comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te uiumixime. postxu dies quã
ulla alia mititur festilis sa ciha¬
ria huius folia sicut labrus cae
pruq quam decidant Pngiune¬
o colore mutantur. &uenit
hoc & quibusdam alus pers¬
migenea ris argumenti irciola
umbriae me uanitatique & pice¬
noagro peculiaris est. Amit̃ ni¬
iopumula isdem bannanica fal¬
laxest amant tameneammun¬
tisuuam pompei nomine apel¬
lant quamuirgiusiniscopiosio¬
rem municipu & tibur tesapel¬
lauere quanuis olagineam
nuꝑinuenerint asimilitudine
uliue nouis simahec uuarum
ad hoc tempus reperta est
Uinatiolam solinouerunt sabi
nacaluenti nam gauraniscio
efalor noigro translatas uoca¬
rifaler nasca derrime ubi que
degenerantes nec non tarenti¬
dulciuua capinius & buconiatir
& tarrupia inthurinis collibus
ñ ante demit᷑tur quaigela¬
uerit. paria guident pisaenu¬
tine prusimae nigro aenio
intra qua driennium aluescen¬
te uinomirum ubicũ solae cir¬
cũagi. uuuam que obid strepi¬
tisuocatur &initaliam gallicã
placere trans alpisuero pice¬

Expanded text:
es quam ulla alia metitur, fertilis, set cibaria. buius folia sicuti labruscae prius quam decidant sanguineo colore mutantur. evenit hoc et quibusdam aliis, pessimi geneeis argumento. itriola Vmbriae Mevanatique et Piceno agro peculiaris est, Amiternino pumula. isdem bananica fallax est, adamant tamen eam. municipii suam Pompei nomine appellant, quamvis Clusinis copiosiorem ; municipii et Tiburtes appellavere, quamvis oleagineam nuper invenerint a similitudine olivae. novissima haec uvarum ad hoc tempus reperta est. vinaciolam soli noverunt Sabini, calventinam Gaurani. scio e Falerno agro tralatas vocari Falernas, celerrime ubique degenerantes. nec non Surrentidulci uva. capnios et et buconiates et tharrupia in Thurinis collibus non ante demetuntur quam gelaverit. Pariana gaudent Pisae, Mutina Perusinia nigro acino, intra quadriennium albescente vino. mirum ibi cum sole circumagi uvam quae ob id streptis vocatur, et in Italia Gallicam placere, trans Alpis vero Pice
Abbreviated transcription (Latin):
minatio erumpit utuna nocte ꝑceger&um
cumsterritu ex hisq: hieme aquilece xorien
ut dixim: concipiunt floer& primaomin
amigdalemense lcenuario. maestio pomu
mccturat. Ab ea pxime florent armeniȩ¬
cadent intuberes & precocerille peregr
haccoacte ordine autẽ Naturȩ siluestru¬
nant concipiunt uesgiliccrum exostu ho
durillecrumẽ. F.lor& ccutem sol stitiout
& quae pcculo serius incipitolec. Deflo¬
cuntomẽ septenis dieb: Noncelerius qu¬
dem tardiur sed nullac plurib: bis septen

Expanded text:
minatio erumpit, ut una nocte peragatur etiam minatio erumpit, ut una nocte peragatur etiam cum strepitu. Ex iis, quae hieme aquila exoriente, ut diximus, concipiunt, floret prima omnium amygdala mense Ianuario, Martio vero pomum maturat. ab ea proximae florent Armeniaca , dein tuberes et praecoces, illae peregrinae, hae coactae; ordine autem naturae silnant, concipiunt vergiliarum exortu. hoc sidus illarum est. floret autem solstitio vitis et, quae paulo serius incipit, olea. deflorescunt omnia septenis diebus non celerius, quaedam tardius, sed nulla pluribus bis septen
Abbreviated transcription (Latin):
primũ coepere continuant germinationem.
Nobur&abies & lccrix intermittunt triꝑtito
asterna germinaedunt. Id eo &intersquamas
costicum spargunt quodomnib: arborib: inger¬
minationeeuenit quõ praegnatiũ rũpit costex¬
Estautem pumaearum incipiente uere circit̃ .xi.
dieb. Iterũ germinaent transe un tegeminos
sole sic fitut prima cacumina in pelli secutisap¬
pareatgeniculccto increm̃to. Pestia estearun¬
dem ad solis stitiobreuis simec pecdiutius septenir
dieb clccreq & tunccesuitꝰ excrescentiũ cacu
asticulectio. Vitir solabhis pasturit cũ prin
emittit uua iterum cum digerit eorũ que no
florunt pastustantumest & macturitas qua
statim INgerminctione florent ꝓperaento
in eo sed maturescunt uiter. Serotinaqdia
mincctu florent maturantq: celeriter sics
mor usq: Nouirsima urbanarum germis
H&nisi xacto frigore obitdiltes sapientirn
arborum sed cum coepit intantum uniuer sco¬

Expanded text:
primum coepere, continuant germinationem, primum coepere, continuant germinationem, robur et abies et larix intermittunt tripertito ac terna germina edunt. ideo et ter squamas corticum spargunt, quod omnibus arboribus in germinatione evenit, quoest autem prima earum incipiente vere circiter XV diebus. iterum germinant transeunte geminos sole. sic fit, ut prima cacumina inpelli secutis appareat, geniculato incremento. 101 tertia est earundem a solstitio brevissima, nec diutius septenis diebus, clareque et tunc cernitur excrescentium cacuminum articulatio . vitis sola bis parturit, primum cum emittit uvam, iterum cum digerit. eorum, quae non florent, partus tantum est et maturitas. quaedam statim in germinatione florent properantque in eo, sed tarde maturescunt, ut vitis. serotino quaedam germinatu florent maturantque celeriter, sicuti morus, quae novissima urbanarum germinat nec nisi exacto frigore, ob id dicta sapientissima arborum. sed cum coepit, in tantum universa ger
Abbreviated transcription (Latin):
uestres quamc&era. Primo fauonio corn: p
ximelccurus pauloq: anteaequi Nostiũ tilia
acer INterprimasuero populus ulm ralix
aln: nuces festinat & plectan:. Ceteraue¬
recoepturo aquifolium terebintus paliurus
castacnea glaendes serotine autem germinẽ
alus trerdirsimo suber. Quib: dec̃ germi¬
nat᷑ germinatiominime solubestecte autin¬
uiteentes caeliuolu ptecte quod macgi sinher
bsege tumeuenit in cerborib tamennimia
germincctio elacescit. Suntaliȩ Natura¬
les quid dcom paterque uerncos que suis con¬
stant siderib: quorũ ratioceptius reddetꝰ ter¬
tio abhoc uolumine. Hiberne aquile exostuce
aestiua canis os tutestia ascturi hasducos quidã
omnib: arborib: comunes puteent sentiriacut̃
maxime infico uite punic is causcem adferen¬
ter quõ intherraclia macedoniaque plurima
tu ficusexecet maxime tam inaegiipto a ppa¬
r& haecraxtio. Etreliq quidem arbores ut

Expanded text:
vestres quam ceterae. primo favonio cornus, vestres quam ceterae. primo favonio cornus, proxime laurus pauloque ante aequinoctium tilia, acer, inter primas vero populus, ulmus, salix, alnus, nuces. festinat et platanus . cetera vere coepturo, aquifolium, terebinthus, paliurus , castanea, glandes, serotino autem germine mains, tardissimo suber. quibusdam geminatur germinatio, nimia soli ubertate aut invitantis caeli voluptate, quod magis in hebis segetum evenit. in arboribus tamen nimia germinatio elactescit. 99 sunt aliae naturales quibusdam praeterque vernam, quae suis constant sideribus — quorum ratio aptius reddetur tertio ab hoc volumine —, hiberna aquilae exortu, aestiva canis ortu, tertia arcturi. has duas quidam omnibus arboribus communes putant, sentiri autem maxime in fico, vite, punicis, causam adferentes, quoniam in Thessalia Macedoniaque plurima tum ficus exeat. maxime tamen in Aegypto apparet haec ratio. et reliquae quidem arbores, ut
Abbreviated transcription (Latin):
utriculi sedubitectio Ii pomoe hoc & germi¬
nectio lecborum flos ẽpleniueris INdicium
& conniren ascentis flos gecudium arborum
Tunc senouer alicosq: quam suntostendunt
Tuncuariis culorum picturis incestamen us
q: luxuricent sed hoc negatum plerisq: no
picealee rixpinus ullo flore exhilcraentur
Natalȩ suȩ pomorum cennuos uersicolor
liuntio piittunt. Na ficiatq ca prifici ptin
enim fluctum flores gignunt in ficismirabiles
sunt &ccbostuus quinum quam maturescunt.
eciuniperi florent quid ameorum duogenenx
trardunt alteram florere N&ferroq: uero
Non florectferre ptim bacir nascentib: quaȩ
biennio haerecent sedid falsum omnib: que his
dura facier semꝑ sic & hominum multis fortunec
sine floreest om̃sautem germinaent &iec̃q non
florent. Maegna & colorum differentic̃quip¬
pe cumexeodem generequȩ sunt in palustri¬
b priona germinent moxcam pestrice No¬
uissima insiluis perseccutem tardius pirisil¬

Expanded text:
utriculis; educatio in pomo est. Haec et germiutriculis; educatio in pomo est. Haec et germinatio laborarborum, flos est pleni veris indicium et anni renascentis, flos gaudium arborum. tunc se novas aliasque quam sunt ostendunt, tunc variis coloque luxuriant. sed hoc negatum plerisque; non picea, larix, pinus ullo flore exhilarantur natalesve pomorum annuos versicolori nuntio promittunt, nec fici atque caprifici; protinus enim fructum pro flore gignunt. in ficis mirabiles sunt et abortus qui numquam maturescunt. 96 nec iuniperi florent. quidam earum duo genera tradunt: alteram florere nec ferre, quae vero non floreat ferre protinus bacis nascentibus, quae biennio haereant . sed id falsum, omnibusque his dura facies semper. sic et hominum multis fortuna sine flore est. Omnes autem germinant, etiam quae non florent, magna et locorum differentia, quippe cum ex eodem genere quae sunt in palustribus priora germinent, mox campestria , novissima in silvis, per se autem tardius piri sil
Abbreviated transcription (Latin):
rim & gemina. Praetereccabis circa ram
aliis & incacumine ramorum rubori & in cau¬
dice ipsoiamdenso acrara semꝑq: latanariora
dispositae. Musto concauaboxo Inordinata
pomis plura eodem pediculo exeunti amalis
pirisq: ramulo scculmo &crtisoquib: adicit
cato deciduae a populo aquernique anima¬
lib: iubens decri Non paridebub quide & fi
culnea lignacq & hederaciadeont &exarun¬
ceptas flcre INcipiente uento fauonio ex
ad feriui idfeb: hoc macritantꝰ uiue scentio
tera quippe cum &icom aeq: in his pania
ut dixim hicẽ genitelis spiritus mundia
fo uendo dictuł ut quideem existimecuero
onem rusticiuo cant gestiente Nectura se¬
minec accipere eaq: animam ferenteomini¬
b: scctis concipiunt uariis dieb: & ꝓsuaquae¬
q Ncetunaalia ꝓtinus ut animcclia toerdi¬
us coliqua& dediutius grauida pastuusge¬
runt quod germincctio ideo uocat pariunt
uerocum florent flos quecille prumtis constat

Expanded text:
rim et gemina, praeterea aliis circa ramos, rim et gemina, praeterea aliis circa ramos, aliis et in cacumine ramorum, robori et in caudice ipso. iam densa aut rara semperque lata rariora. disposita myrto, concava buxo, inordinata pomis, plura eodem pediculo exeuntia malis pirisque, ramulosa ulmo et cytiso. quibus adicit Cato decidua popul ea quernaque, animalibus iubens dari noculnea ilignaque et hederacea. dantur et ex harunceptus flare incipiente vento favonio, ex a. d. fere VI idus Febr. hoc maritantur vivescentia e e terra, quippe cum etiam equae in Hispania, ut diximus. hic est genitalis spiritus mundi a fovendo dictus, ut quidam existimavere . onem rustici vocant, gestiente natura semina accipere eaque animam ferente omnibus satis. concipiunt variis diebus et pro sua quaeque natura alia protinus, ut animalia , tardius aliqua et diutius gravida partus gerunt, quod germinatio ideo vocatur. pariunt vero, cum florent, flosque ille ruptis constat
Abbreviated transcription (Latin):
ominium folia cotidie adsolemuscitent INte¬
ores pcostes tepe fieriuiolentia superior
ersominium lonuginem quaentulcm cumq:
q iNhumore ut iliores eẽ. Etcput nolue
palmis amarsedecerpantꝰ eis melioraq
Non diui serit siccant subtestu quect᷑̃
sdieb mox in sole expeonduntꝰ & Nosti
relstado neccandore Inccrercantpos
etano.Angusta musto punico oleae
llccta pinocedro aculeata a qui folio & licum
ngecharundinis alici peclmȩ &duplicia.
cinccta piromuero natameclo angulosec
euere diuisae ploctano in sestec patinũ mo
peris abiosti. Sinuo sa dotecabiturobori
Spinoseo cute rubo mordacia sunt quib: decutur¬
tiois. Pungentia pinopice abi&tilecricicedro
aqui foliis. Pediculo breuioleco & lior longo
uitib: tremulo populis &uisdem solis inter
screpitaentic lam&in pomo ipsomeeliquodẽc
INgenerepccruam ediis semicant folicinte¬

Expanded text:
omnium folia cotidie ad solem oscitant, infeomnium folia cotidie ad solem oscitant, inferiores partes tepefieri volentia. superior pars omnium lanuginem quantulamcumque eosque in umore utiliores esse. et apud nos vero palmis a messe decerpuntur. ex his meliora quae sese non diviserint. siccantur sub tecto quaternis diebus, mox in sole expanduntur et noctibus relicta, donec candore inarescant, postea platano, angusta myrto, punicae, oleae, capillata pino, cedro, aculeata aquifolio et ilicum longa harundini, salici, palmae et duplicia, circinata piro, mucronata malo, angulosa hederae, divisa platano, insecta pectinum modo piceae, abieti, sinuosa toto ambitu robori, spinosa cute rubo. mordacia sunt quibusdam, ut urticis, pungentia pino, piceae, abieti, larici, cedro, aquifoliis, pediculo brevi oleae, ilici, longo vitibus, tremulo populis, et iisdem solis inter se crepitantia. iam et in pomo ipso mali quodam in genere parva mediis emicant folia, inte
Abbreviated transcription (Latin):
mus uocari. Populi tricegenerae alba acni¬
nr& quaelibica appellaent᷑ minima folio acni¬
errima fungis quȩ enascentib:. Haudcctis¬
imac albi folio bicolor suꝑnegandi cansinferi¬
orepceste uiridi. Huic nigraeq & eotam iniu¬
uenticercin ncetȩ rutunditactis sunt u&us¬
tiorx incngulos exeunt. Econtraxrio haede¬
e angulo sec rutundeentꝰ populorum foluis
prndissimce lcenugo e uolcet candita &ra¬
re folionumerosiore candidec &utuille
lieo. Fnana htis & cemagdalis rubentia
irum In primis id quod ulmotilia eq &oleȩ
populo albect salicieuenit circum agunt᷑ enĩ
laearum postsol scicium Nocalio cesgum̃to
stius Intellegitꝰ sidus confectum. Est&
ibli caomnium foliorum in ipsis differenti
Namq: pcers inferiorate herbi douir
obre abecedem leuiora Neruos callumq
stculur in superiore habent paste incisu¬
is uero subter ut man: humcna. Oleae su¬
necandidiora e &mini leuic itemherede.

Expanded text:
mus vocari. populi tria genera: alba ac nimus vocari. populi tria genera: alba ac nigra et quae Libyca appellatur, minima folio ac nigerrima fungisque enascentibus laudatissima. 86 alba folio bicolor, superne candicans, inferiore parte viridi. huic nigraeque et crotoni in iuventa circinatae rotunditatis sunt, vetustiora in angulos exeunt. e contrario hederae angulosa rotundantur. populorum foliis grandissima lanugo evolat candida et radiata, folio numerosiore candicant ut villi. folia granatis et amygdalis rubentia. xxxvi 87 Mirum in primis id quod ulmo tiliaeque et oleae et populo albae et salici evenit. circumaguntur enim folia earum post solstitium, nec alio argumento certius intellegitur sidus confectum. 88 est et publica omnium foliorum in ipsis differentia. namque pars inferior a terra herbido viret colore, ab eadem leviora nervos callumque et articulos in superiore habent parte, incisuras vero subter, ut manus humana. oleae superne candidiora et minus levia, item hederae. sed
Abbreviated transcription (Latin):
trax praedit cs &enim enumera relong
foliade ꝑdunt obserucctũq Nonarescers
si tenuia & lecta & mollico. Quae uero No
cident callocrassee. &angustaeẽ falsa o¬
nitioest Nondecidere iisquarũ pinguios
succur sit qui senim potestinilice intelleg
decideretimacus mathe mecticus sole so¬
one transeunte siderii sui & quoda uene
ris putat curergo Noneidem causa adus¬
susoms pullecet iuremiremur: Caoo
rius germinasse ut ꝓtecum que deems
megermincent & inter Nouirs imees
dentur ut amigdede fraxinis abucun
aut niouissima germine cum primis fo
demitt&. macgnac& in hoc uir soli prius
cidunt In siccis meccrisq: &u&ustate ps¬
cerbori multis &icc̃ antequã maturescats
tus in serotinae fico & hiberno piro &no
foliadunant sub nascentib: aliistu mocrs
orumunitas In suacuiq generx ꝑ mnaen& pre¬
terque populo haedere crotini quam &cicidixi¬

Expanded text:
extra praedictas—etenim enumerare longum extra praedictas—etenim enumerare longum est—folia deperdunt, observatumque non arescere nisi tenuia et lata et mollia, quae vero non decidant, callo crassa et angusta esse. falsa definitio est non decidere iis, quarum pinguior sucus sit. quis enim potest in ilice intellegere? decidere Timaeus mathematicus sole scorpionem transeunte sideris vi et quodam veneno aëris putat. cur ergo non eadem causa adversum omnes polleat, iure miremur. cadunt rius germinasse, utpote cum quaedam primae germinent et inter novissimas nudentur, ut amygdalae , fraxini, sabuci, morus autem novissima germinet, cum primis folia demittat. magna et in hoc vis soli. prius decidunt in siccis macrisque, et arbori, multis etiam antequam maturescat fructus, ut serotinae fico et hibernae piro et malo, folia durant subnascentibus aliis; tum arescunt orum unitas in suo cuique genere permanet, praeterquam populo, hederae, crotoni, quam et cici dixi
Abbreviated transcription (Latin):
cidunt folice aliȩ sempiternec comauirent quec̃
differentice Antecedeet Necesseest prior
untenimarborum quae de comnino siluestres
quaedeem urbaniorer quõ hisplac& Nomini¬
b dist inguere haemitesq fructu autaliqua
dote umbrarũq: officio humecNius iuucent
si spinis hedere rhododendro &quauis herbeedi¬
cat᷑ sabin&e rodo drendron ut nomine appar& a
graisuenit ali Neriũ uocarunt : a luirhodo¬
decphnen sem piternũ fronderosȩ similitio
caulib frutico sũiumentis caprisq &ous
uenenu mestidem homini contra serpentu
uenena remedio: Siluestriũ generirpl
Non decidunt abicti larici pencostro lo¬
pero cedrote rebino buxoilicia qui folor
exipsccurbe ꝓspiciebatꝰ quercus UNanĩq
folicdemittens. H& ante media aestiten
tanto cui sest ut circamemphim aegupta
elephacnti Ne thebccidis Nulli corbores
cideent Neuitib: quidem. & ereom

Expanded text:
cidunt folia, aliae sempiterna coma virent, quam cidunt folia, aliae sempiterna coma virent, quam differentiam antecedat necesse est prior. sunt enim arborum quaedam omnino silvestres, quaedam urbaniores, quoniam his placet nominibus distinguere ac mites, quae fructu aut aliqua dote umbrarumque officio humanius iuvant, sis, pinis, hederae, rhododendro et, quamvis herba dicatur, sabinae. rhododendron, ut nomine apparet, a Graecis venit. alii nerium vocarunt, alii rhododaphnen, sempiternum fronde, rosae similitudine, caulibus fruticosum. iumentis caprisque et ovibus venenum est, idem homini contra serpentium venena remedio. 80 Silvestrium generis folia non decidunt abieti, larici, pinastro, iunipero, cedro, terebintho, buxo, ilici, aquifolio, ex ipsa urbe prospiciebatur quercus una numquam folia demittens nec ante mediam aestatem tanta vis est, ut circa Memphim Aegypti et in Elephantine Thebaidis nulli arborum cidant, ne vitibus quidem. Ceterae omnes
Abbreviated transcription (Latin):
&icem b&ulla gallica ha& arbor mirabili candore
cotq tenuitate terribilis magistratuũ uir¬
gis eadem circulis flexeli sitem coruium costis
bitumen exeageelliȩ exquoquunt. INeosdẽ
situs comitantꝰ & spince Nuciccrũ facib: aus¬
picatissimac quõ in de fecerint ccstores quinae¬
puerunt scbinas ut austorest masuriur. Nunc
sudorecu prersi iuglcendes casteeneae lebur¬
numcelpina & haec carborne cuiubi gonote dura
accandide materiȩ cuius florem cubitclem lon¬
gitudine a pes. Non adtingunt. Odit & que
apellatꝰ iouis barbaino pere topiacriotonsibs
& in rutunditactem spis sec asgenteo folio
onnisi ina quosis ꝓueniunt salicescini populi si¬
lerligust nates seri sultilissime Ite uaccinice
italicae in aucupiis satagalliȩ uero &iã purpuna
&inguende causc Ad seruitiorũ uester
Quaecumq cõmunia sunt montib ꝓlanisq: maio¬
tis malis pirisq Praeterea arborũ aliis de¬

Expanded text:
etiam betulla. Gallica haec arbor mirabili candore etiam betulla. Gallica haec arbor mirabili candore atque tenuitate, terribilis magistratuum virgis, eadem circulis flexilis, item corbium costis. bitumen ex ea Galliae excoquunt. in eosdem situs comitantur et spina, nuptiarum facibus auspicatissima, quoniam inde fecerint pastores qui rapuerunt Sabinas, us odere cupressi, iuglandes, castaneae, laburnum. Alpina et haec arbor, nec vulgo nota, dura ac candida materie, cuius florem cubitalem longitudine apes non adtingunt. odit et quae appellatur Iovis barba, in opere topiario tonsilis et in rotunditatem spissa, argenteo folio. 77 non nisi in aquosis proveniunt salices, alni, populi, siler, ligustra tesseris utilissima, item vaccinia Italiae in aucupiis sata, Galliae vero etiam purpurae tinguendae causa ad servitiorum vestes. quaecumque communia sunt montibus planisque, maiotis malis pirisque. xxxii 78 Praeterea arborum aliis de
Abbreviated transcription (Latin):
uestraenatiniȩ Nonferunt samaritimata uocat
ulmi semen om̃s queradicum planstis pueniunt
reliq: semine. Nunc celerrimis cerborũ dic¬
tis quaedec̃ hauniuersum dexunct is indicandec
sunt. Montes cemant cedrus lecristaedee &
caetere aequib: resincogignit Itemaqui folia
buxus ilesi unipirus terebinthus populusorn
carpinꝰ. Est&incoppennino & frutex quiuo¬
catꝰ cotinus cedlignamentee modo concilicolore
ir signis Montes &ucollos dibgit abies robur
castceneae tibailexcornus. A quo sismontib:
gaudent acerfrrxinus oruustilic cerasus
Nontemere in montib: uise sunt prunus punicȩ oleo¬
astriiuglans morir rabuci. Descendunt & in
plana cornus corxlus quercus. ornus. acor
fraxinus fccgus carpinus: Subeunt &inmon¬
tuo sec ulmus malus purus lccurus mustus scen¬
guinei frutice si lextinguendisq: uestib: Nascen¬
tis geniste. Eacud& frigidis soruus sed magis

Expanded text:
vestre. Atiniae non ferunt samaram —ita vocatur vestre. Atiniae non ferunt samaram —ita vocatur ulmi semen—, omnesque radicum plantis proveniunt, reliquae semine. Nunc celeberrimis arborum dictis quaedam in universum de cunctis indicanda sunt. montes amant cedrus, larix, taeda et ceterae, e quibus resina gignitur, item aquifolia, buxus, ilex, iuniperus, terebinthus, populus, ornus, carpinus. est in Appennino et frutex, qui vocatur cotinus, ad linamenta modo conchylii colore insignis. montes et valles diligit abies, robur, castaneae, tilia, ilex, cornus. aquosis montibus gaudent acer, fraxinus, sorbus, tilia, cerasus. non temere in montibus visae sunt prunus, punicae, oleastri, iuglans, mori, sabuci. descendunt et in plana cornus, corylus, quercus, ornus, acer, fraxinus, fagus, carpinus. subeunt et in montuosa ulmus, mains, pirus, laurus, myrtus, sanguinei frutices, ilex tinguendisque vestibus nascentes genistae. gaudet frigidis sorbus, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
lodendron fest siliquec sediniis Nudeos scepo¬
renuors abellconae. In primisuero meteries
genera gallicum quodinm& ecsemittitꝰ ampli¬
tudinem que ꝓceriorem. Oleastrum Inom¬
ni usuglam natugrauem praefestodorem
estiumgenus nostratis uocante siluestriuteredo
mitigectũ satu diffusius & densitecte pccri&ũ
uirens semꝑactonsilȩ. Buxus prrencisacci¬
toriis montib: plurima &berecuntio trastu
crxssirsimo In corsicã florem Nonsper
nendo quae causoc a marie udinis semenmel¬
liscunstis Animcentib: inuisum N& inoli po
macedoniae gracilior sed breuisamat frigi¬
gi feras maeteriȩ uitiũq amiticia accipit
ulmꝰ gra&iduo generaei : Noueremontuo scc̃
quaesit amplior campestrem que fruticoscc
taliccatinias uocant excelnssimecs & exissiccanas
pine fest quae non sint riguae : slterus gen
galli castestium Nostrat esdensiore folio &
ab eodem pediculo numerosora. Quastu sil¬

Expanded text:
lodendron. fert siliquas et in iis nucleos sapolodendron. fert siliquas et in iis nucleos sapore nucis abellanae. In primis vero materies genera: Gallicum, quod in metas emittitur amplitudinemque proceriorem. oleastrum, in omni usu damnatum, gravem praefert odorem. tertium genus nostratis vocant, e silvestri, ut credo, mitigatum satu, diffusius et densitate parietum, virens semper ac tonsile. buxus Pyrenaeis ac Cytoriis montibus plurima et Berecyntio tractu, crassissima in Corsica, flore nonendo, quae causa amaritudinis mellis. semen cunctis animantibus invisum. nec in Olympo Macedoniae gracilior, sed brevis. amat frigigiferas materie vitiumque amicitia accipitur ulmus. Graeci duo genera eius novere: montanam quae sit amplior, campestrem quae fruticosa. Italia Atinias vocat excelsissimas et ex iis siccan eas praefert, quae non sint riguae, alterum genus Gallicas, tertium nostrates, densiore folio et ab eodem pediculo numerosiore, quartum sil
Abbreviated transcription (Latin):
na italia transq: alpes ncscens Vterũ
ius erispomeculecrum dircurriquicũ excellen¬
infuit asimilitudine caudec epauonũ Nom̃
ipit ii histricr&ieq praecipuũ euiliore
ene crar siueniũ uocat᷑. Craeci situdiscer¬
nt campestrae enim candidumeẽ. Neccris
riusq &icom Nuncem cosculoc crispius ad lau¬
onropera. Testium genꝰ tugioon rubentẽ
ꝓpellant. Pulcherrimũ uero est brus
hultoq excellentiur &icem Non mollius cũ
erutrũt: cerborisei: bruscum INtostius
spum mollus cũ simplicius sparsũ &s
dritudinem menseerũ caper & aut dubi
Piae ferr&cureitroniunc intra pugillec
ebrusco fiunt & mens aenicrescenter. Neperi¬
tor &inccinitub &cento deterius queentum ab a¬
cearecinus ipscc distat acerrumccrestrius.
florente &aem Nunc insiccis Natae preferunt᷑
a quaticis sicut & fraexini łst troans clpes ar¬
borsim: limee acerialoo mecterieq: uocat staphi¬

Expanded text:
na Italia transque Alpes nascens. alterum na Italia transque Alpes nascens. alterum genus crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, a similitudine caudae pavonum nomen accepit, in Histria Raetiaque praecipuum. e viliore genere crassivenium vocatur. 67 Graeci situ discernunt, campestre enim candidum esse nec criduriusque, etiamnunc e mascula crispius ad lauopera, tertium genus zygian rubentem,  carpinum appellant. Pulcherrimum vero est bruscum, multoque excellentius etiamnum molluscum. tuber utrumque arboris eius, bruscum intortius crispum, molluscum simplicius sparsum et, si magnitudinem mensarum caperet, haud dubie praeferretur citro; nunc intra pugillares e brusco fiunt et mensae nigrescentes. reperitur et in alno tuber, tanto deterius, quantum ab acere alnus ipsa distat. aceris mares prius florent. etiamnum in siccis natae praeferuntur aquaticis , sicut et fraxini. est trans Alpes arbor simillima aceri albo materie, quae vocatur staphy
Abbreviated transcription (Latin):
Ad potum & in positec ulterio pire acnichi lȩ quo
reperiunt᷑. Tante que est uis uene mcetutincos
quidemoccidentes ueumbraxsquecm sunt longis¬
sime serpens arborisei: ad tingat adeo ipsã pcul
fugioet expesti ꝓdimus si frondeco eaciroq: clu¬
ditꝰ ignis & serpens inignes potius quã in frxxxi¬
num fugere serpentem mira natu rebenignitas
priusquam ae ꝓdecentflorere fraxinum Necante
conditcos fola dimittere intiliames & femi¬
nidifferunt omnimodo. Namq: & mceterie smec¬
riduna rufiorq ae nodo sa ciodoratior costex
quoq erossior aed&nestus inflexibibs pa
cirbore frultum conullo cenimaliu adtingifo¬
rũ costicisq sociumeẽ dulcem Inter costicẽ
gnum tenuestonicas multi plicimembra Ne¬
o uinculcctilia euocantꝰ tenuis simum quorũ
uliȩ coronecrum lemnicis celebrescontiquo
honore maeteries teredine Nonsentit
subtilitacte citro scđm plurxe : genera album
od p̃cipui candori suocat᷑ geellicom INtraenspoc¬

Expanded text:
ad potum et inposita ulceri opifera, ut nihil aeque, reperiuntur, tantaque est vis, ut ne matutinas quidem occidentesve umbras, cum sunt longissimae, serpens arboris eius adtingat, adeo ipsam procul fugiat. experti prodimus, si fronde ea circumcludantur ignis et serpens, in ignes potius quam in fraxinum fugere serpentem . mira naturae benignitas, prius quam hae prodeant , florere fraxinum nec ante conditas folia demittere. In tilia mas et femina differunt omni modo. namque et materies maris dura rufiorque ac nodosa et odoratior, cortex quoque crassior ac detractus inflexibilis. nhac arbore fructum a nullo animalium adtingi, foliorum corticisque sucum esse dulcem. inter corticem ac lignum tenues tunicae multiplici membran vincula tiliae vocantur tenuissimumque eorum philyrae, coronarum lemniscis celebres antiquorum honore. materies teredinem non sentit, subtilitate citro secundum. plura eius genera: album, quod praecipui candoris, vocatur Gallicum in transpada
Abbreviated transcription (Latin):
gessit adeinde imperato rescȩsccres cunc¬
titraditusq mosestramos quos tenuerunt
serendi &durant silue Nominib: suis dis¬
creta fostcrnis ideomutatis trium pheclib
unius arborum letinec linguec Nominponitꝰ¬
urisumus folia dist inguntꝰ appellectio nelecure¬
am enimuocamus. Durat& inurbem positũ
locum quando loretom in auentino uocat᷑ ub
siluiliurus fuiteadem puri ficationib: adhibet
testatum que si tobiter &iaxmo ea seriquõ dubi¬
tauere de mocritu fcetq theo prastus Nuncdi¬
cemus siluestrium Naturas. Ii ErXT

Expanded text:
gessit, ac deinde imperatores Caesares cuncgessit, ac deinde imperatores Caesares cuncti. traditusque mos est ramos quos tenuerunt serendi, et durant silvae nominibus suis discretae, fortassis ideo mutatis triumphalibus. unius arborum Latina lingua nomen inponitviris, unius folia distinguntur appellatione; lauream enim vocamus. durat et in urbe inpositum loco, quando Loretum in Aventino vocatur ubi silva laurus fuit. eadem purificationibus adhibetur, testatumque sit obiter et ramo eam seri, quoniam dubitavere Democritus atque Theophrastus. Nunc dicemus silvestrium na
Abbreviated transcription (Latin):
andis quidem numinib: accendieriis alta¬
riaanreue debecentlaurus quimcnifesto
abdicat ignescrepitu & quatestationem ite¬
ixneorum & tamuitia &neruorum ligno
torquente li. Principemtoncente caelo
coronariaea solutum ferunt contra fulmi¬
num metos. Sunt& circadiuum augustũ euen¬
taei : dignec memorat unam quae liuie dru¬
sille que postece augustec mactrimoni. No¬
menaccepit cũ factaeẽt illi cȩsccrigilli¬
Nam conspicui candoris sedentia quila ex
alto abiecit ingremium In lescm intrepi¬
dequemiranti accessit mireculum quõ
tenente mrostro lccureum namum honus¬
tum suis beccis conseruceri alitem & subo¬
lemius seres haruspices ramum queeum
scria crite custo diri quod factum est in uil¬
lacȩsccrum fluuio tiberinposite iuxta no¬
num lacpidem fluminia a euae quȩ obiduo¬
catur ad gacllincos mirequȩ siluea ꝓue¬
nit execctrium pheens postececę scor lecu¬
rum in manutendet coronamq capite

Expanded text:
andis quidem numinibus accendi ex iis altaandis quidem numinibus accendi ex iis altaria araeve debeant. laurus quidem manifesto abdicat ignes crepitu et quadamdetestatione, interaneorum etiam vitia et nervorum ligno torquente. Ti. principem tonante caecoronari ea solitum ferunt contra fulminum metus. 136 Sunt et circa Divum Augustum eventa eius digna memoratu. namque Liviae Drusillae, quae postea Augusta matrimonii nomen accepit, cum pacta esset illa Caesari, gallinam conspicui candoris sedenti aquila ex alto abiecit in gremium inlaesam, intrepideque miranti accessit miraculum. quoniam teneret in rostro laureum ramum onustum suis bacis, conservari alitem et subolem iussere haruspices ramumque eum seri ac rite custodiri: quod factum est in villa Caesarum fluvio Tiberi inposita iuxta nonum lapidem Flaminiae viae, quae ob id vocatur Ad Gallinas, mireque silva provenit. ex ea triumphans postea Caesar laurum in manu tenuit coronamque capite
Abbreviated transcription (Latin):
unc satum &ibi ꝓuenit ipsa pacifera ut quã
retendi &iam intercormatos hostesqui¬
chissit indiciũ romenis prȩcipuae lȩtitie
ietoriccrum quȩ nuntia additꝰ litteris &
ii litum lenceis pilis que fasces imperato¬
umn decorat exiis ingremio iouis optimema¬
ximi quedeponitꝰ quotiers lȩtitiam Noua uieto¬
ria adtulit idque Nonex ꝑ petuo uire tNaquis
paci fenrest praeferemde iutroq olea sedor
siectatis simec inmonte parneo sidideoq: etiam
gnrta a pollinis ad suetis eodo namittere iam
incergumentum quõ ibilibes tectem publica
nis meruis set locuriferam tellu remillam
osculatus exresponso. Et qrmconus atgecrũ
receptiorumq: Indomos fulmino sola Non
iacit᷑ obhas causas equidem crediderimhono¬
iem & hecbitum intrium phis potius quam qr
suffimentum sit caedi sostium & purgatio
ut tradit maessurius adeoq: in ꝓfanis usib
pollui lccurum &oleam fasnonest utneꝓpiti¬

Expanded text:
nunc satum et ibi provenit. Ipsa pacifera, ut quam nunc satum et ibi provenit. Ipsa pacifera, ut quam praetendi etiam inter armatos hostes quietis sit indicium. Romanis praecipue laetitiae victoriarumque nuntia additur litteris et militum lanceis pilisque, fasces imperatorum decorat. ex iis in gremio Iovis optimi maximique deponitur, quotiens laetitiam nova victoria adtulit, idque non quia perpetuo viret nec quia pacifera est, praeferenda ei utroque olea, sed quia spectatissima in monte Parnaso ideoque etiam grata Apollini visa, adsuetis eo dona mittere, orain argumentum, quoniam ibi libertatem publicam is meruisset lauriferam tellurem illam osculatus ex responso et quia manu satarum receptarumque in domos fulmine sola non icitur. ob has causas equidem crediderim honorem ei habitum in triumphis potius quam quia suffimentum sit caedis hostium et purgatio, ut tradit Masurius, adeoque in profanis usibus pollui laurum et oleam fas non est, ut ne propiti
Abbreviated transcription (Latin):
ninima altitudine folio cris pobreueinuenit
anx accedit into piccrio operethaxa excrescen¬
tem medio folio pceruola ueluti lacinia folii.
Et sineeas padonina minxo pacitatis patientia
itaq: quanta libecet subiumbrx solum implet
est & chamaedec pene siluestris frutex
Etalexcendrincquamali qui ideam eclii hippo¬
lottion ali danaen alii carpo phullon alui
ipelatonuocantramos spargitara dicedro¬
orcentales coronccrio peris folio acutiore
quec̃ miritiȩ mollio re&candidiore mocio¬
res emine interfolia rubro plurimacinida
&urcahe raclecm ponti Necnisi in montu¬
oss. Id quoq: quod damno idesuocat᷑ genus
in nominum ambituest: Aluenim pelcoscu
aliieuptaloniis thepanonalexan dro uocant
& hi frutex estramosus crarsiore ac mollio¬
re quam lecurus folio cuius gustatu accenda¬
urus baci senigro rufis. Notatum antiquis
dullumgenus locurus Incorsica fuirreqđ

Expanded text:
minima altitudine, folio crispo, brevi, inventu minima altitudine, folio crispo, brevi, inventu rara . accedit in topiario opere Thasia , excrescente in medio folio parvola veluti lacinia folii, et sine ea spadonina, mira opacitatis patientia , itaque quantalibeat sub umbra solum implet. est et chamaedaphne silvestris frutex et Alexandrina, quam aliqui Idaeam , alii hypoglottion , alii danaen, alii carpophyllon, alii hypelaten vocant. ramos spargit a radice dodrantales, coronari i operis, folio acutiore quam myrti ac molliore et candidiore, maiore, semine inter folia rubro, plurima in Ida et circa Heracleam Ponti, nec nisi in montuosis. id quoque quod daphnoides vocatur genus in nominum ambitu est; alii enim Pelasgum, alii eupetalon , alii stephanon Alexandri vocant. et hic frutex est ramosus, crassiore ac molliore quam laurus folio, cuius gustatu accendatur os , bacis e nigro rufis. notatum antiquis, nullum genus laurus in Corsica fuisse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
domos exorneet & centelimiec excubect.
Duo ei generat redidit colito delphicam &
com Pompeius lencceus adiecit quamusi¬
cem appellacuit quõ mustaceis subiceretu
hancee. folio mccxino flaccidoque & ilbie¬
te. Delphicim ae quali colore uiridiorem
maximis bacis atq: euiri dirubentib: acutiores
delphis coronari& trium phante sromȩ. Ci priã
eẽ folio breuenigro ꝑmaergines imbricato cris¬
pam postecc accersere generatinus hanc sil¬
destrem licurum aliqui intellegunt Nonullis¬
ugeneris ccrborem diffest. colorest enimceru¬
ta appellari amplissima & arbore & folioba¬
s gustatuquoq Nonasperis. Aliqui negant
candemee & suumgenus regiȩ faciunt longi¬
orib foluis latorib: que. Idemin alio genere
bacaliam appellaent hancque uulgatissimaest
bicarum que festilissimac. terilem uero
cuirum quod meexime miror trium phalem eaq
dcunt trium phecnte sutini siid adiuo aut coe¬
pit ut docebim exea lecuruquae ei mis sȩcaelo est

Expanded text:
domos exornat et ante limina excubat. domos exornat et ante limina excubat. duo eius genera tradidit Cato , Delphicam et Cypriam. Pompeius Len a e u s adiecit quam mustacem appellavit, quoniam mustaceis subiceretur: hanc esse folio maximo flaccidoque et albicante ; Delphicam aequali colore viridiorem, maximis bacis atque e viridi rubentibus ac victores Delphis coronare ut triumphantes Romae; Cypriam esse folio brevi, nigro, per margines imbricato crispam. postea accessere genera : tinus — hanc silvestrem laurum aliqui intellegunt, nonnulli sui generis ta appellari, amplissima et arbore et folio, bacis gustatu quoque non asperis. aliqui negant eandem esse et suum genus regiae faciunt longioribus foliis latioribusque. 130 iidem in alio genere bacaliam appellant hanc quae vulgatissima est bacarumque fertilissima, sterilem vero earum, quod maxime miror, triumphalem eaque dicunt triumphantes uti, nisi id a Divo Augusto coepit, ut docebimus, ex ea lauru quae ei missa e caelo est,
Abbreviated transcription (Latin):
datq: sec omitem prȩcipua cõmendatione
quacrum. Uirge quoq ei gestae te modou
tori ꝓsuntin longo itinere pediti quin&ur
bellicir quoq: sereb: inseruit trium pheens qu
sccbinis positum iustubestus in consulcctuqui pr
omnium ouans ingresrus urbemest quõ remlen
sinecruoregesserat musto ueneris uictricis
coro noctus inces sit obtabilem que arboren
&iam hostib fecit. Haec posteaouantiur
fuiteoroneo exceptomerax ssoquide fugitiu¬
& scestago lccurea coronectus incersit. M¬
suriu sauctorem curruquoq: triumphantis
mustec coronaausos. L. piso tradit ꝓccpi¬
um masonem qui primus INmontecelbano
trium phecuit decorsis mmusto coronatur
ludos circenses spectare solitum auus
macternus a fricani sequentis hic fuit
m. ualerius duceb: coronis utebect᷑. laur
& musteco quieto uouerat. Lauristriun¬
phis ꝓpriedicatꝰ uelgratis simcc domib:
nitrix caesccrum pontificum que solc

Expanded text:
datque se comitem praecipua commendatione datque se comitem praecipua commendatione liquato . virgae quoque eius, gestatae modo , viatori prosunt in longo itinere pediti; quin etBellicis quoque se rebus inseruit, triumphansque de Sabinis P . Postumius Tubertus in consulatu, qui primus omnium ovans ingressus urbem est, quoniam rem leniter sine cruore gesserat, myrto Veneris victricis coronatus incessit optabilemque arborem etiam hostibus fecit. haec postea ovantium fuit corona excepto M. Crasso, qui de fugiet Spartaco laurea coronatusincessit. Masurius auctor est curru quoque triumphantes myrtea corona usos. L. Piso tradit Papirium Masonem, qui primus in monte Albano triumphavit de Corsis, myrto coronatum ludos Circenses spectare solitum; avus maternus Africani sequentis hic fuit. Marcus Valerius duabus coronis utebatur, laurea et myrtea, qui et hoc voverat. Laurus triumphis proprie dicatur, vel gratissima domibus, ianitrix Caesarum pontificumque. sola et
Abbreviated transcription (Latin):
loduuacine genere Nun c& alice distinotiosa¬
tiuȩ Aut siluestris & in utraq lecti foliein sil
uestri ꝓpriaoxi murfonȩ. Satiuccrum gene¬
rrtio piccrii faciunt tecrentincem foliomin uto
Nostratem patulo exccsticam densissimo semi¬
nis foliorum uersib: haec nonest inusurr mos
Autque in habae coniugalem existimo Nunenr¬
tem dici mistus odoratis simec aegrpto Cator
cuit uinum fieri enigra siccata usq: inccrites
inumbra atq: ita musto inditasi Non siccentẽ luo
oleum gigni. Postec conꝑtum & exalbauiun
fiericelbum duob sextariis mustitus ac inuen
trib: heminis maceratȩ exp̃s seque foliad nos
sesiccantꝰ in farina adulcerum remedia ino¬
porehumano leniter mordaci puluere acre¬
frigercndis sudorib: Quinim mooleo quoq
rumdictumest quidamuini socpor simulqa
pinguis liquor prȩcipuccui ad corrigendi
uina saccis ante ꝑ funsretinet qui ppefer
N& preter purum liquorem traensi repa

Expanded text:
lo Cluacinae genere. nunc et alia distinctio salo Cluacinae genere. nunc et alia distinctio sativae aut silvevestri propria oxymyrsinae. sativarum genera topiarii faciunt Tarentinam folio minuto, nostratem patulo, hexasticham densissimo, senis foliorum versibus. haec non est in usu, ramosa atque non alta. coniugalem existimo nunc nostratem dici. myrtus odoratissima Aegypto. 123 Cato docuit vinum fieri e nigra siccata usque in ariditatem in umbra atque ita musto indita. si non siccentur bacae, oleum gigni. postea conpertum et ex alba vinum fieri album, duobus sextariis myrti tusae in vini tribus heminis maceratae expressaeque. folia et per se siccantur in farinam ad ulcerum remedia in corpore humano, leniter mordaci pulvere, ac refrigerandis sudoribus. 124 quin immo oleo quoque, mirum dictu, inest quidam vini sapor simulque pinguis liquor, praecipua vi ad corrigenda vina saccis ante perfusis. retinet quippe faecem nec praeter purum liquorem transire patitur
Abbreviated transcription (Latin):
armis pugnectosin eoloco quinunc signauene¬
rieluacine ab etcluere enimantiquiꝰ purga¬
redicebant & in ea quoq: arbore suffimenti
genus habet̃ idectum electa quõ coniunstioni
& huic arbori uenus praeest. Haud scio anp¬
moc&iam omnium in locis publio sromȩ sata fati¬
dico quidest & memorabili augurio interanti¬
quis simacnamq: delubrx hebet qui rini hocẽ
ipsius romuli ineo sacrȩ fueremistidue antea¬
edem ipscomꝑlongum temp: altera. patricia as¬
pellecta altera plebeia patricia multis annis
preualuit exuberans aclaeta quã diusenectus
quoq: floruitillemgens plebeia retorridec
acsqualidco que post quam eualuit. Flauescen¬
te patricia marsico bellolcenguidoo auctori¬
teos patrum factaest ac paulcctim insterelita¬
teme marcuit mociestecs. Quin& auetur fu¬
it uenerimustecc equam Nuno mi sticem uo¬
cant. Cato tricgenent musti ꝓdidit Nigram
candidem coniuguleem fostecsis a coniugis &il¬

Expanded text:
armis purgatos in eo loco qui nunc signa Venearmis purgatos in eo loco qui nunc signa Veneris Cluacinae habet; cluere enim antiqui purgare dicebant. et in ea quoque arbore suffimenti genus habetur, ideo turn electa, quoniam coniunctioni et huic arbori Venus praeest, haud scio an prima etiam omnium in locis publicis Romae sata, fatidico quidem et memorabili augurio. inter antiquissima namque delubra habetur Quirini, hoc est ipsius Romuli. in eo sacrae fuere myrti duae ante aedem ipsam per longum tempus, altera patricia appellata, altera plebeia. patricia multis annis praevaluit exuberans ac laeta; quamdiu senatus quoque floruit, illa ingens, plebeia retorrida ac squalida. quae postquam evaluit flavescente patricia, a Marsico bello languida auctoritas patrum facta est ac paulatim in sterilitatem emarcuit maiestas. quin et ara vetus fuit Veneri Myrteae, quam nunc Murciam vocant. Cato tria genera myrti prodidit, nigram, candidam , coniugulam, fortassis a coniugiis, ex il
Abbreviated transcription (Latin):
Nsiliquis uero quoimcendit᷑ quidnisilignũ
est Non omittendec seminis earũ ꝓprieta¬
te Namneq corp: Neclignum Nieccasthi¬
lccgo dici potest Neq aliud nomen inueniat.
Nucorum Natura praecipuam adminationem
inmusto haba quando exunee omnium olei uini¬
quebina genera fiunt item mustidenum ut
diximus &ccliususus bace fuit aput antiquosan¬
tequam piper reperiret᷑ illao ptinens uicem in
quod em &iam genero sȩ obsonii nomine ind&nro¬
tao quod &icem Nuncmi statum uocatꝰ eadẽqo
rigine a ꝑrum scopor cõm̃dat᷑ plerumq ad in¬
tinstus additis mustis. Arboripsa in euro pe
t&ritiore cȩlo quoda cernauniis montib: in ci¬
pit primumcelceis in el penoris tumulo uisa
tradit᷑ grȩcumq: ei nom̃ remanet quo pere¬
grincomeẽ appecret. Fuit ubi Nunc romacest
iamconi conderet quippe itatradit᷑ mustea
uerbene romanos sabinos queeum ꝓpterrp¬
ta suirgines dimicare uoluissent . de positis

Expanded text:
in siliquis vero quod manditur quid nisi lignum in siliquis vero quod manditur quid nisi lignum est? non omittenda seminis earum proprietate: nam neque corpus nec lignum nec cartilago dici potest neque aliud nomen inveniat. xxxv 118 Sucorum natura praecipuam admirationem in myrto habet, quando ex una omnium olei vinique bina genera fiunt, item myrtidanum, ut diximus. et alius usus bacae fuit apud antiquos ante quam piper reperiretur illam optinens vicem, in quodam etiam genere opsonii nomine inde trato, quod etiam nunc myrtatum vocatur. eademque origine aprorum sapor commendatur, plerumque ad intinctus additis myrtis. Arbor ipsa in Europae citeriore caelo, quod a Cerauniis montibus incipit, primum Cerceis in Elpenoris tumulo visa traditur Graecumque ei nomen remanet, quo peregrinam esse apparet. fuit, ubi nunc Roma est, iam cum conderetur; quippe ita traditur, myrtea verbena Romanos Sabinosque, cum propter raptas virgines dimicare voluissent, depositis
Abbreviated transcription (Latin):
corp: estdeinlignum nursus que sem̃ in ligno
ut ꝑsicis quȩ decm intersedens autuuȩ sorba
quȩromos circumdata exomni peste uuarum
modo degrauant. Alia nerautin persicis
quȩ decm alio continent ut gnanata. Depen¬
dent alia pediculis utpira: Alicracemi sut
uuȩ palmȩ a licc& pediculis & racemis ut hȩde
rescobuci. Alia rxmoadherent ut inlccuru
Quȩdecmutroq: modo utoliuȩ Nacm&bre¬
ues pediculi & longiquȩdem uasculisconstant
ut punica& mespilec lotosq: inaegupto & eu¬
prate. Iamuero diuerse gratice & com̃datio
carne palmę placente rustathe baicȩ. Suco
uuae & cariotecallo pira acmala corpore
meclahora. Casthilcoginem Nucleigrano
uedcc in aegipto cute cariche de trahitꝰ haec
ficis uiremtib: ut pumen eisdemq in siccis
maximȩ plac& in pacpiris & ferulis pinecq
alba caulis ipse pomumest. Sun& ficubii oc¬
cules in fructicoso genere cumacule capparis

Expanded text:
corpus est, dein lignum rursusque semen in ligno, corpus est, dein lignum rursusque semen in ligno, ut in Persicis. quaedam inter se densa, ut uvae, sorva, quae ramos circumdata ex omni parte uvarum modo degravant; alia rara, ut in Persicis; quaedam alvo continentur, ut granata. dependent alia pediculis, ut pira, alia racemis, ut uvae, palmae , alia et pediculis rae, sabuci; alia ramo adhaerent, ut in lauru; quaedam utroque modo, ut olivae. nam et breves pediculi et longi. quaedam vasculis constant, ut Punica et mespila lotosque in Aegypto et Euphrate. 116 iam vero diversa gratia et commendatio: carne palmae placent, crusta Thebaicae, suco uvae et caryotae, callo pira ac mala, corpore mora, cartilagine nuclei, grano quaedam in Aegypto, cute caricae. detrahitur haec ficis virentibus ut putamen, eademque in siccis maxime placet. 117 in papyris et ferulis spinaque alba caulis ipse pomum est, sicut et ficulni caules, in fruticoso genere cum caule capparis;
Abbreviated transcription (Latin):
natura sastius colliget parest. Alia
siliquis gignunt᷑ ipsis dulcib semq con¬
plexis amaorum cumin plurib semina
placeant in si liquad comnent᷑. Aliabacis
quarum intus lignum & extra caro uto¬
luis cera sis. Aliquarum intus bace
Intuscorp: & foris lignum utnucum. Aliis foris
corp: intus lignum & persicis & prunis uitiũ¬
que cinetum fructum cumfructus a libi muni¬
atꝰ uitio. Putaminec laudiunt. Nuces corio
castaneae de trahit᷑ hocus at inmepilis meen¬
statim aligno recedunt ut nuces & peclmȩ que¬
damcdherent ut oliuȩ lecurusq: quorundam
generi utraq: est Natura utinꝑsicis &enim
cum in caeteris facile sepocret᷑. Quib: dam
Nocintus Nec extra ligͥnum ut in palmecrum
genenx. Aliquorum lignumipsum inusu& po¬
miuice ut genenx midis quam in aegi pto diximꝰ.
Quorundamextra gemincem gemineentꝰ uitia
ut in castaneis &cengusticelis nucib que iu¬
glandib: Quorundem Nactuno trigemina

Expanded text:
naturas artius colligi par est. alia naturas artius colligi par est. alia siliquis distinguntur, ipsis dulcibus semenque conplexis amarum, cum in pluribus semina placeant, in siliqua damnentur; alia bacis, quarum intus lignum et extra caro, ut olivis, cerasis; aliquorum intus bacae, intus corpus et foris lignum, ut nucum; aliis foris corpus, intus lignum, ut Persicis et prunis, vitiumque cinctum fructu, cum fructus alibi muniatur vitio. putamine clauduntur nuces, corio castaneae; detrahitur hoc iis, at in mespilis manstatim a ligno recedunt, ut nuces et palmae; quaedam adhaerent, ut olivae laurusque. quorundam generi utraque est natura, ut in Persicis; etenim cum in ceteris facile separetur. quibusdam nec intus nec extra lignum, ut in palmarum genere. 114 aliquorum lignum ipsum in usu et pomi vice, ut genera e nucleis quaedam in Aegypto diximus. quorundam extra geminantur vitia, ut in castaneis et amygdalis nucibusque iuglandibus. quorundam natura trigemina: