comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam pabuilis edat nam decem mensil uentiem preferimtir neu ex imꝑio magstri
sua sponte maremq patitur atqi mid fereꝗd drernus tempis natitralia conge¬
pretipiemus licitir cupiditas octore gentalurm admoto natribus s et pabulũ cirta
sempris admmisine subtrahitur femmas ne sterilos reddat nimia corporis obseilitat e su¬
& tauris addititr quo fortuis inetne itnumq marem : quindecim uacis iufficõ
habunde ẽ qui ubi uiuencam superuent certis signis comprehendere litet qñe
sexum qͣnau̾me q̃m si parte dextra desiliue manem seminasse manifestum est
si leua feminem. Id tñ uerum ẽe non aliter aptret q̃ in post unum crititm
forda nõ admittitir taurum q et ĩpm rero accubit nã q̃rius pler uetu nõ ex
ulenit libidme adeo ultia nãę terminos &̃ in pecudibus plirrimintreadẽi blande
ueluptitis illetebre. S ño chubutm ẽ ubi pabuli sit lecitia posse omnibus annis ptrtũ

Expanded text:
iam pabulis edant.Nam decem mensibus ventrem perferunt, neque ex imperio magistri, sed sua sponte marem patiuntur.Atque in id fere quod dixi tempus, naturalia congrpraecipiemus, elicitur cupiditas odore genitalium admoto naribus. Sed et pabulum circa tempus admissurae subtrahitur feminis, ne eas steriles reddat nimia corporis obesitas; et tauris adicitur, quo fortius ineant. Unumque marem quindecim vaccis sufficere abunde est. Qui ubi iuvencam supervenit, certis signis comprehendere licet, quem sexum generaverit: quoniam si parte dextra desiluit, marem seminasse manifestum est; si laeva, feminam. Id tamen verum esse non aliter apparet, quam si post unum coitum forda non adpietur libidine: adeo ultra naturae terminos etiam in pecudibus plurimum pollent blandae voluptatis illecebrae. Sed non dubium est, ubi pabuli sit laetitia, posse omnibus annis partum
Abbreviated transcription (Latin):
celi morsus tumorem suppurationemq demolitur. Idem facit etiam muris ter¬
ranei sed illius sanntur noxa fibula aenea si locum lęsum compungas cretaq
cimola ex aceto lims mus pniciem quam intulit suo corpore luit. Nam &¬
animal ipsum oleo mersum netat᷑ et cum imputriut conterit᷑ eoq medicamine¬
quundo mersus muris antnei lenitur uel si id non atest hinora oñitit triuria
dentiũ cuminũ conteritur coq adicitur exigium picis liquute & aximgie ut lẽ¬
torẽ mala gͥnitis hc̃at id impositum pernitiẽ commnonet uel si anteq̃ tumor dtis¬
cutentur in suppirationem conuertit eptimum ẽ ignea lamina coriuertionem

Expanded text:
Caeciliaemorsus tumorem suppurationemque molitur. Idem facit etiam muris aCaeciliaemorsus tumorem suppurationemque molitur. Idem facit etiam muris aranei. Sed illius sanatur noxa subula aenea, si locum laesum com- pungas, cretaque cimolia ex aceto Unas. Mus perniciem, quam intulit, suo corpore luit: nam animal ipsum oleo mersum necatur, et cum imputruit, conteritur, eoque medicamine morsus muris aranei linitur. Vel si id non adest, tumorque ostendit iniuriam dentium, cuminum conteritur, eique adicitur exiguum picis liquidae et axungiae, ut lentorem malagmatis habeat. Id impositum perniciem commovet. Vel si antequam tumor discuteretur, in suppurationem convertitur, optimum est ignea
Abbreviated transcription (Latin):
appelant quamus exigius dentibus nen exigimm pestem̃ melitur uenem et¬
ꝑedem pellit suꝑ scarfatignem ferro captim herbam quam uotant psim trita
tt caim sale impossta plus etiam enuidem radix tontusa enredest ue simonuicum
trfoliuam inuent̃ quod fragosis lotis efficacissimum msitur odoris grius neq aasi¬
milis bitimini et idento greti etiam eam &cep atiꝰ appellunt : Nostr aũt
propter figiram uorant acutum trifolum nen longis et hirsitis folis uites caulẽq
robustierem facit q̃ pretense huius herbȩ sutus uino mextis in fundit᷑ fautibus
atq ipsa folia cum sale trita maligintis incẽdune uelsi hanc herbam unridem
tempus ani negat semina eius colecti et leuigata cum uino dantur potimda
fationis supgenuntur. Est p̃ns̃ remedium si conteras fraxini terna tatumim
quirq libmiꝵ tum totidem uini et duobus sextariis olei exp̃ssusq sucu fauci¬
bus infundes. Itemq cacumina eiusdem arboris cum sale trita lesȩ parti suipõas

Expanded text:
em molitur. Venena viperae depellit super scarificationem ferro factam herba, quam vocant personatam,trita et cum sale imposita. Plus etiam eiusdem radix confusa prodest, vel si montanum trifolium invenitur, quod confragosis locis efficacissimum nascitur, odoris gravis, neque absimilis bitumini, et idcirco Graeci eam ἀσφάλτειον appellant; nostri autem propter figuram vocant acutum trifolium: nam longis et hirsutis foliis viret, caulemque robustiorem facit, quam pratense. Huius herbae succus vino mixtus infunditur faucibus, atque ipsa folia cum sale trita malagmatis in vicem cedunt.Vel si hanc herbam viridem tempus anni negat, semina eius collecta et levigata cum vino dantur potanda, tiam praesens remedium, si conteras fraxini tenera cacumina quinque librarum, cum totidem vini et duobus sextariis olei, expressumque succum faucibus infundas; itemque cacumina eiusdem arboris cum sale trita laesae parti superponas.
Abbreviated transcription (Latin):
oet ẽ milarisq pretio foctus sui cempatitur gñolo est et uulgarisgincitiotresqi
femmis meresq progencrit ut queque ẽ prestantior ita ubere cimpo pascitutr gre¬
gibus autem patiola et palustria nec mentanu pascua elugenda st tigna nec
imqͣ siccira uicuaqi magis q̃i strrgibus impedita frequentt molis potius q̃i proce¬
ris herbis habimatntia uiilgaribus eꝗs passim matibus ac femmnif pala gmititite¬

Expanded text:
tus sui comparatur generoso. Est et vulgaris, quae mediocres feminas maresque progenerat. Ut quaeque est praestantior, ita ubere campo pascitur. Gregibus autem spatiosa et palustria montana pascua eligenda sunt, rigua nec unquam siccanea,vacuaque magis quam stirpibus impedita frequentibus,mollibus potius quam proceris herbis abundantia. Vulgaribus equis passim maribus ac feminis pa
Abbreviated transcription (Latin):
male sanantur nã siue intumuer̃t aꝗͦ mulsa trtice farme consotrgit᷑ & compo¬
nitm siue albũ in oculo ẽ mentinus sal hispanus uel ameniacus uel & capato s
miniut tritus et imextus mele uitium e tenut facit idem trita sepię resta et p
nistuilĩ terdie oculo inspirata facit et rites qiam greti EAGIOꝵs uoemt uulgnis au¬
tem ñra consuctuine liserpiturm appellant huius q tocimq penderi decem ptes
ils amenua atitumntir caq putiter irita oculo simileter in fimndimtim uel eatẽ ratr¬
consputsa mulli aqua & in supelia gerasq impositas pastmaceq agressis scmma
Q succis amoraeee cum melle conlcuata oculorũ selint tolerem s quotiensimq¬
mel uel aliuis succus remediis adhibetur entumlmicqdus erit oculus pice liguuda cum
oleo ne a muscis insesittur nã et ad dulcedmẽ ctͣ oculorũ melis alibrĩq inediamentoꝵ
nõ ca sole s ctates aduolant. Magnĩ etĩ perniiem sept affert irruto dusta cũ

Expanded text:
tur. Nam sive intumuerunt, aqua mulsa triticea farina conspergitur et imponitur: sive album in oculo est, montanus sal Hispanus vel Ammoniacus vel etiam Cappadocus, minute tritus et immixtus melli vitium extenuat. Facit idem trita sepiae testa, et per fistulam ter die oculo inspirata. Facit et radix, quam Graeci σίλφιον vocant, vulgus autem nostra consuetudine laserpitium appellant. Huius quantocunque ponderi decem partes salis ammoniaci adiciuntur, eaque pariter trita oculo similiter in- funduntur, vel eadem radconspersa mulsa aqua, et in supercilia genasque imposita; pastinacae quoque agrestis semina, et succus armoraceae, cum melle conlevata oculorum sedant dolorem. Sed quotiensque mel aliusve succus remediis adhibetur, circumlinendus erit oculus pice liquida cum oleo, ne a muscis infestetur. Nam et ad dulcedinem et odorem mellis aliorumque medicamentorum non hae solae, sed et apes advolant. Magnam etiam perniciem
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑteslanio tractet qm̃ ⁊ ꝑuo sirmptu atuchimtitr. ꝙ his summotis fricto
actis en am̃ib nõ imor ꝑcipitur Summmnitti tñ & in uiciiia urbis qui
ammq operebit nam uernaculim petus ptłeormnõ lenge t̃ utiliuis net com¬
mitti erbet ut totus grex effecte senec bule dommĩ destituat cirm pre¬
cctrm brni pasteris uei pͥma cura sit omnib nmis inae mortuatirm uitio

Expanded text:
mptu devehuntur, et iis submotis, fructus lactis ex matribus non minor percipitur. Submitti tamen etiam in vicinia urbis quintum quemque oportebit. Nam vernaculum pecus peregrino longe est utilius: nec committi debet, ut totus grex effetus senectute dominum destituat: cum praesertim boni pastoris vel prima cura sit annis omnibus in demo
Abbreviated transcription (Latin):
nitr tortum pedem a ttia umndisiria pert cõrtia sacuto mucore secam̃ti
iuilaeratir sequentibus demde fossiris demae ttria permsatur ut mcitari uitis pos¬
sit ab ea mexime parte que uulnexata ẽ. pamꝑmum funder plcrimq aũe grr¬
men de cicatrice progedit. ꝙ siue longus prosiluit ⁊ fligellum submittiturr sue
brruius m poliem sue amatum exigium in finrticulum is eꝵ quolibit exmi¬
nimo capillamento fori põt nam ubi imius aut alterius foli pampinus prorcp¬
st & dino dimmado ud matutitatem ꝑuenat scquente uere si non adnotatus
teqs ad pressus c̃ uchementem fundit matenam que tum conualiuit ꝙ q̃ bra.¬
chum fetit licet tam suꝑuagitam ptm diamenti retidere et ita relirilam iui¬
go suibicere. Euti srequenttꝰs compendium itmporis tallis umcas sup quartum pe¬
oemi dectancane nihil rformidimtes eusmadi resctionem cum fere plirima¬

Expanded text:
amenti vulneratur. Frequentibus deinde fossuris terra permiscetur, ut incitari vitis possit, et ab ea maxime parte,quae vulnerata est, pampinum fundere. Plerumque autem germen de cicatrice procedit, quod sive longius prosiluerit,in flagellum summittitur: sive brevius, in pollicem: sive admodum exiguum, in furunculum. Is ex quolibet vel minimo capillamento fieri potest. Nam ubi unius aut alterius folii pampinus prorepsit e duro, dummodo ad maturitatem perveniat, sequente vere si non adnodatus neque adrasus est, vehementem fundit materiam; quae cum convaluit et quasi bracchium fecit, licet tum supervagatam partem duramenti recidere, et ita reliquam iugo subicere. Multi sequentes compendium temporis, tales vineas supra quartum pedem de
Abbreviated transcription (Latin):
ne quan õmis gli edlem enta fata imlemu s tuimntũ idis octaons aussiam
putationem. cum tñ eiuimoctiales pliuuis pretesserunt et sarmenta ut̃ matirita¬
tem coeperint: nam sicitas scriorem pntationem fucit Sm aũt celi status frigi¬
dus et prumosus hyemis iuolentia denintiat in itus sebriarii. hanc curam dt¬
fremus atq ia liebit faccre si ent exiguus possessionis modus ram ubi ru¬
nis uastitas electionem nobis temporis neuat ualentissimam quamq partem
umeti frigoris micerrimam uere uel autumo quin& ꝑ prinam meri¬

Expanded text:
s auspicari putationem: cum tamen aequinoctiales pluviae praecesserint et sarmenta iustam maturitatem ceperint; nam siccitas seriorem putationem facit. Sin autem caeli status frigidus et pruinosus hiemis violentiam denuntiat, in Idus Febr. hanc curam differemus. Atque id licebit facere si erit exiguus possessionis modus. Nam ubi ruris vastitas electionem nobis temporis negat, valentissimam quamque partem vineti frigoribus, macerrimam vere vel autumno; quin etiam
Abbreviated transcription (Latin):
penim a uitẽ semoneati et ĩ mediõ patio cͥuorum onimum ad lincampã¬
itir eiemsuerla demoe uitis ad statumen ꝑtucitur atq ita uigo sbicitim it
idiramenta cur longuis ecesserimt ut in quartum aut in qumtum statu¬
men prerepseñt muore sumpti reicituitur. NTargi nanq qui aodis ma¬
xime plicent pra igata celerime prouenit hoc tñ si uetus et exosa ẽ supfi¬
cies cuma at si rebusca & integra inmnorem operam desiderat quippe hyb no

Expanded text:
enim a vite summovetur et in medio spatio duorum ordinum ad lineam pangitur; transversa deinde vitis ad statumen perducitur, atque ita iugo subicitur. At si duramenta eius longius excesserunt,ut in quartum aut etiam in quintum statumen prorepserint, maiore sumptu restituitur;mergis namque, qui nobis maxime placent, propagata celerrime provenit. Hoc tamen si vetus et exesa est superficies trunci; at si robusta et in
Abbreviated transcription (Latin):
diuibius geminis supea tantibiis terrim cocguare Demde maleolo inter ontines
posito crͦebs positionib pastiatum ꝑsoluere atq ĩ puluerem retigtre. Sicen
uenni es uiui nidices & religua semina que deposuerimis conualesẽt
simul ac tenera hunmus nullis herbis irerentibus humorem strpib pre¬
bucrit Nec duricia soli norgllis adhuc plantas ulut alto uniulo cemprehersit
nuemerus autem uertendi oudentibus ut ucrum fattar definientus non ẽ cum
qͣito crebrior sit plus prodesse tossionem conuenies.
Ea cum impensarum ratio matum postulat satis pleriq uisum ẽ¬

Expanded text:
deinde duabus gemmis super extantibus terram coaequare. Deinde malleolo inter ordines deinde duabus gemmis super extantibus terram coaequare. Deinde malleolo inter ordines posito crebrisfossionibus4pastinatum resolvere atque in pulverem redigere. Sic enim optime et viviradices et reliqua semina, quae deposuerimus, convalescent, simul ac tenera humus nullis herbis irrepentibus umorem stirpibus praebuerit, nec duritia soli novellas adhuc plantas velut arto vinculo compresserit. Numerus autem vertendi soli bidentibus, ut verum fatear, definiendus non est, cum quanto crebrior sit, plus prodesse fossionem conveniat. Sed quoniam impensarum ratio modum postulat, satis plerisque visum e
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝑtibus ciusdem finiti perciote solitum mmorem dẽmde siliam nuptam
uerlam sex nos igitur publi magno animo uincem ponamus ac matore studio
colamus qͣs consitionis illa sola commodisimi ratio ẽ q̃iapriore trauddimus
exerdio ut facta imuistinatio scrobe uitis a mectia fere ꝑte sula prosternat᷑
et ad fontem cius usq recta materies igat calamoq aplicetur. Id .n. preci¬
pne obseruantum ẽ ne similis sit alueo scrobis sed ut expresis angulis urlut
perpendiculum srontes eius dirigentur. nam uitis supma in aluco deposita po¬
steaq oblaqueitur uulnerilus obnoxi ẽ cum dum ex latere fortius tundit orbẽ
ablaquestionis fortius cingit obligium uitem perimq santiat et nominq̃ pritidit
meminerimus ergo usq ib imo scrobis selo roctum admmicilo sarmentũ appli¬
cere ꝙ ita in suminum ꝑduccre tum cttra ut priore libro prȩepinus et

Expanded text:
bus partibus eiusdem fundi percipere solitum; minorem deindebus partibus eiusdem fundi percipere solitum; minorem deindeversam. Et nos igitur, Publi,4 magno animo vineas ponamus, ac maiore studio colamus. Quarum consitionis sola illa commodissima ratio est, quam priore tradidimus exordio, ut facta in pastinato scrobe vitis a media fere parte sulci prosternatur, et ad frontem eius ab imo usque recta materies exigatur calamoque applicetur; id enim praecipue observandum est, ne similis sit alveo scrobis, sed ut expressis angulis velut ad perpendiculum frontes eius dirigantur. Nam vitis supina et velut recumbens in alveo deposita, postea quum ablaqueatur, vulneribus obnoxia est. Nam dum exaltare fortius orbem ablaqueationis fossor studet, obliquam vitem plerumque sauciat et non numquam praecidit. Meminerimus ergo usque ab imo scrobis solo rectum adminiculo sarmentum applicare et ita in summum perducere. Tum cetera, ut priore libro praecepimus. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
xercẽt᷑ fructiui eę̃ nom poꝰ se iudicem tum uel ineximę umeis res ẽ enim
consirmaut ꝙ ueliei auenile todir accepit nerligeneum sostinet nouella
uo̾ dum aidolesat nisi ꝙ̃ iuista ꝑciperit ad utimem redigitat murem & sic mabescit
ut nullis demceps imptnois scctati possit Igitur simmi cura ponenda ẽ q̃i fimaa¬
menta et ut membra infantum a primo statu die consitionis formanda q uoq
nisi fatrimus onmnem impensam incassum recidit nec pretermissa ciausq rei
tempestiuitas reuocati queat Expto mimi crede Sylume bene positam umem bo¬
niq gñis ꝗ bono cultore numq̃i uõ cum magno fornore gratiam reddidisse. idq
ex patre suo. sȩpe audire solitum Paritium auendam uettrenstm uicinum
si uidias uillas & umcts consitum hniuise finduim ciius partem ititum mibt̃¬
ci muori filie dedisse in dotem at nibilominus eque mignos fructus ex qua¬

Expanded text:
exerceatur, fructuosum esse non posse iudicem, tum vel maxime vineas. Res enim est exerceatur, fructuosum esse non posse iudicem, tum vel maxime vineas. Res enim est confirmavit et veluti iuvenile robur accepit, neglegentiam sustinet. Novella ro, dum adolescit, nisi omnia iusta perceperit, ad ultimam redigitur maciem, et sic intabescit ut nullis deinceps impensis recreari possit. Igitur summa cura ponenda sunt quasi fundamenta, et ut membra infantium a primo statim die consitionis formanda; quod nisi fecerimus, omnis impensa in cassum reddat, nec praetermissa cuiusque rei tempestivitas revocari queat. Experto mihi crede, Silvine, bene positam vineam bonique generis et bono cultore numquam non cum magno faenore gratiam reddidisse. Idque ex patre, suo saepe se audire solitum, Paridium quendam Veterensem vicinum suum duas filias et vineis consitum habuisse fundum; cuius partem tertiam nubenti maiori filiae dedisse in dotem, ac nihilo minus aeque magnos fructus ex dua
Abbreviated transcription (Latin):
intur armamentis ininistris quosdam emacͦitas ĩ armentis quosdam exercẽt
⁊ comparandis mancipuis de tuendis tuilla citra tangit. multa et̃ beneficia que
T amicas contulerunt leuitate destruuntur An ne ista Sylume innennur lil¬
beros suos nonnulb nuptus uotisq quesitos auere nutriũt nec discipiinis
uit cęteris corporis excoluntur instris. Quid mis colligitite s. plerumq similt
gñc peccari & ab agricolis qui pulcherrime positas umeas anteqͣ pubescant
uirus ex causis destitutunt U lic sumptum inim refugientes et huno
primum redditum certissimum existimantes impendere nihil qi plane fu¬
rit necesse umeis facere q mox auiritum desererent nonnulli magna po¬
uuus qi culta umeta possidere pulchrum eẽ iticunt¬
Ognoiu im plttes qui persialum hẽnt agrum bonis ac malis rõmib
colendum At ego cum omne genus ritris nili diligenti cura ęque

Expanded text:
unt armamentis ministrisque. Quosdam emacitas in armentis, quosdam exercet unt armamentis ministrisque. Quosdam emacitas in armentis, quosdam exercet in comparandis mancipiis:de tuendis nulla cura tangit. Multi etiam beneficia quae in amicos contulerunt, levitate destruunt. Ac ne ista, Silvine, miremur, liberos suos nonnulli nuptiis votisque quaesitos avare nutriunt, nec disciplinis aut ceteris corporis excolunt instrumentis. Quid his colligitur? Scilicet plerumque simili genere peccari etiam ab agricolis, qui pulcherrime positas vineas, antequam pubescant, variis ex causis destituunt: alii sumptum annuum refugientes, et hunc primum reditum certissimum existimantes, impendere nihil; quasi plane fuerit necesse vineas facere, quas mox avaritia desererent. Nonnulli magna potius quam culta vineta possidere pulchrum esse ducunt.Cognovi iam plurimos, qui persuasum haberent agrum bonis ac malis rationibus colendum. At ego, cum omne genus ruris, nisi diligenti cura sciteque
Abbreviated transcription (Latin):
pagate. qͣs pocius tota strrnere idem atticus ip̃e precipit cum mergis moa fa¬
ale redigenutr ita ut que uitis suis radicibus tanq̃ proprus fundamentis intuę¬
atur hęcꝰ autem que tota prostrata corpore cum inferuis solum q̃i cõcelat᷑ atis
mttrimit ciatem ficit ꝙ pluribus radicibus inter se connexis an ugitur nec aliter
q̃ si puribus palmitibus grata deficit quite ꝑ omnia p̃tulcrim duobus potuis
seminibus depositis q̃s unico piclitari nec ul com  ndium consectati quod i
utrimnq ꝑtem longe magis affegre possit dispendium Sed iam prioris libri
di putatio repetita nobis promissum sequentis exordium in omni qñe impẽ¬
itrum ut ait Ctrecinus pleriq noua opera fortius auspicantur q̃i tucantur
Perfecta quidem inquit ab inchoatos domos extriumt noc ꝑ aedificatis cultũ
adhibent. non nulli strenue fabricant nauigia nec consumata ꝑmde instru¬

Expanded text:
pagare potius quam totas sternere idem ipse Atticus praecipit; quoniam mergi mox fapagare potius quam totas sternere idem ipse Atticus praecipit; quoniam mergi mox facile radicentur, ita ut quaeque vitis suis radicibus tamquam propriis fundamentis innitatur. Haec autem, quae toto est prostrata corpore cum inferius solum quasi cancellavit atque irrctivit, cratem facit et pluribus radicibus inter se conexis angitur,nec aliter quam si multis palmitibus gravata deficit. Quare per omnia praetulerim duobus potius seminibus depositis, quam unico periclitari, nec id velut compendium consectari, quod in utramque partem longe maius adferre possit dispendium. Sed iam prioris libri disputatio repetit a nobis promissum sequentis exordium. In omni genere impensarum, sicut ait Graecinus, plerique nova opera fortius auspicantur quam tuentur perfecta. Quidam, inquit, ab inchoato domos exstruunt, nec peraedificatis cultum adhibent. Nonnulli strenue fabricant navigia, nec consummata perinde instru
Abbreviated transcription (Latin):
innatantis nadices uitium sum̃o sole destituit hoc autem minus accidit
nostre sationis qua maiore mensitra uitis dimittitum. nanq ĩ profundo sem̃u
tis altitudo quę istud efficere possie cum presertim quod paulo ante rettuli¬
mus depressior trbusti ẽ uitis latio tñ effugiat predictum incommotum
Alitrim illud ꝙ rimoti penla duos pals amius seminis flagelisent mar
ciri falsissimum siue enim caput ip̃m demortu̾m ẽ duo inducantur statumma &
uox uiui ridices tocidem sbstituende sumt que numero suo ronem cultoris o¬
nerant siue lenũt & ut sępe uenit uel uigri est qñis uel parum sertilis non ĩ
mo s in pluribus pedamentis fructus claunicat quanquam ꝙ̃ gencia strrpis ui¬
trm sic m duos palos diuisam rerum rusticarum prudentiores existimant mi¬
nus fertilem forer. qui crattm factura sit et idento ueteres uineas mergis pro¬

Expanded text:
innatantes radices vitium summo solo destituit? Hoc autem minus accidit innatantes radices vitium summo solo destituit? Hoc autem minus accidit nostrae sationi, in qua maiore mensura vitis demittitur. Nam quod in profundo semina et dodrantis altitudo, quae istud efficere possit; cum praesertim, quod paulo ante rettulimus, depressior arbustivae vitis satio tamen effugiat praedictum incommodum. Alterum illud, quod minori impensa 6 duos palos unius seminis flagellis censent 7 maritari, falsissimum est.8 Sive enim caput ipsum demortuum est, duo viduantur statumina, et mox viviradices totidem substituendae sunt, quae numero suo rationem cultoris onerant: sive tenuit,9 et ut saepe evenit, vel nigri est generis vel parum fertilis, non in uno sed in pluribus pedamentis fructus claudicat. Quamquam etiam generosae stirpis vitem sic in duos palos divisam rerum rusticarum prudentiores existimant minus fertilem fore, quia cratem factura sit. Et idcirco veteres vineas mergis pro
Abbreviated transcription (Latin):
uitis plerimq uexta itrramꝰ coercetur cumq ugo destinetur altiore fund amẽto
stabilienda sit si modo q̃n scandit excelsius płus alimenti terreq desidtrit
ꝑ ideo ĩ maritandis arboribus nemo inmorem peudaneam scrobem uitibis c̃¬
parat. Ceterum illa parum prudens agricolerum studio precipua c̃ẽ com¬
moda humilis positionis ꝙ & celerutr adolescant semma que non fatigme
multo soli pressa pondere funt. que uberiori que leuiter suspenla sint
Nam utra ista Iulis attici ratio conitincitite Remplo arbustiue positiõis
que scilicet multo ualidiorem fertilioremq strrpem se reddit quod nõ fuce¬
ret si non labonaretur altius demerse semma. Quiciquid repastinati humus
dum ẽ retens soluta laxataq uelut fermento quoddam intumescit cum
deinde nõ longissimam coepit uetustatem considensata subsidis ac uelue

Expanded text:
vitis plerumque iuxta terram coercetur; cum quae iugo destinetur,altiore fundamento vitis plerumque iuxta terram coercetur; cum quae iugo destinetur,altiore fundamento stabilienda sit, quando si modo scandit excelsius, plus alimenti terraeque desiderat. Et ideo in maritandis arboribus nemo minorem tripedanea scrobem vitibus comparat. Ceterum illa parum prudens agricolarum studio: praecipua essecommoda humilis positionis, quod et celeriter adolescant semina quae non fatigentur multo soli pressa pondere, fiantque uberiora quae leviter suspensa sint. Nam utraque ista Iuli Attici ratio convincitur exemplo arbustivae positionis, quae scilicet multo validiorem fertilioremque stirpem reddit;quod non faceret, si laborarent altius demersa semina. Quid quod pastinati humus, dum est recens soluta laxataque, velut fermento quodam intumescit? cum deinde non longissimam cepit vetustatem, condensata subsidit, ac velut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes ẽe qui cetera quidem nestra prȩcepta laudassent uñui
tamen atq alterum reprehenuissent quipee seminbus uineatics nimi¬
um me prefundes censusse fieri scrodes adiecto aarantri suꝑ altiteiem
bipedmẽã quam Celsus et Atticus prodideramt singulasq unũ indi¬
ces singilis adminiculis parum prudenter contribuise cum pmiserĩti dẽ illa
sumus. Quid ita censemus altius pnstinare tam humili mensura uĩtẽ po¬
situri. dicet aliquis ut sit inferior tenera subincens terra que non nrtent
nec duricie sin repellat nouas in repentis radicubs I stud quidem coneme
derat Uerum abunde est semupedincum consitis resoluitam uitibus terui sb¬
exemplum cius rei capiamus mn arbusta ubi cum scrobes defotimus admodũ
exigui pulueris uiui radici sbucetmus uerior igitur cã depressus pastmindi
cum iugata uimeta imeduis consurgune altioribus demissa scabibuis nam bi pedinee
uix ͦ proumtialibus Agricolis ad probari possit apud quos himmili statu

Expanded text:
 2 qui cetera quidem nostra praecepta laudassent, unum tamen atque alterum reprehendissent: quippe seminibus vineaticis nimium me profundos censuisse fieri scrobes adiecto dodrante super altitudinem bipedaneam, quam Celsus et Atticus prodiderant; singulasque viviradices singulis adminiculis parum prudenter contribuisse, cum permiserint idem illi sumus, quid ita censemus altius pastinare tam humili mensura vitem posituri? Dicet aliquis, " ut sit inferior tenera subiacens terra, quae non arceat, nec duritie sua repellat novas irrepentes radiculas."Istud quidem contingderat; verum abunde est semipedaneam consitis resolutam vitibus terram subExemplum eius rei capiamus in arbusto, ubi cum scrobes defodimus, admodum exiguum pulveris viviradici subicimus. Venor igitur causa est depressius pastinandi, quoniam iugata vineta melius consurgunt altioribus demersa scrobibus. Nam bipedanei vix etiam provincialibus agricolis approbari possint,apud quos humili statu
Abbreviated transcription (Latin):
gendus quo faciius et iugum et fructum subsimtat nam qͣito propius trimtũ
raics statuitu ꝗ leuicts defixa stabilior ẽ cum constringins uitem mutua
uut subssmetirs et substnet statimmibus demde frrmora iugi sunt in liga¬

Expanded text:
gendus, quo facilius et iugum et fructum sustineat. Nam quanto propius truncum gendus, quo facilius et iugum et fructum sustineat. Nam quanto propius truncum ridica statuitur, etiam leviter defixa stabilior est; quoniam contingensvitem mutua vice sustinetur et sustinet. Statuminibus deinde firmiora iuga sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
autino si cęli & loci qualitas patitur Commotissime post itus octobris
demptus conseritum sm aũt aluqua terra uel aeris repuignat ĩumia tet¬
pestautas cuis in proximum uer ddifertur neꝙ̃ guitius in umeis relinquẽs
ne loli iuites ib summat et ordinatia semina infestet que q̃nto cderuis li¬
ocrata sunt consortio iuuradicum tanto facilius cẽualescunt. At in semi
sita umea idest tcitio autummo achementioribus statumimibus statim impedi¬
cn&i ẽ ita nõ ut libet aut fortuito facientum nam siue prope tritacum de¬
ponitir palus peolali tñ spatio retidenctus est. ne aut premat aut radit̃ uul¬
ncret et ut follor tõ ab onni parte semma arcumfodiat sqi palus ponendus
ẽ ut frigorum et aquilonum exciprat iuolentiam uittmq protegat sue medio
metrorqnio pngitur uel deponenctus ẽ prius taxillo pferato solo altius adhra¬

Expanded text:
autumno, si caeli et loci qualitas patitur, commodissime post Idus Octobris autumno, si caeli et loci qualitas patitur, commodissime post Idus Octobris exemptus conseritur: 2 sin autem aliqua terrae vel aeris repugnat iniuria, tempestivitas eius in proximum ver differtur. Neque diutius in vineis relinquendus est, ne soli 3 vires absumat et ordinaria semina infestet: quae quanto celerius liberata sunt consortio viviradicum, tanto facilius convalescunt. At in seminsita vinea, id est tertio autumno, vehementioribus statuminibus statim impcdanda est, idque non ut libet aut fortuito faciendum. Nam sive prope truncum deponiturpalus, pedali tamen spatio recedendum est, ne aut premat aut radicem vulneret, et ut fossor tamen ab omni parte semina circumfodiat. Isque palus sic ponendus est, ut frigorum et Aquilonum excipiat violentiam, vitemque protegat; sive medio interordinio pangetur, vel deponcndusest vel, prius paxillo perforato solo, altius adi
Abbreviated transcription (Latin):
ora terrgm uexta simm adminiculum uitis ciruatut atqs eͦ alto scrobe
bmetsus deducitur ad uacantem palum tum ex artu uehemenitr citat
materiamque protmus aplicato luo pedamento adiugum euocatim seq̃nte
demde anno inseratur supior ꝑs curuture usq ad meitulam ne totas
uuites m̃is propagiatum flagellum in se trahet ut paulatim cononscat suis
ESul q a matre abscissum recessit confestim altere circutm foditur et ȩo¬
bnculo facto ad umnum solum pretiditur adobruiturq ut et radict dcorsũ
agat nec ex propinquo ue diligenter in summa teria resecta progermin&.
tempus aũt non alud magis idoneum ẽ hunc mergum ampnitandi q̃i ab
tus octobr in idus nonembris ut inbeinis mensibus quas ractices cõfirmẽt
nem si uͣc id fecͤͣmus quo gemmare uilinites incipiune alimentis subito
destituta languescit Cadem ratio est in trinsferendo maleolo nam setumdo

Expanded text:
pra terram iuxta suum adminiculum vitis curvatur, atque ex alto scrobe pra terram iuxta suum adminiculum vitis curvatur, atque ex alto scrobe submersa perducitur ad vacantem palum: tum ex arcu vehementer citat materiam, quae protinus applicata suo pedamento ad iugum evocatur. Sequente deinde anno insecatur superior pars curvaturae usque ad medullam, ne totas vires matris propagatum flagellum in se trahat, et ut paulatim condiscat suis a est. Et id quod a matre abscisum recessit, confestim alte circumfoditur. et scrobiculo facto ad imum solum praeciditur,adobruiturque, ut et radices deorsum agat, nec ex propinquo neglegenter in summa terra resectum progerminet. Tempus autem non aliud magis idoneum est hunc mergum amputandi quam ab Idib. Octob. in Idus Novemb., ut hibernis mensibus suas radices confirmet. Nam si vere id fecerimus, quo gemmare palmites incipiunt, matris alimentis subito destitutus languescit. Eadem ratio est in transferendo malleolo. Nam secundo
Abbreviated transcription (Latin):
ia pręceslit autumnalis ablaquoatio que ꝓ nudau̾it summas & ad inferio¬
res preuemt nidiculis. numerus aut fossionis aut idem debet eẽ qui pͥ
mento lole suo uites mumbrent neo patiantur herbam subaescere pam¬
pmationis cadem debet cẽ ro huius anmi que prioris adhuc n. compestẽ¬
dam quasi pueritia seminum ẽ nec pulip in inum flagellum ẽ somit¬
tenda tanto quidem magis ꝙ tinera etas eius non sbsimet & fetu et
materuis onerati. S cumꝰ anhicula et ad mensum sex ad umdtinam ꝑ¬
huicta est silato fructu protmus frequentandi ẽ et prȩsictiarii malcoli pro¬
uigindi sume qui in himc usum fucrunt depositi uel sine hi quidem st
x ordinaria uite in alterum palitm merpis ẽ attrahenitus nam plu¬
rimum metrest adhuo noua consitione pedamen onmne uestmi nec mox
umeam tum soleti cum fructus capiendus ẽ A Aergi gtnus ẽ ubi su¬

Expanded text:
iam praecessit autumnalis ablaqueatio, quae et nudavit summas et ad inferioiam praecessit autumnalis ablaqueatio, quae et nudavit summas et ad inferiormento suo vites inumbrent, nec patiantur herbam subcrescere. Pampinationis eadem debet esse ratio huius anni atque prioris. Adhuc enim compescenda quasi pueritia seminum est, nec plus quam in unum flagellum est summittenda; tanto quidem magis, quod tenera aetas eius non sustinet et fetu et materiis onerari. Sed cum annicula mensiumque sex ad vindemiam perducta est, sublato fructu protinus frequentanda est, et praesidiarii malleoli propagandi sunt, qui in hunc usum fuerant depositi; velex ordinaria vite in alterum palum mergus est attrahendus. Nam plurimum interest adhuc nova consitione pedamen omne vestiri; nec mox vineam tum subseri, cum fructus capiendus est. Mergi genus est, ubi su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑarharet manicula in iugum prriducenidla. um̃cili grtus gudesit guo redli¬
gimtur plura seminum restre. nam dum nouella um̃ca ẽ q̃r molissimo nec¬
tenda est qui si ummmibus lalicis aut ulim ligtuctis increstns uitis se ipsa
procidit Optna ẽ ergo gtaista uel palugibus desertus uncus aut ulua nõ
pessime tam̃ in umbra sictata fatumt ĩ hunc ulum hatimndmum q folia
s et maleorum similis cura agenda est ut ad imam aut atuas gemmas depri¬
tati autummo uel utre priusq̃i germinet umgentur. Is ut cdexs cantitius pͥni¬
prus a teira q̃i uitibus ordmarus sĩmittendtis est. neq .n. editior eẽ debet
pedali altitudime ut sit quȩ teneri adhuc pampmi cã prolixius iligent neo
uentis explintetut. In sequitur demde fossor qui crebris indentibus ȩqualiter ꝗ
Nam illi quam in hissma hibtrnam appellant cum terra uitibus detrahit᷑
et in media spatia inttr ordmorum confertur suꝑuacua nobis uidetim quia

Expanded text:
enda. Vinculi genus quale sit, quo religantur semina, plurimum refert. Nam dum novella vinea est, quam mollissimo nectenda est; quia si viminibus salicis aut ulmi ligaveris, increscens vitis se ipsa praecidit.Optima est ergo genista, vel paludibus desectus iuncus, aut ulva; non pessime tamen in umbra siccata faciunt in hunc usum harundinum quoque folia. Sed et malleolorum similis cura agenda est, ut ad unam aut duas gemmas deputati autumno vel vere, prius quam germinent, iugentur.1 Iis, ut dixi, cantherius propius 2 a terra quam vitibus ordinariis summittendus est; neque enim editior esse debet pedali altitudine, ut sit quem teneri adhuc pampini capreolis suis illigent nec 3 ventis explantentur. Insequitur deinde fossor, qui crebris bidentibus aequaliter et Nam illa, quam in Hispania hibernam appellant, cum terra vitibus detrahitur, et in media spatia interordiniorum confertur, supervacua nobis videtur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pilurum anorum neqligentia qum & crebre fossiomes dande qͣuus poslie uma
detrah cultare prioris anni. Pampmationes q sępe acdiuuande neq enuim satis
stmel aut utrum tota. &estate uiti uetrahere frondem superuatuam pręti pue
ũt dicutictide sunt omnia que mͣ trunci caput gteminauerumt. item si oculi
singnli palmites quo letior que superest mattria consumgat et reliquo meliuis
tucet fruetum post quadtuagesimum Saltrim metoem penepta umnde¬
mia lic instituenda esę putatio ut simimuss plirtibus fiagellis uitis ĩ setllam cdi¬
iuditur. sed putatoris offitium c̃ pediali fore sicitio contri ugum uitem compe¬
scere nit e capit quiciud tenen c̃ ꝑ brasum hyemis pronotet et ꝑugim in

Expanded text:
plurium annorum neglegentia. Quin etiam crebrae fossiones dandae, quamvis possit una plurium annorum neglegentia. Quin etiam crebrae fossiones dandae, quamvis possit una detrahi culturae prioris anni. Pampinationes quoque saepe adhibendae; neque enim satis est semel aut iterum tota aestate viti detrahere frondem supervacuam. Praecipue autem decutienda sunt omnia quae infra trunci caput egerminaverunt. Item si oculi etrahendi sunt singuli palmites, quo laetior, quae superest materia, consurgat et reliquum melius educet fructum. Post quadragesimum et alterum mensem percepta vindemia sic instituenda est putatio ut summissis pluribus flagellis vitis in stellam dividatur. Sed putatoris officium est pedali fere spatio citra iugum vitem compescere, ut e capite, quicquid teneri est,
Abbreviated transcription (Latin):
ene relmguendis pertice iugerum fortius iinulq onerosuam ẽ hatimdmes pr¬
ribus opcris adumgantitr cim & plimibus locis nectumntur egue mttr se co¬
uersis cacimmbus uincende sit ut egualis crassitudo totius uugi sit nam si
cacumma ĩ iuium competume imbecillitas cius ptis grauata penidere iam ma¬
turum fructum prosternit et canibus ferisq reddit obnoxium. at cum iugum
ĩ fascem pliribus herimamibus alterne cacuminum uice ordiatum ẽ fere qͥn¬
quennu prebent usum neq enim alia rõ ẽ pntationis aut oętere culture
qͣiͣ q̃ primi hicimii nam et autimralis ablaguratio sedulo fatienda nec minus
uacantibis palis propagims aplicande hoc .n. opus nim̃q intermetentum esc
cum ommibiis in saturetur annis neq enim ea quę scruntur a nobis immorta¬
lia et̃ possunt ac tñ ętrinitate eorum sic consulimus ut demortiuil seminib
alia sostituamus nec ad occidionem uiersum genus produci patimus cum¬

Expanded text:
endus. Perticarum iugum fortius minusque operosum est.4 Harundines pluribus operis iugantur, quoniam et pluribus locis nectuntur. Eaeque inter se conversis cacuminibus vinciendae sunt, ut aequalis crassitudo totius iugi sit; nam si cacumina in unum competunt, imbecillitas eius partis gravata pondere iam maturum fructum prosternit, et canibus ferisque reddit obnoxium. At cum iugum in fascem pluribus harundinibus alterna cacuminum vice ordinatum est, fere quinquennii praebet usum. Neque enim alia est ratio putationis aut ceterae culturae quam quae primi biennii. Nam et autumnalis ablaqueatio sedulo facienda, nec minus vacantibus palis propagines applicandae; hoc enim opus numquam intermittendum est, quin omnibus in- stauretur annis. Neque enim ea quae seruntur a nobis, immortalia esse possunt; ac tamen aeternitati eorum sic consulimus ut demortuis seminibus alia substituamus, nec ad occidionem universum genus perduci patiamur com
Abbreviated transcription (Latin):
ad insrmitatem ubertatm p̾cipetiutatemq. nim rectusirincus smmile sui
potulm gent ꝑ quam udut quodam itmee sine futxu atq impedmento
faclius terre matris alimenta mancane et in simima prouenuine atq cinue¬
samt et ebistorte nõ dequaliter alligantu inihi ont̃ibris noctia t ip̃o flexi cir¬
sim trieni himoris ucduti lalebras retardantt Quire cum ad sinmum sttiti
uitis extenta ẽ capistro constrmgitur ne foctu griuata iubsidat cinuetimq
dim cam ꝑtem quam nos pretipitamus supni uigum perriguñe et crebria
umnmibus m̃t xis contment ques eigo mimme prolandes pͥto nam depẽ¬
dentibus palmieidus nec rumȩ grinđme sue tantum nocnt q̃s tum reliis

Expanded text:
ad firmitatem et ubertatem,perpetuitatemque. Nam rectus truncus similem sui medullam gerit, per quam velut quodam itinere sine flexu atque impedimento facilius terrae matris alimenta meant et ad summum perveniunt; at quae curvaesunt et distortae, non aequaliter alliduntur inhisum terreni umoris veluti salebris retardante. Quare cum ad summum palum recta vitis extenta est, capistro constringitur, ne fetu gravata subsidat curveturque. dam eam partem, quam nos praecipitamus, supra iugum porrigunt et crebris viminibus innexis continent; quos ego minime probandos puto. Nam depend
Abbreviated transcription (Latin):
sit hoc dixisse abimat ese hummillimam tẽ quatuor pectum celsi sima septẽq
tam̃ in nouellis semmibus uitanda t̃. neq in. hec pria consttutio urgearim
cẽ debet h ꝑ anorim longam scriem od hanc altitudimem uitis ꝑctaccnda ẽ
ceterum q̃ c̃ humidius solim et celim placiiores q uenti tanto ẽ altuis adtol¬
enctum iugum nam letitia uitium partitire s cellius cuagiri fructusꝙ sum¬
motus a teria mmus pͥntrebit hec uno modo ꝑflatite uentis qui nebulam et
rorem pestistrum ccleritte assiccant multumq ad deforescendum et aci bomitatẽ
itmi dnscrunt rinsus ex ills tercȩe accliuis torrensq estu uel q̃ uehemeneibuis
pnacells obnexia ẽ humilius iugien possit Ac si cumncta competumnt uoto uz
C altieudo unnce pectum qumq nec tñ dubirm gum tanto melioris siporis p̃¬

Expanded text:
sit, hoc dixisse abunde est: humillimam esse quattuor pedum, celsissimam septem. Quae tamen in novellis seminibus vitanda est; neque enim haec prima constitutio vinearum esse debet, sed per annorum longam seriem ad hanc altitudinem vitis perducenda est. Ceterum quanto est umidius solum et caelum, placidioresqueventi, tanto est altius attollendum iugum. Nam laetitia vitium patitur se celsius evagari,fructusque summotus a terra minus putrescit: et hoc uno modo perflatur ventis, qui nebulam et rorem pestiferum celeriter adsiccant, multumque ad deflorescendum et ad bonitatem vini conferunt. Rursus exilis terra et acclivis torrensque aestu, vel quae vehementibus procellis obnoxia est, humilius iugum poscit. At si cuncta competunt voto, iusta est altitudo vineae pedum quinque; nec tamen dubium, quin tanto melioris saporis pr
Abbreviated transcription (Latin):
uerse unture q̃đ repugnet prepetus tnm nabilitat᷑ neq .*. post añog
quindetim uel paulo pluris depenas possit ignobilitas in gustu cum fere
omne uinum eam qualitatem sortitum est ut uetustate acquirat toni¬
tatem. Quare ut dicere instituimus utilissima ẽ gnĩm dispositio
quam si tamen obtinere non possis. secunda est ratio ut diuerse note
non alias conseris uitis quam que saporem consimilem fruc̾tumq mntu¬
ritatis eiusdem p̃beant. Posset iam si cura pomorum tangit ultimis or¬
dinibus in ea fine uineti que subincet septentrionibus nec cum ĩcieueint
obumbrent cacumina pirorum ficoꝵ ue et muloꝵꝵ depungere que uel
inseras interpifito bieni spatio uel si gͣnesi sint adulta transteras. Hȩx
de dispositione uinearum. Supest pars antiquistima ut p̃cipiamus etiam
cultus earum de quibus sequente uolumine pluribus disseramus¬

Expanded text:
versae naturae quod repugnet perpetuitati,nobilitantur, neque enim post annos versae naturae quod repugnet perpetuitati,nobilitantur, neque enim post annos quindecim vel paulo plures deprehendi potestignobilitas in gustu; quoniam fere omne vinum eam qualitatem sortitum est ut vetustate acquirat bonitatem. Quare, ut dicere instituimus, utilissima est generum dispositio; quam si tamen obtinere non possis, secunda est ratio, ut diversae notae non alias conseras vites quam quae saporem consimilem fructumque maturitatis eiusdem praebeant. Potes etiam, si te cura pomorum tangit, ultimis ordinibus in ea vineti fine qua subiacet septentrionibus, ne cum increverint obumbrent, cacumina ficorum pirorumve et malorum depangere, quae vel inseras interposito biennii spatio, vel si generosa sint, adulta transferas. Hactenus de positione vinearum. Superest pars antiquissima, ut praecipiamus etiam cultus earum, de quibus sequenti volumine pluribus disseremus
Abbreviated transcription (Latin):
caliuo statu nec rursus frigido lȩtatur. sed ẽ preprietas in surculis
ut alii merudimo a se conualescunt qui isi talidiores alii sep̃tẽ¬
trione desiderent ꝗ contristentur esta. quidã tempam̃to ȩtent᷑
orientis uel otidentis hnis diferentins serim pro situ et positione ocotx
qui gm̃ p ortos separat illam queq non exiguam sequitur utilitatem
ꝙ et laborem uindenuę minorem patitur etͦ sumptum. nam ut que qui
escere incipunt tempestiue leguntur et que nundum mnturitãtẽ cepimt
uue sine dispendio differuntur nec pariter uetus ac tempestuius fructus
p̃cipitat uindemiam cogitq pluris operas quantocunq p̃tio conducere.
iam et illud migne detis est posse gustum cuiusq gñis non mixtum sea
Uere merũ comlere ac sepnrntum reponere siue est ille bituricus seu bͥa¬
silicus sen spinosus q̃ geñta cum sic diffufa sunt quia mhil interuenit di¬

Expanded text:
calido statu, nec rursus frigido laetatur; sed est proprietas in surculis, calido statu, nec rursus frigido laetatur; sed est proprietas in surculis, ut alii meridiano axe convalescant, quia sint calori aptiores;alii septentrionem desiderent, quia contristentur aestu;quidam temperamento laetentur orientis vel occidentis. Has differentias servat pro situ et positione locorum, qui genera per hortos separat. Illam quoque non exiguam sequitur utilitatem, quod et laborem vindemiae minorem patitur et sumptum. Nam ut quaeque virescere incipiunt, tempestive leguntur, et quae nondum maturitatem ceperunt uvae, sine dispendio differuntur; nec pariter vetus atque tempestivus fructus praecipiat vindemiam, cogitque pluris operas quandocumque pretio conducere. Iam et illud magnae dotis est, posse gustum cuiusque generis non mixtum sed vere merum condere, ac separatim reponere, sive est ille Bituricus seu Basilicus seu Spionicus. Quae genera cum sic diffusa sunt, quia nihil intervenit di
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit primum negligentiȩ uindemitionis allatam subeat. neq
enim singulis totidem antistieres possit dnre qui obseruent prȩcipintq
ne acerbȩ uuȩ demetantur. deinde etiam quarum uitiũ maturitas
competit cum diuerse note si nõ melioris: ab deteriore cõrumpit᷑¬
confufusq in unum multarum sapor uetustatis impatiens fit. atq
ideo necessitas cogit agricolam musti annonũ expiri cũ plurimõ ptio
accedat si uemlicio u̾el in annum uel in mestã certe differre ptssse
am illa gn̾um separatio sum̃am cõm̃oditatem ħt̃ ꝙ uinitor cuuiq
facilius sum putationem reddat cum sit cuuis nocte sit ortus que
deputat idq in consemineis uineis obseruari difficile est quin ma¬
ior purs putationis o id temenis administrat᷑ quo uitis neq foliũ no¬
tabile gerit. ac multum interest plurisue an paucioris mnterins
pro natura cuiusq stirpis uinitor sumittat prolixisue flagellis

Expanded text:
e est ut neglegentiae vindemiatorum aleam subeat; neque e est ut neglegentiae vindemiatorum aleam subeat; neque enim singulis totidem antistitores possit dare,qui observent quique praecipiant ne acerbae uvae demetantur. Deinde etiam quarum vitium maturitas competit, cum diversae notae sint, melioris gustus ab deteriore corrumpitur,confususque in unum multarum sapor vetustatis impatiens fit. Atque ideo necessitas cogit agricolam musti annonam experiri,cum plurimum pretio accedat si venditio vel in annum vel in aestatem certe differri possit. Iam illa generum separatio summam commoditatem habet, quod vinitor cuique facilius suam putationem reddet, cum scit cuius notae sit hortus quem deputat: idque in consemineis vineis observari difficile est, quia maior pars putationis per id tempus administratur quo vitis neque folium notabile gerit. Ac multum interest pluresne an pauciores materias pro natura cuiusque stirpis vinitor summittat, prolixisne flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
cantis undiq uersi coloribus pomis grauidis collocet autumiuns sed hec
qunmius plurimũ delectant utilitas tamen uincit uoluptatem num &
pnterfamiliȩ libentius ad spectandum rei suę quanto est ea luculentior
descendit et quod se sicro numine Poeta dicit. Et quedcunq deus
accersere in ea parte maiorem in modum fructus exuberat. sed o¬
mitto illud quod in descriptis est uitibus contingere potest illa que
sunt maxime spectanda ꝑsequar Diuerse nota ẽ ripes nec pari¬
ter deflerestunt nec ad maturitatem simul proueniunt. Quñ ob cãii
qui separata gm̃bus uineta non ht̃ patiatur alterum ĩ commodum
necesse est ut aut fructum cum prȩcoquem alebat que res mox
acorem facit aut si iituritatem serotini expectes amittet uinile¬
mia prȩcoquem plerunq popubationibus uolucrum pluuisq aut ien¬
tis Iacessit dilabitur. Si uero interiestionibus fructi carpere genis¬

Expanded text:
cantis,undiqueversicoloribuspomis gravidus collucet Autumnus. Sed haec cantis,undiqueversicoloribuspomis gravidus collucet Autumnus. Sed haec quamvis plurimum delectent,utilitas tamen vincit voluptatem. Nam et pater familiae libentius ad spectaculum rei suae, quanto est ea luculentior, descendit; et, quod de sacro numine poeta dicit, Et quocumque deus accessere, in ea parte maiorem in modum fructus exuberat. Sed omitto illud, quod indescriptis etiam vitibus contingere potest; illa quae sunt maxime spectanda, persequar. Diversae notae stirpes nec pariter deflorescunt nec ad maturitatem simul perveniunt. Quam ob causam, qui separata generibus vineta non habet, patiatur alterum incommodum necesse est, ut aut serum fructum cum praecoque elevet,quae res mox acorem facit; aut si maturitatem serotini expectet, amittat vindemiam praecoquem, quae plerumque populationibus volucrum pluviisque aut ventis lacessita dilabitur. Si vero interiectionibus capere cui