comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su̾t que nũc uingunt᷑. nã singula ante po¬
nebant᷑ ut si nũc se nobis ia.a. ramus. ergo
nnũ uacat quãtũ ad antiquitatẽ. ⁊ notãdũ
uotũ de preterito fieri ¶Qualis eram. aut
sim talis qualis tũe eram quãdo ista ꝑfeci.
aut certe laudantis est qualis eram cũ pri¬
mã aciem .p. subista strami ¶Scutoꝵ q
u. aceruos. hoc traxit deistoria. Tarquinius
enĩ priscus uictis sabinis in honorẽ iilcani
eoꝵ arma succẽdit quẽ postea secuti sut ce¬
teri ¶ Cui tres aĩas. ꝑtransitũ ostendit illã
platonis. ⁊ aristotilis cõtentionẽ qui dubi

Expanded text:
sunt, quae nunc iunguntur; nam singula ante posunt, quae nunc iunguntur; nam singula ante ponebantur, ut «si nunc se nobis i. a. a. ramus»: ergo unum vacat, quantum ad antiquitatem. Et notandum votum de praeterito fieri. QVALIS ERAM aut ut sim talis, qualis tunc eram, quando ista perfeci: aut certe laudantis est ‘qualis eram cum primam aciem P. sub ipsa stravi’. SCVTORVMQVE I. V. ACERVOS hoc traxit de historia: Tarquinius enim Priscus primus victis Sabinis in honorem Vulcani eorum arma succendit: quem postea secuti sunt ceteri. CVI TRES ANIMAS per transitum ostendit illam Platonis et Aristotelis contentionem, qui dub
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝗa ungues ip̃i cũ aruerint auri imitan¬
tur coloren. aut ꝗa solebant de aurari. statiꝰ
auro mansuenerat ungues ¶Subito uulga¬
ta. cur subito ip̾̃e dicit quasi ꝑparuã urbe¬
¶ Otuis. positiuus antiquus idest celeriter. nec
enĩ potest ẽẽ ꝯparatiuus ubi nulla ꝯparatio¬
est ¶ Uota metu duplicant. in. bene dupli¬
cant metu. nã in est semꝑ in matrib uotũ.
¶Propus q perielo it timor. it timor perielo
idest adpericulũ uicinus. aut certe it timor
ꝓpus periclo ꝓ proprior. nã matres qd̾ matres
timent hoc putant liberis posse contingere.¬
¶ Iam apparet. adhuc illis ꝑ gentib iam preliũ
hic distingũt ut sit in expletus hesit. ⁊ talia
locutus est lacrimans. alii legũt mexpletus
lacrimis. honestius tamen est inexpletũ lacri¬
mans. ut sit nom̃ ꝓ adu̾bio idest explebilit̾¬
¶ O michi preteritos .r. si. a et .si. optantis

Expanded text:
aut quia ungues ipsi cum aruerint, auri imitanaut quia ungues ipsi cum aruerint, auri imitantur colorem; aut quia solebant deaurari: Statius «auro mansueverat ungues». SVBITO VVLGATA cur ‘subito’? Ipse dicit: quasi ‘per parvam urbem’. OCIVS positivus antiquus est, id est ‘celeriter’; nec enim potest esse comparativus ubi nulla est comparatio. VOTA METV DVPLICANT M. bene ‘duplicant metu’, nam inest semper in matribus votum. PROPIVSQVE PERICLO IT TIMOR ‘propius periclo’, id est ad periculum vicinius: aut certe ‘it timor propius periclo’ pro ‘propior’; nam matres quod timent, hoc putant liberis posse contingere. IAM APPARET adhuc illis pergentibus iam proelium hic distingunt, ut sit ‘inexpletus haesit et talia locutus est lacrimans’. Alii legunt ‘inexpletus lacrimis’. Honestius tamen est ‘inexpletum lacrimans’, ut sit nomen pro adverbio, id est inexplebiliter. O MIHI PRAETERITOS R. SI I. A. et ‘o’ et ‘si’ optantis
Abbreviated transcription (Latin):
aut dicit᷑ ꝯflictus ip̾e belloꝵ unde bende dix̃
qui se se ĩbella sequant᷑. nõ ĩpreliũ. nã ad
auxilia petenda uadit nõ adpuguã quãquã
⁊ iam si diceret qui si se ĩpreliũ sequant᷑. nõ
nalde abre ẽẽ uidebat᷑. hii enĩ equites cũ a
atarchonte accepisse eneas auxilia cũ aliis
⁊ rusticis equitib ꝑterram missi obuios
statim habuere bellantes. ⁊ quasi iam hiic
recta ꝑgere uidentur ĩ preliũ unde ⁊ iam aci¬
modocea nauigantia enee dicit᷑. iami loca
uissa tenent forti ꝑmixtus e trusco arebas eq̃s
Segnis. sine remigio. ⁊ respexit ad descendẽ¬
tes deꝗbus ait. renugio uoctemq diemq
fatigant. licet fuerit lenissimus fluuiu. ¶eꝵ
quas gesserat. patris ubi eẽt. ¶ Exortem en ee
ꝑ id qd̾ nõ est factũ qd̾ factũ est ĩdicatur. ꝓ¬
ex sortem aut optimũ ⁊ precipuũ significat.¬
¶ Pellis obit totũ. pellis ostenditur magnitudo
in hoc qd̾ dicit totũ obit ¶Onguib auieis.

Expanded text:
autem dicitur conflictus ipse bellorum: unde modo bene dixit ‘qui sese in bella sequantur’, non ‘in proelium’; nam ad auxilia petenda vadit, non ad pugnam. Quamquam etiam si diceret ‘qui se in proelium sequantur’, non valde ab re esse videbatur: hi enim equites, cum a Tarchone accepisset Aeneas auxilia, cum aliis Etruscis equitibus per terram missi, obvios statim habuere bellantes, et quasi iam hinc recte pergere videntur in proelium: unde etiam a Cymodocea naviganti Aeneae dicitur «iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco Arcas eques». SEGNIS sine remigio. Et respexit ad descendentes, de quibus ait «remigio noctemque diemque fatigant», licet fuerit lenissimus fluvius. RERVM quas gesserat. PATRIS ubi esset. EXORTEM AENEAE per id quod non est factum, quod factum est indicatur. Per ‘exortem’ autem optimum et praecipuum significat. PELLIS OBIT TOTVM pellis ostenditur magnitudo in hoc, quod dicit ‘totum obit’. VNGVIBVS AVREIS
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit lupcal panos licey dicatum exmore
archadico. Nã parasia archadica ẽ. dictũ dica¬
tũ. ꝯ secratũ ¶o anos licer. huiꝰ panos genitiũs
est grecus ⁊ panos licer sic dictũ est ut iouis oh¬
argileti. sacri erecrabilis. sane argiletũ quasi
argilletũ multi uolu̾t apingui terra. alii afabu¬
la nã euander argũ quẽdã suscepit hospicio.
ꝗ cũ de eus cogitaret ĩ teritu ut ip̃e regnaret. e¬
euãdro boc nõ sentiẽte. socu ĩtellexerũt. ⁊ aigu
necarũt eui euãder ⁊ sepulcrũ fecit ⁊ locũ sa¬
crauit nõ qd̾ ille merebat᷑ s hospitalitatis cã.
bene aũt ĩ hac re euander ĩ morat᷑ ⁊ docet
causas. ne apud hospitẽ ueniat insuspitionẽ
ergo argiletũ ab argo illic sacrato ⁊ sepulto.s¬

Expanded text:
ostendit lupercal Panos Lycaei, dicatum ex more ostendit lupercal Panos Lycaei, dicatum ex more Arcadico: nam Parrhasia Arcadia est. DICTVM dicatum, consecratum. PANOS LYCAEI ‘huius Panos’ genetest Graecus, et 'Panos Lycaei' sic dictum est, ut 'Iovis Olymargileti 'sacri' execrabilis. sane Argiletum, quasi argilletum, multi volunt a pingui terra; alii a fabula. nam Euander Argum quendam suscepit hospitio. qui cum de eius cogitaret interitu, ut ipse regnaret, Euandro hoc non sentiente socii intellexerunt et Argum necarunt: cui Euander et sepulchrum fecit et locum sacravit, non quod ille merebatur, sed hospitalitatis causa. bene autem in hac re Euander inmoratur et docet causas, ne apud hospitem veniat in suspitionem. ergo Argiletum ab Argo illic sacrato et sepulto.
Abbreviated transcription (Latin):
ma fundasse nepotes Ideo ergo ait qd̾ romulus¬
acer. asilũ retulit. hoc est fecit᷑ adimitationẽ a¬
athenens asili. qd̾ ideo romulus fec̃ ut hẽiet
aduenas plures qb cõderet romã. Iuuenalis.
⁊ tam̃ ⁊ longe repetas longeq reuoluas Nom̃¬
ab infami gentẽ deducis asylo. ¶Gelida mon¬
strat. s.r. luꝑcal. sub monte palatino est quedã
spelũca inqua de capro luebat᷑ i dest sacͥficabat᷑.
Unde luꝑcal dictũ nõ nulli putant. alii quod
illic lupa remũ ⁊ romulũ nutrierit. alii quod
est ueri similius locũ ẽe hũc sacratũ pam deo
archadie. cui etiã mons lyceus in archadia
consecratus. ⁊ dictus est lyceus ꝙ lupos nõ sinat
in oues seuure. ergo ideo ⁊ euander deo gentis
sue sacrauit locũ ⁊ noĩauit lupcal qd̾ presidio
ip̃ius numinis lupi apecudib arcerentur.¶ Par¬
rasio dictũ .p.d. more licei. ordo est monstrat
lupcal panos lycei dictũ de more parrasio idest

Expanded text:
est fundasse nepotes" . ideo ergo ait est fundasse nepotes" . ideo ergo ait acer asylum retulit, hoc est templum fecit ad imitationem Atheniensis asyli. Quod ideo Romulus fecit, ut haberet aduenas plures, cum quibus conderet Romam; unde Iuuenalis: Et tamen ut longe repetas longeque reuoluas nomab infami gentem deducis asylo». GELIDA MONSTRAT S. R. LVPERCAL sub monte Palatino est quaedam spelunca, in qua de capro luebatur, id est sacrificabatur: unde et lupercal non nulli dictum putant. Alii quod illic lupa Remum et Romulum nutrierit: alii, quod est verius, locum esse hunc sacratum Pani, deo Arcadiae, cui etiam mons Lycaeus in Arcadia consecratus est. Et dictus Lycaeus, quod lupos non sinat in oves saevire. Ergo ideo et Euander deo gentis suae sacravit locum et nominavit lupercal, quod praesidio ipsius numinis lupi a pecudibus arcerentur. PARRHASIO DICTVM P. D. MORE LYCAEI ordo est: monstrat lupercal Panos Lycaei, dictum de more Parrhasio, id est
Abbreviated transcription (Latin):
sũt omĩa. Unde ⁊ miscuit ut quasi plenũ ostẽ¬
deret dogiia. nã niehil tã ꝯtrariũ est fato ꝙͣ
casus. s scd̾m stoicos dixit. ¶ Egere. coegerũt
Ut quasi ostendat inuitũ ¶ Carmentis nĩ¬
phe monita. matris eiꝰ. nimphe au̾t marite
dicit. nã grece sponsa nimpha dicit᷑. hec au̾t
nõ uere nimpha fuit s uenatrte ¶ Auctor. silie¬
oriculoꝵ ¶ Monstrat ⁊ aram quã matri fec̃
extincte. est aũt ixtra portam que pͥmo acar¬
mente carmentalis dicta est. post scelerata a
fabus.cxc. uiris ꝗ per ip̃am ĩ bellũ ꝓfecti nõ sũt
mus intelligere. Unde solũ plenũ nõ erat. ergo
tale est ut illud est ĩ salustio intugurio muli¬
nepotes euis timentes in sidias eoꝵ quos auus
adflixerat. athenis sibi primi asilũ hoc ẽ tẽplũ
miẜicordie collo carũt. Unde nullus posset ab¬
dici. qd̾ ⁊ iam status dicit. h abhercule hos fi

Expanded text:
sunt omnia. Vnde et miscuit, ut quasi plenum ostensunt omnia. Vnde et miscuit, ut quasi plenum ostenderet dogma: nam nihil tam contrarium est fato quam casus; sed secundum stoicos dixit. EGERE coegerunt, ut quasi ostendat invitum. CARMENTIS NYMPHAE MONITA matris eius. ‘Nymphae’ autem maritae dicit: nam graece sponsa νύμφη dicitur. Haec autem non vere nympha fuit, seoraculorum. MONSTRAT ET ARAM aut quam matri fecit extinctae. Est autem iuxta portam, quae primo a Carmente Carmentalis dicta est, post scelerata a Fabiis CCCVI, qui per ipsam in bellum profecti, non sunt mus intellegere, unde solum plenum non erat. Ergo tale est ut illud in Sallustio «in tugurio mulinepotes eius timentes insidias eorum quos avus adflixerat, Athenis sibi primi asylum, hoc est templum misericordiae, collocarunt unde nullus posset abduci, quod etiam Statius dicit, ut "Herculeos fama
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ce̾dit ⁊ ei nomen ĩposuit. alii uolu̾t istũ ipsũ
regem latrocinatũ eẽ cirea huiꝰ fluminis ripas
⁊ transeuutib crebras iniurias ĩ tulisse. unde
Idest abinuiria. Nã amabant maiores ubi aspira¬
tio fuerat ponere. alui ut supra diximꝰ nolu̾t eos
qui desicilia uenerũt tibrin dixisse adsimilitudi¬
nẽ fosse sp̃racusane quã fecerũt iniuriã afri et
athenienses uixta cuntatis murũ. nã qd̾ liuiꝰ
dicit ab albano rege tiberino thibrin dictus in
uenitur ¶ Albula nom̃. antiquũ hoc nom̃ a
colore hũit. ¶ De pulsũ patria. ant ut dixi mus
supra ꝓpter parricidiũ aut certe oraculoꝵ ne¬
cessitate ꝯpulsũ ¶Pelagiq extrena ꝑ extre¬
ma pelagi. artum. aut ut dicit donatus per
pelagus expelagis sequetez. aut pelagi sequetẽ¬
scd̃m stoicos locutus qui nasci ⁊ mori fatis dant
media omĩa fortune. nã uite hũane incerta

Expanded text:
cecidit et ei nomen inposuit. Alii volunt istum ipsum cecidit et ei nomen inposuit. Alii volunt istum ipsum regem latrocinatum esse circa huius fluminis ripas et transeuntibus crebras iniurias intulisse, unde id est ab iniuria: nam amabant maiores ubi aspiratio erat Q ponere. Alii, ut supra diximus, volunt eos qui de Sicilia venerunt, Thybrin dixisse a similitudine fossae Syracusanae, quam fecerunt per iniuriam Afri et Athenienses iuxta civitatis murum: nam quod Livius dicit, ab Albano rege Tiberino Thybris dictum, nenitur. ALBVLA NOMEN antiquum hoc nomen a colore habuit. ME PVLSVM PATRIA aut, ut diximus supra, propter parricidium: aut certe oraculorum necessitate conpulsum. PELAGIQVE EXTREMA per extrema pelagi actum: aut, ut dicit Donatus, per pelagus extrema sequentem, ut ‘pelagi’ advedum stoicos locutus est, qui nasci et mori fatis dant, media omnia fortunae: nam vitae humanae incerta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adludit adnaturã metalli quã dernmꝰ disco¬
lorem nec in merito supra enĩ dixeat aurea se¬
cula ideo nũc dixit decolor ⁊ as ¶Tũ manus
ausonie. om̃es terre habitatores aut ĩdigene
sũt. ant aduene. aut conuene. indigene sũt in¬
de geniti ut de faunis dixit. aduene de uno loco
uenientes ut saturms conuene diuersis ut
ausones ⁊ sicani. Sicani aut̃ sed̾m nõ nullos
populi sũt hispanie a fluuio sicori dicti. Luca
nus hesperios inter sicoris nõ ultimꝰ amns.
hi duce si celo uenerũt aditaliã ⁊ eã tenuer̾t
expulsis ab originib mox ip̃i pulsi abillis qͦs
ante pepulerant insulã uicinã italie occupane¬
rũt. ⁊ eam sicaniã agentis noĩe siciliã uero
aducis noĩe dixerũt quãꝙͣ tuchidides dicat de
sicilia italũ regem uenisse.⁊ ab eo italiam c̃ẽ¬
appellata. ¶Inmani corpore tibris. hic tusco¬
rum rex fuit qui iuxta hũc flumiũ pugnans

Expanded text:
Et adludit ad naturam metalli, quam cernimus discoEt adludit ad naturam metalli, quam cernimus discolorem: nec inmerito; supra enim dixerat «aurea saecula», ideo nunc dixit ‘aetas decolor’. TVNC MANVS AVSONIAE omnes terrae habitatores aut indigenae sunt aut advenae aut convenae. Indigenae sunt inde geniti, ut de Faunis dixit: advenae de uno loco venientes, ut Saturnus: convenae de diversis, ut Ausones et Sicani. Sicani autem secundum non nullos a ceto liberaverat. Sane critici frustra culpant nus «Hesperios inter Sicoris non ultimus amnis». Hi duce Siculo venerunt ad Italiam et eam tenuerunt exclusis Aboriginibus. Mox ipsi pulsi ab illis quos ante pepulerant, insulam vicinam Italiae occupaverunt et eam Sicaniam a gentis nomine, Siciliam vero a ducis nomine dixerunt: quamquam Thucydides dicat de Sicilia Italum regem venisse et ab eo esse Italiam appellatam. INMANI CORPORE THYBRIS hic Tuscorum rex fuit, qui iuxta hunc fluvium pugnans
Abbreviated transcription (Latin):
¶Is genus ĩ docile ꝓ indoctũ. nã indocibile est quod
penitus nõ potest discere in doctũ qd̾ nõ dũ didicit
hos aũt dicit ẽẽ ꝯpositos unde apparet qa ĩ doci¬
ie dirit ꝓ indetũ. box est aũt qd̾ dicit cicero in
primo rectoricoꝵ. feros adhuc hoĩes magni cuiꝰ¬
dã iri oratione cõpositos legerq dedit. atqui
dixit aut uinclo uec legib equã s intelligi¬
mus saturnũ dedisse leges quib adeo obtem¬
perauerũt. ut iam ita ꝑnaturã sine legibus ui¬
uerent. Natiũq uocari maluit bene maluit
nã ⁊ saturma dicta est ut ⁊ nomen posuit sa¬
turnia tellus ⁊ uirgiluis latium uult dici qd̾
hic saturnus latuit. uarro au̾t tam̃ latiũ dici
putat. ꝙ latet italia inter precipicia alpium ⁊
apennim ¶ Sie placida populos. in.p.r. meri¬
to aure secula crederentur. ¶Decolor ⁊ as. itio¬
sa ĩ omi uitioso corpore in est pessimus corlor

Expanded text:
IS GENVS INDOCILE pro ‘indoctum’: nam ‘indocile’ est quod IS GENVS INDOCILE pro ‘indoctum’: nam ‘indocile’ est quod penitus non potest discere, ‘indoctum’ quod nondum didicit. Hos autem dicit esse conpositos, unde apparet quia ‘indocile’ dixit pro ‘indoctum’. Hoc autem est quod dicit Cicero in primo rhetoricorum, feros adhuc homines magni cuiusdam viri oratione conpositos. LEGESQVE DEDIT atqui dixit «haud vinclo nec legibus aequam»; sed intellegimus Saturnum dedisse leges, quibus adeo obtemperaverunt, ut iam ita per naturam sine legibus viverent. LATIVMQVE VOCARI MALVIT bene ‘maluit’: nam et Saturnia dicta est, ut «et nomen posuit Saturnia tellus». Et Vergilius Latium vult dici, quod illic Saturnus latuit. Varro autem Latium dici putat, quod latet Italia inter praecipitia Alpium et Apennini. SIC PLACIDA POPVLOS IN P. R. Vt merito aurea saecula crederentur. DECOLOR AETAS vitiosa: in omni enim vitioso corpore inest pessimus color.
Abbreviated transcription (Latin):
post eroas. ude hoĩes innocentes ultimos scelera¬
tos quẽ hic nũc ordinẽ ẜuat. ¶ Truncis ⁊ duro
robore uati. hoc figmentũ ortũ est exantiqua
hõiu habitatiõe qui ante factas domꝰ aut incõ
cauis arborib aut speluncis manebant q cũ
ex inde egrederent᷑ ut suam educerent subolẽ
dicti sũt inde ꝓcreati¶Neq eultus erat idest
nullam sui curã habebant. ¶Habebant. Conpo¬
uere opes. reẜuare ordinare ¶Parcere. parco. de
die in quit uiuebant nec inuenta p̃nabant ¶Ra¬
mi atq asꝑ. uictu.u.a. cognato quodã modo
uictu alebant᷑. aut uenatu montiũ aut arborũ
ramis. ¶ A betherio. s.ui. olimpo. hoc dicit scdm
pocticũ morẽ. nã saturnus rex fuit crete quem
iuppit̾ filius bello pepulit. bic fugiens ab iauo
susceptus ẽ qui regnabat initalia qui cũ docuiss
usu̾ uineaꝵ ⁊ falcis ĩpartẽ admissus est imperii
⁊ sibi opidũ fecit ⁊ suũ repetunt postea ĩ perium.

Expanded text:
post heroas, inde homines innocentes, ultimo scelerapost heroas, inde homines innocentes, ultimo sceleratos: quem et hic nunc ordinem servat. TRVNCIS ET RVPTO ROBORE NATI hoc figmentum ortum est ex antiqua hominum habitatione, qui ante factas domos aut in cavis arboribus aut in speluncis manebant. Qui cum exinde egrederentur aut suam educerent subolem, dicti sunt inde procreari. NEQVE CVLTVS ERAT id est nullam sui curam habebant. COMPONERE OPES reservare, ordinare. PARCERE PARTO de die, inquit, vivebant nec inventa servabant. RAMI ATQVE ASPER VICTV V. A. cognato quodammodo victu alebantur, aut venatu montium aut arborum ramis. AB AETHERIO S. V. OLYMPO hoc dicit secundum poeticum morem; nam Saturnus rex fuit Cretae, quem Iuppiter filius bello pepulit. Hic fugiens ab Iano est susceptus, qui regnabat in Italia. Quem cum docuisset usum vinearum et falcis, in partem est admissus imperii et sibi oppidum fecit. Postea suum repetivit imperium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nõ ie rationis egentẽ. litotes figura. nã minꝰ
dixit ⁊ plus intelligimꝰ. hoc enĩ dicit prudentis¬
simũ te nõ circũnenit lerneus anguis. idest
ydra turba capitũ ⁊ est talis figura qualis mu¬
nera nec sperno ¶Uera iouis prolis. nullus enĩ
hũano sanguine ꝓcreatus tanta perficeret.
spero omine ¶Suꝑ om̃ia caci. Idest hoc fcm
laudant ultra omĩa ⁊ sic est dietũ ut est ⁊ te
suꝑ om̃ia dana unũ oro ⁊ bene quãtũ adip̃os
ꝓtinet rem maiorẽ ẜuauere post om̃ia. ¶Obsitus
euo. etate in uolutus. ut annis panuis q obsitꝰ¬
¶ Iacilisq oculos fert om̃ia circũ. fisici dicũt ex
uino Mobiliores oculos fieri. plautus faciles o¬
culos h̃t idest mobiles ut uino¶Capiturq
ubi nũc palatiũ est qd̾ nõ est reuera arx sed
tenet rerũ om̃iu principatũ ¶Hec nemora
indigene fauni. indigene idest inde geniti. A¬
theogoniam pͥmos deos genitos. inde emitheos

Expanded text:
? NON TE RATIONIS EGENTEM litotes figura; nam minus ? NON TE RATIONIS EGENTEM litotes figura; nam minus dixit et plus intellegimus: hoc enim dicit: prudentissimum te non circumvenit Lernaeus anguis, id est hydra, turba capitum. Et est talis figura, qualis «munera nec sperno». VERA IOVIS PROLES nullus enim humano sanguine procreatus tanta perficeret. spero. SVPER OMNIA CACI id est hoc factum laudant ultra omnia. Et sic est dictum, ut «sed te super omnia dona unum oro». Et bene, quantum ad ipsos pertinet, rem maiorem servavere post omnia. OBSITVS AEVO aetate involutus, ut «annis pannisque obsitus». FACILESQVE OCVLOS FERT OMNIA CIRCVM physici dicunt ex vino mobiliores oculos fieri: Plautus «faciles oculos habet», id est mobiles vino. CAPITVRQVE ubi nunc Palatium est: quod non est re vera arx, sed tenet rerum omnium principatum. HAEC NEMORA INDIGENAE FAVNI ‘indigenae’, id est inde geniti, theogoniam primo deos genitos, inde hemitheos,
Abbreviated transcription (Latin):
spicio eo tẽpore quo ad exepugnãtos centa¬
uros ẽẽt ꝓ fecturus. Iucanus hospes ⁊ alcide
magni phole. Unde apparet ꝑ poeticam licẽ¬
refertur. nam cretensem taurũ nõ mactauit
s ẜ incolum̃ adeuristeũ ꝑduxit. uno tam̃
uerbo utrũq sepe ꝯcluditur aliquotiẽs una
pars. ut disce puer uirtutẽ exme uerũq la¬
borẽ fortuna exaliis ¶Ne mee subrupe. ne¬
mea silua est iicina thebis ĩ qua hercules
interemit leonẽ. ne mea aũt anapestus est
nã et.ne. ⁊ me breues sũt ¶ Stigii tremu¬
supra diximꝰ cerberũ ẽẽ terrã que corpora
sepulta ꝯsumit nã unde cerberus dictus est
quasi Rre obo poc. alii pueriliter uolũt
acerbero amfiarai ossa ꝯsumi. qui hiatu
terre scd̾m statiũ descendit adinferos.s
¶Semesa cruentũ. semensũ nõ dicimus.
¶pe tiphoeus ⁊ hoc portice. nã si interemit cẽ¬
tauros quẽamodũ etiã gigantũ interfint pre¬
lio ꝗ anne in nuos annos fuisse dicunt᷑.¬

Expanded text:
spitio eo tempore, quo ad expugnandos Centauros esset profectus: Lucanus «hospes et Alcidae magni, Phole». Vnde apparet per poeticam licenrefertur: nam Cretensem taurum non mactavit, sed incolumem ad Eurystheum perduxit. Vno tamen verbo utrumque saepe concluditur, aliquotiens una pars, ut «disce puer virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis». NEMEAE SVB RVPE Nemea silva est vicina Thebis, in qua Hercules interemit leonem. ‘Nemeae’ autem anapaestus est: nam et ‘ne’ et ‘me’ breves sunt. STsupra diximus, Cerberum esse terram, quae corpora sepulta consumit; nam inde Cerberus dictus est quasi κρεοβόρος. Alii pueriliter volunt a Cerbero Amphiarai ossa consumi, qui hiatu terrae secundum Statium descendit ad inferos. SEMESA ‘semensum’ non dicimus, IPSE TYPHOEVS et hoc poetice; nam si interemit Centauros, quemadmodum etiam Gigantum interfuit proequi ante innumeros annos fuisse dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
hercules profuit monstra purgando ¶Etas. be¬
neficiũ tẽporis ut uoluẽda dies en actulit ultro
in illo loco postꝙͣ laurentia uictor gerione ex¬
tincto tyrintuis attigit arua ¶ Spolusq suꝑ¬
bus. atqui boues adduxerat. s spoliũ est ꝗcqd
de hostib tollitur. ut addit equos ⁊ tela qbũs
spolianerat bostẽ. Itẽ postꝙͣ illũ inteͫ uictor
spoliauit achilles.¶ At furis caci mens. ꝓingẽ¬
ti scelere furis nom̃ posuit. capitale enĩ crim̃
apud maiores fuit ante penã quadrupli ¶ Auer¬
terat. propriũ abegit s respexit ad predam que
auerti dicit᷑. ut raptas ĩ litore uertere predas.¬
¶ Atq hos. quotiens masculuũ ⁊ femininũ
ungunt᷑ hec disciplina est ut ⁊ iam si posteriꝰ
est femininũ masculinuꝰ respondeamꝰ ¶Uersisq
maꝵ indicus Idest ꝯtra naturã intientibus.
errorem indicus ip̃a in ꝗd decipiebant indicia

Expanded text:
Hercules profuit monstra purgando. AETAS beHercules profuit monstra purgando. AETAS beneficium temporis, ut «volvenda dies en attulit ultro»s illo loco «postquam Laurentia victor Geryone extincto Tirynthius attigit arva». SPOLIISQVE SVPERBVS atqui boves abduxerat: sed spolium est quicquid de hostibus tollitur, ut «addit equos et tela quibus spoliaverat hostem» item «postquam illum vita victor spoliavit Achilles». AT FVRIS CACI pro ingenti scelere furis nomen posuit: capitale enim crimen apud maiores fuit ante poenam quadrupli. AVERTIT erat proprium ‘abegit’; sed respexit ad praedam, quae averti dicitur, ut «raptas ad litora vertere praedas». ATQVE HOS quotiens masculinum et femininum iunguntur. Haec disciplina est, ut etiam si posterius est femininum, masculino respondeamus. VERSISQVE VIARVM INDICIIS id est contra naturam inicientibus error
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut fata renarrabat diuũ. ¶Suspensam bãe
as. Cacus ẜm fabulã uulcam filius fuit. ore
ignẽ ac fumũ igne nomens qui uicina omĩa
populabatur. ueritas tamen ẜi filologos ae¬
t historicos hoc h̾t hunc fuisse euandri neq¬
ssimũ ẜnũ ac furem uonimꝰ aũt malũ agre¬
cis cacon dici. quem ita illo tẽpore archades
appellabant. postea translato acentu cacus dic¬
tus ut helene helena. ignẽ aũt dictus est uo¬
mere ꝙ agros igne populabat᷑. hũc soror sua
eiꝰdẽ nõĩs ꝓdidit. unde etiã sacellũ meruit in
quo ei ꝑuirgines ueste sacrificabat. ¶Suspen¬
sm rupem. quasi iã iamq lapsuram. ¶ Sẽ¬
mihõis. feritate corrupti. ¶ In accessam. parti¬
cipiũ sine uerbi origine. accedor enĩ nõ dicimꝰ
s tale est ut placita. nupta. triũphata N Hiuic
mõstro. bene uitanit casum ĩ quo erat curpis
significatio. ¶Et nobis. sieut multis quibus

Expanded text:
dit, ut «fata renarrabat divum». SVSPENSAM HANC dit, ut «fata renarrabat divum». SVSPENSAM HANC A. R. Cacus secundum fabulam Vulcani filius fuit, ore ignem ac fumum vomens, qui vicina omnia populabatur. Veritas tamen secundum philologos et historicos hoc habet, hunc fuisse Euandri nequissimum servum ac furem. Novimus autem malum a Graecis κακόν dici: quem ita illo tempore Arcades appellabant. Postea translato accentu Cacus dictus est, ut Ἑλένη Helena. Ignem autem dictus est vomere, quod agros igne populabatur. Hunc soror sua eiusdem nominis prodidit: unde etiam sacellum meruit, in quo ei per virgines Vestae sacrificabatur. SVSPENSAM RVPEM quasi iam iamque lapsuram. SEMIHOMINIS feritate corrupti. INACCESSAM participium sine verbi origine, ‘accedor’ enim non dicimus; sed tale est, ut placita nupta triumphata regnata. HVIC MONSTRO bene vitavit casum, in quo inerat turpis significatio. ET NOBIS sicut multis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
te dequĩquennali boue idest ꝑfecte etatis. nã ho¬
f.e.t. a.c. edendi postꝙͣ necessitati satis factũ
ẽ ⁊ uoluptati ¶ Nõ hec. uariat in uno pronoĩe.
nõ hec solemnia nobis. ¶Has ex more dapes.
hanc tanti numĩs aram. ¶Supsticio. suꝑsticio
est timor supfluus ⁊ delirus. aut ab aniculis die¬
ta supsticio que multisq supstites ꝑ etatẽ deli¬
rant ⁊ stulte sũt. aut srcũdũ lucretiũ supstitio
est supstantiũ reꝵ idest celestiũ ⁊ diuinaꝵ q̃
sup nos stant manis ⁊ supfluus timor ¶ Deteꝵ¬
q ignara .d. duo dicit. nõ ideo berculẽ colinꝰ
autͣ ꝗa omẽ religionẽ uerã putamꝰ. aut quia
apud atemẽses ⁊ apud romanos nequis uo¬
uas introduceret religiones unde ⁊ socrates
damnatus est ⁊ caldei uł uidei sũt urbe depul¬
si ¶ Mouamus honores. detraxit. re. nã reno¬
uanius debuit dicere. quã particulã alibi addi¬

Expanded text:
te de quinquennali bove, id est perfectae aetatis: nam Hote de quinquennali bove, id est perfectae aetatis: nam HoF. ET A. C. EDENDI postquam et necessitati satis factum est et voluptati. NON HAEC variat in uno pronomine «non haec sollemnia nobis, has ex more d., hanc tanti numinis a.». SVPERSTITIO superstitio est timor superfluus et delirus. Aut ab aniculis dicta superstitio, quae multis annis superstites per aetatem delirant et stultae sunt: aut secundum Lucretium superstitio est superstantium rerum, id est caelestium et divinarum, quae super nos stant, inanis et superfluus timor. VETERVMQVE IGNARA D. duo dicit: non ideo Herculem colimus, aut quia omnem religionem veram putamus, aut quia apud Athenienses et apud Romanos, ne quis novas introduceret religiones: unde et Socrates damnatus est et Chaldaei vel Iudaei sunt urbe depulsi. NOVAMVS HONORES detraxit ‘re’, nam ‘renovamus’ debuit dicere: quam particulam alibi addi
Abbreviated transcription (Latin):
lecti. in sacris enĩ herculis nec ẜui ĩtererant
nec liberiti. adeo ut apius ꝗ saera hoc trans¬
tulit inter libertos ⁊ caruerit oculis ⁊ intra
annũ om̃e familiã ꝑdiderit pinnarioꝵ.¬
¶ Certatun i dest studiose. ¶Areq .s. maxime
silicet. nõ dũ enĩ tẽplũ herculis erat. s ara
tantũmodo quã maximã dicit ex magnitudi
ris ut mox ⁊ frumẽtis labor additus ut mala¬
culmos esset rubigo. glandes enĩ sine ullo la¬
solitas honorabiliorib. ut sit sensus talis po¬
suit ante eos magni bouis carnes qͣue apud
maiores in honore fuerut. aut re uera ꝑpetui
nã de hoc boue ĩmolato herculi carnes carus
uende bant᷑ causa religionis ⁊ inde alter redi¬
mebatur ex illius pretio cõparatus quasi ppetuus
e̾e̾ uidebat. tergo aut põt aparte totũ ĩ telligi..
¶Lustralib. aut̾ pinguib. moris fuerat ꝯpleto
lustro pingues uictimas offerre censores. aut cer¬

Expanded text:
‘lecti’: in sacris enim Herculis nec servi intererant ‘lecti’: in sacris enim Herculis nec servi intererant nec liberti, adeo ut Appius, qui sacra haec transtulit in libertos, et caruerit oculis et intra annum omnem familiam perdiderit Potitiorum. CERTATIM id est studiose. ARAEQVE S. maximae scilicet: nondum enim templum Herculis fuerat, sed ara tantummodo, quam maximam dicit ex magnitudinris, ut "mox et frumeculmos esset robigo»: glandes enim sine ullo lasolitas honorabilioribus, ut sit sensus talis: posuit ante eos magni bovis carnes eas quae apud maiores in honore fuerunt. Aut re vera ‘perpetui’: nam de hoc bove immolato Herculi carnes carius vendebantur causa religionis, et inde alter redimebatur, qui ex illius pretio comparatus quasi perpetuus esse videbatur. ‘Tergo’ autem potest a parte totum intellegi. LVSTRALIBVS aut pinguibus: moris enim fuerat completo lustro pingues victimas offerre censores: aut cer
Abbreviated transcription (Latin):
epistolas binas nõ dicimus s dua  uncta
est michi federe .d. antiquis amicis panchi¬
se hospiciũ ¶ Quando huc uenistis amici.
Si quidẽ amici iam uenistis. extraneos enĩ ad
sacra nõ licebat adhibere. hos aũt adhibet ad
saera quasi antiquis uĩctos amicus. unde in¬
fert. ⁊ iam nũc asuescite mensis ¶ Annuaq.¬
d.n. anmersaria sacrificia ideo nõ differũt᷑
q nec iterari possũt. Nã kalendaria si qua
fuerint ratione dilata possũt repeti. nec pia¬
culũ eoꝵ ĩtermissiõe cõmittit᷑ ¶Dapes. epule
deoꝵ ꝓprie. Ut iouis cena ¶ Sedili. bene se¬
dili. nã ĩ temꝑlo herculis lectisterniũ ẽẽ nõ
licebat. ¶Accipit. aut suscipit ad sedendum.
aut pascit. ut illos porticib rex accipiebat
ĩ amplis. torũ au̾t herbaꝵ suꝑ soliũ fuisse in¬
telligamus. ne sit sedili ꝯtrariũ. Congrue
aut deleonis pelle dicit co opertũ quasi ĩ ber¬
culis sacris. ¶ Tũc lecti iuuenes. nõ uacat

Expanded text:
‘epistolas binas’ non dicimus, sed ‘duas’. IVNCTA ‘epistolas binas’ non dicimus, sed ‘duas’. IVNCTA EST MIHI FOEDERE D. antiquis amicitiis per Anchisae hospitium. QVANDO HVC VENISTIS AMICI siquidem amici iam venistis: extraneos enim ad sacra non licebat adhibere. Hos autem adhibet ad sacra quasi antiquis iunctos amicitiis: unde infert «et iam nunc D. N. anniversaria sacrificia, ideo non differuntur, quia nec iterari possunt. Nam kalendaria si qua fuerint ratione dilata, possunt repeti, nec piaculum eorum intermissione committitur. DAPES epulae deorum propriae, ut Iovis cena. SEDILI bene ‘sedili’: nam in templo Herculis lectisternium esse non licebat. ACCIPIT aut suscipit ad sedendum: aut pascit, ut «illos porticibus rex accipiebat in amplis». Torum autem herbarum super solium fuisse intellegamus, ne sit sedili contrarium. Congrue autem de leonis pelle dicit coopertum, quasi in Herculis sacris. TVM LECTI IVVENES non vacat
Abbreviated transcription (Latin):
simul intelligere. cũ salamina in sula sit ar¬
chadia incontinenti. ¶ Misabarq duces.t.
hos laudat ꝙ melior sit ille quẽ prefert ¶Iune¬
nali ardebat. nmore In est eñ uinenib studiũ
adquirendaꝵ a micitiaꝵ. Oratius animusq in¬
rili querit opes ⁊ amicitias. ¶Pbenei.oppidi ar
sit. dicit ꝑa phenei submenia. cũ sciamus
poetas miemas omẽs ꝓ una hẽre euuitates ñcut
dedidone ficit. quã nõ unꝙͣ tyriã aliquotiẽs
sidomã uocat¶Ille michi insignẽ .s. us
hospitui ht interse remunerationẽ. s uerẽcu¬
de tacet euander de suis munerib. ¶Anro
dedit intextam. legit᷑ ⁊ inter texto ¶ Yrenaq
bina. poctice. nã duo debuit dicere. bina enĩ
scdm eiteronẽ nõ dicunt᷑ nisi de his que
culpat filiũ dicens male eñ dixisse dixerit
licteras duas cũ lictere quotiens epistolam
significant numeri tantu płaris suit. ꝯtra

Expanded text:
‘simul’ intellegere, cum Salamina insula sit, Ar‘simul’ intellegere, cum Salamina insula sit, Arcadia in continenti. MIRABARQVE DVCES hos laudat, quo melior sit ille quem praefert. IVVENALI ARDEBAT AMORE inest enim iuvenibus studium adquirendarum amicitiarum: Horatius «animusque virilis quaerit opes et amicitias». PHENEI oppidi Arcsit, dicit ‘Phenei sub moenia’, cum sciamus Poetam vicinas omnes pro uno habere civitates, sicut de Didone facit, quam nonnumquam Tyriam, aliquotiens Sidoniam vocat. ILLE MIHI INSIGNEM F. ius hospitii habet inter se remunerationem, sed verecunde tacet Euander de suis muneribus. AVRO DEDIT INTERTEXTAM legitur et ‘intertexto’. FRENAQVE BINA poetice, nam ‘duo’ debuit dicere: ‘bina’ enim secundum Ciceronem non dicuntur nisi de his quae culpat filium, dicens male eum dixisse «direxi tibi litteras duas», cum ‘litterae’, quotiens epistolam significant, numeri tantum pluralis sint. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
fiducia rebus. ¶ Rebus spectata uiuentus. dece¬
ta cognoscens. ¶Pauca refert. nõ panca s pa¬
ncis i dest breuiter. hoc uult dicere multa eũ di¬
xisse. s paucis. Agnosco q lubens. postꝙͣ pro¬
bauit ex habitu corporis uera ẽẽ que dicebat
eneas ꝑ anchisen eũ laudat adulatione depo¬
sita. Sane inter agnosco ⁊ coguosco suꝑfluo
qdã uolu̾t facere discretionẽ. ut cognoscamꝰ
nouos agnoscamꝰ antiquos. s hec apoetis me¬
tri necessitate uariant̃. nã agnosco ꝓpter si¬
nalipham dixit. ¶Hesione uisentez. . s. ut
diximꝰ supra. hercules uersa troia esionam lao¬
medontis filiam thelamoni suo comiti dedit
ex qua natus est tencer. postea priamꝰ cũ sala¬
minã tenderet aduisendũ regnũ sororis par
chadiã iter fecit. ⁊ tũc ab euandro susceptus
est anchises. ¶Uisentem regna. uidere cupien¬
tem. ¶ Protinus. uno eodemq tẽpore. hoc est
dum ꝑgit iidit archadiam. nã nõ possu mus

Expanded text:
fiducia rebus». REBVS SPECTATA IVVENTVS decefiducia rebus». REBVS SPECTATA IVVENTVS deceta cognoscens. PAVCA REFERT non pauca, sed paucis, id est breviter. Hoc vult dicere: multa eum dixisse, sed paucis. AGNOSCOQVE LIBENS postquam probavit ex habitu corporis vera esse quae dicebat Aeneas, per Anchisen eum laudat adulatione deposita. Sane inter agnosco et cognosco superfluo quidam volunt facere discretionem, ut cognoscamus novos, agnoscamus antiquos. Sed haec a poetis metri necessitate variantur; nam ‘agnosco’ propter synalipham dixit. HESIONAE VISENTEM R. S. Vt diximus supra Hercules eversa Troia Hesionam, Laomedontis filiam, Telamoni suo comiti dedit, ex qua natus est Teucer. Priamus postea cum Salamina tenderet ad visendum regnum sororis, per Arcadiam iter fecit, et tunc ab Euandro susceptus est Anchises. VISENTEM REGNA videre cupientem. PROTINVS uno eodemque tempore, hoc est dum pergit, vidit Arcadiam; nam non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
uestre ꝯtinent lietere. ¶Candida maias. splẽ¬
didior enĩ est maia inter pliadas que est
una de athlantis hoc est pliadibus ¶Cillene
mons archadie. ubi mercuriũ maia enixa.
fudit aut nõ inuiriose dictũ est ut inpision¬
est que te belua exutero nõ hõiem fudit s
celeritatẽ parientis ostendit. qd̾ infantib dicit᷑
omen felicitatis ad ferre. spectat ⁊ iam adrationẽ
fisicã nã celer est ubiq mercuriꝰ ut diximus
supra ideo dicit etiã eũ in ortu uelocẽ ¶ Temp
pepigi experimenta pactus sum. pango enĩ
unde multi uolu̾t uenire pepigi nusꝙͣ ẽ lectũ
¶Cens eadem que te sic agit ut ⁊ ip̃e prestare
uideatur. nam ⁊ supra ait sotia arma rogãtes
¶Dauma. rutula adauno ¶Trudeli bello. supͣ
bello ꝓfugos egere suꝑbo. ¶Nichil adfore. sibi
obfuturũ nichil arbitrant. ¶Accipe daq fidẽ
hoc est qd̾ ait indecimo humanis que sit fu̾i¬

Expanded text:
vestrae continent litterae. CANDIDA MAIA splenvestrae continent litterae. CANDIDA MAIA splendidior enim est Maia inter pliadas, quae est una de Atlantidibus, hoc est pliadibus. CYLLENAE mons est Arcadiae, ubi Maia Mercurium est enixa. fudit autem non iniuriose dictum est, ut in Pisonem "quae te beluam ex utero, non hominem fudit" , sed celeritatem parientis ostendit, quod infantibus dicitur omen felicitatis adferre. spectat etiam ad rationem physicam: nam celer est ubique Mercurius, ut diximus supra, et ideo dicit eum etiam in ortu fuisse accipi. Ad v. 144 Temptamenta tui pepigi cum nullo ante pactus sum, olunt venire ‘pepigi’, nusquam est lectum. GENS EADEM QVAE TE sic agit, ut et ipse praestare videatur; nam et supra ait «socia arma rogantes». DAVNIA Rutula, a Dauno. CRVDELI BELLO supra «bello profugos egere superbo». NIHIL AFORE sibi offuturum nihil arbitrantur. ACCIPE DAQVE FIDEM hoc est quod ait in decimo «humanis quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
xilio¶ Boluit hinc eũ landat qd̾ tantus¬
eũ uir rogare ꝯpellitur. ¶ Danaũ ꝙͦ ductor
ruit nõ timeri ¶ gores. ꝓ fuisset. s notã¬
dũ fores depreterito. ¶Mea me uirtus.
hec arrogatio ad honorẽ euandri ꝑtinet.is
Sancta oracula diuũ. tyberim illicet..
iana pagnuna rumor. ¶Fatis egere uo¬
lentẽ. quod uoluntatis fuerat egit necessi¬
tas fati. ¶ Dardanus iliace.p.p.u. ⁊ auctor
reddit qd̾ ait supra. cognatiq patres. Sane
sciendũ athiantes tres fuisse. Unũ maurũ
qui ẽ maximꝰ. alteꝵ italicũ patrẽ electre
Unde natus ẽ dardanus. tertiũ archadicũ
patrẽ maie unde natus est mercuruis. sed
nũc ⁊ nõium similitudine facit errorem
⁊ dicit electrã ⁊ maiam filias fuisse atha¬
lantis maximi nec p̃ter rationẽ ait ⁊ ma¬
xiiiii ⁊ athalas.idem atblas generat. nam
⁊ ip̾e buĩt etiam boꝵ noĩum filias idest
electram ⁊ maiam ¶ Ut grai perhibent. Ut

Expanded text:
auxilio. VOLVIT hinc eum laudat, quod tantusauxilio. VOLVIT hinc eum laudat, quod tantus vir rogare conpellitur. DANAVM QVOD DVCTOR ruit non timeri. FORES pro ‘fuisses’. Et notandum ‘fores’ de praeterito. MEA ME VIRTVS haec adrogatio ad honorem Euandri pertinet. SANCTA ORACVLA DIVVM Tiberini scilicet. iana per agmina rumor». FATIS EGERE VOLENTEM quod voluntatis fuerat egit necessitas fati. DARDANVS ILIACAE P. P. V. ET AVCTOR reddit quod ait supra «cognatique patres». Sane sciendum Atlantes tres fuisse; unum Maurum, qui est maximus; alterum Italicum, patrem Electrae, unde natus est Dardanus; tertium Arcadicum, patrem Maiae, unde natus est Mercurius. Sed nunc ex nominum similitudine facit errorem et dicit Electram et Maiam filias fuisse Atlantis maximi. Nec praeter rationem ait et ‘maximi’ et «Atlas, idem Atlas generat»: nam et ipse habuit etiam horum nominum filias, id est Electram et Maiam. VT GRAI PERHIBENT ut
Abbreviated transcription (Latin):
credo qui michi sic coheret. itẽ facite ut
uobis decet. salustiꝰ locũ edictiorẽ quã mc¬
torib decebat. ⁊ est grecũ. ut eyxeo atio¬
a ot u¶Uicta comptos ramos ut ĩpacis
oratione ramus oline cũ uictis offeratur.
partim fabule. partim nature efficit ratio.
nã cũ de noĩe athenaꝵ neptiͥmus ⁊ minerua
ꝯtenderent ⁊ iussiss iuppiter ut illuis noĩe
diceret᷑ cuntas qui munꝰ meluis obtuliss.
equũ neptimꝰ. minerua oluiam protulit. ⁊
statim uicit. Unde cũ eius ramus alicui
offertur indicat eũ ẽẽ meliorẽ. hinc est
illud ꝓuerbiũ herbã do idest cedo. idest¬
uictoriã. qd̾ uarro metus ponit. cũ agomi¬
bus herbam in modũ palme dat aliquis
ei cũ quo contendere nõ conatetur ⁊ fate¬
tur ẽẽ meliorẽ. iuttas aũt habet ramus
oline ideo ut inbertiã ⁊ ĩbellicitatẽ offerẽ¬
tis ostendat. scimꝰ enĩ oues egere alieno au

Expanded text:
«credo qui mihi sic oret», item «facite ut «credo qui mihi sic oret», item «facite ut vobis decet», Sallustius «locum editiorem quam victoribus decebat». Et est Graecum, ut εὔχεο Ἀπόλλωνι. VITTA COMPTOS RAMOS ut in pacis petitione ramus olivae cum vittis offeratur, partim fabulae, partim naturae efficit ratio. Nam cum de nomine Athenarum Neptunus et Minerva contenderent et iussisset Iuppiter ut illius nomine diceequum Neptunus, Minerva olivam protulit, et statim vicit. Vnde cum eius ramus alicui offertur, indicat eum esse meliorem. Hinc est illud proverbium «herbam do», id est cedo victoriam, quod Varro in aetiis ponit, «cum in agonibus herbam in modum palmae dat aliquis ei, cum quo contendere non conatur, et fatetur esse meliorem». Vittas autem habet ramus olivae ideo, ut inertiam et inbecillitatem offerentis ostendat: scimus enim oves egere alieno semper
Abbreviated transcription (Latin):
p.o. ne moram faceret in responsione ¶Tela
dierat. hi bellũ assidue facuĩt cũ gente lati¬
na. Quos illi bello.p. f. sicut ⁊ uos ⁊ mo¬
uet ꝯciliationẽ ⁊ iam exsimilitudine fortu¬
ne. ¶ gerte hec. hoc adramũ ptinet dicite adu̾ba¬
¶ tanto ꝑeussus noĩe dardani silicz omemo¬
ratione. ¶ Quicũq es. hoc adnomen enee
ꝑtinet nã ẽẽ troianos audierat. ¶Dextrãq
amplexus inbesit ostendit ⁊ uirtutis ⁊ hospi¬
talitatis amatorẽ. ¶Subeu̾t luco. f.q.i. ypalla¬
ge insensu. ¶ Optime grauigenũ quãtũ ad
eneã ꝑtinet grecineq bonineq meliores sũt.
ergo optime grauigenũ suplatuuis ẽ ꝓpositiuo
nã optimꝰ maloꝵ nõ possumꝰ dicere. suplatiniᷤ
enĩ suo tantũ genen ungit᷑ sie ergo dixit ut
Ro ai ca ioci. idest iustissimꝰ centauroꝵ pro
uistus. ¶ Cii me fortuna precari. antiquũ
est. nã modo quẽ precari dicimꝰ. Terentius.

Expanded text:
P. O. ne moram faceret in responsione. TELA P. O. ne moram faceret in responsione. TELA dierat «hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina». QVOS ILLI BELLO PROF. sicut et vos. Et movet conciliationem etiam ex similitudine fortunae. FERTE HAEC hoc ad ramum pertinet, ‘dicite’ ad verba. TANTO PERCVSSVS NOMINE Dardani scilicet commemoratione. QVICVMQVE ES hoc ad nomen Aeneae pertinet: nam esse Troianos audierat. DEXTRAMQVE AMPLEXVS INHAESIT ostendit virum et virtutis et hospitalitatis amatorem. SVBEVNT LVCO F. Q. R. hypallage in sensu. OPTIME GRAIVGENVM quantum ad Aeneam pertinet Graeci neque boni neque meliores sunt. Ergo ‘optime Graiugenum’ superlativus est pro positivo: nam ‘optimus malorum’ non possumus dicere; superlativus enim suo tantum iungitur generi. Sic ergo dixit ut ro δίκαιος, id est ‘iustissimus Centaurorum’ pro ‘iustus’. CVI ME FORTVNA PRECARI antiquum est; nam modo ‘quem precari' dicimus: Terentius
Abbreviated transcription (Latin):
geminas q legit de classe birenus. ¶Inter opa¬
ruptione sacrificii piaculũ ꝯmitteretur unde
etiam helenus. nequa inter scõs ignes ĩ hono¬
re deoꝵ. hi. f.o. et .o. turbet ¶Detnq cũ ludi
circenses apollini celebrarentur. ⁊ annibal
nũtiatus ẽet ciream portã collinã urbi in¬
gruere. omes raptis armis ꝯcurreru̾t reuersi
postea cũ piaculũ formidarent. ĩ uenerũt sal¬
tantem incirco senẽ quẽdã ꝗ cũ ĩterrogatꝰ
dixisset se nõ ĩterrupisse saltationẽ. ductũ
est hoc ꝓuerbiũ. salua res est saltante sene
audacem au̾t dixit ubiq uirgiluis quotiens
uult ostendere uirtutẽ sine fortuna. unde
etiam turnũ audacem uocat ¶Iuuenesq
.c. subegit succinta ⁊ plena ĩ terrogatio. eni
ꝑ singła respondit eneas.¶Qui genus.
quo genere. ¶ Unde domo. de qua cuuitate.¬
¶ An arma. tropũ fecit metri causa uã ꝯseque̾
erat ut diceret anbellũ¶ Pacifere manu.r.

Expanded text:
"geminasque legit de classe biremes" . inter opa"geminasque legit de classe biremes" . inter oparuptione sacrificii piaculum committeretur: unde etiam Helenus «ne qua inter sanctos ignes in honore deorum h. f. o. et o. turbet». Denique cum ludi circenses Apollini celebrarentur et Hannibal nuntiatus esset circa portam Collinam urbi ingruere, omnes raptis armis concurrerunt. Reversi postea cum piaculum formidarent, invenerunt saltantem in circo senem quendam. Qui cum interrogatus dixisset se non interrupisse saltationem, dictum est hoc proverbium «salva res est, saltat senex». ‘Audacem’ autem dicit ubique Vergilius, quotiens vult ostendere virtutem sine fortuna: unde etiam Turnum audacem vocat. IVVENES QVAE CAVSA SVBEGIT succincta et plena interrogatio, cui per singula respondet Aeneas. QVI GENVS quo genere. VNDE DOMO de qua civitate? AN ARMA tropum fecit metri causa: nam consequens erat ut diceret ‘an bellum’. PACIFERAEQVE MANV R.
Abbreviated transcription (Latin):
latinũ uidit. nec sitũ presentem ꝯsiderare de¬
benius. tunc enĩ nullis obstantib edificiis ex
beri ꝑ lupercal ut diximꝰ fluente. facile mons
poterat uideri palatimis. ¶ Torte diem solemnẽ
illo. ensymbulos idest bono omine uictor.
ideo traianis uenientib sacra celebrabantur
bona etiã irsus est economia ¶ Amphitrio¬
niade magno diuisq.F. satis perite. nã cuuus
deo sacrificaret̾ necesse fuerat post ip̃m ⁊ iam
reliquos inuocari¶Ante urb secudũ antiquũ
sitũ tũc enĩ breuis cuutas fuerat. ¶ Pallas
senatus. totam ostendit etatem. nã ꝑ senatu
seniores sigͥficantur. pauꝑ autẽ aut adnumez
retulit. centũ enĩ subromulo fuerñt. aut re uera
lande tũc habita ¶Tepidusq cruor. frustra
quidẽ cruorẽ pecoꝵ. sanguinẽ hoĩem uolunt.
Nam uiuenalis ait sanguis iret et amagno cer¬
ueste cruores. ¶ Celsas uidere rates ꝗa dixit¬

Expanded text:
latinum vidit. Nec situm praesentem considerare delatinum vidit. Nec situm praesentem considerare debemus: tunc enim nullis obstantibus aedificiis et Tiberi per lupercal, ut diximus, fluente, facile mons poterat videri Palatinus. FORTE DIE SOLLEMNEM ILLO εὐσυμβόλως, id est bono omine victori deo Troianis venientibus sacra celebrantur. Bona etiam usus est oeconomia. AMPHITRYONIADAE MAGNO DIVISQVE F. satis perite: nam cuivis deo sacrificaretur, necesse erat post ipsum etiam reliquos invocari. ANTE VRBEM secundum antiquum situm: tunc enim brevis civitas fuerat. PALLAS SENATVS totam ostendit aetatem: nam per senatum seniores significantur. ‘Pauper’ autem ad numerum retulit, centum enim sub Romulo fuerunt: aut re vera laude tunc habita. TEPIDVSQVE CRVOR frustra quidam cruorem pecorum, sanguinem hominum volunt: nam Iuvenalis ait «sanguis iret et a magno cerveste cruores». CELSAS VIDERE RATES
Abbreviated transcription (Latin):
uertumno factis sacrificiis aduerteretur. ꝙͣiis
ficum ruminale alii aromulo uelint dictam
quasi romularẽ. alii alacte infantib dato. nã
pars gutturis ruma dicit᷑. ergo sifuerit rumo¬
ne scdo. fauẽte fluuio ĩ telligimꝰ. NLabit᷑ uucta
uadis abies descendẽtis celeritate ꝓpe conscendit
Statius dediscon similisq cadenti crescit in ad¬
uersũ ¶ Mirantur ⁊ unde. laus troianoꝵ per
fantasiã quandã exundaꝵ uł nemoris ad
hoc ostendit nõ ẽẽ alueũ fluminis rectum.¬
¶ Uaris q tegunt̾ arborib hoc est bunc inter
fluio tyberinus ameno ¶ Secant placido
equore siluas. ostendit adeo ꝑspicuã fuisse
naturã fluminis ut ineo apparerent ymagineᷤᷤ
nemoꝵ quas troiane naues secabant. terrentia¬
nus. natura sic est fluminis ut obuias ymagi¬
nes receptet in lucem suã ¶ Solmediũ .c.cͦ.
alteriꝰ silic diei ¶Cũ muros arcẽq peul. pa¬

Expanded text:
Vertumno factis sacrificiis averteretur. Quamvis Vertumno factis sacrificiis averteretur. Quamvis ficum ruminalem alii a Romulo velint dictam, quasi Romularem, alii a lacte infantibus dato: nam pars gutturis ruma dicitur. Ergo si fuerit ‘Rumone secundo’, favente fluvio intellegimus. LABITVR VNCTA VADIS ABIES descendentis celeritate prope conscendit: Statius de disco «similisque cadenti crescit in adversum». MIRANTVR ET VNDAE laus Troianorum per phantasiam quandam ex undarum vel nemoris admhic ostendit non esse alveum fluminis rectum. VARIISQVE TEGVNTVR ARBORIBVS hoc est «hunc inter fluvio Tiberinus amoeno». SECANT PLACIDO AEQVORE SILVAS ostendit adeo perspicuam fuisse naturam fluminis, ut in eo apparerent imagines nemorum, quas Troianae naves secabant. Terentianus «natura sic est fluminis, ut obvias imagines receptet in lucem suam». SOL MEDIVM C. C. I. O. alterius scilicet diei. CVM MVROS ARCEMQVE PROCVL Pa
Abbreviated transcription (Latin):
augiẽtũ. Terentius omisis misis. ¶ Maxima
uino. quesitũ est que sit maxima uino. nam
Ut diximꝰ uarie sũt eiꝰ potestates ut curitis. lu¬
cina. matrona. regina ⁊ dicũt theologi ipãm
ẽe matrem deũ que terra dicitur. Unde etiã ei¬
porca sacrificat᷑. ergo perite elegit epitheton
ut maximã diceret ¶ Mactatio post ĩmola¬
tionem est. Unde bono usus est cõpendio. sane
biemẽ interse luxu quã longa fouere ¶ Re¬
fluens. uelut in alueũ suũ recurrens. ut eneas
contra undas pergens descendetis celeritate
ꝓpe in odũ uteretur. ¶ Equor aquis ip̃iꝰ eqͣlitate
Rumore scd̾o. hoc est bona fama cũ neminẽ
lederent. aut certe dicit eos ante uenisse ꝙͣ
fania nũtiaret ẽẽ uenturos. aut iumore pro
rumone posuit. nã ut supra diximꝰ rumon
dictus est unde ⁊ ficus ruminalis adqua eiec¬
ti sũt remus ⁊ romulus. que fuit ubi nũc est
lup̾cal incuto hac enĩ labetur tyberis ante ꝙͣ

Expanded text:
tius «o Mysis, Mysis». MAXIMA tius «o Mysis, Mysis». MAXIMA IVNO quaesitum est quae sit ‘Iuno maxima’: nam, ut diximus, variae sunt eius potestates, ut Curitis, Lucina, Matrona, Regina. Et dicunt theologi ipsam esse matrem deum, quae terra dicitur; unde etiam porca ei sacrificatur. Ergo perite elegit epitheton, ut maximam diceret. MACTAT mactatio post immolationem est; unde bono usus est conpendio. Sane hiemem inter se luxu, quam longa, fovere». REFLVENS velut in alveum suum recurrens, ut Aeneas contra undas pergens descendentis celeritate propemodum uteretur. AEQVOR aquae ipsius aequalitatem. RVMORE SECVNDO hoc est bona fama, cum neminem laederent: aut certe dicit eos ante venisse, quam fama nuntiaret esse venturos. Aut ‘rumore’ pro ‘Rumone’ posuit; nam, ut supra diximus, Rumon dictus est: unde et ficus ruminalis, ad quam eiecti sunt Remus et Romulus. Quae fuit ubi nunc est lupercal in circo: hac enim labebatur Tiberis, antequam