comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obtentu quid etãtis rescudi põt̃. Indẽ¬
pnitatiuõtue amanuiio scilicet sar¬
ciente. abeo cui urisdictio est quattiuis
uiris ratio ꝑmittit cõrsuli deb.
stulatis. sinõ inconcilio ca cognitacum
minores anins .xx. fuissetis manumisi¬
stis. ñꝑmintegnum restitutiõem. sipso
uire ꝑsequi potestis or si probata cã lib̾tã
p̃stita ẽ restitutio mintegrum cc̃ lib̾tatẽ
locum hrẽ nonpõtisi tu m ea re culpa¬
seu fraute sibtieidec curatoris rat̾io
risa lesasit sartiri dãpnum abeo ꝗ hoc
intulit. p̃ses ꝓuintie cunabit. ñ dubita¬
turus. ⁊ grauiorẽ executiõem ad hibere:
siquid tam aꝑta fraude cõmissum ẽ. ut py

Expanded text:
obtentu quidem aetatis rescindi potest. indemnitati vero tuae, a manumisso scilicet sarciendae, ab eo cuius iurisdictio est, quatenus iuris ratio permittit, consuli debet. stulatis, si non in consilio causa cognita, cum minores annis viginti fuissetis, manumisistis, non per in integrum restitutionem, sed ipso iure persequi potestis. quod si probata causa libertas praestita est, restitutio in integrum contra libertatem locum habere non potest. seu fraude liberti eiusdemque curatoris ratio vestra laesa sit, sarciri damnum ab eo qui hoc intulit praeses provinciae curabit, non dubitaturus etiam graviorem exsecutionem adhibere, si quid tam aperta fraude
Abbreviated transcription (Latin):
pricipis udicauit mintogrum restituti¬
oms auxilium. apud p̃torem scu p̃sideo
pumtieclarissimum uirum flagitare
nequaqua potes. namadũsus eius fñam
cquiuice pͥncipis cognouĩt: solus pͥnceps

Expanded text:
principis iudicavit, in integrum restitutionis auxilium apud praetorem seu praesidem provinciae clarissimum virum flagitare nequaquam potes: nam adversus eius sententiam, qui vice principis cognovit, solus princeps
Abbreviated transcription (Latin):
apͥ rectort ꝓuntie erratum ẽe ꝓporas. tn
huiusmõi cãis. ⁊̃ filiis familias minoribus
subueniri admissum sit: eaque in p̃ce con¬
tulisti p̃sidẽ ꝓuantie exãminare conueñ.
Quisi mextimata etate tua maiorẽ anns
falsa oppione tt psumsisse exprobatio¬
num luce cognouĩnt: erga manoris ꝑso¬

Expanded text:
apud rectorem provinciae erratum esse proponas et in huiusmodi causis etiam filiis familias minoribus subveniri admissum sit, ea, quae in prece contulisti, praesidem provinciae examinare convenit: qui se aestimata aetate tua maiorem annis falsa opinione te praesumpsisse ex probationum luce cognoverit, erga minoris perso
Abbreviated transcription (Latin):
distinctict̃m respucridam c̃e cesucrunt:
tunc aũt tantummnõ dandam et restituti¬
onc̃ putauerunt cumminor exsua simpli¬
citate se deceptum ñ excolo patris. us patͦ¬
ni cutum sciptum tẽdicat Quodut ma¬
neat inomnib honor parentib uł patͦ
no patroneq illibatus atq intactus. sac¬
cimus nullomõneq adũsus parentes u¬
triusq sexus. neq ad tĩsus patronumuł
cum proculdubio ẽ etiam ip̃as ꝑsontas cã¬
uere nequidsue oppinioni conttarium ex¬
onum oblatis tibi etatẽ quasimaiorãms

Expanded text:
distinctionem respuendam esse censuerunt, tunc autem tantummodo dandam esse restitutionem putaverunt, cum minor ex sua simplicitate se deceptum, non ex dolo patris vel patroni circumscriptum esse dicat: quod, ut maneat in omnibus honor parentibus et patrono vel patronae illibatus atque intactus, sancimus nullo modo neque adversus parentes utriusque sexus neque adversus patronum cum procul dubio est etiam ipsas personas cavere, ne quid suae opinioni contrarium exonum oblatis tibi aetatem quasi maior ann
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a fuit: uobis ñmandantib nec ratam
tͣnsactic̃em hñtib. deuire ur̃õ quicqũa mi¬
nucre potũt. Nam sicognitis quegẽfserit᷑.
modastis. quamuis illa minor ꝓportione
ꝓpͥa rescitutionis anxilu implorass uo

Expanded text:
ra fuit, vobis non mandantibus nec ratam transactionem habentibus de iure vestro quicquam minuere potuit. nam si cognitis quae gesserit s aetatis commodastis, quamvis illa minor pro portione propria restitutionis auxilium implorare po
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑ.dio. Adbonorẽ possonem inpat̾ns re¬
b omissam. minores mintegrum restituti¬
oms admitti benefitio iam prid plãcuit.
Rescituti aut̃ tegrcto bona quehabuẽrunt
tpe mortis patris cebent conferre. In quius

Expanded text:
di. Ad bonorum possessionem in paternis rebus omissam minores in integrum restitutionis admitti beneficio iam pridem placuit. restituti autem decreto bona, quae habuerunt mortis tempore patris, debent conferre.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatum lis agitata ẽ
scu curatores ap̃side lata sentñta: restitu¬
tionis auxilium ñminus quã siquid adu̾¬
sus cos fuiss statutum: implorare minoes.
p̃lucauisti. nullam decctto te ẽecontroũ¬
siam facturum. idq ⁊ iure liratdo cor ꝑa¬
neqͣ ꝑuirii me auctorẽ futurum spare

Expanded text:
ordinatum lis agitata estseu curatores a praeside lata sententia restitutionis auxilium non minus, quam si quid adversus eos fuisset statutum, implorare minores cavisti nullam de cetero te esse controversiam facturum, idque etiam iureiurando corporaneque periurii me auctorem futurum
Abbreviated transcription (Latin):
¶d̾. a̾a. U etercm dubitatioẽm amputãtes
ꝑquam testam̃tarii quid uel ꝑinquisitiõe
dati. tutoris unius auctoritas iufficicbat
ucet plures fũant. non tñ duisis regiõib n
destinati. legitumi aũt uelsimplicit᷑ dati
om̃s consentire cõpellebantur. ¶Sanccimꝰ
sipses tutores fuĩnt ordinati. siue intestõ
pat̾no. siue ex lege uocati. suc aurdice suie¬

Expanded text:
 . Veterem dubitationem amputantes, per quam testamentarii quidem vel per inquisitionem dati tutoris et unius auctoritas sufficiebat, licet plures fuerant, non tamen diversis regionibus destinati, legitimi autem vel simpliciter dati omnes consentire compellebantur, sancimus, si plures tutores fuerint ordinati, sive in testamento paterno sive ex lege vocati sive a iudice
Abbreviated transcription (Latin):
dam tutelam uidicem accipiens. t pe litis
ad puberem instrum̃ta ꝑtinentia restiti
desit̾abis. ꝙ si dolo ñ exireantur inlittm
uirandi tibi facultas erit. m̃osiquondam
pupillo tebitam affectioẽm aduincula qͦ
religionis extendere uolueris.¬
mp̃. alc̃x His quiratioẽm tutele seucuiͣs
m̃ta pupillaria dolo circumuendi pu¬
neq iata cipa neq fraus heredis con¬
iuncetur: omissaurris utrandi facultatẽ
uidex detũtate reicognoscet. que ꝯ̃ argu¬
m̃tis liquidis iuestigari põt.
quamcessantib curatorib quondã tiuis.
uidex secutus uiris mrandi ate ꝓlati re¬
ligioem. incondẽpnatione deduxit: minu¬
i pacto non potrit.¬

Expanded text:
dam tutelam iudicem accipiens tempore litis ad puberem instrumenta pertinentia restitui desiderabis. Quod si dolo non exhibeantur, in litem iurandi tibi facultas erit, modo si quondam pupillo debitam adfectionem ad vincula quoque religionis extendere volueris. Is, qui rationes tutelae seu curae menta pupillaria dolo circumveniendi puneque lata culpa neque fraus heredis convincetur, omissa iurisiurandi facultate iudex de veritate cognoscet, quae etiam argumentis liquidis investigari potest. quam cessantibus curatoribus quondam tuis iudex secutus iureiurandi a te perlati religionem in condemnationem deduxit, minui pacto non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
solum cos quigesserunt si etiam quigerere
debucrunt. tutria teneti ⁊̃ in ea que acontu¬
torib obscruari ñ potũerunt si mõcũ su¬
spectos facere deberent idoffitium omisert̃.¬
actioẽm instituere ñ potuisti ꝓuidere tñ neꝗd
tutele de ẽet necessariis postulationib ap
cum cus de eare uiris dictio funit potusti.

Expanded text:
solum eos qui gesserunt, sed etiam qui gerere debuerunt tutelam teneri etiam in ea, quae a contutoribus servari non potuerunt, si modo, cum suspectos facere deberent, id officium omiseractionem instituere non potuisti, providere tamen, ne quid tutelae deesset, necessariis postulationibus apud eum, cuius de ea re iurisdictio fuit, potuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
mauiñtoꝵ prãtionemota fiat partibu
sius fungetur idem ẽ ⁊ si destatu pupilli
seu adutti ⁊ deboms eus ꝯtrou̾sia pendat.
op̃ alẽx. Quod p̾lerumꝙͣ postulatur
ut arbitrio pretoris alim̃ta ꝓmõ faculta¬
tum pupillis ułiunenilib constituant᷑.
ꝓoffitio suo hi quialiena negotia gerũt.
ne ap̃ urdicem controu̾siam hãnt faciũt.
ceterum sibonus uir aut innocens tutor
arbitrio suo aluit pupillos quod int̃dum
etiam necc̃e ẽ fieri. qͣuam cum demõ bonor̃
nõ ꝓb. sumptusq recus⁊ quasi uento uiꝰ¬
xiͣt aut nullo liberi hõis studio imbuime¬
mp̃. añt. Quintutele ad ministrate ratio
ate peti ceꝑit. neq ueritati neq uistis ꝓba¬
tionib officit᷑. quod ut dicis testator mo¬
dum patrimonii sui uerbis testam̃ti ãpli¬
d.a. Comina pat̾noꝵ debitors si idonea
fui̾nt inuntio suscepte tutele ⁊ ꝑlatam cul¬
pam tutoꝵ minus idonea tp̃e tutele ẽe
Seꝑunt uidex qui suꝑ ea reclatus fũit. di

Expanded text:
aestatione mora fiat, partibus suis fungetur. Idem est et si de statu pupilli seu adulti et de bonis eius controversia pendeat.postulatur, ut arbitrio praetoris alimenta pro modo facultatum pupillis vel iuvenibus constituantur, pro officio suo hi qui aliena negotia gerunt, ne apud iudicem controversiam habeant, faciunt. Ceterum si bonus vir et innocens tutor arbitrio suo aluit pupillos  quod interdum etiam necesse est finon probet, sumptusque recuset, quasi vento vixerit aut nullo liberi hominis studio imbui me . Cum tutelae administratae ratio a te peti coeperit, neque veritati neque iustis probationibus officit, quod  ut dicis testator modum patrimonii sui verbis testamenti ampli. Nomina paternorum debitorum si idonea fuerunt initio susceptae tutelae et per latam culpam tutorum minus idonea tempore tutelae esse coeperunt, iudex qui super ea re datus fuerit di
Abbreviated transcription (Latin):
sulto qui pupillam suam uxorem duxit
nuptias contrahere ñ inteligitur. tñ in¬
famis constituiturs⁊si tu demetrie cum
curator constitus es. potes ẽẽ securus.

Expanded text:
sulto, qui pupillam suam uxorem ducit, nuptias contrahere non intellegitur et tamen infamis constituitur. Sed si tu Demetriae, cumcurator constitutus es, potes esse securus
Abbreviated transcription (Latin):
nidicem tre debere iam pridem constitutũ
ẽ. ¶ cumigitur patrem tuum cum alio
tutelam administrasse. auegas. p̃ses ꝓrũ¬
tie euntem urdicem adũsus te atq hrdeᷤ cõ¬
tutoꝵ patris tua dare debebit. quatenus

Expanded text:
iudicem ire debere iam pridem constitutum iudicem ire debere iam pridem constitutum est. Cum igitur patrem tuum cum alio tutelam administrasse adlegas, praeses provinciae eundem iudicem adversus te atque heredes contutorum patris tui dare
Abbreviated transcription (Latin):
sta neglegẽntia cessatum ẽ: tutele uroi¬
tio dãpnum ꝙ excessaticẽ accetuiss. pi¬
pilo ꝑrãndum ẽẽ statuere curabit.
o.a. Quratorꝙ post decretum p̃sidissub¬
lata pecuma que ad cõꝑatiõem posi essiõis
fuat depoĩta p̃lium sibicomꝑauĩt. elige
utrum malis inẽptiõe tͥ negm eũ gessisse y
anquia musus suos comise pecume sunt
legitimas usuras abeo actiꝑe. scłm queuĩ¬
tex tutele uiditio rectutus partẽreligiõis
implebit.
mp̃ aiex. Eumqui abonis pat̾nis sccło
ecdicti form̃am abstentus ẽ hereditariis ac¬
tionib conueniri nulla ratiosuadet.¶ Nec
ad remfacit ꝙ adũsus curatores ułtutoes
si ñ consulte abstetus sit: actio eicõ pe¬
tat nĩchil quippe in ea que ex offitio ge¬
sta sunt uł geri debebant ueni. s culpa
solummõ quantiq int̾fuit eiuis ñ fuisse
ustutorib nulla adusus te creditorib
patris tin petitio cõpetat.
cp̃ .sor. Umnes tutores seubrdes eor̃
qui administraiũnt tutelam ad cundẽ

Expanded text:
sta neglegentia cessatur, tutelae iudicio damnum, quod ex cessatione accidisset, pupillo praestandum esse statuere curabit.or, qui post decretum praesidis, sublata pecunia, quae ad comparationem possessionis fuerat deposita, praedium sibi comparavit, elige, utrum malis in emptione tibi negotium eum gessisse, an, quia in usus suos conversae pecuniae sunt, legitimas usuras ab eo accipere: secundum quae iudex tutelae iudicio redditus partem religionis implebit. . Eum, qui bonis paternis secundum edicti formam abstentus est, hereditariis actionibus conveniri nulla ratio suadet. Nec ad rem facit, quod adversus curatores , si non consulte abstentus sit, actio competat: nihil quippe in ea quae ex officio gesta sunt vel geri debebunt veniet, sed culpa solum quantique interfuit eius non fuisse us, nulla adversus te creditoribus patris tui petitio competat. . Omnes tutores seu heredes eorum, qui administraverunt tutelam, ad eundem
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. iusti: In decorẽ obseruatiõem in exãi¬
nanda marum pub̾tate resecantes uibemꝰ.
quẽ admodum femine post impictos.xii.
annos omnimõ pubescere urdicantur. ita
beres existim̃tur. indagatic̃e corꝑis in ho¬

Expanded text:
us . Indecoram observationem in examinanda marum pubertate resecantes iubemus: quemadmodum feminae post impletos duodecim annos omnimodo pubescere iudicantur, ita beres existimentur, indagnatione corporis inho
Abbreviated transcription (Latin):
singulos ꝓsius partib ułreligionib aucto¬
ritatẽ pupiue prãri qr in hoc casuñ ad sum¬
les eẽ testam̃tariis ⁊ ꝑinquisitic̃e datis legi¬
timos ⁊ simplicit̾ datos iubemus eo quod
fide uissionas honere p̃grauantur.⁊ si subsi¬
diarie actionis adminiculum sꝑatur ¶s
recomina ꝑta accipienda sunt si non res que
agitur solutioem faciat ip̃iꝰ tutele. ut puta
sipupillus marrogatioe se dare desid̾at. n
absurdum ẽ solui tutelam nec consentiente
si forsitan ⁊̃ ignorante co qui tutor fuerat
ordinatus. tunc ⁊enim siũ testam̃tarii. siũ¬
ꝑlicit᷑ creati sunt. necc̃e ẽ omnes suam au¬
coritatẽ pr̃ãre. ut quod om̃s similit tang̃
abomnib cõ ꝓbetur. que oĩasimili m̃o ⁊
nicuratorib obseruari oportet. qͣn tutões

Expanded text:
gionibus auctoritatem pupillo praestare, quia in hoc casu non absimiles esse testamentariis et per inquisitionem datis legitimos et simpliciter datos iubemus eo, quod fideiussionis onere praegravantur et subsidiariae actionis adminiculum speratur. Sed haec omnia ita accipienda sunt, si non res quae agitur solutionem faciat ipsius tutelae, ut puta si pupillus in adrogationem se dare desiderat. Etenim absurdum est solvi tutelam nec consentiente, sed forsitan et ignorante eo, qui tutor fuerat ordinatus Tunc etenim, sive testamentarii sipliciter creati sunt, necesse est omnes suam auctoritatem praestare, ut, quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur. Quae omnia simili modo et in curatoribus observari oportet. IUST
Abbreviated transcription (Latin):
cop. instĩ. ¶larum postentati facientes
sanccimus omnimõ detere ⁊agentib et
pulsatis incriminalib cãis minoribus
casib pupillos leges accusari cõcedunt.
cumcautins ⁊ metius c̃ cum suasione per¬
fectissima ⁊ responsa facere minores. ⁊ litẽ
inferre. nec ex sua impitia. uł uiuenili calõe
Aliquid ułdicant uł taceant quod si fini̾s

Expanded text:
 . Clarum posteritati facientes sancimus omnimodo debere et agentibus et pulsatis in criminalibus causis minoribusbus et pupillos leges accusari concedunt, cum cautius et melius est cum suasione perfectissima et responsa facere minores et litem inferre, ne ex sua imperitia vel iuvenali calore aliquid vel dicant vel taceant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. qͣm nonnisi ꝓportione feditaria tu¬
tele petiticẽm confusione constet exfigur.
presidua parte succedentẽ patri tutele
teconuenit ap̃ competentẽ idic̃e ratiõco¬
tuum in rem eius erogasse dicis ad missa
cõpensatioẽ reliqui: siquid amplius debet᷑
faci⁊ ꝯdẽpnatioem. ꝙ sisciens amplius ĩ
remsuam erogatum: agendum ꝑꝑea tu¬

Expanded text:
cessit, quoniam non nisi pro portione hereditaria tucessit, quoniam non nisi pro portione hereditaria tutelae petitionem confusione constet extingui, pro residua parte succedentem patri tutelae te convenit apud competentem iudicem rtuum in re eius erogasse dicis, admissa compensatione, reliqui  si quid amplius debetur faciet condemnationem. Quod si sciens amplius in rem suam erogatum agendum propterea tu
Abbreviated transcription (Latin):
o.pͥsco. Honẽ ambigui uiris electo rco ⁊
soluente: fiteuissores ubari¶ Et idcosi sĩ¬
plicit acceptus ẽ fideuissor untd ꝙ tutor
seu curator debiturus ẽet: cum ꝓpoas tutorẽ
seu curatorẽ contẽpnatum soluisse quid
dubium ẽ lib̾atum ẽe fiteiussorẽ. plane᷑ si
scipulatiorem saluam fore int̃põita ẽ. tił
cautum ẽ. inid ꝙ atutore seu curatore ẜuaĩ
ñ põt. man fideuussor obligatus. ad sup¬
plendam tibi intẽpnitat̾e. deccrio iuditio
cuniam soluisti. nulium uiditum tibicẽ
pupillum competit. ut delegetur tibi
adũsus ubatum actio ¶  quod si nomen
em̃nsdi mrtintuam ꝓcurator datus brdes
cius iudicati conũenire poteris.¬
mpant. Dĩn ex ꝓpͥa culpa solus pupu¬
le contẽpnatus ẽ s absens ⁊ idefersus ad¬
quieursticum exc̃a nidicati satis face ceꝑis.
ittioẽm ad usus contutores tuos mãdari
tibi apupilla tesid̃abis. nsutili acticeuti.¬
administrasse ꝓponis. testam̃to recte fcõ
pupiuo ⁊ quondam suo ħ de instituto de¬

Expanded text:
sco. Non est ambigui iuris electo reo et solvente fideiussorem liberari. Et ideo si simpliciter acceptus est fideiussor in id, quod tutor seu curator debiturus esset, cum proponas tutorem seu curatorem condemnatum solvisse, quid dubium est liberatum esse fideiussorem? Plane si stipulatio rem salvam fore interposita est vel cautum est in id, quod a tutore seu curatore servari non potest, manet fideiussor obligatus ad supplendam tibi indemnitatem. PP. VIII cuniam solvisti, nullum iudicium tibi contra pupillum competit, ut delegetur tibi adversus liberatum actio. Quod si nomen emisti, in rem suam procurator datus heredes eius iudicati poterisnon ex propria culpa solus pupillae condemnatus es, sed absens et indefensus adquievisti, cum ex causa iudicati satisfacere coeperis, actionem adversus contutores tuos mandari tibi a pupilla desiderabis vel utili actione uteradministrasse proponis, testamento recte facto, pupillo etiam quondam suo herede instituto de
Abbreviated transcription (Latin):
tem.. de usuris pupillaribus.
quammusus suos conũtit. iegitĩmas usuras
prãre debere olim placuit.
mp. alex. Euis quod ex c̃a tutele debetur
ufuras prati oportere dubium nonẽ quaq¬
lus aliia ꝓparticipe munĩs neccitas soluti¬
onis itrogetur. ⁊ qui anõ id̾alias contigit
quamsi cefsatio contutoris insuspecto fa¬
ciendo imputari possit.
hominib creddereneq mnemptic̃e possessio¬
num conũtere potusti. sngnorabit uidex
usiras eius ate exigi non oportere.
op.dio. Pupiuus agere uobis cum acti¬
one tutel e dompelu ñ pot. uerum adu̾sus
futuram calũpnam. ut siquid ei debetis cur¬
sus eus inhiteatur usurarum. denuntiatio¬
nib frcquent᷑ int̾poĩtis adiuditium cum ꝓ¬
uocate. acsi rem dissimulatiõe ꝓferat ac¬
tis apud p̾sidem ꝓuntic factis uolũtatiᷤ
ur̃e rationẽ declarate. quo facto uob̃ ip̃is

Expanded text:
. De usuris pupillaribus. quam in usus suos convertit, legitimas usuras praestare debere olim placuit.mpliato. Eius, quod ex causa tutelae debetur, usuras praestari oportere dubium non est, quamvis aliis pro participe muneris necessitas solutionis inrogetur, quia id non alias contingit, quam si cessatio contutoris in suspecto faciendo imputari possit. hominibus credere neque in emptionem possessionum convertere potuisti, non ignorabit iudex usuras. Pupillus agere vobiscum actione tutelae compelli non potest. Verum adversus futuram calumniam et ut, si quid ei debetis, cursus eius inhibeatur usurarum, denuntiationibus frequenter interpositis ad iudicium eum provocate ac, si rem dissimulatione proferat, actis apud praesidem provinciae factis voluntatis vestrae rationem declarate: quo facto tam vobis ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
lo ñexibeat. ¶ S⁊ cumadũsus tp̃m tutorẽ
litem contestatam ec̃dicatis: tͣnsferentib¬
uobis inhrdẽ eius actiones p̃ses ꝓuintie
partes suas exibebit. ñignorans nisi exi¬
beantur instrum̃ta quatenus iuxta for¬
mam constitutior partes suas debeat
mõderari.
inuñtarium uis uirandum inactiõe tu¬
tele pretmitti placiñt. iudicemt̃n uelud
exdolotutoris aliis inditiis instructum
adũsus cos ferre snãm conuenit. dehere¬
obneglegentiam que ñ lateculpe cõꝑari
possit contẽpnari non oportet. sinõcont
tutorelis inchoata ẽ. neq exdãpno pupil¬
L lucrum captatum aut grẽ p̃stitumsit.
si se ñ excusauĩt. non ideo uos minus ħides
eius tutele ułutili urditio conucrri poͣ¬
conueniendos ẽe qui administrauerunt
sepe rescriptum ẽ.¬
d̾.ã. Aducrsus ħdeᷤꝰ quondam tutoris

Expanded text:
m tutorem litem contestatam esse dicatis, transferentibus in heredes eius actionem praeses provinciae partes suas exhibebit non ignorans, nisi exhibeantur instrumenta, quatenus iuxta formam constitutionum partes suas debeat moderari.inventarium iusiurandum in actione tutelae praetermitti placuerit, iudicem tamen velut ex dolo tutoris aliis indiciis instructum adversus eos ferre sententiam convenit. Dneglegentiam, quae non latae culpae comparari possit, condemnari non oportet, si non contra tutorem lis inchoata est neque ex damno pupilli lucrum captatum aut gratiae praestitum sit.  excusavit, non ideo vos minus heredes eius tutelae vel utili iudicio conveniri poconveniendos esse qui administraverint saepe rescriptum e. Adversus heredes quondam tutoris
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ tutores seucuratores ineod locoseu
ꝓuintia constitutos necdum fc̃a fuit.
licentiam pt̃ adolescens ⁊unum eorum
eligere ⁊ totum debitum exigere. cessioẽ
uidlicet abeo adũ̾sus cetõs tutores uł
curatores actionum ei cõpetentium faci¬
enda. ¶Indiuisionẽ aut̃ aministratioẽ
declucta sine ap̃side.sĩ atestatoris uolun¬
tate. unum quẽq ꝓsua administratioe ꝯ¬
uenire potes. Eꝑiculum inuigem tutõi¬
b seucuratorib ñ sustinentib nisi ꝑ do¬
lum aut culpam suspectum ñ remouerto
us tarde suspitionis raticem mouerunt.
cum alt̃ coꝵ non soluendo effectus sit: uaꝰ
suspitionis c̃am agendo: suasponte uira
pupilu ꝓlid̾int. nec ꝓdest eis dicentibus
contutorẽ suum ñ administrasse pupil¬
iares res. ¶ Sinuõ tp̃i int̃seres administ᷑¬
tionis diusserunt. nq̃ phibetur adolescẽs
unum exbis insolidum conuenire. itaut
actiones quas adũsus alios ht̃ adclectum

Expanded text:
seu provincia constitutos necdum fuit, licentiam habet adulescens et unum eorum eligere et totum debitum exigere, cessione videlicet ab eo adversus ceteros tutores seu curatores actionum ei competentium facienda. In divisionem autem administratione deducta sive a praeside sive a testatoris voluntate unumquemque pro sua administratione convenire potest, periculum invicem tutoribus seu curatoribus non sustinentiblum aut culpam suspectum non removerunt vel tardae suspicionis rationem moverunt, cum alter eorum non solvendo effectus sit, vel suspicionis causam agendo sua sponte iura pupilli prodiderunt. Nec prodest eis dicentibus contutorem suum non administrasse pupillares res. Sin vero ipsi inter se res administrationis diviserunt, non prohibetur adulescens et unum ex his in solidum convenire, ita ut actiones, quas adversus alios habet, ad electum
Abbreviated transcription (Latin):
Mp.pbi. Sires pupillares quas horre¬
is cõditos hrẽ. aut q̃ uendere debiusti in
hospitio tuo ut adseueras ui igras assũ¬
pte sunt. culpam seu segnitiem tuamñ
ad tuum dãpnum s ad pupilli spectaẽ
dispendium minus ꝓbabilirõe deposcis

Expanded text:
pus . Si res pupillares, quas horreo conditas habere aut etiam venumdare debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium minus probabili ratione deposcis
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ aniis inditiis cõꝓbari oportit/ Nã
quod neq tp̃e neq uxor euis quicquã
ante a dmiꝑistrationẽ habuerunt non
idoncum rei huus contin⁊ inditium.
nec enim pauꝑib indit stria uł augm̃¬
tum patrimonii quod laborib ⁊ multĩ
tione totius tp̃is rationẽ prãre cogitũ.
Sinaũt post finitam ad ministratiõem
inhisdem reb minime se tumiscuerit:

Expanded text:
is indiciis probari oportet. Nam quod neque ipse neque uxor eius quicquam ante administrationem habuerunt, non idoneum huius continet indicium : nec enim pauperibus industria vel augmentum patrimonii, quod laboribus ac multis tione totius temporis rationem praestare cogitur. Sin autem post finitam administrationem in isdem rebus minime se immiscuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uenditicẽm confirmart uoluentis. resi¬
diump̃tium cumusuris uendite atutõe
possessionis ceicrit᷑ uobis restitui iube.
¶Q uod aut petitis abheredib eius qui nẽ¬
didit p̃tium uobis exsolu. suꝑfluo a
nobis desid̾atis. qr nec p̃srdis exꝑientiã
Ipossit latere: tutores quigesserunt sinc
fortes cor obea nogotia que ꝑ eos admi¬
nstrata sunt ꝑgincipali loco conuerari
deterecetis obcułpe ratioẽm non seruatr̃
detrtm̃ti ꝑiculo substitutis. uel si parit̃
administrasse doceantur. ⁊̃ adu̾sus unũ
libcrum exꝑiundi arbitrium competẽ.:
Ita ut actiones quas adu̾sus alios habet̾i
ad electum t̃nfferãtis.

Expanded text:
is, residuum pretium cum usuris venditae a tutore possessionis celeriter vobis restitui iubere. Quod autem petitis ab heredibus eius qui vendidit pretium vobis exsolvi, superfluo a nobis desideratis, quia nec praesidis experientiam possit latere, tutores qui gesserint sive heredes eorum obea negotia, quae per eos administrata sunt, principali loco conveniri debere, ceteris ob culpae rationem non servati detrimenti periculo substitutis, vel, si pariter administrasse doceantur, etiam adversus unum liberum experiundi arbitrium competere, ita ut actiones, quas adversus alios habetis, ad electum transferantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quãius soli aministrandoꝵ negotioꝵ
pupillors siue adultore facultate int̾cdũ
ñ accipiant ꝑꝑ temutatẽ sui patrimoni:
ꝑiculo tñ omnes sunt obligati. siue ea
quescire debent exutilitate eors tutões
siue curatores dissimulauer̃. aut fraudem
aliquã adibuerunt. uscumalus partici¬
pauerunt aut cum suspectos facere deb̾et̃ S¬

Expanded text:
egotiorum pupillorum sive adultorum facultatem interdum non accipiant propter tenuitatem sui patrimonii, periculo tamen omnes sunt obligati, sive ea, quae scire deberent ex utilitate eorum, tutores sive curatores dissimulaverunt aut fraudem aliquam adhibuerunt vel cum aliis participaverunt aut, cum suspectos facere debe
Abbreviated transcription (Latin):
s. aa ¶utorẽ quondam ut tam rone
quamsiquid reliquore noĩe deb reddat
apud p̃torẽ conucite poteᷤꝰ  quam ius
Ñ matrẽtuã susceptisbõis ur̃is intẽp̾nitatẽ ꝓ
bac administ̾tiõt tutoi̾ se p̃stiturã ꝓmisifse

Expanded text:
s . Tutorem quondam, ut tam rationem quam si quid reliquorum nomine debet reddat, apud praetorem convenire potes. Quamvis enim matrem tuam susceptis bonis vestris indemnitatem pro hac administratione tutori se praestituram promisisse
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa. Sicuratores datiestis gnͣalit̃. nec
decreto sigrificatum ẽ italicarum tm̃ rer̃
uobis munus aduinctum: adire debetis
cõpetentẽ uidicẽ. ut uos apronuntiali
ad ministratioẽ liberet. ꝙ si factum fui̾t
petent sibi inprouintia curatores ad o¬
lescentes.¬

Expanded text:
. Si curatores dati estis generaliter nec decreto significatum est italicarum tantum rerum vobis munus adiunctum, adire debetis competentem iudicem, ut vos a provinciali administratione liberet. Quod si factum fuerit, petent sibi in provincia curatores adulescentes
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to indẽpnitatem abhis prari desit̾abati
quos. ⁊ administratiõem suo ꝑiculo pridẽ
suscepisse ꝓponitis.
petitum frustra uobis eam tem̃ contenditiᷤ.
cum s̃nisi specialit̃ euis ꝑiculo dari decreto
fuss. comp̃tensum exea obligatiõe obstͥt¬

Expanded text:
merito indemnitatem ab his praestari desiderabitis, merito indemnitatem ab his praestari desiderabitis, quos et administrationem suo periculo pridem suscepisse proponitis petitum frustra vobis eam teneri contenditis, cum non, nisi specialiter eius periculo dari decreto fuisset comprehensum, ex ea obligatione obst
Abbreviated transcription (Latin):
Adcam rem defendendamque aduersus te
uendicantem agenda erit: curatores pri¬
⁊pillo petuntur.
curator datus conuenin non põt admirũ¬
strationis ꝑiculo. cum sola suscepti negotu
tutela mandata ẽ. simchiligitur ut aue¬
fide erogasti: acomtutorib more solito exi¬
gere potes.
gitimo. fr̃ĩs tui filiors tutele honus adte
ꝑtineat. uereri ñ debes dehis questionib
quas adũsus frẽm tuum quondam tibi fu¬
isse dicis ¶ cum siqua emerserit ls ꝓcura
gĩtur ⁊ indx̃pnitati utriusq ꝑspicipõt.¬
ꝑiculo. magistratus tutores tẽ ꝓmiserit.¬
quos pcusti decicrunt. quamtu contͣ sexus
conditioem alicin exea obligatiõe obstricta
sis. quod tuo ꝑiculo tutores fiis tras daĩ
postulasti
tre itemq auo pat̃no aminstrata. eorũq
noĩe intẽpnitatem uobͣis ꝓmissam eẽ asse¬
ueratis. quesi ita sunt. ⁊ itdem pupilli legi¬
time etatis effecti. ñ adu̾sus matrẽ suã it̃eq
auum.s⁊ contra uos cõgredi malunt.non ĩ¬

Expanded text:
ad eam rem defendendam, quae adversus te vindicantem agenda erit, curatores pupillo petuntur. curator datus conveniri non potest administrationis periculo, cum sola suscepti negotii tutela mandata est. si nihil igitur, ut adlefide erogasti, a contutoribus more solito exigere potes. gitimo fratris tui filiorum tutelae onus ad te pertineat, vereri non debes de his quaestionibus, quas adversus fratrem quondam tibi fuisse dicis, cum, si qua emerserit lis, procgitur, et indemnitati utriusque prospici poiculo magistratus tutores quos petisti dederunt, quam tu contra sexus condicionem alicui ex ea obligatione obstricta es, quod tuo periculo tutores filiis tuis dari potre itemque avo paterno administrata eorumque nomine indemnitatem vobis promissam esse adseveratis. Quae si ita sunt et idem pupilli legitimae aetatis effecti non adversus matrem suam itemque avum, sed contra vos congredi malunt, non im
Abbreviated transcription (Latin):
extutorib. uł curatorib posse cam minoꝵ
defendi. cumalii tutores uscuratores eum
c̃p. ꝯst̃. Siduisum ammnistrationis
sinuari conuenit.⁊ abip̃is inferri litemꝙ
inea ꝓuintia tutele uł cure offitium susti¬
nent. nec dealiis ꝓuntiis deftrisoẽs mi¬
tendos ad uectigalia cõducenda cos quipu¬
pilore uł adolescentium tutdam seucurã
aministrant. uł cius administrationis
ratioẽm nondum redditerunt. s qũauis
cͣc int̃lictum ad uectigal conducendum
accesseris. tñ q̃multro me adistrsitam
uectigali quam pupilliᷤsatis feceris: falsi
crimine carebis. cumaũt fiseo iamobstͥc¬
tum postea tutorẽ ẽẽ dicas ꝑiculote ex¬
abhis quos minus itoneos curatoẽs uo¬
bis ab adũsario cum magistratu fũgẽt᷑¬

Expanded text:
ex tutoribus vel curatoribus posse causam minoris defendi, cum alii tutores vel curatores eum si divisum administrationis sinuari convenit et ab ipsis inferri litem, qui in ea provincia tutelae vel curae officium sustinent, ne de aliis provinciis defensores mitendos ad vectigalia conducenda eos, qui pupillorum vel adulescentium tutelam seu curam administrant vel eius administrationis rationem nondum reddiderunt. Sed quamvis contra interdictum ad vectigale conducendum accesseris, tamen, quoniam ultro me adisti, si tam vectigali quam pupillis satisfeceris, falsi crimine carebis. Cum autem fisco iam obstrictum postea tutorem esse dicas, periculo te exab his, quos minus idoneos curatores vobis ab adversario, cum magistratu funge
Abbreviated transcription (Latin):
rem ua cdratorem acusas. pendente cau¬
sa cogntionis abstinere ab administͣ¬
tione rerum tuarum donec c̃a finiatur:
p̃ses ꝓuntie iubebit. alius tñ intẽa¬
⁊ inloco eius madministratione itrũ or¬
dinandus ẽ.¬
op. phi. Diñsus pectum contutorẽ
tuum postulare ac remouere abad intm¬
stratic̃e bonors prpilli curaisis. ad mit¬
ti nequaquam põt ratio desideriiti iam
nunc postulantis tutelam tibi noĩe eiꝰtẽ
pupilli restiti.
oꝑdio: Dũspectos tutores exdolo. nõ
ctiam eos qui ob neglegentiam remotist̃.
infaines fieri manifestum ẽ. temlite tã¬

Expanded text:
rem vel curatorem accusas, pendente causa cognitionis abstinere ab administratione rerum tuarum, donec causa finiatur, praeses provinciae iubebit. Alius tamen interea in locum eius in administratione rerum ordinandus e. Si non suspectum contutorem tuum postulare ac removere ab administratione bonorum pupilli curaveris, admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui. Suspectos tutores ex dolo, non etiam eos, qui ob neglegentiam remoti sunt, infames fieri manifestum est. DIOCL. ET
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ dio. Honutilit nominatus tutor
pupilloꝵ agardo nomine licet excors ꝑ¬
sonamiinctas impleat intentiões excep¬
tione: fitutor non ẽ submouetur. ubi
pirplloꝵs tuoꝵ nulli magis quam matri
eoꝵ si ñuitricum eis induxĩt cõmitt̃nda ẽ.
Quando aũt int̾ eam ⁊cognatos ⁊ tutores
suꝑ hoc orta fũit dubitatio. aditus p̃ses
ꝓuintie in specta ꝑ sõarum qualitate ⁊
uinctiõe ꝑpendet ubi pͥuer educari debeat
s maut estimauĩt apud quem educari de¬
beant is necc̃ĩtatem habebit hoc facere quẽ
p̃ses uisserit.
ut patrum suum morari deteat
ex singuloꝵ affectiõe. ⁊ qui magis asuspit.¬
dne exspesuccessionis ꝓprior sit existura¬

Expanded text:
 . Non utiliter nominatus tutor pupillorum agendo nomine, licet ex eorum persona iniunctam impleat intentionem, exceptione " si tutor non est" submovetur. DIutorum nulli magis quam matri eorum, si non vitricum eis induxerit, committenda est. Quando autem inter eam et cognatos et tutorem super hoc orta fuerit dubitatio, aditus praeses provinciae inspecta personarum et qualitate et coniunctione perpendet, ubi puer educari debeat. Sin autem aestimaverit, apud quem educari debeat, is necessitatem habebit hoc facere, quod praeses iusserit. an patruum suum morari debeat, ex singulorum adfectione et qui magis ad suspicionem ex spe successionis propior sit, aestima
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝑꝑ cum exemplo testam̃tarii tutoit̃¬
confirmatũm ap̃site usdatum exinꝗsit̾iõe
ñ bonerari satis daticõe rem saluam fore pu¬
pilorum manifestum sit: plurib autem
datis exinquisitione tutorib illum qui
satis scdm formam edictirem pripillosal¬
uam fore tedit. inadministratiõe p̃ferri

Expanded text:
Quapropter exemplo testamentarii confirmatum a praeside vel datum ex inquisitione non onerari satisdatione rem salvam fore pupillorum manifestum est, pluribus autem datis ex inquisitione tutoribus illum, qui satis secundum formam edicti rem pupilli salvam fore dedit, in administratione praeferri
Abbreviated transcription (Latin):
Ne aũt tales ꝑsonienine ꝓuissione de¬
bita relinquantur uscontra eos agẽtiũ
uira dutius ꝓtelentur. sanccimus con¬
tinuo .i. post recusatiõem defensionis
incasib udelicet in quib sicut dictͥua
ẽ hoc fieri possit creationẽ auoꝵ tutore
uł curators celebrari cognatis aliisq
ꝓpinquis uł affinib uł creditorib uł¬
tib cos qui scłm leges us hr̃gt tutões
uł curatores constituere. ¶defensionẽ
anͣt ⁊ nom̃ eins hec casu aꝑtius decłantẽ.
ne forte putai̾int tutores ułcuratores
grauam̃ sibi im imponi ulam decermmꝰ
deferisignẽ gos supire que nõ satis daticẽ
ꝓ euñtulitis constitntur. siut tͣminodo
litem sccłm legum ordinẽ pupillo uł ad¬
ulto aliisq ꝑsonis instuant licentiam
exhac nr̃a auctoritatehñtes siñ decreto:
quarum res gubnañcẽ gerunt ꝓcantela
litis subsignare. ¶omnem aut̃ dubitati¬
onẽ ꝓdefensiõe pitpillors ⁊adulterors

Expanded text:
Ne autem tales personae sine provisione deNe autem tales personae sine provisione debita relinquantur vel contra eos agentium iura diutius protelentur, sancimus continuo, id est post recusationem defensionis, in casibus videlicet, in quibus sicut dictum est hoc fieri possit, creationem aliorum tutorum vel curatorum celebrari: cognatis aliisque propinquis vel adfinibus vel creditoributibus eos, qui secundum leges ius habent tutores vel curatores constituere. Defensionem autem et nomen eius in hoc casu apertius declarantes, ne forte putaverint tutores vel curatores gravamen sibimet imponi, illam decernimus defensionem eos subire, quae non satisdatione pro eventu litis constituitur, sed ut tantummodo litem secundum legum ordinem pro pupillo vel adulto aliisque personis instruant, licentiam ex hac nostra auctoritate habentes sine decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare. Omnem autem dubitationem pro defensione pupillorum et adultorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod huiusmodi iunus necessariũ ẽ
tam tutele quamcurationi¶Et si hoc re¬
cusauint uel subire distułint. ñsolum ut¬
puta suspecti ammoueantur amissa core
existimatioẽm: s⁊ etiam ex sub̾a sua õe de¬
trim̃tum ꝙ ante late ꝑsone exrecusati¬
one defensionis sustineant resarcire cogũ
ammonttus splitis instructioẽm confu¬
etam cautelam exposũit us post litem ꝯ¬
cimus continuo curatorẽ ei incõpetenti
uiditio orcdinari. cura ⁊ꝓuisione tam
uidicis sub quo lis u̾titur: quã cognator̃
⁊ ꝓpinquore ⁊ actoris siuolũit. ut nõ
abeo instructalis duitius ꝓtratatur ne¬
cessitatem h̃nter creando curatore defẽ.¬
si illi nolu̾int hoc facere: ꝑꝑ huiusmõi de¬
fensionis recusatioẽm tutela uscuratiõe
remoueantur. neccĩtatem inomnib me¬
moratis ꝑsonis alios tutores ułcuratões
ordinare ip̃is gestis inquib tutores ł
curatores creantur exsua confessione
declasaitestalem subite defensionem.

Expanded text:
quod et hoc munus necessarium est tam tutelae quam curationi. Et si hoc recusaverint vel subire distulerint, non solum utpote suspecti amoveantur amissa eorum existimatione, sed etiam ex substantia sua omne detrimentum, quod antelatae personae ex recusatione defensionis sustineant, resarcire cogantadmonitus propter litis instructionem consuetam cautelam exposuerit, vel post litem ccimus continuo curatorem ei in competenti iudicio ordinari cura et provisione tam iudicis, sub quo lis vertitur, quam cognatorum et propinquorum et actoris, si voluerit, ut non ab eo instituta lis diutius prcessitatem habente creando curatore defensi illi noluerint hoc facere et propter huiusmodi defensionis recusationem tutela vel curatione removeantur, sic necessitatem imponimus memoratis personis alios tutores vel curatores ordinare in ipsis gestis, in quibus tutores vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem subire defensionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ⁊ tutõrm fuirtui si fraudulenter
res cus administrare existimas. suspectũ
facere potes mosi offitium eius pubtatie
pupii fimitum non ẽ. namsico uire tu¬
tor ẽt desut. is urditio tutele ꝯueniẽdꝰ c̃¬
s̃ ã. Quratores quid suoꝑiculo qͣnto¬
tarctias ad eos tutela tͣnsfertur cessant. ꝙ
simfraute factum existimas suspectos cos
postuia. quisi submorũ meru̾int. in ioc̃
eors alios accipies.¬
cp. aicẽ. Preses ꝓuintie tutores filio¬
rum tuors strictior ib remedus adibitis
omnimõ admiistrationis offitim com¬
deu agnosccre quodsi iead̾ contumacia
ꝑscueraũnt: fuspectos postulare ut inlo¬
cum eoꝵs alii petantur ñophiberis.¬
da. Etiam tescam̃to patris tutorẽ datũ
suspectum postulare potes. si frand tutõrs¬

Expanded text:
tuum et tutorem filii tui, si fraudulenter res eius administrare existimas, suspectum facere potes, modo si officium eius pubertate pupilli finitum non est. Nam si eo iure tutor esse desiit, iudicio tutelae conveniendus est ANT. tardius ad eos tutela transfertur, cessant. Quod si id fraude factum existimas, suspectos eos postula: qui si submoveri meruerint, in locum eorum alios accipiesSeverus . Praeses provinciae tutores filiorum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. Quod si in eadem contumacia perseveraverint, suspectos postulare, ut alii in locum eorum petantur, non prohiberis. Etiam testamento patris tutorem datum suspectum postulare potes, si fraudem tutor
Abbreviated transcription (Latin):
tario publice facto sccsm morem solitũ
res retradantur. nisi testatores ꝗ subam
tͣnsmittunt. specialit̃ inuñtarium ꝯ scͥbi
spẽcti ab offitio remoueantur. ⁊ penis legi¬
timis quȩ contra eos int̾minate sint sub¬
iacebunt. ⁊postea ꝑpetua macula tnfamiez

Expanded text:
tario publice facto secundum morem solitum res eis tradantur: nisi testatores qui substantiam transmittunt specialiter inventarium conscribi specti ab officio removeantur et poenis legitimis, quae contra eos interminatae sunt, subiacebunt et postea perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
cmp. gor Pietatis fungeris munere qui
fr̃ĩs tui filios at nccessitdo sanguims
suadet ꝓtegere conaris. ¶ Si igitur tuto¬
res ułcuratores eoꝵ ñ recte administ̾nt:
suspectis eis postulatis. atq ostensis: ut
alii in locum eors constituantur. facile
impet᷑rabis. ⁊ quod si nichil in fraude oge¬
tur: aneis in uingeous sit curator qui
idoncis facultatib sit rector ꝓuintie exi¬
stimabit. ¶ Remouendi au̾t licentia ñi
solum parctitib utriusq sexus. si etiam
gognatis ⁊ extrancis afinb ⁊ p̃i cuius¬

Expanded text:
. Pietatis fungeris munere, qui fratris tui filios, ut necessitudo sanguinis suadet, protegere conaris. Si igitur tutores vel curatores eorum non recte administrant, suspectis eis postulatis atque ostensis, ut alii in loco eorum constituantur, facile impetrabis. Quod si nihil in fraudem egetur, an eis iniungendus sit curator, qui idoneis facultatibus sit, rector provinciae aestimabit. Removendi autem licentia non solum parentibus utriusque sexus, sed etiam cognatis et extraneis et
Abbreviated transcription (Latin):
scribuñtut: ⁊ hoc specialit̃ exp̃sserĩt ꝙ oi
m̃o sine ulla dilaticẽ defensionẽ ꝓpupil¬
lis ⁊ adultis aluiq sup menioratis ꝑsoĩs
subire eos necẽe ẽ. ¶ Hisq ad dicimus nł¬
laminhoc capitulo ambignitatẽ relinqn¬
tes tutoribus et omnibusꝰ curatorib
lice fructus siue qui exredditib p̃liorum
colliguntur. siuie ex sub̾a ꝑ sõars quaruo¬
oleum. frum̃itum. ułcuuscumq speciei
sunt: si ne decreto distrahere usto p̃tio. ꝙ
tihis locis in quib uenditio celebratũ.
⁊ tc̃ tp̃ris noscitur obtinere. ¶ Et que ex
uediticẽ eorumd̃ fructuum coluiguntur
pecume cumala pupillors nł adultõre

Expanded text:
 expresserint, quod omnimodo sine ulla dilatione defensionem pro pupillis et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesse est. Hisque adicimus nullam neque in hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colliguntur sive ex substantia personarum quaruoleum et frumentum vel cuiuscumque speciei sunt, sine decreto distrahere iusto pretio, quod in his locis, in quibus venditio celebratur, tunc temporis noscitur obtinere, et quae ex venditione eorundem fructuum colliguntur pecuniae, cum alia pupillorum vel adultorum
Abbreviated transcription (Latin):
cp. dio. Si tut᷑or petitus uł testam̃to
datus tutorem te constitutum ẽe non ex
renissionis neglegentie uitio s⁊ uiste i¬
gnorationis ratiõẽ non didicisti: idq liꝗ¬
dis ꝓbationib ostendis ꝑiculo cius tp̃is
ꝙ ignorante te tͣnsmissum ẽ ñ teneb̾is.

Expanded text:
o. Si tutor petitus vel testamento datus tutorem te constitutum esse non ex remissioris neglegentiae vitio, sed iustae ignorationis ratione non didicisti idque liquidis probationibus ostenderis, periculo eius temporis, quod ignorante te transmissum est, non teneberis.
Abbreviated transcription (Latin):
nondat. remoiũ atutela si mõp̃ia hoc fã¬
ciat sin infamia. sifraudeetiam cum nota ĩ ⁊¬
fame ad ditus ꝓuintierector iubebit. ĩlõ
cum defunctoꝵ alios iooneos sustitin preci¬
pri.p̃setimcum patrimontum pupillio
noua siutate auctum ẽc ꝓponas. tutores

Expanded text:
non dat, removeri a tutela  si inopia hoc faciat, sine infamia, si fraude, etiam cum nota aditus provinciae rector iubebit: et in locum defunctorum alios idoneos substitui praecipiet, praesertim cum patrimonium pupilli nova hereditate auctum esse proponas. Tutores
Abbreviated transcription (Latin):
us adulti. suie ꝑsolam simplicitatẽ. siũ
ꝑauam quacumq cãm. nichil uĩtati p̃¬
ludicare. s hoc obtinere ꝙ ip̃ius rei in¬
ducit natura ⁊ m̃sura ꝓupillatis uel
ulti conscripserit. ⁊p̃e ꝑhuiusmoĩ scrip¬
turam confessus fui̾t ampliorem quan¬
titatem sub̾e. non c̃ẽ aliud inspiciendum
insihoc quod inscripserit. ⁊ scđ̾m uires eiꝰd
scripture patrimomum pupilli uł adul¬
tiexigisneq enim sic hõ simplex imnno
magisstuttus inuertur.: ut impublico
inuentario scribi contra se aliquid pati¬
aturslo ꝓculdubio ob seruando ut ñ
auteat tutor ułcurator res pupillares
uł ad ulti alit attingere. uł ullam sibi
cõioẽm ad eas uendicare. nisi prius ĩuẽ¬

Expanded text:
 solam simplicitatem sive per aliam quamcumque causam, nihil veritati praeiudicare, sed hoc obtinere , quod ipsius rei inducit natura et mensura pupillaris vel ulti conscripserit et ipse per huiusmodi scripturam confessus fuerit ampliorem quantitatem substantiae, non esse aliud inspiciendum nisi hoc quod scripsit, et secundum vires eiusdem scripturae patrimonium pupilli vel adulti exigi: neque enim sic homo simplex, immo magis stultus invenitur, ut et in publico inventario contra se scribi aliquid patiatur. Illo procul dubio observando, ut non audeat tutor vel curator res pupillares vel adulti aliter attingere vel ullam sibi communionem ad eas vindicare, nisi prius inve
Abbreviated transcription (Latin):
petitioẽs aduersus pupillos tuos habes
dirigere eas potes. asistentib capsamq
defendentib comtutorib tuis. cum ⁊sia¬
lios tutores ñhr̃ent: ad hoc gerus litͣis
defentende curatores acciꝑe deberent.
dicatio cõpetat. is cuius te eare notiõẽ exi¬
stimabit. respicere aũt debes offitium in
Qto te c̃e tutorem dicis. ne obhuusmõi
petiti cem eiuictione secuta. ultra p̃tu quan¬
titatom auctoris S dempuꝑuum tuum
honeres. quilandatus ꝑte defcriderdi de¬
beat fcum aut coͣmpen sationis ratiõe hrẽ
aut cont̾rio tutele iuditio exꝑrri possis.
si netuum iuns si quodrabes impidiatur.

Expanded text:
us pupillos tuos habes, dirigere eas potes, adsistentibus causamque defendentibus contutoribus tuis, cum et, si alios tutores non haberent, ad hoc genus litis defendendae curatores accipere deberent. vindicatio competat, is cuius de ea re notio est aestimabit. Respicere autem debes officium, in quo te esse tutorem dicis, ne ob eiusmodi petitionem evictione secuta ultra pretii quantitatem auctoris heredem pupillum tuum oneres, qui laudatus per te defendi debeat, cum aut compensationis rationem habere aut contrario tutelae iudicio experiri possis. Sed ne tuum ius, si quod habes, impedi
Abbreviated transcription (Latin):
dam pupillum uł adulterum tͣnsferri.
quart tã optimo exemplo argum̃tãti:
uł curator. ne p̃urditium aliquod ei fiat.
timorẽ cius remouemus :damus igͥ eis
cum summa fiduciares pupillors uel
Adultors gubnãre. scituris quod lexnr̃a
cis sua uira inmutilata reseruãt. nichil
ex huuismõi auctoritate usconsensu p̃iu¬
tlitii subtturis.

Expanded text:
dam pupillum vel adultum transferri. dam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo exemplo argumentati nur tutor vel curator, ne praeiudicium aliquid ei fiat, timorem eius removemus? Damus igitur eis cum summa fiducia res pupillorum vel adultorum gubernare, scituris, quod lex nostra eis sua iura immutilata reservat nihil ex huiusmodi auctoritate vel consensu praeiudicii subituris.
Abbreviated transcription (Latin):
o.aa. Cum quelam mulier testamento
curator. quiscriptus amatre tutoris fuãt
ħrs. imp̃senti spẽ manifestissimum erat
stare tutorẽ uł curatorẽ impapiti loco.
siue n auctoritatẽ suamuł consensum de
adeunda ħrditate pr̃are pupillo uł ad¬
ulto minime uoluit. ne exc̃a suauira a¬
liquid patiantur p̃uiditum: satis ei in¬
min⁊ ꝑiculum tutese̾. ułutilis negotior̃
gestors actionis. nepupillus uł adultũᷤ
ut pote ex illius tarclitate lesus litem ei ĩ¬
gerat siuie huius mõit̾rore ꝑ t̾ritus. auctor
fiuĩt pupillo uładulto: aliud ꝑiculum e¬
mergebat dum enimalii consentit: ip̃ sua
iura ꝑdit. uidebatur ⁊ cnuim confirpaẽ ma¬
tris suc uiditium. ꝙ oppugnandum ẽe
existimabat. ⁊ multe alie insuꝑ alie spẽs
curatori cirea suas res p̃iuditum puta
inipothet̾icis ⁊aliis uarus cãis ¶nueni¬
mus aũt gn̾alit diffinitum post offitiũ
depõitum om̃s actiões quas tutor ułcu¬
rator exnecc̃tate offitii subierit inquon¬

Expanded text:
. Cum quaedam mulier testamento curator, qui scriptus a matre tutoris fuerat heres, in praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorem in praecipiti loco. Sive enim auctoritatem suam vel consensum ad adeundam hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet periculum tutelae vel utilis negotiorum gestorum actionis, ne pupillus vel adultus utpote ex illius tarditate laesus litem ei ingerat: sive huiusmodi timore perterritus auctor fuerit pupillo vel adulto, aliud periculum emergebat: dum enim alii consentit, ipse sua iura perdit: videbatur etenim confirmare matris suae iudicium, quod oppugnandum esse exiscuratori circa suas res praeiudicium, puta in hypothecis et aliis variis casibus. Invenimus autem generaliter definitum post officium depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quon