comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita uehemens acerq uenis ut᷑ non mõ cȩcumam puirio suo ledẽt
sed etiam mihi uideret᷑ irasci. ita cum placidum mollemq red¬
ddidi ut non auderet sicut meministis dicere. iterum quot mil¬
lia fundus sius abeẽt ab urbe. nam cum dixisset minus ab eẽ. Liii.¬
pplsꝰ cum risu acclamauit ip̃a cẽ. memineram enim om̃s quan¬
tum in albiano udicio accepiss In cum quid dicam nisi id qd
negare non possit: uenisse in consilium publicȩ quęstionis. cũ
cus consilii uidex non ẽẽt: et in eo consilio cum cam non audis¬
set et pot̾as eẽt ampliandi: dixisse sibi liquere. dum incognita
re udicare uoluiss maluisse condemnare ꝗͣ absoluere. eum si
uno minus damnarent. condemnari reus non poss. non ad
cognoscedam cãm: sed ad explendam damnationem p̃sto fu¬
illẽ. Utrum grauius aliquid in quempiam dici põt. qͥ ad hõĩ¬

Expanded text:
ita vehemens acerque venisset ut non modo Caecinam periurio suo laederet ita vehemens acerque venisset ut non modo Caecinam periurio suo laederet sed etiam mihi videretur irasci, ita eum placidum mollemque reddidi, ut non auderet, sicut meministis, iterum dicere quot milia fundus suus abesset ab urbe. nam cum dixisset minus iↄↄↄ, populus cum risu adclamavit ipsa esse. meminerant enim omnes quantum in Albiano iudicio accepisset. in eum quid dicam nisi id quod negare non possit, venisse in consilium publicae quaestionis, cum eius consili iudex non esset, et in eo consilio, cum causam non audisset et potestas esset ampliandi, dixisse sibi liquere; cum de incognita re iudicare voluisset, maluisse condemnare quam absolvere; cum, si uno minus damnarent, condemnari reus non posset, non ad cognoscendam causam sed ad explendam damnationem praesto fuisse? Vtrum gravius aliquid in quempiam dici potest quam ad homi
Abbreviated transcription (Latin):
in re misericordem se p̃buit et in testimonio religiosumꝰ. Aulus
acilius et eius filius. L. Acilius et armatos ibi fuisse. et se suos ar¬
matos ad duxisse dixerunt. Et hoc amplius cum ebutius cȩcue ma¬
ut morib deductio fieret. Hoc idem . p. rutilius dixit. et eo libentiꝰ
dixit: ut aliquo in iudicio eius testimonio creditum putaretur. Dũ
pręterea testes nihil deui: sed de re ip̃a atq emptione fundi dixc¬
runt. E. çęsennius auctor fundi non tam auctoritate griuis q̃ cõ¬
pore. et argentarius Sex. dodius cui nomen ẽ phormio nec minuᷤ
niger nec minus considens ꝗͣ ille terentianus est phormio: nihil
de ui dixerunt: nihil p̃terea quod ad mr̃in udicium ꝑtineret. De¬
cimo uero loco testis expectatus et ad extremum reseruatus dixit
senator ppli ro.splendor ordinis decus equestris: ornam̃tum iudici¬
orum: exemplar antiquȩ religionis fideculanius falcula: qui cum

Expanded text:
in re misericordem se praebuerit et in testimonio religiosum. A. in re misericordem se praebuerit et in testimonio religiosum. A. Atilius et eius filius L. Atilius et armatos ibi fuisse et se suos servos adduxisse dixerunt; etiam hoc amplius: cum Aebutius Caecinae maut moribus deductio fieret. hoc idem P. Rutilius dixit, et eo libentius dixit ut aliquando in iudicio eius testimonio creditum putaretur. duo praeterea testes nihil de vi, sed de re ipsa atque emptione fundi dixerunt; P. Caesennius, auctor fundi, non tam auctoritate gravi quam corpore, et argentarius Sex. Clodius cui cognomen est Phormio, nec minus niger nec minus confidens quam ille Terentianus est Phormio, nihil de vi dixerunt, nihil praeterea quod ad vestrum iudicium pertineret. Decimo vero loco testis exspectatus et ad extremum reservatus dixit, senator populi Romani, splendor ordinis, decus atque ornamentum iudiciorum, exemplar antiquae religionis, Fidiculanius Falcula; qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
la parte id dicit: quod illi cause maxĩe est alienum. A terentius
hoc dicit armatos homines fuisse. de se aut̃ hoc p̃dieat Antiocho
ebutii seruo impassẽ ut in cȩcinnam uenientem cum ferro inuade¬
ret: Quid ioquar amplius hoc de homine. in quem ego dicẽ cum
rogarer a cȩeuina nusq̃ uolui ne arguere illum rei cap̾italis uide¬
rer. De eo dubito nunc quomõ iut loquar aut taceam: cum ip̃e
hec de se uiratus p̃dicet. Ocinde. L. celcus non solum ebutium
cum armatis dixit fuisse complurib: uerumetiam cum aduocati
ppaueis eo uenisse eȩcinnam. De hoc ego teste detraham cui eq̃
ac meo testi ut credatis postulo: P. mẽmius secutus est. qui sius
non paruum benesicium cõmemorauit in amicos cȩcinnȩ: quibus
sese uiam. per fratris sui sundum dedisse dixit qua effugere possent
cum cent metu omnes pterriti. Huic ego testi gr̃as aigam. q et

Expanded text:
la parte id dicit quod illi causae maxime sit alienum? A. Terentius, la parte id dicit quod illi causae maxime sit alienum? A. Terentius,  in Aebutium hoc dicit, armatos homines fuisse, de se autem hoc praedicat, Antiocho, Aebuti servo, se imperasse ut in Caecinam advenientem cum ferro invaderet. quid loquar amplius de hoc homine? in quem ego hoc dicere, cum rogarer a Caecina, numquam volui, ne arguere illum rei capitalis viderer, de eo dubito nunc quo modo aut loquar aut taceam, cum ipse hoc de se iuratus praedicet. deinde L. Caelius non solum Aebutium cum armatis dixit fuisse compluribus verum etiam cum advocatis perpaucis eo venisse Caecinam. de hoc ego teste detraham? cui aeque ac meo testi ut credatis postulo. P. Memmius secutus est qui suum non parvum beneficium commemoravit in amicos Caecinae, quibus sese viam per fratris sui fundum dedisse dixit qua effugere possent, cum essent omnes metu perterriti. huic ego testi gratias agam, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
suit ꝙ homines coegit armauit: coactis armatisq uim fecit lȩ¬
sit in eo cȩcinnam. subleuat ibidem. Nam in eas ip̃as res quas
improbissime fecit testimonia sumpsit: et eis in causa testimoiis
utitur. ltaq mihi certum est recuꝑatores ante qͣ ad meam de¬
fensionem. incosq testes uenio illiuis uti confessione. Quid:
etiam ꝓsiteri uideat recupatores. Conuocaui homines. coegi
armaui. trore mortis ac ꝑiculo capitis ne accederes obstiti. Ter¬
ro inquit ferro et hoc dicit in uidicio te reieci atq pterrui.¬
Sud testes: quid auint: P. uctilius propinquus ebutii se ebutio
cum arinatis seruis uenisse aduocatum quid pixterea: fuisse com¬
plures armatos. quid aliud: Minatum ẽẽ ebutium cecumȩ. Quid
ego de hoc teste dicam: nisi hoc recupatores ut non idcirco minus
ei credatis q homo minus idoneus hetur.: sed ideo credatis ꝙ ex u¬

Expanded text:
fuit, quod homines coegit, armavit, coactis armatisque vim fecit. laefuit, quod homines coegit, armavit, coactis armatisque vim fecit. laesit in eo Caecinam, sublevat ibidem; nam in eas ipsas res quas improbissime fecit testimonia sumpsit et eis in causa testimoniis utitur. itaque mihi certum est, recuperatores, ante quam ad meam defensionem meosque testis venio, illius uti confessione et testetiam profiteri videatur, recuperatores: 'convocavi homines, coegi, armavi, terrore mortis ac periculo capitis ne accederes obstiti; ferro,' inquit, 'ferro'—et hoc dicit in iudicio—'te reieci atque proterrui.d? testes quid aiunt? P. Vetilius, propinquus Aebuti, se Aebutio cum armatis servis venisse advocatum. quid praeterea? fuisse compluris armatos. quid aliud? minatum esse Aebutium Caecinae. quid ego de hoc teste dicam nisi hoc, recuperatores, ut ne idcirco minus ei credatis quod homo minus idoneus habetur, sed ideo credatis quod ex il
Abbreviated transcription (Latin):
intrisset occideret. Homo mea sententia piudentissimus cȩcinna.
tum in hac re plus mihi anui qͣ consilii uidet᷑ huisse. Nam &¬
cum armatoꝵ multitudinein uideret: et eam uocem ebutii
quam cõmemoraui audiuiss tam̃ accessit propius. et iam in¬
grediens intra finem cuis loci quem oleȩ terminabant. impetũ
armati antiochi cęterorumq tela. atq incursus refugit. code
tempore se in fugam conferunt una amici. atq aduocati eius
metu pterriti quemadmõm illorum testem dicere audistis.
His rebus itagestis .p. dolabella p̃tor interdixit ut est consue¬
tudo de ui hominib armatis sine ulla exceptione: tantum ut
unde deiccisset restitueret. Restituisse se dicit. Sponsione uob
tores ut controuersiȩ nihil hẽret. Secundo loco ut ne cum tã
improbo homine. Tertio ut cum tam stulto hẽret. Etenim nõ
minus nos stulticia istius subleuat: ꝗ̃ ledit improbitas. Improb:

Expanded text:
intrasset occideret. homo mea sententia prudentissimus Caecina intrasset occideret. homo mea sententia prudentissimus Caecina tamen in hac re plus mihi animi quam consili videtur habuisse. nam cum et armatorum multitudinem videret et eam vocem Aebuti quam commemoravi audisset, tamen accessit propius et iam ingrediens intra finem eius loci quem oleae terminabant impetum armati Antiochi ceterorumque tela atque incursum refugit. eodem tempore se in fugam conferunt amici advocatique eius metu perterriti, quem ad modum illorum testem dicere audistis. his rebus ita gestis P. Dolabella praetor interdixit, ut est consuetudo, de vi hominibvs armatis sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret. restituisse se dixit. sponsio facta tores, ut controversiae nihil haberet, secundo loco ut ne cum tam improbo homine, tertio ut cum tam stulto haberet. etenim non minus nos stultitia illius sublevat quam laedit improbitas. improbus
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩcinne placuit et amicis quoad uideret᷑ saluo capite fieri pos¬
se expiri. Tum de castello descendunt. in fundum pficiscuntur
Uidetur temere cõmissum. ucrum ut opinor hoc fuit cause. tã
temere istum rem cõmissuirum qͣ uerbis nunciabat᷑ nemo pu¬
tiuit. Atq iste ad om̃s introitus. qua adiri poterat. non mõ in eũ
fundum de quo controu̾sia fuerat sed etiam in illum ꝓximum
de quo nihil ambigebat̃. armatos homines opponit. ltaq pri¬
mo cum in antiquum fundum ingredi uellet. q eo pxime acce¬
di poterat. frequentes armati obstiterunt. quo loco depulsus cę¬
cina tum qua patuit ad cum fundum ꝓfectus ex quo ex conuẽ
niim fieri oportebat eius aũt̃ fundi extremam partem oleȩ di¬
recto ordine definiunt. Ad eas cum accederetur: iste cum omnib
copiis p̃sto fuit. seruum suum nomine antiochum ad se uoca¬
uit et clara uoce impauit: ut eum qui illum olearum ordinem

Expanded text:
Caecinae placuit et amicis, quoad videretur salvo capite fieri posCaecinae placuit et amicis, quoad videretur salvo capite fieri posse, experiri tamen. de castello descendunt, in fundum proficiscuntur. videtur temere commissum, verum, ut opinor, hoc fuit causae: tam temere istum re commissurum quam verbis minitabatur nemo putavit. atque iste ad omnis introitus qua adiri poterat non modo in eum fundum de quo erat controversia, sed etiam in illum proximum de quo nihil ambigebatur armatos homines opponit. itaque primo cum in antiquum fundum ingredi vellet, quod ea proxime accedi poterat, frequentes armati obstiterunt. quo loco depulsus Caecina tamen qua potuit ad eum fundum profectus est in quo ex conventu vim fieri oportebat; eius autem fundi extremam partem oleae derecto ordine definiunt. ad eas cum accederetur, iste cum omnibus copiis praesto fuit servumque suum nomine Antiochum ad se vocavit et voce clara imperavit ut eum qui illum olearum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
de quo ante. dixi. cuius istum emptorem demõstraui fuillemã¬
datt eesenie suum ẽc̃ seq sibi emisse. ouid agis: iiius ule tum¬
dus est: quem sinc ulla controuersia quadrieunium hoc est sea
quo tp̃r fundus ueniit quo ad uixit possedit esenia sus ciñ
inquit eius. et fructus fundi testam̃to uiri fuerat cesenistũ
hoc noue litis genus tam maliciose intenderet: placuit ꝯc c̃ine
de amicoꝵ sentĩa constituere quo die in rempñtem uxniretiur
et de fundo cecinna morib deduceret᷑. Coloquunt᷑. dieset
utriusq cõmodo sunit᷑. Cccuma cum amicis ad diem uenit in
castellum Ixiam: ex quo loco fundus is de quo agitur nõ lõ¬
ge abest. Ibi certior fit a plurib homines ꝑmultos liberas at¬
q seruos coegisse et armasse ebutium. Cũm id partim miraret᷑.
partim non cyederent ecce ip̃e ebutius in castellum uenit. denũ¬
ciat cȩcinnę se armatos hẽre: abiturum eum non eẽ si accesus

Expanded text:
de quo ante dixi, cuius istum emptorem demonstravi fuisse mande quo ante dixi, cuius istum emptorem demonstravi fuisse mandatu Caesenniae, suum esse seseque sibi emisse. quid ais? istius ille fundus est quem sine ulla controversia quadriennium, hoc est ex quo tempore fundus veniit, quoad vixit, possedit Caesennia? 'Vsus enim,' inquit, 'eius fundi et fructus testamento viri fuerat Caesenniae.' Cum hoc novae litis genus tam malitiose intenderet, placuit Caecinae de amicorum sententia constituere, quo die in rem praesentem veniretur et de fundo Caecina moribus deduceretur. conloquuntur; dies ex utriusque commodo sumitur. Caecina cum amicis ad diem venit in castellum Axiam, a quo loco fundus is de quo agitur non longe abest. ibi certior fit a pluribus homines permultos liberos atque servos coegisse et armasse Aebutium. Cum id partim mirarentur, partim non crederent, ecce ipse Aebutius in castellum venit; denuntiat Caecinae se armatos habere; abiturum eum non esse, si accessisset.
Abbreviated transcription (Latin):
dit locauitq neq ita multo post. A. cȩcinnę nupsit. Ut in pa¬
uca conferam testim̃to fc̃o mulier morit᷑. facit heredem ex de¬
ubera et semiunce cȩcumam ex duabus sextulis m. fulcinum
libertum supioris uiri. Eoutio sextulam aspgit. hanc seatulumu
Pa mercedem isti ẽẽ uoluit assiduitatis et molessis si quam susee¬
perat: lite aũt hac sextula se cãm retinere omniun edatrosuec¬
siarum putat. Iim pͥncipio ausus est dicere non posie betedleen
comodum uolaterranoꝵ calamitatemq culisem. itaq homo
impitus tinidusq qui neq animi neq consilii satis heret ma
potauit tanti eẽ hereditatem ut de ciuitate in dubuime ntmẽt
oncensit credo ebutio quantum uellet dde gesemiȩ uomtieriet
net. Immo ut uiro forti acsapienti ddignum sult. it& calu he
cuem. eẽt. et eum p̃e sextulam suam nimium oraggeraret nore
N abradere. homini romȩ in foro denunciat fundur uium

Expanded text:
dit locavitque; neque ita multo post A. Caecinae nupsit. Vt in padit locavitque; neque ita multo post A. Caecinae nupsit. Vt in pauca conferam, testamento facto mulier moritur; facit heredem ex deunce et semuncia Caecinam, ex duabus sextulis M. Fulcinium, libertum superioris viri, Aebutio sextulam aspergit. hanc sextulam illa mercedem isti esse voluit adsiduitatis et molestiae si quam ceperat. iste autem hac sextula se ansam retinere omnium controversiarum putat. iam principio ausus est dicere non posse heredem incommodtimidus imperitusque, qui neque animi neque consili satis haberet, non putavit esse tanti hereditatem ut de civitate in dubium veniret; concessit, credo, Aebutio, quantum vellet de Caesenniae bonis ut haberet. immo, ut viro forti ac sapienti dignum fuit, ita calumniacum esset, et cum iste sextulam suam nimium exaggeraret, nomine re abradere, homini Romae in foro denuntiat fundum illum
Abbreviated transcription (Latin):
negocia parati: sinc quo nihil satis caute: nihil callide satis agi
posse recte attenditis: Ebutio negocium dat̾. adest. ad tabulam
uoctur ebutius. deterrent᷑ emptoros multi partum gr̃a cęsenic
partum etiam p̃cio. fundus addicitur ebutio pecumam argenta¬
rio ꝑmittit ehutius. quo testimonio nunc uir optimus abutit
sibi emptum ẽẽ quasi uero aut nos ei negemus addictum aut
tum quisqͥ fucrit qui dubitarit quin emeret᷑ cęsc̃niȩ. cum id
quem ceseniȩ dare oꝑam non miraretur sibi emẽ nemo posset
suspicari. Hac emptione facta pecunia soluit a cesenia: cuius
rei putat iste rationem reddi non posse.ꝙ ip̃c tabulas auertit.
se aut here argentari tabulas in quib expensa pecuma lata sit.
acceptaq relata quasi id aliter fieri oportuerit. Cum omniaita
scã ẽent quemadmõm nos defendimus: oȩsenia fundum posse¬

Expanded text:
negotia parati, sine quo nihil satis caute, nihil satis callide possnegotia parati, sine quo nihil satis caute, nihil satis callide posset agi? recte attenditis. Aebutio negotium datur. adest ad tabulam, licetur Aebutius; deterrentur emptores multi partim gratia Caesenniae, partim etiam pretio. fundus addicitur Aebutio; pecuniam argentario promittit Aebutius; quo testimonio nunc vir optimus utitur sibi emptum esse. quasi vero aut nos ei negemus addictum aut tum quisquam fuerit qui dubitaret quin emeretur Caesenniae, cum id quem Caesenniae dare operam nemo miraretur, sibi emere nemo posset suspicari. hac emptione facta pecunia solvitur a Caesennia; cuius rei putat iste rationem reddi non posse quod ipse tabulas averterit; se autem habere argentarii tabulas in quibus sibi expensa pecunia lata sit acceptaque relata. quasi id aliter fieri oportuerit. Cum omnia ita facta essent, quem ad modum nos defendimus, Caesennia fundum posse
Abbreviated transcription (Latin):
diana cognoscitis uita recupatores mulieium assentatoris. co¬
gnitoris uiduarum. defensonis nunium litigiosi. conciti ad regi¬
am in epti et stulti inter uiros. int̾ mulieres periti uris et calui¬
di hanc psonam imponite ebutio. Is enim cęsenię fuit ebutiꝰ¬
Ne forte quęratis num ꝓpinquus. Nihil alienius. amicus aut¬
a patre. aut a uiro traditus. nihil minus. Quis igitur: Ille quẽ
supra deformaui. uoluntarius amicus mulieris: non necessitu¬
dinc aliqua: sed ficto officio simulataq sedulitate coniunctꝰ.
magis opportuna oꝑa nonnunꝗ q̃ aliquando sideli. Cum eẽt
ut diceie institueram constituta auctio romę: suadebant ãĩci
fundo cius antiquo continens cẽt nullam c̃ẽ rõnem amittere
nusqͣ posse melius collocari. Itaq mulier facere instituit. Mã¬
dat ut fundum sibi emat. Cui tandem: cui putatis: An non in
mentem uemit omnib ulius hoc inunus ẽẽ ad omnia mulieris

Expanded text:
diana vita cognostis, recuperatores, mulierum adsentatoris, codiana vita cognostis, recuperatores, mulierum adsentatoris, cognitoris viduarum, defensoris nimium litigiosi, contriti ad regiam, inepti ac stulti inter viros, inter mulieres periti iuris et callidi, hanc personam imponite Aebutio. is enim Caesenniae fuit Aebutius—ne forte quaeratis, num propinquus?—nihil alienius—amicus a patre aut a viro traditus? —nihil minus—quis igitur? ille, ille quem supra deformavi, voluntarius amicus mulieris non necessitudine aliqua, sed ficto officio simulataque sedulitate coniunctus magis opportuna opera non numquam quam aliquando fideli. Cum esset, ut dicere institueram, constituta auctio Romae, suadebant amici fundo eius antiquo continens esset, nullam esse rationem amittere nusquam posse eam melius conlocari. itaque hoc mulier facere constituit; mandat ut fundum sibi emat,—cui tandem? —cui putatis? an non in mentem vobis venit omnibus illius hoc munus esse ad omnia mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
honos uire iocundus mulier fuisset᷑. si diuturnim ce licuis:
sruenetur enim bonis cum eo: quem suis bonis heredem eueis¬
piebat. et ex quo maximũ fiuctum ip̃a capiebateset hc̃e cu¬
iutum mature fortuna ademit. Nam breui tempor .M. ful¬
cinius adolescens mortuus est. heredem p cȩsenium fecit. fu¬
urore grinde pondus argenti. matriq partem bonoꝵ enaio¬
iem legauit. Itaq in partem mulieres uocate snt. Cumeet
hece auẽtio hereditaria constituta ebutius iste quiiam qi eẽt¬
senie uiduitate. ac solitudine alerctur. ac se in cius familianta¬
tem insinuass hac rõne ut cum aliquo suo compendio negocia
mulienis si qua acciderent controusiasq suscipet uersabadur
quoq eo tempore in his rationib auctionis et partitionis: at¬
q etiam se ip̃e inferebit. et intrudebat: et in cam opinionem
ceseniam ad ducebat ut mulier impita nhil putaret agi calli¬
de posse ubi non adeẽt ebutius Quam psonam iam ex coti¬

Expanded text:
honos viri iucundus mulieri fuisset, si diuturnum esse licuisset; frueretur enim bonis cum eo quem suis bonis heredem esse cupiebat et ex quo maximum fructum ipsa capiebat. sed hunc fructum mature fortuna ademit. nam brevi tempore M. Fulcinius adulescens mortuus est; heredem P. Caesennium fecit; uxori grande pondus argenti matrique partem maiorem bonorum legavit. itaque in partem mulieres vocatae sunt. Cum esset haec auctio hereditaria constituta, Aebutius iste, qui iam diu Caesenniae viduitate ac solitudine aleretur ac se in eius familiaritatem insinuasset, hac ratione ut cum aliquo suo compendio negotia mulieris, si qua acciderent, controversiasque susciperet, versabatur eo quoque tempore in his rationibus auctionis et partitionis atque etiam se ipse inferebat et intro dabat et in eam opinionem Caesenniam adducebat ut mulier imperita nihil putaret agi callide posse, ubi non adesset Aebutius. quam personam iam ex coti
Abbreviated transcription (Latin):
capesoiese municipio tarquinensi: qui et domistie cuminpr
ronestus existimatus ẽ tum et romȩ argentaoa suso ciig uo pire
focs: Id hũit in matrimonio ceseniamꝰ codem municipiodunõ
oco sasti. et pbatissimam focminam. si cut et uuur iciuid supso
nobias ostendit et in morte sua testamto dcl at uta  siultes mse
fondiomni agro firquinensi uendidit temporb illis diei. ciliuins
solutiomis cum uteretur dote uxoris numerita quoisulsecillumis¬
sct euor curauit ut in co fundo dos collocretorio Nuditrito pes
enen que sunt in re quia iemota sunt acala. ptormuts. uta¬

Expanded text:
cuperatores, e municipio Tarquiniensi; qui et domi suae cum primis cuperatores, e municipio Tarquiniensi; qui et domi suae cum primis honestus existimatus est et Romae argentariam non ignobilem fecit. is habuit in matrimonio Caesenniam, eodem e municipio summo loco natam et probatissimam feminam, sicut et vivus ipse multis rebus ostendit et in morte sua testamento declaravit. huic Caesenniae fundum in agro Tarquiniensi vendidit temporibus illis difficillimis solutionis; cum uteretur uxoris dote numerata, quo mulieri res esset cautior, curavit ut in eo fundo dos conlocaretur. aliquanto post enim, quae sunt in re, quia remota sunt a causa, praetermit
Abbreviated transcription (Latin):
pcrare possemus: Nunc uero quis est: qui aut uim hominib arma¬
tis factam relinqui putet oport̾e̾ aut cius rei leuiorem actionem
nobis aliquam demõstrare possit: Ex quo genere peccati ut illi
clamitant uel iniuriarum. uel capitis iudicia constituta sunt: in co
potestis atrocitatem nr̃am rep̃hendere. cum uideatis nihil aliud actũ
nisi possessionem per int̾dẽm c̃ẽ repetitam. Uerum siue uos existiã¬
tionis ulius piculum siue iuris dubitatio tardiores fecit adhuc ad
sustulistis: alteruis ego uobis hodierno die cãm prosteto afferam.
⁊e alutius de controuersia nr̃a. ac dde cõmuni iute dubitetis. Q si for¬
ee uidebor altuis uitium rei demonstrande petisse.gimne satio uifor
etitus de quo uidicium est et natura cause tocgeett mucro io ura¬
scatis. nonenum minus laborit. Acccuin ane summo alire couse
q ne certumius non obtinuisse uideat Mecus ulcunus sedit se¬

Expanded text:
perare possemus. nunc vero quis est qui aut vim hominibus armaperare possemus. nunc vero quis est qui aut vim hominibus armatis factam relinqui putet oportere aut eius rei leviorem actionem nobis aliquam demonstrare possit? ex quo genere peccati, ut illi clamitant, vel iniuriarum vel capitis iudicia constituta sunt, in eo potestis atrocitatem nostram reprehendere, cum videatis nihil aliud actum nisi possessionem per interdictum esse repetitam? verum, sive vos existimationis illius periculum sive iuris dubitatio tardiores fecit adhuc ad sustulistis, alterius ego vobis hodierno die causam profecto auferam, ne diutius de controversia nostra ac de communi iure dubitetis. et si forte videbor altius initium rei demonstrandae petisse quam me ratio iuris eius de quo iudicium est et natura causae coegerit, quaeso ut ignoscatis. non enim minus laborat A. Caecina ne summo iure egisse quam ne certum ius non obtinuisse videatur. M. Fulcinius fuit, re
Abbreviated transcription (Latin):
datam aut fiducie rationem friudauit quempiam. in eo quo
delictum ẽ in auis: eo poena est tardior. Est enim tiupe udicium
et fco quidem turpe. Uidete igitur ꝗͣ iniq accidat: quia res indi¬
ouia sit ideo tuupem existimationem sequi quia tupis existimatio
dequatur.i deo irm indignam non uidicari. At si quis mihi hoc
uidex recupatorue dicatꝰ potusti enim leuiori actione confligeͬ.
potuisti cnim ad tuum ius faciliore. et cõmodiore uidicio pucire
quare aut muta actionem: aut noli mihi instare ut iudicem: tu
is ut tunidior uideat᷑ q̃ fortem aut cupidior qͣ sapientem uidi¬
cem ẽẽ equum est si aut mihi p̃scribat quemadinõm meum us
psequar. aut ip̃c id quod ad se delatum sit non audeat iudicare
Etenim si pretor is qui uidicia dat nunꝗͣ petitori p̃stituit. qua acti¬
onc illum uti uelit: uidete q̃ iniquum sit constituta iam re iudicẽ
quid agi potuerit: aut quid possit. non quid actum sit quęxere.

Expanded text:
datam aut fiduciae rationem fraudavit quempiam, in eo quo datam aut fiduciae rationem fraudavit quempiam, in eo quo delictum maius est, eo poena est tardior? 'est enim turpe iudicium.' ex facto quidem turpi. videte igitur quam inique accidat, quia res indigna sit, ideo turpem existimationem sequi; quia turpis existimatio sequatur, ideo rem indignam non vindicari. ac si qui mihi hoc iudex recuperatorve dicat: 'potuisti enim leviore actione confligere, potuisti ad tuum ius faciliore et commodiore iudicio pervenire; qua re aut muta actionem aut noli mihi instare ut iudicem tamen,' is aut timidior videatur quam fortem, aut cupidior quam sapientem iudicem esse aequum est, si aut mihi praescribat quem ad modum meum ius persequar, aut ipse id quod ad se delatum sit non audeat iudicare. etenim si praetor is qui iudicia dat numquam petitori praestituit qua actione illum uti velit, videte quam iniquum sit constituta iam re iudicem quid agi potuerit aut quid possit, non quid actum sit quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
minus. quęrendum uero magis etiam uidet᷑. id coq omnia uidi¬
cia. aut distrahendaꝵ controuersiarum aut puniendoꝵ male¬
ficiorum cã reꝑta sunt: quoꝵ alterum leuius est. ꝓpca q et mi¬
nus lȩdit. et persepe disceptatore domestico diudicatur. al¬
terum est uchementissimum quod et ad grauiores res ptinet: et nõ ho¬
noraiam oꝑam amici: sed seueritatem iudicis. ac uim requirit.
Quodi est grauius. et cuius rei causa maxime iudicia constituta st̃
idiam mala consuetudine dissolutum est: nam ut quęq res est
turpissima: sic maxime maturissime iudicanda est. ac ea de qua
estimationis piculum est tardissime iudicat᷑. Oui igitur conuẽit
que causa fuerit ad constituendum udicium: eandem moram eẽ
ad uidicandum. Si quis quod spopondit qua in rese uno u̾bo
obligauit id non fecit iaturo uidicio sine ulla religione uidi¬
cis condemnat᷑. Qui per tutelam aut societatem aut remmã¬

Expanded text:
minus, querendum vero magis etiam videtur, ideo quod omnia iudiminus, querendum vero magis etiam videtur, ideo quod omnia iudicia aut distrahendarum controversiarum aut puniendorum maleficiorum causa reperta sunt, quorum alterum levius est, propterea quod et minus laedit et persaepe disceptatore domestico diiudicatur, alterum est vehementissimum, quod et ad graviores res pertinet et non honorariam operam amici, sed severitatem iudicis ac vim requirit. quod est gravius, et cuius rei causa maxime iudicia constituta sunt, id iam mala consuetudine dissolutum est. nam ut quaeque res est turpissima, sic maxime et maturissime vindicanda est, at eadem, quia existimationis periculum est, tardissime iudicatur. qui igitur convenit, quae causa fuerit ad constituendum iudicium, eandem moram esse ad iudicandum? si quis quod spopondit, qua in re verbo se uno obligavit, id non facit, maturo iudicio sine ulla religione iudicis condemnatur; qui per tutelam aut societatem aut rem man
Abbreviated transcription (Latin):
a neo. S cum de uite mihi dicendum sit quod ꝑtincat ad om̃s.
quod constitutum sit a maiorib conseruatum usq ad hoc tem¬
pus. quo sublato non solum pars aliqua iuris diminuta. sed et̃
uis ea quȩ uri maxime est aduersaria iudicio confirmata eẽ ui¬
deatur uideo sũmi ingenii cam ẽẽ: non uti demõstret᷑ quod an ocu¬
Los est. sed ne si quis uobis error in tanta re sit obiectus omnes potĩ
me arbitrent᷑ cause q̃ uos religioni ur̃ȩ defuisse. Quanꝗͥ ego mihi sic
ꝑsuadeo recupatores non uos tam ppiuris obscuram cubiamq
rationem bis iam de eadem cã dubitasse. ꝗ̃ꝙ uidetur ad sũmã
illius existimationem hoc uidicium ꝑtinere moram ad condẽnã¬
dum acquisisse. simul et illi spacium ad sesc colligendum de¬
disse. Quod quoniam iam in consuctudinem uenit. et iduui
boni ur̃i similes in iudicando faciunt rep̃hendendum fortasse

Expanded text:
. sed cum de eo mihi iure dicendum sit, quod pertineat ad omnis, . sed cum de eo mihi iure dicendum sit, quod pertineat ad omnis, quodque constitutum sit a maioribus, conservatum usque ad hoc tempus, quo sublato non solum pars aliqua iuris deminuta, sed etiam vis ea quae iuri maxime est adversaria iudicio confirmata esse videatur, video summi ingeni causam esse, non ut id demonstretur quod ante oculos est sed ne, si quis vobis error in tanta re sit obiectus, omnes potius me arbitrentur causae quam vos religioni vestrae defuisse. quamquam ego mihi sic persuadeo, recuperatores, non vos tam propter iuris obscuram dubiamque rationem bis iam de eadem causa dubitasse quam, quod videtur ad summam illius existimationem hoc iudicium pertinere, moram ad condemnandum quaesisse simul et illi spatium ad sese conligendum dedisse. quod quoniam iam in consuetudinem venit et id viri boni vestri similes in iudicando faciunt, reprehendendum fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
cunenaũt ur̃am in udicando dubitationem: uereor ne icd quod
uident᷑ impudent fecisse. astute et callide fecerint. Namsine¬
asset ium hominib armatis eẽ factam facile honestissimis te¬
sabus in re perspicua tenerent᷑: sin confessi ẽẽnt et id quod nul¬
lo trmmpore iure fieri põt. tamen ab se iure fc̃m ẽe defenderent
sparent id quod assequuti sunt iniecturos se uobis cãm delibe¬
randi et iudicandi iustam moram. ac religionem. Simul uld
quiod indignissimum est futurum arbitratiᷤ sunt. ut in hac cau¬
sa. dion cle impbitate Scxti ebutii. sed de uire ciuili iudiciũ fien
uidert. Qua m re simihi erit unius. A. cȩcinnȩ cã agenda ꝓ¬
siterer satis idoneum eẽ me defensorem: proptea q fidem mcã
csilig esetiamq̃ p̃starem. Ouȩ cum sint in actione cause. nihilẽ
inre p̃sertim aꝑta ac simplici.ꝙ excellens ingenium requiratur¬

Expanded text:
cum autem vestram in iudicando dubitationem, vereor ne id quod cum autem vestram in iudicando dubitationem, vereor ne id quod videntur impudenter fecisse astute et callide fecerint. nam, si negassent vim hominibus armatis esse factam, facile honestissimis testibus in re perspicua tenerentur; sin confessi essent et id quod nullo tempore iure fieri potest tum ab se iure factum esse defenderent, sperarunt, id quod adsecuti sunt, se iniecturos vobis causam deliberandi et iudicandi iustam moram ac religionem. simul illud quod indignissimum est futurum arbitrati sunt, ut in hac causa non de improbitate Sex. Aebuti, sed de iure civili iudicium fieri videretur. qua in re, si mihi esset unius A. Caecinae causa agenda, profiterer satis idoneum esse me defensorem, propterea quod fidem meam diligentiamque praestarem; quae cum sunt in actore causae, nihil est in re praesertim aperta ac simplici quod excellens ingenium requiratur
Abbreviated transcription (Latin):
suctudine recedat᷑. se quo impudentius egerit: hoc supiorem
discessurum. quasi uero aut iniudicio possit idem improbitas.
quod in ui confidentia: aut non co libentius. tum audaciȩ cesseri¬
mus quo nunc impudentiȩ facilius obsisteremus. Itaq longe
alia ratione recuꝑatores ad agendam cãm hac actione uenio at¬
q initio ueneram. Tum enimꝰ m̃ȩ causȩ spes erat posita in defẽ¬
sione mea: nunc in confessione aduersarii. tunc in nr̃is: nunc
uero in illorum testibus. de quib ego antea laborabam: ne si
imꝓbi cẽnt falsi aliquid dicerent:si probi existimarent᷑ quod
dixissent. probarent. Nunc sum animo equissimo. Si enim st̃
uiri boni me adiuuant: cum id iurati dicunt quod ego iniu¬
creditur hoc ip̃m quod arguimus. suie fides non hẽtur de aduer¬
sarii testium side derogatur. Ucrumtam̃ cum ulorum eause a
ctionem considero non uideo quid impudentius dici possit.

Expanded text:
suetudine recedatur, se, quo impudentius egerit, hoc superiorem suetudine recedatur, se, quo impudentius egerit, hoc superiorem discessurum. quasi vero aut idem possit in iudicio improbitas quod in vi confidentia, aut nos non eo libentius tum audaciae cesserimus quo nunc impudentiae facilius obsisteremus. itaque longe alia ratione, recuperatores, ad agendam causam hac actione venio atque initio veneram. tum enim nostrae causae spes erat posita in defensione mea, nunc in confessione adversarii, tum in nostris, nunc vero in illorum testibus; de quibus ego antea laborabam ne, si improbi essent, falsi aliquid dicerent, si probi existimarentur, quod dixissent probarent; nunc sum animo aequissimo. si enim sunt viri boni, me adiuvant, cum id iurati dicunt quod ego iniue creditur, creditur hoc ipsum quod nos arguimus, sive fides non habetur, de adversarii testium fide derogatur. verum tamen cum illorum actionem causae considero, non video quid impudentius dici possit,
Abbreviated transcription (Latin):
I quantum in agro locisq desertis au¬
dacia põt. tantum in foro. atq in iu¬
diciis impudentia ualeret: non minꝰ
cessit audacię. Uerum et illud con¬
siderati hominis ẽẽ putauit qua de re
ure decertari oporteret: armis non cõ¬
tenderr. et hoc constantis qui cum ui et armis certare noluisset.
cum in ie iudicioq suꝑare. Ac mihi quidem cum audax p̃ci¬
puc fuisse uidet᷑ Ebutius in conuocandis hominib et armã¬
dis: tum impudens in uidicio. non solum q in uidicium ueni¬
re ausus est nam id quidem tametsi unprobe fit in aꝑta re. ta¬
men malicia est iam usitatum sedꝙ non dubitauit. id ip̃m qd
arguit̾ confiteri. nisi forte rõnis hoc huit. quo mõ si fc̃a uis ẽẽt
morib suꝑior in possessione retinenda non fuiss quia contra
ius moremq fca sit. A. Cęcinnam cum amicis metu pterritũ
ꝓfugisse. nunc quoq: in iudicio si causa more institutoq omni¬
um defendat᷑. nos inferiores. in agendo non futuros: sin a con¬

Expanded text:
 quantum in agro locisque desertis audacia potest, tantum in foro atque in iudiciis impudentia valeret, non minuscessit audaciae. verum et illud considerati hominis esse putavit, qua de re iure disceptari oporteret, armis non contendere, et hoc constantis, quicum vi et armis certare noluisset, eum iure iudicioque superare. ac mihi quidem cum audax praecipue fuisse videtur Aebutius in convocandis hominibus et armandis, tum impudens in iudicio, non solum quod in iudicium venire ausus est—nam id quidem tametsi improbe fit in aperta re, tamen malitia est iam usitatum—sed quod non dubitavit id ipsum quod arguitur confiteri; nisi forte hoc rationis habuit, quoniam, si facta vis esset moribus, superior in possessione retinenda non fuisset, quia contra ius moremque facta sit, A. Caecinam cum amicis metu perterritum profugisse; nunc quoque in iudicio si causa more institutoque omnium defendatur, nos inferiores in agendo non futuros; sin a con
Abbreviated transcription (Latin):
ptus cẽ euistimaret. Quappsi quid extra udicium est quodiũ¬
tuti hominis tribuendum sit: hetis hominem singulari pudore ui¬
tute cognita et spectata fide amplissimis ethrurie nomine torius in
utraq fortuna cognitum multis signis et uirtutis et humanitati
St quid in contraria parte in homine ostendendum sit. hẽtis eũ
ut nihil dicam amplius. qui se homines coegisse fateatur. Sin hõib
remotis de causa quentis. cum udicium de ui sit is qui arguitꝰ uim
se hominib armatis fecisse fateat᷑. uerbo se non equitate defendere
conier id quoq ei uerbum ip̃m direptum ẽẽ uideatis: auctoritatẽ
sapientissimoꝵ hominum facere nobiscum iniudicium non uã¬
renuitum cȩcinna possederit. necne tam̃ doceri possedisse: multo
ammirus queri Nuli cȩcinne fundus sit nec ne metam̃ id ip̃m
de ocuuisse fundum ẽẽ cęcinnę. Cum hec ita sint stituite quid uos
tempori rei .P. de armatis hominib quid illuis confessio de ui qo¬

Expanded text:
ptus esse existimaretur. quapropter, si quid extra iudicium est quod homini tribuendum sit, habetis hominem singulari pudore, virtute cognita et spectata fide, amplissimo totius Etruriae nomine, in utraque fortuna cognitum multis signis et virtutis et humanitatis. si quid in contraria parte in homine offendendum est, habetis eum, ut nihil dicam amplius, qui se homines coegisse fateatur. sin hominibus remotis de causa quaeritis, cum iudicium de vi sit, is qui arguitur vim se hominibus armatis fecisse fateatur, verbo se, non aequitate, defendere conetur, id quoque ei verbum ipsum ereptum esse videatis, auctoritatem sapientissimorum hominum facere nobiscum, in iudicium non venire utrum A. Caecina possederit necne, tamen doceri possedisse; multo etiam minus quaeri A. Caecinae fundus sit necne, me tamen id ipsum docuisse, fundum esse Caecinae: cum haec ita sint, statuite quid vos tempora rei publicae de armatis hominibus, quid illius confessio de vi, q
Abbreviated transcription (Latin):
re homines uerbi consectarent ꝙ̃ rem ciius c̃a uerba sint not consicler¬
rei . estarm̃to si petarent᷑ heres cẽ pupulus comeluis unt. lam conscdr

Expanded text:
iure homines verba consectarentur ut rem cuius causa verba sunt non consideriure homines verba consectarentur ut rem cuius causa verba sunt non considerarent. testamento si recitatus heres esset pupillus Corneliu
Abbreviated transcription (Latin):
mihi necc̃ẽ est. Haium omnium rerum non occurit idem unieuiq
uert albci aliꝰ iiduni genere exemplum. quoc testimomo sit non ex
uerbis totum pendere uis. seduerba seruure hominimo consilus et aui¬
etoi. tanbo site imare et copiose.L Crislus homolonge elquentisli¬
ferodit hane sententiam. et facile cum contra cum prudentuliu ho¬
nidu scetnuciuis diceret. pbauit ommibM curtium. qnit here in¬
tutis eet it. mortuo posthumo filio cum filius non mo non mor¬
iars. secd ne natus quidem ẽẽt heredem ẽẽ oportere. Quid. uerbo
si tacitis nobis intelligi posset. uerbis om̃nino nonuiteremur. quiã
non pt̃t euerba repta sunt. non que impedirent: sedd que inddicarẽt
uol urtater odex usum et auctoritatem funcli uibet ee bienmitunet
at unimur codem uire in edibus quȩ in lege non appeldntt m
ugd. Scere si ua sit in brutus ĩmunita ageresi uelit ianmentum. per

Expanded text:
mihi necesse est harum rerum omnium; non occurrit uni cuique mihi necesse est harum rerum omnium; non occurrit uni cuique vestrum aliud alii in omni genere exemplum quod testimonio sit non ex verbis aptum pendere ius; sed verba servire hominum consiliis et auctoritatibus. ornate et copiose L. Crassus, homo longe eloquentissisententiam defendit et facile, cum contra eum prudentissimus homo, Q. Mucius, diceret, probavit omnibus, M'. Curium, qui heres institutus esset ita: 'mortvo postvmo filio,' cum filius non modo non mortuus sed ne natus quidem esset, heredem esse oportere. quid? verbis si tacitis nobis intellegi posset, verbis omnino non uteremur; quia non potest, verba reperta sunt, non quae impedirent sed quae indicarent voluntatem. lex usum et auctoritatem fundi iubet esse biennium; at utimur eodem iure in aedibus, quae in lege non appellantur.legi, licere, si via sit in Bruttiis immunita, agere si velit iumentum per
Abbreviated transcription (Latin):
est quin neq uerboꝵ tanta copia sit non mõ in nr̃a lingua quȩ
dicitur eẽ in ops: sed ne in alia quidem ulla res ut omnes suis cer¬
tis ac ꝓpriis uocabulis nominent. Neq uero quicꝗͣ opus est uer¬
bis cum ea res cuius causa uerba quęsita sint intelligat᷑. Quę lex.
quod senatus consultum: quod magr̃atus edictum. quod focdus aut
pactio. quod ut ad priuatas res redeam testam̃tum quę uidicia aut
stipulationes aut padi et conuenti formula non infirmari ac con¬
uelli põt. si ad uerba rem deftectere uelimus. consilium aũt corum
qui scripserunt. et rationem et auctoritatem relinquamus: sermo
hercule et familiaris et quotidianus non coherebit si uerba inter noᷤ
aucupabimur. Deniq imꝑium domesticum millum ert. si seriuui¬
lis hȩc nr̃is concesserimus ut ad uerba non oboediant non ad id qđ
uerbis intelligi possit: obtempent. Exemplis nunc uti uidelicet

Expanded text:
est quin neque verborum tanta copia sit non modo in nostra lingua, quae est quin neque verborum tanta copia sit non modo in nostra lingua, quae dicitur esse inops, sed ne in alia quidem ulla, res ut omnes suis certis ac propriis vocabulis nominentur, neque vero quicquam opus sit verbis, cum ea res cuius causa verba quaesita sint intellegatur? quae lex, quod senatus consultum, quod magistratus edictum, quod foedus aut pactio, quod, ut ad privatas res redeam, testamentum, quae iudicia aut stipulationes aut pacti et conventi formula non infirmari ac convelli potest, si ad verba rem deflectere velimus, consilium autem eorum qui scripserunt et rationem et auctoritatem relinquamus? sermo hercule familiaris et cotidianus non cohaerebit, si verba inter nos aucupabimur; denique imperium domesticum nullum erit, si servolis hoc nostris concesserimus ut ad verba nobis oboediant, non ad id quod ex verbis intellegi possit obtemperent. exemplis nunc uti videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
mus necẽe est cum detrudi cui manus afferant᷑. Necẽẽ est inꝗͣ si ad
uerbum rem uolumus attinere neminem statu detrusum qui non
adhibita ui manu demotus et actus p̃ceps intelligatur. Deicctus u̾o
qui põt ẽẽ quisꝗ̃ nisi in infenorem locum e supiore motus: Potest
pulsus fugatus ciectusdemq illud uero nullo mõ põt. deiectus eẽi¬
quisꝗͣ non mõ qui tactus non sit: sed ne ȩquo quidem et plano loco.
Quid ergo: hoc interdictum putamus corum ẽẽ causa compositum
qui se precipitatos ex locis supiorib dicerent: eos enim uere possu¬
mus dicere deiectos ẽẽ. AIn cum uoluntas et consilium. et sententia
interdicti intelligat᷑ impudenti am sũmam. aut stulticiam singularẽ
putabimus in uerboꝵ errore uersari: rem et cãm et utilitatem cõ¬
munem non relinquere solum. sed etiam prodere. An hoc dubiu

Expanded text:
mus necesse est, eum detrudi cui manus adferantur? necesse est, inquam, si ad mus necesse est, eum detrudi cui manus adferantur? necesse est, inquam, si ad verbum rem volumus adiungere, neminem statui detrusum qui non adhibita vi manu demotus et actus praeceps intellegatur. deiectus vero qui potest esse quisquam nisi in inferiorem locum de superiore motus? potest pulsus, fugatus, eiectus denique; illud vero nullo modo potest, non modo qui tactus non sit sed ne in aequo quidem et plano loco. quid ergo? hoc interdictum putamus eorum esse causa compositum qui se praecipitatos ex locis superioribus dicerent—eos enim vere possumus dicere esse deiectos— an, cum voluntas et consilium et sententia interdicti intellegatur, impudentiam summam aut stultitiam singularem putabimus in verborum errore versari, rem et causam et utilitatem communem non relinquere solum sed etiam prodere? an hoc dubium
Abbreviated transcription (Latin):
nolut tandem an non potuit acceciern dum te obstue. et te¬
pugnasse dicis certe himc uoluisse concedis. Potes ietus dice
cessert: lam ium factam negare non potes. Deicctus quema&
mõm sit qui non accesserit id quęrit. Simoueri en imet de¬
peli de loeo necesse est eum qui dͥciciat᷑ i ed uit acadler ei qui
potest.qui omnino in eo loco. unde se deiectum ẽẽ dicit nunq̃ fuit:
Ꝙ si fuisset. et ex eo loco metu ꝑmotus fugiss cum armatos uidis¬
set diceres ne eẽ deiectum: opinor. In tu qui tam diligenter et tã
callide uerbis controuersias non cquitate diiudicas. et uira non eq¬
tate cõmuni. sed litteris expͥmis poteris ne dicere deiectum c̃ẽ. eum
qui tactus non ert. Quid detrusum dices: nam eo uerbo antea p̃¬
tores. hoc interdicto uti solebant. Quid ais: Potne detrudi quis¬
q̃ qui non attingit᷑. Noine si uerbum sequi uolumus. hoc intelliga¬

Expanded text:
noluit, an non potuit accedere? Cum te obstitisse et renoluit, an non potuit accedere? Cum te obstitisse et reppulisse dicis, certe hunc voluisse concedis. potes igitur dicere cesserit. iam vim factam negare non potes; deiectus quem ad modum sit, qui non accesserit, id quaeritur. demoveri enim et depelli de loco necesse est eum qui deiciatur. id autem accidere ei qui potest qui omnino in eo loco unde se deiectum esse dicit numquam fuit? quid? si fuisset et ex eo loco metu permotus fugisset, cum armatos vidisset, diceresne esse deiectum? opinor. ain tu? qui tam diligenter et tam callide verbis controversias non aequitate diiudicas, et iura non utilitate communi sed litteris exprimis, poterisne dicere deiectum esse eum qui tactus non erit? quid? detrusum dicesne? nam eo verbo antea praetores in hoc interdicto uti solebant. quid ais? potestne detrudi quisquam qui non attingitur? nonne, si verbum sequi volumus, hoc intellega
Abbreviated transcription (Latin):
dbitui ruim saum cecinnia discessiss. dubitare uos non deuuisseis
cos orecesisset eominus mbitaretis. Onnis eiim uis est que pi¬
culo: alt decedere nos aliunde cogit. aur phibet ⁊ cresest quȩ pi
liter pabietis uidete ne hoc uos statuatis. qui uiuus discessentꝰ
ei uuo. non eẽ feam ne hoc omnib in possesionum confroleut
psccibetus uit comigendum sibi et armis deccctanqia putent
ne quem admõm in bello poena ignauis aimpitonb consit
minum controuersus loquimur. et in hea urb es legitions. ho¬
mus ptenus uis inteligi debo. Uidi armatos q ustt nomina
uagna uisea. decessi inius hominis telo ꝑteratus deietus:
detrususq sum. Hoc siiti statuetis non mo non erit uest iese¬
pugnare quusq posthac possessionis causa uelit sednte uludde¬
dei cur repugnare. Sin aut̃ uum sine cede sine uulneratione
sine sanguine nullam intelligetis statuetis  omo no peiacis de
cupidioies q̃ uite eẽ oportert. Age uero de ui te ip̃m hebo uidi¬

Expanded text:
ubitare vos non debuisse os recessisset eo minus dubitaretis. omnis enim vis est quae periculo aut decedere nos alicunde cogit aut prohibet accedere. quod si aliter statuetis, videte ne hoc vos statuatis, qui vivus discesserit, ei vim non esse factam, ne hoc omnibus in possessionum controversiis praescribatis, ut confligendum sibi et armis decertandum putent, ne, quem ad modum in bello poena ignavis ab imperatoribus cminum controversiis loquimur et in his rebus vim nominamus, pertenuis vis intellegi debet. vidi armatos quamvis paucos; magna vis est. decessi unius hominis telo proterritus; deiectus detrususque sum. hoc si ita statuetis, non modo non erit cur depugnare quisquam posthac possessionis causa velit, sed ne illud quidem cur repugnare. sin autem vim sine caede, sine volneratione, sine sanguine nullam intellegetis, statuetis homines possessionis cupidiores quam vitae esse oportere. age vero, de vi te ipsum habebo
Abbreviated transcription (Latin):
que nos fugent. dic que sit cupio discere. Hec si est qua nos¬
dust al meis de iuidiee iuncamus necce est. Non enumn uereor ne hoc
do atin dibititum sed de uerbis quesitum et de quo uelicio wir

Expanded text:
quae nos fugerit, dic quae sit; cupio discere. haec si est qua nosquae nos fugerit, dic quae sit; cupio discere. haec si est qua nosus te iudice vincamus necesse est. non enim vereor ne hoc de armis dubitatum sed de verbis quaesitum esse dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
inusitatum uerum omnino in auditum. Un de deiectus: Quid
pficies cum illi hoc respondebunt tibi. quod tu nunc mihi.: ar¬
matos tibi obstitisse ne in edes accederes. dciici porro nullo mõ
potuisse qui non accessent. Dciicior ego inquis si quis meonĩ
deiicitur. Omnino iam bene agis. a uerbis enim recedis. et x¬
quitatem uertis. Nam uerba ip̃a si scqui uolumus quo modo
tu deiiceris cum serius tuus deiicitur: uerum ita est uti dicis.
te dciectum debeo intelligere etiam si tactus non fueris. Nõ¬
ne age nunc si ne tuoꝵ quidem quisꝗ̃ loco motus ent: atque
omnes in edibus seniati ac retenti tu solus prohibitus. et atu¬
is edibus ui atq armis ꝑterritus utrum hanc actionem habe¬
bis qua nosusi sumus: an aliam quampiam: an omnino nul¬
lam. Nullam eẽ actionem dicere in re tam insigni tamq atͦ¬
ci neq prudentie neq auctoritatis tue est. Alia si qua forte ẽ

Expanded text:
inusitatum, verum omnino inauditum. 'Vnde deiectus?' quid inusitatum, verum omnino inauditum. 'Vnde deiectus?' quid proficies, cum illi hoc respondebunt tibi quod tu nunc mihi, armatis se tibi obstitisse ne in aedis accederes; deici porro nullo modo potuisse qui non accesserit? 'deicior ego,' inquis, 'si quis meorum deicitur omnino.' iam bene agis; a verbis enim recedis et aequitate uteris. nam verba quidem ipsa si sequi volumus, quo modo tu deiceris, cum servus tuus deicitur? verum ita est uti dicis; te deiectum debeo intellegere, etiam si tactus non fueris. nonne? age nunc, si ne tuorum quidem quisquam loco motus erit atque omnes in aedibus adservati ac retenti, tu solus prohibitus et a tuis aedibus vi atque armis proterritus, utrum hanc actionem habebis qua nos usi sumus, an aliam quampiam, an omnino nullam? nullam esse actionem dicere in re tam insigni tamque atroci neque prudentiae neque auctoritatis tuae est; alia si quae forte est