comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orȩ urbis religione iungenda est. Uorum est enim
profecto quod de origine illius ciuitatis accepimus
Primam in eo sedem numinis uestri sanctum illud
uenerandum qͥ palatium regem aduenam condidisse¬
sed herculem hospitem consedisse. Neq enim fabula
est de licentia poetarum nec opinio de fama ueterum
seculoram sed manifesta res & probata: sicut hodieq
cestatur herculis ara maxima & herculei sacri custos
familia pinaria/. principem illum tui generis ac nom̃is
pallantea moenia adisse uictorem s parua tunc licet
regia summa tamen religione susceptum futura maie¬¬
statis dedisse primerdia ut esse posset domus cesarum/
quȩ herculis fuisset hospitium iure igitur hac die quo
immortalis ortus dominę gentium ciutatis uestra pieta.¬
te celebratur. libi porissimum imperator inuicte laudes
canimus & gratias agimus: quem similitudo ipsa stiepis
tuȩ ac uis tantȩ naturȩ ad honorandum natalem Rome

Expanded text:
crae Vrbis religione iungenda est. Verum est enim crae Vrbis religione iungenda est. Verum est enim proprimam in ea sedem numinis vestri, sanctum illud venerandumque Palatium, regem advenam condidissesed Herculem hospitem consecrasse. Neque enim fabula est de licentia poetarum nec opino de fama veterum saeculorum, sed manifesta res et probata, sicut hodieque testatur Herculis ara maxima et Herculei sacri custos familia Pinaria, principem illum tui generis ac nominis Pallantea moenia adisse victorem et, parva tunc licet regia, summa tamen religione susceptum futurae maiestatis dedisse primordia, ut esse posset domus Caesarum quae Herculis fuisset hospitium. Iure igitur hoc die quo immortalis ortus dominae gentium civitatis vestra pietate celebratur, tibi potissimum, imperator invicte, laudes canimus et gratias agimus, quem similitudo ipsa stirpis tuae ac vis tacita naturae ad honorandum natalem Romae
Abbreviated transcription (Latin):
ora multifida. Dumq sibi adhȩc singula intuentiũ
animus afficit. & sub tua dioclitiane auguste clemẽ.¬
tia orbem egypto infurore posito quiescentem aut te
Maximiane inuidte ꝑculsa maurorum agmina ful¬
minantem aut sub dextera tua domine constanti ba¬
tauiam britanniamq squalidum caput silus & fluc¬
tibus exerentem aut te Maximiane cȩsar persicos
arcus pharetrasq calcantem. Nunc enim nuinc de¬
mum iuuat orbem spectare depictum: cum in illo ni¬
professionem / abste peto ut eam litteris tius apud
sacras aures prosequi non graueris. Siquidem ma¬¬
ximus ac poens solus fructus est recta cupientium
ut uoluntas eorum ad diuinam tantorum principũ
scientiam perferatur.
MAXIMIANO Et diocletia no.
UM OMHIBUS FESTIS DIEBUSSA¬
cratissime imperator debeat honos uester
diuinis rebus equari. tum prȩcipue cele¬
berrimo isto & imperantib uobis lȩtissimo
die ueneratio numĩs tui cum solemm sa-¬

Expanded text:
ora multifida; dumque sibi ad haec singula intuentium ora multifida; dumque sibi ad haec singula intuentium animus adfingit aut sub tua, Diocletiane Auguste, clementia Aegyptum furore posito quiescentem aut te, Maximiane invicte, perculsa Maurorum agmina fulminantem aut sub dextera tua, domine Constanti, Bataviam Britanniamque squalidum caput silvis et fluctibus exserentem aut te, Maximiane Caesar, Persicos arcus pharetrasque calcantem. Nunc enim, nunc demum iuvat orbem spectare depictum, cum in illo niprofessionem. Abs te peto ut eam litteris tuis apud sacras aures prosequi non graveris, siquidem maximus ac paene solus fructus est recta cupientium, ut voluntas eorum ad divinam tantorum principum scientiam perferatur. MAXIMIANO ET DIOCLETIANO Cum omnibus festis diebus, sacratissime imperator, debeat honos vester divinis rebus aequari, tum praecipue celeberrimo isto et imperantibus vobis laetissimo die veneratio numinis tui cum sollemni sa
Abbreviated transcription (Latin):
in antiqua litterarum sede celebremus. Sideat prȩ¬
terea in illis porticibus iuuentus. & quottidie spede&
omnes terras & cuncta maria. & quiequid iniuctis¬
simi principes urbium gentium nationum aut pieta¬
te resticuunt, aut uirtute conficiunt aut torrore
deuincunt. Siquidem illic ut ipse indisti.oredo in¬
struendȩ pueritiȩ causa quo manifestius oculis disce.¬
rentut:. quȩ difficilius percipiuntur auditu. Omni-¬
um cum nominibus suis locorum situs. spaba inter¬
ualla descripta sunt. Qinequid ubiq fluminum ori-¬
cur & conditur. Quacunq se lutorum sinus flectunt
qua uel ambitu cingit orbem uel impetu ir rumpit
Oceanus. ibi fortissimorum imperatorum pulcherri
mȩ res gestȩ ꝑ diuersa regionum argumenta reco.¬
luntur. Dum calentibus semperq uen̾ientibus uicto.¬
riarum nuntiis reuisuntur gemina ꝑsidos flumina
& libiȩ arua sitientia & conuexa rheni cormua guili

Expanded text:
in antiqua litterarum sede celebremus. Videat praein antiqua litterarum sede celebremus. Videat praeterea in illis porticibus iuventus et cotidie spectet omnes terras et cuncta maria et quidquid invictissimi principes urbium gentium nationum aut pietate restituunt aut virtute devincunt aut terrore devinciunt. Siquidem illic, ut ipse vidisti, credo, instruendae pueritiae causa, quo manifestius oculis discerentur quae difficilius percipiuntur auditu, omnium cum nominibus suis locorum situs spatia intervalla descripta sunt, quidquid ubique fluminum oritur et conditur, quacumque se litorum sinus flectunt, qua vel ambitu cingit orbem vel impetu inrumpit Oceanus. Ibi fortissimorum impmae res gestae per diversa regionum argumenta recolantur, dum calentibus semperque venientibus victoriarum nuntiis revisuntur gemina Persidos flumina et Libyae arva sitientia et convexa Rheni cornua et Nili
Abbreviated transcription (Latin):
impartiunt. Quppe ut ininio dixi nulli añꝗͣ antehac
principes curas belli muniaq & huius modi pacis orname¬
ta coluerunt. Duersissimus enim ad utranq sestam de¬
flexus est. dispar natura mentium & discrepans in
electione iudicium. Ipsorum deniq utrisq artibus ptȩ¬
sidentium nominum dissom sonitus habitusq disfimiles
Quo magis borum noua & incredibilis est uirtus & hn.¬
manitas: qui inter tanta opera bellorum ad hȩc quoq
litterarum exercitia respiciunt: acq illum temporua
statum quo ut legimus romana resp plurimum ter¬
ra & mari ualut ita demum integrari putant: si nõ
potentia: sed etiam eloquentia romana reuirescat.
detur ergo .U. P. illa mihi ab optimis uirtutum omni¬
um dominis tributa largitio . huic operi doctrinȩ atq
eloquentiȩ dedicata: ut quem ad modum cȩtera uitęno¬
strȩ commoda apud auxiliatores eorum deos colimus:
ita singularem eorundem erga literas dignationem

Expanded text:
impartiunt. Quippe, ut initio dixi, nulli umquam antehac impartiunt. Quippe, ut initio dixi, nulli umquam antehac principes pari cura belli munia et huiusmodi pacis ornamenta coluerunt. Diversissimus enim ad utramque sectam deflexus est, dispar natura mentium et discrepans in electione iudicium; ipsorum denique utrisque artibus praesidentium numinum dissoni monitus habitusque dissimiles. Quo magis horum nova et incredibilis est virtus et humanitas, qui inter tanta opera bellorum ad haec quoque litterarum exercitia respiciunt atque illum temporum statum quo, ut legimus, Romana res plurimum terra et mari valuit, ita demum integrare putant, si non potentia sed etiam eloquentia Romana revirescat. Detur ergo, Vir perfectissime, illa mihi ab optimis virtutum omnium dominis tributa largitio huic operi doctrinae atque eloquentiae dedicato ut, quemadmodum cetera vitae nostrae commoda apud auxiliatores eorum deos colimus, ita singularem eorundem erga litteras dignationem
Abbreviated transcription (Latin):
am ruina depresserat quansi suꝑ fuso teze returo¬
ceano quȩ̨ profundisfino pornaꝵ gurgite liberata
ad conspectum romane iucis emersit ut hȩc ipsa
quȩ moilo desinit esse barbaria non magis seritate
francorin uelut hausta dociderat: quam si eam cir¬
cunfusa flumina & mare abluens operusset. Nam ꝗđ
ego alarum ꝙ cobortium castra ꝑcenstan tctorheno
ꝗ bistri s eufrate limite restituti qua ueris autumi
dementia tot manu positȩ abores conualescunt quo
calore solis tot depresse imbribus segetes resugi nt:
quot ubiq muri uix reꝑtis ueterum fundar entoꝵ iusti¬
giis excitantur ad eo ue res est aurea illa seculas quȩ
non du quondam Sacurno rege iiguerunt unc e¬
ternis auspiciis louis & hercũlis renascuntur. Sed ẽm
recreantur. sint licet fortasse alia magnitudme atque
utilitate potiora. Nibil est tamen admirobilius bc libe.¬
ralitate. quam fouendis hon orandisq lucerarum stud is

Expanded text:
am ruina depresserat quam si superfuso tegeretur Oam ruina depresserat quam si superfuso tegeretur Oceano, quae profundissimo poenarum gurgite liberata ad conspectum Romanae lucis emersit, aut haec ipsa quae modo desinit esse barbaria non magis feritate Francorum velut hausta desiderat quam si eam circumfusa flumina et mare adluens operuisset. Nam quid ego alarum et cohortium castra percenseam toto Rheni et Histri et Euphrates limite restituta? Qua veris autumnive clementia tot manu positae arbores convalescunt, quo calore solis tot depressae imbribus segetes resurgunt, quot ubique muri vix repertis veterum fundamentorum vestigiis excitantur! Adeo, ut res est, aurea illa saecula, quae non diu quondam Saturno rege viguerunt, nunc aeternis auspiciis Iovis et Herculis renascuntur. Sed enimrecreantur, sint licet fortasse alia magnitudine atque utilitate potiora, nihil est tamen admirabilius hac liberalitate quam fovendis honorandisve litterarum studiis
Abbreviated transcription (Latin):
successione reuocasse. Qued quidem ego meum erga hono¬
rem domus ac familiȩ meę studium non conficerer uir per¬
fectissime. nisi ipsis imperatorib cesaribusq nostris gra¬
tum ẽẽ considerem. ut publicam eorum inrestituendo or¬
be pietatem prosuo quisq captn in renonandis suoꝵ uesti¬
giis ȩmuletur. Quis enim nunc sit animo tam humili tam
abiecto tam ab omni appetitione laudis alieno ut non ꝗͣ
tnlamcũq memoriam suorum excitare. S sibi aliquid stcũde
opinionis cupiat acquirere. cum uideat omina quȩprio¬
rum labe conciderant hac foehcitate secnli resugencia
Tot urbes di silus obsitas atq habita asseris instautari
moenibus incolis frequentari: quod in egeo mari seniel
contigit. ut quȩ operta fludtibus uagtibatur repente
insula delos existeret. Eiuis nime simile tot orientib
undiq ciuitatibus tet insulis ad humanos cultus quasi
renastentibus euenire. tusi forte non graiior britani¬

Expanded text:
successione revocasse. Quod quidem ego meum erga honosuccessione revocasse. Quod quidem ego meum erga honorem domus ac familiae meae studium non confiterer, Vir perfectissime, nisi si ipsis imperatoribus Caesaribusque nostris gratum esse confiderem ut publicam eorum in restituendo orbe pietatem pro suo quisque captu in renovandis suorum vestigiis aemuletur. Quis enim nunc sit animo tam humili, tam abiecto, tam ab omni appetitione laudis alieno ut non et quantulamcumque memoriam suorum excitare et sibi aliquid secundae opinionis cupiat adquirere, cum videat omnia quae priorum labe conciderant hac felicitate saeculi resurgentia, tot urbes diu silvis obsitas atque habitatas feris instaurari moenibus, incolis frequentari; quod in Aegaeo mari semel contigit ut, quae operta fluctibus vagabatur, repente insula Delos exsisteret, eius nunc simile tot orientibus undique civitatibus, tot insulis ad humanos cultus quasi renascentibus evenire? Nisi forte non gravior Britanni
Abbreviated transcription (Latin):
tamen hoc quod mihi or nandę professionis meȩ causa tri¬
butum est: huic me precipue sentio debere monumenta
et enim si bello parta Marti dicantur si mari quesita
neptuno si messes cereri si Mercurio lucra libantur:
si item rerum omnium ad cultum referuntire austorũ:
ubi fas est docendi pręmia consecrare nisi ipsi scole dicendi:
prȩsertim cum mihi ultra cõmunem cum cȩteris studior
religionem etiam proprius quidam sit erga meniana illa
ex maiorum meorum recordatone dilectus. Quanuis eĩm
ante ingressum pueritiȩ meȩ intermissa fuerit eorum
exercendi studii frequentatio tamen illic auum quonđa
merm dociusse audio hominem athenis ortum Rome
ego locum inquo ut referunt maior octogenario docuit.
Si ab isto uenerabili sene te claute appello presentem que
iidemus non ciuitate accitum sed eloquio recoh ornariq
ꝑfecero. Ipsum mib uidebor ad uitam tali professionis suȩ

Expanded text:
tamen hoc quod mihi ornandae professionis meae causa tritamen hoc quod mihi ornandae professionis meae causa tributum est huic me praecipue sentio debere monimento. Etenim si bello parta Marti dicantur, si mari quaesita Neptuno, si messes Cereri, si Mercurio lucra libantur, si item rerum omnium commoda ad cultum referuntur auctorum, ubi fas est docendi praemia consecrare nisi in sede dicendi? — praesertim cum mihi ultra communem cum ceteris studiorum religionem etiam proprius quidam sit erga Maeniana illa ex maiorum meorum recordatione dilectus. Quamvis enim ante ingressum pueritiae meae intermissa fuerit eorum exercendi studii frequentatio, tamen illic avum quondam meum docuisse audio, hominem Athenis ortum, Romae ego locum in quo, ut referunt, maior octogenario docuit, si ab isto venerabili sene te, Glauce, appello praesentem quem videmus, non civitate Atticum sed eloquio recoli ornarique perfecero, ipsum mihi videbor ad vitam tali professionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
creditur fluxisse Pactoli cum diuina hȩc testimonia
omnibus diuitiis atꝗ ipsis eorum premiis ana ponam.
nisi forte pythiados illuis excellentem Socratis sapien.¬
tiam nancinantis: aut magnificentius carmen uide¬
cur aut uerius ꝗͣ quod lom herculiq pronuntiant.
quorum ne nutus quidem possunt non modo dicta re¬
nocari. Quam obrem ut dixi uir ꝑfectissime sexcenta
delego patriȩ & ipsi potissimum operi: inquo studia no.¬
stra celebranda sunt. Uideor entm mihi id quod sacris
litteris conanetur ita saluo honoris mei prliulegiodo¬
ceam hoc manifestius & illustrius retenturus. ut me
dignum talibus eternorum principum iudiciis pr̃obẽ
am̾ore reip. Equidem ipsos patris deos testor. tanto me
ciuitantis istius amore flagrare ut quocunq oculos cir¬
cumtuli ad restitutionem operum singulorum ita gan¬
dio ferar. ut spiritum identidem meum pro illorum sa¬
luce deuoueam: quorum iussu opibusq reparantur. Sed

Expanded text:
dicitur fluxisse Pactoli, cum divina haec testimonia dicitur fluxisse Pactoli, cum divina haec testimonia omnibus divitiis atque ipsis deorum praemiis anteponam? Nisi forte Pythiados illius excellentem Socratis sapientiam vaticinatae aut magnificentius carmen videtur aut verius quam quod Iovii Herculiique pronuntiant, quorum ne nutus quidem possunt, non modo dicta, revocari. Quamobrem, ut dixi, Vir perfectissime, sescena em atque usu delego patriae et ipsi potissimum operi in quo studia nostra celebranda sunt. Videor enim mihi id quod sacris litteris continetur, ut salvo honoris mei privilegio doceam, hoc manifestius atque inlustrius retenturus ut me dignum talibus aeternorum principum iudiciis probem amore rei publicae. Equidem ipsos patriae deos testor tanto me civitatis istius amore flagrare ut, quocumque oculos circumtuli, ad restitutionem operum singulorum ita gaudio ferar ut spiritum identidem meum pro illorum salute devoveam, quorum iussu opibusque reparantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩsarum luteris in est : qui domini ammorum un¬
petus effectusq rerum ciendo sius atꝗ ꝑmouendo¬
consilis ꝑ quod iubere possunt suaderd dignantur
et cum uel tacitas eorum ac
uoluntates sumimi patris sequatur auctoritas. cuins
nutum promissionemq firmantis totius munditre¬
mor sentit. ipsi tamen ultro imperandi potestatem
cohortandi humanitate conciliant. Quin etiam laudi¬
bus incitant graintatem morum dicendi faculta.¬
tem sibi probatam & cognitam prȩdicantes. Palatim
honoris priinlogium omtoriȩ professiom saluum et
incolume seruantes. Quibus ego diuins benignitatis
illec ebris etiam si omni sensn ante cariussem ad quã¬
uis profecto intelligentiam mouerer & adducerer
Siquidem tantos principes unum hominem tanta lan¬
de decorare non est oraforem admonere sed facere
Quid igitur mihi cum numerata pectma ummo quid cũ
ullis opibus aut alidȩ regis aut crysi: aut ipsius ꝗ auro

Expanded text:
et Caesarum litteris inest ad omnes animorum imet Caesarum litteris inest ad omnes animorum impetus effectusque rerum ciendos vis atque permotio? Qui quod iubere possunt suadere dignantur et, cum vel tacitas eorum ac ignificatas voluntates summi patris sequatur auctoritas, cuius nutum promissionem confirmantis totius mundi tremor sentit, ipsi tamen ultro imperandi potestatem cohortandi humanitate conciliant. Quin etiam laudibus incitant, gravitatem morum dicendi facultatem sibi probatam et cognitam praedicantes, palatini honoris privilegium oratoriae professioni salvum et incolume servantes. Quibus ego divinae benignitatis inlecebris, etiamsi omni sensu ante caruissem, ad quamvis profecto intellegentiam moverer ac ducerer, siquidem tantos principes unum hominem tanta laude decorare non est oratorem admonere sed facere. Quid igitur mihi cum numerata pecunia? Immo quid cum ullis opibus aut Midae regis aut Croesi aut ipsius qui auro
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ hortamur: ut professionem ora toriam repetas
atq in supradicta cuntato: quam non ignoras nos ad
pristinam gloriam reformare aduitȩ melioris studium
adolescentium ex colas mentes. nec putes hoc munere
ance partis aliquid tuis honorib derogari : cum hone¬
sta professio ornet potius hominem ꝗ̃ destruat digni.¬
tatem demq etiam salarium te insexcentis milibus
nummum ex reip. niribus consequi uolumus: ut intel¬
ligas meritis tuis etiam nostram consuluisse olemẽ¬
tiam. Uale carissime nobis.
exhortatione non solum ex ocio iatene ad pristinas
artes animus attolli uerum etiam ipsi quodam modo
ueterum scholarum parietes & tecta consurgere. Quod
enim tantum carmen amphioni quȩ tanta plestto
fidibusq dulcedo qnam secuta quondam saxa perhi¬
bentur. ut ducentibus subuecta modulis & ad inter.¬
ualla carminum resistentia sponte murum uelut
arte constituerent. Quanta in his imperatorum

Expanded text:
tuae hortamur ut professionem oratoriam repetas tuae hortamur ut professionem oratoriam repetas atque in supra dicta civitate, quam non ignoras nos ad pristinam gloriam reformare, ad vitae melioris studium adulescentium excolas mentes, nec putes hoc munere ante partis aliquid tuis honoribus derogari, cum honesta professio ornet potius omnem quam destruat dignitatem. Denique etiam salarium te in sescenis milibus nummum ex rei publicae viribus consequi volumus, ut intellegas meritis tuis etiam nostram consulere clementiam. Vale, Eumeni carissime nobis».exhortatione non solum meus ex otio iacens ad pristinas artes animus attolli, verum etiam ipsi quodammodo veterum scholarum parietes et tecta consurgere? Quod enim tantum carmen Amphioni, quae tanta plectro fidibusque dulcedo quam secuta quondam saxa perhibentur, ut ducentibus subvecta modulis et ad intervalla carminum resistentia sponte murum velut arte construerent, quanta in his imperatorum
Abbreviated transcription (Latin):
quibus mibi tanti principes instituendam iuuentũtẽ
cõmendare dignati sunt non ulera omnium uocum
potentiam uenerabundus accipiam. Non ultra om̃s
episcolȩ sacrȩ cõmemorationem solam sine obsequiore¬
citationis inducere ut ea ꝑlecta magis eluceat/ quan¬
tum me studium par sit impendere. non ipsis madolit¬
teris sed etiam & templis ac sedibus luterarum.
Quita in angusto eluniensum oppido ingenius ar¬
tib eruditur & ipsi adolescontes/ qui hilari consensu
meum Constaneii eesaris exe ltalia reuertentis suscepore¬
comitatum. ut eorum in doli consulere cupiamus. Prõin
quod aliud prȩmium his ꝗͣ illud conferre debemus: quod
nec dare potest nec eripere fortima. Unde auduorio
huic quod uidetur interitu prȩceptoris orbatum te po.¬
tissimum prȩficere debuimus. cuiuseloquentiam & gra¬
intatem morum ex actus nostri habemus administra¬
none compertam. Saluoigitur priuilegio dignitatis

Expanded text:
quibus mihi tanti principes instituendam iuventutem quibus mihi tanti principes instituendam iuventutem commendare dignati sunt, non ultra omnium vocum potentiam venerabundus accipiam, non ultra omnes epistulae sacrae commemorationem solam sine obsequio recitationis inducere, ut ea perlecta magis eluceat quantum me studium par sit impendere non ipsis modo litteris sed etiam et templis ac sedibus litterarum.vita in Augustodunensium oppido ingenuis artibus eruditur, et ipsi adulescentes, qui hilaro consensu meum Constantii Caesaris ex Italia revertentis susceperecomitatum, ut eorum indoli consulere cupiamus. Proinde quod aliud praemium his quam illud conferre debemus, quod nec dare potest nec eripere Fortuna? Vnde auditorio huic, quod videtur interitu praeceptoris orbatum, te potissimum praeficere debuimus, cuius eloquentiam et gravitatem morum ex actus nostri habemus administratione compertam. Salvo igitur privilegio dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsd as serenda non est itaimen sub hac tua humanitate et
curunstantium expectatione qua me audiri sentio: ali¬
quatenus prosequenda est. Nam primum omnium in hoc
ego arbitror maximos esse fructus prȩmiorum. ut digni
quibus tribuant habeantur. Siquidem ipse usus pecuniȩ
bonis malisue artibus partȩ promiscuus ꝗ ilis est. Neq¬
enim Syxus mercator aut dehacus aut indicus adu¬
berrima ista compendia laudis aspirat. sed uarȩ atꝗ in¬
cer pancissimos opes contentȩ meritis constientiȩ. Quippe
hoc ipso premii gloria continetur. Ne id cupiditate quȩ¬
rendi affectasse iudeamur quod hoc uno assequi possumus
si pro accepto ducamus oblatum: ut industriȩ sit assumẽ¬
di copiam ꝑuenire potuisse: continentia prȩterisse. An
si fortissimi uiri in sacris certaminibo summo labore atq
etiam uitȩ periculo solam uocem prȩconis & corone testi¬
monium petunt. Ego uerba illa diuina cȩlestesq litteras.

Expanded text:
etsi adserenda non est, tamen sub hac tua humanitate et etsi adserenda non est, tamen sub hac tua humanitate et circumstantium exspectatione qua me audiri sentio aliquatenus prosequenda est. Nam primum omnium in hoc ego maximos censeo fructus praemiorum, ut digni quibus tribuantur habeamur; siquidem ipse usus pecuniae bonis malisve artibus partae promiscuus et vilis est, enim Syrus mercator aut Deliacus aut Indicus ad uberrima ista compendia laudis adspirat, sed rarae atque inter paucissimos opes sunt contentae meritis conscientiae. Quippe hoc ipso praemii gloria continetur, ne id cupiditate quaerendi adfectasse videamur. Quod hoc uno adsequi possumus, si pro accepto ducamus oblatum, ut industriae sit ad sumendi copiam pervenire potuisse, continentiae praeterisse. An si fortissimi viri in sacris certaminibus summo labore atque etiam vitae periculo solam vocem praeconis et coronae testimonium petunt, ego verba illa divina caelestesque litteras,
Abbreviated transcription (Latin):
tueram. quam sit ex usu atq officio instaurari opus
illud studiis quibus optimi principes maxime fauent
dedicatum in ipsa ciuitans fronte positum. celeberri¬
mis templis utrinq coniunctum. Nunc quod secun¬
dum eundemq locum distuli : quem admodum id sine
sumptu publico & cum laude saorȩ largitionis fieri pos¬
sit ostendam. Salarium me liberalissimi principes ex
huius reip. uirib insexcenis milibus numum accipere
iusserunt. Non quonĩa non amplius tribuere cõmodis
meis uellent inquem multo n.aiora & prius & postea
premia contulerunt. Sed ut trecena illa sestertia quȩ
sacrȩ memoriȩ magister acceperam: in honore priuati
huuis magisterii addita pari sorte geminarent. hoc ego
salarium quantum ad honorem pertinet ad oratum ac¬
cipio & in accepti ratione prȩscribo. Sed expensum re¬
ferre patriȩ mȩȩ cupio s ad restitutionem huius operis
quoad usus poposterit destinare. cinuis uoluntatis meȩ ro

Expanded text:
tueram, quam sit ex usu atque officio instaurari opus tueram, quam sit ex usu atque officio instaurari opus illud studiis quibus optimi principes maxime favent dedicatum, in ipsa civitatis fronte positum, celeberrimis templis utrimque coniunctum. Nunc, quod in secundum eundemque locum distuli, quemadmodum id sine sumptu publico et cum laude sacrae largitionis fieri possit ostendam. Salarium me liberalissimi principes ex huius rei publicae viribus in sescenis milibus nummum accipere iusserunt, non quoniam non amplius tribuere commodis meis vellent, in quem multo maiora et prius et postea praemia contulerunt, sed ut trecena illa sestertia, quae sacrae memoriae magister acceperam, in honore privati huius magisterii addita pari sorte geminarent. Hoc ego salarium, quantum ad honorem pertinet, adoratum accipio et in accepti ratione perscribo; sed expensum referre patriae meae cupio, et ad restitutionem huius operis, quoad usus poposcerit, destinare. Cuius voluntatis meae ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ne fana longe omnium in hac urbe pulcherrima
labes media deformet. Erȩsertim cum mihi uide¬
atur ipse ille. qui meniana hȩc primus extruxit.
la circo ea illic potissimum collocasse ut ueluti cogna¬
to uicinorum sibi numinum tenerentur amplexu
cum augustissima tecta litteris dedicata. inde athe.¬
narum conditrix Ainerua conspiceret: hinc Apol¬
lo medius camoenarum. Igitur ibi maxime & oportet
S fas est exercere uiuentutis ingenia ubi tam propi¬
qua sunt numina. amica doctrinȩ. ubi exproximo ui¬
uat mens diuina sapientiam: & carminum densuo¬
cem & uerecundiam uirgo perpetua. & prouidentia
prescius futuroꝵ. ibi adolescentes optimi discant no¬
bis quast solemne carmen prefantib maximorum pr̃ĩ¬
cipum fasta celebrare. Quis enim melior usus est elo¬
quentiȩ qͣ ut ante aras quodam modo suas Iouios her¬
culiosq audiant prȩdicari. Iupiter pater & Minerua
bitror.u.t. de eo quod mihi ad dicendum prius consti¬

Expanded text:
ne fana longe omnium in hac urbe pulcherrima ne fana longe omnium in hac urbe pulcherrima labes media deformet, praesertim cum mihi videatur ipse ille qui Maeniana haec primus exstruxit idcirco ea illic potissimum conlocasse, ut veluti cognato vicinorum sibi numinum tenerentur amplexu, cum augustissima tecta litteris dedicata inde Athenarum conditrix Minerva conspiceret, hinc Apollo medius Camenarum. Igitur ibi maxime et oportet et fas est exercere iuventutis ingenia, ubi tam propinqua sunt numina amica doctrinae, ubi ex proximo iuvat mens divina sapientiam et carminum deus vocem et verecundiam virgo perpetua et providentiam praescius futurorum. Ibi adulescentes optimi discant, nobis quasi sollemne carmen praefantibus, maximorum principum facta celebrare quis enim melior usus est eloquentiae?, ubi ante aras quodammodo suas Iovios Herculiosque audiant praedicari Iuppiter pater et Minerva bitror, Vir perfectissime, de eo quod mihi ad dicendum prius consti
Abbreviated transcription (Latin):
rius nuncupetur ȩdes berculis atq musarum. Et sa
pis tot iuctoriȩ ac triumphi merentur ut ingenia
quȩ canendis eorum uirtutibus excoluntur non in¬
tra prinatos parietes sed inpublica osteneatione & in
ipso urbis istius ore uegetentur.Quid autem magis in
facie uultuq istius cuutatis situm est quam hȩc eađe
meniana in hoc ipso transitu aduenientium huc in¬
uictissimorum principum constieuta:. Qui cum se
occuesu letę̧ iuuentusis affici non solum liberalitati
quam ipsi tribuunt sed etiam luteris: quibus me ad
insti tutionem eius cohortantur/ ostendant.Quanto
plus capient uoluptatis/ cum reparatum uide ant ip¬
omnium hominum aspectiu promptius. quod prȩcipuo
est loco posicum. quasi inter ipsos oculos ciuitans/ inter
apollinis templum atq capitoluim. Quo magis est et
sacrosancta sedes utriusq lateris ueneranda confi¬
nio. utriusq late numinis instauranda respectu:

Expanded text:
rius nuncupetur aedes Herculis atque Musarum. Et sanrius nuncupetur aedes Herculis atque Musarum. Et sanpes tot victoriis ac triumphis merentur, ut ingenia quae canendis eorum virtutibus excoluntur non intra privatos parietes sed in publica ostentatione et in ipso urbis istius ore vegetentur. Quid autem magis in facie vultuque istius civitatis situm est quam haec eadem Maeniana in ipso transitu advenientium huc invictissimorum principum constituta? Qui cum se occursu laetae iuventutis adfici non solum liberalitate quam ipsi tribuunt sed etiam litteris quibus me ad institutionem eius cohortantur ostendant, quanto plus capient voluptatis cum reparatum videant ipomnium hominum adspectui promptius, quod praecipuo est loco positum quasi inter ipsos oculos civitatis, inter Apollinis templum atque Capitolium. Quo magis est etiam sacrosancta sedes utriusque lateris veneranda confinio utriusque late numinis instauranda respectu,
Abbreviated transcription (Latin):
sione herenlis & uirtus herculis uoce musarum. credo
igitur tali cȩsar herculius & am herculis ꝙ herculis
parris instinctu tanto studio litterarim fauore prost¬
quitur: ut non minus ad prouidentiam numinie sin
exiscimet pertinere bene dicendi: q̃ rete faciendi
disciplinas. Et pro diuina intelligentia meniis eternȩ
sentiat litteras omnium fundamenta esse uirtutum.
ut pote concinentiȩ modestiȩ iugilantiȩ patientiȩ ma¬
gistras. quȩ uniuersa cum in consuetudinem tencra
etate uenerunt. ad omnia deinceps officia uitȩ &
ad ipsa quȩ diuersissima uidentur militiȩ atq casth
munia conualescunt ideoq his omnibus industriȩ
atq omnis laudis nutricibus. aut ut uerius loquar
matrib. Cum preceptorem cȩsar herculius decla¬
rare dignatus sit necesse est etiam sedem propri¬
am cupiat reformari ut cum ad antiquam frrmi¬
tatem cultumq reparata sit multo hoc iustius ꝙ ue¬

Expanded text:
sione Herculis et virtus Herculis et voce Musarum. Credo sione Herculis et virtus Herculis et voce Musarum. Credo igitur, tali Caesar Herculius et avi Herculis et Herculii patris instinctu tanto studium litterarum favore prosequitur, ut non minus ad providentiam numinis sui existimet pertinere bene dicendi quam recte faciendi disciplinas, et pro divina intellegentia mentis aeternae sentiat litteras omnium fundamenta esse virtutum, utpote continentiae modestiae vigilantiae patientiae magistras. Quae universa cum in consuetudinem tenera aetate venerunt, ad omnia deinceps officia vitae et ad ipsa quae diversissima videntur militiae atque castrorum mania convalescunt. Ideoque his omnis industriae atque omnis laudis nutricibus aut, ut verius loquar, matribus cum praeceptorem Caesar Herculius declarare dignatus sit, necesse est etiam sedem propriam cupiat reformari ut, cum ad antiquam fitatem cultumque reparata sit, multo hic iustius et ve
Abbreviated transcription (Latin):
res parum se sausfacere uoto & conscientiȩ suȩ credant:
si non ipsarum quas appetunt gloriarum templa cõ¬
stituant. Inde est quod atheniensis humanitas aram
musericordiȩ constituit. quod romani ducis animi ma¬
gnitudo templum uirtutis & bonoris. quarum enim
artium suie animi affectionum magnis hominibus in¬
generatus ardor fuerit earumetiam conseorata exi¬
stere ad posteros monumenta uoluerunt. Aedem her¬
culis musarum incirco flaminio fuluius ille nobilior
ex pecunia censoria fecit. Non id modo secutus quod ĩpe
literis summi poetȩ amici duceretur. Sed quod ingrȩ¬
cia cum esset imperator acceperat herculem musage.¬
tem esse id est comitem ducemq musarum. Idemꝗ pͦri¬
mus nouem signa: hoc est omnium camoenarum ex
ambraciensi oppido translata sub tutela fortissiminu¬
minis consecrauit ut resest quia mutuis opibus & prȩ¬
miis iuuari ornariq deberent & musarum quies defen¬

Expanded text:
res parum se satisfacere voto et conscientiae suae credant, res parum se satisfacere voto et conscientiae suae credant, si non ipsarum quas appetunt gloriarum templa constituant? Inde est quod Atheniensis humanitas aram Misericordiae instituit, quod Romani ducis animi magnitudo templum Virtutis et Honoris. Quarum enim artium sive animi adfectionum magnis hominibus ingeneratus ardor fuerit, earum etiam consecrata exsistere ad posteros monimenta voluerunt. Aedem Herculis Musarum in circo Flaminio Fulvius ille Nobilior ex pecunia censoria fecit, non id modo secutus quod ipse litteris et summi poetae amicitia duceretur, sed quod in Graecia cum esset imperator acceperat Heraclen Musageten esse, id est comitem ducemque Musarum, idemque primus novem signa, hoc est omnium, Camenarum ex Ambraciensi oppido translata sub tutela fortissimi numinis consecravit, ut res est, quia mutuis opibus et praemiis iuvari ornarique deberent, Musarum quies defen
Abbreviated transcription (Latin):
nequeo qui honorem litteraꝵ hac quoq dignatione en¬
mulauit: ut me filio potius meo ad pristinum mea stu¬
dia adicum molientem ipsum usserit disciplinas ar¬
tis oratoriȩ retractare. Et hoc ipso parentis sui munus
inuexerit: ut mediocrem quidem pro ingenio meo
naturaq uocem cȩlestia tamen uerba & diuina sensa
prinapum prolocutam. ab arcanis sacroꝵ penetra¬
lium adpriuata musaꝵ adita transtulerit. Non utiq
quia mihi quem quod sine inuidia dixerimi tanta
dignatione respicit quanta pro summis honoribus
debet sufficere sapienti uellet aliquid imposita ista
professione detrahere. Sed ut professiomi ipsi ex eoho¬
nore quem gessi adderet dignitatem. Cin igitur est
dubium quin diuina illa mens cȩsaris: quȩ tanto studio
prȩceptorem huic conuentui iuuentutis elegit, etiam
locum exercitio illi dedicatum instaurari atq exornãi
uelit : cum omnes omnium rerum sectatores atq fauto¬

Expanded text:
nequeo, qui honorem litterarum hac quoque dignatione cunequeo, qui honorem litterarum hac quoque dignatione cumulavit ut me filio potius meo ad pristina mea studia aditum molientem ipsum iusserit disciplinas artis oratoriae retractare, et hoc ipsi palatio parentis sui munus invexerit ut mediocrem quidem pro ingenio meo naturaque vocem, caelestia tamen verba et divina sensa principum prolocutam, ab arcanis sacrorum penetralium ad privata Musarum adyta transtulerit; non utique quia mihi, quem quod sine invidia dixerim tanta dignatione respicit quanta pro summis honoribus debet sufficere sapienti, vellet aliquid imposita ista professione detrahere, sed ut professioni ipsi ex eo honore quem gessi adderet dignitatem. Cui igitur est dubium quin divina illa mens Caesaris, quae tanto studio praeceptorem huic conventui iuventutis elegit, etiam locum exercitiis illius dedicatum instaurari atque exornari velit, cum omnes omnium rerum sectatores atque fauto
Abbreviated transcription (Latin):
rum nostrorumꝰ porentes appellare non dubito qui nobi¬
lissimam istam indolem galliarum suarum interieu sumi
doctoris orbatam respicere dignati suo potissimum indi¬
cio preceptorem ei maleratoremq tribuerunt. Et inter
illas imperaterias dispositiones longe maioribus sum mȩ
reip gubernando pronisionib occupatas luterarum quoq
habuere dilectum. Neq aliter ꝗ̃ si equestri turmȩ uel
cohorti prȩtoriȩ consulendum foret/ quem potissimum p̃¬
ficeront sun arbitrai esse dixerunt. te hi quos adspe
omnium tribiinalium aut interdum ad stipendia co¬
gnitionum sacrarum: ut fortasse ad ipsa palatii ma¬
gisteria prouehi oporteret/ uelut repentino nubilo in
mediis adolescentię fluctibus deprehensi incerta di¬
meȩ tribuo sed domim nostri constantini uere princi¬
pis uiuentis. Incredibilem erga iuuentutm galliaꝵ
suarum solicitudmem atq indulgentiam mirari satis

Expanded text:
rum nostrorum parentes appellare non dubito; qui nobirum nostrorum parentes appellare non dubito; qui nobilissimam istam indolem Galliarum suarum interitu summi doctoris orbatam respicere dignati, suo potissimum iudicio praeceptorem ei moderatoremque tribuerunt, et inter illas imperatorias dispositiones, longe maioribus summae rei publicae gubernandae provisionibus occupatas, litterarum quoque habuere dilectum, neque aliter quam si equestri turmae vel cohorti praetoriae consulendum foret, quem potissimum praeficerent sui arbitrii esse duxerunt, ne hi quos ad spem omnium tribunalium aut interdum ad stipendia cognitionum sacrarum aut fortasse ad ipsa palatii magisteria provehi oporteret, veluti repentino nubilo in mediis adulescentiae fluctibus deprehensi, incerta dimeae tribuo; sed domini nostri Constantii, vere principis iuventutis, incredibilem erga iuventutem Galliarum suarum sollicitudinem atque indulgentiam mirari satis
Abbreviated transcription (Latin):
indalgent. Nec pecunias modo sed etiam arrifices transma¬
rinos: et ex amplissimis ordinibus prouinciatum incolas
nonos. & deuorissimaꝵ hiberna legionum. quarum ininc¬
ta robora ne in his quidem quȩ nune maxime gerunt bel¬
lis regrunt ut c̃omodis uestris studio gratiȩ hospitalis ope¬
rentur. & resides aquas & nouos annes ueluti aridis fesse
urbis iusceribus refundant. Ex quo manifestum est eos
qui coloniam istam tot tantisꝗ opibus totius imperii eri¬
gere atq anmare statuerunt uel precipue sedem illam
liberaluim litterarum uelle reparari. cui peculiarem fre¬
quentiam honestissimȩ iuuentutis illustrato studiorum ho¬
nore prouiderint. Cui enim unsꝗ ueterum principum ta¬
te fuit curȩ ut dostrina atꝗ eloquentiȩ studia florerẽt
Quante his optimis & indulgentissimis dominis generis
humani quos ego quo ad uotum pietatemq ꝑtinet᷑ libero¬

Expanded text:
indulgent; nec pecunias modo sed etiam artifices transmaindulgent; nec pecunias modo sed etiam artifices transmarinos et ex amplissimis ordinibus provinciarum incolas novos et devotissimarum hiberna legionum, quarum invicta robora ne in his quidem quae nunc cum maxime gerunt bellis requirunt, ut commodis nostris studio gratiae hospitalis operentur et resides aquas et novos amnes veluti aridis fessae urbis visceribus infundant. Ex quo manifestum est eos qui coloniam istam tot tantisque opibus totius imperii erigere atque animare statuerunt, vel praecipue sedem illam liberalium litterarum velle reparari, cui peculiarem frequentiam honestissimae iuventutis inlustrato studiorum honore providerint. Cui enim umquam veterum principum tantae fuit curae ut doctrinae atque eloquentiae studia florerent quantae his optimis et indulgentissimis dominis generis humani? Quos ego, quod ad votum pietatemque pertinet, libero
Abbreviated transcription (Latin):
ex largitione quidem principum maximorum. Sed tn
cum aliquo meo erga patriam meam studio & amore pro.¬
cedere. Ante omnia igitur.U.P. diuinȩ imperatorum¬
cȩsarumq nostrorum prouidentiȩ singulariq in nos be¬
niuolentiş huuis quoq oꝑis instauratione parendum est.
Qui ciuitatem istam & olun fraterno populi ro. nomine glo¬
riatam & tune demum granissimo clade ꝑculsam cum
latrocinio batanicę rebellionis obsessa auxilium romani
principis irrogaret non solum pro admiratione meritoꝵ
sed etiam promiseratione casuum attollere ac recreare
uoluerunt. ipsamq eunarum eius magnitadinem ĩ morta¬
libus libertatis suȩ monumentis dignam indicauerunt:
ut tanto esset illustrior gloria restitutoꝵ quanto ipsa
moles restieutionis immanior Itaq cum maximas pecii¬
nias & totum si res poscat erarium/ non templis modo
aclocis publicis reficiudis sed etiam pruats domibus

Expanded text:
ex largitione quidem principum maximorum, sed tamen ex largitione quidem principum maximorum, sed tamen cum aliquo meo erga patriam studio et amore procedere. Ante omnia igitur, Vir perCaesarumque nostrorum providentiae singularique in nos benivolentiae huius quoque operis instauratione parendum est, qui civitatem istam et olim fraterno populi Romani nomine gloriatam et tunc demum gravissima clade perculsam, cum latrocinio Bagaudicae rebellionis obsessa auxilium Romani principis invocaret, non solum pro admiratione meritorum sed etiam pro miseratione casuum attollere ac recreare voluerunt, ipsamque ruinarum eius magnitudinem immortalibus liberalitatis suae monimentis dignam iudicaverunt, ut tanto esset inlustrior gloria restitutorum quanto ipsa moles restitutionis immanior. Itaque maximas pecunias et totum, si res poscat, aerarium non templis modo ac locis publicis reficiundis sed etiam privatis domibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc ipsum quod uel uno die atq de unare inforo di¬
cam ueniam magis possim sperare quam gloriam.
quanꝗ̃ inhac oranone uir ꝑfectissime loci tantũmodoni¬
solentia non dicendi nouitate ꝑturber. Si quidem id po¬
stulo quod non modo contradicendo nemo audeat impe¬
dire. Sed omnes potius. quibus diuina principum libera¬
licas. quibus urbis iscius rescicutio: quibus optimarum at.¬
tium celebratio grata atq iocunda est summo gaudio &
fauore suscipiant ut menianȩ illȩ scholȩ quondan pul¬
cherrimo oꝑe & scudiorum frequentia celebres ꝙ illust
uixta oȩtera quȩ instautantur oꝑa ac templa restauren¬
ture. Ita quantum mihi trepidationis affert locus / cantũ
releuat causa dicendi. Quam quidem ego.U. P. duas in
partes arbitror diuidendam: ut prius disseram ꝗͣ sit ex
usu & officio opus illud ad priscinam magnificenciam re¬
formari: deinde qua ratione id possit sine sumptui publico

Expanded text:
ut hoc ipsum, quod vel uno die atque una de re in foro diut hoc ipsum, quod vel uno die atque una de re in foro dicam, veniam magis possim sperare quam gloriam. Quamquam in hac oratione, Vir perfectissime, loci tantummodo insolentia, non dicendi novitate perturber, siquidem id postulo quod non modo contradicendo nemo audeat impedire, sed omnes potius quibus divina principum liberalitas, quibus urbis istius restitutio, quibus optimarum artium celebratio grata atque iucunda est, summo gaudio et favore suscipiant, ut Maenianae illae scholae quondam pulcherrimo opere et studiorum frequentia celebres et inlustres iuxta cetera quae instaurantur opera ac templa reparentur. Ita quantum mihi trepidationis adfert locus, tantum relevat causa dicendi. Quam quidem ego, Vir perfectissime, duas in partes arbitror dividendam, ut prius disseram quam sit ex usu et officio opus illud ad pristinam magnificentiam reformari, deinde qua ratione id possit sine sumptu publico,
Abbreviated transcription (Latin):
tes uolo temporarium dicendi munus atq id ipsum meis
studiis peculi aritet cõmodare. non ad incognitam mi¬
hi sectam forensium patronoꝵ alienȩ laudis cupidi¬
tatt transire. Neq enim tanta me aut negligentia
aut confidentia tenet ut nesciam quanta sit inter hac
aciem fori & nostra illa secreta studioꝵ exercitatione
duersitas ibi armannir ingenia : hic preliantut. ibi
prolusio hic pugna cõmititur: hic plexunꝗ uelut sudi.¬
bus & saxis. illic semꝑ telis splendentibus dimicatur.
hic sudore & quasi puluere sordidus. Ilic insignis or¬
nani landanur orator. Ut si uterque experiundi c̃ã
officia oõmutent alium quidem turbatum sonus Sstre¬
pitus armorum: alium quȩdam triumphi scȩna deter¬
reus. Scio hȩc inquam hȩc uir ꝑfedtassime. neque me
sciens fallo & id circo tantum ab est .ut me relictis do¬
cendi prȩcipiendiq rationib aptum atq idoneum pũtẽ

Expanded text:
tes volo temporarium me dicendi munus atque id ipsum meis tes volo temporarium me dicendi munus atque id ipsum meis studiis peculiariter commodare, non ad incognitam mihi sectam forensium patronorum alienae laudis cupiditate transire. Neque enim tanta me aut neglegentia aut confidentia tenet, ut nesciam quanta sit inter hanc aciem fori et nostra illa secreta studiorum exercitia diversitas. Ibi armantur ingenia, hic proeliantur; ibi prolusio, hic pugna committitur. Hic plerumque velut sudibus et saxis, illic semper telis splendentibus dimicatur. Hic sudore et quasi pulvere sordidus, illic insignis ornatu laudatur orator, ut, si uterque experiundi causa officia commutent, alium quidam tubarum sonus et strepitus armorum, alium quaedam triumphi scaena deterreat. Scio haec, inquam, haec, Vir perfectissime, neque me sciens fallo; et idcirco tantum abest ut me relictis docendi praecipiendique rationibus aptum atque idoneum putem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ice qui semꝑ in omni genere dicendi maxima
facultate ingiusa. sed circunstaritium plerosq¬
deAEᵈmirati. Qual ceo qui abineunte adolescencia
usque inhune diem nunquam isto in loco dixerim
et quantuluncũq illud est quod labore ac dssigentia
uideor consecutus. exercere priuanm ꝗ instroiactare
maluerim. ttuno demum sero quodam tirocinio ad inso¬
litum mihi tribunal aspirem. Aquo ego me fateor quanꝗͣ
miibi sedes ista ĩusticiȩ & ad agendum & ad dicendum
amplissima uideretur.diffisum tamen ingenio meo an¬
tehac affuisse et hoc ipso in tempore quanius diuersissi¬
mum acontentione litum genus orationis habiarrum con¬
saentiȩ trepidanone reuocari. Nequid igitur aut opinio¬
ni hominum dubium relinquam aut interpretatiomi ex
hac postulamione quam de rescicuendis patriȩ meȩ menia.¬
uis mihi sumendam potiusꝗ cuiquam delegandam puta¬
in manis de me aliquid ꝗͣ posse me sentio iudear pro.¬
mittere/ contestatum esse inicio dicendi apud audien¬

Expanded text:
te, qui semper in omni genere dicendi maxima facultate viguisti, sed circumstantium plerosque mirari, quod ego, qui ab ineunte adulescentia usque in hunc diem numquam isto in loco dixerim et, quantulumcumque illud est quod labore ac diligentia videor consecutus, exercere privatim quam in foro iactare maluerim, nunc demum sero quodam tirocinio ad insolitum mihi tribunal adspirem; a quo ego me fateor, quamquam mihi sedes ista iustitiae et ad agendum et ad dicendum amplissima videretur, diffisum tamen ingenio meo antehac afuisse et hoc ipso in tempore, quamvis diversissimum a contentione litium genus orationis habiturum, conscientiae trepidatione revocari. Ne quid igitur aut opinioni hominum dubium relinquam aut interpretationi ex hac postulatione quam de restituendis patriae meae Maenianis mihi sumendam potius quam cuiquam delegandam putavi, maius de me aliquid quam posse me sentio videar promittere, contestatum esse initio dicendi apud audien
Abbreviated transcription (Latin):
sulit ut quiestat/ aut letatur quasi amioa si pareat. Tu
ferocissimos mauritaniȩ populos in accessis montium iu¬
gis & naturali munitione fidentes expugnasti recerstis
transtulisti.Te primo in gressu tuo tanta lȩtitia tanta fre¬
quentia populi ro. excepet ut cum te ad capitolim Iouis
gremium uel oculis ferre gestiret scipatione sui iux ad por¬
tas urbis admuteret. Te rursus uicesimo anno imperatorẽ
octauo consulem. Ita ipsa amplexu quodam suo Roma uo.¬
luit detinere ut uideretur augurari iam ꝙ timere
quod factum est. Fastum est enim inperator eterne inquo

Expanded text:
sulit ut quiescat aut laetatur quasi amica si pareat. Tu sulit ut quiescat aut laetatur quasi amica si pareat. Tu ferocissimos Mauritaniae populos inaccessis montium iugis et naturali munitione fidentes expugnasti recepisti transtulisti. Te primo ingressu tuo tanta laetitia, tanta frequentia populus Romanus excepit ut, cum te ad Capitolini Iovis gremium vel oculis ferre gestiret, stipatione sui vix ad portas Vrbis admitteret. Te rursus vicesimo anno imperatorem, octavo consulem, ita ipsa amplexu quodam suo Roma voluit detinere, ut videretur augurari iam et timere quod factum est. Factum est enim, imperator aeterne, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
bet occeanus semꝑ tamen ĩ motibus suis totus est. ita tu
potes imperium Mlaximiane donare: non potes non ħre.
De quo ego cum ad locͣi uenerorita dicam ut fortasse qui¬
tusdam uidear audacior. Ueritas tamen meȩ erga te de¬
uotionis apparaat. Nunc enim sequitur/ ut queniam uir¬
tutes tuas Constantine auguste socero prȩdicam.Tu quoq
licet optime scias/ tamen audias ꝗ̃ te principis ornet affi¬
nitas. hic est qui nomen acceptum ad eo principe genẽis
sui dedit uobis. qui se progeniem esse herculis non adu-¬
lationibus fabulosis sed ȩquatis uirtutibus comprobauit
hic̃ est qui in ipso ortu numinis sui gallias priorum t̃poꝵ
iniuriis efferatas reip ad obsequium reddidit: sibi ipsas
adsalutm. hic quod iam falso traditum de antiquis impe¬
ratoribus putabatur. Romana trans rhenum signa pri¬¬
nius barbaris gentibus intulit. huius cum fratre rursus
ac sepius expeditionibus domita germania aut loni con¬

Expanded text:
ebet Oceanus semper tamen in motibus suis totus est, ita tu ebet Oceanus semper tamen in motibus suis totus est, ita tu potes imperium, Maximiane, donare, non potes non habere. De quo ego, cum ad id loci venero, ita dicam, ut fortasse quibusdam videar audacior, veritas tamen meae erga te devotionis appareat. Nunc enim sequitur ut, quoniam virtutes tuas, Constantine Auguste, socero praedicavi, tu quoque licet optime scias tamen audias quam te principis ornet adfinitas. Hic est qui nomen quod accepit a deo principe generis sui dedit vobis, qui se progeniem esse Herculis non adulationibus fabulosis sed aequatis virtutibus comprobavit. Hic est qui in ipso ortu numinis sui Gallias priorum temporum iniuriis efferatas rei publicae ad obsequium reddidit, sibi ipsas ad salutem. Hic, quod iam falso traditum de antiquis imperatoribus putabatur, Romana trans Rhenum signa primus barbaris gentibus intulit. Huius cum fratre rursus ac saepius expeditionibus domita Germania aut boni con