comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctoru sed uiuorũ causa inuenta ẽ sepł
tura. ut corpora et uisu et odore feda
PGroto Ro ¶Uenit tpus quo experi men¬
Itum mei caperẽ. No ĩ mari tm̃ aut ĩ
prelio uir fortis appet. exhibetur etiam
ĩ lectulo uirtus. B ¶ Egroto. M.¶Non pot.
linquã. aut ip̃a me. Semꝑ una cẽ nõ

Expanded text:
nctorum, sed uiuorum causa inuentam esse sepulturam, aut quo corpora et uisu et odore foeda EC. Venit tempus, quo experimentum mei capiam. Non in mari tantum aut in praelio vir fortis apparet; exhibetur et in lectulo virtus. TI. Aegrotabis. SEC. linq
Abbreviated transcription (Latin):
absçidenda igne ac ferro totoq artificio
seperanda Lanģor a corpore. Imperitia ab
animo. Luxuria a uentre. a ciuitate se¬
ditio. a domo Discordia. et in cõẽ a cũctis
reb Intemperantia. Ouoru scito tem¬

Expanded text:
abscindenda igne et ferro, totoque artificio separanda languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria ventre, a civitate seditio, a domo discordia, et in commune a cunctis rebus intemperantia. CAP. XVI. De
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntaria est. educatio et
Sisciplina mores facit. et
dicit. Itaq bona consuetu¬
do excutere debet quoo mala instruy.¬
nõ uidetur. ¶Nulla eĩ laus ẽ nõ faoere
quod façere non possis. ¶Quid ẽ oium
¶libenter feras quod necesse ẽ. Culor
patientia uincitur. Expecta quod te¬
nõ peniteat. Nunꝙͣ multis placeas. s
qualib stude . In hoc incumbas ut
libentius audias ꝙ̃ loquaris. Aul¬
tos uitam deferente mors incerta
preuenit.Itaq ois dies uelut ultiꝰ

Expanded text:
nvitus. Educatio et disciplina mores faciunt; et didicit. Itaque bona consuetudo excutere debet quod mala instrunon videtur. Nulla autem laus est non facere quod facere non possis. Quid homini est Libenter feras quod necesse est; dolor patientia vincitur. Exspecta quo nunquam poeniteas. Non quam multis placeas, sed qualibus stude. In hoc tantum incumbe, ut libentius audias quam loquaris. Multos vitam differentes mors juncta praevenit. Itaque omnis dies velut ultimus
Abbreviated transcription (Latin):
petiturus fuisti. Pacem habebis cum
oĩs offectus ut qd̾ ip̃e insanit in ide
putet oeteros furere Maximu ĩ ec
uitiu ẽ qui nõ uult meliorib place¬
re s plurib. Uis oĩb ẽẽ notus priuͤ
efsice te ut neminem noueris. Bonũ
Morieris. stultũ e timere qd uitare
non possis. Male de te opinantur ho

Expanded text:
petiturus fuisti. Pacem cum hominibus habebis, cum petiturus fuisti. Pacem cum hominibus habebis, cum omnis affectus, ut in quod ipse insanit, in id putet etiam caeteros furere. Maximum in eo vitium est, qui non melioribus vult placere, sed pluribus. Vis omnibus esse notus? prius effice ut neminem noveris. Bonum m. Stultum est timere quod vitare non
Abbreviated transcription (Latin):
mini dixeris. si ip̃i tibi nõ impasti
quomodo ab alio silentiu queris: Ri¬
diculũ ẽ aliquo modo odio nocentis
innocentiam sua perdere. Monstro
similis auaritia senilis. Quid est
stultius ut dici solet ꝙͣ uia deficiente
ra nudos excipit. non te pudet aut so¬
cius ꝙ̃ habere amicu cũ quo tanꝙ̃
tecu audeas loqui: Magnarũ uiriũ
e negligere ledente. Quid sis in¬
terest non quid habearis. Nundum
felix es si non te turba derisit. Si uii
beatus eẽ cogita hoc primũ. contem¬
pnere te. et ab eis contempni. Priꝰ
ꝙͣ promittas deliberes. et cũ promi seĩs o
plenius da. Id agas ut nequis merito
querat qui uult uĩ innooentibus uiue̾.⁊
Optimus animus et pulcerrimus dei crl
tor e. Abstinebis alieno matrimonio.
Prestabis parentib pietate. cognatis
tate. Deuitabis crudelitate. et mini¬
stram crudelitatis Iram. Non uiues
aliter in solitudine. aliter ĩ foro. nil pe¬
tas qd̾ negaturus fiusti. nil neges qd̾

Expanded text:
mini dixeris. Si tibi non imperasti, quomodo ab alio silentium speras? Ridiculum est aliquem odio nocentis innocentiam perdere. II. Monstro similis est avaritia senilis. Quid enim stultius est, quod dici solet, quam via deficiente ra nudos excipit. Non pudet te focius quam habere amicum cum quo audeas ut tecum omnia loqui? Magnarum virium est negligere laedentem. Quid sis interest, non quid habeas. Nondum es felix si te turba non deriserit. Si vis beatus esse, cogita hoc primum, contemnere et contemni. Prius quam promittas deliberes; et cum promiseris, facias. Id agas, ne quis merito quaeret, qui vult cum innocentibus vivere; optimus ergo animus et pulcherrimus cultor Dei est. Abstinebis ab alieno matrimonio. Praestabis parentibus pietatem, cognatis tatem. Devitabis crudelitatem, et ministram crudelitatis iram. Non aliter vivas in solitudine, aliter in foro. Nihil petas, quod negaturus fuisti: nihil negabis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
primere nõ potes paululu remitte. se¬
pe eĩ ea que ratione sanari no poterãt
sanata sunt tp̃re. Qui propter pecu¬
nie amore et libidinu moritur osten¬
ne dixeris. paulati eĩ pudor rerũ per
uerba dediscitur. Sic habita ut poti
laudetur dominus ꝙ̃ domus. Consu¬
nati pena ẽ damnatio. in merito dam¬
nati ẽ calamitas. Si aliquid cogita¬
ueris cito apparebit conuersantibus.
bone bonestatis eĩt longa simulatio.
quid de alienis mentib et tus uidices.
Multi sunt obiurgandi. ꝑ auci offẽde¬
e. iniurie tenax Obiurgationi semp
aio blande comisce. fa cilius ei penetrat
uerba que mollia uidentur ꝙ̃ q̃ aspe¬
ra : Nemo se mutat qui se mutari
corographu dare. Qui in seruos su
defuisse. Qui nescit tacere nescit

Expanded text:
prime: si non potes, paululum remitte. Saepe ea quae sanari ratione non poterant, sanata sunt tempore. Qui propter pecuniae amorem et libidinum moritur, ostenne dixeris, paulatim enim pudor per verba discutitur. Sic habita, ut potius laudetur dominus quam domus: consunari, poena est; damnatio immerita, damnantis est calamitas. VI. Si aliquid cogitaveris, cito apparebit conversantibus. bonae honestatis simulatio longa est. Quod de alienis tractas, ex tuis judices. Multi sunt obligandi, pauci offendeest, injuriarum tenax. Objurgationi semper aliquid blande admisce; facilius enim penetrant verba quae molli vadunt via, quam aspera; nemo enim se mutat, quia mutarichirographum dare. Qui in servos iradefuisse. Qui nescit tacere, nescit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui a multis timetur multos ti¬
met. In felicitatem erige. sũ mitte fe¬
licitate. Uera felicitas innocentia
e. Nequitia ipsa siui pena e. Mala
conscientia sepe tuta ẽ. secura uo̾ nũꝙͣ.

Expanded text:
Qui a multis timetur, multos timet. Infelicem erige, submitte felicitatem. Vera felicitas innocentia est. Nequitia ipsa sui poena est. Mala conscientia saepe tuta est, secu
Abbreviated transcription (Latin):
puniri. Inimicitias tarde suscipe. A¬
milr dispone. Imago animi sermo ẽ.
qualis uir talis oratio. Magna res ẽ
uocis et silentii temperamentũ. Qui
equo co malis miseretur malus est.
Nemine cito laudaueris. nemine cito

Expanded text:
punire. Inimicitias tarde suscipe,  depone. Imago animi, sermo est. Qualis vir, talis oratio. Magna res est vocis et silentii temperamentum. Qui aequo animo malis immiscetur, malus est. Neminem laudaveris, neminem cito
Abbreviated transcription (Latin):
am si prudentia terminos suos orce¬
dit callida ot pauida comiseris inue¬
stigator latentiũ et scrutator qualiũcũq
noxarꝑ oñderis. notaberis timidus. suspi
astu plenus. uersipellis. et simplicitatis
du suũ extollat faciet uiru mi¬
nacem. inflatu. turbidu. inquietum.
et in quascũq excellentias dictorum
actorũ neglecta honestate festinũ. qui o¬
momentis oĩb supercilia surrigens ut
bestiarius etia quieta excitat. aliũ fei̾t.
aliũ fugat. s ꝙuis audax sit ĩpugna mł
aut miseru appetit finez. aut erumꝑ¬
nosaz sui miseriam derelinquit. ¶Me¬
sura erge magnani s mitatis ẽ nec
timidũ eẽ homine  nec audacem

Expanded text:
Nam si prudentia terminos suos excedat, callida et pavida commiseris, investigator latentium, et scrutator qualiumcunque noxarum ostenderis, notaberis timidus, specioastutia plenus, versipellis, et simplicitatis dum suum extollat, faciet virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: et in quascunque extollentias dictorum actorumque, neglecta honestate, festinum; qui momentis omnibus supercilia subrigens, et bestiarius etiam quieta excitat, alium ferit, alium fugat. Sed quamvis audax sit impugnator,aut miserum appetit finem, aut aerumnosam sui memoriam derelinquit. Mensura ergo magnanimitatis est, nec timidum esse hom
Abbreviated transcription (Latin):
publica. qui hanc pictura ĩ templo
posuisti. ledunt re publicã qui ali¬
quid illi auferunt non qui adiiti¬
unt. peccauerunt eigo recipienda
tabulazetia sacordotes. cur tñ cur
no reciperent deoru crimina ĩ tem¬
plis picta sunt. Iobi ultu semꝑ artib
licuit. medici ut ignota uim mor¬
bi cognoscerent uiscera reciderunt¬

Expanded text:
mpublicam, quod hanc picturam in templo mpublicam, quod hanc picturam in templo posuisti. laedunt rempublicam qui aliquid illi auferunt, non qui adiciunt. Peccauerunt ergo recipiendo tabulam etiam sacerdotes. cur tamen non reciperent? deorum crimina in templis picta sunt. Multum semper artibus licuit: medici ut uim ignotam morbi cognoscerent, uiscera
Abbreviated transcription (Latin):
tristis ꝙͣ si ĩa tortus eet. Quo cuq
p̃co flentez uiderat agnoscobat emꝑ¬
tore. ¶Uereor nequis cũ audierit oli¬
thii uerba tormeta ignes queri me
de philippo putet. Si isti creditis o
iratũ Ioue imitatus e pa̾rasius. si
nobis iratũ uicit philippu tm̃ pati¬
endũ ẽ pingento parasio ꝙ tu irato
Ioue. CeMiserrime senex aliquis fõ¬
tassis ex seruis tiuis felicius seruit.
¶Si ad succũrendũ profectus es q̃ror
tit ex parte alia parrasius cũ colori¬
bus. ex altera tortor cũ ignib. du¬
bius ẽ inter ista paͬrasius studiosius
pingat an seuiat. ¶Producitur re¬
spiciens patriam sence ad tormenta.¬
placuit. Parasio uultus infelix. olin¬
thius aliquid habuit Promethei
simile etia an tormenta. ignis tor¬
menta. ferru. officina hec pictois
unꝙͣ unius malo publica fama
coroumpitur. Solidior e opinio
atheniensiu ꝙ̃ ut labefactari tor¬
mentis possint. ¶ Lesisti inquit re¬

Expanded text:
tristis quam si iam tortus esset. Quemcunque tristis quam si iam tortus esset. Quemcunque praeco flentem uiderat agnoscebat emtorem. Vereor ne quis cum audierit Olynthii uerbera, tormenta, ignes, queri me de Philippo putet. Si isti creditis, iratum Iouem imitatus est, si nobis, iratum uicit Philippum. Tantum patiendum est pingente Parrhasio quantum irato Ioue. Miserrime senex, aliquis fortassis ex seruis tuis felicius seruit. Si ad succurrendum profectus es, queror tuitur ex altera parte Parrhasius cum coloribus, ex altera tortor cum ignibus: dubius est inter ista Parrhasius studiosius pingat an saeuiat. Producitur respiciens patriam senex; placuit Parrhasio uultus infelix. Olynthius aliquid habuit Promethei simile etiam ante tormenta. Ignis, tormenta, ferrum: officina haec pictoris umquam unius malo publica fama corrumpitur. solidior est opinio Atheniensium quam ut labefactari tormentis captiui possit. Laesisti, inquid, re
Abbreviated transcription (Latin):
I e yublice lese fit actĩo. Gar¬
Trasius ꝓictor atheniensis cũ phi¬
lippus captiuos olenthios uenderet
emit unũ sene̾. Athenas perduxit.o
deinde torsit. Ad exemplar torti Pro¬
metheũ postea pineit. Olinthius in
tormentis periit. Ille templo Miner¬
ue tabellã posuit. Accusatur reipu
randũ Prometheũ satis tristis. ¶ Ne¬
mo ut naufragiu pingeret sumẽsit
homine. ¶ultima olinthii p̃catio fuit
redde me pbilippo. ¶Seruus meus
ste uidere: duc illu ad olinthum i¬
cente. Scis cur te ꝙͣ triste emeris:
¶Olinthiis urbe aperuimus. templa
preclusimus. Nemo olinthius tort
essy si om̃o illos. nacedones emisset.
Tirqueat᷑. ħ ne sub philippo moriatue.
u nec sub Ioue. Sic iste hospitał olĩthio
fuit. ħ promethea ẽ facere nõ pingere.
Emi inquit. i mo si atheniensis es re¬
demisti. In isto templo pro olinthiiso
uota suscepimus. ille carnifex grecie
istũ tñ nõ ampliꝰ ꝙͣ uendidit. Senex
longa miseriaꝵ labe confectus et tam

Expanded text:
eipublicae laesae sit actio. Parrhasius pictor Atheniensis, cum Philippus captiuos Olynthios uenderet, emit unum senem; Athenas perduxit, deinde torsit; ad exemplar torti Promethea pinxit. Olynthius in tormentis periit. ille in templo Mineruae tabulam posuit. accusatur laesaerandum Promethea satis tristis est. Nemo ut naufragum pingeret, mersit hominem. Vltima Olynthii deprecatio fuit: redde me Philippo. Seruus, inquistem uidere? duc illum ad Olynthum iacentem. scis certe quam tristem emeris. Olynthiis urbem aperuimus, templa praeclusimus. Nemo Olynthius tortus esset, si omnes illos Macedones emissent. “Torqueatur.” hoc nec sub Philippo. “moriatur.” hoc nec sub Ioue. Sic iste hospitalis Olynthio fuit. Hoc Promethea est facere, non pingere. Emi, inquid. immo si Atheniensis es, redemisti. In isto templo pro Olynthiis uota suscepimus. Ille carnifex Graeciae istum tamen non amplius quam uendidit. Senex longa miseriarum tabe confectus et tam
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. ꝙ̃us aliquo tpre suũ popłm
habuerit. cũ illũ hoĩes nõ ipus
honore laudaret. s ĩ soceri efferrẽt.
quo Asperna aut Quintili anus
declamauerit. transeo istos. quori
fama cũ ipis extincta ẽ. ¶ De Sca¬
uro si me interrogatis cũ illũ me¬
cu audieritis iniqui estis. Non
noui quẽꝙͣ cuiꝰ ingenio ppłso¬
manus pertinacius ignouerit. ¶ Di
lior ꝙ̃ agenti cupiebat euocare ali
tiquũ. uerborũ quoq nõ uulgarium
grauitas. Ipe uultus habitusq cõ¬
poris mire ad autoritate oratoriã
aptus. ex his oĩb scire posses nõ q̃tũ
oratore prestaret scaurus s ꝙ̃tu

Expanded text:
uum populum habuerit, cum illum homines non in ipsius honorem laudarent, sed in soceri ferrent; quomodo L. Asprenas aut Quintilianus senex declamauerit: transeo istos quorum fama cum ipsis extincta est. De SCAVRO si me interrogatis, cum illum mecum audieritis, iniqui estis. Non noui quemquam cuius ingenio populus Romanus pertinacius ignouerit. Diceblior quam agenti cupiebat euocare aliqtiquum, uerborum quoque non uulgarium grauitas, ipse uultus habitusque corporis mire ad auctoritatem oratoriam aptatus. Sed ex his omnibus sciri potest, non quantum oratorem p
Abbreviated transcription (Latin):
Anne lugebo ꝗd̾ que iundicare nõ pos¬
suz: ¶Non erat ĩ illo preda qua crassa¬
tor appeteret. erat suma uirtus. cõtu¬
max adu̾sus fastidiũ diuitiaꝵ ĩnocen¬
tia. hec ab inimico petita sũt spolia.
¶Quis cedez machinatus ẽ sçire nõ pos¬
su. qd̾ dissimulari no põt. scio quis op¬
tauerit. et tu diues inimicus es. et
ille inspoliatus inuentus e ¶ Non est
cur accusem. s ẽ cur suspicer ¶ Inoppo
Tscias te inuidiaz michi faocre
cuz dixissez accusa me non nega¬
sti. s respondisti accusabo cũ potero¬

Expanded text:
an ne lugebo quidem quem uindicare non posan ne lugebo quidem quem uindicare non possum? Non erat in illo praeda quam grassator adpeteret; erat summa uirtus, contumax aduersus fastidium diuitiarum innocentia: haec ab inimico petita sunt spolia. Quis caedem machinatus est? scire non possum; quod dissimulari non potest scio, quis optauerit. et tu diues inimicus es et ille inspoliatus inuentus est: non est cur accusem, sed est cur suspicer. Pars altera. Vt scias te inuidiam mihi facere, cum dixissem: “accusa me,” non negasti, sed respondisti: accusabo cum potero
Abbreviated transcription (Latin):
delicatis oculis sordidam ueste. non
flebis inuito me. no tacebis. ¶Periera¬
mus si hic maistratus eẽt. ¶Q uod sõ¬
didatus fui. luctus ẽ. quod fleu pie¬
tatis. qd̾ nõ accusaui timoris. qd̾ repł¬
sus ẽ uru ẽ. ¶Honores patre meo
uiuo nunꝙ̃ petiuit. uitiu meũ seꝗt.
¶Tacco. utina hoc uitiu meu habiuss
pater. qn uob nõ sordidati fuimus.
¶Accusa inquit pauper. diuite accusare
michi arbitrio meo no lic. Accusa¬
inquit. rez perage per oia. sic lo quẽtez
quis accusare potest : cũ inquit me se
mei fuit quasi diues spolia contepsit.
mortuo patre meo/ metuo ne quis se
ledi putet si dixero occisũ. ¶ Sordida¬
tus inquit fles. quid aliud faceret oc¬
cisi patris pauperis filius : quid accusã¬
ti feciss : prosequitur tacente. ¶Quare
inquit me sequeris. ut aliqn mei mi¬
serearis. ut desinas afflicta domũ per
tus su qd̾ reo licet lugenti nõ licet.

Expanded text:
delicatis oculis sordidam uestem, non delicatis oculis sordidam uestem, non flebis inuito me, non tacebis. perieramus si hic magistratus esset. Quod sordidatus fui, luctus est; quod fleui, pietatis; quod non accusaui, timoris; quod repulsus est, uestrum est. Honores patre meo uiuo numquam petiuit. Vitium me meum sequitur: taceo. utinam hoc uitium habuisset et pater! Quando uobis non sordidati sumus? Accusa, inquit, pauper diuitem. ambulare mihi arbitrio meo non licet. Accusinquit, reum perage, perora. quis accusare sic loquentem potest? Cur, inquid, me sequit quasi diues spolia contempsit. Mortuo patre meo — metuo enim ne quis se laedi putet, si dixero occisum. Sordidatus es, inquid, fles. Quid aliud facere possum occisi pauperis filius? Quid accusanti fecisset qui persequitur tacentem? Quare, inquid, sequeris me? ut aliquando mei miserearis, ut desinas adflictam domum perstus sum. Quod reo licet, lugenti non licet?
Abbreviated transcription (Latin):
patre. auo Diui Iulii hospite. s ciui¬
li bello attenuatas domos nobiles ui¬
res excitauit. et ita ad suma perduxit
dignitate. ut siquid illi defuit scias¬
hoc loco defuisse. Inde filius quoꝙ ci
uires ingenii sui ex industria retun¬
dit. hoc et ĩ ip̃o uite genere sequitur.
ad sũma euasimus iuuenis nisi mo¬
dicis contentus eẽt. et id̾o dignus cu
ta modestis cupiditatib fortuna p̃stet
fidez. ¶Horu oĩa nõ me cũo maiore
s a certo iudicio petisse scietis. cũ sen¬
tentias eorũ tulero. aut pares notissi¬
morũ autoru senitentiis. aut p̃feiẽdos.
haberet filiũ et di uite inimicũ octi
sus spoliatus inuentus ẽ. adolesoes sor¬
didatus sequi diuite cepit. diues edu¬
xit ĩ us eũ. et postulauit ut siquid
suspicaretur argueret. Adole soens ait
accusabo cũ potero. Diues petens hono¬
ẽ. ¶Non ambulabis inquit eade uia.
nõ calcabis uestigia mea. no offeres

Expanded text:
, auo diui Iulii hospite, sed ciui, auo diui Iulii hospite, sed ciuili bello adtenuatas domus nobilis uires excitauit et ita ad summam perduxit dignitatem, ut si quid illi defuit scias locum fuisse. Inde filius quoque euires ingenii sui ex industria retundit. Hoc et in ipso genere uitae sequitur ad summa euasurus iuuenis nisi modicis contentus esset, et ideo dignus est cuius tam modestis cupiditatibus fortuna praestet fidem. Horum nomina non me a nimio fauore sed a certo posuisse iudicio scietis, cum sententias eorum retulero aut pares notissimorum auctorum sententiis aut praeferendas. haberet filium esus inspoliatus inuentus est. adolescens sordidatus sequi diuitem coepit. diues eduxit in ius eum et postulauit ut si quid suspicaretur, argueret. adolescens ait: accusabo cum potero. diues petens honoest. Non ambulabis, inquid, eadem uia, non calcabis uestigia mea, non offeres
Abbreviated transcription (Latin):
lebat declamare studiose Turrinus
Clodius. ciuius filius fraterno uob
amoro coniunctus ẽ. adolescens sum¬
me eloquẽtie futurus. nisi m allet
exercere q̃tũ ht q̃ cosequi ꝙ tum¬
dorũ sequitur. et ad sũmã lege di¬
cendi se amputat. tm tam illi super¬
fuit uiriu ꝙ̃ tu ualeret. etiam¬
si ais abess. Sententias dicebat exerci¬
tatas. insidias aliquid potentes. Nunꝙͣ
de colore Latroni cõtrouersiã fecit.
clamare poterat tpre dicebat quosdam
colores prima facie duros. et asperos ne¬
gabat eos nõ posse actione probari. Itaq
eis suas uires et illoru fiduçia aliis
persuadere iudici. s auferre. ¶Tũ rinꝰ
cõtra: nisi probare nisi tutũ. nõ qr ĩ¬
becillis erati s qr circũspectus cause.
Nemo diligentius proposuit.nemo re¬
spondit parattus. Et pecuniã itaqt
dignitate qua primu ĩ prouinçia hi¬
spania habuit eloquentie debuit.o
Natus quide erat ex splendidi ssimo o¬

Expanded text:
lebat declamare studiose et TVRRINVS lebat declamare studiose et TVRRINVS CLODIVS cuius filius fraterno uobis amore coniunctus est, adulescens summae eloquentiae futurus, nisi mallet exercere quantum habet quam consequi qudoreos sequitur ac summam legem dicendi sectam putat; tantum tamen superfuit illi uirium quantum ualeret, etiamsi ars abesset. sententias dicebat excitatas, insidiosas, aliquid petentis. Numquam non de colore Latroni controuersiam fecit. clamare poterat tempore. Dicebat quosdam esse colores prima facie duros, asperos: eos non posse nisi actione p suas uires et illarum fiducia aliis  non persuadere iudici, sed auferre. TURINUS contra nihil probare nisi tutum; non quia inbecillus erat, sed quia circumspectus. causas nemo diligentius proposuit, nemo respondit paratius; et pecuniam itaque et dignitatem, quam primam in prouincia Hispania habuit, eloquentiae debuit. Natus quidem erat patre splendidissimo
Abbreviated transcription (Latin):
subiiciuntur bona fide scolasticus eãt.
In his declamationib que bene illi ces¬
serãt nulli no ꝑost primũ thetra co¬
lũ preferendꝰ Eprimũ thetracolum
quorũ faciam queritis. Latronis. Fu¬
sci. Cestii. Albutii. Gallionis. Hi qͦ¬
tiens conflreissent penes Latronez
gloria fiuss. penes E allionẽ palma.
reliquos ut uobis iudetur cõponite.
ego uob oiũ feci potestate. hos mi¬
nus nobiles sinite ĩ parte abire.
paternũ et moderatũ fabiu. et siquis
ẽ nec clari nois. nec ignoti. ¶Cu
re. quib quominus ad famam puene¬
rint nõ ingeniũ defuit. s locus.¬
¶ Bene declamauit Gauis silo. cui
Cesar Augustus/ cũ frequenter cas
agente in tracinensi colonia uidis¬
set plenũ testimoniũ reddidit. dixit
eĩ. Nunꝙͣ audiui prẽ familie diser¬
tiore. eiat qui prẽ familie p̃ferret.
oratori subduceret. partẽ eẽ eloquẽtie
putabat eloquentiã abscondere. ¶Ro¬

Expanded text:
subicitur: bona fide scholasticus erat, subicitur: bona fide scholasticus erat, in his declamationibus quae bene illi cesserunt nulli non post primum tetradeum praeferendus. primum tetradeum quod faciam quaeritis? Latronis, Fusci, Cesti Albuci, Gallionis. hi quotiens conflixissent, penes Latronem gloria fuisset, penes Gallionem palma; reliquos ut uobis uidebitur conponite: ego uobis omnium feci potestatem. hos minus nobiles sinite in partem abire, PATERNVM et MODERATVM, FABIVM et si quis est nec clari nominis nec ignoti. Cum re, quibus quo minus ad famam peruenirent non ingenium defuit, sed locus. Bene declamauit GAVIVS SILO cui Caesar Augustus, cum frequenter causas agentem in Tarraconensi colonia audisset, plenum testimonium reddidit; dixit enim: “numquam audiui patrem familiae disertiorem.” at cum patrem familiae praeferret, oratorem subducebat: partem esse eloquentiae putabat eloquentiam abscondere. So
Abbreviated transcription (Latin):
set socmate illũ salutauit. Poteram
qd diçere aue obsce ¶Ipe ab eloquen¬
tia mltũ aberat. natus ad atumelias
oĩb ingenuis inurendas. nulli nõ imps
senne prima eiꝰ sillaba ĩ grecũ mutata
obsoenũ nomen imposuit declamatori
subtili et arido. Ille spartho dixit sco¬
lam coer cũ thethore quodam habenti
Tu potes controuersiax antelligere ꝙ
nõ intelligis te lauare laterea: Spã¬
thus at dicebat ualenter. s durer e
¶Ad imitatione se latronis duxerat
nec tñ unꝙͣ similis illi erat. nisi cum
eader diceret. Utebatur sius uerbis.¬
s latronis sententiis. Cum Basso
certamen illi fuit. que uos quoq au¬
diuistis. hoiem disertu. cui dempta
uelim quã consectabatur amaritudi¬
ne. et similitudine. Actioni orato¬
rie nichil in decentius ꝙͣ ubi scelasti
cus qd̾ no nouit imitatur. ¶Amaba
itaq Capitone. cuiꝰ declamatio est
de pompilio. Hec que insero Latroni

Expanded text:
set, schemate illum salutauit: “poteram,” set, schemate illum salutauit: “poteram,” inquit, “dicere, aue Osce.” Ipse ab eloquentia multum aberat, natus ad contumelias omnium ingeniis inurendas. nulli non inpresieno prima eius syllaba in Graecum mutata obscenum nomen inposuit, declamatori subtili sed arido; ille Sparso dixit scolam communem cum rhetore quodam habenti: tu potes controuersiam intellegere qui non intellegis te laterem lauare ? SPARSVS autem dicebat uiolenter, sed dure. Ad imitationem se Latronis derexerat nec tamen, umquam similis illi erat, nisi cum eadem diceret. utebatur suis uerbis, Latronis sententiis. Cum BASSO certamen illi fuit quem uos quoque audistis, homine diserto, cui demptam uelles quam consectabatur amaritudinem et simulationem actionis oratoriae. nihil est indecentius quam ubi scolasticus forum quod non nouit imitatur. Amabam itaque CAPITONEM cuius declamatio est de Popillio, quae misero Latroni
Abbreviated transcription (Latin):
strabo uob̾ bellũ libellũ quẽ a Galieno
nr̃o petatis. recitauit rescriptũ. Labie¬
adolescentis aiuz illos dentes ad morde¬
interdũ soletis audire lz Mela meus
contrahat fronte mltũ habuerit ĩge¬
nii minus cordis oiã usq ad ultimũ
tumore perducta ut nõ ex̾ sanitatẽ
s ex̾ naturã ess. Quis eĩ feret hoiem
de si phoĩb dicente celo repluunt de
sparsionib odoratos imbres. et ĩcul¬
tu iiriliũ calcatas siluas. et ĩ pictu¬
ra nemora surgentia:¶Aut illud
quicquid auiu uolitat quicquid pi¬
sciu natat quicquid feruꝵ discu̾rit
uris sepellitur uentrib. Quez nunc
regulã redigant. młta donanda ĩge¬
niis puto. s⁊ donanda uitia nõ por
¶Obscus nõ ĩ oomode dixit. s sibi no
cuit. nã nichil siñ soemate dicere cu¬
pit. oratio eius nõ erat figurata s
praua. ¶Itaq no inurbane Pacatus
rhethor cũ illi Massilie mane occuris¬

Expanded text:
nstrabo bellum uobis libellum quem a Gallione nstrabo bellum uobis libellum quem a Gallione uestro petatis. recitauit rescriptum Labieadulescentis animum illos dentes ad mordeil solebatis audire, licet Mela meus contrahat frontem, multum habuit ingeni, nihil cordis: omnia usque ad ultimum tumorem perducta, ut non extra sanitatem sed extra naturam essent. Quis enim ferat hominem de siphonibus dicentem “caelo repluunt” et de sparsionibus “odoratos imbres” et in † cultum uiridium “caelatas siluas” et in picturam “nemora surgentia?” aut illud “quidquid auium uolitat, quidquid piscium natat, quidquid ferarum discurrit nostris sepelitur uentribus. quaere nunc regulam derigam: multa donanda ingeniis puto; sed donanda uitia, non portOSCVS non incommode dixit, sed sibi ipse nocuit; nam dum nihil non schemate dicere cupit oratio eius non figurata erat sed praua. Itaque non inurbane PACATVS rhetor, cum illi Massiliae mane occurris
Abbreviated transcription (Latin):
lenti qd̾. s certi humani genoris
uindices. et magria exempla ĩ capt
inuenientiũ regerũt. ut iustissima
patiendi uiac qd̾ quisq alieno exco¬
gitauit si pplicio sepe excipiat suo.
¶Que uos dementissimi hoies tanta
uecordia aiggitat: paro uidel ĩ penas
note ctudelitatis conquirere uiros
ne ipĩs noua corporis mala facere s inue¬
siquid ab omĩ patientia reru natura so¬
uiuentis adhuc scripta combusta sunt.
superstes ingenio ẽẽ suo uoluit. s in
monumenta se maiorũ suorũ ferri ius¬
qui noiẽ suo subiiectus erat corpori ne
Memini aliqñ cũ recitaret histo riam¬
cũ magna parte libri uoluiss illũ di¬
xisse hec que transeo post mortẽ meã
legentur. ꝙͣtu illis libertus fuit.quer
eĩ Labienus extimuit. ¶ Cassii seuer
hominis Labieno iunctissimi belle dcã
res ferrebat᷑. Illo in tprẽ quo libri La
uiuu uri oportet. qui illos edidici. mo¬

Expanded text:
lenti quidem sed certi uindices generis lenti quidem sed certi uindices generis humani et magna exempla in caput inuenientium regerunt, ac iustissima patiendi uice quod quisque alieno excogitauit supplicio saepe expiat suo. Quae uos, dementissimi homines, tanta uecordia agitat? parum uidelicet in poenas notae crudelitatis it: conquiritis et ipsos noua si quid ab omni patientia rerum natura suuiuentis adhuc scripta conbusta sunt; superstes esse ingenio suo uoluit, sed in monimenta se maiorum suorum ferri iusqui nomini suo subiectus erat corpori negMemini aliquando cum recitaret historiam, magnam partem illum libri conuoluisse et dixisse: haec quae transeo post mortem meam legentur. Quanta in illis libertas fuit quam etiam Labienus extimuit? CASSI SEVERI, hominis Labieno inuisissimi, belle dicta res ferebatur illo tempore quo libri Labuiuum uri oportet qui illos edidici. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩb peruenerat. ꝙͣ nolentib sũma e¬
rat egestas. sũma ĩfamia. sũmum
odiũ. Alagna at̃ debet eẽ eloquetia
que inuitis placet. cũ ingenia homi¬
nũ facies ostendat. fauor alat. Quãtã
ium ẽẽ oportet que inter obstãtia
erumpat. Nemo erat qui nõ cũ hoi
oiã obiiecerat ingenio multa tri¬
bueret. ¶ Color orationis antique
uigor noue. cultus inter nrũ ac
prius seculũ medius. ut illũ poss
utraq pars sibi uendicare. Libertas
tanta ut libertatis nomen ex codet᷑.
gens. et ad si militudine ingenii
sui uolentus et qui pompeianos sp̃s
nundũ ĩ tanta pace posuiss. ¶In
hoc primũ excogitata ẽ noua pena.
effectũ ẽ eĩ ꝑ inimicos ut eius libri
incenderent᷑. Res noua et insueta.
suppliciũ de studiis sumi. bono ħ cle¬
supplicio. Ista in penas ingeniosa cu¬
delitas post Cicerone inuenta est.
Quid eĩ futurũ fuiss si Triumuiri
libros si ingeniu et̃ Ciceronis peo¬
scriberent. ¶Sunt dii immortales

Expanded text:
am uolentibus. summa egestas erat, summa infamia, summum odium. Magna autem debet esse eloquentia quae inuitis placeat et cum ingenia fauor hominum ostendat, fauor alat, quantam uim esse oportet quae inter obstantia erumpat? Nemo erat qui non cum homini omnia obiceret, ingenio multum tribueret. Color orationis antiquae, uigor nouae, cultus inter nostrum ac prius saeculum medius, ut illum posset utraque pars sibi uindicare. libertas tanta, ut libertatis nomen excederet egens et ad similitudinem ingeni sui uiolentus, qui Pompeianos spiritus nondum in tanta pace posuisset. In hoc primum excogitata est noua poena: effectum est enim per inimicos ut omnes eius libri comburerentur: res noua et inusitata supplicium de studiis sumi. Bono hercules publico ista in poenas ingeniorum uersa crudelitas post Ciceronem inuenta est: quid enim futurum fuit, si triumuiris libuisset et ingenium Ciceronis proscribere? Sunt di immortales
Abbreviated transcription (Latin):
Si prodigus nõ habebit. si auarus nõ ħt.
Iste que tu felicem ad mirãtib cre dis
fere dolet. sepe suspirat: so CM ulti illũ¬
comitantur. R¶Mel musce se quuntur.
cadauera lupi frumẽta ferman predam
sequitur ista turba nõ ho rinem: ¶ de¬

Expanded text:
Si prodigus est, non habebit; si avarus, non habet. Iste, quem tu felicem credis, sepe dolet, sepe suspirat. 'Multi illucomitantur'. Mel musce sequuntur, cadavera lupi, frumentum formice: predam sequitur ista turba, non hominem".
Abbreviated transcription (Latin):
gnantib peius multo periculũ ẽ ꝙ̃
his qui iudicantur. Hi ãt singłos
timent. illi uniuersos Nunquid fortis o¬
nus arripit: Nunquid nobilitas glo¬
riabitur effectu nonnunꝙͣ indignis ⁊
amare nõ cũ amaueris iudicare. Dis¬
sensio ab alio incipiat. a te aut recon¬
ciliatio . Succurrere amicoru pauptati
he res parantur aduerse. certissime.
probant. Peiora sunt tocta odia ꝙ̃ ap¬

Expanded text:
gnantibus pejus multo periculum quam his qui judicantur; hi enim singulos timent, illi universos. Nunquid fortis annus abrupit? Nunquid nobilitas gloriabitur affecta, nonnunquam indignis et amare, quam cum amaveris judicare. Dissensio ab alio incipiat, a te autem reconciliatio. Succurre paupertati secundae res parant, adversae certissime probant. Pejora sunt tecta odia qua
Abbreviated transcription (Latin):
nus falsu ẽ. Crebro siquid faciem
mendacii ueritas tenet. et crebro o¬
mendacium facie ueritatis contulit.
Na sicut aliqñ facie triste amicus
et blanda adulator ostendit ẜic
uerisimile coloratur. et ut fallat
uł sintipiat conatur. ¶Si prudes
ce cupis in futura prospectu inten¬
deet que possint contingere aio tuo
cuncta propone. nil tibi subitu sit

Expanded text:
us prosunt. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquoties frontem amicus, et blandam adulator ostendit, sic udine coloratur veritas et ut fallat vel subrepat, coloratur. Si prudens esse cupis, in futurum, prospectum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit
Abbreviated transcription (Latin):
omtub tñ aliquid magni neglectiq ĩ¬
getui uestigiũ extabat. rara aliqua actio
imo perpetua desidia/ perdurerat ut ni¬
chil curare uellz. nichil poss. ¶Oratio
belli. qui cũ fama eiꝰ lugent. młto qde
solutiores ipĩs actionib. illos eĩ cũ destitu¬
erit cura calor aduuat. hec caloris mi¬
nus habent. negligentie no mi nus.
¶Declamantez audiuimus. nouissi me qd¬
Mlarco Lepido ita ut qd̾ difficillimu
erat ibi displiceret. ¶ De Labieno in¬
terrogatis. declam auit nõ qd̾ populo.
s egregie. nõ admittebat ppłm. et qr
nundu hec consuetudo inducta eãt
et qr putabat tu ⁊ ꝑe ac friuolũ acti¬

Expanded text:
omnibus tamen aliquod magni neclectique ingeni uestigium extabat. raro aliqua actio longa immo perpetua desidia perduxerat ut nihil curare uellet, nihil posset. Orationbelli qui cum fama eius pugnant, multo quidem solutiores ipsis actionibus; illas enim cum destitueret cura, calor adiuubat; hi caloris minus habent, neglegentiae non minus. Declamantem audiuimus et nouissime quidem M.' Lepido ita ut, quod difficillimum erat, sibi displiceret. De T. Labieno interrogatis ? declamauit non quidem populo, sed egregie. non admittebat populum et quia nondum haec consuetudo erat inducta et quia putabat turpe ac friuolae iact
Abbreviated transcription (Latin):
gnurũ rerũ et successus si no affuerũt
honestus ẽ ipe conatus Nobilitas ani¬
mi ẽ generositas sensus. Nobilitas
hominis generosus animus. Honesti¬
or e qui senectute ad hostes retulit
ꝙͣ qui in otio inuenit. et tuc labora¬

Expanded text:
gnarum rerum etiam si successus non fuerit, honestus est ipse conatus. Nobilitas animi est generositas sensus; nobilitas corporis, generosus animus. Honestior est quem senectus ad otium retulit, quam quem in otio invenit, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
diruere michi uidebat᷑ hostiu muros.¬
¶ fuatu uocas quo nichil melius ari¬
mo tuo factu ẽ: Nemo fur rem pũ
cogitat. Nichil non lioet ꝓ republicd
uale illd̾ spectaculu fu̾it : composu¬
erat intet se fortuna reipubipos
fure et proditore. ¶Ut uidit inũti¬
le furtu suũ pcodidit. ut nob̾ uende¬
ret qd̾ nulli potezat ta callid̾ fur ut
etia proditionem poss imponore cõ¬
siliu uideri uult infelicitatẽ furte
sui. ¶Lex que nocturnũ furez octo¬
di iubet quoquo modo iubr nõ deda¬
nato tm̃ si de fure lo quitur ¶odit
hoc uitium. nec ĩmerito. nõ multui
abest a proditore. ¶Substulit non
qd̾ elegit. s qd̾ illi statu publice feli¬
citatis obiiecit. uno tpre et prodito¬
rem uob̾ ostendit et fure. ¶ Qui
nare/ effregit domu. suspensa man
nandus est proditor. malo inuẽtꝰ¬

Expanded text:
Diruere mihi uidebar hostium muros.Diruere mihi uidebar hostium muros. Furtum uocas quo nihil melius anno tuo factum est? Nemo fur rempublicam cogitat. Nihil non licet pro republica uale illud, di, spectaculum fuit! conposuerat inter se fortuna reipublicae furem et proditorem. Vt uidit inutile furtum suum, prodidit, ut uobis uenderet quod nulli poterat, tam callidus fur, ut etiam proditori posset inponere. Consilium uideri uolt infelicitatem furti sui. Lex quae nocturnum furem occidi quoquo modo iubet, non de damnato tantum, sed de fure loquitur; odit hoc uitium nec immerito: non multum abest a proditore. Sustulit non quod elegit, sed quod illi fatum publicae felicitatis obiecit. uno tempore et proditorem nobis ostendit et furem qui mallet. Effregit domum suspensa manu; natus est proditor, malo inuent
Abbreviated transcription (Latin):
diuite proditionis accusass noctu
pariete eius perfodit. et scrinium
substulit. damnatus e diues. cu
contionari uell accusatur. a maustra¬
tu prohibitus ẽ. agit inuiriarum.
¶Id solũ substuli quod fur reliquiss.
nec magis fur timuit qͣrne dus
furtur uellet agnosdere. ruentez ciuita¬
tis statu unius parietis riuna suspedit.
profiteo anditiu furti mei. ciuitas con¬
scia e. ¶furtũ e qd̾ timet dus agioste¬
re. qd̾ qui perdidit suppliciũ tulit. pre
et dominus.¶Mille nauiur duces
furto Croiani cepistis. si bn fu̾to euer¬
tuntur urbes. ꝙ̃pto melius liberantur.¬
¶ In foru ueni. narraui nocturnam
expeditione mea. conuenerant om̃s
tanꝙ̃ ad contione. ¶Cur me su moues
an accusatione: cu nec proditores
inauditi pereant: ¶O furtu ĩ cotio¬
ne natrandũ. proditoris iugilatissi¬
mũ pectus et in exitia semper nra
solicitu publica facta sopierant. Ita
etia ministros eius alligauerat somn
ut michi liceret eligere qd̾ tollere.

Expanded text:
diuitem proditionis accusasset, noctu parietem eius perfodit et scrinium sustulit. damnatus est diues. cum contionari uellet accusator, a magistratu prohibitus agit iniuriam. Id solum sustuli quod fur reliquisset. nihil magis fur timui quam ne dominus furtum nollet agnoscere. Ruentem ciuitatis statum unius parietis ruina suspendit. Profiteor indicium: furti mei ciuitas conscia est. Furtum est quod timet dominus agnoscere? quod qui perdidit supplicium tulit, praeet dominus? Mille nauium duces furto Troiam cepistis. si bene furto euertuntur urbes, quanto melius liberantur? In forum ueni, narraui nocturnam expeditionem meam. conuenerant omnes tamquam ad contionem. Cur me submoues ante accusationem, cum nec proditores inauditi pereant. 0 furtum in contione narrandum! proditoris uigilantissimum pectus et in exitia semper nostra sollicitum publica fata sopierant; ita etiam ministros eius alligauerat somnus, ut mihi liceret eligere quod tollerem.
Abbreviated transcription (Latin):
speties multoru sapien¬
tum sententis diffirute
sut: quib humanus auis
comptus ad honestater uite
est pudentia. sa ẽ aiagnamcttas o
tertia Gontinentia .iii. Iustitia. singu¬
le igitur his officiis que subter anne¬
sideras tunc par tatione recte ui¬
ues si omia prius extimes ⁊ perpeses.
et dignitater reb no ex opinione/
multorũ s earu natura costituas.
Nam scire dobos qr sunt que uident¬
gni extimes. qd̾ caducu ẽ. Nlec apd̾
te que habes tanꝙ̃ aliena seruabis.
s pro te tanꝙ̃ tua et dispenses. et u¬
taris. ¶Si prudentia amplecteris
ubiq idem eris. et ꝓ ut roerũ aut te¬
poris uarietas exigit ita accomodis
tp̃r. nec te ĩ aliquib muter s poti
aptes sicut manus que eadez e et
cũ ĩ palma extenditur. et cũ ĩ pu¬
gnu restringitur.¶Prudentis pro¬
cito facili credulitate ad falca prola¬
bi. ¶de dubus no diffinias. s suspe¬
ẽsam tene sentetia. nichil inexꝑtu
Saffirmes. qr non ome qd̾ uerisimile

Expanded text:
species multorum sententiis diffinite sunt, quibus humanus animus comptus ad honestatem viteest prudentia; secunda magnanimitas; tertia, continentia; quarta, justitia. Singulae tibi in officiis quae subsunt, annesideras, tunc per rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes quia sunt quae videantgnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubiqrum varietas exigit, ita te accommodes tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis procito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas sententiam. Nihil inexpertum affirmes, quia non omne verisi
Abbreviated transcription (Latin):
qr no dubitat. s expectat. nõ suspici¬
tur s cauet. ¶ Cuiuscuq facti ca
require. cu initia inueneris exitus
cogitabis. ¶Scito ĩ quibusdaz te de¬
bere perseuerare. qr cepisti quedam
uers nec ĩcipere in quib perseuera¬
re sit noxu. ¶Prudens fallere no

Expanded text:
 non dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia inveneris, exitus cogitabis. Scito te in quibusdam debere perseverare, quia coepisti: quaedam vero nec incipere, in quibus perseverare sit noxium. Prudens fallere non
Abbreviated transcription (Latin):
affinitas. alteru prestiti. alterum
rogaui. ¶Oblatas cẽcibiante fortu¬
na nuptias qd̾ erat amantis sepi
trgaui. qd̾ festinantis nõ distuli.
Quid hic raptoris ẽ: nisi ꝙ indota¬
tam duxi. ¶ Frrat socer qra putat
mͥ cauorẽ futurã puella si me po¬
tu̾it occidere. O uid eĩ superest ⁊ p̃¬
ces meas quas totiens adhibui ar
amor qui ex misericordia uenita
¶fundebamus lacrimas ex ponitẽtia
bissidii prioris. nec plura aut pro¬
me loqui aut istuz respondere passe
sunt mentes gaudiis occupate. Nul¬
la integritas tm̃ sibi ⁊tiã explorata
confidit ut causa uelit dicere. ¶ Si
interrogaueris filiã partem legis.
amputaturus es. si nõ interro gaue¬
ris lege.Si genero uita datur
ess etiã in nocenta reliquisset.
¶Queritis quid dũ flerer fecerit. nõ
negauit. et negare solebat si noll.
¶Morte optaturus est. nõ eĩ potest
eas ꝑtes legis d̾sid̾rare quas habet.

Expanded text:
adfinitas: alterum praestiti, alterum etiam adfinitas: alterum praestiti, alterum etiam rogaui. Oblatas conciliante fortuna nuptias, quod erat amantis, saepius rogaui, quod festinantis, non distuli. Quid hic raptoris est, nisi quod indotatam duxi? Errat socer qui putat mihi cariorem futuram puellam, si me potuerit occidere. Quid enim superest? preces meae quas totiens adhibui an amor qui ex misericordia uenit. Fundebamus lacrimas ex paenitentia discidii prioris nec plura aut loqui aut istum respondere passae sunt mentes gaudiis occupatae. Nulla integritas tantum sibi etiam explorata confidit, ut causam uelit dicere. Si interrogaueris filiam, partem legis inputaturus es; si non interrogaueris, legem. Si genero uitam daturus esset, etiam innocentiam reliquisset. Quaeritis, quid dum fleret fecerit? non negauit; et solebat negare, si nollet. Mortem optaturus est; non enim potest eas partes legis desiderare quas habet.
Abbreviated transcription (Latin):
uitis spocula. illis iste naufragoru
reli quias com putabat. illic uehecti¬
gal infelis⁊ quantũ sibi iratũ red¬
deret mare. ¶Interrogor de nuptiis
filie. cũ adhuc pulsaret aures meas
fluctus. Feo qd̾ debui. et captus et
naufragus inimico stupruz lactimis
negaui. ¶Delicatus diues qui amare
etiã inter naufragia pot̃ matri mo¬
nii colebutate. remoti angulus ru¬
ris abscondit. ibi facis nũptias quo
nemo nisi naufragus uenit ¶Lacri¬
oma est inditium inoptate rei. Lacci¬
gnantis animi uultus index. Nemo
unꝙͣ qd̾ cupit deflet. Lactime coha¬
cti doloris intra precordia et ĩtole¬
rabilis silentu eruptio. ¶ Sicut ille
qui super cinere aeflet patimoniu.
humanarũ necessitatũ uerẽcunda
execratio ẽ. Eue nunc sũt partes
puella. discedo. et qd̾ prius feci taceo.
si nuꝑta es habes ꝗd optes. si uitia¬
ta quod imperes. ¶n oppositum.
Aufrugiu duo sacratissima inter
hominos exceprũt. hospitiũ et

Expanded text:
uitis specula: illic iste naufragiorum uitis specula: illic iste naufragiorum reliquias conputabat, illic uectigal infelix et quantum sibi iratum redderet mare. Interrogor de nuptiis filiae, cum adhuc pulsaret aures meas fluctus; feci quod debui: et captus et naufragus inimico stuprum lacrimis negaui. Delicatus diues, qui amare etiam inter naufragia potest. Matrimonii celebritatem remoti angulo ruris abscondis; ibi facis nuptias quo nemo nisi naufragus uenit. Lacrima semper indicium est inoptatae rei; lacrignantis animi uultus index. nemo umquam quod cupiit deflet. Lacrimae coacti doloris intra praecordia et intolerabilis silentii eruptio. Sic ille qui super cinerem deflet patrimonium,humanarum necessitatum uerecunda execratio est. Tuae nunc sunt partes, puella; discedo et quod prius etiam feci, taceo. si nupta es, habes quod optes, si uitiata, quod imperes. Pars altera. Naufragum duo sacratissima inter homines acceperunt, hospitium et
Abbreviated transcription (Latin):
per tacuit ⁊ fleuit. diues nuptias
fecit. redierunt in urbe. uult o¬
pauper educere puellaz ad magra¬
tu. Diues contradicit. ¶ Educatur¬
puella ad maiistratũ quid ti mes:
certe uxor est tua. queri nec de
morte poteris. Si hunc puella mo¬
ri maluerit. nemo unꝙͣ captor se¬
nius periit. ut littus agno ui na¬
ufragus ĩ altu nataui. Qd times
si ex orasti. Caccessit ad me primum.
filie tãꝙͣ naufragiũ meũ fleui. Na¬
ufragus plus de littore queror. Inter
naufragu et nuptias nec una quidem
uer interfuit. differt nuꝑtias. dũ fle¬
re secer desinat.¶ putat me iã filiam
cõmisisse sibi. cu hic necdu se cõmittat
uxori. ¶Lacri mis inter uerba manan¬
tib uenio. talis et filie nuptiis fui.
rimũ licet. Procul a conspectu liq̃rã
tu slauere discordes. demissa nox ce
adhuc tamen bene iudioes nauigamꝰ
¶Nanfragiun maius testat in littore.
erat ĩ sũmis montiũ iugis ardua di¬

Expanded text:
per tacuit et fleuit. diues nuptias per tacuit et fleuit. diues nuptias fecit. redierunt in urbem. uult pauper educere puellam ad magistratum. diues contradicit. Educatur ad magistratum puella. quid times? certe uxor est tua. Queri nec de morte poteris, si hanc puella maluerit. Nemo umquam raptor serius periit. Vt litus agnoui, naufragus in altum nataui. Quid times, si exorasti? Accessit ad me primum; filiae tamquam naufragium meum fleui. Naufragus plus de litore queror. Inter naufragium quidem et nuptias ne una quidem nox interfuit. Differ nuptias dum flere socer desinat. Putat me iam filiam commisisse sibi, cum hic se necdum committat uxori. Lacrimis inter uerba manantibus uenio: talis et filiae nuptiis fui. rimum licet. Procul a conspectu reliquertram flauere uenti; demissa nox caeus. adhuc tamen bene, iudices, nauigamus; naufragium maius restat in litore. Erat in summis montium, iugis ardua di
Abbreviated transcription (Latin):
te iuuenis hoc premiu qui recusa¬
uerat petit. ¶Timeo ne me iterum
abdices. Commissurũ me putas ut
iteꝵ rogez. ¶B ello grauiore pugna¬
ii. quo necesse fuit etiã senib mi¬
litare. quo fortes eẽ nõ potuerũt
etiã qui priore fuerant. Ille annos
suos exercuit. ego meos uici. Tu
fregisti bellũ. ego substuli. Quanta
exhortatio iuuenũ fui senex fortis:
Utriq nrũ premiu reddite.milita¬
ui senex. militaui exanguis. mili¬
taui qui iaz uicariuz dederã ¶utq
nrũ cu rogatur fastidit. cũ relin¬
quitur rogat. ¶Quid nos suspica¬
ri cogis. quẽ non uis ĩ paternam
domu redire sine tuo premio.
Turpe erat uiru forte nsi a pre
Wid me captiuũ ex libero cupis:
quid ignominie subiicis uiru
forte: Quid efficis ut possim abdica
terpellauit tertio. ter pauper nega¬
uit. profectus cũ filia naufragio ex¬
pulsus ẽ in diuitis fundu. appolla¬
uit illũ diues de nuptiis filie. pau¬

Expanded text:
te, iuuenis: hoc praemium qui recusate, iuuenis: hoc praemium qui recusauerat petit. “Timeo ne me iterum abdices.” Commissurum me putas ut iterum rogem? Bello grauiore pugnaui, quo necesse fuit etiam senibus militare, quo fortes esse non potuerunt etiam qui priore bello fuerant. Ille annos suos exercuit, ego uici meos. Tu fregisti bellum, ego sustuli. Quanta exhortatio iuuenum fui senex fortis! Vtrique nostrum praemium reddite. Militaui senex, militaui exanguis, militaui qui iam uicarium dederam. Vterque nostrum cum rogatur fastidit, cum relinquitur rogat. Quid nos suspicari cogis, quod non uis in paternam domum uenire nisi tuo praemio? Turpe erat uirum fortem nisi a patre Quid me captiuum ex libero cupis? quid ignominiae subicis uirum fortem? quid efficis ut possit abdicare interpellauit tertio; ter pauper negauit; profectus cum filia naufragio expulsus est in diuitis fundum; appellauit illum diues de nuptiis filiae; pau