comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis mundi a re¬
demptore sit eiecta corpo¬
ribus insidiari. tamen
e. ram iustificatis eadeni
ralignrtas ꝑseuerat.
Et młtis moͥdis us in qͥ¬
bus non regnat impu¬
gnat: ut siquas am¬
mas negligentes inpru¬
dentes q reppererit:seni¬
oribuz eaĩ laqueis rur¬
suc innectat: ⁊ aparadi¬
so etie raptas inconsor¬
tium sue dampnationis
ncle cum quispiã¬

Expanded text:
principis mundi a reprincipis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium suae damnationis nde cum quispia
Abbreviated transcription (Latin):
culosum sit ecelesiasticis
quidem comientibuꝰ iũ¬
gi. sed in dominice pas¬
sionis cõsorcra non ha¬
beri. Nam dicente dño
Qui non accipit cru¬
cem suam ⁊ sequitur
me:non est me dignꝰ.
Et dicente aplõ. Si com¬
patimur: ⁊ conregnabi¬
pasfum. mortuũ ⁊ resur¬
citatum colit msi qui
cum eo ⁊ patit᷑ ⁊ moritur.
⁊ resurgit. Et hec quidẽ
in omnibus ecclesie fi¬
liis ip̃o iam regenerati¬
ouis sunt inchoata my¬
sterio ribi peccatorum
interius uita est rera¬
scentis. ⁊ tduanam do¬
mini mortem imitat᷑
tͥna dem̾sio ut climoto
quodam agẽ sepulture
quos uetere suscepit siñ
fontis eosdem nouos
edat unda captisiatꝰ
s impletum est nichũ¬
hominus opere quod
celebratum est. sacram̃¬
to ⁊ natis de spũ sancto.
quantũcumq suꝑest ñu¬
dani tẽporis non sine cͣͥ¬
cis susceptione ducend̃
est: quãnis enĩ forti ⁊
crudeli tyranno per potẽ¬
tenciam crucis xpistiua¬
sa antique de p̃lationis
erepta sint. et cominatõ

Expanded text:
culosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabipassum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nihilominus opere quod celebratum est sacramento, et natis de Spiritu sancto quantumcumque superest mundani corporis, 275 non sine crucis susceptione ducendum est. Quamvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedationis erepta sint, et dominatio
Abbreviated transcription (Latin):
oem in montem thabor.
⁊ congregauit nõgentos
falcatos currus. om̃em¬
ꝙ ex̾citum᷑ aroseth genti¬
um ad torrẽtem cĩson.
delbora prima

Expanded text:
oem in montem Thabor et congregavit nongentos falcatos currus omnemque exercitum de Aroseth gentium ad torrentem Cison Debbora a
Abbreviated transcription (Latin):
ter ĩpleuit. Illi habens
potestatem condencli ⁊
regendi creatirrã suam.
hic habens potestatem
ponendi ⁊ sum̃cti ꝓ nobis
animar suam. Omni¬
potenciam uero non di¬
cimus quia u̾bum qued
quoo in pͥncipio erat. ⁊
apud deum erat. ⁊ deuss
erat. Ecit o sñe qd̾ nõ erat:
gãm uͦ qua u̾bũ caro fac¬
tum. uenit quere et sal¬
uũ fac̾e qd̃ perierat. Om¬
inpotentiam qua fecit
omem cliem. gram qua
erto die concrpi. ⁊ certo
die nasci dignatus est. Idẽ
igit᷑ minoratus paulomi¬
mis ab angelis in hac die
factus est homo: qui co¬
etermis et equalis deo
angelorum. De ip̃o quippe
ꝓph̃a dicit. Bene nũciate
diem de die: salutare eiu̾.
Quidest diem de lie. ni¬
si filium de patre: Est igitur
de patre filus.⁊de die di¬
es s tam̃ pater ⁊ filius ño
duo dies:s unus est diez.
Est de patre filius. de deo deꝰ:
Pater tam̃ ⁊ filius non
duo clii s unus est deucz.
Unus igitur dies et̾nitatis
simul pater ⁊filius ano¬

Expanded text:
ter implevit: illic habens ter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo emper est angelorum. De ipso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a no
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ digne dicimus unũ
deũ esse patrem ⁊ filium.
Cum enĩ dicimꝰ alterum
esse patrem: alterũ filiũ.
discretas personas geni¬
toris genitiq monstramꝰ.
Cũ uero dicimus unum
deum esse patre ⁊ filium.
Ipãm unam naturam
inliscrete diuinitatis os¬
tendiuius. Altera est
ergo persona genitoris
ꝙ geniti:s una est natu¬
ra genitoris ⁊ geniti. Qͣ
do uero sufficienter aut
digne loqui poterit quiͦ
de quo homo dedeo mor¬
talis. de immortali. uifi¬
bilis: de inuisibili. muta¬
bilis de incommutabili.
Opus de opifice.de creato¬
re creatura. de factore fa¬
ctura. par uus de ĩmẽso.
tẽporalis de eterno. hu¬
milis de altissimo. plas¬
matus e limo. de ilło qͥ
omnia creauit ex nichilo:
Cuiꝰ est inenarrabilis om̃i¬
potencia. qua nos gͣtuita
bonitate fecit: nec mimiꝰ
tamen in enarabilis gr̃a qͣ
nos omĩpotentissima mi¬
seratione saluauit. Qͥa
⁊ opus creatricis omnipo¬
tentie gratis fecit. ⁊ opuꝰ
gr̃e saluatͥtis onm̃poten¬

Expanded text:
minus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
poris pauper fcũs ut redi¬
meret nos. Dies et̾nu
in die temporis: deus hmo
de uirgine matre. xp̃c di¬
es eternus u̾bum eruc¬
t atum de corde patris:
caro factum de utero ñ¬
ginis matris. Xp̃c dies
etermis deus uerus cle
poris sponsus ꝓceclens de
thalamo suo. Dies et̾ni¬
tatis xp̃c angelos creans:
die in tempore. xp̃c homi¬
nes saluans. Pies eter¬
nitatis xp̃c in celo sancto
angelos pascens. dies tem¬
poris xp̃c homines interra
reficiens. Unigenitus deꝰ¬

Expanded text:
 die temporis pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus in die temporis Deus homo de virgine matre. Christus dies aeternus Verbum eructatum de corde Patris, caro factum de utero virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de poris sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas. diliges ꝓxim̃u
tuum sicut te ip̃m: bene¬
facitis. Si autem ꝑsonaᷤ
accipitis: peccatũ opera¬
mini. redacguti a lege qͣ¬
si transgressores. Quicũq
autem totam legem ser¬
uauerit. offenclat autẽ

Expanded text:
scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum: benefacitis. Si autem personam accipitis: peccatum operamini: redarguti a lege quasi transgressores. Quicumque autem totam legem servaverit: offendat aute
Abbreviated transcription (Latin):
sior s hystoriameurã¬
gelica ut moris est nat¬
ralione decursam. ita
om̃ira nr̃m arbiteor in¬
heu̾sse pectoribus ut uni¬
cuiꝙ audientiũ ip̃a lec.¬
tio quedam facta sit u¬
sio. habet eñi hanc ꝓotẽ¬
tam fides uera ut ab
his mñte non desit qui¬
bus corporaliꝓ̃sencia ĩ.¬
ter essenosi potuit. Et

Expanded text:
sionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et
Abbreviated transcription (Latin):
lans in tim ore domi¬
ni et consolatione scĩ
sp̃r replebatur. Quid
ergo ait. si diligitis
me mã data inea ser¬
uate. et ego rogabo pa¬
trem et alium para¬
clitum dabit uobis i
ip̃ĩs quidem discipu

Expanded text:
lans in timore Domini, et consolatione sancti Spiritus replebatur . Quod ergo ait, Si diligitis me, mandata mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
hari qua se filii carns ab¬
dicant: filii promissionis
accipiant. Adorant in t̾¬
bus magis om̃s ꝓrpuls. u¬
inu̾sitatis auctorem. Et
non in iudea tantum d̾f:
s in toto orbe sit notus: ut
ubiq in ifrł sit magnũ
nomen eius. Qm̃ hane e¬
legit gem̃s dignitatem: ut¬
sicutꝰ infidelitas in suisposte¬
ris conuicit esse degenerẽ.
ita fides om̃ibus facit esse
cõmunem. adorato autẽ
domino magiq onr̃i deuo¬
tione completa. secũdum
ãmourtionem somnii. Ñ
eodem qd̃ uenerant itiuẽ
reu̾tũtur. Oportelat em̃
ut iam in xp̃o creintes
ñ per antiq cou̾sationis
semitas ambulent: sedno¬
uam ingressi uiam. ꝗ re¬
lictis erroribus abstin̾ent.
Tunt eciam irrodis uacu¬
arentur insidie. qui in
li per fintulanonem dispo¬
nebat officii. uñ quia spe
istius erat soluta cõmenti
in maiorem furorem ira

Expanded text:
hae, qua se filii carnis 120 abhae, qua se filii carnis 120 abdicant, filii promissionis accipiant. Adorent in tribus magis omnes populi universitatis auctorem; et non in Judaea tantum Deus, sed in toto orbe sit notus, ut ubique in Israel sit magnum nomen ejus . Quoniam hanc electi generis dignitatem sicut infidelitas in suis posteris convincit esse degenerem, ita fides omnibus facit esse communem. CAP. IV. Adorato autem Domino, magi, et omni devotione completa, secundum admonitionem somnii non eodem quo venerant itinere revertuntur. Oportebat enim ut jam in Christum credentes non per antiquae conversationis semitas ambularent, sed novam ingressi viam a relictis erroribus abstinerent. Tum ut etiam Herodis vacuarentur insidiae, qui in oli per simulationem disponebat officii. Unde quia spes istius erat soluta commenti, in majorem furorem ira
Abbreviated transcription (Latin):
infpiratĩe diuina ut tes
tante uisionis misteriũ
ñ latẽt. Et qd̾ oculis osten¬
debatur: insolitũ animis
ñ ẽẽt obscurum. Deniq
officiũ suũ cũ religionẽ
disponunt. et his se instru¬
unt donis: ut adoraturi
ciuitatẽ. & in urbe regia
oftendi sibi postulant: qͣm
ad regnadũ didic̾ant nat̃.
Contubatꝰ᷑ herodes: timet
saluti sue. metuit pote¬
stati: requirit in sacerio¬
tibus ꝙ doctoribus legis qͥd
de ortu xp̃i scriptura pre¬
orcerit. Inncticiã uenit.
tas illuminat mages:
infidelitas obcecat ma¬
gistros. Carnalis ifrl̃ ñ
intelligit qd̃ legit. Non
uidet qd ostendit. Ititur
paginis quarũ non credit
elcquiis. ubi eit iudee glori¬
atio tua. Ubi est de abrahã
patre ducta nobilitas. Ecce
alienigenis insortem tue¬
heditatis intͣntibus eius tes¬
tam̃ti quod in ĩola litera te¬
nes retitationes famularis.
Intret in patͥarcharũ fami¬
liam gentiũ plentrudo. Et
benedĩctoẽm in semine abia¬

Expanded text:
inspiratione divina, ut eos inspiratione divina, ut eos tantae visionis mysterium non lateret, et quod oculis ostendebatur insolitum, animis non esset obscurum. Denique officium suum cum religione disponunt, et his se instruunt donis, ut adoraturi civitatem, et in urbe regia ostendi sibi postulant quem ad regnandum didicerant procreatum. Conturbatur Herodes, timet saluti suae, metuit potestati, requirit a sacerdotibus et doctoribus legis quid de ortu Christi Scriptura praedixerit, in notitiam venit tas illuminat magos, infidelitas obcaecat magistros; carnalis Israel non intelligit quod legit, non videt quod ostendit; utitur paginis quarum non credit eloquiis. Ubi est, Judaee, gloriatio tua ? Ubi de Abraham patre ducta nobilitas? Nonnealienigenis in sortem haereditatis tuae intrantibus, ejus testamenti, quod in sola littera tenes, recitatione famularis. Intret, intret in patriarcharum familiam gentium plenitudo, et benedictionem in semine Abra
Abbreviated transcription (Latin):
regium ubi legitima suc
cessione cessante: et ponti¬
fitũ potestate destructa. a¬
liengena obtinuerat pͥn¬
cipatum. ut ueri regis or¬
tus illius ꝓphĩe ꝓbaretur
uoce que dixãt. Non de¬
tĩciet pͥnceps exuida: ne¬
ꝙ dux de femoribus eius
donec uemat cui reposi¬
tum est: et ip̃e est expeua¬
tio gentium. Dequibus q¬
dam beatissimo patͥarchẽ a¬
brahe inminĩa bilis funit
ꝓmissa successio. Non car¬
nis semine. s tĩdei fetũoi¬
tate gen̾anda. Et ideo ste¬
larum iułtudim cõpãta
ut ab omium gentiũ patre
non terrena s celestis ꝓge¬
mes speraretur. Ad creand̃
ergo ꝓmissa posteritatem
he̾des in syderibus designia¬
ti: ortu nyui syderis excitã¬
tur. Ut in quo celi adhibi¬
tum fuerat testimoniũ
celi: famuleretur obseqͥ¬
um. Cõmoint magos ha¬
fulgentior. Et de mirãdi lu¬
minis claritate uirid
hec expectanda. ñ inscii ng̃¬
ntudinem significatõis
intelligunt. Agente hoc
sine dubio in eõrũ cordib

Expanded text:
tenente, ubi legitima regum successione cessante, et pontificum potestate destructa, alienigena obtinuerat principatum: ut veri Regis ortus illius prophetiae probaretur voce, quae dixerat: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . De quibus quondam beatissimo patriarchae Abrahae innumerabilis fuerat promissa successio, non carnis semine, sed fidei fecunditate generanda; et ideo stellarum multitudini comparata, ut ab omnium gentium patre, non terrena, sed coelestis progenies speraretur. Ad creandam ergo 119 promissam posteritatem, haeredes in sideribus designati, ortu novi sideris excitantur, ut in quo coeli adhibitum fuerat testimonium, coeli famularetur obsequium. Commovet magos fulgentior, et de mirandi luminis claritate viri ad haec spectanda non inscii, magnitudinem significationis intelligunt: agente hoc sine dubio in eorum cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam. Non enim attẽ¬
debat qd̃ ab ipsis morie¬
batur: s quia ꝓ ip̃is mo¬
riebatur. Młtum est qd̾
illis tonsensum cõcessii
est ⁊ ab ip̃is ⁊ ꝓ ipsis: ut
nemo de sui peccati dimi¬
ssione desperet. qñ ⁊ illi
ueniam meruerunt:
qui xp̃m occiderunt.

Expanded text:
uriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut nemo de sui peccati dimissione desperet, quando illi veniam meruerunt, qui Christum occiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius. quia dicita in be¬
elzebub eicere me demo¬
ma. Hoc dicens ⁊ ip̃orũ
confessione uolebat in¬
telligi. quod ineum nõ
credendo in regno diaboli

Expanded text:
ipsius? quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia. Hoc dicens, ex eorum confessione volebat intelligi; quod in eum non credendo, in regno diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Et adiddirigat om¬
nem uiam suam ubi
scit humanam saluatã
esse naturam. passio eĩ
domini usq ad finenz
ꝓducitur minidi. et sic̃
ore sanctis suis ipse ho
nibus qui ꝓ iusticia.
adu̾sa tolerant ip̃e com¬
patitur. Nisi forte ei¬
cata per orbem fide ⁊ ra¬
rescende impiorum
mimero ⁊ persecutio nes
⁊ omnia que adũsuu le¬
atos martyrez seuier̃t
finida esse certamina.
Tanqͣm suscipiende cru¬
cis illis tantum ne ces¬
siias incubuerit quibꝰ
ad expugnandam xp̃i di
lectionem atrocisina sũt
illata supplicia. S aliud
seruientium deo pietas
expcritur. y

Expanded text:
 et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aesticata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam. Idest om̃ia qui¬
dẽ u̾s sunt que memo¬
ras: s hec mei aduentus
est ratio. ut quia sub lege

Expanded text:
ustitiam . Id est, omnia quidem vera sunt, quae memoras: 88 sed haec mei adventus est ratio, ut, quia sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
t̾aust terminos isrł
acta est itaq ma¬
nus dnri suꝑ phi¬
listheos cunctis dieb
samuhel: & reddite st̃
urbes quas tulerant
philistim ab ilraheli.
ab accharon usq getͥ
⁊ terminos suos. Libe¬
rauit ꝙr isrł de manu
philistinorũ. Erat ꝙ
pax inter isrł ⁊ amor¬
reurri. Iudicabat qͦ
samuhel isrł cunctis
diebus uite sue. et i¬
bat ꝑ singulos annos
circumiens bethel et
galgal. ⁊ masphat. Et
uidicabat israhelem
in supradictis locis.
reu̾tebatur quoꝙ in
ramatha. Ibi enim e¬
rat domus eius: & ibi
iudicabat israhelem.
altare dño.
actum est autem ꝯ
semusset sama̾hel

Expanded text:
t in terminos Israhel facta est itaque manus Domini super Philistheos cunctis diebus Samuhel et redditae sunt urbes quas tulerant Philisthim ab Israhel Israheli ab Accaron usque Geth et terminos suos liberavit Israhel de manu Philisthinorum eratque pax inter Israhel et Amorreum iudicabat quoque Samuhel Israhel cunctis diebus vitae suae et ibat per singulos annos circumiens Bethel et Galgal et Masphat et iudicabat Israhelem in supradictis locis revertebaturque in Ramatha ibi enim erat domus eius et ibi iudicabat Israhelem altare Domino factum est autem cum senuis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidii ⁊ ꝑpetue dona retͥ¬
butionis erexerit: quasi
inter umbras noctis re¬
pente exortum luciferi
conspicit. qui diem ꝓxi¬
mum nũciet. Lucifer
namq cum plurimũ.
tres horas noctis idest
totã uigiliam matuti¬
nam illuminare perhi¬
letut. aderit ꝙ dominꝰ
qui sopitis temptati m̃
ꝑiculis plenam libertats
fiduciam sue ꝓtectioniᷤ
attribuat.

Expanded text:
sidii, et perpetuae dona retributionis erexerit, quasi inter umbras noctis repente exortum luciferi conspicit, qui diem proximum nuntiet. Lucifer namque cum plurimum tres horas noctis, id est, totam vigiliam matutinam illuminare perhibetur, aderitque Dominus, qui sopitis tentationum periculis plenam libertatis fiduciam suae protectioni attribuat.
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ cũ ꝓbatus fuerit:
accipiet coronam uite.
quam repromisit deus
diligentibus se. Nemo ꝯ
temptatur dicat: qm̃
a deo temptor. Deus autẽ

Expanded text:
m probatus fuerit accipiet coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se nemo cum temptatur dicat quoniam a Deo temptor Deus e
Abbreviated transcription (Latin):
nasium in hierlm
secundum leges nati¬
omimi ⁊ fecerunt sibi
p̃putia ⁊ recesserũt a
testamento sancto: ⁊
iuncti sunt nationi

Expanded text:
nasium in Hierosolymis secundum leges nationum, et fecerunt sibi praeputia, et recesserunt a testamento sancto, et juncti sunt nationi
Abbreviated transcription (Latin):
medent gͥ fructus uie
sue:suisq consiliis sa¬
turabuntur. Aũsio
paruulorũ interficiet
eo: et ꝓsperitas stulto¬
rum perdet illos. Q
autem me audierit:
absq t̾rore requiescet.
& habudentia perfru¬
etur malorum timo¬
re sublato.

Expanded text:
tur fructus uiae suae suisque consiliis saturabuntur. auersio paruulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos. qui autem me audierit, absque terrore quiescet et abundantia perfruetur malorum timore sublato.
Abbreviated transcription (Latin):
super ⁊ duo filii tui moͣ¬
ti sunt. ofui ⁊ finees.
et arca dei capta est
set arcam dei: cecidit
de sellã retrorsum iux¬
ta hostium. Ꝙ fractiꝰ
ceruicibus mortuꝰ
est. Senex enim erat
se iudicauit isrł .xl. ã¬

Expanded text:
super et duo filii tui mortui sunt, Ophni et Phinees, et arca Dei capta est.set arcam Dei, cecidit de sella retrorsum juxta ostium, et fractis cervicibus mortuus est. Senex enim erat se judicavit Israel
Abbreviated transcription (Latin):
sedete in ciuitate: quo¬
adusq induamini u̾tu¬
te exalto. De qua uir¬
tute id est spũ sancto: &
marie dicit angelus . &

Expanded text:
sedete in civitate, quoad usque induamini virtute ex alto. De qua virtute, id est Spiritu sancto, et Mariae dicit angelus:
Abbreviated transcription (Latin):
cherubim:erantq duo
fili heli cum arca federiͤ
dei. efni ⁊ finees. Cumq¬
uenisset arca federis do
muri in castra: uocife

Expanded text:
cherubim: erantque duo filii Heli cum arca foederis Dei, Ophni et Phinees. Cumquemini in castra, etc. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ne. aut etiam in consẽ¬
su lambimur:quia de
carnis peccato. ꝓpagati ⁊̃
nobis ip̃is etiam gerimꝰ
unde c̾tamma tolleramꝰ.
Deus uͦ qui in utero u̾gĩs
incarnatus in mũdum
sine peccato uenerat: nĩ¬
chil contradittionis. in se¬
met ip̃o tolerabat .Temp¬
tari ergo per siggestione
potuit:s eius mentem
peccati delectatio nõ mo¬
mordit. Atq ideo om̃ĩs
diabolica tẽptatio illa fo¬
ris non intus fuit. Sed

Expanded text:
ne, aut etiam in consensu labimur, quia de carnis peccato propagati in nobis ipsis etiam gerimus, unde certamina toleramus. Deus vero, qui in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt uxores filias eo¬
rum. ip̃i que filias su¬
et seruierunt dus eorũ
fecerunt que malum
in conspectu dñi. & ob¬
liti sunt dei sui seruẽtes
bahalim. ⁊ astharoth. Ira¬
tradidit eos in manu
cusaꝵ. rasathaim regis
mesopotanie. sermerũt¬
ꝙ ei octo annis. Et cla
torem. et liberauit eos
othoniel uidelicet filiũ
tem. fuit ꝙ in eo sp̃itus
sus ꝙ est ad pugnam. ⁊

Expanded text:
duxerunt uxores filias eorum, ipsique filias suet servierunt diis eorum. Feceruntque malum in conspectu Domini, et obliti sunt Dei sui, servientes Baalim et Astharoth. Iratradidit eos in manus Chusan-Rasathaim regis Mesopotamiae, servieruntque ei octo annis. C. XIItorem, et liberavit eos, Othoniel videlicet filium rem: fuitque in eo Spiritus su
Abbreviated transcription (Latin):
tolam feminas a p̃ciosaꝵ
uestium appetitu cõpesce¬
ret dicens. Non inueste p̃¬
que culpa sit hoc etiam ui¬
ro appetere: a quo curaũ
pastor eccłe et feminas ꝓ¬
iohẽs non ẽẽ uestitus mol¬
libus dicitur. ꝑ significa¬
tionem intelligi et aliter
potest. Mollibus eñi uestit᷑
ñ fuit quia uitam pecc̃a¬
tium ñblandim̃tis fouit.
incrẽpauit dicens. Cen¬
mina iriperarum quĩ uo¬
salomonem dicitur. Uer¬
ba sapientium quasi sti¬
muli: ꝙ sicut claui in al¬
tũ defixi. Clauis quippe at¬
q stimulis sapientiũ u̾¬
ba comparantur. quia cul¬
pas delinquentium nesciũt
papare sed pungere. Sed quid
existis uitlere indesertum:
ꝓphãm. Etiam clico uobus
⁊ plusquam prophetam.
Prophete quippe muste¬
rium est uentura clicere:
non etiam demostrare.

Expanded text:
tolam feminas a pretiosarum tolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiquae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor Ecclesiae et feminas pJoannes non esset vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium, non blandimentis fovit, increpabat dicens: « Genimina viperarum, quis oSalomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura praedicere, non etiam demonstrare.
Abbreviated transcription (Latin):
iram ꝓuocet: atq ad remiꝰ¬
sionem imitilis gratie nł¬
lus fauor inclinet.Non
nos ꝓspera eleuent. non
aduersa perturbent. ut
qui in soliditate fidei figi¬
mur: nequaqͣm rerum
⁊ranseuntium mutabi¬
litate moueannir. Adhẽ
autem cle eius exp̃ssione
subiungitur. S quid ex¬
mine mollibus uestitum:
ecte qui mollibus uestũt᷑
in domibus regum sunt.
Camelori mn et enĩ pilis cõ¬
textis: uestitus iohẽs fu¬
isse descͥbitur. Et qui est
dicere. ecce qui mollibus
uestuntur indomibus re¬
gum sunt. uisi apertasẽ¬
tentia demostrari quia ̃
celesti s terreno militant¬
regno. Hii qui pro deo ꝑ ẽ¬
ti aspera fugiunt. secd solis
exteriorbus clediti p̃sentiꝰ
uite molliciem et decta¬
tionem querunt. Nemo
ergo exͥtimet in fluxu at¬
ꝙ studio uestium peccatũ
deesse: quia si hoc culpa ñ
dñs de uestimenti sui as¬
peritate laudasset:
Si hoc culpa non esset: neqͣ¬
quam petrus aplũs per epiꝰ¬

Expanded text:
iram provocet, atque ad remisiram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid exminem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Camelorum etenim pilis contextis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo existimet in fluxu atque studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si hoc culpa non esset, nequaquam Petrus apostolus per epis
Abbreviated transcription (Latin):
dem ioh̃e turbis clicat. Au¬
diamus. Qui existis inde̾¬
in desertum: harundinẽ
uento agitatam: Quod
uidelicet non asserendo:
sed negando intulit. Arũ¬
dinem quippe moxut au¬
ra contigerit: in partem
alteram flectit. E qui per
arundinem. nisi carnaliꝰ
animus designatur: Qui
mox ut faurore uel decͣcti¬
one tangitur: in partem ꝙͣ¬
libet inclinatur. Si emm
ab humano ore aura fa¬
uoris flauit hilarescit. exto¬
litur. totumꝰ se quasi ad
gr̃am inflectit & si indde
uentus detrationis crupe¬
rit uncle lautlis aura ue¬
niebat: mox hunc qiasi ĩ
partem alteram aduim fu¬
roris inclinat. S harundo
uento agitata ioh̃es nõ
erat.quia hunc nec blan¬
dura grã nec cranslibet
rum faciebat. Nec ꝓspe¬
ra hunc erigere: nec ad¬
u̾sa nouerant inclinare.
uarietas inflectebat.
fr̃s karissimi harun¬
do uento agrtata non esse:
solicdemus ammũ inter
auras linguarum positũ
stet in flexibuĩ status m̃¬
tis. Nulla nos detͣctio ad

Expanded text:
dem Joanne turbis dicat audem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet rum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. rerum varietas inflectebat. atres charissimi, arundinem vento agitatam non esse; solidemus animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad
Abbreviated transcription (Latin):
isis tot signis tantis¬
ꝙ uirtutibus ñ scan¬
dalizari quisq potuit: s
ãmirari. S infidelium
mens graue in illo sãn¬
cdalum pertulit: cũ eum
⁊ post tot miracula mori¬
entem uidit.Incle ⁊ pau¬
lus dicit. Nos enim p̃di¬
camus xp̃m crucifixum.
uideis quidem scandalũ:
gentibus autem stuiticiã.
Stultum quippe homib̾
uisum est: ut ꝓ hom̃ibꝰ
a̾ctor uite meretur. Et
undecontͣ eum homoscã¬
dalum sumpsit: inle ei¬
amplius debitor fieri cle¬
buit. Nam tanto cleus ab
hominibus clignius hono¬
rantlus esset: quanto pro
homĩbus inligna suscepe¬
rat. Qui est ergo dic̾e be¬
atus qui ñ fuerit cͤanda¬
lizatus in me. Nisi aper¬
ta ucte abiectionem mor¬
tis sue humilitatem ꝙ sig¬
nare. Ac si patenter dicat.
Mira quicdem facio: s ab¬
iecta perpeti non declignor.
Quia ergo miendo te sub¬
sequor: cauendum ualde
est homibus ne in me mor¬
tem despiciant.que signa
uenãntur. Sed dimisfis
iohĩs dicipulis:quid de eo¬

Expanded text:
isis tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, 1454 sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Unde et Paulus dicit: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eo
Abbreviated transcription (Latin):
liud etiam apli p̃di¬
catio ꝓtestatur qui
dicit. Omes qui uo
ihũ: persecutionem pa¬
ciuntur. quia senten¬
ciã nimis tepidus ⁊ seg¬
ius ostenditur: qui nł

Expanded text:
liud etiam Apostoli praedicatio protestatur, qui dicit: Omnes qui pie Jesu, persecutionem patiuntur . Qua sententia nimis tepidus et segnis ostenditur, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicas cur testatus sũ
clisciplinam. ⁊ increpa¬
tionibus nõ adqͥeuit
cor me uin. nec au¬
diui uocem dicentiũ
me: ⁊ magistris non
inclinaui aurem tna
Pene fui in omni ma¬
lo: in medio ecclie et
sinagoge.
ibe aquam descist̾¬
na tua: ⁊ fluenta

Expanded text:
sum disciplinam et increpationibus non adquievit cor meum nec audivi vocem docentium me et magistris non inclinavi aurem meam paene fui in omni malo in medio ecclesiae et synagogae bibe aquam de cisterna tua et fluenta
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitabant in regio¬
ne umbre mortis: lux or¬
ta est eñ. De quibiũ dem
dicit ad dnm. gentes q̃
te ñ nouerant inucca¬
bunt te: ⁊ ppł̃i qͥte nes¬
ciunt ad te confugint.
Hunc diem ab ham ui¬
dit ⁊ gauisus est : cumi
benedicẽdos fidei sue fili¬
os in semĩe fuo qd̾ est
se futurum gentiũ pa¬
trem credendo ꝓspexit.
Omnes gentes quas fe

Expanded text:
qui habitabant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . De quibus idem dicit ad Dominum: Gentes quae te non noverunt, invocabunt te; et populi qui te nescierunt, ad te confugient . Hunc diem Abraham vidit, et gavisus est , cum benedicendos fidei suae filios in semine suo, quod est se futurum gentium patrem credendo prospexit ,Omnes gentes, quas
Abbreviated transcription (Latin):
His igitur dilectissim diui¬
ne gr̃e mysterris eruditi:
oni ⁊rationabili gaudio
celebremus. Gras ageri¬
tes misericordi deo qui
dignos nos fecit: sicut
ait beatus apłs. In partẽ
forcius sanctorũ in luĩs.

Expanded text:
His igitur, dilectissimi, divinae gratiae mysteriis eruditi, ntium, rationabili gaudio celebremus: gratias agentes misericordi Deo, qui dignos nos fecit, sicut ait Apostolus, in partem sortis sanctor
Abbreviated transcription (Latin):
iacobũ frem dñi. Queau¬
tem scribo uobis. ecce co¬
ram deo : quia non men¬
tior. Deinde ueni in par¬
tes firye & cilitie.eram au¬
tẽ ignotus facie ecclesiis
uidee que erant inxpisto.
Tantum autẽ auditum
habebant qmĩ qui persq̃¬
batur nos aliqñ. Nunc
autem euuͣgelizat fi¬
dem quam aliqñ expug¬
nabat : ⁊ in me clarifica¬
bant clenm. Seinde postan¬
nos qͣtuordecim. iteterũ
ascendi iħosoluam. cum
barnaba assũpto ⁊ tyto.
Ascendi autẽ scłm re¬
uelationem. et contuli
cum illis eiiͣngeliũ quod
Plico in gentibus seor¬
sum autem his qui uide¬
forte inuacuũ curre̾m
aut cucͣrissem. S neq
tytus qui metũ erat ꝯ

Expanded text:
i. Que autem scribo vobis ecce coram Deo: quia non mentior. Deinde veni in partes Syrie et Cilicie. Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judee: que erant in Christo. Tantum autem auditum habebant: quoniam qui persequebantur nos aliquando: nunc evangelizant fidem quam aliquando expugnabat et in me clarificabant Deum deinde post annos quattuordecim iterum ascendi Hierosolyma cum Barnaba adsumpto et Tito ascendi autem secundum revelationem et contuli cum illis evangelium quod praedico in gentibus seorsum autem his qui videforte in vacuum currerem aut cucurrissem sed neque Titus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc modo requiramus
eum quesierunt iudei ñ¬
mici xp̃i. Illi eñi quebant
ut haberent: isti ut ꝑde¬
rent. Unde ⁊ ne putaremꝰ
bene illos eum quesituros:
adiumxit. Et in peccato ue¬
stro moriemini: ille inpec¬
cato suo moritur: qui per¬
manet inpeccato usq ad
mortem. Et quia p̃uidebat
illos in sua malicia ꝑdu

Expanded text:
 modo inquiramus eum quaesierunt Judaei inimici Christi. Illi enim quaerebant ut haberent, isti ut perderent. Unde et ne putaretur bene illos eum quaesituros, adjunxit: Et in peccato vestro moriemini. Ille in peccato suo moritur, qui permanet in peccato usque ad mortem. Et quia praevidebat illos in sua malitia
Abbreviated transcription (Latin):
pe elem̃tã auctorem s̃uũ
uenisse testata sunt. Ut eĩ
de eis quelam humano
usuloquar deum hias ce¬
li efse cognouerunt quis ꝓ¬
Mare cognouit quia sħ
plaritis eus se calcabi¬
le p̾buit. Terra tegno¬
uit: quia eo moriente
contͬemuit. Sol agno¬
urit: quia lucis sue uadi¬
os abscondit. Saxa et
parietes agnouerunt :
quia tempore mortis eiꝰ
cissa sunt. Infernꝰ agno

Expanded text:
elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de is quiddam usu humano loquar: Deum hunc caeli esse cognoverunt, quia sMare cognovit, quia sub plantis eius se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis eius scissa sunt. Infern
Abbreviated transcription (Latin):
pe elem̃ta auctorem suũ
uenisse testata sunt. Ut eĩ
de eis quedam humano
uisulcquar deum hiac ce¬
li esse cognouerunt quis ꝓ¬
Mare cognouit qui a sħ̃
plaitis euis se calcabi¬
le p̾buit. Terra teguo¬
uit: quia eo moriente
contͬemuit. Sol agno

Expanded text:
 elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de is quiddam usu humano loquar: Deum hunc caeli esse cognoverunt, quia sMare cognovit, quia sub plantis eius se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremu
Abbreviated transcription (Latin):
ro: lumen uerum.
.de lumine uero. Non
tamen duo lumina:
sanctum a patre et
.filio equaliter ꝓce¬
dentem: consubftã¬
cialem. cort̾nũ
patri ⁊ filio. Hater¬
est plems deus in
se: Filius plenus deus
a pacre genitus. pr

Expanded text:
ro, lumen verum de lumine vero, non tamen duo lumina, sanctum a Patre et a Filio aequaliter procedentem, consubstantialem, coaeternum Patri et Filio. Pater plenus Deus in se, Filius plenus Deus a Patre genitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad similitudine dei fcĩ
sunt. Ex ip̃o ore ꝓcedit be
neditio ⁊ maledictio. Nõ oporte¬
ita fieri. Nunquid fons
cle eodem foramine ema¬
nat dulcem & amaram
aquam. Nunquid potest
fratres mei ficus imna fa¬
cere aut uitis ficłis. Sĩe
neq salsa dulcem potest
facere aquam. i:¬
plinatus interuos.
ostendat ex bona conu̾sa¬
tione operam suam in
mansuetudine sapientie.
Quod si zelum amarũ
in cordibus ur̃is nolite
gloriari ꝙ medaces esse ad¬
u̾sus ueritatem. Non est¬
enim ista sapiencia desur

Expanded text:
udinem Dei facti sunt. Ex ipso ore benedictio procedit et maledictio. Non oporteita fieri. Nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? Nunquid potest, fratres mei, ficus olivas facere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest facere aquam. Qplinatus inter uos? ostendat ex bona conuersatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. quodsi zelum amarum in cordibus uestris, nolite gloriari et mendaces esse aduersum ueritatem. non est ista sapientia de sur
Abbreviated transcription (Latin):
mis ne discer.rent. &
post pauca. Uidentibus
illis eleuatus est. ꝙ mu¬
bes suscepit eum aͥ ocu¬
lis eorum. Notate uer¬
ba signate inisteria. Cõ¬
uescens eleuatus est. Cõ¬
medit ⁊ ascendit: ut ui¬
delicet per esfectum co¬
mestionis: ueritas pa

Expanded text:
mis ne discederent . Et post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas pa
Abbreviated transcription (Latin):
cato: et tunc curabimi¬
ni. ꝙ scietis quare nõ
recedat manus eius a
nobis. Qui dixerunt.
Quid est quod ꝓ delicto
redelere debeamus: Res¬
ponderunt illi. Iuxta
anos aureos facietis.⁊
quinq muros aureos
qr plaga una fuit omni¬
bus nob̃. ⁊ satrapis nes¬
moliti sunt terram: ⁊
dabitis deo israheł glo¬
riam si forte releuet
manum suam a uobi᷑.
⁊adiis urͣis ⁊a terra ue¬
stra. Quare adguatis cor
daur̃a sicut adgrauauit
egyptus.⁊ pharao cor
suum. Non ne postqͣm
percussus est. tunc dimi¬
sit. et abierunt.

Expanded text:
cato et tunc curabimini et scietis quare non recedat manus eius a vobis qui dixerunt quid est quod pro delicto reddere debeamus ei responderuntque illi iuxta anos aureos facietis et quinque mures aureos quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vesmoliti sunt terram et dabitis Deo Israhel gloriam si forte relevet manum suam a vobis et a diis vestris et a terra vestra quare gravatis corda vestra sicut adgravavit Aegyptus et Pharao cor suum nonne postquam percussus est tunc dimisit eos et abierunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fauorem populi exteri¬
us caperent. Similit̾ ⁊
omis homo quicũꝙ ope¬
ra sua tantum facit ut
ab homĩbus uideatur:

Expanded text:
et favorem populi exterius caperent. Similiter et omnis quicunque opera sua ideo tantum facit, ut ab hominibus videatur
Abbreviated transcription (Latin):
hely. hely. lamazabatani.
hoc est deus meus. deus meᷤ
quare me deliquisti. Hac
in quam uoce usus est
ut quo ꝓphetia anmĩcia¬
uerat: rei exitus ad ꝓ¬
baret. ⁊ qm̃ seqentia peue
manifesta sunt illum in¬
spiciamus u̾ficulum ĩ
quo ait. Ego autem sum
uermis ⁊ non homo.
Cur totius dominus
humilitati pͥmitus ad¬
signare que sanctorũ utił
est maxima: situt sanctus
moyses ante deum ani¬
mal se rationabile ꝓfite¬
pe se commemorat: si
magis illud accipien¬
dum᷑ puto quam uermĩ
nulla extrinsecus ad¬
miscione alien corpo

Expanded text:
Eli, Eli, lamma sabacthani? hoc est: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Domhumilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Deum animal se irrationale profiteaepe commemorat: sed magis illud accipiendum puto, quoniam vermis nulla extrinsecus admistione alieni corpo
Abbreviated transcription (Latin):
legem q̃ in quinq li¬
bris moysi continetur ĩ¬
sinuant.Et bene isdem po¬
pulus per aquam signa¬
tur pistine. Quia sicut
aqua pistine nũc placida
uentis stare. nunc eisdẽ
uentis irruentibus tur¬
lari solet: itaille popul
in quibustam uite mũ¬
diciam seruare: in quibꝰ¬
dam inmũdorũ spĩtuũ so¬
lebat temptationibus a¬
gitari. Apte quoq eadem
pisc ina probatica uoca¬
tur: quia mimirum
erant quidam in illo po¬
pulo qui merito simpliciꝰ
⁊ innocentis uite deo pla

Expanded text:
legem quae in quinque libris continetur, insinuant. Et bene idem populus per aquam significatur piscinae, quia sicut aqua piscinae nunc placida ventis stare, nunc eisdem ventis irruentibus turbari solet, ita ille populus in quibusdam vitae munditiam servare, in quibusdam immundorum spirituum solebat tentationibus agitari. Apte quoque eadem piscina probatica vocatur, quia nimirum erant quidam in illo populo, qui merito simplicis et innocentis vitae Deo pla
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatis et m̃eses et tẽ¬
pora ⁊ annos: tueo ne for¬
te sine causa laborauerĩ
in uobis. Hidete kĩm in
quo labor̃e erga se aplĩcũ
perdiderunt. Uos autemsi¬
cut huc usq ꝓ dei timore
fecistis aborrete uana. re¬
fugite falia impia de¬
cłinate ut ⁊ ad. lomũ
dei confidenti semper cor¬
de uemre possitis. et in fi
de ura gentium magis¬
ter: uidex dctrine sue fͥ

Expanded text:
ervatis, et menses, et tempora, et annos: timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis . Videte, carissimi, in quo laborem erga se apostolicum perdiderunt. Vos autem, sicut huc usque pro Dei timore fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae f
Abbreviated transcription (Latin):
texere. Unde comcio uo¬
liusse cum temporis septu¬
aginta interpretes fidei
su ⁊ sacramenta ꝓspune
mbus et margarĩtas por¬
cis clarent. Que cum hãc¬
editioñẽ legeritis: ab uli̾
anmadu̾teriᷤᷤ abscondita.
Nec ignoro quanti labo¬
ris sit ꝓpheras intelligere.
nec facile quem piam po᷑¬
e iu chcare. de interpretat .¬
ue ni ĩ intͣlexit ante que

Expanded text:
texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicctum canibus, et margaritas porcis darent: quae  Ageritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae
Abbreviated transcription (Latin):
ruptõnem. Quia ergo tot hereses
& si que sunt alie de sacram̃to corꝑis
⁊ sanguinis xp̃i pullulant. de ue¬
ritate ⁊ uircite ipsuis aspirante
diuina gr̃a quanto fidelus potero
absoluam. non humana quidem
ratione que ad hoc ñ suppetit. sed
bus quo firmius ueram obtinet
fidem. eo cercius eternam asseqͥ¬
t᷑ salutem. Non enum ut ait apłe¬

Expanded text:
ruptionem. Quia ergo tot haereses, ruptionem. Quia ergo tot haereses, et si quae sunt aliae de sacramento corporis et sanguinis Christi pullulant, de veritate et virtute ipsius, aspirante divina gratia. quanto fidelius potero absolvam; non humana quidem ratione, quae ad hoc non suppetit, sed bus quo firmius veram obtinet fidem, eo certius aeternam assequitur salutem. Non enim, ut ait Ap
Abbreviated transcription (Latin):
corpus xp̃i ñ uere s figurate uoca¬
ri dicunt: sic̃ cum dicit᷑ accipe ue¬
stem candidam quam ꝑferasante
tribunal xp̃i. nec tanen ipsam s ab
ipsa significatam. Alii autem dicũt
panem non solum saciamentum.
sed in pane xp̃m quasi impanatum:
sicut dm̃ in carne ꝑsonalit᷑ incarna¬
tum. alii autem panẽ ⁊ uinum in car¬
nem ⁊ sanguinem mutari. s ñ xp̃i
accepti: ut compleat᷑ quod xp̃o di¬
xit. Nisimanducau̾itis carnẽ filii ho¬
minis: non habebitis nitam in uo¬
bis. alii autẽ gr̃e dei derogantes
dicunt sac̾dotum malis meritis
ita inuocatõnem diini nominis
annullari: ut eorum inligna con¬
secratõne ñ debeat panis in car
nẽ xͥ conu̾ti. Alii uero mutari qui¬
dem in carnem xp̃i. sed malis me¬
ritis sum̃tium ñ ꝑmanere car¬
nem xp̃i. sed it̾m reu̾ti inpurum
sacramentum panis ⁊ uini. alii
quod est det̾uis dicunt ꝑ umesti¬
onem in fede digestionis conu̾ti cor¬

Expanded text:
corpus Christi non vere, sed figurate vocacorpus Christi non vere, sed figurate vocari dicunt, sicut cum dicitur: Accipe vestem candidam quam perferas ante tribunal Christi, nec tamen ipsam, sed ab ipsa significatam. Alii autem dicunt panem non solum sacramentum, sed in pane Christum quasi impanatum, sicut Deum in carne personaliter incarnatum. Alii autem panem et vinum in carnem et sanguinem mutari, sed non Chraccepti, ut compleatur quod Christus dixit: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, non habebitis vitam in vobis . Alii autem gratiae Dei derogantes, dicunt sacerdotum malis meritis ita invocationem divini nominis annullari, ut eorum indigna consecratione non debeat panis in Christi carnem converti. Alii vero mutari quidem in carnem Christi, sed malis meritis sumentium non permanere carnem Christi, sed iterum reverti in purum sacramentum panis et vini. Alii, quod est deterius, dicunt per comestionem, in foedae digestionis converti cor
Abbreviated transcription (Latin):
uia sancti de cor¬
pore et sangui¬
ne domini uari¬
e scribentes ali¬
quando de uni¬
te scilicet et m̃¬
bris. aliquando non de uniuerso sed uł
de capite uł de membris loquunt᷑. aliqñ
cum sacramento. aliquando sine sa¬
cramento: simplicib ut de re meffabili
ñ intellecta errores. plus autem quam
oportet saꝑe uolentib gignunt᷑ here¬
sesadeo ut simplices nisi ꝑfectius instructi
errando pereant. plus quam oportet sa¬
pientes nisi correcti fuerint docendo et
defendendo quod nesciunt se et alios
ꝑdant. Alii enim quod de membris dici¬
tur capiti ascribunt. alii quod de capi¬
te membris imponunt. et de utroq
uel alterutro tam confuse sentiunt.
ut uł caput nimis humilient. uel m̃¬
bra nimis glorificent. et sic nec quod
uerum nec quod dignum est diiudi
sed et de sacramento ipsius uaru er¬
rores uarieq ꝓueniunt hereses. Alii e¬
nim panem et uinũ non mutatum
s solum sacram̃tum sicut aquam
baptismatis. uł oleum crismatis

Expanded text:
uia sancti de corpore et sanguine Domini varie scribentes, aliquando de unite scilicet et membris, aliquando non de universo, sed vel de capite, vel de membris loquuntur, aliquando cum sacramento, aliquando sine sacramento, simplicibus ut de re ineffabili non intellecta errores, plus autem quam oportet sapere volentibus gignuntur haereses, adeo, ut simplices nisi perfectius instructi, errando pereant, plus quam oportet sapientes nisi correcti fuerint, docendo et defendendo quod nesciunt, se et alios perdant. Alii enim quod de membris dicitur, capiti ascribunt; alii, quod de capite, membris imponunt; et de utroque vel alterutro tam confuse sentiunt, ut, vel caput nimis humilient, vel membra nimis glorificent, et sic nec quod verum nec quod dignum est utrinqused et de sacramento ipsius, varii errores, variaeque proveniunt haereses. Alii enim panem et vinum non mutatum, sed solum sacramentum, sicut aquam baptismatis, vel oleum chrismatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod sacram̃tum duobus modis sig¬
nificat : uł sua ex sesimilitudine uel ali¬
cuiꝰ actionis erga se.
porale ⁊ corpus xp̃i sp̃uale. due sunt
etiam eius comestiones. una corporalis
altera spũalis: ⁊ boni quidem duabus
comestionib sumunt corpus xp̃i. mali
Quod sicut nec minus a malo. nec ma
gis a bono sacerdote consecrat᷑ ueritas cor¬
poris xp̃i sic nec minus a malo. nec ma¬
gis a bono quolibet sumat᷑ quantum
ad substanciam.

Expanded text:
Quod sacramentum duobus modis significat, vel sua ex se similitudine, vel alicujus actionis erga se. porale, et corpus spirituale, duae sunt etiam ejus comestiones, una corporalis, altera spiritualis; et boni quidem duabus comestionibus sumunt corpus Christi, mali Qgis a bono sacerdote consecratur veritas corporis Christi; sic nec minus a malo, nec magis a quolibet bono sumitur quantum ad substantiam.