comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S ic tumo quacũq uã secat agmina cȩdunt.
Conũ sȩq ruunt acies: fert impetꝰ ipsũ.
& cristã adũso curru quatit aurauolantẽ:
ñtulit instantẽ phegeus animisq frem̃tẽ:
Obiecit sese ad eurrũ. i spumantia frenis
Oracitatoes dextra detorsit equarꝵ:
Dũ trahit̾ pendetq iniugis: hunclata retestũ
Lancea conseqͥt᷑: rũpitq in fixabilicẽ
Noricã : ⁊ sũmũ degustat uulnere corpꝰ:
I lle tam̃ clipeo obiesto cũsuf iubostẽ
Ibat: iauxiliũ ducto mucro ne. puebat
Cũ rota p̃cipitẽ ⁊ ꝓcursu concitꝰ axis
mpulit : effunditq solo: turnꝰq secutꝰ
mã mẽgaleã sũmithoracis doras
Abstulit ense caput : truncũq reliqt in arena:
Atq ea dũ campif iustordat funera turii.
Interore ueneanmnestheus ifidus achates
Aschaniusq comes castris statuere cruentũ.
Alt̃ios longa nitentẽ cuspide gressus:
Seuit: un fracta luctat᷑ harundine telu

Expanded text:
sic Turno, quacumque viam secat, agmina cedunt sic Turno, quacumque viam secat, agmina cedunt conversaeque ruunt acies; fert impetus ipsum, et cristam adverso curru quatit aura volantem. Non tulit instantem Phegeus animisque frementem: obiecit sese ad currum et spumantia frenis ora citatorum dextra detorsit equorum. Dum trahitur pendetque iugis, hunc lata retectum lancea consequitur rumpitque infixa bilicem loricam et summum degustat volnere corpus. Ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem ibat et auxilium ducto mucrone petebat: cum rota praecipitem et procursu concitus axis impulit effunditque solo, Turnusque secutus imam inter galeam summi thoracis et oras abstulit ense caput truncumque reliquit harenae. Atque ea dum campis victor dat funera Turnus, interea Aenean Mnestheus et fidus Achates Ascaniusque comes castris statuere cruentum, alternos longa nitentem cuspide gressus. Saevit et infracta luctatur arundine telum
Abbreviated transcription (Latin):
Antiqui ꝓles bello p̃clara dolonis
Nõe auũ referens: animo manibq parentẽ
Qui quondã castra ut danaũ speculator adir&
Ansus pelidȩ p̃tiũ sibi poscere currus
Illũ tytdes alio ꝓtalib ausis
Aafecit p̃cio : neq ęquis ad spirat achillis:
Ante leui iaculo longũ ꝑ inane secutꝰ
Sistit aequos buugis. ⁊ curru dessilit: atq
Semi animi elapsoq suꝑuenit . ⁊ pede .olio
I mp̃sso dextra mucronẽ extorquet: & alto.
Fulgentẽ tingint iugulo: atq haec insuꝑ addie
En agros ⁊ quã bello troiane pecisti
Hesꝑiã metire iacens: ħ p̃mia quime
Ferro ausi tẽprarefer̃ : sic moenia ẽdura.
Hdiue comitẽasbuten ẽiesta cuspide mittit.
Chloreaq sybarimq daretaq thersi locũq
&sternacis etui lapsũ ceruice tẏ moten:
Acuelut edoni boreȩ cũ sp̃s alto
I nsonat ȩgeo sequiturq adlitora fludtꝰ.
Quauenti incubuere fugã dant nubila caelo:

Expanded text:
antiqui proles bello praeclara Dolonis, antiqui proles bello praeclara Dolonis, nomine avum referens, animo manibusque parentem, qui quondam, castra ut Danaum speculator adiret, ausus Pelidae pretium sibi poscere currus; illum Tydides alio pro talibus ausis adfecit pretio, nec equis adspirat Achillis. ante levi iaculo longum per inane secutus sistit equos biiugis et curru desilit atque semianimi lapsoque supervenit et pede collo impresso dextrae mucronem extorquet et alto fulgentem tinguit iugulo atque haec insuper addit: En agros et quam bello, Troiane, petisti, Hesperiam metire iacens: haec praemia qui me ferro ausi temptare ferunt, sic moenia condunt. Huic comitem Asbyten coniecta cuspide mittit. Chloreaque Sybarimque Daretaque Thersilochumque et sternacis equi lapsum cervice Thymoeten. Ac velut Edoni Boreae cum spiritus alto insonat Aegaeo sequiturque ad litora fluctus, qua venti incubuere, fugam dant nubila caelo:
Abbreviated transcription (Latin):
nis tantã ratulis laudẽ casusne đs ne
Eitulert p̃ssa est insignis gła facti
Nod fesẽ aentȩ iastauit uulniere quist.
Turmis ut aenean edentẽ exagmine uidit
Turbatosq duces: subita spe feruidus ard&:
Poscit aequos atq armã simul. saltuq suꝑb
Emicat incurrũ : ⁊ manib molit̾ habenas:
Multa uirũ uolitans dat fortia corpora lȩto.
Somineces uoluit multos: aut agmina curru
Urot̾it : aut raptas fugientib ingerit hastas:
Qualis apud gelidi cũ flumina concitus hȩbri
Sarguineus mauors clipeo increpat: atq furentis.
Bella mouens inmittit equos: illi ȩqͦre aꝑto
Ante notos zephirũq uolant : gemit ultima pulsu
Fhraca pedũ: cirtũq atrę formidinis ora
Fumantis sudore quatit: miserabile cȩsis
Nostib insultans: spargit rapida. ungula rores
Embrasidas glaueũ atq laden: qͦs embrasꝰ ipse
Nutrierat lẏcia paribq ornauerat armis.
Uł conferre manũ łequo p̃uertere uentos
Parte alia media eumedes inp̃lia fertur:

Expanded text:
Quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, adtulerit: pressa est insignis gloria facti. nec sese Aeneae iactavit vulnere quisquam. Turnus ut Aenean cedentem ex agmine vidit turbatosque duces, subita spe fervidus ardet: poscit equos atque arma simul saltuque superbus emicat in currum et manibus molitur habenas. Multa virum volitans dat fortia corpora Leto, semineces volvit multos aut agmina curru proterit aut raptas fugientibus ingerit hastas. Qualis apud gelidi cum flumina concitus Hebri sanguineus Mavors clipeo increpat atque furentis bella movens immittit equos; illi aequore aperto ante Notos Zephyrumque volant; gemit ultima pulsu Thraca pedum; circumque atrae Formidinis ora fumantis sudore quatit, miserabile caesis hostibus insultans; spargit rapida ungula rores Imbrasidas, Glaucum atque Laden, quos Imbrasus ipse nutrierat Lycia paribusque ornaverat armis, vel conferre manum vel equo praevertere ventos. Parte alia media Eumedes in proelia fertur,
Abbreviated transcription (Latin):
ũstaturq metu telidq insare eremestt.
A tmose eripiat necquaui tendet uihosẽ.
Ne currꝰ usꝗ uid& aungaue sororẽ.
Cunstanti telũ ceneas fatale eoruscat
Sorcitus sintunã oeulis. ⁊ corpore toto
minus intorqu&: murali concita nłꝗ
orm̃to sio saxa fremunt: nec fluminc tanti
issustant crepitꝰ: uolat atri turbous instar
E xitiũ dirũ hastã ferens: or asq recludit
Loricę ⁊cipei extremos septẽplicis orbes:
& mediũ siridens transe rem᷑. incidit it
ugons ad terrã duplicato poplite curnus
Consurgunt gemitu rutuli totusq remugte
Mons cirtũ. i uocẽ late nemoa alta renittant
Que humilis supplexq oculos dextrãq ꝑcartẽ
Atendens: equidẽ menunee dep̃cor ingͥt
Utere serte tua: misenite siqua parentis
I tngere curas potest ora fuit itibitalis
Anchises genitor: dauni miscrergi senestt:
& me scucorpꝰ spoliatũ lumine mauis
euus uoliens oculos derrãq rec̃ su¬

Expanded text:
unctaturque metu letumque instare tremescit; nec quo se eripiat, nec qua vi tendat in hostem, nec currus usquam videt aurigamve sororem. Cunctanti telum Aeneas fatale coruscat, sortitus fortunam oculis, et corpore toto eminus intorquet. Murali concita numquam tormento sic saxa fremunt, nec fulmine tanti dissultant crepitus. Volat atri turbinis instar exitium dirum hasta ferens orasque recludit loricae et clipei extremos septemplicis orbes. Per medium stridens transit femur. Incidit ictus ingens ad terram duplicato poplite Turnus. Consurgunt gemitu Rutuli, totusque remugit mons circum, et vocem late nemora alta remittunt Ille humilis supplexque oculos, dextramque precantem protendens, Equidem merui nec deprecor, inquit: utere sorte tua. Miseri te siqua parentis tangere cura potest, oro fuit et tibi talis Anchises genitor, Dauni miserere senectae et me seu corpus spoliatum lumine mavis eas, volvens oculos, dextramque repres
Abbreviated transcription (Latin):
Magnanimi iouis ingratũ ascendere cabile
P̃tulerim cęliq libens in parte locarim:
Disce tuũ neme incuses uturna doladem:
Qua uisa est fortuna pati. parcȩq sinebanit
Cedereres latio: turnũ ⁊ tua moenia texi:
Nunc uiuenẽ in parib uideo concurrere fatis:
Parrarũq dies &ius in inuca ꝓpinquat:
Non pugnã aspicere hancoculis non foedera possũ
Tuꝓ germano siquid p̃sentius audes
ꝑgedeo&. forsan miseros meliora seq̃nt̃
Uixea : cũ lacrimas oculis uiturna ꝓ fud it
Terq quatq manu pestus ꝑ cussit honestũ:
Non lacrimis hoctempꝰ ait saturnia iuno.
Accelera ⁊ frẽm siquis modus enpe motti.
Aut. tu bellacie conceptũq ex eute foedus:
Anstor ego audendi: sicęxtirtata: reliquit
Incertũ: itristi turbatã uulnere mentis:
Interea reges ingenti mole latinus
Quadri ugo uehit᷑ curru: cui tẽpora circũ
A uratibis sex radu fulgentia angunt
Sncia mauiee lato crispans hasailia ferro

Expanded text:
magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile, magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile, praetulerim caelique lubens in parte locarim: disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem. Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi: nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, Parcarumque dies et vis inimica propinquat. Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum. Tu pro germano siquid praesentius audes, perge: decet. Forsan miseros meliora sequentur. Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profudit terque quaterque manu pectus percussit honestum. Non lacrumis hoc tempus, ait Saturnia Iuno: Adcelera et fratrem, siquis modus, eripe morti, aut tu bella cie conceptumque excute foedus: auctor ego audendi. Sic exhortata reliquit incertam et tristi turbatam volnere mentis. Interea reges, ingenti mole Latinus quadriiugo vehitur curru, cui tempora circum aurati bis sex radii fulgentia cingunt, , bina manu lato crispans hastilia ferr
Abbreviated transcription (Latin):
aud secus instristi ferro quã siasꝑa marcis
Pugna uoc&: nec non mediis inmilib ipsi
Dustires auro uolitant ostroq decori:
& genus assaraci mnestheus ⁊ fortis asilaᷤᷤ:
Amessapus equũ domitor neptunia ꝓles:
tq dato signo spatia in suaquisq recessit.
Defigunt telluri hastas ⁊ scuta reclinant:
Tũ studio effusȩ matres ⁊uulgus in ermum
Inualidiq senes. turris itecta domoꝵ
Obsedere. alui portis sublimib adstant:
Atiuno ⁊ sũmo quinunc albanꝰ habet᷑
Tũ neq nom̃ erat neq honos aut gła monti
ꝑspiciens tumulo campũ spectadat: iambas
Laurentũ troũq acies: urbẽq latini
Extẽplo turni sio est affata sororẽ¬
Piuadeã: stagnis quȩ fluminibq fonoris
Presid& : hunc illi rex ȩxheris altus honorẽ¬
Luppit̾ erepta ꝓ uirginitate sacrauit
Nimpha decus fluuoꝵ animo gratissima nr̃o.:
Scis utte cunstis unã quȩ cũq latinȩ

Expanded text:
haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi ductores auro volitant ostroque decori, et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas et Messapus equum domitor, Neptunia proles. Utque dato signo spatia in sua quisque recessit, defigunt tellure hastas et scuta reclinant. Tum studio effusae matres et volgus inermum invalidique senes turris ac tecta domorum obsedere, alii portis sublimibus adstant. At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur, tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti, prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas Laurentum Troumque acies urbemque Latini. ExteDiva deam stagnis quae fluminibusque sonoris Praesidet: hunc illi rex Iuppiter erepta pro virginitate sacravit: Nympha, decus fluviorum, animo gratissima nostro, scis ut te cunctis unam, quaecumque Latinae
Abbreviated transcription (Latin):
Mugitus ueluti cũ pͥmũ inp̃liataures
Perrificosa&: atq irasci incornua tẽptat
Arboris obnixus trunco uentosq lacessit
Ictib: aut sparsa adpignã ꝓludit arena:
Necminus interea mat̃nis seuus in armis
& neas acuit marcẽ ⁊ sescitat ira
Oblato gaudens cõponi foedere bellũ:
Tũ socios mȩstiq metũ solatur iuli
Fata docens: regiq iub& responsa latino
Cercare ferre uiros ⁊ pacis dicere leges:
Postera uix sũmo spargebat lumine montis
Orca dies : cũ pͥmũ altose gurgite tollunt
Solis equi : lucẽq clatis narib efflant:
ampũ ad certam̃ magnȩ submoenub urbis
Simensi rutuliq uin teueriq parabant.
nmedioq focos & discõmunib aras
Gramineas : aluifontẽq ignẽq ferebant
Uelati lino. ⁊ uerbena tempora iuncti:
ꝑcedit legio ausonidũ: pilataq plenis
gnina sefundunt portis: hinc trouis om̃is
hryrehnusq: ruituariis exercitus armis:

Expanded text:
mugitus veluti cum prima in proelia taurus mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, arboris obnixus trunco, ventosque lacessit ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, oblato gaudens componi foedere bellum, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras gramineas. Alii fontemque ignemque ferebant, velati limo et verbena tempora vincti. Procedit legio Ausonidum, pilataque plenis agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis,
Abbreviated transcription (Latin):
Pilũno quos ipsa decus dedit orythy ia
Qui candore niues ante irent cursib auras:
Circũ stant ꝓꝑi aurigę : manibq lacesst̃
Pestora plausa cauis: ⁊ colla comantia pestunt:
Ipse dehinc auro squalentẽ alboq mricalco
Circũdat loricã umeris: simulaptat habendo
Ensemq clipeumq ⁊rubrę cornua cristę:
Ensẽ quẽ dauno igni potens ds̃ ipse parenti
Fecerat. ⁊ stygia candentẽ tinxerat unda:
Exinquȩ medus ingenti ad nixa colunȩ
Edib adstabat ualidã ui coerpit hastam
Astoris aurunci spoliũ quassatq trem̃tẽ
Uociferans: nuno onũꝗ frustrata uocantꝰ
Hastã eosnunc tempꝰ ad est: temaximꝰ astor
Te turni nunc dextra gerit dasternere corpꝰ
Loricãq manu ualida lacerare reuulsam
Semuuri phrygis. ⁊ fedare inpuluere crinis
Uibratos calido ferro : murraq madentis:
His agitur furus: totoq ardentis ab ore
Scintillȩ absistunt: oculis micat acrib ignis

Expanded text:
Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia, qui candore nives anteirent, cursibus auras. Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt pectora plausa cavis et colla comantia pectunt. Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco circumdat loricam umeris; simul aptat habendo ensemque clipeumque et rubrae cornua cristae. ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti fecerat et Stygia candentem tinxerat unda. Exin quae mediis ingenti adnixa columnae aedibus adstabat, validam vi corripit hastam, Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor te Turni nunc dextra gerit. Da sternere corpus loricamque manu valida lacerare revulsam semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis vibratos calido ferro murraque madentis. His agitur furiis; totoque ardentis ab ore scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis:
Abbreviated transcription (Latin):
& me ture manent : simulhaec inuisa reliꝗ
Lumina: nec generũ denean captiua uidebo
Accepit uocẽ lacrimis lauina matris
Flagnantis ꝑ fusa genas : cui pluronꝰ ignẽ
Subiecit rubor & calefacta ꝑ ora cucunit:
Indũ sanguineo ueliti uiolauerit ostrt
Si quisebur ⁊ mixta rubent ubi lilia multa
Aibarosa: tales uirgo dabatore colores:
Illũ turbat amor figitq inungine uuttꝰ
Ard& in arna magis: paucisq ad fat᷑ amatã:
Ne quȩso neme lacronis neue omine tanto
ꝑsequere induri certamina martis euntẽ
Omat̃ : neq enĩ tumno moralibera martis
Muntius haecid monphrygio meadista tyranno
Haud placitura refer: cũ pͥmũ crastina cȩlo
Puniceis inuesta rotis aurora rubebit :
Nonteucros agat in rutulos: teuerũ arma qͥesca
&rutulũ : nr̃o dirimamꝰ sanguine bellũ:
Illo quęrat᷑ coniux lauinia campo:
Haec ubi dicta dedit: rapidusq intecta recessit.
Poscite quos gaudetq tuens anteora fremtis.

Expanded text:
et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam lumina nec generum Aenean captiva videbo. Accepit vocem lacrimis Lavinia matris flagrantis perfusa genas, quoi plurimus ignem subiecit rubor et calefacta per ora cucurrit. Indum sanguineo veluti violaverit ostro siquis ebur, aut mixta rubent ubi lilia multa alba rosa: talis virgo dabat ore colores. Illum turbat amor, figitque in virgine voltus: ardet in arma magis paucisque adfatur Amatam. Ne, quaeso, ne me lacrimis neve omine tanto prosequere in duri certamina Martis euntem, O mater; neque enim Turno mora libera mortis. Nuntius haec Idmon Phrygio mea dicta tyranno haud placitura refer: cum primum crastina caelo puniceis invecta rotis Aurora rubebit, non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, illo quaeratur coniunx Lavinia campo. Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ediderim. natã ⁊ conubia nr̃a petentẽ .:
Respice res bello uaras: miserere parentis
Longeui  quẽ nune mestĩ patria ardea longe
D uidit hatud quaquã distis iuolentia turni
Flestit᷑. ex suꝑat magis egrectq medendo
Ut pͥmũ fari potuit: sic institit ore
Q uã ꝓ me curã geris hanc p̃car optimȩ pme
Deponas: loetũq sinas ꝓlaude paciscr
&̾ nos tela pat̾ ferrũq haud debile dextra
Spargimus: ⁊nr̃o sequit᷑ deuulnere sangius.
Longe illi dea mat̾ erit: quȩ nube fugacẽ
Feminea tegat ⁊uamns sese occulat umbris:
At regina noua pugnȩ cont̾rita sorte
Flebat: ⁊ ardentẽ gnr̃m moritura tenebat
Turne ꝑ has egote lacrimas ꝑ siquis a mate
Tangit honos animũ. spestu nc̃ una senestȩ
T u requies misere : decus imꝑuĩq latini.
Tepenes. inte omĩs domꝰ inclinata recũbit
U nũoro  desiste manũ cõmatere teueri:
Quiterũq manent isto certimine casus

Expanded text:
prodiderim, natam et conubia nostra petentem? prodiderim, natam et conubia nostra petentem? Respice res bello varias; miserere parentis longaevi, quem nunc maestum patria Ardea longe dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni flectitur: exsuperat magis aegrescitque medendo. Ut primum fari potuit, sic institit ore: Quam pro me curam geris, hanc precor, optime, pro me deponas letumque sinas pro laude pacisci: et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus; et nostro sequitur de volnere sanguis. longe illi dea mater erit, quae nube fugacem feminea tegat et vanis sese occulat umbris. At regina, nova pugnae conterrita sorte, flebat et ardentem generum monitura tenebat: Turne, per has ego te lacrimas, per siquis Amatae tangit honos animum spes tu nunc una, senectae tu requies miserae, decus imperiumque Latini te penes, in te omnis domus inclinata recumbit. unum oro: desiste manum committere Teucris. Qui te cumque manent isto certamine casus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt tibi regna patrisdauni sunt oppida capta
M ulta manu : nec non aurũq animꝰq latino est:
Sunt alię innuptȩ latio: ⁊ laurentib agris
Necgenus indecores: sine me haec haudmollia fatu
Sublatis aꝑiredolis. simul hoc animo hauri
Menatã nulliueterũ sociare ꝓcoꝵs
Faserat : idq: om̃s diuiq hominesq canebant:
Uistus amore tui cognato sangiune uistꝰ
Coniugis ⁊ mȩstȩ lacrimis. iuncla om̃a rupi:
ꝑ missã eripui genero: anma impia sũpsi:
Exillo qui me casus quȩ turnę seqͣnt
Bellauides : quantos p̾mus patiare labores:
Bis magna iusti pugna. uix urbe tuem᷑
Spes italas. recalent nr̃o tẏberina fluenta
Sanguine adhuc cãpiq ingentes ossib albent:
Quo referor totiens. quȩ mentẽ insania mutat:
Si turno extincto saciossũ adscire paratus.
Curnon incolumi potus certamina tollo.
Quid con sangiunei rutuli ꝗͥd caet̃a dic&
Italia ad mortẽ site. fors dicta refut&

Expanded text:
Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta multa manu, nec non aurumque animusque Latino est; sunt aliae innuptae Latio et Laurentibus arvis, nec genus indecores. Sine me haec haud mollia fatu sublatis aperire dolis, simul hoc animo hauri. Me natam nulli veterum sociare procorum fas erat, idque omnes divique hominesque canebant. Victus amore tui, cognato sanguine victus coniugis et maestae lacrumis, vincla omnia rupi: promissam eripui genero, arma impia sumpsi. Ex illo qui me casus, quae, Turne, sequantur bella, vides, quantos primus patiare labores. Bis magna victi pugna vix urbe tuemur spes Italas; recalent nostro Thybrina fluenta sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat? Si Turno exstincto socios sum adscire paratus, cur non incolumi potius certamina tollo? Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!—
Abbreviated transcription (Latin):
urnus ut in frastos adũso marte latinos
Eefecisse uid&: sua nõ ꝑ missa reposor
Sesignari oculis: ultro inplacabilis ard&.
Attollitq: animos : poenarũ qualis in aruis
Saulius ille graui uenantũ uulnere pestus
T ũ demũ mou& armaleo gaud&q comantis
Excutiens ceruice toros: fixũq latronis
In pauidus frangit telũ ⁊ fremit ore cruenta
Haud secus accenso gliscit uolentia turno:
Til sio ad sfat᷑ rege : atq ita turbidus infit
Nulla mora inturno: nihilẽ qđ dista retrastent
Egnaui ceneadȩ : nec quȩ pepigere recusent
Cong̃dior : fer sacra pat̃ ⁊ concipe foedus :
Aut hac dardaniũ dextra subtartara mittã
Desertor ẽ asiȩ. sedeant spestentq latini
& solus ferno crim̃ cõmune refellã :
Aut habeat uistos cedat lauinia conuix:
Sili seclato respondit corde latinus:
p̾stans anmi uiuenis: quantiũ ipse feroci
Nirtite ex suꝑas: tanto me inpensius equũ est
Consulere : atq om̃is metuentẽ expendere casꝰ.

Expanded text:
urnus ut infractos adverso Marte Latinos defecisse videt, sua nunc promissa reposci, se signari oculis, ultro implacabilis ardet attollitque animos. Poenorum qualis in arvis saucius ille gravi venantum vulnere pectus tum demum movet arma leo gaudetque comantis excutiens cervice toros fixumque latronis inpavidus frangit telum et fremit ore cruento: haud secus adcenso gliscit violentia Turno. Tum sic adfatur regem atque ita turbidus infit: Nulla mora in Turno; nihil est quod dicta retractent ignavi Aeneadae, nec quae pepigere recusent. Congredior, fer sacra, pater, et concipe foedus. Aut hac Dardanium dextra sub Tartara mittam, desertorem Asiae sedeant spectentque Latini, et solus ferro crimen commune refellam, aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. Olli sedato respondit corde Latinus: O praestans animi iuvenis, quantum ipse feroci virtute exsuperas, tanto me impensius aequum est consulere atque omnis metuentem expendere casus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsedemuris sumo certamine matres
Monstrat amor uerꝰ patriȩ. ut uidere oamillã.
Tela manu trepidȩ iaciunt : ac robore duro
Stipitib ferrũ sudibq imitant᷑ obustis
Pcipites. primȩq mori ꝓmoenib audent:
Interea tumũ insilius seuissimꝰ impla
Nantus: ⁊ uueni ingentẽ fert accatumultũ.
Deletas uulscoꝵ acies cecidisse camillum
Ingriere infensos hostes: ⁊ marte seđo
Omĩa corripuisse: metũ iã ad moenia ferii:
Iue furens. ⁊ sȩua iouis sicnumina poscunt:
Diserit obsessos collis: nemora asꝑa linquũnt:
Uixeconspestu exierat campũq tenebat:
ũ pat̾ aneas saltus ing̃ssus aꝑtos
e xsuꝑatq iugũ. siluaq euadit opaca:
Sio ambo ad muros rapidi totoq ferunt᷑
Agmine : nec longis interse passib absunt:
Aosimul ęneas fumantis puluere aampos
ꝓspexit longe laurentiaq agmina uidit.:
&seuũ enean agnouit turnus in armis:
Aduentusq pedũ. flatusq auduiit equoꝵs:

Expanded text:
Ipsae de muris summo certamine matres, Ipsae de muris summo certamine matres, monstrat amor verus patriae, ut videre Camillam, tela manu trepidae iaciunt ac robore duro stipitibus ferrum sudibusque imitantur obustis praecipites primaeque mori pro moenibus ardent. Interea Turnum in silvis saevissimus implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat campumque tenebat, cum pater Aeneas saltus ingressus apertos exsuperatque iugum silvaque evadit opaca. Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur agmine nec longis inter se passibus absunt; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis adventumque pedum flatusque audivit equorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Tuta petunt: ⁊ aequis aũsi ad moenia tendunt:
Necquisꝗ instantis teucros loctũq ferentis
Sustenture ual&. telis aut sistere contra:
Sed iaros refer̃ umeris languentib arcus:
Quadri pedũq putrẽ cursu quatit ungula cãpũ:
Delutuir almuros caligine turbidus atra
Puliuis : iespeculis ꝑ cussȩ postora matrer
Femineũ clamorẽ ad ogli sidera tolluit
Qui cursu poetas pͥmi in ruꝑe patentes :
Nos innica suꝑ nieto p̃mit agmine turba:
Nec miserã effuguint mortẽ: s limie inipso
Moenib in patruis atq int̾ tuta domoꝵs
Confixi ex pirant animas: pars claude reportas
Nec socus aꝑire uiã : nec moenib audent
Aocipe orantis: oriturq miserrima cȩdos
Defendentũ armis aditus.: inq anna ruentũ
Exdusi ante oculos lacrimantũq: ora parentỹ
Pars inp̃cipites fossas urgente riuna
Uoluitur : in missis pars cȩca ⁊ concita frenis
Ari&at in pactas : ⁊ duros obice postes:

Expanded text:
tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt. tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt. Nec quisquam instantis Teucros letumque ferentis sustentare valet telis aut sistere contra, sed laxos referunt umeris languentibus arcus, quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum. Volvitur ad muros caligine turbidus atra pulvis, et e speculis percussae pectora matres femineum clamorem ad caeli sidera tollunt. Qui cursu portas primi inrupere patentis, hos inimica super mixto premit agmine turba; nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, moenibus in patriis atque inter tuta domorum confixi exspirant animas. Pars claudere portas: nec sociis aperire viam nec moenibus audent accipere orantis, oriturque miserrima caedes defendentum armis aditus inque arma ruentum. Exclusi ante oculos lacrumantumque ora parentum pars in praecipitis fossas urgente ruina volvitur, immissis pars caeca et concita frenis arietat in portas et duros obice postis.
Abbreviated transcription (Latin):
Regis dercenni terreno exaggere bustũ
Antiqui laurentis : opacaq ilice tectũ
Liedea se pͥmũ rapido puleherrima nisu
Sistit ⁊ arruntẽ tumulo spestat᷑ ab alto:
t uidit fulgentẽ armis acuana tum̃tẽ.
Cur inquit diũsus abis : huc dirige g̃ssum:
Huc ꝑiturę ueni: capras ut digna camillȩ
ꝑ̃mia: tune &iã telis moriere dianę:
Dix: &auinta uolucrẽ threissa sagittam
Pe prompsit pharetra : cornuq infensa tecendit
& dux̃ longe : donec curuata coirent
Interse capita: & manib iã tanger& equis
Leua aciẽ ferri: dextra neruoq papillã:
Extemplo teli stridorẽ aurasq sonantis
Audut una arruns: haesitq in corpore ferrũ:
Illũ expirantẽ socii atq ex trema gementẽ
Obliti: ignoto cãpoꝵs in puluere linquunt:
Opis adaetheriũ pennis aufertur olimpum:
Prima fugit domina amissa leus ala camillę.
Turbati fugiunt rutuli: fugit acer atinas.
Deiestiq duces desclatiq mamipli

Expanded text:
regis Dercenni terreno ex aggere bustum regis Dercenni terreno ex aggere bustum antiqui Laurentis opacaque ilice tectum: hic dea se primum rapido pulcherrima nisu sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto. Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem, Cur, inquit, diversus abis? Huc dirige gressum, huc periture veni, capias ut digna Camillae praemia. Tune etiam telis moriere Dianae? dixit, et aurata volucrem Threissa sagittam deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit et duxit longe, donec curvata coirent inter se capita et manibus iam tangeret aequis, laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam. Extemplo teli stridorem aurasque sonantis audiit una Arruns, haesitque in corpore ferrum. Illum exspirantem socii atque extrema gementem obliti ignoto camporum in pulvere linquunt, Opis ad aetherium pennis aufertur Olympum. Prima fugit domina amissa levis ala Camillae; turbati fugiunt Rutuli, fugit acer Atinas disiectique duces desolatique manipli
Abbreviated transcription (Latin):
aulatꝰ cesoluit se a corpore : lentaq colla
Ecaptũ locto posuit capit. ana relinquens
Pitaquetũ gemitu fugit indignata subũbras
Tñ is uimensus surgens ferat aurea clanoe
Sidera : deiesta crudesct puigna camulla:
Incurrunt densi simul om̃is copia teuera
Tyrrheniq duces: euandriq arcadisalȩ:
At triuię custos iadudũ inmontib opis
Aita sed& summis: spestatq interrita pugnas
Ut peul medio uuenũ inclamore furentun
ꝓsxexit tristi multatã morte camillã.
Ingemuitq deditq hasimo pestore uoces.
Heu nimiũ uirgo nimiũ crudele luisti
Suppliciũ : teueros conata. lacessere bello:
Mec tibi desercȩ indũis coluisse dianam
ꝑ fuit: aut nr̃as umero gessisse sagittas:
Ñtam̃ indecorẽ tuate regina relinqu&
Extrema iã in morte: neq hoc sine nõe loetũ
ꝑgentes erit : aut famã patieris in ultę:
Nã quieũq tuũ uiolauit uulnere corpꝰ:
Morte lu& merita: fuit ingens monte subalto

Expanded text:
paulatim exsolvit se corpore lentaque colla paulatim exsolvit se corpore lentaque colla et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor sidera: deiecta crudescit pugna Camilla, incurrunt densi simul omnis copia Teucrum Tyrrhenique duces Evandrique Arcades alae. At Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet summis spectatque interrita pugnas. Utque procul medio iuvenum in clamore furentum prospexit tristi multatam morte Camillam, ingemuitque deditque has imo pectore voces: Heu nimium, virgo, nimium crudele luisti supplicium, Teucros conata lacessere bello! Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam profuit aut nostras umero gessisse sagittas. Non tamen indecorem tua te regina reliquit extrema iam in morte, neque hoc sine nomine letum per gentis erit aut famam patieris inultae. Nam quicumque tuum violavit vulnere corpus, morte luet merita. Fuit ingens monte sub alto
Abbreviated transcription (Latin):
Acuelut ille priusquã tela inimica sequant᷑
Continuo in montes seseauiuis abdidit altos
Occiso pastore lupiis magnoue uiueno
Conscius audacis fasti: caudãq remulcens
Subiecit pauitantẽ uto. siluasq petiuit.
Haud secus exoculis seturbidus abstulit arruns
Contentusq fuga mediis se in miscuit armis:
Illamanu moriens telũ trahit ossa sed inter
Ferreus ad costas altostait uulnere mucro:
Labitur ex sanguis : labunt᷑ frigida loeto
Lumina: purpureus quondã color ora relinqt᷑
Tunc sic exspirans accã ex equalib unam
Alloquit᷑ : fida ante alias quȩ sola camillȩ̨.
Quicũ parciri curas: atq ħ̃ ita fatur:
Hastienꝰ acca soror potui: nunc uulnꝰ a cerbũ
Conficit : ⁊ tenebris nig̃seunt omia circũ:
Effuge: ⁊hec turno mandata nouissima ꝑfer:
Succedat pugnę : troianosq arceaturbe
Iãq uale: simulhis distis liq̃bat habenas
A dterã sponte fiuens :tũ frigida toto

Expanded text:
Ac velut ille, prius quam tela inimica sequantur, Ac velut ille, prius quam tela inimica sequantur, continuo in montis sese avius abdidit altos occiso pastore lupus magnove iuvenco, conscius audacis facti, caudamque remulcens subiecit pavitantem utero silvasque petivit: haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns contentusque fuga mediis se immiscuit armis. Illa manu moriens telum trahit, ossa sed inter ferreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto lumina, purpureus quondam color ora reliquit. Tum sic exspirans Accam ex aequalibus unam adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: Hactenus, Acca soror, potui: nunc vulnus acerbum conficit, et tenebris nigrescunt omnia circum. Effuge et haec Turno mandata novissima perfer: succedat pugnae Troianosque arceat urbe. Iamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto
Abbreviated transcription (Latin):
Dapat᷑ hoc nr̃is aboleri dedecꝰ armis
Omp̃s. non exuuias pulseue tropheũ
Uirginis. aut spolia ulla peto: mihi cętera laude
F asta ferent: hac dira meo dũ uulnere pestis
Pulsa cadat : patrias remeabo inglorius urbes
Audut: & uotis phoeb succedere partim
Mente dedit : partĩ uolucres disꝑsit in auras:
S terneret t ut subita turbatã moete camillã
Adnuit or anti: reducẽ ut patria altauidera
Ñ dedit: inq nothos uocẽ ũtere ꝓcelle:
Ergo ur missa manu sontũ dedit hasta ꝑauras.
Conũtere animos acris: oculosa tulere
Cunsti ad reginã uolse: nihi ipsa neq auras
Nec sonitus. memoꝵ. autuenientis ab achero deli.
Basta subexertã donec ꝑlata papillam
Hęsit : iurgineũq altebibit asta cruorẽ:
Ecurr̃ trepidȩ comites : dominãq ruentẽ
Suscipiunt: fugit ante om̃is ext̾ritꝰ arruns
Letitia mixtoq metu neciã amplius hastȩ
Credere nec telis occurrere uirginis aud&:

Expanded text:
da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, omnipotens. Non exuvias pulsaeve tropaeum virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem facta ferent: haec dira meo dum vulnere pestis pulsa cadat, patrias remeabo inglorius urbes. Audiit et voti Phoebus succedere partem mente dedit, partem volucris dispersit in auras: sterneret ut subita turbatam morte Camillam, adnuit oranti; reducem ut patria alta videret, non dedit, inque Notos vocem vertere procellae. Ergo ut missa manu sonitum dedit hasta per auras, convertere animos acris oculosque tulere cuncti ad reginam Volsci. Nihil ipsa nec aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli, hasta sub exsertam donec perlata papillam haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis exterritus Arruns, laetitia mixtoque metu, nec iam amplius hastae credere nec telis occurrere virginis audet.
Abbreviated transcription (Latin):
Corte facer cybelo chioreus oliniq sac̃dos
insignis longe frygus fulgebat in armis
Cpumantẽq agitabat ȩquũ: quẽ pellis aenis
In plumã squamis auro conserta tegabat:
pse ꝑ egrina ferrugine clarus ⁊ ostro
S puua torquebat licio cortinia cornu:
Aurcus exumeris sonat areus ⁊ uureanati
Cassida : tũ croceã damidet: imnusq erpantes
Carbascos fuluo in nodũ collegerat auro.
Cistus acu tuntus ⁊ barbara tegmina crurũ:
N eucuargo siue ut tẽplis p̃figer& arma
Troia captiuo siue ut se ferret inauro
enatrix: unũ exomi certamine pugnȩ
Cata sequebat᷑: totũq in cauta ꝑ agm̃
Femineo p̃dę & spolioꝵ ardebat amore:
Telũ ex insidis cũ tandẽ tẽpore capto
Concitat: & suꝑos arruns sic uoce p̃cat᷑.
Sũme dm̃ scĩ cunctos soractis apollo
Quẽ pͥmi colimꝰ. cui pineus ardor aceruo
Pascit᷑: ⁊ mediũ freti pietate ꝑ ignem
Cultores multa p̃mimꝰ uestigia pruna:

Expanded text:
Forte sacer Cybelo Chloreus olimque sacerdos Forte sacer Cybelo Chloreus olimque sacerdos insignis longe Phrygiis fulgebat in armis spumantemque agitabat equum, quem pellis aënis in plumam squamis auro conserta tegebat. Ipse, peregrina ferrugine clarus et ostro, spicula torquebat Lycio Gortynia cornu; aureus ex umeris erat arcus et aurea vati cassida; tum croceam chlamydemque sinusque crepantis carbaseos fulvo in nodum collegerat auro pictus acu tunicas et barbara tegmina crurum. Hunc virgo, sive ut templis praefigeret arma Troïa, captivo sive ut se ferret in auro venatrix, unum ex omni certamine pugnae caeca sequebatur totumque incauta per agmen femineo praedae et spoliorum ardebat amore, telum ex insidiis cum tandem tempore capto concitat et superos Arruns sic voce precatur: Summe deum, sancti custos Soractis Apollo, quem primi colimus, cui pineus ardor acervo pascitur et medium freti pietate per ignem cultores multa premimus vestigia pruna,
Abbreviated transcription (Latin):
Quauulnus loetale ferat: contra ille repugnaas
Sustin& auigulo dextrũ: ⁊um uirib exit:
Utq uolans altȩ raptũ cũ fulua draconẽ
Fert aquila : amplicuitq pedesatq ungiuib hȩste.
Saucius at serpens sinuos a uolumina uersat
Arrestisq horret squamis: ⁊ sibilat ore
Arauus in sirgens: illa haud minus urg& adunco
Lfuctante rostro. simul ȩthera uerberat alis.
Haud alit̃ p̃dã tiburtũ exagmine tarchon
Portat onans: ducis exemplũ euentũ q sccuti
econidȩ incurrunt: tũ fatis debitꝰ arruns
Uelocẽ iaculo & multa pͥor arte camillam
iroũit : ⁊ quȩ sit fortuna facillima temptat:
Qua secilq furent medio tulit agmine uirgo
Lac arruns subit: itacitus uestigia lustrat:
Quauistrix redit illa pedẽq exhate repactat.
Haciuuenis celeres furtm detorquet habenaᷤ.
Nos aduus iamq hos aditus omnẽq ꝑerrat
Undiq circuitũ: ⁊ certã quatit in ꝓbus hastã:

Expanded text:
qua vulnus letale ferat; contra ille repugnans qua vulnus letale ferat; contra ille repugnans sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. Utque volans alte raptum cum fulva draconem fert aquila implicuitque pedes atque unguibus haesit, saucius at serpens sinuosa volumina versat adrectisque horret squamis et sibilat ore, arduus insurgens; illa haud minus urget obunco luctantem rostro, simul aethera verberat alis: haud aliter praedam Tiburtum ex agmine Tarchon portat ovans. Ducis exemplum eventumque secuti Maeonidae incurrunt. Tum fatis debitus Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat. Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat, hac iuvenis furtim celeris detorquet habenas. Hos aditus iamque hos aditus omnemque pererrat undique circuitum et certam quatit improbus hastam.
Abbreviated transcription (Latin):
Fertur aequo: uarusq instigat uocib alas
Nomine quẽq uocans: reficitq inp̃lia pulsos
Quis metus onumꝗ doleturi osemꝑ in ertes
Tyrrheni quȩ tanta animis ignauiauenit:
Femina palantes agit : atq haec agmina u̾tit:
Quoferrũ quidue haec geritis tela irrita dextriᷤ.:
Atnon inuenerẽ segnes nocturna uebella
Autub curua cohors indix̃ tibi bacchi:
Expestate dapes ⁊ plenȩ poculamensȩ:
Nic amor hoc studiũ : dũ sacra scđi aruspex
Nunti& : aducos uoc& hostia pinguiᷤ in altos
Hec effatus ȩquũ inmedios moriturꝰ uipse
Concitat : ⁊uenulo adũsũ seturbidus infert.
PDereptũq ab equo dȩxtra complestit᷑ hostẽ:
& gremĩ ante suũ multaui concitꝰ aufert
Tollit᷑ ad cȩlũ clamor : cunctiq latini
Conũtere oculos: uolat igneus a quore tarchon
Armauirũq ferens: tũ sũma ipsius ab hasta
Defringeͣre ferrũ: ⁊ partis rimatur aꝑtas

Expanded text:
fertur equo variisque instigat vocibus alas, fertur equo variisque instigat vocibus alas, nomine quemque vocans, reficitque in proelia pulsos. Quis metus, O numquam dolituri, O semper inertes Tyrrheni, quae tanta animis ignavia venit? Femina palantis agit atque haec agmina vertit! Quo ferrum quidve haec gerimus tela inrita dextris? At non in Venerem segnes nocturnaque bella aut ubi curva choros indixit tibia Bacchi, exspectate dapes et plenae pocula mensae, hic amor, hoc studium, dum sacra secundus haruspex nuntiet ac lucos vocet hostia pinguis in altos! Haec effatus equum in medios, moriturus et ipse, concitat et Venulo adversum se turbidus infert dereptumque ab equo dextra complectitur hostem et gremium ante suum multa vi concitus aufert. Tollitur in caelum clamor, cunctique Latini convertere oculos. Volat igneus aequore Tarchon arma virumque ferens; tum summa ipsius ab hasta defringit ferrum et partis rimatur apertas,
Abbreviated transcription (Latin):
uudit equũ comiti: parib resistit unarmus
Ini se pedes nudo puraq int̾rita parma:
Et uiuenis uicisse doloꝵ ratus auolat ipse
Haud mora: conũsisq fugax aufert᷑ abenis:
Quadripedt̃q citũ ferrata calce fatigat.
Saneligus frustraq animis date suꝑbis:
Nequiquã patrias tẽptasti lubricꝰ aras:
Hec fraus te in columẽ fallaci ꝑfer& auno:
Naec fatur uirgo: ⁊ ꝑnicib ignea plantis
Transit equũ cursu: frenisq ad ũsa p̃hensis
ong̃dit᷑ poenasq in imico ex sanguine sumit:
Quã facile accipit saxo facer ales abalto
Ton seguit᷑ pinnis sublimẽ innube colubã
Cõpssãq ten&: pedib q euscerat uncis
ũ cruor ⁊uulsȩ labunt᷑ abȩthere plumȩ:
Attñ haec nullis hominũ sat natq deoꝵ
Obseruans oculis sũmo fed& altꝰ olimpo
P yrlenũ gentr tarcho nẽ inp̃lia seua
Suscitat : & stimulis haudmollib incitat iras:
ergo int̾cȩdes cedentiaq agmina tarchon

Expanded text:
tradit equum comiti paribusque resistit in armis, tradit equum comiti paribusque resistit in armis, ense pedes nudo puraque interrita parma. At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipse, haud mora, conversisque fugax aufertur habenis quadrupedemque citum ferrata calce fatigat. Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, haec fatur virgo et pernicibus ignea plantis transit equum cursu frenisque adversa prehensis congreditur poenasque inimico ex sanguine sumit: quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto consequitur pennis sublimem in nube columbam comprensamque tenet pedibusque eviscerat uncis; tum cruor et vulsae labuntur ab aethere plumae. At non haec nullis hominum sator atque deorum observans oculis summo sedet altus Olympo: Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia saeva suscitat et stimulis haud mollibus incitat iras. Ergo inter caedes cedentiaque agmina Tarchon
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba redarguer&: nom̃ tam̃ haud leue patru
Manib hoc referes telo cecidisse camillȩ :¬
Ptinus orsilocũ: & buten duo maxima teuerũ
Corpora sed buten aũsũ onspide fix̃
Lorieaĩ galeãq int̾: quacolla sedentis
Lucent. ⁊ leuo depend& parma lacerto
Orsilocũ fugiens magnũq agitata ꝑ orbẽ
Eludit gyro int̾ior : sequiturq sequentẽ:
Tũ ualidã ꝑ que arma uiro ꝑq ossa securan
Altior exurgens oranti imulta p̾canti
Congeminat : uulnus calido rigat xacerebro:
Incidit huic: subitoq aspestu t̾ritus hęsit
Appennini colę bellator filuis auni.
Haud. ligurũ extremus dũ fallere fata sinebant:
Isq ubisinullo iã cursu euadere pugnę
Posse. neq instantẽ reginã autere cernit.
Consilio ũ sare dolos ingss &l astr
napu nat. quiatã egregiuĩ sifemina fari
Aedis crede solo pugnẽtis acunge oedestri
a noses uentosa ferat ciu gla fraudes
Dnei atilia furons acriq accensa doloee

Expanded text:
verba redarguerit. Nomen tamen haud leve patrum verba redarguerit. Nomen tamen haud leve patrum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae. Protinus Orsilochum et Buten, duo maxima Teucrum corpora, sed Buten aversum cuspide fixit loricam galeamque inter, qua colla sedentis lucent et laevo dependet parma lacerto, Orsilochum fugiens magnumque agitata per orbem eludit gyro interior sequiturque sequentem, tum validam perque arma viro perque ossa securim altior exsurgens oranti et multa precanti congeminat: vulnus calido rigat ora cerebro. Incidit huic subitoque aspectu territus haesit Appenninicolae bellator filius Auni, haud Ligurum extremus, dum fallere fata sinebant. Isque ubi se nullo iam cursu evadere pugnae posse neque instantem reginam avertere cernit, consilio versare dolos ingressus et astu incipit haec: Quid tam egregium, si femina forti ecum crede solo pugnaeque adcinge pedestri: iam nosces, ventosa ferat cui gloria fraudem. Dixit, at illa furens acrique adcensa dolore
Abbreviated transcription (Latin):
Scicis. aut quod humi morientuia corpora fundis
eumeniũ ditio pͥmũ patre. cuiꝰ aptũ
Adũ si longa transuerberat abiete pestus:
Sanguinis uicuomens ruoscadit: atq cruedda
Suffosso reuolucus eqͦ dũ colligit : alt̃¬
H it subit ac dexirã labenti tende ame strũ¬
cipites partq nunt: hisel det a aslrã
p potiaen : sequit᷑q incũbens emiꝰ hasta
Aaotq emissa manu cenetest sprcula urgo
ie plirs gu cecidere iuri ꝓ culorntꝰ arriis
Ignotis : ⁊ cquo uenator iapige fert᷑:
Cui pellis latos umeros erepta iuiuenco
Pugnatori oꝑit : caput ingens oris hatꝰ
& malȩ texere lupicũ dentib albis
Ag̃stisq manꝰ armat sparus: ipse cat̾ius
Uertitur in medus : ⁊ toto ũtice supra ẽ:
Hunc illa exceptũ neq enĩ labor agmineũso
Traicit : ⁊ suꝑ haec inimico pestore fatur:
Silius tetyrrhene feras agitare putasti :
Aduenit qui ur̃u dies muliebrib armis

Expanded text:
deicis? Aut quot humi morientia corpora fundis? deicis? Aut quot humi morientia corpora fundis? Eunaeum Clitio primum patre, cuius apertum adversi longa transverberat abiete pectus: sanguinis ille vomens rivos cadit atque cruentam suffosso revolutus equo dum colligit, alter dum subit ac dextram labenti tendit inermem, praecipites pariterque ruunt. His addit Amastrum Hippotaden, sequiturque incumbens eminus hasta t spicula virgo, tot Phrygii cecidere viri. Procul Ornytus armis ignotis et equo venator Iapyge fertur, cui pellis latos umeros erepta iuvenco pugnatori operit, caput ingens oris hiatus et malae texere lupi cum dentibus albis, agrestisque manus armat sparus; ipse catervis vertitur in mediis et toto vertice supra est. Hunc illa exceptum, neque enim labor agmine verso, traicit et super haec inimico pectore fatur: Silvis te, Tyrrhene, feras agitare putasti? Advenit qui vestra dies muliebribus armis
Abbreviated transcription (Latin):
Cesares. nudiq humeri nec uulnera t̾rent:
Tuntꝰ in arma pat&: latos hiuc hasta ꝑ armos
Asta trerit: duplicatq uirũ transfixa dolare
Fundit᷑ at̃ ubiq cruor: dant funera ferro
Certantes: pulcrãq petunt ꝑ uulnera mortẽ
At medias int̾cedes exultat : amazon:
Unũ exerta latꝰ pugnȩ̨ phraretrata camilla:
Etnẽ lenta manu spargens hastilia dens&:
Nẽ ualidã dextra rapit in defessa bipennẽ:
Aureus exumero sonat arcus ⁊ arma dianȩ:
S picula conũso fugientia dirigu areu
iuaq ⁊ aeratã quatiens tarperiai seceurim
Iitalides : quas pladecꝰ sibidiua rtnilla
Peugitos pauisq bonie bellio minoflraons
Quases treicie cũ flumina thermodoontis
Eulsant ⁊ pistis bellant᷑ amarones armisi
S eu cirtũ hẏppoliten : seucũ se martia cumi
Pente silea refert : magnoq ululante tumulꝙx
Feminea exultant lunatis agnima petus
Que telo primũ quẽ postremũ asꝑauirge

Expanded text:
caesaries nudique umeri, nec vulnera terrent: caesaries nudique umeri, nec vulnera terrent: tantus in arma patet. Latos huic hasta per armos acta tremit duplicatque virum transfixa dolore. Funditur ater ubique cruor; dant funera ferro certantes pulchramque petunt per vulnera mortem. At medias inter caedes exsultat Amazon, unum exserta latus pugnae, pharetrata Camilla, et nunc lenta manu spargens hastilia denset, nunc validam dextra rapit indefessa bipennem; aureus ex umero sonat arcus et arma Dianae.spicula converso fugientia dirigit arcuTullaque et aeratam quatiens Tarpeia securem, Italides, quas ipsa decus sibi dia Camilla delegit pacisque bonas bellique ministras: quales Threiciae cum flumina Thermodontis pulsant et pictis bellantur Amazones armis seu circum Hippolyten, seu cum se Martia curru Penthesilea refert, magnoque ululante tumultu feminea exsultant lunatis agmina peltis. Quem telo primum, quem postremum, aspera virgo,
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis ubi alt̾no ꝓcũbens gurgite pont
Func ruit ad terrã scopulosq subacit undã
S pumeus : extremãq sinu ꝑ fusidit arenanor
N unc rapidus retro atq estu reuoluta resorbens
S axa fugit. litusq uado labente relinquit
Sifiusci rutulos egere ad moenia uersos.
Bisreiesti armis respestant terga tegentes
Pertia sed postꝗ cong̃ssi in p̃lia. totasq
Inplicuere interse acies. elegitq uirũ uir:
Tũ uͦ igemitꝰ morientũ ⁊ sanguine in alto
Armaq corporaq ⁊ ꝑmixti cędȩ uiroꝵs
Seanimes uoluunt᷑ aequi pugna asꝑa surgit:
Orsi lochus remuli quando ipsũ horrebat adire
Hastã intorsit aequo: ferrũq subaure reliquit:
Quo sonipes istu furit arduus: altaq iactut
Uulneris in patiens arresto pestore crura:
Uoluit᷑ ille excussꝰ humi: cathibasi ollã :¬
Ingentẽq animis ingentẽ corpore ⁊ armis
Deic̃ herminiũ: tudo cui ũtice fulua

Expanded text:
Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus nunc ruit ad terram scopulusque superiacit unda spumeus extremamque sinu perfundit arenam, nunc rapidus retro atque aestu revoluta resorbens saxa fugit litusque vado labente relinquit: bis Tusci Rutulos egere ad moenia versos, bis reiecti armis respectant terga tegentes. Tertia sed postquam congressi in proelia totas implicuere inter se acies legitque virum vir: tum vero et gemitus morientum et sanguine in alto armaque corporaque et permixti caede virorum semianimes volvuntur equi, pugna aspera surgit. Orsilochus Remuli, quando ipsum horrebat adire, hastam intorsit equo ferrumque sub aure reliquit. Quo sonipes ictu furit arduus altaque iactat vulneris impatiens arrecto pectore crura: volvitur ille excussus humi. Catillus Iollan ingentemque animis, ingentem corpore et armis deicit Herminium, nudo cui verti