comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nature ꝯmotione transuersa in eiusde nature mo¬
tum ĩcurrentia ĩ eaq herentia: atq impedita cum
alia maiorez lustrarent orbe alia minore: tarduis
q maiore celeriusq minere motu unius eiusde na¬
ture uelocissime mouebant᷑ ea celeritate uina a tar¬
diorib : &. cum suꝑabant suꝑari uidebant᷑: Onines
.n. orbes eoꝵ quasi facilitate inflexione uertebat
qua bifariam contrarie similis ꝓcedentia esticiebãt
utiq esset tardissimũ: id proximo fieri celerrimo:
atq ut esset mensura quedam euidens: que in istis
cursibus geleritutes tarditatesq declararet: Deus ip¬
se solem quasi lumen accendit ad scđmi sup̃ terrã
ambitu ut ꝗͣ ꝓxime maxime celũ omĩb conducẽt
animantisq quib uis esset doceri: ab eodẽ motu: &.
ab eo quod siulo esset numeroꝵ natura uimq og¬
noscerent: Nox ig̾ &. dies ad hunc inodui. &. ob

Expanded text:
naturae motione transversa in eiusdem naturae monaturae motione transversa in eiusdem naturae motum incurrentia in eaque haerentia atque inpedita, cum alia maiorem lustrarent orbem, alia minorem, tardius quae maiorem, celerius quae minorem, motu unius eiusdemque naturae quae velocissime movebantur, ea celeritate vinci a tardioribus et, cum superabant, superari videbantur. Omnis enim orbis eorum quasi helicae inflexione vertebat, quia bifariam contrarie simul procedentia efficiebant, ut, quod esset tardissimum, id proximum fieret celerrimo. Atque ut esset mensura quaedam evidens, quae in octo cursibus celeritates tarditatesque declararet, deus ipse solem quasi lumen accendit ad secundum supra terram ambitum, ut quam maxime caelum omnibus conluceret animantesque, quibus ius esset doceri, ab eiusdem motu et ab eius, quod simile esset, numerorum naturam vimque cognoscerent. Nox igitur et dies ad hunc modum et ob
Abbreviated transcription (Latin):
&. in his que mutant᷑ cum eode & in altero mouetur
qua sensus stiri potest. Orbis illius generis alteruis ĩ¬
mutatus & rectus omĩa animo mentiq denũtiat: tũ
ne cursus proxine ambiret: eiq supra terra ꝓxima
solis circũuentio esset. luciter demde & sancta mer¬
curii stella cursu hñt solis celeritatem pare: Sed ui
quanda contraria eaq concursiones inter habeant.
Luciter merturius sol. aliiq alios uincũt uicissimq
uincunt᷑. Reliquoꝵ sider que causa collocandi fue¬
rit: queq corꝵ sit collocatio in sermone alium dis¬
serendũ est: ne in eo quod attingondũ fuit. ꝗͣ in eo
cuius causa id attingimꝰ longior ponat᷑ oratio. Quã¬
do igit᷑ ibi quicꝗd eoꝵ sideꝵ tursum decoꝵ est adep¬
tum: ex quib erat motus temporis consignatꝰ: colliga¬
tisq corporib uinculis animalib: tum aĩantia orta
sunt: eaq imperio parere didicerint. Tum ex altei

Expanded text:
et in iis, quae mutantur, cum in eodem et in altero movetur et in iis, quae mutantur, cum in eodem et in altero movetur qua sensus cieri potest, et orbis illius generis alterius inmutatus et rectus omnia animo mentique denuntiat, tum nae cursus proxime ambiret eique supra terram proxima solis circumvectio esset. Lucifer deinde et sancta Mercuri stella cursum habent solis celeritati parem, sed vim quandam contrariam, eaque concursatione, quam inter se habent Lucifer, Mercurius, sol, alii alios vincunt vicissimque vincuntur. Reliquorum siderum quae causa collocandi fuerit, quaeque eorum sit conlocatio, in sermonem alium differendum est, ne in eo, quod attingendum fuit, quam in eo, quoius causa id attingimus, longior ponatur oratio. Quando igitur sibi quodque eorum siderum cursum decorum est adeptum, ex quibus erat modus temporis consignandus, conligatisque corporibus vinculis animalibus animantia orta sunt eaque imperio parere didicerunt, tum ex alterius
Abbreviated transcription (Latin):
iuite induxit exordiu. Et corpus quidẽ celi spectabile
factu est: animus aute oculoꝵ estugit obtuitu: est
aute unus ex omĩb rations contentionisq que armo¬
nia grece sempiternaꝵ reꝵ & sub intelligentia cade¬
tium compos &. ꝑticeps: quo nihil est ab optimo &. pres¬
tantissimo genitore melius procreatũ. quippe qui ex ea¬
dem iunctus. alteraq natura adiuncta materia temꝑa¬
tione triũ parti proportione compacta se ipse cõu̾sans
tum materia mutabiłẽ armpussẽt. & cum rursus in¬
diuiduũ atq simplicẽ ꝑ qua om̃is mouet. discernit¬
q quid sit eiusde generis quid alterius d cum di¬
iuditat. quid cuiq rei sit materie: aptum quid quoq
loco: aut modo aut tempore contigat. queq distinctio
sit inter ea: que gignant᷑ &. ea quo sunt semꝑ eadem
Ratio aute uera que uersat᷑ in his que sũt sꝑ eadẽ

Expanded text:
vitae induxit exordium. Et corpus quidem caeli aspectabile vitae induxit exordium. Et corpus quidem caeli aspectabile effectum est, animus autem oculorum effugit optutum. Est autem unus ex omnibus rationis concentionisque, quae armoni/a Graece, sempiternarum rerum et sub intellegentiam cadentium compos et particeps, quo nihil est ab optimo et praestantissimo genitore melius procreatum; quippe qui ex eadem iunctus alteraque natura adiuncta materia temperatione trium partium proportione conpactus, se ipse conversans, cum materiam mutabilem arripuit et cum rursus individuam atque simplicem, per se omnis movetur discernitque, quid sit eiusdem generis, quid alterius, et cetera diiudicat, quid cuique rei sit maxime aptum, quid quoque loco aut modo aut tempore contingat, quaeque distinctio sit inter ea, quae gignantur, et ea, quae sint semper eadem. Ratio autem vera, quae versatur in iis, quae sunt semper eadem,
Abbreviated transcription (Latin):
est eas circũplerus. Atq ita cum alter esse exteriore
eamq que erat ciusdẽ detorsit alatere ĩ dextra ꝑtem
hane aute contra a media linea direxit ad leua: sed
pricipatũ dedit suꝑiori qua solam indiuidua reliquit
Interiore autem cum in sex ꝑtes celi diuisisset uii. or¬
bis disparis duplo. & triple interuallo moueri iussit con¬
trariis inter se cursib. Eorum aute trium fecit pares
celeritates: sed quatuor & interse dispares & dissimules
triũ reliquoꝵ: Animũ igit᷑ que ille creator mũdi de¬
ui ex sua mente &. diuinitate genuillet: tantundẽq
omne quod erat concretũ atq corporeũ substernebat.
aĩo: interiusq faciebat. atq ita mediu medio attomo¬
dans copulabat. Sic animus a medio protectus extre¬
mitate celi a supͣma regione rotundo ambitu tirtũ¬
iecit seq ip̃e uersans diuinus sempitne sapientisq.

Expanded text:
est eas circumplexus. Atque ita cum alterum esset exterioreest eas circumplexus. Atque ita cum alterum esset exterioreeamque, quae erat eiusdem, detorsit a latere in dexteram partem, hanc autem citimam a mediana linea direxit ad laevam, sed principatum dedit superiori, quam solam individuam reliquit. Interiorem autem cum in sex partis divisisset, septem orbis dispares duplo et triplo intervallo moveri iussit contrariis inter se cursibus. Eorum autem trium fecit pares celeritates, sed quattuor et inter se dispares et dissimilis trium reliquorum. Animum igitur cum ille procreator mundi deus ex sua mente et voluntate genuisset, tum denique omne, quod erat concretum atque corporeum, substernebat animo interiusque faciebat atque ita medio medium accommodans copulabat. Sic animus a medio profectus extremitatem caeli a suprema regione rotundo ambitu circumiecit seseque ipse versans divinum sempiternae sapientisque
Abbreviated transcription (Latin):
quas interuallis ita locabat ut insingulis essent bina
media: Uix .n. audeo dicere medietates quas greci me¬
sotecas: appellant: sed quasi ita dixerim intelligat᷑:
Erit .n. planius eaꝵ altera ꝑtem p̾stante extremis
alteru pari suꝑata sexqui alteristt autez interuallis
& sexquitertiis: & sex qui octauis sumptis ex illis colli¬
gationib &. primis: interuallis sex qui octaui ⁊̃terualla
lexquitertia oiã explebat: cum ꝑticula singuloꝵ re¬
linqueret: enis aute ꝑticule interuallo a relito hẽbat
ex quo hoc sequi etiaz omnez conlũplerat. Hanc igit᷑
omnez cõiunctionez duplice in longitudine discidit
mediãq actomodans: mediam quasi decusauit. De ini
in orbem torsit: ut & ip̃e secum & inter se ex cõmissura
que ex regione essent iungerent᷑ eoq motu: cuiꝰ orbis
semꝑ erat in codem est. Eodemq modo ciebat᷑: undiq

Expanded text:
quas in intervallis ita locabat, ut in singulis essent bina quas in intervallis ita locabat, ut in singulis essent bina media vix enim audeo dicere medietates, quas Graeci meso/thtas appellant; sed quasi ita dixerim, intellegatur; erit enim planius, earum alteram eadem parte praesparique superatam. Sesquialteris autem intervallis et sesquitertiis et sesquioctavis sumptis ex his conligationibus in primis intervallis sesquioctavo intervallo sesquitertia omnia explebat, cum particulam singulorum relinqueret. Eius autem particulae intervallo relicto habebat ex quo haec secuit, iam omne consumpserat. Hanc igitur omnem coniunctionem duplicem in longitudinem diffidit mediaeque accommodans mediam quasi decussavit, deinde in orbem intorsit, ut et ipsae secum et inter se ex commissura, quae e regione esset, iungerentur, eoque motu, cuius orbis semper in eodem erat eodemque modo ciebatur, undique
Abbreviated transcription (Latin):
diuidua gignitur: Tertiu materie genus admis
ture.&. quod alterius. Idq interiecit inter ndi¬
uiduu atq id diuiduũ quod esset in corpore Fa
cum tria lumpsillet: in una spetie temꝑauit.
naturãq illa qua alterius diximus. uel cum ea¬
dem cõunxit fugientem: &. euis copulationis alie¬
namq ꝑmiscens cum materia: cum ex trib effecisset unũ
id ipm in ea que decuit membra ꝑtitus est. Iam ꝑtes singui¬
las ex eodem .& ex altera & ex materia temꝑauit: fuit
autez talis illa ꝑticio. Unam pnicipio ꝑtem detrahit ex
toto secũda aute pͥme partis duplam: demde tertia: q̃
esset secunde sesqui altera prima triple: demde qrta
que secunde dupla esset: quita inde que tertie triplatã
sexta octupla pͥme. postremo ad septima. que septem a
uiginti ꝑtib antecedit pͥme. Deinde instituit dupla. &
tripla interualla explere ꝑtesrursus ex toto delecans:

Expanded text:
dividua gignitur, tertium materiae genus ex dudividua gignitur, tertium materiae genus ex duturae et quod alterius, idque interiecit inter individuum atque id, quod dividuum esset in corpore. Ea cum tria sumpsisset, in unam speciem temperavit naturamque illam, quam alterius diximus, vi cum eadem coniunxit fugientem et eius copulationis aliepermiscens cum materia cum ex tribus effecisset unum, id ipsum in ea, quae decuit, membra partitus est. Iam partis singulas ex eodem et ex altero et ex materia temperavit. Fuit autem talis illa partitio: unam principio partem detraxit ex toto, secundam autem primae partis duplam, deinde tertiam, quae esset secundae sesquialtera, primae tripla, deinde quartam, quae secundae dupla esset, quintam inde, quae tertiae tripla, tum sextam octuplam primae, postremo septimam, quae septem et viginti partibus antecederet primae. Deinde instituit dupla et tripla intervalla explere partis rursus ex toto desecans;
Abbreviated transcription (Latin):
estigit. & undiq equabilẽ & a medio ad sũmu pa
aũm autem ut in eo medio collocauit: ita ꝑ totũ
tetendit: Deinde cum cirtũdedit corpore & uesti¬
uit extrinsecus: celoq soluiago &. uolubili & ĩ or¬
be incitato complerus est: quod secu ip̃m propt̾
uirtutem facile esse possit Nec desideraret alteꝵ
satis sibi ip̃m notu est &. familiare. Sic deul ille
eternus hunc ꝑfecte deum beatu procreauit. Sed
inimu haud ita: ut modo locuti sumus. cum de¬
niq tum corpul ei effecisset inchoauit. Neq .n.
esset rectu minori parere maiore: sed nos młta
nconsiderate ac temere dicimus. Deus autem &
ortu &. iuirtute antiquiorez generauit aĩũ eãq
uit dñani atq imꝑante obedienti p̃feat corpori.
Idq molitus tali quoda est modo. Non ex ea
materia que induudua est &. que semꝑ interius
unius modi suiq similis: sed ex ea que ex corꝑib

Expanded text:
effecit et undique aequabilem et a medio ad summum pareffecit et undique aequabilem et a medio ad summum parAnimum autem ut in eo medio conlocavit, ita per totum tetendit; deinde eum circumdedit corpore et vestivit extrinsecus caeloque solivago et volubili et in orbem incitato conplexus est, quod secum ipsum propter virtutem facile esse posset nec desideraret alterum satis sibi ipsum notum et familiare. Sic deus ille aeternus hunc perfecte beatum deum procreavit. Sed animum haud ita, ut modo locuti sumus, tum denique, cum corpus ei effecisset, inchoavit; neque enim esset rectum minori parere maiorem; sed nos multa inconsiderate ac temere dicimus. Deus autem et ortu et virtute antiquiorem genuit animum eumque ut dominum atque imperantem oboedienti praefecit corpori, idque molitus tali quodam est modo: Ex ea materia, quae individua est et quae semper unius modi suique similis, et ex ea, quae in corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
sumpti cibi Neq .n. ulla decessio fieri poterat neq
accessio: nec uero erat unde. Itaq se ip̃e &. con¬
sumptione x. senio alebat sui: cum ip̃e ꝑse &. ase
pateret᷑ &. faceret oĩa: Sic .n. ratus est ille qui ita
iunxit: & condidit illu. se contentu esse non du
neq egere altero. Ituq ei nec manus affixit: quia
nec capiendu quicqua erat: nec repellendum:
Nec pedes nec aliqua membra: quib ingressũ cor¬
pore sustineret. Motum .n. dedit celo eum qui fi¬
guratus sit aptissimus: qui unus ex septẽ motib
mentem atq ĩtelligentia coiret. Maxime itaq
conu̾sione una atq eadem ip̃e circũ se torquetur
& uertitur. Sex aute reliquos ab eo motus seꝑauit
Itaq ab omĩ ratione eũ liberauit. Ad hane igit᷑
conuersionez que pedib & manib non egeret in¬
grediendi membra non dedit. Nec deus is qui e¬
rat de aliquando futuro deo cogitans. leuem eu

Expanded text:
sumpti cibi; neque enim ulla decessio fieri poterat neque sumpti cibi; neque enim ulla decessio fieri poterat neque accessio, nec vero erat unde. Itaque se ipse consumptione et senio alebat sui, cum ipse per se et a se et pateretur et faceret omnia. Sic enim ratus est ille, qui ista iunxit et condidit, ipsum se contentum esse mundum neque egere altero. Itaque ei nec manus adfixit, quoniam nec capiendum quicquam erat nec repellendum, nec pedes aut alia membra, quibus ingressum corporis sustineret. Motum enim dedit caelo eum, qui figurae eius esset aptissimus, qui unus ex septem motibus mentem atque intellegentiam cieret maxime. Itaque una conversione atque eadem ipse circum se torquetur et vertitur. Sex autem reliquos motus ab eo separavit itaque ab omni erratione eum liberavit. Ad hanc igitur conversionem, quae pedibus et gradu non egeret, ingrediendi membra non dedit. Haec deus is, qui erat, de aliquando futuro deo cogitans levem illum
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Forma aute & maxĩe sibi cognatu &. deco¬
ram dedit. A quo .n. auanti omẽs reliquos contiẽ¬
ri uellet aĩantes. hunc ea forma tiguratu: qua
est fabricatus: que speroiđẽ greci uocant. Cuius
omnis extremitas. parib a medio radus attĩgat᷑
Idq ita tornauit: ut ihil estici possit rotandius
mhil alperitatis hẽret nihil offensionis: nhil ĩclu¬
sum angulis. nihil amtractib: mhil eminens nihil
lacunosu omnesq ꝑtes similliẽ ouĩ: quidem cuiꝰ
iudicio prestabit: dissimilitudinis similitudo: om̃e
autem figuram mũdi lenitate circũdedit: nec n.o.¬
culis egebat: quia nihil extra quod cerni posset relic¬
tum erat: nec aurib: quia nec quod audiret᷑ ꝗđe¬
est neq erat aĩa circumtusa extrema mundi: ut
respirationez requireret. Nec uero desiderabat: aut
alimenta corporis aut attractione contecti & co¬

Expanded text:
ret. Formam autem et maxime cognatam et decoret. Formam autem et maxime cognatam et decoram dedit. A quo enim animanti omnis reliquos contineri vellet animantes, hunc ea forma figuravit, qua est fabricatus, quod sfairoeide/s Graeci vocant, cuius omnis extremitas paribus a medio radiis attingitur, idque ita tornavit, ut nihil efficere posset rotundius, nihil asperitatis ut haberet, nihil offensionis, nihil incisum angulis, nihil anfractibus, nihil eminens, nihil lacunosum, omnesque partes simillimas omnium, quod eius iudicio praestabat dissimilitudini similitudo. Omni autem totam figuram mundi levitate circumdedit. Nec enim oculis egebat, quia nihil extra, quod cerni posset, relictum erat, nec auribus, quia ne quod audiretur quidem, neque erant anima circumfusa extrema mundi, ut respirationem requireret, nec vero desiderabat aut alimenta corporis aut detractionem confecti et con
Abbreviated transcription (Latin):
caritate complectit᷑. atq ita apte coheret: ut neq̃at¬
dillolui ullo modo: nisi ab eodez a quo est ligatus
Faꝵ autez quatuor rere qual iupra dixi. sic in
omni mundo ꝑtes onmes collocate sunt: ut nulla
pars huiuscemodi generis excideret: extraq &. in
hoc uniuerso in essent genera illa uniuersa. Id ob
eas cansal primũ: ut mundus animãs possit ex ꝑ¬
tectis ꝑ tib esle ꝑfectus. Demide ut unus esset: nulla
ꝑte unde alter gigneret᷑ relicta. postremo ne quis
orbus: eum possit aut senectus attingere: Om̃is .n.
coaugmientatio corporis: uel caloris nel frigoris: uł
aliqua ĩpulsione uehementi labetactat᷑ & frangi¬
tur &. ad morbos senectuteq compellit᷑. Hanc ig̾¬
Thabuit ratione effector mundi molitorq deus: ut
unu opus totu atq ꝑtectu ex omĩb totis atq ꝑ¬
tectis absolueret᷑ : quod omi morbo &. semo naca¬

Expanded text:
caritate conplectitur atque ita apte cohaeret, ut caritate conplectitur atque ita apte cohaeret, ut dissolvi nullo modo queat nisi ab eodem, a quo est conligatus. Earum autem quattuor rerum, quas supra dixi, sic in omni mundo partes omnes conlocatae sunt, ut nulla pars huiusce generis excederet extra, atque ut in hoc universo inessent genera illa universa, id ob eas causas, primum ut mundus animans posset ex perfectis partibus esse perfectus, deinde ut unus esset nulla parte, unde alter gigneretur, relicta, postremo ne qui morbus eum posset aut senectus attingere. Omnis enim coagmentatio corporis vel caloris vel frigoris vi vel aliqua inpulsione vehementi labefactatur et frangitur et ad morbos senectutemque conpellitur. Hanc igitur habuit rationem effector mundi et molitor deus, ut unum opus totum atque perfectum ex omnibus et totis atque perfectis absolveret, quod omni morbo et senio vaca
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pͥmu sit cum postremũ: postrema uero & illa me¬
dii fiunt. Ita necessitas: ut cadem sint ea que de¬
iuncta fuerint. eadem aute cum tacta sint. esticit᷑
ut omĩa sint unũ: Quod si uniuersitatis corpus:
planu &. equabile explicaret᷑. neq in eo quicqua
esset requilitu: unu .n. interiectũ mediu: &. so ip¬
lum & ea quib esset interpositu colligaret: sed cũ
soliditas mundo quereret᷑. solida aute uno medi¬
o nũꝗͣ duob semꝑ copulent᷑. ita contingit ut inter
ter se comparet & proportione coniunget. Ut quẽ ad
modu ignis aĩe: sic aiã aque: quodq aĩa aque id
aqua terre proportione redderet. Qua ex cõiunctione
celum ita aptu est: ut sub aspectu &. tactu cadat
Itaq &. ob eam causam. &. ex hiis rebus nũo quatuor
mundi est corpus effectu ea construitũ comꝑatione
qua dixi: Ex quo concordi se quada amiatia &

Expanded text:
tum primum fit, tum postremum, postrema autem et prima metum primum fit, tum postremum, postrema autem et prima media fiunt; ita necessitas cogit, ut eadem sint ea, quae diiuncta fuerant; eadem autem cum facta sint, efficitur, ut omnia sint unum. Quodsi universi corpus planum et aequabile explicaretur neque in eo quicquam esset † requisitum, unum interiectum medium et se ipsum et ea, quibus esset interpositum, conligaret. Sed cum soliditas mundo quaereretur, solida autem omnia uno medio numquam, duobus semper copulentur, ita contigit, ut inter ter se conpararet et proportione coniungeret, ut, quem ad modum ignis animae, sic anima aquae, quodque anima aquae, id aqua terrae proportione redderet. Qua ex coniunctione caelum ita aptum est, ut sub aspectum et tactum cadat. Itaque et ob eam causam et ex iis rebus numero quattuor mundi est corpus effectum ea constrictum conparatione, qua dixi; ex quo ipse se concordi quadam amicitia et
Abbreviated transcription (Latin):
bile idemq tractabile necessariu est esse: qđ natũ
est. nihil porro gigni al igni uacuũ &. alpici: ac
iuderi potest: nec tamen tangi quod careat solido
Solidum aut̃ nihil quod terre sit expers: quãobrẽ
mundũ efficere moliens dens: terra pͥmu ignẽq
iungebat Omĩa aute duo ad coherendũ tertiu
aliquid ter reꝗrunt. & quasi nodum uĩculũq de¬
siderant: Sed uinculoꝵ id aptissimũ est atq pul¬
cherrimũ: quod ex se atq de his que astringit. ꝗͣ
maxime unu effĩcit. Id optime assequar quod.
grece anologia. latine audendu est .n. qm̃ hec pͥ¬
mu a nobis noĩant᷑. comꝑatio. ꝓpositio ue dici põt
Quando .n. pͥmu uel numeroꝵꝵ: uel figurate: uel
quor cunq geminũ contingit. ut quod mediũ sit
pͥmo comꝑabit᷑: Uicissimq ut extremũ cũ medio
sic mediũ cum pͥmo conferat᷑. Idq quod mediuĩ est

Expanded text:
bile itemque tractabile omne necesse est esse, quod natum bile itemque tractabile omne necesse est esse, quod natum est. Nihil porro igni vacuum aspici ac videri potest nec vero tangi, quod careat solido, solidum autem nihil, quod terrae sit expers; quam ob rem mundum efficere moliens deus terram primum ignemque iungebat. Omnia autem duo ad cohaerendum tertium aliquid anquirunt et quasi nodum vinculumque desiderant. Sed vinculorum id est aptissimum atque pulcherrimum, quod ex se atque de iis, quae stringit, quam maxime unum efficit. Id optime adsequitur, quae Graece analogi/a, Latine audendum est enim, atio proportiove dici potest. Quando enim trium vel numerorum vel figurarum vel quorumcumque generum contingit ut, quod medium sit, mo comparetur, vicissimque, ut extremum cum medio, sic medium cum primo conferatur, id, quod medium est,
Abbreviated transcription (Latin):
&. oĩa que sub aspectu comphendũt᷑. Quod .n. pul¬
cherrimũ in natura reeꝵ intelligi potest. &. quod
ex omĩ ꝑte absolutissimũ est: cum deus silem mũdũ
efficere uellet aĩal unu aspectabile in quo omia
aĩalia continoret estecit: Recte ne igit᷑ unũ mun¬
dum diximus: an sint plures an ĩnumerabiles dictu.
Melius est & uerius unus protetto siquide factus
est ad exemplũ. Quod .n. ois aĩantis eos qui rati¬
one intelligunt᷑ complectit᷑ id non potest este cũ
altero: Rursus . n. alius aĩans. qui eu contineat
sit necesso est cuius ꝑtes sint aĩantes: suꝑiores ce¬
lumq hoc simulacheꝵ illiuis ultimi sit non proximi
Quoꝵ ne quid accideret atq ut hic mundus estẽt
auanti absoluto simillimus. hoc ip̃o quod solus atq
unus id circo singulare deui hunc mũdu atq &
unigenitu procreauit. Corporeũ aute &. alpecta¬

Expanded text:
t, conprehenduntur. Quod enim pult, conprehenduntur. Quod enim pulcherrimum in rerum natura intellegi potest, et quod ex omni parte absolutissimum est, cum deus eius similem mundum efficere vellet, animal unum aspectabile, in quo omnia animalia continerentur, effecit. Rectene igitur unum mundum diximus, an fuit pluris aut innumerabilis dictu melius et verius? Unus profecto, siquidem factus est ad exemplum. Quod enim omnis animantis eos, qui ratione intelleguntur, complectitur, id non potest esse cum altero. Rursus enim alius animans, qui eum contineat, sit necesse est, cuius partes sint animantes superiores, caelumque hoc simulacrum illius ultimi sit, non proximi. Quorum ne quid accideret, atque ut hic mundus esset animanti absoluto simillimus, hoc ipso, quod solus atque unus esset, idcirco singularem deus hunc mundum atque unigenam procreavit. Corporeum autem et aspecta
Abbreviated transcription (Latin):
amino: aĩam inclusit in corpore: Sic ratus est opus
illud effectum esse pulcherrimu. quã obrem non ẽ
cunctandũ profiteri: si modo ĩ uestigari aliꝗd cõiec¬
tura potest: hũc mundũ aĩal esse pulcherrimu:¬
dq intelligens & diuina prouidentia constitutũ: Hoc
posito quod sequar: udendũ est cuius nam aĩantiũ
deus infingendo mundo silitudinem secutus sit. Nul¬
lius profecto coꝵ: quidem que sunt nobis nota aian¬
tia. Sunt .n. omĩa: in queda genera ꝑtita: aut in¬
choata. nulla ex ꝑte ꝑfecta. Imꝑfecto autez nec ab¬
soluto: simile pulchiꝵ esse nihil potest: Cuius ergo
omne aĩal: quasi ꝑticula queda est. sine in singnlis
siue in diuerso genere cernat᷑: eiiis sinule mũdu
esse dicamus: Omnes igit᷑ qui aĩo cernunt᷑ &. rati¬
one & intelligunt᷑ aĩantes complexii rationis &.
intelligentie: sicut homines hoc mũdo &. petudes

Expanded text:
animo, animum inclusit in corpore. Sic ratus est opus animo, animum inclusit in corpore. Sic ratus est opus illud effectum esse pulcherrimum. Quam ob causam non est cunctandum profiteri, si modo investigari aliquid coniectura potest, hunc mundum animal esse, idque intellegens et divina providentia constitutum. Hoc posito, quod sequitur, videndum est, cuiusnam animantium deus in fingendo mundo similitudinem secutus sit. Nullius profecto id quidem, quae sunt nobis nota animantia; sunt enim omnia in quaedam genera partita aut inchoata nulla ex parte perfecta; imperfecto autem nec absoluto simile pulchrum esse nihil potest. Cuius ergo omne animal quasi particula quaedam est, sive in singulis sive in universo genere cernatur, eius similem mundum esse dicamus. Omnes igitur, qui animo cernuntur et ratione intelleguntur, animantes conplexu rationis et intellegentiae sicu
Abbreviated transcription (Latin):
babilia dirent᷑ nihil ulterius requiratis. Queramꝰ igi¬
tur caula que eum impulerit: qui hec machinatus
sit ongine reꝵ .&. molitione nona quereret: Pro¬
bitate uidelicet prestabat: Probus autem inuidet
nemini: Itaq omĩa sui similia generauit: hec nimi¬
rum gignesidi mundi causa iustissima: Nam cum
constitiusset deus bonis onrib explere mũdu mali
admistere quod natura pateret᷑. quicquid erat quod
incernendi sensu caderet id sibi assumpsit non tran¬
quillu &. quietũ: sed ĩmoderate agitatũ &. fluctuans
Ideoq ex inordinato in ordine adduxit: hoc .n. uidi¬
cabat esle prestantius. Fas aute nec est nec unqmͣ
fuit: quicqua nisi pulcherrimũ facere eu ꝗ elłẽt
optimus. Cum rõne igit habiusset reꝑiebat nihil
essẽ eoꝵ que natura cernerent᷑: intelligens ĩ telligen¬
te in toto genere p̃stantius: quo circa ĩtelligẽtia ĩ

Expanded text:
babilia dicentur, ne quid ultra requiratis. Quaeramus igibabilia dicentur, ne quid ultra requiratis. Quaeramus igitur causam, quae inpulerit eum, qui haec machinatus sit, ut originem rerum et molitionem novam quaereret. Probitate videlicet praestabat; probus autem invidet nemini; itaque omnia sui similia generavit. Haec nimirum gignendi mundi causa iustissima. Nam cum constituisset deus bonis omnibus explere mundum, mali nihil admiscere, quoad natura pateretur, quicquid erat, quod in cernendi sensum caderet, id sibi adsumpsit non tranquillum et quietum, sed inmoderate agitatum et fluitans, idque ex inordinato in ordinem adduxit; hoc enim iudicabat esse praestantius. Fas autem nec est nec umquam fuit quicquam nisi pulcherrimum facere ei, qui esset optumus. Cum rationem igitur habuisset, reperiebat nihil esse eorum, quae natura cernerentur, inintellegens intellegente in toto genere praestantius. Quocirca intellegentiam in
Abbreviated transcription (Latin):
efficit᷑ ut sit necesse hunc quẽ cerniniꝰ mũdu simit¬
lachru eternũ esse alicuius eterni: Difficillimũ aũt
est in om̃i conquisitione rationis exordiũ. De his igit᷑
que diximus hec sit illa distinctio in omi orõne cum
hiis rebus: de quib explicata iuudet᷑ esse cognitio. Itaq
cũ de re stabili & ĩmutabili disputat᷑ or̃o tałis sit qͣliis
illa: que neq redargui neq cõuinci potest. Cum au¬
em ingresla est mutata &. effecta simulachra: bene
agi putat si similitudme ueri conlequat᷑: Quantũ.
n ad id quod ortu est eternitas ualet: tantu ad
fidem ueritas. Quo circa si forte de deoꝵ natura:
ortuq mũdi disterentes: munus id quod habemus
aĩõ consequim: ut tota dilucide & plane oratio ex¬
ornata sibi constet: &. ex om̃i ꝑte secum ipla conlen¬
tiat: haud sane erit mir. contentiq esse debebitis
si probabilia ditent᷑. Equu est .n. memisłe: &. me
qui disseram hoĩe este:& uos qui iudicatis: ut si pro¬

Expanded text:
efficitur, ut sit necesse hunc, quem cernimus, mundum simulacrum aeternum esse alicuius aeterni. Difficillimum autem est in omni conquisitione rationis exordium. De iis igitur, quae diximus, haec sit prima distinctio. Omni orationi cum iis rebus, de quibus explicat, videtur esse cognatio. Itaque cum de re stabili et inmutabili disputat oratio, talis sit, qualis illa, quae neque redargui neque convinci potest. Cum autem ingressa est imitata et efficta simulacra, bene agi putat, si similitudinem veri consequatur. Quantum enim ad id, quod ortum est, aeternitas valet, tantum ad fidem veritas. Quocirca si forte de deorum natura ortuque mundi disserentes minus id, quod avemus animo, consequemur, ut tota dilucide et plane exornata oratio sibi constet et ex omni parte secum ipsa consentiat, haut sane erit mirum, contentique esse debebitis, si probabilia dicentur. Aequum est enim meminisse et me, qui disseram, hominem esse et vos, qui iudicetis, ut, si pro
Abbreviated transcription (Latin):
cipi. Nam si in hoc hr̃ẽt cognitionis nota: eadẽ
uteret᷑ in ceteris: qua qm̃ non habet utitur ꝓ¬
babilib. ⁊ taq non metuit. nec contundẽ oĩa
iudeat᷑ & incerta reddẽ. Non .n. quẽ ad mo¬
dum si quesitu ex eo sit stellaꝵ nũs par an
impar sit: item li de osticio: multisq aliis de
rebus in quib uersẽtur exercitatus: nescire le:
dicat. In ceteris .n. mhil est probabile: in quib
aut est. in iis non deerit sapienti: nec quid fa¬
ciat: nec quid respondeat: Ne illam p̾ternusisti
luculle rep̃hensione. Anthioci. nec uiꝵ impͥ¬

Expanded text:
cipi. nam si in hoc haberet cognitionis notam, eadem cipi. nam si in hoc haberet cognitionis notam, eadem uteretur in ceteris; quam quoniam non habet, utitur probabilibus. itaque non metuit ne confundere omnia videatur et incerta reddere. non enim quem ad modum si quaesitum ex eo sit stellarum numerus par an impar sit, item si de officio multisque aliis de rebus, in quibus versatus exercitatusque sit, nescire se dicat. in incertis enim nihil est probabile; in quibus autem est, in iis non deerit sapienti nec quid faciat nec quid respondeat. Ne illam quidem praetermisisti Luculle reprehensionem Antiochi nec mirum
Abbreviated transcription (Latin):
uxore ducenda in liberis ꝓcreandis: plimisq ĩ
rebis in quib nihil sequere preter ꝓbabile. Et tñ
illud usitatu &. sepe repudiatu reters: non ut an¬
cipater: sed ut ais pressus. Nam antipati repre¬
hensu: quod dicere consentaneuz esse ei: qui at¬
tirmaret nihil posse comp̃hendi: id ip̃m saltem di¬
cere posse comp̃hendi: quod ip̃i Anthioco pingne
uidebatur: & sibi contrariu: Non .n. potest con¬
uenienter dici: nihil comp̃hendi polle: si ipsu
comphendi possẽ dicat᷑. Io mõ potius putat
urgendũ fuisse carneade: cum sapientis nullu
decretum esse possit: nisi comp̃hensu ꝑceptum :¬
cognitu: ut hoc ipsu decretu quod sapientis este
nihil posse ꝑcipi fateret᷑ esse ꝑceptu: promde qͥ¬
si sapiens: nullu aliud decretu habeat: & sine
decretis uita agere non possit. Sed ut illa hab&.
probalia non ꝑcepta. sic hoc ip̃m nihil possẽ ꝑ¬

Expanded text:
uxore ducenda in liberis procreandis, plurumisque in uxore ducenda in liberis procreandis, plurumisque in rebus, in quibus nihil sequere praeter probabile. Et tamen illud usitatum et saepe repudiatum refers, non ut Antipater, sed ut ais pressius; nam Antipatrum reprensum quod diceret consentaneum esse ei qui adfirmaret nihil posse conprendi id ipsum saltem dicere posse conprendi. quod ipsi Antiocho pingue videbatur et sibi ipsum contrarium; non enim potest convenienter dici nihil conprendi posse, si quicquam conprendi posse dicatur. illo modo potius putat urguendum fuisse Carneadem, cum sapientis nullum decretum esse possit nisi conprehensum perceptum cognitum, ut hoc ipsum decre- tum qui sapientis esse diceret, nihil posse percipi, fateretur esse perceptum. proinde quasi sapiens nullum aliud decretum habeat et sine decretis vitam agere possit. sed ut illa habet probabilia non percepta, sic hoc ipsum nihil posse per
Abbreviated transcription (Latin):
rem assensu suo comprobet. Primu .n. iuderi
oportet ĩ quo sit etia assensus: dicũt.n. stoia sen¬
lus ipos assensus elle: quol quonia appetitio cõ¬
sequat᷑ actione sequi Tolli aute omĩa si uisa
tollant᷑ hac de re in utranq ꝑtem & dicta sũt
x scripta multa uide suꝑiora Sec breui respo¬
test tota confici Ego .n.&. si maxĩa actione
puto repugnare uisis obsistere: opĩonib assen¬
sus lubricos sustinero: credoq Clitomacho ita
scribenti herculi: quenda labore exhanelatu
a Carneade: quod ut feram & ĩmane belua
sic ex aũ nr̃ũ assensione: idest opinatione &. te¬
meritate extraxille: tamen ut ea pars defensi¬
onis relinquat᷑: quid impedit actione eius: qui
probabilia sequit᷑: nulla re impediente : Hoc
inquit ipsum impediet: quod statuet ne idꝗ
dem: quod probet posse ꝑcipi. lam istuc quo¬
te impediet: in nauigando &. inconserendo ĩ

Expanded text:
rem adsensu suo conprobet. Primum enim videri rem adsensu suo conprobet. Primum enim videri oportet, in quo sit etiam adsensus dicunt enim Stoici sensus ipsos adsensus esse, quos quoniam adpetitio consequatur actionem sequi — tolli autem omnia si visa tollantur. hac de re in utramque partem 5et dicta sunt et scripta multa †vide superiore†, sed brevi res potest tota confici. ego enim etsi maximam actionem puto repugnare visis obsistere opinionibus adsensus lubricos sustinere, credoque Clitomacho ita scribenti, Herculi quendam laborem exanclatum a Carneade, quod ut feram et inmanem beluam sic ex animis nostris adsensionem id est opinationem et temeritatem extraxisset, tamen, ut ea pars defensionis relinquatur, quid impediet actionem eius qui probabilia sequitur nulla re inpediente? 'Hoc' inquit 'ipsum inpediet, quod statuet ne id quidem quod probet posse percipi'. lam istuc te quoque impediet in navigando et in conserendo, in
Abbreviated transcription (Latin):
ur : nec hñt istam artem ur̃am: qua uera &. fal¬
sa diiudicent. Sed illa sũt lumina duo: que max¬
ime taulam istam continẽt. pͥmu n negatis fi¬
eri posse: ut quisqmͣ nulli rei assentiat᷑. At id ꝗ¬
dem ꝑspicuũ est: cum panetius princeps prope
meo quidẽ inditio stoicoꝵ ea dere dubitare le
ditat: qua omnes preter eum stoici certissimam
nia uatinationes seq ab assensu abstineat. qđ
is potest facere: ut de hiis reb quas illi: a ꝗb ipse
didicit certas hũerint. cur id sapiens de reliquis
rebus facere non possit: An est aliquid quod posi¬
tum: nel niꝓbare uel aꝓpbare possit dubitari nõ
possit An tu in soritis poteris hoc cum uoles. ille
in reliquis rebus. non poterit eodem studio isistẽ
p̾ẜtim cum possit sine alsentione ip̃am ueri siłi¬
tudine: non impedita sęqui: Alter est quod
negatis actione ullius rei posse: in eo esse ꝗ nulla

Expanded text:
ur nec habent istam artem vestram qua vera et falur nec habent istam artem vestram qua vera et falsa diiudicent? Sed illa sunt lumina duo quae maxime causam istam continent. Primum enim negatis fieri posse ut quisquam nulli rei adsentiatur. at id quidem perspicuum est, cum Panaetius, princeps prope meo quidem iudicio Stoicorum, ea de re dubitare se dicat quam omnes praeter eum Stoici certissimam nia vaticinationes, seque ab adsensu sustineat — quod is potest facere vel de iis rebus quas illi a quibus ipse didicit certas habuerint, cur id sapiens de reliquis rebus facere non possit? an est aliquid quod positum vel inprobare vel adprobare possit, dubitare non possit? an tu in soritis poteris hoc cum voles, ille in reliquis rebus non poterit eodem modo insistere, praesertim cum possit sine adsensione ipsam veri similitudinem non inpeditam sequi. Alterum est quod negatis actionem ullius rei posse in eo esse qui nullam
Abbreviated transcription (Latin):
reddere: cur id eueniat: tamen non possis id ueꝵ
esse: quod uidebat᷑ oculis defendere. Unde memo¬
ria si nihil ꝑcipimus : Sic .n. querebas: quid: mẽis¬
se uila nisi comp̃hensa non poslumus. Quid pollie¬
nus: qui magnus mathematicus tuisse dicitur: Ii pos¬
tea qua epicuro allentieni totam geometria fal¬
sam esse credidit: nu illa etia que saiebat obli¬
tus est. Atqui fallum quod est id ꝑcipi nõ põt
ut nobisietipsis placet Si igit̾ memoria ꝑceptaꝵ
comphensarq reiz est: omnia que quisq meminit
ht̃ ea comp̃hensa atq ꝑcepta. falsi aute comp̃hen¬
di nihil potest. & omĩa meĩnit seiron epicuri
dogmata. Uera igitur illa sunt nunc oiã: hoc ꝑ
me licet. Sed tibi aut concedendũ est ita esse qđ
minime uis: aut memoria mihi remittas oportet
& facile esse ei locum etia si comphensio ꝑceptioq
scientia : an iis que tantu id: quod iudetur sequũ¬

Expanded text:
reddere cur id eveniat tamen non possis id verum reddere cur id eveniat tamen non possis id verum esse quod videbatur oculis defendere. 'Unde memoria, si nihil percipimus?' sic enim quaerebas. quid meminisse visa nisi conprensa non possumus? quid Polyaenus, qui magnus mathematicus fuisse dicitur, is postea quam Epicuro adsentiens totam geometriam falsam esse credidit, num illa etiam quae sciebat oblitus est? atqui falsum quod est id percipi non potest, ut vobismet ipsis placet. si igitur memoria perceptarum conprensarumque rerum est, omnia quae quisque meminit habet ea conprensa atque percepta; falsi autem conprendi nihil potest; et omnia meminit Seiron Epicuri dogmata; vera igitur illa sunt nunc omnia. hoc per me licet; sed tibi aut concedendum est ita esse, quod minime vis, aut memoriam mihi remittas oportet et fateare esse ei locum etiam si conprehensio perceptioque ientia, an iis quae tantum id quod videtur secunt
Abbreviated transcription (Latin):
eiusmodi iisa approbari: sed ea que in illa reiin¬
pedirentur hec si uobis non probamus sint falsa
sane. in udiola certe non sunt: non .n. lucem e¬
ripimus. sed ea que nos ꝑcipi comp̃hendiq: eadẽ
nos si mõ probalilia sint uideri dicimus. Sic ig̃
inducta & constituta probabilia: & eo quide ex¬
pedito soluto libero: nulla re implicato uides pro¬
tecto luculle iacere iam illum tuũ ꝑspicuitatis pa¬
trociniu. isdem .n. hic sapiens de quo loquor ocu¬
as: quib iste noster celum. terra mare intuebit᷑
iisdem sensib reliqua que sub quenq sensum ca¬
dunt sentiet. Mare illud quod nũc fauonio na¬
cente purpureu uidetur. idem huic nr̃o udebi¬
tur. nec tamen assentiet᷑. quia nobismetipsis mõ
ceruleũ iudebit᷑ mane flauu: quodq nunc ꝗa
a sole conlucet. albescit &. uibrat. dissimileq est¬
proximo ei continenti ut etia si possis ratione ei¬

Expanded text:
eius modi visa adprobari sed ea quae nulla re ineius modi visa adprobari sed ea quae nulla re inpedirentur. Haec si vobis non probamus, sint falsa sane, invidiosa certe non sunt. non enim lucem eripimus sed ea quae vos percipi conprehendique eadem nos, si modo probabilia sint, videri dicimus. Sic igitur inducto et constituto probabili, et.eo quidem expedito soluto libero nulla re inplicato, vides profecto Luculle iacere iam illud tuum perspicuitatis patrocinium. isdem enim hic sapiens de quo loquor oculis quibus iste vester caelum terram mare intuebitur, isdem sensibus reliqua quae sub quemque sensum cadunt sentiet. mare illud, quod nunc favonio nascente purpureum videtur, idem huic nostro videbitur, nec tamen adsentietur, quia nobismet ipsis modo caeruleum videbatur mane ravum, quodque nunc qua a sole conlucet albescit etvibrat dissimileque estproximo ei continenti, ut etiam si possis rationem
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ sit: aut colore. aut sapore aut sonu nullũ
esse: illud sit disputatu non in esse in his propriam
que nusꝗͣ alibi esset: ueri & certi notam: que cum
exposusset ad ungit dupliciter dici assensus susti¬
nere sapiente: Uno mõ cum hoc intelligat᷑ oĩno
eum rei nulli assentiri. Altero cum se a respondẽ¬
do: ut aut approbet quid: aut imꝓbet sustineat
it neq neget aliquid neq aiat. Id cum ita sit
lteru placere: ut nũꝗͣ assentiat᷑: alteꝵ tenere
ut sequens probalitate. Ubicũq hec ut occurrat
aut deficiat. aut etia. aut non respondere possit
nec ut placeat eum: qui de omĩbus rebus cõtineat
se ab assentiendo: moueri tamen & agere aliꝗd
reliquid eiuismodi uisa: quib ad actione excitem᷑
Item ea que interroganti ĩ utrãq ꝑten respon¬
dere possimus: sequentes tantũmodo quod ita
uilum sit dum sme assensu. Neq tamen omĩa

Expanded text:
dictum sit aut colorem aut saporem aut sonum nullum dictum sit aut colorem aut saporem aut sonum nullum esse, illud sit disputatum, non inesse in iis propriam quae nusquam alibi esset veri et certi notam. quae cum exposuisset, adiungit dupliciter dici adsensus sustinere sapientem, uno modo cum hoc intellegatur, omnino eum rei nulli adsentiri, altero cum se a respondendo ut aut adprobet quid aut inprobet sustineat, ut neque neget aliquid neque aiat. id cum ita sit, alterum placere ut numquam adsentiatur, alterum tenere ut sequens probabilitatem, ubicumque haec aut occurrat aut deficiat, aut 'etiam' aut 'non' respondere possit. †nec ut† placeat eum qui de omnibus rebus contineat se ab adsentiendo moveri tamen et agere aliquid, reliquit eius modi visa quibus ad actionem excitemur, item ea quae interrogati in utramque partem respondere possimus sequentes tantum modo quod ita visum sit, dum sine adsensu; neque tamen omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uel maxĩe agitata sunt. Nihil igit᷑ cernis : nihil
audis : nihil tibi est ꝑspicuũ : Explicaui paulo
ante clitomacho auttore: quomodo ista Carneades
diceret: Ampe: quẽ ad modu ea dirant᷑ a. Clito¬
macho m eo libro: quẽ. ad .C. luciliu seꝓͥsit poe¬
tam: cũ scripsisset idem de rebus ad łCensorinu:
eum: qui consul: cum M Manilio fuit: Scripsiti¬
gitur hus fere uerbis: Sunt .n. mihi nota ꝓpterea
quod eaz ip̃aꝵ rer de quib agimus prima ĩ¬
stitutio &. quasi disceplina illa libro continetui
Sed scriptu est ita. Achademicis place̾ esse rer
cius modi dissimilitudines ut alie probabiles iudeant᷑
alie contra. Id autez non esse satis: cur alia posse ꝑci¬
pi dicas alia non posse. propterea quod multa fal¬
sa probabilia sunt: nihil aute falsi ꝑceptu &. cog̃¬
tum possit esse Itaq ait uehementer errare eos: ꝗ
dicant ab achademia sensus eripi: a ꝗbus nunqmͣ

Expanded text:
vel maxime agitata sunt: 'nihil igitur cernis, nihil vel maxime agitata sunt: 'nihil igitur cernis, nihil audis, nihil tibi est perspicuum'. Explicavi paulo ante Clitomacho auctore quo modo ista Carneades diceret; accipe quem ad modum eadem dicantur a Clitomacho in eo libro quem ad C. Lucilium scripsit poetam, cum scripsisset isdem de rebus ad L. Censorinum eum qui consul cum M'. Manilio fuit. scripsit igitur his fere verbis sunt enim mihi nota propterea quod earum ipsarum rerum de quibus agimus prima institutio et quasi disciplina illo libro continetur — sed scriptum est ita:—— Academicis placere esse rerum eius modi dissimilitudines ut aliae probabiles videantur aliae contra. id autem non esse satis cur alia posse percipi dicas alia non posse, propterea quod multa falsa probabilia sint, nihil autem falsi perceptum et cognitum possit esse. itaque ait vehementer errare eos qui dicant ab Academia sensus eripi, a quibus numquam
Abbreviated transcription (Latin):
unu mõ sensib falsum uideat᷑: presto est: qui
neget rem ulla ꝑcipi posse sensib Ita nobis tacẽ¬
tibus ex uno epicuri capite: altero uestro ꝑceptio:
& cõprehensio tollit᷑. Quod caput epicuri: Si
ullum sensib uisum talsu est: nihil põt percipi
quod urm : Sunt falsa sensus uisa. quid sequitur:
ut tacea conclusio ip̃a loquit᷑: nihil posse ꝑcipi.Nõ
concedo inquit epicuro. Certa igit᷑ cum illo: qui a
te totus diuersus est. noli mecum: qui hoc quide
certe. falli esse aliquid in sensib tibi alsentior qͣ¬
ꝗͣ nihil mihi tum mirum iudetur qmͣ ista dici:
ab Anthioco quide maxime: cui erant: que pau¬
lo ante dixi notissima: Licet .n. hec quiuis arbit᷑¬
tu suo rep̃hendat: quod negemus rem ulla ꝑcipi
posse. terte leuior rephensio est. quod tam̃ dicnnꝰ
esse queda probabilia. non iudet᷑ hoc satis esse no¬
bis. ne sint. illa certe debemus effugere: que a te

Expanded text:
unum modo sensibus falsum videatur, praesto est qui unum modo sensibus falsum videatur, praesto est qui neget rem ullam percipi posse sensibus. ita nobis tacentibus ex uno Epicuri capite altero vestro perceptio et conprehensio tollitur. quod est caput Epicuri? 'si ullum sensus visum falsum est, nihil potest percipi.' quod vestrum? 'sunt falsa sensus visa.' quid sequitur? ut taceam, conclusio ipsa loquitur: 'nihil posse percipi'. 'Non concedo' inquit 'Epicuro'. Certa igitur cum illo, qui a te totus diversus est, noli mecum, qui hoc quidem certe, falsi esse aliquid in sensibus,, tibi adsentior. Quamquam nihil mihi tam mirum videtur quam ista dici, ab Antiocho quidem maxime, cui erant ea quae paulo ante dixi notissima. licet enim haec quivis arbitratu suo reprehendat quod negemus rem ullam percipi posse, certe levior reprehensio est, quod tamen dicimus esse quaedam probabilia. non videtur hoc satis esse vobis. ne sit; illa certe debemus effugere, quae a te
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitate probabile uideat᷑ se illuc uentuꝵ
esse saluũ: Nuiulmõi igit᷑ uisis: consilia capiet
& agendi .& non agendi: faciliorq erit: ut albam
esse niue probet: qua erat anaxagoras: qui id nõ
modo ita esse negabat: sed sibi quia sciret. aqua
nigra essẽt. unde illa congregata essẽt: albani
ipãm esse ne uideri quide. & quecũq res eum sit
attinget: ut sit uisum illud probabile: neq ulla
re impeditum mouebit᷑. Non .n. est e saxo sculp¬
tus aut ebore dolatus. ht̃ corpus habet aũi: mo¬
uetur mente. mouet̾ sensib: ut ei uera multa ui¬
deant᷑. neq tamen hr̃e insignem illa &. ꝓpriam
ꝑcipiendi notam. eoq sapiente non assentiri: quia
possit eiusdẽmodi existere falsum aliquod cuiꝰ modi¬
hoc ueiꝵ. Neq nos contra sensus aliter dicinius ac
stoici qui mulca talla esse ditunt: longeq aliter se
habere ac sensib uideant᷑. hoc aute si ita lit: ut

Expanded text:
tranquillitate, probabile videatur se illuc venturum tranquillitate, probabile videatur se illuc venturum esse salvum. Huius modi igitur visis consilia capiet et agendi et non agendi faciliorque erit ut albam esse nivem probet quam erat Anaxagoras, qui id non modo ita esse negabat, sed sibi, quia sciret aquam nigram esse under illa concreta esset, albam ipsam esse ne videri quidem, et quaecumque res eum sic attinget ut sit visum illud probabile neque ulla re impeditum, movebitur. non enim est e saxo sculptus aut e robore dolatus, habet corpus habet animum, movetur mente movetur sensibus, ut ei vera multa videantur neque tamen habere insignem illam et propriam percipiendi notam. eoque sapientem non adsentiri, quia possit eiusdem modi existere falsum aliquod cuius modihocverum. Neque nos contra sensus aliter dicimus ac Stoici, qui multa falsa esse dicunt longeque aliter se habere ac sensibus videantur. hoc autem si ita sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ita placere tale uisum esse ut ꝑceptio conleq̃ret᷑
Ut aute probatio multa: & .n. contra naturã el¬
set: si probabile nihil essẽt: sequit᷑ om̃is iute ea quã
tu luculle cõmemorabal euersio. Itaq & sensibu
probanda multa sunt: tencat᷑ modo illud non in¬
esse in iis quicqua tale: quale non etiãfallu. nihil
ab eo differens esset poslit. Sic quiequid accidenit
specie probabile. si nihil se offert: quod sit proba¬
litati illi contrariũ.: utet᷑ eo sapiens Ac sic omnis
ratio uite gubernabit᷑: & n is quoq qui a nobis
sapiens inducit᷑: multa sequit probabilia: non cõ¬
prehensa neq ꝑcepta: neq alsensa sed similia ueri
que nisi probet om̃is uita tollat᷑. Quid .n. constẽ¬
dens naues sapiens non comphensuz animo habt¬
atq perceptu: se ex sententia naiugatuꝵ : ꝗ põt.
Sed si iam ex hoc loco proficiscat᷑ puteolos stadia
triginta. probo nauigio bono gubernatore: ac

Expanded text:
ita placere, tale visum nullum esse ut perceptio consequeretur, ita placere, tale visum nullum esse ut perceptio consequeretur, ut autem probatio multa. Etenim contra naturam esset, si probabile nihil esset; sequitur omnis vitae ea quam tu Luculle commemorabas eversio. itaque et sensibus probanda multa sunt, teneatur modo illud, non inesse in is quicquam tale quale non etiam falsum nihil ab eo differens esse possit — sic quidquid accident specie probabile, si nihil se offeret quod sit probabilitati illi contrarium, utetur eo sapiens, ac sic omnis ratio vitae gubernabitur. Etenim is quoque qui a vobis sapiens inducitur multa sequitur probabilia non conprehensa neque percepta neque adsensa sed similia veri quae nisi probet omnis vita tollatur. quid enim conscendens navem sapiens num conprehensum animo habatque perceptum se ex sententia navigaturum? qui potest? sed si iam ex hoc loco proficiscatur Puteolos stadia triginta probo navigio bono gubernatore hac