comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de sifedatiuã pene et ip̃i orateri
subient omĩa. Nichil em̃ nõ in hoci
cadit. Quesitum a paucissimis. et
de instriniento est/. Instrumẽtum
uoto sine quo forari mate᷑. et in
id qd belimꝰ effici opus non possiq.
Serum ħego nõ artem credo egere
sed artifitem. Meq enĩ stiã desidat᷑
intrumentũ q̃ potest ẽẽ cq̃sũmata
etiam si uichis faciat. S ille opifex
ut cesator cesum et pitor peni cessã.
Itaq hetiin eum locum quo de ora¬
tore dicturi sumꝰ diffexanniss.¬

Expanded text:
demonstrativam, paene et ipse oratori subiecit omnia; nihil enim non in haec cadit. quaesitum a paucissimis et de instrumento est. instrumentum voco, sine quo formari materia in id quod velimus effici opus non possit. verum hoc ego non artem credo egere sed artifice. neque enim scientia desiderat instrumentum, quae potest esse consummata, etiamsi nihil faciat, sed ille artifex, ut caelator caelum et pictor penicilla. itaque haec in eum locum, quo de oratore dicturi sumus, differamus
Abbreviated transcription (Latin):
Dĩm̃ ig arciũ ꝑitus exͭ orator
⁊ de omib ei dicend ẽ. pessem h.
ciceronis respondere uerbis apd̾
eẽ poterit om̃ilaude cumulatus
orator.nͥ. erit oĩ reꝵ magnaꝵ
atq artium stĩam consecutꝰ. Sed
michi satis est eius eẽ oratorem
Rei de qua dicet non instium. Neq
eñ omẽs cãs nouit et deb de
onñb posse dicere. De quib ꝯͦ. diti
De quib didicit. Simłr de artib
qͦ de quib dicend̃ erit Interim
Sistet. et de quib didicerit. Dicet.
Quid g ͦ non faber/ aut de fabrica
melius auti de musice musicus:
si nestiat erator quid sit de qͦ. q̃rat᷑.
płanẽ melius. Nam et litigator Ru¬
stitus Illuteratusq de causa sua
reliꝰ ꝙͣ orator qui nestiet quid in
lite sit. s accepta a iusico. a fabro
sint alitugatore meliꝰ orator ꝙͣ
sp̃e qui docuit. Serum et fabertũ
d fabrica. etimusicus cũ de nnisita.
⁊ quid ꝯfromatiõem desideranep᷑
Sicet. nonerit quid orator s fariet¬

Expanded text:
itur artium peritus erit orator, si de omnibus ei dicendum est. possem hic Ciceronis respondere verbis, apud esse poterit omni laude cumulatus orator, nisi erit omnium rerum magnarum atque artium scientiam consecutus; sed mihi satis est eius esse oratorenon inscium. neque enim omnes causas novit, et debet posse de omnibus dicere. de quibus ergo dicet? de quibus didicit. similiter de artibus quoque, de quibus dicendum erit, interim discet; et de quibus didicerit dicet. quid ergo? non faber de fabrica melius aut de musice musicus? si nesciat orator, quid sit, de quo quaeratur, plane melius. nam et litigator rusticus illitteratusque de causa sua melius, quam orator, qui nesciet quid in lite sit; sed accepta a musico, a fabro, sicut a litigatore melius orator quam ipse qui docuerit. verum et faber, cum de fabrica, et musicus, cum de musica, si quid confirmationem desideraverit, dicet. non quid
Abbreviated transcription (Latin):
utisnedicus. Anhinõi res neq in
Laudem. meq in desibexatiõem. neq
iiudiciũ ueninĩt: Er go cũ defaciᵈͦ
portu hostiensi deliba̾tum est. non
opus erat. rõne architettoꝵ. li¬
uores es tumores in corꝑe crudita¬
tio. an uenͣ signa sint nõ tractati
orator: At est id ex rõne medicine.
Erica mẽsuras et mios cũ bersabi¬
mur. dicamꝰ has geomete ẽẽ ꝑtes.
uẽnire in officiũ oratoris. Cid si nõ
actidet. nõ exũt ei subiecta. Ita sic
dẽ omẽs res addicend̃ ei subi̾tas.
Quodquid ꝓbat etꝭ smo cõmunis.
Nam cũ ałiquid de quo ditamꝰ acr¬
de Re uellet hermagoras dicẽdo
materiam ẽẽ in causa et ĩ qño¬
nib omẽs res subiettas erat com¬
plexus. S qtiones si negat ad
Rethoricen ꝑtine dissentit a nob̃.
Si aũt ad Rethoricen ꝑtinẽti. ad ħ¬

Expanded text:
odi res neque in laudem neque in deliberationem neque in iudicium veniunt? ergo cum de faciendo portu Ostiensi deliberatum est, non opus erat ratione architectorum. livores et tumores in corpore cruditatis an veneni signa sint, non tractat orator? at est id ex ratione medicinae. circa mensuras et numeros non versabitur? dicamus has geometriae esse partes. venire in officium oratoris; quod si non accidet, non erunt ei subiecta. ita sic sse omnes res ad dicendum ei subiectas; quod quidem probat etiam sermo communis. nam cum aliquid, de quo dicamus, acde re vellet. Hermagoras quoque, dicendo materiam esse in causa et in quaestionibus, omnes res subiectas erat complexus. sed quaestiones si negat ad rhetoricen pertinere, dissentit a nobis; si autem ad rhetoricen pertinent, ab
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc aut̃ quã nos materiam
uotamꝰ. id est res subiettas. qͥd̾
modo infinita mõ nõ ꝓpria
materiadicepet cũ ꝯuib mͥ.
mĩma pugna est/ Nainde om̃i
materia dice̾ eam fatent᷑. ꝓp̾am
hr̃e matexiam. qr multi płicẽ
hanqnegant. Sz neq infinita
est. etiam si est multipł. Et a ͤ
quoq artes mĩores hñt ml̃ti ͤ ͫ
materiam. Selut architettonice.
Namq ea in omib que sũt edi¬
ficio utilia uersatun et celatura
q̃ auro. argento. exe ferro/ oꝑa
efficit. Nam sculptura etꝭ ligͫ
ebur.marmor. uitrũ. gẽmas.
p̾terea q̃ supͣdixi complectitur.
Neq ꝓtinꝰ nõ esti materia Re¬
thorices. sisin ead uersat᷑. ⁊ aliꝰ¬

Expanded text:
hanc autem, quam nos materiam vocamus, id est res subiectas, quidam modo infinitam modo non propriam materia diceret, cum quibus mihi minima pugna est. nam de omni materia dicere eam fatentur; propriam habere materiam, quia multiplicem habeat, negant. sed neque infinita est, etiamsi est multiplex; et aliae quoque artes minores habent multiplicem materiam, velut architectonice, namque ea in omnibus, quae sunt aedificio utilia, versatur, et caelatura, quae auro, argento, aere, ferro opera efficit. nam sculptura etiam lignum, ebur, marmor, vitrum, gemmas praeter ea quae supra dixi complectitur. neque protinus non est materia rhetorices, si in eadem versatur et ali
Abbreviated transcription (Latin):
eilitilro nõ tam demõstrationis
uimi hr̃e ꝙͣ ostentatioĩs uidet᷑. Et
ferre. Nani ut ꝯtinet laudatiuũ
in se genꝰ. ita nõ intͣ. hoc solum
consistit. An quisꝙͣ negaint pane¬
for̃am suadendi hñt. et plerũq
de utilitatib ꝯͣti eloquũt᷑ ut cãro
quid̃ gña. tria sint. Sz ea tum in
negociiss tum ĩostenta ⁿ . põĩta.
nisi ex forte nõ .. exgco mutates
demõstr atiuũ uocant. Cerum id
sequũtur qd laus ac uituꝑatio
qͣle sit quidqz demõstrat. Alt̾mn
est deliba̾tinũ. tertiũ iudiciale.
Cetere spẽs in hec tͥa incident
genera. Neci ĩueiẽtur ex eis ulla
in qͣ. nõ laudare ac uituꝑare.
suadere/ ãt dissuade̾ intendẽ qͥd
minuere. cõcitandis. ꝯponẽdis.¬
ue affectib. aĩos audiẽtiũ singe̾.
Ne hũs qͥd accesserim qͥ. laudati¬
uam materiã hõestoꝵ. deliberaͫ
putãt. celeri magis ac rotunda
usi distbutiõe ꝙͣ uera. Stant enĩ
quod ͦ mutuis auxiliis omĩa.
nam et in laude iusti᷑ utilitas¬

Expanded text:
strationis vim habere quam ostentationis videtur et ferre; nam ut continet laudativum in se genus, ita non intra hoc solum consistit. an quisquam negaverit Paneformam suadendi habent et plerumque de utilitatibus Graeciae loquuntur; ut causarum quidem genera tria sint, sed ea tum in negotiis tum in ostentatione posita. nisi forte non ex Graeco mutuatantes demonstrativum vocant, uerum id sequuntur, quod laus ac uituperatio quale sit quidque demonstrat. alterum est deliberativum, tertium iudiciale. ceterae species in haec tria incident genera, nec invenietur ex his ulla, in qua non laudare ac vituperare, suadere ac dissuadere, intendere quid minuere, concitandis componendisve adfectibus animos audientium fingere. ne iis quidem accesserim, qui laudativam materiam honestorum, deliberatiuam ontineri putant, celeri magis ac rotunda usi distributione quam vera. stant enim quodaminodo nuituis auxiliis omnia. nam et in laude iustitia utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
nem dixerit r assus. Est em̃ elo-¬
quentia una qued de sumis uir ᵇ
et ip̃e cicero sua ꝑsona cũ ad brutũ
in epłis tum alno etiam locis uiiᵗͭ ͤ
eam appellet. At ꝓhemiũ aliqnͣ. at
narrationẽ dicit. In ahis homo
et argumẽta sicut nichilsit ĩhus
Requirend. Nam et latro pugnas
acriter unrtꝰ tñ eriti fortitudo. et
tormenta sine gemitu feret mals
serinus. tollerancia tñ dolorio
laude sua nõ carebit. Multa fiñt
ead s aliter. Sufficiãt ig᷑.ħ. qr¬
qua in sentencia ponit᷑ ap̃. p̃łonẽ
gorgias. Quesi ita accipit᷑. it
sermo qͣcũq de Re cõpõnꝰ dicat:
or̃o. nõ materia s opus est. ut
statuarii statua namet or̃o effu
arte sicut statua ¶ nõ hat appelia
uerba ip̃a sigͥficari putsimꝰ inth
het sine rexũ sbã faciũt quidem

Expanded text:
nem dixerit Crassus: est enim elonem dixerit Crassus: est enim eloquentia una quaedam de summis virtutibus, et ipse Cicero sua persona cum ad Brutum in epistulis, tum aliis etiam locis virtutem eam appellet? at prooemium aliquando ac narrationem dicet malus homo et argumenta, sic ut nihil sit in iis requirendum. nam et latro pugnabit acriter, virtus tamen erit fortitudo; et tormenta sine gemitu feret malus servus, tolerantia tamen doloris laude sua non carebit. multa fiunt eadem sed aliter. sufficiant igitur hqua in sententia ponitur apud Platonem Gorgias. quae si ita accipitur, ut sermo quacunque de re compositus dicatur oratio, non materia sed opus est, ut statuarii statua; nam et oratio efficitur arte sicut statua. sin hac appellatione verba ipsa significari putamus, nihil haec sine rerum substantia faciunt. quidam
Abbreviated transcription (Latin):
z enon adeo cõniuxiti. ut hãt ꝯpͤs¬
se in pugnũ manꝰ. Ilłam expli¬
ate diceret similẽ etiã dipputato
uirtus erit/. Adeo de hat q̃ specõsior
atq aꝑtior tanto est. nichil du¬
bitabit᷑. S pleniꝰ ħ idem atq
aptius intueri ex ip̃is oꝑibus
uoso. Nam quidorator ĩ laudãdo
faciet .n. hõestoꝵ. ac tuzpiũ pitꝰ:
auti in suadendo .nͥ. utit̾itatẽ per¬
specta: at̃ in iudiciis si iusti . sit
ignarꝰͥ Quid nõ fortitudinem
postulat res ead. cũ sepe ꝯtͣ. t̾bu¬
lentas pp̃łi minas. sepe cũ picu¬
losa potentum effensa. nõnũꝙͣ. ut
in iudicio miloniano int̾ cͥcũfu¬
sa milctum arma dicendũ sit ut̃
s birtus non est. ne ꝑfecta quid
est uirtus qͣ. pͥstat cetera. sł pla̾q.
rit ĩ leone impetꝰ. In eqͦ. ueloci ͭ
hoĩem porro Ratiõe atq oratiõe
excellere cetĩs certum est. cur nõ
tam in eloquẽcia ꝙͣ in or̃oe uirtutẽ
eiꝰ ẽẽ credamꝰ Retteq ħ ap̃. cicero¬

Expanded text:
 adeo coniunxit, ut hanc compressae in pugnum manus, illam explicatae diceret similem, etiam disputatrix virtus erit. adeo de hac, quae speciosior atque apertior tanto est, nihil dubitabitur. sed plenius hoc idem atque apertius intueri ex ipsis operibus volo. nam quid orator in laudando faciet nisi honestorum et turpium peritus? aut in suadendo nisi utilitate perspecta? aut in iudiciis, si iustitiae sit ignarus? quid ? non fortitudinem postulat res eadem, cum saepe contra turbulentas populi minas, saepe cum periculosa potentium offensa, nonnunquam, ut iudicio Miloniano, inter circumfusa militum arma dicendum sit; ut, si virtus non est, ne perfecta quidem est virtus, qua praestat cetera vel pleraque, ut in leone impetus, in equo velocitas, hominem porro ratione atque oratione excellere ceteris certum est: cur non tam in eloquentia quam in ratione virtutem eius esse credamus, recteque hoc apud Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
Iuictatio. q̃ nichil sane neqz boni
neq malihẽat. s uanũ laborem.
qͣlis illius fuit qui grana ciceris
exppatio distante missa iacum
ꝯtimio et siue frustratiõe ĩserebat :
Quẽ cũ ppͨtass alexander. donasse
pͥmiũ fuit illo oꝑe dignissimũ. his
ego comꝑandos existimo. qui In
declamatioĩb qͣs ẽẽ ueritati dissi¬
mmilimas uolũt. etatẽ młto studio
ac labore ꝯsumũt. Serum hͨ. quã
instituere conami᷑. et cuiꝰ ygine
aĩo ꝯcepimꝰ/ q̃ bono uiro cõuenit.

Expanded text:
imitatio, quae nihil sane neque boni neque mali habeat, sed vanum laborem, qualis illius fuit, qui grana ciceris ex spatio distanti missa in acum continuo et sine frustratione inserebat, quem cum spectasset Alexander, donasse praemium fuit illo opere dignissimum. his ego comparandos existimo, qui in declamationibus, quas esse veritati dissimillimas volunt, aetatem multo studio ac labore consumunt. verum haec, quam instituere conamur et cuius imaginem animo concepimus, quae bono viro conve
Abbreviated transcription (Latin):
faciendis uirtutis esti. que pars
eiꝰ prudencia uocat᷑. ead ĩditẽdis.
ac nõ dicendis exit. Et si uirtutes
sũt ad qͣs nobis etiam añꝙͣ do¬
terem᷑. Iicia qued aci semina st̃
concessa natura Ut ad iusticiam cuis
Rusticis qͦ ac barbaris apparet aͥ qua
ymago. nos certe sic ẽẽ ab inicio
for̃atos. ut possemꝰ orare pro bonis.
etiam si nõ perfecte. tñ ut messẽt
q̃d ut dixi semina eiꝰ facultatis
maĩfestum est. Non ead aut̃ huis
Remote. Itaq cũ duo sint genera
oronig̃. altera ꝑpetua q̃ retho ͭ ͤ¬

Expanded text:
 quae pars eius prudentia vocatur, eadem in dicendis ac non dicendis erit. et si virtutes sunt, ad quas nobis etiam ante quam doceremur initia quaedam ac semina sunt concessa natura, ut ad iustitiam, cuius rusticis quoque ac barbaris apparet aliqua imago, nos certe sic esse ab initio formatos, ut possemus orare pro nobis, etiamsi non perfecte, tamen ut inessent quaedam ut dixi semina eius facultatis, manifestum est. non eadem autem naremotae. itaque cum duo sint genera orationis, altera perpetua, quae
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd in studiis dicendi plib
exertueꝵ᷑. et exercẽt. Aut millã
multos em̃ uideo sine rõne sine
krĩs. q. uel impudentia. uel fames
Suxit Ruentes. ãt malam qͣi artẽ
et fuisse multos et ẽẽ nõnullos ex¬
istimo qui facultatẽ dicendi ad hõm

Expanded text:
illud, quod in studiis dicendi plerique exercuerunt et exercent, aut nullam multos enim video sine ratione, sine litteris, qua vel impudentia vel fames duxit, ruentes aut malam quasi artem, et fuisse multos et esse nonnullos existimo, qui facultatem dicendi ad hom
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t. Pli̾mũ tñ referre arbitror.
si parti utrilib omo alta̾m detra¬
has. natura etiam sine doctrina
multũ ualebit. doct̾na nulla eẽ
sine natura potit. Sin ep pari
coeant in mediocͥu qd utriusq
momiẽtum. Consũmatos autẽ
plus dott̾ne de bere ꝙͣ nature pu
tabo. Sicut ⁊re nullam fertisi ͭ ͤ
etexra uberi unle a̾quid et nulło
colente ad nastetur. At in solo se¬
cundo plus cultor ꝙͣ ip̃a per se
bonitas soli efficiet. Et si prixi¬
teles signũ aliqd ex molari lapi¬
de conãtꝰ eẽt exculpe parũ mar¬
mor mallem Rude. At si ulud
idem artifex expolisset plus in
manib fuiss ꝙͣ ĩ marinore. deĩq
natura materia doct̾ne est. Hec
fingit . Illa fingit᷑. Nichil ars
sine materia. materie etꝭ sine
arte p̾ciũ est. drs sũmalmateͣ
lla qtĩo est maior ex me¬
¶dus artil. q̃ neq landari
secus scdm̃ mexores utenciũfiũt

Expanded text:
plurimum tamen referre arbitror, si parti utrilibet omnino alteram detrahas, natura etiam sine doctrina multum valebit, doctrina nulla esse sine natura poterit. sin ex pari coeant, in mediocribus quidem utrisque momentum, consummatos autem plus doctrinae debere am fertilitatem e terra uberi utile aliquid etiam nullo colente nascetur, at in solo fecundo plus cultor quam ipsa per se bonitas soli efficiet. et , si Praxiteles signum aliquod ex molari lapide conatus esset exsculpere, Parium marmor mallem rude; at si illud idem artifex expolisset, plus in manibus fuisset quam in marmore. denique natura materia doctrinae est; haec fingit, illa fingitur. nihil ars sine materia, materiae etiam sine arte pretium est, ars summa materia quaestio est maior, ex mediis artibus, quae neque laudari secus secundum mores utentium fi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam falsa deffendat. Pomĩtur
hee qͦ in stdõ ciceronis de oratore
libro ꝯtradues. Artem earo rers
ẽẽ que stiant᷑. oratoris om̃e ac¬
tionẽ opĩone nõ stiã cõtineri.
qr et aput eos dicat q̃ nestiãt.
et ipẽdicat aliqñ qd nestiat.
Exhuis altm̃ id est an stiat iudex
de quo dicat᷑ nchil ad oratoris
artem. altĩ Rndend. Ars earũ
reꝵ est q̃ scunt᷑᷑ Rethoͬ. ars est
beneditendi. Bene aut̃ dicere
sc̃it orator sz nestit an uerum sit
quod dicit. Nehii quid̃ qͥ ignẽ aut
aquam/ ãt qͣtuor elemẽta aut
corꝑa insecabilia ẽẽ. ex quib Res
omines micũ duxerit tradũt nͨ.
qui interualla syderũ / et mẽsuras
solis ac t̾re colligũt distiplinã
tm̃ suã artem uocãt. Ed si ratio
efficit. ut hoc nõ opinari s ꝓpr̃
uim ꝓbationũ stire uideantir. uid
ratis idem p̾stare oratori p̃t San
cansa uera sit. nestit/. Nec meditꝰ
quid an dolorem capitis hẽat qͥ.

Expanded text:
etiam falsa defendat. ponuntur etiam falsa defendat. ponuntur hae quoque in secundo Ciceronis de Oratore libro contradictiones: artem earum rerum esse, quae sciantur; oratoris omnem actionem opinione, non scientia contineri, quia et apud eos dicat, qui nesciant, et ipse dicat aliquando, quod nesciat. ex his alterum, id est, an sciat index, de quo dicatur, nihil ad oratoris artem; alteri respondendum, Ars earum rerum est, quae sciuntur. rhetorice ars est bene dicendi, bene autem dicere scit orator. sed nescit, an verum sit quod dicit. ne hi quidem, qui ignem aut aquam aut quattuor elementa aut corpora insecabilia esse, ex quibus res omnes initium duxerint, tradunt, nec qui intervalla siderum et mensuras solis ac terrae colligunt; disciplinam tamen suam artem vocant. quodsi ratio efficit, ut haec non opinari sed propter vim probationum scire videantur, eadem ratio idem praestare oratori potest. sed an causa vera sit, nescit. ne medicus quidem, an dolorem capitis habeat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ħ aduersus eos qͦ frust. excogita¬
ta qui malis morib nom ora¬
torie indulgent. Nam Rethoͭ ᵉ.
nõ est ꝯͣria sͥ. Causa enĩ cũ causa
nõ illa secũ ip̃a ꝯponit᷑. Nec si
pugnẽt int̾ se qui de eadidicerpͭ
Idcirco ars q̃ utriq tradita ẽ nõ
erit. Alioquin n . armoꝵ qr sepe
gladiatores sus eod̾ magr̃o eru¬
diti it se ꝯponũt᷑: nec guber¬
nandi qr naualib p̾ls guber¬
nator est gubernatori aduersꝰ.
tore contendit. Item nõ euert̃it
opꝰ rethoͭ. quod efficit. neq em̃
poĩtum a se argumẽtũ soluit ot¬
ator. s ne Rethorite qͥd̾ qr apͭͥ eos
qui in ꝑsuadendo fine putãt. At
si quis riti dixi casus duos ĩt sẽ
bonos uires cõposint. uisimilia
q̃runt᷑. Non aut̃ si quid 3. alto
credibiliꝰ/ id ei ꝯtrariũ est quod
fuit credibile. Nami ut candido
candidiꝰ. et dulci duleiꝰ non est
Dicendis ꝯtͣria s que in q̃q cã
dicenda sunt. Non semꝑ aut enã
 aliqñ exigit coĩs utilitas. Ut

Expanded text:
haec adversus eos quoque frustra excogitata, qui malis moribus nomen oratoris indulgent. nam rhetorice non est contraria sibi. causa enim cum causa, non illa secum ipsa componitur. nec , si pugnent inter se, qui idem didicerunt, idcirco ars, quae utrique tradita est, non erit; alioqui nec armorum, quia saepe gladiatores sub eodem magistro eruditi inter se componuntur; nec gubernandi, quia navalibus proeliis gubernator est gubernatori adversus; tore contendit. item non evertit opus rhetorice, quod efficit. neque enim positum a se argumentum solvit orator sed ne rhetorice quidem, quia apud eos, qui in persuadendo finem putant, aut si quis ut dixi casus duos inter se bonos viros composuerit, verisimilia quaerentur; non autem, si quid est altero credibilius, id ei contrarium est, quod fuit credibile. nam ut candido candidius et dulci dulcius non estdicendis contraria, sed quae in quaque causa dicenda sunt. non semper autem esed aliquando exigit communis utilitas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ueat qͦꝵ nent ͫ est t̾pe cũ exbõa
rõne ꝓficistit᷑. ideoq nec uicium.
Nami et mandatiũ dic̾e̾ etꝭ sapiẽti
aliqñ ꝯcessuiẽ. et affeitꝰ si alit.
ad equitatẽ ꝑduci iudex nõ potĩt.
nitĩo mouebit orator. Imꝑiti
enĩ iudicãt. et qui freꝙͣnter in ł
ip̃m fallendi sunt ne errẽt. Nã
si mͥ. sapientes iudices dentur.
sapienciũ ꝯtiones atq õe ꝯsiliũ.
nichil midia ualeat. nichl gr̃a.
n ͤ opimo p̾sumpta. falsiq t̾estes.
ꝑ quã sit exignus eloquenͤ lotꝰ
et ꝓpe in sola delecta  ͤ poãt᷑. Sin
et audienciũ mobiles aĩmi ⁊ tot
malis obnoxia ueritas / arte pu¬
gnand est. et adhibenda q̃ ꝓsunt.
Neq enĩ qui r̾ta uia depulsus .
Reduci ad eã .nͣ. alio flexu potet.
Plurima uero ex eo ꝯtra rethoritẽ
cauillatio est. ꝙ ex utraq cause
parte dicatur. iñ ħ nuilłã esse
artem cõtͣriam s. Rethoriten
ẽẽ ꝯͣriam sͥ. Nullam artẽ desti¬

Expanded text:
veat. quorum neutrum est turpe, cum ex bona veat. quorum neutrum est turpe, cum ex bona ratione proficiscitur, ideoque nec vitium. nam et mendacium dicere etiam sapienti aliquando concessum est, et adfectus, si aliter ad aequitatem perduci iudex non poterit, necessario movebit orator. imperiti enim iudicant et qui frequenter in hoc ipsum fallendi sint, ne errent. nam , si mihi sapientes iudices dentur, sapientium contiones atque omne consilium, nihil invidia valeat, nihil gratia, nihil opinio praesumpta falsique testes: perquam sit exiguus eloquentiae locus et prope in sola delectatione ponatur. sin et audientium mobiles animi et tot malis obnoxia veritas, arte pugnandum est et adhibenda quae prosunt. neque enim, qui recta via depulsus est, reduci ad eam nisi alio flexu potest. plurima vero ex eo contra rhetoricen cavillatio est, quod ex utraque causae parte dicatur. inde haec: nullam esse artem contrariam sibi, rhetoricen esse contrariam sibi; nullam artem dest
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ em̃ bñdicet. Firmũ autẽ
hoc quod oppõit᷑: adu̾sus eos for¬
tasse siti qͥ ꝓsuadẽ finẽ putaneꝵ ͭ
noster orator/ arsq a nobis fita
nõ sũt poĩta in euẽtu. Tendit qͥd̾
ad uictoriam qͥ. dicit/ q cũ bene
dixit. etiam si nõ uintat. id qd̾
ar̃te ꝯtinet᷑. effent. Nam ⁊ guber¬
natoruult salua naue in portũ
ꝑuenire. sicñ tempestate fuerit
arreptꝰ/ nõ ĩo minꝰ erit gub̾nator
Dicetq notũ illud dũ clanũ t̾tũ
teneam et medit ꝰ sanitatẽ egri
petit. si tñ aut ualitudĩs ui. aut
itẽpancia egri. alioue quo casu
sũma nõ ꝯtigit/dum ip̃e omĩa
stdm̃ rõem fecerit meditine
sine nõ excidet. Ita oratori bene
dixisse finis est. Nain est ars ea
ut post paulum clariꝰ ostendemꝰ
in actu poĩta. nõ in effectu. Ita
bire qñ sint finẽ ꝯsecute. Rethoͤͫ
nestire. Nanise quisq undice intel¬
liget. Uti etiam uituis Rethoricen
quod nulla ars faciat ^cͥminãtur.
qr et falsum dicat. et affectꝰ mo¬

Expanded text:
semper enim bene dicet. firmum autem hoc, quod opponitur, adversus eos fortasse sit, qui persuadere finem putaverunt. noster orator arsque a nobis finita non sunt posita in eventu. tendit quidem ad victoriam qui dicit; sed cum bene dixit, earte continetur effecit. nam et gubernator vult salva nave in portum pervenire; si tamen tempestate fuerit abreptus, non ideo minus erit gubernator dicetque notum illud, dum clavum rectum teneam. et medicus sanitatem aegri petit; si tamen aut valetudinis vi aut intemperantia aegri aliove quo casu summa non contingit, dum ipse omnia secundum rationem fecerit, medicinae fine non excidet. ita oratori bene dixisse finis est. nam est ars ea, ut post paulum clarius ostendemus, in actu posita non in effectu. ita ire quando sint finem consecutae, rhetoricen nescire. nam se quisque bene dicere intelligit. uti etiam vitiis rhetoricen, quod ars nulla faciat, criminantur, quia et falsum dicat et adfectus mo
Abbreviated transcription (Latin):
per se inspettiõe ẽẽ contẽta. Exit enĩ
Rethorice in oratore etiã tacẽte. Et
si ag̾e desierit. uel ꝓpoĩto. ueł ãquo
cau impoditꝰ. nõ magis desinet
ẽẽ orator ꝙͣ medicꝰ qui finem¬
curandi fecerit. Nam ẽ aͥquis ac
nestio an maximꝰ etiã ex sec̾tis
studiis fructus. ac tũ pira uo¬
Recesserᷝ et ꝯtemplatiõe sui
srũt. S effectine qͣ aͥquid sile
siptis or̃onib uel historus qd
ip̃m opus in parte oratoria mito
ponimꝰ. ꝯsequet᷑. Si tñuna ex
trib artib hñda sit. qr maximꝰ
enis usus actu ꝯtinet᷑: atqͣr est
in eos freꝙͣtissima. dicat᷑. actiua
uel admĩstratina. Nam et ħ eis
natura plus ad eloquentiã
conferat. an doctͥna. cid ad ꝓpo ͫ¬

Expanded text:
per se inspectione esse contenta. erit enim rhetorice in oratore etiam tacente, et si desierit agere vel proposito vel aliquo casu impeditus, non magis desinet esse orator quam medicus, qui curandi fecerit finem. nam est aliquis, ac nescio an maximus, etiam ex secretis studiis fructus ac tum pura vorecesserunt et contemplatione sui fruuntur. sed effectivae quoque aliquid simile scriptis orationibus vel historiis, quod ipsum opus in parte oratoria merito ponimus, consequetur. si tamen una ex tribus artibus habenda sit, quia maxime eius usus actu continetur atque est in eo frequentissima, dicatur activa vel administrativa, nam et hoc eiusdem naturane plus ad eloquentiam conferat an doctrina. quod ad p
Abbreviated transcription (Latin):
eti ut alii uideat᷑. effice̾. Nam et
impator falsis uti᷑ sepe. ut han¬
nibal cũ intlusus afabio sarmẽtꝭ
cͥtũ corma boum deligatis intẽ¬
sisq per nottem in adu̾sos mon¬
tes agens armenta spẽm hosti
abeinitis exercitꝰ dedit. S Illum
fefellit. pp̃e quid uerũ eẽt non
ignorauit. Neci uero theopompꝰ
sacedemoniꝰ. eũ ꝑmuntato cum
uxore hĩtu e custodia ut mulier
euasit. flam de se opĩonẽ habuit:
s custodib p̾buit. Item orator
eoq se ꝓuerobti. Non gͦ. falsam
h ip̃e opionẽ. s fallit aliũ. N ͨ
cicero cũ se tenebras effudisse iu¬

Expanded text:
et, ut alii videatur, efficere. nam et imperator falsis utitur saepe, ut Hannibal, cum inclusus a Fabio, sarmentis circum cornua boum deligatis incensisque, per noctem in adversos montes agens armenta speciem hosti abeuntis exercitus dedit, sed illum fefellit, ipse, quid verum esset, non ignoravit. nec vero Theopompus Lacedaemonius, cum permutato cum uxore habitu e custodia ut mulier evasit, falsam de se opinionem habuit, sed custodibus praebuit. item orator, eoque se pro vero uti; non ergo falsam habet ipse opinionem, sed fallit alium. nec Cicero, cum se tenebras offudisse iu
Abbreviated transcription (Latin):
Sicũt hͥ. accipi uolũt uirũ bo ͫ
Quare ig̾. oratorẽ quẽ a bono
uiro nõ separo in ead mate usaiꝰ.
mirer cũ p̾sertim pͥmo lib ͦ iam
ostendexim phlõs omissam hãt
al oratorib partem occupasse. q̃
Rethorices ꝓpͥa semꝑ fuisset. ut
illi potiꝰ n nõa mate  uersent᷑.
Demq cũ sit dyaletites mate᷑
De reb subiectis disputare. sit
aũt dyaletite or̃o cõcisa / cur nõ

Expanded text:
icunt, hoc accipi volunt virum bonum. quare igitur oratorem, quem a bono viro non separo, in eadem materia versari mirer? cum praesertim primo libro iam ostenderim, philosophos omissam hanc ab oratoribus partem occupasse, quae rhetorices propria semper fuisset, ut illi potius in nostra materia versentur. denique cum sit dialectices materia de rebus subiectis disputare, sit autem dialectice oratio concisa, cur non
Abbreviated transcription (Latin):
ducta. Itaq potentissimis eoꝵ
br̃ter occurram ne ĩ infinitũ
qño euaget᷑. porima hue argu¬
mẽtatio ex materia est. Dẽs
enĩ artes aiunt hr̃e materiã.
qd est uerũ. Rethorices nullã
ꝓbabo. Ailtera ẽ calũma nullã
artẽ falsis assentiri opimiõib.
qr constitui sine ꝑceptiõe non
possit. q̃ semꝑ uera sit Rethoriten
assentra falsis. Sit nõ ẽẽ igit᷑:

Expanded text:
ducta; itaque potentissimis eorum ducta; itaque potentissimis eorum breviter occurram, ne in infinitum quaestio evadat. prima iis argumentatio ex materia est. omnes enim artes aiunt habere materiam, quod est verum; rhetorices nullam probabo. altera est calumnia nullam artem falsis assentiri opinionibus, quia constitui sine perceptione non possit, quae semper vera sit; rhetoricen assentiri falsis, n
Abbreviated transcription (Latin):
Diditerit. dice̾ aũt hoĩes et qui
nõ didicerũt. Ad cuiꝰ rei ꝯfirtiõe
afferũt demadem remigem et
ehesthinẽ. hypocritem oratores
fuisse falso Nain neq orator ẽẽ
qui nõ didicit pt. Et hos sero poti
aden.neq nõ didicisse certum
sit. et cõtinua dicendi exercita ͤ ͤ
fecisse. Nam id potẽtissimũ dñdi
genꝰ est. Ced et pͥstantiorem
si didicisset futurũ fuisse dr̃e
sicz. Neq em̃ orones stribe̾ est
ansus art eũ młtũ ualuisse
in dñdo stiamꝰ. Aristoteles ut
solet q̃rendi gr̃a q̃d̾ subtilitat
sue argumẽta ex cogitauͭ. in
giylo. s et id dearte Rethorica
tres libros sipsit. ⁊ in eoꝵ pͥmo
nõ artem solum eam fatetur
s ei ꝑticłam cmilitatis sic᷑. dya¬
letitis assignat. Mlta cͥtolans
contͣ. multa Rodius. Athenodorus.
agnon quid detrarit sͥ. in st̾ptiõe
ip̃a fidem. qr rechorices accusaͦnẽ
pfessus ẽ. Nam de epicuro qͥ. disti¬
plinas om̃es fugit nichil miror.
hii pla̾ dicũt. s ex pantis locis

Expanded text:
qui non didicerint. ad cuius rei confirmationem adferunt, Demaden remigem, et Aeschinen hypocriten oratores fuisse. falso ; nam neque orator esse, qui non didicit, potest, et hos sero potiuaden neque non didicisse certum sit, et continua dicendi exercitatio pfecisse; nam id potentissimum discendi genus est. sed et praestantiorem, si didicisset, futurum fuisse dicere licet; neque enim orationes scribere est ausus, ut eum multum valuisse in dicendo sciamus. Aristoteles , ut solet, quaerendi gratia quaedam subtilitatis suae argumenta excogitavit in Gryllo; sed idem et de arte rhetorica tris libros scripsit, et in eorum primo non artem solum eam fatetur, sed ei particulam civilitatis sicut dialectices adsignat. multa Critolaus contra, multa Rhodius Athenodorus. agnon quidem detraxit sibi inscriptione ipsa fidem, qua rhetorices accusationem professus est. nam de Epicuro, qui disciplinas omnes fugit, nihil miror. hi complura dicunt sed ex paucis locis
Abbreviated transcription (Latin):
seruatiõem quand eẽ gnõ artem.
Guod nõ ideo ut ꝓuero acapiamꝰ
ẽẽ poĩtum. S ut anthonn ꝑsoã
seruetur qui dissimulator artis
fuit. Hant aut opĩonem hũissẽ
pro se cũ loquñt᷑. aliꝙ dicãt silẽ
p̾ntiͦ narrant. probẽt. Refutẽt.
et qd uimi hẽat epilogi depcẽt:
Dem̃ adiciũt illas uerboꝵ canil¬
latiõẽs. nichil qd ex arte fiat
añ aptẽ fuisse. At qui dixisse ho ͨ ᷤ
prose.et in alios semꝑ. doctores
artis sero et circa tisiam ⁊ cor¬
ata pͥ ͫ repertos. Orõem igit.
añ artem fuisse. eoq artem nõ
achilis et lites sũt et actores.
duxisse. Aut tollat᷑. medicina.
q̃ ex obseruatiõe salubrñ. atq
hnis ꝯtrioꝵ frepta est. et ut
quibusd placet. tota constat
exꝑimentis. Nam et uulnus
febrem quiete et abstinẽ᷑ nõ qr
sit ars. Casas enĩ pͥmũ illi sine
arte fecerͭ nec musita. canta᷑
Ita si rethorite uocarĩ d sermo

Expanded text:
ationem quandam esse non artem. quod non ideo, ut pro vero accipiamus, est positum, sed ut Antoni persona servetur, qui dissimulator artis fuit. hanc autem opinionem habuisse Lpro se cum loquuntur, aliquid dicant simile principio, narrent, probent, refutent, et quod vim habeat epilogi deprecentur. deinde adiiciunt illas verborum cavillationes, nihil, quod ex arte fiat, ante artem fuisse; atqui dixisse homines pro se et in alios semper, doctores artis sero et circa Tisian et Coraca primum repertos, orationem igitur ante artem fuisse eoque artem non Achillis et lites sunt et actores. duxisse. aut tollatur medicina, quae ex observatione salubrium atque iis contrariorum reperta est, et, ut quibusdam placet, tota constat experimentis; nam et vulnus febrem quiete et abstinentia, non sit ars; casas enim primi illi sine arte fecerunt; nec musica; cantatur ita si rhetorice vocari debet sermo
Abbreviated transcription (Latin):
solum doctꝰ indoctum. s etꝭ doctior
eeñt eius aliter tam multa pͣce¬
ptastamq magni qui docent Idq
cũ om̃ib confitend est. tum nobis
p̾cipue qui rõem dicendi abimo
ippettiõe. id .3. cognitione.
et ex etimatiẽẽ Rerum. qͣlis est
astrologia. nullum exigẽs actũ.
s ip̃o Rei cuiꝰ studiũ ħ intllũ con-¬
agendo ꝙͣr in hoc sinis  ⁊ ipso
actu ꝑficitur. nichilq pꝰ actum

Expanded text:
solum doctus indoctum, sed etiam doctior solum doctus indoctum, sed etiam doctior er eius tam multa praecepta tamque magni, qui docerent; idque cum omnibus confitendum est, tum nobis praecipue, qui rationem dicendi a bono in inspectione, id est cognitione et aestimatione rerum, qualis est astrologia, nullum exigens actum sed ipso rei, cuius studium habet, intellectu conagendo, quarum in hoc finis est et ipso actu perficitur nihilque post actum
Abbreviated transcription (Latin):
impugͣxũt auttores cãꝵ / eadem
in aliis deffendãt laꝰ nõ artꝭ. s
homiĩs est uiciũ. hec sũt p̾cipua
q̃ ꝯtra rethoricen dicant᷑. alia
et minora et tñ ex hus fontib
deriata. Confirmat᷑. aũt ars¬
Soluiti ars est ptãs uia. id  ordĩe
efficiens ẽẽ / certe uiam atq ordĩe
in benedicendo nemo dubitauit.
siue ille ab om̃ib sere ꝓbatꝰ fis
obseruatur. artem cõstare ex p̾cep¬
tionib cõsentientib. et eo exerci¬
tatis ad fiẽ utilem uiteq̃am os¬
tendimꝰ nichil nõ ħoꝵ in Retho ͭ ͤ
iẽe. Quid quod et inppectiõẽ et
exercitatiõe ut artes cet̾e ꝯstanti
Nec pt̃ ars non ẽẽ. si est ars dya ͨ ͦᷤ
qd fere constat. cum ab ea spẽ ma¬
gis ꝙ̃ gene̾. differat. S nͨ illa
omnitenda sũt.ꝙͣ in Re aliꝰ se in-¬
artificialit᷑ Alius artifitialiter¬
gerat in ea ẽẽ artem. et in eo qd qͥ.
didicerit meliꝰ faciat ꝙͣ qui nõ
didicerit eẽ artem. Ac qui non

Expanded text:
impugnarunt actores causarum, eadem in aliis defendant. quod non artis sed hominis est vitium. haec sunt praecipua, quae contra rhetoricen dicantur; alia et minora et tamen ex his fontibus derivata. confirmatur autem esvoluit, ars est potestas via, id est ordine, efficiens, esse certe viam atque ordinem in bene dicendo nemo dubitaverit; sive ille ab omnibus fere probatus finis observatur, artem constare ex perceptionibus consentientibus et coexercitatis ad fine utilem vitae, iam ostendemus nihil non horum in rhetorice inesse. quid quod et inspectione et exercitatione ut artes ceterae constat? nec potest ars non esse, si est ars dialectice, quod fere constat, cum ab ea specie magis quam genere differat. sed nec illa omittenda sunt, qua in re alius se inartificialiter alius artificialitergerat, in ea esse artem, et in eo quod, qui didicerit, melius faciat quam qui non didicerit, esse artem. atqui non
Abbreviated transcription (Latin):
sit glandi facultas et adhuc an¬
geri p̃t. Nam ut omittam def¬
fendere amicos. Rege consilus
soenatum. ppłm. exercitum. in q̃
et głie. nt nõ loqii et orare. sed
qd pericli ꝯligit fulge̾ acͣ tonare
Gidearis: andas. ffinis non exiti
si exspaciari patte in hac uelim
nemo dubitauit. ut etꝭ ip̃is ui¬
broꝵ titulis testatũsit scriptos
eos de arte pethorica. Cicero uo
etiam q̃ Rethorite uocet̃. ẽẽ arti¬
ficiosam eloquẽtiam dicat. Qd
nõ oratores tñ iudicaꝵ. ut studiis
cõfiteor an hãc ꝑtem ꝯtĩonis
tr actandam pictarem. Nam qͥs
est adeo nõ ad eruditiõe mõ sed
a sensu remotus homĩs. ut fabri-¬
tandi quid et texendi et licto ua-¬
sa ducendi axtem putet. Rethoⁿ
aũt maxiinũ ac pulcherrimũ
ut supͣdiximꝰ opus. in tam sub¬
lime fastigium existimet snĩ arte
uenisse: Equid illos qui cõtͣ᷑ dis¬
putaueꝵͭ. non tam id sensisse qd
dicen̾t ꝙͣ exercere ingenia ma¬

Expanded text:
sit orandi facultas; et adhuc ausit orandi facultas; et adhuc augeri potest. nam ut omittam, defendere amicos, regere consiliis senatum, populum, exercitum in quae et gloriae, ut non loqui et orare sed, quod Pericli contigit, fulgurare ac tonare videaris? finis non erit, si exspatiari in parte hac nemo dubitavit, ut etiam ipsis librorum titulis testatum sit, scriptos eos de arte rhetorica; Cicero vero eam, quae rhetorice vocetur, esse artificiosam eloquentiam dicat. quod non oratores tantum vindicarunt, ut studiis confiteor, an hanc partem quaestionis tractandam putarem; nam quis est adeo non ab eruditione modo sed a sensu remotus hominis, ut fabricandi quidem et texendi et e luto vasa ducendi artem putet, rhetoricen autem, maximum ac pulcherrimum, ut supra diximus, opus, in tam sublime fastigium existimet sine arte venisse? equidem illos, qui contra disputaverunt, non tam id sensisse quod dicerent, quam exercere ingenia ma
Abbreviated transcription (Latin):
Rationẽ ig. nobis p̾cipuam ded ͭ
ensq nos socios ẽẽ cũ diis ĩmor¬
talib uoluit. Sz ip̃a rõ neq tam¬
⁊ nos firuaret. neq tam ẽẽt ĩ nõb.
maĩfesta nͥ. q̃ ꝯcepissemꝰ mente
promere etiam loquẽdo possemus :
quod magis de̾sse cet̾is aĩalib qͣ
intellectum et cogitatioem quãd
uidemꝰ. Nam et mollire cubilia.
et indos texere. et educare fetus.
et excludere qn etiam Reponere.
in homẽ alimẽta: oꝑa qued nõs
ĩintablĩa. qͣlia sunt ceraꝵ. ac
mellis efficere nõ nulliꝰ fortasse
rõnis est. S qr carẽt ẜmõe. que
id facrũt muta atq ⁊ rõablia uo¬
cantur. Deniq homies quib
negata uox est ꝙͣtulũ adiiuat
añꝰ ille celestis. Quare si nͭ
a diis orone mesiꝰ acrepimꝰ. qͥd
tam dignũ cultu ac labore duca-¬
mus. at in quo malimꝰ p̾stare.
homĩb ꝙͣ quo ip̃i hõĩes ceteris
aĩalib p̾stant: Eoꝙ magis ꝙ¬
milla in parte plemꝰ labor gr̃ãz

Expanded text:
rationem igitur nobis praecipuam dedit rationem igitur nobis praecipuam dedit eiusque nos socios esse cum dis immortalibus voluit. sed ipsa ratio neque tam nos iuvaret neque tam esset in nobis manifesta, nisi, quae concepissemus mente, promere etiam loquendo possemus, quod magis deesse ceteris animalibus quam intellectum et cogitationem quandam videmus. nam et mollire cubilia et nidos texere et educare fetus et excludere, quin etiam reponere in hiemem alimenta, opera quaedam nobis inimitabilia qualia sunt cerarum ac mellis efficere, nonnullius fortasse rationis est; sed quia carent sermone, quae id faciunt, muta atque irrationalia vocantur. denique homines, quibus negata vox est, quantulum adiuvat animus ille caelestis? quare si nihil a dis oratione melius accepimus, quid tam dignum cultu ac labore ducamus, aut in quo malimus praestare hominibus, quam quo ipsi homines ceteris animalibus praestant, eo quilla in arte plenius labor gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Iuris adstringerẽt. Q nͥ ip̃auite
pͤcepta etiam si natura sit hõe¬
sta. plus tñ ad for̃andas mẽtes
balent. qͣtiens pulcͥtudinem
Rerum claritas or̃onis illuiãt.
Quare etiam si in utrãq ꝑtẽ
ualent arma facundie. non tñ
est equum id hri malũ. quo bñ
utilicet. Uerũ h ͨ ap̃. eos forsitã
qrantur qͥ. sũmã Rethorices ad
ꝓsuadendi uim retulerũt. Si
uero est bene dicendi stĩa quem
finem sequim᷑ ut si orator in
pmis bir bonꝰ utilẽ certe esse
eum cõfitend̃ est. Et hercule deꝰ
miũdi nullo magis hõĩem separe ͥ
quid̃ magͥtudine uirib firiuͭ ͤ
patienͫ uelocitate. p̾stancõra In
illis mittis Gidem ꝰ dad mimus
egere acquisite extͥn ͭꝰ opͥꝰ llam
et igredi cicius. et pasti ⁊ tͣnsnare
aqͣs.citra docentem nat᷑a ip̃asnũt.
et pla̾q contͣ frigus ex suo cor¬
pore uestiũt᷑. et arimis Ingẽita
qued. et ex obiio fere uutꝰ^ c̾ca
q̃ omia młtꝰ homib labor est.

Expanded text:
iuris astringerent. quin ipsa vitae iuris astringerent. quin ipsa vitae praecepta, etiamsi natura sunt honesta, plus tamen ad formandas mentes valent, quotiens pulchritudinem rerum claritas orationis illuminat. quare , etiamsi in utramque partem valent arma facundiae, non est tamen aequum id haberi malum, quo bene uti licet. verum haec apud eos forsitan quaerantur, qui summam rhetorices ad persuadendi vim rettulerunt. si vero est bene dicendi scientia, quem nos finem sequimur, ut sit orator in primis vir bonus, utilem certe esse eam confitendum est. et hercule deusmundi, nullo magis hominem separavitquidem magnitudine, viribus, firmitate, patientia, velocitate praestantiora in illis mutis videmus, eadem minus egere adquisitae extrinsecus opis. nam et ingredi citius et pasci et tranare aquas citra docentem natura ipsa sciunt. et pleraque contra frigus ex suo corpore vestiuntur, et arma iis ingenita quaedam et ex obvio fere victus, circa quae omnia multus hominibus labor est.
Abbreviated transcription (Latin):
Cibos aspernem᷑. Actulerũt sepe
ualitudinis cãs. Nũꝙͣ tecta sub¬
eamꝰ suꝑhitantes aliq̃n ꝓcubñt.
non fabricet᷑. militis gladiꝰ. p̃t
uti eod̃ ferro latro. Quisnestit Ignes.
aquas sine quibz nuilla sit uita.
Et ne terrenis ĩorer. Solem
limãq p̾cipua syderum aliqñ et
nocere. Num ig᷑. negabr defforẽm
prori pacem/ cetus ille apiꝰ dicẽdi
uirib diremisse. Aut nõ diuina
.M. tullii eloquẽcia. et cont᷑. leges
agrarias ppłaris fuit. ⁊ tatiline
fregit audaciam ẽt supplicanes.
qui maximꝰ honor uictorib bello
Sucib datur in toga meruit.
Non pert̾ritos militũ aĩos freꝙͣt᷑.
a metu Reuocatioro: et pugnãdi
tot ꝑicula meuntib laudẽ uita
potiorem ẽẽ ꝓsuadet. neq uero
me la cedemonni atqz athemẽses
fuit. Equid nec uibiũ ꝯditores
Reor aliter affecturos fuisse/ ut
uaga illa multitudo coiret in
Reꝑtores sine sũma ui orandi.
consecutos. ut se ip̃i hoĩes ad fun ͭ ͤ

Expanded text:
cibos aspernemur; attulerunt saepe cibos aspernemur; attulerunt saepe valetudinis causas. nunquam tecta subeamus; super habitantes aliquando procumbunt. non fabricetur militi gladius; potest uti eodem ferro latro. quis nescit, ignes, aquas, sine quibus nulla sit vita, et ne terrenis immorer solem lunamque, praecipua siderum, aliquando et nocere? num igitur negabitur deformem Pyrrhi pacem caecus ille Appius dicendi viribus diremisse? aut non divina M. Tulli eloquentia et contra leges agrarias popularis fuit et Catilinae fregit audaciam et supplicationes, qui maximus honor victoribus bello ducibus datur, in toga meruit? nonne perterritos militum animos frequenter a metu revocat oratio et tot pugnandi pericula ineuntibus laudem vita potiorem esse persuadet? neque vero me Lacedaemonii atque Athenienses fuit. equidem nec urbium conditores reor aliter effecturos fuisse ut vaga ilia multitudo coiret in repertores sine summa vi orandi consecutos, ut se ipsi homines ad servitutem
Abbreviated transcription (Latin):
otilis rethorite. Nam qͥdͥ uehe¬
menter in eam Inuehi solẽt et
qd sit indignissimũ in accusa ͥͤ
or̃onis utuns: orandi ur̃oib Elo¬
ꝙͣtiam ẽẽ q̃ poenis eripiat sie¬
lestos / cuiꝰ frande dampnentur.
interim boni. ꝯsilia ducãt᷑ ĩ peiꝰ¬
sniet seditiones modo turbeq
ppłares. s uella etiam ĩexpug¬
bilia excitentur. Cmꝰ deniq
tum maximꝰ sit Nus. cũ pro
falsis contͣ. ueritatem ualet.
Nam et socrati obiciũt comici doce̾
eum quo ͦ. peiorem cãm meliorẽ
faciat. et contͣ. lisian et gorgiã
similia d  polliceri plato. Et hiis
adiciũt exempla gregoꝵ Roãnoꝵ¬
q et enumerãt qui pernitiosa
ui eloquencia tuobauerit᷑ cui-¬
tatum status. uel euerterit. eoq
et lacedemonioꝵ curtate expul¬
sam. et athenis qͦ ubi actor mo¬
sam orandi ptẽm. Quoquid mõ.
nec duces exũt utiles nͨ. magr̃atꝰ
n . medicina. nec deniq ip̃a sapĩa.
Nam et dux flaminiꝰ et gracci
saturnim glancie magratus

Expanded text:
utilis rhetorice. nam quidam vehementer in eam invehi solent, et, quod sit indignissimum, in accusationem orationis utuntur orandi viribus: eloquentiam esse, quae poenis eripiat scelestos, cuius fraude damnentur interim boni, consilia ducantur in peius, nec seditiones modo turbaeque populares sed bella etiam inexpiabilia excitentur; cuius denique tum maximus sit usus, cum pro falsis contra veritatem valet. nam et Socrati obiiciunt comici docere eum, quomodo peiorem causam meliorem faciat, et contra Tisian et Gorgian similia dicit polliceri Plato. et his adiiciunt exempla Graecorum Romanorumque et enumerant, qui perniciosa usi eloquentia turbaverint civitatium status vel everterint, eoque et Lacedaemoniorum civitate expulsam et Athenis quoque, ubi actor mosam orandi potestatem. quo quidem modo nec duces erunt utiles nec magistratus nec medicina nec denique ipsa sapientia. nam et dux Flaminius et Gracchi, Saturnini, Glauciae magistratus,
Abbreviated transcription (Latin):
lotis citata. Aliis pressa cõueniet
pronũciatio. Illa tnͣsturrimꝰ cũ¬
gerimꝰ ħũndamiꝰ festinamꝰ hac
instamius. Incultamꝰ infigimus.
plus aũt affectus hñt lẽtiora.
Ideoqr rostus citatior. esopꝰ gͣuior.
siti pistatoris citatiꝰ mouẽtur.
Tolli aũt manũ artifices supra
trem deduc̾e̾ uiciosum hẽtur: Ad si¬
nistram intra humerũ promouet᷑.
ultra decet. s cum aduersantes in
leuam partem uelut ꝓpellernus
manũ sinister humerꝰ prosexendꝰ
ut cũ capite ad dexteram ferente
consentiat. Manus sinistra nũꝙͣ
sola gestum rette facit, dextre se fre-¬
qͣnter accõmodat. siue in digitos
argumenta digerimꝰ siue adu̾sis
in sinistrũ palmis abominamur.
siue obicimꝰ aduersa siue in latꝰ utrã¬
q distendimꝰ siue satiffacientes ãt
supplicantes. Diuersi aũt sũt hii
gestus sũmittimꝰ siue adorantes
actollimꝰ siue aͥ qua demonstra ͬ ͥᷤᷤ
ãt ĩocatioĩs ꝓtendimꝰ. uos albani

Expanded text:
locis citata, aliis pressa conveniet locis citata, aliis pressa conveniet pronuntiatio. illa transcurrimus, congerimus, festinamus; hac instamus, inculcamus, infigimus. plus autem adfectus habent lentiora; ideoque Roscius citatior, Aesopus gravior siti, piscatores citatius moventur. tolli autem manum artifices supra trem deducere, vitiosum habetur. in sinistrum intra humerum promovetur; ultra non decet. sed cum aversantes in laevam partem velut propellemus manum, sinister humerus proferendus, ut cum capite ad dextram ferente consentiat. mantis sinistra numquam sola gestum recte facit; dextrae se frequenter accommodat, sive in digitos argumenta digerimus sive aversas in sinistrum palmis abominamur sive obiicimus adversas sive in latus utramque distendinuis, sive satisfacientes aut supplicantes diversi autem sunt hi gestus summittimus sive adorantes attollimus, sive aliqua demonstratione aut invocatione protendimus: 'vos, Albani
Abbreviated transcription (Latin):
sirram tarditatis celeritatioq aͥqm
esse uoluerũt. Neq ĩerito. ne aut
dni occiosa eẽt manꝰ at qd multi
facũt actionẽ continus motu ꝯtide¬
rent. Aluid est. quod et sit frequẽtiꝰ.
et man ꝰ fallit. sunt quid latentĩs
ad ques plimũ gestus cadit. ut sit
G̾mis motus. Nouũ tͥmen. alter.
cesan tercius et antehant diem qͣrtꝰ
nõ auditum dem̃ ꝓpinquus meꝰ ⁊ eta
te et que tulero et detulit. unde id q
flit bĩtium. ut Iunenes cũ stribũt
gestus pͥmodulati cogitationẽ sit
componãt quomodo casura manꝰ
est. Inde et Issud uiciũ ut gestus
qui infine dexter ẽẽ debet. in sumnpe ͫ
fiepͣnter designat melius Illud.
cum sint in sermone om̃a brema q̃d
ad hoc gestum dippon̾e. Ut picta ło¬
num cuimen .S. cesar habet per se
manꝰ est. Id̾q dum eripit pͥma et
compoĩta actio At ubi eam color
cõcitanit. etiam gestus cum ip̃a
or̃onis celeritate crebestet. Alnis

Expanded text:
suram tarditatis celeritatisque aliquam suram tarditatis celeritatisque aliquam esse voluerunt, neque immerito, ne aut diu otiosa esset manus aut, quod multi faciunt, actionem continue motu concideret. aliud est, quod et fit frequentius et magis fallit. sunt quaedam latentes ad quos plurimorum gestus cadit, ut sit unus motus novum crimen, alter C. Caesar, tertius et ante hanc diem, quartus non auditum, deinde propinquus meus, et ad te, et Quintus Tubero, et detulit. unde id quoque fluit vitium, ut iuvenes, cum scribunt, gestum praemodulati cogitatione sic componant, quomodo casura manus est. inde et illud vitium, ut gestus, qui in fine dexter esse debet, in sinistrum frequenter desinat. melius illud, cum sint in sermone omni brevia quaad haec gestum disponere: ut puta novum crimen, C. Caesar, habet per se manus est, idque dum erit prima et composita actio. at ubi eam calor concitaverit; etiam gestus cum ipsa orationis celeritate crebrescet. aliis
Abbreviated transcription (Latin):
dedetet. Quid nĩc agam . Ex. faciã.
auerso pollicere demõstrare aliquid
receptũ magis puto ꝙͣ oratori decoꝵ.
ꝵ cũ omĩs motus sex ꝑtes h. septiniꝰ
sit ille qui in se redit orbis. uiciosaz.
uͣna tircũuersio. Reliquiañ nos ⁊ dextͣ.
et leua. et sursum. et deorsum aliquid
ostendunt in posteriora gestus non
dipighitur. Iirterim tñ ueliut Reia sol
Optiie aut̃ manꝰ a siistra ꝑte ĩcip ͭ
in dextraponitur.s ut pon̾e̾ . nõ uti
ferire uideat᷑.ꝙͣꝙ̃ et in fine. et interĩ
cadit. uticito non redeat. et nõnũꝙͣ.
Resilit. uel negantib nobis uel admi¬
rantilz. hic ueteres artifices iͦ Recte
adiecerunt. ut manꝰ cum sensu et in-¬
ciperet. et deponeret᷑ Alioquinem̃. ãt
an uocem exit gestus. at post uocem.
quod ert utrũq deforme. In Illa lapsi
nimia subtilitate sunt .qͥ. ad ĩtuallũ
motus. tria uerba ẽe uolueꝵͭ qd neq
ob̾seruat᷑. nec sieri pt. S Illi qͣi mẽ¬

Expanded text:
dedecet: quid nunc agant? quid facias ? dedecet: quid nunc agant? quid facias ? Averso pollice demonstrare aliquid, receptum magis puto quam oratori decorum. sed cum omnis motus sex partes habeat, septimus sit ille, qui in se redit, orbis. vitiosa est una circumversio: reliqui ante nos et dextra laevaque et sursum et deorsum aliquid ostendunt; in posteriora gestus non dirigitur. interim tamen velut reici solet. optime autem manus a sinistra parte incipit, in dextra deponitur, sed ut ponere non ut ferire videatur; quanquam et in fine interim cadit, ut cito tamen redeat, et nonnunquam resilit vel negantibus nobis vel admirantibus. Hic veteres artifices illud recte adiecerunt, ut manus cum sensu et inciperet et deponeretur. alioqui enim aut ante vocem erit gestus aut post vocem, quod est utrumque deforme. in illo lapsi nimia subtilitate sunt, quod intervallum motus tria verba esse voluerunt; quod neque observatur neque fieri potest, sed illi quasi men