comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exinde scĩ patres in eiꝰ laudem mirsi¬
ce ptulerunt. ꝑ sacre scipture seriem
pandere curauimus łe i.¬
S
similitudinẽ septuaginta duaꝵ
linguaꝵ. septuaginta duos discips
assũpsit: binosq misit ad p̾dicandũ
Int̾ quos siqͥdem beatꝰ mathias sc̃ẽ
predicationis mist̾ium suscipiens.
gremiũ echnicum popłm ꝑducere
dmodũ acceptabilis ⁊ deuotissin

Expanded text:
exinde sancti Patres in ejus laude mirifice protulerint, per sacrae Scripturae seriem pandere curamus. Sssimilitudinem septuaginta duarum linguarum, septuaginta duos discipulos assumpsit, binosque misit ad praedicandum. Inter quos siquidem B. Matthias sanctae praedicationis ministerium suscipiens, gremium, ethnicum populum perducere dmodum acceptabilis et devotissi
Abbreviated transcription (Latin):
Notet aũ dilectio ur̃a. qͣm miranda
distinctione sit fc̃m: ut cũ de utraq
eiꝰdem dñi ⁊ saluatoris nrĩ natura ab
ip̃o dño. ⁊ afideli eiꝰ discipło eẽt ꝓferẽ¬
da sententia dñs ip̃e humilitatẽ assũp¬
te humanitatis ꝓfitet᷑: discipłus excel

Expanded text:
Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura, ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanita
Abbreviated transcription (Latin):
diuina gessisse misteria. ⁊ inreb
iusibilib inuisibilia exerciusse nego¬
cia: lectio hodierna monstrauit. Asct̃¬
dit inqͥt in nauicłam: ⁊ transfretauit
et uenit in ciuitatẽ suam. Nonne p̃e
est qui fugatis fluctib maris ꝓfundi
nudauit ut israeliticus popłs int̾ stu¬
pendes undas sicco uestigio uelut m̃¬
tium concaua transiret: Nonne hicẽ
qui petri pedib marinos uertices in¬
clinauit. ut it̾ liquidum humanis
gressib folidũ p̃beret obseqͥum: Et
qͥd est qd̾ ip̃e sibi maris sic denegat ser¬
uitutẽ. ut breuissimũ laci transitũ

Expanded text:
divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitu
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit totã t̾ram. Betphage aũ que
domꝰ bucce siue maxillaꝵ int̾pretatur
significat eccłiam: q̃ sine int̾missione
habet dicenscũ psalmista. Preocupemꝰ
faciem eiꝰ in confessione. ⁊ inpsalmis

Expanded text:
otam terram . » Bethphage autem, quae domus buccae vel maxillarum interpretatur, significat Ecclesiam, quae sine intermissione mini apertum habet, dicens cum Psalmista: « Praeoccupemus faciem ejus in confessione, et in psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
misteriis: sed etiã ip̃d loca in qͥb docuit.
uel ꝑambulauit. aliqͦciens amiteriis.
uacua ñ st̃ credenda. Qd̃ in exordio huiꝰ
lectionis cõmꝓbat᷑. qr cũ appinqͣss dñs
iherosolimis: primũ uenisse bethphage
ad montẽ oliueti dr̃. Nons enĩ oliueti
ñ longe ab iherłm distat: mons uberri¬
latere betphage ẽ quondam uiculus sa¬
rerdotũ: uͥ hostias p̾parabant. qͣs in tem¬
plo dñi oblaturi erant. lectio octauas
latine miscd̃ia int̾pretat᷑. hic ẽ enĩ ille
mons: de quo ꝑ ysaiam ꝓpħam dicitur.
Erit in nouissimis dieb mons p̾ꝑatus

Expanded text:
mysteriis, sed etiam ipsa loca, in quibus docuit vel perambulavit, aliquoties a mysteriis vacua non sunt credenda, quod in exordio liujus lectionis comprobatur, cum appropinquans Dominus Hierosolymis, primum venisse Bethphage in montem Oliveti dicitur. Mons enim Oliveti non longe ab Hierusalem distat, mons uberrilatere Bethphage quondam viculus sacerdotum fuit, ubi hostias praeparabant quas in templo Domini oblaturi erant. Spiritaliter auLatine misericordia interpretatur. Hic est enim ille mons de quo per Isaiam prophetam dicitur: « Et erit in novissimis diebus praeparatus
Abbreviated transcription (Latin):
socii furum. Dãs diligunt munera:
sequunt᷑ retbutões. Pupillo si uidicant:
⁊ causa uidue ñ ingreditur ad eos. Propt̾
hoc ait dñs ex̾cituũ. fortis isrł. Heu cõso¬
labor suꝑ hostib meis: ⁊ iundicabor de
inimitis meis. Et conũtã manũ meã ad¬

Expanded text:
socii furum: omnes diligunt munera, sequuntur retributiones. Pupillo non judicant: et causa viduae non ingreditur ad eos. Propter hoc ait Dominus exercituum fortis Israel: Heu! consolabor super hostibus meis, et vindicabor de inimi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽs precepit eis ab iherosolunis ne dis¬
cederent. Et post pauca. Hidentib illis
eleuatus ẽ ⁊nubes suscepit ab oculis
corum. Notate u̾ba: signate misteria.
Conuescens eleuatus ẽ. Comedit ⁊ as¬
cendit: ut uidelicet ꝑ effectum comes¬
tionis. ueritas patesceret carnis. Mar¬

Expanded text:
erosolymis ne discederent . Et post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
Uod resurrectionem dnĩcam
discipłi tarde crediderunt. non
tam illorum infirmitas quam nr̃a
ut ita dicam futura firmitas fuit.
Ipsa namq resurrectio illis dubitan¬
tibus ꝑmulta argum̃ta monstrata est
que dũ nos legentes annocimus. qͥd ali

Expanded text:
uia resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra ut ita dicam futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ãmonendo dicat audiamꝰ. Euntes
in mundũ uniu̾sum. p̾dicate euan¬
głium omni creature. Nũqͥd fr̃es¬
mei sc̃m euangłiũ uel insensatis reb
uel brutis animalib fuerat p̾dican¬
dum: ut de eo dicatur discipłis p̾dica¬
creature nomine signatur homo.

Expanded text:
. Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae, nunquid sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur, Praedicacreaturae nomine, potest om
Abbreviated transcription (Latin):
pud homines autem ꝓcul dubio
minor erat quando inuidea tan¬
tuminodo deus notus erat. Nondum
asolis ortu usq ad occasũ pueri lau¬
dabant nomen dñi. Hoc autem quia
ꝑ euangłium xꝑi factum est. ut per
filium pater ignotesceret gentibus
ꝓfecto patrem clarificauit ⁊filius.
Si autem tantũ mͦ mortuus fuiss filiꝰ
nec resurrexiss: ꝓcul dubio nec apatre
clarificatus esset: nec patrẽ clarificass
Uncautem resurrectione łc iii.¬
clarificatus apatre. resurrectio¬
nis sue predicatione clarificat patrẽ.
hoc qͥppe aperit. ordo ip̃e uerborum.
Clarifica inquit filium tuum: ut
filius tuus clarificet. te. Tanquam
diceret. Resuscita me. ut ignotes¬
cas toto orbi ꝑme. Deinde magis
magisq pandens quomͦ clarificet
patrem filius. sicut dedisti inquit
ei potestatẽ omnis carnis. ut omne
qd̃ dedisti ei: det eis uitam et̾nam.

Expanded text:
pud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat, nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini, hoc autem, quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus, profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hec quippe aperit ordo ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, tanqudiceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
erit tunc splendor animaꝵ. qͣndo soł clari¬
ad istam beatitudinẽ uenerimꝰ. nulla
erit tristicia. qñ nullus timor. nulla
mors. Nuilla nob̾ ad seriuendũ deo nr̃o
iam obsistet infirmitas. nulla contͣdicet
misere carnis adu̾sitas. nulla ult̾ius rema¬
uinii lassitudo. Nulla timebit᷑ uł de car¬
ne inqͥetudo. uł de carne tẽptatio. Prim̃¬
hac felicitate ꝑfruem᷑. ut incipiam nec
ultͣ uelle peccare: nͨ posse. Cessante omni
innocentia. totũ felicitas possidebit. qͥa¬
exinanita ⁊ penitꝰ extiucta om̃i maligni¬
tate tnͣsibit in pectorib homiinũ cari¬
tas angłoꝵ. qͥb adnuxti homines iam
celestes recepta carne. si ne carnis infir¬
mitate fulgebt̃. Et ideo nullũ ulteriꝰ pa
patient᷑ de sempit̾na dñi sui uirtute
fastidiũ. nullũ ꝑhenni laudũ suarum
exultatione defectũ. Habebimꝰ plenam
beatitudinẽ. int̾ illa ĩmensa bñficia dĩ nri.
ut nũꝗͣ. in referenda gr̃aꝵ actione cessemꝰ.¬

Expanded text:
erit splendor animarum, quando solis clarim, cum ad istam beatitudinem uenerimus, nulla erit tristitia nobis, nullus timor, nulla mors. nulla nobis ad seruiendum domino nostro iam obsistet infirmitas, nulla contradicet miseriae carnalis aduersitas, nulla uel ulterius rematiatur ieiunii lassitudo, nulla timeatur uel de carne inquietudo uel de hoste temptatio, um felicitate, ut incipiamus nec velle ultra peccare, nec posse; cessante omni innocentia, totum felicitas possidebit. exinanita et penitus extincta omni malignitate transibit in pectoribus hominum caritas angelorum, quibus admixti homines iam caelestes recepta carne sine carnis infirmitate fulgebunt. et ideo nullum ulterius patientur de sempiterna domini sui uirtute fastidium, nullum sub perenni laudum suarum exultatione defectum. habebimus plenam beatitudinem inter illa inmensa beneficia dei nostri, ut numquam in referenda ei gratiarum actione quassem
Abbreviated transcription (Latin):
qñ tab̾nacłm corꝑis ultimo die ueniente
deposituri. ⁊ iterũ illud resurrectionis tp̃e
accepturi: ut cũ eodẽ recipiamꝰ ꝓut gessimꝰ
cogitemꝰ qͣles erimꝰ in die iudicii purissi¬
mis angłoꝵ conspectib offerendi: ⁊ et̾no
iudici rationẽ de libris conscientie reddi-¬
turi. Remotis enĩ oĩb ꝓbationib certũ
ẽ in die illa ip̃m ante se hominẽ cõstituẽ¬
dũ. ⁊ ip̃am sibi animã in cordis specło de¬
da erũt ñ aliqua ꝑegrina. s nimiũ nota

Expanded text:
nostri corporis, ultimo die superveniente, deposituri, et iterum illud resurrectionis tempore recepturi, ut cum eodem recipiamus, prout gessimus, cogitemus, quales erimus in die judicii purissimis angelorum conspectibus offerendi, et aeterno Judici rationem de libris conscientiae reddituri. Remotis enim omnibus probationibus, certum est in diem illum ipsum ante se hominem constituendum, et ipsam sibi animam in cordis speculo deda erunt non aliqua peregrina, sed nimium nota
Abbreviated transcription (Latin):
simul dicit dñs: qͥ satrificouerunt suꝑ¬
R
montes ⁊ suꝑ colles exꝓbrauert mͥ. ⁊ remeti¬
ar opus eoꝵ pͥmũ insini eoꝵ. hec dicit dñs
Quomͦ si inueniatur granũ in botro. ⁊ di¬
cat᷑ ne dissipes illud qm̃ bñdictio ẽ: sic faciã
ꝓpr̾ seruos meos ut ñ disꝑdam totũ. łc.iii.

Expanded text:
simul dicit Dominus qui sacrificaverunt super montes et super colles exprobraverunt mihi et remetiar opus eorum primum in sinu eorum haec dicit Dominus quomodo si inveniatur granum in botro et dicatur ne dissipes illud quoniam benedictio est sic faciam propter servos meos ut non disperdam
Abbreviated transcription (Latin):
in sportã ꝑmurũ dimitit᷑. uirgis cedi¬
tur. Penis arctat᷑. ⁊ in carcere iunctꝰ
t̾remotu fc̃o resoluitur. Et ad ultimũ
anerone gladio cedit᷑. t̾cio kalendas¬
ulias. sepultꝰ rome uia ostensi: an¬
no post ascensionẽ dñi: tͥcesimo septi
mo t̾ci aburbe miliario contra occi¬

Expanded text:
in sporta per murum demittitur, virgis caeditur, poenis arctatur, in carcere vinctus terraemotu facto resolvitur, ad ultimum a Nerone gladio caeditur eo dur. Sepultus Romae in via Ostiensi, anno post passionem Domini tricesimo sexto, tertio ab urbe milliario, contra occi
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. Ad olestenti mortuo. uitalẽ
redintegrauit sp̃m. Cecitate ꝑcutit
magũ: claudo ꝓpriũ reformauit in¬
cessum. Diri quoq serpentis nec sentit
nec orruit morsũ. s igni dedit arsurã
grauiaq corꝑis torm̃ta sustinuit. In¬

Expanded text:
navit, adolescenti mortuo vitalem redintegravit spiritum, caecitate percussit magum, claudo proprium reformavit incessum; diri quoque serpentis nec sensit nec horruit morsum, sed igni dedit arsurum,graviaque corporis sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nulli scõꝵ unqͣm legimꝰ fuisse cõ¬
cessũ. Soliꝰ enĩ dñi ⁊ beati ioħis dies
natiuitatis in uniu̾so mũdo celebrat᷑¬
⁊ colitur. Et merito qͥa utͣq natiuitas
plena est misterio. le ii.¬
ohannem sterilis peꝑit. xp̃m uirgo
concepit. In elisabeth sterilitas uincit᷑.
in beata maria conceptionis consuetu¬
do mutatur. Elisabeth uirũ cognoscẽ¬
do filiũ genuit: maria angło credidit.
i concepit hominem. le iii.¬
saluator testimoniu ꝑhibet dicens. ñ
surrexit maior ioħe int̾ natos mulie
rũ ioħe baptista. Precellit cunctis: suꝑ¬

Expanded text:
m legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur, et merito: quia utraque nativitas plena est mysterio. Joannem sterilis peperit, Christum Virgo concepit; in Elisabeth sterilitas vincitur, in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur; Elisabeth virum cognoscendo filium genuit, Maria angelo credidit et concepit hominem; cSalvator testimonium perhibet dicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Pr
Abbreviated transcription (Latin):
ananias cũ saphẏra uxore sua uendi¬
dit agrum ⁊ fraudauit de p̃cio agno
cia uxore sua. ⁊ afferens partem qͥndã
ad pedes apłoꝵ posuit. Dixit aut̃ peꝰ
cor tuum m̃tiri te sp̃ui sc̃o. ⁊ fraudasꝰ
de p̃cio agri: Nonne mauens tͥ ma¬
nebat. ⁊ uenu̾datum intua erat pocis¬
tate: Quare posiusti in corde tuo halils
remi: N Ion es mñtitꝰ hõibus s do. qud¬
ens autem ananias hec uerba. e¬

Expanded text:
Ananias, cum Saphira uxore sua, vendidit agrum, et fraudavit de pretio agri, conscia uxore sua; et afferens partem quamdam, ad pedes apostolorum posuit. Dixit autem cor tuum mentiri te Spiritui sancto et fraudare de pretio agri? Nonne manens tibi manebat, et venundatum in tua erat potestate? Quare posuisti in corde tuo hanc rem? Non es mentitus hominibus, sed Deo'. Audiens autem Ananias haec verba c
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. Non ẽ hoc meũ Qd̃ adme ꝑti¬
nuit sollicitꝰ fui. uob̾ si aliquid
suppetit: ꝑ uos rescite. Tunc illi ma¬
gͣis hec artib fr̃a asseuerantes in¬
surgunt contra eũ in una conspi¬
ratione. ⁊ trahentes sc̃m bricium¬
ep̃m dicebant. Ñ diutiꝰ nob̃ falso
pastoris nomine dñaberis. Sc̃s bi¬
cius ep̃c ad satifaciendũ adhuc ppło:
prunas ardentes in byrro suo po¬
sugt. ⁊ ad se stringens usq ad sc̾mse¬
pulcrum beati martini una cum
ppłoꝵ turbis uadit. Proiectãsq añ¬
sc̃m sepulcrũ prunas: uestim̃tũ eiꝰ¬
inustũ apparuit. Illis quoq sic ꝓse¬
quentͥes . sic̃ istud uestimentũ ab his
ignib uidetis illesum: ita ⁊ corpus
Iniatur. eicitur. ut sermo sc̃i mar¬
tini impleretur. Noueris te in ep̃a¬
tu: multa adu̾sa passurum. Quo
eiecto iustinianꝰ in ep̃atu constitu¬
itur. Deniq briciꝰ rome urbis papã
expetiit. flens. ⁊ eiulans. atq dicẽs

Expanded text:
: 'Non est hoc meum. Quod ad me perti: 'Non est hoc meum. Quod ad me pertinuit, sollicitus fui; vobis si aliquid suppetit, per vos quaerite'. Tunc illi magicis haec artibus factum adseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione, et trahentes eum, dicebant: 'Non diutius nobis falso pastoris nomine dominaberis'. Ille autem ad satisfaciendo adhuc populo prunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparuit. Illo quoque sic prosequente: 'Sicut iignibus videtis illaesum, ita et corpus mniatur, ejicitur, ut sermo sancti adimpleretur Noveris te in episcopatu multa adversa passurum. Hoc eiectum, Iustinianum in episcopatu constituunt. Denique Brictius Romanae urbis papam expetiit, flens et eiulans atque dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
riccius hec audiens: irridebat eũ
dicens. Nonne uerum dixi. istũ
delira uerba ꝓferre: S ad presbit̾ii
honorem ꝑductꝰ. sepius beatũ mar
tinum conuiciis lacessiuit. Ad eptꝰ gͦ
consentientib ciiib pontificatꝰ offi¬
ciũ. oracioni uacabat: quia qͣm qͣm
eẽt suꝑb ⁊uanus: castus tam̃ habe¬
batur inͨoꝑe. Tricesimo ordinatio¬
ad quam cubicularii. eiꝰ uestimẽta
deferebant ad abluendũ: que sub
specie religionis erat ueste mutata.
concepit ⁊ peperit. łe uͦ.¬
ua de re surrexit om̃is popłs
turonoꝵ in ira. ⁊ totũ crim̃ in
eꝑm̃ referunt uolentes eũ unani¬
mit̾ lapidare. Aiebant enĩ. Diu
pietas sci tuã celauit luxuriam:
nec nos diutiꝰ d̾s sinet manus tuas
indignas osculando pollui. Illo
quoq ẽcontrario uirilit̾ hec negã¬
te: afferte inqͥt infantem ad me.
Cũq oblatus fuiss infans. trigin¬
ta dies ab ortu habens: ait ad eũ
gerxaui: coram cunctis edicas. Sil¬
opulis aũ rogantib ut quis eẽt

Expanded text:
riccius haec audiens irridebat, dicens: Nonne verum dixi, istum delira verba proferre? Sed et presbyterii honore praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptum ergo consentientibus civibus pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quamquam esset superbus et vanus, castus tamen habebatur in corpore. Tricesimo tertioad quam cubicularii eius vestimenta deferebant ad abluendum, quae sub specie religionis erat veste mutata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis populus Toronorum in ira, et totum crimenm referunt, volentes eum unanimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoque e contrario viriliter haec negante: 'Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens, ait ad eum generavi, coram cunctis edicas'. Et ilopulis autem rogantibus, ut quis esset
Abbreviated transcription (Latin):
curitatib inuoluta. S uulgata eiꝰ edi¬
cio: ñ multũ distat ab ebraico. Unde
satis miror quid cause extiterit: ⁊ si
eosdem in uniu̾sis libris habemus
int̾pretes: in aliis eadem in aliis diu̾sa
transtulerunt. Legite gͥ ⁊ hunc iuxa
translationẽ nrãm. qͥa ꝑ cola scriptꝰ
⁊ cõmata manifestiorem sensũ legen

Expanded text:
luta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, ma
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũ in eodem. loco turris qͥnqͣ¬
guita cubitoꝵ. aggestũ undiq
habens cineris hec ꝓspectũ habebab
inp̃ceps. Inde incuierem iussi descisa¬
crilegium: omnib eũ ꝓpellentib ad
interitũ. Et tali lege p̾uaricatore pil¬

Expanded text:
rat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum aggestum undique habens cineris haec prospectum habebat in praeceps inde in cinerem deici iussit sacrilegum omnibus eum propellentibus ad interitum et tali lege praevaricatore
Abbreviated transcription (Latin):
odo saluator ragatꝰ. modo ultro
curat egrotos. ostendens se contͣ
peccatoꝵ qͦ passiones. ⁊ p̾cib semꝑ
annuere fideliũ. et eaq̃ ip̃i minime
inse intelligunt. uel intelligenda
dare: uel etiã ñ intellecta dimittere.
uixta qd̾ psalmista postulat. Belic¬
ta quis intelligit: Ab occul su itis
meis munda me dñe. Et continuo
surgens. ministrabat illis. Natura¬
le est febricitantib incipiente sani¬
tate lasescere: ⁊ egrotationis sentire
molestiam. uerum sanitas que dñi
confertur imꝑio: simultota redit.
⁊ ñ solũ ip̃a redit: s ĩ tanto robore
comitante: ut eis continuo qͥ se ad¬
iuuerant: ministrare sufficiat. et
uixta legis tropologiam. membra
qͥ seuierant imiũdicie ad iniqͥta

Expanded text:
odo Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt et intelligenda dare vel etiam non intellecta dimittere; juxta quod Psalmista postulat, ta quis intelligit? ab occultis meis munda me, Domine . Et continuo surgens, ministrabat illis. Naturale est febricitantibus, incipiente sanitate, lassescere, et aegrotationis sentire molestiam, verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit. Non solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo qui se adjuverant, ministrare sufficiat, et, juxta leges tropologiae, membra quae servierant im
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm romanis deuoti legib om̃e iu¬
diciuni potestati p̾sidis reseruassent.
expetier̾t execuitorẽ magis seuicie. ꝗͣ. ai¬
fferebant iħm duris nexib uĩcdũ
colaphis ⁊ alapis freq̃ntib cesum. spun
quẽ om̃s uellent ꝑire: ñ auderet pilan
absoluere. Deniꝙ nͨ in accusato eo i¬
ꝑisse culpã nͨ in sententia tenuisse cĩ¬
tantiã: docet ip̃a cognitio. in qͣ uidex
quẽ innocentẽ ꝑnũtiat dãpnat. ac di¬
cens iniqͦ ppło sangͥnẽ iusti. a quo absi¬
nendũ sihi ⁊ intellectu ꝓpͥo senserat: e
digitis expiat᷑: qd̾ famulante ĩpus m̃te
cõmittit᷑. Excessit qͥdẽ pilati culpã fam¬

Expanded text:
tamquam Romanis devoti legibus, omne jutamquam Romanis devoti legibus, omne judicium potestati praesidis reservassent, expetierunt exsecutorem magis saevitiae quam arfferebant enim Jesum duris nexibus vinctum, colaphis et alapis frequentibus caesum, sputis quem omnes vellent perire, non auderet Pilatus absolvere. Denique nec in accusato eum reperisse culpam, nec in sententia sua tenuisse constantiam, docet ipsa cognitio: in qua judex, quem innocentem pronuntiat, damnat, addicens iniquo populo sanguinem justi, a quo abstinendum sibi, et intellectu proprio senserat, etdigitis expiatur quod famulante impia mente committitur. Excessit quidem Pilati culpam fa
Abbreviated transcription (Latin):
sue dñs declarass uerissime satꝙ ple¬
nissims.:⁊ humanã ⁊ diuinã eẽ naturã.
ostendẽs unde eẽt qd̾ pati nollet. ⁊ urd
qd uellet. depulsa de trepidatõe infir¬
nitatis. ⁊ confirmata magna nimitate
filii tenebraꝵ ⁊ utentes faculis atꝙ la¬
ternis. ñ euaserũt infidelitatis sue noc¬
tem᷑: qr ñ intellexerũt lucis auctorẽ. Pe¬
cupant paratũ teneri. ⁊ trahũt uolen¬
tem trahi: qͥ si uellet obniti nichil quidẽ
ĩ inuiriã eiꝰ impie manꝰ possent. s mun¬
di ndrptio tardaret᷑. ⁊ nullũ saluaret il¬
lesus.: qui ꝓ ormuũ salute erat morrai
incitam̃tis furor popłaris audebat. ad
annã caiphe socerũ. ac deuide ad caiphã
ex anne tñsurssiont ꝑ ducitur ⁊ post
insanas calũpniantiũ obiectiones. post
comẽticias subdrnatoꝵ testiũ falsitates
ad audientiã pilati pontificũ delegati¬
one tnsfert: qui diuuno iure negleto
clamantes se regẽ ñ habere nͥ cesaren:

Expanded text:
nus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate filii tenebrarum, et utentes faculis atque laternis non evaserunt infidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt lucis auctorem. Occupant paratum teneri, et trahunt volentem trahi: qui si vellet obniti, nihil quidem in injuriam ejus impiae manus possent, sed mundi redemptio tardaretur, et nullum salvaret illaesus, qui pro omnium salute erat moriturincitamentis furor popularis audebat, ad Annam Caiphae socerum, ac deinde ad Caipham ex Annae transmissione perducitur: et post insanas calumniantium objectiones, post commentitias subornatorum testium falsitates, ad audientiam Pilati pontificum delegatione transfertur. Qui, divino jure neglecto, clamantes se regem non habere nisi Caesarem ,
Abbreviated transcription (Latin):
indignatio ebibit sp̃m meũ. ⁊ t̾rores
diũ militant contra me. Nunquit
rugiet onager cũ habuerit herbam.
aut mugiet bos. cum ante p̃sepe ple¬
num steterit. aut poterit comedi in¬
sulsum qd̵ ñ ẽ sale conditum: Aut po¬
test aliqͥs gustare. qd̃ gustatũ affert

Expanded text:
tum meum et terrores Domini militant contra me numquid rugiet onager cum habuerit herbam aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit aut poterit comedi insulsum quod non est sale conditum aut potest aliquis gustare quod gustatum adfert
Abbreviated transcription (Latin):
onne uobis satis pascuam bonã
depasci: Insuꝑ i reliquias pascua¬
rtim ur̃arũ: conculcastis pedib ur̃is.
Et cũ purissimã aquam biberatis: re¬
liquam pedib ur̃is turbabatis: ⁊
oues mee his que conculcata pedib
ur̃is fuerant. pascebantur. ⁊ que pe¬
des ur̃i turbauerunt: hec bibebant.
Propt̾ea hec dicit dñs d̾s ad eos. Ecce
ego ip̃e iudico int̾ pecus pingue
macilentũ. ꝓ eo qd̾ lat̾ib ⁊ humeris
impinguebatis: ⁊ cornib ur̃is uenti¬
labatis omia infirma peccora:. do

Expanded text:
atis vobis erat pascuam bonam depasci? insuper et reliquias pascuarum vestrarum conculcastis pedibus vestris: Et cum purissimam aquam biberetis, reliquam pedibus oves meae his, quae conculcata pedibus vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant. Propterea haec dicit Dominus Deus ad eos: Ecce ego ipse judico inter pecus pingue et macilentum. Pro eo quod lateribus et humeris impingebatis et cornibus vestris ventilabatis omnia infirma pecora do
Abbreviated transcription (Latin):
hec dicit dñs d̾s. Ec̃ce ego ip̃e suꝑ pas¬
tores requirã gregẽ meũ de manu
eoꝵ. & cessare eos faciam. ut ultra ñ
pascant gregem meũ: nec pascant
ampliꝰ pastores semet ip̃os Et lib̾abo
gregem meũ de ore eoꝵ: et ñ erit eis
ultra in escam. Lectio iii¬

Expanded text:
cce ego ipse super pastores, et requiram gregem meum de manu eorum. Et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem meum, nec pascant amplius pastores seipsos, et liberabo gregem meum de ore eorum et non erit eis ultra in escam .
Abbreviated transcription (Latin):
am hec scã mulier dñm secuta
sicut iam p̾fati sumꝰ. ⁊ de suis lar¬
gissime facultatib illi deuotissime
ministrans: postꝗͣ uidit eũ comp̾hen¬
sum. ligatũ. flagellatũ. omĩbq sub.¬
sannationib. ⁊ irrisionib delusum.
ad ultimũ ꝓsalute generis humani
in cruce positũ. discipłis etiã qͥ prius
tuis ⁊ feruentius uiuentem dilexerat:
nec amortuo potuit separari. Et sic
mee consũptis carnib adhesit os me

Expanded text:
am hæc sancta mulier Dominum secuta sicut iam præfati sumus, & de suis largissimis facultatibus illi deuotissime ministrans; postquam vidit eum comprehensum, ligatum, flagellatum, omnibusque subsānationibus & irrisionibus delusum, ad vltimum pro salute generis humani in Cruce positum. Discipulos etiam qui prius quia quæ arctius & feruentius eum dilexerat; nec a mortuo potuit separari. Et sic meæ, consumptis carnibus, adhæsit os me
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad eos. Quid me temptatis :
Ostendite mͥ denarium. Cuiꝰ habet¬
ni imaginem ⁊ suꝑscriptionem:
Sapĩa semꝑ sapient̾ agit. ut siuis po¬
tissimum temptatores sermonibus
confutentur. Ostendite mͥ inquit
denariũ. hoc ÷ genꝰ nũmi qd̾ ꝓ decem
nũmis imputabatur. ⁊ habebat ima-¬
ginem cesaris. Quiaũ int̾rogationẽ¬
saluatoris ignorantiã ẽẽ. ⁊ ñ dispẽ¬
sationẽ putant: discant ex p̾senti lo¬
to. qd̃ utiq potuerit scire iħc cuiꝰima¬
go ẽẽt innũmo. s int̾rogat ut ad ser¬
monẽ eoꝵ competent̾ respondeat. Res¬
pondentes dixerunt. Cesaris. Et ait
illis. Reddite g̾ que st̃ cesaris cesari:
octouianũ augustũ. s tyberiũ signi¬
ficari priuignũ eiꝰ. qͥ in locũ successe¬
rat uitric. sub quo ⁊ passus : dñs:
Om̃s aũ reges romani apͥmo gaio
cesare qͥ imꝑiũ arripuerat: cesares
appellati sunt. Porro qd̾ ait. reddite
tũ ⁊ pecuniã. ⁊ que sunt d̾i deo. deci¬

Expanded text:
dixit ad eos: Quid me tentatis? ostendite mihi denarium, cujus habet imaginem et inscriptionem. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Qui autem putanSalvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus, cujus imago esset in nummo. Sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Respondentes dixerunt: Caesaris. Et ait illis: Reddite ergo quae Caesaris sunt Caesari, on putemus Augustum, sed Tiberium significari privignum ejus, qui in loco successerat vitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges romani a primo Caio Caesare qui imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite tum, et pecuniam, et quae sunt Dei Deo, deci
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitiua daret ⁊cet̾a que in lege scrip¬
ta st̃. humanis legib subiacere. lc uiii.¬
uius sedicionis ad eo fomes inua¬
luit: ut post dñi passionẽ insistẽ¬
tib sibi romanis. patriam. gentẽ. ⁊ regũ.
nobile illud cũ sua religione templũ.
ĩmo ipsam. lucẽ ꝑdere. quã tribura pen¬
dere maluerunt. Et int̾rogauerunt illũ
dicentes Magist̃. scimus qͥa recte dicis

Expanded text:
primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem, et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum dicentes: Magister, scimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ip̃i amorte eiꝰ uiderentur: ĩ mu¬
nes. Nuꝑ enĩ sub cesare augusto. uidea
subiecta romanis. qñ in toto orbe. est cele¬
brata descriptio. stipendiaria. fẽa fue¬
rat. ⁊ erat in popło magna sedicia. dicẽ¬
tib aliis ꝓsecuritate ⁊ quiete qͥa roma¬
ni ꝓomĩb militarent. debere tributa

Expanded text:
psi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militabant, debere
Abbreviated transcription (Latin):
tum cesarian non: Blanda ⁊ frau¬
dulenta int̾rogatio. Illuc ꝓuocat res¬
pondentẽ ut magis dm̃ quã cesarem
timeat: ⁊ dicat tributa ñ debere per
solui. ut statim audiẽ¬

Expanded text:
Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio, illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audien
Abbreviated transcription (Latin):
cata condonat. A quam putei pette: s fon¬
tem uite ꝑennis indulget. Ait enĩ. Qui
bib̾it ex hac aqua: sitiet iterũ Qui aũ bibe¬
rit exaqua quã ego dabo illi. ñ siciet ĩ et̾nũ
¶quam gͦ saluator amuliere postulat. ⁊¬
sitire se si mulat: ut sitientib et̾nã grãm

Expanded text:
cata condonat; aquam putei reprobat, sed fontem vitae perennis indulget; ait enim: Omnis qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum, qui autem biberit ex aqua quam ego dabo illi, non sitiet in aeternum . Aquam ergo Salvator a muliere postulat, et sitire se simulat, ut sitientibus aeternam gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Dute elemosinã: ⁊ ecce oĩa nũida sũt nob̾.
Qũuis gͦ pollutꝰ qͣnuus multis eriminibꝰ
caxũseptꝰ. si elemosinã feceris: in nocens
ee ceynti. Abstergit enĩ elemosina: qd̾ aua¬
diea poluebat. ⁊ macłam qͣm res alienaᷤᷤ
diupiendo contͣxeras. tuas erogando

Expanded text:
 ecce omnia munda sunt vobis . Quamvis ergo pollutus, quamvis multis criminibus circumseptus, si eleemosynas feceris, innocens esse coepisti; abstergit enim eleemosyna quod avaritia polluebat; et maculam quam res alienas diripiendo contraxeras tuas erogando
Abbreviated transcription (Latin):
quit pcc̃n. Magna plane ⁊ cũctis ambiẽ¬
da sententia: q̃ hõib pene iã mortius ⁊
pcc̃oꝵ suoꝵ ulcerib arefactis. rediuiuũ
qbdã bñficiũ pollicet᷑: ut int̾ueniente
bus auaricia fuit mortis incendiũ. ut
cenderant: largiendo extinguat. Atq
utiliori cõmertio qͥ pecuniã qͣndã ded̾at
ut adult̾ium ꝑpetraret: nc̃ pecuniã ero

Expanded text:
. Magna plane et cunctis ambienda sententia, quae hominibus pene jam mortuis, et peccatorum suorum incendio arefactis, redivivum quoddam beneficium pollicetur, ut interveniente ibus avaritia fuerat mortis incendium; ut cenderant largiendo restinguant; atque utiliore commercio, qui pecuniam quondam dederat ut adulterium perpetraret, nunc pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
imulieiẽ sexto iam ñ uiro. s adultem for¬
nicantẽ. uiuimeatꝰ unda purificat nouq
admirationis genere. mulier q̃ ad pũteũ
samarie meretrix uen̾at. de puteo xͥ fonte
castigͥcata regredit᷑: ⁊ que aquã pet̾e uene¬
rat. pudiciciã preportauit. Statĩ etiam
indicante dño sũa pec̾a cognoscens cõfi¬
tetur xp̃m: adnũtiat saluatorẽ. Et relin

Expanded text:
et mulierem sexto jam non viro, sed adultero fornicantem, vivi meatus unda purificat, novoque admirationis genere mulier, quae ad puteum Samariae meretrix advenerat, a Christi fonte casta regreditur, et quae aquam petere venerat, pudicitiam reportavit; statim etiam, indicante Domino, sua peccata recognoscens, confitetur Christum, annuntiat S
Abbreviated transcription (Latin):
ris: nunc siumet cura gerenda .łc .ix.¬
scendens aũ in unam nauẽ que
erat simonis rogauit eũ ut a
terra reduceret puisillum. ⁊ secens
docebat de naincła turbas. Nauis sy¬
monis ÷ eccłia pͥmitiua. de qua pau¬
dinis credentiũ erat cor unũ ⁊ aĩa
una. De qua docebat turbas. quia
de auctoritate ẽccłie docet usq hodie
gentes. Ut cessauit aũ loqui dirit ad
symonem. Duc in altũ: ⁊ laxate retia
ur̃a incapturam. Qd̾ pͥmo rogauit
simonem nauem a t̾ra reducere pus¬
illũ: significat uel temꝑate utendũ
uerbo ad poturbas. ut nec t̾rena eis
p̃cipiãtur: nec sic a t̾renis in ꝓsunda
sacram̃toꝵ recedat᷑. ut ea penitꝰ ũ uitel¬
ligant. uel pͥus in ꝓocimis regionib

Expanded text:
ri, nunc suimet cura gerenda. Ari, nunc suimet cura gerenda. Ascendens autem in unam navem, quae erat Simonis, rogavit eum a terra reducere pusilludocebat de navicula turbas. Navis Simonis est Ecclesia primitiva, de qua Paudinis credentium erat cor et anima una , de qua docebat turbas, quia de auctoritate ecclesiae docet usque hodie gentes. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Quod primo rogavit Simonem navem a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profunda sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant, vel prius in proximis regioni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ibunt popłi multi ⁊ dicent. uenite
ascendamꝰ ad montem dñi. Et uidit du¬
as naues secus stagnum. Due naues
secus stagnus posite : circoncisionem
⁊ p̾putiũ significant. quas bñ iħc ui¬
disse pehibet᷑. qͥa in utroq popło nouit
dñs. qͥ sunt eiꝰ eoꝵq cor a fluctib scłi
huiꝰ. ad fure uite transquillitatẽ qͣsi
ad soliditatẽ litoris. uidendo hoc ÷ mi¬
sericordit̾ iusitando ꝓuehit. Piscatores
autẽ descenderant: ⁊ lauabaut recia.
Piscatores sunt eccłie doctores qui nos¬
in rete fidei comp̾hensos.⁊ de ꝓfundo
ad lum̃ eiectos qͣsi pisces litori. sict̾re
iuuentiũ aduehunt. Quasi enĩ q̃dã
retia. piscantiũ. sunt cõplexe p̾dican¬
tium dictiones: que eos quos ceꝑint
in fide ñ amitunt. Unde retia qͣsi reti¬
nentia sunt uocata. S hec recia modo
laxantur incapturam: modo lota pli¬
cantur. qͥa ñ om̃e tempus ÷ habile doc¬
trine. s nunc exercenda lingua docto¬

Expanded text:
exibunt populi multi et dicent: Venite, exibunt populi multi et dicent: Venite, ascendamus ad montem Domini . Et vidit duas naves secus stagnum. Duae naves secus stagnum positae circumcisionem et praeputium significant, quas bene Jesus vidisse perhibetur, quia in utroque populo novit Dominus qui sunt ejus, eorumque cor a fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt Ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint in fide non amittant: unde et retia quasi retinentia sunt vocata. Sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua docto
Abbreviated transcription (Latin):
iħ̾m ut audirent uerbũ dei: ⁊ ip̃e
sareth idem dicunt ẽẽ qd̾ ⁊ mare
tum: mare tyberiadis aꝓximaciui-¬
tate que olim gnerech uocata: s
ab herode tetrarca instaurata: in
honorẽ tyberii cesaris: tyberias ÷
ipso sibi excitare auram ꝑibetur.
greco uocabulo qͣsi generans sibi au¬
ram dicitur. Neq enĩ instãnimorẽ
sternit᷑aqua: s frequentib auris spi¬
rantib agitat᷑. haustu dulcis ⁊ ad po¬
tandum habilis. S hebree lingue
consuetudine omĩs aquarũ congre¬
gatio siue dulcis siue salsa: mare
nuncupat᷑. Qui lacus int̾fluente
iordane centũ quadraginta stadiis
in longitudinẽ. ⁊ quiquaginta extẽ¬
ditur in latitudinem. Qiua gͦ stãnũ
siue mare. p̃sens scłm designat. dñs
secus mare stat. postꝙͣ uite labentis
nortalitatẽ deuincens in ea qua past̾
est carne stabilitatẽ perpetue qͥetis
O tus ad eũ gentiũ infide concur¬
eñtium typus est. De quib ysaias
Et fluent inquit ad eum om̃s gentes:

Expanded text:
t audirent verbum Dei, et ipse areth idem dicunt esse, quod mare tum. Mare Tyberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata in honorem Tybeipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque in stagni morem sternitur aqua, sed frequentibus auris spirantibus agitatur, haustu dulcis, et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine, omnis aquarum congregatio sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus, interfluente Jordane, centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta extenditur in latitudinem. Quia ergo stagnum sive mare praesens saesecus mare stat. Postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne, stabilitatem perpetuae quietis entus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
substantia: ⁊ de pͥmitiis omĩu
buntur horrea tua saturitate:
uino corcularia tua redundabũs
Disciplinam dñi fili mi ne abicias¬
⁊ ne deficias cũ ab eo corripieris.
Quẽ enĩ diligit dñs ⁊ corripit. i
pat̾ in filio complacet sibi. Beas¬

Expanded text:
substantia, et de primitiis omnium ebuntur areae tuae saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias: nec deficias, cum ab eo corripieris: quem enim diligit Dominus, corripit: et quasi pater in filio complacet sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
ras: Nunqͥd ingressus es thesauros
niuis. aut thesauros grandinis as¬
pexisti: Que p̾paraui in tempus
& uiam sonantis tonitrui: Ut plu¬
eret suꝑ t̾ram absq homine indeser¬
to. ubi nullus mortaliũ cõmoratur.
ut impleret inuiam ⁊ desolatam. &
pouceret herbas uirentes. Quis est
pluuie pat̾. uel quis genuit stillas
roris : De cuiꝰ utero egressa est gla¬
des. & gelui de celo qͥs genuit: In si¬
militudinẽ lapidis aque durant᷑.¬

Expanded text:
ti? Numquid ingressus es thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti? Quae praeparavi in tempus et viam sonantis tonitrui, Ut plueret super terram absque homine, in deserto, ubi nullus mortalium commoratur; Ut impleret inviam et dproduceret herbas virentes? Quis est pluviae pater? vel quis genuit stillas roris? De cujus utero egressa est glacis? et gelu de coelo quis genuit? In similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
idem dñs p̾scrtatus:
hodie a sc̃o syeone susceptꝰ. patͥq
cum sacris mun̾ib oblat᷑: hodie re¬
demptionẽ isrł expectantib ab eod̾
sẏmeone ⁊ anna publice p̾dicatus.
quam pium spectaculũ. łc iii.¬
quo ñ nͥ pii deloctaturi ꝓbant᷑.
Stat hinc uirgo ⁊ mat̾. ñ cu̾icũq
s dei. Suscipitur hĩc paruulus uir
ginis: cuꝰ diuinitatẽ ñ capit mũ¬
dus. Occurrunt hinc inde ꝓpħe: atq
ut̃q sexus de puer de puero ꝓpħat.
Offert᷑ oblatio ꝓpuero. ñ tñ que de¬
licta emundet᷑: s q̃ sacram̃ta decla¬
ret. Et qͥa huiꝰ diei p̃coniũ attollere
cupio. libet ipsã euangłicam lectio¬
nem colloquendo transcurrere. in
ea que dico illa respondeat. ĩmo ad
eaque illa narrat. uox exortationis
mee respondeat. Teĩde. lucas euu̾inge¬
lista ueritatis historiam dexp̃i in¬
carnatione plemꝰ atq ordinati cet̾is
euungłistis exequens. post autũ¬
ciationẽ eiꝰ ab angło fcãm. post nati¬

Expanded text:
idem Dominus praesentatus. idem Dominus praesentatus. Hodie a sancto Simeone susceptus, Patrique cum sacris muneribus oblatus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice praedicatur. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hinc virgo et mater, non cujusque, sed Dei: susciius, cujus divinitatem non capit mundus. Occurrunt hinc inde prophetae, atque uterque sexus de puero prophetat. Offertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam evangelicam lectionem colloquendo transcurrere, in ea quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illa narrat vox exhortationis meae respondeat. Denique Lucas evangelista veritatis historiam de Christi incarnatione plenius atque ordinatius caeteris evangelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, post nati
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ diei festiuitas ꝑpendat᷑.
eodeuotionis affectu hãc celebrandã
suscipient. quo dnĩce natiuitatis.
circoncisionis. atq apparitionis sel¬
lempnia sũt obsicuti. Illiꝰ ẽ enĩ ista
sollemnitas. cuiꝰ ⁊ ille. S nec minoe
hoc sermone. aꝑtis monstrabimꝰ docu¬
mentis. huiꝰ quippe diei sollemnitaᷤ
sicut aquibusdã xp̃ianis ignoratiu
sic amultis. pre ceteris anni sollẽm¬
datib honoratior habetur: maxime
autẽ eo loco. quo pͥmatũ eccłia catho¬
lica in pͥmo. pastore sortita est Re ii.
tanta enĩ reuerentia ab illis habe¬
tur: ut in ea die cuncta ciuitatis tur¬
di iniũ collecta inmensis eeraoꝵ
luminib choruscans. missarum
ullus aditum puhlice stationis
intret. qͥ lum̃ manu ñ tenuerit.
anqͣm scilicet dum̃ in templo obla¬
turi. ĩno etiã suscepturi fideilu¬
len. quo interiꝰ fulgeq̃t̾ ext̾uis
ationis sue religionẽ demonstrẽt
hadie namq iuxta legẽ atqr eupͥ¬
guita dieb in templo ẽ aparentil

Expanded text:
estivitas perpendatur, eo devotionis affectu hanc celebrandam suscipiant, quo Dominicae Nativitatis, Circumcisionis, atque Apparitionis solemnia sunt secuti. Illius est enim ista solemnitas, cujus et illa, sed nec minor hoc sermone apertis monstrabimus documentis. Hujus quippe diei solemnitas, sicut a quibusdam Christianis ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur. Maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in Pastore sortita est, in tanta ea reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, missarum nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manu non tenuerit: tanquam scilicet Dominum in templo oblaturi, imo etiam suscepturi; fidei lumen quo interius fulgent, exterius oblationis suae religione demonstrent. Hodie namque, juxta legem atque evanginta diebus, in templo est a parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi si susceꝑis sermones lc̃ .iii.¬
meos. ⁊ mandata mea absconderis pe¬
nes te ut audiat sapientiam auris
tuas inclina cortuũ ad cognoscendã
prudentiam. Si enim sapientiam inuo¬
caueris: ⁊ inclinaueris cor tuũ prudeutie.
si qͥsieris eam qͣsi pecuniam. ⁊ sic̃ thesau

Expanded text:
ili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te: Ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: Si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ peccata dimitant᷑. et uita det᷑
et̃ua. Qua sententia breui s exi¬
mia. cuncta que latissime de con¬
uersando cum inimicis. manda¬
uiorat: comp̃hendendo concludit.
hensurã bonã ⁊iconfertã ⁊ coagi¬
alam. ⁊ suꝑ effluentem: dabunt
insinũ ur̃m. Huic simile ẽ qd̾ alibi dic̃.
ut uip̃i recipiant uos inetͥna caberna
dem his qͥ elemosinam fecere redditurꝰ
est. Quam tũ insinũ dare dicunt᷑. qͥa
ꝓmerende illiꝰ occasionem dedere. cũ
uel egentes misere. uel improbe seui¬
entes. fortioꝵ sunt ꝯtolerati patien¬
tia. ⁊ beneficientia sustentati. ad ip¬
sam aliquociens fidem. dulci gratia

Expanded text:
nobis peccata dimittantur, et vita detur nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit: Mensuram bonam, confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile eut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacdem his, qui eleemosynam fecere redditurus est, quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentie uicio indifferent̾ sumi:
ꝓbibet apłs iudicari. eos. qͥ carnalib
uescebantur ⁊ uinum bibebant ab
his qui se ab huiꝰ modi alim̃tis tem¬
perabant. Qmanducat inqͥt. ñ man¬
ducantẽ ñ sꝑuat: ⁊ qͥ ñ manducat:
manducatẽ ñ iudicet. Ad hoc ꝑtinet
etiam illud: qd̃ alio loco dicit. Nolite
ante tempus iudicare. quo adusq ue¬
nebrarũ. ⁊ manifestabit cogitationeᷤᷤ
cordis. Sunt aũ quedam fc̃a media
que ignoramus quo animo fiant.
que ⁊ bono ⁊ malo fieri possunt. de
quib temerariũ est uidicare: maxi¬
me ut condempnemꝰ. Horum aũ ue¬
niet tempꝰ. ut iudicent᷑: cum dñs
illuminabit abscondita tenebrarũ:
⁊ manifestabit cogitationes cordis.
rariũ iudiciũ cauere debemus:
cum incertũ ẽ quo aĩo qͥd fc̃m sit:
uel cum inc̾tum ÷ qualis futurus
sit qͥ nunc. uel malus uel bonus
apparet.Di mittite ⁊ dimutemini
Date: ⁊ dabit᷑ uobis. Dimutere nos
iniurias. dare bñficia iuber: ut ⁊

Expanded text:
cunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet Apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant. Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat ; et qui non manducat, manducantem non judicet. Ad hoc pertinet etiam illud, quod alio loco dicit: Nolite ante tempus quidquam judicare, quoadusque venebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Sunt autem quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condemnemus. Horum autem veniet tempus ut judicentur, cum Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, et maniferarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uapparet. Dimittite, et dimittemini; date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
noli despicere animã meã: ⁊ animas
seruoꝵ tuoꝵ qui mecũ sunt. Ecce descẽ¬
dit ignis de celo: ⁊ deuorauit duos pͥn
cipes aͥnquagenarios ⁊ quinquagenoᷤᷤ
qui cum eis erant. S nunc obsecro. iit

Expanded text:
noli despicere animam meam, et animam servorum tuorum, qui mecum sunt. Ecce descendit ignis de coelo, et devoravit duos 599 principes quinquagenarios primos, et quinquagenos qui cum eis erant.
Abbreviated transcription (Latin):
occidist: ñ uocabit᷑ in et̾nũ sem̃ pessimoꝵ
preꝑace filios eiꝰ occisioni. In iniquitate
patrũ eoꝵ ñ consurgent. nͨ hereditabt̃ t̾ram.
ueq implebunt faciem orbis ciuitatũ. Et
consurgã suꝑ eos dicit dñs ex̾cituũ. ⁊ ꝑdam
babylonis nom̃. ⁊ reliqͥas ⁊ germ̃. ⁊ ꝓge¬

Expanded text:
occidisti: non vocabitur in aeternum semen pessimorum. Praeparate filios ejus occisioni in iniquitate patrum suorum: non consurgent, nec haereditabunt terram, neque implebunt faciem orbis civitatum. Et consurgam super eos, dicit Dominus exercituum: et perdam Babylonis nomen, et reliquias, et germen,
Abbreviated transcription (Latin):
ululabit moab: ad moab uniu̾sus ulula¬
bit. his qͥ letant᷑ suꝑ muros cocti lat̾is.
deserta st̃. ⁊ uinea sabama. Dñi gentiũ
excidert̃ flagella eiꝰ. usq ad iarer ꝑue¬
nerunt: ⁊ errauer̃t in deserto. Propagi
Inebriabo te lacrima mea esebor ⁊ eleale:
qm̃ suꝑ uindemiam tuã. ⁊ suꝑ messẽ tuã
uox calcantium irruit. ⁊ auferet᷑ letiei

Expanded text:
ululabit Moab ad Moab, universus ululabit sibi, qui laetantur super muros cocti lateris. . vinea sabama Domini gentium exciderunt. Flagella ejus usque ad Jazer pervenerunt: erraverunt in deserto, propagininebriabo te lacryma mea, Esebon, et Elcale, quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcantium ir