comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sue cuitatis nobilissimꝰ homo me i ariꝰ uestim̃ta
detracta sunt uirgis cesus ẽ. In tom atroci re ac
tam misera atq mesta ĩuirie publice contestacto¬
ne eoqͥd ẽ. quod aut amplit̾ insignit̾q aut lacͥmose
atq miserant̾ aut multa copiosaq ĩ undia gͣnit̾q
⁊ penetrabili q̃runonia dixit. b̾uitas sane ⁊ uenꝰtas
⁊mũdicies orationis ẽ. qͣlis haberi ferme ĩ comediar̃
festiuitatib solet. Item gracchus alio ĩ loco ita dicit.
qͣnͣta libido qnͣtaq ĩtemꝑantia sit hõiũ ad olescẽtiũ.
unũ exemplum uob̃ ostñdã. His amus paucis exasia
missus ẽ. qͥ ꝑ id tempus magistratũ ñ ceꝑat hõ
abolescens ꝓ legato. Is in lectica ferebatur: ei ob¬
uiã bubulcus deplebe uenusina abuenit ⁊ ꝑ iocũ
cũ ignoraret qͥ ferretur. rogauit ñ mortuũ fertẽt.
ubi id audiuit lecticã iussit deponi stuppis qͥb lec¬

Expanded text:
suae civitatis nobilissimus homo M. Marius. Vestimenta suae civitatis nobilissimus homo M. Marius. Vestimenta detracta sunt, virgis tam misera atque maesta iniuriae publicae contestatione, ecquid est quod aut ampliter insigniterque aut lacrimose atque miseranter aut multa copiosaque invidia gravique et penetrabili querimonia dixerit? Brevitas sane et venustas et mundities orationis est, qualis haberi ferme in comoediarum festivitatibus solet. Item Gracchus alio in loco ita dicit: Quanta libido quantaque intemperantia sit hominum adulescentium, unum exemplum vobis ostendam. His annis paucis ex Asia missus est qui per id tempus magistratum non ceperat, homo adulescens pro legato. Is in lectica ferebatur. Ei obviam bubulcus de plebe Venusina advenit et per iocum, cum ignoraret qui ferretur, rogavit num mortuum ferrent. Ubi id audivit, lecticam iussit deponi, struppis, quibus lec
Abbreviated transcription (Latin):
plures umꝙͣ si mul genitos ꝯꝑtũ. Nunic ĩ numer̃¬
antieẽ. rarissinñ. s ⁊ diuo augusto imꝑante qui tẽ¬
ꝑm eiꝰ historiã scͥpsert̃ ancillã cesaris augusti ĩ agͦ
laurente ꝑeꝑ isse qͥnq pueros dicunt. eosq pauculoᷤ
tuam monum̃tũq ei factũ iussu augusti ĩ uia
laurentina. inque eos scͥptũ ẽẽ mimerũ puerpe.¬
rii eiꝰ deqͦ diximꝰ:¬
I nemo id negat. s qd̾ ñ nullis uidetur. seuerior
acrior ampliorq eẽ. tullio fer  id qͥ pot̾. legeba¬
mꝰ. Adõ nꝑ oracionẽ gracchi de legib ꝓmulgatis
uiros uirgis ꝑ ĩurtã cesos amagistratib populi ro¬
uenit. uxor eiꝰ dixͣ. se ĩ balneis uirilib lauari uelle.
q̃stori sidicinã mario datũ ẽ negociũ uti balnens
exirent q̃ lauabantur. uxor renũciat niro
parũ cito sibi balneas traditas. ẽẽ. ⁊ parũ lautas
fusse. Id cͥco paulus destitutꝰ ẽ. ĩ foro eo q̃ addutꝰ

Expanded text:
plures umquam simul genitos compertum, hunc auteplures umquam simul genitos compertum, hunc auteimperante qui temporum eius historiam scripserunt ancillam Caesaris Augusti in agro Laurente peperisse quinque pueros dicunt eosque pauculos tuam monumentumque ei factum iussu Augusti in via Laurentina inque eo scriptum esse numerum puerperii eius, de quo diximu. Nemo id negat. Sed quod nonnullis videtur severior, acrior ampliorque esse M. Tullio, ferri id qui potest? Legebamus adeo nuper orationem Gracchi De Legibus Promulgatis,viros virgis per iniuriam caesos a magistratibus populi Rovenit. Uxor eius dixit se in balneis virilibus lavari velle. Quaestori Sidicino M. Mario datum est negotium, uti balneis exigerentur qui lavabantur. Uxor renuntiat viro parum cito sibi balneas traditas esse et parum lautas fuisse. Idcirco palus destitutus est in foro eoque adductus
Abbreviated transcription (Latin):
beret  tĩs aiceronẽ iudicare deuiris doctis ueritũ ẽene
quoꝵ opimonẽ imꝓbass ipsos uderetur ĩ ꝓbasse
ꝓ suasit. Igitur pompeio ut ueq tercũ neq t̾cio
scͥ beretur. s ad scd̃m usq t̾cũ fierent litt̾e. ut u̾bo
ñ ꝑ scͥptores quid ẽ demoustraretur. s dictio tm̃ am¬
bigna u̾bi lateret: Idautẽ qd̾ ⁊ uarro ⁊ tiro dixer̃t.
ĩ cod̾ nc̃ theatro. ñ ẽ ita scͥptum. Nam cũ multas auniꝰ
pꝰ ea scena q̃ ꝓcid̾at refecta ẽẽt. numerꝰ t̾tii ꝯsula
ĩ cisis significatꝰ ẽ. In .m. auttẽ catonis qrͣta origine
ita ꝑ scͥptum ẽ: Cortaginiensei sextũ de federe deces¬
sere. Id u̾bũ significat qͥnqͥes ante eos fecisse contra
fedis : ttñ sextũ. Greci qͦ ĩ significandis huiꝰ cemodi
cũ eo qo̾ latine dicitur t̾ciũ quartũq.¬
ristotiles philosophus memorie tradidit mu¬
lierẽ inegipto uno partũ qͥnq pueros enixã.
eũq eẽ. finem dixit multunge hõiũ partidnis. neq

Expanded text:
 Ciceronem iudicare de viris doctis veritum esse, ne, quorum opinionem inprobasset, ipsos videretur inprobasse. Persuasit igitur Pompeio, ut neque tertium. neque tertio scriberetur, sed ad secundum usque t fierent litterae, ut verbo non perscripto res quidem demonstraretur, sed dictio tamen ambigua verbi lateret. Id autem, quod et Varro et Tiro dixerunt, in eodem nunc theatro non est ita scriptum. Nam cum multis annis postea scaena, quae prociderat, refecta esset, numerus tertii consulaincisis significatus est. In M. autem Catonis quarta Origine ita perscriptum est: Carthaginienses sextum de foedere decessere. Id verbum significat quinquiens ante eos fecisse contra foedus et tum sextum. Graeci quoque in significandis huiuscemodi cum eo quod Latine dicitur: tertium quartumqRISTOTELES philosophus memoriae tradidit, mulierem in Aegypto uno partu quinque pueros enixam, eumque esse finem dixit multiiugae hominum partionis neque
Abbreviated transcription (Latin):
uit ħ qͦ antiqͥtꝰ militaris aĩadn̾sio ĩ ub̾e igno¬
minie cã militi uenã solui. ⁊ sanguinẽ dimitti: cuiꝰ
rei rõ ĩ litt̾is ueterib qͣs eqͥd̾ inuenire potui ñ extat
s opinor factũ hoc pͥmitus ĩ militib stupentib̾ ãt¬
⁊ naturali habitu declinantis. ut ñ tã pena quã me¬
dicina uideretur: pꝰ ea tam̃ obpleraq alia delicta. id

Expanded text:
uoque antiquitus militaris animadversio, iubere ignominiae causa militi venam solvi et sanguinem dimitti. Cuius rei ratio in litteris veteribus, quas equidem invenire potui, non extat; sed opinor factum hoc primitus in militibus stupentis aa naturali habitu declinantis, ut non tam poena quam medicina videretur. Postea tamen ob pleraque alia delicta id
Abbreviated transcription (Latin):
ocabula sunt militaria. qͥb ĩstructa certo mͦ
acies appellari solet. Fron.s. subsidia. cuneus. orb̾. glo¬
gines ostendunt ur.
Ueteres g̾cos anulũ habuisse ĩ digito accepimꝰ
aiunt sic pleriq anulis usitatos: causã. eẽ. huiꝰ rei
apion ĩlibͥs egyptiacis hanc dicit: qd̾ insectis aꝑ¬
tisq humanis corꝑib ut mos inegypto fuit. qͣs¬
g̾ci. GRi appellant. reꝑtũ. ẽ. neruũ ꝗͣdã tenuissi¬
mũ ab eo uno digito de qͦ diximus adcor hõis ꝑgͥe.
ac ꝑuenire: ꝓpt̾ ea ñ ĩscitũ uisũ eẽ: cũ potissimũ
digitũ tali honore de corarandũ qͥ ꝯtinẽs ⁊ qͣsi
conexus ẽẽ cũ pͥncipatu cordis uidetur: Xxi.¬

Expanded text:
OCABULA sunt militaria, quibus instructa certo modo acies appellari solet: frons, subsidia, cuneus, orbis, glogines ostenduntur.ETERES GRAECOS anulum habuisse in digito accepimusaiunt sic plerumque anulis usitatos. Causam esse huius rei Apion in libris Aegyptiacis hanc dicit, quod insectis apertisque humanis corporibus, ut mos in Aegypto fuit, q appellant, repertum est nervum quendam tenuissimum ab eo uno digito de quo diximus, ad cor hominis pergere ac pervenire; propterea non inscitum visum esse eum potissimum digitum tali honore decorandum, qui continens et quasi conexus esse cum principatu cordis videretur. XI
Abbreviated transcription (Latin):
cato dixit brutiani uerbera uere. neq fortasse
de bruttianis reqͥrat. id significat cũ hannibal pe¬
nus cũ exercitu in italia. ẽẽt. ⁊ aliqͦt pugnas popu¬
lus romanus adu̾sas pugnauiss. pͥmi tociꝰ italie
brutii ad haniubaliẽ desciuerunt. Id romani egre pas¬
si pꝰ quã hannibal italia decessit suꝑatiq peni sũt
brutios ignominie causa ñ milites scͥbebant nec
ꝓsociis habebant s magistratib ĩ ꝓuĩcias euntib
parere ⁊ preministrare seruoꝵ uice uissert̃. Itaq
hi seq̃bant᷑ magistratꝰ tamꝗͣ inscenicis fabulis.
qui dicebantur lolarii :⁊ quos erant iussi uĩci¬
ebant aut u̾berabant: qd̵ autẽ ex britiis erant
appellati sũt hͣutiam:¬
omina u̾baq ñ positu fortutto s qͣdam ui
⁊ racione nature facta eẽ. pnigidius ingͣmaticiᷤᷤ
ꝯm̃tariis docet. rem sane inphilosophie discer¬
tacionib cȩlebrẽ: q̃ri enĩ solitũ apud philo

Expanded text:
Cato dixit: Bruttiani verberavere, ne qui fortasse Cato dixit: Bruttiani verberavere, ne qui fortasse de Bruttianis requirat, id significat: Cum Hannibal Poenus cum exercitu in Italia esset et aliquot pugnas populus Romanus adversas pugnavisset, primi totius Italiae Bruttii ad Hannibalem desciverunt. Id Romani aegre passi, postquam Hannibal Italia decessit superatique Poeni sunt, Bruttios ignominiae causa non milites scribebant nec pro sociis habebant, sed magistratibus in provincias euntibus parere et praeministrare servorum vicem iusserunt. Itaque hi sequebantur magistratus, tamquam in scaenicis fabulis qui dicebantur lorarii, et quos erant iussi vinciebant aut verberabant; quod autem ex Bruttiis erant, appellati sunt BruttiaOMINA verbaque non positu fortuito, sed quadam vi et ratione naturae facta esse, P. Nigidius in Grammaticis Commentariis docet, rem sane in philosophiae disceptationibus celebrem. Quaeri enim solitum aput philo
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e uoluisse qd̾ cicero pꝰ ea ꝑfecit In eo nãq libro
ẽdixit ade cẽ uiris parũ bene s cibaria curta ẽẽ:
iussit uestrãtta detrahi. atq flagro cedi decẽ uiros.
bruttiaui uerb̾a u̾e uidere multi mortale. s qͥs hãc
ꝯtumeliã qͥs hoc imꝑiũ qͥs hanc seruitutẽ ferre
pot ÷ Nemo hoc rex ausus. ẽ. fac̾e. ea ne fieri bonis
bono gen̾e natis boni ꝯsultis. nͥ societas. uͥ fides
maioꝵ. insignitas in iuirias p lagas. uerb̾a. iubices.
eos dolores atq carnificinas ꝑ dedetꝰ atq maximã
ꝯtumeliã inspectantib popularib suis atq multis
mortalib te fac̾e ausũ. ẽe. ⁊ qͣntũ luctũ qnͣtũ ge¬
initũ. qͥd lacrimaꝵ. qͣntũ fletum factũ audiui:
serui in iurias uimis egre ferunt: qͥd illos bono
genere natos. magna uirtute p̾ditos. opinamini
anumi habuisse. atis habituros dũ uui̾ent qd̾

Expanded text:
facere voluisse quod Cicero postea perfecit. In eo namque libro facere voluisse quod Cicero postea perfecit. In eo namque libro stus est: Dixit a decemviris parum bene sibi cibaria curata esse. iussitlussit vestimenta detrahi atque flagro caedi. Decemviros Bruttiani verberavere, videre multi mortales. Quis hanc contumeliam, quis hoc imperium, quis hanc servitutem ferre potest? Nemo hoc rex ausus est facere; eane fieri bonis, bono genere gnatis, boni consultis? Ubi societas? ubi fides maiorum? Insignitas iniurias, plagas, verbera, vibices, eos dolores atque carnificinas per dedecus atque maximam contumeliam, inspectantibus popularibus suis atque multis mortalibus, te facere ausum esse? Set quantum luctum, quantum gemitum, quid lacrimarum, quantum fletum factum audivi! Servi iniurias nimis aegre ferunt; quid illos, bono genere natos, magna virtute praeditos, opinamini animi habuisse atque habituros, dum vivent? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ce lib̾tatis. ꝯnis eximiũ nr̃e ciuitatis. ẽt ⁊ lex portia.
legesq: sempronie. Ogͣuit̾ desid̾ata ⁊ aliqͣndo red¬
dita plebi romane tribunitia potestas. huc cine tã¬
ligatꝰ inforo uirgis cederetur: qͣd cũ ignes ardenteᷤᷤ¬
q lamine cet̾iq cruciatꝰ ⁊ mouebantur si te illiꝰ
acerba ĩploratio⁊ nox miserabilis ñ lemebat ne
ciuiũ qͥd ẽ romanoꝵ qui tum aderant fletu geniitu¬
apre copioseq miseratus ẽ: s siqͥs ẽ.tã agresti
aure ac tã hispida. quẽ lux ista ⁊ amenitas oracio¬
nis. uerboꝵ q̃ modificatio parũ delectat. amat
autẽ pͥora. idcͥto qd̾ incompta ⁊ b̾uia ⁊ ñ oꝑosa s na¬
tiua qͣdã suauitate sunt. qd̾q ĩhis umbra ⁊ color
qͣsi opace uetustatis est. is siqͥd iudicii ht̃ ꝯsid̾et ĩ cã
pari.m. catonis antiqͥoris hõis oracionẽ ad cuiꝰ uim
⁊ copiam gracchus. nec aspirauit : intelliget opinor
catonẽ ꝯtẽtũ eloqntia etatis ñ fuisse. ⁊ ud iam tũ

Expanded text:
ta is! ô ius eximium nost ae civitatis! ô lex Porcia, legesque Sempron ae! ô graviter desiderata, et aliquando reddita plebi Roman tribunicia potestas! huccine tanligatus in foro virgis caederetur? Quid? cum ignes ardentesque laminae ceterique cruciatus admovebantur, si te illius acerba imploratio et vox miserabilis non leniebat, ne civium quidem Romanorum, qui tum aderant, fletu gemituapte copioseque miseratus est. Sed si quis est tam agresti aure ac tam hispida, quem lux ista et amoenitas orationis verborumque modificatio parum delectat, amat autem priora idcirco, quod incompta et brevia et non operosa, sed nativa quadam suavitate sunt quodque in his umbra et color quasi opacae vetustatis est, is, si quid iudicii habet, consideret in causa pari M. Catonis, antiquioris hominis, orationem, ad cuius vim et copiam Gracchus nec adspiravit. Intelleget, opinor, Catonem contentum eloquentia aetatis suae non fuisse et id iam tum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lepidũ. ⁊ festuũ. nos inqͥt᷑ cũ dicimꝰ motu qͥ¬
amoris ꝯueniente cũ ipsius u̾bi demonstracione
utim᷑ ⁊ labeas sensim pͥmores emouemꝰ ac spi¬
ritũ atq aĩam porro u̾sũ ⁊ adeos qͥb cũ sermo¬
cinamur intendimꝰ. At ꝯtra cũ dicimꝰ nos neq
ꝓfuso intentoq flatu uocis neq ꝓ iectis labris
cohercemꝰ. hoc idem fit. ⁊ meo qd̾ dicimꝰ. tũ ego ⁊
tibi ⁊ michi. Nam sicnti cũ adnumꝰ ⁊ ab ninmꝰ
motꝰ qͥd̾a ille ł capitis ł ocłoꝵ anatura rei ꝙͣ sig

Expanded text:
 festivum: Vos, inquit, cum dicimus, motu quodam oris conveniente cum ipsius verbi demonstratione utimur et labeas sensim primores emovemus ac spiritum atque animam porro versum et ad eos quibuscum sermocinamur intendimus. At contra cum dicimus nos, neque profuso intentoque flatu vocis neque proiectis labris coercemus. Hoc idem fit et in eo, quod dicimus tu, ego et tibi et mihi. Nam sicuti, cum adnuimus et abnuimus, motus quidam ille vel cap
Abbreviated transcription (Latin):
cipio libri celiũ scͥpsisse qͥntũ claudiũ ĩlibro unde¬
uicesimo mariũ creatũ septimo ꝯsulem dixisse. Ad
aꝑte qͥd dici oporteret edocuit. ⁊ ego adu̾sus eũ qui
doctꝰ.eẽ. dicebat. litẽ meã fac̾e ab sens uolui: uerbũ
uarronis ex libro disciplinaꝵ qͥntoħ sunt: aliud ẽ¬
qͣrͣto p̾torem fieri ⁊ qͣrtum. qd̾ qͣrto locũ adsignificat.
ac tͤs ante factos. qͣrtũ tẽpus adsignificat et terante
factu. Igͥ enniꝰ recte qd̾ scͥpsit qͥntꝰ pat̾ qrͣtũ fit ꝯsul.
⁊ pompenis timide qd inttheatro ne ad scͥberet ꝯsul
t̾ciũ aut t̾cio. extremas litt̾as ñ scͥpsit. qd̾ deponpeio
uarro breuiter. ⁊ sub obscure dixit: tyro tulliꝰ cice¬
ronis lib̾tus ĩ epła qͣdã enarraciꝰ scͥpsit. adhunc fer¬
me modũ cũ ponpeiꝰ inqͥt edẽ uictorie dedicatu¬
rꝰ foret. cuiꝰ gradus uicẽ theatri. eẽrit: Nom̃q eꝰ

Expanded text:
cipio libri III. Coelium scripsisse et Quintum Claudium in libro undevicesimo C. Marium creatum septimo consulem dixisse. Ad aperte quid dici oporteret edocuit et ego adversus eum qui doctus esse dicebatur litem meam facere absens nolui. Verba M. Varronis ex libro Disciplinarum quinto haequarto praetorem fieri et quartum; quod quarto locum adsignificat ac tres ante factos, quartum tempus adsignificat et ter ante factum. Igitur Ennius recte, quod scripsit: Quintus pater quartum fit consul, et Pompeius timide, quod in theatro, ne adscriberet consul tertium aut tertio, extremas litteras non scripsit. Quod de Pompeio Varro breviter et subobscure dixit, Tiro Tullius, Ciceronis libertus, in epistula quadam enarratius scripsit ad hunc ferme modum: Cum Pompeius, inquit, aedem Victoriae dedicaturus foret, cuius gradus vicem theatri essent
Abbreviated transcription (Latin):
limus scds existimatꝰ ẽ. ẽẽ etatis sue doctissimꝰ.
usq̃qͣq asꝑnendos. In his libͥs multa uarie adoblec¬
tandas erudito ⁊̃ holũ aures ponit: refert ⁊̃ ple¬
rasq sentẽcias qͣs in de clamãdis ꝯtrou̾siis lepide
arguteq dictas pittat siciti hanc qͦ sentũciã po¬
uit ex huiꝰcem᷑i ꝯtrou̾sia. Uir fortis p̃mio qd̾ ꝯptau̾it
donetur. qͥ fortit̾ fecerat petit alt̾iꝰ uxorẽ ĩmatͥmo¬
niũ ⁊ accepit. deide ciua uxor fuit fortit̾ fecit
dictũ ẽ. si placet lex redde. si ñ placet. redde. fugit
autẽ plinũ sentẽciolã istã quã putanit ẽẽ. ar¬
gutissimã. uicio ñ carere: qd gͦce antifthre fon dr᷑.
⁊ ẽ uiciũ ĩsidiosũ. ⁊ subfalsa laudis sp̃e latens. hicħ
enĩ minꝰ ꝯu̾ti ex ꝯtrario id ipsũ adu̾sus eũd̾ pot̾. atq
ita apͥore illo uiro forti dici. si placet lex ñ reddo: si
ñ placet ñ reddo. Explicit lib̃ decimꝰ.

Expanded text:
IUS SECUNDUS existimatus est esse aetatis suae doctissimus. usquequaque aspernandos. In his libris multa varie ad oblectandas eruditorum hominum aures ponit. Refert etiam plerasque sententias quas in declamandis controversiis lepide arguteque dictas putat. Sicuti hanc quoque sententiam ponit ex huiuscemodi controversia: Vir fortis praemio quod optaverit donetur. Qui fortiter fecerat, petit alterius uxorem in matrimonium et accepit. Is deinde cuia uxor fuit fortiter fecit. dictum est: Si placet lex, redde; si non placet, redde. Fugit autem Plinium, sententiolam istam, quam putavit esse argutissimam, vitio non carere quod Graece  est vitium insidiosum et sub falsa laudis specie latens; nihil enim minus converti ex contrario id ipsum adversus eundem potest, atque ita a priore illo viro forte dici: Si placet lex, non reddo; si non placet, non reddo. Liber Decimus
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ amici familiaresq eiꝰ iulianũ ꝓsecitt qͥd nã exis¬
timaret ꝑ contatist̃: ati ibi iulianꝰ festinissime
nolite q̃rere in qͥt sentenciã ad olescens hic sine ꝯͦt¬
u̾sia disertus est. xuii¬

Expanded text:
mus, amici familiaresque eius Iulianum prosecuti, quidnam exismus, amici familiaresque eius Iulianum prosecuti, quidnam existimaret, percontati sunt. Atque ibi Iulianus festivissime Nolite quaerere, inquit, quid sentiam; adulescens hic sine controversia disertus est. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
lim ꝯcessertmnꝰ atq ibi erat adolescens tc̃ qͥspiam
exdiciorib eũ utͥusq lingne magistris in editãs
iexercens ad causas rome orandas eloqñtie latine
etatẽ eiꝰ decebat. Ac deinde iubet exponi controu̾si¬
as. Ad erat iͥ nob̾cũ niliani sectator iuenis ꝓmptꝰ
⁊ ꝓficiens ⁊ offendens iam ĩ eo qd̃ ille apud uiliani
aures inp̃cipiti stare ⁊ subitaria dictione ꝑiculũ
ꝯtrou̾sia fuit huiꝰ mͦyde reo septẽ iudices cognos¬
cant ea q̃ sentencia sit rata ꝙͣ płes exeo numero
dixerint. cũ septẽ iudices cognonissent. duo censuer̃t
cia triũ uidicũ .⁊ ꝯtradicit: hec ille audita nec ꝯsid̾a¬
ta. neq aliis ut ꝓpon̾ent᷑ ex pectatis. incipit statĩ mi¬
ra celeritate in eand̾ hec ꝯtrou̾siã pͥncipia nescio q̃
dic̾e. ⁊ ĩ uolu̾e sensuũ u̾boꝵq uolumina uocũq tur¬
misere rubente. ⁊ su. dante: s uͥ deblatenitis u̾su¬
um multis milib finẽ aliqñ ferit. egressiq inde su¬

Expanded text:
esseramus. Atque ibi erat adulescens tunc quispiam ex ditioribus cum utriusque linguae magistris meditans et exercens ad causas Romae orandas eloquentiae Latinaetatem eius decebat, ac deinde iubet exponi controversias. Aderat ibi nobiscum Iuliani sectator, iuvenis promptus et proficiens et offendens iam in eo, quod ille aput Iuliani aures in praecipiti stare et subitaria dictione periculum controversia fuit huiusmodi: De reo septem iudices cognoscant eaque sententia sit rata, quam plures ex eo numero dixerint. Cum septem iudices cognovissent, duo censuerunt tia trium iudicum et contradicit. Hac ille audita nec considerata neque aliis, ut proponerentur, expectatis, incipit statim mira celeritate in eandem hanc controversiam principia nescio quae dicere et involucra sensuum verborumque volumina vocumque turmisere rubente et sudante. Sed ubi deblateratis versuum multis milibus finem aliquando fecit egressique inde su
Abbreviated transcription (Latin):
stinusse to tam̃ tãꝙͣ ñ latino uidetur: qm̃ qͥ doc¬
tissimꝰ eoꝵ tẽꝑm fuerat liliꝰ stilo ut nouo ⁊ ĩꝓbo
u̾bo uti uitau̾erat: ꝓpt̾ea quid.m. qͦ uarro de ista
uoce existimau̾it. u̾bis ipsiꝰ uarronis et libro de
lingua latina adciceronẽ sexto demonstrandũ pu¬
taui qd̃ extremũ inqͥt diceb̾atur dici nouissimũ
ceptũ uulgo. qd̵ mea memoria ut eliꝰ sic senes alii
ac ueterrimũ. sic a nouo declinatũ nouiꝰ ⁊ nouissimũ¬

Expanded text:
 doctissimus eorum temporum fuerat, L. Aelius Stilo, ut novo et inprobo verbo uti vitaverat. Propterea, quid M. quoque Varro de ista voce existimaverit, verbis ipsius Varronis ex libro De Lingua Latina ad Ciceronem sexto demonstrandum putavi. Quod extremum, inquit, dicebatur, dici novissimum coeptum vulgo, quod mea memoria ut Aelius, sic senes aliquac veterrimum, sic a novo declinatum novius et novissimu
Abbreviated transcription (Latin):
silio sedui ipsa ⁊ magnitudine rerũ factũ putamꝰ
Aut facies gͦ ĩ casu patͥo aut fatii qͣdrigariũ sc̃p¬
sisse ex istimãdũ ẽ. facie ã mullo uet̾i libro scͥꝑtũ
repꝑi: in casu autẽ dandi qͥ purissime locutisũt ñ
faciei uti nunc dicit᷑ s facie dixunt. Luciliꝰ ĩsat̾is.
pͥmũ ĩ qͥt facie qd̾ honeste tantis accedit: lucilius
ĩ libro septimo qͥ te diligat etatis facie q̃ tue se fau¬
torem ostendat se fore amicũ polliceatur: st̃ tcñ ñ
pauci qͥ utrobiq facii legant. s cesar ĩlibro deana¬
logia scd̃o huiꝰ diei ⁊ huiꝰ sp̃e dicẽ dñ putat: ego qͣ.
ĩ ugi trãt: salustii sũme fidei ⁊ reu̾ende netus.¬
tatis libro die casu patͥo scͥptũ ĩ ueni u̾ba ħ ita erãt.
uix decunta parte die reliqͣ. ñ enĩ puto angutiolã
istã recipiẽdã ut die dictũ qͣsi exdie exiłfimꝰ .Xui.

Expanded text:
 sed vi ipsa et magnitudine rerum factum putamus. Aut facies ergo in casu patrio aut facii Quadrigarium scripsisse existimandum est; facie autem in nullo veteri libro scriptum repperi. In casu autem dandi qui purissime locuti sunt non faciei, uti nuncnune dicitur, sed facie dixerunt. Lucilius in Saturis: primum inquit facie quod honestae et Aetati accedit. Lucilius in libro septimo: Qui te diligat, aetati facieque tuae se Fautorem ostendat, fore amicum polliceatur; sunt tamen non pauci qui utrobique facii legant. Sed C. Caesar in libro De Analogia secundo huius die et huius specie dicendum putat. Ego quoque in Iugurtha Sallustii summae fidei et reverendae vetustatis libro die casu patrio scriptum inveni. Verba haec ita erant: Vix decima parte die reliqua. Non enim puto argutiolam istam recipiendam, ut die dictum quasi ex die existimemus.
Abbreviated transcription (Latin):
itus matiliꝰ sũmo loco natus ad pͥme q̃ nobilis
fuit: ei manlio cognonitũ factũ ẽ corqͣtus. c̾aiti
cogaom̃ti fuisse accepimꝰ. torqͥs exauro induuies. ꝙͣ¬
ex hoste quẽ occid̾at de tractam mduit: s qͥs hostis
⁊ qͥd genꝰ quã formidande uastitatis ⁊ qntã insolens
ꝓuocator ⁊ cuiꝰ mͦ fuerit pugna decertatũq claudiꝰ
pͥmo annatiũ purissime atq ĩ lustrissime simpliti q
⁊ ĩ compta orationis antiq̃ suauitate descͥpsit: quẽ
locũ exeo libro pbilosophus fauorinꝰ cũ leg̾e̾t ñ mine¬
rib pulsib q̃ dicebat. ꝙͣ si ipse corã depugnãtes eos
spectarit. uerbaq claudii qͥb pugna ista deꝑicta ẽ.
adsͥpsi. cũ it̾im gallus qͥdã nudns p̃ter scutũ ⁊ gladioᷤᷤ
duos. corq atq armillis decoratꝰ ꝓcessit. qͥ ⁊ uirib ⁊
maguitudine ⁊ adolescẽtia simulq iͥtute cet̾is an¬
dibtrabt is mgrime p̾lio ꝯmoto atq ut̾sq sũmo stu¬

Expanded text:
ITUS MANLIUS summo loco natus adprimeque nobilis fuit. Ei Manlio cognomentum factum est Torquatus. Causam cognomenti fuisse accepimus torquis ex auro induviasctam induit. Sed quis hostis et quid genus, quam formidandae vastitatis et quantum insolens provocator et cuimodi fuerit pugna decertatum, Q. Claudius primo Annalium purissime atque inlustrissime simplicique et incompta orationis antiquae suavitate descripsit. Quem locum ex eo libro philosophus Favorinus cum legeret, non minoribspectaret. Verba Q. Claudi, quibus pugna ista depicta est, adscripsi: Cum interim Gallus quidam nudus praeter scutum et gladios duos torque atque armillis decoratus processit, qui et viribus et magnitudine et adulescentia simulque virtute ceteris antistabat. Is maxime p
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ caluus ĩ poematis laboriosus dicit. ñ ut uulgo dr̃ qui
laborat s ĩ quo laborat᷑. dur̃ inqͥt ũs fugi ⁊ laboriosũ.
Easꝰ racione laberiꝰ qͦ ĩ soporib. ecastor ĩqͥt mifłtũ som¬
niculosũ ⁊ cinna ĩ poematis somniculosã ut prenus as¬
pidẽ sysus metꝰ qͦ ⁊i iuria atq alia q̃dã id genꝰ. sic utro¬
q ũsũ dici possunt: nõ metꝰ hostiũ recte dr̃. ⁊c̃ timẽt

Expanded text:
Item C. Calvus in poematis laboriosus dicit, non, ut vulgo dicitur, qui Item C. Calvus in poematis laboriosus dicit, non, ut vulgo dicitur, qui laborat, sed in quo laboratur: Durum inquit rus fugit et laboriosum. Eadem ratione Laberius quoque in Sororibus: Ecastor inquit mustum somniculosum, et Cinna in poematis: Somniculosam ut Poénus aspidém Psyllus. Metus quoque et iniuria atque alia quaedam id genus sic utroqueversum dici possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. Namqͥ ustat ĩ qt alicui. eũq ꝓꝑans urget.
oppͥ mereq eũ studet. festinatq aut ꝯtra de alicꝰ ꝑicło
⁊ exitio festinatar: is nt̾q ĩ festus dr̃ ab instancia atq
ĩmine̾tia fraudis. ꝗͣ. ł facturꝰ cuipiã ł passurꝰ ẽ. neqͥs
aut̃ẽ desuspicioso qd̵ supͣ ꝑ osuimiꝰ ⁊ deformido loso ĩeã
partẽ q̃ minꝰ usitara est exemplũ reqͥrat. desuspicioso ap̃
catonẽ derefloria ita scͥptũ s nͥ qͥpalã corꝑe pecuniã q̃re¬
ret aut se lenoni locauiss ⁊ si famulosus ⁊ suspiciosus
fuiss uim ĩ corpus liberũ ñ equũ censuere adferri sus¬
piciosũ enĩ cato. hoc ĩ loco suspectũ significat ñ suspicã¬
tem. formido losũ autẽ qͥ formidetur salustiꝰ ĩ catilina
ita diciti Igitur talib uiris ñ labor ĩ solitus. ñ locꝰ ullus
asꝑ aut ardunsert. ñ armatꝰ hostis formidolosus

Expanded text:
dictum; nam qui instat, inquit, alicui eumque properans urget dictum; nam qui instat, inquit, alicui eumque properans urget opprimereque eum studet festinatque, aut contra de cuius periculo et exitio festinatur, is uterque infestus dicitur ab instantia atque imminentia fraudis, quam vel facturus cuipiam vel passurus est. Ne quis autem de suspicioso, quod supra posuimus, et de formiduloso in eam partem quae minus usitata est, exemplum requirat, de suspicioso aput M. Catonem De Re Floria ita scriptum: Sed nisi qui palam corpore pecuniam quaereret aut se lenoni locavisset, etsi famosus et suspiciosus fuisset, vim in corpus liberum non aecum censuere adferri. Suspiciosum enim Cato hoc in loco suspectum significat, non suspicantem: formidulosum autem, qui formidetur, Sallustius in Catilina ita dicit: Igitur talibus viris non labor insolitus, non locus ullusulius asper aut arduus erat, non armatus hostis formidulosus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥ admittit ut laboriosus ei qͥ laborat ⁊ qͥ labori ẽ.
ut pleraq alia huiꝰcem᷑i ĩ utrãq partẽ dñr ⁊ ita ui¬
festus qͦ ancipiti significacione ẽ. ħam ⁊ is ĩfestus
appellatur qͥ malũ ĩfert cuipiã ⁊ ꝯtra cui aliũ¬
ꝓfecto exemplis ñ ĩ diget: sic adeo multi locũt᷑. ut
ĩ festũ dicant in imicũ atq adn̾sũ. alt̾m antẽ illud
ignorabiliꝰ obscuriꝰq ẽ: qͥs eñi emedio facile dix̾it. ĩ¬
festũ ẽẽ. cui alt̾ ĩ festus ẽt s ⁊ uet̾es pleriq ita dixe¬
runt: ⁊ tulliꝰ ĩ oratione quã prog plancio scͥpsit. uo¬
cabulo hoc sic usus ẽ. Dolebã ĩ qͦs in dices ⁊ acerbe fe¬
rebã. si ħmuꝰ salus obeã ipsã causã eẽr ĩfestior. qd̾
is meã salutẽ atq uitã sua beniuolẽtia p̾sidio custo¬
diaq texis. Nos gͥ de origine ⁊ iõne ũbi q̃ rebamꝰ atq
ita innigidianis scͥptũ inuenimꝰ. Infestũ ẽ. a festinãdo

Expanded text:
et qui laborat et qui labori est, ut pleraque alia huiuscemodi in utramque partem dicuntur, ita infestus quoque ancipiti significatione est. Nam et is infestus appellatur, qui malum infert cuipiam, et contra, cui aliunrius posui profecto exemplis non indiget; sic adeo multi locuntur, ut infestum dicant inimicum atque adversum; alterum autem illud ignorabilius obscuriusque est. Quis enim e medio facile dixerit infestum esse, cui alter infestus est? Sed et veteres plerique ita dixerunt et M. Tullius, in oratione quam Pro Cn. Plancio scripsit, vocabulo hoc sic usus est: Dolebam, inquit, iudices, et acerbe ferebam, si huius salus ob eamearn ipsam causam esset infestior, quod is meam salutem atque vitam sua benivolentia, praesidio custodiaque texisset. Nos igitur de origine et ratione verbi quaerebamus, atque ita in Nigidianis scriptum invenimus: Infestum est a festinando
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ urbe media ĩgrediens int̾ tyrios pͥncipes cułtu
atq ĩcessu serio instans oꝑi sic᷑ ipse ait regnisq fu¬
turis nich̃ eiꝰ similitudinis cꝑe possit q̃ lusib atq
uenatib diane congrua: tñ pꝰea qd̾ homerꝰ studia atq
oblectam̃ta ĩ uenando diane honeste aꝑteq dicit ur¬
gilius autẽ cũ de uenatu dee nich dixisset: faretrã
tm̃ facit eam feree ĩ hum̾o tamqͣ sit onꝰ ⁊ sartina.
atq illud ĩpense ꝓbũ. eẽ. de miratũ in uirgilis dicebãt.
qd homerica quid̾. GR. gaudiũ gaudebat genuinũ
⁊ intimũ. atq ĩ ipso penetrali cordis ⁊ aĩe nigens
dia. fecerit pigra. i leuia. ⁊ cunctãcia ⁊ qͣsi ĩ sũmo
pectore suꝑeminẽtia. nescire eñi sese qͥd significa¬
re aliud ꝑtẽptant. Sret̾ ista oĩa florem ipsiꝰ tociꝰ lo¬
ci uirgiliũ uid̾i onunisse: qd̾ hunc bomeri u̾sũ
ciorq pulcͥtuoinis laus dici pot̾it quã qd̾ una ĩt̾

Expanded text:
in urbe media ingrediens inter Tyrios principes cultu in urbe media ingrediens inter Tyrios principes cultu atque incessu serio, instans operi, sicut ipse ait, regnisque futuris, nihil eius similitudinis capere possit, quae lusibus atque venatibus Dianae congruat; tum postea, quod Homerus studia atque oblectamenta in venando Dianae honeste aperteque dicit, Vergilius autem, cum de venatu deae nihil dixisset, pharetram tantum facit eam ferre in humero, tamquam sit onus et sarcina; atque illud impense Probum esse demiratum in Vergilio dicebant, quod Homerica quidem Λητώ gaudium gaudeat genuinum et intimum atque in ipso penetrali cordis et animae vigedia fecerit pigra et levia et cunctantia et quasi in summo pectore supernantia: nescire enim sese, quid significaret aliud pertemptant; praeter ista omnia florem ipsius totius loci Vergilium videri omisisse, quod hunc Homeri versum tiorque pulcritudinis laus dici potuerit, quam quod una inter
Abbreviated transcription (Latin):
dñ quẽ theocͥtus. GR. Appellauit. Auctore eñi uar¬
rone is demũ latine caꝑ dr̃. qͥ excastrat᷑ ẽ. Tytire dũ
redeo. b̃uis ẽ. uia. pasce capellas ⁊ potũ pastas. age
tytire ⁊ int̾ agendũ. occursare capro cornu ferit ille.
ex ualerii ꝓbi discipłis docti hoĩs ⁊ ĩ legendis pensi¬
tandisq ueterib scͥꝑtis bene callidis. solitũ eũ sic̾e.
nich̃ qͥcqũa tã inꝓsꝑe u̾irgiliũ ex homero u̾tisse ꝙͣ
u̾sus hos amenissimos qͦs de nausica homerꝰ fecit.
cet diana choros quã mille secute. hiic ati hinc
glomerant᷑ oriades. illa pharetrã fert humer gra¬
diensq dea suꝑeminet omnis latone tacitũ ꝑtẽp¬
tant gaudia pectꝰ Primũ õiũ id uisũ eẽ. dicebant ꝑ¬
boͣ qd̵ apua homerũ qͥdꝰ uirgo nausica ludibũda int̾
familiares puellas ĩ locis solis: recte atq ꝯmode ꝯfir.¬
tur cũ diana uenãte ̃ uigis monttiũ int̾ a grestes
dras: neqͣꝗͣ autẽ ꝯueniẽs uirgiliũ fecisse qm̃ dido

Expanded text:
dixit, quem Theocritus ἐνόρχαν appellavit— auctore enim M. Varrone is demum Latine caper dicitur, qui excastratus est: — Tityre, dum redeo, brevis est via, pasce capellas Et potum pastas age, Tityre, et inter agendum Occursare capro, cornu ferit ille, ex Valerii Probi discipulis, docti hominis et in legendis pensitandisque veteribus scriptis bene callidi, solitum eum dicere, nihil quicquam tam inprospere Vergilium ex Homero vertisse quam versus hos amoenissimos, quos de Nausicaa Homerus fecit: cet Diana choroschores, quam mille secutae Hinc atque hinc glomerantur Oriades. Illa pharetram Fert humero gradiensque deas supereminet omnis. Latonae tacitum pertemptant gaudia pectus. Primum omnium id visum esse dicebant Probo, quod aput Homerum quidem virgo Nausicaa, ludibunda inter familiares puellas in locis solis, recte atque commode confertur cum Diana venante in iugis montium inter agrestes deas, nequaquam autem conveniens Vergilium fecisse, quoniam Dido
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ĩ sĩgnes sentencie. ñ sẽꝑ aiũt enitendũ ut
om̃ia oĩo u̾ba ĩ eum inquẽ dicta sunt modũ utatiꝰ.
ꝑdũt enĩ gr̾am pleraq si qͣsi inuita ⁊ recusãtia
uiolentiꝰ tranfferantur: scite gͦ ⁊ consid̾ate uirgiliꝰ
cũ aut homeri aut hesiodi. aut arpollonii. aut par¬
thenii. aut calliomachi. aut theocriti. aut qͦꝵ dã
alioꝵ locos effingit: partẽ relinqͥt alia exp̃ssit.
sicuti nuꝑrime apud m̃sã cũ leg̾entur utraq simł
bucolica theocͥti. ⁊ uirgilii. aĩadu̾timꝰ reliqͥsse ungi¬
lũi qd̾ gͥcũ qͥd̾ mire quam suaue. ẽ. u̾ti autẽ neq
debuit. neq potuit: s enĩ qd̃ substituit ꝓ eo qd
omiserat ñ abẽ. qͥn iocũdiꝰ lepidiusq sit. GR ..¬
alo me galatea petit lacuia puella. ⁊ fugit
ad salices ⁊ se cupit ante uidi. Illud qͣ alio
in loco aĩadu̾timꝰ caute omisũ qd̾. ẽ. ingͥco ñsu dul

Expanded text:
sunt insignes sententiae, non semper aiunt enitendum ut omnia omnino verba in eum in quem dicta sunt modum vertamus. Perdunt enim gratiam pleraque, si quasi invita et recusantia violentius transferantur. Scite ergo et considerate Vergilius, cum aut Homeri aut Hesiodi aut Apollonii aut Parthenii aut Callimachi aut Theocriti aut quorundam aliorum locos effingeret, partim reliquit, alia expressit. Sicuti nuperrime, aput mensam cum legerentur utraque simul Bucolica Theocriti et Vergilii, animadvertimus reliquisse Vergilium quod Graecum quidem mire quam suave est, verti autem neque debuit neque potuit. Sed enim quod substituit pro eo, quod omiserat, non abest quin iucundius lepidiusque sit: alo me Galatea petit, lasciva puella, Et fugit ad salices et se cupit ante videri. Illud quoque alio in loco animadvertimus caute omissum, quod est in Graeco versu dul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsiciliam ducat. atq istã multitudinẽ ꝑ dͥitũ erat: q̃ me
nec̃ male miser ã ꝯuexauit. Obħ mulieris u̾batã ̃ꝓba
actã ĩ cuulia t fudatuus ⁊ tiberus sempnius coiłes
pleł multã di̾reit̃ ei. eris gͣuis uiginti qͥnq milia
Id factũ eẽ dĩc capito ad eiꝰ ĩꝯm̃tario deuidicus pui¬
blicis. bello pienico pͥmo. fabio licinio ⁊ teracilio

Expanded text:
in Siciliam ducat atque istam multitudinem perditum eat, quae me in Siciliam ducat atque istam multitudinem perditum eat, quae me nunc male miseram convexavit! Ob haec mulieris verba tam inproba ac tam incivilia C. Fundanius et Tiberius Sempronius, aediles plebei, multam dixerunt ei aeris gravis viginti quinque milia. Id factum esse dicit Capito Ateius in commentario De Iudiciis Publicis bello Poenico primo, Fabio Licino et Otacilio
Abbreviated transcription (Latin):
auarꝰ eñ ĩ qͥt appellatur qͥ auidus. eris. ẽ. s in ea
copula litt̾a in qͥt detrita ẽ. Item locupletẽ dictũ
ait exconpositis uocib. qͥ pleraq loca hoc. ẽ. qͥ mul¬
tas possessiones teneret: s ꝓbabiliꝰ id firmiꝰq ẽ. qd̾
de locuplete dixit. nã deu̾aro ambigit᷑. Cur eñi ñ
iuderi possit ab imo solũ u̾bo ĩclinatũ q ẽ auet.
ead̾q eẽ. fictura: qua. ẽ. amarꝰ. deqͦ nich̾ dici põt
etiam petulanciores publice uĩdicatũ ẽ. Ita eñi
deb̾e. ẽẽ. uisa. ẽ. romane discipline dignitas ĩ uio¬
labilis. appii nãq illiꝰ ceci filia aludis qͦs specta¬
uerat exiens. turba. undiq ꝯfluentis fluctuãtisq
populi iactata ẽ. atq inde egressa c̃se male ha¬
q ꝯflictata eẽm sic laudiꝰ fr̃ meus nauali p̾lio clas¬
sem nauiũ cũ ĩgenti auiũ numero ñ ꝑdidiss:
certe quid̃ maiore nẽ copia ppłi oppressa int̾cidis¬
sem s ntinã inqͥt reuinscat frat̾᷑ aliãq clabẽ

Expanded text:
Avarus enim, inquit, appellatur, qui avidus aeris est. Sed in ea copula e littera, inquit, detrita est. Item locupletem dictum ait ex conpositis vocibus, qui pleraque loca, hoc est qui multas possessiones teneret. Sed probabilius id firmiusque est, quod de locuplete dixit. Nam de avaro ambigitur; cur enim non videri possit ab uno solum verbo inclinatum, quod est aveo, eademque esse fictura qua est etiam petulantiores publice vindicatum est; ita enim debere esse visa est Romanae disciplinae dignitas inviolabilis. Appi namque illius Caeci filia, a ludis quos spectaverat exiens, turba undique confluentis fluctuantisque populi iactata est. Atque inde egressa, cum se male haque conflictata essem, si P. Claudius, frater meus, navali proelio classem navium cum ingenti civium numero non perdidisset? Certe quidem maiore nunc copia populi oppressa intercidissem. Sed utinam, inquit, reviviscat frater aliamque classem
Abbreviated transcription (Latin):
cessit atq his pannico pectus hausit. de indde ꝯti¬
siio humerũ dextrũ eod̾ ꝯsgisu ĩ aidro. neq reces¬
sit usꝙͣ donec subu̾tit. negallus impetũ in ictu
hr̾et: uͥ eũ eu̾tit capud p̃cedit torquẽde traxit eãq
cangiunolentã sibi ĩ collũ ĩ ponit: qͦ exfacto ipse pos.¬
teriq eius torqͣti sũt cognominati: ab hoc tito mãlis
cuꝰ hanc pugnã quadrigariꝰ desc̾psit imꝑia ⁊ asꝑa
⁊ immitia manlia dicta sunt qm̃ pꝰ ea bello adu̾sũ
latinos cũ. eẽt. consul filiũ suũ securi ꝑcussit qͥ spetu¬
latũ abeo missus int̾ dicto hostẽ aqͦ ꝓuocatꝰ fuerat

Expanded text:
cessit atque Hispanico pectus hausit; deinde concessit atque Hispanico pectus hausit; deinde continuo umerum dextrum eodem successu incidit neque recessit usquam, donec subvertit, ne Gallus impetum in ictu haberet. Ubi eum evertit, caput praecidit, torquem detraxit eamque sanguinulentam sibi in collum inponit. Quo ex facto ipse posterique eius Torquati sunt cognominati. Ab hoc Tito Manlio, cuius hanc pugnam Quadrigarius descripsit, imperia et aspera et immitia ManlianaManlia dicta sunt, quoniam postea bello adversum Latinos cum esset consul, filium suum securi percussit, qui speculatum ab
Abbreviated transcription (Latin):
pugne facta pausa ẽ. ext silentio facto cũ uoce
maria ⁊ elamantiqs secũ de pugnare uellet uti
ꝓ diret. Nemo aude bat ꝓpt magnitudinẽ atq ĩma¬
nitatẽ faciei de inde gallus inride cepit atq lĩgnã
exertare. Io sũbito ꝑdolitũ ẽ. cuidam tito manlio sũ¬
mo gen̾e nato tm̃ flagiciũ ciuitati accid̾ere ⁊ ante eper¬
citũ neminẽ ꝓdire. Is ut dico ꝓ cessit. neq̃ passus c̃. uir¬
tittẽ uomanã ab gallo turꝑit᷑ spoliari scuro pedesti
igladio spauico cinctꝰ ꝯtia galiũ ꝯstitit: metu mag̾¬
no ea congressio in ipso ponte utroq exercitu inspec¬
rante facta ẽ: ita ut antedixi ꝯstitert̃ gallus sua dis¬
ciplina scuto ꝓ iecto cantabundꝰ. monliꝰ animo ma¬
gis ꝙͣ arte confisus. scuto scutũ ꝑcussit atq statũ galli
conturbauit dum se gallus tt̾m eod̾ pacto ꝯbituere
stud et. manlꝰ it̾m scuto scitũ ꝑcutit atq de loco
hõiẽ it̾m de iecit: eo pacto ei subgałli cũ gładiũ suc¬

Expanded text:
Pugnae facta pausa est. Extemplo silentio facto cum voce maxima conclamat, si quis secum depugnare vellet, uti prodiret. Nemo audebat propter magnitudinem atque inmanitatem facies. Deinde Gallus inridere coepit atque linguam exertare. Id subito perdolitum est cuidam Tito Manlio, summo genere gnato, tantum flagitium civitati adcidere, e tanto exercitu neminem prodire. Is, ut dico, processit neque passus est virtutem Romanam ab Gallo turpiter spoliari. Scuto pedestri et gladio Hispanico cinctus contra Gallum constitit. Metu magno ea congressio in ipso ponti, utroque exercitu inspectante, facta est. Ita, ut ante dixi, constiterunt: Gallus sua disciplina scuto proiecto cunctabundus; Manlius, animo magis quam arte confisus, scuto scutum percussit atque statum Galli conturbavit. Dum se Gallus iterum eodem pacto constituere studet, Manlius iterum scuto scutum percutit atque de loco hominem iterum deiecit; eo pacto ei sub Gallicum gladium suc
Abbreviated transcription (Latin):
nũ lnniabat. ⁊ ꝓspectũ alias asce̾bat atii li satisses¬
uierit: reuolabat ĩgaleam tribuni sic tͥbunus
spectante utroq exercitu ⁊ sua uͥtute nixꝰ ⁊⁊ oꝑa alitis

Expanded text:
num laniabat et prospectum alis arcebat atque, ubi satis saenum laniabat et prospectum alis arcebat atque, ubi satis saevierat, revolabat in galeam tribuni. Sic tribunus, spectante utroque exercitu, et sua virtute nixus et opera alitis
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝓrsus mixanda sic ꝓfecto. ẽ. ĩ libris annalib
memorata. Ad ulescens tali genere editus. furio
claudio appio ꝯsulib tribunꝰ militaris. atq ĩco
tẽꝑe copie galloꝵ ĩ gentes agrũ ꝓ uitimũ insed̾ant
instruebanturq acies: a ꝯsulib. de ui ac multitu¬
dine hostiũ satis agentib dux t̃terea gallaꝵ uas¬
ta ⁊ arduo ꝓceritate armisq auro p̃fulgentibꝰ
gradia ingredicns: ⁊ manu telũ retipcans incedebat. ꝑ
uenire uibet ⁊ cong̾di siqͥs pugnare secũ ex oĩ romano
ex̾citu auderet. tũ ualenꝰ tͥbunꝰ cet̾is int̾ mecũ pudo¬
reniq ambiguis impetrato pͥus aꝯsulib ut ĩgallũ tã
in aniter ad rogantẽ pugnare sese ꝑmitterent. ꝓ gre¬
coruis repente in ꝓuisus ad uolat ⁊ suꝑ galẽã tri¬
bunt insistit atq inde in aduersarlos atq oculos
pugnare ĩcipit. Ĩsilibat. obturbabat. ⁊ unguib ma¬

Expanded text:
res prorsus miranda sic profecto est in libris annalibus res prorsus miranda sic profecto est in libris annalibus memorata: Adulescens tali genere editus, L. Furio, Claudio Appio consulibus fit tribunus militaris. Atque in eo tempore copiae Gallorum ingentes agrum Pomptinum insederant instruebaturque acies a consulibus, de vi ac multitudine hostium satis agentibus. Dux interea Gallorum, vasta et ardua proceritate armisque auro praefulgentibus, grandia ingrediens et manu telum reciprocans incedebat pervenire iubet et congredi, si quis pugnare secum ex omni Romano exercitu auderet. Tum Valerius tribunus, ceteris inter metum pudoremque ambiguis, impetrato prius a consulibus ut in Gallum tam inaniter adrogantem pugnare sese permitterent, progrecorvus repente inprovisus advolat et super galeam tribuni insistit atque inde in adversari os atque oculos pugnare incipit; insilibat, obturbabat et unguibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
tosq iure conugii rẽ lege nature oꝑiendam ue.¬
reꝯdia qͣdam tͣnslatione uerboꝵ cũ ostũd̾et. demõs.¬
traret que ꝓtexit. Sic eñi scͥpsit ea u̾ba locutꝰ.
optatos dedit amplexꝰ placidumq petunt ꝯuigis
ĩ fusus g̾mio ꝑ menbra soporẽ. Minꝰ autẽ difficile
eẽ. arbitrabant᷑. ĩ istius modi redig̾enda u̾bis ut
uno atq alt̾o b̾ni teniuq eã signo demonstrãtib
tñ ñ p̾textatis s piuris honestis ꝙ ub̾ uenerãdñ il¬
lud ꝯcubii pudici secretũ neminem ꝗ̃ quã aliũ
dixisse. s anneus cornutꝰ homo sane pleraq alia
ñ ĩ doctus neq ĩ prudens. ĩ scd̾o tñ librꝵ qͣs de figͣi
cũgenus hoc fure ꝓ bassẽt satis cͥconspecte factoᷤᷤ
ẽẽ u̾sus dixiss m̃bra tñ t̃qͥt paulo ĩ cautinolauit
e maximo ualerio qͥ coruinꝰ appellatꝰ u
ẽ. ob auxiliũ ꝓpugnationẽq corni alitis.
haut qͥsquã. ẽ. nobiliũ scͥptoꝵ qͥ secus dixerit ea

Expanded text:
gii, rem lege naturae operiendam, verecunda quadam translatione verborum, cum ostenderet demonstraretque, protexit. Sic enim scripsit: Ea verba locutus Optatos dedit amplexus placidumque petivit Coniugis infusus gremio per membra soporem. Minus autem difficile esse arbitrabantur, in istiusmodi re dicenda, verbis uti uno atque altero brevi tenuique eam signo demonstrantibus, n praetextatis, sed puris honestisque verbis venerandum illud concubii pudici secretum neminem quemquam alium dixisse. Sed Annaeus Cornutus, homo sane pleraque alia non indoctus neque inprudens, in secundo tamen librorum, quos De Figuris cum genus hoc figurae probasset et satis circumspecte factos esse versus dixisset, MembraDE MAXIMO VALERIO, qui Corvinus appellatus est ob auxilium propugnationemque corvi alitis, haut quisquam est nobilium scriptorum qui secus dixerit. Ea
Abbreviated transcription (Latin):
diit. ñ qͥ ponpei metueret qd. ẽ usitaciꝰ. s qd metueret᷑.
Uerba ħ salustii st̃. Iobellũ exatabat metꝰ ponpei nc¬
toris. hiemsałẽ inregũ restituẽtis. Itẽ alio ĩ loco pꝰꝙͣ re¬
moto metu punicosimisttates exercere uacnũ fuit. In¬
uirias itidem dicimꝰ tã ⁊ Ioꝵ qͥ pacũtur ꝗͣ qͥ faciũt: qͣrũ
dictionũ exẽpla st̃ facilia ĩuẽtu. Illuo ⁊̃ dictũ a uirgi¬
lio eandꝰ ht̃ formã ꝯmunicate ultro ⁊ citro significati¬
oni. s uulnere ĩ qͥt tardus uxlixi cũ dret uulnꝰ ñ qd̾ ac¬
ẽ ÷ infreqñs autẽ. ẽ. de eo qd nescitur. Ignarꝰ eque
inrudente q̃ ĩ locis nesciis nescias pessimꝰ ĩ alustiꝰ more
humane curidinis ignara iusendi uingiliꝰ ignarũ lau¬

Expanded text:
peius metueret, quod est usitatius, sed quo metueretur. Verba haec Sallusti sunt: Id bellum excitabat metus Pompei victoris, Hiempsalem in regnum restituentis. Item alio in loco: Postquam remoto metu Punico simultates exercere vacuum fuit. Iniurias itidem dicimus tam illorum qui patiuntur, quam qui faciunt, quarum dictionum exempla sunt facilia. inventu. Illud etiam dictum a Vergilio eandem habet formam communicatae ultro et citro significationis: et vulnere inquit tardis Ulixi, cum diceret vulnus, non quod acest, infrequens autem est de eo quod nescitur. Ignarus aeque in Rudente: Quae ín locis nésciis néscia spé sumus. Sallustius: More humanae cupidinis ignara visendi. Vergilius: ignaru
Abbreviated transcription (Latin):
tionꝗ niri ¶sit inlusitq genere illo fa¬
cetissime dissim ulationis quasocra¬
tes ad sophistas utebat᷑. Nã cũ ille se
unũ .x. unicum lectorem ẽẽ. narrato¬
remq salustii diceret. neq pͥmã tantũ
cutem ac spẽm sentiarũ. s sanguinẽ
quoq ipsum ac medullam u̾bõꝵ eius
eruere atq intcospicere pentoꝰ predi¬
caret. tum apollinaris amplesti uene¬
rariq se doctrinas illiꝰ dicens. ꝑ in qͥt
magist᷑ obtime exiptatꝰ mͥ nunc uenis
cum̃ sanguine & nydula salustii uer¬
boꝵ. Hest̃no enim ue querebat᷑ ex me
quid nam u̾ba hec eius in quarto historia¬
rum libro agri lentulo scripta. significẽt
de quo in certum fuisseait. stolidior. q eẽt
anuanior legem de peccunia quã silla ep̃¬
torib bonorum remiserat. exigenda ꝓmul¬
gauit. Quesitum gͦ ex se apollinaris. neq
id se dissoluere põtusse asseuerabat quid
eẽt. uanior atq stolidior qm̃ salustiꝰ sicea

Expanded text:
tionis inrisit inlusitque genere illo fationis inrisit inlusitque genere illo facetissimae dissimulationis, qua Socrates ad sophistas utebatur. Nam cum ille se unum et unicum lectorem esse enarratoremque Sallustii diceret neque primam tantum cutem ac speciem sententiarum, sed sanguinem quoque ipsum ac medullam verborum eius eruere atque introspicere penitus praedicaret, tum Apollinaris amplecti venerarique se doctrinas illius dicens: Per, inquit, magister optume, exoptatus mihi nunc venis cum sanguine et medulla Sallusti verborum. Hesterno enim die quaerebatur ex me quidnam verba haec eius in quarto Historiarum libro de Cn. Lentulo scripta significent, de quo incertum fuisse ait, stolidiorne esset antoribus bonorum remiserat exigenda promulgavit. Quaesitum ergo ex se Apollinaris neque id se dissolvere potuisse adseverabat, quid esset vanior et quid stolidior, quoniam Sallustius sic ea
Abbreviated transcription (Latin):
uam in expugnabilemq ẽẽ. dutiꝰ pos¬
se si h uiꝰcemodĩ aute acte uite homimi¬
b consiliariis utemur: qd̾ si ꝑba ista¬
hec & honesta sentenciat queso uosñ
sinamꝰ eandem dehonestari. turpissimi
auctoris contagio. atq ubi hoc dixit.
eligit uirũ fortitudine atq iusticia
p̃ter alios prestantem. s i nopi lingua
⁊ infacundum. iussitq eũ consensu
petituq omĩum eandem illã senten¬
ciã diserti uiri cuiꝰ modi possit uerbis
dicere. ut nulla pͥoris mentione habi¬
ta scitum atq decretum populi ex eiꝰ
uiuꝰ nomine fieret. qͦd ipsum denuo di¬
xerat. atq ita ut suaserat prudentis¬
simius senex factũ ẽ. sic bona senteꝵ¬
cia mansit. curpis auctor mutatꝰ: Rũ
puerilem togam mnutassemꝰ. magistros¬
q tuno nobis nosmet ipsi exploratiores
quereremus. in sandaliario forte apud li
cetu apollinaris sulpicicꝰ uir in memo¬
ria nra p̃tͣ alios doctus. iactatorem quẽ¬
piam & uenditatorem. salustidne Nec¬

Expanded text:
ueinexpuglnabilemque esse diutius posse, si huiuscemodi anteactae vitae hominibus consiliariis utemur? Quod si proba istaec et honesta sententia est, quaeso vos, non sinamus eandem dehonestari turpissimi auctoris contagio. Atque ubi hoc dixit, elegit virum fortitudine atque iustitia praeter alios praestantem, sed inopi lingua et infacundum, iussitque eum consensus petituque omnium eandem illam sententiam diserti viri cuimodi posset verbis dicere, ut nulla prioris mentione habita, scitum atque decretum populi ex eius unius nomine fieret qui id ipsum denuo dixerat. Atque ita, ut suaserat prudentissimus senex, factum est. Sic bona sentetia mansit, turpis auctor mutatus est. puerilem togam mutassemus magistrosque tunc nobis nosmet ipsi exploratiores quaereremus, in Sandaliario forte apud libcoetu Apollinaris Sulpicius, vir in memoria nostra praeter alios doctus, iactatorem quempiam et venditatorem Sallustianae lec