ culpado cebitur etsola ẽ. dissensio animorũ mulierque
in nocens expulsa . ẽ. amarito et donationẽ a uiro factã sibiuin¬
dicet et suam dotẽ reuocet. ille uero inperpetuo solitarius per¬
manebit nec presumat alterius mulieris coniugio sociari mu¬
ueruero postannum ad aliũ coniugium siuo luerit transire
permittitur propter cõmunes ueroliberos si fuerint ea pre¬
cepit obseruari quae iniure dere tentionib: statuta sunt pro

Expanded text:
nubendi habebit liberam facultatem. Nam si maritus repudium prior intulerit, probatis causis vindicta percepta expulsae uxoris dotem vindicet donationemque recipiat et continuo, si voluerit, aliam ducat uxorem: nam si crimina certa non fuerint, sed, ut solet fieri, femina morum levitate displiceat, maritus donationem suam revocet et illi quidquid ab ea perceperat, mox refundat et post biennium aliam ducat uxorem. Quod si nec morum culpa docebitur et sola est dissensio animorum, mulier, quae innocens expulsa est a marito, et donationem a viro factam sibi vindicet et suam dotem revocet; ille vero in perpetuo solitarius permanebit nec praesumat alterius mulieris coniugio sociari: mulier vero post annum ad aliud coniugium, si voluerit, transire permittitur. Propter communes vero liberos, si fuerint, ea praecipit observari, quae in iure de retentionibus statuta sunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
habebit plenissimam firmitatem pec poterit inmutari.
DE FRUCIIBUS CTLITIS EXFENSIS
lẽ mar̃ raueñ ualentiniano nup̃ etuictore conss̃. INTPR
Quis quis rem alienam malepossederit siiniudicio fuerit
superatus quod rem sibi non debitã occupare praesum pserit.

Expanded text:
habebit plenissimam firmitatem, nec poterit inmutari. DE FRVCTIBVS ET LITIS EXPENSISkal. Mai. Treviris Valentiniano n. p. et Victore conss. Interpretatio. Quisquis rem alienam male possederit, si in iudicio fuerit superatus, quod rem sibi non debitam occupare praesumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
conss̃. IXTP̃. Quicumq iuu metallum dicens sub
alienis aedificiis qualibet equa saxa uel marmora
effodienda crediderit ut per adscrileos fundamentorum
firmitas incipiat uacillare . his inquisitionis huius licentiã
denegamus nedum nobiliores lapides sequaerere adserunt
aut uendere aut subuertere aliena fundamenta praesu¬

Expanded text:
conss. Interpretatio. Quicumque metallum dicens sub alienis aedificiis quaelibet saxa vel marmora effodienda crediderit, ut per eos fundamentorum firmitas incipiat vaccillare, his inquisitionis huius licentiam denegamus, ne, dum nobiliores lapides se quaerere adserunt, aut vendere aut subvertere aliena fundamenta praesu
Abbreviated transcription (Latin):
contrates tamentũ licentia reseruat᷑. si ta menis ipsegermanus
non procriminesuo exilio fuerit deputatus aut percaptiui tatem¬
fuerit seruus effectus aut perem ancipationẽ successionis uel¬
actionis iura perdiderit. dat̃ uiuiđ fer serdicae crispocaesare
uãuis leges filiis si p̃termissi testamento fuerint maiorẽ qũa
matrib: agendi dederint potestatẽ ut dein officiosomatris testa¬
mento proponano id ẽ si quartã debitae portionis suae filio di

Expanded text:
contra testamentum licentia reservatur, si tamen is ipse germanus non pro crimine suo exilio fuerit deputatus aut per captivitatemfuerit servus effectus aut per emancipationem successionis velactionis iura perdiderit. 321 Febr. 6. . INTERPRETATIO. Quamvis leges filiis, si praetermisso testamento fuerint, majorem quam matribus agendi dederint potestatem, ut de inofficioso matris testamento proponant, id est, si quarta debitae portionis suae filio di
Abbreviated transcription (Latin):
IVTp. Cõmunes causas absentib consortib alii consortes agere
possunt sulli qui p̃sentes scaueant acceptũ eẽ illis qui abssentes sunt

Expanded text:
. Communes causas absentibus consortibus alii consortes agere possunt, si illi qui praesentes sunt caveant acceptum esse illis qui absentes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gogarũ suarum debeant reparare. hocctiam specialiter
inbae lere conprehensum ẽ ut nullus iudacus seruũ aut
ingenuum christianũ audeat quacũq suasione insualege
mansferre. quodsi fecerit amissis facultatibus capite pu¬
matur i ereliquo uero hacclex damnat sectas q̃uac nomi

Expanded text:
gogarum suarum debeant reparare. Hoc etiam specialiter in hac lege conprehensum est, ut nullus Iudaeus servum aut ingenuum Christianum audeat quacumque persuasione in suam legem transferre. Quod si fecerit, amissis facultatibus capite puniatur. De reliquo vero haec lex damnat sectas, quae nomi
Abbreviated transcription (Latin):
pro aui nescierunt᷑ quat᷑alia in probum litigatorẽ tãualida
defensio sum mouit siposses sorem necscła in finitũ transacta

Expanded text:
proavi nescierunt? quae alia inprobum litigatorem tam valida defensio submovebit, si possessorem nec saecula in infinitum transacta
Abbreviated transcription (Latin):
ueri tnaturalib conferendã pã side fuerint ex omni parte
personae superius nominatae tunc naturalibus filiis uel mu¬
uere dequanascuntur tres uncias tantũ non amplius noue¬
rit quis quis ille .ẽ. seposse con ferre: Dat̃ xRł mar̃ consepł¬
tauro et felice conss. INIP̃Haeclex interpretatio¬
nem non aegit qui ad hoc solum intromissa est quia posterior
omnib est etpriorẽ que a posteriorae damnata fueroat confir¬
mauit. DEMANUMISSIONIBUS IECCLESIA

Expanded text:
erit naturalibus conferendam. Nam si defuerint ex omni parte personae superius nominatae, tunc naturalibus filiis vel mulieri, de qua nascuntur, tres uncias tantum, non amplius noverit quisquis ille est se posse conferre. 397 Apr. 28. ImpTauro et Felice conss. Haec lex interpretationem non eget, quia ad hoc solum intromissa est, quia posterior omnibus est et priorem, quae a posteriore damnata fuerat, confirmavit. DE MANVMISSIONIBVS IN ECCLESIA
Abbreviated transcription (Latin):
staint̃ F Hixto ureactio niuriarũ exlege corn&ia constituc¬
tu quo ties quis pulsatur uel cuius domus introitur abhis quiuulgo

Expanded text:
atur. Mixto iure actio iniuriarum ex lege Cornelia constituitur, quotiens quis pulsatur, uel cuius domus introitur ab his, qui uulgo
Abbreviated transcription (Latin):
ei ex torqueret quicquid obhanccausam factũ ẽ nullius ẽ
olus ẽ cũ aliud agitur aliud simulatur. Ista int̃pñ inđ¬
Quidolum uel metũ adhibuit ut res ad aliũ transiret ut̃ q
deui et dolo actione tenebitur. Istaintp̃ non inđ uiiii
quod apud publicã cohertionẽ expectet . ob hoc in integrum

Expanded text:
ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum est, nullius est olus est, cum aliud agitur, aliud simulatur. Qui dolum aut metum adhibuit, ut res ad alium transiret, uterque de ui et dolo actione tenebitur. De minoribus uiginti et quod ad publicam coercitionem spectet, ob hoc in integrum
Abbreviated transcription (Latin):
Dolus malus ẽ quotiens peraliquã scriptura uel fraudẽ eaquae
definitas perscripturae argum tamucant ulsiquis percartarũ

Expanded text:
Dolus malus est, quotiens per aliquam scripturam vel fraudem ea, quae definita sunt, per scripturae argumenta mutantur. Vel si quis per chartaru
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt quaede functus mortis tempore reliquid uel ea quae
post mortem ante adita hereditate exea quaesita sunt. ista iNT¬
Possessor hereditatis presentiã earũ rerum quas dolo aliena¬
nauit cũ usuris praestare cogendus .ẽ. Ista int̃ pr̃ag

Expanded text:
ueniunt, quae defunctus mortis tempore reliquit, uel ea, quae post mortem ante aditam hereditatem ex ea quaesita sunt. Possessor hereditatis pretia earum rerum, quas dolo alienauit, cum usuris praestare cogendus est. Rerum ex heredit
Abbreviated transcription (Latin):
i contigerit ut maritus uxore superstitam
moriatur quaecũ que amuliere marito indoteclata fuerant
adsuũ dominium femina ere uocabunt pecheredes defunctima¬
riti hocuindicare presumant . Nãsi maritus dũ adiuiueret hoc

Expanded text:
i contigerit, ut maritus uxore superstite moriatur, quaecumque a muliere marito in dotem data fuerant, ad suum dominium feminae revocabunt, nec heredes defuncti mariti hoc vindicare praesumant: nam si maritus dum adviveret, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
IX I P Pacta in termaritũ etuxorem quaededote scripta sunt
etcũ lege concordant. hȩclexsicut reliquas pactiones ualere
precepit. deretentatib uero quia hoclexista non euidenter
ostendit iniure hoc ẽ. in pauli sententiis subtitulo dedotibus
requirendũ aut certe in pauli responsis subtitulo dere uxoria¬

Expanded text:
io. Pacta inter maritum et uxorem, quae de dote inita sunt et cum lege concordant, haec lex sicut reliquas pactiones valere praecipit. De retentationibus vero, quia hoc lex ista non evidenter ostendit, in iure, hoc est in Pauli sententiis sub titulo de dotibus requirendum aut certe in Pauli responsis sub titulo de re uxori
Abbreviated transcription (Latin):
istaint̃. S Pes olimiudicata p̾longũ silentiũ iniudiciũ deduci
non potest nec eo nomine induplũ reuocari longum autẽ tẽpus exem¬
plolonge praescriptionis decennii interpsentes etint̃absentes uicennii
istaint noninđ S In causa capitali absens nemodan etur. Neq absens

Expanded text:
st. Res olim iudicata post longum silentium in iudicium deduci non potest nec eo nomine in duplum reuocari. Longum autem tempus exemplo longae praescriptionis decennii inter praesentes, inter absentes uicennii computatur. In causa capitali absens nemo damnatur neque absens
Abbreviated transcription (Latin):
unamancipatione depatris uel aui potestate exeant. Nisi a pa
tre mancipati fuerint et anaturale patre manumissi sunt
succedere eisnaturalis pater non potest nisi fiduciarius a quo
manumissi sunt . Nãsi remancipatus siue naturalis pat̾ uel
auus manumiserit ipseeis inhereditate succedit. quod sihabeat
quis filiũ et ex eone potes et uoluerit filiũ emancipare et ne potes
in sua potestate retinere in arbitrio eius aut si uoluerit nepotes
em ancipare et filiũ insua potestate retinere et hoc ei proiuris
ordine licere manifestũ . ẽ quod non solũ denepotib sed et de
prone potib: similiter facere potest. DETUTELAS
utores aut legitimi s unt: aut testa mentarit legitimis unt
qui pupillo peruirilem sexũ propinquitate coniunguntur.
et qui proximior fuerit. deagnatis ad ipsã legitimam tutela

Expanded text:
una emancipatione de patris uel aui potestate exeant, nisi a patuna emancipatione de patris uel aui potestate exeant, nisi a patre fiduciario remancipati fuerint et a naturali patre manumissi, succedere eis naturalis pater non potest, nisi fiduciarius, a quo manumissi sunt. Nam si remancipatum sibi naturalis pater auus manumiserit, ipse eis in hereditate succedit. Quod si habeat quis filium et ex eo nepotes, et uoluerit filium emancipare et nepotes in sua potestate retinere, in arbitrio eius est: aut si uoluerit nepotes emancipare et filium in sua potestate retinere, et hoc ei pro iuris ordine licere manifestum est. Quod non solum de nepotibus, sed et de pronepotibus similiter facere potest. TITVLVS VII. De tutelis Tutores aut legitimi sunt aut testamentarii. Legitimi sunt, qui pupillo per uirilem sexum propinquitate coniunguntur, et qui proximior fuerit de agnatis, ad ipsum legitima tutela
Abbreviated transcription (Latin):
nũ mosquasi insimilitudinem precii accipit etiterum eũ accep¬
tis nummis fiduciario patri tradit. hoc est secundo et tertio
fit et tertio eũ fiduciario patrimancipat et tradit et sic depo¬
testate patris exit quae tamen mancipatio solebat ante presidẽ
fieri modo antecuria facienda .ẽ ubi quinq testesciuis romani
in p̃sentierunt et pro illũ qui libripens appellatur. id ẽ sta¬
terem tenens et qui antestatus appellatur aliiduo ut septem
testiũ numerus impleatur. tamencũ tertio mancipatus fue¬
rit filius a patrenaturali fiduciario patrihoc agere debet
naturalis pater utcia fiduciario patremancipetur et anatu¬
rali patrim anumittatur. ut si filius illem ortuus fuerit ei in
hereditate naturalis pat̃ non fiduciarius succedat. feminae
uel ne potes masculi ex filio unamancipatione depatris uel
aui exeunt potestate et sui iuris efficiuntꝰ et huipsi quã lib&

Expanded text:
nummos, quasi in similitudinem pretii accipit, et iterum eum accepnummos, quasi in similitudinem pretii accipit, et iterum eum acceptis nummis fiduciario patri tradit. Hoc secundo et tertio fit, et tertio eum fiduciario patri mancipat et tradit, et sic de patris potestate exit. Quae tamen emancipatio solebat ante praesidem fieri; modo ante curiam facienda est, ubi quinque testes ciues Romani in praesenti erunt, et pro illo, qui libripens appellatur, id est stateram tenens, et qui antestatus appellatur, alii duo, ut septem testium numerus impleatur. Tamen quum tertio mancipatus fuerit filius a patri naturali fiduciario patri, hoc agere debet naturalis pater, ut ei a fiduciario patre remancipetur et a naturali patre manumittatur, ut, si filius ille mortuus fuerit, ei in hereditate naturalis pater, non fiduciarius succedat. Feminae uel nepotes masculi ex filio una emancipatione de patris uel aui exeunt potestatem et sui iuris efficiuntur. Et hi ipsi quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
liter peregrinae conditionis factus agnoscitur itẽsi ab hostib:
patercaptus sit. in potestate quã diu apud hostes fuerit filios
non habet sed si de captiuitate euaserit iure post liminii omnẽ
sicut in aliis reb: itaet in filios recipit potestatem. si uero pater
qui ab hos tibiaptus . ẽ. in captiuitate moriatur. ab eo tẽpore quo
ab hostib captus ẽ. filii sui iuris facti intelligunt᷑ itẽpemantipa¬
tionẽ filii sui iuris efficiuntur. sed filius masculus tribiemancipa¬
tionib: depotestate patris exit et sui iuris efficitur. emancipatio
autẽ hoc est manus traditio quaedã similitudo uenditionis est
quia in em ancipationib: praet̃ illum hoc est certũ patrẽ alius
pater adhibitur qui fiduciarius nominatur. ergo istena turti¬
lis pat̃ filium suum fiduciario patrimancipat hocest manu
tradita a quo fiduciario patrenaturalis paterunũ aut duos

Expanded text:
liter peregrinae conditionis factus agnoscitur. Item si ab hostibus liter peregrinae conditionis factus agnoscitur. Item si ab hostibus pater captus sit, in potestate, quamdiu apud hostes fuerit, filios non habebit. Sed si de captiuitate euaserit, iure postliminii omnem, sicut in aliis rebus, ita et in filiis recipit potestatem. Si uero pater, qui ab hostibus captus est, in captiuitate moriatur, ab eo tempore, quo ab hostibus captus est, filii sui iuris effecti intelleguntur. Item per emancipationem filii sui iuris efficiuntur. Sed filius masculus tribus emancipationibus de potestate patris exit et sui iuris efficitur. Emancipatio autem, hoc est manus traditio, quaedam similitudo uenditionis est: quia in emancipationibus praeter illum, hoc est certum patrem, alius pater adhibetur, qui fiduciarius nominatur. Ergo ipse naturalis pater filium suum fiduciario patri mancipat, hoc est manu tradit: a quo fiduciario patre naturalis pater unum aut duos
Abbreviated transcription (Latin):
buerint in adoptiui patris transeunt potestate tãquã ne potes
ilii qui in potestatepatris sunt mortuo patresuiiuris fiunt
sed sihic filius quimorte patris sui iuris effectus est filios habeat
in eius post patris sui obitũ erunt filii potestate : Nãsipat̃ moriat᷑
et auus pat̃nus uiuat nepus exfilio sui iuris. ẽe. non potest quia
in aui remanet potestate quiauomortuo sui iuris efficiuntur.
ltẽ si moriatur pat̃ et relinquat filium emancipatum et ex
codẽ filio emancipato ne potes tunc ne potes liberi et sui iuriser̃
et in patris emancipati potestate non ueniunt. itẽ depotestate
patris exeunt filii si pater eorũ in exiliomissus fuerit quia non
potest filiũ ciuẽ romanum in potestatem habere homo peregri¬
nȩ conditionis effectus. itẽ si filius uiuo patre in exiliomissus
fuerit in potestate patris ciuis romani essenon potest. quia simi¬

Expanded text:
buerint, in adoptiui patris transeunt potestatem, tamquam nepotesbuerint, in adoptiui patris transeunt potestatem, tamquam nepotesFilii qui in potestate patris sunt mortuo patre sui iuris fiunt. Sed si hic filius, qui morte patris sui iuris effectus est, filios habeat, in eius post patris sui obitum erunt filii potestate. Nam si pater moriatur, et auus maternus uiuat, nepos ex filio sui iuris esse non potest: quia in aui remanet potestate, qui auo mortuo sui iuris efficitur. Item si moriatur pater, et relinquat filium emancipatum, et ex eodem filio emancipato nepotes, tunc nepotes liberi et sui iuris erunt, et in patris emancipati potestatem non ueniunt. Item de potestate patris exeunt filii, si pater eorum in exilium missus fuerit: quia non potest filium ciuem Romanum in potestate habere homo peregrinae conditionis effectus. Item filius, si uiuo patre in exilium missus fuerit, in potestate patris ciuis Romani esse non potest, quia simi
Abbreviated transcription (Latin):
patrefilii regula iuris hoc continet : ut qui legitime concipi¬
untur tẽporeconceptionis statũ sumant qui uero nondedegi¬
timo matrimonio concipiuntur statũsu salere munt eo
tẽpore quonas cuntur ac proinde delegetimafi coniunctio¬
ne conceptus etiã simat̃cius statũ muteo id estsiancilla fiat illa c̃
qui legitimae conceptus ẽ ingenuus nascitur. nãquidon
delegitimo matrimonio concipitur. simater cius ex ancilla dũ
pregnans ẽ. libera facta fuerit libernascitur siuero ex inge¬
nua ancilla pregnans facta fuerit. seruus nascitur . qui non
qui a nec filios asenatos in potestate habent spadones autẽ qui gene¬
rare non possunt adoptare possunt et licet filios genera renom pos¬
sint quos ad optauerint filios habere possunt si quis uero filios ha¬
bens sedederit adoptandũ Non solũ ipsein patris ad optiui potesta¬
te redigitur. sed et filii eius : quisi tamen auum paternũ non ha¬

Expanded text:
patre filii. Regula iuris hoc continet, ut, qui legitime concipipatre filii. Regula iuris hoc continet, ut, qui legitime concipiuntur, tempore conceptionis statum sumant: qui uero non de legitimo matrimonio concipiuntur, statum sumant eo tempore, quo nascuntur. Ac proinde de legitima coniunctione conceptus, etiamsi mater eius statum mutet, id est, si ancilla fiat, ille, qui legitime conceptus est, ingenuus nascitur: nam qui non de legitimo matrimonio concipitur, si mater eius ex ancilla, dum praegnans est, libera facta fuerit, liber nascetur; si uero ex ingenua ancilla praegnans facta fuerit, seruus nascitur, quia nonquia nec filios a se natos in potestate habent. Spadones autem, qui generare non possunt, adoptare possunt: et licet filios generare non possint, quos adoptauerint, filios habere possunt. Si quis uero filios habens se dederit adoptandum, non solum ipse in patris adoptiui potestatem redigitur, sed et filii eius; si tamen auum paternum non ha
Abbreviated transcription (Latin):
legitime sed uulgo conceptus est.
Adoptiona turte similitudo ẽ. ut aliquis filiũ haberepossit
quem non generauit etipsa adoptio duob modis fit una quae
ad rogatio dicit̃ alique ad optio. ad rogatio ẽ quando aliquis
patrem non habens adoptatur etipsesein potestate adoptiui
patris dat. etideo adrogatio dicitꝰ qui& et ille quiadoptat᷑
interrogat᷑ utrũ id fieri uellit. illa uero alia adoptio est ubi¬
quis patrem habens ab alio patre adoptatur. etita ille qui ad¬
optatur decerti patris potestate discedit et in adoptiui patris. cẽ¬
incipit potestate : Nã et feminae adoptari possunt ui locũ filiarũ
adoptiuis patrib habeantur feminae uero adoptareñ pos sunt
ingerit nec uxorem habereuidetur. nec filios. nahii qui ex huuis¬
modi conceptionenati fucrint quã libet uxorẽ habere uideantꝰ
patrẽ uero nullatenus haberecensentur et tãquã side aoterio
concepti fuerint computantur quis purii appellant. hoc est sine

Expanded text:
legitime, sed uulgo conceptus est. Adoptio naturae similitudo est, ut aliquis filium habere possit, quem non generauerit. Et ipsa adoptio duobus modis fit: una, quae arrogatio dicitur, alia quae adoptio. Arrogatio est, quando aliquis patrem non habens adoptatur, et ipse se in potestatem adoptiui patris dat. Et ideo arrogatio dicitur, quia et ille qui adoptat interrogatur, utrum illum, quequis patrem habens, ab alio patre adoptatur: et ita ille, qui adoptatur, de certi patris potestate discedit, et in adoptiui patris incipit esse potestate. Nam et feminae adoptari possunt, ut loco filiarum adoptiuis patribus habeantur: feminae uero adoptare non possunt, inierit, nec uxorem habere uidetur nec filios: nam hi, qui ex huiusmodi conceptione nati fuerint, quamlibet matrem habere uideantur, patrem uero nullatenus habere censentur, et tamquam si de adulterio concepti fuerint, computantur; qui spurii appellantur, hoc est sine
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ causas acguri sunt prius cogunt dereb: suis talit̃ scriptura
in t̃cedente pacisci ut omnia quae meliora sunt in agris aut in man¬
cipiis aut in pecorib: adeos sub promissa defensione perueniant.

Expanded text:
quorum causas acturi sunt, prius cogunt de rebus suis taliter scriptura intercedente pacisci, ut omnia, quae meliora sunt in agris aut in mancipiis aut in pecoribus, ad eos sub promissa defensione perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
iecti criminis ueritati conuincitur. siue torqueri possit siue non possit iudex
cogendis̃ scire eni oportet quib: sint criminib responsuri. Ista int̃ p̃ indiget¬
XUIIII DEABOLITIONIBUS.
ost ab olitionẽ publicã adelatoresuoreus intratrecesimũ diẽ repeti potest

Expanded text:
i potuisset. In conuictum reum, suiue torqueri possit siue non possit, pro mcogendi sunt: scire enim oportet, quibus sint criminibus responsuri. Cogniturum deita. De abolitionibus Post abolitionem publicam a delatore suo reus intra tricensimum diem repeti potest
Abbreviated transcription (Latin):
IVTP Cogno uimus remfiscinr̃i uiolenter aliquosix¬
uasisse . sed nos eui dentilege precepimus ut siquis aut fiscalem

Expanded text:
io. Cognovimus rem fisci nostri violenter aliquos invasisse. Sed nos evidenti lege praecipimus, ut, si quis aut fiscalem
Abbreviated transcription (Latin):
negotiis alienã rem subea quadiximus temeritato per¬
uaserint ut minorum caus a depereat Nullum minoribus
preiudicium fieri extutorum uel curatorum temerita teper¬
mittimus sed proprietatem suam sinedilatione recipiant cu¬
ratores autẽ ueltutores amissis reb: suis perpetuo exilio depu

Expanded text:
negotiis alienam rem sub ea, qua diximus, temeritate pervaserint, ut minorum causa depereat, nullum minoribus praeiudicium fieri ex tutorum vel curatorum temeritate permittimus, sed proprietatem suam sine dilatione recipiant, curatores autem vel tutores amissis rebus suis perpetuo exilio depu
Abbreviated transcription (Latin):
heredem : seditaut heres qui conditionẽ curiae nullã debt
qiuas tã hereditatis acceptaccuriac sincaliqua imminutione
moxre fundat : quod si is qui heres scriptus est integrã heredi

Expanded text:
heredem, sed ita ut heres, qui condicionem curiae nullam debet, quartam hereditatis acceptae curiae sine aliqua inminutione mox refundat. Quod si is, qui heres scriptus est, integram heredi
Abbreviated transcription (Latin):
litur. DEINOFFICIOSI QUAERELA.
nofficio sũ dicitur testamentũ quod frustraliberis exhereditatis non
exofficio pietatis uidetꝰ eẽ conscriptum. Istaint̃ ñ indigetG¬
Post factũ amatretestam̃tũ filios procreatos non mutata ab ea cũ
possit uoluntate ad exemplũ praeteriti in officiosi quaerelam rec¬

Expanded text:
it. De inofficiosi querella Inofficiosum dicitur testamentum, quod frustra liberis exheredatis non ex officio pietatis uidetur esse conscriptum. Post factum a matre testamentum filius procreatus, non mutata ab ea cum posset uoluntate, ad exemplum praeteriti inofficiosi querellam rec
Abbreviated transcription (Latin):
ccus ari hereditas non tantũ uerbis sed et repetere potest. et alio quo¬
uis inditio uoluntatis. in t̃ñ inđ. S Heres permagis tratus munici pa¬
lis ex auctoritate p̃sidis fidei cõmissario postulante hereditatem
adire et restituere conpellitur. In t̃ñinđ. : Fidei cõmissarius siad¬
firmetheredem nolle a dire hereditatẽ absente eo int̃poni decretũ et

Expanded text:
cusari hereditas non tantum uerbis, sed etiam re potest et alio quouis indicio uoluntatis. 96 les ex auctoritate praesidis fideicommissario postulante hereditatem adire et restituere compellitur. Fideicommissarius si adfirmet heredem nolle adire hereditatem, absente eo interponi decretum et
Abbreviated transcription (Latin):
S Filio quib cũq uerbis apatre fidei cõmissum relictũ iuredebetꝰ. suf¬
ficit enĩ int̃coniunctas personas quib cũq uerbis ut indonatione
uoluntas expressa etideo etiã pridie quã morie trecterelictũ uid&¬
int̃ p̃inđ. S. Intẽpus emancipationis uel cũ sui iuriserit fidei cõmissũ
relictũ quoq modo patria potestate liberato debetur IxT¬
tus a patre fuerit uel cũ sui iuris factus fuerit fidei cõmissum re¬
lictũ quocũq modo patria potestate fuerit liberatus id quod relic¬
tũ .ẽ. eiiuire debetur I Rogati inuicẽ sibisisine liberis decesserint
hereditatẽ restituere altero decedente sineliberis hereditas ad
eũ pertinet qui superuixit nec exeo paciscicontra uoluntatem
testatores possunt. INT Si aliquis ita hereditatẽ duobi relique

Expanded text:
 Filio quibuscumque uerbis a patre fideicommissum relictum iure debetur: sufficit enim inter coniunctas personas quibuscumque uerbis ut in donatione uoluntas expressa. Et ideo etiam PRIDIE QVAM MORIETVR recte relictum uidetur. In tempus emancipationis uel CVM SVI IVRIS ERIT fideicommissum relictum quocumque modo patria potestate liberato debetur. Rrelictum quocumque modo patria potestate liberato debetur. Rogati inuicem sibi, si sine liberis decesserint, hereditatem restituere, altero decedente sine liberis hereditas ad eum peruenit qui superuixit: nec ex eo pacisci contra uoluntatem testatoris possunt. Heres ante aditam hereditatem, legatarius
Abbreviated transcription (Latin):
SLex falcidia itẽq senatus consultũ p gasianũ deducto omnia eare
alienũ decorũ que donis quartã residuachereditatis adheredẽ uoluit
dẽcensuit pertinere S Qui totã beredĩtatẽ resticuit cũ quarta reti¬
nere expagasi anodebuisset . sinon retineat repetere cã non potest.
nec eni indebitũ soluis seuidetur qui plenã fidem defuncto praestare

Expanded text:
Lex Falcidia itemque senatus consultum Pegasianum deducto omni aere alieno deorumque donis quartam residuae hereditatis ad heredem uoluit dem uoluit pertinere. Qui totam hereditatem restituit, cum quartam retinere ex Pegasiano debuisset, si non retineat, repetere eam non potest. Nec enim indebitum soluisse uidetur qui plenam fidem defuncto praestare
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃heredẽ et fidei cõmissari ucui ex pagłis i Vno hereditas restituitꝰ par¬
tes et proparte stipulatio int̃ ponitꝰ ut heredi instituto proquarta actio¬
nis proceteris uero portionib fidei cõmissario conpetant. IN T¬

Expanded text:
Inter heredem et fideicommissarium, cui ex Pegasiano hereditas restituitur, parInter heredem et fideicommissarium, cui ex Pegasiano hereditas restituitur, partis et pro parte stipulatio interponitur, ut heredi instituto pro quarta actiones, pro ceteris uero portionibus fideicommissario competant. Tot
Abbreviated transcription (Latin):
diderit eã quae sciens conparauerit nihi lominus in possessionẽ eius fi¬
dei cõmissarius mitti iure desiderat IN T Sirem quẽ perfidei com¬
iurede poscit .S. Quoties libertis fidei cõmissũ relinquitꝰ ad eostantũ¬
modo placuit pertinere qui manumissi sunt uel qui in eodẽ testam̃tum
libertatẽ in tranumerũ legitimũ consecuti sunt. IN T Siquando
Cui abherede fidei cõmissũ non praestatur ñ solũ in res hereditarias
sed in proprias heredes inducitur int̃ñ inđ. S Ius omne fidei cõmis¬
sio non in uindicatione sedinpetitione consistit. INT Quoties fi¬
II DESCRATUS COPSUHTO TRIBELLIANO.
enatus consulto tribelliano prospectũ .ẽ. nesolus heres omnibus
hereditariis actionib: oneretur et ideo quoties hereditas ex causa fidei¬
comissi restituetur actionis eius infidei cõmissario transferuntur
quia unicuiq dãnosa eẽ. fidesuã nono portet. istaint non indiget
II DESONATUS CONSULTŨ PICASIANO

Expanded text:
diderit eamque sciens compararit, nihilo minus in possessionem eius fideicommissarius mitti iure desiderat. Quotiens libertis fideicomiure desiderat. Quotiens libertis fideicommissum relinquitur, ad eos tantummodo placuit pertinere, qui manumissi sunt uel qui in eodem testamento libertatem intra numerum legitimum consecuti sunt. Cui ab Cui ab herede fideicommissum non praestatur, non solum in res hereditarias, sed et in proprias heredis inducitur. Ius omne fideicommissi non in uindicatione, sed in petitione consistit. Fi De senatus consulto Trebelliano . Senatus consulto Trebelliano prospectum est, ne solus heres omnibus hereditariis actionibus oneretur. Et ideo quotiens hereditas ex causa fideicommissi restituitur, actiones eius in fideicommissarium transferuntur, quia unicuique damnosam esse fidem suam non oportet. De senatus consulto Pegasiano
Abbreviated transcription (Latin):
domino nontuler̃ puniuntꝰ. int̃ ñ inđ.S Serui quinitinere
circũ datũ ala tronib: dominũ perfugam deseruer̃ ad prehensos
et torqueri et sũmosupplicio affici placuit. int̃non inđ V¬
Habebitur de familia quaestio et si heres testatorẽ occidisse
dicatur nec inter .ẽ. extrancus. anex liberis sit ista int̃non inđ¬
S Omnib: qui contrauoluntatẽ defuncti faciunt ut indignis au¬
feratur hereditas. sinihil testamento infraudẽ legis fuerit
ti fecerit uoluntatẽ ei ut indignã auferatur hereditas: si tamen¬
Siue falsũ siueruptũ siue irritum dicatur . eẽ testam̃tũ
salua eorum disceptione scriptus heres iure in possessione mit¬
ti desiderat. int̃ ñ inđ. S Sunt̃ heredẽ institutũ et substi¬
tutũ contro uersia sit magis placet eũ in possessionẽ rerũ here

Expanded text:
domino non tulerunt, puniuntur. Seruos, qui in itinere circumdatum a latronibus dominum per fugam deseruerunt, apprehensos et torqueri et summo supplicio adfici placuit. Habebitur de familia quaestio et si heres testatorem occidisse dicatur: nec interest, extraneus an ex liberis sit. In  Omnibus, qui contra uoluntatem defuncti faciunt, ut indignis aufertur hereditas, si nihil testamento in fraudem legis fuerit  ut indignis aufertur hereditas, si Siue falsum siue ruptum siue irritum dicatur esse testamentum, salua eorum disceptatione scriptus heres iure in possessionem mitti desiderat. Si inter heredem institutum et substitutum controuersia sit
Abbreviated transcription (Latin):
Incapro uincia exquaquis originẽ ducit officiũ fiscalẽ adminis trareprohi¬
betur Neaut gratiosus autcalũ niosus apud suosesseuideatur. Istaint̃¬
I. Quoties sin eauccoritate iudicati officialis alicuius bona occupant uel
describunt uel sub obseruatione. ẽẽ faciunt adito procuratore in iuria
submouetur etrei huius auctoris ad praefectus p̃torio puniendimittu¬
tur. is taint̃ non inđ Litem in perniciẽ priuatorũ fiscodona¬
ri non oportet. nec ab eodẽ dona¬
Impera torelitis causaheredẽ
institur inuidiosum est
nec enĩ calũ niandi facultatẽ ex principalimaies tate capio portet. istaint̃ ñm¬
xnuda pollicitatione nulla actionascitur ideoqeius bona qui seheredem

Expanded text:
In ea prouincia, ex qua quis originem ducit, officium fiscale administrare prohibetur, ne aut gratiosus aut calumniosus apud suos esse uideatur. Quotiens sine auctoritate iudicati officiales alicuius bona occupant uel describunt uel sub obseruatione esse faciunt, adito procuratore iniuria submouetur et rei huius auctores ad praefectos praetorio puniendi mittuntur. Litem in perniciem priuatorum fisco donari non oportet nec ab eodem dImperatorem litis causa heredem institui inuidiosum est: nec enim calumniandi facultatem ex principali maiestate capi oportet. Ex nuda pollicitatione nulla actio nascitur: ideoque eius bona, qui se heredem
Abbreviated transcription (Latin):
si aut uincat᷑ aut iuncat. et siin rẽsuã quis factus fuerit dominus
tprocurator et procuratorẽ ipse prosuautilitate ĩã s

Expanded text:
si aut vincatur aut vincat. Et si in rem suam quis factus fuerit dominus et procurator et procuratorem ipse pro sua utilitate iam
Abbreviated transcription (Latin):
NTP Iaeclex hoc praecipit nihil debere a prouincia¬
libus desuper in dictitiis titulis petinisi ea tantum quaererũ
dominis indicta constiterit et hociubet ut quatcũq aliquid

Expanded text:
 Haec lex hoc praecipit nihil debere a provincialibus de superindicticiis titulis peti nisi ea tantum, quae a rerum dominis indicta constiterit. Et hoc iubet, ut quicumque aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
edlicinio c̃ sulbte Beneficia principũ quaeilli qui
meruer interueniente morte non fuerint consecuti s uecessorib
eorũ ex sequi liceat ut beneficia heredum ab auctorib: suis inpetͣra¬
NT̃Ρ Moratoria perscriptio dicitur quaecausã prolongat
id .ẽ quando induciae alitigatore petuntur a principe. Beremto

Expanded text:
ETATIO. Beneficia principum, quae illi qui meruerunt, interveniente morte, non fuerint consecuti, successoribus eorum exsequi liceat, ut beneficia haeredes ab auctoribus suis impetra Moratoria praescriptio dicitur quae caussam prolongat, id est, quando induciae a litigatore petuntur a Principe: perempto
Abbreviated transcription (Latin):
sic in omnib: quae scripta sunt ualent quinq: testes iuris iurandi
religione confirment testatorem ad hoceos conuocasse ut re¬
moto prioritestamento secundã in propinquis suis quã perfi¬
cere non ualuit condere uoluntatem quae in omnib uel
circaomnes firma permaneat.

Expanded text:
sic in omnibus quae scripta sunt valeat, ut quinque testes iurisiurandi religione confirment testatorem ad hoc eos convocasse, ut remoto priore testamento secundam in propinquis suis, quam perficere non valuit, conderet voluntatem: quae in omnibus vel circa omnes firma permaneat.
Abbreviated transcription (Latin):
serint ille qui in consortium recipitur maritale. bonasua no¬
uerit obligata et se adrationem reddendã minorib: obnoxiũ
esse futurum addetur etiã illud quod mulier nisimaior aeta

Expanded text:
serint, ille, qui in consortium recipitur maritale, bona sua noverit obligata et se ad rationem reddendam minoribus obnoxium esse futurum. Additur etiam illud, quod mulier, nisi maior aeta
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit deseren diin genua idẽq: mulier si contubernium co¬
loni elegerit alieni siei denunciatum non fuerit coloni sint

Expanded text:
fuerit, deserendi. Ingenua idemque mulier si contubernium coloni elegerit alieni, si ei denuntiatum non fuerit, coloni sint
Abbreviated transcription (Latin):
non adcreditorem SCN Conpensatio debiti ex paris pecie et
causa dipari admictitur. uel ut si pecuni ã tibi debeã et tumihi
pecuniã debeas aut frumentũ autcetera huius modi licet ex diuer¬
socon tractu conpensare uel deducere debuit. si totũ petat plus
petendo causacadi no Siquis debeat alicui soł decĩ et ille
quidebet dequacũq: ratione debeatꝰ illi acredit oresuo soł vetue¬
bitor sibi abeo vsoł deberi quare illũ prosolido prototis xsolidis
conuenit c̃ausã perdit qui noluit debitũ compens are similis ratio ẽ
DEEXERCITORIBUS ETINSTITUTORIBUS
ilius falias siuo luntate patris nauem exerceat patrẽ insolido
ab eaquae salua receperit obligat. ista intp̃non indiget¬
euandae nauis gratia iactus cõmercium factũ e. omniũ

Expanded text:
onuenerit. Compensatio debiti ex pari specie et causa dispari admittitur: uelut si pecuniam tibi debeam et tu mihi pecuniam debeas, aut frumentum aut cetera huiusmodi, licet ex diuerso contractu, compensare uel deducere debes: si totum petas, plus petendo causa cadis. De qui debet de quacunque ratione debeantur illi a creditore suo sobitor sibi ab eo quinque solidos deberi, quare illum in solidum pro totis decem solidis convenit, causam perdat, qui noluit debis. De exercitoribus et institoribus Filius familias si uoluntate patris nauem exerceat, patrem in solidum ob ea quae salua receperit obligat. Ad legeeuandae nauis gratia iactus cum mercium factus est, omniu
Abbreviated transcription (Latin):
azgz. ad proui ues. Dat̃ ħ̃ iultaciano et simmnacho
conss̃
IN TERPRACTATIO
uotiens ad faciendum rapinam aliquis autiter agen¬
tem aut domum cuius libet nocturnus spoliator ad gre¬
ditur huius modi personis quiuim sustinent damusetiã
cũ armis licentiam resistendi. et si protemeritatesua
occisus fuerit. illequi uenerit mors latronis ipsius a ne¬

Expanded text:
at ut latroni. Dat. kal. Iul. Tatiano et Symmacho conss. Interpretatio. Quoties ad faciendam rapinam aliquis aut iter agentem aut domum cuiuslibet nocturnus spoliator agdreditur, huius modi personis, quae vim sustinent, damus etiam cum armis licentiam resistendi, et si pro temeritate sua occisus fuerit ille qui venerit, mors latronis ipsius a ne
Abbreviated transcription (Latin):
iquis patrem matrem fratrem sororem filium
uel filiam aut alios propinquos occiderit remoto
omnium aliorum genere tormentorum facto decoriis sacco
qui culeus nominatur in ciuo commissus fuerit trmips an
etiam serpentes claudantur ccsim arcuicirum non fuerit
lotumo lbregprnne teproiciatur ut tali poena cam̃natũs nul¬
lotem poreoptineat sepulturam : iI. Dẽmale pcils

Expanded text:
quis patrem matrem, fratrem sororem, filium vel filiam aut alios propinquos occiderit, remoto omnium aliorum genere tormentorum, facto de coriis sacco, qui culleus nominatur, in quo cum missus fuerit, cum ipso etiam serpentes claudantur: et si mare vicinum non fuerit, in quolibet gurgite proiiciatur, ut tali poena damnatus nullo tempore obtineat sepulturam. DE MALEFICIS
Abbreviated transcription (Latin):
caueat᷑se ad futurum eẽ iudicium nãsi pecuniã quis ab eorepetat
fideius sorẽ proquantitate pecuniae undepulsatur daredebebit
sidehoc debito uoluerit parare conflictũ tunctamen fideius sor

Expanded text:
caveat se adfuturum esse in iudicio. Nam si pecuniam quis ab eo repetat, fideiussorem pro quantitate pecuniae, unde pulsatur, dare debebit, si de hoc debito voluerit parare condictum; tunc tamen fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
tre tutore ul curator epuellae uel prop inquis depuellaecon¬
iunctione definierit: debet post definitionem in trabienniũ
puptias caelebrare quodsi tarditate aut neglegentia sponsi
biennii tẽpus excesserit exalio uiro sepuella coniunxerit ab¬
soluta erit a calunia uel ipsa nel quicũq suorũ qui eã tradide

Expanded text:
tre, tutore vel curatore puellae vel propinquis de puellae coniunctione definierit, debet post definitionem intra biennium nubtias celebrare. Quod si tarditate aut neglegentia sponsi biennii tempus excesserit et alio viro se puella coniunxerit, absoluta erit a calumnia vel ipsa vel quicumque suorum eam tradide
Abbreviated transcription (Latin):
sa habens a iudicesuo se uel proptersuꝑbiã uł propter amicitiã aduersa¬
rii sui probauerit. non auditũ iudicẽ tantũ quantũ resdequa agitur
ualuerit fisconr̃o iubemus exsoluere etqui consiliis suis adhefentexili :

Expanded text:
sam habens a iudice suo se vel per superbiam vel propter amicitiam adversarii sui probaverit non auditum, iudicem tantum, quantum res de qua agitur valuerit, fisco nostro iubemus exsolvere: et qui consiliis suis adhaerent, exili
Abbreviated transcription (Latin):
comt spatiu cupłA drcipiendum mnomentum idestin fra
sueri fsacia cuuis libet persona agerepotes siper obreptione

Expanded text:
Interpretatio. Ad recipiendum momentum, id est infra anni spatium cuiuslibet persona agere potest. Si per obreptione
Abbreviated transcription (Latin):
inchoandum pec ad definiendũ tẽpus nouerit eẽ concessum pam̃
si aut illum quidolũ admissis sedicitur autillũ qui ꝑtulit absentem

Expanded text:
incoandum nec ad definiendum tempus noverit esse concessum. Nam si aut illum, qui dolum admisisse dicitur, aut illum, qui pertulit, absentem
Abbreviated transcription (Latin):
niuriã actio aut lege autmortaut mixto uircintroducta ẽ legẽ¬
duo decim tabularũ defamosis carmineb membrisruptisetossibus

Expanded text:
niuriarum actio aut lege aut more aut mixto iure introducta esduodecim tabularum de famosis carminibus, membris ruptis et ossibus
Abbreviated transcription (Latin):
protrahendi licencia sub mouemus ut ibi causam suãdicant ubi is¬
trucuorescertestimonia possunt facilius inuenire : sane supsi quo

Expanded text:
protrahendi licentiam summovemus, ut ibi caussam suam dicant, ubi instructiores esse et testimonia possint facilius invenire. Sane si ipsi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
icet prior petitor offerat sacramentũ tamencũ nulla probatio
religione firmari SEN Gireus cũ iura reuellit auctor illi ne¬
cessitatẽ iuris iurandi remisit. et hocliquido appareat actio ineũ

Expanded text:
icet prior petitor offerat sacramentum, tamen cum nulla probatio est reo competit. Si, reus cum iurare uelit, actor illi necessitatem iurisiurandi remisit et hoc liquido appareat, actio in eum
Abbreviated transcription (Latin):
nati autẽ quiperfemincũ etideo patrui uel patruorũ filu etagna¬
tisunt et cognati auunculi uero et auunculorum filii cognatis non
agnati. S Si sint fratres de functi et fratres filii uel nepotes
fratre non existente filios fratris ne poti prefertur. ista int̃¬
iifeminaesabereditates legitimas ultra consanguineas succes¬
siones nom ad mit tuntur idqub diureciuile uo conia narratione

Expanded text:
nati autem, qui per femineum. Et ideo patrui nati autem, qui per femineum. Et ideo patrui ti sunt et cognati. Avunculi vero et avunculorum filii cognati sunt, non ntur. Si sint fratres defuncti et fratris filii uel nepotes fratre non exsistente, filius fratris nepoti praefertur. Sed Feminae ad hereditates legitimas ultra consanguineas successiones non admittuntur: idque iure ciuili Voconiana ratione
Abbreviated transcription (Latin):
cornils cohercit᷑ sed etis quisciens dolomala id fieri iussit faciendũ¬
qi curauit ipot̃ ninõ. S. Testam̃tũ suppremit quisciens prudens¬
que tabulas testam̃tiin fraudem heredũ uel legatariorũ fideico¬
missorũ aut libertatiũ non profert. Int̃ ñ inđ SCA¬
Sub premere tabulas uidetur quicũ habeat et pro ferrepossit
eas proferre non curat. int̃pinđ. SI Codicelli quoq si late¬
ant nec proferantur sub praemi uidebunt᷑ꝰ ista int non inđ¬
s E dicto perpetuo cauetur ut si tabulae testam̃ti non apercant de
earũ exhibitione intdicto reddito int̃annũ agiposset quo adexhi¬
bendũ compellitꝰ qui sup premittabularũ autẽ appellationẽ car¬
thae quoq: et membranae continentur. ista int̃ ñ inđ. uiii¬
DEINTESTATORUM SUCCESSIONC
continentꝰ int̃cognatos uero agnati non conp̃henduntur etideo pa¬
truus etagnatus ẽ et cognatus auunculus autẽ cognatus tantum
gnati sunt quiperuirilẽ sexũ descendunt. cog¬

Expanded text:
Corneliae coercetur, sed et is qui sciens dolo malo id fieri iussit faciendumue curauit. Testamentum supprimit, qui sciens prudensque tabulas testamenti in fraudem heredum uel legatariorum fideiuecommissariorum aut libertatium non profert. Supprimere tabulas uidetur, qui cum habeat et proferre possit, eas proferre non curat. Codicilli quoque si lateant nec proferantur, supprimi uidebuntur. Edicto  Edicto perpetuo cauetur, ut, si tabulae testamenti non appareant, de earum exhibitione interdicto reddito intra annum agi possit, quo ad exhibendum compellitur qui supprimit. Tabularum autem appellatione chartae quoque et membranae continentur. De intestatorum successione continentur, inter cognatos uero agnati non comprehenduntur. Et ideo patruus et agnatus est et cognatus, auunculus autem cognatus tantumgnati sunt, qui per virilem sexum descendunt; cog
Abbreviated transcription (Latin):
̃probantur actatis. pã siquis principis beneficio contrarationemi¬
nu Cegis causae suae tẽporasperauerit prolongari quid quidpro

Expanded text:
probantur aetates. Nam si quis principis beneficio contra rationem legis causae suae tempora speraverit prolongari, quidquid pro
Abbreviated transcription (Latin):
sedoceat᷑ usta int̃ S. Corporiiniuria in fertur cũquis pulsatur
cuiqistuprum in fertur aut descupro int̃pellat᷑ quaeres extraordi¬
nẽ unelieatur ataut pulsitis queloris poena capitis uindicet᷑ꝰ. int̃nio¬
ollicitatores alienarũ nupiartum itẽq matrimoniorũ int̃pella

Expanded text:
se doceatur. Corpori iniuria infertur, cum quis pulsatur cuiue stuprum infertur aut de stupro interpellatur. Quae res extra ordinem uindicatur, ita ut pulsatio pudoris poena capitis uindicetur. Sollicitatores alienarum nuptiarum itemque matrimoniorum interpella