comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su. ab hostiando dictum. Alii aiunt appellari.
quia hostem moratur. Ibi enĩ ad u̾sariis nos
obitimꝰ. Huic ⁊ ostia tyberrina. quia hostibꝰ st̃
opposita. Fores ⁊ ualue cͥastra sunt. S fores dicũ
tur. que foras ualue. que intus reuoluunt᷑. Et du¬
plices cõplicabilesq sunt. S generalr usus uo¬
cabla ista corrupit. Claustra ab eo qd̃ claudã
tur dicta. Ostium sigcat cogitationẽ m̃tis sue
aditum cordis. ut in eungłio. Eu aut̃ cũ orabis
intra in cubicłm. ⁊ clauso ostio suꝑ te ora patrẽ
tiuĩ. Introitus ingressus ꝑfidem in eccłiam. eg̃s¬
sus ꝑdissolictionem carnis ad contem plationẽ
diuinã. ut in eungłio: ⁊ ingrediet᷑ ⁊ egredietur.
⁊ pascua inueniet᷑. Et in palt. Dñs custodiat
introitã tuũ & exitum tuũ ex hoc nc̃ ⁊ usq in

Expanded text:
su, ab obstando dictum. Alii aiunt ostium appellari, quia hostem moratur: ibi enim adversariis nos objicimus. Hinc et ostia Tiberina, quia hostibus sunt opposita. Fores et valvae claustra sunt: tur que foras; value que intus revolvuntur et duplices complicabilesque sunt. Sed generaliter usus vocabtur, dicta. Ostium significat cogitationem mentis, sive aditum cordis, ut in Evangelio: Tu autem cum orabis, intra in cubiculum, et, clauso ostio super te, ora Patrem tuum . Introitus ingressus per fidem in Ecclesia, egressus per dissolutionem carnis ad contemplationem divinam, ut in Evangelio: Et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Et in Psalmo: Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum ex hoc nunc et usque in
Abbreviated transcription (Latin):
ac sanguinis mist̾ia cõmunicando. pͥma nob̾
eccłie p̃sentis limina pandunt. Quid cardines
utrorumq ostioꝵ. nisi sensus ⁊ corda st̃ eorum¬
dem angłoꝵ. siue hoĩm scõrum: quib immobi¬
lr contemplatione ac dilectioni sui conditoris ad¬
herent. ut eo minist̾ium diumitꝰ sibi delegatum
recte compleant᷑. Item in malam partem ponr᷑
cardo. ut in salomone ubi dicit. Sicut ostium
uertit᷑ in cardine suo. ita piger in lecto suo.
Piger ergo in lecto sui torporis sicut ostrũ uer¬
titur in cardine. quia modo exire ad oꝑandũ.
modo ad qͣtuescendum redire ꝓponit. tamen ĩ
sius iacere pͣuitatib numqm desistit. Limina
enĩ ostioꝵ humilitas ⁊ mansuetudines bono¬
runt st̃ moꝵ. quia in ipsis ꝑficiunt᷑ gradus
litutum. ibiq patet in gressus regni celestis.
Dicente ipso dno. Qui se humiliauerit exal¬
tabit᷑. Et alibi. Beati mites qm̃ ipsi possidebunt

Expanded text:
et sanguinis mysteria communicando prima nobis et sanguinis mysteria communicando prima nobis Ecclesiae praesentis limina pandunt: quid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et corda sunt eorumdem angelorum, sive hominum sanctorum, quibus immobiliter contemplationi ac dilectioni sui Conditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant. Item in malam partem ponitur cardo, ut in Salomone, ubi dicit: Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo . Piger ergo in lecto sui corporis sicut ostium vertitur in cardine: quia modo exire ad operandum, modo ad requiescendum redire proponit: tamen in suis jacere pravitatibus nunquam desistit. Limina enim ostiorum, humilitas et mansuetudines bonorum sunt morum: quia in ipsis perficiuntur gradus virtutum, ibique patet ingressus regni coelestis dicente ipso Domino: Qui se humiliaverit, exaltabitur . Et alibi: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
res aꝑit. Cardo est locus in quo ostium uercit᷑
⁊ semꝑ mouet᷑. dictus apoto cardias. qd̾ qͣ cor
hoĩem totum. ita ille cuneus ianuam regat
ac mouet. Unde ⁊ ꝓu̾biale est in cardine remesse.
Limina ostiorum dicta eo qd̃ tnsuersa sint ut
limes. ⁊ ꝑ ea sicut in agro aut introeat᷑ aut foras
eat᷑. Postes ⁊ antes qiꝰ post ⁊ ante. Antes qutia an¬
te ianuam stant. uel qura antea ad eas ascendi
ostium stent. Cardo potest significare recte fidei fir¬
initatem. In hac enim ostia uertunt᷑. quia extra
regulam fidem nullomꝰ patitur dilectionis or¬
do se separari. Item legit᷑ in libro regum ⁊ cardi¬
nes orturum templi ex aitro erant. Si ostra do¬
mus int̾ioris scĩ scõrum angłica sunt minist̾i̾a
que nobis de corꝑe egressis introitum uite celestiᷤ
reserant. & ostia templi doctores st̃ sc̃i. ac sacer¬
dotes qui instruendo. baptitando dñiei corꝑis

Expanded text:
res aperit. Cardo est locus, in quo ostium vertitur res aperit. Cardo est locus, in quo ostium vertitur et semper movetur, dictus apo tes cardias, quod, quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiorum dicta eo, quod transversa sunt, ut limes: et per ea, sicut in agro, aut introeatur aut foras eatur. Postes et antes, quasi post et ante. Antes, quia ante januam stant, vel quia antea ad eas accedimuostium stent. Cardo potest significare rectae fidei firmitatem: in hac enim ostia vertuntur, quia extra regulam fidei nullo modo patitur dilectionis ordo se separari. Item legitur in libro Regum: Et cardines ostiorum templi ex auro erant . Si ostia domus interioris sancti sanctorum angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant: et ostia templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, Dominici corporis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fiuidens. Estiũ porticꝰ. sermo ꝓpħicus. qui quati
recto calle ingredientes ad ostium templ ꝑdu¬
cebat. qͥa gr̃am dñi saluatoris qua mundum
erat redempturꝰ aꝑte p̾dicabat. factura ergo por¬
ticus tota. fideles illuis temꝑis sig̾nat. Ostium
uero in porticu. doc tores qui cet̾is lucem iuite
ianuãq intrandi ad dñm pandebant exprimit.
Et bene uinũ ostium ꝓpt̾ ꝯsonam in om̃ib scĩs
fidem ac dilectioẽm ueritatis. que uidelicet
porticus iuxta latitudinẽ templi .xx. cubitis lon¬
ga erat. quia nimirũ antiqͥ iusti ꝑ longanimi¬
tatem de uote mentis desiderabant uenire ad
qd̃ salomon feterit in ingressu oracłi duo¬
ullus ianuam uite nisi ꝑgeminam hanc dilec¬
tionem pot̾it intrare. seu quia utriꝰq popłi fi¬
delib. & iudeis scilicet & gentib. eadem uite ia¬
nua reseratur. Postes hñt angulos u: quia ñ
solum animas elec toꝵ aula ceħ̃ recipit. sed ⁊¬
corꝑib in mortal gła p̃dictis in iudicio suas fo¬

Expanded text:
ur . Ostium porticus sermo propheticus, qui quasi recto calle ingredientes ad ostium templi perducebat: quia gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat redempturus, aperte praedicabat. Factura ergo porticus tota fideles illius temporis signat: ostium vero in porticu doctores, qui caeteris lucem vitae, januamque intrandi ad Dominum pandebant, exprimit. Et bene unum ostium, propter consonam in omnibus sanctis fidem ac dilectionem veritatis. Quae videlicet porticus juxta latitudinem templi 20 cubitis longa erat: quia nimirum antiqui justi per longanimitatem devotae mentis desiderabant venire ad quod Salomon fecerit in ingressu oraculullus januam vitae, nisi per geminam hanc dilectionem, poterit intrare: seu quia utriusque populi fidelibus, et Judaeis scilicet, et Gentibus, eadem vitae janua reseratur. Postes habent angulos quinque: quia non solum animas electorum aula coeli recipit, sed corporibus immortali gloria praeditis in judicio suas fo
Abbreviated transcription (Latin):
oraq distendens auidꝰ fumantia. Pest̾ hic qͣm ꝑ¬
cusserit distend̾r enormiq corpulentia necat᷑. exu¬
beratũ enĩ putredo seqͥt᷑. Specta bificꝰ aspis qͥdũ
momord̾it hominẽ statĩ eũ consumit. ita uͭ liqͣfi¬

Expanded text:
Oraque distendens avidus fumantia praester. Hic quem pOraque distendens avidus fumantia praester. Hic quem percusserit distenditur, enormique corpulentia necatur. Exuberatum enim putredo sequitur. Seps tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nuis aptissimã diffinit᷑. obstinatoꝵ qͥppe ho¬
minũ ira irreuocabił est. qͥ nͨ docentiũ p̃dicati¬
ones exaudiant. ꝓcurant sͥ uoluntariã surditatẽ.
cru mala consuetudo aspidis cõparat᷑. q̃ nec u̾ba in¬
cantantis exaudiat. suasq latebins derelinqͣt. unã
aurẽ cande sue inflexione d̾r obt᷑are. alt̃am uͦ in
t̾ram depͥmere. Cui m̃ito uidei cõparati st̃. qͥ cordis
auribꝰ obt᷑atis sc̃e scͥpt᷑e audire noluer̃t saluberri¬
mã iussionẽ. Obturare enĩ a sac̃dotibꝰ tractũ ẽ qͥ
aures suas ture replebant. ne ꝑegrinis uerbis in¬
t̾cedentibꝰ confusa carminũ memoria t᷑baret᷑.
Dip̃a genꝰ aspidis. qͥ latine situla d̾r. qr qͣm momor¬
derit siti ꝑit. Ipnalis. genꝰ est aspidis dicta qd̾ sõno
necat. hanc sͥ cleopatra apposuit. ⁊ ita morte
qͣsi somno soluta ẽ. Emorrois. aspis nuncupat᷑ qd̵
sanguinẽ suget. qͥ ab eo mors fuerit. ita ut disso
tenti ⁊ uaporanti currit cuiꝰ poeta sic̃ memunit

Expanded text:
is aptissimam diffinitur. Obstinatorum quippe hominum ira irrevocabilis est, qui ne docentium praedicationes exaudiant, procurant sibi voluntariam surditatem. Cui malo consuetudo aspidis comparatur, quae ne verba incantantis exaudiat, suasque latebras derelinquat, unam aurem caudae suae inflexione dicitur obturare, alteram vero in terram deprimere. Cui merito Judaei comparati sunt, qui, cordis auribus obturatis, sanctae Scripturae audire noluerunt saluberrimam jussionem. Obturare enim a sacerdotibus tractum est, qui aures suas ture replebant, ne peregrinis verbis intercedentibus confusa carminum memoria turbaretur. Dipsa genus aspidis, qui Latine situla dicitur: quia quem momorderit, siti perit. Hypnalis genus aspidis, quod somno necat. Hanc sibi Cleopatra apposuit et ita morte quasi somno soluta est. Haemorrhois aspis nuncupatur, quod sanguinem sudet, qui ab eo morsus fuerit: ita ut dissolper ore patenti et vaporanti currit, cujus poeta sic meminit:
Abbreviated transcription (Latin):
fũgit uenenũ frigidũ. in nat᷑alibꝰ bonis q̃ nob̾ ⁊ in rõna¬
bilibꝰ animantibꝰ uidemꝰ eẽ cõmunia. uiuaci qͣdã
sensꝰ serpens excellit. Unde ⁊ legit᷑ in genesi. S erpens
aũt erat sapientior cunctis animantibꝰ t̃re. Dic̃ aũt
pliniꝰ si credit᷑. qd̾ serpentis capd̃ etiã si cũ duobꝰ eua
serit digius. nichil ominꝰ uiuit. Unde ⁊ totũ corpꝰ
obicit ꝓ capite ferientis. anguibꝰ uniũsis. hebes ins̾
est. raro in aduet sũ contuent᷑. nͨ frustra c̃ ocłos ñ in
fronte habeant. s in timporibꝰ. adeo ut tutꝰ audiant
qͣm aspiciant. Nullũ aũt animal intanta celerita¬
te ling̃m mouit ut serpens. ut tͥplicẽ liug̾m habe¬
reuideat᷑ cum una sit. Serpentiũ humida st̃ corꝑa.
adeo ut qͣcũq eunt uiam huniore designẽt. Uestigia
serpentiũ calia st̃: ut cũ pedibꝰ carere uideant᷑. cos¬

Expanded text:
fugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et inrationafugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et inrationabilibus animantibus videme serpens excellit. Unde et legitur in Genesi: Serpens autem erat sapientior omnibus animantibus terrae . Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput, etiserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus obicit pro capite ferientibus. Anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, cos
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ q̃ uestes latent̃ corrodit. designat inuidiã. q̃ stu¬
dium bonũ lacerat. ⁊ cõparationẽ unitatis demoliri
ñ cessat. fures nãq demones atq heretici st̃: de qͥbꝰ
ueritas ait. Om̃s qͦtqͦt uen̾unt: fures st̃ ⁊ latͦnes.
De piscibꝰ. cap̃.u.

Expanded text:
uae vestes latenter corrodit, designat invidiam, quae studium bonum lacerat, et comparationem unitatis demoliri non cessat. Fures namque daemones atque haeretici sunt, de quibus Veritas ait: Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones . De piscibus. P
Abbreviated transcription (Latin):
fit. misticꝰ in eis q̃rendꝰ est senoꝰ. Nam iuxͣ alle
goriã erugo potest significare arrogantiã atq iac¬
tantiã q̃ uͥcũq fuerit omnẽ decorẽ ⁊ robur uͥtutũ
obfuscat: ac thesaurũ sp̃ĩtaliũ donoꝵ dissipat. unde
ꝓpħ̃a dic̃. Dñs dissipat ossa hominũ s̾ͥ placentiũ:⁊
om̃is arrogantia abhominatio ẽ apd̃ dm. Tinea aũt:¬

Expanded text:
fit, mysticus in eis quaerendus est sensus. Nam juxta allfit, mysticus in eis quaerendus est sensus. Nam juxta allaerugo potest significare superbiam atque jactantiam, quae, ubicunque fuerit, omnem decorem et robur virtutum obfuscat, ac thesaurum spiritalium donorum dissipat. Unde et Propheta dicit: Deus dissipat ossa hominum sibi placentium. Et omnis arrogantia abominatio est apud Deum . Tinea
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam eiꝰ. Aranea uͦ corpꝰ habet tenue. int̾ra ñ habi¬
tat. s ꝑ loca altiora telas qͣsdã tenuissima uscerũ
digestione contexit: sic̃ ⁊ a qͥb̾dã ũmibꝰ sericũ dr exfi¬
lari. huic gͦ exiguo corpꝰcło recte comu̾si ⁊ afflicti
aĩa cõparat᷑. q̃ longis obseruationibꝰ iugiliisq fa¬
cigat᷑ t̾rena deserens subtilissimas oꝑaciones uͥtutũ
diuini timore ea uiuificatꝰ efficit. Post ħ reũtit᷑ ad
illud sue ꝓpositionis mitiũ ꝙͣ licet increpet. licet
ut in ysaia. Celas aranee texuer̃t. Sanguis suga uͦ.
diaboꝰ ẽ. unde ẽ illud in ꝓuerbiis. Sanguis suge.
due st̃ filie dicentis. Affer. affer. Diaboli gͥ filie st̃.
luxuria. ⁊ auaricia. qͥbꝰ sanguinolentꝰ hostis hu¬
manũ genꝰ infestat. Eruca simłr potest significare
diabolũ qͥ g̾mina uͥtutũ in homine crescentia ma¬
lis suasionibꝰ rodere. ⁊ uitiis p᷑uis extirpare ñ ces¬
sat. In scͥpt᷑is gͦ sacris uͥ de tinea ⁊ erugine m̃tio

Expanded text:
imus. Aranea vero corpus habet tenue, in terra non habitat, sed per loca altiora telas quasdam tenuissimas viscerum digestione contexit; sicut et a quibusdam vermibus sericum dicitur exfilari. Huic ergo exiguo corpusculo recte conversi et afflicti anima comparatur, qui longis observationibus vigiliisque fatigatus, terrena deserens, subtilissimas operationes virtutum divino timore tabeficatus efficit. Post haec revertitur ad illud suae propositiut in Isaia: Telas araneae texuerunt . Sanguisuga vero diabolus est. Unde est illud in Proverbiis: Sanguisugae duae sunt filiae, dicentes: Affer, affer . Diaboli ergo filiae sunt luxuria et avaritia, quibus sanguinolentus hostis humanum genus infestat. Eruca similiter potest significare diabolum, qui germina virtutum in homine crescentia malis suasionibus rodere et vitiis pravis exstirpare non cessat. In Scripturis ergo sacris, ubi de tinea et aerugine mentio
Abbreviated transcription (Latin):
i. ñ sic̃ infideles antixp̃m. s eum qͥ in redẽptionem
nr̃am uentur᷑ est. uere credo fidelit̾ xp̃m. Serpens
aũt nom̃ accepit. qr occultis accessibꝰ serpit: ñ
aꝑtis passibꝰ s sqͣmoꝵ minutissimis nisibꝰ repit.
nes. ñ serpentes s reptilia nominant᷑. Serpentes
aũt reptilia st̃. qr uentre ⁊ pectore reptant. qͦrũ
tot uenena. qͦt geña. tot ꝑnities. qͦt sp̃es. tot do¬
lores. qͦt colores habent. Serpens aũt diabolum
sig̾̃at. ut ẽ ulud in genesi. Serpens erat callidior
cunctis animantibꝰ t̾re. aũt maliciosos homines
atq hereticos. De qͥbꝰ psal ait. Acuer̃t lingͣs suas

Expanded text:
n sicut infideles Antichristum, sed eum, qui in redemptionem n sicut infideles Antichristum, sed eum, qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fideliter Christum. Serpens autem nomen accepit, quia occultis accessibus serpit: non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit. nes, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia pectore et ventre reptant, quorum tot venena quot genera, tot pernicies quot species, tot dolores quot colores habentur. Serpens autem diabolum significat, ut est illud in Genesi: Serpens erat callidior cunctis animantibus terrae ; aut malitiosos homines atque haereticos, de quibus Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
diaboꝰ in gesiesi. S ⁊ serpeus erit callidior cunctis
animantibꝰ qͣs fecerat dñs ds. Caput serpentis p̃¬
ma peccati suggestio. Ut ingenesi. Ip̃a cont̾et caput
tuũ. Pactꝰ serpentis tip̃ suꝑbie ł cumidi cordis ma¬
litie. ut ẽ illud. Supͣ pectꝰ cuũ gradieris. Oraco dia¬
bol ut in psał. Oraco iste qͦm formasti ad illudendũ¬
ei. ⁊ alibi. Tu confregisti caput draconis magni. Dra¬
cones demones. ut in psał. Tu contͥbulasti capita dra

Expanded text:
enesi: Sed et serpens erat callidior cunctis as fecerat Dominus Deus . Caput serpentis,ma peccati suggestio, ut in Genesi: Ipsa conteret caput tuum . Pectus serpentis, typus superbiae, vel tumidi cordis malitia, ut est illud: Supra pectus tuum gradieris . Draco diabolus, ut in psalterio: Draco iste, quem formasti ad illudenduEt alibi: Tu confregisti caput draconis magni . Draemones, ut in Psalterio: Tu contribulasti capita dra
Abbreviated transcription (Latin):
buunt. qd̾ lesiones ꝓximis exqͥrunt. q̃m in his om̃ibꝰ
pͥoꝵ suoꝵ carnaliũ uas secunt᷑. qͣsi uenenati filiz
de uenenatis parentibꝰ nati st̃. Euidris coluber in
aqͣ uiuens. greci eiũ aqͣ ydros uocant. Ydros aqͦ¬
tilis serpens aqͦ icti obtͣgescunt. Cuiꝰ qͥdam morbũ
boam dñt. eo qd̾ fimo boius remediet᷑. Ydra draco
multoꝵ capitũ qͣlis fu̾it inlerua palude ꝓuincie
archadie. hec latine excedra d̾r qd uno oeso tria ca¬
pita excrescebant. s ħ fabulosum ẽ. Nam constat
ydram loc̃ fuisse euom̃tẽ aqͣs. uastantes uicinã ci¬
uitatẽ. in qͦ uno meatu clauso młti erũpebant.
Qd̾ hercules uidens loca ip̃a exussit: ⁊ sic aque clau¬
sit meatꝰ. Nam ydra ab aqͣ dicta ẽ. Chelidros serpens
qͥ ⁊ cerfidros q̃si cerigni. qͥ ⁊ inaqͥs ⁊ int̾ris morat᷑.
labit᷑. t̾ram fumare facit. qͣm sic macer describit.
incendia ualeat. cuiꝰ int̃ om̃ia uenenata maxima
uis ẽ. Ceca enĩ singłos feriunt. hec płimos parit̾

Expanded text:
siones proximis exquirunt: quoniam in iis omnibus priorum suorum carnalium vias assequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. Enhydris, coluber in aqua vivens: Graeci enim aquam ydor vocant. Hydros aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt. Cujus morbum quidam boam dicunt eo, quod fimo bovis remedietur. Ydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excedra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant: sed hoc fabulosum est. Nam constat ydram locuitatem, in quo meatu uno clauso multi erumpebant; quod Hercules uidens, ipsa loca exussit et sic sit meatus. Nam ydra ab aqua dicta est. Celidros serpens, qui et cersidros quasi cerigni, qui et in aquis et in terris moratur. labitur, terram fumare facit. Quam sic Macer describit: incendia valeat. Cujus inter omnia venenata maxima vis est. Caetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter
Abbreviated transcription (Latin):
me necessaria .i. fides. spes. caritas. fides: ut recte cre¬
damꝰ. Spes: ut sẽꝑ cum bona patientia dei p̃stolem̃
ꝓmissa. Caritas: ut sedulo eũ diligamꝰ ex toto corde.
tota ñte. tota utute. ⁊ ꝓtimos nr̃os sic̃ nosmet ip̃os.
In fide: piscis signat᷑. In spe: ouis. In caritate. pa¬
nis. Et econtͣrio in lapide: duricia. in serpente: infide¬
litas. ⁊ in scorpione: desꝑatio expͥmit᷑. In baptismo:
fides accipit᷑: unde uiuit᷑ in scło. Spes: in ouo. qr in
ouo ñdum pullꝰ uidet᷑. s hinc sꝑat᷑. Caritas aũt qr
totũ uincit: pani cõparat᷑. Uiꝑa dicta. qd̾ ui pariat.
Nam ⁊ uent̃ eiꝰ cũ ad partũ ingenuerit. catuli ñ
expectantes mat᷑am nat᷑e solutionẽ corrosis eiꝰ lat̾ibꝰ
ui erumpunt. c̃ matͥs int̾itu. Lucanꝰ. uiꝑeo coeunt
abrupto corpore nodi. fert᷑ aũt qd̾ mascubꝰ ore inserto.
iuꝑe sem̃ expuat. illa aũt exuoluptate libidinis
in rabiem uersa. caput maris ore ceptũ p̃cidit. ita

Expanded text:
me necessaria, id est, fides, spes, charitas: fides, ut recte credamus: spes, ut semper cum bona patientia Dei praestolemur promissa: charitas, ut sedulo eum diligamus ex toto corde, tota mente, tota virtute, et proximos nostros, sicut nosmetipsos. In fide piscis signatur, in spe ovum, in charitate panis: et e contrario in lapide duritia, in serpente infidelitas, et in scorpione desperatio exprimitur. In baptismo fides accipitur, unde vivitur in saeculo: spes in ovo, quia in ovo nondum pullus videtur, sed hinc speratur: charitas autem, quia totum vincit pani comparatur. Vipera dicta, quod vi pariat. Nam et venter ejus cum ad partum ingemuerit, catuli non exspectantes naturae solutionem, corrosis ejus lateribus, vi erumpunt cum matris interitu. Lucanus: Viperei coeunt abrupto corpore nodi. Fertur autem, quod masculus ore inserto viperae semen exspuat, illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa caput maris ore ceptum praecidit. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
luncis abstractꝰ. fert᷑ in aerem. concitat᷑q ꝓpt̾ eũ
aer. Est aũt cristatꝰ. ore paruo. ⁊ artis fistulis. ꝑ qͣs
noxiꝰ aũt est a uenenis. s ideo huic ad mortẽ facien¬
dam uenen᷑a ñ eẽ necessaria. qͥ siqͥde ligarit occidit.
a qͦ nͥ elefans tutꝰ ẽ sui corꝑis magnitudine. Nam
circa semitas delitescens ꝑ qͦs elefantẽ soliti gradiun¬
t. Crura eoꝵ nodis illigatirac suffocatos ꝑimit.
Gignit᷑ aũt in echiopia ⁊ in india. in ip̃o incendio
iugis estꝰ. Mistice draco aut cliabolũ sigãt aut mi¬
nistros eiꝰ ł etiã ꝑsecutores eccłie. homines nefan¬
dos. auiꝰ mist̾ium in płibꝰ locis scͥpte inuenit᷑. nam

Expanded text:
luncis abstractus fertur in aerem concitaturque propter eum luncis abstractus fertur in aerem concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo et artis fistulis per quanoxius autem est a venenis: sed ideo huic ad mortem faciendam venena non esse necessaria, quia si quem ligarit occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti soliti gradiuntur, crura eorum nodis illigat, ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia et India in ipso incendio jugis aestus. Mystice draco aut diabolum significat, aut ministros ejus, vel etiam persecutores Ecclesiae, homines nefandos, cujus mysterium in pluribus locis Scripturae inven
Abbreviated transcription (Latin):
chre hic malicia hercticoꝵ dolusq describit᷑. Lingͣs
enĩ uerba sig̾ant. Que neqͥtie atibꝰ expoliata. uul¬
nerare contendunt corda simpliciũ. Que merito
serpentibꝰ exeqͣnt᷑. qͥ sermonibꝰ suis uires euomunt.
unde surdis aspidibꝰ cõparant᷑. Tali enĩ ꝓposito con¬
tendunt. ut ꝑtinatia m̃tis nũꝙͣ ueluit a ueritate
suꝑari. Item in aliam partẽ serpentis significatio tra¬
hit᷑. ut ẽ illud in euͣngłio. Sic̃ moyses exaltauit ser
pentẽ in deserto. ita exaltari oportet filiũ hominis.
ut om̃is qͥ credit in illũ ñ ꝑeat. s habeat iuuitam
et̃nam. Ibi enĩ sigãt serpens mortẽ xp̃i. q̃ saluauit
genꝰ humanũ. qd̾ astutia serpentis antiqͥ maligna
suasione. salute a conditore ꝑcepta pͥuauit. Traco¬
maior ciuctoꝵ serpentiũ siue om̃ium animanti¬
um suꝑ t̾ram. Hunc greci dracontã uocant. unde
diritiatũ ẽ in latinũ ut draco diceret᷑. qͥ sepe a spe¬

Expanded text:
reticorum, dolusque describitur. Linguae enim verba significant, quae nequitiae cotibus expolita vulnerare contendunt corda simplicium. Quae merito serpentibus exaequantur: quia sermonibus suis virus evomunt. Unde surdis aspidibus comparantur. Tali enim proposito contendunt, ut pertinacia mentis nunquam velint a veritate superari. Item in aliam partem serpentis significatio trahitur, ut est illud in Evangelio: Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto: ita exaltaut omnis qui credit in illum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Ibi enim significat serpens mortem Christi quae salvavit genus humanum, quod astutia serpentis antiqui maligna suasione salute a conditore percepta privavit. maior cunctorum serpentium sive omnium animantirram. Hunc Graeci draconta vocant unde et dirivatum est in Latinum ut draco diceretur. Qui saepe ab spe
Abbreviated transcription (Latin):
urtꝰ expͥmit᷑ q̃ tantis rebꝰ seuientibꝰ imꝑauit. Nam
om̃ia ista noĩa diabolo congruent̃ aptant᷑. Aspis est.
dum occulte ꝑcucit. Basiliscꝰ: c̃ palã uenena dissemi¬
nat. Leo. dum ꝑseqͥt᷑ innocentes. Draco c̃ negligentes
impia uoracitate deglutit. uere ħ om̃ia uigłoso ad¬

Expanded text:
virtus exprimitur, quae tantis rebus saevientibus imperabit. Nam virtus exprimitur, quae tantis rebus saevientibus imperabit. Nam omnia ista nomina diabolo congruenter aptantur. Aspis est, dum occulte perimit. Basiliscus, cum palam venena disseminat. Leo, dum persequitur innocentes. Draco, cum negligentes impia voracitate deglutit. Verum haec omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
at totꝰ in ore serpentis. Dasili sc̃. grece latine intp̃tat᷑ ie¬
gulꝰ eo qd̾ rex serpentiũ sit adeo ut eum uidences fu¬
giãt. qd̾ olfactu suo eos necat. nam ⁊ honimẽ ł si as¬
piciat int̾imit. siqͥdẽ ⁊ eiꝰ aspectu nlła aus uolans ille¬
sa tͣnsit. s qͣm ꝓcul sit eiꝰ ore cõbusta deuorat᷑. Amuste¬
nichil enĩ parens ille rer̃ sine remedio constituit.
Est aũt longitudine. semi pedal albis macuł lineatꝰ.
Reguli aũt sic̃ scorpiones arentia queq sectant᷑. ⁊ pꝰ qͣm
ad aqͣs ueñint. idropodas ⁊ liphaticos faciunt. Sibilꝰ idem
ẽ qͥ ⁊ regulꝰ. sibilo enĩ occidit anꝙͣ mordeat. ł exurat.
Basiliscꝰ. aũt diabolũ sig̾at. qͥ neqͥtie sue ueneno pa¬
lam int̾ficit incautos: s idem sitꝑat᷑ cũ cẽcis noxiis ani¬
mantibꝰ a milite xp̃i spem suã totã in ip̃o ponente.
cui iurtꝰ om̃s aduersarias potestates suꝑat atq concul¬
ambulab̾. ⁊ conculcab̾ leonẽ ⁊ draconẽ. hic etiã diuina

Expanded text:
at totus in ore serpentis. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus eo, quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant: quia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si vel aspiciat, interimit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit: sed quam procul sit ejus ore combusta devoratur. A musteNihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis albis maculis lineatus. Reguli autem, sicut scorpiones, arentia quaeque sectantur et postquam ad aquas venerint hydrophobos et lymphaticos faciunt. Sibilus idem est, qui et regulus: sibilo enim occidit antequam mordeat vel exurat. Basiliscus autem diabolum significat, qui nequitiae suae veneno palam interficit incautos: sed idem superatur, cum caeteris noxiis animantibus a milite Christi spem suam totam in ipso ponente, cujus virtus omnes adversarias potestates superat atque concul draconem . Hic jam divina
Abbreviated transcription (Latin):
mal armatũ aculeo.⁊ ex eo grece uocatũ ẽ qd̃ canda
figat. arcuato uuln̾e uenena diffundat ꝓpͥum ẽ aũt
scorpionis qd̾ manꝰ palmã ñ feriat. Scorpiꝰ diabolũ
sig̃at ł ministros eiꝰ. Unde ẽ illud dñicum in euͣgłio.
Ecce inqͥt dedi uob̾ potestatẽ calcandi sr̃ serpentes

Expanded text:
mal armatum aculeo et ex eo Graece vocatum est, quod cauda figat, arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis, quod manus palmam non feriat. Scorpio diabolum significat vel ministros. Unde est illud Dominicum in Evangelio: Ecce, inquit, dedi vobis potestat
Abbreviated transcription (Latin):
qr uͥcũq ille ictꝰ incid̾it. symã soluit. ꝑ qͣm cos¬
tarũ pedes ⁊ motꝰ corꝑis agebant᷑. Serpentes aũt
diu uiuere dñr. adeo ut deposita uet̾e tunica se¬
nectutẽ deponere. atꝙ in uiuentutẽ rdire phibe¬
autͤ. Tuiuice serpentũ exuuie nincupant᷑. eo qd̾ his
q̃n senescunt. sese exuunt. ⁊ induunt᷑. Phitagoras

Expanded text:
inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposita vetere tunica, senectutem deponere atque in juventam redire perhibeantur. 47. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod iis quando senescunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
cantantẽ. De qͦ dic̃ psalmista. Ira illis scd̾m similitu¬
dinẽ serpentis. sic̃ aspidis surde obt᷑antis aures suas.
q̃ ñ exaudiet nocẽ incantantiũ. ⁊ ueneficia q̃ incan

Expanded text:
cantantem. De quo dicit Psalmista: Ira illis secundum similitucantantem. De quo dicit Psalmista: Ira illis secundum similitudinem serpentis, sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocem inc
Abbreviated transcription (Latin):
ante ueñabilis nũc a xp̃ianis detractionũ morsibꝰ corro¬
dant᷑. siuie conũsi iam fideles escam possunt habere dia¬
bolum qn ꝑ ipsiꝰ machinam̃ta tẽptationesq ꝓficiunt
ip̃o eñ ꝑseqͥnte: mr̃es ftunt. ip̃o affligente pacien¬
tie muñe coronant᷑. Qua ꝓpt̃ m̃ito diabolꝰ illoꝵ esca
d̾r. qͦs fatigationibꝰ crebris ad desid̾ia uotuia ꝑducit.
Aspis uocat᷑ qd̾ morsu uentna inmittat. ⁊ spargat.
Ios enĩ grece: uenenũ dicunt. ⁊ inde aspis qd̃ morsu
uenenato int̾imat. huiꝰ diũsa gena ⁊ sp̃es e⁊ dispar
effectꝰ ad nocendũ. fert᷑ aũt aspis cum ceꝑit pati in¬
cantatorẽ qͥ eam qͥbꝰdam carminibꝰ ꝓpͥis euocat. ut
eam de caũna ꝓducat. illa cum exiere noluerit unam
aurem in t̾ram p̃mrit. alt̾am cauda obtuat. ⁊ oꝑit.
atq ita uoces illas magicas ñ audiens. ñ exit ad in¬

Expanded text:
ante venerabilis nunc a Christianis detractionum morsibus corroante venerabilis nunc a Christianis detractionum morsibus corrodatur. Sive conversi jam fideles escam possunt habere diabolum, quando per ipsius machinamenta tentationesque proficiunt. Ipso enim persequente, martyres fiunt: ipso affligente, patientiae munere coronantur. Quapropter merito diabolus illorum esca dicitur, quos fatigationibus crebris ad desideria nociva perducit. Aspis vocatur, quod morsu venena immittat et spargat. Ios enim Graeci venenum vocant: et inde aspis, quod morsu venenato interimat. Hujus diversa genera et species, et dispar effectus ad nocendum. Fertur autem aspis cum ceperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, ut eam de caverna producat. illa cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et operit, atque ita voces illas magicas non audiens non exit ad in
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ sordibꝰ inqͥnant. fons salutans emundat.
Qd̃ aũt addit᷑. tu confregisti capͭ draconis magni.
⁊ ccta. Cum suꝑiꝰ dixerat plurali mim̃o capita dra¬
conũ. significare uolens neqͥtias sp̃itales. Modo
singlari num̃o ponit draconẽ. ut ip̃m sathanan
indicare uideat᷑. qͥ qͣntũ fortior. tm̃ neqͥtior ⁊ cũ
singłari num̃o ponr̃. int̃ malignos sp̃e habere pe
ei de celo eiecta ẽ. ⁊ natiuã claritatẽ reciñe ñ meru¬
it. qͥ se uoluntaria obscuritate maculauit. Addi¬
dit. Dedisti eũ in escam popło ethiopũ. Echiopes
bene pecatores adũtimꝰ. qͥ añ fuer̃t̃ tenebrosa
mente tet̾imi: s ad d̾m conu̾si ẽẽ ceꝑunt. escã ha¬
bere cum de eiꝰ detractione saciant᷑. Nam hodieq
qͣm pessimũ intelligi uolumꝰ diabolũ nominamꝰ.
om̃ibꝰ enĩ culpis exsufflator admissi totiꝰ d̾r au¬
ctor erroris. ⁊ sic ille xp̃ianos inseqͥt᷑. ita ab om¬
nibꝰ execrabili errore discerpit᷑. sic̃ fit ut qͥ paganis

Expanded text:
emundat. Quod autem additur: Tu confregisti caput draconis magni, et caetera ; cum superius dixerit plurali numero, capita draconum, significare volens nequitias spiritales: modo singulari numero ponit draconem, ut ipsum Satan indicare videatur, qui quantum fortior, tantum nequior: et cum singulari numero ponitur, inter malignos spiritus habitare peejus de coelo ejecta est, et nativam claritatem retinere non meruit, qui se voluntaria obscuritate maculavit. Addidit: Dedisti eum in escam populo Aethiopum. Aethiopes bene peccatores advertimus, qui ante fuerunt tenebrosa mente teterrimi, sed ad Deum conversi eum ceperunt escam habere, cum de ejus detractione satiantur. Nam hodieque quem pessimum intelligi volumus, diabolum nominamus. Omnibus enim culpis exsufflator admissis, totius auctor est erroris, et sicut ille Christianos insequitur: ita ab omnibus exsecrabili errore discerpitur. Sic fit, ut qui paganis
Abbreviated transcription (Latin):
NGUIS uocabulũ om̃ium serpentiũ genꝰ
qd̃ plicari ⁊ contorqͥ potest. ⁊ inde angu¬
is qd̾ angłosꝰ sit ⁊ nũꝙͣ. rectꝰ. Angues
aũt apd̃ gentiles ꝓgeniis lucoꝵ erant habiti semꝑ.
dictꝰ. eo qd̾ in capite cornua habet similia arietũ.
Cerasta greci cormia dicunt. st̃ illi qͣdri gemina cor¬
nicula. quoꝵ ostentacione ueluti esca illiciens solli¬
citat ⁊ animalia ꝑinit. Totũ enĩ teget arenis nec
ullũ indiciũ sui p̃bet. nͥ ex ea parte qͣ inuitata aricᷤ
ł animalia capit. Est aũt flexuos płꝰ qͣm alii serpen¬
tes ita ut spinã ñ habere uideat᷑. Colubri enĩ ⁊ ce
fiat dan coluber in uia ⁊ cerastes insemita. mordens
ungłas eqͥ. ⁊ cadat ascensor eiꝰ retro. Non solũ enĩ

Expanded text:
nguis vocabulum omnium serpentium genus, quod plicari et contorqueri potest. Et inde anguis, quod angulosus sit, et nunquam rectus. Angues autem apud gentiles pro geniis locorum erant habiti semper, dictus, eo quod in capite cornua habet similia arietum. Cerata graeci cornua dicunt. Sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione veluti esca illice sollicitata, animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte, qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere videatur. Colubri enim et ceFiat Dan coluber in via, et cerastes in semita mordens ungulas equi, ut cadat ascensor
Abbreviated transcription (Latin):
tate caritatis cdiabłm funda p̃dicatoĩs suꝑasse. atq
ꝓprio gladio. hoc est nequucia ipsiꝰ dampnasse atq¬
cap̃. xi

Expanded text:
tate charitatis diabolum funda praedicationis superasse, atque proprio gladio, hoc est, nequitia ipsius, damnasse atqCAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
mistice sigc̾at st̾ilitatem gentiũ. Unde est
illud psalmiste. Tunc exultabunt omĩa ligna
siluaꝵ aute faciem dnũĩ qm̃ uenit. Ligna silua¬
rum ꝑ se amaros ⁊ steriles infer̃ fructus. S cĩt
fuerint in situ dulci. dulcissima ub̃tate pin-¬
guesct̃. Sic gentes que prius fuerant uelut
ligna siluarum ad tult᷑am frucliferam ꝓducte.
Ante faciem diũ magno sunt gaudio letature
s cũ dicit omnia ligna illam partem urilt in¬
telligi. que inseri bonis oꝑib potuit ac muta¬

Expanded text:
tatem gentium. Unde est illud Psalmistae: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quomodo venit . Ligna silvarum per se amaros et steriles inferunt fructus: sed cum fuerint insita, dulcissima ubertate pinguescunt. Sic gentes, quae prius fuerant velut ligna silvarum, ad culturam fructiferam productae, ante faciem Domini magno sunt gaudio laetaturae. Sed cum dicit, omnia ligna, illam partem vult intelligi, quae inseri bonis operibus potuit ac muta
Abbreviated transcription (Latin):
plena: ut in eingłio. Et posuerunt inqͥe coram
es partem piscis assi: ⁊ fauum mellis. Item fa¬
uus scͥpt᷑a diuina. melle sp̃italis sapĩe reple¬
ta: ut in canticis canticoꝵ. Comedi inqͥd faũ¬
meũ. cum melle meo. Incont᷑riam uͦ partẽ famiᷤᷤ
ẽ. positꝰ. uͭ hereticoꝵ illecebrosam deceptionẽ sig̃at:
unde in ꝓuerbiis legit᷑. fauus distillans labia
meretͥas. Auint aũt medici. ⁊ qͥ de humanoꝵ
corpoꝵ scͥpsere natͦis. p̃cipueq galientis in li¬
corpora. insito calore feruere: ⁊ noxios ẽẽ. his
etatibꝰ cibos. qͥ calorem augeant. sanitatiq conce¬
dere. frigida queq in usum sumere. sic̃ econot᷑¬
rio senibꝰ qͥ pituita laborent. ⁊ frigore calidos ci¬

Expanded text:
plena, ut in Evangelio: Et posuerunt, inquit, coram plena, ut in Evangelio: Et posuerunt, inquit, coram eo partem piscis assi, et favum mellis . Item favus Scriptura est divina melle spiritualis sapientiae repleta, ut in Canticis canticorum: Comedi, inquit, favum cum melle meo . In contrariam vero partem favus est positus, ubi haereticorum illecebrosam deceptionem significat; unde in Proverbiis legitur: Favus distillans labia meretricis . Aiunt medici, et qui de humanorum corporum scripsere naturis, pmque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esum sumere; sicut e contrario senibus, qui pituita laborant et frigore, calidos ci
Abbreviated transcription (Latin):
le hoc ẽ. dulcedine dilectionis fideliũ ex gentibꝰ.
mella de rore erant: inueniebant᷑q in arun¬
dinum foliis. Unde ⁊ uirgiliꝰ. hactenꝰ aerii
mellis celestia dona. Siqͥdem hutusq in i
dia ⁊ arabia colligatum reꝑit᷑. ranris inherens:
dulcedinẽ p̾ceptoꝵ dei. Unde ꝓpħa dicit in psal¬
mo. Qm dulcia faucibꝰ meis eloqͥa tua dñe: suꝑ
mel ⁊ fauum ori meo. Item mel dulcedinem
ipsiꝰ ꝑ fig̾am expͥmit saluatoris: de quo in canti¬
co deut̾onomii dictũ est. Suxerunt mel de petra.
Et psalmista. De petra inqͥd melle sat᷑auit eos. In
contͣriam uͦ partem mel ponit᷑. uͥ dulcedo peccati ⁊
uita uolup̃tuosa designat᷑: ꝓpt̾ qd̾ eciam in sacrifi¬
cio dei ꝑ legem ꝓhibitum ẽ offerri. fauum uocari
qui comedit᷑: magis qͣm bibit᷑. Fagere enĩ greci:
comedere appellant. Fauus enĩ mellis iuxta alle¬
goriam caro ẽ saluatoris. diuinitatis dulcedine

Expanded text:
le, hoc est, dulcedine dilectionisle, hoc est, dulcedine dilectionismella de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliis, unde Virgilius: Protinus aerii mellis coelestia dona. Siquidem hucusque 491 in India et Arabia colligatum reperitur, ramis inhaerens inem praeceptorum Dei, unde Propheta dicit in psalmo: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo! Item mel dulcedinem ipsius per figuram exprimit Salvatoris, de quo in Cantico Deuteronomii dictum est: Suxerunt mel de petra ; et Psalmista: De petra, inquit, melle saturavit eos . In contrariam vero partem mel ponitur, ubi dulcedo peccati et vita voluptuosa designatur. Propter quod etiam in sacrificio Dei per legem prohibitum est offerri. Favus vocatur, quia comeditur magis quam bibitur. Phagein enim Graeci comedere appellant. Favus enim mellis juxta allegoriam caro est Salvatoris, divinitatis dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
dit: Quactum qͣsi coactum: i. qͦsi coagulatũ. Accep¬
ta enĩ secum alia specie: coagulat. Coagulatum:
⁊ in bono ⁊ in malo ponit᷑. In bono. sic̃ in sexagesi¬
mo psalmo septimo. dictum ẽ. Mons coagulatꝰ mons
pinguis. Coagnlatũ: caritatẽ consecratã sig̾cat.
sp̃italis ut qͥdam uolunt: sic̃ in libro regum
ꝑ dd̃ scribit᷑. Dixit ei pat̾ suus. Accipe ephipolen
te .i. trrum modioꝵ mensuram. ⁊ decem formel¬
las casei. fer tribuno. qd tenet decem p̾ceptoꝵs
legis figam: cum fide sc̃e tͥnitatis. Butirum
eungłicns sermo. a lacte legis seductꝰ. sic̃ in ge¬
nesi de abraham narrat᷑. qd cum cet̾is dapib
hoc ẽ uitulo ⁊ lacte : hoc ip̃m butirum in pran¬
dio dño obtulit. Item butirum fructꝰ eccłe. que
ex iideis credidit: unde in ysaia de dño scͥptũ est.
Butirũ ⁊ mel manducabit. Pascit᷑ enĩ saluator
nr butiro. hoc ẽ. fide credentium uideoꝵ : ⁊ mel¬

Expanded text:
dit? Quactum, quasi coactum, id est, quasi coagulatum. Accepdit? Quactum, quasi coactum, id est, quasi coagulatum. Accepta enim secum alia specie coagulatur. Coagulatum et in bono et in malo ponitur. In bono sicut in sexagesimo septimo psalmo dictum est: Mons coagulatus, mons pinguis . Coagulatum charitatem concretam significat. spiritalis ut quidam volunt sicut in libris Regum pro David scribitur: Dixit ei pater suus: Accipe ephi polentae, id est, trium modiorum mensuram, et decem formellas casei, et fer tribuno ; quod tenet decem praeceptorum legis figuram cum fide sanctae Trinitatis. Butyrum evangelicus sermo a lacte legis seductus, sicut in Genesi de Abraham narratur , quod cum caeteris dapibus, hoc est, vitulo et lacte, ipsum butyrum in prandio Domino obtulit. Item butyrum fructus Ecclesiae, quae ex Judaeis credidit; unde in Isaia de Domino scriptum: Butyrum et mel manducabit . Pascitur enim Salvator noster butyro, hoc est, fide credentium Judaeorum, et mel
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nam lacte nutrim᷑ : uiuimꝰ sanguine. Ubera
unde lac ꝓcedit. qͣtuor euͣngłoꝵ doctͥnam sigc̃ant:
unde incantico canticoꝵ scͥptum ẽ. Meliora st̃ ube¬
ra tua uino. Lac qͦy p̾sca lex. ꝑ moysen plata
intelligit᷑. unde p̾dicatoribꝰ noui testam̃ti in ge.¬
nesi cłr. Pulcriores sunt ocłi tiꝰuuino: ⁊ dentes
lacte candidiores. Item lac simplicem udoctͥnã
sigĩat in apło uͥ dicit: tanqͣm pariuilis in xp̃o. lac
uob̾ dedi potum ñ escam. Nondrun enĩ pot̾atis.
hic lac sensris accipit᷑ .i. intellectꝰ paruus: hinc ⁊
in ysaia scͥptũ E est : de ecclła gentium. Mamilla
regum lactaberis. hoc ẽ p̾dicatione scõꝵ doctoꝵ
nutͥeris. Item lac sincentatẽ m̃tis sig̾cat in epła
petri uͥ dicit. ronabile sine dolo. lac concupiscite:
ut in es crescatis in salritẽ. Nam ⁊ alibi scͥptum
est. Quis pascit gregem ⁊ de lacte gregis ñ come¬

Expanded text:
tur. Nam lacte nutrimur, vivimus sanguine. Ubera, tur. Nam lacte nutrimur, vivimus sanguine. Ubera, unde lac procedit, quatuor Evangeliorum doctrinam significant. Unde in Cantico canticorum scriptum est: Meliora sunt ubera tua vino . Lac quoque prisca lex per Moysen prolata intelligitur; unde praedicatoribus Novi Testamenti in Genesi dicitur: Pulchriores sunt oculi ejus vino, et dentes lacte candidiores . Item lac simplicem doctrinam significat in Apostolo, ubi dicitur: Tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis . Hic lac sensus accipitur, id est, intellectus parvus. Hinc et in Isaia scriptum est de Ecclesia gentium: Mamilla regum lactaberis , hoc est, praedicatione sanctorum doctorum nutrieris. Item lac sinceritatem mentis significat in Epistola Petri, ubi dicit: Rationabiles sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem ; nam et alibi scriptum est: Quis pascit gregem, et de lacte gregis non come
Abbreviated transcription (Latin):
tas fidei: ⁊ assumptio uerbi diini. In eungłio: fac¬
ta est famtis ualida in regione illa: ⁊ ip̃e cepit egere.
Et inisaia. Propt̾ea captiuus ductꝰ est popłs ñs.
qi non habuit scientiam : ⁊ nobiles eiꝰ int̾ierunt
fame. Et in amos. Ecce dies uenient dicit dñs: ⁊
emittam famẽ in t̾ra. ñ famem panis. neq sit̃ aque:
s audiendi u̾bum dei. Et in psalt̾io. Ut eripiat a
morte animas eoꝵ: ⁊ alat eos in fame. De hac faine
uerbi dei: ꝓ uro iusto in psał dr. Irnior fui ⁊ se¬
nui. ⁊ ñ uidi iustum derelictum: nec sem̃ eiꝰ egens
panẽ. Et in salomone. Non occidet dñs fame aiam
uerbum dei. In ysaia. Multitudo eoꝵ siti exaruit.
Et in ierentia. Ohibe pedem tuũ a nuditate: ⁊ gut¬
tur tuum a siti. Et in bonam partẽ: beati qͥ esuri¬
unt ⁊ sitiunt iꝰticiam. Lac agreco sermone diri¬
uatũ ẽ: ꝓ candore. Greci enĩ album gleucon.
dicunt. Lac uͦ ⁊ sanguis ẽ. qd̾ nutrit. ⁊ qd nutri¬

Expanded text:
tas fidei, et assumptio verbi divini in Evangelio: Facta est fames valida in regione illa, et ipse coepit egere . Et in Isaia: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam, et nobiles ejus interierunt fame . Et in Amos: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et emittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Et in psalmo: Ut eripiat a morte animas eorum, et alat eos in fame . De hac fame verbi Dei pro viro justo in psalmo dicitur: Junior fui et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus egens pane . Et in Salomone: Non occidet Dominus fame animam verbum Domini. In Isaia: Multitudo eorum siti caruit exaruit . Et in Jeremia: Prohibe pedem tuum a nuditate, et guttur tuum a siti . Et in bonam partem: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore. Graeci enim album leucon dicunt, lac vero et sanguis quod nutrit et quod nutri
Abbreviated transcription (Latin):
u a conuictri rectiꝰ appellat᷑. Uel q uite collocuti¬
onem habet: Item conuiuium a multitudine
conuescentiũ. Nam pͥuata mensa uictꝰ ẽ: conui¬
uium ñ ẽ. Conuiuii triplex ẽ modꝰ discubendi.
coronant. Conuiuium aũt mistice. siue sacre
scͥpt̾e mẽditationẽ sigc̃at. uͥ refectio sp̃italis sumit᷑.
ł remun̾ationẽ fitt᷑am demonstrat: uͥ plenitũdo
om̃ium bonoꝵ. scĩs ⁊ dignis hominibꝰ p̾parata
ẽẽ credit᷑. Unde in ꝓpħa scͥptum ẽ. Preparabit᷑
a dño in monte hoc conuiuiũ pinguiũ. con¬
uiuium medullatoꝵ: ⁊ uindemie defecate.
Cibus dictꝰ. q capit᷑ ore. sicuti esta: qr eam os
capit̃. Uietus ꝓpe uocatꝰ. qi uitam retinet.¬
unde ⁊ ad abum uocare. inuitare d̾r. Allimo¬
nia d̾r: eo qd̾ eiꝰ siuntu corpꝰ alat᷑. hanc uiue¬
nes accipiunt ad incrementũ: senes ad ꝑseue¬
rantiam. Neq enĩ subsist̾e ꝓot̾it caro: nͥ con¬
fortet᷑ alimentis. Cibus enĩ p̾dicationẽ sermonis

Expanded text:
vero a convictu rectius appellatur, vel quia vitae collocutionem habet. Item convivium a multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, coronant. Convivium autem mystice sive sanctae Scripturae meditationem significat, ubi refectio spiritalis sumitur: vel remunerationem futuram demonstrat, ubi plenitudo omnium bonorum sanctis et dignis hominibus praeparata esse creditur. Unde in Propheta scriptum est: Praeparabitur a Domino in monte hoc convivium pinguium, convivium medullatorum et vindemiae defecatae . Cibus dictus, quia capitur ore, sicuti esca quia eam os capit. Victus proprie vocatus, quia vitam retinetunde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur, eo quod ejus sumptu corpus alatur. Hanc juvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam: neque enim subsistere poterit caro, nisi confortetur alimentis. Cibus enim aut praedicationem sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
. Seator. qͥa fuc̾os ignes inendiac fornidat.
Nam qui se pauescit arsurum. ipsiꝰ incendii
trore iã E friget᷑. Salsum qͦsi sale asꝑsum. demp
tis emedio sillabis tribꝰ. Sal enĩ condirãtum sapi¬
entie sig̃c̃at: ut in euͣngłio ip̃a ueritas ait. uos estis
sal t̾re. Et item. habete inqͥs sal in uob̾. Rursum
sal infatuatã iudeoꝵ scientiam. sigc̃at: ut in le¬
uitico. Pluam inqͥe suꝑ t̾ram illam puluerẽ ⁊ sal.
Sallugo qͦ cordis cõpunctionẽ designat: sic̃ in
iob de onagris hoc est monachis: dr. Tab̾nacła eiꝰ
in t̾ra salsuginis. Item salsugo infidelitas iudeoꝵ.
ł ariditas mentis. in psalt̾io: t̾ra fructifera in salsu¬
ginẽ. Ius coqͥne. magistri a uure nuncupauer̃t:
q eaẽ lex condim̃ti eiꝰ hanc greci ⁊eman uocant. Eo¬

Expanded text:
ator, quando futuros ignes incendiaque formidat: nam qui se pavescit arsurum, ipsius incendii terrore jam friget. Salsum, quasi sale aspersum, demptis quasi e medio syllabis tribus. Sal enim condimentum sapientiae significat, ut in Evangelio ipsa Veritas ait: Vos estis sal terrae . Et item: Habete, inquit, sal in vobis . Rursum sal infamatam Judaeorum scientiam significat in Levitico: Pluam, inquit, super terram illam pulverem et sal. Salsugo quoque cordis compunctionem designat, sicut in Job de onagris, hoc est, monachis dicitur: Tabernacula ejus in terra salsuginis . Item salsugo infidelitas Judaeorum, vel ariditas mentis in Psalterio: Terra fructifera in salsuginem . Jus coquinae magistri a jure nuncupaverunt, quia est lex condim
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qui redemptorẽ nr̃m purum hominẽ credit.
qͥd iste aliud qͣm agni carnes crũdas comedit: Quas
uidelicet coquere ꝑ diuinitatis eiꝰ intelligentiã noluit.
Om̃is qui incarnationis eiꝰ misteria iuxta humanã sa¬
pientiam discutere conat᷑. carnes agni aqua uult
coquere .i. dispensationis mist̾ium. ꝑ dissolutam
uult scientiam penetrare. Frixum asono dictum:
qͣndo ardet in oleo. Frixura sigc̃at timorem pene:
uncle psalmista ait. Ossa mea sic̃ in frixorio confrixa
s̃ant. sic̃ opinione ꝓsꝑa bene m̾itoꝵs. Ossa .i. animi for¬
titudo pinguescit. qͣndo eoꝵ conscientia felici recorda¬
tione letat᷑. sic̃ dicit salomon. Fama bona inpin¬
guat ossa: ita recordatione contͣria pecc̃oꝵ uirtꝰ tãꝙͣ¬

Expanded text:
enim, qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, enim, qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud, quam agni carnes crudas, comedit: quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit. Omnis enim, qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est, dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Frixum a sono dictum, quando ardet in oleo. Frixura significat timorem poenae. Unde Psalmista ait: Ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt. Sicut opinione prospera bene meritorum ossa, id est animi fortitudo pinguescit, quando eorum conscientia felici recordatione laetatur, sicut dicit Salomon: Fama bona impinguat ossa , ita recordatione contraria peccatorum, virtus ta