comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
temere oliuam nec quas dam terras diligentes
colere sicut in sicilia tradunt itaque decipiadoe
nas: Qm̃ igitur modo ut illis nmecolentur
agri exoraculo stilic& mabsbonis redderendẽ¬
di aecum est ab auos qui praeceptis rus pross¬
xere uiteriamq: cum dicerent malis intellege¬
re uoluereuilirsimos sumam puindentiae illo
fuitut quã minimum eẽ in p&i precipiebanten is
ista quitrium phales denas argenti librxs in suꝑ¬
latile criminidabant quimortuo uili corelinqs
uiltorias & reuesti in rurce sua postulecbant q us
herenda colenda suscipiebat respexercitus queduce¬
bostsenatuill uilcante. Palla reliqua e iculco ner¬
quari agricolam essequisqis emer& qđ piue stare effun¬
duspossit malum patrem familias quisquis inter¬
du facer& qđ nostu poss& nisi intẽ pestate caeli
Peiorem qui ꝓfessis di ehusager& quod feriatis debe
pessimum qui sereno die subtecto pociusopera re&i ir qua

Expanded text:
temere olivam, nec quasdam terras diligenter temere olivam, nec quasdam terras diligenter colere, sicut in Sicilia tradunt, itaque decipi advenas. <1> Quonam igitur modo utilissime colentur agri? ex oraculo scilicet: malis bonis. Sed defendi aequum est abavos, qui praeceptis suis prospexere vitae. namque cum dicerent malis, intellegere voluere vilissimos, summumque providentiae illorum fuit, ut quam minimum esset inpendii. praecipiebant enim ista, qui triumphales denas argenti libras in supellectile crimini dabant, qui mortuo vilico relinquere victorias et reverti in rura sua postulabant, quorum heredia colenda suscipiebat res p., exercitusque ducebant senatu illis vilicante. inde illa reliqua oracule: nequam agricolam esse quisquis emeret quod praestare ei fundus posset; malum patrem familias quisquis interdiu faceret, quod noctu posset, nisi in tempestate caeli; peiorem qui profestis diebus ageret, quod feriatis deberet ; pessimum qui sereno die sub tecto potius operaretur quam
Abbreviated transcription (Latin):
odehinc periti auilicoram incura habenda est multa¬
quedeus cato praecepit nouissatis sit dixis sequam ppi¬
mum dominicorde essedebere & tamen sibimipsi
nimuideri coliruraergastulis pessimumẽ & quid¬
quid agitꝰ adesparantib: Temerariumuideitur
unã uocem antiquorum potuisre & fortasis incred¬
bilem penitus aesti metur nihilminus expedire quã
agrum optime colore.L. tarius rufus infimana¬
talium humilitate consulatum militare industr¬
a meritus antiquȩ alia sparsinio maecirciter
LIHes Liberalitate diui augusti congestum uss
ad detractionem heredis ex ausit a grosm picen
caemendo colendo que ingloriam.
Internicunem ergo famemq: cessemur immoer¬
cules modum uidicem rerumoniniũ utilissimũ
benecolere necessarium est optimedamino sun
pra&erquam rubolesuo colono ait pucendis ali¬
qui colente domino aliquas mester colligere non
expedit si conput&ur inpendium opere nes

Expanded text:
36 Dehinc peritia vilicorum in cura habenda est, multa36 Dehinc peritia vilicorum in cura habenda est, multaque de his Cato praecepit. nobis satis sit dixisse, quam proximum domino corde esse debere et tamen sibimet ipsi non videri. coli rura ab ergastulis pessumum est, ut quidquid agitur a desperantibus. temerarium videatur unam vocem antiquorum posuisse, et fortassis incredibile, ni penitus aestimetur, nihil minus expedire, quam agrum optime colere. 37 L. Tarius Rufus infima natalium humilitate consulatum militari industria meritus, antiquae alias parsimoniae, circiter |M| HS liberalitate divi Augusti congestum usque ad detractationem heredis exhausit agros in Piceno coemendo colendoque in gloriam. internicionem ergo famemque censemus? immo, Hercules, modum iudicem rerum omnium utilissimum. bene colere necessarium est, optime damnosum, praeterquam subole sua colono aut pascendis alioqui colente. domino aliquas messes colligere non expedit, si conputetur inpendium operae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tis iudicandant quam quam daerre gener eortimo dis¬
renenter abunde dixisie possumus uideri &i annum
tamentraditas notas subngnabamus catonis maxime
uerbis ebulum uel prunis riluestris ud rubusbulbus
minutus trifolium herba patensis quercus nluetris
pirus malus frumentaris olinote itemni graterra
in primis reruandam antiqui put auere quippenta uen sebar
satius erreminus serere & melius arare quan sententi a
uergilium fuis reuideo uerumquȩ confitentibus latisund¬
am perdidereitaliam : Iamuero & ꝓuentias serdo¬
mini remisrem a fricae possidebant cuminter fecieor
nero princeps non fraudando magnitudine hac quoq
sua. CÑ. Pompeio quinumquam agrum mere¬
tus est comterminum A groempto dumum uenda¬
dam inclementer atquenon exutilitate publicistautus
magocensuit hocexordio praecepta pande reingn¬
sur u tamen appareat ad siduitatem desideritan habe

Expanded text:
ntis iudicanda sit, quamquam de terrae genere optimo disntis iudicanda sit, quamquam de terrae genere optimo disserentes abunde dixisse possumus videri, tamen traditas notas subsignabimus Catonis maxime verbis: ebulum vel prunus silvestris vel rubus, bulbus minutus, trifolium, herba pratensis, quercus, silvestris pirus malusque frumentarii soli notae, item nigra terra in primis servandum antiqui putavere, quippe ita censebant, satius esse minus serere et melius arare; qua in sententia et Vergilium fuisse video. verumque confitentibus latifundia perdidere Italiam, iam vero et provincias — sex domini semissem Africae possidebant, cum interfecit eos Nero princeps —, non fraudando magnitudine hac quoque sua Cn. Pompeio, qui numquam agrum mercatus est conterminum. agro empto domum vendendam inclementer atque non ex utilitate publici status Mago censuit, hoc exordio praecepta pandere ingressus, ut tamen appareat adsiduitatem desideratam ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ oposteredixit: Fundam in adulercentia conse¬
optimum que est ut uolgo dixere alien ainsana fruui redita
utiulla rum tutela non sit onerieum tamen quibenehabita
saepius uentitare inagrum frortem quae domini plus ꝓ¬
batur ut neque fundus uillam querat nequeuillã fundũ
& que sicceuola cumuilla sccce uolae frustus non car&uil¬
lam luculli ager quo in genere censoriae casti gacioe¬
ratminus arrarquam uerrere: N ec hoc sincar¬
tequadam est nouisrimus uillam in misinensi posuit
.C marius VN. Cor. red pericia castram & andi sicut
conparatus & ceterus &i am̃ sulla felixcaecos fuisse
dice ÷ reconuenit neque iuxta paludes po nen daerre
neque aduerso amnequam quam homerur omnino
flumine remper antelucanas aurar in salubres ueris¬
sime tradedit spectare in aestiuosis locis reptentriones
deb& meridie infrigidis temperatis exostum aequi¬
noctialem Agriipsius bonitas quibus argum̃¬

Expanded text:
esse oportere dixit, 31 fundum in adulescentia conseesse oportere dixit, 31 fundum in adulescentia conseoptimumque est, ut volgo dixere, aliena insania frui, sed ita, ut villarum tutela non sit oneri. eum tamen, qui bene habitet, saepius ventitare in agrum, frontemque domini plus p2 Modus hic probatur, ut neque fundus villam quaerat neque villa fundum, et Q. Scaevola, cum villa Scaevolae fructus non caperet, villam Luculli ager, quo in genere censoria castigatio erat minus arare quam verrere. nec hoc sine arte quadam est. novissimus villam in Misenensi posuit C. Marius VII cos., sed peritia castra metandi sic, ut conparatos ei ceteros etiam Sulla Felix caecos fuisse diceret. 33 convenit neque iuxta paludes ponendam esse neque adverso amne, quamquam Homerus omnino e flumine semper antelucanas auras insalubres sime tradidit. spectare in aestuosis locis septentriones debet, meridiem in frigidis, in temperatis exortum aequinoctialem. Agri ipsius bonitas quibus argume
Abbreviated transcription (Latin):
cisinsalubre igrũ paraendam Nieq: effetis salubrimũ
reest Nisi quod coto annosa lubre.
&i& tu suelitiner uiben ea edificitus & cultus quib falli
Plerosque uideo segnitio enimprioris domimi pemptore: eẽ.
arbitroct᷑ nihilest damno eius derertur a grontaquȩ catode
bono dominomdiuseminectemere comtemnendã alienã
disciplinam agroque ut hominiquã uis quaestusus nt sita¬
men & sumptuosus non multum suꝑesse : Illcina groques¬
tuosirrimam iudicat uitem non frusta quoniam ante omni¬
adein pensȩ ratione cauit proxime hostas riguos necid
salsosis ruboppidosint & prata antiqui parata dixere
idemque cato imerro gatus quise& cestis simus ques¬
tus rerpondit nbenepas capqui proximussit atbene
me probar&ur quiquam minue in pendo constatu¬
rus erra . Hoc exlocorum occasione aliter alibi de¬
cernitur codemq pertin& quod agricolam uendacẽ

Expanded text:
cis insalubrem agrum parandum neque effetis saluberrimum. cis insalubrem agrum parandum neque effetis saluberrimum. re est, nisi quod toto anno salubre. evectus vel itinerum, ut bene aedificatus et cultus. in quo falli plerosque video; segnitiem enim prioris domini pro emptore esse arbitrantur. nihil est damnosius deserto agro. itaque Cato, de bono domino melius emi, nec temere contemnendam alienam disciplinam, agroque ut homini, quamvis quaestuosus sit, si tamen et sumptuosus, non multum superesse. 29 ille in agro quaestuosissimam iudicat vitem, non frustra, quoniam ante omnia de inpensae ratione cavit; proxime hortos irriguos, nec id falso, si sub oppido sint; et prata antiqui parata dixere, idemque Cato interrogatus, quis esset certissimus quaestus, respondit: si bene pascas; qui proximus: si sat beme probaretur, qui quam minimo inpendio constaturus esset. hoc ex locorum occasione aliter alibi decernitur. eodemque pertinet, quod agricolam vendacem
Abbreviated transcription (Latin):
primoq: ut naesseeraet aruatantũ colore quoru a nobNunc
natio traxstabit᷑. Non uolgari modo uerũ ut adhucfe¬
cimus & uestustis & postea inuenti somnieura ꝑ qui si¬
tiocausa quaererũ &natione simuleruta dicimus
& sidera siderumq: ipsoiu temestrico signadabimus
indubitata quando quidem adhucdiligentius eatraec¬
tauere quib: uis potius quam agricolis scripsisse
possuntui deriacprimũ omniũ oraculis maiore epaste
agemus quȩ non in alio uitae genera plura cestinaue¬
sunt cureni non uideant᷑ oracula acestis simodie maxi¬
Fortis simiuiri &milites strenus simio agriculis cignunt
minim &: male ogitantes pra&iũ N&upideema sin re
tuerio porte aquamuim aut uicinum singula iagnas
inter praetitiones habent n& dubiascato in commminis
in qui treligione benenitentq Atiliu s regulus illo
punicobellobis consulaiebat Neq feandif simislo¬

Expanded text:
primoque, ut necesse erat, arva tantum coluere, quorum a nobis nunc primoque, ut necesse erat, arva tantum coluere, quorum a nobis nunc ratio tractabitur, non volgari modo, verum, ut adhuc fecimus, et vetustis et postea inventis omni cura perquisitis causaque rerum et ratione simul eruta. dicemus et sidera siderumque ipsorum terrestria signa dabimus indubitata, quandoquidem qui adhuc diligentius ea tractavere, quibusvis potius quam agricolis scripsisse possunt videri. ac primum omnium oraculis maiore ex parte agemus, quae non in alio vitae genere plura certisunt. cur enim non videantur oracula, a certissimo deo maxiFortissimi viri et milites strenuissimi ex agricolis gignuntur minimeque male cogitantes. — Praedium ne cupide emas. in re tueri oportet aquam, viam, vicinum. singula magnas interpretationes habent nec dubias. 27 Cato in conterminis bona enim, inquit, regione bene nitent. Atilius Regulus ille Punico bello bis consul aiebat neque fecundissimis lo
Abbreviated transcription (Latin):
nditũ ÷ sub inde exagris sonatũ ducosq: ar¬
cessenti: anunc eadem illa uicti pedes dã¬
nite manuus incriptiq: uultu s ecercent ñ
ã surda tellu req: parens appellatur coli
ꝓdcitꝰ & ipse honere hisab sum ptx ut non
inuitaea & in digna creantur id fieri sednos
nramus eregas tulo rum non eadem e mo¬
put acteros si quidem &reges fecere hiero philom&or
attalus archelacus & duces xenophon & puen &iam
magno cuiquidem tantum honorem senatus Nrthabu¬
it cast hcogine captautcum regulis africae bublt othaas
donaretunius ei : duo detrigenta uoluminaceniser&
inlatinam linguam traens ferendo cumiam M. cato p̃¬
cepta condidiss& peritis quae punicae dandu negotiũ¬
in quo praeces sit omnisur darissimae familia e .d.
xiumus hoc inuolumine Non ingroge Nominando .m
uarron aui IXXXI. uit e annua gens de ea reꝓdendũ putauit
Aputromecnos multo serioruitium cultunaeẽ coepit

Expanded text:
inditum est subinde ex agris senatum ducesque arinditum est subinde ex agris senatum ducesque arcessentibus. at nunc eadem illa vincti pedes, damnatae manus inscriptique vultus exercent, non tam surda tellure, quae parens appellatur colique dicitur et ipso honore his absumpto, ut non invita ea et indignante credatur id fieri. et nos miramur ergastulorum non eadem emolumepud exteros, siquidem et reges fecere, Hiero, Philometor, Attalus, Archelaus, et duces, Xenophon et Poenus etiam Mago, cui quidem tantum honorem senatus noster habuit Carthagine capta, ut, cum regulis Africae bibliothecas donaret, unius eius duodetriginta volumina censeret in Latinam linguam transferenda, cum iam M. Cato praecepta condidisset, in quo praecessit omnes vir clarissimae familiae D. xuimus hoc in volumine, non in grege nominando M. Varrone, qui LXXXI vitae annum agens de ea re prodendum putavit. Apud Romanos multo serior vitium cultura esse coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
substicuta filiꝑsona amplius possideretluxuruntes
umreipfuit istamensunx. Mani quidem corpost
triumꝓhõsinmsumq: teraxrum adi&tuimperio Nota
coccioest ꝑniciosum INtellegiciuẽ cuise pteiugeranes¬
sent satis. Haeciumensunx plebe postexaetorege
adsi gnata est quaena mergotante ubtatis causaerit
ipsorũ con iomanib: imperatorũ colebantur
agriut fase credere gaudente terrea uome¬
re laureato & triũ pharia ratore siue illi eade
cora semina tractabant quabella eadẽ quehi¬
igentia aruadis ponebant quecas trasi uebones¬
tis manib: omnia latius ꝓueni unt qñm aicu
res serranum unde cognom̃ arandiquattu¬
or sua iugaera incaticanoq: prata quintia ap¬
peliantur. Cincinator uixtor attulit dicta¬
turam & quidem ut traditur nodo plenus q:
nunti acmorum uel acorpus in quid ut ꝑferã
senatuus populiq: romani mandata tales
tum &iam uiato res erant quod ipium nom̃

Expanded text:
substituta filii persona amplius possideret. luxuriantis substituta filii persona amplius possideret. luxuriantis iam rei p. fuit ista mensura. Mani quidem Curi post triumphos inmensumque terrarum adiectum imperio nota contio est: perniciosum intellegi civem, cui septem iugera non essent satis. haec autem mensura plebei post exactos reges adsignata est. quaenam ergo tantae ubertatis causa erat? ipsorum tunc manibus imperatorum colebantur agri, ut fas est credere, gaudente terra vomere laureato et triumphali aratore, sive illi eadem cura semina tractabant, qua bella, eademque diligentia arva disponebant, qua castra, sive honestis manibus omnia laetius proveniunt, quoniam res Serranum, unde ei et cognomen. aranti quattuor sua iugera in Vaticano, quae prata Quintia appellantur, Cincinnato viator attulit dictaturam et quidem, ut traditur, nudo, plenoque nuntius morarum: Vela corpus, inquit, ut perferam senatus populique Romani mandata. 21 tales tum etiam viatores erant, quod ipsum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tius aedilis plebilis primum fruntum popuo
inmedio passibus datauit .L. Minucius augo¬
rinus quispurium aeliũ quo arguerat fars
pra&iũ intrinis numdinis adessem nedes
undrimus plebei tribunus quaed eciusastatua eiaxtrae
poran trigemina a populostipe conlatas tatutaest.
reus naedilitate as sib: populos trumentum praestiat
qua mobcausam x eistatuae in capitolio ac palatiodica¬
taesunt ipse supremodie populiumeris portatus
in rogumest quonerum anno materd&im adueta
romiest maioremeamae state eẽ . quam antecedenti¬
b: annis docem fastiee tradunt mn. uarro auecore
cul metellus intrium phoplurimnos duxit elepcentos
assibi singulir farris modios fuisseitem uini congios
ficiq: siccue post .xxx. olei post .x. carnis post xii. N&
elati funduis singulorum contingebat arcentium
uicinos quippe&iam legis stolonis licimiinelusonodo
quingentoium iugerum uipsesualege dã nitocum¬

Expanded text:
cius aedilis plebis primum frumentum populo cius aedilis plebis primum frumentum populo in modios assibus datavit. L. Minucius Augurinus, qui Spurium Maelium coarguerat, farris pretium in trinis nundinis ad assem redegit undecimus plebei tribunus, qua de causa statua ei extra portam Trigeminam a populo stipe conlata statuta est. 16 Seius in aedilitate assibus populo frumentum praestitit, quam ob causam et ei statuae in Capitolio ac Palatio dicatae sunt, ipse supremo die populi umeris portatus in rogum est. quo vero anno Mater deum advecta Romam est, maiorem ea aestate messem quam antecedentibus annis decem factam esse tradunt. 17 M. Varro auctor est, cum L. Metellus in triumpho plurimos duxit elephantos, assibus singulis farris modios fuisse, item vini congios ficique siccae pondo XXX, olei pondo X, carnis pondo XII. nec e latifundiis singulorum contingebat arcentium vicinos, quippe etiam lege Stolonis Licini incluso modo quingentorum iugerum, et ipso sua lege damn
Abbreviated transcription (Latin):
.Xii. tabulis captalerat sus pensũq cereri necari iubela
grauius quã in homicidio conuistum in pubem pra&or
bitratu uenberari noxiã ueduplȩ onẽ ued ecerni
amdistinctio honos queciuitats ipsius non ali undeo
rus ticc tribus laudatissime etrum quitura haber
bene uero inquas tranꝰferriignominia css& deridua
probroitaque quattuor solȩ erant a pastibus urbii
quas habitabant sub urana palauina coblina ci qu¬
nanundini t urbem reiusitabant & id eo comitia ni¬
dinis habere nonlicebat neplebes rustica auo cardu
qui es romnus que in straments erat gloriã denqi
rimeo farris honene adcriã apellabant
E quidem & iamuerba priscaesignificaitionis adim¬
ror itaenim est in comentariis pontificum augari
canario a gendo dies constituantur prius qua mfro
prouinciarum pascentettaliam uerum &iame
none uiltias in credibi lobuserat : Manus nis¬

Expanded text:
XII tabulis capital erat, suspensumque Cereri necari iubebant XII tabulis capital erat, suspensumque Cereri necari iubebant gravius quam in homicidio convictum, inpubem praetoris arbitratu verberari noxiamve duplionemve decerni. 13 iam distinctio honosque civitatis ipsius non aliunde erat. rusticae tribus laudatissimae eorum, qui rura haberent, urbanae vero, in quas transferri ignominia esset, desidiae probro. itaque quattuor solae erant, a partibus urbis, in quis habitabant, Suburana, Palatina, Collina, Esquilina. nundinis urbem revisitabant et ideo comitia nundinis habere non licebat, ne plebes rustica avocaretur. 14 quies somnusque in stramentis erat. gloriam denique ipsam a farris honore adoriam appellabant. equidem ipsa etiam verba priscae significationis admiror; ita enim est in commentariis pontificum: Augurio canario agendo dies constituantur, priusquam frumprovinciarum pascente Italiam, verum etiam annonae vilitas incredibilis erat. Manius Mar
Abbreviated transcription (Latin):
ni quipilum pistrinis inuenera pisonis apiscendoian
biorum lentinorum ciceronum ut quirque aliquod obane
genus perer& iuniorum familia bubulcum nominarun qu¬
bus optime utebatur qui n& in sacririihil religiosuser¬
ferr& ationis uinculo erat nouȩ quenupte farreump¬
ferebant N grum malecolore censi orium probrumuda¬
Hinc & locupl&e dicebatur loci ho c agri plenos patima
ipsa apecore apellabatur & iam nunc intabulis uenus
pascua dicuncur ominia ex quib: populus reditussil&
quia diu hoc solum uecti galfuerat amubratioquo que nom
noui umboũ quem pendidicebatur: Nunc omit tendum
legumboni uolentia cautum quippeest nebouem priunũ
ouem nominar& quiin dicer& multan ludos bouum causao
lebrantes bub&ios uocabant: Seruum rexuuiambos¬
que efficie primum a raes signauit: Frugem quiden
ratro quasi tam srustim noctupuuiste acfecui se puuq

Expanded text:
ni, qui pilum pistrinis invenerat, Pisonis a pisendo, iam ni, qui pilum pistrinis invenerat, Pisonis a pisendo, iam Fabiorum , Lentulorum, Ciceronum, ut quisqgenus sereret. Iuniorum e familia Bubulcum nominarunt, qui bubus optime utebatur. quin et in sacris nihil religiosius confarreationis vinculo erat, novaeque nuptae farreum praeferebant. 11 agrum male colere censorium probrum iudicahinc et locupletes dicebant loci, hoc est agri, plenos. pecunia ipsa a pecore appellabatur. etiam nunc in tabulis censoriis pascua dicuntur omnia, ex quibus populus reditus habet, quia diu hoc solum vectigal fuerat. multatio quoque non nisi ovium boumque inpendio dicebatur, non omittenda priscarum legum benivolentia: cautum quippe est, ne bovem prius quam ovem nominaret, qui indiceret multam. 12 ludos boum causa celebrantes Bubetios vocabant. Servius rex ovium boumque effigie primum aes signavit. frugem quidem aratro quaesitam furtim noctu pavisse ac secuisse puberi
Abbreviated transcription (Latin):
res habere giatumq: sinonaliquem culinas
Qum̃a instituit deos fruge colore & molecsilsa sppli¬
careatq ot uiltores temince fartorrere quotos tuci¬
bos arlubrib: eẽ idunomodo cons&itum statuendo
Noneẽ purum adrem diuincm Nisitustumis & for¬
tunco callac instituit farristorrendi ferias &eq
religio sasterminis agrorum hosenim deustũ mixime
Nouerant seiamq: ascrendo segesteom asegitib ap¬
pellabant quarum simulacra incirco uidemus.
Testianris Nomicore subt&toreligioese a ene
degustabint quidem Nouas fruges auturiaan¬
tequam sacerdotes primitiasiuuassent
possa actus in quoboues agerentꝰ cuaratrounoim¬
petoiusto hicenrt. cax pedum duplicatus quem
longitudine miuger̃ fitiebeu. Donaaplissima impe¬
nxtorũ ac fortiũ quiũ quantu qͥsuno die plurimucircũ im¬
uiss& item quas teeri farris autheminae.
Conferente populo cognomina xim prima indeplo¬

Expanded text:
res habere, gratumque, si non aliquem culinas. res habere, gratumque, si non aliquem culinas. Numa instituit deos fruge colere et mola salsa supplicare atque, ut auctor est Hemina, far torrere, quoniam tostum cibo salubrius esset, id uno modo consecutus, statuendo non esse purum ad rem divinam nisi tostum. 8 is et Fornacalia instituit farris torrendi ferias et aeque religiosas Terminis agrorum. hos enim deos tum maxime noverant, Seiamque a serendo, Segestam a segetibus appellabant, quarum simulacra in circo videmus — tertiam ex his nominare sub tecto religio est —, ac ne degustabant quidem novas fruges aut vina, antequam sacerdotes primitias libassentposset; actus, in quo boves agerentur cum aratro uno impeto iusto. hic erat CXX pedum duplicatusque in longitudinem iugerum faciebat. dona amplissima imperatorum ac fortium civium quantum quis uno die plurimum circumaravisset, item quartarii farris aut heminae, conferente populo. cognomina etiam prima inde: Pilum
Abbreviated transcription (Latin):
dirre ominia. Uerum xin hoc eadem naturae maies¬
tas quantoplures bonos genuit ut fruges quantofestili¬
or inhis queiuuent cclutq quorum aestimitione &gu¬
dio Nos quoq relictis cocustionis suae istir hominũ
rubis ꝑgemus excolore uitam eoq constantius quoo¬
perenobmaior quã frcmae grȩcia oxxpetitꝰ quippe
sermocirca rurxest agrestisq: usus sed quib uitat¬
& honos qua eapud priicos maximus fuerit
ruorum sacerdotes romulusin primis instituit seque
duod&im fratremappellecuit interillos iccasa uentia
Nutricesua genitus spicae acorona que uitta albego
colligaret sacerdotio ei preligiosirsimo insignliditi
que prima aput romanos fuiteorona honos que is Nonꝰ
nisi uita finitur &caules &icem captosq comitatur
binatunciugerax. ꝓ .n. satiserent pulliq naiorem
moduidtribuit ⁊ oseruorũ paulo apiteprincipis piero¬
nis contentobidi: patii uiridiariis piscinccs uuat maio¬

Expanded text:
odisse omnia. 5 verum et in hoc eadem naturae maiesodisse omnia. 5 verum et in hoc eadem naturae maiestas. quanto plures bonos genuit ut fruges! quanto fertilior in his, quae iuvent alantque! quorum aestimatione et gaudio nos quoque, relictis exustioni suae istis hominum rubis, pergemus excolere vitam eoque constantius, quo operae nobis maior quam famae gratia expetitur. quippe sermo circa rura est agrestesque usus, sed quibus vita constet honosque apud priscos maximus fuerit. ii 6 Arvorum sacerdotes Romulus in primis instituit seque duodecimum fratrem appellavit inter illos Acca Larentia nutrice sua genitos, spicea corona, quae vitta alba colligaretur, sacerdotio ei pro religiosissimo insigni data; quae prima apud Romanos fuit corona, honosque is non nisi vita finitur et exules etiam captosque comitatur. 7 bina tunc iugera p. R. satis erant, nullique maiorem modum adtribuit, quo servorum paulo ante principis Neronis contento huius spatii viridiariis? piscinas iuvat maio
Abbreviated transcription (Latin):
acepto homine &e lasua uenenistinguis
Nos & sagittas unguim ac ferro psi Nocentius aliqͥd
damus Nos & filomina in ficim &ierũnature elem̃ta
ipsũq quouiuit᷑ꝰ pse ꝑnitiem uestimus. Neq ẽ. ut pute
ignorariea abanimalib: que p̃parent contra serpentiũ
dimicationes quat post pliũ admedendũ axcogitarent
indicauimꝵ N&ibullo praet hominem uenenopugnãt᷑
alieno fateam ergoculpaneiis quidem quaen a scunt᷑ con¬
tenti &enim quando ⁊ lunre orũ genere humana
manu fiunt quid nõ & hominis quidem ut uonena nascunt
atrrccuserpentium linguauibrat tabes que inimisntrasta
adurit culpeentium omnia ac dinerum alitũ modotene¬
bris quoq uis &ipsccrum Nostium qui & inuidentium ge¬
mituq sola uoxeorume ut inauspicatarum apimaniu
uice obuiquoq uetentagere autydesse uita Noul¬
lum aliut ab ominatu spirituus premium Nouerequao

Expanded text:
excepto homine et tela sua venenis tinguit? 3 excepto homine et tela sua venenis tinguit? 3 nos et sagittas tinguimus ac ferro ipsi nocentius aliquid damus, nos et flumina inficimus et rerum naturae elementa, ipsumque quo vivitur in perniciem vertimus. neque est, ut putemus ignorari ea ab animalibus; quae praepararent contra serpentium dimicationes, quae post proelium ad medendum excogitarent, indicavimus. nec ab ullo praeter hominem veneno pugnatur alieno. 4 fateamur ergo culpam ne iis quidem, quae nascuntur, contenti; etenim quanto plura eorum genera humana manu fiunt! quid? non et homines quidem ut venena nascuntur? atra ceu serpentium lingua vibrat tabesque animi contacta adurit culpantium omnia ac dirarum alitum modo tenebris quoque suis et ipsarum noctium quieti invidentium gemitu, quae sola vox eorum est, ut inauspicatarum animantium vice obvii quoque vetent agere aut prodesse vitae. nec ullum aliud abominati spiritus praemium novere quam
Abbreviated transcription (Latin):
Androtione quidea gricultura. S. Aescrione quuit̃
lisima choquiten, Dionisio quimagonem transtulit.
diophane qui exdionisio epitoma fecit. Thalete eu¬
doro philippo, Cillippo desitheo. parmenisco in&one
critone oeonopide. Conone Cugthemone hirpilo hec¬
Sequitun xatuna FRUCUM
phortonum que acflonum
uq: alia praeter arbores aut fruticos benignatel¬
lurẽ ꝓueniunt uel ꝑsetantum herbccrũ nmsacontem¬
plationesiquis aestima uarietate numȩ rũ flore sodo¬
res coloresq & sucos auturos earum quas salutis aut
uoluptatis hominũ grrtiagignit quã pafte primũ
ominium patrocinaritere. & adeẽ cunstorũ pirenti
nr̃is eam criminib: urguemꝰ Nostirẽq: culpc̃c illunputamꝰ
genuituenenas & quis inuenitilla praet̃ hominũ caue¬
reacrefugere alitib ferisq satisetq: cũ arbore ex¬
ageent limq cornua elepanti & humore saxorino¬
cerote sut iixq: a prudentium liccas sciant quae ad
nocendum prȩpanere seanimalia quod tam̃ eorũ

Expanded text:
Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit. Thalete. Eudoxo. Philippo. Callippo. Dositheo. Parmenisco. Metone. Critone. Oenopide. Conone. Euctemone. Harpalo. HecSequitur natura frugum hortorumque ac florum quaeque alia praeter arbores aut frutices benigna tellure proveniunt, vel per se tantum herbarum inmensa contemplatione, si quis aestimet varietatem, numerum, flores, odores coloresque et sucos ac vires earum, quas salutis aut voluptatis hominum gratia gignit. qua in parte primum omnium patrocinari terrae et adesse cunctorum parenti oxia: nostris eam criminibus urguemus nostramque culpa illi inputamus. genuit venena. set quis invenit illa praeter hominem? cavere ac refugere alitibus ferisque satis est. atque cum arbore exacuant limentque cornua elephanti et uri, saxo rhinocerotes, utroque apri dentium sicas, sciantque ad nocendum praeparare se animalia, quod tamen eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗlibi xli comino siluestri XX.VI. ami .X. cappari Xonis
liguftico siue panace. Ill. cunicula bubullce
Cunila gallinacea si uearigano. y cunilagine. uni cuni¬
la molli .iii.. Iiba notide .III. cunila satiua .III. cunila mon¬
tana .Uii. piperitide siue siliquastro.U¬
Origano oniti siue priesio Vi. tragorigano .VIIIi. origa
UIII. saco pemo siue saga pemo .XIII.¬

Expanded text:
XVI cumino silvestri XXVI ami X cappari XVIII ligustico sive panace III cunila bubula V cunila gallinacea sive origano V cunilagine VIII cunila molli II tana VII 66 piperitide siorigano oniti sive prasio VI tragorigano VIIII origanoIII sacopenio sive saga
Abbreviated transcription (Latin):
Postfolia amissa cacula pso & hamires uesccbantur dao
assoque elexo corũ quoq: corpora Ix. primis dicos
ganseum hisomiubus gucus duobus modis capiebas
era diceatq caule & hecduo eranł namina rumbi
lcomcucundo id maturitate ꝑducebaNT Neita sicis¬
npatrescentem argunituerat maruritatẽ calos siccitasq s¬
brefinito Alu tradert la serpicy radicẽ fuis se ma unẽ
ubitali tubtique nicasuipratorram hoc incrso pfluere solitũ
sicumceolactis supnato caubae quoe inagidart̃ uocarun folia au
ncoloris ꝓsemine fiussce cadentia a canis osto austro flane
tos laserpicium nascisolitũ annuo spatio aradice &c̃aule
ton simentilius sese in ecircum fodi solitum ꝓdidere nec pur¬
oripaiora sadegra na fanari autptimis muri quodin pau¬
is acniderepsio slphio prior opinio comgrui Alterum genꝰ¬

Expanded text:
post folia amissa caule ipso et homines vescebantur mopost folia amissa caule ipso et homines vescebantur moassoque, eorum quoque corpora XL primis diebus purgante. sucus duobus modis capiebatur, e radice atque caule, et haec duo erant nomina, rhizias concutiendo ad maturitatem perducebant, ni ita fecissent, putrescentem . argumentum erat maturitatis colos siccitasque sudore finito. alii tradunt laserpicii radicem fuisse maiorem cubitali, tuberque in ea supra terram. hoc inciso profluere solitum sucum ceu lactis, supernato caule, quem magydarim vocarunt. folia aurei coloris pro semine fuisse, cadentia a canis ortu austro flante. ex his laserpicium nasci solitum, annuo spatio et radice et caule consummantibus sese. hi egari pecora, sed aegra sanari aut protinus mori, quod in paucis accidere. Persico silphio prior opinio congruit.
Abbreviated transcription (Latin):
principimis susest Siquando incidit pecus inspem nis¬
tis antedephenditur signuo uetum comederit dirmi¬
larger& multo infra orrenaicum id quoque alibi¬
ratum cummi autsicopemo aut faba fracta quomini
amitendum mit&ur .C. ualerio ero herennio cosi
renis aduecta romã publicace laserpi cẽp.
aurum argentum queptulisse excerario laserpicip
exid. daputauctores grecieuntis simos inuenimus
nat urmlre pueo repentem a defecta tellure en
hesperidum hostos systimque maiorem septi
annis ante opidum errenarum quod condictum
africite ualuis se. Inea la serpicium signisolitums
fer ac contumacem &sica loreiur indesesta fus¬
entera dicae multa crassique caula ferulaceo a
similacras situdine haius foliam asp&um uocas
apiomaxime similia semen erat foliaceum falius
uero decidium uescipecora solita primoque puri¬
rimax piguescere carnemirabilem ĩmedua iaun

Expanded text:
principi missus est. si quando incidit pecus in spem nasprincipi missus est. si quando incidit pecus in spem nascentis, hoc deprehenditur signo: ove, cum comederit, dormilarge, sed multo infra Cyrenaicum, id quoque adulteratum cummi aut sacopenio aut faba fracta; quo minus omittendum videtur C. Valerio M. Herennio cos. Cyrenis advecta Romam publice laserpicii ponaurum argentumque protulisse ex aerario laserpicii pondo MD. Id apud auctores Graeciaecertissimos invenimus natum imbre piceo repente madefacta tellure circa Hesperidum hortos Syrtimque maiorem septem annis ante oppidum Cyrenarum, quod conditum est Africae valuisse. in ea laserpicium gigni solitum, rem feram ac contumacem et, si coleretur, in deserta fugientem, radice multa crassaque, caule ferulaceo ac simili crassitudine. huius folia maspetum vocabant, apio maxime similia. semen erat foliaceum, folium ipsum vere deciduum. vesci pecora solita primoque purgari, mox pinguescere, care mirabilem in modum iucunda.
Abbreviated transcription (Latin):
puum suauitate odores ac sapores sed carnosius & qđ
coliariter fuorint umbres autum niles. Astonitrua
erebra tunenasti a maxinum &onitrib: necubra as¬
num durare Tenerruma aut ẽuerno est sequib: da
locis acceptam turriguis feruntur sicut miti lenis Negus
nascinisi exunda tonum fluminũ inuectos seminea ptan
Estaute mhis locus inquo plurima nascuntur. A fiace nobili¬
sima cirtalam sucum &a lopeo one sumi greci auero cire
limsuns. & in fungorum genere agrecis dicti periae
quis ineradice aut pedicalo nascuntur. Alihis ꝑxim
dic&ũr auctoritate clarissimum laserpicium quod
cuius sucus lafruocant magnificum inusum mediuu¬
tisque & ad pondus argentei denaripensũ multisiamun
mneaterra nominuenitur quo publicani quipas cua condu
mauisita iucrum sentientes depopolantur pecorũ pabi
omnino ciulis nostra memnoria repestus nero

Expanded text:
puum suavitate odoris ac saporis, sed carnosius, et qpuum suavitate odoris ac saporis, sed carnosius, et qculiariter: cum fuerint imbres autumnales ac tonitrua crebra, tune nasci et maxime tonitribus, nec ultra annum durare, tenerrima autem verno esse. quibusdam locis acceptatantum riguis feruntur, sicut Mytilenis negant nasci nisi exundatione fluminum invecto semine ab Tiaris. est autem is locus, in quo plurima nascuntur. Asiae nobilissima circa Lampsacum et Alopeconnesum, Graeciae vero circa Elim. Sunt et in fungorum genere Graecis dicti pezicae, qui sine radice ant pediculo nascuntur. Ab his proximum dicetur auctoritate clarissimum laserpicium, quodrepertum, cuius sucus laser vocatur, magnificum in usu medicamentisque et ad pondus argentei denarii repensum. multis iam annis in ea terra non invenitur, quoniam publicani, qui pascua conducunt, maius ita lucrum sentientes depopulantur pecorum pabulo. unus omnino caulis nostra memoria repertus Neroni
Abbreviated transcription (Latin):
herent coftice &iam induduntur ut plane Necterra
esse porrimus dicere Nequealiut quã traeccellum sic¬
as haec fere &i abulo sis lacis frutec tosisque nascuntir
Excedunt sccepe magnitudinem malicr tonei&iam li¬
brali pondere duceorum generaharenosaderlib: nnimi
camaltero sincera distinguntuꝵ Qcolorerufonigre¬
que a intus candido laudatis summa afnate orescaNł an¬
ne uitium id terrae : Heque enim mali ut intellegepotest
eaptinus glob&ur magnitudinẽ qua futurũe &uiuaNT
dienim ratio communis est cũ ligno larcio licinio pre¬
terio uiro ura reddent in hispania casthagine paucis
hisannis scimus accidis se mordentituber ut deprehen¬
sus intus denaris primos dente sinflecter& quoma¬
nifestũ erit terrenaturã in seglobari. Quod cestum
exusserunt que nascantur & serinom possint
Simileest acquodinerrenai capuitia uocatimise p̃ci¬

Expanded text:
haerent, cortice etiam includuntur, ut plane nec terram haerent, cortice etiam includuntur, ut plane nec terram esse possimus dicere neque aliud quam terrae callum. 34 siccis haec fere et sabulosis locis frutectosisque nascuntur. excedunt saepe magnitudinem mali cotonei, etiam librali pondere. duo eorum genera: harenosa dentibus inimica, in altero sincera. distinguntur et colore, rufo nigroque et intus candido, laudatissima Africae. crescant anne vitium id terrae — neque enim aliud intellegi potest — ea protinus globetur magnitudine, qua futurum est, et vdi enim ratio communis est cum ligno. 35 Lartio Licinio praetorio viro iura reddenti in Hispania Carthagine paucis his annis scimus accidisse mordenti tuber, ut deprehensus intus denarius primos dentes inflecteret, quo manifestum erit terrae naturam in se globari. quod certum est, ex his erunt, quae nascantur et seri non possint. Simile est et quod in Cyrenaica provincia vocant misy, praeci
Abbreviated transcription (Latin):
nomini credamus quo herbã cam appellant. postea palmarũ foli¬
is frluraque manifestũest. Ind&rans latumest a poenis pastiu¬
sumest perqua m similiiuiriest. Theo prastus auctor estipse bulli
gineus circaripas aminium nascens cuius intersum mũ costicẽ cãque¬
pastẽ que nercuntur ee la neam naturam ex qua impilia uestes¬
que quidam comficiaNt : Se hnequeregionẽ inqua id fiat Nec quicqua
diligentius precer quã esto phoron id appellari iciex emplarib:
que o quidẽ inuenerĩtradit nequeom nino ullã mentionẽ ha
b&is ꝑcuncta magnacura ꝑsequutus ccce XC annis arłe
nos utiam & alio loco dximus quo appellar& pꝰdtẽparis spati
seqquemurcorũ irdinẽ in quib: uel maxinum estaliqͥd
nasci autuiuere sineulla radice. Tubera hoce uocantur
undique terracircundata nullisque febris nixa ut saltẽ
capillamentis necutique extuberante loco in quogig¬
nuntur autrima sentigente. Neque ipsa terrece co¬

Expanded text:
nomini credamus, quo herbam eam appellant, postea palmarum folinomini credamus, quo herbam eam appellant, postea palmarum foliis philuraque manifestum est. inde translatum a Poenis sparti usum perquam simile veri est. Theophrastus auctor est esse bulbi genus circa ripas ampartem, qua vescuntur, esse laneam naturam, ex qua inpilia vestesque quaedam conficiantur. sed neque regionem, in qua id fiat, nec quicquam diligentius praeterquam eriophoron id appellari in exemplaribus, quae equidem invenerim, tradit, neque omnino ullam mentionem habet sparti cuncta magna cura persecutus CCCXC annis ante nos, ut iam et alio loco diximus, quo apparet post id temporis spatiusequemur eorum ordinem, in quibus vel maximum est aliquid nasci ac vivere sine ulla radice. tubera haec vocantur undique terra circumdata nullisque fibris nixa aut saltem capillamentis, nec utique extuberante loco, in quo gignuntur, aut rimas sentiente. neque ipsa terrae co
Abbreviated transcription (Latin):
xium. Preterquacacuminum teneritite adreliquosus as la¬
bonoseuellt̃ hocreatus crurib mina textisq mincis conuolitu
os sci silignisue conimentis Nunciam inhemem̃ uxcisi
sicatur que drursus in fascibus redit subtetta. Postea maca¬
ratur a qua marinum obtumese & dulci si marina desit siccce¬
tum que sole. Iterum rigatur sirepente arguat desideri¬
um peruefusum calida in folio acsicccetum: Stans con¬
pendium opere fatour. Hoc autem tonditur ut fiat uti¬
le praecipue inaquis marique inuictum insicco prese¬
runte cannabi funes & spastum alitur &ĩam demer¬
sum uelutinatalium sitim pensaes estquidem euis
Verum tamen complestatur amimo qui uol& muraculum efdi¬
mare. Quanto sit inusuomiubusterris Nauium armamen¬
tisima chimnis aedficationum. Aluis que desideris uite ab hoso¬
nis ususque suffitiant minus Xex. passuum inlatitu dinem¬
altiore castaginis Noueminusque in longitudinece reperi¬
entur lonigius uchimpendia ꝓhibentiungo greces adfumi susus

Expanded text:
iquos usus laboriose evellitur ocreatis cruribus manuque textis manicis convoluta, osseis iligneisve conamentis, nunc iam in hiemem iuxta, siccaturque et rursus in fascibus redit sub tecta. postea maceratur, aqua marina optime, sed et dulci, si marina desit, siccatumque sole iterum rigatur. si repente urgueat desiderium, perfusum calida in solio ac siccatum stans conpendium operae fatetur. 29 hoc autem tunditur, ut fiat utile, praecipue in aquis marique invictum. in sicco praeferunt e cannabi funes, set spartum alitur etiam demersum, veluti natalium sitim pensans. est quidem eius . 30 verumtamen complectatur animo qui volet miraculum aestimare, quanto sit in usu omnibus terris navium armamentis, machinis aedificationum aliisque desideriis vitae. ad hos omnes ususa litore Carthaginis Novae minusque c??? in longitudinem esse reperientur . longius vehi impendia prohibent. lunco Graecos ad funes usos
Abbreviated transcription (Latin):
Spisti quidem asmulta pose sclacoe ptus est. Necame poeno¬
rum armaq primomhis panuae intulerunt herbi & huiec
as pontenaiscens & quae nomnqant seriiuncusq ppriae aridi sobi
unit̃ raedito uitio: Numq d maluntellurisest pecaliatibi seri
lutna sci potese mifrica exigium & mutile gignit᷑ ei it hemi¬
ensi ÷̃ hispinue ceterioris postio nechacetota i od quaten piri
montes quoq spaseo operit hinesenita rusticis corumihinciꝗ

Expanded text:
Sparta quidem usus multa post saecula coeptus est, nec ante PoenoSparta quidem usus multa post saecula coeptus est, nec ante Poenorum arma, quae primum Hispaniae intulerunt. herba et haec, sponte nascens et quae non queat seri, iuncusque proprie aridi soli, uni terrae data vitio. namque id malum telluris est, nec aliud ibi seri aut nasci potest. in Africa exiguum et inutile gignitur. Carthaginiensis Hispaniae citerioris portio, nec haec tota, sed quatenus parit, montes quoque sparto op
Abbreviated transcription (Latin):
insigne. Postesꝰ idiexrirantum umbrã fecerequod primusom¬
nium inuenitq catoluscũc apitolium dedicar&. Carbasine dem¬
deuel a primus inthe atroduxsi ss& raditur lentu lass pinthera colli¬
naribur iudisiiexcaes ar distitor totum forũ romanũ intetiuiamq
racrã ab domosua & diuuimusquaein capitoliuni. Quodimunerupio
glaidiatoriomi rabilius ui sutradunt. Deinde & i inelu dismarcellus
octiua iugusti soreregenitus in uedilitatesua auunculi XI. cos
Quatũ mutatis moribus cato niscensori quis ternendũ quoquae forũ
murieb censiuerat uel anuꝑ & coluecali stellata ꝑrudentester¬
rae &ui animnamphitheutris principi neronisrubent in ciuisedium
&miscum adsole defendunt ceteromansit candor e ptinix grar¬
ti honor &um xtrouno bello curenim Non& pelis intersit
atnau fuegiis thoriceis lincis. Piucost amen pugnas se tes¬
tis esthomerus hinc fiusse &nauium armunta aput eundem

Expanded text:
insigne. Postea in theatris tantum umbram fecere, quod primus ominsigne. Postea in theatris tantum umbram fecere, quod primus omnium invenit Q. Catulus, cum Capitolium dedicaret . carbasina deinde vela primus in theatro duxisse traditur Lentulus Spinther Apollinaribus ludis. mox Caesar dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram ab domo sua et clivum usque in Capitolium, quod munere ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt. deinde et sine ludis Marcellus Octavia Augusti sorore genitus in aedilitate sua, avunculi XI consuquantum mutatia moribus Catonis censorii, qui sternendum quoque forum muricibus censuerat! vela nuper et colore caeli, stellata, per rudentes iere etiam in amphitheatris principis Neronis. rubent in cavis aedium et muscum ab sole defendunt . cetero mansit candori pertinax gratia. honor ei iam et Troiano bello. cur enim non et proeliis intersit ut naufragiis? thoracibus lineis ptis est Homerus. hinc fuisse et navium armamenta apud eundem
Abbreviated transcription (Latin):
u inuentũ ÷ aequat practia scelentiũ margaritarumuo¬
tur autem a grescis auestin eparguniento naturȩ
mgilaus auctorest linteo co arcumdatũ arborem sur¬
lis actibus & tquinon exaudiansur caedieri oħ uicdino
rincipitus intoto &be. Proximus be sinomulierũ
arimae delicis circae limina chitia genito quater nisde¬
uns scripulaeius permutata quondã ut & ri reppesto
inteo rum lanugo euillis nauiumi maritim arum maxi
neimagno usumedicinae ẽ & cinispondi iumihab&
est & interpa pauerugenus quoddã quo iandoreni¬
nte a praeci piumtrahunt. ⁊ Temptũ est tinqui
nũ quoquae & uestigiũ in faniam acci pere in alexan¬
drimagni primum clasnius ndo anmenauigone s cundues
eius ac pra faticest anune quo dauariasient &insi gnia nauum stipuer̃¬
qualitora flatiuiersi colorias pellenmteulo purpor coadactiũcum. in
an temium xleo patrauent codẽ q fugit hoc futimperatoriae nauis

Expanded text:
cum inventum est, aequat pretia excellentium margaritarum. vocacum inventum est, aequat pretia excellentium margaritarum. vocatur autem a Graecis ἀσβέστινον ex argumento naturae. Anaxilaus auctor est linteo eo circumdatam arborem surdis ictibus et qui non exaudiantur caedi. ergo huic lino principatus in toto orbe. proximus byssino, mulierum maxime deliciis circa Elim in Achaia genito; quaternis denariis scripula eius permutata quondam ut auri reperio. linteorum lanugo, e velis navium maritimarum maxime, in magno usu medicinae est, et cinis spodii vim habet. est et inter papavera genus quoddam, quo candorem lintea praecipuum trahunt. Temptatum est tingui linum quoque, ut vestium insaniam acciperet, in Alexandri Magni primum classibus Indo amne navigantis, cum duces eius ac praefecti certamine quodam variassent insignia navium, stupueruntque litora flatu versicoloria pellente vela. purpureo ad Actium cum M. Antonio Cleopatra venit eodemque fugit. hoc fuit imperatoriae navis
Abbreviated transcription (Latin):
sacrorum tantuni gratia .. Posi deindemes remtritici
uaurgaeipremerguntur in aquã solib: tepes altc̃ pondere
ali quode praesre nullienim leuitas maio maceratas
ndieidẽ menbrana laxatiociterũ quae inuerre ut prius sole
scuntur mopare faste in saxotandunlur stippano
maleo quod pximũ costicifuit stuppaap̾ellatur doce¬
riplimi iucernarum fere luminibus aptior &ips itam̃
ome quinqua genis fasciũ libris quanas denas carminariiterũ
uandein filo ponitur in lisum crebro silici ex aquatestũq
rirsustanditur clauissemperiniuria melius
iocant ardentis quemn focis conuiiuorũ ex eouidimus mar¬
pa sodibus exuti s splendescente igni magis quã porrent
aquis regnũ indefunebrestinicaecoporir pauillã abre¬
uquo separat cinerenascitur indesestis Adustirquae
olndie ubi nen cadunt imbres interdiras erpenter ÷¬
iueseitq uiuere ardendorarum inuentudifficile exto
iper utiatẽ rufus * Dec& ero colossplendes atigni

Expanded text:
tantum, gratia. 17 deinde post messem triticiam virgae ipsae merguntur in aquam solibus tepefactam, pondere aliquo depressae; nulli enim levitas maior. maceratas indicio est membrana laxatior, iterumque inversae, ut prius, sole siccantur, mox arefactae in saxo tunduntur stuppario malleo. quod proximum cortici fuit, stuppa appellatur, deterioris lini, lucernarum fere luminibus aptior; et ipsa tamen tum e quinquagenis fascium libris quinas denas carminari. iterum deinde in filo politur, inlisum crebro silici ex aqua, textumque rursus tunditur clavis, semper iniuria melius.vocant, ardentesque in focis conviviorum ex eo vidimus mappas sordibus exustis splendescentes igni magis quam possent aquis. regum inde funebres tunicae corporis favillam ab reliquo separant cinere. nascitur in desertis adustisque sole Indiae, ubi non cadunt imbres, inter diras serpentes, adsuescitque vivere ardendo, rarum inventu, difficile textu propter brevitatem. rufus de cetero colos splendescit igni.
Abbreviated transcription (Latin):
fili singula filaconsture quod re exemplũ neperromu
ꝓdidit mutiame .ui. cos. paruuasq: iã reliqͥascius suꝑeẽ h
experientiũ inuria italia & pelignis &umnum linis honnios
hab&: Sed fullonum tuntom inusunullum est ccndidus lue¬
ue similius sicut in culcitis precipucm gloram ccdurciopi
gillia rum hcc & torm̃tec pariter inuentum itediae qui
me &iã Nunc durat uiceppellatione sturmenti : Negipo

Expanded text:
filis singula fila constare, quod se expertum nuperrime filis singula fila constare, quod se expertum nuperrime prodidit Mucianus ter cos. parvasque iam reliquias eius superesse hac experientium iniuria. Italia et Paelignis etiamnum linis honorem habet, sed fullonum tantum in usu. nullum est candidius lanaeve similius, sicut in culcitis praecipuam gloriam Cadurci obtinent . Galliarum hoc et tomenta pariter inventum. Italiae quidem mos etiam nun