comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tans apparunt : et quia ad laboranees frs ꝑgeret indi¬
cauit. Quoduir dĩ pernunciũ celerrime fracrib: in¬
dicauit dicens iratres cauit uos agite quii ad uos
hac hora malignus sp̃s uenit Is qui mandatũ
deculit uix uerba cõpleuerat: & malignus
sp̃s eundẽ parietẽ qui ȩdificabatur euer¬
tit : atq unũ puerulũ monachũ. cuiusdãm
citrulis filiũ opprimens ruina contriuit.
Contristati om̃s ac uehem̃ter afflicti: non
dampno parietis sed contritione fratris¬
Quod uenerabili patri benedicto studuer
celerit̃ cũ graui luctu nunciare. Tunc
idẽ pat̃ ad se dilaceratũ puerũ deferri
iubet. Iuẽ portare non nisi insago potuer̃
quia collapsi saxa parietis eius non solũ
mẽbra sed etiã ossa contriuerant. Eumq
orare consueuerat proici: missisq foras fra¬
trib: cellã ł clausit. Iui oraitioni instantius
quã solebat incubuit: mira res: hora eidẽ

Expanded text:
tans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret inditans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contriverant. Praeceorare consueverat, projici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora
Abbreviated transcription (Latin):
ta lapis celeritate leuatꝰ ẽ acsinullũ prius pondus
unc in conspeccu uiri dĩ placuit : ut in loco codẽ
terrã foderent : quã dũ fodiendo alcius penitri¬
Erent : a ercum illic idolũ fr̃s inuener̃ luo fad
horã cisu in quoquiñ proiecto  exire ignis repente
uisus ẽ ãtq incunctorũ monachorũ oculis quia om¬
ne eiusdẽ qͥquinȩ acdificiũ consumeretur osten¬
dit Cumq ciciendo aquã & ignẽ quasi extinguendo
ꝑstreperent : pulscicus eodẽ timultu uir dñi adueni :
qui cundẽ ignẽ in oculis fr̃m eẽ : in suis uero non esse
considerans caput procinus in orationẽ flexit : & cos
quos stintastico repperit igne de ludi reuocauit. fr̃s
ad oculos suos lit & scinũ illud qͥo quinȩ aedificiũ cer¬
nerent anssisterei & flammas quas antiquus hostis
panie̾tẽ. qui res ita exigebat pudo altius acdi¬
ficient tir dĩ in orationis scudio intracellae
suȩ elaustra morabatur. Cui aiñciquus hostis in sul¬

Expanded text:
ta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus Tunc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse consquos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres ad oculos suos, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas, quas antiquus hostis parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditione calloquiũ hlberae: dixit̃a Pet hunc re¬
gẽ ciuitas ista destruitur s ut iam amplius non
in habitetur . Cuiuir dñi respondit. Roma agentib
non ext̃minabitur: sed tempestitib: coruscis et tur¬
binib ac terrę motu fatigata marcese st in semet¬
ipsci. Cuius prophetiȩ misteria. nobisum ficta st̃
luce clariora: qui in hac urbe dissoluta moenia.
euersas domos destructas ȩcclesias turbine cerni¬
mus eiusq ȩcꝑficia longo senio lassate quia rui¬
nis crebrescentib: prosternantur uidemus decle¬

Expanded text:
perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc reperditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Domini respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus coruscis, et turbinibus, ac terrae motu fatigata, in semetipsa marcescet. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus, ejusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus prosternantur, videmus
Abbreviated transcription (Latin):
unc per sẽ idem totila ad dĩ hominẽ accessit
Quẽ cũ longe sedentẽ cerner& : non ausus ac¬
cedere sese in terrã dedit. Cui dũ uirdĩ bis t̃q
diceret surge sed ipse ante eũ de terra erigi
non auderet : benedictus inuxl̃i dñi samulus.
ꝑsemet ipsũ dignatus ẽ accedere ad regẽ prostra¬
tũ. Iuẽ de terra leuauit᷑: de suisxictib increpci¬
uit : atq inpaucis sermonib cuncta quȩ illi erant
uentura p̃nunciauit dicens. Multa mala facis:
multa fecisti: lamaliquando ab iniquitate
cõnpescere. Et quidẽ romã ingressurus es mare
transicũrus Nouẽ annꝰs rgnas decimo moricris
q uibꝰ Aũdit issrex sachem̃ter terfisus oratione pes:¬
tita recessit atq ex illo iam tempone minus crũ¬
delis fuit. Gũ non multo post romuã ednt: ad
siciliam ꝑrexit. Anno aut̃ regni sui decimo om¬
nipotentis dĩ iudicio regnũ cum uita perdidit
cũ illo de ingressu regis totilȩ & romane urbis

Expanded text:
unc per se idem Totila ad Dei hominem accessit: quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere sese in terram dedit. Cui cum vir Dei bis terve diceret: Surge, sed ipse ante eum de terra erigi non auderet, Benedictus Christi Jesu famulus per semetipsum dignatus est accedere ad regem prostratum: quem de terra levavit, et de suis actibus increpavit, atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant ventura praenuntiavit, dicens: Multa mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingressurus es, mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione petita recessit, atque ex illo jam tempore minus crudelis fuit: et non multo post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo, omnipotentis Dei judicio regnum cum vita perdidit.cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis
Abbreviated transcription (Latin):
spatarius riggo dicebatur : cui calciam̃ta sua p̃buit:
eũq in dui regalib uestib fecit : quẽ quasi in ꝑsonci
suci ꝑgere ad dĩ hominẽ prȩcepit : in cuius obseqͥo
tres qui sibi p̃cȩteris adhȩrere consueuerant co¬
mites misit ⁊ scilic& uul. ruderic. & blidin ut
ante serui dĩ oculos ipsũ eẽ : regẽ totilã simu¬
lantes eius later ob ambubarent. Cui alia quo¬
que obsequia atq spatarios p̃buit: ut tã ex eis¬
dẽ obsequiis. quã ex purpurcis uestib: rex eẽ
putiretur . Cumq idẽ riggo decoratꝰ uestib ob
sequentiũ frequentia comitatus monasteriũ fuis¬
set ingressus : uir dĩ eminus sedebat. Iuẽ ueni¬
entẽ conspiciens cũ um ab eo audiri potuiss&.
clamauit dicens sone fili : pone hoc quod portis
non .ẽ.tuũ iui riggolptinus interram cecidit :¬
& quia tanto uiro illudere prȩsumpsiss& expa¬
.uit. Om̃sq qui cũ eo ad dĩ hominẽ ueniebdnt:
terrȩ consternati sunt. Surgentes aut̃ ad eũ p̃ro¬

Expanded text:
sua praebuit eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obsequio tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumqsequentum frequentia comitatus monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri potuisset, clamavit, dicens: Pone, fili, pone hoc quod portas: non est tuum. Qui Riggo protinus in terram cecidit, et quia tanto viro illudere praesumpsisset, expavit: omnesque qui cum eo ad hominem Dei veniebant, terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
DE AOLIO LIA CŨO & olEOREELETO
ua increpatione cõpleta: sẽse cũ hisdẽ frib in
orationẽ dedit. In eo aut̃ loco ubi cũ fr̃ib oribat
uacuũs erat uboleo dolrũ & cooꝑtũs. Cũq sc̃s uir
in oratione ꝑsistera : coepit oꝑim̃tum ei usdẽ dolfi
oleo excrescente subleuari. Iuo cõmoto utq sub¬
leuito : olcũ qđ ex creuerit ora doli t̃nanssens
pacum̃tũ loci in quo incubuerant in undabatr iuod
benedictꝰ dĩ felmulus ut aspexit : ꝓtanus orationẽ
cõpleuit : atq in pcim̃tũ oleũ do fluere cossuut :
T unc diffidentẽ in oboedientẽq fidm̃ latius ad io¬
nuit ut fidẽ haborei discerat & hu ihilitatem
uenerabilis patat il incutõ anmn ipodiiois dñ quĩ¬

Expanded text:
De dolio vacuo, oleo repleto. Qua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. venerabilis Pat
Abbreviated transcription (Latin):
bilẽ uitã nolebat. Qui ciusdẽ in uidiȩ tene¬
bris cecitꝰ ad hoc usq ꝑductus ẽ ut scruo om̃i¬
potentis dñi infectũ ueneno panẽ quasi pro
benedictione transinitceret : luc̃ uirdĩ cum
gratiarũ actione suscepit: sed cũ quȩ postis
latent in pane non latuit. Ad horã ucro
refocdionis illius ex uicina silua coruus uemire
consueuerat : & panẽ de manu eiꝰ accipere Nuicũ

Expanded text:
invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus acciper
Abbreviated transcription (Latin):
re : quosq etiã posset. ab illius uisititione cõper¬
cere. Cũq iã se tonspicer& cius profectib obuia¬
re non posseͥ & conuensationis illius opinionẽ
crescere: atq multos ad statũ uite molioris ip¬
sõ. quoq: opinionis cius p̃conio indesinent̃ uoca¬
ri : inuidiȩ facib magis magisq: succ ensus dece

Expanded text:
isitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, dete
Abbreviated transcription (Latin):
inuxẽc longe laceq feruescerent ÷ sȩculirt̃ entã
multo relinquerent : & sub leni redẽptoris iugo
ceruicem cordis edomarent : sicut prauorũ mos¬
t̃ in uidere aliis uirtutis bonũ quod ipsi habe:¬
it non appetunt : incinȩ ecłe prbt florentius¬

Expanded text:
i longe lateque fervescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ec
Abbreviated transcription (Latin):
siones uctoriȩ ministrauit inuitus. De ingenti saxo¬
eiusdẽ cellȩ construerent lapis in medioiace¬
bat. quẽ in edificiũ leuare decreuer̃ : Cumq cũ duo
uel tres mouere non possent : plures adiuncti sunt.
Sed ita immobilis ꝑntinsit : ac si radicitus interra tene¬
recur : ut palã darctur intelligĩ quod suꝑ cũ ipsẽ
ꝑsẽ antiquus hostis sederet: quẽ tantorũ uirorum
manus mouere non possent Difficultate igicur fa¬
cte ad uirũ dĩ missũ ẽ. ut ueniret: orando hostẽ
repellere ut lapidẽ leure pocuissont: Iui mex
uenit : orationẽ faciens benedictionẽ dedic : et tan

Expanded text:
siones victoriae ministravit invitus. CAPUT IXsiones victoriae ministravit invitus. CAPUT IXejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tan
Abbreviated transcription (Latin):
non occulte uel ꝑ somniũ. sed aꝑta uisione eius¬
demꝰ pacris se oculis ingerebat & magnis clamo¬
riblum sẽ ꝑpeti conquerebitur. ⁊ita ut uoces il¬
lius etiam fr̃s audirent quamuis i maginẽ mi¬
mine cernerent: Et enĩ discipulis sus uenena¬
bilis pat̃ dicebat : corporalib: cius oculis. idẽ
antiquus hostis teterrimus & suc census apparelut:
qui in eũ ore oculisq flaminantib sȩuire uidebatur
Iam uero quȩ diceret. audiebant om̃s: prius enĩ htinc
uocabat̃ ex nomine : Cui cũ. iur dĩ minime respon¬
der& : ad cius mox contumelias erumpebat. Nam
cũ clamaret dicens. benedicte benedicte & eũ sibi
nullo modo respondere conspicer& : ꝓcinus adiun¬
gebat. maledicte madedicte non benedicit : quid
mecũ habess quid me ꝑsequeris: sedim nunc spe¬
ctanda sunt contra dĩ ftimulũ antiqui hostis noua
certimini :c̃ui pugnas quidẽ uolens intulit: sed oc ca¬

Expanded text:
non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusnon occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occa
Abbreviated transcription (Latin):
amdre debuissent. Ex quo misterio factũ ẽ ut dũ
suꝑbi aspiciunt despectũ mortis. humiles contra
GREGOIRIꝰ Sc̃s uir ad alia demigrans lo¬
cũ non hostem mutauit. Nam tinto post grauio¬
s prielia pertulit quanto contri se aperte pu¬
gnantẽ ipsum magistrũ maliciȩ inuenit. Castrum
nãq qđ cassinũ dicitur : in excelsi montis lãtere si¬
tum ẽ. Qui uidelica mons distenso sinu hoc idẽ
cistrũ recipit : sed per triã milia in altũ sẽ
subrigens uelut ad aera cacum̃ tendit Ubi
uetuscissimũ stinũ fuit : in quo ex antiquorum
more gentiliũ abstulto rusticorũ popło apollo
colebatur. Circũ quaq etiã incultu dȩmonum
luci suc creuerant : in quib ad huc eodẽ tempore
infideliũ insana multitudo sacrificus sacrile¬
gis in sudabat : Ibi itaq uirdĩ ꝑ ueniens contrunt
idolũ : subuertit arĩ : succidit lucos atq in ipso
uocabit: sed hȩc antiquus hostis tacite nonferens.⁊

Expanded text:
amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra Gregor. Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis dedit: uel quia inimicus oecubiit. ⁊uel quia
de inibiici norte discipulus exultauit : Sua de
r factũ ẽ ut eidẽ quoq discipulo poenitentiã
indicent : quod mandans talia giudore de ini¬
mici interitu praesumpsissa. PEΚRC Mira
sunt & multũ scupendi quȩ dicis: nã in aqua ex pe¬
tri ꝓducta morsenꝰ  irue Inferro uero quoda
ꝓfundo aquȩ rediic heliseũ : In aquȩ itinere petrũ
In corui oboedientuã heliã. In luctu auc̃ mortis ini¬
mici dauid uideo: Vt perpendo ⁊ur iste spũ iustorũ
om̃ium plenus fuit GREEORUir dñi bene¬
rursus scriptũ ẽ : de plenitudine cius nos om̃s ao¬
cepimus Nam scĩ dĩ homines potuer̃ adño uir¬
tutes habere : non ctũ aliis tradere Ille aut̃ sig¬
na uirtutis dedit subditis qui se diturũ signum
lonȩ promisit iniicis : ut corã suꝑbis mori digna¬
retur corã humaib resurgere : quatqnus  illi
uiderent quod concẽpnerent & isti quod uenerant

Expanded text:
mentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia mentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor. Vir Dei Benerursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes
Abbreviated transcription (Latin):
de cella conspiciens lapsumq: ad huc teneriorib dis¬
cipulis ꝑtimescens Idq pro sua solius fieri ꝑsecutio
ne ꝑtractans inuidiȩ locũ dedit: atq oratoria cuncta
quȩ construxerit sub statutis p̃posicis adiunctis fra¬
trib: ordinauit : & pacucis secũ monachis ablatis. ha¬
bitationẽ mutauit loci : moxq uir dĩ eius odica humi¬
lit̃ declinauit : hunc om̃ps ds̃ terribilit̃ ꝓcussit
Uã cũ p̃dictus prbt scans in solario. benedictũ disces¬
sisse cognoscera : et exultaret: ꝑdurante immobilit̃
tota domꝰ fabrica hoc ipsum inquo stabat solatrium
cecidit : Et benedicti hostẽ concerens extinxit . Iuod uir
dĩ discipulus inciurus nomine scatĩ uencribili pcttri
benedicto qui ad huc aloco eodã uix decẽ milib
aberat: i estimauit et̃ nuntiandũ dicens Reuer¬
tere : quia prbt quite ꝑsequebatur extinctus ẽ
Quod uir dĩ benedictus audiens sese ingrauib la¬

Expanded text:
de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus disde cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravibus la
Abbreviated transcription (Latin):
In nomine lñuxẽi dñ i tolle hunc panẽ et tali
eũ in loco ꝓice: ubi a nullo homine possit inue¬
niri Tunc coruus aꝑto ore expansis alis circa
eundẽ panẽ coepit discurrere. atq cracitare: Ac
si aꝑte dicera. et oboedire se uelle : & tam̃ iussa
pice. ubi inueniri non possic. Quẽ diu demortitus
quandoq: coruus momordit : leuituit & recessit
Post tnũ uero horirũ spatiũ abiecto pane rediit:
& de manu hominis dĩ an nonã quĩ consue uerit
accepit Uencrabilis aut̃ pat̾ contra uitã suã in¬
ardescere scicerdotis animũ uidens: illi magis qu
sibi doluit : sed p̃dictus florentius quua magistri
corpus necare non potuit : se ad ex tinguendas dis¬
cipulorũ animas accendit: ita ut in i orto cellȩ
cui benedictus in erit anae eorũ oculos nudas sep¬
tẽ puellas mitteret : quȩ corã eis sibi inuicẽ mani
tenentes et diutius ludentes. illorũ m̃tem ad ꝑ¬
uersitatẽ libidinis inflamiarent . Quod sc̃s uir

Expanded text:
i Domini nostri tolle hunc panem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
tra N imperiũ concitus prexit inaurus atq usq
ud oũ locũ quo ab unda deducebatur puerꝑ
ttnũ sc ae existimans suꝑ aquã cucurrit tumq
ꝑcipillos tehuit rapido quoq: cursu rediic Iur
moxut t̾ram tecgit ad sel reuersus postterga
refodit &e quit suꝑ aqubis cucurrisset agnouit:
ee quod p̃sumere non pocuissce ut fien mirta¬
pliture coepit At conera maurus pro sqb cips
imperio fccctũ dicehat: seq consciũ in illa un¬
tuo non esse : quã nesciens feciss&: sed in hac¬
humilitatis mucuȩ amict contentione accesne ar¬
ex aqua triberer siꝑ capuc meũ abbatis melo¬
tem uidebã at ipsum me exaquis educere cen¬

Expanded text:
tris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque tris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miraputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisshumilitatis mutuae amica contentione accessit arex aqua traherer, super caput meum abbatis melotem videbam, ipsumque me ex aquis educere con
Abbreviated transcription (Latin):
sui egit pęnitentũ Quoeliñcurus quoq: monachus
mor benedicto dĩ stimulo curatut in dicare. Uirigit᷑
dñi benedictus hȩc audiens ucces sit ad lacũ tulit
de manu gohi mantibrũ & misit in lacũ ĩ a&e mox fer¬
rũ de profundo rediit atq in manubriã intrauit.
Iui statĩ ferrimentũ gothõi reddidit dicens Eoce
labora & noli contristari DΕTLVB DISCIRULO IUI
SUPER AQUIAS AMBULAUIT
uadã uero die dũ isdẽ uenerabilis benedictꝰ
incella consister&: p̃dictus placidus puer
scĩ uiri monachus ad auriendã de lacu aquã
egressus ẽ. Qui uas quod tenł erat in aquã in cau¬
te siminittens : ipsẽ quoq cidendo secutus ẽ. Quẽ
mox unda rapuit: & pene in unius sagittȩ cur
sum a terra introrsus traxit. Vir aut̃ dĩ intria
cellã positus hoc procinus agnouit. & inaurũ
festine uocauit dicens fr̃ maure curre q̃uia
Pes mir&& põst petrũ apłm inusicata. Bencdi¬
ctione & enĩ postulita atq percepta : ad pa¬

Expanded text:
oque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contrisuper aquas pedibus ambulavit. Quadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia es mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
facus : sed cũ necesse habes hic adme ingredere &
quȩ tucũ peccato laborabus tollere. ego tibi deua
dabo -Ps. TRTIS : Nunc usq ut in iruo incis sum
ego non fuisse patres in italia qui signa facerent

Expanded text:
facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent
Abbreviated transcription (Latin):
entiuit seupediti dice ns Ima omine dñ i p̃cipioti¬
biit aditũ istũ custodiis ac furẽ buc ingiedi non ꝑmicais
rotinꝰ sẽipens totũ sẽ nitinere intransuersum tetende
Nd cellã monacbus redut Cũq meridiano tẽpore cuno
ti quieferent : more solito fur aducnit ÷ ufendit sẽpem
Et dũ in hortũ pedẽ poner&: uidit subito quic tensis os¬
penseliusis s&e uiã : et treme statꝰ post fin& ipsũ conci¬
dit eiq pes ꝑcaalcum̃tũ in sũde sȩpis inhȩsst : sicq usq dũ
Iorcolund redm& : dedisũ capide pependit Consucti hori
uenit ostolanꝰ : pendentẽ in fpe furẽ repperit. Serp̃cn¬
ti aut̃ hxit Sritus do Implesti qđius is: recede modo
Qui ilico abscesnt. Ad furẽ uero ꝑueniens dit Quid ẽ fr̃
inquã in heserat soluit : eũq sine lesione deposuit. Cuidi¬
xit: siquere me. Quẽ sequentẽ duxit ad horti aditum
& holera quȩ furto appetebat auferre : ei cũ magna
dulcedine prȩbuit dicens. Vade & post hec furtũ non

Expanded text:
cipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; recede modo. 164 Qui statim abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non
Abbreviated transcription (Latin):
onasterio quidã magnȩ uitȩ̃ monachus erat. .or¬
Linꝰ lur uero uẽnire consueuerat : ꝑ sẽpẽ ascendere :
occultȩ polent auferre. Gũq ille multa planta¬
et quȩ minꝰ inuenira. etalii pedib. conclilcita alu
brepta conspicer&. botũ horcũ circuiens inue̾nit it̃
meso furut consucuerde. Qui in edude orta
de ambulans ⁊ t̃pꝑeritꝰ etĩ serpentẽ Cui p̃cipiens¬

Expanded text:
s erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans,
Abbreviated transcription (Latin):
Nimitum Elquilius pro sue maquiludine sancłitatis mullora
in eadem ẜ rorintia mouasteriotum pates extilit. nune cum
iureututis sue Temsore acri cettamine carnis incentioa
satigarent. isse sue Tentationis augustie aoorationis
Audiun sollertiorem secerunt. cum que hãc inte ab
omui potiute deo remedium conłinuis percibus quereret.
nocle quãdam assisteutẽ augelo eunuchizari te uidit
eiusque uisioni appatuit. quod omnein motum ex geuitalibu
esus membris abselderet alque es eo tempore ila alienus
exłilis ã tempłałione ae si scum nmn haberet in corpgore.

Expanded text:
is multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
retur quantũq diligeretur ꝓp iniuru quã ingesenit.
ntedere eũ uelle ex monasterio putabit: atq reqͥsiuit
dicens Vbiuis ire cui ille respondit: monisterii cuu¬
sĩ constituta. ẽ. pat̃. quũ declinare nequeo quia he¬
sterno die me hodie iturũ ꝓmisi : Ibi ne disposui iunc
ille a fundo cordis considerans asperiditẽ et duritiã
testaitꝰ c̃ qui tanto taliq uiro tã crudelẽ contumeliã
faceit prȩ sũmpissi&. At contra libertinꝰ sẽ st̃ int̾ra. pro.¬
sternens ciusq pedib ꝓuolutꝰ: suȩ culpȩ. non illius seui.¬
ti̧ fuisse referebat. quod ꝑtulerat. Sicq actũ c̃. ut ad
mignã mansuetudinẽ perduceretur pat̃ : & humilitas
discipuli magistra fier& migistri. Cũq ꝓutilitataͦ
nasteni ad constitutionẽ cause egninus fuissa. multi
um noti ac nobiles qui eũ ualde semꝑ honorabant
uchom̃ter admiriti sollicite requirebo isicham
hoc esse quod tã tum̃tem ac luudã faciẽ haberet:

Expanded text:
eretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem a
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib humilitis ual&. Iunc ex hibere
magistri uirtutẽ potuit : quando migistri nom̃ ad memo¬
rũ reduxit. Quit enĩ adhumilitatẽ sub magistro rediit. qdđ
migister fecorait & ipse fec. P ΙRTΙS: Lib& qđ dicis
ed quȩso te. estne aliquid aliud qđ ad huc de ipsõ ad nr̃am
adficationẽ narres: GREUORI Est plane: Fed si sit
qͥuelit iitiri Ego enĩ uirtutẽ patientiȩ signis & miraculis ma

Expanded text:
irtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem narres? GREGOR. Est plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patien
Abbreviated transcription (Latin):
ei cruci opposi giosu iur liurencius ꝑhib& łt quii
locꝰ ñ fucrit qͦ inberere potuissoc aspicitur ita ut nuhe¬
uq montẽ cernentib casuri pendere uideatur. Pe TRUIS¬
utamꝰ hic tã ggregius uir ut post mogister dispłoꝵ fier& pͥ¬
lis habuit magistrũ : GRERΟRI equaquã hune fus¬
isse cui quã discipłm audiui: sed lege non stringitur scĩ p̃s

Expanded text:
i non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? GREGOR. Nequaquam hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti S
Abbreviated transcription (Latin):
Uio reperenłiosimus dibetlinus qui tegis lotile tempor
esusdem fundensis monasterii prapositus fuid. In diseipulatu
illius consersatus alque eruditus erat. de quo quamuis uirtales
mullas plurimorum uarratio certa uulgauerit. predietus
tamon dauentius religiosus rio qui nune superest et
ei ioso in tempore familiarissimus fuit. multa
michi de illo dicere consuerit. er quibus ea que
e eolo pauca uanabo. In eadem proritia dammni
quam supra memoraui. isdem uio pro utilitate.
menaoleni cargebat elis. Dum qui dauida secto rum due¬

Expanded text:
ir reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgaverit, praedictus tamen Laurentius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso in tempore familiarissimus fuit, multa mihi de illo dicere consuevit. Ex quibus ea quae recolo, pauca narrabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, isdem vir pro utilitate monasterii carpebat iter. Dumque Darida Gothorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ francifuenic. De monasteriouero p̃stiti dĩ famuli ru¬
mor exierat. qđ multis pecumais haber&. Ingressi orato¬
ubi ille moritione pstritꝰ uccbat miriiuldenns qleient¬

Expanded text:
cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rucum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratoubi ille in orationem prostratus iacebat. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
inge lliũ qqđ te nebat dripientib obciat dicens. Tollite it hebei¬
oritonẽ dedit Cursu aut̃ rapido p̃dicti dicis exereitꝰ ꝑuenit
d fluinĩ nomine uulturnũ Ib equos suos corper̃ singuli as¬
ts tuiedere : cilatrib eruentire Sed tam̃ equi uerberib cess
calatrib cruentiti faitigari poterant: moueri non poterint
icq aquã fluminis tangere : quasi mortale p̃cipitiũ ꝑtim sce¬
neris dsfpendia tolerabunt. Qui statĩ reuersi post se : lib̵tinũ
rerperiunt in oradione prastratũ Cui cũ dicerent. surge. tol¬
le cabullũ tuũ. ille respondit Ite cũ bono Ego opus caballi
non babeo. Descerdentes uero inuitũ eũ incaballũ deqͦdepo
illũ quẽ prius transire ñ poterant fluuiũ transier̃ c sidl¬
l Nlumims alucus aquat̃ minime baber&. Sicq factũ ẽ: ut
dũ seruo di unꝰ .cs. ⁊ballus redditur. om̃s a singulis recpe¬
rentur: Eodẽ quoq tempore. in campamȩ partib bucellinꝰ

Expanded text:
 obtulit, dicens: 'Tollite, ut habeatiorationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium nomine Vulturnum; ibi equos suos coeperunt singuli astis tundere, calcaribus cruentare. Sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimisceneris dispendia tolerabant. Qui statim reversi post se, Libertinum reperiunt in orationem prostratum. Cui cum dicerent: 'Surge, tolle caballum tuum', ille respondit: 'Ite cum bono, ego opus caballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposillum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus
Abbreviated transcription (Latin):
tute conficlere: Cuiꝰenĩ a cagilĩ inpetore extineti corpus¬
culi posint ciꝰmmirũ anmã obtinere qđ petebait estimauit
iã helistus quoq migistri palliã ferens atq adiordinem¬

Expanded text:
tute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpustute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atq
Abbreviated transcription (Latin):
um suscita derecũ risamto doc̃. Nullãcenꝰ retedes nis filiũ me¬
neququã prȩualens. hȩsit animo Considertre lib& quale
quaintũq in ciꝰ pectore certim̃ fuerit Ibi quippe pugnibãt in¬
t̃sẽbumilitas conuersationis : & pictis matris Timor ne inusca¬
ta p̃sumer& : dolor ne orbatȩ mulieri non subucnir&: sed ad
muorẽ digłam uicit pietas illud pectꝰ uirtuts : quod ideo
fuit ualidũ quu deuictũ. Urcutis enĩ pectꝰ non esso lc
patis non uiciss& : Itiq descendit iren N it : id celũ manus
tetendit calligulã de sinu ꝓtulit : suꝑ extineti puen pectus
posuit. Quo orante : anima pueri ad cormi reduit. Quc̃
minu cõ prehendit. && flenti matri uiuentẽ redoldit: ntt¬
uirditt tascimiacule honoriti egit meriũ in petitio letim:
cis osꝰ. In ostensione tã ad mnnabile sigmi cũ fide fe¬
fure. untꝰ conue̾nit ut roꝵq Atq idõ libtinũ existimo isti
potuis se : quii plus didicerat de magistriquã de sui ur¬

Expanded text:
num tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium menequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atvirtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Libertini? GREGOR. In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua vir
Abbreviated transcription (Latin):
Insẽpulchro meo quod mihi in ȩccła populomii pa¬
rui. me ponite : Cui illi cũ dicerent. corpus tuũ
illuc reducere quedit̃ possumus quia a lango¬
bardis teneri loca eadẽ & ubiq illic eos discur¬
rere scimus ipsẽ respondit. Reducite me se
curi nolite metuere : sed festinȩ me sepelire
cuntte . Mox aut̃ ut sepultũ corpus meũ fue¬
rit ex loco eodẽ sub om̃i festinitione discedite
Defunct igitur corpus: inposuer̃ naui Cũq po¬
puloniũ tenderent : collecto in nubib aere im¬
m̃scr nimis pluuia erũpit. Sed ut cuncas patesce¬
ret cuiꝰ uiri corpus nauis illa portir& : ꝑ illud
maris spatiũ qđ ab helba insula usq populo¬
niũ duodecĩ milib distat: circa utrtq nauis
latera procellos ualde pluuia descendit.
& innaui etidẽ una pluuiȩ gutta non cetidis
Peruenere itaq ad locũ lerici: & sẽpulturae
tradider̃ corpus sacerdotis sui Cuius p̃cepta ser

Expanded text:
In sepulcro meo quod mihi praeparavi PopuloniIn sepulcro meo quod mihi praeparavi Populonii me ponite. Cui illi cum dicerent: Corpus tuum illuc qualiter reducere possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem, et ubique eos illic discurrere scimus? Ipse rescuri, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia discendit, et in navi eadem una pluviae gutta non cecidit. Pervenere itaque ad locum clerici et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
ceruice sutmis soq: humilit̃ capite. lambere pe
hominũ & quasi humana bestiarũ Iunc popłs qͥ
ad spectaculũ uenerat mortis. magno clamore
uersus ẽ in admirationẽ uenerationis. Tunc
ad eiꝰ reuerentiã colendã : rex ipse ꝑ motꝰ ẽ: quip¬
pe cũ quo suꝑno iudicio actũ fuerat : ut qͥ dm̃ seqͥ¬
prius incustodiendo uitã ep̃i noluit: sadtẽ ad man¬
suetudinẽ bestiã sequeretur. Cui rei hi qui tunc
p̃sentes fuerunt. ad huc non nulli suꝑsunt. etĩq
cũ om̃i illic popło se uidisse testantur: De quo
etiã uiro aliud quoq miraculũ. uenantio ep̃o
luglunensi narrante cognoui Inci nãq popu¬
lsnit ȩccła cui p̃erat sepulchrũ sibi prȩpce
rauit: sed cũ langobardorũ gens in italiã ueni¬
enscuncta uistassoe ad helbã insulã recessit
Qui irruente egritudine ad mortẽ ueniens
cdericis suis sibiq obsequentib p̃cepit dicens

Expanded text:
cervice summissoque humiliter capite, lambere epicervice summissoque humiliter capite, lambere epihominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio actum fuerat, ut qprius in custodienda vita episcopi noluit, saltem ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hi qui tunc praesentes fuerunt adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur. De quo etiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia cui praeerat sepam veniens cuncta vastasset, ad Ilvam insulam recessit. Qui ingruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
lonii ep̃s magnã dieb nr̃is sc̃ĩtatis suȩ
ꝓbtionẽ dedit nã cũ hospitalitatis studio
udde eẽt intentus die quadĩ transeuntes
milites hospitio suscepit : Iuos gochis suꝑuemientib
abscondit: eoꝵquitĩ ab illoꝵ nequitu absconden¬
do seructut Q uoddũ gochorũ regi ꝑfido totilȩ
nuntiatũ fuiss&e crudelicitis imimanis simȩ ue¬
sinu succenstis hunc ad locũ qui octauo huiuꝰ
urbis milurio merulis dicitur. ubi tunc ipse cũ ex¬
ercitu sedebat iussic deduci. ẽumq inspeccaculo po¬
puli ursis ad deuorindũ ꝓiei sũq idẽ rex ꝑfidus
in ipso quoq spectaculo consẽdiss&e: ad aspiciendã
mortẽ ep̃i magnci popłi turba confluxit : Tunc
ep̃s deductꝰ in medio ẽ atq ad eius mortẽ immanis¬
simus ursus ex quisitus : Iuidũ humani mẽbra cru¬
delit̃ carper& sẽui rogis animũ satur&: Dimissus
itaq ursus excaue .ci ẽ : Iui accensus &citus
ep̃m petit : sed subito suȩ feritatis oblitꝰ deflexa

Expanded text:
lonii episcopus magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa
Abbreviated transcription (Latin):
Eutitius uero qui p̃dicti florentii inuia dĩ socius fue R¬
rat magnis postmortẽ claruit in uircute signorũ: Nam
cũ multa ciues urbis illius de eo soleant narrare mira¬
gnabitur oꝑari. Nã quoties pluuu deerat. & ȩstu
nimio terrã longa siccitas exurebat. collecti in unũ
ciues urbis illius eiꝰ tunicã leutre atq inc̃spectu dñi¬
ns cũ p̃cib offerre consueuerant. Cum qua dũ ꝑagros
exorantes ꝑgerent : repente pluuia tribuebatur.
quȩ plene terrã sitiare potuiss&: Exqua re patu¬
it eiꝰ anima quid uirtutis intus quid meriti habera:
cuiꝰ foris ostensa uestis irã conditoris auerterae.¬

Expanded text:
Eutychius vero, qui praedicti Florentii in via Domino socius fueEutychius vero, qui praedicti Florentii in via Domino socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miragnabatur operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum qua, dum per agros pergerent exorantes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris avertere
Abbreviated transcription (Latin):
ualde enĩ difficile ẽ. ut lingua sȩculariũ m̃tem non
inquinet quã tangic : quia dũ plerũqi cis ad quȩdã
loquenda condescendimus paulisꝑ assueti. hanc ipst̃
locutionẽ quȩ nobis indigna ẽ ctũ delectabilit̃ tent¬
mus: ut ex ea ũ redire nonlibeat. ad quã uelut exc̃¬
descensione ducti uenimus inuiti. Sicq fit ut ab oci¬
osis ad noxia alciub: ad grauiorũ uerba uesnamꝰ &
os nr̃m ab omni potente dño tanto ũmipus exiudiꝰ¬
tur in p̃çe : quanto amplius inquinatur stulta locu¬
tione : Iuia sicut scriptũ ẽ qͥ auertit aurg̃ suã ne
audut legẽ.: oratio eiꝰ erit execrabilis. Quid ergo mi¬
rũ sĩ postulantes tarde ad ñõ audimur : qui p̃cipien¬
tẽ dñm aut tirde aut nullomodo audimus: et
quid mirũ si florentius in p̃ce sut : ẽ. auditus: qui in p̃¬
ceptis suis dñm citius audiuit METRLIS
Nihil .ẽ. quod responderi ualeat. aꝑtȩ rationi. GREGC

Expanded text:
Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad graviora verba veniamus; et os nostrum ab omnipotenti Domino tanto jam minus exaudiatur in prece, quanto amplius inquinatur stulta locutione, quia sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Florentius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius audivit? PETR. Nihil est quod responderi valeat apertae rationi. GREGOR.