comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xͥanis tẽporibus fuit. s tam̃ ab ip̃is dehram̃tis erubeᷤ¬
cendo. a xͥanis ex aliqua parte correctꝰ dixit. scͥpsit¬
erumpnosũ sit mẽ: Et prorsus sit corpꝰ qualecũq
fugiendũ: Non ẽ ut laudes corpꝰ ⁊ dicas qͦmodo deo
docente fides nr̃a laudat corpꝰ. qi ⁊ corpꝰ qd̃ mͦ habe¬
mus qũauis habeamꝰ hic penã de pecc̃o. ⁊ corpꝰ qd̾ cor¬
rũpitur aggrauat ãam. tam̃ habet corpꝰ istam spẽtiẽ¬
suã. dispotisitõnem mẽbroꝵ. distinctõnes ossiũ. erectã
staturã. ⁊ cet̾a que b̃n ꝯsid̾antes stupẽt: U̾intñ illud
omniino ⁊̃corruptibile. õno imortale: oĩuo ad mͦnien¬
dũ agile. ⁊ facile erit: S at porphiriꝰ: Sine causa mͥ lau¬
das corpꝰ. qͥlecũq sit corpꝰ. Si uult ẽẽ b̾ata ãa. corpꝰ ẽ
om̃e fugiendũ: Hoc dicũt philosophi : S errant. &

Expanded text:
christianis temporibus fuit; sed tamen ab ipsis deliramentis erubescendo, a Christianis ex aliqua parte correptus, dixit, scripsitaerumnosum sit animae. Et prorsus si corpus qualecumque est fugiendum, non est ut laudes ei corpus, et dicas quomodo Deo docente fides nostra laudat corpus: quia et corpus quod modo habemus, quamvis habeamus hinc poenam de peccato, et corpus quod corrumpitur, aggraitionem membrorum, distinctionem sensuum, erectam staturam, et caetera quae bene considerantes stupent. Verumtamen illud omnino incorruptibile, omnino immortale, omnino ad movendum agile et facile erit. Sed ait Porphyrius: Sine causa mihi laudas corpus; qualecumque sit corpus, si vult esse beata anima, corpus est omne fugiendum. Hoc dicunt philosophi: s
Abbreviated transcription (Latin):
ate. uͥ nõ sũt in securitate s s uideo qͥd eligas:
Dicturꝰ es : Nesciũt: Laudes gͦ ibi hanc ignoranti¬
am. qͣm me nc̃ hr̃e nõ sinis. docendo me ĩ t̾ra.
qͦd̾ me nesciturũ dicis ĩ celo: Nesqũt inq̃t Si ne¬
ciĩt ⁊ nõ se putãt ẽẽ passuras. errando sũt bãte
Qd̾ enĩ passure st̃. putãt sẽ nõ passuras Qd̾ falsũ¬
est putare. qͥd ẽ ahud qũa errare : Erũt gͦ errore
felices: Erũt b̃ate. nõ et̾tate. s falsitate Lib̾at
nos ueritas. ut uere bati ẽẽ possimꝰ. q̃m nõ frau¬
dat nos ẜmo redẽptoris nr̃i: Si uos filiꝰ lib̾au̾it:

Expanded text:
atae, ubi sunt sine securitate? Sed video quid eligas: atae, ubi sunt sine securitate? Sed video quid eligas: dicturus es, Nesciunt. Laudas ergo ibi hanc ignorantiam, quam me nunc habere non sinis, docendo me in terra, quod me nesciturum dicis in coelo. Nesciunt, inquis. Si nesciunt, et non se putant esse passuras, errando sunt beatae. Quod enim passurae sunt, putant se non passuras: quod falsum putare, quid est aliud quam errare? Erunt ergo errore felices; erunt beatae; non aeternitate, sed falsitate. Liberet nos veritas, ut vere beati esse possimus: quoniam non vacat sermo Redemptoris nostri, Si vos Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ant ad celũ. ⁊ iterũ redeat lucis miseris tam es¬
ra cupido: Melius filiꝰ intelligebat: qũa pat̾ ex¬
ponebat: Rep̾hendit cupiditatẽ ãaꝵ: rursꝰ in
corpora redire uolenũ: Dix̃ dirã cupiditatẽ. dix̃
eas miseras. nec erubuit: Ad hoc philosophe ꝑ¬
duxisti ut purgent᷑ aĩe. ꝑueniãt ad sũmã mũ¬
ꝑ obliuioneᷤ miseriaꝵ redeant ad miserras cor-¬
poꝵ: Dicite obsecro: Nõne hec etiã si u̾a eẽnt.
meliꝰ nescirent᷑ : Etã si u̾aeẽnt inqͣm. qͣ sine
dubio falsa. qͦ feda sũt. nõne meliꝰ nẽcirent᷑:
Anforte dicturꝰ es mͥ. nõ eris sapiens si ista nescie¬
ris: ut qͥd illa sciam: Possumne ẽẽ melior modo.
qũa tũc ero ĩcelo: Si ĩ celo qnͦ ero melior ⁊ ꝑfecti¬
or. obliuiscor oĩa qͦ hic didici. ⁊ hec ibi niehor nes¬
citurꝰ sũ. sine me mͦ illa nescire: Icelo habitãtem
dicis oĩa obhuiscentẽ. sine in t̾ra ẽẽ oĩa nescien
ate. miserias suas fut᷑as cogitantes: Qͦmodo st̃ be¬

Expanded text:
eant ad coelum, et iterum redeant? Quae lucis miseris tam dira cupido? Melius filius intelligebat, quam pater exponebat. Reprehendit cupiditatem animarum rursus in corpora redire volentium. Dixit diram cupiditatem, dixit eas miseras; nec erubuit eas. Ad hoc, philosophi, perduxistis, ut purgentur animae, perveniant ad summam munper obliviones miseriarum redeant ad miserias corporum. Dicite, obsecro: nonne haec etiam si vera essent, melius nescirentur? Etiam si vera essent, inquam, quae sine dubio falsa, quia foeda sunt; nonne melius nescirentur? An forte dicturus es mihi: Non eris sapiens, si ista nescieris? Utquid illa sciam? Possumne esse modo melior, quam tunc ero in coelo? Si in coelo, quando ero melior et perfectior, obliviscar omnia quae hic didici, et haec ibi melior nesciturus sum; sine me modo illa nescire. In coelo habitantem dicis omnia obliviscentem: sine in terra esse atae, miserias suas futuras cogitantes? quomodo sunt be
Abbreviated transcription (Latin):
ales. ⁊ sunt de mnt̾nis corꝑibꝰ. qͥa corꝑasũt: Uerũ dicant:
Itrũ hãnt ãas suas. ut qͥd discutiam ͤ Ueniamꝰ ad rem
Inducit᷑ deus a platone ip̃o alloqͥ dõs qͦs fecit. de corꝑali
⁊ de incorporali substantia atq int̾ cet̾a cdicere illis:
Qm̃ estis orti immortales ẽẽ ⁊ ĩdissolubiles nõ potestis:
Iam ad istã uocẽ illi dii ꝯtremiscere pot̾ant: Qrͣe: Qa
ĩmorrales ẽẽ cupiebãt. ⁊ mori nolebant: Ergo ut
eis auferros tnorẽ. seciins adunxit atq agt: Nõ
tamen dissoluemini. neq uos ulla mortis fata perz¬
ment: Hec erũt ualentiora qũa ꝯsihũ meũ. qd̾
maius ẽ uinculũ ad ꝑpetuitatẽ ur̃am: qͣm illa
qͥbus colligati estis: Ecce deus securitatẽ dat diis
a se factis. securitatẽ illis dat immortahiatis. se¬
curitatẽ illis dat. qͥa nõ relnqͣnt globos corpo¬
rum suoꝵ Certe corpꝰ ẽ omne fugiendũ. Qnͣ¬
tum exishino responsũ ẽ illis. sicut intlłigere

Expanded text:
de corporibus, quia corpora sunt, verum dicunt: sed utrum habeant animas suas, utquid discutio? Modo veniamus ad rem. Inducitur Deus a Platone ipso alloqui deos, quos fecit de corporali et de incorporali substantia, atque inter caetera dicere illis: « Quoniam estis orti, immortales esse et indissolubiles non potestis. » Jam ad istam vocem illi intremiscere poterant. Quare? Quia immortales esse cupiebant, et mori nolebant. Ergo ut eis auferret timorem, secutus adjunxit atque ait: « Non tamen dissolvemini, neque vos ulla mortis fata periment, nec erunt valentiora quam consilium meum, quod majus est vinculum ad perpetuitatem vestram, quam illa quibus colligati estis. » Ecce Deus dat securitatem diis a se factis: securitatem illis dat immortalitatis; securitatem illis dat, quod non relinquant globos corporum suorum. Certe corpus est omne fugiendum? Quantum existimo, responsum est illis, sicut intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
citatis infelix: Abiciamꝰ hoc: Et uł rideamꝰ qr fal¬
sasũt. uł doleamꝰ qr magna existimant᷑. Sunt
eñ ista fr̃s mĩ. magna magnoꝵ dehramenta
doctoꝵ: Quanto meliꝰ tenemꝰ. magna magnoꝵ sa¬
cram̃ta sc̃oꝵs anore corpoꝵ dicũt redire aĩas. pur¬
gatas mũdatas. sapientes: Purgatas ãas amore
corpoꝵ redire ad corpora: Ergo aĩa purgata sic a¬
mat: Nonne amor iste. magne sunt sordes ⁊¬

Expanded text:
ix. Abjiciamus haec, et vel rideamus quia falsa sunt, vel doleamus quia magna existimantur. Sunt enim ista, fratres mei, magna magnorum deliramenta doctorum. Quanto melius tenemus magna magnorum sacramenta sanctorum? Amore corporum dicunt redire animas purgatas, mundatas, sapientes, purgatas animas amore corporum redire ad corpora. Ergo anima purgata sic amat? Nonne amor iste magnae sunt sordes
Abbreviated transcription (Latin):
ius. ahud dolendũ. uł potiꝰ irridendũ: Hic saprẽs.
hic philosophus. hoc ẽ in t̾ra. u̾bi grã. prtagoraᷤ.
plato. porphirius. ⁊ nescio qͥs aliꝰ ip̃oꝵ. qͣre philo¬
sopharis inqͥt ÷ sꝑter uitã ꝑiqͥt baͣtam: Qndo
habebis inqͥt uitã b̾atam: Cũ mqͥt corpꝰ relinqͤro

Expanded text:
jus, aliud dolendum vel potius irridendum. Hic sapiens, hic philosophe, hoc est, in terra verbi gratia, Pythagoras, Plato, Porphyrius, et nescio quis alius ipsorum, quare philosopharis? Propter vitam, inquit, beatam. Quando habebis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dita ẽ. debet hr̃e subditũ: Duo enĩ sũt inuicẽ sͥ co¬
nexa. predita ⁊ subdita Siiꝑat or̃a ds̾ huic cunc̃ta
sunt subdita. Et aĩa si hab aliqũe honorẽ apd̾ deũ:
debce hr̃e aliqͥd subditũ: S nolo hinc driuꝰ disputare:
Libros nõs lego: Mundũ istũ aĩal dicitis. id ẽ celũ.
t̾ram. maria. or̃a qͦ sunt ĩgentia corꝑa. inimensa us¬
queq elem̃ta. totũ hoc uniu̾sumq corpꝰ. qd̾ ex his ele¬
m̃tis õibus ꝯstat. dictis ar̃al ẽẽ magnũ. id ẽ habere
aĩam suã: s sensus corꝑis nõ hr̃e. qr extrinsecꝰ nichil
uersalẽ. mũdum regentẽ. ⁊ imũ qͦtdam aĩal facen¬
tem. Cundemq mundũ et̾num ẽẽ dicitis sẽꝑ futũ¬
rum. finẽ nõ habiturũ: Sergͦ et̾nus ẽ mũdꝰ. ⁊ sine
fine mance. manz mundꝰ.⁊ animal ẽ mundꝰ. ãa is

Expanded text:
ta est debet habere subditum. Duo enim sunt invicem sibi connexa, praedicata et subdita. Superat omnia Deus: huic cuncta sunt subdita. Et anima si habet aliquem honorem apud Deum, debet habere aliquid subditum. Sed nolo hinc diutius disputare, libros vestros lego: mundum istum animal dicitis, id est, coelum, terram, maria, omnia quae sunt ingentia corpora, immensa usquequaque elementa; totum hoc, universumque corpus, quod ex his elementis omnibus constat, dicitis esse animal magnum, id est, habere animam suam, sed sensus corporis non habere; quia extrinsecus nihil versalem mundum regentem, et unum quoddam animal facientem. Eumdemque mundum aeternum esse dicitis, semper futurum, finem non habiturum. Si ergo aeternus est mundus, et sine fine manet mundus, et animal est mundus; anima is
Abbreviated transcription (Latin):
erũt inqͥunt: Et reqͥescẽt. cũ sedes eoꝵ erum
er̃t stelle Nõ malũ habitacłm illis ĩuenistis:
Bel ibi illas dimittite: Hlolite illas deicere: Sed
inqͥunt. Post longͥ tꝑ̃ra fc̃a penitꝰ obhiuone
uet̾um miseriarũ. incipiẽt uelle reu̾ti ĩ corpͦra.
⁊ delectabit eas uenire: Et rursꝰ ueniũt ad ista
pacienda. ad ista toleranda. ad obhuiscendũ de¬
ad istas miẜras: Unde ⁊ qͦ ÷ Dic mͥ qͣre. Qͥa obli
uiscunt᷑ ut obhui̾cant᷑. ⁊ dełc̾tatione carni hoc
solũ malo suo meminer̃t: Uñ ruert̃ ueniũt:
Quare ÷ Qͥa dełc̾tat eas rursus  corꝑibꝰ habitare.
Undeͤ dełctat nͥ ꝑ menorã. qͥa ibi aliꝙͦ habita
r euocoe Exorruit qͥdã auctor ip̃oꝵ. cui demõstra¬
batur uel qͥ inducebat apd̾ inferos demõstrantẽ
patrẽ filio suo: Nostiᷤᷤ eñ hoc ꝓpe om̃s. atq iii¬
nam pauci nossetis. s pauc nostis ĩ libris. młt
ĩ theatris: qr eneas descẽdit ad inferos. ⁊ osten¬

Expanded text:
runt, inquiunt, et requiescent cum diis: sedes eorum erunt stellae. Non malum habitaculum illis invenistis: vel ibi illas dimittite, nolite illas dejicere. Sed, inquiunt, post longa tempora, facta penitus oblivione veterum miseriarum, incipiunt velle reverti in corpora; et delectabit eas venire, et rursus veniunt ad ista patienda, ad ista toleranda, ad obliviscendum Dead istas miserias, unde, et quo? Dic mihi, quare? Quia obliviscuntur, obliviscantur et delectationem carnis. Hoc solum malo suo meminerunt, unde ruerunt. Veniunt: quare? Quia delectat eas rursus in corporibus habitare. Unde delectat, nisi per memoriam, quia ibi aliquando habita  posse. Exhorruit quidam auctor ipsorum, cui demonstrabatur, vel qui inducebat apud inferos demonstrantem patrem filio suo. Nostis enim hoc prope omnes; atque utinam pauci nossetis. Sed pauci nostis in libris, multi in theatris, quia Aeneas descendit ad inferos, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
sũt Sibi arrogando qd̾ acceꝑant. ꝑdider̃t qͦd
tenebãt: Dicẽtes se qͦsi : magnos eẽ. stulti
facti sũt: Et qͦ ꝑuen̾unt̾: Et immutau̾unt
ĩquit głam ⁊corruptibilis dĩ. ĩ simu̾hitudinem
miagnis corruptibilis hoĩs Idola dicit: Et pa-¬
rũ erat fac̾e ydolũ: Ad spetiẽ hoĩs ⁊ ad sui oꝑis
siħtudinẽ addux̾unt artificem: Parũ fuit hoc  aĩas¬
Or̃a qͥppe ista aĩaha ⁊ iracionalia. illi qͦͣsi mag
na sapĩa deos fec̾unt. Rep̾hendebam qnͦ adora¬
bas imiaginẽ hoĩs. qͥd tͥ façiã qnͦ adoras imagi¬
nem caniss Imaginẽ colubri. imaginẽ coco¬
drill: ꝑuen̾unt usq ad ista: Quantũ querẽtes
ĩ suꝑna euecti sũt. tantũ cadentes ĩ ꝓfunda de¬
mersi sunt: Algus enĩ m̾gitur: qd̾ de alto ca

Expanded text:
od acceperant, perdiderunt quod tenebant. Dicentes se quasi magnos esse, stulti facti sunt. Et quo pervenerunt? Et immutaverunt, inquit, gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis. Idola dicit. Et parum erat facere idolum ad speciem hominis, et ad sui operis similitudinem addicere artificem: parum fuit hoc. SOmnia quippe ista muta ani sibi fecerunt. Reprehendebam, quando adorabas imaginem hominis: quid tibi faciam, quando adoras imaginem canis, imaginem colubri, imaginem crocodili? Pervenerunt usque ad ista. Quantum quaerentes in superna evecti sunt, tantum cadentes in profunda demersi sunt. Altius enim mergitur, quod de alto ca
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ⁊ gestabãt: Uidebãt corpꝰ. ar̃am nõ uidebãt:
S corpꝰ nͥ de ar̃a nõ uidebãt Uidebãt enĩ ꝑ ocłm:
S intuserat qͥ ꝑ fenestrã aspiciebat: Deniq dis¬
crdente habrtatore. iacoe domꝰ: Discedẽte qͥ rege¬
bat. cadit qd̾ regebat᷑. Et qm̃ cadit: cadauer uo¬
cat᷑: Hõne ibi ocħ integri : Et si pateãt: nchil
uident: Assũt aures. s migrauit auditor: Lin¬
gue organũ manet. s abscessit musicꝰ qͥ mo¬
uebat: Int̾rogau̾unt gͦ ista duo. corpꝰ qd̾ uidet᷑.
aĩam que nõ uidetur. ⁊ ĩuener̃t meliꝰ eẽ illud
qd̾ nõ uidetur. qͣm illud qd̾ uidet᷑ Mehorẽ ani¬
mã latentem. det̾iorem carnẽ apparentẽ: Ui¬
dert̃ ista. intuiti sũt: Discussert̃ utrũq. ⁊ iue¬
ner̃t utrũq mutabile.÷ ip̃o hoĩe M utabile
corpꝰ ꝑ etates. ꝑ corrruptiones. ꝑ ahmentũ ⁊

Expanded text:
ant: videbant corpus, animam non videbant. Sed corpus nisi de anima non videbant. Videbant enim per oculum, sed intus erat qui per fenestras aspiciebat. Denique discedente habitatore, jacet domus: discedente qui regebat, cadit quod regebatur: et quoniam cadit, cadaver vocatur. Nonne ibi oculi integri? Etsi pateant, nihil vident. Aures adsunt; sed migravit auditor: linguae organum manet; sed abscessit musicus qui movebat. Interrogaverunt ergo ista duo, corpus quod videtur, animam quae non videtur: et invenerunt melius esse illud quod non videtur, quam illud quod videtur; meliorem animam latentem, deteriorem carnem apparentem. Viderunt ista, intuiti sunt, discusserunt utrumque, et invenerunt utrumque, mutabile in ipso homine. Mutabile corpus per aetates, per corruptiones,
Abbreviated transcription (Latin):
critudinẽ mãis. int̾roga pulcͥtudinẽ dilatati
⁊ diffiis aeris. iterroga pulcͥtudinẽ celi. in¬
t̾roga ordinẽ siderũ: int̾roga solẽ fulgore suo
diem clarificantẽ. int̾roga lune splendorem.
subseq̃ntis noctis tenebras teꝑantẽ. Iterroga
aĩalia qͤ mouent᷑ ÷ aqͥs. qͦ morant᷑ ĩ terris.
qͣ uolitãt in aere. latentes ar̃as. ꝑspicua cor¬
pora. ui sibiha regenda. ĩuisibiles regentes.
int̾roga ista. resp̃õdẽt tͥ oĩa: Ecce uide. Nul¬
cra sumꝰ: Pulcͥtudo eoꝵ ꝯfessio eoꝵ: Ista pulera
mutabilia qͥs feqt. nͥ incõmutabilis pulcherrz¬

Expanded text:
ritudinem maris, interroga pulchritudinem dilatati et diffusi aeris, interroga pulchritudinem coeli, interroga ordinem siderum, interroga solem fulgore suo diem clarificantem, interroga lunam splendore subsequentis noctis tenebras temperantem, interroga animalia quae moventur in aquis, quae morantur in terris, quae volitant in aere; latentes animas, perspicua corpora; visibilia regenda, invisibiles regentes: interroga ista, Respondent tibi omnia: Ecce vide, pulhra sumus. Pulchritudo eorum, confessio eorum. Ista pulchra mutabilia q
Abbreviated transcription (Latin):
hac cõmunione gr̃a nõ diffidat. qr ⁊ si pecc̃a nos
ꝓhibent. substantia nos reqͥrit: Et si delicta ꝓpͥa
nos excludũt: natire cõminio nõ repellit: Ham
p̾ter bonitatẽ diumitatis. pecuharem nb̃ saluator
debet affectũ. scilioce qͥa sic̃ ds nr̃ ⁊̃ ip̃o ẽ. ita ⁊ san¬

Expanded text:
hac communione gratiae non desperet; quia etsi peccata nos prohibent, subsnos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut Deus noster in ipso est, ita et san
Abbreviated transcription (Latin):
facile potuerit occidi. nc̃ aũ resunrgẽs iã nõ posse oc¬
cidi dicente apło: Resuixẽs aũ iã nõ morit᷑. mors il¬
li ultra nõ dñabit᷑. Custediebãt gͦ eũ solkerte ĩ sepl

Expanded text:
facile potuerit occidi, nunc autem resurgens jam non possit ocfacile potuerit occidi, nunc autem resurgens jam non possit occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam non moritur. Mors illi ultra non dominabitur . Custodiebant ergo eum sollicite i
Abbreviated transcription (Latin):
cipłoꝵ fraude subduci Tanta nãq solhcitiid¬
ne sepulerũ eiꝰ obstruxit impietas. ut id nõ
te an gelo. magno t̾ram trenore fuisse cõmotã.
ut fundam̃ta tumuli mouerent᷑. ⁊ ꝑcussos pauore cus¬
todes. qͥ uen̾ant custodire mortuũ. ẽẽ factos ut mortu¬
os ut mortuos inqͣm: Dignũ plane iudiqũ. s cũ itus
resungit. peccator emorit᷑. cũ reuiuiiscit innocẽs. eiꝰ inter¬
cipitur inimicꝰ: Nã ideo nec ꝓgrediẽtem dñm cern̾e po¬
tuert᷑. qr criminosas m̃tes t̾ror opp̾sserat. dũ sustinere
fulgorẽ resurrectõis rirale nõ ualebãt Maiore gͦ sol¬
licitudine pharisei dñm cꝰtodiert̃ mortuũ. qͣm ꝑsecu¬
tisũt uiũi: Siqͥdem causa illos maior angebat: In¬
telligebãt eñ faciliꝰ fuisse apd̾ suꝑos eũ despici: qͣm
redeuntẽ ab inferis posse õtẽpn: Et qd̾ tũc p̾dicãs

Expanded text:
cipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudicipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non , 473 descendente angelo, magno terram tremore fuisse commotam, et fundamenta tumuli moverentur, et percussos pavore custodes, qui venerant custodire mortuum, esse factos ut mortuos. Ut mortuos, inquam: dignum plane judicium, si, cum justus resurgit, peccator emoritur; cum reviviscit innocens, ejus interficitur inimicus; nam ideo nec progredientem Dominum cernere potuerunt, quia criminosas mentes terror oppresserat, dum sustinere fulgorem resurrectionis rutilae non valebant. Majore ergo sollicitudine Pharisaei Dominum custodierunt mortuum, quam vivum sunt persecuti; siquidem causa illos major urgebat: intelligebant enim facilius fuisse eum apud superos despici, quam redeuntem ab inferis posse contemni; et quod tunc praedicans
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ passion: Resurrex̃ gͥ saluator a mortuis No¬
ua res ⁊ mira. s habet hec assercio u̾itatem: Hã
sepulcri penetralia. ip̃m dñm pꝰ resurrectionẽ
cum discpłis loqñtem. conu̾santem. edentẽ. thomã
qͦq clauoꝵ uuln̾a cũ digito etiã contrectantẽ. ut hec
oĩa p̾termittã. tam̃ fidem nr̃am ꝯfirmat impietas
iudõꝵ: Nã sufficit ad c̾dultatẽ nb̵. eoꝵ ninnũ cau¬
ta crudelitas: Quo eñ diligentꝰ custodiert̃ tiimulũ:
eo cõstat illũ manifestiꝰ siurexisse. quo plures
apposuere custodes. eo plures testiũ reliquere. Hã
hoc ꝓcurauit diuina ꝓuidẽtia. ut resurrectõm do¬
minice. nõ solũ angłi. nõ solũ discpłi. s ⁊ testimͦ¬
niũ ꝑhiberẽt qd̾ ẽ ampliꝰ inimici Libentiꝰ gͦ ac
accipimꝰ. qd̾ eũ diligñtiꝰ obseruart̃: Credimus
eñ sub tot custodibꝰ potuisse illũ ꝓdire. citiꝰ qͣm
perire: ⁊ de timiulo iure dñm ꝓgredr. qũa dis¬

Expanded text:
est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam sepulcri penetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse; quo plures apposuere custodes, eo plures testes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurrectioni non solum angeli, non solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam dis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ista nõ caligmẽ noctis pepuht. s mortiᷤ tene¬
bras amputauit: Bonꝰ inqͣm dies. ⁊ mehor hic qͣm
ille. in quo pͥmũ mundus enituit: Ille cũ hõibꝰ eñ
Ille mortẽ m̾uit. hic formiidinẽ mortis euasit Il¬
le bomsq malisq cõmiinis ẽ. hic ꝓpͥus ẽ iustoꝵ:
Illꝰ diei lux tenebis sepelit᷑. huiꝰ chei splendor etã
sepult᷑as illuminat: ad pꝰtremũ illiꝰ diei lucẽ. mor¬
tui nõ uidẽt. huiꝰ diei lum̃ etã defunctis emicuit.
sic̃ ait ꝓpħa: Qui sedebãt ĩ regõne umbre morts:
lux orta ẽ eis: Letem᷑ gͦ in hac die qͤ ⁊ uiuos ercũ

Expanded text:
 noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos
Abbreviated transcription (Latin):
parẽtes. ⁊ ante eos suis sceleribꝰ assũpser̃t. qͣm utrũ
sangũis participes possẽt habere scirẽt: Nõ gͥ mirã¬
dũ ẽ. si in saluatore tã crudeles fuert̃. qͥ extrt̾unt
ĩ suos post̾os tam crudeles: Nõ inn̾nto ĩ hac die
sc̃s dd̾ sine exceptõne exultandũ p̾cipit ⁊ letan¬
dũ. ĩ qua die totius mũdi gaudia celebrant᷑ Om¬
nibꝰ eñ letãdũ est. qͥa õĩbus ꝓdest: Cũctis exultã¬
dũ ẽ. qͥa cũctis ẽ salutare. Et idõ nõ adulatoria
exhibenda. nec fucata letica: Qsq eñ̃ ĩ xͥ resur
rectõne letat᷑. letet᷑ pociꝰ qi ĩ xp̃o ip̃e surrex̃. Ĩ illo enĩ
Et lieoe nos adhuc resolutio corpꝰculi maneat. ceps
ĩ saluatox tam̃ didĩcimꝰ. pͥus resing̾e qͣm ꝑire:

Expanded text:
t, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent. Non igitur mirandum est, si in Salvatorem tam crudeles fuerunt, qui exstiterunt 474 in suos posteros tam crudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum est, quia omnibus prodest; cunctis exsultandum est, quia cunctis est salutare, et ideo non adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepiin Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire:
Abbreviated transcription (Latin):
ca. ⁊ meiꝰ festiuitate iugi gła gratu¬
landũ: Neceñ q nox sollep̃nitati ĩ¬
teruenit. gaudia nr̃a p̾cidit: nec qͥa obscuritas dis¬
tinxit tẽꝑa uesꝑtina. resurrectõis lux uota et̾na de¬
seruit: Nob̾ eñ heri ⁊ hidie dies unꝰ. ds ip̃e ẽ: Na¬

Expanded text:
 ejus festivitate jugi gloria gratulandum. Nec quia nox solemnitati intervenit, gaudia nostra praescidit: nec quia nox distinxit tempora vespertina, resurrectionis lux vota aeterna deseruit. Nobis enim heri et hodie dies unus, dies ipse est, q
Abbreviated transcription (Latin):
dat et̾mĩ : quia et̾nꝰ natus ex uͥgme conse-¬
crauit hodiernũ. Quas itaq laudes clarita¬
ti deidicemꝰ. quas gr̃as agemꝰ. qui nos ita di¬
lexit ut ꝑꝑ nos fieret in tẽꝑe. ꝑ quẽ facta
s̃. tẽꝑa: Et multis seruis suis in mũdo iinor
tustate hoõ fieret. qui hominẽ fecit: Crea¬
retur ex matre quã creauit: Portaretur
manibꝰ quas formauit: Suggeret hube¬
ra que impleuit: In p̾sepi muta uagiret
infantia. sine qua humana muta ẽ eloqñ¬
tias uide o hoõ : quid ꝓ te factꝰ est ds̃. Poc¬
triã tante humilitatis agnosce: etiã i nõ
loquẽte doctore. Tu quondã in padiso tam
facundꝰ fuisti: qd̾ oĩ amme uiuenti noĩa mm¬
posuisti. Spt̾ te aũt creator tuus infans iace
ꝑdidisti obediẽtiã negligendo. ille obediẽs
in angustissimũ portũ diu̾soriũ mortał uenit:
ut mortuũ quereret moriẽdo. Tucũ eẽs hoo.
uoluit : ut qd̾ ꝑierat redimet. Tantũ te ps¬
sit humana suꝑbia: ut te nõ posset nisi hu

Expanded text:
endat aeternum, quia aeternus natus ex virgine consecravit hodiernum. Quas itaque laudes charitati Dei dicamus, quas gratias agamus? Qui nos ita dilexit, ut propter nos fieret in tempore, per quem facta sunt tempora; et multis servis suis in mundo minor rnitate; homo fieret qui hominem fecit, crearetur ex matre quam creavit, portaretur manibus quas formavit, sugeret ubera quae implevit, in praesepi muta vagiret infantia Verbum, sine quo muta est humantis. Vide, o homo, quid pro te factus est Deus: doctrinam tantae humilitatis agnosce, etiam in nondum loquente doctore. Tu quondam in paradiso tam facundus fuisti, ut omni animae vivae nomina imponeres : propter te autem Creator tuus infans jacebaedio te perdidisti, obedientiam negligendo: ille obediens in angustissimum diversorium mortalis venit, ut mortuum quaereret moriendo. Tu cum esses homo, voluit, ut quod perierat inveniret. Tantum te pressit humana superbia, ut te non po
Abbreviated transcription (Latin):
gio: uͥgo p̾gnãs. uͥgo lactãs. Scẽ qͥppe matri
om̃ps filiꝰ nullo mͦ uͥgmitatẽ natꝰ abstulit :
quã nasciturꝰ elegit. Bona ẽ enĩ fecunditas
ĩ coniugio: s melor ĩtegritas in sc̃imonia.
temmnũt. uirgo itaq scã eccła cȩlebrat hodie
solũ pueris ⁊ uͥgiibꝰ: uerũ etiam coniu¬
gatis patribꝰ matribusq : Hemde in quo
turus in corde: priꝰ marie seruauit ĩ corꝑe.
humano qͥppe cõiugio spõso femina tradit᷑:
ut uͥgo iam non sit. Eccła u̾o uͥgo eẽ non
posset: nisi sp̃osum cui trad̾etur fihum uͥ¬
ginis inuenisset. Explic̃¬

Expanded text:
gio; virgo praegnans, virgo lactans. Sanctae quippe Matri omnipotens Filius nullo modo virginitatem natus abstulit, quam nasciturus elegit. Bona est enim fecunditas in conjugio: sed melior integritas in sanctimoniotemnunt. Virgo itaque sancta Ecclesia celebrat hodie solum pueris et virginibus, verum etiam conjugatis patribus, matribusque? unde, inquam, turus in corde, prius Mariae servavit in corpore. Humano quippe conjugio sponso femina traditur, ut virgo jam non sit: Ecclesia vero virgo esse non posset, nisi sponsum cui traderetur, filium virginis invenisset. SERMO C
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ dm̃. ⁊ ds̃ erat u̾bũ. s ex eo qd̾ u̾bum
caro factũ ẽ. Si forte dicatur a nob. ꝑ qd
habitauit in nob̾: si forte ibi posset ẽẽ dicibi¬
lis. ubi uoluit eẽ uisibił. ꝓpt̾ hoc enĩ ⁊ istum
cȩlebramꝰ diem. qͦ nasci dignatꝰ ẽ ex uͥgnie:
⁊ in qͦ gn̾ationẽ suã fecit ab hoĩbus utcũq
narrari. In illa u̾o ȩt̾nitate in qua ds̃ de deo
natꝰ ẽ. gn̾ationẽ eiꝰ qͥs ennarrabit: Ibi talis
dies ñ ẽ : qui sollẽnt̾ celebretur. Heq eñĩ
transit annu̾sario uolumine rediturus. s
ꝑmanet sine occasu: quia nõ cepit ex ortu.
est gͦ illud dei u̾bũ. illa uita. illa lux homi-¬
nũ: et̾nus qͥdẽ ches. Iste aut̃ ĩ quo humane car¬

Expanded text:
s erat Verbum: sed ex eo quod Verbum caro factum est: si forte dicatur a nobis per quod habitavit in nobis ; si forte ibi possit esse dicibilis, ubi voluit esse visibilis. Propter hoc enim et istum celebramus diem, quo nasci est dignatus ex virgine: quam generationem suam fecit ab hominibus utcumque narrari. In illa vero aeternitate, in qua Deus de Deo natus est, Generationem ejus quis enarrabit ? Ibi talis dies non est, qui solemniter celebretur. Neque enim transit anniversario volumine rediturus; sed manet sine occasu, quia non coepit exortu. Est ergo illud unicum Dei Verbum, illa vita, illa lux hominum, aeternus quidem dies: iste autem in quo humanae car
Abbreviated transcription (Latin):
lia. u̾bum dĩ ⁊ dm̃. uitã ⁊ lucem
hominũ. si laudare moliamur :
qd̵ nulla humana cogitatio. nul¬
lus sermo sufficiat complere. Quomͦ¬
gͦ laudare digne ualeat lingua nr̃a
lum cõdicht quo possit usd̾i. si purget᷑
iniqͥtas. si sanetur infirmitas. ⁊ fiãt bea-¬
ti mũdo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebũt: Nõ
mirũ in quã nos nõ inuenire qͥbus u̾b̾
unũ u̾bũ dicamꝰ : in quo dictũ est ut
eẽmus qͥd de illo aliqͥd diceremꝰ. Hec eñi
u̾ba cogitata atq ꝓlata mẽs nr̃a format:
illo aũt u̾bo ipsa formatur. Nec eomͦ faẽ
nuit ds̃: s simul gignẽs ⁊ genitꝰ. unꝰ
ẽ ds̃. Mundũ aũt fecit ds̃ : s mũdus
transit ⁊ ꝑmanet ds̃. Et sicut ea que
facta s̃. se ipsautiq non fecerũt: sic
a nullo factꝰ ẽ : ꝑ quẽ oĩa fieri potuer̃t.
nõ explicat u̾bũ ꝑ qd̾ facta s̃ oĩa. Huc ita¬

Expanded text:
bum Dei et Deum, vitam et lucem hominum, si laudare moliamur; d nulla humana cogitatio, nullus sermo sufficiat. Quomodo enim laudare digne valeat lingua nostrlum condidit quo possit videri, si purgetur iniquitas, si sanetur infirmitas, et fiant beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt ? Non mirum est, inquam, nos non invenire, quibus verbis unum Verbum dicamus, in quo dictum est ut essemus, qui de illo aliquid diceremus. Haec enim verba cogitata atque prolata mens nostra format, illo autem Verbo ipsa formatur. Nec eo modo fanuit Deus; sed simul gignens et genitus unus est Deus. Mundum autem fecit Deus; mundus transit, et permanet Deus. Et sicut ea quae facta sunt, se ipsa utique non fecerunt: sic a nullo factus est, per quem fieri omnia potuerunt. nonexplicat
Abbreviated transcription (Latin):
natũ ẽẽ testant᷑:. Que tanta ẽ ĩ pectore tuo
mortifere obstinatõnis au̾sio. ut solus non
audias qd̾ om̃s locũtur. soluᷤ refugias qd̾ uni¬
u̾sitas c̾dit. solus certe uidere cõtep̃nas qd̾
splentet e celo: Apudte uirgo cõcipit.:
⁊ uirginis tue partũ alienꝰ gnoscit: u

Expanded text:
natum esse testantur. Quae tanta est in pectore tuo natum esse testantur. Quae tanta est in pectore tuo mortiferae obstinationis adversio, ut solus non audias quod omnes loquuntur, solus refugias quod universitas credit, solus certe videre contemnas quod splendet e coelo? Apud te virgo concepit, et virginis tuae partum alienus agnosci
Abbreviated transcription (Latin):
dũ hõmẽ tẽpus nascẽdi: qui secũdũ dm̃
natiuitatis   ũ nõ hẽbat: Nouũ nimi¬
rũ erat ũnigenito altissimi que nõ ca¬
pit totꝰ mũdus celũ. paruissimi tugurii
mitiimũ p̾sepe suffic̾et. Noũu erat. ut qͥ
ĩ celestibꝰ cũ deo patre regnabat: t̾rena ma
it in p̾sepi. nob̃ uagiebat incimis : nob̃
arridebat in stella: Totũ enĩ nob̃ ꝓficieb¬
at : quicqͥt saluator hoĩnis agebat ĩ hoĩe.
Ait itaq eũgłicus sermo Ecce magi ab.
oriente uenerũt ierusolimã. dicentes.
Ubi ẽ qͥ natus ẽ rex iudõꝵ: Lidimꝰ stellã
eiꝰ in oriente : ⁊ uenimꝰ adorare eũ : Quo
usq udeẽ durissime. obtunsa aure. clar¬
sis ocłis. ⁊ ꝑfido corde ꝑsistis: x̃cce iã post
tuis c̾dere detrectas. qͥ ab mitio scli et̾ni
rogis aduentũ ĩnum̾is sacͣtisq uocibꝰ ceci¬
nerũt: crede uel his tandẽ qui eũ nõ ad huc
post tẽpora nascitur. s iam ⁊ apd̾ te ⁊ tibi

Expanded text:
dum hominem tempus nascendi, qui secundum Deum nativitatis initium non habebat. Novum nimirum erat, ut Unigenito Altissimi, quem non capit coelum, parvissimi tugurii minimum praesepe sufficeret. Novum erat, qui in coelestibus cum Deo Patre regnabat, terrena matit in praesepi, nobis vagiebat in cunis, nobis arridebat in stella. Totum enim nobis proficiebat, quidquid Salvator hominibus agebat in homine. Ait itaque evangelicus sermo: Ecce magi ab Oriente advenerunt 74 Hierosolymam, dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum. Vidimus stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Quo usque, Judaee durissime, obtusa aure, clausis oculis, et perfido corde persistis? Ecce jam post tuis credere detrectas, qui ab initio saeculi aeterni regis adventum innumeris sacratisque vocibus cecinerunt, crede vel iis tandem qui eum non adhuc post tempora nasciturum, sed jam et apud te, et tibi
Abbreviated transcription (Latin):
les mun̾a: głe qd̾ adorant: Muña caldei
offer̃t: & adorant: Unũ ab ilsis de fertur
ut regi: aliud exħibet᷑ ut dõ: hi itaq ad¬
orato xp̃o. oblat̾isq muñibꝰ: ꝑ aliã ut lec¬
tũ ẽ uiã reu̾si sũt in regõnem suã: Rectis¬
sime per aliã uiã redeũt. ne cruentꝰ hõdes
qui mortẽ parabat ĩfanti: itinere mago¬
rare dñm uenerãt: dñi ẽẽ pot̾ant ꝓditore.

Expanded text:
e, quod adorant: munera Chaldaei offerunt, et adorant. Unum ab illis defertur ut regi, aliud exhibetur ut Deo. Hi itaque; adorato Christo oblatisque muneribus, per aliam, ut lectum est, viam reversi sunt in regionem suam. Rectissime per aliam viam redeunt, ne cruentus Herodes, 76 qui mortem parabat infanti, itinere magorare Dominum venerant, Domini esse poterant proditores.
Abbreviated transcription (Latin):
ter obscura scłi lumen celeste nõ pote¬
rat: Deniq cũ uisitationẽ sũa necdũ ter¬
ra dinosceret. celũ sua gaudia ac totius
mũdi leticiã: caldeis stupentibꝰ tacito ĩ
sidere loquebat᷑ Et cũ quis qnͣtꝰue eẽt.
necdũ ĩfidelis posset uidere udea: iam
tũc głam eius indiciis excitata celestibꝰ
gẽtilitas senciebat. Noua enĩ stella: no¬
uũ aduenisse hoĩnẽ reuelabat. W ita re

Expanded text:
ter obscura saeculi lumen coeleste non poterat. Denique cum visitationem suam necdum terra dignosceret, coelum sua gaudia ac totius mundi laetitiam, Chaldaeis stupentibus, tacito in sidere loquebatur. Et cum quis quantusque esset necdum infidelis posset videre Judaea; jam tunc gloriam ejus indiciis excita de coelestibus gentilitas sentiebat. Nova enim stella novum adventasse hominem revelabat, et ita re
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ex pat̾na p̾uaricatione corruptio: tͥ in
pater na magestate cõmiinio: Fgo ĩ hũc
mũdũ carnalis sũ parẽte ꝓfusꝰ. tu u̾o huc
ab ingenito patre unigenitꝰ aduenisti Me
uiri ⁊ femine nat᷑alis cõpula proc̃auit. te
aũt altissimi obũbrante uͥtute: uen̾anda
nobis uirgiiitas tedit: Ego t̾renũ animal:
tu agñ es dei : Ego peccati lege mortalis.
tu aũt ad uersꝯ pecc̃a ueniens: nescis sp̃¬
subiacere peccato Et post oĩa. ego fac¬
tus sũ redimendis a te : tu aũt natus
ut redimas: Cui dignatꝰ respõdit ihe
Sine modo Sic enim dec nos pnplere
omẽm iꝰticiã: It est omĩa qͥdẽ uera st̃¬

Expanded text:
 ex paterna praevaricatione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te  Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. Et post omnia, ego factus sum redimendus a te, tu autem natus ut redimas. Cui dignatus respondit Jesus: Sine modo: sic enim decet nos implere omnem justitiam . Id est, omnia quidem vera s
Abbreviated transcription (Latin):
Quid mirũ si dñs oĩum ꝓpt̾ hõmem
aqͣs u̾tit ĩ uinũ. qͥ ut homẽ cõderet.
t̾ram trãsformauit ĩ carnẽ : Qͥdͥ mir̃
si eiꝰ iussu aqua meliorẽ ꝓficit ĩ sapo¬
rẽ. cuiꝰ oꝑatione cũ aniara eẽt ĩ mir¬
ra. bibituris ppłis ligno medicante.
dulcata ẽ ÷ Cuiꝰ imꝑio etrã ut siqẽti¬
bus ĩ h̾emo nõ deeẽt. concita ꝓsiliuit
e petra: Et ibi qͥdẽ ꝑ moy sen aqͣ pro¬

Expanded text:
hominem aquas vertit in vinum, qui ut hominem conderet, terram transformavit in carnem? Quid mirum, si ejus jussu aqua meliorem proficit in saporem, cujus operatione, cum amara esset, in myrrha bibituris populis ligno medicante dulcata est; cujus imperio etiam, ut sitientibus in eremo non deesset, concita prosilivit e petra? 89 Et ibi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cat: Hodie nichiloniinꝰ ut ꝑhibet᷑ a pa.¬
trib⁊ dñs iħc ĩ cana galilee de aquis
effecit uinũ: Nichil a nob̃ ẽ fr̃s ĩ huiͦ¬
modi mirabilibꝰ de c̾atore cunctãdũ.
Qui enĩ in exordio mũdi dedit eẽ aqͣs:
ĩ fine qͦ mũdi qd̾ uoluit fecit ex aqͥs
Mlaoris nẽpe magestatis ẽ c̾are que
nõ erãt: qũa c̾ata mutare: & qͥd mi¬
rũ si ad p̾ceptũ dñi sui aqua trãsiuit

Expanded text:
cat. Hodie nihilominus, ut perhibetur a patribus, Dominus Jesus in Cana Galilaeae de aquis effecit vinum . Nihil a vobis est, fratres, in hujusmodi mirabilibus de Creatore cunctandum; qui enim in exordio mundi dedit esse aquas, in fine quoque mundi quod voluit fecit ex aquis: majoris nempe majestatis est creare quae non erant, quam creata mutare. Et quid mirum, si ad praeceptu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͥ fr̃s hoc letiꝰ die. qͥd hac sollẽp¬
nitate sẽcratiꝰ. ĩ qua partũ uͥrginis qͥ
latẽbat ĩ cunis. stella fulgẽtior gñtibꝰ
coruscauit. ĩ qua unigenitũ dei ĩ sc̃¬
ficationẽ sui iordanis unda suscepit.
tate deposita. sp̃alit̾ gaudeamꝰ: ut
tenebras cordis nr̃i. lumẽ stelle celes¬
tis irrãdiet: bñdictio pat̾ne uocis il¬
lustret: ⁊ salutare nos uinũ xp̃o ꝓpi¬
nãte letificet: Expł:¬

Expanded text:
ur, fratres, hoc laetius die, quid hac solemnitate sacratius, in qua partum virginis, qui latebat in cunis, stella fulgentior gentibus coruscavit; in qua Unigenitum Dei in sanctificationem sui Jordanis unda suscepit, tate deposita, spiritualiter gaudeamus, ut tenebras cordis nostri lumen stellae coelestis irradiet, benedictio paternae vocis illustret, et salutare nos vinum Christo propinante laetificet.
Abbreviated transcription (Latin):
re mist̾ium recogno scens. nõ ĩa dei
filiũ ut lb̃a baptista scĩficat: s ut de¬
uotus minist̾ celestib obtẽꝑat imꝑa¬
tis ł lec enĩ pot̾at nõ obedire ẜuus
dño: p̾co iudici. regi miles : p̾cursor
auctori Atq ut hec oĩa diuinitate a¬
gi. plenius ꝑfectiusq ꝓpħa dinosc̾et.
in sp̃e colũbe sc̃s se sp̃c uideri dedit:
⁊ ĩ uoce ẜmonis pat̾ audiri: ait enĩ:
hic ẽ filiꝰ nĩs dilectꝰ: ĩ quo mͥ bñ cõpla¬
cui uidete ⁊ ĩtendite fr̃s. qͣntũ grẽ¬

Expanded text:
re mysterium recognoscens, non jam Dei Filium, ut Baptista sanctificat, sed ut devotus minister coelestibus obtemperat imperatis; nec enim poterat non obedire servus domino, praeco judici, regi miles, praecursor auctori. Atque ut haec omnia Divinitate agi plenius perfectiusque propheta dignosceret, in specie columbae sanctus se Spiritus videri dedit, et in voce sermonis Pater audiri: ait enim: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Videte et intendite, fratres, quantum grat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab illa tͥbulatõne lib̾atuᷤ. S ne hũane
sapĩe tͥbueret᷑ qd̾ uenit u̾bũ eiꝰ. id est fac¬
dñi igniuit eũ: Lit potui nõ defui int̾ro¬
gationibꝰ tuis: adiutus oratõnibꝰ tuis. &
ipsis quas misisti disputationibꝰ tuis: Cũ enĩ
int̾rogãdo disputas. ⁊ q̃ris acrit̾: ⁊ doces.
hũsliter. Utile ẽ aũt ut de obscuritanibꝰ diui¬
narũ scͥpͥturaꝵ. qͣs exerͣtatõnis nr̃e causa ds̃
ẽe uoluit. mlte ĩueniãtur sentẽtie cũ alid̾¬

Expanded text:
la tribulatione liberatus. sed ne humanae sapientiae tribueretur, quod uenit uerbum eius, id est facdomini igniuit eum. Ut potui, non defui interrogationibus tuis adiutus orationibus tuis et ipsis, quas misisti, disputationibus tuis. cum enim interrogando disputas, et quaeris acriter et doces humiliter. utile est autem, ut de obscuritatibus diuinarum scripturarum, quas exercitationis nostrae causa deus esse uoluit, multae inueniantur sente
Abbreviated transcription (Latin):
ner̃t. attend̾unt. nõ inuen̾unt corpꝰ.⁊ c̾didert̃: Sed
qͥd c̾dider̃t: Qd̾ credere nõ debuert̃: Qnͦ gͦ audistiᷤ
⁊ cdidert̃. forte putastis eos c̾didisse qd̾ c̾dere debue¬
rũt. hoc ẽ resurrexisse dm̃ a mortuis Nõ hoc cre¬
dider̃t̃. s qd̾ nũciauerat mulier: Demq ut sciatis
hoc eos c̾didisse. subiessit᷑ mox eugłista. ⁊ at Hõdũ
enĩ nõu̾ant scͥpturas. qr oꝑtebat eũ a mortuis re¬
surgere: Ubi ẽ fides. uͥ ẽ tociens u̾itas ꝯtestata:
dix̃ tradendũ sẽ eẽ. occidendũ. ⁊ resurrecturũ e lo¬
tͥ reuelau caro ⁊ sanguis. s pat̾ m̃s qͥ ẽ inceł. Et ego
dico tͥ qr tues petrꝰ. ⁊ suꝑ hãc petrã edificabo eccl̃am

Expanded text:
invenerunt corpus, et crediderunt. Sed quid crediderunt? Quod credere non debuerunt. Quando ergo audistis, Et crediderunt, forte putastis eos credidisse quod credere debuerunt, hoc est, resurrexisse Dominum a mortuis. Non hoc crediderunt, sed quod nuntiaverat mulier. Denique ut sciatis hoc eos credidisse, subjecit mox Evangelista, et ait: Nondum enim noverant Scripturas, quia oportebat eum a mortuis resurgere. Ubi est fides? ubi est toties veritas contestata? dixit tradendum se esse, occidendum, et resurrecturum? Lotibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Et ego dico t
Abbreviated transcription (Latin):
ascẽdit ad patrẽ: Noli tang̾e. noli sic c̾dere: Nõ ẽ tẽpꝰ
int̾ patrẽ ⁊ fihũ: Genuit pat̾. natꝰ ẽ filiꝰ. Sine tẽpore
tange. ⁊ ascẽdit tͥ ad patrẽ u̾bum. s coet̾num dõ sa¬
pientia dĩ. s sine qua nũqͣm pat̾ fuit: Respõdere tibi
hab caro tua. ⁊ ꝯfabulatura tecũ. ⁊ dictura tͥ ĩ tene¬
bris Qͦmͦ natꝰ fuit: Tenebre tecũ loquũtur: Expona¬
natꝰ ẽ: fint tẽpus qnͦ nõ erat: Falsũ ẽ hoc: Terralo¬
queris: de t̾ra loqueris: Expone mͥ gͦ ait. qͦmodo nͦ¬

Expanded text:
Noli tangere, noli sic credere. Non est tempus inter Patrem et Filium. Genuit Pater, natus est Filius: sine tempore tange, et ascendit tibi ad Patrem. Verbum, sed coaeternum Deo: Sapientia Dei, sed sine qua nunquam Pater fuit. Respondere tibi habet caro tua, et confabulatura tecum, dictura tibi in tenebris: Quomodo natus is fuit? Tenebrae tecum loquuntur. Exponanatus est, fuit tempus quando non erat. Falsum est hoc: terra loqueris, de terra loqueris. Expone ergo mihi, ait, quomodo na
Abbreviated transcription (Latin):
se. dicendo qͥs me tetigit. tetigit me aliqͥs. ut
illũ tactũ fidem c̾damus eẽ tangñtis. ułpotiꝰ cre¬
dentis accessu Qd gͥ gͦ uult noli me tang̾e. non
dũ ascendi ad patrem meũ: Qd̾ me uides hoc mͦ
piitas. nõdũ ascẽdi ad patrẽ Hoĩem me uides. ho¬
minẽ me putas: Sum qͥdem hõ. s nõ hic stet fi¬
patri. ⁊ tũc tange ⁊ salua eris Hol me tang̾e :
nõdũ enĩ ascẽdi ad patrẽ: meũ Qd̾ descẽdi uides. qd̾

Expanded text:
se dicendo, Quis me tetigit? Tetigit me aliquis. Ut se dicendo, Quis me tetigit? Tetigit me aliquis. Ut illum tactum fidem credamus esse tangentis, vel potius credentis accessum. Quid sibi ergo vult, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum? Quod me vides, hoc me putas: nondum ascendi ad Patrem. Hominem me vides, hominem me putas: sum quidem homo, sed non hic stet fiPatri, et tunc tange, et salva eris. Noli me tangere; nondum enim asce
Abbreviated transcription (Latin):
gendo enĩ accedit᷑ ad eũ qͥ tangit᷑. Muherẽ illam
uidete. qͦ fiuxũ sangs patiebat᷑ Dix̃ in corde suo:
Sanabor. si tetig̾o simb̾am uestim̃ti eiꝰ: Accessit¬
⁊ tetigit: Sanata ẽ: Qͥd ẽ accessit ⁊ tenigit: ꝓpmqͣ¬
uit ⁊ c̃didit: Ut sciatis eã cre. dñdo tetigisse: dñs dix̃:
T̃etigit me aliqͥs Qdͥ ẽ tetigit me. nͥ c̾didit ĩ me :
Et ut nou̾itis hoc ẽẽ tetigit me. qd̾ ẽ c̾didit ĩ me: res¬
pondert̃ discpłi ⁊ dix̾unt ei: Turbe te compͥmũt. et
dicis qͥ me tetigit : Si solus ambłares. si spagũ tͥ am¬
bulandi turba fecisset. si nemͦ iuxta te eẽt bñdice¬
res: tetigit me alqͥs: Turba p̾mit te. tu unũ tan¬
gentem cõmemoras: Et ille repebtiuit: ĩengit
me aliqͥs: prius eñi dix̾at qͥs me tetigit: ⁊ postea
tetigit me alicͥs: hostis qͥa dicitis turbe te cõpri¬
mũt. tetig̃ me alqͥs: T̃urba ista p̾mere nouit.
tang̾e nõ nouit Cõstat hoc eũ significare uoluis¬

Expanded text:
gendo enim acceditur ad eum qui tangitur. Mulierem illam videte, quae fluxum sanguinis patiebatur. Dixit in corde suo: Sanabor, si tetigero fimbriam vestimenti ejus . Accessit et tetigit, sanata est. Quid est, Accessit et tetigit? Propinquavit et credidit. Ut sciatis eam credendo tetigisse, Dominus dixit: Tetigit me aliquis. Quid est, Tetigit me; nisi, Credidit in me? Et ut noveritis hoc esse Tetigit me, quod est Credidit in me; Responderunt discipuli, et dixerunt ei: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit ? Si solus ambulares, si spatium tibi ambulandi turba fecisset, si nemo juxta te esset, bene diceres, Tetigit me aliquis. Turba premit te, tu unum tangentem commemoras. Et ille repetiit, Tetigit me aliquis. Prius enim dixerat, Quis me tetigit? et postea, Tetigit me aliquis. Nostis, quia dicitis, Turbae te comprimunt. Tetigit me aliquis. Turba ista premere novit, tangere non novit. Constat hoc eum significare voluis
Abbreviated transcription (Latin):
hodie recitari: Audiuimꝰ ⁊ fidei ocłis ui¬
dimꝰ. erga dñm iħm pie muheris affec¬
tum: Querebat iħm: s tñ adhũc tanqͣm corpꝰ reqͥreb¬
at hõis mortui: Et diligebat tñ. tanqͣm magĩm bo¬
nũ: Nõ intlłigebat eũ resurrexisse a mortuis: Hon
o̾debat. ⁊ qͦd a monum̃to remotũ lapidẽ uidit. cre¬
dens ablatũ inde corpꝰ qd̾ q̃rebat. nũciauit discpłis

Expanded text:
ie recitari. Audivimus, et fidei oculis vidimus erga Dominum Jesum piae mulieris affectum. Quaerebat Jesum, sed tamen adhuc tanquam corpus requirebat hominis mortui, et diligebat tamen tanquam magistrum bonum. Non intelligebat eum resurrexisse a mortuis, non credebat; et quod a monumento remotum lapidem vidit, credens ablatum inde corpus quod quaerebat, nuntiavit discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
donec uiderre in ligno pendẽtẽ. donec uideroe claui
affixũ. donec uideroe mortuũ: donec uiderae sepul¬
tũ: Tunc ꝑdidit qd̾ tenebat: uͥ petra. ubi firmitas pͤ¬
tre : Petrat erat ip̃e xͦ: Ille aũt a petra petrꝰ. Ideo
surrex̾at petra: ut sirmarce petrũ: Nã ꝑierat pe¬
ri maria. ꝯuersa agnouit eũ. ⁊ applłauit magr̃m
qͥa uetuit se tangi. qͣsi aliqͥd mali poss pati a tã¬
gente: ceinde qi ratõnem reddẽs qͣre sẽ tangi no¬
luerit ⁊ ꝓhibuerit: at: Nõdũ enĩ ascẽdi ad patrẽ
meũ: Quas dic̾et: T̃unc me tanges cũ acendo̾ ab¬

Expanded text:
videret clavis affixum, donec videret mortuum, donec videret sepultum. Tunc perdidit quod tenebat. Ubi petra? ubi firmitas petrae? Petra erat ipse Christus, ille autem a petra Petrus. Ideo surrexerat petra, ut firmaret Petrum: nam perierat Peri, Maria, conversa agnovit eum, et appellavit magistrum, quia vetuit se tangi, quasi male posset tangi a tangente. Deinde quia rationem reddens quare se tangi noluerit et prohibuerit, ait, Nondum enim ascendi ad Patrem meum: quasi diceret, Tunc me tanges, cum ascendero a
Abbreviated transcription (Latin):
tata ẽ q̃stio młtis modis qͥd sͥ uelit nol me tange¬
re. nõdũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ: Totũ qͥcqͥd lo¬
cutꝰ sũ. ad hoc locutꝰ sum: ut q̃stionis chss cultas
auger ⁊ retur: Uidetis ualdã ⁊ qͣsi insolubilẽ:
ad illũ cor: Qd̾ mͥ sugg̾ere dignat᷑. cõmunicabo
ub̃ qui meliꝰ intlłigit. doceat me Sic doctor sũ:
ut indocilis nõ sim: Qͥ aũ meliꝰ nõ intlligit. qd̾ m¬

Expanded text:
modis, quid sibi velit, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. Totum quidquid locutus sum, ad hoc locutus sum, ut quaestionis difficultas augeretur: videtis validam, et quasi insolubilem. ad illum cor. Quod mihi suggerere dignatur, communicabo vobis. Qui melius intelligit, doceat me: sic doctor sum, ut indocilis non sim. Qui autem melius non intelligit, quod i
Abbreviated transcription (Latin):
illã tẽpꝰ ingrueroe : ꝯsistñtes in ea aliud non
habuisse p̾sidiũ. nͥ ut abiectis coprosis epulis
ieiunia ꝯtimiata susciꝑent: ⁊ diuiciaꝵ ambi¬
qone seposita. hũilitate se pauꝑtatis indue¬
rent: Scilic ut exinde remediũ ꝑciꝑent. ũm
his ꝑditio ꝯtingebat : hoc ẽ ut irã diuinitatiᷤᷤ
qũa luxuriando ꝓuocau̾ant. abstinẽdo lini¬
rent: ⁊ offensam quã ĩ eos suꝑbia ꝯtrax̾at.
hũilitas mitigaret: Digtur enĩ in illa tͥbula¬
tione ip̃e rex deposita imꝑial purpura. re¬
gali ambitõne submõta: mẽbra sua cilicio
p̃cinxisse: atq in sacco ⁊ cynere se chebꝰ ac-
noctibꝰ uolutasse: Sapiẽs gͦ rex: qͥ sciret qu̾e¬
admodũ ad u̾sa sͥ suꝑare deb̾et: Hostes enĩ
uirtute suꝑabat: dñm aũt hũilitauinceb¬
at: Sapiens plane rex: qui intlłigeret qͥbꝰ
armis ut̾erur. ꝓ tꝑ̃is quahtate: Cum enĩ in¬
sidant᷑ illi hoĩes. app̾hendit arma belhea.

Expanded text:
on habuisse praesidium, nisi ut abjectis crapulosis epulis jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione seposita, humilitate se paupertatis induerent; scilicet ut exinde remedium perciperent unde eis perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat humilitas mitigaret. Dicitur 302 enim in illa tribulatione ipse rex, deposita imperiali purpura, regali ambitione submota, membra sua cilicio praecinxisse, atque in sacco se diebus ac noctibus volutasse. Sapiens ergo rex, qui sciret quemadmodum adversa sibi superare deberet; hostes enim virtute superabat, Deum autem humilitate vincebat. Sapiens plane rex, qui intelligeret quibus armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim insidiantur illi homines, apprehendit arma bellica;