comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Boot qͥ int̾p̾tat᷑ infortitudine. siue in quo
robur xp̃m uerũ eccłie sponsũ exp̃ssit. Ruth
int̾pretat᷑ festinans. Alienigena enĩ erat ex
gentili popło. que relicta patͥa festinauit tran¬
sire in t̾ram isrł dicens socrui sue. qͦcumq ꝑrex¬
eris ꝑgam. Hec alienigena que isrłitico uiro nup¬
sit: eccłam ad xp̃m uenientẽ ostendit. Anna
gr̃a eiꝰ int̾pretat᷑. Que dum pꝰ eẽt sterił nat᷑a.
postremo dei gr̃a fecundata est. Hec fuit sterił.
pollet ꝑ uniu̾sam t̾ram. ꝓle numerose ficun¬
ditatis. Heli int̾p̾tat᷑ d̾s nĩs. hic sac̃̾dos repbatꝰ.
abiectionẽ sac̃dotii uet̾is testam̃ti p̃figauit:
qr licet illud adeo ꝑ moysen scd̃m ordinatũ

Expanded text:
Booz, qui interpretatur in fortitudine, sive in quo Booz, qui interpretatur in fortitudine, sive in quo robur, Christum verum Ecclesiae sponsum expressit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex gentili populo; quae, relicta patria, festinavit transilire in terram Israel, dicens socrui suae: Quocunque perrexeris pergam . Haec alienigena, quae Israelitico viro nupsit, Ecclesiam ad Christum venientem ostendit. Anna gratia ejus interpretatur. Quae dum prius esset sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. Haec quae fuit stpollet per universam terram prole innumerosae fecunditatis. Heli interpretatur Deus meus. Hic sacerdos reprobatus abjectionem sacerdotii veteris testamenti praefiguravit; quia lice
Abbreviated transcription (Latin):
ex scͥpt᷑is sacris eiꝰ noticia ꝑcipit᷑. quẽ ibi corde
credulo querit: sine dubio inuenit. Iepte qͥ
int̾pretat᷑ aꝑiens. ł aꝑtum est. hic post uictor¬
iam filiam immolauit. redẽptoris ostendens
fig᷑am: qui a facie fr̃m suoꝵ .i. iudeoꝵ abscedñs
in gentib pͥncipatũ accepit̾. qͥ omĩa humane
salutis sacram̃ta tanꝙͣ iuratꝰ expleuit: ⁊ qͣsi
cente. Sic̃ iurauit dño. uotũ uouit deo iacõb
scilicet ut sacram̃tũ religionis in carnes sue pas¬
sione ꝓ salute gen̾is humani expleret. Samson¬
qͥ int̾pretat᷑ sol eoꝵ uł soł fortitudo. fuit enĩ¬
uir uirtute clarꝰ: ⁊ lib̾auit isrł de hostibꝰ. Hic
saluatoris nr̃i mortẽ ⁊ uictoriã fig᷑auit: siue
qr de faucib diaboli. gentes qͣsi fauũ ab ore
p̃repti leonis abstraxit᷑. siue qr post mortẽ
plures lucrauit: plurimosq moriens qͣm ui¬
situla. ⁊ samson. uerticẽ decaluauit: sinagogã
significat. que xp̃m in loco taluarie crucifixit.

Expanded text:
ex Scripturis sacris ejus notitia percipitur: quem qui ibi corde credulo quaerit, sine dubio invenit. Jephte qui interpretatur aperiens, vel apertum est. Hic post victoriam filiam immolavit, Redemptoris ostendens figuram, qui a facie fratrum suorum, id esin gentibus principatum. Qui etiam omnia humanae salutis sacramenta tanquam juratus explevit, et quasi cente: Sicut juravit Domino, votum vovit Deo Jacob ; scilicet ut sacramentum religionis in carnis suae passione pro salute generis humani expleret. Samson interpretatur sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus: Salvatoris nostri mortem et victoriam figuravit, sive quia de faucibus diaboli gentes, quasi favum ab ore reperti leonis, abstraxit, sive quia post mortem plures lucratus, plurimosque moriens quam visitula, et Samson verticem decalvavit, Synagogam significat, quae Christum in loco Calvariae crucifixit.
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. deqͦ scͥptum est. Tu es sac̾dos inet̾¬
num: scd̃m ordinẽ melchi sedech. Offm dis¬
calciatꝰ. filiꝰ enĩ heli fuit electꝰ in minist̾ium sacer¬
dotii: aũ amissionẽ suo exp̃ssit uocabulo. Apłs
enĩ ait. Calciati pedes in p̃paratione eungłii pa¬
cis. Et ꝓpħa. Qm spetiosi pedes qui anñtiant pa¬
cem. Iste gͦ discalciatꝰ int̾p̾tat᷑. ut eiꝰ nomine ue¬
teris testam̃ti sac̃dotiũ auet̾e popło significaret᷑

Expanded text:
isti, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Ophni, discalciatus, filius enim Heli fuit, electus in ministerium sacerdotii; cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Et Propheta: Quam speciosi pedes, qui annuntiant pacem! Iste ergo discalceatus interpretatur, ut ejus nomine veteris testamenti sacerdotium a veteri populo significare
Abbreviated transcription (Latin):
uauit. ⁊ in t̾ram repinissionis induxit. Iste
iħs mittit duos exploratores ab i̾erico urbe
qui suscipiunt᷑ a meretͥce raab. Ih̾s ille dux
nũ duo testam̃ta direxit. Nam in eo ut cre¬
dentiũ fidem ob rebelleũ ꝑuicatiã pleniꝰ
conꝓbaret. ante aduentũ iuditii sui qͣsi
exploratores duos legem ⁊ euͣngłm destina¬
siue impetꝰ tipum tenet eccłe. q̃ de extraneis
antea uiuens in desicłiis carnis. formcaba¬
tur in idolis de qͣlib ait dñs ad iudeos
tam̃ta dum sola suscipit.⁊ ea fidelit̾ con

Expanded text:
vavit, et in terram repromissionis induxit. Iste vavit, et in terram repromissionis induxit. Iste sus mittit duos exploratores ad Jericho urbem, qui suscipiuntur a meretrice Raab. Jesus ille dux num duo Testamenta direxit. Nam in eo ut credentium fidem aut rebellium pervicaciam plenius comprobaret, ante adventum judicii sui quasi exploratores duos, Legem et Evangelium destinatypum tenet Ecclesiae, quae de extraneis antea vivens in desideriis carnis fornicabatur in idolis. De qualibus ait Dominus ad Judaeos, tamenta Domini sola suscipit, e
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit qͥ ꝑ fidem eognitionẽ dei habent. s ob-¬
scurati oꝑib corruiuit. finees ori parcens int̾õ¬
tat᷑. Tranffixit enĩ pugione ⁊ ambri cum scorto
madianitide idẽ ⁊ dñi furorẽ placuit ut par¬
ceret. Nam istem finees qui ⁊ambri ⁊ scortam
inadulterio conũsantes. talit̾ int̾emit. figam
tenuit scõꝵ doctoꝵ. qui iudeos ⁊ hereticos
sp̃itali mucrone. uerbi dei inamplexu false
amaritudine figͣatum qd̃ peccando amarita¬
uerit popłm. Iue qͦq qͥ sabbato ligna collegit
significat eum qͦm cũ pec̃co iuditii dies inue¬
nerit. unde et̃ii sabbati reqͥem ñ meret᷑ acci¬
pere. Ouodecĩ exploratores. sc̾barũ ac phari¬
seoꝵ imaginẽ tenuer̃t̃. qͥ isrłiticũ popłm
adũtert̃ ne conficdent gr̃am diuine reꝓinis¬
sionis. adipisci posse ꝑ xp̃m. Duo portitores
qͥ de t̾ra repmissionis botrũ in ligno humeris
gestauert᷑. duoꝵ popłoꝵ significationẽ exp̃s¬
serunt: quoꝵ pͥor iudaicus gradiens adu̾sus

Expanded text:
tenuit, qui per fidem cognitionem Dei habent, sed obscurati operibus corruunt. Phinees ori parcens intrepretatur. Transfixit cum pugione Zambri cum scorto Madianitide; id est, Domini furorem placavit, ut parceret. Nam iste Phinees, qui Zambri et scortum in adulterio conversantes taliter interemit, figuram tenuit sanctorum doctorum qui Judaeos et haereticos spiritali mucrone verbi Dei in amplexu falsae amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Ille quoque, qui sabbato ligna collegit, significat eum quem cum peccato judicii dies invenerit, unde aeterni sabbati requiem non meretur accipere. Duodecim exploratores scribarum ac Pharisaeorum imaginem tenuerunt, qui Israeliticum populum averterunt, ne confiderent gratiam divinae repromissionis adipisci posse per Christum. Duo portitores, qui de terra repromissionis botrum in ligno humeris gestaverunt, duorum populorum significationem expresserunt. Quorum prior Judaicus gradiens adversus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾itam sic̃ denon dic̃. qr substancialit̃ uiuit.
Animaliũ uͦ anime ñ sunt substantie s cum
carne ip̃a carnis uiuacitate nascunt᷑:. ⁊ cum
carnis morte finiunt᷑. Et ideo nͦ ratione regi¬
t᷑. sic plato ⁊ alexander putant: s ad om̃ia na¬
ture incitam̃to ducunt᷑. Anima humana ñ
dei iudicio creari ⁊ infundi ut uiuat homo¬
int̾ in utero. ⁊ sic ꝓcedat natiuitate in mun¬
dum. Duabꝰ substantiis. constat homo: anima
tm̃ ⁊ carne. Aninia cum ratione sua: ⁊ carne
cum sensibꝰ sius. Quos tam̃ sensꝰ: absq anime
sotietate ñ mouet caro. Anima uͦ.: ⁊ sine car¬
ne rationale suũ tenet. Non est terciꝰ in substan¬
tia hominis sp̃c. ut didimꝰ contendit: s sp̃c
ip̃a est anima. ꝓ sp̃itali nat᷑a. ł ꝓ eo qd̾ spiret

Expanded text:
interitura, sicut Zenon dicit: quia substantialiter vivit. interitura, sicut Zenon dicit: quia substantialiter vivit. Animalium vero animae non sunt substantivae, sed cum carne ipsa carnis vivacitate nascuntur, et cum carnis morte finiuntur: et ideo nec ratione reguntur sicut Plato et Alexander putant; sed ad omnia naturae incitamenta ducuntur. Anima humana non Dei intus in utero, et sic procedat nativitate in mundum. Duabus substantiis constat homo, anima tantum et carne: anima cum ratione sua: et carne cum sensibus suis, quos tamen sensus absque animae societate non movet caro: anima vero et sine carne rationale suum tenet. Non est tertius in substantia hominis spiritus, ut Didymus contendit: sed spiritus ipsa est anima pro spiritali natura,
Abbreviated transcription (Latin):
poribꝰ ꝑ coitum seminant᷑. sic̃ luciferiani. ⁊ cirillus
⁊ aliqͥ latinoꝵ p̃sumptores affirmant. qͣsi nat᷑e
creatori omniũ nosse. dei uͦ iudicio coagulari¬
in uulua ⁊ cõpingi. atq formari. ac formato iam
corꝑe. aĩam creari ⁊ infundi. ut uiuat in ut̃o ho¬
mo ex anma constans ⁊ corꝑe. ⁊ egrediat᷑ uiuus
ex utero. plenꝰ humana substancia. Neq duas
animas ẽẽ dicimꝰ in uno homine. sic̃ iacobꝰ ⁊ alii
tionẽ ministret. s dicimꝰ unam eandemq ẽe aĩam
in homine. q̃ ⁊ corpꝰ sua societate inuificet. ⁊ se
metip̃am sua ratione disponat. habens in se li¬
bertatẽ arbitrii. ut in sue substantie legat cogi¬
tacione qd uult. Solum hominẽ credimꝰ habe¬
re anime substantiã qͣ ⁊ exuta corꝑe uiuit.
⁊ sensus suos atq ingenia uiuacit̾ tenet. neq
cum corꝑe morit᷑ ut arabs asserit. neq pꝰmod̾

Expanded text:
poribus per coitum seminantur, sicut Luciferiani, et Cyrillus poribus per coitum seminantur, sicut Luciferiani, et Cyrillus et aliqui Latinorum praesumptores affirmant, quasi naturcreatorem nosse, Dei vero judicio coagulari, et compingi atque formari: ac formato jam corpore, animam creari et infundi: ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero plenus humana substantia. Nec duas animas esse credimus in uno homine, sicut multi tionem ministret. Sed dicimus unam eamdemque esse animam in homine, quae metipsam sua ratione disponat: habens in se libertatem arbitrii, ut in suae substantiae legat cogitatione, quod vult. Solum hominem credimus habere animam substantialem, quae et exuta corpore vivit, et sensus suos atque ingenia vivaciter tenet: neque cum corpore moritur, ut Arabs asserit: neque postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt angłi ⁊ om̃s celestes uͥtures. ut ñ eẽt
otiosa dei bonitas. s hab̾et in qͥbꝰ ꝑ młta añ spa¬
tia bonitatẽ suam ostend̾et. ⁊ ita hic uisibił mun¬
dꝰ ex mat̾ia q̃ a deo creata fuerat. factꝰ est ⁊ ornatꝰ.¬
incorporẽ credit᷑. qr uͥq est. ⁊ omĩa impler.⁊ con¬
stringit: ideo inuisibił om̃ibꝰ creat᷑is. qr in cor¬
porẽ est. Creat᷑a om̃is corporea. angłi ⁊ om̃s uir
eo aũt corporeas ẽẽ credimꝰ intellectuales nat᷑as.
qd̾ localit circũ scͥbunt᷑. sic̃ ⁊ anima humana q̃
carne claudit᷑. ⁊ demones qͥ ꝑ substanciã angri¬
ce nat᷑e sunt. Inmortales credimꝰ intellectuales
nat᷑as qr carne carent: nͨ habent qͦ cacliint. ut re¬
surrectionẽ egeant pꝰ ruinam. Inde necessario aĩas
hominũ ñ ẽẽ abinitio int̃ cet̾as intellectuales na¬
t᷑as nͨ sinuł creatas sic̃ origenes fingit. neq cum cor¬

Expanded text:
facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset otiosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spatia bonitatem suam ostenderet; et ita hic visibilis mundus ex materia quae a Deo facta fuerat factus est et ornatincorporeus creditur, quia ubique est, et omnia implet atque constringit; ideo invisibilis omnibus creaturis, quia incorporeus est. Creatura omnis corporea, angeli et omnes ceo autem corporeas esse credimus intellectuales naturas, quod localiter circumscribuntur: sicut et anima humana quae carne clauditur: et daemones qui per substantiam angelicae naturae sunt. Immortales credimus intellectuales naturas quae carne carent, nec habent quo cadant, ut resurrectione egeant post ruinam. Inde necessario animas hominum non esse ab initio inter caeteras intellectuales naturas, nec simul creatas, sicut Origenes fingit; neque cum cor
Abbreviated transcription (Latin):
nortuos udicandos ñ iustos ac peccatores. in¬
are sic̃ diodorus significare putat. s uiuos¬
qͥ in carne inueniendi sunt dicit. qͥ adhuc mo¬
iri credunt᷑ ł ĩmutandi. sic̃ alii uolunt ut¬
citati continuo ł reformati cum ante mortu¬
udicent᷑. Post resurrectionẽ ⁊ iuditiũ ñ cre¬
nꝰ restitutionẽ fut᷑am. qͣ origenes deluat:¬
demones ł impii homines pꝰ torm̃ta qͣsi sup¬
ciis expurgati. ł illi in anglicam redeant. qͣ¬
creati sunt dignitatem. ł isti iustoꝵ societate
donent᷑. eo qd̾ hoc diuine conueniat pietati.
ne qͥd ex rationalibꝰ ꝑeat creat᷑is. s qͦlib mͦ sal¬
uent᷑. S nos credamꝰ ip̃i iudici omniũ ⁊ retri¬
butori iusto qͥ dix̃. ibunt impii in suppliciũ eter¬
num. iusti aũt in uitã et̃nam: ut ꝑcipiant fru
ctum oꝑum suoꝵ. In pͥncipio creauit d̾s celũ.
⁊ t̾ram. ⁊ aqͣm ex nichilo. Et cum adhuc tenebre
ip̃am aqͣm occultarent. ⁊ aqͣ t̾ram abscond̾et.

Expanded text:
ortuos judicandos, non justos et peccatores are, sicut Diodorus significare putat; vivosui in carne inveniendi sunt, dicit, qui adhuc mo creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt, utcitati continuo vel reformati cum ante morutio. Post resurrectionem et judicium non crerestitutionem futuram, quam Origenes deldaemones vel impii homines post tormenta, quasi supciis expurgati, vel illi in angelicam, qredeant dignitatem, vel isti justorum societate donentur, eo quod hoc divinae conveniat pietati ne quid ex rationalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salvetur. Sed nos credamus ipsi judici omnium et retributori justo, qui dixit: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , ut ctum operum suorum. In principio creavit Deus coelum et terram et aquam ex nihilo. Et cum adhuc tenebrae ipsam aquam occultarent, et aqua terram absconderet,
Abbreviated transcription (Latin):
gitando factꝰ est inuentor mali. qd in se ꝑdid̾at
inuidit maliis. nͨ contẽptꝰ solꝰ ꝑire suasit aliis.
ut qͥ ẽẽt sue malicie inuentor. fieret ⁊ alioꝵ
auctor. ⁊ ex eo malũ ł malicia ꝑcurrit. int̃ cet̾as
rationabiles creat᷑as unde cognoscimꝰ nichil ẽẽ
nat᷑a ĩmutabile. nͥ solũ dm patrẽ ⁊ filiũ ⁊ sp̃m¬

Expanded text:
gitando factus est inventor mali, et quod in se perdiderat gitando factus est inventor mali, et quod in se perdiderat invidit in aliis; nec contentus solus perire suasit aliis, ut qui esset suae malitiae inventor, fieret et aliorum auctor, et ex eo malum vel malitia percurrerit inter caeteras rationabiles creaturas. Unde cognoscimus nihil esse natura immutabile, nisi solum Deum Patrem, et Filium, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
has duas mortuoꝵ resurrectiones gentes ignoran¬
tes dni in angͣlis t̾rarũ in carne reseruandas
q̃ ꝑ mille annos regni in t̾ra iustoꝵ instigante
diabolo mouende sunt ad pugnã. contͣ iustos
regnantes. ⁊ dño ꝓ iustis pugnante imbreig¬
neo cõpescendas atq ita mortuos. cum cẽtis in
impietate mortius ad et̃na supplicia in incorrup¬
tibili carne resuscitandas. Nullũ credimꝰ ad
salutẽ nͥ deo inuitante uenire: nlłm inuitatũ
salutẽ suã. nͥ deo auxiliante oꝑari. nlłm nͥ oran¬
tem auxiliũ ꝓmereri. nlłm uoluntate dei ꝑire.
s ꝑmissu ꝓ dectione arbitrii ne ingenuitas po¬
testatis semel hominibꝰ attributa ad seruilẽ¬
ma cogant necessitatẽ. Malum ł malitiã ñ ẽẽ a
deo crtatã. s a diabolo inuentã qͥ ⁊ ip̃e bonꝰ¬
a deo creatꝰ est. s qr libero arbitrio utputa ra¬
tionabił creat᷑a cõmissus est ⁊ cogitandi acceꝑat
facultatẽ. scienciã boni uertit ad malũ. ⁊ mł̾ta co¬

Expanded text:
 has duas mortuorum resurrectiones gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne reservandas: quae post mille annos regni in terra justorum instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes et Domino pro justis pugnante, imbre igneo compescendas: atque ita mortuas cum caeteris in impietate mortuis ad terrena supplicia in corruptibili carne resuscitandas. Nullum credimus ad salutem, nisi Deo invitante, venire: nullum invitatum salutem suam, nisi Deo auxiliante, operari; nullum, nisi orantem, auxilium promereri, nullum voluntate Dei perire: sed permissu, pro electione arbitrii, ne ingenuitas potestatis, semel hominibus attributa, ad servilem cogatur necessitatem. Malum vel malitiam non esse a Deo creatam: sed a diabolo inventam, qui et ipse bona Deo creatus est: sed quia libero arbitrio, ut puta rationabilis creatura, commissus est, et cogitandi acceperat facultatem; scientiam boni vertit ad malum, et multa co
Abbreviated transcription (Latin):
s doceant᷑ añ ⁊ instruant᷑. qͦ sensu sc̃ẽ tͥnitatis
misteriũ in eccła teneat᷑. Et sic̃ seutiunt crede.
ł adqͥescunt confiteri: purgati iam fidei integri.¬
tate contirmant᷑ manꝰ inpositione. Siuͦ paruuli
sunt ł hebetes. q̃ doctͥnam ñ capiaut: responde¬
ant ꝓ ulis q̃ illos offerunt uixͣ morẽ baptrzandi.¬
⁊ sic manꝰ inpositione. ⁊ crismate cõmunicati.
eucharistie misteriis admitant᷑. Iulos atĩt qͥ ñ¬
in sc̃e tͥnitatis inuocatione a pd̾ hereticos bapti¬
⁊ati sunt. ⁊ ueniunt ad nos baptizare: debere
ꝓnuntiamꝰ rebaptizari. Neq enĩ credendũ est
⁊ manichei: uariata impietatis g̾miua ł cet̃i istoꝵ
originis siue ordinis pestisq q̃ duo pͥncipia s
ignota introducunt. ut cerdo. ⁊ marcion. ł
contͣria ut manicheꝰ. ł tria ⁊ barbara. ut setia
fuisse absq deo. ut cherint. ⁊ hebion. ⁊ haritemoni.
⁊ fotinꝰ. Ex istis inqͣm siq̃ ad nos uenerĩt. ñ recͥ¬

Expanded text:
 doceantur integre et instruantur, quo sensu S. Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur, et, si consentiunt credere, vel acquiescunt confiteri, purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant: respondeant pro illis, qui illos offerunt juxta morem baptizandi: et manus impositione et chrismate communiti, Eucharistiae mysteriis admittantur. Illos autem qui non sanctae Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, baptizari debere pronuntiamus, non rebaptizari. Neque enim credendum est et Manichaei, variaque impietatis germina, vel caeterae istorum originis, sive ordinis pestes, quae duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdon et Marcion; vel contraria, ut Manichaeus; vel tria, et barbara, ut Sethiaristum hominem fuisse absque Deo, ut Cerinthus, Hebion, Artemon, et Photinus. Ex istis, inquam, si qui ad nos venerint, non re
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ⁊ abolitionẽ substantie facit: credit᷑a a nob̾ si¬
ne confusione conuincta tͥnitas sine seꝑatione
ginis corꝑe trahens. ⁊ ñ de celo secũ afferens. sicut¬
eeie martion. origenes ⁊ eutiches affirmant. neq in
fantasia .i. absq carne sic̃ ualentinꝰ. neq aoͦktici
.i. putatiue imaginatũ. s corpꝰ uerũ ñ tantũ car¬
nẽ ex carne sic̃ marcianꝰ. s uerꝰ d̾s ex diuinitate.
⁊ uerꝰ homo ex carne. unꝰ filiꝰ in diuinitate uer¬
bum pats. ⁊ d̾s in homine anima ⁊ caro. Anima
ñ absq sensu ⁊ ratione ut apollinaris: neq caro
absq anima ut anomocꝰ. s anima cum ratione
sua. ⁊ caro cum sensibꝰ suis: ꝑ qͦs sensus ueros in
passione. ⁊ ante passionẽ carnis sue dolores susti¬
nuit. Neq sic est natꝰ ex uͥgine ut deitatis mi¬
tium homo nascendo acceꝑit. qͣsi anteꝗͣ ex uir¬
gine nasceret᷑ ds ñ fuerit. sic̃ artemon. ⁊ berillꝰ.
⁊ marceliꝰ docuer̃t: s eternꝰ d̾s homo ex ugine

Expanded text:
 abolitionem facit substantiae. Creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione ginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut Marcion, Origenes et Entiches affirmant, neque in phantasia, id est absque carne sicut Valentinus, neque Aorchi, id est putative imaginatum, sed corpus verum, non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus, ex divinitate, et verus homo ex carne, unus Filius, et in divinitate Verbum Patris, et Deus in homine anima et caro, anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris. Neque caro absque anima, ut Anomocus: sed anima cum ratione sua: et caro cum sensibus suis: per quos sensus veros in passione et ante passionem carnis suae dolores sustinuit. Neque sic est natus ex virgine, ut deitatis initium homo nascendo acceperit: quasi, antequam ex virgine nasceretur, Deus non fuerit, sicut Artemon et Berillus et Marcellus d
Abbreviated transcription (Latin):
ineqͣle ut eunomĩ: nichił gr̃a eqͣle ut uult echi:
nichil anteriꝰ. pꝰteriꝰue. aut minꝰ. ut ait arriꝰ: i¬
chil ext̾neum. aut officiale alteri ut machedomꝰ:
nichil ꝑsuasione aut subreptione in desertũ ut
manicheꝰ:. nichil corꝑeum ut melito ⁊ t̾tullianꝰ:
nichil corꝑalit̾ effigiatũ ut antropoforniꝰ: ⁊ ua¬
dianꝰ: nichil s inuisibile ut origenes: in crea¬
turis nichil uisibile ut fortunatꝰ: nichil moribꝰ
ł uoluntate diũsum ut marcion. nichil tͥnita¬
tis essentia ad creat᷑arum nat᷑am deductũ ut pla¬
to ⁊ t̾cullianꝰ: nichil officio singłare nͨ alt̾i com¬
muni cabile ut origenes: nichil confusũ ut sa¬
ilitoᷤ  solitariũ ut p̃sumunt siluanꝰ. ⁊ praxetos
dlbider capolitana cdãpnabił illa doct̾na. Omousi¬
s henne  .i. in diuinitate pat̾s fuliꝰ. Omousion patri
natione ue Q ds in homine suo in gła patͥs desid̾abił uidi¬

Expanded text:
omius: nihil gratia aequale, ut vult Ethius: nihil anterius posteriusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil persuasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus: nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus: nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropoformus et Vadianus: nihil sibi invisibile, ut Origenes: nihil creaturis visibile, ut Fortunatus: nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion: nihil Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus: nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes: nihil confusum, ut Sn tamen solitarium, ut praesumuilla doctrina. Omousion ergo est in divinitate Patris Filius. Omousion Patri manens Deus in homine suo in gloria patris, desiderabilis vi
Abbreviated transcription (Latin):
agat: ⁊ eucharistiã om̃ibꝰ dñicis supplex ⁊ sub¬
missus. usq ad mortẽ ꝑcipiat. Penitentia uera
est penitendo ñ admutere: ⁊ amissa deflere
Satisfactio penitentie est: causas pecc̃oꝵ exclu¬
dere. nͨ earũ suggestionibꝰ ad itum indulgere.
In diuinis reꝓmissiombꝰ nichil t̃renũ ł tͣnsitoriũ
expectamꝰ sic̃ meliciani sꝑant. ñ nuptiarũ copulã
sic̃ cheriitꝰ. ⁊ sic̃ marcion delirant. ñ qd̾ ad cibũ
ł potum ꝑtinet sic̃ papia. auctore tenet᷑ ⁊ t̾tulli¬
anꝰ. ⁊ lactantiꝰ adqͥescunt. Neq ꝑnulle annos

Expanded text:
agat, et Eucharistiam omnibus Dominicis supplex et sumagat, et Eucharistiam omnibus Dominicis supplex et summissus usque ad mortem percipiat. Poenitentia vera est, poenitenda non admittere, et admissa deflere. Satisfactio poenitentiae est causas peccatorum excludere: nec earum suggestionibus aditum indulgere. In divinis repromissionibus nihil terrenum vel transitorium expectemus, sicut Meliciani sperant: non nuptiarum copulam, sicut Cerinthus et Marcion delirant: non quod ad cibum vel potum pertinet, sicut Papia auctore Terrenus et Tertullianus et Lactantius acquiescunt: n
Abbreviated transcription (Latin):
uaptismate. Cotidie encharistie cõmunionẽ ꝑciꝑe.
nͨ laudo. nͨ intuꝑo. Om̃ib tam̃ dñicis dieb com¬
municandũ hortor: si tam̃ mens in affectu peccan¬
di ñ sit. Nam habentẽ adhuc uoluntatẽ pereandi.
grauari magis dico eucharistie ꝑceptione qͣm purisi¬
cari Et̃ ideo qͣmuius qͥs pecco mordeat᷑ pecrandi dẽ
dat ad eucharistiam intrepidꝰ ⁊ secur᷑. S hoc de
illo dico qͤm capitalia et mortalia pecc̃a ñ grauant.
Nam qͣm mortalia cͥmina pꝰ baptismũ cõmissa p̃¬
munt: hortor pꝰ puplica penitentia satisfacere.
⁊ita sac̃dotis iudicio reconciliatũ cõmunioni soti¬
ari si uult. ñ ad iudiciũ ⁊ condẽpnationẽ sui
eucharistiã ꝑciꝑe. s ⁊ secreta satisfactione solui
mortalia cͥmina ñ negamꝰ. s mutato pͥꝰ scłari ha¬
bitui. ⁊ confesso religionis studio ꝑ uite correcti¬
onẽ. ⁊ iugi inimo ꝑpetuo luctu. miserante deo
ita dum taxat ut contͣria ꝓhis que penitet

Expanded text:
otidie Eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec vitupero: omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor: si tamen mens in affectu peccandi non sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et idat ad Eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gravant. Nam quem mortalia crimina post baptismum commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult: non ad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus: sed mutato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut contraria pro iis, quae poenitet
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am sc̃i spc̃ ẽẽ intelligamꝰ. qͣm orat apłs ut in¬
tegra ꝑseueret in nob̃. nͨ nr̃o uitio aut minu
pͥma condicione ut salua iugilantia mentis
adnitente etiã p̃cepti custodia ꝑseueraret
bonũ ꝑdidit. parit̃ ⁊ uigorẽ arbitrii. ñ tam̃
electionẽ ne ñ eẽt suũ qd̾ em̃daret peccatũ. nͦ
merito indulgeret᷑. qd̾ ñ arbitrio doluisset.
Manet itaq. ad querendã salutẽ arbitrii.
Lib̾tas .i. rationał uoluntas. s admonente pͥꝰ
ł agat occasionẽ salutis. hoc est inspiratione
occasione agit: dei eẽ lib̾e confitem᷑. Initiũ g̃¬
salutis nr̃e deo miserante habemꝰ: ut adqͥes¬
camꝰ salutari inspincioni nr̃e pocestatis est. Ut
adipiscam᷑ qͥd adqͥescendũ admonitione cupi¬
mꝰ: diuini est muñis. Ut ñ labam᷑ adepto sa¬
uitis mun̾e soiliatudinis nr̃e est: ⁊ celestis pa¬
riter adiutorii. Ut labam᷑: potestatis nr̃e est
yignauie. Baptismũ unũ est: s in eccła u̾ una

Expanded text:
ancti esse intelligamus, quam orat Apostolus, ut integra perseveret in nobis: nec nostro vitio aut minuaprima mundi conditione: ut, salva vigilantia mentis adnitente, etiam praecepti custodia perseverarebonum perdidit pariter et vigorem arbitrii, non tamen electionem: ne non esset suum quod emendaret peccatum: nec merito indulgeretur, quod non arbitrio doluisset. Manet itaque ad quaerendam salutem arbitrii libertas, id est rationalis voluntas: sed admonente prius sequatur vel agat occasione salutis, hoc est, inspiratione itur vel quod occasione agit: Dei esse libere confitemur. Initium salutis nostrae, Deo miserante, habemus: ut acquiescamus salutari inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, divini est muneris: ut non labamur adepto salutis munere, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii: ut labamur, potestatis nostrae est et ignaviae. Baptisma unum est, sed in ecclesia, ubi una
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. sicut eos qͥdam latinis ⁊ stantib uersibꝰ ẽ
interpretatꝰ. hoc continent.
Iudici signũ tellus sudore madescet.
Ecelo rex adueniet ꝑsecla futurꝰ.
Scilicet it carne p̃sens diuidicet orbem.
Uñ dm̃ cernent incredulus atq fidelis.
S ic aĩe cum in carne adert̃ quãst̃ iudicat ip̃e.
Cũ iacet in cultꝰ densis in uepͥb orbis.
Reicient simulac᷑ uiri cũctã qͦ gatam.
Extiret t̾ras ignis pontũq polumq.
In quirens tecri portas effriget au̾n.
Scõꝵ sed enĩ cuncte lux lib̾a carni.
Tradit᷑ ⁊ sonte̾ et̃na flamina cremabit.
Occultos actus retegens tũc quisq loq̃t᷑
Secreta. atq d̾s reserauit pectora luci.
Tũt erit ⁊ luctꝰ stridebt᷑ dentib om̃s.
Eripit᷑ solis iubar. & chorꝰ int̾it astris.

Expanded text:
qui sicut eos quidam Latinis uersibus est interpretatus, hoc continent: Iudicii signum, tellus sudore E coelo rex adveniet per secla futurus, Scilicet in carne praesens, ut judicet orbem: Unde Deum cernent incredulus atque fidelis, Sic animae cum carne aderunt, quas iudicat ipse, Cum iacet incultus densis in vepribus orbis. Reicient symulacra viri, cunctam quoque gazam. Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Occultos actus retegens tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar, et chorus interit astris.
Abbreviated transcription (Latin):
ita omis femina ꝓpħans sibilla uocat᷑. Qtͦud nomen
ex officio. non ex pprietate uocabłi est. Decem aut̃
sibille adoctissimis aurib fuisse tradunt᷑. quaꝵ
prima deꝑsis fuit. Scd̾a. libica. t̾cia. delfica in
templo dełfi apollinis genita. que ante troiana
bella uaticinata est. Cuiꝰ płimos uersus oꝑi suo
homerꝰ inseruit. Quarta: cimena iñitalia. Quinta:
erictea noĩe erofila in babilone orta. que grecis
Dicta aut̃ ericthea qͥa ĩ
carmi¬
na. Sexta. samia que femo¬
note dicta
est a samo in sula. unde fuit
cognomi¬
tarquinio
prisco. in quib erant detre¬
ta romana
conscripta. ipsa est ⁊ cimła
iam carminis
etas. Dicta aut̃ cumana
a ciuitate cumas.¬
que est in campania. cuiꝰ sepulchrũ in sicilia
ad huc manet. Octaua elles pontia. in agro tͦi¬
ano nata. que scͥbit᷑ solonis ⁊ ciri fuisse temꝑib
Nona. frigia que uaticinata est ancire. Decima:
tyburtim noĩe aal burnea. Quarum oĩm car¬

Expanded text:
ita omnis femina prophetans Sibylla vocatur. Quod nomen ex officio, non ex proprietate vocabuli est. Decem autem Sibyllae a doctissimis auctoribus fuisse traduntur. Quarum prima de Persis fuit; secunda Libyssa; tertia Dtemplo Delphici Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia. Quinta Erythraea, nomine Herophila, in Babylone orta, quae de Gradicta autem Erythraea, quia carmina. Sexta Samia, quae Phemonoe dicta est, a Samo insula, unde fuit cognomiTarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsa est et Cumaeiam carminis aetas. Dicta autem Cumana a civitate Cumas,quae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae, decima Tiburtina, nomine Albunea. Quarum omnium car
Abbreviated transcription (Latin):
mare baptismũ sig̃cat ⁊ ut in apocalipsi. Et ante sedem
tanqmͣ mare uitreum. Huiꝰ baptismi mare illud ere¬
um figurã habuit: qdꝰ salomon in templo dñi fecit.
Item mare scͥptura diuina est. ꝓpt̾ in estimabilem eiꝰ
scientiam: ut in ezechiele. Et uisio earum idest rota¬
rum: sicut uisio maris. Item mare orientale: popłs
iudeoꝵ. Mare noussimũ popłs gentiũ ꝰ unde legit᷑
in zacharia. Opter aquam baptisims dicit᷑ mediũ

Expanded text:
mare baptismum significat in Apocalypsi: Et ante sedem mare baptismum significat in Apocalypsi: Et ante sedem tanquam mare vitreum . Hujus baptismi mare illud aereum figuram habuit. Quod Salomon in templo Domini fecit. Item mare Scriptura divina est propter inaestimabilem ejus scientiam, ut in Ezechiele: Et visio earum, id est, rotarum, sicut visio maris . Item mare Orientale, populus Judaeorum: mare novissimum, populus gentium. Unde legitur in Zacharia, quod propter aquam baptismi dicitur: Me
Abbreviated transcription (Latin):
uiciat᷑ gurges atq in ficit᷑. quia omĩs t̾ra que circũ¬
stat pelago rubra est. ⁊ sanguineo colore ꝓxima. Ideoq
inde mineũ acutisfimũ cernit᷑ i & alii colores quib
pictura uariat᷑. Ergo cũ t̾ra hanc habeat naturã. fluc¬
tib subinde diluit᷑ & quicqͥd ad efum est in colorem ca¬
dit. Ob hoc etiam in his littorib gemine rubre ii ue¬
nicnt᷑. Lapillus enĩ eiusmͦi himo in uolutꝰ: cũ int̾
arenas attritus est: & t̾re colorem habet & maris. Hoc
mare in duos sincis scindit᷑. ⁊ his qui aboriente est ꝑ¬
siccus appellatur: quia ora illiꝰ ꝑse in habitant. Alter
uͦ arabicus dr᷑: quod sit circa arabiam. Mare aut̃ iux¬
ta allegoriã. atit baptismũ sigc̃at. aut mundanã sapi-¬
entiam. aut scłm presens estuans uindis ꝑsecutionũ:
Aut ꝑeccatores fluctib uicioꝵ tit multitantes. Nam ma¬
re. baptismũ sigc̃at: ut est illud apłi. Om̃s baptitati st̃
in nube & in mari: ubi uerꝰ pharao cum exercitu suo

Expanded text:
vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhvero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. Mare autem juxta allegoriam aut baptismum significat, aut mundanam sapientiam, aut saeculum praesens aestuans undis persecutionum, aut peccatores fluctibus vitiorum tumultuantes. Nam mare Baptismum significat, ut est illud Apostoli: Omnes baptizati sunt in nube et in mari ; ubi verus Pharao cum exercitu suo
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ mune̾ festinamꝰ. Alit̃ enĩ ꝑ elemosinas. alit̃ ꝑ as¬
siduã supplicationẽ: alit̃ ꝑuirginitatẽ. alit̃ ꝑ excellẽtissi¬
ttiam caritatẽ. Sic multis diuifionib ꝑ scłi huiꝰ ma¬
re tͣnsit᷑ ad dnm qui diabłm cũ minists suis in fon¬
tem salutaris excutit: quando eos a nob̃ potentie sue
uirtute remouet. Excutit aut̃ dixit. tanqm puluem
picit : ut de hac celeritate. ⁊ uͥtutẽ diuinitatis ostẽ¬
impenetrabilis. fiue spelunce aquarum latenti

Expanded text:
nas, aliter per assiduam supplicationem, aliter per virginitatem, aliter per excellentissimam charitatem: sic multis divisionibus per saeculi hujus mare transitur ad Dominum, qui diabolum cum ministris suis in fonte salutis excutit: quando eum a nobis potentiae suae virtute removet. Excutit autem, dixit, tanquam mulierem projicit: ut de hac celeritate et virtutem divinitatis ostenimpenetrabilis, sive speluncae aquarum latenti
Abbreviated transcription (Latin):
mundi istiꝰ claustra tenet᷑. in illiꝰ etiam conclusione
ipse dampnandus sit. Carcem ergo ꝓcruciantibꝰ po¬
ni sepe legimꝰ: quia ad carce̾m om̃s ꝑtinent pene.
Pom̃ib ergo malis que paciebat᷑ beatus iob ipsam
domũ tormentoꝵ nominauit: ueluti si eadem do¬
mo fuisset inclusus. Mare ergo rubrũ siue baptis¬
mi significat sacramentũ. seu etiam scłi istiꝰ fluen¬
tum ac turbidum statum. ꝑ quem scĩ tnͣseũt rille¬
si. & peccatores obruunt᷑ examine duuni iudicii. de
quo legit᷑ in psalmo. Qui diuisit mare rubrũ in di¬
iusiones. Et eduxit isrł ꝑ mediũ eiꝰ: ⁊ excussit pharao¬
nem ⁊ exercitũ eius in mare rubrũ. Prisce auc torita¬
tis uiri mare rubrum in duodecim diuisiones dixe¬
runt eẽ partitum. quantas trib fuisse tudeoꝵ. In¬
eoꝵ hic plurali numero positum est. indtiuisiones.
ne putaremꝰ mare rubrum uno ititiere fuisse tnͣsmis¬

Expanded text:
mundi istius claustra tenetur: in illius etiam conclusione mundi istius claustra tenetur: in illius etiam conclusione ipse damnandus sit. Carcerem ergo pro cruciatibus poni saepe legimus: quia ad carcerem omnes pertinent poenae. Pro omnibus ergo malis, quae patiebatur beatus Job, ipsa domum tormentorum nominavit, veluti si eadem domo fuisset inclusus. Mare ergo Rubrum sive Baptismi significat sacramentum, seu etiam saeculi istius fluentum ac turbidum statum, per quem sancti transeunt illaesi, et peccatores obruuntur examine divini judicii. De quo legitur in Psalmo: Qui divisit mare Rubrum in divisiones, et eduxit Israel per medium ejus, excussit Pharaonem et exercitum ejus in mare Rubrum . Priscae auctoritatis viri mare Rubrum in duodecim divisiones dixerunt esse partitum, quantas tribus fuisse Judaeorum: ideoque hic plurali numero positum est, in divisiones, ne putaremur mare Rubrum uno itinere fuisse transmis
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ ÷ unde in libro hesore ꝓsaluatore dr̃. Hidi uirũ
ascendentẽ de corde maris. Et in Ihezechiele. Otyre q̃
sita es in corde maris. Pfundum maris. sempitna dãp¬
natõ. Ut in eungłio. Expedit ei ut suspendat᷑ mo¬
la asinaria in collo euis: & de mergat᷑ in ꝓfrindũ
maris. Lingua maris egypti philosoplna huius
mundi: ut in ysaia. Et siccauit dñs linguam ma¬
ris egypti. Litꝰ maris: finis mundi. ut in eungłio.
Et secus litus sedentes: elegerunt bonos in tiasa ma¬
los aut̃ foras misert̃. Oceanũ autẽ qui circuit or¬
bem t̾re maris noĩe uocatũ. illa sententia beati iob
de notat: qui ait. Numquid mare ego sũ aut cetꝰ
qͥa circumdedisti me carcere: Cetum ergo cosmogͣ¬
phi marime in oceani ꝓfunditate ꝯu̾sari dicirnt:
cuiꝰ sententie talis eẽ potest sensus. qd̃ mare allego¬
rice mundum dixerit. ⁊ cetum diabłm. qui intra

Expanded text:
dicatur. Unde in libro Esdrae pro Salvatore dicitur: Vidi virum dicatur. Unde in libro Esdrae pro Salvatore dicitur: Vidi virum ascendentem de corde maris . Et in Ezechiele: O Tyre, quae sita es in corde maris . Profundum maris sempiterna damnatio, ut in Evangelio: Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo et ejus, demergatur in profundum maris . Lingua maris Aegypti, philosophia hujus mundi, ut in Isaia: Et siccavit Dominus linguam maris Aegypti . Littus maris finis mundi, ut in Evangelio: Et secus littus sedentes elegerunt bonos in vasa, malos autem foras miserunt . Oceanum autem, qui circuivit orbem terrae, maris nomine vocatum illa sententia beati Job denotat, qua ait: Nunquid mare ego sum, aut cetus? quia circumdedisti me carcere . Cetum ergo cosmographi maxime in Oceani profunditate conversari dicunt: cujus sententiae talis esse potest sensus, quod mare allegorice mundum dixerit, et cetum diabolum, qui intra
Abbreviated transcription (Latin):
głose crucis euadunt portantes popłos qui signo fidei
qͥ iludit᷑ ab angłis dei. ꝑitissimas in crepatões. uel
etiam ⁊ a fidelib uiris dum incentiua uicior eiꝰ. de¬
testabil errore refugiunt. Pam qd mare pectatores
significet: ostendit psalmista dicens. Mare uidit ⁊ fu¬
git: iordanis conu̾sus est retrorsũ. Mare frequent̃ di¬
ximꝰ peccatores istiꝰ scł̃i debere suscipi: qui more unda¬
rum. tumidis cogitationib fluc tuantur. Iordanem uͦ
ꝓ quolibet flumine debemꝰ acciꝑe. qui uaruĩs desid̾ris
hoiẽs rapiũt: ⁊ in mare illud magnũ. nefanda p̃cipi¬
tatione deducũt. Ista enĩ duo que genꝰ humanũ di¬
u̾sa delectõe rapiebant. aduentũ dñi respectũ a suis ꝯ¬
suetudinib retrorsum p̃cipitata rediert̃. Cor maris ho¬
minũ corda: ut in psalmo. Transferẽt᷑ montes in cor
maris. Cor maris iudea eo qd̾ in medio mundo sita ẽẽ

Expanded text:
gloriosae crucis evadit, portans populos qui signo fidei gloriosae crucis evadit, portans populos qui signo fidei qui illuditur ab angelis Dei per justissimas increpationes, vel etiam et a fidelibus viris, dum incentiva vitiorum ejus detestabili errore refugiunt. Nam quod mare peccatores significet, ostendit Psalmista dicens: Mare vidit et fugit: Jordanis conversus est retrorsum . Mare frequenter diximus peccatores istius saeculi debere suscipi, qui more undarum tumidis cogitationibus fluctuant. Jordanem vero pro quolibet flumine debemus accipere: qui variis desideriis homines rapiunt et in mare illud magnum nefanda praecipitatione deducunt. Ista enim duo quae genus humanum diversa delectatione rapiebant, adventu Domini respecto, a suis consuetudinibus retrorsum praecipitata redierunt. Et licet hminum corda, ut in Psalterio: Transferentur montes in cor maris . Cor maris, Judaea, eo quod in medio mundo sita esse
Abbreviated transcription (Latin):
In sidie. maliciaq demonũ. uelut quibꝰdam fluctibus
aĩarum uoluntas instabilis cõmouet᷑: ut est psalmi¬
ste. Hoc mare magnũ ⁊ spaciofum. illic reptilia quo¬
rum ñ est numerus: animalia pusilla ⁊ magna. illic
naues ꝑ tnͣsibunt draco iste quẽ formasti ad illudendũ
ei. Mlare enĩ spaciosũ ipse reddunt. dũ naufragare
cõpellunt. quia dubium ñ est illum undas imma¬
nissimas pati. qui mergit᷑ gurrgite peccatoꝵ. Alare
qͥppe ameando dictũ est: qd̾ semꝑ eat ac redeat.
S isti sp̃s in numerabiles. nobis a deo comp̃hensi st̃.
qui arenam maris ⁊ pluuiarum guitas enumerat.¬
⁊ ne omnino ĩ cõprehensibiles linquerent᷑. quantita¬
te ñ qualitate ea diffiniuit. Deniq de eis drͣ. anima¬
lia pusilla ⁊ magna: qm̃ int̃ ipsos ⁊ maiores ẽẽ ne¬
stilicet. quẽ suꝑius dixit mare. Naues autẽ merito¬
sig̾cant᷑ eccłie. que ꝑiclosos fluctus mũdi ꝑ lignum

Expanded text:
insidiae malitiaeque daemonum, velut quibusdam fluctibus insidiae malitiaeque daemonum, velut quibusdam fluctibus animarum voluntas instabilis commovetur, ut est illud Psalmistae: Hoc mare magnum et spatiosum, illic reptilia, quorum non est numerus. Animalia pusilla et magna, illic naves pertransibunt. Draco iste, quem formasti ad illudendum ei . Mare enim spatiosum ipsae reddunt, dum naufragare compellunt: quia dubium non est illum undas immanissimas pati, qui mergitur gurgite peccatorum. Mare quippe a meando dictum est, quod semper eat ac redeat. Sed isti spiritus innumerabiles nobis a Deo comprehensi sunt, qui arenam maris et pluviarum guttas enumerat. Et ne omnino incomprehensibiles linquerentur, quantitate non qualitate ea diffinivit. Denique de eis dicitur: Animalia pusilla et magna: quoniam inter ipsos et majores esse nescilicet, quem superius dixit mare. Per naves autem significatur Ecclesia, quae periculosos fluctus mundi per lignum
Abbreviated transcription (Latin):
philosophos fortasse significãt: qui huiꝰ mund nat᷑am
erratica curiositate ꝑtctant. Nam sicut ill posita fron¬
te itinera sibi reserant. pelagi Inundatiõe ꝯfusa: ita ⁊
isti capuĩt rete misso uenas rerũ. roẽ humana assi¬
duo labore ꝑquirendo. S cum sint pisces ⁊ fluminũ
ñ uacat qd hic posuit maris : ꝓpt̾ eos qui sibi uident᷑
lud ĩ eunͣgłio. Simile est regnũ celoꝵ: sagene misse
ĩmare. Et in abacuc. Misisti eqͦs tuos in mare. id est
apłos turbantes aquas multas: idest gentes. Item mare
desertum. presens mundꝰ est: ut in ysaia. Añiis maris
deserti. Rutrsum mare gentiũ popłs est: ut in psalt̾io
Opt̾ea ñ timebimꝰ dũ turbabit᷑ t̾ra: ⁊ tͣnsferent᷑ mõ¬
tes idest apłi. in cor maris . Et in eungłio. S habuerttiᷤᷤ
fidem sicut granũ sẏnapis diceretis huic arbori mo¬
ro eradicare ⁊ tnͣsplantare. In mare: ⁊ obediret uob̃.
In hoc etiã mare diabłice sine numero serpere ꝓbant᷑

Expanded text:
philosophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit, maris, propter eos qui sibi videntur lud in Evangelio: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare ; in Habacuc: Misisti equos tuos in mare, id est, apostolos, turbantes aquas multas , id est, gentes. Item mare desertum, praesens mundus est. In Isaia: Onus maris deserti . Rursum mare gentium populus est, ut in Psalterio: Propterea non timebimus, dum turbabitur terra, et transferentur montes, id est, aphuic arbori moro: Eradicare et transplantare, in mare et obediet vobis . In hoc etiam mare diabolicae sine numero serpere probantur
Abbreviated transcription (Latin):
certissime ille est xp̃ianꝰ: qi se factis ostendit
xp̃ianũ. ambulans sic̃ ⁊ ille ambulauit. a
quo ⁊ nom̃ traxit. Catholicꝰ. uniuersał. siue
generał int̾pretat᷑. Nam greci uniũsale.
catholicon uocant. Ortodoxus est recte cre¬
rudis fideł. ł nuꝑ renatꝰ int̃pretari potest.
Cathecuminꝰ ꝓ eo qd̾ adhuc doct̾nam fidei au¬
dit. nͨdum tam̃ baptismũ ꝑcepit. Nam cathecu
xp̃i. Inde ⁊ apetendo competentes uocati. Laicꝰ
popłaris. Laos enĩ grece. popłs dr̃. ꝓselitꝰ .i.¬

Expanded text:
certissime ille est Christianus, quia se factis ostendit Christianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte crerudis fidelis, vel nuper renatus, interpretari potest. Catechumenus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum baptismum percepit. Nam catechumChristi. Inde et a petendo competentes vocati. Laicus, popularis. Laos enim Graece populus dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ianus qͣntum int̾pretacio osten¬
dit de unctione deducit᷑. siue de
nomine auctoris creatoris. A xp̃o enĩ xp̃iani
sunt cognominati. sic̃ a iuida iudei. De ma¬
gistri qͥppe nõie. cognom̃ sectatoribꝰ datum
nazarei uocabant᷑. ꝓ eo qd dñs ur atq salua

Expanded text:
ianus, quantum interpretatio ostendit, de unctione deducitur, sive de nomine Auctoris et Creatoris. A Christo enim Christiani sunt cognominati, sicut a JUDA Judaei. De Magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum Nazaraei
Abbreviated transcription (Latin):
brit᷑ exert̾e̾ incipimus. iam lanam agni in¬
macłati de colo infusum. de leua in dexterã
traicimꝰ: quia de bonis nr̃i redemptoris. de exẽ¬
plis oꝑum eiꝰ. stolam nob̃̾ gre celestis ac uestẽ
caritatis nuptialem facimꝰ. Netum enĩ uñ fi¬
la ꝯficiunt᷑ laborem exprimunt t̃renũ: uinde
hoĩes sibi fute᷑ remuneratioĩs p̃parant indum̃¬
tum. De quo dñs in eungłio uolens nos retͣ¬
p̃parare ait. Consid̾ate lilia agri: quomodoᷤ
crescunt. ñ laborant neq nent. ⁊ cet̾a. Stam̃
dictum quia rectum stat Erama qd̾ uia rec¬
ta tnͣsmittat᷑ ꝑ telam. Est enĩ filiis: intͣ stam̃
currens. Que duo: possunt significare fidem
xxiix.

Expanded text:
briter nos exercere incipimus, jam lanam Agni imbriter nos exercere incipimus, jam lanam Agni immaculati de colo in fusum, de laeva in dexteram trajicimus; quia de bonis nostri Redemptoris, de exemplis operum ejus, stolam nobis gloriae coelestis, ac vestem charitatis nuptialem facimus. Digitis nla conficiuntur, laborem exprimit terrenum: unde homines sibi futurae remunerationis apparant indumentum. De quo Dominus in Evangelio, volens nos retram gloriam praeparare, ait: Considerate lilia agri, quomodo crescunt; non laborant, neque nent, etc. Stamen dictum, quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam: est enim filum inter stamen currens, quae duo possunt significare fidem XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑ uniu̾sas nationes t̾re. Quia dñs uni¬
cuiq pͥremia iudicatu᷑s: scd̃m ꝓpria p̾parat m̾i¬
ta & olum qd̃ sit in longitudine ⁊ rotuditate
qi colũna. Fusum: qd̾ ꝑ ip̃m fundatur qd̾
neptũ est. Incolo enĩ. scripturaꝵ scientia ex¬
primit᷑. & infuso. intentio discretionis. Nñ
scriptum est in ꝓuerbiis: de muliere forti.
Manus eiꝰ misit ad fortta: ⁊ digiti eiꝰ ad p̃hende¬
runt fusum. Solent enĩ femine nentes. fu¬
sumindext᷑a. colum tenere in sinistra. Inco¬
lo enĩ lana ur uoluta est: que filo ducenda ⁊
nenda tnseat in fusum. Sepe autẽ in scripturiᷤᷤ
dextera uitã ꝑpetuam: leua p̃sentia dĩ dona sig¬
inficat. Opulentiam uidelicet rerum: pacem
tempoꝵ sospitatem corpoꝵ scientiam quoq
scripturaꝵ. & celestiũ ꝑceptionem sacramen¬
toꝵ. hec & huiꝰmi bona cũ dño largiente ꝑ
cipimꝰ: qiͣ lanam in colo in uolutam in leua
gestamꝰ. At cum ea ꝓ amore celestium salu¬

Expanded text:
universas nationes terrae ; quia Dominus undique praemia judicaturus secundum propria praeparat merita. Colum, quod sit in longitudine et rotunditate, quasi columna. Fusus, quod per ipsum fundatur, quod netum est. In colo enim scripturarum scientia exprimitur: et in fuso intentio discretionis: unde scriptum est in Proverbiis de muliere forti: Manus ejus misit ad fortia, et digiti ejus apprehenderunt fusum . Solent enim feminae nentes, fusum in dextera, colum tenere in sinistra. In colo enim lana involuta est, quae filo ducenda et nenda transeat in fusum. Saepedum in Scripturis dextera vitam perpetuam, laeva praesentia dona Dei significat: opulentiam videlicet rerum, pacem temporum, sospitatem corporum, scientiam quoque scripturarum, et coelestium perceptionem sacramentorum. Haec et hujusmodi bona, cum Domino larercipimus, quasi lanam colo involutam in laeva gestamus; at cum in ea pro amore coelestium salu