comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
an plexus ꝑbrr sicidicunt ẽe consetratis numinib: singulas corporis panites. et aun¬
amꝰ memoriat: hincẽ crncrus aurẽ uellit et ad monuit fronit̃ genio unde ueneran¬
ts dm tangimus fronten. Dexteram fidei unde paulo post atq animũ praesentipig¬
nort firmatigenua miseri cordiae Vnde haec tangunt rogantes Qui sit fari Perom¬
ma subaudis hortamur quisit autim hoc ẽ cuius filius sicũt etiã respondet namum
sedicerit grecũ :Agitit fortunaf: hortaimur fateri quaceũ fortuna uexet ut agitato¬
que numina troiae :haud multa moratus. Nimiȩ benignitatis non expectare pluri¬
mas prdeces : Praesenti pignore Dextrđmanus coniuntione qua firmantur amicitie
ut urdextrȩ iungere dextrã nondatur et iungimus hospitio dextrassacteata subi
duetit faubrem euis uituperatione quem scit odio eẽ troianis P aupere nametia desi¬

Expanded text:
AMPLEXVS physici dicunt esse consecratas numinibus singulas corporis partes, ut aurAMPLEXVS physici dicunt esse consecratas numinibus singulas corporis partes, ut aurem memoriae - hinc est «Cynthius aurem vellit et admonuit» - frontem genio, unde venerantes deum tangimus frontem, dextram fidei, unde paulo post «atque animum praesenti pignore firmat», genua misericordiae, unde haec tangunt rogantes. QVI SIT FARI per omnia subaudis ‘hortamur’. ‘Qui sit’ autem, hoc est cuius filius sit, sicut etiam respondet; nam iam se dixerat Graecum. AGITET FORTVNA FATERI hortamur fateri quae eum fortuna vexet, ut «agitataque numina Troiae». HAVD MVLTA MORATVS nimiae benignitatis est non exspectare plurimas preces. PRAESENTI PIGNORE manuum coniunctione, qua firmabantur amicitiae, ut «cur dextrae iungere dextram non datur» et «iungimus hospitio dextras ac tecta subiquaerit favorem eius vituperatione, quem scit odio esse Troianis. PAVPERE nam, ut etiam de Si
Abbreviated transcription (Latin):
tmport: Aurera polo dim.u. istero proteron insensu ante enur augos a ẽ sic dies
coua formauira bine formã uiri dixit non hominem Anluuies dira sons tera
sconse tũ tegimen spinis inligatũ spinis hinc ẽ in teprentio uidȩo quendã serrũ setera
oniu sũ Habet enimunaq̃q gens inces sum et uocem propriã Ad troiam missus aut
ire quenticius confessione hocdidicit. aut grecũ eẽ colligit extrepidatione ut tourentius
nestioquid pecati poraat haec purgatio: Praecips: Sinerespectusalutis scilict p̾quam¬
ua pumgrauiora cogitauit pericula : Testor Quaeso obtistor Spirabile uitale de quo
soar aonus et e sermo cictronis quanquã illes piritabile dixerit in libris dedeorũ natu¬
o nunscumq qs oeat non cogitat eorũ comparatione quae fugit :hoc saterit Uitis secido¬
pisedus sib Iudequi tibil excquitibus modo ut ẽ et ortinȩ clas ses: petus se causa metriad¬
at syllabam ut nos abiisserati  Tanta e ut nom possit uel fortunȩ praesentis quali¬

Expanded text:
ERAT VMBRAM hysteroproteron in sensu; ante enim aurora est, sic dies. NOVA FORMA VIRI bene formam viri dixit, non hominem. INLVVIES DIRA sors taetra. CONSERTVM TEGVMEN SPINIS inligatum spinis. Hinc est in Terentio «video quendam sertum». CETERA GRAIVS habet enim unaquaeque gens incessum et vocem propriam. AD TROex sequenti eius confessione hoc didicit: aut Graecum esse colligit ex trepidatione, ut Terentius "nescio quid peccati portat haec purgatio" . ACyclopum graviora cogitavit pericula. TESTOR quaeso, obtestor. SPIRABILE vitale, quo spiramus. Et est sermo Ciceronis, quamquam ille ‘spiritale’ dixerit in libris de deorum natura. QVASCVMQVE quo eat non cogitat, eorum comparatione quae fugit. HOC SAT ERIT vitasse Cyclopas. E CLASSIBVS ex equitibus modo, ut est «et Ortinae classes». PETIISSE causa metri addidit syllabam, ut «nos abiisse rati». TANTA EST ut non possit vel fortunae praesentis quali
Abbreviated transcription (Latin):
ponsũ t sigitts herculis opuscẽ. ad troiae expugnationẽ inuentus itaq filio¬
ponis cumnegarit primoscire ubiesset hercules tandem confessus ẽ mortuu esse
indecũ acrit adindi candũ sepulebrũ cius cogeretur et primo negaret pede¬
am percussit cum nollet dicere posita pergen sadbellum cum ex curaputore snsit¬
ocin us casu liũl eneratus et padem quon per cus serat tumulum caligo eusi putore ania¬
abibis iulneris gre str e nom possent diuquidem cum proora culi nec essealteueta
cudanp nedirt negle sed sibi paruuã petibam incalabrine partib fepcꝰ oui sũt eo nin¬
a emnes uatsseru seruabat sa ne sciendũ sacrificantes disomnib capud udare consuemisis

Expanded text:
ponsum est sagittis Herculis opus esse ad Troiae expugnationem. Inventus itaque Philocponsum est sagittis Herculis opus esse ad Troiae expugnationem. Inventus itaque Philoctetes, cum negaret primo se scire ubi esset Hercules, tandem confessus est mortuum esse. Inde, cu acriter ad indicandum sepulcrum eius cogeretur, pede locum percussit, cum nollet dicere. Postea pergens ad bellum, cum exerceretur sagittis, unius casu vulneratus est pedem quo percusserat tumulum. Ergo cum putorem insanabilis vulneris Graeci ferre non possent, diu quidem eum pro oraculi necessitate ductumpatriam redire neglexit, sed sibi parvam Petiliam in Calabriae partibus fecit. PVRPVREO VELa Minervae sacra servabat. Sane sciendum sacrificantes diis omnibus caput velare consuetos
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur naricii autem alo codicti prouintiae suae: ozo liputore paludis uicinae
sallentinos sallentinũ promunctoriũ italiȩ ẽsnam utait salustius omnis
italia coacta in angustias finditur induo promunctoria brutiũ et salentinum
Ducis melibo cifiloe tactae amelibo ea ciuitate thesaliȩ dequa fuit: moclibo ci
go promelibo ensis : Subiuixa petilia muro ancta muro modico ut grinem quẽ
inadentem subnixus rap̾to potitur petilia dicta uel anoto yneccacou id ẽ uoli¬
re quod captato &igurio ẽ condita. uel quod post relictũ iliũ quoducebatur agy¬
cis cam petiuit ciuitatẽ : petilia sanenumeri ẽ singularis filocteyes autem fuit
phianthus filius herculis comes quẽ hercules cum hominẽ i nocta monte depon¬
petpetit pcalicuis uiarporis reliquias indicaret dequare eũ iurart conpo¬
lit et cipromunere dedit sagit tasydrae felle tinctas postea trouno bello el¬

Expanded text:
dicitur. Narycii autem a loco dicti sunt provinciae suae, Ozolae a putore paludis vicinae. dicitur. Narycii autem a loco dicti sunt provinciae suae, Ozolae a putore paludis vicinae. SALLENTINItalia coacta in angustias finditur in duo promunctoria, Bruttium et SallentinDVCIS MELIBOEI PHILOCTETAE a Meliboea, civitate Thessaliae, de qua fuit. ‘Meliboei’ ergo pro ‘Meliboeensis’. SVBNIXA PETILIA MVRO cincta muro modico, ut «crinemque madentem subnixus rapto potitur». ‘Petilia’ dicta vel ἀπὸ τοῦ πέτασται, id est ‘volare’, quod captato augurio est condita, vel quod post relictum Ilium, quo ducebatur a Graecis, eam petivit civitatem. ‘Petilia’ sane numeri est singularis. Philoctetes autem fuit Poeantis filius, Herculis comes, quem Hercules, cum hominem in Oeta monte deponeret, petiit ne alicui sui corporis reliquias indicaret; de qua re eum iurare compulit et ei pro munere dedit sagittas hydrae felle tinctas. Postea Troiano bello res
Abbreviated transcription (Latin):
inram panio fugisse et inuenta in lauro lauiniũ aqua ascinius post albȩ nomen inp¬
suit xcx capitũ fȩtus prodigiale ẽ hocquo significatur xxx annis regnaturus as¬
canius uiamrationem et nondicit quia enã profutura ẽ fames ut haec erat illa
fames haec nos su prac mamanebat exitiis positur& modũ ciderit queuo catus¬
tem terras Quasi ostendentis ẽ nec enim calibria ab eprro longo distat spatio: nos¬
tri equoris eprrotici quoca labriae litus adluitur: hic et naritii posuerunt moem
aloeri socii aiacis oilei fuerunt epize pͥrrii ethotolis ed post tempestatem montis
capherei eprtepbrrii tenuerunt britios et hos nancdicit: hozo liuero tenueruil
penta polin in de ẽ libicone habitantes litore locros quinetiã deo tolis legitur
quod delatit ũnne iam ulterius accesseriot et ciuitatẽ condiderint que nunc utalis

Expanded text:
in Campaniam fugisse et inventa in Laurolavinio; a qua Ascanius post Albae nomen inpin Campaniam fugisse et inventa in Laurolavinio; a qua Ascanius post Albae nomen inposuit. TRIGINTA CAPITVM FETVS prodigiale est hoc, quo significatur triginta annis regnaturus Ascanius. VIAM rationem, et non dicit, quia etiam profutura est fames, ut «haec erat illa fames, haec nos supr. 396 Has autem terras quasi ostendentis eTRI AEQVORIS Epirotici, quo Calabriae litus adluitur. HIC ET NARYCII POSVERVNT MOENIA LOCRI Locri socii Aiacis Oilei fuerunt, Epizephyrii et Ozolae. Sed post tempestatem montis Capherei Epizephyrii tenuerunt Bruttios - et hos nunc dicit - Ozolae vero tenuerunt Pentapolim; inde est «Lybicone habitantes litore Locros». Quin etiam de Ozolis legitur quod delati Tinneiam ulterius accesserint et civitatem condiderint, quae nunc Vzalis
Abbreviated transcription (Latin):
ur caelebraras illic corporũ mutationes Vnde c̃ in aces sertbi solis filia lucos¬
t÷ ante cunc talus trabis quam possis urbem tuta terra componere tuta altom prop¬
te trachiam et cretȩ discrimina : signatibidicam dẽ ẽ ergo et notandũ quia nonco
ordine quo promĩserat dicit ante enimꝰ deciuitate condenda sicdetutana uigatione
IScotti Ad fluminis tiberini : litortis litus dr̃ quicquid iuxta aquã ẽ unde nunc ris
Nluminis litus uocauit:sus naturaliter longa ẽ licet ingenetiuo corripiatur utbos
pesres spes de hac autem sue aludicunt secundũ uirgiliũ. quod initalia inuentasit
alu quod secum eam moren auigantũ troiani portauerint et oraculo missa cogno¬
uerint ibiet condendã ciuitatẽ ubi sus illa post fugam fuis sit inuenta. Dicitur ergo

Expanded text:
ter celebratas illic corporum mutationes; unde est «inaccessos ubi Solis filia lucoster celebratas illic corporum mutationes; unde est «inaccessos ubi Solis filia lucos VRBEM CONPONERE TERRA ante cuncta lustrabis quam possis urbem tuta terra conponere. ‘Tuta’ autem propter Thraciae et Cretae discrimina. SIGNA TIBI DICAM deest ‘ergo’. Et notandum quia non eo ordine quo promiserat dicit; ante enim dicit de civitate condenda, sic de tuta navigatione. SECRETI AD FLVMINI Tiberini. LITOREIS litus dicitur quicquid iuxta aquam est; unde nunc ripam fluminis litus vocavit. SVS naturaliter longa est, licet in genetivo corripiatur, ut ‘bos’ ‘pes’ ‘res’ ‘spes’. De hac autem sue alii dicunt secundum Vergilium quod in Italia inventa sit, alii quod secum eam more navigantum Troiani portaverint et oraculo cognoverint ibi esse condendam civitatem ubi sus illa post fugam fuisset inventa. Dicitur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nopbquidem et quod in prouisum uile creditur: It sisciret aeneas sed eafica exiturũm
un fucila didonis consentirit amorib Nouimus autem boc iunonem agere ut si posset
fintregnũ itnus : lib scas auer toret oras in opinatũ uero dolorem etam aepeas con¬
prertasu Dicit autem ignarũ fati : longa. procul: nonsitu quam pone uidet sed neces sita¬
er facli Aiu inuia aeneae scilicet: : Tri anseria Quȩlatine trique tradicitur quam mul¬
a trĩmacriam dicunt : lentandus Aut lente tibinauigandũ ẽ: nam tota siciliã eireuo
mle : nfernniq lacus : lucrinũ et a uernũ dicit int̾quos ẽ spelunca perquã ad infe¬
ros descendebatur unde eos dixit infernos: a eaeaq: in sula cirtae quinunc crtae ius
monsa cinta dicitur aliquando ut uarro dicit. in sula fuit nondũ siccatis paludib
quae eim deuidebant a continentiae ata autem dicta ab aspernantiũ uoede prop¬

Expanded text:
dium quidem est, sed quod inprovisum vile creditur. et si sciret Aeneas, se de Afdium quidem est, sed quod inprovisum vile creditur. et si sciret Aeneas, se de Afnon facile Didonis consentiret amoribus. Novimus autem hoc Iunonem agere, ut, si possit fieri, «regnum Italiae Libycas averteret oras». Inopinatum vero dolorem etiam Aeneas conpro casu. Dicit autem ignarum fati. LONGA PROCVL non situ, quam paene videt, sed necessitate fatali. VIA INVIA Aeneae scilicet. TRINACRIA quae Latine Triquetra dicitur, quam multi Trinaciam dicunt.  Infernique lacus Lucrinum et Avernum dicit, inter quos est spelunca, per quam ad inferos descendebmons a Circe dicitur, aliquando, ut Varro dicit, insula fuit, nondum siccatis paludibus quae eam dividebant a continenti. ‘Aeaea’ autem dicta ab aspernantium voce, prop
Abbreviated transcription (Latin):
qum admodum possit tute nauigare et quibus signis italia e regna cognoscat hospita aeque¬
qemucinas hihilenim nobis hospitio eẽ uicinius constat prohibent nam cetera scire bic
distinguendũ : et ẽ sensus ceterate scire non sinunt fata helenũ uero iuno prohibet dicere
etam ca queaudire poteras et uacatque ut solet frequent̃ male autẽ sentiunt quidistin¬
cunt scirt helanũ cum legerimus in lucano uenit etia somnis in unã congeriem miserũqu
prmmunt tot secula pectus: i temalibi nec tantum prodereuati. quantũ scire liceteta deo
ptplitus numine nouit omnia sacerdos ut refrenetur ad certa dicenda Nam dicendo
hdenum fariq uetat saturnia iuno ostendit prȩmissum adeneam perunere aliter
sum non intes poneret nomen prihibet autem scre mortem patris ad augendum
inopinatũ dolorem. et tem pestatem ab acolo inmissam a morem didonis inquo etigau¬

Expanded text:
quemadmodum possit tute navigare et quibus signis Italiae regna cognoscat. HOSPITA AEQVOquemadmodum possit tute navigare et quibus signis Italiae regna cognoscat. HOSPITA AEQVORA vicina; nihil enim nobis hospitio esse vicinius constat. PROHIBENT NAM CETERA SCIRE hic distinguendum. Et est sensus ‘cetera te scire non sinunt fata, Helenum vero Iuno prohibet dicere etiam ea quae audire poteras’, et vacat ‘que’, ut solet frequenter. Male autem sentiunt qui distinguunt ‘scire Helenum’, cum legerimus in Lucano «venit aetas omnis in unam congeriem miserumque premunt tot saecula pectus», item alibi «nec tantum prodere vati quantum scire licet», et adeo repletus numine novit omnia sacerdos ut refrenetur ad certa dicenda; nam dicendo ‘Helenum farique vetat Saturnia Iuno’ ostendit praemissum ad Aenean pertinere - aliter suum non interponeret nomen. Prohibet autem scire mortem patris ad augendum inopinatum dolorem, tem
Abbreviated transcription (Latin):
am parẽ et animȩ et corporis causa nam plerumq quȩ non possunt circa animam fie¬
rifunt cirta corpus. ut soluere uel ligire quopossit anima quod perse non potest excog¬
ubane sentire: inde ẽ unum exuta pedem uinclis in ueste recnta Bene engo heleous cunis
pse niminis plnus : si suspensum ẽ sollicitũ etadtentũ : Deinde canit postperacta solemnie
pste dem ordoenuataden : pauca tibi expediã dictis prbibent namcetera pargo sari: hele¬
uifa queultat saturnia iuno omnia inquiđ uates nouit sed nonomnia permitat᷑ dice
ietutio denimitem fortunȩ superioris: iSortitur. Disponit ordinat it bene adlusit qua
supauinis sacerdos cuuis pro pride sunt sortes uoluitq uices definitio fati secundũ tulliũ
qucit fatũt conexiorerũ perꝑternitatẽ seinuicem tenens quȩ suo ordine et lege uari¬
atui latimen ut ipsa uarietas habeagͥȩ ternitatem: Pauca tibi emultis duo sedicit: eẽ dic turũ

Expanded text:
m par est et animae et corporis causa: nam plerumque quae non possunt circa animam fieri fiunt circa corpus, ut solvere vel ligare, quo possit anima, quod per se non potest, ex cognatione sentire. inde est "unum exuta pedem vinclis in veste recincta" . bene ergo Helenus cuncta ipse numinis plenus; si ‘suspensum’, me sollicitum et attentum. DEINDE CANIT post peracta sollemnia. NATE DEA ordo est ‘nate dea pauca tibi expediam dictis; prohibent nam cetera Parcae scire Helenum, farique vetat Saturnia Iuno’. ‘Omnia’, inquit, ‘vates novit, sed non omnia permittitur dicPER ALTVM per limitem fortunae superioris. SORTITVR disponit, ordinat. Et bene adlusit quasi Apollinis sacerdos, cuius propriae sunt sortes. VOLVITQVE VICES definitio fati secundum Tullium, qui ait «fatum est conexio rerum per aeternitatem se invicem tenens, quae suo ordine et lege variatur, ita tamen ut ipsa varietas habeat aeternitatem». PAVCA TIBI E MVLTIS duo se dicit esse dicturum,
Abbreviated transcription (Latin):
accepit inuenerunt uacuũ litu subiuisa muliere grauida ciuitatẽ condiderunt quere
fecundam o sg̃m debat forer e publicã et eam cumasuo carunt siue Ab euleri dẽ prgnon
brrriaburria Diuinos quelacus. Consecratos auernũ et lucrinũ Auernus auten
in pluralinumero auerna facit ut tartirus tartara unde ẽ a uerna sonantia silues u
nebiclacus amte siluarũ densitate sic ambiebatꝰ ut exalan sinde perangustias aquȩ sul¬
pure agodor grauissimus superuolantes aues necaret unde et auernũs dictus ẽ quasi
aopno: Quamrem augustus caesar intellegens deiectis siluis expestilentib: amoena red

Expanded text:
aafecundam ostendebat rem publicam; et eam Cumas uocarunt, siue a praegnan'Byrria' 'Burria'. Ad v. 442 Divinosque lacus consecratos, Avernum et Lucrinum. 'Avernus' autem in plurali numero 'Averna' facit, ut 'tartarus' 'tartara': unde est 'Averna sonantia silvis'. sane hic lacus ante silvarum densitate sic ambiebatur, ut exhalans inde per angustias aquae sulpureae odor gravissimus supervolantes aves necaret: unde et Avernus dictus est, quasi ἄορνος . quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoena redd
Abbreviated transcription (Latin):
gurate etiam genetiuo coheret : ut et crurũ tenus amengo palearia pendent: sane gaudet
post potione : Pistris Sinauem intellegas haec pristris facit si debelua. haec pristrix̃ pistr¬
cis : commissa luporũ coniuncta et coagmentata Ipsa scilicet ut portã queducis imprro
commissa redudunt et figuratte locutus ẽ ut oculos suffusa ẽ autem hace clocutio posat¬
ma idẽ tTatCΚΑTA Commissa crat luporũ ut ergcaudas delphinũ idẽ commissas babo¬
bat : Ces santem in morantẽ quod sequentia indicant longos et circũ flec tere cursus re¬
terea. Hincostinditur cuncta scire helenũ etiã infensam iunonem sed probiberidice¬
Sicutibutroti arcem fontem timau: sꝓͥboaea insula ẽ decuius ciuitate chachides profaros
ad nouas sedes quaerendas Et haut longe ab his quilocus a sotio ulixis baio illic sepultonom̃

Expanded text:
gurate etiam genetivo cohaeret, ut «et crurum tenus a mento palearia pendent». Sane gaudet gurate etiam genetivo cohaeret, ut «et crurum tenus a mento palearia pendent». Sane gaudet postpositione. PISTRIX si navem intellegas, ‘haec pistris’ huius pistris’ facit, si de belua, ‘haec pistrix’ ‘pistricis’. COMMISSA LVPORVM coniuncta et coagmentata, ipsa scilicet, ut «portam, quae ducis imperio commissa, recludunt». Et figurate locutus est, ut «oculos suffusa». Est autem haec elocutio: postrema, id est τὰ ἔσκατα, commissa erat luporum utero caudas delphinum, id est commissas habebat. CESSANTEM inmorantem, quod sequentia indicant ‘longos et circumflectere cursus’. PRAETEREA hinc ostenditur cuncta scire Helenum et iam infensam Iunonem, sed prosicut "Buthroti arcem" , "fontem Timavi" . Euboea insula est, de cuius civitate Chalcide profecti sunt ad novas sedes quaerendas, et haud longe a Bais, qui locus a socio Ulixis Baio illic sepulto nomen
Abbreviated transcription (Latin):
cum descendis set pubetenus in uarias mutata t̃ formas horrens itaq suam de formitatm sep̃¬
cipitauit in maria Homerus hancdic̃ in mortale monstrũ fuisse salustius saxũ esse dica
simile formȩ caelebrate procului sentib: canes uero et lupi obhoc exea nati esse finguntur
quia ipsaloca plena sunt monstris marinis et saxorũ asperitas illiqnitatur latratus legn
iiam nunc nemora ingenti uento nunclitora plangunt si plangunt dm̃s et latrant̃ non incon¬
grue posuit charibdis autem femina fuit uoracissima. Quaequia boues herculis rapuit fi¬
minata aioue ẽ et in maria precipitata undenaturã pristinã seruat Nam sorbet uniugo¬
sa et secundũ salustiũ tam circatauro menitanũ egerit litus De haccicero inphilippeis pos
sorbet in abruptũ quod graecae brethondicit᷑: coibet spelunca ypallage in sensu nama
ipsa setenet intra speluncam secundum fabulã : Prima nominatiuus ẽ pluralis a neutro eti

Expanded text:
cum descendisset, pube tenus in varias mutata est formas. Horrens itaque suam deformitatem se praecipitavit in maria. Homerus hanc dicit inmortale monstrum fuisse. Sallustius saxum esse dicit simile formae celebratae procul visentibus. Canes vero et lupi ob hoc ex ea nati esse finguntur, quia ipsa loca plena sunt monstris marinis et saxorum asperitas illic imitatur latratus. Legimus etiam «nunc nemora ingenti vento, nunc litora plangunt». Si ‘plangunt’, et ‘latrant’ non incongrue dicitur. Charybdis autem femina fuit voracissima quae, quia boves Herculis rapuit, fulminata a Iove est et in maria praecipitata. Vnde naturam pristinam servat; nam sorbet universa et secundum Sallustium ea circa Tauromenitanum egerit litus. De hac Cicero in Philippicis a‘sorbet in abruptum’; quod Graece βάραθρον dicitur. COHIBET SPELVNCA hypallage in sensu; nam ipsa se tenet intra speluncam secundum fabulam. PRIMA nominativus est pluralis a neutro. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uma q in cotis aicero e at cum aulot mart transfestire quodẽ touriucuõ ad flata aio¬
ue et in lacidm coquer sadiu sub fluctib lituit postea supplicante iouula tina nouatasu¬
per ferapqum ooputr halcprimo neptuno et dorifuit conscerata poscra cũ iqno eta ar¬
Qlicanti sditombi sorore susceptau et illicdianam primo post apollimẽ ꝓsdilint quit¬
cine occissphiton snltus t̃ matris in iuriã sane natadiana parturientio pollinen abun
ttmiramꝰ pertuentũ credidit oraculo apollonis terrȩ motu caruat o ea pn eeui cinillu
mortuus sepedirrtur ełussit quaedum sacrificia ficri postea emicono Eerrdi queuo cirisin¬
dentu s duna idđ  duna post diemquem sol efficit quiẽ apollo ut autera debos quiadi
litut t post ⁊paruetu ta delongreci mani festũ dicunt uel q uod ucrsus quiacũ ubio

Expanded text:
versaque in coturnicem est. Et cum vellet mare transfretare, quod est coturnicum, adflata a Ioversaque in coturnicem est. Et cum vellet mare transfretare, quod est coturnicum, adflata a Iove et in lapidem conversa diu sub fluctibus latuit. Postea supplicante Iovi Latona, elevata superferri aquis coepit. Haec primo Neptuno et Doridi fuit consecrata. Postea, cum Iuno gravplicante se litoribus sorore suscepta est, et illic Dianam primo, post Apollinem peperit. Qui statim occiso Pythone ultus est matris iniuriam. Sane nata Diana parturienti Apollinem matri ntem erumpere ventum credidit», oraculo Apollinis terrae motu caruit. Nam praecepit ne illic mortuus sepeliretur et iussit quaedam sacrificia fieri. Postea a Mycono Gyaroque, uicinis inumentum est luna id est Diana, post diem, quem sol efficit, qui latuit et post apparuit: nam δῆλον Graeci manifestum dicunt: vel quod verius est, quia cum ubique
Abbreviated transcription (Latin):
qusi peruim extorta ideo autem stoicos mediũ sequi diximus quia plato perpetuã dicit
anmam et ad diuersa corpora transitũ facere statim por meritis uitae prioris phitigora
su p̃mũ nonẽ nomen sed ad uerbiũ uttoruũ clamat ciemus autem ẽ hoclo co dicimus mo¬
resolemniuale Noste ordine quonatura ꝑ miserit cuncti sequemur : sides pelaro qusano
a libiait totiens deceptus fraude sereni lenis crepitans auster nt duo epithea posũ¬
it uitiose ut diximus supra fecit autem hoc prope in x. uersibus Auster autẽ quiuisuent᷑
terraeq urbesq recedunt phisicam remdixit lta enim nauiginrtibus ared e tun qua si ab
his terta discedat Sacta mari colitur medio ordo e in marimedio dec colitut tllus sort¬
hiptuno iseriidu mtro idẽ doridi gratissim÷ fibulatalis e pos actuta dat oon iuppit
cume tiom eius sdnmm ⁊ sare utia reuellet illa optauit adis ut na uemi corisertutis

Expanded text:
quasi per vim extorta. ideo autem Stoicos medium sequi diximus, quia Plato perpetuam dicit quasi per vim extorta. ideo autem Stoicos medium sequi diximus, quia Plato perpetuam dicit animam et ad diversa corpora transitum facere statim pro meritis vitae prioris. PythagoraSVPREMVM non est nomen, sed adverbium, ut «torvum clamat». CIEMVS autem est hoc loco ‘dicimus more sollemni’: ‘vale; nos te ordine quo natura permiserit cuncti sequemur’. FIDES PELAGO quia alibi ait «totiens deceptus fraude sereni». LENIS CREPITANS AVSTER duo epitheta posuit vitiose, ut diximus supra; fecit autem hoc prope in decem versibus. ‘Auster’ autem quivis Terraeque urbesque recedunt physicam rem dixit: ita enim navigantibus videtur, quasi ab his terra discedat. Ad v. 73 Sacra mari colitur medio ordo eNeptuno et Nereidum matri, id est Doridi gratissima. Fabula talis est: post vitiatam Latonam Iuppiter cum etiam eius sororem Asterien vitiare vellet, illa optavit a diis, ut in avem converteretur
Abbreviated transcription (Latin):
eto : s̃i cimbia pocula in modũ crmbi fata: sanguinis sacri deuictimis sumptianima que se¬
pulchro condimus bene animam in lacte et sanguine ad tumubũ dicit el ycitã lactenaq cor¬
ous nutritur postanimȩ coniunctionẽ et animasine sanguine nũquã ẽ quo effuso recedit. Le
fuisse : rite ergo reddita legitima sepultura reddit anima ad quictem sepulcri quam stoiciher¬
osundi id ẽ mediũ secuti tam diu dura redicunt quã diudurat et corpus unde aegroti peniitie
sipientia : condita diutius reseruant cadauera. scilicet ut anima multo tempore. perdu ret. it
eporisit obnoxia nec cito ad alios transeat romani contra faciebat corburentes cadauera
estatim anima ingenera litatem id ẽ in suã naturã rediret Dicit ergonunc sacrificus quib:¬
am elicitã animã et sepulchro : conditam ob noxiãq factam corpori quod ante horrebat

Expanded text:
cto. CYMBIA pocula in modum cymbae facta. SANGVINIS SACRI de victimis sumpti. ANIMAMQVE SEcto. CYMBIA pocula in modum cymbae facta. SANGVINIS SACRI de victimis sumpti. ANIMAMQVE SEPVLCRO CONDIMVS bene animam lacte et sanguine ad tumulum dicit elicitam; lacte namque corpus nutritur post animae coniunctionem, et fuisse. rite ergo reddita legitima sepultura, redit anima ad quietem sepulcri, quam Stoici herciscundi, id est medium secuti, tam diu durare dicunt, quam diu durat et corpus: unde Aegyptii, periti sapientia, condita diutius reservant cadavera, scilicet ut anima multo tempore perduret et corpori sit obnoxia, nec cito ad alios transeat. Romani contra faciebant, comburentes cadavera, ut statim anima in generalitatem, id est in suam naturam rediret. dicit ergo nunc sacrificiis quibusdam elicitam animam et sepulcro conditam obnoxiamque factam corpori, quod ante horrebat,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt autem noxiȩ . et dicunt᷑ cata anti frasin. nam manã ut supra diximus bonume unde ẽ et
mine dictum similiter etiã cu menidas dicimus. parcas bellũ lucĩs alii manes e qnando dictos
ntellegunt Nam animabus plena sunt loca intelunarẽ et terrenũ circulũ : Vnde et defluun
quidammanes deos infernos tradunt. Atraq cupressonigra funesta nam inferis consecrata ẽ
qua caesanũ quã reuirescit. Moris autẽ romani fuerat ramũ cupres si ante domũ funestã poni
Nequisquã pontifex per ignorantiã pollueretur ingressus hincoratius uec te praet inui sã
cupres sum ullam breuem dominũ sequetur atraautem quod atratos lares significet : crimnem
demore aut demore gentis ut etiã in aegrpto ẽ aut certe more plangentiũ tepido lacte statim mul¬

Expanded text:
Sunt autem noxiae, et dicuntur κατὰ ἀντίφρασιν: nam ‘manum’, ut supra diximus, ‘bonum’ est; unde est et Sunt autem noxiae, et dicuntur κατὰ ἀντίφρασιν: nam ‘manum’, ut supra diximus, ‘bonum’ est; unde est et ‘mane’ dictum. Similiter etiam Eumenidas dicimus. Parcas, bellum, lucum. Alii manes a manando dictos intellegunt; nam animabus plena sunt loca inter lunarem et terrenum circulum, unde et defluunt. Quidam manes deos infernos tradunt. ATRAQVE CVPRESSO nigra, funesta; nam inferis consecrata est, quia caesa numquam revirescit. Moris autem Romani fuerat ramum cupressi ante domum funestam poni, ne quisquam pontifex per ignorantiam pollueretur ingressus. Hinc Horatius «nec te praeter invisam cupressum ulla brevem dominum sequetur». ‘Atra’ autem quod atratos lares significet. CRINEM DE MORE aut de more gentis, ut etiam in Aegypto est, aut certe de more plangentium. TEPIDO LACTE statim mul
Abbreviated transcription (Latin):
borabant unusse ex pauperib: offerebat alendus anno in tegro publicis et puriorib cibis: Nic¬
÷ postea ornatus uerbenis et uestib: sacris circum ducebat᷑ ꝑtotam ciuitatem cũ execrationib
ut in ipsum reciderent malato tius ciui tatis et sic proiciebatur. Hoc autem in petroni olec
cum e sanesciendũ ẽ latent̃ aeneam hocagere ut troianos didoni ix in felicitatis similitudi
ne commendet nam et eius marito auri causa intulit necemiomnib idem plus ẽ quãsidice¬
ret similis : Scelerata terra prosceleratorum : cladsib: Austros ypalage ẽ instauramus fu n᷑:
modo sepulchrũ quoduirgulta auellendo diruerat Nam propride funus ẽ in censum ca¬
diuer: stant. positȩ sunt : Multa autẽ ut supra diximus. Hic sermo significat  anib: ma¬
nes sunt animȩ illo tempore quode aluis recendentes corporib: nec dũ inalia transierunt

Expanded text:
borabant, unus se ex pauperibus offerebat alendus anno integro publicis sumptibus et purioribus cibis. Hicborabant, unus se ex pauperibus offerebat alendus anno integro publicis sumptibus et purioribus cibis. Hic postea ornatus verbenis et vestibus sacris circumducebatur per totam civitatem cum execrationibus, ut in ipsum reciderent mala totius civitatis, et sic proiciebatur. Htum est. sane sciendum, latenter Aeneam hoc agere, ut Troianos Didoni ex infelicitatis similitune commendet; nam et eius marito auri causa intulit necem. OMNIBVS IDEM plus est, quam si diceret ‘similis’. SCELERATA TERRA pro ‘sceleratorum’. CLASSIBS AVSTROS hypallage est. INSTAVRAMVS FVNVS modo sepulchrum, quod virgulta avellendo diruerat; nam proprie ‘funus’ est incensum cadaver. STANT positae sunt. Multa autem, ut supra diximus, hic sermo significat. MANIBVS manes sunt animae illo tempore quo de aliis recedentes corporibus necdum in alia transierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dr cus auncum suerat et cognatus: credules terras idẽ crudelium et auarerũ polidorus ego sue
durt et arborim ficit uitup erbile onime poeton aliquid fingere quodpenitus auriaten
dicedet drnuq ob icitur uirpilio demutitione nauiũ in nimphias etquoddicit pera urer pidi
disinset donu doscirnistum tertiũ cutiris didoni comam secuertty sealo prepisesiture cor pndi
adinfelo quides alcisirhodixit cum subire fatuꝰ moriti nfelix aut quuam infelrx et̃ eomend¬
itsinoca rgi auit e prouintia crudelitatom exqua fuerant diomedes ligurigus cu en
nunt᷑ nisi tanrtũ esenumero płi : unde ẽ uictricia fis omne ut cognationis et udeasbio rocue
obidost ꝓcct pet mniscent coniugitiones cumenim sit tertiae coniugationi sun fintine
portȩ tractus ẽ autem sermo exmore gallorũ Nam mas silien ses quotiens pestilentia la¬

Expanded text:
num’; nam et civis Aeneae fuerat et cognatus. CRVDELES TERRAS id est crudelium et avarorum. POLYDORVS EGO sive num’; nam et civis Aeneae fuerat et cognatus. CRVDELES TERRAS id est crudelium et avarorum. POLYDORVS EGO sive duit et arborem fecit. Vituperabile enim est poetam aliquid fingere quod penitus a veritate discedat. Denique obicitur Vergilio de mutatione navium in nymphas; et quod dicit per aureum ramum ad inferos esse descensum; tertium, cur Iris Didoni comam secuerit. Sed hoc purgatur Euripidis exemplo, qui de Alcesti hoc dixit, cum subiret fatum mariti. INFELIX aut qui iam infelix esse coeICIO REGI auxit ex provincia crudelitatem, ex qua fuerunt Diomedes, Lycurgus, Tereus. faciunt, nisi tantum ex numero plurali: unde est ‘victricia’. FAS OMNE et cognationis, et iuris hospitii. erbum de his est quae permiscent coniugationes; cum enim sit tertiae coniugationis, infinitum portae». Tractus est autem sermo ex more Gallorum. Nam Massilienses quotiens pestilentia la
Abbreviated transcription (Latin):
lus diceuntiu: Additus It auditũ :liuarent bonũ ac leue facerent: obluctor eriusioi
tost enim en dno orus centis aox reddita prodita redditur em̃ quid quid adnos palterũ
test sit quam quann bicetam hor possit intelleg Nam adum uoxmissa pertumu li eiler
rer set inambru dis sicas ailacerare e sepias uul nerare ut lacerũ erudelitet entideis¬
phcbun: sopulto Nodo iacenti significat ut somno un mocqi sepulti Item occupat aeneas adi
ous do de sspullos am sepulens ÷ quasi sine pulsu. Non enim hunc sepultũ possumus dicent cũ
susul dura nonsit in hocerte facta sed fortuitasit obrutus torrapias bene etiam ille quiledrs
spcular aenoasi quo d ꝑue tqłf srin de tostimoniue Scelerare Polluere et ẽ sermo pluitinus quobo¬

Expanded text:
tius et nuntium, auditus et auditum. LEVARENT bonum ac leve facerent. OBLVCTOR acrius nitius et nuntium, auditus et auditum. LEVARENT bonum ac leve facerent. OBLVCTOR acrius nitest enim esse etiam irascentis. VOX REDDITA pro ‘data’. Redditur enim quicquid ad nos per alterum transit. Quamquam hic etiam hoc possit intellegi; nam ad eum vox missa per tumulum est. LACERAS per membra dissicis; nam ‘lacerare’ est ‘saepius vulnerare’, ut «lacerum crudeliter ora» de Deiphobo. SEPVLTO modo ‘iacenti’ significat, ut «somno vinoque sepulti», item «occupat Aeneas aditum custode sepulto»; nam ‘sepultus’ est quasi ‘sine pulsu’. Non enim hunc sepultum possumus dicere, cum sepultura non sit in hoc rite facta, sed fortuita sit obrutus terra. PIAS bene etiam ille qui laeditur excusat Aeneam; quod pietatis grande testimonium est. SCELERARE polluere; et est sermo Plautinus, quo ho
Abbreviated transcription (Latin):
sdex sequentib: intellegimus cogitabã inquid neforte sanguis esset et nimphis samadri¬
idis. Namq cum arborib et nascuntur et pereunt. Vnde plerũq cesa arbore sanguis
manat. Nam ouidius ait cum erisich thonarborẽ incideret primo sanguis effluxit
post ululatus secutus ẽ indestatius nec amplexȩ dimittunt robora nimpbȩ Item co¬
staibam neforte ext̾ra in iure sanguis effluerit. Nam quoddicit hȩ̧ seue neratũ eẽ
numina illas constat pracessisse cogitationes Gradiumq patrem eorperona pea idẽ exlieo¬
tom in glio quod inbellantibus sit neces se ẽ Geticis thrachus getȩ autem populis cund isore¬
quse posuit tunc enim masculino utimur genere cum deis loquimur quibus uidemus ut sid¬
us ensbe cunc obeuisibas meis siautem neutro utimur eaq uidentur significamis ut si bo
coco dicert eute suundaret uisa quod propter metrũ nequaquã potuit᷑ similia sunt nun¬

Expanded text:
sed ex sequentibus intellegimus. Cogitabam, inquit, ne forte sanguis esset ex nymphis: amadrysed ex sequentibus intellegimus. Cogitabam, inquit, ne forte sanguis esset ex nymphis: amadryades namque cum arboribus et nascuntur et pereunt; unde plerumque caesa arbore sanguis emanat. Nam ut Ovidius ait, cum Erysichthon arborem incideret, primo sanguis effluxit, post ululatus secutus est; inde Statius «nec amplexae dimittunt robora nymphae». Item cogitabam ne forte ex terra Martis iure sanguis efflueret; nam quod dicit haec se veneratum esse numina, illas constat praecessisse cogitationes. GRADIVVMQVE PATREM θοῦρον Ἄρηα, id est exilientem in proelia, quod in bellantibus sit necesse e‘visa’ posuit. Tunc enim masculino utimur genere, cum de his loquimur quibus videmus, ut si dicas ‘nubecula obest visibus meis’. Si autem neutro utamur, ea quae videntur significamus, ut si hoc loco diceret, ‘rite secundarent visa’; quod propter metrum nequaquam potuit. Similia sunt nun
Abbreviated transcription (Latin):
uerbenas ẽ et bene matri sacrificaturus aras coronat exmyrto : Siluam. Bene uariat ut
nunc siluam nuncuimina nunc uirgulta nunc arborem dicat: monstrũ bone monstrũ
nã statim quid esset apparuit et hoc propriȩtatis ab usione tamen plerũq corrũ pitur:
lquuntur. Sanguine .g.li. in uerbo producitur ut hocloco. item caniscũ montibus humor
lutur in nomine breuis ẽ ut liquor :Tabo. Corrupto sanguine et ẽ nom̃ casus septimi tan¬
in ut sponte natu quod siuelis declinare. haectabes huius tabis dicis: membra quatit
causa pendet ex causa Namtimor sanguinem gelat quico actus gignit frigus ientũ
uimen molle et flexuosũ unde et uictos dicimus curuos persenectũtẽ Tenstare lateri¬
is miraculum ẽ enim ex arbore sanguinẽ fluere :multa mouens animo: non dicit quae:

Expanded text:
verbenas est. Et bene matri sacrificaturus aras coronat ex myrto. SILVAM bene variat, ut verbenas est. Et bene matri sacrificaturus aras coronat ex myrto. SILVAM bene variat, ut nunc silvam, nunc vimina, nunc virgulta, nunc arborem dicat. MONSTRVM bene ‘monstrum’; nam statim quid esset apparuit. Et hoc proprietatis est; abusione tamen plerumque corrumpitur. LIQVVNTVR SANGVINE GVTTAE ‘li’ in verbo producitur, ut hoc loco, item «canis cum montibus umor liquitur»; in nomine vero brevis est, ut ‘liquor’. TABO corrupto sanguine. Et est nomen casus septimi tantum, ut ‘sponte’, ‘natu’; quod si velis declinare, ‘haec tabes, huius tabis’ dicis. MEMBRA QVATIT causa pendet ex causa; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit frigus. LENTVM VIMEN molle et flexuosum; unde et vietos dicimus curvos per senectutem. TEMPTARE LATENTES miraculum est enim ex arbore sanguinem fluere. MVLTA MOVENS ANIMO non dicit quae,
Abbreviated transcription (Latin):
to ut hinc putetur subsecutũ esse prodigiũ ubiq enim ioui iuuencum legimus immo¬
litum ut statuam ante aras aurata fronte iuuencũ iam cornupetate .t. p.q. sp. Are¬
nam : item iuuenalis quiuexat nascenti robora cornunam inuictimis etiam ȩtas ẽ consi¬
deranda ,tumulus hoc sermone etcollem et sepulchrũ fuisse significat quo sum mõ inquo
summo: cornea uirgulta et mirtus benelegit artis aptit uirgulta nã legimus et bonabel¬
lo cornus item et pastoralem p̃st xacus pide mirtũ ergositelis fuerat confixus merito
illichec co aluere uirgulta cornus autem declinatur ut ficus si arborsit nam cornuani ma¬
lis indeclinabile ẽ licet genitiuũ usurpauit lucanus ut cornus tibicura sinistri lentule
siccicero in arat .o huius genus progenu: accessit non ad cornũ sed ȩ pꝰ mirtũ quae inter

Expanded text:
eo ut hinc putetur subsecutum esse prodigium. Vbique enim Iovi iuvencum legimus immoeo ut hinc putetur subsecutum esse prodigium. Vbique enim Iovi iuvencum legimus immolatum, ut «statuam ante aras aurata fronte iuvencum, iam cornu petat, et pedibus qui spargat harenam», item Iuvenalis «qui vexat nascenti robora cornu». Nam in victimis etiam aetas est consideranda. TVMVLVS hoc sermone et collem et sepulcrum fuisse significat. QVO SVMMO in quo summo. CORNEA VIGVLTA ET MYRTVS bene elegit hastis apta virgulta; nam legimus «et bona bello cornus», item «et pastoralem praefixa cuspide myrtum». Ergo si telis fuerat confixus, merito illic haec coaluere virgulta. ‘Cornus’ autem declinatur ut ‘ficus’, si arbor sit. Nam ‘cornu’ animalis indeclinabile est, licet genetivum usurparit Lucanus, ut «cornus tibi cura sinistri, Lentule». Sic Cicero in Arato «huius genus» pro ‘genu’. ACCESSI non ad cornum, sed ad myrtum, quae inter
Abbreviated transcription (Latin):
tmpore quo missus ẽ ad furmenta portanda: Fatis inquis. Bene quid sit futurũ
prȩ occupat :Aeneadas Eccenec uirgilius a enũ dicit : Sacradioneae matri. Veneri
subdioneam uenerem dicat ut hocloco si prosperam demari eamdicat et procre¬
co ioui qui arcis deus ẽ apollini propter auguraa libero causa libertatis. Nã dialii
sinuocentur ad priuatam pertinent causam . unꝰđe dido ne legimus iu noni ante om̃s
cuiuinda iugalia curae propter nuptias. quãuis enim rei .p. utilitas simularet᷑ erat
tmen etiam specialis causa didonis similiter et hic eneas sacrificat ueneri quod aut̃
delibero diximus haec causa ẽ ut signũ sit liberȩ ciuitatis namapud maiores aut stipen¬
lia piae erant ausederatȩ aut liberȩ ̃ sed inliberis ciuitatib simulacrũ marsi erat qui intu¬
ala liberi patris ẽ: mactabam in litore taurũ contrarationem ioui taurũ sacrificat ad¬

Expanded text:
mpore, quo missus est ad frumenta portanda. FATIS INIQVIS bene quid sit futurum praeoccupat. AENEADAS ecce nec Vergilius Aenum dicit. SACRA DIONAEAE MATRI Veneri,  subiungit, ‘Dionaeam’ Venerem dicat, ut hoc loco; si prosperam, de mari eam dicat esse procreCIBS COEPTORVM OPERVM Iovi, qui arcis deus est; Apollini, propter auguria; Libero, causa libertatis. Nam dii alii, si invocentur, ad privatam pertinent causam. Vt de Didone legimus «Iunoni ante omnes, cui vincla iugalia curae» propter nuptias; quamvis enim rei publicae utilitas simularetur, erat tamen etiam specialis causa Didonis. Similiter et hic Aeneas sacrificat Veneri. Quod autem de Libero diximus, haec causa est, ut signum sit liberae civitatis. Nam apud maiores aut stipendiariae erant, aut foederatae, aut liberae. Sed in liberis civitatibus simulacrum Marsyae erat, qui in tutela Liberi patris est. MACTABAM IN LITORE TAVRVM contra rationem Iovi taurum sacrificat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
aẽ. Cursus tellȩ creusȩ ad monitione quae dixit et terram hesperiã uenies: sub ipsa antan¬
dro uxta nast andrũ ẽ autem ciuitas frigriae dicta antandros uel quod deantan dro insula
un condiderunt coloni quasi antian&por uelquia greci uenientes per thariã sepere poli¬
dorum procuius pretio hanc accipere ciui titem quae ex facto nomenaecepre Quãuis
huio opinioni uir gilius non consentiat fertut tiomen quod postꝰ accertu ecenimn a l er
oucis ussit lapidibus alii poli mestore occisum dicunt ꝑost eueriã qucen etiin maenco
cipifatũ cuass cummater bbaecuba agnouisset cadauer cu casdudc d acetetun esla nao¬

Expanded text:
est, cursu stellae, Creusae admonitione, quae dixit «et terram Hesperiam venies». SVB IPSA ANTANest, cursu stellae, Creusae admonitione, quae dixit «et terram Hesperiam venies». SVB IPSA ANTANDRO iuxta Antandrum. Est autem civitas Phrygiae, dicta Antandros vel quod de Andro insula eam condiderunt coloni, quasi ἀντὶ Ἄνδρου, vel quia Graeci venientes per Thraciam cepere Podorum, pro cuius pretio hanc accepere civitatem, quae ex facto nomen accepit - quamvis huic opinioni Vergilius non consentiat. Fertur tamen quod post acceptum pretium a Graecis occisus sit lapidibus. Alii a Polymestore occisum dicunt post eversam Troiam et in maria praecipitatum. Cuius cum mater Hecuba agnovisset cadaver, cum captiva d
Abbreviated transcription (Latin):
sine queritur quomodixerit cecidit et fumat sed aut perlicentiã poeacã tempus protem¬
pore posuit ut meminisse horret luctuq refugit. aut certe naturt̃c rerđm ex pressit
nmruina in breui sit fumus uero longo ꝑmanet tempore. Nam quod ait probus ad dis¬
onendũ tempus circũ flectendam ultimã syllabam ut intellegamus fumauit : non pro¬
edit quia pone tantũ uerbum in ultima habet accentũ ut significet retro: diuersa exilia
nulti ad illud referunt magnũq sparsa per orbem constat namq: diuersas partes or¬
bstenuis se troianos sed melius ẽ specialit̃ hoc aeneae darequi compulsus auguriis ẽ diuersas
urras. hoc ẽ eregione positasq: rere. Desertas autem ad arda no accipe namubiq uberes eẽ
ns legimus ut atq ubere glebȩ : Auguriis agimur .d. ex flamma quae temp̃ra as canii pas

Expanded text:
Sane quaeritur quo modo dixerit ‘cecidit’ et ‘fumat’. Sed aut per licentiam poeticam tempus pro temSane quaeritur quo modo dixerit ‘cecidit’ et ‘fumat’. Sed aut per licentiam poeticam tempus pro tempore posuit, ut «meminisse horret luctuque refugit», aut certe naturam rerum expressit; nam ruina in brevi fit, fumus vero longo permanet tempore. Nam quod ait Probus, ad discernendum tempus circumflectendam ultimam syllabam, ut intellegamus ‘fumavit’, non procedit, quia ‘pone’ tantum verbum in ultima habet accentum, ut significet ‘retro’. DIVERSA EXILIA multi ad illud referunt «magnum quae sparsa per orbem». Constat namque diversas partes orbis tenuisse Troianos. Sed melius est specialiter hoc Aeneae dare, qui conpulsus auguriis est diversas terras, hoc est e regione positas, quaerere. DESERTAS autem ‘a Dardano’ accipe; nam ubique uberes esse eas legimus, ut «atque ubere glaebae». AVGVRIIS AGIMVR DIVVM ex flamma, quae tempora Ascanii pasta
Abbreviated transcription (Latin):
pafricula cͦmectendis adungit᷑ rebus ut post quã altos tetigit fluctus sic enimdictis sequen¬
bis partis. Nam frigia in asia ẽ illiũ infrigia sedminore : priamiq euge non ẽ iteratio
meritam. Benegentem Nam la omedontis et paridis culpa uniuersa gens perire non debut
Visum superis laus ilii quod non nisi dipotuere subuertere quotiens cumq autem ratio
non aparet. Sicuisum int̃ ponitꝰ : ut horatius. Sicuisum ueneri cũ amorem ostenderet ñ
esse pulchritudis. et bene accusatio in deos habet quandã uenerationẽ Alio quinsacri¬
legium ẽ : superbum iliũ nobile . Ulium autem Virgilius neutro tantũ genere declinat:
boratius autem feminino ut ñ semel illios uexata sane modo iliũ proprixe deciuitate
dixit Nam regio troia ẽ quãuis in terdũ prociuitate prouintiã ponat ut et campos ubitro

Expanded text:
1 Postquam haec particula conectendis adiungitur rebus, ut "postquam altos tetigit fluctus" : sic enim dictis sequen1 Postquam haec particula conectendis adiungitur rebus, ut "postquam altos tetigit fluctus" : sic enim dictis sequenbis partis: nam Phrygia in Asia est, Ilium in Phrygia, sed minore. priamique evertmeritam bene 'gentem': nam Laomedontis et Paridis culpa universa gens perire non debuit. visum sunon apparet, ‘sic visum’ interponitur, ut Horatius «sic visum Veneri», cum amorem ostenderet non esse pulchritudinis. Et bene accusatio in deos habet quandam venerationem; alioquin sacrilegium est. SVPERBVM ILIVM nobile. ‘Ilium’ autem Vergilius neutro tantum genere declinat, Horatius etiam feminino, ut «non semel Ilios vexata». Sane modo ‘Ilium’ proprie de civitate dixit, nam regio ‘Troia’ est - quamvis interdum pro civitate provinciam ponat, ut «et campos ubi Tr
Abbreviated transcription (Latin):
Necundum interrogationem didonis post insidias grecorum et casus suorum proprioser¬
Orores ex sequitur quos pertulit ante quã ada fricã perueniret ordine ut supra diximus
commutato Nã rectũ operis initium ẽ fractibello fatisq: repulsi fuga autem eius haec
÷ Relinquens ilium idam tenuit: inde anđantram ciuitatem iuxta quã factis nauigiis
aenuit thratiã inquaenũ constituit ut multi putant. mox prodigiis territus delũ tenuit:
illic accepto augurio errore patris prȩt̃uectus crcladas uenit ad cretã ubi cũ pestilentia
laboraret a dispenatibus monitus adstro fadas deuectus insulas inde p̃ter uectus maritima
gretiae apud ephirũ susceptus ẽ helenios pitio. unde profectus calabriam tenuit. Et illinc:
satĩ territus aduentu diomedis abscessit nauigatq: usq ad scillã et charibdin quae sunt
itnȩ uicinȩ: unde uento plilsus circumita maxima parte siciliae drepcenũ uenit. Vbi se¬

Expanded text:
ecundum interrogationem Didonis post insidias Graecorum et casus suorum proprios errores exsequitur, quos pertulit antequam ad Africam perveniret, ordine ut supra diximus commutato: nam rectum operis initium est "fracti bello fatisque repulsi" . fuga autem eius haec est. relinquens Ilium Idam tenuit, inde Antandrum civitatem, iuxta quam factis navigiis tenuit Thraciam, in qua Aenum constituit, ut multi putant. mox prodigiis territus Delum tenuit. illic accepto augurio, errore patris praetervectus Cycladas venit ad Cretam: ubi cum pestilentia laboraret, a diis penatibus monitus ad Strophadas delatus est insulas. inde praetervectus maritima Graeciae apud Epirum susceptus est Heleni hospitio. unde profectus Calabriam tenuit, et illinc statim territus adventu Diomedis abscessit, navigavitque usque ad Scyllam et Charybdin, quae sunt Aetnae vicinae. unde vento pulsus circumita maxima parte Siciliae Drepanum venit, ubi se
Abbreviated transcription (Latin):
odolore inuuer grecis conuitiabatur: forgia̧ idẽ Ađ disenetionem eretensisinto¬
odolr: paramus it bene petut loca inquibus et laterenet necuigia uorepaen seramnet¬
to quo fafarfoquiaquisquis nauigat licet mente destinet. Locum quotamen femt in¬
tortisĩ subi sistere dee. Apteritis tractum ẽ quia nec intratia permansit nec in ereta
contrabimus q uiros colligimus unde ẽ unam q̃ lrcios atem et fratres liciocetis sesi
ceapollimis agris eos scilicet quiad auxiliũ uenerantaux mox ut uixȩ conisꝑco tas ceuli¬
solurtia qͥusae semusadu upregiluum aditiliam nonuenit penatib et magnis disuansr o que
inunumta dicit penatos et magnos deos naminbasi scribebat inagnusdis eedleb otu

Expanded text:
Graecis conviciabatur. PHRIGIAE IDAE ad discretionem Cretensis. MOLIMVR paramus. Et bene petiit loca, in quibus et lateret et navigia praepararet. INCERTI QVO FATA FERANT quia quisquis navigat, licet mente destinet locum, quo tamen feratur incertus est. VBI SISTERE DETVR a praeteritis tractum est, quia nec in Thracia permansit nec in Creta. CONTRAHIMVSQVE VIROS colligimus - unde est «unam quae Lycios», item et «fratres Lycia missos et Apollinis agris» - eos scilicet qui ad auxilium venerant. VIX mox, ut «vix e conspectu Siculat mentio, quia secundum Vergilium ad Italiam non venit. penatibus et magnis dis Varro quidem unum esse dicit penates et magnos deos; nam et in basi scribebatur magnis d