comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua explanatio uel admiranonis uel quaestionis: a¬
ut cum ciusdem nominis casus saȩpius cõmutatur. Sed
sententiaꝵ ornamenta maiora sunt. Quibus quia
frequentissime de mosthenes utatur: sunt qui putat.
id circo eius aeloquentiam maxime esse laudabilem. &
si ꝗͣ aut omnes aut certe plerasq aliqua specie illumi¬
nare sententias. Quas cum tu optime biute teneas
quid attin& nominibus uti aut exemplis : Tantum
notetur locus. Sic igitur dic& ille quem expetimus.
ut uers& saepe multis modis eadem. ut unam ĩrẽ
hereat : & in candem comoretur sententiam. Sape
&̃: ut exten& aliquid. saepe ut irrideat. ut de¬
clince a ꝓposito deflectatq sentennam. ut ꝓponat
quid dicturus sit: ut cum transegeit. iam aliquid
definiat. ut saepe ipse reuoc&. ut quod dixit iter&.
ut argumentum ratione concludat. ut interrogan¬
do urgeat: ut rursus quasi ad in terrogata. sibi ĩp̃e
respondeat.: ut conta ac dicat accipi & sentire ue¬

Expanded text:
aliqua exclamatio, vel admirationis, vel conquestionis: aaliqua exclamatio, vel admirationis, vel conquestionis: aut cum eiusdem nominis casus saepius commutantur. Sed sententiarum ornamenta maiora sunt: quibus quia frequentissime Demosthenes utitur, sunt qui putent iccirco eius eloquentiam maxime esse laudabilem. Et icere, nisi omnes, aut certe plerasquealique specie illuminare sentequid attinet nominibus uti aut exemplis? tantum modo notetur locus. sic igitur dicet ille, quem expetimus, ut verset saepe multis modis eadem et una in re haereat in eademque commoretur sententia; saepe etiam ut extenuet aliquid, saepe ut inrideat; ut declinet a proposito deflectatque sententiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet; ut quod dixit iteret; ut argumentum ratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rursus quasi ad interrogata sibi ipse respondeat; ut contra ac dicat accipi et sentiri ve
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uerboꝵ qu&e sumuntur: quasi lumina afferũt.
ornatum orationi. Sunt enim similia. illis quae in
amplo ornatu scenae aut fori appellantur insignia
non qđ sola ornent. sed qđ excellant. Fadem ratio
est hoꝵ quae sunt oranonis lumina. & quodãmo¬
do in signia: cum aut duplicantur iteranturq uẽ¬
ba. aut breuiter cõmutata. ponunnir. aut ab eodẽ¬
uerbo ducitur faepius oratio: aut in iddem cõricit᷑.
aut utrũꝙ: aut aduingitur iddem iddem iteratum.
aut iddem ad ex tremum refertur: aut continenter u¬
num uerbum non ĩ eadem sententia. ponitur: aut cũ
similiter uel cadunt uerba uel desinunt: aut multis
modis contrariis relata. contraria: aut cum gradatim
sursum uersus reditur: aut cum demptis cõiunctio¬
nibus dissolute plura dicuntur. aut cum aliquid pne¬
tereuntes: cur id faciamus ostendimus: aut cum cor¬
rigimus nos metipsos quasi repraehendentes: aut si est

Expanded text:
tione verborum quae sumuntur quasi lumina magnum adferunt tione verborum quae sumuntur quasi lumina magnum adferunt ornatum orationi; sunt enim similia illis quae in amplo ornatu scaenae aut fori appellantur insignia, non quia sola ornent, sed quod excellant. eadem ratio est horum quae sunt orationis lumina et quodam modo insignia: cum aut duplicantur iteranturque verba aut leviter commutata ponunverbo ducitur saepius oratio, aut in idem conicitur, aut in utrumque, aut adiungitur idem iteratum, aut idem ad extremum refertur, aut continenter idem verbum, non in eadem fententia, ponitur: aut cum similiter vel cadunt verba, vel desinunt: aut multis modis contrariis relata contraria: aut cum gradatim sursum versus tenditur: aut cum demptis convictionibus dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid praetereuntes, cur id faciamus, ostendimus: aut cum corrigimus nosmetipsos quasi reprehendentes: aut si est
Abbreviated transcription (Latin):
quaerimus qͣta sit suspicemur. qm̃ exemplum non
habemus. uel si exempla sequimur: a demosthene su¬
mamus: & quidem perpetuae dictionis ex eoloco: un¬
de in cthesiphontis uidicio de suis factis consihis mei¬
tis in rem p̾. aggressus est dice. Ea ꝓfecto oratio ĩ eam
formam quae est insita ĩmentibus nostris ĩ cluca
sic potest: ut maior aeloquentia: ut maior aeloquẽ¬
tia non requiratur. Secd iam forma ipsa restat &
caracter ille qui dicitur: qui qualis debeat esse ex
ipsis quae supradicta sunt: intelligi. potest. Nam
& singuloꝵ uerboꝵ. & collocatoꝵ lumina attigim.
quibus sic abundabit. ut uerbum ex ore nullum ⁊¬
nisi aut elegans aut graue exeat. ex omniq gne
frequentissimȩ transsationes erunt: qđ eas ꝓꝑtersi¬
militudinem transferunt animos & referunt & t
monent huc & illuc. qui motus cogitationis caelei¬
ter agitatus ꝑ se ipse delect&. Et reliqua ex colla¬

Expanded text:
quaerimus, quanta sit suspicemur, quoniam exemplum non quaerimus, quanta sit suspicemur, quoniam exemplum non habemus, aut si exempla sequimur, a Demosthene sumamus et quidem perpetuae dictionis ex eo loco unde in Ctesiphontis iudicio de suis factis, consiliis, meritis in rem publicam adgressus est dicere. Ea profecto oratio in eam formam quae est insita in mentibus nostris includi sic potest, ut maior eloquentia ne requiratur quidem. sed iam forma ipsa restat et xarakth\r ille qui dicitur; qui qualis esse debeat ex his quae supra dicta sunt intellegi potest. Nam et singulorum verborum et conlocatorum lumina attigimus; quibus sic abundabit, ut verbum ex ore nullum nisi aut elegans aut grave exeat, ex omnique genere frequentissimae translationes erunt, quod eae propter similitudinem transferunt animos et referunt ac movent huc et illuc, qui motus cogitationis celeriter agitatus per se ipse delectat. Et reliqua ex conloca
Abbreviated transcription (Latin):
remus foꝵ. sed &̃ est faciendum ut irascatur iudex:
mingetur. ĩuideat. faueat: contemnat. admiretur.
oderit: diligat: cupiat: sacietate afficiatur: sper&.
metuat: letetur: doleat. In qua uarietate durio¬
rum accusatio suppeditabit exempla minorũ. de¬
fensiones meae. Nullo enim modo animus ancdien¬
tis aut ĩcitari aut leniri potest: qui modus a me nõ
temptanis sit. Dicerem ꝑfectum: si ita iudicarẽ:
nec ĩueritate crimen arrogantiae extimescerem. sed
ut supradixi: nulla me ĩgeniĩ : sed magna uis ani-¬
mi ĩflamat: ut me ipse non teneam. Nec unꝗͣ is
qui audir& incenderetur: nisi ardens ad eum p¬
uenir& oratio. Uterer exemplis domesticis: nisi
ea legisses. Uterer alienis uel lannis. si ulla repirem.
uel graecis si decer&. Sed crassi ꝑ parca. ne ea iu¬
dicioꝵ. nihil antonii nibil cotta. nihil sulpicu. Di¬
cebat melius ꝗͣ scripsit hortensuis. Ueꝵ haec uis quã

Expanded text:
rimus forum—, sed est facrimus forum—, sed est facmitigetur, invideat, faveat, contemnat, admiretur, oderit, diligat, cupiat, facietate afficiatur, speret, metuat, laetetur, doleat. Qua in varietate duriorum accusatio suppeditabit exempla: mitiorum defensiones meae. Nullo enim modo animus atis aut incitari aut leniri potest, qui modus a me non temptatus sit,—dicerem perfectum, si ita iudi- carem, nec in veritate crimen arrogantiae extimescerem; sed, ut supra dixi, nulla me ingeni sed magna vis animi inflammat, ut me ipse non teneam; nec umquam is qui audiret incenderetur, nisi ardens ad eum perveniret oratio. Vterer exemplis domesticis, nisi ea legisses, uterer alienis vel Latinis, si ulla reperirem, vel Graecis, si deceret. Sed Crassi perpauca sunt nec ea iudiciorum, nihil Antoni, nihil Cottae, nihil Sulpici; dicebat melius quam scripsit Hortensius. verum haec vis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ni deiecimus. Nobis ꝓfamiliari reo sum̃us orator
non respondit hortensus. A nobis homo audacissi¬
mus catilina in senatii accusatus obmutuit. Nob̃
priuata ĩ causa magna & graui cum coepiss& cu¬
rio pater respondere: subito adsedit: cum sibi uene¬
nis ereptam memoriam dicer&. Quid ego de mi¬
serationibus loquar: quibus ego sum usus plibus.
Qđ &̃ si plures dicebamus ꝑ orationem: mihi tamen
omnes relinquaebant : In quo ut uiderer excellere.
nõ ĩgenio sed dolore assequaebar: Quae qualiacũq
ĩmesunt: me enim ip̃m non poenit& quanta
sint: sed apparent ĩ orationibus: & si carent libri
sp̃ũ illo ꝓpter quem maiora. eadem illa cum aguntũ
qͣ cum leguntuir uideri solent. nec uoͣ miseratione so¬
lum mens iudicum ꝑ mouenda est: qua nos ita do¬
lenter uti solemns. ut puerum infantem ĩ manibus
tenuerimus: ut alia. ĩ causa excitato reo nobili: subla
to & filio paruo plangore & lamentatione complȩ-¬

Expanded text:
ni deiecimus. Nobis pro familiari reo summus orator ni deiecimus. Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius; a nobis homo audacissimus Catilina in senatu accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum coepisset Curio pater respondere, subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret. quid ego de miserationibus loquar? quibus eo sum usus pluribus quod, etiam si plures dicebamus, perorationem mihi tamen omnes relinquebant; in quo ut viderer excellere non ingenio sed dolore adsequebar. Quae qualiacumque in me sunt—me enim ipsum paenitet quanta sint—, sed apparent in orationibus, etsi carent libri spiritu illo, propter quem maiora eadem illa cum aguntur quam cum leguntur videri solent. nec vero miseratione solum mens iudicum permovenda est —qua nos ita dolenter uti solemus ut puerum infantem in manibus perorantes tenuerimus, ut alia in causa excitato reo nobili, sublato etiam filio parvo, plangore et lamentatione comple
Abbreviated transcription (Latin):
ta: sed aliquanto neruosius. & ita de re comunia
dicentur: ut & ꝓ reismulta leniter dicantur: & ĩ
aduersos afpera. Augendis uoͬ rebus & conira abii¬
ciendis nihil est: quod non ꝑficeͬ possit oratio. QE
& inter media argumenta faciundum est: Quotiẽs¬
cũq dabitur: uel am plificandi: uel minuendi locus &
poene infinite ĩ porando. Duo sunt quae bene trac¬
tata ab oratore: admirabilem aeloquentiam faciant.
Quoꝵ alteꝵ est quod graeci hecticon uocant/ ad natu¬
ras & ad mores: & ad omnem uitae consuetudinem
accomofatum. Alteꝵ quod iidem patheticon nomi¬
nant: quo ꝑturbantur animi: & concitantur: in
quo uno regnat orano. Illud suꝑius comae iocũdũ
ad beniuolentiam conciliandam paratum. hoc uehe¬
mens in censum: ĩcitatum: quo causae eripiuntur:
quod cum rapide fertur: sũstineri nullo pacto põt
Quo gene᷑ nos mediocres: aut multo & minuis: sed ma¬
gno semꝑ usi impetu. s aepe aduersarios de stani om¬

Expanded text:
ta—, sed aliquanto nervosius et ita de re communia ta—, sed aliquanto nervosius et ita de re communia dicentur, ut et pro reis multa leniter dicantur et in adversaries aspere. Augendis vero rebus et contra abiciendis nihil est quod non perficere possit oratio; quod et inter media argumenta faciendum est quotiescumque dabitur vel amplificandi vel minuendi locus, et paene infinite in perorando. duo restant enim, quae bene tractata ab oratore admirabilem eloquentiam faciunt. Quorum alterum est, quod Graeci hqiko\n vocant, ad naturas et ad mores et ad omnem vitae consuetudinem accommodatum; alterum, quod idem paqhtiko\n nominant, quo perturbantur animi et concitantur, in quo uno regnat oratio. Illud superius come iucundum, ad benevolentiam conciliandam paratum; hoc vehemens incensum incitatum, quo causae eripiuntur: quod cum rapide fertur, sustineri nullo pacto potest. quo genere nos mediocres aut multo etiam minus, sed magno semper usi impetu saepe adversaries de statu om
Abbreviated transcription (Latin):
ue aut elegans excidat. tum sunt maxime lummo¬
se: & quasi actuose partes duae: quarum alteram ĩ
uni uersi generis quaestione pono: quam ut supͣdixi
graeci appellant thesim: alteram ĩ augendis amplifi¬
candisq rebus: quae ab eisdem auxesis est nominata.
quae & si aequałr toto corpore orationis fusa esse de¬
h&. tamen ĩ comunibus locis maxime excell&. Q
comunes appellan eo qđ uidentur multaꝵ udem esse
causaꝵ: sed ꝓprii singularum esse debebunt. Ac uõ illa
pars orationis quae est de gene uniuerso: totas causas sae¬
pe contin&. Quicquid est enim illud ĩ quo quasi cer¬
tamen est controuersiae: quod graece crinom enon dici¬
tur: ut ita dici plac&. ut traducatur ad perpetuam
quaestionem: atq ut de uniuerso geneͣ dicatur: nisi
cum de uo ambigetur: qđ quaer cõiectura sol&. Di¬
cetur autem non ꝑ̾ipateticoꝵ more: est enim illorũ
exercitatio aelegans iam inde ab aristotele constiti¬

Expanded text:
ve aut elegans excidat, tum sunt maxime luminove aut elegans excidat, tum sunt maxime luminosae et quasi actuosae partes duae: quarum alteram in universi generis quaestione pono, quam, ut supra dixi, Graeci appellant qe/sin, alteram in augendis amplificandisque rebus, quae ab isdem au/chsis est nominata. quae etsi aequabiliter toto corpore orationis fusa esse debet, tamen in communibus locis maxime excellet; qui communes sunt appellati eo quod videntur multarum idem esse causarum, sed proprii singularum esse debebunt. At vero illa pars orationis, quae est de genere universo, totas causas saepe continet. Quicquid est enim illud in quo quasi certamen est controversiae, quod Graece krino/menon dicitur, id ita dici placet, ut traducatur ad perpetuam quaestionem atque uti de universo genere dicatur, nisi cum de vero ambigitur, quod quaeri coniectura solet. dicetur autem non Peripateticorum more—est enim illorum exercitatio elegans iam inde ab Aristotele constitu
Abbreviated transcription (Latin):
erit dicendum. ita dic&. nec satura ieiune: nec gran¬
dia minute: nec item contra. sed erit rebus ipsis par &
aequalis oranio. principia. uerecunda. non elatis ĩ censa
uerbis: sed acuta sentenuis: uel ad offensionem aduersa¬
rii. uel ad comendanonem sui: narationis credibiles nec
histoico sed ꝓpe quotidiano sermone explicatae dilu¬
cide. dein si tenuis causa tum & argumentandi temie
filum & ĩ docendo & ĩ refellendo: idq ita tenebitur. uͭ
qͣta ad rem tanta ad orationem fiat accessio. Cum uoͬ
causa ea inciderit. in qua uis aeloquennae possit expro¬
mi. tum selatius fund& orator: tum reget & flectet
animos: & sic affici& ut uol&. id est ut causae natuã
& ratio naturae postulabit. Sed erit duplex omnis eiꝰ
ornanis ille admirabilis ꝓpter quem ascendit ĩ tantũ
hon orẽ aeloquentiae. Nam cum omnis pars oranonis
esse deb& laudabilis: sic ut uerbum nullum nisi gra¬

Expanded text:
erit dicendum ita dicet, nec satura ieiune nec granerit dicendum ita dicet, nec satura ieiune nec grandia minute nec item contra, sed erit rebus ipsis par et aequalis oratio. principia verecunda, nondum elatis incensa verbis, sed acuta sententiis vel ad offensionem adversarii vel ad commendationem sui. Narrationes credibiles nec historico sed prope cotidiano sermone explicatae dilucide. Dein si tenuis causa est, tum etiam argumentandi tenue filum et in docendo et in refellendo, idque ita tenebitur, ut quanta ad rem tanta ad orationem fiat accessio. cum vero causa ea inciderit in qua vis eloquentiae possit expromi, tum se latius fundet orator, tum reget et flectet animos et sic adficiet ut volet, id est ut causae natura et ratio temporis postulabit. sed erit duplex eius omnis ornatus ille admirabilis, pro- pter quem ascendit in tantum honorem eloquentia. Nam cum omnis pars orationis esse debet laudabilis, sic ut verbum nullum nisi aut gra
Abbreviated transcription (Latin):
quidem artis sit. nisi ordiri orationem. ĩ quo aut cõ¬
cilietur auditor: aut erigatur: aut par& se ad discen
tere: eaꝙ effice non ꝑturbate: sed singulis argumẽta¬
tionibus ita concludendis. ut efficiatur quod sit conse¬
quens us qua fumetur ad quanq rem confirmaudam:
post omnia ꝑ orationem ĩ flamantem restinguentẽ ue
conlude᷑. has partis quẽ admodum tractetꝰ singulas.
difficile dictu est hocloco: nec enim semꝑ iractantur
uno mato. Qm̃ autem non quem doceam quiero. sed
quem ꝓbem. ꝓbabo primum eum qui quid deceat
uidebit. haec enim sapientia maxime adhibenda elo¬
quenti est. ut sit tempoꝵ ꝑsonaꝵq moderator. Nam
nec semꝑ: nec apud omnis. nec contra om̃is: nec ꝓ omĩ¬
bus : nec omnibus eodem modo dicendum arbitror. Iseit
gͦ eloquens qui ad id quodcunq decebit: potei̾t accomo¬
dare orationem. Quod cum staniei̾t: tam ut quidq i

Expanded text:
quidem artis sit, nisi ordiri orationem, in quo aut conquidem artis sit, nisi ordiri orationem, in quo aut concilietur auditor aut erigatur aut paret se ad discendtere, eaque efficere non perturbate, sed singulis argumentationibus ita concludendis, ut efficiatur quod sit consequens eis quae sumentur ad quamque rem confirmandam; post omnia peroratione inflammantem restinguentemve concludere? has partis quem ad modum tractet singulas difficile dictu est hoc loco; nec enim semper tractantur uno modo. quoniam autem non quem doceam quaero, sed quem probem, probabo primum eum qui quid deceat viderit. Haec enim sapientia maxime adhibenda eloquenti est, ut sit temporum personarumque moderator. Nam nec semper nec apud omnis nec contra omnis nec pro omnibus nec cum omnibus eodem modo dicendum arbitror. is erit ergo eloquens qui ad id quodcumque decebit poterit accommodare orationem. Quod cum statuerit, tum ut quidque
Abbreviated transcription (Latin):
contexitur : Cõmemoratio autem antiquitatis exẽploꝵq
platio sum̃a cum delectatione & auctoritatem oranoni
affert & fidem. Sic igitr instructus ueni& ad causas:
Quarum habebit gna᷑ primum ipsa cognita. Erit enim ei
ꝑspectum nihil ambigi posse: ĩ quo non aut res contro¬
uersiam faciat. aut uerba. res aut de uoͣ aut de recto.
aut de nomine. Uerba aut de ambigno aut de cõtraio
Uam si quando aliud in sentenna uidetur esse: aliud ĩ uẽ¬
bis: genus est quocdam ambigui. quod ex praeteiͬto uer¬
bo fieri sol&. ĩ quo quod est ambiguoꝵ ꝓprium resdu¬
as significari uidemus.: cum tam pauca sint gnã cau¬
saꝵ : & argumentoꝵ praecepta pauca sunt. Traditi
sunt e quibus ea ducantur duplices loci. Uni ẽ rebus
ip̃is. alteri adsumpti. Tractatio iginir reꝵ efficit ad mi¬
rabiliorem orationem. Nam ipse quidem res ĩ ꝑfacili
cogninone uersantur. Quid enim iam sequitur: qđ

Expanded text:
contexitur? commemoratio autem antiquitatis exemplorumque contexitur? commemoratio autem antiquitatis exemplorumque prolatio summa cum delectatione et auctoritatem orationi adfert et fidem. sic igitur instructus veniet ad causas, quarum habebit genera primum ipsa cognita. Erit enim ei perspectum nihil ambigi posse in quo non aut res controversiam faciat aut verba: res aut de vero aut de recto aut de nomine, verba aut de ambiguo aut de contrario. Nam si quando aliud in sententia videtur esse aliud in verbis, genus est quoddam ambigui quod ex praeterito verbo fieri solet, in quo quod est ambiguorum proprium res duas significari videmus. cum tam pauca sint genera causarum, etiam argumentorum praecepta pauca sunt. Traditi sunt e quibus ea ducantur duplices loci: uni e rebus ipsis, alteri adsumpti. Tractatio igitur rerum efficit admirabilem orationem; nam ipsae quidem res in perfacili cognitione versantur. Quid enim iam sequitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dãmodo excelsior: ut de ꝑide dixi supra: ne phisi¬
coꝵ quidem esse ignarum uolo. Omnia ꝓfecto cum
se a caelestibus rebus refer& ad humanas: excelsi
magnificentiusq & dic& & senti&. Cumq illat
diuina cognonerit. nolo ne ignor& ne haec quidem hu¬
mana. lus ciuile teneat: quo egent causae forenses quo¬
ndie. Quid est enim uirpius ꝗͣ legitimaꝵ & ciuiliũ
cõtrouersiaꝵ patrocinia suscipe: cum sis legum & ciuil
uiris ignarus : Cognoscat & reꝵ gestarum historias
& memoiam ueteris ordinem maxime scil& nostrae
ciuitans: sed & imꝑiosoꝵ populoꝵ & regum illustriũ.
quem laborem nobis acticĩ nostri leuauit labor: qui
conseruans notatsq tp̃oribus: nihil cum illustre pne¬
termiter&: annoꝵ septingentoꝵ memoi̾am uno libro
colliganit. Nescire autem quid ante ꝗͣ nanis sis acci¬
derit: id est semꝑ esse puerum. Quid enim est aetas
hominis.: nisi memoĩa reꝵ ueteꝵ cum suꝑioꝵ aetate

Expanded text:
odam modo excelsior, ut de Pericle dixi supra, ne physiodam modo excelsior, ut de Pericle dixi supra, ne physicorum quidem esse ignarum volo. Omnia profecto, cum se a caelestibus rebus referet ad humanas, excelsius magnificentiusque et dicet et sentiet. cum illa divina cognoverit, nolo ignoret ne haec quidem humana. Ius civile teneat, quo egent causae forenses cotidie. Quid est enim turpius quam legitimarum et civilium controversiarum patrocinia suscipere, cum sis legum et civilis iuris ignarus? cognoscat etiam rerum gestarum et memoriae veteris ordinem, maxime scilicet nostrae civitatis, sed etiam imperiosorum populorum et regum inlustrium; quem laborem nobis Attici nostri levavit labor, qui conservatis notatisque temporibus, nihil cum inlustre praetermitteret, annorum septingentorum memoriam uno libro conligavit. Nescire autem quid ante quam natus sis accident, id est semper esse puerum. Quid enim est aetas hominis, nisi ea memoria rerum veterum cum superiorum aetate
Abbreviated transcription (Latin):
us. & ad omne udicium popularemꝙ intelligen¬
tiam accomodatius. idemq & cum res postulabit. ge¬
nus uniuersum: species caertas: ut nulla neq praeter¬
pus: qm̃ ut fupradixi udicem esse me non do¬
ctorem uolo. Nec uoͣ dialecticus modo sit ĩstrustus:
sed habeat omnis pħrae notos & tractatos locos.i
Nibil enim de religione: Nihil de morte: Nihilde
pietate. Nihil de caritate patriae Nihil debonis
rebus aut malis. Nihil de uirtutibus: aut uinis.
Nihil de officio. Nihil de dolore. Nihil uoluptate.
Nihil de ꝑturbationibus animi & erroribus: Quae
saepe cadunt ĩ causas: sed ieiunius aguntur. Nihł
inꝗͣ sine ea scientia quam dixi grauiter: ample: copio¬
se dici & explicari potest. De materia loquor ora¬
tionis & nunc: non de ipso dicendi gneͬ. Uolo enim
prius habeat orator rem de qua dicat dignam au¬
ribus erudits ꝗͣ cogit& quibus uerbis quidq dicat
aut quomodo. Quem & quo grandior sit: & qͦ¬

Expanded text:
us et ad commune iudicium popularemque intellegenus et ad commune iudicium popularemque intellegentiam accommodatius; idemque etiam, cum res postulabit, genus universum in species certas, ut nulla neque praeterpus, quoniam, ut supra dixi, iudicem esse me, non doctorem volo. nec vero a dialecticis modo sit instructus et habeat omnis philosophiae notos ac tractatos locos. Nihil enim de religione, nihil de morte, nihil de pietate, nihil de caritate patriae, nihil de bonis rebus aut malis, nihil de virtutibus aut vitiis, nihil de officio, nihil de dolore, nihil de voluptate, nihil de perturbationibus animi et erroribus, quae saepe cadunt in causas et ieiunius aguntur, nihil, inquam, sine ea scientia quam dixi graviter ample copiose dici et explicari potest. de materia loquor orationis etiam nunc, non de ipso genere dicendi. Volo enim prius habeat orator rem de qua dicat, dignam auribus eruditis, quam cogitet quibus verbis quidque dicat aut quo modo ; quem etiam, quo grandior sit et qu
Abbreviated transcription (Latin):
sȩpe enim occurrunt: sed quo sua sponte squalidiora
sunt: adhibendus erit in his explicandis quidam ora¬
nonis nitor. Et qm̃ ĩ omnibus quae ratione docentur:
& uia primum constituendum est: quid quidq sit:¬
nisi enim inter eos qui disceptent cõuenit: quid sit
illud de quo ambigitur: non recte diseri: nec un ꝗͣ
ad exitum ꝑueniri potest. explicanda est saepe uer¬
bis mens nõstra de quaq re: atq ĩuolutae rei noti¬
na definiendo apienda est. Siquidem est defini¬
tio oratio: quae quid sit id de quo aginir ostendit
ꝗͣ breuissime. Tum ut scis explicato gne̾ cuiusq rei
iudendum est quae sint eius generis siue formae siue
partes: ut in eas tribuanir omnis oratio. Erit igitur i¬
haec facultas in eo quem uolumus esse aeloquente.
ut definire rem possit: neq id faciat tam praesse
& tam anguste ꝗͣ in illis erudiussimis disputationi¬
bus fieri sol&. Sed cum ex planatius: tum &̃ ubei¬

Expanded text:
—saepe enim occurrunt—, sed quia sua sponte squalidiora —saepe enim occurrunt—, sed quia sua sponte squalidiora sunt, adhibendus erit in his explicandis quidam orationis nitor. et quoniam in omnibus quae ratione docentur et via primum constituendum est quid quidque sit—nisi enim inter eos qui disceptant convenit quid sit illud quod ambigitur, nec recte disseri umquam nec ad exitum perveniri potest—, explicanda est saepe verbis mens nostra de quaque re atque involuta rei notitia definiendo aperienda est, si quidem est definitio oratio, quae quid sit id de quo agitur ostendit quam brevissime; tum, ut scis, explicato genere cuiusque rei videndum est quae sint eius generis sive formae sive partes, ut in eas tribuatur omnis oratio. erit igitur haec facultas in eo quem volumus esse eloquentem, ut definire rem possit nec id faciat tam presse et anguste quam in illis eruditissimis disputationibus fieri solet, sed cum explanatius tum etiam uberi
Abbreviated transcription (Latin):
urdelic& differant interse: qđ haec ratio dicendi lanor
sit. illa lo quendi con tractior. Uolo huic igitur sum̃o
omnem quae ad dicendum trahi poss& loquendi rano¬
nem esse notam. Quae quidem res qđ te his artibus e¬
ruditum minime fallit̃: duplicem habuit docendi uiã.
Lam & ipse aristoteles tradidit pracepta płima disserẽ¬
di. & postea qui di alectici dicuntur: spinosiora młta
peꝑerunt. Ergo eum censeo qui aloquennae laude du¬
catur. non esse earum omnino rudem sed uel illa antiqͣ.
uel hac chry sippi disciplina institurum. Nouerit pri¬
mum uim. naturam. gnaͣ uerboꝵ & simplicium & co¬
pula toꝵ. dein de quot modis quidq dicatur. qua ratio¬
ne uerum uel falsum ne sit iudicetur: quid efficiatur:
eo quoꝙ quod cuiq consequens sit: qđꝙ contrarium:
cum̃q ambigue multa dicentur: quomodo quidq eoꝵ
diuidi explanariq oporteat. Haec tenenda sunt oratoi¬

Expanded text:
videlicet differant inter se quod haec ratio dicendi latior videlicet differant inter se quod haec ratio dicendi latior sit, illa loquendi contractior. Volo igitur huic summo omnem quae ad dicendum trahi possit loquendi rationem esse notam; quae quidem res, quod te his artibus eruditum minime fallit, duplicem habuit docendi viam. Nam et ipse Aristoteles tradidit praecepta plurima disserendi et postea qui dialectici dicuntur spinosiora multa pepererunt. ego eum censeo qui eloquentiae laude ducatur non esse earum rerum omnino rudem, sed vel illa antiqua vel hac Chrysippi disciplina institutum. Noverit primum vim, naturam, genera verborum et simplicium et copulatorum; deinde quot modis quidque dicatur; qua ratione verum falsumne sit iudicetur; quid efficiatur e quoque, quid cuique consequens sit quidve contrarium; cumque ambigue multa dicantur, quo modo quidque eorum dividi explanarique oporteat. Haec tenenda sunt oratori
Abbreviated transcription (Latin):
non te hoc solum esse lecturum: qui ea multo qͣ nos quii
quasi docere iudeamur habeas nonora. Sed hunc librumt¬
& si mimis nostra comendauone : tuo tamen nomine diul¬
sit eius ꝓpria fuse lateq dicendi: sed & uicinam eiust¬
ꝓprie ac finitimam di alecticoꝵ scientam assume ꝗͣ ꝗͣ
aliud uidetur oratio esse: aliud disputano: nec iddemlo¬
qui esse quod dice. attamen utrũq in disserendo est. dis¬
putandi ratio & aeloquendi di alecticoꝵ sit. oratoꝵ aut̃
dicendi & ornandi. Zeno quidem ille a quo disciplina
storcoꝵ est manu. demostrare solebat. quid interhas ar¬
tes inter ess&. Nam cum com praesserat digitos: pu¬
gnũq fecerat: dalecticam aiebat eiusmodi esse. cum
autem diduxerat & manum dilatauerat: palmaeis¬
luis similem aeloquennam esse dicebat. Atꝙ &̃ anter
hunc aristoteles principio artis rhetoricae: dicit illam ar¬
tem quasi ex altera parte respondere dialefticae: ut hoc

Expanded text:
non te haec solum esse lecturum, qui ea multo quam nos qui non te haec solum esse lecturum, qui ea multo quam nos qui quasi docere videmur habeas notiora, sed hunc librum etiam si minus nostra commendatione, tuo tamen nomine divulsit eius propria, fuse lateque dicendi, sed etiam vicinam eius ac finitimam dialecticorum scientiam adsumere. Quamquam aliud videtur oratio esse aliud disputatio, nec idem loqui esse quod dicere, ac tamen utrumque in disserendo est: disputandi ratio et loquendi dialecticorum sit, oratorum autem dicendi et ornandi. Zeno quidem ille, a quo disciplina Stoicorum est, manu demonstrare solebat quid inter has artis interesset; nam cum compresserat digitos pugnumque fecerat, dialecticam aiebat eius modi esse; cum autem deduxerat et manum dilataverat; palmae illius similem eloquentiam esse dicebat. atque etiam ante hunc Aristoteles principio artis rhetorical dicit illam artem quasi ex altera parte respondere dialecticae, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inter imagines tuas ac tuoꝵ. qđ eum crebro amares:
cum ad te ĩ tusculanum uenissem: imaginem aere uidi.
nihil lysiae subtilitate cedit: nihil argutus & acumini
hiꝑilis: nihil lenitate eschini. & splendore uerboꝵ.
Multe sunt cuis totae oranones subtiles: ut contra leptinẽ:
multae & totae graues. ut quaedam philippice. mul¬
tae graues: ut contra eschinem falsae leganonis: ut contra
eundem ꝓ causa cthesiphoniis. lam illud medium quotiens
uult arripit. & a grauissimo discedens eo potissimum
delabitur. Clamores tamen tum mou&: & tum ĩdicendo
plĩmum efficit: cum grauitatis locis utitur. SED ABHOC
parumꝑ abeamus: quando quidem de gne: nõ de homine
quaerimus. Rei potuis id est aeloquennae uim & naturã
explicemus. Illud tamen quod iam ante diximus memi¬
nerimus: nihil nos praeci piendi causa. esse dicturos atq
ita. potius acturos: ut existimatores uideamur loqui non

Expanded text:
inter imagines tuas ac tuorum, quod eum credo amares, inter imagines tuas ac tuorum, quod eum credo amares, cum ad te in Tusculanum venissem, imaginem ex aere vidi, nil Lysiae subtilitate cedit, nihil argutiis et acumine Hyperidi, nil levitate Aeschini et splendore verborum. multae sunt eius totae orationes subtiles, ut contra Leptinem; multae totae graves, ut quaedam Philippicae; multae variae, ut contra Aeschinem falsae legationis, ut contra eundem pro causa Ctesiphontis. Iam illud medium quotiens vult arripit et a gravissimo discedens eo potissimum delabitur. Clamores tamen tum movet et tum in dicendo plurimum efficit, cum gravitatis locis utitur. sed ab hoc parumper abeamus, quando quidem de genere, non de homine quaerimus: rei potius, id est eloquentiae vim et naturam explicemus. Illud tamen quod iam ante diximus meminerimus, nihil nos praecipiendi causa esse dicturos atque ita potius acturos ut existimatores videamur loqui, non
Abbreviated transcription (Latin):
stra: eaꝙ hanc ipsam habent quam ꝓbo uarietatem
An ego homero: ennio: reliquis poetis maximis tragicis
concederem: ut ne omnibus locis eadem contenn oe
uterentur: crebroq mutarent: nõ nunꝗͣ & ad quoti¬
dianum genus sermonis accederent. ipse nũꝗͣ ab illa. acẽ¬
rima contentione discederem. Sed quid poctas diuino ĩ¬
genio ꝓfero : histriones eos uidemus quibus nihil poss&
⁊ suo gne᷑ esse puestantius: qui non solum in dissimili¬
mis ꝑsonis satsfaciebant: cum tamen ĩ suis uersarent̃.
sed & comedum ĩ tragaedus. & tragedum ĩ comediis ad¬
modum placere uidimus. Ego non elaborem. cum dico
me: te brute dico. Nam ĩ me quidem iam pridem effe¬
ctum est quod futuꝵ fuit. Tu antem eodem modo omes
causas ages. aut aliquos causaꝵ genus repudiabis: aut
ĩ eisdem causis ꝑpetuum & eundem spiritum sine ulla
cõmutatione obtinebis. Demosthenes quidem cuius nup

Expanded text:
stra, eaque hanc ipsam habent quam probo varietatem. stra, eaque hanc ipsam habent quam probo varietatem. an ego Homero, Ennio, reliquis poetis et maxime tragicis concederem ut ne omnibus locis eadem contentione uterentur crebroque mutarent, non numquam etiam ad cotidianum genus sermonis accederent: ipse numquam ab illa acerrima contentione discederem? sed quid poetas divino ingenio profero? histriones eos vidimus quibus nihil posset in suo genere esse praestantius, qui non solum in dissimillimis personis satis faciebant, cum tamen in suis versarentur, sed et comoedum in tragoediis et tragoedum in comoediis admodum placere vidimus: ego non elaborem? cum dico me, te, Brute, dico; nam in me quidem iam pridem effectum est quod futurum fuit; tu autem eodem modo omnis causas ages? aut aliquod causarum genus repudiabis? aut in isdem causis perpetuum et eundem spiritum sine ulla commutatione obtinebis? demosthenes quidem, cuius nuper
Abbreviated transcription (Latin):
scentuli diximus de supplicio parricidaꝵ: quae neqͣꝗͣ
satis deferuisse. post ꝗͣto sentire coepimus: Quid enim
tam comune: ꝗͣ spirinas uiuis: terra mortuis : mare
fluctibus: littus eiectis: Ita uiuunt dum possunt:
ut duce animam de cȩlo non quaant. Ita moriun¬
tur: ut eoꝵ ossa terra nõ tangat. ita iactantur flu¬
ctibus : ut nunꝗͣ alluantur: ita postremo eiiciuntur
ut ne ad saxa quidem mortui cõquiescant: & quae
sequuntur. Sunt enim omĩa sicut adoles centis nõ
tam re & matritate ꝗͣ spe & expectatione laudati.
Ab hac indole iam illa matura. uxor generi nouerca
filii. filiae pellex. Nec uo̾ hic erat unus ardor ĩno¬
bis: ut hoc modo omnia diceremus: Ipsa enim illa ꝓ
roscio uiuenilis redundantia multa hab& attenu¬
ata: quaedam & paulo hylariora. At ꝓhabito ꝓcõ
nelio: compluresq alie. Nemo enim orator tã mł¬
ta. ne ĩ graeco quidem ocio scripsit: qͦ multa sũt no¬

Expanded text:
scentuli diximus de supplicio parricidarum , quae nequaquam scentuli diximus de supplicio parricidarum , quae nequaquam satis defervisse post aliquanto sentire coepimus: Quid enim tam commune quam spiritus vivis, terra mortuis, mare fluctuantibus, litus eiectis? ita vivunt, dum possunt, ut ducere animam de caelo non queant; ita moriuntur ut eorum ossa terram non tangant; ita iactantur fluctibus ut numquam adluantur; ita postremo eiciuntur ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant, et quae sequuntur; sunt enim omnia sic ut adulescentis non tam re et maturitate quam spe et exspectatione laudati. Ab hac etiam indole iam illa matura: vxor generi, noverca filii, filiae paelex. nec vero hic erat unus ardor in nobis ut hoc modo omnia diceremus. Ipsa enim illa pro Roscio iuvenilis redundantia multa habet attenuata, quaedam etiam paulo hilariora, ut pro Habito, pro Cornelio compluresque aliae. Nemo enim orator tam multa ne in Graeco quidem otio scripsit quam multa sunt no
Abbreviated transcription (Latin):
tu oratorem. cum eius studiosissimo lamene cum ess&
athenis: totum diligenussime cognorusti: neq eum di¬
mittis e manibus. Ꝙ tamen nostra & lectitas. Uides
ꝓfecto illum multa ꝑfice᷑ nos multa conari: illum pos¬
se nos uelle: quocunq modo causa postul& diceͬ. Sed
ille magnus: nam & successit ipse magnis: & maxi¬
mos oratores habuit aequales. Nos magnum fecisse¬
mus: si quidem potuissemis quo contendimus ꝑueni¬
re: ĩ ea urbe ĩ qua. ut ait antonus audinis aeloquẽs
nemo erat. At qui si antonio crassus aeloquens uisus
ter sulpicius.: Non multa graniter hortensuis. Superio¬
res magis adomne genus ap̾ti. crassum dico & antoni¬
um. leuinas igitur huius multiplicis: & aquabiliter
ĩ omnia genera fusae orationis aures cuntatis accocpi¬
mus: easꝙ nos primi quicunq eramus: & qͣ tũlũ cũq
docebamus: adhuius generis dicendi audiendi ĩ credi¬
bilia studia cõuertimus. Qtis illa clamoribus adole-¬

Expanded text:
tu oratorem cum eius studiosissimo Pammene, cum esses tu oratorem cum eius studiosissimo Pammene, cum esses Athenis, totum diligentissime cognovisti nec eum dimittis e manibus et tamen nostra etiam lectitas, vides profecto ilium multa perficere, nos multa conari, ilium posse, nos velle quocumque modo causa postulet dicere. Nam ille magnus et successit ipse magnis et maximos oratores habuit aequalis; nos minus. Magnum fecissemus, si quidem potuissemus quo contendimus pervenire in ea urbe in qua, ut ait Antonius, auditus eloquens nemo erat. atqui si Antonio Crassus eloquens visus ter Sulpicius, non multa graviter Hortensius; superiores magis ad omne genus apti, Crassum dico et Antonium. Ieiunas igitur huius multiplicis et aequabiliter in omnia genera fusae orationis auris civitatis accepimus, easque nos primi, quicumque eramus et quantulumcumque dicebamus, ad huius generis dicendi audiendi incredibilia studia convertimus. quantis illa clamoribus adule
Abbreviated transcription (Latin):
statis rabiri causa continebatur. Ergo ĩ omni gne̾ amplifi¬
cationis exarsimus. At haec interdum com panda & uaian¬
da sunt. Quod igitur ĩ accusanonis septem libris non re¬
peritur genus: quod ĩ hati: qđ ĩ cornelii: qđ ĩ plurimis
nostris defensionibus: Quae exempla. selegissem nisi uł
nota esse arbitrarer: uł posse eligert non quaererẽt. Nul¬
la est enim ullo ĩ gne̾ laus oratoris cuius ĩ nostris oratio¬
nibus non sit̃ aliqua si non ꝑfectio: at ornatus tamen
atq adumbratio. Non assequimur. At quid si quid de¬
ceat : uideamus : nec enim nuc̃ de nobis. sed de re dici¬
miis. In quo tantum abest: ut nostra miremur: utus
ꝙ difficiles ac morosi simus: ut nobis non sansfaciat ip̃e
demosthenes. Qui ꝗͣ ꝗͣ unus emin& inter omnes ĩ omni
gene dicendi: tamen non semꝑ implet auris meas: ita
sunt auidae & capaces: & saepe aliquid ĩmensum
ĩfinitumq desid erant. Sed tam en quodiam & hunc

Expanded text:
statis Rabiri causa continebatur: ergo in ea omni genere amplifistatis Rabiri causa continebatur: ergo in ea omni genere amplificationis exarsimus. at haec interdum temperanda et varianda sunt. Quod igitur in accusationis septem libris non reperitur genus? quod in Habiti? quod in Corneli? quod in plurimis nostris defensionibus? quae exempla selegissem, nisi vel nota esse arbitrarer vel ipsi possent legere qui quaererent. Nulla est enim ullo in genere laus oratoris cuius in nostris orationibus non sit aliqua si non perfectio, at conatus tamen atque adumbratio. non adsequimur; at quid sequi deceat videmus. Nec enim nunc de nobis, sed de re dicimus; in quo tantum abest ut nostra miremur, et usque eo difficiles ac morosi sumus, ut nobis non satis faciat ipse Demosthenes; qui quamquam unus eminet inter omnis in omni genere dicendi, tamen non semper implet auris meas; ita sunt avidae et capaces et saepe aliquid immensum infinitumque desiderant. sed tamen, quoniam et hunc
Abbreviated transcription (Latin):
est enim eloquens qui humilia subtiliter: & magna gra¬
uiter & mediocria temꝑate potest dice. Nemo is in ꝗes
unꝗ fuit. ne fuei̾t. Ego enim quid desiderẽ: non quidt
uderim dis puto. Redeo ad illam platonis de qua di-¬
xeram rei formam & speciem quam & si non cẽnius: ta¬
men animo tenere possuus. Non enim aeloquentem
quaero : nec quicꝗ mortale & caducum: sed illud ipsũ
cuius qui sit com̃pos sit aeloquens: Q nihil est aliud
nisi aeloquentia ipsa. quam nullis nisi ments oculis ui¬
dere possumus. Is erit igitur aeloquens: ut illud iddemi¬
teremus qui poteit ꝑua fũmisse modica temꝑate: magna
grauiter dicere. TOTAmihi causa ꝓ cecina de uerbis
in terdica fuit. res ĩ uolutas definiendo explicauimus. uis
cuule laudauimus. uerba ambigua distinximus. Fuit
ornandus in lege manilia pompeus temperata. oratione. Di¬
cendi copiam ꝑsequuti sumus. lus omne retinendae maie¬

Expanded text:
est enim eloquens, qui et humilia subtiliter et alta graest enim eloquens, qui et humilia subtiliter et alta graviter et mediocria temperate potest dicere. Nemo is, inquies, umquam fuit. ne fuerit. Ego enim quid desiderem, non quid viderim disputo redeoque ad illam Platonis de qua dixeram rei formam et speciem, quam etsi non cernimus, tamen animo tenere possumus. Non enim eloquentem quaero neque quicquam mortale et caducum, sed illud ipsum, cuius qui sit compos, sit eloquens; quod nihil est aliud nisi eloquentia ipsa, quam nullis nisi mentis oculis videre possumus. Is erit igitur eloquens, ut idem illud iteremus, qui poterit parva summisse, modica temperate, magna graviter dicere. tota mihi causa pro Caecina de verbis interdicti fuit: res involutas definiendo explicavimus, ius civile laudavimus, verba ambigua distinximus. Fuit ornandus in Manilia lege Pompeius: temperata oratione ornandi copiam persecuti sumus. Ius omne retinendae maie
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hoc solo se exercuit: aut huic generi stud& uni: nec suã
copiam cum illis duobus generibus temꝑauit: maxime est
contemnendus. Ille enim submissus qđ acute & ueterato¬
rie dicit: sapiens iam: medius: suanis: hic autem copiosis¬
simus: si nihil est aliud: uix sans sanus uideri sol&. Qui
enim nihil potest tran quille: nihil leniter: nihil partite.
definite: distincte: facete dice: praesertim cum causae par¬
tim totae sint co modo: parrim aliqua ex parte tractandae.
si is non p̃paratis auribus inflamare rem coepit: furere
apud sanos: & quasi inter sobrios bacchari uinolentus ui-¬
detur. TENMUS iginir brute quem quarimus: sed aĩo
non manu.si praebendissem: ne ipse quidem sua tanta
eloquentia mibi ꝑsuasiss&. ut se tdimiterem. Sed ĩuen¬
tus ꝓfecto est ille aloquens quem nunꝗͣ iudit antonius.
Quis est iginir: Seđ complectar breui. diseram pluribus. is

Expanded text:
in hoc solo se exercuit aut huic generi studuit uni nec suam in hoc solo se exercuit aut huic generi studuit uni nec suam copiam cum illis duobus generibus temperavit, maxime est contemnendus. Ille enim summissus, quod acute et veteratorie dicit, sapiens iam, medius suavis, hic autem copiosissimus, si nihil aliud est, vix satis sanus videri solet. Qui enim nihil potest tranquille, nihil leniter, nihil partite definite distincte facete dicere, praesertim cum causae partim totae sint eo modo partim aliqua ex parte tractandae si is non praeparatis auribus inflammare rem coepit, furere apud sanos et quasi inter sobrios bacchari vinulentus videtur. tenemus igitur, Brute, quem quaerimus, sed animo; nam manu si prehendissem, ne ipse quidem sua tanta eloquentia mihi persuasisset ut se dimitterem. sed inventus profecto est ille eloquens, quem numquam vidit Antonius. Quis est igitur is? complectar brevi, disseram pluribus. Is
Abbreviated transcription (Latin):
su magno sonimiq ferretur: quam suspice̾nt omnes: quã
admirarentur: quam assequi posse difsiderent. huius aelo¬
quentiae est tractare animos. huius omi modo ꝑmouere:
Hec modo ꝑfringit. modo ĩrepit in sensus. ⁊ serit nonas opi¬
niones cuellit insitas. Sed mͥultum interest inter hoc dic̃e¬
di genus & supiora. Qui in illo subtili & acuto elaborauͭ.
ut callide arguteq dicer&: nec quicꝗͣ altuis cogitar&. hoc
uno ꝓfecto magnuis orator est si non maximis: minimesp
Tlubrico uersabitur: & si semel constiterit: nunꝗͣ cadet.
Medius ille autem quem modicum & tempatum uoco. simo¬
do suum illud sans instruxerit non extimescit ancipitis
dicendi ĩ certosq casus. Etiam si quando minus succed&.
ut scepe fit: magnum tamen ꝑiculum non adibit. Alitẽ
enim cade᷑ non potest. At uoͣ bic noster quem principẽ
ponimiis. grauis. acer ardens. si ad hoc unum estͥ natus. aũ

Expanded text:
su magno sonituque ferretur, quam suspicerent omnes, quam su magno sonituque ferretur, quam suspicerent omnes, quam admirarentur, quam se adsequi posse diffiderent. Huius eloquentiae est tractare animos, huius omni modo permovere. Haec modo perfringit, modo inrepit in sensus; inserit novas opiniones, evellit insitas. sed multum interest inter hoc dicendi genus et superiora. Qui in illo subtili et acuto elaboravit ut callide arguteque diceret, nec quicquam altius cogitavit, hoc uno perfecto magnus orator est, et si non maximus; minimeque in lubrico versabitur et, si semel constiterit, numquam cadet. Medius ille autem, quem modicum et temperatum voco, si modo suum illud satis instruxerit, non extimescet ancipites dicendi incertosque casus; etiam si quando minus succedet, ut saepe fit, magnum tamen periculum non adibit: alte enim cadere non potest. at vero hic noster, quem principem ponimus, gravis acer ardens, si ad hoc unum est natus aut
Abbreviated transcription (Latin):
reus maxime: suntq culcissima Et ꝗͣ ꝗͣ translano
est apud eum multa tamen mutationes nusꝗͣ crebri-¬
oris. In iddem genus oranonis  loquor enim de illa
modica ac temꝑata uerboꝵ cadunt lumina omnia. mł¬
ta &̃ sententiaꝵ. late eruditaeq dis putationes ab eodem
coram erit com ꝑatus ille fortior. ꝑ se hic quem dico ꝓ¬
babitur. Est enim quoddam insigne & & florens oratio¬
nis pictum & expolitum genus ⁊̃ quo omes uerboꝵ. oẽs
sententiaꝵ illigantur lepores. hoc totum e sophistarum
fontibus defluxit in foꝵ. sed spraetum a subnlibus: repul¬
sum a grauibus. ĩ ea de qua loquor mediocritate consedit.
TERTIUS est ille amplus copiosus: grauis ornatus. ⁊̃ quo pro¬
fecto uis maxima est. hic est enĩm cuius ornatum dicẽdi
& copiam admiratas gentes: aeloquennam ĩ ciuitatibus płi¬
mum ualere passe sunt. Sed hanc aeloquentiam quae cũ¬

Expanded text:
reus maxime suntque dulcissima; et quamquam translatio reus maxime suntque dulcissima; et quamquam translatio est apud eum multa, tamen immutationes nusquam crebriores. in idem genus orationis—loquor enim de illa modica ac temperata—verborum cadunt lumina omnia, multa etiam sententiarum; latae eruditaeque disputationes ab eodem coram erit comparatus ille fortior, per se hic quem dico probabitur. est enim quoddam etiam insigne et florens orationis pictum et expolitum genus, in quo omnes verborum, omnes sententiarum inligantur lepores. Hoc totum e sophistarum fontibus defluxit in forum, sed spretum a subtilibus, repulsum a gravibus in ea de qua loquor mediocritate consedit. tertius est ille amplus copiosus, gravis ornatus, in quo profecto vis maxima est. Hic est enim, cuius ornatum dicendi et copiam admiratae gentes eloquentiam in civitatibus plurimum valere passae sunt, sed hanc eloquentiam, quae cur
Abbreviated transcription (Latin):
rem aut suauitatis aut in opiae causa transferuntur.
minata ĩ quibus ꝓ uerbo ꝓp̾rio subiicitur aliud qđ iddẽ
signific&: sumptum exre aliqua consequenn. Quod¬
ꝗͣ ꝗͣ transferendo fit: tamen alio moo transtulit: cum
dixit ennius arcem & urbem orbam: alio modo ꝓpri
am arcem dixiss&: & horridam africam terribili tremẽ
tumultu: cum dicit ꝓafris ĩmutat africam. hanca
hypalagen rhetores: quia quasi sumuntur uerba ꝓuer¬
bis.Metonymian grãci uocant. qđ nomina transfe¬
runtur. Aristoteles antem translanoni haec ipsa sb̾iun¬
git: & abusionem quam cata chrysin uocant. ut cum
minuium dicimus animum ꝓ paruo: & abutimur
uerbis ꝓpinquis: si opus est uł quod delectat uel qual
lic&. lam cum fluxerunt contnuae plures trañsla-¬
nones : alia plane fit oratio. Itaꝙ genus hoc graeciap¬
pellant allegorian nomine: recte gene melius ille qui
ista omĩa translationes uocat. haec frequentat phale¬

Expanded text:
re, aut suavitatis, aut inopiae causa transferuntur. re, aut suavitatis, aut inopiae causa transferuntur. Mutata, in quibus pro verbo proprio subicitur aliud, quod idem significet, sumptum ex re aliqua consequenti, umquam transferendo fit, tamen alio modo transtulit cum dixit Ennius arce et urbe orba sum, alio modo , si pro patria arcem dixisset; et horridam Africam terribili tremere tumultu cum dicit pro Afris immutate Africam : hanc upallagh/n rhetores, quia quasi summutantur verba pro verbis, metwnumi/an grammatici vocant, quod nomina transferuntur; Aristoteles autem translationi et haec ipsa subiungit et abusionem, quam kata/xrhsin vocat, ut cum minutum dicimus animum pro parvo; et abutimur verbis propinquis, si opus est vel quod delectat vel quod decet. Iam cum fluxerunt continuo plures translationes, alia plane fit oratio; itaque genus hoc Graeci appellant allhgori/an: nomine recte, genere melius ille qui ista omnia translationes vocat. Haec frequentat Phale
Abbreviated transcription (Latin):
tione: i& ꝓprium athicoꝵ est: ẽ quibus tamen nõ
omnes facẽti. Lysias sans. & byperides. Demades
praeter caeteros fertur. De mosthenes minus habetur:
quo quidem mihi nihil uifetur urbanns. sed nõ tã
dicax fuit: ꝗͣ facetus. Est antem illud acrioris in ge¬
nii. hoc maioris artis. UBFRIUS est aliud aliquã¬
toq robustius: ꝗͣ hoc humile de quo dictum est. sub¬
missuis autem ꝗͣ illud de quo iam dicetur amplissi¬
płimum. Est enim plenius ꝗͣ hoc enucleatum: ꝗͣ antẽ illd̃
ornatum copiosũq sumissuis. huic omnia dicendi õna¬
menta cõueniunt̾. płimũq est ĩ hac orationis forma sua¬
uitans: ĩ qua multi floruerunt apud graecos: Sed pha¬
lereus demetrius. meo iudicio p̃stitit ceteris: Cuius¬
oratio cum sedate placideq loquitur: nim illustrant eã
quasi stellae quaecsam translata uerba atq ĩmutata. ⁊¬
translata dico: ut saepe iam quae ꝑ similitudinẽ ad aliã

Expanded text:
tione, id proprium Atticorum est. E quibus tamen non tione, id proprium Atticorum est. E quibus tamen non omnes faceti: Lysias satis et Hyperides, Demades praeter ceteros fertur, Demosthenes minus habetur; quo quidem mihi nihil videtur urbanius, sed non tam dicax fuit quam facetus; est autem illud acrioris ingeni, hoc maioris artis. vberius est aliud aliquantoque robustius quam hoc humile de quo dictum est, summissius autem quam illud de quo iam dicetur amplissim est vel plurimum. Est enim plenius quam hoc enucleatum, quam autem illud ornatum copiosumque summissius. huic omnia dicendi ornamenta conveniunt plurimumque est in hac orationis forma suavitatis. In qua multi floruerunt apud Graecos, sed Phalereus Demetrius meo iudicio poratio cum sedate placideque loquitur, tum illustrant eam, quasi stellae quaedam, tralata verba atque immutata. Tralata ea dico, ut saepe iam, quae persimilitudinem ab ea