comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ie figunt: dnensenim fidelium nonicom domus coonio sil sus¬
lun cu ligronis c. qucondorlicta i nocenti & somolicus felbe
quos pagneas indesinenter institiumur nuncusque hocipt
ocens intemplo. Cum enim mentem fidelium ad caunt
Malu subtiliter erudit cotidieueritas intemplo dodeueu
Piuis pesautem sicerdotum & scribe et principes
pledis quȩ rebant illum ꝑ dere etnoninueme hanes
qquid facerent illi. Vel quia cotidie docebat in templo: ud
quialarones ciecerat de templo uelquia ueniens illo quasito
pit inuidiprincipes cum perdere quȩ rebant. Omnis enĩ
populus sus pensus crat audiens illum. Nuobus mods
potest intellegi quia ueltimentes populi tumultum non mit¬
icbãt quid facerent ihm̃ quemperdere disposuerunt ul
ueo lm̃ perdere quȩrebeant quia suo magisierio negletpo
our ern deum audiendum confluere cernebanto Abet outo¬
olpesicis intueri quampulchre legedis umbra pasheruso

Expanded text:
defigunt. Mens enim fidelium jam non domus orationis, sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate cras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur cens quotidie in templo. Cum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Principes autem sacerdotum, et scribae, et principes plebis quaerebant illum perdere, et non inveniebant quid facerent illi. Vel quia quotidie docebat in templo, vel quia latrones ejecerat de templo, vel quia veniens illo quasi Repit, invidi principes eum perdere quaerebant. Omnis enim populus suspensus erat audiens illum. Duobus modis potest intelligi, quia vel timenter populi tumultum non inveniebant quid facerent Jesu quem perdere disposuerunt; vel ideo Jesum perdere quaerebant, quia suo magisterio neglecto plures ad eum audiendum confluere cernebant. Libet interea paucis intueri quam pulchre legalis umbra Paschae, nostro
Abbreviated transcription (Latin):
ab eẽpotest quiloquitur caelũ & tram ego impleo & alibidicitur
ego dr̃ adpropinquens & non delongin quo dicit dns̃: Sed abire dr̃
auinex. ut uenitorib liberum operaandi arbitriũ derelin quat.
uumeae d arent illi. quicesum dimiser̃ ein in anem. Benetẽ pus
fructuum posuit non prouentum. Nullus eni fructus extinit uideoꝵ¬
Nullus huns uemene ꝑrouentus tam et s crebro acslla

Expanded text:
abesse potest, qui loquitur: Coelum et terram ego impleo ? et alibi: abesse potest, qui loquitur: Coelum et terram ego impleo ? et alibi: Ego Deus appropinquans, et non de longinquo, dicit Dominus? Sed abire dicitur a vinea, ut vinitoribus liberum operandi arbitrium derelinquat. vineae darent illi. Qui caesum dimiserunt eum inanem. Bene tempus fructuum posuit, non proventuum. Nullus enim fructus exstitit Judaeornullus hujus vineae prove
Abbreviated transcription (Latin):
podo ł ropt aliuduero discipulis p̃cipit: Nolte deore sem̃ canibues neque
poctatis margaritas urãs ante porcos. Coepitcurte polobaent ad
lebems parabolam hinc homo planteuut uineam & locuitt aũs
polonis &ipse peregre fuit multis temporibus. Do cente dno
populum & euangelitante conuener principes sicer dotum &iscribȩ
pon senioribus int̾rogeuer̃ temptantes in quapotestite signafaceret
qub sua aste superatis dñs qͥ cocperat exsequitur. Si qui dem & illis au¬
Muentibus plebem magir quoduerba sia libentius audicit allo quitur¬
Siquidem &t illis paraibolam scilicet inferens quactillos impielitis
Arquat & adgentes regnum dĩ doceat trans ferendũ. homo engciri
qui plantauit uincã ipseẽ quiuexta aliã parabolam condux̃ operarios
inuineã sua: Ilinea õ dñ sabaoth domꝰ isrł ẽ. Coloni idem sunt operaru
qui a ad ex colendẽ uineã hora prima tertia. sexta & nona dicun
cẽ conduct. Ipseaut̃ peregre fuit non locimutatione. Nãdr̃ unde

Expanded text:
odo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Nolite dare sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc: Homo plantavit vineam, et locavit eam colonis, et ipse peregre fuit multis temporibus. Docente Domino populum et evangelizante, convenerunt principes sacerdotum et scribae cum senioribus, et interrogaverunt tentantes in qua potestate signa faceret. Quibus sua arte superatis, Dominus quae coeperat exsequitur. Siquidem et illis audientibus, plebem magis quod verba sua libentius audiat alloquitur. Parabolam scilicet inferens qua et illos impietatis arguat, et ad gentes regnum Dei doceat transferendum. Homo ergo qui plantavit vineam, ipse est qui, juxta aliam parabolam, conduxit operarios in vineam suam . Vineam enim Domini Sabaoth, domus Israel est . Coloni iidem sunt operarii qui ad excolendam vineam, hora prima, tertia, sexta, et nona dicuntur esse conducti. Ipse autem peregre fuit, non loci mutatione. Nam Deus unde
Abbreviated transcription (Latin):
et dibotbigentes hereditatẽ tuã & propter ea quan abicun suleo¬
des ulebam Eccemundustotus post eũ habut. et sidimittim eũ sic
om̃s credent incũ: Heredita sergo filii eclesiae es unti seidomi
deogentibur qͥmꝰ nonmoriens illipat̃ reliquit sedipsamor de siuarira¬
bilt adque suit quia resur gendo porsedit hune aurte see uide
mnlicoloni preripere moliebantur cum grucis gentes eũ iuidei

Expanded text:
bo tibi gentes haereditatem tuam . Et propterea quasi sibi consulentes aiebant: Ecce mundus totus post eum abit, et si dimittimus eum sic, omnes credent in eum . Haereditas ergo filii Ecclesia est cunctis ei data de gentibus, quam non moriens illi Pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem occiso eo mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
h&am dicit. dĩpater pccraui lucernam ap̃omeo adestipsum
p anducs obcausas maxime scientia ueritatis esros cultanes
uaerentibus: cumuidelic& his qui quaerit autminus capaseest
aretellegendum quod quaerit aut odio uelcontempru pnos
tis in dignus:: cui debeit apenri quod ecieronp eesor il pporti¬

Expanded text:
am dicit Deus Pater: Paravi lucernam Christo meo, id est ipsum m autem quia duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum videlicet qui quaerit, aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus est cui debeat aperiri quod quaerit. Quorum propt
Abbreviated transcription (Latin):
opden supe a hurperue pcortmr adicn: dune aliud quaris apidẽsuꝑ
apemponit ÷ sod in distructa cuntate suber laei demtapis
ant einquitur quiacum adultionẽ suã anima deduettur
mens abillacogitationũ suarum constructio disseper san
coqud non cognoueris tempus uisitationis tie e persuersam

Expanded text:
 quid aliud quam lapidem super lapidem ponit: sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquetur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Pravam
Abbreviated transcription (Latin):
iuereruno dis eandem quã suprec calumnuam siriunt
dbmerunt inbeeltebub principe demoniorun cata
chemoni Sucondo enĩ dicunt inquapotesate hȩc faco dea
ciat ad dentis quoq Aut quis e qui dedit tibi hanep quder
anifestis siome d̃ifilium negant. quẽ putconi nonsius elle¬
NI
iiribus signa facere. Respondens autẽ dix adillos ino¬
rogibouos ego unũ sermonẽ responditemihi baptis nsunt
decelo erat anex ominibus Poterat dñt apertares ponsineto¬
quiass dnerimus decelo dicet quareergo non gre didis tisela
peni consttemm: decelo habuis se proph&iam mihitestimonun
ꝑhibuit: & abillo audistis inquaego istaficum potestate lanlutos
dixer im ex hominibus plebs uniuersa lapidabit nos cerusun
erim iohuinem proph&am eẽ. Viderunt ergo quo dlbethot
respendis sent in laqueumse casuros timentes lapidatione sed n arita
tes ut terdis confesonem. et responder senescire undecssetra

Expanded text:
quam supra calumniam struunt, dixerunt: In Beelzebut principe daemoniorum, ejicit daemonia . Quando enim dicunt: In qua potestate haec facis? de Dei ciat. Addentes quoque: Aut quis est qui dedit tibi hanc potestatem? Manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Respondens autem dixit ad illos: Interrogabo vos et ego unum verbum. Respondete mihi. Baptismum Joannis de coelo erat, an ex hominibus? Poterat Dominus aperta responsione teQuia si dixerimus, de coelo, dicet: Quare ergo non credidistis ei? Quem confitemini de coelo habuisse prophetiam mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ergo ista faciam potestate. Si autem dixerimus: ex hominibus: plebs universa lapidabit nos. Certi sunt enim Joannem prophetam esse. Viderunt ergo quodlibet horum respondissent, in laqueum se casuros, timentes lapidationem, sed magis timentes veritatis confessionem. Et responderunt se nescire unde esset. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ominbus Codemimundi principe trium phatur en ineeloque
u. lisgis ter tuncrepa dis cipulos tuos. Metumi niudutt
emnenti& queri mugisirum appellandum nondibats e qpera nolo
uen desis ad probantibus dñ clarescereudent:. Quibus ipseait
ououobis quia sihi tacuerint lapides damabint ueri¬
nuosis otno stabantom̃s notieuis alonge dñ consteri timnebar
que freũ ligno uidebant. Sedhis tacentib lapides omsttenun
quiuenet innomine anĩ magno daonore canebant us oustreniur¬

Expanded text:
ominibus , eo de mundi principe triumphaturo, moxque se lum: Magister, increpa discipulos tuos. Mira invidorum dementia, quem Magistrum appellandum non dubitant, quia vera , quem signis approbantibus Deum clarescere vident. Quibus ipse ait: Dico vobis quia si hi tacuerint, lapides clamabunt. Crucifixo Domino stabant omnes noti ejus a longe, Deum confiteri timebant, quem fixum ligno videbant, sed, his tacentibus, lapides et saxa Regem qui venit in nomine Domini magno clamore canebant. Emisit eni
Abbreviated transcription (Latin):
dentes laudantesq: turbȩ simul etipsi descendunt quia humilato
sua sponte misericordiae auctore. necesse ÷ eos quimi sericordia
plurimum indigent humilitatis eius uestigia quantum p̃ualent
imitari. Necesseẽ in quãnos intuentes quo modo ihs̃ demonte ohueti

Expanded text:
dentes laudantesque turbae simul et ipsae descendunt. Quia humiliato dentes laudantesque turbae simul et ipsae descendunt. Quia humiliato sua sponte misericordiae auctore, necesse est eos qui misericordia plurimum indigent, humilitatis ejus vestigia quantum praevalent imitari. Necesse est, inquam, nos intuentes quomodo Jesus de monte Oliveti
Abbreviated transcription (Latin):
uesusficorum dog mectum uecrietates intelle rposse digncas bo
Llicor s somini antenudae &srigida quo xpo sessore dionas um
Brenunt oa uuntes autem illo subster nebant inuia uesti
nerntasua. Portante dnm̃ asino discipuli uestim̃ta in uaster¬
nunt qui a proprii se corporis excuntes amictu uiam simplico¬
pibus difcmulis suo seingumẽ parant ut ui delicet moffensu ȩressu
pisalemtendit quando uelunus ciuiusq fidelis animã regens uide¬
uionuersalit psidet eaq insu ꝑne pacis desiderium accendit. Quia
uero uxta alios en angelis taes non discipuliteontũ. sed et plurimi detba
ster neb ant uestimtasua muia: possunt pereos eticm hi designagi
qui exempla martyrum secuti corpora sua ꝑ absimentõ edomant
Ullth̃o iter ad mentẽparent uelexem plabona sequentib p̃beant
Etcum ad propinquaretiam ad discensum montis oliuet
coeperunt om̃s turbȩ discendentium gaudentes laudare
dm̃ magnauoce. Nescendente demonte oliuarum dño gau¬

Expanded text:
sticorum dogmatum varietates intelligi possunt, quibus illi corda hominum ante nuda et frigida, quo Christo sessore digna fiant, operiunt. Eunte autem illo substernebant vestimenta sua in via. Portante Dominum asino, discipuli vestimenta in via sternunt, quia proprii se corporis exuentes amictu, viam simplicioribus Dei famulis suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu rusalem tendit, quando uniuscujusque fidelis anima, regens vide in supernae pacis desiderium accendit. Quia vero juxta alios evangelistas non discipuli tantum, sed et plurimi de turba sternebant vestimenta sua in via, possunt per eos etiam hi designari qui, exempla martyrum secuti, corpora sua per abstinentiam edomant, ut Domino iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Et cum appropinquaret jam ad descensum montis Oliveti, coeperunt omnes turbae descendentium gaudentes laudare Deum voce magna. Descendente de monte Olivarum Domino, gau
Abbreviated transcription (Latin):
Aiquando uero miraculos: ut eluera ꝗ nesciebeet audiat &tedren
adisuo suꝑ biens atq contempnens autdolore compunsta qudeuus
abenefficus. deuictam alum quod fecit erubescat. Sulqui anus¬
tationis suȩ tempus minime cognostit illis inextremoune uc ss¬
cis traditur cum quibus in aeterno iudicio dampnationis suȩ soci¬
millo & em̃tes. Sicut templumdi inciuitat est: ita in plebe fideh
uutar eligio sorum. Et sepenon nulli religionis habitum sumunt.
seddum sacrorum ordinum locum ꝑcipiunt sẽ religionis officum¬
incommertium terrene negotiationis tribuunt. Vendentes quipi
in templosunt qui hoc quad quibusdam iure conpetit adp̃mium

Expanded text:
aliquando vero miraculo, ut et vera, quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contempnens, aut dolore conpuncta redeat, aut beneficiis devicta malum, quod fecit, erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognovit, illis in extremo vitae inimicis tradetur, / cum quibus in aeterno iudicio damnationis perpetuae sociin illo, et ementes. Sicut templum Dei in civitate est, ita in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, sed dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium, commercium terrenae negotiationis tribuunt. Vendentes quippe in templo sunt, qui hoc quod quibusdam jure competit, ad praemium
Abbreviated transcription (Latin):
momentis decrescit defectum nrãe mor talitatis designat dion
igitur conditor noster ad propinquat hiericho caetus ad lumen
redit : quiadum diuinites defectum nrae carnis suscipit : humanũ
genus lumen quod amiserat recipit: qui uidelic& caecus reste &
iurite ui am sedero & mendicans essedescribitur : ipsa enĩ uentas
docit ego sumiuia ergo quia &ernȩ lucis claritatem nescit excus ẽ:¬

Expanded text:
momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Hiericho, caecus ad lumen redit, quia dum Divinitas defectum nostrae carnis suscipit, humanum genus lumen, quod amiserat, recipit. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere, et mendicans esse describitur. Ipsa enim veritas dicit: Ego sum via . Ergo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus e
Abbreviated transcription (Latin):
perpas abolees cumsope loquentẽ audire consueueraoit. quonies
iqus desuct pas si onedicebat hoc nonita ut sonabat metelletem¬
un sodamoredic tante ad aliud quod allegories nefurraauenu¬
s fedebant: iudei uero quia ineiuis nece conspirauerant quic
adesua pas sione uelcrucelo quelur intellegebant hocenior
oauoo atur. quo dipsisuon mopere & fieriͦrtabant & ꝑficer esa¬
amention quod fidelibus amor abscondit infidolib in uidia pandit
sedebat iuxtauiãmendicans & cum audir& turbã ꝑe¬
tercuntem interrogabat quid hoces s& dixerunt auteme¬
quodis naz arenus transir& :  aecus iste perallegoriã
gonus humanum significat : quõd in parente primo a paradisi
gaudiis erpulsum caritatem suꝑnȩ lucis ignorans damnationis
suaes tenebras patitur: sed cumhiericho ad propinquare iis dicitur
cietus inluminatur: hericho quippemter p̃tatur luna lunaaũ
in sacro eloquio prodefectuponitur carnis: quiadum menstrus

Expanded text:
per parabolas eum saepe loquentem audire consueverant, quoties aliquid de sua passione dicebat, hoc non ita, ut sonabat intelligendum, sed amore dictante, ad aliud quid allegorice referendum esse credebant. Judaei vero, quia in ejus necem conspiraverant, quidquid de sua passione vel cruce loquebatur, intelligebant. Hoc enim loquebatur, quod ipsi summopere, et fieri optabant, et perficere saucis sacramentum quod fidelibus amor abscondit, infidelibus invidia pandit sedebat secus viam mendicans. Et cum audiret turbam praetereuntem, interrogabat quid hoc esset. Dixerunt quod Jesus Nazarenus transiret. Caecus iste per allegoriam genus humanum significat, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed cum Hiericho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis
Abbreviated transcription (Latin):
ras Quimeno umnqua hominũ sedit id÷ nemorationa biliũ doc uorẽ
renũ correptionis quouellingucon amalo cohibere ł arteoniusie
nire cogeretur nemo in dum̃ta sclutis quib spiritalite. calefiere
utilico suadendo contulerat. Sederet noomqille homo si qu ratione
uuoais enis stulta deprim̃do corrigeret. Vnde non in mertor
duo disepui a degibeuda diõ anmalia destinatis uxtaperbu

Expanded text:
 Cui nemo unquam hominum sedit, id est, nemo rationabilium doctorum frenum correptionis, quo vel linguam a malo cohibere, vel in arctam vitae viam ire cogeretur, nemo indumenta salutis, quibus spiritaliter calefieret, utilia suadendo contulerat. Sederet namque illi homo, si qui ratione utens ejus stulta deprimendo corrigeret. Unde non immerito possunt duo discipuli ad exhibenda Domino animalia destinati, juxta para
Abbreviated transcription (Latin):
und ducite & siquis uobis interrog caierr qucere solidus sic̃ dice¬
s ciquia dñi operacius desiderat. Introeuntes mundu p̃dica¬
pres inuenerunt populũnationum per fidiȩ uineulis mretituio
unculis eñ peccatorũ suorum unus quisq constricus erat. ec so
osucnlations sedet iudeorum. Om̃ enĩpeccauer̃ etegong lorũ di
un debene apudmatheũ asina quoq cũ pullo alligata repperraor
Une quippe quȩ subiugedis fuit &edomita &iugumlegis oexea

Expanded text:
dducite. Et si quis vos interrogaverit, quare solvitis, sic dicetis ei: Quia Dominus operam ejus desiderat. Introeuntes mundum praedicatores invenerunt populum nationum perfidiae vinculis irretitum. Funiculis enim peccatorum suorum unusquisque constrictus eratum etiam Judaeorum. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Unde bene apud Matthaeum asina quoque cum pullo alligata reperitur. Asina quippe, quae subjugalis fuit et edomita Synagoga
Abbreviated transcription (Latin):
proquo uniaum ferir enondubitauit heredem: Altioriaũt
ensi facilius es t xp̃m patiprodilectorib sdi: quam dilecelres
sartuli a chaprpos seconuerti : camelienim nomine seintellestu
uount quiasponte humiliatus infirmitatis nrãe onera sustul
inquo enim manifestius intellegitur quia hipso quod seriptũc
quamt magnus es humiliate inomnibus peracin autem
punctiones significat: ꝑpunctiones dolores inpassionesus¬
ceptos: fora menergo acus dicitir angustices passionis qua
scis sanrãe quasi uestimenta naturae quodam modo resar¬
cire idest recuperare dignatus est: quatenus post lapsum
melius reformati gaudeamus ad testimoniũ apłidicentis
quicumq enim inxpo baptiͤ zatiestis. xpm̃ indiustis: & dixe¬
runt qui audiebant & quis potest saluus feri :

Expanded text:
pro quo unicum ferire non dubitavit haeredem? Altiori autem pro quo unicum ferire non dubitavit haeredem? Altiori autem sensu, facilius est Christum pati pro dilectoribus saeculi, quam dilectores saeculi ad Christum posse converti. Cameli enim nomine se intelligi voluit, quia sponte humiliatus, infirmitatis nostrae onera sustulit. In quo enim manifestius intelligitur quam in ipso quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias, passiones. Qua scissa, nostrae quasi vestimenta naturae quodammodo resarcire, id est, recuperare dignatus est, quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli, dicentis: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Et dixerunt qui audieban
Abbreviated transcription (Latin):
no andum quod nonait. in possibile sed difficile. hocẽ maxim
boers co pecunias habentes uel in pecunis confidentes exuls
lorerie r&imaculis aulam regni caelestis intrare: facilus¬
tenim camelum perforamen acus transire quã diuitem
srare in regnum dĩ: Cifacilius est camelum ingentibus
hembris enormen : angur itumforamen acus pen& rarequã
untm intrar e in regnum dĩ : nullus ergo diues intrabit inne¬
undĩ : & quomodo uel ineuuangelio mattheus & Sacchaeus
uioseph : uel inueteri testamento quam pluriri diudes oabe
ausruirt regnum : nisiforte quia duutias uel pronihilobabene
elex toito relinquere dño inspirante didicer̃: num quideni
uid in regni diuitis confidebat qui & desem& ipso caniluquo
icus a pauper sumego & alias hortatur. duutiaesis asfeluaonit
polte cor ap ponere: credo non ausus dicere nolite sus apene
uinquis abraham dño substantiam p̃tulis secredibileor tũ

Expanded text:
notandum quod non ait Impossibile, sed Difficile, hoc est, maximi laboris esse pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, aulam regni coelestis intrare. Facilius est enim camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei. Si facilius est camelum ingentibus membris enormem, angustum foramen acus penetrare, quam divitem intrare in regnum Dei, nullus ergo dives intrabit in regnum Dei. Et quomodo vel in Evangelio Matthaeus, Zacchaeus, et Joseph, vel in Veteri Testamento quam plurimi divites Dei intraverunt in regnum? nisi forte quia divitias vel pro nihilo habere, vel ex toto relinquere, Domino inspirante, didicerunt? Nunquid enim David in regni divitiis confidebat, qui et de semetipso canit: Quoniam unicus et pauper sum ego . Et alios hortatur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere ? Credo non ausus dicere Nolite suscipere. Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est,
Abbreviated transcription (Latin):
notes ciuites abscondi supramontẽ posita continuo subreeit lurique
en dunt lucern& & ponunt eã sub modio. quia idem monsoliue n
fepustat hanc quoq oleo exultationis utlucere possu maflaluma
uscontra postu castellimo enia euangeliecondo penerrarent distund
raut ł ecreaut̃ duomitta̾ntur siue pres cientia ueritatis abmnundi

Expanded text:
potest civitas abscondi supra montem posita, continuo subjecit: Neque potest civitas abscondi supra montem posita, continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio . Quia idem mons Olivetiexaltat, hanc quoque oleo exsultationis, ut lucere possit, inflammat. quasi contra positi castelli moenia evangelizando penetraverent, destinare curavit. Recte autem duo mittuntur, propter scientiam veritatis et mun
Abbreviated transcription (Latin):
bonge posttempr̃ & ipsum occisura & obodium regnieius uedli
sit ola de peritura. Et factumẽ cum ad propinquis set
nabech fage & bethania ad montem qui uoeatur ohuu¬
inisit duoi discipulos suos dicensite inu incastellum qas
contrauos est. Pehfage erat iuiculus sacer dotũ in mont
oliueꝗ bedania quoq: uillola siueciuitas in latere montis cuso
qucsi stadus quindecim ab hierus clem si cut iohannes e angelisti
mani festet ubilatocrus ÷ resuscitatur amortuis Cuius & non¬
mentam ecdesiae nunc ibidem constructa domonstrat. Bed¬
phage domus buccȩ bethania domus oboedienttae dr̃. qua s her
nã uenturus seluator p̃sentaesuȩ diematio ses sudlis ccobo
en abos antepaes sionẽ suet docendo donis pieronses sionis aloboe¬
Ptaua spritedlis impleuit quȩ pulchre cuuttates inmonteoliueti
ue referuntur hoo in ipso dño quinos unctone spib tul uaies et¬
sritiemn alscientiae pi&atisq lucerefouet. Vndealibi cum dicene

Expanded text:
longo post tempore et ipsum occisura, et ob odium regni ejus hostili longo post tempore et ipsum occisura, et ob odium regni ejus hostili sit clade peritura. Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, misit duos discipuloti . Bethphage erat viculus sacerdotum in monte Oliveti; Bethania quoque villula sive civitas in latere montis ejusdem, quasi stadiis quindecim ab Hierusalem, sicut Joannes evangelista manifestat, ubi Lazarus est suscitatus a mortuis, cujus et monumentum Ecclesia nunc ibidem constructa demonstrat. Bethphage autem domus buccae, Bethania domus obedientiae, dicitur. Quas Hieram venturus Salvator praesentiae suae dignatione sublimavit, quia multos ante passionem suam docendo donis piae confessionis et obedientiae spiritalis implevit. Quae pulchrae civitates in monte Oliveti positae referuntur, id est, in ipso Domino, qui nos unctione spiritalium charismatum, et scientiae pietatisque luce refovet. Unde alibi cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
ad docendum uidebaontur idonei obncȩlegentiae suȩ noxdi
iidoctos reputabuntur. At tilli simpliciores fratres & elenten
penitus ignari ob conuersationis tam̃ eximiȩ deciotionem in
a postolicos doctores p̃mie sum ma ꝑcipient quienim recipep
phetam in nomine prophetȩ mercedem prophetȩ accipier
Vlerũtaĩ iinicos illos qui noluer meregnare supse
duertehuc &inter ficite inteie. Impiolate iudçorup el
niumineprobrorum ach pp̃ĩ conuerti nolentiũ significat indio
ei puniendam ut ꝑduos seruas fiddes utruusq popui doctoni
quiuerbũ fidei autnum quaom audire autinede intp̃taindo on¬
perem adluerunt. Permessionẽ ruris non seminati eor ũ&icra
ue bum dĩ nec audire contigit discussio signetur : quib quno¬
inita parabola ascendit hiero solrma utostendat deciusdbo
maame reicuutatis euentdi parabolã fus premissami qur to

Expanded text:
ad docendum videbantur idonei, ob negligentiae suae noxam, ad docendum videbantur idonei, ob negligentiae suae noxam, inter indoctos reputabuntur. At alii simpliciores fratres et elementorum penitus ignari, ob conversationis tamen eximiae devotionem, inter apostolicos doctores praemia summa percipient. Qui enim recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet . Verumtamen inimicos meos, illos qui nolducite huc, et interficite ante me. Impietatem Judaeorum vel omnium reproborum ad Christum converti nolentium significat, in die judicii puniendam, ut per duos servos fideles, utriusque populi doctores, per qui verbum fidei aut nunquam audire, aut male interpretando corrumpere, maluerunt, per messionem ruris non seminati eorum etiam quos verbum Dei nec audire contigit, discussio signetur. Quibus quinque persoJerosolyma. Finita parabola, ascendit Jerosolyma, ut ostendat de ejusdem maxime civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
Dico autẽ uobis quia omni habenti dabitur ab eo aut̃
qui non habet & quodhabet auferetur abeo.
aec ad superiora sententia respicit docens &illum posse
ammittere munusd qui habens non habet id est nonurt᷑¬
& in eo augeri quih ab enrhabet: hoc ÷ beneutitur. quȩ gra¬
tiarũ mutatio qm̃ in hacuita gerisolet. Nottendum quod
illus dñi redeuntis ex cemen eliãnunc expaeste caelebratum
sedtunc est uniuer salit̃ implendũ . Cotidie nãque accepto
apatre regno redit quia peregrinantis interra cedesie semꝑ
statum conspicit cottidie in tanto fideliũ seruorum numero
huic pecuniã negociaturo cõmodat in altero modum consũmat
operis examinat hunc fideliter prudent̃q laborantem am¬
plioris gratiae munere donat illum desidicos molles &marcida
luxu otia sectantem & eo quod dedercat priuat. uerum uniuer¬
suli manifestato iudicio quod dictu quoq terribileẽ mult qui

Expanded text:
Dico autem vobis quia omni habenti dabitur. Ab eo autem Dico autem vobis quia omni habenti dabitur. Ab eo autem qui non habet et quod habet auferetur ab eo. Haec ad superiora sententia respicit, docens et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est, non utitur, et in eo augeri, qui habens habet, hoc est, bene utitur. Quae gratiarum mutatio, quoniam in hac vita geri solet, notandum quod illud Domini redeuntis examen etiam nunc ex parte celebratum, sed tunc est universaliter implendum. Quotidie namque accepto a Patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae statum conspicit. Quotidie in tanto fidelium servorum numero huic pecuniam negotiaturo commodat, in altero modum consummati operis examinat, hunc fideliter prudenterque laborantem amplioris gratiae munere donat, illum desidias molles et marcida luxu otia sectantem, et eo quod dederat privat. Verum universali manifestato judicio, quod dictu quoque terribile est, multi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Niuuerbipecuniã adoctore ꝑcipit emitq credendo nes¬
se est eam cũ usuris soluat opercodo. ut quod auditu
didicit ec sequatur &actu. Inusura quippe pecunia &ia no
dita recipitur ł cestedeaccepto uerbi foenore usuras soluit
quiex eo quo d ceudit elĩ alia studet intellegere quȩ necdum
e p̃dicatoris oredidicit. Et ad stantibus dixit aufente
ibllo incm & date illi qui decem mnas habet et
lnã gratiã quãp̃dicando ali is cõmunicare neglex̃ ei auget
q̃indindo laborceuit iuxte quod angelo ephesi ec desiae dicit᷑
diendo promeruit. Sp̃s inquit dnĩ discessit asaul & directus ẽ in
dauid adieilla & deinceps. quod uero ablatat᷑ anequã seruo
mna ei qui decem mnas habebat dcoriius se ẽ mysticȩ utrcor
indicat intrante plenitu dine gentium omnẽ isrł saluũ futu¬
rum & tunc habundantiã gratiae spiritedis quã nodo nos
temperentur exercemus illius populi doctoribus eẽ conferendã

Expanded text:
Qui verbi pecuniam a doctore percipit, emitque credendo, necesQui verbi pecuniam a doctore percipit, emitque credendo, necesse est eam cum usuris solvat operando, ut quod auditu didicit, exsequatur et actu. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Vel certe de accepto verbi fenore usuras solvit, qui ex eo quod audit etiam alia studet intelligere quae necdum ex praedicatorio ore didicit. Et astantibus dixit: Auferte ab illo minam, et date illi qlatam gratiam, quam praedicando aliis communicare neglexit, ut ei augeatur qui inde laboravit, juxta quod angelo Ephesi Ecclesiae dicitur: diendo promeruit: Spiritus, inquit, Domini discessit a Saul, et directus est in David a die illa , et deinceps. Quod vero ablata a nequam servo mina, ei qui decem minas habebat dari jussa est, mystice, ut reor, indicat, intrante plenitudine gentium omnem Israel salvum futurum, et tunc abundantiam gratiae spiritalis, quam modo nos tepenter exercemus, illius populi doctoribus esse conferendam .
Abbreviated transcription (Latin):
quol aecs peguit Dicet ei deoretuo teiudico serideno¬
quo dego iusitrus homo sum tollens quod non posis o
tens quod non seminaui & quare non de disti pecumia n
pamensũ.. Quod putauerat se proexcusatione dixisse a
pam pnopriam uertitur. Siinquitdurum & crudelẽmae
uernoueras & aliena sectari ibique metere ubi non senna¬
uerimn quare nontibi istius modi cogitatio incus se uimunt
ut sereme meadiligentius quȩ siturum & detres pecunu
meã siue argentũ ad mensa utrũq enim atres pecini¬
gmecus sermo signĩf eloquia dnĩ inquit eloquia casta areas
paratisq fideliũ cordib: intimari. Ad queciudelicet mensis
id ÷̃ mentẽ a udtorum non abia quã dominicacẽ deferenda po¬
ni añ gonnis sermo dicentis scripturȩ semsũ sequatur nã quos
hie dñs non quã libet pecunic̃ sed suã dicit num mularis ee soe¬
pendam exponit a postolus dicens Siquis loquitur quasist ro¬
nesd̃. Et egoueniens cum usuris utiq exigis senilluo

Expanded text:
judicatur. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequod ego austerus homo sum, tollens quod non posui, et metens quod non seminavi: et quare non dedisti pecuniam meam ad mensam? Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena sectari, ibique metere ubi non seminaverim, quare non tibi istiusmodi cogitatio incussit timorem, ut scires me mea diligentius quaesiturum, et dares pecuniam meam sive argentum ad mensam? UtrumqGraecus sermo significat: Eloquia Domini, inquit, eloquia casta, argentum paratisque fidelium cordibus intimari; ad quam videlicet mensam? id est, auditorum mentem, non alia quam Dominica est deferenda pecunia, ut omnis sermo docentis Scripturae sensum sequatur . Nam quod Dominus non quamlibet pecuniam, sed suam dicit nummulariis esse fenerandam, exponit Apostolus, dicens: Si quis loquitur quasi sermones Dei. Et ego veniens, cum usuris utique exegissem illud?
Abbreviated transcription (Latin):
pussidentes recipi&ur sane &liũ decontinentiu coniugali
multo maior suauitas ab illa que eis inuicem ꝑ comme dosidor
stium prebebatur: Elxorem antect in lasciuia passione desiderdi
pos si debam hanc eandem in honorem sc̃ificationis & uera xpi di
letiono possideo: una est mulier sedcentuplum creutimtontũ
castiones pesam quod scđm marcum dicit᷑ accipi& centies tantũ
bunt intem pr hoc domos & fr̃s &sorores & matres a filces ipo
gros cam ꝑsecutionib potest alcius accipi: Centenarius quippe
numerus desinistra trans latus ud dexteram. Lic& eanidemiln
flexu digitorum uid&ur tenere figureaꝵ nimiunelico¬
men quantitatis magnitudine suꝑ crescit : quia uidelic&
uniuersi qui ꝓpter regnumdĩ temporalia spernunt e at̃c
in hacurtar persecutionibus plenissima eiusdem regnigau¬

Expanded text:
possidentes . Recipietur sane etiam de continentia conjugali possidentes . Recipietur sane etiam de continentia conjugali multo major suavitas ab illa quae eis invicem per commistionem sexuum praebebatur. Uxorem ante in lasciva passione desiderii possidebam, hanc eamdem in honore sanctificationis, et vera Christi dilectione possideo. Una est mulier, sed centuplum crevit meritum castitatis. Nam quod secundum Marcum dicitur: Accipiet centies tantum nunc in tempore hoc, domos, et fratres, et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus , potest altius accipi. Centenarius quippe numerus de sinistra translatus ad dexteram, licet eamdem in flexu digitorum videatur tenere figuram, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit, quia videlicet universi, qui propter regnum Dei temporalia spernunt, etiam in hac vita persecutionibus plenissima ejusdem regni gau
Abbreviated transcription (Latin):
iuit isteest quipropterregnumdĩ ad quirendi omnesie¬
odus contempserit: omnes saȩculi delitics luxusq callra s oer tib
uls plura in p̃senti recipi&r quam a fratribus atticonsortib
opositisui quieis piritali glutino conligantur: multogra¬
porem &iam in hacuita recipi& caritatem hanesiquidene
un inter parentes hacfilios atq germanos coniuges uel
uopinquos siue soci&as copule seuconsangiuritatis nece ssitado
oungus satis breuemes se constat acfragilem: denior patdũ
uumhonesttosausa interueniente deuellitur: soliper perue
poniunctionis r&ient unitatem. atq indiscrole possiden
muersa quiomnia sua es se quae fratrum omnia fratuuom
redunt es se quae suci sunt: lege actus apłorum quia nultutu¬
uinis credentium eratcor & anima una &erant illis omnia
omimunia: nullusq egenserat intereos quisua prodña relii¬
querat dequibus & paulus ait. tamquã nihil habentos &i cahẽ

Expanded text:
ur iste est. Qui propter regnum Dei acquirendum omnes affectus contempserit, omnes saeculi delicias luxusque calcaverit, multo plura in praesenti recipiet, quia a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, multo gratiorem etiam in hac vita recipiet charitatem. Hanc siquidem quam inter parentes, ac filios, atque germanos, conjuges vel propinquos, sive societas copulae, seu consanguinitatis necessitudo conjungit, satis brevem esse constat ac fragilem. Denique interdum etiam honesta causa interveniente divellitur. Soli perpetuae conjunctionis retinent unitatem, atque indiscrete possident universa, qui omnia sua esse quae fratrum, omnia fratrum credunt esse quae sua sunt. Lege Actus apostolorum, quia multitudinis credentium erat cor et anima una, et erant illis omnia communia, nullusque egens erat inter eos qui sua pro Domino reliquerunt. De quibus et Paulus ait: Tanquam nihil habentes, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
post illũ dicentes nolumus hunc regnare su pernos.
iues impios iudeos dicit. dequib alibi protestatur nunc autem
& uiderunt & oderunt & me & patrẽmeum qui non solũ p̃ sentẽ
usq: ad mortem crucis oderant. sed &iã postresurrectionẽ cius
miser̃ ꝑsecutionẽ a postolis & p̃dicationẽ regni caelestis sp̃uerunt.

Expanded text:
post illum, dicentpost illum, dicentCives impios Judaeos dicit, de quibus alibi protestatur: Nunc autem et viderunt, et oderunt et me, et Patrem meum . Qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderant, sed etiam post resurrectionem ejus immiserunt persecutionem apostolis et praedicationem regni coelestis sp
Abbreviated transcription (Latin):
itcerã legis imbutos. Datillis decemmnas. quia legis dicta spi¬
talter intellegenda reuelat. Post passionẽ quippe resurrect¬
nem que suã ecpertut illis sensum ut intellegerent scriptur es.
limnanãq quã greci mnantuocantur centum drogmis appendit᷑
uomnis cͥripturȩ sermo qui a uitȩ caelestis ꝑfectionẽ suggerit.
uasi numeri centenari pondere fulgescit. Et aitillis negotia¬
pini dũ uenio. Verba in quitlegis ac prophecorũ mstica
cer p̃tatione discus a populis offerte. atq abeis fidei confessionẽ
norumq probitatẽ recipite. Iuxta quodpsclmista suis audito¬
ibus p̃cipit dicens. sumite psalmum & date tympanum hoce laci¬
dem p̃dicationis in cordis intentione ꝑcipite & d euotionẽ operis in cir¬
ns castigatione redhibite. Tympanũ qui ppeest pellis in ligno extenta
elis uero in ligno extenta caro ẽnrã ad exemplum dominicȩ crucis
fflicta. Ciues autẽ eius oderant illum & miser̃ legationẽ

Expanded text:
itteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritualiter intelligenda revelat. Post passionem quippe, resurrectionemque suam aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa populis offerte, atque ab eis fidei confessionem morumque probitatem recipite. Juxta quod Psalmista suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum . Hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta. Pellis vero in ligno extenta caro est nostra ad exemplum dominicae crucis afflicta. Cives autem ejus oderant illum. Et miserunt legationem
Abbreviated transcription (Latin):
onfitetur peccata sua quorumunus suꝑbiendo recessit humiliatus
lterlamentando ad propinquare meruit excltatus: Quia omnis
qui se ex altit humilubitur & quisehumilut exaltabitur.
tdeutroq populo p̃fato & dehomini suꝑ bo ł humili rectepo
test intellegi. sicut & illud quod alibilegimus anteruinam ex al
pharisȩi quibus humiliari uoluit possumus ex diuerso formam
humilitatis qua sublimemur adsumere. Vti sic ille consideratis &
peiorum uitus & suis uirtutibus ÷ elatus adruinam itanos ñ nra
solum pigritia sed & meliorũ uirtutib inspectis humiliemur
adgloriã quatenus unusquisq nr̃m haec apud se supplexac sum¬

Expanded text:
confitetur peccata sua: quorum unus superbiendo recessit humiliatus, confitetur peccata sua: quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis, qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni sutest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: « Ante ruinam ex verbis elati Pharisaei quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille, consideratis et pejorum vitiis et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos, ut nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque haec apud se supplex ac sub
Abbreviated transcription (Latin):
er cuituipsorum quattuor. Corpora quippeanim alium id¬
sbepe dum aliisrebus intendimus fit ulaneglegamus. &ubineelegnꝰ¬
qpculdibio oculum non habemus. Nameccephariscus ad exiben
abstinentiã adimpendendã miseri cordiã. ad referendas dõgra¬
us oculũ habuerat sed adhumilitatis custo diã non habebat. & quid
todest quod contra ostiũ insidias penetota ciuites cautecus toditur
inũ foramen aꝑtum relinquitur unde ab hostibus intretur.
t publicanus alongestans nolebat necoculos ad celũ leuare
dycutiebat pectus suũ dicens ds̃ propitus estomihi peccxori
icouobis descendithic iustificatus in domum suam ab illo
uantã ueniae fidutiam dignepenitentibus p̃bet: quod publicas
quireatum suȩ nequitiae ꝑfecte cognouit fleuit confessus est
et si miustus ad templum uenit iustificatus atemplo rediit.
ipiceautem phariseus iudȩorum ẽ populus qui ex iustificationib
egis extollitmerita sua. Publicanus uero gentilis ÷ qui longeadõ posit̾

Expanded text:
culis in circuitu ipsorum quatuor. Corpora quippe animalium idsaepe dum aliis rebus intendimus, fit, ut alia negligamus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad implendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat, et quid prodest, quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur? Et publicanus, a longe stans, nolebat nec oculos ad coelum levare; sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus, propico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet quod publicanus qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus qui ex justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus
Abbreviated transcription (Latin):
quia homo aurdirus estolles quod non posuistretede pecunuã
non semiincesti. Ceruus qui negotitori ius sus acceptã dnĩpecinũ
insudario reposuit ostendit eos quia dp̃dicandũ idonei p̃dicidio¬
nis officiũ iubentedno ꝑ ecdesiaẽ uel saltmm suscipere uelsusceptũ digne
ge nere de dactant. P ecuni ã quippe iisud arioligare ẽ ꝑcepta dona
sub otio lentitor poris abscondere. Sunt em̃ homines acsibi ꝑuers¬
tite blandientes ut dicant sufficit ut deseunus quisq rationẽred¬
dat quod opus ẽ alus p̃dicare ut &liã deipsis rationẽ red dere quisq
cogatur cũ apud adhim̃ elic̃ illisint in excus abiles quib lexdatañe st
neq audito euuangelio dormier̃ quia ꝑcreaturã potercont creato¬
rẽm cognoscere hocẽ enĩ qua simetere ubi ñ semincaut id ÷ & eos
impietatis reostenere quib: uerbũ legis aute uangeli nona¬

Expanded text:
quia homo austerus es, tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Servus qui, negotiari jussus, acceptam Domini pecuniam in sudario reposuit, ostendit eos qui, ad praedicandum idonei, praedicationis officium jubente Domino, per Ecclesiam, vel saltem suscipere, vel susceptum gerere detrectant. Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant Creatorem agnoscere ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, eos etiam impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non
Abbreviated transcription (Latin):
turtem ipseẽ quiait. Egosim ianua ouium ꝑmesiquis introiate¬
haic uniam in biuio ligatur stabat &recte iibiuio quia nonino¬
iuis uitȩ fideiq uicẽ tenebatur sedplures dubiosq sectarum cillis
oli. p elluoneeis dequibus apte subiungitur. Soluentibus uuna
illis pullum dixerunt domineius adillos qui s tolui aue
ultos quippe habebat dommos quȩ non uno dognlti cspt
si nitioritum aducorios diuersosq: miserrapiabatur et tu
adsi mula erconuta prout ducebatur incedens. dtmq uer narcilus
qua dĩ ser penre consuetudine commune eẽ dicitur quod innut
sicut & ced petrum uox de celodicit quod ds̃ mundauitiuic anmie
nediceris quia quiscs̃ ẽ solius diest &cũnullo ei communis est quet
pecsea or est &inmundus multorumẽ: multieñĩ demones possideti
Eideo cominunes appellitur. At illidixer quia dñs cum necs¬
sorium habet & duxerunt illum adihm̃ Nuisosuendose

Expanded text:
introiejanuam, in bivio ligatus stabat. Recte in bivio, quia noncertus vitae, fideique vitam tenebat, sed plures dubiosque sectarum calles sequebatur erroneus, de quibus apte subjungitur: Solventibus autem illis pullum, dixerunt domini ejus ad illos: Qui solvitis pullum? Multos quippe habebat dominos, qui non uno dogmati etirituum ad varios diversosque miser raptabatur errores, ad simulacra muta prout ducebatur incedens . Denique vernacula quadam Scripturae consuetudine commune esse dicitur, quod immundum est, sicut et ad Petrum vox de coelo dicit: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris . Quia qui sanctus est, solius Dei est, et cum nullo ei communis est; qui autem peccator est et immundus, multorum est. Multi enim daemones possident eum, et ideo communis appellatur. At illi dixerunt: Quia Dominus eum necessariu
Abbreviated transcription (Latin):
non adulterat uerbũ dĩ sed sicut exđo corãdõ in xp̃o loquitur.
Quic quid eñ in p̃sente p̃cipimꝰ donorum in cõparatione futuroru
ꝑpaucũ ẽ & modicum quia ex parte cognoscimꝰ & ex parte propbes¬
tamus. Cũ autẽ uenerit quod ꝑfectum ẽ eua cuabitur quod expuba¬
Ciuitates autẽ decem sunt animȩ ꝑ legis uerbũ ad gratiã cuangli
uenienter quib: tunciure glorificandus ille p̃ponitur quieis patia
uerbi dignedõ cõmodauerit. Vndequidam negotiator egregnisa
uitates quibus pereat hoc ẽ animas quas regendas acceperat adi
quinq: innas. Seruus iste coetus ẽ eorum quip̃putio euan¬
gelitare missis̃ cui dñs ad p̃dicandum eum unã mna ho÷ unĩ
quinq: mnas fecit quia gentes quinq: corporis sensib: anteana¬
cipatus ad fidei eu angelicȩ ad gratiã conuertit. Et huic ait
& tu esto supͣ quinq ciuitites. Nocẽ exearum quambu¬

Expanded text:
non adulterat verbum Dei, sed sicut ex Deo coram Deo in Christo loquitur. non adulterat verbum Dei, sed sicut ex Deo coram Deo in Christo loquitur. Quidquid enim in praesenti percipimus donorum, in comparatione futurorum perpaucum est et modicum, quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus: cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod exCivitates autem decem sunt animae per legis verbum ad gratiam Evangelii venientes, quibus jure tunc glorificandus ille praeponitur qui eis pecuniam verbi digne Deo commodaverit. Unde quidam negotiator egregius, civitates quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, allquinque minas. Servus iste coetus est eorum qui praeputio evangelizare missi sunt, cui Dominus ad praedicandum eunti, unam minam, hoc est, quinque minas fecit, quia gentes corporis sensibus antea mancipatas, ad fidei evangelicae gratiam convertit. Et huic ait: Et tu esto super quinque civitates. Hoc est ex earum quas imbu
Abbreviated transcription (Latin):
humilis apparuit cũ diceret regnũ meũ nonẽ de hocmundo. Etius¬
stuocari seruos. quibus dedit pecuniã ut sciret quantũ quisq
inegotiatus esset. Ut sciret in quit non quo eũ quid lateat ciu
ueris sime dictũ est. Dnẽ tuomã scis sed scire dicit scireom̃s faceret.
lunc enĩ omnium opera & cogitationes palã omnib: ostenduntur
dequib: gratia p̃dicand ilataẽ. Non aut̃ & eos quib p̃dican¬
adiudiciũ tunceẽ uocandos ipsir̃ enĩ pecunia qul ãboni serui u¬
dicens dñe innatua decem mnas ad quisiuit. Pm
seruus ordo doctorumẽ incircũcisionẽ missorum quiun
negotiaturus accepit. quia unũ dnm̃ unã fidem unũ bapuistu
unũ dm̃p̃dicare iussus ẽ sed hȩc eadem mna. decem mnas adqus
qui a populũ sublege constitutũ sibimet docendo sociauit. Et u¬
illi eugebone serue quia in modico fidelis fiusti eris pons¬
tem habens supͣ decem ciuitates. In modico seruus ẽ fidels qu

Expanded text:
 meum non est de hoc mundo . Et jussit vocari servos, quibus dedit pecuniam, ut sciret quantum quisque negotiatus esset. Ut sciret, inquit, non quod cum quid lateat, cui verissime dictum est: Domine, tu omnia scis. Sed sciret, dicit, scire omnes faceret. Tunc enim omnium opera et cogitationes palam omnibus ostenduntur. quibus gratia praedicandi data est, non autem et eos quibus praedicaad judicium, tunc esse vocandos. Ipsi sunt enim pecunia quam boni servi acquidicens: Domine, mina tua decem minas acquisivit. Primus servus ordo doctorum est in circumcisionem missorum, qui unam minam negotiaturus accunum Deum praedicare jussus est. Sed haec eadem mna decem mnas acquisivit, quia populum sub lege constitutum sibi docendo sociavit. illi: Euge, serve bone, quia in modico fuisti fidelis, eris potestatem habens supra decem civitates. In modico servus est fidelis, quia