comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inutilia concupiscam:nocitura optem. nec hoc quidem intelligo:quod animali¬
bus sacietas monstrat:quis cibo debeat esse:quis potioni modus: quantum capi¬
madhuc nescio iam docebo quemadmodum intelligas te non esse sapientem.
piens ille plenus est gaudio hilaris: placidus inconcussus:cum diis ex pari uiuit.
Nuncipse te consule. si nunquam mestus es: nulla spes animum tuum futuri ex¬
pectatione solicitat.Si per dies noctesq par & equalis animi tenor erecti & placẽ¬
is sibi est.Peruensti ad humani honi summam: sed si appetis uoluptates: et und¬
q & omnes: scito tantum tibi ex sapientia quantum ex gaudio deesse. Ad hoc cu¬
pis peruenire:sed erras qui inter diuitias illuc te uenturum esse speras: inter ho'¬
nores idem gaudium: inter solicitudines quaeris.ista que sic petis tanquam da¬
tura leticiam ac uoluptatem:cause doloris sunt.Omnes inquam illi tendunt ad

Expanded text:
inutilia concupiscam, nocitura optem. Ne hoc quidem intellego, quod animaliinutilia concupiscam, nocitura optem. Ne hoc quidem intellego, quod animalibus satietas monstrat, quis cibo debeat esse, quis potioni modus. Quantum capiam adhuc nescio." Iam docebo, quemadmodum intellegas te non esse sapientem. Sapiens ille plenus est gaudio, hilaris et placidus, inconcussus; cum dis ex pari vivit. Nunc ipse te consule; si numquam maestus es, nulla spes animum tuum futuri exspectatione sollicitat, si per dies noctesque par et aequalis animi tenor erecti et placentis sibi est, pervenisti ad humani boni summam. Sed si adpetis voluptates et undique et omnes, scito tantum tibi ex sapientia, quantum ex gaudio deesse. Ad hoc cupis pervenire, sed erras, qui inter divitias illuc venturum esse te speras, inter honores, id est, gaudium inter sollicitudines quaeris. Ista, quae sic petis tamquam datura laetitiam ac voluptatem, causae dolorum sunt. Omnes, inquam, illi tendunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
indulgemus nobis. ui laudari uelimus in id cui contraria tam maxime facimus
Mitissimum ille scipsis in supplicuis audit. in rapinis liberalissimum in ebrietatib
ac libidimbus temperatissimum. Sequitur itaq ut ideo mutari nolimus quia nos
optimos esse credimus. Alexander cum iam in India uagaretur.:& gentes ne fi¬
ntimusquidem satis notas bello uastaret:in obsidione cuiusdam urbis circi¬
uit muros. & cum imbecillissima maenium querit sagitta ictus:diu persedere:
et incepta agere perseuerauit. Deinde cum represso sanguine sicci uulneris do¬
lor cresceret: & crus suspensum equo paulatim obtorpuisset:coactus assistere.
Omnes inquit iurant esse me Iouis filium sed uulnus hoc hominem esse n
clamat. Idem nos faciamus cum pro sua quemq portione adulatio infatuat.
Dicamus. Uos quidem dicitis me esse prudentem. Ego autem uideo q̃ multa

Expanded text:
indulgemus nobis, ut laudari velimus in id, cui contraria cum maxime facimus. indulgemus nobis, ut laudari velimus in id, cui contraria cum maxime facimus. Mitissimum ille se in ipsis suppliciis audit, in rapinis liberalissimum, in ebrietatibus ac libidinibus temperantissimum. Sequitur itaque, ut ideo mutari nolimus, quia nos optimos esse credimus. Alexander cum iam in India vagaretur et gentes ne finitimis quidem satis notas bello vastaret, in obsidione cuiusdam urbis, dum circumit muros et inbecillissima moenium quaerit, sagitta ictus diu persedere et incepta agere perseveravit. Deinde cum represso sanguine sicci vulneris dolor cresceret et crus suspensum equo paulatim optorpuisset, coactus apsistereabsistere " Omnes," inquit, " iurant esse me Iovis filium, sed vulnus hoc hominem esse me clamat." Idem nos faciamus. Pro sua quemque portione adulatio infatuat. Dicamus: " Vos quidem dicitis me prudentem esse, ego autem video, quam multa
Abbreviated transcription (Latin):
mecum despicio. Quid ista nos stultita tam pertinaciter tenet. Primo quia non for¬
titer illam repellimus: nec toto ad salutem impetu nitimur. Deinde quia illa que
sapientibus uiris reperta sunt non satis credimus necapertis pectoribus haui
leuiterq tam magne rei insistimus. Quemadmodum autem potest aliquis quantii
satis sit aduersus uitia discere qui quantum a uitlis uacat non discit.Nemo nost&
in altum descendit: summa tantum decerpimus: exiguumq temporis impendisse
ohilosophie satis abundeq occupatis fuit. illud praecipue impedit quod cito no
placemus: si inuenimus: qui nos bonos uiros dicat: qui prudentes:qui sanctos'
ignoscimus non sumus modica laudatione conienti:quicquid in nos adulatio¬
sine pudore congessirtanquam debitum prendimus:optimos nos esse: sapientissi¬
mos affirmantibus assentimur:cum sciamus illos saepe multa mentiri.Adeo qͦs

Expanded text:
mecum dispicio: quid ita nos stultitia tam pertinaciter teneat? Primo quia non formecum dispicio: quid ita nos stultitia tam pertinaciter teneat? Primo quia non fortiter illam repellimus nec toto ad salutem impetu nitimur, deinde quia illa, quae a sapientibus viris reperta sunt, non satis credimus nec apertis pectoribus haurimus leviterque tam magnae rei insistimus. Quemadmodum autem potest aliquis, quantum satis sit, adversus vitia discere, qui quantum a vitiis vacat, discit? Nemo nostrum in altum descendit. Summa tantum decerpsimus et exiguum temporis impendisse philosophiae satis abundeque occupatis fuit. Illud praecipue impedit, quod cito nobis placemus; si invenimus, qui nos bonos viros dicat, qui prudentes, qui sanctos, adgnoscimus. Non sumus modica laudatione contenti; quicquid in nos adulatio sine pudore congessit, tamquam debitum prendimus. Optimos nos esse, sapientissimos adfirmantibus adsentimur, cum sciamus illos saepe multa mentiri. Adeoque
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ut imperium ducis simul omnes copie sentiant: sic disposite ut signum ab uno
datum: peditem simul equitemq percurrat. Hoc aliquanto magis est necessarium
iobis ait illi enim sepe hostem timuere sine causa: tutissimumq illis iter.quod su¬
dissimum fuit nhil stultitia pacatum habet: tam superne illi metus est:ꝗ̃ infra.
uirumq trepidat latus sequuntur pericula & occurrunt ad omnna pauet:imperita
est: & ipsis terretur auxiliis. Sapiens autem ad omnem incursum munitus est et ĩ¬
tentus: non si paupertas: non si luctus:non si ignomina: non si impetum faciat. pe¬
dem refert imperitus & contra illa ibit:& inter illa. Nos multa alligant. multa de¬
bilitant: dium istis uitis iacuimus. Elui difficile est: non enim inquinati sumus:
sed infecti: nec ab illa imagime ad aliam transeamus: hoc queramus quod semper

Expanded text:
mus, ut imperium ducis simul omnes copiae sentiant, sic dispositae, ut signum ab uno mus, ut imperium ducis simul omnes copiae sentiant, sic dispositae, ut signum ab uno datum peditem simul equitemque percurrat; hoc aliquanto magis necessarium esse nobis ait. Illi enim saepe hostem timuere sine causa, tutissimumque illis iter quod suspectissimum fuit; nihil stultitia pacatum habet. Tam superne illi metus est quam infra. Utrumque trepidat latus. Secuntur pericula et occurrunt. Ad omnia pavet, inparata est et ipsis ferretur auxiliis. Sapiens autem ad omnem incursum munitus, intentus, non si paupertas, non si luctus, non si ignominia, non si dolor impetum faciat, pedem referet. Interritus et contra illa ibit et inter illa. Nos multa alligant, multa debilitant. Diu in istis vitiis iacuimus, elui difficile est. Non enim inquinati sumus, sed infecti. Ne ab alia imagine ad aliam transeamus, hoc quaeram, quod saepe
Abbreviated transcription (Latin):
illa solis indicat esse concessas neminemꝰ mibi uuidetur ex antiquis legisse apud
quos nondum captabatur plausibilis oratio. illi qui simpliciter: & demonstrande
rei causa eloquebantur parabolis referii sunt:quas existimo necessarias non ex eadẽ
ausa qua poetis: sed ut imbecillitatis nostre adminicula sint:& ut dicentem & au¬
entem: in rem praesentem adducant. Sextium ecce cum maxime lego uirum acrem
grecis uerbis romanis moribus phosophantem: mouet me imago ab illo posita ire
quadrato agmine exercitum: ubi hostis ab omni parte suspectus est pugne paratũ.
Idem inquii sapiens facere debet: Ommes uirtutes suas undiq expandat: ut ubicũ¬
q infesti aliquid orietur illic parata presidia sini: & ad nutum regentis sine tumul¬
tu respondeant. quod in exercitibus his: quos imperatores magni ordmant fieri uide¬

Expanded text:
illas solis iudicat esse concessas, neminem mihi videtur ex antiquis legisse, apud illas solis iudicat esse concessas, neminem mihi videtur ex antiquis legisse, apud quos nondum captabatur plausibilis oratio. Illi, qui simpliciter et demonstrandae rei causa eloquebantur, parabolis referti sunt, quas existimo necessarias, non ex eadem causa qua poetis, sed ut inbecillitatis nostrae adminicula sint, ut et dicentem et audientem in rem praesentem adducant. Sextium ecce cum maxime lego, virum acrem, Graecis verbis, Romanis moribus philosophantem. Movit me imago ab illo posita: ire quadrato agmine exercitum, ubi hostis ab omni parte suspectus est, pugnae paratum; " Idem," inquit, " sapiens facere debet; omnes virtutes suas undique expandat, ut ubicumque infesti aliquid orietur, illic parata praesidia sint et ad nutum regentis sine tumultu respondeant." Quod in exercitibus iis, quos imperatores magni ordinant, fieri vide
Abbreviated transcription (Latin):
me magnam ex epistola tua uoluptatem: quamuis ex nomine. ista causa imperi¬
tus homo gaudeat. tamen affectum eius impoientem & in diuersum statum ĩ¬
clinaturum uoluptatem uoco opinione falsi boni motam & immoderatam &
immodicam. Sed ut ad propositum reuertar audi quid me in epistola tua de¬
lectauerit. Habes uerba in potestate: non effert te oratio: nec longius quem de¬
stinasti trahit. Multi sunt qui ad id quod non proposuerant scribere: alicuius
ierbi placentis decore uocentur. Quod tibi non uenit: pressa sunt omnia: & re
aptata. Loqueris quantum uis: & plus significas. quem loquaris. hoc maioris
rei indicium est. Apparet animum quoq nihil habere superuaciui: mihil tumidi
Inuenio tamen translationes uerborum: ut non temerarias:ita non indecoras: ita¬
q periculum sui fecerint. Inuemo imagines: quibus siquis nos uti uetat & poets

Expanded text:
me magnam ex epistula tua voluptatem; quamvis enim ex honesta causa inperime magnam ex epistula tua voluptatem; quamvis enim ex honesta causa inperitus homo gaudeat, tamen adfectum eius inpotentem et in diversum statim inclinaturum voluptatem voco, opinione falsi boni motam, inmoderatam et inmodicam. Sed ut ad propositum revertar, audi, quid me in epistula tua delectaverit: habes verba in potestate. Non effert te oratio nec longius quam destinasti trahit. Multi sunt, qui ad id, quod non proposuerant scribere, alicuius verbi placentis decore vocentur, quod tibi non evenit; pressa sunt omnia et rei aptata. Loqueris quantum vis et plus significas quam loqueris. Hoc maioris rei indicium est; apparet animum quoque nihil habere supervacui, nihil tumidi. Invenio tamen translationes verborum ut non temerarias ita quae periculum sui fecerint. Invenio imagines, quibus si quis nos uti vetat et poetis
Abbreviated transcription (Latin):
Agnam ex epistola tua percepi uoluptatem. permitte enimmi¬
hiuti uerbis publicis nec illa ad significationem stoicam reuo¬
ca. Uitium esse uoluptatem credimus: sit sane. ponere tamen il¬
lam solemus:.ad demonstrandam animi hilarem affectionem.
Scio inquam et uoluptatem:si ad nostrum alium uerba dirigimus: rem infamẽ
esse. & gaudium. nsi non sapienti contingere. Est enim animi elatio: sius bonis
uiribusq sidentis. Uulgo tamen sic loquimur: ut dicamus magnum gaudium nos
ex illius consulatu: aut ex nuptiis:aut ex partu uxoris percepisse. Que ideo non
sunt gaudia: ut sepe mitia future tristitie sint gaudio autem iunctum est: non de¬
sinere. nec in contrarium uerti.Itaq cum dicii Uirgilius noster: Et mala mentis
gaudia. Diserte quidem dicit: sed parum proprie. Nullum enim malum g¬
dium est uoluptatibus hoc nomen imposuit: & quod uoluit expressit. Signifi¬
cauit enim homines malo suo letos. tamenego non immerito dixeram: coepisse

Expanded text:
agnam ex epistula tua percepi voluptatem; permitte enim mihi uti verbis publicis nec illa ad significationem Stoicam revoca. Vitium esse voluptatem credimus. Sit sane; ponere tamen illam solemus ad demonstrandam animi hilarem adfectionem. Scio, inquam, et voluptatem, si ad nostrum album verba derigimus, rem infamem esse et gaudium nisi sapienti non contingere. Est enim animi elatio suis bonis verisque fidentis. Vulgo tamen sic loquimur, ut dicamus magnum gaudium nos ex illius consulatu aut nuptiis aut ex partu uxoris percepisse, quae adeo non sunt gaudia, ut saepe initia futurae tristitiae sint. Gaudio autem iunctum est non desinere nec in contrarium verti. Itaque cum dicit Vergilius noster Et mala mentis gaudia, diserte quidem dicit, sed parum proprie. Nullum enim malum gaudium est. Voluptatibus hoc nomen inposuit et quod voluit expressit. Significavit enim homines malo suo laetos. Tamen ego non inmerito dixeram cepisse
Abbreviated transcription (Latin):
ram: eorum que tulit adminiculo deducit. num quis huic illam prefert uitams
cui auree une aurea folia dependent: Propria uirtus est in uite fertilitas.In ho'¬
mine quoq id laudandum est: quod ipsius est: familiam formosam habet. domũ
ulchram: multum serit:multum foenerat:nihil horum in ipso est:sed circa
sum. Lauda in illo: quod nec eripi possit: nec dari. Quod proprium hominis est:
Queris quid sit: Animus & ratio in animo perfecto. Rationale enim animal
est homo. Consumatur itaq bonum eius:si id impleuit cui nascitur. Quid estau¬
tem quod ab illo ratio haec exigat. rem facillimam: secundum naturam uiuere su¬
am. Sed hanc difficilem facit communis insania: in uitia alter alterum trudimus
quõ aurem reuocari ad salutem possunt: quos nemo retinet. populus impellit. Uale.

Expanded text:
ram eorum, quae tulit, adminicula deducit; num quis huic illam praeferret vitem, ram eorum, quae tulit, adminicula deducit; num quis huic illam praeferret vitem, cui aureae uvae, aurea folia dependent ? Propria virtus est in vite fertilitas, in homine quoque id laudandum est, quod ipsius est. Familiam formosam habet et domum pulchram, multum serit, multum fenerat; nihil horum in ipso est, sed circa ipsum. Lauda in illo, quod nec eripi potest nec dari, quod proprium hominis est. Quaeris quid sit ? Animus et ratio in animo perfecta. Rationale enim animal est homo. Consummatur itaque bonum eius, si id inplevit, cui nascitur. Quid est autem, quod ab illo ratio haec exigat ? Rem facillimam, secundum naturam suam vivere. Sed hanc difficilem facit communis insania; in vitia alter alterum trudimus. Quomodo autem revocari ad salutem possunt, quos nemo retinet, populus inpellit? VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
solis contingunt quidem terram: sed ibi sunt unde mittuntur. Sic animus ma¬
gnus ac sacer et in hoc demissus. ut propius quidem diuina noscamus. Cõuer¬
satur quidem nobiscum: sed heret origmi sue. illinc pendet illuc nititur acspectat no¬
stris tanquam melior interest.Quis ergo est hic animus qui nullo bono: nisi suo ni¬
et: Quid enim est stultius:quem in homine aliena laudare: Quid eo dementii
ea miratur:que ad alium transferri protinus possunt: Non faciunt meliorem equ¬
um aurei frem. Aliter leo aurata iuba demittitur:dum contractatur:& ad pacienti¬
am recipiendi ornamenta cogitur fatigatus: alter incultus integri spiritus. hic scili¬
cet impetu acer qualem illum natura esse uoluit:speciosus ex horrido cuius hic
lecor est. non sine timore aspici:praefertur illi languido & bracteo.Nemo glor
nisi suo debet. Uitem laudamus si fructu palmites onerat: si ipsa pondera ad ter¬

Expanded text:
solis contingunt quidem terram, sed ibi sunt, unde mittuntur; sic animus masolis contingunt quidem terram, sed ibi sunt, unde mittuntur; sic animus magnus ac sacer et in hoc demissus, ut propius divina nossemus, conversatur quidem nobiscum, sed haeret origini suae; illinc pendet, illuc spectat ac nititur, nostris tamquam melior interest. Quis est ergo hic animus ? Qui nullo bono nisi suo nitet; quid enim est stultius quam in homine aliena laudare ? Quid eo dementius, qui ea miratur, quae ad alium transferri protinus possunt ? Non faciunt meliorem equum aurei freni. Aliter leo aurata iuba mittitur, dum contractatur et ad patientiam recipiendi ornamenti cogitur fatigatus, aliter incultus, integri spiritus; hic scilicet inpetu acer, qualem illum natura esse voluit, speciosus ex horrido, cuius hic decor est, non sine timore aspici, praefertur illi languido et bratteato. Nemo gloriari nisi suo debet. Vitem laudamus, si fructu palmites onerat, si ipsa pondere ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
turalibus causis in tantam laxitatem excauatus: animum tuum quadam religi¬
onis suspitione percutiet. Magnorum fluminum capita ueneramur: subita et ex
abdito uasti amnis eruptio aras habet. coluntur aquarum calentium fontes &
stagna: que uel opacitas: uel immensa altitudo saerauit. Si hominem uideris inte¬
ritum periculis intactum cupiditatibus. inter aduersa foelicem: in mediis ie¬
pestatibus placidum. ex superiore loco homines uidentem ex equo deos: nõ subit
te ueneratio eius.Non dices:ista res maior est altiorq: quem ut credi similis Ø¬
huic: in quo est corpusculo possit: uis istud diuina descendit. Animum excellen¬
tem moderatum: omnia tanquam minora transeuntem:quicquid timemus:opta¬
musq ridentem celestis potentia agitat: non potest res tanta sine adminiculo
minis stare. Itaq maiore sui parte. illic est unde descendit quemadmodum radui

Expanded text:
turalibus causis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum quadam religituralibus causis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum quadam religionis suspicione percutiet. Magnorum fluminum capita veneramur; subita ex abdito vasti amnis eruptio aras habet; coluntur aquarum calentium fontes, et stagna quaedam vel opacitas vel inmensa altitudo sacravit Si hominem videris interritum periculis, intactum cupiditatibus, inter adversa felicem, in mediis tempestatibus placidum, ex superiore loco homines videntem, ex aequo deos, non subibit te veneratio eius ? Non dices: " Ista res maior est altiorque quam ut credi similis huic, in quo est, corpusculo possit ? Vis isto divina descendit." Animum excellentem, moderatum, omnia tamquam minora transeuntem, quicquid timemus optamusque ridentem, caelestis potentia agitat. Non potest res tanta sine adminiculo numinis stare. Itaque maiore sui parte illic est, unde descendit. Quemadmodum radii
Abbreviated transcription (Latin):
Acis rem optimam: & tibi salutarem:si ut scribis perseueras ire
ad honam mentem. Quam stultum est optare:cum ate possis im
simulachri: quasimagis exaudiri possimus admittat. Prope est adte deus:tecum
est: intus est. Ita dico Lucili: sacer intra nos spiritus sedet. bonorum malorumq
nostrorum obseruator: & custos. hic prout a nobis tractatus est:ita nos ipse tractat.
bonus uero uir sine deo nemo est. An potest aliquis supra fortumam: nisi ab illo ad¬
uitus exurgere: ille dat consilia magnifica et erecta in unoquoq uirorum bonorii
quis deus incertum est habitat deus.Si uero tibi occurrit uetustis arboribus &
solitam altitudinem egressis: frequens lucus. & conspectum caeli densitate ramorũ
aliorum alios protegentium submouens illa proceritas silue et secretum luci:et ad¬
miratio umbre in aperto tam dense atq continue fidem tibi numinis facit& si
is specus: saxis penitus exesis montem suspenderit: non manufactus:sed na¬

Expanded text:
acis rem optimam et tibi salutarem, si, ut scribis, perseveras ire ad bonam mentem, quam stultum est optare, cum possis a simulacri, quasi magis exaudiri possimus, admittat; prope est a te deus, tecum est, intus est. ' Ita dico, Lucili: sacer intra nos spiritus sedet, malorum honorumque nostrorum observator et custos. Hic prout a nobis tractatus est, ita nos ipse tractat. Bonus vero vir sine deo nemo est; an potest aliquis supra fortunam nisi ab illo adiutus exurgere? Ille dat consilia magnifica et erecta. In unoquoque virorum bonorum Quis deus incertum est, habitat deus. Si tibi occurrerit vetustis arboribus et solitam altitudinem egressis frequens lucus et conspectum caeli ramorum aliorum alios protegentium summovens obtentu, illa proceritas silvae et secretum loci et admiratio umbrae in aperto tam densae atque continuae fidem tibi numinis faciet. Si quis specus saxis penitus exesis montem suspenderit, non manu factus, sed na
Abbreviated transcription (Latin):
inuidioso fastigio suo trementes: & attonitos longeq aliam de se opinionẽ
habentes:quem ab aliis habetur.Nam quae aliis uidentur excessa:ipsis
prerupta sunt.Itaq examinantur:& trepidant quotiens respexerunt in
illis magnitudinis suae praeceps.Cogitant enim uarios casus:& in sublin
maxime lubricos.tunc appetita formidant:& quae illos graues aliis red¬
dit: grauior illis fcclicitas incubat. Tunc laudant hostium lene.& sui iuris
odio est fulgor: & fuga iam rebus adhucstantibus queritur. tunc demũ
uideas philosophantis moctus: & egre fortune sana consilia.Nam quasi ista
inter se contraria sunt hona fortuna:& mens bona.Ita melius in malis sa¬
pimus. Secunda rectum auferunt. Uale:¬

Expanded text:
invidioso fastigio suo trementes et adtonitos longeque aliam de se opinionem invidioso fastigio suo trementes et adtonitos longeque aliam de se opinionem habentes quam ab aliis habetur. Nam quae aliis excelsa videntur, ipsis praerupta sunt. Itaque exanimantur et trepidant, quotiens despexerunt in illud magnitudinis suae praeceps. Cogitant enim varios casus et in sublimi maxime lubricos. Tunc adpetita formidant et quae illos graves aliis reddit, gravior ipsis felicitas incubat. Tunc laudant otium lene et sui iuris, odio est fulgor et fuga a rebus adhuc stantibus quaeritur. Tunc demum videas philosophantis metu et aegrae fortunae sana consilia. Nam quasi ista inter se contraria sint, bona fortuna et mens bona, ita melius in malis sapimus; secunda rectum auferunt. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
cifructus est. Quis eam quam nulli ostenderet induit purpuram: Quis posu¬
it secretam: in auro dapem: Quis sub alicuius umbra rustice arboris positi
luxurie sue pomꝑam solus explicuit. Nemo oculis suis lautus est: nec pauco¬
rum quidem et familiarium. Sed apparatum uitiorum suorum pro modo
turba spectantis expandit.Itaq irritamentum est omnium in que insa¬
nimus: admirator & conscius.Ne concupiscamus efficies:si non ostenda¬
mus effeceris. Ambitio & luxuria & impotentia scoenam desiderant.S¬
bis ista si absconderis. Itaque si in medio urbium fremitu collocati sums.
stet ad latus monitor: & contra laudatores ingentium patrimoniorum
laudet paruo diuitem:& usu opes metientem. Contra illos qui gratiam
ac potentiam attollunt: ocium ipse suspiciat traditum litteris:& animu
ab externis ad sua reuersum. Ostendat ex constitutione uulgi beatos ĩ isto

Expanded text:
ci fructus est. Quis eam, quam nulli ostenderet, induit purpuram ? Quis posuci fructus est. Quis eam, quam nulli ostenderet, induit purpuram ? Quis posuit sluxuriae suae pompam solus explicuit ? Nemo oculis suis lautus est, ne paucorum quidem aut familiarium,-sed apparatum vitiorum suorum pro modo turbae spectantis expandit. Ita est: inritamentum est omnium, in quae insanimus, admirator et conscius. Ne concupiscamus efficies, si ne ostendamus effeceris. Ambitio et luxuria et inpotentia scaenam desiderant: sanabis ista, si absconderis. Itaque si in medio urbium fremitu conlocati sumus, stet ad latus monitor et contra laudatores ingentium patrimoniorum laudet parvo divitem et usu opes metientem. Contra illos, qui gratiam ac potentiam attollunt, otium ipse suspiciat traditum litteris et animum ab externis ad sua reversum. Ostendat ex constitutione vulgi beatos in illo
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq cum multis fuerunt mali: pestiferam illam uim:qua plaerisq nocue¬
unt:ipsi quoq: sentiunt.Non est quod credas quenquam fieri aliena i¬
fcelicitate foelicem. Omma ista exempla que oculis atq auribus nostris
ingeruntur:retexenda sunt: & plenum malis sermonibus pectus exhaurien¬
dum. Inducenda est in occupatum Iocum uirtusq mendacia contra ueru
placentia extirpet:quae nos apopulo cui nimis credimus separet:ac sinceris
pinionibus reddat.Haec est enim sapientia in naturam conuerti:& eo rel¬
tui unde publicus error expulerit.Magna pars sanitatis est hortatores in'¬
same reliquisse: & existo coitu inuicem noxia procul aegisse. Hoc ut esse ue¬
rum scias: aspice quanto aliter unusquisq populo uiuet:aliter sibi.Non est
per se magistra solicitudo innocentie:nec frugalitatem docent rura.Szubi
testis ac aspectator abscessit: uitia sub sidunt. quorum monstrari & conspi¬

Expanded text:
ideoque cum multis fuerunt malo, pestiferam illam vim, qua plerisque nocueideoque cum multis fuerunt malo, pestiferam illam vim, qua plerisque nocuerunt, ipsi quoque sentiunt. Non est quod credas quemquam fieri aliena infelicitate felicem. Omnia ista exempla, quae oculis atque auribus nostris ingeruntur, retexenda sunt et plenum malis sermonibus pectus exhauriendum. Inducenda in occupatum locum virtus, quae mendacia et contra verum placentia exstirpet, quae nos a populo, cui nimis credimus, separet ac sinceris opinionibus reddat. Hoc est enim sapientia, in naturam converti et eo restitui, unde publicus error expulerit. Magna pars sanitatis est hortatores insaniae reliquisse et ex isto coitu invicem noxio procul abisse. Hoc ut esse verum scias, aspice, quanto aliter unusquisque populo vivat, aliter sibi. Non est per se magistra innocentiae solitudo nec frugalitatem docent rura, sed ubi testis ac spectator abscessit, vitia subsidunt, quorum monstrari et conspi
Abbreviated transcription (Latin):
amor magnitudinis false:modo in Hispaniam & Sertoriana arma: mod
ad colligendos piratas:ac maria pacanda ualebat. Haec pretexebantur cause
ad continuandam potentiam.Quid illum in Africam: Quid in septentrio'¬
nem: Quid in Mithridatem & Armeniam & omnes Asie angubos traxit:
Infinita scilicet cupido crescendi: cum sibi uni parum magnus uideretur.
Quid.C. Cesarem in sua fata pariter ac publica immisit:gloria & ambitic
nullus supra ceteros eminendi modus.Unum ante se ferre non potuit:cum
R. P. supra se duos ferret.Quid ni.C. Marium semel consulem. Unu enim
consulatum accepit.Caeteros rapuit.Cum Theutonicos Cimbrosq concide¬
deret. Cum Iugurtham per Africe deserta sequeretur:tot pericula putas ap'¬
petisse:uirtutis instinctu:Marius exercitum Marium ducebat ambitio.Ø
Isti cum omnia conterent: concutiebantur turbinum more qui rapta cõuol

Expanded text:
amor magnitudinusmagnitudinis falsae. Modo in Hispaniam et Sertoriana arma, modo amor magnitudinusmagnitudinis falsae. Modo in Hispaniam et Sertoriana arma, modo ad colligandos piratas ac maria pacanda vadebat. Hae praetexebantur causae ad continuandam potentiam. Quid illum in Africam, quid in septentrionem, quid in Mithridaten et Armeniam et omnis Asiae angulos traxit ? Infinita scilicet cupido crescendi, cum sibi uni parum magnus videretur. Quid C. Caesarem in sua fata pariter ac publica inmisit ? Gloria et ambitio et nullus supra ceteros eminendi modus. Unum ante se ferre non potuit, cum res publica supra se duos ferret. Quid, tu C. Marium semel consulem—unum enim consulatum accepit, ceteros rapuit—cum Teutonos Cimbrosque concideret, cum Iugurtham per Africae deserta sequeretur, tot pericula putas adpetisse virtutis instinctu ? Marius exercitus, Marium ambitio ducebat. Isti cum omnia concuterent, concutiebantur turbinum more, qui rapta convolv
Abbreviated transcription (Latin):
li: & ad ignota mittebat.Antu putas sanum qui a Grecie primum clad¬
bus: in qua eruditus est incoepit:qui quod cuiq optimum est exipuit:
Lacedemoniam seruire iubet Athenas tacere.Non contentus tot ciuita¬
tum. strage:quas aut uicerat Philippus:aut emerat:& alias alio loco proi¬
icit: & toto orbe arma circunfert: nec subsistit unquam lassa crudelitas im¬
manium ferarum. modo quae plus quem exigit fames mordet. lam in unũ
regnum multa regna coniecit.Iam graeci perseq eundem timent.Iam etiam
Dario liberae nationes iugum accipiunt.Idem tamen ultra Oceanum sole
indignatur ab Herculis.Liberiq uestigiis uictoriam flectere. Ipsi naturaꝯ
uim parant. Non illeire uult:sed non potest stare. Non aliter quem in praeceps
deiecta pondera:quibus eundi finis est iacuisse. Nec Cineo quidem Pom¬
peio externa mire bella:aut domestica uirtus aut ratio suadebat:sed insanꝰ

Expanded text:
di et ad ignota mittebat. An tu putas sanum, qui a Graeciae primum cladidi et ad ignota mittebat. An tu putas sanum, qui a Graeciae primum cladibus, in qua eruditus est, incipit ? Qui quod cuique optimum est, eripit, Lacedaemona servire iubet, Athenas tacere ? Non contentus tot civitatium strage, quas aut vicerat Philippus aut emerat, alias alio loco proicit et toto orbe arma circumfert, nec subsistit usquam lassa crudelitas immanium ferarum modo, quae plus quam exigit fames mordent. Iam in unum regnum multa regna coniecit; iam Graeci Persaeque eundem timent; iam etiam a Dareo liberae nationes iugum accipiunt: it tamen ultra oceanum solemque, indignatur ab Herculis Liberique vestigiis victoriam flectere, ipsi naturae vim parat. Non ille ire vult, sed non potest stare, non aliter quam in praeceps deiecta pondera, quibus eundi finis est iacuisse. Ne Gnaeo quidem Pompeio externa bella ac domestica virtus aut ratio suadebat, sed insanus
Abbreviated transcription (Latin):
Non est quod tibi composite mentis habitum:& sanitatem plausus excutiat.
Non est quod tibi tranquillitatis tue fastidium faciat:ille sub illis fascibus
urpura cultus. Non est quod foeliciorem eum iudices cui submouetu
quem lictor semita deucit.Si uis exercere tibi utile:nulliautem graue.im¬
perium:submoue uitia.Multi inueniuntur:qui ignem inferant urbibus
qui expugnabilia seculis: & per aliquot etates tuta prosternant:qui equumØ
arcibus aggerem attollant: & muros in miram altitudinem adductos arieti¬
us ac machinis quassent. Multisunt:qui ante se agant agmina:& tergis
stium graues instent: & ad mare magnum perfusi caede gentium ueniant:Ss
hi quoq ut uincerent hostem cupiditate uicti sunt.Nemo illis uenientibꝰ
resistit: sed nec ipsi ambitioni:crudelitatiq restiterant.Tunc cum agere uisi
sunt: alios agebantur. Agebat infcelicem Alexandrum furor:aliena deuastã¬

Expanded text:
non est quod tibi compositae mentis habitum et sanitatem plausus excutiat, non est quod tibi compositae mentis habitum et sanitatem plausus excutiat, non est quod tibi tranquillitatis tuae fastidium faciat ille sub illis fascibus purpura cultus, non est quod fclicioremfeliciorem eum iudices cui summovetur, quam te quem lictor semita deicit. Si vis exercere tibi utile, nulli autem grave imperium, summove vitia. Multi inveniuntur qui ignem inferant urbibus, qui inexpugnabilia saeculis et per aliquot aetates tuta prosternant, qui aequum arcibus aggerem attollant et muros in miram altitudinem eductos arietibus ac machinis quassent. Multi sunt qui ante se agant agmina et tergis hostium graves instent et ad mare magnum perfusi caede gentium veniant; sed hi quoque, ut vincerent hostem, cupiditate victi sunt. Nemo illis venientibus restitit, sed nec ipsi ambitioni crudelitatique restiterant; tunc, cum agere alios visi sunt, agebantur. Agebat infelicem Alexandrum furor aliena vastan
Abbreviated transcription (Latin):
extulimus. Nos & causas periculorum nostrorum: et instrumenta. disiecto
terrarum pondere eruimus. Nos fortune mala nostra tradidimus: nec erube¬
scimus summa apud nos haberi quae fuerant ima terrarum.Uis scire quem
falsus oculos tuos decipit fulgor: Nihil est illis quandiu mersa & inuoluta
coeno suo iacent foedius: nihil obscurius. Quid ni: Quando per longissimo¬
rum cuniculorum tenebras extrahuntur: nihil est illis dum fiunt & a fece
sua separantur: informius. Deniq ipsos opifices intuere:per quorum ma¬
nus sterile terre genus: & informe perpurgatur. Uidebis quanta fuligine
oblinantur.Atqui ista magis inquinant animos:quem corpora: & in pos¬
sessore eorum quemin artifice plus est sordidum.Necessarium itaq ẽ ad¬
moneri: & habere aliquem aduoeatum bonae mentis: est tanto fremitu:tu'¬
que dicat non est quod inuideas istis:quos magnos foelicesq populus uocat.

Expanded text:
extulimus; nos et causas periculorum nostrorum et instrumenta disiecto extulimus; nos et causas periculorum nostrorum et instrumenta disiecto terrarum pondere cruimuseruimus; nos fortunae mala nostra tradidimus nec erubescimus summa apud nos haberi, quae fuerant ima terrarum, vis scire, quam falsus oculos tuos deceperit fulgor ? Nihil est istis, quamdiu mersa et involuta caeno suo iacent, foedius, nihil obscurius, quidni ? Quae per longissimorum cuniculorum tenebras extrahuntur. Nihil est illis, dum fiunt et a faece sua separantur, informius. Denique ipsos opifices intuere, per quorum manus sterile terrae genus et infernum perpurgatur; videbis quanta fuligine oblinantur. Atqui ista magis inquinant animos quam corpora, et in possessore eorum quam in artifice plus sordium est. Necessarium itaque admoneri est, habere aliquem advocatum bonae mentis et in tanto fremitu tuquae dicat: non est quod invideas istis, quos magnos felicesque populus vocat,
Abbreviated transcription (Latin):
cit: calcandumq ac premendum dedit:& quicquid est propter quod calcamur
et premimur.Illa uultus nostros erexit in celum: & quicquid magnificum
urumq fecerat: uideri a suspicientibus uoluit.Ortus occasusq & prope¬
rantis mundi uolubilem cursum inter diu terrena aperientem: noctu ca¬
lestia:tardos syderum successus: si compares toti:citatissimos si cogites ꝗͣta
spatia: nunquam intermissa uelocitate circumeant: defectus solis & lune m¬
uicem obstantium. Alia deinceps digna miratu: siue per ordinem subeũt
iue subitis causis mota prosiliunt: ut nocturni ignium tractus:& sinc
ullo ictu sonituq fulgores celi patescentes: colunnasq ac trabes: & uaria
simulachra flammarum. Hac supra nos natura disponit.Aurum quidem
& argentum: & propter ista nunquam pacem agens ferrum: quasi male no¬
bis committerentur abscondit. Nos in lucem propter quae pugnaremus Ø

Expanded text:
cit calcandumque ac premendum dedit quidquid est propter quod calcamur cit calcandumque ac premendum dedit quidquid est propter quod calcamur ac premimur. Illa vultus nostros erexit ad caelum et quidquid magnificum mirumque fecerat, videri a suspicientibus voluit. Ortus occasusque et properantis mundi volubilem cursum, interdiu terrena aperientem, nocte caelestia, tardos siderum incessus si conpares toti, citatissimos autem si cogites, quanta spatia numquam intermissa velocitate circumeant, defectus solis ac lunae invicem obstantium, alia deinceps digna miratu, sive per ordinem subeunt sive subitis causis mota prosiliunt, ut nocturnos ignium tractus et sine ullo ictu sonituque fulgores caeli patescentis columnasque ac trabes et varia simulacra flammarum. Haec supra nos itura disposuit; aurum quidem et argentum et propter ista numquam pacem agens ferrum, quasi male nobis committerentur, abscondit. Nos in lucem, propter quae pugnaremus,
Abbreviated transcription (Latin):
tando. Mittit enim nos ad longinqua bona & incerta & errantia: cum possi¬
mus foelicitatem domo promere. Non licet inquam ire recta uia. Trabunt i
prauum parentes: trahunt serui: nemo errat sibi uni: sed dementiam spar¬
git in proximos: accipitq inuicem. Et ideo in singulis uitia populorũ sunt
quia illa populus dedit dum facit quisq peiorem factus est. Didicit deteri¬
ora: deinde docuit effectaq & ingens illa nequitia congesto in unum quod
cunq pessimum scitur. Sic ergo aliquis custos: & aures subinde ꝑuellat.
abigatq rumores: & reclamet populis laudantibus. Erras enim si existiãs
nobiscum uitia nasci superuenerunt: ingesta sunt. Itaq monitionibus cre¬
tis opiniones qua nos circumsonant compescamus.Nulli nos uitio nau¬
ra conciliat. Illa liberos ac integros genuit. Nihil quidem quod auaritiã
nostram irritaret: posuit in aperto. Pedibus aurum & argentum subie¬

Expanded text:
tando. Mittit enim nos ad longinqua bona et incerta et errantia, cum possitando. Mittit enim nos ad longinqua bona et incerta et errantia, cum possimus felicitatem domo promere. Non licet, inquam, ire recta via. Trahunt in pravum parentes, trahunt servi. Nemo errat uni sibi, sed dementiam spargit in proximos accipitque invicem. Et ideo in singulis vitia populorum sunt, quia illa populus dedit. Dum facit quisque peiorem, factus est; didicit deteriora, deinde docuit, effectaque est ingens illa nequitia congesto in unum quod cuique pessimum scitur. 5 Sit ergo aliquis custos et aurem subinde pervellat abigatque rumores et reclamet populis laudantibus. Erras enim, si existimas nobiscum vitia nasci; supervenerunt, ingesta sunt. Itaque monitionibus crebris opiniones, quae nos circumsonant, repellantur. Nulli nos vitio natura conciliat; illa integros ac liberos genuit. Nihil quo avaritiam nostram inritaret, posuit in aperto. Pedibus aurum argentumque subie
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea si expectat tempus quo per se sciat: quid optimum factum est. inte¬
rim errabit: &errendo impedietur: quominus ad illud perueniat quo possit
se esse contentus. Regi ergo debet: dum incipit posse regere. Pueri ad prescrip¬
tum discunt:digiti illorum tenentur. & aliena manu per litterarum simula¬
chra dicuntur. Deinde imitari iubentur preposita: & ad illa reformarec¬
rographum. Sic animus noster dum eruditur. ad prescriptũ iuuatur. Hec
sunt per que probatur hanc philosophie partem superuacuam non esse. Querĩ
deinde: an ad faciendum sapientem sola sufficiat: Huic questioni suum diem
dabimus. Interim omissis argumentis: nonne apparet nobis esse opus aliquo
aduocato qui contra populi precepta precipiat. Nulla ad aures nostras uox im¬
pune profertur.Nocent qui optant. Nocent qui execrantur. Nam & horum
imprecatio falsos nobis metus inferit: & illorum amor male docet bene op'¬

Expanded text:
Praeterea si expectat tempus, quo per se sciat quid optimum factu sit, intePraeterea si expectat tempus, quo per se sciat quid optimum factu sit, interim errabit et errando inpedietur, quo minus ad illud perveniat, quo possit se esse contentus. Regi ergo debet, dum incipit posse se regere. Pueri ad praescriptum discunt. Digiti illorum tenentur et aliena manu per litterarum simulacra ducuntur, deinde imitari iubentur proposita et ad illa reformare chirographum. Sic animus noster dum eruditur ad praescriptum, iuvatur. Haec sunt, per quae probatur hanc philosophiae partem supervacuam non esse. Quaeritur deinde, an ad faciendum sapientem sola sufficiat. Huic quaestioni suum diem dabimus; interim omissis argumentis nonne apparet opus esse nobis aliquo advocato, qui contra populi praecepta praecipiat ? Nulla ad aures nostras vox inpune perfertur; nocent qui optant, nocent qui execrantur. Nam et horum inprecatio falsos nobis metus inserit et illorum amor male docet bene op
Abbreviated transcription (Latin):
nondum sapiens est. nisi in ea quae didieit animus eius transfiguratus est.
Tertia pars ista percipiendi ex utroq est: & ex decretis: & ex habitu.Itaq su¬
peruacua est ad implendam uirtutem:cui duo ista sufficiant. Isto ergo modo
et consolatio superuacua est. Nam haec quoq ex utroq est: & exhortatio & Ø
suasio et ipsa argumentatio. Nam & haec ab habitu animi compositi ualidiq
proficiscitur. Sed quamuis ista ex habitu animi ueniant: optimus animi ha¬
ad summam consecuti foclicitatis humane. Ad hoc autem tarde peruenit.
Interim etiam imperfecto sed proficienti demonstranda est in rebus agendis
uia. Hanc forsitan etiam sine admonitione dabit sibi ipsa sapientia: que iam
eo perduxit animum: ut moueri nequeat nisi in rectum. Imbecillioribus
quidem ingeniis necessarium est aliquem preire. Hoc uitabis hoc facies.Ø

Expanded text:
nondum sapiens est, nisi in ea, quae didicit, animus eius transfiguratus est. nondum sapiens est, nisi in ea, quae didicit, animus eius transfiguratus est. Tertia ista pars praecipiendi ex utroque est, et ex decretis et ex habitu. Itaque supervacua est ad implendam virtutem, cui duo illa sufficiunt." Isto ergo modo et consolatio supervacua est, nam haec quoque ex utroque est, et adhortatio et suasio et ipsa argumentatio. Nam et haec ab habitu animi compositi validique proficiscitur. Sed quamvis ista ex optimo habitu animi veniant, optimus animi haac summam consecuti felicitatis humanae. Ad haec autem tarde pervenitur; interim etiam inperfecto sed proficient demonstranda est in rebus agendis via. Hanc forsitan etiam sine admonitione dabit sibi ipsa sapientia, quae iam eo perduxit animum, ut moveri nequeat nisi in rectum. Inbecillioribus quidem ingeniis necessarium est aliquem praeircpraeire: hoc vitabis, hoc facies.
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus concipit: ac fiducia impletur. Ergo admonitio non est superuacua. Mar¬
cus. Agrippa uir ingentis animi: qui solus ex his quos ciuha bella elaros poten¬
tesq fecerunt: fcelix in publicum fuit. dicere solebat: multum sehuic debere sen¬
tentie. Nam concordia parue res crescunt: discordia maxime dilabuntur. Hac se
aicbat et fratrem & amicum optimum factum. Si euismodi sententie famili¬
ariter in animum recepta formant eum. Cur uero non hec pars philosophie
que talibus sententiis constat idem possit: Pars uirtutis disciplina constat.
pars exercitatione. Et discas oportet:& quod didicisti agendo confirmes.Quod
siita est non tantum scita sapientie prosunt: sed etiam praecepta:que affecti
nostros uelut edicto coercent & obligant. Philosophia inquit diuiditur ĩ hec
scientiam & habitum animi.: Nam qui didicit: & facienda ac uitanda pracipit

Expanded text:
spiritus concipit ac fiducia impletur. Ergo admonitio non est supervacua. Mspiritus concipit ac fiducia impletur. Ergo admonitio non est supervacua. M. Agrippa, vir ingentis animi, qui solus ex iis, quos civilia bella claros potentesque fecerunt, felix in publicum fuit, dicere solebat multum se huic debere sententiae: " Nam concordia parvae res crescunt, discordia maximae dilabuntur." Hac se aibat et fratrem et amicum optimum factum. Si eiusmodi sententiae familiariter in animum receptae formant eum, cur non haec pars philosophiae, quae talibus sententiis constat, idem possit ? Pars virtutis disciplina constat, pars exercitatione; et discas oportet et quod didicisti agendo confirmes. Quod si est, non tantum scita sapientiae prosunt, sed etiam praecepta, quae adfectus nostros velut edicto coercent et ablegant. '' Philosophia,'' inquit,'' dividitur in haec, scientiam et habitum animi. Nam qui didicit et facienda ac vitanda percepit,
Abbreviated transcription (Latin):
Si imponit pudorem castigatio:cur admonitio non faciat: etiam si nudis
preceptis utimur. Illa uero efficatior est et altius penetrat quae adiuuat ratio¬
nem quae praecipit:que adiicit:quare quicq: faciendum sit et quis facienter
obedientemq preceptis fructus expectet: si imperio & admonitione proficia
tur: eque proficitur imperio.ergo & admonitione. In duas partes uirtus di¬
uiditur: incontemplationem ueri & actionem. Contemplationem institutꝰ
tradit. Actionem admonitio:uirtutem exercet: & ostendit recta actio.Actu
autem si prodest qui suadet:& qui monet proderit. Ergo si recta actio uir¬
tuti necessaria est rectas autem actiones ad monitio demonstrat et ad moni-¬
tio necessaria est. Due res plurimum roboris animodant. Fides ueri & fiducia
uiraq admomitio facit. Nam & creditur illi & cum creditum est magnos aic

Expanded text:
Si inponit pudorem castigatio, cur admonitio non faciat, etiam si nudis Si inponit pudorem castigatio, cur admonitio non faciat, etiam si nudis praeceptis utitur ? Illa vero efficacior est et altius penetrat, quae adiuvat ratione quod praecipit, quae adicit, quare quidque faciendum sit et quis facientem oboedientemque praeceptis fructus exspectet. Si imperio proficitur, et admonitione; atqui proficitur imperio; ergo et admonitione. In duas partes virtus dividitur, in contemplationem veri et actionem. Contemplationem institutio tradit, actionem admonitio. Virtutem et exercet et ostendit recta actio. Acturo autem si prodest qui suadet, et qui monet proderit. Ergo si recta actio virtuti necessaria est, rectas autem actiones admonitio demonstrat, et admonitio necessaria est. Duae res plurimum roboris animo dant, fides veri et fiducia: utramque admonitio facit. Nam et creditur illi et, cum creditum est, magnos animus
Abbreviated transcription (Latin):
periculum uis est. tumor indicat morsum: & in ipso tumore nullum uulnꝰ
apparet. Idem tibi in conuersatione uirorum sapientium eueniet: non depre'¬
hendes quemadmodum et quando tibi prosit:profuisse deprehendes. Quor¬
sum inquit hoc pertinet: Aeque praecepta bona: si sepe tecum sint profutu¬
ra quem bona exempla. Rythagoras ait alium animum fieri intrantibus tẽ¬
plum: deorumq: simulachra ex uicino cernentibus: & alicuius oraculi o¬
rientibus uocem. Quis autem negauit feriri quibusdam preceptis efficaciter:
etiam imperitissimos uelut his breuissimis uocibus:sed multum habentibus
ponderis:Nihil nimis auarus animus nullo satiatur lucro.Ab alio expec¬
tes alteri quod feceris.Haec cum ictu quodam audimus: nec ulli licet dubita¬
re:aut interrogare quare:adeo etiam sine ratione ipsa ueritas ducit.Si rer¬
rentia frenat animos aut uitia compescit:cur non admonitio idem possit:

Expanded text:
periculum vis est. Tumor indicat morsum et in ipso tumore nullum vulnus periculum vis est. Tumor indicat morsum et in ipso tumore nullum vulnus apparet. Idem tibi in conversatione virorum sapientium eveniet: non deprehendes, quemadmodum aut quando tibi prosit, profuisse deprendes." Quorsus, inquis, hoc pertinet ? Aeque praecepta bona, si saepe tecum sint, profutura quam bona exempla. Pythagoras ait alium animum fieri intrantibus templum deorumque simulacra ex vicino cernentibus et alicuius oraculi opperientibus vocem. Quis autem negabit feriri quibusdam praeceptis, efficaciter etiam inperitissimos ? Velut his brevissimis vocibus, sed multum habentibus ponderis: Nil nimis. Avarus animus nullo satiatur lucro. Ab alio exspectes, alteri quod feceris. Haec cum ictu quodam audimus, nec ulli Meet dubitare aut interrogare " quare ? "; adeo etiam sine ratione ipsa veritas ducit. Si reverentia frenat animos ac vitia compescit, cur non et admonitio idem possit ?
Abbreviated transcription (Latin):
losophia quidem nec ideo mutilis: & formandi animis inefficax est. Od
autem philosopbia msi uite lex est. Sed putemus non proficere leges.
Non ideo sequitur: ut ne monitiones quidem proficiant. Aut sic: et consolatio¬
nes nega proficere: dissuasionesq & adhortationes: obiurgationes: et laudano¬
nes: omnia ista monitionum genera sunt. per ista ad perfectum animi statũ
peruenitur. Nulla res magis animos honesta induit:dubiosq et in prauu
inclinabiles reuocat ad rectum: quem bhonorum uirorum conuersatio. Pau¬
latim enim descendit in pectora: & uim preceptorum obtinet:frequenter au¬
diri aspici frequenter. Occursus mehercule ipse sapientium iuuat: et est al¬
quid quod ex magno uiro uel iacente proficias. Nec tibi facile dixerim ꝗͣ¬
ad modum prosit: sicut id intelligam profuisse. Minuta quedam ut ait Phe¬
dron animalia cum mordent non sentiuntur:adeo tenuis illis & fallens in

Expanded text:
losophia quidem; nec ideo inutilis et formandis animis inefficax est. Quid losophia quidem; nec ideo inutilis et formandis animis inefficax est. Quid autem ? Philosophia non vitae lex est ? Sed putemus non proficere leges; non ideo sequitur, ut ne monitiones quidem proficiant. Aut sic et consolationes nega proficere dissuasionesque et adhortationes et obiurgationes et laudationes. Omnia ista monitionum genera sunt. Per ista ad perfectum animi statum pervenitur. Nulla res magis animis honesta induit dubiosque et in pravum inclinabilcsinclinabiles revocat ad rectum quam bonorum virorum conversatio. Paulatim enim descendit in pectora, et vim praeceptorum obtinet frequenter aspici, frequenter audiri. Occursus mehercules ipse sapientium iuvat, et est aliquid, quod ex magno, viro vel tacente proficias. Nec tibi facile dixerim quemadmodum prosit, sicut illud intellego profuisse. " Minuta quaedam," ut ait Phaedon, " animalia cum mordent non sentiuntur; adeo tenuis illis et fallens in