comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut diti dabimꝰ eꝑam: ne ctͣ ȩꝗnoctiũ uernũ eque de subris
nalib ãgant᷑. Equos aũt pretiosos reliqͦ tp̃t anni om̃i¬
remouen op a feminis : ne a dũ uolẽ ineat aut si d
ĩ loginq pascua marẽ pla ablegari ⁊ił ad p̃sepia ꝯfiaeri.
eoq ep̃r ei qͦ uotat᷑ a feminis roborãdus ẽ largo cibo : s appro¬
pĩquãte uere hordeo :eruoq saginãdus : ut ueneri suꝑsit
⁊ gͣto fortior iierit: ftrmiora scĩa p̃beat future sturpi.

Expanded text:
ut dixi, dabimus operam, ne circa aequinoctium vernum equae desideriis naturalibus angantur.Equos autem pretiosos reliquo tempore anni removere oportet a feminis, ne aut cum volent ineant aut, si id in longinqua pascua marem placet ablegari, vel ad praesepia contineri: eoque tempore, quo vocatur a feminis, roborandus est largo cibo, et appropinquante vere hordeo ervoque saginandus, ut veneri supersit, quantoque fortior inierit, firmiora semina praebeat futurae stirpi.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cnrto sacrisꝙ cetam̃b equos p̾dis. Eł mulitis q̃ pretio focr
sui cõꝑat᷑ gnoso. Et ꝓ uulgaris quȩ medio cres feminas e mare ꝑ
giãt. Ut queq ẽ p̃stãtur. ita ubere cãpo pascit᷑. Gregib ãt sseq¬
osa e palusttia / n mõtana pascua eligeda st. Rigua si ñ iaq̃
ꝑmutit: nec admissurȩ certa tpra ẜuat. Generosis ct unũ egno¬

Expanded text:
co sacrisque certaminibus equos praebet. Est mularis, quae pretio fetus sui comparatur generoso. Est et vulgaris, quae mediocres feminas maresque progenerat. Ut quaeque est praestantior, ita ubere campo pascitur. Gregibus autem spatiosa et palustria montana pascua eligenda sunt, rigua nec unquam permittitur, nec admissurae certa tempora servantur.Generosis circa vern
Abbreviated transcription (Latin):
ãnui tp̃ns spacio lacit saciẽt᷑. nec forda simul oꝑis: E uten
grauet᷑ onere: quȩ cũ ꝑtũ edidit: nisi cibis fulcta ẽ ꝗͣuis
bona nutrix i labore fatigata nato sbtrahit alim̃tu. Itaq el
prebet᷑.  tenerũ olus torido. mollitoq milio. & ꝑimatĩ
quas eiꝰ regionis incolȩ ceuas appellat : q st humilis staturȩ
lactis abũdãtes: ꝑꝑ q̃đ remotis eaꝵ foetib gn̾osum pecus
alienis educat᷑ uberib: uł si hoc p̃sidiũ nõ ẽ. faba fresa e
uinũ redt tolerat. Iaq prȩcipue ĩ magnis gregib fien op. So¬
lẽ aũt uitulis nocere lũbrici. ꝗ fere nastũt᷑ crubitatib. Itag
moderãdũ ẽ: ut bñ ꝯcoquãt: aut siiã tali uitio laborat iupiĩ
semicruli ꝯterũt᷑. ꝙ offe saluiati more faucib ĩgerũt᷑. põt ꝙ̃
cũ arida fico eruo cõteti herba santonita: E formata ĩ offã
isicut saluatũ demitti. facit idẽ arũgiȩ ꝑs una trib ꝑtih hy¬

Expanded text:
annui temporis spatio lacte satientur, nec forda simul operis et uteri gravetur onere. Quae cum partum edidit, nisi cibis fulta est, quamvis bona nutrix, labore fatigata nato subtrahit alimentum. Itaque et praebetur, et tener vitulus quas eius regionis incolae cevas appellant. Eae sunt humilis staturae, lactis abundantes, propter quod remotis earum fetibus, generosum pecus alienis educatur uberibus: vel si hoc praesidium non adest, faba fresa et vinum recte tolerat, idque praecipue in magnis gregibus fieri oportet. Solent autem vitulis nocere lumbrici, qui fere nascuntur cruditatibus. Itaque moderandum est, ut bene concoquant: aut si iam tali vitio laborant, lupini semicrudi conteruntur, et offae salivati more faucibus ingeruntur. Potest etiam cum arida fleo et ervo conteri herba Santonica, et formata in offam, sicut salivatum demitti. Facit idem axungiae pars una tribus partibus hy
Abbreviated transcription (Latin):
dectra desilute marẽ seminasse cc̾tũ est: si leua: feminam.
Id tñ uerũ eẽ nõ ał appare. ꝗͣ ubi post unũ coitũ forda nõ
admitit taurũ: qd̾ & ip̃m raro accidit. Nã ꝗͣuis plena foctu
nõ expletꝰ libidine: adeo ulita nẽ t̾minos gg̃ ĩ pecudib płimur
pollẽ blãde uoluptatis illecebre. S nõ dubĩ  ubi pauili sit¬

Expanded text:
feminam. Id tamen verum esse non aliter apparet, quam si post unum coitum forda non admittit taurum: quod et ipsum raro accidit. Nam quamvis plena fetu non expietur libidine: adeo ultra naturae terminos etiam in pecudibus plurimum pollent blandae voluptatis illecebrae. Sed non dubium est, ubi pa
Abbreviated transcription (Latin):
trici ꝯsociota minꝰ labort in educatiõe foeti sui. Quã obcãm diligẽti
cura sũadũ ẽ. ut ẽ ĩ sius quotidie matrib e alienis nõ amantibus
agni subinitẽt᷑. płes ãt ĩ huiꝰ mõĩ gregib ꝗͣ ĩ hirtis masculos enu¬
trire op. Nã priusꝙ̃ fegminȩ ĩre possit mares castrati cũ bi¬
matũ ex pleuerit enecãt᷑ꝰ E peles eoꝵ ꝑꝑ p̃ł chritudinẽ linȩ ma¬
iore p̃cio ꝗͣ ala uelera mẽtãtib traduat. Liberis at cãpis ⁊ õi

Expanded text:
trici consociata minus laboret in educatione fetus sui. Quam ob causam diligenti cura servandum est, ut et suis quotidie matribus et alienis non amantibus agni subrumentur. Plures autem in eiusmodi gregibus quam in hirtis masculos enutrirc oportet. Nam prius quam feminas inire possint mares castrati, cum bimatum expleverunt,enecantur, et pelles eorum propter pulchritudinem lanae maiore pretio quam alia vellera m
Abbreviated transcription (Latin):
guinis ꝑiclitat᷑ iuuẽtus: nec ĩ totũ effeminat᷑: adep̃ta oĩ uinilita¬
te formnaꝗ seruata maris gnandi uim deposuit : quã tñ ip̃a nõ
ꝓtinꝰ amutit. Nã si patiaris eũ a retõti curatiõe feminã inne
eger catũb arboꝵ e desecto iuridi pabello oblectãdus ꝓhiben¬
dusꝙ multa potiõe. Placẽ ẽ pice liꝗda s cinere cũ eri¬
guo oleo ulcera ip̃a post iriduũ linire : quo & colenꝰ cicatri¬
eem ducãt: nec a muscis infestẽtc
Aeenꝰ de bub dixise abũt c̃. Rb condi ẽ educatio gm̃s eꝗni nat᷑¬

Expanded text:
ta omni virilitate; formamque servat maris cum generandi vim deposuit, quam tamen ipsam non protinus amittit. Nam si patiaris eum a recenti curatione feminam inire, aeger cacuminibus arborum et desecto viridi pabulo oblectandus, prohibendusque multa potione. Placet etiam pice liquida et cinere cum exiguo oleo ulcera ipsa post triduum linere, quo et celerius cicatricem ducant, nec a muscis infestentur. Hactenus de bubus dixisse abunde est. Quibus cordi est educatio gen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsꝰ aut femina recusat aut nõ appẽtituꝵ eaib̃ ratiõe
qui festibiets egs meo pretipiemus ducit᷑ cupiditas odore
genitalium ad moto narib
SEd e pabulũ circa tp̃us admissurȩ Mitahit᷑ feminis. ne steriles
reddat nimia corꝑis obesitat: & tauris addit : qͦ fortius ĩeant.

Expanded text:
si aut femina recusat, aut non appetit taurus, eadem ratione, qua fastidientibus equis mox praecipiemus, elicitur cupiditas odore genitalium admoto naribus. Sed et pabulum circa tempus admissurae subtrahitur feminis, ne eas steriles reddat nimia corporis obesitas; et tauris adicitur, quo fortius ineant.
Abbreviated transcription (Latin):
murere: as ita liꝗda pict cũ oleo lenint. Sole ẽ ip̃m atał iuiũ
creta figulati circũdari: quȩ cũ sictata ẽ collobou suspẽdit.
Ea res inexiũ pecus a morsu muris a ranei prebse. Qcło ꝓ uitia
plerũs melle sanãt᷑. Nã siue ĩtumuet̃ : aqua m̃lsa triticee fa.¬
rinẽ ꝯspergit᷑ E ipoit siue abbũ ꝰ oculo ̃: metanus sal hispa¬
uitiũ extenuat. facit iae trita sepig testa :  ꝑ fistulã ter die

Expanded text:
inurere, atque ita liquida pice cum oleo linire. Solet etiam ipsum animal vivum creta figulari circumdari; quae cum siccata est, collo boum suspenditur. Ea res innoxium pecus a morsu muris aranei praebet. Oculorum vitia plerumque melle sanantur. Nam sive intumuerunt, aqua mulsa triticea farina conspergitur et imponitur: sive album in oculo est, montanus sal Hispavitium extenuat. Facit idem trita sepiae testa, et per fistulam ter die
Abbreviated transcription (Latin):
lay gm̃ seĩando: cuiꝰ ut dixi spc̃s exꝑimto ẽ speciosior. Uert̃ ab a¬
spestu nõ ab̃ ꝓbari deba : ꝗ̃ ut sit ampli cõꝑis cẽiuice ualida robustis
ac lans costis : pestore musculoso e uasto feminih lacctesis crurib cõpatis
coloris nigni uł macilis: nã murinꝰ cũ sit ĩ asino uugaris tñ nõ
optĩe respõds ĩ mula. Neq nos uniu̾sa quadrupedis spẽs dccipiat : si
maculȩ plȩrũ in uellenb agnoꝵ dep̃hedũt. Ita si discolores pilos asi¬
reor q̃ ut auch color pͥmõdiis sciu mixtũ readat᷑ nopotib. g̃ qͣlem¬

Expanded text:
 seminando, cuius, ut dixi, species experimento est speciosior. Verumtamen ab aspectu non aliter probari debet, quam ut sit amplissimi corporis, cervice valida, robustis ac latis costis, pectore musculoso et vasto, feminibus lacertosis, cruribus compactis, coloris nigri vel maculosi.Nam murinus cum sit in asino vulgaris, tum etiam non optime respondet in mula. Neque nos universa quadrupedis species decipiat, si qmaculae, plerumque in velleribus agnorum deprehenduntur: ita si discolores pilos asireor, quam ut avitus color primordiis seminum mixtus reddatur nepotib
Abbreviated transcription (Latin):
Est g̃ mortiferꝰ ẜpentis ĩdtꝰ : Est a magnoꝵ aũiliũ noriũ
uirus . Nã E iuꝑa & cetilia sȩpe: cũ ĩ pascuo bos ĩ ꝓude suꝑ
cubuit : lacessita onere morsum ĩprimit. Musq araneus:
quẽ greci orutaaluo appellat : ꝗͣuis exigius dentibus
nõ eriguã pestẽ molit᷑. Uenena iuꝑe depellit suꝑ scarificati¬
ond̃ ferro captaes herbai quã uocat̃ perlona trita e cũ sale
ĩpoĩta. plus ẽ eiusdem radix ꝯtusa ꝓdest  uł simonianda
trifilum inuenit: conftagrosis locis efficat  nasait᷑ odoris

Expanded text:
 mortiferus serpentis ictus, est et minorum 6 animalium noxium virus. Nam et vipera et caecilia saepe cum in pascuo bos improvide super- cubuit, lacessita onere morsum imprimit. Musque araneus, quem Graeci μυγαλῆν appellant, quamvis exiguis dentibus non exiguam pestem molitur. Venena viperae depellit super scarificationem ferro factam herba, quam vocant personatam,trita et cum sale imposita. Plus etiam eiusdem radix confusa prodest, vel si montanum trifolium invenitur, quod confragosis locis efficacissimum nas
Abbreviated transcription (Latin):
admittito. ficũ frigorih ne serito. Loca a pͥta calculosa glareosa ĩ¬
ꝑdiq e saceta amat. huimdi arbor cito ꝯualescit: si serotes ãplos
patẽresq feceris. ficoꝵ gña e si sapore at hitu distãt uno mo
ꝓ dr̃ia agri senĩt᷑. locis frgidis e autumn tp̃re a quosis p̾coces
poĩto: ut añ pluuã fructũ deligas. Locis calidis hybno sento: ut si
uoles ficũ ꝗͣuis nõ naͣ serã facere tũe grossulos pͥore ftustũ decutito.¬
Ita altu ode quẽ ̃ hyemẽ differã. nõ nũꝗ ẽ cũ frõere coeꝑmt
arboros caciũa fici fer̃o suma ꝓdest amputant. Sic firmiores arbores
tubricã amurta diluẽ : E cũ sitore humano ad radicẽ ĩfunt᷑. Eap

Expanded text:
o cacumine demittito. Ficum frigoribus ne serito. Loca aprica, calculosa, glareosa, interdum et saxeta amat. Eiusmodi arbor cito convalescit, si scrobes amplos patentesque feceris. Ficorum genera,etsi sapore atque habitu distant, uno moia agri seruntur. Locis frigidis et autumni temporibus aquosis praecoques ponito ut ante pluviam fructum deligas: locis calidis hibernas serito. At si voles ficum quamvis non natura seram facere, tunc grossulos, prioremve fructum decutito,ita alterum edet,quem in hiemem differet. Non nunquam etiam, cum frondere coeperint arbores, cacumina fici ferro summa prodest amputare: sic firmiores arbores rubricam amurca diluere, et cum stercore humano ad radicem infundere. Ea
Abbreviated transcription (Latin):
pedes : E deiñ suffragines. Conuene at disccim̃ ip̃ro ꝙ diuisa bo
armos. Q cũ actidit e porb erurib sangius mutedus Si de¬
xtrũ armũ lȩsit ĩ sinistro si lenũ iĩ dectro: Si uexem̃tiꝰ utnĩs

Expanded text:
pedes; et deinde suffragines coronaeque ac discrimen ipsum, quo divisa est pedes; et deinde suffragines coronaeque ac discrimen ipsum, quo divisa est armos. Quod cum accidit, e prioribus cruribus sanguis mittendus est: si dextrum armum laesit, in sinistro; si laevum, in de
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq cũ id accidit. uet̾i lat̾itio trito pͥusꝗ disiũgat᷑ colla cõsegi
oponif. dem̃ cũ afficuerãt sbiñ oleo ĩbui. Si talũ aut ũgula
uomer lȩserit : picẽ dura s axũgia cũ sulphure lana suctida
ĩuoluta  cãdete ferro supͣ uillnus inurito. Qđie remedico
optr̃e facit exempta stirpe: si forte surculũ calcau̾it. aut
acuta testa uł lapide u̾gulã ꝑtuderit: qug tñ si altiꝰ uł nerata e:
latiꝰ fcro cicũcidit᷑ ꝙ ita ĩurit᷑ : ut supra prȩcepi. De iñ spartea
calceata ꝑtridiũ suffuso accto curat᷑. Ite si uomer erus
sauciarit: matina lactuca: quã grȩgi tytimalã uocãt: admixto
sale poit᷑. sotriti pedes eluũtur e alestã bubula urina: dein fa¬
sce sarm̃toꝵ ĩ cẽso: cũ iã ignis ĩ faulla recidit feruidis cindib¬
cogr̃ insistere. Ac pice lupa cũ oleo uł arugia cornua eiꝰ liniat᷑.
Minꝰ famẽ clardicabe armñta: si oꝑe disiutti multa frigida laue̾t

Expanded text:
disiungantur, colla conspergi oportet: deinde cum assiccuerint,subinde oleo imbui. Si talum aut ungulam vomer laeserit, picem duram et axungiam cum sulfure et lana succida involvito 3 candente ferro supra vulnus inurito. Quod idem remedium optime facit exempta stirpe, si forte surculum calcaverit, aut acuta testa vel lapide ungulam pertuderit4; quae tamen si altius vulnerata est, latius ferro circumciditur, et ita inuritur,ut supra praecepi: deinde spartea calceata per triduum suffuso aceto curatur. Item si vomer crus sauciarit, marina lactuca, quam Graeci tithymallum vocant, admixto sale imponitur. Subtriti pedes eluuntur calefacta bubula urina: deinde fasce sarmentorum incenso, cum iam ignis in favillam reddit, ferventi cinecogitur insistere, ac pice liquida cum oleo vel axungia cornua eius linuntur. Minus tamen claudicabunt armenta, si opere disiunctis multa frigida laventur
Abbreviated transcription (Latin):
staoulacio eoꝵ prepamda ẽ. Sttram̃taq mẽse auguto ĩta dies
ĩtereũt : & sttam̃tis pecora sbiectis p̃łimũ sitoris efficunt
łlec cumn ita curuerimꝰ : tum & om̃e genus pabuli pͣparabrnꝰ.
dabimꝰ ꝙ oꝑam ne pemuria cibi macrestat petus. Bouer
alit reste pascẽdi nõ una rõ ẽ. Nã si ubertas regionis
umilet pabullũ sũminaserat: nemo dubitat: ꝗn id genꝰ cibi
om̃ib preponẽdum sit : qđ tñ n ĩ rigiuis aut roscidis soas
nõ ꝯtingit. Itaq siis ip̃is uł maxꝰ cõmods̃ ẽ. ꝙ sufict
una oꝑa duob iugis: quȩ ec de die alitia tp̃mim uict
st̾: ꝗb ꝓ cõdicione regiõis cib pobent: eosq nemo dubutet
ꝗn optimi sint uicia ĩ faset illigata s cicerctul: nt̃q pra¬
tense foenũ. Minus cõmole tuemur arm̃tũ paleis ubig¬
tus̃ et ordeo mox ẽ ex tritico. Sed ium̃tis iusta opuz no
la dispẽsantur. Ianuaro m̃se fabȩ frese ⁊ aqua mactrati
etus quat̾nos sectatios mixtos paleis dare ꝯuenit: ũ lipini

Expanded text:
mense Augusto intra dies intereunt, et stramenta pecori 6 subiecta plurimum stercoris efficiunt. Haec cum ita curaverimus, tum et omne genus pabuli praeparabimus, dabimusque operam, ne penuria cibi macrescat pecus. Boves autem recte pascendi non una ratio est. Nam si ubertas regionis viride pabulum subministrat nemo dubitat quin id genus cibi ceteris praeponendum sit: quod tamen nisi riguis aut roscidis locis non contingit. Itaque in iis ipsis vel maximum commodum est, quod sufficit una opera duobus iugis, quae eodem die alterna temporum vice s pro conditione regionum cibi praebentur: eosque nemo dubitat, quin optimi sintvicia in fascem ligata, et cicercula itemque pratense faenum. Minus commode tuemur armenta paleistum ex hordeo, mox etiam ex tritico. Sed iumentis iusta operum rla dis-pensantur. Ianuario mense singulis fresi et aqua macerati ervi quaternos sextarios mixtos paleis dare convenit, vel lupini
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ stringit᷑. Olcũ op̃nus licinia dat.płimũ sergia. Om̃isq olea q mauor
fere ad esca mior oleo ẽ aptior. Nulla ex his gñib aut ꝑfent ulũ aut
gelidũ oģli statũ patit᷑. Itaq estuosis locis septetrionali colle frigidis meri-¬
cdiano gaude. Si ni dep̃ssa loca ꝗͣ arbua magisꝗ modicos cluos amat:
quales ĩ italia sabmoꝵ uł tota ꝓuicia beticã iuidemꝰ. Nac arborẽ plen
uilt: opt̃e uapores sustint poita : frigus sergia. Aptͫgenꝰ tr̃e est
oleis cui glarea sbest. Si suꝑpoita ereta sabulo ad mixta e. Nõ minꝰ ꝓba¬
bile ẽ solum ubi pinguus sabulo ẽ. S & densior tr̃a si humida e
lȩta ẽ: cõmode recipit hãt arborẽ. Creta ex toto repudiada ẽ : mig̃
ẽ scatioginosa. E ĩ qͣ sꝑ ulgo ꝯsistit. Inmicos est cẽ ager sabulo macer
⁊ nuda glarea. Nã d si nõ emorit᷑ ĩ eim̃oi solo nũꝗͣ tñ ꝯualescit . p̃t̃¬

Expanded text:
orem stringitur. Oleum optimum Licinia dat, plurimum Sergia: omnisque olea maior fere ad escam, minor oleo est aptior. Nulla ex his generibus, aut praefervidum, aut gelidum statum caeli patitur. Itaque aestuosis locis septentrionali colle, frigidis meridiano gaudet. Sed neque depressa loca neque ardua, magisque modicos divos amat, quales in Italia Sabinorum vel tota provincia Baetica videmus. Hanc arborem plerique apores sustinet Posia,frigus Sergia. Aptissimum genus terrae est oleis, cui glarea subest, si superposita creta sabulo admixta est. Non minus probabile est solum, ubi pinguis sabulo est. Sed et densior terra, si uvida et laeta est, commode recipit hanc arborem. Creta ex toto repudianda est, magis etiam scaturiginosa, et in qua semper uligo consistit. Inimicus est etiam ager sabulo macer, et nuda glarea. Nam etsi non emoritur in eiusmodi solo, nunquam t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nares infindit᷑. Sed ipm mebicamtam põderis set uncię diussĩ
pontiãe ȩqua ꝑtridũ cũ uino adisse sat erit. prȩsens ꝗ̃t remedũ
eognoiumus radiculȩ quã pastires ꝯsiliginom uocãt. Ea ĩ masis
mõtib plurima nascitur : om̃iq petom matiẽ ẽ salunis P¬
namanu effadit᷑ añ solis ortum. Sic .n. lecta maiorẽ iuz credit
hr̃e. Vsus eiꝰ trabr̃ talis Enea fibula pars auricule latũ ditũseri¬
bit᷑ ita: ut manãtt sãgiuĩt taꝙ o littere edustum appareat. hor q
ĩtrisetꝰ ut ex suꝑiore ꝑte auriculȩ : cũ factũ ẽ medr ꝑs dscripti orbi¬
culi endem fibula tr̃assuit & st̃o foramini p̃dc̃a radicula ĩ serit᷑
quã cũ nt̃es pliga cõprehẽdit. eã ꝯtins: ut elab nõ possit . in cadem
auriculã om̃is ius mordi pestilesq iurus eucit᷑. donee ꝑs q̃ feuli

Expanded text:
 nares infunditur. Sed ipsum medicamentum ponderis sescunciae divisum portione aequa per triduum cum vino dedisse sat erit. Praesens etiam remedium cognovimus radiculae, quam pastores consiliginem vocant. Ea in Marsis montibus plurima nascitur, omnique pecori maxime est salutaris. Laeva manu effoditur ante solis ortum. Sic enim lecta maiorem vim creditur habere. Usus eius traditur talis. Aenea fibula pars auriculae latissima circumscribitur, ita ut manante sanguine tanquam O literae ductus appareat. Hoc et intrinsecus et ex superiore parte auriculae cum factum est, media pars descripti orbiculi eadem fibula transuitur, et facto foramini praedicta radicula inseritur; quam eum recens plaga comprehendit, ita continet, ut elabi non possit: in eam deinde auriculam om
Abbreviated transcription (Latin):
glesta ẽ cruditas & ĩflatio uẽtris : & it estinoꝵ maior dolori seꝗt
ꝗ nec caꝑe cibos sinit gemutꝰ expͥmit : locoq stare nõ patit᷑. sepe
de cũbẽ  rusiitart cepit : caudaq crebrius agert. Hanfestũ
remediũ ẽ ꝓocĩa clumb ꝑte caude uiculo uehem̃tet obsitrigt᷑.
iuniq sextariũ : olei cũ hemina ĩ fundere faucib: at ita citati ꝑ¬

Expanded text:
glecta cruditas est, et inflatio ventris et intestinorum maior dolor insequitur,qui nec capere cibos sinit, gemitus exprimit, locoque stare non patitur, saepe decumbere, et agitare caput, caudamque crebrius agere cogit. Manifestum remedium est proximam clunibus partem caudae vinculo vehementer obstringere, vinique sextarium
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrũ testiculu admissatii lineo funiculo alio ue quol obligeiꝰ.
cũ feminã dextrũ. Idemg ĩ õĩb pene̾ pecudib cõse. Cu uo̾ nat¬

Expanded text:
sinistrum testiculum admissarii lineo funiculo aliove quolibet obligemus; sinistrum testiculum admissarii lineo funiculo aliove quolibet obligemus; cum feminam, dextrum. Idemque in omnibus paene pecudibus fa
Abbreviated transcription (Latin):
dio erit fellacula trita. & aqͣ tepida ꝑtaitta addita ꝑ cornu.
mt̃e u̾set ne ađ frigus adhuc ĩ firmo noceat: a m̃t ĩ ãgustis
eũ obterat. Paulatĩ dem̃ ꝓducẽdus erit: ꝓiudedũꝙ ne stcore
iengulis adienit. Moꝵ cũ firmior fuerit ĩ eade᷑ pascua ĩ ꝗh
mater est : dimutendus: ne de suerio ꝑtus sui labone equa
Nam id p̃cipue geiꝰ pecudis amore natoꝵ: nisi fiat potas norã
erahit. Uulgati femiae solennȩ ẽ õib añis pare. Gñosas
ꝯuenit alt̾nis ꝯtine: quo firmior pullus laste mat̾no laboribus
certam̃s pręparet᷑. Marẽ pucat minorẽ trimo nõ eẽ idoneã
bimã rectt ꝯciꝑe. ut post f̾nũ am̃i en ixa foctũ educ&. eãꝙ post
decimũ nõ ẽẽ utile̾ : ꝙ sex años a mate tardarit: at ĩers proles
qͣsiuit: ut femina siue ut masculus cõciprat᷑. nt̃i arbittii fore de¬
Democtꝰ affirmat ꝗ p̃cipit: ut cũ ꝓgn̾ari marẽ uelimus :

Expanded text:
dio erit felicula trita, et aqua tepida permixta ac data per cornu. matre versetur, ne aut frigus adhuc infirmo noceat, aut mater in angustiis eum obterat. Paulatim deinde producendus erit, providendumquc, ne stercore ungulas adurat. Mox cum firmior fuerit, in eadem pascua, in quibus mater est, dimittendus, ne desiderio partus sui laboret equa. Nam id praecipue genus pecudis amore natorum, nisi fiat potestas, noxam trahit. Vulgari feminae solenne est omnibus annis parere, generosam convenit alternis continere, quo firmior pullus lacte materno laboribus certaminum praeparetur. Marem putant minorem trimo non esse idoneum m enixa fetum educet: eandemque post decimum non esse utilem, quod ex annosa matre tarda sit atque iners proles. Quae sive ut femina sive ut masculus concipiatur, nostri arbitrii fore Democritus affirmat, qui praecipit, ut, cum progenerari marem velimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eacãt᷑ aquȩ: more pari iñsura mixta dat ad saturitatda. Nlo at
tpre & minĩe estate utilius ẽ boues ĩ cursum ꝯcitari. Nã ca
res acit alium meta ut frequen. Cauẽdũ q ẽ ne
ad pͣsepia sulias gallma ꝑcepat. Nã toc q̃d decidit ĩmixtam¬
pabulo bob affent necẽ. Sus ȩgra pestileti fance uile. que cã
T grege ĩ cidit. ꝯfestim mutatꝰ ẽ cgli stat. e ĩ pluris ꝑnis distriba.¬
to pecore loginquȩ regiões petedȩ st : at ita segregadiẜ sanis mor¬

Expanded text:
dicatur aqua, mox pari mensura mixta datur ad saturitatem. Nullo autem tempore et minime aestate utile est boves in cursum concitari: nam ea res aut asus aut gallina perrepat. Nam hoc 3 quod decidit 4 immixtpabulo, bubus affert necem. Sus aegra pestilentiam facere valet. Quae cum in gregem incidit, confestim mutandus est caeli status, et in plures partes distributo pecore longinquae regiones petendae sunt, atque ita segregandi a sanis mor
Abbreviated transcription (Latin):
tabulito assignẽt᷑: moꝵ do tnis pedib suꝑpoĩtis alii rami sũmittẽdi
cacume ordinãda erit arbot: ab s̃ frõdatĩe cauẽdũ ne a ꝓlixiõos
pollices fiat. ꝗ ex amputatis uirgis reliquũtꝰ a rarsus ita alleuatꝰ:
ut ip̃e inuncus ledat ã d libretꝰ. Nã paꝵ gaudȩ ulmꝰ q̃ ĩ copus
nudatꝰ: uitãdũq ne duab pligis una fiat: cũ talẽ cicatricẽ non¬

Expanded text:
mi submittendi cacumen ordinanda erit arbor. Atque in frondatione cavendum, ne aut prolixiores pollices fiant, qui ex amputatis virgis relinquuntur, aut rursus ita alleventur, ut ipse truncus laedatur, aut delibretur; nam parum gaudet ulmus in corpus nuda. Vitandumque ne d
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ ẽ ꝗn ea loge melius cũ suis follculis añ ꝗͣ eluantur
p̃oeri possit̃: Nã gͦ cibi q uini uires hñt Nitidũ ꝙ ẽ hili¬
reie corpulẽtu petus faciũt. Si grano abstinemus frõdis
arig cordis pabulitorrus mobioꝵ iuginti sufficit: uet
Sed his si regiois uis ꝑmittat: glans adiicit᷑: quę nisi ad sacietatt̃
dat᷑. scabiem parit. Põt ẽ si proue̾tꝰ uilitatẽ facit: semodius
fabe srese prȩberi. Mẽse februario plerũꝙ eadt st cibatia.
Mattio aprli delis ad foem põdus adiici: ꝗa tra ꝓsc̃idit᷑. Sat aẽ
erit pondo quadragena sing̃łis dari. Ab idib tm̃ aprił usq ĩ idus
locis idẽ pręstari. A quo tp̃r in Rał nouebr tota ȩstate E dem̃
autumno saciẽt᷑ frõde. quȩ tñ nõ añ ẽ utilis ꝗͣ cũ maturut ił¬

Expanded text:
uantur, praeberi possint. Nam et cibi et vini vires habent, nitidumque et hilare et corpulentum pecus faciunt. Si grano abstinemus, frondis aridae corbis pabulatorius modiorum viginti sufficit, vel Et his, si regionis vis per-mittit, glans adicitur: quae nisi ad satietatem detur, scabiem parit. Potest etiam si proventus vilitatem facit, semodius fabae fresae praeberi. Mense Februario plerumque eadem sunt cibaria. Martio et Aprili debet ad faeni pondus adici, qua terra proscinditur: sat autem erit pondo quadragena singulis dari. Ab idibus tamen mensis Aprilis ulocis idem praestari: a quo tempore in calend. Novemb. tota aestate et deinde autumno satientur fronde; quae tamen non ante est utilis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sic sbigi ꝯuenit.p om̃i spaciosis stabulũ proparetꝰ: ubi domitor factilt
u̾san a uañ egredi sñ ꝑico possit. Añ stabulũ ñłł angustiȩ sit̃   ⁊
cãpus aͭ uia late patẽs: ut cũ ꝓducẽt᷑ iuẽti liberũ heant ex cũsũ
ne pauih aut arborib aut obiacenti ciul rei simplicot̃. nãx ãq
capiat. In stabula sint ampla p̃sepia: supra q̃ trasusi asseres in lro
iugor a nr̃ã sepit̃ pedib eliti ꝯfigãt᷑ ad qs religari posit̃ nuuẽci.
Diẽ dem̃ quo domiturã auspiceris bonĩ rẽpestatib q a religiõih¬

Expanded text:
omitor facile versari, et unde egredi sine periculo possit. Ante stabulum nullae angustiae sint, sed aut campus aut via late patens, ut cum producentur iuvenci, Uberum habeant excursum; ne pavidi aut arboribus aut obiacenti cuilibet rei se implicent noxamque capiant. In stabulo sint ampla praesepia, superque transversi asseres in modum iugorum a terra septem pedibus elati configantur, ad quos religari possint iuvenci. Diem deinde, quo domituram auspiceris, bonum a tempestatibus et a religioni
Abbreviated transcription (Latin):
T Alis notulȩ uitulos opicũ adhuic teneri st ꝯsuesce manu tractani
ad p̃sepia ligari ut exigius ÷̃ dom̃ido sit labor eoꝵ: e minꝰ sit ꝑscħ̃¬

Expanded text:
Talis notae vitulos oportet, cum adhuc teneri sunt, consuescere manu tractari, Talis notae vitulos oportet, cum adhuc teneri sunt, consuescere manu tractari, ad praesepia religari, ut exiguus in domitura labor eorum et minus sit
Abbreviated transcription (Latin):
Cãpania plerũq boues ꝓgenerat abbos ⁊ exiles : labori tñ: E cultu¬
rȩ patri soli nõ in habiles. Ymbria uastos albos endeq rubrios¬
n minꝰ ꝓbadiles aĩs ꝙͣ cõꝑih  Etruria & latiũ ꝯpactosis ad oꝑa¬
ĩ em̃dis iuuetis arator sequi debe. Faq mago carthaginẽsis ita
ꝓdidit: ut nos deinceps memorabimꝰ. Patãdĩ st̃ boues nouelli qua¬
drati magis m̃bris cornib ꝓceris: q nigrãtib & robustis ftonte
lata E crispa hirtis aurib: oculis e labiis nigris narib resimis
patulis / ceruite lõga q torosa palearib amplis e pene ad ge¬
nua ꝓmissis: pedtore magno armis uastis capati e tãꝗͣ implẽtt
uttro literib põreens. Lũbis latis dorso recto planoq ẽ uł
suridente clunh rotãdis: crurih compaetis: ac restis : sed bre¬
uiorib potius ꝙͣ longis nec genib impbis ungulis mignis caui¬
dis longissimis & setosis pilosisq corpore denso breuiq co-¬
loris rubei uł fusci/ tacta cor̃poris mollssimo¬

Expanded text:
Campania plerumque boves progenerat albos et exiles, labori tamen et culturae patrii soli non inhabiles. Umbria vastos et albos; eademque rubios;nec minus probabiles ain emendis iuvencis arator sequi debet; eaque Mago Carthaginiensis ita prodidit, ut nos deinceps memorabimus. Parandi sunt boves novelli, quadrati, grandibus membris, cornibus proceris ac nigrantibus et robustis, fronte lata et crispa, hirtis auribus, oculis et labris nigris, naribus resimis patulisque, cervice longa et torosa, palearibus amplis et pene ad genua promissis, pectore magno, armis vastis,capaci et tanquam implente utero, lateribus porrectis, lumbis latis, dorso recto planoque vel etiam subsidente, clunibus rotundis, cruribus compactis ac rectis, sed brevioribus potius quam longis, nec genibus improbis, ungulis magnis, caudis longissimis et setosis, pilo totius corporis denso brevique, coloris rubii vel fusci, tactu corporis mollissimo
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ max̃ anatis : quã si cõspetit: cui ĩ testinũ dolł celerito tor¬
m̃to libat᷑. Fade anas maiore ꝓspestu mulos. & egnũ genus
ꝯspeltu suo sanat. S redũ nlła ꝓdest melicina. Segtur rumius
uitium quoꝵ signũ ẽ eruenta & mucosa uẽtris pliuues Re¬
rõ sura ꝑ quatriduũ dispẽsati dant᷑. nec desint lentisci iutisq
ee oleastri caciua uridis albos corpus at iures carpit: oꝑiꝗ
ĩutile reldit. que cũ accide᷑: ꝓ hibendus erit bos potiõe ꝑtriduã.
primoq de cibo abstinẽdus. Sed mur caciũa oleastri ał arũdinis
itẽ bactȩ lentisci e myrti dãdȩ. nec põtas aquȩ ⁊ ꝙͣ ꝑcissiẽ¬
inticũ pari portũe dederũt : cũ aquę̧ calie duol sextaris at
im frucib iudat : eadẽq pabula: ut supͣ diximꝰ obtiãt. Qida
austeri potãdũ q medicam̃tũ prelẽ. Omũ ĩ humores supdici¬

Expanded text:
et maxime anatis. Quam si conspexerit, cui intestinum dolet, celeriter tormento liberatur. Eadem anas maiore profectu mulos 2 et equinum genus conspectu suo sanat. Sed interdum nulla prodest medicina. Sequitur terminum3 vitium, quorum signum est cruenta et mucosa ventris prolumensura per quatriduum dispensati dantur: nec desint lentisci myrtique et oleastri cacumina. Viridis alvus corpus ac vires carpit, operique inutilem reddit. Quae cum accident, prohibendus erit bos potione per triduum, primoque die cibo abstinendus. Sed mox cacumina oleastri et arundinis, item baccae lentisci myrtique dandae; nec potestas aquraticum,pari portione deferam; cum aquae calidae duobus sextariis, atque ita faucibus infundant, eademque pabula, ut supra dixi- mus, obiciant. Quidam austeri, potandumque medicamentum praebent, omni alio humore subtracto,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad stipites relgato ita it exigiũ laxa m̃tũ heant. Disito
ĩt̾ se aliꝗ̃to spatio ne ĩ colluctatioe alt alb noceat. Si nins
asꝑi erũt. patere unũ diẽ noctoq desciuiat. Simł az iras
ꝯtuderit. manu ꝑducãt᷑ ita ut ꝙ a tgo cõpłes ꝗ sequũt ÷ reti¬
naculis eos ꝯtineãt : ut unus cũ claua salignea procedes mobi¬
s doct᷑ ꝑ mile passus ꝯͣdoitt ac sũ pauont ambulare : cũ di nũ
ꝓdux̾is arde ad stipitts relgato ita: ne caput moneri possit᷑
u̾ses placie q cũ quadã uocis adulatiõe uẽĩto : ut accedoñtem
suesent aspicẽ. demñ nares ꝑfricato : ut hoñes discat odorart :

Expanded text:
et ad stipites religato ita, ut exiguum laxamenti habeant, distentque inter se aliquanto spatio, ne in colluctatione alter alteri noceat. Si nimis asperi erunt, patere unum diem noctemque desaeviant. Simulatque iras contuderint,mane producantur, ita ut et a tergo complures, qui sequuntur, retinaculis eos contineant, et unus cum clava salignea procedens modiet docere per mille passus composite ac sine pavore ambulare: cum domum reduxeris,arcte ad stipites rus, placide et cum quadam vocis adulatione venito, ut accedentem consuescant aspicere. Deinde nares perfricato, ut hominem discant odorari.
Abbreviated transcription (Latin):
ne exe imãtur. Ita cũ fit a latere domitor stare dele: ne calce
ꝯmgi possit poost het didnctis malis reducito lingidã : totũq sub
eoꝵ palatũ sale defricato: librales offis ĩ pressulȩ adipis ⁊ sigte¬
dimitito: ac uini singiłos sextarios ꝑ cornũ faucib i flodito Nla
ꝑ hec blũdim̃ta triduo fere mãsuescũt: iugũq qͣrto die accipiũt:
cũ ramꝰ illigaturꝰ temõis uice tancit᷑ int̾dũ & podus aliqł
ĩiungit᷑: ut maiore nisu laboris exploret᷑ paria. Post ei mõi
cẽdi st. sic ꝑ domiti moꝵ ad arattu instituãt᷑. s ĩ seacto agro: ne
statĩ difficultatt̃ oꝑis reformidẽ: neue ad huc tenera colla dura
pꝰ pͣcepi uolũe. Curãdũ ne ĩ domitura bos calee aut cõnu quẽꝗ

Expanded text:
rent, eximantur. Idque cum fit, a latere domitor stare debet, ne calce contingi possit. Post haec diductis malis educito linguam, totumque os etpalatum sale defricato, libralesque offas in praesulsae adipis lidemittito, ac vini singulos sextarios per cornu faucibus infundito: nam per haec blandimenta triduo fere mansucscunt, iugumque quarto die accipiunt, cui ramus illigatus temonis vice traicitur: interdum et pondus aliquod iniungitur, ut maiore nisu laboris exploretur patientia. Post eiusmodi cendi sunt. Sic perdomiti mox ad aratrum instituantur, sed in subacto agro, ne statim difficultatem operis reformident, neve adhuc tenera colla dura primo praecepi volumine. Curandu
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ tã so rñso dubiũ nõ ẽ ꝗn mediocaẽ neglgẽtiã dñi fru¬
sint gn̾a quadrupedũ. quaꝵ alt̾u paramꝰ ĩ ꝯsortiã oꝑu ⁊ sicut bouẽ¬
mulã equũ asinũ: alt̾u uoluptatis at reddim: qt custodie cã: ut oũc
capelbu suẽ: canẽ : dẽ eo gn̾e pͫꝰ dicemꝰ cuiꝰ usus ur̃i laboris̃
ꝑticeps. Nec dubiũ : ꝗn ut ait uãro : cefus pecudes bos honore su¬
ꝑare debent: p̃serti at̃ in italia: quȩ ab hoc nũcupatiões traxisse

Expanded text:
n responso dubium non est, quin mediocrem negligentiam domini fructusint duo genera quadrupedum, quorum alterum paramus in co et custodiae causa, ut ovem, capellam, suem, canem: de eo genere primum dicemus, cuius usus nostri laboris est particeps. Nec dubium, quin, ut ait Varro, ceteras pecudes bos honore superare debeat, praesertim in Italia, quae ab hoc nuncupationem. traxisse
Abbreviated transcription (Latin):
langor: d nausea discutit᷑ : si integrũ grllinaceũ crũdũꝗ ouũ
ieium faucib inseras. E posto die spicas ulpici uł allii cũ
uino ꝯteras: & ĩ natib ĩ fundas. Neq heç tm̃ remedia salubrita¬
tẽ faciũt. Multi largo sale mise pabula. Edã marubiũ i¬
derũt cũ oleo & iuno. quidã porri fibras. alii gña tutis/
alii sabinã herbã. putaq inula mero diluũt. Eaq medicanta
potãda prebi. Multi caulib uitis albȩ R balbulis albis bubus
medent᷑. Nõ nulli pellem serpentis obtritã cum uno misce Est
p̃ remedio cũ dulci uino tritũ spillã : & cõcisa e ĩ aqua mace¬
tata scyla: quȩ om̃si potiones triũ heminaꝵe singł̃is dieb ꝑ¬

Expanded text:
languor et nausea discutitur, si integrum gallinaceum crudum ovum ieiuni faucibus inseras, ae postero die spicas ulpici vel alii eum vino conteras, et in naribus infundas: neque haec tantum remedia salubritatem faciunt. Multi et largo sale miscent pabula; quidam marrubium deferunteum oleo et vino; quidam porri fibras, alii grana thuris, alii sabinam herbam rutamque pinsitammero diluunt, eaque medicamenta potanda praebent. Multi caulibus vitis albae et valvulis ervi bubus medentur: nonnulli pellem serpentis obtritam cum vino miscent. Est etiam remedio eum dulci vino tritum serpyllum, et concisa et in aqua macerata scil
Abbreviated transcription (Latin):
ut endẽ diligẽtia curet᷑ at ĩ ramis deducat᷑: ut nõ noui trduces
õib añis tt̾se ce arborib ꝓoximis cõmitat᷑. qt uetes decuat᷑. si tra¬
dux traducẽ nõ ꝯtuagit. media uirga ĩt̾ eas deliget᷑. cã deio frustꝰ
põdere urgebit. sbrectis adminitulis sustineat᷑. hoc ãt geaꝰ arbusti cȩħeg
om̃s arbores : ꝗͣro altiꝰ amãt  cĩcũfodiũt᷑: muore frulta exuberat. Qlãt¬
O Mgis q̃ arboris culi simpliciot ꝗͣ uineaꝵ ẽ. lõgeq ex õĩb stipih
minorẽ ĩ pẽsa desierat olea: que pͦ oiũi arboꝵ õ. Nã qͣuis nõ ꝯ¬
tinuis añis h fere alt̾o qͦ. fructũ affenit: eximia tq̃ eiꝰ rõẽ : ꝙ le¬

Expanded text:
s diducantur,ut novi traduces omnibus annis inter se ex arboribus proximis committantur et veteres decidantur. Si tradux traducem non contingit, media virga inter eas deligetur. Cum ' deinde fructus pondere urgebit, subiectis adminiculis sustineatur. Hoc autem genus arbusti ceteraeque omnes arbores quanto altius arantur et circumfodiuntuOmnis tamen arboris cultus simplicior quam vinearum est, longeque ex omnibus stirpibus minorem impensam desiderat olea, quae prima omnium arborum est. Nam quamvis non continuis annis, sed fere altero quoque fructum afferat, eximia tame
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtmq̃at: dem̃ allig. e p̾cipite. Na ĩ eũ locũ. quẽ ĩ torsens lȩtã ma¬
t̾ia citabit: s p̃cipitata munꝰ unũ iͦ se traher: ꝗͣuis fructu exũb̃ e.
prȩcipit̃ uo plus año pati nõ op. Altu ẽ genꝰ palmitis . qd eno¬
uello nascit᷑ : q ĩ tenero alligatũ & pẽd&̧ ÷ mat̾iã uocimꝰ. Sa & fru-¬
ctũ & noua flagella bñ ꝓcreat. ꝙ̃ si ex uno capite duȩ uirgȩ sũ¬
mutũt᷑: tñ uttaq mat̾ia decidit᷑. Nã pãpinariꝰ qua iũ heat : sup̃ docui
focaneus d. ꝑ it duo brachia uelut ĩ funta de medio nascit᷑ cũ colore

Expanded text:
 post eum locum quem intorseris, laetam materiam citabit, et praecipitata minus virium in se trahet, quamvis fructu exuberet. Praecipitem vero plus anno pati non oportet. Alterum genus palmitis, quod de novello nascitur et in tenero alligatum dependet, materiam vocamus; ea et fructum et nova flagella bene procreat. Et iam si ex uno capite duae virgae submittantur, tamen utraque materia dicitur;nam pampinarius quam vim habeat, supra docui. Focaneus est, qui inter duo bracchia velut in furca de medio nascitur. Eum cole
Abbreviated transcription (Latin):
duũ eadẽ inefundũt᷑. Quarto demd̃ acũgia pari põdere cũ pice
liꝗda ꝙ cortice pineolo iugataq ĩpõit. q ad ultimũ cũũ cica¬
tricẽ ducũt: fuligo sfricat. Solẽ & neglecta ulcera scatere
uermib: qui si mane ꝑfundũt᷑ aqua frigida. nigore ꝯtractide¬
cidũt. Uł si hac rõe nõ possũt eximi : marubiũ aut porrum
ꝯterit᷑: & admirto sale ĩpoit᷑. Id celerime netat p̃dc̃a adlia

Expanded text:
duum eadem infunduntur. Quarto demum axungia pari pondere cum pice liquida, et cortice pineo levigata imponitur. Et ad ultimum cum iam cicatricem ducunt, fuligo infricatur. Solent etiam neglecta ulcera scatere verminibus: qui si mane perfunduntur aqua frigida, rigore contracti decidunt. Vel si hac ratione non possunt eximi, marrubium aut porrum conteritur, et admixto sale imponitur. Id cele
Abbreviated transcription (Latin):
quis emisent: ab iuria petoris tutȩ sint. S si ficci pot̾it uno ictu
arborẽ p̃cidi: si muꝰ sera debtari ⁊ plogã falce alleuari opõtebit: enq̃
pligã luto palcato ꝯtegi: ne sole ã folis infestet. post añus a bi¬
eniu. cũ enati ramuli recte ꝯualuẽrit: suꝑuacuos depatari đ ido¬
neos ĩ orbiẽ sũmitti ꝯudãt. Quȩ ulmus appõitiõe bñ ꝓuenc̾itit :¬

Expanded text:
u arborem praecidi; si minus, serra desecari, et plagam falce allevari oportebit, eamque plagam luto paleato contegi, ne sole aut pluviis infestetur. Post annum aut biennium, cum enati ramuli recte convaluerint, supervacuos deputari, idoneos in ordinem submitti conveniet. Quae ulmus a positione bene
Abbreviated transcription (Latin):
ut q̃q mat̾ia sede uetita ĩ celsissimã quẽq ramũ exfẽdat᷑. sio ut sũ¬
ma uits sumã arborẽ sequat᷑ .i. ut duo palmites extremi trũco ar-¬
pit pleniorib ramis płes palmites alius ab alio seꝑatis ponãt᷑ gra¬
ciliorib pauciores: Uits q̃ nouella trib toris ad arborẽ rodiget : uno
tertio ꝗ mediã uitẽ ꝯplestit᷑ . Torã uaũ impõitũ opi: cũ uires uti

Expanded text:
ia se dabit,ita in celsissimum quemque ramum extendunt, sic, ut summa vitis summam arborem sequatur, id est, ut duo palmites extremi trunco arpiat. Plenioribus ramis plures palmites alius ab alio separati imponantur, gracilioribus pauciores; vitisque novella tribus toris ad arborem religetur, uno, t
Abbreviated transcription (Latin):
uaet᷑ a pecore. cũ id sola uetes possulerũt: E adhuc arp̃ quasla
gẽtes unũ hoc usurpat᷑ diuitiaꝵ geiꝰ: E ne ap̃ nr̃os qd colonos alia
res ub̃ior : ut .m. cato credidit: qui ꝯsueti: quã ꝑtem rei russice
ex̾cẽdo celeriter locupletan possg  : rñ dit : si bñ ip̃a gene Rũ susq
ĩt̾rogãti ꝗd dem̃ faciẽdo satis uberes fruetꝰ ꝑcepturꝰ ess. affrma¬
uit: si mediocriter pascere. Cȩtu de tã sapiẽte uiro pige dice̾
q̃l tñ ꝗdã auctores memorãt: eidẽ quexẽti ꝗd fliu ĩ agrico latid

Expanded text:
eres possederunt, et adhuc apud quasdam gentes unum hoc usurpatur divitiarum genus: sed ne apud nostros quidem colonos alia res uberior.Ut etiam M. Cato prodidit,qui consulenti, quam partem rei rusticae exercendo celeriter locupletari posset respondit: Si bene is pasceret;rursusque interrogant, quid deinde faciendo satis uberes fructus percepturus esset, affirmavit: Si mediocriter pasceret. Ceterum de tam sapiente viro piget dicere, q
Abbreviated transcription (Latin):
eos aliq̃ rõe fecisse. ꝗa sit agricolȩ ꝯtrariũ pastoris ꝓpoitũ. cũ ile
ꝑ maxĩe sbatto E puro lolo gaudeat: hic nouali graminosoq. Ille
ftuctum e trã spera.hic e pecore: iboq aratorẽ abominet᷑ . Atꝯͣ
sticis petudih migis ꝗ̃ alienis dispisceit etustione copiuosa sterco¬
ratiõem ꝯtingit: e gregib terestres fructꝰ exxuberãt. Neo tñ
ula regio ẽ ⁊ ĩ qua m̃õ frum̃ta gignãt: qus nõ ut hp̃iui ita arm̃ox
adiugator ggulat᷑. Uñ e ium̃ta e armñta nom̃ a re traxere.

Expanded text:
os aliqua ratione fecisse, quasi sit agricolae contrarium pastoris propositum: cum ille quam maxime subacto et puro solo gaudeat, hic novali graminosoque; ille fructum e terra speret, hic e pecore; ideoque arator abominetur, at contra sticis pecudibus magis quam alienis depascere ex usu est, et copiosa stercoratione, quae contingit e gregibus, terrestres fructus exuberant. Nec tamen ulla regio est, in qua modo frumenta gignantur, quae non ut hominum ita armentorum adiu
Abbreviated transcription (Latin):
filata digioꝵ trũ sit. In ea dem̃ cuncõ. qͦ deducat᷑ inẜiro: & surculos ex
uttaꝓ ꝑt alrasos dimitito : sic ut librũ seĩs libo arboris eplẽ facias
Eu surculos dilgeter aptau̾is: cuncã eximito: e ardorẽ ut sup̃ dixi alli¬
gito. dem̃ fr̃ms cĩca arbont̃ adaggerato usq ad ip̃m insitũ. Sa res aͥ ue̾to

Expanded text:
fissura digitorum trium sit in ea. Deinde cuneum, quo diducatur, inserito, et surculos ex fissura digitorum trium sit in ea. Deinde cuneum, quo diducatur, inserito, et surculos ex utraque parte derasos de-mittito, sic ut librum seminis libro arboris aequalem facias. Cum surculos diligenter aptaveris, cuneum eximito, et arborem, ut supra dixi, alligato: deinde terram circa arborem adaggera
Abbreviated transcription (Latin):
ne librũ lexas : cũ demñ trũcu reddideris acuto ferͣam̃to plagã leuato
dem̃ qͣͣ cuncũ tenũe ferrtũ. uł osseũ ĩt̾ cortict̃ & maf̾iã ne minꝰ
digitos tres s ꝯsierate demitito: ne ledas ał rũpas carticẽ. poea sur¬
cules: quos ĩserẽ uoles falce acuta ex una ꝑte deradito tr̃a qtũ cuncꝰ
ma: q̃ͣ cuneo adabto ĩt̾ corticẽ:  mat̾ia fecens. Sa ãt fine: qͣ ad¬
raẜis surculos sic ĩ senito ut semipedẽ uł ampliꝰ de arlore eetq̃. supͣ¬
iñ ẽ derã ramusculam ĩpoitõ: E ita ligato: ne pluuia dilabat᷑. Qos¬
lã tñ mag̃ delestat ĩ ton̾̃to arboris locũ sc̃ih sec̃a face̾: insectasꝙ ꝑtes
tenui stalpello luare: ab ita surculos aptant. Si pusillã arborẽ ĩscrt̃me
uoles mã abscĩdito ita: ut serꝗpedẽ eiꝰ ecã exte & cũ dem̃ p̃cideris pla-¬
gĩ hibgẽter leuato. ⁊ medũ trũcũ acuto scalpro ꝑ modice findito ita uet

Expanded text:
o ferra-mento plagam levato. Deinde quasi cuneum tenuem ferreum vel osseum inter corticem et materiam ne minus digitos tres, sed considerate, demittito, ne laedas aut rumpas corticem. Postea surculos quos inserere voles falce acuta ex ima parte deradito tantum, quantum a,quae cuneo adacto inter corticem et materiam feceris. Ea autem fine, qua adraseris, surculos sic inserito, ut semipede vel amplius de arbore extent. einde muscum imponito, et ita ligato, ne pluvia dilabatur. Quosdam tamen magis delectat in trunco arboris locum seminibus serra facere, insectasque partes tenui scalpello levare, atque ita surculos aptare. Si pusillam arborem inserere voles, imam abscindito, ita ut sesquipede e terra extet. Cum deinde praecideris, plagam diligenter levato: et medium truncum acuto scalpello modice findito, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
antiferȩ. flostuli. Nucẽ grȩtã senito oc̃ Rł feb̃r: quȩ pͥma ge̾ma¬
scit. agrũ durũ. calidũ : sictũ desiderat. Nã ĩ locis diu̾sis nu¬
cẽ si deposueris plerũq putrestit. Añ ꝗͣ nuce deponas : ĩ aqua mł¬
sa nĩ minꝰ delci macerato ita iucũdioris saporis fructũ cũ adolecit.
prebebit : & it̾im meliꝰ an celeriꝰ frõdebit. Ternas nuces ĩ tri-¬
returuat᷑. & ex sum̃o duei ramoꝵ ãbas rdices emuittit. Nu¬
cẽ grȩtã pł auellanã tarẽtina face᷑ ħ mͦ potis. In qͥ scrobe desti¬
nau̾is nucgͣsert᷑ ĩ eo trã minutã ꝓ mͦ semipedis potto: ibiq
sem̃ feruls repãgito. Cum ferula fuerit encta: ea findito.
E ĩ medulla eiꝰ sñ putuĩe mict̃ gedã uł auellanã abscõbito q it

Expanded text:
t triferae flosculi. Nucem Graecam serito circa cal. Febr., quia prima gemmascit: agrum durum, calidum, siccum desiderat. Nam in locis diversis nucem si deposueris, plerumque putrescit. Antequam nucem deponas, in aqua mulsa nec nimis dulci macerato. Ita iucundioris saporis fructum, cum adoleverit, praebebit, et interim melius atque celerius frondebit. Ternas nuces in trirecurvatur, et ex se in modum ramorum alias radices emittit. Nucem Graecam et Avellanam Tarentinam facere hoc modo poteris. In quo scrobe destinaveris nuces serere,in eo terram minutam in modo semipedis ponito, ibique semen ferulae repangito.Cum ferula fuerit enata, eam findito, et in medulla eius sine putamine nucem Graecam aut Avellanam abscondito, et
Abbreviated transcription (Latin):
sãtiri. posto ꝙ seq̃ntib cũ iã radicule scĩ ꝯualuẽit rasttis ex cohi s
bic̃nio a putatũe abstiaeri. Teo anõ singlis sẽib binos ramulos reliꝗ
freq̃nter sariri seĩariũ ꝯueit. Quato año ex duoh ramis ĩ firmior
amputãdus ẽ. Sic excultȩ ꝗnq̃nisio arbusculȩ stabiles fraslatiõi sẜ. plage
ał ĩ oliueto disponut᷑ optiẽ sictis e uliginosis agris ꝑ autumnũ letis
E humidis u̾no tp̃t paulo añ ꝗͣ germinẽ: at ip̃is scrobes qͣtnũ pedũ p̃pa-¬

Expanded text:
am radiculae seminum convaluerunt, rastris excoli. Sed biennio a putatione abstineri, tertio anno singulis seminibus binos ramulos relinqui, et frequenter sarriri seminarium convenit. Quarto anno ex duobusramis infirmior amputandus est. Sic excultae quinquennio arbusculae habilestranslationi sunt. Plantae autem in oliveto disponuntur optime siccis minimeque uliginosis agris per autumnum, laetis et humidis verno tempore, paulo antequam germinent. Atque ipsis scrobes quarternum pedum praepa
Abbreviated transcription (Latin):
heç de italico arbusto satis p̃cepinꝰ. Est e ab̾u genꝰ arbusti gallici. q̃ł
uocnt᷑ um potinũ. Io desi derat anborẽ hunulẽ mnet frondosam cui resmat᷑¬
uitꝰ ibonea poplus s ẽ andor ceruȩ siuis Ꝙnẽ cornꝰ e carpinus
⁊ omus nõ nũꝗͣ & salit a plgrosq ih ip̃m dispẽit᷑. S salie inisi aqͦ¬
sissimis locis : ubi aliȩ arbores dfficulter cõprȩhendĩt ponẽda nõ ẽ
ꝓ iuini faporẽ ĩfestat. põt ẽ ubmus sic disponi: ut adhue tenera
de caciũet ne altitudinẽ xu. pedũ excedat. Nã fere̾ ita ꝯstitutũ supͣ¬
otinetu aubu̾ti. ut ab uii pedib locis sictis decliuosis a xii locis pliaus
ẜ uliginosis tabidata disponat. pleniq at ea arbar ĩ tres ramos diuiltꝰ:
& h singłis ab ueraq ꝑte cõpła brachia sũmitet᷑. Tum om̃s ferẽ uir¬
ge ne umbrẽ eo tp̃r: quo iutis putaitꝰ. abradu̾t᷑ arborib ritũ¬

Expanded text:
ec de Italico arbusto satis praecepimus. Est et alterum genus arbusti Gallici, quod vocatur rumpotinum. Id desiderat arborem humilem nec frondosam. Cui rei macornus et carpinus et ornus non nunquam et salix a plerisque in hoc ipsum disponitur. Sed salix nisi aquosis locis, ubi aliae arbores difficiliter comprehendunt, ponenda non est, quia vini saporem infestat. Potest etiam ulmus sic disponi, ut adhuc tenera decacuminetur, ne altitudinem quindecim pedum excedat. Nam fere ita constitutum rumpotinetum animadverti, ut ad octo pedes locis siccis et clivosis, ad duodecim locis planis et uliginosis tabulata disponantur. Plerumque autem ea arbor in tres ramos dividitur, quibus singulis ab utraque parte complura bracchia submittuntur, tum omnes pene virgae, ne umbrent, eo t
Abbreviated transcription (Latin):
undiq capreolis e nepotib ꝙ ex iis nacti sr̾. amputatis cõmittant᷑:
si gracilis trũco ꝓximis mediocris mediis: cũ ultimꝰ palmes płimũ
frnttꝰ afferti ꝓximꝰ minimũ : uitt̃q exhaurit at attenuat. Auẽt¬
ꝓdesse uitib õib añis resolui. Nã cõnodꝰ enodãt᷑ ꝓ refrgerat᷑.
cũ alio loco alligatȩ st̃ minꝰq lȩdut᷑. at meliꝰ ꝯualescũt : at ĩp̃os pal-¬
mites ita tabulatis suꝑpãi ꝯueit : ut a t̾tia gẽma uł quãta religati
depẽdeãt: eosq nõ ꝯstrĩgi: ne sãmẽtu uincȩ p̃cidat᷑. Ꝙ si ita lõgt
tabulatũ ẽ: ut mat̾ia paꝵ cõmode ĩ id ꝑduci possit: palmitẽ ip̃m

Expanded text:
undique capreolis et nepotibus, qui ex his nati sunt, amputatis, sub-mittantur cipitentur; si gracilis, trunco proximi, si mediocris, medii; quoniam ultimus palmes plurimum fructum affert, proximus minimum vitemque exhaurit atque attenuat. dest vitibus, omnibus annis resolvi. Nam et commodius enodantur, et refrigerantur, cum alio loco alligatae sunt, minusque laeduntur, ac melius convalescunt. Atque ipsos palmites ita tabulatis superponi convenit, ut a tertia gemma vel quarta religati dependeant, eosque non constringi, ne sarmentum vimine praecidatur. Quod si ita longe tabulatum est, ut materia pa