comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ dedalus mẽ¬
sam ⁊sellam fe¬
cit. coqͥne appara¬
tum apͥtius qͥdã
pͥmꝰ cõmposuit.
qui meo absum¬
ptis bonis morte uoluntaria pe¬
riit ⁊ m̾ito. qr is qui gule atꝙͣ
edacitati seruit ⁊ animã ⁊ corpꝰ
int̾ficit. ab esu ⁊ comesu mense
factũ uocabulũ. Nullũ eñi aliũ
ht̃ usum. Torus dr̃ a tortis ħbis
que accubentiũ hum̾is supponunt᷑.
ꝯtefadiũ ab stipitib dictu quasi sti¬
padiũ. Sicenĩ pͥus ceptũ. Acubitũ a
cibo uocatũ qͣi accibitũ epulaꝵ con¬
uiuiũ ap̃ g̾cos a computatõe. ap̃

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus conposuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit; et merito, quia is, qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum; nullum enim alium habet usum. Torus dicitur a tortis herbis quae adcumbentium humeris subponuntur. Stibadium ab stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Adcubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularum. Convivium apud Graecos a conpot
Abbreviated transcription (Latin):
uario alimentoꝵ apparatu cõposit̃¬
Crapula est ĩmod̾ata uoracitas quasi
cruda epula. Cuiꝰ cruditate gͣuatur
cor ⁊ stomacꝰ indigestꝰ efficitur. ĩmo¬
d̾ata enĩ uoracitas uitiũ ẽ s tm̃ .i.

Expanded text:
vario alimentorum adparatu conposituvario alimentorum adparatu conposituCrapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur. Inmoderata enim voracitas vitium est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ alatur. hanc iuuenes accipiũt
ad inc̾mentũ senes ad ꝑseu̾antiã. ne
q subsist̾e pot̾it caro nisi confortet᷑
alim̃tis. Alim̃tũ eĩ ẽ qͦ alimͣ alimo¬
ma alendi cura. affluentia nũcupa¬
ta qiͣ rei nimiũ exub̾antis esfusio
ultra qmͣ satis ẽ. modꝰ q ñ est.
Opulentia ab ope dicta ẽ. qmͣ
si discutias in uenies eam ten̾e mo¬
dũ. sam qͦmͦ opitulat᷑ ꝙ nimiũ ẽ
cũ ĩ cõmodĩ ẽ sit sepe qmi paruũ:
Epule ab opͣlentia rerũ dicte. epu¬
le autẽ simplices in duo necessaria
diuidũtͣ. panẽ ⁊ uinũ ⁊ in duo suꝑ¬
flua q̃ tra ⁊ mari uescendi cã exqͥ¬
rint᷑. Dapes autẽ reggũ sũt epu¬
le pͥuatoꝵ. delicie nũcupate ꝙ hiis
delectent᷑ homĩes easq s̾uauit̾ ap̃¬
petant. pulmentũ uocat᷑ a pulde.
Siue eñi sola pultis siue qͥd aliud
ferũt. Nam sacietas ex uno cibo
dici potest. ꝓ eo qd̃ satis sit. Secti¬
tas autẽ a satͣa nom̃ accep̃. qd̾ est

Expanded text:
us alatur. Hanc juvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam. Neque enim subsistere poterit caro, nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est quo alimur, alimonium alendi cura. 3. Affluentia nuncupata, quasi rei nimium exuberantis effusio, ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulatur quod nimium est, quum incommodius sit saepe quam parum? Epulae ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae quod his delectentur homines, easque suaviter appetant. Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sive quid aliud ferunt: nam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
qr diuidũt᷑ ut frata. ferm̃tũ a f᷑¬
uore uocatũ ꝙ plus unia hora ñ
potest contineri. Crescendo enĩ
excedit. farma ⁊ furfures a far¬
re dicte. cuiꝰ sũt p᷑gam̃ta. Amo¬
lũ flos farine tenuissimũ p̾ le¬
uidate de mola eiectũ. Unde ⁊ ap¬
pellatũ qi amola. Simila possi¬
nes. Carnes dicte qr care st̃. suie
cantur. Crudũ ꝙ sit cruentũ.
Est eñi cum sangͥne ooctũ. S¬

Expanded text:
quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fequia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cuius sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum, prae levitate de mola eiectum; unde et appellatum, quasi a mola. Simila. Pollines. Carnes dictae quia caro sunt; sive cantur. Crudum, quod sit cruentum; est enim cum sanguine. Coctum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝑit̾ cõueniant. Ap̃ uet̾es eñi solit̃
erat in ꝓpatulo uesci. ⁊ cõit̾ epulari
ne singularitas luxuriã gigneret..
Est autẽ cena uesꝑtinꝰ cib qmͣ
uesꝑtinã antiqͥ dicebãt. In u¬
su etũ ñ erant pnͣdia. panis dictus
azimus ñ fermentatꝰ. sam azimꝰ
ẽ sine ferm̃to sincerꝰ. acrizimꝰ leuit̾
ferm̃tatꝰ. quasi acrozimꝰ. Siligineus
panis a frmnti gn̾e nũcupatꝰ. Siligo
enĩgenꝰ ẽ tͥtici. rubidꝰ recoctꝰ. ⁊ rubefac¬
tus. Subcineriꝰ cinere coctꝰ ⁊ reu̾satus.
Ipẽ ẽ. ⁊ focatiꝰ Clibanitiꝰ intesta occtus.
Iffungia panis aqua in ea diutiꝰ ma¬
laxat᷑. similã modicã accepit. ⁊ fer¬
mentũ modicũ. ⁊ ht̃ humectationis
plusꝙͣ omnis panis. Unde ⁊ iffungie
nom̃ acoepit. placente sũt q̃ fiunt
de farre. quealii liba dnr̃. eo ꝙ libe¬
ant ⁊ placeant dulcia sũt gen̾a pi¬
storiz a oꝑis a sapore dicta. Melle
enĩ sparso dnr̃ suminit᷑. Ccusta
suꝑficies panis. ipsa ⁊ fragmẽta

Expanded text:
iter, conveniant. Apud veteres enim solitum erat in propatulo vescere et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem cena vespertinum cibum, vespernam antiqui dicebant; in usu enim non erant prandia. Panis dictus Azymus non fermentatus; nam ἄζυμος est sine fermento, sincerus. Acrozymus leviter fermentatus, quasi acroazymus. Siligineus panis a frumenti genere nuncupatur; siligo enim genus est tritici. Rubidus, recoctus et rubefactus. Subcinericius, cinere coctus et reversatus: ipse est et focacius. Clibanicius, in testo coctus. Spungia panis aqua diutius malaxatus similam modicam accipit et fermentum modicum, et habet humectationis plus quam omnis panis; unde et spungiae nomen accepit. Placentae sunt quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta,
Abbreviated transcription (Latin):
a młtitudunie conuescẽtiũ. Nã pͥita¬
ta m̃sa iictꝰ ẽ conuuiuũ ñ est. Cõ¬
uiuiũ tͥplex ẽ modꝰ. discũbendi. e¬
dendi. ⁊bibendi. discũbendi. ut tho¬
ris iussi discũbe pictis. edendi ⁊̃bibẽ¬
mote. Craderas magnos statiĩt ⁊

Expanded text:
udine convescentium: nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi: discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibenmotae, Crateras magnos statuunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
piatur a frumine. Est enĩ
foumẽ sũma ꝑs gule. pulpa
dicta qd̃ cum pulte olĩ mixta
uescebatur. Unde ⁊ pulmentari¬
um ⁊ pulm̃tũ dictũ. lucanie
dicte. qd̾ pͥua in lucanta ẜacde
sunt. Farcimen garo concisa
⁊ ominuda ꝙ ea ingestinũ far¬
cict᷑. hoc ẽ impleat᷑ cũ aliarũ
rerũ cõmixtione. Minutal uoca¬
tũ qd̃ frat de piscib. ⁊ isiciis o¬
lerib minutatĩ concisis. Afru¬
tũ qd̃ latine spumeũ uocatur.
sia in mortario ex pisoe ex pisoe¬
fiunt. Inde ⁊ nominata. I socẽpi¬
sõẽ quẽdam dñt ex qͦ pͥmũ isi¬
cia facta sũt. ⁊ qmͣuis ex alio
gen̾e pisciũ fiant. inicio tam̃

Expanded text:
piatur a frumine; est enim piatur a frumine; est enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Lucanicae dictae quod prius in Lucania factae sunt. Farcimen caro concisa et minuta, quod ea intestinum farciatur, hoc est inpleatur, cum aliarum rerum conmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Aphratum, quod Latine spumeum vocatur; sia in mortario ex pisce fiunt: inde et nominata. Isocem piscem quendam dictum, ex quo primum isicia facta sunt; et quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ abdeat qͣsi arsũ. elixũ eo qd̾
in aqua sola decoqͥt᷑. lixa enĩ a¬
qua dr̃. ab eo qd̃ sit soluta. Urĩ
⁊ solutio libidinis luxꝰ ⁊ m̃bra
loco mota luxa dur̃. frixũ a
sono dictum qd̾ ardet in oleo.
Salsum quasi sale asꝑ sũ dep̃¬
tis e medio sillabis tͥb. Ran¬
cidũ ex uitio nũcupatũ ꝙ uau¬
eos efficiat. S uccidia carnes
inusũ reposite a succidendo
dicte. lardii eo qd̃ in domo
repositũ conseruat᷑. Nam ã¬
tiqui dontos lares dicebant. ta¬
uea lardũ est gallioe dictũ. Uñ¬
⁊ affraniꝰ. In rosa gallũ. saga¬
tũ pingui pastũ taxea. Axim¬
gia ab ictione uocata. Seuũ
a sue dictũ qͣsi suebum qd̃ płꝰ
pinguedinis hoo animal ha¬
beat. O ffa ẽ ꝓpͥe frustũ denti¬
um cuiꝰ diminutiuũ offellam
facit. Unde ⁊ offarii coci. qr ꝑ
ticulatĩ .i. offatĩ excoquũt. Nc̃
offa latnͣtiũ q̃ siir os canis
iacitur Gaciatur ilioo cõpescit᷑ ⁊¬
silescit. Frustũ uocatũ qd̃ ca¬

Expanded text:
 ardeat, quasi arsum. Elixum, eo quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur, ab eo quod sit soluta, unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. 23. Frixum a sono dictum, quando in oleo ardet. Salsum, quasi sale asper sum, demptis e medio syllabis tribus. Rancidum, ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. 24. Succidia, carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum, eo quod in domo repositum conservatur. Nam antiqui domos lares dicebant. Taxea lardum est gallice dictum. Unde Afranius in Rosa: Gallum sagatum, pingui pastum taxea. 25. Axungia, ab unctione vocata. Sebum, a sue dictum, quasi suebum, quod plus pinguedinis hoc animal habeat. 26. Offa est proprie frustum dentium, cujus diminutivum ofellam facit. Unde et offarii coci, quia ticulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod ca
Abbreviated transcription (Latin):
gulatũ. Accepta enĩ secũ alia spe¬
cie ooagulatur. mel g̃ce appella¬
tionis ẽ. qd̃ ab apib nomẽ ha¬
be nom̃ hab̾e ꝓbatur. Nam apis
la de rore erant. inueniebant᷑q
in harundinũ foliis. uñ ⁊ uͥgiliꝰ
hactenꝰ aerii mellis celestia dona.
Si qͥdẽ huousq in iudia ⁊arabia
colligatũ reppent᷑ ramis ui herẽs
in similitudinẽ sał. Om̃e autẽ
mel dulce dr̃. Saydũ amaꝵ est
absinti cã cuiꝰ copia eiꝰ regionis apes

Expanded text:
nim secum alia specie coagulat. 36. Mel Graecae appellationis est, quod ab apibus nomen habere probatur. Nam apis la de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliis, unde Virgilius: Protinus aerii mellis coelestia dona. Siquidem hucusque 491 in India et Arabia colligatum reperitur, ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce dicitur. Sardum, amarum est absint
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ieiunta iacdaculis leuib soluimꝰ.
prandiũ ab apparatu edendi dictũ
um nulitũ cibũ aute pugnã. Unde
ẽ illud ducis alloqͥũ. pndeamꝰ tãquã
apd̃ inferos cenati. Merenda ẽ cĩb
qͥ dedinante die sumit᷑ qiͣ pꝰ meridiẽ
edenda ⁊ ꝓxima ceneunde ⁊andece¬
nia a qͥbdam uocant᷑. Itẽ merenda¬
re qiͣ merdie in ed̾e. Aimona tract̃
est a tp̃re qͦ romani uet̾es ad cibot
aduocabant᷑. Sic marciał. Imꝑat ex

Expanded text:
ipsi ieiunia iantaculis levibus polluimus.' Prandium ab apparatu edendi dictum. ium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis adloquium: 'Prandeamus tamquam ad inferos cenaturi.' Merenda est cibus qui declinante die sumitur, quasi postmeridie edenda et proximo cenae: unde et antecenia a quibusdam vocantur. Item merendare quasi meridie edere. Annona tractum est a tempore quo Romani veteres ad cibos advocabantur. Sic Martiali
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Albos zephiris ⁊ serenis tẽ¬
pestatib. pͣsinos flori t̾re. uene
colore. luteos .i. croocos igni ⁊ soli.
purpureos iri sacraunt quẽ ar¬
cũ dicimꝰ qd̾ iris plurimos coloreꝰ
hãt. Sicq dũ hac expectadõne d̾oꝵ
cultib atq elem̃tis mũdialib ꝓ¬
fanant᷑. eosdẽ deos atq eadẽ ele

Expanded text:
ne. Albos zephyris et serenis temne. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terracolore, luteos, id est croceos, igni et soli, purpureos Iri sacraverunt, quam arcum dicimus, quod is plurimos colores habeat. Sicque, dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis mundialibus profanantur, eosdem deos atq
Abbreviated transcription (Latin):
sitigłart᷑ unꝰqͥsq cͥsũ uite huins
ꝑagit atq transo. alius auo tem¬
pore sequẽs aliũ ꝑ unãdam̃ iuã
mortalitettis usq ad ꝓꝑam me¬
tam mortis. de desultorires
esiltores nominan qd olim
ꝓut quisꝙ ad frnẽ cursus ue¬
n̾at desiliebat ⁊ currebat. liue qd̃
de equo in equm transiliebat. de pe
pede currere qr pedib currit᷑
morcaliteti. ob hoc a suꝑiore ꝑte e
runt ad inferiora io est ssb orien¬
te ad eccidentẽ. qr mortales oriũt᷑
et occidunt. Nudi currũt qr ⁊ hoĩ
in scło nille reliqͥe sũt. Recto sp¬
atio currunt. qr int̾ uitam ⁊ mor¬
tiles etiam colores equoꝵ um
similantes. Item roseos estati cur¬
rere uoluerunt. qd ignei coloris
surt.⁊ cuncta tũc flauescant. al¬
bos hiemi ꝙ sit glaciał ⁊ frigorib
uniu̾sa canescant. Uerr p̃sinos
uiridi colore. qr tũc pampinꝰ den¬
satur. Item roseos currere sacra
⁊ qr uexilla romanoꝵ oocoo decorã¬
dur. siue ꝙ mars gaudet sang̾¬

Expanded text:
e huius peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam metam mortis. De desultoribus . Desultores nominati quod olim, prout quisque ad finem cursus venerat, desiliebat et currebat; sive quod de equo in equum transiliebat. De pedpede currere quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et mortiles etiam colores equorum iusimilantes. Item russeos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant. Veri prasinos viridi colore, quia tunc pampinus densatur. Item russeos currere Marti et quia vexilla Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sangui
Abbreviated transcription (Latin):
sitiomus tantũ medios iuga
nereumculiqͦ pͥus alligabant᷑. dẽ
lune. stigas inferis. seuigas iori:
desisitores lucisemo ⁊ isꝑoͦ sãcuerũt.
Quadgam ĩd̾o soli iuingͥunt. q per
quior temꝑa amnꝰ u̾titur. uereena

Expanded text:
gavnere vinculi, quo prius alligabantur. De lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor te
Abbreviated transcription (Latin):
ra cira auriga ⁊ currus ⁊ edͥ¬
tes siue pedites. auriga ꝓpe
dictus. qd̾ currũ. agat. ⁊ regat si¬
ue qd̾ feriat iunctos eq̾s. sam
aurige autẽ duob colorib sũt
qͥb ipẽm ydolatͥe uestiũt. Nam
psmiꝰ t̾re uenetꝰ celo ⁊ mari a paga
ausus iung̾e eqͦs mpidꝰq rous
insistͥo uictor. fuͭ ã min̾ue ⁊ nul¬
cani filiꝰ de caduca in t̾ram libi¬
dine ut fabile fert̃ ꝓcreatꝰ. por¬
tentu demonicũ ĩmo diabłs qͥ pͥ¬
mo umoni crũ dedicauit. Tali
Auctore qͣdrige ꝓducde sũt. de

Expanded text:
rs circi auriga et currus, equites, sive pedites. Auriga proprie dictus, quod currum agat, et regat, sive quod feriat junctos equos. Nam Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idolatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus caelo et mari a paganausus Iungere equos, rapidisque rotis insistere victor. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae sunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
iuro distinguitur. Alii g̾ca ethimo¬
logia. feminã ab igneaui dictã pu¬
rant. quia uehement̾ concupiscit.
libidinosiores enim uiris feminas
esse tam in multerib qmͣ in anima¬
lib. uñ nimius amor apd̃ antiqͦs
femineus uocabat᷑. Senior ẽ ad huc
iuridior. In sexto libro ouidius. Se
nior int̃ iuuenẽq senẽq. Terentius.
alii qui iure sumus adolescentioreꝰ
adolescentior. non itaq mag̃. est ado¬
lescentior s minus. ut senior minꝰ
dictos quidam putant a sensus di¬
minutione. eo qdꝰ iam ꝓ uetustate
decipiant. siam phisici dñt stultos
esse homines frigidioris sangͥnis.
prudentes calidi. unde ⁊ senes iti qͥ¬
b iam friget ⁊ pueri in quib nec¬
dum calet minus sapiũt. Inde ẽ
qd̃ conuenit sibi infantũ etas ⁊
senũ. Senes autẽ ꝑ nimiã etatẽ
delirant. pu̾i ꝓ lasciuia ⁊ infantia
ignorant quid agant. Senior autẽ
tĩ masculini gen̾is est. sic̃ anꝰ fe¬

Expanded text:
viro distinguitur. Alii Graeca etymoviro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. In sexto libro OvidiusMenior, Inter iuvenemque senemque. TerentiusHec. 11 Quo iure sum usus adulescentior. Adulescentior non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minusquidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus fe
Abbreviated transcription (Latin):
potanue fundauit. hanc serniramtꝰ
regina assirioꝵ ampliauit murũ¬
q urbis bitumine ⁊ octo lat̾e fecit.
uocabłm autẽ sumpsit a confusio¬
ne. eo qd ibi confuse suit atq cõ¬
mixte lingue edificantiũ turũ.
Iudei asserunt sẽ filiũ noe quem
dicunt melchisedech. pͥm̃ post di¬
liuuũ insiria condidisse urbem sa¬
lem. in qua regnũ fuit eiꝰdem mel¬
chisedech. hanc postea tenuerũt ie
b ⁊ salem uocata est sherłm que
postea a salomone iherosolmadic¬

Expanded text:
potamiae fundavit. Hanc Semiramis potamiae fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebbus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma
Abbreviated transcription (Latin):
dens ꝑ ceruicẽ ⁊ a lat̾ib colli diui¬
sũ uirumq alanꝰ sinꝰ ambit. atq hĩc
inde sub cingit ut constringẽs latitu¬
dinẽ uestis corpꝰ contrahat atq cõ¬
ĩgendo cõponat. hunc uulgo bra¬
brachioꝵ s uenũ sit cĩgłm. Subão¬
toriũ autẽ uocatũ ꝙ ut dictũ ẽ. sub¬
brachiis ductũ alaꝵ sinũ ambit at
q uide sub cingit. Fascia ẽ qua tegi
tur. pectꝰ ⁊ papille cõpͥmũt᷑ atq cͥs¬
panti cingła angustĩ pectus ardat᷑.
⁊ dicta faccia qd̾ ĩmod̃ fascicłi corpꝰ
alliget. hinc ⁊ fasciola qͥb uuln̾a col¬
ligant᷑. uilta dicta qd̃ ea pectus iũ¬
eitur. instar uitts ligantis. Limbzẽ¬
qm nos ornaturã dicimꝰ. Fasciola ẽ
q̃ ambit extremitatẽ uestiũ. aut ex
filis aut exauro contexda assudaq

Expanded text:
dens per cervicem, et a lateribus colli dividens per cervicem, et a lateribus colli divisum, utrarumque alarum sinus ambit, atque hinc inde succingit, ut constringens latitudinem, vestes ad corpus contrahat, atque conjungedo componat. Hoc vulgo brabrachiorum, sed renum sit cingulum. Succinctorium autem vocatum, brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qutur pectus et papille comprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus arctatur. Et dicta fascia, quod in modum fasciculi corpus alliget. Hinc et fasciole quibus vulnera colligantur. Vitta dicta, quod ea pectus ligatur, instar vitis ligantis. quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta adsutaque
Abbreviated transcription (Latin):
nica g̾ce dr̃. que la¬
tine tempoꝵ series
appellatur qualem
apd̾ g̾cos eusebius
ce sariensis ep̃o edi¬
dit ⁊ iheronimꝰ pbr̃ in latinã linguã
conu̾tit. cronos enĩ g̾ce latine tempꝰ uit̾¬
p̾tatur. tempora autem mom̃tis. horis.
etatib diuiduntur. de mom̃tis ⁊ horis.

Expanded text:
nica Grece dicitur, que Latine temporum series appellatur. Qualem aput Grecos Eusebius Cesariensis edidit, et Ieronimus presbyter in Latinam linguam convertit; cronos enim Grece, Latine tempus interpretatur. Tempora autem momentis, horis atque etatibus dividuntur. Momentum
Abbreviated transcription (Latin):
die sollẽpnitatis ur̃e. Preceptum enĩ
fuerat uideis. ut minicio noue lune
tuba dangerẽt: qd̾ etiã hucusq fa¬
ciunt. Tibias ex oogitatas infrigia fe¬
runt. has diu qͥdem fun̾ib tantũ ad hi¬
bitas: mox ⁊ sacͥs gentiliũ. Tibias aũ
appellatas putant. qd̾ pͥmũ de ceruns
tibiis crurib humuloꝵ fierent: dein¬
de ꝑ abusionem ita ceptas uocari. etiã
que non de crurib ossibq essent. hĩc
⁊ tibiioen qiͣ tibiarũ cantus. Calamus
nomẽ est arboris ꝓpͥũ. a calando. idest¬
a fundendo uoces uocata. fistulam qͥ¬
dam putant a mercurio inuentam.
alii a fauno quẽ g̾ci uocant pan.
non nulli eam ab idi peccato pasto¬
re a grigentino ex sicilia. Fistula aũ
dicta qd̾ uocem emitat. slam g̾oe phoꝰ
uox: stolia missa appellatur. Sãbu¬
ca in musicis: spẽsͤ simphoniaꝵ. Est
erũ genus ligni fragilis. unde tibie
cõponuntur. pandorus ab inuento¬
mus calamos. cera coniung̾e plures.
instituit. pari currat oues. ouiũ q

Expanded text:
nitatis vestrae.' Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocatus. Fistulam quidaalii a Fauno quem Graeci vocant Pana. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam Graece PHOS vox, STOLA missa appellatur. 7. Sambuca in Musicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae componuntur. 8. Pandura ab inventomus calamos cera conjungere plures Instituit, Pan curat oves, oviumque
Abbreviated transcription (Latin):
cd̾a diuisio organica ẽ in hiis q̃
spũ reflante completa in sonũ uo¬
cis animantur: ut sunt tube cala¬
mi. fistule. organa. pandoria. ⁊ hiis
ci nomine appellant. ut autẽ organũ
dicatur. magis ea uulgaris ẽ g̾ooꝵ
hibebatur autẽ ñ solum in p̾liis. s
in omĩb festis dieb ꝓpt̾ laudes. uł
gaudii olaritatem. Unde ⁊ in psalt̾io dr̃.

Expanded text:
 divisio organica in his, quae spiritu reflante completa in sonum vocis animantur, ut sunt tubae, calami, fistulae, organa, pandoria, et his ci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Graecorum hibebatur autem non solum in proeliis, sed in omnibus festis diebus propter laudis vel gaudii claritatem. Unde et in Psalt
Abbreviated transcription (Latin):
semiuirũq bouẽ. O nocentaurũ
autẽ uocari. eo qd̃ media homĩs
spẽ. media asini ẽẽ dicit᷑. sicut ⁊
hippocentauri qd̃ equoꝵ hoĩumꝙ
meis natura comiũcta fuisse pu¬
tatur. de iransformatis
cribiuit᷑ autẽ ⁊ q̃dam mõstruo¬
se hominũ transformationes
⁊ cõmutationes in bestias sicut de
illa maga ẜ amosissima circe q̃ so¬
cios ulrris qͣs mutasse fert᷑ ĩ be¬
stias ⁊ de arcadib qui sorte iũcti
transnatabant qddam stagriũ
atq ibi conu̾cebantur in lupos.
slam ⁊ diomedis socios in uoluoͤs
fuisse conu̾sos ñ fabuloso mẽda¬
do. s historica affirmatione con¬
firmant. S ⁊ quidam asserunt stͥgas
ex hominib fieri. Ad mł̾ta eni latro¬
cinia figure scełatoꝵ mutant᷑. ⁊ siue
magicis cantib siue herbaꝵ uenefi¬
cio totis corꝑib inferas transeunt.
si qͥdem ⁊ ꝑ naturã. pleraq mutationẽ
recipiunt ⁊ corrupta in diu̾sas sp̃es

Expanded text:
semivirumque bovem. Onocentaurum semivirumque bovem. Onocentaurum autem vocari eo quod media hominis specie, media asini esse dicatur; sicut et Hippocentauri, quod equorum hominumque in eis natura coniuncta fuisse putatur. De transformatis . Scribuntur autem et quaedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum veneficio totis corporibus in feras transeunt. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species
Abbreviated transcription (Latin):
iucinã ciuitatẽ in qͦ uno meatu
clauso multi erumpebant ꝙ her¬
cules uidens loca ipla ipsa exussit.
⁊ sio aque clausit meatus. siam
idra ab aqua dicta est. huiꝰ m̃tio¬
tudinẽ heresiũ dicens. Heresis e¬
uuln̾ib suis creuit. idum sepe
reciditur pullulauit igni debita
incendioq ꝑtura. fingunt ⁊ ci¬
merã triformẽ bestiam que ore
est leo. Pꝯstrenus ꝑtib draco me¬
dia capͣ. quam qͥdam fisiologi nõ
animal. s cilicie montẽ esse uo¬
lunt qͥbdam locis leones ⁊ capͤas
nutͥentẽ quibdam ardentẽ qͥb¬
lorofontis habitabilẽ fecit. Unde
cimerã dr̃ occidisse. Cendauris
tessaloꝵ dñt. s ꝓ eo qd̾ discurrẽ¬
tes in bello uelut unũ corpꝰ. eͦqͦꝵ
⁊ hoĩnũ uident᷑. inde cetauros fio¬
toa asseuerant. porro minocẽtau¬
rũ noren sumpsisse ex tauro ⁊
homũe qualem bestiam dñt fabu¬
lose in lab̾uito indusam fuisse. de
qua ouidius. Semibouẽq uirũ.

Expanded text:
vicinam civitatem, in quo uno meatu vicinam civitatem, in quo uno meatu clauso multi erumpebant: quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aquae clausit meatus; nam hydra ab aqua dicta est. Potuisdinem haeresium dicens: Haeresis evulneribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullulat igni debita, incendioque peritura. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam, quae ore est leo, postremis partibus draco, media capra. Quam quidam physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibulerophontis habitabilem fecit. Unde Chimaeram dicitur occidisse: Centauris od discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde centauros factos asseverant. Porro Minocentaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine: qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusum fuisse. De qua Ovidius: Semibovemque virum,
Abbreviated transcription (Latin):
una uoce. alt̾a tibiis t̃cia lira cas¬
nebat. que illectos naigandes¬
sub cantu in naufragia trahe¬
bant. Scd̾m u̾itatẽ autẽ m̾etͥceᷤᷤ
fuerunt que transeuntes. qm̃
deducebant ad egestatem. hiis
ficte sunt inferre naufragia.
alas autẽ habuisse et ungulas.
qr amor ⁊ ulat ⁊ uuln̾at que id̾o¬
in fluctib cõmorasse dñr. quia
fluctus uenerẽ creau̾nt. Scillã
q ferunt ferunt seminã capi¬
tib succinctam caninis cũ latͣ¬
tib magnis. ꝓpt̾ fretũ sicai ma¬
ris in quo nauigantes u̾ticib
in se currentiũ tudaꝵ ex t̾ritila¬
trare estimant undas quas sor¬
bentis estꝰ. uorago collidit. fuig̃
⁊ monstra q̃dam irrationabili¬
um animaliũ ut cerberũ infe¬
roꝵ canẽ tͥa capita habentẽ si¬
gnificantes ꝑ eum tres edates ꝑ
qͣs mors hominẽ deuorat infan
qd̃ uno ceso tͥa capita excresoe¬
bant. S consdat idram locũ
fuisse euomentẽ aqͣ uastantes

Expanded text:
una voce, altera tibiis, tertia lyra cauna voce, altera tibiis, tertia lyra canebat. Quae illectos navigansub cantu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in fluctibus commorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis cum latratibus, magnis propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. Fingunt et monstra quaedam irrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id esquod uno caeso tria capita excrescebant. Sed constat hydram locum fuisse vomentem aquas vastantes
Abbreviated transcription (Latin):
cula qͥb p̾moneat ⁊ signifioet
fut᷑am dadẽ. qd̾ płims etiam
exꝑim̃tis ꝓbatum est.uerxen.
quippe uulpes exeqͣ creata sol¬
ui regnũ portendit. Alexandͦ
ex muliere monstrũ creatũ ꝙ su
tuas habuu̾t inferiores diu̾saꝵ
bestiaꝵ. s uiuentes significasse
repentinã regis int̾fectionẽ. Suꝑ¬
iuxerãt eñ det̾iora meliorib. S
⁊ monstra que in significatõnib¬
dant᷑. non diu uiuunt. s ꝯtinuo
ut nata fiu̾nt oocidũt. Int̃ porten¬
tum autẽ ⁊ portentuosũ differt.
siam portenta sũt que tnͣsfigurãt᷑.
sicut fertur in umbria mulierẽ pe¬
perisse serpentem. Unde lucanꝰ. stia¬
trẽq suus cont̾ruit infans. portẽ¬
tuosa uͦ leuẽ sumt̃ mutationẽ ex
empli causa cum sex digitis na¬
ti. fortenta gͥ uł portentuosa
existunt ilia magnitudine docius
corꝑis ultra cõmunẽ hoĩum mo¬
dũ quantus fuit tition in nouẽ
iug̾ib iacens. omero testante.
alia paruitade tocius corporis

Expanded text:
neat et significet futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quodtuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibdantur, non diu vivunt, sed continuo, ut nata fuerint, occidunt. 6. Inter portentum et portentosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentosa vero levem sumunt mutationem. 7. Exempli causa, cum ex digitis nati. Portenta igitur, vel portentosa, existunt, alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem jugeribus jacens. Homero testante; alia, parvitate totius corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
facta non hab. Ubi autẽ nom̃ secu¬
tũ fu̾it opus. cͥtissime ille est xp̃ianꝰ.
qr se factis ostendit xp̃ianũ: ambu¬
lans sicut ⁊ ille ambulauit a q ⁊ no¬
men traxit. Catholicus uniu̾sał siue
gen̾ał int̾pretat᷑. Nam g̾ci uniu̾cale
catholicũ uocant. Orchodoxus est rec¬
te credens. ⁊ ut credit recte uiuens.
est uir recte głie. quo nomine non
potest uocari. qui alit̾ uiuit quã
credte. Neofitus go̾e: latine nouellꝰ.
⁊rudis fidelis. uel nuꝑ renatus int̾¬
pretari potest. Cathecuminꝰ dictus.
ꝓ eo qd̾ ad huc doctrinã fidei nomi¬
nat. necdum tamen baptismũ rece¬
int̾p̾tatur. Cõpetens uocatur. qr post
instructionem fidei. competit gratie
xp̃i. In de ⁊ appetendo. competentes

Expanded text:
facta non habet. Ubi autem nomen secufacta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille est Christianus, quia se factis ostendit Christianum, ambulans sicut et ille ambulavit a quo et nomen traxit. Catholicus universalis sive generalis interpretatur. Nam Graeci universale καθολικόν vocant. Orthodoxus est recte credens, et ut credit recte vivens. est, vir rectae gloriae. Quo nomine non potest vocari qui aliter vivit quam credit. 6. Neophytus Graece, Latine novellus, et rudis, fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. 7. Catechumenus dictus pro eo quod adhuc doctrinam fidei audit, nec dum tamen baptismum perceitur. 8. Competens vocatur qui post instructionem fidei competit 346 gratiam Christi, inde et a petendo competentes
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd sit singularis. Monias enĩ
g̾oe singłaritas dr̃. Ergo si solitarius
int̾pretatur uocabłm monachi. qͥd
facit in turba qui solus est. plura
te quos nos in cõmune uiuentes possu
bialem uitã deserta petunt. ⁊ soli ha¬
bitant ꝑdeserta. ⁊ab eo qd ꝓcul ab hoĩ¬
b receccerunt. tali nomine nũcupant᷑.
S anachorite heliam ⁊ ioħem ceno¬
bite apłos imitantur. heremite hii
sirit qui ⁊ anachorite ab hominũ cõ¬
spectu remoti. heremũ ⁊ desertas so
romanis soͥbens exposuit dicens in
quo clamanius ałba pat̾. in uno noĩe
duab usus liguis. Oicit enĩ abba
siro nomine patrem. ⁊ rursus latine
xp̃iani sunt cognominati. sicut a iu¬
da uidei. De magistri qͥppe noĩe cog¬
nomẽ sectatorib datum est. xp̃ani¬
autẽ olim aiudeis quasi ad obꝓb̾ũ
nazarei uocabantur. ꝓ eo qd̃ dñs nr̃¬
atos saluator a uico qͥdam galilee na¬
zareus sit appellatus. Non se autem
głietur xp̃ianũ. qui nomen hab et

Expanded text:
eo quod sit singularis; μονὰς enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum monachi, quid facit in turba qui solus est? Plura tae, quos nos in commune viventes possumbialem vitam deserta petunt, et soli habitant per deserta; et ab eo quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Eliam et Joannem, coenobitae apostolos imitantur. 4. Eremitae ii sunt qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solRomanis scribens exposuit, dicens: In quo clamamus: Abba, pater, in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine enim Christiani sunt cognominati, sicut a JUDA Judaei. De Magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. ani olim a Iudeis quasi per opprobrium Nazareni vocabantur quia Dominus noster a vico quodam Galilee Nazarglorietur Christianum, qui nomen habet et
Abbreviated transcription (Latin):
metisti uolã exit. Celedonia ex
hirũdinũ colore uocata. ⁊ duoꝵ̾
est geneꝵ quaꝵ una ex alt̾a ꝑte
puipurea ⁊ alia pͦpudea nigͥs int̾¬
uenientib maclis. Cianea sci¬
chie gẽma. cerileo coruscans
nutore pura int̾dũ ⁊ punctuł int̾¬
micantiz auratis puluicist uari¬
ans. Roditis rosea ẽ. ⁊ ex eo no¬
men accepit. de cand

Expanded text:
methysti violam exit. Chelidonia ex methysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis. Cyanea Scythiae gemma caeruleo coruscans nitore, pura, interdum et punctulis intermicantibus auratis pulvisculis varians. Rhoditis rosea est; et ex eo nomen accepit. De cand
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ qͣsi rose nitore. lenit̾ qͣsdã flã¬
mulas fũdens. alt̾m eiꝰ genꝰ. de¬
toto igneũ. s uini colorẽ ha¬
bens. Est autẽ sculptis facił.
sos optimꝰ ap̃ medos. Nũqmͣ tũ
plucidꝰ. Iacinctus ex nom̃is sui
fulgore uocatus. hic in ectiopia
inuenit᷑. ceruleum colorẽ habẽs
optimꝰ qͥ nec tarus ẽ. nec den¬
sitate obtimsus. s ex utͦq tẽ¬
ꝑ am̃to luce purpurtiq refi¬
gens. hic autẽ non untilat eqͣ¬
ut̃. Sereno enĩ ꝑspicuus atꝙ
gratua est nusbilo coram ocłis
euanescit atq marcescit. In os mis¬
sus frigidꝰ est in sculturis durissi¬
mꝰ nec tñ inuictus. Nã adamãte
scbitur ⁊ signat᷑. Iacinctizorca
indicꝰ ẽ iacinctũ ꝓpe referens. qͥ¬
dã audẽ eoꝵ erutale: simles ca¬
pillam̃tis intcurtentib obscurã¬
tur. ex quo etiã uttio illoꝵ no¬
men est. amenstizontas appel¬
latͣ. qr eiꝰ extremꝰ igniculꝰ. in a¬

Expanded text:
re, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flamre, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flammulas fundens. Alterum ejus genus detoto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilsos; optimus apud Medos, nusquam tamen perlucidus. Iacinthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes capillamentis intercurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellatus quia eius extremus igniculus in a
Abbreviated transcription (Latin):
qdã ad coarguendas barbayoꝵ
insidias. Sucinꝰ quẽ appeliãt. g¬
fertur arboris suc ẽẽ. ⁊ obid su¬
cinũ appellari. elecͥrũ aut̃ uo
cari fabulosa argum̃tatio dedit. slã¬
q feconte fulminis ictu int̾empto
sorores eiꝰ luctu mutata sin arbores
ppłos lacmis electrũ om̃ib ãnis
infund̾e iuxta eridanũ amnẽ et
electrũ appellant. qm̃ sol uocitatͦ
sit elector. płimi pocte dixerĩt.
Constat ã eũ nõ ẽẽ sucũ ppłi. s
pinee arboris. nã accessus tede in
dore flagt᷑. Nascit᷑ autẽ iululis oe¬
ceani septẽtrionał sicut gũml dẽ¬
sat̃q ut cͥtallũ rigoreł tepore
asq ⁊ uestiũ finbas rapiat. sic̃
magnes ferrũ. Qͦ cũ autẽ mͦ li¬
beat᷑ tingnit᷑. Nam ancuse radice
cõeslioq inficiũt᷑. liguris uocat᷑
ꝙ fiat exurma lincis. bestie tẽ¬
pore indurata. Est autẽ sic̃ ⁊ su¬
cinũ fulua atcrahens spũ folia
appinqnͣtia. de purpeis. gẽmis
ametistus indicus ten. ametist

Expanded text:
m ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Gfertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem cari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nore fragrat.--7. Nascitur autem in insulis Oceani Septentrionalis, sicut gummi, densaturque ut crystallum rigore, vel tepore. asque, et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocunque autem modo libeat, tinguitur. Nam anchusae radice conchylioque inficiuntur. Lyncurius vocatus quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et sucinum, fulva, adtrahens spiritu folia propinquantia. De purpureis Amethystus Indicus tenet. Amethystus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ unguẽ onicẽ uocant. distãt
autẽ inuioẽ. Nã indica ignis ca¬
lorẽ hab. albis cingẽtib ⁊ o¬
nis arabica est iugra cũ candi¬
dis zonis. Gen̾a eiꝰ qͥnq. Sar¬
donix ex duoꝵ nomin societa¬
te uocata. Est enĩ exonicis can¬
dore ⁊ sardo. Constat autẽ tͥb
colorib subt̾ius nigͦ. medio can¬
dido. suꝑiꝰ mineo. hec sola insi¬
gnãdo. nicħ oere euellit. reꝑit᷑
autẽ ap̃ indos ⁊ arabes decẽcta
torrẽtib. Gen̾a eiꝰ .u. Ematiteᷤᷤ¬

Expanded text:
stant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑde uelim ancisũ. hoc ẽ rotund̃. oui¬
diꝰ. Id q ancile uocat᷑ ꝙ ab om̃i ꝑte
recisũ quaq notes ocłis angulꝰ oͥmĩs
abest. pelta scutũ breuissim̃ ĩmod̾
lune medie. de qͥb meminit lib̾ re¬
gũ. fecit rex sałon ducenta scuta
de auro puro. ⁊ trecentas peltas de
auro ꝓbato. Scetra scutũ loreũ sine
ligno qͦ utit᷑ affri ⁊ mauri deꝰ ꝙ po¬
etti. leua soctra tegit. parma leuia
scutũ. Nam in mod testudinis clipe¬
us fit. est ⁊ testudo seutoꝵ ꝯnexio cͣ¬
uata intestudinis mod̾. samq in
armoꝵ gn̾ib milites etiã ab anima

Expanded text:
isum, hoc est, rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte recisum. Quaque notes oculis, angulus omnis abest. Pelta, scutum brevissimum in modum lunae mediae: cujus meminit liber Regum: Fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro, et trecentas peltas ex auro probato . Cetra scutum loreum sine ligno, quo utuntur Afri et Mauri, de quo poeta: Laevas cetra tegit. . . . . . Parma levia scutum; nam in modum testudinis fit clypeus. Et testudo est scutorum connexio curvata in testudinis modum. Namque in armorum generibus milites etiam ab anima
Abbreviated transcription (Latin):
sua defensione sib hastis ⁊ iacuł cor¬
ẜo munit. Clipeus autẽ peditũ est.
scutũ eqͥtũ. scutũ appellatũ. eo qd̃
a se excutiat teloꝵ ietũ. Ut eñi telis
resistat᷑ clipeus anteftur. Umibo scu¬
ti ꝑs media est qͣci umibilicꝰ. ancille
uccat᷑ scutũ breue ⁊ rotinid̃. de quo
Uͥgilius. leua ancille g̾ẽbat. ⁊ ancile

Expanded text:
e ab hastis et jaculis corpus munit. Clypeus autem peditum est, scutum equitum. 2. Scutum appellatum, eo quod a se excutiat telorum ictum. Ut enim telis resistatur, clypeus antefertur. Umbo scuti pars media est, quasi umbilicus. 3. Ancile vocatur scutum breve et rotundum. De quo Virgilius: Laevaque ancile gerebat. Et A
Abbreviated transcription (Latin):
cum ponebant theta ad capd̃. In stipen
se uet̾es faciebant. ut quioquid occulte
inuicẽ ꝑscͥpturas significare uellent. mu¬
tue scͥberent. Testis est brictus. qui ĩ hiis
litt̾is. ea que acturꝰ erat notabat. ignorã¬
tib aliis. quid sibi uellent hee litt̾e. Ce¬
oporteat. ⁊ esse secreta. habe amꝰ int̾ nos.
notas suus tales. ut cũ aliqͥd notis scͥbẽ¬
dum erit. ꝓ unaqͣq litt̾a scͥbamꝰ sequẽ¬
ratione ⁊ cet̾as ꝓ .℥. autẽ lit̾ca. redeundẽ
erit ad duplex. aa. Quidam etiam u̾sis
unt quedam ⁊ digitoꝵ note. sunt
et ocłoꝵ quib secum taciti ꝓculq
distantes colloquuntur. sicut mos est.
militaris ut quociens consentit ex̾citꝰ.
qr uoce non potest manu ꝓmittat. Alu
qr uoce non possũt. gladioꝵ motu salu
in choro pila ludens. docatĩ dat sese. ⁊
cõmunẽ facit. aliũ tenz. alii ad mutat.
alibi manꝰ est occupata. alii ꝑuellit pedẽ.
alii dat anulum. expectandum alabrio.

Expanded text:
cum ponebant Theta ad caput. In stipendcum ponebant Theta ad caput. In stipendse veteres faciebant, ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scriberent. Testis est Brutus, qui in his litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent haec litterae. Caeoporteat et esse secreta, habeamus inter nos notas si vis tales ut, cum aliquid notis scribendum erit, pro unaquaque littera scribamus sequenratione caeteras; pro Z autem littera redeundum erit ad duplex AA. Quidam etiam versisSunt quaedam et digitorum notae, sunt et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes colloquuntur, sicut mos est militaris, ut quoties consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat, alii quia voce non possunt, gladiorumin choro pila ludens datatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii adnutat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat anulum exspectandum, a labris
Abbreviated transcription (Latin):
res puplica ꝑ .p.Ir. populus roma¬
cu litteram. mulier ꝑ .p. scd̃m na¬
turam publius ꝑ .A. uerso capite
k. coniuncta. calumpnie causa ꝑ .i.
et .e uidex esto ꝑ .d. Im. dolũ malũ.
ciuiꝰ genis plurĩmas ⁊ consimiles no¬
das in libris antiquis inuenies has uras
notas nouitii imꝑatores a codicib legum a¬
bolendas sanxerũt. qr ꝑ multas per hec cal¬
lidi ingenio ignorantes decipiebant. atꝙ
ita iusserunt scribendas in legib litteras
ut nullos errores. nullas ambages affe¬
rant. s sequenda ⁊ uidenda aꝑte de mõ¬
strant. de notis militaribus
spic̾etur quanti exmilitib suꝑessent. qnͣ¬
tiq in bello cecidissent .t. tau nota in ca¬
pite uersicuł suꝑposcta suꝑstitẽ designa¬
bat .s. theta uͦ ad uniuscuiꝰꝙ nom̃ defũcti
apponebatur. Unde et habet ꝑ mediũ celũ
tis est. nigrũ uiciũ p̃figere theta. Cum
autẽ imꝑiciã significare uellent. A. lau¬
ta litt̾a usi sunt. si cut mortem signi ficabãt

Expanded text:
respublica', per P et R 'populus RomaW litteram 'mulier', per P secundum naturam 'pupillus', per verso capite KK iuncta 'calumniae causa', per I et E 'iudex esto', per D et M 'dolum malum'. Cuius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda et vitanda aperte demonstrarent. § 24 De notis militaribus.spiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur. Unde et habet per medium telutis est nigrum vitio praefigere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant,
Abbreviated transcription (Latin):
rapiant miseros ⁊ app̾hendãt.
lupanaria aũ apagtinis con¬
scituta sũt. ut pudor mulieꝵ
infeliciũ ibi publicaret᷑. ⁊ ludi¬
bo habent᷑ tam hii qͥ fac̾ent ꝙ̃
que paterent᷑. de scena.

Expanded text:
rapiant miseros et apprehendant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt, ut pudor mulierum infelicium ibi publicaretur et ludibrio haberentur tam hi qui facerent, quam que paterentur. Scena
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ int̃notissima sid̾a constituer̃t. qd̃ sig¬
nũ geminoꝵ dicunt. Cancrũ qͦ inde
dixerũt. eo qd̃ cũ ad illud signũ mẽse
iunio sol uen̾it retreglitur ĩ mod̾ can¬
cri. breuioresq dies facit. Hoc eñi aĩal
inc̾tam ht̃ pͥmã ꝑten. deniq ad utͣm¬
q ꝑtem gressum dirigit. ita ut pͥor ꝑs
rem mundo reddit. ⁊ annuos flatus ⁊¬
no. uirginis etiã signũ idoͥco int̾ astra
collocau̾nt. ꝓpt̾ qd̾ eisdem dieb ĩ qͥb
sol ꝑ eum decurrit. t̾ra exusta solis
ardore nichil pariat. Est eñi hoc tẽpꝰ
caniculariũ dierũ. libram autẽ uoca¬
uerunt ab equalitate mensis ip̃ius ꝙ¬

Expanded text:
tem inter novissima signa constituerunt, quod sigtem inter novissima signa constituerunt, quod signum Geminos dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad illud signum mense Junio Sol venerit, retro graditur in modum Cancri, brevioresque dies facit; hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior parem mundo reddit, et annuos flatus28. Virginis etiam signum idcirco intra astra collocaverunt, propter quod eisdem diebus in quibus sol per illud decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat, est enim hoc tempus canicularium dierum. 29. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
na. hespenis. stelbon. Has romani
saturni. martis. uenis atq m̾cu¬
rii sacͣuerunt. Decepti eñi ⁊ deciꝑe uo¬
lentes in eoꝵ adulationẽ. qui sibi a¬
liqͥd sod̾m amorẽ p̾stitissent. sidera
rii ⁊ concepta ẽ opino uanitatis.
hanc opinionẽ erroris dẏabłs cõ¬
ab ipsis gentilib signa dicunt᷑. in qͥb
⁊ animantiũ ymago de stellis format᷑.
stellaꝵ speciem corporis suꝑsticiosa ua¬
nitate ꝑmoti finperunt. ex causis qͥb¬
dam deoꝵ suoꝵ. ⁊ ymagines ⁊ noĩa con¬
formantes. Nam arietẽ pͥmũ signũ
cui ut libre mediã mũdi lineam tra¬
dũt: ꝓpt̾ amimonẽ iouẽ ideo uocaue¬
les. idco int̾ signa primũ constituerũt.
qr inmense martio. qui est anini pͥn¬
cipiũ. solem in eo signo. cursũ suũ
ag̾e dicunt. S ⁊ taurũ int̃ sid̾a collo¬
cant: ⁊ ipsũ in honore iouis. eo qd in
bouẽ sit fabolose conu̾sus qñ europã
tnsuexit. Castorem qͦ ⁊ pollucẽ pꝰ mor¬

Expanded text:
n, Hesperus, Stilbon. Has Romani n, Hesperus, Stilbon. Has Romani Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera rii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus conab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaveles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense, qui est anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant et ipsum in honorem Jovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mor