comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lineatꝰ caput : nec hominis tantũ uel aliorũ animan¬
tiũ exitus datꝰ sed t̃rȩ quoq: ipsius quã polluit &¬
exurit. u̾bicũq ferale sostit᷑ recepta culũ. demiq
extinguit herbas. necat arbores ipsas &iã corrũ¬
pit auras ita ut a era nulla alitũ inpune transuo¬
l& infectũ spũ pestilenti cũ mouet᷑ media corpo¬
ris paste serpit. media arduus ẽ . & excelsꝰ sibilũ eiꝰ¬
&iã alii serpentes ꝑhorrescunt & cũ acceper̃ fugt̃
quȩq: quo quo pot est ꝓperant quicquid morsu eioc
cidertẽ ñ depascit᷑ fera ñ at trectat ales muste¬
lis tam̃ uincit᷑ qͣsi illic homines inferciunt cauer¬
nis in qͥb: delitescit uis tam̃ nedefuncto qͥdẽ deẽ
deniq: basilisci reliqͥas amplo sestestio ꝑgameni cõ¬
parauer̃ ut edẽ apollinis manu insignẽ nec
araneȩ intexerent necalites in uolarent ca¬

Expanded text:
lineatus caput, nec hominis tantum uel aliorum animanlineatus caput, nec hominis tantum uel aliorum animantium exitiis datus, sed terrae quoque ipsius, quam polluit et exurit, ubicumque ferale sortitur receptaculum. Denique extinguit herbas, necat arbores, ipsas etiam corrumpit auras, ita ut in aere nulla alitum inpune transuoet infectum spiritu pestilenti. Cum mouetur, media corporis parte serpit, media arduus est et excelsus. Sibilum eius etiam serpentes perhorrescunt et cum acceperint, fugam quaeque quoquo potest properant. Quicquid morsu eius occiderit non depascitur fera, non attrectat ales. Mustelis tamen uincitur, quas illic homines inferciunt cauernis in quibus delitescit. Vis tamen ne defuncto quidem deest. Denique basilisci reliquias amplo sestertio Pergameni conparauerunt, ut aedem Apellis manu insignem nec araneae intexerent nec alites inuolarent. C
Abbreviated transcription (Latin):
iectꝰ capiti incubantiũ. Et arbor est melo¬
pos nomine. ex qua ꝓfluit lent᷑ humor. quẽ
alo cohã moniacũ nominamꝰ. Apud cirenen ses
p̃terea sirpe gignuit᷑ odoratis radicib: uir¬
gulto herbido magis quã arbusto. Cuiꝰ ecul¬
mo exudat stato tẽpore pingue roscidũ id¬
q: pascentiũ hircorũ inhȩr& barhulis. ubi
cũ arefactũ inoleuit. gutt s stim acis legi¬
tur adusum mensarũ uel nedelis mi¬
gisi dictũ primũ lac syrpicũ qm̃ manat
in modũ lacteũ. deinde usu deriuante la¬
serno nominat᷑. quȩ germina initio bar¬
baricȩ in pressionis uastatis agris. postea
obintolerandã uectigalis nimie tatẽ . fer¬
me penit ipsa accolȩ eruer̃. Cirenis ible¬
ua a frica ẽ ab dextera aegyptꝰ a fronte
seuũ &inportuosũ mare : A tergo barbarorũ uariȩ
ba siliscũ creat malũ in t̾ris singulare. serpens ẽ pȩ
ne ad semi pedẽ longitudinis alba quasi mitrula

Expanded text:
iectus capiti incubantium. Et arbor est meloiectus capiti incubantium. Et arbor est melopos nomine, ex qua profluit lentus umor, quem a loco hammoniacum nominamus. Apud Cyrenenses praeterea sirpe gignitur odoratis radicibus, uirgulto herbido magis quam arbusto; cuius e culmo exudat aestatis tempore pingue roscidum idque pascentium hircorum inhaeret barbulis; ubi cum arefactum inoleuit guttis stiriacis, legitur ad usum mensarum uel medellae magis. Dictum est primum lac sirpicum, quoniam manat in modum lacteum; deinde usu deriuante laser nominatum. Quae germina initio barbaricae inpressionis uastatis agris, postea ob intolerandam uectigalis nimietatem ferme penitus ipsi accolae eruerunt. Cyrenis ab laeva Africa est et a dextera Aegyptus, a fronte saevum et inportuosum mare, a tergo barbarorum variae basiliscum creat, malum in terris ne ad semipedem longitudinis, alba quasi mitrula
Abbreviated transcription (Latin):
uasa mones dant sanguineũ uniuersũ nigris
uenulis adumbratũ In intimo recessu systis
maioris circa philenorũ aras : loto fagos fuis¬
se discimꝰ Nec incertũ ẽ Aphilenorũ aris non
ꝓcul palus est quã tritonamnis influit: ubispe¬
culatã se astiũ deã credider̃: Maior sostis osten¬
tat oppidũ cyrenas uocant qđ bathius lace dȩ¬
monius olympiade quinta & quad ragesima re¬
gemastio res romanas tenente. annopost
troiã captã quingente simo octoge simo sexto c̃¬
didit quȩ domꝰ callimacho po& ẽ fuit patria
Int̃hoc oppidũ & tẽplũ hammonis milia passiuim
sunt tẽplofons ꝑximat soli sacer. qͥ humoris nexib:
in quagleba ronsine miraculo lucꝰ emicat : un¬
diq secꝰ agris arentib. Illic & lapis legit᷑ ham¬
monis uocant cornu. nã ita tortuosus ẽ. & in¬
flexus ut effigiẽ reddat cornꝰ arietini. fulgo r¬
re aureo ẽ p̃diuina somnia rep̃serare dr̃ sub¬

Expanded text:
Nassamones dant, sanguineum uniuersum, nigris Nassamones dant, sanguineum uniuersum, nigris uenulis adumbratum. In intimo recessu Syrtis maioris circa Philaenorum aras Lotophagos fuisse discimus, nec incertum est. A Philaenorum aris non procul palus est quam Triton amnis influit, ubi speculatam se artium deam crediderunt. Maior Syrtis ostentat oppidum, Cyrenas uocant, quod Battius Lacedaemonius olympiade quinta et quadragesima, rege Marcio res Romanas tenente, anno post Troiam captam quingentesimo octogesimo sexto condidit; quae domus Callimacho poetae fuit patria. Inter hoc oppidum et templum Hammonis milia passuum sunt. Templo fons proximat Soli sacer, qui humoris nexibusIn qua gleba non sine miraculo lucus emicat undique secus agris arentibus. Illic et lapis legitur, Hammonis uocant cornum; nam ita tortuosus est et inflexus, ut effigiem reddat cornus arietini; fulgre aureo est, praediuina somnia repraesentare dicitur sub
Abbreviated transcription (Latin):
entib: in t̾ris flabra sȩuiant in mari terrȩ:
Vtrȩq systes .cc.L. milib: passuũ separant᷑. ali¬
quanto lem̃tior. quȩ minor ẽ .cn. deniq serui¬
lio c̃ sẽꝓnio consule. int̃ haec uadosa. dassẽ roma¬
nã ispune accipimꝰ ꝑfretasse in hoc si nu. mene
in sula post mint᷑nense paludes. ẽ mario fuit la¬
tebra. Sup̃ garamantas psylli fuer̃ contr&
noxiũ uirus muniti incredibili corporis firmi¬
tate solimorsib: anguiũ non interibant & quã¬
uis dente letali appetiti. incorrupta durabant
sanitate . Recens &iã editos. serpentib offe¬
rebant. Siessent pastus adulteri. matrum N¬
crimina . plectebant᷑ interitu par uuloꝵ. Sipu¬
dici : ꝓbosortꝰ amorte pat̾nisanguinis priuilegiũ
tuebat᷑. Sic originis fidẽ ꝓbabant. uenenis udican¬
tib: sed hȩcgens interiuit anasa monib: capta
nec quic quã aliudp̃ter opinionẽ deuestigiono¬
minis sui psylli reliquer̃ Nas a moniteri lapidẽ

Expanded text:
entibus in terris flabra saeuiant, in mari terrae. entibus in terris flabra saeuiant, in mari terrae. Vtraeque Syrtes CCL milibus passuum separantur. Aliquanto clementior quae minor est. Cn. denique Seruilio C. Sempronio cos. inter haec uadosa classem Romanam inpune accipimus perfretasse. In hoc sinu Mene insula post Minturnenses paludes C. Mario fuit latebra. Supra Garamantas Psylli fuerunt, contra noxium uirus muniti incredibili corporis firmitate. Soli morsibus anguium non interibant et quamuis dente letali appetiti incorrupta durabant sanitate. Recens etiam editos serpentibus offerebant: si essent partus adulteri, matrum crimina plectebantur interitu paruulorum; si pudici, probos ortus a morte paterni sanguinis priuilegium tuebatur; sic originis fidem probabant uenenis iudicantibus. Sed haec gens interiuit a Nassamonibus capta nec quicquam aliud praeter opinionem de uestigio nominis sui Psylli reliquerunt. Nassamonitem lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
magis & re presso stellis puniceis suꝑ spersa: causa no¬
minis de effectu lapidis ẽ & potestate. De iecta in
labris aeneis radios solis mutat sanguineo reꝑcus¬
sũ extraq: aquã splendorẽ aeris abicit & auer¬
tit &iã illud posse dicit᷑ ut herbe eiꝰdẽ qđ ẽ nominis
mixta & p̃cantationib: legitimis consecrata eũ a quo¬
cũq gestabit᷑ sub trahat uisib: obuiorũ. Int̃ systes
quãuis t̃ra ꝑgentib: it̃ siderib: destinat᷑ nec alit̃
curs patescit. Nã putrisoli faci ẽ auramutat d mi¬
nimo lic& uerito tantã diuersitatẽ flatꝰ efficit
ut sub inde ꝑuersis sitib: locorũ. nulla indicia ag¬
nitioni relinquant᷑ dũ modo quȩ fuerant tumu¬
lis ardua inualles residunt . modo quȩ uallib:
pressa co& u pulueris aggerant᷑. Itadiã continens
naturã maris sui patit᷑ nec int̃ ẽ. ubi potius sint ꝓ¬
cellȩ. cũ ad exitiũ uiantiũ. uel elem̃tis congru¬

Expanded text:
magis et represso, stellis puniceis superspersa. Causa nomagis et represso, stellis puniceis superspersa. Causa nominis de effectu lapidis est et potestate: deiecta in labris aheneis radios solis mutat sanguineo repercussu extraque aquam splendorem eius abicit et auertit. Etiam illud posse dicitur, ut herbae eiusdem quo est nominis mixta et praecantationibus legitimis consecrata eum a quocumque gestabitur subtrahat uisibus obuiorum. Inter Syrtes quamuis terra pergentibus iter sideribus destinatur nec aliter cursus patescit; nam putris soli faciem aura mutat et minimo licet uento tantam diuersitatem flatus efficit, ut subinde peruersis sitibus locorum nulla indicia agnitioni relinquantur, cum modo quae fuerant tumulis ardua in ualles residunt, modo quae uallibus pressa coitu pulueris aggerantur. Ita etiam continens naturam maris sui patitur; nec interest ubi potius sint procellae, cum ad exitium uiantium elementis congru
Abbreviated transcription (Latin):
putredo seqͥtur. Sunt & hammo ditȩ : est & cen¬
chris & elephantiȩ chersydrica mȩdracontes
postremo quantꝰ nominũ tantꝰ mortiũ pumerus
Nã scorpiones scinci lacestȩq: uermib: ñ serpenti¬
b: ad scribunt᷑ monstra hȩc sibibant. dem̃tius fue¬
ruit habent ad fectꝰ Nontemere nisi coniuges
euagant᷑. Capto altero uel occiso uter suꝑ fuerit
efferat᷑ subtilioras̃ capita feminis. alui tumidiores
pestis nocentior. Mas culus a equalit̃ teres ẽ sub¬
limior &iã mitiorq Igit᷑ anguib: uniuersis. hebe
uisus ẽ raro in aduersũ contuent᷑ Nec frustra
cũ oculos ñ in fronte habeant sed intẽporib: adeo
ut citius audiant quã aspiciant. degẽma helio¬
torpio. int̃ & hiopiã africã cẏprũ cestam̃ fuit. quȩ¬
nã mitter& generis huiꝰ eminentissimã dep̃¬
libusam hensũq: ẽ. docim̃tis plurimis. a& hopicã aut liby¬
ã palmã tenere. Viridi colore ẽ ñ ita acuto sed nubilo

Expanded text:
putredo sequitur. Sunt et ammodytae, est et cenputredo sequitur. Sunt et ammodytae, est et cenchris, elephantiae, chersydri, chamaedracontes. Postremo quantus nominum tantus mortium numerus. Nam scorpiones scinci lacertaeque uermibus, non serpentibus adscribuntur. Monstra haec si sibilant, clementius feriunt. Habent adfectus: non temere nisi coniuges euagantur; capto altero uel occiso uter superfuerit efferatur. Subtiliora sunt capita feminis, alui tumidiores, pestis nocentior. Masculus aequaliter teres est, sublimior etiam mitiorque. Igitur anguibus uniuersis hebes uisus est. Raro in aduersum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus, adeo ut citius audiant quam aspiciant. De gemma heliotropio inter Aethiopiam Africam Cyprum certamen fuit, quaenam mitteret generis huius eminentissimam; deprehensumque est documentis plurimis Aethiopicam aut Libycam palmam tenere. Viridi colore est non ita acuto, sed nubilo
Abbreviated transcription (Latin):
paste qua cauda quȩ causa efficit . ut capite ut̃q
sexꝰ nitibundo serpat tractib: circulatis: laculiar¬
bores subeunt. eqͥb: ui maxima t᷑binati. penetranto
animal qđ cũq obuiũ fostuna fecerit. Scythale
tanta refulg& t̃gi uarietate ut notarũ gratia
uidentes retardi : & & qm̃ reptando pigrior ẽ quor
ad seqͥ nequit miraculosui capiat stupente sin hoc
tam̃ squa marũ nitore. hie malis ȩxuuias pri ma
ponit. Plures duersȩq aspidũ species : Verũ dispa¬
res effectꝰ ad nocendũ. Dipsas. siti int̃ ficit hipna¬
le qđ somno necat teste &iã cleo patra. emit᷑ ad
mortẽ. aliarũ uirus qm̃ medelas ad mictit minꝰfa¬
mȩ meret᷑ . hae morrois morsu sangiu nẽ elicit
& dissolutis uenarũ cõmerciis. quic quid animȩ ẽ
euocat ꝑcruorẽ. Prester quẽ ꝑcussit discer nit enor¬
miq corpulentia necat᷑. Extuberatos ictus sȩpiũ

Expanded text:
parte qua cauda; quae causa efficit ut capite utrimque parte qua cauda; quae causa efficit ut capite utrimque secus nitibundo serpat tractibus circulatis. Iaculi arbores subeunt, e quibus ui maxima turbinati penetrant animal quodcumque obuium fortuna, fecerit. Scytale tanta praefulget tergi uarietate, ut notarum gratia uidentes retardet et quoniam reptando pigrior est, quos adsequi non quit, miraculo sui capiat stupentes. In hoc tamen squamarum nitore hiemales exuuias prima ponit. Plures diuersaeque aspidum species, uerum dispares effectus ad nocendum: dipsas siti interficit; hypnale quod somno necat, teste etiam Cleopatra emitur ad mortem. Aliarum uirus quoniam medellas admittit, minus famae meretur. Haemorrhois morsu sanguinem elicit et dissolutis uenarum commerciis quicquid animae est euocat per cruorem. Prester quem percussit, distenditur enormique corpulentia necatur extuberatus. Ictus sepium
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ sine nictatione c̃tendit Inore. gipgi¬
uapulla densunꝰ atq: ꝑp&uus qͥut nũ quã
retundat᷑. Naturalit̃ capsularũ modo cladit᷑
interea quȩ dicunt herbatica Eadẽ a frica
onagros hab& in quogenere singuli inperi¬
tant gregib feminarũ aemu libidinis suȩ¬
me tuunt inde ẽ. qđ grauidas suas seruant
Vt ex positos mares : siqua facultas fuerit
truncatos mor dicꝰ priuent testib qđ ca¬
uentes feminȩ. in secessib: pastus occulunt
A frica serpentib: adeo fecunda est . ut ma¬
li huiꝰ merito illipotissimũ palmadet᷑
Ceraste prȩfer̃ quadri gemina cornicula :
quorũ tẽptatione ueluti esca inlice. soli¬
citatas auesperimunt Nã reliqua corpo¬
ris deindustria arenis tegunt. pecullũ
indiciũ suipbent insi exea parte quȩ inuitatis dolo
pastib: necẽ ꝑ̃ p&ũ aucupet᷑. Amphisybena consurgit
in caput geminũ quoꝵ alterũ locosuoẽ alterũ inea

Expanded text:
tutum sine nictatione contendit. In ore gingitutum sine nictatione contendit. In ore gingiua nulla, dens unus atque perpetuus, qui ut numquam retundatur, naturaliter capsularum modo clauditur. Inter ea quae dicunt herbatica eadem Africa onagros habet, in quo genere singuli inperitant gregibus feminarum. Aemulos libidinis metuunt. Inde est quod grauidas suas seruant, ut expositos mares, si qua facultas fuerit, truncatos mordicus priuent testibus, quod cauentes feminae in secessibus partus occulunt. Africa serpentibus adeo fecunda est, ut mali huius merito illi potissimum palma detur. Cerastae praeferunt quadrigemina cornicula, quorum ostentatione ueluti esca inlice sollicitatas aues perimunt; nam reliqua corporis de industria harenis tegunt nec ullum indicium sui praebent, nisi ex ea parte qua inuitatis dolo pastibus necem praepetum aucupentur. Amphisbaena consurgit in caput geminum, quorum alterum loco suo est, alterum in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ne uocis humanȩ ut in hominẽ astu accitũ nocte
seuiat: Vomitꝰ quoq: huma nos m̃tit᷑ falsisq sin¬
gultib: sollicitatos siccanes deuorat. quiforte siue¬
nantes umbram eiꝰ dũ sequunt᷑ contiger latrare
ne queunt uoce ꝑdita : Eadẽ hyena. in qͥsitione cor¬
porũ sepultorũ bustaeruit p̃terea prompͥ¬
tus est marẽ capere. Feminis enĩ in genita est
callidior astutia. Uari& as multiplex in est
oculis colorũq mutatio Inquorũ pupillis. la¬
pis inuenit᷑ hieniũ dicunt p̃ditũ illa potesta¬
tate . ut cuiꝰ hominis linguȩ fuerit sub ditꝰ
p̃dicat futura. Uerũ hyena qđ cũq: animal
t̃ iustrauerit mouerese ñ potest. Qua ꝓpt̃
magicã scentiã in eẽ ei ꝓnuntia uer̃. In& hio¬
piȩ paste coit cũ leena. unde nascit᷑ mostrũ
coro cottȩ nom̃ ẽ : Voces hominũ & ipsa parit̃
ad fectat : Nũ quã cohib& acie mporbiũ sed inop¬

Expanded text:
ne uocis humanae, ut in hominem astu accitum nocte ne uocis humanae, ut in hominem astu accitum nocte saeuiat. Vomitus quoque humanos mentitur falsisque singultibus sollicitatos sic canes deuorat; qui forte si uenantes umbram eius dum sequuntur contigerint, latrare nequeunt uoce perdita. Eadem hyaena inquisitione corporum sepultorum busta eruit. Praeterea pronius est marem capere; feminis enim ingenita est callidior astutia. Varietas multiplex inest oculis colorumque mutatio. In quorum pupulis lapis inuenitur, hyaeniam dicunt, praeditum illa potestate, ut cuius hominis linguae fuerit subditus, praedicat futura. Verum hyaena quodcumque animal ter lustrauerit, mouere se non potest; quapropter magicam scientiam inesse ei pronuntiauerunt. In Aethiopiae parte coit cum leaena, unde nascitur monstrum: corocottae nomen est. Voces hominum et ipsa pariter adfectat. Numquam cohibet aciem orbium, sed in ob
Abbreviated transcription (Latin):
obtutu terrã contuent᷑. quominꝰ conspectis ue¬
nalib: treant᷑. Nũ quã limo uident. minimeq
se uolunt aspici. cantꝰ gallinaceorũ & rotarũ timer
strepitꝰ sedignes magis. Leonto phanas uocariac¬
cipimꝰ bestias modicas quȩ captȩ exurunt᷑ ut
earũ cineris as ꝑgine carnes pollutȩ iactȩq: ꝑ con¬
pita concurrentiũ semitarũ leones necent si
quantulũ cũq: exillis sumpserint ꝓpterea leo¬
nes naturalieas p̃munt odio atq ubi facultas da¬
taest mor su qͥdẽ abstinent. seddi lancinatas exa rdila no.¬
nimant pedũ nisib:. Spectaculũ ex his primꝰ
romȩ ẽdidit scȩ uola publi filius. incuruli aedili¬
tate. hyenã quoq mittit a frica. cuicũ sꝑina ri¬
g& collũ continua unitate : flectiq nonquit:
nisi toto cor pore circũ acto multa de eomira
Primũ qđ sequit᷑ staRila pastorũ. &auditu assidu¬
o ad discit uocam̃ qđ ex primere possit imitatio¬

Expanded text:
obtutu terram contuentur, quo minus conspectis ueobtutu terram contuentur, quo minus conspectis uenabulis terreantur. Numquam limo uident minimeque se uolunt aspici. Cantus gallinaceorum et rotarum timent strepitus, sed ignes magis. Leontophonos uocari accipimus bestias modicas, quae captae exuruntur, ut earum cineris aspergine carnes pollutae iactaeque per conpita concurrentium semitarum leones necent, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Propterea leones naturali eas premunt odio atque ubi facultas data est, morsu quidem abstinent, sed dilancinatas exannt pedum nisibus. Spectaculum ex his primus Romae edidit Scaeuola Publii filius in curuli aedilitate. Hyaenam quoque mittit Africa, cui cum spina riget collum continua unitate flectique non quit nisi toto corporis circumactu. Multa de ea mira: primum quod sequitur stabula pastorum et auditu assiduo addiscit uocamen quod exprimere possit imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
sed& linces & cameli & elephanti & rinocerotes
&tigrides. Leenȩ . fe uprimo catulos quinq
edunt. De inde ꝑsingulos partꝰ numerũ deco¬
quunt anmis in sequentib: Sed postremo cũeo
mat̃na fecunditas recciditꝰ ut ulti mosingulos¬
frons & cauda indicant. sic̃ motꝰ eqͥnide aurib intel¬
legunt᷑. Dedit enĩ has notas generosis simo cuiq:
natura. Vissũ ma in pectore est firmitas in capi¬
te p̃cipua cũ p̃munt᷑ canib: contemptim rece¬
dunt subsistentesq: int̃dũ. ancipiti recessu dis¬
simulant timorẽ idq agunt. si in cãpis nudis ac pa¬
tentib: urgeant᷑ nã sil uestrib: locis quasitestem
ignauiȩ ñ reformident. quanta possunt sefuga sub¬
trahunt. Cũ in sequunt᷑ nisu saltũ aduiuent: cum
fugiuint ñ ualent salire. Gradientes mucrones
unguiũ uaginis corporũ laudunt. neacumina
at tritu retundant᷑. hoc ad eo custodiunt ut ñ¬
nisi ad uersis falculis currant. Septi auenantib:

Expanded text:
sed et lynces et cameli et elephanti et rhinocerotes sed et lynces et cameli et elephanti et rhinocerotes et tigrides. Leaenae fetu primo catulos quinque edunt, deinde per singulos numerum decoquunt annis insequentibus et postremo cum ad unum materna fecunditas recidit, sterilesfrons et cauda indicant, sicut motus equini de auribus intelleguntur; dedit enim has notas generosissimo cuique natura. Vis summa in pectore est, firmitas in capite praecipua. Cum premuntur a canibus, contemptim recedunt subsistentesque interdum ancipiti recessu dissimulant timorem; idque agunt, si in campis nudis ac patentibus urgeantur, nam siluestribus locis, quasi testem ignauiae non reformident, quanta possunt se fuga subtrahunt. Cum insequuntur, nisum saltu adiuuant; cum fugiunt, non ualent salire. Gradientes mucrones unguium uaginis corporum claudunt, ne acumina adtritu retundantur. Hoc adeo custodiunt, ut nonnisi auersis falculis currant. Saepti a uenantibus
Abbreviated transcription (Latin):
trifariã genꝰ scindit᷑. Nã breuiores & iubis crispi. ple¬
rũq ignauis & inbelles. longiores & coma simplici. aꝑ-¬
res magis ac potentes : Ahi quos creant pardi. in plebe
remanent iubarũ in opes parit̃ om̃s parcunt a sagi¬
na Primũ qđ alt̃nis dieb: potũ alternis cibũ capiunt
acfrequent̃ sidigestio nonẽ in secuta solitȩ cibati¬
oni suꝑponunt : ũ qđ carnes uisto amplius deuoratas
cũ grauant᷑ insertis in ora unguib: sponte ꝓtrahunt
Sane & cũ fugiendũ est insatietate idẽ faciunt. Senec¬
tã. defectio ꝓbatdentiũ. Nã dem̃tiȩ indicia multa sunt
Prostatis parcont. in uiros potius quã in femi nas sȩui¬
unt infantes non nisi inmagna fame perimunt
Nec amiscđia separant᷑. Assiduis deniq ex ẽplispat&
eos peꝑcisse cũ multi captiuorũ aliquot leonib: obui
in tacti repatriauerint. Getulȩ &iã mulieris nom̃
iubȩ libris conp̃hensũ est. quȩ obtestata occursantes
feras in munis redut. Auersi cocunt nedhitantũ¬

Expanded text:
trifariam genus scinditur: nam breuiores et iubis crispi plerumque ignaui sunt et inbelles; longiores et coma simplici acres magis; at hi quos creant pardi in plebe remanent iubarum inopes. Pariter omnes parcunt a sagina, primum quod alternis diebus potum, alternis cibum capiunt ac frequenter, si digestio non est insecuta, solitae cibationi superponunt diem; tum quod carnes iusto amplius deuoratas, cum grauantur, insertis in ora unguibus sponte protrahunt. Sane et cum fugiendum est in satietate, idem faciunt. Senectam defectio probat dentium. Nam clementiae indicia multa sunt: prostratis parcunt; in uiros potius quam in feminas saeuiunt; infantes nonnisi in magna fame perimunt. Nec a misericordia separantur; assiduis denique exemptis patet eos pepercisse, cum multi captiuorum aliquot leonibus obuii intacti repatriauerint; Gaetulae etiam mulieris nomen Iubae libris conprehensum est, quae obtestata occursantes feras inmunis rediit. Auersi coeunt; nec hi tantu
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ. haec in meantib discplinaẽ. Cũ foi¬
ficũ ad est tẽpꝰ rostro scrobes ex cauant. dem¬
de surculis inuersu suꝑpositis imitant᷑ texta
cratiũ sic contegunt subt̃ cauata & neo peri¬
m̃ta de sint si forte lignorũ cassa uenti aufer̃
hanc strluce primunt tra quã egesserant
cũ puteos excitassent. sic nidos moliunt᷑ bifor¬
mi accessu. pec fortuita. adeo ut ad plagas çȩli
metent᷑ exitꝰ uel ingress aditus quidemit¬
tit ad partꝰ: inortũ destinat᷑ qui excipit reuer¬
tentes uers ocasuio Vt lux& morants exu¬
te & receptui nondegene get᷑. leuaturȩ
aluũ aduersis flatib subuolant. quib plu¬
ducs Ponguas t srfie᷑. iudicant int̃ ad uenas

Expanded text:
ditatem. Haec in meantibus disciplina est. Cum fetiditatem. Haec in meantibus disciplina est. Cum fetificum adest tempus, rostro scrobes excauant, deinde surculis inuersum superpositis imitantur texta cratium; sic contegunt subtercauata et ne operimenta si desint, forte lignorum cassa uenti auferant, hanc struicem premunt terra quam egesserant cum puteos excitarent. Sic nidos moliuntur bifori accessu, nec fortuitu, adeo ut ad plagas caeli metentur exitus uel ingressus; aditus qui dimittit, ad pastus in ortum destinatur, qui excipit reuertentes uersus occasui est, ut lux et morantes excitet et receptui non denegetur. Leuaturae aluum aduersis flatibus subuolant, quibus proluuies longius auferatur. Iudicant inter aduenas
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ salutaria coraliũ alias dicunt . Nã metro¬
dorusgurgia mominat. Idẽ qđ resistat tyfonib:
& fulminib: ad firmat. Eruit᷑ gemma in parte
lucaniȩ facie adeo iocunda. ut languentes in¬
crinsecꝰ stellas o sub nubilo renidentis. croceo
primoest syioites uocat̃. Est &ulientana a loco
dicta cuinigri color facies ꝓpria quã ad gratiã
uarietatis limites albi int̃ secant. notis candi¬
cantib: Insula quȩ apuleiȩ orã uid& cumulo
ac delubro diomedis insignisẽ. & diome deas
aues sola nutrit . Nã hoc genꝰ alitis p̃ter quã ibi
nus quã gentiũ ẽ. Idq: solũ poterat me morabi¬
le iudicari nisi accederent ñ omittenda for¬
ma illis penȩ quȩ fulicis. color candidus. igner
oculi oradentata congres uolitant nec si ne
ratione ꝑgendi duces duos qͥ regunt cursũ
alt̃ agm̃ ante it in seqͥtur altera ullae ut duc¬
tu cestũ it̃ dirigat. hic ut instantiã urgeat tar¬

Expanded text:
inter salutaria. Curallium alias dicunt: nam Metrointer salutaria. Curallium alias dicunt: nam Metrodorus gorgiam nominat. Idem quod resistat typhonibus et fulminibus adfirmat. Eruitur gemma in parte Lucaniae facie adeo iucunda, ut languentes intrinsecus stellas et sub nubilo renidentes perfundaprimum est, Syrtitis uocatur. Est et Veientana a loco dicta, cui nigricolor facies propria, quam ad gratiam uarietatis limites albi intersecant notis candicantibus. Insula quae Apuliae oram uidet tumulo ac delubro Diomedis insignis est et Diomedeas aues sola nutrit; nam hoc genus alitis praeterquam ibi nusquam gentium est, idque solum poterat memorabile iudicari, nisi accederent non omittenda. Forma illis paene quae fulicis, color candidus, ignei oculi, ora dentata; congreges uolitant nec sine ratione pergendi; duces duo sunt, qui regunt cursum: alter agmen anteit alter insequitur; ille ut ductu certum iter dirigat, hic ut instantia urgeat tar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhib&. lapidi isti ad sucinũ colorẽ parispiritu ad trahe
ꝓpinquantia dolores renũ placat. Med & regiomor¬
bo lyngũriũ grȩce dr̃ Cycadȩ apud reginos mutȩ
raculo est Nec in merito cũ uicinȩ quȩ s̃ locren¬
siũ ultra c&eras sonent. Causas granius tradit
Cũ obinurmurarent illic herculi qͥescenti. deũ
iussisse nestreperent. Itaq exeo coeptũ silentiũ
ꝑmanere. Ligusticũ mare frlitices ꝓcreat qui
quantis ꝑfuerint inã quarũ ꝓfundis. fluxis tactu
ꝓpe carruilento deinde ubi in supera adtollunt᷑
naturalib: saxis de rogati lapides fiunt. Nec
litas illis tantũ sed& color uertit᷑ Nã puniceo
ꝓcinꝰ rubescunt ramulis̃ quales arborũ uisimus p
ad semi pedẽ frequentius longi. Rarũ est peda¬
neos dep̃hendi. excudunt exillis multa ges cami¬
na hab&s enĩ ut toro astres ait materies hac quan¬
da potestatẽ ac ꝓpterea quic quid indesit . duct

Expanded text:
perhibet. lapidi isti ad sucinum color est, pariter spiritu adtrahit perhibet. lapidi isti ad sucinum color est, pariter spiritu adtrahit propinquantia, dolores renum placat, medetur regio morbo, lyncurium Graece dicitur. Cicadae apud Reginos mutae, raculo est, nec inmerito, cum uicinae quae sunt Locrensium ultra ceteras sonent. Causas Granius tradit, cum obmurmurarent illic Herculi quiescenti, deum iussisse ne streperent; itaque ex eo coeptum silentium permanere. Ligusticum mare frutices procreat, qui quantisper fuerint in aquarum profundis, fluxi sunt tactu prope carnulento; deinde ubi in supera tolluntur natalibus derogati saxis lapides fiunt; nec solum qualitas illis sed et color uertitur; nam puniceo protinus erubescunt. Ramuli sunt, quales arboris uisimus, ad semipedem frequentius longi; rarum est pedaneos deprehendi. Excluduntur ex illis multa gestamina. Habet enim, ut Zoroastres ait, materia haec quandam potestatem, ac propterea quidquid inde sit, ducitur
Abbreviated transcription (Latin):
&anticipat᷑ obtutu nocentis aspectꝰ. lic& clamandi uo¬
luntatẽ habeat ñ hab& uocis ministeriũ sciens delupis
p̃tereo multa spectantissimũ illud est. Caudȩ anima¬
lis huius uillus amatorius ine ꝑ exiguus quẽ spontiuo
damno a mittit cũ capimetuit. Nec hab& poteritiã
nisi uiuenti detrahit᷑. Coeunt lupi toto anno ñ am¬
plius diesxii. uescunt᷑ in fame t̃rã. athicos ceruari¬
os dicimꝰ quãuis postlonga ie uinia reꝑtas aegre
carnes mandere coeperint. ubi quid casu respiciant
obliuis curł & in memores p̃sentis copiȩ eunt quȩ¬
sitũ quã reliquerant satietatẽ. In hoc animaliũ ge¬
nere nominant᷑ alxnces quarũ urinas coire in
duritiẽ ptiosi caluli fatent᷑ qͥ naturas lapidũ exqͥ¬
sitius sunt ꝑsecuti. Istud &iã ipsas lynces ꝑsentiscere
tumulis quãtũ ualent contegunt. in uidiȩ sclica
netalis egeries transeat in nrm̃ usũ: ut theo frastꝰ

Expanded text:
et anticipatus obtutu nocentis, licet clamandi uoet anticipatus obtutu nocentis, licet clamandi uotum habeat, non habet uocis ministerium. Sciens de lupis praetereo multa: spectatissimum illud est. Caudae animalis huius uillus amatorius inest perexiguus, quem spontiuo damno abicit, cum capi metuit; nec habet potentiam, nisi uiuenti detrahatur. Coeunt lupi toto anno non amplius dies duodecim. Vescuntur in fame terram. At hi quos ceruarios dicimus, quamuis post longa ieiunia repertas aegre carnes mandere coeperint, ubi quid casu respiciant obliuiscuntur, et inmemores praesentis copiae eunt quaesitum quam reliquerint satietatem. In hoc animalium genere numerantur et lynces, quarum urinas coire in duritiem pretiosi calculi fatentur qui naturas lapidum exquisitius sunt persecuti. Istud etiam ipsas lynces persentiscere renarum tumulis quantum ualent contegunt, inuidia scilicet ne talis egeries transeat in nostrum usum. Vt Theophrastus
Abbreviated transcription (Latin):
habitã : Medeã abia sone but hroti sepultã. filiumq
eiꝰ marsis imperasse. sed quã insit alia habeat hoc p̃si¬
diũ familiare a serpentib: ñ ponit libera est deniq¬
amuiclas quas amiclas ante grȩcicondiderant ser¬
pentes fugauere. illic frequens uipera in sanabi¬
li morsu. breuior haec c&eris quas in aliis aduertimꝰ
orbis partib: ac ꝓpterea dũ despectui est facilius
noc&. Calabria chelydris frequentissima & boam
gignit quẽ anguẽ ad inm̃ sã molẽ fer̃ conualescere.
captat primo greges bubulos & quȩ plurimolacte
rigua bos est eiꝰ se uberib: innectit. suctuq conti¬
nuo saginata. longo insȩculo ita fellebri satiecatẽ
tib: regiones quas obsederit cogit ad uastita tẽ :
diuo deniq: claudio principe ubiuaticanꝰ agerẽ
in aluo occisȩ boȩ spectat᷑ est solidus infans. Italiȩ lupꝰ habo
qđ cũ c&eris similen sit. homoquẽ prius uderit conticesct

Expanded text:
habitam; Medeam ab Iasone Buthroti sepultam filiumque habitam; Medeam ab Iasone Buthroti sepultam filiumque eius Marsis imperasse. Sed quamuis Italia habeat hoc praesidium familiare, a serpentibus non penitus libera est. Deniqumunclas, quas Amyclas ante Graeci condiderant, serpentes fugauere. Illic frequens uipera insanabili morsu; breuior haec ceteris quas in aliis aduertimus orbis partibus ac propterea, dum despectui est, facilius nocet. Calabria chersydris frequentissima et boas gignit, quem anguem ad inmensam molem ferunt conualescere. Captat primo greges bubulos et quae plurimo lacte rigua bos est, eius se uberibus innectit, suctuque continuo saginata longo in saeculo ita fellebri satietate tibus regiones quas obsederit cogit ad uastitatem. Diuo Claudio principe, ubi Vaticanus ager in aluo occisae boae spectatus est solidus infans. Italia lupos habet quod cum ceteris simile non sit, homo quem prius uiderit conticescit,
Abbreviated transcription (Latin):
rabilib: inclytũ & in signit̃ ꝑomniũ uulgatũ. qđ ꝑpau¬
cȩ familiȩ s̃ in agro faliscorũ quos hyrpos uocant
hi sacrificiũ annuũ ad montẽ soractis apollini faciunt
Adoperantes gestis culationib: religiosis. impune
insultant ardentib: lignoꝵ striub: in honorẽ di¬
uinȩ rei. flammis panentib: . Cuius deuotionis mys¬
teriũ mnunificentia senatꝰ honorata. horpis ꝑpetuo
consulto omniũ munerũ uacationẽ dedit. Gentẽ mar¬
sorũ serpentib: in lȩsã eẽ. nihil mirũ. arcicȩ filio¬
hi genꝰ ducunt . & deauita potentia. deberi sibi sciunt
seruitiũ uenenorũ. Ideo uenena contem nunt
Coelius adȩ tres filias dicit. angitiã medeã circen.
circen circeios insedisse montis. carminũ maleficiis
uarias in maginũ facies iñtientẽ: angitiã uici na
fucino occupauisse ibiq: salubri scientia aduersus
morbos residentẽ. cũ dediss& homines uiuere . deã

Expanded text:
rabilibus inclutum et insigniter per omnium uulgatum orarabilibus inclutum et insigniter per omnium uulgatum orae familiae sunt in agro Faliscorum quos Hirpos uocant. Hi sacrificium annuum ad Soractis montem Apollini faciunt; ad operantes gesticulationibus religiosis impune exultant ardentibus lignorum struibus, in honorem diuinae rei flammis parentibus. Cuius deuotionis mysterium munificentia senatus honorata Hirpis perpetuo consulto omnium munerum uacationem dedit. Gentem Marsorum serpentibus inlaesam esse nihil mirum; a Circae filio genus ducunt et de auita potentia deberi sibi sciunt seruitium uenenorum; ideo uenena contemnunt. C. Coelius Aeetae tres filias dicit Angitiam Medeam Circen; Circen Circeios insedisse montes, carminum maleficiis uarias imaginum facies mentientem; Angitiam uicina Fucino occupauisse ibique salubri scientia aduersus morbos resistentem, cum dedisset homines uiuere, deam
Abbreviated transcription (Latin):
ginis expta. quos fr& ũ mediũ a siculas ub absci¬
dit formiȩ &iã laestrygonib: habitȩ multa p̃¬
terea pollentis simis ingeniis edissertã quȩ
p̃terire quã inferius exequi tutius duximus
tudo ubi plurimũ. quad ringenta decẽ. Vbi
agro reatino hab& at in solidũ spatium circuit᷑ T de uiperi
sunt. in quo ambitu aduersa locrensiũ fronte
ostus agadib: finit europȩ sinus primꝰ Nam Tel¬
secundus a lacinio auspicatꝰ. inagro ceuraunio Ang¬
Adhȩc: italia pado clara est. quẽ mons uesulus
superantissimꝰ int̃ iuga alpiũ gremiosuo fun N Follebi¬
dit uissen no fonte inligurũ finib. unde se
primũ padus ꝓruit. sub mersusq: cuniculo
rursus in agro uiuonensi extollit᷑ Nulli
amniũ inferior claritate agrȩ cis. dic tꝰ eridanus:
intu mescit exortucanis tabefactis piuib: & relinquen¬
tib: brumȩ pruinis. Auctusq aquarũ acuesitione
triginta flumina in hadriati cũ defest mare. Eme mo¬

Expanded text:
ginis experta, quos fretum medium a Siculis ui absciginis experta, quos fretum medium a Siculis ui abscidit, Formiae etiam Laestrygonibus habitatae, multa praeterea pollentissimis ingeniis edissertata, quae praeterire quam inferius exequi tutius duximus. tudo ubi plurimum quadringenta decem, ubi agro Reatino habet. At in solidum spatium circuitus sunt. In quo ambitu aduersa Locrensium fronte ortus a Gadibus finitur Europae sinus primus; nam secundus a Lacinio auspicatus in Acroceraunio mAd haec Italia Pado clara est, quem mons Vesulus superantissimus inter iuga Alpium gremio suo fundit, uisendo fonte in Ligurum finibus, unde se primum Padus proruit summersusque cuniculo rursus in agro Vibonensi extollitur, nulli amnium inferior claritate, a Graecis dictus Eridanus. Intumescit ex ortu canis tabefactis niuibus et liquentibus brumae pruinis auctusque aquarum accessione triginta flumina in Adriaticum defert mare. Memo
Abbreviated transcription (Latin):
bruttiorũ quo in maria meridiẽ uersus ꝓten¬
diẽ Indeꝓcedens paulatim se appennini montis
dorso atrollit extenta int̃ tuscũ & hadriaticũ.
idest int̃ superũ mare & inferũ similis quer¬
neo folio scilic& ꝓ deopegioremplior quã latitudi¬
ne. Vbilongius abuit incornua duo scindit
Quorũ alterũ pniũ repertat aequor alterũ
siculũ. Int̃quas ꝓminentias. ñ uno margine
accessũ insinuati fr&i recipit sed linguis ꝓ iectis
sȩpius ac ꝓcurrentib: distinctũ ꝓmuntoriis
pelagꝰ accipit ĩ Ibi ut sparsim notemꝰ arcesta  Hirp¬
rentinȩ syllacȩ a regio cũ scyllȩo op̃pido &
crateide flumine scillȩ matre ut uetustas
fabulata est regini saltꝰ pȩstana ualles syre¬
nũ saxa. amȩnissimus cãpaniȩ tractus.
flegrȩi cãpi circȩdomꝰ tarracina in sula
ute circũ flua immensomari punc a euo necten¬
te addita continenti. diuersaq: fostunã are¬

Expanded text:
Bruttiorum, quo in maria meridiem uersus protenBruttiorum, quo in maria meridiem uersus protenditur. Inde procedens paulatim se Appennini montis dorso attollit, extenta inter Tuscum et Adriaticum, id est inter supernum mare et inferum, similis querneo folio, scilicet proceritate amplior quam latitudine. Vbi longius abiit, in cornua duo scinditur, quorum alterum Ionium spectat aequor, alterum Siculum; inter quas prominentias non uno margine accessum insinuati freti recipit, sed linguis proiectis saepius ac procurrentibus distinctum promunturiis pelagus accipit, ibi, ut obuia sparsim notemus, arces Tarentinae, Scylacea regio cum Scyllaeo oppido et Crateide flumine Scyllae matre, ut uetustas fabulata est, Regini saltus, Paestanae ualles, Sirenum saxa, amoenissimus Campaniae tractus, Phlegraei campi, Circae domus Tarracina insula ante circumflua inmenso mari, nunc aeuo nectente addita continenti diuersamque fortunam a Re
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagesima ol ympiade int̾suit. cuiusq: librũ
ad corneliũ usq syllã pontifices nrĩ consulebant
t uncenĩ unacũ capitolio igni absumptus est:
Nã priores duo tarquinio suꝑbo partius p̃tiũ offe¬
rente quã postulabat᷑. ipsa exusserat. Huius sepul¬
chrũ insicilia adhuc mano. delphicã aut̃ sibyllã
ante troinabella uaticinatã. bochus alt ꝑiuba
Cuius plurimos uersus operisuo homerũ inse¬
ruisse manifestat. Hancheri filen. heri direa
annis aliquot intcedentib: in secuta est. sibyllaq
apellata est. descientiȩ parilitate. Quȩ int̃ alia
magnifica. lesbios amissurus imperiũ maris mul¬
toante p̃monuit quã id accider&. Ita cullnã ter¬
tio fuisse posthas loco ipsa aeui series ꝓbat. Ergo
italia in qualatiũ antiquũ ante atiberis ostuis
ad usq: lirim amnẽ ꝑtinebat. uniũ sa consurgit
aiugis al puĩ por recta adregini uesticẽ & litora

Expanded text:
quinquagesima olympiade interfuit cuiusque librum quinquagesima olympiade interfuit cuiusque librum ad Cornelium usque Sullam pontifices nostri consulebant; tunc enim una cum Capitolio igni absumptus est; nam priores duo, Tarquinio Superbo parcius pretium offerente quam postulabatur, ipsa exusserat. Huius sepulcrum in Sicilia adhuc manet. Delphicam autem Sibyllam ante Troiana bella uaticinatam Bocchus autumat, cuius plurimos uersus operi suo Homerum inseruisse manifestat. Hanc Herophilen Erythraea annis aliquot intercedentibus insecuta est Sibyllaque appellata est de scientiae parilitate, quae inter alia magnifica Lesbios amissuros imperium maris multo ante praemonuit quam id accideret. Ita Cumanam tertio fuisse post has loco ipsa aeui series probat. Ergo Italia, in qua Latium antiquum antea a Tiberis ostiis ad usque Lirim amnem pertinebat, uniuersa consurgit a iugis Alpium, porrecta ad Reginum uerticem et litora
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ uersã postmodũ innomen ca labriȩ quã inȩxor¬
dio oe notri fr̃ peuc&ius peuc&iã nominauerat.
appellatũ palinurũ a tubicine misenũ a con sobrina
uiniũ qđ posttroiȩ excidiũ sicuti cosconuis ꝑ hib&
quarto anno extructũ est. Nec omissũ sit a neam
estate abilio capto secunda. ltalicis litorib ad puł¬
sũ ut hemina tradit. sociis non amplius sȩxcentis.
in agrolaurenti posiusse castra . Vbidũ simulacre
qđ secũ exxcilia adueuecerat dedicauit uenerima¬
tri quȩ frutis dicit᷑. adiome de palladiũ suscipit
tribusq mox annis cũ latino regnat socia poresta¬
te quingentis uigerib: abeo acceptis. Quo de¬
functo sũ mã biennio adeptꝰ apud numicũ parđare
desiuit anno .vii. patrisq: indigetis ei nom̃ datũ
deinde. constituta ab ascanio longa alba. fidenȩ
aritia . nola at yriis ab euboensib: cume
lbidẽ sybillȩ sacellũ est. sedeiꝰ. quȩ reb: romanis

Expanded text:
ginem, uersam postmodum in nomen Calabriae, quam in exorginem, uersam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominauerat. appellatum Palinurum, a tubicine Misenum, a consobrina uinium, quod post Troiae excidium, sicuti Cosconius perhibet, quarto anno extructum est. Nec omissum sit Aenean aestate ab Ilio capto secunda Italicis litoribus adpulsum, ut Hemina tradit, sociis non amplius sescentis, in agro Laurenti posuisse castra; ubi dum simulacrum, quod secum ex Sicilia aduexerat, dedicat Veneri matri quae Frutis dicitur, a Diomede Palladium suscepit, tribusque mox annis cum Latino regnat socia potestate, quingentis iugeribus ab eo acceptis; quo defuncto summam biennio adeptus apud Numicium parere desiit anno septimo. Patris Indigetis ei nomen datum. Deinde constituta ab Ascanio longa Alba, Fidenae, Aricia; Nola a Tyriis, ab Euboensibus Cumae. Ibidem Sibyllae sacellum est, sed eius quae rebus Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
est aphilochte e petiliã constitutã apros & bene ientũ.
ado neilt ͣ utauiũ ab antenore. metapontũ apꝰ yliis
scillaceũ ab atheniensib: sybarimatrytenus & a sagari
diacis locri filio sallentinos sallictꝰ anconã a siculis gabi¬
os agalito & byosiculis frĩb: abhera clidus. tarentũ in¬
sulã tensõ abionib: pestũ ad orensib: amyscelo acheo
crotona regiũ ab calcidensib: cauloneã & cerinã acro¬
toniensib: anaricuis locros heretũ agrȩcis in hono¬
rt̃here sic enĩ iunonẽ grȩciuocant. Ariciam ab ar¬
chiloco siculo Vnde & nom̃ ut hȩminȩ plac& tractum
hoc in loco orestes oraculo monitꝰ simula chrũ scyt hicȩ
dianȩ qđ de taurica extulerat priusquã argos paer&
consȩcrauit a tanclensib: metaurũ locatũ alo crensil
me afpntũ qđ nunc uibo dr̃. Borhus ab soluit. gallorũ
uegerũ ꝓpaginẽ umbros esse .m. antomus refert

Expanded text:
est a Philoctete Petiliam constitutam, Arpos et Beneuentum est a Philoctete Petiliam constitutam, Arpos et Beneuentum a Diomede, Patauium ab Antenore, Metapontum a Pyliis, Scylaceum ab Atheniensibus, Sybarim a Troezeniis et a Sagari Aiacis Locrii filio, Sallentinos a Lyctiis, Anconam a Siculis, Gabios a Galatio et Bio Siculis fratribus, ab Heraclidis Tarentum, insulam Tempsam ab Ionibus, Paestum a Dorensibus, a Myscello Achaeo Crotonam, Regium ab Chalcidensibus, Cauloniam et Terinam a Crotoniensibus, a Nariciis Locros, Heretum a Graecis in honorem Herae sic enim Iunonem Graeci uocant, Ariciam ab Archilocho Siculo, unde et nomen, ut Heminae placet, tractum. Hoc in loco Orestes oraculo monitus simulacrum Scythicae Dianae, quod de Taurica extulerat, prius quam Argos peteret consecrauit. A Zanclensibus Metaurum locatum, a Locrensibus Metapontum quod nunc Vibo dicitur, Bocchus absoluit. Gallorum ueterum propaginem Vmbros esse M. Antonius refert;
Abbreviated transcription (Latin):
las gos qui primim latiũ uitteras intuler̃ ab halesour
niũ a focensib: tibur sic̃cato facit testimoniũ acathil¬
lo ar cade prȩfecto clasis euandri sic̃ sextius ab argiua iui¬
uentiti catillus enim ampnarai filius. post ꝓdigialem
patris apud thebas interitũ. oeclei aui iussu cũ omni foe¬
tu uersa crũ missus tres liberos in italia ꝓcreauit tibur¬
tũ corã. cathillũ quidepulsis ȩxoppidosiciliȩ ueterib:
sicanis a nomine tiburti fratris natu maximi urbẽ
uocauer . Mox inbritus abulixe extructũ tẽplũmi¬
neruȩ in sula lꝑncea apellata abiecto ibi corpore si¬
renis ita nominatȩ. Parthe nopis a parthe nope sirenis uer¬
sepulchro quẽ augustꝰ postea nea polim eẽ. maluit
prȩneste ut tenodotꝰ a prȩnesce ulixis nepote latini
filio ut prȩnestini sonant libri acȩculo quẽ iuxta ignes
fostuitus inuener̃ ut fama est digidiorũ sorores. Notũ

Expanded text:
lasgis, qui primi in Latium litteras intulerunt; ab Halesolasgis, qui primi in Latium litteras intulerunt; ab Halesonium a Phocaensibus; Tibur, sicut Cato facit testimonium, a Catillo Arcade praefecto classis Euandri; sicut Sextius, ab Argiua iuuentute. Catillus enim Amphiarai filius, post prodigialem patris apud Thebas interitum, Oeclei aui iussu cum omni fetu uer sacrum missus tres liberos in Italia procreauit, Tiburtum Coram Catillum, qui depulsis ex oppido Siciliae ueteribus Sicanis a nomine Tiburti fratris natu maximi urbem uocauerunt. Mox in Bruttiis ab Vlixe. extructum templum Mineruae. Insula Ligea appellata ab eiecto ibi corpore Sirenis ita nominatae; Parthenope a Parthenopae Sirenis sepulcro, quam Augustus postea Neapolim esse maluit; Praeneste, ut Zenodotus, a Praeneste Vlixis nepote Latini filio; ut Praenestini sonant libri, a Caeculo, quem iuxta ignes fortuitos inuenerunt, ut fama est, Digoidiorum sorores. Notum
Abbreviated transcription (Latin):
orasq: patentib: gremus. cõmertio orbis ac cõmoda¬
tas. Veruie ꝓrsus intacta uideat᷑ in eaquȩ minus
tritas animũ intendere haud ab surdũ uidet᷑ & par¬
tius depasta. leuib: uestigiis inuiare. Nãquis ignorat
ueldicta uel condita aia no ianiculũ a saturno latiũat¬
q: saturniã adane ardeã a comitib: herculis poly̧den
abipso in cã pania pompeios quauictor ȩxhispania pom¬
ram boum duxerat. in liguria quoq lapida rios cãpos
qđ ibi eo dimi cante credunt᷑ pluuisse saxi. Regionem
ionicã abione aulo chi filia. quã ꝓcacit̃ insidentẽ uias her¬
cules ut fer̃ int̃emit. archippen amarsta regelydorũ
qđ hiat ut̃ rȩ haustũ dissolutũ est inlacũ fucinũ ab iaso¬
ne tẽplũ uinonis argiuȩ apelopidis pisas ad eo laomi¬
nois filio daunios. iapiias abiapige dedalifilio tyrre¬
nos at yrrheno lydiȩ rege corã adardams. agyllã ape¬

Expanded text:
orasque patentibus gremiis commercio orbis adcommodaorasque patentibus gremiis commercio orbis adcommodatas. Verum ne prorsus intacta uideatur, in ea quae minus trita sunt animum intendere haud absurdum uidetur et parcius depasta leuibus uestigiis inuiare. Nam quis ignorat uel dicta uel condita a Iano Ianiculum, a Saturno Latium atque Saturniam, a Danae Ardeam, a comitibus Herculis Polyclen, ab ipso in Campania Pompeios, qua uictor ex Hispania pompam boum duxerat? In Liguria quoque lapidarios campos, quod ibi eo dimicante creduntur pluuisse saxa; regionem Ionicam ab Ione Aulochi filia, quam procaciter insidentem uias Hercules ut ferunt interemit; Archippen a Marsya rege Lydorum, quod hiatu terrae haustum dissolutum est in lacum Fucinum; ab Iasone templum Iunonis Argiuae; a Pelopidis Pisas; a Cleolao Minois filio Daunios; Iapygas ab Iapyge Daedali filio; Tyrrhenos a Tyrrheno Lydiae rege; Coram a Dardano; Agyllam a Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Dehomine satis dictũ habeo nunc ut ad destinatũ re¬
uertam᷑ ad locorũ cõme morationẽ stilus dirigendus est
atq: adeo principalit̃ inualiã cuius decꝰ iã piurbe contigimꝰ
sed italia tantacura omibi dicta est p̃ciput am. citone. ut
iã inueniri ñ possit qđ ñ ueterũ aueporũ p̃sump̃serte
diligentia largĩ in laude excellentis trȩmateria
suppetente dũ scriptores prȩstantis simi repitant
locorũ salubritatẽ. cȩli tẽperiẽ ub tatẽ soli a prica
colliũ opaca nemorũ in noxios saltꝰ uitiũ olearũq ꝓuen¬
tͦ. Nobilia pecuaria totam nes. lancus tantos. bifera ui¬
olaria. Int̃haec. uesubiũ flagrantis animȩ spũ uaporantẽ
tepentis fontib: baias colonis tẽ frequentes tã ad sidu¬
am nouarũ urbiũ gratiã. tã cla rx decus ueterũ oppi¬
dox quȩ primũ ab origines aurunci pelasgi. ancides
siculi totius postremogrȩciae aduenȩ &in sũ ma
uictores romani condider̃. Adhac. laterũ portuosa

Expanded text:
De homine satis dictum habeo. Nunc, ut ad destinatum revertamur, ad locorum commemorationem stilus dirigendus est atque adeo principaliter in Italiam, cuius decus iam in urbe contigimus. Sed Italia tanta cura ab omnibus dicta, praecipue M. Catone, ut iam inveniri non sit, quod non veterum auctorum praesumdiligentia, largiter in laudem excellentis terrae materia suppetente, dum scriptores praestantissimi reputant locorum salubritatem, caeli temperiem, ubertatem soli, aprica collium, opaca nemorum, innoxios saltus, uitium olearumque prouentus, nobilia pecuaria, tot amnes, lacus tantos, bifera uiolaria; inter haec Vesubium flagrantis animae spiritu uaporatum, tepentes fontibus Baias, colonias tam frequentes, tam assiduam nouarum urbium gratiam, tam clarum decus ueterum oppidorum, quae primum Aborigines Aurunci Pelasgi Arcades Siculi, totius postremo Graeciae aduenae et in summa uictores Romani condiderunt; ad haec laterum portuosa,