comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inter se luxu quã longa fouere ⁊ hoc quidaz
apparet hanc octauã fuisse qd̾ ⁊ abanchise
morte indicat annus inpletus. ergo ostat
quas nõ dubiũ ełt emendaturũ ẽẽ uirgi¬
liũ. ¶ Cũ terras omes. ꝗa per agrauerat
młta ¶ Sideraq.e.f. aut tẽpestates. ant¬
ꝓiuncias. que siderib subiacent. Ut ethio¬
pũ uersemus ones subsidere cancri ¶̃
mare magnũ ꝓcellosũ. lucretiꝰ. suanẽ
sequit᷑ nisi qd̾ fugit ¶ Uoluiur. nõ na¬
uigimus. ¶Hic erycis fines. argumentũ
a facili. ¶ Ne quiquã. qui nõ ꝓderant cñ
ẽẽnt fatoꝵ comites ¶ In faustas. inali om̃is
Mam michi cassandre. nõ cui eredere
nõ debebant. s cui cũ sua ꝑnitie nõ credi¬
derant. ¶Iam tẽpus agi res idest troiã fieri.¬
¶ Mora prodigiis. ecce ꝓdigiu debono ⁊ argu¬
mentatur adincendiu nauiũ aras ardere
neptuni quas ideo quatuor dicit. ꝗa singu¬
li duces singulas posuerant. nã ꝯtrariu

Expanded text:
inter se luxu, quam longa, fovere». Et hoc quidam inter se luxu, quam longa, fovere». Et hoc quidam apparet hanc octavam fuisse; quod et ab Anchisae morte indicat annus impletus. Ergo constaquas non dubium est emendaturum fuisse Vergilium. CVM TERRAS OMNES quia peragraverat multa. SIDERAQVEprovincias quae sideribus subiacent, ut «Aethiopum versemus oves sub sidere Cancri». PER MARE MAGNVM procellosum. Lucretius «suave sequitur nisi quod fugit. VOLVIMVR non ‘navigamus’. HIC ERYCIS FINES argumentum a facili. NEQVIQVAM qui non proderant, cum essent fatorum comites. INFAVSTAS mali ominis. NAM MIHI CASSANDRAE non cui credere non debebant, sed cui cum sua pernicie non crediderant. IAM TEMPVS AGI RES id est Troiam fieri. MORA PRODIGIIS ecce prodigium de bono. Et argumentatur ad incendium navium aras ardere Neptuni. Quas ideo quattuor dicit, quia singuli duces singulas posuerant. Nam contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
quoniã ⁊ acte grecũ est. cũ acta facit penul¬
tima debeͭ ħre accentũ s ꝓpter differentiã
ꝯmutat᷑ ne nõ secreta ⁊ amoena littorũ s
participialit̾ acta significet ¶ Aspectabant
flentes. multi flentis heu distingũt. Ut sit
miserabilit̾ flentes aꝑsona dicitur poete
alii heu amulierib dictũ accipiũt. ¶ Saciẽ¬
clusit ¶Thinarii doricli thracii. thinarus
enĩ est mons thracie. ⁊ bene suadentis ꝯmẽ¬
datur auctoritas. ¶Ac sic dardanidũ. in.s.
in .i. sic aut mutato habitu. aut ista dictu¬
ra ¶O misere. magna utitur arte ꝑsuaden¬
di u̾t nõ ex abrupto qd̾ ꝑsuadere nult dicat
s eircũstãtius illuc descendat. ¶ Exicio nõ¬
atqui ⁊ dido dixit. nã ⁊ te um septima por¬
tat de qua re quidã hoc dicũt qd̾ en eas apud
cartaginẽ paucis diebus fuerit. nã ait cũ subi¬
fuit diebus. s illuc occurrit nũc hiemẽ

Expanded text:
quoniam et ἀκτὴ Graecum est, cum ‘acta’ facit, paenulquoniam et ἀκτὴ Graecum est, cum ‘acta’ facit, paenultima debet habere accentum; sed propter differentiam commutatur, ne non secreta et amoena litorum, sed participialiter acta significet. ASPECTABANT FLENTES multi ‘flentes heu’ distinguunt, ut sit ‘miserabiliter flentes’ et a persona dicatur poetae. Alii ‘heu’ a mulieribus dictum accipiunt. FACIEonclusit. TMARII DORYCLI Thracii; Tmarus enim est mons Thraciae. Et bene suadentis commendatur auctoritas. AC SIC DARDANIDVM MEDIAM SE MATRIBVS INFERT ‘sic’ aut ‘mutato habitu’ aut ‘ista dictura’. O MISERAE magna utitur arte persuadendi ut non ex abrupto quod persuadere vult dicat, sed circumstantiis illuc descendat. EXITIO noatqui et Dido dixit «nam te iam septima portat». De qua re quidam hoc dicunt, quod Aeneas apud Carthaginem paucis diebus fuerit - nam ait «cum subifuit diebus. Sed illud occurrit «nunc hiemem
Abbreviated transcription (Latin):
quasi epie falsũ ẽ aũt qd̃ dicit᷑ ministra ẽẽ
tantũ deaꝵ cũ ⁊ aioue plerũq mutatur. ut
aeriam celo nã iuppiter irm demittit ger¬
mane a baud mollia iussa ferentẽ. ¶uentos¬
q aspirat eunti. ut dic mercurio uocat.
⁊ephiros. ⁊ bene irin mittit que fit de nu¬
bibus quaꝵ dea est uino¶Pmille colori¬
bus arcũ. aut subaudis factũ antiptosis ẽ
mille colorũ hoc ẽ multicoloꝵ ¶ Nulli
uisa. ad ip̃m retulit num̃. Nã ortus semꝑ
uidet᷑ quẽ nõ irm s uiã iridis dixit. Aliĩ
celeritatis e̾ẽ uolũt nulli uisa. notandũ sane
etiã deiride arcũ genere maseulino dicere¬
uirgiliũ. catullus ⁊ alii genene feminino
ponũt referentes adoriginẽ. ut hec cattus ⁊
hec gallus legimꝰ. ¶Conspicit ingentẽ.c.
deserta. Terentius uenit meditatus exsolo
loco ¶ Acta. mutato h ina. suꝑiori accẽtu
damus. Ut helene. helena. cuce circa eigo

Expanded text:
quasi ἔρις. Falsum est autem quod dicitur ministra esse quasi ἔρις. Falsum est autem quod dicitur ministra esse tantum dearum, aeriam celo nam Iuppiter Irim dmanae haud mollia iussa ferentem». VENTOSQVE ADSPIRAT EVNTI ut de Mercurio «voca Zephyros». Et bene Irim mittit, quae fit de nubibus, quarum dea est Iuno. PER MILLE COLORIBVS ARCVM aut subaudis ‘factum’, aut antiptosis est ‘mille colorum’, hoc est multicolorum. NVLLI visa ad ipsum retulit numen: nam arcus semper videtur: quem non Irim, sed viam Iridis dixit. alii celeritatis esse volunt 'nulli visa'. notandum sane etiam de Iride arcum genere masVergilium. Catullus et alii genere feminino ponunt, referentes ad originem, sicut ‘haec cattus’ et ‘haec gallus’ legimus. CONSPICIT INGENTEM CONCVRSVM deserta. Terentius «venit meditatus ex solo loco». ACTA mutato h in ‘a’ superiori accentum damus, ut Ἑλένη Helena, Κιρκή Circa. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdelfinoꝵ posuit. ¶ Maria humina. homeris
egyptũ ethiodum abinsula carpatho illie po¬
nes. frigidus ut quõdã siluis murmurat au¬
ster ut mare sollicitũ stridit refluentib undis
Estuat ut clausis rapidus fornacib ignis.n
Primus ascanuis. generis ordinẽ docet. ut
primo diximꝰ. ¶ Retulit. in nouauit qd̾ iam
fecerat. ¶Priscos latinos qui tenuerũt lo¬
ca ubi alba est ꝯdita. ¶Porro. post longũ
ludus ip̾e quẽ uulgo pydicam appellant
depuerorũ lusibus ¶ Hac celebrata tenus.
themesis est hactenus. ⁊ hic sermo quatũ
adartẽ spectat duas ꝯtinet partes or̃onis.
Ut hac ꝓnom̃ sit tenus p̃positio. sic̃ pube te¬
nus. ⁊ crurũ tenus. s iam usus obtinuit ut
puna parte hãtur. eigo adu̾biũ est. omĩs enĩ
pars or̾onis cũ deserit ẽẽ qd̾ est madn̾biũ
migrat ⁊ est tẽporis. Nã huc usq significat.
¶MHic primũ. sequetur enĩ palinuri more.
adiscordiam mittatur. Unde ⁊ iris dicta est

Expanded text:
delphinorum’ posuit. MARIA VMIDA Homerus Aegyptum et Rhodum, ab insula Carpatho illic pones: «frigidus ut quondam silvis inmurmurat Auster, ut mare sollicitum stridit refluentibus undis, aestuat ut clausis rapidus fornacibus ignis». PRIMVS ASCANIVS generis ordinem docet, ut in primo diximus. RETTVLIT innovavit quod iam fecerat. PRISCOS LATINOS qui tenuerunt loca, ubi Alba est condita. PORRO post longum lusus ipse, quem vulgo pyrrhicham appellant,bro de purorum lusibus. HAC CELEBRATA TENVS tmesis est, ‘hactenus’. Et hic sermo, quantum ad artem spectat, duas continet partes orationis, ut ‘hac’ pronomen sit, ‘tenus’ praepositio, sicut «pube tenus» et «crurum tenus»; sed iam usus obtinuit ut pro una parte habeatur. Ergo adverbium est. Omnis enim pars orationis, cum desierit esse quod est, in adverbium migrat. Et est temporis; nam ‘hucusque’ significat. HIC PRIMVM sequitur enim Palinuri mors vad discordiam mittatur; unde et Iris dicta est
Abbreviated transcription (Latin):
de quo uirgiliꝰ mutat historiã ¶ Nobis deus
ille magister. nobis nõ uocat ut qui michi
cus debiles reddit. ¶In prob iste. qui sine
certamine postulat proemiũ ¶ Illa uiuen¬
tas aut magna aut que quõda fuerat. y¬
¶Nec dona moror. Idest nõ exspecto hic enĩ
sensus cũ superiorib tã sequẽtib ꝯgruit.
⁊ supra enĩ ait se nõ pemii causa dimicãẽ
s glorie ⁊ paulo post̾. bonẽ uictor ĩteremit¬
¶ In mani pondere. im manis ponderis.
¶Ammi tantoꝵ hoc est uiroꝵ fortiũ. Unde¬
⁊ addidit ante om̃es stupet ip̃e dares. stul¬

Expanded text:
de quo Vergilius mutat historiam. NOBIS DEVS de quo Vergilius mutat historiam. NOBIS DEVS ILLE MAGISTER ‘nobis’ non vacat: ut «qui mihi requens partus debiles reddit. IMPROBVS ISTE qui sine certamine postulat praemium. ILLA IVVENTAS aut magna, aut quae quondam fuerat. NEC DONA MOROR id est non exspecto. Hic enim sensus tam superioribus quam sequentibus congruit; et supra enim ait se non praemii causa dimicare sed gloriae, et paulo post bovem victor interemit. IMMANI PONDERE ‘inmanis ponderis’ ANIMI TANTORVM hoc est virorum fortium. Vnde addidit «ante omnes stupet ipse Dares». Nam stul
Abbreviated transcription (Latin):
huc latebat. hos aũt ludos tranffert ungiliꝰ
ad hectoris tumulũ qui sũt facti cũ hũisset
hector occidi ¶A mici degente .f. amicus
filus neptuni fuit. ⁊ nymphe melies. qui
a polluce uictus est pyctali certamine bibri¬
cia autẽ ip̾a est bitbinia. Salustiꝰ igit᷑ in tor¬
sus prima asie bithinia est multis antea
nõibus noĩata. ip̃a enĩ est ⁊ maior frigia.⁊¬
¶ Moribundũ. morientis similẽ. ¶ Talis. qualẽ
multitudo loquebat᷑. Ostendit. Meluis dixi¬
sset ostentat. ¶Alacris cũ acer ubq dat ⁊¬
alacer tamen nõ dicit. licet inde nascatur.
uitat enĩ ꝯfusionẽ Unde utrũq nõ nult di
ni suppriit genus ꝗa dubitatur ¶ Si nemo
se exeo qd̾ adcertam̃ nullus accedit. ¶Reddi
quasi debita ꝓmissa ꝗa ait uictori uelatũ
tortis dictus est herbis. ¶ Trustra. ordo est
sane sciendũ hũc secũdũ oeginũ qui de
famulis troianis scpsit unũ troianũ fuisse

Expanded text:
huc latebat. Hos autem ludos transfert Vergilius huc latebat. Hos autem ludos transfert Vergilius ad Hectoris tumulum qui sunt facti cum habuisset Hector occidi. AMYCI DE GENTE Amycus filius Neptuni fuit et nymphae Melies, qui a Polluce victus est pyctali certamine. Bebrycia autem ipsa est Bithynia; Sallustius «igitur introrsus prima Asiae Bithynia est, multis antea nominibus appellata». Ipsa enim est et maior Phrygia. MORIBVNDVM morienti similem. TALIS qualem multitudo loquebatur. OSTENDIT melius dixisset ‘ostentat’. ALACRIS cum ‘acer’ ubique dicat, ‘alacer’ tamen non dicit, licet inde nascatur. Vitat enim confusionem, unde utrumque non vult dicni supprimit genus, quia dubitatur. SI NEMO se ex eo, quod ad certamen nullus accedit. REDDI quasi debita promissa, quia ait «victori velatum tortis dictus est herbis. Ad v. 389 Frustra ordo est: sane sciendum, hunc secundum Hyginum, qui de familiis Troianis scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter uictoriã in opinatã. adcerte admisera¬
tionẽ mouẽdã ꝯtra eũ ꝗ se asserebat ẽẽ uictorẽ¬
¶ ueniens crescens. ut bic segetes illue ueni¬
ceat me merari. Nã nõ me liceat. s michi
liceat dicimꝰ Casum ¶Alludit. acadendo.⁊¬
¶ Tergũ mutauit more suo. nã tergus debuit
dicere. ¶Honerosũ. plus ẽ ꝙͣ si honeratũ di¬
ceret. sic̃ sceleratũ ⁊ scelerosũ. ¶ Qui laude.
risit. aut olli uissit efferri sane ꝯgrue arma
tis ac si diceret. si. ad sit quis plenus animi.
plurimoꝵ. ¶Solus qui paridẽ.s.cx. multi
puli. Unde et uirũ se murmure.t ¶ Paridẽ
uenit abeo qd̾ paris paridis. Ut paridos. qd̾
aut legimꝰ pari mercant᷑.b.p. uenit. acio¬
sit indos exire genitiuũ. si appellatum̃ in os.
sane hic paris scd̾m troiea neronis fortissi¬
mus fuit. adeo ut introia agonali certami¬
ne suꝑaret om̃es ip̃m etiã bectorẽ qui cũ
pundus fratrẽ ꝓbauit qui habitu rustici ad¬

Expanded text:
propter victoriam inopinatam, aut certe ad miserationem movendam contra eum qui se adserebat esse victorem. VENIENS crescens, ut «hic segetes, illic veniceat me miserari’; nam non ‘me liceat’ sed ‘mihi liceat’ dicimus. CASVS adlusit, a cadendo. TERGVM mutavit more suo; nam ‘tergus’ debuit dicere. ONEROSVM plus est quam si ‘oneratum’ diceret, sicut ‘sceleratum’ et ‘scelerosum’. QVI LAVDE risit: aut 'olli iussit efferri'. sane congrue arma tis: ac si diceret, si adsit quis plenus animi. plurimorum. Ad v. 370 Solus qui paridem s. c. c. multi puli: unde et 'virum se murmure tollit'. paridem venit ab eo quod est 'Paris, Paridis' vel 'Paridos', quod autem legimus 'ursit, in ‘dos’ exire genetivum, si appellativum, in ‘os’. Sane hic Paris secundum Troica Neronis fortissimus fuit, adeo ut in Troiae agonali certamine superaret omnes, ipsum etiam Hectorem. Qui cum pundiis probavit qui habitu rustici ad
Abbreviated transcription (Latin):
nerue sacra retinebat qd̾ etiã uarro docet
ĩlibris quos de familus romanis scripsit.n
¶Unũ. precipuũ¶ Tritonia pallas. ꝓ uno
laus ꝯsilii ¶ Uel que ꝓtenderet ira magna
deũ. que presignificabat magna ira deum
Idest uino ⁊ alibi celestũ uis magna iubet.
fatebor¶Eerendo est. dum fertur. modus
gerũdi est apassiuo ¶ Est tibi. iam hoc ꝯsiliũ

Expanded text:
nervae sacra retinebat: quod etiam Varro docet nervae sacra retinebat: quod etiam Varro docet in libris quos de familiis Troianis scripsit. unum praecipuum. tritonia pallas pro uno laus consilii. vel quae portende- ret ira magna deum quae praesignificabat. 'magna ira deum' id est Iuno, ut et alibi "caelestum vis magna iubet" fatebor" . ferendo est dum fertur: modus gerundi est a passivo. Ad v. 711 Est tibi iam hoc consilium
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ¶Adunũ. nullo excepto ¶Si quid pie
prestat aliꝗd humanis laborib. aut siꝗd
meremur ꝓpter pietatis cultũ. Ut parce
pio generi hoc ip̃m remunerare aut certe
qd̾ est meliꝰ si uel respicit res humanas
pietas que de terris olim recessit ¶ Res ẽ¬
eripe loeto. acyrologia est ¶ Quod suꝑ est. qd̾
tro in declinabile ueniat. hoc tonitru. hoc cor¬
iu.nã inde est fracteq tomtrua nubes ut
cornua an amasculino sed̾m quartã decli¬
nationẽ hinc enĩ est tomtrus agis ⁊ in ea
flumina torques. ¶Ardua terraꝵ. ꝑifrasis
montiũ ¶A ethere toto ꝓ aere posuit. ¶Ma¬
descũt robora. aut humectantur. aut resol¬
uuntur in einerem qd̾ naturale est post in
daturũ ꝯsiliũ ⁊ abetate. ⁊ aprudẽtia ⁊ areligio¬
ne ꝯmendat. qd̃ autẽ dicit pallas quẽ docuit
ꝓpter illud qd̾ supͣ diximꝰ fiungit᷑. ꝗa ip̾e romã
palladiũ detulit unde nauticioꝵ familia mi¬

Expanded text:
mus. AD VNVM nullo excepto. SI QVID PIETmus. AD VNVM nullo excepto. SI QVID PIETpraestat aliquid humanis laboribus’; aut ‘si quid meremur propter pietatis cultum, ut «parce pio generi», hoc ipsum remunerare’; aut certe, quod est melius, ‘si vel respicit res humanas pietas, quae de terris olim recessit’. RES ERIPE LETO acyrologia est. QVOD SVPEREST quod rum a neutro indeclinabili veniat ‘hoc tonitru’, ut ‘hoc cornu’ - nam inde est «fractaeque tonitrua nubes», ut ‘cornua’ - an a masculino secundum quartam declinationem; hinc enim est «tonitrus agis et mea fulmina torques». ARDVA TERRARVM periphrasis montiuMadescunt robora aut umectantur: aut resolvuntur in cinerem: quod naturale est post incdaturum consilium et ab aetate et a prudentia et a religione commendat. quod autem dicit 'Pallas quem docuit', propter illud quod supra diximus, fingitur, quia ipse Romam Palladium detulit: unde Nautiorum familia Mi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Primo ancipites. ante quã numen a¬
nt terentius. cam misere amat. aut mise¬
rũ quo fiebant miserationes eũ ei regna
siue abiete hoc est que erant de abiete..
¶ Eumelus. latinus accentus est translatus
iste nouus. quasi ad furentes loquit᷑ unde
ne tũe ꝗdẽ agnitus cũ dixisset. en ego uester
ascanus. galeam proiecit in anem. nouus
autẽ est aut magnus aut in opinat¶Quo
tenditis .i. ꝗd habetis intentionis. ¶Uestras¬
spes uritis. nauib adregna tendebant. ¶Ina¬
magis illud ꝯsiderandũ est qd̾ ait supra a¬
scanius ur̃as spes uritis. ut nõ damnu
doleat s spem nauigationis ereptã:. Iuppiter
om̃ipotens. figuratis agit colorib. nec en ĩ
re uera agit colorib ut pereat. s ut restin¬
guat incendiũ. bene autẽ sic ubiq inter¬
ponit. hic enĩ est optimus ductus ꝗa gen¬
tis uoluntatẽ latenter ostendit. ¶ Eposus.
antiqui ⁊ odidicebant ⁊ osus sum. hinc ẽ
exosus quo ntim. licet etiã osus sũ nõ dica¬

Expanded text:
Primo ancipites antequam numen aut Terentius "eam misere amat" : aut 'miserum', quo fiebant miseriores, cum eis regna sive 'abiete' hoc est, quae erant de abiete. Ad v. 665 Evmelus Latinus accentus est, translato iste novus quasi ad furentes loquitur: unde ne tum quidem agnitus, cum dixisset 'en ego vester Ascanius: galeam proiecit inanem'. 'novus' autem est aut magnus, aut inopinatus. quo tenditis id est quid habetis intentionis? Aspes vritis navibus enim ad regna tendebant. Ad v. 673 Inamagis illud considerandum est, quod ait supra Ascanius 'vestras spes uritis': ut non damnum doleat, sed spem navigationis ereptam. Ad v. 687 Ivppiter omnipotens figuratis agit coloribus: nec enim re vera guatur incendium. Bene autem ‘si’ ubique interponit; hic enim est optimus ductus, qui agentis voluntatem latenter ostendit. EXOSVS antiqui et ‘odi’ dicebant et ‘osus sum’; hinc est ‘exosus’, quo utimur, licet iam ‘osus sum’ non dica
Abbreviated transcription (Latin):
duorũ. urbanꝰ uero dicit modo ꝓpe modũ
.pene. nã sed̾s fuit. alii uictor. uoti compos
uolũt. ut rapidusq rotis insistere uictor.
optauerat enĩ ne rediret ertremus. Ut hoc
uincite ciues ¶ Carissime frat̾ pandare.
notissime qui fuit licaonis filius pandarꝰ
eo esset ut paris uinceret᷑. iactu teli diremit
quo menelaũ uulnerauit ¶Iussus. aminer¬
na ¶ Subsedit acestes. remansit nec enĩ
ꝓferebat᷑ sors que remanserat sola. aut
certe delituit. Unde ⁊ subsessores dicuntur
ꝗ occisuri aliquẽ delitescũt ¶ Eleros ĩ cur¬

Expanded text:
duorum. Vrbanus vero dicit ‘modo’ ‘propemodum’, duorum. Vrbanus vero dicit ‘modo’ ‘propemodum’, ‘paene’; nam secundus fuit. Alii ‘victor’ ‘voti compos’ volunt, ut «rapidusque rotis insistere victor». Optaverat enim ne rediret extremus, ut «hoc vincite, cives». CLARISSIME FRATER PANDARE notissime, qui fuit Lycaonis filius. Pandarus en, cum in eo esset ut Paris vinceretur, iactu teli diremit, quo Menelaum vulneravit. IVSSVS a Minerva. SVBSEDIT ACESTES remansit – nec enim proferebatur sors quae remanserat sola - aut certe ‘delituit’, unde et subsessores vocantur qui occisuri aliquem delitescunt. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
uenia ꝯceditur uti. greci enĩ his utunt᷑
roi¶ Utroq in utranq partẽ. ¶bocati acci¬
puit. bene eorũ ostendit pudorẽ erant
teueri. habet rationẽ ꝑsonaꝵ quia uirtu¬
tẽ eis nouerant seculi. ¶ Effractoq illisit
in ossa. e ypallage. fregit ossa ⁊ illisit incere¬
brũ¶ Humi bos. pessimꝰ u̾sus inmonosillabũ
desinens ¶ Meliorẽ aptiorẽ. nã aĩalem hostiã
dat ¶Cestus artẽq reponit. ⁊ arma se dicit
ingenti multicudine. ¶ Malũ. malus arbor
nauis generis est masculini. Oratius nec
malus celeri saucius affrico ⁊ dictus ẽ malꝰ¬
uł ꝗa malos b̃t instar mali insumitate uł
qa qͥsi quibdã cingit᷑ malis ligneis quoꝵ
tus funis. Salustiꝰ. machinatos repit ut tran¬
senna coronã ĩ capite re ĩponebat ¶ Quo.¬
inꝙͣ nã ponit aduerbia ꝓnoĩb. ut gennus
unde latinũ ¶ Clamore scd̾o ut supͣ dixi
magnoq uirũ se murmure tollit. Quẽ
modo nuꝑ nã ut supͣ diximꝰ uictor fuit

Expanded text:
eci enim his utuntur ροι. VTROQVE in utramque partem. VOCATI ACCIPIVNT bene eorum ostendit pudorem; vel, SCITE TEVCRI habet rationem personarum, quia virtutem eius noverant Siculi. EFFRACTOQVE INLISIT IN OSSA CEREBRO hypallage: effregit ossa et inlisit in cerebrum. HVMI BOS pessimus versus, in monosyllabum desinens. MELIOREM aptiorem; nam animalem hostiam dat. CAESTVS ARTEMQVE REPONIT et arma deposuit magna multitudine. malum 'malus', arbor navis, generis est masculini: Horatius "nec malus celeri saucius Africo" . et dictus est malus, vel quia habet instar mali in summitate, vel quia quasi quibusdam malis ligneis cingitus funis: Sallustius "machinato strepitu transenna corona in caput inponebatuam ponit adverbia pro nominibus, ut «genus unde Latinum». CLAMORE SECVNDO ut supra dixit «magnoque virum se murmure tollit». QVEM MODO nuper; nam, ut supra diximus, victor fuit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Noplite ꝓgemies. illũ dicit quẽ supͣ apyrro
introduxit occisũ de quo cato moriginibus
dicit qd̾ aditaliã uenerit ⁊ segregatꝰ ab enea
equos ꝯmemorat. s aup aut preter mi sit
ra pubes semoris acestes fert᷑ equis quãquã
multi distinctiõe mutata. tres equos ꝯmemo¬
rent bt sit plane equus bicolor maculis ⁊ de
alio dicat᷑ uestigia primi alba pedis. Idest
alter ¶Senus unde ati duxere latimi. ꝓpter
aiciam dicit matrẽ augusti de qua antonus
numerũ spectat. ¶Cetera trinacus. cetera
nudant. Tria que iubellis gerũt᷑ eieta cõ¬
memorat. fugã. pugnã. pacẽ. ¶Laberintus.

Expanded text:
 POLITE PROGENIES illum dicit quem supra a Pyrrho introduxit occisum; de quo Cato in Originibus dicit, quod ad Italiam venerit et segregatus ab Aenea equos commemorat. Sed aut praetermisit era pubes senioris Acestae fertur equis». Quamquam multi distinctione mutata tres equos commemorent, ut sit plene ‘equus bicolor maculis’, et de alio dicatur ‘vestigia primi alba pedis’, id est enus unde atii duxere Latini propter Atiam dicit, matrem Augusti, de qua Antoniusnumerum spectat. Ad v. 573 Cetera trinacrii cetera nudant tria quae in bellis geruntur, cuncta commemorat: fugam, pugnam, pacem. Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
su solis scd̾m persas ab ortu solis. scd̾m
ethruscos ⁊ atheniẽses asexta hora diei. se¬
cũdũ romanos amedia nocte ⁊ hos nũe
secutus ait medios cursus nox torquet
⁊ me seuus equis oriens afflauit anhelis.
Hec autẽ plene exsecunt᷑. ⁊ cicero in augu¬
ralib ⁊ aulus gellius inlibris noctiũ attico¬
rũ. hoc etiã illa res indicat uiris. qd̾ cũ
tribunũ plebis ab noctare aburbe nõ li¬
deinde rius. ordo est. eneas deinde quo
ruis quẽ fugis quasi ignoras rationẽ
crificabant. uł qa mos fuit apud maiores
ut diuinũ ignẽ farre ẜuarent quasi du¬
rasse inalterũ diem eñ aptũ agendis reb

Expanded text:
su solis, secundum Persas ab ortu solis, secundum su solis, secundum Persas ab ortu solis, secundum Etruscos et Athenienses a sexta hora diei, secundum Romanos a media nocte et hos nunc secutus ait ‘medios cursus nox torquet et me saevus equis oriens adflavit anhelis’. Haec autem plene exsequuntur et Cicero in auguralibus et Aulus Gellius in libris Noctium Atticarum. Hoc etiam illa res iuris indicat, quod cum tribunum plebi abnoctare ab urbe non liDEINDE RVIS ordo est: Aeneas deinde ‘quo ruis?’. QVEM FVGIS quasi ignorans rationem crificabant, vel quia mos fuit apud maiores ut divinum ignem farre servarent; qui si durasset in alterum diem
Abbreviated transcription (Latin):
rum est suis felicitatib plenũ. Ut solemq
suũ sua sidera norũt. scd̃m philosophos. ely¬
siũ est insule fortunate quas ait salustuis
in clitas ẽẽ homeri carminib quaꝵ descrip¬
tionẽ pͥus ꝯmentator dicit ẽẽ sublatam ẜ
scd̾m theologos cirea lunarem eirculũ. ubi
iam aer purior est. unde ait ip̾e uirgiliꝰ aerus
incampis. Itẽ lucanus. nõ illuc auro positi.
descendit adinferos generis agnicio ⁊ ciui¬
tatis nom̃ qd̾ nullus umꝙͣ predixerat s
solus in dicat pater. latet enĩ ut supͣ dixi¬
mus uerũ urbis nom̃. Unde ei pater qͣsi
ꝓministerio ait. illa inclita roma¶Tor¬
quet medios nox humida curcus ⁊ me
seuus equis oriens afflauit anhelis di dies
est plenus qui habet horas .xxiiii. nam
⁊ nox pars diei est. Dicimꝰ autẽ diẽ aparte
meliore. Unde ⁊ usus est ut sine ꝯmemo¬
ratione noctis numeꝵ dicamꝰ dieꝵ. hic
autẽ dies scd̃m egyptios in chorat abocca¬

Expanded text:
rum est suis felicitatibus plenum, ut "solemque rum est suis felicitatibus plenum, ut "solemque suum sua sidera norunt" . secundum philosophos elysium est insulae fortunatae, quas ait Sallustius inclitas esse Homeri carminibus, quarum descriptionem Porphyrius commentator dicit esse sublatam: secundum theologos circa lunarem circulum, ubi iam aer purior est: unde ait ipse Vergilius "aeris in campis" , item Lucanus "non descendit ad inferos: generis agnitio et civitatis nomen, quod ei nullus umquam praedixerat, sed solus indicat pater. Latet enim, ut supra diximus, verum urbis nomen; unde ei pater quasi pro mysterio ait «illa inclita Roma». TORQVET MEDIOS NOX VMIDA CVRSVS ET ME SAEVVS EQVIS ORIENS ADFLAVIT ANHELIS dies est plenus qui habet horas viginti quattuor; nam et nox pars diei est. Dicimus autem diem a parte meliore; unde et usus est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum. Hic autem dies secundum Aegyptios inchoat ab occa
Abbreviated transcription (Latin):
uelle habet ¶ Superant. super sũt. super¬
fluunt. dicit antẽ nõ tantũ debiles. s etiã nolen¬
tes uiuenes. Unde sequit᷑. longeuosq senes.¬
s nec enĩ adderet que nisi supra uiuenes di¬
xisset. Itẽ expressuis ⁊ quicꝗd tecũ in ualidũ¬
noĩe. abaceste silicet. dicta autẽ acestas ege
pectore curas mutabat uersans. ¶nimũ
deducit᷑ greca figura ut mentẽ lesus ¶ Et¬
nor atra.p. quasi maior causa. cogitatioĩs
Ut ⁊ sub noctẽ cura recursat ¶Bigis ꝓprie.
apud inferos sũt. aut aderrorem ꝑtinent
somnii. nã ⁊ usa ait. aut certe ĩtelligamus
ioue missam potestatẽ aliquã que se in an¬
chise uerteret uultũ ⁊.nã ⁊ ip̃e dicit imꝑio
iouis huc uenio. ⁊ infert. elysiũq colo.
¶Care magis ꝓcarior. bene aũt addidit dum¬
latius ex sequitur. Natos aflumina primũ
elysium est ubi pioꝵ aĩe habitant post cor¬
poris aĩeq discretionẽ unde ⁊ interitus dicit᷑
res inter aĩam ⁊ corpꝰ ueniens. ergo elysiuz

Expanded text:
ult. Ad v. 713 Superant supersunt, superfluunt. dicit autem non tantum debiles, sed etiam nolentes iuvenes: unde sequitur 'longaevosque senes': nec enim adderet 'que', nisi supra iuvenes dixisset. item expressius 'et quicquid tecum invalidunomine ab Aceste scilicet. dicta autem Acesta Seges"pectore curas mutabat versans" . animum diducitur Graeca figura, ut 'mentem laesus'. NOX ATRA POLVM quasi maior causa cogitationis, ut «et sub noctem cura recursat». BIGIS propriapud inferos sunt; aut ad errorem pertinet somnii, nam et ‘visa’ ait; aut certe intellegamus a Iove missam potestatem aliquam, quae se in Anchisae converteret vultum; nam et ipse dicit «imperio Iovis huc venio» et infert «Elysiumque colo». CARE MAGIS latius exsequitur "natos ad flumina primum elysium est ubi piorum animae habitant post corporis animaeque discretionem: unde et 'interitus' dicitur res 'inter' animam et corpus 'veniens'. ergo elysium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discolorib fasceis ⁊ sicut uarro dicit magni
honoris sũt. tenis autẽ modo uictis. alias uicta¬
rũ extremitates dicit ut sit longa ⁊ tenia uitte
¶Arte. Idest uirtute ¶Ateq ordine debilis uno.
sergestus silicet uno. ⁊ bene exmutatione sen¬
suum ꝯquisit ornatũ. nã irrideri ⁊ sine
honorr ẽẽ hoĩs ẽ remis carere nauis ¶ biẽ
inaggere. agger ẽ media uie eminẽtia coa¬
ggregatis lapidib strata. Unde uie aggregez
aggerem dixit. ¶Aerea fortis ut erea puppis¬
¶ Grauis fortis. Ut grauib certamina remis.
¶Tortus. hos tortus. Idest sine causa temptat in¬
cesfus ¶Clauda abhõie transtulit cicero. ma¬
cam acdebilem fore preturã suã ¶Membra.
⁊ iam hoc abhoĩe transtulit ¶ bela facit tam̃.
nõ posset. ¶ Subit hostia portus. Ut supra di¬
rimꝰ ideo. qa exitus fluminũ frequẽt̾ portus
ludis illud ẽẽ ẜuatũ. nemo hoc numẽo mͥ nõ

Expanded text:
et discoloribus fasciis, et, sicut Varro dicit, magni et discoloribus fasciis, et, sicut Varro dicit, magni honoris sunt. ‘Taenis’ autem modo ‘vittis’; alias vittarum extremitates dicit, ut «fit longae taenia vittae». ARTE id est virtute. ATQVE ORDINE DEBILIS VNO Sergestus scilicet. Et bene ex mutatione conquisivit ornatum; nam inrideri et sine honore esse hominis est, remis carere, navis. VIAE IN AGGERE agger est media viae eminentia, coaggeratis lapidibus strata; unde viae aggerem dixit. AEREA fortis, ut «aerea puppis». GRAVIS fortis, ut «gravibus certamina remis». TORTVS hos tortus – id est sine causa temptat incessus. CLAVDA ab homine transtulit; Cicero «mancam ac debilem fore praeturam suam». MEMBRA etiam hoc ab homine transtulit. VELA FACIT TAMEN non possit’. SVBIT OSTIA portus, ut supra diximus, ideo, quia exitus fluminum frequenter portus ludis illud esse servatum «nemo ex hoc numero mihi non
Abbreviated transcription (Latin):
alteꝵ filiũ mo uxore sua ꝑ sequeret᷑ ut se illi ĩ
mare precipitassent noluntate numinũ ĩ deoᷤ
uersi sũt. melicertã ĩportunũ qui g̾ce pale¬
mon dicit᷑ ino ĩmatrẽ inutatam que g̾ce drͣ
¶ bictorem. primũ subaudis. nã ⁊ illi duo uicto¬
res sergesti unde paulopost quẽ modo naua¬
li innesteus certamine uictor ꝯseꝗt᷑. ¶Dãt
donat br̃e uiro. s hoc dat᷑ poetis ¶ Magnum
est. ant mirantes aut increpantes deo. ¶birtũ
emia dant᷑ ꝯgrua. illi clamis deoꝵ ꝯtinens
fabulam. illi lorica Idest uirtutis in signe.s
¶Hainis auroq amis aureis ¶ Simoenta. uen¬
uenit anõĩatuo greco nõ in eis s in en
exeunte ¶ Subilio alto .o. breuis fit sequẽte
uocali ¶Decus ⁊ tu tam̃. ꝗa triplex ⁊ aurea.:
¶ Eegeus q sagaris. noĩatim dicendo addidit
rant silicet ¶Puniceis tenis. uictis russetis ⁊
sigͥficat lẽnis catas coronas que sũt defrondib

Expanded text:
alterum filium cum Ino uxore sua persequeretur et se illi in alterum filium cum Ino uxore sua persequeretur et se illi in mare praecipitassent, voluntate numinum in deos versi sunt, Melicerta in Portunum, qui Graece Palaemon dicitur, Ino in matrem Matutam, quae Graece dicitur  VICTOREM ‘primum’ subaudis; nam et illi duo victores sunt Sergesti - unde paulo post «quem modo navali Mnestheus certamine victor consequitur" ."donat habere viro" . sed hoc datur poetis. magnum TENDVNT aut mirantes aut increpantes deos. VIRTVTEemia dantur congrua: illi chlamys, deorum continens fabulam, huic lorica, id est virtutis insigne. HAMIS AVROQVE hamis aureis. SIMOENTA venit a nominativo Graeco non in ις sed in εις exeunte. SVB ILIO ALTO ‘o’ brevis fit sequente vocali. DECVS ET TVTAMEN quia triplex et aurea. PHEGEVS SAGARISQVE nominatim dicendo addidit rant scilicet. PVNICEIS TAENIS vittis roseis. Et significat lemniscatas coronas, quae sunt de frondibus
Abbreviated transcription (Latin):
guant᷑. ¶ Successus felicitas ¶ Possũt. quia
posse uidentur. spectabant uictoriã spectãtũ
onẽ ⁊ siue utramq palmã siue utrasq pal¬
mas dixerimus ẽẽ in aliquo usurpationem.n
¶Imperium est pelagi. inpelago ut du quib impe¬
rium est aĩaꝵ ¶ Letus. uictor aprecedente qd̾
sequit ¶Ante aras. dequib paulopost. pars spo¬
liant aras. ¶ boti reus. debitor. unde ⁊ uoca sol¬
⁊ iam fluctib offerri qd̾ si est ꝓiciã legendũ.¬
¶ Forciq. latine hic forcus huiꝰ forci dicimus. nã
apud nos greca huiꝰ nõis nõ ẽ declinatio. est aũt
deus marinus. ¶Panopeaq uirgo. una de nere¬
idibus quã ideo separatã dixit. Ut illas no uir¬
gines ĩtelligani¶ Portunꝰ. deus marinꝰ ꝗ portub
preest ⁊ bene impulit eũ ip̾e iam uicinũ portui
nota aũt est fabula. athamas post furorem a
uinone ĩ missum. eũ occiso learcho melicertã

Expanded text:
gnantur. SVCCESSVS felicitas. POSSVNT QVIA gnantur. SVCCESSVS felicitas. POSSVNT QVIA POSSE VIDENTVR sperabant victoriam spectantum onem et, sive ‘utramque palmam’ sive ‘utrasque palmas’ dixerimus, esse in aliquo usurpationem. IMPERIVM EST PELAGI in pelago, ut «di quibus imperium est animarum». LAETVS victor; a praecedenti quod sequitur. ANTE ARAS de quibus paulo post «pars spoliant aras». VOTI REVS debitor; unde vota soletiam fluctibus offerri. quod si est, ‘porriciam’ legendu Latine ‘hic Phorcus, huius Phorci’ dicimus; nam apud nos Graeca huius nominis non est declinatio. Est autem deus marinus. PANOPEAQVE VIRGO una de Nereidibus, quam ideo separatim dixit, ut illas non virgines intellegamus. PORTVNVS deus marinus qui portubus praeest. Et bene ‘impulit’ eum ‘ipse’ iam vicinum portui. Nota est autem fabula: Athamas post furorem a Iunone inmissum cum, occiso Learcho, Melicertam
Abbreviated transcription (Latin):
ce ꝓuincie. unde ubi sũt sequaces Idest ꝑse¬
¶Nefas. modo obprobriũ. ¶Aerea fortis. Ut ⁊
unctus temo trahat aureus orbis. Na aerea
nõ ẽ puppis s prora ¶Subtrahiturq solum
unicuiq rei qd̾ subiacet solũ ẽ ei eui subia¬
cet. Unde ẽ naui solũ mare. ⁊ aer auiũ. ⁊ est
¶Eurens animi. Ut prestans animi uiuenis.
¶Interior. sinsterior. cicero Inquẽ ommna
intus canere dicebant. Salustiꝰ igit᷑ introrsꝰ
prima asie bytinia est. ¶In quo. aingusto. ut
⁊ siluis insedit iniquis. ¶ Procurrentibus.
preminentib ⁊ uł ut obiuã uenientib ¶ Mũ¬
rice. saxi acumen emmens ꝑtranqllitatem.
¶Morantur. retro agũt ¶Legũt. alii pretere¬
⁊ fractis discentẽ currere remis. ¶Prona.
uicina litorib. Unde altũ ẽ longe positum.
¶Colũba. ubiq de his domestieis colũbas uir¬
territa. punnaꝵ ꝯcussione terrorẽ sigͥfieat.
ut timuitq exterrita pennis ales. nõ enĩ pen¬

Expanded text:
cae provinciae, ubi undae sunt sequaces, id est persecae provinciae, ubi undae sunt sequaces, id est perseNEFAS modo obprobrium. AEREA fortis, ut «et iunctos temo trahat aereus orbis»; nam puppis aerea non est, sed prora. SVBTRAHITVRQVE SOLVM unicuique rei quod subiacet solum est ei cui subiacet, unde est solum navis mare, et aër avium. Et est FVRENS ANIMI ut «praestans animi iuvenis». INTERIOR sinisterior; Cicero «quem omnia intus canere dicebant», Sallustius «igitur introrsus prima Asiae Bithynia est». INIQVO angusto, ut «et silvis insedit iniquis». PROCVRRENTIBVS praeminentibus, et veluti obviam venientibus. MVRICE saxi acumen eminens per tranquillitatem. MORANTVR retro agunt. LEGVNT alii ‘praetere fractis discentem currere remis». PRONA vicina litoribus; unde ‘altum’ est longe positum. COLVMBA ubique de his domesticis ‘columbas’ Verterrita pinnarum concussione terrorem significans, ut "timuitque exterrita pinnis ales" : non e
Abbreviated transcription (Latin):
test dici ut iteꝵ reuecabat ⁊ agya. ut quo
est. Cicero de uerre cũ irasceret᷑ lacrimas
rectorsubit ut ostenderet nil ee qd̾ ip̃e nõ
posset efficere ¶Hortaturq suos. aut ipse
dicit celeuma. nã hortatores dicunt᷑. aut
ꝗa ꝯsternati fuerant ꝑdito gubernatore..
¶Eauum. fustẽ guberna culi ¶am sen ior
gubernatorẽ natandi peritũ fuisse debere.n¬
¶Eluens inueste. cui uestes fluebant. honeste
locutus est. sic uiuenalis. ⁊ multo stillaret
penula re imbo ¶Et risere .n. unde inludis
noluptas querit ¶Reuomentẽ. sepus uo¬
Ut illo emulo atq imitatore studioꝵ meoꝵ
Cicero incesaremis. Alias inimicũ significat
¶Insurgite. contra uicanus atq intranstra
mi aut re uera quõdam poctoris socu ¶Ge¬
unda. fuisse autẽ troianos insirtib indieat¬
ille locus inbreuia ⁊ sirtis urget miserabile
uisu. Iomo. quando uixta caribdim nauiga¬
uerũt. ¶Maleeq malea ꝓmũtoriũ ẽ laconi¬

Expanded text:
test dici, ut 'iterum revocabat': et a Gya, ut 'quo test dici, ut 'iterum revocabat': et a Gya, ut 'quo est: Cicero de Verre "cum irasceretur, lacrimas O ut ostenderet nihil esse quod ipse non posset implere. HORTATVRQVE VIROS aut ipse dicit celeuma - nam hortatores dicuntur - aut quia consternati fuerunt perdito gubernatore. CLAVVM fustem gubernaculi. IAM SENIOR gubernatorem natandi peritum fuisse debere‘Fluens in veste’ ‘cui vestis fluebat’. Honeste locutus est; sic Iuvenalis «et multo stillaret paenula nimbo». RISERE NATANTEM unde in ludis voluptas quaeritur. REVOMENTEM saepius vout «illo aemulo atque imitatore studiorum meorum» Cicero in Caesarianis; alias inimicum significat. INSVRGITE econtra Lucanus «atque in transtra mi’, aut re vera quondam Hectoris socii. GAEunda». Fuisse autem Troianos in syrtibus ille indicat locus «in brevia et syrtes urget, miserabile visu». IONIO quando iuxta Charybdin navigaverunt. MALEAEQVE Malea promunturium est Laconi
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m naturã ante generali usus ẽ descrip¬
tione uenturus adspetialitatẽ ¶ Precipites
festinãtes. Ut precipite uigilate niri ¶Bi¬
uigo ⁊ hoc celeritatis plures enĩ se impediuĩt¬
¶ Cartere usurpauit. nã carcer ẽ numeꝵ
tantũ singłari custodia noxioꝵ. carteres uõ
tantũ płari hostia quib equi arcent᷑ unde
⁊ carceres quasi arteres scdm uarronẽ. y¬
¶ugis. Iugalib undantia autẽ large effusa¬
enĩ nr̃e uocis ẽ emula unde ⁊ resultat ait¬
¶ Elabit᷑. precurrit celeriter ut labere nym¬
pha polo¶Turbam inter.f.q. impo prin¬
cipio ¶ Discrimine. intersticio. sane uariat
nũc naues nũc ductores ꝯ memorãs ¶ Prĩ¬
orem inter se. hoc est tertiũ. ¶Metamq
tenebant nauticũ uerbũ ¶ Princeps mo¬
do ordinis ẽ¶Quo tantũ michi. uacat mͥ
qd̃ aqua alluit᷑ unde ⁊ saxũ litꝰ uocauit.y
ceret.¶Palmula. extrema pars remuli in

Expanded text:
secundum naturam ante generali usus est descripsecundum naturam ante generali usus est descriptione, venturus ad specialitatem. PRAECIPITES festinantes, ut «praecipites vigilate, viri». BIIVGO et hoc celeritatis est; plures enim se inpediunt. CARCERE usurpavit: nam ‘carcer’ est numero tantum singulari custodia noxiorum, ‘carceres’ vero tantum plurali ostia quibus equi arcentur; unde et ‘carceres’ quasi ‘arceres’ secundum Varronem. IVGIS iugalibus. VNDANTIA autem ‘large effusatrae enim vocis est aemula, unde et ‘resultant’ ait. ELABITVR praecurrit celeriter, ut «labere, nympha, polo». TVRBAM INTER in ipso principio. DISCRIMINE interstitio. Et bene variat, nunc naves, nunc ductores commemorans. PRIOREM inter se, hoc est tertium. METAMQVE TENEBANT nauticum verbum. PRINCEPS modo ordinis est. QVO TANTVM MIHI vacat ‘mihi’, quod aqua adluitur: unde et saxum 'litus' vocavit. times. palmula extrema pars remi in mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reuersionẽ ¶ Ductores. dñi nauiũ. nõ
gubernatores. ¶Populea nelatur fronde
uiuentus. hebe est iuuentus uxor herculis
n unc ergo aũt ppͥ hoc uiuentꝰ utitur po¬
puleis cor̾onis. aut adimitationẽ uirtutis
populus enĩ herculi ꝯsecrata ẽ. Ut populus
alcide gratissima ¶Nudatosq. u.i. bene
nudatos qui tecti esse ꝯsuerũt. nã nudũ
est nũꝙͣ tectũ ut facies. ¶ Transtris ⁊ tran¬
stra dieñtur ⁊ iuga. Ut in .ui. Inde alias aĩas
que ꝑuiga longa sedebant. ¶Intenti. eodẽ
ẜmone in diu̾sis usus est rebus. aliter enĩ
pauor corda haurit Idest ferit ut latus ha
eẽt turpe qd̾ ait pauor. sane hee sũt belloꝵ
plusiones. Unde etiã ad tubã gerũt᷑. s scien¬
dũ maioris etatis funera ad tubã solere
ꝓferri. Persius hinc tuba. candele. minoriᷤᷤ
uõ adtibias. ut statius de archemoro. tene¬
ros solitũ deducere manes. ¶ ginib omẽs

Expanded text:
et reversionem. DVCTORES domini navium, non et reversionem. DVCTORES domini navium, non gubernatores. POPVLEA VELATVR FRONDE IVVENTVS Hebe est Iuventas, uxor Herculis. Nunc ergo aut propter hoc iuventus utitur populeis coronis aut ad imitationem virtutis. Populus enim Herculi consecrata est, ut «populus Alcidae gratissima». NVDATOS bene ‘nudatos’, quia tecti esse consuerunt. Nam ‘nudum’ est numquam tectum, ut facies. TRANSTRIS et transtra dicuntur et iuga, ut in sexto «inde alias animas, quae per iuga longa sedebant». INTENTI eodem sermone in diversis usus est rebus; aliter enim pavor corda haurit, id est ferit, et exultaesset turpe quod ait ‘pavor’. Sane istae sunt bellorum prolusiones; unde etiam ad tubam geruntur. Sed sciendum maioris aetatis funera ad tubam solere proferri: Persius «hinc tuba, candelae»; minoris vero ad tibias, ut Statius de Archemoro «tibia cui teneros solitum deducere manes». FINIBVS OMNES
Abbreviated transcription (Latin):
aut biatus enisa. sic oratius nec cupido sor¬
didus aufert. cũ significãtes cupiditatẽ femi¬
nino genere dicamꝰ. ip̾e etiã uirgilius ait.
carina oiñe enimaltũ nigrũ est. ut scru¬
pea tuta lacu nigro nemorũq tenebris
Cluenti ad ip̃m apostropha. ¶Est ꝓcul.
aut nõ nuis longe ⁊ ut supra diximus.
sic inbucolicis denimia uicinitate ait. ꝓ
cul tantũ capiti delapsa iacebant interdũ
titudo. ¶Apricis. sole gaudentib sane a¬
apricus ⁊ locus dicit᷑ sole calens qd̾ ẽ opa¬
co ⁊ abdito ꝯtrariũ.⁊ apricos dicimꝰ locis
apricis gaudentes birgilius diceret apricis
ĩcollibus uua colorem. Per suis ut nostra
floralia possint aprici meminisse senes. A
¶Mergis. aeserus priami filius fuit. hic se
p̃̾cipitauit emuro nec periit. ⁊ cũ hoc sepiꝰ
faceret deoꝵ miẜatione in nauẽ u̾sus. que
adimitationẽ quasi idẽ facit ¶ Cucũflectẽ̾
bene uno ẜmone ⁊ ꝓfectionẽ ꝯplexus est

Expanded text:
ratione aut hiatus causa. Sic Horatius «nec cupido sorratione aut hiatus causa. Sic Horatius «nec cupido sordidus aufert», cum significantes cupiditatem feminino genere dicamus. Ipse etiam Vergilius ait carinae; omne enim altum nigrum est, ut «scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris». CLVENTI ad ipsum apostropha. EST PROCVL ‘haud nimis longe’, ut et supra diximus. Sic in Bucolicis de nimia vicinitate ait «serta procul tantum capiti dilapsa iacebant». Interdum titudo. apricis sole gaudentibus. sane apricus et locus dicitco et abdito contrarium - et apricos dicimus locis apricis gaudentes; Vergilius «duceret apricis in collibus uva colorem», Persius «nostra ut Floralia possint aprici meminisse senes». ‘gore. MERGIS Aesacus Priami filius fuit. Hic se praecipitavit e muro nec periit, et, cum hoc saepius faceret, deorum miseratione in avem versus est quae ad imitationem quasi idem facit. CIRCVMFLECTERE bene uno sermone et profectionem conplexus est
Abbreviated transcription (Latin):
¶ urbis opus tam magna ut urbem putares¬
¶ Triplici u̾su. om̃es enĩ triremes fuerunt
uersu autẽ aut ordine ut ille ⁊ iam seras ĩ
uersum distulit ulmos. ant uersu tractu a
uerrendo ut equora uerrebant caudis
estumq secabant sane unus ẽ sen sus ¶u¬
bes inpellũt. figura est ut parsin frusta se¬
cant. Sane sciendũ inter barbarismũ ⁊ le¬
xin hoc est latinã ⁊ ꝑfectã locutionẽ me¬
taplasinũ e̾ẽ qui uno ẜmone fit uitiosus
ratione. Item intersoloeeis mũ ⁊ scema
Idest ꝑfectam ẜmonũ conexionẽ figura
est que fit ꝯtertus ẜmonũ ratione uitiosa
ergo metaplasinus ⁊ figura media su̾t ⁊ disce¬
rnũt᷑ peritia ⁊ inperitia fuint añt adorna¬
est generis si de naui dicas in ennuchũ suã
cũ comediã diceret. Iuuenalis ꝯtra sensit
dicens. Ut intergo nec dũ funtꝰ orestes s
sciendũ geuera plerũq ꝯfundi. aut metri

Expanded text:
». VRBIS OPVS tam magna, ut urbem putares». VRBIS OPVS tam magna, ut urbem putares. TRIPLICI VERSV omnes enim triremes fuerunt. ‘Versu’ autem aut ‘ordine’, ut «ille etiam seras in versum distulit ulmos», aut ‘versu’ ‘tractu’, a verrendo, ut «aequora verrebant caudis aestumque secabant». Sane unus est sensus. PVBES INPELLVNT figura est, ut «pars in frusta secant». Et sciendum inter barbarismum et lexin, hoc est latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit ratione vitiosus. Item inter soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est quae fit contextu sermonum ratione vitiosa. Ergo metaplasmus et figura media sunt, et discernuntur peritia et inperitia. Fiunt autem ad ornaest generis, si de navi dicas, ut «in Eunuchum suam», cum comoediam diceret. Iuvenalis contra sensit dicens «et in tergo necdum finitus Orestes». Sed sciendum genera plerumque confundi aut metri
Abbreviated transcription (Latin):
mus magnũ accepit premiũ. Unde apparet
talentũ ⁊ iam minimũ ꝗddam signifieaẽ.
q uidemꝰ om̃ib ludis funebrib ut sũt di¬
uorũ. Nã saeri sint. Idest uotuu illustrant᷑
faculis. ante etiã ymnis in cipiebant.s
¶ Prina certamina. punico bello nauma¬
chicã ad exercitũ instituere romani cepe¬
rũt postꝙͣ ꝓbarũt gentes ⁊ iam nauali
certamine plurimũ posse ad quã rẽ ĩ hoc
lior remis s pondere pinus tarda tenet.
remex. serenus semiremex bereules ¶Pi¬
¶Mox italus. sub audis futurus. ip̾e enĩ
familiã mẽmiorũ ꝯstituit ⁊ bene laudat
familias nobiliũ. nã asergio sergia fami¬
lia fuit. acloanto eluentia. agya gegama¬
cuiꝰ nõ facit mentionẽ. Nobiles aut̃ fami¬
lias atroianis fuisse uiuenalis ostendit.
iubet precone uocari ip̃os trouigenas. ¶A
quo noĩe. silicz in nestei ⁊ innesteus ut ty
deus nani dixtongos greca ẽ ¶Ingenti
mole. motu. Ut magna se mole mouẽtez¬

Expanded text:
m magnum accepisse praemium: unde apparet talentum etiam minimum quiddam significare. que videmus omnibus ludis funebribus, ut sunt divorum: nam si sacri sint, id est festi, lustrantur faculis. ante etiam ab hymnis incipiebant. Ad v. 114 Prima certamina Punico bello primum naumachiam ad exercitium instituere Romani coeperunt, postquam probarunt gentes etiam navali certamine plurimum posse: ad quam rem in hoc lior remis, sed pondere pinus tarda tenet».‘remex’; Serenus «semiremex Herculis». PRIMOX ITALVS subaudis ‘futurus’; ipse enim familiam Memmiorum constituit. Et bene laudat familias nobilium; nam a Sergesto Sergia familia fuit, a Cloantho cuius non facit mentionem. nobiles autem familias a Troianis fuisse Iuvenalis ostendit, ut "iubet a praecone vocari ipsos Troiugenas" . a quo nomine scilicet Mnesthei. et Mnestheus deus; nam diphthongos Graeca est. INGENTI MOLE motu, ut «magna se mole moventem
Abbreviated transcription (Latin):
binoꝵ iam amico post federa. alterã ramnetũ
aromulo. tertiã lucerũ quoꝵ scd̾m limũ et
nom̃ ⁊ causa in oculto sũt. uarro tam̃ dicit
romulũ dimieãtẽ ꝯtra titũ taciũ alucumo¬
nib hoc est tuscis auxilia postulasse unde qdã
data. Unde murbe tuscus dietus ẽ meus. Ora¬
tius a tuscis turba impia uici. Ergo alucumo¬
ne luceres dicti sũt ergo ĩtres partes diuisus
tributa nõiant ¶ Term ductores. more suo.
hoc est tres.¶Ductores pueri. hic qdã distin¬

Expanded text:
binorum, iam amico post foedera: alteram Ramnetum binorum, iam amico post foedera: alteram Ramnetum a Romulo: tertiam Lucerum, quorum secundum Livium et nomen et causa in occulto sunt. Varro tamen dicit, Romulum dimicantem contra Titum Tatium a Lucumonibus, hoc est Tuscis, auxilia postulasse. unde quiddata: a quo in urbe Tuscus dictus est vicus. Horatius "ac Tusci turba impia vici" . ergo a Lucumone Luceres dicti sunt. sic autem in tres partestributa nominarunt. terni ductores more suo: hoc est tres. Ad v. 561 Ductores pueri hic quidam distin
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ. sequit᷑. ⁊ dic ait. unde sic̃ intertio dixi¬
mus unũ uacet necesse est. ¶Campos uibet
ẽẽ patentes. discessu populi. iubet fieri cãpos
patentes. ¶Incedũt pueri. aut poetica licẽtia
ꝯfundit etates. ut modo pueros modo iuue¬
nes dieat. Nã ait una acies iuiuenũ aut cer¬
te scdm quosdã sequẽti distinctione muta¬
ta magistros uiuenes dicit. sequẽtes uero
maturioris etatis. ¶ Quos om̃is euntis. qͦs
euntis om̃is turba fremit. Idest cũ fauore
ꝓsequit᷑ ¶ Tonsa coma. tonsa cõposita.¬
¶Pressa corona. adest galea. ⁊ ẜmone homeri
usus ẽ. nã galeã stefanen dixit. nã re uera
as br̃e coronatas. bebius tamen macer dicit
acesare augusto pueris qui luserant troiã
donatas ẽẽ galeas. ⁊ bina hastilia ad quod
sic legendũ ne sit soloegismꝰ ⁊ rei in amali
mini. nã constat primo tres partes fuisse¬
populi romani. unã tratiensiũ atacio duce sa¬

Expanded text:
AVREM sequitur et «dic, ait»; unde, sicut et in tertio dixiAVREM sequitur et «dic, ait»; unde, sicut et in tertio diximus, unum vacet necesse est. CAMPOS IVBET ESSE PATENTIS discessu populi iubet fieri campos patentes. INCEDVNT PVERI aut poetica licentia confundit aetates, ut modo pueros, modo iuvenes dicat - nam ait «una acies iuvenum» - aut certe secundum quosdam, sequenti distinctione mutata, magistros pueros dicit, sequentes vero maturioris aetatis. QVOS OMNIS EVNTES quos euntes omnis turba fremit, id est cum favore prosequitur. TONSA COMA ‘tonsa’ ‘compositapressa corona id est galea. et sermone Homeri usus est: nam galeam στεφάνην dixit. et re vera as habere coronatas. Baebius tamen Macer dicit, a Caesare Augusto pueris qui luserant Troiam, donatas esse galeas et bina hastilia: ad quodsic legendum, ne sit soloecismus. et rei inanimmini. nam constat primo tres partes fuissepopuli Romani: unam Titiensium a Tito Tatio, duce Sa
Abbreviated transcription (Latin):
te. ẽcleron¶ Anchise nunꝰ. qd̾ cysseus rex
tracie scd̾m uirgiliũ pater ecube ut cysseis
regina parin ereat anchise aliquãdo dona¬
nerat ¶In pressũ signis. ĩ pressa signa. ha¬
bẽte. idest emblemata ¶ Primũ ante oẽs.
Unũ uacat ¶ Pximꝰ post enritionẽ. ¶ Domᷤ
addona¶ Extremꝰ. ostendit hos sua munera
pcepisse acesten uero sũpsisse precipua¶Nõ¬
dũ certamine misso. de peractis loquitur.¬
nũc uirgiliꝰ rebus unde debuit dicere uoca¬
uit ⁊ factus est. ergo aut tẽpus ẽ ꝓtẽpore
aut sic refertur ut uideatur nõ de preterito
stodem ad sese. scd̾m tulliũ ꝗ dic̃ admilitiã
euntib dari solitos ẽẽ custodes. quib pͥm o
anno regantur. Unde ait depallante subte
tollerare magistro militiã ⁊ graue martis
opus ¶Impubis uili. ab eo qd̾ hic pubis.
nã qd̾ ait salustiꝰ puberes om̃es int̾fici iuibe.
uenit abeo qd̾ est puber. ⁊ sũt ista comunis
genei̾s si referant᷑. ssingłos. multitudo autẽ

Expanded text:
e sorte. ANCHISAE MVNVS quod Cisseus, rex Thraciae, secundum Vergilium pater Hecubae, ut «Cisseis regina Parin creat», Anchisae aliquando donaverat. INPRESSVM SIGNIS inpressa signa habentem, id est emblemata. PRIMVM ANTE OMNES ‘unum’ vacat. PROXIMVS post Eurytionem. DONIS ad dona. EXTREMVS ostendit hos sua munera percepisse, Acesten vero sumpsisse praecipua. NONDVM CERTAMINE MISSO de peractis loquituruitur rebus: unde debuit dicere 'vocavit' et 'fatus est'. ergo aut tempus est pro tempore: aut sic refert, ut videatur non de praeterito stodem ad sese secundum Tullium qui dicit ad militiam euntibus dari solitos esse custodes, a quibus primo anno regantur: unde ait de Pallante "sub te tolerare magistro militiam et grave Martis opus" . inpubis ivli ab eo quod est 'hic pubis': nam quod ait Sallustius "puberes omnes interfici iubet" , venit ab eo quod est 'puber'. et sunt ista communis ge