comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eris alieni reliquerat. quid ergo est:.homines erant ab hoc
omnnes alienissimi. et his debebatur. non tamẽ quisꝗͣ inuentus
est tam insignite improbus qui uolare o quintu existim atio¬
nem ab entis auderet. Unus fuit affinis socius necessarius.
sextus neuius. qui cum ip̃c uliro deberet. qui quasi exxumig
premio secleris exposito cupidisime contendieret ur pse affuc¬
tum atq euersum propinquum suum non modo honeste per¬
tis bonis uerum etiam cõmuni luce priuaret. ebi erant exteri
creditores. deniq hoc tempore ubi sunt quis est qua f fauda¬
tionis latuisse caua dicatur quis qui absentem defersum
neget ẽc̃ quintium nemo inuenitur. At contea omaes quibꝰ¬
cum huie ratio aut est aut fuit. acsunt defendunt fides huiꝰ
uadimonium mihi deseruit. me fraudauit. a me. nominis cius
quoci inficiatus eẽt dicm petiuit Ego exꝑiri nom porui la¬
titauit grocuratorem nullum reliquit horum nibil die¬

Expanded text:
aeris alieni reliquerat. quid ergo est? homines erant ab hoc aeris alieni reliquerat. quid ergo est? homines erant ab hoc omnes alienissimi, et eis debebatur, neque tamen quisquam inventus est tam insignite improbus qui violare P. Quincti existimationem absentis auderet; unus fuit, adfinis, socius, necessarius, Sex. Naevius, qui, cum ipse ultro deberet, quasi eximio praemio sceleris exposito cupidissime contenderet ut per se adflictum atque eversum propinquum suum non modo honeste partis bonis verum etiam communi luce privaret. Vbi erant ceteri creditores? denique hoc tempore ubi sunt? quis est qui fraudationis causa latuisse dicat, quis qui absentem defensum neget esse Quinctium? nemo invenitur. at contra omnes, quibuscum ratio huic aut est aut fuit, adsunt, defendunt, fides huius vadimonium mihi deseruit, me fraudavit, a me nominis eius quod infitiatus esset diem petivit; ego experiri non potui, latitavit, procuratorem nullum reliquit. Horum nihil dic
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e arcebitur. quid tum tu aliquẽ patronum inuenies homi¬
nem antiqui officii qui splendorem uestrum et gratiam negli¬
gat. ꝓ me pugnabit. L philippus eloquentia. grauitate ho¬
nore florentissimus Ciuitatis. Dicet hortensius excellens
ingenio nobilitate. existimatione: Aderunt. aũt homines
nobilissimi atq potentissimi. ut eorum frequentĩã et consen¬
sum non modo.P. quintus qui de capite dicernit sed quis
qui extra ꝑiculum sit ꝑhorrescat. hec est iniqua certatio nõ
illa qua tu contra alphenum equitabas huic ne ubi consiste¬
ret quidẽ contra te locum reliquisti. Quare aut doceas
oportet alphenum negasse se procuratorem eẽ non deiecisse
libellos uidicium accipere noluisse: aut cum hec ita facta sit.
ex edicto te bona ꝑ quintu non possedisse concedas. Et eni
si edicto possedisti: quero eur bona nunc uenierĩt. cur ceteri
sponsores et creditores non conuenerĩt. Nemo ne. fuit cui

Expanded text:
ipse coercebitur.— quid tum?—tu aliquem patronum invenies, homiipse coercebitur.— quid tum?—tu aliquem patronum invenies, hominem antiqui offici, qui splendorem nostrum et gratiam neglegat; pro me pugnabit L. Philippus, eloquentia, gravitate, honore florentissimus civitatis, dicet Hortensius, excellens ingenio, nobilitate, existimatione, aderunt autem homines nobilissimi ac potentissimi, ut eorum frequentiam et consessum non modo P. Quinctius qui de capite decernit, sed quivis qui extra periculum sit perhorrescat. haec est iniqua certatio, non illa qua tu contra Alfenum equitabas; huic ne ubi consisteret quidem contra te locum reliquisti. qua re aut doceas oportet Alfenum negasse se procuratorem esse, non deiecisse libellos, iudicium accipere noluisse, aut, cum haec ita facta sint, ex edicto te bona P. Quincti non possedisse concedas. etenim si ex edicto possedisti, quaero cur bona non venierint, cur ceteri sponsores et creditores non convenerint; nemone fuit cui
Abbreviated transcription (Latin):
est: alphenus cum is et pꝑ eos perit: quos diligebat. Tu post¬
q̃ qui tibi erant amici non poterant uincere ut amici tibi eent
qui uincebant effecisti:q si tum par tibi ius cum alpheno fuis¬
se non putas quia tamẽ aliquẽ contra te aduocare poterat. qi
magistratus aliquis reperiebatur apud quem alpheni gratia¬
causa consisteret. quid hoc tempore. quintio statuendum
est: cui neq magistratus adbuc equus inuentus est neq
uidicium reditum est usitatum non conditio nonsponsio non
deniq ulla unqͣ intercessit postulatio u uto equa uerum ante
hoc tempus ne fundo quidem audita de re pecuniaria cupio
contendere. non liceat ea in controuersia nihil adme aitinet.
causam capitis dicas oportet accusa tibi ita necesse est. non
inquit nisi tii ante. nouo modo priore loco dixeris. dicendũ
necessario est restituendum hore ad arbitrium urum uidex

Expanded text:
est: Alfenus cum eis et propter eos periit quos diligebat, tu, postest: Alfenus cum eis et propter eos periit quos diligebat, tu, postquam qui tibi erant amici non poterant vincere, ut amici tibi essent qui vincebant effecisti. quod si tum par tibi ius cum Alfeno fuisse non putas, quia tamen aliquem contra te advocare poterat, quia magistratus aliqui reperiebatur apud quem Alfeni causa consisteret, quid hoc tempore Quinctio statuendum est? cui neque magistratus adhuc aequus inventus est neque iudicium redditum est usitatum, non condicio, non sponsio, non denique ulla umquam intercessit postulatio, mitto aequa, verum ante hoc tempus ne fando quidem audita. de re pecuniaria cupio contendere.—non licet.—at ea controversia est.—nihil ad me attinet; causam capitis dicas oportet.—accusa ubi ita necesse est.—non, inquit, nisi tu ante novo modo priore loco dixeris.—dicendum necessario est.—praestituentur horae ad arbitrium nostrum, iudex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯistratum nihil ad rem arbitror ꝑtinere. Erat enim illa rum
ptium quod ni. qui apud te eẽt educatus. quem tu a puero
contentio erat. Bruti inquit erat familiaris: itaq is interce¬
debat tu contra burrẽ qui contra inuiriam decernebat om¬
nium deniq illorum. qui tum et poterant ꝑuĩ et scelus plu¬
rimum. et quod poterant. id audebant. An omnes tu istos
uincere uolebas qui nunc tu ut uincas tantope. laboras.
Tu de id dicere non palam sed is ip̃is quos aduocastis tum et¬
si nolo eam rẽ commemorando renouare cuius omnino rei me¬
moriam omnẽ tolli funditus ac deleri arbitror oportere.
num illud dico si ꝑꝑ partium studium potens erat alpbenus
potentissimus neuius si fretus gratia postulabat aliquid iniqus
alphenus. multa iniquiora neuius impetrabat neq eium inter
studuim uestrum quicꝗͣ ut opinor interfuit ingenio uetu¬
state artificio: tu facile uicisti: ut alia omittam hoc satis

Expanded text:
gistratum, nihil ad rem arbitror pertinere. erat, inquit, illarum gistratum, nihil ad rem arbitror pertinere. erat, inquit, illarum partium. quid ni? qui apud te esset eductus; quem tu a puero contentio non erat? Bruti, inquit, erat familiaris; itaque is intercedebat. tu contra Burrieni qui iniuriam decernebat, omnium denique illorum qui tum et poterant per vim et scelus plurimum et, quod poterant, id audebant. an omnis tu istos vincere volebas qui nunc tu ut vincas tanto opere laborant? aude id dicere non palam, sed ipsis quos advocasti. tametsi nolo eam rem commemorando renovare cuius omnino rei memoriam omnem tolli funditus ac deleri arbitror oportere; unum illud dico: si propter partium studium potens erat Alfenus, potentissimus Naevius; si fretus gratia postulabat aliquid iniquius Alfenus, multo iniquiora Naevius impetrabat. neque enim inter studium vestrum quicquam, ut opinor, interfuit; ingenio, vetustate, artificio tu facile vicisti. Vt alia omittam, hoc satis
Abbreviated transcription (Latin):
neq possessis bonis ut alphenus promittat neuio sisti quin¬
tium. Uenit ad uadimoniũ quintius. tacet res in controuer¬
siis isto caluniante bienium usq dum inueniretur qua rõe
res abusitata consuetudine recideret: et in hoc singulare
uidicium caua omnis concluderetur:. quod officium aqlli
commemorari procuratoris põt. quod alpbeno preteritum
esse uideatur. quid affertur. quare ꝑ quintius absens negatũ
esse defensus: an uero id hortensium quia nuꝑ iniecit et quia
neuius semꝑ id clamitat dicturum arbitror non fuisse neuio
parem certationem cum alphenio illo tempor̃ ilis damnatiõibꝰ
quod si uelim confiteri illud opinor concedent non procura¬
torem ł quinti neminem fuisse. sed gratiosum fuisse mihi aũt
ad uncendum satis est fuisse procuratorẽ: qui cũ experiri pos¬
set qualis is fuerit si modo absentẽ defendebat ꝑius & ꝑ ina¬

Expanded text:
neque possessis bonis ut Alfenus promittat Naevio sisti Quinneque possessis bonis ut Alfenus promittat Naevio sisti Quinctium. venit ad vadimonium Quinctius. iacet res in controversiis isto calumniante biennium, usque dum inveniretur qua ratione res ab usitata consuetudine recederet et in hoc singulare iudicium causa omnis concluderetur. quod officium, C. Aquili, commemorari procuratoris potest quod ab Alfeno praeteritum esse videatur? quid adfertur qua re P. Quinctius negetur absens esse defensus? an vero id quod Hortensium, quia nuper iniecit et quia Naevius semper id clamitat, dicturum arbitror, non fuisse Naevio parem certationem cum Alfeno illo tempore, illis dominantibus? quod si velim confiteri, illud, opinor, concedent, non procuratorem P. Quincti neminem fuisse, sed gratiosum fuisse. mihi autem ad vincendum satis est fuisse procuratorem quicum experiretur; qualis is fuerit, si modo absentem defendebat per ius et per ma
Abbreviated transcription (Latin):
to pretoris. R oportuisse parere. Quid si A. Brutus
intercessurum se dixit. palam. nisi quid inter ipsum alpħe¬
num et neuium conueniret. Uidetur ne intercessisse appes¬
latio tribunorum non more sed auxilii cauã: quid de inde
fit: alpbenus ut omnes intelligere possent. uidicio defendi
quintium: ne qua subesse. posset aliena aut ipius officio aut
huuis estimatione suspitio. uiros bonos complures aduocat.
Testantur isto audiente sepe pro cõmuni necessitudiñ id pri¬
mum petere. ne quid atrocius in gublium quintium absentẽ
sine caua facere. conetur. Sin aũt inimicissime et infestissi¬
me contendere ꝑseueret. se paratum eẽ omni recta atq: ho¬
nesta ratione defendere quod peto. At non deberise uidi¬
cuim id quod dedat accipere. eius rei conditionis q: tabus¬
las obsignauerunt iuri boni complures. Res in dubiũ
uenire non põt. fit rebus omnibus integris neq ꝓscriptis

Expanded text:
to praetoris oportuisse parere. quid? si M. Brutus to praetoris oportuisse parere. quid? si M. Brutus intercessurum se dixit palam, nisi quid inter ipsum Alfenum et Naevium conveniret, videturne intercessisse appellatio tribunorum non morae, sed auxili causa? quid deinde fit? Alfenus, ut omnes intellegere possent iudicio defendi Quinctium, ne qua subesse posset aliena aut ipsius officio aut huius existimatione suspicio, viros bonos compluris advocat, testatur isto audiente se pro communi necessitudine id primum petere ne quid atrocius in P. Quinctium absentem sine causa facere conetur; sin autem inimicissime atque infestissime contendere perseveret, se paratum esse omni recta atque honesta ratione defendere quod petat non deberi; se iudicium id quod edat accipere. eius rei condicionisque tabellas obsignaverunt viri boni complures. res in dubium venire non potest. fit rebus omnibus integris neque proscriptis
Abbreviated transcription (Latin):
dentia sit hortensius dicturum ee eum non arbitror: cum
haud antea dixisse audio: et cauam ipsam considero ꝗd
aliud dicẽ põt non repio. Fateor enim libellos alphenum
deiecisse. uadimonium promisisse. uidicium ꝗn acciperet
in ea ipsa uerba que neuius edebat non recusasse. ita tñ
more. et instituto ꝑ eum magistratum qui auxilii caua sta¬
te constituat. cuius procurator non omaia uidicia que ꝗsq
in uerba postularit. cuius ꝓcurator a pretore tribunos appel¬
lare ausus sit eum non defendi. eius bona recte possideri pos¬
se. et misero absenti. ignaro fortunarum suari omnia uite
ornamenta ꝑ sũmum de decus et ignominiã diripi conuenire
quod si probari nemini põt. illud certe probari omnibus ne¬
cesse est defensum eẽ uidicio absentem quintium. quod cum
ita sit ex edicto bona possessa non sunt. At enim tr. pł
ne audierunt quidem fateor si ita est. procuratorẽ decre¬

Expanded text:
dentia sit Hortensius, dicturum esse eum non arbitror. Cum dentia sit Hortensius, dicturum esse eum non arbitror. Cum autem antea dixisse audio et causam ipsam considero, quid aliud dicere possit non reperio. fatetur enim libellos Alfenum deiecisse, vadimonium promisisse, iudicium quin acciperet in ea ipsa verba quae Naevius edebat non recusasse, ita tamen, more et instituto, per eum magistratum qui auxili causa constite constituat: cuius procurator non omnia iudicia acceperit quae quisque in verba postularit, cuius procurator a praetore tribunos appellare ausus sit, eum non defendi, eius bona recte possideri posse, ei misero, absenti, ignaro fortunarum suarum omnia vitae ornamenta per summum dedecus et ignominiam deripi convenire. quod si probari nemini potest, illud certe probari omnibus necesse est, defensum esse iudicio absentem Quinctium. quod cum ita sit, ex edicto bona possessa non sunt. at enim tribuni plebis ne audierunt quidem. fateor, si ita est, procuratorem decre
Abbreviated transcription (Latin):
uiditium. postulas. non recusat. Quid aliud sit absentem:
defendi ego non intelligo. At quis erat procurator. erede
aliquem eiectum hominem egentem. litigiosum improbum.
qui posset scurre deuicti quotidianum conuitium sustinere.
N ihilominus eques romanus locuples sui negotu bene gerens.
deniq is quẽ quotiens neuius in galliam profectus est ꝓ¬
curatorem rome reliquit et audes sexti neuii negare absen¬
tem defensum esse quintiũ: cum eum defenderit idem qui
solebat. et cum is uidicium acciperet. pro quintio: eui tu et
rem et famã tuam cõmendare proficiscens. et concredere so¬
lebas: conaris hoc dicere neminẽ extitisse. qui quintium
uidicio defenderet: Postulabam inquit ut satisdarent. in¬
uiria postulabas ita uidebare. recus abat. alphenus ita uerũ
pretor decernebat. tribuni igitur appellabantur. Hic te in¬
auxilium a tribunis petas. hec ego tecum attendo qua pru¬

Expanded text:
iudicium postulas, non recusat. quid aliud sit absentem iudicium postulas, non recusat. quid aliud sit absentem defendi ego non intellego. at quis erat procurator? credo aliquem electum hominem egentem, litigiosum, improbum, qui posset scurrae divitis cotidianum convicium sustinere. nihil minus; eques Romanus locuples, sui negoti bene gerens, denique is quem, quotiens Naevius in Galliam profectus est, procuratorem Romae reliquit. et audes, Sex. Naevi, negare absentem defensum esse Quinctium, cum eum defenderit idem qui te solebat? et, cum is iudicium acceperit pro Quinctio cui tu et rem et famam tuam commendare proficiscens et concredere solebas, conaris hoc dicere, neminem exstitisse qui Quinctium iudicio defenderet? postulabam, inquit, ut satis daret. iniuria postulabas. ita iubebare; recusabat Alfenus. ita, verum praetor decernebat.—tribuni igitur appellabantur.—hic te, inauxilium a tribunis petas. hoc ego, cum attendo qua pru
Abbreviated transcription (Latin):
ficiseuntur ciu heres non extabit. ne is quidẽ qui exilii cauã
solum uerterit. quo tempore estimas oportuisse neui absen¬
tem quintium defendi aut quomodo: tu cum postulabas:
ut bona possideres nemo affuit. neq: enim quisꝗͣ diuinare
poterat te postulaturum. nec quẽꝗͣ attinebat id recusare
quod pretor non fieri. sed edicto suo fieri iubebat. Qui locus
igitur absentis defendendi procuratori primus datus est
cum proscribebas ego affui: non passus ẽ libellos deiecit sex¬
tus alphenus qui primus erat officu gradus. seruatus est
a procuratore summa cum diligentia. Uideamus que deund
sint obseruata. hominem. E. Quintu deprebendendis in publico
conans abducere. non patitur alphenus. Ui tibi ademit. cutat
ut domum reducatur ad quintium. Hic quoq sũme. constat.
procuratoris diligens officuim: debere tibi dicis quintium. pro¬
curator negat. Uadarius ꝓmittit. in uis uocas. sequitur

Expanded text:
ficiscuntur. cui heres non exstabit. ne is quidem. qui exsili causa ficiscuntur. cui heres non exstabit. ne is quidem. qui exsili causa solum verterit. quo tempore existimas oportuisse, Naevi, absentem Quinctium defendi aut quo modo? tum cum postulabas ut bona possideres? nemo adfuit; neque enim quisquam divinare poterat te postulaturum, neque quemquam attinebat id recusare quod praetor non fieri, sed ex edicto suo fieri iubebat. qui locus igitur absentis defendendi procuratori primus datus est? Cum proscribebas. ergo adfuit, non passus est, libellos deiecit Sex. Alfenus; qui primus erat offici gradus, servatus est a procuratore summa cum diligentia. videamus quae deinde sint consecuta. hominem P. Quincti deprehendis in publico, conaris abducere; non patitur Alfenus, vi tibi adimit, curat ut domum reducatur ad Quinctium. hic quoque summe constat procuratoris diligentis officium. debere tibi dicis Quinctium, procurator negat; vadari vis, promittit; in ius vocas, sequitur;
Abbreviated transcription (Latin):
et uehementius eum gra aduersarii perterrebat. ꝗͣ fides uidi¬
cis consolabitur. Uixit enim semꝑ inculte atq horride. nam
tristi atq recondita fuit: non ad solatium non in campo non in
conuiuiis uersatus est. id egit. ut amicos obseruantia. rẽ psimo¬
nia retineret. Antiquã officii rationẽ dilexit.: cuius splendor
omnis his moribus obsoleuit. At si in caua pari discedere inferior
uderetur. tamen eẽt non medi ocriter conquerendum. Nunc in
caũa suꝑiore. ne ut par quidem sit postulat. inferiorẽ eẽ pati¬
cupiditati crudelitatiq dedatur. Docui quod primũ pollicitus
sum .C. Aquilli cauam omnino cur postularet non fuisse. quod
neq pecuĩa debesbatur: et si maxime deberetur commissum
nihis eẽ. quare ad istam rationẽ ꝑueniretur Attende nunc
ex edicto pretoris bona. P. quintu possidere nullo modo potuis¬
nisi si latitarit. qui ad negotuim suum relicto procuratore pro¬

Expanded text:
et vehementius eum gratia adversarii perterrebit quam fides iudiet vehementius eum gratia adversarii perterrebit quam fides iudicis consolabitur? vixit enim semper inculte atque horride; natura tristi ac recondita fuit; non ad solarium, non in campo, non in conviviis versatus est; id egit ut amicos observantia, rem parsimonia retineret; antiquam offici rationem dilexit cuius splendor omnis his moribus obsolevit. at si in causa pari discedere inferior videretur, tamen esset non mediocriter conquerendum; nunc in causa superiore ne ut par quidem sit postulat, inferiorem se esse patis Sex. Naevi cupiditati crudelitatique dedatur. docui quod primum pollicitus sum, C. Aquili, causam omnino cur postularet non fuisse, quod neque pecunia debebatur et, si maxime deberetur, commissum nihil esset qua re ad istam rationem perveniretur. attende nunc ex edicto praetoris bona P. Quincti possideri nullo modo potuisnisi si latitant qui ad negotium suum relicto procuratore pro
Abbreviated transcription (Latin):
fert. aut leuioribus ꝗͣ eaua postulat. Ais ẽẽ uadimonium
desertum. quesuut ate statim ut romam redut. quintius.
quo die uadimonium istuc factum ẽẽ diceres. respondisti
statim nonis februarus: discedens. in memoriam redut. ꝗn¬
tius quo die roma in galliam ꝓfectus sit: ad ephemeridim re¬
uertitur. Inuenitur dies profectionis pridie Rł februarias no¬
nis februariis si rome fuit. caue nihil dicimus: quin tibi uadi¬
monium ꝓmisit. Quid hoc: inueniri qui põt. Profectus est una
LAlbius homo cum primis honestus: dicit testimoniũ ꝓfecti
sunt familiares et albium et quintium: dicent hi quoq testi¬
monium lrẽ ꝑ quintii testes tot quibus omnibus caũa ustis¬
sima est. eur scire potuerint. nulla cur mentiantur. cum astipu¬
latore tuo comparabuntur. et in hac euismõi caua ꝑ Siuntius
laborabit. et duitius in tanto metu miser periculoq uersabitur.

Expanded text:
fert, aut levioribus quam causa postulat. ais esse vadimonium fert, aut levioribus quam causa postulat. ais esse vadimonium desertum. quaesivit a te, statim ut Romam rediit, Quinctius quo die vadimonium istuc factum esse diceres. respondisti statim: Nonis Febr. discedens in memoriam redit Quinctius quo die Roma in Galliam profectus sit; ad ephemeridem revertitur; invenitur dies profectionis pridie Kal. Febr. Nonis Febr. si Romae fuit, causae nihil dicimus quin tibi vadimonium promiserit. quid? hoc inveniri qui potest? profectus est una L. Albius, homo cum primis honestus; dicet testimonium. prosecuti sunt familiares et Albium et Quinctium; dicent hi quoque testimonium. Litterae P. Quincti, testes tot, quibus omnibus causa iustissima est cur scire potuerint, nulla cur mentiantur, cum astipulatore tuo comparabuntur. et in hac eius modi causa P. Quinctius laborabit et diutius in tanto metu miser periculoque versabitur?
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ille si uerbis non audet re quidẽ uera palam loquitur. etẽi
si uult urorum bonorum instituto uiuere. multa oportet disc at
atq de discat: quorum illi etati utrũq difficile ẽ. Non dubitaui
inquit cum uadimonium desertum eẽt bona proscribere improbe¬
U trum quoniam tu id tibi arrogas. et concedi postulas concedamꝰ
Quid si nunqͣ deseruit si ista cau̾a abste tota ꝑ summã fraudem
et malitiam facta ẽ. Si uadimonium omnino tibi cum q quĩ¬
tio nullum fuit. quo te nomine appellemus. improbum: At
si desertum uadimonium eẽt: tamẽ in ista postulatione et ꝓ¬
scriptione honorum improbissimus reputabere. non in alitio¬
sum negas fraudulentũ: Nam id quidem arrogas tibi. et pre¬
clarum putas audacem. cupidum. ꝑfidiosum. uulgaria et ob¬
soleta sunt. res autem noua atq inaudita: quid ergo est:
Uereor me hercule ne aut grauioribus utar uerbis. qͣnatura.

Expanded text:
haec ille, si verbis non audet, re quidem vera palam loquitur. etenim haec ille, si verbis non audet, re quidem vera palam loquitur. etenim si volt virorum bonorum instituto vivere, multa oportet discat ac dediscat, quorum illi aetati utrumque difficile est. non dubitavi, inquit, cum vadimonium desertum esset, bona proscribere. improbe; verum, quoniam tu id tibi adrogas et concedi postulas, concedamus. quid si numquam deseruit, si ista causa abs te tota per summam fraudem et malitiam ficta est, si vadimonium omnino tibi cum P. Quinctio nullum fuit? quo te nomine appellemus? improbum? at etiam si desertum vadimonium esset, tamen in ista postulatione et proscriptione bonorum improbissimus reperiebare. malitiosum? non negas. fraudulentum? iam id quidem adrogas tibi et praeclarum putas. audacem, cupidum, perfidiosum? volgaria et obsoleta sunt; res autem nova atque inaudita. quid ergo est? vereor me hercule ne aut gravioribus utar verbis quam natura
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiem. Quid est quod tandem hac de re uobis possit
uideri. Profecto si recte ur̃am bonitatem atq prudentiam
cognoui. non multum me fallit. si consulamini quid sitis respõ¬
suri. primum expectare. deinde si latitare ac dutius ludi¬
ficare uideatur. amicos conueniri: querere quis procurator
sit: domum denuntiare: dici uix põt ꝗͣ multa sint que re¬
spondeatis. ante fieri oportere ꝗͣ ad hanc rationẽ extremã
necessariam deuenire. Quid ad hoc neuius: ridet scilicet.
nostram dementiam:qui in uita sua rationẽ sũmi officuit
desideremus:et instituta uiroꝵ bonorum requiramus.
Quid mibi inquit cum ista sanctimonia ac diligentia. Uiderit
inquit ista officia uiri boni: de me autem ista considerent. nõ
quid habeam sed quibus rebus inuenerĩ querant. et. quẽ ad
modum natus. et quo pacto educatus sim memini. uetus est
descurra multo facilius diuitẽ ꝙͣ prẽmfamilias fieri posse.

Expanded text:
denuntiem? quid est quod hac tandem de re vobis possit denuntiem? quid est quod hac tandem de re vobis possit videri? profecto, si recte vestram bonitatem atque prudentiam cognovi, non multum me fallit, si consulamini, quid sitis responsuri: primum exspectare, deinde, si latitare ac diutius ludificare videatur, amicos convenire, quaerere quis procurator sit, domum denuntiare. dici vix potest quam multa sint quae respondeatis ante fieri oportere quam ad hanc rationem extremam necessario devenire. quid ad haec Naevius? ridet scilicet nostram amentiam, qui in vita sua rationem summi offici desideremus et instituta virorum bonorum requiramus. quid mihi, inquit, cum ista summa sanctimonia ac diligentia? viderint, inquit, ista officia viri boni, de me autem ita considerent: non quid habeam sed quibus rebus invenerim quaerant, et quem ad modum natus et quo pacto educatus sim. memini; vetus est, de scurra multo facilius divitem quam patrem familias fieri posse.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt. di dum pñdius tuus gereretur sexti neuii si in par¬
uula re capitis aliquid uererere. non statim ad .C. Aquilliũ
ad te retulisti. ne hoc quidẽ tecum locutus es hore due fu¬
respirasset. cupiditas atq auaritia. paululum aliquid soci
rationi et consilio dedisses tu te collegisses non in eã turpi¬
tudinẽ uenisses. ut hoc tibi eẽt apud tales uiros confitendũ
qua tibi uadimonium non sit obitum. eadẽ tebora consiliũ
cepisse hominis propinqui fortunas funditus euertere. Eg
ꝓ te nunc. hoc consilio post tempus et in aliena re.: quoniã
tu in tua re cum tempus erat consulere oblitus es. quero abste
C. aquilli luci luculle ł. quintili. A marcelle uadimonuim
mihi non obut quidam socuis et affinis meus: qui cum neces¬
situdo uetus controuersia de re pecuniaria recens interce¬
dit. postulo ne a pretore. ut eius bona mihi possidere liceat.
An cum Rome domus eus uxor liberi sint. domum potius

Expanded text:
fecerunt? si dupondius tuus ageretur, sex. Naevi, si in parfecerunt? si dupondius tuus ageretur, sex. Naevi, si in parvola re captionis aliquim te consuluisti, ne hoc quidem tecum locutus es: Horae duae furespirasset cupiditas atque avaritia, paulum aliquid loci rationi et consilio dedisses, tu te conlegisses, non in eam turpitudinem venisses ut hoc tibi esset apud talis viros confitendum, qua tibi vadimonium non sit obitum, eadem te hora consilium cepisse hominis propinqui fortunas funditus evertere. ego pro te nunc hos consulo post tempus et in aliena re, quoniam tu in tua re, cum tempus erat, consulere oblitus es; quaero abs te, C. Aquili, L. Lucili, P. Quinctili, M. Marcelle: vadimonium mihi non obiit quidam socius et adfinis meus quicum mihi necessitudo vetus, controversia de re pecuniaria recens intercedit; postulone a praetore ut eius bona mihi possidere liceat, an, cum Romae domus eius, uxor, liberi sint, domum potius
Abbreviated transcription (Latin):
rius bona prescribere. Iugulare cuiem ne uire quidẽ ꝗsꝗͣ
bonus uult. uauult enim cõmemorare se cum posset per¬
dere pepercisse. ꝗͣ cum parcere. potuerit perdidisse. hec in
homines alienissimos deniq inimicissimos uiri boni faciũt
et omnium existimationis: et cõmunis humanitatis caua.
Ut cum ipsi nihil altius scientes incomodarint. nihil in se uire
incõmodi cadere possit.Ad uadimoniũ non uenit:quis:
propinquus: si res ista grauissima sua sponte uideretur. tamẽ
eius atrocitas. necessitudinis nomine leuaretur. Ad uadi¬
monium non uenit.quis: socius etiam grauius aliquid ei¬
dem deberes concedere: qui cum te aut uoluntas congregas¬
set: aut fortuna conuinxisset. ad uadimonium non uenit.
quis: is qui tibi presto semꝑ fuit: ergo meum qui semel hoc
cõmissit. ut tibi presto non eẽt omnia tella comecisti. que
parata sunt in eos. qui ꝑmulta male agendi caũa fraudãdiꝙ

Expanded text:
rius bona proscribere. iugulare civem ne iure quidem quisquam rius bona proscribere. iugulare civem ne iure quidem quisquam bonus volt, mavolt commemorari se cum posset perdere pepercisse, quam cum parcere potuerit perdidisse. haec in homines alienissimos, denique in inimicissimos viri boni faciunt et hominum existimationis et communis humanitatis causa, ut, cum ipsi nihil alteri scientes incommodarint, nihil ipsis iure incommodi cadere possit. ad vadimonium non venit. quis? propinquus. si res ista gravissima sua sponte videretur, tamen eius atrocitas necessitudinis nomine levaretur. ad vadimonium non venit. quis? socius. etiam gravius aliquid ei deberes concedere, quicum te aut voluntas congregasset aut fortuna coniunxisset. ad vadimonium non venit. quis? is, qui tibi praesto semper fuit. ergo in eum qui semel hoc commisit, ut tibi praesto non esset, omnia tela coniecisti quae parata sunt in eos qui permulta male agendi causa fraudandique
Abbreviated transcription (Latin):
cuius bona ex edicto possidentur. huis omnis fama et existi¬
matio cum bonis simul possidetur. de quo libelli in celeberrimis
locis ꝓponuntur: huic ne ꝑire quidẽ tacite obscureq concedi¬
tur: cui magr̃i fuint. et domini constituuntur: qui qua lege
et qua conditione pereat ꝓnuntient. de quo hominis pre¬
conis uox predicat. et precium conficit. huic acerbissimũ
uiuo uidentiq funus ducitur. si funus id hñdum sit. quo
non amici conuenunt. ad exequias honestandas. sed bono¬
rum emptores: ut carnifices ad reliquias uite lacerandas
et distrahendas. Itaq maiores nr̃i raro id accidere uolue¬
runt. pretores ut considerate fieret. comparauerunt. Uiri
boni cum palam fraudantur cum exꝑuindo pot̾as non est.
timide tamen et pedetentim istuc descendunt: ui atq neces¬
sitate. coacti atq inuiti multis uadimoniis desertis. spe illu
ac destituti. Considerant enim quid et quantum sit alte¬

Expanded text:
cuius bona ex edicto possidentur, huius omnis fama et existicuius bona ex edicto possidentur, huius omnis fama et existimatio cum bonis simul possidetur; de quo libelli in celeberrimis locis proponuntur, huic ne perire quidem tacite obscureque conceditur; cui magistri fiunt et domini constituuntur, qui qua lege et qua condicione pereat pronuntient, de quo homine praeconis vox praedicat et pretium conficit, huic acerbissimum vivo videntique funus indicitur, si funus id habendum est quo non amici conveniunt ad exsequias cohonestandas, sed bonorum emptores ut carnifices ad reliquias vitae lacerandas et distrahendas. itaque maiores nostri raro id accidere voluerunt, praetores ut considerate fieret comparaverunt. viri boni cum palam fraudantur, cum experiendi potestas non est, timide tamen et pedetemptim istuc descendunt vi ac necessitate coacti, inviti, multis vadimoniis desertis, saepe inlusi ac destituti; considerant enim quid et quantum sit alte
Abbreviated transcription (Latin):
tibi nihil in posterum quod grauius aut. crudeluis facere. pos¬
ses reseruares: Nam quid homini põt turpius: quid uero mi¬
seruis: aut acerbius usu uenire: quod tantum euenire dedecus.
que tanta calamitas inueniri põt. Pecuniam eiupiam si fortuna
ademit: aut si alicuuis eripuit. inuiria tamen dum existimatio
est integra facile consolatur honestas egestatem. At non nemo
aut ignominia affectus aut uidicio turpi coniunctus bonis
sius quidem utitur alterius opes id quod miserrimum ẽ non ex¬
pectat. hoc tamen in miserus aduimento et solatio subleuatur.
Cuius uero bona uenierunt. cuius non modo ille amplissime.
fortune. sed etiam uictus uestitusq necessaruis. sub precone
cum dedecore subiectus est. is non modo ex numero uirorum
exturbatus. sed fieri põt infra etiam mortuos mandatur.
t enim mors honesta sepe. uitam quoq turpem exornat. Uita
turpis ne morti quidem honeste locum relinquit. Ergo hereule

Expanded text:
tibi nihil in posterum quod gravius atque crudelius facere postibi nihil in posterum quod gravius atque crudelius facere posses reservares? nam quid homini potest turpius, quid viro miserius aut acerbius usu venire? quod tantum evenire dedecus, quae tanta calamitas inveniri potest? pecuniam si cuipiam fortuna ademit aut si alicuius eripuit iniuria, tamen, dum existimatio est integra, facile consolatur honestas egestatem. at non nemo aut ignominia adfectus aut iudicio turpi convictus bonis quidem suis utitur, alterius opes, id quod miserrimum est, non exspectat, hoc tamen in miseriis adiumento et solacio sublevatur. cuius vero bona venierunt, cuius non modo illae amplissimae fortunae sed etiam victus vestitusque necessarius sub praeconem cum dedecore subiectus est, is non modo ex numero vivorum exturbatur, sed, si fieri potest, infra etiam mortuos amandatur. etenim mors honesta saepe vitam quoque turpem exornat, vita ita turpis ne morti quidem honestae locum relinquit. ergo hercule,
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur neq uitari ullo modo posse. Cum autem ad te .C. aqli
oculos animumq retuli. quo maiore conatu studioq aguntur.
eo leui ora infirmioraq estimo. nihil igitur debuit. ut tu ipse p̃¬
dicas. Quid si debusset: continuo ne causa fuisset. cur a pre¬
tore postulares ut bona possideres. Non opinor id quidem nec
us esse. nec quicꝗͣ expedire. Iuid igitur demonstratur. N. a¬
dimonium sibi ait eẽ desertum. ante. q doceo id factum nõ
ẽẽ. libet mihi .C. aquilli ea officii ratione. atq ex omnium con¬
suetudine rem ipsam et factum simul sexti neuii considerare.
ad uadimonium non uenerat. ut ais is qui cum tibi affinitas
societas: omnes deniq caue et necessitudines ueteres interce¬
debant. Illo ne ad pretorem ire conuenit.: continuo ne ue¬
strum fuit postulare. ut ex edicto bona possidere liceret..
Ad hec extrema et inimicissima uira tam cupide. deeurrebas. ut

Expanded text:
videntur neque vitari ullo modo posse; cum autem ad te, C. Aquili, videntur neque vitari ullo modo posse; cum autem ad te, C. Aquili, oculos animumque rettuli, quo maiore conatu studioque aguntur, eo leviora infirmioraque existimo. nihil igitur debuit, ut tu ipse praedicas. quid si debuisset? continuone causa fuisset cur a praetore postulares ut bona possideres? non opinor id quidem neque ius esse neque cuiquam expedire. quid igitur demonstrat? vadimonium sibi ait esse desertum. ante quam doceo id factum non esse, libet mihi, C. Aquili, ex offici ratione atque ex omnium consuetudine rem ipsam et factum simul Sex. Naevi considerare. ad vadimonium non venerat, ut ais, is quicum tibi adfinitas, societas, omnes denique causae et necessitudines veteres intercedebant. ilicone ad praetorem ire convenit? continuone verum fuit postulare ut ex edicto bona possidere liceret? ad haec extrema et inimicissima iura tam cupide decurrebas ut
Abbreviated transcription (Latin):
muni deiecerit. qui cum de re agendi nullo recusante potestas
fiusset. sponsionẽ de probro facere maluerit. Qui cum reuo¬
cetur ad id uidicium unde hec nata sunt omnia. conditionẽ
nequissimam repudiet. Fateatur se non pecuniam sed uitã et
sanguinẽ petere. Is non hec palam dicit mihi si quid deberetur
peterem: atq ab eo iam pridem abstulissem: Nihil hoc tanto
negocio nihil tam inuidioso uidicio. nihil tam aduocatione¬
copiosa uterer si petendum eẽt: extorquendum ẽ inuito atq
ingratis: quod non debet.eripiendum atq: exprimendum
est . de fortunis omnibus.p. quintius deturbandus est. Potẽ¬
tes deserti. nobiles omnes aduocandi sunt. achibenda uis ẽ
ueritati. Mine locentur picula intendantur fortitudines
opponantur ut his rebus aliquando uictus et ꝑterritus
ipse sedeat. que me hercule omnia cum qui contra pugnẽt
Uideo et cum illum consensum considero adeẽ. adimpendere

Expanded text:
muni deiecerit, qui, cum de re agendi nullo recusante potestas muni deiecerit, qui, cum de re agendi nullo recusante potestas fuisset, sponsionem de probro facere maluerit, qui, cum revocetur ad id iudicium unde haec nata sunt omnia, condicionem aequissimam repudiet, fateatur se non pecuniam sed vitam et sanguinem petere, is non hoc palam dicit: mihi si quid deberetur, peterem atque adeo iam pridem abstulissem; nihil hoc tanto negotio, nihil tam invidioso iudicio, nihil tam copiosa advocatione uterer, si petendum esset; extorquendum est invito atque ingratis; quod non debet, eripiendum atque exprimendum est; de fortunis omnibus P. Quinctius deturbandus est; potentes, diserti, nobiles omnes advocandi sunt; adhibenda vis est veritati, minae iactentur, pericula intendantur, formidines opponantur, ut his rebus aliquando victus et perterritus ipse se dedat? quae me hercule omnia, cum qui contra pugnent video, et cum illum consessum considero, adesse atque impendere
Abbreviated transcription (Latin):
petitoris psonã capere accusatoris deponere. ĩmo inguit
abste satis accipiam. Ego autem tibi satis non dabo. quis tan¬
dem nobis ista uira tam equa describit: quis hoc statuit: quod
equum sit. in quintium id iniquum ẽẽ in neuium: Iuintii:
bona inquit ex edicto pretoris possessa sunt. Ergo id ut confi¬
tear postulas: ut quod nunqͣ factum eẽ iudicio defendimus
id proinde quasi factum sit nr̃o uidicio confirmemus inue¬
niri ratio .C. aquilli non põt ut adsuum quisq qͣ primum
sine cuiusꝗͣ dedecore infamia ꝑnicieq ꝑueniat. Profecto si
quid deberetur peteret non omnia uidicio fieri mallet. qͣ
unum illud. unde hec omnia uidicia nascuntur. qui inter
tot annos ne appellarit quidẽ quintium cum pot̾as eẽt agẽ¬
di quotidie: qui quo tempore primum male agere cepit in
uadimoniis differendis tempus omne consumpserit. qui põa
uadimoniũ quoq missum fecerit. hunc ꝑ insidias de agro cõ¬

Expanded text:
petitoris personam capere, accusatoris deponere? immo, inquit, petitoris personam capere, accusatoris deponere? immo, inquit, abs te satis accipiam; ego autem tibi satis non dabo. quis tandem nobis ista iura tam aequa discribit? quis hoc statuit, quod aequum sit in Quinctium, id iniquum esse in Naevium? Quincti bona, inquit, ex edicto praetoris possessa sunt. ergo, id ut confitear, postulas ut, quod numquam factum esse iudicio defendimus, id, proinde quasi factum sit, nostro iudicio confirmemus? inveniri ratio, C. Aquili, non potest ut ad suum quisque quam primum sine cuiusquam dedecore, infamia pernicieque perveniat? profecto, si quid deberetur, peteret; non omnia iudicia fieri mallet quam unum illud unde haec omnia iudicia nascuntur. qui inter tot annos ne appellarit quidem Quinctium, cum potestas esset agendi cotidie, qui, quo tempore primum agere coepit, in vadimoniis differendis tempus omne consumpserit, qui postea vadimonium quoque missum fecerit, hunc per insidias vi de agro com
Abbreviated transcription (Latin):
pridem actum eẽ poterat: ut honestiore uidicio conflicte̾
At sine summo scelere.p. quintium propinquum tuum iugu¬
lare non potes. ut facilius uidicuim nonsit: At neq .c
aquiluis de capite alterus libenter uidicat: et.ꝙ horten¬
suis contra caput non didicit dicere.Quid a nobis aũt. c
aquilli refertur: pecuniam petit. negamus deberi. udiciũ
fiat statim. non recusamus ut quid preterea. si ueretur ut
res uidicio facto parata sit. uidicatum solui satis accipiat.
quibus a me uerbis satis acciperet: usdem ipse quod peto
satisdet. actum iam põt eẽ.C aquilli iam tu potes liberatus
discedere molestia prope dicam non minore ꝗͣ quintius.Quid
agimus hortensi: Iuid de hac conditione dicamus: Possu¬
mus aliquando depositis armis sine ꝑiculo fortunarum de
re pecuniaria disceptare. Possumus ita rem nostram ꝑsequi
ut hominis propinqui caput incolume ẽẽ patiamur. possumꝰ

Expanded text:
pridem actum esse poterat. Vt honestiore iudicio conflictere? pridem actum esse poterat. Vt honestiore iudicio conflictere? at sine summo scelere P. Quinctium, propinquum tuum, iugulare non potes. Vt facilius iudicium sit? at neque C. Aquilius de capite alterius libenter iudicat et Q. Hortensius contra caput non didicit dicere. quid a nobis autem, C. Aquili, refertur? pecuniam petit; negamus deberi. iudicium fiat statim; non recusamus. num quid praeterea? si veretur ut res iudicio facto parata sit, iudicatum solvi satis accipiat; quibus a me verbis satis acceperit, isdem ipse, quod peto, satis det. actum iam potest esse, C. Aquili; iam tu potes liberatus discedere molestia prope dicam non minore quam Quinctius. quid agimus, Hortensi? quid de hac condicione dicimus? possumus aliquando depositis armis sine periculo fortunarum de re pecuniaria disceptare? possumus ita rem nostram persequi ut hominis propinqui caput incolume esse patiamur? possumus
Abbreviated transcription (Latin):
quod nunc facit. ostendo testimonio eẽ nihl deberi: quid
enum nunc agit sextus ncuius: qua de re controuersia ẽ:
quod est hoc uiditium in quo iam biemium uersanur.: quid
negotu geritur. in quo ille tot et tales uiros defatigatur pecu¬
niam petit. nunc deniq uerũ tamẽ petat. audiamus tñ de
rationibus et controuersus societatis uult deuidicari sero.
erum aliquando tamen concedamus non inquit id ago. C
aquilli neq in eo nunc laboro pecunia tot annos mea uti¬
tur.E quintius utatur sane. non peto quid pugnas: an
quod sepe multis in locis dixisti ne in ciuitate sit ne locum
suum quem adhuc. honestissime defendit. obtineat: ne nu¬
meretur inter uiuos: decernat de uita et ornamentis sius om¬
nibus: apud iudices causam priore loco dicat: et eam cum
orarit. tum deniq uocem accusatoris audiatur: quid hoc.
quo ꝑtinet: ut otius ad tuum ꝑuenias. At si id uelles iam

Expanded text:
quod nunc facit ostendo testimonio esse nihil deberi? quid quod nunc facit ostendo testimonio esse nihil deberi? quid enim nunc agit Sex. Naevius? qua de re controversia est? quod est hoc iudicium in quo iam biennium versamur? quid negoti geritur in quo ille tot et talis viros defatigat? pecuniam petit. nunc denique? verum tamen petat; audiamus. de rationibus et controversiis societatis volt diiudicari. sero, verum aliquando tamen; concedamus. non, inquit, id ago, C. Aquili, neque in eo nunc laboro. pecunia mea tot annos utitur P. Quinctius. Vtatur sane; non peto. quid igitur pugnas? an, quod saepe multis in locis dixisti, ne in civitate sit, ne locum suum quem adhuc honestissime defendit obtineat, ne numeretur inter vivos, ut decernat de vita et ornamentis suis omnibus, apud iudicem causam priore loco dicat et, eam cum orarit, tum denique vocem accusatoris audiat? quid? hoc quo pertinet? ut ocius ad tuum pervenias? at si id velles, iam
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑfecto fere appellas. Qius tam ꝑditus ac ꝓfusus nepas
non adessa iam pecuĩa sed abundanti etiam peciũa sic dis¬
solutus fuisset. ut fuit sextus neuius: cum hominẽ nomino
satis mihi uideor dicere. Debuit tibi .c. quintius nunqͣ pe¬
tisti mortius est ille res ad heredem uenit. Cum eum quo¬
tidie uideres post biẽnium deniq appellas dubitabitur
utrum sit probabilus sextum neuium statimsi quid debere¬
tur petiturum fuisse. anne appellaturum quidem biennio.
appellandi tempus non erat. At tecum plus annum uãẽ in
gallia. Agi non potuit at et in prouincia ius dicebatur.
et rome iudicia fiebant. Restat ut aut summa negli¬
gentia tibi obstiterit. aut unica liberalitas. Si negligen¬
tiam dices mirabuntur si bonitatẽ ridebimus nec preterea
quid possis dicere inuenio. Satis est argumenti nihil ẽẽ debi¬
tum neuio. quod tam dui nihil petiuit. Quidsi hoc ipsum

Expanded text:
iam confecto fere appellas. quis tam perditus ac profusus nepos iam confecto fere appellas. quis tam perditus ac profusus nepos non adesa iam sed abundanti etiam pecunia sic dissolutus fuisset ut fuit Sex. Naevius? Cum hominem nomino, satis mihi videor dicere. debuit tibi C. Quinctius, numquam petisti; mortuus est ille, res ad heredem venit; cum eum cotidie videres, post biennium denique appellas. dubitabitur utrum sit probabilius, Sex. Naevium statim si quid deberetur petiturum fuisse, an ne appellaturum quidem biennio? appellandi tempus non erat? at tecum plus annum vixit. in Gallia agi non potuit? at et in provincia ius dicebatur et Romae iudicia fiebant. restat ut aut summa neglegentia tibi obstiterit aut unica liberalitas. si neglegentiam dices, mirabimur, si bonitatem, ridebimus; neque praeterea quid possis dicere invenio. satis est argumenti nihil esse debitum Naevio, quod tam diu nihil petivit. quid si hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Quic tu molestus eẽ uidelicet noliusti: quem nunc respirare libẽ
non sinis: quem nunc interficere nefarie cupis: eum tum pudẽ¬
ter appellare nolebas: Ita credo hominẽ propinquum tin ob¬
seruantem uirum bonum prudentem. maiorem natu. nolebas
aut non audebas appellare. Sepe ut fit cum ipse te confirmas¬
ses. cum statuisses mentionẽ de pecuĩa facere. cum paratus
meditatusq uenisses: homo timidus uirginali uerecundia
subito ipse te retinebas. excidebat repente. or̃õ: eum cuperes
appellare non audebas. ne inuitus audiret. Id erit profecto
credamus hoc sextum neuium cuuis caput oppugnet. eius
auribus pepercisse Si debuisset sexte petisses sed petisses stati
si non statim paulo quidem post si non paulo post at aliquã¬
do sex quidẽ illis mensibus ꝑfecto anno uertente sine contro¬
uersia anno et sex mensibus uero cum tibi quotidie potestas
hominis fuisset admonendi uerbum nullum facis biennio

Expanded text:
huic tum molestus esse videlicet noluisti quem nunc respirare libere huic tum molestus esse videlicet noluisti quem nunc respirare libere non sinis; quem nunc interficere nefarie cupis, eum tum pudenter appellare nolebas. ita credo; hominem propinquum, tui observantem, virum bonum, pudentem, maiorem natu nolebas aut non audebas appellare; saepe, ut fit, cum ipse te confirmasses, cum statuisses mentionem de pecunia facere, cum paratus meditatusque venisses, homo timidus virginali verecundia subito ipse te retinebas; excidebat repente oratio; cum cuperes appellare, non audebas, ne invitus audiret. id erat profecto. credamus hoc, sex. Naevium, cuius caput oppugnet, eius auribus pepercisse. si debuisset, Sexte, petisses, et petisses statim; si non statim, paulo quidem post; si non paulo, at aliquanto; sex quidem illis mensibus profecto; anno vertente sine controversia. anno et sex mensibus vero, cum tibi cotidie potestas hominis fuisset admonendi, verbum nullum facis; biennio
Abbreviated transcription (Latin):
res erat. sed ratio quoq omnis et omnes lrẽ. Iuis tam dissolu¬
tus in re familiari fuisset. quis tam negligens. quis tam tiu:
sexte dissimilis. qui cum res ab eo qui contraxisset recessisset.
et adheredem ꝑuenisset non heredem cum primum uidisset
certiorem faceret: appellaret: rationem afferret: si quid in
controuersiam ueniret. aut intra parietes aut summo iure.
experiretur: Ita ne est: quod uiri optimi facuint. si qui suos
propinquos ac necessarios caros et honestos ẽẽ atq: hr̃i uolunt
d sextus neuius nonfaceret: qui usq eoferuet. ferturq: aua¬
ritia ut de siuis commodis aliquam ꝑtem nolit omittere: ne.
quam ꝑtem huic propinquo suo ullius ornamenti relinquat.:
et is pecuniam si qua deberetur non peteret: Qui quia quod
debitum nunqͣ est id datum non est non pecuniam modo.ueꝵ
etiam hominis propinqui sanguinem uitamq eriꝑe conatur.

Expanded text:
res erat sed ratio quoque omnis et omnes litterae. quis tam dissolures erat sed ratio quoque omnis et omnes litterae. quis tam dissolutus in re familiari fuisset, quis tam neglegens, quis tam tui, Sexte, dissimilis qui, cum res ab eo quicum contraxisset recessisset et ad heredem pervenisset, non heredem, cum primum vidisset, certiorem faceret, appellaret, rationem adferret, si quid in controversiam veniret, aut intra parietes aut summo iure experiretur? itane est? quod viri optimi faciunt, si qui suos propinquos ac necessarios caros et honestos esse atque haberi volunt, id Sex. Naevius non faceret, qui usque eo fervet ferturque avaritia ut de suis commodis aliquam partem velit committere ne quam partem huic propinquo suo ullius ornamenti relinquat? et is pecuniam, si qua deberetur, non peteret qui, quia, quod debitum numquam est, id datum non est, non pecuniam modo verum etiam hominis propinqui sanguinem vitamque eripere conatur?