comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hominem qui deus ẽẽt
plenũ gracie ⁊ ueritatis.
fuit inquit homo missuᷤ
a deꝗ cui nonĩe erat ioheꝰ
hic uenit in testimoniũ
ut testimoniũ ꝑhiberet
delumine:ut omnes cre

Expanded text:
 hominem, qui Deus esset, plenum gratiae et veritatis. Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omne
Abbreviated transcription (Latin):
uerus est incarne pos¬
sibili conferretur hõi
głã ꝑcontumeliam in¬
corruptro ꝑ suppliciũ.
uita ꝑ mortem. Nisi

Expanded text:
erus est in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cessariarum collatione.
Hinc aplũs inquit. Prẽ¬
biteri dupplici honore di¬
gni habeantur. ut non
solum illis officiũ uene¬
rationis desferatur ue¬
rum etiam oportuna
subsidia ministrentur.¬

Expanded text:
cessariarum collatione. Hinc Apostolus dicit: Presbyteri duplici honore digni habeantur, ut non solum illis officium venerationis deferatur, verum etiam opportuna subsidia ministrentur
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ ne archarram dei tiri
dicutias uoluntatem qͥa
om̃ibus qudem natus est
xp̃c: sed fidelibus dat sa¬
lutem. Quod si tͥ sensĩ
tuorum fragilitatis mi¬
nus dignũ uidetur filiũ
dei natum de femina cre¬
dere: u̾gninem cogita pe¬
perisse. si tͥ pannii qui¬
bus obuolutus est. forta¬
sse uilescunt. Angelos co¬
laudantes et młtitudinẽ
celestis excitus admirare.
i pesepe inu
quo infans iacuit
despicis erige paulisper
oculos:et nouam in ce¬
lo stellam potes tantem
mundo natiuitatẽ domi¬
nicam contu̾e. Si credis
Si de his que humilitatiꝰ
sunt disputas: que alta
sunt ⁊ celestia uenera¬
re. Hidem enim referẽ¬
tibus hisdemq auctori¬
bus de dño saluatore q̃
humilia ⁊ que gloriosa
sunt didicisti: iunu̾saq
ad salutis tue misteriũ ꝑ¬
tinebant sacra tibi eim¬
gelia prodiderunt. Habcꝰ
in his unde deum ihm̃ ⁊
natum hominẽ credas:
⁊ deũ esse dubitare non

Expanded text:
et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia omnibus quidem natus est Christus, sed fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos collaudantes, et multitudinem coelestis exercitus admirare. Si praesepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem dominicam contuere. Si vilia iis quae humilitatis sunt disputas, quae alta sunt et coelestia venerare. Iisdem enim referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; universa, quae ad salutis tuae mysterium pertinebant sacra tibi Evangelia prodiderunt. Habes in his unde Dominum Jesum et natum hominem credas, et Deum esse dubitare non
Abbreviated transcription (Latin):
locis.
ie quinta decima tũ¬
sis casleu quinto ⁊
quadragesimo anno e¬
clificauit rex antioch
abominãdum idolum
desolationis suꝑ altare
dei:⁊per uniũsas ciuita¬
tes uide in circuitu edi¬
ficau̾runt aras. ⁊ ante
ianuas domorum ⁊in

Expanded text:
locis die quintadecima mensis casleu quinto et quadragesimo anno aedificavit rex Antiochus abominandum idolum desolationis super altare Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianua
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi inquirit ut regem.
muneratur ut fontem
adorat ut deum. Et qͣm
recte carissimi testimoni¬
um noue natiuitatis no¬
ua t̾ris stella resplendu¬
uit. Cuius utiq indeoꝵ
gens perfida nec radñ oc¬
culta repossit nec abscõdẽ
ueritatem. Neq eñi ulla
iam per eos poterat locum
halr̃ maligne int̾pretati¬
onis obscuritas. ubi celũ
ipsum umu̾sorũ oculis
sidero lumine credenda ful¬
gebat. Et quã hoc mira¬
bile qd̃ exignus stelbe ra¬
dius stupentia alienige¬
narũ corda permouit.
cum illum iudaicũ ppłm
cui mare diuisum cui p̃¬
bitũ mãr na de nubibus.
nec ignea potuerit et ip̃a
de celo micans colump¬
na cõuescere: s iam ad
enit inquit

Expanded text:
mundi inquirit ut regem, muneratur ut fortem, adorat ut Deum. Et quam recte, carissimi, in testimonium novae nativitatis, nova terris stella resplenduit, cujus utique Judaeorum gens perfida nec radium occultare possit, nec abscondere veritatem; neque ulla jam per eos poterat locum habere malignae interpretationis obscuritas, ubi coelum ipsum universorum oculis sidereo lumine credenda fulgebat. Et quam hoc mirabile, quod exiguus stellae radius stupentia alienigenarum corda permovit; cum illum Judaicum populum, cui mare divisum, cui praebitum manna de nubibus, nec ignea potuerit et ipsa de coelo micans columna convertere. Sed jam ad Venit, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ceperis faciam. Descendit¬
ꝙ in area. ꝙ fecit ommia q̃
sibi impetͣuerat socrus.
Cumq comedisset loor

Expanded text:
ceperis faciam descenditque in aream et fecit omnia quae sibi imperaverat socrus cumque comedisset Boo
Abbreviated transcription (Latin):
iuclicia ⁊ testimonia
sicut scriptũ est in lege
moysi: ut intelligas
uniu̾sa que facis. ꝙ
quocũq te u̾teris. ut
confirmet dominus
sermones tuos quos
locutus est de me di¬
cens. si custoderint
filii tui iiam suam
& ambulauerunt co¬
ram me inueritate
in omni corde suo ⁊

Expanded text:
monia, sicut scriptum est in lege Mosi, ut intelligas universa quae facis, et quocumque te verteris: ut confirmet Dominus sermones suos, quos locutus est de me, dicens: Si custodierint filii tui viam suam, et ambulaverint coram me in veritate, in omni corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
descriptionibus hiere¬
nre proplete: qued ius¬
sit accipere ignem eos qͥ
transmigrabant᷑ ut signi¬
ficatum est. Etut mãda

Expanded text:
descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut manda
Abbreviated transcription (Latin):
agit p̾sencia diuine pie¬
tatis. aliqñ etiam p̃sen¬
cia uoluit corporali oftͣ¬
dere uisionis. Nam ⁊ de
nobis quamuis porro
infra apostolor pedes ia¬
centibus hoc ip̃m eius
misericordia fieri con¬
fid̾e debemus: ip̃m uide¬
licet esse in medio nr̃i.
quotiescunq cõuemen¬
tes in nomine illius
congregamur. Nom̃e
quippe illius ih̃c id est
saluator. Et cum de adqͥ¬
sitione perpetue salutiͤ
loqut᷑i cõuenimus: cõ¬
stat nimirum quia ĩ
noĩe ih̃u congregamꝰ.
Nec dubitare fas est de
his que ip̃e amat confe¬
rentibus nobis eum es¬
sẽ p̾sentem: et tanto u¬
tiq uerius quanto ea
que ꝓferimus perfectio¬
ri corde retinemus. De¬
inde uidendum quod
apparens saluator dis¬
cipulis pacis eis statim
gaudia mandat: id ip¬
sum celebrata immor¬
talitatis gloria iterans
qd̾ ad passionẽ mortis
iturus quasi pignus eiꝰ¬
de spe certa salutis ac ui¬
te cõmendauerat dicens.
Pacem relinquo uobis:
pacem meam do uobis.

Expanded text:
a divinae pietatis, aliquando etiam praesentia voluit corporalis ostendere visionis. Nam et de nobis quamvis porro infra apostolorum pedes jacentibus hoc ipsum ejus misericordia fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomine illius congregamur. Nomen quippe illius Jesus, id est, Salvator est. Et cum de acquisitione perpetuae salutis locuturi convenimus, constat nimirum quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat conferentibus nobis eum esse praesentem, et tanto utique verius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod apparens Salvator discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis
Abbreviated transcription (Latin):
uod cautissime obseruandũ
conu̾satione tolerare malos. diffi¬
cile tamen est exemplo illoꝵ si
incircunspectum sit non corrũ¬
pi ceteros. Eleazarus enĩ in su¬
illa carne comedenda simulatio¬
nem etiam occidendus respuit:
quia & si non sͥ peccato alus tñ
suspitionis exẽplo nocere timuit.
Unde ambrosius salubrit᷑ consulẽs
gerere deserenda est.
n cauenda itaq prauoꝵ malicia
sue frat̃neq salutis attendenda
est necessitas : ut et prauos tołent
boni. ne eccłie dissipent. unitatẽ.
& prauos etiã corꝑalit̾ fugiant.
ne uel consensu uel opinione suã
uł frat̃nam negligant salutem.

Expanded text:
uod cautissime observandum conversatione tolerare malos, difficile tamen est exemplo illorum, si incircumspectum sit, non corrumpi caeteros. Eleazarus enim in suilla carne comedenda simulationem etiam occidendus respuit , quia etsi non sibi peccato, aliis tamen suspicionis exemplo nocere timuit. Unde Ambrosius salubriter consulens gerere, deserenda est. » In cavenda itaque pravorum malitia, suae fraternaeque salutis attendenda est necessitas; ut et pravos tolerent boni, ne Ecclesiae dissipent unitatem, et pravos etiam corporaliter fugiant, ne vel consensu vel opinione, suam vel fraternam negligant salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
unc ergo arripite
⁊ facite plaustrũ
nouum unum et du¬
as uacas fetas quibus
non est impositum iu¬
gum iungite in plau¬
stro ⁊ declucite uituloᷤ
earum domi. Tolletis¬
ꝙ arcam domini. et po
capsella ad latus eius.
et dimittite eam ut ua¬
dat. ⁊ aspicietis. ⁊ si qui¬
dem per uiam finiũ su

Expanded text:
unc ergo arripite, et facite plaustrum novum et unum, duas vaccas fetas, quibus non est impositum jugum, jungite in plaustro, et recludite vitulos earum domi. Tolletisque arcam Domini, et poncapsellam ad latus ejus: et dimittite eam ut vadat. Et aspicietis, et siquidem per viam finium su
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es him̃i audistis: expositõ¬
ne non indiget. s ammõĩ¬
tione. Quam eñi ꝑsemet¬
ipsam ueritas exposuit:
hanc discutere humana
fragilitas non p̃sumit.
Sed est quod sollicite in
hac ipsa expositione dñi¬
ca pensare deleamus. qͥa
si nos semen u̾bũ: agrũ
mũclum uolucres demo¬
uia spinass significare de¬

Expanded text:
rissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas
Abbreviated transcription (Latin):
eniꝙ plus adam domẽ¬
ticis qmͣ inimicis ia¬
culis leditur. plus ꝓximo
qmͣ hostili ense ꝑimitur.
plus mulieri qmͣ. ext̾nio
gladio ułn̾atur. Accessit
eñi serpens subtilis ut fal¬
leret. ꝙ accessit nõut iury
s ut mulieri: serpentim̃
uirus infligeret. acces¬
sit inqͣm ut unius con¬
sensu ut̾iũꝙ nocere potu¬
isset soli persuadet. quod
ambobus obesset utrisꝙ
obfuit : qd̾ unius anmũ
malicia serpentis infecit.
deniq consentiens muli¬
er taliꝰ cura uirũ extitit qͣ¬
lem circa maliciam ser¬
pentis inuenit. Adeo ꝑ¬
suasa est: et persuasit ĩ¬
fecta est ⁊ infecit. Rcepta
est. Et decepit que quidẽ
mulier feritur sentẽtia du¬
pplici altera ꝓpria altera cõ¬
filios parer ͤ in dolore pre¬
cepta est: comuni quia ꝯ
uiro morti addrta est. al
De consensu enĩ mortis
sentenciam incidit. De per¬
suasu in dolore filios pa¬

Expanded text:
enique plus Adam domesticis quam inimici jaculis laeditur, plus proprio quam hostili ense perimitur, plus mulieris quam externo gladio vulneratur. Accessit enim serpens subtilis ut falleret, et accessit, non ut viro, sed ut mulieri serpentinum virus infligeret. Accessit, inquam, ut unius consensu utrique nocere potuisset. Sed soli persuadet, quod ambobus obesset: utrisque obfuit quod unius animum malitia serpentis infecit. Denique consentiens mulier talis circa virum exstitit, qualem circa se malitiam serpentis invenit. Adeo persuasa est et persuasit, infecta est et infecit, decepta est et decepit. Quae quidem mulier feritur sententia duplici, altera propria, altera cofilios parere in dolore praecepta est; communi, qua cum viro morti addicta est. AltDe consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu in dolore filios pa
Abbreviated transcription (Latin):
bitaret. Unde ⁊ isdem dñs
ꝑsemet ip̃m dignatus ex
ponẽ quod dicebat. ut sci¬
atis rerum significationeᷤ
quere. in his etiam que ꝑ
semet ip̃m uoluit expla¬
nare. Exponẽdo gͦ quod
dixit figurate se loqui in¬
notuit. quatinus certos
uos redcleret cũ nobis no¬
stra fragilitas u̾borũ illiꝰ
figuras aperiret. Quis eñ
diuitias int̾pretari uo¬
luissem: maxĩe cũ ille pĩ¬
gunt. iste delectant. Et tñ
spine sunt quia cogitatõ¬
nũ suarum ponctione m̃
tem lacerant. Et cum us¬
que ad peccatum ꝑtͣhũt
quasi indloto uulnere
cruentant. Quas bene
in hoc loco alio emingelis¬
ta testante: neqͣquã dñs
diuicias. s fallaces diui¬
cias appellat. fallaces eĩ
sunt: que nobiscũ diu ꝑ

Expanded text:
bitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae despinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant, quas bene in hoc loco, alio Evangelista testante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat. Fallaces enim sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qm humiliauit dñs ⁊ af¬
flixit ommpotens. Uenit
gͦ noemi cum ruth moa¬
bitide nuru sua det̾ra pe¬
griuationis fue. ac reu̾¬
sa est in betbleem: quãdo
pͥmũ hordea metebautur.
Erat autẽ uir elunelech con¬
sanguineus.homo potens.
⁊ magnarum opum uo¬
mineboo. Dixit q ruth
moabitis ad socrum. Si
iubes uadam in agm.
⁊ colligam ꝑicas que me¬
tentiũ fugerint manus:
ubicũq clem̃tis in me pa¬
trisfamilias repperero gra¬
tiam. Cui illa respondit.
Uade filia mi. Abiit itaq
⁊ colligebat spicas post t̾¬
ga metentium.

Expanded text:
quam humiliavit Dominus et adquam humiliavit Dominus et adflixit Omnipotens venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis suae ac reversa est in Bethleem quando primum hordea metebantur erat autem vir Helimelech consanguineus homo potens et magnarum opum nomine Booz dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam si iubes vadam in agrum et colligam spicas quae metentium fugerint manus ubicumque clementis in me patris familias repperero gratiam cui illa respondit vade filia mi abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium
Abbreviated transcription (Latin):
ruth adhesit socrui sue.
Cui dixit noemi. En reu̾¬
sa est cognata tua ad popu¬
lum suum ⁊ ad deos suoᷤ
uade cum ea. Que respõ¬
dit. Ne adu̾seris m ut re¬
linquent te ab eam. Quo¬
cumq ꝑrexeris ꝑgam.
Ubi morata fueris ⁊ ego
pariter morabor. Popu¬
lus tuus pplũs meus: ⁊
deus tuus deus meus. Que
te morientẽ t̾ra suscepe¬
rit. ꝙ ͥ ea moriar. ibiq
locum accipiam sepulture.
Hec mͥ faciat dñs. ⁊ hec
adclat si non sola mors me
c̃ te separauerit. Uidens gͦ
nceri qd̃ obstinato rutħ
auimo decreuisset secumꝑ
gere: adu̾sari noluit. nec
ultra ad suos reditum per¬
suadere. Profecte que sũt
simł uenerũt bethleem.
Quibus urbem ingressis:
uelox apud cunctos fama
ꝑcrebuit. Dicebant ꝙ mu¬
lieres. Hec est illa noemi.
Quibus ait. Ne uocetiꝰ me
noemi. id est pulchra: sed
uocate me mara id ẽ ama¬
ra. quia ualde me amari¬
tudine repleuit om̃ipotẽs.
Egressa sum pleua: & ua¬
cuam reduxit me dñs.
Cur gͥ uocatis me noemi

Expanded text:
Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi morata fueris, et ego pariter morabor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus Deus meus. Quae te morientem terra susceperit in ea moriar ibique locum accipiam sepulturae haec mihi faciat Deus et haec addat si non sola mors me et te separaverit videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere adversari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere profectaeque sunt simul et venerunt in Bethleem quibus urbem ingressis velox apud cunctos fama percrebuit dicebantque mulieres haec est illa Noemi quibus ait ne vocetis me Noemi id est pulchram sed vocate me Mara hoc est amaram quia valde me amaritudine replevit Omnipotens egressa sum plena et vacuam reduxit me Dominus cur igitur vocatis me Noemi
Abbreviated transcription (Latin):
liter et mulieres. sub¬
dite estote uiris uestris.
ut et si qui non credũt
uerbo per mulierum ꝯ
rum sit non extrisecus
ti uestimentorum cultꝰ.
S qui absconditus cordis
est homoin incorrupti¬
bilitate quieti ⁊ modes¬
ti sp̃e. qui est in cõspectu
clei locuplex. Sic enim
aliquancdo ⁊ sancte mu¬
lieres sperantes in do

Expanded text:
la I: Mulieres, subditae estote uiris uestris: ex quibus si qui non credunt huic uerbo, per mulierum surum sit non extrinsecus nti vestimentorum cultus: sed qui absconditus corde est homo in incorruptibilitate quiete et modesti spiritus: qui est in conspectu Dei locuplex. Sic enim aliquando et sancte mulieres sperantes in D
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos sinagoga iude¬
eorum fortis uiribus ex
isrł: omnis uolumtariꝰ
in lege. & om nes qui fu¬
giebant a malis additi
sunt ad eos. ⁊ factisunt
illis adfirmamentum.
Et collegerunt ex̾citũ:
⁊ ꝑcusserunt peccatores
in ira sua: ⁊ uiros iniqͦs
in indignatione sua. ꝙ
ceteri fugerunt ad naci¬
ones ut euaderent.

Expanded text:
ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent
Abbreviated transcription (French):
audias. Multo enim
melior est obedientia.
qm stultorum uicti¬
me. Qui nescrũt qͥd
faciunt mali. Ne teme
quid loquaris neq cor

Expanded text:
dei. multo enim melior est oboedientia quam stultorum uictimae, qui nesciunt, quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor
Abbreviated transcription (Latin):
incredulus sed timidꝰ
nam ideo nocte uenãt
ad lucem quia illimni¬
nari uolebat. ⁊ scire ti¬
mebat: respondit iu¬
deis. Nurnquid lex rio¬
stra iudicat hominẽ

Expanded text:
incredulus, sed timidus nam ideo et nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat respondit Judaeis: Nunquid lex nostra judicat homine
Abbreviated transcription (Latin):
dixit quod ignotus erit
locus. donec congreget de
congregacionem populi
& propicius fiat. Et tũc¬
dominus ostendet hec. ꝙ ap¬
parebit maiestas domini:
et nubes erit sicut moyseꝰ
manifestabatur: ⁊ sicut
cum salomon peciit ut lo¬
cus sanctificaretur mag¬
no deo. manifestabat hec.
Et ut sapienciam habens
obtulit sacrificiũ dedicaci¬
onis. ⁊ consumacionistẽ¬
pli.sicut moyses orabat
adclominum ⁊ decendit
ignis decelo.:⁊ consumpsit
holocaustum. Dixit mo¬
yses eo qd̃ non sit inunda¬
tum qd̃ erat pro peccato:
⁊ consumptum est. Simi¬
liter salomo octo diebus
celebrauit declicacionem.
Nferebantur autem
in descriptionibus ⁊ con¬
mentariis necmie hec
eadem. Et ut construens
bibliotecam. congregaũ

Expanded text:
dixit, quod ignotus erit locus, donec congreget Deus congregationem populi, et propitius fiat, et Dominus ostendit haec, et apparebit majestas Domini, et nubes erit, sicut et manifestabatur Moysi, et sicut cum Salomon petiit, ut locus sanctificaretur magno Deo. Manifestabat haec, et ut sapientiam habens, obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congrega
Abbreviated transcription (Latin):
e qui potentes estis ad
bibendum uinm o
ebrietatem. Qui iustifi¬
catis impium ꝓ muneri¬
bus. ⁊ iusticiam iusti auf̃¬
tis ab eo. Pcopter hoc sic̃
deuorat st pulam lingua
ignis. et calor flãme ex
sic raclix eorum quas
ila erit. et germen eor¬
ieta unt enu legem do¬
mini ex̾cituum et Acqͥ¬
um scĩ ifrahel blasphemꝰ¬

Expanded text:
e qui potentes estis ad bibendum vinum et ebrietatem qui iustificatis impium pro muneribus et iustitiam iusti aufertis ab eo propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis et calor flammae exurit sic radix eorum quasi favilla erit et germen eoriecerunt enim legem Domini exercituum et eloquium Sancti Israhel blasphema
Abbreviated transcription (Latin):
culum uanitatis : et qͣli¬
ranculum plaustri pec¬
catum. Qui dicitis. festiuz
et cito ueniat opus eius: ut
uicleamus. & ad propriet
ꝙ sciennis illud. Ne qui di¬
citis bonũ malum.¬

Expanded text:
culis vanitatis et inculum plaustri peccatum qui dicitis festinet et cito veniat opus eius ut videamus et adpropiet et sciemus illud vae qui dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
it incelo. Qu tier amiit¬
ta sole ⁊ luna sub peclibꝰ
eius. ⁊ incapite eius co¬
rona stellarum .xii. ⁊ ĩ
utero habens ⁊ clamabat
parturiens ⁊ cruciatur yt
pariat: Et uisum est alud
signum in celo. & ecce dͤ¬
co magnus rufus habẽs
capita septem. ⁊ cornuade
cem. et in capitibus septẽ
larum celi ⁊ misit eas in
terram. & draco stetit an¬
te mulierem que erat pa¬
ritura ut cum peperisset
filium eius der uaret. Et
peerit filium masculum
qui recturus erat omnesz
gentes in uirgua ferrea.
⁊ raptus est filius eius ad
deum ⁊ad thronum eius.
Et mulier fugit in solitudi¬
nem ubi haber locum pa¬
ratum a deo ut ibi pascat
illam diebus . m. eche

Expanded text:
elo: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus, et in capite ejus corona stellarum duodecim; et in utero habens, clamabat parturiens, et cruciabatur ut pariat. Et visum est aliud signum in coelo: et ecce draco magnus rufus, habens capita septem et corcem, et in capitibus eius selarum celi et misit eas in terram. Et draco stetit ante mulierem quae erat paritura, ut cum peperisset filium ejus devoraret. Et peperit filium masculum, qui recturus erat omnes gentes in virga ferrea. Et raptus est filius ejus ad Deum, et ad thronum ejus, et mulier fugit in solitudinem ubi habet locum paratum a Deo, ut ibi pascat illam diebus mille
Abbreviated transcription (Latin):
nis isrł sibi in regem:
s translatum est reg¬
num ⁊ factum ẽ. fra¬
tris mei. Adomino
enim constitutum ẽ
ei. Nunc ergo petiti

Expanded text:
nis Israel sibi in regem: sed translatum est regnum, et factum est fratris mei: a Domino enim constitutum est ei. Nunc ergo petiti
Abbreviated transcription (Latin):
magna.
actus est planctus
magnus in isrł ⁊
in omni loco eorum. ⁊
ingemuerunt princi¬
pes ⁊ seniores uirgines

Expanded text:
magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines
Abbreviated transcription (Latin):
suam: homo agnoscit
claritatan domini sui.
& reuera fr̃es: puto qͥa
iustum est. Hirmmiua¬
urt se ꝓpter nos: glori¬
ficemus illum nos. Non
enim filius hominis ꝓꝑ¬
ter se est: s ꝓpter nos. fr¬
go erat filius hominis
ille modo cum u̾bo caro
factum est: ⁊ habitauit
in nobis. Ideo hunc eñi

Expanded text:
suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. go erat Filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Ideo hunc eni
Abbreviated transcription (Latin):
ocutus est autem
samu hel ad popu
nem populum singu¬
los in domũ suam. S
et saul abiit indom̃
suam in gabaath: et
abiit cum eo pars ex̾¬
citus. quorum tetige¬
rat deus corda. filii .ui.
belial dixerunt. Nũ
saluare nos poterit
iste:⁊despexerunt e¬
um. ⁊ non attulerũt
ei munera .¬
lle uero dissimula

Expanded text:
ocutus est autem Samuel ad populnem populum, singulos in domum suam. Sed et Saul abiit in domum suam in Gabaath, et abiit cum eo pars exercitus, quorum tetigerat Deus corda. Filii vero Belial dixerunt: Num salvare nos poterit iste? Et despexerunt eum, et non attulerunt ei munera: ille vero dissimula
Abbreviated transcription (Latin):
patri filius dei qui ĩ¬
pleret omnia & conti¬
neret unu̾sa furentiũ
mamibus comp̃hendi:
iniquoꝵ iudicio con¬
dempnari. ⁊ post deleco¬
ra illusionum cruci se
ꝑmisisset affigi. Sed in
hũ omnibũs simł fũt
⁊̃ humilitas hominis
⁊ celsitudo deitatis. Nec
iniscdĩe ratio maiesta¬
tem miserantis obscu¬
rat: quia de ineffabili
potencia fc̃m est
ut homo uerus est in
deo inuolabili ⁊ reus

Expanded text:
Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
inspici et discuti dignũ.
Propter quod intantã
facio caritatem ur̃am.
non solum ad audien¬
dum ꝓ uobis: sed etiam

Expanded text:
inspici et discuti dignum. Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et ip̃e cepit egere. Et abi¬
it ⁊adhesit umi ciuium
regionis illius. Merito
egere cepit:qui thesau¬
ros diuine sapientie ⁊
diuiciarum celestumire¬
liquit. Unus ciuium re¬
gionis illius cui iste ꝓ¬
digus adhesit diabolus
est: quẽ domimis pͥncipẽ
hiis mũcdi appellat. qͥa
merito peru̾sitatis suet̾¬
renis concupiscenciis p̃¬
positus est. Et misit illi
in uillam suam: ut paᷤ¬
ceret porcos. Uilla carna¬
lem contupiscentiam de¬
signat de qua hisqui in¬
iutatus ad sp̃itales epu¬
las ire recusat dicit. Uillã
emi: ⁊ necesse haleo exire
⁊ uidere illam. In uillã
ergo mitti est: cupidita

Expanded text:
Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. Merito egere coepit, qui thesauros divinae sapientiae et divitiarum coelestium dereliquit. Unus civium regionis illius, cui iste prodigus adhaesit, diabolus est, quem Dominus principem hujus mundi appellat, quia merito perversitatis suae terrenis concupiscentiis praepositus est. Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. Villa carnalem concupiscentiam significat: de qua is, qui invitatus ad spirituales epulas ire excusat, dicens: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam . In villam quoque mitti, est cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
inlignitatẽ xp̃i fit. quasi ignib
exurendus tradat᷑ quod impos¬
sibile est cum sit omniũ elem̃¬
toꝵ deus: s quotiens aliqua tał
intlignitas. ipsi sacramento ne¬
gligent̃ acciderit. ut honorem su¬
mendi incutiat. ipse sensuales spe¬
cies quas ibidem d̾s suo altissimo
consilio. pꝰt mutationẽ substan¬
oie sue remane̾ uoluit. ignibus
traduntur. ut ostendant quod su¬
um est deficiendo et disparendo
sine omni feditate millo puris¬
simo ignis elemento. Qua ꝓpter
sicut sũma sumi reuerentia. sic
summa etiam seruari debet di¬
ligentia: quia res tante dignita¬
tis. tanteq salutis. negligencie
uł obliuioni subiace non debet:
s quod magna dei gracla agit᷑
decet et oportet ut magna ec¬
cłie sollicitudine. et deuote et
undesinent̃ suꝑ omĩa honoret᷑.¬

Expanded text:
indignitatem Christi fit, quasi ignibus indignitatem Christi fit, quasi ignibus exurendus tradatur, quod impossibile est, cum sit omnium elementorum Deus, sed quoties aliqua talis indignitas ipsi sacramento negligenter acciderit, ut horrorem sumendi incutias ipsae sensuales species, quas ibidem Deus altissimo suo consilio post mutationem suae substantiae remanere voluit, ignibus traduntur, ut ostendant quod suum est, deficiendo et disparendo sine omni foeditate in illo purissimo ignis elemento. Quapropter, sicut summa sumi reverentia, sic summa etiam servari debet diligentia; quia res tantae dignitatis, tantaeque salutis, negligentiae vel oblivioni subjacere non debet, sed quod magna Dei gratia agitur, decet et oportet ut magna Ecclesiae sollicitudine, devote et indesinenter super omnia honoret
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uideri mucide et putride.
qmͣuis ita non sint sicut xp̃c
ortolanus. ꝑegrinus. ꝓ ut erant
intuentiũ mentes. s hac uisione.
cum eis quib fit. ita agit᷑. ut supͣ¬
dicte cause ineis compleant᷑. Qcl̃
autem uentrẽ distendere uel in¬
ebriare dicunt᷑. nec ħ quidem su¬
um. ẽẽ. approbamus: s quando
ita facere uident᷑ eisclem supra¬
dictis causis id fieri credidimꝰ.
Si autem in uomitu ebrioꝵ uł
infirmoꝵ huiꝰmodi forma de¬
prendit᷑. uel etiam inuentre
bestiaꝵ. quid aliud ꝓͣtendit᷑.
nisi quia cum ebriosis et in pe¬
nitentib infirmis. ut dignũ
est. manere contẽpsit. uel eos a
quib seruari & sumi debuit
bestiis deteriores ostendit: Cum
enim p̃ter peccatum creatori qͥ
ubiq est omnia munda sint.
quomodo uidet᷑ inmundus esse
in uentrẽ muris ꝙͣ inuentrẽ
adulteri impenitentis: Quod
autem etiam a religiosis incen¬
dio tradi ꝙ ibi disparere dicũtͦ
ipse sacram̃tales species. non ad

Expanded text:
tamen videri musidae et putridae, tamen videri musidae et putridae, quamvis ita non sint, sicut Christus hortulanus, peregrinus, prout erant intuentium mentes; sed hac visione cum eis quibus fit ira agitur, ut supradictae causae in eis compleantur. Quod autem ventrem distendere vel inebriare dicuntur, ne hoc quidem suum esse approbamus: sed quando ista facere videntur, eisdem supradictis causis id fieri credimus. Si autem in vomitu ebrioram vel infirmorum hujusmodi forma deprehenditur, vel etiam in ventre bestiarum quid aliud protenditur, nisi quia cum ebriosis vel impoenitentibus infirmis, ut dignum est, manere contempsit; vel eos a quibus servari et sumi debuit bestiis deteriores ostendit? Cum enim praeter peccatum Creatori, qui ubique est, omnia munda sint, quomodo videtur immundius esse in ventre muris quam in ventre adulteri impoenitentis? Quod autem etiam a religiosis incendio tradi, et ibi disparere dicuntur ipsae sacramentales species, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
et sancta canib dare nollet: mar¬
tyrium obtinuisse. Cumq illo
mortuo curiose quererent quid
ferret: corꝑe xp̃i celitus sublato lin
alia multa in hoc spũali sacram̃¬
do inuisibilit̾ fieri credencla sunt
angłico minist̾io. Quicquid igit᷑
insacramento xp̃i specietenus ut
dictum est fieri etiam monstruose
banda et instruenda. seu ꝓ ꝑfidoꝵ
scandalo & riuna fidem xp̃i non
euacuet: quia dispensante alit̃
deo nullatenus ad sui corꝑis inlig¬
nitatẽ attin̾e credendũ est. Nec so¬
lum corꝑi xp̃i. s et ipsi sacram̃to
uisibili eadem causa mucorem
negamus et putredinẽ qua suꝑi¬
us digestionem: quia cum ille
species sine panis et uini substã¬
cia suit quomodo mucere possint
ul putrescere magis quam digeri
non facilis patet causa. Ipsis u̾o¬
specieb cum non sint eterne.
defectum negare non possumꝰ:
s ip̃m defectum itadicimus sĩ¬
plicem ut nullam feditatis ad¬
mittamus corruptionẽ. Possunt

Expanded text:
et sanctum canibus dare nollet, maret sanctum canibus dare nollet, martyrium obtinuisse. Cumque illo mortuo curiose quaererent quid ferret, corpore Christi coelitus sublato, lintalia multa in hoc spirituali sacramento invisibiliter fieri credenda sunt, angelico ministerio. Quidquid igitur in sacramento Christi specie tenus, ut dictum est, fieri etiam monstruose banda et instruenda, seu pro perfidorum scandalo et ruina, fidem Christi non evacuat, quia, dispensante aliter Deo, nullatenus ad sui corporis indignitatem attinere credendum est. Nec solum corpori Christi, sed et ipsi sacramento visibili eadem causa mucorem negamus et putredinem, qua superius digestionem, quia cum illae species sine panis et vini substantia sint, quomodo mucescere et putrescere magis quam digeri possint, non facilis patet causa. Ipsis vspeciebus, cum non sint aeternae, defectum negare non possumus; sed ipsum defectum ita dicimus simplicem, ut nullam foeditatis admittamus corruptionem. Possunt
Abbreviated transcription (Latin):
indignitates in sacramento xp̃i
fides uera non erubescat. sciendũ
est quia sicut multa agunt᷑ in
sacramento xp̃i que non uident᷑:¬
sic in eo multa uidentur fieri q̃
aliter dispensant᷑. Gregorius enĩ
dicit in ipsa immolationis hora
celos aperiri. angłoꝵ choros adeẽ:¬
et cet̾a que qmͣuis uere siant ñ
tamen uident᷑. Item idem ait.
Caro euis in salutem populi parci¬
t᷑. euisq sanguis fundit᷑: fitq
aliter quam uideatur. cum ip̃se
integer ꝑseueret et niuus. S qͥd
mirum de his: Ip̃m corpus xp̃i
uidet᷑ panis. ẽẽ. et non est pa¬
nis. In eo igit᷑ quod uidet᷑. eẽ. et
non est. fieri multa uident᷑ que
aspiciente quodam scĩssimo patre
angl̃m dñi quib dam indigne cõ¬
municantib corpus dñi subtrahe¬
re: et ꝓ illo carbonem porrigẽ. his
igitur aliud usdebat᷑: et aliud fie¬
bat. Item legit᷑ tarsitins martyr
corpus dñi ferens cum apaganis
comp̃hensus requireret᷑ quid ferret

Expanded text:
indignitates in sacramento Christi indignitates in sacramento Christi fides vera non erubescat, sciendum est quia, sicut multa aguntur in sacramento Christi quae non videntur, in eo multa videntur fieri quae aliter dispensantur. Gregorius enim dicit in ipsa immolationis hora coelos aperiri, angelorum choros adesse, etc., quae quamvis vere fiant, non tamen videntur . Item idem ait: « Caro ejus in salutem populi partitur, ejusque sanguis funditur, fitque aliter quam videatur cum ipse integer perseveret et vivus. » Sed quid mirum de his? Ipsum corpus Christi videtur panis esse, et non est panis. In eo igitur quod videtur esse et non est, fieri multa videntur quaaspiciente quodam sanctissimo Patre angelum Domini quibusdam indigne communicantibus corpus Domini subtrahere, et pro illo carbones porrigere. His igitur aliud videbatur, et aliud fiebat. Item legitur Tharsitius martyr corpus Domini ferens, cum a paganis comprehensus requireretur quid ferret,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis eius: quia qui in corꝑe
suo cum uerus eẽt. ds. multa in¬
digna ꝑtulit. nichilominus in
sacramento fuo ꝑferet qmͣuis
uere ibi sit. At enim ait g̾gorius
indialogo suo. inspecie leꝓsi xp̃c
martyrio monacho apparuit:
qui cum bauilatus de collo eus
euanuisset. subseqñt̃ ait. Quia
ñ me erubiusti omarcir inter¬
Quis igitur in sacramento xp̃i
quaslibet indignitates debeat e¬
rubescere. cum ꝓ cligna eius reue¬
rentia. celestem remimationẽ debeat
obtine̾: Senex sẏmeon saluatoris
quasi brutam et insensatam infan¬
ciam. euisq exilem et debilem ꝙͣ
in ulnis gerebat formam. uilibusq
pannis obsitam ꝑsonam non atten¬
dens. maiestatem deitatis in tan¬
tillo corꝑe agnouit et credidit. do¬
minũ uocauit. se euis seruũ ꝓfes¬
sus est. ut in pace ab eo dimitteret᷑
orauit: salutare dei se uidisse ꝑhi¬
buit. lumen. ẽẽ. ad reuelationem
gentium omniũ & glam plebis sue
isrł ꝓpħauit. Ut ergo quaslibet

Expanded text:
veritatis ejus, quia qui in corpore veritatis ejus, quia qui in corpore suo cum verus Deus esset, multa indigna pertulit, nihilominus in sacramento suo perfert, quamvis vere ibi sit. Ut enim ait Gregorius in Dialogo suo , in specie leprosi Christus Martyrio monacho apparuit, qui cum bajulatus de collo ejus evanuisset, subsequenter ait: « Quia non me erubuisti, o Martyri, in ter» Quis igitur in sacramento Christi quaslibet indignitates debeat erubescere, cum pro digna ejus reverentia coelestem remunerationem debeat obtinere? Senex Simeon Salvatoris quasi brutam et insensatam infantiam, ejusque exilem et debilem quam in ulnis gerebat formam, vilibusque pannis obsitam personam non attendens, majestatem Deitatis in tantillo corpore agnovit et credidit, Dominum vocavit, se ejus servum professus est, ut ab eo in pace dimitteretur oravit, salutare Dei se videre perhibuit, lumen esse ad revelationem omnium gentium, et gloriam plebis suae Israel prophetavit. Ut ergo quaslibet
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitas autem maiori suo
scandalo indurata dampnat᷑
que ibi contẽpnit xp̃i reueri
substanciam. uͥ inrepellenda
sacramenti sui indignitate nul¬
lam usdet eius potenciam. S si
ibi xp̃c uel sue p̃sencie eiudentia
innotesceret. uel sue potencie mi¬
racłis claresceret. quod fidei eẽt.
meritum. cui sue cognitionis tã
manifestum daret exꝑimentũ:
fͣit enim aliqñ huiꝰmodi indigni¬
tas ad puniendam uł corrigen¬
dam ministroꝵ negligentiam:
ꝓ eo quod corpus dñi indigne
tractauerint. uel contra eccłasti¬
cas regłas minus attente uel
diutius quam deberent serua¬
uerint. Nonne enim manna si
in alt̾m seruaretur cdiem putre¬
fiebat quia int̃cdc̃m erat a dño.
et tam̃ si pͥdie sab̃bi collectum
usq in diem sabbati seruaretum.
incorruptum ꝑmanebat qͥa sic
institutum erat ab eo: Quidqͥe
ergo deformitatis. in xp̃i sacra¬
mento contigerit specietenus. ñ
debet a nobis extorquere fidem¬

Expanded text:
infidelitas autem majori suo infidelitas autem majori suo scandalo indurata damnatur, quae ibi contemnit Christi revereri substantiam, ubi in repellenda sacramenti sui indignitate, nullam viderit ejus potentiam. Sed si ibi Christus vel suae praesentiae evidentia innotesceret, vel suae potentiae miraculis claresceret, quod fidei esset meritum, cui suae cognitionis tam manifestum daret experimentum? Fit etiam aliquando hujusmodi indignitas, ad puniendam vel corrigendam ministrorum negligentiam, pro eo quod corpus Domini indigne tractaverint, vel contra ecclesiasticas regulas minus attente, vel diutius quam deberent servaverint. Nonne enim manna, si in alterum servaretur diem putrifiebat, quia interdictum erat a Domino; et tamen si pridie Sabbati collectum, usque in Sabbatum servaretur, incorruptum permanebat, quia sic erat institutum ab eo. Quidquid ergo deformitatis in Christi sacramento contigerit specie tenus, non debet a nobis fidem extorquere
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid mutationis spetietenꝰ.
uel forme uł ceteraꝵ qualitatũ.
seu soricum corrosione. seu uetu¬
statis mucore uł quib cunq mo¬
dis fieri uidetur: ad sacramenti
substanciam xp̃m scilicet ñ arti¬
net. queni certissime scimus in¬
corruptum ꝑman̾e in celis. quic¬
quid ineus sacramento contin¬
gere uideatur interris. Sicut
enum in ꝓprio corꝑe modo ortola¬
nus. modo ꝑegͥnus. modo phan¬
tasma ꝓut erat fides intuenti¬
um apparuit. extͥnsecus autẽ
alapas. spiita. flagella sustinu¬
it: sic etiam ad ꝓbationẽ fide¬
lium & scandalum infideliũ.
usq in finem scłi talia fieri ꝑmit¬
tet in suo sacramento. unde e¬
lecti exerceant᷑. reꝓbi inducẽt᷑.
Dum enim xp̃c sacramento occul¬
tatus. tantaq sua dignitate dis¬
simulatus. non minus tamen ibi
.ẽẽ. credit᷑. nec minori reuerentia
a fidelib colitur. fides hoc modo
ꝓbata dum contra hoc quod iu¬
det. de deo sentit maiora meret᷑.

Expanded text:
quidquid mutationis specie tenus, quidquid mutationis specie tenus, vel formae, vel caeterarum qualitatum seu soricum corrosione, seu vetustatis mucore, vel quibuscunque modis fieri videtur, ad sacramenti substantiam, Christum scilicet, non attinet, quem certissime scimus incorruptum permanere in coelis, quidquid in ejus sacramento contingere videatur in terris. Sicut enim in proprio corpore, modo hortulanus, modo peregrinus, modo phantasma, prout fides erat intuentium, apparuit, extrinsecus autem alapas, sputa, flagella sustinuit, sic etiam ad probationem fidelium et scandalum infidelium usque in finem saeculi talia fieri permittet in suo sacramento, unde electi exerceantur, reprobi indurentur. Dum enim Christus in sacramento occultatus, tantaque sua indignitate dissimulatus, non minus tamen ibi creditur esse, nec minore reverentia a fidelibus colitur; fides hoc modo probata, dum contra hoc quod videt de Deo sentit, majora meretur:
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑint augmentũ. quid mirum
si eodem uolente. caro humana in
sua digestione non patiat᷑ defec¬
tum: Aliquos quidẽ de sanctis pa¬
trib legimus nullum aliud edu¬
lium sumentes. sola cõmunione
omnia quecunq uoluit fecit in
celo et in terra. Qui enim de ni¬
chilo fecit omnia. sicut potest car¬
nem alere sine carnali uictu: sie
etiam ei secessum dare sine carna¬
li defectu. S it̾m opponunt here¬
tici ad tanti sacramenti indigni¬
tatem. quod panis et uinũ in
sacramento muscidũ uł putridũ
fiat: panis a murib corrodatur.
& in uentre eoꝵ inueniat᷑. igni¬
b etiam comburat᷑. S quia
ut ait augustinus ideo sacram̃ta
dicuntur quia in eis aliud iu¬
detur alud intelligit᷑: ita quod
fit in eis aliter iudet᷑. alit̃ intelli¬
gitur. Sicut enim in quolibet cor¬
pore sine detͥmento substancie. albe¬
do ngredine. uel quelibet qualitas
suꝑueniente contraria qualitate
dispellitur. sic in sacramento xp̃i

Expanded text:
ceperint augmentum, quid mirum ceperint augmentum, quid mirum si eodem volente caro humana in sua digestione non patiatur defectum? Aliquos quidem de sanctis Patribus legimus nullum aliud edulium sumentes, sola communione omnia quaecunque voluit fecit in coelo et in terra? Qui enim de nihilo fecit omnia, sicut potest carnem alere sine carnali victu, sic etiam ei dare secessum sine carnali defectu. Sed iterum opponunt haeretici ad tanti sacramenti indignitatem, quod panis et vinum in sacramento mucidum vel putridum fiat, panis a muribus corrodatur, et in ventre eorum inveniatur, ignibus etiam comburatur. Sed quia, ut ait Augustinus, ideo sacramenta dicuntur, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur, ita quod fit in eis, aliter videtur, aliter intelligitur. Sicut enim in quolibet corpore sine detrimento substantiae, albedo nigredine, vel quaelibet qualitas superveniente contraria qualitate dispellitur, sic in sacramento Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in hac uita cibo alerentur
angelico. quos ne de defectu ꝓprie
carnis ut in infirmitatib solet
secessum habuisse uideant᷑: ita
eos carne uegetatos his cybil et
saginatos sicut ⁊ cõmunib astru¬
unt. ut cum negat᷑ defectus
carnis. ꝓbetur secessus sacre fiuis¬
se commnunionis. S deo an¬
nuente. nec sic uincent hetici.
quia credendum quidem est ꝙ
cibus celestis qui confert uitam
eternam. potest quib sͥ placu̾it
conferre temꝑalem. s ne in di¬
gestionem solui c̾datur. qui de¬
defectu carnis sue secessum facit
infirmo.de ipsa carne nec tam̃
deficiente. non potest secessum
dare sano: Sareptene iudue
lechitus consumebat᷑ nec minue¬
bat᷑. et quid mirum si ꝑ tanti ci¬
bi uirtutem caro alicuius comeden¬
tis et uegetet᷑ ut crescat. et cligera¬
tur ne deficiat. Quinq panes or¬
deacii post saturitatem quinq mi¬
lium hominum. usq ad implendos
bente deo in sua consumptione ac¬

Expanded text:
etiam in hac vita cibo alerentur etiam in hac vita cibo alerentur angelico, quos ne defectu propriae carnis, ut in infirmitatibus solet, secessum habuisse videantur, ita eos carne vegetatos his cibis et saginatos, sicut et communibus astruunt, ut cum negatur defectus carnis, probetur secessus sacrae fuisse communionis. Sed, Deo annuente, nec sic vincent haeretici, quia credendum quidem est, quod coelestis cibus qui confert vitam aeternam potest, quibus sibi placuerit, conferre temporalem; sed, ne indigestionem solvi credatur, qui defectu carnis suae secessum facit infirmo, de ipsa carne nec tamen deficiente non potest secessum dare sano? Sareptanae viduae lecythus consumebatur, nec minuebatur; et quid mirum si per tanti cibi virtutem caro alicujus comedentis et vegetetur, et crescat, et digeratur, nec deficiat? Quinque panes hordeacei post saturitatem quinque millium hominum usque ad implendos i, Deo jubente, in sua consumptione ac
Abbreviated transcription (Latin):
bis p̃minet celesti cibi fortitudĩe
roboratus. facilius regat corpus
sibi subiectum. ne ad suꝑflua uł
noxia relaxet᷑. Unde augustinꝰ
ad ianuariũ. Placuit sp̃ui scõ ut
inhonorem tanti sacramenti in
intraret. qmͣ cet̾i cibi. Neq enim
quia pͥus cibos dedit dñs. ꝓpt̾ea
pransi aut cenati fratres ad il¬
luñ sacramentũ accipiendum
conuenire debebunt: aut sicie
faciebant quos apłc arguit et
emendat mensis suis ista miscere.
ed et si quis
spũaliter refectus ob eandem sacͣnti
reuerentiam aliquandiu ieuinet.
ut hospiti suo xp̃o sobria hylarita¬
te condelectetur bonũ est: qmͣuis
oblata omni suspectione st̾coris sicut
ante cibũ sic ⁊ post. in ꝑiculis uite
constitutus cdari concedatur si ne¬
cesse est. S opponunt heretici. si
multi panes et multa uina sacrẽ¬
turꝰ diu hominem posse inde ui¬
uere: ut non de p̃terito s de hoc
presenti &x diuturno uictu illũ
astruant interim secessum habe

Expanded text:
bis praeeminet, coelestis cibi fortitudine bis praeeminet, coelestis cibi fortitudine roboratus facilius regat corpus sibi subjectum, ne ad superflua vel noxia relaxetur. Unde Augustinus ad Januarium : « Placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti sacramenti in intraret, quam caeteri cibi. » Neque enim quia prius cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Sed etsi quis spiritualiter refectus, ob eamdem sacramenti reverentiam aliquandiu jejunet, ut hospiti suo Christo sobria hilaritate condelectetur, bonum est, quamvis ablata omni suspicione stercoris, sicut ante cibum, sic et post, in periculo vitae constitutis dari concedatur si necesse est. Sed opponunt haeretici: Si multi panes et multa vina sacrentur, diu hominem inde posse vivere, ut non de praeterito, sed de hoc praesenti et diuturno victu illum astruant interim secessum haber
Abbreviated transcription (Latin):
ta sacramenta ꝑ se digerant᷑. ne
uł cõmixtione alt̾iuis cibi corrũ¬
pant᷑. Neq enini dñs in cena pꝰt
esum agni paschalis sacramenta
corꝑis sui dediss discipulis. si ex
ciboꝵ communiũ admixtione.
corruptionem iudisset suis accicłe
sacramentis: qmͣuis eccl̃ia non ħ
imitabile in ipso decernat certis de
causis. s ꝓrsus aliis. Dignum enĩ
erat ut ipse mediator dei & homi¬
num finis legis. initium gr̃e. pꝰt
esum agni paschalis. post comple¬
tionem legis ueteris nouo sacra¬
mento nouũ gr̃e testamentum
institueret ad uesꝑam: ut utͣmq
hoc in fine mundi seagere declara¬
ret. Dignum nichilominus ut
eccłia cuitalis officii causa non
suppetit ut pꝰt umbram ueritatẽ
instituat. talem ordinem in xp̃o
non imitet᷑. decernens ob tanti
uino corꝑe dum sobrietas iuget.
carnis feruor quiescit. animus
ad intelligendum serenior est.
cybo spũali homo intior pͥus refi¬
ciatur. quatinus ipse qui in no¬

Expanded text:
ta sacramenta per se digerantur, ne ta sacramenta per se digerantur, ne vel commistione alterius cibi corrumpantur. Neque enim Dominus in coena post esum agni paschalis sacramenta corporis sui dedisset discipulis, si ex ciborum communium admistione corruptionem vidisset suis accidere sacramentis, quamvis Ecclesia non hoc imitabile in ipso decernat certis de causis, sed prorsus aliis. Dignum enim erat, ut ipse mediator Dei et hominum, finis legis, initium gratiae, post esum agni paschalis, post completionem legis veteris, novo sacramento, novum gratiae testamentum institueret ad vesperam, ut utrumque hoc in fine mundi se agere declararet. Dignum nihilominus ut Ecclesia, cui talis officii causa non suppetit, ut post umbram veritatem instituat, talem ordinem in Christo, non imitetur, decernens ob revereuno corpore dum sobrietas viget, carnis fervor quiescit, animus ad intelligendum serenior est, cibo spirituali homo interior prius reficiatur, quatenus ipse qui in no