comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rectẽ faciendo regis nom̃ tenet. peccando aũt amit¬
tit. Nam ⁊ uiros scõs ꝓiñ reges uocari. insacris
⁊ motus resistentes sibi rationabili discretione cõpo¬
nant. Recte igͥ ille rex uocatur: qui tã sem⁊ ipsum
quã subiectos bñ regendo modificare nouit. Lex¬
basis ppłm sustinet. un ⁊ bases coronas hñt. Quãto

Expanded text:
recte faciendo regis 339 nomen tenetur, peccando amittitur. Nam et viros sanctos proinde reges vocari in sacris  motus resistentes sibi rationabili discretione componant. Recte enim illi reges vocantur, qui tam semetipsos, quam subjectos, bene regendo modificare novebases populum sustinent; unde et bases coronas habent. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tidices exsiccentur. Sunt aũt nascentia que radi
rgerminant. ⁊a ut arbores que non sunt sate.
ex aliaꝵ arboꝵ radice nascuntur. In arundine
udemus qd̃ in extremo eius uelut quidã fit nodꝰ
autere. ⁊ inde alia arundo germinat. E ergo in
dice uis quedã seminariĩ insitia quoq insuꝑi¬
nib germinant. Aliis ergo aradice. aliis diuer
lmunere series successionis acquirit᷑. In ẽ enĩ
uscentib singut̃ aut sem̃ aut uirtus aliaq se¬
umaia ⁊ ea scdm genus ⁊ qd̃ nascitur exea simile
ar que sata sunt. ł quoꝵ de radice sic germinẽt.
istanea quoq surgit de radice castanee. R Et.¬

Expanded text:
t fructus. sunt nascentia quae de radice germinant ut arbores quae non sunt satae ex aliarum arborum radice nascuntur. in harundine uidemus quomodo in extremo eius uelut quidam fit nodus e latere et inde alia harundo germinat. est ergo in radice uis quaedam seminarii. insitiua quoque in superioribus germinant. aliis ergo a radice, aliis diuerso munere series successionis adquiritur. inest enim nascentibus singulis aut semen aut uirtus aliqua seminaria et ea secundum genus, ut quod nascitur ex ea simile eorum quae sata sunt uel quorum de radice sit germinet, de  prorumpit, castanea quoque surgit de radice castaneae. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ apud grecos locutio dicit᷑. Rethor. orator.
sonuncta ẽ aũt gramatice arti rethorica. In
ramatica enĩ scĩa recte loquendi dispcimus.
uenta ẽ a Gorgia. aristotile. ⁊ nermagora. ⁊ tͣns¬
lita anfis inusũ latinoꝵ atullio uidelicet ⁊
quntiliano ⁊ titiano. S⁊ ita copg̃ose. ita uarie¬
admirari inꝓnitu sit. cõprehendete possibile.
Nã m̃branis recentib quasi adherescit memoi̾e
series dictionis. ac mox repositis recordationis e¬
libitur. huius discipline ꝑfecta cognitio. a. ł .8.¬

Expanded text:
enim apud Graecos locutio dicitur, ρήτωρ orator. 2. Conjuncta est autem grammaticae arti rhetorica. In grammatica enim scientiam recte loquendi discimus. venta est a Gorgia, Aristotele, Hermagora, et translata in latinum a Tullio, videlicet, et Quintiliano, sed ita copiose, ita varadmirari in promptu sit, comprehendere impossibile. 2. Nam membranis retentis, quasi adhaerescit memoriae series dictionis; ac mox repositis, recordatio omnis elabitur. Hujus disciplinae perfecta cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
aĩs. Inter omĩa aũt regna terraꝵ: duo regna lon¬
ge cetis głosiora traduntur. Assirioꝵ pͥmũ. dem̃ ro¬
manoꝵ. ut tpr̃ib ita locis inter se ordinata atq
distincta. Nam sicut illud pͥus. ⁊ hoc posterius. Ita
illud inoriente hoc moccidente ex ortũ ẽ. Deniq
in illius fine : huius initiũ confestim fuit. Regna
cet̾a cẽtiq reges uelut appendices istoꝵ habentur.
uncula ex ortũ totũ orbẽ terraꝵ paulatĩ belligerãdo
obtinuit. Om̃s enĩ nationes ł interfecte ab eis. uł
tͥbuto seruituti sunt subiugate. EGł. Regia. rega¬

Expanded text:
. Inter omnia autem regna terrarum duo regna caeteris gloriosiora traduntur: Assyriorum primo, deinde Romanorum, temporibus et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius: ita illud in Oriente, hoc in Occidente exortum est; denique in illius fine, hujus initium confestim fuit: regna caetera, caeterique reges velut appendices istorum habentur. uncula exortum, totum orbem terrarum, paulatim belligerando, obtinuit. Omnes enim nationes, vel interfecte ab eis, vel tributo et servituti sunt subiugate. Reges autem a reg
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpͥtũ ẽ inuenitur. Ratiocinatio ẽ oratio. qua so
de quo ẽ q̃stio cõꝓbatur. Ratiocinationis modi
sunt duo. pͥmus entimema. qui ẽ imꝑfectus suo¬
gismus atq rethoricus. Scd̃s epicerema. qui et
in rethoricus ⁊ latior silogismus. AUG. Ratio¬

Expanded text:
ciatur declarat. Ratiocinatio est oratio, qua id, de quo est quaestio, conprobatur. Ratiocinationis modi sunt duo. Primus enthymema, qui est inperfectus syllogismus atque rhetoricus. Secundus epichirema, qui est inrhetoricus et latior syllogismus. Ent
Abbreviated transcription (Latin):
quurulẽ ⁊ curialẽ hoc interẽ. Curiales. officiua
publici. quurules uõ selle in quib magistratis
dicere iura solebant. Acursu curriles selle sunt
nominate:¬
littera: communionẽ h̃t̃ cum .s.
littera. Itaq apud antiquos. ho¬
nos. labos. arbos. dicebantur. nẽ
honor. labor. arbor. Raab. lasa.¬

Expanded text:
curulem et curialem. Curiales officiales publici, curules uero sellae in quibus magistratus dicere jura solebant, a curru curules sellae sunt nominatlittera communionem habet cum S littera. Itaque apud anticos 'honos', 'labos', 'arbos' dicebatur, nunc 'honor', 'labor', 'arbor'. 'Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat. Esłs.Rane. agarrulitate uocate. eo qd̾ circa
genitales strepunt paludes ⁊ sonos uocis importuniᷤᷤ
clamorib reodunt. Ex his quedã aquatice dicunt᷑¬
quedã palustres. quedã sublece obhoc quia in ue¬
prib uiuant. grandiores cunctis. alie calamites
uocantur: qm̃ inter harundines fructicesq uiuunt
minime om̃iũ ⁊ uiridissime. mute ⁊ sine uoce sũt.
agradule rane parue in sicco uł agris morantes.¬
unde ⁊ nuncupate. Negant quidã canes latrare

Expanded text:
is. Ranae a garrulitate vocatae, eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonos vocis inportunis clamoribus reddunt. Ex his quaedam aquaticae dicuntquedam palustres, quedam rubete quia in vepribus vivunt, maxime cunctarum; alie calamites vocantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rane parve in agris unde et sic vocantur. Negant quidam canes latrare,
Abbreviated transcription (Latin):
Questionũ gnã duo sunt. quoꝵ unũ ẽ finitũ
altum infinitum. Finitũ: ypotesis gr̃e latine
causa dicitur uͥ cũ certa ꝑsona conuersia ẽ. Infi¬
nitũ qd̾ grẽ tesis latine ꝓpositũ nõatur. hoc
ꝑsonã ñ ht̃ certã. nec in est in aliqua cͥcustãtua¬

Expanded text:
questionum duo sunt: quorum unum est finitum, alterum infinitum. Finitum hypothesis Graece, Latine causa dicitur, ubi cum certa persona controversia est. 2. Infinitum quod Graece thesis, Latine propositum nominatur. Hoc personam non habet certam, nec inest ei aliqua certa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nom̃. Es. Quoquine apparatũ: apicius quidã
pͥmus cõposuit. qui in eo absũptis bonis: morte
aut seruit: ⁊ animã ⁊ corpus interficit. GG̃. Quo¬
entes uõ huius scłi aluce uẽitatis exclusi. quasi
umbras quasdã de uei̾tatis inquisitione tenere co¬
nati sunt. Vñ cociton fluuiũ currere apud inferos
putauert. uidelicet designantes qd̃ hi qui digna
dolorib oꝑa faciunt: in infernũ ad luctũ deducur¬
runt. Set nos despiciamus umbrã carnalis sapien¬
tie. qui iã de ue̾itate lucẽ tenemꝰ. ⁊ cognoscamus
beati iob coquiton luctũ infirmantiũ dici. Sic enĩ¬

Expanded text:
 fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo absumptis bonis morte ati servit, et animam et corpus interficit. Ab entes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton luctu
Abbreviated transcription (Latin):
iti. Quadrigaꝵ uõ currus duplici olim temone
iat ꝑpetuoq ⁊ qui omĩb equis iniceret᷑ iugo.
imus cirestenes sitionib tantũ medios iugauit.
isq singulis ex utraq parte simplici uinculo
iplicuit. quos greci siraforos. latini funarios
icant. agnẽ uinculi quo pͥus alligabat᷑. E Gł.¬
Luadrupedia uocata: que quatuor pedib gra¬
duntur. que cũ similia pecorib sint. tñ sub cura
iumana non sunt. ut cerui. dãpne. onagri. ⁊ cet̃a.
S neq bestie sunt. ut leoneo. neq ium̃ta. ut usꝰ
itis in his reb existimant᷑: que sunt ab animo.
acorpore. a fortuna. am̃sura. Ab animo: ut pru¬
ans. prudentior. stultus. stultior. A corpore: ut
undidus. candidior. formosus. formosior. Item
ur. Am̃sura : ut longus. longior. latus. latior.¬

Expanded text:
um. Quadrigarum vero currus duplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte simplici vinculo adplicavit, quos Graeci σειραφόρους, Latini funarios vocant, a genere vinculi, quo prius alligabantur. De equadrupedia vocata, quia quattuor pedibus gradiuntur: quae dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt; ut cervi, dammae, onagri, et cetera. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus titas in his rebus aestimantur, quae sunt ab animo, a corpore, a fortuna, a mensura: ab animo, ut prudens prudentior, stultus stultior; a corpore, ut candidus candidior, formosus formosior; iterutior; a mensura, ut longus longior, latus latior
Abbreviated transcription (Latin):
E enĩ lacrima sudore exalata lignoꝵ. ut cerasi.
lentisci. balsami. ł aliquaꝵ arboꝵ. siue uirgul¬
toꝵ. que sudare ꝓduntur. sicut ⁊ odorata orientis
ligna. sicut gutta balsami. ac ferulaꝵ ł sucenoꝵ.
Cuius lacrima durescit ingemimã. Yrima ẽ resi¬
na terebentina. om̃iũ p̃stantior. Affert᷑ aũt ex
arabie terra. a uidea. ⁊ syria. cypro. ⁊ africa. ex in¬
sulis quoq cicladib. Scd̾a ẽ litescina. q̃ matrix
uocatur. Hec ex chio insula deportatur. Tercia pi¬
nalis. quaꝵ alia pitines. alia peucina. alia liqͥda.
alia arida. ⁊ afferuntur ext̃rena colofonia. unde
etiã nom̃ colophonia resina sũpsit. Esł. Resipit.¬

Expanded text:
Est enim lacrima sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgultarum quae sudare produntur; sicut et odorata orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel sucinorum, cuius lacrima durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina, omnium praestantior: adfertur autem ex Arabia Petraea atque Iudaea et Syria, Cypro et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Ternalis, quarum alia pitines, alia petitine, alia liquida, alia arida, et afferuntur ex terra Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Nam resi
Abbreviated transcription (Latin):
ysis. Quertus. siue quernus. dicta qd̾ ea sab
erant dii gentiũ querentib responsa p̃caner.
arbor multũ magnosa. sicut cernitur legi¬
de quertu manbre subqua habitauit habrali
que fertur usq ad constantis regis imꝑiũ ꝑ
Ex quib una agrestis onfaticis dicta. parua fir¬
ma. s⁊ firmo corpore atq nodoso. que medica¬
minib ⁊ incaustis adhibetur. Alta bactonis le

Expanded text:
. Quercus, sive quernus dicta, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus praecinere; arbor multum annosa, sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium E quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore, atque nodoso, quae medicaminibus et in caustis adhibetur. Altera βάλανος le
Abbreviated transcription (Latin):
sunxisse in grecia. sicut uirgilius auctor ẽ dicens.
iͥmus erictonius currꝰ ⁊ quatuor ausus iungẽ eqͦs.
ripidisq rotis insistere uictor. Fuit aũt minerue
uulcani filius de caduca in trã libidine ut fabule
frunt ꝓcreatus. portentũ demonicũ imo diaboluᷤ.
qui pͥmo iunoni currũ dedicauit. Tali auctore

Expanded text:
unxisse fertur, sicut Virgilius auctor est dicens: Primus Ericthonius currus, et quatuor ausus Jungere equos, rapidisque rotis insistere victor. 2. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, imo diabolus, qui primo Junoni currum dedicavit. Tali auctore
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑꝵ nr̃oꝵ referre addĩ grãm ad monemur. In
supputatiõe aũt quadragesime summa ista lega¬
lium decimaꝵ expletur. Totũ enĩ anni tp̃s tͥgm¬
ta sex dieꝵ nũo decimat᷑. subtͣctis aquadragesi¬
ma dieb dominicis quib ieiunia resoluuntur.¬
atq his dieb quasi ꝓtotius anni decimis ad
eccłam concurrimꝰ. actuũq nr̃oꝵ oꝑationẽ dõ¬
in hostiã iubilationis offerimus. Cuius quidẽ
ꝑfecti sunt non tenent᷑. nec exigui huius cane
subiectione contenti sunt. quã ꝓfecto illis qu
ꝑtotũ anni spaciũ deliciis ac negotiis scłarib
implicantur eccłaꝵ pͥncipes statuerunt. ut uł
eleganti quodã modo necessitate constricti. his
sue quos totos quasi fructus quosdã fuerant
uoraturi uł decimas dño dedicarent. Quadrã¬
tal. quadrũ. Hiesx. Quadrans. genus nũi

Expanded text:
orum referre ad Dei gratiam admonemur, in supputatione tamen Quadragesimae summa ista legalium decimarum expletur. Totum enim anni tempus triginta sex dierum numero decimatur: subtractis enim a Quadragesima diebus Dominicis, quibus jejunia resolvuntur, his diebus, quasi pro totius anni decimis, ad ecclesiam concurrimus, actuumque nostrorum oin hostiam jubilationis offerimus. Cujus quidem , quique perfecti sunt non tenentur, nec exigui hujus canonis subjectione contenti sunt; quem profecto illis qui per totum anni spatium deliciis et negotiis saecularibus implicantur, Ecclesiarum principes statuerunt ut, vel hac legali quodammodo necessitate constricti, his suae, quos totos quasi fructus quosdam fuerant voraturi, velut decimas Domino dedicarent. ITER quadrantem . Quadrans genus nummi
Abbreviated transcription (Latin):
qũ nigrũ. ⁊ alterũ candidũ. Trigas diis inferis.
ua is ꝑ tres etates homines adse rapit.i. ꝑ infan
p̃aũt rotis quadrigas currere dicunt: siue quia
undus iste circuli sui celeritate tͣnscurrit. siue
solẽ. quia uolubili ambitu rotat. sicut ait enniꝰ.
hĩt stellaꝵ quib mundũ regi dicunt. siue ad cur¬
s̃ septẽ dieꝵ p̃sentiũ. quib ꝑactis: uite t̃minum

Expanded text:
um nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat, sicut ait Ennius: septem stellarum, quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis vitae t
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunauit. In qua ergo parte anni congruentius
obseruatio quadragesime constituet᷑. nͥ cõfins
atq continua dnice passionis in qua signifes¬
ut ab ipsius mundi illecebris ieiunemꝰ. uiuento
insola manna.i. celestia spiritaliaq precepti
Nũo aũt quadragenario uita ista ꝓpterea fig̾
quia denarius ẽ ꝑfectio beatitudinis nr̃e. Crei¬
tura aũt septenario figurat᷑ que adheret creatõi
In quo declaratur unitas tͥnitatis ꝑ uniu̾sũ mu¬
dũ tp̃raliter annunciata.⁊ quia mundus aqu¬
tuor uentis delimat᷑. ⁊ aquatuor elem̃tis en¬
gitur. ⁊ aquatuor anni tp̃rum uicib uariatur.
Decẽ quater ducta. quadraginta consumant.
Quo nũo ostenditur ab omĩ tempoꝵ delectatior
abstinendũ. ac ieuinandũ ẽẽ. ⁊ caste continentq
uiuendũ. Licet aliud sacram̃ti mistiũ expͥmate
qd̾ quadraginta dieb eadẽ ieiunia celebrantu
Lege enĩ mosaica gna̾liter uniu̾so ppło ẽ p̃cepũ

Expanded text:
etis. in qua ergo parte anni congruentius obseruatio quadragesimae constitueretur nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in eut ab ipsius mundi illecebris jejunemus, vivente in solo manna, id est, coelestia spiritualiaque praecepta. Numero autem quadragenario vita ista propterea figuratur, quia denarius est perfectio beatitudinis nostrae. Creatura autem septenario figuratur quae aderat Creatori, in quo declaratur unitas Trinitatis per universum mundum temporaliter annuntiata. Et quia mundus a quatuor ventis delineatur, et a quatuor elementis eligitur, et a quatuor annis temporum cibus variatur, decem quater ducta in quadraginta consummantur, quo numero ostenditur ab omni temporum delectatione abstinendum ac jejunandum esse, et caste continenterque vivendum; licet et aliud sacramenti mysterium exprimitur, quo quadraginta diebus eadem jejunia celebrantur. Lege enim Mosaica generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
murũ hierłm. esis. Geenna ẽ locꝰ ignis ⁊ sulphuris.
filios suos immolauert demoniis. ⁊ appellabat᷑ locꝰ ip̃e
geennon fut᷑i ergo supplicii locus ubi peccatores cruci¬
andi sunt. cuiꝰ loci uocabulo designat᷑ oupplicẽ aũt eẽ
geennã ignis ⁊ sulphuris. Geenne nom̃ in uet̾ib ñ inue
nit᷑ s pͥmũ a saluatore ponit᷑. Queramꝰ ergo q̃ sit ser¬
monis huiꝰ occasio. Idolũ baal fuisse iuxta hierłm ad
radices montis moria in qͥb siloe fuit ñ semel legimus.
hec uallis ⁊ parua cãpi planicies irrigua erat ⁊ nemorosa.
as ĩmolaret. Et rigorẽ uere religioĩs delicie uinc̾ent. fi¬
liosq suos incend̾ent demonio ł iniciarẽt. ⁊ appellabat᷑
locꝰ ip̃e geennon .i. uallis filioꝵ enon. hoc ⁊ regũ uolum̃
⁊ paralipomenon.⁊ hieremias scͥpsit plenissime. ⁊ cõminat᷑
ds̃ se locũ ip̃m impleturũ cadauerib mortuoꝵ. ut neqͣqͣm
uocet᷑ tofeeth. ⁊ baal. s uocet᷑ poliandriũ .i. tumulus mor¬

Expanded text:
um . Gehenna est locus ignis et sulphuris, filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse gehennam ignis et frigoris r, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Hierusalem ad radices montis Moriae, in quibus Siloa fluit, legimus. Haec vallis et parvi campi planities irrigua erat et nemorosa, as immolaret, et rigorem religionis deliciae vincerent, filiosque suos incenderent daemoni vel initiarent; et appellabatur lucus ipse Gehenon, id est vallis filiorum Ennon. Hoc Regum volumen, et Paralipomenon, et Jeremias scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impletur tumulus mor
Abbreviated transcription (Latin):
titudo ab uno pͥncipio orta siue ab alienatiõe scd̃m
ꝓpͥam collectionẽ distinctã. ut grecie. asie. hinc ⁊ gen-¬
tilitas dr̃. gens aũt appellat᷑ ꝓpt̾ gen̾ationes familiar̃.
xcuii. De que sem fiunt.lxxiii.ł potiꝰ ut ratio decla
singularit̾ gentes singłas pcreauert̃. quoꝵ pͥmꝰ elam.
a qͦ elamite pͥncipes ꝑsidis. Scd̃s asur. a qͦ assirioꝵ pul
lulauit imꝑiũ. Terciꝰ arfaxat. a quogens chaldeoꝵ
exorta ẽ. Quartꝰ. ludi. a qͦ lidii. Qumtꝰ arã. aquo si¬
ri quoꝵ metropolis fuit damascꝰ. Filii aram. nepotes
sem qͣtuor. hus.⁊ ul.⁊ geter. ⁊ mes. hus draconitidis
ꝯditor. qͥ int̾ palestinã. ⁊ coerẽ siriã tenut pncipatũ.¬
uñ fuit iob. scd̃m qd̾ scriptũ ẽ. uir erat in t̾ra hus
noĩe iob. Scd̾s ul. a qͦ armeni. Terciꝰ getter. a qͦ car¬
meni. siue carie. Quartꝰ mes. aquo sunt hi qͥ uocan¬
tur menes. Posteritas arfaxat. filii sem eber. nepos

Expanded text:
titudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarsingulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus lulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuin terra Hus . Secundus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos
Abbreviated transcription (Latin):
tiana nom̃ sũpsit ut medici memorãt ab inuẽtore radi¬
cib aristologie similib nascit᷑ sub alpib atq galatia
aũt gentiles. qr ita st̃ ut fuert̃ gerati .i. sic̃ in carne de¬
scendert̃ sub pecato scilici ydoł seruiẽtes. ⁊ ñ regen̾ati.
Pinde gentiles pͥmitꝰ nuncupant᷑. ip̃i dicunt᷑ gr̃r ethni¬
ci. Ethnici ex gͥco in latinũ int̃pretant᷑ gentiles. ethnos
enĩ gr̃e gens dicit᷑. Post fidẽ aũt ñ deberi uocari gt̃s si¬
ue gentiles. eos qͥ ex gentibꝰ credt̃. sicut pꝰ fidẽ dici nõ
potest. iudeus. testante paulo apło ⁊ dicente iã xͥanis.¬

Expanded text:
tiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia autem gentiles, quia ita sunt ut fuerunt geniti, id est, sicut in carne descenderunt sub peccato, scilicet idolis servientes et necdum regenerati. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicuntur Graece Ethnici. Ethnici ex Graeco in Latinum interpretantur gentiles. Ἔθνος enim Graece gens dicitur. Post fidem autem non debere vocari gentes sive gentiles eos qui ex gentibus credunt; sicut post fidem dici iam non potest Iudaeus, testante Paulo Apostolo et dicente iam Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Iuadrilatera fig᷑a ẽ in plano.
quadrata que sub qͣttuor
rectiꝰ lineis iac⁊ plano pede.
Ianatecon gramon
figur plano pede.
Ictogoniũ .i. recti angu¬
lũ figura plena. Est enĩ
triangulum.¬

Expanded text:
Quadrilatera figura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita. Dianatheton grammon figura plana, ita. Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ asie. ⁊ omnẽ erupã usq ad occeanũ britanicũ possi¬
dent. noĩa ⁊ locis ⁊ gentibꝰ relinq̃ntes. De qͥb postea in¬
mutata sunt plurima. cet̾a ꝑmanẽt ut fuerãt. Nã mul¬
taꝵ gentiũ uocabula partĩ mansert. Ita ut hodie que
appareãt. uñ fu̾int diriuata. Sicut ex asur. asirii. ex
eber. hebrei. Partĩ uo tẽporis uetustate ita mutata sũt
ut upe homines doctissimi antiqͥssimas hẏstorias ꝑscru¬
tantes. nec om̃iũ s aliquaꝵ ex istis origines gentiũ po¬
tuer̃ repperire. Nam qd̃ ex filio cham qͥ uocabat᷑ mesra
Sicut nec ethiopũ qͥ dr̃ ad eũ filiũ chã ꝑtine qͥ chꝰ appel¬
latꝰ ẽ. Et si oĩa ꝯsid̾ent᷑. plurima tñ gentiũ mutata qͣm¬

Expanded text:
 omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam qsicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere, qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, p
Abbreviated transcription (Latin):
aũt nationib sua cuiq ꝓpͥa uẽtis ẽ. ut parthis sarabere.
gallis linne. gͥmanis renones. hispanis stringes. Digno¬
scunt᷑ enĩ gr̃s ita habitu. sic̃ ⁊ lingua discordes. Pse bra¬
chia ⁊ crura liniam̃tis. caput tiara tegt̃. eminẽt apicib
fastigiatis. Alani orrẽt ⁊ male tecti. cũ latͣtorib linguis
scotthi. Sagaces. alamanni. Linciati indi. Gẽmati ꝑsi.¬
Sericati. seres. Faratͣti. armeni. Nontulle etiã gt̃s nõ
solũ in uestib. s ⁊ in corpore aliq̃ sibi ꝓpͥa. qͣsi insignia
uendicãt. ut uidemꝰ cyrros gͥmanoꝵ. Granos ⁊ cmnibar
albani albentib cͥnib. Mauros h̃t̃ tecra nox. Corpoꝵ
gallos cãdida cutis. Sine eqͥs in ertes extãt alani. Nec
abẽ gẽs pictoꝵ nom̃ a corpore qͦs minutis opifex acus
pũctis exp̃ssus nati ui gͣminis sucꝰ illudit. ut has ad sui
specim̃ cicatͥces ferat pictis artib maculosa nobilitas.
ht̃ ⁊ sexus institutã sp̃em habit᷑. ut in uirũ tonsi capil¬

Expanded text:
autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes, scuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura lineamentis, caput tiara tegunt; eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni, linsericati Seres, pharetrati Armeni. Nonnulle autem gentes non solum in vestibus, sed in corpore, aliqua sibi propria quasi insignia vendicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnabar Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis, sine equis inertes exstant Alani, nec abest genti Pictorum nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis, et expressus nativi graminis succus illudit, ut has ad sui specimen cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. 8. Habet et sexus institutam speciem habitus, ut in viris tonsi capil
Abbreviated transcription (Latin):
In aliqͥbꝰ gẽmaꝵ genib uera afalsis discern̾e magna dif¬
ficultas ẽ. Ꝙ ppe cũ inuentũ sit ex uo gen̾e alt̾ius. in alia
falsa tͣnsduc̾e. ut sardonices q̃ t̾nis glutinant᷑ gemimis.
ita ut dep̃hendi ñ possint. Fingunt᷑ eas ex diu̾so genere.
nigro. cãdido. mineoq colore. Nam ꝓ lapide p̃ciosissimo
⁊ maragdo qͥdã uitrũ arte inficiũt. ⁊ fallit oculos subdo¬
la quedã falsa uiriditas. quoadusq ñ ẽ qͥ ꝓbet simul &
arguat᷑. Sic ⁊ alia alio atq alio modo. Neq ẽ sine fraude
ulla uita mortaltũ. Om̃s aũt ñ tͣnͣslucidas gẽmas cecas
appellari eo qd̃ densitate sua obscurent᷑. Omniũ gẽmaꝵ¬

Expanded text:
In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe cum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere, ut sardonices, quae ternis glutinantur gemmis, ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere, nigro, candido minioque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quaedam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio 284 modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. 28. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellant, eo quod densitate sua obscurentur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dendum ẽ. qr expletis qͥngentis annis uite sue in¬
trat in lignus libani.⁊ replet utrasq alas diu̾sis a¬
romatib. ⁊ quibdã inditus. significatur hoc sacer
math. aut famenoth qd ẽ aut marcius aut apͣł m̃s. Cũ¬
aut Cum aũt hoc significatũ fuci̾t sacerdoti ingredit̃
⁊ implet.aram de lignis sarm̃toꝵ. Cum aũt̃ aduene¬
rit uolatile illud introit in ciuitate eliopolei repletũ
om̃ib a romatib in utsq alis suis. ⁊ statim uidẽs fac¬
tam struem sarm̃toꝵ sr̃ aram sr̃ aram ascẽdens ⁊ cir¬
cumuoluẽs se de aromatib ignẽ sibi ipẽ incẽdit ⁊ se¬
ip̃m exurit. alia aut̃ die ueniens sacerdos. uidet ex
exusta ligna que composuerat suꝑ aram scrutans uõ¬
inuenit ibi uermiculum modicũ suauissimo odore
figuratã. Rursumq tercia die ueniens sacerdos in¬
uenit cã iã statuo suo integrã atq ꝑfectã auẽ feni

Expanded text:
a, expletis quingentis annis uitae suae, intrat in lignis Libani et replet utrasque alas diuersis aromatibus; et quibusdam indiciis significatur hoc sacerdmath aut famenoth, quod est aut martio aut aprili mense; cum autem hoc significatum fuerit sacerdoti, ingredi implet aram de lignis sarmentorum. Cum autem aduenerit uolatile, intrat in ciuitatem Heliopolim, repletum omnibus aromatibus in utrisque alis suis; et statim uidens factam struem sarmentorum super aram, ascendit; et circumuoluens se de aromatibus, ignem ipse sibi incendit et seipsum exurit. Alia autem die ueniens sacerdos, uidens exusta ligna quae composuerat super aram, scrutans inuenit ibi uermiculum modicum suauissimo odore figuratam. Rursum tertia die ueniens sacerdos, inuenit eam iam statu suo integram atque perfectam auem phoeni
Abbreviated transcription (Latin):
in iudea. lõgitudine centũ q̃draginta extendit᷑ stadiis.
latitudine q̃draginta diffundit᷑. crispantib aqͥs aura
ñ uentis.s de ip̃o sibi excreans. uñ ⁊ genesar dr̃ greco uo¬
cabulo qͣsi gen̾ans sibi aurã deniq ꝑ diffusiora spacia
latꝰ freq̃ntib auris spirantib agitat᷑. uñ ⁊ purior austꝰ¬

Expanded text:
in Iudaea longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentib
Abbreviated transcription (Latin):
gallicum. ⁊ gallicanũ. ita distinguit᷑. Gallũ in gallia
natum. gallicũ. ex gallia latum. gallicanum qui ali¬
quid ex gallia affert. Gallus. a castratione uocat᷑. Int̃
cet̾as enim aues huic solo testiculi adimunt᷑. Ueteres
enĩ abscisos gallos uocabant. Sicut aũt aleonȩ lȩȩna.
⁊a dracone dracena. ita a gallo gallina. Cuiꝰ membra
ut ferunt qͥdam. si auro liquescenti misceant᷑ ꝯsumant᷑.¬

Expanded text:
Gallicum et Gallicanum. Gallum in Gallia natum, Gallicum ex Gallia latum, Gallicanum quod aliquid ex Gallia afferceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantu
Abbreviated transcription (Latin):
qui uulgo uerbosus appellat᷑. accedente letitia nec ua¬
lens. nec uolens tacere. sumptũ nomen a garrulis auib
que importuna loquacitate semꝑ strepũt. nec usquam
flens. solutus. fusus . Garum ẽ liquor piscium salsꝰ. qui
olim conficiebat᷑ ex pisce quẽ greci garon uocabant.
⁊ quamuis nc̃ infinito gen̾e piscium fiat nomen tñ
pͥstinum retinent quo initiũ sumpsit. EGł. Gas. astaᷤ.¬

Expanded text:
qui vulgo verbosus appellatur. Accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Sumtum nomen a graculis avibus, qui inportuna loquacitate semper strepunt nec usquam endo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liqua
Abbreviated transcription (Latin):
tus suauis in noctibꝰ. nec solũ suauis. s etiã utilis. quia
quasi bonꝰ cohabitator ⁊ dormitantẽ excitat. ⁊ sollicitũ
ammonet. ⁊ uiantem solat᷑. ꝓcessum noctis canora si¬
gnificatioẽ ꝓtestans. hoc canente latro suas relinqͥ
insidias. hoc ip̃e lucifer excitatus orit᷑ celumq illu¬
minat. hoc canente mestitiã trepidus nauta deponit.
om̃isq crebra uesꝑtinis flatib excitata tempestas &
legendi quoq munꝰ instaurat. hoc ꝓostremo canente
ip̃e eccłie petra culpã suam diluit. qͣm priꝰ qͣm gallus
cantar negando cont̾xerat. istius cantu spes omnib
redit. egris leuat᷑ in comodũ. minuit᷑ oolor uulneꝵ.
febriũ flagrantia mitigat᷑. reuertit᷑ fioes lapsis. iħs ti¬
tubantes respicit et errantes corrigitꝰ. Galicinũ cant¬

Expanded text:
solum suauis, sed etiam utilis, qui quasi bonus cohabitator et dormitantem excitat et sollicitum admonet et uiantem solatur processum noctis canora significatione protestans. hoc canente latro suas relinquit insidias, hoc ipse lucifer excitatus oritur caelumque inluminat, hoc canente maestitiam trepidus nauta deponit omnisque crebro uespertinis flatibus excitata tempestas et legendi quoque munus instaurat, hoc postremo canente ipsa ecclesiae petra culpam suam diluit, quam priusquam gallus cantaret negando contraxerat. istius cantu spes omnibus redit, aegri releuatur incommodum, minuitur dolor uulnerum, febrium flagrantia mitigatur, reuertitur fides lapsis, Iesus titubantes respicit, errantes corrigit. denique
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. Esid̃. Gauata. quia gauata .g. pro .c. littera po¬
nit᷑ hinc ⁊ conca. s illa cauata. ista concaua. sic ⁊ greci
Gaudium. alacͥtas. esld: Gaudium. ⁊ leticia. stoici sic di¬
stingunt. Gaudium qͥppe ẽẽ aiunt elationẽ animi in
his que digna sunt exultantis. leticiam u̾o effrenatã
animi elationẽ. que modum nesciat.⁊ in his quoq
q̃ uicio sunt mixta letent᷑. unde ⁊ scriptura non ẽ

Expanded text:
is. 11. Gabata, quasi cavata, g pro c littera posita. Hinc et concha, sed illa cavata, ista concava; sic et Graeci ad latriam. Inter gaudium et laetitiam. Stoici sic distinguunt: gaudium quippe esse aiunt elationem animi in his quae digna sunt exultantis, laetitiam uero effrenatam animi elationem, quae modum nesciat, et in his quoque quae uitio sunt mixta laetetur. Vnde et Scriptura: «Non est
Abbreviated transcription (Latin):
ramantes. ppłi africe ꝓpe cirenas in habitantes. aga
raramante rege apollinis nominati filio. qui ibi ex
suo noĩe garama oppidum cõdidit. Sunt aũt ꝓxi¬
ramantes. extremi aũt quia seui ⁊ a consortio huma¬
nitatis remoti. Gararamantes regiõis capud garamo
oppidum fuit. est aũt int̃ cirenensem ⁊ ethiopiã ubi
ẽ fons qui riget calore diei. ⁊ calet frigore noctis.

Expanded text:
ramantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem proxiramantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humait. 168 13. Garamantis regionis caput Garamma oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui riget calore diei, et calet frigore noctis.
Abbreviated transcription (Latin):
in radicib libani sitũ. Octauꝰ. aseneꝰ. a qͦ asenei. Nonus.
aradiꝰ. a qͦ aradii sunt. qͥ aradũ insulã possedert̃. angu¬
sto fretu afenicis litore seꝑatam. Decimꝰ. amareus. a qͦ
sirie nobilis ciuitas q̃ uocat᷑ celis. Undecimꝰ. amateus.
heȩ sunt gc̃s d̾ stirpe cham. que a sidone usq ad gadi¬
tanũ fretũ. omnẽ meridianã partẽ tenent. Itẽ trib
filioꝵ iafeth. filĩ gͥ iafech septẽ noĩaat᷑. Gemer. ex quo
galate.i. galli. Magog. a qͦ arbitrant᷑. scitaᷤᷤ ⁊ gothos
tͣxisse originẽ. Madai a qͦ medos exist̾e putãt iuuan. a
quo iones. qͥ ⁊ greci. uñ ⁊ mare ioniũ. Tubal. aqͦ hibe¬
ri. tͥ ⁊ spani. licet qͥdã ex eo ⁊ italos suspicent᷑. Mosoc. ex
tiraces. Filii gomer nepotis iafeth ascana. a qͦ sarmate.
qͦs greci regionos uocãt. Rifan. a qͦ pafagonas. Cogor

Expanded text:
in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo et Italos suspicentur. Mosoch, eTiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotor
Abbreviated transcription (Latin):
ram scribt̃ in ebreo. Ille aũt suꝑior saba ꝑsamec aquo
appellatos sabeos. Interp̃tat᷑ aũt nc̃ saba. arabia dadari.
a quo gens ethiopie ĩ occidentali plaga. Filu mesram.
labin aqͥb libii qͥ qͦndã putei uocabant᷑. Cesloim. a qͦ
filistum. qͦs uet̾es allofilos. nos mͦ corrupte palestinos
uocamꝰ. Cet̾e sex gt̃s ignote sunt. q bello ethiopico
subu̾se. usq ad obliuionẽ p̃teridoꝵ nominũ ꝑuenert̃.
Filii chanaan. decẽ. ex qͥb chanancoꝵ decẽ gs̃. quoꝵ
t̾ram his expulsis iudei possedert. Quoꝵ pͥmogenitꝰ.
sidon. a quo sidones. uñ ⁊ urbs eoꝵ infenice sidon uo¬
cat᷑. Scd̃s. eth. aqͦ ethei. Terciꝰ. iebꝰ. a qͦ iebusei. quoꝵ fu¬
it ierłm. Quartꝰ. amorreus. a quo amorrei. Quintꝰ.
gergeseꝰ. a qͦ gergesei. Sextꝰ eueus. a qͦ euei. ip̃i sunt ga¬
baonite a ciuitate gabaon. qͥ supplices uenert̃ ad iħm.
Septimꝰ. araceus. qͥ arcas cõdidit oppidũ. contͣ tͥpolim.

Expanded text:
ram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim
Abbreviated transcription (Latin):
Gelu. glatiȩ᷑. Gelu dictum qd̃ eo stringat᷑ tellus. ge. enĩ
t̾̃ra dicit᷑. tunc aũt maiore gelu stringit᷑ t̾ra. cũ fuerit
me uocate. qd̾ instar gũmi transluceãt. Post marmoꝵ¬
aũt gena gemime secunt᷑. que multũ auro colorẽ tribu¬
unt uetustate coloꝵ pͥmordia eiꝰ a rupe caucasco fabule
ferunt ꝓmetheũ primũ fragm̃tũ saxi eiꝰ inclusisse ferro
ac digito circũdasse bisq iniciis cepisse anulũ atq gem¬
mã᷑ Gen̾a gemmaꝵ in numꝰabilia eẽ tradunt᷑. e quibꝰ nos
⁊ tm̃ que pͥncipalia siue notissima st̃ ad notauimꝰ. Uocate¬
aũt gemme ut supͣdictũ ẽ quod instar gũmi tͣnstuceant.
Preciosi lapides ideo dicti surit. q care ualẽt. siue ut aui¬
lib discerni possint. seu qd̾ rari sint. Omẽ enĩ qd̃ rarum

Expanded text:
gelata aqua. Gelus autem quod eo stringatur tellus; γῆ quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur terra, cum fuerit ost marmorum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum quae principalia sunt sive notissima adnotavimus. Gemmae vocatae quod instar gummi transluceant. Pretiosi lapides ideo dicti sunt quia care valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. cassidam aũt atuscis nominatã. Illi enĩ galeam
candore dicti. uñ ⁊ galli. reliquus enĩ ispanie ppłs
candidiores existunt. hi grecam sibi originẽ assert̃.
unde ⁊ naturali ingenio callent. Siquidẽ post fidẽ
troiani belli teuerum morte aiacis fr̃is in uisum pa¬
tris telamonidum ñ reciperet᷑ in regnum cyprum
concessisse ibiq urbe nomine antique patͥe salami¬
na cõdidisse. inde ad galatiam ꝓfectꝰ exposituᷤᷤ sedib
ex loco genti nom̃ deoisse. Galecum uentũ hispani
circius. E gt. Galenum. uas uinariũ romani antiqͥ
hostie factum. pileum aũt dictum a pelle hostie unde

Expanded text:
dicitur, cassidem autem a Thuscis nominatam dicunt. Illi enim galeam candore dicti, unde et Galli; reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt, unde et naturali ingenio callent: si quidem post finem Trojani belli Teucrum morte Ajacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse ferunt, inde ad Galatiam profectum, expositis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, corpora. Galenum, vas vinarium. Romani antiquihostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde
Abbreviated transcription (Latin):
mox examinat s patibuli minor pena qͣm crucis. nã
patibulo appensos statim examinat. curx aũt suffrxoᷤ
qui ob leue delictũ cogebat᷑ ob hominis ignominiã ma¬
gis qͣm supplicu causa furcam curca uiã ferre. p̃dicans
peccatũ suum.⁊ monere cet̾os neqͥd simile peccarent. fur¬

Expanded text:
ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum appensos statim exanimat, crux autem suffixos qui ob levi delicto cogebatur ad hominis ignominiam, magis quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ceteros ne qui simile peccarent. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Gagates lapis. pͥmum inuentꝰ ẽ insicilia gagadis
fluminis fluore reiectꝰ unde ⁊ nominatꝰ. licet in britun
sit plurimꝰ. ẽ autem niger. planꝰ. leuis. ⁊ ardens igni
⁊ motus fictilia ex eo scripta ñ delent᷑. Incensus. serpẽs.¬
tes fugat. demoniacos ꝓdit. uirgin itatem dep̃hendit.
mirum qͥ accendit᷑ aqua oleo restinguit᷑. E GL. Gai. int̃¬

Expanded text:
t. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; mirumque, accenditur aqua, oleo restinguitur. Asbest
Abbreviated transcription (Latin):
sũpserĩt. escãq habuerit. Nã esu̾lus ab esca dicta. fa
hõ fallax idagit unde ꝗsq fallatur. Non aut̃ om̃s
uult fallere. qui m̃titur. sicut mimi ⁊ comedie ⁊ mł¬
ta poemata ubi m̃datiũ potiꝰ delectãdi studio qͣm fil¬
lendi uolũtatẽ scribitur. Nã ⁊ om̃s fere qui iocãtur

Expanded text:
sumpserunt, escamque habuerunt. Nam aesculus ab esca dicta, faghomo fallax id agit ut quisque fallatur; non autem omnis homo uult fallere qui mentitur. Sicut mimi et comoediae et multa poemata, ubi mendacium delectandi potius studio quam fallendi uoluntate scribitur. Nam et omnes fere qui iocantur
Abbreviated transcription (Latin):
Ex diff̾nt̃. ẜm̃. Int̃ formmdinẽ ⁊ pauorẽ. metũ. siue ci¬
habitu ratioẽ ⁊ maxime paruulis. Pauor aũt cũ trmi¬
ditate aĩ subita ẽ ꝯturbãs occasio q̃ tumẽs soluit᷑ ratioẽ
ł tẽpore adstat. Itẽ metꝰ ẽ int̾ior aĩ subtt᷑ siue cordis¬
factꝰ ex aliqͣ tͥsti recordatiõe. Tinor u̾o ẽ accidẽi doꝰ or
m̃tis extͥnsecꝰ ex aliq̃ accidenti occasioe. Porro uuꝰ¬

Expanded text:
ertinet. Inter formidinem et pauorem, metum siue tiadibita ratione, et maxime paruulis, pauor autem cum timiditate subita est conturbans occasio, quae tamen soluitur ratione uel tempore, nec stat. Itefactus ex aliqua tristi recordatione. Timor uero est accedens dolor mentis extrinsecus ex aliqua accidenti occasione. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
tes. lapis colore cinereus. gustu suaius s ido uocatus
qͥa quoddam de se lacteũ dimittat. Galactitis. gemma¬
albi coloris. Galactitis. lacteus ẽ. qui adtritꝰ reddit su¬
cum albũ ad lactis saporem feminis nutendis ligata
fecundat ubera. infanciũ quoq collo suspensa siliuam
facere fert᷑ in ore aũt liquestere ⁊ memoriam adimẽ
mutunt eam. nilus ⁊ accolus amnes sunt qͥ smarag¬
dum albis uenis cucuml igatũ galactite uocãt. Ga-¬

Expanded text:
tes colore cinereus, gustu suavis, sed ideo sic vocatus, quod quidam de se lacteum attalactitis lacteus est, qui adtritus reddit sucum album ad lactis saporem, feminis nutrientibus inligata fecundat ubera; infantium quoque collo suspensa salivam facere fertur, in ore autem liquescere et memoriam adimere. Mittunt eam Nilus et Achelous amnes. Sunt qui smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
marissimi. esis. Genet liatici appellati. ꝓp̃t nataliũ cõ¬
sid̾ationes dieꝵ. gen̾is enĩ hominũ. ꝑ.xii. celi signade¬
habeat. qͥ uite nascit᷑. hii sunt qͥ uulgo mathematici uo¬
cant᷑. Cuiꝰ suꝑstitioĩs genꝰ constillatioẽs latini uocãt .i. no
tatioẽs syd̾um quomͦ se habeat cũ qͥsq nascit᷑. pͥmũ qͥdem
i. stellaꝵ interp̃tes magi nuncupant᷑. sicut de Dis legit᷑.
qͥ in euangłio natũ xp̃m annuntiauer̃. postea hoc no¬
mine soli matici cuiꝰ artis scientia usq ad euangeliũ

Expanded text:
. Genethliaci appellati propter natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum per duodecim caeli signa dehabeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cnotationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
furias. aiunt pagani tres furias feminas crinitas ser¬
pentib ꝓpt̾ tres effectus qͥ in animis hominũ multas
ꝑturbationes gignunt. ⁊ int̾dum cogunt ita delin¬
quere ut nec fame nec ꝑiculis uires pectũ habere per.¬
mittãt. itaq uindictã cupit. cupiditatesq desiderat
opes. libidoq appetit uoluptates. Que ideo furie ap¬
pellant᷑ qd̾ stimulis suis mentẽ feriant.⁊ quietam eẽ

Expanded text:
unt. Aiunt et tres furias feminas crinitas serpentibus, propter tres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame, nec periculi sui respectum habere permittant. Ira que vindictam cupit: cupiditas que desiderat opes: libido que appetit voluptates. Que ideo furie appellantur, quod stimulis suis mentem feriant et quietam esse
Abbreviated transcription (Latin):
gor ẽ splendor micantis nubis. Fulm̃ aũt muero ẽ
feruidus uentoꝵ uiolentie nubib ad t̾ras emissus.
Tria sunt aũt fulgus. fulgur. ⁊ fulm̃. qd̾ tangit. qd̾
incendit. qd̃ findit.i. ⁊ cum t̾rus radiis findunt᷑. E Gł.

Expanded text:
gur est splendor micantis nubis, fulmen autem mucro est gur est splendor micantis nubis, fulmen autem mucro est feruidus uentorum uiolentia e nubibus ad terras emissus. Tria sunt autem: fulgus, fulgur et fulmen, quod tangit, quod incendit, quod findit. Ideo et cum ternis radiis finguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cedentis. cuiꝰ quidem añ cernis ictum qm ad aures ꝑ¬
uenrat sonitus. Ergo nubiũ attritum fulmina nascũ¬
tur. Numqͣm enĩ sereno celo fulgora micuer̃t. uñ ⁊
uirgiliꝰ non alias celo ceciderunt plura sereno fulgo¬
ra. fit enĩ fulmen nube. imbre. uento. Nam cũ uentꝰ
in nubibꝰ uehem̃ter agitatꝰ est. sic incalescit ut uocem¬
det. dehinc ut p̃dictum ẽ fulgura ⁊ tonitrua simul
nubib exeuntes ad t̾ras emittunt. lucretius aũt di¬
cit fulmina ex aminatis seminib ꝯstare adeo penetra¬
bilia eẽ. Ubicumq aũt fulgur ceciderit sulphuris o¬
dorem emittit. Uirgiliꝰ. ⁊ lete circũ loca sulphure fu
nis iniuriã qͣm humiliora t̾ra unde eo rariꝰ feriunt¬
q̃ summos fulgura montes. nimis aũt ex celsiora loca
tempestatib ẽẽ secura. ut ⁊ olimpiꝰ qui celsitudine sua¬
sua nec impetꝰ uentoꝵ nec ictꝰ fulminũ sentit. qr nu¬

Expanded text:
caedentis, cujus quidem ante cernis ictum quam ad aures pcaedentis, cujus quidem ante cernis ictum quam ad aures perveniat sonitus. Ergo nubium attritu fulmina nascuntur. Nunquam enim sereno coelo fulgura micuerunt. Unde et Virgilius: Non alias coelo ceciderunt plura sereno Fulgura. 3. Fit enim fulmen nube, imbre et vento. Nam cum ventus in nubibus vehementer agitatus est, sic incalescit, ut incendatur. Dehinc, ut praedictum est, fulgura et tonitrua simul nubibus conclusi agebant exeuntes ad terras emittunt. 4. Lucretius autem dicit fulmina ex minutis seminibus constare, ideo penetrabilia esse; ubicunque autem fulmen ceciderit, sulphuris odorem emittit. Virgilius: Et late circum nis injuriam, quam humilior terra. Unde et Horatius: Feriuntque summos . . . . . . . Fulgura montes. Nimis autem excelsiora loca a tempestatibus esse secura, ut Olympus, qui celsitudine sua nec impetus ventorum, nec fulminum ictus sentit, quia nu