comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Paulo atestante qui ait
Siquis autem ignorat igno¬
rabitur : Mlerum que
pastorum inperitia meritis
congruit subiectorum⁊ Quia
quamuis lumen scientiae suae
culpa exigente Non habeant
districto tamen iudicio agitur.
Vt ꝑ eorum ignorantiam.
hi &iam qui sequuntur offendaNT ÷
hinc namq in euangelio per
sem&ipsam ueritas dicit ⁊
Si caecus caeco ducatum praebeat
ambo in foueam cadent
hinc psalmista: Non obtantis
animo sed prophetantis
mysterio denuntiat dicens :
Obscurentur oculieorum neui¬
deant & dorsum eorum semꝑ
in curua ⁊ Oculi quippe
sunt qui in ipsa honoris summa fa¬
cie postti prouidentes itineris
officium susceperunt
Quibus hi nimirum qui subsequen¬
ter inherenti dorsa nominantꝰ
Obscuratis ergo oculis dorsum
flecaitur quia cum lum̃ scien¬
tiae perdunt qui prae eunt.
profecto ad portanda peccato¬
sequuntur: In digni qui que
tanti reatus pondera fuge¬
rent si ueritatis sententiam
sollicita cordis aure pensa¬

Expanded text:
Paulo attestante qui ait: Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Plerumque pastorum imperitia meritis congruit subjectorum: quia quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur, offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista, non optantis animo, sed prophetantis mysterio, denuntiat dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summa facie positi, providendi itineris officium susceperunt. Quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis, dorsum flectitur; quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatosequuntur. Indigni quippe tanti reatus pondera fugerunt, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensa
Abbreviated transcription (Latin):
Contra indignos pastores
dñs ꝑ prophetam quaeritur¬
dicens : ipsi regnauerunt
& non exme
Principes extiaerunt: & non
cognoui ⁊ Ex se namque & non
ex arbitrio summi rectoris reg¬
nant : qui nullis fulti uirtutibus
nequaquam diuinitus uocati.
sed sua cupidine accensi. Cul¬
men regiminis rapiunt. poti¬
us quãm ad sequuntur: INuti¬
les sacerdotes: INternus iudex
& prouehit. & non cognoscit
Quia quos permittendo tole¬
rat profecto ꝑiudicium re¬
probationis ignorat: Vnde
adsequibusdam & post mira¬
cula uenientibus dicit Rece¬
dite ame operarii iniquitatis
Nescio qui estis: Pastorum
inperitia uoce ueritatis in¬
crepatur: Cum ꝑ prophetam
dicitur: Ipsi pastores
ignora uerunt intellegentiã
Suosrursus dñs d&ẽstatur
dicens Et tenentes legem
Nescierunt me: & nesciri
ergo se ab eis ueritas conque¬
ritur & nescire se princi¬
patum nescientium protes¬
tatur Quia profecto hu
qui ea quae sunt dñi nesci¬
unt ad nõ nesciuntur ⁊

Expanded text:
Contra indignos pastores Contra indignos pastores Dominus per prophetam quaeritur: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . Ex se namque, et non ex arbitrio summi rectoris, regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Inutiles sacerdotes internus judex et provehit, et non cognoscit: quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam, et post miracula venientibus, dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis: nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursus Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem, nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas conqueritur, et nescire se principatum nescientium se protestatur: quia profecto hi qui ea quae sunt Domini, nesciunt, a Domino nesciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nua repellantur: Nulla
ars doceri praesumitur
Nisi intenta prius meditati¬
one discatur: Ab inperitis
ergo pastorale magisteriũ.
qua temeritate suscipitur qui¬
do ars est artium regimen anin¬
rum Quis autem cogitationũ
uulnera. occultiora eẽ nescia
uulneribus uiscerum. Et tor¬
men saepe quinequaquã spĩ¬
talia praecepta cognouerunt.
Cordis semedicos prositeri Non
m&uunt. Dum qui pigmentorũ
uim nesciunt. Uideri medici car¬
nis erubescunt: Sunt non nul¬
li qui intra scãm ecclerĩam ꝑ
speciem regiminis gloriamaf¬
fectant honoris Videri
doctores app&unt. transcende¬
re c&eros concupiscunt. Adto¬
tante ueritate : Primos re¬
cupitus incaenis. primas in
conuentibus cathedras quat¬
runt : Qui susceptum curae
pastoralis officium ministra¬
re digne tanto magis ne¬
queunt: Quanto ad humili¬
tatis magisterium ex solael¬
tione peruenerunt: Ipsa
quippe in magisterio lingu
confunditur quando ali¬
ud discitur & aliud doc&ur

Expanded text:
nua repellantur. Nulla nua repellantur. Nulla ars doceri praesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est artium regimen animarum? Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat, vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sunt nonnulli, qui intra sanctam Ecclesiam, per speciem regiminis, gloriam affectant honoris. Videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, attestante Veritate: Primos recubitus in coenis, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur.
Abbreviated transcription (Latin):
postulat: Qui utrum sĩbi sit
placatiis ignorat. Qua in re
est adhuc aliud sollicitius
formidandum Nequi pla¬
hanc ipse exproprio reatu
mereatur: Cunctiliquido
nouimus. quia cum is quidis¬
plic& ad intercedendum mit¬
titur. iratus animus ad de¬
teriora prouocatur: Qui ad
hunc desideriis terrenis ad¬
stringitur Caueat Ne destric¬
ti iramiudicis grauius accen¬
dens. dum loco dilectatur glo¬
riae. fiat subditis auctorrui¬
nae Sollerter sequisque me¬
in seuitium damnabiliter reg¬
nat Ne is que incrimen de¬
prauat proprium interces¬
sor fieri app&at procul¬
pis aliorum
OREGORITT INDIGNI ATQ
IN PERITI ADPASTORALE
MAGISTERIUM ACCEDERE
NON PRESUMANT
unt plerique pastorum
Dqui dum metiri se nesciunt
quae non didicerunt. docere
concupiscunt: Qui pondus
magisterii. tanto leuius aesti¬
mant quanto uim magnitu¬
dinis illius ignorant
Vt quia indocti ac precipites
doctrinae arcem tenere ap¬
p&unt A praecipitationis suae
ausibus. in ipsa locutionis ia¬

Expanded text:
postulat, qui, utrum sibi sit postulat, qui, utrum sibi sit placatus, ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui plahanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat, ne districti iram Judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque mein se vitium damnabiliter regnat; ne is, quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorumt indigni atque imperiti ad pastorale magisterium accedere non praesumant. Sunt plerique pastorum qui dum metiri se nesciunt quae non didicerunt docere concupmagisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant. Ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis ja
Abbreviated transcription (Latin):
exeffectu cordis Alienae infir¬
mitati conpatitur: Sicq in bo¬
nis proximi sicut in suis prouec¬
tibus laetatur: Ad dignitatẽ
pontificalis excellentiae rete
ꝑuenit: qui ita se imitabilem
c&eris incunctis quae agit in¬
sinuat. ut intereos non habeat
ut proximorum quoq: corda
arentia doctrinae ualeat
fluentis inrigare : Qui
orationis usu experimento
iam didicit quod obtinere
quasi specialiter dicitur
Adhucloquente te dicam ecce
ad sum Si fortasse quisquam
ueniat ut prose ad interceden¬
dum nos apud potentẽ quẽ piã
uirum qui sibi iratus. Nobis
uero est iti cognitus. ducat
protinus respondemus
Ad intercedendũ uenire
non possumus : quia familia¬
ritatis eius notitiam Non ha¬
bemus : Siergo homo apud
hominem de quominime
praesumit. fieri interces¬
sor erubescit Quamente
apud dnm intercessionis lo¬
cum propopulo arripit. Qui
familiarem se eius gratiae
eẽ ꝑuitae meritum nescit
aut abeo quomodo aliis ueniã

Expanded text:
ex affectu cordis alienae infirex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi, sicut in suis provectibus, laetatur. Ad dignitatem pontificalis excellentiae recte pervenit, qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit, insinuat, ut inter eos non habeat ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare: qui orationis usu experimento jam didicit, quod obtinere quasi specialiter, etc. dicitur: Adhuc loquente te, dicam, ecce adsum . Si fortasse quisquam veniat, ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem, de quo minime praesu mit, fieri intercessor erubescit, qua mente apud Dominum intercessionis locum pro populo arripit, qui famesse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo in aliis veniam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. hn qui in locis regiminum
positi. apparent primi : ut ex
eorum spetie honor sit fidelis
populi. &iam si quid incorpore
lat& deforme ⁊ Quinimirum
praelati plebib plangunt culpas
infirmantium seque sic de
alienis lapsibus: ac sĩde propri
affligunt: Socepe rectores
boni dum quosdam uident ad
ueniã post culpas redire. que¬
dam uero in iniquitate persf¬
re: Occulta omnipotentis dĩ iudio
mirantur. sed penetrare ne¬
queunt : Obstu pescunt enim
quae non intellegunt: ille
modis omnibus deb& ad exem¬
plum uiuendi pertrahi
quicunctis carnis passiombu
moriens iam spiritaliter uiue
Qui prospera mundi post porus
quinulla aduersa ꝑ timescit.
templstoralis officii deb& ꝓuehi
qui ad aliena capienda non ducitꝰ
sed propria largitur: Qui ꝑpi
xatis uiscera citius ad ignoscendũ
fleccitur sed nom plus quã dec&
ignoscens. ab arcae rectitudinis
inclinatur: Quinulla in licita
perpetrat sed ꝑp&rata ab
aliis ut propria deplorat : Oui

Expanded text:
sunt hi, qui, in locis regiminum sunt hi, qui, in locis regiminum positi, apparent primi, ut ex eorum specie honor sit fidelis populi, etiam si quid in corpore latet deforme. Qui nimirum praelati plebibus, plangunt culpas infirmantium, seque sic de alienis lapsibus, ac si de propriis, affigunt. Saepe rectores boni, dum quosdam vident ad veniam post culpas redire, quosdam vero in iniquitate persistere occulta omnipotentis Dei judicia mirantur, sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intelligunt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens, jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, tem pastoralis officii debet provehi, qui ad aliena capienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed non plus quam decet ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur: qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis, ut propria, deplorat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
& multiplicamini & implete terra
Subditur  Et terror uester
actremor sit suꝑ cuncta anima¬
lia terrae : Homo quippe ani¬
malibus in rationabilibus: Non
autem ceteris hominibus natura
ꝑlatus est: Idcrco eidicitur: ut
ab animalibus. & non ab homine
timeatur : Quia contra naturã
suꝑbire est ab aequali uelleti¬
meri: Cuncti qui prae sunt.
non inse potestatem debent ordi¬
nis. sed aequalitatem pensare
conditionis : Nam sicut prae
fatisumus antiqui patres nostri
Pastores pecorum & non reges
ditis timeantur : quando ab e¬
iidem dm̃minime timere de p̃¬
hendunt ⁊ Vt humana saltim
formidine peccare metuant:
qui diuina iudicia non formidam
Nequaquam praepositi subiectorũ
timore suꝑbiant IN quo non
suam gloriam sed subditorum
iustitiam quaerunt : INeo autem
quod metum sibi aꝑuerse uiuent¬
bus exigunt: quasi non hominibus
sed animalibus donantur
Quia uidelic&. exqua parte
bestiales sunt subditisex ea debent
strati Facies scãe ecclesiae

Expanded text:
et multiplicamini, et implete terram, et multiplicamini, et implete terram, subditur: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Homo quippe animalibus irratioautem caeteris hominibus, natura praelatus est. Idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri. Cuncti qunon in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis. Nam sic, ut diximus, antiqui patres nostri pastores pecorum, et non reges s a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina Nequaquam praepositi ex subjectorum timore superbiant, in quo, non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea etiam strati: facies sanctae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
nii Qũ atamen potestutẽ rectȩ
dispensaat. Qui sollicite nouerit.¬
& sumere ex illa quod adiuuat
& expugnure qđ temptut & ae¬
quałe secũ illu c&eris cernere &
tum en sepec cantib telo ultionis
ante ferre : Predicator quisq:
studeat ut minas potentiũ ratio¬
cinitione mitig& i & oppressorũ
angustias quantũ p̃ual& opele¬
u& ut foris resistentibus oppo¬
nat patientiã & in tus suꝑbienti¬
bus ex hibeat cũ patientia dis¬
ciplinã Vt ergu errata subdito¬
rũ sicmansuctudo zelũ temper&
quatenus aiustitiae studio non
eneru&: sic adultionẽ telus ferue¬
ut Nectum̃ pietatis limitẽ fer¬
uendo transcendat: Nectoris
officiũ eẽ deb& ut ingratos bene¬
ficiis ad amorẽ ꝓuoc& ut gracos
quosq̃ ministeriis in amore seri&
ut ꝓximorũ mula cũ corrigere ñ
tucerct & quaecumq corrigi loque
possunt silentiũ consensũ esse ꝑti¬

Expanded text:
ni. Quam tamen potestatem recte ni. Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit, et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat: et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Praedicator quisque studeat ut minas potentium ratiocinatione mitiget; et oppressorum angustias, quantum praevalet, ope levet: ut foris resistentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam: ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectoris officium esse debet ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratos quosque ministeriis in amore servet: ut proximorum mala cum corrigere non taceat; et quaecunque corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse
Abbreviated transcription (Latin):
uus docentur unde & apłs
haec inquit cõmenda fidelib
hominibus qui idoneis adalios
docere geniũ boni doctorisẽ
incipientib alaudib: eorũ quos salu¬
briter obiurgatos corrigere cupi¬
sicut apłs adcorinheos facit
Quos al audib: inchoat & incre¬
pationibus probati Sed erant
apud corinhios qui & laude
& increpatione digni essent
ille uero sic discrecae sicutra

Expanded text:
lius doceantur. Unde et Apostolus: lius doceantur. Unde et Apostolus: Haec, inquit, commenda hominibus fidelibus, qui idonei sunt et alios docere . 8. Ingenium boni doctoris est incipientis a laudibus eorum, quos salubriter objurgatos corrigere cupisicut apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios, qui et laude et increpatione digni essent. Ille vero indiscrete loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Coruus dum suos pullos uiderit albi
coloris: Nullis eos cibis alit. sed tan¬
tundẽ ad tendit. donec pat̃no colore
nigrescant & sicillos frequenticibo
reficiat: tu & eccłae doccorstre¬
nuus nisi eos quos doc& uiderit ad
suam similitudinẽ penitentiae confes¬
sione ni grescere & nitore saeculari
deposito lamentationis habitũ
depeccati re cordatione induere.
ut pote adhuc exteriorib hoc est
carnalibusña perit intellegentiae
spiritalis. profundiora mysteria⁊
Nedũ audita ñ capiunt prius inci
piant contemnere qũa uenerari
mandatu caelestia: Aliter est¬
ugendũ ergueos qui nr̃o cõmittuntꝰ
regimine sed offendunt: atque
aliter cumhis qui nobis cõmissi ñ futł
Quisi iusti sunt: uenerandi sunt ⁊
si uero delinquunt ꝓsola curitate.
ut locus ẽ corripiendi sunt: Non
tum en cum seueritate : si cut hii qui
nob̵ ap regendi sunt conmissis
Pri a peius docendi sunt seniores
plebis ut ꝑ eos infrapositi faci¬

Expanded text:
Corvus dum suos pullos viderit albi Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere, quam venerari mandata coelestia. Aliter agendum est erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt; non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissi. unt. 7. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi faci
Abbreviated transcription (Latin):
corporis morbos. diuerso medi¬
camine seruiunt ita ut iuxta
uulnerũ uari&ates medicina
diuersa sit sic & doctor eccle¬
siae singulis quibusq: congruũ
doctrinae remedium adhibebity
& quid cuiq oporteat ꝓaecute
psexu acꝓfessione ad nuntiabiti
aperienda sunt: Multis̃ eñi qui
capere ñ possunti quib si in diserete
manifestentur stitim aut de¬
trahunt. aut neglegunt prima
quippe prii dentiae uirtus ẽ eũ
quam docere oporteat existimare
ꝑsonc̃ Rudibus populis seucarnalib
plana atq communia ti sũma utq
ardua predicanda s̃i ne in mensta¬
te doctrinae: opprimantus poti¬
us quã erudiantur: unde &s pau¬
lus apłs aiti N potiu uobis loqui
quasi spiritalib: sed quasi carna¬
lib T̃ãqũa paruulis in xp̃o lacuo
bis potũ dedi ñ escã , carnalibus
quippe animis Nec alta nimis
decaelestib: nec terrena conue¬
nit p̃dicare . sed mediocriter ut
mitia eorũ moresq desiderant
edocerii

Expanded text:
corporis morbos diverso medicorporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit, sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. 3. aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. 4. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulibis potum dedi, non escam . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri.
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ praeposrtonum
Qui preficit ad regimen taliter
ergi disciplinã subditorũ praesta¬
resedeb& ut non solũ auctoritia
uerũ &iam humilitate daresca
sed tam̃ ita erit in eo uirtus humil¬
tatis: Nedissoluatur uita subdo¬
rũ inuituss atq: ita auctoritus
aderit potestatis Ne ꝑtumorẽ
cordis seueritas. existat in mo¬
derationis : Haec est indĩ saces¬
dotib: ueru discretio qua nec ꝑ
bertatẽ suꝑbi Nec ꝑ humilitao
remissĩ: Hinc est qđ scĩ cũ mul¬
ta constantia red arguerunt as
principũ uitia in quibus cũ sun¬
ma ess& humilitus. loco tam̃ ni¬
cessurio libere trans gressore sius¬
tiae increpabant: Aliquando &ia
subditis Nosoport& animo eẽ hi¬
miliores qũo factu subditorũ
plebi: non dominũ Verũ haec
curitus non conditio exigit:
DISERITIONE
ina est adhibenda sed ꝓqu
litate morũ
diuersa exortatio erit doctorũ:
Nam quo sdã increpatiodur quos¬
dĩ uerd exortatio corrigit blandas
sicut periti medici ad uarios

Expanded text:
litate praepositorum. 1. Qui praeficitur ad regimen, taliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem remissi sunt. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia, in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. 2. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum plebis, non dominum; verum hoc charitas, non conditio exigit. discretione. ina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam 330 increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. 2. Sicut periti medici ad varios
Abbreviated transcription (Latin):
saecularibus negotiis implicai
fundorum termminos sinȩ termi¬
no cupiditatis extendant. Ac
tant quae animũ corpus que
debilitunt. si gloriam non xp̃i
sed suam decepti uulgi ad olan¬
tis honoribus quaerant . plus¬
que dese alienae linguae qũa
suae conscientiae credant.
sĩ omne giidium suum Nonin
futurorum remunertione. Ni
in sc̃itate uitae. sed in sua tantã
dignitate constituant
Ndum tules esse quales credi
displiceant. ac placentes sibi &
sint desua correctione sollic
quis non intellegat tales s̃in
talibus perseuerent. Nec se
dent. contemplatiuae uitae par¬
ticipes essẽ non posse ad quã po
perueniunt. Nisi qui studue¬
rint esse quod factisunt Nec
affectunt uiderii sed ẽẽ quod
sunt: Non alienis laudibus se
moribus suis eximii. Nec solũ
de sua dignitate sed potius
desacerdotalis ureae nobilia¬
te conspicuis Quisunt nona¬
pellatione tenusi seduirtus
pontifices uitae contemplatiuȩ
capaces & gaudioriũ caelestiũ

Expanded text:
saecularibus negotiis implicati, saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termido cupiditatis extendant ac tant, quae animum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis honoribus, quaerant: plusque de se alienae linguae, quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum, non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales esse, quales credundispliceant: ac placentes sibi, non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat tales, si in talibus perseverent, nec se dent, contemplativae vitae participes esse non posse? Ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt, nec affectant videri, sed esse quod sunt, non alienis laudibus, sed moribus suis eximii: nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
studium litterarum &iam hic
possunt habere pontifices: sed
illi quise ab omnibus inplica¬
mentis negotiorum saeculariũ re¬
mouentes. Non torpent otio sed
insistunt ꝑfectionis suae nego¬
tio. & abstultitia sapientiae
saccularis auersi: uerbo dĩ infati¬
gabiliter uacant sapientes ue¬
raciterfiunt : Caelestia sa¬
piunt terrena dispiciunt :
Contradicentes sanae doctri¬
nae redarguunt: Oboedientes
instituunt: scĩs uirtutibus.
quibus indies singulosfiant dõ
propinquiores incumbunt ⁊
Et tam suis quam omniũ qui
ꝑ eos erudiuntur prouectibus
claris hic quidẽ uelut gustũ
quendam contemplatiue uitae
quo ad eam feruentius prouo¬
centur accipiunt sed ibi iam
in aecernum felices effecti de
eius perfectione guudebunt:
Pro inde non inflantur quia
hic omnium fidelium catholi¬
corum honorun ut capita
sed laetuntur potius quia ibi
xp̃i qui esł sacerdotum acfide¬
lium omnium caput. cluriora
menbra futuris: Aesĩ qđ ab sit

Expanded text:
studium litterarum, etiam hic studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt: sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita: sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac omnium fidelium caput, clariora membra futuri sunt. At si quod absit
Abbreviated transcription (Latin):
ui diligenter deuita contem¬
platiua considerat. & suf¬
ficienter instructus intellegit
quando & ubi possit eius ꝑfectio
conprehendi Nondubitauit eccle¬
siarum principes uitae contem¬
platiuae posse & debere fieri
sectatores : Quia siue secundũ
opinionem quorundam. Nihil
aliud sit uita contemplatiua.
quam rerum latentium fu¬
turorum que notitia. siue uaca¬
tio ab omnibus occupationibus
mundi siue diumarum studiũ
litterarum siue quod his proba¬
tur eẽ ꝑfectius ipsa uisio dĩs
Nonuideo quid inpedimenti scis
sacerdotibus possit afferri
Quominus ad haec quat tuor
quae commemori ꝑueniant ⁊
Duo enim. primum & ultimũ.
idestrerum latentiũ futurarũ¬
q notitia &ipsa uisio dĩ inconpa¬
rabiliter praestuntiora erunt
in illauita beccta. Quaminista
diuersis erroribus inplicata ⁊
Quando quidem tam rerum
omnium notitia: quam ipsa dĩ sub¬
stuntia plenae acperfecte uide¬
bitur duo autem media ua¬
cationem uidelic& ab omnibus
occupationibus mundi & diuinarũ

Expanded text:
templativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum
Abbreviated transcription (Latin):
cantem nͥ recipiunt sed dispici¬
unt & spernunt  Nec alteri¬
us delictum taquã ꝓpriũ inge¬
mescunt : Detalib ꝑ isaiam
dñs cõmonens dicit
Quidi cunt recede ame nͥ ad ꝓpin¬
ques mim quia inmundusẽs ssti
fumus er̃ infurore meo ignis
ardens totadie Inde est qđ
tatione erroris sed conpassionis
miseratione: Ccilic& utita uitia
aliena fler& quem admodũ si
tali & ipse inplicare t̃ errore
Bompastores : populi debent
delicta deflere & totas replanca¬
b: tradere imitantes hieremia ꝓ¬
pheta dicente̾ ⁊ Quis dabit capiti
meo aquam &oculis meis fontẽ
lacrimarũ & plorabo die ac nocte int̃¬
fectos populimei: Tam quã ꝓpria
igiẽ delicta plebis peccata sacerdos
fleredeb& sed affectu c̃ptiendi
nͥ actione coͥmissi: Nulli p̃sules
gregir quosdã ꝓpeccato acoͥmum¬
one eiciunt : ut peniteant sed quali
sorte uiuere debeant ad melius &¬
ortanda Nuisitant : Quib cͥgruȩ

Expanded text:
cantem non recipiunt, sed despicicantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die . Inde est quod tatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue
Abbreviated transcription (Latin):
quid inde dudieritis hoc uobis
pene sapiat: Quicquid extraẽ
respiute neerretis innebula i
Qudite uoce pastoris colligite
uos admontẽ scripturae scae
Ibi sunt deliciȩ cordis uri ibi
nihil uenenosũ nihil alienums
Uberrima pascua sunt Uos
tantũ sane uenite sane par¬
ciminii Inmontib irħł & in
riuis &i n omni habitatione
terrae: Qmontib: enim quos
ostendimus manauer᷑ riui
predicationis a uangelice cũ
in omnem terra ecut sonus eoꝵ
E facta est omnis habitatioter¬
rae pascendis ouib lata atq
fecunda In pascuis bonis pas¬
cã eas & inmontib: altis irhł
& erunt stabula eorũ illic
hoc est ubi requiescant: &ibi
uerũ & manifestũ : ñ fallimur
gloricdi I Requiescent taquã
in stabulis illis &dormient
hocest requiescent :¬

Expanded text:
quid inde audieritis, hoc vobis quid inde audieritis, hoc vobis bene sapiat: quidquid extra est, respuite. Ne erretis in nebula, audite vocem pastoris: colligite vos ad montes Scripturae sanctae. Ibi sunt deliciae cordis vestri, ibi nihil venenosum, nihil alienum. Uberrima pascua sunt, vos tantum sanae venite, sanae pascimini in montibus Israel, et in rivis, et in omni habitatione terrae. A montibus enim quos ostendimus, manaverunt rivi praedicationis evangelicae, cum in omnem terram exivit sonus eorum. Et facta est omnis habitatio terrae pascendis ovibus laeta atque fecunda. In pascuis bonis pascam eas, et in montibus altis Israel: et erunt stabula earum illic, hoc est, ubi requiescant, ubi et manifestum: non fallimur. In gloria Dei requiescent, tanquam in stabulis illis, et dormient, hoc est requiescent
Abbreviated transcription (Latin):
d ecce ego ipse requrã oues
meas & uisitabo eas. sicut uisi¬
tat pastor gregem suũ, Non
curauerunt mali pastores ñ
enim suosangine redemerun
Sicut iusitat
inquit pastor gregemsuũ iꝰdie
Inqualem diem cũ fuerit nimb
la Error seculi luus caligo
magna surgens decupiditatib
hominum & nebula ualida cͥte¬
rens t̃ra  E deficilee ut nͥer¬
rent oues inista nebula sedpas¬
tor nͥdeserit eas inquirit eas
Penetrat nebula oculis acutissi¬
mis nͥ inpedit̾ caligine nubium
Vid& undiq: errante reuocat
tantũ utfiat qđ dicit in euangelio
uae sunt oues mece audiunt uocẽ
mea & sequuntꝰ me In medio
ouium disꝑsarũ Sic inquirã
oues meas & reducam eas ab oni
loco quo dis ꝑsaesunt illic in die
nubis &nimbi Quando dif¬
ficile ẽ inueniri tuncego in¬
uenia Crarra nebula est
inducam eas interra earũ &pas¬
ca eas suꝑ montes irħł Con¬
stituit suꝑ montes irħł auctores
scripturarum diuinarũ Ibi
pascite ut secure pascatir  Quic¬

Expanded text:
: Ecce ego ipse, et inquiram oves meas; et visitabo eas, sicut visitat pastor gregem suum. Non curaverunt mali pastores: non enim suo sanguine redemerunt. Sicut visitat, inquit, pastor gregem suum in die. In quali die? Cum fuerit nimbus, la, error saeculi hujus: caligo magna surgens de cupiditatibus hominum, et nebula valida contegens terram. Et difficile est ut non errent oves in ista nebula: sed pastor non deserit eas. Inquirit eas, penetrat nebulam oculis acutissimis, non impeditur caligine nubium: videt, undique errantem revocat: in tantum ut fiat quod dicit in Evangelio, Quae sunt oves meae, audiunt vocem meam, et sequuntur me . In medio ovium dispersarum, sic inquiram oves meas, et educam eas ab omni loco quo dispersae sunt illic, in die nubis et nimbi. Quando difficile est eas inveniri, tunc ego inveniam. Crassa nebula est, inducam eas in terram earum, et pascam eas super montes Israel. Constituit montes IsraScripturarum divinarum. Ibi pascite, ut secure pascatis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ inmensam clementiam iu¬
giter ecoreNT .n
Nam & maltero libello idem
sacer conuentus. eodem
religiosissimo augusto monen¬
te. quandam institutionis
formulam. ex sc̃o rum patrum
dictis. studiose ex cerpsit. & in
tenendam percensuit I IN
qua continetur quales eis abb¬
tissȩ praeferende sint. qualad
eisdem scĩ monialibus in fra
claustra monasterii uiuen¬
dum. quid a praelatis stipen¬
diorum dandum. quibus docu¬
mentis &uirtutum. instru mes¬
tis &xornandae sinT ÷ quate¬
nus hac formula uiuendi in¬
specta. & dõ sibi adiutorium
praebente humiliter suscepta
& efficaciter impleta: cum
bonorum operum lampadib
uemienti sponso apparere
atque eius thalamum ingredi
mereantur

Expanded text:
Dei immensam clementiam juDei immensam clementiam jugiter exorent. Nam in altero libello idem sacer conventus, eodem religiosissimo Augusto monente, quamdam institutionis formulam ex sanctorum Patrum dictis studiose excerpsit, et in tenendam percensuit. In qua continetur quales eis abbatissae praeferendae sint, qualiter eisdem sanctimonialibus infra claustra monasterii vivendum, quid a praelatis stipendiorum dandum, quibus documentis et virtutum instrumentis exornandae sint: quatenus hac formula vivendi inspecta, et Deo sibi adjutorium praebente, humiliter suscepta et efficaciter impleta, cum bonorum operum lampadibus venienti sponso apparere, atque ejus thalamum ingredi mereantur
Abbreviated transcription (Latin):
ab eodem uictoriosissimo prin¬
cipe. & ab omnibus qui aderaNTi
dõ gratias adelamatum estn
Nec inmerito quippe. qui&oc
cullta sua dispensatione. & gra¬
tissima inspiratione. praefatũ
principem. ut id fieri moner&
compulit. & ut adeffectum per¬
ducȩretur. miserando adiuuit
Proinde omnium sententia statu¬
tum est: ab omnibus qui in canonca
professione dñomilitanT. hanc
institutionis formam. tot eccle¬
Nasticonum uirorum uigilanti
studio congestam. dignisq prae¬
conis laudatam. iuxta uirium
possibilitatem. modis omnibus
obseruandam : Quatenus
hanc. siue aliarum scarum serip¬
turarum documenta. sedula
meditatione ꝑ legentes. &
praelati & subditi. uocatione
quauocati sunt. opediuina
adminiculati. infatigabiliter
ambulent. & protam pissi¬
mo principe. qui oblucrum
ammarum. hoc sacrum &
uenerabile concilium adhane
formam congerendam. &
statuendam salutiferis admo¬
nitionibus excitauit: moder¬
nis futurisq temporibus.

Expanded text:
ab eodem victoriosissimo prinab eodem victoriosissimo principe, et ab omnibus qui aderant, Deo gratias acclamatum est. Nec immerito: quippe qui et occulta sua dispensatione, et gratissima inspiratione, praefatum principem, ut id fieri moneret, compuli, et ut ad effectum perduceretur, miserando adjuvit. Proinde omnium sententia statutum est, ab omnibus, qui in canonica professione Domino militant, hanc institutionis formam, tot ecclesiasticorum virorum vigilanti studio congestam dignisque praeconiis laudatam, juxta virium possibilitatem modis omnibus observandam: quatenus hanc, sive aliarum sanctarum Scripturarum documenta, sedula meditatione perlegentes et praelati et subditi, vocatione qua vocati sunt, ope divina adminiculati, infatigabiliter ambulent, et pro tam piissimo principe, qui ob lucrum animarum hoc sacrum et venerabile concilium ad hanc formam congerendam et statuendam salutiferis admonitionibus excitavit, modernis futurisque temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
digesta. difficile  c̃p̃hen¬
di poss&. sollersi studioĩeo¬
dem operebreuiter congesta
perfacile ab his repperiri pos¬
s&. perquam ut prae missum
est. & praelati recto tramite
incedere. & subditis normam
uiuendi. absq ignorantiae
obstaculo salubriter nossent
prae bere  Vigilanti ergo
studio. eandem institutionis
formam colligere studueruNT:
inqua plenissime continetur:
qualiter & praelati uiuere.
& subiectos regere. eisq eccle¬
siasticos sumptus administra¬
re. & indĩ seruitio constrin¬
gere. bene operantes quo que
admeliora prouocare. pro¬
teruos quosq: & neglegentes
debeant corripere ⁊ Cum
igitur huius institutionis
formam. coram memorato
glorioso principe. prolatam.
sacer conuentus laudibus ex¬
tuliss&. & ecclesiastica auc¬
toritate fulcitam. laudeq
dignam. & scãe ecclesiae
utillimam atq proficuam.
consona uoce praedicar&.
nihilq in ea repraehensionis
abhis qui sanum sapiunt rep¬
periri posse profiteretur

Expanded text:
digesta difficile comprehendigesta difficile comprehendi posset, solerti studio in eodem opere breviter congesta perfacile ab his reperiri posset: per quam, ut praemissum est, et praelati recto tramite incedere, et subditis normam vivendi absque ignorantiae obstaculo salubriter nossent praebere. Vigilanti ergo studio eamdem institutionis formam colligere studuerunt: in qua plenissime continetur qualiter et praelati vivere, et subjectos regere, eisque ecclesiasticos sumptus administrare, et in Dei servitio constringere, bene operantes quoque ad meliora provocare, protervos quosque et negligentes debeant corripere. Cum igitur hujus institutionis formam coram memorato glorioso principe prolatam sacer conventus laudibus extulisset, et ecclesiastica auctoritate fulcitam, laudeque dignam, ac sanctae Ecclesiae utillimam atque proficuam consona voce praedicaret, nihilque in ea reprehensionis ab iis qui sanum sapiunt reperiri posse profiteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quippe quitalem tam pium
tãm que be nignum.
ecclesiae suae sc̃ae principẽ
cunctisq:
eius neces sitatib: sapientissimũ
ac deuotissimũ. praetulerit
procuratorem : Suscipientes
ergolibentissime hilariterq:
eius saluberrimam multis dõ
miserante profuturã admo¬
nitionem lic& pleriq auxian¬
te xp̃o deuote. a creligiose:
cum sibi subiectis canonicam
serueNT institutionem. & in
plerisq locis idem ordo plenis¬
sime seruetur: Omniũ tamen
idanimis sedit. ut secundum
eius dem principis admonitio¬
nem una diuino freti duxilio¬
& eiusdem pissimi principis.
non modico adiuti iuuamine:
eius uidelic& liberalissima
largitione. copiam librorum
praemanibus habentes. ex
canonica auctoritate & sc̃orũ
patrum dictis. ueluti ex diuer¬
sis pratis. quosdã flosculos
carpentes. hanc institutionis
formam excerperenT. & ca¬
nomeis obseruandam con¬
ferrent ÷ Vt quorum forse
labore. obtarditatẽ ingenii.
seu inopiam librorũ sparsim

Expanded text:
Quippe qui talem, tam pium, Quippe qui talem, tam pium, tamque benignum Ecclesiae suae sanctae principem, cunctisque ejus necessitatibus sapientissimum ac devotissimum praetulerit procuratorem. Suscipientes ergo libentissime hilariterque ejus saluberrimam multis Deo miserante profuturam admonitionem, licet plerique auxiliante Christo devote ac religiose cum sibi subjectis canonicam servent institutionem, et in plerisque locis idem ordo plenissime servetur, omnium tamen id animis sedit, ut secundum ejusdem principis admonitionem, una divino freti auxilio, ejusdem piissimi principis non modico adjuti juvamine, ejus videlicet liberalissima largitione copiam librorum prae manibus habentes, ex canonica auctoritate, et sanctorum Patrum dictis, veluti ex diversis pratis quosdam flosculos carpentes, hanc institutionis formam excerperent, et canonicis observandam conferrent; ut quorum forte labore, ob tarditatem ingenii, seu inopiam librorum, sparsim
Abbreviated transcription (Latin):
minus iusto diligeboent. quid
facto opus ess& ⁊ Adiunxit &iam
monendo ut quia canoniꝰ quorũ uit
spar sim in sacris canonib: & in sc̃ori
patrũ dictis erat indita. ppt̃ simpli¬
ces quosq minusq capaces. aliquães
eisdẽ sacris canonib: & sc̃orum patris
dictis. institutionis formam pari
uoto. pariq consensu. excerperes
ꝑ quã patent̃ p̃latorũ & subditorũ
uita monstraretur : Quatenus
omnes qui canonica censentur
professione : peruiam propositi
sui. Iin offenso gressu incederent
& inxp̃i militia deuotius unam¬
mes. atque concordes existeren
Sed ut id nutu diuino fier&
dnm in commune humiliter ex¬
orandum praemonuit. ut seruo¬
rum suorum ex orabilibus pul¬
satus praecibus. eius admonitio¬
nem secundum suam uoluntatẽ
fieri. suaq: gratia eam praece¬
dere & subsequi dignaretur
Atquam atiam admonitionem
sacerconuentus. In timo gau¬
dio repletus. expansis incaeli
manibus. creatori omnium
gratias agens benedixit :

Expanded text:
 justo diligebant, quid  justo diligebant, quid facto opus esset. Adjunxit etiam monendo, ut quia canonicorum vita sparsim in sacris canonibus et in sanctorum Patrum dictis erat indita, propter simplices quosque minusque capaces, aliquam ex eisdem sacris canonibus, et sanctorum Patrum dictis, institutionis formam pari voto parique consensu excerperent, per quam patenter praelatorum et subditorum vita monstraretur, quatenus omnes qui canonica censentur professione, per viam propositi sui inoffenso gressu in ingressu incederent, et in Christi militia devotius unanimes atque concordes existerent. Sed ut id nutu divino fieret, Dominum in commune humiliter exorandum praemonuit, ut servorum suorum exorabilibus pulsatus precibus, ejus admonitionem secundum suam voluntatem fieri, suaque gratia eam praecedere et subsequi dignaretur. Ad quam etiam admonitionem sacer conventus intimo gaudio repletus, expansis in coelum manibus creatori omnium gratias agens, benedixit.
Abbreviated transcription (Latin):
Angelus qñi descendit decaelo
&acce dens reuoluit lapide
& super eum sedit &dixit muli¬
ERIBUS NOUTETIMERE
SAOENIM QUI A CRUCITI¬
XUM QUERITIS AMSIR¬
REXITUE NTE TET UIDETE
trinitatis xp̃ianissimus
acgloriosissimus hludouuicus.
suꝑnomunere uictor augustus.
dem imperii sui tertio aquis gra¬
ni palatio generalem sc̃mq con¬
uocass& conentum & coepiss&
secundum ardentissimam.
erga diuinum cultum. sibi caelitus
inspiratam uoluntatem. multa
congrua. & necessaria de aemen¬
datione. scãe dĩ ecclesiae. illius
uidelic& amore. qui eam suo scõ
& p̃tioso redemit sanguine. eiq:
se ad futurum usquȩ ad consum¬
mationẽ pollicitus est saeculi.
sollerter accuriose ꝑtractare
eousq: interce tera ꝑuentũ est
ut eundem scm̃ & uenerabilem.
dõ annuente ad gregatum con¬
uentum consuler&. immo consu¬
lendo admoner&. suꝑ quibusdã
ecclesiarum prae positis. qui par¬
tim ignorantia. partim desidia.
subditorum curam parui pen¬
debans & hos pitalitalitatem¬

Expanded text:
Angelus Domini descendit de coelo, et accedens revolvit lapidem; et super eum sedit, et dixit mulieribus: Nolite timere; scio enim quia crucifixum quaeritis. Jam surrexit. Venite et videte Trinitatis Christianissimus ac gloriosissimus Ludovicus superno munere victor Augustus, quidem imperii sui tertio, Aquisgrani palatio generalem sanctumque convocasset conventum et coepisset, secundum ardentissimam erga divinum cultum sibi coelitus inspiratam voluntatem, multa congrua et necessaria de emendatione sanctae Ecclesiae, illius videlicet amore, qui eam suo sancto et pretioso redemit sanguine, eique se adfuturum usque ad consummationem pollicitus est saeculi, solerter ac curiose pertractare: eo usque inter caetera perventum est, ut eumdem sanctum et venerabilem, Deo annuente, aggregatum conventum consuleret, imo consulendo admoneret, super quibusdam Ecclesiarum praepositis, qui partim ignorantia, partim desidia, subditorum curam parvipendebant, et hospitalitate
Abbreviated transcription (Latin):
adnuntiant : de euangelio
uiuere : De euange lio uiuunt:
qui nihil habert proprium
uolunt qui nec habent : necha¬
bere aliquid concupiscunt
Non suorum sed cõmunium
possessores : Quid est aliud
de euangł uiuere nisi labo¬
rantem inde ubi laborat
necessaria uite ꝑcipere
Apostolus tam̃ quisic euangeliũ
sednecessaria sibi suis manib:
ministrar& dese c̃fidenter elo¬
quitur : Ego aut ñullo h&& usur
sumi & quare hoc dixerit
secutur aperuit dicens: Expe¬
dit mihimori magis quã ut
gloriã meã quis euacu& :
Euacuari dicit gloriã suã
si ab eis quib: p̃dicabat uoluiss&
accipere uit a tẽporalis & pensã:
Nolebat quippe inp̃esenti
laboris sui fructum sedinfutu¬
ro recipere : Siergo illequinihil
habeat noluit decuangelio ubi
laborabat sed suis manib: uiuere
Negloriã sue mercedis amitter& :
quidnor qui& propria nolumus
amouere possidendi Niuiuen di
necessitate relinquere &
accipere insuꝑ uolumus. ñ unde
uiuamus sedunde censũ nr̃m

Expanded text:
annuntiant, de Evangelio vivere. De Evangelio vivunt, qui nihil proprium volunt: qui nec habent, nec habere aliquid concupiscunt, non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de Evangelio vivere, nisi laborantem inde, ubi laborat, necessaria vitae percipere? Apostolus tamen, qui sic Evangelium sed necessaria sibi suis manibus ministraret, de se confidenter eloquitur: Ego autem nullo horum usus sum. Et quare hoc dixerit, securus aperuit, dicens: Expedit mihi mori, magis quam ut gloriam meam quis evacuet. Evacuari dicit gloriam suam, si ab eis, quibus praedicabat, voluisset accipere vitae temporalis expensam. Nolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in futuro, recipere. Si ergo ille qui nihil habebat, noluit de Evangelio, ubi laborabat, sed suis manibus vivere, ne gloriam suae mercedis amitteret: quid nos, qui propria nolumus, amore possidendi, non vivendi necessitate, relinquere et accipere insuper volumus, non unde vivamus, sed unde censum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
sine cura non seruant. sine anxia
dilectione non posident sine
dolore nonperdunt: A postolus
autem xp̃i militibus dicit
Volouor sine sollicitudine esse
radix omniũ molorũ est
auaritia : Quam quidã ap¬
petentes errauerunt a fide
& inseruerunt se doloribus multis:
Acsic census iste terrenus eis
aquib: otiore diligitur : Nonest
uoluptatum materia sed dolorũ
Qua propter expedit facultater
ecclesiae possidere: ut in de
uiuant qui non seculo cuius
gaudia fugitiua. repudiant.
seddõ deseruiunt. cuius in effa¬
bilia bona desiderant

Expanded text:
sine cura non servant, sine anxia sine cura non servant, sine anxia delectatione non possident, sine dolore non perdunt. Apostolus autem Christi militibus dicit: Volo vos sine sollicitudine esse ; et, Radix omnium malorum est avaritia: quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Ac sic census iste terrenus eis a quibus vitiose diligitur, non est voluptatum materia, sed dolorum. Quapropter expedit facultates ecclesiae possideri, ut inde vivant qui non saeculo, cujus gaudia fugitiva repudiant, sed Deo serviunt, cujus ineffabilia bona desiderant