comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
publicis priuatisque erant monumentis: incensa urbe:plereque interie¬
re. Flariora deinceps certioraque ab scđa origine uelut ab stirpib
laetius feratiusq renatae urbis gesta domi militiaeq exponẽtur.Caete¬
re quo primo adminiculo erecta erat. eodẽ innixa M. furio princi¬¬
pe sterit. Neque eũ abdicare se dictatura nisi anno circũ acti passi sunt.
omitia insequentem annum tribunos hr̃e: quor in magrãtu capta
urbs essex: non placuit.Res ad interregnum rediit:cum ciuitas in ope
aclabore assiduo refitienda urbis tenererur. Interim &. fabio simul
magr̃atu abiit: ab M. Martio tribimo .p. dicta dies est: quod lega¬
tus in gallos a quos erat orator contra ius gentiũ pugnasser
Tui iuditio eum mors adeo oportuna. ut uoluntariã magna ꝑs
creder& subtraxit.Interregnũ iniit tum ẜ. Cornelius scipio in¬
terrex. Et post eum M. furius camillus iteꝵ. Is tribunos militũ

Expanded text:
publicis priuatisque erant monumentis, incensa urbe pleraeque interiepublicis priuatisque erant monumentis, incensa urbe pleraeque interiere. clariora deinceps certioraque ab secunda origine uelut ab stirpibus laetius feraciusque renatae urbis gesta domi militiaeque exponentur. ceterum primo quo adminiculo erecta erat eodem innixa M. Furio principe stetit, neque eum abdicare se dictatura nisi anno circumacto passi sunt. comitia in insequentem annum tribunos habere quorum in magistratu capta urbs esset, non placuit; res ad interregnum rediit. cum ciuitas in opere ac labore assiduo reficiendae urbis teneretur, interim Q. Fabio , simul primum magistratu abiit, ab Cn. Marcio tribuno plebis dicta dies est, quod legatus in Gallos—ad quos missus erat orator—contra ius gentium pugnasset; cui iudicio eum mors, adeo opportuna ut uoluntariam magna pars crederet, subtraxit. interregnum initum: P. Cornelius Scipio interrex et post eum M. Furius Camillus iterum. is tribunos militum
Abbreviated transcription (Latin):
circũfusa approbauit. Antiquata deinde lege promiscue urbs aedif¬
cari coepta. tegula publice prebita est.Saxa macerieq cedendae un¬
de quisque uellet ius factum. Pretiis acceptis eo anno adifitia ꝑsectu¬
ris festinatio curam exemit uicos dirigendi dum omisso sui alieniq
discrimine inuacuo aedificant. Ea est causa ut ueteres cloace primo
per publitum ducta: nunc priuata passim subeant tecta: formaque
urbis sit octupatemagis ꝗͣ diuis& similis.
UE AB TONDITA UEBE ROMA ADTAP¬
tam eandẽ: romani sb̵ regib primũ: consu¬
lib deiñ ac dictatorib: decemuirisque ac
tribunis consularib gessere foris bella domi
seditiones quinq libris exposui. Res tum ue¬
tustate nimia obscuras: uelut quae magno
interuallo loci uix cernuntur: tum quod¬
& rarae per eadem tp̃ra litterae fuere una custodia fidelis memoriae
rer gestar: & quod si quae &iã in cõmentariis pontificum aliisque

Expanded text:
circumfusa adprobauit. antiquata deinde lege, promisce urbs aedifcircumfusa adprobauit. antiquata deinde lege, promisce urbs aedificari coepta. tegula publice praebita est; saxi materiaeque caedendae unde quisque uellet ius factum, praedibus acceptis eo anno aedificia perfecturos. festinatio curam exemit uicos dirigendi, dum omisso sui alienique discrimine in uacuo aedificant. ea est causa ut ueteres cloacae, primo per publicum ductae, nunc priuata passim subeant tecta, formaque urbis sit occupatae magis quam diuisae similis.e ab condita urbe Roma ad captam eandem Romani sub regibus primum, consulibus deinde ac dictatoribus decemuirisque ac tribunis consularibus gessere, foris bella, domi seditiones, quinque libris exposui, res cum uetustate nimia obscuras uelut quae magno ex interuallo loci uix cernuntur, tum quid rarae per eadem tempora litterae fuere, una custodia fidelis memoriae rerum gestarum, et quod, etiam si quae in commentariis pontificum aliisque
Abbreviated transcription (Latin):
rire: cum iam ut uirtus ur̃a transire alio possit fortuna terte loci huiꝰ
tranfferri hinc non possit. Hic capitolium est: ubi quondã capite huma¬
no inuento responsum est:eo loco caput rer sũmamq imperii fore. Hic
cum augurato liberaretur capitolium iuuentus terminusq maximo
gaudio patrũ nr̃or moueri se non passi. hic uesta ignes. hic ancillia ce¬
lo dimissa. hic omnes propiti manentib nobis dii. Mouisse eos ca¬
millus tum alia oratione: tum ea quae ad religionẽ ꝑtinebat maxĩẽ dicit᷑.
Sed rem dubiam decreuit uox oportun& emissa: quia cũ senatus post
paulo de his rebo incuria hostilia hrẽtur: cohortesq ex praesidio reuer¬
tentes forte agmine forum transirent: centurio in comitio exclama¬
uit. signifer statue signum hit manebimus opime. Qua uoce au¬
dita & senatus accipere se omen ex curia egressus conclamauit. plebs

Expanded text:
riri, cum iam ut uirtus uestra transire alio possit, fortuna certe loci huius riri, cum iam ut uirtus uestra transire alio possit, fortuna certe loci huius transferri non possit? hic Capitolium est, ubi quondam capite humano inuento responsum est eo loco caput rerum summamque imperii fore; hic cum augurato liberaretur Capitolium, Iuuentas Terminusque maximo gaudio patrum uestrorum moueri se non passi; hic Uestae ignes, hic ancilia caelo demissa, hic omnes propitii manentibus uobis di.' mouisse eos Camillus cum alia oratione, tum ea quae ad religiones pertinebat maxime dicitur; sed rem dubiam decreuit uox opportune emissa, quod cum senatus post paulo de his rebus in curia Hostilia haberetur cohortesque ex praesidiis reuertentes forte agmine forum transirent, centurio in comitio exclamauit: 'signifer, statue signum; hic manebimus optime'. qua uoce audita, et senatus accipere se omen ex curia egressus conclamauit et plebs
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ postea cum reliquerins ea macerent desiderio. Non sine causa dii ho¬¬
minesque hunc urbi condenda locum elegerunt.Saluberrimos tolles
flumen oportunũ: quo ex mediterraneis locis fruges deuehant᷑: qͦ ma¬
ritimi comeatus accipiantur Mare uicinũ ad cõmoditates. nec exposi¬
tum nimis propinquitate ad pericula classium exterrar regionum
italia medium ad incrementum urbis natum unice locum Argumẽtũ
est ip̃a magnitudo tam nouae u̾bis tritentesimus sexagesimus ꝗntus an¬
nus urbis quirites agitur. Inter tot ueterrimos populos tam diu bella
geritis: cum interea ne singulas loquar urbes. non coniuncti cum
equis uolsci tot tam ualida oppida. non uniuersa etruria tm̃ terra ma¬
riq: pollens atque inter duo maria latitudinẽ obtinens italiae bello uo¬
bis par est. Quod cum ita sit quae malum ratio est expertis alia expe¬

Expanded text:
quam postea, cum reliqueritis eam, macerent desiderio. non sine causa di hoquam postea, cum reliqueritis eam, macerent desiderio. non sine causa di hominesque hunc urbi condendae locum elegerunt, saluberrimos colles, flumen opportunum, quo ex mediterraneis locis fruges deuehantur, quo maritimi commeatus accipiantur, mari uicinum ad commoditates nec expositum nimia propinquitate ad pericula classium externarum, regionum Italiae medium, ad incrementum urbis natum unice locum. argumento est ipsa magnitudo tam nouae urbis. trecentensimus sexagensimus quintus annus urbis, Quirites, agitur; inter tot ueterrimos populos tam diu bella geritis, cum interea, ne singulas loquar urbes, non coniuncti cum Aequis Uolsci, tot tam ualida oppida, non uniuersa Etruria, tantum terra marique pollens atque inter duo maria latitudinem obtinens Italiae, bello uobis par est. quod cum ita sit quae, malum, ratio est <haec> expertis alia expe
Abbreviated transcription (Latin):
cum his locis nihil siluas paludesq essent: nouam urbẽ tam breui a¬
dificarunt. Nos capitolio arte incolumi. stantib templis deoꝵ aedificie
incensa pig&. Et quod singuli facturi sumus si aedes nr̃i deflagrassẽt
hoc in publico itendio uniuersi recusamus facere: Quid tande si ca¬
su. si fraude ueiis incendium exortum sit:si uento ut fieri potest diffusa
flãma magnã ꝑtem urbis absumat: fidenas inde ac gabios: aliã ue quã
urbem quaesituri sumus quo transmigremus. Adeo nihiltenet solum pa¬
triae non haec terra quã mrem appellamus: sed in suꝑfine tignisq cari¬
tas uobis patriae pendet. Equid fatebor uobis si minus iniuriae ur̃e ꝗͣ ca¬
patria uenir&: Haec omnia occurrebant colles campiq: & tyberis &
assueta oculis regio & hoc celum sub quo natus educatusq essem. Qua
uos quirites iure moueant: ponius caritate sua ut maneatis in sede ur̃a

Expanded text:
cum in his locis nihil praeter siluas paludesque esset, nouam urbem tam breui acum in his locis nihil praeter siluas paludesque esset, nouam urbem tam breui aedificarunt: nos Capitolio, arce incolumi, stantibus templis deorum, aedificare incensa piget? et, quod singuli facturi fuimus si aedes nostrae deflagrassent, hoc in publico incendio uniuersi recusamus facere? quid tandem? si fraude, si casu Ueiis incendium ortum sit, uentoque ut fieri potest diffusa flamma magnam partem urbis absumat, Fidenas inde aut Gabios aliamue quam urbem quaesituri sumus quo transmigremus? adeo nihil tenet solum patriae nec haec terra quam matrem appellamus, sed in superficie tignisque caritas nobis patriae pendet? equidem—fatebor uobis, etsi minus iniuriae uestrae quaueniret, haec omnia occurrebant, colles campique et Tiberis et adsueta oculis regio et hoc caelum sub quo natus educatusque essem; quae uos, Quirites, nunc moueant potius caritate sua ut maneatis in sede uestra
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis imposuisse uideretur:ut desereremus penates nr̃os exili¬
umque ac fugã nobis ex eoloco conscisteremus. quẽ tueri non posse¬
restituere ponusse. Quid restat nisi ut siiam nouis copiis ueniant. Cõ¬
stat eĩ uix credibile multitudinẽ esse & habitare in capta abse deser¬
ta a nobis urbe uelint sinatis: Quid si non galli hoc: sed urteres hostesi
nr̃i equi uolsciq fatiant ut comigrent romam: uelitis ne illos roma¬
nos: uos ueientes esse: Non equidẽ malitis hanc solitudinem ur̃am ꝗͣ ur¬
bem hostium esse. Non equid̃ uideo quid magis nefas sit. Haec scelera ꝗa
pig&r reaedificare. haec dedecora pati parati estis:Si tota urbe nullum
melius amplius ire tectum fieri possit ꝗͣ causa illa conditoris ur̃i nõ in
casis ritu pastoꝵ agrestiũq habitare est satius & intra sacra penates¬
que ur̃os ꝗͣ exulatum publice ire: Maiores nr̃i conuenae pastoresq

Expanded text:
necessitas imposuisse ut desereremus penates nostros exsilinecessitas imposuisse ut desereremus penates nostros exsiliumque ac fugam nobis ex eo loco conscisceremus quem tueri non posse uidebuntur potuisse? quid restat nisi ut, si iam nouis copiis ueniant— constat enim uix credibilem multitudinem esse—et habitare in capta ab se, deserta a uobis hac urbe uelint, sinatis? quid? si non Galli hoc sed ueteres hostes uestri, Aequi Uolsciue, faciant ut commigrent Romam, uelitisne illos Romanos, uos Ueientes esse? an malitis hanc solitudinem uestram quam urbem hostium esse? non equidem uideo quid magis nefas sit. haec scelera, quia piget aedificare, haec dedecora pati parati estis? si tota urbe nullum melius ampliusue tectum fieri possit quam casa illa conditoris est nostri, non in casis ritu pastorum agrestiumque habitare est satius inter sacra penatesque nostros quam exsulatum publice ire? maiores nostri, conuenae pastoresque,
Abbreviated transcription (Latin):
urbem: & integra omnia ueros migrare. nec hic aedificando inopem
plebem uexari. Hanc aut̃ iactari magis causam ꝗͣ ueram esse ut ego nõ
dicam apparere uobis quirites puto qui meministis ante gallor aduẽ¬
tum saliuis tectis publicis priuatisq stante incolumi urbe: hanc ean¬
dem rem actam esse: ut ueios transmigraremus. Et uidete qntum
inter meam snĩam uramq intersit tribuni. Uos &ã si tunt fauendũ
fuerit nunc utique fatiendum putatis. Ego contra. Nec id mira¬
tisitis prius ꝗͣ quale sit audieritis & si tum migrandũ fuiss& in¬
columi tota urbe: nunc has ruinas relinquendas non censerem
Quippe tum causa in urbem tentam migrandi uictoria ess& glori¬
osa nobis ac posteris nr̃is. Nunc haec migratio nobis misera ac turpis gal¬
lis gloriosa est. Non .N. reliquisse uictores: sed amisisse uicti patriam ui¬
debimur. Hoc ad alliam fuga haec capta urbs circũsessum capitoliũ

Expanded text:
urbem et ad integra omnia Ueios migrare nec hic aedificando inopem urbem et ad integra omnia Ueios migrare nec hic aedificando inopem plebem uexare. hanc autem iactari magis causam quam ueram esse, ut ego non dicam, apparere uobis, Quirites, puto, qui meministis ante Gallorum aduentum, saluis tectis publicis priuatisque, stante incolumi urbe, hanc eandem rem actam esse ut Ueios transmigraremus. et uidete quantum inter meam sententiam uestramque intersit, tribuni. uos, etiamsi tunc faciendum non fuerit, nunc utique faciendum putatis: ego contra—nec id mirati sitis, priusquam quale sit audieritis—etiamsi tum migrandum fuisset incolumi tota urbe, nunc has ruinas relinquendas non censerem. quippe tum causa nobis in urbem captam migrandi uictoria esset, gloriosa nobis ac posteris nostris; nunc haec migratio nobis misera ac turpis, Gallis gloriosa est. non enim reliquisse uictores, sed amisisse uicti patriam uidebimur: hoc ad Alliam fuga, hoc capta urbs, hoc circumsessum Capitolium
Abbreviated transcription (Latin):
in capitolio per tot menses obsidionis: si ab hostib metu retenti sumus:
De sacris loꝗmur &de templis:quid tñ de sacerdotib nõne inmentẽ
uenit qnͣtum piaculi cõmittat᷑: uestalib nempe una illa sedes est ex
qua fas uinꝗͣ praeter ꝗͣ urbs capta mouit. Flamendiali noctem unã ma¬
nere extra urbem nefas est. Nios ueientes pro romanis factur estis:s¬
cerdotes & uestales tua te deserent uesta s etiflamen peregre hĩtando
in singulas noctes. qñtum sibi reiq p. piatuli contrahet: Quid alia quę
auspitato agimus. Omnia fere intra pomeriũ eui obliuioni: aut cui ne¬
gligentiae damus: Comitia curiata quae rem militarẽ conunent. Comi¬
tia centuriata. quib consules tribunosq militũ creatis. nisi auspicato
nisi ubi fieri assolent possunt. Ueios ne haec transferemus: an comitior:
causa populus tanto in cõmodo in desertam hanc diis hominibq

Expanded text:
in Capitolio per tot menses obsidionis, sed ab hostibus metu retenti sumus? in Capitolio per tot menses obsidionis, sed ab hostibus metu retenti sumus? de sacris loquimur et de templis; quid tandem de sacerdotibus? nonne in mentem uenit quantum piaculi committatur? Uestalibus nempe una illa sedes est, ex qua eas nihil unquam praeterquam urbs capta mouit; flamini Diali noctem unam manere extra urbem nefas est. hos Ueientes pro Romanis facturi estis sacerdotes, et Uestales tuae te deserent, Uesta, et flamen peregre habitando in singulas noctes tantum sibi reique publicae piaculi contrahet? quid alia quae auspicato agimus omnia fere intra pomerium, cui obliuioni aut neglegentiae damus? comitia curiata, quae rem militarem continent, comitia centuriata, quibus consules tribunosque militares creatis, ubi auspicato, nisi ubi adsolent, fieri possunt? Ueiosne haec transferemus? an comitiorum causa populus tanto incommodo in desertam hanc ab dis hominibusque
Abbreviated transcription (Latin):
monte albano lauinoq: nobis tradiderunt fatienda.An ex hostiũ urbi¬
bus romã ad nos transferi sacra religiosum fuit: Hinc sine piatulo ho
stium urbẽ ueios transferemus : Recordamini agitedum qͦtiens satra
restaurentur:quia aliquid ex patria ritu negligentia casu ue prae¬
termissũ est. Modo quae res post prodigiũ albani lacus nisi instauranio
sacroꝵ auspitioꝵq reuocatio affectae veiente bello rei.p.remedio fuit:
romam & instituimus nouos. Iuno regina transuecta ueiis nuper in
auentino ꝗͣ insigni ob excellens matronaꝵ studiũ celebriq deditata ẽ
die. Allocutiae templum ꝑꝑ caelestem uocem exauditã & noua uia iussi¬
mus fieri. Eapitolinos ludos solemnib aliis addimus: collegiũq ad id
nouũ auctore senatu condidimus. Quid hor opus fuit suscipi si una
cum gallis urbem romanã relicturi fuimus: si non uoluntate mãsimus

Expanded text:
monte Albano Lauiniique nobis facienda tradiderunt. an ex hostium urbimonte Albano Lauiniique nobis facienda tradiderunt. an ex hostium urbibus Romam ad nos transferri sacra religiosum fuit, hinc sine piaculo in hostium urbem Ueios transferemus? recordamini, agite dum, quotiens sacra instaurentur, quia aliquid ex patrio ritu neglegentia casuue praetermissum est. modo quae res post prodigium Albani lacus nisi instauratio sacrorum auspiciorumque renouatio adfectae Ueienti bello rei publicae remedio fuit? Romam et instituimus nouos. Iuno regina transuecta a Ueiis nuper in Auentino quam insigni ob excellens matronarum studium celebrique dedicata est die'. Aio Locutio templum propter caelestem uocem exauditam in Noua uia iussimus fieri; Capitolinos ludos sollemnibus aliis addidimus collegiumque ad id nouum auctore senatu condidimus; quid horum opus fuit suscipi, si una cum Gallis urbem Romanam relicturi fuimus, si non uoluntate mansimus
Abbreviated transcription (Latin):
inter gallica tela cdigressus ex arce solemne fabiae gentis in collem ꝗri¬
nalem abiit. An gentilitia satra ne bello quid intermitti publica satͣ:¬
& romanos deos in pate deser plac& & pontifices flaminesq negligẽ¬
tiores publicar religionũ ꝗͣ priuatus in solemne gentis fuerit: Forsitã
aliquis dicat. aut ueiis eos facturos nos: aut huc ĩmissuros sacerdotes
nr̃os qui fatiant: quoꝵ neutr fieri saluis ceremoniis potest. Et ne oĩa
generatim sacra: omnesq percenseam deos: in iouis epulo non alibi ꝗͣ
incapitolio puluinar suscipi potest.Quid de aeternis uestȩ ignib: signo¬
q quod imperii pignus custodia eius templi tenetur: loquar: Quid de
ancillib ur̃is mars gradiue tuq guirine pr̃: taec omĩa in prophano
deseri plac&: Sacra equa alia urbi. quaeclã uetustiora origine Iurbis
Et uidere quid inter nos & maiores nr̃os inter sit. Illi sacra quaeclã in

Expanded text:
inter Gallica tela degressus ex arce sollemne Fabiae gentis in colle Quiriinter Gallica tela degressus ex arce sollemne Fabiae gentis in colle Quirinali obiit? an gentilicia sacra ne in bello quidem intermitti, publica sacra et Romanos deos etiam in pace deseri placet, et pontifices flaminesque neglegentiores publicarum religionum esse quam priuatus in sollemni gentis fuerit? forsitan aliquis dicat aut Ueiis ea nos facturos aut huc inde missuros sacerdotes nostros qui faciant; quorum neutrum fieri saluis caerimoniis potest. et ne omnia generatim sacra omnesque percenseam deos, in Iouis epulo num alibi quam in Capitolio puluinar suscipi potest? quid de aeternis Uestae ignibus signoque quod imperii pignus custodia eius templi tenetur loquar? quid de ancilibus uestris, Mars Gradiue tuque, Quirine pater? haec omnia in profano deseri placet sacra, aequalia urbi, quaedam uetustiora origine urbis? et uidete quid inter nos ac maiores intersit. illi sacra quaedam in
Abbreviated transcription (Latin):
terras. amouimus deor cultum ab hostium oculis: deserti ab diis
hominibq: tñ non intermisimus: redidere. Igitur patriã & uictori¬
am & antiqui belli tlecus amissum & in hostes qui caeci auaritia in pon¬¬
dere auri foedus ac foedera fefellerunt: uerterunt terrorẽ fugãq &
caedem. Nec culti neglectiq numinis tanta monumẽta in reb huma¬
nis cernentes. et quid sentins quirites quantũ uix dum e naufragis
prioris culpae cladisq emergentes. paremus nefas: Urbem in auspicato
inauguratoq hẽmus nullus locus in ea non religione deorq est plenus
sacrificiis solemnibus: non dies magis instituti ꝗͣ loca sunt in ꝗb fiant.
Nos omnes deos publicos priuatosq quitites deserturi estis: Modo per
ur̃m factum est quod in obsidione & nuꝑ in egregio adolescenti C.fa¬
bio. non minore hostium admiratione: ꝗͣ ur̃a conspectum est: cum

Expanded text:
urbes amouimus ab hostium oculis; deorum cultum deserti ab dis urbes amouimus ab hostium oculis; deorum cultum deserti ab dis hominibusque tamen non intermisimus. reddidere igitur patriam et uictoriam et antiquum belli decus amissum, et in hostes qui caeci auaritia in pondere auri foedus ac fidem fefellerunt, uerterunt terrorem fugamque et caedem. haec culti neglectique numinis tanta monumenta in rebus humanis cernentes ecquid sentitis, Quirites, quantum uixdum e naufragiis prioris culpae cladisque emergentes paremus nefas? urbem auspicato inauguratoque conditam habemus; nullus locus in ea non religionum deorumque est plenus; sacrificiis sollemnibus non dies magis stati quam loca sunt in quibus fiant. hos omnes deos publicos priuatosque, Quirites, deserturi estis? quam par uestrum factum <ei> est quod in obsidione nuper in egregio adulescente, C. Fabio , non minore hostium admiratione quam uestra conspectum est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nib putem. Intuemini.ii. hoꝵ deinceps annor uel sccđas res uł ad¬
uersas: inuenietis omnia propere euenisse sequentib deos: aduersa
spernentibus. lam primũ omĩum ueiens bellum per quot annos qnͣ¬¬
to labore gestum: non ante cepit finem ꝗͣ monitu deor aqua ex la¬
cu albano emissa est.Quid haec tandem urbis nr̃ae clades noua. non
ante exorta est: ꝗͣ spreta uox de celo emissa de aduentu galloꝵ.ꝗͣ
gentiũ ius ab legatis nr̃is uiolatum: ꝗͣ a uobis cum uinditari deberet
eadẽ negligentia qua deoꝵ pratermissũ. Igitur uicti captiq ac re¬¬
dempti tantũ poenar diis hominibq dedimus: ut terraꝵ orbi do¬
cumento essemus. Aduersae deinde res admonuerũt religionũ. con¬
fugimus in capitoliũ ac deos ad sedem louis optimi maximi. satra
inruina rerum nr̃arz alia terrae celauimus: alia aduecta in finitimas

Expanded text:
nibus putem. intuemini enim horum deinceps annorum uel secundas res uel adnibus putem. intuemini enim horum deinceps annorum uel secundas res uel aduersas; inuenietis omnia prospera euenisse sequentibus deos, aduersa spernentibus. iam omnium primum, Ueiens bellum—per quot annos, quanto labore gestum. —non ante cepit finem, quam monitu deorum aqua ex lacu Albano emissa est. quid haec tandem urbis nostrae clades noua? num ante exorta est quam spreta uox caelo emissa de aduentu Gallorum, quam gentium ius ab legatis nostris uiolatum, quam a nobis cum uindicari deberet eadem neglegentia deorum praetermissum? igitur uicti captique ac redempti tantum poenarum dis hominibusque dedimus ut terrarum orbi documento essemus. aduersae deinde res admonuerunt religionum. confugimus in Capitolium ad deos, ad sedem Iouis optimi maximi; sacra in ruina rerum nostrarum alia terra celauimus, alia auecta in finitimas
Abbreviated transcription (Latin):
mea uoluntas mutata: sed ur̃a fortuna perpulit. Quippe ut sua in se¬
de maner& patria. id agebatur: non ut ego utique in patria essẽ. Et
nunc quiescerẽ & tacerem libenter. nisi haec quoq pro patria dimi¬
catio esse. Cui deesse quo ad uita suppetat aliis turpe camillo &̃ ne¬
fas est. Quid .ii. repetimus: quid obsessã ex hostium manib eripimꝰ
si recuperatã ipĩ deserimus : & cum uictorib gallis capta tota urbe
capitolui tñ atque arcem diiq & homines romani tenuerint hĩta¬
uerintq. uictorib romanis recupata urbe arx quoq & capitoliũ
deserentur: Et plus uastatis huic urbi secunda ur̃a fortuna fatiet
ꝗͣ aduersa fecit: Equid si uobistum urbi simul positae traditeq per
manus religiones nullae essent: tñ euidens numen hac tempestate
rebus affuit romanis omnẽ negligentiã diuini cultus exemptã homi¬

Expanded text:
mea uoluntas mutata sed uestra fortuna perpulit; quippe ut in sua semea uoluntas mutata sed uestra fortuna perpulit; quippe ut in sua sede maneret patria, id agebatur, non ut ego utique in patria essem. et nunc quiescerem ac tacerem libenter nisi haec quoque pro patria dimicatio esset; cui deesse, quoad uita suppetat, aliis turpe, Camillo etiam nefas est. quid enim repetiimus, quid obsessam ex hostium manibus eripuimus, si reciperatam ipsi deserimus? et cum uictoribus Gallis capta tota urbe Capitolium tamen atque arcem dique et homines Romani tenuerint, uictoribus Romanis reciperata urbe arx quoque et Capitolium deseretur et plus uastitatis huic urbi secunda nostra fortuna faciet quam aduersa fecit? equidem si nobis cum urbe simul positae traditaeque per manus religiones nullae essent, tamen tam euidens numen hac tempestate rebus adfuit Romanis ut omnem neglegentiam diuini cultus exemptam homi
Abbreviated transcription (Latin):
iussum. Iam ante in eo religio ciuitatis apparuerat:quod cũ in publi¬
co aurũ deess&: ex quo summa pactae mercedis gallis conferretur:
a matronis collatum acceperant: ut sacro auro abstineretur.matro¬
nis gratiae actae: honorq additus: ut ear sicut uiror post mortẽ
laudatio ess&. His peractis quae ad deos ꝑtinebant: quaeq per sena¬
tum agi poterant. tum demũ agitantib tribunis .p. assidius cõtionib
ut relictis ruinis in urbem paratam ueios transmigrarent in cõtionẽ
uniuerso senatu prosequente ascendit atq ita uerba fecit. Adeo mihi
a cerbȩ sunt quirites contentiones cum tribunis .p. ut nec tristissim ex¬
ilii solatiũ aliud habuerim quoad ardeae uixi: ꝗͣ quod ab his certa¬
minib eram. & ob eadem haec non si me senatus consulto populiq
iussu reuocaueritis rediturus unꝗͣ fuerim: nec nunc me ut redirẽ

Expanded text:
iussum. iam ante in eo religio ciuitatis apparuerat quod cum in publiiussum. iam ante in eo religio ciuitatis apparuerat quod cum in publico deesset aurum ex quo summa pactae mercedis Gallis confieret, a matronis conlatum acceperant ut sacro auro abstineretur. matronis gratiae actae honosque additus ut earum sicut uirorum post mortem sollemnis laudatio esset. his peractis quae ad deos pertinebant quaeque per senatum agi poterant, tum demum agitantibus tribunis plebem adsiduis contionibus ut relictis ruinis in urbem paratam Ueios transmigrarent, in contionem uniuerso senatu prosequente escendit atque ita uerba fecit. 'adeo mihi acerbae sunt, Quirites, contentiones cum tribunis plebis, ut nec tristissimi exsilii solacium aliud habuerim, quoad Ardeae uixi, quam quod procul ab his certaminibus eram, et ob eadem haec non si miliens senatus consulto populique iussu reuocaretis, rediturus unquam fuerim. nec nunc me ut redirem
Abbreviated transcription (Latin):
rae senatu obsecrante ne res.p.in incerto relinqueretur statu.Omiui
primũ ut erat diligentissimus religionis cultor: quae ad deos ĩmortales
ꝑtinebant reuilit. ex senatus consulto facit phana omnia. quod eo
hostes possedissent: restituerentur: ĩmutarentur ac expiarentur. ex¬
publice fier&: quod satra populi non intermissus honor deũ immor
talium ess&. Ludi capitolimi ut fierent: quod iuppiter optimus ma¬
ximus suã sedem atque arcem populi romani in re trepida tutatus
ess&s. collegiũq ad eam rem M. furius dictator constituer& ex iis
qui in capitolio atque arce habitar& expiandae & uocis noctur¬¬
nae: quae nuntia cladis ante bellum gallicum cum audita neglecta
quod a gallis ereptum erat: quodq: ex aliis templis inter trepida¬
tionẽ in iouis cellam collatũ: cum in quae referri oporter& confusa¬
ess& memoria: sacrum omne iuditatum & sub iouis sellam pomi

Expanded text:
rae, senatu obsecrante ne rem publicam in incerto relinqueret statu. omnium rae, senatu obsecrante ne rem publicam in incerto relinqueret statu. omnium primum, ut erat diligentissimus religionum cultor, quae ad deos immortales pertinebant rettulit et senatus consultum facit: fana omnia, quoad ea hostis possedisset, restituerentur terminarentur expiapublice fieret quod sacra talium esset; ludi Capitolini fierent quod Iuppiter optimus maximus suam sedem atque arcem populi Romani in re trepida tutatus esset; collegiumque ad eam rem M. Furius dictator constitueret ex iis qui in Capitolio atque arce habitarent. expiandae etiam uocis nocturnae quae nuntia cladis ante bellum Gallicum audita neglectaqfieri. aurum quod Gallis ereptum erat quodque ex aliis templis inter trepidationem in Iouis cellam conlatum cum in quae referri oporteret confusa memoria esset, sacrum omne iudicatum et sub Iouis sella poni
Abbreviated transcription (Latin):
capiunt. iraq magis ꝗͣ consilio in romanos incurrunt. Iã uerterat
fortuna iam deor opes humanaq consilia rem romanã adiuuabãt.
gitur primo concursu haud maiore momẽto fusi galli ꝗͣ ad alliam ui¬
cerant. Iustiore altero deinde proelio ad octauũ lapidẽ gabina uia.
quo se ex fuga contulerant: eiusdẽ ductu auspitioq tamilli uĩcunt.
Ibi caedes omĩa obtinuit.castra capiuntur. & ne nũtius quid cladis
relictus. Dictator recuꝑata ex hostib patria triũphans in urbem
redit. interque iocos militares:quos inconditos faciunt. Romulus
ac parens parria&e: conditorq alter urbis:haud uanis laudibus
appellabatur.Seruatam dem̃bello patriã: iter in pace haud dui¬¬
bie seruauit cum prohibuit migrari ueios: & tribunis rẽ intẽtius
agentib post incensam urbem & ꝑse inclinata magis plebe ad id
consilium: eaque causa fuit: non abdicandae post triumphũ dictatu¬

Expanded text:
capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. iam uerterat capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. iam uerterat fortuna, iam deorum opes humanaque consilia rem Romanam adiuuabant. igitur primo concursu haud maiore momento fusi Galli sunt quam ad Alliam uicerant. iustiore altero deinde proelio ad octauum lapidem Gabina uia, quo se ex fuga contulerant, eiusdem ductu auspicioque Camilli uincuntur. ibi caedes omnia obtinuit; castra capiuntur et ne nuntius quidem cladis relictus. dictator reciperata ex hostibus patria triumphans in urbem redit, interque iocos militares quos inconditos iaciunt, Romulus ac parens patriae conditorque alter urbis haud uanis laudibus appellabatur. seruatam deinde bello patriam iterum in pace haud dubie seruauit cum prohibuit migrari Ueios, et tribunis rem intentius agentibus post incensam urbem et per se inclinata magis plebe ad id consilium; eaque causa fuit non abdicandae post triumphum dictatu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed diiq & homines prohibuere redemptos uiuere romanos. Nam
forte quadam prius ꝗͣ nefanda mertes ꝑsiceretur per altercationem
non dum omni auro appenso dictator interuenit.auferriq: aurum
de medio & gallos submoueri iub&:.Cum illi renuentes pactos di¬¬
cerent sese: negat eam pactionem ratam esse: qua postꝗͣ ipẽ dicta-¬
tor creatus ess& iniussi suo ab inferioris gradus magr̃atu facta ess&:
denuntiatq gallis: ut se ad proelium expediant. suos in aceriiũ cõ¬
iicere sarcinas: & arma aptare: ferroq: non auro recupari iub&: in
conspectu habentes phana deor & coniuges & liberos. et solum pa¬¬
tria deforme belli malis: & omnia qua defendi repetiq & ulcisci fas
sit. Instruit deinde atiem:ut loci natura patiebatur in semiritae
solo urbis. & natura in aquali. & omnia quae arte belli secunda suis
eligi praepatari ue poterant prouidit. Galli noua re trepidi arma

Expanded text:
sed dique et homines prohibuere redemptos uiuere Romanos. nam sed dique et homines prohibuere redemptos uiuere Romanos. nam forte quadam priusquam infanda merces perficeretur, per altercationem nondum omni auro adpenso, dictator interuenit, auferrique aurum de medio et Gallos submoueri iubet. cum illi renitentes pactos dicerent sese, negat eam pactionem ratam esse quae postquam ipse dictator creatus esset iniussu suo ab inferioris iuris magistratu facta esset, denuntiatque Gallis ut se ad proelium expediant. suos in aceruum conicere sarcinas et arma aptare ferroque non auro reciperare patriam iubet, in conspectu habentes fana deum et coniuges et liberos et solum patriae deforme belli malis et omnia quae defendi repetique et ulcisci fas sit. instruit deinde aciem, ut loci natura patiebatur, in semirutae solo urbis et natura inaequali, et omnia quae arte belli secunda suis eligi praeparariue poterant prouidit. Galli noua re trepidi arma
Abbreviated transcription (Latin):
nterim capitolinus exercitus stationib uigiliisq fessus suꝑatis tamẽ
humanis omnib malis. cum famẽ unam natura uinci non siner&:
diem de die prospectans:si quod auxiliũ ab dictore apparer&. postre¬
mospe quoque iam non solum cibo defitiente: & cum stationib pro¬¬
cederent prope obruentib infirmũ torpus armis uel dedi uł redimi
se quacunq pactione iussit. iactantib non obscure gallis. haud ma¬¬
gna mercede se adduci posse ut obsidionẽ relinquant.Tum senatus
habitus tribunisq militum negonũ datum ut paciscerentur. Inde
inter P. Sulpitiũ tribunũ militũ & Brennum regulum gallor collogo
transacta res est. Et mille pondo auri pretũ populi gentib mox im¬
ꝑaturi factum rei foedissime ꝑse adiecta indignitas est.Pondera ab
gallis allata iniqua & tribuno recusante additur ab insolẽti gallo
ponderi gladius auditaq intolleranda romanis uox ue uictis esse.

Expanded text:
interim Capitolinus exercitus, stationibus uigiliis fessus, superatis tamen interim Capitolinus exercitus, stationibus uigiliis fessus, superatis tamen humanis omnibus malis cum famem unam natura uinci non sineret, diem de die prospectans ecquod auxilium ab dictatore appareret, postremo spe quoque iam non solum cibo deficiente et cum stationes procederent prope obruentibus infirmum corpus armis, uel dedi uel redimi se quacumque pactione possint iussit, iactantibus non obscure Gallis haud magna mercede se adduci posse ut obsidionem relinquant. tum senatus habitus tribunisque militum negotium datum ut paciscerentur. inde inter Q. Sulpicium tribunum militum et Brennum regulum Gallorum conloquio transacta res est, et mille pondo auri pretium populi gentibus mox imperaturi factum. rei foedissimae per se adiecta indignitas est: pondera ab Gallis allata iniqua et tribuno recusante additus ab insolente Gallo ponderi gladius, auditaque intoleranda Romanis uox, uae uictis.
Abbreviated transcription (Latin):
& uaporis pleno cinerẽq non puluerem mõ ferente cũ quid uenti
motũ essox. quoꝵ intollerãtissima gens est humori at frigori assue¬
ta: cum aestu & angore uexata. uulgatis uelut in
morbis mo¬
reretur. Iam pigritia singulos sepeliendi promiscue aceruatis cumi¬
los hominũ urebant. bustor que inde galli suoꝵ nomĩe insignẽ locũ
fecerunt. Indutia dem̃ cum romanis facta: & colloquia pmissu impa¬
toꝵ hĩta. In quib cũ ilentidẽ galli famẽ obiicerent: eaq necessitate
ad deditionẽ uocarent: dicitur a uertendae eius opinionis causa mltis
locis panis de capitolio iactatus esse in hostiũ stationes. Sed iã neque
dissimulari: neque ferri ultra fames poterat. Itaq dũ dictator dele¬
ctum perse ardea hab&: magr̃m equitũ L.Ualerium ab ueiis abducẽ
exertitũ iub&: parat instruitq quib haud impar adoriatur hostes.

Expanded text:
torrido et uaporis pleno cineremque non puluerem modo ferente cum quid uenti torrido et uaporis pleno cineremque non puluerem modo ferente cum quid uenti motum esset. quorum intolerantissima gens umorique ac frigori adsueta cum aestu et angore uexati uolgatis uelut in pecua morbis morerentur, iam pigritia singulos sepeliendi promisce aceruatos cumulos hominum urebant, bustorumque inde Gallicorum nomine insignem locum fecere. indutiae deinde cum Romanis factae et conloquia permissu imperatorum habita; in quibus cum identidem Galli famem obicerent eaque necessitate ad deditionem uocarent, dicitur auertendae eius opinionis causa multis locis panis de Capitolio iactatus esse in hostium stationes. sed iam neque dissimulari neque ferri ultra fames poterat. itaque dum dictator dilectum per se Ardeae habet, magistrum equitum L. Ualerium a Ueiis adducere exercitum iubet, parat instruitque quibus haud impar adoriatur hostes,
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt. rem dictu paruã. caeteꝵ inopia feterat eã argumentũ ĩgẽs
caritatis: cum se quisq uictu suo fraudans detractũ corpori atq usib
necessariis ad honorem unius uiri conferr&. Tum uigiles eius loci. qͦs
fefellerant ascendentes hostes citati: & cum in omẽs more militari
se anĩaduersurꝵ P. Sulpitius tribunus militũ pronũtiass&. consenti¬
ente clamore militũ in unum uigilem conuitientiũ tulpã deterritus a
caeteris abstinuit.Reum haud dubiũ eius noxae approbantib cunctis
de saxo proiecit.Unde intensiores utrinq: custodiae esse & apud gal¬
los: quia uulgatũ erat inter ueios romãq nuntios cõmeare: & apud
romanos nocturni periculi memoria. sed ante omnia obsidionis bel¬
liq mala. fames utrinq exercitũ urgebat. Sallos pestilentia & cum
loco iacente inter tumulos castra habentes cum ab incendiis

Expanded text:
tulerunt,—rem dictu paruam, ceterum inopia fecerat eam argumentum ingens tulerunt,—rem dictu paruam, ceterum inopia fecerat eam argumentum ingens caritatis, cum se quisque uictu suo fraudans detractum corpori atque usibus necessariis ad honorem unius uiri conferret. tum uigiles eius loci qua fefellerat adscendens hostis citati; et cum in omnes more militari se animaduersurum Q. Sulpicius tribunus militum pronuntiasset, consentiente clamore militum in unum uigilem conicientium culpam deterritus, a ceteris abstinuit, reum haud dubium eius noxae adprobantibus cunctis de saxo deiecit. inde intentiores utrimque custodiae esse, et apud Gallos, quia uolgatum erat inter Ueios Romamque nuntios commeare, et apud Romanos ab nocturni periculi memoria. sed ante omnia obsidionis bellique mala fames utrimque exercitum urgebat, Gallos pestilentia etiam, cum loco iacente inter tumulos castra habentes, tum ab incendiis
Abbreviated transcription (Latin):
uit bello egregius:armis arreptis:simul ad arma caeteros ciens uadit.
Et dum caeteri trepidant:gallum qui iam in sũmo constiterat umbo¬
ne ictum deturbat. Cuius casu prolapsi cum proximos sternerẽt tre¬¬
pidantes alios armis omissis:saxa quib inherebant manib amplex¬
os trutidant. lamq alii congregati telis missilibq saxis ꝑturbare ho¬¬
stes ruaq tota prolapsa aties in praeceps deferri.Sedato deinde tu¬
multu:reliquũ noctis qntum in turbatis mentib poterat: cũ praeteri¬
rum quoq periculũ solicitar& quieti datum est. Luce orta uocatis
classico ad consiliũ militib ab tribunis: cum & recte & pperã facto:
pretiũ deberetur. Manlius primũ ob uirtutẽ laudatus. donatus que
non ab tribunis solũ militũ: sed consensu & militari: cui uniuersi sex¬
libras farris sex quartarios uini ad aedes eius quae in arce erãt con¬

Expanded text:
uir bello egregius, armis arreptis simul ad arma ceteros ciens uadit uir bello egregius, armis arreptis simul ad arma ceteros ciens uadit et dum ceteri trepidant, Gallum qui iam in summo constiterat umbone ictum deturbat. cuius casus prolapsi cum proximos sterneret, trepidantes alios armisque omissis saxa quibus adhaerebant manibus amplexos trucidat. iamque et alii congregati telis missilibusque saxis proturbare hostes, ruinaque tota prolapsa acies in praeceps deferri. sedato deinde tumultu reliquum noctis, quantum in turbatis mentibus poterat cum praeteritum quoque periculum sollicitaret, quieti datum est. luce orta uocatis classico ad concilium militibus ad tribunos, cum et recte et perperam facto pretium deberetur, Manlius primum ob uirtutem laudatus donatusque non ab tribunis solum militum sed consensu etiam militari; cui uniuersi selibras farris et quartarios uini ad aedes eius quae in arce erant con
Abbreviated transcription (Latin):
nec nisi dictator dictus auspitia in exercitu hr̃e. Lex curiatia lata est
dictatorq absens dictus.Dum haec uenis agebantur: interim arx ro¬¬
mae capitoliũq in ingenti piculo fuit. Nlam galli seu uestigio notato
humano qua nuntius ab ueiis ꝑuenerat: seu sua sponte anĩaduerso
ad tarmentis saxa ascensu aequo nocte sub lustri cum primo inermem
qui tentaret uiã praemisissent:tardentes inde arma ubi quid iniqui
esser alterni innixi subleuantesq: inuicem & trahentes alii alios ꝓ ut
postular& lotus: tanto silentio in sũmum euasere: ut non custodes i¬
solũ fallerent:sed ne canes quid solicitũ animal ad nocturnos strepi¬¬
tus: excitarent. Anseres non fefellere: quib sacris iunonis in summa
inopia cibi tũ abstinebant. Quae res saluti fuit. Nanq clangore ear
alarzq crepitu excitus M Manlius qui triennio ante consul fuerat

Expanded text:
nec nisi dictator dictus auspicia in exercitu habere—lex curiata lata est nec nisi dictator dictus auspicia in exercitu habere—lex curiata lata est dictatorque absens dictus. dum haec Ueiis agebantur, interim arx Romae Capitoliumque in ingenti periculo fuit. namque Galli, seu uestigio notato humano qua nuntius a Ueiis peruenerat seu sua sponte animaduerso ad Carmentis saxo in adscensum aequo, nocte sublustri cum primo inermem qui temptaret uiam praemisissent, tradentes inde arma ubi quid iniqui esset, alterni innixi subleuantesque in uicem et trahentes alii alios, prout postularet locus, tanto silentio in summum euasere ut non custodes solum fallerent, sed ne canes quidem, sollicitum animal ad nocturnos strepitus, excitarent. anseres non fefellere quibus sacris Iunonis in summa inopia cibi tamen abstinebatur. quae res saluti fuit; namque clangore eorum alarumque crepitu excitus M. Manlius qui triennio ante consul fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ardea Eamillũ acciri: sed antea consulto senatu qui romae ess& adeo
regebat omnia pudor discriminaq: reꝵ prope perditis reb seruabant.
Ingenti periculo transeundũ per hostium custodias erat. Ad eam rem
pontius tõminus impiger iuuenis operã pollicitus: incubans cortici se'¬
cundo tyberi ad urbem defertur. Inde qua proximũ fuit abripa ꝑ prae¬
ruptum eoq neglectũ hostium custodiae saxũ in capitoliũ euadit. &
ad magr̃atus ductus: mandata exercitus edit. Accepitq ab comitiis cu¬
riatiis:ut reuocatus de exilio iussu populi camillus:dictator extemplo
diceretur: militesq hrẽnt imꝑatorẽ quem uellent. Eadem digressus
nuntius ueios contendit.Missiq ardeam legati ad tamillũ ueios eum
ꝑduxere.Seu quod magis credere lib& non prius profectũ ab ardea.:¬
ꝗͣ comꝑerit legem latã: quod nec iniussu populi mutari finib posset:

Expanded text:
Ardea Camillum acciri, sed antea consulto senatu qui Romae esset: adeo Ardea Camillum acciri, sed antea consulto senatu qui Romae esset: adeo regebat omnia pudor discriminaque rerum prope perditis rebus seruabant. ingenti periculo transeundum per hostium custodias erat. ad eam rem Pontius Cominus impiger iuuenis operam pollicitus, incubans cortici secundo Tiberi ad urbem defertur. inde qua proximum fuit a ripa, per praeruptum eoque neglectum hostium custodiae saxum in Capitolium euadit, et ad magistratus ductus mandata exercitus edit. accepto inde senatus consulto uti comitiis curiatis reuocatus de exsilio iussu populi Camillus dictator extemplo diceretur militesque haberent imperatorem quem uellent, eadem degressus nuntius Ueios contendit; missique Ardeam legati ad Camillum Ueios eum perduxere, seu— quod magis credere libet, non prius profectum ab Ardea quam compererit legem latam, quod nec iniussu populi mutari finibus posset
Abbreviated transcription (Latin):
tens similiter constanti uultu graduq.: satis sperans propitios esse deos: qͦ¬
rum cultu ne mortis quid metu prohibitus deseruiss&: in capitoliũ ad
suos redit: seu attonitis gallis miraculo audatiae seu religione ẽs motis
cuius haud quaꝗͣ negligens est gens. Ueiis interim non animi tm̃ ĩ dies
sed & uires crescebant. nec romanis solum eo conuenientib ex agris.ꝗ
a prcelio aduerso aut clade captae urbis palati fuerant: sed &̃ ex latio
uoluntariis confluentib:ut in ꝑte praedae essent.Matur iã udebatur
repeti patriã:eripiq: ex hostiũ manib: sed corpori ualitudinario ca¬¬
put deerat. Locus ipẽ admonebat tamilli & magna pars militũ erat
quae ductu auspitioq eius res prospere gesserat. Feditius negare se com¬
missurz tasib aut deoꝵ aut hominũ quicꝗͣ imperiũ finir& potius ꝗͣ
ipẽ memor ordinis sui poscer& imperatorẽ. Consensu omniũ placuit ab

Expanded text:
tens similiter constanti uoltu graduque, satis sperans propitios esse deos qutens similiter constanti uoltu graduque, satis sperans propitios esse deos quorum cultum ne mortis quidem metu prohibitus deseruisset, in Capitolium ad suos rediit, seu attonitis Gallis miraculo audaciae seu religione etiam motis cuius haudquaquam neglegens gens est. Ueiis interim non animi tantum in dies sed etiam uires crescebant. nec Romanis solum eo conuenientibus ex agris qui aut proelio aduerso aut clade captae urbis palati fuerant, sed etiam ex Latio uoluntariis confluentibus ut in parte praedae essent, maturum iam uidebatur repeti patriam eripique ex hostium manibus; sed corpori ualido caput deerat. locus ipse admonebat Camilli, et magna pars militum erat qui ductu auspicioque eius res prospere gesserant; et Caedicius negare se commissurum cur sibi aut deorum aut hominum quisquam imperium finiret potius quam ipse memor ordinis sui posceret imperatorem. consensu omnium placuit ab
Abbreviated transcription (Latin):
extemplo impetum facerent: compressique ab &.teditio centurione:
quẽ sibimet ip̃i praefeterant: rem in noctem sustinuere.Tm̃ par tamil¬
lo defuit auctor: caetera eodem ordine: eodẽq fortuna euentii gesta.
quin & ducibus captiuis: qui caedi nocturna suꝑfuerant: ad aliã ma¬
num tuscoꝵ ad saluias profecti noctem insequentẽ eximprouiso maio¬
rem caedem edidere:publicaq: uictoria ouantes veios redeunt. Rome
interim plerũq: obsidio segnis & utrinque silentiũ esse: ad id tm̃ intẽtis
gallis: ne quis hostiũ euadere inter stationes poss&: cum repente iuue¬
nis romanus admiratione in se ciues. hostesque cõuertit.Sacrificiũ erat
statutũ in quirinali colle genti fabiae ad id fatiendum .C. fabius rituga¬
dias hostium stationes egressus. nihil ad uocem cuius ꝗͣ terrorẽ ue motus
in quirinalẽ collem ꝑuenit.Ibiq: omnib solemniter ꝑactis: eodẽ reuer¬

Expanded text:
extemplo impetum facerent; compressi a Q. Caedicio centurione extemplo impetum facerent; compressi a Q. Caedicio centurione quem sibimet ipsi praefecerant, rem in noctem sustinuere. tantum par Camillo defuit auctor: cetera eodem ordine eodemque fortunae euentu gesta. quin etiam ducibus captiuis qui caedi nocturnae superfuerant, ad aliam manum Tuscorum ad Salinas profecti, nocte insequenti ex improuiso maiorem caedem edidere, duplicique uictoria ouantes Ueios redeunt. Romae interim plerumque obsidio segnis et utrimque silentium esse, ad id tantum intentis Gallis ne quis hostium euadere inter stationes posset, cum repente iuuenis Romanus admiratione in se ciues hostesque conuertit. sacrificium erat statum in Quirinali colle genti Fabiae. ad id faciendum C. Fabius Dorsuo , Gadias hostium stationes egressus nihil ad uocem cuiusquam terroremue motus in Quirinalem collem peruenit; ibique omnibus sollemniter peractis, eadem reuer
Abbreviated transcription (Latin):
pauor cubilib suis exciros: quae aut unde uis ess&: ignaros in fuga qͦs
dam & quosdã in hostem ip̃m improuidos tulit. Magna pars ĩ agri
antiatem delati incursione ab oppidanis in palantes facta circũ ueniũt.
Similis in agro ueienti erruscor facta strages est: qui urbis iam prope
quadringentesimũ annum uicinae oppress& ab hoste iusitato & inau¬
dito adeo nihil miserti sunt: ut in agr romanũ eo tpr̃e incursiones face¬
rent:pleniq: praedae ueios &x praesidiumq & spem ultimã romani no¬
minis in animo habuerint oppugnare.Uiderant eos milites romani ua¬
gantes ꝑ agros & congregatos agmine praedam pra se agentes. & castra
cernebant: haud procul ueiis posita. Inde primũ miseratio sui: deinde
indignitas atq ex ea ira animos cepit: etruscis & ab quib bellũ gallicũ
in se auertissent: ludibrio esse clades suas: uix tempauere animis: ꝗn

Expanded text:
pauor cubilibus suis excitos, quae aut unde uis esset ignaros, in fugam pauor cubilibus suis excitos, quae aut unde uis esset ignaros, in fugam et quosdam in hostem ipsum improuidos tulit. magna pars in agrum Antiatem delati incursione ab oppidanis in palatos facta circumueniuntur. similis in agro Ueienti Tuscorum facta strages est, qui urbis iam prope quadringentensimum annum uicinae, oppressae ab hoste inuisitato, inaudito, adeo nihil miseriti sunt ut in agrum Romanum eo tempore incursiones facerent, plenique praedae Ueios etiam praesidiumque, spem ultimam Romani nominis, in animo habuerint oppugnare. uiderant eos milites Romani uagantes per agros et congregato agmine praedam prae se agentes, et castra cernebant haud procul Ueiis posita. inde primum miseratio sui, deinde indignitas atque ex ea ira animos cepit: Etruscisne etiam, a quibus bellum Gallicum in se auertissent, ludibrio esse clades suas? uix temperauere animis quin