comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non eã ait : generatio incredibilis & ꝑuersa mnonutiq adeos quos sis¬
uerat uideturhaedo qui : quousquem quit ero uobiscũs qui a fidẽnor
bentes i psamillã quah abebant amissurierant legein: quam fidems
habuissent quiccipseẽ granum sinapis. rerbiu tute hoc peccatorũon
& grauem in fidelittias molẽ ab eo qui offerebat᷑ populo eiecissentiãq
in maremontẽ siad conuersationẽ gentiũ & sditranstulissent : Ipsis
in manus hominum: sequitur mȩstitia cognitionem passionis: Nona
enim sacramentũ in eudecrucis resurrectionis uirtute fuera treuelatum
Etcũ uenis s& iħ scapharnaum. accesserunt quidr dragma exigebanti
petrum : Dñs drdragma soluere postulatur hocenĩ omĩs isrł lexpr
redemptione animȩ &corporis constituerat inminis terio tẽ plosera

Expanded text:
non esset, ait: generatio incredibilis et perversa non utique ad eos quos sanctifnon esset, ait: generatio incredibilis et perversa non utique ad eos quos sanctificaverat, videtur haec loqui, quo usque, inquit, ero vobiscum? Quia fidem non habentes, ipsam illam, quam habebant, amissuri erant legem. Quam fidem si in se habuissent, quia ipse est granum sinapis, verbi virtute hoc peccatorum onus, et gravem infidelitatis molem, ab eo qui offerebatur populo ejicientes, tamquam in mare montem, sic ad conversationem gentium et saeculi transtulissent. 9. Ipsis in manus hominum . Sequitur moestitia cognitionem passionis: nondum enim sacramentum ineundae crucis, resurrectionis virtute fuerat revelatumEt cum venisset Jesus Capharnaum, accesserunt qui didrachma exigebant ad Petrum . Dominus didrachma solvere postulatur: hoc enim omni Israel lex pro redemptione animae et corporis constituerat in ministerio templi servi
Abbreviated transcription (Latin):
nefficiendi potestatẽ p̃ciperent: sediamde monte discesserat & inter
lis haeclo queb ett̃: Itecque &s segranum sincpis nuncu pauit omniũ
minimum: & diabolum monte cognominauit. quia in illo spiritdesn¬
tiae sunt caclestesq uirtutes ꝑ eoseiciendos & in altitudine mariscã ques
in profundum inferniabiciendas quo sin hanc efficaciã ieiuniuma
lorum nomine pharisa eorum & scribarum ꝑ sona tractetur quibi
lex curandum ut discipulis populumttĩ quã pater filium cum dñ sc& obo
leric qui peccatis dominantib: nunc inignẽ iudicii decidebat nuncn
diurnarũ sordium suarũ consuetudinemer sabatur : huigit᷑ nihil opsaes¬
lerunt q̃uia demorante mosecũ dño inmonteeffecti fuerant uidefiddes
ut trpica ratio im pleret᷑: discipuli mirant᷑ se eicere daemonẽ nonp
mortuorum excitandorum eã indulta : quia uero ultracũ his lex fio

Expanded text:
cum efficiendi potestate praeciperent. Sed jam de monte decesserat, et inter cum efficiendi potestate praeciperent. Sed jam de monte decesserat, et inter turbas haec loquebatur. Itaque et se granum sinapis nuncupavit omnium minimum, et diabolum montem cognominavit: quia in illo spiritales nequitiae sunt coelestesque virtutes per eos ejiciendae, et in altitudinem maris tamquam in profundum inferni abjiciendae, quos in hanc efficaciam jejunium et oratiulorum nomine, Pharisaeorum et Scribarum persona tractetur. Quibus lex curandum ut discipulis populum, tamquam pater filium, cum Dominus abesset, obtulerit. Qui peccatis dominantibus, nunc in ignem judicii decidebat, nunc in aquam diurnarum sordium suarum consuetudine mergebatur. Hi igitur nihil opis attulerunt: quia demorante Moyse cum Domino in monte, effecti fuerant infideles. Et ut typica ratio impleretur, discipuli mirantur se ejicere daemonem non pmortuorum excitandorum esset indulta. Quia vero ultra cum his lex futura
Abbreviated transcription (Latin):
intuissent utdnĩ ceduentum p̃niunticns. passionem quoque pcurrer& &s in¬
qe & uexationis exemplo: Et cum ueniss& ad turbam: accessit ad eum homo
nihus ꝓ uolutis dicens : Dnemiscrere filio meo: Reuerso adturbas dño: a patre
nibus aduoluto pueroffertur daemoniacus frequenter & in aquam deci
s& inignem cuicurationẽ ad ferre discipuliñ potuerunt, obiurgatis his incre¬
in ꝑfectoe fidei: Nam d ñõ inmontedemorante & ipsis cum turba
identibus quid amtempore eorum fidem relaxauerat atqueid crco ait :
meratio in credibilis & ꝑuersae quousque ero uobiscum: quic absente se antiqui
idditatis consuetudo subrepserat : doc&igitur eosnihil sedutis ad ferre
sc̃ qui medio euangeliorum & iterati aduentus sui tempore a fidetã quã
nuissent res pondi de in opia fidei effectum fuissenepossent: quae
nllis cc̃ quam granũ sinapise& montihuic ut edoco in locũin transir&

Expanded text:
exercuissent: ut Domini adventum praenuntians, passionem quoque praecurreret et injuriae et vexationis exemplo. 5. Et cum venisset ad turbam, accessit ad eum homo genibus provolutus, dicens: Domine, miserere filio meo . Reverso ad turbas Domino, a patre genibus advoluto puer offertur daemoniacus, frequenter et in aquam decidens et in ignem, cui curationem afferre discipuli non potuerint. Objurgatis his, et increerant perfectae fidei. Nam Domino in monte demorante, et ipsis cum turba residentibus, quidam tepor eorum fidem relaxaverat; atque idcirco ait: Generatio incredibilis et perversa, quousque ero vobiscum ? quia, absente se, antiquae infidelitatis consuetudo subrepserat. Docet igitur, eos nihil salutis afferre posse, qui medio Evangeliorum et iterati adventus sui tempore, a fide tamquam potuissent, respondit, de inopia fidei effectum esse ne possent : quae si in illis tamquam granum sinapis esset, monti huic, ut a loco in locum transiret,
Abbreviated transcription (Latin):
a dnnanea prosclitorum formam p̃ferens ex istimabitur finessuos
hessa exgentibus scilic& in populi al terius nomen ex cedens quaȩ ꝓ filia uide
sgentium plebe orat: et quiadnm̃ cognouit exlege: dauid filium nun¬
ps: in legeenim uirgaderadice iesse &s docuid filius a eterni es ccelestis
tui inmundorũ spirituum occupate opemposcit: dñs tcc& silentii pae¬
tentiti srł priuilegium salutis reseruans & miserantes discipuli p̃ces uingui
Sed ardanumiulle pattrnac uoluntatis continens õ uibusse ꝑditis seł mus

Expanded text:
haec Chananaea, proselytorum formam praeferens, existimabitur fines suos haec Chananaea, proselytorum formam praeferens, existimabitur fines suos egressa, ex gentibus scilicet in populi alterius nomen excedens: quae pro filia, videlicet gentium plebe, orat. Et quia Dominum cognovit ex lege, David filium nuncupat. In lege enim virga de radice Jesse , et David filius aeterni et coelestis natu immundorum spirituum occupatae, opem poscit. Dominus tacet, silentii patientia Israel privilegium salutis reservans. Et miserantes discipuli preces jungunt: sed arcanum ille paternae voluntatis continens, ovibus se perditis Israel mis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ communem : Et in gres sus in deihs secessit in partes trriasidons
diuersoscausarum compleccuntur effectus : Sedres atque sermo ordineme so¬
daso uibus domusi srł missumẽ respondit: illa uero adorans adiuuarise
ulit: cuidñsait. Inlicitumẽpanem filiorum canibus offerri uicissimq
trespandit decidentibus demensacdomin orum micis alicatellos solere :
iꝗ fidem eius dnsconlaudat & in temporeipso puellae sanitas reddita es:
ha transcendit &uitae interioris cgressi religione peregrin aedominantisq
stum quam domodm̃ tinebatur : Channan ei autem fueruntterras in quib
hcuidaeiest in colentes: qui uelbello consum ptił in locauicina disꝑsi uel in
ututem deuictorum conditione subiecti nomen tantum sinepatria sede
aturba quae credidit patrem non nullam proselitorum fuissomerito

Expanded text:
esse communem. 2. Et egressus inde Jesus secessit in partes Tyri et Sidonis. esse communem. 2. Et egressus inde Jesus secessit in partes Tyri et Sidonis. diversos causarum complectuntur effectus: sed res atque sermo ordinem ex subus se perditis ovibus domus Israel missum esse respondet. Illa vero adorans, adjuvari se postulat: cui Dominus ait, illicitum esse panem filiorum canibus offerre. Vicissimque illa respondet, decidentibus de mensa dominorum micis ali catellos solere. Post quae fidem ejus Dominus collaudat, et in tempore ipso puellae sanitas reddita est.opera transcendit, et vitae anterioris egressa regionem, peregrinae dominantisque legis tamquam domo continebatur. Chananaei autem fuerunt terras, in quibus nunc Judaea est, incolentes: qui vel bello consumpti, vel in loca vicina dispersi, vel in servitutem devictorum conditione subjecti, nomen tantum sine patria sede ea turba quae credidit, partem nonnullam proselytorum fuisse, merito
Abbreviated transcription (Latin):
& sacietatem reddendaerationis studio de moratai sunt : Sensusuaes
us que mn hundocũ idem ẽ: finitis enim legis cemporibus & exisrlqun
ritim ipse exlege ꝑfidem saluus reliquos ex suis infirmos ae grotosog
offerensdnõ oblatiq fimbrias uestimentorum contingereo ptaban s
uirtus exiit quae cepłis dat ipsis quoque tam quam ex eodem corpon
euntibus sodutem his qui contingere cupiunt subministrat Tuncio¬
& dictorum& gestorum in consequentibus ratio ẽ ÷ Namhis queproposit
fuerant ipseres pondit : Omnẽ plantationem quaen on apatresit eradia
dicens id est traditionem hominumeru endam cuius fauore legis pan
trans gressi sunt &ideo esseeos ducescaecos uitcie decernae i terquos
uidecent pollicentes caecisq ipsis a ducibus caecorum casuin fouecn

Expanded text:
et satietatem, reddendae rationis studio demorata sunt: sensus autem et satietatem, reddendae rationis studio demorata sunt: sensus autem usque in hunc locum idem est. Finitis enim legis temporibus, et ex Israeitarum populus occurit: jam ipse ex lege per fidem salvus, reliquos ex suis infirmos aegrotosque afferens Domino, oblatique fimbrias vestimentorum contingere optabant, sani sancti Spiritus virtus exiit: quae apostolis data, ipsis quoque tamquam ex eodem corpore exeuntibus, salutem his qui contingere cupiunt, subministrat. Cta et dictorum et gestorum in consequentibus ratio est: nam his, quae 744 proposita fuerant, ipse respondit, omnem plantationem, quae non a Patre sit, eradicandam dicens , id est, traditionem hominum eruendam, cujus favore, legis praecepta transgressi sunt: et ideo esse eos duces caecos, vitae aeternae iter quod non videant pollicentes, caecisque ipsis et ducibus caecorum casum in foveam
Abbreviated transcription (Latin):
tesque calcandiquis quac̃ pasnonis eẽ particeps poterat. solusenim passu
pominbus omnium peccata soluebat : Nec socium admitoit quicquid
uersitcti praestactur ab uno. Iiticum e& ꝓseredemptio uni uersorum :
tdiam parus anteredimendus acredemptionis istuis fidemtum in xpĩ
leus in nautuentum & mareee sedatum postdarititis suae reditũ
aecern& ecdesicuepax & tranquillitas indicat. ecquiatum manifestusad¬
nia rate admirante s uniuersi locuti sunt: ueredi filiusẽ : confessioenn
uersorumtum &s ad soluta & publicaericdi filium noniam in humilitde a
sed ingloria caelesti pacẽ ecdesice reddidisse: Cumtrans frecasser ue¬
interrã genesar Eicum cognouissenteum uiri lociillius. ad orab anten
n ultac& media inciderunt : quae p ost quinq milium urroru & congreguas

Expanded text:
tatesque 743 calcanti, quisquam passionis esse particeps poterat; solus enim passurus tatesque 743 calcanti, quisquam passionis esse particeps poterat; solus enim passurus pro omnibus omnium peccata solvebat: nec socium admittit, quidquid universitati praestatur ab uno. Ita cum esset ipse redemptio universorum, erat etiam Petrus ante redimendus, ad redemptionis istius fidem tum in Christi ejus in navim, ventum et mare esse sedatum: post claritatis suae reditum, aeterna Ecclesiae pax et tranquillitas indicatur. Et quia tum manifestus adveniet, recte admirantes universi locuti sunt: Vere filius Dei est . Confessio enim universorum tum et absoluta et publica erit, Dei filium non jam in humilitate corporea, sed in gloria coelesti pacem Ecclesiae reddidisse. 19. Ex Christo in terram Gennesar: et cum cognovissent eum viri loci illius, adorabant eum . Multa et media inciderunt, quae nos, post quinque millium virorum et congregationem
Abbreviated transcription (Latin):
circũ actã : uenietenĩ maxime anxiis atqueu&xatis : & quiaedeanti xp̃ĩ consic¬
tudine adomnem tempaationẽ nouitatem solliciti erunt&iam ad dñi adi¬
tum ex pauescent falsasrerumn imagines & sub repentia oculis figmentus
us ad dnm̃ueniat pcatur : passionistem pore uolunititis suae designat affeccũ
ncu solus retroueniens & uestigiis dm̃ inherens contemptissdi ut maris motib:
nadcon tempnendam mortem uirtua comititus ẽ: sed in firmiauem
sib mergebatur: ꝑ in becillitate menim carnis & metum mortis etiãus que
aersuse & negan diuemã habuit intemporexp̃o postea prouniuersorũ
se dns indulsit sed manum extendt ad phensumq: sustinuit haecratio ẽ
enait quidem petrus dñi sui indignus accessu: nam& tempitauitac¬
dere: sed & trpicus in eoordo seruatus ẽ : non eni dnõ sđi motustempes¬

Expanded text:
circumactam. Veniet enim maxime anxiis atque vexatis. Et quia de antechristi consuecircumactam. Veniet enim maxime anxiis atque vexatis. Et quia de antechristi consuetudine ad omnem tentationum novitatem solliciti erunt; etiam ad Domini adventum expavescent, falsas rerum imagines, et subrepentia oculis figmenta aquas ad Dominum veniat precatur ; passionis tempore voluntatis suae designat affectum, tum cum solus retro veniens, et vestigiis Domini inhaerens, contemptis saeculi, ut maris, motibus, pari ad contemnendam mortem virtute comitatus est: sed infirmitatem  esset, tamen submergebatur : per imbecilitatem enim carnis et metum mortis, etiam usque reversus est, et negandi veniam habuit in tempore; Christo postea pro universorum ad se Dominus indulsit, sed manum extendit, apprehensumque sustinuit; haec ratio est. Non erat quidem Petrus Domini sui indignus accessu, nam et tentavit accedere, sed et typicus in eo ordo servatus est. Non enim Domino saeculi motus tempes
Abbreviated transcription (Latin):
operat᷑: superat aut̃ omne naturam uirtus operantis: & suꝑcreditur fracan
legentua ratiouirtutis & solaredinquitur admiratio potestatis : Ordo &icn
p̃cepit donecturbas ipsedimitera: Ecdimis saturba: montẽ consceidicon¬
Et stato uespere : soluserat: horum ratio distinguenda temporib: ẽ : quodi
pere solus est solitudinẽ suam intempore passionis ostendit c&eris crepida¬
one delapsis: quod aut̃ nauem conscendere discipulo siub& & iretrans frecum
dum turbas ipsedimittit &dimissisturbis ascendit in montem : cẽ intraedes
mitt& : dimis soq: uel in cadeste regnum potius a dmisso agensdõ patrigratics
& totissdi montibus inmundo spũ aduersante iactant᷑ : sed quartec uigiliadĩ
uenit : quarto enimtum ad ecdesĩ uagã & naufragã reuerteretur : Inqucra
enĩ noctis iugilictotidem sollicitu dimseius numerus repperitur : primai

Expanded text:
operatur. Superat autem omnem naturam virtus operantis, et supergreditur facti operatur. Superat autem omnem naturam virtus operantis, et supergreditur facti intelligentiam ratio virtutis, et sola relinquitur admiratio potestatis. Ordo etiam praecepit, donec turbas ipse dimitteret: et dimissa turba montem conscendit orare, et vespere facto solus erat . Horum ratio distinguenda temporibus 742 est. Quod vespere solus est; solitudinem suam in tempore passionis ostendit, caeteris trepidatione dilapsis. Quod autem navem conscendere discipulos jubet, et ire trans fretum, dum turbas ipse dimittit, et dimissis turbis ascendit in montem, esse  supple, peccata dimittat: dimissoque, vel in coeleste regnum potius admisso, agens Deo patri gratias,  totis saeculi motibus, immundo spiritu adversante, jactantur . Sed quarta vigilia Dominus venit: quarto enim tum ad Ecclesiam vagam et naufragam revertetur. In quarta enim noctis vigilia, totidem sollicitudinis ejus numerus reperitur . Prima enim
Abbreviated transcription (Latin):
gentiuopus facti: Eccum frequenter quaedim sint quac conaepia sensu sermo non
u& inhistamen ipsa sensus sublimitas in grauescit & adreicontem plationẽ prodif¬
ulitite tã ininsibilis negotu obstupescit: acceptis enĩ panibus quinq incae
imndns respexit honorẽ enis aquoerat ipsecomfessus non quod carnalib oculis
intucri patrẽeẽnecesse : sed utqui adessent intellegerenca quo uirtutis
inte accepis s& effectũ: Datdein dediscipulis panes. non quinq mul¬
plicantur in plures. sed fragmentis fragmenta succedunt . & fallunt sẽ ꝑ
nefracta frangentes : Crescit deinde materies. nescio utrum inmensarũ
o aninmanib sumentium. aninore aedentium: Ne mirere fontes
luere in esscuuas cibus &uuis uina diffundi & om̃s mundio pes annuo
pereui sibili inuisibilis molitio & ircanorum cadestium dnis arcanũ negotii p̃ses

Expanded text:
ligentiam opus facti: et cum frequenter quaedam sint quae concepta sensu, sermo non ligentiam opus facti: et cum frequenter quaedam sint quae concepta sensu, sermo non explicet; in his tamen ipsa sensus subtilitas ingravescit, et ad rei contemplationem pro difficultate tam invisibilis negotii obstupescit. Acceptis enim panibus quinque, in coelum Dominus respexit, honorem ejus, a quo erat, ipse confessus: non quod carnalibus oculis contueri Patrem esset necesse; sed ut qui adessent, intelligerent a quo virtutis tantae accepisset effectum. Dat deinde discipulis panes. Non quinque multiplicantur in plures, sed fragmentis fragmenta succedunt, et fallunt semper praefractu frangentes. Crescit deinde materies: nescio utrum in mensarum loco, an in manibus sumentium, an in ore edentium. Ne mirere fontes fluere, inesse uvas vitibus, et uvis vina diffundi, et omnes mundi opes annuo opere visibili invisibilis molitio: et arcanorum coelestium Dominus, arcanum negotii praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
lentudinẽ abundauerunt : dĩ scilic& uerbo ex doctrinalegis ꝓpheccirũq
eniente multitudo satiat᷑ : & reseruata gentium plebi& ae ternicibi mi¬
isterio induo decim apł orum plenitudinẽ copiadiumȩ uirtutis exu¬
eat: Idemautꝰ dentiũ numerus inuenitur qui futurus fueratcreditorum: nĩ
suidibro praxeos continetur. exisrł populi in finitate uirorũ quinq milia
fediderunt Rerũeni ad miratio usque in mensurã causae sub iacentis extenditur:
n stctiq cum piscib: panes saturato populo intantũ de inceps cumulant᷑
ugm̃tum quantus & credentis populi & exem plorum calestigratia apło¬
um numerus destinabatur. ut & msodus numero & numerus modoop¬
impperar& & intrafinessuos ratio condusa ad consequentis ciectus condi¬
onẽ ipsodiuinae uirtutis moderamine contineret᷑: Vincꝰ aut humanĩ intel

Expanded text:
plenitudinem abundaverunt, Dei scilicet 741 verbo ex doctrina legis prophetarumque plenitudinem abundaverunt, Dei scilicet 741 verbo ex doctrina legis prophetarumque veniente, multitudo satiatur: et reservata gentium plebi ex aeterni cibi ministerio, in duodecim apostolorum plenitudinem, copia divinae virtutis exuberat. Idem autem edentium numerus invenitur, qui futurus fuerat crediturorum. Nam sicut libro Praxeos continetur, ex Israel populi infinitate, virorum quinque millia crediderunt . Rerum enim admiratio usque in mensuram causae subjacentis extenditur. Confractique cum piscibus panes, saturato populo, in tantum deinceps cumulantur augmentum, quantus et credentis populi, et explendorum coelesti gratia apostolorum numerus destinabatur: ut et modus numero, et numerus modo obtemperaret; intra fines suos ratio conclusa, ad consequentis effectus conditionem ipso divinae virtutis moderamine contineretur. 12. Cur in coel
Abbreviated transcription (Latin):
isti quinque panes quin que libris legis continebantur: et pisciumdios
it̃ quam ex pane eratiutt : praediccitio aut̃ iohannis & prophectirum inus¬
tute a quaeuittie humanae spẽconfouebant: haecigitur primum quicm
adhucerant a postoli obtulerunt: sed exis eu angeliorum p̃dicatio ꝓphetan¬
tratur Ethisoriginibus deducta in maiorem uirtutis suae ab undantun
crescit: acceptisigitur panibus atquepiscib dñs respex ad cciclum bencdh¬
& fregit patriagen sgnitias. positem porulegis hae prophettrum sem
angelicum cibum uertraccumbere posthaec supra foenũ populus ubito
Nonũ iniruacens sedlegesuf fultus & tc̃ quã terraȩ foeno fructibus open
inisquisq substernitur: dantur quoq apłis panes q̃uiapeo serint diu mȩ gratiae
on ireddendã plebs deinde quinquepanib: &duobus piscib pascit & xpletur:
ufrigmentoi panis &i piscium sceturitatis accũbentib usque induodecĩ cophinorũ

Expanded text:
 sub quinque panibus,, id est, quinque libris legis continebantur, et piscium duor sub quinque panibus,, id est, quinque libris legis continebantur, et piscium duortamquam ex pane erat vita: praedicatio autem Joannis et prophetarum, in virtute aquae, vitae humanae spem confovebat. Haec igitur primum, quia in his adhuc erant, apostoli obtulerunt: sed ex his evangeliorum praedicatio profecta monstratur, et his originibus deducta in majorem virtutis suae abundantiam crescit. et fregit, Patri agens gratias post tempora legis ac prophetarum se in evangelicum cibum verti. Accumbere post haec supra foenum populus jubetur; non jam in terra jacens, sed lege suffultus: et tanquam terrae foeno, fructibus operis sui unusquisque substernitur. Dantur quoque apostolis panes, quia per eos erant divinae gratiae dona reddenda. Plebs deinde quinque panibus et duobus piscibus pascitur et expletur: et fragmenta panis et piscium, saturatis accumbentibus, usque in duodecim cophinorum
Abbreviated transcription (Latin):
langore eius infirmitatem que curat obsesssscilic& mentes & corpora infili¬
litectis ueterno ad intellegentiam nouae p̃dicationis emundat &cũdiscinl
dimititurbas incastella ꝙx ima ademendo s cibos ad monerent : responi:
Non habent necesse ire zostendenscosquibus mederetur uenalis doctrin
cibono egere ñequeneces siuatem haberere gredi adiud eam cibũq mo¬
cariub& qu capostolis utiescudarent : Nũ quidignorabat non esse quo
dccriposs& & huma narũmentium interna conspiciens modum repositiper
a postolo scibi nesciebac sedera tomnis crpicaratio ex plicanda : Nonduem
concessum a postolise rat aduitcie aeternae cibum cccelestem panem pfir
acminis trare quorum responsio ad spiritadis intellegentiae ordinem tn
s ola senĩ sequinque panes & duospisces responderunt habere quia adhiic

Expanded text:
languorem ejus infirmitatemque curat : obsessas scilicet mentes et corpora infidelanguorem ejus infirmitatemque curat : obsessas scilicet mentes et corpora infidelitatis veterno ad intelligentiam novae praedicationis emundat. 10. Legaldimitti turbas in castella proxima ad coemendos cibos admonerent ; respondit: Non habent necesse ire : ostendens eos, quibus mederetur, legalis doctrinae cibo non egere, neque necessitatem habere regredi ad Judaeam cibumque mercari; jubetque apostolis ut eis escam darent. Numquid ignorabat, non esse quod dari posset; et humanarum mentium interna conspiciens, modum repositi penes apostolos cibi nesciebat? Sed erat omnis typica ratio explicanda. Nondum enim concessum apostolis erat, ad vitae aeternae cibum, coelestem panem perficere ac ministrare. Quorum responsio ad spiritalis intelligentiae ordinem tendit. Solos enim se quinque panes et duos pisces responderunt habere : quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
÷. uerum in supenorib: gestaerei ordo ẽ ĩnhis autem nuncspecies causae
nsequentis exponitur glorialegis uolupta sex in fidelitate orttioccu¬
uit: sed populus bonieius quod in legeerat conscius uoluntatis conditionib
nsi necdiquo certepericuli suidolore concedi. scit que ali p̃ceptorum
pa non o portuis se concedere. sed peccatis tãquã sacra mentocoactus
rincipũ ad iacentium metuatque exemplo de prauatus & uictus in lece¬
s uoluptatis &iã maestus obtẽperat: Igitur interreliquadis soluti populi
udi indisco iohannis caput ad fertur: Damnoscilic& legis uoluptas
s ad dixit: finitis igitur legis temporibus & cumiohanne consepultis.
scipulieius resitagestis dnõ nuntiant adeuangeli a scilic& exlege ueni¬
sertũ concedit: relicta quippe conuersitione isrbinuacuadiuine cognitionissa¬

Expanded text:
tati. Verum in superioribus gestae rei ordo est, in his autem nunc species causae tati. Verum in superioribus gestae rei ordo est, in his autem nunc species causae consequentis exponitur. Gloriam legis voluptas ex infidelitate orta occupavit. Sed populus boni ejus quod in lege erat conscius, voluptatis conditionibus non sine aliquo certi periculi sui dolore connivet. Scitque se tali praeceptorum gloria non oportuisse concedere: sed peccatis tamquam sacramento coactus, et principum adjacentium metu atque exemplo depravatus et victus, illecebris voluptatis etiam moestus obtemperat. Igitur inter reliqua dissoluti populi gaudia, in disco Joannis caput affertur ; damno scilicet legis voluptas legis addixit. Finitis igitur legis temporibus, et cum Joanne consepultis, discipuli ejus res ita gestas Domino nuntiant, ad Evangelia scilicet ex lege venisertum concedit : relicta quippe conversatione Israel, in vacua divinae cognitionis pec
Abbreviated transcription (Latin):
sunc parente: obhanc itecq asperae ad monitionis uerittetẽ iohi
nquam lex in carcere continebatur: Dicautẽ natalisidẽ rerũ corporiliũ
udis herodiades filia saltauit: Volupta senm tam quã exin fidelitate
õpomã isrł gaudiatotis in lecebrȩ suaecursibus effe rebatur cuiseomnẽ
ic̃ saramento uenalẽ populus ad dixit: subpeccati senĩ & sdiuo lupttitib:
phelitae uita caeternae munerauendiderunt: haecmatris suaeidẽ insi
litatis instinctu defferrisibi iohannis caput id est gloriam legisorauit quia
incestuosũ isrł auctoritate diuinorũ p̃ceptorum arguebat sed superius
podis significatu sest io hannẽ uelle occidere & metu populi demorari quia
i ꝓphetti habebatur : nuncuero pecita ipsius nece cum p̃sertim religione¬
primenti detineretur. quomodo tristis efficitur contrarium uidelic& est
meum uoluis se nuncnolle & p̃sens molestia anteriori non conuenit uolun¬

Expanded text:
sunt parente. Ob hanc itaque asperae admonitionis veritatem, Joannes sunt parente. Ob hanc itaque asperae admonitionis veritatem, Joannes tamquam lex in carcere continebatur. Die autem natalis, id est, rerum corporalium gaudiis, Herodiadis filia saltavit : voluptas enim tamquam ex infidelitate orta, per omnia Israelis gaudia totis illecebrae suae cursibus efferebatur. Cui se omnem etiam sacramento venalem populus addixit: sub peccatis enim et saeculi voluptatibus, Israelitae vitae aeternae munera vendiddelitatis instinctu, deferri sibi Joannis caput, id est, gloriam legis oravit, quia lex incestuorum Israel, auctoritate divinorum praeceptorum arguebat. Sed superius Herodes significatus est Joannem velle occidere, et metu populi demorari, quia sicut propheta habebatur. Nunc vero expetita ejus nece cum psacramenti detineretur, quomodo tristis efficitur ? Contrarium videlicet est, tunc eum voluisse, nunc nolle: et praesens molestia anteriori non convenit volun
Abbreviated transcription (Latin):
uento & mari quiescente reuocauit: Igtur haec ut cõmemorauimus
sunt : sed his omnibus ꝓsonis effectibus causis numeris. modis adiac&.
sumpsit extrinsecus oma gesserint in exemplum hoc maiore ataopinus
reuerentia sitam diuers arum causarum efficientiam una at quecib
intellegentia consequitur: Sermo igitur ad originem ꝓpositionse¬
dus e : Iohanne s ut frequenter ad monuimus. formã pretulit legis qual
desuero princepsest populi : & populi princeps subiectaesibi uniuersi tats
causam que con plecatur : lobanne sergo herodẽ monebat : ne frecinsu
uxorẽ sibiiunger& : Suntenim atqueerant duo populicircũcision
&gentium : sedisrahelem lex ad monebat neo peragientiũ in fidd¬
temq sibiiungeret: gentib: enĩ socia infidelitas ẽ : quic ipsis ttãqu
culo coniugedi amoris ad nexaẽ : hugit̃ fr̃s ex eodẽ hum ani gene

Expanded text:
vento et mari quiescente revocavit . 6. Igitur haec ut commemoravimus vento et mari quiescente revocavit . 6. Igitur haec ut commemoravimus gesta sunt: sed his omnibus personis, effectibus, causis, numeris modus adjacet, sumpsit, extrinsecus omnia gesserint in exemplum: hoc 739 majore ita opinandi reverentia, si tam diversarum causarum efficientiam una atque eadem intelligentia consequatur. Sermo igitur ad originem propositions. --Joannes, ut frequenter admonuimus, formam praetulit legis: quiades vero princeps est populi: et populi princeps, subjectae sibi universitatis nomen causamque complectitur. Joannes ergo Herodem monebat, ne fratris sui uxorem sibi jungeret . Sunt enim atque erant duo populi, circumcisionis et gentium. Sed Israelem lex admonebat, ne opera gentium infidelitatemque sibi jungeret. Gentium enim socia infidelitas est, quae ipsis tamquam vinculo conjugalis amoris annexa est. Hi igitur fratres ex eodem humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
buemanducanda cõminuit & deditdiscipulis ut offerrent & saturits
mib: supplem̃ta cophinorũ duodecĩ suꝑfuerunt cũ tamen extramu¬
ripuerorumq: numerum quinq miliacui rorum expletaessent.
& discipulos nauicula conscendere & trans fretum pcedere iuba :
saque ipseturba inmonte. orare solus ascendit factoq uespere solus fa
& nauis marimediouento aduersante fluccibus iactabatur. et qur
uigilia dñsuenit supramare ambulans uidentesq turbati sunt & in ane
uisus fantas macredentes damauerunt p̃timore : quibus mox dnil
tus est et constinte seẽ iussit & explurimis petrus res pondens postulaa
uti ad dnm suꝑaquas uenir& : quidenauicula descendens & progressus
quantulum uento inualescenteti mere coepit & mergi: quemad phenl
dñs obiurgat : quurfidei modicesit: Ingressusque nauem tranquilite

Expanded text:
turbae manducanda comminuit, et dedit discipulis ut offerrent: et saturatis turbae manducanda comminuit, et dedit discipulis ut offerrent: et saturatis omnibus supplementa cophinorum duodecim superfuerunt, cum tamen extra mulierum puerorumque numerum, quinque millia virorum expleta essent . 5. Et discipulos naviculam conscendere, et trans fretum praecedere jubet, dimissaque ipse turba in montem orare solus ascendit: factoque vespere solus fuit: et navis mari medio, vento adversante, fluctibus jactabatur. Et quarta vigilia Dominus venit super mare ambulans: videntesque turbati sunt, et inanis visus phantasma credentes, clamaverunt prae timore. Quibus mox Dominus locutus est, et constantes esse jussit. Et ex plurimis Petrus respondens, postulavit uti ad Dominum super aquas veniret. Qui de navicula descendens, et progressus aliquantulum, vento invalescente et timere coepit et mergi. Quem apprehendens Dominus, objurgavit cur fidei modicae sit: ingressusque navem, tranquillitatem
Abbreviated transcription (Latin):
parcha ftcmã iħu &rłq: frequenter monuimus omnẽ diligentiã
ingeliorum lectioni ad hiberi oportere : quia in his quae gesta nar¬
mur subeẽ interioris intellegentiae ratiore pperiatur: hab&
momnium operũ narratio suũ ordinẽ : sed gestorum effeccibus
isie subiacenti species praeformatur ut inherode aciohanne
ellegitur : Na&hero des princepserat populi : & hero dicden uxorẽ
lippi fractrissui in matrimoniũ suum iure potestotis ad sũpserat :
bitiuit. puella matre ad monente disco sibi inferri pcataẽ & herodes
locadeserta secessit & sequentium securbarũ uexatione misertus ẽ
dimittieas in castella ad coemendos cibos a postoli ad monent. & dns
spondit neces sitctem eore uerti ipsas non habere dareq: hiscibũ
epit & solos sequinquepanes & duos pices habere causantur & offerre
icosius sit turbãq: substrato foeno accumbere & oblata benedixit &

Expanded text:
 et reliqua . Frequenter monuimus, omnem diligentiam Evangeliorum lectioni adhiberi oportere: quia in his, quae gesta narrantur, subesse interioris intelligentiae ratio reperiatur. Habet enim omnium operum narratio suum ordinem: sed gestorum effectibus causae subjacentis species praeformatur, ut in Herode ac Joanne intelligitur. Nam et Herodes princeps erat populi, et Herodiadem uxorem Philippi fratris sui in matrimonium suum jure potestatis assumpserat. Et habiti, puella matre admonente disco sibi inferri precata est. Et Heinus in naviculam in loca deserta secessit, et sequentium se turbarum vexationem misertus est, et dimitti eas in castella ad coemendos cibos Apostoli admonent. Et Dominus respondet, necessitatem eo revertendi ipsas non habere, darique his cibum praecipit. Et solos se quinque panes et duos pisces habere causantur. Et offerri sibi eos jussit, turbamque sub strato foeno accumbere. Et oblata benedixit, et
Abbreviated transcription (Latin):
i que ion asuentis defeinentib: proiectus en aui est & deuoratus a cocto
triduum uiuus emissus non retentus a monstro non cibi condicione
itus sed contrahumani corporis naturam integer & in lesus in auras
is uirtute dominicae p̃figurationis euadit hocergo potestatis sucie
um constitu eẽ de monstrat ipseremissionem peccatorum paenitentiã¬

Expanded text:
amque Jonas ventis desaevientibus projectus e navi est, et devoratus a ceto, et post amque Jonas ventis desaevientibus projectus e navi est, et devoratus a ceto, et post triduum vivus emissus, non retentus a monstro, non cibi conditione confectus: sed contra humani corporis naturam integer et illaesus in auras superas virtute dominicae praefigurationis evadit. Hoc ergo potestatis suae signum constitutum 748 esse demonstrat, ipse remissionem peccatorum per poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
inder& & rełq: ad suntpharisciei & sacducaei legis fiducia in solentes
ignantesq: operauirtutum : fidei signum ostendisibi decado praecantur
nilitatem in xp̃o carnis & corporis contuentes doctrinam ex his quae
hommnis habitu gerebat dedignantur accipere : quorum in silentiam
ham n atem inridens. mulia eos denatura caeli conicere solere respon
tum subicundo aut ortuuespere serenum nimbosum ueꝓnuntiant:
uut ignora reeostemporum signa: cumom nis lex & prophetae aduentus
ndicia exoperum quaerer& admiratione significent: ut quẽ ammo
fidem tem pescatis caliuel matutini ueluesperis ruborredder&:
nanifestam temporum cognitionem uirtutum atque o perum
os interra confessionem humilitatis corporeae continer& : dandu
is siome signum huic sed ñs comparat quem ad futurae passiois effectũ
dicaitionem paenitentice ad nineuitts paris pecie praemiserat :¬

Expanded text:
iqua . Adsunt Pharisaei et Sadducaei legis fiducia insolentes dedignantesque opera virtutum fidei, signum ostendi sibi de coelo precantur. Humilitatem in Christo carnis et corporis contuentes, doctrinam ex his quae sub hominis habitu gerebat dedignantur accipere. Quorum insolentiam et inanitatem irridens, multa eos de natura coeli conjicere solere respondit, cum rubicundo aut ortu aut vespere serenum nimbosumve pronutient : porro autem ignorare eos temporum signa , cum omnis lex et prophetae adventus sui indicia ex operum quae gereret admiratione significent: ut quemadmodum fidem tempestatis coeli vel matutini vel vesperis rubor redderet; ita manifestam temporum cognitionem virtutum atque operum ieos intra confessionem humilitatis corporeae contineret, dandum dicens Jona signum: Huic se Dominus comparat, quem ad futurae passionis effectum in praedicationem poenitentiae ad Ninivitas pari specie praemiserat. N
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ passibilem: sumens hanchumanie infidelitati soccasionemopinons
petro insinuauit affectum : denique itapassionem decestatus est utdiure
absit: quo uerborerum detestandarum ex ecratio continetur: sed sciensdis
licae artis instinctum : petro ait : uader& ropostme: idestũtexem ploseu
onis sequatur : incum uero ꝑque opimohaec suggerebatur: conuersus adito
satana scandedũ mihiest: Nnon enim conuenit existimare petrosatanaeno
& offensionem scandedum deputari postilla indultae &beatitudinis d
dñs offensuscum opprobrio nominis fidelitatis istius est detestatus

Expanded text:
erat esse passibilem, sumens hanc humanae infidelitatis occasionem, opinionis istius erat esse passibilem, sumens hanc humanae infidelitatis occasionem, opinionis istius Petro insinuavit affectum. Denique ita passionem detestatus est, ut dixerit, Absit: quo verbo, rerum detestandarum exsecratio continetur. Sed sciens Dominus diabolicae artis instinctum, Petro ait: Vade retro post me: id est, ut exemplo se passionis sequatur. In eum vero per quem opinio haec suggerebatur conversus, adjecit: Satana scandalum mihi es. Non enim convenit existimare, Petro satanae nomen et offensionem scandali deputari post illa indultae et beatitudinis ione Dominus offensus, cum opprobrio nominis, infidelitatis istius est detestatus
Abbreviated transcription (Latin):
ss& bectus hicest utultrahum anosoculos & intendisse &uidisselatudat ẽ :
id quod ex carne & sangui neerea contuens. sed di filium ccuelestis patris
pelatione comspiciens : dignusq iudictus. qui quod inxp̃odie& primus
iaq aedi ficatione illius p&ra quae infernas leges & ttartari poritis & om̃a
ntis dccustradis solueret. Obectus caeli ianitor cuius arbitrio laues
erni aditus traduntur: cuius terrestreiudiciũ p̃diccata auctoritassic
udo : Vc quae interris audigctti sint aut soluta statutieiusdem
ceterum resurrationis testimonium proprium ẽ apłorum : & quia scientum
irepati deindeplura a senioribus plebis & as cribis & principibus sacerdo
sine corpore : corpus aut carnis huius inaecernitate sp̃sdõ nullumeẽuen
ab eo secesserat. quia incredibile satis a postolis uider&ur eum in quodit

Expanded text:
vidisset. Beatus hic est, qui ultra humanos oculos et intendisse et vidisse laudatus est: non vidisset. Beatus hic est, qui ultra humanos oculos et intendisse et vidisse laudatus est: non id quod ex carne et sanguine erat contuens, sed Dei filium coelestis patris revelatione conspiciens; dignusque judicatus, qui quod in Christo Dei essdignaque aedificatione illius petra, quae infernas leges, et tartari portas, et omnia mortis claustra dissolveret! O beatus coeli janitor, cujus arbitrio claves aeterni aditus traduntur, cujus terrestre judicium praejudicata 750 auctoritas sit in coelo: ut quae in terris aut ligata sint aut soluta, statuti ejusdem Caeterum resurrectionis testimonium proprium est apostolorum. Et quia scieire, pati deinde plura a senioribus plebis, et a Scribis et principibus sacerdotum, sine corpore. Corpus autem carnis hujus in aeternitate Spiritus Deo nullum eab eo secesserat, quia incredibile satis apostolis videretur, eum in quo Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mics nciturentãe corpus cacepit . uti cognoscendum est naturam cor
ninri aeternitatis assiamere posseuirtutem. Igi turquia summum in fide
ibonumest ãdiscipulis requirit quem sehomines eẽ dicerent: etadietidomi
silium: haecemm co nfessionis tenenda ratioẽ ut sicut dĩ filium itci& filiũ
innis meminerimus quiccalterum sinced tero nihils peitribuit ad sadutem:
ssentiant quaerit: parusrespondit: Iues xp̃s filius diuiui : Sed p&ruscõn¬
ionem ꝓpositionis expenderctt : dñ senimdixerat. quẽ me homines dicunt
lum bominis etcerte filium hominis contemplatio corporis ꝓferebat:
duddendo que meeẽ dicunt : significauit praeterid quod in seuidebatur eẽ
id sentiendum : Erateni hominis filius: quo digitur de seopinandi iudiciũ
derabat: nom illud arbitramur quod seipsecon fessus est. sed occultũ erat
qo querebatur in quod se credentium fidesdebebat extendere : Et dignũ¬
be confessio p&ri praemium consecuta est: quiadĩ filium in hominem¬

Expanded text:
 nostrae corpus accepit; ita cognoscendum est, naturam corporis nostri aeternitatis assumere posse virtutem. Igitur quia summum in fide ista bonum est; a discipulis requirit quem se homines esse dicerent: et adjecit, hominis filium. Haec enim confessionis tenenda ratio est, ut sicut Dei filium, ita et filium hominis meminerimus: quia alterum sine altero nihil spei tribuit ad salutem. ipsi sentiant quaerit. Petrus respondit: Tu es Christus filius Dei vivi . Sed Petrus conditionem propositionis expenderat. Dominus enim dixerat: Quem me homines esse dicunt, filium hominis? Et certe filium hominis contemplatio corporis praeferebat: sed addendo, quem me esse dicunt, significavit, praeter id quod in se videbatur, esse aliud sentiendum; erat enim hominis filius. Quod igitur de se opinandi judicium desiderabat? Non illud arbitramur, quod de se ipse confessus est: sed occultum erat de quo quaerebatur, in quod se credentium fides debebat extendere. 7. Confessio
Abbreviated transcription (Latin):
nuo cu patuit : hienĩ paitrẽ secunt᷑ : matrẽ amant pximouelle mi
nesciunt : curcm opũ neglegunt : non in solescunt non oderins
non mentiunt᷑ dicti scredunt & quodaiudiunt uerum habent : ethatom
ad fectionum as sum pta nobis & consuecudo & uolunts c̃aelorũ it̃ ꝑinum ps¬
reueraendumigitur ẽ ad simplicitatem in fantium : qui& ineci collocatĩ speciem lo¬

Expanded text:
nuncupavit. Hi enim patrem sequuntur, matrem amant, proximo velle malum nesciunt, curam opum negligunt: non insolescunt, non oderunt, non mentiuntur, dictis credunt, et quod audiunt verum habent. Et haec omnium affectionum assumpta in nobis et consuetudo et voluntas, coelorum iter pRevertendum igitur est ad simplicitatem infantium: quia in ea collocati, speciem hu
Abbreviated transcription (Latin):
atqueideo eodemdemorante nunc in concursugentium & depane causatodi
iunio silentium in croducitur panesigitur septem offeruntur : nullaenmo¬
ge & ꝓphetis gentibussilus sumitur sed ꝑ gratiam sp̃s uiuunt cuius se ptfon
recumbunt : Nulli senim legis operib: fuerantante substrate sed pcau
indefinitus piscium numerus diuersorum donorum &charis matis
titiones ministrationesq significat quibus fidesgentium gratiars
diuersitaite saciatur : Sed quod septem sportae replentur. reduind
& multipli cetta septi formis sp̃s copia indicatur: exuber& fitq saturatis
ditior semp& plenior: quod uero quattuor miliauirorum congregn
in totpartium milicplebs dinumercita satiatur : Quodenim depardi
ad ccudestis cibi donum concursuracent milia creditorum turbatigiturb¬

Expanded text:
: atque ideo eodem demorante, nunc in concursu gentium et de pane causatio, et de : atque ideo eodem demorante, nunc in concursu gentium et de pane causatio, et de jejunio silentium introduciturex lege et prophetis gentibus salus sumitur, sed per gratiam Spiritus vivunt, cujus septiforme, n terram recumbunt; nullis enim legis operibus fuerant ante substratae: sed peccatorum cantur. 747 Indefinitus piscium numerus, diversorum donorum et charismatum partitiones ministrationesque significat: quibus fides gentium gratiarum diversitate satiatur. Sed quod septem sportae replentur; redundans et multiplicata septiformis Spiritus copia indicatur, cui quod largiatur exuberet: fitque saturatis nobis ditior semper et plenior. Quod vero quatuor millia virorum congreganin tot partium millia plebs dinumerata satiatur, quotidem de partibus ad coelestis cibi donum concursura essent millia crediturorum. Turba igitur
Abbreviated transcription (Latin):
emammodum illa iuidaicae credentium congruunt plebi. ittchaec
logentium conparentur qui in consequenda gratia man&: Uenturi¬
ad baptismũ prius conficctur crederes eindifilio & in passione
surectio necius : ethuic professionis sacramento fides redditur:
at queuthanc uerborumsponsionem quaed am rerum ipsarumueritas cons
toto inieiunus passionis dominicae tempore demorantes quad amdn õon¬
sione sociectite iunguntur Igitur siue exsponsionis sicremento siu¬
nio omneillud passionis dominicae cumdñõ agunt tempus: & huius spc eo
itineris fortitudinem panissui uirtute formare: conquerentib discipd
panes inde serto nullciseẽ : ad quiin superioribus exemplum sumpserat nl
possibiledõcẽ sed gestorum causae rationeminterioris intellegentiae mdu
quatus enim aplorum in seduando is: ł ftcuior fuerit beatissimi pculi epistolie

Expanded text:
ut quemadmodum illa Judaicae credentium congruunt plebi, ita haec ut quemadmodum illa Judaicae credentium congruunt plebi, ita haec populo gentium comparenturad baptismum, prius confitentur credere se in Dei filio et in passione ac resurrectione ejus: et huic professionis sacramento fides redditur. Atque ut hanc verborum sponsionem quaedam rerum ipsarum veritas consequatur, toto in jejuniis passionis dominicae tempore demorantes, quadam Domino compassionis societate junguntur. Igitur sive sponsionis sacramento, sive jejunio, omne illud passionis dominicae cum Domino agunt tempus. 9. Apostolorum itineris fortitudinem panis sui virtute firmare: conquerentibus discipulis, panes in deserto nullos esse. Atquin in superioribus exemplum sumpserant, nihil impossibile Deo esse. Sed gestorum causae rationem interioris intelligentiae moliuntur. Quantus enim apostolorum in salvando Israel favor fuerit, beatissimi Pauli epistolae docent
Abbreviated transcription (Latin):
nmaneat: quã dimittere ieiunam nonuult nein inapraein aedia
tat: causant̃ discipuli panes noneẽ tantos quibus expleri saturarique
es cẽ & paucospiscescurbis iubetur interram discumbere &dñs panes & pis
cipiens gratici s egit acfregit & discipulis p̃sticta utofferrent dedit:
itgmenta panum septem paucorumq: piscium explentuirorum
ituormilia : icatm̃ quod replendis septem sportis p̃stitis panis satu
i unius diei ieiunium miserantes quinquer iilicui rorum ad coem̃ dos
remittun castella uoluerunt : nunc to cotriduo cacens: & deinceps focno
nor turba substernitur: haecaccumbit interropllic quinquepanes
rtem offeruntur. illic duopisces. hic indefinitus sub paucitatis cam̃
ficatione numerus est: Illic quinquem ilia uirorum: hic queituor
uoq: copꝰpetentem reiatque causae rationem adferre temptemus

Expanded text:
maneat: quam dimittere jejunam non vult, ne in via prae inedia maneat: quam dimittere jejunam non vult, ne in via prae inedia deficiat. Causantur discipuli panes non esse tantos, quibus expleri saturarique panes esse, et paucos pisces. Turbis jubetur in terram discumbere: et Dominus panes ac pisces accipiens gratias egit, ac fredit, et discipulis praefracta ut offerrent dedit . Sed fragmenta panum septem paucorumque piscium explent virorum quatuor millia ita tamen, quod replendis septem sportis praefractus panis, satucipuli unius diei jejunium miserantes; quinque millia virorum ad coemendos cibos remitti in castella voluerunt: nunc toto triduo tacent. Et deinceps foeno superior turba substernitur: haec accumbit in terra. Illic quinque panes, hic septem offeruntur: illic duo pisces, hic indefinitus, sub paucitatis tamen significatione, numerus est. Illic quinque millia virorum, hic quatuor: Nunc quoque competentem rei atque causae rationem afferre tentemus:
Abbreviated transcription (Latin):
onduis explicans ceteris denceps ce postolorum p̃dicatione salu condis
honor affectus incumdicumulat inuidiam: iuxatt quom plebsge
actipit canũ nomen: sedchan nanec iamipsu ꝑ fidem salua & inero
certa misterii respondit quae demens aexciderint pasci catellos
tet credentes moxut puelle ab omni dommin atto anmundoruim spre
liberabuntur e continuo stati fides sequitur : Nam posi p̃fignta
inchennanea e filia gendum plebemtontinio inmontem ab ias
tio genere morborum a turbis ino offerontor de acredentaibusq
deles aegrotiq utaderent & procidant inseuinture quibus quss
redditur ar que adiseitsdm contuendum lcuidandum comitna
tadñ & facta tractandci sunt ut uideamus insuperiores at quesermo
tanobis intellegitraditus est &iamex consequentibus eius demin¬
gentiae accipiãt auctoritatem : Miseretur turbae dñs quod triduũ

Expanded text:
ortus exspectans, caeteris deinceps Apostolorum praedicatione salvandis. Delatus Israel honor, affectus in eum Dei cumulat invidiam: juxta quem plebs gentium accepit canum nomen. Sed Chananaea jam ipsa per fidem salva, et interioris certa mysterii, respondit micis, quae de mensa exciderint, pasci catellos,ita credentes, mox ut puella, ab omni dominatu immundorum spirituum liberabuntur. Et continuo facti fides sequitur. Nam post praefiguratam in Chananaeae filia gentium plebem, continuo in monte obsessi vario genere morborum a turbis Domino offeruntur , id est, a credentibus infideles aegrotique ut adorent et procidant instruuntur: quibusque salus redditur, atque ad sentiendum, contuendum, laudandum, comitan et dicta Domini et facta tractanda sunt: ut videamus an superior res atque sermo ita, ut a nobis intelligi traditus est, etiam ex consequentibus ejusdem intelligentiae accipiat auctoritatem. Miseretur turbae Dominus, quod triduo secum