comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo contrihit offensioneaut ꝓeo homine in quo offenditur
aliũ homine qͥ d digit᷑ int̃poni opara& Aut ꝓre inqͣ affendit᷑
qđ odit aut id qđ diligit auditoris animꝰ traducat᷑ & difsimulare
id tedefenserũ qđ existimeris defensurus Deuide cũ iam
mitor factꝰerit auditor. ingredipedetẽptĩ in defensionẽ
&hcere ea que indignent᷑ aduersirii tͥqͦq indigna uideri
Deindecũ lemeris eũ q̃ dudi& de monftrare nichiladte e ꝑto
nere & negare tequiquã deid uersariis eẽ dictarũ neq:hoc
neq illid ut ner aꝑteledis eos qͥdiligunt᷑ & tam̃idoł scure
faciens que rd possis alienesab hs auditoꝵ uolintitẽ &aliquoꝵ
udiciñ similidere aut autoritatẽ ꝓferre imititione dignã
Deinde eindẽ aut consimilẽ aut muorẽ aut minorẽ agirẽ
inp̃sentide monstrare: Sinoratio aduersarioꝵ fidẽ uidebit̃
audtorib fecisse itq. ei qͥ intelligit qͥb reb fidesfiet facile

Expanded text:
tudo contrahit offensionem, aut pro eo homine, in quo offenditur, alium hominem, qui dili- gitur, interponi oportet; aut pro re, in qua offenditur, quod odit, ad id, quod diligit, auditoris animus traducatur; et dissimulare te id defensurum, quod existimeris; deinde, cum iam mi- tior factus erit auditor, ingredi pedetemptim in defen- sionem et dicere ea, quae indignentur adversarii, tibi quoque indigna videri; deinde, cum lenieris eum, qui audiet, demonstrare, nihil eoquicquam de adversariis esse dicturum, neque hoc neque illud, ut neque aperte laedas eos, qui diliguntur, et tamen id obscure faciens, quoad possis, alienes ab eis auditorum voluntatem; et aliquorum iudicium simili de re aut auctoritatem proferre imitatione dignam; deinde eandem aut consimilem aut maiorem aut minorem agi rem in praesenti demonstrare. Sin oratio adversariorum fidem videbitur auditoribus fecisse—id quod ei, qui intellegit, quibus rebus fides fiat, facile
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ illa supiora. quis qͥd cur ubi. q̃ndo quẽ ad modum
quib: adminicłis. om̃sartiũ scriptores tractar̃. ⁊ in p̃¬
ceptis suarũ artiũ reliq̃r̃. Uerũ cicero rerũ al tẽpoꝵ
ꝑsonarũq considerans naturã. addidit illis om̃ib octa
ualent. sꝯopinione Neq it cũdicimꝰ tunicã ꝑseipsã in¬

Expanded text:
Septem illa superiora, quis, quid, cur, ubi, quando, quemadmodum, quibus adminiculis, omnes artium scriptores tractarunt et in praeceptis suarum artium reliquerunt. Verum Cicero rerum ac temporum personarumque considerans naturam addidit illis omnibus octaualent, sed opinione; neque enim, cum dicimus tunicam, per se ipsam in
Abbreviated transcription (Latin):
pteundũ ptous. Ob tc̃ cũ psius regeste ex positio. ma¬
gnã excipit offensinẽ Ob inqͥt narritio sicũ aꝑis
atq insinuas reigeftȩ qͣlitatẽ necessehabes tibi audito¬
rẽ reddere infensũ: Qđ cũ ẽcingit. ñ c̃texte in qͥt narra¬
redebebis. nec cius ã omẽmindicart sssingla scusepar¬
tes ꝓponere ⁊ his statĩ argum̃ta subponiere ut resdu¬
bia fidȩ pagentis accipiat uoluntate Pretea inqͥt cũni

Expanded text:
 TVNC, CVM IPSIVS REI GESTAE EXPOSITIO MAGNAM EXCIPIT OFFENSIONEM. Obest, inquit, narratio, si, cum aperis atque insinuas rei gestae qualitatem, necesse habet tibi auditorem reddere infensum. Quod cum contingit, non contexte, inquit, narrare debebis nec causam omnem indicare, sed singulas causae partes proponere et his statim argumenta supponere ut res dubia fidem pro agentis accipiat uoluntate. Praeterea, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ causa postul& narret᷑ Ob.ẽ. tũ cũipsius:
geste &x positio magnã excipit offensionẽ Quĩ
argum̃ tando ⁊ causã agendo. leniri opertebi:
Qdcũ acciderit mẽbratĩ oportebit partes rsif
cõmodare. ut uulneri p̃stomedicam̃tũ sit ⁊ odũ
statĩ defensio mitig&. Nihil ꝓd÷ narratio cũcõ
aut ab aduersariis reexposita nr̃a nihil inera
terũ aut aliomͦ narrare. aut abhis qͥ audiunt ita
netͥ negotiũ ut nr̃a nihil int̃sit eos alio pastoden
Quode¬

Expanded text:
arretur. obest tum, cum ipsius rei gestae expositio magnam excipit offensionem, quam argu- mentando et causam agendo leniri oportebit. quod cum accidet, membratim oportebit partes rei gaccommodare, ut vulneri praesto medica- mentum sit et odium statim defensio mitiget. nihil prodest narratio tum, cum ab adversariis re exposita nostra nihil interest iterum aut alio modo narrare; aut ab iis, qui audiunt, ita tenetur negotium, ut nostra nihil intersit eos alio pacto quod
Abbreviated transcription (Latin):
dcũ accidit om̃ino narratione suꝑsedenduest N loco
uodegenert agemꝰ cũ cũ dedis positione dicemꝰ Nã hoc
addispositaonẽ ꝑtin& ui p̃docuit q̃ in narratione ser
uanda sint. ⁊ quẽ ad modũ facienda: Nc̃ in ipsã narratio¬
Deinde sinarrandũ qͦlo co narrandũ Postremo siita nar¬
rit᷑ quẽ adi nodũ ciusa postul&. Non ubiq: narrandũ ÷ i qͥt¬

Expanded text:
cum accidit, omnino narratione supersedendum est. noquo de genere agemus tum, cum de dispo- sitione dicemus; nam hoc ad disposuanda sint et quemadmodum facienda; nunc in ipsam narratiorandum sit; deinde, si narrandum, quo loco narrandum; postremo, si ita narretur quemadmodum causa postulet. Non ubique narrandum est
Abbreviated transcription (Latin):
Et reliqͥsimilit̃ colligere possumꝰ. Ergo cicero om̃iadic̃
hanc uͦ opinionẽ intrib plenã eẽ dic̃. Siid qđ dicimꝰ a nr̃a
si fiat ꝓbabilis narratio ñerit: Deinde ut qđ idagimꝰ
apopłi rumore ñ abhorreat Scilic& nec̃tra c̃suitudi¬
nẽ audientiũ loqͣris: Siapud romanos narres concra
iustitiã & si apud scidias mores barbaros rep̃hendas:
Postremosi id qđ agimꝰ. cũ eoꝵ qͥcũq audiunt iudicaturi
opinione c̃sentiat Itaq narrationẽ ꝓbabilẽ eẽdicit
si iea sint septẽ illa.quis. quid .cur. ubi. q̃ndo quẽ ad¬
modũ. quib ad miniculis. Sꝯcũ om̃ia hic posuertt unũ
sꝯmagis auxesis criminis. Et qm̃pt a h̃ iad c̃iestur
accõmodauerant᷑ ubi fastũ negat᷑ merito modus cẽ:
magis alibi modus nerit Si aut̃ in reliquis sttabrꝰ
erit. auxesis fastierit ñ ꝓbabilis narrationis p¬
sitio. Ergohic uideamꝰ .uii. illa. absq solomodo
PERSONA siꝑsonarũ dignitutes seruabuntur

Expanded text:
. Ergo Cicero omnia dicit. Haue uero opinionem in tribus plenam esse dicit, si id quod dicimus, a nostra si fit, probabilis narratio non erit. Deinde ut id quod agimus a populi more non abhorreat, scilicet ne contra consuetudinem audientium loquaris, si apud Romanos narres contra iustitiam et si apud Scythas mores barbaros reprehendas. Postremo, si id quod agimus, cum eorum quicumque audiunt iudicaturi opinione consentiat. Itaque narrationem probabilem esse dicit si in ea sint septem illa: quis, quid, cur, ubi, quando, quemadmodum, quibus adminiculis. Sed cum omnia hic posuerit, unumsed magis auxesis criminis. Et quoniam praecepta accommodanda erant, ubi factum negatur, merito modus esse magis alibi modus non erit. Si autem in reliquis statibus fuerit auxesis facti erit, non probabilis expositio. Ergo hic uideamus septem illa absque solo modo. Persona, SI PERSONARVM DIGNITATES SERVABVNTVR;
Abbreviated transcription (Latin):
rupd ut eũtalip̃uarieation. aliudeđuolum¬
optinere possimꝰ Nãut obtineat dauus echre mes
d& filiã pãphilo aꝑtenarrat id qd ẽtra paphilũ potãt
uideri illũ peregn& amare & filiu exeasuscepisse
Ic̃ scđm ordinẽ positȩ narrationis ad partitionis pcepta
ueniamus. PARTITIO Rectahabita incausa parti¬
tio illistre ⁊ pspicuã totã efficit onicionẽ. Parce seiscluȩ

Expanded text:
 ut tali praeuaricatione aliud, quod uolumobtinere possimus. Nam ut obtineat Dauus ne Chremes det filiam Pamphilo, aperte narrat id quod contra Pamphilum poterat uideri, illum peregrinam amare et filium ex ea suscepisse. Nunc secundum ordinem positae orationis ad partitionis praecepta ueniamus. RECTE HABITA IN CAVSA PARTITIO INLVSTREM ET PERSPICVAM TOTAM EFFICIT
Abbreviated transcription (Latin):
riũ rei ut supͣdocuimꝰ Atq hoc diligent̃ uide¬
re oportebit Preceptadat: ut necessaria ar¬
gum̃ta ñ sola dicendi specie facramꝰ iđ necõple¬
xio uel enumeratio in solo genere dicendi po¬
sita eẽ uideat᷑ sed ut rationes ipsȩ egres neces¬
sariȩ sint Et hoc genere dicendi ꝓferant᷑ tri¬
pliciscilica Aut ꝑ cõplexionẽ aut ꝑenumera¬
tionẽ. aut ꝑ simplicẽ c̃clusionẽ Distũ itaq dene¬
cessario argum̃to & qͣle sit ⁊ qt̃ modis dictionis

Expanded text:
rium rei, ut supra docuimus. ATQVE HOC DILIGENTER VIDERE OPORTEBIT. Praeceptum dat ut necessaria argumenta non sola dicendi specie faciamus, id est ne complexio uel enumeratio in solo genere dicendi posita esse uideatur, sed ut rationes ipsae et res necessariae sint, et hoc genere dicendi proferantur, triplici scilicet, aut per complexionem aut per enumerationem aut per simplicem conclusionem. Dictum itaque de necessario
Abbreviated transcription (Latin):
remotio criminis. relatio criminis. cõparitda
Cmcessio : ci reus ñid quoc f ctũ . defendit.
sedut ignoscat᷑ postulat ł lec induas partes diuuidit᷑
purgittionẽ a dep̃cationẽ Purgatio ẽ cũ stictum
cͥoncedit᷑ culpare mouetur Hȩc partes hab& .iii.
in prudentiã casum. necessitatẽ . Dep̃catio uũ&
teccasse & consulto pecccissẽ reus se consitetur. &¬
tum̃ ut ignoscct᷑ postulat. quod genus ꝑraro potes
ccidere Remotio criminis ẽ. cũ iderim̃ quod in¬
fert᷑ ab se & asua culpa .ii. & potestaite in aliũ reus
remouere concitur lddupplicit̃ fieri poterit.

Expanded text:
remotio criminis, relatio criminis, conparatio. concessio est, cum reus non id, quod factum est, defendit, sed ut ignoscatur, postulat. haec in duas partes dividitur, purgationem et deprecationem. purgatio est, cum fac- tum ed culpa remouetur; haec partes habet tres, imprudentiam, casum, necessitatem. Deprecatio est cum et peccasse et consulto pecctamen, ut ignoscatur, postulat; quod genus perraro potest accidere. remotio criminis est, cum id crimen, quod infertur, ab se et ab sua culpa et potestate in alium reus removere c
Abbreviated transcription (Latin):
onis etrouersia cũ aut quẽ aut quicũ ais qͣmͦ. ut
Apud qͦs aut quo iurs. aut quo tẽ pore agere oportent
querut. aut om̃ino adiqđ decẽnutitioe aut ii firmnati¬
oncaetimis agĩ Hui c̃statutionis hermiagorasi nuen¬
tor et exstimat̃ nq̃ ñ usi si t ea ueteres o uoressepe

Expanded text:
ontroversia, cum aut quem aut quicum aut quomodo aut apud quos aut quo iure aut quo tempore agere oporteat, quaeritur aut omnino aliquid de commutatione aut infirmatione actionis agitur. huius constitutionis Hermagoras in- ventor esse existimatur, non quo non usi sint ea veteres oratores saepe
Abbreviated transcription (Latin):
Sibiettio ẽ. cũnt̾rogimꝰ idusarios. ut q̃rimꝰ ipsi. qͥa ebillis
ant qd ẽttapios dici possit. deqi subicimꝰ id qđ oportit dici aut
p̃oportet. aut nob adiunto faturũ sit aut offuturũ. Siidẽ
Amplũ p̃trimonaũ relictũ ẽ at p̃tris berit uenier̃. Hereditas
ailiqͣ uetit. N potest dici.S. etiã apetessariis om̃ib exhere¬
ditatus ẽ. ꝑniũ aliqđ exlite aut iuditio cepit: Nm̃do id ñ
feat .s. etiã insuꝑ ipse grandisponsione uictꝰ ẽ. Ergo sihis ra¬
tiorib locupletatꝰ pẽ. sic̃ om̃s uidetis. uut ist domi uascit᷑ aurũ.
uit undeꝰ ̃ ligtũ petuni as tepit. ltẽ. Sepe iudues apimũ ad¬
uorti multos ediqͣ exhoxesta re ꝙ ne mimici qͥdẽ criminari
possint. sibi p̃siatũ petere. qͣ nibuil pecest adũsarĩ facete pã
utrũ dp̃tris ciꝰ uirtutẽ cfogiet t cũ tos ureti capite daĩ

Expanded text:
ut quaerimus ipsi, quid ab illis aut quid contra nos dici possit; dein subicimus id, quod oportet dici aut non oportet, aut nobis adiumento futurum sit aut offuturum sit idemAmplum patrimonium relictum est? At patris bona venierunt. Hereditas aliqua venit? Non potest dici; sed etiam a necessariis omnibus exhereditatus est. Praemium aliquod ex lite aut iudicio cepit? Non modo id non fecit, sed etiam insuper ipse grandi sponsione victus est. Ergo, si his rationibus locupletatus non est, sicut omnes videtis, aut isti domi nascitur aurum, aut, unde non est licitum, pecunias cepit.» Item: «Saepe, iudices, animum advorti multos aliqua ex honesta re, quam ne inimici quidem criminari possint, sibi praesidium petere. Quorum nihil potest adversarius facere. Nam utrum ad patris eius virtutem confugiet? At eum vo
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis quantũ in se ẽ integrũ ẽ: Sed cũ in
causa positũ quid oper&cur ad tendim tc̃ in ea
uicia possum inuenire. Itaq: ipsũ genusar¬
gum̃tationis duob: modis uiciosũ est. Cũ aut
iipso uiciũ erit. aut cũ ad id qđ instituit ñ ac¬
cõmodabit᷑: In ipso uicid eẽ : quatuor decĩmođ
possum inuenire. Deinde ñ ac cõmodari
adid qđ instituit. duodecĩ mođ possumꝵ de¬
phendere. Quȩ om̃a cicero partĩ ql aꝑtas¬

Expanded text:
dictionis, quantum in se est, integrum est, sed cum in causa positum quid operetur attendimus, tunc in eo uitia possumus inuenire. Itaque ipsum genus argumentationis duobus modis uitiosum est, cum aut in ipso uitium erit, aut cum ad id quod instituit non accommodabitur. In ipso uitium esse quattuordecim modis possumus inuenire. Deinde non accommodari ad id quod instituit duodecim modis possumus deprehendere, quae omnia Cicero, partim quia a
Abbreviated transcription (Latin):
fore ꝑturbationẽ siñ itares agant᷑: ⁊ iniudi¬
ciũ ueniant qͦ pacto oporteat Hoc est si aut
cũ eo agat᷑. qͥcũ ñoporteat. aut alia poena alio
crimine. alio tẽpore. Atq hanc rationẽ ad

Expanded text:
fore perturbationem, si non ita res agantur et in iudicium veniant, quo pacto oporteat; hoc est, si aut cum eo agatur, quocum non oporteat, aut alia poena, alio crimine, alio tempore; atque hanc rationem ad
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ Deinde urũ id facimisset qđ penitere fueri
ua n̾necesesut idaut fieriaut tafieri querit᷑ Qu

Expanded text:
diximus; deinde utrum id facinus sit, quod paenitere fuerit qua necesse fuerit id aut fieri aut ita fieri, quaeritu
Abbreviated transcription (Latin):
quodam modo uectigal. In A us
uero publicando: magnam esse
utilitatem Post haec adiungit
temur quanto utilior res aut
honestior pretereatur. si id inti¬
lectum fuerit quod aduersariua
interpretatur. Hoc aut
utis fi& si quod nos inter pretamur.
acramus esse honestum. utile. Nccessiriũ
ed quoniam scripti controuersia. sicuti
supra docuimus potest esse ⁊ intestam̃to.
a hoc &emplum dedit. Iocest autem
esse ⁊ in lege. adiecit pręcepta si ambi

Expanded text:
quodammodo uectigal, in auro quodammodo uectigal, in auro uero publicando magnam esse utilitatem. Post haec adiungit tum, quanto utilior res aut honestior praetereatur si id intellectum fuerit quod aduersarius interpretatur. Hoc autem apertius fiet, si quod nos interpretamur doceamus honestum, utile, necessarium. Sed quoniam scripti controuersiam, sicuti supra docuimus, potest esse et in testamento, et hoc exemplum dedit. Potest autem esse et in lege; adiecit praecepta, si ambi
Abbreviated transcription (Latin):
Quoriam ut doximus constrtutiones non sunt
sed incidentes sunt controuersie. non coq¬
tuit qu&e sit intentio. qua depulsio. neq
quȩ ratio ⁊ refutatio rationis. ⁊ quȩ
iudicatio: sed continuodat pracerta
qua sun parti utrique communia
Iunt autem hare.
PRMUM ut negemus ambiguum
⁊ doceamus locutionis ipsius consuetudisti
uera sententia. Deinde excutiamus per¬
sonam eius qui scripsit. ut ex cateri
dictis eius factis. scriptis. animoa
uita: quid senserit possit intelligi
De inde &xcutiamus omne scriptum. pi
in aliquo uerbo. Aut nos adiuu&. du
in pugn& aduersariũ. Deinde dicen¬
dum. id quod aduersarius intelligat
minus commode fieri. quam quod nos
intelligamus. Huic pręcepto &eplu de
MES ET RIX coronam auream ne habs
Si habuerit. publica esto. Hic eun
tractari potest. non bene sentirer
qui publi candam dicit esse merettiae
Quod publicȩ meretricis nullus exr
nulla ad ministratio. Hoc est nullas

Expanded text:
Quoniam, ut diximus, constitutiones non sunt, Quoniam, ut diximus, constitutiones non sunt, sed incidentes sunt controuersiae, non constituit quae sit intentio, quae depulsio, neque quae ratio et refutatio rationis et quae iudicatio sed continuo dat praecepta quae sunt parti utrique communia. Sunt autem haec: primum ut negemus ambiguum et doceamus locutionis ipsius consuetudinem, t uera sententia; deinde excutiamus personam eius qui scripsit, ut ex ceteris dictis eius, factis, scriptis, animo atque uita, quid senserit possit intellegi; deinde excutiamus omne scriptum, ne in aliquo uerbo aut nos adiuuet aut impugnet aduersarios; deinde dicendum id quod aduersarius intellegat minus commode fieri quam quod nos intellegamus. Huic praecepto exemplum dat: MERETRIX CORONAM AVREAM NE HABETO; SI HABVERIT, PVBLICA ESTO. Hic enim tractari potest non bene sentire eum qui publicandam dicit esse meretricem, quod publicae meretricis nullus exitus, nulla administratio, hoc est nullum
Abbreviated transcription (Latin):
Et &x his siquid amplificationis dabitur. com¬
munibus ut rimque locis. uti oportebit.
VNC DEHIS CONTROUER¬
ISUIS QUE IN SERIPTO
uersantur. dicendum uidetur¬
Tonstitutiones rationales esse status.
& in primo docuimus. & ipłas esse
principales. Hoc quem admodum com¬
pleremus indicendo. superiore tractatu
docuit. Sed quia sunz preterea
genera contro uersiarum quȩ uersantur
in scripto. que incidunt constitutionibus.
quȩ ipsa quinque sun. necessario &iam
de his dat pracepta.
Vnł autem controuersi& quinq
Ambiguitas. Priptum & uoluntas.
Leges contrariae. Ratio cinatio. ⁊ definitio
Scripti autem controuersia est: cum in
quo cunque scripto. nascitur controuersia
uit in legibus testamentis. Pactis. edictis.
& arteris que inscriptura suN.
Ergo principalis est ambiguitas. quia
ita ordinem fecit. Cuius definitio ad¬
hibita est. cum quid senserit scriptor
obscurum est. ideo quia duas. aut plures
res. significat. Huic exemplum dedit.
ut heres dar& uasa celata ixori que uell&.

Expanded text:
et ex his, si quid amplificationis dabitur, communi- bus utrimque locis uti oportebit. VNC DE HIS CONTROVERSIIS QVAE IN SCRIPTO VERSANTVR DICENDVM VIDETVRConstitutiones rationales esse status et in primo docuimus et ipsas esse principales. Hoc quemadmodum compleremus in dicendo, superiore tractatu docuit; sed quia sunt praeterea genera controuersiarum, quae uersantur in scripto, quae incidunt constitutionibus, quae ipsa quinque sunt, necessario etiam de his dat praecepta. Sunt autem controuersiae quinque, ambiguitas, scriptum et uoluntas, leges contrariae, ratiocinatio et definitio. Scripti autem controuersia est cum in quocumque scripto nascitur controuersia, ut in legibus, testamentis, pactis, edictis et ceteris, quae in scriptura sunt. Ergo principalis est ambiguitas, quia ita ordinem fecit, cuius definitio adhibita est: 'cum quid senserit scriptor obscurum sit, ideo quia duas aut plures res significat'. Huic exemplum dedit, ut heres daret uasa caelata uxori quae uellet.
Abbreviated transcription (Latin):
faciant om̃ino iudiciũ nullu fucurũ Forticisollo¬
gismifecit formã qͥ in infinitũ seꝑdeintectares
definitione porrigit᷑ ut granũ cumulus aceriuis
Decidit oritiꝰ. Occider& accusator. Ita sẽꝑ si neiudi¬
co ent poena. Poruiss& hunc ipsũ deilla sumere
suppliciũ quasi desorore : Et deca ꝑ ãplificationẽ.
& deliberationis p̃ceptis dictio ut dicafiustũ.
honestũ utile uł contra quȩ om̃ia in deliberationis
pceptistrastant᷑ ut refelli& in contrariã partẽ con¬
uerti possint uteũ supuerbi caus adictũ sit ab accu¬
satore ñ debusse a fratre int̃fici sororẽ dicithic
magis a fre debuisse. ut ne abipso quidẽ qͥfecifsea
in dubiũ uocar&ur ut negare non posset qđ ad

Expanded text:
FACIANT, OMNINO IVDICIVM NVLLVM FVTVRVM. Soritici syllogismi fecit formam, qui in infinitum semper intenta rei definitione porrigitur: granum, cumulus, aceruus 'occidit Horatius, occideret accusator'; ita semper sine iudicio erit poena. POTVISSE HVNC IPSVM DE ILLA SVMERE SVPPLICIVM. Quasi de sorore. ET DE EA PER AMPLIFICATIONEM EX DELIBERATIONIS PRAECEPTIS DICTIO. Vt dicas iustum, honestum, utile uel contra; quae omnia in deliberationis praeceptis tractantur. VT REFELLI ET IN CONTRARIAM PARTEM CONVERTI POSSINT. Vt, cum supra uerbi causa dictum sit ab accusatore, non debuisse a fratre interfici sororem, dicet hic magis a fratre debuisse. VT NE AB IPSO QVIDEM, QVI FECISSET, IN DVBIVM VOCARETVR. Vt negare non posset quod
Abbreviated transcription (Latin):
illũ sicut hunc accusari oportere : incũhuiꝰ defensione.
coniungi illiꝰ accusationẽ De fensor aut̃ cũt icc̃a
siqͣ ex aliis incident confbitutionib ꝑtrastarit :
de ipsa remotione si cargum̃tabit᷑ Primũ cuiꝰ acci¬
derit culpa de monstrabit. De indecũid alienacul¬
pa accidiss&. ostend& se aut ñ potusse. aut ñ pc

Expanded text:
illum sicut hunc accusari oportere et non cum huius defensione illum sicut hunc accusari oportere et non cum huius defensione coniungi illius accusationem. Defensor autem cum cetera, si qua ex aliis incident constitutionibus, pertractarit, de ipsa remotione sic ar- gumentabitur: primum, cuius acciderit culpa, demon- strabit; deinde, cum id aliena culpa accidisset, ostendet se aut non potuisse aut n
Abbreviated transcription (Latin):
cusiaest emotio criminis ẽ cũ ei intentio
fiti qđ ab aduersario infert᷑ in aliũ aut in alud
ilodi quosdã legauer athenas. Legatis q̃stores
suptĩquẽ oportebat dari. ñdeder̃ Legati ꝓfesti
nẽ ditus. Infirmatio ẽ. Vostam̃ id qđ publice uob
qit nogotiidatũ conficere oportebatt. Iudicatio ÷
ehnsq legatierant suptꝰ q uidebebat᷑ depublicoñ
dant᷑ oportuerit ne eos conficere. nihi lominus
ugitonẽ Hoc ingenere pͥmũ sicut inc&eris siqd
dit e coniesturali. aut exalia c̃stitutione sumi
pesi iuideri o portebit Deinde plt̾raq & excõpa¬
itone. ⁊ ex relatione criminis in hanc qͦq causa
Enueniie poter Accusator aut̃ illũ cuiꝰ culpa
id fastũ reusdie& pͥmudef end& s poterit. Sinminꝰ
poterit : negabit adhoc iudiciũ illi. sedhuꝰ quẽ ipse
accus& culpãꝑtinere Postea dic&. suoquẽq offiuo
consulere oportere: necsi ille peccassa. hunc opor¬
tuisse peccare  Deinde sulle deliquerit. separatimØ

Expanded text:
Remotio criminis est, cum ejus intentio facti, quod ab adversario infertur, in alium aut in aliud Rhodii quosdam legarunt Athenas. Legatis quaestores sumptum quem oportebat dari, non dederant; legati profecti non est datus. Infirmatio: Vos tamen id, quod publici vobis erat negotii datum, conficere opor legati erant, sumptus qui debebatur ex publico non daretur, oportueritne eos conficere nihilominuslegationem? hoc in genere pri- mum sicut in ceteris, si quid aut ex coniecturali aut ex alia constitutione sumi possit, videri oportebit. deinde pleraque et ex comparatione et ex relatione criminis in hanc quoque causam convenire poterunt. Accusator autem illum, cuius culpa id factum reus dicet, primum defendet, si poterit; sin minus poterit, negabit ad hoc iudicium illius, sed huius, quem ipse accuset, culpam pertinere. postea dicet suo quemque officio consulere oportere; nec, si ille peccasset, hunc oportuisse peccare; deinde, si ille deliquerit, separatim
Abbreviated transcription (Latin):
& similiũ. Hoc ꝓ scđm. locus cõmunis appellatur
Verũ locorũ cõmuniũ generas duo. ut & ipse deda¬
rat. In om̃s eusdẽ generis causas transferriñ satiscõ¬
mode possit. hoc argum̃tũ solũ ñ argum̃tum¬
thesis. ł conquestionẽ quod  ꝓpriũ epilogorum
dequib aute dictũ in libro primo hoc in epilogis
id  inc̃dusione. Aliquã ꝓbabilẽ utraq ex parte
Certiorib illis auditorib. scilic& . Nã tũ ei concedit᷑
cõmune quiddã dicere. Ndeb& enĩ locus cõmunis in¬
duci cũ ad huc nichilꝓbatũ. & auditoris animꝰ
renouatur ad eaq̃i estant. Postꝓbationẽ ꝑlocum
cõmnune. Aut om̃ib iãdictis ex suscitatur. quia

Expanded text:
 secundum est locus communis appellatur; uerum locorum communium genera sunt duo, ut ipse declarat. IN OMNIS EIVSDEM GENERIS CAVSAS TRANSFERRI NON SATIS COMMODE POSSIT. Hoc argumentum est thesis. PER CONQVESTIONEM. Quod est proprium epilogorum. DE QVIBVS ANTE DICTVM EST. In libro primo, hoc est in epilogis, id est in conclusione. ALIQVAM PROBABILEM VTRAQVE EX PARTE CERTIORIBVS ILLIS: auditoribus scilicet. NAM TVM EI CONCEDITVR COMMVNE QVIDDAM. Non debet enim locus communis induci, cum adhuc nihil probatum est. ET AVDITORIS ANIMVS RENOVATVR AD EA, QVAE RESTANT. Post probationem per locum commune
Abbreviated transcription (Latin):
locos cõmunes dabit.Nunc exponamus
inc̃iecturalẽ constitutionẽ qui loci cõmunes¬
uidicare incidere soleant. Suspicionib crediopor¬
tere & hoportere. Rumorib. credioportere
& ñoportere. Testib credio portere & ñ oportere
Qustiomb credioportere. & no porcere. Vitaon
ante atã spectari oportere . & ñ oporcere.
Eiuisdẽ eẽ quimilla repeccarit. & hoc qͦq
ad misisse. & neẽ eius dẽ causax. Maxime
spectari causã oportere & non oportere
Atq hiquidẽ & siquihiuus modi exꝓprio
argum̃to cõmunes locinascentur incon¬
&r artas partes didicuntur. Certꝰ auc̃ la

Expanded text:
locorum communium; nunc exponemus, in coniecturalem constitutionem qui loci communes in- cidere soleant: suspicionibus credi oportere et non oportere; rumoribus credi oportere et non oportere; testibus credi oportere et non oportere; quaestionibus credi oportere et non oportere; vitam ante actam spectari oportere et non oportere; eiusdem esse, qui in illa re peccarit, et hoc quoque admisisse et non esse eiusdem; causam maxime spectari causam oportere et non oportere. atque hi quidem et si qui eiusmodi ex proprio argumento communes loci na- scentur, in contrarias partes diducuntur. certus a
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Desensoris ꝑquẽ calũpnia accusatorim
cũ indigracione ostendiur. & ꝑquẽ cũ con¬
questione miscđa captatur. Hi&& ceterilas
om̃s emmunes echisdẽ p̃ceptis sumuntus
quib caeterae angum̃tationes. Sedilȩce¬
nus & subtiliues & acutius tractanar
hiaut̃ grauius & ornatius & cũ uerbis
tũ & ĩa sencentiis excellentib In llsoi
amplitudo. Nuncadaliã consticutani
ttan seamus

Expanded text:
 defensoris, per quem calumnia accusatorum cum in- dignatione ostenditur et per quem cum conquestione misericordia captatur. hi et ceteri loci omnes com- munes ex iisdem praeceptis sumuntur, quibus ceterae argumentationes; sed illae tenuius et subtilius et acu- tius tractantur, hi autem gravius et ornatius et cum verbis tum etiam sententiis excellentibus. in illiest amplitudo. Nunc ad aliam constitutionem transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
trattarit. ħ pacto p̃mornate poterimꝰ ⁊ in litudando uinle¬
dendo in corꝑe aut animo autextraneis reb dicere. sicuti cog¬
nom̃ qđ ꝓcerto nomine collocemꝰ. DENOMIN GRAUIS

Expanded text:
tractarit.» Hoc pacto non inornate poterimus, et in laudando et in laedendo, in corpore aut animo aut extraneis rebus dicere sic, uti cognomen quod pro certo nomine collocemus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe imaginũ collocatione. Tũ nec nimis
ĩiustres. nec uehem̃t̃ obscuros locos habere
oport&. nedut obcecȩnt᷑ tenebris imagines
minꝰ pedu tricenũ. Nã ut aspecłꝰ itẽ cogitatio
minꝰ ual&. siue nimis ꝓcul remoueris. Siue
uehem̃t̃ ꝓpȩ ad moueris ioꝙ opost& uideri
⁊idoneos locos cõparat. tam̃ siqͥs ladibta idoneos
ĩ uenire se ñ putau ipse sibi c̃stituat qã uol&
multos licebit. Cogitatio eñi cũ uis regionem
potest ãplecti si ea sitũ loci cuiꝰđa ad suum
arbitriũ fabricari archi tectari. Quare
licebit sih ac ꝓmpta copia c̃terłi ñ erimus
nos m& ipsos nob cogitatĩo nr̃a regionem
c̃stituere. Ii doneoꝵ locoꝵ cõmodissimã dis¬
tendionẽ cõparare Delocis sitis dictum ÷
Nc ad imaginũ rationẽ trarseamꝰ. Imergo¬

Expanded text:
e ymaginum collocationem. Septimo, nec nimis illustres nec uehementer obscuros locos habere oportet, ne aut obsecentur tenebris ymagines minus pedum trinum. Nam ut aspectus, ita cogitatio minus ualet, si aut nimis procul remoueris aut uehementer prope admoueris id quod oportet uideriet idoneos locos conparare, tamen si qui satis idoneos invenire se non putabit, ipse sibi constituat quam volet multos licebit. Cogitatio enim quamvis regionem potest amplecti et in ea situm loci cuiusdam ad suum arbitrium fabricari et architectari. Quare licebit, si hac prompta copia contenti non erimus, nosmet ipsos nobis cogitatione nostra regionem constituere et idoneorum locorum commodissimam distinctionem conparare. De locis satis dictum est; nunc ad imaginum rationem transeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
loco sumemꝰ. utcito ĩm̃tẽ uenire possit. I reũ
adlectũ eiꝰ astituemꝰ. dext̃a poculũ. sinistra
tabulas. modicds testiculos ari& inostenenẽ
ĩ locis ponemꝰ. I quotiescũq rẽ meminisse uolemꝰ
si formarũ dispositione Iimaginũ diligeđi
oatio utem᷑ facile ea qͣuolemꝰ memoria c̃¬
seqͤm᷑ Cũ ũboꝵ similitudines imaginib ex¬
pͥmere uolemꝰ plus negoti suscipiemus
⁊ magis ĩgeniũ nr̃m exercebimꝰ. hnos h mͦ
facere oportebit. Iadomi ultione regis atri

Expanded text:
loco sumemus, ut cito in mentem venire possit. Et reum ad lectum eius adstituemus, dextera poculum, sinistra tabulas, medico testiculos arietinos tenentein locis ponemus; et, quotienscumque rem meminisse volemus, si formarum dispositione et imaginum diligenti notatione utemur, facile ea, quae volemus, memoria consequemur. Cum verborum similitudines imaginibus exprimere volemus, plus negotii suscipiemus et magis ingenium nostrum exercebimus. Id nos hoc modo facere oportebit: Iam domum itionem reges Atri
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sũmatĩ ipsoꝵ negotioꝵ imagines cõpa¬
ramꝰ. Uerboꝵ similitudines estitiuint᷑. cũ
uniꝰ cuiꝰq nominis. Iuo⁊cabuli memoria
tõtiꝰ memport̃
ueneno necatũ ⁊hereditatis causa factũ
arguerit. Ieiꝰ rei multos dixerit testes
& escios ẽẽ si hoc pͥmũ ut ad defendenđdũ nob̵
expeditũ simneminisse uolemꝰ. H pͥmo locorei
tociꝰ imagine c̃firmabimꝰ. A grotũ ĩ lecto
cubaNẽ faciemt. ipsũ illũ dequo a& ur
si formã eiꝰ d& inebimꝰ si eũ ñ aliq̃e egrotũ deminimo

Expanded text:
tim ipsorum negotiorum imagines conparamus; verborum similitudines constituuntur, cum unius cuiusque nominis et vocabuli memoria totius memoriam veneno necatum, et hereditatis causa factum arguerit, et eius rei multos dixerit testes et conscios esse: si hoc primum, ut ad defendendum nobis expeditum ‹sit,› meminisse volemus, in primo loco rei totius imaginem conformabimus: aegrotum in lecto cubantem faciemus ipsum illum, de quo agetur, si formam eius detinebimus; si eum non, at aliquem aegrotum ‹no
Abbreviated transcription (Latin):
applatione. nc̃ assũptionis aꝑꝓbatione sublaca. De¬
inde docuit erꝑtitã argiũtationẽ. utraq apꝓbati¬
one sublata. Nc̃ que stio ẽ. ansit bi ꝑtita argum̃tatio
Si peperit. uirgo ñ est seperit aut̃. Multi dicunt
eẽ biꝑtitã argum̃tationẽ hac ratione. Siinquiun
Appbationss sepe qr manifestȩ s̃ subtrabunt᷑ cur ñ
⁊ c̃clusio cũ mauifesta. subtrahat᷑. ut sit biꝑtita¬

Expanded text:
tione, nunc adsumptionis adprobatione sublata; deinde docuit tripertitam argumentationem utraque adprobatione sublata. Nunc quaestio est, an sit bipertita argumentatio: 'si peperit, uirgo non est; peperit autem'. Multi dicunt esse bipertitam argumentationem hac ratione: si, inquiunt, adprobationes saepe, quia manifestae sunt, subtrahuntur, cur non et conclusio, cur manifesta est, subtrahatu
Abbreviated transcription (Latin):
capienda. ut hic assũptio ẽ. Hihil aut̃ meliuis
conslio quã om̃is munđ ad ministratur . haec assup¬
tio &xui ꝓpositionis assupta ẽ. Quȩ enĩꝓ positio:
Meliꝰ enĩ accurantur quȩ c̃silio regunt᷑ quã quȩ
sine consilio administrantur. Deinde inquit & iã
assũptionis aꝑꝓbatio. multis rationib facienda ẽ
Ex trema c̃clusio est. qu& quat tuor modis fit iuos
habere tractatũ. Quinqueꝑtitã igit᷑ hoc pacto
putant eẽ argumñtatione. Iui inquit qͥnq ꝑtitã¬
eẽ dicunt argum̃tationẽ. hoc affer qđ supra¬

Expanded text:
capienda est; ut hic adsumptio est: nihil autem melius capienda est; ut hic adsumptio est: nihil autem melius consilio quam omnis mundus administratur'. Haec adsumptio ex ui propositionis adsumpta est: quae est enim propositio? 'Melius accurantur quae consilio reguntur, quam quae sine consilio administrantur'. Deinde, inquit, etiam adsumptionis adprobatio multis rationibus facienda est. Extrema conclusio est quae quattuor modis fit, quos ogismo coeperimus habere tractatum. QVINQVEPERTITAM IGITVR HOC PACTO PVTANT ESSE ARGVMENTATIONEM. Qui, inquit, quinquepertitam dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ breuis inspectio est. & oratori res neces¬
saria. dpus quidẽ inquit utroꝵq consimile est
ã alteruter & ꝓpositionẽ haba et applationẽ
ꝓpositionis ⁊ rursus assũptionẽ ⁊ apꝓbationẽ
assuptionis & conclusionẽ. Verũ inquit qͥ sillo¬
gissonũ in quinq partes diuidunt. has singulas
partes numerant. ut ꝓpositio una parssit.
lli aduit̃ qui tres partes insillogismis eẽ c̃cendunt
ẜpoftionẽ ⁊ apꝓbationẽ ꝓpositio ñ unã partẽ
uiimerant. Rursus assũptionẽ & aꝑꝓbationẽ
asuiptionis alterã partẽ numerant Tertiã
utro conclusionẽ. Ita utrorunq opus simile
sedum̃bris operis numerus diuersus Ia ũ
ss queptici sillo gismi siue trꝑtitr imn ipsis
erib ipsis
libris exẽpla poterimus agnoscere Verũ quedã
p̃cepta uibis partib posita intelligamꝰ: ꝓpositio inqͥt
generał. in suo eẽ deb&. & id qđ assumdũ est in se¬

Expanded text:
quia et breuis inspectio est et oratori res necesquia et breuis inspectio est et oratori res necessaria. Opus quidem, inquit, utrorumque consimile est; nam alteruter et propositionem habet et adprobationem propositionis et rursus adsumptionem et adprobationem adsumptionis et conclusionem. Verum, inquit, qui syllogismum in quinque partes diuidunt, has singulas partis numerant ut propositio una pars sit, lili autem qui tres partes in syllogismis esse contendunt, propositionem et adprobationem propositionis unam partem numerant, rursus adsumptionis alteram partem numerant, tertiam uero conclusionem. ha utrorumque opus simile, sed in membris operis numerus diuersus. Iam uero quinquepertiti syllogismi siue tripertiti in ipsis libris exempla poterimus agnoscere; uerum quaedam praecepta in his partibus posita intellegamus. Propositio, inquit, generalis in suo esse debet et id quod adsumendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositio
sua se ui & ratione confirmas. Inductio enĩ non ꝑse
iognoscitus. neq sua se ui ⁊ ratione confirmat. Sedut
fide faciãt ꝓbandae rei. simnilitudines ante p̃cedunt
Aecte itaq ritiocinatio definita iđ oratio quȩ &x
confesso argum̃tũ continens ñ similitudine sed ꝑse
cognoscitus. ⁊ sua se ui & ratione confirmat. Verũ
qđ dximus ex confesso ar gum̃tũ c̃tinens Nisi enĩ
quis confictatus qr inimicus fuit. non erit argu¬
mentũ. Sunimicꝰ fuit. occidit. Sedsi confiteatus
ininicũ. argum̃tũ ꝓbabile fit. Iiigit in imic fuit
occidt hoc degenere qui diligentiꝰ esiderandũ
putauer̃. Ratiocinatio est igitus oratio ꝑse
cognita. de sua ui ⁊ ratione confirmata & re
confesu sũptũ ad fide ꝓferens argum̃tum
Verũ ut deximus. hac oratio ẽ ꝑtinens ad sillo¬
gismos Sillogismoꝵ aut̃ multi quinq multi
plurimas partes. multi inquit tresesse dexerunt
Ded utroꝵq inquit rationes debemꝰ inspicere.

Expanded text:
positum sua se ui et ratione confirmet'. Inductio enim non per se cognoscitur neque se sua ui et ratione confirmat, sed ut fidem faciat probandae rei similitudines ante praecedunt. Recte itaque ratiocinatio definita est, id est oratio quae ex confesso argumentum continens non sirnifitudine, sed per se cognoscitur et sua se ui et ratione confirmat. Verum quod diximus 'ex confesso argumentum continens'; nisi enim quis confiteatur quia inimicus fuit, non erit argumentum ‘si inimicus fuit, occidit' ; sed si confitetur inimicum, argumentum probabile fit 'si igitur inimicus fuit, ocddit'. HOC DE GENERE QVI DILIGENTIVS CONSIDERANDVM PVTAVERVNT. Ratiocinatio est igitur oratio per se cognita ac sua ui et ratione firmata, ex re confessa sumptum ad fidem proferens argumentum. Verum, ut diximus, haec oratio est pertinens ad syllogismos. Syllogismorum autem multi quinque, multi plurimas partes, multi, inquit, tres esse dixerunt: sed utronimque, inquit, rationes debemus inspicere,
Abbreviated transcription (Latin):
sit argum̃tatio. Cicero multis sillogis missuis
argumntationẽ Et primo quidẽ ꝓpositionẽ &
apꝓbationẽ int̾ se ee diuersa Inqua assertione
primo argum̃ti. deinde exẽpli est sillo gsmꝰ De¬
hinc simili ratione asserit assũptionẽ ⁊ apꝓbati¬
onẽ eiꝰ inter se eẽ diuersas . Inquarus sus
assertione primo argum̃ti deinde exẽpli. sillogis¬
mus. Itaq postꝗ ꝓ bauit ꝓpositionẽ & ã sũptio¬
nẽ ab apꝓbationib suis longe eẽ sc̃paratas. con¬
dudit cõmode partios ẽ cos qͥquin queptitam
duer̃ argum̃ tationẽ: Qumq igit᷑ partess̃ iugi

Expanded text:
sit argumentatio. Cicero multis syllogismis suis sit argumentatio. Cicero multis syllogismis suis argumentationem, et primo adserit propositionem et adprobationem inter se esse diuersas; in qua adsertione primo argumenti, deinde exempli est syllogismus. Dehinc simili ratione adserit adsumptionem et adprobationem eius inter se esse diuersas, in qua rursus adsertione primo argumenti, deinde exempli est syllogismus. Itaque postquam probauit propositionem et adsumptionem ab ationibus suis longe esse separatas, concludit commodes partitos esse eos qui quinquepertitam dixerint argumentationem. QVINQVE IGIT
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tationis genus iđ inductionis soc rates
maxune ⁊ om̃s socratici tractauer̃. ita hoc genus
argum̃ tationis. iđ ratiocinatioquinq ꝑtita ab
aristotele & theofrastro ł peripacheticis frequen¬
tatũ atq tractatũ.. Sedqx orator rhechori¬
cã scribens in portune pene philo sophos ad testi¬
moniũ uocat. qr dialectica iste traictatus est
recte philosopbos sibi ad hib&. qr rhethorieam
scribit. Adiungit &iã multos oratores elegan¬
tissimos. atq artificiosissimos iudicatos qui usi
s hac argum̃ tatione qͥnq ꝑtita. Deinde inquit
arbedorib his qͥelegantissimi atq artificiosis¬
simi putatis. Itaq testib ꝓbauit. ñ errare illos
qͥ asseran qͥnq ꝑtitã argum̃tatione Sed quia
poterat dici ciceroni. &iã illi quos cõmemoras
quinq ꝑtitã argum̃ tatione. errare aut̃ eos qui
triꝑtitã ee c̃tendant. Itaq baec est questio
utrũ criꝑtita. anquadriꝑtita. cenquinq ꝑtita

Expanded text:
argumentationis genus, id est inductionem, Socrates argumentationis genus, id est inductionem, Socrates maxime et omnes Socratici tractauerunt, ita hoc genus argumentationis, id est ratiocinatio quinquepertita, ab Aristotele et Theophrasto uel Peripateticis frequentatum atque tractatum est. Sed quia orator rhetoricam scribens importune paene philosophos ad testimonium uocat quia de dialectica iste tractatus est, recte philosophos sibi adhibet qui rhetoricam scribit, adiungit etiam multos oratores elegantissimos atque artificiosissimos iudicatos, qui usi sunt hac argumentatione quinquepertita: DEINDE, inquit, A RHETORIBUS HIS QVI ELEGANTISSIMI ATQVE ARTIFICIOSISSIMI PUTATI SVNT. Itaque testibus probauit non errare illos qui adserant quinquepertitam argumentationem, sed quia poterat Ciceroni 'etiam illi quos commemoras quinquepertitam argumentationem, errare autem eos qui tripertitam esse contendat. Itaque haec est quaestio, utrum tripertita an quadripertita an quinquepertita
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tationẽ Nã ⁊ ꝓpositiones habent & app¬
bationes & rursus assuptionẽ cũ apꝓbationib suis
Sed hat bina conectunt. & reddunt singula. ut
ꝓpositionẽ cũ apꝓbatione sua simul iungant.
⁊ sursũ assũptionẽ ⁊ apꝓbationẽ ei unũ efficuNt
Negant aut̃ recte. neq ꝓpositionẽ. neq assũp¬
tionẽ dici nisi fuerint apꝓbata tẽq et̃ aiunt ꝓ¬
positionẽ argum̃tationis si apꝓbata sit. Sin aut̃
apꝓbata ñ sit. eẽ quidẽ ꝓpositionẽ sed argum̃ti
non argum̃tationis : In qua argum̃tatione la¬
tior & expolitior elocutio ẽ Itaq qui h contendunt
negoit eẽ ampliꝰ quã triꝑtitã argum̃tationẽ Abhis
cicero disentet & contra diputat. ꝓbatq illoꝵ senten¬
tũ qͥdicunt qͥnq ꝑtitĩ arguntationẽ baq hoccicero
scđ̾m artẽ testib & argum̃tis ꝓlit. Testib sic
Quã om̃s inquit ab aristotele & heo frastro ꝓfecti.
maxime secuti sunt. Nã quẽ ad modũ inquit superiꝰ

Expanded text:
tationem - nam et propositiones habent et adprobationes et rursus adsumptiones cum approbationibus suis -, sed haec bina conectunt et reddunt singula, ut propositionem cum adprobatione sua simul iungant et rursus adsumptionem et adprobationem eius unum efficiant. Negant autem recte neque propositionem neque adsumptionem dici nisi fuerint adprobata, tuncque esse aiunt propositionem argumentationis, si adprobata sit; sin autem adprobata non sit esse quidem propositionem, sed argumenti, non argumentationis: in qua argumentatione latior et expolitior elocutio est. Itaque qui hoc contendunt, negant esse amplius quam tripertitam argumentationem. Ab his Cicero dissentit et contra disputat, probatque illorum sententiam qui dicunt quinquepertitam argumentationem. Itaque hoc Cicero secundum artem testibus et argumentis probat. Testibus sic: QVAM OMNES, inquit, AB ARISTOTELE ET THEOPHRASTO PROFECTI MAXIME SECVTI SVNT. Nam quemadmodum, inquit, superius
Abbreviated transcription (Latin):
deba seꝑ cũ dubitatione ꝓponi. huiꝰ ꝓpositionis fa¬
cienda  Aꝑꝓbatio. Deinde assũptio eidẽ specieifa¬
cienda ẽ ꝑ eandẽ speciẽ. sed ꝑ confirmationẽ. Cuiꝰ
assũptionis facienda ẽ apꝓbatio. Tc̃ erit postrema
c̃dusio. Tał immiloniana oratione sillogismus est.
Sinquit doceo causas fuisse clodio. ut occider& milo¬
nẽ. ꝓbo insidiatorẽ. Hanc ꝓpositionẽ aꝑpbaũ. Et sibo¬
nine magno qͥdẽ emolum̃to impeilunt᷑ ad fraudẽ.
inꝓbisepe paruo. Deinde ipsã speciẽ assumit ꝑ con¬
firmationẽ. habuit aut̃ causas clodiꝰ. Hlanc rursus
assuptionẽ. multis rationib: apꝓbat. Postremo c̃ du¬
dit Iuare si habuit causis clodiꝰ. ut occider&im
lone. estat insidiatorẽ fuisse. Yͦ qͦtiens argum̃tũ
ingenere fuerit. species assum̃da ẽ. Iuotiens ar¬
gum̃tũ inspecie fuerit. ipsa species assum̃da . sed
ꝑconfirmationẽ. Hoc aũt teneredebemꝰ in ꝓpositi¬
one ũ totius argum̃tationis consistere: Siue aũt in

Expanded text:
debet semper cum dubitatione proponi; huius propositionis facienda est adprobatio, deinde adsumptio eiusdem speciei facienda est per eandem speciem, sed per confirmationem; cuius adsumptionis facienda est adprobatio; tunc erit postrema conclusio. Ulis in Miloniana oratione syllogismus est: 'si', inquit, 'doceo causas fuisse Clodio, ut occideret Milonem, probo insidiatorem'. Hanc propositionem adprobauit: "etsi boni ne magno quidem emolumento impelluntur ad fraudem, improbi saepe paruo". Deinde ipsam speciem adsumit per confirmationem: 'habuit autem causas Clodius'. Hanc rursus adsumptionem multis rationibus adprobat; postremo concludit: 'quare si habuit causas Clodius ut occideret Milonem, constat insidiatorem fuisse'. Ergo quotiens argumentum in genere fuerit, species adsumenda est; quotiens argumentum in specie fuerit, ipsa species adsumenda est, sed per confirmationem. Hoc autem tenere debemus, in propositione uim totius argumentationis consistere. Siue autem in
Abbreviated transcription (Latin):
oni. nc̃ loco t̃tio. nc̃ quarto. nc̃ qͥnto nascit᷑ Arstot
aut̃ dic̃. &iã loco decimo posse fieri argunti a
cũ sepe argum̃tũ tã longe aquestione sit hocto
sillogisimẽ. ut id qđ longe a questione ẽ. ed̃ qui¬
rueris. hunc inimicũ fuisse. tc̃ demũ redis adqu¬
onẽ Ergo hicqr inimic fuit. &cidit. Dendelo
petitũ argum̃tũ. & iã illiclic& anĩadutesi
cicero redarguit hermagorã. ñ recte sibi
posuisse deliłatione ⁊ de monstrationẽ. ubipi
generis cause eẽ ñ posse. Ut si partes genede
tratio. sub qͣlitate ponunt᷑. Itaq arguntiu
longe aquȩstione ẽ. nc̃ uicinũ quȩstior de¬

Expanded text:
oni, nunc loco tertio, nunc quarto, nunc quinto nascitur, Aristoteles autem dicit etiam loco decimo posse fieri argumentum. Sed cum saepe argumentum tam longe a quaestione sit, hoc agunt syllogismi, ut id quod longe a quaestione est, eidem quaestiquam adserueris hunc inimicum fuisse, tunc demum redis ad quaestionem: 'ergo hic, quia inimicus fuit, occidit'. Deinde longe petitum argumentum etiam illic licet animaduertere, ubi Cicero redarguit Hermagoran non recte sub qualitate posuisse deliberationem et demonstrationem, ubi s causae esse non posse; at si partes generistratio sub qualitate ponuntur'. Itaque argumentum nunc longe a quaestione est, nunc uicinum est
Abbreviated transcription (Latin):
uedere possimꝰ Narsi ĩordine stanes notos qã
plures uiderimꝰ nichil nr̃a int̾fit utrũ ab
sũmo anabymo anamedio nomina eorũ¬
dicere ĩ cipiamꝰ. Itẽ ĩ locis exordine collocats¬
e ueni& ut ĩ qã lib& pastẽ qͦqͣ loco libebit

Expanded text:
si in ordine stantes notas quam plures uideamus, nichil nostra intersit utrum a summo uel ab ymo aut in medio nomina eorum incipiamus, ita in locis ex ordine collocatis ueniet, ut in quamlibet partem quoquo loco libebit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfinite ĩ moderate s he pariunt: A uaritiã: duaritia
porro hominẽ ad qđ iusmmaleficiũ impellit:
Ergo auaritia ĩducti adũ sarunr̃i. ħ iñse
facinꝰ ad miser̃. hic idꝙ extremũdictũ ÷
ad t̃rã trabes. neue ĩde nauis ĩchoanᵈ ex

Expanded text:
infinitae, inmoderatae sunt. Haec pariunt ‹avaritiam.› Avaritia porro hominem ad quod vis maleficium impellit. Ergo avaritia inducti adversarii nostri hoc in se facinus admiserunt.» Hic id, quod extremum dictum est, ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
shis locis. plerunq omnib mͣaiore aut̃
parte semper poterit uti. Primum scripto¬
tis collaudatione. ⁊ loco communi. nihil
eos qui iu docent. nisi id quod scriptum sit.

Expanded text:
his locis plerumque omnibus, maiore autem parte semper poterit uti: pri- mum scriptoris conlaudatione et loco communi, nihil eos, qui iudicent, nisi id, quod scriptum, s
Abbreviated transcription (Latin):
Edis iqͥ nomine i memori dignis. nec nabnlontime. necom̃a
aut abene inuentis alxui recedere siqͦ inuicio eiꝰoffende¬
remꝰ aut aduica eiꝰqq accadre cuiꝰ aliqͣb ene p̃cepto duce¬
remꝰ lsi inceceris ꝗͣꝓ studiis amultis eligere homuines
cõme disimũ qꝗđ: quã seie uni alicui cero uellent
Acsipar in nob huiꝰ artas aq iniliꝰ piotrȩ sientia fuiss&¬

Expanded text:
i sunt, nec nihil optime nec omnia aut a bene inventis alicuius recedere, si quo in vitio eius offenderemur, aut ad vitia eius quoque accedere, cuius aliquo bene praecepto duceremur. quodsi in ceteris quoque studiis a multis eligere homines commodissimum quodque quam sese uni alicui certe vellent ac si par in nobis huius artis atque in illo picturae scientia fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
gationem. auia concessio. ⁊ inpurgationẽ.
& indeprecationem diuiditur. sed de p̃catio
non sub est. purgationem speciebus suis subiat.
quare. aut ita sententia inducetur. Redit
ad conclusionem duorũ preceptoꝵ supra
positorum oum uoluntatẽ inter pretamur
contra scriptum. Scriptum ergo is qui de¬
fendit. hinc incipiunt pracepta. quib uti
debeat is qͥse defendit scripto Iud factũ sit
ab eo uidelic& qͥ &x legis uerb̵utitur. Quco

Expanded text:
GATIONEM. Quia concessio et in purgationem GATIONEM. Quia concessio et in purgationem et in deprecationem diuiditur, sed deprecatio non subest. Purgationem cum speciebus suis subicit. QVARE AVT ITA SENTENTIA INDVCETVR. Redit ad conclusionem duorum praeceptorum supra positorum, cum uoluntatem interpretamur contra scriptum. SCRIPTVM ERGO IS QVI DEFENDIT. Hinc incipient praecepta quibus uti debeat is qui se defendit scripto. QVID FACTVM SIT. Ab eo scilicet qui ex legi
Abbreviated transcription (Latin):
cimeo qui est heres. Secundus scilica: Et
dicheres. si filius antequam insuã cutelã
uenat moriatus. In hoc genere non potest hoc
de quod interp̃tatus. scripti semꝑ eandem
se sententiã. non ad tempus ac commodari
nifretis ⁊ ille qui contra scriptũ dicit. iđ
gurtis seripto abhereditate sub mouet᷑.
quia scđs scriptus sit. non nato filio secundus ñ
u& in om̃e factum. ⁊demualeat. non quod supra.
sed hic ꝓtempore. ut quid fiat lex senserit. Cũ
ꝓbe muros hostes castra haberent. Probauit huc¬
usq cõpensatiuã subesse interp̃tatȩ uoluntati
contra scriptũ. cd uoluntas ex spectatus & tẽ¬
pore. subiungit & relatiuã subesse: Tũ remo¬
tio crimiuf. Ad iungit nc̃ ⁊ remotionẽ criminis.
subeẽ interprecatȩ uoluntati. Contra scriptũ
cum uoluntas mutatus. ut ad tẽpussit. Suppo¬
nit &iã quartã speciem assumptiuȩ. id est
concessionẽ eis sub esse. Tunc concessio ꝑ pur¬

Expanded text:
CVM EO QVI EST HERES. Secundus scilicet, et CVM EO QVI EST HERES. Secundus scilicet, et tunc heres, si filius ante quam in suam tutelam ueniat moriatur. IN HOC GENERE NON POTEST HOC DICI. Quod interpretatur, scripti semper eandem esse sententiam, non ad tempus accommodari. QVA FRETVS ILLE QVI CONTRA SCRIPTVM DICIT. Id adgnatis scripto ab hereditate summouetur: quia secundus scriptus cum sit, non nato filio secundus non est. QVAE IN OMNE FACTVM IDEM VALEAT. Non quod supra, sed hic pro tempore, ut quid fiat lex senserit. CVM PROPE MVROS HOSTES CASTRA HABERENT. Probauit hucusque compensativam subesse interpretatae uoluntati contra scriptum, cum uoluntas spectatur ex tempore; subiungit et relationem subesse. TVM REMOTIO CRIMINIS. Adiungit item et remotionem criminis subesse interpretatae uoluntati contra scriptum, cum uoluntas mutatur, ut ad tempus sit; supponit etiam quartam speciem adsumptivae, id est concessionem ei subesse. TVM CONCESSIO PER PVR