comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consularib noluit. Per patres clientesque patrum consules crtatit
P. Quintius & t. Seruilius. Similem annum priori consules habent.
seditiosa initia: bello deiñ externo tranquilla. Sabini crustumenos
campos citato agmine transgressi: cum caedes & incendia circũ anienẽ
flumen fecissent: a porta prope collina moenibusq pulsi ingentes tam̃
praedas hominũ pecorũque egere: quos Seriulius consul infesto exerci¬
tu insetutis. ipm̃ quid agmem acdipisci aequis locis non potuit: popula¬
tionem adeo effuse fecit: ut nihil bello intactum relinquer&. multipli¬
cique capta praeda. redir&. Et in uolscis res .p. egregie gesta tum du¬
cis tum militum opera: primo ae quo camꝑo signis collatis pugnatũ: in¬
genti caede utrinque plurimo sangiune & romani quia paucitas dã¬
no sentiendo proprior erat gradum retulissent: ni salubri mendatio
consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitass&: anem. Impe¬

Expanded text:
comitiis noluit; per patres clientesque patrum consules creati comitiis noluit; per patres clientesque patrum consules creati T. Quinctius Q. Seruilius . similem annum priori consules habent, seditiosa initia, bello deinde externo tranquilla. Sabini Crustuminos campos citato agmine transgressi cum caedes et incendia circum Anienem flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen praedas hominum pecorumque egere. quos Seruilius consul infesto exercitu insecutus ipsum quidem agmen adipisci aequis locis non potuit, populationem adeo effuse fecit, ut nihil bello intactum relinquerent multiplicique capta praeda rediret. et in Uolscis res publica egregie gesta cum ducis tum militum opera. primum aequo campo signis conlatis pugnatum, ingenti caede utrimque, plurimo sanguine; et Romani, quia paucitas damno sentiendo propior erat, gradum rettulissent, ni salubri mendacio consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitasset aciem. impe
Abbreviated transcription (Latin):
hostes quiđ nihil aliud ꝗͣ perfusis uano nmore romanis:citato agmi¬
ne abeunt. Minunius antium aduersus uolscos: Uirginius contra eqͥs
profectus. Ibi ex insidiis prope magna accepta clade uirtus militu
rem prolapsam negligentia consulis restituit. Melius in uolscis im¬
peratum est. Fusi primo prcelio hostes fugaque in urbem antium: ut tũ
res erant: opulentissimam acti. Iuam consul oppugnare non ausus. cẽ¬
nonem aliud oppidum nequaꝗͣ tam opulentum ab anciatib cepit. Dũ
equi uolscique romanos exercitus tenent: sabini usque ad portas urbis
populantes incessere. Deiñ ipsi pautis post dieb ab duob exercitib u¬
troque per iram consule ingresso in fines: plus cladium ꝗͣ intulerant
acceperunt. Extremo anno patis aliquid fuit: sed ut semꝑ alias solli¬
citae patis certamine patrum & plebis: irata plebs interesse comitiis

Expanded text:
hostes quidem nihil aliud quam perfusis uano timore Romanis citato agmihostes quidem nihil aliud quam perfusis uano timore Romanis citato agmine abeunt: Numicius Antium aduersus Uolscos, Uerginius contra Aequos profectus. ibi ex insidiis prope magna accepta clade uirtus militum rem prolapsam neglegentia consulis restituit. melius in Uolscis imperatum est; fusi primo proelio hostes fugaque in urbem Antium, ut tum res erant opulentissimam, acti. quam consul oppugnare non ausus Caenonem, aliud oppidum nequaquam tam opulentum, ab Antiatibus cepit. dum Aequi Uolscique Romanos exercitus tenent, Sabini usque ad portas urbis populantes incessere. deinde ipsi paucis post diebus ab duobus exercitibus, utroque per iram consule ingresso in fines, plus cladium quam intulerant acceperunt. extremo anno pacis aliquid fuit, sed, ut semper alias, sollicitae pacis certamine patrum et plebis. irata plebs interesse consularibus
Abbreviated transcription (Latin):
castra oppugnare iterum religio fuerit. Omnis ira belli ad populatio¬
nem agri uertitur. Alter consul emilius in sabinis bellum gessit: & ibi
quia hostis moenibus se tenebat: uastati agri sunt. Incendiis demñ non
uillarum mõ: sed &iam uitoꝵ. quib frequenter habitabatur. sabini
exciti cum praedatoribus occurrissent ancipiti proelio digressi: postero
die retulere castra in tutiora loca. Id satis consuli uisum cur pro uicto
relinquer& hostem integro inde decedens bello Inter haec bella manẽ¬
te discordia domi consules t. Minutius priscus a. Uirginius facti. Nõ
ultra uidebatur latura plebs dilationem agrariae legis. Ultimaq uis
parabatur:cum uolscos adesse fumo ex incendiis uillarum. fugaq
agrestium cognitum est. Ea res maturam iam seditionem ac prope
crumpentem repressit. Consules coacti extemplo a senati ad bellum
educta ex urbe iuuentute. tranquilliorẽ caeterã plebem feterũt. Et

Expanded text:
castra oppugnare iterum religio fuerit. omnis ira belli ad populatiocastra oppugnare iterum religio fuerit. omnis ira belli ad populationem agri uertit. alter consul Aemilius in Sabinis bellum gessit. et ibi, quia hostis moenibus se tenebat, uastati agri sunt. incendiis deinde non uillarum modo sed etiam uicorum quibus frequenter habitabatur Sabini exciti cum praedatoribus occurrissent, ancipiti proelio digressi postero die rettulere castra in tutiora loca. id satis consuli uisum cur pro uicto relinqueret hostem, integro inde decedens bello. inter haec bella manente discordia domi, consules T. Numicius Priscus A. Uerginius facti. non ultra uidebatur latura plebes dilationem agrariae legis, ultimaque uis parabatur, cum Uolscos adesse fumo ex incendiis uillarum fugaque agrestium cognitum est. ea res maturam iam seditionem ac prope erumpentem repressit. consules coacti extemplo ab senatu ad bellum educta ex urbe iuuentute tranquilliorem ceteram plebem fecerunt. et
Abbreviated transcription (Latin):
pium non minus reum timer&: ꝗͣ consulem timuerat. Semel causam
dixit: quo semper agere omnia solitus erat actusatorio spiritu. Adeoq
constantia sua & tribunos obstupefetit ex plebem.: ut diem ip̃ĩ sua uo¬
luntare producerent. trahi deinde rem sinerent. Haud ita multũ in¬
terim temporis fuit: anit tñ ꝗ̃ dicta dies uenir& morbo morit. Euius
collaulationem cum tribuni plebis impedire conarentur. plebis frauda¬
ri solemni honore diem supremum tanti uiri noluit: & laudanionem
tam aequis aurib mortui audiuit: ꝗͣ uiui accusationem audierat. &
exequias frequens celebrauit. Eodem anno ualerius consul cum ex¬
ercitu in equos profectus: cum hostem ad proelium elicere non posset:
castra oppugnare est adortus. Prohibuit fceda tempestas cum grãdine
ac tonitrib calo deiecta. Ad mirationem deiñ auxit: signo receptui
dato tranquilla serenitas reddita: ut uelut numine aliquo defensa

Expanded text:
pium non minus reum timeret quam consulem timuerat. semel causam pium non minus reum timeret quam consulem timuerat. semel causam dixit, quo semper agere omnia solitus erat, accusatorio spiritu, adeoque constantia sua et tribunos obstupefecit et plebem ut diem ipsi sua uoluntate prodicerent, trahi deinde rem sinerent. haud ita multum interim temporis fuit; ante tamen quam prodicta dies ueniret, morbo moritur. cuius laudationem cum tribunus plebis impedire conaretur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tanti uiri noluit, et laudationem tam aequis auribus mortui audiuit quam uiui accusationem audierat et exsequias frequens celebrauit. eodem anno Ualerius consul cum exercitu in Aequos profectus, cum hostem ad proelium elicere non posset, castra oppugnare est adortus. prohibuit foeda tempestas cum grandine ac tonitribus caelo deiecta. admirationem deinde auxit signo receptui dato adeo tranquilla serenitas reddita ut uelut numine aliquo defensa
Abbreviated transcription (Latin):
Claudii. Eui acerrimo aduersario legis: causãque possessor publici
agri tanꝗͣ tertio consuli sustinenti. M. Diulius & E. Siccinius diẽ dixẽ.
Nunꝗͣ ante tam inuisus plebi reus ad iuditium uocatus populi est. ple¬¬
nus suarum plenus paternaꝵ irarum. patres quoque non temere
pro ullo aeque annixi sunt:propugnatorem senatus maiestatisque
uindicem suae ad om̃s tribuninos plebeios oppositũ tumultus modum
dumtaxat in certamine egressum irata obiici plebi. Unus e patrib
ip̃e appius claudius & tribunos & plebem &x suum iudicium pro nihilo
Nẽbat. Illum non min& plebis: non senatus pretes perpellere unꝗͣ potuere.
non mõ ut uestem mutar&: aut supplex prensaret homines: sed ne ut ex
consueta quid asperitate orationis cum ad populum agenda cã essex
aliquid linir& atque submitter&. Idem habitus oris eadem contumatia
in uultu. idem in oratione spiritus erat: adeo ut magna pars plebis Ap¬

Expanded text:
Claudi , cui acerrimo aduersario legis causamque possessorum publici Claudi , cui acerrimo aduersario legis causamque possessorum publici agri tamquam tertio consuli sustinenti M. Duillius et Cn. Siccius diem dixere. nunquam ante tam inuisus plebi reus ad iudicium uocatus populi est, plenus suarum, plenus paternarum irarum. patres quoque non temere pro ullo aeque adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque uindicem suae, ad omnes tribunicios plebeiosque oppositum tumultus, modum dumtaxat in certamine egressum, iratae obici plebi. unus e patribus ipse Ap. Claudius et tribunos et plebem et suum iudicium pro nihilo habebat. illum non minae plebis, non senatus preces perpellere unquam potuere, non modo ut uestem mutaret aut supplex prensaret homines, sed ne ut ex consueta quidem asperitate orationis, cum ad populum agenda causa esset, aliquid leniret atque submitteret. idem habitus oris, eadem contumacia in uoltu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut magna pars plebis Ap
Abbreviated transcription (Latin):
felicis collegae: quo is magis gauder& ingenio suo effecerat. Nuic tantȩ
concordiae ducis exercitusque non ausi efferre se equi: uagari popula¬
bundum hostem per agros passi. Nec ullo ante bello latius inde acte
praedae. omnis militi data est. addebantur & laudes: quib haud mi¬
nus ꝗͣ proemio gaudent militum animi. Tum duci cum ꝑꝑ ducem pa¬
trib quoque placatior exercitus redit: sibi parentem: alteri exertitui
dominum datum absenatu memorans. Uaria fortuna belli atroci
discordia domi forisque: annum exactum insignem maxime comi¬¬
tia tribunitia efficiunt. Res maior uictoria suscepti certaminis: ꝗͣ usu.
plus.ii. dignitatis comitiis ip̃is detractum est patrib: ex concilio sub¬
mouendo: ꝗ uirium aut plebi adlitum est: aut demptũ patribus.
Turbulentior inde annus esse coepit . l. ualerio E. emilio consulibus:
tum ꝑꝑ certamina ordinum de lege agraria: tum ꝑꝑ iuditium appii

Expanded text:
felix collegae quo is magis gauderet ingenio suo effecerat. huic tantae felix collegae quo is magis gauderet ingenio suo effecerat. huic tantae concordiae ducis exercitusque non ausi offerre se Aequi, uagari populabundum hostem per agros passi; nec ullo ante bello latius inde acta est praeda. ea omnis militi data est. addebantur et laudes, quibus haud minus quam praemio gaudent militum animi. cum duci, tum propter ducem patribus quoque placatior exercitus rediit, sibi parentem, alteri exercitui dominum datum ab senatu memorans. uaria fortuna belli, atroci discordia domi forique annum exactum insignem maxime comitia tributa efficiunt, res maior uictoria suscepti certaminis quam usu. plus enim dignitatis comitiis ipsis detractum est patres ex concilio submouendo, quam uirium aut plebi additum est aut demptum patribus. turbulentior inde annus excepit L. Ualerio T. Aemilio consulibus, cum propter certamina ordinum de lege agraria tum propter iudicium Ap.
Abbreviated transcription (Latin):
tati nouissimos adoriuntur.Aquib perlatus ad primos tumultus eo pa¬¬
uore signaque & ordines turbauit: ut neque imꝑia exaudiri: neque
instrui acies poss&: nemo ullius nisi fugae memor. Ita effuso agmine ꝑ
stragem corporum armorũque euasere: ut prius hostis desister& sequi
ꝗͣ romanus fugere.Tandem collectis ex dissipato cursu militib: cõsul
cum reuocando nequicꝗͣ suos persecutos ess&: in pacato agro castra
posuit. Aduocataque contione inuectus haud falso in proditorem
exercitum militaris disciplinae desertorem signor ubi signa ubi ar-¬
ma essent singulos rogitans inermes milites signo amisso signiferos:
ad haec centuriones duplicariosque:qui reliquerant ordines uirgis
caesos securi percussit. Faetera multitudo sorte decimus quisque ad sup¬
plicium lecti. Contra ea in equis inter consulem ac militem comitate
ac benefitiis certatum est. Et natura quintius erat lenior: & saeuitia in¬

Expanded text:
tati, nouissimos adoriuntur. a quibus perlatus ad primos tumultus eo patati, nouissimos adoriuntur. a quibus perlatus ad primos tumultus eo pauore signaque et ordines turbauit ut neque imperia exaudiri neque instrui acies posset. nemo ullius nisi fugae memor. ita effuso agmine per stragem corporum armorumque euasere ut prius hostis desisteret sequi quam Romanus fugere. tandem conlectis ex dissipato cursu militibus consul, cum reuocando nequiquam suos persecutus esset, in pacato agro castra posuit; aduocataque contione inuectus haud falso in proditorem exercitum militaris disciplinae, desertorem signorum, ubi signa, ubi arma essent singulos rogitans, inermes milites, signo amisso signiferos, ad hoc centuriones duplicariosque qui reliquerant ordines, uirgis caesos securi percussit: cetera multitudo sorte decimus quisque ad supplicium lecti. contra ea in Aequis inter consulem ac milites comitate ac beneficiis certatum est. et natura Quinctius erat lenior, et saeuitia in
Abbreviated transcription (Latin):
ad pugnandum: ut uictor a uallo sumoueretur hostis: satis tñ appa¬
rer& capi tm̃ castra militem romanum noluisse. alii gaudere sua cla¬
de atque ignominia. Quib nihil infractus ferox appii animus: cũ
insuꝑ se uire uellet: contionemq aduocar&: concurrunt ad eum le¬
gati tribunique monentes: ne utique experiri uell&s imꝑium: cuius
uis omnis in consensu obedientium ess&: negare uulgo milites se ad
contionẽ ituros passimque exaudiri uoces postulantium: ut castra
ex uolsto agro moueantur.hostem uictorem paulo ante prope ĩpor¬
tis ac uallo fuisse: ingentisq mali non suspitionem mõ: sed apertam
spẽm obuersari ante oculos. Uictus tandẽ qñ quidẽ nihil praeter
tempus rixae lucrarentur: remissa contione.iter in sequentem diem
pronuntiari cum iussiss&: prima luce classico signum profectionis de¬
dit. Cum maxime agmen e castris explicaretur: uolsci ut eodẽ signo exci¬¬

Expanded text:
ad pugnandum, ut uictor iam a uallo submoueretur hostis, satis tamen appaad pugnandum, ut uictor iam a uallo submoueretur hostis, satis tamen appareret capi tantum castra militem Romanum noluisse, alioqui gaudere sua clade atque ignominia. quibus nihil infractus ferox Appi animus cum insuper saeuire uellet contionemque aduocaret, concurrunt ad eum legati tribunique, monentes ne utique experiri uellet imperium, cuius uis omnis in consensu oboedientium esset; negare uolgo milites se ad contionem ituros passimque exaudiri uoces postulantium ut castra ex Uolsco agro moueantur; hostem uictorem paulo ante prope in portis ac uallo fuisse, ingentisque mali non suspicionem modo sed apertam speciem obuersari ante oculos. uictus tandem, quando quidem nihil praeter tempus noxae lucrarentur, remissa contione iter in insequentem diem pronuntiari cum iussisset, prima luce classico signum profectionis dedit. cum maxime agmen e castris explicaretur, Uolsci, ut eodem signo exci
Abbreviated transcription (Latin):
ter. ociose. negligenter. contumaciter: omnia exercitus coepit agere:
nec pudor nec metus coercebat. Si citius agi uellet: agmen tardius se¬
dulo incedere.Si adhortator operis adess& omnem sua sponte motã
remittere industriam. Praesenti uultus diminere: Tacite praetereuntẽ
execrari: ut inuictus ille odio plebeio animus interdum moueretur oĩ
nequicꝗ̃ acerbitate mota. nihil iam cum militib agere: a centurioni¬
buis corruptum exercitum dicere: Tribiinos plebeios cauillans inierdũ
& uolerones uocare: Nihil eorum uolsci nesciebant. instabantq eo
magis sperantes idem certamen animor aduersis appium hĩturũ
exercitum romanum: quod aduersus fabium consulem habuissent.
ut fabianus exercitus: sed uinci uoluit. Productus in atiem turpi
fuga petit castra. Nec ante restitit: ꝗͣ signa inferentem uolscum muni¬
mentis uidit: fcedamque extremi agminis caedem: Tum expressa uis

Expanded text:
ter, otiose, neglegenter, contumaciter omnia agere; ter, otiose, neglegenter, contumaciter omnia agere; nec pudor nec metus coercebat. si citius agi uellet agmen, tardius sedulo incedere; si adhortator operis adesset, omnes sua sponte motam remittere industriam; praesenti uoltus demittere, tacite praetereuntem exsecrari, ut inuictus ille odio plebeio animus interdum moueretur. omni nequiquam acerbitate prompta, nihil iam cum militibus agere; a centurionibus corruptum exercitum dicere; tribunos plebei cauillans interdum et Uolerones uocare. nihil eorum Uolsci nesciebant, instabantque eo magis, sperantes idem certamen animorum aduersus Appium habiturum exercitum Romanum quod aduersus Fabium consulem habuisset. cut Fabianus exercitus, sed uinci uoluit. productus in aciem turpi fuga petit castra, nec ante restitit quam signa inferentem Uolscum munimentis uidit foedamque extremi agminis caedem. tum expressa uis
Abbreviated transcription (Latin):
Tñ primum tribuniciis comitiis creati sunt tribuni. numero & addito
Tres perinde. ac duo antea fuerunt. piso auctor est. nominat quoque
tribunos tn. Sictium.l.numitororium. M. Duellium.Sp. Iilicium. L.
que: qui inter seditionem romanam & bellum coorium uastauerant
agros ut siqua secessio plebis fier& ad se receptum hr̃et Lompositis
demnde reb castra retro mouere. Appius tlaudius in uolscos missus. quĩ¬
no equi prouintia euenit. Eadem in militia saeuitia appii qua domi
esse co liberior: quod sine tribunitiis uinculis erat. odisse plebem plus ꝗͣ
paitrno odio: quod se uictum ab ea uidebat. se unico consuile electoi
aduersus tribuninam potestatem perlatam legem esse: quã minore cona¬
tu nequaꝗͣ tanta patrum spe priores impedierunt consules. Hec ira in¬
dignatioq ferotem animũ ad uexandum saeuo imꝑio exerciũ stimula¬
bat: nec ulla ui domare poterat: tm̃ certamen animis imbiberat. segni¬

Expanded text:
tum primum tributis comitiis creati tribuni sunt. numero etiam additos tum primum tributis comitiis creati tribuni sunt. numero etiam additos tres, perinde ac duo antea fuerint, Piso auctor est. nominat quoque tribunos, Cn. Siccium , L. Numitorium , M. Duillium , Sp. Icilium , L. editionem Romanam est bellum coortum. uastauerant agros ut si qua secessio plebis fieret ad se receptum haberet; compositis deinde rebus castra retro mouere. Ap. Claudius in Uolscos missus, Quinctio Aequi prouincia euenit. eadem in militia saeuitia Appi quae domi esse, liberior quod sine tribuniciis uinculis erat. odisse plebem plus quam paterno odio: se uictum ab ea; se unico consule electo aduersus tribuniciam potestatem perlatam legem esse, quam minore conatu, nequaquam tanta patrum spe, priores impedierint consules. haec ira indignatioque ferocem animum ad uexandum saeuo imperio exercitum stimulabat. nec ulla ui domari poterat; tantum certamen animis imbiberant. segni
Abbreviated transcription (Latin):
to aegrius consul alter a patribus. Dimisso tandem concilio plebis sena¬
tum consules habent: ubi cum timor atque ira inuitem sententias ua¬
riassent. quo magis spatio interposito ab impeti ad consultandum auo
cabantur. eo plus abhorrebant a certatione animi adeo. ut quĩtio gra¬
nas agerent: quod eius oꝑa mitgata discordia ess&. Ab appio petitur ut
tantam consularem maiestatem uelit esse: quantam esse in concordi
ciuitate possa:: dum tribuni consulesque ad se quisque omnia trahant
nihil relictum esse uirium in medio: distractam laceratãque rem .p.
magis quoꝵ in manu sit: ꝗ ut incolumis sit quexi. Appius contra testa¬
ri deos atque homines rem .p. prodi per metum ac deseri. nõ consules
senatui: sed senatum consuli deesse: grauiores accipi leges: ꝗͣ in sacro mõ¬
te acceptae sunt. Uictus tñ patrum consensu quieuit. Lex silentio ꝑfert

Expanded text:
to aegrius consul alter a patribus. dimisso tandem concilio plebis senato aegrius consul alter a patribus. dimisso tandem concilio plebis senatum consules habent. ubi cum timor atque ira in uicem sententias uariassent, quo magis spatio intcabantur, eo plus abhorrebant a certatione animi, adeo ut Quinctio gratias agerent, quod eius opera mitigata discordia esset. ab Appio petitur ut tantam consularem maiestatem esse vellet quanta esse in concordi civitate posset: dum tribuni consulesque nihil relictum esse uirium in medio; distractam laceratamque rem publicam; magis quorum in manu sit quam ut incolumis sit quaeri. Appius contra testari deos atque homines rem publicam prodi per metum ac deseri; non consulem senatui sed senatum consuli deesse; grauiores accipi leges quam in Sacro monte acceptae sint. uictus tamen patrum consensu quieuit; lex silentio perfertur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec illum ip̃m sũmouere pro imperio posse more maiori: quia ita dicat᷑
si uobis uidetur. disceditę quirites. facile & contemptim de iure disserẽ¬
do perturbare lectorium poterat. Ardens igitur ira tribunus uiatorẽ
mittit ad consulem: Tonsullictorem ad tribunum: priuatum esse cla¬
mitans sine imperio sine magr̃atu: Uiolatusque ess& tribunts. ni & cõ¬
tio omnis atrox coorta pro tribuno in consulem esset. & toncursus ho¬
minum inforum ex tota irbe concitatae multitudinis fier&:. Sustine¬
bat tñ appius pertinatia tantam tempestatem. Certatũque haud ĩ cru¬
ento proelio foret:ni ꝗuintius consul alter: consularib negotio dato
concilium dimitterent: tlarent iraespatium. non uim suam illis tẽpus
adempturum: sed consilium uiribus additurum: & patres in populi &
consulem in patrum fore potesfate. Aegre sedata ab guintio plebs: ml¬

Expanded text:
nec illam ipsam submouere pro imperio posse more maiorum, quia ita dicatur: nec illam ipsam submouere pro imperio posse more maiorum, quia ita dicatur: 'si uobis uidetur, discedite, Quirites.' facile contemptim de iure disserendo perturbare Laetorium poterat. ardens igitur ira tribunus uiatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum, priuatum esse clamitans, sine imperio, sine magistratu; uiolatusque esset tribunus, ni et contio omnis atrox coorta pro tribuno in consulem esset, et concursus hominum in forum ex tota urbe concitatae multitudinis fieret. sustinebat tamen Appius pertinacia tantam tempestatem, certatumque haud incruento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio dato concilium dimitterent; darent irae spatium; non uim suam illis tempus adempturum, sed consilium uiribus additurum; et patres in populi et consulem in patrum fore potestate. aegre sedata ab Quinctio plebs, mul
Abbreviated transcription (Latin):
insectatione abstinens consulum: ipẽ in accusationem app̃ii familiaeq
suꝑbissime ac crudelissime in plebem romanam exorsus. Cum a prin¬
cipib non consulem sed carnificem ad uexandã & laterandã plebẽ
creatum esse contendera:. Rudis in militari homine lingua non suppete¬
bat libertati animoque. Itaque deficiente oratione qñquidem nõ facile
loquor inquit quirites:ꝗͣ quod locutus sum: peto crastino die adeste. Ego
hic aut in conspectu ur̃o moriar aut perferam legem. Occupant tribu¬
ni templum: Postero die consules nobilitasque ad impediendam legem
in contione consistunt. Sũ moueri lectoriuis iub& praeter ꝗͣ qui suffragi¬
um in eant. Adolescentes stabant nihil cedentes iuatori.Tum ex his pren¬
di quosdam lectorius iub&. Tonsul appius negabat ius esse tribuno in
quenquã nisi in plebeium: non n populi sed plebis eum magistratũ esse.

Expanded text:
insectatione abstinens consulum, ipse incusationem Appi familiaeque insectatione abstinens consulum, ipse incusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plebem Romanam exorsus, cum a patribus non consulem, sed carnificem ad uexandam et lacerandam plebem creatum esse contenderet, rudis in militari homine lingua non suppetebat libertati animoque. itaque deficiente oratione, 'quando quidem non facile loquor' inquit, 'Quirites, quam quod locutus sum praesto, crastino die adeste; ego hic aut in conspectu uestro moriar aut perferam legem'. occupant tribuni templum postero die; consules nobilitasque ad impediendam legem in contione consistunt. summoueri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium ineant. adulescentes nobiles stabant nihil cedentes uiatori. tum ex his prendi quosdam Laetorius iubet. consul Appius negare ius esse tribuno in quemquam nisi in plebeium; non enim populi sed plebis eum magistratum esse;
Abbreviated transcription (Latin):
arroci ferebatur: sed quae patritiis omnem potestatem per clientium
suffragia creandi quos uellent tribimos auferret. Nuie actioni gra¬
tisimȩ plebi cum sũma ui resisterent prẽs: neque una uis ad resistẽ.¬
dum erat. neque ut interceder& aliquis ex collegio auctoritate aut
consulum aut principum adduci posset. Res tñ suo ip̃o molimie gra¬
uis certaminib in annum extrahitur. plebs voleronem tribunum
reficit. Patres ad ultimũ dimicationis ratirem uenturam appiũ elau¬
dium appii claudii filium iam inde a paternis certaminib inuisus
infestumque plebi consulem faciunt. Collega ei t. Quĩtius datur. Prĩ¬
cipio statim anni nihil prius ꝗͣ de lege agebatur. Sed ut inuentor le-¬
gis uolero: sic Lectorius collega eius auctor: tum recentior tum acrior
erat. ferocem fanebat belli gloria ingens: quod aetatis eius aut quisꝗͣ
manu promptior erat. Is cum uolero nihil praeterꝗͣ de lege loqueretur

Expanded text:
atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium suffragia creandi quos uellent tribunos auferret. huic actioni gratissimae plebi cum summa ui resisterent patres, nec quae una uis ad resistendum erat, ut intercederet aliquis ex collegio, auctoritate aut consulum aut principum adduci posset, res tamen suo ipsa molimine grauis certaminibus in annum extrahitur. plebs Uoleronem tribunum reficit: patres, ad ultimum dimicationis rati rem uenturam, Ap. Claudium Appi filium , iam inde a paternis certaminibus inuisum infestumque plebi, consulem faciunt. collega ei T. Quinctius datur. principio statim anni nihil prius quam de lege agebatur. sed ut inuentor legis Uolero, sic Laetorius, collega eius, auctor cum recentior tum acrior erat. ferocem faciebat belli gloria ingens, quod aetatis eius haud quisquam manu promptior erat. is, cum Uolero nihil praeterquam de lege loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
lissent: facile experti sunt parum tutama maiestatem sine uiribus
esse. Uolatis lictoribus. fascibiis fractisoe foro incuriã cõpelluncur.
interti quatenus uUolero exertera uictoriam. Contitescente deiñ
tumultu cum senatum uocaro ussissent queruntur inuirias su¬
as uim plebis & uoleronis audatiam ixultis ferocier dictis sñis.
uicere seniores: quibus ira patrum aduersus temeritatem plebis cer¬
tate non placuit. Uoleronem amplexa fauore plebs: proximis comi¬
nis tribunum plebi creat. In eum antiũ:ꝗ butũt pinarium .p. fu¬
nium consules habuit: contra omnium opinioneme qui eum uexã¬
dis prioris anni consulibus admissurum tribunatũ credebant:
P ost publicam causam priuato dolore habito: ne uerbo quidẽ auolatis
consulibo rogationem tulit ad populum. ut plebei magutratus tribuni¬
tiis comiciis fierent. Haud parua res sub titulo prima spene minime

Expanded text:
lissent, facile experti sunt parum tutam maiestatem sine uiribus lissent, facile experti sunt parum tutam maiestatem sine uiribus esse. uiolatis lictoribus, fascibus fractis, e foro in curiam compelluntur, incerti quatenus Uolero exerceret uictoriam. conticescente deinde tumultu cum in senatum uocari iussissent, queruntur iniurias suas, uim plebis, Uoleronis audaciam. multis ferociter dictis sententiis, uicere seniores quibus ira patrum aduersus temeritatem plebis certari non placuit. Uoleronem amplexa fauore plebs proximis comitiis tribunum plebi creat in eum annum qui L. Pinarium P. Furium consules habuit. contraque omnium opinionem, qui eum uexandis prioris anni consulibus permissurum tribunatum credebant, post publicam causam priuato dolore habito, ne uerbo quidem uiolatis consulibus, rogationem tulit ad populum ut plebeii magistratus tributis comitiis fierent. haud parua res sub titulo prima specie minime
Abbreviated transcription (Latin):
militem fieri debere: lictor missus est a consulib. Uolero appellat
tribunos. Eum auxilio nemo ess&: consules spoliari hominem &
uirgas expediri iubent. Prouoco inquit ad populũ Uolero: qm̃ tri¬
buni ciuem romanũ in conspectu suo uirgis caedi malunt: ꝗͣ ip̃i in
lecto suo a uobis trucidari: quo ferocius clamitabat: eo infestius
circumscindere & spoliare lictor. Tum uolero & praeualens ipse
& adiuuantibus aduocatis repulso lictore. ubi indignantiũ pro se
acerruimus erat clamor: eo se in turbam confertissimam recipit: ela-¬
mitans. prouoco & filem plebis imploro. adeste ciues. adeste com¬
militones. nihal est quod expectetis tribunos: quib ip̃is nr̃o auxilio
epus est. Concitati homines ueluti ad proelium se expediũrcappa¬
rebat que omne discrimen adesse. nihil euique sanctummon pus
fore non priuati iuris. Huic tantae tempestati: cum se consules obtu¬

Expanded text:
militem fieri debere, lictor missus est a consulibus. Uolero appellat militem fieri debere, lictor missus est a consulibus. Uolero appellat tribunos. cum auxilio nemo esset, consules spoliari hominem et uirgas expediri iubent. 'prouoco' inquit, 'ad populum' Uolero, 'quoniam tribuni ciuem Romanum in conspectu suo uirgis caedi malunt quam ipsi in lecto suo a uobis trucidari.' quo ferocius clamitabat, eo infestius circumscindere et spoliare lictor. tum Uolero et praeualens ipse et adiuuantibus aduocatis repulso lictore, ubi indignantium pro se acerrimus erat clamor, eo se in turbam confertissimam recipit clamitans: 'prouoco et fidem plebis imploro. adeste, ciues; adeste, commilitones; nihil est quod expectetis tribunos quibus ipsis uestro auxilio opus est.' concitati homines ueluti ad proelium se expediunt, apparebatque omne discrimen adesse; nihil cuiquam sanctum, non publici fore, non priuati iuris. huic tantae tempestati cum se consules obtu
Abbreviated transcription (Latin):
ut exiam in sontes fetisse uideri uellent. Palãque ferrent malo do¬
mandam tribuninã potestatem. Sub hac pessimi exempli uictoĩa
delectus edicitur: pauentibusq tribunis: sine intertessione ulla:
consules rem peragunt.Tum uo irasci plebs tribunoꝵ magis silen¬
tio: ꝗͣ consulum imperio: & dicere actum esse de libertate sua. Nur¬¬
sus ad antiqua reditum: cum genutio una mortuam ac sepultam
tribunitiam potestatem: aliud agendum ac cogitandum quo mõ re¬
sistatur patrib. Id aut̃ unum consilium esse: ut se ipã plebs qñ ni
hil aliud auxilii hẽat defendat. Quatuor & uiginti lictores appa¬
rere consulib, & eos ipos plebis homines: nihil contemptius neq in¬
firmius: si sint qui contemnant. Sibi quemq ea magna atq hor¬
renda facere. His uocibus alii alios cum incitassent ad Uoleronẽ
publium de plebe hominẽ: quia quod ordines duxiss&. negar& se

Expanded text:
ut etiam insontes fecisse uideri uellent, palamque ferretur malo dout etiam insontes fecisse uideri uellent, palamque ferretur malo domandam tribuniciam potestatem. sub hac pessimi exempli uictoria dilectus edicitur, pauentibusque tribunis sine intercessione ulla consules rem peragunt. tum uero irasci plebs tribunorum magis silentio quam consulum imperio, et dicere actum esse de libertate sua; rursus ad antiqua reditum; cum Genucio una mortuam ac sepultam tribuniciam potestatem. aliud agendum ac cogitandum quomodo resistatur patribus; id autem unum consilium esse ut se ipsa plebs, quando aliud nihil auxilii habeat, defendat. quattuor et uiginti lictores apparere consulibus et eos ipsos plebis homines; nihil contemptius neque infirmius, si sint qui contemnant; sibi quemque ea magna atque horrenda facere. his uocibus alii alios cum incitassent, ad Uoleronem Publilium de plebe hominem quia, quod ordines duxisset, negaret se
Abbreviated transcription (Latin):
uenenii damnationem & mortem sibi proponant ante oculos. Nis
accensi uocib patres consilia inde non publita: sed in priuato sedu¬
ctaque a płium conscientia hr̃e: ubi cum id mõ constar& iure an
iniuria eripiendos esse reos: atrocissima quaeque maxĩe placebat
sententia. Nec auctor ꝗͣuis audaci facinori: deerat.Igitur iuditii
die: cum plebs in foro erecta expectatione star&: mirari primo: qđ
non descender& tribunus. Deinde cum iam mora expectatior fier&
deteritum a primorib credere: & desertam ac proditam causam pu¬
blicam queri: Tandem qui obuersati uestibulo tribuni fuerant:
nuntiant domi mortuum esse inuentum. Quod ubi totam conci¬
onem pertulit rumor: sicut acies confunditur duce occiso:ita di¬
lapsi passim alii alio: praecipuus pauor tribunos inuaserat: quod
nihil auxilii satratae leges hr̃ent morte collegae monitos. Nec prẽs
satis moderate ferre laetitiam: adeoque neminem noxae poenitebat:

Expanded text:
Meneni damnationem et mortem sibi proponat ante oculos. his Meneni damnationem et mortem sibi proponat ante oculos. his accensi uocibus patres consilia inde non publica sed in priuato seductaque a plurium conscientia habuere, ubi cum id modo constaret, iure an iniuria, eripiendos esse reos, atrocissima quaeque maxime placebat sententia, nec auctor quamuis audaci facinori deerat. igitur iudicii die, cum plebs in foro erecta expectatione staret, mirari primo quod non descenderet tribunus; dein cum iam mora suspectior fieret, deterritum a primoribus credere et desertam ac proditam causam publicam queri; tandem qui obuersati uestibulo tribuni fuerant nuntiant domi mortuum esse inuentum. quod ubi in totam contionem pertulit rumor, sicut acies funditur duce occiso, ita dilapsi passim alii alio. praecipuus pauor tribunos inuaserat, quam nihil auxilii sacratae leges haberent morte collegae monitos. nec patres satis moderate ferre laetitiam, adeoque neminem noxiae paenitebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ma ui resistunt. Abeuntes magistratu consules Genutius tribunus pł.
arripuit. L. Emilius & opiter uirginius consulatum ineunt. Opi¬
scum lulium pro uirginio in quibusdã annalibus consulẽ inuenio.
Noc anno quoscunq consules hũit res.p. populum furius & Maniliꝰ
circũeunt. sordidatiq non patres magis: ꝗͣ iuniores patrum suadẽt
monent:ut ab honorib & ab ministratione rei.p. abstineant: Con¬
sulares uõ fasces praetextam currulemque sellam: nihil aliud ꝗͣ põ¬
pam fimeris: putent: datis insignib uelut infulis uelatos ad mor¬
tem destinatos. Quod si consulatus tanta dulcedo sit: iam nũc
ita in animum inducant. consulatum captum & oppressũ a tri¬
bunitia potestate esse: consuli uelut apparatori tribunitio omnia ad nu¬
tum imperiũque tribuni agenda esse. Si se cõmouerit: si respexerit pa¬¬
tres: si aliud ꝗͣ plebem esse in re.p. crediderit: Exilium En. Martii

Expanded text:
ma ui resistunt. abeuntes magistratu Cn. Genucius tribunus plebis ma ui resistunt. abeuntes magistratu Cn. Genucius tribunus plebis arripuit. L. Aemilius et Opiter Uerginius consulatum ineunt; Uopiscum Iulium pro Uerginio in quibusdam annalibus consulem inuenio. hoc anno, quoscumque consules habuit, rei ad populum Furius et Manlius circumeunt sordidati non plebem magis quam iuniores patrum. suadent monent honoribus et administratione rei publicae abstineant; consulares uero fasces, praetextam, curulemque sellam nihil aliud quam pompam funeris putent; claris insignibus uelut infulis uelatos ad mortem destinari. quod si consulatus tanta dulcedo sit, iam nunc ita in animum inducant consulatum captum et oppressum ab tribunicia potestate esse; consuli, uelut apparitori tribunicio, omnia ad nutum imperiumque tribuni agenda esse; si se commouerit, si respexerit patres, si aliud quam plebem esse in re publica crediderit, exsilium Cn. Marci ,
Abbreviated transcription (Latin):
runtur: uolsci equique in latino agro posuerant castra: populatique
fines erant. Eos per se ipsi latini assumptis hernicis sine romano aut du¬
ce aut auxilio castris exuerunt. Ingenti praeda praeter suas recuꝑatas
res potiti sunt. Missus tñ a roma consul in uolscos E. Martius. Mos cre¬
do non placebat sine romano duce exercituque: sotios propriis uiribus
consiliisque bella gererere: Nullum genus calamitatis contumeliaeque
non editũ in uolscos est: nec tñ pelli potuere: ut acie dimicarent. Luti¬
us furius inde &E. Manilius consules facti. Manilio ueientes pro¬
uintia euenit. non tñ bellatum. Indutiae in annos.xl. petentib dat&.
frumento stipendioque imꝑato. Paceͥ externae confestim continuat᷑
discordia. domi agraria legis tribunitiis stimulis plebs furebat. Ton¬
sules nihil menenu damnatione: nihil peritulo deterriti Seruilii. sũ¬

Expanded text:
runtur, Uolsci Aequique in Latino agro posuerant castra populatique runtur, Uolsci Aequique in Latino agro posuerant castra populatique fines erant. eos per se ipsi Latini adsumptis Hernicis, sine Romano aut duce aut auxilio castris exuerunt; ingenti praeda praeter suas reciperatas res potiti sunt. missus tamen ab Roma consul in Uolscos C. Nautius ; mos, credo, non placebat, sine Romano duce exercituque socios propriis uiribus consiliisque bella gerere. nullum genus calamitatis contumeliaeque non editum in Uolscos est, nec tamen perpelli potuere ut acie dimicarent. L. Furius inde et C. Manlius consules. Manlio Ueientes prouincia euenit; non tamen bellatum; indutiae in annos quadraginta petentibus datae frumento stipendioque imperato. paci externae confestim continuatur discordia domi. agrariae legis tribuniciis stimulis plebs furebat. consules, nihil Meneni damnatione, nihil periculo deterriti Seruili, sum
Abbreviated transcription (Latin):
iens bellum exortum: quib sabini arma coniuxerant. P. Ualerius cõ¬
sul accins latinorum hernicorque auxiliis: cum exertitu ueios missus:
castra sabina: quae pro moenib sociorum locata erant: confestim ag¬
greditur. tantãque trepidationem iniecit: ut disꝑsis aliis: aliis maniꝰ¬
Sulatim excurrentib ad arcendum hostium uim ea porta cui signũ
primũ intulerat capetur. Intra uallum deinde caedes magis ꝗͣ proc¬
lium esse.Tumultus e castris in urbem penetrat. Tanꝗͣ ueiis captis: ita
pauidi ueientes ad arma currunt. Pars sabinis eunt subsidio: pars ro¬¬
manos toto impetu intentos in castra adoriuntur. Paulisper auersi tur¬¬
batique sunt.Deinde & ip̃i utroque uersis signis resistunt: & eques ab
consule ĩmissus tuscos fundit fugatque. Eadem hora duo exercitus du
ae potentissimae & finitimae gentes suꝑatae sunt. Dum haec ad ueios gi¬

Expanded text:
iens bellum exortum, quibus Sabini arma coniunxerant. P. Ualerius coniens bellum exortum, quibus Sabini arma coniunxerant. P. Ualerius consul accitis Latinorum Hernicorumque auxiliis cum exercitu Ueios missus castra Sabina, quae pro moenibus sociorum locata erant, confestim adgreditur; tantamque trepidationem iniecit ut dum dispersi alii alia manipulatim excurrunt ad arcendam hostium uim, ea porta cui signa primum intulerat caperetur. intra uallum deinde caedes magis quam proelium esse. tumultus e castris et in urbem penetrat; tamquam Ueiis captis, ita pauidi Ueientes ad arma currunt. pars Sabinis eunt subsidio, pars Romanos toto impetu intentos in castra adoriuntur. paulisper auersi turbatique sunt; deinde et ipsi utroque uersis signis resistunt, et eques ab consule immissus Tuscos fundit fugatque, eademque hora duo exercitus, duae potentissimae et maxime finitimae gentes superatae sunt. dum haec ad Ueios ge
Abbreviated transcription (Latin):
mulctam edixerunt: ea in caput uertit. Negant tulisse ignominiam
cgritudinemque inde morbo assumptũ esse. Alius deinde reus sp
Seruilius ut consulatu abiit E. Martio & .P. Ualerio consulib initio
statim anni ab l.Cecidio & T. Statio tribunis die dicta. non ut uiene¬
nio precib sius aut patrum: sed cum fidutia multa in nocentie grãe¬
que tribunitios impetus tulit. Et huic proelium cum tuscis ad ianiculũ
erat crimini. Sed feriuidi animi uir ut in publico ante peritulo: sic
tum in suo: non tribunos mõ: sed plebem or̃one feroci refutando expro¬
bandoque. T. Menenii damnationem mortemque: cuius pris munẽ
restituta quondam plebs eos ip̃os quibus tum sauir& magistraitis
eas leges hr̃et periculum audatia discussit. liunt & uirginius colle¬
ga testis productus participando laudes magis tñ menenianum adeo
mutauerant animum profuit iuditium. Tertamine domi finito: ue¬

Expanded text:
multam dixerunt. ea in caput uertit; negant tulisse ignominiam multam dixerunt. ea in caput uertit; negant tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo absumptum. alius deinde reus, Sp. Seruilius , ut consulatu abiit, C. Nautio et P. Ualerio consulibus, initio statim anni ab L. Caedicio et T. Statio tribunis die dicta, non ut Menenius, precibus suis aut patrum sed cum multa fiducia innocentiae gratiaeque tribunicios impetus tulit. et huic proelium cum Tuscis ad Ianiculum erat crimini. sed feruidi animi uir ut in publico periculo ante, sic tum in suo, non tribunos modo sed plebem oratione feroci refutando exprobrandoque T. Meneni damnationem mortemque, cuius patris munere restituta quondam plebs eos ipsos quibus tum saeuiret magistratus, eas leges haberet, periculum audacia discussit. iuuit et Uerginius collega testis productus, participando laudes; magis tamen Menenianum—adeo mutauerant animum— profuit iudicium. certamina domi finita: Ue
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Inter duas aties errusci: cum inuicem his atque illis terga darẽt
occidione occisi. Ita oppressum temeritate felici ueiens bellum. Urbi
cum pace laxior &tam annona rediit. & aduecto ex tampania frum̃¬
to. & post ꝗͣ timor sibi cuique futurae inopiae abiit: eo quod abditum
fuerat prolato. Ex copia deinde otioque lasciuire rursus animi:
& pristina mala postꝗͣ foris deerant domi quarere. Tribuni plebẽ
agitare suo ueneno agraria lege. In resistentes incitare patres. nec iri¬
in uniuersos mõ. sed in singulos. & Considius & .E. genutius aucto¬
res agrariae legis: T.Menenio diem dicunt. Inuidiae erat amissũ cre¬
merae praesidium: cum haud procul inde statiua consulhũissa: Eum
oppresserunt. Cum & paites haud minus ꝗͣ pro toriolano annixi
essent. & pr̃is agrippe fauor haud dudum exoleuiss&. in mulcta tẽpa¬
runt tribuni. Cum capitis ante quaesissent duo milia aeris damnato

Expanded text:
tus. inter duas acies Etrusci, cum in uicem his atque illis terga darent, tus. inter duas acies Etrusci, cum in uicem his atque illis terga darent, occidione occisi. ita oppressum temeritate felici Ueiens bellum. urbi cum pace laxior etiam annona rediit, et aduecto ex Campania frumento, et postquam timor sibi cuique futurae inopiae abiit, eo quod abditum fuerat prolato. ex copia deinde otioque lasciuire rursus animi et pristina mala, postquam foris deerant, domi quaerere. tribuni plebem agitare suo ueneno, agraria lege; in resistentes incitare patres, nec in uniuersos modo sed in singulos. Q. Considius et T. Genucius , auctores agrariae legis, T. Menenio diem dicunt. inuidiae erat amissum Cremerae praesidium, cum haud procul inde statiua consul habuisset; ea oppressit, cum et patres haud minus quam pro Coriolano adnisi essent et patris Agrippae fauor hauddum exoleuisset. in multa temperarunt tribuni; cum capitis anquisissent, duorum milium aeris damnato
Abbreviated transcription (Latin):
arce ianiculi passim in romanum agrum impetus dabant. Non usꝗͣ pe¬
cora tuta non agrestes erant. Capti deinde eadem arte sunt:qua cepe¬
rant fabios. Secuti delita oꝑa passim ad illecebras propulsa petora prȩ¬
cipitauere in insidias. Quo plures erant maior caedes fuit. Ex hac clade
atrox ira maioris cladis cã atque mitium fuit. Traiecto.n. nocte tybe¬
ri castra Seruilii consulis adorti sunt oppugnare. Inde fusi magna
caede in ianiculum se egre recepere. Confestim consul&: iẽ transit
tyberim: castra sub ianiculo muniit. Postero die luce orta non nihil
& externa felititate pugna ferox magis tñ quod in opia frumenti
quaeuis praecipitia: dum celeriora essent: agebat consilia: temere ad¬
uerso ianiculo ad castra hostium atiem erexit. Foediusque inde pul¬
sus: ꝗͣ pridie pepulerat. Interuentu collegae ip̃e exertitusque est serua¬

Expanded text:
arce Ianiculo passim in Romanum agrum impetus dabant; non usquam pearce Ianiculo passim in Romanum agrum impetus dabant; non usquam pecora tuta, non agrestes erant. capti deinde eadem arte sunt qua ceperant Fabios. secuti dedita opera passim ad inlecebras propulsa pecora praecipitauere in insidias; quo plures erant, maior caedes fuit. ex hac clade atrox ira maioris cladis causa atque initium fuit. traiecto enim nocte Tiberi, castra Seruili consulis adorti sunt oppugnare. inde fusi magna caede in Ianiculum se aegre recepere. confestim consul et ipse transit Tiberim, castra sub Ianiculo communit. postero die luce orta nonnihil et hesterna felicitate pugnae ferox, magis tamen quod inopia frumenti quamuis in praecipitia, dum celeriora essent, agebat consilia, temere aduerso Ianiculo ad castra hostium aciem erexit, foediusque inde pulsus quam pridie pepulerat, interuentu collegae ipse exercitusque est serua
Abbreviated transcription (Latin):
perisse satis conuenit. Unum prope puberem aerate relictum stirpem
genti fabiae. dubiisque rebus populi ro.saepe clomi bellique uel maxi¬
mũ futurum auxilium.NTum haec actepta clades ess&:iam E.Ora¬
tius &s T. Menenius consules erant. Menenius aduersus tustos uicto¬
ria elatos confestim missus. Tum quoque male pugnatum est. & iani¬
culum hostes occupauere: Obsessaque urbs for&. super bellum ano¬
na premente transierant .N. etrusci tyberim: ni oratius consul ex
uolscis ess& reuocatus: adeo id bellum institit moenib: ut primo pu¬¬
gnatum ad aedem spei aequo marte: iter ad portam collinam. Hic
ꝗͣꝗͣ paruo momento superior romana res fuit: meliorem tñ militẽ
recepto pristino animo in futura proelia id certamen fecit.A. Uirgi¬
nius & P. Seruilius consules fiunt: post acceptam proximae pugnae
cladem ueientes abstinuere acie. populationes erant. & uelut ab

Expanded text:
perisse satis conuenit, unum prope puberem aetate relictum, stirpem perisse satis conuenit, unum prope puberem aetate relictum, stirpem genti Fabiae dubiisque rebus populi Romani saepe domi bellique uel maximum futurum auxilium. cum haec accepta clades est, iam C. Horatius et T. Menenius consules erant. Menenius aduersus Tuscos uictoria elatos confestim missus. tum quoque male pugnatum est, et Ianiculum hostes occupauere; obsessaque urbs foret, super bellum annona premente—transierant enim Etrusci Tiberim—, ni Horatius consul ex Uolscis esset reuocatus. adeoque id bellum ipsis institit moenibus, ut primo pugnatum ad Spei sit aequo Marte, iterum ad portam Collinam. ibi quamquam paruo momento superior Romana res fuit, meliorem tamen militem, recepto pristino animo, in futura proelia id certamen fecit. A. Uerginius et Sp. Seruilius consules fiunt. post acceptam proxima pugna cladem Ueientes abstinuere acie; populationes erant, et uelut ab
Abbreviated transcription (Latin):
Salatimque uaga cit fit pauore iniecto raperent pecora. subito ex insi¬
diis consurgitur. & aduersi & undique hostes erant. primo clamor
sublatus exterruit: deinde tela ab omni parte accedebant. Coeuntib
que etruscis tam continenti agmine armatorum septi quo magis se ⁊¬
hostis inferebat cogebantur breuiori spatio: & ip̃i orbem colligere. quȩ
res paucitatem eor insignem: & multitudinem etruscoꝵ multiplica¬
tis in arcto ordinib fatiebat. Tum obmissa pugna: quã in omnes
ꝑtes parem intenderant in unum locum omnes se inclinant.Eo que
nixi corporib armisque rupere cuneo uiam. Duxit uia in editum
leuiter collem. Inde primo restitere.Mox ut respirandi superior lo¬
cus spatium dedit: recipiendique a pauore tanto animũ pepulere
&iam subeuntes. Uincebatque auxilio loci paucitas. nisi iugo circum¬
missus ueiens in uerticem collis euasiss&. Ita suꝑior rursus hostis fa¬
ctus. Fabii caesi ad unum omnes: praesidiũque expugnatum . cce. sex

Expanded text:
assim vaga, ut fit, iniecto metu, raperent pecora, subito ex insidiis consurgitur; et adversi et undique hostes erant. Primo clamor circumlatus exterruit, deinde que Etruscis, iam continenti agmine armatorum saepti, quo magis se hostis inferebat, cogebantur breuiore spatio et ipsi orbem colligere, quae res et paucitatem eorum insignem et multitudinem Etruscorum, multiplicatis in arto ordinibus, faciebat. tum omissa pugna, quam in omnes partes parem intenderant, in unum locum se omnes inclinant; eo nisi corporibus armisque rupere cuneo uiam. duxit uia in editum leniter collem. inde primo restitere; mox, ut respirandi superior locus spatium dedit recipiendique a pauore tanto animum, pepulere etiam subeuntes, uincebatque auxilio loci paucitas, ni iugo circummissus Ueiens in uerticem collis euasisset. ita superior rursus hostis factus. Fabii caesi ad unum omnes praesidiumque expugnatum. trecentos sex