comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum dictus intus cauantur obruta terra pluri¬
mis durantur annis eaedem si non tegantur citosenes¬
cunt mirum in modum fortiores siumo extraquoque
suꝑsit. firmissimx in rectum abies eadcm ualuarum pa¬
ginis & ad quetumq: libeat intestina opera aptissima
siue greco siue campano siuesiculo fabric artis genere
spectabilis. ramentorum crinibus pampinato semper
orbe seuoluens ad incitatos runcinam raptus eadem
& curris maxime sociabilis glutinos intantum ut fin¬
dintur antequam solida est. Magna auttm & glutina¬
tio propterea que sectilibus laminis ac in aliogenere
operiuntur stamineam hocusu probant uenam &uo
cant fertile eam argumento similitudinis quõ lacu¬
nosa & crispa in omnigenere glutinum abdicat. Quȩ¬
dam & interse &cum aliis in sociabilia glutinosicut¬
robius nec fere coherent nisi similia natura ut siquis
lapidem lignumque coniungit. Cornum maxime
audit sorbus carpinus buxus postea talia cuicumq

Expanded text:
aquarum ductus in tubos cavantur; obrutae terra pluriaquarum ductus in tubos cavantur; obrutae terra plurimis duraturae annis eaedem, si non integantur, cito senescunt, mirum in modum fortiores, si umor extra quoque supersit. Firmissima in rectum abies, eadem valvarum paginis et ad quaecumque libeat intestina opera aptissima sive Graeco sive Campano sive Siculo fabricae artis genere , spectabilis ramentorum crinibus, pampinato semper orbe se volvens ad incitatos runcinae raptus, eadem e cunctis maxime sociabilis glutino in tantum, ut findatur ante, qua solida est. Magna autem et glutinatio propter ea, quae sectilibus laminis aut alio genere operiuntur. stamineam in hoc usu probant venam, et vocant ferulaceam argumento similitudinis, quoniam lacunosa et crispa in omni genere glutinum abdicant. quaedam et inter se robur, nec fere cohaerent nisi similia natura, ut si quis lapidem lignumque coniungat. cornum maxime odit sorbus, carpinus, buxus, postea tilia. 227 cuicumque
Abbreviated transcription (Latin):
uies ficrent qua sducentis annis durantes inuentas
ergerentur in corruptas incademesse fruticem bacu
ninidoncȩ crassitudinis uarium tigrium maculis
rosim &cum in spissiora decidit cui trimodo fragilem
s materiȩ finduntur aliquȩ sponit obid arcditettieas
mlitis siccari iubent ut ad: flatus non noceant ponđ¬
pert ulide abies larix&iam intrauersum positae
role incuriuntur cedunt que ponderi illerenitunt᷑
daert rum pantur prius que cirie quam uiribus de¬
siciunt & palme arborum ualida indiuersum enĩ¬
enim curuatus & populus contraomnia inseriora
pandantur. palma ex contrario fornicatum pinus&
cupressus aduersus cariem tiniasque firmissimȩ facile
pandatur iuglans fiunt enim & exea trabes frangi se
prȩnunciat strepitu quod& in andro accidit cumebal¬
neis territi sono prosugerunt. Pnus piceae alni ad

Expanded text:
naves fierent; quas ducentis annis durantes inventas, etsi naves fierent; quas ducentis annis durantes inventas, etsi mergerentur, incorruptas. in eadem esse fruticem baculis tantum idoneae crassitudinis, varium tigrium maculis, ponderosum et, cum in spissiora decidat, vitri modo fragilem. Apud nos materiae finduntur aliquae sponte, ob id architecti eas fimo inlitas siccari iubent, ut adflatus ne noceant. ponere validae abies, larix, etiam in transversum positae. Robur, olea incurvantur ceduntque ponderi, illae renituntur nec temere rumpuntur, priusque carie quam viribus deficiunt. Et palma arborum valida in diversum enim curvatur. At populus contra omnia inferiora pandantur, palma ex contrario fornicatim . pinus et cupressus adversus cariem tiniasque firmissimae . facile pandatur iuglans, fiunt enim et ex ea trabes. frangi se praenuntiat crepitu, quod et in Antandro accidit, cum e balineis territi sono profugerunt. pinus , piceae, alni ad
Abbreviated transcription (Latin):
fnapils. ltem iumiperus cadem & sibdica libus aptissima
tenscontra ad acta interrã in palus tribus alnus a&erna
eait sideliores. laricem in maritimis nauibus ob noxiam
ani tradunt omniaque pr&erquam oleastrum & oleam
menim in mari quȩdlam interra uitiis oportuniora in¬
num. Quattuor genera teredinis capite ad portionem
ssimoro dunt dentibus hetantum in marisentiuntur
umputant teredinem propriedici terrestrestinias
nt. Culicibus uero similes thirpas quarum & a uermiculo
gnere & eorum alii putrescente suco ipsamateriȩ. alii
intur sicut in arboribus exeo quiceras tes uocantur cũ¬
merosit ut circumagat se generat alium haet nascipro¬
÷ inilis amaritudo ut cuprȩsso in aliis duritia ut buxo
nt & ibi&em circa germinationes de coctis aram quadi¬
sluma aquis noncorrumpi. Alex indri magnicomites
aderunt intylorubrimaris insuli arbores esse ex qui

Expanded text:
ales, item iuniperus, eadem et subdialibus aptissima.inpatiens. contra adacta in terram in palustribus alnus aeterna siccatae fideliores. laricem in maritimis navibus obnoxiam teredini tradunt, omniaque praeterquam oleastrum et oleam. quaedam enim in mari, quaedam in terra vitiis opportuniora. Infestantium quattuor genera: teredines capite ad portionem grandissimo rodunt dentibus. hae tantum in mari sentiuntur, nec aliam putant teredinem proprie dici. terrestres tinias vocant, culicibus vero similes thripas. quartum est et e vermiculorum genere, et eorum alii putrescente suco ipsa materie, alii pariuntur sicut in arboribus ex eo, qui cerastes vocatur. cum tantum erosit , ut circumagat se, generat alium. haec nasci prohibet in aliis amaritudo, ut cupresso, in aliis duritia, ut buxo. tradunt et abietem circa germinationes decorticatam qua diximus luna aquis non corrumpi. Alexandri Magni comites prodiderunt in Tylo Rubri maris insula arbores esse, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
corum ordinem in quibus uel maximum est aliquid
nasci aut uiuere sinculla radice tubera haec uo¬
cantur undiq terra circumdata nullis que fibris
nixa aut saltem capillamentis necutique extu¬
berante loco in quo gignuntur autrima ingente
tur ut planea¬

Expanded text:
eorum ordinem, in quibus vel maximum est aliquid eorum ordinem, in quibus vel maximum est aliquid nasci ac vivere sine ulla radice. tubera haec vocantur undique terra circumdata nullisque fibris nixa aut saltem capillamentis, nec utique extuberante loco, in quo gignuntur , aut rimas senttur, ut plane
Abbreviated transcription (Latin):
i onnbus terris naunum armamentis macio
aedificationum alis quȩ desideriis utȩ adhos om̃s
ususque sufficuntminus XXX passium inlatitu¬
dinem altiore cartaginis noue minusque in lon¬
gitudine esse reperientur longiusue impendia
prohibent iunco grecos ad funes usos nonminis
credamus quo herbam cam appellant. postepal¬
marum solus sylura quemani festum est indarans¬
litum a pocnis partis usum ꝑquam simile ueriest
Theo prastus auctor est esse lanccam naturam ex¬
qua impilia uestesque quȩdam conficiant sed
neq regionem in qua id fiat nec quicquam diligen¬
tius pr&erquam ertophoron idappellari inex¬
emplaribus quȩ e quidem inuenerim tradit neq
omninoullam mentionem bilui generumcirca¬
ripas amnium nascenscuius inter summum cor¬
ticem eamq partem quauescumtur semꝑ hab&¬
sparcunc tamagna cura ꝑ sequutus. ccc̃ xcannis
antenos ut iam & alio lo codiximus quo appella¬
r& post id temporis spatium in usuuehisse spar¬
tum & quõ amiraculis rerum cocpimus sequemur

Expanded text:
 omnibus terris navium armamentis, machinis aedificationum aliisque desideriis vitae. ad hos omnes usus quae sufficiant, minus XXX passuum in latitudinem a litore Carthaginis Novae minusque c??? in longitudinem esse reperientur . longius vehi impendia prohibent. lunco Graecos ad funes usos nomini credamus, quo herbam eam appellant, postea palmarum foliis philuraque manifestum est. inde translatum a Poenis sparti usum perquam simile veri est. Theophrastus auctor est esse qua inpilia vestesque quaedam conficiantur. sed neque regionem, in qua id fiat, nec quicquam diligentius praeterquam eriophoron id appellari in exemplaribus, quae equidem invenerim, tradit, neque omnino ullam mentionem habet sparripas amnium nascens, cuius inter summum corticem eamque partem, qua vescuntur, esse lasparti cuncta magna cura persecutus cccxc annis ante nos, ut iam et alio loco diximus, quo apparet post id temporis spatium in usum venisse spartum. Et quoniam a miraculis rerum coepimus, sequemur
Abbreviated transcription (Latin):
que frondem putidam. Minca simacrauerit sar¬
menta sua comburito & indidem inarato idemq
ibiseturus eri rumentum ouesibi delec tero nenonetisue
busdim ipsis pusci terramdicit Sega enstr coruit fugis

Expanded text:
bubusque frondem putidam. -Vinea si macra erit, sarbubusque frondem putidam. -Vinea si macra erit, sarmenta sua comburito et indidem inarato. idemque: Ubi saturus eris frumentum, oves ibi delectato. Nec non et satis quibusdam ipsis pasci terram dicit: segetem stercorant fruges:
Abbreviated transcription (Latin):
abundantȩ geniali copia pecudum farinȩ uice cribris
suꝑ inici f&ort aspectuque temporis uiribus. inquan¬
dam &iam gratuam mutatonu preꝑtum Oleas gaude¬
re maxime cinere ccalcariis fornatibus uarro prȩcep¬
tis adicit equino quod sit lcuissimum seg&es alendia
prata uero grauiore & quod exhordeo fut multas que
gignat herbas quidam &iam bubalo iumentorum
prȩferunt ouillum quecaprino. Omnibus uero a sini¬
num quõ lentissime mandande contrario usus ad¬
uersus utrumq pronuntiat. Interomnes autem
constit nibilese utilius lupini seg&e prius quam
siliquȩ aratro uelbidentibus uerse manipulisue de¬
secte circa radices arborum acuitium obrutis & ubi
non sit pecus culmo ipso uel &iam felice stercorare
arbitrantur catostercus unde faciat stramenta lu¬
pinum paleas fabalia acfrondis ilignea quernea
ex seg&e euellito ebulum cicutam & circum salicta
herbam actam uluamque eam substernito ouib

Expanded text:
abundante geniali copia pecudum, farinae vice cribris abundante geniali copia pecudum, farinae vice cribris superinici, faetore aspectuque temporis viribus in quandam etiam gratiam mutato.—Nuper repertum oleas gaudere maxime cinere e calcariis fornacibus.—Varro praeceptis adicit equino, quod sit levissimum, segetes alendi, prata vero graviore et quod ex hordeo fiat multasque gignat herbas. quidam etiam bubulo iumentorum praeferunt ovillumque caprino, omnibus vero asininum, quoniam lentissime mandant. e contrario usus adversus utrumque pronuntiat. inter omnes autem constat nihil esse utilius lupini segete, priusquam siliquetur, aratro vel bidentibus versa manipulisve desectae circa radices arborum ac vitium obrutis. et ubi non sit pecus, culmo ipso vel etiam felice stercorare arbitrantur. Cato: Stercus unde facias, stramenta, lupinum , paleas, fabalia ac frondis iligneam quernea m. ex segete evellito ebulum, cicutam et circum salicta herbam altam ulvamque. eam substernito ovibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sperare est si tanta apud maiores fuere auiaria ut ex
ins agristercorarentur. Proximum columella colũ¬
bariis mox gallinariis facitnatantium alitum dam¬
nato c&eri auctores consensu humanas dapes ad hoc in
primis aduocant aluiex his prȩserunt potius hominũ
incoriorum officinis pilomadefacto alii persese aqua ite¬
rum largiis que &iamquam cumbibitur ad mixtaquip¬
peplus ibi male domandus est cumaduirus illud uini
homo accesserit. Hacc suntcertamina inuicem quȩ
ad tellurem alendam quoque utuntur homines. pro¬
xime spurticias sium laudant columella solumdã p¬
nat aliicuiuscumq qua dri pedis exciti so aliqui co¬
lum baria prȩserunt. Proximumde inde caprarũ est
obhoc ouium deinboum nouissimus iumentorum hȩ
fuere apud priscos differentiȩ simulque precepta ñ
inuenio r&tuli utendi quando & hic u&ustas utilior ui¬
sumque umest apud quosdim prouincialium intantũ

Expanded text:
sperare est, si tanta apud maiores fuere aviaria, ut ex sperare est, si tanta apud maiores fuere aviaria, ut ex his agri stercorarentur. primum Columella e columbariis , mox gallinariis facit, natantium alitum damnato. ceteri auctores consensu humanas dapes ad hoc in primis advocant. alii ex his praeferunt potus hominum coriariorum officinis pilo madefacto, alii per sese aqua iterum largiusque etiam, quam cum bibitur, admixta. quippe plus ibi mali domandum est, cum ad virus illud vini homo accesserit. haec sunt certamina, invicemque ad tellurem quoque alendam aluntur homines. proxime spurcitias suum laudant, Columella solus damnat. alii cuiuscumque quadripedis ex cytiso, aliqui columbaria praeferunt. proximum deinde caprarum est, ab hoc ovium, dein boum, novissimum iumentorum. Hae fuere apud priscos differentiae, simulque praecepta non invenio recenti utendi, quando et hic vetustas utilior; visumque iam est apud quosdam provincialium inveteratum,
Abbreviated transcription (Latin):
ta uel columbina conuenit . Trans padanis cincris usus
ad eoplac& ut ante ponant fimo iuementorumque quod
leuis simum eẽ obid exurant ut roque tamen pariter
nonutuntur in eodẽ aruo nec in arbustis cinere. nec
quasdam ad fruges ut dicimus. Sunt quipul uerequo¬
que uuas alii iudicent pubescentesque puluerent &
uitium arborumq radicibus ad spergant quod cer¬
tum est narboniensi prouinciȩ & uindemics certius
sicco quod plusque pul insibiquam sol confert. Fimi
plures differentiȩ ipsa res antiqua iam apud homerũ
regius senex agrum ital&ificans suis manib: reperit᷑
Augeas rex haec ingrȩcia & cogitasse traditur diuul¬
gasse uero hercules initalia regisuo stercuto fauni filio
obhocinuentum in mortalitatem tribuit .ñi. uarro
principatum ditturdorum fimo ex auiariis quod &iã
pabulo bouum suumq: magnificat neq alio cibo cele¬
rius pinguescere ad scuerat. De nostris moribus bene

Expanded text:
ta vel columbina, convenit. v 49 Transpadanis cineris usus ta vel columbina, convenit. v 49 Transpadanis cineris usus adeo placet, ut anteponant fimo iumentorumque, quod levissimum est, ob id exurant. utroque tamen pariter non utuntur in eodem arvo, nec in arbustis cinere nec quasdam ad fruges, ut dicemus. sunt qui pulvere quoque uvas ali iudicent pubescentesque pulverent et vitium arborumque radicibus adspergant. quod certum est, Narbonensi provinciae et vindemias circius sic coquit, plusque pulvis ibi quam sol confert. Fimi plures differentiae, ipsa res antiqua. iam apud Homerum regius senex agrum ita laetificans suis manibus reperitur. Augeas rex in Graecia excogitasse traditur , divulgasse vero Hercules in Italia, quae regi suo Stercuto Fauni filio ob hoc inventum inmortalitatem tribuit . M. Var r o principatum dat turdorum fimo ex aviariis, quod etiam pabulo boum suumque magnificat neque alio cibo celerius pinguescere adseverat. de nostris moribus bene
Abbreviated transcription (Latin):
srtlior itaut messe sublata ante sementem alteram
mun seccur dum in frugeest nullum aliud gramen
ut durat axx annis densior iusto signinimodo stran
slm Columbinam qallia suo nomine egleco palam
utur ut tenuissimas bratteas facut. Haec ex equo fer
urenacea utuntur si alia non sit in uligi nosis uerti.
list abi hos gentium solos nouimus quifertilissi mum
a grum colentes quacumque terra infra pedos treseffos: sa
& ped ali crassitudine intectal& ificent sed ea non diuti¬
us annis x prodest Aedui & pictones cala uberrimos fece¬
re agros quȩ sane & oleis uitib: que ut ilis simareperitur
Omnis autem marga aratro initienda est ut medicam̃¬
tum rapiatur & fimi desiderat quantulum quȩ primo
plus aspera & quȩ in herbas non effunditur alio quin no
uitate quȩ tumq fuerit solum led& nesic quidem primo
anno fertilis. Interest & quali solo queratur. sicca enĩ
humido melior arido pinguis temperate alter utra cre¬

Expanded text:
fertilior, ita ut messe sublata ante sementem alteramfertilior, ita ut messe sublata ante sementem alterammum secetur. dum fruges, nullum aliud gramen emittit. durat XXX annis. densior iusto Signini modo strangulat solum. columbinam Galliae suo nomine eglecopalam ne ita solvitur, ut tenuissimas bratteas faciat. haec ex aequo fertilis. harenacea utuntur, si alia non sit; in uliginosis vero, et si alia sit. Ubios gentium solos novimus, qui fertilissimum agrum colentes quacumque terra infra pedes tres effossa et pedali crassitudine iniecta laetificent. sed ea non diutius annis x prodest. Aedui et Pictones calce uberrimos fecere agros, quae sane et oleis vitibusque utilissima reperitur. omnis autem marga arato inicienda est. ut medicamentum rapiatur, et fimi desiderat quantulumcumque, primo plus aspera et quvitate quaecumque fuerit solum laedet, ne sic quidem primo anno fertilis. interest et quali solo quaeratur. sicca enim umido melior, arido pinguis. temperato alterutra, cre
Abbreviated transcription (Latin):
lbuquesit interfontes reꝑtaest ad infinitum fertilis uerũ
ocaitur a caunu marga intermixto capite lapide terrȩ
utȩ Harenose lapisconturditur in ipsocampo primisque
sstipula difficulter ceditur propterlapides inpendiotamen
ima leuitate dimidiominoris quamc&erȩ inuehitur
ergitur rara sale ea misceriputant utrumq: hoc gelu
linietum inl annos ual& & frugum & pabuli uberta
ue pingues esse sentiuntur exhis prȩcipua alba plura ei:
ra mordacissimum quod supra diximus. Alterum genus
or&ȩ argentaria est p&itur ex alto incenitnos pedes ac
erum que puteis oreangustatur intus ut in m& allis
unteuena hacmaxime brittannia utitur durant annis
a neque est exemplum ullius quibus inuita hunc eidem
erit Tortumgenus candidȩ gliso margã uocant est
por& a fillonia mixta pingui terra pabuli quam fru

Expanded text:
albaque, si inter fontes reperta est, ad infinitum fertilis, verumalbaque, si inter fontes reperta est, ad infinitum fertilis, verumvocatur acaunumarga, intermixto lapide terrae minutae, harenosae. lapis contunditur in ipso campo, primisque annis stipula difficulter caeditur propter lapides; inpendio tamen minima levitate dimidio minoris, quam ceterae, invehitur. inspergitur rara; sale eam misceri putant. utrumque hoc genus semel iniectum in L annos valet et frugum et pabuli ubertate. Quae pingues esse sentiuntur, ex his praecipua alba. plura eius genera: mordacissimum quod supra diximus . alterum genus albae creta argentaria est. petitur ex alto, in centenos pedes actis plerumque puteis, ore angusto, intus, ut in metallis, spatiante vena. hac maxime Britannia utitur. durat annis LXXX, neque est exemplum ullius, qui bis in vita hanc eidem iniecerit. tertium genus candidae glisomargam vocant. est autem creta fullonia mixta pingui terra, pabuli quam frugum
Abbreviated transcription (Latin):
arari postimbres aliquo ubertatis uitiolentescens. Con
inbyzacio africȩ illum centena quq niquagena frugests
campum nullis eum siccum est arabile tauris. postinb
uilia sello & a parte altera iungi anumuomerem trabent
uidimus scindi. Terra enim terrȩ emendandiut aliquiro
unt suꝑtenuem pingui intecta aut gracilibibula que siph
dam ac prȩpinguem dementia opercest. Quid porestspeto
tas inca intellegitur & quidem terrȩ adipes acudit glir
in corporibus ibiden sante sepin guitudims nudeo pones
limn argilam quam in mega rico a groutuntur sedtantum
pdi srigidaque terra illas galliuas brit tanniasq: locupl& in
cimaura diei conuenit. Duo genera fuerant pluranuper exer
aperimenta utrius que in manus uste que geminus ut
es cinimalant aut eaedem & pabulum. fruges alit tofa

Expanded text:
ec potest arari post imbres aliqua, ubertatis vitio lentescens. contra ec potest arari post imbres aliqua, ubertatis vitio lentescens. contra in Byzacio Africae illum centena quinquagena fruge fertilem campum nullis, cum siccum est, arabilem tauris, post imbres vili asello et a parte altera iugi anu vomerem trahente vidimus scindi. terram enim terra emendandi , ut aliqui praecipiunt, super tenuem pingui iniecta aut gracili bibulaque super umidam ac praepinguem, dementi s operae est. quid potest sperare ubertas in ea intellegitur et quidam terrae adipes ac velut glandia in corporibus, ibi densante se pinguitudinis nucleo. noncandidam argillam, qua in Megarico agro utuntur, sed tantum in umida frigidaque terra. illam Gallias Britanniasque locupletantem cum cura dici convenit. Duo genera fuerant, plura nuper exercexperimenta utriusque in manu. usus aeque geminus, ut fruges tantum alant aut eaedem et pabulum. fruges alit tofacea
Abbreviated transcription (Latin):
a quatica lentissima autem &ideo scutis faciendis aptis¬
sima quorum plaga contrahit seprotinus cludit que
suuim uulnus & obid antumatius tramittit ferrum
in quo sunt generae fici ut haec salix tilia b& uilla
sabucus populus utraquȩ leuissima exhissicut & sa¬
lix ideo que utilissime. Omnes autem adcistas quȩ que
flexile crateconstent habent & candorem rigorem
& insculpturis facilitatem. Est l&itir platano sed ma¬
dida sicut alno. Siccior eadem ulmo fraxino moro ce¬
raso sed ponderosior Rigorem fortissime seruat ul¬
mus obid cardinibus crassamentesque portarum
utilissima quõ minime torqu&ur ꝑmutandai tan¬
tum sit ut cacumen ab inferiore sit cardine radix su
pirusque nec nonacer sed fragile & quȩ cumque
crispa inomnibus siluestria & mascula differen¬
tia cuius que generis augent & infecunda firmio¬
ra fertilibus nisi quod ingenere mares ferunt

Expanded text:
aquatica, lentissima autem et ideo scutis faciendis aptisaquatica, lentissima autem et ideo scutis faciendis aptissima quorum plaga contrahit se protinus cluditque suum vulnus et ob id contumacius tramittit ferrum, in quo sunt genere vitis, vitex, salix, tilia, betulla, sabucus, populus utraque. levissimae ex his vitex, salix ideoque utilissimae; omnes autem ad cistas quaeque flexili crate constent. habent et candorem, rigorem et in sculpturis facilitatem. est len- titia platano, sed madida, sicut alno. siccior eadem ulmo, fraxino, moro, ceraso, sed ponderosior. rigorem fortissime servat ulmus, ob id cardinibus coassamentisque portarum utilissima, quoniam minime torquetur, permutanda tantum sic, ut cacumen ab inferiore sit cardine, radix suppirusque, nec non acer, sed fragile, et quaecumque crispa. in omnibus silvestria et mascula differentia m cuiusque generis augent. et infecunda firmiora fertilibus, nisi quo in genere mares ferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
populus hacc & crispa aceris modo siulla materies
idonca ess& ramis sepe deputatis castratio illa est
adimit que uires. Dec &cropleris que horum sedutiq robori
tintaduritia ut terebrari nisi madefactum nonqueat &
nesic quidem adactus a uelli clauus ediuerso clauum non
ten& cedrus mollissima tilia eadem uid&ur & calidissi
ma argumentum adstrunt quod citissime ascias r&un¬
dit calide & moris laurus edere & omnos quib: igni¬
aria fiunt exploratorum hocusus incastris pistorũ¬
que repperit qũõ excludendũ ignem non emper lipi¬
dis occasio est teritur ergo lignum ligno ignemq: conci¬
pit ad tritu excipiente materia aridi fomitis fungi
uel foliorum facillimȩ conceptu sed iihil hedere᷑ prȩs¬
tantius quȩ teratur lauro quȩ terat probatur & ui¬
tis & silues tribus alia quam labrunca & ipsa edere
modo arborem scandens. frigidissima quȩ cumque

Expanded text:
populus. haec et crispa aceris modo, si ulla materies populus. haec et crispa aceris modo, si ulla materies idonea esset ramis saepe deputatis. castratio illa est adimitque vires. 207 de cetero plerisque horum, sed utique robori, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum non queat et ne sic quidem adactus avelli clavus. e diverso clavum non tenet cedrus. mollissima tilia. eadem videtur et calma. argumentum adferunt quod citissime ascias retundat. calidae et morus, laurus, hederae et omnia, e quibus igniaria fiunt. Exploratorum hoc usus in castris pastorumque repperit, quoniam ad excudendum ignem non semper lapidis occasio est. teritur ergo lignum ligno ignemque concipit adtritu, excipiente materie aridi fomitis, fungi vel foliorum facillimo conceptu. sed nihil hedera praestantius quae teratur, lauro quae terat. probatur et vitis e silvestribus —alia quam labrusca—, et ipsa hederae modo arborem scandens. frigidissima quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
sima exomnimateriȩ ideo & grauissime iudicatur.
Hebenus &buxus graciles natura neutra inaquis
fluitat. nec suber side matur cortex nec larix exre¬
liquis scissimalotosquȩ romȩ ita appellatur de inro¬
bur ex alburnatum & huic nigricans color magisq:
&iam cytis oque proxime accedere hebenum uide¬
tur quam quam non desunt quisiriacas therebin¬
tinos nigriores ad firment celebratur & tericles
nomine calices exterebintino solitus facert torno
ꝑ quam probatur materies ominium. Hacc sola un¬
gui uult meliorque fit olea eolos mireadulteratur
iuglande acpiro siluestri tinctis atque in medicami¬
ne decoctis omnib: quȩdiximus spissa firmitas.
Abhis proxima est cornus quamquã non potest uide
rimateries ꝓpter ex ilitatem sedlignum non alio
penequam adradios rotarum utile aut siquid cu¬
neandum sit in ligno clauis uefigendum ceuferreis.
Ilex item & olcaster & olea atque castanea carpinꝰ

Expanded text:
sima ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur sima ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur hebenus et buxus, graciles natura. neutra in aquis fluvitat, nec suber, si dematur cortex, nec larix. ex reliquis spississima lotos, quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. et huic nigricans color magisque etiam cytisotur, quamquam non desunt qui Syriacas terebinthos nigriores adfirment. celebravit et Thericles nomine calices ex terebintho solitus facere torno; perquam probatur materies. omnium haec sola ungui vult meliorque fit oleo. colos mire adulteratur iuglande ac piro silvestri tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus quae diximus spissa firmitas. ab iis prri materies propter exilitatem, sed lignum non alio paene quam ad radios rotarum utile aut si quid cuneandum sit in ligno clavisve figendum ceu ferreis. ilex item et oleaster et olea atque castanea, carpinus,
Abbreviated transcription (Latin):
omrationis precipue uis a est in naue quȩ ex acgypto
runcipis iussu obelis cum inuaticano circostatutum
turque truncos lapidis ciusdem ad sustinendum cumad¬
t qua nuue nihil admirabilius uisim in mari certũ est
inodi tumlentis prosaburraci fuere longitudospa
ubinut magna exparit ostensus portus later clae¬
uo ibinamque demersa est cludio principe cumtribus
molibus turrium altitudine in ca ex aedificatis obitta pu¬
teo lano pulucre abuctisque arboris cius crassitudine
quattuor hominum ulnas complectentium implebat
uulgoque auditur . lxxx. nummum & plures malos
uenundariad eos usus rates uero coniecti xł sestertui
plerasque at in acgypto acsyria reges inopia abiȩtis
cedros ad classes seruntur usi maxime ea incyprotra¬
ditur adunde cerem demari succisa. cxxx pedum
crassitudinis uero adtrium hominum conplexum
Germanie predones singulis arboribus cauatis naui¬
gant quarum quedam & XXX. homines ferunt spissis¬

Expanded text:
abies admirationis praecipuae visa est in nave, quae ex Aegypto abies admirationis praecipuae visa est in nave, quae ex Aegypto Gai principis iussu obeliscum in Vaticano circo statutum quattuorque truncos lapidis eiusdem ad sustinendum eum adduxit. qua nave nihil admirabilius visum in mari certum est. CXX modium lentis pro saburra ei fuere. longitudo spatium obtinuit magna ex parte Ostiensis portus latere laevo. ibi namque demersa est Claudio principe cum tribus molibus turrium altitudine in ea exaedificatis obiter Puteolano pulvere advectisque. arboris eius crassitudo qvulgoque auditur LXXX nummum et pluris malos venundari ad eos usus, rates vero conecti XL sestertium plerasque. 203 at in Aegypto ac Syria reges inopia abietis cedro ad classes feruntur usi. maxima ea in Cypro traditur ad undeciremem Demetri succisa CXXX pedum, crassitudinis vero ad trium hominum conplexum. Germaniae praedones singulis arboribus cavatis navigant, quarum quaedam et XXX homines ferunt. 204 spissis
Abbreviated transcription (Latin):
duim quimçecbus prblicum omnium uitium uocant
morpus aut alterius arboris ramo. Megaris diu st&it¬
er. inforo cuiiuri fortes ad fixerant arma que cortice am¬
t a&as longa occulta uerunt fuit que arbor illa fatalis
iourbis pose st monita oraculum cumarbor armapepe
quas succisȩ accidit ocreis galeisque intus reꝑtis. feruNt
s itunuentos ad aontinendos partus esse remedio am¬
ni arborum ad hocaciu existimatur romȩ uisa quam
tt miraculum tiberius caesar in eodemponte nauma¬
bcaposierat aduectam cum reliqua materie durauitq
ins principis amphitheatrum fuit autem trabes elarice.
apedes exx bipedili crassitud ine aequalis quo intellege
un credbilis reliqua altitudo fastigium ad cacumen
unibus fuit memoria nostra & in porticibus septorũ
agrippa relicta acque miraculi cuisa qued elibitorio
ent ax pedibus breuior ses quipedilicras situd ine.

Expanded text:
m quam cedris. publicum omnium vitium vocant in corpus aut alterius arboris ramo. <2> Megaris diu stetit oleaster in foro, cui viri fortes adfixerant arma, quae cortice ambiente aetas longa occultaverat, fuitque arbor illa fatalis excidio urbis praemonitae oraculo, cum arbor arma peperisset, quod succisae accidit ocreis galeisque intus repertis. ferunt lapides ita inventos ad continendos partus esse remedio. Amplissima arborum ad hoc aevi existimatur Romae visa, quam propter miraculum Tiberius Caesar in eodem ponte naumachiario exposuerat advectam cum reliqua materie, duravitque ad Neronis principis amphitheatrum . fruit autem trabs ea e larice, longa pedes cxx, bipedali crassitudine aequalis, quo intellegebatur vix credibilis reliqua altitudo fastigium ad cacumen aestimantibus . fuit memoria nostra et in porticibus saeptorum a M. Agrippa relicta aeque miraculi causa, quae diribitorio superfuerat, XX pedibus brevior, sesquipedali crassitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
ro usu spectatur ebruscofiunt & mense nigrescen¬
tes. Reperitur & in alno tuber & tanto d&erius
quantum abacere alnus ipsadistat aceris mares
prius florent &iam nunc insiccisnatȩ prȩferunt᷑
aquaticis sicut & fraxini. Esttrans alpes arbor
simillima aceri albo materia & quȩ uocatur sta¬
philodendron fert siliquam sed in his nucleos sa¬
pore nucis ab ellane In primis uero materies
honorata buixoest raro crispfcanti net nis iradice
de c &ero lenis quiest materia silenti & quadim duriti¬
a acpallore commendabilis. in ipsa uerc arbore to

Expanded text:
ro usu spectatur. e brusco fiunt et mensae nigrescenro usu spectatur. e brusco fiunt et mensae nigrescentes. reperitur et in alno tuber, tanto deterius, quantum ab acere alnus ipsa distat. aceris mares prius florent. etiamnum in siccis natae praeferuntur aquaticis , sicut et fraxini. est trans Alpes arbor simillima aceri albo materie, quae vocatur staphylodendron. fert siliquas et in iis nucleos sapore nucis abellanae. In primis vero materies honorata buxo est raro crispanti nec nisi radice, de ceteo..... levisque est materiae, set lentore quodam et duritie ac pallore commenda
Abbreviated transcription (Latin):
re materies teredinem non sentit ꝓceritate ꝑ¬
quam modica uerum utilis. Acerciusdem feream¬
plitudinis operumelegantia ac subtilitate citro
secundum plura eius genera. album quo d p̃cipui
candoris uocatur gallicum intrans padana italia trans¬
que alpes nascens. alterum genus crispomacularum
discursu quicum excellentior fuit asimilitudine cau¬
de pauonum nomenaccepit in histriar &iaque prȩ¬
Grȩcisitu discernunt campestre cnim candidum
crispius duriusque &iam nunc emascula crispius¬
ad lautiora opera. Tertiumgenus Zigian ruben¬
tem fissili ligni cortice liuido descabro. hoc ali ge¬
neris propriieẽ malunt & latine carpinũ appel¬
lant. Pulcherrimum uero est bruscum multoque
excellentius & iamnam molluscum tuber utrũq
arboriscius bruscum in tortius crispum molluscũ
simplicius sparsum & simagnitudinẽ mensarum
caper& haud dubie p̃ferr&ur citronunc intra
pugillares lectorum que si licios aut laminas ra¬

Expanded text:
re. materies teredinem non sentit, proceritate pre. materies teredinem non sentit, proceritate perquam modica, verum utilis. Acer eiusdem fere amplitudinis, operum elegantia ac subtilitate citro secundum. plura eius genera: album, quod praecipui candoris, vocatur Gallicum in transpadana Italia transque Alpes nascens. alterum genus crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, a similitudine caudae pavonum nomen accepit, in Histria Raetiaque prae67 Graeci situ discernunt, campestre enim candidum crispius duriusquead lautiora opera, tertium genus zygian rubentem, fissili ligno, cortice livido, scabro. hoc alii generis proprii esse malunt et Latine carpinum appellant. Pulcherrimum vero est bruscum, multoque excellentius etiamnum molluscum. tuber utrumque arboris eius, bruscum intortius crispum, molluscum simplicius sparsum et, si magnitudinem mensarum caperet, haud dubie praeferretur citro; nunc intra pugillares lectorumque solidos aut lamnas ra
Abbreviated transcription (Latin):
a iimentis mortifera c&eris ruminantium in nocua
padere. initalia neciumentis noc& contra serpenits
suo expresso ad potum & imposita ulterior opifera ac¬
reperiuntur tantaque est uisui nematinas quidem
ents ue umbras quam sunt longissime serpens arboris
unt cludatur ignis & serpens inignes potius quam
sqiũ lprodeant florere fraxinum nec ante conditas
initere. intilia mas & femina deferunt onini modo
n amateries maridura rufiorq: ac nodosa & odora
oriti quo que crassior adetractus inflexibilis nec
nseri aut florem autfemina quȩ crassior arbore
iẽ cindida prȩcellens quȩ est. mirum in hac ar
fietuim anullo animalium attingi foliorum cor
esacum ẽ dulcem intercorticem aclignum
tenues tonicas multi plici membra naequibus uin¬
cula tilie uocantur tenuissi mumcorum philire
coronarum lemniscis celebres antiquorum hono¬

Expanded text:
earum iumentis mortifera, ceteris ruminantium innocua Gearum iumentis mortifera, ceteris ruminantium innocua Graeci prodidere ; in Italia nec iumentis nocent. contra serpentes suco expresso ad potum et inposita ulceri opiferareperiuntur, tantaque est vis, ut ne matutinas quidem occidentesve umbras, cum sunt longissimae, serpens arboris circumcludantur ignis et serpens, in ignes potius quam s, prius quam hae prodeant , florere fraxinum nec ante conditas folia demittere. In tilia mas et femina differunt omni modo. namque et materies maris dura rufiorque ac nodosa et odoratior, cortex quoque crassior ac detractus inflexibilis. nec semen fert aut florem ut femina, quae crassior arbore, materie candida praecellensque est. mirum in hac arbore fructum a nullo animalium adtingi, foliorum corticisque sucum esse dulcem. inter corticem ac lignum tenues tunicae multiplici membrana, e quibus vincula tiliae vocantur tenuissimumque eorum philyrae, coronarum lemniscis celebres antiquorum hono
Abbreviated transcription (Latin):
& decolor Quidam arbitrantur inmontuosis copupt¬
tiorem accolortm &dulciorem fieri odorem quoqle
tiorem dum resina fit de coctam autem minus pes
quamin planis sed has &illas serenitate stcrilior
ae dim proximo anno abincisolarguntur . Ali secundo quȩ¬
ꝓnocapl&ur autem pluga resma non cortice neccicatrice
qncibore noncoit. Inter haet genera propriam qui dã
nlla arbor nil aliud quampicea feritatis paulum miti
inus Aliteriȩenĩ causa reliquas arbores natura genuit
isimamque fraxinum. Procerahaec acteres pinnata
atries est adplur imautilis ca quidem quȩ fit in ida
lis intintum cedro similis ut ementes fallat cortice ab
breciduo genera eius fecere longumenodem alterã
induriorem fusci oremque laureis foliis bumeliã
t inmacedoniaamplissima lentissimaque Alii situdi
cmpest remenimẽ ẽ crispamimontenam spissam folia

Expanded text:
et decolor. quidam arbitrantur in montuosis copia praestet decolor. quidam arbitrantur in montuosis copia praestantiorem ac colore et dulciorem fieri, odore quoque gratiorem, dum resina sit, decoctam autem minus piciquam in planis, sed has et illas serenitate sterilioreructum quaedam proximo anno ab incisu largiuntur , aliae secundo, qupletur autem plaga resina, non cortice nec cicatrice, quae in hac arbore non coit. Inter haec genera propriam quidam fcum sit illa arbor nil aliud quam picea feritatis paulum mitigdocebimus. Materiae enim causa reliquas arbores natura genuit copiosissimamque fraxinum. procera haec ac teres, pinnatamateries est ad plurima utilis; ea quidem, quae fit in Ida Troadis, in tantum cedro similis, ut ementes fallat cortice ablato. Graeci duo genera eius fecere: longam enodem, alteram brevem duriorem fuscioremque , laureis foliis. bumeliam vocant in Macedonia amplissimam lentissimamque. alii situ divisere, campestrem enim esse crispam, montanam spissam. folia
Abbreviated transcription (Latin):
picem cum c&era nihil non experiente uita multoq efie¬
rem adomnia quibus pices resinequȩ prosunt udela
tos alis callo aperitur piceȩ pariẽ solari non pluga scdid¬
ra ablati corticis cum plurimum bi pedali hatu utatd
cubito cumminimum absit nec corporiipsi parctur it
tur altior amaritudinem ad fert postea umor omnso
confluit inulcusitem intȩda cum idmanare desit si
modo ex alia parte aperitur ac de inde alia posto t
arbor succiditur & medulla eius uritur. Sic &inst
therebintho d&rahunt cortices ibi quidem &tranis
radicibus cum resina damn&ur exhis partibus inu
nia laricem masculam urunt feminȩ radices tantis
Theo pompus scripsit in apollonutarum a gropians
lem non d&eriorem macedonica inueniri Pixopus
ubique ex apricis aquilonis situ ex opacis horridior
que prȩferens frigida hic med&erior atminus cops

Expanded text:
picem cum cera, nihil non experiente vita, multoque efficaciopicem cum cera, nihil non experiente vita, multoque efficaciorem ad omnia, quibus pices resinaeque prosunt, videlicet adiecto salis callo. Aperitur picea e parte solari, non plaga, sed vulnere ablati corticis, cum plurimuin bipedali hiatu, ut a terra cubito cum minimum absit. nec corpori ipsi parcitur, datur, altior amaritudinem adfert. postea umor omnis e tota confluit in ulcus. item in taeda. cum id manare desiit, simili modo ex alia parte aperitur ac deinde alia. postea tota arbor succiditur et medulla eius uritur. sic et in Syria terelhintho detrahunt cortices, ibi quidem et e ramis ac radicibus, cum resina damnetur ex his partibus. in Macedonia laricem masculam urunt, feminae radices tantum. Theopompus scripsit in Apolloniatarum agro picem fossilem, non deteriorem Macedonica, inveniri. pix optima ubique ex apricis aquilonis situ, ex opacis horridiorque praeferens, frigida hieme deterior ac minus copiosa
Abbreviated transcription (Latin):
sisque c&eris utilislento abalia pice differens
item colorerutilante & quod pinguiorest re¬
liqua illaomnia fiunt epicea resina feruentib
coacta lapidibus in alucis ualid oboris aut si al¬
uei non sint strusconegerieuelut in carbonis
usu haec insimum additur farina modotusa ni¬
grior colore eadem resina sicum aqua leuius de¬
coquatur col&urque rufocolore. lentescit ac
stilla ticia uocatur. Seponuntur autem adid
fereuitia resina cortex que alia temperies ad crapula nons
floscrudus resinẽ cum multa astula teniubrcuqaus
conciditur. ad cribrum minut deinuenti aquadone id¬
tur ꝑfunditur huius expressum pinguȩ p̃cipua resine es
rara ntnisi paucis in locis sub apina italiȩ conueniens ned
Resine albȩ coniugium induobus aquȩ pluuiȩ coquint
utilius putant sinetiqua coquere lonto ign& otodie ue
apud eosdem Zosippam uocari derasam nauibus marmie

Expanded text:
sisque ceteris utilis, lentore ab alia pice differens, sisque ceteris utilis, lentore ab alia pice differens, item colore rutilante et quod pinguior est reliqua omni. illa fit e piceae resina ferventibus coacta lapidibus in alveis validi roboris aut, si alvei non sint, struiscongerie, velut in carbonis usu. haec in vinum additur farinae modo tusa, nigrior colore. eadem resina si cum aqua lenius decoquatur coleturque, rufo colore lentescit ac stillaticia vocatur. seponuntur autem ad id fere vitia resinae cortexque . alia temperies ad crapulam. namque flos crudus resinae cum multa astula tenui brevique avulsus conciditur ad cribrum minuta. dein ferventi aqua, done coquatur, perfunditur. Huius expressum pingue praecipua resina fit atque rara nec nisi paucis in locis subalpinae Italiae, conveniens medicis. resinae albae congium in II aquae pluviae cocunt . alii utilius putant sine aqua coquere lento igne toto die, utique apud eosdem zopissam vocari derasam navibus maritimis
Abbreviated transcription (Latin):
bacas fert mas noxio fructul& ale quippebacis in his¬
pania p̃cipueuenenum in est. uasa &iamiuatoria
exeauinis ingallia facta mortifera fuisse comꝑ¬
tumest. Hanc sextius smillacem agrecis uocari
dicit &esse in arcadia tamp̃ entis ueneni ut qui ob¬
dormiant subeacibum uecapiant morintur.
Sunt qui& taxica h: incappellata dicant uenena
quȩ nunc toxica dicimus quib: sagitȩ tinguantur
reꝑtum in noxia fierisi in ipsa arbore clauus
ȩreus addicatur. Pixliquida in europa tȩla co¬
quitur naualibus muniendis multos que alios
adusus lignumenis concisum furnis undiq igni
extracir cumdato ferro ut primus sudor aequȩ
modo fluit canali hoc insiria cedrum uocatur. cui
tanta uis est ut in aegẏpto corpora hominum de¬
functorum ꝑfusa coseruentur. Sequens liquor
crassior iampicem fundit haecrursus incurtinas
aet eas coniectaac&o spissatur & coagulat bru¬
cinȩ cognomen accepit . doliis dumtaxat ua¬

Expanded text:
bacifera. mas noxio fructu; letale quippe bacis in Hisbacifera. mas noxio fructu; letale quippe bacis in Hispania praecipue venenum inest, vasa etiam viatoria ex ea vinis in Gallia facta mortifera fuisse compertum est. hanc Sextius milacem a Graecis vocari dicit et esse in Arcadia tam praesentis veneni, ut qui obdormiant sub ea cibumve capiant moriantur . sunt qui et taxica hine appellata dicant venena— quae nunc toxica dicimus—, quibus sagittae tinguantur. repertum innoxiam fieri, si in ipsam arborem clavus aereus adigatur. Pix liquida in Europa e taeda coquitur, navalibus muniendis multosque alios ad usus. lignum eius concisum furnis undique igni extra circumdato fervet. primus sudor aquae modo fluit canali. hoc in Syria cedrium vocatur, cui tanta vis est, ut in Aegypto corpora hominum defunctorum perfusa eo serventur. Sequens liquor crassior iam picem fundit. haec rursus in cortinas aereas coniecta aceto spissatur ut coagulo et Bruttiae cognomen accepit, doliis dumtaxat va
Abbreviated transcription (Latin):
da & nigrior maribus radix. Circa idam introade
& alia differentia emontanȩ maritime que nam in
macedonie & archadia circaque dim ꝑmutant
nomina nec constat auctorib: quod cuique generi
ad tribuant nosista romano dis cornimus iuditio.
Abies etunctis amplissima est & femina &iamꝓ
lixior materie molli ore utilior que arbor rotun¬
dior folio pinnato densa ut imbres non trans¬
mittat atquehilarior intutum eramis gene¬
rahorum pinicularum modonunc am̃ta squa¬
matim conpacta dependent p̃ter quam larici
hae abi&is mascule prima in parit nucleos
habent non idem feminȩ. Pic ea euero totis pa¬
niculis minorib: gracilioribusque minimos ac
nigros propterquod greci pthiro porencam
appellant in eadem nunc amenta marib: compressio¬
ra sunt acminus resina roscida. Similis his &iam nuno
a spectuest nequid p̃tereatum taxus minime uirens
gratilisque & tristis acdira nullo suco exomnib: sola

Expanded text:
da et nigrior maribus. laricis circa Idam in Troade da et nigrior maribus. laricis circa Idam in Troade et alia differentia, montanae maritimaeque. nam in Macedonia et Arcadia circaque Elim permutant nomina, nec constat auctoribus, quod cuique generi adtribuant. nos ista Romano discernimus iudicio. abies e cunctis amplissima est et femina etiam prolixior, materie mollior utiliorque, arbore rotundior , folio pinnato densa, ut imbres non tramittat, atque hilarior in totum. e ramis generum horum panicularum modo nucamenta squamatim compacta dependent praeterquam larici. haec abietis masculae primori parte nucleos habent, non item feminae. piceae vero totis paniculis, minoribus gracilioribusque, minimos ac nigros, propter quod Graeci phthiropoeon eam appellant. in eadem nucamenta maribus compressiora sunt ac minus resina roscida. Similis his etiamnunc aspectu est, ne quid praetereatur, taxus minime virens gracilisque et tristis ac dira, nullo suco, ex omnibus sola
Abbreviated transcription (Latin):
gt & cepta larice que nec ard& net carbonẽ
ficit nec alio modo ignis ui consumitur quam lapi¬
des omnia et ꝑpauo uircut nec facile discernunt᷑
infron& tam aꝑtis tanta natalium mixtura est
sed piccaminus alta quam larix illa crassior leuior¬
que cortice folio uillosior pinguior & densior mol¬
lius flexo a capite arariora sicciora que folia & tẽ¬
niuora ac magis algentia totaq horridior & ꝑfu¬
sara sina lignum abi&i similius. Larixustis radicib
non repullulat ut in les boaccidit inaenso nemore
pirrheo. Alui&im nunc generib: ipsis insexii dif¬
ferentia masbreuior &durior femina ꝓcerior
pinguioribus folus & simplicibus atque non rigen¬
tibus lignum maribus durum & in fabriliope¬
re contortum feminȩ mollius publico dis crimi¬
ne in seturib: hae: in quocumque genere dep̃¬
hendunt marem quipperes puunt & fragosius
sidunt acgrius reuelluntur ipsamateries r&or :¬

Expanded text:
longe, excepta larice, quae nec ardet nec carbonem longe, excepta larice, quae nec ardet nec carbonem facit nec alio modo ignis vi consumitur quam lapides . omnia ea perpetuo virent nec facile discernuntur in fronde etiam a peritis; tanta natalium mixtura est. sed picea minus alta quam larix; illa crassior leviorque cortice, folio villosior, pinguior et densior, mollius flexo; at piceae rariora siccioraque folia et tenuiora ac magis algentia, totaque horridior et perfusa resina, lignum abieti similius. larix ustis radicibus non repullulat, picea re- pullulat, ut in Lesbo accidit incenso nemore Pyrrhaeo. alia etiamnunc generibus ipsis in sexu differentia. mas brevior et durior, femina procerior, pinguioribus foliis et simplicibus atque non rigentibus. lignum maribus durum et in fabrili opere contortum, feminae mollius, publico discrimine in securibus. hae in quocumque genere deprehendunt marem, quippe respuuntur et fragosius sidunt, aegrius revelluntur. ipsa materies retorri
Abbreviated transcription (Latin):
t mxta aiusu discerni nonqueat unde fraus se prasiȩ.
ib. hisgenribus folia breui s&a & crassiore duraque
upressis piceae rami penestatim abradice modici
orma alia materies uero precipue trabibus & pluri
ut operibus resine uitium unde fructus piceȩ ex¬
enque sudat aliquando contactu solis ediuerso ma¬
squȩ abi&i pulcherrima picee adfisciles scandulas
squẽ apauca alia secumenta. Quintogeneri &situs
reacrior plusculum huic erumpit liquoris mel
lore atque recentiore numquã durascentis. Sex
genis est teda propriedicta abundantior suco
irdiqua patior liquidiorque qua ipicea flam
cluminis a grorum &iam grata hae in aresdũ¬
eferunt & eam quam greci sycenuocant odoris
ssimi. laricis morbus est ut tedafiat. Omnia aut̃
denera accensa fuligine in modicam carbonem
nt expiunt cum cruptionis crepitu iaculantur

Expanded text:
ut mixta visu discerni non queat; unde fraus Seplasiae. ut mixta visu discerni non queat; unde fraus Seplasiae. omnibus his generibus folia brevia, sed crassiora duraque ceu cupressis. piceae rami paene statim ab radice modici rit, nec forma alia. materies vero praecipua est trabibus et plurimis vitae operibus. resina in ea vitium, unde fructus piceae, exiguumque sudat aliquando contactu solis. e diverso materies, quae abieti pulcherrima, piceae ad fissiles scandulas cupasque et pauca alia secamenta. Quinto generi est siet odore acrior. plusculum huic erumpit liquoris melleo colore atque lentore , numquam durescentis. Sextum genus est taeda proprie dicta, abundantior suco quam reliqua, parcior liquidiorque quam picea, flammis ac lumini sacrorum etiam grata. hae, mares duferunt et eam, quam Graeci sycen vocant, odoris gravissimi. laricis morbus est ut taeda fiat. Omnia autem haec genera accensa fuligine inmodica carbonem repente exspuunt cum eruptionis crepitu eiaculanturque