comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tradiderit regno: haud optata luce fruat᷑
Sed cadat ante diẽ: mediaq inhumatꝰ arena
Hoc precor: hac uocẽ extrema cũ sanguine mitto
Tum uos otirii stirpẽ & genꝰ om̃e futuꝵ
Exercete hodiis: cineri hec mittite nr̃o
Munera: nullus amor populis: nec federa sunto
Exhoriare aliquis nr̃is ex ossibꝰ ultor
Qui face dardanios. ferroq sequare colonos
Nunc olim quocũq dabunt setp̃ore uires
Littora littoribꝰ contraria: fluctibꝰundas
I mprecor arma armis pugnet ipiq nepotes
Nec ait. & partes aimi uersabat in om̃es
Inuisam querens q̃ primũ abrũpe lucẽ
Tũ breuiter barcẽ nutricẽ affata sichei
Namq sua patria antiqua cinis ater habebat
Añã cara mͥ nutrix huc siste sororẽ
Sic cõpus prop& fluuiali spãgẽ linpha
& pecudes secũ: & mostrata piacula ducat
Sic ueniat. tuq ip̃a pia tege tẽpora uicta
Sacra ioui stigio que rite incepta paraui

Expanded text:
tradiderit, regno aut optata luce fruatur, tradiderit, regno aut optata luce fruatur, sed cadat ante diem, mediaque inhumatus harena. Haec precor, hanc vocem extremam cum sanguine fundo. Tum vos, o Tyrii, stirpem et genus omne futurum exercete odiis, cinerique haec mittite nostro munera. Nullus amor populis, nec foedera sunto. Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, qui face Dardanios ferroque sequare colonos, nunc, olim, quocumque dabunt se tempore vires. Litora litoribus contraria, fluctibus undas imprecor, arma armis; pugnent ipsique nepotesque. Haec ait, et partis animum versabat in omnis, invisam quaerens quam primum abrumpere lucem. Tum breviter Barcen nutricem adfata Sychaei; namque suam patria antiqua cinis ater habebat: Annam cara mihi nutrix huc siste sororem; dic corpus properet fluviali spargere lympha, et pecudes secum et monstrata piacula ducat: sic veniat; tuque ipsa pia tege tempora vitta. Sacra Iovi Stygio, quae rite incepta paravi,
Abbreviated transcription (Latin):
Quem subisse humeris cõfectũ etate parete
Non potui arreptum diuellere cõpus & undis
Spargẽ. nõ sotios nõ ip̃m assumẽ ferro
Ascanium patriisq epulandũ ponẽ mẽsis
Ueꝵ anceps pugne fuerat fortuna: fuiss&
Que metiu moritura: faces in castra tulissez
Implessemq foros flamis natiiq patrẽq
Cum genẽ extinxẽ: memet suꝑ ip̃a dedisse.
Sol qui terrai flamis oꝑa oia lustras
Tuq haꝵ interpres curaꝵ & cõscia iuno
Nocturnis echate triuiis ululata ꝑurbes
& dire ultrices: & dii moriẽtis elise
Accipite hec merituq malis adu̾tite numẽ
& nr̃as audite preces: si tangẽ põtꝰ
Infandũ caput: ac t̾ris adnare necesse ẽ
& si fata iouis poscũt: hic t̾minꝰ her&
At bello audacis populi uexatꝰ & armis
Finibꝰ extorris complexu auulsus iuli
Auxiliũ implor& uideatq indigna suor
Funera: nec cĩ se sub leges pacis inique

Expanded text:
quem subiisse umeris confectum aetate parentem! quem subiisse umeris confectum aetate parentem! Non potui abreptum divellere corpus, et undis spargere? Non socios, non ipsum absumere ferro Ascanium, patriisque epulandum ponere mensis?— Verum anceps pugnae fuerat fortuna:—fuisset. Quem metui moritura? Faces in castra tulissem, implessemque foros flammis, natumque patremque cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem. Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras, tuque harum interpres curarum et conscia Iuno, nocturnisque Hecate triviis ululata per urbes, et Dirae ultrices, et di morientis Elissae, accipite haec, meritumque malis advertite numen, et nostras audite preces. Si tangere portus infandum caput ac terris adnare necesse est, et sic fata Iovis poscunt, hic terminus haeret: at bello audacis populi vexatus et armis, finibus extorris, complexu avulsus Iuli, auxilium imploret, videatque indigna suorum funera; nec, cum se sub leges pacis iniquae
Abbreviated transcription (Latin):
Adsis oplacidusq iuues & sidera celo
Dextra feras dixit uaginaq eripit ensez
Fulmineũ strictoq ferit retinacula ferro
Idẽ om̃es simul ardor hẽt rapuitq ruuntq
Littora deseruẽ lat& sub classibꝰ equor
Adnixi torquẽt spumas & cerula uerrũt
&iam pͥma nouo spargebat lumine t̾ras
T itoni croceũ linquens aurora cubile
Regina e speculis cum pͥmũ albescẽ lucẽ
Uidit: & equatis classem procedẽ uelis
Littoraq qͥ uacuos sensit sine remige põtꝰ
Terq quaterq manu pectꝰ ꝑcussa decoꝵ
Flauentesq abscissa comas prho iupit̾ ibit
Hic ait: & nostris illuserit aduena regnis
Non arma expedient. totaq ex urbe sequetur.
Deripientq rates. alii naualibꝰ ite¬
Ferte citi flamas date tela impellite remos
Q uid loquor: aut ubi sum: que mẽtẽ insania mutat:
Infelix didoͬ nuc te fata impia tangunt:
Tũ decuit cũ septra dabas. hem dextrã fidesq
Quẽ secũ patrios aiunt põtare penates

Expanded text:
Adsis o placidusque iuves, et sidera caelo Adsis o placidusque iuves, et sidera caelo dextra feras. Dixit, vaginaque eripit ensem fulmineum, strictoque ferit retinacula ferro. Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque ruuntque; litora deseruere; latet sub classibus aequor; adnixi torquent spumas et caerula verrunt. Et iam prima novo spargebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile. Regina e speculis ut primum albescere lucem vidit, et aequatis classem procedere velis, litoraque et vacuos sensit sine remige portus, terque quaterque manu pectus percussa decorum, flaventesque abscissa comas, Pro Iuppiter, ibit hic ait et nostris inluserit advena regnis? Non arma expedient, totaque ex urbe sequentur, deripientque rates alii navalibus? Iteferte citi flammas, date vela, impellite remos!— Quid loquor, aut ubi sum? Quae mentem insania mutat? Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt. Tum decuit, cum sceptra dabas.—En dextra fidesque, quem secum patrios aiunt portare Penates,
Abbreviated transcription (Latin):
Nuic se forma dei uultu redeuntis eodẽ
& crines flauos: & mẽbra decora iuuẽte
N ate dea potes hoc sub casu ducẽ somnos
Nec te circu̾stent que deinde ꝑicula cẽnis.
Demens: nec gefiros audis spirare secũdos:
Illa dolos diriiq nephas in pectore uersat.
Certa mori: uarioq iraꝵ fluctuat estu.
Non fugis hinc preceps dũ precipitare potestas:
Iam mare turbari trabibꝰ. sceuasq uidebis
Collucẽ faces. iam feruẽ littora flamis.
Si te his attigerit terris aurora morãtẽ.
Eia age rumpe moras: uariũ & mutabile semꝑ
Femina: sic fatus nocti se inmiscuit atre.
Tum uõ eneas subitis exteritꝰ umbris.
Corripit e somno cõpus sotiosq fatigat.
Precipites iugilate uiri & cõsedite trastris.
Soluite uela citi. deꝰ ethere missus ab alto
T estinare fugã tortosq incidere funes
Ecce iteꝵ stimulat. sequimur te sancte deoꝵ
Quisquis es: ĩpioq iteꝵ paremꝰ ouãtes

Expanded text:
Huic se forma dei voltu redeuntis eodem Huic se forma dei voltu redeuntis eodem et crinis flavos et membra decora iuventa: Nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos, nec, quae te circum stent deinde pericula, cernis, demens, nec Zephyros audis spirare secundos? Illa dolos dirumque nefas in pectore versat, certa mori, varioque irarum fluctuat aestu. Non fugis hinc praeceps, dum praecipitare potestas? Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis conlucere faces, iam fervere litora flammis, si te his attigerit terris Aurora morantem. Heia age, rumpe moras. Varium et mutabile semper femina. Sic fatus, nocti se immiscuit atrae. Tum vero Aeneas, subitis exterritus umbris, corripit e somno corpus, sociosque fatigat: Praecipites vigilate, viri, et considite transtris; solvite vela citi. Deus aethere missus ab alto festinare fugam tortosque incidere funes ecce iterum stimulat. Sequimur te, sancte deorum, quisquis es, imperioque iterum paremus ovantes.
Abbreviated transcription (Latin):
Experiar: numadũq petã conubia supplex:
Quos ego sum tociens iã dedignata maritos:
Iliacas igitur classes: atq ultima teucr
Lussa sequar. qr ne auxilio iuuat ante leuatos
Aut bene apud memores ueteris stat gr̃a facti
Quis me aut. fac uelle sinet. ratibꝰq suꝑbis
Inuisam accipiet: nescis heu ꝑdita nec dũ
Laumedontee sentis ꝑiuria gentis
Quid tũ sola fuga: nautas comitabor ouãtes
An tiriis omniq manu stipata meor
Inferar. & quos sidonia uix urbe reuelli
Rursus agam pellago: & uentis dare uela iubebo
Quin morere ut merita es: fer̃oq adũte dolorẽ
Tu lacrimis euicta meis: tu pͥma furẽtẽ
His germana malis honeras: atq obicis hosti
Non licuit thalami exꝑtẽ sine crimine uitã
Degere more fere tales nec uinꝯẽ curas
Non seruata fides cineri ꝓmissa sicheo
Tantos illa suo rumpebat pectore questꝰ
Eneas in celsa puppi iã cẽtꝰ eundi
Carpebat somnos: rebꝰ ia rite paratis

Expanded text:
experiar, Nomadumque petam conubia supplex, experiar, Nomadumque petam conubia supplex, quos ego sim totiens iam dedignata maritos? Iliacas igitur classes atque ultima Teucrum iussa sequar? Quiane auxilio iuvat ante levatos, et bene apud memores veteris stat gratia facti? Quis me autem, fac velle, sinet, ratibusve superbis invisam accipiet? Nescis heu, perdita, necdum Laomedonteae sentis periuria gentis? Quid tum, sola fuga nautas comitabor ovantes, an Tyriis omnique manu stipata meorum inferar, et, quos Sidonia vix urbe revelli, rursus agam pelago, et ventis dare vela iubebo? Quin morere, ut merita es, ferroque averte dolorem. Tu lacrimis evicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. Non licuit thalami expertem sine crimine vitam degere, more ferae, tales nec tangere curas! Non servata fides cineri promissa Sychaeo! Tantos illa suo rumpebat pectore questus. Aeneas celsa in puppi, iam certus eundi, carpebat somnos, rebus iam rite paratis.
Abbreviated transcription (Latin):
Pubentes herbe nigri cũ lacte ueneni
Queritur & nascentis equi de frote reuulsuᷤs
& matri prereptꝰ amor
Ip̃a mola manibꝰq piis altaria iuxta
Unũ exuta pedẽ unclis ĩ ueste recincta
Testat᷑ mortura deos: & cõscia fati
Sidera: tu si qd nõ equo federe amãtes
Cure numẽ ht uistũq memorq p̃cat᷑
Nox erat q̃ placidĩ carpebat fessa soporẽ
Corpora ꝑ terras: silueq & seua quierant
E quora: tũ medio uoluunt᷑ sidera lapsu
Cum tac& omnis ager: pecudes picteq uolucreᷤᷤ
Queq lacus late liquidos: queq asꝑa dumis
R ura teguit. somno posite sub nocte silenti
L enibant curas: & corda oblita maloꝵ
At non infelix aĩmi fenissa nec unqͣ
Soluitur in somnos: oculisue aut pectore noctẽ
Accipit. ingeminãt cure rursusq resurgens
Seuit amor: magnoq iraꝵ fluctuat estu
Sic adeo insistit. secuq ita cõde uolutat
En quid agam. rursus ne procos irisa pͥores

Expanded text:
pubentes herbae nigri cum lacte veneni; pubentes herbae nigri cum lacte veneni; quaeritur et nascentis equi de fronte revolsus et matri praereptus amor. Ipsa mola manibusque piis altaria iuxta, unum exuta pedem vinclis, in veste recincta, testatur moritura deos et conscia fati sidera; tum, si quod non aequo foedere amantes curae numen habet iustumque memorque, precatur. Nox erat, et placidum carpebant fessa soporem corpora per terras, silvaeque et saeva quierant aequora: cum medio volvuntur sidera lapsu, cum tacet omnis ager, pecudes pictaeque volucres, quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis rura tenent, somno positae sub nocte silenti lenibant curas, et corda oblita laborum. At non infelix animi Phoenissa, nec umquam Solvitur in somnos, oculisve aut pectore noctem accipit: ingeminant curae, rursusque resurgens saevit amor, magnoque irarum fluctuat aestu. Sic adeo insistit, secumque ita corde volutat: En, quid ago? Rursusne procos inrisa priores
Abbreviated transcription (Latin):
Dulce caput: magicas inuita accigier artes
T u secreta pirã tẽcto int̾iore sub auras
Erige & arma uiri thalamo que fissa reliquit
Impius exuuiasq omes lectũq iuigale
Quo perii suꝑimponas: abolere nephãdi
Cuncta uiri monumẽta iubẽt mostratq sacerdos
Nec effata sil& palor simul occupat ora
Nõ tamẽ anna nouis p̾texere funera sacris
Germanã credit. nec tantos mẽte furores
Concipit: haud grauiora tima ꝗ̃ mõte sichei
Ergo iussa parat
At regina pira penetrali ĩ sede sub auras
E recta ingenti tedis. atq ilice secta
Intenditq locii sertis: & fronde coronat
Funerea: suꝑ exuuias ensemq relictu
Effigiẽq toro locat: haud ignara futuri.
Stant are cĩcũ: & crines effusa sacẽdos
Tercentii tonat ore deos herebiq chaosq
Tergeminã echatem: tria uĩginis ora diane
Sparserat & latices simulatos fontis au̾ni
Falcibꝰ & messe ad lunã querũt᷑ aenis

Expanded text:
dulce caput, magicas invitam accingier artes. dulce caput, magicas invitam accingier artes. Tu secreta pyram tecto interiore sub auras erige, et arma viri, thalamo quae fixa reliquit impius, exuviasque omnis, lectumque iugalem, quo perii, superimponas: abolere nefandi cuncta viri monumenta iuvat, monstratque sacerdos. Haec effata silet; pallor simul occupat ora. Non tamen Anna novis praetexere funera sacris germanam credit, nec tantos mente furores concipit, aut graviora timet, quam morte Sychaei: ergo iussa parat. At regina, pyra penetrali in sede sub auras erecta ingenti taedis atque ilice secta, intenditque locum sertis, et fronde coronat funerea; super exuvias ensemque relictum effigiemque toro locat, haud ignara futuri. Stant arae circum, et crines effusa sacerdos ter centum tonat ore deos, Erebumque Chaosque, tergeminamque Hecaten, tria virginis ora Dianae. Sparserat et latices simulatos fontis Averni, falcibus et messae ad lunam quaeruntur aënis
Abbreviated transcription (Latin):
Armata facibus matre: & serpentibus atris
Confugit ultricesq sedent ĩ limine dire
Ergo ubi cocepit furias: euicta dolorꝵe
Decreuitq mori: tempus seciiq modiiq
Exigit & mesta dictis aggressa sororem
Consciliũ uultu tegit. ac spez fronte serenat
Inueni germana uia: gratare sorori
Que mͥ reddat eum uł eo me soluat amatẽ
Occeani fine iuxta solẽq cadentẽ
Ultimus ethiopũ locꝰ est: ubi maximꝰ athlas
Axem humero torquet stellis ardẽtibꝰ aptu
Hinc mͥ maxilie gentis monstrata sacerdos
Nesperidii templi custos. epulasq draconi
Que dabat & sacros seruabat ĩ arbore ramos
Spargens humida mela soporiferq papauer
Nec se carminibꝰ promittit soluẽ mentẽs
Quas uelit. ast aliis duras inmittẽ curas
Sistere aquã fluuiis: & uertẽ sidera retro
Nocturnosq ci& manes: nugire uidebis
Sub pedibus t̾rã & descendere motibꝰ ornos
Testor cara deos: & te germana. tuuq

Expanded text:
armatam facibus matrem et serpentibus atris armatam facibus matrem et serpentibus atris cum fugit, ultricesque sedent in limine Dirae. Ergo ubi concepit furias evicta dolore decrevitque mori, tempus secum ipsa modumque exigit, et, maestam dictis adgressa sororem, consilium voltu tegit, ac spem fronte serenat: Inveni, germana, viam—gratare sorori— quae mihi reddat eum, vel eo me solvat amantem. Oceani finem iuxta solemque cadentem ultimus Aethiopum locus est, ubi maxumus Atlas axem humero torquet stellis ardentibus aptum: hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos, Hesperidum templi custos, epulasque draconi quae dabat, et sacros servabat in arbore ramos, spargens umida mella soporiferumque papaver. Haec se carminibus promittit solvere mentes quas velit, ast aliis duras immittere curas, sistere aquam fluviis, et vertere sidera retro; nocturnosque movet Manis: mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos. Testor, cara, deos et te, germana, tuumque
Abbreviated transcription (Latin):
Tum u̾õ infelix fatis exterrita dido
Mortẽ orat. tedet celi cõuexa tueri
Quo magis inceptũ peragat: lucẽq relinquat
Uidit turicrimis cũ dona imponẽt aris
Horrendũ dictu. latices nigrescere sacros
Fusaq in obscenum se uertẽ uina cruorẽ
Hoc uisum nulli: nõ ip̃m affata sorori
Preterea fuit in tectis de mãmore tẽplũ
Conuigis antiqui miro qđ honore colebat
Uelleribus niueis & festa frõde reuictũ
Hinc exaudiri uoces: & u̾ba uocantis
Uisa uiri. nox cũ tẽras obscura tener&
Solaq culminibus ferali carmine bubo
Sepe queri: & longas in fletũ ducẽ uoces
Multaq preterea uatũ predicta pͥoꝵ
Terribili monitu t̾rificat. agit ip̃e furẽtẽ
In somnis ferus eneas. semꝑq relino
Sola sibi: semꝑ longam incomitata uidet᷑
Ire uiã: & tirios desertã querẽ t̾ra
Eumenidũ ueluti demens uid& agmina pantheꝰ
Et geminu solẽ. & duplices se ostendere tebas
Aut agamenoniꝰ scenis agitatꝰ horestes

Expanded text:
Tum vero infelix fatis exterrita Dido Tum vero infelix fatis exterrita Dido mortem orat; taedet caeli convexa tueri. Quo magis inceptum peragat lucemque relinquat, vidit, turicremis cum dona imponeret aris, horrendum dictu, latices nigrescere sacros, fusaque in obscenum se vertere vina cruorem. Hoc visum nulli, non ipsi effata sorori. Praeterea fuit in tectis de marmore templum coniugis antiqui, miro quod honore colebat, velleribus niveis et festa fronde revinctum: hinc exaudiri voces et verba vocantis visa viri, nox cum terras obscura teneret; solaque culminibus ferali carmine bubo saepe queri et longas in fletum ducere voces; multaque praeterea vatum praedicta priorum terribili monitu horrificant. Agit ipse furentem in somnis ferus Aeneas; semperque relinqui sola sibi, semper longam incomitata videtur ire viam, et Tyrios deserta quaerere terra. Eumenidum veluti demens videt agmina Pentheus, et solem geminum et duplicis se ostendere Thebas; aut Agamemnonius scaenis agitatus Orestes
Abbreviated transcription (Latin):
Expectet facilẽq fugam uentosq ferẽtes
Non iam coniuꝯium antiquũ quod prodidit oro
Nec pulcro ut latio careat: regnuiq relinquat
Tempus inane peto requiẽ spaciũq furori
Dum mea me uictã doceat fortuna dolere
Extremã hac̃ oro ueniã miserẽ sororis
Quã mͥ cũ dederis cumulatã mõte remittã
Talibus orabat. talesq miserrima fletꝰ
Fertq refertq soror: sed nullis ille mouet᷑
Fletibus: haud uoces ullas tractabilis audit
Fata obstant placidasq uiri deus obstruit aures
At uelud annoso ualida cũ robore quẽcũ
Alpini boree nũc huc: nũc flatibꝰ illuc
Eruere inter se certant: id stridor & alte
Consternũt terrã: concusso stipite frõdes
I pã her& scopulis: & qͣtũ uertice ad auras
Etereas: tantũ radice in tãtara tendit
Haud secus assiduis hĩc atq hinc uocib̾ heros
Tunditur. & magno presentit pectore curas
Mens in mota manet. lacrime uoluũtͣ in anes

Expanded text:
exspectet facilemque fugam ventosque ferentis. exspectet facilemque fugam ventosque ferentis. Non iam coniugium antiquum, quod prodidit, oro, nec pulchro ut Latio careat regnumque relinquat: tempus inane peto, requiem spatiumque furori, dum mea me victam doceat fortuna dolere. Extremam hanc oro veniam—miserere sororis— quam mihi cum dederit, cumulatam morte remittam. Talibus orabat, talisque miserrima fletus fertque refertque soror: sed nullis ille movetur fletibus, aut voces ullas tractabilis audit; fata obstant, placidasque viri deus obstruit auris. Ac, velut annoso validam cum robore quercum Alpini Boreae nunc hinc nunc flatibus illinc eruere inter se certant; it stridor, et altae consternunt terram concusso stipite frondes; ipsa haeret scopulis, et, quantum vertice ad auras aetherias, tantum radice in Tartara tendit: haud secus adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur, et magno persentit pectore curas; mens immota manet; lacrimae volvuntur inanes.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis tibi tum dido cernẽti talia sensus:
Quosue dabas gemitꝰ cũ littora feuẽ late
Prospiceres ac̃e ex suma: totũq uideres
Misceri ante oculos tantis clamoribꝰ equor
Improbe amor quid nõ mõtalia pectora cogis:
Ire iteꝵ in lacrimas iteꝵ temptare precando
Cogitur. & supplex aĩmos submittẽ amori
Nequid in exꝑtũ frustra moritura relinquat
Anna uides toto propari littore circũ
Undit conuenere: uocat iã carbasus auras
Pupibus & leti naute ĩposuere coronas
Hunc ego si tantii potui sꝑare dolorẽ
& perferre soror potero: misere hoc tñ unũ
Te colere arcanos tibi iã credere sensus
Sola uiri molles aditꝰ & tẽpora noras
I sororatq hostẽ supplex affare suꝑbũ
Non ego cum danais troianã excidere gẽtẽ
Aulide uiraui classemq ad ꝑgama misi
Nec patris anchise cineres manesue reuelli
Cur mea dicta negat duras dimutẽ ĩ aures
Quoruit. extremũ hoc misere det munꝰ amãti

Expanded text:
Quis tibi tum, Dido, cernenti talia sensus? Quis tibi tum, Dido, cernenti talia sensus? quosve dabas gemitus, cum litora fervere late prospiceres arce ex summa, totumque videres misceri ante oculos tantis clamoribus aequor? Improbe Amor, quid non mortalia pectora cogis? Ire iterum in lacrimas, iterum temptare precando cogitur, et supplex animos submittere amori, ne quid inexpertum frustra moritura relinquat. Anna, vides toto properari litore; circum undique convenere; vocat iam carbasus auras, puppibus et laeti nautae imposuere coronas. Hunc ego si potui tantum sperare dolorem, et perferre, soror, potero. Miserae hoc tamen unte colere, arcanos etiam tibi credere sensus; sola viri mollis aditus et tempora noras. I, soror, atque hostem supplex adfare superbum: non ego cum Danais Troianam exscindere gentem Aulide iuravi, classemve ad Pergama misi, nec patris Anchisae cineres Manisve revelli, cur mea dicta neget duras demittere in auris. Quo ruit? Extremum hoc miserae det munus amanti:
Abbreviated transcription (Latin):
Omnibꝰ umbra locis adero: dabis imꝓbe penas
His mediũ dictis sermonẽ obrũpit & auras
Egra fugit: seq ex oculis adu̾tit & aufert
Linquens multa metu: cũctãtẽ & młta paratẽ
Dicere suscipiunt famule collabsaq mẽbra
Marmoreo referut talamo stratisq reponũt
At pius eneas qͣꝗͣ lenire dolentẽ
Solando cupit. & dictis au̾tẽ curas
Nulta gemens magnoq aĩmũ labefactꝰ amore
Lussa tamẽ diuii exequitur classemq reuisit
Tĩ uõ teucri incumbũt & littore toto
Deducũt naues celsas: natat unca carina
Frondentesq ferũt remos & robora siluis
Migrantes cernas totaq ex urbe ruẽteᷤ
At ueluti ingentẽ formite farris aceruũ
Cum populant hiemis memores tectoq reponut
It nigiꝵ campis agmẽ predaq ꝑ herbas
Conuectant calle angusto: pars gradia trudit
Obnixe frumẽta humeris: pars agmina coguit
Castigatq moras: opere omnis semita feru&

Expanded text:
omnibus umbra locis adero. Dabis, improbe, poenas.omnibus umbra locis adero. Dabis, improbe, poenas.His medium dictis sermonem abrumpit, et auras aegra fugit, seque ex oculis avertit et aufert, linquens multa metu cunctantem et multa parantem dicere. Suscipiunt famulae, conlapsaque membra marmoreo referunt thalamo stratisque reponunt. At pius Aeneas, quamquam lenire dolentem solando cupit et dictis avertere curas, multa gemens magnoque animum labefactus amore, iussa tamen divom exsequitur, classemque revisit. Tum vero Teucri incumbunt, et litore celsas deducunt toto naves: natat uncta carina; frondentisque ferunt remos et robora silvis Migrantis cernas, totaque ex urbe ruentis. Ac velut ingentem formicae farris acervum cum populant, hiemis memores, tectoque reponunt; it nigrum campis agmen, praedamque per herbas convectant calle angusto; pars grandia trudunt obnixae frumenta umeris; pars agmina cogunt castigantque moras; opere omnis semita fervet.
Abbreviated transcription (Latin):
Perfide. sed duris genuit te cautibꝰ horrens
Caucasus. yrcaneq admorut ubera tigres
Nam quid dissimulo: aut que me ad maiora resuo
Num fletu ingemuit nr̃o: nũ lumina flexit:
Nũ lacrimas uictꝰ dedit: aut miseratꝰ amãtẽ.
Que quibus ante feram: ia ia nec maxima iuno
Nec saturnus hec ocłis pater aspicit equis
Nusꝗͣtuta fides: deiectũ littore egentem
Excepi: & regni demens inparte loc aui
Amissam classem sotiosq amõte reduxi
Heu furiis accensa feror nuc augur apollo
Nũc licie sortes: nuc & ioue missus ab ipo
Interpres diuum fert orrida iussa ꝑ auras
Scilic& is supis labor est ea cura quietos
Sollicitat: neq te teneo: nec dicta refello
I sequere italiã uentis: pete regna ꝑ undas
Spero equidem in mediis siꝗd pia numina possunt
Supplicia ausuꝵ scopulis: & nomine dido
Sepe uocatuꝵ: sequar atris ignibꝰ absens
Sed cũ frigida mors aĩa seduxerit artus

Expanded text:
perfide; sed duris genuit te cautibus horrens perfide; sed duris genuit te cautibus horrens Caucasus, Hyrcanaeque admorunt ubera tigres. Nam quid dissimulo, aut quae me ad maiora reservo? Num fletu ingemuit nostro? Num lumina flexit? Num lacrimas victus dedit, aut miseratus amantem est? Quae quibus anteferam? Iam iam nec maxuma Iuno, nec Saturnius haec oculis pater aspicit aequis. Nusquam tuta fides. Eiectum litore, egentem excepi, et regni demens in parte locavi; amissam classem, socios a morte reduxi. Heu furiis incensa feror! Nunc augur Apollo, nunc Lyciae sortes, nunc et Iove missus ab ipso interpres divom fert horrida iussa per auras. Scilicet is Superis labor est, ea cura quietos sollicitat. Neque te teneo, neque dicta refello. I, sequere Italiam ventis, pete regna per undas. Spero equidem mediis, si quid pia numina possunt, supplicia hausurum scopulis, et nomine Dido saepe vocaturum. Sequar atris ignibus absens, et, cum frigida mors anima seduxerit artus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nũc italia magnã grineus apollo
Italiam licie iussere capescẽ sortes
Hic amor hec patria ẽ. si te cãtaginis arceᷤ
Penissam libiceq aspectꝰ detin& urbis
Que tandẽ ausonia teucros cõsidẽ t̾ra
Inuidia ẽ: q nos fas exter̾a querẽ regna
Me patris anchise: quotiens humẽtibꝰ umbris
Nox operit terras: quotiens astra ignea surgũt
A monet in somnis: & turbida t̾ret ymago
Me puer ascanius capitisq iniuria cari
Quẽ regno hespie fraudo & fatalibꝰ arius
Nuc &̃ interpres diuũ ioue missus ab ip̃o
Testor utrq caput celeres madata ꝑ auras
Detulit ip̃e deũ manifesto lumine uidi
Intrantẽ muros. uocẽq his auribꝰ hausi
Desine meq tius incẽdere teq querelis
Italiã nõ spõte sequor
Talia dicẽtẽ iandudũ auersa tuetur¬
Huc illuc uoluens oculos totũq pererrat
Luminibus tacitis: & sic accensa profatur
Nec tibi diua parens generis nec dardanꝰ auctor

Expanded text:
Sed nunc Italiam magnam Gryneus Apollo, Sed nunc Italiam magnam Gryneus Apollo, Italiam Lyciae iussere capessere sortes: hic amor, haec patria est. Si te Karthaginis arces, Phoenissam, Libycaeque aspectus detinet urbis, quae tandem, Ausonia Teucros considere terra, invidia est? Et nos fas extera quaerere regna. Me patris Anchisae, quotiens umentibus umbris nox operit terras, quotiens astra ignea surgunt, admonet in somnis et turbida terret imago; me puer Ascanius capitisque iniuria cari, quem regno Hesperiae fraudo et fatalibus arvis. Nunc etiam interpres divom, Iove missus ab ipso— testor utrumque caput—celeris mandata per auras detulit; ipse deum manifesto in lumine vidi intrantem muros, vocemque his auribus hausi. Desine meque tuis incendere teque querelis: Italiam non sponte sequor. Talia dicentem iamdudum aversa tueturhuc illuc volvens oculos, totumque pererrat luminibus tacitis, et sic accensa profatur: Nec tibi diva parens, generis nec Dardanus auctor,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc solũ nomẽ qm̃ de cõiuge restat
Quid moror an mea pigmaliõ dũ menia frater
Sestruat: aut aut captã ducat ꝯetulus yarbas
Saltẽ si qua mͥ de te sumpta fuiss&
Ante fugã soboles: si qͥs mͥ p̃ãuulus aula
Luderetꝰ eneas. ꝗ tatum te ore referret¬
Non equidem omnino capta ac deserta uiderer
Dixerat. ille iouis monitis imota tenebat
Lumina: & obnixus curã sub cõde pmebat
Tandem pauca refert: ego te que plurima fando
Enumerare uales nunqͣ regina negabo
Promerita: nec me meminisse pigebit elise
Dũ memor ip̃e mei: dũ spiritꝰ hos reget artꝰ
Prore pauca loquor. neq ego hac abscõdere furto
Spaui: nec finge fuga: nec cõuigis unqͣ
Pretendi tedas. haud hec ĩ federa ueni
Me si fata meis paterentur ducẽ uitã
Auspiciis: & sponte mea cõponere curas
Urbem troianam pͥmũ dulcesq meoꝵ
Reliquias colerẽ. priami tecta alta manerẽt
Qrecidiua manu posuisse ꝑgama uictis

Expanded text:
Hoc solum nomen quoniam de coniuge restat. Hoc solum nomen quoniam de coniuge restat. Quid moror? An mea Pygmalion dum moenia frater destruat, aut captam ducat Gaetulus Iarbas? Saltem si qua mihi de te suscepta fuisset ante fugam suboles, si quis mihi parvulus aula luderet Aeneas, qui te tamen ore referretnon equidem omnino capta ac deserta viderer. Dixerat. Ille Iovis monitis immota tenebat lumina, et obnixus curam sub corde premebat. Tandem pauca refert: Ego te, quae plurima fando enumerare vales, numquam, regina, negabo promeritam; nec me meminisse pigebit Elissae, dum memor ipse mei, dum spiritus hos regit artus. Pro re pauca loquar. Neque ego hanc abscondere furto speravi—ne finge—fugam, nec coniugis umquam praetendi taedas, aut haec in foedera veni. Me si fata meis paterentur ducere vitam auspiciis et sponte mea componere curas, urbem Troianam primum dulcisque meorum reliquias colerem, Priami tecta alta manerent, et recidiva manu posuissem Pergama victis.
Abbreviated transcription (Latin):
Tias. ubi audito stimulat triatericha bacho
Orgia. nocturnusq uocat clamore citheron
Tandem his eneã cõpellat uocibus ultro
Dissimulare ꝙͣ sperasti pẽfide tantũ
Posse nephas: tacitꝰq mea discedere t̾ra
Nec te noster amor. nec data dextera quodã
Nec moritura ten& crudeli funẽ dido:
Qum ꝙ̃ hiberno moliris sidere classem
& mediis ꝓpẽas aquilonibꝰ ire ꝑ altum
Crudelis: quid si nõ arua aliena domosq
Ignotas peteres & troia antiqua maner&:
Troia ꝑ undosum peteretur classibꝰ equor:
Ne ne fugis: ꝑ ego has lacrimas dextrãq tua te
Qñ aliud mͥ iamꝰ misere nihil ip̃a reliꝗ
Per conubia nr̃a: & per inceptos hymeneos
Sibene quid de te merui. fuit aut tibi qͥcꝗͣ¬
Dulce meũ: miserere domꝰ labẽtis & istaz
Odere: infensi tirii: te pꝑ eundem
Extinctus pudor: & qua sola sidera adibã
Fama prior cui me moribudã deseris hospes:

Expanded text:
Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho orgia, nocturnusque vocat clamore Cithaeron. Tandem his Aenean compellat vocibus ultro: Dissimulare etiam sperasti, perfide, tantum posse nefas, tacitusque mea decedere terra? Nec te noster amor, nec te data dextera quondam, nec moritura tenet crudeli funere Dido? Quin etiam hiberno moliris sidere classem, et mediis properas aquilonibus ire per altum, crudelis? Quid, si non arva aliena domosque ignotas peteres, sed Troia antiqua maneret, Troia per undosum peteretur classibus aequor Mene fugis? Per ego has lacrimas dextramque tuam te quando aliud mihi iam miserae nihil ipsa reliqui per conubia nostra, per inceptos hymenaeos, si bene quid de te merui, fuit aut tibi quidulce meum, miserere domus labentis, et istam—  tyranni odere, infensi Tyrii; te propter eundem exstinctus pudor, et, qua sola sidera adibam, fama prior. Cui me moribundam deseris, hospes?
Abbreviated transcription (Latin):
Ardet abire fuga dulcesq relinquere terras
Attonitus tant̾o monitu: impioq deoꝵ
Heu quid agat: quoniic reginã ambire furẽtẽ
Audeat affatu: & que prima exordia sũmat
Atq aimũ nũc huc nũc celerẽ diuidit illuc
In partesq rapit uarias ꝑq oĩa uersat
Hec alternanti potior sententia uisa ẽ
Nenestea sergestũq uocat fortẽq cloantũ
Classem aptent taciti sociosq ad littora cogãt
Arma parent: & que sit rebus causa nouandis
Dissimulent sese interea qñ optima dido
Nesciat. & tantos rumpi nõ spet amores
Temptatuꝵ aditꝰ: & que molissima fandi
Tempora: quis rebꝰ dexter modus: ocius omes
Imꝑio leti paret: ac iussa facessũt
At regina dolos: quis fallere possit amantem
Presensit: motusq excepit pͥma futuros
Omĩa tuta timens: eadem impia fama furenti
Cetulit armari classem cũ sumq parari
Seuit inops aĩmi. totaq ĩcesa ꝑ urbem
Bachatur. qualis cõmotis excita sacris

Expanded text:
Ardet abire fuga dulcisque relinquere terras, Ardet abire fuga dulcisque relinquere terras, attonitus tanto monitu imperioque deorum. Heu quid agat? Quo nunc reginam ambire furentem audeat adfatu? Quae prima exordia sumat? Atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc, in partisque rapit varias perque omnia versat. Haec alternanti potior sententia visa est: Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum, classem aptent taciti sociosque ad litora cogant, arma parent, et quae rebus sit causa novandis dissimulent; sese interea, quando optuma Dido nesciat et tantos rumpi non speret amores, temptaturum aditus, et quae mollissima fandi tempora, quis rebus dexter modus. Ocius omnes imperio laeti parent ac iussa facessunt. At regina dolos—quis fallere possit amantem? praesensit, motusque excepit prima futuros, omnia tuta timens. Eadem impia Fama furenti detulit armari classem cursumque parari. Saevit inops animi, totamque incensa per urbem bacchatur, qualis commotis excita sacris
Abbreviated transcription (Latin):
Ut primĩ alatis tetigit magalia plantis
Eneã fundãte arces: ac tecta nouãtẽ
Conspicit: atq illi stelatꝰ iaspide fulua
Ensis erat tirioq ardebat murice lena
Demissa ex humeris: diues que munera dido
Fecerat. & tenui telas discreuerat acu
Continuo inuadit. tu nũc cartaginis alte
Fundamẽta locas: pulchrãq uxorius urbẽ
Extruis. heuregni reꝵq oblite tuoꝵ
I p̃e dei tibi me claro demittit olĩpo
Regnator: celĩ terras qui nuine torqu&
Ip̾e hec ferre iubet celeres mãdata ꝑ auras
Quid strius. aut qua spe libicis t̾ris otia tẽris
Si te nulla mouet tantaꝵ ꝯloria rer
Nec suꝑ ip̃e tua molris laude laborẽ
Ascaniũ surgentẽ & spes heredis iuli
Respice: cui regnũ italie romanaq tellus
Debent᷑. tali cilenius uoce loqutꝰ
Mortales iuisus medio ĩ sermone reliqͥt
& procul in tenuẽ: oculis euanuit aura
At uõ eneas aspectu obmutuit amens
Arrecteq horrore come & uox faucibꝰ esit

Expanded text:
Ut primum alatis tetigit magalia plantis, Ut primum alatis tetigit magalia plantis, Aenean fundantem arces ac tecta novantem conspicit; atque illi stellatus iaspide fulva ensis erat, Tyrioque ardebat murice laena demissa ex umeris, dives quae munera Dido fecerat, et tenui telas discreverat auro. Continuo invadit: Tu nunc Karthaginis altae fundamenta locas, pulchramque uxorius urbem exstruis, heu regni rerumque oblite tuarum? Ipse deum tibi me claro demittit Olympo regnator, caelum ac terras qui numine torquet; ipse haec ferre iubet celeris mandata per auras: quid struis, aut qua spe Libycis teris otia terris? Si te nulla movet tantarum gloria rerum, nec super ipse tua moliris laude laborem, Ascanium surgentem et spes heredis Iuli respice, cui regnum Italiae Romanaque tellus debentur. Tali Cyllenius ore locutus mortalis visus medio sermone reliquit, et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. At vero Aeneas aspectu obmutuit amens, arrectaeque horrore comae, et vox faucibus haesit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec prolem ausoniã & lauinia respicit arua
Nauiget hec suma ẽ. hic nr̃i nucius esto
Dixerat: ille patris magni parẽ parabat
Imperio: & primũ pedibꝰ talaria nectit
Aurea. que sublimẽ alis siue equora supͣ
Seu terrã rapido pariter cũ flamine portãt
Tunc uirgam capit. hac aĩas ille euocat orco
Pallentes: alias sub tristia tartara mittit
Sat somnos. adimitq & lumina mõte resignat
Illa fretus agit. uetos & tũbida tranat
Nubila: iamq uolans apicẽ & latera ardua cẽnit
Athlantis duri celii q uertice fulcit
Athlantis: cinctũ a sidue: cui nubibꝰ atris
Pinifeꝵ capud & uẽto pulsat᷑ & imbri
Nix humeros infusa tegit. flumina mẽto
Precipitat senis: & glacie riget orrida bãba
Hic primũ paribus nitens cilenius alis
Constitit: hic toto preceps se cõpore ad undas¬
Misit. aui similis que cĩcũ littora cĩciĩ
Piscosos scopulos humilis uolat equora iuxta
Materno ueniens ab auo cilenia ples¬

Expanded text:
nec prolem Ausoniam et Lavinia respicit arva? nec prolem Ausoniam et Lavinia respicit arva? Naviget: haec summa est; hic nostri nuntius esto. Dixerat. Ille patris magni parere parabat imperio; et primum pedibus talaria nectit aurea, quae sublimem alis sive aequora supra seu terram rapido pariter cum flamine portant; tum virgam capit: hac animas ille evocat Orco pallentis, alias sub Tartara tristia mittit, dat somnos adimitque, et lumina morte resignat. Illa fretus agit ventos, et turbida tranat nubila; iamque volans apicem et latera ardua cernit Atlantis duri, caelum qui vertice fulcit, Atlantis, cinctum adsidue cui nubibus atris piniferum caput et vento pulsatur et imbri; nix umeros infusa tegit; tum flumina mento praecipitant senis, et glacie riget horrida barba. Hic primum constitit; hinc toto preceps se comisit, avi similis, quae circum litora, circum piscosos scopulos humilis volat aequora iuxta. materno veniens ab avo Cyllenia p
Abbreviated transcription (Latin):
& nũc ille paris cii semiuiro comitatu
Neonia mẽtii mitra crinẽq madẽtẽ
Subnixus rapto potit᷑ nos munera templis
Quippe tuis ferimus: famaq fouemꝰ inanẽ
Talibus orate dictis araq tenẽtẽ
Audiit oĩpotens: oculosq ad menia torsit
Regia: & oblitos fame melioris amates
Tum sic mercuriũ alloꝗtur: ac talia madat
Uade age nate uoca çefiros & labere penis
Dardaniumq ducẽ tyria cãtagine qͥ niic
Expectat fatisq datas nõ respicit urbes
Alloquẽ: & celeres defer mea dicta ꝑ auras.
Nõ illũ nobis genitrix pulcherima talem
Promisit: grauimq ideo bisuedicat armis
Sed fore qui grauida ĩpiis belloq fremetẽ
Italiã regeret᷑. genus alto a sanguine teucri
Proderet: ac totũ sub leges mitteret orbem
Si nulla acendit tantaꝵ ꝯloria reꝵ
Nec suꝑ ip̃e sua molit᷑ laude laborẽ
Ascanio ne pater romanas inuidet arces
Quid struit: aut qua spe inimica ĩ gete morat᷑

Expanded text:
Et nunc ille Paris cum semiviro comitatu, Et nunc ille Paris cum semiviro comitatu, Maeonia mentum mitra crinemque madentem subnexus, rapto potitur: nos munera templis quippe tuis ferimus, famamque fovemus inanem. Talibus orantem dictis arasque tenentem audiit omnipotens, oculosque ad moenia torsit regia et oblitos famae melioris amantes. Tum sic Mercurium adloquitur ac talia mandat: Vade age, nate, voca Zephyros et labere pennis, Dardaniumque ducem, Tyria Karthagine qui nunc exspectat, fatisque datas non respicit urbes, adloquere, et celeris defer mea dicta per auras. Non illum nobis genetrix pulcherrima talem promisit, Graiumque ideo bis vindicat armis; sed fore, qui gravidam imperiis belloque frementem Italiam regeret, genus alto a sanguine Teucri proderet, ac totum sub leges mitteret orbem. Si nulla accendit tantarum gloria rerum, nec super ipse sua molitur laude laborem, Ascanione pater Romanas invidet arces? Quid struit, aut qua spe inimica in gente moratur,
Abbreviated transcription (Latin):
Regnoꝵ imemores turpiq formidine captos
Hec passim dea feda uuꝵ diffundit ĩ ora
Protinus ad regẽ cursus detorquet hi arbã
ditq aimũ dictis atq aggerat ira¬
S0
Hic amone satus et rapta garamatide nipha
Templa ioui centũ latis inmania regnis
Centũ aras posuit: uigilẽq sacrauerat ionẽ
Excubias diuũ eternas: pecuduiq cruores
Pingue solu: & uariis florẽtia limina sertis
Isq amens aĩmi: & rumore acẽsus amaro
Dicit᷑ ante aras media iter numina diuũ
Multa iouẽ manibꝰ suplex orasse supinis
Iupiter omĩpotens cui nũc maurusia pictis
Qens epulata thoris liei libat honorẽ
Aspicis hec: ante geitor cũ fulmina torques
Nequicꝗ̃ orremus ceciq in nubibꝰ ignes
Terrificant aimos: & in ania murmura misent
Femina que nostris errans in finibꝰ urbẽ
Exiguam precio posuit cui litꝰ arandũ
Cuiq loci leges dedimus: conubia nr̃a
Respuit: ac dñm enea ĩ regna recepit

Expanded text:
regnorum immemores turpique cupidine captos. regnorum immemores turpique cupidine captos. Haec passim dea foeda virum diffundit in ora. Protinus ad regem cursus detorquet Iarban, incenditque animum dictis atque aggerat iras. Hic Hammone satus, rapta Garamantide Nympha, templa Iovi centum latis immania regnis, centum aras posuit, vigilemque sacraverat ignem, excubias divom aeternas, pecudumque cruore pingue solum et variis florentia limina sertis. Isque amens animi et rumore accensus amaro dicitur ante aras media inter numina divom multa Iovem manibus supplex orasse supinis: Iuppiter omnipotens, cui nunc Maurusia pictis gens epulata toris Lenaeum libat honorem, aspicis haec, an te, genitor, cum fulmina torques, nequiquam horremus, caecique in nubibus ignes terrificant animos et inania murmura miscent? Femina, quae nostris errans in finibus urbem exiguam pretio posuit, cui litus arandum cuique loci leges dedimus, conubia nostra reppulit, ac dominum Aenean in regna recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fama malum quo non aliud uelocius ullũ
Nobilitate uiget. uiresq acquirit eundo
Parua metu primo mox sese attollit ĩ auras
Ingrediturq solo: & capud iter nubila cõdit
Illam terra parens ira iritata deoꝵ
Extremã ut peribent. coeo encheladoq sororẽ
Progenuit. pedibꝰ celerẽ & ꝑnicibus alis
Monsti horrendii ingens: cui quot st̃ cõpore plume
Tot uigiles oculi subsunt. mirabile dictu
Tot lingue. totidem ora sonãt. tot subrigit aures
Nocte uolat celi medio terreq ꝑ umbram
Stridens: nec dulci declinat lumina somno
Luce sedet custos: aut sumi culmine tecti
Turribus aut altis: & magnas territat urbes
Tam ficti prauiq tenax: ꝗͣ nũtia ueri
Hec tu multiplici populos sermone replebat
G audens & pariter facta. atq infecta canebat
Uenisse eneam troiano a sanquine cretũ
Cui se pulchra uiro dignatur iungere dido
Nuc yemem interse luxu ꝗͣ longa fouẽ

Expanded text:
Fama, malum qua non aliud velocius ullum; Fama, malum qua non aliud velocius ullum; mobilitate viget, viresque adquirit eundo, parva metu primo, mox sese attollit in auras, ingrediturque solo, et caput inter nubila condit. Illam Terra parens, ira inritata deorum, extremam ut perhibent Coeo Enceladoque sororem progenuit, pedibus celerem et pernicibus alis, monstrum horrendum, ingens, cui, quot sunt corpore plumae tot vigiles oculi subter, mirabile dictu, tot linguae, totidem ora sonant, tot subrigit aures. Nocte volat caeli medio terraeque per umbram, stridens, nec dulci declinat lumina somno; luce sedet custos aut summi culmine tecti, turribus aut altis, et magnas territat urbes; tam ficti pravique tenax, quam nuntia veri. Haec tum multiplici populos sermone replebat gaudens, et pariter facta atque infecta canebat: venisse Aenean, Troiano sanguine cretum, cui se pulchra viro dignetur iungere Dido; nunc hiemem inter se luxu, quam longa, fovere
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce fere saxi deiecte uẽtice capre
Decurẽ iugis. alia de parte patentes
Transmittũt cũsu campos: atq agmina cẽui
Puluerulenta fuga glomerat. montesq reliqũt
At puer ascanius mediis in ualibꝰ acri
Gaudet equo: iaq hos cursu iã preterit illos
Spumãteq dari pectora ĩter ihercia uotis
Optat apiꝵ: aut fulum desendere mõte leonẽ
Interea magno misceri mũmure celu
Incipit: insequitur cõmixta gradine nimbus
Dardaniusq nepos ueneris diuersa ꝑ agros
Tecta metu petiere. ruunt de mõtibꝰ amnes
Spelica dido dux & troianus eandẽ
Deuenuit. pͥma tellus & pronuba iuno
Dant signũ: fulsere ignes & cõscius et her
Conubiis sumoq ulularut uẽtice nĩphe
Ille dies pͥmus leti. pͥmusq maloꝵ
Causa fuit. neq enĩ specie famaq mouetͣ
Nec iã futiuũ dido meditatur amorẽ
Conuigium uocat. hoc pretexit noĩe culpã
Extemplo libie magnas it fama ꝑ urbes

Expanded text:
ecce ferae, saxi deiectae vertice, caprae ecce ferae, saxi deiectae vertice, caprae decurrere iugis; alia de parte patentis transmittunt cursu campos atque agmina cervi pulverulenta fuga glomerant montisque relinquunt. At puer Ascanius mediis in vallibus acri gaudet equo, iamque hos cursu, iam praeterit illos, spumantemque dari pecora inter inertia votis optat aprum, aut fulvum descendere monte leonem. Interea magno misceri murmure caelum incipit; insequitur commixta grandine nimbus; Dardaniusque nepos Veneris diversa per agros tecta metu petiere; ruunt de montibus amnes. Speluncam Dido dux et Troianus eandem deveniunt: prima et Tellus et pronuba Iuno dant signum; fulsere ignes et conscius aether conubiis, summoque ulularunt vertice nymphae. Ille dies primus leti primusque malorum causa fuit; neque enim specie famave movetur, nec iam furtivum Dido meditatur amorem: coniugium vocat; hoc praetexit nomine culpam. Extemplo Libyae magnas it Fama per urbes—
Abbreviated transcription (Latin):
Retia rara plage lato uenabula ferro¬
Massilliq ruunt equites & odora canũ uis
Regina thalamo cuntantẽ ad limina pͥmi
Penoꝵ expectant. ostroq insignis & auro
Stat sonipes: ac frena ferox spumatia mãdit
Tandem procedit magna stipate catẽua
Sidoniã picto clamide̾ circundatã limbo
Cui pharetra ex hum̾is: crines nodãtur i aur
Aurea purpureã subnectit fibula uestẽ
Nec nõ & frigii comites: & letꝰ iulus
Incedũt ip̃e ante alios pulchẽrimꝰ omes
Infert se sotiũ eneas: atq agmina iugit
Qualis ubi ibernã licia xantiq fluenta
Deserit: ac delũ mat̾nã ĩuisit apollo
Instauratq coros mixtiq altaria cĩcũ
Creteosq driopesq fremũt᷑. pictiq agatirsi
I p̃e iugis cinthi gradit᷑ molliq fluentẽ
Fronde premit crinẽ fingens: atq ĩplicat auro
Tela sonãt hum̾is: haud illa segnior ibat
Eneas: tantũ egregio decꝰ demtet ore
Postꝗͣ altos uentum i mõtes & inuia saxa

Expanded text:
retia rara, plagae, lato venabula ferroretia rara, plagae, lato venabula ferroMassylique ruunt equites et odora canum vis. Reginam thalamo cunctantem ad limina primi Poenorum exspectant, ostroque insignis et auro stat sonipes, ac frena ferox spumantia mandit. Tandem progreditur, magna stipante caterva, Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo. Cui pharetra ex auro, crines nodantur in aurum, aurea purpuream subnectit fibula vestem. Nec non et Phrygii comites et laetus Iulus incedunt. Ipse ante alios pulcherrimus omnis infert se socium Aeneas atque agmina iungit. Qualis ubi hibernam Lyciam Xanthique fluenta deserit ac Delum maternam invisit Apollo, instauratque choros, mixtique altaria circum Cretesque Dryopesque fremunt pictique Agathyrsi; ipse iugis Cynthi graditur, mollique fluentem fronde premit crinem fingens atque implicat auro; tela sonant umeris: haud illo segnior ibat Aeneas; tantum egregio decus enitet ore. Postquam altos ventum in montis atque invia lustra,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed fatis incerta feror. si iupiter unã
Esse uelit tiriis urbẽ troiaq profectis
Misceriue probet populos aut federa iugi
Tu cõiunx tibi fas animii temptare p̾cando
Perge sequar tũ sic excepit regia uno
Mecũ erit iste laboꝵ nũc qua ratione qđ ĩstat
Quo fieri possit paucis aduerte docebo
Uenatũ eneas unaq miserima dido
In nemus ire parant. ubi pͥmos crastinꝰ ortꝰ
Extulerit titan radiisq retexerit orbẽ
His ego nigrantẽ cõmixta grandine nimbii
Di trepidant ale. saltusq indagine cĩgut
Desup infunda: & tonitru celu oe ciebo
Diffugient comites. & nocte tegẽt᷑ opaca
Speluncã dido dux & troianꝰ eandem
Deueniẽt. adero & si tua mͥ cẽta uolutas
Conubio iunga stabili ꝓpͥamq dicabo
Hic imeneꝰ erit: nõ aduersata peteti
Annuit atq dolis risit citharea reptis
Occeanii interea surgens aurora reliqͥt
It portis iubare exorto delecta iuuentꝰ

Expanded text:
Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam esse velit Tyriis urbem Troiaque profectis, miscerive probet populos, aut foedera iungi. Tu coniunx tibi fas animum temptare precando. Perge; sequar. Tum sic excepit regia Iuno: Mecum erit iste labor: nunc qua ratione, quod instat confieri possit, paucis, adverte, docebo. Venatum Aeneas unaque miserrima Dido in nemus ire parant, ubi primos crastinus ortus extulerit Titan, radiisque retexerit orbem. His ego nigrantem commixta grandine nimbum, dum trepidant alae, saltusque indagine cingunt, desuper infundam, et tonitru caelum omne ciebo. Diffugient comites et nocte tegentur opaca: speluncam Dido dux et Troianus eandem devenient; adero, et, tua si mihi certa voluntas, conubio iungam stabili propriamque dicabo, hic hymenaeus erit.—Non adversata petenti adnuit, atque dolis risit Cytherea repertis. Oceanum interea surgens Aurora reliquit. It portis iubare exorto delecta iuventus;