comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem pontisex lotis manib indutus planeta procedit cum pb̃ns di¬
aconib et acolitis et omnib ordiuib et habeat in processione crucem
euangelium. septem Candelabra. Guribulum cum incenso. Et sic pro¬
cessi onaliter pergant ad altare aumn mappula. Et facta confessione et
reuerentia ascendit ad sedem suam ¶ Interim autem decantetur̃ a
Cancorib Introitus sine. gła patri. Et fũito.u. repetatur Introitus.
lectis aplła et euangelio factoq sermone ad ppł̃m si uoluerit ⁊ Credo in
unum deum decantando prosequatũ muissam ordine suo  posteõ dñs
papa incrat ad sacrisicandum et conficit duas hostias tunc acolitus cõ-¬
duat uniorem diaconum Cardiualem ⁊ cum eo plures subdiaconos. uniꝰ
autem ex hiis subdiatꝭ̃ poitat aucem acolito antece dentẽ cum turii¬
buls et chure. ⁊ sic procesioualiter uadunt ad Eccl̃am sancti Thome ul

Expanded text:
autem pontifex lotis manibus, indutus planeta, procedit cum presbyteris, diautem pontifex lotis manibus, indutus planeta, procedit cum presbyteris, diaconibus, et acolythis et omnibus ordinibus, et habent in processione crucem, Evangelium, septem candelabra, thuribulum cum incenso; et sic processionaliter pergant ad altare cum mappula; et facta confessione et reverentia, ascendit ad sedem suam. Interim autem decantetur a cantoribus Introitus sine Gloria Patri; et finito Versu repetatur Introitus; lectis Epistola et Evangelio, factoque sermone ad populum, si voluerit, et Credo in unum Deum decantando, prosequatur Missam ordine suo. Tpapa intrat ad sacrificandum, et confecit duas Hostias, tunc acolythus conducit juniorem diaconum cardinalem, et cum eo plures subdiaconos. Unus autem ex iis subdiaconibus portat crucem, acolytho antecedente cum thuribulo et thure; et sic processionaliter vadunt ad ecclesiam sancti Joannis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dominus papa de palatio cum Epĩs et Cardinalib et toto apparatu eu¬
rie ueniens ad palatium manis ubi solet esse hospitiũm Episcopi alla¬
nensis stans ibi in loco eminenti sermocinatur ad ppł̃m et facit proces¬
sus si fuerint faciendi ut moris est ¶ Peractis hiis om̃ib descendit ad
eccłiam sateraneñ et intra Ettl̃iam ueniens ante sacrarium ad Eccle¬
siam sancti scõrgi et dicit ibi nonam. deinde tam pontifex ꝙͣ pb̃ri
et dyaconi et alii clerici et quisq induatur omatu sui ordinis. pon¬
cifex induit uestimenta alba Epĩ pluuialia pb̃ri planetas dyaconi
dasmaticas pro reuereutia crismatis. Pontifex uero iam indutus dal
leo ab acolitis et balsamum. Et ip̃e pontifex balsamum cum oleo cõ¬
misdeat nichil dicens et conficiat/ Oumes uero ampule remaneant ibi¬
et diligenter custodiantur quousq ad altare potentũr ¶ Postmodum

Expanded text:
dominus papa de palatio cum episcopis et cardinalibus et toto apparatu cudominus papa de palatio cum episcopis et cardinalibus et toto apparatu curiae, veniens ad palatium majus, ubi solet esse hospitium: Episcopus Albanensis stans ibi in loco eminenti sermocinatur ad populum, et facit Processiones, si fuerint faciendae, ut moris est. Peractis his omnibus descendit ad ecclesiam Lateranensem; et intrat ecclesiam, veniens ante sacrarium ad ecclesiam sancti Georgii, et dicit ibi Nonam. Deinde tam pontifex quam presbyteri, et diaconi, et alii clerici, et quisque induatur otifex induit vestimenta alba, episcopi pluvialia, presbyteri planetas, diaconi dalmaticas pro reverentia chrismatis. Pontifex vero jam indutus dalmleo ab acolythis, et balsamum; et ipse pontifex balsamum cum oleo commisceat et diligenter custodiantur, quousque ad altare portentur. Postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
Era quinca in cena domuira stacio ad sanctum Ioh̃em ad laterañ ¶ hac
penitentib per indulgentiam subuenitur. ¶ Mane huius die primo
mansionarii p̃parent omnia que necessaria sunt ad consecratõem crisma¬
tis. Tres ampulas oleo mundissimo plenas. oaximam uero ampulã
que ad crisma debet fieri: de panno serico alb̃o alias autẽ de alio sericoco¬
oꝑtas. Sit autem pannus adeo subtilis ꝙ ampule possuit uideri per eum.
¶Hora uero tercia sonetur signum et ueniant omnes ad eccl̃iam in qua ans¬
ma consecrari debet. Gunc egrediantur penitentes de loco in quo peni-¬
tentiam fecerunt ut gremio eccl̃ie presententur̃ a pontisice qui sedere
debet preforib Eccl̃ie et reconcliare eos cum anthiphonis et oratiõi¬
b. Quib finitis puffentur campane sicut mos est in solemuib die b
.Et ex tunc sileant campane usq ad diem sab̃i ¶Ante ꝙͣ dominus
pp. exeat de Camera dicit tertiam et sextam. Hora uero sexta exit

Expanded text:
Feria quinta in Coena Domini, statio ad sanctum Joannem ad Lateranum. Hac poenitentibus per indulgentiam subvenitur. Mane hujus diei primo mansionarii praeparent omnia quae necessaria sunt ad consecrationem chrismatis: tres ampullas oleo mundissimo plenas, maximam vero ampullam, quae ad chrisma debet fieri, de panno serico albo, alias autem de alio serico coopertas. Sit autem pannus adeo subtilis, quod ampullae possint videri per eum. Hora vero tertia sonetur signum, et veniant omnes ad ecclesiam, in qua chrisma consecrari debet. Tunc egrediantur poenitentes de loco, in quo poenitentiam fecerunt, ut gremio ecclesiae praesententur a pontifice, qui sedere debet prae foribus ecclesiae, et reconciliare eos cum Antiphonis et Orationibus; quibus finitis, pulsentur campanae, sicut mos est in solemnibus diebus, et extunc sileant campanae usque ad diem Sabbati. Antequam dominus papa exeat de camera, dicit Tertiam et Sextam. Hora vero sexta exit
Abbreviated transcription (Latin):
moratõem sed nunc non obseruatiur ¶ Unde si festum sancte scolastice ue
uit̃ in. plͥ missam dicimus de fena cum cõmemoratde de festo etiam terciã
sextam a nonam de festo. Uespere si aliquod festum non subsequatur̃ de fe¬
am sancte Sabme/ et dicta tercia benedicantur cineres a pontisite uł asa¬
cerdote qui debet cantare missam more solico ut supra ¶ Finita benedictio¬
ne Pontifici uel sacerdoti celebraturo missam imponitur cynis a pontifice
alio uel sacerdote si adest Em autem idem pontifex uel sacerdos impoĩt
sibi ipi cineres. Deinde clero et ppło dicendo cuilib. Memento homo ⁊cͣ
Interm cantantur ¶ Imitemur habitu. et Iuxta uestibulum. et resp̃¬
.Emendemꝰ. funta impositione Cyneris dicitur Oratio Concede ut su¬
pra postmodum procedit ad altare ad diuina peragenda ¶ Hoc ide
seruatur in Capella domini pape quando papa non celebrat. Excepto

Expanded text:
morationem, sed nunc non observatur. Unde si festum sanctae Scholasticae morationem, sed nunc non observatur. Unde si festum sanctae Scholasticae venerit in Quadragesima, Missam dicimus de feria, cum commemoratione de festo; etiam Tertia, Sexta et Nona de festo, si aliquod festum non sequatur, de feam sanctae Sabinae, et dicta Tertia benedicuntur cineres a pontifice, vel a sacerdote, qui debet cantare Missam more solito, ut supra. Finita Benedictione, pontifici vel sacerdoti celebraturo Missam imponitur cinis a pontifice alio vel sacerdote, si adest. Sin autem, idem pontifex, vel sacerdos imponit sibi ipsi cineres, deinde clero et populo, dicendo Memento, homo, etc. Interim cantantur Immutemur habitu, et Juxta vestibulum, etc. Finita impositione cinerum, dicitur Oratio Concede, quaesumus, ut supra. Postmodum procedit ad altare ad divina peragenda. Hoc idem servatur in capella domini papae, quando papa non celebrat, excepto
Abbreviated transcription (Latin):
que competit ¶ Peracto misse officio non dicit uesperos quia iñ tota illa
esdomada non dicit uesperos post missam sed iñ sero sicut in aliis transac¬
tis dieb retro ¶ Notandum ꝙ iñ ab mitio quarte ferie caput ieiunii
ad Benedictus et ad. magnifꝭ. Orationes uero que fiunt in missa su¬
per pplm dicuntur in uespens preter diem sabbati. In die uero sabbati ad
uesperum dicitur oratio de dñica. Sciendum est ꝙ ab hac die usq¬
iñ cenam dñi secundum romañ consuetudiẽm non dicimꝰ flectamꝰ genua
nisi qñ plures ꝓphetias ad missam segimus. Quando uero unam ꝓpħiam
segimus dicitur in modum Eple. et dicitur dñs uob̾cum ¶ Notandum
ꝙ quando due ꝓphetie ad missam leguntiũ Prima legitur in modum lecti¬
uob̃cum ¶ Ex consuetudine hactenus obseruata quando aliquodfestũ
ad fenam quartam maioris ebdomade nichil de festo faciebamꝰ pret̾ cõme¬

Expanded text:
quae competit. Peracto Missae officio, non dicit Vesperas quia in tota illa hebdomada non dicit Vesperas post Missam, sed in sero, sicut in aliis transactis diebus retro. Notandum quod ab initio quartae feriae caput jejunii et Antiphonas ad Benedictus, et ad Magnificat. Orationes vero quae fiunt in Missa super populum dicuntur in Vesperis, praeter diem Sabbati; in die vero Sabbati ad Vesperum dicitur Oratio de Dominica. Sciendum est quod ab hac die usque Coenam Domini, secundum Romanam consuetudinem, non dicimus Flectamus genua, nisi quando plures prophetias ad Missam legimus. Quando vero legimus unam prophetiam, dicitur in modum epistolae, et dicitur Dominus vobiscum. Notandum quod quando duae prophetiae ad Missam leguntur, prima legitur in modum lecti Dominus vobiscum. Ex consuetudine hactenus observata, quando aliquod festum caput jejunii usque ad feriam quartam majoris hebdomadae, nihil de festo faciebamus praeter comme
Abbreviated transcription (Latin):
pro graduali cantatur. R. Collegerunt .W. unus aut̃. uł. R.
In monte oliueti. U. Uigilate. Dicta oratione expandantur palme
et rami Clero et ppło hoc modo deferuntur palme benedicte in pala¬
cio lateraneñ ante Capellam si ibi est curia dominus papa exiens dat
unicuiq Ep̃o et Cardinali spaculam paliarum ⁊ aliis si suꝑsint palie
Demde proiait folia palmarum siue oliuarum super populum. Et aliꝗb¬

Expanded text:
pro Graduali cantatur Resp. Collegerunt. Vers. Unus autem; vel Resp. pro Graduali cantatur Resp. Collegerunt. Vers. Unus autem; vel Resp. In monte Oliveti. Vers. Vigilate. Dicta Oratione, expandantur palmae, et canente clero et populo, hoc modo deferuntur palmae benedictae in palatio Lateranensi ante capellam, si ibi est curia. Dominus exiens dat unicuique episcopo et cardinali spatulam palmarum 353 et aliis, si supersint palmae; deinde projicit folia palmarum seu olivarum super populum, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
In hac dominica dñs pp̃. poitat nobilem mitram fugiatam cum uadit mis¬
sam cesebrare ad eccliam sancte cuicis que dicitur Ierlem. Illo etiam die
poitat rosam auream cum balsamo et musto sibii camera a Camera¬
uo presentatam baiulat q eam in cundo ab eadem Camera usq ad san-¬
ctam cuicem et cum predicat in manu tenet eam Reducet q eam in
redcundo usq ad laterañ. Ad ascentionem et descentionem equi. p̃fc̃e
uibis indutus scarleto uel purpura habens unam caligam rubeam
et asteram de aureatam tenet ei strepam et dominus papa dat eiro¬
sam auream cun descendit. de oidine seu officio in die palmarum¬
Ominica in paliuis secunda hora diei mediante Iunior Cardina¬
lis sacerdos et omnis Olerus conueniant in ecclia sancti siluestri pala¬
cio laterañ missalib uestimentis induti. Expositis q in medio palma¬
rum uel osiue seu aliaꝵ arborum ramis benediat Cardiual uel sacer¬
dos salem et aquam. Deinde sequit᷑ aut̃. Osanna filio dauid. Deinde

Expanded text:
In hac Dominica dominus papa portat nobilem mitram frigiatam, cum vadit Missam celebrare ad ecclesiam sanctae Crucis, quae dicitur Jerusalem. Illo etiam die portat rosam auream cum balsamo et musco sibi in camera a camerario praesentatam; bajulatque eam in eundo ab eadem camera usque ad sanctam Crucem, et cum praedicat, in manu tenet eam, reducetque eam in redeundo usque ad Lateranum. Ad ascensionem et descensionem equi praefectus Urbis indutus scarleto vel purpura, habens unam caligam rubeam et aliam deauratam, tenet ei stapham, et dominus papa dat ei rosam auream, cum descendit. In Dominica in Palmis, secunda hora diei mediante, junior cardinalis sacerdos et omnis clerus conveniant in ecclesiam sancti Silvestri in palatio Lateranensi, missalibus vestimentis induti; expositisque in medio palmarum vel olivae, seu aliarum arborum ramis, benedicit cardinalis vel sacerdos salem et aquam; deinde sequitur Antiphona Hosanna Filio David. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
datur / nec exortat᷑ ꝑ ppam quomiodo debeat se hre in cofistorio ⁊ extra
nec capellus rubens ei ꝓ ppͣam datur uisitat tamẽ omes eard̃ ut de
piidit. deẜec cum redierit om̃es Card ĩ eoꝵ domib singlitꝭ uisitare
ciendum est aut̃ ꝙ titulus Epalis cardialatꝰ non ꝯfueuit ꝯmitti
Ailieui cardinali nisi pͥmo fuit Ep̃s consecratus poĩto ꝙ tpr̃e quo
talis ciculus epalis uacat sit pͥor pbror Cardi pͥmus qui nõ fuit Ep̃s¬

Expanded text:
datur, nec exhortatur per papam, quomodo debeat se habere in consistorio et extra; nec capellus rubeus ei per papam datur. Visitat tamen omnes cardinales,providet, debet cum redierit omnes cardinales in eorum domibus singulariter visitare. Sciendum est autem quod titulus episcopalis cardinalatus non consuevit committi alicui cardinali, nisi primo fuerit episcopus consecratus, posito quod tempore quo talis titulus episcopalis vacat, sit prior presbyterorum cardinalium primus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stiendum ẽ et̾. ꝙ cardiales nũtii uł legati in recessu eoꝵ de Curia
⁊ regressu hent uifitare omẽs Card̃ in curꝭ Remanẽtes. Ip̃i uõ
in dc̃is recessu ⁊ regressu non uisicãtur nisi hoc fieret ex affectõe spãli
Itẽm sciendũ est ꝙ card legatus uł nũtio natiꝯ. non cõsueuit redire ad

Expanded text:
Sciendum est etiam quod cardinales nuntii vel legatiSciendum est etiam quod cardinales nuntii vel legatiet regressu habent visitare omnes cardinales in curia remanentes; ipsi vero in dictis recessu et regressu non visitantur, nisi hoc fieret ex affectione speciaItem sciendum est quod cardinalis legatus vel nuntius non consuevit redire ad
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ pp̃e. qu idem dñs ppa siue in loco solito siuen Cama sua seu
alibi cum mãtello ⁊ birreto ul cum cappa non portãdo ꝑamẽta solita
ut fit aliqñ ꝓpt̾ frigus uł ex cã alia teneat confistoriũ. ũc qñ non
post creationẽ ⁊ cõmissione eccłiaꝵ ad quas intitulatur ꝑ dem dnim¬
Card̃ possint obtine omĩa bñficia que ãte t̃c̃am cieatiem obtinebant
cum eccl̃is eisdem cõmissis
Cardiałari. cũc dñs nr̃ non dicit ꝯmittimꝰ. S ꝓuidemꝰ de tali Ep̃atu
dispensat cum ip̃o ep̃o cardiãti. ut bñficia que obtinebat ate dc̃am pui¬
pere iter legationis sue. ambo simul uadũt cũ fam liis suis tantũ.
Primo ad eccłiam maiorẽ ẽiuitatꝭ uł uille ubi cur ẽ. deinde debent
arripe ⁊ contrnuare it̃ sue legationis. Omẽs nõ alii card̃ qui habent
remane in curꝭ hent p̾cedere legatos ⁊ expectare qͣi ꝑ in edia leucam
extra Ciuitatẽ ⁊ ibi recipiũt licentiã ab ip̃is. qua licentia ab om̃ib recep¬

Expanded text:
si ipse dominus papa, sive in loco suo, sive in camera sua, seu alibi cum mantello et bireto, vel cum cappa, non portando paramenta solita, ut fit aliquando propter frigus, vel ex causa alia, teneat consistorium; tunc quando non post creationem et commissionem ecclesiarum, ad quas intitulantur per diinales possint obtinere omnia beneficia, quae ante dictam creationem obtinebant, cum ecclesiis eisdem commissis.cardinalari, tunc dominus noster non dicit committimus, sed providemus de tali episcopatu,dispensat cum ipso episcopo cardinali, ut beneficia, quae obtinebat ante dictam provipere iter legationis suae, ambo simul vadunt cum famulis suis, tamen primo ad ecclesiam majorem civitatis vel villae, ubi curia est; demum debent arripere et continuare iter suae legationis. Omnes vero alii cardinales, qui habent remanere in curia, habent praecedere legatos, et exspectare quasi per mediam leucam extra civitatem, et ibi recipiunt licentiam ab ipsis. Qua licentia ab omnibus recep
Abbreviated transcription (Latin):
De uo atlati sequenti dcus cordialis antiquas eui die uenis pre¬
ced̾enti puisum ẽ de titulo cardialari spali Reberee extͣ ꝯfistoriuũ
cum aliis noiis cardinalib die uenis precedenti creatis quousq ex ꝑte
dm̃ ppe uocetur ꝙ ueniat ad eum cum aliis Card de nouo creatis ¶ Ert
tunt pͥnnta rebet denire cum eis ⁊ stare pͥmus pedes cum nouis sard̃
Et omĩa alia facere cum eis que noui Cardi facere debent iux̃ modũ
suꝑius recitatũ. hoc excepto. ꝙ cum om̃es solemitatꝭ p̃misse suit aplete¬

Expanded text:
ero Sabbati sequenti dictus cardinalis antiquus, cui die Veneris praecedenti provisum est de titulo cardinalari episcopali, debet esse extra consistorium cum aliis novis cardinalibus die Veneris praecedenti creatis, quousque ex parte domini papae vocetur quod veniat ad eum cum aliis cardinalibus de novo creatis; et tunc primitus debet venire cum eis, et stare primus pedes cum novis cardinalibus, et omnia alia facere cum eis quae novi cardinales facere debent juxta modum superius recitatum, hoc excepto, quod cum omnes solemnitates p
Abbreviated transcription (Latin):
cõmictit/ cõmittimꝰ tibi eccl̃iam sc̃e pͥ̾ste cum clero ⁊ ppło ⁊ capellis
tam ꝓ tpr̃e habuerũt.¬
¶ Di uero ess in diaconũ cardinale assumptꝰ. dr ad honorẽ ⁊ cͣ ut s̃.

Expanded text:
committit, committimus tibi Ecclesiam sanctae Priscae cum clero et populo et capellanis committit, committimus tibi Ecclesiam sanctae Priscae cum clero et populo et capellanis tam pro tempore habuerunt. Si vero esset in diaconum ca
Abbreviated transcription (Latin):
reuocãtur ad consistoriũ iidem Cardĩales absences et sedent in lecis suis
Et tũt dñs ppͣa. ppoĩta aliona aucte si placet cũ breui uł modica ⁊ ꝯͣsi
nulla ip̃ius ꝓsecutõe ora ipoꝵ aꝑit dicendo. Nos apinus cibi os. uel
uobis si sinit plures tam ĩ collationib ꝙͣ in confiliis et in elcõne Romͣ
pontificis ⁊ in om̃ib actib tam in confistorio ꝙ extra qui ad Cardiales
spectant ⁊ quos sunt soliti exercere. Ipi uõ ad ppoĩta nichil respondẽt
pp̃e uidebitur singłi cardĩales noui singłarit unus post aliũ genu flectit
coram dño ppͣa. Et tuc dñs ppͣa recipit unũ ex amulis ppatis ad hoc/ et
umetit digito Cardĩalis noi ditendo tũt hec uł silĩa ũba q̃ secuntur ͦ¬
d honorẽ dei om̃ipotẽtis sc̃oꝵ apłoꝵ petri ⁊ pauli. ⁊ sc̃e p̾ste uł¬
alt̾iuis sc̃e uł sc̃i ad eumꝰ bonorẽ est fundata eccłia quã Cardiali nouo

Expanded text:
revocantur ad consistorium iidem cardinales absentes, 431 et sedent in locis suis. revocantur ad consistorium iidem cardinales absentes, 431 et sedent in locis suis. Et tunc dominus papa, proposita aliqua auctoritate, si placet, cum brevi vel modica, absque ulla ipsius prosecutione ora ipsorum aperit, dicendo: Nos aperimus tibi os, vel vobis, si sint plures, tam in collationibus, quam consiliis, et in electione Romani pontificis, et in omnibus actis, tam in consistorio, quam extra, quae ad cardinales spectant, et quos sunt soliti exercere. Ipsi vero ad proposita non respondent. ndum quod domino papae videbitur, singuli cardinales novi, singulariter unus post alium, genu flectit coram domino papa; et tunc dominus papa recipit unum ex annulis praeparatis ad hoc, et immittit digito cardinalis novi, dicendo tunc haec vel similia verba quae sequuntur. Ad honorem Dei omnipotentis, sanctorum apostecclesia quam cardinali novo
Abbreviated transcription (Latin):
Papauo singl̃is nouis card̃ in confistorio die qua eis. os/ aꝑuit dare cõ¬
sueuit citulos ⁊ anilos in fine consistorii. Et quilibet nouus Cardĩalis
ꝯsueuit tũctpris dum ppͣa ĩponit anuilũ digito ip̃iuis genua flecte̾/ Et
imediate post datoem amili manũ ⁊ uedem dc̃i dñi ppͣe osculari et osculo
ꝑ eum/ a dno pp̃a recepto postea redire ad sedem suã
¶Noui uõ Cardinales anulos portaie non debent/ etͦ si anꝙͣ cardiãles
fierẽt plati existerẽt quousq dñs ppͣa in consistorio det eis ticulos et
anulos ut est demi.¬
Orma uõ que antiquidus consueuit ẜuari in aptione oris nouoꝵ¬
Cardialium ⁊ assignatõe tituloꝵ ac datione ãnulo est infrasc̾pta.
uidelicet ꝙ postꝙͣ sederint cardĩales tam antiqui ꝙͣ noui in ordine suo
ad ptem. et ipis absentib dantur confilia circularia ꝑ cardiales ãti¬
quos an ora ip̃oꝵ nouoꝵ cardinaliũ sint apienda/ et si censulat ꝙ sic

Expanded text:
pa vero singulis novis cardinalibus in consistorio, die qua eis os aperuit, dare consuevit titulos et annulos in fine consistorii; et quilibet novus cardinalis consuevit tunc temporis, dum papa imponit annulum digito ipsius, genua flectere, et immediate post dationem annuli manum et pedem dicti domini papae osculari; et osculo per eum a domino papa recepto postea redire ad sedem suam. Novi vero cardinales annulos portare non debent, etiamsi antequam cardinales fuerint, praelati existerent, quousque dominus papa in consistorio det eis titulos et annulos, ut est diNorma vero quae antiquitus consuevit servari in apertione oris novorcardinalium, et assignatione titulorum, ac datione annulorum, est infra scripta, videlicet quod postquam sederint cardinales tam antiqui, quam novi, in ordine suo ad partem; et ipsis absentibus dantur consilia circularia per cardinales antiquos, an ora ipsorum novorum cardinalium sint aperienda; et si consulant quod sint,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad palatiu pp̃e ꝓ duos iuniores diaconos card ¶ Si uere sint duo¬
duo legati uł nũtii ipoꝵ segatoꝵ uł nũtioꝵ in ordine Cardialatꝰ associ¬
sedm̃ sue p̾oritatis ordinẽ incedendo. Quib legatis uł nũtus receptis
ꝑ pp̃am ai osculũ pedis ⁊ oris. uadunt ip̃i legati uł nũtii ad sedendũ in
sede sua ẜ̃m ordĩem suũ. Ipĩ uõ diacõĩ caxd̃ qui eosdem legatos uł nim¬
tios associauerũt post eos ueniũt ad reu̾entiã ppͣe. put ẽ fieri consuetũ.
et deuide uadunt ad sedendu in loco suo
qua collatoe ip̃i legati uł nũtii sedent in locis suis capitib omo disco ꝑtis
et absq biretis. et est ritio qr laus et cõmedato illis collõĩs ip̃is di

Expanded text:
usque ad palatium papae per duos juniores diaconos cardinales. Si vero sint usque ad palatium papae per duos juniores diaconos cardinales. Si vero sint duo legati vel nuundum suae prioritatis ordinem incedendo. Quibus legatis vel nuntiis receptis per papam ad osculum pedis et oris, vadunt ipsi legati vel nuntii ad sedendum in sede sua secundum ordinem suum; ipsi vero diaconi cardinales, qui eosdem legatos vel nuntios associaverint, post eos veniunt ad reverentiam papae, prout est fieri consuetum; et demum vadunt ad sedendum in loco suo. qua collatione ipsi legati vel nuntii sedent in locis suis, capitibus omnino discoopertis, etiam absque biretis; et sic est quandiu laus et commendatio illius collationis ipsis di
Abbreviated transcription (Latin):
ostuli. depoĩtis capello ⁊ brrreto ꝑ eosdem. Si uõ sut duo uł plẽs legati
us nũtũ debent ip̃i couenire bono mane ĩ ecclia maiori Qiuitatꝭ ũł seci
ubi resident p̃a. ⁊ cardmales. ⁊ ibidem retiꝑe simnul uiam fuã/ et uenire
ad cardmales exͣ uillam ut supradc̃m est expectantes ꝓ comeatu reci¬
um aut̃ hũiꝯᵈ ͥ legati uł nũtii redeunt de legatione sua. ⁊ uolunt ĩ¬
trare curiã om̃es Cardinales de Curia debent exire eis obiam
extra uillam ⁊ eosdem legates uł nũtios expectare/⁊ couemẽti cãpo.
ue supiuis in reressu est dutũ. Et deinde om̃es Card̃ cum dc̃is legatis
uł nutiis debent ascendẽ palatiũ ubi recipiũt᷑ p̾dc̃i legati uł nũtii ĩ cõ¬
sistorio ꝑ dñm pp̃am ad osculũ pedis ⁊ oris. et si nõ sit insi unꝰ legatꝰ¬
uł nũtuis. ille associatur a loco ubi fuit ꝑ Cardiales receptus exͣ uilla

Expanded text:
osculo, depositis capellis et bireto per eosdem.osculo, depositis capellis et bireto per eosdem.vel nuntii, debent ipsi convenire bene mane in ecclesia majori civitatis, vel loci, ubi resident papa et cardinales, et idem recipere simul viam suam, et venire ad cardinales extra villam, ut supra dictum est, exspectantes pro commeatu reciCum autem hujusmodi legati, vel nuntii redeunt de legatione sua, et volunt intrare curiam, omnes cardinales de curia debent exire eis obviam extra villam, et eosdem legatos, vel nuntios exspectare in convenienti campo, ut superius in recessu est dictum; et deinde omnes cardinales cum dictis legatis vel nuntiis debent ascendere palatium, ubi recipiuntur praedicti legati, vel nuntii in consistorio per dictum papam ad osculum pedis et oris; et si non sit ununtius, 441 ille associatur a loco ubi fuit per cardinales receptus extra villam
Abbreviated transcription (Latin):
facere in Cameri sua uocatis om̃ib card. Et si forte pp̃a in dr̃a orriatoe
non portat plumale ⁊ nitrã. tamẽ in pnũtiatõe ipoꝵ legatoꝵ uł nutioꝵ
ipe debet portare pluuiale aurifrigiatũ. ⁊ mitrã edsistorialẽ uerũptĩ si
cempus sit niius frigidum pp̃a. ĩ eadẽ ꝓmũtiatõe potest recipe pluuale
de Samitto fulratꝭ de pellib ⁊ caputiũ de eodẽ. Quo pluiuali recepto ꝑ¬
eum ante deam legatoꝵ ul nũtioꝵ pnũtiatõem/ om̃es cardiales debẽt berre
ad reuẽntiã ppͣe put est consuetũ
Item notãdum ꝙ cardialis uł nũtiꝯ ante recessũ suũ de Curia debet om̃es
⁊ singlos Cardiales in eoꝵ domib uisitare:. Et illud. de debet fadẽ in regressu
Ipe uero legatus uł nũtio coĩtꝭ nõ cõsueuit ab eis uisitari/ insi ꝑ aliques
sibi spãles. Sed in die recessus ipius omes Card̃ debent ex uillã ip̃m
in coueienti campo expectare. et ibi recipe comeatũ ab eo. fc̃o primitus

Expanded text:
te papa in dicta ordinatione non portat pluviale et mitram; tamen in pronuntiatione ipsorum legatorum, vel nuntiorum ipse debet portare pluviale aurifrigiatum, et mitram consistorialem nuncupatam. Si tempus sit nimis frigidum, papa in eadem pronuntiatione potest recipere pluviale de samito fulrato de pellibus, et caputium de eodem. Quo pluviali recepto, ante dictam legatorum vel nuntiorum pronuntiationem omnes cardinales debent venire ad reverentiam papae, prout est consuetum. Item notandum quod cardinalis vel nuntius, ante recessum suum de curia, debet omnes et singulos cardinales in eorum domibus visitare; et illud idem debet facere in regressu. Ipse vero legatus, vel nuntius, non consuevit ab eis visitari, nisi per aliquos sibi speciales; sed in die recessus ipsius omnes cardinales debent extra villam in convenienti campo exspectare ipsum, ab eo facto primitus
Abbreviated transcription (Latin):
beam ⁊ birretã rubea ⁊ assumit cappam ꝯmunẽ ⁊ birretũ tale sic̃ alii
Card portãt. Et deinde intrat Curia ꝓ modũ supͣ ꝓxĩe ia desc̾ptum
¶staur̃ quo ad assumptõem necno depoĩtionẽ cappe rubei coloris ⁊ bir¬
te ⁊ crucis signatoem nõ habẽt locũ quo ad nũtios. s t̾m̃ quo ad legatos¬
dierit de legatõe sua ad Cur̃: nichil recipit de censib eccłie nec
diui pp̃e medio tpr̃e debitis. In quib Card pñtes ꝑtem dimidiã hr̃e
⁊ ꝑcipe consueuerũt. Exceptis amilis cardialiũ medio tpr̃e decedẽ¬
tium in quib anuilis cardĩales legati absentes a cur tãtũ recipiũt
ac si eent pntes. Nũtiꝯ nõ missꝰ tãtũ recipit in absentia de predictis
ꝙͣtum reciꝑet si in cur eẽt pñs
U Lotandũ etꝭ ꝙ cardĩalib qui debẽt ire legati uł nũtii cõsuetum
cate legationis itꝭ suũ arripuit u̾sus illa.

Expanded text:
beam et 442 biretum rubeum, et assumit cappam communem, et biretum tale, sicut alii beam et 442 biretum rubeum, et assumit cappam communem, et biretum tale, sicut alii cardinales portant, et deinde intrat curiam per modum supra proxime descriptum. Ista vero quoad assumptionem, necnon depositionem cappae rubei coloris et bireti et crucis signationem, non habent locum quoad nuntios, sed tantum quoad legatosria, quousque redierit de legatione sua ad curiam, nihil recipit de censibus ecclesiae,domini papae medio tempore debitis, in quibus cardinales praesentes partecipere consueverunt, exceptis annul. card. medio tempore decedentium, in quibus annul. card. legati absentes a curia tantum recipiunt, ac si essent praesentes. Nuntius vero missus tantum recipit in absentia de praedictis, quantum reciperet, si in curia es Notandum etiam quod cardinalibus, qui debent ire legati, vel nuntii, consuetum catae legationis iter suum arripuit versus illa.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicta nãq collatio que fit ꝑ ppͣam que fit ꝑ ppͣam in aduẽtu nũtioꝵ uł
legatoꝵ fuit introducta ꝑ dñm Benedcm pp̃am .xii. et obẜuata ꝑ dnm̃
Clemẽtem .ui. camẽ tprib dñi clemẽtis .u. ⁊ dñi Iohannis .xxii. non-
obẜnabatur
In pximo nõ confistorio secuto. dc̃i nũtii uł legati. referũt seu relatoem
facĩt de gestis ꝑ eos in legatoib suis ⁊ hoc ꝑmodũ collatõis recipiẽdo
thema aliquale. ⁊ istud ẜuatur etiã si sint duo legati ul nũtii siue ples
ꝑ quib facit sua relationẽ ꝓ modũ collatois Si autẽ ip̃i legati ul nũ¬
tii no erant pati referre in ꝓxio ꝯsistorio post eor aduẽtum consueuit
eis assignari ꝑ pp̃am terta dies ad refferendũ
st etiam notandũ ꝙ cardiasis legatus uadens ad legationẽ suã cum
exit c̾ritorum ciuitatis siue loci in quo ppͣa cum cardĩalib residet statim
depoiit cappam coem ⁊ retipit cappam rubeam de starleto quib in tota lega¬

Expanded text:
latio, quae fit per papam in adventu nuntiorum, vel legatorum, fuit introducta per dominum Benedictum papam XII, et observata per dominum Clementem VI. Tamen temporibus domini Clementis V et domini Joannis XXII non observabatur. In primo vero consistorio secuto dicti nuntii vel legati referunt, seu relationem faciunt de gestis per eos in legationibus suis; et hoc per modum collationis, recipiendo thema aliquale. Et istud servatur, etiamsi sint duo legati vel nuntii, sive plures, pro quibus facit suam relationem per modum collationis. Si autem ipsi legati vel nuntii non erunt parati referre in proximo consistorio post eorum adventum, consuevit eis designari per papam certa dies ad referendum. Est etiam notandum, quod cardinalis legatus vadens ad legationem suam, cum exit territorium civitatis vel loci in quo papa cum cardinalibus residet, statim deponit cappam communem, et recipit cappam rubeam de scarleto et biretum rubeum, quibus in tota lega
Abbreviated transcription (Latin):
Card̃ ⁊ ꝑ ordĩem omes diaconi Card̃ usq ad antiqͥorẽ diaconũ card̃
qui loquit᷑ seu respondet ultimꝰ. Cum aut̃ uacat sedes apᶜᵃ. et dm̃
qr antiqͥor diaconus card loquit᷑ ĩediate post ultimũ pb̃rm car¬
dialem. Et deinde singli diaconi Card̃ usq ad iumorẽ diaconũ
Card qui tũc sede uatãte loquitur ultimꝰ dimi ũ¬

Expanded text:
, et per ordinem omnes diaconi cardinales usque ad antiquiorem diaconum cardinalem, qui loquitur seu respondet ultimus Cum autem vacat sedes apostolica, equod antiquior diaconus cardinalis loquitur immediate post ultimum presbyterum cardinalem, et demum singuli diaconi cardinales usque ad juniorem diaconum cardinalem, qui tunc sede vacante loquitur ultimus omniu
Abbreviated transcription (Latin):
non oro in consilio aut facto ut uitam perdant aut menibra. aut
capiantur niala capcione consilium uero quod michi creditirra siuit
per se ant per nũcios suos siue per litteras milli reuelabo adeors
dampnũ me sciente papatum Romanu et Regalia sanci Petri¬
adiutor ero ad rotinendum et defendendum saluo meo ordine coritra
omnem honiuem Legatum aplice sedis i enudo et redenudo hono¬
rice cractabo et in suis nccitatibus aduabo Nocatus ad synodum

Expanded text:
onsilio consensu vel facto, ut vitam perdant aut membrum vel capiantur mala captione, consilium vero, quod michi credituri sunt, per se aut per nunccios sive per litteras nulli manifestabo ad eorum dampnum me scienteadjutor eis ero ad retinendum, & defendendum, salvo meo ordine, contra omnem hominem. Legatum Apostolicæ Sedis eundo, & redeundo honorifice tractabo, & in suis necessitatibus adjuvabo. Vocatus ad Synodum
Abbreviated transcription (Latin):
Attendendũ est enim ꝙ si forte sint duo legati uł nũtii creati: ⁊ unus
illoꝵ pcessu tpr̃is forcitan se excuset uł ppͣ. eñ excuset/ Et utrũ illi qui re¬
manet sit alius legatus uł nũtiꝯ adiũgendi uł nõ adiũgẽd: ⁊ de pͣ
adiũgenda: suꝑ hoc fit auricłare cõsiliũ sicut pͥus. Et hoc ꝓpt̃ illũ pͥmo
creatũ se nõ excusancẽ qui remanet nũtiꝰ uł legatꝰ qui in hoc casu Car¬
dialium uota scire non debet. Et ita funit obẜuatũ tpre dñi clenetis ppe
ui. pontificatꝰ sui anno Quarto. quando dc̃us dñs pp̃a excusauit dñm

Expanded text:
Attendendum est etiam quod si forte sint duo legati, vel nuntii creati, et unus Attendendum est etiam quod si forte sint duo legati, vel nuntii creati, et unus illorum processu temporis forsitan se excuset, vel papa eum excuset, utrum illi qui remanet, sit alius legatus, vel nuntius adjungendus, vel non adjungendus, et de persona adjungenda super hoc sit auriculare consilium, sicut prius; et hoc propter illum primo creatum, se non excusantem, qui remanet nuntius, vel legatus, qui in 440 hoc tantum cardinalium vota scire non debet. Et ita fuit observatum tempore domini Clementis papae VI, pontificatus sui anno 4, quando dictus dominus papa excu
Abbreviated transcription (Latin):
ũbum. ordinanius/ ⁊ Iniũgimꝰ Quo dc̃o ꝑ pp̃am. Cardinalis mittẽdos
ibidem ꝯsueuit sumẽ aliquã autͣtem/ ⁊ aliqualiber se excusare ꝙ ip̃e non
est sufficiens ad id qd dñs pp̃a eũ ordinauit mittend̃ S eiꝰ excusatione
non admissa ꝑ pp̃am ⁊ Cardĩales. Ipẽ uenit ad ostulum pedis ⁊ oris pp̃e
Cardiali antihori diacono pͥmitꝰ podem ppͣe discoꝑiendo. Quib fõ̃s
pp̃a surgit et uadit ad camera. Alie solemitates non fuĩt/ ned dicinitur¬
nisi ꝙ si cardĩalis aliquis est absens ꝓpt̾ infiitatẽ mittũtur duo Card
dinalium. Illa uõ die qua sic ordinãtur legatus uł legati nũtis uł nũcis
Cardiales mittendꝯ uł muttẽti/ nõ cõsueuerũt omẽs cardĩales cũ pp̃a co¬
mede. S tantũ ilłe uł ilłi quis us qui legatus uł legati nũtio uł nũtii
ordinatur uł ordiantur

Expanded text:
verbum Ordinamus, Et injungimus. Quo dicto per papam, cardinalis mittendus verbum Ordinamus, Et injungimus. Quo dicto per papam, cardinalis mittendus ibidem consuevit sumere aliquam auctoritatem, et aliqualiter se excusare, quod ipse non est sufficiens ad id quod dominus papa eum ordinavit mittendum; sed ejus excusatione non admissa per papam, cardinalis ipse venit ad osculum pedis et oris papae, cardinali antiquiori diacono primitus pedes papae discooperiendo. Quibus factis, papa surgit, et vadit ad cameram. Aliae solemnitates non fiunt, nec dicunturd si cardinalis aliquis est absens propter infirmitatem, mittuntur duo cardinonibus novorum cardinalium. Illa vero die qua sic ordinantur legatus, vel legati, nuntius, vel nuntii cardinales, mittendus, vel mittendi, non consueverunt omnes cardinales cum papa commedere; sed tantum ille, vel illi, quis, vel qui, legatus, vel legati, nuntius, vel nuntii ordinatur, vel ordinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est ꝙ qñ dñs ppa nult̃ ordinare de cardinali uł cardĩalib
legato uł legaris ñtio uł nũciis mittẽdo uł mittẽdis ad aliquas
ptes seu Regiones. dñs spa. p̾mo petit publice in consistonio a. Car¬
dialib ucrũ fit expediens mitte̾ uł non dicendo aliqua ppt̾ que mĩttẽ¬
dum uideatur. Et si expediens. uideatur mitte̾ ordiati ⁊ publite in con¬
sistorio utrũ fint mittendi. unus duo uł plures. et ordiãto de nuoͣ fuĩt
auricłaria ꝯsilia de ꝑsonis mittedis. ut in cardialib creandis est fi̾ ꝯsuetũ
et dñs pp̃a. petit tuc auriclarit᷑ a quolibet de quo uł quib uidetur bonũ
ordinare mittendis ¶ Et cerisiliis ꝯpletis postinodũ ꝑ ppͣam mẽdũ sũpta
ul ples, si due uł plures sint mittende. Et nos de consilio ip̃oꝵ fratrũ
nr̃oꝵ ordinamꝰ ꝙ uos talis uł tales si fint duo uł plures. uadatis ad ta¬
les ptes ⁊ petis uos ad eundũ et cͣ. Inc̃dum uõ pp̃a ꝯsueuit adde̾ post

Expanded text:
ndo dominus papa vult ordinare de cardinali, vel de cardinalibus, legato, vel legatis, nuntio, vel nuntiis, mittendo, vel mittendis ad aliquas partes, seu regiones, dominus papa primo petit publice in consistorio a cardinalibus utrum sit expediens mittere, vel non, dicendo aliqua 439 propter quae mittendum videatur; et si expediens videatur mittere, ordinat etiam publice in consistorio utrum sint mittendi unus, duo vel plures; et ordinato de mittendo, fiunt auricularia consilia de personis mittendis, ut in cardinalibus creandis est fieri consuetum, et dominus papa petit tunc auriculariter a quolibet, de quo, vel quibus, videtur bonum ordinare mittendis. Et consiliis completis, postmodum per papam interdum sumpta vel plures, si duae vel plures sint mittendae; et nos de consilio ipsorum fratrum nostrorum ordinamus quod vos talis, vel tales, si sint duo vel plures, vadatis ad tales partes, et paretis vos ad eundum, etc. Interdum vero papa consuevit addere post
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit segere ad mensam aliquis diaconꝰ Cardmñat Indutus pliuuial
Cuta uero finem mense scola cantoꝵ debet cantare sequentiam
¶De hus que obseruanda sũt arta introitum misse duin papa celebrat Et de¬
tem meam demde sp̾ ĩapit. p̃s. Iudica me deus Et compsetur tam per eum
ꝙ̃ per astantes. Demde pp̃. repetit. Introibo ad astare dei R ad deum ⁊ cͦ¬
de om̃ipotenti beate marie semper uirginii beato Michiaeli arcangelo beato Io
uimis cogitatõe desectatõe consensu uerbo ⁊ opere mea cufpa mea cul¬
pa mea maxima culpa Ideo precor benitã mariam semper uirgnem beatũ
michaelem archangelum beatum Ioh̃em baptistam sanctos apłos petrum
⁊ paulum om̃s sanctos ⁊ te frater̃ orare pro me dum deum nostrum.
Postea astantes dĩat Misereatur uestri omnipotens deus ⁊ dimissis pecca¬
tis uestris perducat uos ad uitam eternam R ameꝵ. Subseꝙ̃ter dicant¬

Expanded text:
consuevit legere ad mensam aliquis diaconus cardinalis indutus pluviale. consuevit legere ad mensam aliquis diaconus cardinalis indutus pluviale. Circa vero finem Missae schola cantorum debet cantare sequentiada sunt circa Introitum Missae, dum papa celebrat, et dtem meam. Deinde papa incipit Psalm. Judica me, Deus, et completur tam per eum quam per astantes; demum repetit Introibo ad altare Dei; respondetur Deo omnipotenti, beatae Mariae semper virgini, beato Michaeli archangelo, beato Jonimis cogitatione, delectatione, consensu, verbo, et opere, mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper virginem, beatum Michaelem archangelum, beatum Joannem Baptistam, sanctos apostolos Petrum et Paulum, omnes sanctos, et te, frater, orare pro me ad Dominum Deum nostrum. Postea astantes dicant: Misereatur vestri omnipotens Deus, et, dimissis peccatis vestris, perducat vos ad vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
tur in politico finitis laudib legitur primo latiua epła Et postmodũ
greta sicut etiam legitur euangesium latinum et grecum diaconus uero
cmidinal dc̃o Euangesio reuertitur ad astare nec expectat diaconum
gietum licet sunul iuerunt cum ctar dinali sequens ip̃m et prosequitur pp̃.
missam suo ordine De Missa ultima in die natãl dñi
N die natiuitatis dñi statõ ad scam̃ Mariam maiorem expleta uero
nussã ad portam ip̃ius eccl̃ie recipit regnum de manu prioris diaconorũ
uel marestalli maioris et gestat illud in capite usq ad gradus palatii.¬
runc Iudices et aduocati ueniunt ei obiuam sub gradib in porticu ⁊ sa¬
ciunt eius laudes prout in lib̃ro politico soriptum est. Et ibi dñs pp̃. descendit
quo detur pb̃rium tunc uero exuunt cum plancta et apposito manto supes
endum ꝙ capelli recipiunt pro pbrio illa die unum malachinum Et in õĩ

Expanded text:
tur in Polyptycho. Finitis laudibus, legitur primo Latina Epistola, et postmodum tur in Polyptycho. Finitis laudibus, legitur primo Latina Epistola, et postmodum Graeca; sicut etiam legitur Evangelium Latinum, et Graecum. Diaconus vero cardinalis, dicto Evangelio, revertitur ad altare, nec exspectat diaconum Graecum, licet simul iverint cum cardinali, sequens ipsum, et prosequitur papa Missam suo ordine. LXX. De Missa ultima in die Natalis Domini. In die Nativitatis Domini statio ad sanctam Mariam Majorem. Expleta vero Missa, ad portam ipsius ecclesiae recipit regnum de manu prioris diaconorum vel marescalli majoris, et gestat illud in capite usqTunc judices et advocati veniunt ei obviam sub gradibus in porticu, et faciunt iterum laudes, prout in libro Politico scriptum est; et ibi dominus papa descendit, quo datur presbyterium. Tunc deposita planeta, et apposito manto super d capellani recipiunt pro presbyterio illa die unum malachinum, et in omni
Abbreviated transcription (Latin):
cit Incroibo. Et responso a citunstancib. Ad deum ⁊.cͦ. dño pp̃. dicit Adiutori¬
um ⁊ c̃. Et fatit confessionem ⁊ absolutionem. deinde sacerdos dicit. deus cu
ꝯuertẽs ⁊t̃. Et anteꝙ̃ mapiat introitum incensait altare ⁊ postea redit ad
Uimnno igitur mane indutus missalib uestimentis uadit ad sc̃am ana¬
stasiam et celebrat ibi missam secundam cum Głoria. ⁊ Credo ⁊ utitur mi¬
cra fiigiata. statõ ad sanctam anastasiam postea finita missa reuertitur ma-
uam maiorem et intrat sacrarium cum Ep̃is Cardinal̃ diaconib ⁊ subdia¬
coĩb ⁊ reliquis oidiuib ⁊ dicunt tertiam qua dicta induunt se solennuiter
uestamentis albis ⁊ processionaliter uadiuit ad altare siait moris est.¬
¶ Nota ꝙ semper quando pp̃. celebrat solemniter debent poni super altare fa¬
aile septem nisi aliquib paucis dieb ⁊ curia debet dare ¶ deuĩde dñs p̃
incipit missam ⁊ post primam orationem fuint laudes eius sicut liaben¬

Expanded text:
 Ad Deum, etc., dominus papa dicit Adjutorium, etc., et facit confessionem et absolutionem. Deinde sacerdos dicit Deus, tu conversus, etc.; et antequam incipiat Introitum, incensat altare, et postea redit ad Summo igitur mane, indutus missalibus vestimentis vadit ad sanctam Anastasiam, ut celebret ibi Missam secundam cum Gloria et Credo, et utitur mitra frigiata. Statio ad sanctam Anastasiam. Postea, finita Missa, revertitur ad sanctam Mariam Majorem, et intrat sacrarium cum episcopis cardinalibus, diaconibus et subdiaconibus, et reliquis ordinibus, et dicunt Tertiam; qua dicta, induunt se solemniter vestimentis albis, et processionaliter vadunt ad altare, sicut moris est. Nota quod semper, quando papa celebrat solemniter, debent poni super altare faculae septem, nisi aliquibus paucis diebus, et curia debet dare. Deinde dominus papa incipit Missam, et post primam Orationem fiunt laudes ejus, sicut haben
Abbreviated transcription (Latin):
mitram apertam ante pp̃am. Cuii ponit̃ in illam pecutilami qͣuem dat ei in
Uno cipho argenteo Camerarius. et quam dicit liber. Camere qui uocatur

Expanded text:
t apertam ante papam; et ipse projicit illam pecuniam quam dat ei in uno 229 scypho argenteo camerarius, et quam dicit liber camerarius, qui vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
perb iusticia eiũs manet in scl̃m scl̃i In istis duab sedib debet papa calr¬
se habere ut pocius uideatur iacere ꝙͣ sedere ⁊ nulla istaꝵ sedium erit coo¬

Expanded text:
peribus, justitia ejus manet in saeculum speribus, justitia ejus manet in saeculum sse habere, ut potius videatur jacere quam sedere, et nulla istarum sedium erit coo
Abbreviated transcription (Latin):
ciũt pasatium ꝑ eccãm intra poitam eccl̃ie qua ascenditur ad dc̃m paluciũ
⁊ poitam ipiuis palati ponitur faldistoriũ ubi sedet dñs .sp̃. mn illis.s. gͣdib
steaducitur ab ipĩs Card per pallatium usq ad portam eccl̃ie sã siluestri
ubi sunt due sedes porpharticeri pp sedet in illa que est ad dexceram ubi p̾or
basilice sã laurentii dat ci ferulam que est signum correctiõis ⁊ regitĩs. Et
sedem sumlem que est ad siuistium ⁊ cũc restituit eidem priori fcrulã ⁊ cla¬
uos ⁊ inapit sedere in illa sede secũda. Et postꝙͣ aliꝙͣtulum sederit idei
p̾or suꝑ plametã cingit eidẽ dño. ppᶜ. zonam de serico rubeo in quo debet pẽde̾
bur sa purpurea in qua sut̃ xii. lapides p̾ciosi cum sigill ⁊ musaus Et dum
in ip̃a sede sedet recipit oficiales palati ad pedem a oscilum Et sedens ibi reci¬
pit de manu camerari denarios argenteos ualentes decem sosidos ꝓue

Expanded text:
t palatium per ecclesiam. Intra portam, qua ascenditur ad dictum palatium, et portam ipsius palatii, ponitur faldistorium, ubi sedet dominus papa, in illis scilicet gradibus a ducitur ab ipsis cardinalibus per palatium usque ad portam ecclesiae sancti Silvestri, ubi sunt duae sedes porphyreticae; et primo sedet in illa quae est ad dexteram, ubi prior basilicae sancti Laurentii dat ei ferulam, quae est signum correctionis et regiminis, et sedem similem, quae est ad sinistram, et tunc restituit eidem priori 231 ferulam et claves, et incipit sedere in illa secunda sede. Et postquam aliquantulum sedit, idem prior cingit eidem domino papae zonam de serico rubeo, in qua dependet bursa purpurea, in qua sint duodecim lapides pretiosi cum sigillo et musco; et dum in ipsa sede sedet, recipit officiales palatii ad pedem et ad osculum; et sedens ibi recipit de manu camerarii denarios argenteos valentes X solidos, et proj
Abbreviated transcription (Latin):
de papali que est post altare uerso uultu ad ip̃m astare. Consecrandus uero stet
sub gradu predc̃o uersa facie ad ip̃m consecratorem assistentib ip̃i consecrando di
tus. Ep̃s Abbaneñ ⁊ Ep̃s portileñ induti pluuialib ⁊ habentes oraria siue stol¬
sas ⁊ om̃s asii Epĩ in cir̃tuitu stabunt ad instar corone teneñ singli sibros põ¬
tificales in quib sariptum est consecratõis officium quod singli dicere debent
submuissa uoce ¶Tunc Ep̃s abbaneñ dat primam orationem cum nota dicẽs
desto supplicatõib nr̃is om̃potens deus ut quod humilitatis ñe gerendũ
est mĩnisterio tue uartutis impleatur effectuꝑ. ¶ Deinde Ep̃s portuensis

Expanded text:
de papali, quae est post altare, verso vultu ad ipsum altare. Consecrandus vero stet de papali, quae est post altare, verso vultu ad ipsum altare. Consecrandus vero stet sub gradu praedicto, versa facie ad ipsum consecratorem, assistentibus ipsi consecrando diat episcopus Portuensis, induti pluvialibus, et babentes oraria, sive stolas; et omnes alii episcopi in circuitu stabunt ad instar coronae, tenentes singuli libros pontificales, in quibus scriptum est consecrationis officium, quod singuli dicere debent submissa voce. Tunc episcopus Albanensis dat primam Orationem cum nota, dicens: .--Adesto supplicationibus nostris, omnipotens Deus, ut quod 273 humilitatis nostrae gerendum est minister
Abbreviated transcription (Latin):
tur illud tp̃m oportet acͦ. nec dicitur illa or̃o Oremus dilectissimi nõb̃ que di-¬
assistentib ei duob diaconib Cardiñ incumbere debet suꝑ faldistorium p̃paratũ
inter gradus poncifical sedis ⁊ maius altare / Consetrator etiam ⁊ cct̾i Ep̃i sar-¬
dinal necuõ alii Ep̃i a dextris ⁊ a sinistris suꝑ sua faldistoria uel si ea non habẽt
suꝑ tapeta procumbere debent Et prior basilice uel alius Capellanus prior
subdiaconoꝵ incipiat ⁊ prosequatur letaniãm cum cantu respondentib aliis Ca-¬
pelĩs ⁊ cet̾is qui assistunt. Cum autem uenent ad illum locum. Ut hunc conse-¬
crandum benedicere ⁊ cͦ. debet hoc dicere bis ⁊ tam consecrator ꝙ omnes alii
Ep̃i assistentes eleuata manu uersus consecrandum faciant super eum bis sigñ
cuicis. finita letania engant se omnes ⁊ Consetrator stet in infimo gradu subse¬

Expanded text:
tur illud, Episcopum oportet, etc., nec dicitur illa Oratio, Oremus, dilectissimi nobis, quae ditur illud, Episcopum oportet, etc., nec dicitur illa Oratio, Oremus, dilectissimi nobis, quae diassistentibus ei duobus diaconibus cardinalibus, incumbere debet super faldistorium praeparatum inter gradus pontificalis sedis et majus altare. Consecrator etiam et caeteri episcopi cardinales, nec non alii episcopi a dextris et a sinistris super sua faldistoria, vel, si ea non habent, super tapeta, procumbere debent; et prior basilicae, vel alius capellanus prior subdiaconorum, incipiat et prosequatur litaniam cum cantu, respondentibus aliis capellanis et caeteris, qui assistunt. Cum autem venerint ad locum illum, Ut hunc consecrandum benedicere, etc., debet hoc dicere bis, et tam consecrator quam omnes alii episcopi assistentes, elevata manu versus consecrandum, faciunt super eum bis signum crucis. Finita litania, erigant se omnes, et consecrator stet in infimo gradu sub se