comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnis formicõ inechia dici possit. inscripturis
ñ hnt̃ cũ feminis. q̃ maritos ñ hnt̃. utrum
uiueniri possit ignoro. S si furti noĩe bñ in¬
telbigit᷑ oĩs illa usurpatio rei aliene. ñ enĩ rapi
tum intelligi uoluit. quicquid illicite rerũ
hibitus debet intelligi.
⁊ agnitõis sue. q̃ indecẽ u̾bis confistit. scͥpta
in tabulis lapideis digito dei.tria ꝑtinent
duectionẽ ꝓxuni. quib humana societas
ñ ledit᷑. pͥmum ꝑtinet addm̃ patrẽ. dns
ds tuus ds unus ẽ. ut hec audiens. unũ
deum colas patrem. ⁊ inmultos fictos dos.
fornicationẽ ñ effundas. Scd̾m adfilium.
putes creaturã eẽ xp̃m de filiũ. qr ꝯĩs ore¬
atura uanitati subiecta ẽ. s equalẽ pat̾.
deum dedõ. lum̃ delumine.

Expanded text:
omnis fornicatio moechia dici possit, in eisdem scripturis non habent, cum feminis, quae maritos non habent, utrum inueniri possit ignoro. sed si furti nomine bene inttum intelligi voluit quidquid illicite rerum usus prohibitus debet intelligi, et agnitionis suae, quae in decem verbis consistit, scripta in tabulis lapideis digito Dei. Tria sunt nem proximi, quibus humana societas non laeditur. Primum pertinet ad Deum Patrem: Dominus Deus tuus Deus unus est, ut hoc audiens unum Deum colas Patrem, et in multos fictos deos fornicationem non effundas. Secundum ad Filium: putes creaturam esse Christum Dei Filium, quia omnis creatura vanitati subjecta est, sed aequalem Patri, Deum de Deo, l
Abbreviated transcription (Latin):
no p̃cepto contenta. ⁊ discreta abillo. qͦ
ucor nominata est. Illud aut̃ uͭ dictum
est. non erunt tibi dii alien p̃t̾ me. patet
huiusrei diligentẽ executionẽ eẽ in his q̃
subiecta sunt. Quo erũ ꝑtinet ñ facies tibi
ydolum. neq ullum simulacrũ ⁊c̃. nisi
ad id quod dictũ ẽ. Non erunt tibi dii alii
spem. Sedrursum querit᷑. quodifferat ñ fur¬
tum facies. abeo qd paulo dr᷑. de ñ concupiscen
dis reb ꝓximi. quia oĩs ñ qui concupiseit rem
pximiꝰ. furat᷑. s omnis qui furat᷑ rem ꝓximi
concupiscit. poterat in illa gna̾litate ubi de
ñ concupiscenda re ꝓximi p̃cipit᷑. ⁊ uid̾ ad fur¬
chaberis. abeo qd̾ paulo post dr̃᷑. ñ concupisces
uxorẽ ꝓximitui. Ineo enim qd̾ cdictũ ẽ ñ mecha¬
beris. poterat illud intelligi. nisi forte in illis
notata sint. Inhis uõ extremis. ipã concupis¬
centia. qͥ tĩ differt̃ ut aliqñ mechet᷑. qui ñ con¬
aliqũ aut̃ ꝯcupiscat. nec ei misceat᷑. penã ti¬

Expanded text:
o uidentur contineri, et discreta ab illo ubi uxor nominata est. illud autem ubi dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, apparet huius rei diligentiorem exsecutionem esse in his quae subiuncta sunt. quo enim pertinet: non facies tibi idolum neque ullum simulacrum, ad id quod dictum est: non erunt tibi dii alii me? Sed rursus quaeritur quo differat: non furtum facies ab eo quod paulo post de non concudis rebus proximi? Non quod omnis qui concupiscit rem proximi, furatur; sed omnis qui furatur, rem proximi concupiscit. Poterat illa generalitate, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur, etiam chaberis, ab eo quod paulo post dicitur, Non concupisces uxorem proximi tui? In eo quippe quod dictum est, Non moechaberis, poterat illud intelligi, nisi forte in illis notata sunt; in his vero extremis, ipsa concupiscentia, quae tantum differunt ut aliquando moechetur qui non conaliquando autem concupiscat nec ei misceatur poenam ti
Abbreviated transcription (Latin):
natus. quiqĩ serpens exaltatus incruce medicinam uul¬
neribus infudit humanis. uñ. sicut moyses exaltauit ser¬
pe. carnẽ sumpsit. Uñ ea¬
dem urga incolubrum
conu̾sa. os uirgas male¬
ficorũ deuorauit. qr morᷤ
¶S. Uocauit aut̃ pharao
endum quia ueldiabolicis
fignientis. speccantiũ oculoᷤ
deludebant. ut resinsua na¬
tura manentes aliud uide¬
rentur. uel scd̾ augustinũ.
demones quamuis mali.na¬
turam suam non amisert̃.
Iõ dum ꝑ incantationẽ eon
malefici aliquid efficere
conantur: discurrunt per
mundum. ⁊ subito semi¬
na eorum dequibus hoc
agitur. afferunt. Sicq ex
illis. ꝑmuttente deo nouas
rerum sp̃es producunt.

Expanded text:
rgine, qui quasi serpens exaltatus in cruce medicinam vulneribus infudit humanis. Unde et ipse Dominuspe carnem sumpsit. Unde eadem virga in colubrum conversa, omnes virgas maleficorum devoravit, quia mors  Vocavit autem Pharao endum quia vel diabolicis figmentis spectantium oculos deludebant, ut res in sua natura manentes aliud viderentur; vel, secundum Augustinum, daemones, quamvis mali naturam suam non amiserunt: ideo dum per incantationem eorum malefici aliquid efficere conantur, discurrunt per mundum, et subito semina eorum, de quibus hoc agitur, afferunt. Sicque ex illis, permittente Deo, novas rerum species producunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Be.rustula oleo consꝑsa ad conserratio¬
nem nrãm dnõ offerimus. cum omiia
dis deuocione pinguescunt. Lagana oleo
uta cum foris spũ alia ẽẽ que agimus in¬
dubitant̃ inexemplũ iuuerdi. ostendimꝰ.
quib oblationib consecrationr̃a ꝑficit᷑.
iñ ornari uestib quia quicũq sac̃ docii offm̃
assumit. unda lacrimarũ. se abluẽ debet.
ut administium diuinũ. dignus apꝓximet.

Expanded text:
rustulam oleo conspersam ad consecrationem nostram Domino offerimus, cum omnia,dis devotione pinguescunt. Lagana oleo lita, cum foris spiritualia esse, quae agimus, indubitanter in exemplum vivendi ostendimus; quibus oblationibus consecratio nostra perficitur, inde ornari vestibus, quia quicunque sacerdotii officium assumit, unda lacrymarum se abluere debet, ut ad ministerium divinum dignus approximet.
Abbreviated transcription (Latin):
dotis habitus copulatur. ligature st̃
desiderii celestis que anulis aureis
innixe. suꝑ humerale cum rõnau
stringunt. cum agnita luce ꝑ hennus patͥe.
inillam gloriam suspiramus. ⁊ ut intrare

Expanded text:
dotis habitus copulatur, ligaturae sunt desiderii coelestis, quae annulis aureis innexae superhumerale cum rationali stringunt, cum agnita luce perennis patriae in illam gloriam suspiramus, et ut intrare
Abbreviated transcription (Latin):
nalis. equib pende̾nt due eatenule
auree. quas inseruert̃ uncinis. qui in
suꝑhumeralis angulis eminebant.
dequorum figura meluis in racionalis
expositione tractabit᷑.¬

Expanded text:
nalis, e quibus penderent duae catenae aureae, quas inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant. De quorum figura melius in rationalis expositione tractabit
Abbreviated transcription (Latin):
adie qua fundata est us¬
q inp̃sens tempus. MHitte ergo iam
nunc. ⁊ congrega uim̃ta tua. ⁊ oĩa
que h̃s̃ inagro. homines ⁊ ⁊ium̃¬
ta. ⁊ uniu̾sa que inuenta fuerint
four nec congregatadececide
ritq suꝑ ea grando. morient. Qui ti¬
muit uerbum dĩ deseruis phara¬
onis. fecit confugẽ seruos suos ⁊ ui¬
menta indomos. Qui aut̃ neglexĩt
sermonẽ dñi. dimisit seruos suos.⁊
um̃ta inagris. et dixit dñs ad mo¬
ysen. Extende manũ tuã incelũ¬

Expanded text:
die qua fundata est usin praesens tempus mitte ergo iam nunc et congrega iumenta tua et omnia quae habes in agro homines enim et iumenta et universa quae inventa fuerint foris nec congregata de ritque super ea grando, morientur. Qui timuit verbum Domini de servis Pharaonis, fecit confugere servos suos et jumenta in domos: qui autem neglexit sermonem Domini, dimisit servos suos et jumenta in agris. Et Dixit Dominus ad Mosen: Extende manum tuam in coelu
Abbreviated transcription (Latin):
des. ⁊ montẽ fumantẽ. qd ꝑtine̾t ad sensam
uidendi. nͥ quis dicat. nec cam breuit̃ dicen¬
dum fuisse. ut ñ totum diceret᷑. audiebat uo¬
oem ⁊ uidebat lampades.⁊ aridiebat uocẽ tu¬
be. ⁊ uidebant montẽ fumantẽ. Quo enim
genera uocis erant. ⁊ denubib sicut conitrua.
⁊ tuba. si tñ ipãm dixit uocem. que denubib
edebat᷑. ac ꝑ hoc melius inhis que ad sensum
aucliendi ꝑtinebant. gnãlis sensus ẽ positꝰ.
.i. uidendi cum breuit̃ totum uellet. script᷑a
complecti. quã ut inhis que ꝑtinent ad sen¬
sum uidendi subintelligẽt᷑ auditꝰ. quomore
loqui ñ solemus. Nam uide quid sonet. sole¬
mus drẽ. audi quid luceat ñ solemus.
au. Nolite cimere ⁊ c̃. Sic illi cohibendie.¬
rant apeccatis. timendo.s. ne penas sensi¬
biles paterent᷑. qui ñ poterant amare uis¬
ticiam. ⁊ temptabant᷑ ad nõ. ut apparẽt

Expanded text:
das et montem fumantem, quod pertinet ad sensum uidendi. nisi quis dicat nec tam breuiter dicendum fuisse, ut totum diceretur: audiebat uocem et uidebat lampadas et audiebat uocem tubae et uidebat montem fumantem. duo quippe genera uocis erant: de nubibus, sicut tonitrua, et de tuba, si tamen ipsam dixit uocem, quae de nubibus edebatur. ac audiendi pertinebant, generalis sensus est positus, hoc est videndi, cum breviter totum vellet Scriptura complecti, quam ut in his quae pertinent ad videndi sensum, subintelligeretur auditus: quo more loqui nos solemus. Nam vide quid sonet solemus dicere, audi quid luceat non solemus.20.-- Nolite timere, etc. Sic illi cohibendi erant a peccatis, timendo scilicet ne poenas sensibiles paterentur; quia nondum poterant amare justitiam, et tentabantur a Domino, ut appareret
Abbreviated transcription (Latin):
de indigenis terre. Onine ferm̃tũ
non ꝯmedetis. ⁊ incunctis habita¬
culis ur̃is edetis azima. uocauit ã
moyses omnes seniores filiorũ isrł

Expanded text:
de indigenis terrae omne fermentatum non comedetis in cunctis habitaculis vestris edetis azyma vocavit autem Moses omnes seniores filiorum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
uõ. qui ꝯ̃stat
plentes dena¬
rium legis.
tendunt. ad cõ¬
templationẽ
conditorissad
ucterã dequi¬

Expanded text:
ro qui constat i, adimplentes denarium legis, tendunt ad contemplationem Conditoris. Vel ad litteram de qui
Abbreviated transcription (Latin):
adfilios isrł. ⁊ dicam eis. Deus patrũ ur̃orũ misit
me aduos. si dixerint michi qd̃ est nomen eiꝰ
quid dicam eis: Dixit dñs admoysen. o euitn
quium ait. Sic dices tiliis isrł. Qui est misit
hec dices filiis isrł. Dñs deus patrum ur̃orum.

Expanded text:
ad filios Israel, et dicam eis: Deus patrum vestrorum misit me ad vos. Si dixerint mihi: Quod est nomen ejus? quid dicam eis? Dixit Deus ad Mosen: Ego sum qui sum. Ait: Sic Dices filiis Israel: Qui est, misit Haec dices filiis I
Abbreviated transcription (Latin):
de incauerna petre.⁊ tegã manu mea
suꝑ te. donec transeam ⁊ auferã manũ¬
meam. ⁊ tc̃ uidebis postĩora mea. qĩ iã
illo inpetra constituto. tegat manu
tra non possit. nisi post eus tranfitũ.
s recapitulatio inteiligñda ẽ rei.p̃ter
qui ita se ht̃. tegam manu mea suꝑte.
donec transeam.⁊ tunc iudebis postĩora
mea. Nam facies mea ñ uidebit᷑ tibi. ⁊

Expanded text:
 tegam manu mea super te, donec transeam et auferam manum, et tunc videbis posteriora mea. Quasi jam illo in petra constituto, tegat manu tra non possit, nisi post ejus transitum. Sed recapitulatio intelligenda est rei praetqui ordo ita se habet. Tegam manu mea super te, donec transeam, et tunc videbis posteriora mea, n
Abbreviated transcription (Latin):
caricatis compage custodit. Uñ aquadi¬
luii archam quidem ad sublimiora sus¬
tulit. om̃s aut̃ quos extra archam in ue¬
nit extinxit.
¶auEt tegam manu mea suꝑte. do¬
nec transeam ⁊ auferã manũ meã. ⁊¬
tunc uidebis post̾ĩoramea. facies aut̃¬

Expanded text:
aritatis compage custodivit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit; omnes autem quos extra arcam invenit exstinxit. et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum et tunc uidebis posteriora mea; nam facies
Abbreviated transcription (Latin):
ruptione ua¬
ne glorie fac̃.
ripiat quod
o᷑ dispensat. unde
increpando dr̃.
⁊ sacrificate de
ferm̃to lauidẽ.
defernĩto enĩ
laudem ĩmolat.
qui deo sacrifi¬
cium derapina
pastoralis cus
dum qd̾ prius
p̃cipuint᷑ reneᷤᷤ
accingere. post
baculos denere.
qr illidebent
susciꝑe. qui iã
unt fluxa lux¬
urie domare. ut
cumaliis fortia
bus desideriis

Expanded text:
ruptione uane glorie facit ripiat quod te dispensat. increpando dicitur: « Sacrificate de fermentato laudem . » De fermento enim laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina pastoralem curam dum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos tenere, quia illi debent suscipere qui jam unt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia psi desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
rit aaron moysi. ⁊ exnie¬
deegipto. S int̾ẽ ubi oc
to os eius aꝑit᷑ qui occur¬
rit inmontẽ dei. petrus
iacobus ⁊ ioħs inmonte
dere meruert̾. ⁊ moysẽ
⁊ heliam.cum ipo inglo¬
ria. du quoq nisi ascende¬
ris inmontem dei. ubi
occurreris moysia. iuisi
excelsum legis sensum¬
intelligñtie cacum̃ in¬
uaseris. ñ ẽ ostuũ ad nõ

Expanded text:
rit Aaron Moysi, et exiegypto. Sed interest ubi occto os ejus aperitur, qui occurrit in montem Dei. Petrus, Jacobus et Joannes in monte dere meruerunt, et Mosen et Eliam cum ipso in gloria. Tu quoque, nisi ascenderis montem Dei, et ibi occurreris Mosi, id est nisi excelsum legis ascensumintelligentiae cacumen invaseris, non est ost
Abbreviated transcription (Latin):
Can̾ũ eit parentes non agnoscere. uñ ⁊ catuli
eorum ceci nascuntur.
quia corda eoꝵ qui scłm diligunt. desidĩoꝵ
inquietudinib feriuntur. Lex. cinonuam.
mores sigẽant᷑. in quib humane m̃tis uolup¬
tas. ⁊ libido carnis arguitur: Pot̾ ⁊̃ forensis
eloq̃ntia homunum significari. ꝑ muscam
caninam. qui uelut canes alt̾utrum se lace¬
rant.

Expanded text:
caninum est parentes non agnoscere; unde catuli eorum caeci nascuntur. quia corda eorum qui saeculum diligunt, desideriorum inquietudinibus feriuntur. LXX: cynomyiam,mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas, et libido carnis arguitur. Potest etiam forensis eloquentia hominum significari per muscam caninam, qui velut canes alterutrum se lacerant.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmatus tasticia aferuore
dilectionis languerit reus. ꝑ ꝯ
fessionem oꝑam penitentie. ⁊
impensam ꝓmisse emĩdatioĩs.
in medicos. l. doctores impenda
qui infirmũ baculo ꝯsolatioi̾s
erigant. ⁊ fom̃tis p̃dicationũ.
inpristinum dilectõnis gradũ
restituant.

Expanded text:
infirmatus tristitia, a fervore dilectionis languerit, reus per confessionem, operam poenitentiae et impensam promissae emendationis in medicos, id est doctores, impendat, qui infirmum baculo consolationis erigant, et fomentis praedicationum in pristinum dilectionis statum restituant.
Abbreviated transcription (Latin):
exibit gratis .i. si eam ip̃e concubitu ñ humi¬
liauĩt. neq fao suo coniunxit̃. neq alia a
filio ducta. istam ei eiecerit. abibit gratis .i.
sufficiat ei ñ teneri inseruitute. abibit nicħ
accipiens ut seruus hebreus. Non enĩ licet

Expanded text:
egitur: si eam ipse concubitu non humiliauerit neque filio suo coniunxerit neque alia a filio suo ducta istam eiecerit, abibit gratis, id est sufficiet ei non teneri in seruitute; abibit enim nihil accipiens ut seruus hebraeus. non enim licet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ peccati spinã ñ uitaret.
ł qd̾ exillo ppło exiret. qͥ
igne deitatis carnis nr̃e
peccata. qĩ rubi spinã
acciꝑet.⁊ inconsup̃tã
humanitatis sub̃am
impã diuinitatis flã¬
ma seruaret.

Expanded text:
 peccati spinam non vitaret: ut quod ex illo populo exiret, qui igne deitatis carnis nostrae peccata quasi rubi spinam acciperet, et inconsumptam humanitatis substantiam in ipsa divinitatis flamma servaret.
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵuita ꝑpendens inadũsis ⁊ ꝓsꝑis uir¬
tutũ ornam̃to debet muniri ꝑ arma uis¬
ticie a dexds ⁊asinistris gͣdiens innullo
delectatois infime lat̾e flectat᷑.

Expanded text:
itam perpendens in adversis et prosperis virtutum ornamento debet muniri, ut per arma justitae a dextris et a sinistris gradiens in nullo delectationis infimae latere flectat
Abbreviated transcription (Latin):
sos. ⁊ ineis noĩa patrũ scripta. cũ claritate
deiciaritatẽ ñ ase nouit̾ inuentã s an¬
tiqua sibi patrum auctoritate traditã
docuit. duplici aut̃ rõne ħ in humĩs por¬
tat. ut ⁊ ip̃e p̃ceptis dnuĩ humilit̾ subdit
incedat. ⁊ auditorib sius semꝑ celestia.
sinesua siue patrũ exempla. q̃ sequant᷑

Expanded text:
sos, et in eis nomina patrum inscripta, cum et ipsedem claritatem non a se noviter inventam, sed antiqua sibi patrum auctoritate traditam esse docuerit. Duplici autem ratione haec in humeris portat, ut et ipse praeceptis Dominicis humiliter subditus incedat, et auditoribus suis semper coelestia, sive sua, sive p
Abbreviated transcription (Latin):
dimdium uestis urtuentiũ oculis
toris apparet. dumdiũ uõ alid̾ in¬
tus latẽt. s hore utreq coniuncte.
iisq adextremos angulos adufe
unis extendimꝰ. eadem intus corã

Expanded text:
intuentium oculis foris appareret, dimidium vero aliud interius lateret; sed orae utrorumque conjunctae, usque ad extremos angulos ad infimis ostendimus, eadem intus coram
Abbreviated transcription (Latin):
seruamus. destt̃ nãq hora. latior
breuiorem. ⁊ discordante m̃sura.
inunũ redire nequnt. si cũ extrui¬
secus bona fac̾e. pet̾na retributio¬
ne ẽiumur. untentione placendi
hominib inseereto m̃tis ĩplica¬
m᷑. humaniq fauoris. mag̃ quã
uite inuisibilis p̃mia reqͥrimus.

Expanded text:
serviamus. Deserit namque ora brevior latiorem, ac discordante mensura in unum redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeterna retributione cernimur, intentione placendi hominibus, in secreto mentis implicamur, humanique favoris magis quam vitae invisibilis praemia requirimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. qd̾ bonũ ẽ teneamꝰ. Qui aut̃ pͥpłis
hodie p̃sunt. ñ dico si iam eis aliqua adeo
reuelata sunt. s si inscĩa legis aliquid me¬
riti hnt̃. confilium dedignant᷑ inferi¬
oris. ⁊̃ sac̃dotis. nedũ laici. ne dum gen¬
tilis. S moyses quierat mansuetiis suꝑ
os hoĩes. accepit ꝯsilium infi̾oris. ut pͥn¬
cipibus daret formã hummilitatis.⁊ sig¬
naret unaginem futuri sacram̃ti. Scie¬
bat qñq futurũ ut gentiles bonũ con¬
silium ꝓferrent. ap̃ moysen. bonum ⁊
spũalem incellectum. afferentes adle¬
gem. ⁊ audiret eos lex. faciens oĩa que
dicerent. ñ n. pot̃ facere lex sicut uidei
dnt̃. qr infirmat᷑ lex incarne .i. inlitt̃a.
⁊ nichil pot̾ scd̾mn litteram. Nic hil enĩ
adꝑfectum adduxit lex. Scd̾m hoc ã
consilium. qd̾ nos afferiꝰ adlegem.
possunt omnia spũalit̾ fieri. ⁊̃ sacri

Expanded text:
tes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie tes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie populis praesunt, non dico si jam eis aliqua a Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferioris, etiam sacerdotis, nedum laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti consilium inferioris, ut principibus daret formam humilitatis, et signaret imaginem futuri sacramenti. Sciebat quandoque futurum ut gentiles bonum consilium proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afferentes ad legem, et audiret eos lex faciens omnia quae dicerent. Non enim potest facere lex sicut Judaei dicunt, quia infirmatur lex in carne, id est in littera, et nihil potest secundum litteram. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Secundum hoc autem consilium quod nos afferimus ad legem, possunt omnia spiritualiter fieri, et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
curiones ñ facile sciri põs: qm̃ hoc nom̃
innullo usu hñs uł officioꝵ uł ma¬
gisti̾orum. nã quidã doctores int̾p̃tati st̃¬
uitãrum. qui .s. inttoducant uilittãs. sic̃
grecum uocabulũ sonat. hic sane signifi
ad ppłm isrł. S unde hoc ꝓbari possit
ignoro.
oculus uisu. nei auris auditu. nec nos
saciar possumus considãndo que scrip¬
ta sunt. quib nos edificent. quantis
nos modis instruant. cũ enĩ ꝯspicio
socero sacerdote madian. ammiratioẽ
ninua. obstupesco. auduit it moyses
uocẽ socĩ siii. ⁊ fecit q̃cũq dixit ei. ñ
dixit. quia ds̃ michiloquet᷑. quid
agere debeam. quomõ ab hoĩe ꝯsiliũ
accipiã. ⁊ ab hõie gentili. alieno appło
dei ⁊ ñquis dicat. ẜ qͥd dicat abscultat
nos gͦ si inuenimꝰ aliquid sapient̃ agen¬
tilib dictũ. ñ cum auctoris noĩe sꝑna¬
mus ⁊dicta. nec quia legem dei tene¬
mus. ꝯuenit nobis cumẽ suꝑ bia. ⁊ sꝑ¬
nere prudentiũ u̾ba. S omnua ꝓban¬

Expanded text:
curiones, non facile sciri potest; quoniam hoc nomen in nullo usu habemus, vel officiorum, vel magisteriorum. Nam quidam doctores interpretati sunt, ut intelligann facile sciri potest; quoniam hoc nomen graecum uocabulum. hic sane significad populum Israhel; sed unde hoc probari possit, ignoro.oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum enim conspicio socero sacerdote Madian, admiratione nimia obstupesco. Audivit enim Moyses vocem soceri sui, et fecit quaecunque dixit ei. Non dixit, Quia Deus mihi loquitur quid agere debeam, quomodo ab homine consilium accipiam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus et dicta; nec quia legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spernere prudentium verba; sed omnia proban
Abbreviated transcription (Latin):
inhoc scło. ita attiũ tab̃naculi
quod extertus erat. primam
ditur. coquit᷑. torquetur.
⁊ magno iongoq exer¬
citio. ad candidum ꝑdu¬
citur colorem. Sic caro
nostra. ut adiurtutem
decoremq pueniat. cas¬

Expanded text:
iat; ita atrium tabernaculi, quod exterius erat, prima ditur, coquitur, torquetur, et magno et longo exercitio ad candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque cas
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ pedes munuint᷑. antiqui patre ᷤᷤ¬
sunt. qui nos ad et̾nã pat̾am p̾ces¬
serunt. quorum dum exempla cõ¬
spicimus oꝑis nrĩ pedes munimꝰ.
calciam̃ta gͦ inpedib hre ẽ mortu¬
orum uitam conspicere. ⁊ nrã uesti¬
gia apeccati uulnere custodire.
erunt hebrei quia omma ydola
egipti confracta sunt nocte illa ⁊
templa. uł motu t̾re uł fluminis
nili inundatione. allegorice nõ no¬
bis eg̾die̾ntib exegipto erroꝵ ydo¬
tis diẽ hunc inꝓgemes ur̃as
legitimũ et̃nũ uł et̾nalẽ. qd¬

Expanded text:
r pedes, nisi antiqui Patres qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta in pedibus habere, est mortuorum vitam respicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire.erunt Hebraei quia omnia idola Aegypti confracta sunt nocte illa et templa, vel motu terrae, vel fluminis Nili inundatione. Allegorice vero nobis egredientibus ex Aegypto errorum idotis diem hunc in progenies vestras legitimum, aeternum vel aeternalem; q
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Non potĩs inqͥt
uidere faciem meam.
Non enim uidebit hõ
faciem meã ⁊ iuuet.
ostendens huic uite
um sicuci ẽ appar̾e̾ nõ
posse.i. sicuti est uideri.
Inilla enim uita. pot̃.
ribi ut iuat᷑. huic ui¬
te moriendum ẽ.¬
¶au. dem. Int̾posi¬
to arciculo dicente sc̃p
Qus locus qui ñ penes
diñ ẽ quis nusquam

Expanded text:
 non poteris, inquit, uidere faciem meam. non enim uidebit homo faciem meam et uiuet, ostendens huic uitaeum sicuti est adparere non posse; id est: sicut est, uideri in illa uita potest, ubi ut uiuatur, huic uitae moriendum est. Item interposito articulo dicente scripquis enim locus non penes deum est, qui nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
Ipẽ añ om̃s scõs transit
inresurrectione mortuoꝵ
⁊ uocabo nomine diũ in
conspectu tuo. tãquã in
moyses cum hec audiret.

Expanded text:
im ante omnes sanctos transit in resurrectione mortuorum; Et vocabo nomine Domini in conspectu tuo: tanquam in Moyses cum haec audiret
Abbreviated transcription (Latin):
cat. tamquã templũ
suũ ꝯm̃dans. ⁊ stabis
ait dnĩs. edificabo ecłiã
meam. Statim ut
transiet gloria. mea
stabis . s. supra petiã.
quia post transitum
pulus fidelis supra
petram.

Expanded text:
 tanquam templum suum commendans. Et stabis,ait Dominus, aedificabo Ecclesiam meam . Statim ut transiet gloria mea, stabis super petram. Quia post transitum pulus fidelis super petram.
Abbreviated transcription (Latin):
bet pharao masculos occidi fe¬
minas iuiuere. sic ⁊abulus ne
possit robur fidei p̃ualere.
int̾fectis uirtutib uult uicia
iuiuere. fortesq ⁊ uiriles aĩ
sensus. quib diuina sapi
demnititur octidẽ.⁊ qd̾ fe¬
mineũ inbecillũ. fragile. ⁊
ꝑnum ẽ adiueia. cupit suꝑ¬

Expanded text:
bet Pharao masculos occidi, feminas vivere: sic diabolus, ne possit robur fidei praevalere, interfectis virtutibus, vult vitia vivere, fortesque et viriles animi sensus, quibus divina sapimdem nititur occidere; et quod femineum, imbecillum, fragile et pronum est ad vitia, cupit su
Abbreviated transcription (Latin):
xx.u. qui sunt aꝓmissionẽ
usq ad natum ysaac non
mirum ẽ si quadringen¬
tos⁊ uannos. sũma soli¬
da. quadringentos dixit

Expanded text:
ue qui sunt a promissione usque ad natum Isaac, non mirum est si quadringentos et quinque annos summa solida quadringentos voluit
Abbreviated transcription (Latin):
putandum eẽ tempus. patͥ¬
archarum abraham. Ysaae
⁊ iacob. exquo ꝑegrinani ce-¬
pit abraham int̾ra chanaã.
fidem laudat apłs. usq qͦ¬

Expanded text:
putandum esse tempus etiam patriarcharum Abrahae, Isaac et Iacob, ex quo peregrinari coepit Abraham in terra Chanaan, fidem laudat apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
u. apmissione usq adnatũ
sunt enim sexagenario pa-¬
tre gemini. ipẽ ⁊ esau. Post
x. rĩo annos. intrauit iacob
inegiptũ cum eẽt annorũ¬

Expanded text:
promissione usque ad natum i. Nati sunt enim sexagenario patre gemini, ipse et Esau. PostX autem annos intrauit Iacob in Aegyptum, cum esset annoru
Abbreviated transcription (Latin):
gipto. post ingressum pa
inegiptum usq adnatiui¬
abilla enim ꝓmissione cõ¬
putat. quadringentos .xxx.
annos. qua uocauit ds̃
abraham. ut exiret decta
sua int̾ramchanaan .qr

Expanded text:
Joseph post ingressum patin Aegyptum usque ad nativiab illa enim promissione conputat quadringentos triginta annos, qua uocauit deus Abraham, ut exiret de terra sua in terram Chanaan, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ixx. unus. fuint anni ducen¬
his annis quantũ multipli¬
cari potuerint. si fecunditas
hominis consideret᷑. adiu¬
uante degrã. qui eos uolu
it multiplicari reꝑitur ñ eẽ
mirum. quod in sexcentis
milib peditum. deegipto¬

Expanded text:
inta unus, fiunt anni Chis annis quantum multiplicari potuerint, si fecunditas. hominis consideretur, adiuuante illo qui eos uoluit ualde multiplicari, reperitur non esse mirum quod in sescentis milibus peditum eg
Abbreviated transcription (Latin):
goꝑatione. ¶ hoc male intel ligñtes iudei¬
pictatia uł philacteria capitib cͥcũligabat̾. inquib .x. u̾ba legis scͥpt
qͥd obrecordationẽ añ oculos tu¬
oieo quod inmanu forti. edux¬
erit nos dñs deegipto. Agit᷑
cum eouxiss pharao populum

Expanded text:
appensum. Hoc male intelligentes Judpictatia vel phylacteria capitibus circumligabant, in quibus decem verba scripta d ob recordationem inter oculos tuos eo quod in manu forti eduxerit nos Dominus de Aegypto igitur cum emisisset Pharao populum
Abbreviated transcription (Latin):
orum isrł inegipto. peiiciens egipci¬
os ⁊ domos ur̃as liberans Incuruatꝰq
ppłs adorauit. i egres si filii isrł fecert̃
sicut p̃ceꝑat dñs moysi ⁊ aaron. factũ
estaut̃ in noctis rriedio ꝑcussit dũs
omne primogenitum int̾ra egip¬
ti. aprimogenito pharaonis qui sede

Expanded text:
orum Israhel in Aegypto percutiens Aegyptios et domos nostras liberans incurvatusque populus adoravit et egressi filii Israhel fecerunt sicut praeceperat Dominus Mosi et Aaron factum est autem in noctis medio percussit Dominus omne primogenitum in terra Aegypti a primogenito Pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
mogenita moriebant᷑
occulto. ⁊ angelico ꝑcus¬
su. ñ aliquid int̾ra. uł
celo factum erat. sicut
bantur. hac uõ om̃s ꝑ¬

Expanded text:
mogenita moriebantur occulto et angelico percussu, non aliquid in terra uel in caelo factum erat, sicut bantur; hac uero
Abbreviated transcription (Latin):
primitiuoꝵ. alio p̃cepto
furtum ꝓ hibetur. quo
⁊ rapinadampnat᷑. peiꝰ
quam latent̃ auferre.
gͦ uolens aꝑte uł occulte
p̃ceptũ suum ht̃. concu¬
piscere aut̃ rem ꝓximi
queras ñ licet. Qui enim
uolunt res alienas tãꝗͣ
iuste possidere. heredes
querunt morientib eẽ.
.. Tu laudas relictarem qĩ ui
re possidentẽ. ds dampnat
iniuste cupientẽ. Quod enĩ
queris abaliquo heres fieri.
ñ uis ut hãt hẽdes. inquib
nichil carius pͥmogenitis
ẽ. Iure gͦ in pͥmogenitis
tuis puniris. qui cupiendo
res alienas. qĩ iuris u̾brã
ꝑquiris. ⁊que meliora st̃
cordis prmogenita ꝑdis.
primogenita quidẽ fides
est. Nemo enĩ bona fac̃
inquo fides ñ p̃cessit. oĩa
oꝑa bona sunt filii spũa¬
les. s int̾ hos pͥmogenita
fides. Quisquis gͦ rem ali¬
enam occulte cupis. inte
i us fidem ꝑdis. Serius
e rn ñ caritate s frau¬
de. uelut amans eũ q̃m
moridesideras ut succe
domus inqua ñ eẽt mor¬

Expanded text:
primogenitorum. Alio praecepto furtum prohibetur, quo et rapina damnatur: pejus quam latenter. Auferre ergo volens aperte vel occulte praeceptum suum habet: concupiscere autem rem proximi, quaeras, non licet. Qui enim volunt res alienas tanquam juste possidere, et haeredes quaerunt morientibus illis esse. Cum laudas rem relictam quasi jure possidentem, Deus damnat injuste cupientem. Qui enim quaeris ab aliquo haeres fieri, non vis ut habeat haeredes, in quibus nihil charius primogenitis est. Jure ergo in primogenitis tuis puniris, qui cupiendo res alienas, quasi juris umbram perquiris, et, quae meliora sunt, cordis primogenita perdis. Primogenita quidem fides est. Nemo enim bona facit, in quo fides non praecessit. Omnia opera bona sunt filii spirituales, sed inter hos primogenita fides. Quisquis ergo rem occulte cupis alienam, interius fidem perdis. Servis enim non charitate, sed fraude, velut amans eum quem mori desideras, ut succeddomus in qua non esset mor
Abbreviated transcription (Latin):
sus mortuus fuĩt. ñ ẽ illi homicidium. Si aut̃
datur.Si aut̃ diurnus. ꝑtinere. hoc ẽ enim
quod att. Si orietur sol suꝑ eum. ⁊ c̃. quia po¬
derat discerni qd̾ ad furandũ ñ adoccidendũ
uenisset. ⁊ iõ ñ debec occidi hoc. ⁊inantiqͥs
uenit᷑ .s. occidi. nocturnum furem. quo¬
quo mõ. duirnum aut̃. si se telo defendĩt
lamenim plus ẽ quã fur.

Expanded text:
sus mortuus fuerit, non est illi homicidium; si autemditur, si autem diurnus, pertinere; hoc est enim quod ait: si orietur sol super eum. poterat quippe discerni quod ad furandum, non ad occidendum uenisset et ideo non deberet occidi. hoc et in venitur impune occidi nocturnum furem quoquo modo: diurnum autem, si se telo defenderit: jam enim plus est quam fur.
Abbreviated transcription (Latin):
tigerit ea .s. Similit̾ dealtari
sacrificiorum. Suꝑuis dictum¬
est quod sic intelligendumẽ
ut liceat ppło tangere taber¬
hostias ut quelibet dona.¬
ꝓpt̃ utud oleum. quo cunc¬
ta ꝑuncta sunt. ñ sicut sa¬
fungerentur. ungebantur

Expanded text:
tigerit. Similiter de altari sacrificiorum superiuest, quod sic intelligendum est, ut liceat populo tangere tabehostias, vel quaelibet dona,propter illud oleum quo cunca sunt: non sicut safungerentur, ungebantur
Abbreviated transcription (Latin):
issimum puluerem uniũsa
.s. mata conterimus. cum bona oꝑa ql̃ inpila cordis
occulta discussione tundimus. ⁊ut ueracit᷑ bo¬
na sint subtilit̾ retractamꝰ. a romata gͦ inpul¬
uerem redigere ẽ. uirtutes recogitando ter̾e.
tare. ⁊ notandum qd̾ deeodẽ pulu̾e dr̃. pones
exeo coram testimonio tab̃nacuhi. qr tune boã¬
dearomatib puluerem reodit. ne grossum

Expanded text:
issimum pulverem aromata universa conterimus, cum bona nostra quasi in pilo cordis, occulta discussione tundimus; et si veraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, are. Et notandum, quod de eodem pulvere dicitur: Pones ex eo coram testimonii tabernaculo; quia tunc de aromatibus pulverem reddit, ne grossum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitamꝰ qĩ m̃te coquimꝰ. S agni
caro nec cruda edenda ẽ nec aqua
cocta. quia redemptor nost̾. nec
humanã sapĩam qualit̃ dy incar¬
nari potuit. cogitandũ. omnis enĩ

Expanded text:
er quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec in aqua cocta, quia Redemptor noster nec humanam sapientiam, qualiter Deus incarnari potuit cogitandum. Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
dis haurit᷑. ⁊ adimitationẽ inten¬
ta mente cogitatur. Nam quisic
redemptoris sanguinẽ accipit.
ut unitari passionem eiꝰ necdũ
uelit. inuno poste sanguinẽ po¬
suit. qui ⁊ insuꝑliminałib do¬
morum ponendus est. domus

Expanded text:
sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ exemplar monst ᷑¬
rediens facit. cum q̃ ꝑ fubh.
mitatẽ diuim sermonis¬
intus credenda ⁊ agen
da intelligit. sedulo cor
de serutatur. ⁊ horumex¬
emplar auditoribus sius
doctrine ostendit.¬

Expanded text:
diligenter exemplar monstrediens facit, quando ea quae itatem divini sermonisintus credenda sive da intelligit, sedulo corde scrutatur: horumquemplar auditoribus suis et doctrinae salut
Abbreviated transcription (Latin):
requiem tendat.
una trĩ erant omnes longitudinis. ⁊ lati¬
tudins. mensura temꝑate. quia ⁊ si dona¬
samen. dñs. una fides. unum bap̃ma. u¬
nus deus. ⁊ pater omnium.¬
ħ Be. Quinq cortine sibi iungentur ⁊ c̃.

Expanded text:
requiem tendat suna tamen omnes erant longitudinis et latitudinis mensura temperatae: quia et si donatantum Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et Pater omnium. Quinque cortinae sibi jungen
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ Pane siguificant
carmina poetarum. que in¬
ani ⁊ inflata modulatio¬
ne uelut ranarum sonis
adnichil enu animal
illud utile est. nisi quod
sonum uocis. unprobis.
⁊ importunis clamorib
reddit.¬
Non accipies nom̃ dei in
uanum. nom̃dei ueritas
est. Ipẽ enim ait. Ego sum
ueritas. Qui loquitur ue¬
ritatem dedõ loquit᷑. Qui
enum loquit᷑ m̃datium de
suo loquit᷑. ueritatẽ loqui
est racionabilit̾ loqui est.
uaritatẽ loqui strepẽ est.
Scd̾m gͦ p̃ceptũ ẽ dedilecti¬
one ueritatis. cui contra¬
ria est. dilectio iniqͥtatis.
Loquitur ueritas. ꝑstre¬
pit uanitas. huic contra¬
ria est scd̾a plaga. tanqr
habundantia. quarum
loquacitas uanitatẽ signi¬
ficat. amatores ueritatis
unt. rane sunt. tedium
inferentes auribus. nõ
cibum mentib. Audt homi

Expanded text:
Ranae significant carmina poetarum, quae inani et inflata modulatione, velut ranarum sonis ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit.Non accipies nomen Dei tui in vanum. Nomen Dei veritas est: ipse enim ait: Ego sum veritas. Qui loquitur veritatem, de Deo loquitur; qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. Veritatem enim loqui est rationabiliter loqui: vanitatem loqui, strepere est. Secundum ergo praeceptum est de dilectione veritatis, cui contraria est dilectio iniquitatis. Loquitur veritas, perstrepit vanitas. Huic contraria est secunda plaga, ranarum abundantia, quarum loquacitas vanitatem significat. Amatores veritatis unt, ranae sunt, taedium inferentes auribus, non cibum mentibus. Audi homi
Abbreviated transcription (Latin):
adpharaonem. ⁊ dices adeum.hec dicit
dominus.Simitte populũ meum ut
sacrificet michi.Sin auẽ nolueris di¬
nas. que ascendent ⁊ ingredientur do¬
mum tuã ⁊ cubiculum lecti turi. ⁊ suꝑ
stratum tuum. ⁊ indomos seruoꝵ tuoꝵ.
tinpopulum tuum. ⁊ infurnos tuos.
⁊ in reliquias ciborũ tuoꝵ.⁊ adte ⁊ ad
ppłm tuum. ⁊ ad om̃s seruos tuos in¬
trabunt rane. Dixitq dñs admoy¬
sen. dic adaaron. Oxtende manum suꝑ¬
suꝑ fluiuuos ⁊ suꝑ riuos.⁊ paludes. ⁊e
duc ranas suꝑ t̾ram. egipti. Et extendit
aaron manum suꝑ aquas egipti.⁊ ascen¬
ecerunt aut̃ ⁊malefici ꝑ¬

Expanded text:
et dices ad eum haec dicit Dominus dimitte populum meum ut sacrificet mihi sin autem nolueris dinas quae ascendent et ingredientur domum tuam et cubiculum lectuli tui et super stratum tuum et in domos servorum tuorum et in populum tuum et in furnos tuos et in reliquias ciborum tuorum et ad te et ad populum tuum et ad omnes servos tuos intrabunt ranae dixitque Dominus ad Mosen dic Asuper fluvios et super rivos ac paludes, et educ ranas super terram Aegypti. Et extendit Aaron manum super aquas Aegypti, et ascenFecerunt autem et malefici
Abbreviated transcription (Latin):
¶au. Iolens serptura
originem moysi demons.¬
trare. qd eius actio expe
debat. aprimogenito
adsymeon. iñ adleui.
ultra ꝓgressa ñ est. qr ex
leui mouses. hii aut̃ come¬
morant᷑. qui iam memo
tribum .i. leuiticam. uo

Expanded text:
. Volens Scriptura originem Moysi demonstrare, quod ejus actio expetebat, a primogenito ad Symeon, inde ad Leui; ultra progressa non est. quoniam ex Leui Moyses. hi autem commemorantur, qui iam commemortribum, id est Leuiticam deus
Abbreviated transcription (Latin):
flectam᷑. suecincti lumbos inũtate. ⁊
calciati pedes. inp̃ꝑatione eugłii pacis.
stamus aut̃ confident̃. si dñm dep̃ca¬
tram. ne moueant᷑ pedes nri. Stemus
nas. subpedib nrĩs. Quanto enĩ nos con¬
stant̾ ⁊ fortit̾ stamꝰ tanto pharao in fir¬
mus. Si aut̃ infirmi uł dubii ẽẽ ceꝑimus
ualidior fiet. cum enim eleuaret moy¬
ses manus uincebat᷑ amalech cũ qĩ
lassas deic̾et inualescebat. nos ergo in
uirtute erucis xp̃i. extollamus brachia.
⁊ leuemus inoronem scãs manus. ut

Expanded text:
flectamur, succincti lumbos in veritate, et flectamur, succincti lumbos in veritate, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Stamus autem confidenter, Dominum deprecatram, ne moveantur pedes nostri. Stemus nas sub pedibus nostris. Quanto enim nos constanter et fortiter stamus, tanto Pharao infirmius. Si autem infirmi vel dubii esse coeperimus, validior fiet. Cum enim elevaret Moses manus, vincebatur Amalec; cum quasi lassas dejiceret, invalescebat. Nos ergo in virtute crucis Christi extollamus brachia, et levemus in oratione sanctas manus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ciant. sicut caiphasqui ait. expeditut unꝰ
moriatur ꝓppło. quid drẽt nesciebat. di¬
cutenim apłs ait. xp̃i enim bonus odor
sumus. aliis inuitam. aliis inmortem.
ita ꝓpheticus sermo suauis odor ẽ credñ¬
tib dubiis uõ ⁊ incredulis. ⁊ qui fatent᷑
se ppłm pharaonis. odor execrabilis effici¬
tur. Ipẽ quoq moyses. dicit dnõ. ex quo
locutus sum cum pharaone. affheisti
ppłm tuum. quia ante quam sermo
dei audiatur. ñ est tribulatio ł tẽptatõ.
s ubi signum belli tuba p̃dicõnis ostñ¬
dit. tribulationum pugna ꝯsurgit.
ex quo ergo loqui cepit moyses ⁊ aaron
adpharaonem. affligit᷑ ppłs dei ex qͦ
inaiãm tuã sermo dei ꝓlatus ẽ. certa¬
men intra te uirtutib contra uicia
suscitatur. que prius intrate. inpace du
⁊ sine federe nascitur bellũ. Quia iniusticia
iusticie ñ conuenit. nec sobrietati ebrietas.
uł ui̾tati m̃dacium. Iõ non curbem᷑. siui¬
detur nost̾ odor execrabilis pharaoni. exe

Expanded text:
ciant, sicut Caiphas, qui ait: Expedit ut unus moriatur pro populo ; quid diceret nesciebat. Sicut enim Apostolus ait: Christi bonus odor sumus, aliis in vitam, aliis in mortem, ita propheticus sermo suavis odor est credentibus; dubiis vero et incredulis, et qui fatentur se populum Pharaonis, odor exsecrabilis efficitur. Ipse quoque Moses dicit Domino: Ex quo locutus sum cum Pharaone, afflixisti populum tuum; quia antequam sermo Dei audiatur, non est tribulatio, vel tentatio: sed ubi signum belli tuba praedicationis ostenderit, tribulationum pugna consurgit. Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron ad Pharaonem, affligitur populus Dei. Ex quo in animam tuam sermo Dei prolatus est, certamen intra te virtutibus contra vitia suscitatur, quae prius intra te in pace dur, et sine foedere nascitur bellum: quia injustitia justitiae non convenit, nec sobrietati ebrietas, vel veritati mendacium. Ideo non turbemur si videmur odor exsecrabilis Pharaoni. Exse
Abbreviated transcription (Latin):
non indicaui eis . pepigiq cum eis fedus. ut
darem illis t̾ram chanaam tram pegrinati¬
onis eorum. inqua fuerunt aduene. Ego
auonu gemitum filiorum isrł. qͦunicretip¬
cras o pesserint eos. ⁊ recordatus fr̃ĩ prcn
mei. Ideo dic filii isrt. Ego dñs qͥu

Expanded text:
non indicavi eis. Pepigique cum eis foedus, ut darem illis terram Chanaam, terram peronis eorum, in qua fuerunt advenae. Ego audivi gemitum filiorum Israel, quo Aegyptii oppresserunt eos, et recordatus sum pacti mei. Ideo dic filiis Israel: Ego Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saga .xi. depilis caprarũ. ad oꝑiendum tectũ tabnacuh. unũ
sagum habebat in longitudine cubitos .xxx. inlatitudi
quinq uinxit seorsum. ⁊ sex alia seꝑatim.ecitq ansas .i.¬
pallium. exomnib sagis fieret. Fecit ⁊ oꝑtoriũ tab̃nacu¬
li. depellib arietum rubricatis. aliudq desuꝑ uelam̃ de¬
pellib iacinctinis. Fecit ⁊ tabulas tabernatul delig¬
nis sethim stantes.x. cubitorum erat iongitudo tabule
unius. ⁊ unum ac semis cubitũ latitudo retinebat. Sine
incastrature erant. ꝑsingulas tabulas. ut alt̾a altĩ un-¬
geret᷑. S ic fecit inoĩb tabulis tabnaculi. equib xx. adpla
Is. due bases sub una tabula ponebant᷑. ex utraq an¬
gulorũ parte ubi incastrature laterũ inangulis t̃minã¬
las tabulas. Contra octidentalẽ ud .i. adeam partem tab̃na¬
culi q̃ respieit mare.fecit.ui. tabulas. ⁊ duas alias ꝑsingłos
angulos tabernaculi retro. que iuncte erarre deorstu.
usq sarsum. ⁊ inunam compagem parit ferebantur.

Expanded text:
a undecim de pilis caprarum ad operiendum tectum tabernaculi; unum sagum habebat in longitudine cubitos triginta, et in lquinque junxit seorsum, et sex alia separatim, fecitque ansas qutectum, et unum pallium ex omnibus sagis fieret. Fecit et opertorium tabernaculi de pellibus arietum rubricatis, aliudque desuper velampellibus ianthinis fecit et tabulas tabernaculi de lignis setthim stantes decem cubitorum erat longitudo tabulae unius et unum ac semis cubitum latitudo retinebat binae incastraturae erant per singulas tabulas ut altera alteri iungeretur is. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque angulorum parte, ubi incastraturae laterum in angulis terminanlas tabulas. Contra Occidentem vero, id est, ad eam partem tabernaculi, quae mare respicit, fecit sex tabulas, et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro: quae junctae erant a deorsum usque sursum, et in unam compagem pariter ferebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
micias frugũ uit pͥmogenitoꝵ
do offendunt. ds aut̃ dũ sibi
crescit. Iõq sicut in pͥmiciis pͥn¬
cipia uoluntatũ. ita indecimis
consũmationes nr̃orum oꝑm
addeũ referre p̃cipim᷑. aquo ⁊
bomioꝑis iniciũ. ⁊ ꝑfectionis.
donat᷑ effectus.

Expanded text:
mitiae frugum, vel primogenitorum, do offendunt. Deus autem, dum illa crescit. Ideoque sicut in primitiis principia voluntatum, ita in decimis consummationes nostrorum operum ad Dominum referre praecipimur, a quo et boni operis initium, et perfectionis donatur effect
Abbreviated transcription (Latin):
qui perant oꝑibus filiorum isrł ab exac¬
impictis mensuram laterũ sicut prius.
nantur. En smsesteiu t sagellis ceoinur. ⁊ iiuite
agitur contra pͣpłm tuum. Qui ait. u̾acatuĩ ocis. idcrco
dicitis. eamus ⁊ sacrificemus dño. Ite ergo ⁊ oꝑanuni. palee
non dabuntur uobis. ⁊ reddetis consuetum nũm iaterum.
Uidebantq se p̃positi filiorum isrł inmalum. eo quod diceret᷑¬

Expanded text:
qui praeerant operibus filiorum Israhel ab exacimpletis mensuram laterum sicut prius nantur: en famuli tui flagellis caedimur, et injuste agitur contra populum tuum. Qui ait: Vacatis otio, et idcirco dicitis: Eamus, et sacrificemus Domino. Ite ergo, et operamini, paleae non dabuntur vobis, et reddetis consuetum numerum laterum. Videbantque se praepositi filiorum Israel in malo, eo quod diceretu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Be. Ligabisq eum .u. ic̃. Ligat᷑ lamina que
ra pontificis qr spe celestiũ p̾mioiũ quã iacinc¬
tus significat. infide confortam̃. ⁊ arcius sa¬
cram̃ta nr̃e redemptionis ut imaginẽ acsi-¬
militudinẽ conditoris ac redemptoris nr̃
intemeratã seruamꝰ quo nullũ alid̃ eẽ salutis
tt̃. cognouimꝰ. dechiara. suo loco dicet᷑.¬

Expanded text:
 Ligabisque eam. Ligatur lamina, quae ra pontificis, cum spe coelestium praemiorum, quam hyacinthus significat, in fide confortamur, et eo arctius sacramenta nostrae redemptionis, vel imaginem ac similitudinem conditoris ac redemptoris nostri intemeratam servamus, quo nullum aliud esse salutis iter cognovimus. De tiara suo loco dicet
Abbreviated transcription (Latin):
brachia sacerdotis. ne quid inutile faciat.
pectus. nequid inane cogitet. uentrẽ ne
mendo. sac̃dotat habitꝰ pulcritudinem
corrumpant. genua ne aborõnis instan¬
cia torpeant. tibias ⁊ pedes. ne admalũ
erurrant. Induat᷑ gͦ sacerdos pͥmo. lineastͥc¬
uis cogitatonib. accipiat depñ iacinctinã.¬

Expanded text:
re sacerdotis, ne quid nisi utile faciant; pectus, ne quid inane cogitet; ventrem, neviendo totam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum currant. Induatur ergo sacerdos primo linea stricvis cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
te. latine dr̃̾ mina. que ẽ arborinara¬
bia. .U. cubitorum cuius uirgulta
arabes exairunt. ut melius pullu¬
lent. ⁊ fructificent. ex quorum ndore
incurabues morbos contraherent.
nisi fumo storacis occuirerent. huiꝰ
arboris gummi ꝓprie stacten uoca
dieitur aut̃ cuiramomium. quiai
modum canne. subtiles ⁊ replicatos
hẽ calamos. cinerei uł nigricoloris.
qui fracti iisibile spiram̃tum red¬
dunt. ⁊ subtile quidem carum. gri¬
sum uõ uile ⁊ despectum. calamus
aromatiea spẽs iuxta libanum.

Expanded text:
ce, Latine dicitur myrrha, qui est arbor in Arabia quinque cubitorum, cujus virgulta Arabes exurunt, ut melius pullulent et fructificent. Ex quorum nidore incurabiles morbos contraherent, nisi fumo storacis occurrerent. Hujus arboris gummi proprie stacte vocatDicitur autem cinnamomum, quia in modum cannae subtiles et replicatos habet calamos, cinerei vel nigri coloris; qui fracti visibile spiramentum reddunt, et subtile quidem charum; grossum vero, vile et despectum. Calamus aromatica species juxta Libanum.
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. s sacto scã mistia sñ ꝯpunctio¬
sam. ꝯmunib manib tͣetare p̃fu¬
mit. Lauent eͥg manus ⁊ pedes ina¬
qua labrienei. ⁊ sicadaltare accedãt
abluant lacrimis accus. ⁊ incessus. de

Expanded text:
tiocommunibus manibus tractare praesumit. Lavent ergo manus suas ac pedes in aqua labri aenei, et sic ad altare accedant: id est, abluant lacrymis actus et incessus suos
Abbreviated transcription (Latin):
fundunt amoris. Recte ꝓpt̾ altare holo¬
causti. labrum ponit᷑. inquo abluti sacer¬
dotes. ingrediunt᷑ tab̃naculũ. ⁊ thimia¬
madnõ incendunt. duob enim modis
lacrimarũ. ⁊ compunctionis status distmn

Expanded text:
fundunt amoris; recte prope altare holocausti labrum ponitur, in quo abluti sacerdotes ingrediantur tabernaculum, et tbymiama Domino incendant. Duobus namque modis lacrymarum et compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpicius. seruat᷑ eadem pecuna inusti tab̃na
nores contendunt. quales fuisse eos quos
cũ duõ regnare atidiunt. agnoscunt. nota
danda. mensura temphi. dispositio ẽ dii¬
ne letgis. quam inecłia sua dns seruare p̃cep̃.¬

Expanded text:
ur. Servaturque eadem pecunia in usum tabernacnores quique contendunt, quales fuisse eos, quos cum Domino regnare norunt, agnoscunt. Notandanda. Mensura namque templi, dispositio est divinae legis, quam in Ecclesia sua Dominus servari prae
Abbreviated transcription (Latin):
nis exeodem altari erit. qr exilla solũ socaritate. quam
qr ignem atienum deo offerre.⁊ noneũ qui decelo semł
datus ẽ. uoluerunt. igne celesti ꝑ empti sunt. qui oꝑa
celestia. non celestis intentione mercedis. s temꝑalis
untur. uestietur saẽdos tumca. ⁊ feminalib lineis.

Expanded text:
nis ex eodem altari erit, quia illa solum charitate quam Equia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de coelo datus est voluelestia non coelestis intentione mercedis, sed temporaluntur. Vestietur sacerdos tunica, et feminalibus lineis.
Abbreviated transcription (Latin):
castitate renitens. Iniacincto mens suꝑnacu
piens. Inpurpura caropassionib subiacens.
Incoctobis tincto. mens int̾ passiones dei ⁊ ꝓx

Expanded text:
castitate renitens. In hyacintho, mens superna desiderans. In purpura, caro passionibus subjacens. In cocco bis tincta, mens inter passiones Dei
Abbreviated transcription (Latin):
debet docẽ. quã q̃ dñs
docriit. ⁊ ꝯsiliidecreto
obseruanda p̃sc̾psit.
Inquib uitã et̾nã
nos hrẽ uoluit. sicut
quã ñ oportet. s oĩa
q̃ mãdauuit. auditori¬
b ꝯmittẽ necceẽ ẽ.

Expanded text:
debet docere quam quae Dominus docuit, et consilii decreto observanda praescripsit, in quibus vitam aeternam nos habere voluit, sicut quam non oportet: sed omnia quae mandavit, auditoribus committere necesse