comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuisserat. Ip̃m uero post mortẽ indeoꝵ mimerũ referen¬
dum. Id eñi significare quod remãserat. Quomã lui¬
gua tuscorũ esar deus diceretm. Percurre nũc tusciã
citqs sabiã. Quere hostiatim quuid est esar. Qund est
queris. Aradice te locutũ credent. mille sũt talia que
ꝯtiens aleo. Oũm una rõ est. mutant᷑ uetba. manẽt
reo inquibus sc̃is fundate sũt. Sed aristotiles grecus
homo mutacionẽ poetarũ forte suoꝵ aliquã rep̾hencebat.
qualia multa hodie uidenurs intheologis nr̃is. hec aũt
apud latinos poctas mutacio nulla est. Quis eñi ur̃or
a uirgilu calle desunt. nisi fortasse statius pãpuius qui
thebayde sue ĩperat. ut uirgilianã eneidem soquatur et
uestigia semꝑ adorct̾. lege miser et relege locũ illũ ari¬
stotelicũ tercio rethorice. unde male tornatũ silłm elias.
Neq hoc aut iᵈ uerbũ excerpas nichil intelligens ut ui¬

Expanded text:
cusserat; ipsum vero post mortem in deorum numerum referencusserat; ipsum vero post mortem in deorum numerum referendum: id enim significare quod remanserat, quoniam lingua Tuscorum, esar deus diceretur. Percurre nunc Tusciam ac Sabinam, quere ostiatim quid est esar, quid est quiris: arabice te locutum credent. Mille sunt talia, que sciens sileo; omnium una ratio est: mutantur verba, manent res, in quibus scientie fundate sunt. Sed Aristotiles, grecus homo, mutationem poetarum forte suorum aliquam reprehendebat, qualia multa hodie videmus in theologis nostris. Hec autem apud latinos poetas mutatio nulla est. Quis enim nostrorum a Virgilii calle descivit, nisi fortasse Statius Pampinius, qui Thebaydi sue imperat ut virgilianam Eneydem sequatur et vestigia semper adoret? Lege, miser, et relege locum illum aristotelicum - tertio Rethorice - unde male tornatum sillogismum elicis; neque hoc aut illud verbum excerpas, nichil intelligens, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
Oydĩxta oĩm tediosissime quos uuꝙͣ audierim. qͥd
hic cõtra poeticã singłare: Que scĩa sine uerbis. Et ĩ qͥb
uerbis nõ tãtũdẽ usus põt. An nõ audisti ꝙ in ip̃a deqͣ
loquimur arte poctica scͥptum. est. Multa renascent᷑
que iã cecidere cadentq. Que nũc sũt ĩ honore uoca ᷝ ͣ
si uolet usus. Cuẽ penes arbitriũ est ius ⁊ norma lox̃di:
Banca exẽpli cã ponenda sũt. Nõ tibi quidẽ ceruicose
uescie. sed lectori. ¶ Romulus romanc urbis cõditor
quirimis dc̃us est. Cur: qr hasta inprelus ytebat᷑. que
sabinoꝵ liigua quiris dicit᷑. ¶Cesar angnstus cũ
suppremo uite tẽpore statua eius fuliune discrcta eẽt
inqua scptũ erat. Cesar. et pͥma lictera cecidisset rema¬
nentibrs quatuor saꝙ̃tib. cõsuluit aurispices qͥd sperã¬
dum sibi. Illi aũt dixcrũt centũ dieb uicturũ et non
amplius. Qiod̾ ea lictera significaret᷑ quã fulmen ex¬

Expanded text:
O ydiota, omnium tediosissime quos unquam audierim, quid O ydiota, omnium tediosissime quos unquam audierim, quid hic contra poeticam singulare? Que scientia sine verbis? Et in quibus verbis non tantundem usus potest? An non audisti quod in ipsa, de qua loquimur, Arte Poetica scriptum est? Multa renascentur que iam cecidere, cadentque que nunc sunt in honore vocabula, si volet usus quem penes arbitrium est et ius et norma loquendi. Pauca exempli causa ponenda sunt; non tibi quidem, cervicose nescie, sed lectori. Romulus, Romane Urbis conditor, Quirinus dictus est. Cur? Quia hasta in preliis utebatur, que Sabinorum lingua quiris dicitur. Cesar Augustus, cum supremo vite tempore statua eius fulmine disiecta esset, in qua scriptum erat Cesar, et prima litera cecidisset, remanentibus quattuor sequentibus, consuluit aruspices quid sperandum sibi. Illi autem dixerunt, centum diebus victurum et non amplius: quod ea litera significaretur quam fulmen ex
Abbreviated transcription (Latin):
Domẽs quidẽ cas mugas ad quas aristotilẽ fhere
uis ĩiuitum. Nõ respondeo. Pudet eñi me tui. Ni¬
is̾ ĩppatulo ignoranciã hẽs. Sed fidentissiẽ unũi dicam.
nescire te quid sit tragedia. aut quid de cetrametris
in iaubicos tu̾siisse. cũ tũ turpe sit docto uno proferre
quod uesciat. łedi ad cor. fateberis me uerũ dicere. hot
mͥ satis est. Dicas licet ĩpublico me mentitũ. scio tu te
nichil hor iutellig̾e. Neq hoc tibi ad crimẽ obicerõ mo¬
do ne te tłibus ĩplicando et te ip̃m ꝑderes et egtos euos
octideres. qui ate nõ tragedias nõ terrametra nõ i ã cos
exigũt. sed salutẽ quã si hr̃ent puto sillogisando corrũꝑos.
Quis eñi sine dolore capitis audiat. Quid est ꝙ hinic ar¬
gius. Dicis scĩam ẽe firmã et ĩ ꝑniutabilẽ. n ͨ nẽnris.
Et addis̃ poeticã uti metris et nõib que pro tp̃re uariã¬
tui. Hinc infers cõsorcio scĩaꝵ sinc arciũ ex cludendam.

Expanded text:
omnes quidem eas nugas, ad quas Aristotilem trahere vis invitum, non respondeo. Pudet enim me tui: nimis in propatulo ignorantiam habes; sed fidentissime unum dicam: nescire te quid sit tragedia, aut quid de tetrametris in iambicos transisse, cum tamen turpe sit docto viro proferre quod nesciat. Redi ad cor: fateberis me verum dicere. Hoc michi satis est. Dicas licet in publico me mentitum, scis tu te nichil horum intelligere, neque hoc tibi ad crimen obicerem, modo ne, te talibus implicando, et te ipsum perderes et egros tuos occideres, quia a te non tragedias, non tetrametra, non iambicos exigunt, sed salutem, quam si haberent - puto - sillogizando corrumperes. Quis enim sine dolore capitis audiat quid est quod hinc arguis? Dicis scientiam esse firmam et impermutabilem, nec mentiris; et addis poeticam uti metris et nominibus que pro tempore variantur; hinc infers consortio scientiarum sive artium excludendam.
Abbreviated transcription (Latin):
mirabili. Et quã frnstra tibi aperire molartractaneĩt.
¶Nec tũ inchil iihus ip̃is rephensibile dixorim e irt
het sane nõ artis sed ingenii culpa est. Qms gͥ nelat
ant quis negat quorũdã ut pħorũ sic et poetaꝵ in co¬
git ac urult euanusse: aut quis mreti ante uerita¬
ne aduentũ licuisse aliquis errori: Cũ post agiutante¬
ritatẽ quidã quoq catholici magui uiri ita demiarnt
ut ip̃a ueritas unꝙͣ acrius opugnata nõ fuerit ꝙ a d cio
Siinsolet hoc interdũ acuciorib igenus enemr. ut
duam penetiare poluit superuacua. innietꝰ acnen
nimedio conamine retrucidatur. atq ita uel neia men
actingat. Si qnis autẽ peritatis ainicus sine qua ni

Expanded text:
mirabili et quem frustra tibi aperire moliar, tractaverunt. mirabili et quem frustra tibi aperire moliar, tractaverunt. Nec tamen nichil in his ipsis reprehensibile dixerim, quipphec sane non artis sed ingenii culpa est. Quis igitur nescit, aut quis negat quosdam ut philosophorum sic et poetarum in cogitationibus evanuisse? Aut quis miretur ante veritatis adventum licuisse aliquid errori, cum post agnitam veritatem quidam quoque catholici magni viri ita deviarint, ut ipsa veritas unquam acrius oppugnata non fuerit, quam ab eis fuit? Solet hoc interdum acutioribus ingeniis evenire, ut, dum penetrare volunt supervacua, nimium illud acumen in medio conamine retundatur, atque ita vel necessaria non attingat. Siquis autem, veritatis amicus - sine qua nichil
Abbreviated transcription (Latin):
tebilis dei insimilitudinẽ ẏmaginis corruptibilis hõis
et uolucrũ ot quadrupedũ et serpentũ. Quorsum hec.
et cetera redigunt᷑. Sed ut omissis alus cetum sequar
Inultimo agmine poctaꝵ quidã sũt quos scemcos uo¬
cant ad quos ꝑtaiet i ᵈ boccu. et quidquid aquolibet cõ¬
tra poetas uere dicit᷑. Et hii quidẽ ip̃os inter poctas con¬
eum sensisse sed de sccincis tm̃: ip̃ius platonas mco au¬
dienda est ab augustino posita. Qana scilicet ludos see¬
inces idignos dooꝵ maiestate ac bonitate censebat.
Inquo multos sins tẽporib notauit enis generis poetrio.
ita em̃ fere acaidit ut uilia quelibet inulta suit. i s tũ plato¬
no iudiciũ nõ modo heroycis atq alus uil nocebat. y̾mo
pero multũ proderat. Qnomã uelus excusor pocticã ĩgrs¬
sus macrã ualido uerbi flabro gra a discrenit apalero
operã dederũt. Profecto nũꝙͣ. seo de uirtutib denatĩs
hoñun ac rerũ oĩimi atq oĩo deꝑfectione hñana scͥalo

Expanded text:
tibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum et quadrupedum et serpentum". Quorsum hec? et cetera rediguntur. Sed ut, omissis aliis, ceptum sequar, in ultimo agmine poetarum quidam sunt quos scenicos vocant, ad quos pertinet illud Boetii, et quicquid a quolibet contra poetas vere dicitur; et hi quidem ipsos inter poetas coneum sensisse, sed de scenicis tantum, ipsius Platonis ratio audienda est ab Augustino posita: quia, scilicet, ludos scenicos "indignos deorum maiestate ac bonitate" censebat. In quo multos sui temporis notavit eius generis poetas. Ita enim fere accidit, ut vilia quelibet multa sint. Id tamen Platonis iudicium non modo heroycis atque aliis nil nocebat, imo vero multum proderat, quoniam, velut excussor poeticam ingressus in aream, valido verbi flabro grana discrevit a paleisoperam dederunt? Profecto nunquam, sed de virtutibus, de naturis hominum ac rerum omnium, atque omnino de perfectione humana, stilo
Abbreviated transcription (Latin):
racio ista est ĩuidisse deos qui nũꝙͣ sine in iudia fucrũt
Quenã p̾t̾cͥa poetaꝵ culpa te uerã si intelligat᷑ salubrẽq
narranciũ. Aut que nã ar istotelica illa rep̾hencio: si tũ¬
uot est s eop em̃i mͥ nũc aut euis loc iemoria recens aut
inter hos montes liber ĩpe methaphicus est pñs Q m
phendere: uel deoꝵ inuidiã excusare. Noco ino psertm

Expanded text:
ratio ista est, invidisse deos, qui nunquam sine invidia fuerunt? ratio ista est, invidisse deos, qui nunquam sine invidia fuerunt? Quenam preterea poetarum culpa, rem veram, si intelligatur, salubremque narrantium? Aut quenam aristotelica illa reprehensio? Si tamita est; neque enim michi nunc aut eius loci memoria recens, aut inter hos montes liber ipse methaphisicus est presens. poe
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩbus ereptura eẽnt eadẽ multo magis dus tłib p̃riꝑent
dcitatẽ: Belligerantes deos ĩ uicẽ homerus et uirgiliꝰ
feccrũt. pͣp quod athenis homerũ pro ĩsano hĩtũ corne¬
lius nepos refert. Credo unuirũ apud uulgus. Doctiaũt
intelligũt. Si plures sũt dii et discordare illos. Et bella ĩt̾
cos eẽ posse Et nct̃e ẽẽ ut altero uictore alter uictus atq
ita nec sit ĩ mortalis n ͨ omĩpotens. Cõseꝙͣterq ne deus
quidẽ. unũ ẽẽ gͥ deũ et nõ plures uulgus aut falli. Et si¬
quis interroget cur nõ pocius palam uulgi uesamam
n creparent. Possu cũ augͦ respondere. ꝙ ucrũtimore
an aliqua cognicione tẽporũ fecerint: iudicare nõ ẽ meũ
refferendũ est. Nec nurari cõueniet memorantẽ  ͦ psal¬
miste. Omes dii genciũ demonia Et qd̃ scͥptũ ẽ Inuidia
dyaboli mors iutrout inorbem terraꝵ. Que uã gͥ admi¬

Expanded text:
hominibus ereptura essent, eadem multo magis diis talibus preriperent hominibus ereptura essent, eadem multo magis diis talibus preriperent deitatem? Belligerantes deos invicem Homerus et Virgilius fecerunt; propter quod Athenis Homerum pro insano habitum Cornelius Nepos refert. Credo nimirum apud vulgus; docti autem intelligunt, si plures sunt dii, et discordare illos et bella inter eos esse posse, et necesse esse ut, altero victore, alter victus, atque ita nec sit immortalis nec omnipotens, consequenterque ne deus quidem; unum esse igitur Deum et non plures; vulgus autem falli. Et siquis interroget cur non potius palam vulgi vesaniam increparent, possum cum Augustino respondere: quod utrum timore an aliqua cognitione temporum fecerint, iudicare non est meum. referendum est, nec mirari conveniet, memorantem illud Psalmiste: "Omnes dii gentium demonia", et quod scriptum est: "Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum". Quenam igitur admi
Abbreviated transcription (Latin):
Laudandus tũ auimꝰ studiosissimoꝵ hominũ qͥ certe
quibus poterãt uus adoptatam ueri celsitudinem
hanelabant. adeo ut ip̃os quoq pħos inhac tanta et
tõ n aria inquisicione precederent.Credibile ẽ ecion
hos ardentissimos inquisitores ueri ad id saltẽ ꝑncuns
supra relatũ ꝑea que fc̃a sũt inusibilib intellectis
atq cõsptis p̾me ẽẽ et unius cei qualẽs noticiam
sortirent᷑ atq ita demapo oĩb modis id eisse e quis
publice nõ audebant co ꝙ mundũ uiua ueritas t̾ris illuxerat.
clam suaderent falsos dcos ẽẽ quos illusa plebs coleret
Quod et phos postea fecisse nlibro uere religionis ostẽ¬
ditur. Qiuis enĩ nisi amẽs adulteros aut fallaces uene¬
raretur deos: Aut quis penitus crederet deos ẽẽ quoꝵ ea
flagicia audirit que n ͨ inhoĩb tolerabilia indicarent᷑:
Cui p̾ter ea dubiũ ẽẽ posset qͦn pcr̃a que hũauitatẽ ip̃am

Expanded text:
Laudandus tamen animus studiosissimorum hominum, qui certe Laudandus tamen animus studiosissimorum hominum, qui certe quibus poterant viis ad optatam veri celsitudinem anhelabant, adeo ut ipsos quoque philosophos in hac tanta et tam necessaria inquisitione precederent. Credibile est etiam hos ardentissimos inquisitores veri ad id saltem pervenisupra relatum - per ea que facta sunt, invisibilibus intellectis atque conspectis, prime cause et unius Dei qualemcunque notitiam sortirentur; atque ita deinceps omnibus modis id egisse, ut - quod publice non audebant, eo quod nondum viva veritas terris illuxerat - clam suaderent falsos deos esse, quos illusa plebs coleret. Quod et philosophos postea fecisse in libro Vere religionis ostendit. Quis enim nisi amens adulteros aut fallaces veneraretur deos? Aut quis penitus crederet deos esse, quorum ea flagitia audiret, que nec in hominibus tolerabilia iudicaret? Cui preterea dubium esse posset, quin peccata que humanitatem ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
Uec est dubiũ nõ aliã ob cãm tibi fuiq siłib odiosam ẽẽ
poeticã: insi qr nobis maccessibilis et ignota est:. Q uos
fateor in lucro ponimus. nõ indãpno. soli gͥ stilũ repro¬
bare ingemo ꝑ uim memorie habrlẽ ignorancieq ter¬
ribilẽ. Nam et scm̃ cauib dare: et aute porcos proicere
margaritas: dino eciã eloquio prohibemur. ¶ Sane
illa quã memoras poetica dictoꝵ mrindia alcioris cuidã
sed fiaudes bella libidmes apud poctas sũt. uiciste crui¬
lator accutissime. Plus cõfiteor ꝙħ accuses. S cũ dicaris
aĩal racionale mortale ꝙͣnis alterũ tã sis: si placet
querenda racio iteꝵ est. Pumos nẽpe thcologos apd̾
In quib maxime nobilitatus orpheus cusꝰ. xuim. cundie
tis eterne libro augꝰ incinunt. At nequiner̃t quode¬
stmauerant ꝑ uenuire dicet aliquis. fatcbor. ⁊ ã ꝑfata
cogincio ueri dei nõ hũam studii: sed celestis est gr̃e.

Expanded text:
nec est dubium non aliam ob causam tibi tuique similibus odiosam esse nec est dubium non aliam ob causam tibi tuique similibus odiosam esse poeticam, nisi quia vobis inaccessibilis et ignota est. Quod, fateor, in lucro ponimus, non in damno. Noli igitur stilum reprobare ingenio pervium, memorie habilem ignoriantieque terribilem. Nam et sanctum canibus dare et ante porcos proicere margaritas divino etiam eloquio prohibemur. Sane illa, quam memoras, poetica deorum invidia, altioris cuiusdam sed fraudes, bella, libidines apud poetas sunt. Vicisti, cavillator acutissime: plus confiteor quam accuses. Sed cum dicaris animal rationale mortale, quamvis alterum tantum sis, si placet, querenda ratio rerum est. Primos nempe theologos apud In quibus maxime nobilitatus Orpheus, cuius decimoctavo civitatis eterne libro Augustinus meminit. "At nequiverunt quo destinaverant pervenire" dicet aliquis. Fatebor. Nam perfecta cognitio veri Dei, non humani studii, sed celestis est gratie.
Abbreviated transcription (Latin):
repulsi alias uias tencãt. Presertun postꝙͣ minierare
ceꝑunt. Et hic quidẽ oblectacionẽ anum claritatẽ nõis
lucri uichil aspexerint. ⁊ Iõ est eñi oĩm studia ista sec
uel fortuna sufficienciã cederit uel cõtẽptũ uirtus Itaq
alter ad agriculturã. alter ad nauigacionẽ: alter adme¬
dicinã trãsit. Nãq quid exẽpli causa euenturũ pucł.
Si caput iᵈ ubi hĩcat ingeniũ tũ se se ad poeticã appli¬
ciuisset. ꝙͣtã ĩ pmis egestatẽ. inchil enĩ hic uenale. ⁊ ullꝰ
frandibus locus. Quot demde passurũ fuisse ludibria:
liũ didicisset hec ẽ quidẽ uera rei racio. Nõ qr lacere expe¬
dit.do quo rumoss̃ et undiq fatiscentẽ silłm extruis
Sed qr mullũ fallere pancis placere ꝓpositũ est. Pauce
aũt docti. uis uidere ita ẽẽ ut dico. Nẽ pe tñ dcmũ autor
in piecio est cũ amcins creiaterib culais sensus etupit.

Expanded text:
repulsi, alias vias teneant, presertim postquam numerare repulsi, alias vias teneant, presertim postquam numerare ceperint, et hic quidem oblectationem animi, claritatem nominis lucri nichil aspexerint. Non est enim omnium studia ista sect vite necessariarum vel fortuna sufficientiam dederit, vel contemptum virtus. Itaque alter ad agriculturam, alter ad navigationem, alter ad medicinam transit. Nam quid exempli causa eventurum putas, si caput illud ubi habitat ingenium tuum, se se ad poeticam applicuisset? Quantam in primis egestatem? Nichil enim hic venale, nullus fraudibus locus. Quot deinde passurum fuisse ludibria? ud Virgilium didicisset? Hec est quidem vera rei ratio, non quia latere expedit, de quo ruinosum et undique fatiscentem sillogismum extruis, sed quia nullum fallere, paucis placere propositum est. Pauci autem docti. Vis videre ita esse ut dico? Nempe tum demum auctor in precio est, cum amenis ex latebris dulcis sensus eruperit,
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Q exercet sensum ut fatigacione dilataret᷑. ⁊ exer¬
atatus capiat quod capere nõ posset ociosus. Habet quo¬
ꝙ adhuc manis aliud. Q st̾ͥpture sacre ĩtei ͥͣ que si
incũctis eẽt apta uilesceret. menibusã loas obscuriorib.
tanto maiori dulcedine muenta refficit ꝙto maiore labo¬
re castigatamuũ quesita. ¶Non sequor omĩa que ab
illo et ab alus in hauc suĩam scͥpta sũt. Que si de scͥptu¬
ris illis recte dicũt᷑ que sũt oĩb ꝓposite ꝙͣto rectius de illis
que paucissuis: apud poctas̃ gͥ o mimiũ rudis stili ma¬
iectas retinetur ac diguitas. N ͨ capere ualentib ĩ iuide¬
tur. Sed dulai labore ꝓpõĩto delc̃oni sił memorieq cõsulit᷑
Cariora sũt em̃ que cũ difficultate quesmumꝰ accutacĩq
seruant᷑. Et nõ capacib prouidet᷑. dũ ne frustra se acterãt
ip̃a rerũ facie si sapiũt alimine deterrent᷑. unde fit ut hĩc

Expanded text:
Dei, quia exercet sensum, ut fatigatione dilatetur et exerDei, quia exercet sensum, ut fatigatione dilatetur et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quoque adhuc maius aliud, quia Scripture Sacre intelligentia, que si in cuntis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto maiori dulcedine inventa reficit, quanto maiori labore castigat animum quesita". Non sequor omnia que ab illo et ab aliis in hanc sententiam scripta sunt. Que, si de scripturis illis recte dicuntur, que sunt omnibus proposite, quanto rectius de illis que paucissimis? Apud poetas, igitur, o nimium rudis, stili maiestas retinetur ac dignitas, nec capere valentibus invidetur, sed, dulci labore proposito, delectationi simul memorieque consulitur. Cariora sunt, enim, que cum difficultate quesivimus, accuratiusque servantur, et non capacibus providetur, dum ne frustra se atterant ipsa rerum facie, si sapiunt, a limine deterrentur. Unde fit ut hic
Abbreviated transcription (Latin):
ua noua reperire et reꝑtis clariorib uti posset. Cert aug
ysaie pͥncipiũ fatetur intelligere noquiuisse. uude aũt hoc
iisi forte spũm ip̃m sanctũ ĩ uidisse dicas et nõ poais̃ pio¬
idisse legentibus: de qua obscuritate loquens aug Ia
in lucem noticie producit dũ alius eũ sic alius sit ĩtelli
poat c̃den inpoꝰ s. xxiiͦ. Ideo eñi inquic forte obscirius
positũ est iut multos intelletꝰ gn̾et ⁊ diciotes dicarcant
tioĩet̃ qui clausũ iuienerũt quod multis modis appe¬
scpturis sacris agens Perueisũ hic inquit inchis eet
obscurũ aũt aliquid est. Nõ ut tibi negetim. S ut ex¬
ceat accepturũ. Et post pauca. Noli ait recalcitrare ad¬
uer sus obscura et dicere melius diceret᷑. si sic diccret᷑
Quomͦ em̃ potes tu sic dicere aut iudicare qͦ mͦ dici ex¬
podiat. ¶ Quẽ secutus gregorius suꝑ ezechielem.
Magne inquit utilitatis est ip̃a obscuritas eloquiorũ

Expanded text:
ba nova reperire, et repertis clarioribus uti posset? Certe Augba nova reperire, et repertis clarioribus uti posset? Certe AugYsaie principium fatetur intelligere nequivisse. Unde autem hoc, nisi forte spiritum ipsum sanctum invidisse dicas, et non potius providisse legentibus? De qua obscuritate loquens Augustiin lucem notitie producit, dum alius eum sic alius sic intellio vicesimo sexto: "Ideo enim" inquit "forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet et ditiores discedant homines, qui clausum invenerunt quod multis modis apepturis Sacris agens: "Perversum hic" inquit "nichil est, obscurum autem aliquid est, non ut tibi negetur, sed ut exerceat accepturum". Et post pauca: "Noli" ait "recalcitrare adversus obscura et dicere: melius diceretur, si sic diceretur; quomodo enim potes tu sic dicere aut iudicare quomodo dici expediat?". Quem secutus Gregorius super Ezechielem: "Magne" inquit "utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum
Abbreviated transcription (Latin):
stancia uiuenalis: Longũ est singłos actingere. n õportet.
Et sileo grecos silco multos e p̾ncipib nr̃i. huic studio
deditos. atq ĩ pͥmis pyerii spũs augustũ. quo iul clarius
ĩ tẽporalis ĩꝑu solio sol uidit hic mͥ q̃sꝙͣ noĩare audeat
iuidiã. aut intã alcos aĩos tantoꝵ q nõium splendo¬
rem iihers et nubilosus liuor tentet ascendere ¶Qͦs
si forte stilus nisuetis rideatur occultior. nõ ea ĩuidia ẽ
sed interioris animi stimulꝰ et cxercicu nobilioris ocra¬
sio. ¶Quid uero pħiꝰ au nõ aristotilos et qui luculen¬
tissimus om̃im hẽt᷑ pło ip̃e loqui posset aꝑtius. ut sileam
reliquos atq ante om̃es heraclitũ qui cognomen obscu¬
ritato sortitus est. Quid sermo ip̃e dĩmis. quẽ et si ual¬
te oderis: cũ aꝑte calũpinari pp̃ metũ incendu nõ auabis.
spũ qui hõos ipõs mũdũq creauerat. scdũ si uellet ⁊ per¬

Expanded text:
stantia Iuvenalis! Longum est singulos attingere, nec oportet. stantia Iuvenalis! Longum est singulos attingere, nec oportet. Et sileo Grecos, sileo multos e principibus nostris huic studio deditos, atque in primis pyerii spiritus Augustum, quo nil clarius in temporalis imperii solio sol vidit. Hic michi quisquam nominare audeat invidiam? aut in tam altos animos tantorumque nominum splendorem, iners et nubilosus livor tentet ascendere? Quod si forte stilus insuetis videatur occultior, non ea invidia est, sed intentioris animi stimulus, et exercitii nobilioris occasio. Quid vero philosophi? An non Aristotiles, et qui luculentissimus omnium habetur, Plato ipse, loqui posset apertius, ut sileam reliquos, atque ante omnes Heraclitum, qui agnomen ab obscuritate sortitus est? Quid sermo ipse divinus, quem et si valde oderis, tamen aperte calumniari propter metum incendii non audebis? Spiritu qui homines ipsos mundumque creaverat, nedum, si vellet, et ver
Abbreviated transcription (Latin):
ri auguor quasi noticiã rerũ uulgo niano s eͥptũ
debilioris ingenii. Ad quod i̾ eciam affers̃. deos hũano
generi inudere apoetis fictũ c̃ẽ. s ab aristotile rep̾hensũ
Ego quidẽ ut pro me ip̃e loquar. il cuiꝙͣ prorsus imudeo.
Magis q uercor ne alienus mͥ liuor officiat. ꝙͣ nre me meꝰ
inficiat. Seds ub meo noĩc notasti forsam iuidiã poetaꝵ.
Et cm̃i spectat quod de deoꝵ inuidia dixisti. tãꝙͣ iniuime
mirũ sit inter cos p̃cipue rognare illã. qui eã usq ad su¬
peros extulerũt. Qua uire morẽ tuũ nõ deserens młtũ
aueritate discedis. Nusꝙͣ fere uł minꝰ ĩ uidie uel innocen¬
cie magis uel amicicie trãdem. Non capit hic locus poe¬
taꝵ uicas ꝙta uirgilu integritas Quenã statu uibam¬
tas: Que facecie nasonis: Que fides eum. Que pacunu
grauitas: Quis uari candor: Que flacci discrecio: Que
ꝑsii pietas. Que modestia lucam: Que libertas atq cõ¬

Expanded text:
ri arguor, quasi notitiam rerum vulgo invidens debilioris ingenii; ad quod illud etiam affers: Deos humano generi invidere a poetis scriptum esse, sed ab Aristotile reprehensum. Ego quidem, ut pro me ipse loquar, nil cuiquam prorsus invideo, magisque vereor ne alienus michi livor officiat, quam ne me meus inficiat. Sed sub meo nomine notasti forsan invidiam poetarum. Eo enim spectat quod de deorum invidia dixisti: tanquam minime mirum sit, inter eos precipue regnare illam, qui eam usque ad superos extulerunt. Qua in re, morem tuum non deserens, multum a veritate discedis. Nusquam fere vel minus invidie, vel innocentie magis, vel amicitie tantundem. Non capit hic locus poetarum vitas. Quanta Virgilii integritas! quenam Statii urbanitas! que facetie Nasonis! que fides Ennii! que Pacuvii gravitas! quis Vari candor! que Flacci discretio! que Persii pietas! que modestia Lucani! que libertas atque con
Abbreviated transcription (Latin):
nõ deniceps liuidis aduersus ĩmeritũ scͥptis eiꝰ platis
aduersetur atq oderit. Ita si fortassis hoc calle famã
petit. nequaꝙͣ in samerit. Sim turbasse ociũ et silenciũ
meũ ĩ t̾rupisse cõtentus est: quod decrenerat ĩ plenit
Aliquot michi dies eripuit. quos nemo restituet. Et a
meis trauntib ab ductũ addurũ et insolitũ iter traxit
Quid in gͥ turber. tẽporisq iacturã querar: Nec mͥ n ͨ
alteri fructuosam. nisi ꝙ̃tũ studioso homini. modo aui¬
un cͥmen ab sit. Et data sit ocasio nõ quesita. In omige¬
nere oĩomis e eercendus ẽ stilus. En indemõstratĩo gn̾e
exerccor: Mallem in laudib exerceri. Ceteꝵ ut alũ sit
firis. Is qui hanc mͥ ncc̃itatẽ ĩ posuit ĩ alienis fimibus
nõ ĩueĩes quod querebat reuertat᷑ ad ppͥas febres. Tn
lacessito faueas la cessentẽ oderis Et ualeas p̾cor. Amẽ ⁊c.¬

Expanded text:
non deinceps lividis adversus immeritum scriptis eius perlectis non deinceps lividis adversus immeritum scriptis eius perlectis adversetur atque oderit? Ita, si fortassis hoc calle famam petit, necquicquam insanierit. Sin turbasse otium, et silentium meum interrupisse contentus est, quod decreverat implevit: aliquot michi dies eripuit quos nemo restituet, et a meis tramitibus abductum, ad durum et insolitum iter traxit. Quidni igitur turber, temporisque iacturam querar nec michi nec alteri fructuosam, nisi quantum studioso homini, modo animi crimen absit, et data sit occasio non quesita, in omni genere orationis exercendus est stilus? En in demonstrativo genere exerceor; mallem in laudibus exerceri. Ceterum, ut aliquando sit finis, is qui hanc michi necessitatem imposuit, in alienis finibus non inveniens quod querebat, revertatur ad proprias febres; tu lacessito faveas, lacessentem oderis, et valeas prec
Abbreviated transcription (Latin):
erat. s unde quosdã ualde nobilitatos legiꝰ. hic si ex
me lacerato sener idẽ sperat spero ego ꝙ fallit᷑ atq uti¬
nã nõ magis ad uotũ cogitatio sibi ulla succedat. in¬
nentus est qui soluis fame cupidiue philippũ mace¬
dome regẽ ĩt̾ficeret ut qͥdã putãt. apud alios em̃ can¬
sa cedis est istior. In uẽtus est qui diane ephesic tẽplũ
incenderet ut uł insucto facinore notus ẽẽt. Qui ne ꝑ
scelus assequi uideret᷑ quod optabat ephestiuꝓnderũt
indicto supplicio si quis eũ ystorcus noiasset Certe con¬
uiciator neus qui nõ regẽ nõ tẽplũ riolauit sed hñi¬
lem soliuagũq ruricolam: nõ hinic nobilitabit᷑ n o
hic ꝑ me noq alibi noĩandus. puto nec ꝑ alios. Cns ẽ eñt
tã nlłi deditus negocio qui arca tam ieuum nomen tẽ¬
pus expendat: Aut quis est qui et si eũ autea dilcxisset

Expanded text:
erat, sed unde quosdam valde nobilitatos legimus. Hic si ex erat, sed unde quosdam valde nobilitatos legimus. Hic si ex me lacerato senex idem sperat, spero ego quod fallitur, atque utinam non magis ad votum cogitatio sibi ulla succedat. Inventus est qui solius fame cupidine Philippum Macedonie regem interficeret, ut quidam putant - apud alios enim causa cedis est iustior -; inventus est qui Diane Ephesie templum incenderet, ut vel insueto facinore notus esset, qui, ne per scelus assequi videretur quod optabat, Ephesii providerunt indicto supplitio, siquis eum historicus nominasset. Certe convitiator meus, qui non regem, non templum violavit, sed humilem solivagumque ruricolam, non hinc nobilitabitur; neque hic per me neque alibi nominandus, puto, nec per alios. Quis est enim tam vili deditus negotio, qui circa tam ieiunum nomen tempus expendat? Aut quis est qui, etsi eum antea dilexisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicubi gloriosiꝰ de me deq illo mordeciꝰ ꝙͣ nelles effatꝰ
sum magnificenciꝰ fateor fuisset utrũq cõtẽprie. Sed
rara paciencia est quã nõ penetret acutũ cõuiciũ. ꝓide
si que iacula pͥmũ ille cõtorserit ĩ nomẽ neũ quod
ꝙtulũcũq sit augeri studoo nõ miui: Si p̾cerea quod
molestis tili quoc ꝙͣtis q mẽdacus anres reri auidas
ĩpleuerit. ꝙͣ demq ĩ portune sit et scurriliter de baccha¬
tus audieris et quis ip̃o sit noueris spero tecũ ip̃e dc̃u¬
rus sis Gloriatus es ncͣcͣio detraxisti uere pͥmũ excuso
Sed scdm ꝓbo uisi quia rem uerbis equare nequi usti.¬
¶ Solebant equidẽ ĩgemosi adolestentes ab insigni ac¬
cusacione aliqua pͥmũ nom̃ auspicati qͣi uictori accede¬
ret uicti nomen. Et fama młtis quesita laborib enen¬
tum uimis uidicu sequeret᷑. ꝓ infame negociũ ut nos

Expanded text:
sicubi gloriosus de me, deque illo mordacius quam velles effatus sicubi gloriosus de me, deque illo mordacius quam velles effatus sum. Magnificentius, fateor, fuisset utrunque contemnere; sed rara patientia est, quam non penetret acutum convitium. Proinde, sique iacula primus ille contorserit in nomen meum - quod, quantulumcunque sit, augeri studeo, non minui - si preterea - quod molestius tuli - quot quantisque mendaciis aures veri avidas impleverit, quam denique importune sit et scurriliter debacchatus audieris, et quis ipse sit noveris, spero tecum ipse dicturus sis: "Gloriatus es necessario; detraxisti vere. Primum excuso, secundum probo; nisi quia rem verbis equare nequivisti". Solebant equidem ingeniosi adolescentes ab insigni accusatione aliqua primum nomen auspicari, quasi victori accederet victi nomen, et fama multis quesita laboribus eventum unius iudicii sequeretur. Non infame negotium, ut mos
Abbreviated transcription (Latin):
fieri pũt. neq hus qui assũt ꝓbari. Sanc quidẽ ad dis¬
putandũ ꝑtinet. latims iste nõ fuerat disputandi mo¬
dus. Licet ut cicero idẽ ait sit ista ingrecoꝵ leuitate
ꝑuersitas qͥ male dc̃is insecrant᷑ cos aqͥb de u̾itate dissẽ¬
ciũt. Que cũ mͥ iã p̾dẽ nota eẽnt et animꝰ na quietis
appetens acõtencionib ab horreret: nũꝙͣ sponte fuerã
ẜceps temerarius et ignorans ut breui eũ tibi circũ¬
locucione describã me nolentẽ ꝓcacis ut ita dicã lingue
sue maĩb ad hũc uelut puluereũ ac strepẽtẽ urgioꝵ cã¬
pum ex arce trãquili silencii detraxisset ut quẽ delectet
porcoꝵ more ceuo sẽꝑ ĩmergi Et cui ego nicħ s oĩs ueri¬
tas oĩs uirtus offensa sit Itaq lc̃r amabilis ate remã
xto. si innolutabrũ ĩ uirio si colloquu protractꝰ cõtra na¬
trrã oresq neos aliq̾d uriod aures tuas leserit.

Expanded text:
fieri possunt, neque his, qui assunt, probari". Sane, quod ad disfieri possunt, neque his, qui assunt, probari". Sane, quod ad disputandum pertinet, Latinis iste non fuerat disceptandi modus; licet - ut Cicero idem ait - "sit ista in Grecorum levitate perversitas, qui maledictis insectantur eos, a quibus de veritate dissentiunt". Que cum michi iampridem nota essent, et animus, natura quietis appetens, a contentionibus abhorreret, nunquam sponte fueram idus, preceps, temerarius et ignorans - ut brevi eum tibi circumlocutione describam - me nolentem, procacis ut ita dicam lingue sue manibus, ad hunc velut pulvereum ac strepentem iurgiorum campum ex arce tranquilli silentii detraxisset, ut quem delectet, porcorum more, ceno semper immergi, et cui ego nichil, sed omnis veritas, omnis virtus offensa sit. Itaque, lector amabilis, a te veniam peto, si in volutabrum iniuriosi colloquii protractus, contra naturam moresque meos aliquid dixi, quod aures tuas leserit,
Abbreviated transcription (Latin):
iuste agã si honestũ nom̃. Si ĩ fame suꝑnacue. Q uod si
unde sepe accidit ut de una eadẽq re aliud mane aᵈ
uel de re qualz dissenssio inaidisset dicente uno quod aliꝰ
nõ ꝓlaret. an statim ad iur gia uemendũ: ⁊qͣi pugnado
ueritas quereretur fimore atq odio decertandũ enit: Uir
nõ pocius meniisse illeꝰ siñe decebat q̃ in libdo definib
acicerone posita est. Quã si legisti: parces nota repeten¬
disputari sine rep̾hensione. n ͨ cũ iracũdia aut ꝑtina¬
cia recte disputari potest. Noq in disputando solũ: s n
atrociorib cãis doct̾ne huiꝰ menunisse ꝓ fuerit. Huic
idẽ alibi. Rectũ est inquit eciã nullis cõtencionibus
que cũ inumicissĩs fũt eciã si nobis indigna ẽõ uidea¬
mus tñ dignitatẽ retinere iracũdiã q pellere Et seqͥt᷑
Que em̃ cũ aliqua ꝑturbacione fiũt. ea n ͨ cõstanter

Expanded text:
iuste agam, si honestum nomen; si infame, supervacue. Quod si fiuste agam, si honestum nomen; si infame, supervacue. Quod si funde sepe accidit, ut de una eademque re aliud mane, ale unius scientie terminis, vel de re qualibet dissensio incidisset, dicente uno quod alius non probaret, an statim ad iurgia veniendum et, quasi pugnando veritas quereretur, furore atque odio decertandum erat? Cur non potius meminisse illius sententie decebat, que in libro De finibus a Cicerone posita est, quam si legisti, parces nota repetendisputari sine reprehensione, nec cum iracundia aut pertinacia recte disputari potest". Neque in disputando solum, sed etiam in atrocioribus causis doctrine huius meminisse profuerit. Hinc idem alibi: "Rectum est" inquit "etiam in illis contentionibus que cum inimicissimis fiunt, etiam si nobis indigna esse videamus, tamen dignitatem retinere, iracundiam pellere". Et sequitur: "Que enim cum aliqua perturbatione fiunt, ea nec constanter
Abbreviated transcription (Latin):
uucior s insto quoq accrior inter esthuem ac demosthenẽ
capitaliorq dissensio. Cns Ieronum cõtencões nõ audinit
hus sisia ĩ alus ꝙͣ in me libencius excusarẽ. Sed cogor ubi
nollem et ad duo mͥ ĩ pͥmis molestissĩa ꝑ unu trahor. Qͥd
eñ lc̃or odo te quid est quod ĩ me ponte glorier: ꝓfecto ꝙͣ¬
uis obtrectator mens quo uis rusto estimatore reꝵ uichi¬
lo eciã si dici liceat muiꝰ sit. Adeo utstilus ip̃e meꝰ quodã¬
mͦ frenũ mordẽs aduersaru tõtẽptu et ignobilitate suꝑ¬
biat. Ego tñ ut tibi uerũ fatear me ip̃o iudice niclul sutu
Et si quid uł uere essem uł uiderer mͥ quoꝵ alterũ cupio
alteꝵ ab homimor: an tũ ideo possem obluusci illa sapientũ
pueris eciã uota cõsilia Landet te alienũ et non os
Et alius Tollite ĩ anẽ iactanciã. Res loquẽtur tacẽtib
uobis. Ex diuerso aũt quid ego alteriꝰ nom̃i ĩ uadã In¬

Expanded text:
mitior, sed multo quoque acrior inter Eschinem ac Demosthenem, mitior, sed multo quoque acrior inter Eschinem ac Demosthenem, capitaliorque dissensio. Quis Ieronimi contentiones non audivit his similia in aliis quam in me libentius excusarem, sed cogor ubi nollem, et ad duo, michi in primis molestissima, per vim trahor. Quid enim - lector, oro te - quid est quod in me sponte glorier? Profecto, quamvis obtrectator meus quovis iusto extimatore rerum nichilo etiam, si dici liceat, minus sit, adeo ut stilus ipse meus, quodammodo frenum mordens, adversarii contemptu et ignobilitate superbiat, ego tamen, ut tibi verum fatear, meipso iudice, nichil sum, et siquid vel vere essem vel viderer michi - quorum alterum cupio, alterum abominor - an tamen ideo possem oblivisci illa sapientum pueris etiam nota consilia "Laudet te alienum, et non os tuum", et alius "Tollite inanem iactantiam; res loquentur tacentibus nobis"? Ex diverso autem, quid ego alterius nomen invadam? In
Abbreviated transcription (Latin):
forte nõ mutilis displicet ĩuidia s ĩ indie cã nõ displitot
Neq uelim talis eẽ inquẽ illa nil cogitet at inquem
il audcã ẽẽ uelim insi putẽ ĩ possibile Ausa est incesa¬
res in reges inphos. Penitus q paucis cõtigit quod
sa lustius merito difficilunũ dicit inter mortales ut głia
iudiã suꝑerarent. Illud cõtra facilimũ multis accidit
ut gloria inuidiã irritarent. unũ miror ꝙ cũ hec pestis
inter pares uiq studio intentos oriri soleat. mͥ sꝑunde
nõ debuit orta est. Deum testor. nõ libens ad respondendũ
olim rem. s młco uc̃ magis inuitus ad hec redeo ꝙͣns ĩt̾
utͥusq lingne pͥncipos inter scõs uiros. quodiusto uura¬
bilus est quenã uerloꝵ certamĩa froꝙp̃t᷑ exarserint nõ
probra quas̾ cõtumelias uel ĩiceronẽ salustius nõ iacit. nł
uicũ ille nõ reicit: unũ ip̃is ĩuerbis odiũ ceruas. Non

Expanded text:
forte non inutilis, displicet invidia; sed invidie causa non displicet. forte non inutilis, displicet invidia; sed invidie causa non displicet. Neque velim talis esse, in quem illa nil cogitet; at in quem nil audeat esse velim, nisi putem impossibile. Ausa est in Cesares, in reges, in philosophos; penitusque paucis contigit - quod Salustius merito difficillimum dicit inter mortales - ut gloria invidiam superarent. Illud contra facillimum multis accidit, ut gloria invidiam irritarent. Unum miror: quod cum hec pestis inter pares unique studio intentos oriri soleat, michi semper unde non debuit orta est. Deum testor: non libens ad respondendum olim veni, sed multo nunc magis invitus ad hec redeo, quamvis inter utriusque lingue principes interque sanctos viros - quod multo mirabilius est - quenam verborum certamina frequenter exarserint non probra, quas contumelias vel in Ciceronem Salustius non iacit, vel in eum ille non reiecit? vivum ipsis in verbis odium cernas. Non
Abbreviated transcription (Latin):
audeo. Si quid qͥd ab inernte etate scͥpsi et ut puto scribã.
cũ hus cõferatur que uachi detractor iste uiolentus extor¬
sit. neq sermo tam ferudus neq tantũ inreliqͥs oĩb
uirgior neqz docuna uelpprie laudis uelaliene ĩ faime ꝑs
legetur. Nisi ꝙ olĩ menum me alterius auꝰdã ⁊ certe
maioris enuili ꝙͣ in alio terraꝵ tractu atq alia etate
ꝑpessus sũ rabiem mundie facibus accensã coactũ siłr
tribus aut quatuor epłis concudisse. Sed ea cõtencio le¬
ge carmuus inuemiliter actita est. Hoc deerat ĩiuirie
ut aseric iã semor soluta or̃one lacesseret. utq i onui
etate et in utroq stilo cõpellerer insanire unũ me solat᷑
utrobiq lacessitus sum. Pucabã alũ fugisse latebris
ĩuidiam fallebar. Illa me ut indeo uel sub terraneis
latitantẽ caruernis ĩ ueniet. Displicet ꝑsecucio ꝙͣ ine

Expanded text:
audeo: si quicquid ab ineunte etate scripsi, et - ut puto - scribam, audeo: si quicquid ab ineunte etate scripsi, et - ut puto - scribam, cum his conferatur, que michi detractor iste violentus extorsit, neque sermo tam fervidus, neque tantum in reliquis omnibus iurgiorum, neque decima vel proprie laudis vel aliene infamie pars legetur; nisi quod olim memini me alterius cuiusdam, et certe maioris emuli, quem in alio terrarum tractu atque alia etate perpessus sum, rabiem, invidie facibus accensam, coactum, similiter tribus aut quattuor epystolis contudisse. Sed ea contentio lege carminis iuveniliter actitata est. Hoc deerat iniurie: ut a sene iam senior soluta oratione lacesserer, utque in omni etate et in utroque stilo compellerer insanire. Unum me solatur: utrobique lacessitus sum. Putabam aliquando fugisse latebris invidiam: fallebar. Illa me, ut video, vel subterraneis latitantem cavernis inveniet. Displicet persecutio, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
poris spaciũ maciẽ reddis. Ab sit enĩ ut ab uniꝰ tp̃ns
nõ estimãtis pẽdeam semꝑ arbitrio. Tempus mͥ eaꝵest.
fugã q eius intueor. Si ergo distuleris: tibi nichil. carte
autẽ quod merebitur que indignari nõ poterit si illic
poĩta fuerit ubi auctor suus assidue cor ingeniũ ma¬
nus linguã oculos uares ht̃: Et tibi quidẽ ipñs hec
suffectura credidermi ut aliqͥd ĩdiẽ ꝓximũ refuemius.
ibi aũt lector quisqͥs ocio habundaus nihas forte
literulas incidisti. pauca dcũrus sũ. Duo sũt qͥdẽ
ad que ꝑ naro nũꝙͣq usi iuitus uenio. Ad utrũq ñc
iste mordacissimꝰ cõiuciator me coegit. Gloriari et de se¬
ip̃o p̃dicare: uanũ ac suꝑbũ. Alteri detrahere: inurio¬
sum et molestũ est. ⁊ Iõ audeo te rogare ut moa legats¬
opuscula. Alciorẽ tibi fertiliorẽq lecũrã opto. Sed hoc dice̾

Expanded text:
poris spatium in aciem redis. Absit, enim, ut ab unius tempus poris spatium in aciem redis. Absit, enim, ut ab unius tempus non extimantis pendeam semper arbitrio: tempus michi carum est, fugamque eius intueor. Si ergo distuleris, tibi nichil, carte autem quod merebitur, que indignari non poterit, si illic posita fuerit, ubi auctor suus assidue cor, ingenium, manus, linguam, oculos, nares habet. Et tibi quidem in presens hec suffectura crediderim, ut aliquid in diem proximum reservemus. Tibi autem, lector, quisquis, otio abundans, in has forte literulas incidisti, pauca dicturus sum. Duo sunt quidem ad que perraro, nunquamque nisi invitus, venio: ad utrunque nunc iste mordacissimus convitiator me coegit. Gloriari et de seipso predicare vanum ac superbum, alteri detrahere iniuriosum et molestum est. Non audeo te rogare, ut mea legasopuscula. Altiorem tibi fertilioremque lecturam opto; sed hoc dicere
Abbreviated transcription (Latin):
tre me uti testimorao hõis nicoguiti apud te notissum
apud doctos. et ꝙ̃ tulius ac seneca cũ reneracione susti¬
piũt. Quãto gͦ magificentius atq alcius loq̃dũ adu̾¬
sus surdos: Alte locutus sum. sic oꝑtuit ut audires.
¶ypuis quidẽ tuis carmen breue reddiderã. s ĩ iuriã
musis hauc inferre nolui ut eas insueto odore cõfim¬
derem. tuũq ad limen cogerem. ubi se nuiꝙͣ fuisse gloria¬
tur. Ecce multa michi q̃ pene ꝑ desuetudinẽ enannerãt
ad memoriã reddireisti. Gr̃am hẽo cõuicus turs. exercẽt
ingeniũ. bonũ opus insi malo more pessiõq aĩo fieret
Hoc tibi exanimãdũ linquo. ut libet gͥ. Ego et tacere
possum et loqui audeo. Insultus q tuos. n ͨ opto n ͨ hotreo
Nec dũ aculeos deposui. Quod ate qͦ graniter acceptũ
ꝙͣ uere dixerim: puto sencias. uisi prorsus obtorpiusti.
Ita tũ hoc accipias uelim si nõ post anũ s ad iustitẽ¬

Expanded text:
tere me uti testimonio hominis incogniti apud te, notissimi tere me uti testimonio hominis incogniti apud te, notissimi apud doctos, et quem Tullius ac Seneca cum veneratione suscipiunt. Quanto ergo magnificentius atque altius loquendum adversus surdos? Alte locutus sum: sic oportuit ut audires. Hymnis quidem tuis carmen breve reddideram, sed iniuriam Musis hanc inferre nolui, ut eas insueto odore confunderem, tuumque ad limen cogerem, ubi se nunquam fuisse gloriantur. Ecce multa michi que pene per dissuetudinem evanuerant ad memoriam reduxisti; gratiam habeo convitiis tuis. Exercent ingenium: bonum opus, nisi malo more pessimoque animo fieret. Hoc tibi examinandum linquo: ut libet, igitur. Ego et tacere possum, et loqui audeo, insultusque tuos nec opto, nec horreo; nec dum aculeos deposui; quod a te quoque graviter acceptum, quam vere dixerim puto sentias, nisi prorsus obtorpuisti. Ita tamen hoc accipias velim: si non post annum, sed ad iusti tem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ iuscant᷑: mͥ lingna in aliquo uł honesto colloquio uel
salubri soliloquio detinetur Dũ manus tua miseroꝵ
rimat᷑ atq explicat purgamenta mea aliquid scͥbit
gratũ posteris ut spero dũ leget᷑. Quod certe scio gra¬
tum mͥ dũ scribit᷑ Et si uicħ erũ maius: at saltem
obliuia tẽ porũ maloꝵ multaꝵq gramũ et nuiti¬
lũc curaꝵ aĩo meo affert. Demq dũ tu lucrum
cogitas aut rapinã. egoiᵈ meditor ut si possim ex alto
ꝑcnncia lucra despiciã Et ut sepissime scomaceris:
dũ tu captus uilis lucri cupidine grabatulos ambis
ac latͥmas ego illa sola cupiditate quã audisti floren¬
tes siluas et solitarios colles lustro. Sentis ꝙͣme nõ
peniteat drxisse quod tociens repeto et exagero: Magni¬
fice forsam et de me alcius loqui uideor. sed a quoddam
magnamimo lr̃atoq uiro didici. Magnsice loꝙ̃dum
aduersus ignorantes. brutus hoc in epłis suis ait. Pa¬

Expanded text:
inviscantur, michi lingua in aliquo vel honesto colloquio vel inviscantur, michi lingua in aliquo vel honesto colloquio vel salubri soliloquio detinetur; dum manus tua miserorum rimatur atque explicat purgamenta, mea aliquid scribit gratum posteris - ut spero - dum legetur: quod certe scio, gratum michi dum scribitur; et si nichil, enim, maius, at saltem oblivia temporum malorum multarumque gravium et inutilium curarum animo meo affert; denique, dum tu lucrum cogitas aut rapinam, ego illud meditor, ut si possim, ex alto pereuntia lucra despiciam, et, ut sepessime stomaceris, dum tu, captus vilis lucri cupidine, grabatulos ambis ac latrinas, ego illa sola cupidine quam audisti florentes silvas et solitarios colles lustro. Sentis quam me non peniteat dixisse quod totiens repeto et exaggero? Magnifice forsan et de me altius loqui videor, sed a quodam magnanimo literatoque viro didici "magnifice loquendum adversus ignorantes". Brutus hoc in epystolis suis ait: pa
Abbreviated transcription (Latin):
Nterca dũ hic sum quod ꝙͣdui sit futurũ nesciõ. Illd ̃
ne tibi uidoor mentitus quod suꝑbie mͥ datũ ĩp̾ͥncipio
tuaꝵ licteraꝵ huic sciens distuli me florentes siluas ⁊ so¬
litarios colles ambire solitũ uel scĩe cupiditate uł głie:
Repeto eñi nõ dubitans ne latoat ut tu fingis. Notum
em̃ spero nõ modo quid agami: s quid cogitem. Dixi
gͥ ut doleres. Et repeto ut doleas. tantã diuersitatẽ nr̃e
sortis agnoscens. Dum certe oculos tuos ille mestꝰ
atq horrens̾ pelinũ ferit aspectus: meos grata sere¬
intas et agroꝵ ac nemorũ letissimꝰ uiror lenit. Dum
aurib tuis irati uentris uiurmur intonat: meas
suauis uolucrũ cautus et dulcis aque strepitꝰ dełcat
Dũ narib tuis indusilõ aer et aure tristioris fla¬
tus ingerit᷑. meas florũ circũfusa diu̾sitas et calcataꝵ
odor mirus herbaꝵ recreat atq ꝑmulcet. Dum lingua
hebes infelreq palatũ tuũ delibandis atris pocionibus

Expanded text:
nterea dum hic sum - quod quamdiu sit futurum nescio - illud ne tibi videor mentitus quod, superbie michi datum, in principio literarum tuarum, huc sciens distuli: me florentes silvas et solitarios colles ambire solitum, vel scientie cupiditate vel glorie? Repeto enim, non dubitans ne lateat, ut tu fingis; notum enim spero non modo quid agam, sed quid cogitem. Dixi, igitur, ut doleres, et repeto ut doleas, tantam diversitatem nostre sortis agnoscens. Dum certe oculos tuos ille mestus atque horrens pelvium ferit aspectus, meos grata serenitas et agrorum ac nemorum letissimus viror lenit; dum auribus tuis irati ventris murmur intonat, meas suavis volucrum cantus et dulcis aque strepitus delectat; dum naribus tuis inclusus aer et aure tristioris flatus ingeritur, meas florum circumfusa diversitas et calcatarum odor mirus herbarum recreat atque permulcet; dum lingua hebes infelixque palatum tuum delibandis atris potionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ethna tepuit. Alpes multis locis subsed̾e. abscisiq undis pe¬
lorus siculis atq ytalus appeninus ubi frondosis obi coltibus
stabant. nũc ĩ famẽ despiciunt caribdim horrisonis fluitare uer¬
titibus. Ad extremum. et si hoc unũ magni negent uiri mag̾
inꝙͣ in aliis ĩ hec ꝑui ut euo credimus mũdus cedet: Oemd gͥ¬
tedam ego: Cͥessi equidem. at si dici licet ultra toẽm nudum
sobrie temꝑant̾q piuenciũ. quor me nũis inserere. nõ meo
certe Iuditio sed alioꝵ testimonio fortasse ausumi. Sunt ecce mͥ.
dicam uerius fuerunt uite ãni sex et sexaginta qui dũ singulos
togito multa mͥ annor nilia indentur. ad dũ om̃s simul. dies u¬
nus. isq et breuis et nubrbus et laboriosus et miser. Et cũ mł¬
tos libi mosos ebrios octogenarios sat bñ ualentes nouerim.
hic me amus sic affetit. ut sine ope famuloꝵ multis iam diebus

Expanded text:
Ethna tepuit, Alpes multis locis subsedere, abscisique undis PeEthna tepuit, Alpes multis locis subsedere, abscisique undis Pelorus siculus atque italus Appenninus, ubi frondosis olim collibus stabant, nunc infamem despiciunt Caribdim horrisonis fluitare verticibus. Ad extremum, etsi hoc unum magni negent viri magni, inquam, in aliis, in hoc parvi, evo, ut credimus, mundus cedet. 20 edam ego? Cessi equidem, ac si dici licet ultra communem modum sobrie temperanterque viventium, quorum me numeris inserere, non meo certe iudicio, sed aliorum testimonio fortasse ausim. 21 Sunt ecce michi, dicam verius, fuerunt, vite anni sex et sexaginta, qui dum singulos cogito multa michi annorum milia videntur, at dum omnes simul, dies unus, isque et brevis et nubilus et laboriosus et miser, et cum multos libidinosos ebrios octogenarios sat bene valentes noverim, hic me annus sic affecit, ut sine ope famulorum multis iam diebus