comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est nũꝗ ig̃ lex ad solutos tm̃ patres ꝑtin&: dura pͥma
frõte q̃stio nõ desperemꝰ: cedibile est hoc uoluisse legũ¬
latinẽ ne auxilia liberoꝵ ĩ nooẽtib de essent. sed hoc
dicere pustico uerecũdũ est ꝗa ĩnocẽte fuisse pyemͣ
fatet᷑ dat aliud argumẽtũ cõtrou̾sie dãnatus pro¬
dicionis cũ aduocatõ exul& uix udet᷑ posse fieri.
ut p̾ina filio in codẽ pr̃e & si affẽrit. & si nõ affuerit cõsti¬
tuta siti p̃itrea lex ad exules nulla pertin& nõ ergo tredi¬
bile est de aduocato dãnati scciptũ an possinen bona eẽ
ulla uxulis: scolastica in utraq parte dubiũ facit. difertus
& ubis in herebit. inꝗbus nulla exceptio est & ꝑꝑ hoc ip̃m
poenã esse cõstitutã eis ꝗ nõ affuerint ne periculo exilii de¬
t̾cant᷑ ab aduocatione & rusticũ ĩ nocẽti nõ affuisse dioet:
illud protinus nõ indignũ qͥ annotet᷑ posse eꝵ uno sta¬
tu duas gnr̃ales fieri qͣstiones an ꝗsq an cuncũq. hec ex

Expanded text:
ur lex ad absolutos tantum patres pertinet? dura prima fronte quaestio. non desperemus; credibile est hoc voluisse legumlatorem, ne auxilia liberorum innocentibus deessent. sed hoc dicere rustico verecundum est, quia innocentem fuisse patrem fatetur. dat aliud argumentum controversiae damnatus proditionis cum advocato exulet. vix videtur posse fieri, ut poena filio ex eodem patre, et si adfuerit et si non adfuerit, constitute sit. praeterea lex ad exules nulla pertinet. non ergo credibile est de advocato damnati scriptum; an possunt enim bona esse ulla exulis? rusticus ex utramque partem dubium facit; disertus et verbis inhaerebit, ex quibus nulla exceptio est, et propter hoc ipsum poenam esse constitutam eis qui non adfuerint, ne periculo exilii deterreantur advocatione, et rusticum innocenti non adfuisse dicet. illud protinus non indignum quod adnotetur, posse ex uno statu duas generales fieri quaestiones, an quisquis? an cuicunque? haec ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰco. ꝙ inlite est: sed hoc tm̃ an neseruãde qdẽ ci¬
uitatis cã Ergo & sid est ex uolũtate pugnadũ fici
tñ põt. ut ex aliis legib exẽpla ducamꝰ ꝑ q̃ appareat
semꝑ staxi scripto nõ posse ut ci pro ceana fect. Ter¬
ciũ cũ ip̃is legis u̾bis reperimꝰ aliꝗͥ ꝑ qͥ probemus ali¬

Expanded text:
est; sed hoc tantum, an ne servandae quidem civitatis causa. ergo aequitate et voluntate pugnandum. fieri tamen potest, ut ex aliis legibus exempla ducamus, per quae appareat semper stari scripto non posse, ut Cicero pro Caecina fecit. tertium , cum in ipsis verbis legis reperimus aliq
Abbreviated transcription (Latin):
prora & dilucida & breuit᷑ cõpressa ubĩs enũciacio
onstat mag̾ sit est dictũ gnr̃e sp̃e differetiba propis
ut si finias eqũ. noro N max̾ utar exẽplo genusesto
aial species mortale differẽtia inrationalus ipides hõ
mõtale trat ꝓpũ dũnies hec adhibet᷑ oratiõi płrib ĩ cãis.
Nã tñ certũ de nõie sed q̃rit᷑ q̃ res ei subiicienda sit tũ res ẽ
ra est ut si q̃rat᷑ ꝗͥ sit deus nã ꝗ ia neget deũ esse spin¬
tũ om̃ib partib ĩ mistũ nõ hoc dicat falsã ẽẽ diuine illi
nãe appellationẽ sicut epicurꝰ ꝗ humanã ci formã locũq
ĩt̾mõdos dedit nõie uterq uno utit᷑ utrũ sit ĩxe. cõiectat
ĩ terĩ qualitas tractatur: ut ꝗͥ sit retorice ius ꝑsuadendi
an bene dicẽdi sciã qͥ genꝰ est ĩ udiciis foc quẽtissimũ. sic
N. q̃rit᷑ an dephensus ĩ lupanari cũ aliena uxore adultꝰ

Expanded text:
ucida et breviter comprehensa verbis enuntiatio. constat maxime, sicut est dictum, genere, specie, differentibus, propriis: ut si finias equum, noto enim maxime utar exemplo genus est animal, species mortale, differentia irrationale, nam et homo mortale erat proprium hinniens. haec adhibetur orationi pluribus causis. nam tum est certum de nomine, sed quaeritur quae res ei subiicienda sit, tum res esra est: ut si quaeratur, quid sit deus. nam qui neget deum esse spiritum omnibus partibus immixtum, non hoc dicat falsam esse divinae illius naturae appellationem, sicut Epicurus, qui humanam ei formam locumque inter mundos dedit? nomine uterque uno utitur; utrum sit rei re, coniectat. interim qualitas tractatur, ut quid sit rhetorice, vis persuadendi an bene dicendi scientia. quod genus est rei iudiciis frequentissimum. sic enim quaeritur, an deprehensus rei lupanari cum alie
Abbreviated transcription (Latin):
finitione alterius impugnat ea duob generib eũtit᷑ s
aut falsa ⁊̃ aut parũ plena. tłã illud t̾ciũ nisi stuleis no
acadit ut nihil ad q̃stionẽ ꝑtincat. Falsa si dicas equs
aial ratiõał. Nã est equs aĩal. sed irracional: qͥ aũt cõ¬
miĩe eũ alio est. desinet c̃ẽ propũ. Hic xeus falsã dicit
esse finitionẽ accusatoris. Accusator aũt nõ põt dicere
falsã rei: nã ẽ sacrilegiũ surripere aliqͥ sacri dict paꝵ¬

Expanded text:
e finitionem alterius impugnat. ea duobus generibus evertitur, si e finitionem alterius impugnat. ea duobus generibus evertitur, si aut falsa est aut parum plena. nam illud tertium nisi stultis non accidit, ut nihil ad quaestionem pertineat. Falsa est, si dicas, equus animal rationale; nam est equus animal sed irrationale. quod autem commune cum alio est, desinet esse proprium. Hic reus falsam dicit esse finitionem accusatoris, accusator autem non potest dicere falsam rei; nam est sacrilegium surripere aliq
Abbreviated transcription (Latin):
opus est. Nã & nr̃a cõfirmãda est: & aduse partis de¬
struẽda finitio. ldeoq inscola ubi nob̾ ip̃i fingimus cõ¬
tradictionẽ duos poner̃ debemꝰ fines: quales utrinq ẽẽ
optimi poterĩt At inforo prouidẽdũ nũ forte suꝑuacua
& nihil ad cãm ꝑtinẽs. an ãbigua: an cõtraria: an cõ¬
muis sit finicio qͦ ͬ nihil accidere nisi agẽtis culpo pot
ut recte aut finiamꝰ ita fiet. si pus ĩ aĩo cõstituerimꝰ
quelimꝰ efficere: sic .H. accomodari ad uolũtatẽ u̾ba po¬
terũt. atq ut a notissimo exẽplo ꝙ sit res lutidĩor nõ¬
recedamꝰ ꝗ pͥuatã pecumã de feplo sũripuit sacͥlegii reꝰ
est culpa maĩtesta est qͣ̃stio est an huie cͥmini noniẽ
ꝙͥ est in lege cõueniat. ergo ãbigit᷑ an hoc sacrilegiũ sit.
accusatorͣ: ꝗ de tẽplo surpta sit pecunia. utit hõ nõie
reus qa puatã sũripuerit/ negat esse saclegiũ sed fũtũ

Expanded text:
opus est. nam et nostra confirmanda est et adversae partis deopus est. nam et nostra confirmanda est et adversae partis destruenda finitio. ideoque rei schola, ubi nobis ipsi fingimus contradictionem, duos ponere debemus fines, quales utrinque esse optimi poterunt. at rei foro providendum, num forte supervacua et nihil ad causam pertinens an ambigua an contraria an communis sit finitio; quorum nihil accidere nisi agentis culpa potest. Vt recte autem finiamus, ita fiet, si prius rei animo constituerimus quid velimus efficere. sic enim accommodari ad voluntatem verba poterunt. atqrecedamus: qui privatam pecuniam de templo surripuit, sacrilegii reus est. culpa manifesta est; quaestio est an huic crimini nomen quod est rei lege conveniat. ergo ambigitur an hoc sacrilegium sit? accusator , quia de templo surrepta sit pecunia, utitur hoc nomine. reus , quia privatam surripuerit, negat esse sacrilegium sed furtum
Abbreviated transcription (Latin):
pniont auecta scruuitus est n seruitus ad certase t̃iba astr̃i¬
gendi idq faciendũ in libris Ci: de oratore uetat .M. anto¬
niꝰ. Nã est & periculosũ cũ si uno u̾bo sit erratũ tora cã
aecidisse uideam᷑. Optimaq est illa media uia qͥ utit᷑
cicero pro cecina ut resproponat᷑ u̾ba nõ ꝑiclitent᷑ &¬
ĩ iecto formidine aĩim petentũ loco sępe & certo statu
de moriet aut cũ finitionẽ p̃cedit probatio ut ĩphilipp¬
icis ci. seruiũ sulpitiũ occisũ ab antoĩo colligit: & in
clausula demũ ita finit. Is .n. profecto mortẽ attulit
ꝗ cã mortis fuit. nõ negauerĩ tñ hec qͦ ut expediet cãe
esse facienda: & si q̃n firma cõprehendi poterit breui
cõplexu u̾boꝵ finitio esse id tã elegas tũ &̃ firmissimũ
si mo erit illa ĩ expugnabilis cius certꝰ ordo est: ꝗ sit
an hoc sit & in hoc fere labor maior est: ut finicioẽ
cõfirmes ꝗ̃ ut ĩrẽ finicionẽ appeliceemeoq ꝗͥ sit duplex

Expanded text:
cta servitus est certa servitus ad certa se verba adstringendi, idque faciendum rei libris Ciceronis de Oratore vetat M. Antonius. nam est etiam periculosum, cum, si uno verbo sit erratum, tota causa cecidisse videamur; optimaque est media illa via, qua utitur Cicero pro Caecina, ut res proponatur, verba non periclitentiniecto formidine animum perterritum loco saepe et certo statu demovet. aut , cum finitionem praecedit probatio, ut rei Philippicis Cicero Servium Sulpicium occisum ab Antonio colligit et rei clausula demum ita finit: is enim profecto mortem attulit qui causa mortis fuit. non negaverim tamen haec quoque, ut expediet causae, esse facienda, et si quando firme comprehendi poterit brevi complexu verborum finitio, esse id tum elegans tum etiam fortissimum, si modo erit illa inexpugnabilis. eius certus ordo est, quid sit, an hoc sit. Et rei hoc fere labor maior est, ut finitionem confirmes, quam ut rei rein finitionem applices. In eo, quid sit, duplex
Abbreviated transcription (Latin):
res habeo uł ut species. nã interĩ cõuenit sic q̃rer̃: an ha
bẽdũ sit adulteriũ in lupanari cũ hoc negamꝰ nõ necesse
est dicẽr qͥ id uocet᷑ ꝗa totũ crimẽ inficiamur. interĩ q̃¬
rit᷑ hoc an hoc furti. an sacrilegiũ no ꝗa sufficiat nõ eẽ
sacrilegiũ. sed ꝗa necesse sit dicer ꝗ sit aliud: qͦ in loco ut¬

Expanded text:
es. nam interim convenit solum quaerere, an hoc sit, ut an adulterium rei lupanari. cum hoc negamus, non necesse est dicere quid id vocetur, quia totum crimen infitiamur. interim quaeritur, hoc an hoc; furtum an sacrilegium. non quin sufficiat non esse sacrilegium, sed quia necesse sit dicere quid sit aliud; q
Abbreviated transcription (Latin):
riter defendi oporteat cuiꝰ rei cõsiliũ nascet᷑ ex cã nã
si ad iuuabit pars altera cõiũgã: si noabit sc parabo
neꝗs aũt mihi putet temer̃ excidisse ꝗ plerũq duoꝵ
crimẽ ẽẽ adulteriũ nõ semꝑ dixerĩ põt accusari sola
mulier incerto adulteriiͦ munera domi inuẽta sũt
pecuma cuiꝰ auctor nõ extat: codialli dubiũ ad quẽ
sccipti ĩ falso qͦ ratio similis aut. ti plures ĩ culpa uocãt᷑
aut unus: & scriptor ꝗdẽ semꝑ tueri signatorẽ necesse
ht̃: signator scriptorẽ nõ semꝑ. nã & decipi potuit. Is
aũt ꝗ hos adhibiusse & cui id factũ dicit᷑ & scriptorẽ &
signatores defend& lidẽ argumẽtoꝵ loci ĩ caĩs prodi¬
ciõis & affectatę tyrãnidis. Uerũ illa scholaꝵ cõsuetudo
ituris ĩ forũ põt noceẽ qͥ om̃ĩa q̃ inthemati nõ sũt
pro nobis ducimꝰ adulteriũ obiicis ꝗs testis: ꝗs iudex qͣ¬
Pro reo trãmdis affectatȩ ubi sũt arma quos cõtraxi

Expanded text:
riter defendi oporteat. cuius rei consilium nascetur ex causa; nam si adiuvabit pars altera, coniungam; si nocebit, separabo. Ne quis autem mihi putet temere excidisse, quod plerumque duorum crimen esse adulterium, non semper dixerim: potest accusari sola mulier incerti adulterii: munera domi inventa sunt; pecunia, cuius auctor non exstat; codicilli, dubium ad quem scripti In falso quoque ratio similis; aut enim plures in culpam vocantur aut unus. Et scriptor quidem semper tueri signatorem necesse habet, signator scriptorem non semper, nam et decipi potuit. is autem, qui hos adhibuisse et cui id factum dicitur, et scriptorem et signatores defendet. iidem argumentorum loci in causis proditionis et adfectatae tyrannidis. verum illa scholarum consuetudo ituris in forum potest nocere, quod omnia, quae in themate non sunt, pro nobis ducimus. adulterium obiicis; quis testis? quis indexpro reo tyrannidis adfectatae; ubi sunt arma? quos contraxi
Abbreviated transcription (Latin):
clenadi ratio est duplex: ut aut uenia ꝗs aut iactatiã
minuat quẽ adͥ modũ e cesar pompoio ostendenti
uulnꝰ ore ex aptũ in sediciõe sulpitiana ꝗ ip̃e passũ se pro
caes ax̃pugnãtẽ gloriabat᷑. nũꝗͣ fugiens respexeris ĩ ꝗt
aut coiẽ obiectũ ut cicero obiũgãtib: qͥ sexagenaius
popiliã uginẽ duxiss& eras muliẽr erit in ꝗt hõc genus
dicti cõseques uocãt ꝗdẽ Atq illi simile qđ cicero cũrio¬
ne semꝑ ab excusatione etatis incipientẽ facilius qͦtidie
prohemiũ haber̃ dixit: ꝗa ista naͣ seq & cohexer uidẽat᷑.¬

Expanded text:
elevandi ratio est duplex, ut aut nimiam quis iactantiam elevandi ratio est duplex, ut aut nimiam quis iactantiam minuat: quemadmodum C. Caesar Pomponio ostendenti vulnus ore exceptum in seditione Sulpiciana, quod is se passum pro Caesare pugnantem gloriabatur, nunquam fugiens respexeris, inquit; aut crimen obiectum, ut Cicero obiurgantibus, quod sexagenarius Publiliam virginem duxisset, cras mulier erit, inquit. hoc genus dicti consequens vocant quidam, atque illi simile, quod Cicero Curionem, semper ab excusatione aetatis incipientem, facilius cotidie prooemium habere dixit
Abbreviated transcription (Latin):
mus & dubitamꝰ & affirmamꝰ & minamur: & opta¬
mi qͥdã ut miscrantes q̃dã ut irascetes dicimꝰ. Ridi¬
uluis est aũt om̃e qͥ aperte fingit᷑ stulta r̃prehẽdere
facłimĩt est: nã ꝑse sũt ridicula: sed rẽ urbanã facit
aliqͣ ex nobis adiectio stulte int̾rogauerat excũtẽ
de theatro cãpatiũ ticiꝰ maxͣ ᷤᷤ anspectasso facit capa¬
nus dubitacionẽ cius stulciorẽ dicẽdo sed in orchestra
pila lusi refutatio cũ sit ĩegãdo in arguẽdo defen¬
derdo cleuando ridicule negauit maniꝰ curiꝰ tla
&cucius accusator ĩ sipario om̃ib locis aut nudum
audio belle interĩ subiicit᷑ pro eo qͥ neges aliud mode¬
ratius ut luniꝰ bassus querẽte domicia passanis ꝗ in¬
cusans cius sordes calaos ta ueteres dicer& uẽdere
solẽe Nõ ne hercules inꝗt hoc ũꝗͣ dixi sed emer̃ te so¬
Iere. defensionẽ imitatus est eques romanꝰ. ꝗobiiciẽti
augusto qͥ patrimõiũ comediss& meũ inqt putaui.

Expanded text:
amus et minamur et optamus, quaedam ut miserantes, quaedam ut irascentes dicimus. ridiculum est autem omne, quod aperte fingitur. stulta reprehendere facillimum est, nam per se sunt ridicula; sed rem urbanam facit aliqua ex nobis adiectio. stulte interrogaverat exeuntem de theatro Campatium Titius Maximus, an spectasset? fecit Campatius dubitationem eius stultiorem dicendo, Non , sed in orchestra pila lusi. refutatio cum sit in negando, redarguendo, defendendo, elevando, ridicule negavit Manius Curius; nam, cum eius accusator in sipario omnibus locis aut nudum audio. belle interim subiicitur pro eo, quod neges, aliud mordacius: ut Iunius Bassus, querente Domitia Passieni, quod incusans eius sordes calceos eam veteres diceret vendere solere, Non mehercules, inquit, hoc unquam dixi; sed dixi emere te solere. defensionem imitatus est eques Romanus, qui obiicienti Augusto, quod patrimonium comedisset, meum , inquit, putavi.
Abbreviated transcription (Latin):
a̾sat᷑ defensionis tm̃ gn̾e mutato ut ĩ furtis depoitis
adulteriis nã quẽ admodũ dicimꝰ nõ feci furtũ nõ
accepi depoĩtũ: no comissi adulteriũ ita nõ est hoc
furtũ. no est hee mutuatio: nõ est hoc adulteriui
terĩ aqualitate adfinicionẽ descẽdit᷑ ut ĩ actiõib
dementiȩ male tractatiõis rei pii lesȩ inꝗh si recte

Expanded text:
atur, defensionis tantum genere mutato, ut rei furtis, depositis, adulteriis. nam , quemadmodum dicimus, non feci furtum, non accepi depositum, non commisi adulterium, ita, non est hoc furtum, non est hoc depositum, non est hoc adulterium. interim a qualitate ad finitionem descenditur, ut rei actionibus dementiae, malae tractationis, rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
proximũ est ut a p̃senti qͣstione separ&: sunt. t ple¬
raq nõ solũ dissimilia sed & aliqn cõtraria ut si reus
furti prodigus dicat᷑. aut negligẽs: neq̃ h. uidet᷑ ĩ cũ¬
dẽ & cõtẽptiis pecunie & cupiditas cadere si de crunt
hec remedia ad illa declinãdũ est nõ de hoc quęxi.
nͦ eũ ꝗ aliqñ peccauierit utiq cõmississe oĩa a han
fiduciã fuisse accusatorib falsa obutiendi. qͥ lesum&

Expanded text:
proximum est ut a praesenti quaestione separet. sunt enim pleproximum est ut a praesenti quaestione separet. sunt enim pleraque non solum dissimilia, sed etiam aliquando contraria: ut si reus furti prodigus dicatur aut negligens. neque enim videtur in eundem et contemptus pecuniae et cupiditas cadere. Si deerunt haec remedia, ad illa declinandum est, non de hoc quaeri nec eum, qui aliquando peccaverit, utique commisisse omnia, et hanc fiduciam fu
Abbreviated transcription (Latin):
dom̃is duob medicinã factitasse manumisũ alienȩ
se familiȩ uenali ĩ miscuisse: ac rogantẽ ut eis feriu¬
ret emptũ. Nõ ne tota lis cõstat duaꝵ cãꝵ cõparatiõe
& cõiectura duplici atq diu̾sa: q̃ aũt accusantiũ acdi¬
fridentiũ: eadẽ petẽciũ & infitiantiũ ratio est. Ducit᷑
cõiestura pͥmũ a p̃teritis. in his sũt ꝑsonȩ cãȩ. cõsilia
nã om̃is ordo est ut fucer̃ uolueit. potueĩt feoeit. Ideoq
ĩ tuendũ añ om̃ia qualis sit d quo agit᷑. accusatoris
aũt est efficere: ut siꝗͥ obiecerit: nõ solũ turpe sit: sed&̃¬
crimi: de qͦ uidiciũ est ꝗ̃ max cõueniat. łłã si reũ
adis ĩpudicũ uł adulterũ uocet. Ledat ꝗdẽ ĩ famia
minꝰ tñ hoc ad fidẽ ualeat. qͣ si audaoẽ: petulãtẽ. cru¬
delẽ temerariũ onderit paterno si fieri poterit idage¬
dũ est ut obiecta uł neget. uł defendat uł minuat᷑.

Expanded text:
dominis duobus, medicinam factitasse, manumissum alienae dominis duobus, medicinam factitasse, manumissum alienae se familiae venali immiscuisse, a se rogantem, ut ei serviret, emptum. nonne tota lis constat duarum causarum comparatione et coniectura duplici atque diversa? quae autem accusantium ac defendentium, eadem petentium et infitiantium ratio est. ducitur coniectura primum a praeteritis. In his sunt personae, causae, consilia. nam is ordo est, ut facere voluerit, potuerit, fecerit. ideoque intuendum ante omnia, qualis sit de quo agitur. accusatoris autem est efficere ut, si quid obiecerit non solum turpe sit, sedium, quam maxime conveniat. nam si reum caedis impudicum vel adulterum vocet, laedat quidem infamia, minus tamen hoc ad fidem valeat quam si audacem, petulantem, crudelem, temerarium ostenderit. patrono , si fieri poterit, id agendum est ut obiecta vel neget vel defendat vel minuat;
Abbreviated transcription (Latin):
cõrupte minimã ꝑtẽ mei hñt. Est & alia drplex con¬
in illa controusia Tprãnꝰ suspicatus a medico suo datũ
sibi uenenũ torsit cũ & cũ is dedisse negar&. arcessit
alteꝵ medicũ uł datũ ei uenenũ dixit᷑ sed se ãtido¬
tũ datuꝵ & dedit potionẽ ei : qͣ epota tyrãnꝰ decessitide
ymio duo medici contẽdũt Nlã ut illic factũ in adũ¬
sariũ tranfferẽtiũ: ita hic sibi uendicantiũ ꝑsone: cãȩ:
facultates tẽpora: instrumẽta: testimonia cõparantur.
tractat᷑ in qͦ atra accusationẽ q̃rit᷑ utrũ factũ sit: utͦq
n pars suã expõitionẽ ht̃ Atq eã tuet᷑ ut ĩ lite urbini¬
ana petitor dicit clusiniũ figulũ filiũ urbiniane: ac¬
ie uicta ĩ qua steterat fugisse iactatũq cãib uariis re¬
tentũ & a rege tãdẽ in italiã ac patria suã maginos
uenisse: atq ibi agnosci pollio cõtra sexuisse eũ pisauĩ

Expanded text:
corruptae minimam partem mei habent. est et alia duplex concorruptae minimam partem mei habent. est et alia duplex conin illa controversia, tyrannus suspicatus a medico suo datum sibi venenum torsit eum et, cum is dedisse se pernegaret, arcessit alterum medicum; ille datum ei venenum dixit, sed se antidotum daturum, et dedit ei potionem, qua epota tyrannus decessit. De praemio duo medici contendunt. nam ut illic factum in adversarium transferentium, ita hic sibi vindicantium personae, causae, facultates, tempora, instrumenta, testimonia comparantur. accusationem quaeritur, utrum factum sit. utraque enim pars suam expositionem habet atque eam tuetur, ut in lite Vrbiniana petitor dicit, Clusinium Figulum filium Vrbiniae acie victa, in qua steterat, fugisse, iactatumque casibus variis, retentum etiam a rege, tandem in Italiam ac patriam suam Marrucinos venisse atque ibi agnosci; Pollio contra, servisse eum Pisauri
Abbreviated transcription (Latin):
temẽr cõparat᷑ Quar̃ optimũ est si fieri poterit ut sin¬
gula iuncant᷑ a singulis sed si qñ ĩ partib laborabini
uniusitate pugnãdũ est: ut siue ĩuiaẽ accusant siue
ceimẽ ueus citra accusationẽ ĩ adu̾sariũ u̾tit ut rosciꝰ
dacusatores suos qͣuis reos nõ feciss& siuȩ ĩipos quos¬
ua manu perisse dicemꝰ factũ deflectit᷑ nõ alit̾ ꝙͣ in
hiꝰ q̃ mutua accusationẽ habent: utriusq partis ar¬
ꝯuinenta interse cõperãt᷑. Id aũt genus d quo nouissie
dixi nõ solũ ni scholis sepe tractat᷑: sed &̃ in foro nã
udẽ in cã neuis arpiniani solũ qͥstitũ p̃apitata ne eet
ab couxor: an se ip̃a sua sponte ieass&: cuiꝰ actione
eqdẽ solũ ĩ hoc tp̃s emisera qͤ ip̃m mefecisse seductũ
inuenali cupiditate gloriȩ fateor nã oetere q̃ sub
noĩe meo ferũt᷑ negligẽtia ex apientiũ ĩ qͧͤstũ notarico

Expanded text:
temere compararetur. quare optimum est, si fieri poterit, ut sintemere compararetur. quare optimum est, si fieri poterit, ut singula vincantur a singulis; sed si quando in partibus laborabimus, universitate pugnandum est. Et sive invicem accusant, sive crimen reus citra accusationem in adversarium vertit ut Roscius in accusatores suos, quamvis reos non fecisset, sive in ipsos, quos sua manu periisse dicemus, factum deflectitur, lion aliter quam in iis quae mutuam accusationem habent utriusque partis argumenta inter se comparantur. id autem genus de quo novissime dixi non solum in scholis saepe tractatur, sed etiam in foro. nam id est in causa Naevii Arpiniani solum quaesitum, praecipitata esset ab eo uxor an se ipsa sua sponte iecisset. cuius actionem et quidem solam in hoc tempus emiseram, quod ipsum me fecisse ductum iuvenali cupiditate gloriae fateor. nam ceterae, quae sub nomine meo feruntur, negligentia excipientium in quaestum notariorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥ duo ĩ uicẽ obiiciũt: ĩ qͦ ꝗdẽ gnr̃e̾ cãꝵ admon& alsus
fieri id inforo nõ posse qͥ neminẽ ingnorar̃ arbitos
alteꝵ iudiciũ p̃ferre necesse est apollodorus qͦ apti
ratiopia duas esse cõtrou̾sias dixit & sũt reuera
sccũdũ forẽse iuis due lites põt tñ hoc genꝰ ĩ cognicio¬
nẽ uenire senatus aut pͥncipis. sed in iudicio qͦ ni¬
hil ĩterẽ actionũ: utrũ simul de utroq pronũcietur
an & si de uno fert᷑. qͦ in gnr̾e semꝑ pͥor debebit esse
defensio : ymũ ꝗa nã potior est salus nr̃a q̃ adũsaxii p̃e¬
nicies demd q plus habebim in accusatione auctorita¬
tis ipus de in nõcetia nr̃a cõstiterit: Postre muđita de¬
mũ duplex eã erit Nã ꝗdicit ego nõ octidi hõ ueliqͣ
itota adũsarii cã cõpõimus aut singula argumẽto
ũ sinoulis quoꝵ utrũ sit faciẽdũ nõ põt nisi ex ipius

Expanded text:
od duo invicem obiiciunt. In quo quidem genere causarum admonet Celsus od duo invicem obiiciunt. In quo quidem genere causarum admonet Celsus fieri id in foro non posse; quod neminem ignorare arbitror. alterum iudicium praeferre necesse est. Apollodorus quoque ἀντικατηγορίαν duas esse controversias dixit, et sunt revera secundum forense ius duae lites. potest tamen hoc genus in cognitionem venire senatus aut principis. sed in iudicio quoque nihil interest actionum, utrum simul de utroque pronuntietur an sententia de uno feratur. Quo in genere semper prior debebit esse defensio, primum quia natura potior est salus nostra quam adversarii pernicies, deinde quod plus habebimus in accusatione auctoritatis, si prius de innocentia nostra constiterit, postremum, quod ita demum duplex causa erit. nam qui dicit, ego non occidi, habet reliquam cum tota adversarii causa componimus aut singula argumenta cum singulis. quorum utrum sit faciendum, non potest nisi ex ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illa cõtrou̾sia utendũ est N& iis exẽplis q̃ sũt discc̃
tib magis familiaria Abdicatis medicine studuit
cũ pat̾ eius egrotaret desperãtib de eo &teris medicis
adhibitus sanaturꝰ sedixit si potionẽ a se datã bibiss&
patͥ acceptue potiõis epota parte dixit Uenenũ sibi datũ.
filius q reliquũ erat ex hausit: pat̾ decessit. ille patri¬
cidii reus est: manifestũ ꝗs potionẽ dederit: q̃ si uene¬
ni fuit nulla q̃stio d auctoꝵ̃ : tñ an uenenũ fuerit ex
argumetis a ꝑsona ductii colliget᷑ Suꝑ est t̾tiũ ĩ quo
factũ esse constat aliqͥ aqͦ sit f̾actũ q̃rit᷑ cuiꝰ rei suꝑ¬
uacuũ est poner̃ exẽpłũ cũ plurima sin huiꝰ modi iudi¬
cia ut si hoinẽ occisũ esse manifestũ sit: uł sacrilegiũ
cõmissũ is aũt ꝗarguitur fecisse neget: ex hoc nascit᷑¬
aptiratin opiap utiq & factũ esse cõuenit¬

Expanded text:
in illa controversia: utein illa controversia: utetibus magis familiaria abdicatus medicinae studuit. cum pater eius aegrotaret, desperantibus de eo ceteris medicis, adhibitus sanaturum se dixit, si is potionem a se datam bibisset. paler , acceptae potionis epota parte, dixit uenenum sibi datum; filius quod reliquum erat exhausit: pater decessit, ille parricidii reus est. manifestum , quis potionem dederit, quae si veneni fuit, nulla quaestio de auctore; tamen, an venenum fuerit, ex argumentis a persona ductis colligetur. superest tertium, in quo factum esse constat aliquid, a quo sit factum, quaeritur. cuius rei supervacuum est ponere exemplum, cum plurima sint huiusmodi iudicia, ut hominem occisum esse manifestum sit vel sacrilegium commissum, is autem, qui arguitur fecisse, neget. ex hoc nascit factum esse conven
Abbreviated transcription (Latin):
pouit tuet intexĩ aũt ex req̃rit᷑ ueneficiũ fuerit an
cruditas: cũ aliqͥ ex ip̃a citra ꝑsonã qͦ argumẽta du¬
cũt Refert ti cõuiuiũ p̃cesserit antristicia laborãtiũ¬
uigilia an ꝗrs: etas qͦ cius ꝗ periit discrimẽ fait ĩter¬
est subito deferit an longiore ualitudine cõsũptus sit
lberior adhuc in utrãq partẽ disputatio si tm̃ subita
mors in qͥstione uenit interĩ ex ysona probatio reipe
sator probet: deinde a reo factũ si tñ pluresi ꝑsona
mrobationes habuerit cõuertit hũc ordinẽ defensor aut
prius negabit esse factũ: ꝗa sim hac parte uicerit re¬
liqua nõ necesse habet dicer̃. uito suꝑ est ut tueri sepos¬
sit alic qͦ ubi de facto tm̃ controu̾sia est: qͥ si probȩtur
nõ possit de auctor dubitari. Similit̾ arguniẽta ᷑ exꝑ
sona: & ex reducũt᷑ sed m unã facti q̃stionẽ. sict

Expanded text:
posuit, tuetur. interim autem ex re quaeritur, veneficium fuerit an posuit, tuetur. interim autem ex re quaeritur, veneficium fuerit an cruditas; cum aliqua ex ipsa citra personam quoque argumenta ducuntur. refert enim, convivium praecesserit laetitia auies. Aetas quoque eius, qui periit, discrimen facit; interest, subito defecerit an longiore valetudine consumptus sit. liberior adhuc in utramque partem disputatio, si tantum subita mors in quaestionem venit. interim ex persona probatio rei pesator probet, deinde a reo factum. Si tamen plures in persona probationes habuerit, conuertit hunc ordinem. defensor autem prius negabit esse factum, quia, si in hac parte vicerit, reliqua non necesse habet dicere; victo superest, ut tueri se possit. illic quoque, ubi de facto tantum controversia est, quod si probetur non possit de auctore dubitari, similiter argumenta et ex persona et ex re ducuntur, sed in unam facti quaestionem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
huuse cõtrariũ cõparationis gemis in quo utq a se factũ ue
diat & illied in qͦ nõ ꝑsonẽ int̾se sed ip̃e res collidũtur
de nõ utͥ fecerit. sed utrũ factũ sit cũ de facto ⁊ de au¬
ctor̃ constat de aĩo q̃ri põt Nũc de singulis eũ parit᷑
negat᷑ hoc modo adulteriũ nõ cõmisi tyrãnidẽ nõ
affestaui in eedisac ueneficiis cãĩs frequẽs est illa di¬
uisio nõ est factũ & si factũ ẽ/ ego nõ feci sed cũ di
amꝰ proba hõiem occisũ accusatoris tm̃ paxtes sut a
reo nihil dici contra pt̾ aliquas foxtasse suspiciones põt
quas spargere ꝗͣ max uarie opõtebit. ꝗa siunũ aliqͥ
affirmaris probandũ est aut cã periditãdũ lã u¬
cũ int̾ id qꝰ ab adu̾sario & id qͥ a nobis peopoitũ ẽ q̃ri¬
tur Uidet᷑ utiq alteꝵ ueꝵ ita cuso q defendim. Re
liquũ est qͦ memim̃ at cũ q̃ximꝰ de abiguis signis trudi¬
tatis. &ueneni nihil tertiũ est : ideoq utraq p̃as qͥ pro¬

Expanded text:
uo uterque a se factum esse dicit; et illud in quo non personae inter se sed res ipsae colliduntur, id est, non uter fecerit, sed utrum factum sit. cum de facto et de auctore constat, de animo quaeri potest. nunc de singulis. cum pariter negatur, hoc modo: adulterium non commisi; tyrannidem non ad fectavi. In caedis ac veneficii causis frequens est illa divisio: nocimus, proba hominem occisum, accusatoris tantum partes sunt; a reo nihil dici contra praeter aliquas fortasse suspiciones potest, quas spargere quam maxime varie oportebit, quia, si unum aliquid adfirmaris, probandum est aut causa periclitandum. nam cum inter id quod ab adversario et id quod a nobis propositum est quaerituliquum est quo premimur, ut cum quaerimus de ambiguis signis cruditatis et veneni, nihil tertium est ideoque utraque pars, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
est liberũ ht̃ ĩpetũ sic tñ ut factũ accuset ipisiꝰ patris
tã qͣ ualitudine ralpsi misexeat᷑. in eo uo cuiꝰ libera
mutacio est diu roget & suadot & nouissime demẽ¬
tiã ratiõi q̃rat᷑ obstare nõ mores: quos qͥto magis in
p̃teritũ laudauerit tanto faciliꝰ probabit morbo esse
mutato xeus quoties cã patiet᷑ debebit esse ĩ defensioẽ
moderatꝰ ꝗa fere ira: & cõcitacio furori sũt similia
om̃ib his cõmue est ꝙ rei nõ semꝑ defensiõe facti sed
excusatione ac uenia feequẽt utim Et .ti. domestica di¬
sceptatio ĩ qua & semel peccasse & ꝑerrorẽ & leuius
qͣ obbiciat᷑ absolutio nõ nũꝗ̃ sufficit. Sed alia qͦ multa
cõtrousiaꝵ genera ĩ qualitatẽ cadũt ĩ iuriaꝵ ꝗͣ ꝗͣ.ti. reꝰ¬

Expanded text:
 impetum, sic tamen ut factum accuset, ipsius patris tanquam valetudine lapsi misereatur; in eo vero, cuius libera mutatio est, diu roget et suadeat et novissime dementiam ration queratur obstare, non mores: quos quanto magis in praeteritum laudaverit, tanto facilius probabit morbo esse mutatos. reus , quotiens causa patietur, debebit esse in defensione moderatus, quia fere ira et concitatio furori sunt similia. omnibus is commune est, quod rei non semper defensione facti, sed excusatione ac vena frequenter utuntur. est enim domestica disceptatio, in qua et semel peccasse et per errorem et levius, quam obiiciatur, absolutioni nonnunquam sufficit. sed alia quoque multa controversiarum genera in qualitatem cadunt. iniuriarum ; qu
Abbreviated transcription (Latin):
Labor& pus ꝗͣ secũdã ꝗnq partiũ. hanc q̃ totã ex pͥma
pendet tractaturus nõ alieno loco uideor: qͣ scciptores alii
fortasse: ideo relinq̃rũt ꝗa satis ceteris paeptis in hanc
qͦ uidebat᷑ esse ꝑspectũ. constat .H. aut intẽcione: aut
de pulsione d ꝗb satis tractatũ est: qua ꝗeꝗ ĩ actione
perpetua circa probationis utilis est idẽ in hac breui atq
cõcisa prosit necesse est. neq alia dicũt᷑ in alt̾catioe. sed
alit̾ aut int̾rogãdo aut respondendo: cuiꝰ rei ferre oĩs
opus aggxessi sumus: neq ꝑfectus orator sine hac u̾tute
diai põt paululũ ĩpendamꝰ huic qͦ p̃culiaris opere q̃ ꝗdẽ
ꝑpetua dominat᷑ oratio & q̃stionẽ finicionis actione ple¬
rũq satis explicãt: & omĩa pene inꝗb de facto cõstat
dixonis magis mucrone pugnari nã & tixmuela qͥ¬

Expanded text:
laboret, prius quam secundam quinque partium, hanc quae tota ex prima laboret, prius quam secundam quinque partium, hanc quae tota ex prima pendet tractaturus non alieno loco videor; quam scriptores alii fortasse ideo reliquerunt, quia satis ceteris praeceptis in hanc quoque videbatur esse prospectum. constat enim ex intentione ac depulsione, de quibus satis traditum est; quia, quidquid in actione perpetua circa probationes utile est, idem in hac brevi atque concisa prosit necesse est. neque alia dicuntur in altercatione, sed aliter, aut interrogando aut respondendo. cuius rei fere omnis opus aggressi sumus neque perfectus orator sine hac virtute dici potest, paululum impendamus huic quoque peculiaris operae, quae qperpetua dominatur oratio, et quaestionem finitionis actiones plerumque satis explicant et omnia paene, in quibus de facto codixeris magis mucrone pugnari. nam et firmissima q
Abbreviated transcription (Latin):
trãsi ad cȩsarẽ me timebis Erat. a si de reminor̃ aut alio
aĩo aut deniq iã ab ip̃o dictũ fuiss& qđ poss& int̾ridi¬
cula numerari: & illd̾ qͥ cicero corelliae sccipsit rcͦdens
rationẽ: cũ illa .C. & saris temyora tã pacient᷑ tollerat
Hec aũt aĩo catonis ferenda sũt aut ciceronis stomach
Stomat̾us .N. ille ht̃ aliqͥ ioco simile hec q̃ mouebãt dissi¬
mulanda mihi nõ fuerũt in qb ut ẽrauerĩ Legentestñ
nõ decepi indicata & diu̾sa oppiniõe quã seꝗ magis pro¬
bantib liberũ est.
Ltercationis p̃cepta poterãt uideri tũc inchoanda cũ
omĩa q̃ ad cõtinuã orationẽ ꝑtinẽt peregissẽ nõ ẽ
usus cius oedine ultimꝰ sed cũ sit poĩta in sola in uẽci¬
one nͦ hr̃e dispoĩtionẽ possit. nͦ locuciõis ornamẽta ma¬
ꝯnoper̃ desider& aut circa memoriã & pronũciationẽ

Expanded text:
transi ad Caesarem, me timebis. erat enim, si de re minore aut alio transi ad Caesarem, me timebis. erat enim, si de re minore aut alio animo aut denique non ab ipso dictum fuisset, quod posset inter ridicula numerarationem, cur illa C. Caesaris tempora tam patienter toleraret, haec aut animo Catonis ferenda sunt aut Ciceronis stomacho; stomachus enim ille habet aliquid ioco simile. haec , quae movebant, dissimulanda mihi non fuerunt; in quibus ut erraverim, legentes tamen non decepi, indicata et diverse opinione, quam sequi magis probantibus liberum est. altercationis praecepta poterant videri tunc inchoanda, cum omnia, quae ad continuam orationem pertinent, peregissem, nam est usus eius ordine ultimus; sed, cum sit posita in sola inventione neque habere dispositionem possit nec elocutionis ornamenta magnopere desideret aut circa memoriam et pronuntiationem
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciũ mãsi hõis eruditissimi subtrahã secia partituu
int̾a genera: nonorificũ: cõtumeliosũ mediũ. honori¬
fici ponit exẽplũ ciceronis pro ligaxio apud &saxẽ ꝗ ni¬
hil soles obliuisci nisi iniuxias & cõtumeliosi qđ attico
sccipsit de popcio & aesare habeo quẽ fugiã quẽ sequã
ita cũ dixerit neq graue mortẽ uiro forti accider̃ posse
nͨ immaturã cõsulari: ns miserã sapienti q̃ om̃ĩa sunt
optime dicta sed cur propͥe nome urbanitatis acapiãt
nõ uideo q si nõ totus ut inihi uidet᷑ oratiõis color nne¬
ret᷑ sed &̃ singulis dictis tribuẽdũ est. illa potiꝰ urhe᷑ et¬
sexio dixeri ꝗ sũt generis ciusdẽ quo ridicula dicũt᷑. &
mñ ridicula nõ sũt Re pollione asimo seriis ioasq parit
accomodato dictũ est Esse cum om̃iũ horaꝵ. & de ac¬
tor̃ facibe dicẽte ex tẽpor̃ ingeniũ cũ ĩnumeratolae¬
& popeĩ qͥ refert marsus ĩ cicaeronẽ diffidentẽ partibus

Expanded text:
Marsi, hominis eruditissimi, subtraham, seria partitur in tria genera, honorificum, contumeliosum, medium. et honorifici ponit exemplum Ciceronis pro Ligario apud Caesarem, qui nihil soles oblivisci nisi iniurias; et contumeliosi, quod Attico scripsit de Pompeio et Caesare, habeo , quem fugiam; quem sequar, ita, cum dixerit, nec grave mortem accidere viro forti posse nec inmaurbanitatis accipiant, non video. quod si non totius, ut mihi videtur, orationis color meretur, sed etiam singulis dictis tribuendum est, illa potius urbana dixerim, quae sunt generis eiusdem, quo ridicula dicuntur et tamen ridicula non sunt, ut de Pollione Asinio seriis iocisque pariter accommodato dictum est esse eum omnium horarum; et de actore facile dicente ex tempore, ingenium eum in numerato Pompeii, quod refert Marsus, in Ciceronem diffidentem partibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fece unꝗͣ nisi ĩprudẽ tẽ fugexit: siut dixi nãm seq
ducẽ uelit sea pleriq eloquẽtiȩ fama affectãtes cõtẽti
sũt locis speciosis mõ ul nihil ad probationẽ cõferẽtib
alii nihil uitar̃ ac q̃ ĩ oculos incurũt ex ꝗrẽdũ putant:
ꝙ qͦ faciliꝰ appareat una de scola cõtro u̾siã nõ ita sane
difficlimã aut nouã proponã ĩ exẽplũ Qui reo proditi¬
onis patri nõ affuerit ex hexes sit proditiõis dãnatꝰ cũ
aduocato i exul& reo produciõis patri disirtus filius
fortit̾ fecisset p̃mii nõĩe ĩpetrauit restitucionẽ pr̃is:&
fris pat̾ reu̾sus ĩ testatus de cessit: petit xusticus pãtẽ
nos cita lites raras sollicitatiores ridicili uidem. in¬
uadẽt ꝑsonas fauorabiles. actio pro rustico cõtra de¬
sertũ pro uiro forti cõtra ĩbellẽ pro restitutor cõtŗa
ingratũ ꝓ reo ꝗ pãte cõtẽtus sit : contra cũ ꝗ frĩ nihildar̃

Expanded text:
fere unquam nisi imprudentem fugerint, si, ut dixi, naturam sequi fere unquam nisi imprudentem fugerint, si, ut dixi, naturam sequi ducem velit. sed plerique eloquentiae famam adfectantes contenti sunt locis speciosis modo vel nihil ad probationem conferentibus. alii nihil ultra ea quae ex oculos incurrunt exquirendum putant. quod quo facilius appareat, unam de schola controversiam, non ita sane difficillimam aut novam, proponam ex exemplum. qui reo proditionis patri non adfuerit, exheres sit. proditionis damnatus cum advocato exulet. reo proditionis patri disertus filius fortiter fecisset, praemii nomine impetravit restitutionem patris et fratris. pater reversus intestatus decessit: petit rusticus partem nos circa lites raras sollicitiores ridiculi videmur, invadent personas favorabiles. actio pro rustico contra disertum, pro viro forti contra imbellem, pro restitutore contra ingratum, pro eo, qui parte contentus sit, contra eum, qui fratri nihil dare
Abbreviated transcription (Latin):
mopoitione aliqũ adu̾sarii utedũ & esse nõ nũꝗͣ cõmi¬
nẽ eã suo loco dictũ est. multis milib u̾suũ scio apud
quosdã esse ꝗsitũ. quomo ĩ uenixemꝰ utra pars debere
por dicer̃: ꝗͥ in foro ul atrocitate formulaꝵ. uel mo peti¬
nonũ uł nouissimo sorte diuidicat᷑. Inschola q̃ri nihil
attin& cũ in declamatiõib iisdẽ narrar̃ & cõtra dictioes
soluer̃ tũ ab actor qͣ apossesor cõcessũ sit. sed ĩ plurimiscõ¬
trou̾siis ne ĩ ueniri ꝗdẽ põt: ut ĩ illa ꝗ tris liberos habebat
oratirẽ philosophũ medicũ testamẽto quatuor partes fec̃
&singulas singulis dedit: unã esse eius uoluit ꝗesse̾ ati¬
lissimus auitati cõtẽdũt ꝗs pͥmũsdicat inc̾tũ est. propo¬
qdẽ de diuidẽdo in uniu̾su p̃cipi possut Aliquo qͦ mõ ĩ¬
uba figuras: colores ingenio: cura excitatiõe nõ tñ

Expanded text:
propositione aliquando adversarii utendum et esse nonnunquam commupropositione aliquando adversarii utendum et esse nonnunquam commune eam, suo loco dictum est. multis milibus versuum scio apud quosdam esse quaesitum, quomodo inveniremus, utra pars deberet prior dicere; quod ex foro vel atrocitate formularum vel modo petitionum vel novissime sorte diiudicatur. In schola quaeri nihil attinet, cum ex declamationib possessore concessum sit. sed ex plurimis controversiis ne inveniri quidem potest: ut ex illa, Qui tres liberos habebat, oratorem, philosophum, medicum, testamento quattuor partes fecit et singulas singulis dedit, unam eius esse voluit, qui esset utilissimus civitati. contendunt ; quis primus dicat, incertum est, propoquidem de dividendo ex universum praecipi possunt. at quomodo inententias, verba, figuras, colores: ingenio, cura, exercitatione. non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cicatio fuerit si omia amoliri nõ poterã ĩ plura moli¬
ebar heiem occisũ esse constat: nõ in solitudine ut ala¬
nire. Accusat᷑ milo qͥ clodiũ ocaderit: aut fecit: aut nõ.
optiniũ erat negaẽ si nõ põt. Occidit. ergo aut uir aut iui¬
uolũtas anceps ẽ: sed ꝗa ita hoĩes putãt attingẽda de fẽ¬
sio ut id pro re pu fueĩt necessitate subita ĩg pugna
nõ p̃parata Alt̾ igͣ insidiatꝰ est uter profectio clodius
uides ne ut ip̃a reꝵ necessitas deducat ad defensiõe:
adhuc aut utiq uoluit occider̃ insidiatorẽ clodiũ art
nõ tutius si uoluit Fecerũt exgo serui milonis: neq iu¬
bente neq sciẽte milone ft hȩc tã timida defensio de¬
trahit auctoritatẽ illi qͣ recte dicebamꝰ occissũ Adiicietur
ꝙ suos ꝗsq seruos intali re facer̃ uoliuiss&. Hoc eo est
utilius q sepe nihil plac& & aliqͣn dicẽdũ est. Intuea¬

Expanded text:
evaricatio fuerit? Si omnia amoliri non poteram, plura amolievaricatio fuerit? Si omnia amoliri non poteram, plura amoliebar. hominem occisum esse constant, non ex solitudine, ut a lanire. accusatur Milo, quod Clodium occiderit. aut fecit aut non. optimum erat negare; sed non potest: occidit ergo aut iure aut inivoluntas anceps est, sed, quia ita homines putant, attingenda defensio, ut id pro re publica fuerit. necessitate ? subita igitur pugna, non praeparata; alter igitur insidiatus est. uter ? Profecto Clodius. videsne , ut ipsa rerum necessitas deducat ad defensionem? adhuc , aut utique voluit occidere insidiatorem Clodium aut non. tutius , si noluit. fecerunt ergo servi Milonis neque iubente neque sciente Milone. at haec tam timida defensio detrahit auctoritatem illi, qua recte dicebamus occisum. adiicietur : quod suos quisque servos ex tali re facere voluisset. hoc eo est utilius, quod saepe nihil placet et aliquid dicendum est. intuea
Abbreviated transcription (Latin):
est & p̃dicta a uidice querimus prodictorẽ te isse ad
hostes fateris & issedã ab his incolumẽ redisse. aurũ
retulisse: & auꝑ occultũ habusse Hã qͥ fecit id nõ mĩꝗ
potẽcius fit ĩ pronõitioe: q̃ si aĩos occupauit prope aures
ip̃e defensioni p̃cludũt᷑ in totũ aũt cõgregatio crimiñ
accusantẽ adiuuat separatio defendentẽ: solebã id qđ̃
fieri & inargum̃tis dixi in tota face̾ materia propoi¬
tis ex q̃ nihil ess& om̃ib deinde ceteris remotis solũ id
suꝑ esse ꝗđ redi uolebã ut ĩpreuaicationũ criminib ut
ab soluat᷑ reus aut ĩnocẽcia ipiiꝰ fit aut int̾ueniẽte
aliq̃ pocestate aut ui aut corupto iudicio. aut difficul¬
tate probatiõis aut ꝑuaricatiõe nooetẽ fuisse cõfiteris.
nulla potestas absistit: nulla uis coruptũ iudiciũ nõ q̃ris
nulla probandi difficultas fuit. Quid suꝑ est nisi ut pua¬

Expanded text:
est et praedicta a duce; quaerimus proditorem. te isse ad est et praedicta a duce; quaerimus proditorem. te isse ad hostes fateris et isse clam et ab his incolumem redisse, aurum retulisse et aurum occultum habuisse. nam , quod fecit, id nonnunquam potentius fit propositione; quae si animos occupavit, prope aures ipsae defensioni praecluduntur. In totum autem congregatio criminum accusantem adiuvat, separatio defendentem. solebam id, quod fieri et ex argumentis dixi, ex tota facere materia, ut propositis extra quae nihil esset omcriminibus: Vt absolvatur reus, aut innocentia ipsius fit aut interveniente aliqua potestate aut vi aut corrupto iudicio aut difficultate probationis aut praevaricatione. nocentem fuisse confiteris, nulla potestas obstitit, nulla vis, corruptum iudicium non quereris, nulla probandi difficultas fuit: quid superest, nisi ut pra
Abbreviated transcription (Latin):
gecit se ponamꝰ id qͥ pͥmũ se optulerit. & ip̃a nobiscũ
sic loquam qͥ si hoc nõ ess& id iterũ & tͥciũ & dũni¬
hil sit reliꝗitaq inferiora q scrutabimur q̃ tractata
faciliorẽ nobis udicẽ ĩ sũma qͥstiõẽ facient. nõ dissimil
huic est & illd p̃aptũ ut a cõib ad propa ueniamus.
fere e coĩa generalia sũt. cõmue tyrãnũ ocadit.
propͥũ uirũ tñ occidit tyrãnũ occidit mulier octidit
ret si mõ id pro me erat. Hec solũ p̃mer̃ cõfessionẽ
sed parciẽdo multiplicar̃ ut in illa cõtrou̾sia duxꝗ cõ
petitorẽ prẽm ĩ suffraguis uicerat captꝰ est. Eũtes adre¬
demptionẽ eiꝰ legati obĩu habuerũt prẽm reutẽtẽ ab
Estib legatis dixĩt sero itis excusserũt illi parẽtẽ & auꝵ
ĩsinu eius inuenerũt ip̃i ꝑseuerauerũt ire quo ĩtẽ¬
derãt inuenerũt duõ enici fixũ: cuiꝰ uoꝵ fuit aae
prodictorẽ. reus est pat̾. d cõuenitꝰ prodicio nobis pdicta

Expanded text:
amus id quod primum se obtulerit, et ipsi nobiscum sic loquamur: quid si hoc non esset? id iterum et tertium et dum nihil sit reliqui. itaque inferiora quoque scrutabimur, quae tractata faciliorem nobis iudicem ex summa quaestione facient. non dissimile huic est et illud praeceptum, ut a communibus ad propria veniamus. fere enim communia generalia sunt. commune est, tyrannum occidit; proprium, patrem tyrannum occidit; mulier occidit, ret, si modo id pro me erat, nec solum premere confessionem, sed partiendo multiplicare, ut ex illa controversia, dux ., qui competitorem patrem ex suffragiis vicerat, captus est; euntes ad redemptionem eius legati obvium habuerunt patrem revertentem ab hostibus. is legatis dixit: Sero itis. excusserunt illi patrem et aurum ex sinu eius invenerunt; ipsi perseverarunt ire quo intenderant; invenerunt ducem cruci fixum, cuius uox fiuit: cauete proditorem. reus est pater. quid convenit? proditio nobis praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
ctur̃ penus cũ de aliqͦ hoie q̃rit qd nit ut est q̃sitũ cõt
urbinȩ hȩxedes: si is ꝗtã q̃ filius petebat bona figulus es¬
set. ansosipatẽ: nã & substãtia ciꝰ sub oculis uenit: ut
nõ possit q̃ri an sit quomõ: an ultra occeanũ: nͨ ꝗͥ sit
nͨ quał sit sed ꝙͥ sit. Ycrũ hoc qͦq genꝰ litis ex p̃terito pẽd&

Expanded text:
cturae genus, cum de aliquo homine quaeritur, qui sit; ut est quaesitum contra cturae genus, cum de aliquo homine quaeritur, qui sit; ut est quaesitum contra Vrbiniae heredes, is qui tanquam filius petebat bona, Figulus esset an Sosipater. nam et substantia eius sub oculos venit, ut non possit quaeri, an sit, quomodo an ultra oceanum; nec quid sit nec quale sit, sed quis sit? verum hoc quoque genus litis ex praeterito pend
Abbreviated transcription (Latin):
facto constat ergo cũ de re agit᷑ aut qͥ factũ sit ĩdu
biũ uenit: aut ꝗͥ sit futurũ. Ut in generalib an ato¬
moꝵ cũ cursu mũdus sit factus: an prouidentia regat᷑
an sit aliqñ casurus. Indefinitis an pariadiũ cõmiserit
roscius: an regnũ asfectet mãliꝰ an rect uerrẽ sit accr¬
saturꝰ. Eoccilius iniudiciis p̃teritũ tẽpus max ualet:
nemo et accusat nisi q̃ facta sũt. Nãq̃ fiant & q̃ futu¬
ra sũt ex p̃teritis colligut᷑ q̃rit᷑ & unde ꝗͥ ortũ ut pesti¬
lẽtia ira deũ. an ĩ temꝑantia celi: an corruptis aꝗs an
noxio t̾re halitu & q̃ cã facti  ut quar̃ ad troiã qu¬
q̃aginta regesnauigauerũt uir urãdo adacti an exẽ¬
plo moti an gratificãtes atridis. Que duo gña nõ mul¬
tu int̾ se distant. ea uero q̃ sũt p̾ntis tẽporis si nõ argu¬
mẽtis q̃ necesse p̃cessisse sed oculis d p̃hendẽda sũt: nõ
eget cõiectura ut si apud lacedemoios q̃rat᷑. an athẽis

Expanded text:
d fiat aut quid sit futurum, ut in generalibus, an atomorum concursu mundus sit effectus, an providentia regatur, an sit aliquando casurus; in definitis: an parricidium commiserit Roscius, an regnum adfectet Manlius, an recte Verrem sit accusaturus Q. Caecilius. In iudiciis praeteritum tempus maxime valet; nemo enim accusat, nisi quae facta sunt. nam quae fiant et quae futura sint ex praeteritis colliguntur. quaeritur et unde quid ortum? ut pestilentia ira deum an intemperie caeli an corruptis aquis an noxio terrae halitu. Et quae causa facti? ut, quare ad Troiam quinquaginta reges navigaverint iure iurando adacti an exemplo moti an gratificantes Atridis. quae duo genera non multum inter se distant. ea vero, quae sunt praesentis temporis, si non argumentis, quae necesse est praecessisse, sed oculis deprehendenda sunt, non egent coniectura, ut si apud Lacedaemonios quaeratur, an Athenis
Abbreviated transcription (Latin):
desaẽdẽ & iã in suasoriis ut delibera numa regnũ of¬
ferẽtib romãis recipiat Primũ idẽ genus an regnãdũ
an ĩ ciuitate aliena an xomȩ: an laturi sint romani
talẽ regẽ. similit̾ incõtrousiis opte̾ti iux fortis alienõ
uxore ultima sp̃es est an optar possit alienã uxorẽ gña¬
lẽ est an ꝗeꝗ optauerit accipere debeat debeat inian
ex pͥuato an nuptias an maxitũ hñtes: sed hoc nõ qͣm¬
admodũ dicit᷑ ita & q̃rit᷑. Primũ ti occũrit fer̃ qͥ est
ultimũ dicẽdũ ut hoc nõ debes alienã uxorẽ optare
ideoq diuisionẽ ꝑdit festinatio nõ opõt& ig offerẽtibus
ꝗdẽ ad huc plus si nihil ex pͥuato ultimũ retrorsũ qͥ
idẽ acapite pͥmũ est nihil iniquũ itaq nropõitione
uisa qͥ est faciłimũ cogitemus si fieri p̃ot ꝗ nale sit ꝓ¬

Expanded text:
descenderem, etiam ex suasoriis. Vt deliberat Numa, an regnum ofdescenderem, etiam ex suasoriis. Vt deliberat Numa, an regnum offerentibus Romanis recipiat. primum , id est genus, an regnandum, tum an ex civitate aliena, an Romae, an laturi sint Romani talem regem. similiter ex controversiis. optet enim vir fortis alienam uxorem. ultima species est, an optare possit alienam uxorem. generale est, an quidquid optarit, accipere debeat. inde , an ex privato, an nuptias, an maritum habentis. sed hoc non, quemadmodum dicitur, ita et quaeritur. primum enim occurrit fere, quod est ultimum dicendum, ut hoc, non debes alienam uxorem optare, ideoque divisionem perdit festinatio. non oportet igitur offerentibus quidem. adhuc plus est, nihil ex privato. ultimum retrorsum, quod idem a capite primum est, nihil iniquum. itaque propositione visa, quod est facillimum, cogitemus, si fieri potest