comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
initramq partẽ cat̾uis ttinera comp̃ssa. tũ uenire te in
locũ hominib plenũ. amitis uacuũ inpestore. amitꝰ ñ in
atrio querit᷑. Illo recipiendus: illic retrmendꝰ ẽ: & iusenus
recondendꝰ. Hoc doce. gratꝰ es. Male de te existimas. si mu¬
tilis es nͥ afflicto. si reb bonis suꝑuacuũ ẽ. quẽ admodũ te
& indubus & iadu̾sis. & iletis sapienter geris t dubia pru¬
denter tractes. Adũsa fortiter. leca moderare. Ita in omnͥe uti¬
lem te amico exbib̾e potes. Aditersa eiꝰ ÷ nec deserueris nec
optaueris. Multa. nicħominꝰ ut ñ optes intanta uarietate
que tͥ mat̾iam exercende fidei p̃beant: intident. Quẽadino¬
dũ qui optat diuitias alicui in hoc ut illarũ parcẽ ipse ferat.
qͣmius ꝓ illo uideat᷑ optare: sibi ꝓspicte. sic qͥ optat amico
aliqͣm necessitatẽ qͣm adiutorio suo fideq discutiate. qd̃ est in¬

Expanded text:
in utramque partem catervis itinera compressa, tamen venire te in in utramque partem catervis itinera compressa, tamen venire te in locum hominibus plenum, amicis vacuum. In pectore amicus, non in atrio quaeritur; illo recipiendus, illic retinendus est et in sensus recondendus. Hoc doce : gratus es. Male de te existimas, si inutilis es nisi adflicto, si rebus bonis supervacuus es. Quemadmodum te et in dubiis et in adversis et in laetis sapienter geris, ut dubia prudenter tractes, adversa fortiter, laeta moderate, ita in omnia utilem te exhibere amico potes. Adversa eius nec deserueris nec optaveris ; multa nihilo minus, ut non optes, in tanta varietate, quae tibi materiam exercendae fidei praebeant, incident. Quemadmodum, qui optat divitias alicui in hoc, ut illarum ipse partem ferat, quamvis pro illo videatur optare, sibi prospicit, sic, qui optat amico aliquam necessitatem, quam adiutorio suo fideque discutiat, quod est in
Abbreviated transcription (Latin):
amicoꝵ existimas ẽẽ : Non st̃ isti amici qͥ agnnne magno
iamiã puisant. qͥ inpͥmas & scd̃as ad missioies digerinit᷑.
Consueco istã uecus ẽ. regib reges ꝙ simulantib: popłmu
amicoꝵ destrib̾e. Est ꝓͥum supbie magno estimare intro¬
itũ ac tactsĩ sui li minis. & ꝓ honore dare: ut hostio suo
ꝓpiꝰ aslideas. ut gradũ pͥor intra doniĩ pouas. inqua de¬
inceps multa st̃ ostia que receptos qͦ exludant. Apud nos
pͥmi ominũ graccoͥs & mox liuiꝰ drufus. iustituert̃ segrega¬
re turbã suam. & alios insecretũ reuꝑe. Alios cũ plurib.
alos uniu̾sos habuert̃. Itaq isti: amicos pͥmos habuert̃.
sed̃os numqͣmi ueros. Amicũ uocas cuiꝰ disponit᷑ salutatio:
Auo potẽ. huiꝰ tibi fides pat̾e. qui ꝑfores maligne aꝑtas ñ
istoꝵ ueneris quoꝵ salutatio urbẽ concutro.tio eciã si
aĩad ũteris obsessos ingenti frequentia uicos. & cõmedutiũ

Expanded text:
amicorum existimas esse ? Non sunt isti amici, qui agmine magno amicorum existimas esse ? Non sunt isti amici, qui agmine magno ianuam pulsant, qui in primas et secundas admissiones digeruntur. Consuetudo ista vetus est regibus regesque simulantibus populum amicorum discribere, et proprium superbiae magno aestimare introitum ac tactum sui liminis et pro honore dare, ut ostio suo propius adsideas, ut gradum prior intra domum ponas, in qua deinceps multa sunt ostia, quae receptos quoque excludant. Apud nos primi omnium C. Gracchus et mox Livius Drusus instituerunt segregare turbam suam et alios in secretum recipere, alios cum pluribus, alios universos. Habuerunt itaque isti amicos primos, habuerunt secundos, numquam veros. Amicum vocas, cuius disponitur salutatio ? Aut potest huius tibi fides patere, qui per fores maligne apertas nistorum veneris, quorum salutatio urbem concutit, scito, etiam si animadverteris obsessos ingenti frequentia vicos et commeantium
Abbreviated transcription (Latin):
iã audiendi ꝑ itłm ñ ẽ. S ut me ad ꝓpositũ re¬
ducã. uides qͣm facile sit gr̃am referre felicib & insũmo hu¬
inanarũ opsĩ positis. Dic illis ũ qđ uolunt audire. s qd̃
audisse semꝑ uolent. Plenas aures adulationib: aliqñ
uera uox iuitret. Da consiliũ utile. Queris. qͥd felici p̾stare
possis. Effice ue felicitati sue credat. ut sciat illam multis &
fidis manib continendã. Parũ ne illũ contułis. si illi stultã
ficiam. ꝑmansure semꝑ potentie excusseris. dotuerisq mo¬
bilia eẽ. que decdit casus. & maiore cursu fugere quã ueni¬
unt : slec his portionib quib ad sũma ꝑuentũ ẽ. retroiri.
s sepe int̾ maximã fortunã & ultimã. nicħ ut̾ eẽ. Nes¬
cis quantũ sit preciũ amicicie. si ñ intelligis multũ te ei
libros qͦs uix nom̃ datoꝵ complectit᷑. aut memoria aut mauꝰ

Expanded text:
iam audiendi periculum non est. Sed ut me ad propositum reiam audiendi periculum non est. Sed ut me ad propositum reducam, vides, quam facile sit gratiam referre felicibus et in summo humanarum opum positis. Dic illis, non quod volunt audire, sed quod audisse semper volent ; plenas aures adulationibus aliquando vera vox intret ; da consilium utile. Quaeris, quid felici praestare possis ? Effice, ne felicitati suae credat, ut sciat illam multis et fidis manibus continendam. Parum in illum contuleris, si illi stultam fiduciam permansurae semper potentiae excusseris docuerisque mobilia esse, quae dedit casus, et maiore cursu fugere, quam veniunt, nec iis portionibus, quibus ad summa perventum est, retro iri, sed saepe inter maximam fortunam et ultimam nihil interesse ? Nescis, quantum sit pretium amicitiae, si non intellegis multum te ei libros, quos vix nomenclatorum complectitur aut memoria aut manus,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ad uindicantẽ redit. Parũ potens ire inpublicaũae. de¬
inde cũ interposito tp̃r in locũ ire subissee. uerecundia: ge¬
mens qd̃ ñ illa silentio p̾ffiss q̃ tam diu gemens nestieratt
dissec. si aut agrippa aut mecenas tuxissent. Adeo tot ha¬
benti uulia hominũ duos reparare difficile ẽ. Cese st̃ legio¬
nes: & ꝓtinus scͥpte: facthiclassis. & intra paucos dies notauit
noua.Seuitũ ẽ. in oꝑa publica ignib surrexert̃ meliora con¬
sumptis. Cota uita agrippe & mecenatis: uacaute locꝰ. Qd
putẽ defuisse similei . Adsimerent᷑. An ipstꝰ uitiũ fuisse. quia
maluit q̃ri qͣm quere. Non ẽ. qd̃ existimemꝰ agrippã. & me¬
ceuatem soltros illi uera dicẽ. qͥ si uixissent int̾ dissumulan¬
tes fuissent. Regalis ingenii ios ẽ. inp̃sentiũ contumeliã
amissa laudare. Et his uirtutẽ dare uera dicendi. aquib

Expanded text:
etiam ad vindicantem redit, parum potens irae publicaverat. Deetiam ad vindicantem redit, parum potens irae publicaverat. Deinde, cum interposito tempore in locum irae subisset verecundia, gemens, quod non illa silentio pressisset, quae tam diu nescierat, il accidisset, si aut Agrippa aut Maecenas vixisset ! " Adeo tot habenti milia hominum duos reparare difficile est. Caesae sunt legiones et protinus scriptae ; fracta classis et intra paucos dies natavit nova ; saevitum est in opera publica ignibus, surrexerunt meliora consumptis. Tota vita Agrippae et Maecenatis vacavit locus. Quid ? Putem defuisse similes, qui adsumerentur, an ipsius vitium fuisse, quia maluit queri quam quaerere ? Non est, quod existimemus Agrippam et Maecenatem solitos illi vera dicere ; qui si vixissent, inter dissimulantes fuissent. Regalis ingenii mos est in praesentium contumeliam amissa laudare et his virtutem dare vera dicendi, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
excitu turba distaret. Itaq xexres pudore qͣm dampuo
miserior: demaratho grãs egit. qd solus sibi uerui dixiss.
⁊ ꝑmisit pet̾e qd̾ uellet. Pecũt ille ut sardis ingrumãt asis
cuutatẽ curru uectus int̃ret. rectã capite tyaram gerens.
Io solis datũ regib. Dignus fuerat p̃mio. anteqͣm pet̾et. S qͣm
miserabilis gens. in qua nemo fuit. qͥ uerũ dic̾ee regi: nͥ qͥ ñ di¬
cebat sibi. Diuus augustꝰ filiã ultra impudicicie maledictũ
impudicã: relegauit. & flagitia pͥncipalis domꝰ inpublicum
emisit. Ad missos gregatim adult̾os. ꝑ erratã nocturnis com¬
inessationib cutatẽ. forũ ipsũ ac rostra ex quib pater legẽ
de adult̾is tulerat. filie instupra placuisse. ad cotidianum
admarsiã concursũ cũ exadultera in q̃stuariã uersa uis
omnis licentie subignoto adult̾o pet̾ee. Hec tam uinditan¬
da pͥncipi qͣm tacenda. quia quarũdam rerũ turpitudo.

Expanded text:
ercitu turba distaret. Itaque Xerxes pudore quam damno ercitu turba distaret. Itaque Xerxes pudore quam damno miserior Demarato gratias egit, quod solus sibi verum dixisset, et permisit petere, quod vellet. Petit ille, ut Sardis, maximam Asiae civitatem, curru vectus intraret rectam capite tiaram gerens id solis datum regibus. Dignus fuerat praemio, ante quam peteret ; sed quam miserabilis gens, in qua nemo fuit, qui verum diceret regi, nisi qui non dicebat sibi ! Divus Augustus filiam ultra impudicitiae maledictum impudicam relegavit et flagitia principalis domus in publicum emisit : admissos gregatim adulteros, pererratam nocturnis comissationibus civitatem, forum ipsum ac rostra, ex quibus pater legem de adulteriis tulerat, filiae in stupra placuisse, cotidianum ad Marsyam concursum, cum ex adultera in quaestuariam versa ius omnis licentiae sub ignoto adultero peteret. Haec tam vindicanda principi quam tacenda, quia quarundam rerum turpitudo
Abbreviated transcription (Latin):
neri. Cedene qͥdem tͥ plurib locis uelut torrentis mͦ ablati.
cuiꝰ cũ magno t̾rore pͥma uis deflute. de inde hunic atq illinc
pugnare cousticus. S hec res contͣ nos ẽ. Obhoc ipsũ te gre¬
tia uincet. quia ñ capit. Uti toto te ũ potẽ. Pret̾ea que una
reb saluis ẽ. occurr̃e adpͥmos rerũ impetꝰ & mdmatis opem
ferre ñ pot̾is nec fulcire acfirmare labentia. Multo ante
inntc̾is qͣm iuctũ eẽ. te sentias. Cet̾m non ẽ. qd̃ exerettũ tuũ
ob hoc sustineri putes ñ posse. qutia nimeris eiꝰ duci ꝙͦ ig¬
notus ẽ. Nicħ tam magnũ ẽ. qd̃ ꝑire ñ possit. cui nastre ua
ꝑniciẽ ait alia qͥescant ex ipsa magnitudine sua causa. Ne¬
cidert̃ que demaratꝰ predix̃at. diuina atq humana im¬
pellentẽ & mutantẽ qͥcqd obstiterat. tretenti stare uissert̃.
Stratusq passim ꝑ totam gretiã ꝑses: intellexit q̃ntũ. ab ex¬

Expanded text:
neri. Cedent quidem tibi pluribus locis velut torrentis modo ablati, neri. Cedent quidem tibi pluribus locis velut torrentis modo ablati, cuius cum magno terrore prima vis defluit ; deinde hinc atque illinc pugnare constituis, sed haec res contra nos est. Ob hoc ipsum te Graecia vincet, quia non capit ; uti toto te non potes. Praeterea, quae una rebus salus est, occurrere ad primos rerum impetus et inclinatis opem ferre non poteris nec fulcire ac firmare labentia ; multo ante vincens, quam victum esse te sentias. Ceterum non est, quod exercitum tuum ob hoc sustineri non putes posse, quia numerus eius duci quoque ignotus est ; nihil tam magnum est, quod perire non possit, cui nascitur in perniciem, ut alia quiescant, ex ipsa magnitudine sua causa." Acciderunt, quae Demaratus praedixerat. Divina atque humana impellentem et mutantem, quidquid obstiterat, trecenti stare iusserunt, stratusque passim per totam Graeciam Perses intellexit, quantum ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
tere celũ satis ad emtrenda omni manu tela. Cũ in hc̃ modũ
multa undiq iactarent̃. que hominẽ numa estimatione sui
furentẽ coneitarent. demararhꝰ ueridicꝰ. lacedemoniꝰ solus dit̃.
Ipsam illam qͣ sibi plate̾ multitudinẽ indigestam. & grauemi
meuendã eẽ. ducenti. Nlon enĩ uires hr̃e: s pondꝰ. Iumodica:
qͥre statim monte: lacones subieete. Dabunt sui exꝑim̃tum.
⁊ot ista gentiũ milia: trecenti morabunt᷑. Herebt̃ inuesti¬
ꝗio fixi & cõmussas sibi angustias tuebunt᷑ corꝑib obstruent.¬
⁊ ota illos asia ñ mouebit loco. Lantas minas belli & pene to¬
tiꝰ gm̃is humani ruentis impetũ. paucissimi sustinent. Cũ
te mutatis legib siuis natura tusmiserte: inisemita herebis.
& estimabis fut᷑a dampna cũ computaĩns qͣnti termopilarũ
angusta constit̾unt. Scies te fugari posse. cũ scieris posse reti¬

Expanded text:
tere caelum satis ad emittenda omni manu tela. Cum in hunc modum tere caelum satis ad emittenda omni manu tela. Cum in hunc modum multa undique iactarentur, quae hominem nimia aestimatione sui furentem concitarent, Demaratus Lacedaemonius solus dixit ipsam illam, qua sibi placeret, multitudinem indigestam et gravem metuendam esse ducenti; non enim vires habere, sed pondus ; immodica n primo," inquit, " statim monte Lacones obiecti dabunt sui experimentum. Tot ista gentium milia trecenti morabuntur ; haerebunt in vestigio fixi et commissas sibi angustias armis tuebuntur, corporibus obstruent ; tota illos Asia non movebit loco ; tantas minas belli et paene totius generis humani ruentis impetum paucissimi sistent. Cum te mutatis legibus suis natura transmiserit, in semita haerebis et aestimans futura damna, cum computaveris, quanti Thermopylarum angusta constiterint ; scies te fugari posse, cum sciens posse reti
Abbreviated transcription (Latin):
pe qͣm uinei & ꝑpetua credunt que in sũmũ ꝑducta maxĩe
nutant: ingentia. suꝑ se ac suos regua fregert̃. nec in tellere¬
runt uuilla scena uaiis & cito defluentib boms refulgente ex
eo tp̃e ipsos nich ñ adũsi exspectare debuisse. exquo uicħ ue¬
ri audire potuert̃. Cũ bellũ greciȩ indiceret. rerses aminũ
tum̃tem oblitumq qͣm caducis confid̾et : nemo ũ impulit.
Aliꝰ arebat ñ laturos nuntiũ belli. & ad pͥmam aduent᷑ꝰ
famã terga uersuros. Aliꝰ nicħ ẽẽ. dubii. qͥn illa mole ñ
itinci solũ gretia. s obrui posset. magis uerendũ ne uacu¬
as desertasq urbes inuenirent. & ꝓfugis hostib solitudines
relinquerent᷑. ñ habituri uͥ tantas uires exertere possent.
Aliꝰ iux illi rerũ uaturã suffic̾ẽ angusta ẽẽ. classib maria.
militi castra. explicandis eq̃strib copiis campestria. uix pa¬

Expanded text:
rpe quam vinci et perpetua credunt, quae in summum perducta maxime rpe quam vinci et perpetua credunt, quae in summum perducta maxime nutant, ingentia super se ac suos regna fregerunt ; nec intellexerunt in illa scena vanis et cito diffluentibus bonis refulgente ex eo tempore ipsos nihil non adversi expectare debuisse, ex quo nihil veri audire potuerunt. Cum bellum Graeciae indiceret Xerxes, animum tumentem oblitumque, quam caducis confideret, nemo non impulit. Alius aiebat non laturos nuntium belli et ad primam adventus famam terga versuros ; alius nihil esse dubii, quin illa mole non vinci solum Graecia, sed obrui posset ; magis verendum, ne vacuas desertasque urbes invenirent et profugis hostibus vastae solitudines relinquerentur non habituris, ubi tantas vires exercere possent ; alius vix illi rerum naturam sufficere, angusta esse classibus maria, militi castra, explicandis equestribus copiis campestria, vix pa
Abbreviated transcription (Latin):
lenta felicitas. Monstrabo tͥ cuiꝰ rei inopia laboraio mag¬
na fastigia. qͥd oĩa possidentib desit. Scilicee ille qͥ uerum
dicat. & hominẽ int̾ mentientes stupentẽ ipsaq consuetu¬
dine ꝓrectis. blanda audiendi ad ignorantiam ueri ꝑdue¬
tum uindicet a consensu coucentuq falsoꝵ Non ides qͣm¬
admodũ illos inp̃ceps agat excinicta lib̾tas ⁊ fides iobseqͥ¬
um seruile submissa. dũ nemo ex anini sui sententia suadec
dissuadetq s adulandi certam̃ ẽ. & imnũ amicoꝵ oĩu officiũ.
tina coutentio. quis blandissime fallat. Ignora uere iures su¬
as. & dũ se tam magnos qͣm audiunt credunt: attraxere su¬
ꝑuacua & indiscrim̃ rerũ omniũ ꝑuentura bella. Utilem
& necessariam ruꝑe concordiam sicuti uñ : qͣm nemo reuoca¬
bit. Multoꝵ sanguint̃ hausert̃. fusuri nouissime sũi. Dũ
uindicant in explorata ꝓtertis. flectiq ñ minus existimant tͣ¬

Expanded text:
lenta felicitas, monstrabo tibi, cuius rei inopia laborent maglenta felicitas, monstrabo tibi, cuius rei inopia laborent magna fastigia, quid omnia possidentibus desit : scilicet ille, qui verum dicat et hominem inter mentientes stupentem ipsaque consuetudine pro rectis blanda audiendi ad ignorantiam veri perductum vindicet a consensu concentuque falsorum. Non vides, quemadmodum illos in praeceps agat extincta libertas et fides in obsequium servile submissa ? Dum nemo ex animi sui sententia suadet dissuadetque, sed adulandi certamen est et unum amicorum omnium officium, una contentio, quis blandissime fallat, ignoravere vires suas, et, dum se tam magnos, quam audiunt, credunt, attraxere supervacua et in discrimen rerum omnium perventura bella, utilem et necessariam rupere concordiam, secuti iram, quam nemo revocabat, multorum sanguinem hauserunt fusuri novissime suum ; dum vindicant inexplorata pro certis flectique non minus existimant tu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ꝑ que quicad debeniꝰ redd̾e eciam felitib posliumi. adele
consiiũ. assidua com̃satio sermo comis & sine adulationte
iomundus. aut res si delib̾ari uelit diligentes ette si erede con¬
uittꝰ samisiaritas. Nemiẽ tã alte scõa posuert. ain ili eo
magis amicus desit: quia nicħ absit. Ita tristis & orm uoro
sabmiouenda occasio. ut hac ꝓtial repellenda. irt gpetus esse
postis. Iratus: dus opus. Ne hoc quidẽ pettare de unt elligste
qd meliꝰ cũ eo agit᷑ cui moyatꝰ es. ꝓ pone anumontt caaiore
nuela. saides. sexuitutẽ. bellũ. egestatẽ. Dec sinit oc rasiones
uoti tui. Siquis tecũ tũ traxit ꝑ ista dimitets̃. Nrm porduis
eñ pocentẽ eẽ. uis. cui plurimũ debes beatĩt. Quid eiĩ ue drei
uerat te referre. eciã suina fehercate p̃ditis gp̃am: Cuiꝰ ple¬
na tͥ occurret & uaria mat̾ia. Quid nescis debitũ etiã locuple¬
tib solui: Nec te inuitã distringã. Oi̾a sane excluserit opu¬

Expanded text:
 quidquid debemus, reddere etiam felicibus possumus ! Fidele consilium, adsidua conversatio, sermo comis et sine adulatione iucundus, aures, si deliberari velit, diligentes, tutae, si credere, convictus familiaritas. Neminem tam alte secunda posuerunt, ut non illi eo magis amicus desit, quia nihil absit. Ista tristis et omni voto submovenda occasio ac procul repellenda. Ut gratus esse possis, iratis dis opus est ? Ne ex hoc quidem peccare te intellegis, quod melius cum eo vincula, sordes, servitutem, bellum, egestatem ; haec sunt occasiones voti tui. Si quis tecum contraxit, per ista dimittitur! Quin potius eum potentem esse vis, cui plurimum debes, et1 beatum ? Quid enim, ut dixi, vetat te referre etiam summa felicitate praeditis gratiam ? Cuius plena tibi occurret et varia materia. Quid ? tu nescis debitum etiam locupletibus solvi ? Nec te invitum distringam. Omnia sane excluserit opu
Abbreviated transcription (Latin):
hũt quẽ admodũ secare. & urere. ut sanes. & iuncłis coherc̾ei
lon ẽ spectaudiĩ andolere aliqus bñficio accepto .s. anqau¬
dere debeat. Non ẽ malus denariꝰ quẽ barbarꝰ ⁊ iguarꝰ for¬
ie. publite reicit. Bñficiũ ocdit & accepit. si mͦ id ꝑdest. si
is qui dabat ut ꝓdess dedit. Nich refere an bouã rem malo
Aĩs quis accipiat. Agendũ hot: in contrariũ uerte. Sdit br̃em
siũ quẽ illi expedit hr̃e. hunc ego occidi. Non ẽ. bnficieem
q̃mius ile dicat eẽ.⁊ gaudeat. Insidiosissime uocet. cii gr̃e

Expanded text:
inclis coercere. Non est spectandum, an doleat aliquis beneficio accepto, sed an gaudere debeat ; non est malus denarius, quem barbarus et ignarus formae publicae reiecit. Beneficium et odit et accepit, si modo id prodest, si is, qui dabat, ut prodesset, dedit. Nihil refert, an bonam rem malo animo quis accipiat. Agedum, hoc in contrarium verte. Odit fratrem suum, quem illi habere expedit ; hunc ego occidi: non est beneficium, quamvis ille dicat esse et gaudeat. Insidiosissime nocet, cui gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ et academia platonẽ: duos pueros mrisi. Alter eocam
porticũ ꝑscrutatꝰ ẽ. alia qͦ loca in quib ulsĩ inuenir posse
sꝑabat ꝑcucurrit. & domũ ñ inuiꝰ iassus qͣm irritꝰ redĩt.

Expanded text:
dum ex Academia Platonem duos pueros misi. Alter totam dum ex Academia Platonem duos pueros misi. Alter totam porticum perscrutatus est, alia quoque loca, in quibus illum inveniri posse sperabat, percucurr
Abbreviated transcription (Latin):
rent: iminitꝰ uadimonio tenure. Ne in patarũ in quꝰ ꝑue¬
nirent qͥdam: naufragio cousecuti sc̃. Nec his tñ bñficiũ
habemꝰ. quia excra sensũ officii tafus ẽ. Nec inimico: cutus
nos lis serauit. dũ uexat. ac decinet. Nõn ẽ. bñficiũ. insi
feram alicui me ins: ipse ut bũficiũ mͥ daret. nich fecit.¬
Ut ad alterũ tͣnͣseamꝰ uis me huic grãm referre. ut qd̃ a
nolente accepi uolens reddam: Nlam qͥd de t̾cio loquar qͥ
ab inuiria in bñficiũ delapsus ẽ. ut bñficiũ tibi debeam:
parũ ẽ uolinuisse te dare. Ut non debeam. satis e noluisse. De¬
ueficiũ eĩ: noluntas muda ũ efficit. s qd bũficiũ ñ eẽt. A
optime Ac plenissime. uoluntati fortima deeẽt. id eque bñfi¬
cui ñ ẽ. nͥ foitunã uolunitas antecessit. Nou enĩ ꝑfuisse te
iͥ oportec. ut obhoc tͥ obliger. s ex destinato ꝓfuisse. clean¬

Expanded text:
rent, inimicus vadimonio tenuit ; ne in piratarum manus perverent, inimicus vadimonio tenuit ; ne in piratarum manus pervenirent, quidam naufragio consecuti sunt ; nec his tamen beneficium debemus, quia extra sensum officii casus est, nec inimico, cuius nos lis servavit, dum vexat ac detinet. Non est beneficium, nisi feram, aliquiUt ad alterum transeamus, vis me huic gratiam referre, ut, quod a nolente accepi, volens reddam ? Nam quid de tertio loquar, qui ab iniuria in beneficium delapsus est ? Ut beneficium tibi debeam, parum est voluisse te dare ; ut non debeam, satis est noluisse. Beneficium enim voluntas nuda non efficit, sed, quod beneficium non esset, si optimae ac plenissimae voluntati fortuna defuisset, id aeque beneficium non est, nisi fortunam voluntas antecessit. Non enim profuisse te mihi oportet, ut ob hoc tibi obliger, sed ex destinato profuisse. Clean
Abbreviated transcription (Latin):
potentia eripuit. & uidices quẽ dãpuaturi erant: cause. dãp¬
nare gr̃a noluert̃. Non tñ hireo bñficiũ dedert̃. qͣmius
ficiũ obiniuria distinguit ñ euentꝰ: s animꝰ. Adũsariꝰ m̃s
dũ contraria dicit. & udicẽ suꝑbia offendit. & inunũ
testẽ temere dimittit. causã meã erexit. Non quero anꝑ
me errau̾̃it. qͥa contͣ ie uoluit. Nempe uit gratꝰ sim uel¬
le debeo idem facere qd̃ ille ut bñficiũ dare debuit. Nũ
quid ẽ. imquiꝰ homine qͥ eũ odit. aquo inturba calcat᷑ꝰ.
aut respsus. aut quo uollet impulsus ẽ : Aut quicqͥd ẽ.
aliud qd̾ illũ q̃rele eximat cũ iuire sit inuiria. qͣm nescisse
qͥd faceret eadẽ res esficit. ue hic bñficiũ ded̾it. ne ille fec̃it
inuiriã. Et amitũ & intiricũ uoluntas fac̃. Qm multoᷤ mi¬
licie morbꝰ eripuit. qͦsdam ne adruinã domꝰ suȩ occurre¬

Expanded text:
potentia eripuit, et iudices, quem damnaturi erant causae, dampotentia eripuit, et iudices, quem damnaturi erant causae, damnare gratiae noluerunt. Non tamen hi beneficium reo dederunt, quamvis ficium ab iniuria distinguit non eventus sed animus. Adversarius meus, dum contraria dicit et iudicem superbia offendit et in unum testem temere rem1 demittit, causam meam erexit ; non quaero, an pro me erraverit : contra me voluit. Nempe, ut gratus sim, velle debeo idem facere, quod ille, ut beneficium daret, debuit. Num quid est iniquius homine, qui eum odit, a quo in turba calcatus aut respersus aut, quo nollet, impulsus est ? Atqui quid est aliud, quod illum querellae eximat, cum in re sit iniuria, quam nescisse, quid faceret ? Eadem res efficit, ne hic beneficium dederit, ne ille iniuriam fecerit ; et amicum et inimicum voluntas facit. Quam multos militiae morbus eripuit ! Quosdam, ne ad ruinam domus suae occurre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ bñfaciendi nullũ habuit. s ꝓfuit casu: Bñficĩ
Aliqͥs nesciens accipit. nemo a nesciente. Quomꝰ mnultos forui¬
ta sanant. nec ideo remedia st̃. & influm̃ aucuiꝰ cetidisse fri¬
gore magno causa sanitatis ꝓfuit. Quomꝰ qͥrũdam flagel¬
lis qͣrtana ciscussa ẽ. & ietus repentiuꝰ amnũ ualiã cinũ
aũtendo suspectas horas fefellit. Nec ideo quicqͣm horum
etiã si saluti fuit. salutare ẽ. Sic quidã uob̾ ꝓsunt: dũ
nolunt. ĩmo quia uolunt: ñ tam̃ ideo illis bñficiũ debeniꝰ.
qued ꝑuiciosa illoꝵ consilia. fortima destex̃ in meliꝰ. An exis¬
timnas ine debere ei quicqͣni. cuiꝰ in anꝰ cũ me pet̾ec ꝑtussit
hostẽ ieũ. qͥ uocuiss nͥ errasset : Sepe hostis dũ aꝑte pe¬
ie rat. etiã ueris testib abrogauit fidem. & reũ uelut factione
cͥeumuentũ: muserabilẽ reddidit. Quosdã ipsa q̃ p̾mebat

Expanded text:
propositum bene faciendi nullum habuit, sed profuit casu ? Beneficium propositum bene faciendi nullum habuit, sed profuit casu ? Beneficium aliquis nesciens accipit, nemo a nesciente. Quomodo multos fortuita sanant nec ideo remedia sunt, et in flumen alicui cecidisse frigore magno causa sanitatis fuit, quomodo quorundam flagellis quartana discussa est et metus repentinus animum in aliam curam avertendo suspectas horas fefellit nec ideo quicquam horum, etiam si saluti fuit, salutare est, sic quidam nobis prosunt, dum nolunt, immo quia nolunt ; non tamen ideo illis beneficium debemus, quod perniciosa illorum consilia fortuna deflexit in melius. An existimas me debere ei quicquam, cuius manus, cum me peteret, percussit hostem meum, qui nocuisset, nisi errasset ? Saepe testis, dum aperte peierat, etiam veris testibus abrogavit fidem et reum velut factione circumventum miserabilem reddidit. Quosdam ipsa, quae premebat,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nos umnitꝰ ꝓfuit. ħoc aꝑtius potii dicere. nͥ ꝓposteio deboet
ee confusior. ut distinctior statim subsetuta. ostendet uiteũs
et Sam siquis coastꝰ aliquid bomi fecit. qͥn nosũ obliget. mas¬
nifestiꝰ es qͣm ut ulla in hoc uerba impendenda sur. Eedchꝰ q̃stio¬
fatile. et peciet᷑ & siqua simibis huic moũi potẽ. sitotiens uo
Dini al̃iqua cogitatio defert. deinde aimca & benigni. gani
uee fuimuib gr̃as aguiꝰ. qͣmins aut magna uaiigia patiant.
Q ad subuehendas copias largo ac ꝑhenin alueo currant. aut
piscosa. &. amena pinguib arius int̾fluant. Net quisqͣ uils
bñficiũ deb̾e seiudicat. ñ magis qͣm odiũ. si ĩnmodicꝰ super¬
fiuit. taroeq decessit. Nec uentꝰ bñficiũ dat: licet leuis .
sełs aspirat. Nec utilis & saiubris cib. Nam qui bũfi iniu
daturꝰ ẽ. debec ñ tm̃i ꝓdesse. s uelle. Ideo nec mutis anima¬
uehiculo. aut lancee deb̾e bñficiũ. an ei qui eque qͣm ista

Expanded text:
 nobis invitus profuit. Hoc apertius potui dicere, nisi propositio deberet esse confusior, ut distinctio statim subsecuta ostenderet utrumquecit. Nam si quis coactus aliquid boni fecit; quin nos non obliget, manifestius est, quam ut ulla in hoc verba impendenda s si totiens illo primum aliqua cogitatio defert, deinde amica et benigna. Itaque nec fluminibus gratias agimus, quamvis aut magna navigia patiantur et ad subvehendas copias largo ac perenni alveo currant aut piscosa et amoena pinguibus arvis interfluant ; nec quisquam Nilo beneficium debere se iudicat, non magis quam odium, si immodicus superfluxit tardeque decessit ; nec ventus beneficium dat, licet lenis et secundus adspiret, nec utilis et salubris cibus. Nam qui beneficium mihi daturus est, debet non tantum prodesse, sed velle. Ideo nec mutis animavehiculo aut lanceae debere beneficium an ei, qui aeque quam ista
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ tm̃ : & cupidi om̃s. & maligui om̃s. ⁊ trmidi om̃s. illi iupͥ¬
muis qͥuident᷑ audaces. Adice.⁊ ambitiosi om̃s sc̃. ⁊ impũ õs.
D non ẽ. qd̾ irascaris. ignosce illis. om̃is insaninte. i alo ce dom¬
pocdas ut puis cogitat. Quotꝰ quisꝙ ixdris opaiue morde
suneo ut ñ & computet. Cui rogo litigatori defenso tã magu
huficũ ultra res ꝓximas memoria durauit: Ilud inconfello
ei Qaus sine querela morit᷑s quis excceno die ditẽ audet.uixi.

Expanded text:
tum ? Et cupidi omnes et maligni omnes et timidi omnes, illi in primis, qui videntur audaces. Adice : et ambitiosi omnes sunt et impii omnes. Sed non est, quod irascaris ; ignosce illis, omnes insaniunt. Nolo te ad ipectat ? Ut pius, cogitat ? Quotus quisque uxoris optimae mortem timet, ut non et computet ? Cui, rogo, litigatori defenso tam magni beneficii ultra res proximas memoria duravit ? " Illud in confesso est : quis sine querella moritur ? Quis e
Abbreviated transcription (Latin):
Alioqͥn iubes ine eodẽ tp̃r. & amare & ocdisse. & qͣri & gr̃as
agere. qd̃ natura ñ recipit. Potiꝰ comꝑatione facta uit̾ se be¬
neficii & unurier uidebo an etiã mͥ uttro debeat᷑. Quomͦ si¬
pattre. Siitus tuius cui regendũ ine f̃didi.colliort eugai er
abisr uit cirige cursũ. litus ama. ñ possũ magis. Itaq s

Expanded text:
Alioqui iubes me eodem tempore et amare et odisse et queri et gratias Alioqui iubes me eodem tempore et amare et odisse et queri et gratias agere, quod natura non recipit. Potius comparatione facta inter se beneficii et iniuriae videbo, an mihi etiam ultro debeatur. Quompatitur. Vultus tuus, cui regendum me tradidi, colligit rugas et a
Abbreviated transcription (Latin):
ninꝰ uiudicare. ac uelitti duob nominib seꝑatim respon¬
dere. an alt̾m atã contͥbuere & nicħ negotũ hab̾e ut bñ¬
ficiũ inuiria tollat᷑ bñficio iniuria. Ilud enĩ uideo inh
foro fieri qͦ in ur̃a scola niris sit uos sciatis. Seꝑaut᷑ actio
mula: siquis ap̃ me pe cuuiã deposuerit. idem pꝰea fur
ꝓposiusti mͥ : lib̾asti. Exempla certis legib continent᷑. qs
neteẽ. ẽ. sequi. lex legi ñ miscet᷑. Utraq uiasit. Depositũ
ht̃ actionẽ ꝓpͥam : tam me hercłe qͣm furcũ. Bñficiũ: nul¬
li legi subiectũ ẽ. me arbitro utit᷑. Licet me uit̾ se comꝑa¬
qͣntũ uocuerit. Lũ ꝓnuntiare : utrũ plus debeat᷑ mn an de¬
beam. In illis uicħ ẽ. nr̃e potestatis. eundũ ẽ. quo ducimꝰ.
Iubñficio tota potestas mea ẽ. Ego udico itaq: sĩ seꝑo il¬
la nec deduto. s iniuirias & bñficia. ad eundẽ iudicẽ mitto.

Expanded text:
nihilo minus vindicare ac veluti duobus nominibus separatim responnihilo minus vindicare ac veluti duobus nominibus separatim respondere an alterum alteri contribuere et nihil negotii habere, ut beneficium iniuria tollatur, beneficio iniuria. Illud enim video in hoc foro fieri ; quid in vestra schola iuris sit, vos sciatis. Separantur actmula. Si quis apud me pecuniam deposuerit, idem postea fuproposuisti, mi Liberalis, exempla certis legibus continentur, quas necesse est sequi. Lex legi non miscetur, utraque sua via it. Depositum habet actionem propriam tam mehercules quam furtum. Beneficium nulli legi subiectum est, me arbitro utitur ; licet mihi inter se companocuerit, tum pronuntiare, utrum plus debeatur mihi an debeam. In illis nihil est nostrae potestatis, eundum est, qua ducimur ; in beneficio tota potestas mea est, ego iudico. Itaque non separo illa nec diduco, sed iniurias et beneficia ad eundem iudicem mitto.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis ñ debeat᷑. Sicitti q̃dam pertunie de quib ius tredi¬
tori ñ dr̃ debent᷑. s non exiginit᷑. Dedisti bñficiũ. Inuri¬
am postea fecisti. & bnficio gra debet᷑. & uiurie ultis.Ilec
ego uli gr̃am debeo. nec ille uͥi penã. alter ab altõ absoluit᷑.
Sũ dicinꝰ. bñficiũ illi reddidi. ñ hoc dicunꝰ illud nos qd acce¬
ꝑamꝰ reddidisse. s aliuo ꝓillo reddere. Est euĩ rem ꝓ re d̾a¬
re. qͥd ii. cũ oĩs solutio ñ idem reddat. s tm̃demꝰ. slam & pe¬
cuniã diciinͣ reddidisse: q̃muis nim̾auerimꝰ ꝑ argenter s au¬
reos qͣmins ñ int̾uenert̃ numini s delegatione &̃ uerb ꝑfee¬
scire me an maneat qd̃ ñ debet᷑: Iuris consuttoꝵ iste acu¬
te ineptie sunt. qͥ hereditatẽ negant usu capi posse. s ea
rem ꝑtin̾e. Cũ idem hõmo bñficiũ mͥ dedit. & postea fec
inuiriã: utrũ & bñficiũ illi redłe debeam. ⁊ me ab illo

Expanded text:
quamvis non debeatur, sicuti quaedam pecuniae, de quibus ius crediquamvis non debeatur, sicuti quaedam pecuniae, de quibus ius creditori non dicitur, debentur, sed non exiguntur. Dedisti beneficium, iniuriam postea fecisti; et beneficio gratia debebatur et iniuriae ultio ; nec ego illi gratiam debeo nec ille mihi poenam : alter ab altero absolvitur. Cum dicimus : " Beneficium illi reddidi," non hoc dicimus illud nos, quod acceperamus, reddidisse, sed aliud pro illo. Reddere est enim rem pro re dare ; quidni ? cum omnis solutio non idem reddat, sed tantundem. Nam et pecuniam dicimur reddidisse, quamvis numeraverimus pro argenteis aureos, quamvis non intervenerint nummi, sed delegatione et verbis perfecscire me, an maneat, quod non debetur? Iuris consultorum istae acutae ineptiae sunt, qui hereditatem negant usu capi posse sed ea,rem pertinere, cum idem homo beneficium mihi dedit et postea fecit iniuriam, utrum et beneficium illi reddere debeam et me ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
uũ siũ ñ tenes qͣmius tabellis manentib. qui segetẽ eiꝰ pro¬
culcauit. qͥ succidit arbusta. ñ quia recep̃ qd pepigerat: s
quia ue reciꝑec effecit. Sic debttori suo creditor sepe dãpna¬
tur. uͥ plus exatia causa abstulit quã expͣedito pecit. Non
tñi int̾ creditorẽ & debitorẽ udex s qui dicat. petuniã cre¬
didisti. Quid gͥ ẽ: Petus abegisti. seritũ eiꝰ occidisti. argen¬
tũ qd ñ emeras possides. Estinatione facta: debitor discede.
qui creditor ueneras Int̾ bñficia quoq & inuirias ratio con¬
fert᷑. Sepe iuqͣni bũficiũ manet nec debet᷑. s secuta ẽ. dan¬
tem penitentia. Si miserũ se dix̃ qđ dedisset. si cũ daret
suspirauit. uultũ abdurit. ꝑ dere se credidit ñ douare. si
sua causa aut cerce ñ mea dedit. Si ñ desuit insultare. gła¬
ri uͥtũq iactare. & acerbũ miuꝰ suũ fac̾e. manet bñficiũ

Expanded text:
num suum non tenet quamvis tabellis manentibus, qui segetem eius pronum suum non tenet quamvis tabellis manentibus, qui segetem eius proculcavit, qui succidit arbusta, non quia recepit, quod pepigerat, sed quia, ne reciperet, effecit. Sic debitori suo creditor saepe damnatur, ubi plus ex alia causa abstulit, quam ex crediti petit. Non tantum inter creditorem et debitorem iudex sedet, qui dicat: " Pecuniam credidisti. Quid ergo est ? Pecus abegisti, servum eius occidisti, argentum, quod non emeras, possides ; aestimatione facta debitor discede, qui creditor veneras " ; inter beneficia quoque et iniurias ratio confertur. Saepe, inquam, beneficium manet nec debetur ; si secuta est dantem paenitentia, si miserum se dixit, quod dedisset, si, cum daret, suspiravit, vultum adduxit, perdere se credidit, non donare, si sua causa aut certe non mea dedit, si non desiit insultare, gloriari, ubique iactare et acerbum munus suum facere, manet beneficium,
Abbreviated transcription (Latin):
fendit.s proiẽ meã ꝑ ium stupro molauit. on abstulit.
bñficiũ. s opponendo illi parẽ inuiriã soluit me debito. Et
si plus leste qͣni aute ꝓfuerat. ñ tm̃ gr̃a extinguit᷑. s ulciseen¬
diquerendiq lib̾tas pte. uͥ in comꝑatione bñficiũ p̃ponda¬
uit iniuiria. Ita ñ aufert᷑ bñficiũ: s uincit᷑. Quid ñ tam du¬
ri qͥdã & tam scelerati parces st̃. ut illos aũsari. & eiurare
uis fasq sit : Nuniqͥd gͦ illi abstulert̃ q̃ dederant: Miume.
s impiecas seq̃ntiũ tempũ cõmendationẽ oĩs pͥoris officii sus¬
tulit. Non bñficiũ tollit᷑: s bñficii gr̃a. & efficit᷑ ñ ne ha¬
beam. s ñ debeam. Lanqͣn pe ciuiã aliqͥs mͥ credit: s &
domũ meã uicendit. Pensatũ ẽ. creditũ. dampno. Non red¬
didi illi: nec tñ debeo. Eodem mͦ & hic quia aliqͥd benigie
adũsuis nie fatit. aliqͥd lib̾alit̾: s postea niuita suꝑbe. con¬

Expanded text:
fendit, sed uxorem meam per vim stupro violavit ; non abstulit fendit, sed uxorem meam per vim stupro violavit ; non abstulit beneficium, sed opponendo illi parem iniuriam solvit me debito, et, si plus laesit, quam ante profuerat, non tantum gratia extinguitur, sed ulciscendi querendique libertas fit, ubi in comparatione beneficii praeponderavit iniuria ; ita non aufertur beneficium, sed vincitur. Quid ? non tam duri quidam et tam scelerati patres sunt, ut illos aversari et eiurare ius fasque sit ? Numquid ergo illi abstulerunt, quae dederant ? Minime, sed impietas sequentium temporum commendationem omnis prioris officii sustulit. Non beneficium tollitur, sed beneficii gratia, et efficitur, non ne habeam, sed ne debeam. Tamquam pecuniam aliquis mihi credidit, sed domum meam incendit. Pensatum est creditum damno ; nec reddidi illi, nec tamen debeo. Eodem modo et hic, qui aliquid benigne adversus me fecit, aliquid liberaliter, sed postea multa superbe, con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansure q̃ cũ maiores fuerint. hoc maiorẽ habebt̃ in¬
uidiaui. Qotauꝗ tuo partis : ꝓcurator es. D̃a ista que uos
tinnidos. & sup̃ humana elatos obluusci cogunt ur̃e sia¬
gidi antis. qͥ ferreis claustris custoditis armatis. que exalie¬
no sangͥne rapta ur̃o defenditis. ꝑꝑ qͦ classes cruenturas
iaria deducitis. ꝑꝑ que qͣssatis ur bes ignari qͣntũ teloꝵ in
adũsos fortuna comparet. ꝑꝑ que ruptis totiens affruttatiꝰ
Amnicicie collegĩ fedib iuiter contendentes duos t̾rarũ orb̾
elisus ẽ. ñ st̃ nr̃a. In depositi causa st̃: iamiãq ad aliũ dum̃
spectantia. aut hostes illa: aut hostis anum successor inua¬
det. Queris qͦmͦ illa tua facias: Dona dando. Consule gͦ
reb tius. & certã tͥ earũ atq inexpugnabilẽ possessionẽ
para. honestiores illaᷤ ñ solũ s tutiores facturꝰ. Istud qd̾ sus¬
picis. qͦ diuitẽ ac potentẽ putas. qͣm du possides: sub no¬

Expanded text:
hoc minorem habebunt invidiam. Quid tamquam tuo parcis ? Procurator es. Omnia ista, quae vos tumidos et supra humana elatos oblivisci cogunt vestrae fragilitatis, quae ferreis claustris custoditis armati, quae ex alieno sanguine rapta vestro defenditis, propter quae classes cruentaturas maria deducitis, propter quae quassatis urbes ignari, quantum telorum in aversos fortuna comparet, propter quae ruptis totiens adfinitatis, amicitiae, collegii foederibus inter contendentes duos terrarum orbis elisus est, non sunt vestra. In depositi causa sunt iam iamque ad alium dominum spectantia ; aut hostis illa aut hostilis animi successor invadet. Quaeris, quomodo illa tua facias ? Dona dando. Consule igitur rebus tuis et certam tibi earum atque inexpugnabilem possessionem para honestiores illas, non solum tutiores facturus. Istud, quod suspicis, quo te divitem ac potentem putas, quam diu possides, sub no
Abbreviated transcription (Latin):
Imno nich qbd ñ noteat. Quecũq enĩ iis contigert. unndtal¬
ram sua uerciuit. & extra speciosa ꝓfuturaꝙ si meliora da¬
rent᷑ illis. pestifera sunit. Ideo nec bñficium dare possunt. qor
nemo potẽ. qd non ht̃ dare. Hic hñfacien di uoluntate caret.
milia sint. quib ñ redditis: inguaitꝰ erit. Sunt anuimi bona.
st̃ corpis. st̃ fortune. Illa ammi bona: astuato ac malo sĩ¬
mouent᷑. Adhec admnitat᷑ que & acciꝑe pot: & debet redde.
& siñ readit iugratꝰ ẽ. Nec hoc ex nr̃a tm̃ consticutions. Sop̃
patetiti qͥ qui felicitatis humane longe lateq t̾rnos poiũ:
aiuint mimita bñficia ꝑuentura ad malos. Hec qui ñ reddit:

Expanded text:
immo nihil, quod non noceat. Quaecumque enim illis contigerunt, in natuimmo nihil, quod non noceat. Quaecumque enim illis contigerunt, in naturam suam vertunt et extra speciosa profuturaque, si meliori darentur, illis pestifera sunt. Ideo nec beneficium dare possunt, quoniam nemo potest, quod non habet, dare ; hic bene faciendi voluntate caret. st, quae beneficiis similia sint, quibus non redditis ingratus erit. Sunt animi bona, sunt corporis, sunt fortunae. Illa animi bona a stulto ac malo submoventur ; ad haec admittitur, quae et accipere potest et debet reddere, et, si non reddit, ingratus epatetici vero, qui felicitatis humane longe lateque terminos ponunt, aiunt minima beneficia perventura ad malos, que qui non reddit,
Abbreviated transcription (Latin):
lotus ẽ. Gͦ aue bñficio: nec bñficio. Qd si actiꝑe non potẽ:
uet reddere quidẽ debet. Et ideo ũ fit ingratus. Etiã nc̃ ut
dicitis bonus uir oĩa recte farit. Si oĩa recte facit: morat᷑
ẽẽ. ñ pot̃. Malo uiro: bñficiũ nemo dare pot̃. Bonꝰ bũfi¬
ciũ reddit. malus ñ accipit. Qd̃ si ẽ ÷ uec bonus quisquam¬
moratus ẽ. uec malus. Ita ingratꝰ in rerũ naturacẽ uemo. Et
bonaq cdissentiunt. nec inunũ eunt. Ideo nemo illiꝓdest.
quia q̃ cͥd ad illũ ꝑuenit: prauo usu corrsipts. Quẽ a dino¬
dũ stomachꝰ moibo uiciatus & colligens bilẽ. qscũꝙ accepi
cibos mttcit. & oẽ alim̃tum in causã doloris trahit: ita anirᷤ
miserie facit. fencissimis itaq opulentisimusq plurunũ est̃
suli est minꝰq se inueniunt qͦ umaiorẽ mat̾iam incidert̃
qͣmi fluetnarent᷑. E nich̾ pot̾ ad malos ꝓuenare q d puudt

Expanded text:
locus est, ergo nec beneficio ; quod si accipere non potest, locus est, ergo nec beneficio ; quod si accipere non potest, ne reddere quidem debet, et ideo non fit ingratus. " Etiamnunc, ut dicitis, bonus vir omnia recte facit; si omnia recte facit, ingratus esse non potest. Malo viro beneficium nemo dare potest. Bonus beneficium reddit, malus non accipit ; quod si est, nec bonus quisquamgratus est nec malus. Ita ingratus in rerum natura est nemo, et bonaque dissentiunt nec in unum eunt. Ideo nemo illi prodest, quia, quidquid ad illum pervenit, id pravo usu corrumpitur. Quemadmodum stomachus morbo vitiatus et colligens bilem, quoscumque accepit cibos, mutat et omne alimentum in causam doloris trahit, ita animusmiseriae facit. Felieissimis itaque opulentissimisque plurimum aestus subest minusque se inveniunt, quo in maiorem materiam inciderunt, qua flu
Abbreviated transcription (Latin):
dere: Qud enĩ boni ẽ: nodos oꝑose soluere. qs ipse ut solue¬
res feceris: d quẽ admodũ. quedã in oblectam̃tũ aciocum
sic illigant᷑ ut illoꝵ solutio imꝑito difficilis sic que illi qͥ ex¬
ras nouit nicħominꝰ illa hñt aliquã uoluptatẽ. temꝑtant
enĩ atum̃ animoꝵ. & intentionẽ excitant. ita hec qͣ uident᷑
callida & insidiosa : securitatẽ ac signiciem ingenis aufert̃.
qui mͦ campꝰ in quo uagent᷑ sternendꝰ ẽ. mͦ crebri aliquid ut
confragosi obiciendũ ꝑ qd̃ repant. & sollicite uestigitĩ faci¬
ant. Dr̃ nemo ingratꝰ ẽẽ. Id si colligit᷑: bñficiũ ẽ. qđ prodẽ:
ł dẽẽ. autẽ nemo homini malo pot᷑. ut dicitis stoiti. ꝯͦ bñfici¬
ũ non accipit malus. Ingratꝰ ẽ. etiam. Nc̃ bñfitiũ honesta ⁊
ꝓ babilis ẽs. Est aliud malũ. Nulli honeste rei aut ꝓbabili:

Expanded text:
dere. Quid enim boni est nodos operose solvere, quos ipse, ut solvedere. Quid enim boni est nodos operose solvere, quos ipse, ut solveres, feceris ? Sed quemadmodum quaedam in oblectamentum ac iocum sic inligantur, ut eorum solutio imperito difficilis sit, quae illi, qui imras novit, nihilo minus illa habent aliquam voluptatem temptant enim acumen animorum et intentionem excitant, ita haec, quae videntur callida et insidiosa, securitatem ac segnitiam ingeniis auferunt, quibus modo campus, in quo vagentur, sternendus est, modo creperi aliquid et confragosi obiciendum, per quod erepant et sollicite vestigium faciant. Dicitur nemo ingratus esse ; id sic colligitur: " Beneficium est, quod prodest ; prodesse autem nemo homini malo potest, ut dicitis Stoici; ergo beneficium non accipit malus,ingratus est. " Etiamnunc beneficium honesta et probabilis res est; apud malum nulli honestae rei aut probabili
Abbreviated transcription (Latin):
reddit᷑. In beneficio hoc ẽ. ꝓbabile. & suscipiendũ: qd̃ aliqͥs ut
alt̃i ꝓdẽẽt. utilitatis int̾im sue oblitus ẽ. qd aiti dedit ab satu¬
rus sibi. Hoc ñ facit. qui bñficiũ sibi dedit. Bñficũ sibida¬
rei sotialis res ẽ. Aliquẽ conciliat. aliquẽ obligat: sibi dare:
non ẽ fotialis res. Neminẽ conciliat. neminẽ obligat. nemi¬
uẽ in spem inducte. & dicat. Hic homo colendꝰ ẽ. illibuisi¬
ciũ dedi. dabio & mͥ. R ñficiũ ẽ. qd̾ quis ñ sua causa date s
eiꝰ cui dat. Is autẽ qui sibi bñficiũ dat: sua causa dat. Non
c̃. gͦ bnficiũ. Uideor tibi iã illud qd inpͥncipio dix̃am mtit᷑.
Ditis me ab eẽ: abeo qui oꝑe p̾ciũ facit. immo totã oꝑam
bona fide ꝑdere. Exspesta. etiã hoc ueriꝰ dices. si te adhar la¬
rebras ꝑ duxeris. ex quib cũ euaseris nicħ ampliꝰ assecutus.
eris qͣm ut eas difficultates esfugias. in quas neuit ñ descen¬

Expanded text:
 suspiciendum, quod aliquis, ut alteri prodesset, utilitatis interim suae oblitus est, quod alteri dedit ablaturus sibi. Hoc non facit, qui beneficium sibi dat. Beneficium dare socialis res est, aliquem conciliat, aliquem obligat , sibi dare non est socialis res, neminem conciliat, neminem obligat, neminem in spem inducit, ut dicat : " Hic homo colendus est ; illi beneficium dedit, dabit et mihi. " Beneficium est, quod quis non sua causa dat, sed eius, cui dat ; is autem, qui sibi beneficium dat, sua causa dat ; non est ergo beneficium. Videor tibi iam illud, quod in principio dixeram, mentitus. Dicis me abesse ab eo, qui operae pretium facit, immo totam operam bona fide perdere. Expecta, et iam hoc verius dices, simul te ad has latebras perduxero, ex quibus cum evaseris, nihil amplius eris adsecutus, quam ut eas difficultates effugeris, in quas licuit non descen
Abbreviated transcription (Latin):
Sit ⁊ qd datur sine alt̃o ũ ẽ. & bñficiũ siue alt̾o ñ ẽ. Idem
ipso nocabulo apparet in qͦ hoc contiuet᷑ bñficisse. Nemo
antẽ sibi bñfatit ũ magis q̃m sibi fauet. qͣm suarĩs parcũ
e . Duitiꝰ hoc &e plurib exemplis licet ꝓsecrui. Qan cũ intea
Eit habenclũ bñficiũ. qui sccłam ꝑsonam desid̃ant. quedã
slumqͥs g̃ dr̃ sibi fidẽ prestiaisse: Uemo uẽ adulcima par¬
tem: Qui gram refert aliqͥd debet impeułe. sit̃ qui soluat
pe tumiã. Nicħ autẽ impendit: qͥ grãm sibi refert: nͥ magis
qui consequit᷑. qͥ bñficiũ ase. accepit. Bñficiũ & gr̃e relatio. ll¬
tro aitroq ire debent. Intra unũ hominẽ: nonẽ. incissitido.
Qui gr̃am refert inuicẽ. ꝓdest ei aquo consecutꝰ ẽ. alicͥo. ii
sibi gram referc: cũ ꝓdẽ: sibi. Et quis ñ alio loco relationẽ
ꝗr̃e alio bñficiũ cogitat: qͥ ꝯp̃am refert sibi ꝓ dest. Et qͥs um¬

Expanded text:
 quod datur, sine altero non est, et beneficium sine altero non est. Idem ipso vocabulo apparet, in quo hoc continetur, " bene fecisse " ; nemo autem sibi bene facit, non magis quam sibi favet, quam suarum partium est. Diutius hoc et pluribus exemplis licet prosequi. Quidni ? cum inter ea sit habendum beneficium, quae secundam personam desiderant. Quaedam, ur sibi fidem praestitisse ? Venio nunc ad ultimam partem. Qui gratiam refert, aliquid debet impendere, sicut, qui solvit, pecuniam ; nihil autem impendit, qui gratiam sibi refert, non magis quam consequitur, qui beneficium a se accepit. Beneficium et gratiae relatio ultro citro ire debent ; intra unum hominem non est vicissitudo. Qui gratiam refert, invicem prodest ei, a quo consecutus est aliquid. Qui sibi gratiam refert, cui prodest ? Sibi. Et quis non alio loco relationem gratiae, alio beneficium cogitat ? Qui gratiam refert sibi, sibi prodest. Et quis um
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ enĩ discerñe pot̾is. utrũ det sibi bñficiũ anreddat. cũ in¬
tra eundẽ hominẽ res gerat᷑: Lib̾aui me ꝑiculo: bñficiũ
mͥ dedi. It̃um ine ꝑiculo libero. do bñficiũ an reddo: De¬
retipiꝰ. Acciꝑe bñficũi opͤortet. deinde deb̾e. deinde refer¬
re. Debendi locus ñ ẽ. quia sine ulla mora recipimꝰ. Dat ne¬
mo. nͥ alc̃i. Debet uemo: uͥ alt̾i. Reddit nemo: nisi alt̃i. Id
uitͣ unũ ñ potẽ. fieri qd̃ totiens duos exigit. Bñficiũ ẽ. p̃s¬
ltcisse aliqͥd utilit̾. Uerbũ autẽ p̾stitisse : ad alios spectat.
Numqͥd ñ clemens iudebit᷑ qui aliqͥd uendidisse sibi se dicet.
quia uenditio alienatio ẽ. & rei sue uirisq in ea sui inaliũ
transsatio. At qui qͥmadmnodũ uendẽ sicdare aliqͥd a se
eolttꝑe. Paulo ante dicebã qͣdam ad alios ꝑarũer sũ este
fonuata. ut toca siguificatio illoꝵ discedat a uob̾. tc̃ sĩ alti.¬

Expanded text:
 an reddat, cum intra eundem hominem res geratur ? Liberavi me periculo : beneficium mihi dedi. Iterum me periculo libero : utrum do beneficium an reddo ? Derecipimus. Accipere beneficium me oportet, deinde debere, deinde referre ; debendi locus non est, quia sine ulla mora recipimus. Dat nemo nisi alteri, debet nemo nisi alteri, reddit nemo nisi alteri. Id intra unum non potest fieri, quod totiens duos exigit. Beneficium est praestitisse aliquid utiliter; verbum autem " praestitisse " ad alios spectat. Numquid non demens videbitur, qui aliquid sibi vendidisse se dicet ? Quia venditio alienatio est et rei suae iurisque in ea sui ad alium translatio. Atqui, quemadmodum vendere, sic dare aliquid a se et accipere. Paulo ante dicebam quaedam ad alios pertinere et sic esse formata, ut tota significatio illorum discedat a nobis : frat
Abbreviated transcription (Latin):
meraoiuia st̃ niquib consuetudo uos auudit ile solensi de
p̃ote. siuiria &e bñficiũ contraria st̃. di de aliquo dicimiꝰ ui
uriã sibi fecit: pot̾imꝰ dic̾e. & bñficiũ sibi dedit. Ilatura sibi¬
derist. Natura pꝰ est ut quis d̾ebeat de ĩ ut gr̃am referat. Ne¬
bitor ñ ẽ. sine creditore. ũ magis qͣm maritꝰ sine urore. Aute
sine filio pat̃. Aliquis dare debet: utt aliqͥs accipidr. Nonẽs
lare uer atciꝑe. indext̾am mamũ : de suustra tusferre.Suo

Expanded text:
merabilia sunt, in quibus consuetudo nos dividit ; dicemerabilia sunt, in quibus consuetudo nos dividit ; dicepotest. Iniuria et beneficium contraria sunt ; si de aliquo dicimus : ' Iniuriam sibi fecit,' poterimus dicere et : ' Beneficium sibi dedit.' " Natura prius est, ut quis debeat, deinde, ut gratiam referat ; debitor non est sine creditore, non magis quam maritus sine uxore aut sine filio pater ; aliquis dare debet, ut aliquis accipiat. Non est dare nec accipere in dexteram manum ex sinistra transferre. Quo