comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me equi censes proilla tibi dare annum hunc ne
cum quoq alio sit. lena. Tu ne. Uiginti minas. At¬
q ea lege si ad me alius prins attalerit ta nale.
Ioolis. Ar ego etiam prius qͣ abis quod nolo loꝗ.¬
lena. Dic qõ labet. adolis Non omiino iam ꝑñ
est reliqu quod peream magis. habe unte qd̃ postis
mim hũc michi nti sermat. nec quemqͥna ãt̾ra ali¬
nm amittat ꝓrsus ꝙꝵr me ase mr̾. lena. Qum si tu
noles domi ẜm qui sũt castrabo mros postremo ut
noles nos eẽ si graphũ facto afferres nt noles ut tibi
tum tecum una argentum afferto. facile patia cetera.¬
Adolis. Portitorum simillime sunt ianne leonine si
affer tum patent si nõ est qd̃ des nõ patent. In terii
si non in uemo ego illas ingiiti minas et profecto ⁊
nisi illõ perdo agentum ꝑ euionm est michi. Nñc
pergam ad fornm atq experiar opibus omni copia
supplicabo ex obsecrabo ut quẽq amitti indro di¬

Expanded text:
me aequom censes pro illa tibi dare, annum hunc ne me aequom censes pro illa tibi dare, annum hunc ne cum quiquam alio sit? Tene? viginti minas; atque ea lege: si alius ad me prius attulerit, tu vale. At ego est etiam prius quam abis quod volo loqui. Dic quod lubet. Non omnino iam perii, est relicuom quo peream magis. habeo unde istuc tibinum hunc mihi uti serviat nec quemquam interea alium admittat prorsus quam me ad se virum. Quin, si tu voles, domi sérvi qui sunt castrabo viros. postremo ut voles nos esse, syngraphum facito adferas; ut voles, ut tibi tecum una argentum adferto, facile patiar cetera. portitorum símillumae sunt ianuae lenoniae: si adfers, tum patent, si non est quod des, aedes non patent.— Interii, si non invenio ego illas viginti minas, et profecto, nisi illud perdo argentum, pereundum est mihi. nunc pergam ad forum atque experiar opibus, omni copia, supplicabo, exobsecrabo ut quemque amicum videro, di
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ra omma usq ad herebatis. qd̾ ego isseram. qd̃ ⁊
nolueram. fatiebatis qd̃ nolebam ant netneram a
de in dustria fugiebatis.neq conari ro facere anteba¬
tis prins. minc neq quio nelim neq nolim facitie
magm pessine. lena. Non tn scis. hic noster quest
ancupii similimus ẽ. anceps quando concinanit are¬
am effĩrdit cibum. anes assiescunt. Necc̃e face̾ sum¬
ptum qui quent lucium. Sepe edunt. Semel sunt ca¬
perte. rem solunt auenpi. Ittroem hic apio nos ectes
nobis anrea est. anceps ego sum esca ẽ meretrix lec¬
tus illex est amatores aue ᷤᷤ bñ salutaĩdoconsuestunt
cõpelanto blanditer osenlanto orcẽ uimila uenala
nemistula.Si paphilam ꝑtractabit hand est abre i¬
ancupis. Euiuiũ si sumꝑsit sum̾e eum licet sine
retibus. hoccine te esse oblitum in lido qui finsti ta¬
om. adolis Tua culpa ẽ que discipulam semitectũ
abste amones. lena. Remeato andacter mercede̾ si cris
nactus nimc abi. adoliᷤ. Mane mane andi. dic Qb

Expanded text:
 usque adhaerebatis: quod ego iusseram, quod volueram faciebatis, quod nolebam ac votueram, de industria fugiebatis, neque conari id facere audebatis prius. nunc neque quid velim neque nolim facitis magni, pessumae. Non tu scis? hic noster quaestus aucupi simillimust. auceps quando concinnavit aream, offundit cibum; aves adsuescunt: nécesse est facere sumptum qui quaerit lucrum; saepe edunt: semel si sunt captae, rem solvont aucupi. itidem hic apud nos: aedes nobis area est, auceps sum ego, esca est meretrix, lectus inlex est, amatores aves; bene salutando consuescunt, compellando blanditer, osculando, oratione vinnula, venustula. si papillam pertractavit, haud est ab re aúcupis; savium si sumpsit, sumere eum licet sine retibus. haecine te esse oblitum, in ludo qui fuisti tiu? Tua ista culpa est, quae discipulum semidoctum abs te amoves. Remeato audacter, mercedem sí eris nactus: nunc abi. Mane, mane, audi. dic, quid
Abbreviated transcription (Latin):
gratis.uerum etatis atq honoris grã hoc fiet tui qr
nobis luero finsti potins qͣ dedecori tibi. si mͥ uno
honoris cansa gratis tonodabo. adolieQnro si nõ
est. lena. Tibi non eẽ credam illa alio ⁊bit tñ.¬
adolis ubi illec qne ante dedĩ. lena Abnsa. Nam
si ea durarent michi mulier mittereti ad te. nñ¬
ꝙͣ quicꝙͣ poscerem. Diem aq solem lunam noc¬
tem hec argento non emo. Cetera que nolumne
nti greca mercamur fide. Cum apistore panem peti¬
mus ninum excenopoliosi es hñt dant mercede
Eatem nos disciplina utimuz. Semꝑ occultate sunt
manus nostre credunt qd̃ uitent. retus est michi
coactio eͣ. Si  tuiꝰ. nõ dico amplins. Adolicãliã mĩc
michi or̾onem tespoliato predicas. longe aliam in¬
ꝙͣ prebes nue atq olim cum dabam aliã atq i
olimꝰ cum illitiebas me adteblande et bñcdicite tñ
michi edes quoq arndebant tne. cum ad te ueme¬

Expanded text:
gratiis. verum aetatis atque honoris gratia hoc fiet tui, quia gratiis. verum aetatis atque honoris gratia hoc fiet tui, quia nobis lucro fuisti potius quam decori tibi: si mihi dahonoris causa gratiis dono dabo. Quid si non est? Tibi non esse credam, illa alio ibit tamen. Vbi illaec quae dedi ante? Abusa. nam si ea durarent mihi, mulier mitteretur ad te, numquam quicquam poscerem. diem aquam solem lunam noctem, haec argento non emo: ceterum quae volumus uti Graeca mercamur fide. quom a pistore panem petimus, vinum ex oenopolio, si aes habent, dant mercem: eadem nos discipulina utimur. semper oculatae manus sunt nostrae, credunt quod vident. vetus est: nihili coactiost — scis cuius. non dico amplius. Aliam nunc mi orationem despoliato praedicas, longe aliam, inquam, praebes nunc atque olim, quom dabam, aliam atque olim, quom inliciebas me ad te blande ac benedice. tum mi aedes quoque arridebant, cum ad te venie
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ ne expleri potes. modo remisisti. continno ia
ut remittam adte rogas. adolis. Dedi quidem qd̃
mecum egisti. lena. Et tibi ego misi mulierem. par
gi esse uolt. Michi quidem te pͣatere equm est tae
ut tibi durẽ diu Non tu scis que amanti ꝑeet. catem
si parcet par̃. Quasi pisci itrdem est amator lene neqͣ
est iisi recens. is ht̃ succnm is sumitatem. eñ quo
nis pacto condias. nel patinartũ nł assum norses quo
pacto lubet.is dare nolt. ipse aliquro posci. Nani de pleno¬
ubi promittitur. neq ille sit qui io det ꝗd dampin
meo. sublant nonus amator. se ut cum urdeat gani¬
det. Uera dico.ad sum quẽq hominẽ questum esse
equm est calroum. Adolis. Pdidi ister ẽẽ neradam¬
pno cum magno ineo. lena. Si castor minc habeas
qõ des. alia uerba prohibeas. Nñc q nichil habes ma¬
ledictis tu cam ductarr postalas. adolis. Non est me¬
um. lena. Nec ineum quidẽ edepol adte ut mitam

Expanded text:
numquamne expleri potes? modo remisisti, continuo iam numquamne expleri potes? modo remisisti, continuo iam ut remittam ad te rogas. Dedi equidem quod mecum egisti. Et tibi ego misi mulierem: par gi esse volt. Mihi quidem te parcere aequomst tandem, ut tibi durem diu. Non tu scis? quae amanti parcet, eadem sibi parcet parum. quasi piscis, itidemst amator lenae: nequam est, nisi recens; is habet sucum, is suavitatem, eum quo vis pacto condias, vel patinarium vel assum, verses quo pacto lubet: is dare volt, is se aliquid posci, nam ibi de pleno promitur; neque ille scit quid det, quid damni meo subblanditur novos amator, se ut quom videat gaudeat. vera dico: ad suom quemque hominem quaestum esse aequomst callidum. Perdidici istaec esse vera damno cum magno meo. Si ecastor nunc habeas quod des, alia verba praehibeas; nunc quia nihil habes, maledictis te eam ductare postulas. Non meum est. Nec meum quidem edepol, ad te ut mittam
Abbreviated transcription (Latin):
Wmnqt̾q istorum nerborum mimis philipeis
aureis nõ pot̾ auffere hinc ame si quis emptor
uencrit. Nec recte que ta in nos dicis aniuz. atq agen¬
tam merum est fixus hic apud nos ẽ. mimus taus
clano cupidinis. remigio neloq quatum potens fe¬
stina et fuge qͣ magis te in altam capessis. tam
estus te inportũ refert. adolis. Ego pol istum poͣtito¬
rem prinabo pretorio. Ego te de hinc nt menta es te
me et mea retractare exequar qm̃ me ut mentus su
non tractas que eicis domo. Lena. Magis istnc per¬
cipimins lingna dici ꝙͣ factis fore. adolis. Tolus
solitnoine ego te atq ab egestate abstrli. Solus si duc¬
tem refferre gratiam minꝙͣ potes. Len.i. Solus dnc¬
tato si semper solus que postꝙͣdabis semꝑ tibi pro¬
missum habeto.hac lege. dum suꝑes clatis.Qui mo¬
dus dandi. Nam nũꝗ tu quidem expleri potes mõ
quod accepisti hand multo post aliquro qd̃ poseas
paras. Lena. Quro mochi est ouctando. amando.

Expanded text:
que istorum verbum nummis Philippis aureis non potest auferre hinc a me si quis emptor venerit; nec recte quae tu in nos dicis, aurum atque argentum merumst: fixus hic apud nós est animus tuos clavo Cupidinis. remigio veloque quantum poteris festina et fuge: quam magis té in altum capessis, tam aestus te in portum refert. Ego pol istum portitorem privabo portorio; ego te dehinc ut merita es de me et mea re tractare exsequar, quom tu med ut meritus sum non tractas atque eicis domo. Magis istuc percipimus lingua dici, quam factis fore. Solus solitudine ego ted atque ab egestate abstuli; solus si ductem, referre gratiam numquam potes. Solus ductato, si semper solus quae poscam dabis; semper tibi promissum habeto hac lege, dum superes datis. Qui modus dandi? nam numquam tu quidem expleri potes; modo quom accepisti, haud multo post aliquid quod poscas paras. Quid modist ductando, amando?
Abbreviated transcription (Latin):
dominis atq coironctoribus. Ecoe
mine iam tu proco õme auroctum płm age minc
resite cane modo ne cratis mine quro processerim huc
et quro michi uoluerim dicam ut scuetis nomẽ
huius fabrile. Nam qõ agnmentum attinet sme bre¬
ne est. Nnne qd̃ me dixi nelle nobis dicere dicam.
hinc nomen grecc ongro est fabule demophilus sẽp¬
sit. Maccns nertit barbare asmariam nult esse si peri
nos licet.i. lepos lironsq in hac comedia. Rroicnla i¬
res est date benigne operam michi ut nos item alias

Expanded text:
ctoribus. face nunciam tu, praeco, omnem auritum poplum. age nunc reside, cave modo ne gratiis. nunc quid processerim huc et quid mihi voluerim dicam: ut sciretis nomen huius fabulae; nam quod ad argumentum attinet, sane brevest. nunc quod me dixi velle vobis dicere, dicam: húic nomen graece Onagost fabulae; Demophilus scripsit, Maccus vortit barbare; Asinariam volt esse, si per vos licet. inest lepos ludusque in hac comoedia, ridicula res est. date benigne operam mihi, ut vos, ut alias,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sũt humana. nchil perpetiram datũ. pater ado¬
loscenti dare uolt uxorez. hoc ubi mater rescunt
nissit accersi adea domum. hoc ros gesta sic ẽ benc
naletr uncite uirtute nera qd̾ fecistis ante hac
sernate nr̃os sotios neteres et nouos i
angete auxilia urĩs metis legibus plite polu¬
lespanite lantem et laurcam̃ et nobis

Expanded text:
ut sunt humana, nihil est perpetuom datum. pater adulescenti dare volt uxorem; hoc ubi mater rescivit, iussit accersi eam domum. haec sic res gesta est. bene valete et vincite virtute vera, quod fecistis antidhac; servate vostros socios, veteres et novos, augete auxilia vostra iustis legibus, perdite perduelles, parite laudem et lauream, ut vobis
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑfioem qd̃ creditum est ne bene merenti sit
malo benignitas nr̃a. hec c̃ calũma tua profecto
ceterũ exipã obsecro exip̃a exquisitote ego ẜna
sum. Pho. Equũ postulas illiꝰ ego ista ne cesso
male grã. hał. Si istanc eistelła te obsecro nt
um ẽ tencas tuum. Pho. At me huiꝰ mmiẜet. sic
facuidum censeo da isti cistelã tr intro. Abi en
istac sumul tibi anscultando. tene tu eistela tibi
abeamꝰ intro. s qd̃ nomen tuc dñc. Melems.

Expanded text:
er fidem quod creditum est, ne bene merenti sit malo benignitas. nostra haec alumna est, tua profecto ceterum ex ipsa, obsecro, exquaeritote: ego serva sum. Aequom postulas. Illius égo istanc esse malo gratiam. sed istánc cistellam te opsecro ut om est teneas tuom. At me huius miseret. Sic faciundum censeo: da isti cistellam et intro abi cum istac semul. Tibi auscultabo. tene tu cistellam tibi, abeamus intro. sed quid est nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Uid negotii hor qd̾ omnes hoĩes fabulantur p
mas michi eẽ filia innenta ⁊ lampadionẽ
me ĩ foro quesiuise auint. Lam Here undeis.
De. Ex senatu. lams audeo tibi mea oꝑaliborn
esse ampliꝰ. De. Et eñ non placet ncħil moror

Expanded text:
hoc negoti est, quód omnes homines fabulantur per vias mihi esse filiam inventam? et Lampadionem me in foro quaesivisse aiunt. Ere, unde is? Ex senatu. Gaudeo tibi mea opera liberorum esse amplius. Enim non placet. nil moror
Abbreviated transcription (Latin):
Itei censebam maria multo fitem ea ẽẽ sb̃sint᷑
os m penissie ni subuẽiss cornos pissem miser.
Numis hercle ego illu cornu ad me uẽmat neli qui
inditiu fecit ut ego illi aliꝗo bom dica. na quo de
locuz. Siluam locus extra murn ẽ ansus crebro sa¬
licto oppletus. ibi suma locu. Certu ẽ siluano potiꝰ
creda ꝙͣ fidei fuge fuge. Dii me sabun ⁊ saluatu

Expanded text:
ide censebam maxumam multo fidem esse, ea sublevit os mihi paenissume: ni subvenisset corvos, periissem miser. nimis hercle ego illum corvom ad me veniat velim, qui indicium fecit, ut ego ílli aliquid boni dicam; nam quod edlocum. Silvani lucus extra murum est avius, crebro salicto oppletus. ibi sumam locum. certumst, Silvano potius credam quam Fide.— Euge, euge, di me salvom et servatum
Abbreviated transcription (Latin):
mema tram que te adintaret. Acost Acessini ut
iusẜ̾as. ner hic sodalis tuꝰ amncꝰ optimꝰ nescio go
se suflauit uxori sue neganit posse quado arcesso
mittere. Senexuitium tibi istuc maximu ẽ.blã¬
fitium s meretitium uiris alienis mi i sb̾blã¬
direr. Itu atque arcesse illam ego itus qd̃ facto op̃¬
est nolo  accuare mi ni ꝓpera gͦ. licet
ia polego hinc alique ĩ pectꝰ initia metũ mi

Expanded text:
vicinam tuam, quae te adiutaret? Arcessivi, ut vicinam tuam, quae te adiutaret? Arcessivi, ut iusseras. verum hic sodalis tuos, amicus optumus, nescio quid se sufflavit uxori suae: negavit posse, quoniam arcesso, mittere. Vitium tibi istuc maxumum est, blanficiumst, sed meretricium, viris alienis, mi vir, subblandirier. i tu atque arcesse illam: égo intus quod factost opus volo accurare, mi vir. Propera ergo. Licet. iam pol ego huic aliquem i
Abbreviated transcription (Latin):
tro ut sb̾chcam nanĩ rursum inpulumarium iam
hic ẽ lepite lucdificatus. miẜi ut festinant senes.
Nunc ego illum nchili decrepitum men uiam
nemat nellim. ut eum ludificem uicissim postꝙͣ
hũc delusi alterum. Na ego aligo contrahere cupiͦ
litigii ĩt̾ cos dnos. s eccũ ĩ cedit at cñ aspitias t̾ste
Tultitia c̃ magꝰ mea ꝗde sententia hoĩe amato¬
iem ullu aoforn pr̃ocedere ĩ eum diem cui qd̃
net inmundo siet sient ego feci stultus cõtui diẽ
dum adsto adnocatꝰ cindam cognato meo. quẽ her¬
de ego litẽ adeo ꝑdidise gandeo. ne me ne quie
contrarier asitci aiũs nec neͣ assit quem ad uocet.
si negat adcc̃ erammatum admitat domin s uco¬
rem ante edes ecci. hei miẜo mͥ metuoꝰ nõ sit sur¬
da atq hoc nibin erit. Elcostͣ. Andiniccastor cũ ma¬
tinitas. Cleost. Te censtor p̾stolabar Senex. Iam ne
orata res est. iam ne hanc tradnxisti huc ad nos

Expanded text:
tro, ut subducam navim rusum in pulvinaria.— Iám tro, ut subducam navim rusum in pulvinaria.— Iám hic est lepide ludificatus. miseri ut festinant senes. nunc ego illúm nihili decrepitum meum virum veniat velim, ut eum ludificem vicissim, postquam hunc delusi alterum. nam ego aliquid contrahere cupio litigi inter eos duos. sed eccum incedit. at, quom aspicias tristem, ltitia magna est, mea quidem sententia, hominem amatorem ullum ad forum procedere, in eum diem quoi quod amet in mundo siet; sicut ego feci stultus: contrivi diem, dum asto advocatus cuidam cognato meo; quem hercle ego litem adeo perdidisse gaudeo, ne me nequiquapercontarier, adsitne ei animus necne adsit, quem ádvocet: si neget adesse, exanimatum amittat domum. sed uxorem ante aedis eccam. ei misero mihi, metuo ne non sit surda atque haec audiverit. Audivi ecastor cum mativitas? Te ecastor praestolabar. Iamne ornata res? iamne hanc traduxti huc ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
libere edes. ut sibi essent casina qͦ dedncerent.
lum̃ p̾sioin ppłi. Mens nicinus meo in¬
nor arcessit. salne cleostrata. Cleost. Et tn alcesime
ubi tua nxor: alc̾. Intͦ be illa si se arcessas manet.
na tuꝰ nir me orauit ut ea istuc adte ad nitum
miteͣ uin nocem. Cleo. Sine nolo si occupata ẽ.¬
Alc̾ Otin est. Cłeo. Nichil moror ei molesta
esse nolo post cũ uenero. aleͬ. Nõ ornatis istic
apud nos imiptias. Cleo. Orno et patro. alc̾.¬
Aum ergo opus ẽ adintrice sitis domi est ubi
nuptieꝰ fuerint tñ ista ꝯnembo nũc uale. atq istã
ibe. alc̾. Quid ego mĩc fatia flagitiũ maximũ
feci miser ꝓpter opera illiꝰ uri improbi edentali ꝗ
hocmͥ ꝯtraxit oꝑam uxoris policear foras. O.uasi
catille. tum flagitium hoĩs qui dixit suam uxorem
hanc arcessituram ec̃. ea se ea negat morarier. atq
edepol mirum n sbolet iam hoc hinc icine mee.
Uerum ant̾ ultro uersimi cum eam mecum ratioẽ

Expanded text:
liberae aedes ut sibi essent, Casinam quo deducerent. lumen, praesidium popli, meus vicinus, meo vino arcessit. salve, Cleostrata. Et tu, Alcesime. ubi tua uxor? Intus illa te, si se arcessas, manet; nam tuos vir me orávit, ut eam ístuc ad te adiutum mitterem. vin vocem? Sine eam nolo si occupata est. Otium est. Nil moror, molesta ei esse nolo; post convenero. Non ornatis istic apud vos nuptias? Orno et paro. Non ergo opus est adiutrice? Satis domist. ubi nuptiae fuerint, tum istam convenibo. nunc vale, atque istanc iube.— Quid ego nunc faciam? flagitium maxumum feci miser, propter operam illius hirqui ímprobi, edéntuli, qui hoc mihí contraxit; operam uxoris polliceor foras, quasi catillatum. flagitium hóminis, qui dixit mihi suam úxorem hanc arcessituram esse; éa se eam négat morarier. atque edepol mirum ni subolet iam hoc huic vicinae meae. verum autem altrovorsum quóm eam mecum rationem
Abbreviated transcription (Latin):
est. quin uero aut stupro in nenerit hic niri cen¬
seo om̃e eẽ quicꝗd tum ẽ. Cseo. Tu ꝗdem adner¬
sus tuam amicam oĩa loqueris. My Cace sis
stulta ⁊ mͥ anscnlta. nolisis tn illi adnersari. sinc
amet. sine qd̾ lubet et to fati. at qn̾ nichil tͥ domi

Expanded text:
t súbtrahat aut stupro invénerit. hóc viri cénseo esse ómne, quidquíd tuom est. Tu quidem advorsum tuam amicam omnia loqueris. Tace sís, stulta, et mi auscúlta. nolí sis tu illi advórsari, sine amét, sine quod lib
Abbreviated transcription (Latin):
On ego mũc mediocri ĩ cedo iratus iaconola.
apd te reposm. uita proꝑa ponẽ. Lico. Non egoi¬
edepol mĩc ego tr me diceri macto ĩ fortumo. s capse
illa qua mactare soleo em nichil debeo. Nete michi
fatias ferotez. ant supplicare censeas nͦ tu me ꝗde i
ũqͣ sb̃iges reditu ut redla tibi. nec daturꝰ su.
Mił̃. Ego istuc eu eredeba credidi tenichil esse red¬
diturn. lico. Cur nc̃ ame igitur petis. Miles. Seize
nolo eni recblrdisti. Lico. Insco liberto tuo. is sum ã¬
nu se noc azi dixit. ei recdlroi. qui has tabellas obsi¬
gnatas attullit. Miles. Quas tri michi tabellas quos
tu mͥ luscos libertos. quos sumãnos somnias . nͦ mͣ
quide libertus ullus est. Lico. Facis sapientiꝰ qͣͣ
pars lenon̾ libertos qui habent.⁊ cos defunt. Mileş.¬
Quiꝰ fecisti Lico. Qd̃ in.idasti feci tin honoris gratia.¬
Quis res publica et pͥnata gent᷑ nõ eis crederem. ego
habeo tibi res solutas recte. bellator ualle. Miles. Quro¬

Expanded text:
n ego nunc medíocri incedo irátus iracúndia, apud te deposivi, vitam propera ponere. Non edepol nunc ego te mediocri macto infortunio, sed eopse illo quo mactare soleo quoi nil debeo. Ne te mi facias ferocem aut supplicare censeas. Nec tu me quidem umquam subiges, redditum ut reddam tibi, nec daturus súm. Idem ego istuc quom credebam credidi, te nihil esse redditurum. Quor nunc a me igitur petis? Scire volo quoi reddidisti. Lusco liberto tuo, is Summanum se vocari dixit, éi reddidi. qui has tabellas obsignatas attulit. Quas tu mihi tabellas? quos tu mihi luscos libertos, quos Summanos somnias? nec mihi quidém libertus ullust. Fácis sapientius quam pars † lenonum, libertos quí habent et eos deserunt. Quid feciQuis res publica et privata geritur, nonne eis crederem? ego abeo, tibi res solutast recte. bellator, vale. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Idire uocem insa sum ante edeᷤ mõ mõ mei lã¬
padici ẜm. lamp. Nõ surda es hera recte arroi¬
iusti. Pħo. Quid agis hic. LamQd gandeas. Pħ¬
Cud io ẽ: Lam Hĩc exhise edibus paulo prins i¬
ndi exeuntem muliere. Pħo. Illamqͤ meã gna¬
tam sustalerat. lam. Iam re tenes. Pho. Quit
postea. Lam Bico ei qno pac eã abypohomo in¬
deri heri lez filia nr̃m sustolere. Pħo. Etimuit
tũ illa. lam. Ia orret corpus. cor salit. nam inde
chi abypockomo menuim aferri ꝑuolam puel¬
lam. eãq me m̃ supponẽ. Pħo Agẽ ꝑge queso am¬
mus andure expetit utres gesta sit. lam. Utinã
andrre queas nõ ꝑgo illa

Expanded text:
cem visa sum ante aedis modo mei Lapadisci servi. Non surda es, era: recte audivisti. Quid agis hic? Quod gaudeas. Quid id est? Hinc ex hisce aedibus paulo prius vidi exeuntem mulierem. Illam quae meam gnatam sustulerat? Rem tenes. Quid postea? Dico éi, quo pacto eam ab hippodromo viderim erilem nostram filiam sustollere. extimuit tum illa. Iam horret corpus, cor salit. nam mihi ab hippodromo memini adferri parvolam puellam eamque me mihi supponere. Age perge, quaeso. ánimus audire expetit ut gesta res sit. Vtinam audire non queas. Pergo illa
Abbreviated transcription (Latin):
E expectetis spectarores du illi huc aduoe¬
exeant nemo exibix. om̃s intus confitiet
delinquit bibet mĩc qd̃ ad nos spectatores reli¬
qun relinquitur. more maioru date plansu
postrema in comedia.

Expanded text:
e exspectetis, spectatores, dum illi huc adexeant: nemo exibit, omnes intus conficientdeliquit bibet. nunc quod ad vos, spectatores, relicuom relinquitur, more maiorum date plausum postrema in comoedia.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ quẽque angulum de humero unã spledidã incau
polus ad quã putatur totus mundus reuolui minor are¬
turus qui ad aquilonẽ adiac&: in longi tudine quide¬
hab& quartã partẽ equi noctialis circuli & sorter¬
septem alcctere aut̃ hab& sortẽ unã semis que aboc¬
merum hab& principatum desagit tario nouissima
adorientem adiccc& ad sũmũ habens piscem sontes
xuii Item aqui lonium duobus quibus in numuro
distat aquilonio polo sor tes xl. pestant equi noc ⁊¬
ales austreclis quoque ẽ qui in cauda pe liqui ueno
duo nominantur circenses eo quod in circurtuꝑ ã bu¬
lent

Expanded text:
unumquemque angulum in umero unam splendidam, in caupolus, ad quem putatur totus mundus reuolui. Minor arcturus, qui ad aquilonem adiacet, in longitudine habet quartam partem aequinoctialis circuli et sortes VII. A latere autem habet sortem unam et semis quae ab Vmero habent principatum. De sagittario nouissima ad orientem adiacet ad summum habens piscem sortes XVII. Item aquilonium duobus quibus in humero distat aquilonio polo sortes XL. Restant aequinoctialis. Australis quoque est qui in cauda. Reliquae uero duae nominantur circenses eo quod in circuitu ambulent
Abbreviated transcription (Latin):
rutis pedͥẽ ad pedẽ tendit hice in ordine quar tu daueneus
circulus hunc recipit apedibus usq ad pectus reliquumaut¬
in t̃medũ Excedit ei ab arͦ tco et aestiuo solis dcio ꝑ uit e go sicut
euri pedes uit aethiopũreȩ: andro mede aut pect̃ qui filiã
sua ad caetum dicitur ad posuisse quã ꝑseus diuus saluaut
quidem stellas incapite splendidas i index tera manu niada

Expanded text:
cet eius pedem tendens. Hic est in ordine quartus. Arcticus circulus hunc recipit a pedibus usque ad pectus. Reliquum autem eius excedit ab arctico et aestiuo solstitio. Fuit ergo, sicut Euripides ait, Aethiopum rex, Andromedae pater, qui filiam suam ad cetum dicitur adposuisse, quam Perseus saluauit. quidem stel
Abbreviated transcription (Latin):
aturas rerũ uarias labentis a eiui
Perstrixititulis tpr̃a lata citis
Bed a dei famulus tufixa obsecro ꝑhennẽ
Qui legis astra suꝑmente tuere diem.

Expanded text:
aturas rerum varias, labentis et aevi Perstrinxi titulis, tempora lata, citis, Beda Dei famulus; tu fixa, obsecro, perennem, Qui legis astra, super mente tuere diem.
Abbreviated transcription (Latin):
et estui quodiuteta ante cedit super ipsãs
iace distans sortes triginta ⁊ten a quilonius
quisuꝑ humercs quidistat abaquilonio polo soa¬
decem &iocto semis australis qui in duobus ret¬
sis pedibus quidis tat apolo aquilonio soe tesq

Expanded text:
tes XL quod iuxta antecedit super ipsam iadiacet distane sortes XXX. item aquilonius est, qui super humeros et distat ab aquilonio polo sortes XVIII s. australis, qui in duobus retrorsis pedibus, qui distant a polo aquilonio sortes
Abbreviated transcription (Latin):
afric leua Europa interhas. Asia magnitudinis
conparilis duabus Termini amnes tancis & inilus
xu pas suũ in longitũdinẽ quas dixim fauces ocecaens
patent Uin latitadine. Europuergo aboccidene
usque ad septentrionẽ a sicuero sep tentrione
porientẽ usque admeridiẽ: atque inde africa
ameridie us que ad occidentẽ extenditur

Expanded text:
Africa, laeva est Europa: inter has Asia magnitudine Africa, laeva est Europa: inter has Asia magnitudine compar est aliis duabus. Termini sunt amnes Tanais et Nilus. XV passuum in longitudine quas diximus fauces Oceani patent: V in latitudine. Europa ergo ab occidente usque ad septentrionem, Asia vero a septentrione per orientem usque ad meridiem, atque inde Africa a meridie usque ad occidentem extenditur
Abbreviated transcription (Latin):
tremendo uel deiscendo cogite fundere undeccua
terrarũ his motibus subiacent. ut pote uenticcipatia
cerenosaautẽ & solidacarent neque enimfiunt nisicac¬
lomarique tranquillo & uento inuencis terrȩ condito
ellus sicilie quȩ cacuernosa & suphurea bitumine stra¬
touentis poene ota &ignibus pat& spũ intror sus
cũigni conuertente multis sepe locis fumũ uel uapores
uel flã mas eructat uel&iã uento acrius incũbente
arenarũ lapidũuemores egerit. Inde montis a &hne
ad exẽplũ gehenne ignistã diutinũ miratur incendiũ
quod insulcrũ eolidũ decunt undis nutrir. Dũa quarũ
uenis terrae difususus fom̃ta accendat hine salle canes
latrare finguntur. dũꝓculnauigantes undarũ fremore
partes Euro pã asiã & africã, Origo abocususolis & gadi¬
tuno fr&o quia in rũpens oceanus athalnticus in maria
interiora difunditur hin intrantidextera est¬

Expanded text:
tremendo vel dehiscendo cogit effundere. Unde cava tremendo vel dehiscendo cogit effundere. Unde cava terrarum his motibus subjacent, utpote venti capacia: arenosa autem et solida carent. Neque enim fiunt, nisi coelo marique tranquillo, et vento in venas terrae condito. dium Aetnae. Tellus Siciliae, quae cavernosa et sulphure ac bitumine strata, ventis pene tota et ignibus patet, spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente, arenarum lapidumve moles egerit. Inde montis Aetnae ad exemplum gehennae ignium tam diutinum durat incendium, quod insularum Aeolidum dicunt undis nutriri, dum aquarum venis terrae diffusus fomenta ignis accendat. Hinc Scyllaei canes latrare finguntur, dum procul navigantes undarum fremore partes: Europam, Asiam, Africam. Origo ab occasu solis, et Gaditano freto, qua irrumpens Oceanus Atlanticus in maria interiora effunditur: hinc intranti dextera
Abbreviated transcription (Latin):
ceemonẽ rauennã transalpus nãgalliã pireneũ
celtiberiã gnominioniaxxxi. umbrexxxu. ãplissima
niae rallias ingreditur Agͥngis simusdies orarũ
xubiscirculi santiqui duos p̃ponunt unũ ꝑ insulã
meroen & tolomccidã rubrimaris urbem ubi lon¬
gissi mus dies Xnior arũẽ dimidia hora amplioꝵ
Alterũ ꝑsreno egrpti quodẽ ortrũ xiii duosque subiciunt
a ripheis iugis inthilen in quodies contineant᷑ noctesque
tẽpore equi noctu die paculo plus quã dimidiũ gnomini¬
onis mensurũ efficit in arbe roma uui pars gnominio
nis de eẽ umbra Inoppido ancona suꝑ est quintatricesi¬
ma in parte italiȩ quae uenaiaapellatur Isdẽ hor
ũbra gnominioni parsit. Simili modo quidẽ est suꝑ
alexandria quinque milibus sttediũ solstitii die medio
die fieri dicunt Ne ac diebus inmeridiẽ ũ bruicaisita
gie cauernosis incluso qui hanc horribili fremore ꝑ cur¬
rens& euaderenitens uariomur mure concutit & se

Expanded text:
Cremonam, Ravennam, transalpinam Galliam, Pyrenaeum, Celtiberiam. Gnomoni XXXV pedes umbrae XXXVI. Amplissima niae Gallias ingreditur. Longissimus dies horarum XVI est. His circulis antiqui duos praeponunt, unum per insulam Meroen, et Ptolemaidam Rubri maris urbem, ubi longissimus dies horarum XII est, dimidia hora amplior: alterum per Syenem Aegypti, qui est horarum XIII. Duosque subjiciunt, a Riphaeis jugis in Thulen in quo dies continuantur noctesque tempore, aequinoctii die paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In urbe Roma nona pnis deest umbrae, in oppido Ancona superest quinta tricesima, in parte Italiae, quae Venetia appellatur, isdem horis umbra gnomoni par fit. Simili quidem modo est super Alexandriam quinque millibus stadiorum, solstitii die medio st solstitium die fieri dicunt mediis XC diebus in meridiem umbra sita. giae cavernosis incluso, qui hanc horribili tremore percurrens, et evadere nitens, vario murmure concutit, et se
Abbreviated transcription (Latin):
Icto circulis terra ꝓdierũ uarieate distinguitur. primus
ab indie parte australi ꝑrubrimaris in colas & a frice
maritim ad colũ naserculis ꝑuenit quoe qui noctii diemedio
nom̃ uii pedia ũbra iii pedes longũ redđ Dies uero longis¬
simus qua tuor decim horcis equi noctiules hab& Secundus
equi noctio ax& v pedũ ũbra xin pedes longũ facit
diescutẽ maxima XIIII orcrũest accedente bis U parte

Expanded text:
Octo circulis terra, pro dierum varietate, distinguitur. Primus Octo circulis terra, pro dierum varietate, distinguitur. Primus ab Indiae parte Australi, per Rubri maris accolas, et Africae maritima ad columnas Herculis pervenit. Quo aequinoctii die medio gnomon VIII pedum, umbram IV pedes longam reddit. Dies vero longissimus XIV horas aequinoctiales habet. Secundus aequinoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes longam facit. Dies autem maxima XIV
Abbreviated transcription (Latin):
rentibus atque &iã insummis iugis erumpente TERRE DE
erra fundata est suꝑstabilitatẽ succ̃ abis sassicut palliũ a mic¬
tus eius Sicut enimigniũ sedes non est nisiignibus aquarũ nisi in
increcituris ac mediũtã quã grauissima locũtenent cũ aqua
aer & inis ut leuitate naturȩ ita & situse adaltiora ꝑueniant
rbẽ terrae dicimus non quod absuluti orbis sit forma
intantam montiũ cãporũque disparilitatẽ. sed cuius amplexus
sicuncta linȩtrũ conp̃hendantur ambitu figurã absolut orbis
eficiant Inde enim fit ut septentrionalis plage sideri nobis
semꝑ coppareant meridi ane nũquã Rursusque hocillis non
cernantur obstante globotorrarũ sep tentriones non cerni¬
eiusdẽ orbis maior pars aboriente ad ocasum quã ameridie
ad septentrionẽ habituur hic calore illic rigore ꝓibente acces

Expanded text:
rentibus, atque etiam in summis jugis erumpente. CAPUT XLrentibus, atque etiam in summis jugis erumpente. CAPUT XLe positio. Terra fundata est super stabilitatem suam, abyssus sicut pallium amictus ejus. Sicut enim ignium sedes non est nisi in ignibus, aquarum nisi in in creaturis, ac medium, tanquam gravissima, locum tenet, cum aqua, aer, et ignis ut levitate naturae, ita et situ se ad altiora praeveniram globo similem. Orbem terrae dicimus, non quod absoluti orbis sit forma, in tanta montium camporumque disparilitate, sed cujus amplexus, si cuncta linearum comprehendantur ambitu, figuram absoluti orbis efficiat. Inde enim fit ut septentrionalis plagae sidera nobis semper appareant, meridianae nunquam; rursusque haec illis non cernantur, obstante globo terrarum. Septentriones non cerniejusdem orbis pene dimidio major pars ab oriente ad occasum, quam a meridie ad septentrionem habitetur: hinc calore, illinc rigore prohibente access
Abbreviated transcription (Latin):
rubent inficitur. Ideoque indeminiũ & aliae colores pic¬
turterũ rubrȩ quae gemine leguntur. Scinditur autẽ
Vili flumine quod inter hortũ solis & custrũ nascitur ꝓpluuus
ut iter egrptus propter solis calorẽ hrmbres & nebula respuens
mense enim maio dũ ostia eius quibus inmare influit tephiro
flante undiseiectis arenarũ cumulo p̃struuntur pcculatim
intumes cens acr& oꝓpulsus planã rigute grpti uento cutẽ ces¬
sante ruptisque harenarũ cumulis suoreditur alueo
qua oreator orbẽ medio ãbitu precinxit quae exomni
parte incentrũ terrȩ uerger& & in interior anitens decide¬
re non poss& utcũ terraarida & sicaa consture ꝑse acsinȩ hu¬
more nequir& necrursus stre aquae nisi sustinente terrte
mutuo inplexu iungerentur acsinus pandente illauero ꝑ ma¬
nente totã intra extra. infra. supra uenisueuinculis discur¬

Expanded text:
rubent, inficitur. Ideoque inde minium, et alii colores picrubent, inficitur. Ideoque inde minium, et alii colores picturarum, rubraeque gemmae leguntur. Scinditur autem ilo flumine, quod inter ortum solis et Austrum enascitur, pro pluviis utitur Aegyptus, propter solis calorem imbres et nubila respuens. Mense enim Maio, dum ostia ejus, in quibus in mare influit, Zephyro flante, undis ejectis arenarum cumulo praestruuntur, paulatim intumescens, ac retro propulsus, plana irrigat Aegypti; vento autem cessante, ruptisque arenarum cumulis, suo redditur alv terram necti. Aqua Creator orbem medio ambitu praecinxit, quae ex omni parte in centrum terrae vergeret, et in interiora nitens decidere non posset, ut, cum terra arida et sicca constare per se ac sine humore nequiret, nec rursus stare aqua, nisi sustinente terra, mutuo amplexu jungerentur, hac sinus pandente, illa vero permeante totam intra, extra, supra, infra, venis ut vinculis discur
Abbreviated transcription (Latin):
luñ .÷. &xu ostendens. & quiꝑ equi noctialis soltitia solito
incrementa certissimo lñ reuocantur ambitu. Illa semꝑ
uodmare fluuiorũ ocursu noncugetur. Dicunt naturediter
salsis uadis fluentiũ dulce consumi ueluentis aut uapore
solis abripi ut in lacis lacunisque ꝓbamus inbreui momento de¬
siccatis uel &icc̃ occulto meatu in suos refluere fontes & solito ꝑsuos
annos gressureccarrere marinis autẽ aquis dulces su ꝑfund¬
ut puto teleuiores ipsas uero ut grauiores nature magis susti
Mare idcir co dicunt salsum ꝑmaner& a fluminibus uel pluuiis
in rigatũ quod ex hostro a soledulci tenuoque liquore quẽ
facillime erahit Uisigne a omnis asperior cãssiorqueliquat᷑
Ideoque summã equorũ aquã dultiorẽ esse ꝓfundã sed indul¬
cibus cequis lune climentũ esse sicut solis in macri
tureliter hab& sed uicinis littoribus quae sanguineo colore

Expanded text:
ntam ostendens, et per aequinoctia vel solstitia solito ntam ostendens, et per aequinoctia vel solstitia solito incrementa certissimo lunae revocantur ambitu: illa semper ur mare non crescat. Quod mare fluviorum accursu non augetur, dicunt naturaliter salsis vadis fluentum dulce consumi, vel ventis aut vapore solis abripi, ut in lacis lacunisque probamus in brevi momento desiccatis, vel etiam occulto meatu in suos refluere fontes, et solito per suos amnes gressu recurrere; marinis autem aquis dulces superfundi, utpote leviores; ipsas vero ut gravioris naturae, magis sustiMare idcirco dicunt salsum permanere, tot fluminibus ac pluviis irrigatum, quod exhausto a sole dulci tenuique liquore, quem facillime trahit vis ignea, omnis asperior crassiorque linquatur. Ideoque summam aequorum aquam dulciorem esse profunda. Sed in dulcibus aquis lunae alimentum esse, sicut solis in mari. turaliter habet, sed vicinis littoribus, quae sanguineo colore
Abbreviated transcription (Latin):
uquaru duplicinaturt formantus  se ne soe mcorue pugnes
quua durlicitur interro nã sed sei mari conuenie ntes
moralibus fructus nueriunt interris & cere dulces quat¬
inoo londs ftuctibus sitique sedan de congr uure deslienaat
a su nourulis st quatritur utraque autẽ des henant
da inelee rutrũ esfundetur hoc ꝑmarinoru bolerẽ eide¬
dẽ inqlle phumã di fusa queant maris uerof menos s erebris
terrarũ sputiedi tnguntur ut egentiu terminosuntere¬
stus oce ani lunã sequitur tãquã eius aspiratĩone
retror sum trahatur eiusque inpulsu retrutore¬
fundatur qui cotidie bisad fluere & remeare unius
semꝑore do drantẽ & semuntia transmissa uidetur eius¬
que om̃scursus illius ledones & malinas. id est inminores
estus diuiditur &maiores Sed ledona .VI. &x xlũ in coans¬
quot hõr occurrit. tot &recurrit. malinacutẽ a .xiii
& uiginti octo incipiens citior in ascessa sed tardior in re¬
cessec. octo diebus & quinde cimhortis ꝑseuerat in mediosui

Expanded text:
uarum duplici natura formantur et reformantur omnia quae cernuntur in terra. Nam salsae in mari convenientes mortalibus fructus nutriunt in terris et aere, dulces aptius alendis fructibus sitique sedandae congruunt. Sed quae harum naturalis sit quaeritur. Utraque autem deprehenditur, dum in alterutrum refundi, haec per marinorum olerum cineres, illa per humum diffusa queant - maris vero fretibus crebris terrarum spacia distinguuntur, ut et gentium terminos interXXIX. De aestu Oceani. Aestus Oceani lunam sequitur, tanquam ejus aspiratione retrorsum trahatur, ejusque impulsu retracto refundatur, qui quotidie bis adfluere et remeare, unius semper horae dodrante et semiuncia transmissa, videtur, ejusque omnis cursus in laedones et malinas, id est, in minores aestus dividitur et majores. Laedon enim VI accurrit quot horis occurrit tot et recurrit. Malinas autem a XIII et a XXVIII incipiens, citior in accessu, sed tardior in recessu, septem diebus et duodecim horis perseverat, in medio sui
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝑcaespicis partes taurũ paphiliã rodũ crcladus
sircicusas caca nenses gades gnomimonis cuntȩ ũbrã
ax umuntiarũ faciunt longis simusdies horaerũ xuiii
tere imaui ꝑ efesa mare crladũ septentrionaelia
siciliȩ narbonensis galliae exortiua a frice maritima
tendit ad occosũ gnominioni AXI pedũ respondentum¬
breui pedũ longissimus dies hab& horas xinii & in duas
unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu
cas pumaris baceruarmenia macedoni tarentum
tuscũ mare balecres hispania media gnominionis
uII pede sumbris ut maximus dies horarũxu Sextus
ãplectitur caspias gentes caucasũ samothbrathiã
il lirios cãpaniã & ruriã massiliã his paniã terra¬
conensem mediã & inde plusiã nãgnominioni pedes

Expanded text:
urum, Pamphiliam, Rhodum, Cycladas, Syracusas, Catinam, Gades: gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus dies horarum XIV tere Imai per Ephesum, mare Cycladum, septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, Africae maritima tendit ad occasum. Gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus dies habes horas XIV et tertias duas unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu Caspii maris Bactrii, Armenia, Macedonia, Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania, Media. Gnomonis septem pedes, umbris VI pedum. Maximus dies horarum XV. Sextus amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam, Massiliam. Hispaniam, Terraconensem mediam,
Abbreviated transcription (Latin):
dendo nobiscandidã pacrtem reuoluere uel at ramite
adie quidem crescente supinam cerninouam lunam
ut pore superemsoli &adaquilonia subeunter
Deprescentem uero erectam adeiectam in ausblor¬
plencem plenam autẽ soli semꝑ cduerscm sublimẽ
Humili soli humileque sublimi qua lucere dodrantis semu¬
tias horarum ab secunda adiciente cs que edplene unbante¬
tea hentẽque indiminutionẽ intraquatuor decim autẽ po¬
tes solis semper occultã esse nouissimam uero primnemq¬

Expanded text:
ndo, nobis candidam partem revolvere, vel atram. Et die quidem crescente, supinam cerni novam lunam, utpote superiorem sole, et ad Aquilonia subeuntem; decrescente vero erectam et dejectam in Austros, plenam autem soli semper adversam. Sublimem humili sole, humilemque sublimi, quancias horarum ab secunda adicientem usque ad plenum orbem detrahentemque in deminutionem; intra XIIII autem partes solis semper occultam esse. qui argume
Abbreviated transcription (Latin):
simul est appositũ globi noctẽ acut ãbitudinẽ adferente
ẽpore enimaelexandrimaegni lunc defecit incer cebice hõr
noctis secundec Ecidẽque insicilic exoriens & solis defectũ

Expanded text:
simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem afferente. simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem afferente. Tempore enim Alexandri Magni luna defecit in Arabia hora noctis secunda, eademque in Sicilia exoriens. Et solis defectum,
Abbreviated transcription (Latin):
&ic̃ retrcere uel adicere recorderis UIIII horas in lunc
occultari sed solis defectũ non nisi nouissima primauefieri
luna quod uocant coitum luna autẽ non nisiplena non
posseuero totũ solem a dimiterris intercedente luna si terra
maior e& quã luna Om nibusccatẽ annis fieri utriusque side¬
ris defectũ statutis diebus horisque subterra. nectamen cũ
suꝑ ne fiant ubi que cerni aliquando propter nubila sepi¬
us globoterra e obstante cũ exitatibus mundi & luna defectũ
utrũque sidus defecisse. Simili c̃miratione luñ in occasude¬
fecisse utroque suꝑterrũ conspicuo sidere. Sed ne
singulismensibus eclipsis fier& latitudo signiferi lunã
superius inferiusce transmittit. ubi on sit eteuare
Nefectus solis aclune ues ꝑtinos orientis incole non sen¬
ꝓtiunt nec matutinos ad occasũ habitantes obstante globo
terrarũ neque enim nox aut dies quã uis eadẽ toto orbe

Expanded text:
etiam detrahere vel adjicere recorderis, novem horis in luna etiam detrahere vel adjicere recorderis, novem horis in luna occultari; sed solis defectum non nisi novissima primave fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem non nisi plena. Non posse autem totum solem adimi terris intercedente luna, si terra major esset quam luna. Omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectum statutis diebus horisque sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi; et lunae defectum utrumque sidus defecisse, semel jam, mira ratione, lunam in occasu defecisse, utroque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fieret, latitudo signiferi lunam superius inferiusve transmittit. CAPUT XXIII. Ubi non sit et quare. Defectus solis ac lunae vespertinos orientis incolae non sentiunt, nec matutinos ad occasum habitantesobstante globo terrarum. Neque enim nox aut dies, quamvis eadem, toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
duobus scilice diebus & sexhoris & bis se. Id est oelo unti
unius aere psingulasigna decurrens a dier goiuefiscor
inquo signo fline uer sȩtur. sume luna que uolueris com¬
quinque et gofenis ex quolon e nattest exactis que hait
dubiae in eodẽ quosolest sidere semꝑ accenditur insexto iã
signo lunaduo decima commoratur. Quodsi: i. remanserit
sex horis signi sequentis noueris eẽ conplaas. Siduo x ii¬
Sitria XIII. Si quatuor diẽ integrũ. Siocto octies senasoras
id est duosadiccios eẽ dies Ex quibus tamenhoris ꝑterna sẽꝑ
signa binas subtraere memento Operosũ ẽ eniminsingulis
signis orisminutatim diuidere ꝑuntias unde in p̃sentiquã¬
uis adonas portiones triarem anserint. non bor tamen
XUIII. sed xui. sexti signi duodecima luna conplebis: & hȩc
quidẽ lunce in prima uel medice parte signi cuius lib& natae
promptaẽ conputatio. Sinaũt alias quod primo signo luna
accensa ł dep̃serit uel ranuerit partes totsequentibus

Expanded text:
Duobus scilicet diebus et sex horis et bisse, hoc est octo unciunius horae, per singula signa decurrens. Si ergo vis scire, in quo signo luna versetur, sume lunam quam volueris comQuinque ergo signis ex quo luna nata est exactis, quae haud dubie in eodem quo sol est sidere semper accenditur, in sexto jam signo luna duodecima commoratur; quod si unum remanserit, sex horas signi sequentis noveris esse completas; si duo, t octo; si quatuor, diem integrum; si octo, octies senas horas, id est, duos adjectos esse dies. Ex quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ubes coacto gurtatim aere conglobantur qui fumali
leuitate uapores aquarũ de terra marique sustollens
quã diuinmunitissimis stillis consistunt. sua ui suspen¬
dit inaltũ qualis solis igne de cocte ł aeris itinere mu¬
ttite dulcescant ut maerinã aquã humoł dulcẽ marinis
herbis infundentes in contrariũ solemus transferre
rmbres ex nubiũ concreatȩ gut tulis dũ in maiores
Istillas coeunt aeris amplius nonferente natura
nunc uento interpellente nunc sole dissoluente
pluuialiter ad terras dilabuntur Sed pluuias uoccim̃
lentas &iuges Nimbos autẽ repentinos & p̃cipites
Iconqlatiatis inaere cocgulantur sedeitiusniue solueti¬
tuso niterdiu sepicis quã noctu decident. sed dele pti¬

Expanded text:
XII. De nubibus. Nubes coacto guttatim aere conglobantur, qui naturali XII. De nubibus. Nubes coacto guttatim aere conglobantur, qui naturali levitate vapores aquarum de terra marique sustollens, quandiu in minutissimis stillis consistunt, sua vi suspendit in altum, qua vel solis igne decocti vel aeris itinere mutati dulcescant, ut marinam aquam humo, vel dulcem marinis herbis infundentes, in contrarium solemus transferre  De imbribus. Imbres ex nubium concreti guttulis, dum in majores stillas coeunt, aeris amplius non ferente natura, nunc vento impellente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vocamus lentas et juges: nimbos autem repentinos et praecipitconglaciati, in aere coagulantur, sed citius nive solvuntur, et interdiu saepius quam noctu decidunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
oculos pencrare Naomnuã rera conlisio ignẽ creat quida
dicunt dũcer inseuporaliter aquã deimis &ignẽ cocu¬
maliter de superioribus trahat ipsis confligentibus ho¬
ri sonos tonitruorũ crepitus gigni. & siignis uicerit
uim habere maiorẽ ad ꝑpetrandũ quia subtilioribus
elementis factusẽ quã qui nobis in usuest UBI NO
quicquid accipit ignei uaporis extinguitur estate
calide uapores raro tenuesque densetur innubes
sine quibus non fulgorat quaeratio scithiã egrpcũq
p̃muniunt a fulmine cui subia& ittclia ubimitiore hie me
destate nimbosec semꝑ quod ã modo uernat uel autumnat
Aformatur Dũ radius solis inmissus caue nubi repulsa
acie in solẽ refringitur insitrcere imaginẽ anulired¬
dentis quidecaelo igneũ decquis purpureũ: deccere
iaccincthinũ de terra gramineũ trahit colorem. Ru¬
tius cutẽ estate quã hieme & reronoctibus nec nisi inpleni¬

Expanded text:
oculos penetrare. Nam omnium rerum collisio ignem creat. Quidam oculos penetrare. Nam omnium rerum collisio ignem creat. Quidam dicunt, dum aer in se vaporaliter aquam de imis, et ignem caumaliter de superioribus trahat, ipsis confligentibus horrisonos tonitruorum crepitus gigni; et si ignis vicerivim habere majorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est quam qui nobis in usu est. CAPUTquicquid accipit ignei vaporis extinguit. Aestate calidi vaporis raro tenuesque densantur in nubes, sine quibus non fulgurat. Quae ratio Scythiam Aegyptumque praemunit a fulmine: cui subjacet Italia, ubi mitiore hyeme et aestate nimbosa semper quodammodo vernat vel autumnat.formatur, dum radius solis immissus cavae nubi, repulsa acie in solem refringitur, instar cerae imaginem annuli reddentis: qui de coelo igneum, de aquis purpureum, de aere hyacinthinum, de terra gramineum trahit colorem. Rarius autem aestate quam hyeme, et raro noctibus nec nisi in pleni