comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticio pane. Nam furnaceis binas adiciunt libras.
imilago e tritico fit laudatissima Ex af¬
frico. iustum ẽ e modiis redire sex modios.
& pollinis sextarios quinq ita ut appellant
in tritico. qͦd florem in siligine. Hoc aerariãe
officinȩ cartariȩq utuntur. Prȩcerea secunda¬
rii sextarios quatuor. furfurũq tantundẽ. Pa¬
nes uero e modio similaginis centum uiginti¬
um huic annona media in modios farinȩ qua¬
nis assib amplius: siligini castratȩ luplũ. Est
& alia distinctinctio semel temꝑore.L. pollina¬
tam.xuii. pondo panis reddere uisa.xuiii. tertia¬
decem & nouem cum triente. & secundarii panis
quinas selibras. totidem cibarii & furfurũ sexta¬
rios sex.
iligo num quã maturesecit pariter. nec ulla
segetum minus dilationẽ patitur. propter tenerita¬
tem. Isq mature protinus granũ dimittentib. sed
mninus quam cȩtera frum̃ta in spica periditatur.

Expanded text:
ticio pane. nam furnaceis binas adiciunt libras ticio pane. nam furnaceis binas adiciunt libras imilago e tritico fit, laudatissima ex Africo. iustum est e modiis redire semodios et pollinis sextarios V — ita appellant in tritico quod florem in siligine; hoc aerariae officinae chartariaeque utuntur —, praeterea secundarii sextarios IV furfurumque tantundem, panis vero e modio similaginis p. XXIIum huic annona media in modios farinnis assibus amplius, siligini castratae duplum. est et alia distinctio semel . . . . . pollinatam XVII p. panis reddere, bix XVIII, ter XIX cum triente et secundarii panis quinas selibras, totidem cibarii et furfurum sextarios VI. go numquam maturescit pariter, nec ulla segetum minus dilationem patitur propter teneritatem, iis quae maturuere protinus granum dimittentibus. sed minus quam cetera frumenta in stipula periclitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
filigine lautissimus panis: pistrinarũq oꝑa
laudatissima. Prȩcellet in italia. si campania
pisis natę misceatur. Rufioi illa. at pisana can¬
didior. ponderosiorq cretacea. Iustum ẽ e grano
campaniȩ quã uocant castratam.e modio redire
sextarios quatuor siliginis. uel e gregali sine castra¬
tura sextarios quinq. Prȩterea floris se modium
& eibaris quod secundariũ uocant: sextarios qua¬
tuor furfuris sextarios totidem. Episana autem
filiginis sextarios quinq. Cȩtera paria sunt
clusiana arretinaq: etiamnũ sextarios siliginis
ad sciuunt in reliquis pares. Si uero pollionẽ face¬
re libeat. sedecim pondo panes redeunt. & cibarii
constat. Nlam quȩ sicca moluntur. plus fari¬
nȩ reddunt: quȩ salsa aqua sparsa candidiorẽ
medullam. Uerũ plus retinent in furfure. De¬
a farre dictam nomine ipso apparet. Sili¬
gineȩ farinȩ modius gallicȩ xxii. libras panis
reddit. italicȩ duab tribus ue amplius in artop¬

Expanded text:
iligine lautissimus panis pistrinarumque opera laudatissima. praecellit in Italia, si Campana Pisis natae misceatur. rufior illa, at Pisana candidior ponderosiorque cretacea. iustum est e grano Campanae, quam vocant castratam, e modio redire sextarios IV siliginis vel e gregali sine castratura sextarios V, 87 praeterea floris semodium et cibarii, quod secundarium vocant, sextarios IV, furfuris sextarios totidem, e Pisana autem siliginis sextarios V, cetera paria sunt. Clusina Arretinaque etiamnum sextarios siliginis adiciunt, in reliquis pares. si vero pollinem facere libeat, XVI pondo panis redeunt et cibarii constat. nam quae sicca moluntur, plus farinae reddunt, quae salsa aqua sparsa, candidiorem medullam, verum plus retinent in furfure. a farre dictam nomine ipso apparet. siligineae farinae modius Galliae XX libras panis reddit, Italicae duabus tribusve amplius in artop
Abbreviated transcription (Latin):
dam plures usq ad senos. Grano ipsi ali¬
quid differentiȩ longius leurusq. aut breuius.
aut rotundius. candidius. nigrius. uel cui pur¬
pura ẽ. ultimo ad polentam contra tẽpestates
candido maxima infirmitas. Ordeũ frugum
omniũ mollissimũ est. seri ñ uolet nisi in sicca
& soluta t̾ra. ac nisi lȩta palea ex optimis. Stra¬
mento uero nullũ comparatur. Ordeum ex omi
frum̃to minime calamitosũ. qui ante tollitur.
quam triticũ occupet rubigo. Itaq sapientes a¬
gricolȩ triticum cibariis tantũ serunt. Ordeitin
sarculo seri diͬcunt. propterea celerrime redit ferti¬
lissimũq. quod in hispania karthagine aprili m̃.
se. hoc seritur eodem mense in celtiberia: eodẽq
anno bis nascitur. Rapitur omne a prima statĩ
maturitate festinantius quã cȩtera. Fragili enĩ
stipula & tenuissima palea granum continetur.
Meliorem etiam polentã fieri tradunt: si non
excocta maturitate tollatur. Quod omnia¬

Expanded text:
dam plures usque ad senos. grano ipsi alidam plures usque ad senos. grano ipsi aliquot differentiae: longius leviusque aut brevius ac rotundius, candidius nigriusve, cui purpura est opimo ad polentam. contra tempestates candido maxima infirmitas. 79 hordeum frugum omnium mollissimum est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis, stramento vero nullum conparatur. hordeum ex omni frumento minime calamitosum, quia ante tollitur quam triticum occupet rubigo—itaque sapientes agricolae triticum cibariis tantum serunt, hordeum sacculo seri dicunt—, propterea celerrime redit, fertilissimumque quod in Hispaniae Carthagine Aprili mense collectum est. hoc seritur eodem mense in Celtiberia, eodemque anno bis nascitur. rapitur omne a prima statim maturitate festinantius quam cetera. fragili enim stipula et tenuissima palea granum continetur. meliorem etiam polentam fieri tradunt, si non excocta maturitate tollatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uero ẽ quȩ fiat ex hordeo.: eui st̃ bini an¬
guli. In boetica & affrica. genus ex quo fiat
hordei. Glabrum appellat curranus. Idem oli¬
ran & origͥan eadem ẽẽ existimant. Tysanae
conficiendȩ uulgata ratio ẽ. Simili modo &
tritici semine trangum fit. in campania dũ¬
milum uero ex omni tritico ac siligine: et
optimũ est trimestre. Inuentio euis chio
insule debetur. & hodie laudatissimũ. Inde est
appellatũ ab eo quod sine mola fiat. Proximũ
trimestri quod e minime ponderoso tritico ma¬
descit. dulci aqua in ligneis uasis ita ut intega¬
tur: quinquies in die mutata. Melius si & in
noctu: ita ut misceatur parit̾ emollitum pͥ¬
usquam acescat. Lintheo aut sportis siccatũ
tegule infunditur illitȩ fermento: atq ita in
sole densatur. Post chium maxime laudatur
creticum: mox ȩgẏptium. Probatur autẽ leuio
durato ac postea molito. offisq humana ma¬
picȩ quȩdam binos ordines habent: quȩ¬

Expanded text:
vero est quae fiat ex hordeo, cui sunt bini anvero est quae fiat ex hordeo, cui sunt bini anguli . in Baetica et Africa genus, ex quo fiat, hordei glabrum appellat Turranius. idem olyran et oryzan eandem esse existimat. tisanae conficiendae volli modo e tritici semine tragum fit, in Campania dumylum vero ex omni tritico ac siligine, sed optimum e trimestri. inventio eius Chio insulae debetur; et hodie laudatissimum inde. est appellatum ab eo quod sine mola fiat. proximum trimestri quod e minime ponderoso tritico. madescit dulci aqua in ligneis vasis, ita ut integatur quinquies in die mutata; alius, si et noctu, ita ut misceatur pariter. 77 emollitum priusquam acescat, linteo aut sportis saccatum tegulae infunditur inlitae fermento, atque ita in sole densatur. post Chium maxime laudatur Creticum, mox Aegyptium — probatur autem levore durato ac postea molito offisque humana maedam binos ordines habent, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dem molis frangunt. Sunt qui uehementiꝰ
tostum rursus exigua aqua asꝑgant. siccenti¬
q priusquã molant. Alii ueto u̾irentib spicis
decussum ordeũ recens purgant. madidũq in pi¬
la tundunt atq in corbibus eluunt. ac siecatũ
sole rursus cundunt. & purgatũ molunt. Quo¬
cumq autẽ genere p̃parato uicenis ordei libris.
ternas seminis lini & coriandri selibraᷤ. salisque
acetabulo torrentes ante omnia miscent in mo¬
la. Qui diutius uolunt seruare cum polline
ac furfurib suis condunt nouis fictilib. Italia
sine ꝑfusione tostum in subtilem farinã molit.
hisdem additis. atq etiam e milio. panẽ ex or¬
deo antiquis usitatum uita damnauit. quadrui¬
pedumq refectibus ẽ: cum tysanȩ inde usus
ualidissimus saluberrimusq tantopere ꝓbetur.
Unũ laudib eius uolumen dicauit ypocra¬
tes: e clarissimis medicinȩ scientię. De tysana.¬
ẏsanȩ bonitas p̾cipua uticensi. In ȩgẏpto

Expanded text:
dein molis frangunt. sunt qui vehementius dein molis frangunt. sunt qui vehementius tostum rursus exigua aqua adspergant et siccent, priusquam decussum hordeum recens purgant madidumque in pila tundunt atque in corbibus eluunt ac siccatum sole rursus tundunt et purgatum molunt . quocumque autem genere praeparato vicenis hordei libris ternas seminis lini et coriandri selibram salisque acetabulum, torrentes omnia ante, miscent in mola. qui diutius volunt servare, cum polline ac furfuribus suis condunt novis fictilibus. Italia sine perfusione tostum in subtilem farinam molit, isdem additis atque etiam milio. Panem ex hordeo antiquis usitatum vita damnavit, quadripedumque fere cibus est, cum tisanae inde usus validissimus saluberrimusque tanto opere probetur. unum laudibus eius volumen dicavit Hippocrates e clarissimis medicinae scientia. tisanae bonitas praecipua Uticensi. in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
quoq circa caristum. In tantũ fallitur columella.
qui ne trimestre quidem proptium genus existima¬
uerit ẽẽ. cum sit antiquissimũ Greci zecha¬
mon uocant. Tradunt in bactris grana tantae
magnitudinis fieri: ut singula spicas nr̃as
rimũ ex omnib frumentis seritur hordeũ.
Dabimus & dies serendo euiq generi. na¬
cura singłorum exposita. Hordeum indi sacuũ
& silueste. in quo panis aptid eos precipuus.
ltalici maxime quidẽ oryza gaudent. ex qua
tysanã conficiunt: quam reliqui mortales ex
hordeo. Oryzȩ folia carnosa. potro fimilia s
latiora: altitudo cubitalis. flos purpureus. radix
geminee rocunditatis. Antiquissimũ in cibis
hordeum. sicut ante menstũ ritum inenan¬
dro auctore apparet. & gladiatoꝵ cognomine
qͥ ordiarii nocabantur. De polenta.¬
olentam quoq greci ñ aliunde prȩ fertuit.
piurib fit hȩc modis. Greci ꝑfusitm a qua
ordeũ siccant nocte una. ac postero die frigunt.

Expanded text:
quoque circa Carystum. in tantum fallitur Columella, quoque circa Carystum. in tantum fallitur Columella, qui ne trimestris quidem proprium genus existimaverit esse, cum sit antiquissimum. Graeci setanion vocant. tradunt in Bactris grana tantae magnitudinis fieri, ut singula spicas nostras Primum ex omnibus frumentis seritur hordeum. dabimus et dies serendo cuique generi natura singulorum exposita. hordeum Indis sativum t silvestre, ex quo panis apud eos praecipuus et alica. maxume quidem oryza gaudent, ex qua tisanam conficiunt, quam reliqui mortales ex hordeo. oryzae folia carnosa, porro similia, sed latiora, altitudo cubitalis, flos purpureus, radix gemmeae rotunditatis. xiv 72 Antiquissimum in cibis hordeum, sicut Atheniensium ritu Menandro auctore apparet et gladiatorum cognomine, qui hordearii vocabantur. polentam quoque Graeci non aliunde praeferunt. pluribus fit haec modis. Graeci perfusum aqua hordeum siccant nocte una ac postero die frigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ti quinq pondo. Thebaicum libras adicit. Marma
aqua subigi quod pleriq maritimis locis faciunt.
occasionẽ lucrandi salis utilissimũ. Non alia de
causa oportuniora morbis corꝑora existunt. Gallia
hispania frum̃to in potum resoluto quib dixinꝰ¬
generib spuma ita conereta pro ferm̃to utunt᷑.
Qua de causa leuior illis quam cȩteris panis ẽ.
Differentia ẽ & calami. Crassior quippe meli¬
ors ẽ generis. Plurimis tunicis drraciũ tritieum
uestitur. ob nimia frigora illi plagȩ exquisitum.
E adem causa & trimenstria inuenit detinentib
terras niuib. Quod tercio fere satum mense & in
teliquo orbe metitur. Totis hoc alꝑib nocum.
qe hiemalib prouintiis. Nullum hoc frumento
lȩtius. Unicalamũ preterea: nec usquã capax.
tum ẽ maturescit: mirumq nulli frum̃to plus
ẽe ponderis. & furfurib carere. Utitur eo & si¬
cilia & achaia montuosis utraq partib. euboea

Expanded text:
e XXV pondo. Thebaicum libram adicit. marina e XXV pondo. Thebaicum libram adicit. marina aqua subigi, quod plerique in maritimis locis faciunt occasione lucrandi salis, inutilissimum. non alia de causa opportuniora morbis corpora existunt. Galliae et Hispa niae frumgeneribus spuma ita concreta pro fermento utuntur, qua de causa levior illis quam ceteris panis. 69 Est differentia et calami, crassior quippe melioris est generis. plurimis tunicis Thracium triticum vestitur ob nimia frigora illi plagae exquisitum. eadem causa et trimenstre invenit detinentibus terras nivibus, quod tertio fere a satu mense, cum et in reliquo orbe, metitur. totis hoc Alpibus notum, et hiemalibus provinciis nullum hoc frumento laetius, unicalamum praeterea nec usquam capax, tum est, maturescit, mirumque nulli frumento plus esse ponderis et furfuribus carere. utitur eo et Sicilia et Achaia, montuosis utraque partibus, Euboea
Abbreviated transcription (Latin):
lico ẽ. Quo magis admiror posteros grecoeum
nillam mentionẽ huius fecisse frumenti.
Nunc ex his generib quȩ Romȩ inuehuntu
leuissimũ est gallicum atq chersonenso aduectũ.
Quippe ñ excedunt modiũ iucenas libras sili
quiꝰ granũ ipsum pondere. & sardinia adicit sex¬
libras. alexandruiũ & trientes. boc & siculi pon¬
dus. Boeticum totam libram addit. affricũ et
dodrantes. In transpadana italia scio uicenas qͥ¬
nas libras farris modios pondere. cirea dusium.
& senas. Lex certe naturȩ ẽ. ut in quocum qi
genere pane militari tercia portio ad grani pon¬
du accedat: & tercia sicut oꝑtimũ frumentũ
eẽ. quod in subactum congium aquę capiat.
Quib dam generib ꝑ se pondus sicut baliati¬
teddit. quib dam in pin̾io mixtis ut cyptio & ale¬
xandrino. uiguiti prope libras ñ excedentibus.
Eyprium fuscum ẽ: panemq iugrũ facit. Itaꝙ
miscetur alexandrinũ candidum: reddiutq uigii¬

Expanded text:
lico est; quo magis admiror posteros Graecorum lico est; quo magis admiror posteros Graecorum nullam mentionem huius fecisse frumenti. 66 Nunc ex his generibus, quae Romam invehuntur, levissimum est Gallicum atque Chersonneso advectum, quippe non excedunt modii vicenas libras, si quis granum ipsum ponderet. Sardum adicit selibram, Alexandrinum et trientem — hoc et Siculi pondus—, Baeticum totam libram addit, Africum et dodrantem. in transpadana Italia scio vicenas quinas libras farris modios pendere, circa Clusium et senas. lex certa naturae, ut in quocumque genere pani militari tertia portio ad grani pondus accedat, sicut optumum frumentum esse, quod in subactum congium aquae capiat. quibusdam generibus per se pondus , sicut Baliarireddit; quibusdam binis mixtis, ut Cyprio et Alexandrino XX prope libras non excedentibus. Cyprium fuscum est panemque nigrum facit, itaque miscetur Alexandrinum candidum, redeuntqu
Abbreviated transcription (Latin):
uerim. candore ac pondere. quo maxime decerni¬
tur. Montanis modo comparetur italiȩ agrtis
externũ. in quo principatũ tenuit boetia. demi
sicilia. mox affrica. Tercium pondus erat thra¬
cio ꝯyrio. deide & ȩgẏptͥo athletarũ cũ decretoi
quouim capacitas iumentis similis quẽ diximus
oidinẽ fecerat. Grecia & ponticũ laudauit. qͦd
in italiã ñ ꝑuenit Ex omni eodem
genere granĩ pretulit oracontion. & istelepant:¬
& selinusium argumento crassissimi calami.
ltaq pingi solo hȩc genera assignabat. Leuis
calami in humidis seri uibebat: qm̃ multo ege¬
ret alim̃to. Heȩ fuere sententiȩ alexandro ma¬
gno regnante eum clarissima fuit grecia. atque
In toto orbe terrarum potentissima. ita tam̃ ut
q sophocles poeta in fabula chrẏꝑtolemo fcumen¬
tum italicum ante cuncta laudauerit. ad uerbũ
trans lata sententia. & fortunatã italiam frum̃¬
to carere candido. quȩ laus peculiaris hodieꝙ ita

Expanded text:
verim candore ac pondere, quo maxime decerniverim candore ac pondere, quo maxime decernitur. montanis modo comparetur ltaliae agris externum, in quo principatum tenuit Boeotia, dein Sicilia, mox Africa. tertium pondus erat Thracio, Syrio, deinde et aegyptio, athletarum cum decreto, quorum capacitas iumentis similis quem diximus ordinem fecerat. Graecia et Ponticum laudavit, quod in italiam non pervenit . ex omni autem genere grani praetulit dracontian et strangian et Selinusium argumento crassissimi calami. itaque pingui solo haec genera adsignabat. levisscalami, in umidis seri iubebat, quoniam multo egeret alimento. haec fuere sententiae Alexandro Magno regnante, cum clarissima fuit Graecia atque in toto orbe terrarum potentissima, ita tamen ut LV Sophocles poeta in fabula Triptolemo frumentum Italicum ante cuncta laudaverit, ad verbum tralata sententia: et fortunatam Italiam frumento serere candido. q
Abbreviated transcription (Latin):
Fortiora hieme frumenta. leguminam cibo. Tu
nicȩ frum̃to plures. hordeũ maxime nudũ. & a¬
runcas. & p̃cipue auena. Calamus altior fru¬
m̃to quam hordeo. arista mordacior hordeo. In
area exteruntur triticũ. siligo. & hordeum. Sic¬
ñ sunt. E diuerso. far. milium. paniciũ. purgari
nisi tosta ñ possunt. Itaq hȩc cum suis folliculis
seruntur cruda. & far in uaginulis suis seruant
deum raro excedit quindecim libras. ꝙ faba ui¬
ginti duas. Ponderosius far: magisq etiã num
triticum. Farina egẏpto ex olẏra conficitur. Ter¬
cium genus spicȩ hoc ibi est.
Ualsiȩ quoq stium genus farris dedere qͦd illie
bracem uocant. apud nos sandalam niti dissimi
grani. Et alia differentia. quod fere quaternis lu¬
bris plus reddit ramis. quam far aluid. ꝑ opulis
romanũ farre tantum e frumento trecentis
anms usum uerrius cradit. Tritici genera plura.¬
quȩ fecere: gentes. Italico nullũ equidem compara¬

Expanded text:
fortiora contra hiemes frumenta , legumina in cibo. <7> fortiora contra hiemes frumenta , legumina in cibo. <7> Tunicae frumento plures. hordeum maxime nudum et arinca, set praecipue avena. calamus altior frumento quam hordeo, arista mordacior hordeo. in area exteruntur triticum et siligo et hordeum. Sicnon sunt. e diverso far, milium, panicum purgari nisi tosta non possunt. itaque haec cum suis folliculis seruntur cruda. et far in vaginulis suis servant deum raro excedit XV libras et faba XXII. ponderosius far magisque etiamnum triticum. far in Aegypto ex olyra conficitur. tertium genus spicae hoc ibi est. Galliae quoque suum genus farris dedere , quod illic bracem vocant, apud nos scandalam, nitidissimi grani. Est et alia differentia, quod fere quaternis libris plus reddit panis quam far aliud. Populum romanum farre tantum e frumento CCC annis usum verrius tradit. <1> Tritici genera plura,ae fecere gentes. Italico nullum equidem compara
Abbreviated transcription (Latin):
fabȩ. ciceri.ꝑiso. Frumentis folium harundinace¬
um. fabȩ rotundã & magna leguminũ parte.
Longiora uilię & ꝑiso. pͥasiolis uenosa sesimȩ. ce
trioni s anguinea. Cadunt folia lupino tantũ
& papaueri. Legumina diutius florent. & ex his
eruum ac cicer: S diutissimȩ faba quadraginta¬
diebus. Non autẽ singulis capita tam du.:
qm̃ alio desinente alius incipit. nec tota seges
sicut frumenti pariter. siliqua cum uero omnia
diuersis diebus. & ab ima primũ parte paulatim
flore subiunctȩ. Frumenta cũ defloruere
crassescunt. maturanturq cũ plurimũ diebus
quadraginta. Item faba paucissimis. cicer: id enĩ
a sementi dieb quadraginta ꝑficitur. Milium
In egypto enim hordeum sexto a satu m̃se.
frumenta septimo metunt᷑ in hellade. Hordeũ
in peloponenso octauo. & frumenta etiam num
tardius grana in stipula crinito textu spicantur.
In faba leguminibq alternis laterib siliquant᷑.

Expanded text:
faba, cicer, pisum. Frumentis folium harundinacefaba, cicer, pisum. Frumentis folium harundinaceum, fabae rotunda et magnae leguminum parti, longiora erviliae et piso, phasiolis venosa, sesamae et irioni sanguinea. cadunt folia lupino tantum et papaveri. Legumina diutius florent, et ex his ervum ac cicer, sed diutissime faba, XL didiebus, non autem singuli scapi tamdiu, quoniam alio desinente alius incipit, nec tota seges, sicut frumenti, pariter. Siliquantur vero omnia diversis diebus et ab ima primum parte, paulatim flore subeunte. <6> frumenta cum defloruere, crassescunt maturanturque , cum plurimum, diebus XL, item faba, paucissimis cicer. Id enim a sementi diebus XL perficitur. Milium in aegypto enim hordeum sexto a satu mense, frumenta septumo metuntur, in hellade VII hordeum, in peloponneso octavo, et ftardius. grana in stipula crinito textu spicantur. in faba leguminibusque alternis lateribus siliquantur.
Abbreviated transcription (Latin):
unt concipere. quȩdam in quarto. S etiam nũ
occultam. Genicula autẽ sunt tritico quaterna.
farris sena. hordeo octona. s non ante supradictũ
geniculoꝵ numerũ conceptus ẽ spicȩ. Qui ut sp̃ẽ
sui fecerit. quatuor aut quinq tardissime dieb
florere incipiunt. totidemq aut paulo pluribus
deflorescunt. Hordea uero cum tardissime. septẽ.
Uarro quater nouenis dieb fruges absolui cra¬
dit: & mense nono meti. Fabȩ in folia exeunt.
ac deinde caulẽs emittunt. nullis distinctum int̾¬
nodiis. Reliqua legumina surculosa sunt. Ex
his ramosa. cicer. eruum. lens. Quorundã caules
sparguntur in t̾ram. si ñ habeant amminiculũ.
ut piscandumoa nisi habuere aut deteriora fuint.
Leguminũ unicaulis faba sola. Unus & luꝑinis.¬
tulosus. Folium quȩdã ab radice mutunt: quȩdã
a cacumine. Frumentũ & hordeum uitiumq et
deo scabra sunt. cȩteris leuia. Multificia contra

Expanded text:
unt concipere, quaedam in quarto, sed etiamnum unt concipere, quaedam in quarto, sed etiamnum occultam. genicula autem sunt tritico quaterna, farri sena, hordeo octona. sed non ante supra dictum geniculorum numerum conceptus est spicae, qui ut spem sui fecit, IIII aut V tardissime diebus florere incipiunt totidemque aut paulo pluribus deflorescunt, hordea vero, cum tardissime, diebus VII. Varro quater novenis diebus fruges absolvi tradit et mense nono meti. 57 Fabae in folia exeunt ac deinde caulem emittunt nullis distinctum internodiis. reliqua legumina surculosa sunt. ex his ramosa cicer, ervum, lens. quorundam caules sparguntur in terram, si non habeant adminiculum; sa scandunt, si habuere, aut deteriora fiunt. leguminum unicaulis faba sola, unus et lupintulosis. folium quaedam ab radice emittunt, quaedam a cacumine, ut frumentum et hordeum. Utrumque et deo scabra sunt, ceteris levia—, multifolia contra
Abbreviated transcription (Latin):
a paniculis dictũ cacumine languide nutante
paulatim extenuataͦ culmo pene in suiculũ prȩ¬
densis aceruatur granis cum longissima pedali¬
ob familie comȩ granũ complexę fibricato capil¬
lo curuantur. Sunt & panicio genera mammosa
e pano paruis racemata paniculis & cacumine ge¬
mino. quin & colore distinguntur. candido. nigro.
rufo. etiam purpureo.
anis multifarie & e milio Fit. e panitio rarꝰ.
s nullum ponderosius frum̃to est: aut qͦd
coquendo magis erescat. Sexaginta pondo pa¬
nis e modio reducunt: modiũq pultis ex trib
sextariis madidis. Milium intra hos decẽ annoᷤᷤ
ex india in italiam inuectum ẽ. nigro colore am¬
plum grano. arundineũ culmo. Adolescit ad pe¬
des altitudine septem. p̃grandib culmis. Lobas
uocant omniũ frugum fertilissimũ. Exuno gra¬
no sextarii terni gignuntur. Seri debet in hami¬
dis. Frum̃ta quȩdam in t̾cio genu spicam incipi¬

Expanded text:
a paniculis dictum, cacumine languide nutante a paniculis dictum, cacumine languide nutante , paulatim extenuato culmo paene in surculum, praedensis acervatur granis, cum longissima, pedalioba. milio comae granum complexae fimbriato capillo curvantur. sunt et panico genera mammosa, e pano parvis racemata panculis, et cacumine gemino; quin et colore distinguntur candido, nigro, rufo, etiam purpureo. panis multifariam et e milio fit, e panico rarus; sed nullum ponderosius frumentum est aut quod coquendo magis crescat. LX pondo panis e modio reducunt modiumque pultis ex tribus sextariis madidis. milium intra hos X annos ex india in Italiam invectum est nigrum colore, amplum grano, harundineum culmo. adolescit ad pedes altitudine vii, praegrandibus comis—iubas vocant—, omnium frugum fertilissimum. Ex uno grano sextarii terni gignuntur. Seri debet in umidis. <4> Frumenta quaedam in tertio genu spicam incipi
Abbreviated transcription (Latin):
radices p̃ter fabam: easq surculosas. quia ñ in
multa diuiduntur. Altissimas autẽ cicer. Fru¬
menta multis radicantur fibris. Sine ramis.e¬
rũpit a primo satu ordeum die septimo. Leguiñ
quarto. uel cum tardissime septimo: faba qͥnto
die. Ex hordeo alterũ caput grani in radicẽ exit.
alterum in herbam. quȩ & prior floret. radicem
grassior pars grani fundit. tenuior florẽ: cȩteriᷤᷤ
seminib eadem pars & radicem & florem. Fru¬
menta hieme in herba sunt. uerno tempore fasti¬
gant᷑ in stipulam. quȩ sunt hiberni generis. At
miliũ & panicium in culmen geniculatũ & conca¬
uum. semina uero in feralaceum. Omniũ sati-¬
uorum fructus aut spicis continetur ut tritici oR¬
aut includitur siliquis ut leguminũ. aut uascu¬
lis ut sesimȩ. aut papaueris. Miliũ & paniciũ
tantum ꝓ indiuiso & parus auib expositum est:
indefensa quippe membranis continẽtur. Paniciũ

Expanded text:
radices praeter fabam, easque surculosas, quia non in radices praeter fabam, easque surculosas, quia non in multa dividuntur, altissimas autem cicer. frumenta multis radicantur fibris sine ramis. erumpit a primo satu hordeum die septimo, legumen quarto vel, cum tardissime, septimo, faba a die. ex hordeo alterum caput grani in radicem exit, alterum in herbam, quae et prior floret. radicem crassior pars grani fundit, tenuior florem, ceteris seminibus eadem pars et radicem et florem. <3> Frumenta hieme in herba sunt, verno tempore fastigantur in stipulam quae sunt hiberni generis, at milium et panicum in culmum geniculatum et concavum, sesama vero in ferulaceum. omnium satorum fructus aut spicis continetur, ut tritici, horaut includitur Siliquis, ut leguminum, aut vasculis, ut sesamae ac papaveris . milium et panicum tantum pro indiviso et parvis avibus expositum est; indefensum quippe membranis continetur . Panicum
Abbreviated transcription (Latin):
prȩparatus ẽ ager: natura nunc indicabit᷑
frugum. Sunt autẽ duo prima carũ genera
fruinti ut tricicũ ordeum. & legumina uo fa¬
bacicer. Differentia notior. quam ut indicarede¬
ceat. Frumenti ipsius totidem genera ꝑ tẽpora
sutu diuisa. Hiberna quȩ circa uergiliatum oci¬
casum sata terra ꝑ hiemẽ nutriuntur acitriti¬
cũs oreum: estiua quȩ estate ande aergial iart im
exortum serunt᷑. ut miliũ pauiciũ. sesima nrmi¬
ma murlio italiȩ diumtaxat ritu. AAlioquieui
greeta es in asia. omina uergiliarũ occasu secunt᷑
Quedam autẽ utroq temꝑore in italian Erius
quodam ca ter toloq ueris: ali qui uernã miliũ
paniciuin. lentem. cicer alicam appellant.Sem̃¬
tuiã auitẽ triticum. ordeum. fabã. raꝑam. Et ui
tritici genere pars aliqua pabuli ẽ. q tiadrupedũ
eausa sati. ut farrago. & in leguminib ut ui¬
tia. At commune quadrupedũ hominumq¬
usui lupinum. Legumina omnia singulas habeñ

Expanded text:
praeparatus est ager, nunc indicabitur natura frugum. sunt autem duo prima earum genera: frumenta, ut triticum, hordeum, et legumina, ut faba, cicer. differentia notior, quam ut indicari deceat. x 49 Frumenti ipsius totidem genera per tempora satu divisa: hiberna, quae circa vergiliarum occasum sata terra per hiemem nutriuntur, ut triticum, hordeum; aestiva, quae aestate ante vergiliarum exortum seruntur, ut milium, panicum, sesama, horminum, irio, Italiae dumtaxat ritu. alioquin in Graecia et in Asia omnia a vergiliarum occasu seruntur, quaedam autem utroque tempore in Italia, ex his quaedam et tertio veris. 50 aliqui verna milium, panicum, lentem, cicer, alicam appellant, sementiva autem triticum, hordeum, fabam, rapam. et in tritici genere pars aliqua pabuli est quadripedum causa sati, ut farrago, et in leguminibus, ut vicia; ad communem quadripedum hominumqusum lupinum. 51 Legumina omnia singulas habent
Abbreviated transcription (Latin):
Io erat e pabulis segete uiride desecte ante quã
gelaret. Sura mamilius aliter id interp̾tata
dem eruilię. in ugero autumno misceri. & seri
solitos. Melius & auena greca. cuiñ cadia semen
admixtã. Hoc uocitatũ ocinũ boumq cau¬
sa seri solitum. Uarro appellatum a celeritate
se ut a medis aduecta ꝑ uella ꝑsatum qne
daritis intudit. s uel in primis dicenda tãtandos
& cum ex uno satu amplius quã tricenis anriis
duret. Similis ẽ trifolio caule foltis ¶qui geni¬
eulata. quicquid in caule assurgit folia contra¬
huntꝰ. Snum de ea & cẏtiso ciolumen a plutib¬

Expanded text:
id erat e pabuli segete viride desectum, antequam id erat e pabuli segete viride desectum, antequam generaret. Sura Mamilius aliter id interpretatur dem erviliae in iugero autumno misceri et seri solitos, melius et avena Graeca, cui non cadit semen, admixta. hoc vocitatum ocinum boumque causa seri solitum. Varro appellatum a celeritate ut a Medis advecta per bella Persarum, quae Darius intulit, sed vel in primis dicenda tanta dos est, cum ex uno satu amplius quam tricenis annis duret. similis est trifolio caule foliisque, geniculata. quidquid in caule adsurgit, folia contrahuntur. unum de ea et cytiso volumen Amphi
Abbreviated transcription (Latin):
t sicilia hoc ẽ foenũ grecũ scariphatione. greco¬
seritur. ñ altiore quatuor digitorum sulco: qͣn¬
toq peius tractatur. tanto prouenit melius. Ra¬
rum dictu ẽẽ aliquid:. eui ꝑrosit negligentia. Id
autẽ quod secale ac frago appellatur: occari tantũ.
desioerat. Secale taurini sub alpib. asiani uocat̃
deterrimũ. s tantũ ad arcendam famem. secunda
S gracili stipula. nigritia testei pondere p̃cipuũ.
Ammiscetur huic far ut mitiget amaritudinem.
eius: & tam̃ sic quoq ingratissimũ uentri est.
nascitur qualicumq solo cũ centesimo grano.
arrago ex recrimentis farris p̾benda Seritus.
ammixta aliquando & uitia. Eadem in af¬
frica fit ex hordeo. omma hȩc ꝑabula degenerans.¬
qui ex leguminib. quȩ uocant᷑ eracea . intantũ
columbis grata. ut pastas ea. negent fugitiuas
pud antiquos erat pabuli genus quod cato
ocinũ uocat: quo sistebant aluum bubus.

Expanded text:
Et silicia, hoc est fenum Graecum, scariphatione Et silicia, hoc est fenum Graecum, scariphatione seritur, non altiore quattuor digitorum sulco, quantoque peius tractatur, tanto provenit melius. rarum dictu esse aliquid, cui prosit neglegentia. id autem, quod secale ac farrago appellatur, occari tantum desiderat. xl 141 Secale Tauri sub Alpibus asiam vocant, deterrimum et tantum ad arcendam famem, fecunda, sed gracili stipula, nigritia triste, pondere praecipuum. admiscetur huic far, ut mitiget amaritudinem eius, et tamen sic quoque ingratissimum ventri est. nascitur qualicumque solo cum centesimo grano, arrago ex recrementis farris praedensa seritur, admixta aliquando et vicia. eadem in Africa fit ex hordeo. omnia haec pabularia, degeneransque ex leguminibus quae vocatur cracca, in tantum columbis grata, ut pastas ea negent fugitivas pud antiquos erat pabuli genus, quod Cato ocinum vocat, quo sistebant alvom bubus.
Abbreviated transcription (Latin):
rari ꝓtinꝰ solum opus ẽ.
t uitia pinguescunt arua. Nec ipsa agricolis
operosa: uno sulco sata. Non seritur ñ ster¬
coratir: nec aluid quam deoecatur. Rationis
eius tria tempora. Citca occasum arcturi. ut de¬
cem en bri mense pascat. Tum optime seritus
In sem̃ ȩque. Namq fert depasta.Sccła
satio mense i anuario ẽ: nouissima martio. Cũ
ad frondem utilissima. Siccitatẽ ex omnib quȩ
seruntur maxime amat. Non asꝑnatur etiam
Ambrosa. ex semine eius. Si lecta matura est.
palea cȩteris prefert᷑. Uitib p̃ripit sucum: lan
Iec erui operosa cura ẽ. Hoc amplius quam
uitia runcatur: & ipsum medicaminis uim opti¬
nenis: quappe eũ diuũ augustum curatũ eprilis qͥridis
ipsius memoria existat. Sufficiunt singulis boũ
itigis modii quim sati. Martio mense satamo no¬
xium ẽẽ bubus auint. Item autũno grauidinosũ:
innoriũ autẽ fieri primo uere ꝑsatum. De foenu

Expanded text:
rari protinus solum opus est. rari protinus solum opus est. Et vicia pinguescunt arva, nec ipsa agricolis operosa. uno sulco sata non saritur, non stercoratur nec aliud quam deoccatur. sationis eius tria tempora: circa occasum arcturi, ut Decembri mense pascat. tum optime seritur in semen. aeque namque fert depasta. secunda satio mense lanuario est, novissima Martio, tum ad frondem utilissima. siccitatem ex omnibus, quae sumbrosa. ex semine eius, si lecta matura est, palea ceteris praefertur. vitibus praeripit sucum, lang139 Nec ervi operosa cura est. hoc amplius quam vicia runcatur, et ipsum medicaminis vim optinens, quippe cum divom Augustum curatum epistulis ipsius memoria exstet. sufficiunt singulis boum iugis modi quini sati. Martio mense satum noxium esse bobus aiunt, item autumno gravedinosum, innoxium autem fieri primo vere satum. xxxix 140
Abbreviated transcription (Latin):
eget fimo ut optimi uicem rep̃sentet: niehlq
alius. Nullo impendio constat. ut qͦd ne gerendi
quidem grã opus sit afferre. protinus serituar ex
aruo. ac ne spargi quidẽ postulat. decidens sponte.
Primũq omnium seritur: nouissimũ collituso
Utrumq septembri fere mense: quia si ñ anteces¬
serit hiemẽ. frigorib obnoxium ẽ. Impune pte¬
terea lacet uel derelictum: etiã si ñ protirus secu¬
a obruant imnbres. Ab omnib animalib amari¬
tudine sua tutum. Plerũq tam̃ leui sulco inte¬
gunt. ex densiore terra. Rubricam maxie a¬
mat. Ad hanc alendam post terciũ florem uerti
Maceratũ catida a qua. homini in cibo ẽ. Nam
bouẽ unũ modii singuli satiant. ualidũq prę¬
stant: quando etiam impositũ ꝓueroꝵ uentrib
pro remedio ẽ. Condi in fumo maxime conue¬
nit: qm̃ in humido uermiculi umbilicũ eius in
sterilitatẽ castrant. Si depastũ sit in fronde: ina¬

Expanded text:
eget fimo, ut optimi vicem repraesentet, nihilque eget fimo, ut optimi vicem repraesentet, nihilque aliud nullo inpendio constat, ut quod ne serendi quidem gratia opus sit adferre: protinus seritur ex area ac ne spargi quidem postulat decidens sponte. primumque omnium seritur, novissimum tollitur, utrumque Septembri fere mense, quia, si non antecessit hiemem, frigoribus obnoxium est. inpune praeterea iacet, vel derelictum etiam, si non protinus secuti obruant imbres, ab omnibus animalibus amaritudine sua tutum, plerumque tamen levi sulco integunt. ex densiore terra rubricam maxime amat. ad hanc alendam post tertium florem verti maceratum calida aqua homini quoque in cibo est. nam bovem unum modii singuli satiant validumque praestant, quando etiam inpositum puerorum ventribus pro remedio est. condi in fumo maxime convenit, quoniam in umido vermiculi umbilicum eius in sterilitatem castrant. si depastum sit in fronde, ina
Abbreviated transcription (Latin):
duoꝵ numinũ dies festos: neptuni atq uulcani.
¶runtq subtili obseruatione. quota luna ꝓce-¬
dente hieme nix pͥma ceciderit. si totidem lu¬
minũ die intra p̃dictum temporis spatiũ serant᷑.
mire prouenire. Seruntur & uere in calidis
upino est usus proximus. eũ sit & homini &
quadrupedũ generi ungulas habenti cõmunis. Re¬
medium eiꝰ ne metentes fugiat exiliendo. ut. ab
imbre tollatur. Nec ullius qͦuȩ seritur natura. assen
su terroieq mirabilior ẽ: Primũ omniũ eum sole
cottidie circũ agitur: horȩq agricolis etiã nubilo
demonstrantur. Ter p̃cerea floret. terram amat
terraꝰ atq operiri ñ uult. & unum hoc seritur non
arato si fuerit maxime sabulosa & sieca atq etiã
harenosa. Coli utiq ñ uult. Tellurem adeo amat.
ut quamuis frutecto solo coactum inter folia ue¬
presq. ad terram tam̃ radice ꝑueniat. Pingnesce¬
re hoc satu arua uineasq diximus. Itaq adeo ñ

Expanded text:
duorum numinum dies festos, Neptuni atque Volcani, duorum numinum dies festos, Neptuni atque Volcani, feruntque subtili observatione, quota luna praecedente hieme nix prima ceciderit, si totidem luminum die intra praedictum temporis spatium serantur, mire provenire. seruntur et vere in calidis upino usu proximus, cum sit et homini et quadripedum generi ungulas habenti communis. remedium eius, ne metentes fugiat exiliendo, ut ab imbre tollatur. nec ullius quae seruntur natura ad sensum.... terraeque mirabilior est. primum omnium cotidie cum sole circumagitur horasque agricolis etiam nubilo demonstrat . ter praeterea floret. terram amat terraque operiri non vult. et unum hoc seritur non arato. quaerit maxime sabulosa et sicca atque etiam harenosa. coli utique non vult. tellurem adeo amat, ut, quamvis frutectoso solo coiectum inter folia vepresque, ad terram tamen radice perveniat. pinguescere hoc satu arva vineasque diximus; itaque adeo non
Abbreviated transcription (Latin):
Species uero omniũ tres. Aut enim in latitudi¬
nẽ fundi. aut in rotunditatẽ globari. Terciam
speciem siluestrem appellauere. in longitudinẽ
radice procurrente. raphani similitudine & folio
anguloso. scabroq. suco aeri. Qui circa messẽ
exceptus oculos purgat. medeturq caligini. ad¬
mixco lacte mulierũ. Frigore dulciora fieri exi¬
stimantur: & grandiora. tepore in folia exeunt.
Palma in nursino agro nascentib. taxatio in
libras sestercii singuli. & in penuria bini. Pro¬
ximus in algido natis. De napis¬
api uero amiterniꝰ quorum eadẽ fere natura.
gaudent. ȩque frigidis. seruntur: & ante kl̃.
martias in iugero sextarii quatuor. Diligentiores
quinto sulco rͣapum seri iubẽt. rapam quarto: u¬
teoq stercorato. De rapa.¬
apã lȩtiorã fieri si palea seminaret᷑. cer. Se¬
rere nadũ uolunt. precantem sibi & ⁊ u¬
cim sẽrere se. Satus utriq generi iustus. inter

Expanded text:
species vero omnium tres. aut enim in latitudispecies vero omnium tres. aut enim in latitudinem fundi, aut in rotunditatem globari. tertiam speciem silvestrem appellavere, in longitudinem ranguloso scabroque, suco acri, qui circa messem exceptus oculos purget medeaturque caligini admixto lacte mulierum. frigore dulciora fieri existimantur et grandiora. tepore in folia exeunt. palma inNursino agro nascentibus—taxatio in libras sesterti singuli et in penuria bini —, proxima in Algido natis, napis vero Amiterni. quorum eadem fere natura: gaudent aeque frigidis. seruntur et ante kalendas Martias , in iugero sextarii IIII. diligentiores quinto sulco napum seri iubent, rapa quarto, utrumque stercorato, rapalaetiora fieri, si cum palea semen inaretur. serere nudum volunt precantem sibi et vicinis serere se. 132 satus utrique generi iustus inter
Abbreviated transcription (Latin):
fronde earũ gaudent. & homini ñ minorẽ rapa¬
ciorum sius horis grã quam cimarũ. flauidoꝵ qͦ
& in horreis enecatorum uel maiore quam uirenti¬
um. ipsa uero durant & in sua terra seruata &
postea passo pene ad aliũ uentum. famẽq sen¬
tiri prohibent. a uino atq messe. Tertius hic tͣns¬
padanis fructus. terram ñ moros elegit: pene ubi
nichil aliud seri possit. Nebulis & pruinis a
frigore ultro aluntur. Amplitudine mirabili ui
di quadraginta libras excedentia. In cibis quidẽ
ntis plurib modis commnendantur: durantq ad alia.
inapis acrimonia domita. etiã De synapi.¬
colorib picta preter suum. sem̃. sex aliis. pur¬
pureo quoq: neq aliud in cibis tingui decet.
Genera eorum greci duo prima fecere. masculi¬
nũ femininumq. & ea serendi modi ex eodem
semine. Densiore enim satu masculescere. Item
in t̾ra difficili semen p̃stantius quo subtilius.

Expanded text:
fronde eorum gaudent, et homini non minore rapifronde eorum gaudent, et homini non minore rapiciorum suis horis gratia quam cymarum, flavidorum quoque et in horreis enecatorum vel maiore quam virentium. ipsa vero durant et in sua terra servata et postea passa paene ad alium proventum , famemque sentiri prohibent. a vino atque messe tertius hic Transpadanis fructus. terram non morose eli- git, paene ubi nihil aliud seri possit. nebulis et pruinis ac frigore ultro aluntur, amplitudine mirabili; vidi XL libras excedentia. in cibis quidem nostris pluribus modis commendantur , durantque ad alia sinapis acrimonia domita, etiam coloribus picta praeter suum sex aliis, purpureo quoque. neque aliud in cibis tingui decet. genera eorum Graeci duo prima fecere, masculinum femininumque, et ea serendi modo ex eodem semine: densiore enim satu masculescere , item in terra difficili. semen praestantius quo subtilius.
Abbreviated transcription (Latin):
st & eicercula minuti ciceris in ęqualis: cula.¬
angulosĩ ueluti pisum. Dulcissimũ autẽ id.
quod eruo simillimũ. firmiusq qͦd nigrũ et tu¬
fum. quã quod album. Siliquȩ rotundȩ ciceri:
cȩteris leguminũ longȩ. & ad figuram seminis
latȩ. Piso cilincdrathiȩ passiolorum cum ipsis
manducent granis. serere eos qua uelis terra
licet: ab idibus octobris in kł nouembris. Le¬
gumina cũ matures cere ceꝑint rapienda sunt:
qm̃ cito exiliunt. latentq cum decidere. sicut
uam quã prius de rapis dixisse conueniat.
intranscursu ea attigere nr̃i. paulo dili¬
gentius greci. & ipsi tam̃ inter ortensia si iustꝰ
ordo fiat a frum̃to protinus aut certe faba di¬
cendis: quando alii usus prȩstantior ab his ñ ẽ.
Ante omnia nãq cunctis animalib nascuntur.
nec in nouissimis satiant ruris alitũ qͦuoq gene¬
ra. magisq si decoquant᷑ aqua quadrupedes et

Expanded text:
t cicercula minuti ciceris, inaequalis, t cicercula minuti ciceris, inaequalis, angulosi, veluti pisum, dulcissimum autem id quod ervo simillimum, firmiusque quod nigrum et rufum quam quod album. Siliquae rotundae ciceri, ceteris leguminum Iongae et ad figuram seminis. latae, piso cylindratae. passiolorum cum ipsis manduntur granis. serere eos qua velis terra licet ab idibus Octobr. in kal. Novembris. legumina, cum maturescere coeperunt, rapienda sunt, quoniam cito exiliunt latentque, cum decidere, sicut uamquam prius de rapis dixisse conveniat— in transcursu ea attigere nostri, paulo diligentius Graeci, et ipsi tamen inter hortensia—si iustus ordo fiat, a frumento protinus aut certe faba dcendis, quando alius usus praestantior ab iis non est. Ante omnia namque cunctis animalibus nascuntur, nec in novissimis satiant ruris alitum quoque genera, magisque si decoquantur aqua. quadripedes et
Abbreviated transcription (Latin):
radix ꝑ quam lata. in colarũ cibis cruda & omni
no decocta arundinũ radicib similis. Nascit᷑
lens: & in grecia pisum.
ens amat solũ tenuem. magis quã pingue.
cęlũ titiq siccum. Duo genera eius ȩgẏpto. alte¬
rũ rotundius nigriusq. alterum sua figura:
unde uario usu translatum ẽ in lenticulas no¬
men. Inuenio apud auctorem ȩquanimitatem
fieri uescentib ea.
isum in apͥcis seri debet. frigorũ impatien¬
tissimũ. Ideo in italia & in austeriore cȩlo
non nisi uerno tempore. terra facili soluta.
iceris natura ẽ gigni cum De oicere.¬
salsilagine. Ideo solum urit: nec nisi made¬
factum pridie seri debet. Differentię plures. ma¬
gnitudine. colore. figura. sapore. Est enim arie¬
tinio capiti simile: unde ita appellatur. album
st & columbinũ quod alii ueneriũ appel¬
lant. candidũ. rotundum. leue. arientino
minus: quod religio ꝑtugilis adhibet. De cicer¬

Expanded text:
radix perquam grata incolarum cibis, cruda et omni radix perquam grata incolarum cibis, cruda et omni modo cocta, harundinum radicibus similis. nascitur lens et in Graecia pisum. lens amat solum tenue magis quam pingue, caelum utique siccum. duo genera eius Aegypto, alterum rotundius nigriusque, alterum sua figura, unde vario usu tralatum est in lenticulas nomen. invenio apud auctores aequanimitatem fieri vescentibus ea. pisum in apricis seri debet frigorum inpatientissimum. ideo in Italia et in austeriore caelo non nisi verno tempore terra facili, soluta.iceris natura est gigni cum salsilagine, ideo solum urit nec nisi madefactum pridie seri debet. differentiae plures, magnitudine, colore, figura, sapore. est enim arietino capiti simile, unde ita appellatur, album et columbinum, quod alii Venerium appellant, candidum, rotundum, leve, arietino minus, quod religio pervigiliis adhibet. est e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcoquitur. Seritut ante uergiliatũ occasum
leguminũ prima. ut antecedat hieiẽ. Airg¬
buis eam ꝑuersari iubet. circũpadanȩ italiae
ritu: q maior pars malunt fabalia maturae
rationis. quã trimestrem fcuctum eiꝰ. namos
siliquȩ caulesq gratissimo sunt ꝑabuliꝰ pecori.
Aquas in flore maxime concuꝑiscit: cũ uero
defloruit exiguas desiderat. Solũ in quo sata est.
lecificat stercoris uice. Ideo circa macedoniam
thessatiamq cũ florere cȩpit uertunt arua.¬
Nascitꝰ & sua sponte plerisq in locis. sieut¬
septentrionalis oceani insulis: quas ob id nr̃i fa¬
barias appellant. Item in mauritania siluestris
passim. sed p̃dura: & quȩ ꝑ coqui ñ possit. Nasci¬
tur & in egypto spinoso caule: qua de causa cro
bro quatuor ctibitoꝵ ẽ: amplissima crassitudo
octona genicula eẽtͣ. molli calamo. similis capt̃
papaueri colore roseo. In eo fabȩ ñ supra tricena.
Folia ampla. ftuctus ipse amarus. & odore: sed

Expanded text:
oquitur. 120 seritur ante vergiliarum occasum leguminum prima, ut antecedat hiemem. Vergilius eam per ver seri iubet circumpadanae Italiae ritu, sed maior pars malunt fabalia maturae sationis quam trimestrem fructum. eius namque siliquae caulesque gratissimo sunt pabulo pecori. aquas in flore maxime concupiscit, cum vero defloruit, exiguas desiderat. solum, in quo sata est, laetificat stercoris vice. ideo circa Macedoniam Thessaliamqu121 nascitur et sua sponte plerisque in locis, sicuseptentrionalis oceani insulis, quas ob id nostri Fabarias appellant, item in Mauretania silvestris passim, sed praedura et quae percoqui non possit. nascitur et in Aegypto spinoso caule, qua de causa crocpo quattuor cubitorum est amplissima, crassitudo digiti. ni genicula abessent, molli calamo similis; caput papaveri, colore roseo, in eo fabae non supra tricenas; folia ampla, fructus ipse amarus et odore, sed
Abbreviated transcription (Latin):
talio posse. In eodem repꝑittr & sulphur. emer¬
cantq fontes araxi. ocaloꝵ claritati & iuilnerũ
medicinȩ dentiũ ꝙ firmitati. Alica adultei¬
na eit maxime ez ea. quȩ in affrica degenerat.
Latiores eius spice igrioresq. & breui stipula
Pisunt cũ harena. & sic quoq difficultea conte¬
tunt utriculos. fitq dimidia modii mensura.
Posteaq gypsi pars quarta inspargitus: atꝙy
ut coheserit fariario cribro gubeernunt.
Aue mn eo remansit excepticia appellatare& grar¬
dissima est. Rursus quȩ transit artiore cernitur.
& sccundaria uocant riteꝰ cribraria sq uo simili
modo in t̾eio temansit eribro angustissimo. et
tantũ harenas transmitente. Alia ratio ubiq
adulterandi. Ex critico candidissima & grandissi¬
ma eligunt grana. ac ꝯemicocta in ollis postea
aref aciunt cole admotũ. rursusq leuiter asꝑsa
molis frangunt. Ex rea pulchrius quã exsriti¬
co fit granacum: quamuis id alicȩ uitiuta sute
Candorem autẽ & pro creta lactis ineocti mixtu

Expanded text:
r et sulpur, emicantque fontes Araxi oculorum claritati et volnerum medicinae dentiumque firmitati. — 115 Alica adulterina fit maxime quidem e zea, quae in Africa degenerat. latiores eius spicae nigrioresque et brevi stipula. pisunt cum harena et sic quoque difficulter deterunt utriculos, fitque dimidia nudi mensura, posteaque gypsi pars quarta inspergitur atque, ut cohaesit, farinario cribro subcernunt. quae in eo remansit, excepticia appellatur et grandissima est. rursus, quae transit, artiore cernitur et secundaria vocatur, item cribraria, quae simili modo in tertio remansit cribro angustissimo et tantum harenas transmittente. 116 alia ratio ubique adulterandi ex tritico: candidissima et grandissima eligunt grana ac semicocta in ollis postea arefaciunt sole ad dimidium rursusque leviter adspersa molis frangunt. ex zea pulchrius quam e tritico fit tragum, quamvis id alicae vitium sit. candorem autem ei pro c
Abbreviated transcription (Latin):
diliuant madere uoluit proptͥ felicitatẽ culoute.
Qatiuam a ceeptũ humorem nullis fontib redsrinier¬
ꝗ temperat: & coquens intra de iude fces conainet
Seritur coto anno panicio semelbis femouet
tam uere segeces quȩ interquieuere funduus
rore modo satiorem satiuam. Adeo terra ul cessa
antecedit. tantũ ipsum pars eius quȩ laboriae
uocant᷑ quem phletreum greci appellantr i bimi¬
untur leiuora uia ab utroq latere consulari quae

Expanded text:
dilui aut madere voluit propter facilitatem culturae, eadem acceptum umorem nullis fontibus reddit, sed temperate concoquens intra se vice suci continet. 111 seritur toto anno, panico semel, bis farre. et tamen vere segetes, quae interquievere, fundunt rosam odoratiorem sativa. adeo terra non cessat antecedit, tantum ipsum pars eius, quae Leboriae vocantur, quem Phlegraeum Graeci appellant. finiuntur Leboriae via ab utroque latere