comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortem tuam et fructu quolibet et gloria canturam. beneras o
mi ẜabilis senex in hois manus/ qui quitquid uellet posset. ril
insi pessimũ uelle posset. Sommo iam aprima eius familiantate
detenitus, uigilans deinde multiplicibus argumentis fidẽ turbi¬
de quietis accepas. Quid.gͥ. tibi eum his laribus tam diu. qdꝰ
cum inhumano cruento q discipulo. quid cũ dissimilio comita¬
tu. Respondebis effugere uolui. s nequiui. et Illũ cleantis
n̾siculũ p̾tendes. quo in latinũ uerso uti soles. ducũt uõlentem
fata. nolentem trahũt. Illud in suꝑ proclamabis. boluisse te opi¬
bus tuis Renũciare. ut uł sic laqueũ libertatis abrũperes. te q
in tutũ ex tanto naufragio ul nudus enꝑes. Rẽ et uẽtenbus hi¬
stoncis notam. et mͥ ip̃i Illonĩ uestigiis incedenti haudquaꝙͣ silẽ¬
cio p̾termissam. ueñ ibi palam loquens secretiora continui Nũc̃

Expanded text:
mortem tuam et fructu quolibet et gloria carituram. 10 Veneras, o mortem tuam et fructu quolibet et gloria carituram. 10 Veneras, o miserabilis senex, in hominis manus qui quicquid vellet posset, nil nisi pessimum velle posset. Somnio iam a prima eius familiaritate deterritus, vigilans deinde multiplicibus argumentis fidem turbide quietis acceperas; quid igitur tibi cum his laribus tandiu, quid cum inhumano cruentoque discipulo, quid cum dissimillimo comitatu? Respondebis: 11 ‘Effugere volui, sed nequivi’, et illum Cleantis versiculum pretendes, quo in latinum verso uti soles: Ducunt volentem fata, nolentem trahunt; illud insuper proclamabis voluisse te opibus tuis renuntiare, ut vel sic laqueum libertatis abrumperes, teque in tutum ex tanto naufragio vel nudus eriperes: rem et veteribus historicis notam, et michi ipsi illorum vestigiis incedenti haudquaquam silentio pretermissam. 12 Verum ibi palam loquens secretiora continui; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cõtiua moderabitur. S qm̃ nnumerabiles casus euenunt.
et multa fert uĩta hõĩum quibus consilia nr̃a uñiciuitur. idano
uũtus nuicta furenti opponitur fortime. nõ quidem sedm̃ electio¬
nem ut dixi. s secuudũ neccessitatis m̃euitabiles ac ferreas le¬
ges. At ego nĩquid satis sanus uidear si diucius cũ maciftro
oirtutis de uirtute disputem. et probare ntar id cuiꝰ contra¬
ri probacio impossibilis sit̃. unicã ꝓfecto uł te iudice uł quolib
qui inter huiꝰ uite fluccus mediocuter nauigare didicent non
fuisse cõsilium syytib herere. Ce si laudem ex difficultate cap¬
tabas/ id ip̃m sũme. laudis erat emergere. et in portũ aliquẽ
salua puppe cõfugere. Impendentem ingiter cenucib tius¬
gladium bidebas. nec tinebas. nec tam ancipitis Rei exitũ ꝓuidesas.
p̾sertim qñ qd̾ moriendi mi seriiniũ genus est. intelligere poteras

Expanded text:
votiva moderabitur. 7 Sed quoniam innumerabiles casus eveniunt votiva moderabitur. 7 Sed quoniam innumerabiles casus eveniunt et multa fert vita hominum quibus consilia nostra vincuntur, idcirco virtus invicta furenti opponitur fortune, non quidem secundum electionem, ut dixi, sed secundum necessitatis inevitabiles ac ferreas leges. 8 At ego nunquid satis sanus videar si diutius cum magistro virtutis de virtute disputem, et probare nitar id cuius contrarii probatio impossibilis sit — vincam profecto vel te iudice vel quolibet qui inter huius vite fluctus mediocriter navigare didicerit —, non fuisse consilium Syrtibus herere? 9 Quodsi laudem ex difficultate captabas, id ipsum summe laudis erat, emergere et in portum aliquem salva puppe confugere: impendentem iugiter cervicibus tugladium videbas, nec timebas, nec tam ancipitis rei exitum providebas, presertim quando — quod moriendi miserrimum genus est — intelligere poteras
Abbreviated transcription (Latin):
accedere. siue ꝙ inter tam multa decora de formitas oĩs apparet.
et qd̾ in obstura facie facilis uenus esset in p̾clara cicatrix feda
est. tanta lux in Rebus contiarionĩ uiciuitate ontur. Tu uero
uenerande uĩ et morũ si plutareo credinus oncõparabilis p̾cep¬
tor enoiem uite tue si nõ molestũ est/ mecũ recognoste. In oĩum
seculomĩ crudelissimũ pͥncipem iicidisti. et tranquillus nauta pre¬
ciosis mercibus omistã naiũ ad infamẽ et ꝓcellosum scopulũ ap̃¬
pulisti. Cur autem Illic hesiste. queso te. an ut in tempestate aspa
magistrum approbares. Sed hoc nemo inisi amens eligit. neq
eĩ ut fortis est ppeti. sic prudentis est optare penculum. Qiũ
eciam si libera prdencre reliñquatur electio ociosa semꝑ ent fo¬
titudo. Nichil eĩ. incidet adu̾sus quod Illius auxilium implorandũ
sit. Modestiã pocius suis utens partibus et leticiam frenabit. et

Expanded text:
accedere, sive quod inter tam multa decora deformitas omnis apparet, accedere, sive quod inter tam multa decora deformitas omnis apparet, et quod in obscura facie facilis nevus esset, in preclara cicatrix feda est: tanta lux in rebus contrariorum vicinitate oritur. 5 Tu vero, venerande vir et morum, si Plutarcho credimus, incomparabilis preceptor, errorem vite tue, si non molestum est, mecum recognosce. In omnium seculorum crudelissimum principem incidisti et tranquillus nauta preciosis mercibus honustam navim ad infamem et procellosum scopulum appulisti. 6 Cur autem illic hesisti, queso te? an ut in tempestate aspera magisterium approbares? sed hoc nemo nisi amens eligit, neque enim ut fortis est perpeti, sic prudentis est optare periculum; quin etiam si libera prudentie reliquatur electio, otiosa semper erit fortitudo: nichil enim incidet, adversus quod illius auxilium implorandum sit; modestia potius suis utens partibus et letitiam frenabit et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuorlun. et exteino teste cognoni. Iolucartuo siquidem grecus ho
et traian pruncipis magister suos claros bños m̃s conferens
cum plarom et anstotili. quonĩ pͥmũ diuinũ sicundũ demoniũ
ciu Retant. Marcũ uãmronem. homero bñgiliũ. Demosthem
Mrai cũ ꝑ uelum obiecisseit. ausus est ad postremu et ducum
controu̾siam mouere. nec eum tante saltem discipuli ueneratio
cõtuuit. In bno sane suoraum ingema prorsus mmpana nõ emubuit
confitert. ꝙ quem tibi ex equo in moralibus preceptis obiterent, non
haberent. Laus ingens/ ex ore p̾fertim hõis aiõsi. et qui nr̃o iulio ce¬
san suũ alexandiũ macedonem cõparasset.: S nestio quomodo.
Sicut corponũ. sic aiõrũ egregias formas. ailiqua sepe trauis in¬
uirra nature uariantis in sequitur sie ꝙ oiũm parens ꝑfectionem
mortalibus iuidet. eoq magis quo ad Illam ꝓpnus Gidenti.

Expanded text:
quodam et externo teste cognovi. 3 Plutarchus siquidem grecus homo quodam et externo teste cognovi. 3 Plutarchus siquidem grecus homo et Traiani principis magister, suos claros viros nostris conferens, cum Platoni et Aristotili — quorum primum divinum, secundum demonium Graii vocant — Marcum Varronem, Homero Virgilium, Demostheni Marcum Tullium obiecisset, ausus est ad postremum et ducum controversiam movere, nec eum tanti saltem discipuli veneratio continuit. In uno sane suorum ingenia prorsus imparia non erubuit confiteri, quod quem tibi ex equo in moralibus preceptis obicerent non haberent; laus ingens ex ore presertim hominis animosi et qui nostro Iulio Cesari suum Alexandrum Macedonem comparasset. 4 Sed nescio quomodo sicut corporum sic animorum egregias formas aliqua sepe gravis iniuria nature variantis insequitur, sive quod omnium parens perfectionem mortalibus invidet, eoque magis quo ad illam propius videntur
Abbreviated transcription (Latin):
herebi partem tenes. eteriũ uale. ⁊lpud suꝑos ad sunstiã rodcom
Ripam. transalpmne gallie. eodem ano .xiiiͦ. lel. Ianuanii.
Ad anneũ senecam.
rancistus aneo senece salutem. Petitam a tanto uĩto In¬
ptratam ꝙ uẽnam uelim. si quid aspius dixero.ꝙͣ aut
ꝓfessionis tue Renerenciam deceat. aut quieti sit debitum sepul¬
ot. Qui em̃ me manco Ciceromi quem latine eloquencie lu¬
men at fontem teste te dixerm non popercisse legent. si reliqͥs
Itidem uera loquens non peꝑcero indignationis Iuste materiã
nõ habebit. Iuuat nobiscum colloqui uni Illustres. qualium
dis̃ itas pemuniam passa est. nr̃a uͦ ignorauciam ⁊ extrenũ
patitur defectũ. Certe ego quotidie uõs loquẽtes. actencie
pacrien possit audio forts non impbe ut ip̃se a uobid seml
Audiar optaueñ. Inter or̃s quidem cui clara noĩa cuũ nomen au¬
numnerrandum esse non sum nescius. Id q si aliũde nescuem magno

Expanded text:
erebi partem tenes. Eternum Vale. Apud superos, ad sinistram Rodani erebi partem tenes. Eternum Vale. Apud superos, ad sinistram Rodani ripam Transalpine Gallie, eodem anno, XIV Kalendas Ianuarias. 5 Ad Anneum Senecam. ranciscus Anneo Senece salutem. Petitam a tanto viro impetratamque veniam velim, siquid asperius dixero quam aut professionis tue reverentiam deceat aut quieti sit debitum sepulcri. Qui enim me Marco Ciceroni, quem latine eloquentie lumen ac fontem, teste te, dixerim, non pepercisse legerit, si reliquis itidem vera loquens non pepercero, indignationis iuste materiam non habebit. 2 Iuvat vobiscum colloqui, viri illustres, qualium omnis etas penuriam passa est, nostra vero ignorantiam et extremum patitur defectum. Certe ego quotidie vos loquentes attentius quam credi possit audio; forte non improbe ut ipse a vobis semel audiar optaverim. Inter omnis quidem evi clara nomina tuum nomen annumerandum esse non sum nescius, idque si aliunde nescirem, magno
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ in tuis marmniẽ oratoriis atq achamicorũ et legũ libris.
patinur. qui ita trunctati fedati ꝙ euaserũt ut ꝓpe melius fuent
penisse. Reliquũ est. ut urbis Rome ac romane rer. p. statum
audire uelis. que patire faciẽs. que ciuium concordia. ad quos
renun sũma ꝓuenerit. Quibus manibus quanto q consilio
frena tractentur. imꝑii. hister ne et gauges hibenis mlus et
tanaqs lmntes m̃ĩ sunit. an uͨ quisꝙͣ sunrexerit imꝑium occeano.
famam qui terminet astiis. aut suꝑ et garamãtas et indos
proferat imꝑium. ut̃ amicus Ille tuus mãtuanus ait. hec rhis
sumlia cupidissime auditurũ te anguror. Id m̃ pietas tua sugge¬
nit. et amor erga patiram usq in tuam ꝓuiciem notissimus.
uõũ eĩ uͥ tacere melius fuent. Crede eĩ m̃ Cicero si quo in statu
res m̃e fint audiers excident tibi lacime qualibet uł celi ul

Expanded text:
sed in tuis maxime oratoriis atque achademicorum et legum libris sed in tuis maxime oratoriis atque achademicorum et legum libris patimur, qui ita truncati fedatique evaserunt, ut prope melius fuerit periisse. 15 Reliquum est ut urbis Rome ac romane reipublice statum audire velis, que patrie facies, que civium concordia, ad quos rerum summa pervenerit, quibus manibus quantoque consilio frena tractentur imperii; Hister ne et Ganges, Hiberus, Nilus et Tanais limites nostri sint, an vero quisquam surrexerit Imperium Occeano, famam qui terminet astris, aut super et Garamantas et Indos Proferat imperium, ut amicus ille tuus mantuanus ait. 16 Hec et his similia cupidissime auditurum te auguror; id michi pietas tua suggerit et amor erga patriam usque in tuam pernitiem notissimus. Verum enimvero tacere melius fuerit; crede enim michi, Cicero, si quo in statu res nostre sint audieris, excident tibi lacrime, quamlibet vel celi vel
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas causa est. Itaq ubronuĩ aliqui nestiõ quidẽ an irreꝑa¬
biliter. nobis tñ qui m̃c uiuĩmus nͥ fallor periere. maginis dolor
meus magnus seculi mi pudor. magna postentatis miia. Neq
ẽĩ satis in fame bĩsum est ingenia nr̃a inglig̾e. nequid inde
fructuo sum ꝑciꝑet sequens etas insi laboris eciam uestri fruc¬
tron crudeli ꝓrsus et intoleranda corrupissemus incuria yfecto
Tuorum sane, quia de his mͥ nũc ẜmo erat. quorã insigmior
Iactura est. hec sũt noĩa rei publice. Rei fauiliaris Rer mili¬
tans. de laude phie. de consolacione. de glia. ꝙͣuis de his ul¬
timis spes mͥ mag̃is dubia ꝙͣ despacio certa sit. Quin
et suꝑstitũ libronĩ magnas partes amisĩnus. nt uelut ingẽti
plio obliũonis et ignauie supatis. duces nrõs nõ extinctos
mͦ s truncos quoq ul ꝑditos sit lugere. hoc eĩ et ĩ abis mltis

Expanded text:
cupiditas causa est. 12 Itaque librorum aliqui, nescio quidem an irrepacupiditas causa est. 12 Itaque librorum aliqui, nescio quidem an irreparabiliter, nobis tamen qui nunc vivimus, nisi fallor, periere: magnus dolor meus, magnus seculi nostri pudor, magna posteritatis iniuria. Neque enim satis infame visum est ingenia nostra negligere nequid inde fructuosum perciperet sequens etas, nisi laboris etiam vestri fructum crudeli prorsus et intoleranda corrupissemus incuria; profecto cidit. 13 Tuorum sane, quia de his michi nunc sermo erat, quorum insignior iactura est, hec sunt nomina: reipublice, rei familiaris, rei militaris, de laude philosophie, de consolatione, de gloria, quamvis de his ultimis spes michi magis dubia, quam desperatio certa sit. 14 Quin et superstitum librorum magnas partes amisimus, ut velut ingenti prelio oblivionis et ignavie superatis, duces nostros non extinctos modo sed truncos quoque vel perditos sit lugere. Hoc enim et in aliis multis,
Abbreviated transcription (Latin):
michi non aliter qͣ si tecum uixissem uideor ultime assertorẽ
futurli. utq in oratona dedisti sic in poetica palmam lacio
daturum atqr ut eneydi cederet ylias iussurũ fuisse nõ dubito.
qd iam ab inicio uirgiliam labons propercius asseuerare non
de Illis sentiret et quid speraret aperte ꝓmuĩciauit his uͭsibus.
Cedite romani senptores. cedite grai. Nescio quid maiuis nascitur
nͥliade. Hec de altero Latine duce facundie magne q Rome spe al¬
tera. Nũc ad te Reu̾tor. Quid de uit̾a quid de Iugemo tuo
senciam audisti. Expectas audire de libus tus quenã Illos ex¬
cepit fortuna. ꝙͣ sen uulgo seu doctionb probentur. Extãt equidẽ
preclara uolumina, que ne dicam ꝑlegere. s nec enumerare suf¬
ficimus. fama reruĩ triarũ celeberima. atq ingens et sononĩ
nomen ꝑrari autem studiosi. seu tpr̃m adu̾sitas sen ingemorum
hebetudo ac segnniciẽs. seu qd̾ magis arbitror alio cogens aios

Expanded text:
michi non aliter quam si tecum vixissem videor, ultime assertorem michi non aliter quam si tecum vixissem videor, ultime assertorem futurum, ut que in oratoria dedisti sic in poetica palmam Latio daturum, atque ut Eneydi cederet Ylias iussurum fuisse non dubito, quod iam ab initio virgiliani laboris Propertius asseverare non de illis sentiret et quid speraret aperte pronuntiavit his versibus: Cedite romani scriptores, cedite graii; Nescio quid maius nascitur Yliade. Hec de altero latine duce facundie magneque Rome spe altera; nunc ad te revertor. 11 Quid de vita, quid de ingenio tuo sentiam, audisti. Expectas audire de libris tuis, quenam illos exceperit fortuna, quam seu vulgo seu doctioribus probentur? Extant equidem preclara volumina, que ne dicam perlegere, sed nec enumerare sufficimus. Fama rerum tuarum celeberrima atque ingens et sonorum nomen; perrari autem studiosi, seu temporum adversitas seu ingeniorum hebetudo ac segnities seu, quod magis arbitror, alio cogens animos
Abbreviated transcription (Latin):
gie baticinatus es. Cũ eĩ ut scriptũ leginus. Iuuenile quoddam eiꝰ opus¬
culimi miratus quesiusses auctorem. eũ ꝙ inuenem Iam semor bidisses
delectatus es. et de mexhausto eloquenciẽ tue fonte/ cũ ꝓpͥa quide in
laude ꝑmiotum bẽrũ tñ p̾clarũ q ac magnificum illi testiõmum
ueddidisti. dixisti eĩ. magne spes altera Rome. Ced̾ dictũ ex ore tuo
auditum adeo sibi placuit. insedit q memorie. ut Ilud post annos
Gĩgniti te p̾dem rebus hũanis exempto diuino oꝑi suo eisdẽ pẽitus
uẽrbis insereret. Qid̃ opus si tibi buide̾ licuisset letatus esses de
pͥmeno flore tã cercũ te. uenturĩ fructus presagium cõcepisse
Nrecnon et latunã gratulatus mu lis ꝙ insolentibus trais uł
Reliquissent am biguam. al certam uictonam abseulissent. utnusq eĩ
sentencie auctores sunt. Te si ex libris aĩum tuũ noui quẽ nosse

Expanded text:
gie vaticinatus es. Cum enim, ut scriptum legimus, iuvenile quoddam eius opusgie vaticinatus es. Cum enim, ut scriptum legimus, iuvenile quoddam eius opusculum miratus, quesivisses auctorem eumque iuvenem iam senior vidisses, delectatus es, et de inexhausto eloquentie tue fonte, cum propria quidem laude permixtum, verum tamen preclarumque ac magnificum illi testimonium reddidisti. 8 Dixisti enim: Magne spes altera Rome. Quod dictum ex ore tuo auditum, adeo sibi placuit inseditque memorie, ut illud post annos viginti, te pridem rebus humanis exempto, divino operi suo eisdem penitus verbis insereret, quod opus si tibi videre licuisset, letatus esses de primevo flore tam certum te venturi fructus presagium concepisse; 9 necnon et latinis gratulatus musis, quod insolentibus graiis vel reliquissent ambiguam vel certam victoriam abstulissent. Utriusque enim sententie auctores sunt; te, si ex libris animum tuum novi, quem nosse
Abbreviated transcription (Latin):
ppositum ꝑuenisse. Accessit et alter poetic̃e uĩe dux. ita emĩ
necessitas postebat. ut esset et quẽ solutis. et quẽ frenatis g̾ssib
p̾euntem sequeremur. quẽ loquẽtem. quẽ canentem miraremur.
qm̃ cũ bona uẽnia amborũ neuter ad utrũq satis erat. Ille tius
equoribr. tn illius impar angustus. Non ego primus hoc dicerem
fortasse ꝙͣlus plane sentirem. dixit hoc ante me. seu ab aluis die¬
tum scupsit magnus quidam uir Anneus. deneca. cordubensis. Cui
te ut idem ip̃e cõqueritur. non etas quidem. s bellorũ ciuiliũ furor
enpuit. uidere te potuit. s non uidit. magnus tñ oꝑum tuorum
atq Illiuis alterus landator. apud hũcgͦ quisq suis eloquẽtie
fimbus circũsc̃ptus college suo cedere iubetur in reliquis. berũ expet¬
tatione torqueo. Quisuã dux Ille sit queris. Nosti hoĩem. si mͦ nom̃s
meministĩ. Publius uirgilius maro est. mantuanus cuus de quo egre¬

Expanded text:
propositum pervenisse. 5 Accessit et alter poetice vie dux; ita enim propositum pervenisse. 5 Accessit et alter poetice vie dux; ita enim necessitas poscebat, ut esset et quem solutis et quem frenatis gressibus preeuntem sequeremur, quem loquentem, quem canentem miraremur, quoniam cum bona venia amborum, neuter ad utrunque satis erat, ille tuis equoribus, tu illius impar angustiis. 6 Non ego primus hoc dicerem fortasse, quamvis plane sentirem; dixit hoc ante me, seu ab aliis dictum scripsit, magnus quidam vir Anneus Seneca Cordubensis, cui te, ut idem ipse conqueritur, non “etas” quidem “sed bellorum civilium furor eripuit”; videre te potuit, sed non vidit; magnus tamen operum tuorum atque illius alterius laudator; apud hunc ergo quisque suis eloquentie finibus circumscriptus college suo cedere iubetur in reliquis. 7 Verum expectatione torqueo; quisnam dux ille sit, queris. Nosti hominem, si modo nominis meministi: Publius Virgilius Maro est, mantuanus civis, de quo egre
Abbreviated transcription (Latin):
ego tuam carpsi. non ingeniũ non lingnam. ut qui illud mirer.
hãc stupeam. neq tñ in uĩta tua quitꝙͣ preter constanciã requiro.
et phice ꝓfessiom debitũ quietis studiũ. et a cuulib bellis firgam¬
extincta libertate ac sepulta iam et cõplonttare. ꝑ uide ut aliter
tecũ ago. ac tu cũ epf̾turo. nultis in locis. s expressus in libro de
finibus agebas. Cuiꝰ em̃ ubilibet uitam probas. rides ingemiũ. Ego
nichil in te rideo. uite tñi cõpacior. ut dixi. Ingenio gratulor. elo¬
quio ue. Oromani eloquii sũme parens. Nec solus ego. s om̃o tibi
grãs aginius quicũq latine lingne florib ornanur. tius eñ prata
de fontibus mrigamus. tuo ducatu directos. tuis suffragiis adiu¬
tos tuo nos Lumine Illustratos ingenue ꝓfitemur tiuis dem̃q̃z ut
ita dicã auspiciis ad hac̃ quãtulacũq ist soribendi facultatem ac

Expanded text:
i; vitam ego tuam carpsi, non ingenium non linguam, ut qui illud mirer, i; vitam ego tuam carpsi, non ingenium non linguam, ut qui illud mirer, hanc stupeam; neque tamen in vita tua quicquam preter constantiam requiro, et philosophice professioni debitum quietis studium et a civilibus bellis fugamextincta libertate ac sepulta iam et complorata republica. 3 Vide ut aliter tecum ago ac tu cum Epycuro multis in locis sed expressius in libro De finibus agebas; cuius enim ubilibet vitam probas, rides ingenium. Ego nichil in te rideo, vite tantum compatior, ut dixi; ingenio gratulor eloquio ve. 4 O romani eloquii summe parens, nec solus ego sed omnes tibi gratias agimus, quicunque latine lingue floribus ornamur; tuis enim prata de “fontibus irrigamus”, tuo ducatu directos, tuis suffragiis adiutos, tuo nos lumine illustratos ingenue profitemur; tuis denique, ut ita dicam, auspiciis ad hanc, quantulacunque est, scribendi facultatem ac
Abbreviated transcription (Latin):
presertim in tranquillo rure senuisse. de ꝑpetua Illa ut ip̃e quodã
seubis loco. nõ de hac iam exigna bĩta Cogitantem nullos habus¬
se fasces. nullis triũplis inhiasse. nullos in flasse tibi aĩum catali¬
nas. Sed hec quidem frustra. Eternũ uale. mi cicero. Apud suꝑos.
ad dexteram athesis rĩpam. in ciuitate uerona. transpadane italie.
.xuiͦ.ll. quĩtiles. anno ab ortu diei illius quem tu non noueras ayille¬
rancistus Cicerom suo salutem. Si te suꝑior offendit epla.
uenĩ est emi ue ip̃e soles dicere qd ait familiaris trus in andria.
obsiquiũ amioos ueritas odiũ parit. Accipe qd̾ offensum aĩum ex parte
mulceat ne semꝑ odiosa sit beritas. qm̃ uenis rep̾hensiõnibus irasci¬
mur. uens laudibus delectamur. Tu quidem Cicero qd pace tua
dixerim ut hõ uixisti. ut orator dixisti. ut płs scupsisti. uitã

Expanded text:
presertim in tranquillo rure senuisse, de “perpetua illa”, ut ipse quodam presertim in tranquillo rure senuisse, de “perpetua illa”, ut ipse quodam scribis loco, “non de hac iam exigua vita cogitantem”, nullos habuisse fasces, nullis triumphis inhiasse, nullos inflasse tibi animum Catilinas. Sed hec quidem frustra. Eternum vale, mi Cicero. Apud superos, ad dexteram Athesis ripam, in civitate Verona Transpadane Italie, XVI Kalendas Quintiles, anno ab ortu Dei illius quem tu non noveraranciscus Ciceroni suo salutem. Si te superior offendit epystola — verum est enim, ut ipse soles dicere, quod ait “familiaris” tuus in Andria: Obsequium amicos, veritas odium parit —, accipe quod offensum animum ex parte mulceat, ne semper odiosa sit veritas; quoniam veris reprehensionibus irascimur, veris laudibus delectamur. 2 Tu quidem, Cicero, quod pace tua dixerim, ut homo vixisti, ut orator dixisti, ut philosophus scripsist
Abbreviated transcription (Latin):
perum sileo. cum quo iure quodam familiantatis quidlibet posse bi¬
debare. S quis te furor in antoniũ impegit. amor credo rei. p. quã
funditus iam comusse fatebaris. Ce si pura fides. si libertas te tra¬
hebat quid tibi tam fanilianie cũ augusto. Ceͥd eĩ Bruto tuo respõ¬
surus es. Siquidem inquit octauius tibi placet nõ dñmi fugisse.
s amiciorem dñm quesisse uidebens.  hoc restabat infelix. et hoc
erat extremũ cicero. ut huic ip̃i tam laudato malediceres. qui tibi
nõ dicam male faceret. s male facientibus non obstairet. doleo
uicem tuam amice. et enronũ pudet ac miseret. Iam q cũ eodem bruito
his artibus nichil tribuo. quib te instruccissimũ fuisse sc̃io. nmmirũ.
quid eĩ iuuat alios docere. quid ornatissims uerbis semꝑ de i̾tutibus
loqui ꝓdest si te interim ip̃e nõ audias. Ah quãto satius fuerat pħo

Expanded text:
peium sileo, cum quo iure quodam familiaritatis quidlibet posse vipeium sileo, cum quo iure quodam familiaritatis quidlibet posse videbare. Sed quis te furor in Antonium impegit? 5 Amor credo reipublice, quam funditus iam corruisse fatebaris. Quodsi pura fides, si libertas te trahebat, quid tibi tam familiare cum Augusto? Quid enim Bruto tuo responsurus es? «Siquidem» inquit, «Octavius tibi placet, non dominum fugisse sed amiciorem dominum quesisse videberis». 6 Hoc restabat, infelix, et hoc erat extremum, Cicero, ut huic ipsi tam laudato malidiceres, qui tibi non dicam malifaceret, sed malifacientibus non obstaret. Doleo vicem tuam, amice, et errorum pudet ac miseret, iamque cum eodem Bruto «his artibus nichil tribuo, quibus te instructissimum fuisse scio». Nimirum quid enim iuvat alios docere, quid ornatissimis verbis semper de virtutibus loqui prodest, si te interim ipse non audias? 7 Ah quanto satius fuerat philosopho
Abbreviated transcription (Latin):
non sine lacño fundit. O inquiete semꝑ atq anxie. ueł ut u̾ba
tua recognostas/ o preceps et calamitost senex quid tibitot con¬
tentiombus. et prorsum nchal profuturis simultatib Goluisti. bbi
et etati ⁊ ꝓfessiomi et fortume tue cõueniens ociũ reliquisti. Cid
te falsus glie splendor senem adolescencium lellis inplicuit. et
ꝓ om̃s Iactatũ casus ad idignam pħo mortem crapuit. hen et fat̾m
consilii ĩmemor et tuorũ tot salubriũ preceptorĩ seu nocturrius
uiator lumen in tenebrs gestans ostendisti secuturis callem
in quo ppe sutie misfabiliter lapsus es. Omitto dẜoinsium.
mitto fratrem tuũ. ac nepotem. omitto si placet ip̃m eciam dolobellã.
quos mĩc laudibus ad celũ effers. nũc repentinis maledictis laceras.
fuerint hec tolerabilia fortassis. Iuliũ quoq cesarem preteruchor cuiꝰ
spectata elemencia ip̃a lacessentibus portus erat. Magnũ p̾t̾e̾a põ¬

Expanded text:
non sine lacrimis fundit. 2 O inquiete semper atque anxie, vel ut verba non sine lacrimis fundit. 2 O inquiete semper atque anxie, vel ut verba tua recognoscas, “o preceps et calamitose senex”, quid tibi tot contentionibus et prorsum nichil profuturis simultatibus voluisti? Ubi et etati et professioni et fortune tue conveniens otium reliquisti? Quis te falsus glorie splendor senem adolescentium bellis implicuit et per omnes iactatum casus ad indignam philosopho mortem rapuit? 3 Heu et fraterni consilii immemor et tuorum tot salubrium preceptorum, ceu nocturnus viator lumen in tenebris gestans, ostendisti secuturis callem, in quo ipse satis miserabiliter lapsus es. Omitto Dyonisium, 4 omitto fratrem tuum ac nepotem, omitto, si placet, ipsum etiam Dolabellam, quos nunc laudibus ad celum effers, nunc repentinis malidictis laceras: fuerint hec tolerabilia fortassis. Iulium quoque Cesarem pretervehor, cuius spectata clementia ipsa lacessentibus portus erat; Magnum preterea Pom
Abbreviated transcription (Latin):
tissinũ atq optimũ et salutarem consulem ac semꝑ amantissuum
patre̾ cĩuem noui. Q gͦ. uariũ in amicictuis aĩuam et ex lenibus
Causis alienationes grauissimas atq pestiferas sibi. et nulli Rei
otiles. In discernendo insuꝑ suo ac publico statu iudiciũ reliquo
libet equũ iudicem fiere posse. in froĩb Ciceromis epłio onde ea lis
ontur. non a transciurente ꝑlectis. uale .iiͦ. Pͥdus. maias. ex at̾ne.
Ad marcum tullium citeronem.
ranciscus cicerom suo salutem. Epłas tuas diu multũ¬
Iqr ꝑquisitas. atq ubi ynmme rebar iuentas auidissime
plego. audinĩ muilta te dicentem. multa deplorantem. multa ba¬
nau̾tem. marce. Tulli. Et qui Iam prdem qualis p̾ceptor aluis
fiusses noueram mĩc tandem quis tutibi esses agnoni. onũ hoc
oĩtissim abuera Caritate ꝓfectũ non iam consilium. s lamentum
audi. ubicũq es. qd̾ oñus posteroiũ tui nõis amantissimus

Expanded text:
tissimum atque optimum et salutarem consulem ac semper amantissimum tissimum atque optimum et salutarem consulem ac semper amantissimum patrie civem novi. Quid ergo? Varium in amicitiis animum, et ex levibus causis alienationes gravissimas atque pestiferas sibi et nulli rei utiles, in discernendo insuper suo ac publico statu iudicium reliquo libet equum iudicem fieri posse, nisi omnibus Ciceronis epystolis, unde ea lis oritur, non a transcurrente perlectis. Vale. III Idus Maias, ex itinere. 3 Ad Marcum Tullium Ciceronem. Franciscus Ciceroni suo salutem. Epystolas tuas “diu multumperquisitas” atque ubi minime rebar inventas, avidissime perlegi. Audivi multa te dicentem, multa deplorantem, multa variantem, Marce Tulli, et qui iampridem qualis preceptor aliis fuisses noveram, nunc tandem quis tu tibi esses agnovi. Unum hoc vicissim a vera caritate profectum non iam consilium sed lamentum audi, ubicunque es, quod unus posterorum, tui nominis amantissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Tulliane constancie ꝓpugnator fieres. Laudo aiũm. ac postula¬
ta transmieto dictu mirabile, uincere metuens uinia uolens.
ut unũ noueris sic hic unicis plus tibi negocii suꝑesse ꝙ̃
putas. pari et eĩ duello anneus ceneca te poscit athletam
quẽ ꝓxna scilieet carpit epła. lusi ego cũ hĩs matcius inge¬
nis temerane forfitan. ẜ amanter. ẜ dolenter. ẜut Reor
uere. aliquãto inꝙͣ uenius ꝙͣ uellem. multa me in illio delectabant
pauca turbabant. de his fuit ĩpetus ut seuberem. qui hodie forte
non esset. ꝙͣiuis eĩ hec ꝓpter dissmmilitudinem materie ad extrema
reiecerim. ante longum tñ tempus excuderam. Adluc quidẽ uiroꝵ
taliũ fortunã doleo s nõ ninus culpam. Nec Illud te p̾tereat. Nõ
me Senece Gitam aut ciceronis erga Rem. p. dannare ꝓpositum.
Ne ue duas lites misceam. De Cicerone nuc agitur. quẽ uigilan¬

Expanded text:
tulliane constantie propugnator fieres. Laudo animum ac postulatulliane constantie propugnator fieres. Laudo animum ac postulata transmitto; 16 dictu mirabile, vincere metuens, vinci volens, ut unum noveris: si hic vincis, plus tibi negotii superesse quam putas. Pari etenim duello Anneus Seneca te poscit athletam, quem proxima scilicet carpit epystola. Lusi ego cum his magnis ingeniis, temerarie forsitan sed amanter sed dolenter sed ut reor vere; aliquanto, inquam, verius quam vellem. 17 Multa me in illis delectabant, pauca turbabant; de his fuit impetus ut scriberem, qui hodie forte non esset; quamvis enim hec propter dissimilitudinem materie ad extrema reiecerim, ante longum tamen tempus excuderam. Adhuc quidem virorum talium fortunam doleo sed non minus culpam, nec illud te pretereat non me Senece vitam aut Ciceronis erga rempublicam damnare propositum. 18 Neve duas lites misceas, de Cicerone nunc agitur, quem vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
qui q quã inͥ puero fuisse memineram/ eam de Illo senex opimo¬
nem gereret abcissime radicatam. nec cogitare quidem posset ea
etate si homo fuit cicero consequens esse, ut in quibusdam/ ne
dicam uultis eirauerit. qd̾ ego certe iam partim cogito. partim
scio. et si adliuc nullus eque delecter eloquio. Nec ip̃e de quo lo¬
quimur. Tullius ignorat. sepe de ꝓp̾is grauiter questus errorbus.
quẽ iisi sic de se sensisse fateanur laudandi libidine et noticiam
sui ip̃ius et magnam Illi partem plũce laudis eripimius modestram.
Ceteñ nos die Illo post longũ ẜmonem hora demũ interpellente
suexinuus. atq inde integra lite discessum est. S exegi¬
st̃i ul̃tinũ ut qd̾ tũc bieuitas tpr̃is non sinebat. ubi primũ costi¬
tissem/ exemplũ tibi eple utiiusq transmitterem/ quo re acrius
exeussa uł sequester pacis inter partes, ul si quo modo posses

Expanded text:
quique quam michi puero fuisse memineram, eam de illo senex opinioquique quam michi puero fuisse memineram, eam de illo senex opinionem gereret altissime radicatam, nec cogitare quidem posset ea etate: si homo fuit Cicero, consequens esse ut in quibusdam, ne dicam multis, erraverit. 14 Quod ego certe iam partim cogito, partim scio, etsi adhuc nullius eque delecter eloquio; nec ipse de quo loquimur, Tullius, ignorat, sepe de propriis graviter questus erroribus; quem nisi sic de se sensisse fateamur, laudandi libidine et notitiam sui ipsius et magnam illi partem philosophice laudis eripimus, modestiam. 15 Ceterum nos die illo post longum sermonem, hora demum interpellante, surreximus atque inde integra lite discessum est; sed exegisti ultimum ut, quod tunc brevitas temporis non sinebat, ubi primum constitissem, exemplum tibi epystole utriusque transmitterem, quo re acrius excussa, vel sequester pacis inter partes vel siquo modo posses,
Abbreviated transcription (Latin):
audieram. S si platonem Cicero suũ deum botat cur non tu deã tuũ cicero¬
nem uoces. nͥ quia deos pro arbitrio sibi fingere non est nr̃e religionis.
ludo inquit Ille. hoĩem s diuino ingenio fuisse Tulliũ scio. hoc inꝙͣ
utiq rectuis nam celestem Quĩtilianus in dicendo uirũ dixit. S si
homo fuit et eurisse profecto potuit. et enrauit. hec dũ dicerẽ cohoire¬
bat. et quasi non in famam alterius. s in suũ caput dicerentur
au̾sabatur. Ego uͦ quid dicerem. Ciceroniam noĩs et ip̃e mirator ma¬
xiiuus. Semili ardon et tanto studio gratulabar. quiddã licet pitha¬
goreñ redolenti. tantam unius ingemii reu̾ẽnciam esse tantam q
religionem. ut humane in becillitatis in eo aliquid suspicari sacui¬
legio proxinũ haberetur. Gaude bam. mirabarq inuenisse hoĩem
qui plus me illum diligeret. quẽ ego semꝑ pre oĩbus dilexissem.

Expanded text:
audieram; sed si Platonem Cicero suum deum vocat, cur non tu deum tuum Ciceroaudieram; sed si Platonem Cicero suum deum vocat, cur non tu deum tuum Ciceronem voces? nisi quia deos pro arbitrio sibi fingere non est nostre religionis». «Ludo» inquit ille; «hominem, sed divino ingenio fuisse Tullium scio». «Hoc» inquam, «utique rectius; nam “celestem” Quintilianus “in dicendo virum” dixit; sed si homo fuit, et errasse profecto potuit et erravit». 11 Hec dum dicerem, cohorrebat et quasi non in famam alterius sed in suum caput dicerentur, aversabatur. Ego vero quid dicerem, ciceroniani nominis et ipse mirator maximus? 12 Senili ardori et tanto studio gratulabar, quiddam licet “pithagoreum” redolenti; tantam unius ingenii reverentiam esse tantamque religionem, ut humane imbecillitatis in eo aliquid suspicari sacrilegio proximum haberetur gaudebam, mirabarque invenisse hominem qui plus me illum diligeret, quem ego semper pre omnibus dilexissem, 13
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs/ et amore captus auctoris. erranti quoq plaudere. et amici
Gicia cũ uirtutibus amplecti mallet ꝙͣ distemere. nequid oiõ
Samnare uideretur hõis tam laudati. Itaq nichil aliud ułm
nł ałiis. qd̃ responderet hẽbat. nͥ ut adu̾sus om̃e qd iceretur sple¬
dorem nõis obiectaret. et racionis locum teneret autoritas. suc¬
clamabat Identidem p̾tenta manu parcuis oro parcuis de
Cicerone meo. dũ ꝙ ab eo quereretur. an enrasse bnꝙͣ ulla in Re
Siceronem opmari posset elaudebat oculos. et quasi u̾bo ꝓcussus
auertebat frontem ingemiuans heu mͥ. Ergo eicero neuẽ ar̃¬
guitur. quast nõ de hoĩe sr de deo quodam ageretur Quesiu
it an deũ fuisse Tulliũ opmaretur. an hoĩem. Incuitanter deũ
Ille Respondit. et quid dixisset intelligens. Seũ inquit eloquy
Recte mꝙͣ. nam si deus est errasse non potuit. Illũ tñ deũ dici nondum

Expanded text:
nominis et amore captus auctoris, erranti quoque plaudere et amici nominis et amore captus auctoris, erranti quoque plaudere et amici vitia cum virtutibus amplecti mallet quam discernere, nequid omnino damnare videretur hominis tam laudati. 8 Itaque nichil aliud vel michi vel aliis quod responderet habebat, nisi ut adversus omne quod diceretur, splendorem nominis obiectaret, et rationis locum teneret autoritas. 9 Succlamabat identidem pretenta manu: «Parcius, oro, parcius de Cicerone meo»; dumque ab eo quereretur an errasse unquam ulla in re Ciceronem opinari posset, claudebat oculos et quasi verbo percussus avertebat frontem ingeminans: «Heu michi, ergo Cicero meus arguitur?», quasi non de homine sed de deo quodam ageretur. Quesivi igitur an deum fuisse Tullium opinaretur an hominem; incuntanter «deum» ille respondit, et quid dixisset intelligens, «deum» inquit, «eloquii». 10 «Recte», inquam, «nam si deus est, errasse non potuit; illum tamen deum dici nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ciam non laudarem. ubi cũ om̃s qui aderant. s ante aliõs senẽ illũ
cuiꝰ mͥ nomen excidit nõ miago. cõterraneũ tuũ annis uerendũ litens¬
ꝓ attonicos urderem/ nouitate sententie. res postere uĩsa est. ut
codex epłarum mearũ ex arcula ꝓmeretur. ꝓlatus in mediũ addidit alimẽta
ẜmomibus. Inter multas eĩ ad coetancos meos scriptas. pauce ibi uane¬
tatis studio et ameno quodam laborũ diu̾ticulo antiquis Illustrionb
instribintur que lectorem non p̾monitum in stuporem ducant dũ
tam clara et tam becusta noĩa noiuis pmxta cõperit. harũ due
ad ip̃m ꝑiceronem sunt. altera mores notat. altera laudat inge¬
nũ. has tu intentis oĩbus cũ legisses mox amica lis u̾bis incaluit.
quibu sdam scripta nr̃a lau̾dantibus. et iire rep̾hensũ fatentib
Aiceronim. uno autem Illo sene obstinacius obluctante. qui et clanitate

Expanded text:
tiam non laudarem. 5 Ubi cum omnes qui aderant sed ante alios senem illum, tiam non laudarem. 5 Ubi cum omnes qui aderant sed ante alios senem illum, cuius michi nomen excidit non imago, conterraneum tuum annis verendum literisque, attonitos viderem novitate sententie, res poscere visa est ut codex epystolarum mearum ex archula promeretur. 6 Prolatus in medium addidit alimenta sermonibus; inter multas enim ad coetaneos meos scriptas, pauce ibi varietatis studio et ameno quodam laborum diverticulo antiquis illustrioribus inscribuntur, que lectorem non premonitum in stuporem ducant, dum tam clara et tam vetusta nomina novis permixta compererit. 7 Harum due ad ipsum Ciceronem sunt: altera mores notat, altera laudat ingenium. Has tu intentis omnibus cum legisses, mox amica lis verbis incaluit, quibusdam scripta nostra laudantibus et iure reprehensum fatentibus Ciceronem, uno autem illo sene obstinatius obluctante, qui et claritate
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ magmi fures tpr̃is sunt amici. et si nullũ tempus minus
ereptũ miuus ꝑditũ bideri debeat ꝙͣ qd̾ post deũ amicis Impẽ¬
ditur. Illic .gͦ ne infiiita Recenseam meministe ut forte
erceronis mencio nobio oborta est que crebra ad modũ doctis
lioĩbus esse solet Iele tandem uano colloquio finem fecit.¬
In unũ uersi om̃s nchil inde aliud ꝙͣ de Cicerone tructum est. Sim¬
bolum cõfecimus. et palinodiam sibi seu pangencũ dici placet al¬
temando ceciniuius. S qũi in rebus mortaliũ nichil constat
esse ꝓfectũ. nullus q hoium est in quo non aliqͥuid quod merito
carpi queat modestus eciam rep̾hensor ĩueniat. contigit ut dũ
in Cicerone uelut in hoĩe mͥ suꝑ om̃s amerssimo et colendissimo
ꝓpe oĩa placerent. dũ q auream Illam eloquẽciam et celeste ĩgemũ
admirurer morũ leuitatem multis ꝙ mͥ dep̾hensam iudiciis inconstã¬

Expanded text:
rum; magni fures temporis sunt amici, etsi nullum tempus minus rum; magni fures temporis sunt amici, etsi nullum tempus minus ereptum, minus perditum videri debeat, quam quod post Deum amicis impenditur. 3 Illic ergo, ne infinita recenseam, meministi ut forte Ciceronis mentio nobis oborta est, que crebra admodum doctis hominibus esse solet. Ille tandem vario colloquio finem fecitin unum versi omnes; nichil inde aliud quam de Cicerone tractatum est; simbolum confecimus et palinodiam sibi, seu pangericum dici placet, alternando cecinimus. 4 Sed quoniam in rebus mortalium nichil constat esse perfectum, nullusque hominum est in quo non aliquid quod merito carpi queat, modestus etiam reprehensor inveniat, contigit ut dum in Cicerone, velut in homine michi super omnes amicissimo et colendissimo, prope omnia placerent, dumque auream illam eloquentiam et celeste ingenium admirarer, morum levitatem multisque michi deprehensam indiciis incostan
Abbreviated transcription (Latin):
mus. uale.. Ad pulicem uicentinũ poetã. de matenia et causa
sequencium epistolarum. Ciceroni ac senece, et reliquis instnp¬
tarum.
N suburbano uicentino ꝑ noctem hospitatus nouam scribendi
matenam ĩueni. Ita eĩ accidit. ut sub mendiem patauo digresse
patrie tue luen accingerem. uergente iam ad occasum sole. Ibi negͥ.
ꝑnoctandũ. an ulterius ꝓcedendũ. ꝙ et festinabam. et longissime
lucis pars bona suꝑerat. deliberabũdus herebam. dñ ecce. quis
se celet amãtibus. tius et magnorũ aliquot uirorã. quos abinde
parua Illa ciuitas tulit gratissimus interuentus dubiũ om̃e di¬
mouit. Ita eĩ fluctuantem ãum alligastis uãri et Iocũdi fune
ẜmonis ut ire cogitans staret. et non p̾us labi diem ꝙͣ noctem
adesse ppenderet. et Illo die et sepe alias exꝑtus sum nulla re
alia magis, tempus non sencientibus eupr ꝙͣ colloquus amico¬

Expanded text:
mus. Vale. 2 Ad Pulicem Vicentinum poetam, de materia et causa mus. Vale. 2 Ad Pulicem Vicentinum poetam, de materia et causa sequentium epystolarum Ciceroni ac Senece et reliquis inscriptarum. n suburbano vicentino per noctem hospitatus novam scribendi materiam inveni. Ita enim accidit ut sub meridiem Patavo digressus, patrie tue limen attingerem vergente iam ad occasum sole. Ibi ne igitur pernoctandum an ulterius procedendum, quod et festinabam et longissime lucis pars bona supererat, deliberabundus herebam, dum ecce — quis se celet amantibus? — tuus et magnorum aliquot virorum, quos abunde parva illa civitas tulit, gratissimus interventus dubium omne dimovit. 2 Ita enim fluctuantem animum alligastis varii et iocundi fune sermonis, ut ire cogitans staret et non prius labi diem quam noctem adesse perpenderet. Et illo die et sepe alias expertus sum nulla re alia magis tempus non sentientibus eripi, quam colloquiis amico
Abbreviated transcription (Latin):
doctis uino ante credideram inͥ iam credo. et qd opinabar sc̃io. nam nec
illi aliter ꝙͣ umendo et bidendo et obẜuando didicem̃t. qd̾ uelut male
fidi pontis in transitu cauendũ sequentib ꝓclamarent. Certe ego epi¬
stolam illam meam nũꝙͣ hodie nͥ admirans lego. et aliqñ mecũ dico.
Geuerose sementis aliquid habebat iste aĩis si eũ in tpr̃e diligẽcius
coluisses. hec tibi ideo prouidentissime biror̃ serbenda credidi
non ut noui aliquid afferrem. si eĩ ꝑ te ip̃m ista non nosses uix in
ut crederes impetrarem. s ut cuam meamq memoriam situ obsicã
et implicitam rebus excuterem. ut qd tacito me facere te et fecisse
nõ dubito mecũ ad cõtenitũ uite brenis et menitabilis fati tolerã¬
ciam accĩganis. Et sic aĩos formemus ut quitquid suꝑnatuũ has
inter angustias inclusis et ad alta intentibus ultro licet obtulent
fortina. quod deo gracias sepe ram fecinus magnifice contenina¬

Expanded text:
doctis viris ante credideram michi iam credo, et quod opinabar scio; nam nec illi aliter quam vivendo et videndo et observando didicerunt quod velut male fidi pontis in transitu cavendum sequentibus proclamarent. Certe ego epystolam illam meam nunquam hodie nisi admirans lego et aliquando mecum dico: Generose sementis aliquid habebat iste animus, si eum in tempore diligentius coluisses’. Hec tibi ideo, providentissime virorum, scribenda credidi, non ut novi aliquid afferrem — si enim per te ipsum ista non nosses, vix michi ut crederes impetrarem —, sed ut tuam meamque memoriam situ obsitam et implicitam rebus excuterem, ut — quod tacito me facere te et fecisse non dubito — mecum ad contemptum vite brevis et inevitabilis fati tolerantiam accingaris, et sic animos formemus ut quicquid supervacuum has inter angustias inclusis et ad alta nitentibus ultro licet obtulerit fortuna, quod Deo gratias sepe iam fecimus, magnifice contemna
Abbreviated transcription (Latin):
poes pnsse uicu eaĩtria platee ꝙ om̃o consonent.c. ¶lidi saonus
Iocostiri pemitus ꝙ sest̾unũ in auribus meis fuit. qd̃ tu tñ acenime
qmeor fizis.  deo quidem palato ac stomaco amaro duulcia eciam
caarestũt . fles onde redere par fuerat. ꝙ coĩs amicus q̃nem tu
thessalum facru etto bicantiũ rebar te intia florentes patue mee
moror pegrinan siue ita mauis exulare coegent. qd Iliẽ suma
fide suio ꝙ tui amore et fecisse et facere certum habe. Undr
perpoe causam ceate esse canssimuo doide itͦ. ims ne sugens adicia¬

Expanded text:
dici posse, vici atria plateeque omnes consonent? 31 Illud sane dici posse, vici atria plateeque omnes consonent? 31 Illud sane iocosum penitusque festivum in auribus meis fuit — quod tu tamen acerrime querebaris, adeo quidem palato ac stomaco amaro dulcia etiam amarescunt; fles unde ridere par fuerat —, quod comunis amicus, quem tu thesalum facis ego bizantinum rebar, te intra florentes patrie mee muros peregrinari, sive ita mavis, exulare coegerit; quod illum summa fide, summoque tui amore et fecisse et facere certum habe, unde precipue causam cepit esse ca
Abbreviated transcription (Latin):
gnatio. cesset dolor. optima spes assurgat. Sunt pomiicie nͥtutis
et ingem displicuisse malis et iudoctis. Tam clara fons ingem
tui esti nt eam sippe aciẽs fene nõ Galeant. Idem ꝙ tibi accidit
sd̃ solt. cuius non infana s excellens laus est ꝙ infirm oculi et
perturue Plum fugiũt aues. apud antiquos quidem at modemos
si qui sunt an quibuo scitilla uel tenus p̾ste nidolis ⁊dc aeuat
frabenao ut qui pulcheni mam pħiam ornatissimis at tenussinonor¬
gao u eld. Duisnam apud hec portenta hõiuam habeare tuanõ ntest
cad siam e idus est. ꝓonius non agnosci. pone iam p̃cos solici¬
tasdiaei oit merorem. et ad campos elisios pustiam Illam tnam
tior & debitam sedem redi. unde te talibus mepcus pulsi autuo
Non decet aĩuim sapientis stultonĩ contumei ns frangi: alo qutro
quore siesa puetens ent huius masi modus.cum beussimo Dicat
hebreus sepieno q stultorũ infuntus est nimeris. et mchl uenus

Expanded text:
gnatio, cesset dolor, optima spes assurgat. Sunt primitie virtutis gnatio, cesset dolor, optima spes assurgat. Sunt primitie virtutis et ingenii displicuisse malis et indoctis; tam clara frons ingenii tui est ut eam lippe acies ferre non valeant; idemque tibi accidit quod soli, cuius non infamia sed excellens laus est quod infirmi oculi et nocturne illum ft haberis, ut qui pulcerrimam philosophiam ornatissimo ac tenuissimo tegas velo. Quisnam apud hec portenta hominum habeare, tua non intead gloriam gradus est, proximus non agnosci. 30 Pone iam, precor, solicitudinem ac merorem et ad campos Elysios, pristinam illam tuam tibique debitam sedem, redi, unde te talibus ineptiis pulsum dicis. Non decet animum sapientis stultorum contumeliis frangi; alioquin quid fiet aut quis erit huius mali modus, cum verissime dicat hebreus Sapiens quod «stultorum infinitus est numerus» et nichil verius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsuadeas bẽlim. C erte eñ in fallor angurio ita est. et si fortera¬
Aiter sit in dubus tñ opimno est anteponenda benignior ct hec
quidem pro excusacione maiorum uirgilii operũ dicta sint. nã
si ad eos quos inuemiles ludos uoeant pͥmos scil adolestentie
sue lbellos oculum. de flectis scuptũ ibi tuum nomen inuemiee. Re
Riqnũ est ut sparsa ꝑ totum epistole tue corpus querelar̃ tuarũ
fratmenta ꝑstriuctam. Discenptum te ab mutatoribus tuis dolet
Sit optuit. Nemo m totum tanti ingemĩ capax erat. Indignans Illos
tius Indutos spobus insultare. Sic est usus. non potest ualde mntria¬
tus isse. insi qui magno b̾ñficio p̃uentus est. Luges nomen tuũ
apud priseos Iurisconsultos ac medicos gliosum successoribus esse con¬
tentui. nec aduertis causam. hi quidem om̃o dissimliu sunt Illoꝵs.
nam si similes essent similia colerent atq amarent. q esset mdi¬

Expanded text:
persuadeas velim. Certe enim, ni fallor augurio, ita est, et si forte apersuadeas velim. Certe enim, ni fallor augurio, ita est, et si forte aliter sit, in dubiis tamen opinio est anteponenda benignior. Et hec quidem pro excusatione maiorum Virgilii operum dicta sint; nam si ad eos quos Iuveniles ludos vocant, primos scilicet adolescentie sue libellos, oculum deflectis, scriptum ibi tuum nomen invenies. 27 Reliquum est ut sparsa per totum epystole tue corpus querelarum tuarum fragmenta perstringam. Discerptum te ab imitatoribus tuis doles: sic oportuit; nemo in totum tanti ingenii capax erat. Indignaris illos tuis indutos spoliis insultare: sic est usus; non potest valde ingratus esse nisi qui magno benificio preventus est. 28 Luges nomen tuum, apud priscos iurisconsultos ac medicos gloriosum, successoribus esse contemptui, nec advertis causam: hi quidem omnes dissimillimi sunt illorum; nam si similes essent, similia colerent atque amarent. Cesset indi