comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus uitium qr distristio debetur uiciis
ꝯpassio u̾o nature. ¶ Sequit᷑. Quicũ¬
ꝙͣ autem in tm̃ ꝓgressus fu̾it malum
ut occułte litt̾as ab aliquo ł quolibet
muus accipiat si hoc ultro confitetur
parcatur illi et oretur pro eo. Ido̾ ꝓgres¬
sum ẽẽ in malum magnum dicit᷑ fr̃em
qui occulte aliquid recipit qr aliquid
gere. Magnũ malum incurrit qui sui
tum accepisset neqͣqmͣ eum tam terri¬
bilit̾ passione lepre ꝑcuteret. Exemplo
itaq suo nos docuit graui correptõne¬
ẽẽ dignum qui cõmitteret simile pet¬
catum tamen si hoc ultro conficetur
parcendũ est ei et orandum pro eo. Nã
culpa leuior efficitur q̃ confessione no¬
luntaria humilit̾ aꝑitur. Uñ dauid
q conuincitur scd̾m arbitrium ꝑbri
uł prepositi grauius emendetur quia
grauiorem culpam grauior compen¬
me dicina ł disciplina. Grauit᷑ quippe
et mortalit̾ offendit qui malum qͣ
ait ⁊̃ abscondit de occultis litt̾is ⁊ mu¬
nusculis beatus ieronimus scribit ita.¬

Expanded text:
tium, quia districtio debetur vitiis, compassio vero naturae. Sequitur: Quicunque autem in tantum progressus fuerit malum, ut occulte litteras ab aliquo vel quodlibet munus accipiat, si hoc ultro confitetur, parcatur illi et oretur pro illo. Ideo progressum esse in malum magnum dicit fratrem qui occulte aliquid recipit, quia aliquid gere. Magnum malum incurrit qui orditum accepisset , nequaquam eum tam terribiliter passione leprae percuteret. Exemplo itaque suo nos docuit gravi correctione dignum esse qui committeret simile peccatum. Tamen, si hoc ultro confitetur, parcendum est ei et orandum pro eo. Nam culpa levior efficitur quae confessione voluntaria humiliter aperitur. Unde David  convincitur, secundum arbitrium presbyteri vel praepositi gravius emendetur. Quia si gravior est culpa, gravior competit disciplina. Graviter quippe et mortaliter offendit, qui malum quod agit etiam abscondit. De occultis litteris et munusculis beatus Hieronymus ita scribit: Oc
Abbreviated transcription (Latin):
odisse qd̃ faciunt. Sunt nõ nulli qui a¬
lioꝵ redarguunt tulpas ñ tam ex cari¬
tate qmͣ odii amaritudine nõ tamut
eos corrigi uelint qm ut odium qd̃ in
corde gestant exercere possint et hoc ñ
est scd̃m d̾m et magis ad uindistã per¬
tinet qmͣ ad disciplmam. Caueant gͥ¬
et indignatione s potius cum dulcedi
te sonat in uoce asꝑitas. semꝑ tam̃ in

Expanded text:
vero odisse quod faciunt. Sunt nonnulli qui avero odisse quod faciunt. Sunt nonnulli qui aliorum redarguunt culpas non tam ex charitate quam ex odii amaritudine, non tam ut eos corrigi velint, quam ut odium quod in corde gestant exercere valeant. Et hoc non est secundum Deum. Magis aut ad vindictam pertinet quam ad disciplinam. Caveant et indignatione, sed potius cum dulcedinte sonat in voce asperitas, semper tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cit manifeste ualeat emendari. Mani¬
festa autẽ pec̃ca ñ sunt occulta turatio¬
ne purganda. Palam enim arguendi
qui secreto admonitꝰ corrigi uoluit pu¬
blice debet emendatoriã subire undic¬
tam. Quam si ferre recusau̾it ⁊̃ si ipse¬
recusans inde non abcesserit de ur̃a so¬
cietate proiciatur et hoc non fit crude¬
lit̾ s misericordit̾ ne contagione pesti¬
fera plurimos ꝑdat. Melius est enim¬
ce abste et.c̃. Per dextrũ ocłm aut dextrã
manum possumꝰ intellig̾e aliquẽ no¬
strũ necessariũ amitum qͥ nobis proui¬
dus. Melius est enim imius perde qmͣ
dixi de ꝯcło nõ figendo etiam inceteris
inueniendis prohibendis iudicandis.
conuincendis. iudicandisq pecc̃is dili¬
gent ac fidelit̾ obserueturr cum dilestio¬
ne hominũ et odio uitioꝵ. Hinc idẽ bea¬
tus doctor alibi dicit. Sic diligendi sũt
homines ut eoꝵ non diligantur errore
Aliuid est enim amare ꝙ fr̃ sunt aliud

Expanded text:
cit manifeste valeat emendari. Manicit manifeste valeat emendari. Manifesta autem peccata non sunt occulta ratione purganda. Palam enim arguendi qui secreto corrigi noluit, publice tam; quam si ferre recusaverit, etiamsi ipse non abcesserit, de vestra societate projiciatur; non enim hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos ce abs te . Per dextrum oculum aut dextram manum possumus intelligere aliquem nostrum necessarium amicum. Qui providus. Melius est enim unius solatium pdixi de oculo non figendo, etiam in caeteris inveniendis, prohibendis, indicandis, convincendis, judicandisque peccatis diligenter et fideliter observetur cum dilectione hominum et odio vitiorum. Hinc idem beatus doctor alibi dicit: Sic diligendi sunt homines ut non diligantur eorum errores. Aliud est enim amasse quod facti sunt, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
S antequam alus demonst retur
ꝑ quos conuicendꝰ est si negauerit
pͥrus preposito debet ostendi si admoni¬
tus neglexerit corrigi ne forte possit se¬
b qui eiusdem culpe c̃scii sunt is qui
deliquit fr̃ secreto debet corrigi. Quos si
neglexerit audite pr̃i monasterii dedet
indicari ut et ip̃e secreto frẽm corrigat
qͣtmus culꝑa que ad huc latens ẽ si for¬
te secretius corrigi potuerit nõ om̃ibus
ĩnotescat. Si autem negau̾it. tũc testes
adhibeantur et cõuictus districtius iudi¬
cet᷑ ⁊ hoc est qd̃ subdit. Si autẽ neg au̾it
tunc mentienti ł neganti adhibendi st̾
alii. ⁊̃ coram om̃ib ut possit ñ ab imo
teste argui s a duob uel trib ꝯuinci.
arbitrium prepositi uel presbiteri
ad cuius dupensationẽ ꝑtinet debet em̃¬
datoriam subire uindictam. Qui blande
enim abcidenda sunt que leuit̾ sanari
nõ possunt. Qui ad monitus secreto de
percato corrigi negligit publice arguẽ¬
dus est ut uulnus ꝙ occulte sanari nes¬

Expanded text:
 antequam aliis demonstretur per quos convincendus est si negaverit prius preposito debet ostendi si admonitus neglexerit corrigi ne forte possit seribus, qui ejus culpae conscii sunt, hic qui deliquit frater secreto debet corrigi; quos si neglexerit audire, patri monasterii debet indicari, ut et ipse fratrem secreto corrigat, quatenus culpa, quae adhuc latens est, si forte secretius corrigi potuerit, non omnibus innotescat. Si autem negaverit tunc testes adhibeantur, ut convictus districtius judicetur. Et hoc est quod subditur. Si autem negaverit, tunc neganti adhibendi sunt alii etiam coram omnibus, ut possit non ab uno teste argui, sed a duobus vel tribus convinci. arbitrium prepositi uel etiam presbiteri ad cuius dispensationem pertinet debet emendatoriam subire uinenim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Qui autem admonitus secreto de peccato corrigi negligit, publice arguendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nes
Abbreviated transcription (Latin):
nis supramod̾ sectantur. Illi dum sp̃u¬
alit̾ uiu̾e appetũt aliq̃n cum uiciis eti¬
am carnem extingunt. S sciend̾ qͥa
uirtus si modum nõ ht̃ inuitiũ u̾tit᷑
Ili u̾o qui carnalit̾ uolunt uiu̾e cũ
cura caruis student et propria de sid̾ia
nutrire. Donendꝰ est ergo ut̾sq mod̾
et cogendi sunt illi facere qd̾ faciend̾
ẽ pro salute. hii uo̾ reprimendi ne fa¬
ciant qd̃ carnalit̃ concupiscũt. Salus
quidẽ corporis ad seruiendũ deo seruã¬
da ẽ cupiditas u̾o carnis extinguenda.
Et qr de manifesta infirmitate locut᷑
est. de latenti dolore subiungit dicens.
pore famulo dĩ dicenti ꝙ s doleat siue
dubitatõne credatur. Iure enĩ tredend̾
est quẽ boni mores et conu̾satio sc̃a fa¬
weilum dĩ ẽe cõmendat. Non enii ex
ore loquentiũ cognoscitur ueritas ⁊
drplices. non sũt ex illis qui in corde
et torde locuti sunt falsa.famuli dei
qles sunt ĩ corde tales in ore ẽẽ tenen¬
tur. Sona uita fide̾ uerbis mala iuta

Expanded text:
ntur. Illi dum spiritualiter vivere appetunt, aliquando cum vitiis, et carnem exstinguunt. Sed sciendum est quia virtus, si modum non habeat, in vitium vertitur. Illi vero qui carnaliter volunt vivere, cum cura carnis student et propria desideria nutrire. Ponendus est igitur utriusque modus, et cogendi sunt illi facere, quod faciendum est, pro salute. Hi vero reprimendi sunt ne faciant quod carnaliter concupiscunt. Salus quidem corporis ad serviendum Deo servanda est; cupiditas vero carnis exstinguenda est. Et quia de manifesta infirmitate locutus est, de latenti dolore subjungit, dicens: famulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubitatione credatur. Jure enim credendus est, quem boni mores, et conversatio sancta famulum Dei esse commendant. Non enim ex ore loquentium cognoscitur veritas auduplices; non sunt ex illis, qui in corde, et ore locuti sunt falsa. Famuli Dei quales sunt in corde, tales sunt in ore. Bona vita fidem dat verbis. Mala vita etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tatem et cuꝑiditatẽ. Na ꝙͣ ex necc̃i¬
tate ẽ utile est qd̃ autem ex cupidi¬
tate uitiũ est. Sunt autẽ quidã qui
dicũt religioni nõ competere corpo¬
ralem medicinã s si diligent̾ attẽ¬
d̾ent ip̃i recognoscerent qr hoc quod
manducamus et bibimus ꝙ uesti¬
b oꝑimur et terrenis reb ad nẽtei¬
tatem utimur corporał medicina ẽ.
fiat ergo sũ murmure de consilio me¬
dicine. Et bene ait. ut nolens ĩ neci¬
tate cogat᷑ uolens ex cupiditate repͥ¬
matur quia necc̃itati quidem nõ cuu¬
piditati obediend̃ ẽ. Nam aliquando
etiam si noceat prodesse creditur qd̃.
delestat. Ecce quare hõ sue cupiditati
obedire nõ debet qr sepe sic ip̃a sua cu¬
piditate decipitur incredat id gͥ ꝓdẽẽ
qd̃ nocet. Sic fallit hoĩes mala cupidi¬
tas. sie simulat bonũ eẽ ꝙ malum ẽ.
atq ꝙ ꝑuiciosũ ẽ. Ecce qͣre a dõ dãpuat

Expanded text:
tatem et cupiditatem. Nam quod ex necessitate est, utile est; quod autem ex cupiditate, vitium est. Sunt autem quidam qui dicunt religioni non competere corporalem medicinam. Sed si diligenter attenderent, ipsi recognoscerent quia hoc quod manducamus et bibimus, quod vestibus operimur, et terrenis rebus ad necessitatem utimur, corporis medicina est. Fiat ergo sine murmure de consilio medicinae. Et bene ait: Nolens in necessitate cogatur, volens ex cupiditate reprimatur, quia necessitati non cupiditati obediendum est. Nam aliquando etiam si noceasuae cupiditati obedire non debet, quia saepe sic ipse sua cupiditate decipitur, ut credat id sibi prodesse, quod nocet. Sic fallit homines mala cupiditas; sic simulat bonum esse, quod malum est et perniciosum est. Ecce quare adeo damnant
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uidicatis magis quippe in nocẽ¬
tes ñ estis. si frẽs uros quos iudicando
corrig̾e̾ potestis tacendo ꝑire ꝑmittitis.
Si enim frat̾ tuus uulnus ht in corpore.
qd̃ uelit occultari dum timet secari. Nõ¬
ne trudelit̾ a te silaretur et mised̾r indi¬
caretur. Qnͣto ergo pocus debes mani¬
festare ne det̾ius putrescat ĩ corde: Sic
crudelis est qui uulnus in corpore fratris
celat multomagis crudelis est qui pecei
uulnus in aĩa fratris nõ indicat et re
mortis illius existit quem tacendo pe¬
tire ꝑmittit. Sicut enim ille ex opeita
iste dapat᷑ ex taciturnitate. E si is cru¬
delũ est qui culpam non deregit. econ¬
tra ille misericors ẽ qui eam nõ abs¬
condit. Nec maiorem potest erga mise

Expanded text:
hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si fratres vestros quod indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim frater tuus vulnus habet in corpore quod velit occultari, cum timet secari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius debes manifestare, ne deterius putrescat in corde Si crudelis est qui vulnus in corpore fratris celat, multo magis crudelis est, qui peccati vulnus in anima fratris non indicat, et reus mortis illius existit, quem tacendo perire permittit. Sicut enim ille ex opere, ita iste damnatur ex taciturnitate. Quia si is crudelis est qui culpam non detegit, econtra ille misericors est qui eam non abscondit. Nec majorem potest erga mise
Abbreviated transcription (Latin):
cipiatis qd̃ deposueritis in unum tñ
locum sub cõmunib custodib hab̾e
ꝙ ponitis. Ut uidelioet dum in cõmu¬
ni loco reponitur hoc ip̃m qd̃ inpropͥ¬
os usus suscipit nõ proprium ẽẽ sed
cõmime credatur. Itasane ut nulluᷤ
sibi aliquid oꝑetur. s om̃ia oꝑa ur̃a.
in unum fiant maiori studio et freq̃n¬
tiori a lacritate qm si uobis singłis
tentiam apponit et exponit dicens.
Caritas enmm de qua scriptum ẽ qd̃
nõ querit q̃ sua sunt si intelligitur
qr commnunia propriis non prõpria ꝯ¬
munib añponit. Hec est cã quare nul¬
lus sͥ oꝑetur s omĩa incõmuni fiant
maiori studio et freq̃ntiori a lacrita¬
te qmͣ si eent propria. Hec est in qm

Expanded text:
cipiatis, quod deposueritis, in unum tamen cipiatis, quod deposueritis, in unum tamen locum sub communibus custodibus habete, quod ponitis. Ut videlicet dum in communi loco reponitur hoc ipsum, quod in proprium usum suscipitur, non proprium esse, sed commune credamus. Ita sane, ut nullus sibi aliquid operetur, sed omnia opera vestra in unum fiant majori studio, et frequentiori alacritate, quam si vobis singulis t dicens: Charitas enim, de qua scriptum est: Quod « non quaerit quae sua sunt, » sic intelligitur, quia communia propriis, non propria communibus anteponit. Haec est causa quare nullus sibi operetur, sed in communi fiant majori studio, et frequentiori alacritate, quam si essent propria. Haec causa, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi. Hee sunt nostre ĩterio¬
res diuitie .s. boni mores et uirtutes.
S si intipimus int̾ nos contend̾e mur¬
murare litigare statim ab hiis sp̃u¬
alib bonis uacui remanemus. Uirtu¬
tes enim cum uitiis remanere ũ pos¬
sũt. Nam fermentũ modicũ totam
massam corrumpit. Hinc se debet ꝓ
bare et sollicite pensare quantũ intꝰ
illi desit et qm magnũ dampirũ in¬
currit qui pro reb transitorus lpoc
unde debet esse beatus ꝑdit. Ualde gͦ
nobis cauende sunt lites et conten
net in alo loco dicens. Nichil ꝑ con¬
tentionẽ aut inanem głiam ĩuꝑio
cũ qͥsq se inferiorẽ omĩb iudicat ⁊
ea que sunt alt̾ius magis qmͣ sua ꝓ¬
pria pensat. In hiis duob humslitas
et caritas cõmendantur q̃ nõ solum
non discordare solent s etiam discor¬
dantes ad concordiam reuocare. Et
qr hec que dicta sunt ad ꝑfectõnem
ꝑtinent propt̾ minus ꝑfestos temꝑ¬
at suĩam cum sub ungit. Tamen u
uestra toleratur infirmitas ut hoc re¬

Expanded text:
ostrae interiores divitiae, scilicet boni mores et virtutes. Sed si incipimus inter nos contendere, murmurare et litigare, statim ab his spiritualibus bonis vacui remanemus. Virtutes enim cum vitiis remanere non possunt. Nam fermentum modicum totam massam corrumpit . Hinc se debet quisque probare, et sollicite pensare quantum illi intus desit, et quam magnum damnum incurrit, qui pro rebus transeuntibus, hoc unde debet esse beatus, perdit. Valde ergo nobis cavendae sunt lites et contentnet in alio dicens: Nihil per contentionem aut inanem gloriam; supecum quis se inferiorem omnibus judicat, et ea quae sunt alterius, magis quam sua propria pensat. In his enim duobus humilitas et charitas commendatur; quae non solum non discordare solent, sed etiam discordantes ad concordiam reducere. Et quia haec quae dicta sunt ad perfectiores pertinent, propter minus perfectos temperat sententiam cum subjungit: Tamen si vestra toleratur infirmitas, ut hoc re
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Sequitur. Indumenta ur̃a scd̃
arbitriũ prepositi lauentur. siue a
uobis. siue a fullonibz ne int̾iores
aĩe sordes contrahat munde uestis
delicet frater sordes ĩ anima conthat
si ultͣ modũ uestes minidas habere ꝯ¬
iupĩcat. Tanto enim quisq polluit᷑
intus quanto adinanẽ głiam foris
mundat᷑. Curare enim debent p̃positi
uel prelati ne ꝑ nitorem uestium delĩ¬
qnͣt subditi. Non enim nitor uestiũ sed
net dicens. Nolite cõformari huic scło
s reformamini ĩnouitate sensus uri.
Nam qui formam huius scl̃i appetunt
formam int̾ioris hõis nõ requirũt et
qnͣto ext̾ior pulchritudo diligitur tã¬
to int̾ior minus amatur. H est autem
uera et sp̃ualis munditia qmͣ reqͥrit
a nob̾ deus dicens. Lauamim mundi
estote auferte malũ cogitationũ ur̃aꝵ
debunt. Et ne quis putaret curam car¬
nis similit̾ ẽẽ resecandam adiungit.
Lauacrũ ⁊̃ corporis cum infirmitatis
neccitas cogit minime denegetur.

Expanded text:
netur. Indumenta uestra secundum netur. Indumenta uestra secundum arbitrium praepositae lauentur siue a uobis sine a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae uestis delicet frater sordes in animo contrahat, si ultra modum vestes mundas habere concupiscit; tanto enim quisque polluitur intus, quanto ad inanem gloriam foris mundatur. Curare ergo debent praelati ne per nitorem vestium delinquant subjecti. Non enim nitor vestium, sed net dicens: Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate sensus vestri . Nam qui formam hujus saeculi appetunt, formam interioris hominis non requirunt. Et quanto exterior pulchritudo diligitur, tanto interior minus curatur. Haec est autem vera, et spiritualis munditia quam requirit in nobis Deus, dicens: Lavamini, mundi estote; auferte malum cogitationum vestrarum debunt . Et ne quis putaret curam carnis similiter esse resecandam, adjungit: Lavacrum etiam corporis cum infirmitatis necessitas cogit minime denegetur
Abbreviated transcription (Latin):
dempnet᷑. Apłs dicit. fures et latroneᷤᷤ
regnum dei non possidebunt. Firctũ
enim criminale peccatum ẽ sit̃ scͥp¬
tum ẽ. Nõ adulterab non furtum faci¬
es. nõ falsum testimoniũ dices. Qͥa
gͦ int̾ criminalia deputatur iuxta ca¬
nonum sũiam sic indicari debet qͥsq
de furto quomodo de ad ult̾io quo mo¬
do de homicidio. quõ de falso testimo¬
nio. Erat̾ ergo qui rem sͥ collatam ce¬
lare appetit uide traditoris locũ tenet
et abscondebat qui tanto cupiditatis
et auaricie uitio exarsit ut dominũ
suũ si ei diabolus in cor miserat uen¬
deret et trad̾et. S apetendo lucrũ mor¬
tẽ inuenit sicut scriptum ẽ. Dũ sitit
iuctu ꝑuenit ad laqueũ. Tales sunt
fructus auaricie.Caueant ergo
fr̃es ne lucrum appetant ne qͣmlibet
rem abscondant ne duni suadente di¬
abolo tam detestabilẽ perpetrent cul¬
pam iusto om̃ipotentis dei iuditio
mortis et dampnatõis incurrant pe

Expanded text:
ondemnetur. Apostolus dicit: Fures et latrones ondemnetur. Apostolus dicit: Fures et latrones regnum Dei non possidebunt . Furtum enim criminale peccatum est, sicut scriptum est: Non adulterabis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, etc. Quia ergo inter criminalia mala deputatur juxta canonum sententiam, sic judicare debet quisque de furto, quomodo de adulterio, quomodo de homicidio, quomodo de falso testimonio. Frater qui rem sibi collatam celaverit, Judae traditoris locum tenet et abscondebat. Qui tanto cupiditatis et avaritiae vitio exarsit, ut Dominum suum sicut diabolus in cor miserat, venderet et traderet. Sed appetendo lucrum invenit mortem, sicut scriptum est: Dum sitit lucrum pervenit ad loqueum. Tales sunt fructus avaritiae. Caveant ergo fratres ne lucra appetant, ne quamlibet rem abscondant, ne dum suadente diabolo tam detestabilem perpetrant culpam, justo omnipotentis Dei judicio mortis et damnationis perpe
Abbreviated transcription (Latin):
s si quid alicui datur reddend̾ est pre¬
posito ut cui nec̃ce fu̾it prebeatur. Sie
extinguitur auaritia superfluitas re¬
lecatur sie nutritur caritas et pauꝑ¬
tas sc̃a custoditur qr dũ ñ licet terre¬
na retin̾e cogitur auarus celestia co¬
gitare. S sunt quidam qͥ grauit᷑ con¬
parius et nilissimis reb tanto in ar¬
descũt desid̾io ut eaꝵ occasione cõcor¬
diam frm̃ soleant ꝑturbare ꝙ ꝑsua¬
sione diabolica fieri dubiũ nõ est.Er¬
lidus enim hostis omniũ mores
in eo uni in quẽq temptat ĩ quo se
mag̃ p̾ualere cognoscit nec curat n¬
trum ex magno uel ex paruo decipi¬
at tantũ ut caritatem ft̃m corrum¬
ꝑe ualeat. Oebemus ergo contͣ hostẽ
tallidum cauti et uigilantes ẽẽ atq
eius laqueos ĩ om̃i rerum mat̾ia pre
care ut possimus cantare in psalmo¬
Laq̃us cõtri. ẽ et nos. lib̾a.su. S qr qͥdã¬
rem sͥ collatã celau̾it furti iudicio ꝯ¬

Expanded text:
sed si quid alicui datur reddendum est praesed si quid alicui datur reddendum est praeposito, ut cui necesse fuerit praebeatur. Sic exstinguitur avaritia, sic superfluitas resecatur. Sic nutritur charitas et paupertas sancta custoditur, quia dum non licet terrena retinere, cogitur animus coelestia cogitare. Sed sunt quidam qui graviter conparvis et vilibus rebus tanto inardescunt desiderio, ut earum occasionibus concordiam fratrum soleant conturbare. Quod persuasione diabolica fieri dubium non est. Callidus enim hostis omnium mores in eo unumquemque tentat in quo se magis praevalere cognoscit. Nec curat utrum ex magno vel ex parvo decipiat, tantum ut charitatem fratris corrumpere valeat. Debemus contra hostem callidum cauti et vigilantes esse, atque ejus laqueos in omni rerum materia pracare, ut possimus cantare cum PropheLaqueus contritus est et nos liberati sumus . Sedrem sibi collatam celaverit, furti judicio c
Abbreviated transcription (Latin):
tronẽ qua intelligimus et discerni¬
proximi duo seruanda sunt. Q tibi
non uis fĩ alii ne feceris et que nul¬
tis ut faciant uobis homines ⁊ uos
facite illis. Ex hac gemina urtuted¬
lestionis in proximũ om̃s ormntur
uirtutes quibiis aut utilit̾ que sũt
appetenda cupimus aut que uitãda
sunt uitamus. Ex hiis duob arcicłis
ocõgrue diligitur proximus dim
et beneficiis fouetur et nulla mali¬
tia leditur. In om̃ib ergo quib utit᷑
transitura necc̃itas debet semꝑ emi¬
nere caritas qr quicqͥd agimꝰ aut loqͥ¬
bet inspic̾e aut proxinu ut ĩ om̃i nr̃a
ꝯu̾satione nr̃e intentionis summa uer¬
setur semꝑ i caritate. In hiis autem
duob ꝑ̃ cep̾tis tota lex pendet et ꝓpħe.
onsequens ergo est ut ⁊̃ qͥ
ad se ꝑtinentib ĩ monast̾io constitu¬
tis ł aliquam contulerit uestem siue
qd̾libet aliud int̾ nec̾eria deputandũ
uon occulte accipiatur s sit in pote¬
state prepositi ut in rem comunem

Expanded text:
tionem qua intelligimus et discernitionem qua intelligimus et discerniproximi duo servanda sunt. Ut quod tibi non vis fieri aliis ne feceris . Et quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Ex hac gemina virtute dilectionis in proximum omnes virtutes oriuntur, quibus aut utiliter quae sunt appetenda cupimus, et quae vitanda sunt vitamus. Ex his duobus articulis congrue diligitur proximus, dum et beneficiis fovetur et nulla malitia laeditur. In omnibus ergo quibus utitur transitura necessitas, debet semper eminere charitas. Quia quidquid agimus aut loqubet respicere autsatione, nostrae intentionis summa versetur semper in charitate. In his autem duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Consequens ergo est ut etiam ad se pertinentibus in monasterio constitutis aliquam contulerit vestem sive quodlibet aliud inter necessaria deputandum, non occulte accipiatur, sed sit in potestate praepositi, ut in rem communem
Abbreviated transcription (Latin):
dit que preparauit d̃s diligentib
s̾e. Et sdo qnͣto amplius rem cõ munẽ
quib utitur transitura nec̃eitas suꝑ¬
emineat q̃ permanet caritas. Transitã
quippe necẽitas utitur temporalib re¬
b temporalib studiis in quib debet
semper caritas emmere qr nichil po¬
test placere sine caritate. Incunctis gͦ
q̃ agmiis nec̃ce ẽ ut semꝑ emineat ca¬
ritas qr ipsa est mat̾ uirtutũ ip̃a ẽ ra¬
ait. Ad huc excellentiorem uiam uob̾
caritate qui pro amore dei cuncta qrie
mundi huius sut despicit nichilsͥ re¬
tinere appetit quitquid ht̃ in cõmine
diuidit. uere ꝑ excelsam uiam gradi¬
tur qui calcatis terrenis meute et de¬
sid̾io ad celestia subleuatur. Caritas
in amore dei constat et proximi. Amor
autem dei trib modis exprimitur ut
nichil remaneat ĩ hoĩe ꝙ non diuine
dilectioni subdature. siam dm̃ p̃cipi¬
mur diligere ex toto corde uidelicet
ut om̃s cogitationes ur̃as referamuᷤ
ad ip̃m. Et totamente ut omnẽ ra¬

Expanded text:
vit, hoc praeparavit Deus diligentibus se . Et ideo quanto amplius rem communem qquibus utitur transitura necessitas superemineat, quae permanet, charitas. Transitura quippe necessitas utitur temporalibus rebus, temporalibus studiis, in quibus debet semper charitas eminere, quia nullus potest placere Deo sine charitate. In cunctis ergo quae agimus necesse est ut semper emineat charitas, quia ipsa est mater virtutum, ipsa est raait: Adhuc excellentiorem vobis viam charitate qui pro amore Dei cuncta quae hujus mundi sunt despicit, nihil sibi retinere appetit, quidquid habet in commune dividit. Vere per excelsam viam graditur, qui, calcatis terrenis, mente et desiderio ad coelestia sublevatur. Charitas in amore Dei constat et proximi. Amor autem Dei tribus modis exprimitur, ut nihil remaneat in homine quod non divinae dilectioni subdatur. Nam Deum praecipimur diligere ex toto corde, videlicet ut omnes cogitationes nostras referamus ad Deum; ex tota mente , ut omnem ra
Abbreviated transcription (Latin):
Parmene qui fuit unus de septem diaconib.¬
Hic traditus est gr̃e dei afrĩb. iniunctũ of¬
ficiũ p̾dicationis plenafide ꝯsummãs: mar¬
chiũ sc̃e agnetis. ac simul orãtes agẽtilium¬
losiõe defenderet: lapidata est ab eis. In mau¬
ritania ciuitate: gueo cesaria: scõꝵ seuena¬
ni et aquile uxoris eiꝰ ignib obustoꝵ. Apd ur¬
cissime sus pẽdio tortus. dem̃ flammis late¬
rib admotis exustus: ad ultimũ p̃tiosã deo
animã in flumen p̾cipitatꝰ reddidit. Eodem

Expanded text:
Parmenae, qui fuit unus de septem diaconiHic traditus gratiae Dei a fratribus, injunctum officium praedicationis plena fide consummans, mare Agnetis, ac simul orantes a gentiliumone defenderet, lapidata est ab eis. In Mauritania civitate Cneocaesarea, sanctorum Severiani et Aquilae uxoris ejus, ignibus combustorum. Apud urcissime suspendio tortus, deinde flammis lateribus admotis exustus, ad ultimum pretiosam Deo animam, in flumen praecipitatus, reddidit. IX
Abbreviated transcription (Latin):
ani et galieni. ob fidem xp̃i exilio relegatus. et
post modum diuino nutu ad eccãm suam redi¬
re ꝑmissus: martirium capitis obtrũcatum cõ¬
gentoꝵ qui st̃ positi in cimiterio ad scãm ceci¬
liam. Eodem die: sc̃i gaii palatini in mare
cii.apud antiochiam: natał bĩ fõ
ce mͣr. qui post multas quas pro

Expanded text:
ani et Galliani ob fidem Christi exilio religatus, et postmodum divino nutu ad aecclesiam suam redire permissus, martirium capitis obtruncatione comgentorum, qui sunt positi in cimiterio ad sanctam Ceciliam. Eodem die natale sancti Gaii palatini in mare TII. -- Apud Antiochiam passio rtyris, qui post multas, quas pro
Abbreviated transcription (Latin):
idem apostolus ĩ epła sua scribens colosensib. Apud
britanniam depositio sancti cuthb̃ti. Qui ex anatho¬
rita ecc̃e lindis farnensis antistes totam ab infan¬
tia ad seruum uitam miracłoꝵ signis ĩditam du¬
xit. in syria sc̃oꝵ pauli. Eyrilli eugenii cũ aliis qͣtu¬

Expanded text:
idem Apostolus in epistola sua scribens Colossensibus. Apud Britanniam, depositio sancti Chutberti, qui ex anachoreta, ecclesiae Lindisfarnensis antistes totam ab infantia ad senium vitam miraculorum signis inclytam duxit. In Syria, sanctorum Pauli, Cyrilli, Eugenii cum aliis quatu
Abbreviated transcription (Latin):
et sc̃a blandina ex eoꝵ collegio. Que primo scdo et temo
die pulsata cruciatib cũ non suꝑaretur quarts ulerte¬
risb acta craticuilis exusta et mułta alia ꝑpessa adul¬
timũ gladio iugulatur.
rrum plumbatis deinde fustib grauiter maceratus pt
resina sulphure plumbo. cera pice oleoq pexfusus alle¬
sus apparuit. Seinde sub maxumiano diuersis atq ĩma¬
nissunis supliciis cruciatus tandẽ uocante dño sc̃o fine
quienit. Apud arecheũ ciuitatẽ tuscie sc̃oꝵ nirm ꝑgen¬
tine et laurentini fr̃m. Qui ꝑsecutõne decii cum eẽnt
pueri post dura tormenta tolerata et magna miracu¬
la osterisa gladio cesi sunt. Cuutate corduba sc̃i ysaac
monathi. Qui cum ẽẽt annoꝵ .xx. et .uii. pro fidexͥ gla¬

Expanded text:
et sancta Blandina ex eorum collegio, quae primo, secundo et tertio die pulsata cruciatibus, cum non superaretur, quarto verberibus acta, craticulis exusta, et multa alia perpessa, ad ultimum gladio jugulatur. mo plumbatis, deinde fustibus graviter maceratus, post resina, sulphure, plumbo, pice, cera oleoque perfusus, illaesus apparuit. Deinde sub Maximiano, diversis atque immanissimis suppliciis cruciatus, tandem, vocante Domino, sancto fine quievit. Apud Aretium civitatem Tusciae, sanctorum tini et Laurentini fratrum, qui persecutione Decii cum essent pueri, post dura supplicia tolerata et magna miracula ostensa, gladio caesi sunt. Civitate Corduba, beati Isaac monachi, qui cum esset annorum
Abbreviated transcription (Latin):
oni. It̾ sci marii abb̃is monasterii baba¬
cc̃sis. cuiꝰ uitã uirtutib plenam uir
illustris ac patricius dinamus scri¬
bit. In bethleem iude dormitio sc̃e pͥau¬
le. Huius uitam uirtutib ad mirãdam
sc̃s Ieronimus scͥibens testat᷑ eam lõgo
coronatã ẽẽ martirio. In affrica sc̃i aui

Expanded text:
oni. Item sancti Marii abbatis monasterii Bobacensis; cujus vitam virtutibus plenam vir illustris, ac patricius Dynamius scribit. In Bethleem Judae, dormitio sanctae Paulae. Hujus Vitam virtutibus admirandam sanctus Hieronymus scribens, testatur eam longo coronatam esse martyrio. In Africa, sancti Avi
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis gradus ẽ si nõ sit
facilis ac promptus in risum qr scͥp¬
tum est. Stultus in risu exaltat uo¬
cem suam.¬
lidecimus humilitatis gradꝰ est
si cum loquitur monachuslem¬
der et sine risu. Humilitas cũ graui¬
tate ł pauca uerba et rationabilia

Expanded text:
humilitatis gradus est, si non sit facilis ac prompta in risu, quia scriptum est: Stultus in risu exaltat vocem suamdecimus humilitatis gradus est, si, cum loquitur monachus, leniter et sine risu, humiliter cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia
Abbreviated transcription (Latin):
bonos et malos et doꝰ de celo semꝑ respi¬
cit suꝑ filios hominũ ut uideat si est
intelligens aut requirẽs dm̃. Et si ab
angłis nobis deputatis cotidie die die¬
noctuq dũo facteri nostro opera nr̃a
nuntiãtur cauendũ est ergo om̃i hora
fr̃es sicut dicit in ps̾o propha ne nos
declinantes ĩ malum et inutiles fcõs
aliqua hora respiciat ds̃ et parcendo
nobis in hoc tempore qr prius est et ex¬
pet̾tat nos cõuerti ĩ melius ne dicat
nobis in futuro hec fecisti et tacui.¬

Expanded text:
bonos et malos, et Dominus de coelo semper respibonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum ;; et, si ab angelis nobis deputatis quotidie diu noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta , ne nos declinantes in malum et inutiles factos aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Et itẽ dicit. I.tellexisti cogitatõnes
meas delonge et qr cogitatõ homins ꝯ¬
fitebit᷑ tibi. Nam ut sollicitus sit circa
cogitatõnes suas ꝑuersas dicat semper
humilis frat̃ in corde suo. Tunt ero im¬
macłatus cum eo si obseruauero meab
miquitate mea. Uoluntatẽ uo propriã
ita fac̾e̾ prohibemur cum dicit script᷑a
nobis. Et a uolũtatib tius aũtere. Et
itẽ. Rogamus dñm in or̃one ut fiat
illius uoluntas in nob̾. Socem᷑ ergo
uenius illud ꝙ dicit sc̃a scriptura. St̃
finis usq ad profudũ inferni dem̾git᷑.
Et cum item pauemus illud qd̃ de ne¬
gligentib dictum est. Corrupti sut
et ab hominabiles fc̃i sunt in uolim¬
tatib suis. In desid̾iis uero carnis ita
cum dicit ꝓpħa dño. Antete est om̃e
desid̾iumi meum. Cauendũ ergo idõ
malũ desid̾ium qr mors secus introi¬
tum delectatõnis postia est. Uñ scrip¬
tura precepit dicens. Post ꝯcupĩas
tuas nõ eas. Ergo si ocł̃i dñi speculant᷑

Expanded text:
. Et item dicit: Intellexisti cogitationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis . Docemur ergo vemus illud, quod dicit sancta Scfinis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item cavemus illud quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita cum dicit Propheta: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo, si oculi Domini speculantur
Abbreviated transcription (Latin):
uel uoluntatis proprie: s et desid̾ia car¬
de celis a dõ semꝑ respici om̃i hora ⁊ fcã
sua omni loco ab aspectu diuinitatis ui¬
deri et ab angłis omni hora renunciar.
Demonstrat nob̾ hoc propħa cũ ĩcogi¬
dit dicens. Oñs nouit cogitatõnes ho

Expanded text:
vel voluntatis propriae: sed et desideria carde coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua omni loco ab aspectu Divinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogidit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
men atting̾e et ad exaltionẽ illam ce¬
lestẽ ad quam ꝑ presentis uite humili¬
tatẽ ascenditur uolumꝰ uelocit᷑ perue¬
nire accib nostris ascendentib scala
¶a erigenda ẽ que ĩ sompno iacobap¬
dentes angłi monstrabant᷑. Nõ aliud
sine dubro descensus ille et ascensus
a nobis intelligigitur nisi exaltatõ¬
ne descend̾e et humilitate ascende̾. Sca¬
la uero ip̃a erecta nostra est uta ĩ se¬
culo que humiliato corde ⁊ dommo e¬
rigitur ad celum. Latera enim eiꝰ sca¬
le dicimꝰ nr̃m ẽẽ corpus et animã ĩ que
lat̃a diu̾sos gradus humilitatis łdis¬
tipline euocatõ diuina ascendendos¬

Expanded text:
illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire, actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est quae in somnio Jacob apdentes angeli monstrabantur . Non aliud sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera ejus scalae dicimus nostrum esse corpus et animam, in qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos
Abbreviated transcription (Latin):
cere magr̃m condecet tacere et aisdire
discipło conuenit. Et idõ si qua requi¬
renda sunt a priore cũ om̃i humuilita¬
te et subiestione reu̾entie reqͥrant᷑ ne
uideant᷑ plus loqui qmͣ expedit. Scur¬
tilitates uero ł uerba ociosa et risũ
mouentia et̾na clausura in om̃ibus
locis dampnamꝰ. Et ad tale eloquiũ¬

Expanded text:
cere, magistrum coudecet; tacere et audire, discipulo convenit. Et ideo, si qua requirenda sunt a priore, cum omni humilitate et subjectione reverentiae requirantur, ne videatur plus loqui quam expedit. Scurrilitates vero vel verba otiosa et risum moventia, aeterna clocis damnamus, et ad tale eloquiu
Abbreviated transcription (Latin):
diam uias meas ut nõ delinquãi¬
lulu ĩ lingua mea. Posui ori mes
custodiam. Obmutui et humiliatꝰ sum
et silui a bonis. Hic ostendit ꝓpħ̾a si a
bonis eloquiis int̃dum pp̃ taciturni¬
tatem debet taceri quanto magis a
malis uerbis propter peram yeccati

Expanded text:
diam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Item: Posui ori meo custodiam; obmutui et humiliatus sum; et silui a bonis . Hic ostendit Propheta, si a bonis eloquiis propter taciturnitatem debet interdum taceri, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati
Abbreviated transcription (Latin):
In hispaniis ciuitate abula. Pas
laxarent᷑. Deinde capita eoꝵ laꝑidib suꝑposita usq ad
excussionẽ cerebri ualidis uectib sunt contusa atq ita
mrtiriũ compleuerũt a gente p̾side daciano. Itẽ eodẽ die
apud tyle castrum sc̃i florentu mͣr. Uigilia apłoꝵ symo

Expanded text:
In Hispaniis, civitate Abula, passlaxarentur, deinde capita eorum, lapidibus superposita, usque ad excussionem cerebri validis vectibus sunt contusa, atque ita martyrium compleverunt, agente praeside Daciano. Eodem die apud Tile castrum, sancti Florentii martyris.  Addit Bo
Abbreviated transcription (Latin):
militum. Qui simul baptirati a dyonisio. pp̃ et mox
iubente cdaudio imꝑatore decollati ac iuua salaria sepul¬
ti uͥ et alii mͣres .c. uiginti unus positi sunt. Int̃ qͦs fu¬
erunt . iiiiͬ. milites xp̃i theodosius lucius marcus et pe¬
trus. Codẽ die petragoricas ciuitate sc̃i frontonis ep̃i ⁊¬
ꝯf᷑.Qui rome a bõ petro ep̃c ordinatus cum georgio p̾s
pit ad p̃dc̃am ciuitatẽ ueniens magnam gentis illuis
multitudinẽ ad xp̃m cõuertit et multis miracłis claruᷤᷤ
quieuit ĩ pace. Apud ur̃bem suessionem sc̃oꝵ crispini
et crispiniani. Qui ꝑ secutione diocleciani post inma¬
nia tormenta sͥ. illata gladio trucidati martirii cõsecu¬
ti sũt. Ciuitate florentia. Passio bĩ inraeatis sub decio
principe. Itẽ ciuitate grauał sc̃i hylacii ep̃i et ꝯf. Item¬

Expanded text:
militum, qui simul baptizati a Dionisio papa, mox jubente Claudio imperatore decollati, ac via Salaria sepulti, ubi et alii martyres centum viginti unus positi sunt: inter quos fuerunt quatuor milites Christi, Theodosius, Lucius, Marcus et Petrus. Eodem die Petragoricas civitate, sancti Frontonis, qui Romae a beato Petro episcopus ordinatus, cum Georgio prespit, ad praedictam civitatem veniens, magnam gentis illius multitudinem ad Christum convertit, et multis miraculis clarus, in pace quievit. Apud urbem Suessionem, sanctorum Crispini et Crispiniani, qui persecutione Diocletiani, post immania tormenta sibi illata, gladio trucidati, coronam martyrii consecuti sunt. Civitate Florentia, passio beati Miniatis, sub Decio principe. Item civitate Gavalis, sancti Hilarii episcopi e
Abbreviated transcription (Latin):
qnte sãtatis qͣntiꝙ m̾iti fu̾it quib ⁊̃ claruerit mira¬
culis fortunatus ep̃e. ueracistilo digesdit. Insaronia
sc̃oꝵ emilii. Eelicis. Priami. Luciani. Eodẽ die sei caran¬
ti qiui apud eatnotum ciuitatẽ capite amputato m̃e¬
tiriũ sumpsit.

Expanded text:
ntae sanctitatis, quantique meriti fuerit, quibus etiam claruerit miraculis, Fortunatus episcopus veraci stylo digessit. In Sardinia, sanctorum Aemilii, Felicis, Priami, Luciani. Eodem die, sancti Charauni, qui apud Carnotum civitatem, capite amputato, martyrium sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
tisiodorũ bĩ ꝑegͥni ep̃i primi ciuitatis ip̃ius qͥ capitali
sententia mulctatus coronam meruit sempt̾nam. In
pagophoro uiliensi sc̃e maxime nirg̃. q̃ multis clara uͥ

Expanded text:
ti Peregrini episcopi, primi civitatis ipsius, qui capitali sententia multatus, coronam meruit sempiternam. In pago Forojuliensi, sanctae Maximae virginis, quae multis clara
Abbreviated transcription (Latin):
dicie uirtus et dõ acceptabił est et ho¬
minib. Hanc nobis inuidet. hario im¬
tit cleritis nõ partit monachis et qd
satis gemendum est ip̃os etiam teligi¬
osos prosternit. Necc̃e est ergo sũma
uigslantia inuicem nram pudicitiã
pudicitiam ꝑdit aĩam suani perdit de¬

Expanded text:
dicitiae virtus acceptabilis est Deo et hodicitiae virtus acceptabilis est Deo et hominibus. Hanc nobis invidet, hanc imcit clericis, non indulget monachis, et quod magis gemendum est, ipsos etiam religiosos prosternit. Necesse est ergo summa vigilantia invicem nostram pudicitiam pudicitiam perdit animam, perdit De
Abbreviated transcription (Latin):
timebo dm̃i: Si uis dm̃ timere illũ cogi¬
ta omĩa uidere. Titillat te mala conscĩa
cogita qr d̃s te uidet. Quicqͥd in te mali
fuerit pensa qd̾ d̾s totum cõspicit quie¬
quid egeris uel dixeris aut mente trac¬
tau̾is semper atcende super te ocłos d̾i
semꝑ time displicere ei. Hec est uia iusti¬
tie. hec sunt primordia sapĩe sicut scͥp¬
tum est. Initium sapĩe timor domini. Se¬
quitur. Qũ ergo simul estis in ecc̃a et
tie uirtus et multum cõmendata ĩscͥp
nam hominẽ a t̾ra subleuat angłis so¬
ciat dõ coniungit. de t̾reno celestem de
tarnali spũalem facit. Hec uirtus ⁊ hu¬
manam naturam transcendit. Nam qd̃
hõ puditus qd̾ castus est ñ tam uirtus
humana facit ꝙͣ diuina. ꝑ hec amat
nos inuisibilis sponsus non enim deo¬
placet aĩa si non est casta si nõ pudi¬
ca. Nam si immũdicie et luxurie de se¬
tuet ab hommnabił est ei et teprõba. Su¬

Expanded text:
timebo Deum? Si vis Deum timere, illum cogitimebo Deum? Si vis Deum timere, illum cogita omnia videre. Titillat te mala conscientia, cogita quia Deus videt te. Quidquid in te malum fuerit, pensa quia Deus totum conspicit. Quidquid egerimus, aut dixerimus, aut mente tractaverimus, semper attendamus super nos oculos Dei, semper timeamus displicere illi. Haec est via justitiae, haec sunt primordia sapientiae, sicut scriptum est: Initium sapientiae timor Domini . Sequitur: Quando ergo simul estis in ecclesia tiae virtus et multum commendata in ScriNam hominem a terra sublevat, angelis sociat, Deo conjungit, de terreno coelestem, de carnali spiritualem facit. Haec virtus etiam humanam naturam transcendit. Nam quod homo pudicus est, quod castus, non tam virtus humana facit quam divina. Per hanc nos amat invisibilis sponsus. Non enim placet Deo anima si non est casta, si non est pudica. Nam si immunditiae et luxuriae deservit, abominabilis est ei et reproba. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
lius oculis sunt nuda omĩa et aꝑta. Et
hec nos debent a culpa reprimere qr in
eius usdicio nichilultum pot̾it rema¬
nere. Contra uicioꝵ incentiua debemus
opponere inferui tormenta et contͣ tran¬
sitoriã delectationẽ ꝑpetuum dolorem.
Ualde stultus est qui pro eo ꝙ paruo tẽ¬
pore luxurie deseruit suumq miserum
desid̾ium prauis delestationib pascit ⁊
celestem ꝑdit amenitatem et eternam
intuerit dampnatõnem.
eo ergo uir sc̃s timeat displicere:
ne uelit femine male uidi placere.
illum cogitet omĩa uid̾e ne uelit femi¬
ne male uid̾i. Illius namq et in hac cã
cõmendatus est timor ubi scriptũ ẽ. Ab.¬
hominatio est domino defigens otulũ.
Ex quib u̾bis patet qr si oculum ĩ femi¬
nam figimus deo nostro cui placere de¬
bemus abhominabiles sumus et a quo
debuimus ꝑcipere głiam recipimus pe¬
nam. Qua propter nẽcce est ut sia nris
uiciĩ diuinus nos nõ separat amor uł
plicere auftori suo.S dicet aliqͥs. Qũo

Expanded text:
nt omnia et aperta. Et hoc nos a culpa reprimere debet quia in ejus judicio nihil inultum poterit remanere. Contra vitiorum incentiva debemus opponere inferni tormenta, et contra transitoriam delectationem perpetui ignis dolorem. Valde stultus est qui pro eo quod parvo tempore luxuriae deservit, suumque miserum desiderium parvis delectationibus pascit, et coelestem perdit amoenitatem et incurrit aeternam damnationem. Ille ergo vir sanctus timeat displicere, ne velit feminae malae placere. Illum cogitet omnia videre, ne velit feminae male videri. Illius namque et in hac causa commendatus est timor ubi scriptum est. Abominatio est domino defigens oculum. Ex quibus verbis patet, quia si oculum in feminam figimus, Deo nostro, cui placere debuimus, abominabiles sumus. Et a quo debuimus recipere gloriam, recipiemus poenam. Quapropter necesse est ut si a nostris vitiis divinus non separat amor, vel plicere auctori suo. Si dicit aliquis: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum tacita uoluptate. ĩtus cõ cu¬
pĩa oritur. s ⁊̃ per ext̾iorem aspectum
generat᷑. Nisi enimi sc̃s dd̾ feminam fixe
inmime cecidisset. Hĩc per prophetam
dr. Ascendit mors ꝑfenestras nr̃as ĩgres¬
ꝑ fenestras ascendit atq in domos mn¬
ius corporis prorumpit ad int̾iora men¬
tisi Qua propt̾ ne uitał sensus ꝑ ext̾io¬
rem appetitum intus int̾eat opus est.
ut fenestras domus nr̃a diligentia sũ¬
ma custodiat. ut ip̃m appetitum tanto
facilius possimus cõpescere qnͣto nul¬
lum uiciis ꝑmittimus ingressum pat̾e.
dicatis nos auimos hr̃e pudicos si hãtis
otłos impudicos. qr impuditus oculus
impudici cordis est nuntuis. Seꝑe que
initus latent. ext̾iora membra de¬
tiant. et frequent᷑ per hĩtum cor i ᷤ
cognoscitur hĩtus ontiũ mentu. li¬
nor autem est culpa dum latet ĩ oceul

Expanded text:
Non solum tacita voluntate intus concupiscentia oritur, sed etiam per exteriorem aspectum generatur. Nisi enim sanctus David feminam fixe m minime incidisset. Hinc per prophetam dicitur: Ascendit mors per fenestras nper fenestram ascendit atque domos inium per sensus prorumpit ad interiora mentis. Quapropter ne vitalis sensus per exteriorem appetitum intus intereat, opus est ut fenestras domus nostrae tanta diligentia custodiamus, ut ipsum appetitum tanto facilius possimus compescere quanto nullum vitiis permittimus ingressum patere.dicatis vos habere animos pudicos si habeatis oculos impudicos, quia impudicus oculus impudici cordis est nuntius. Saepe enim quae intus lateant exteriora membra denuntiant, et frequenter per habitum corporis cognoscitur habitus mentis. Minor est autem culpa dum jacet in occu
Abbreviated transcription (Latin):
talis est q̃ per delestationem cogitatõnũ
disnam mͦ ꝑ uisum mͦ per auditum. mo¬
do ꝑ tactum modo per cogitationẽ modo
ꝑ locutionẽ modo ꝑ operationem. Talib
fomentis nutritur et exercet᷑ libido. et
seꝑatur auima a dõ. fugit de morib casti¬
sibimet. ⁊̃ tacente lingua cõspestu.
mutuo corda nunciant impudica. et scd̾
one cor rorib fugit castitas ip̃a de morib.
Castitas quiꝑre de morib fugit. dum li¬
bidinosa uoluptas conspestib mutus
magis magisq mardescit. Et si corpus
ab iminunda uolatione nõ tangitur.
ip̃a tamen immunda muolatio uisiraf¬
fostu cogitatione delectatione ꝑpetratur.

Expanded text:
tationem cogitationum dis. Nam, modo per visum, modo per auditum, modo per tactum, modo per cogitationem, modo per locutionem, modo per operationem talibus fomentis nutritur et exercetur libido, et separatur anima a Deo, fugitque castietiam tacente lingua, conspectu mutuo corda nunciant impudica, et secunone corporibus, fugit ipsa castitas de moribus. Castitas quippe de moribus fugit, dum libidinosa voluntas conspectibus mutuis magis magisque inardescit. Etsi corpus ab immunda violatione non tangitur, ipsa tamen immunda violatio, visu, affectu, cogitatione, d
Abbreviated transcription (Latin):
tus. eam. Nemo est qui pudicitiam pos¬
sit custodire aut ĩ se pp̃o aut in alio nisi
ergo studeamus uiuere ut nos in pp̃o
et ipse in nobis dignetur hĩtare ut ca¬
de qͥua loquor ocłi petulantiam ĩ ciliqᷤ
uestrum adu̾titis statim admonete ne
cepta progrediantur s de proxino cor¬
rigantur.Si autẽ et post admonitio.
dum prodat quicumq hoc potuerit
inuenire. Pruis tam̃ et alt̾i et tertio
demonstrand̾ est ut duoꝵ ł trium pos¬
sit ore conumei. et conpetenti seuita¬

Expanded text:
t , etc. Nemo est qui pudicitiam possit custodire, aut in seipso, aut in alio, nisiergo studeamus vivere, ut nos in ipso et ipse in nobis dignetur habitare, ut jude qua loquor, oculi petulantiam in aliquo vestrum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed de proximo corrigantur. Si autem et post admonitionedum prodat, quicumque hoc potuerit invenire; prius tamen et alteri vel tertio demonstratum, ut duorum vel trium possit ore convinci, 16, et competenti severita
Abbreviated transcription (Latin):
teudũ est intid̾e in manus d̾ĩ uiuen¬
dis. Mleliuis est ergo mͦ itam emen¬
dare quam timc perire. Qui amat cor¬
ripi sapiens est. corripe sapientẽ et
amabit te stultus autẽ il corripit᷑.
irascit᷑. S qͥd dicit apłs ad discipłm. ĩ¬
sta inquit oportune inportime. Oportu¬
ne dicebat propt̾ eos qui libent᷑ audie¬
bant u̾bum p̃dicationis. Importune pp̃
eos qui inuiti audiebant. Similit eõs
qui culpa redarguunt. aliq̃n oportet

Expanded text:
rendum est incidere in manus Dei viventis . Melius est ergo hic emendare vitam quam tunc perire. Qui amat corripi sapiens est. Unde scriptum est: Corripe sapientem et amabit te. Stultus autem si corripitur irascitur. Sed quid dicit Apostolus ad discipulum? Insta, inquit, opportune, importune . Opportune dicebat propter eos qui libenter audiebant verbum praedicationis. Importune propter eos qui inviti audiebant. Similiter eos qui culpas redarguunt, quandoque oportet