comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& corporum sepulcra uiuencia: In hoc quoq
te sermoĩs diu̾sorium care aĩõ meo pater non
inuitus adduxim: qm̃ licet ut audisti non om̃s
Bragmanicos mores probem soli tudinẽ tñ ac
solitariam uitam probo: Dequascribes prete¬
reundos non credidi quos hac uita singulaĩtꝰ
p̾q oibus gloriari solitos accepissem: Transeo
tũ huic. uelut eregione suspeta: nediucius in¬
sistens tam longinquis in rebus. ui̾s forte falsa
ꝑ misceam. Quãuis nunc eciam dum hec scho
non desint aliq exniĩs. quibus nulla nacio orbe
Iustrare curiosior ꝗ asserant apud indos eẽ hoies
his moribus incredibili in nocencia ac doctrina
ad quẽ uscedum ppłi ac reges: Indorũ plusꝙͣ
dici possit humiliter atq suppliciter accedant
intercessionẽ euis apud deum: & responsa indu¬
hiis ac uite consilia poscentes & quem ꝑoĩa ꝓpe
diuinis uenentur honoribus: Cum ille grande¬
uus nudus humi recubans nec ip̃is assurgens

Expanded text:
etiam corporum sepulcra viventia. In hoc quoque etiam corporum sepulcra viventia. In hoc quoque te sermonis diversorium, care animo meo pater, non invitus adduxerim, quoniam, licet ut audisti non omnes bragmanicos mores probem, solitudinem tamen ac solitariam vitam probo, de qua scribens pretereundos non credidi, quos hac vita singulariter preque omnibus gloriari solitos accepissem. Transeo tamen hinc, velut e regione suspecta, ne diutius insistens tam longinquis in rebus veris forte falsa permisceam. Quamvis nunc etiam, dum hec scribo, non desint aliqui ex nostris, quibus nulla natio orbem lustrare curiosior, qui asserant apud Indos esse hominem his moribus incredibili innocentia ac doctrina; ad quem visendum populi ac reges Indorum, plus quam dici possit, humiliter atque suppliciter accedant, intercessionem eius apud Deum et responsa in dubiis ac vite consilia poscentes et quem per omnia prope divinis venerentur honoribus, cum ille grandevus, nudus humi recubans, nec ipsis assurgens
Abbreviated transcription (Latin):
hĩta Inqua non malli uni sed uinu̾so propemo¬
dum gn̾i huano exprobrãtur scelerum in nume¬
rabilium acerui noĩatim in explebilis aurisitis
in humã feritas: odium hoĩu: contemptusq dei
puerilis diuiciarum ad miracio: femineusq ma¬
rium ornatus. tũ aĩ. tremor mortis: in consultus
appetitus glie adhec lingue lapsus: multi laquũ
sensus in labiis. uite sermo contrarius. In consi¬
deracio actionum penitencie proxima. ĩ fiita
rerum indigencia ꝑ auariciam inuecta Affec¬
tuum intestina liscordia & extiorũ membroꝵ
multa rebellio. multa moꝵ pu̾sitas atq ante alia
cedis amor ac bellorum studium: domesticiq̾¬
q uic tus enormitas p̃ceps ebrietas &gula sui
hostis ac ꝑinicies alumni ridicula ciborũ conꝗ¬
sicio: & inp̾mis esus carmum. ubi p̾mordacit᷑
nos non bobus equisq uł ceruis. lupis. ac leonib
pares dicit at ardenciore cõuicio mortuorum

Expanded text:
habita. In qua non illi uni, sed universo propemohabita. In qua non illi uni, sed universo propemodum generi humano exprobrantur scelerum innumerabilium acervi, nominatim inexplebilis, auri sitis, inhumana feritas, odium omnium contemptusque Dei, puerilis divitiarum admiratio, femineusque marium ornatus, tumor animi, tremor mortis, inconsultus appetitus glorie, ad hec lingue lapsus, multiloquium sensus in labiis, vite sermo contrarius, inconsideratio actionum penitentie proxima, infinita rerum indigentia per avaritiam invecta, affectuum intestina discordia et exterior membrorum multa rebellio, multa morum perversitas, atque ante alia cedis amor ac bellorum studium, domestici quoque victus enormitas, preceps ebrietas, et gula sui hostis ac pernicies alumni, ridicula ciborum conquisitio, et in primis esus carnium, ubi premordaciter nos non bobus equisque vel cervis sed lupis ac leonibus pares dicit, atque ardentiore convitio mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
sic illud inportime suꝑbie est qđ se pctm̃ nõ lñ
dit ad confessionem & penitenciã nos in uitãs. Hlec
sunt que me offendunt in hac sec ta Et si nesciꝰ
non sun senẽ ipmĩ qui alexandro infronte multa
nifice responsurum: Ex duiso aũt placet ille con¬
tẽptus mũdi ꝗ usto maior eẽ non põt: placet so¬
litudo: placet libertas: quenulli genciũ tanta ẽ
placet silenciũ placet ocium placet quies placet
intenta cogitacio. placet in tegritas atq securi¬
tas: mõ temitas absit: placet aĩoꝵ equabilitas:
unaq semꝑ frõs & nullius rei timor: aut cupidi¬
tas. placet siluestris hĩtacio: fontisq uicimtas.
que ut in eo libro scriptum est quasi uber terre
matri in corruptũ atq integrũ inossuũ mulgẽ
consueiterat. Monetq me fateor collocucio illa
grauissima tũ Bragmanaꝵ oiũ tũ precipue dã¬
dami: dequa paulo ante dicebam cũ alexandro

Expanded text:
sic illud importune superbie est, quod se peccatum non habere sic illud importune superbie est, quod se peccatum non habere dit ad confessionem et penitentiam nos invitans. Hec sunt que me offendunt in hac secta. Etsi nescius non sim senem ipsum, qui Alexandro in frontem multa nifice responsurum. Ex diverso autem placet ille contemptus mundi, qui iusto maior esse non potest; placet solitudo, placet libertas, que nulli gentium tanta est; placet silentium, placet otium, placet quies, placet intenta cogitatio, placet integritas atque securitas, modo temeritas absit; placet animorum equabilitas unaque semper frons, et nullius rei timor aut cupiditas, placet silvestris habitatio, fontisque vicinitas quem, ut in eo libro scriptum est, quasi uber terre matris incorruptum atque integrum in os suum mulgere consueverat. Movetque me, fateor, collocutio illa gravissima cum bragmanarum omnium tum precipue Dandami, de qua paulo ante dicebam, cum Alexandro
Abbreviated transcription (Latin):
critas optima ẽ. Hic inꝙͣ mihi uite modus pla¬
cet: Sit somnus breuis cibus leuis potus facilis
humilis toga mõ aliꝗd inter hĩtum ac thorũ
mensamq hoĩs & pecudis intersit: Non quero
tectoꝵ diuites casus atq aureas iuinas non q̃ro¬
tectoꝵ celato argento & estuantibus epulis gra¬
ues menses: Non in menior adeo mei sum: Sed
in om̃ibus modum q̃ro: Non prohibeo interdum
humi discũbere aut sopiri: ne familiarẽ in eũ in¬
probasse uidear: qui ait inepłis Cenabreuis u¬
uat: & prope riuũ somnus inherba Totum uo̾
sub diuo tp̃s agere non tam hoiũ ꝙͣ ursorum iu¬
dico: ꝙͣuis ille se celum ꝑtecto: terram totam pro
lecto hẽre glorietur: Uerum hec ingrauiorum.
cõparacõne leuissima dixeris: Ille pusus mos mor¬
tis anticipande: ut qĩ uita eorũ non ab illo ꝙ ab
eisset estacione corporis inuissu dei abire liceat
cum uelint qđ non solum xpĩ fides detestatur

Expanded text:
critas optima est. Hic, inquam, michi vite modus placritas optima est. Hic, inquam, michi vite modus placet. Sit somnus brevis, cibus levis, potus facilis, humilis toga, modo aliquid inter habitum ac thorum mensamque hominis et pecudis intersit. Non quero tectorum divites casus atque aureas ruinas; non quero celato argento et estuantibus epulis graves mensas — non immemor adeo mei sum —, sed in omnibus modum quero; non prohibeo interdum humi discumbere aut sopiri, ne familiarem meum improbasse videar, qui ait in Epystolis: cena brevis iuvat, et prope rivum somnus in herba. Totum vero sub divo tempus agere, non tam hominum quam ursorum iudico, quamvis ille se celum pro tecto terram totam pro lecto habere glorietur. Verum hec in graviorum comparatione levissima dixeris. Ille perversus mos mortis anticipande, ut quasi vita eorum non ab alio quam ab eis sit, et statione corporis iniussu Dei abire liceat cum velint; quod non solum Cristi fides detestatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dam qĩ reliꝗas irrideret: sedne ad unũ regaliũ
numerum conteptor existeret supsisse oleum re¬
fert . &. mox magna lignorum congerie incensa
super fudisse. flamaq clarissima erũpente per¬
breuit quidem inõibus oĩpotenti deo grãs egisse
qiͣ hoc illi sacrificii genus eẽt Et dehoc quidem
solitario sene hactemis. Dequo rursum deq oĩ
ritu gentis illius ꝗd intotum ꝓnũciem ignoro
Nuditas namq illa non placet ꝙͣtalibet elemẽtoꝵ
clemencia: neq enim tiñ frigoribus sed pudori
ut scriptũ ẽ: genitalia uelare soleant: cetera nudi
Non placet incuriositas beluina: somniq cibi:
nedum extremũ curiose uite fugimꝰ in contͣriũ
relabam: placet hac inre ut ininultis ciceronia¬
na tẽpies: Adhibenda inquit est mũdicia nõ o¬
diosa neqꝙ ex quisita niinis tin que fugiat agres¬
tem & in humanã negligenciã. eadem rõ est
hñda uestitus. inquo sic inplerisq rebuis medio¬

Expanded text:
dam quasi reliquias irrideret. Sed ne ad unum regalium dam quasi reliquias irrideret. Sed ne ad unum regalium munerum contemptor existeret, sumpsisse oleum refert et mox magna lignorum congerie incensa superfudisse, flammaque clarissima erumpente, perbreviter quidem ut in omnibus omnipotenti Deo gratias egisse, quasi hoc illi sacrificii genus esset. Et de hoc quidem solitario sene hactenus. De quo rursum deque omni ritu gentis illius quid in totum pronuntiem ignoro. Nuditas namque illa non placet quantalibet elementorum clementia, neque enim tantum frigoribus sed pudori ut scriptum est, genitalia velare soleant, cetera nudi. Non placet incuriositas belluina somni cibique, ne dum extremum curiose vite fugimus in contrarium relabamur; placet hac in re, ut in multis, ciceroniana temperies: «Adhibenda» inquit «est munditia non odiosa neque exquisita nimis, tantum que fugiat agrestem et inhumanam negligentiam». Eadem ratio est habenda vestitus, in quo sicut in plerisque rebus medio
Abbreviated transcription (Latin):
pegruns infec tus: Cuius quoq epłam nescio a¬
nimosam magis an u̾bosam ad eundem regẽ
in aliorum scriptis inuenio: Nam calani epłam
ꝙͣ dixi nequif dubitet ipe ambrosius epłis sius
loꝗuin extat longũ quidem abonĩ ꝑte liberri¬
mũ in eo libiu quẽ de Braginanoꝵ uita suo noie
inscriptum supra retuli: ꝗ licet non plene miha
redoleat Ambrosii stilum inter ambrosii tñ libros
medius ẽ ingenti quodam & uen̾abili &. uetusto
uolumĩe libroꝵ eius: Qđ in archiuo. Ambrosi aẽ
Mediolanensis eccłe custodit᷑ certe: Harrat qđ
auditu non fuerit in iocundum: Detulisse illi
regem munera. aurum argentũ uestes panes o¬
leum. Illũ omĩa preter ultimũ contempsisse:
ut nedum iuri aiu cape sed nec ullam circum
dulcius posset inducere: Uestes non ut suꝑ ua¬
cuas modo respueret: sed ut impedimẽtũ liber¬
tatis acuunculum abhorreret: Panem igiiis qͣs¬

Expanded text:
peregrinis infectus, cuius quoque epystolam, nescio aperegrinis infectus, cuius quoque epystolam, nescio animosam magis an verbosam, ad eundem regem in aliorum scriptis invenio. Nam Calani epystolam quam dixi, nequis dubitet, ipse Ambrosius epystolis suis loquium extat, longum quidem et ab omni parte liberrimum, in eo libro quem de Bragmanarum vita suo nomine inscriptum supra retuli. Qui licet non plene michi redoleat Ambrosii stilum, inter Ambrosii tamen libros medius est, ingenti quodam et venerabili et vetusto volumine librorum eius, quod in archivo Ambrosiane mediolanan non fuerit iniucundum, detulisse illi regem munera, aurum, argentum, vestes, panes, oleum. Illum omnia preter ultimum contempsisse, ut nedum viri animum capere, sed nec ullam quamlibdulcius possent inducere; vestes non ut supervacuas modo respueret, sed ut impedimentum libertatis ac vinculum abhorreret; panem ignis quas
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩu clamor aut simphoniacũ carmẽ abrũpit
sed uł cantus auium uł ymnoꝵ sonus: qđ unũ
lingue exercicium hñt Om̃e illis desideriũ oĩs
spes non nisi in futuri scli uita ẽ: Cibus ex herb
aut arborum baccis: uestis exfrondibus si qua tñ
Ẽ uestis postremo tectũ exramis lectus ex flori¬
bus: potus exfontibus: Horum unus calanus ille
fuit. Cuiꝰ ad alexandrũ inacedonem fert epla
cui q̃ in stantem uite exitum iocundo predixit
cum ipẽ succensa lignoꝵ strue more gentis aduo¬
luntariam mortem iret: Cuiꝰ &. greci & nri
scriptores memiinerũt Uir apud nos famosus
in famis in tersuos. ꝙ qĩ disciplie seuioris & mo¬
ris patrii deẜtor adũbosam grecie phiam e de¬
liciosam molliciem transfugisset: Inquẽ acriter
quidem om̃es sed acrius cũctis in uehit ille ue¬
nerabilior nudus senex clandamus coetaneus
siuis. sed nec extr̾iis moribus nec dogmatibus

Expanded text:
hominum clamor aut simphoniacum carmen obrumpit, hominum clamor aut simphoniacum carmen obrumpit, sed vel cantus avium vel hymnorum sonus, quod unum lingue exercitium habent; omne illis desiderium, omnis spes nonnisi in futuri seculi vita est. Cibus ex erbis aut arborum baccis, vestis ex frondibus siqua tamen est vestis; postremo tectum ex ramis, lectus ex floribus, potus ex fontibus. Horum unus Calanus ille fuit, cuius ad Alexandrum Macedonem fertur epystola, cui etiam instantem vite exitum iocando predixit cum ipse, succensa lignorum strue, more gentis ad voluntariam mortem iret; cuius et greci et nostri scriptores meminerunt. Vir apud nos famosus, infamis inter suos quod, quasi discipline severioris et moris patrii desertor, ad verbosam Grecie philosophiam et delitiosam mollitiem transfugisset; in quem acriter quidem omnes, sed acrius cuntis invehitur ille venerabilior nudus senex Dandamus, coetaneus suus, sed nec externis moribus nec dogmatibus
Abbreviated transcription (Latin):
quãtum opiione asequor haud longe semota
abillis est locis: ubi terrestris paradisus ẽẽ credi¬
Agigno sophistis nec secta nec moribꝰ differentes
ne re ulla isi loco forsan aut noĩe nͥ kardasanes
uir babilonius & obid saltem uicinitate plagaꝵ
fidem meritus Gignos ophistas apud indos in
duo dogmata diuisisset quorum unũ appellat
bragin anas. alterũ samaricos. Cuiꝰ contra Iouinia¬
rium memunit: Ieronimus ut appareat gñis no¬
mẽ eẽ Engignos ophistas Bragmas spẽĩ Quauis
non me lateat ex hisq inprohenuo diuinarĩ
scripturarum Ieronimus idem narrat longe
alliã sentenciam nasci posse: Sed ne hic scrupu¬
lus ceptum iter inpediat: p̃teruehar: & id poci¬
us sequar qđ institui: Est itaq Bragmanarũ
gens ut aiunt: & cõtinẽcia & puritate mentis
eximia & cõtemptu diuiciarum & grauimł¬
tum uenanda silencio Inquo illis nõ infabulis
anilibus ut multis sũma auriũ uoluptas Id nõ

Expanded text:
quantum opinione assequor, haud longe semota quantum opinione assequor, haud longe semota ab illis est locis, ubi terrestris paradisus esse credia gignosophistis nec secta nec moribus differentes nec re ulla nisi loco forsan aut nomine, nisi Bardasanes, vir Babilonius et ob id saltem vicinitate plagarum fidem meritus, gignosophistas apud Indos in duo dogmata divisisset, quorum unum appellat bragmanas, alterum samaneos, cuius contra Iovinianum meminit Ieronimus, ut appareat generis nomen esse gignosophistas, bragmanas speciei; quamvis non me lateat, ex his que in prohemio divinarum Scripturarum Ieronimus idem narrat, longe aliam sententiam nasci posse. Sed ne hic scrupulus ceptum iter impediat, pretervehar, et id potius sequar quod institui. Est itaque bragmanarum gens, ut aiunt, et continentia et puritate mentis eximia, et contemptu divitiarum et gravi multum veneranda silentio; in quo illis non in fabellis anilibus, ut multis, summa aurium voluptas. Id non
Abbreviated transcription (Latin):
melius forte mansurus insegor quã in becilli¬
tati sue sedem sponte delegerat: Sane clarior
testaciorq res est: ꝙͣ ut tot opem exemplorum
flagitet: eos ꝗ celo inhĩtat nͥ sonoros urbium
cõuentus: sed tacitas ac tranqllas solitudines
optare ubi deus illis assidue sup̃ u̾ticem ẽ mun¬
Empus erat ut finem facerem nam & des¬
tinatus opi mũdus exciditur: & ine alie
uocant cure: Tu uoiã minimũ ẜmone
hoc ab officis maioris intẽcõe distraeris: Sed tem¬
pare mͥ nequeo quo minus aliquot exempla ex
alio genere hoĩu attingam: eorũꝗ aliquam
rarioris fame inatiam ingenio moliunt᷑: sileo
atĩt gignos ophistas: quos pultĩas & umbrosas
in die solitudines nudos qđ ipm̃ nomẽ indicat
ac uagos phari solitos ferunt. preto Bragmanas
Dequibus ambrosius noĩe p̃notatus liber ondit:
anõ nullis qui transgangẽ in orienti extremo
saluberrimis auris &. solitaria regiõe hitant: que

Expanded text:
melius forte mansurus in Segor, quam imbecillimelius forte mansurus in Segor, quam imbecillitati sue sedem sponte delegerat. Sane clarior testatiorque res est quam ut tot opem exemplorum flagitet, eos qui celo inhiant non sonoros urbium conventus, sed tacitas ac tranquillas solitudines optare, ubi Deus illis assidue supra verticem est, munempus erat ut finem facerem, nam et destinatus operi modus exceditur et me alie vocant cure, tu vero iam nimium sermone hoc ab officii maioris intentione distraheris; sed temperare michi nequeo quominus aliquot exempla ex alio genere hominum attingam, eorum qui aliquam rarioris fame materiam ingenio moliuntur. Sileo utem gignosophistas, quos per ultimas et umbrosas Indie solitudines nudos, quod ipsum nomen indicat, ac vagos philosophari solitos ferunt. Pretereo bragmanas, de quibus Ambrosii nomine prenotatus liber a nonnullis ostenditur, qui trans Gangen in orientis extremo saluberrimis auris et solitaria regione habitant que,
Abbreviated transcription (Latin):
eum dñs foras: & ait illi suspite celum ineonã¬
q uidicio ꝗ celum uult suspicere quiq celes¬
tia contemplari educẽdus est foras: eo qđ in ur¬
bibus obictu multarum &. malarũ rerum mor¬
talis obtudit᷑ ac prepeditur obtuitus. Ita dico
educendus foras sed educendus adnõ. Alioqn
nusq tutus piaculis nr̃is minedia nos deferta
seqñtibus & maria alta tranantibus: Unde ẽ
ꝙ non duce deum sed concupiscencias suas se¬
cuti ꝗdem infolitudie coruerũt: Nec ignotum
habeo ut loth iustus in sodomis in mõte pecca
uit ꝙͣ ꝙͣ eĩ ꝗd fecerit ignorauit ut ait Ieroni¬
mus: & ꝙͣꝙ uoluntas non sit crimĩe tñ eiror
in culpa est: Hoc est ergo in quo excusari uir
inceteris iustus & integer non possit. qđ ita
seuino obrui passus ẽ: ut ułignorãs ꝓbrũ illud
ad mitteret: qđ cogitare sciens ac sobrius ho¬
riusset: leuo pede igitur ascendit in montein

Expanded text:
eum Dominus foras, et ait illi: Suspice celum». Meo nameum Dominus foras, et ait illi: Suspice celum». Meo namque iudicio, qui celum vult suspicere quique celestia contemplari, educendus est foras, eo quod in urbibus obiectu multarum et malarum rerum mortalis obtunditur ac prepeditur obtuitus; ita dico educendus foras, sed educendus a Domino, alioquin nusquam tutus, piaculis nostris in media nos deserta sequentibus et maria alta tranantibus. Unde est quod non ducem Deum sed concupiscentias suas secuti quidam in solitudine corruerunt; nec ignotum habeo ut Loth, iustus in Sodomis, in monte peccavit, quanquam enim quid fecerit ignoravit, ut ait Ieronimus, et quanquam voluntas non sit in crimine, tamen error in culpa est. Hoc est ergo in quo excusari vir in ceteris iustus et integer non possit, quod ita se vino obrui passus est, ut vel ignorans probrum illud admitteret, quod cogitare sciens ac sobrius horruisset; levo pede igitur ascendit in montem
Abbreviated transcription (Latin):
secum ut bis insolitudine magni hostis: & qua
nulla clarior uic toriabis aĩ sui uictor in ierłm
uo̾ uictus libidine indignũ maiestate regis
scelus turpi ad ultĩo degenerem fiaudem &
homicidium crudele conuinxãt: Conferebat
cum ysaac solitudinẽ suam fortem urbanam
cogitans ut illi post diei medium meditandigra¬
cia inagro egresso & ꝑuiam de ambulanti fe¬
lix castumq cõuiguĩ: sic sibi post meridianum
somnũ uoluptuose de ambulanti in solariore¬
gie domus aliena cõuigiam fedandi uolũptatẽ
impiam ac suꝑbam & occasionẽ penitendam ac
misam contigisse Iure ergo ꝑiculosam & infau¬
stam urbem fugiens tutam ac felicem insolitu¬
dinem ꝓperabat: Qđ si dexp̃o dictũ accipimꝰ
ut quidam uolunt eo maius adid dequo agit᷑
argimmẽtũ est: quo non iodo dauit sed omniũ¬
ut sermonis huiꝰ extrema cũ pͥmis uĩgam
de ipõ abraham scriptũ opinari licet. qđ eduxit

Expanded text:
secum, ut bis in solitudine magni hostis et, qua secum, ut bis in solitudine magni hostis et, qua nulla clarior victoria, bis animi sui victor, in Ierusalem vero victus libidine, indignum maiestate regis scelus, turpi adulterio degenerem fraudem et homicidium crudele coniunxerat. Conferebat cum Isaac solitudine suam sortem urbanam, cogitans ut illi post diei medium meditandi gratia in agrum egresso et per viam deambulanti felix castumque coniugium, sic sibi post meridianum somnum voluptuose deambulanti in solario regie domus aliena coniugia fedandi voluntatem impiam ac superbam et occasionem penitendam ac miseram contigisse. Iure ergo periculosam et infaustam urbem fugiens, tutam ac felicem in solitudinem properabat. Quod si de Cristo dictum accipimus, ut quidam volunt, eo maius ad id de quo agitur argumentum est, quo non modo David sed omniut sermonis huius extrema cum primis iungam, de ipso Abraham scriptum opinari licet, quod «eduxit
Abbreviated transcription (Latin):
& propheta: Et tñ contristatus & conturbatus
& formidine mortis & timore ac tremore ob¬
rutus tenebrisq cõtentus ꝗđ aliud uidit nisi
iniquitatem: & cõtradicionẽ in ciuitatẽ ut sius
utar u̾bis. & suꝑ muros eius iniquitatẽ & labo¬
rem in medio eius & in uisticiã & nõ deficiẽtes
deplateis eius ufuram & dolum ꝓpt̾ quod ipe
quoq tantoꝵ rector ac debitorũ ppłoꝵ psalu¬
te propria elongauit fugiens & masit insolitu¬
dine expectas dum qui eum atempestate aĩ fal¬
uũ fecit. Nempe meminerat sibi insolitudine
diuinitus oblatum regnum seq non fribus tiñ
sius ꝗ inciuitate erant maioribus natu sed regi
ipm̃ regem. sibi inplacabiliter adu̾santem in
solitudine ac speluncis: bis in manus suas tra¬
ditum ac dimissum: tam manfestis indiciis
in nocencie sue: ut ora clamidis hastaq re¬
gia procul ostensis in mitem licet aiui benefi¬
cio uictum flere conpelleret. Reputabat ĩde

Expanded text:
et propheta, et tamen contristatus et conturbatus, et propheta, et tamen contristatus et conturbatus, et formidine mortis et timore ac tremore obrutus tenebrisque contectus; quid aliud vidit nisi «iniquitatem» et «contradictionem in civitate», ut suis utar verbis, et «super muros eius iniquitatem; et laborem in medio eius et iniustitiam, et non deficientes de plateis eius usuram et dolum»? Propter quod ipse quoque tantorum rector ac debitor populorum, pro salute propria elongavit fugiens et mansit in solitudine, expectans Dominum qui eum a tempestate animi salvum fecit. Nempe meminerat sibi in solitudine divinitus oblatum regnum, seque non fratribus tantum suis, qui in civitate erant, maioribus natu, sed regiipsum regem sibi implacabiliter adversantem in solitudine ac speluncis bis in manus suas traditum ac dimissum, tam manifestis indiciis innocentie sue, ut ora chlamidis hastaque regia procul ostensis, immitem licet animum beneficio victum flere compelleret. Reputabat inde
Abbreviated transcription (Latin):
& consiliis malis est ĩpiũ: ubi opinionibus fal¬
sis occupata omia & consuetudim datũ reg¬
num: ac prescriptus error qi quicꝗd delectat¬
& deceat: Ubi non querit᷑ quid inre sit: sed qd
agi soleat: aut quid plurimis uideat᷑ quo fala¬
cius testimonium nullum ẽ: Crede igitur mihi
Quisquis aut uirtutem sequeris aut uiciĩ fu¬
gis: ut hanc teneas neue ab illo tenearis anceps
tibi inppłis ẽ mora: Quid enim ibi uideas. nisi
contenciones ad ultĩa: fraudes in iurias furta
rapinas homicidia he te artes excipiẽt p̾mo
urbis in limĩe: he rerum imagines circã uola¬
bunt hec exempla circũstrepent difficilimũ
ent en e si cũ alis fueris q̃les cũctos i uenis tal fiuas¬
¶u tibi nũc forte spes melior blandiatur.
qĩ & aliud auditurus uisurus ue: uel ĩt
lubrica constãciore uestigio mansurus sis. in no¬
cencioris eui & alcioris uiri exemplo disce quid
speres: Dauit certe rex erat: & scũs & sapiens

Expanded text:
et consiliis malis est imperium, ubi opinionibus falet consiliis malis est imperium, ubi opinionibus falsis occupata omnia, et consuetudini datum regnum, ac prescriptus error, quasi quicquid delectat et deceat? Ubi non queritur quid in re sit, sed quid agi soleat aut quid plurimis videatur, quo fallacius testimonium nullum est. Crede igitur michi: quisquis aut virtutem sequeris aut vitium fugis, ut hanc teneas neve ab illo tenearis, anceps tibi in populis est mora. Quid enim ibi videas nisi contentiones, adulteria, fraudes, iniurias, furta, rapinas, homicidia? He te artes excipient primo urbis in limine, he rerum imagines circumvolabunt, hec exempla circumstrepent, difficillimum erit quin, etsi alius fueris, quales cuntos inveneris talis fiasNeu tibi nunc forte spes melior blandiatur, quasi vel aliud auditurus visurus ve, vel inter lubrica constantiore vestigio mansurus sis, innocentioris evi et altioris viri exemplo disce quid speres. David certe rex erat et sanctus et sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ꝑfectioni spm scmn ducem fuisse fideliũ nullꝰ
nã neq cũcta cõcludere uł netessarium
fuit uel tã pua licuit papiro ingens & solitu¬
dinis laus in est & adimitandũ stimulus exẽplũq
ꝑftõ enĩ quisꝗs hec audiet: si eodem aspirat ide
faciet: nec ad unũ t̾minũ diu̾sa feret᷑ ua. pre¬
sertim cum neq rectior neq cõpendiosior ulla
sit. Et nimirum applis proposito atq opimone
distantes haud absonũ uideri debet sinestudi¬
orum sic locoꝵ quoq distancia uel dissimilitu¬
dine separemur. Diu̾sos aĩos duisi hĩtus decẽt
distĩcteq mansiones: plerũq contraria infelicit
miscentur: Amanda nob̃ & in familiaritatem
ad mittenda solitudo ẽ: idq non honestatis
tĩ sed securitas cã: ut eĩ rarus luxus insilius sic
inurbibus prara modestia est Quisuam uo
raciom aut uirtuti locus ẽẽ potest: ubi & exẽplis

Expanded text:
cui profectioni Spiritum Sanctum ducem fuisse fidelium nulluscui profectioni Spiritum Sanctum ducem fuisse fidelium nullusnam neque cunta concludere vel necessarium fuit vel tam parva licuit papiro, ingens et solitudinis laus inest et ad imitandum stimulus exemplumque. Profecto enim quisquis hec audiet, si eodem aspirat, idem faciet; nec ad unum terminum diversa feretur via, presertim cum neque rectior neque compendiosior ulla sit. Et nimirum a populis proposito atque opinione distantes, haud absonum videri debet, si ut studiorum, sic locorum quoque distantia vel dissimilitudine separemur. Diversos animos diversi habitus decent distincteque mansiones; plerunque contraria infeliciter miscentur; amanda nobis et in familiaritatem admittenda solitudo est, idque non honestatis tantum sed securitatis causa. Ut enim rarus luxus in silvis, sic in urbibus perrara modestia est; quisnam vero rationi aut virtuti locus esse potest, ubi et exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ni patris in tonuit: In mote eciam ꝑnotauit orãs
Et rursus inmõte oraturus ac moriturus ascen¬
dit: non contentus nͥ parũꝑ auulsus asuis orõĩ ꝓpe
nouissime magis magisq solitariũ locũ quereret.
fc̃o docens ut R nos arectis in rebus solitudinem
quereremꝰ Idem & offeredũ regnipondus res¬
puens solus in monte fugit .&. mudũ tempestiue
mortis piculis insolitudĩe declinauit. ut nos &
fortune blandicias &. minas insolitudine fugere.
& exalto cõtemnere doceremur: Quesi ua̾ ouiia
si testimoniis euangelicis nota sunt: dubitainus
ad huc xpĩam hoĩes ꝗd nobis desolitudie senciẽ¬
dum sit: dequa ita sensisse magni & duceni &.
tot amici idẽ uite genus & prius elegerant & post¬
modum elegerunt: Cuiꝰ postrẽo mater u̾go deo
grauida cõfestĩ in mõtana ꝑrexit in solitudine
añ ꝙͣ nasceretur sacri uti btĩssimũ pondus ferens.

Expanded text:
terni Patris intonuit; in monte etiam pernoctavit orans, terni Patris intonuit; in monte etiam pernoctavit orans, et rursus in montem oraturus ac moriturus ascendit, non contentus nisi, parumper avulsus a suis, orationi prope novissime magis magisque solitarium locum quereret, facto docens ut et nos arctis in rebus solitudinem quereremus. Idem et offerendum regni pondus respuens solus in montem fugit, et nondum tempestive mortis periculum in solitudine declinavit, ut nos et fortune blanditias et minas in solitudinem fugere et ex alto contemnere doceremur. Que si vera omnia, si testimoniis evangelicis nota sunt, dubitamus adhuc, cristiani homines, quid nobis de solitudine sentiendum sit, de qua ita sensisse magistrum et ducemtot amici idem vite genus et prius elegerant et postmodum elegerunt; cuius postremo mater virgo, Deo gravida, confestim in montana perrexit, in solitudinem antequam nasceretur sacri uteri beatissimum pondus ferens,
Abbreviated transcription (Latin):
sit Q electone presertim xp̃i fideliũ prefe¬
renda
Uis ergo miret᷑ si peccator tot circũsessus
abhostibus tutas fugit cupide ĩ latebras.
& inbecillitatis sue memor &. tot exeplis
¶ad monitus nõ hũanis tm̃. sed diuinis Cum em̃
ualida omĩa: tñ illud in expugnabile. ꝙ ipe sal¬
egens soli tudinis nec frequẽcie metũes ut doc¬
trinam tñ suã factis astrueret: in mõtem oratu¬
rus ascendit: Solus orauit. Insolitudie ieiunauit
in solitudine fetantem uĩcit adu̾sarium: post
in multitudine licet uolens ab adusariis ꝑimẽdus.
insolitudinebis puo cõuiuio & paucuł panibus
paucioribusq pisciculis estimabilem ac famelicã
turbam pauit cum saturitate mirabili tũ ingẽti
miraculo fragmetoꝵ. Insolitudinẽ tãꝙͣ locum
consolacioms & pacis audita. Iohis morte se con¬
tulit: Deniq in loco campestri turbas docuit. In
excelso monte transfiguratus est: uͥ suꝑ eũ uoxe¬

Expanded text:
sit, et electione presertim Cristi fidelium prefesit, et electione presertim Cristi fidelium preferenda. Quis ergo miretur si peccator, tot circumsessus ab hostibus, tutas cupide fugit in latebras, et imbecillitatis sue memor, et tot exemplis admonitus non humanis tantum sed divinis? Cum enim valida omnia, tum illud inexpugnabile quod ipse Saluam nec egens solitudinis nec frequentie metuens, ut doctrinam tamen suam factis astrueret, in montem oraturus ascendit. Solus oravit, in solitudine ieiunavit, in solitudine tentantem vicit adversarium, post in multitudine licet volens ab adversariis perimendus; in solitudine bis parvo convivio et pauculis panibus paucioribusque pisciculis inextimabilem ac famelicam turbam pavit, cum saturitate mirabili tum ingenti miraculo fragmentorum. In solitudinem tanquam locum consolationis et pacis, audita Iohannis morte, se contulit; denique in loco campestri turbas docuit, in excelso monte transfiguratus est, ubi supra eum vox e
Abbreviated transcription (Latin):
quã uidisse te arbitror: neq enim procul hic
ab est & locus est sacro quodam horrore uena¬
bilis ac uisitari delonginquo eciam non in dig¬
nus cibi & sepe me fuisse & tres olim noctesto¬
tidemq dies non sine uoluptate aliꝗͣ ꝙͣ que
in urbibus capi solet exegisse meniim: Illic dul¬
cis ac felix xp̃i hospita non ornatricũ seruicio
puellarum sed obseqñciũ ministio angelorũ
uiuẽs ac moriens usa est Ae ml tale fecit: Alar¬
thasoror licat aliquis & tñ scã est: Non inficior
id quidem: Sed certe multo sanctior maria:que
id fecit: Iure igitur ab illo siĩmo & in effabili
rerum estimatore deoptie partis ellectione
laudata est: ut si uierum ẽ qđ doc toꝵ hoium
ht̃ assercio: sub duaꝵ soroꝵ integumẽto p̃ter
ystorie uĩ tatem duplicis ẽ uite mist̾iu contineri
nullus dubio relinquatur locus ꝗu contẽplatiã
sollicite actuoseq uite &xpĩ indicio prelata

Expanded text:
quam vidisse te arbitror; neque enim procul hinc quam vidisse te arbitror; neque enim procul hinc abest, et locus est sacer, quodam horrore venerabilis, ac visitari de longinquo etiam non indignus; ubi et sepe me fuisse et tres olim noctes totidemque dies non sine voluptate, alia quam que in urbibus capi solet, exegisse memini. Illic dulcis ac felix Cristi hospita non ornatarum servitio puellarum, sed obsequentium ministerio angelorum vivens ac moriens usa est. At nil tale fecit Martha soror, dicat aliquis, et tamen sancta est. Non infitior id quidem, sed certe multo sanctior Maria que id fecit. Iure igitur, ab illo summo et infallibili rerum extimatore, de optime partis electione laudata est, ut si verum est quod doctorum hominum habet assertio, sub duarum sororum integumento preter historie veritatem duplicis etiam vite misterium contineri, nullus dubio relinquatur locus, quin contemplativa solicite actuoseque vite et Cristi iudicio prelata
Abbreviated transcription (Latin):
ac ppłis exprobarem: Qua inre efficax ũt dexta
mea sit ꝙͣ illius lingua fuit: Qđ frustra ineop¬
tare certe scio: Uereor magis ne inportune
nimium & audacter hec locutus uidear in¬
terillos quibus libertas est aĩ tenu̾tas: & iu̾tas
furor . &. ad monicio omĩs iniuriã ẽ: Ut cũq
res accepta erit: ego his u̾bis & digressione. hac
leuatus graui & molesto fasce q̃relarum ad
suscepte narracoĩs iter alacrior redeo¬
nũorib in morer: Ille inter natos mu¬
lierũ maximus Iohanes scũs abutero
que esumo celi uestigio uenturus ad t̾ram xp̃
ut rex nũciũ: ut p̃conẽ udex. ut auroram dies
e lucifeꝵ sol p̃misit. non se tutũ credidit nͥ
dẜti antra tenera etate subiisset
Ecit idem maria post pecc̃m nõ inppłis
logũ cõspici aut hĩtare in palaciis elegit
sed patriam fugiens in has t̾ras uelud in orbẽ
altum deleta ꝑseuanter hic latuit infinem
& ꝑdomo hũit nudam & cõcauã illam rupem

Expanded text:
ac populis exprobrarem. Qua in re tam efficax utinam dextera ac populis exprobrarem. Qua in re tam efficax utinam dextera mea sit, quam illius lingua fuit! Quod frustra me optare certe scio; vereor magis ne importune nimium et audacter hec locutus videar inter ilfuror et admonicio omnis iniuria est. Utraque res accepta erit. Ego hiis verbis et digressione hac levatus gravi et molesto fasce querelarum ad suscepte narracminoribus immorer? Ille inter natos mulierum maximus Iohannes sanctus ab utero, quem e summo celi fastigio venturus ad terram Cristus, ut rex nuntium, ut preconem iudex, ut auroram dies et Luciferum sol premisit, non se tutum credidit nisi deserti antra tenera etate subiisset. Fecit idem Maria post peccatum: non in populis longum conspici aut habitare in palatiis elegit, sed patriam fugiens in has terras velut in orbem alterum delata, perseveranter hic latuit in finem, et pro domo habuit nudam et concavam illam rupem,
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil minus. quippe ꝗ malis uiris imꝓbis ci¬
uibus ĩ pumtatem publicam facinoꝵ propria
morte q̃siuerit. Huc tu mih laude dignum
ac memoria: ꝙͣ multis obhanc causam conti¬
gisse quidem legimꝰ. Huc̃ tu mihi ꝑglia̾m
uiuere dixeris Ego& uite prodigiun e bis
mortuũ dicam ꝗsimul corpus atq aĩam si¬
mul hanc uitam proicẽt & et̾nam: Contra at
ne longius uager procelesti ierłm: propatria
illa perpetua que beatũ nobis spõdet hĩtacu¬
lum sine fine labore sine solitudie sine metii
sine ulla deniq molestia inqua nil turpe ml
inpiũ inl in iustũ hĩtat. ꝗd nõ uł audere riel
aggredi uistũ eẽt: siꝗd pietatis aut iusticie eẽt
mobis: Iam u̾o ut petrus apatria sic ego lon¬
gius abincepto pegrinatus sum. hosq nuihi
animos umꝰ solitarii senis occursus dedit. ut
orientale nr̃m obꝓbriũ occidentis pn̾cipibus

Expanded text:
Nichil minus; quippe qui malis viris, improbis ciNichil minus; quippe qui malis viris, improbis civibus impunitatem publicam facinorum propria morte quesierit. Hunc tu michi laude dignum ac memoria, quam multis ob hanc causam contigisse quidem legimus? hunc tu michi per gloriam vivere dixeris? Ego et vite prodigum et bis mortuum dicam, qui simul corpus atque animam, simul hanc vitam proiecerit et eternam. Contra autem, ne longius vager, pro celesti Ierusalem, pro patria illa perpetua, que beatum nobis spondet habitaculum, sine fine, sine labore, sine solicitudine, sine metu, sine ulla denique molestia, in qua nil turpe, nil impium, nil iniustum habitat, quid non vel audere vel aggredi iustum esset, siquid pietatis aut iustitie esset in nobis? Iam vere ut Petrus a patria, sic ego longius ab incepto peregrinatus sum, hosque michi animos unius solitarii senis occursus dedit, ut orientale nostrum obprobrium occidentis principibus
Abbreviated transcription (Latin):
num portus eẽt & refugium senatus nr̃i autem
magratus imꝑatoresq ex hac unare maximã
laudem capere studerẽt si prouĩcias si socios eq¬
tate & fide defendissent eẽtq uissimũꝙ illud
ꝙ illud patrocinũ orbis t̾re uius q imꝑĩum potãt
noiari: ꝙius hec inꝙ sic erga hoĩes sũia iusticia
eo innocencia Romanoꝵ illiꝯ tp̃ris acta consen¬
serim inuistos tñ indeum fuisse nõ ambigitur
cui non leue aliquid sed se ipos abstulerãt fugi¬
riuoꝵ more seruoꝵ. sui furtũ dño facientes
ꝗdq grauissimũ furti genus d̃tu illi debitum
euis hostibus exibentes: que nimirũ iniusticia
multa ẽ maior: ꝙ si uicino fundus auitus aut
mancipiũ rapet Qui locus ab augustino insue
celestis rei .P. libris ex cussus curioseq tractatus
est: Quid uo siquis nascendo patriã nacꝰtus in¬
iustam malis moribus quales fere nũc omẽs
uides nũ protali sanguinẽ fudisse laudabit᷑

Expanded text:
num portus esset et refugium senatus; nostri autem num portus esset et refugium senatus; nostri autem magistratus imperatoresque ex hac una re maximam laudem capere studerent, si provincias, si sotios equitate et fide defendissent», essetque verissimum quod «illud patrocinium orbis terre verius quam imperium poterat amvis hec, inquam, sic erga homines summa iusticia et innocencia Romanorum illius temporis acta consenserim, iniustos tamen in deum fuisse non ambigitur, cui non leve aliquid, sed / se ipsos abstulerant fugitivorum more servorum suis furtum dominis facientes, quodque gravissimum furti genus, cultus illi debitos eius hostibus exhibentes, que nimirum iniusticia multo est maior, quam si vicino fundus avitus aut mancipium raperetur. Qui locus ab Augustino in sue »Celestis rei publice« libris excussius curioseque tractatus est. Qui vero, si quis nascendo patriam nactus iniustam malis morivides? num pro tali sanguinem fudisse laudabitur?
Abbreviated transcription (Latin):
gitur & legibus equis uiuit: Qualem aliquotẽ¬
pore fuisse re p. Romanoꝵ: Salustius aclinius
multiq ali scripsere: Dequo inp̾mis acriter copio¬
seq disputat. Cicero in his libris. quos de re ꝑ
scripsit: Quibus facile consentirẽ: nec tũc eciã
dum toti orbi iuĩ faceret: & uolentissima ui¬
deretur uista ẽẽt. ꝙ his ip̃is ꝗ cogebant᷑ expedi¬
ret cogi &x unũ:iq nõ nͥ optimũ & excellens re¬
rum caput eẽt: mũdo licet gustu asprun cer¬
te necessarium foret nisi quod huic dicam
sentẽtie uehemẽter obstaret: qđ silicet Rsi ĩ t̾
hoĩes tusticiam seruarẽt cuiq uis suũ tribuendo
& illis romaĩs artibus apoeta scriptis: paci morẽ
inponẽdo: partendo subiectis &. supbos debellado
ꝙͣuis ut preclare ait cicero idem alibi Imꝑium
ꝑ sociis aut de imꝑio gererẽtur: exitus bellorum
eẽnt aut mites aut necessarii: Regũ ppłoꝵ nacio¬

Expanded text:
gitur et legibus equis vivit; qualem aliquo temgitur et legibus equis vivit; qualem aliquo tempore fuisse rempublicam Romanorum Salustius ac Livius multique alii scripsere. De quo in primis acriter copioseque disputat Cicero, in his libris quos De republica scripsit. Quibus facile consentirem, ut tunc etiam, dum toti orbi vim faceret et violentissima videretur, iusta esset, quod his ipsi qui cogebantur expediret cogi, et unum idque nonnisi optimum et excellens rerum caput esse mundo, licet gustu asperum, certe necessarium foret, nisi quod dicam huic sententie vehementer obstaret. Quod scilicet, etsi inter homines iustitiam servarent cuique ius suum tribuendo et illis romanis artibus a poeta descriptis pacis morem imponendo, parcendo subiectis et superbos debellando, quamvis, ut preclare ait Cicero idem alibi, «imperpro sociis aut de imperio gererentur; exitus bellorum essent aut mites aut necessarii; regum, populorum, natio
Abbreviated transcription (Latin):
incruce actũ qĩ deloco alciore adoradũ genti¬
bus demonstrauit: Non propr̃ia qualibetꝰ au
celũ laudibus a efferantur: laudat᷑ ex nr̃is. bru¬
tus laudatur mucius. laudat᷑ curtius. laudãt᷑
Decii fabii cornelii ꝗđ sang̾nem siuĩ propatria
effuderũt. laudant᷑ exteri. similis enĩ uirtus
non dissimilẽ laude mereret᷑: Codrum ac te¬
nusco cłe athene laudant: Lacedemõ leony¬
dam: Epaminõdã thebe. Carthago philenes
frẽs: Alieq urbes ciues alios: dequib om̃ib
siquid senciã q̃ris Celestis amanda resp. quã
nõ tumultus tribuncii. non secessiones plebis.
non senatus in solencia non inuidia simulatũ.
nõ bella ciuilia. non ext̾na pturbant: proqua
quisꝗs sangnem suũ dedit honus ciuis &. pre¬
mii certus ẽ: Non qđ ideo tpr̃alem hanc frenã¬
ꝙ patriam deẜendam rear proqua si res exigat
pugnare: & uibemur Sed ita demũ si iuisticia re¬

Expanded text:
in crucem actum quasi de loco altiore adorandum gentiin crucem actum quasi de loco altiore adorandum gentibus demonstravit. Non pro patria qualibet audcelum laudibus afferantur. Laudatur ex nostris Brutus, laudatur Mutius, laudatur Curtius, laudantur Decii, Fabii, Cornelii, qui sanguinem suum pro patria effuderunt. Laudantur et exteri; simulis enim virtus non dissimilem laudem meretur. Codrum ac Themistoclen Athene laudant, Lacedemon Leonidam, Epaminondam Thebe, Carthago Philenos fratres, alieque urbes cives alios. De quibus omnibus si quid sentiam queris: celestis amanda respublica est, quam non tumultus tribunitii, non secessiones plebis, non senatus insolentia, non invidia simultatum, non bella civilia, non externa perturbant, pro qua quisquis sanguinem suum dedit, bonus civis et premii certus est. Non quod ideo temporalem hanc terrenamque patriam deserendam rear, pro qua si res exigat pugnare etiam iubemur, sed ita demum, si iustitia re
Abbreviated transcription (Latin):
nenimis aptas odioꝵ causas ex pͥm̾e uideretꝰ
Hac tenus gratum mihi & lectori non ingratũ
puto duiticulum p̃buerĩ: tempus ẽ ut unde dis¬
cessimus reu̾tamur Ego itaq mesticie stimulis
inpulsus qđ solum potui cãdenti e ig̾ta litt̾aꝵ
acie in debilem. hanc in famie notã ppłis atꝙ pu̾¬
cipibus nr̃is inuiser̃ĩ: ꝗ tot in utilibus immodam¬
nosis & impiis curis inpliciti honestam hanc e
debitã precipuãq curam patrie negligunt pa
sed que sursum ẽ incelis: mnatris nr̃e unde nc̃
exulamus : cuiꝰ imaginẽ hec inportat que si
ꝑse ipãm estimetur: nec patria est nra. & meri¬
tum casũ passa & grauiore odiodigna ẽ: quippe
ꝗ deũ suũ ꝗ subueste humili causa saluare des¬
cenderat multis licet & magnis & nube carnis
iniraculorum fulgoribus coruscantem aususa¬
culego & consensu nefario crucifixit. Eaꝙq̃ ius
impietas sibi pestilens mũdo utilis foret: dũ

Expanded text:
ne nimis apertas odiorum causas exprimere videretur. ne nimis apertas odiorum causas exprimere videretur. Hactenus gratum michi et lectori non ingratum puto diverticulum prebuerim. Tempus est ut unde discessimus revertamur. Ego itaque mestitie stimulis impulsus, quod solum potui, candenti et ignita literarum acie indelebilem hanc infamie notam populis ac principibus nostris incusserim qui, tot inutilibus imo damnosis et impiis curis impliciti, honestam hanc et debitam precipuamque curam patrie negligunt: pased que sursum est in celis, matris nostre, unde nunc exulamus, cuius imaginem hec importat. Que si per se ipsam extimetur, nec patria est nostra, et meritum casum passa et graviore odio digna est, quippe que Deum suum, qui sub veste humili eam salvare descenderat, multis licet et magnis de nube carnis miraculorum fulgoribus coruscantem, ausu sacrilego et consensu nefario crucifixit. Ea quamvis impietas, sibi pestilens, mundo utilis foret, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Illud aĩu tangit unde uł amor serosolime uł
antiochie odium Sed inducor ut suspicer: Ciui¬
tatem ubi adu̾sariũ eius xp̃m adu̾sariũ plane
ꝙ̃uis forte deipo propter maiestatem & gliam
noĩs euis pallã obliq nõ auderet tot cõtumelias
tot flagella tã crudelem mortem ꝑtulisse memi¬
nerat: & gaudebat amasse illum: qĩ locũ odii sui
inxpm̃ in uidieq ꝑticipẽ: & si amorẽ quẽ ferino
incorde peperat xpĩ mors. eiusdem resuretio ex¬
tinxisse debuerit: Sed illa homo insensatus &
ĩpiꝰ & cecus regnãdi cupidine non uidebat Anti¬
ochiam uero odisse: ꝙ illic p̾mo cognomẽxpiã¬
nifer cohortis illic pͥmam pontificii cathedram
conscenclislet qi harũ alt̾ra qñtũ inea fuit ⁊¬
& uicarium celebri uena̾cõe sustulerit: nullum
sane locum odiosorem illi ꝙͣ bethleẽ fuisse cõ¬
iecto:. Tacuisse autem nomen illud hoĩem licet
indoctũ. natuia tñ ingenii caliditate u̾sutum

Expanded text:
Illud animum tangit unde vel amor Ierosolime vel Illud animum tangit unde vel amor Ierosolime vel Antiochie odium. Sed inducor ut suspicer, civitatem ubi adversarium eius Cristum — adversarium plane, quamvis forte de ipso propter maiestatem et gloriam nominis eius palam obloqui non auderet — tot contumelias, tot flagella, tam crudelem mortem pertulisse meminerat et gaudebat, amasse illum, quasi locum odii sui in Cristum invidieque participem; etsi amorem quem ferino in corde pepererat Cristi mors, eiusdem resurrectio extinxisse debuerit; sed illam homo insensatus et impius et cecus regnandi cupidine non videbat. Antiochiam vero odisse, quod illic primo cognomen Cristnifer cohortis, illic primam pontificii cathedram conscendisset, quasi harum altera, quantum in ea fuitet vicarium celebri veneratione sustulerit. Nullum sane locum odiosiorem illi quam Bethleem fuisse coniecto; tacuisse autem nomen illud, hominem licet indoctum, nativa tamen ingenii calliditate versutum,
Abbreviated transcription (Latin):
fex inmedio gentis sue: sũmo cultu ac reuencia
inreuenter ab hoste possessus non sine grauiꝑi¬
culo es in fami pensitacõe tributi raro furtim
a fidelibus adeatur: Rursum ꝗd iniri ẽ sine¬
fande suꝑsticionis artifex suis artibus infestam
almã urbem sꝑsam sacro sanguine martirũ
eminẽtissimãq arcẽ religionis ac fideli oderit
precipue metuens inde potissimũ nenenato
dognati suo posse uisiliter excidium proueire
Simnul id recolens tot inderuinas & graues ca¬
sus duisis iam ep̃ribꝰ psis medis. egipciis: &.cal¬
deis ac maiorib suis. Arabib ꝓueisse. Iustũ
pene hodiũ sibi conflauerant metus &. dolor
Miror magis si non & niliacas solitudies odio
habuit: in quibus audierat: Antomos atq ma¬
charios tot miracula tot uirtutes soloxͥ noie
ꝑigisse: Nec dubito & illas odisse eum magistrũ
uoluptatũ & tocius obłcene libĩdinis ĩ centorẽ.

Expanded text:
fex in medio gentis sue, summo cultu ac reverentia fex in medio gentis sue, summo cultu ac reverentia tumulus irriverenter ab hoste possessus, non sine gravi periculo et infami pensitatione tributi raro furtim a fidelibus adeatur. Rursum vero quid miri est, si nefande superstitionis artifex suis artibus infestam almam urbem aspersam sacro sanguine martirum eminentissimamque arcem religionis ac fidei oderit, precipue metuens unde potissimum venenato dogmati suo posse verisimiliter excidium provenire, simul id recolens, tot inde ruinas et graves casus diversis iam temporibus Persis, Medis, Egiptus et Caldeis ac maioribus suis Arabibus provenisse? iustum pene odium sibi conflaverant metus et dolor. Miror magis, si non et Niliacas solitudines odio habuit, in quibus audierat Antonios atque Macharios tot miracula, tot virtutes solo Cristi nomine peregisse; nec dubito et illas odisse eum, magistrum voluptatum et totius obscene libidinis incentorem.
Abbreviated transcription (Latin):
rilia muliebribus aĩs dehonestãt ad nocturna
bella prõtissimi in belles adreliqua: & aduil ali¬
ud aiosi ꝙͣ ad luxurie studiũ uirtutisq odium
quos imitari nequeunt qu̾sq uł uenari uł mi¬
rari saltem taciti debuerant insectant᷑ ac sper¬
nut: Nihil aut̃ insoliti est si u̾tutis exẽpla uir¬
tutis hostibus sunt molesta aut si maometi fauto¬
res ut in multis in hoc quoq secũ senciũt. I¬
le quidem ut scriptum teneo Mechã exurbib
ac Ierosolimã benedicẽs. Romã & Antiochiam
maledixit Et qm̃ iuiuat impietatũ suarũ cogi¬
tando causas querẽ In mecha equide & roma
iuhil est quo mouear: Quid enim noui ẽ si me¬
cham urbem mechus & inpurus homo dilexit
profanũ oĩs inpietatis hĩtaculũ. dignũq cõmi¬
culati & in cesti fui corporis hospiciũ: ibi enĩ
sceleratus & in famis p̃do sepultus est luporũ
coruorũq uisceribus dignior & iacet ille carm¬

Expanded text:
rilia muliebribus animis dehonestant; ad nocturna rilia muliebribus animis dehonestant; ad nocturna bella promptissimi, imbelles ad reliqua, et ad nil aliud animosi quam ad luxurie studium virtutisque odium, quos imitari nequeunt quosque vel venerari vel mirari saltem taciti debuerant insectantur ac spernunt. Nichil autem insoliti est si virtutis exempla virtutis hostibus sunt molesta, aut si Maometi fautores, ut in multis, in hoc quoque secum sentiunt. Ille quidem, ut scriptum teneo, Mecham ex urbibus ac Ierosolimam benedicens, Romam et Antiochiam maledixit. Et quoniam iuvat impietatum suarum cogitando causas querere, in Mecha equidem et Roma nichil est quo movear. Quid enim novi est, si Mecham urbem mechus et impurus homo dilexit, profanum omnis impietatis habitaculum dignumque commaculati et incesti sui corporis hospitium? Ibi enim sceleratus et infamis predo sepultus est, luporum corvorumque visceribus dignior; et iacet ille carni