comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratio spernenda non est.ibz
memituimus enĩ ⁊ isaiam ezechie
languenti aliquid medicinale mã¬
dacse. ⁊ paulus apłs timotheo modi¬
cũ uinũ ꝓdesse dixit. Curatio autẽ
morboꝵ trib gen̾ib conitat. Far¬
matia. qmͣ latini medicam̃ta uo¬
cant. Cirurgia qmͣ latini manu¬
um oꝑationem appellant. Ma¬
dieta qmͣ latini regłam uocant.
Est enim obseruatio legis ⁊ uite. St̃
autem omĩ curationi spẽs tres. Pri¬
mũ gerius dieticũ est. scd̃m farma¬
centicũ. t̾cium fa cirurgicũ. dieta
est obseruatio legis ⁊ uite. Farma¬
tia est medicam̃toꝵ curatio. Cyrur¬
gia est ferramentoꝵ incisio. slam fer¬
ro excidunt᷑. que medicam̃toꝵ nõ
seriserint medicinã. Antiqͥor autẽ
medicina herbis tantũ ⁊ suocis erat.
Talis enim ulus medendi cepit. dein¬
de ferro ⁊ oet̾is medicam̃ts. Omns
autem curatio. aut ex contrariis aut
ex similib adhibetur. Ex contrariis
ut frigidum calido. uł humudo siccũ.

Expanded text:
ratio spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; maDiaeta, quam Latini regulam nest enim observatio legis et vitae. 3. Sunt autem omnium curationum species tres: primum genus diaeticum; secundum pharmaceuticum; tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia est ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. 4. Antiquior autem medicina herbis tantum et succis erat. Talis namque medendi usus coepit; deinde ferro et caeteris medicamentis. 5. Omnis autem curatio, aut ex contrariis, aut ex similibus adhibetur. Ex conut frigidum calido, vel humidum sicco;
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ p̾stantissime sera est inqͥsitõ.
et tarde data est mͥ scribendi optio.
qr peocans meis ingruentib. non
modo sterilitatis. uel in opie malo.
uerum etiã lius ⁊ hostilitatis qͣmi¬
nus inqͥrerem: hortibili sum p̾pditꝰ
incursu. Nũc autẽ ⁊ simille necessita
tib. mille curis adstrictus. pꝰ longũ
miserie tempꝰ ueluti ad imꝓbi soport᷑.
ut ita dixerim grauedine suscitatus
istius mce suggestionis affatib de¬
pend̾e. p̃sumo salutis obseqͥũ et
cordis ⁊ corꝑis humilitate ꝓstratus.
imp̾cans excellentissimã tue beatitu¬
dinis potestatẽ. ut peculiarem famu¬
lũ quẽ pio illo sacre degnationis ĩ¬
tuitu semꝑ habuisti susceptũ. usq
infinem hab̾e iubeas cõmendatũ.

Expanded text:
virorum praestantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus itibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum.
Abbreviated transcription (Latin):
auliom epõ ysidori om¬
su desidero desid̃an/ nũc
uid̾e faciem tuam lutmã
aliqñ impłet d̾s uotum meũ inteqmͣ
moriar. Ad p̾sens autẽ dep̃cor ut cõmẽ¬
des me d̾o orationib tius. ut ii hac ui¬
ta spem meã impleat ⁊ in futo beati¬
tudinis tue consortiũ mͥ oõ ⁊ ced̾at. ⁊
manu sua: ora ꝓ nob̾ begissime do

Expanded text:
o, Isidorus. Omni desiderio desideravi nunc videre faciem tuam, et utinam aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor, ut commendes me Deo orationibus tuis, et ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi concedat. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissim
Abbreviated transcription (Latin):
istorie gentiũ non impediũt legẽ¬
tib in his que utilia dixerunt.
sta. ad institittionẽ pͥsentiũ. historus
indiderunt. Si quidẽ ⁊ ꝑ historiam cũ¬
ma retro tempoꝵ annorũq supputatõ
cõpͥhenditur ⁊ ꝑ consulum. regũꝙ suc¬
oescũ młta necessaria ꝑ scrutatur.
Enus hystorie tͥplex est. Epimeris nã¬
ꝙ appeslat᷑ unĩ diei gestio. hoc apd̾ noꝰ
diarium uocatur. nam qd̃ latine diur¬
nũ. g̾oe epimerida dicitur. Kalendaria
appellantur. q̃ in menses singłos dige
ꝙ mari. ac terre ꝑ annos ĩ ꝯmentarisᷤ
acta sũt. ab anniu̾sariis gestis annales
tatarii in libris delati sũt. Int̾ hystoriã
autẽ ⁊annales hoo int̾ est ꝙ historia ẽ
eoꝵ tempoꝵ que uidimus. Annales uͦ¬

Expanded text:
istorie gentium non impediunt legentes, in his que utilia dixerunt. sta ad institutionem praesentium historiis indiderunt. 2. Si quidem et per historiam summa retro temporum annorumque supputatio comprehenditur, et per consulum regumque successum multa necessaria perscrutantur.enus Historiae triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diarium, Graeci ephemerida dicunt. 2. Kalendaria appellantur quae in menses singulos digeque, mari ac terra, per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales tarii in libris delati sunt. Inter historiam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales
Abbreviated transcription (Latin):
storiam ⁊ argum̃tũ. ⁊ fabulã. ħ int̾ est.
slam hystorie sũt res uere que facte ft̃.
argum̃ta sũt q̃ ⁊ si facta non sunt. fi¬
eri tamen possũt. Fabule uͦ sũt. que
nec facte sunt nec fieri possũt. qui aꝗͣ¬

Expanded text:
storiam et argumentum et fabulam hoc interest. Nam historie sunt res vere, que facte sunt. Argumenta sunt, que etsi facta non sunt, fieri tamen possunt. Fabule vero sunt, que nec facte sunt, nec possunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
habentes iudiciũ. fideles recipit̃t.
respuunt infideles. de monachis
onachus g̾ca ethimologia uocatꝰ.

Expanded text:
habentes iudicium fideles recipiunt, respuunt infideles. De monachis . Monachus Graeca etymologia vocat
Abbreviated transcription (Latin):
S nunc iam utrũꝙ uocabłm sub u¬
na designatione ħ abetur. necdistat
uulgo utrum letanie an exoniologe¬
sis dicantur. Supplicationis autem
nomen. q̃dammͦ nũc ex gentilitate
retinetur. sam ferie aut̃ legitime
erant aput eos. aut indicte. In dicte
autẽ quia pauꝑtas antiqua romanoꝵ
excoslatione sacͥficabat. aut c̾ce de bo¬
nis dampnatoꝵ. Unde supplicia dicunt᷑
supplicationes. que fiebant de bonis
passoꝵ supplicia. Sacre enĩ res̾ de reb
execrandorum fiebant. Explicit

Expanded text:
Sed nunc iam utrumque vocabulum sub uSed nunc iam utrumque vocabulum sub una designatione habetur, nec distat vulgo utrum litaniae an exomologesis dicantur. Supplicationis autem nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. Nam feriae aut legitimae erant apud eos aut indictae. Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex conlatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus execrandorum fiebant. Liber
Abbreviated transcription (Latin):
sis. qr delictum nr̃m dño confide¬
mur. non quidẽ ut ignaro. cuiꝰ oo¬
gnitõni nichil oocultũ est. s con¬
fessio est rei scilic eiꝰ que ignorat᷑
ꝓfessa cognitio. Utile enim sibi ac
iocundũ quisq eẽ existim au̾at. ra¬
pere. adult̾ari furari. s ubi hec et̾¬
ne dampnationi. obnoxia ẽẽ cogno¬
uit. oogntts hiis confitet᷑ errorẽ
Confessio autẽ erroris. ꝓ fessio ẽ
desinendi. Desinend̾ gͦ a peocatis ẽ.
dum confessio est. Confessio autẽ
antecedit: remissio sequitur. Cede¬
rum extraueniam est. qui peocat̃
orgnoscit. nec cognitũ confitet᷑. Ita¬
q ex omologesis ꝓst̾nendi ⁊ hu¬
L
habitu adq uictu sacco ⁊ sin̾e incuba¬
re. corpus sordib obscurare. animũ
merorib deic̾e. illa que peocauit tͥsti
tractatione mutare. Ledanie autẽ g̾co
gationes. Int̾ ledanias uͦ ⁊ exomo¬
logesis hoc dieft̾ qd exomologesis ꝓ
⁊ impetrandꝰ in aliͦq miscd̾iam eius.

Expanded text:
sis, qua delictum nostrum Domino confitesis, qua delictum nostrum Domino confitemur; non quidem ut ignaro, cuius cognitioni nihil occultum est; sed confessio est rei scilicet eius quae ignoratur professa cognitio. Utile enim sibi ac iucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his, confitetur errorem. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et hulhabitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus sordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco gationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod exomologesis pret inpetrandam in aliquo misericordiam eius.
Abbreviated transcription (Latin):
gunt quos ueraciter penitet. nisi uͭ
id qd̃ male fec̾unt: impunitũ esse
non sinant. Eo quippe mͦ sibi nõ pa¬
tentib ille parcit. cuiꝰ altum iustũ¬
q iudiciũ nullus contẽptor eua¬
det. perfecta est autẽ penitentia. p̾¬
t̾ita deflere. ⁊ futura ñ admit̾te. ħ
sccła in similitudine fontis est. uͭ
si forte impugnande diabło aliqͦd
peccatum irrepserit. huius satisfac¬
tione purgetur. Satisfactõ autẽ ẽ
caucas peccatoꝵ ⁊ suggestiones ex¬
clude ⁊ ultra peocatum non itera¬
re. Reconciliatio uͦ est que post cõ¬
plementũ penitentie. ad hibet᷑. Nã
sicut conciliamur deo. quando pͥ¬
mũ agentilidate conu̾tm. ita re¬
conciliamur. qnͣdo post pecoatũ pe¬
nttendo regredimur. Exomologestꝰ
sio intͥpredatur. cuiꝰ nominis du¬
plex significatio. aud eñi ĩ laude
quisq confitetur sua peccata ab eo
indulgenda cuuiꝰ indeficiens est mi¬
sericordia. Ex hoc gͥ g̾co uocabło ex¬
pͥmitur ⁊ freqñtatur ex omologe¬

Expanded text:
gunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id, quod male fecerunt, inpunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor evadit. Perfecta est autem poenitentia, praeterita deflere et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est, ut si forte inpugnante diabolo aliquod peccatum inrepserit, huius satisfactione purgetur. Satisfactio autem est causas peccatorum et suggestiones excludere et ultra peccatum non iterare. Reconciliatio vero est, quae post conplementum poenitentiae adhibetur. Nam sicut conciliamur Deo, quando primum a gentilitate convertimur, ita reconciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. Exomologesis sio interpretatur, cuius nominis duplex significatio est. Aut enim in laudequisque confitetur sua peccata ab eo indulgenda, cuius indeficiens est misericordia. Ex hoc igitur Graeco vocabulo exprimitur et frequentatur exomologe
Abbreviated transcription (Latin):
Exorcismus g̾oc. latine coniuratio si¬
ue sermo inc̾pationis ẽ adu̾sus dẏabo¬
lum ut discedat. sicut est illud in za¬
charia. ⁊ ostendit mͥ ihm sac̾dotẽ ma¬
gnũ stantẽ coram angło dm̃. ⁊ sachã
stabat a dextͥs eius. ut ad u̾saretur
ei. ⁊ dixit dñs ad sachan. Increpet do¬
minꝰ in te sathan. ⁊ incͥpet dñs inte
qui elegit chiłm. hoc est exorcismus
increpare ⁊ coniuirare adu̾sus diabo¬
lum. Unde sciendum qd̃ non creat᷑a
dei. ininfantib exorcizatur aut ex¬
sufflatur. s ille sub quo sunt omes
qui cum pocõ nascunt᷑. Est erum pͥn¬
ceps peocatoꝵ. Simbolũ ꝑ linguam
gͥcam. signũ uel cognitio interp̃tat᷑.

Expanded text:
s sanctus. Exorcismus Graece, Latine coniuratio, sis sanctus. Exorcismus Graece, Latine coniuratio, sive sermo increpationis est adversus diabolum, ut discedat: sicut est illud in Zacharia3, 1: 'Et ostendit mihi Iesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris eius, ut adversaretur ei; et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, et increpet in te Dominus, qui elegit Hierusalem.' Hoc est exorcismus increpare et coniurare adversus diabolum; unde sciendum est quod non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille sub quo sunt omnes qui cum peccato nascuntur. Est enim princeps peccatorum. Symbolum per linguam Graecam signum vel cogni
Abbreviated transcription (Latin):
de celis ⁊ medicatis aquis sc̃ificat eas
de semetip̃o ⁊ accipiũt uim purgatioĩs¬
⁊ ut meis ⁊ caro ⁊ anima delictis inqͥna¬
ta mundet᷑. Crisma g̾ce latine unctio no
⁊ homo post lauacrũ sc̃ificatur. Nam si¬
cut in baptismo peccatoꝵ remissio dat᷑.
ita ꝑ undionẽ sc̃ificatio sp̃c ad hibetur.
Thoc de pͥstina disciplina qua ungi in
sacdotiũ ⁊ regnum solebant. ex quo ⁊
aaron a moyse unctus est. Que dum
carnalit̾ fit. sp̃alit̾ ꝓficit. quom ⁊ im p¬
sa baptismi gratia uisibił actus ẽ. qd̃
in aqua m̾gitur. s sp̃alis effectus qd̃
delictis mundamur. Hoc significat illd̃
unguentum. qd̃ peccatx mulier super
pedes. ⁊ ea que dr̃ non fuisse peccatrix
suꝑ caput iħu fudure descͥbitur. Manꝰ
le sp̃c post mũdata ⁊ benedicta corpora
libens a patre descendit. ⁊ quasi suꝑ
baptistu aqmͣ tanqm suꝑ pͥstinam
sedẽ recognoscens quiescit. sam legit᷑

Expanded text:
de caelis, et medicatis aquis sanctificat eas de caelis, et medicatis aquis sanctificat eas de semetipso; et accipiunt vim purgationis, ut in eis et caro et anima delictis inquinata mundetur. Chrisma Graece, Latine unctio nom homo post lavacrum sanctificatur. Nam sicut in baptismo peccatorum remissio datur, ita per unctionem sanctificatio spiritus adhibetur; et hoc de pristina disciplina, qua ungui in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. Quae dum carnaliter fit, spiritaliter proficit; quomodo et in ipsa baptismi gratia visibilis actus, quod in aqua mergimur, sed spiritalis effectus, quod delictis mundamur. Hoc significat illud unguentum, quod peccatrix mulier super pedes, et ea quae dicitur non fuisse peccatrix, super caput Iesu fudisse scribuntur. Manus letus post mundata et benedicta corpora libens a Patre descendit, et quasi super baptismi aquam tamquam super pristinam sedem recognoscens quiescit. Nam legitur
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ce myst̾iũ dr̃. qd̃ secretã ⁊ reconditã
habeat repositionẽ. baptismũ gͥce. la¬
tine tuictio int̾pretatur. que idcͥco tĩc¬
tio dr̃. quia ibi homo spũ gr̃e in meliꝰ
ĩmutat᷑ ⁊ longe aliud qm erat efficit᷑.
de albatione uirtutũ. Unde ⁊ in canti¬
oo scͥbitur canticoꝵ. Que est ista que
ascendit de albata: Cuiꝰ misterium
nori alit̾. nisi sub tͥuitatis designati¬
one idest patris ⁊ filii ⁊ sp̃o sancti. co¬
gnominatione completur dicente do¬
mino ad apłos. Ite docete om̃es gẽ¬
tes. bapt̾antes eos innomne patͥs
⁊ filii ⁊ sp̃o sancti. Sicut enum ĩ t̾b
testib stat omne u̾bũ: ita hoc sacra¬
mentũ confirmat t̾narius iuimerus
nominũ diuinoꝵ. Qd̃ autẽ ꝑ aquam
baptismũ datur. hec ratio est. Uoluit
enim dñs. ut res illa inuisibił ꝑ con¬
pͥncipio ferebatur sp̃c sc̃s. Nam sicut
animus. Cuius sanctificatio ita est. In¬
uocato enim deo descendit sp̃c sanctus

Expanded text:
reconditam habeat dispositionem. 43. Baptismus Graece, Latine tinctio interpretatur, quae idcirco tinctio dicitur, quia ibi homo spiritu gratiae in melius immutatur, et longe aliud quam erat efficitur.dealbatione virtutum, unde in Canticis scribitur canticorum: Quae est ista quae ascendit non aliter, nisi sub Trinitatis designatione, id est, Patris et Filii et Spiritus sancti cognominatione, completur, dicente Domino ad Apostolos: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Sicut enim in tribus testibus stat omne verbum , ita sacramentum confirmat ternarius numerus nominum divinorum. Quod autem per aquam Baptismus datur, haec ratio est. Voluit enim Dominus, ut res illa invisibilis per conprincipio ferebatur Spiritus sanctus. Nam sicut animus. Cuius sanctificatio ita est. Invocato enim Deo descendit Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
locaustum totũ incensũ. Cerimoĩe
ap̃ latinos dñt sacra omĩa que a¬
pud g̾cos orgia uocant᷑. ꝓpͥe autẽ
uisum est doctorib acarendo ap¬
saos diuinis q offerun᷑t in suo u¬
su carerent homines. Qd̾ nom̃ ⁊̃
quaꝵdam escaꝵ scd̾m uet̾em legẽ.
eo qd̃ obeuantes careant hiis reb
quib se abstinuerint. Sacͥficiũ dic¬
tum quasi sacrutm factũ. quia p̾ce
mistica consecͣtur. in memoriã pro
nobis dominioe passionis. Unde hoc
eo iubente corpus xp̃i ⁊ sanguinem
dicimus. qr dum sit ex fructib t̾re.¬
sanctificatur ⁊ fit saͣcmentũ oꝑante
inuisibilit̾ spũ dei. Cuius panis ⁊
calicis sacramentum g̾ci eucharistiã
dicunt. qd latine bona gr̃a int̾p̾tatur.
⁊ quid melius corpore ⁊ sanguine xp̃i.
sacramentũ est in aliqua celebratõe
rerum uirtus diuina secͥcius salutẽ
coꝵdem sacͣmentoꝵ oꝑatur. Unde et
fiũt. quia sanctus in ea manẽs sp̃c eoꝵ

Expanded text:
locaustum, totum incensum. Cerimoniae locaustum, totum incensum. Cerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a 285 carendo apsacris divinis offeruntur, in suo usu carerent homines; quod etiam nomen quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes careant his rebus quibus se abstinuerint. 38. Sacrificium dictumystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis. Unde hoc, eo jubente, corpus Christi et sanguinem dicimus qsanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius corpore et sanguine Christi? 39. Sacramentum est in aliqua celebratione, rerum virtus divina secretius salutem eorumdem 286 sacramentorum operatur, unde et fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ errant qui dedicationẽ consecͣ¬
tionẽ putant. significati. Ĩmolatio ab
antiquis dicta. eo qd̃ ĩmole altaris
posita uictima cedetur. unde ⁊ macta¬
tio post ĩmolationẽ est. Nunc autẽ¬
est immolatio pani⁊ calici conueĩt.
libatio autem tantũmͦ calicis obla¬
tio est. huic est illud ilibauit de
sanguine uue. Sic ⁊ scl̾ariũ q̃dã
poetarum. Nunc inquit pateras li
ing̾cia usum reꝑꝑit uitis. hostie
ap̃ uet̾es dicebantur sacͥficia que
fiebant anteqmͣ ad hostem ꝑg̾ent.
Uictime uͦ sacͥfifia que post uictoriã
de uictis hostib ĩmolabant᷑. ⁊erant
uictime maiora sacficia qmͣ hostie.
alii uictimam dictam putau̾nt. qr
iotu ꝑcussa cadebat. uł quia uincta
adaras ducebat᷑. Holocaustũ illud ẽ
ubi totum igne consumit᷑ qd̾ offtur.
Antiqui enĩ cum magna sacͥficia am¬
ministrarent. solebant dotas hosti¬
as in sacroꝵ consum̾e flamina. et
ipsa erant holocaustomata. Holo eĩ

Expanded text:
Unde errant qui dedicationem consecrUnde errant qui dedicationem consecrationem putant significare. 284 31. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur, unde et mactatio post immolationem est. Nunc autem immolatio pani et calici convenit, libatio autem tantummodo calicis oblatio est. 32. Hinc est illud: Et libavit de sanguine uvae, sic et saecularium quidam poetarum: Nuin Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, de victis hostibus immolabant, et erant victimae majora sacrificia, quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat: vel quia juncta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum magna sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Holon eni
Abbreviated transcription (Latin):
u toto transire non potest. O si enĩ
saliufica int̾pretatur. anna int̾iectõ
est motum animi significans. sub
dep̾cantis affectu. indegre autẽ dr̃ osã¬
na. qd̃ nos corrupta media uocali litt̾a
⁊ elisa dicimus osanna sicut fit ĩu̾sib
cũ scandimus. litt̾a enĩ u̾bi pͥma se¬
quentis extremã. pͥoris u̾bi ueniẽs
excludit. ⁊ dr̃ hebraioe o sanna qd̾ init̾¬
pͥtatur saluifica. sub audiendo uł po¬
płm tuũ. uł totũ mũd̃. offcoriũ tali
ex causa sumpsit uocabulũ. Fertum
en̾i dr̃ oblatio que altari offertur et
sacͥficatur a pontificib a qͦ offtͥoriũ
nominatũ quasi ꝓpter fertũ. Oblatõ
que pauꝑes diuitib lcͦo munerum
soluũt. Itaq munꝰ horini dat᷑ donũ
alia specie efficitur. Sacrificiũ autẽ
est uictima. ⁊ quecũq in ara cremant᷑.
seu ponuntur. Omne autẽ qd̃ d̾o dat᷑
aut delicatur. aut consecrat᷑. Qd̾ dedi¬
catur dicendo daͣt. unde ⁊ appellatur.

Expanded text:
in toto transire 283 non potest. Osi enim in toto transire 283 non potest. Osi enim salvifica interpretatur; anna interjectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. 23. Integre autem dicitur osianna, quod nos, corrupta media vocabuli littera, et elisa, dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera enim prima verbi sequentis extremam prioris verbi veniens excludit, et dicitur Hebraice osianna, quod interpretatur salvifica, subaudiendo vel populum tuum, vel totum mundum. 24. Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatur, quasi propter fertum. 25. Oblatio quae pauperes divitibus loco munerum solvunt; itaque munus homini datur, donum alia specie, efficitur. 30. Sacrificium autem est victima, et quaecunque cremantur in ara, seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur, aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur, unde et appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾pͥtatur. ꝓ eo qd̾ sit carmẽ leticie et
laudis. ꝓp̾e autẽ hymni sũt comtinẽ¬
tes laudem d̾i. Si gͦ sit laus i nonsit
dei. non est hymnꝰ. Si sit laua idi lauꝰ.
⁊ non cantetur. nõ est hẏmuꝰ. Si gͦ ⁊
in laudem dei dicitur. ⁊ cantat᷑. hymniꝰ
men lamenti funeris. Alła duoꝵ u̾boꝵ¬
est int̾p̾tatio. hoc ẽ laus dei ⁊ ẽ hebreũ.
Ia. enim unũ est de decem nominib qͥ¬
b ap̃ hebreos d̾s uocatur. amen sig¬
nificat᷑. uere siue fidelit̾ qd̾ ⁊ ip̃m he¬
breum est. que duo u̾ba amen ⁊ alła.
nec g̾cis ⁊latinis. nec barbaris licz in
luam linguã omnino transferre:
uł alia lingua annũciare. Nam qmͣ¬
auctoritadem seruata est ab ip̃is apo¬
stolis in hiis ꝓpͥe lingue antiquitas.
Tanto enim sunt sacra nomina. ut
etiam ioh̾es in apocalipsĩ referat spũ
reuelante se uidisse ⁊audisse uocẽ ce¬
t᷑q dici sicut in celo resonant. o san¬
na in alt̾ius lugue int̾p̾tationem

Expanded text:
od sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc emen lamenti et funeris. Alleluia duoetatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Latinis, nec Barbaris, licet in suam linguam omnino transferre, vel alia lingua annuntiare. Nam quaauctoritatem, servata est ab apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra sunt nomina, ut etiam Joannes in Apocalypsi referat se, Spiritu revelante, vidisse et audivisse vocem coetraque dici sicut in coelo resonant. 22. Osianna in alterius linguae interpretationem
Abbreviated transcription (Latin):
aslitur. diapsalma uͦ intͥpositum in p¬
satiendo silentiũ. ut quẽ admod̾ sump¬
salma dĩ uocis copulatio moatidando:
ita diapsalma disiunctio est. ubi q̃dã
requies distincta continuationis ostẽ¬
ditur. Unde illud ꝓbabile est. non gon¬
uangendas sententias in ꝓsaliendo.u¬
bi diapsalma uit posita fu̾it. quia id̾o
int̾ponit᷑. ut conusio sensuũ. uel ꝑco¬
natum ẽẽ nosca̾t ymnus est canticũ

Expanded text:
allitur, diapsalma vero interpositum in pallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscantur. Hymnus est
Abbreviated transcription (Latin):
chori. lectio dr̃. quia non cantatur ut
psalmus uł hymnus. s legitur tã¬
tum. Illio enim modulatio. Hic sola ꝓ¬
nuntiatio quent᷑. Canticum est uox cã¬
tantis in leticiam. psalmus autẽ dr̃
qui cautat᷑ ad psalt̾ium quo usum ẽẽ
daiuid ꝓpħam in magno myft̾io ꝓdit
hystoria. hec autem duo in qͥbdam ꝑ¬
salmoꝵ titulus iuxta musicam artem
ałt̾rcicĩ scbi apponũtur. Nam canticũ
pcalmi est. cum id qd̾ organũ modu¬
latur. uox postea cantantis eloquitur.
psalmus uo̾ cantici qd̾ humana uox
ploquit᷑ ars organi modulantis imi
mos est ex alio oꝑe eum componi. Es
autẽ graidus sunt in cantando. pͥmus
succentoris. scd̾s incentoris. t̾ͥcurs ac¬
centoris. diaps alma quidam hebreũ u¬
bum eẽ uolunt qd̾ significatur sẽper
idẽ qd illa queb hoc int̾poni᷑t sempcẽ¬
na eẽ confirment. Quidam uͦ gͥcum
u̾bum existimãt quo significatur int̾¬
uallũ psallendi. ut psalma sit qd̃ ꝑs¬

Expanded text:
chori. Lectio dicitur quia non cantatur, ut chori. Lectio dicitur quia non cantatur, ut psalmus vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. Canticum est vox cantantis in laetitiam. Psalmus autem dicitur qui cantatur ad Psalterium, quod usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam Psalmorum titulis iuxta musicam artem alternatim sibi adponuntur. Nam canticum Psalmi est, cum id quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici, cum quod humana vox praeloquitur, ars organi modulantis imitmos est ex alio opere eum conponi. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, secundus incentoris, tertius accentoris. Diapsalma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper; id est, quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod ps
Abbreviated transcription (Latin):
leuita. siquis remansit cadhecumi¬
nus. exeat foras. linde mussa quia
cacram̃tis altaris int̾e̾e non p̾sũt
qui non dum regen̾ati noscuntur.
Chorus est multitudo in sacͥs collec¬
ta. ⁊ dictus chorus. qd̾ initio admod̾
corone circũ aras srarent. ⁊ita ꝑs¬
auent. Alii chorum dixerũt a con
responde conuenient̾ non potest. Cũ
autem unus canit. gͥce monodia. lati¬
ne succinium dr̃. Cum uͦ duo canũt.
chorus. slam choreas ludricũ canti¬
lene uel saltationes dassiũ est. ã
tiphona ex g̾co int̾p̾tatur uox reci¬
ꝓca. duob scilicet choris alt̾natĩ
psaslentib ordine cõmutato. siue
de uno ad inisi. Qd̾ gerius psallẽ¬
di gͥci inuenisse tradunt᷑. Sespori
sorios itali tradiderunt. quos inde res¬
ponsorios cantus uocant qd̃ alio de¬
sinente. id alter respondeat. Int̾ respõ¬
sorios autem ⁊ antiphonas hoc deff̃c
qd in resporisoriis unus u̾sum dicit.
mantiphonis autem u̾sib alt̾nant

Expanded text:
levita ‘siquis remanserit catecumilevita ‘siquis remanserit catecuminus exeat foras’, et inde missa quia sacramentis altaris interesse non possuntqui nondum regenerati noscuntur. 280 5. Chorus est multitudo in sacris collecta, et dictus chorus, quod initio in modum coronae circum aras starent, et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concrespondere convenienter non potest. 6. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sincinnium dicitur; cum vero duo canunt, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae, vel saltationes classium sunt. 7. Antiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca, duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum, quod genus psallendi Graeci invenisse trsorios Itali tradiderunt. Quos inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente id alter respondeat. Inter responsorios autem et antiphonam hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant
Abbreviated transcription (Latin):
lo cepit habe festiuitatem suam.
silis enim solũ celẽbrand̾ sabbatũ tͣ¬
ditum est quia erat antea requies in¬
ortuoꝵ. Resurrectio autem nullius e
rat. qui resurgens a mortuis iam ñ
talis resurcectio in corpore dñi ut p̾i¬
ret in capide eccłie. qd̾ corpus eccłle
spexaret in fine. iam dies dñicus est
nera esse. s p̾cipuũ illud ad in
sacris diuinisq reb habetur. Officiũ
autem ab osficiendo dictum quasi offi¬
cium ꝓpter decorem sermonis una
mutata litt̾a uel c̾te ut quisꝙ illa a¬
gat. que nulli officiant. s ꝓsuit oĩ
h desꝑtinum officiũ est innoctis
initio. uocatum ab stella uesꝑe que
lurgit oriente nocte. Matutinũt uͦ
officium ẽ lucis inctiũ ab stella
lucifero appellatum. que oritur ĩ¬
choante mane. Quoꝵ duoꝵ tem¬
poꝵ significatione ostendit᷑. ut die¬
act ac nocte semꝑ d̾s laudet᷑. snuosa
temꝑe sacrificii est quando cathecu¬
mini foras mutuntur. cdamante

Expanded text:
lo habere coepit festivitatem suam. lo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat, qui resurgens a mortuis non mortalis resurrectio in corpore domini - ut praeiret in capite ecclesiae quod corpus ecclesiae speraret in finem — iam dies dominicus, id est nera esse, sed praecipuum illud quod in sacris divinisque rebus habetur. Officium autem ab efficiendo dictum, quasi efficium, propter decorem sermonis una mutata littera; vel certe ut quisque illa agat quae nulli officiant, sed prosint omnibus. Vespertinum officium est in noctis initio, vocatum ab stella Vespere, quae surgit oriente nocte. Matutinum vero officium est in lucis initio, ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte semper Deus laudetur. Missa tempore sacrificii est, quando catmini foras mittuntur clamante
Abbreviated transcription (Latin):
qr tũc moris est lauandi capita infan¬
tium qui unguendi sũt. ne obsuati¬
one quadragesime sordidata ad ũc¬
tionem acced̾ent. hoc autẽ die sun¬
bolũ compedentib traditur ꝓptͥ
confinem dñici pasche sollempni¬
tatẽ ut qui iam ad d̾i grãm ꝑcipiẽ¬
dam festinant. fidem qmͣ confitent᷑
agnosoant. Cena dñica dicta ẽ. eo
qd̃ in eo die saluador pascha cum
t̾is testam̃ti cessatio declaratur. Sab¬
batum ab hebreis exint̾p̾tatione
uocabuli sui requies nominatur: ꝙ
d̾s in ip̃o perfecto inundo requie¬
uiss. Siquidem ⁊ in eo die reqͥeuit¬
in sepulc᷑ dñs. ut quietis illuis
mist̾iũ confirmaret. qd̃ iudeis ob¬
seruand̾. inumbra futur p̾ceptũ
est. S postquam xp̃c in sepultura
sua eius figuram adimpleuit.
obseruatio eiꝰ quieuit. Dñicus dies
ꝓinde uocatur. quia ineo resurres¬
tionis dñi nr̃i gaudiũ celebrat᷑. qͥ
dies non iudeis s xp̃ianis in resur¬
rectione dñi darificatus est ⁊ ex il¬

Expanded text:
o tunc moris est lavandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum teris testamenti cessatio declaratur. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requis mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex il
Abbreviated transcription (Latin):
lege p̾ceptum. De qua statione in e¬
uuangłio dixit ille. Ieumo bis in
porum autem que legaubz ac ꝓpħ̾icis
institutionib t̾minatis temꝑib
gelio dies ille in qͥb ablatus est
sponsus. uel sicut obseruatio qͣdͣ¬
gesime que in uniu̾so orbe insti¬
tutione apłica obseruat᷑. circa cõ¬
finiũ dñice passionis. hiis t̾ciũ ge¬
nus quidam aditiũt qmͣ zeropha¬
giam dñt. abstinentiã scilic ciboꝵ
cia appellata qiͣ punitentiã. eo ꝙ
ip̃e homo in ce penitendo puniat
qid̃ male admisit. sam nicħ aliud a

Expanded text:
lege praeceptum, de qua statione in Evangelio dixit ille: Jejuno bis in Temporum autem, quae legalibus ac propheticis institutionibus terminatis temporibgelio, dies illi in quibus ablatus est sponsus; vel sicut observatio quadragesimae, quae in universo orbe institutione apostolica observatur circa confinium dominicae passionis. 70. His tertium genus quidam adjiciunt, quam xerophagiam dicunt, abstinentiam scilicet tia appellata, quasi punitentia, eo quod ipse homo in se poenitendo puniat quod male admisit. Nam nihil aliud a
Abbreviated transcription (Latin):
factoꝵ ꝑ dñm signoꝵ pͥncipia extiderũt.¬
ciante apparuit. scda in qua exgentiũ-
ppłis stella indice. p̾sepis cunabła magoᷤ
adoraturos exhibuit. Scenophegia sollẽ¬
priitas hebreoꝵ de g̾co in latinũ tab̾nacłoꝵ
dedicatio int̾p̾tatur. que celebratur a iu¬
deis in memoriã expeditionis. cum ab
egipto ꝓmoti in tab̾nacłis agebant.
⁊ ex eo soenophegia. Soena enĩ g̾ce. tab̾¬
naculũ dr̃. Que sollempnitas ap̃ hebre¬
os septembri mense celebrabat᷑. Neome¬
nia ap̃ nos kalende. ap̃ hebreos autem
qͥa scdm lunarem cursum menses sup
inde neomenia. idest noua luna. Erãt¬
enim ap̃ hebreos ip̃i dies kalendaꝵ
ex legali institutione sollempnes.
tio mensis tuba in die in signis sollẽ¬
pnitatis ur̃e. Enchenia ẽ noua tẽpli¬
um. Quando enim aliqͥd nouũ dedica¬
tur. enchenia dr̃. Hanc dedicationis tẽ¬
pli sollempnitatẽ uidei octobrio mẽ¬

Expanded text:
factofactoum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti, in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia; σκήνη enim Graece tabernaculum dicitur. Quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebrabatur. 10. Neomenia, apud nos Kalendae; apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses suppinde Neomenia, id est, nova luna. 11enim apud Hebraeos ipsi dies Kalendarum ex legali institutione solemnes, tio mensis tuba, in die insigni solemnitatis um. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri men
Abbreviated transcription (Latin):
quasi festiditas eo qd̃ in eis solares
diuina sit. quib contrarii sunt fasti ĩ
quib ius fatur idest dr̃. Sollẽpiuitaᷤᷤ
a sacͥs dr̃. ita ut suscepta mudan õb reli¬
gionem non debeat absoluto idest fir¬
mo atq solido nominata. Celebͥtas autẽ¬
uocatur qd̾ non ibi t̾rena. s celestia tant̃
agantur. pascha festiuitatũ omniũ pͥ¬
ma est : de cuiꝰ uocabło iam suꝑius dcm̃ẽ.
pentecosten sicut ⁊ pascha ap̃ hebreos ce¬
lebris dies erat. qd post qͥnq decadas pa¬
sche celebrat᷑. Unde ⁊ uocabulum sũpsit.
gem panes ꝓpositionis de nous frugi¬
b offe̾bantur. cuiꝰ figuramannꝰ iube¬
leus in uet̾i testamento gessit. qui nũc
it̾um ꝑ figuram reꝓmissionis et̾nam
reqͥem p̾figurat. Epiphanag̾ce. latine
apparitio uł manifestatio uocat. Eo
enĩ die xp̃c sid̾is inditio magis apparu¬
it. adorandus qd̃ fuit figura pͥmitie
gentium cͥdentiũ. quo die ⁊ dñici baptis¬
matis sacͣmentũ. ⁊ ꝑ niutate inuinũ aq̃

Expanded text:
quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, in quibus ius fatur, id est dicitur. Sollemnitas a sacris dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, ab †solito†, id est firmo atqnominatur, quod non ibi terrena, sed coelestia tantum agantur. 3. Pascha festivitatum omnium pma est, de cuius vocabulo iam superius dictum est. Pentecoste, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae colebatur; unde et vocabulum sumpsit. gem panes propositionis de novis frugibus offerebantur. Cuius figuram annus iubileus in Testamento Veteri gessit, qui nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sacramentum et permutatae in vinum aquae,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩedia uiscera uacua ⁊ exmnanita exi¬
stant. Ieiuniũ audẽ ⁊ statio dr̃. Sta¬
tio autem de milit̾ari exemplo rio¬
men accepit. ꝓ eo qd̃ nulla leticia
obueniens castͥs. stationẽ militum
rescindat. Nqui leticia libentiꝰ. tͥsticia
sollicicius aministrat dilciplinam.
Unde ⁊ milites nunqm ui memores
sacram̃ti magis stationib parent.
Discernũt autẽ quidam int̃ ieiuni

Expanded text:
inedia viscera vacua et exinanita exiinedia viscera vacua et exinanita existant. Ieiunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia obveniens castris stationem militum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiuni
Abbreviated transcription (Latin):
enim sp̃c scũs cong̾gatis discipłis hy¬
ra t̾cia infusus est. petrus qua die ui¬
sionem ꝯmunicatõnis ĩ illo uasculo
exꝑtus est. sexda hora hora orande
gratia asoend̾at. Idẽ etiam cũ iohãne
hora nona templũ adut. quando ꝑalli¬
ticum sanitate reformauit. S ⁊ danie¬
lem legimus hec tp̃ra in oratione obs̃¬
uasse. ⁊ utiq ex israheł disciplina ut
ne minꝰ quam t̾ die adoremus: debito¬
nib que sine ulla ammonitione de¬
bent᷑. ing̾ssus lucis ac noctis. siue ui¬
giliaꝵ. s ⁊ cibum ñ pͥus sum̾e qmͣ
int̾posita oratione. priora enĩ hñdi
sunt. sp̃c refrigeria. quia pͥora ce¬
lestia quam t̾rena. Qui audẽ iuilt
orationem suam uolare ad dm̃. Faci¬
at illi duas alas. ieiuniũ ⁊ ełiam ⁊
boꝵ cui nomẽ est inditũ ex quadam
ꝑte uiscerũ tenui semꝑ ⁊ uacua qd̃
uulgo ieiunium uocatur. Unde ieiu¬
tu nomen creditur diriuatũ qd̃ sui

Expanded text:
 Spiritus, congregatis discipulis, ho Spiritus, congregatis discipulis, hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Joanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. 63. Sed et Danielem legimus haec tempora in oratione observasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus quam tnibus, quae sine ulla admonitione debentur, ingressus lucis ac noctis sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam interposita oratione. Priora enim habenda sunt spiritus refrigeria, quia priora caelestia quam terrena. Qui autem vult orationem suam volare ad Deum, faciat illi duas alas, ieiunium et eleemosborum, cui nomen est inditum ex quadam parte viscerum tenui semper et vacua, quod vulgo ieiunum vocatur. Unde ieiunii nomen creditur derivatum, quod sui
Abbreviated transcription (Latin):
net autem confessionẽ tͥnitas ⁊ uni¬
tatem ecclie ⁊ omne xp̃iani dogia¬
tis sacramentũ qd̃ simbolum fidei
⁊ spei nr̃e non scͥbitur incarta ⁊ atra¬
mento. s in tabuł cordis carnalib.
Oratio petitio dr̃. siam orare est pet̾e
sicut exorare impetrare. Constat aũ
oratio loco ⁊ temꝑe. loco qͥa non ubiq
cum ꝓhibeamur a xp̃o ne in publi
cum s ubi oportunitas ded̾it aut
necessitas importauu̾t. Neq enum ꝯ¬
tra pͥoeptum reputatur factum ab a¬
postolis. quia in carc̾e aucdientib cu¬
stodib orabant ⁊ canebant d̾o. de tẽ¬
pore uͦ dictum est. sine utt̾missio¬
ne orate. s hoc in singłarib. Nam
est obseruatio quarũdam horarĩ cõ¬
muniũ que diei int̾ spacia signant. t̾¬
cia. sexta ⁊ nona. similit̾ ⁊ noctis. S
ideo hee orandi hore diuise sũt. ut si
forte aliquo fu̾imus oꝑe detenti. ip¬
sum tios ad officiũ tempꝰ ammoneat
que tp̃ra in scͥpturis inueniũt᷑. pͥmꝰ

Expanded text:
nitatis et unitatem Ecclesiae et omne Christiani dogmatis sacramentum. Quod symbolum fidei et spei nostrae non scribitur in carta et atramento, sed in tabulis cordis carnalibus. Oratio petitio disicut exorare impetrare. Constat autem oratio loco et tempore. Loco, quia non ubique: cum prohibeamur a Christo in publico orare: sed ubi opportunitas dederit, aut necessitas importaverit. Neque enim contra praeceptum reputatur ab Apostolis factum, qui in carcere, audientibus custodibus, orabant et canebant Deo. De tempore vero dictum est: Sine intermissione orate . Sed hoc in singularibus. Nam est observatio quarumdam horarum communium, quae diei interspatia signant: tertia, sexta et nona: similiter et noctis. Sed ideo hae orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsum nos ad officium tempus admoneat. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
uide ⁊ iscłitioe gentis gestaq corum
ꝑ ordinem dig̾at temꝑũ. Malachĩ
enim hebraice. latine regum int̾pre¬
tatur. hc̃ librũ iheremias pͥmus in
unũ uolumẽ ocegit. slam andea spar¬
sus erat. ꝑ singuloꝵ regum hysto¬
rias. paralipomenõ go̾e dr̃. qd̾ nos p̾¬
tͥmissoꝵ uel reliquoꝵ dic̾e possumus
qr ea que ĩ lege uł regum lib̾s ł omis¬
sa. uel non plene relata sũt. in isto sũ¬
matim ac breuit̾ explicant᷑. librũ iob
qͥdam moysen scͥpsisse arbitnͣtur. alii
uũ ex ꝓpħis. sonnulli uͦ eundem
iob post plagam sue passionis scͥpto¬
rem fuisse existimant. arbitrantes
ut qͥ c̾camina sp̃ał pugne sustinuit. ip¬
se narraret quas uictorias expediit.
pͥncipia autẽ ⁊ fines libͥ iob. ap̃ hebreõ
ꝓsa oratione contexta sũt. Media
heroico metro discurrunt. ꝑsalmorũ
lib̾ gͥce psalt̾iũ. hebraice nabla. latine

Expanded text:
Iude et israelitice gentis, gestaque eorum Iude et israelitice gentis, gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Malachim enim hebraice, latine regum interpretatur. Hunc librum Hieremias primus in unum volumen coegit, nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon grece dicitur, quod nos pretermissorum, vel reliquorum dicere possumus; quia ea que in lege, vel regum libris sa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Iob quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebraeos prosa oratione contexta sunt, media heroico metro discurrunt. Psalmorum liber Graece psalterium, Hebraice nabla, Latine
Abbreviated transcription (Latin):
est repetitio ⁊ euuangłice legis p̾figura¬
tio. que sic ea hab que pͥora sunt. ut tñ
noua suit omnia que in eo replicantur.
ue. cuiꝰ historiam contin. Scͥptorẽ uͦ eiꝰ
hebrei eundẽ iosue asser̃t. in cuiꝰ contex¬
tu. post iordanis tnͣsctũ regna hostiũ
subiltunt᷑. t̾ra ppło diuidit᷑ ⁊ ꝑ singłas
gurantur. Iudicũ nominat᷑ a principi¬
b ppłi qui p̾fuerũt in isrł. post moysẽ
⁊ iosue anteqmͣ daiid ⁊ cet̾i reges existe¬
rent. hunc librũ ⁊ rith edidisse c̾ditur¬
samuel. lib̾ samueł eiusdẽ samuelna
tiuitatẽ sac̃dotiũ ⁊ gesta descbit. idcͥco ⁊
ab eo nomen accepit. ⁊ qmͣius hic liber
saul ⁊ dauid hystoriam contineat. utͥq
tñ ad samuel referuntur. quia ip̃e im¬
xit saul in regnũ. ipse dauid in regem
futurum. cuius libri ꝑtem pͥmã con¬
scripsit idẽ samuel. Sequentia uͦ eius
usꝙ ad caloẽ scpsit dauid. malachĩ
liber ꝓinde appellatur. eo qd̃ reges

Expanded text:
est repetivo et evangelice legis prefiguratio; que sic ea habet que priora sunt, ut tamen nova sint omnia que in eo replicantur. us historiam continet. Scriptorem vero eius eumdem Iosue Hebrei asserunt, in cuius textu post Iordanis transitum regna hostium subvertuntur, terra populo dividitur et per singulas gurantur. Iudicum vero nominatur a principibus populi, qui prefuerunt in Israel post Moysen et Iosue, antequam David et ceteri reges existerent, hunc librum et Ruth edidisse cSamuel. Liber Samuel eiusdem Samuelis nativitatem et sacerdotium et gesta describit; idcirco et ab eo nomen accepit. Et quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, utrique tamen ad Samuel referuntur, quia ipse uncxit Saul in regnum, ipse David in regem futurum. Cuius libri primam partem conscripsit idem Samuel, sequentia vero eius usque ad calcem, scripsit ipse David. Malachim liber proinde appellatur, eo quod reges
Abbreviated transcription (Latin):
hii sunt scͥptores sacroꝵ libroꝵ qui per
sp̃m sc̃m loquentes ad eruditõem nr̃am
⁊ p̃cepta uiuendo. ⁊ cͥdendi regłam con¬
scͥpserunt. p̃ter hec alia uolumina apo
est secͥta. quia indubiũ ueniũt. Est
eñi eoꝵ oculta origo. nec patet patͥb
equib usꝙ ad nos auctoritas ueraciũ
scripturaꝵ certissima ⁊ notissima suc¬
cessione ꝑuenit. In hiis apocrifis ⁊ si ĩ¬
uenitur aliqua ueritas tamen ꝓpter
multa falsa nulla est meis canonica
auctoritas que recte a prudentib uidi¬
cant᷑ non esse eoꝵ credenda quib asscͥ¬
genti examinatione remota surit.

Expanded text:
 sunt scriptores sacrorum Librorum per Spiritum sanctum loquentes ad eruditionem nostram, et praecepta vivendi, et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocest, secreta, quia in dubium veniunt; est enim earum occulta origo, nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veracium Scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocrifis, etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa, nulla est in eis canonica auctoritas, quae recte a prudentibus judicantur, non esse eorum credenda, quibus ascrigenti examinatione remota sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ ocłis plena erant intus ⁊ fo
autẽ eor recta quia nichal p̾nt̃ meu
uangłiis est. ⁊ alas senas tegentes
crura ⁊ facies suas. reuelata sũt enĩ q̃¬
tegebantur in aiduentu xp̃i. euuangłm
autẽ intp̾tatur bona annũçiatio. G rece
enĩ eu. bonũ angłm annũciatio dicit᷑.
.ip. septem eccłiis scpsit. peliqͣs discipłis
lius. timotheo ⁊ tito. ⁊ philemoni. ad he¬
breos autẽ epła a plerisq latinis eius eẽ
inc̾ca est ꝓpt̃ dissonantiã s̾monis. eandẽ¬
q alii barnabã conscͥpsisse. alii a demente
seͥptam fuisse suspicant᷑. pet̾rus sͥpsit
lice id̾o nominant᷑. quia nõ uni tm̃ ppło¬

Expanded text:
Nam et oculis plena erant intus et foautem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est. Alas senas habebant tegentes crura et facies suas, sed revelata sunt quae tegebantur in adventu Christi. Evangelium autem interpretatur bona annuntiatio; Ev enim bonum, angelium annuntiatio dicitur. novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit  nominantur, quia non uni t
Abbreviated transcription (Latin):
ne ingentib ⁊ nascentis eccłie hystoriã
digͥit. Actuũ apłoꝵ scͥptorẽ lucã eẽ eiuiã¬
gelistam. In quo opere nascentis eocłie ĩ¬
fantia texitur. ⁊ apłoꝵ hẏstoria retinet᷑.
iohes euuangelista scͥpsit eo temꝑe quo
ob euuangelii p̾dicationẽ in insula path¬
mos dr̃ traditur religatus. Apocalipsis
autẽ ex g̃do in latinũ reuelatio interp̾¬
tatur. Eeuelatio eñĩ manifestatio dr̃ eoꝵ¬
que obscura ⁊ abscondita erant. iuxdaꝙ¬

Expanded text:
e in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta