comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parte duoꝵ in parce .iniͦ  se autem scribente esse in syrohec¬
culis templo stentenam planam e ⁊ maragdo nisi potius psen¬
do ⁊ maragdus sit. Nam & hoc genus reperitur in Cypro inuen¬
tim& dimidia parte ⁊ maragdum ex dimidia hiyasidem non dum
humore in totum transfigurato. Appion cognominatus plistonites
paulo ante striptum relieuit esse etiam nunc in laberyntho aegypti
collosum serapis e ⁊maragdo .ix. cubitoꝵ¬

Expanded text:
parte duorum, se autem scribente esse in Tyro Herculis templo stelen amplam e smaragdo, nisi potius pseudosmaragdus sit, nam et hoc genus reperiri, et in Cypro inventum ex dimidia parte smaragdum, ex dimidia iaspidem, nondum umore in totum transfigurato. Apion cognominatus Plistonices paulo ante scriptum reliquit esse etiam nunc in labyrintho Aegypti colosseum Serapim e smaragdo novem cubito
Abbreviated transcription (Latin):
meludi & lapidem quem alab astriten aegyptii uocant comploͬes
uero est proximus lacenites in targeto monte erui medicis sini¬
les & alos in sicilia Inseriene ⁊ maragdis & uocatur tanos e ꝑtr¬
sis ueniens gemina ingrate uradis. atq meuis sordida. Item ealcho
⁊moragdos ẽ ꝯpro tntbida aereis uenis Theo phrastus tradit mac
grtoꝵ onmentiuis rereriu regi coꝵ ã rege biey lenio rii¬

Expanded text:
includi et lapidem, quem alabastriten Aegyptii vocent, complures includi et lapidem, quem alabastriten Aegyptii vocent, complures vero e proximis et in Taygeto monte erui Medicis similes et alios in Sicilia. Inseritur smaragdis et quae vocatur tanos e Persis veniens gemma, ingrate viridis atque ismaragdos e Cypro, turbida aereis venis. Theophrastus tradit in Aegyptiorum commentariis reperiri regi eorum a rege Babylonio
Abbreviated transcription (Latin):
am mme uitiumq fellis ꝓ lorem aut acris des ola habent in sole di¬
lucidi fuidem ac liquidi : sed non urtides. haec uicia in atticis maxime
sentiuntur in ergentariis metallis repertus in loco qui tyucos uo¬
catur semper minus pingue & e longinquo sectiosiore freuens
& his plumbago hoc est ut in sole plimibei uideantur. Ilus peculi¬
are quod quidam ex his senescunt paulatim uiriditate euanida &
tum & similum qui tamen uirides nascuntur quoruam deo melio
in totum exolenerint postꝗᷤ metaua aeris ibi defecerunt & semper
tamen uiussimi fuere minimis Item fragiles sedd colore incerti
& urrenturnm caudis pauonum columbaꝵs. collo plumis similes¬
ad nichinatiouem magis ac minus lucidi uenosi quido squa
quaedam gemina es caron mox iuxta sarcedo. nem in qua
legebatur ⁊ maragdites uotatus est iuba auctor est ⁊mara¬
gdum quem colam uocant in arabias aecdificioꝵ ornaments

Expanded text:
amnum vitium, quod fellis colorem aut acris olei habent, diamnum vitium, quod fellis colorem aut acris olei habent, dilucidi quidem ac liquidi, sed non virides. haec vitia in Atticis maxime sentiuntur in argentariis metallis repertorum. in loco, qui Thoricos vocatur, semper minus pingues, sed ex longinquo speciosiores. frequensest in his et plumbago, hoc est ut in sole plumbei videantur. illud peculiare, quod quidam ex his senescunt, paulatim viriditate evanida, et arum. quidam tamen virides nascin totum - exoleverunt, postquam metalla aeris ibi defecerunt, et semper tamen vilissimi fuere minimique, iidem fragiles et coloris incerti et virentium in caudis pavonum columbaad inclinationem magis aut minus lucidi, venosi iidem squamquaedam gemmae caro. mons est iuxta Calchedonem, in quo legebantur, Smaragdites vocatus. Iuba auctor est smaragdum, quam chloran vocent, in Arabia aedificiorum ornamentis
Abbreviated transcription (Latin):
minus in eodem Rmanagdo adis partih tenorem ulum scythicas
austeritatis non semiper custoeume Adhic gnibrdam iitertutut
umbra sirrduss fit colos qui improbatur etiam diuicidior hinoq ge¬
nera distinguuntur slunt alqui obscuri quos uocant o caetos
alyi densi: nec est reliquo transtucidi quidam focarii . quidam
Nubetula enim abitancis est uiceium cum uiridis non pertraensit
aspectum. sed uit intus occirrit aut gocipit in fie iusum camdo
aethiopici laudantur a copto itiere trium dieꝵ ut auctor est iu
ba acriter uirides sed non ficile puri anͣ concdores. Demotritus in
hoc genere ponit helinicos & persicos illos extimnescentes pin¬
guiter persicos uero non transiucidos sed iuicundi tenouis us¬
sum ĩplere quem non aamittant telium pantheraꝵꝵq oculis si¬
miles. Namꝗ &illos radiare uec perspici eostiem in sole hebetari
in uibra refulgere & longius ꝗ caeteros nitere. omnium hoꝵ eti¬

Expanded text:
minus in eodem smaragdo aliis partibus, tenorem illum Scythicae minus in eodem smaragdo aliis partibus, tenorem illum Scythicae austeritatis non semper custodiunt. ad hoc quibusdam intercurrit umbra, surdusque fit colos, qui inprobatur etiam dilutior. 68 hinc genera distinguntur, ut sint aliqui obscuri, quos vocant caecos, alii densi nec e liquido tralucidi, quidam varii, quidam nubecula albicantis est vitium, cum viridis non pertransit aspectus, sed aut intus occurrit aut excipit in fine visum candor. Aethiopici laudantur ab Copto dierum itinere, ut auctor est Iuba, XXV, acriter virides, sed non facile puri aut concolores. Democritus in hoc genere ponit Thermiaeos et Persicos, illos intumescentes pinguiter, Persicos vero non tralucidos, sed iucundi tenoris visum inplere, quem non admittant, felium pantherarumque oculis similes, namque et illos radiare nec perspici, eosdem in sole hebetari, in umbra refulgere et longius quam ceteros nitere. 70 omnium horum eti
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. sed nodilissimi stythrici ab engente in gua reperiuntire appor¬
liti Nulus maior austeritas : nec minus uitii ut quantum ⁊mara¬
gedi a gennuis distant tantum scytincus a caeteris ⁊marcigdis pro¬
ximam habent laudem sicut se sedem bactram quos in comnusuris sexo¬
hos minores muleo stythicis esse tradunt Tertium locum aegyptii
qui eruuntiro circa copton oppidum thebaydis in collib q cauti
bus. Reliqua genera in metallis ueraris inueniuntur. quapropter
do: nec diluto Ueꝵ ex iumido pingius perspiciatur imitante ñs¬
lit & aciem recipit Fermnt & in ea insuia tumulo reguli hermie
marmoreo leoni fuisse inditos otulos e ⁊ maragdis ita radiantib eti¬
am in gurgitem ut territi insrumenta retugerent Ihimny diu mi¬
rantib nouitatem piscatotib denec mutauerunt oculo sed & uicia de
monstrari oport& in tanto prodigio. sune quidem omnium eadem

Expanded text:
duodecim: nobilissimi Scythici, ab ea gente, in qua reperiuntur, appelduodecim: nobilissimi Scythici, ab ea gente, in qua reperiuntur, appellati. nulgdi a gemmis distant, tantum Scythicus a ceteris smaragdis. proximum laudem habent, sicut et sedem, Bactriani. in commissuris saxohos minores multo Scythicis esse tradunt. tertium locu Aegyptii habent. eruuntur circa Copton, oppidum Thebaidis, collibus excavatis. 66 Reliqua genera in metallis aerariis inveniuntur, quapropter do nec diluto, verum ex umido pingui quaque perspicitur imitante tralat, aciem recipiat. ferunt in ea insula tumulo reguli Hermiae iuxta cetarias marmoreo leoni fuisse inditos oculos e smaragdis ita radiantibus etiam in gurgitem, ut territi thynni refugerent , diu mirantibus novitatem piscatoribus, done mutavere oculis gen tam prodigis pretiis. sunt quidem omnium eadem,
Abbreviated transcription (Latin):
coloris aspectus fucundior est Nam hebas quoq uirente frondeq
despectamus ⁊ maragdos uero tanto libentius quoniam nimi
onnimo uiridius comparatur illis. Ur& praeterea & soli gemima¬
rum contuits implent non satiant: qui & ab intentatione alia¬
obscurata aspectu T maragdi recreatur acies scaipentihq geminus
non alia gratior oculoꝵ refectio est. Ita urridi lenitate lassitudmne
muicent praeterea e longinquo amplificantur iusu inficiente
crecase repercussum aera non sols mutati non umbra non lucer¬
nis sempei que sensim radiantes & uisum achnittentes ad craslia¬
dinem snifacilitate transiucida quod etiam inaquis nossituat
idem plerunq & soncaui ut iusun colligant q̃ obtem decreto homi¬
num his partiturr scalpi uetiais s̃ ꝗͣ scythicoꝵ aegiptioꝵq dirritie
tanta est ut non queant uulnerari : quoꝵ uero corpus extentum
est eadem quaspecua ratione supini req imagines reddiit Nero
princeps gladiatoꝵ pngnas spectabat ẽ ⁊ maragdo. Gencracoꝵ

Expanded text:
pe nullius coloris aspectus iucundior est. nam herbas quoque silentes frondesque avide spectamus, smaragdos vero tanto libentius, quoniam nihil omnino viridius comparatum illis viret. 63 praeterea soli gemmarum contuitu inplent oculos nec satiant. quin et ab intentione alia aspectu smaragdi recreatur acies, scalpentibusque gemmas non alia gratior oculorum refectio est: ita viridi lenitate lassitudinem mulcent. praeterea longinquo amplificantur visu inficientes circa se repercussum aëra, non sole mutati, non umbra, non lucernis, semperque sensim radiantes et visum admittentes ad crassitudinem sui facilitate tralucida, quod etiam in aquis nos iuvat. 64 iidem plerumque concavi, ut visum conligant. quam ob rem decreto hominum iis parcitur scalpi vetitis. quamquam Scythicorum Aegyptiorumque duritia tanta est, ut non queant volnerari. quorum vero corpus extentum est, eadem qua specula ratione supini rerum imagines reddunt. Nerprinceps gladiatorum pugnas spectabat in smaragdo. Genera eorum
Abbreviated transcription (Latin):
eximias incudes maleoss ferreos frangens cuius hoc ingeniogro¬
Se casu repertum: aue quas fuit soniestura experiendirem in¬
mensi secreti & Infoedissimo animalium omnium profetto mi¬
tam paruas frangatar crustas ut iux cerni possint Expteuntur
hae a stiupto cib freros includinitur nuliam non dicritiam ee faciui
cauantes. Adamas disfidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta
positus serium non patratur aostrahi. aut si aemotus magnes depiȩ
abigit moctusq uanos expelit a mente obid quidam eum anchits
uecuuere metredorus ceplius in eider germena baluista insla ness¬
in qua & suctinum solus quod ȩquidem legerim dicit & practeit
trabicis: quod falsum esse quis dubitge proximum a puo nos indi¬
cis arabiciq maigaritis praecium est de quiq in .uiiͦ. dieimus
uolumine inter tes marias. Ne finaragͥdis generibus et de

Expanded text:
eximias incudes malleosque ferreos frangens. cuius hoc invento quoeximias incudes malleosque ferreos frangens. cuius hoc invento quove casu repertum? aut quae fuit coniectura experiendi rem inmensi pretii in foedissimo animalium? numinum profecto  cerni vix possint. expetuntur hae scalptoribus ferroque includuntur, nullam non duritiam ex facili cavantes. adamas dissidet cum magnete in tantum, ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi aut, si admotus magnes adpreheabigit metusque vanos expellit a mente. ob id quidam eum ananciten vocavere. —Metrodorus Scepsius in eadem Germania Basilia insula nasin qua et sucinum, solus, quod equidem legerim, dicit et praefert Arabicis. quod esse falsum quis dubitet? Proximum apud nos Indicis Arabicisque margaritis pretium est, de quibus in nono diximus volumine inter res mar
Abbreviated transcription (Latin):
naturs & numꝗ incalescens Uudẽ & nomea interpraetationegnas¬
ca indomita uis accoepit Inum exhis uocant centĩon niili magni¬
tudine Alteꝵ macedonicum in phylippico auro repertum q hit at
ucumis semine par post hioc cyprius uocaturr in ypro repertus uer¬
gens in acñum colorem. sed in medicamine de quo dicemus etficacis¬
Simus posthuine est sidentes ferrei plendoris pondere ante caeteris
& natura dismmilis. Nam &ittib frangitur & alio adamante perto :¬
rarii pocest quod & yeno euenit breniterq ut degeneres nomiinis
tantum auuctoritatem habent idq quod tentis uolimuinibi his doce¬
re & mandare conati sumus de discordia reꝗ concordias. quam
gi potest siquidem illa inuita uis duaꝵ uiolentis imaꝵ naturat reg
ferricgnis contemptrix hircino rumpitus sanguine: ae ne auterꝗ̃ rs
tenti cauidos macerata ꝵ se quos multis ictib. Timo etiam praecerꝙ

Expanded text:
natura et numquam incalescens, unde et nomen interpretatione Graenatura et numquam incalescens, unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. unum ex iis vocant cenchron, milii magnitudine, alterum Macedonium, in Philippico auro repertum; hic est cucummis semini par. 58 post hos Cyprius vocatur in Cypro repertus, vergens ad aereum colorem, sed medica vi, de qua dicemus, efficacissimus. post hunc siderites ferrei splendoris, pondere ante ceteros, sed natura dissimilis. namque et ictibus frangi et alio adamante perforari potest, quod et Cyprio evenit, breviterque ut degeneres nominis tantum auctoritatem habent. 59 Nunc quod totis voluminibus his docere conati sumus degi potest, siquidem illa invicta vis, duarum violentissimarum naturae rerum ferri igniumque contemptrix, hircino rumpitur sanguine , neque aliter quam recenti calidoque macerata et sic quoque multis ictibus, tune etiam praeterquam
Abbreviated transcription (Latin):
axiaiuMi in rebi humanis non soluen uter geminas pructi.¬
um habe adamas diu not nisi regib & hi adimodum pauneis co.
& nec nisi in auio nasti uidebatur eceres eum in aethiopum
metallis tantum inueniri existimauere inter delubꝵi mercuris
ato insiuam mercen dixeruntq non ampliorem sucuminuis semi¬
ne haud colore dissimuem inueniri. Nunc genera euis .Ui. no.
scantur indici non auro nascentis sed quadam chrystalli cogna¬
tione. Si quidem & colore transiucido non difert ꝙ latere . xangu¬
lo liuore tirrbinatus in mucrone e duab contrariis partib quo ma¬
gis miremur ut si duo turbines latissimi suis partib eungant᷑
Magintudine uero etiam auellam miclei. simulis est huic arabi¬
cus minor tamen simditer nascens caeteris pauidior argento
& auco non nisi ecȩllentiss imo natalis Incudib hi de prachendũt
ita despuentes ictum ut ferrum utrins dissuleꝙ picudesq etiam
dissiliant quuippe diruitia menarrabilis est simulq igniuem uictrix

Expanded text:
aximum in rebus humanis, non solum inter gemmas, pretium habet adamas, diu non nisi regibus et iis admodum paucis cogn nec nisi in auro nasci videbatur. veteres eum in Aethiopum metallis tantum inveniri existimavere inter delubrum Mercuri et insulam Meroen, dixeruntque non ampliorem cucumis semine aut colore dissimilem inscuntur: Indici non in auro nascentis et quadam crystalli cognatione, siquidem et colore tralucido non differt et laterum sexangulum levore, turbinati in mucronem e duabus contrariis partibus, quo magis miremur, ut si duo turbines latissimis partibus iungantur, magnitudine vero etiam abellani nuclei. similis est huic Arabius, minor tantum, similiter et nascens. ceteris pallor argenti et in auro non nisi excellentissimo natalis. 57 incudibus hi deprehenduntur ita respuentes ictus, ut ferrum utrimque dissultet, incudes ipsae etiam exiliant. quippe duritia est inenarrabilis, simulque ignium victrix
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas ebrietati resistere ꝑromittit & inde appellatus : brae¬
terea si limx̧ nomen ant soles iserntue in hiss ato eai subenda¬
tre collo capulis cy nocephali q plumis ha qunohauis resissere ue¬
meficis Iam uero euoguo modo adesse regel adlturis gr aindies
qͥ auertere & lecustas praetatione a delita quam de monitrtit
aut scarabei: quae quidem scre sise eos mnonsaue contantens
rifi gereris humani arbitor. Alultum distat ab en hiac reh̃de¬

Expanded text:
vanitas ebrietati eas resistere promittit et inde appellatas, praeterea, si lunae nomen ac solis inscribatur in iis atque ita suspendantur e collo cum pilis cynocephali et plumis hirundinis, resistere veneficiis , iam vero quoquo modo adesse reges adituris, grandinem quoque avertere ac locustas precatione addita, quam demonstrant. aut scarabaei, quae quidem scripsisse eos non sine contemptu et inrisu generis humani arbitror. xli 125 Multum ab hac d
Abbreviated transcription (Latin):
tes praeferuntur his Indicas si uanas non sint bactrianae deterri¬
mȩ autem a rabitat: quoniam turbidae fint ac uariae & fiugoris in¬
tecpellati nuibilo maculaꝵ etiam quae limpidis contigere uelutisto.¬
be sua referictis optimae sunt gui in collatione auꝵ aibitare
quadam agenti facie : cogunt Funda includintur perspicus
caeteris subiicitur auricalcum tam &si ex parte de gemmatum
usu appeliantur aliqni & cheysolettri in colorem eledtri deciinan¬
tes macutino tantum aspectu uicundi ponticas de praehendit
Bocchus auctor est & in hispania repertas. quo in loco hrrystauns
dicit ad libramentum a quae puteis depraesis Inde enutam & chry¬
sditum .xii. ponti pondo ase uisam

Expanded text:
tes. praeferuntur his Indicae et, si variae non sint, Tibarenae. deterrimae autem Arabicae, quoniam turbidae sunt et variae, fulgoris interpellati nubilo macularum, etiam quae limpidae contigere, veluti scobe refertae. optimae sunt quae in collatione aurum albicare quadam argenti facie cogunt. hae funda includuntur perspicuae, ceteris subicitur aurichalcum, tametsi exiere iam de gemmarum usu. — Appellantur aliquae et chryselectroe, in colorem electri declinantes , matutino tBocchus auctor est et in Hispania repertas et quo in loco crystallum dixit ad libramentum aquae puteis defossis erui, chrysolithon XII pondo a se visam
Abbreviated transcription (Latin):
mania himorem sub terram putant talore densari ampliti¬
dine nusgͥ paiuos eeceaut abacos crossitudine rara quanta
dictum est uasi potoris splendor is sine uraib nitorq potius qͣ
plender. Sed in praetio uauetas color subnide cricimagentidh se
matiis m puipura r̃ubes tente ant lacte candesctnte. sunt qui ma¬
xnne mn his laudant extremitate & quos dam coloꝵ reper¬
cussus quale is caelesti arcu spectantir. his macuiat pingue
slacent Trans iacers quicõ aut palere uuitium est item aler
urrutiȩ non euimento reduet in corpore etiam pleratas sani
le aliqua & in odore sommendatio est. Denatitra crystalli

Expanded text:
mania. umorem sub terra putant calore densari. amplitumania. umorem sub terra putant calore densari. amplitudine numquam parvos excedunt abacos, crassitudine raro quanta dicta sunt potoria. splendor est iis sine viribus nitorque verius quam splendor. sed in pretio varietas coloris purpura rubescente, aut lacte candescente. Sunt qui maximè in his laudent extremitates, et quosdam colorum repercussus, quales in cœlesti arcu spectantur. His maculæ pingues placent. Translucere quicquam, aut pallere, vitium est. Item sales, verrucæque non eminentes, sed vt in corpore etiam plerunque s. Aliqua et in odore commendatio est. Ergo qui
Abbreviated transcription (Latin):
no lxxx łłs. enppto capaci plant ad sextarios iii. salice pota¬
gine ut tamen ĩuiria ila praetium auger&. Neq est hodie mur¬
rmi altecius praestantiot mdicatura. Idem in reliquis generis
eius quantu ualuerie liceat extimare ex multitudine quȩ
tanta fuit ut auferente liberis eius Nerone domitio ł heatꝵ
lo npleri canentes & dumpomptianis praciudit etiam Neroni
satis erat qui tunc uidit amiumerari unius seyphi frati mẽ¬
bra quae in dolorem credo saetuli inuuidiamq fortnmae tanp̃
Alexandri magni corpus in conditerio seruari ut ostentaretur
placebat łitus petronius consularis moriturus Inuidia tero¬
nis principis ut mensam eius exheredarq unam inorumam
cco : łłs. emꝑtam fregit sed Nero ut parerat principem facere
uicit onmes .c tes capidem utant imam pardudo Memoran¬
di tanta res tanti mperatoris patremq patriae :bibisse ori
nec nisignib maxime parthici regni praetieua tamei insax¬

Expanded text:
no LXX HS empto, capaci plane ad sextarios tres calice, potano LXX HS empto, capaci plane ad sextarios tres calice, potaeius, ut tamen iniuria illa pretium augeret; neque est hodie myrrhini alterius praestantior indicatura. idem in reliquis generis eius quantum voraverit, licet aestimare ex multitudine, quae tanta fuit, ut auferente liberis eius Nerone exposita lo impleri canente se, dum Pompeiano proludit, etiam Neronis satis erat. vidi tunc adnumerari unius scyphi fracti membra, quae in dolorem, credo, saeculi invidiamque Fortunae tamquam Alexandri Magni corpus in conditorio servari, ut ostentarentur, placebat. 20 T. Petronius consularis moriturus invidia Neronis, ut mensam eius exheredaret, trullam myrrhinam HS CCC emptam fregit; sed Nero, ut par erat principem, vicit omnes HS |X| capidem unam parando. memoranda res tanti imperatorem patremque patriae bibisse! viii nec insignibus, maxime Parthici regni, praecipua tamen in Car
Abbreviated transcription (Latin):
uitoria sic triumphass& de margaritis tam prodigiare & foe¬
minis reperta quam gerere nefas non sit hine fieri tuos uuitus
sic te praetiosum uideri. Non ne ilia fimilior tuui est nnago quam
pyrene : iugis impos uisti graue profeco foedimq probium erat
łłs iĩ reꝑ rei .ꝑ. data legatis & quaestorib qui oras maris
rabiliorem tamen fecit causam .c. principis gni super cactera
mulieboria otulos mduebat e margtrritis. & Neronis principis
qui sceptra petsonis hystrionum & cubitula uiatoria imiomi¬
kus confternebat. quiimo ius nidemus perdidisse corupiendi
gemimata potoria &uoria suppelieaidium genera & anmulos
tromseuntes quae enim non luxuria Innocentior extimari possit.
q pompeuis. i. pocula ex eo triumpho capitolmo Ioui dicauit.
quae protmus ad hominum usũq transiere abacis etiam escaris¬
q uasis inde experitas. Ex crescit in dies eius rei luxus murli¬

Expanded text:
victoria sic triumphasset! e margaritis, Magne, tam prodiga re et fvictoria sic triumphasset! e margaritis, Magne, tam prodiga re et fminis reperta, quas gerere te fas non sit, fieri tuos voltus? sic te pretiosum videri? non ergo illa tua similior est imago, quam Pyrenaei iugis inposuisti? grave profecto, foedum probrun erat, HS |MM| r. p. data, legatis et quaestoribus, qui oras maris olerabiliorem tamen causam fecit C. principis, qui super cetera muliebria soccos induebat e margaritis, aut Neronis principis, qui sceptra et personas et cubilia viatoria unionibus construebat. quin immo etiam ius videmur perdidisse corripiendi gemmata potoria et varia supellectilis genera, anulos translucentes. quae enim non luxuria innocentior existimari possitque Pompeius capides et pocula ex eo triumpho Capitolino Iovi dicavit. quae protinus ad hominum usum transiere, abacis etiam escariisque vasis expetitis; et crescit in dies eius luxuria. myrrhi
Abbreviated transcription (Latin):
de unam uictoria tamen ila pompeii primum ad margaritas
gemimass mores inclmauit sicut.L. Scipionis & c̃ti Maniuy
ad celatum argentum & uestes attalicas & trichinia aerata siait
.L. Manimis ad coryuchia R tabulas pictas. Degemini cum¬
Duti planius noscatur uecba ex ipsis fompeii trumphoꝵ actis
subuiciam. Ergo tertio truimgho quem de pyratis asia pontogen¬
mesaia cons. pridie. k. octobr Dem natalis sui egit transto.¬
lit aleum cum tesseris iusorium e gemimis duab latnmi pedes
tres longum pedes .iiiʳ. & ne quis de ea re dubit& quagemma¬
tum magnitudine hodie prope hanc amplitudinem excedenten
In eo fuit hona airrea pondo .xxx. leti tricimares tres uasa er
auro gemmis abacoꝵ ix. signa area tria Alineruae martise
apolimni gronas ex margaritis .xxxiii. Montem auitum quadra.¬
tum cum eruis & leonib & pomis onnus generis cricimdati
uite aurea. Muscum ex margaritis in cuius fastigio horologium
profecto inte iuos uiros durass& cognomen magni si primoa

Expanded text:
vi 12 Victoria tamen illa Pompei primum ad margaritas gemmasque mores inclinavit, sicut L. Scipionis et Cn. Manli ad caelatum argentum et vestes Attalicas et triclinia aerata, sicut L. Mummi ad Corinthia et tabulas pictas. id ud uti planius noscatur, verba ex ipsis Pompei triumphorum actis subiciam. ergo tertio triumpho, quem de piratis, Asia, Ponto genMessala cos. pr. k. Octobres natali suo egit, transtulit alveum cum tesseris lusorium e gemmis duabus latum pedes tres, longum pedes quattuor —ne quis effetas res dubitet nulla gemmarum magnitudine hodie prope ad hanc amplitudinem accedente, in eo fuit luna aurea pondo XXX—, lectos tricliniares tres, vasa ex auro et gemmis abacorum novem, signa aurea tria Minervae, Martis, Apollinis, coronas ex margaritis XXXIII, montem aureum quadratum cum cervis et leonibus et pomis omnis generis circumdata vite aurea, musaeum ex margaritis, in cuius fastigio horologium. profecto inter illos viros durasset cognomen Magni, si prima
Abbreviated transcription (Latin):
ttas ese sedigni uel sole ꝙ iiclinatione acrius ꝙ̃ caeteros excita¬
ri. eosdem obumbrante tecto purpureos uideri sub caelo flamtos
conera radios solis stintillare ceras signantib his liques cere gͣuis
in opaco. Mlulti indicos carcedoniis candidieres ese ꝙ e dineio
incimatione hebetari scripsere eciam nut in carcedoni ma¬
entes. łheo phrastus auctor est in orchemeno archadiͤ inueniri ꝙ in
chio illos nigriores ex quibidam fieri spetula ee & troezemos nari.

Expanded text:
ctus esse, sed igni vel sole et inclinatione acrius quam ceteros excitactus esse, sed igni vel sole et inclinatione acrius quam ceteros excitari; eosdem obumbrante tecto purpureos videri, sub caelo flammeos, contra radios solis scintillare, ceras signantibus his liquescere, quamvis in opaco. 96 multi Indicos Carchedoniis candidiores esse et e diverso inclinatione hebetari scripsere, etiamnum in Carchedoniis maentes. 97 Theophrastus auctor est et in Orchomeno Arcadiae inveniri et in Chio, illos nigriores, e quibus et specula fieri; esse
Abbreviated transcription (Latin):
Riricieat uai habent arbunculi a similitudiune ignium appella¬
thaginis magnas adĩcunt aethiopicos & alabandicos mordosia cau¬
te nascentes. s eu qui perficiantur alabanditos praeterta in om̃i¬
genere masculi appelantur acriores ac foeminas liquidius retal:¬
gentes In mes tulis quos ob eruant liquidioris alos flamas ingnors¬
alios & quosdam lucidius & magis caeteris in sole flagrante/ opti¬
mos uero ametistiiontas hoc est quoꝵ extremus igniculus in
ametisti uiolam exeat proximos illis quos uocant syrtites pimrato
fulgure radiante. Inueniri autem ubiqg inaxime sous reper¬
cusu satrras idicos non erse claros dicit ac plerumq sordidos ac
sempeo fulgoris retorudi aethiopicos ꝑingues lucenis non emit¬
tente sea conuoluto igne fagrare alistratus fulgorem carbmm¬
culi debere canndidum ene posuit extremo uisu nubilantem &
ARCEDOtos multo minore esse Indicos etiam minus ses¬
tarii unius mensura canari archelaus cancedonios ingrioris as ps¬

Expanded text:
rincipatum habent carbunculi a similitudine ignium appellathaginis Magnae. adiciunt Aethiopicos et Alabandicos in Orthosia Cariae nascentes, sed qui perficiantur Alabandis. praeterea in omgenere masculi appellantur acriores et feminae languidius refulgentes. in masculis quoque observant liquidiores aut flammae nigrioris et quosdam ex alto lucidos ac magis ceteris in sole flagrantes , optimos vero amethystizontas, hoc est quorum extremus igniculus in amethysti violam exeat, proximos illis, quos vocant syrtitas, pinnato fulgore radiantes. inveniri autem ubi maxime sit solis repercussus. Satyrus Indicos non esse claros dicit ac plerumque sordidos ac semper fulgoris retorridi, Aethiopicos pingues lucemque non fundentes conculi debere candidum esse, ut positus extremo visu nubilante sit, os multo minores esse, Indicos etiam sextarii unius mensura cavari. Archelaus Carchedonios nigrioris aspe
Abbreviated transcription (Latin):
difficuitatib potum adalligatumq. hic & differentiam noua¬
um & iuxta fuint telerrime ardescens. Noc collo ad alligatum me:¬
deri febtib & morbis tritum cum melie  rosaceo auꝵ uitiis e si
cum melle actico teratur oculoꝵ quoq obscuritatib Stomati etiam
uitis uel per se farina eius sumota uel cum mastice ex aqua pota
Sutina etiam gemimis eut sunt transluciolas adulterandis ma¬
gnum habent locum maxiine ametistis cum omni ut dixiruis co¬
lore tingantur.¬
E lyncurio proxime dici cogit auctoꝵ pertnatia quippe si etiam non
eletq id ese hyncnrium tame geminam esse contendunt hieri
autem ex urina quidem hnicis. Sed egesta terra protinus bestiacpe¬
etiam aeris ac fecri laminas quod diode quidem gi łheoprrastus
credidit. Figo falsum id totum arbitror: nec uistum in aeuo nosro
gemimam iuia ea appeliatione se quod de medicina simui proditur

Expanded text:
difficultatibdifficultatibum, si iuxta fuerint, celerrime ardescens. hoc collo adalligatum mederi febribus et morbis, tritum vero cum melle ac rosaceo aurium vitiis et, si cum melle Attico teratur, oculorum quoque obscuritati, stomachi etiam vitiis vel per se farina eius sumpta vel cum mastiche pota ex aqua. — Sucina et gemmis, quae sunt tralucidae, adulterandis magnum habent locum, maxime amethystis, cum tamen omni, ut diximus, colore tinguantur.e lyncurio proxime dici cogit auctorum pertinacia, quippe, etiamsi non electrum id, tamen gemmam esse contendunt, fieri autem ex urina quidem lyncis, sed et genere terrae, protinus eo aaeris etiam ac ferri lamnas, quod Diocli cuidam Theophrastus quoque credit. ego falsum id totum arbitror nec visam in aevo nostro gemmam ullam ea appellatione. falsum et quod de medicina simul proditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Umi colere dictis molli fugere peespicuis sunt in quib qe decoti
in melulia Texetio n eeitis tanta nt hentini q̃ uis parua afi¬
gies uiueꝵ hominum ingentiunms praetia super& proisus ut ca¬
stigacio una non sit satis in corynthiis aes placs aurio argentoq
mixtum incelatisars ꝵingenia murdinoꝵ & chrystaliorum
diximus gratiam uniones capite cricumferunture. Gemmaedi
gitis In omnibdeniq aliis uitiis ostentatio placꝵ ssus antem &
in succinii delitiaꝵ tantum conscientia. Domitius nero incap¬
teris uitae suae portentis capilios quoq omugis suae pomptias
in hoc nomen adoptauerat quodam s̃ sarmine sucanos: Et¬
quoniam nullis uicus desinit praetiosa nomina & exeo tarti¬
us hic quidam it colos coepit expeti a matronis usus tumen fucti
noꝵ iuuenitire aliguis in medicina: sed non ob hoc foeminis pla¬
t& infantib adalligarti amuieti ratione prodest Calistratus

Expanded text:
vini colore dictis, molli fulgore perspicuis in quibus et decocti vini colore dictis, molli fulgore perspicuis in quibus et decocti s tanta, ut hominis quamvis parva efvivorum hominum vigentiumque pretia exsuperet, prorsus ut castigatio una non sit satis. in Corinthiis aes placet argento auroque mixtum, in caelatis ars et ingenia; myrrhinorum et crystallinorum diximus gratiam; uniones capite circumferuntur, gitis; in omnibus denique aliis vitiis aut ostentatio aut usus placet: in sucinis sola deliciarum conscientia. Domitius Nero in ceteris vitae suae portentis capillos quoque Poppaeae coniugis suae in hoc nomen adoptaverat quodam etiam carmine sucinos quoniam nullis vitiis desunt pretiosa nomina; ex eo tertius quidam hic colos coepit expeti matronis. Usus tamen aliquis sucinorum invenitur in medicina, sed non ob hoc feninis placent. infantibus adalligari amuleti ratione prodest. Callistratu
Abbreviated transcription (Latin):
re proxtine pannoniae id accipientes circa mare adriaticu
ꝑado uero annexa fabuiue uidentur causa hodies transpadanorus
agrestib foeminis monilaun uice suctina gestantib maxime deto
Romanus adus comparanchim misus a Iuliano curante gladia¬
toꝵ mumis Neconis principis quin ꝓcomertia & littora pera¬
grauit tanta copia inuecta ut retia cohertendis podium protegen¬
tia suetmis nodarentur. Arma uero & libitina totuse unius dia
.xiii. libraꝵ Nasti q in India certum est. Archelaus qui regnauit
in sappadocia ilime ꝑmeo cortice inhȩcente tradit adnebi mae poh¬
riq adipe suis iagentis ncoctim & liquidnm primo distillare Argu¬
& lacertae aohaerentes in eo non est dubium & inciusas diuescere¬
Cenera euis plura sandida odoris praestantis ii sed nec his nec
tetris praetium tiuiuis maior auetoritas E his etiam nuincam¬
pliot transiucentib praeter si nmio ardore flagrent nmagi¬
nemq igneam inesse non igem plag simina laus phalernis a

Expanded text:
reo proximique Pannoniae et agentes circa mare Hadriaticum. 44 Pado vero adnexa fabula est evidente causa, hodieque Transpadanorum agrestibus feminis monilium vice sucina gestantibus, maxime decR. ad id comparandum missus ab Iuliano curante gladiatorium munus Neronis principis. qui et commercia ea et litora peragravit, tanta copia invecta, ut retia coercendis feris podium protegentia sucinis nodarentur, harena vero et libitina totusque unius diXIII librarum. nasci et in India certum est. Archelaus, qui regnavit in Cappadocia, illinc pineo cortice inhaerente tradit advehi rude polirique adipe suis lactentis incoctum. liquidum id primo destillare argut lacertae, quae adhaesisse musteo non est dubium et inclusa duresces nec cerinis pretium. fulvis maior auctoritas. ex iis etiamnum amplius tralucentibus, praeterquam si nimio ardore flagrent; imaginem igneam in iis esse, non ignem, placet. summa laus Falernis a
Abbreviated transcription (Latin):
tis aduesus itos qui sibi hane ostereatienem sibi ariogant ut pala
sit eos tibicinum gloria tinmere hoc in polyratis gemima quae¬
ostertans demorstraturr uibata intactaq est ssmerie aetate ml¬
tos post annos appars scalpi etiam ⁊̃ maragdos solitos confir.¬
mant hanc eandem opinionem edictum Alexanori magii quo ue¬
tuit n genima se ab alio scalpi ꝙ̃ a erigotee non dubie claas¬
simo artis enuis portse eum apolionide & cromius in gloria fue¬
re quis diui Augusti imagmem simulem expraesit quãt postea
principe signant dyos couide sylls difator traolitione fugurtas¬

Expanded text:
tis adversus istos, qui sibi hac ostentatione adrogant, ut palam tis adversus istos, qui sibi hac ostentatione adrogant, ut palam sit eos tibicinum gloria tumere: iv Polycratis gemma, quae demonstratur, intacta inlibataque est; Ismeniae aetate multos post annos apparet scalpi etiam smaragdos solitos. confirmat hanc eandem opinionem edictum Alexandri Magni, quo vetuit in hac gemma ab alio se scalpi quam ab Pyrgotele, non dubie clarissimo artis eius. post eum Apollonides et Cronius in gloria fuere quique divi Augusti imaginem simillime expressit, qua postea principes signant, Dioscurides
Abbreviated transcription (Latin):
ost hine annulum regia fama est gemima pyrrhi Illiusq ad¬
uersus romanos beilum gesit. Namq habuise traditur Achatema
in quo Iiii. misae & apollo cytharam tenens spectarentur. non
arte sed sponte natumie ita dii currentib maculis ae musis quoque
sniguuis sua redderentut insignia. N ec demde alia quee traclatur
magnopere geminaꝵ deuitas extat apud auctore praecen q  menem
corculem multis fuigentibis uti solum emitante fabula uanitatem eius
indito in opro .Ui. aureis denaruis pro ⁊ maragdo in qua fuerat stul
pta ammimone iufise enunierari & cum duo relati esent in mi:¬
ctum gemiine dignitati hic uidetur instituise ut omnes inusitas
artis hac quas ostentatione censerentur ueluti diom piodorus as¬
qualis etus & emulus ut sic queq par uideretur qui tertius : qui eo¬
dem tempore fuit mces musicos. Degennus nicomachi a
COMaCtUS multas tamen gemmas habuusse traditur.: ed nulla
peritia eletas sed sorte quadam his exemplis mitio uoluminis obla¬

Expanded text:
s alterius in fama est gemma, Pyrrhi illius, qui adversus Romanos bellum gessit. namque habuisse dicitur achaten, in qua novem Musae et Apollo citharam tenens spectarentur, non arte, sed naturae sponte ita discurrentibus maculis, ut Musis quoque singulis sua redderentur insignia. nec deinde alia, quae tradatur magnopere, gemmarum claritas exstat apud auctores, praeterquam Ismenian choraulen multis fulgentibusque uti solitum, comitante fabula vanitatem eius: indicato ipta Amymone, iussisse numerari et, cum duo relati essectum gemmae dignitati. 7 hic videtur instituisse, ut omnes musicae artis hac quoque ostentatione censerentur, veluti Dionysodorus, aequalis eius et aemulus, ut sic quoque non par videretur qui tertius eodem tempore inter musicos fuit: Nicomachus m multas tantum habuisse gemmas traditur, sed nulla peritia electas. 8 Et forte quadam his exemplis initio voluminis obla
Abbreviated transcription (Latin):
emptus esset enuus augustus mtte mitra snge semauietdras
Altera per bella suulia abstrte ipso signauere amici epistolas edi¬
ctaq ratio tempoꝵ nomine tius redei postulabat non in facetole¬
pore accipientium enigmata afferce eam spingem quippe etiam
coenatis nanam per collationes pecuniaꝵ magno tenori erat Ro¬
nulla alia fuit donee pompeius magnui eam quae mitridatis
regis fuerat initer dona in sapitolio ditape Ut M. Uario alisꝗ ei
dem aetatis auctores confrrmant mulcum praelatam Scauii be

Expanded text:
itia sphinge signavit. altera per bella civilia absente ipso signavere amici epistulas et edicta, quae ratio temporum nomine eius reddi postulabat, non inficeto lepore accipientium, aenigmata adferre eam sphingem. quippe etiam Maecenatis rana per collationes pecuniarum in magno terrore erat. Aunulla alia fuit, donec Pompeius Magnus eam, quae Mithridatis regis fuerat, inter dona in Capitolio dicaret, ut Varro aliique aetatis eius auctores confirmant, multum praelat
Abbreviated transcription (Latin):
cylindros ex his facere malunt ꝙ gemimnas quoniam est summa com¬
mendatio in longituomne quadam & angulosos putent statan nasti &
perseratos gratiores fieri medulla candoris exempta additoq
auro repercussa ommino causata peespicuitatis ad crassitudiem
iutia praeter iam dicta tadem fere quae in ⁊ maragdis & eteri¬

Expanded text:
cylindros ex iis malunt facere quam gemmas, quoniam est summa comcylindros ex iis malunt facere quam gemmas, quoniam est summa commendatio in longitudine. quidam et angulosos statim putant nasci et perforauri repercussu aut omnino castrata perspicuitati crassitudine. vitia praeter iam dicta eadem fere
Abbreviated transcription (Latin):
ANDEM muitis naturam aut certe simuem habere berili uident᷑
India originem habentes. Raro alibi reperti poluntut omnas sex sex¬
angula figura artificum iugeniis. quoniam hebescut iuisi color
repercussu anguloꝵ exticetur aliter politi non habent fugorem¬
eundem probatissimi ex his sunt qui urriditatem puri maris imitã¬
tur. proximi qui uocantur drrysbberili pauio pallidiores. sed in ame¬
dam proxii geneus existimatur. uocatiriq chrysoprae sum Quarto loro
ninerantur hyacinchi. Tontes Quinto quos frridos uocant. post eos
cerii ac dende odeagimhoc est coote olei postremi chrystalo fimues¬
shi fere capilamenta habent sordesꝗ. Aliqui qui enanidi quae onmia
sunt uitia Inds mire gaudent longitudme eoꝵ solosa gemimaꝵ esst
praedicant qnicaree anro malint & obid perforatos elephantoꝵ
setis religant auos conuenit non oportere perforari quoꝵe sit abso¬
lnta honitas imiblicistatim ex auro capita comprachendentio. Ideo

Expanded text:
andem multis naturam aut certe similem habere berulli videntur. India eos gignit, raro alibi repertos. poliuntur omnes sexangula figura artificum ingeniis, quoniam hebes unitate surda color repercussu angulorum excitetur. aliter politi non habent fulgorem. probatissimi ex iis sunt qui viriditatem maris puri imitantur, proximi qui vocantur chrysoberulli, paulo pallidiores, sed in auresdam proprii generis existimatum vocatumque chrysoprasum. quarto loco numerantur hyacinthizontes , quinto quos aëroidis vocant, postea cerini ac deinde oleagini, hoc est colore olei, postremi crystallo similes. hi fere capillamenta habent sordesque, alioqui evanidi, quae sunt omnia vitia. Indi mire gaudent longitudine eorum solosque gemmarum esse praedicant, qui carere auro malint; ob id perforatos elephantorum saetis subligant. convenit non oportere perforari quorum sit absoluta bonitas, umbilicis tantum ex auro capita conprehendentibus . ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nigricans tolor cen fulua cormis in uenabulis nitq incisuris nodata
propte decorem cedius & larix & quniperus rubent¬
ARIX foemmam habg quam graeti uocant agͣlida mellei coloris muẽ

Expanded text:
nigricans color, fulva cornus in venabulis nitet incisuris nodata nigricans color, fulva cornus in venabulis nitet incisuris nodata propter decorem. cedrus et larix et iuniperus rubentarix femina habet quam Graeci vocant aegida mellei coloris.  ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad alteco capite uel grauis sentiatur penetrante rectis meatih sono. Un¬
de de praehenditur an tõta fit materies nodisq concisa. Quibdam sunt
tubera sicut sunt in sarne glandia. In his nec uena nec pulea quodam
calio carnis in se conuoluto. hoc praetio sissimnmn in itro & acere. saete¬
ra mensarum genera fisis arborib cirtimantur in pulpam. Aliogum fra¬
gilis eset uena in orbem aboris cesa : tagi pectines transue si in pulpor
apud antiquos inde & uasis honos. M. surius iurauit se ee praeda nihil¬
tudinem fiuctuatire. At quas pars fuit ab radice ualidiuis scidit. quibus¬
dam pulpa sine uenis mero stamine ꝙ tenui constat. haec maxime fussi¬
lia. Alia frangi celeriora q̃ findi: quib pulpa non est ut oleas uites At
e contrario totum a scrne corpus fico tota ossea est. Ilex ormis robur
citisus moxus hebenus lothos & quae sine medula esse diximus sueteris

Expanded text:
ab altero capite vel graphii sentiantur penetrante rectis meatibus sono, unab altero capite vel graphii sentiantur penetrante rectis meatibus sono, unde deprehenditur, an torta sit materies nodisque concisa. 185 quibus sunt tubera, sicut sunt in carne glandia, in iis nec vena nec pulpa, quodam callo carnis in se convoluto. hoc pretiosissimum in citro et acere. cetera mensarum genera fissis arboribus circinantur in pulpam; alioqui fragilis esset vena in orbem arboris caesa. fagis pectines traversi in pulpa. apud antiquos inde et vasis honos. M'. Curius iuravit se nihil ex praeda tudinem fluvitat, ut quaeque pars fuit ab radice, validius sidit. — quibusdam pulpa sine venis mero stamine et tenui constat. haec maxime fissilia. alia frangi celeriora quam findi, quibus pulpa non est, ut oleae, vites. at e contrario totum e carne corpus fico, tota ossea ilex, ornus, robur, cytisus, morus, hebenus, lotos et quae sine medulla esse diximus. ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
ossa medullas pro cute cortex. Mlrcu is in mnoro medicis sucͥxm
quaerentib ftre hora die setunda lapide mesus manat altus fa¬
tus sictus uidetur proximi plersq auipa hi uocantur a colore ardo¬
rum molis ac pesima pars ligni etiam in robore facile putrescens ter¬
rednn est obnoxia. quare semper amputabitirr. Subest hue sairo cuios¬
sa idẽ materie optimum. Riternant fructus quib siccius lignum ut olei
magis ꝙͣ quib sarnosum ut cerasus: nec omnib adipes carines ue large¬
situti nec animalium a cerrimis nebtrdm habent Buxus cornus oles net
medullam minimumq etiam sanguinis sicnti osla non habent sorba car¬
nem sambuci & plurcimam ambae medullam nec hatundines maiori
men earum facue. Uenȩ candidiores latioresq pulpae fissilib insunt:
Ideo fit ut aure ad caput trabis quantum lib& praielonge ad ota itus

Expanded text:
ossa, medullae. 182 pro cute cortex. mirum, is in moro medicis sucum ossa, medullae. 182 pro cute cortex. mirum, is in moro medicis sucum quaerentibus vere hora diei secunda lapide incisus manat, altius fractus siccus videtur. proximi plerisque adipes. hi vocantur a colore alburnum, mollis ac pessima pars ligni, etiam in robore facile putrescens, teredini obnoxia, quare semper amputabitur. subest huic caro, carni ossa, id est materiae optimum. 183 alternant fructus quibus siccius lignum, ut olea, magis quam quibus carnosum, ut cerasus. nec omnibus adipes carnesve largae, uti nec animalium acerrimis. neutrum habent buxus, cornus, olea, nec medullam minimumque etiam sanguinis, sicuti ossa non habent sorba, carnem sabuci — at plurimam ambae medullam - nec harundines maiore men earum facile; venae latiores candidioresque. pulpae fissilibus insunt. ideo fit, ut aure ad caput trabis quamlibet praelongae admota ictus
Abbreviated transcription (Latin):
qͫ feculȩ quippe plus ligni est suciq sambuco ex qua magis sanoram
buctinam tubamq credit pastor ibi caesam. Ibi gallorum cantum
frutex ille non exaudiat. Rudi mora ferunt & auo genere similitudi
nem rosae. quae uocatur Cynosbatos. Tertium genus ideum uoranit
graeti a loco tenuor est ꝗ caetera minoribq spmnis & minus adum¬
cis. Hlos eius contra lippituohines illinitur ex melle & igni sacro sontra
stomaci quoq uicia bibitur ex aqua. Sambuci acinos habent nigros
atꝙ paruos humoris lenti inficiendo maxime capillo qui & ipsi
aqua de cocti mandutur.
UMOR S eitici arborum est qui sanguis earum intellige deb. Non
idem onmib ficis lacteris huc ad caseos figurandos coagnli uis
erasis gummosus. Ulmis suliuosus lentus ac pinguis malis intib
prris aquosus uinatior: quib lentior atq in totum corporear¬
borum ut reliquorum animalium sutis sangius saro nerui uere

Expanded text:
quam ferulae, quippe plus ligni est, utique sabuco, ex qua magis canoram quam ferulae, quippe plus ligni est, utique sabuco, ex qua magis canoram bucinam tubamque credit pastor ibi caesa, ubi gallorum cantum frutex ille non exaudiat. rubi mora ferunt et alio genere similinem rosae quae vocatur cynosbatos. tertium genus Idaeum vocant Graeci a loco, tenerius quam cetera minoribusque spinis et minus aduncis. flos eius contra lippitudines inlinitur ex melle et igni sacro; contra stomachi quoque vitia bibitur ex aqua. sabuci acinos habent nigros atque parvos, umoris lenti, inficiendo maxime capillo. qui et ipsi aqua decocti manduntur. pori arborum est, qui sanguis earum intellegi debet, non idem omnibus: ficis lacteus — huic ad caseos figurandos coaguli vis —, cerasis cumminosus, ulmis salivosus, lentus ac pinguis, malis, vitibus, piris aquosus. vivaciora quibus lentior. atque in totum corpori arborum, ut reliquorum animalium, cutis, sanguis, caro, nervi, venae,
Abbreviated transcription (Latin):
colaꝵ usib Tertiam quae breiisfima est hehitem uocant. apud nosq
multi totidem gȩnerib nomina imponunt Vnminalem nocunt eam¬
dem puipuream. Alteram uitehinam a colore quae sit tenuor. Teti¬
am gallicam quae tenuissima Ittec in fruticum. nec in ueprium cauli¬
uinxe: neq in herbarum aut alio ullo ꝗͣ fuo genere numerentut iuire
scripi fragiles palustresq & tegulum tegetesq e quib detratto sortice
candelas luminib & funtrib seruiunt frimior quibs quib dam mn
Ilocis eaꝵ rigor. Namq his uelifitant non in pado tantum nautici
Uerum & in mari piscator affricus praepostero more uela mtra ma¬
los suspendens & mapalia sua mauri tegunt proximeq extimanti¬
hoc uieatur ess quod in interiore parte mundi papyri usui. sed fru¬
tectosi generis funt.¬
ERaquaticas arbores & rubi atq sumbuci fugosi generis aliter tamẽ

Expanded text:
colarum usibus, tertiam, quae brevissima est, helicem vocant. apud nos quoque colarum usibus, tertiam, quae brevissima est, helicem vocant. apud nos quoque multi totidem generibus nomina inponunt, viminalem vocant eandemque purpuream, alteram nitelinam a colore, quae sit tenuior, tertiam Gallicam, quae tenuissima. lxx 178 Nec in fruticum nec in veprium cauliumve neque in herbarum aut alio ullo quam suo genere numerentur iure scirpi fragiles palustresque , e quibus  et tegulum tegetesque , detracto cortice candelae luminibus et funeribus serviunt. firmior quibusdam in locis eorum rigor. namque iis velificant non in Pado tantum mautici, verum et in mari piscator Africus praepostero more velum intra malos suspendens, hoc videantur esse, quod in interiore parte mundi papyrum. Sui, sed frutectosi generis suntaticas et rubi atque sabuci, fungosi generis, aliter tamen
Abbreviated transcription (Latin):
leui q. tractaͣ ut ineiorib uasis ꝙͣ ut ne corio fiant eadem atq eti¬
am supmaꝵ in delicias cathedrarum aptissime. se ceduȩ salici
fertilitas densiorq tonsura ex breui pugno uerius q̃ ramo non ut
remur in nouissimus curanda aibore nullus quuspe eutior redei¬
in extimatione ruris suto attribuit prioremq ꝙͣ oliuetis ꝙͣ q frumeito
aut pratis. nec qr defiñt alia uincula. si quidem & genistaes populi
& Ulmi & sanguinei frutices & betulae & harundo scissa & harundi¬
uum folia ut in liguria suitis ipsa recisisq acueis rubi alligant se
intorta corilus. mriumq contuso ligno alicui maiores ad uinoua est
esse uires. Salici autem praecipua dos funditur gracca rubenscandi¬
dior amerma. fed paulo fragilior: ideo folido ligat nexu. In asia
tria genera obseruant. Nigram utiliorem dimmib. sandidam agii¬

Expanded text:
lenique tractatu maioribus vasis, quam ut e corio fiant eadem, atque etilenique tractatu maioribus vasis, quam ut e corio fiant eadem, atque etiam supinarum in delicias cathedrarum aptissimae. 175 caedua salici fertilitas densiorque tonsura ex brevi pugno verius quam ramo, non, ut remur, in novissimis curanda arbore. nullius quippe tutior redium locum ei in aestimatione ruris Cato adtribuit prioremque quam olivetis quamque frumento aut pratis, nec quia desint alia vincula. siquidem et genistae et populi et ulmi et sanguinei frutices et betullae et harundo fissa et harundinum folia, ut in Liguria, et vitis ipsa recisisque aculeis rubi alligant et intorta corylus — mirumque contuso ligno alicui maiores ad vincula esse vires —, salici tamen praecipua dos. 177 finditur Graeca rubens, candidior Amerina, sed paulo fragilior, ideo solido ligat nexu. in Asia tria genera observant: nigram utiliorem viminibus, candidam agri