comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuba. Dicta aũt a fallacia idest uersutia. sub¬
dolositate uel mendacio. Pocuruus. quasi ꝑ
longum curuus. Pauidus ẽ. quẽ uexat tre¬
pidatio mentis. habet cordis pulsationẽ. cor¬
dis motum. Nam pauere ferire est. unde et
paimentũ. Petra aũt et rupes aduricia sa¬
xorum nominant᷑. Pusillaminis apusillo ani¬
mo. Petulcus dictus ab appetendo. Unde etiam
et meretrices petulcas uocamus. Productꝰ qͣsi¬
Querimomosus
Querulus quia querdã in

Expanded text:
cuba. Dicta autem a fallacia, id est versutia, subcuba. Dicta autem a fallacia, id est versutia, subdolositate vel mendacio. Procurvus, quasi per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, unde et pavimentum. Petro autem et rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus dictus ab adpetendo; unde etiam et meretrices petulcas vocamus. Querimoniosus. Querulus, quia querellam in
Abbreviated transcription (Latin):
enim tam preuarum. id est ualdeuarũ. Pel¬
lax dolosus et fallax. apelle id est uultu. Fo¬
ris enim ut fallat arridet. sed nequitiã intꝰ
gerit. Profanus quia porro a fano. sacris enĩ
illi non licet interesse. Patricida ꝓprie dici¬
tur interfector parentis. quamuis quidã ue¬
teres hunc parenticidam dixerint qͥ hominẽ¬
cumq intelligi possit. cum sint homines hoĩ¬
bus pares. Persequutor ñ semꝑ ꝓ malo intel¬
ligitur unde et ꝑsequutus ꝑfecte sequutꝰ. Ru¬
blicanusẽ. qui uectigalia publica exigit. uel
qui ꝑ publica negocia scłi lucra sectat᷑ unde
et cognominatus. ẽ. Peccator. apelice id est me¬
retrice uocatus quasi pelicator. quod nomen
apud antiquos tantũ flagitiosum significa¬
bat. Post ea transiit hoc uocabulũ mappella¬
tionem omĩum inquoꝵ. Prostitutę meretri¬
ces a ꝓsequendo in meritoriis uel fornicibus.
Pelex apud grecos ꝓprie dicit᷑ alatinis con¬

Expanded text:
enim tam praevarum?' id est valde varum. Pelenim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerunt, quoncumque intellegi possit, cum sint homines hominibus pares. Persecutor non semper pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Graecos proprie dicitur, a Latinis con
Abbreviated transcription (Latin):
discipuloꝵ suors. Predo est qui populando
alienam ꝓuinciam inuadit. Predo ab abi¬
gendo predas dictus. et predo qui predam
habet̃. Predator hoc ẽ. cui de preda debit᷑
aliquid. Nagiator. a potu plagio id est obli¬
quo. quod non certa ina gradit᷑. sed pellicien¬
do dolis Prate sunt predones maritimi ab
incendio nauium transeuntiũ. quas capie¬
bant dicti. Nam pir ignis. ẽ. Pugillator qͥ
de manu in manũ nũmoꝵ aliquid subtra¬
hit. Peculator ꝓeo quod sit pecumȩ publi¬
ce defraudator. Proditor ꝓ eo quod detegit.
fidus. quia fraudulentus. ẽ. et sine fide. quasi
perdens fidem. Periurus quia ꝑpere iurat.
id est male iurat. Periurus aũt in uerbo .n.
non habet. nam pciero et degero dicimꝰ. Fre¬
uaricator. malę fidei aduocatus. et qui uel
in accusando nocitura. uel indefendendo ꝓ¬
futura pretereat. aut inutiliter dubięq po¬
nat. mercedis gr̃a licet corruptus Cicero Qͥd

Expanded text:
discipulorum suorum.' Praedo est qui populando discipulorum suorum.' Praedo est qui populando alienam provinciam invadit: praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda debetur aliquid. Plagiator, ἀπὸ τοῦ πλαγίου, id est oblico, quod non certa via grassatur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. fidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid
Abbreviated transcription (Latin):
pro audace et ĩꝓbo ponit᷑ Olim aũt acerui
flagitatores. et ꝓprie argintarioꝵ coactorum
pueri. quod precia rerum cribruis et asperi
exigebant. apetendo petulantes uocati. Pre
car̃ ꝓprie dicit᷑ idem quod petax. nam ꝓca¬
it ẽ. petere. Unde et nupcyarum pittores
proci dicunt᷑. Prodigꝰ sũptuosus atq c̃sũptor
qui omĩa porro agit et quasi picit. Profugus
proprie dicitur qui ꝓcul a sedibus suis uaga¬
tur quasi porro fugatus Paegrinus. longe a¬
patria positus. sicut alicingenia. Proicctus qͣsi
longe et ꝓcul iactatus. sicut et produxit qua¬
si porro illum duxit. et ꝓuocauit quasi por¬
ro illũ uocauit. Proiectus porro ciectus. ac pͦ¬
ctata. Proscriptuis. cuiꝰ bona palam et aꝑte
scribuntur frescriptus ordinem significat
sicut et prescriptiones apud iuris consultos.
Procinctus expeditus et armatus. Unde et
in procinctu id est cum belli causa arina su¬
mebant. Precinctus. eo quod ante se ponat

Expanded text:
pro audace et improbo ponitur; olim autem acerbi pro audace et improbo ponitur; olim autem acerbi flagitatores, et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo PETULANTES vocati. 215. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est petere; unde et nuptiarum petitores proci dicuntur. 216. Prodigus, sumptuosus, atque consumptor, qui omnia porro agit, et quasi projicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Ppatria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eiectus ac proctata. Proscriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat
Abbreviated transcription (Latin):
pateat illi quaqua uelit et nemo intereli¬
lat nullus obsistere ualeat. Preopimus pͣ
ateris opibus copiosus. Fecuniosos pͥmũ cos¬
tullius dictos refert qui plurimã habuissent
petuniam idest pecora. Ita enĩ et antiqͥ eos
appellabant Faulat m añt ꝑ abusionẽ inno¬
men aliud deuolutũ. ẽ Peruicax ꝓprie dici¬
tur qui inꝓposito suo ad uictoriã ꝑseuerat.
Antiqui enim uiciam dicebant quã nosinc¬
toriam. Credo quod ma̾e dicat᷑ hec uicia. id
est uiccorialis. Pernix. aꝑnitendo tractũ est.
id est inconatibus ꝑscuerando. Alii ꝑmeem
uelocem intelligunt pedibus. Nam ꝑnicitas
pedum est ut ꝑ̃nicibus ignea plantis. sicut
celeritas pennarum est. ut. celeriq fuga sub
sỹdera lapse. Piger quasi pedibus eger est Est
cnim tardus ad incedendum. quod nomen
per usum transut ad animum. Pernox ꝑui¬
gilans nocte. Perscucrans
Pertinax impudenter
tenens quasi ꝑtinens. Petulans nune quidẽ

Expanded text:
pateat illi quaqua velit, et nemo interclupateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabant; paulatim autem per abusionem nomen aliud devolutum est. Pervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. 489 Antiqui enim viciam dicebant, quam nos victoriam; credo quod inde dicatur herba vicia, id est, victorialis. 212. Pernix a pernitendo tractum est, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perseverans . . . . . Pertinax, impudenter tenens, quasi pertinens. 214. Petulans, nunc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
aut incapillis. ut. nãq ipse decoram cesa¬
ricm. aut in oculis . ut. letos oculis asfla¬
rat honores. aut incandore.ut. quale ma¬
nus addunt ebori decus. aut in limiam̃tis.
ut te multo plus figura et limamenta hos¬
picuis delectabant. aut in ꝓceritate .ut. tur¬
nus uertit᷑ inmediis et toto uertice supra
ab eo quod sit ꝑpetiis anins. Presul uocatꝰ.
quia preest sollicitudine. Prepositus appel¬
latus eoquod sit subiectoꝵ ac famulantiũ
ordinator uel rector. Patroni apatribus dic¬
ti sunt. quod huiꝰ modi affectum clientibꝰexi¬
beant. ut quasi patres illos regant. Redagogꝰ
est cui paruuli assignant᷑ꝰ. Grecum nomen
si et est compositum abeo qͦd pucros agit
lost ducat et lascuuentẽ retrenet gtatẽ. Pre¬
sens dictus quod sit pre sensibus id est corã ocu¬
squi sensus ẽ. corporis. Prior quod primꝰ sit
orcine et primus quasi preminens. Primus
Postremus
Pocens rebus late patens. Unde et potestas qͦd

Expanded text:
aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesaaut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertitur in mediis, et toto vertice supra ab eo quod sit perpetuus annis. 206. Praesul vocatus, quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus, eo quod sit subjectorum ac famulantium ordinator, vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod hujusmodi affectum clientibus exhibeant, ut quasi patres illos regant. 207. Paedagogus est qui parvulis assignatur. Graecum nomen est, et est compositum ab eo quod pueros agatid est ductet et lascivientem refrenet aetatem. Praesens dictus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nixus. contranisus et conabundus. Ob neriꝰ
quia obligatus ẽ. nexibus culpe. Oblectator
quasi cum lacte. cum fraude. Ut terentiꝰ. ii¬
si me lactasses amantem. Vnde et oblecta¬
re dictum est. Obtrectator. malignus. et qͥ
obstringillando officiendoq ñ sinat quẽpã
progedĩ et augescere. Orbus quod liberos ñ
nabit. quasi oculis amissis. Opifex quod opꝰ
faciat aliquod. Opilio ouiũ pastor quasi
udens. quasi porro uidens. ouilio.¬
Perspicax est enim. et incertoꝵ p̾iidet
tasus. Paciens dictus apauendo. Pauerec
nim ferire est. ꝑcutitur enim et tolerat. Per¬
fectus cui nichil iam adici potest. Huic no¬
mini apud graminaticos cõparatio ñ adi¬
citur. quia si dixeris ille ꝑfectior est. iste ꝑ¬
fectus non erit. Pulcher abspecie cutis dic¬
tus. quod est pellis. Post ca transit hoc no
men ingenus. Nam pulchritudo hominis
aut in uultuẽ.ut. os humerosq dõ similes

Expanded text:
nixus, contranisus et conabundus. Obnexus, nixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, cum fraude, ut TerentiusAndr. 648: Nisi me lactasses amantem. Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio custos ovium ovium pastor quasi udens, quasi porro videns. Praespicax est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit. Pulcero ab specie cutis dictus, quod est pellis: postea transiit hmen in genus. Nam pulchritudo hominis, aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis;
Abbreviated transcription (Latin):
nec digens. Neposdictus agenerẽ quodã sco¬
pionum qui natos suos consumit. excepto co
qui dorso ciꝰ insederit. Ham rursus ipse qui
seruatus fuerit consumit patrem. Unde ho¬
mines qui bona parentũ ꝑ luxuriã consu¬
munt nepotes dicunt᷑. Hinc quoq nepcta¬
tio ꝓluxuria ponit᷑ qua certe quęq rescen¬
sumunt᷑. Niger quasi nubiger. quia ñ sere¬
nus sea fusco c̃ooptus. Unde et nubilũ dicm
orando nominatus. id est dicendo. Namo¬
rare dicere est. Obaudiens ab aure eo quod
audiat imꝑantem. Hospes quod inferat oĩ¬
tio pedem. Hospes. facilis. aptus. et ostio pa¬
tens. Unde et hospitalis homo dicit᷑. Osor
inimicus. ab odio dictꝰ. sicut amator ab amo¬
re. et est generis cõmunis. Oaibilis. odio l¬
bitus. Obsitus. obsessus. idest undiq insidi¬
is conuallatus. Obscenus impurȩ libidinis.
auicio obscuro dictus. Obtunsus hebetior
et obclusior quasi ex omĩ parte tunsus. Ob¬

Expanded text:
nec legens. Nepos dictus a genere quodam scornec legens. Nepos dictus a genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum orando nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Ob
Abbreviated transcription (Latin):
ex co quod nichil sit. ueteres dictũ esse uolu¬
erunt. Neuter neq ille neq iste quasi di¬
ceret nec uterq Hefarius ñ dignꝰ farre qͦ pͥ¬
mo cybi genere uita hominũ sustentaba¬
tur. Aliãs nefarius nec dicendus. Nutritor
quasi nutri eruditor. Hefandus id est nec
nominandus quidem. Nunciusẽ et qͥ nun¬
ciat et quod nunciatur id est angłs. n aiagq¬
lia. Sed nuncius ipse homo genere mascu¬
lino id uero quod nunciat genere neutro &
hoc nuncium et hȩc nuncia. Hat arcus iaot
sanctus dei. Natarcus olim dicebatur qͥ scm
comam nutriebat. et nichil contaminatum
conspiciebat. abstinens se auino omĩq sice¬
ra quę mentem ab integra sanitate ꝑuer¬
cit. Hugas aũt hebreum nomen est. Ita eñ
in ꝓphẽtis est exposicum ubi dicit sophonias
nugas qui alege recesserunt. ut nosse posse¬
mus linguam hebraicam omĩum lingua¬
rum esse matrem. Nugigerulus appellatus
ab eo quod sit curpis nuncius. Neglegens q̃si

Expanded text:
ex eo quod nihil sit, veteres dictum esse voluex eo quod nihil sit, veteres dictum esse voluerunt. Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret ne uterque. Nefarius, non dignus farre, quo primo cibi genere vita hominum sustentabatur. Alias nefarius nec dicendus. Nutritor, quasi nutu eruditor. Nefandus, id est nec nominandus quidem. Nuntius est et qui nuntiat et quod nuntiatur, id est ἄγγελος . Sed nuntius ipse homo genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias3, 4: 'Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Neglegens, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
similis. Q uando enim dicimus moriturus ẽ.
uere moriturus est. moribundus aũt ñ uere
sed ueri similis morientis est. Meretrix dicta
co quod preciũ libidinis mereat᷑. Unde et me¬
ritoriȩ tabernę. Nam et milites cũ stipen¬
dia accipiunt mereri dicunt᷑. Norrio amor¬
te uocatus. eo qͦd ñ uigeat intellectu. Mu¬
lio dictus a mulis. eo qͦd p̃sidet hisdem uehicu¬
lis. Manifestus dicit᷑ qͦd in manirẽ. ꝓmptꝰ.
ctur. Nubilis. ad nubendũ habilis Hemo
ab homine tractum. id est nehomo. qͦd ẽ pro
significare medullam eiꝰ ferulȩ quã greci
acdiraeson uocant. et sic dici apud nosni¬
chilum quo modo apud gracos uidetotͥi.
Nequam a malo pleriq distingunt. alii ꝑ¬
niciosum alii nugam existimantes. ut aic
monacius. Hic adolescens nequã ñ malus.
d est fugax ñ ꝑniciosus. Alii confundunt.
quasi utrũq uũ idemq significent. Ne¬
quam exeo quod nec quicquãm sit. ia est

Expanded text:
similis. Quando enim dicimus, moriturus est, similis. Quando enim dicimus, moriturus est, vere moriturus est; moribundus autem non vere, sed verisimilis morientis est. 183. Meretrix dicta, eo quod pretium libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae; nam et milites cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur. 184. Morio, a morte vocatus, eo quod non vigea intellectu. Mulio, dictus a mulis, eo quod praesit eisdem vehiculis. Manifestum dicitur, quod in manu est promptum. cab homine tractum, id est ne homo, quod est pro significare medullam eius ferulae quam Graeci ἀσφόδελον vocant; et sic dici apud nos nihilum quomodo apud Graecos οὐδὲ γρῦ. Nequam a malo plerique distingunt, alium perniciosum, alium nugam existimantes; ut ait Munatius: 'Hic adulescens nequam, non malus,' id est nugax, non perniciosus. Alii confundunt, quasi utrumque unum idemque significent. Nequam ex eo quod nec quicquam sit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationem humanam refugiunt. et
amicoꝵ karoꝵs suspecti sunt. Malĩciosusde¬
terior malo. quasi frequenter malus. A ma¬
lo aũt peior aicitur abono deterior. Melior
dictus quasi mollior non durus aut ferre¬
us.Nam melius quasi mollius. Minax afa¬
cie oculoꝵ. quando furiose ardescunt. ut am¬
plius ꝑtimescat. Minator et monitor. sed
monitor dicit᷑ cũ p̾nunciat bona. minator
cum prenunciat aduersa. Mulcator eo qͦad
blandis uerbis mulceat ad declinandũ ani¬
mum. translatio amulso. id est quod accep¬
tum lenire solet fauces dolentis aut oppletũ
sordibus stomachum. Metatores appellant᷑
qui castra designant. ametiendo scilicet. Lu¬
canus. Hesperios audax ueniat metator in
agros. Mollis. quod uigorem serus eneruit.
corporis dedecore. et quasi mulier emollia¬
tur. Macer a macie. et macies amacia. eo qͦd
immoderata libido macros faciat. Mancũs
morienti similis. sicut uitabundus uiuenti

Expanded text:
conversationem humanam refugiunt et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem peior dicitur: a bono deterior. Melior dictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minator et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a mulso, id est quod acceptum lenire solet fauces dolentis aut oppletum sordibus stomachum. 180. Metatores appellantur, qui castra designant, a metiendo, scilicet Lucanus: Hesperios audax veniat metator in agros. Mollis, quod vigorem sexus enervato corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. 181. Macer a Macie; et macies a moechia, eo quod immoderata libido macros faciat, sive a maceratione. Mancus, morienti similis, sicut vitabundus, vitanti
Abbreviated transcription (Latin):
Minister. minor instationẽ siue quia offici¬
um debitum manibus exequit᷑. Maior¬
Minimus anumcro monadis. quod postcũ¬
non sit alter Maximus aut meritis autȩ̃
tate aut honore. aut facundia aut uirtute.
sed abusiue. ceterum rationabilis. Modera¬
tus. a modo scilicet et tẽperamento. Medio¬
cris. quod modicum illi sufficiat. Miser ꝓpͥe
dum aũt ciceronem ꝓprie mortuus quim
tusculans miseros mortuos uocat. ꝓpter qͦd
iam amiscrunt uitam. Miscrabilis. quo sit
miseriȩ habilis. Mestus naturaliter tristis ñ
casu. Est enim anatura animi et mentis.
unde et mestus. Mendicus dictus. quia minꝰ
habet unde untam degat. siue quia mos erat
apud antiquos osclaudere. et genu et manũ
extendere quasi manũ dicere. Mendax qͦd
mentem alterius fallat. Malignus qui ma¬
liciȩ uotum ꝑ opiis ꝑagit. Malus appellatꝰ
anigro felle quod greci mdan dicunt. Unde
et melancolici appellant᷑ homines qui et

Expanded text:
Minister, minor in statione, sive quia officiMinister, minor in statione, sive quia officium debitum manibus exequitur. MaMinimus, a numero monadis, quod post enon sit altetate, aut honore, aut facundia, aut virtute, sed abusive; ceterum rationabilis, moderatus, a modo scilicet et temperamento. Mediocris, quod modicum illi sufficiat. Miser proprdum autem Ciceronem proprie mortuus, qui in Tusculanis1, 5 miseros mortuos vocat, propter quod iam amiserunt vitam. Miserabilis, quod sit miseriae habilis. Mestus, naturaliter tristis, non casu. Est enim a natura animi et mentis, unde et mestus. Mendicus dictus quia minus habet unde vitam degat: sive quia mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Malignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus appellatus a nigro felle, quod Graeci μέλαν dicunt: unde et melancholici appellantur homines qui et
Abbreviated transcription (Latin):
q hȩc ȩthimologia. Ham est in dõ miscđia
sine ulla cordis miscria. Mactus. magis au¬
ctus głia et est nomen tractum a sacris. Quo¬
tiens enuim thus aut uinum suꝑ uictimã
fundebat᷑ dicebant. Mactusc̃. taurus uino
uel chure. hoc est cumulata est hostia et ma¬
gis aucta. Nunificus dicit᷑ uel quia alicui
multa munera dat uel quia munus suũ
id est officium quod debet adimplet sic et mu¬
nifex quia munera fert. Magnanimis ab co
quod sit magni animi et magnę uirtutis.
cui contrarius ẽ. pusillanimis. Magnificꝰ
amagnafaciendo uocabulum traxit. Man¬
suetus mitis uel domitus. quasi manu as:
nis et mansuctus. et cedens improbitatibus.
et ad sustinendam iniuriam taceris. quasi
mutus. Mutus. quia uox eiꝰ ñ ẽ. sermo nͥ mu¬
gitus. Uocalem crũ sp̃m ꝑ nares quasi mu¬
giens emittit. Memor. uel qui memoriã te¬
net uel qui memoria tenetur. Magister ma¬
ior instationẽ. Nam steron grece statio dicit᷑

Expanded text:
que haec etymologia; nam est in Deo misericordia que haec etymologia; nam est in Deo misericordia sine ulla cordis miseria. Mactus, magis auctus gloria; et est nomen tractum a sacris. Quotiens enim tus aut vinum super victimam fundebatur dicebant: 'Mactus est taurus vino vel ture'; hoc est cumulata est hostia et magis aucta. Munificus dicitur vel quia alicui multa munera dat, vel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magnanimis, ab eo quod sit magni animi et magnae virtutis. Cui contrarius est pusillanimis. Magnificus a magna faciendo vocabulum traxit. Mansuetus, mitis vel domitus, quasi manu adsunis et mansuetus et cedens inprobitatibus et ad sustinendam iniuriam tacens, quasi mutus. Mutus, quia vox eius non est sermo, nisi mugitus: vocalem enim spiritum per nares quasi mugiens emittit. Memor, vel qui memoria tenet, vel quia memoria tenetur. Magister, maior in statione: nam †steron† Graece statio dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cates Unde et membra loco mota luxa di¬
cuntur. Lasciuus quod sit lurus id est so¬
lutus et uanus. Limphaticus quod aquã
Limphaticus proprie dicit᷑ qui uitiũ exa¬
qua contrahit. cuiꝰ uitium est huc atq il¬
co uicio. sed poetȩ iam hoc genꝰ nominis
pro furiosis usurpant. Langundus
Luridus quod sit pallidus a
loro dictus quod huiꝰ modi habeat cutẽ.
Leprosus apruritu nimio ipsiꝰ scabiei di¬
ctus unde et ꝑ. P scribi debet. Luscus qͦa
lucem ex parce sciat sicut lusciliosus qͥ uespe¬
re nichil uidet. Luscos coclites dixerunt an¬
tiqui Unde et ciclopas coclites legimus dic¬
tosquod unum oculum habuisse ꝑhibent᷑.
Locus lautus. idest mundus. Lupa meretͥx
arapacitate uocata. quod ad se rapiat mise¬
ros et apprehendat.
isericors a cõpaciendo alicnȩ miseriȩ
uocabulum ẽ. sortitus. et hinc appella¬
ta miscłia quod miserum cor faciat. dolen¬
tis alienam miseriã. Non aũt occurrit ubi¬

Expanded text:
tates; unde et membra loco mota luxa ditates; unde et membra loco mota luxa dicuntur. Lascivus, quod sit laxus, id est, solutus et vanus. 162. Lymphaticus, quod aquam Lymphaticus proprie dicitur qui vitium ex aqua contrahit, cujus vitium est huc atque ilto vitio. Sed poetae jam hoc genus nominis pro furiosis usurpant. 163. Languidus . . . . . Luridus, quod sit pallidus a loro dictus, quod hujusmodi habeat cutem. Leprosus, a pruritu nimio ipsius scabiei dictus; unde per p scribi debet. 164. Luscus quod lucem ex parri nihil videt. Luscos coclites dixerunt antiqui, unde et Cyclopas Coclites legimus dictos, quod unum oculum habuisse perhibentur. Lotus, lautus, id est mundus. Lupa, meretrix, a rapacitate vocata, quod ad se rapiat miseros et adprehendat. M Misericors a conpatiendo alienae miseriae vocabulum est sortitus: et hinc appellata misericordia, quod miserum cor faciat dolentis aliena miseria. Non autem occurrit ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nibus perturbatur. sed ad uniuersa sustinen¬
da paciens est Cui contrarius. ẽ. pusillam¬
mis. angustus. et innulla tribulatione sub¬
sistens. De quo scribitur. pusillanimis uehe¬
menter insipicns. Leuis. ob inconstantiam
uagationis appellatur. quia leui motu m̃¬
tisnunc ista. nunc illa desiderat Lubricus.
ab eo quod labitur. Labens interdũ uelex
Ut. labere nimpha polo et. labere pennis.
Cursu enim lapsus celerior est. Latro mses¬
sor est uarum. alatendo dictus. Meliꝰ aũt
latro est inquit latero. ab latere insidiator
uiȩ. Lanista gladiator id est carnifex tusca
lingua appelłatur alaniando scilicet corpo
ra. Lacessitor ꝑ translationem dictus. a ca¬
nibus uel aferisquȩ solent lacerando ꝓuo¬
care. Lenon conciliator stupri. eo qͦd mentes
niscroꝵ blandiat. et deliniendo seducat.
Tbidmosus ab eo quod facit qͦad libet Libi¬
dinosus alibero qui puellarum corpore pin¬
quitur. Liixuriosus quasi solutus in uolup¬

Expanded text:
nibus perturbatur, sed ad universa sustinennibus perturbatur, sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius 481 est pusillanimis, angustus, et in nulla tribulatione subsistens, de quo scribitur: Pusillanimis vehementer insipiens. 159. Levis, ob inconstantiam vagationis appellatur, quia levi motu mentis nunc ista, nunc illa desiderat. Lubricus, ab eo quod labitur. Labens, interdum velox, ut: Labere nympha polo, et labere pennis. Cursu enim lapsus celerior est. 160. Latro, insessor est viarum, a Latendo dictus. Aelius autem: Latro est, inquit, latero, ab latere, insidiator viae. Lanista, gladiator, id est, carnifex Tusca lingua appellatus, a laniando, scilicet corpora. 161. Lacessitor, per translationem dictus a canibus, vel a feris, quae solent lacerando provocare. Leno, conciliator stupri, eo quod mentes miserorum blandiat, et deliniendo seducat. Libidinosus, ab eo quod facit quodlibet. Libidinosus, a Libero, qui puellari corpore pingitur. Luxuriosus, quasi solutus in volup
Abbreviated transcription (Latin):
id est siñe ueste. Nundum enim habet sto lam.
quod est signũ maritalis uirginitatis. Iscurra
uocatur qui causa escȩ quempiã consectatir
atholicus uniuersalis. grecum enĩ ẽ ha¬
rus grecum nomen est sicut et caritas In¬
uculentus ab eo quod sit lingua cdarus et
sermone splendidus. Lector dicit᷑ alegendo id
est ꝑcurrendo unde et nains dicitꝰ legere qͥqͥd
bris legimus freta concita terris. Item lator
a colligendo animo quȩ legit. quasi collector
quens. Letus. a latitudine. Locuples quasilo¬
cis plenus. et possessionũ plurimarũ possesso.
quem admodũ docet tulliꝰ de re p̾ublica inli¬
bro secundo. multaq editione oinũ et boum
Quod tunc erat res in pecore et in locoꝵ pos¬
sessiomibus. ex quo peccumosi et locupletes uo¬
cabantur. Liberalis dictus. ab eo quod liben
ter donet nec murmuret. Longus alinca
dictus ꝓpter quod sit porrectus. Longeuus
quasi longi ȩi et longi temporis. Longan¬
mis siue magnanimmis. eo quod nullis passio¬

Expanded text:
id est sine veste; nondum enim habet stolam; quod est signum maritalis virginitatis. Iscurra vocatur quia causa escae quempiam consectatur. K Katholicus, universalis: Graecum enim est. Karus Graecum nomen est, sicut et caritas, unuculentus, ab eo quod sit lingua clarus et sermone splendidus. Lector dicitur a legendo, id est percurrendo. Unde et navis dicitur legere quicquid bris legimus freta concita terris. Item lector, a colligendo animo quae legit, quasi collector:quens. Laetus a latitudine. Locuples, quasi locis plenus, et possessionum plurimarum possessor, quemadmodum docet Tullius de Republica in libro secundo16: 'multaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Liberalis dictus ter donet, nec murmuret. Largus . . . . Longus a linea dictus, propter quod sit porrectus. Longaevus, quasi longi aevi et longi temporis. 158. Longanimis, sive magnanimus, eo quod nullis passio
Abbreviated transcription (Latin):
ut .a. prior sit sequens .b. A. aũt inomĩbus
gentibus ideo prima est litterarũ. ꝓ eo qͦd
ipsa prior nascentibus uocem aꝑiat. Nomi
na litterarum gentes ex sono ꝓpriȩ lingue
dederunt. notatis oris sonis atq discretis. Nã
postquam eas animaduerterunt: et nomi¬
na illis et figuras imposuerumt. E iguras aũt
partim ex placito. partim ex sonõ litterarũ
formauerunt. ut puta. .i.et .o. quarũ umꝰ
sicut exilis sonus. ita tenuis uirgulã. Alteriꝰ
pingins sonus. sicut et plana figurã. Inter¬
figuram litterarum et apicem ueteres dixe¬
runt. Apicem dictum: ꝓpter hoc quod lon¬
ge sit apedibus. et in cacumine littere ap¬
ponatur. Est enim linea iacens suꝑlitterã
equaliter ducta. Eigura aũt: qua tota lit¬
tera scribitur

Expanded text:
ut a prior sit, sequens b. A autem in omnibus ut a prior sit, sequens b. A autem in omnibus gentibus ideo prima est litterarum, pro eo quod ipsa prior nascentibus vocem aperiat. 17. Nomina autem litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt, notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras imposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt, ut 12 puta i, et o, quarum uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula; alterius pinguis sonus, sicut et plena figura. Potefiguras litterarum et apicem veteres dixerunt, apicem dictum propter quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterae adponatur. Est enim linea iacens super litteram aequaliter ducta. Figura autem, qua tota littera scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
Per G liniuersa exprimimus . O. litterã nec
greci resonant nec hebrei. Exceptis enĩ lati¬
nis hanc nulla alia lingua habet. Hȩc prius
non erat Vnde et ipsa suꝑuacua est uocata.
quia ꝑ .c. cuncta ueteres scripserunt. Xlicte¬
ra usq ad augusti tempus nundũ apud lati¬
nos erat. et dĩgne hoc tempore quo xp̃i nom̃
innotuit. quod ꝑ eam quȩ crucis signũ figu¬
rat scriptitat᷑. Dudum autem ꝓ ea .c et .s scri¬
bebant. Unde et duplęx uocatur quia ꝓc. et
.s. ponitur. Hinc et ex eisdem litteris cõposi
tum nomen habet. Agrecis duas litteras
mutuauit latinitas .r̃. et ⁊. ꝓpter nomina
scilicet greca. Et heȩ apud romanos usq
ad augusti tempus ñ scribebant᷑. sed ꝓ.z.
duo. ss. ponebant. ut hilarissat ꝓ hilaritat.¬
ꝓ y uero .i. scribebant ¶Vncuiq aũt litte¬
re tria accidunt. Nomen. figura. potestas.
re signetur. Potestas:. quȩ uocalis quȩ conso¬

Expanded text:
per C enim universa exprimimus. Q litteram nec per C enim universa exprimimus. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei. Exceptis enim Latinis hanc nulla alia lingua habet. Haec prius non erat. Unde et ipsa supervacua est vocata quia per C cuncta veteres scripserunt. X littera usque ad Augusti tempus nondum apud Latinos erat, et digne hoc tempore, quo Christi nomen innotuit, quod per eam, quae crucis signum figurat, scriptitatur, sed pro ea C et S scribebant, unde et duplex vocatur, quia pro C et S ponitur, undetum nomen habet. 15. A Graecis duas litteras mutuavit Latinitas, y et z, propter nomina, scilicet, Graeca. Et hae apud Romanos usque ad Augusti tempus non scribebantur; sed pro z duo ss ponebant, ut hilarissat; pro y vero u scribebant. 16. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quomodo re signetur; potestas, quae vocalis, quae conso
Abbreviated transcription (Latin):
una sillaba postposite aliis consonantib de¬
ficiunt. et ametro excludunt᷑. Ex quibꝰ duç
apud latinos liquescunt .l.et.r. ut fragor.
flatus. Reliquȩ uero .m. et n. apud grẽcos li¬
quescunt ut mnesteus. Decem et septẽ aũt
latinis litteris uetus scriptura constabat. un¬
de et legitime nominant᷑. illa ratione scilicet
uel quod ab .e. uocali incipiunt et in mutũ
sonum desinant. ut sunt semiuocales. uel qͦd
a suo sono incipiant. et inuocalem .e. desinant.
adiccta postea est. Unde et aplerisq aspira¬
tio putatur esse non littera. Que ꝓinde as¬
pirationis nota dicit᷑. quia uocem eleuat as¬
piratio enim est sonus uberius eleuatꝰ. cuiꝰ con¬
traria est prosodia sonus equaliter flexus . ħ.
litteram saluiis ludi magister primꝰ latims
adiecit. ut in sono discrimen faceret duarum
litterarum .c. et .q. Quȩ idco suꝑuacua dici¬
tur. quia exceptis kalendis suꝑflua iudicat᷑.

Expanded text:
una syllaba postpositae aliis consonantibus deuna syllaba postpositae aliis consonantibus deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus duae apud Latinos liquescunt L et R, ut 'fragor', 'flatus'. Reliquae M et N apud Graecos liquescunt: ut 'Mnestheus'. Decem et septem autem Latinis litteris vetus scriptura constabat. Unde et legitimae nominantur illa ratione, scilicet vel quod ab E vocali incipiunt et in mutum sonum desinunt, ut sunt consonantes, vel quod a suo sono incipiunt et in vocalem E desinunt, adiecta postea est. Unde et a plerisque aspiratio putatur esse, non littera, quae proinde aspirationis nota dicitur, quia vocem elevat. Aspiratio enim est sonus uberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonus aequaliter flexus. K litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sono discrimen faceret duarum litterarum C et Q; quae ideo supervacua dicitur, quia exceptis 'Kalendis' superflua iudicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Mediȩ aũt iccirco dicuntur. qm̃ natu¬
raliter sole medium sonum habent. ut ilus. unꝰ
uates. Solȩ enim aliter sonant. aliter iunctȩ
.l.uero ꝓpterca interdum duplex dicit᷑. quia
quotienscũq inter duas uocales inuenitur ꝓ
duabus consonantibus habet᷑. ut troia. Gemi¬
nat᷑ enim ibi sonꝰ ciꝰ. U. quoq lictera ꝓinde in¬
terdum nichil est. quia alicubi nec uocalis nec
consonans est. ut quis. Uocalis enim ñ est: qͥa
.i. sequit᷑. Consonans ñ est: quia .q. precedit. Ide¬
oq quando nec uocalis nec consonans est: sine
dubio nichil est. Eadem et digãmon agrecis
uocatur. quando sibimet aliisq uocalibꝰ un¬
gitur. quȩ ideo digãmon dicit᷑ quia duplex
est instar .F. littere. quȩ duplicem gãmã habet.
ad cuniꝰ similitudinem conuctas uocales di¬
gammon appellari grãmatici uoluerunt ut
uotum. uirgo. Inter semiuocales aũt quedã
liquidȩ dicunt᷑ ꝓpterea quia interdũ in

Expanded text:
tibus. Mediae autem idcirco dicuntur, quoniam natutibus. Mediae autem idcirco dicuntur, quoniam naturaliter solae medium sonum habent, ut 'illius', us'. Solae enim aliter sonant, aliter iunctae. I vero propterea interdum duplex dicitur, quia quotienscumque inter duas vocales invenitur, pro duabus consonantibus habetur, ut 'Troia'. Geminatur enim ibi sonus eius. V quoque littera proinde interdum nihil est, quia alicubi nec vocalis nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia I sequitur; consonans non est, quia Q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digammon a Graecis vocatur, quando sibimet aliisque vocalibus iungitur: quae ideo digammon dicitur, quia duplex est instar F litterae, quae duplicem Gammam habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales digammon appellari grammatici voluerunt, ut 'votum', 'virgo'. Inter semivocales autem quaedam liquidae dicuntur propterea, quia interdum in
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ efficiunt᷑. Et uocatę consonantes quia
ꝑse ñ sonant. sed iuncte uocalibus consonam
ħ s in diabus partibus duidunt᷑ in semiuosa¬
libus et in mutis. Semiuocales dictȩ eo quod qͥd¬
dam semis de uocalibus habeant. Ab .e. quippe
uocali incipiunt. et desinunt innaturalẽ so-
iectis sibi uocalibus nequaquã erumpunt. Si
enim eis extremum uocalis detraxeris sonũ:
inclusum litterę murmur sonabit. ut .b.c.d.
et cetere ¶ocales aũt et semiuo cales et mutas.
a ueteribus sonas et semisonas et insonas dic¬
tas. Inter uocales aũt .i. et .u. apud grãma¬
ticos uarids habent significationes. Nã modo
uocales sunt. modo sẽmiuocaleĩ. modo medie
sunt. Uocales ideoseete quia sole positȩ silla¬
bas faciunt. et aliis consonantibus conungim¬
tur. C onsonantes ideo habent᷑. quia interdũ
habent post se uocales in hisdem sillabis con¬
stitutas ut ianus. uates. habentur ꝓ consonan¬

Expanded text:
brorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia brorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. Haec in duabus partibus dividuntur: in semivocalibus et in mutis. Semivocales dictas eo, quod quiddam semis de vocalibus habeant. Ab E quippe vocali incipiunt, et desinunt in naturalem sonuiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt. Si enim eis extremum vocalis detraxeris sonum, inclusum litterae murmur sonabit ut B, G, D et ceterae. Vocales autem et semivocales et mutas a veteribus sonas et semisonas et insonas dictas. Inter vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae syllabas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, quia interdum habent post se vocales in hisdem syllabis constitutas, ut 'Ianus', 'vates', et habentur pro consonan
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi scribunt delta: uocat᷑ in numeris ipsoꝵ
quatuor. Et sic om̃s litterȩ apud eos nume¬
ros habent¶ Latini aũt numeros ad litteras
non computant. sed sola uerba cõponunt.¬
exceptis aliquibus q̃ numeros figura demon¬
strant. ut .c. ꝓ centum .d. ꝓ quingentis .i. ꝓ
ras carmentis nimpha prima italis tradidit
Carmentis aũt dicta: quia carminibus fu¬
les Communes dicte: quia multi eis in cõ¬
mune utunt᷑ ut inscribere et legerẽ. Libe¬
rales. quia eas tantũ illi nouerunt qͥ libros
conscribunt. recteq loquendi dictandiq
rationem sciunt ¶Litterarum duplex modꝰ
est. Diuiduntur enim principaliter in du¬
as partes: inuocales et consonantes. Uocales st̃:
quȩ directo hẏatu fauciũ sine ulla collisione
uarie emittunt᷑. Et dictę uocales quod ꝑse
uocem impleant. et ꝑ se sillabam faciant. nul¬
la adherente consonante. Consonantes sunt
quȩ diuerso motu linguę uel impressione la¬

Expanded text:
ubi scribunt Delta, vocatur in numeris ipsorum ubi scribunt Delta, vocatur in numeris ipsorum quattuor; et sic omnes litterae apud eos numeros habent. Latini autem numeros ad litteras non conputant, sed sola verba coexceptis aliquibus, que numeros figura demonstrant, ut C pro centum, D pro quingentis, I pro ras Carmentis nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus fules. Communes dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem noverunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla conlisione varie emittuntur. Et dictae vocales, quod per se vocem inpleant, et per se syllabam faciant nulla adhaerente consonante. Consonantes sunt, quae diverso motu linguae vel inpressione la
Abbreviated transcription (Latin):
runt. unde et lucanus Fenices primi mag¬
ni si creditur ausi. mansuram rudibus uocẽ
signare figuris. Hinc est quod et foemccto
colore libroꝵ capita scribunt᷑. quia ab ipsis
littere initium habuerunt. Cathinos ageno¬
ris filius grecas litteras eͥfenice ingreciã decẽ
tres adiecit. N .x .co. Postquem simonidesmi
goras samius ad exẽplũ intę humane primꝰ
formauit. Ciꝰ uirgula subterior primam
etatem significat. Incertam quippe. et quę
adhuc se nec uiciis nec uirtutibus dedit. Bi¬
uium aũt quod suꝑest ab adolescentia in ci¬
pit. Cuius dextra pars ardua est: sed adbe¬
atam uitam tendens. Sinistra facilior: sed
adlabem interitumq deducens. De qua sic
persius art Et tͥ quȩ samius deduxit litte¬
ra ramos. surgentem dextro monstrauit li¬
mite callem ¶ Quinq aũt esse apud grecos
mysticas litteras. Primam.ỹ. quȩ humanã
uitam significat de qua nunc diximꝰ. E se
litteram thetam apponebant ad eoꝵ no¬

Expanded text:
runt; unde et Lucanus3, 220: Phoenices primi, famrunt; unde et Lucanus3, 220: Phoenices primi, famae si creditur, ausi mansuram rudibus vocem signare figuris. Hinc est quod et Phoeniceo colore librorum capita scribuntur, quia ab ipsis litterae initium habuerunt. Caris filius, grecas literas a Phenicia in Greciam, decem tres adiecit, η, χ, ω. Post quem Simonides algoras samius ad exemplum vite humane primus formavit, cuius virgula subterior primam, etatem signiadhuc se nec vitiis nec virtutibus dedit. Bivium autem, quod superest, ab adolescentia incipit; cujus dextera pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens; sinistra facilior, sed ad labem, interitumque deducens. De qua sic Persius ait: Et tibi quae Samios deduxit littera ramos, Surgentem dextro monstravit limite callem. 8. Quinque autem esse apud Graecos mysticas litteras. Prima Υ, quae humanam vitam significat, de qua nunc diximus. Secuices eamdem litteram theta apponebant ad eorum no
Abbreviated transcription (Latin):
dentur exortȩ. Apud illos enim prius dictũ
est aleph. Deinde ex simili eninciatione a
pud grecos tractum est alpha. inde apud
latinos .a. Translator enim ex simili sono al¬
teruis lingue licteram condidit ut nosse
possemus linguam hebraicam omĩum lin¬
guarum et litterarum esse matrem. Sed he¬
brci uiginti duo elementa litterarũ scđdm
ueteris testamenti libros utuntur. Greci uͦ in¬
ginti quatuor. Latini enim inter utrãq lin¬
guam ꝓgredientes. uiginti tria elementa ha¬
bent¶Hebrcoꝵ litteras alege cepisse ꝑ moỹ¬
senSyroꝵ aũt et chaldeoꝵ ꝑ abraham̃. Un¬
de et cum hebreis et numero et sono concor¬
dant. solis caracteribus discrepant Egypti¬
oꝵ litteras isis regina in achi filia de grecia
ueniens in egẏptũm repperit. et egẏptiis tra¬
didit. Apud egẏ̃ptios aũt: alias habuisse litte¬
ras sacerdotes: alias uulgus. Sacerdotales. p¬
carum litterarum usum primi fenices inuene¬

Expanded text:
dentur exorte. Apud illos enim prius dictum dentur exorte. Apud illos enim prius dictum est aleph. Deinde ex simili enuncpud Graecos tractum est alpha, inde apud Latinos A. Translator enim ex simili sono alterius linguae litteram condidit, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum et litterarum esse matrem. Sed Hebraei viginti duo elementa litterarum secundum Veteris Testamenti libros utuntur; Graeci vero viginti quattuor. Latini enim inter utramque linguam progredientes viginti tria elementa habent. Hebraeorum litteras a Lege coepisse per Moysen: Syrorum autem et Chaldaeorum per Abraham. Unde et cum Hebraeis et numero et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniens in Aegyptum, repperit et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes, alias vulgus; sacerdotales ἱcarum litterarum usum primi Phoenices invene
Abbreviated transcription (Latin):
inipso est. Omĩs uer aut articulata .ẽ.
aut confusa . Articulata est hominũ. Confusa
animalium. Articulata est que scribi pot̾.
Cenfusa quę scribi non potest. De lititris.
rimordia G̃rammatice artis littere com¬
nunes existunt: quas librarii et calcu¬
latores sequunt᷑ quarum disciplina uelut qͥ¬
dam grãmaticȩ artis infancia est. Unde et
eam uarro litterationem uocat. Littere aũt
sunt indices rerum. signa uerboꝵ. Quibus
tanta uis est. ut nobis dicta absentũ sineuo¬
ce loquantur. Uerba enim ꝑ oculos ñ ꝑ au¬
res introducunt. Usus litterarum reꝑtus ẽ.¬
propter memoriam uariarum rerũ. Nam
ne obliuione fugiant. litteris alligant᷑. In
tanta enim rerum uarietate nec disci audi¬
endo poterant omĩa. nec memoria c̃tineri.
Litterȩ dicte quasi legittere. quod iter le¬
gentibus prestent. uel quod in legendo ite¬
rentur. Littere latinȩ et grecȩ. ab hebrtis in

Expanded text:
in ipso est. Omnis vox, aut est articulata, in ipso est. Omnis vox, aut est articulata, aut confusa. Articulata est hominum, confusa animalium. Articulata est quae scribi potest, confusa quae scribi non potest. CAPUT XVI. rimordia grammaticae artis litterae communes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta vis est, ut nobis dicta absentium sine voce loquantur. Verba enim per oculos non per aures introducunt. Usus litterarum repertus propter memoriam rerum. Nam ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate nec disci audiendo poterant omnia, nec memoria contineri. Litterae autem dictae quasi legiterae, quod iter legentibus praestent, vel quod in legendo iterentur. Lit
Abbreviated transcription (Latin):
r:quia sub uingunt᷑ ut .q. Dicimꝰ enĩ regiqᷤ
co. Expletiue dicte quia expłent ꝓpositã
la et puta.Si hoc non uis: saltem illud fac.
Dommimes nominantur. quia ubi uis po
sales dicunt᷑ a causa eoquod aliquid cogitent
icere. ut puta occido illũ qusa habet aurũ
isq utit᷑ in faciendo. et quo modo eũ occi¬
natur et uerbis. Accusatiue aũt et a¬
blatiue prepositiones acasibus quibus seri¬
unt dictȩ. Loquelares uero. quia loquelis id
est uerbis semꝑ coherent. nec aliquid ualent
solȩ positȩ. ut di dis. Conunctȩ uero uerbis fi¬
guram faciunt. ut diduco. distraho. De inter
interiecta. id est interposita. affectũ cõmoti
animi exprimit. Sicut cum dicit᷑ ab exul¬
tante uah. adolente heu. ab irascente hem.
a timente ei. Quȩ uoces quarũcũq lingua¬
rum ꝓpriȩ sunt. nec in aliam linguã facile
transferuntuꝵ:
ex est aer ictus sensibilis auditu. qͣntũ

Expanded text:
tur, quia subiunguntur, ut 'que'. Dicimus enim 'regique tur, quia subiunguntur, ut 'que'. Dicimus enim 'regique 3. Expletivae dictae, quia explent propositam rem, ut puta, si hoc non vis, saltem illud fac. Communes nominantur, quia ubivis ponusales dicuntur a causa, eo quod aliquid cogunt facere, ut puta, occido illum quia habet aurum:quisque utitur in faciendo, ut, quomodo eum occnatur, et verbis. Accusativae autem, et ablativae praepositiones a casibus quibus serviunt dictae. Loquelares vero, quia loquelis, id est, verbis semper cohaerent, nec aliquid valent solae positae, ut di, dis. Conjunctae vero verbis figuram faciunt, ut diduco, distraho. CAPUT XIVinterjecta, id est, interposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicitur ab exsultante vah! a dolente, heu! ab irascente hem! a timente hei! Quae voces quarumcunque linguarum propriae sunt, nec in aliam linguam facile transferuntur. Vox est aer ictus sensibilis auditu, quantum