comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa loquitͬ ierennas dicens . Dapientee
mũdi est cor machinacionib tegere . sensũ
Uerbis uelare. que falsa sunt uerq . ondere
endo superbiint. hanc qui nestrũt sculti
et tnmdi ab aliis uocantur. qr ab eis hec eadẽ
duplicitas imiquitatis nomine palliato
diligitur. dum mentis peruerfitas urban¬
tas uocatur. ħ sibi obseguentib precipit ho¬
noꝵ culmĩa querere adepta temporalis głe
uaiitate gandere. irrogata ab aliis mala
multiplicius reddere cum uires suppetũt
nullis Resistentib cedere. cum untutis
possibilitas deest. quicquid implere non ua¬
let per maliciam. ħ uelut in pacifica bom¬
nichil est .s. per ostensionem fingere. sen sum
uerbis aperire. uera ut sunt diligere. falsa deui¬
tare. bona gratis exhibere. mala libencius tole¬
rare ꝙͣ facere nullam imurie ultionem quere¬
re. pro ueritate contu meliam sustinere. luccũ
putare. s hec iustorum simplicitas deridetur
qr ħ a mũdi sapientibus puritacis uirtus fa¬

Expanded text:
sapientia  est, cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, endo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonil per ostentationem fingere, sensum verbis aperire, vera ut sunt, demonstrare, falsa devitare, gratis bona exhibere, mala libentius tolerare quam facere, nullam de injuria ultionem quaerere, pro veritate contumeliam pati lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujusmodi sapientibus puritatis virtus fa
Abbreviated transcription (Latin):
michi genitum. Ocito gͦ eo quidem deo
debenꝰ graciam non tam proinde qͥr natus
est quam pro eo quod eum nasti contigit tẽ¬
poribus tius spero enĩ fore ꝙ educatus eru¬
ditusqz a te dignꝰ existat uobis et regni¬

Expanded text:
mihi genitum scito, quo equidem diis habeo gratiam, non proinde quia natus est, quam pro eo quod eum nasci contigit temporibus vitae tuae. Spero etenim fore, ut educatus eruditusque a te, dignus existat et nobis et re
Abbreviated transcription (Latin):
ment uobis. diuicie uestre putre facte sunt. ues¬
timenta uestra atineis comesta sunt. aurum et
argentum ur̃m erugniauit et erugo eorum in
testimonium nobis erit et manducabit carnes
uestras sicut ignis thesauriz astis uobis iram ĩ di¬

Expanded text:
V: ‘Diuitie uestre putrefacte sunt et uestimenta uestra a tineis comesta sunt, aurum et argentum uestrum eruginauit et erugo eorum in testimonium uouestras sicut ignis. thesaurizastis uobis iram i
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilitudo passorũ in similitudĩe passionũ¬
et licet subeodem tormẽto non est idem uiitus
et uicium nam sub uno igne aurum rutilat¬
et palea fumat. et subeadem tribula palee
cõminuuntur et frumẽta purgant᷑. nec
ideocum oleo amurta confunditur. quia sub¬
demq uis bonos probat. purificat et eliquat.
malos dampnat. uastat et ext̾minat. Unde
in eadem afflictione. mali de cestant᷑ et blaphe¬
et suauiter fragrat unguentum . Dic̾ eciã¬

Expanded text:
dissimilitudo passorum etiam in similitudine passionumet licet sub eodem tormento, non est idem virtus et vitium. Nam sicut sub uno igne aurum rutilat, palea fumat; et sub eadem tribula stipulae comminuuntur, frumenta purgantur; nec ideo cum oleo amurca confunditur, quia mque vis irruens bonos probat, purificat, eliquat; malos damnat, vastat, exterminat. Unde in eadem afflictione mali Deum detestantur atque blaspheet suaviter fragrat unguentum. CA
Abbreviated transcription (Latin):
cie spuritalis. eo qui ꝓpe tendebat maliciõsa¬
per suasio non ut ipĩ crederẽt s utnr̃a quo¬
q si qua erat fides i eũ modis or̃b desre¬
peret legentes em̃. dei perfecta sunt oplra
Relinqueret imperfectum Nos quoq qui sequi¬
am. non cessemꝰ tollere crucem nr̃am perseue¬
rantes in ea ficut ip̃e perseuerauit neminẽ¬

Expanded text:
ebatur. Eo quippe tendebat malitiosa suasio, non ut ipsi crederent, sed nostra quoque, si qua erat, fides in eum omnimodis deperiret. Legentes enim: Dei perfecta sunt opera reliquisset imperfectum? Sed auam, non cessemus tollere crucem nostram, perseverantes in ea, sicut ipse perseveravit, done
Abbreviated transcription (Latin):
ifrael. ⁊c̾. Dolebat uenenati serpentis astu¬
ciã exaltatum in deserto serpentem eneum
quꝰ intuitu sanabantur uulnera quemn¬
instigauerat ad crucifigendum instigtat ad
siidendum ut decruce descendat M plane

Expanded text:
im quod dolet venenati serpentis astutia, exaltatum in deserto serpentem aeneum, cujus intuitu sanentur vulnera quae ininstigavit ad crucifigendum, instigat ad suadendum ut de cruce descendat. De
Abbreviated transcription (Latin):
mentem dixerũt Quomodo poteriniꝰ pau¬
ci pugnare ad multitudinem tantam tam
cia in conspectu dei celi liberare in multis
aut in paucis. qr non in młtitudine ercet¬
citus uictoria belli. sed de celo fortitudo est.¬

Expanded text:
nt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam tia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est
Abbreviated transcription (Latin):
stus es ⁊ animi et corpos motus obserua ne inde¬
tori sint. nec ideo illos contempnas ꝯr latent a
lios.Nam nichil differt si nemo uideat cum
tu p̃e uideas.Idem mobilis esto non leius. cons¬
tans non pertinar. cunctis esto benignus. ne¬
miniblandus. pautis familiaus omib equus.
Seuerior esto iudicio ꝙͣ sermone. uita ꝙͣ uultu.
fugar ip̃e Alienoꝵ uero nec curiosus scrutator
nec a cerbus Rexhensor. s sine exprobracione
correpto. Ita ut ammonicionem hylaritate pre¬
uenias. et erron facile ueniam dato. nec ertollas
quẽqm. nec deicias. dicenti esto tacitus auditor.
cultator uirtutũ. sicut alii uiciorum. Rari sermo

Expanded text:
s, et animi et corporis motus observa, ne indecori sint; nec ideo illos contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. mini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita quam fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, cultator virtutum, sicut alii vitiorum. Si jocos
Abbreviated transcription (Latin):
mitrit miscebis incerdum seriis iocos s tempe¬
ratos et sine detrinento dignacionis et uerecon¬
die. nain rep̾hensibilis est risus. si mimodicus.
si pu̾iliter effusus. si muliebriter fractꝰ odibi¬
lem quoq homĩem facit risus. aut superbus
malis euocatus. si gͦ tempus iocos exigit. In¬
huis quoq te cũ dignitate sapĩe gerere. Ut te n ͨ.
nat tamqmͣ uilem. non erit tibi scurtilis sed
sine cachĩno. uox sine clamore. incessus sie
uituperacio. illa si quid̾ adulacio ͤ ista uero ma¬

Expanded text:
tes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque hominem facit risus, aut superbus,malis evocatus. Si ergo ipsos jocos exigis, hoc quoque dignitate sapientiae gere, ut te nec nant tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine a vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista ma
Abbreviated transcription (Latin):
nua mea et erpandi manus meas ad dm̃n et
dixi. Domine deus meus confundor et erubes¬
co lauare faciem meam ad te qm̃ mmiquitates
nr̃e multiplicate sunit super nr̃m caput.
et delicta nr̃a creueruns usq ad celum id est¬

Expanded text:
ua mea, et expandi manus meas ad Dominum Deum meum, et dixi: Deus meus, confundor et erubesco levare faciem ineam ad te: quoniam iniquitates nostrae multiplicatae sunt super caput, et delicta nostra creverunt usque ad coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
rebus non ex opmione multorum. sed ex eaꝵ
natura constituas. nam scire debes que uiden
tur esse bona et non sunt et que uideantur
esse bona et sunt. quecũqz autem ex rebus
transicoruis possides. non mireris nec ma¬
gni estimes quod caducum est. nec apud te
que habes tamꝙͣ aliena seruabis. sed pro te
tamꝙͣ tua dispenses et u̾taris ¶ Caꝵ xui

Expanded text:
rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes quia sunt quae videantur esse bona et non sunt, et sunt quae videantur non bona esse et sunt. Quaecunque autem ex rebus transitoriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si
Abbreviated transcription (Latin):
suam in hoc mundo. inuitam ecernam custo¬
Magna et mira sententia quemadmodum sit
hominis maminam suam amor ut perrat/
odium ne pereat. Si male amaueris tunc odi¬
sti.si bene oderis tunc amasti. felices qui odert̃

Expanded text:
que in hoc mundo; in vitam aeternam Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur ero xuiii ͦ. Prouide de omni plebe uiros po¬
tences et timentes deum in quib sic ueritas ⁊
ipes miniquid non ur̃m est scire iudicium qui
odio habetis bonum et diligitis malum Qui no¬
lenter tollitis pelles corum desuꝑer eos et carnes
eorum desuper ossibus eorum ¶ Patet igitur¬

Expanded text:
ens: « Provide de omni plebe viros potentes et timentes Deum, in quibus sit veritas, et Israel: Numquid non vestrum est scire judicium, qui odio habetis bonum, et diligitis malum? Qui violenter tollitis pelles eorum desuper eis, et carnes eorum desuper ossibus eorum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tor iuc̃ riiiiͦ. Si quis uenit ad me et non odit
ait Percunitari libet quomodo parentes
et carnaliter propinquos precipinuir odisse
qui iubemur et inimitos diligere. sed si uim¬
crettionem ualemus. ut eos qui nobis carns
cognacione coniuncti sunt et quos prorimos
nõuimus diligamꝰ et quos aduersarios in
ua dei patimꝰ odiendo et fugiendo nestiamꝰ
Quasi enim per odium dilĩgitur qui carnã¬
liter sapiens dum praua nobis ingerit
non oditur. sic autem odisse debenus pro-¬

Expanded text:
t, dicens: Si quis ergo venerit ad me, et non odit  percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere? Et ccretionem possumus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus; et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
fames et sitis quidam dolores sunt. et sicut febris
necant insi alimentorum medicina succur
modum medicamenta sic alimenta sumptu¬
rus accedam : Eed dum ad quietem sacietatis ex
indigencie molestia transeo in ipso transitu
michi insidiatur laqueus concupiscencie. et cũ
salus sit causa edendi et bibendi adiungit se tã¬
qmͣ pedisseca periculosa iocunditas et plerũq
preire conatur. ut eius causa fiat ꝙ salutis
causa me facere dico uel uolo ¶ In hiis igiturha

Expanded text:
m et sitis ut quidam dolores urunt, et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurmodum medicamenta sic alimenta sumpturus accedam. sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. ipse salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. nec idem
Abbreviated transcription (Latin):
Memor eroqmͣ du fuero laborum quos pertulit
in predicando fatigationum in discuriendo. tem¬
ꝓtationum in ieiinando. uigiliarum in orando.
Lacrimarum in compaciendo. Recordabor eciam
dolorum eius conuiciorum sputorum colaphoꝵ.
subsannacionum exprobracionum. et clauorum
horumqz similĩ que per eum et super eum¬

Expanded text:
memor ero, quandiu fuero, laborum illorum quos pertulit in praedicando, fatigationum in discurrendo, tentationum in jejunando, vigiliarum in orando, lacrymarum in compatiendo. Recordabor etiam dolorum ejus, conviciorum, sputorum, colaphorum, subsannationum, exprobrationum, clavorum, horumque similium, quae per eum et super eum
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. idem quisquis prudenciã sequi desideras
tunt per racionem recte uiues. si onnĩa prius
estimes et propenses et dignitatem rebus nõ
eropinione multoꝵ s er̃earum natura con¬
scituas. Namn scire debes qui uident᷑ bona esse¬
non mireris nec magni estimes quod caducũ
est nec apud te que habes tanqm̃ aliena ser¬
uabis s pro te tanꝙͣ. tua et dispenses es utaris
Si prudenciam amplecteris ubiq idem eris.
ac prout Rerum et temporum uarietas erigit ita
te accommodes tempori. nec te ialiquibz mutes
sed pocis aptes. Dicut manus que eademẽ
et cum in palinum extendit᷑. et cum in prignũ

Expanded text:
udentia. Quisquis prudentiam sequi desideras, tunc per rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes quia sunt quaenon mireris quod caducum est. Ex quo patet est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eris; et prout rerum ac temporum varietas exigit, ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum
Abbreviated transcription (Latin):
si acquiescat nobis omĩa que huiꝰ mundi st̃
relinquere non gloriam. non honores. non di¬
uicias amare non arudere prosperis non con¬
delectari blandis. non congratulau letis.Doͤ
imperfectũ meum uidetũnt oculi tui ꝙͣ longe
abhac non dicam perfectione s perfectionis

Expanded text:
si acquiescat nobis omnia quae hujus mundi sunt, relinquere, non gloriam, non honorem, non divitias amare, non arridere, prosperis non condelectari blandis, non congratulari laetis. Domine, imperfectum meum viderunt oculi tui . Quam longe ab hac non dicam perfectione, sed perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
in spũscõ. Eciendum ꝙ cum grauia et aspa
sustineant scĩ adest eis pro facto spũs scũs.
qui in eiterioris homĩs corruptione interio¬
rem renouat de die in diem. et gustata Reqͥe
spũali spe future bcĩtudinis omĩa aspera
et spe futuri pͦmii omnĩa mitigante . onña
eñ seua et inma nia . faciliã et prope nulla

Expanded text:
ia et aspera sustineant sancti, adest profecto Spiritus sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovat de die in diem, et gustata requie spiritali, spe futurae beatitudinis omnia aspera et spe futuri omnia mitigante. Omnia enim saeva et immania, facilia et prope nulla
Abbreviated transcription (Latin):
A poꝰ em̃ mente excedens omnem humanã
quadam in effabili contemplatione. ubi si¬
semper manere uellet non te leuaret qui
et non ingratus ei a quo accepit altiora nõ
honarum. salus morum finis celestium p̾¬
ceptorum. mors criminũ oita uirtutum.
uirtus pugnãtiũ. palma ustorum. aña
santtarum mentiũ. causa meritorum bono¬
rum p̾mium perfectorum. in pcc̃is suis mor¬
tuos suscitat. languentes sanat. perditos in¬
stauiat. spem desperatis inspirat. pacificas
mentes inhĩtat. fructuosa in penitentibus.
leta in proficientibz. gloriosa in perseuerãtibz.
uictoriosa in martirib. operosa monĩbz omĩ¬
no fidelib. Si caritatem deo erhibeanꝰ et pro¬
rimo decorde puro et consciencia bona et fide
non ficta facile pect̃o resistimꝰ bonis omĩbus
habundamꝰ. seculi blandimenta contempni¬
mus. ec om̃ia que difficilia sunt humane
fragilitati. uelaspera eciam cum delectacione

Expanded text:
 enim mente Apostolus omnem humanam quadam ineffabili contemplatione, ubi semper permanere vellet, te non levaret qui et non ingratus ei a quo accepit altiora, probonarum, salus morum, finis coelestium praeceptorum, mors criminum, vita virtutum, virtus pugnantium, palma victorum, anima sanctarum mentium, causa meritorum bonorum, praemium perfectorum. In peccatis suis mortuos suscitat, languentes sanat, perditos instaurat, spem desperatis inspirat, pacificas mentes inhabitat; fructuosa in poenitentibus, laeta in proficientibus, gloriosa in perseverantibus, victoriosa in martyribus, operosa in omnibus omnino fidelibus. ximo de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, facile peccato resistimus, bonis omnibus abundamus, saeculi blandimenta contemnimus, et omnia quae difficilia sunt humanae fragilitati vel aspera etiam, cum dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. tu sola deum truhere potiusti de celo ad
tertas Oꝙͣ forte uniculum tuum quo et deus
ligari potuit et homo ligatus imignitatis¬
uinaua difrupit nestio quid maius in lau¬
de tua dicere possim quam ut deum de celo tra¬
heres ⁊ homĩem deterra ad celum eleuares

Expanded text:
charitas, tu sola Deum trahere potuisti de coelo ad terras. O quam forte est vinculum tuum, quo et Deus ligari potuit, et homo ligatus vincula iniquitatis disrupit! Nescio si quid majus in laudem tui dicere possim, quam ut Deum de coelo traheres, et hominem de terra ad coelum elevares
Abbreviated transcription (Latin):
nima per dilectionem creatori suo et sit
uicem racionalis creatura copulata est. solumq¬
est dilectionis uniculum quod ligat utrosq in
idipsum per amorem dei omnes ei adheremus
per amorem prorini omines inurcem unum su¬
mus ut bonum ouin eam fiat eciam singuloꝵ
seruare composita. dissociata comungere. pra¬
ua dirigere. et uritutes ceteras per fectionis sue
munimine solidare.hancuim dilectionis

Expanded text:
ans. Per dilectionem Creatori suo et sibi invicem rationalis creatura copulata est. Solum namque dilectionis vinculum est, quod ligat utrosque in idipsum. Per amorem Dei omnes ei adhaeremus; per amorem proximi omnes ad invicem unum sumus; ut bonum commune omnium fiat singulorum, seruare composita, dissociata coniugere, praua dirigere et uirtutes ceteras perfectionis sue munimine solidare: quisquis in
Abbreviated transcription (Latin):
ticie regis est neminem per potenciam op¬
nis pupillis et uiduis deffensorem esse cohibe
patriam fortiter et iuste concra adu̾sarios def¬
fendere.per omĩa in deo confidere. Iustitia re¬
peries aeris. serentas maris. terie feconditas.
pauperum hereditas. solaciũ miserorũ. et si¬
bimet ip̃i spes eterne btĩtudinis. Ambro. aut̾

Expanded text:
uero regis est neminem iniuste per potentiam opnis et pupillis et uiduis defpatriam fortiter et juste contra adversarios defendere, per omnia in Deo confidere. CAP. peries aeris, serenitas maris, terrae fecunditas, solacium pauperum, hereditas filiorum et sibimet ipsi spes futurae beatitudinis. attamen
Abbreviated transcription (Latin):
Omñ societatum milla gracior. nulla ca¬
rior ꝙͣ ea que cum̃ Re publica est uniciuq
nr̃m cari sunt parentes. cari sunt filii propinqui
familiares. sedomines omñ caritates patria u¬
na complea est ꝓro qua uir bonus non dubitat
mortem appetere. Idem tullius prosalute rei¬

Expanded text:
omnium societatum nulla est gravior, nulla carior quam ea, quae cum re publica est uni cuique nostrum. Cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiars, sed omnes omnium caritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profutur
Abbreviated transcription (Latin):
duo funt anores quorum unus sanccus alt̾
mimundus. alter socialis alter priuatus.
alter cõmum utilitati consulens propter
supernam societatem. alter eciam Rem com¬
munem in proptiam potestatem redigens
alcer mmuidus.alter hoc uolens prorimo
quod sibi alter subicere prorium sibi.
alter propter prorimi utilitatem regens
prorimum. alter propter suam. Hec aug̃.¬

Expanded text:
duo amores, quorum alter sanctas, alter immundus, alter socialis, alter priuatus, alter communi utilitati consulens propter supernam societatem, alter etiam rem communem in potestatem propriam redigens alter inuidus, alter hoc uolens proximo quod sibi, alter subicere proximum sibi, alter propter proximi utilitatem regens proximum, alter propter suam, pra
Abbreviated transcription (Latin):
cio tua inchoet ne frustra extendaris ad alia te ne¬
glecto. quid enim tibi prodest si mundum uniuer¬
maris. si te nescieris. eris similis homini edifis¬
canti sine fundamento ruinã faciens non struc¬
turam quicquid extrureris extra te. erit instar

Expanded text:
tio inchoet, ne frustra extendaris in alia te neglecto. Quid enim tibi prodest si universum munmaris; si te nescieris, eris similis aedificanti sine fundamento, ruinam, non structuram faciens. Quidquid exstruxeris extra te, erit instar
Abbreviated transcription (Latin):
seneca. Iustus utsis non solum non nocebis.
sed eciam nocentes prohibebis. nam nichil no
non est iu̾sticia sed abstinẽcia alieni Ab
ergo incipe ut non auferas utad maiora proue¬
haris et ablata restituas. Raptoresq ipsos ne alii
timendi sint. castiga et prohibe . ¶ Officiũ¬

Expanded text:
enim ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est justitia, sed abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, ut ad majora proveharis, et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nu
Abbreviated transcription (Latin):
per aĩ racionem negligencia subsequatiu.
dũ neq de magnis. neq de minimis etrãciũ
uiciis corrigendis curã geris. sed licenciam
pectandi. aut alludentib tibi blande aut u¬
ludentib proterne permictis. neq Rursum
minia rigiditate et asperitate nichil ueme
tati durus appareas. Ita gͦ iusti : regulla ẽ¬
tenenda ut reuerencia discipline eiusqz mima
negligencie cõmunitate despecta ulescat. neq

Expanded text:
per animi rationem negligentia subsequatur. Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibus tibi blande, aut illudentibus proterve permittis, neque rursus nimia rigiditate et asperitate, nil veniae tati durus appareas. Ita ergo justitiae regula tenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despec
Abbreviated transcription (Latin):
raꝙ que in laudibus sapientie
describuntur. Ille itaq rector
uere beatus est celebrandus.
qui splendore illuminatur sapi¬
entie. que est fons consiliorum.
fons sacre religionis. corona p̾n¬
cipum. origo uirtutum. in cuiꝰ
conparatione omnes preciosaꝵ
claritates gemmarum uilescũt.
Hec cautissima est inconsilus. nui¬
rabilis meloquiis. magnifica ĩ
operibus. fortis inaouersis. tẽ¬
perans in prosperis. oculosa in
iudiciis. Nec suos amatores ce¬
lesti gratia uenustat. et tamꝙͣ
sidereum firmamentum eofdem
clarificat. sicut scriptum est.
usti fulgebunt quasi stelle. S
intelligentes quasi firmamen
regibus sublimauit. quia illam

Expanded text:
raque quae in laudibus sapientiae describuntur. Ille itaque rector vere beatus est celebrandus, qui splendore illuminatur sapientiae, quae est fons consiliorum, fons sacrae religionis, corona principum, origo virtutum, in cujus comparatione omnes pretiosarum claritates gemmarum vilescunt. Haec cautissima est in consiliis, mirabilis in eloquiis, magnifica in operibus, fortis in adversis, temperans in prosperis, oculosa in judiciis. Haec suos amatores coelesti gratia venustat, et tanquam sidereum firmamentum eosdem clarificat, sicut scriptum est: Justi fulgebunt quasi stellae, et intelligentes quasi firmaments terrae regibus sublimavit, quia illam
Abbreviated transcription (Latin):
tum est Beatus est qui iue¬
uit sapientiam. et cui affluit
prudentia.Melior est acquisiti¬
o eius negotiatione argenti. et
auro primo. fructus euis pre¬
ciosior est cunctis opibus. & om¬
nia que desiderantur. huic ñ
ualent conparari. Iongitudo

Expanded text:
us homo, qui inuenit sapientiam et qui affluit prudentia. melior est adquisitio eius negotiatione argenti et auro primo fructus eius: . pretiosior est cunctis opibus, et omnia quae desiderantur huic non ualent conparari. Et po
Abbreviated transcription (Latin):
uit. nam dum festiuitatis temꝑe
ad eccł̃iam ꝓcessisset. oblatis in al¬
tari munerib. mox egressus est.
umq nectarcus presul ecelesie
mandasset. cur intus stare nolu¬
isset manclauit princeps. uix in¬
quit potui discere. que differen¬
tia sit imꝑatoris et sacerdotis.
uix enim ueritatis inueni ma¬
gistrum. Ambrosiũ namq noui.
solũ uocari digne pontificem: San¬
tum namq prodest increpatio. a
fude ꝑspicuum est. qm̃ decet bonoᷤᷤ
et pios rectores salubres antistitũ
quasi spũalium medicoꝵ humilit̾
et libenter auscultare correctiones
testante salemone qui ait. Inais
aurea. et margaritum fulgens.

Expanded text:
vit. Nam dum festivitatis tempore vit. Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis in altari muneribus, mox egressus est. Cumque Nectarius praesul ecclesiae mandasset cur intus stare noluisset, mandavit princeps: Vix, inquit, potui discere quae differentia sit imperatoris et sacerdotis; vix enim veritatis inveni magistrum; Ambrosium namque solum novi vocari digne pontificem. Tantum itaque prodest increpatio a Unde perspicuum est quod decet bonos et pios rectores salubres antistitum, quasi spiritualium medicorum, humiliter et libenter auscultare correctiones, testante Salomone, qui ait: Inauris aurea et margarita fulgens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓme exorare clementia: nec mͥ ia¬
nuam claudi. quã cunctis peni¬
tentiam agentib dñs noster ape¬
ruit. Tunc antistes. quã inquit
penitentiam ostendisti. post tan¬
tas iiquitates. quibꝰ medicami¬
nibus incurabilia uulnera. pla¬
gasq curasti: Et imꝑator. tuũ
inquit opus est. et docere. et me¬
dicamina imperare. incũ uero o¬
ta suscipere. Quibꝰ uerbis imꝑo¬
toris auditis. que illius humilit¬
tem. atq ipsum spontaneam pee¬
tentic suscipere afflictionẽ mon¬
strabant. sanctus ambrosiꝰ sali¬
tarem ei medicinã. tantoꝵ uuba¬
rum apposuit. qua percepta imꝑ¬
tor magnas gratias referebat.
lis ergo tantaq et p̾sul et imꝑa¬
tor uirtute clarebant. quoꝵ opus
ualoe fuit ammirabile. illius fi¬
dutia. huiꝰ aũ obeclientia. illius
reli feruor. huiꝰ fidei puritas.
Porro regulas pietatis. quasa maz¬
no sacerdote accepit. etiã reuersis
in constatinopolitana urbe serua¬

Expanded text:
pro me exorare clementiam, nec mihi japro me exorare clementiam, nec mihi januam claudi, quam cunctis poenitentiam agentibus Dominus noster aperuit. Tunc antistes, Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator, Tuum, inquit, opus est et docere et medicamina temperare, meum vero oblata suscipere. Quibus verbis imperatoris auditis, quae illius humilitatem atque ipsum spontaneam poenitentiae suscipere afflictionem monstrabant, sanctus Ambrosius salutarem ei medicinam tantorum vulnerum apposuit, qua percepta imperator magnas gratias referebat. Tali ergo tantaque et praesu. et imperator virtute clarescebant, quorum opus valde fuit admirabile, illius fiducia, hujus obedientia, illius zeli fervor, hujus autem fidei puritas. Porro regulas pietatis quas a magno sacerdote percepit, etiam reversus in Constantinopolitanam urbem serva
Abbreviated transcription (Latin):
licois. et mea mala non sentis Ego
autem lamentor et genio calamita¬
et mendicantibus aperta sunt
templa dei. et ꝓprium dnm ingi
dientes erorant. michi uero mgs¬
sus ad eum non est. insuꝑ eciam
clausi sunt celi. Hec dicens uers
singula singultibus irrumpebi
Qucm cum idem rufinus beato
reconciliare ambrosio ꝑsuad̾et
neq tamen potuit. Hec imperi¬
tor in meclia platea cognoscens
pergo inquit. et iustas in fatie
suscipio contumelias. Cumq
ad sacra limina peruenisset. in
sanctam quidem basilicam nõ
p̃sumpsit intrare. sed ueniens
ad antistitẽ. & inueniens eum
in salutario residentẽ. supplici¬
bat. ut eius uincula resolueret.
t ille tyranicam eius dicebat eẽ
presentiam. et contra deũ uesanire
theodosium. eiusq calcare leges.
erum imperator. noninquit sur¬
go aduersus eccliasticas sanctio¬
nes. nec inique ingredi sacra limi¬
na contendo. sed te soluere mea¬
uincula deposco. & cõmunis dni

Expanded text:
ludis et mala mea non sentis; ego ludis et mala mea non sentis; ego autem lamentor et gemo calamitaet mendicantibus aperta sunt templa Dei, et proprium Dominum libenter exorant, mihi vero ingressus non est ad eum. Insuper etiam clausi sunt coeli. Haec dicens, verba singula singultibus irrumpebat. Quem cum idem Rufinus beato reconciliare Ambrosio persuaderet, neque tamen potuisset, haec imperator in media jam platea cognoscens, Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenisset, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare, sed veniens ad antistitem, et inveniens eum in salutatorio residentem, supplicabat ut ejus vincula resolveret. At ille tyrannicam dicebat ejus praesentiam, et contra Deum vesanire Theodosium, ejusque calcare leges. Verum imperator, Non, inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra contendo, sed te solvere vincula mea deposco, et communis Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis preciosi percipies. dũ fi¬
rore sermonũ. tantus iniuste sit
sanguis effusus: Necede igit᷑ rec¬
de. ne secundo peccato. prioremn¬
quitiam augere contendas. S us¬
cipe uinculum quod omniũ dñs
nunc ligauit. est enim medicina
marima sauitatis. Hiis sermoni¬
bus imꝑator obediens. erat euum
diinis eruditionibꝰ enurritus.
& aperte sciens que sunt ꝓprias¬
cerdotũ. que regum. gemens et
deflens adregalia remeauit.
umq octo mensium continua trans¬
ssent tempora. ꝓpinquauit natiui¬
atis saluatoris nr̃i festiuitas. imi¬
perator autẽ lamentationib assidu
s. inpalatio residens. continuas
acrimas incessabiliter expande¬
bat. Ingressus autem Rufinus tũc
magister. & singularem apud prin¬
cipem fidutiam habens. et uidens
principem in lamentatione. ꝓstra¬
stum accessit. ut lacͥmarũ causas
inquireret. At ille amarissime in¬
gemiscens. & uehementius lacri¬
mas funcdens. tu inquit rufinȩ

Expanded text:
sanguinis pretiosi percipies, dum fusanguinis pretiosi percipies, dum furore verborum tuorum tantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum quo te omnium Dominus nunc ligavit; est enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus imperator obediens erat enim divinis eruditionibus enutritus, et aperte sciens quae sunt propria sacerdotum, quae regum, gemens et deflens ad regalia remeavit. Cumque octo mensium continuum transisset tempus, propinquavit Nativitatis Salvatoris nostri festivitas. Imperator autem lis in palatio residens, continuas lacrymas incessabiliter expendebat. Ingressus autem Rufinus tunc magister, et singularem apud principem fiduciam habens, et videns principem in lamentatione prostratum, accessit ut lacrymarum causas inquireret. At ille amarissime ingemiscens et vehementius lacrymas fundens, Tu, inquit, Rufine,
Abbreviated transcription (Latin):
cebat ꝓpetratam. scipsum ꝑ auiarã
defieuit peuitentiam. H inc lacͥiiu
ueniam ꝓmeruit. qui coram dño
grauia scelera conmisit. ꝙ ex fonti
lacrimarũ. uenit ad manipulos
gaudioꝵ. sicut ipse alibi dicit.
Qui senmant in lacrinus merulta¬
tione metent. S ed et illut quod oe
rauda humilitate atq penitentia
tradit᷑. nec pretereudum esse ui¬
tustam multoꝵ necem. mediolanũ
uenisset. et sollempniter in sacrũ
uoluisset intrare templũ. ei sc̃s
ambrosius huiꝰ modi cladem plenã
ualde gemitibꝰ audiens occurrit
foris ad ianuas. et ingredientem
hiis sermonib. a sacri liminis in¬
cessu prohibuit. Nescis imꝑator
perpetrate ate necis quanta sit
multitudo. neq post causam tan¬
ti furoris. mens tua molem pre¬
sumptionis agnoscit S el forte.
recognitionem peccati. prohibet
potestas imperii. Quibꝰ igitur
oculis aspities cõmunis dñi tem
manus extendes. de quib adhuc
Qua p̃sumptione ore tuo poculun¬

Expanded text:
escebat perpetratam, se ipsum per amaram escebat perpetratam, se ipsum per amaram deflevit poenitentiam. Hinc lacrymis veniam promeruit qui coram Domino gravia scelera commisit, et ex fonte lacrymarum venit ad manipulum gaudiorum, sicut ipse alibi dicit: Qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent, et reliqranda humilitate atque poenitentia traditur, nec praetereundum esse viustam multorum millium necem Mediolanum venisset, et solemniter in sacrum voluisset intrare templum, ei sanctus Ambrosius hujusmodi cladem, plenam valde gemitibus, audiens occurrit foris ad januas, et ingredientem his sermonibus a sacri liminis ingressu prohibuit: Nescis, imperator, perpetratae a te necis quanta sit magnitudo? Neque post causam tanti furoris mens tua molem praesumptionis agnoscit? Sed forte recognitionem peccati prohibet potestas imperii. Quibus igitur oculis aspicies communis Domini temanus extendes de quibus adhuc Qua p
Abbreviated transcription (Latin):
clientie uirtute fieri preditũ.
ut uirtutes humilitatẽ iudelic:
atꝙ obedientiam. quas in sub¬
lectis diligit. inscipso recognos¬
cat. Itaq si contigerit. ut a pri¬
dentib rep̃henoatur. se quidẽ
reprehensibilem acriter doleat
ac protinus ad penitentie medi¬
camenta currere festinet. ꝙ qui
libenter peccauerat. uirgã cor¬
rectionis libenter atq gratant᷑
accipiat. et priusquã creator ma¬
nũ suam ad feriendum excuti¬
at. de correctione conmissi scele¬
ris. sumopere studeat. ne tam
postinodum acrius cdistrictus
uidex feriat. quantũ diutius
et clementer expectat. Preocu¬
pet fatiem dñĩ inconfessione. si
quis regni gubernator in abscon¬
so peccauit: uel publico. Quo¬
mͦ de sancto rege. et ꝓpħa ba¬
iud legitur. Qui cum post stu¬
prum in bethsabee & homicidiũ
conmnissum muuriam cetheum peri
than reprehenleretur ꝓpħam. none¬
rat rep̃hensori indignatus serl sibi
rat iratus. Et qui post culpã hilar¬

Expanded text:
fieri praeditum, ut virtutes humilitatem videlicet atque obedientiam, quam ipse in subjectis diligit, in se ipso recognoscat. Itaque si contigerit ut a prudentibus reprehendatur, se quidem reprehensibilem esse acriter doleat, ac protinus ad poenitentiae medicamenta currere festinet; et qui libenter peccaverat, virgam correctionis libenter atque gratanter accipiat; et priusquam Creator manum suam ad feriendum excutiat, de correctione commissi sceleris summopere studeat, ne tam postmodum acrius destrictus judex feriat, quantum diutius et clementer exspectat. Praeoccupet faciem Domini in confessione, si quis regni gubernator in abscondito peccavit vel publico. Quomodo de sancto rege et propheta David legitur, qui cum post stuprum Bersabee et homicidium commissum in Uriam Hethaeum per Nathan reprehenderetur prophetam, non erat reprehensori indignatus, sed sibim fuerat iratus; et qui post culpam hilar
Abbreviated transcription (Latin):
de sicut iuregnoꝵ libris legitur.
ipsi apparuit dominus salemoni.
per sompnum nocte dicens. Pos¬
tula quoduis ut dem tibi. N quo
cum salemon dum esset puer. cor
docile postularet. ut iudicare
posset populum diũ. et discerne¬
re inter bonum et malum. tale
responsum a domino percepit.
Quia postulasti uerbum hoc. et
non petisti tibi dies multos. nec
diuitias. aut animas minuicoꝵ
tuoꝵ. sed postulasti tibi sapien¬
tiam. ad discernendũ iudiciũ.
ecce feci tibi secundum sermones
tuos. et dedi tibi cor sapiens. et
intelligens. intantum. ut nulłs
ante te̾ similis tibi fuerit. nec
post te surrecturus sit. sed et
hec que non postulasti dedi tibi.
diuitias scilicet & gloriam. ut
nemo fuerit similis tui in regi¬
bus cunctis. retro dieb. Si autẽ
ambulaueris inuus meis. & cus¬
todieris precepta mea o manda¬
ta mea. sicut ambulauit pater
tuus. longos faciam dies tuos.
O quam in effabile est duune lar¬
gimentum gratie. que si recto
corde. ꝙ piã intentione poscrturr.

Expanded text:
de sicut in Regnorum libris legitur, ipsi apparuit Dominus Salomoni per somnium nocte dicens: Postula quod vis ut dem tibi . A quo cum Salomon cum esset puer, cor docibile postularet, ut judicare posset populum Domini, et discernere inter malum et bonum, tale responsum a Domino recepit: Quia postulasti verbum hoc, et non petisti tibi dies multos nec divitias aut animas inimicorum tuorum, sed postulasti tibi sapientiam ad discernendum judicium, ecce feci tibi secundum sermones tuos, et dedi tibi cor sapiens et intelligens in tantum, ut nullus ante te similis tibi fuerit, nec post te surrecturus sit. Sed et haec quae non postulasti dedi tibi, divitias scilicet et gloriam, ut nemo fuerit similis tibi in regibus cunctis retro diebus. Si autem ambulaveris in viis meis et custodieris precepta mea et mandata mea, sicut ambulavit pater tuus, longos faciaO quam ineffabile est divinae largimentum gratiae! quae si recto corde et pia intentione poscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si eruca paruusq uerniculus
fortior homine ẽ ut qͥd se iactat
terra & cinis: et elata ꝑ superbi
cũ ex humo sit. humana contẽ
qui arcum potentiũ unfirmat
S infirmos robore accingit: cuius
aoiuentiones sunt. ut suꝑbi ca¬
dant. et humiles surgant. cui oĩs
potestas apatͤ data ẽ incelo ꝙ in
terra. & omnia subiecta sunt sub
pedibus eius: in quo siquis fidu¬
tialiter anchoram spei fixerit. nu¬
sericordia circũdabitur sicut scͥp¬
tum est. Qui sperat in dño suble¬
tio iustoꝵ leticia. psalmista at¬
testante qui ait. S perantem
aũ in dño miscłia circumdabit.
Et iterũ. Heatus uir cuiꝰ est no¬
men dñi spes eiꝰ. Quis enĩ sꝑa¬
uit in dño. et confusus ẽ. Duis

Expanded text:
Nam si eruca parvusque vermiculus Nam si eruca parvusque vermiculus fortior homine est, utquid se jactat terra et cinis, et elata per superbiam, cum ex humo sit, humana contemno glorietur , qui arcum potentium infirmat, et infirmos robore accingit; cujus adinventiones sunt ut superbi cadant et humiles surgant; cui omnis potestas a Patre data est in coelo et in terra, et omnia subjecta sunt sub pedibus ejus. In quo si quis fiducialiter anchoram spei fixerit, misericordia circumdabitur, sicut scriptum est, Qui sperat in Domino, subletio justorum laetitia, Psalmista attestante, qui ait: Sperantes autem in Domino misericordia circumdabit . Et iterum: Beatus vir, cujus est nomen Domini spes ejus . Quis enim speravit in Domino, et confusus est? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum per quinquenniũ in¬
struxit. Qui iudelicer xerses
cc. milia armatoꝵ de regno. et
ccͣc de auxiliis rostratas etiam¬
naues mille ducentas. onerari¬
as autem tria milia numero ha¬
buisse narratur. ut merito ino
pinato exercitui. inmenseq clas¬
si uix ad potum flumina. uix
terras ad ingressum. uix maria
ad cursum memoratum sit.
ed leonida rex spartanoꝵ cum
quatuor milibꝰ hominum contͦ
nille millia armatoꝵ eiusdem
rersis in bellum ꝓcessit. ac dele¬
tis persarum copiis. uictor et
bello clarissimꝰ. cũ suis paucis
ꝓ amore liberande patrie occu¬
buit Aerses uero bello in gre¬
cia infelicit̾ gesto. contemptibili
sius factꝰ in regia circum uentus
octiditur. nam secularis glorie
& incuruabilis superbie pedisei
ẽ ignomunia. Hinc per ꝓpħam di¬
citur. Dñs exercituum cogitaut
hoc ut detraheret superbiã on¬
nis glorie. et adignomuniã dedu¬
ceret᷑ omnes inclitos terre. Non¬
sua. nec diues in diuitiis sius

Expanded text:
ceptum per quinquennium inceptum per quinquennium instruxit; qui videlicet Xerxes DCC millia armatorum de regno, et CCC millia de auxiliisnaves mille ducentas, onerarias autem tria millia numero habuisse npinato exercitui, immensaeque classi vix ad potum flumina, vix terras ad ingressum, vix maria ad cursum suffecisse memoratum sit. Sed Leonidas rex Spartanorum cum quatuor millibus hominum contra mille millia armatorum ejusdem Xerxis in bellum processit, ac, deletis Persarum copiis, victor et bello clarissimus cum suis paucis pro amore liberandae patriae occubuit. Xerxes vero, bello in Graecia infeliciter gesto, contemptibilis suis factus, in regia circumventus occiditur. Nam saecularis gloriae et incurvabilis superbiae pedisequa est ignominia. Hinc per Salomonem diminus exercituum cogitavit hoc ut detraheret superbiam omnis gloriae et ad ignominiam deduceret universos inclitos terrae sua, nec dives in divitiis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotens. N ullus ergo deb
onfidere inhomine. aut presume¬
esistere. ꝑ resumebat et silurus
piscis quod hamũ nemo sibi iace¬
et nemo tenderet recia. et si in¬
tidisset uniuersa disrumperet.
s tamen fuscinam non euasit.
uod siquis singulari fortititoi¬
ne excellens obhoc singulos non ti¬
meat. idem multos est necesse ut
caueat. Nam qui abuno uinci
non potest. interdum a multis
uincitur. E lephans grandis est &
occiditur. L eo fortis est et occi¬
dit᷑. Tigris fortis est et perimit᷑.
rudentis autẽ rectoris est. etiam
metuere uel precauere ĩferiores.
cum scpe ab inferioribus super¬
Quam inmanis est cocodrillus
Q dentibus atq unguibꝰ intol¬
lerabilis. qui tamen ab endri
bestiola uentre perimit᷑. Mono¬
ceron elephantẽ cornu per forat
formidabilis elephans murem
timet. Leo rex ferarum exiguo
scorpionis aculeo occidit᷑. Ne
presumat. sed neq in suoꝵ fort¬
tudine. ac numerositate confi¬
dat. Aerses rex persarũ bellu
aduersus gretiam apatre sus¬

Expanded text:
iqua . Nullus ergo debet confidere in homine, aut praesumresistere. Praesumebat et silurus piscis quod hamum sibi nemo jaceret, nemo tenderet retia; et si incidisset, omnia disrumperet, et tamen fuscinam non evasit. Quod si quis singulari fortitudine excellens ob hoc singulos non timeat, idem multos necesse est ut caveat. Nam qui ab uno vinci non potest, interdum a multis vincitur. Elephas grandis est, et occiditur; leo fortis est, tigris fortis est, et occiditur. Prudentis autem rectoris est etiam metuere vel praecavere inferiores, cum saepe ab inferioribus supeQuam immanis est crocodilus et dentibus atque unguibus intolerabilis! qui tamen ab enideo bestiola ventre perimitur. Monoceron elephantem cornu perforat. Formidabilis elephantus murem timet. Leo rex ferarum exiguo scorpionis aculeo occiditur. Nee praesumat. Sed ne quis in suorum fortitudine ac numerositate confidat, Xerxes rex Persarum bellum adversus Graeciam a patre sus
Abbreviated transcription (Latin):
Ed cum boni rectores
fastum suꝑbe tyrannidis mnad¬
uersariis debellare studeant. ñ
in se nec in suoꝵ fortitudine. sed
in altissimi uirtute ꝙ gratia. toti
conficlentiam stabilirf᷑ debent.
quia ip̃e est solus et potens ꝓtet¬
tor omniũ inipso fcoutialiter
t reuertet᷑ in terram suã. et cet̾a
ui et iheremias concinit dicens.
ne om̃s qui te derelinquunt con¬
fundent᷑. reccdentes a te interra
scribentur. qm̃ dereliquerunt

Expanded text:
ed dum boni rectores fastum superbiae tyrannidis in adversariis debellare student, non in se nec in suorum fortitudine, sed in Altissimi virtute et gratia totam confidentiam stabilire debent, quia ipse est solus et potens protector omnium in ipso fiducialiter et revertetur in terram suam. Et reliqua . Cui etiam Jeremias concinit dicens: Domine, omnes qui te derelinquunt, confundentur; recedentes a te, in terra scribentur; quoniam dereliqu
Abbreviated transcription (Latin):
derunt uos. Eugietis nemine
bulaueritis ex apuerso mͥ. ego
quoq contra uos aduersus in¬
cedam: et ꝑcutiam septies ꝓpt
peccata ur̃a. inducamq suꝑuos gla¬
dium ultorem federis mei Cumq
fugeritis uiurbes. nuttã pestilen¬
tiam in mediũ ur̃i. et trademint
in hostiũ manus. Et Reliqua.
Hec ergo licet priori populo. qͥ ter¬
rena bona ambiebat. ꝑ legis lato¬
rem dicta suit: tam̃ xp̃iano nũc
populo conuenienter aptari pos¬
sunt: cui a dño suo in p̃senti ne¬
cessitate consulitur. et in suꝑ bona
futura incelis promittuntur.
luic ergo optime conuenit. ut
mandata dni sui seruet. ut totã
spem suam ineo consticuat. qui
potens est ab omnibus aduersis
in se sperantes eripere. atq pro¬
speritatis euentũ. et hic et in fut᷑o
suos electos transferre.

Expanded text:
derunt vos fugietis nemine derunt vos fugietis nemine bulaveritis ex adverso mihi, ego quoque contra vos adversus incedam; et percutiam vos septies propter peccata vestra, inducamque super vos gladium ultorem foederis mei. Cumque confugeritis in urbes, mittam pestilentiam in medium vestri, et trademini in hostium manus. Et reliqua. Haec ergo licet priori populo, qui terrena bona ambiebat, per legislatorem dicta sint, tamen Christiano nunc populo convenienter aptari possunt, cui a Domino suo in praesenti tribulatione consulitur, et insuper bona futura in coelis praemittuntur. Huic ergo optime convenit, ut mandata Domini sui servet, et totam spem suam in eo constituat, qui potens est ab omnibus adversis in se sperantes eripere, atque ad prosperitatis eventum et hic et in futuro suos electos transferre.
Abbreviated transcription (Latin):
Fuferam malas bestias. & glaoi¬
us non transibit terminos ues¬
tros. ꝑsequenuni ĩmicosuestros.
et corruent coram uobis. Perse¬
quent᷑ quinq de uestris. centum
alienos. & centũ ex uobis decem
milia. Cadent inimici uestri in
conspectu uestro gladio. respici¬
am uos. et crescere faciam. mul¬
tiplicabimini. et firmabo pactũ
culum meũ in medio ur̃i: & non
abiciet uos anima mea. ambu¬
labo inter uos. et ero uester ds.
uosq eritis populus meus ego
dñs deus uester. Quod si non au¬
dieritis me. nec feceritis omia
mandata mea. si spreueritis le¬
ges meas. et iudicia mea contẽp¬
seritis. ut non faciatis ea que ame
constituta sunt. & adirritũ ꝑdu¬
catis pactũ meũ. ego quoq hec fi¬
ciam uobis. Uisitabo uos ueloci¬
ter iegestate. et arclore qui con¬
ficiat oculos urõs. et consumat
animas urãs: frustra feretis se¬
mentẽ que ab hostibus deuora¬
bitur. Ponã faciem meã contra
uos: et corruetis coram hostib
urĩs: et subiciemini hiis qui o¬

Expanded text:
uferam malas bestias: et gladius non transibit terminos vestros. Persequemini inimicos vestros: et corruent coram vobis. Persequentur quinque de vestris centum alienos: et centum ex vobis decem millia. Cadent inimici vestri in conspectu vestro gladio. Respiciam vos et crescere faciam: multiplicabimini et firmabo pactum in medio vestri, et non abjiciet vos anima mea. Ambulabo inter vos, et ero vester Deus, vosque eritis populus meus. Ego Dominus Deus vester. Quod si non audieritis me, nec feceritis omnia mandata mea, si spreveritis leges meas, et judicia mea contempseritis, ut non faciatis ea quae a me constituta sunt, et ad irritum perducatis pactum meum ego quoque haec faciam vobis visitabo vos velociter in egestate et ardore qui conficiat oculos vestros et consumat animas frustra seretis sementem quae ab hostibus devorabitur ponam faciem meam contra vos et corruetis coram hostibus vestris et subiciemini his qui o
Abbreviated transcription (Latin):
titudine. castitare. iusticia precla¬
rus. uir optimus. & apice princi¬
pali dignissimus. dei timorem
semper pre oculis habens. et se¬
cundum omnipotentis decreta.
iusta pensans uiclicia. qui uat
salutem regibus. & omnia quecũ¬
q uult facit incelo et interra. et
in omni creatura. quia ipse est do¬
minus omnium. cui omne genu
flectitur: celestium & terrestrium
et infernorum. incuius manu est¬
omnis potestas incelo et interra.
qui est rex regum et dominus et
spes glorie iuste et pie dnãntium.

Expanded text:
titudine, castitate, justitia praeclatitudine, castitate, justitia praeclarus, vir optimus et apice principali dignissimus, Dei timorem semper prae oculis habens, et secundum Omnipotentis decreta, justa perpensans judicia, qui dat salutem regibus, et omnia quaecunque vult facit in coelo et in terra et in omni creatura; quia ipse est Dominus omnium, cui omne genu flectitur coelestium, terrestrium et infernorum , in cujus manu omnis potestas in coelo et in terra, qui est rex regum, et spes gloriae juste et pie dominantium.