comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dixerat accusator epoto paculo conci¬
disse : negat eodem die mortuum. ꝑalam
etiam contraria & superuacua de stulta¬
orator efficit ⁊ ut quod contrarium esse zaut
litum cibariis detraxerat: at cicero contͣ
obiecerant ei qđ dissoluerat exercitum
largiendo corrumpere:testes in corneliũ
ualuum. quia ipse fateatur. Aliquancdo¬
que dicendo refutare non possumus: qͣsi
fastidiendo calcamus: Facile est etiam
eludere similitudines: quȩ ducuntur ex
nam si uetera erunt ⁊ fabulosa dicemus:
sin dubia. maxime:quidem dissimilia. St̃
dum totum crimen ex ponitur: ut cicero ꝓ
Scauro contra bostarem. nam ueluti ora¬
tionem diuersȩ partis imitatur. Interdũ
plurimis propositionibus iunctis utimur:
inuidiȩ gratia ꝯ que asperius ddicta suñt.
eluduntur: ut a sicerone Triarius cum
Scauri columnas per urbem plaustris ue¬
ctas esse dixit. Ego porro inquit qui al¬
banas habeo columnas: clitellis eas ap¬

Expanded text:
ixerat accusator epoto poculo concidisse, negat eodem die mortuum. palam etiam contraria et supervacua et stultaoratoris efficere, ut quid aut contrarium esse aut litum cibariis detraxerit; asperum crimen, obiecerint Oppio, quod is voluerit exercitum largiendo corrumpere. testes in Cornelium ervacuum, quia ipse fateatur. petit acquae dicendo refutare non possumus, quasi fastidiendo calcemus. quoniamas vero similitudines, quae ducuntur ex quae si vetera erunt, fabulosa dicere licebit; si indubia, maxime quidem dissimilia. neque rim totum crimen exponitur, ut Cicero pro Scauro circa Bostarem facit veluti orationem diversae partis imitatus, aut pluribus propositionibus iunctis, invidiae gratia, quae asperius dicta sunt, eluduntur, ut a Cicerone Triarius. nam cum Scauri columnas per urbem plaustris vectas esse dixit, ego porro, inquit, qui Albanas habeo columnas, clitellis eas ap
Abbreviated transcription (Latin):
mentorum singulis instandum est. infirmio¬
ra congreganda sunt: quia illa per se fortia
non oportet circunstantibus obscurare ⁊ ut qua¬
lia sunt appareant. Nec imbecilla mutuo
auxilio sustinentur. nam si non possunt ua¬
lere. quia magna non sunt : nalebunt: ꝗa
afferunt: & fidem detrahunt. neq enim
potest iudex credere satis esse ea potentia
quȩ non putamus ipsi sufficere: qui diximꝰ
In rebus uõ apertis argumentari tam sic e¬
stultum ꝙͣ in clarissimum solem mortale
decrescat oratio.
E futatio dupliciter accipitur. nam
&pars defensoris tota in refutatio

Expanded text:
mentorum singulis instandum, infirmiora congreganda sunt, quia illa per se fortia non oportet circumstantibus obscurare, ut qualia sunt appareant, haec imbecilla natura mutuo auxilio sustinentur. ita quae non possunt valere, quia magna sint, valebunt, quia adferunt et fidem detrahunt. neque enim potest iudex credere satis esse ea potentia, quae non putamus ipsi sufficere qui diximus. In rebus vero apertis argumentari tam sit stultum quam in clarissimum solem mortale decrescat oratio. efutatio dupliciter accipi potest. nam pars defensoris tota est posita in refutation
Abbreviated transcription (Latin):
cas excolendum: similitudine terrȩ utaris
quȩ neglecta sentes ac dumos ⁊ culta autẽ¬
fructus creat. Aut si ad curam rei pu. hor¬
teris. ostendes apes d formitas non mõ
muta . sed parua animalia in cõmunela
stra sine mente / ita ciuitas sine lege suie
partibus ut nerius : sanguine : & membris
uti non potest: Ita ut in hoc genere maxĩe¬
deas: ut apud Eschinem socraticum male
respondit Aspasia xenophontis uxor qđ
Cicero his uerbis tranffert: Dic mihi queso.
habes/ utrumne illius an tuum malis:
illius inquit. Quid si uestem d ceterum
habes: utrumne uirum tuum malis ian
illius : hic mulier erubuit: merito enim.
male responderat se malle alienum aurum
rum suum tale ẽẽ quale illius ꝯ potuisset pu¬
dice respondere malle se uirum suum ta¬
lem esse : qualis melior esset.Trahimusd¬

Expanded text:
cas excolendum, similitudine utaris terrae, quae neglecta spinas ac dumos, culta fructus creat; aut si ad curam rei publicae horteris, ostendas apes etiam formicasque, non modo muta, sed etiam parva animalia, in commune tamen stra sine mente, ita civitas sine lege suis partibus, ut nervis ac sanguine et membris, uti non potest. Sed ut hdeas; ut apud Aeschinen Socraticum male respondit Aspasiae Xenophontis uxor, quod Cicero his verbis transfert: Dic mihi, quaesohabes: utrumne illud an tuum malis? illud , inquit. quid si uestem et ceterum habes, utrumne tuum virium malis an illius? hic mulier erubuit, merito; male enim responderat se malle alienum aurum rum suum tale esse, quale illud esset, potuisset pudice respondere malle se virum suum talem esse, qualis melior esset. scio quosd
Abbreviated transcription (Latin):
uel bipes ddifferens. Diuisione adiuuari
diffutionem docet cicero ⁊ eamq differ¬
re a partitione⁊ qđ hȩc. sit totius in par¬
tes illa generis in formas: Partes incer¬
tas esse int quibus constet respu. formas
certas ut quot sint species rerum publicaꝵ
quas tres accepimus: quȩ populꝰ quȩ
paucorum ꝰ quȩ unius potestate regeren

Expanded text:
division autem adiuvari finitionem docet, eamque differre a partitione, quod haec sit totius in partes, illa generis in formas; partes incertas esse, ut Quibus constet respublica; formas certas, ut Quot sint species rerum publicarum, quas tris accepimus, quae populi, quae paucorum, quae unius potestate r
Abbreviated transcription (Latin):
transferat / excuset. deprȩcetur ⁊ molliat ⁊
minuat: auertat ꝯdespiciat ⁊ irrideat opus ẽ.¬
affert: defensor autem inopinatis frequen¬
ter occurrit. Accusator dat testem: patro¬
nus re ipsa resellit: & deniq tanto est ac¬
cusare ꝙ defendere facilius: quanto facẽ
aut transferendum. Extra hȩc in iudiciis
fere nihil est. Deprecatio quidem sine
binus: ut laudem humanitatis potius: ꝙͣ
uoluptatem ultiõnis concupiscat. Quȩ neq¬

Expanded text:
transferat, excuset, deprecetur, molliat, minuat, avertat, despiciat, derideat. Quareadfert, patronus etiam inopinatis frequenter occurrit. accusator dat testem, patronus ex re ipsa refellit. cusare quam defendere, quanto facere aut transferendum; extra haec in iudiciis fere nihil est. deprecatio quidem, quae est sine bimus enim ut laudem humanitatis potius quam voluptatem ultionis concupiscat. apud
Abbreviated transcription (Latin):
fum signum iouis columnȩ impositum po¬
pulo ostendit: & pro ligario cum .c. cȩsa¬
dii confitetur. quȩ cum propria causȩ sũt
diuina testimonia uocantur: cum aliunde
accersutur: argumenta.

Expanded text:
cum signum Iovis columnae impositum populo ostendit, et pro Ligario, cum causam C. Caesa, confitetur. quae cum propria causae sunt, divina testimonia vocantur; cum aliunde arcessuntur, argumenta.
Abbreviated transcription (Latin):
Usiurandum litigatores aut offerũt
suum : aut non respuunt oblatum:
aut ab aduersario exiguntꝰ aut recusant/
cum ab his exigatur. Offerre suum sine
illa conclitione ut aduersarius iuret fere
improbum est.Qui id faciet / aut uita se
tuebiturs ut eum non sit credibile peieratu¬

Expanded text:
usiurandum litigatores aut offerunt suum aut non recipiunt oblatum, aut ab adversario exigunt aut recusant, cum ab ipsis exigatur. offerre suum sine illa condicione, ut vel adversarius iuret, fere improbum est. qui tamen id faciet, aut vita se tuebitur, ut eum non sit credibile peieratu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ preteriti : & fluctus ẽe ycum magna
uis uenti in mare incubint ⁊ quod est¬
coniuncti. & eum mori s cuius ẽ cor uul¬
ut ibi messis sit ubisatum non sit: A ut
quis Romȩ sit ꝯcum athenis ẽ. Quȩdam
mouetur qui ingreditur i etiam mouetur¬
q ingreditur qui mouetur i& potest coisse
cum uiro que non peperit: & non eẽ uentꝰ

Expanded text:
uctus esse, cum magna vis venti in mare incubuit, quod coniuncti, et eum mori, cuius cor est vulut ibi messis sit, ubi satum non est, ut quis Romae sit, cum est Athenis, ut movetur qui ingreditur, etiam ingreditur qui movetur. Quare potest et coisse cum viro, quae non peperit, et non esse ventus
Abbreviated transcription (Latin):
Saturninus: sicut Gracti:. Dissimile: Brutus
occiit liberos proditionem molientes: Man¬
lius uirtutem filii morte mulctauit. Con¬
namenta restituit: Uerres eadem sociis abstu-¬
lit. utilis similium admonitio ad ea quȩ¬
futura sunt / ut siquis dicat dydnisium id¬
cuco petere custodes salutis sugͣ iut eorum
aduitus arinis ty ranindem occupet: &re¬
ferat exemplum: fadem ratione pĩsistra¬
tum ad dominationem peruenisse. Sedut
exempla aliquando tota similia sunt iut r¬
hoc proximum sic interdum ex maioribus
ad minora. nel ex minoribus ad maiora
tero: Tibicines cum ab urbe discessissent:
publice reuocati sunty quanto magis princi¬
pes ciuitatis bene de repu. meriti icum mn¬

Expanded text:
Saturninus sicut Gracchi. dissimile , Brutus occidit liberos proditionem molientes; Manlius virtutem filii morte multavit. conrestituit; Verres eadem sociis abstulit. etst, ut si quis dicens, Dionysium idcirco petere custodes salutis suae, ut eorum adiutus armis tyrannidem occupet, hoc referat exemplum, eadem ratione Pisistratum ad dominationem pervenisse. Sed ut sunt exempla interim tota similia ut hoc proximum, sic interim ex maioribus ad minora, ex minoribus ad maiora est? tibicines , cum ab urbe discessissent, publice revocati sunt; quanto magis principes civitatis viri et bene de republica m
Abbreviated transcription (Latin):
legium facit/ facit de furtumi aut ex mi¬
noreiut qui facile ac palam mentiturse¬
tiam peierat. Aut ex paris ut qui rem iu¬
dicandam pecunam accepit : ob dicendũ
falsum testimonium etiam accipit. Iuris
confirmatio est eiusmodi. Ex maiores
si adulterum occidere licet: &loris cedeͣ
ex minore ⁊ si furem nocturnum occide᷑
licet ꝰ quid latronem: Expari quȩ pe¬
na aduersus interfectorem patris iusta
est ꝯ eadem aduersus matris. Ex maio
re ⁊ Cicero pro cecina : qui exercitus ar
bitur mouisse: Ex faciliore in clodium
pro cimia Ita nescire esse armatosisat
est: ut uim factam probesyin manus eoꝵ
incidere non est satis. Ergo ut breuiter
contraham / ducuntur argumenta a per¬
sonis: causis: locis ⁊ tempore⁊ facultatibus
finitione: genere : specie xifferentibus
propriis⁊ remotione: diuisione ⁊ initior in¬
crementis ⁊ summa similibus ⁊pugnantibus
consequentibus : efficientibus effectis: euen-¬
gip uocant. Non ddebui tibi pecuniam, nun¬

Expanded text:
legium facit, faciet et furtum; ex minore, qui facile ac palam mentitur, peierabit; ex pari, qui ob rem iudicandam pecuniam accepit, et ob dicendum falsum testimonium accipiet. iuris confirmatio huiusmodi est: ex maiore, si adulterum occidere licet, et loris caedere; ex minore, si furem nocturnum occidere licet, quid latronem? ex pari, quae poena adversus interfectorem patris iusta est, eadem adversus matris; quore pro Caecina, quod exercitus armbitur movisse? Ex faciliore in Clodium epro Caecina, itane scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est satis? ergo , ut breviter contraham summam, ducuntur argumenta a personis, causis, locis, tempore cuius finitione, genere, specie, differentibus, propriis, remotione, divisione, initio, incrementis, summa, similibus, dissimilibus, pugnantibus, consequentibus, efficientibus, effectis, evengnum est. Non debui tibi pecuniam; nun
Abbreviated transcription (Latin):
idest sedes argumentorum: in quibus la¬
tent: & ex quibus sunt petenda. non enĩ
nascitur: cum add locum uentum erit. fa¬
ut causa⁊ tempus: locus: occasio ⁊ instru¬
mentum modus & cȩtera rerum sint ac¬
cidentia. Personis autem non quicquid
accidit ẽ exequendum sed unde argu
menta sumi possunt. Ea sunt genus. nam
uendum inde fluunt causȩ. Natio. nam
& gentibus proprii sunt mores. nec idem
in barbaro : Rpmano greco probabile est
Patria. quia similiter ciuitatum leges &
instituta opimones habent. Differentia
sexus : ut latrocinum facilius in uirozue¬
neficium in femina credas. E tas. quia
aliuod aliis annis magis conuenit. Edu¬
catio d disciplina. quoniam refert a qui¬
bus: & quo quisq modo sit institutus.
habitus corporis. alius enim roburꝰ alius¬

Expanded text:
sed sedes argumentorum, in quibus latent, ex quibus sunt petenda. nam , nascatur, cum ad locum ventum erit, faut causa, tempus, locus, occasio, instrumentum, modus et cetera, rerum sint accidentia. personis autem non quidquid accidit exsequendum menta sumi possunt. ea porro sunt, genus, nam vivendum inde causae fluunt; natio, nam et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, Romano, Graeco probabile est; patria, quia similiter etiam civitatum leges, instituta, opiniones habent differentiam; sexus, ut latrocinium facilius in viro, veneficium in femina credas; aetas, quia aliud aliis annis magis convenit; educatio et disciplina, quoniam refert, a quibus et quo quisque modo sit institutus; habitus corporis, ducitur enim frequ
Abbreviated transcription (Latin):
bimus. Cicero pro Milone. Pudicitiam cum
eriperet militi tribunus militaris in exer¬
citu .C. Marii propinquus eius imperatoris
interfectus ab eo ẽ. cui uim afferebat:
facere enim probus adolescens periculose
ꝙ perpeti turpiter maluit. Atqui hunc
ille summus uir scelere solutum periculo
liberauit: Quedam siguificare satis erit:
ille serunlus / aut Publius nasica : aut il.
Opimius: aut m̃e consule senatus non ne¬
farius haberi / si sceltratos interfici nefas
fictis fabulis doctissimi homines memorie
prodiderunt eum iqui patris ulciscendi cã
matrem necauisset ⁊uariatis hominum sen-¬
tentiss non solum diuia ꝯ sed sapientissimȩ
dee sententia liberatum. Fabulȩ etiam¬
illȩ quȩ ꝓ sopi nomine celebrantur : ꝙ qͣ

Expanded text:
bimus, ut Cicero pro Milone: pudicitiam cum bimus, ut Cicero pro Milone: pudicitiam cum eriperet militi tribunus militaris in exercitu C. Marii, propinquus eius imperatoris, interfectus ab eo est, cui vim adferebat. facere enim probus adolescens periculose quam perpeti turpiter maluit; atque hunc ille summus vir scelere solutum periculo liberavit. quaedam significare satis erit, ille Servilius aut P. Nasica aut L. Opimius aut C. Marius aut me consule senatus non nefarius haberi, si sceleratos civis interfici nefas fictis fabulis doctissimi homines memoriae prodiderunt, eum, qui patris ulciscendi causa matrem necauisset, variatis hominum sententiis, non solum divina sed sapientissimae deae sententia liberatum. illae q
Abbreviated transcription (Latin):
M sorquatus ⁊ꝙͣ illa mulier: cuius manu
pẏrrus ẽ interfectus : & ad moriendum
non tam cato & Scipiosꝙͣ lucrtia. Ex¬
similibus autem cicero pr̃o Murena: Etẽi
mihi accidit iut cum duobus patritiis altoͬ
mo uiro peterem: superaui dignitate lati¬
linam z gratia Galbam: Ex maĩoribus ad¬
minora: pro Milone: Negant intueri lucem
fas esse ei iqui a se hominem occisum fate¬
ratius qui sua manu sororem esse interst
occidi non spurium Melium. qui annona
leuanda iacturisq reifamiliaris : quia ni¬
mis amplecti plebem uidebatur in suspici¬
onem regni affectati incidit &. cȩtera: de¬
inde: sed eum auderet dicere cum patriam
periculo liberasset Icuius nefandum adulte¬
rium in puluinaribus: & totus in clodium
loco & cȩteris: per quȩ fere omnia cicero p̃¬
iudicia quȩ de cluentio indebantur facta.
apud uirgilium. At non ille satum quo te
mentiris achilles: Talis in hoste fut Priamo.
Quȩdam ex his que gesta sunt: tota narra¬

Expanded text:
et Torquatus quantum illa mulier cuius manu Pyrrhus est interfectus, et ad moriendum non tam Cato et Scipio quam Lucretia; simile est hoc pro Murena, etenim mihi ipsi accidit, it cum duobus patriciis, altero imo viro, peterem; superavi tamen dignitate Catilinam, gratia Galbam. maius ita dicit: Negant intueri lucem esse fas ei, qui a se esse hominem occisum fatet, cum sua mann sororem esse interfec occidi, non Spurium Maelium, qui annona levanda iacturisque rei familiaris, quia nimis amplecti plebem videbatur, in suspicionem incidit regni adfectandi, et cetera, deinde, Sed eum auderet enim dicere, cum patriam periculo liberasset  cuius nefandum adulterium in pulvinaribus, et totus in Clodium loco, ceteris, per quae fere omnia Cicero praeiudicia, quae de Cluentio videbantur facta, mplum est: At non ille, satum quo te mentiris, Achilles talis in hoste fuit Priamo. quaedam autem ex iis, quae gesta sunt, tota narra
Abbreviated transcription (Latin):
iiciunt propria & differentia. A propri¬
is confirmatur fintio: a differentibus
soluitur. Proprium ẽ aut quod soli ac¬
cidit int homini sermoyrisus: aut quoel
utiq accidit sed non soli: ut igni calefa¬
cere. & sunt eiusdem rei plura propͥa:
ut ipsius ignis lucereyl calere. Quodcũq¬

Expanded text:
iiciunt propria et differentia. propriis confirmatur finitio, differentibus solvitur Proprium autem est aut quod soli accidit, ut homini sermo, risus; aut quidquid utique accidit sed non soli, ut igni calfacere. et sunt eiusdem rei plura propria, ut ipsius ignis lucere, calere. itaq
Abbreviated transcription (Latin):
entibus abundante ⁊ & his omnibus desti
magistratus: an priuatus ꝓpater: an filius:
ciuis an peregrinus: liber an seruus : ma¬
ritus Ian celebs: parens liberorum: an or¬
orbus sit. Plurimum distat animi nata᷑
et enim auaricia: iracundia: misericordia:
uictus luxuriosus :an frugi an sordidus¬
sit quęntur. Studia quõq nam rusti¬
cus forensis: negociator⁊ miles: nauiga¬
tor ⁊ medicus aliud atq aliud efficiunt.
Intuendum etiam quid affectet quisq
locuplex uideri. an disertus ⁊iustus: an
potens. Spectantur acta & dicta. & ex

Expanded text:
entibus abundante et his omnibus destitmagistratus an privatus, pater an filius, civis an peregrinus, liber an servus, maritus an caelebs, parens liberorum an orbus sit, plurimum distat; animi natura, etenim avaritia, iracundia, misericordia, victus luxuriosus an frugi an sordidus, quaeritur; studia quoque, nam rusticus, forensis, negotiator, miles, navigator, medicus aliud atque aliud efficiunt. intuendum etiam, quid adfectet quisque, locuples videri an disertus, iustus an potens. spectantur ante acta dictaque, ex
Abbreviated transcription (Latin):
gismum. est eĩ epicherema pars syllogismi.
Quidam inesse epicheremati apodixin
fidem dubiis afferens: quȩ natura est oĩ¬
um argumentorum. Argumentum plu¬
ra siginficat. nam fabulẽ ad actum sçe¬
narum composite argumenta dicuntur.
et ẜ ȩdianus orationum ciceronis thema¬

Expanded text:
nam et epichirema syllogismi pars est. quidam inesse epichiremati apodixin fidem dubiis adferens; quae natura est omnium argumentorum, neque enim ra significat. nam et fabulae ad actum scenarum compositae argumenta dicuntur, et orationum Ciceronis ve
Abbreviated transcription (Latin):
N actionibus primum generaliter
pro testibus atq contra testes dici so¬
let. Hic ẽ commimis locus ⁊cum parsalte¬
ra nullam firmiorem probationem esse cõ¬
tendit. ꝙͣ quȩ sit hominum sententia nixa:
altera ad detrahendam illis fidem iomĩa
per quȩ fieri soleant falsa testimoniare¬

Expanded text:
n actionibus primum generaliter pro testibus atque in testes dici solet. et hic communis locus, cum pars altera nullam firmiorem probationem esse contendit, quam quae sit hominum scientia nixa; altera ad detrahendam illis fidem omnia, per quae fieri soleant falsa testimonia, e
Abbreviated transcription (Latin):
stio ẽ quȩ non sit aut iͥnre ⁊ aut in ꝑ.¬
sona: nec esse possunt argumentorum
loci inisi in his / quȩ rebus/ aut personis
accidunt. Ea aut per se inspici solent⁊
aut ad aliua referri: nec ulla confirma
alia, quȩ sit oportẽt, aut maior: aut par
earum duplex ẽ ratio ut uel quia ẽ ali¬
quid ⁊ aliud non sit ut dies ẽ mnoꝵ ergo
non est: uel quia ẽ aliquid  alid sit. ut: quia¬
Nunc partes subiiciam.

Expanded text:
tio est, quae non sit aut in re aut in persona; neque esse argumentorum loci possunt nisi in iis, quae rebus aut personis accidunt, eaque aut per se inspici solent aut ad aliud referri; nec ulla confirmatalia potest, eaque sit oportet aut maior aut par ruplex ratio est, ut vel quia est aliquid, aliud non sit; ut dies est, nox non est; vel quia est aliquid, et aliud sit: tis partes subiiciam.
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Dicuus nune contumȩliam fecit: quod
aͥ cicerone reprehenditur. affici enim contumȩ¬
furens : A tastibus effera flãmis /Q magis
effuso crudescant sanguine pugne. Ronitur cõ¬
paratiuus pro absoluto ut se quis infirmiorem
esse dicet: committimus duo comparatiua in¬
ter se/. Si te catilma comprehenda seu interfici
uissero credo uerendum erit mihi ꝯ ne non
potuis omnes boni serius ame ꝙ̃ quisꝙͣ cru¬
delius factum esse dicata Est d̃ figura illa

Expanded text:
bieno damnat, et contumeliam fecit, quod a Cicerone reprehendi notum est; ad fici enim contumefremens et tristibus effera flammis, / {quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae} Veriorem esse dicet; duo inter se comparativa committimus: Si te, Catilina, comprehendi, si interfici iussero, credo, erit verendum mihi, ne non potius hoc omnes boni serius a me quam quisquam crudelius factum esse dicat. sunt et illa
Abbreviated transcription (Latin):
bet dimetiendis pedibus: ac perpenden¬
dis sẏllabis consenescat. Satis hec in nos
componet multa scribendi exercitatio: ut
ex tempore etiam similia fundamus. Neq
uẽo tam sunt intuendi pedes ꝙͣ imiu̾sa
comprehensio: ut uersum facientes totum
illum decursum non sex uel quinq pe¬
des ex quibus constat uersus aspiciant.
Fante enim carmen ortum est ꝗͣ sobserua¬
su non expleto. numero conclusum. ple¬
Ciceronem: domus tibi deerat: at habeas¬
pecimia superabat: at indigebas:Fuint
etiam singulis uerbis incisa: membrum
autem est sensus membris conclusus: sed
ã toto corpore abruptus: & per se nihil
Cicero ambitum⁊ circuitum: comprehen¬
eius duo sunt genera: alterum simplex:
cum sensus unus longior est : de ambitui
circunducitur: alterum: quod constat
membris incisis: quȩ plures sensus habẽt.
Aderat iantor carteris. & carnifex pre¬
torise reliqua. pabet periodos membra ꝓuiuiut quo

Expanded text:
et ac fluere, dimetiendis pedibus ac perpendendis syllabis consenescat; nam id componet multa scribendi exercitatio, ut ex tempore etiam similia fundamus. neque vero tam sint intuendi pedes quam universa comprehensio, ut versum facientes totum illum decursum non sex vel quinque partes, ex quibus constat versus, aspiciunt. ante enim carmen ortum est quam observasus non expleto numero conclusus, plero utitur, «domus tibi deerat? at habebaspecunia superabat? at egebas». fit autem etiam singulis ueautem est sensus numeris conclusus, sed a toto corpore abruptus et per se nihil Cicero, ambitum, circuitum, comprehienem. genera eius duo sunt, alterum simplex, cum sensus unus longiore ambitu circumducitur, alterum, quod constat membris et incisis, quae plures sensus habent: aderat ianitor carceris, carnifex praetoris, reliqua. habet periodus membra minimum duo
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur uerba : & ex ultima prioris & prima
sequentis syllaba deforme nomen aliquod
teras committunt. precipuus tamen est hi¬
atus earum  quȩ cauo uel patulo ore effe¬
runtur. E planior littera est:I. autem ã
ues subiicit i & adhuc qui preponẽt longe
breuem. Minima est in duabus breuib

Expanded text:
duobus, ex ultima prioris ac prima sequentis syllaba deforme aliquod teras committunt, sonabunt. praecipuus tamen erit hiatus earum, quae cavo aut patulo maxime ore efferuntur. E planior littera est, i angustiorves subiiciet, et adhuc, qui praeponet longae brevem. minima est ut duabus brevibus
Abbreviated transcription (Latin):
es catilina ut te aut pudor a turpitudĩe
aut mętus a periculo. aut ratio a furore
guioixtiosis appellant. quę duas rest
diuersas colligit. utstam deest auaro qđ
habet. ꝙͣ quod non habet. stsunc diuersam
uolunt esse distinctionem quȩ similia i
te pro astuto sapientem appelles/ pro con¬
fidente fortem: pro illiberali diligentem :
quod totum pendet ex finitione. Anno
ex uicina quadam prȩhicti nominis ducta
casibus declinatio. Domitins afer pro u¬
clodio. Mulier omnium rerum imperita:
in omnibus rebus infelix. huic contraria¬
falsum sit arguitur: quȩ lex priuatis hoĩb
esse lex non uidebatur Gu proxima est &p¬
finem. Non mõ ad salutem eius extinguen¬
dam i sed etiam ad gloriam per tales uiros

Expanded text:
es, Catilina, ut te aut pudor a turpitudine aut metus a periculo aut ratio a furore quae duas res diversas colligat: tam deest avaro, quod habet, quam quod non habet. Huic diversam volunt esse distinctionem, cui dant nomente pro astuto sapientem appelles, pro confidente, fortem, pro illiberali diligentem. quod totum pendet ex finitione, ideoex vicinia quadam praedicti nominis ducta casibus declinat, ut Domitius Afer pro Cloatilla, mulier omnium rerum imperita, in omnibus rebus infelix; et cum verfalsum arguitur: Quae lex privatis hominibus esse lex non uidebatur. cui confinis est finem: non modo ad salutem eius exstingtecndam, sed etiam gloriam per tales viros
Abbreviated transcription (Latin):
est. Non semper ad pedes uerba dimensa
sunt. Ideoq ex loco transferuntur in locũ:
ut iungantur. quo maxime congriunt.
Sicut in structura saxorum rudium etiã
tune cadens contingit. In uerbo uehemẽs¬

Expanded text:
est. non enim ad pedes verba dimensa sunt, ideoque ex loco transferuntur ut locum, ut iungantur, quo congruunt maxime, sicut ut structura saxorum rudium etiam tune cadens contigit. quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
nexa tres habet formas: incisa que coma reduca a¬
tinuatio. uel conclusio uocatur. In omni cõ
positione tria sunt genera: ordo: iunctura
decrescat oratio & fortiori iungatur aliꝗd
infirmius: ut sacrilego fur: aut latroni pe¬
tulans : augeri enim debent sententię̧ & in

Expanded text:
nexa series tres habet formas: incisa quae κόμμαtinuatio vel conclusio. In omni porro compositione tria sunt generdecrescat oratio, et fortiori subiungatur aliquid infirmius, ut sacrilege fur, aut latroni petulans. augeri enim debent sententiae et in
Abbreviated transcription (Latin):
est apud ciceronem in clodium: quib iste
qui omnia sacrificia nosset: & facile a se
oleos placari posse arbitrabatur¬
in illum . & plenum uino: non uini: et
huic non hunc adulari: d mille alia. Sedd¬
uturam non peiora uincant. Ichemata At heio
duorum sunt generam: alterum loquẽdie
rationem uocant. alterum colloqmutione¬
maxime exquisitum est. Primum gram

Expanded text:
em utitur in Clodium: quibus iste, qui omnia sacrificia nosset, facile ab se deos placari posse arbitrabaturin illum, et plenum vino non vini, et huic non hunc adulari iam dutinamque non peiora vincant. verum schemata λέξεως duorum sunt generum: alterum loquendi rationem vocant, alterum maxime collocatione exquisitum est. quorum tam
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate. nam si cepisset a corpore : non
bene ad latera faucesq descenderet. Est
etiam alius ordo naturalis ut iuros ac
feminas : diem ac noctem ⁊ ortum & occor
mini: nam si gemini precesserit ifratres i¬
addere non erit opus. Uerbo sensum clau¬
dert multo si compositio patiatur: optimũ ẽ.
ius enim sermonis est in uerbis si id aspe:¬
rius erit: cedet oratio numeris. Sine dubio¬

Expanded text:
it. at si coepisset a toto corpore, non bene ad latera faucesque descenderet. est et alius naturalis ordo, ut viros ac feminas, diem ac noctem, ortum et occasumini; nam si gemini praecesserint, fratres addere non est dere multo, si compositio patiatur, optimum est; ut verbis enim sermonis vis est. Si id asperum erit, cedet haec ratio numeris, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
abrũpit: polpolorum obtruntat & auro Ui
potitur. Quid non mortalia pectora pectora¬
cul inde cite motum in diuersa quadrige /
Distulerãt . at tu dictis albaneͤ maneres ¶Ra¬
ptabatq uiri mendacis uiscera T̃qllus IG̃e

Expanded text:
abrumpit, Polydorum obtruncat et auro fi potitur. quid non mortalia pectora cul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant , at tu dictis Albane maneres! raptabatque viri mendacis viscera Tullus. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
sit / ut /O fortuatam natam me consule i
antur: quia necesse est compositio multis
clausulis conscia subsultet. Ioleoq breuioꝵ
uerborum ac nominum uitanda continu¬
atio: A ex ddiuerso quoq longorum. affe¬
runt enim quandam dicendi tarditatem..¬
Uitium etiam est / si cadentia similiter: &
similiter desinentia & eodẽm̃ declinata¬
nominibus similia his continuari decet.
Omnis structura dimensio & copulatiouo¬

Expanded text:
ine, O fortunatam natam me Consule Romam. abuntur, quia necesse est compositio multis clausulis concisa subsultet. ideoque etiam brevium verborum ac nominum vitanda continuatio et ex diverso quoque longorum; adfert enim quandam dicendi tarditatem.iusdem loci, si cadentia similiter et prioris ultimae et primae sequentis nominibus similiaque his continuari decet, omnis structura ac dimensio et copulatio vo
Abbreviated transcription (Latin):
xuriatus luxuriat: fuctuatue fluctuat:
assentior assentio Fit figura in numero:
cum singulari plura subiungimus : ut pugna
risere parentes. Nec deus hunc mensa dea ꝗ¬
nec chionata cubili est / ex illis enim qui nõ
risere hunc quem non dionata Et persius
nostrum istuad iuiuere triite aspexis nostram

Expanded text:
uctuatur, fluctuat; adsentior, adsentio. est figura et in numero, vel cum singulari pluralis subiungitur, gladio pugnacvel ex diverso, qui non risere parentes, nec deus hunc mensa dea nec dignata cubili est; Ex illis enim, qui non risere, hic quem non dignata.  satura est Sed nostrum istud vivere triste aspexi , cum
Abbreviated transcription (Latin):
Rtium aliȩ sunt in inspectione:
idest cognitione & existimatione
rerum positȩ: ut Astronomia nullum exi¬
gens actum: sed ipso rei cuius studium ha¬
bet incellectu contenta: quȩ deoon Iixai
dicuntur. Aliȩ in agendo: quarum finis
in actu perficitur: nihilq post actum ope¬
tur qualis est saltatio. Aliȩ in effectu qu&
operis quod oculis subiicitur: consinnatione¬
appellant, qualis est pictura: unde iudi¬
candum est rhetoricen in actu consistere.
perficit enim quod officii sui est. uidetur

Expanded text:
rtium aliae positae in inspectione, id est cognitione et aestimatione rerum, qualis est astrologia, nullum exigens actum sed ipso rei, cuius studium habet, intellectu contenta, quae θεωρητικὴ vocatur; aliae in agendo, quarum in hoc finis est et ipso actu perficitur nihilque post actum opetur, qualis saltatio est; aliae in effectu, quae operis, quod oculis subiicitur, consummationeappellamus, qualis est pictura: fere iudicandum est, rhetoricen in actu consistere; hoc enim, quod est officii sui, per
Abbreviated transcription (Latin):
tum habebit. Consũmatos autem plus na
& e terra uberi utile ałiquid nullo etiam
colente nascitur. At in solo fecundo plus
cultor ꝙ ipsa per se bonitas soli efficiet.
fingit. illa fingitur. nihil ars sine mãteia:
materiae autem sine arte prȩtium est. ars
summa. materia optima melior.

Expanded text:
tum, consummatos autem plus doc, e terra uberi utile aliquid etiam nullo colente nascetur, at in solo fecundo plus cultor quam ipsa per se bonitas soli efficiet. fingit, illa fingitur. nihil ars sine materia, materiae etiam sine arte pretium est, ars summa materia optima melior.
Abbreviated transcription (Latin):
bimus: aut singulis uerbis. aut coniunctis
in singulis idendum est uit sint Iatina
accommodata. In coniunctis ut emendata
ut collocataiut figuratał Uidendum est¬
mire facundię uiro putat in esse asinius
Apollio quandam patauinitatem. Quare
ciuitate donatã.
Erspicuitas in uerbis precipuam
habet proprietatem: sed proprie¬
tas ipsa non simpliciter accipitur. Primus
enim intellectus est sua cuiuisq rei appel¬
latio iqua tamen non semper utimur. Iui¬

Expanded text:
bis aut singulis aut coniunctis. In singulis intuendum est ut sint Latina, olumus accommodata, in coniunctis, ut emendata, ut collocata, ut figurata. sed emirae facundiae viro, putat inesse Pollio Asinius quandam Patavinitatem. quare civitate donata. erspicuitas in verbis praecipuam habet proprietatem, sed proprietas ipsa non simpliciter accipitur. primus enim intellectus est sua cuiusque rei appellatio, qua non semper utemur;
Abbreviated transcription (Latin):
ne cursum dicendi refrenet i & caloreme
cogitationis extinguat nimia illa diligen¬
tia. Miser enim & pauper orator est/ qui
nullum uerbum ȩquo animo perdere põt
mum cognouerit: & lectione multa atq i¬
donea copiosam sibi uerborum supelledtilẽ

Expanded text:
 cursum dicendi refrenat et calorem cogitationis extinguit mora et diffidentia. miser enim et, ut sic dicam, pauper orator est qui nullum verbum aequo animo perdere potest. mum cognoverit, tum lectione multa et idonea copiosam sibi verborum supellectilem
Abbreviated transcription (Latin):
non tumen adeo ut omissa rerum qui ner¬
ui sunt causarum diligentia quadam ina¬
ni circa uoces studio senescamus. Maiore¬
reade cãpillum componere non existimabit
ad curam suam pertinere. Euenit enim
plerunq: ut nimia diligentia deterior fiat
ximum est ac uulgari genere orationis
atq con suetudine comunis sensus abhor¬

Expanded text:
tam iis qui, omissa rerum qui nervi sunt in causis diligentia, quodam inani circa voces studio senescunt, ire et capillum reponere non existimabit ad curam suam pertinere. sed evenit plerumque ut in hac diligentia deterior etiam ximum, a vulgari genere orationis et a consuetudine communis sensus ab hor
Abbreviated transcription (Latin):
facto. ut uomens frustis pro esculentis ⁊¬
gremium suum. & totum tribimal imple¬
uit: & Geminiq minantur in celum sco¬
puli. fũt res per similitidinem attollimꝰ.¬
ut credas in mare reuulsas cycladas Eut
per comparationem iut fulminis ocior alis:
Aut signis quasi quibuscdam hilla uel in¬
tacte segetis per simima uolaret sGrami¬
na: nec teneras cursu lesisset aristas. liel
translatione i ut illudipsum uolare. Crescit
hyperbole aliquando alia superaddita.
Cicero in Anconium ⁊quȩ charybdis tam¬
uorax/ carybdis dico iquȩ si fuit ꝯfuit ani¬
mal unum. Occeanus mediusfidius tot
res tam dissipatas itam distantibus in lo¬
cispositis tam cito absorbere potuisse. Si¬

Expanded text:
t vomens frustis esculentis gremium suum et totum tribunal implevit, et geminique minantur | caelum scopuli; aut res per similitudinem attollimus, credas innare revulsas Cycladas; aut per comparationem, ut fulminis ocior alis; aut signis quasi quibusdam, illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas; vel translatione, ut ipsum illud volaret. crescit interim hyperbole alia insuper addita, ut Cicero ivorax, Charybdin dico? quae si fuit, fuit animal unum oceanus medius fidius res, tam dissipatas, tam distantibus id locis positas, tam cito absorbere potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
nomen aut uerbum ex eo loco in quo primũ
erat in eum in quo aut proprium deesti aut
translatum proprio melius est. Id facimus
tes: & fructus laborare. Necessitate Nos
durum hominem aut asperum: non enim
proprium nomen erat quod daretur his
sum ira i inflãmatum cupiditate zerrore la
nis: generis claritatem ⁊ contionum procel¬
las ⁊ eloquentię fulmina. Cicero fontem¬
niam Quȩdam parum speciosa dictu per hãe
rei: quam uolumus exprimere: hȩc pro
sidico de homine leonem. Modicus atq
oportunus eius usus illustrat orationem:
frequens obscurat & tedio complet. Conti¬
nuus uõ in allegoriam: & enIgmata exit.
Optime cicero ne sit deformis translatio p̃
& stercus curiȩ Glauciam. Ne etiam sit du¬
Quoluptatem referunt i maior uertendi li

Expanded text:
nomen aut verbum ex eo loco id quo proprium est, id eum id quo aut proprium deest aut translatum proprio melius est. id facimus, tes et fructus laborare; necessitate nos durum hominem aut asperum; non enim proprium erat, quod daremus his sum ira et inflammatumnis et generis claritatem et contionum procellas et eloquentiae fulmina, ut Cicero pro Mriem. quaedam etiam parum speciosa dictu per hanc rei quam volumus exprimere, haec pro um dico de homine, leo est. huius vis ofrequens et obscurat et taedio complet, continuus vero id allegorias et aenigmata exit.cavendum, ne sit deformis translatio, qet stercus curiae Glauciam  ne nimio mquoru
Abbreviated transcription (Latin):
poetis ꝙͣ oratoribus seint. nam prosa ut
mucronem pro gladio: &s tectum pro do¬
mo recipit nta non puppim pro naui: nee
pe dicit Romanus pielio uictor ⁊ cum ro¬
populo inquit imposuimus : & oratores iusi
sumus icum de se tm loqueretur. Almol ẽs¬
e ea incelligimus  ut Ispice aratra iugo
referunt suspensa iuuenci. unde apparet
noctem appropinquare. sed nescio: an ora¬
torent conueniat nisi in argumentando.
uuia / quȩ est nominis tropus: nomine posi

Expanded text:
poetis quam oratoribus. nam prosa, ut mucronem pro gladio et lectum pro domo recipiet, ita non puppim pro navi nec sic dicit, Romanus proelio victor, cum RoBrutum, populo , inquit, imposuimus et oratores visi sumus, cum de se tantum loqueretur. quod tiam intelligitur ex alio: aspice , aratra iugo referunt suspensa iuuenci, unde apparet noctem appropinquare. id nescio an oratori conveniat nisi id argumentando, ymia, quae est nominis pro nomine posi
Abbreviated transcription (Latin):
abdutendus ẽ. Dabu̾ntur .ti. illi tum qͦꝙ
tempora sua. Neq enim uerendum erit
ne binis preceptoribus oneretur puer. Non
erescit quidem sed diuiditur qui sub uno
miscebatur labore: & erit sui quisq operis
magister utilior.¬
S
erga discipulos suos animum  ac suc¬
cedere se in corum loco putet: a quibus sibi
aliorum ferat. non austeritas eius tristis.
non dissoluta sit comitas: ne inde odium:
hinc contemptus oriatur. Minime sit iracũ
lator. simplex in docendo: patiens laboris
assidius potius ꝙͣ immodicus. Interrogã¬
tibus libenter respondeat non interrogani¬
tes pertontetur. In laudandis discipulis nec
malignuis nec effusus. altera ⁊ enimres te¬
diimꝰ laboris altera securitatem parit. in
sus sit . pendeat ex iudicio preceptoris disci

Expanded text:
putem. dabuntur et illis tum quoque tempora sua, neque erit verendum, ne binis praeceptoribus oneretur puer. non enim crescet sed dividetur, qui sub uno miscebatur, labor, et erit sui quisque operis magister utiliors erga discipulos suos animum, ac succedere se in eorum locum, a quibus sibi  vitia nec ferat. non austeritas eius tristis, non dissoluta sit comitas, ne inde odium hinc contemptus oriatur. plurimus ei lator, simplex in docendo, patiens laboris, assiduus potius quam immodicus. interrogatibus libenter respondeat, non interrogantes percontetur ultro. in laudandis discipulorum dictionibus nec malignus nec effusus, quia res altera taedium laboris, altera securitatem parit. in  ita fiet, ut ex iudicio praeceptoris discip
Abbreviated transcription (Latin):
& nihil otiosum pati. sed ostendere quid
in inuentione: quid in eloquutione annotã¬
dum sit quid in prõȩmio conciliandi iudicis
causa quȩ narranda lux quȩ breuitas¬
que fides: quod consilium: & ꝙ occulta calli
inspiret qua iocunditate permulcent quan¬
ta in maledictis asperitas/ & in iocis inba¬

Expanded text:
 nihil otiosum pati, quodque in inventione, quodque in elocutione annotandum erit: quae in prooemio conciliandi iudicis ratio, quae narrandi lux, brevitas, fides, quod consilium, quam occulta callidinspiret, qua iucunditate permulceat, quanta in maledictis asperitas, in iocis urba
Abbreviated transcription (Latin):
in numeros & formas. Numeroꝵ ꝗdẽ
noticia non moͣ oratori sed cuicunq pri¬
mis saltem literis erudito necessaria e.
ratio cadit frequenter in causas. Namide
terminis mensurisq sunt lites. hane dia¬

Expanded text:
in numeros atque formas, numerorum quidem notitia non oratori modo, sed cuicunque salter primis litteris erudito necessaria estratio et ipsa quidem cadit frequenter in causas nam de terminis mensurisque sunt lites, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne extremȩ syllabe intercidant & siquar
centis: ne labra detorqueantur. Uidendum¬
etiam: ne immodicus hẏatus rictum distẽ¬
uocis conatus eleuentur: ne nimis constri¬
medus quomodo narrandum sit ⁊ qua sit
auctoritate suadendum: qua concitatione
consurgat ira : qui flexus deceat miserati¬
onem: quod ita optime faciet. si certos de co

Expanded text:
ne extremae syllabae intercidant, ut par scentis, ne labra distorqueantur, ne immodicus hiatus rictum discinvocis conatus adlevarentur, aliorum constrimoedus, quomodo narrandum, qua sit auctoritate suadendum, qua concitatione consurgat ira, qui flexus deceat miserationem. quod ita optime faciet, si certos ex com
Abbreviated transcription (Latin):
auribus ingrata. uitanda est etiam uaxpo¬
Aosiae idest longior ꝙͣ oportet scrmo ut est
apud liuium: Legati non impetrata pace
retro domum unde uenerant abierunt. huic
uicina NeoiSgaois uirtus habetur. est &
bis oratio oneratur ut ego oculis meis uidi:¬
Itero tulit: quidꝰ aliȩ inquit. in penula so
operositas / ut a diligenti curiosus & a reli

Expanded text:
auribus est ingratissima. vitanda etiam μακρολογία, id est longior quam oportet sermo: ut apud T. Livium, legati non impetrata pace retro domum, unde venerant, abierunt. sed huic vicina periphrasis virtus habetur. est et bis oratio oneratur: ego oculis meis vidiicero, cuoperositas, ut a diligenti curiosus et a reli
Abbreviated transcription (Latin):
si in tacita fortima bonitas tanta non eẽt
quam tu per te inquam obtines: intelligo
quid loquar. Tacuit enim quod nihilominꝰ
accepimus non deesse homines: qui ad cru¬
delitatem eum impellant. Absciditure
dicat clare atq euidenter ostendere : sed
sunt multi ac uarii excolendȩ orationis
modi. nam ipsa illa a ꝙexa. simplex &
in affectata habet quendam purum qua¬
Ilis etiam in feminis amatur. ornatum. Sũe
quȩdam uelut e tenui diligentia cuta pro¬
prietatem significationemq mundiciȩ.
alia copia locuplex ⁊ alia floribus leta uiri¬
um non unum genus. nam quicquid in
suo genere satis effectum est iualet precipua
tamen eus opera d qͥuocis. ex aggeranda
dignitate &s in cęteris altitudo quędam u
Sap tagia. in concipiendis insionibus.
He escrgia in efficiendo opere proposito.
cui adiicitur ⁊ tȩosagia repetitio proba
enim ab agendo dicta: cuius uirtus est ut¬

Expanded text:
hac tanta fortuna bonitas tanta non esset, quam tu per te, per te inquam, obtines: intelligo, quid loquar. tacuit enim illud, quod nihilominus accipimus, non deesse homines, qui ad crudelitatem eum impellant. absciditur pdicat, clare atque evidenter ostendere; sed sunt multi ac varii excolendae orationis modi. nam ipsa illa ἀφέλεια simplex et inadfectata habet quendam purum, qualis etiam in feminis amatur, ornatum, et sunt quaedam velut e tenui diligentia circa proprietatem significationemque munditiae. alia copia locuples, alia floribus laeta. virium non unum genus; nam, quidquid in suo genere satis effectum est, valet. praecipua tamen eius opera δείνωσις in exaggeranda indignitate et in ceteris altitudo quaedam, φαντασία in concipiendis visionibus, ecergasi/a in efficiendo velut opere proposito, cui adiicitur ἐπεξεργασία repetitio probatenim ab agendo dicta et cuius
Abbreviated transcription (Latin):
gius cum illa fuerit usus liberius salutas
95
se. hoc genus cresciti si ampliora uerba no
minibus conferuntur. Cicero in Uerrem: nõ
enim furem i sed raptorem: non adulterum
sed expugnatorem pudicitie: non sacrilegum:
crudelissimum carnificem ciuium sociorumq
in uestrum iudicium adduximus. Quatuor

Expanded text:
effuse, libidinosa meretricio more viveret, adulterum ego putarem si quis hanc paulo liberius salutasset? dimus, conferantur: ut Cicero in Verrem, non enim furem sed ereptorem, non adulterum sed expugnatorem pudicitiae, non sacrilegum carium sed crudelissimum carnificem civium sociorumque in vestrum iudicium adduximus. illo
Abbreviated transcription (Latin):
Ilem in descriptione conuiuii luxuriosi Ni¬
debar uidere alios intrantes  alios uõ exe¬
untes ꝯ quosdam ex uino uacillantes ⁊ quos¬
dam hesterna potatione oscitantes. humꝰ
erat immunda. luculentai umo coronis lan¬
guidulis & spinis cooperta piscium. Qund
plus uideret/ qui intrasset : prȩdare uẽo¬
ad inferendam rebus lucem reperte sunt
similitudines: quarum alię probationis
gratia inter argumenta ponuntur i alie
huius loci proprium Inde lupi ceu rapto¬
res atra in nebula i & aui similis: quae
circum litora⁊ circum piscosos scopulos hu¬
milis uocat equora iuxta. In quo genere
tum sit. debet enim quod illustrandȩ
minat. Quare poetis relinquamus exempla
xantiq fluenta deserit: ac delon maternã

Expanded text:
it in descriptione convivii luxuriosi: videbar videre alios intrantes, alios autem exeuntes, quosdam ex vino vacillantes, quosdam hesterna ex potatione oscitantes. humus erat immunda, lutulenta vino, coronis languidulis et spinis cooperta piscium. quid plus videret qui intrasset? sic ead inferendam rebus lucem repertae sunt similitudines; quarum aliae sunt, quae probationis gratia inter argumenta ponuntur, aliae huius loci proprium: inde lupi ceu raptores atra in nebula. Et avi similis, quae circum litora, circum piscosos scopulos humilis volat aequora iuxta. Quo in genere tum: debet enim, quod illustrandae minat. Quare poetis quidem Xanthique fluenta deserit ac Delum maternam
Abbreviated transcription (Latin):
ius latus ille mucro petebat : quiꝰ sensus
erat armorum tuorum: quȩ tua mensyo
culi: manus: ardor animi : quid cupie¬
bas: quid optabas: Simile est figurȩ quã
rerum est congeries : hĩc imius amplifica¬
scendentibus ⁊ quot descendentibus gradus.
mi astiterant: nescio quid illum de lege
Agraria uoluisse dicere suspicabantur: quod
si ad intellectum referas: minutio est : si
ad obscuntatem⁊ incrementum

Expanded text:
ius latus mucro ille petebat? Qui sensus erat armorum tuorum? Quae tua mens, culi, manus, ardor animi? quid cupiebas? quid optabas ? Simile est hoc figurae, quam rerum est congeries, hic unius multiplicascendentibus quot descendentibus gradus. mi adstiterant, nescio quid illum de lege agraria voluisse dicere suspicabantur. quod si ad intellectum referas, minutio est, si ad obscuritatem, incrementum
Abbreviated transcription (Latin):
sperare ornatam orationem fore, que pro¬
babilis non sit. Probabile genus cicero t
est. Itaq uult nobis esse auctoritatem in
uerbis/ sententias uel grauos uel aptas
opinionibus hominum ac moribus. his
saluis licet assumere ea quibus illustre

Expanded text:
fore, quae probabilis non erit. Probabile autem Cicero id est. itaque vult esse auctoritatem in verbis, sententias vel graves vel aptas opinionibus hominum ac moribus. his enim salvis, licet assumere ea quibus illustrem
Abbreviated transcription (Latin):
nihil maius est: ut matrem tuam occidisti:
quid dicam amplius s matrem tuam occidi¬
Antonium : Si hoc tibi inter genam & in illis
immanibus poculis tuis accidisset: quis nõ¬
turpe duceret : In cętu uõ populi Ro. & ĩ
Catilinam: Serui mehercule mei si me isto
pacto metuerenti ut te ciues tui metiuit
domum meam relinquendam putarem.

Expanded text:
nihil maius est; matrem tuam cecidisti. quid dicam amplius? matrem tuam cecidiam'; et 'si hoc tibi inter cenam in illis immanibus poculis tuis accidisset'; turpe duceret? In coetu vero populi Romani—. Et in Catilinam: servi mehercules mei si me isto pacto metuerent, ut te metuunt omnes cives tui, domum meam relinquendam putarem.
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Sententia aliquando ad rem refertur:
ut nihil est tam populare ꝙͣ bonitas. aliq̃n
ad personam iut illa Domitii ꝓfri. princeps
qui uult omnia scire/ necesse habet multa
certamine qui opulencior est. etiam si ac¬
cipit iniuiriam: tamen quia plus potest face̾

Expanded text:
anus. Sententiae interim ad rem referuntur, ut 'nihil est tam populare quam bonitas', interim ad personas, ut est Afri Domitii: 'princeps qui vult omnia scire, ei necesse est multa certamine qui opulentior est, etiam si accipit iniuriam, tamen, quia plus potest, facere
Abbreviated transcription (Latin):
clara illa atq sublimia plerimq mate
gnificum: tumidum alibi: & quȩ humi¬
lia circa resmagnas ⁊ apta circa minores
uidentur: sicut in oratione nitida nota¬
bile humilius uerbum & ueluti macula:
ita a sermone tenui sublime nitidumq
sensu iudicantur: ut illud scesa iungebãt
in cista mures rosere Camilli. At Uirgilii mi¬
rantur illud sepe exiguus mus casus sin
unius syllabę minus usitata addit grati
submittenda non nunꝙͣ quando uim re¬
bus interdum uerborum ipsa humilitas i¬
affert. An cum Cicero dicit in Pisonem icũ
tibi tota cogmĩtio sarraco aduchebatur in¬
cidisse uidetur in sordidum nomen/ non
eo contemotum hominis auxisse: & sic pro¬

Expanded text:
clara illa atque sublimia plerumque mategnificum, tumidum alibi, et quae humilia circa res magnas, apta circa minores videntur. Vt autem in oratione nitida notabile humilius verbum et velut macula, ita a sermone tenui sublime nitidumquesensu iudicantur, ut illud, caesa iungebant in cista mures rosere camilli. At Vergilii miramur illud, saepe exiguus mus. Nam epithunius syllabae non usitata addidit gratsummittenda nonnunquam est. vim rebus aliquando verborum ipsa humilitas adfert. An , cum dicet in Pisonem Cicero, cum tibi tota cognatio serraco advehatur, incidisse videtur in sordidum nomen, non eo contemptum hominis, quem destr