comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portat. Stipulatio ẽ ꝓmissio uł sponsio. ħ¬
Uñ ⁊ ꝓmissores. stipulatores uocantur. dic̃
bant. stipłam metentes frangebant.
Quam it̾m iungentes. sponsiones suas
agnoscebant. siue quod stipłm firmũ¬

Expanded text:
ones. Stipulatio est promissio vel sponsio; unde et promissores stipulatores vocantur. Dictabant, stipulam tenentes frangebant, quam iterum iungentes sponsiones suas agnoscebant sive quod stipulum iu
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognitionẽ siderum coniungunt᷑ .i.
nulli siderũ pulchritudine ⁊ claritate
illecti. in lapsus stellarũ cecatis men¬
tib corruerunt. ita ut supputatione nox¬
ia q̃ mathesis dicit᷑. euentꝰ rerum p̃scire
moti. concordi sententia dampnauer̃t.
dicentes ꝯfusionẽ rerum pociꝰ de tali per¬

Expanded text:
ad cognitionem siderum coniungunt, id enulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescirmoti, concordi sententia damnauerunt, dicentes confusionem rerum potius de tali per
Abbreviated transcription (Latin):
Decus ẽ animal irrationale. mortale. motu
carnis & sanguinis animatũ. unde aĩa
eius post mortẽ simul eum carne soluit᷑.¬
Pecus dr om̃e quod humana lingua &e effi¬
que sunt ad uescendum apta. ut oues. aut
significatione animaliũ peccora dixerunt

Expanded text:
ecus est animal irrationale, mortale, motu carnis et sanguinis animatum; unde et anima eorum post mortem simul cum carne dissolvitPecus dicimus omne quod humana lingua et effiquae sunt aut ad vescendum apta, ut oves et sues; aut significatione omnium animalium pecora dixerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
dictione. uł cum acuto uł circumflexo. Ergo
monosillaba que corre ptam uocalem ha¬
bent acuto accentu ꝓnuntiamus. ut fax.
circumflexo. ut res. dos. spes. In dissillabis
que priorem productam habuerint. et
posteriorem correptam. priorẽ sillabam
circum flectemus. ut meta. creta. roma.
rem. siue illa correpta fuerit siue ꝓducta
ut tullius. hostilius. Si penultima positi¬
one longa fuerit. ipsa acuetur. & antepe¬

Expanded text:
dictione uel cum acuto uel cum circumflexo pomono>syllaba quae correptam uocalem habet acuto accentu pronuntiatur, ut fax imus, ut res, dos, spes. in disyllabis, quae priorem productam habuerint et posteriorem correptam, priorem syllabam circumflectemus, ut meta, Creta; rem, siue illa correpta fuerit siue producta, ut Tullius Hostilius; si paenultima positione longa fuerit, ipsa acuetur et antepae
Abbreviated transcription (Latin):
quiequid sũb corio ẽ. a uisco qͦd ẽ int̾ cutẽ
i carnem. Item. uiscera. circumfusa cordilo ħ̃i¬
ca. quasi uitida. eo quod ibi uita ⁊ anima
contineat᷑. Item uiscera. capita neruoꝵ ex
sanguine ⁊ neruis copulata. Item ⁊ thori¬

Expanded text:
quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera ca, quasi viscora, quia ibi vita, idest anima, contineatur; item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacer
Abbreviated transcription (Latin):
quod uniu̾sitatem minoꝵ ponderũ sua
unitate uinciat .i. cõplectat᷑. Constat autẽ
legmmũ pondꝰ habet᷑. qr numerꝰ scripuloꝵ
eius horas diei noctisq imitat᷑. uelqr librã
efficit duodecies computata. uncia .xxͦiiii.¬

Expanded text:
quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est complectatur. Constat autem legitimum pondus habetur, quia numerus scrupulorum eius, horas diei noctisque metitur; vel quia libram efficit duodecies computatus. Libra XII
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ꝰ ut nubentes puelle simul uenirent ad
ingenesi legitur. & benedixit eos dicens.
Crescite ⁊ multiplicamini. Scd̃a causa ad¬
le sibi. Tercia causa innocentie. Unde dicit
apłs. Siquis ẽ non continens. nubat dm̃ in¬
domino. In eligendo marito .iiiiͦ. expectari
solent. Uirtꝰ. genꝰ. pulcritudo. sapientia.

Expanded text:
fuerat ut nubentes puellae, simul venissent ad in Genesi: Et benedixit eos dicens: Crescite et multiplicamini . Secunda causa adle sibi . Tertia causa incontinentiae. Unde dicit Apostolus, ut qui se non continet, nubat . In eligendo marito quatuor exspectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ipse animꝰ in se fidutiȩ certa cum
spe collocauit. Patientia honestatis aut
utilitatis causa. rerum arduaꝵ. ac dif¬
ficilliraum uoluntaria. ac dutt᷑na ꝑ¬
pessio. ꝑ seu̾antia ẽ inratione bene con¬
sid̾ata. stabilis. ⁊ ꝑpetua ꝑmansio.
tio rationis in libidinem. atq in alios
tia ẽ. ꝑ qm cupiditas. consilii gubernati¬
one regitur. Clementia: ꝑ quam animi
temere in odium alicuiꝰ illecti. concira¬
tiq comitate retinent᷑. Modestia. ꝑ qm̃
pudor honestꝰ.claram ⁊ stabilem comꝑat
ut fortitudini ignauia. iusticiȩ iniusti¬
tia. uerũ etiam illa que ꝓpinqua uident᷑.¬
⁊ finitima ẽẽ. absunt autẽ longissime.
Quod genus fidentiȩ contͣriũ ẽ diffidentia
⁊ ea re uitium ẽ audatia. ñ contͣriũ. s
appositũ ac ꝓpinquũ.⁊ tñ uicium ẽ. Sic
unicuiq uirtuti finitimum. uicium
repperietur. aut certo iam nomine ap¬
pellar̃. ut audatia que fidentiȩ ꝑti¬

Expanded text:
tum animus in se fiduciae certa cum tum animus in se fiduciae certa cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum aut difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. t rationis in libidinem atque in alios tia est per quam cupiditas consilii gubernatione regitur. Clementia, per quam animi temere in odium alicujus illecti concitatique comitate retinentur. Modestia, per quam pudor honestus claram et stabilem comparat sunt, ut fortitudini ignavia, et justitiae injustitia; verum etiam illa quae propinqua videntur et finitima esse, absunt autem longissime. Quod genus fidentiae contrarium est diffidentia, et ea re vitium est; audacia non contrarium, sed appositum est ac propinquum et tamen vitium est. sic uni cuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae fidentiae, perti
Abbreviated transcription (Latin):
pulsat᷑. obseruantia. ꝑ qm homines ali¬
qua dignitate antecedentes. cultu quo¬
dam ⁊ honore dignant᷑. Ueritas. ꝑ quam
ĩmutata ea que sunt aut fuer̃t aut fut᷑a
sunt dñr. consuetudine ius est. quod
aut leuit̾ a natura tractum aluit. ⁊ ma¬
ius fecit usus. ut religionẽ. ⁊ siquid eoꝵ¬
uulgi approbatione ꝓduxit. Quod genꝰ
pactum ẽ. par uidicatum. Pactũ ẽ. quod
int̾ aliquos conuenit. Par. quod in om̃s
equabile ẽ. Iudicatũ de quo alicuiꝰ. aut
aliquoꝵ iam sententiis ostitutũ ẽ. Lege
ius ẽ. quod in eo scpͥto. quod ppło exposi¬
tum ẽ. ut obseruet continet᷑. Fortitudo ẽ
considerata ꝑiculoꝵ susceptio.⁊ laborũ¬
ꝑpessio. Euis partes sunt. magnificentia.
fidentia. patientia. ꝑseuer antia. Mag¬
ficentia est. rerum magnaꝵ. ⁊ excelsaꝵ.
cum animi ampla quadam ⁊ splendida
ꝓpositione cogitatio. ⁊ amministratio. fi¬
dentia. ꝑ qm magnis ⁊ honestis in reb ml¬

Expanded text:
ropulsatur. Observantia, per quam homines aliropulsatur. Observantia, per quam homines aliqua dignitate antecellentes, cultu quodam et honore dignamur. Veritas, per quam immutata ea quae sunt aut fuerunt aut futura sunt dicuntur. Consuetudine autem jus est quod aut leviter a natura tractum aluit, et majus fecit usus, ut religionem; et si quid eovulgi approbatione perduxit. Quod genus pactum est, par, lex, judicatum. Pactum est quod inter aliquos convenit. Par, quod in omnes aequale est. Judicatum, de quo alicujus aut aliquorum jam sententiis constitutum est. Lege jus est, quod in eo scripto, quod populo expositum est ut observet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptiopessio, ejusque partes sunt magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. Magnificentia ergo est rerum magnarum et excelsarum, cum animi ampla quadam et splendida opositione cogitatio atque administratio. Fidentia est, per quam magnis et honoratis in rebus mul
Abbreviated transcription (Latin):
h & ht̃ partes.iiii. pͣdentiã. iustitiam. for¬
titudinẽ. temꝑantiam. Prudentia. rerũ
bonarum ⁊ malarum utͣrũq scientia.
Partes eius. memoria. intelligentia. ꝓui
fuerunt. Intelligentia ẽ. ꝑ qm̃ ꝓspicit¬
futurũ uidet᷑. anteqm factum ẽ. Iustitia
ẽ habitꝰ animi cõmuni utilitate seruata.
suam cuiq tribuens dignitatẽ. Eiꝰ miti¬
um ẽ a natura ꝓfectũ. deinde quedam
in consuetudinẽ ex utilitatis ratione ue¬
non opinio genuit. s quedam innata
uis inseruit. ut religionem. pietatẽ. gra¬
tiam. iundicationem. obseruantiã. ueri¬
tatem. Religio est. quȩ suꝑioris cuiꝰdam
affert. Dietas ẽ. ꝑ qm sanguine coniunc¬
tis. patriȩq beniuolens officium. ⁊ dili¬
gens tͥbuitur cultꝰ. Gratia. in qua amicici
arum ⁊ officioꝵ alt̾iꝰ memoria. ⁊ alt̾iꝰ re¬
muñãdiuoluntas ꝯtinet᷑. Uindicatio. ꝑ
qm uis aut iniuria ⁊ omnino om̃e quod
offuturũ ẽ. defendendo aut ulciscendo ꝓ

Expanded text:
 igitur partes quattuor: prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est rerum bonarum et malarum neutra- rumque scientia. partes eius: memoria, intellegentia, provfuerunt; intellegentia, per quam ea perspicitaliquid videtur ante quam factum est. Iustitia est habitus animi communi utilitate con- servata suam cuique tribuens dignitatem. eius initium est ab natura profectum; deinde quaedam in con- suetudinem ex utilitatis ratione venon opinio genuit, sed quaedam innata vis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem observantiam, veritatem. Religio est quae superioris caffert. Pietas, per quam sanguine conjunctis patriaeque benevolens officium, et diligens tribuitur cultus. Grarum et officiorum alterius memoria et remunerandi voluntas continetur; vindicatio, per quam vis aut iniuria et omnino omne, quod obfuturum est, defe
Abbreviated transcription (Latin):
chare. Pardos felire. Panteras caurire.
Ursos uncare. uel seuire. apros frendere.
linces urcare. Iupos ululare. Serpentes si¬
gillare. Ceruos surgire. Tauros mugire.
e quos innire. asinos rude. Porcos grunni¬
re. uerres quirritare. arietes orectare. Oues
balare. hircos minciare. edos uebare.¬

Expanded text:
re, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum sigilare, cervorum rugire, boum mugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porcorum grunire, verris quiritare, arietum lorectare, ovium balare, hyrco
Abbreviated transcription (Latin):
Uicia. apud gͣmaticos illa dicunt᷑. quȩ me
loquio cauere debemꝰ. Sunt autẽ hec. bar¬
barismus. soloecismꝰ. acͥro logia. cacefaton.¬
pleonasmos. ꝑisologia. macrologia. tan¬
tologia. eclipsis. tapinosis. cacosinteron.

Expanded text:
itia apud Grammaticos illa dicuntur, quae in eloquio cavere debemus. Sunt autem haec: barbarismus, soloecismus, acpleonasmos, perissologia, macrologia, tautologia, eclipsis, tapinosis, cacosyntheton,
Abbreviated transcription (Latin):
rna mensura ẽ. quã quidam quartariũ¬
na ẽ. que ꝓ condendis defunctoꝵ cinerib¬
nsus. dictꝰ fertur. quod ore suo formet fetꝰ
qͣsi orsus. Niam aiunt eos informes generare.¬
xoxx. die partꝰ. ⁊ carnem quandam nascr.
quam mat̾ lambendo in menbra componit.

Expanded text:
Urna mensura est quam quidam quartariuvas est, quae pro condendis defunctorum cineribur dictus, quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quamdam nasci, quam mater lambendo in membra componit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut donatꝰ dicit. Uterum solȩ mulieres
hñt in quo ꝯcipiunt. Confundunt tñ hoc
D ictus autẽ uterꝰ qd duplex sit. ⁊ ab utraq
in duas se diuidat partes. quȩ in diu̾sum
diffuse ac replexe circumplicant᷑. uł qͦd
aliqͥd intͥnsecꝰ habeat. ⁊ menbra ⁊ iuscera.

Expanded text:
urgari solet. Uterum solae mulieres habent in quo concipiunt. Confundunt tamen haec tus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque in duas se dividat partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modualiquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera.
Abbreviated transcription (Latin):
Uis ẽ uirtus potestatis. ꝑ quam causa siue
res uel auget᷑. uel extorquet᷑.
U is pͥuata ẽ. siquis ante iudicium armatis
hominib quẽcumq a suo deiecerit. uel ex¬
pugnauit. uis publica ẽ. siquis ciuiẽ ante

Expanded text:
Vis est virtus potestatis, per quam causa sive res, vel aufertur vel extorquetur. Vis privata est, si quis ante iudicium armatis hominibus quemquam a suo deiecerit vel expugnaverit. Vis publica est, si quis civem, ante
Abbreviated transcription (Latin):
rior sit cetis sensib ac p̾stantior & uelocior.
ampliꝰq ugilat. qͣntũ memoria int̾ cet̾a
mentis offitia. uicinior ẽ enĩ cerẽbro. unde
plurima manant. Ex quo fit. ut ea que
U ide quoqͣmͦ sonet. oleat. sapiat. caleat. uisus pla¬

Expanded text:
ior sit caeteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia; vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit, ut ea, quae Vide quo
Abbreviated transcription (Latin):
U irge sunt sũmitates frondium. arborũq
dicte quod sint uirides. uel quod iũ habeãt
arguendi. Que si lenis fuerit. uirga ẽ. si no
ga. ⁊ iutula. alias ab incorruptione. qͣsi u¬
rago. quod ad huc ignoret femineã passio

Expanded text:
irgae sunt summitates frondium arborumque, dictae quod virides sint, vel quod vim habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passio
Abbreviated transcription (Latin):
tum sanitatem dat. ⁊ auget prudentiam.
In modice sumptum ad uicia causas dat.¬
Deus gͦ c̾aturam dedit. abundantiam hu¬
mano arbitrio reseruauit. ut parsimonie
nature eẽt in magist̾io sobrietatis. ab un¬
dantiȩ naturam. lapsumq temulentiȩ
sibi asscriberet humana cõnditio. Uinũ.¬

Expanded text:
tum sanitatem daret, augeret prudentiam, inmodice sumptum ad uitia causas daret, creaturam dedit, abundantiam humano arbitrio reseruauit, ut parsimonia naturae esset magisterium sobrietatis, abundantiae noxiam lapsumque temulentiae sibi ascriberet humana conditio. Den
Abbreviated transcription (Latin):
Uici. castella. ⁊ pagi sunt. qͥ nulla scustos.¬
dignitate ciuitatis honorant᷑. s uulgari
hominũ conuentu incolunt᷑. ⁊ ꝑ paruita
autẽ dictꝰ. ab ipsis tantũ habitationib.
uel quod uias tm̃ habeat sine muris. uelqd̃¬

Expanded text:
i et castella et pagi hi sunt qui nulla dignitate civitatis ornantur, sed vulgari hominum conventu incoluntur, et propter autem dictus ab ipsis tantum habitationibus, vel quod vias habeat tantum sine muris. E
Abbreviated transcription (Latin):
in se habeat. uel a uirsditate. uel quia pa¬
cis indicium ẽ quod ui regat. unde hac u¬
tunt᷑ magi. ad pacandas int̾ se serpentes
⁊ idurto in ea hos sustinent illigatos. hac
ctiam philosophi. reges. magistri. nun

Expanded text:
ultam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hac utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent illigatos. Hac etiam philosophi, et reges, ac magistri, et
Abbreviated transcription (Latin):
N ardus herba ẽ spicosa unde a Inocentes
indica. alia siriaca apellat᷑ ñ qd̃ in syria
nascat᷑ s qͦd mons in qͦ nascit᷑ alio latere
N ardũ spicatũ. ab eo qd̃ spẽs ipsa nardi in modũ
spice sit. quȩ infusa conficitur
sardũ celticũ. a regione gallie nomͣ traxit.
U ascitur em̃ sepus in ligurie alp̾ibꝰ ⁊ insyria.¬

Expanded text:
Nardus herba est spicosa, unde et a Indica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Nardum spicatum, ab eo quod species ipsa nardi in modum spicae sit quae infusa conficiturNardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria
Abbreviated transcription (Latin):
Narbonensis ꝑuincia pars galliaꝵ abori¬
ente alpes cutias. ab occidente hispaniã.
acircio aquitanã. asepdẽtrione lugdu¬
nensem. abaqͥlone belgicam galliam.
ameridie mare gallicum habet.¬

Expanded text:
Narbonensis provincia habet ab oriente Alpes Cotias, ab occidente Hyspaniam, a circio Aquitaniam, a septemtrione Lugdunensem, ab aquilone Galliam Belgicam, a meridie mare Gallicum
Abbreviated transcription (Latin):
medium ponimꝰ. explicit. felicit᷑. uł
huiusmodi. ita hebrei aut que scpta
sunt roborantes dicunt am̃. aut in
sempit̾num scͥpta & scribenda cõme¬
morantes ponunt selam. aut tran¬
sacta felicit᷑ ꝑtestantes dicunt salom

Expanded text:
medium interponere, explicit, aut feliciter, aut istiusmodi, ita Hebraei ea quae scripta sunt roborant, et dicunt, Amen, aut In sempiternum, scripta et scribenda commemorantes ponunt sela; aut transacta feliciter protestantes, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
derre motu subruta. bale pͥmum. post
starent adhuc. ista sepe subuersa est.
qnͣtomagis nunc in cõmuni ruina ñ
poterit liberari: ⁊ hanc occasionẽ infi¬
delitatis. etiam in filiarum coitꝰ de¬
disse pͥncipium. Qui enim ceteras ui¬
berat ciuitates subrui. ⁊ hanc stare seq
dei auxilio erutũ. dubitare ñ debuit¬
de eo utiq qͦd sibi concessum audierat.¬

Expanded text:
terrae motu subruta, Bale primum, et pstarent, ista saepe subversa est: quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? Et ob hanc occasionem infidelitatis, etiam in filias coitus dedisse principium. Qui enim caeteras viderat subrui civitates, et hanc stare, seque Dei auxilio erutum: utique de eo, quod sibi concessum audierat
Abbreviated transcription (Latin):
Exaere quidem uisus. odor. auditus.
Ex terra tactꝰ saporq nascit᷑. Sensus dic¬
ti. qr ꝑ eos anima subtilissime totum
corpus exagitat uigore sentiendi. uñ
rei cuiusq adinuentio. Memoria uͦ
rei inuente recordatio. Ille excogitata
reꝑit. hec reꝑta custodit. Senta. hor

Expanded text:
Ex aere quidem uisus, odoratus, auditus; ex terra tactus saporque nascitur. ti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde rei cuiusque adinuentio; memoria, rei inuentae recordatio. Ille excogitata repperit, haec reperta custodit. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
danidarũ. amphoꝵ. ꝓ amphorarum.
atiuus ⁊ ablt̾s plura les mutant.a.
ablatiui sing̃ in .is. ꝓductã. ito poeta.
his ⁊ ab his poetis. Quedam tñ anima¬
liũ fem̾. ex mascłinis ñ hñtib neutra
differentiȩ causa. ablto singułi assum̃t

Expanded text:
danidarum", "amphorum" pro "amphorarum". 17 Datiuus et ablatiuus plurales mutant a ablatiui singularis in is productam, ut "poeta", "his" et "ab his poetis"; quedam tamen animalium feminina ex masculinis non habentibus neutra differentie causa ablatiuo singulari assumunt
Abbreviated transcription (Latin):
troꝵ latinoꝵ ⁊ g̾coꝵ ⁊ figurate femini¬
in omni noĩe. s in quib dam una sil¬
laba abundat. in qͥbꝰdam par est. Nam
in .ir.ur. eus. una sillaba uincũt in
ut tydei. In .us. ⁊ in .um. pares hñt
sillabas. ut uirgilius. uͥgilii. teplũ .pli.
poetice unũ .i. aliqñ ꝓfert᷑. peculi. tu¬
guri. ꝓpeculii. tugurii. In .er. uͦ illa
quidem pares hñt. que abiecta.e. co¬
pulant.r. cum p̃cedente ꝯsonante. ut
sacer. cri. ater. atri. ager. agri. Reliqua
abundant ut armiger .ri. Ꝙ in .o. scd̾m

Expanded text:
trorum Latinorum et Grecorum et figurate feminiin omni nomine, sed in quibusdam una sillaba abundat, in quibusdam par est. 23 Nam in ir, ur, eus una sillaba uincunt in ut "Tidei". 24 In us et in um pares habent sillabas, ut "Virgilius, Virgilii", "templum, templi",poetice unum i aliquando profertur, "peculi", "tuguri" pro "peculli", "tugurii". 25 In er uero, illa quidem pares habent que, e abiecta, r copulant cum precedente consonante, ut "sacer, sacri", "ater, atri", "ager, agri"; reliqua abundant, ut "armiger, armigeri"; et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ꝓducunt. s scd̾m g̾cos ocatiuꝰ¬
pͥmȩ declinationis. in .a. correpta effert᷑
ut musa. poeta. nisi sit apd̾ g̃cos ꝓducens
a. ut enea. Est tam̃ qͣndo in .es. ꝓductam
gͥcoꝵ uocat̃s in .e. longam exit scõm g̾cos
ut enide anchyse. Nec solum in his q̃ sũt
pͥme. s ⁊̃ in illis que suntt̾cie declinationis
idẽ ĩ omĩ es. ꝓoucta ine. ꝓducta in uenis uo¬
catĩn g̾cũ. ut chreme. achylle. Latina uͦ
ꝓportio. in .a. cõr. uult uocatm t̾m inare.
etiam ing̾cis. ut o atͥda. femin̾a qͦ g̾ca
mea. Ablatiuꝰ . a. ꝓductam ht̃. ut ab
hoc p̾oeta. ab hac musa. hunc qͦq poetȩ
in .e. ꝓductam t̾minant in illis que da¬
tiuũ g̾cum in ei. finiunt. ut achates.
ne. ⁊ uł est metaplasmꝰ .ã. in .e. mutata
Uł potiꝰ datuiꝰ g̾cus. ꝓ ablatiuo. ablata
tñ .i. quod erãt pꝰ.e. Sicetiam orphi dñt

Expanded text:
quando producunt, sed secundum Grecos. 7 Vocatiuuquando producunt, sed secundum Grecos. 7 Vocatiuusprime declinationis in a correpta<m> effertur, ut "musa", "poeta", nisi sit apud Grecos producens a, ut "Enea"; est tamen quando in es productam Grecorum uocatiuus in e longam exit secundum Grecos, ut "Enide", "Anchise". 8 Nec solum in his que sunt prime, sed etiam in illis que sunt tercie declinationis, id est in omni es producta, in e productam inuenis uocatiuum Grecum, ut "Chreme", "Achille". 9 Latina uero proportio in a correptam uult uocatiuum terminare etiam in Grecis, ut "Atrida". 10 Feminina quoque Greca mea". 11 Ablatiuus a productam habet, ut "ab hoc poeta", "ab hac Musa"; hunc quoque poete in e productam terminant in illis que datiuum Grecum in ei finiunt, ut "Achates, ne"; et uel est metaplasmus, a in e mutata, uel potius datiuus Grecus pro ablatiuo, ablata tamen i quod erat post e; sic etiam "Orphi" dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hiems. mis. inops. pis. Que uͦ ante .ps. ł
bs. e. hñt ⁊ ñ sunt monosillaba. mutant
anceps. pitis. Antiqͥ enĩ ancipes dixer̃t
In .ns. uł .rs. uł ls. ablata .s. addit᷑. tis. ut
Excipint᷑ duo causa diffentiȩ. frons. dis.
tina quam g̾ra. ut roma. poeta. In. as.
⁊es. gͥcoꝵ. tantum mascłina. ut hic ene¬
eta. huiꝰ poetȩ. eneas. eneȩ. anchises. se.
nͥ poetica diuisio fiat in gñtõ. ut aulai
tͥsillabum. ꝓ aulȩ. ⁊ nͥ scd̃m g̾cos faciat
in .a. uł in. es. uł in oy. ut antas. anta.
libiȩ. libies. anchyses. anchyses. anchy¬
cc̃ts .ae. diptongum mutat ssoy.¬
in.am. ut poete. hunc poetam. Greca
anchysen. Romanȩ tñ declinationis ra¬
tio exigit. eneam ⁊ anchysam dic̾e. ut o¬
ratiꝰ scipiadan dixit. Sciendum uͦ qͦd in
femininis g̾cis. latini: .a. not̃i. uel uocati
plerumq corripiunt. etiam si ap̃d illos
sit ꝓducta. ut ytalia. lidya aũpenltima
acuto accentu qͥa finalis. corripit᷑. Est tñ

Expanded text:
hiemis", "inops, inopis". 143 Que uero ante ps uel bs e habent et non sunt monosillaba, mutant "anceps, ancipitis"; antiqui enim "ancipes" dixerunt. 145 In ns uel rs uel ls ablata s additur tis, ut Excipiuntur duo causa differentie, "frons, frondtina quam Greca, ut "Roma", "poeta"; in as et es Grecorum tantum masculina, ut "hic Eneeta, huius poete", "Eneas, Enee", "Anchises, Anchise", nisi poetica diuisio fiat in genitiuo, ut "aulai" trissillabum pro "aule", et nisi secundum Grecos faciat in a uel in es uel in oy, ut "Antes, Anta", "Libie, Libies", "Anchises, Anchisoy". 4 Accusatiuus ae diptongum mutat in am, ut "poete, hunc poetam". 5 Greca "Anchisen"; Romane declinationis ratio exigit "Eneam" et "Anchisam" dicere, ut Oratius "Scipiadam" dixit. 6 Sciendum uero quod in femininis Grecis Latini a nominatiui uel uocatiui plerumque corripiunt, etiam si apud illos sit producta, ut "Italia", "Lidia", antepenultima acuto accentu, quia finalis corripitur; est tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾ tñ plerumq neutͥ facit. Alter uͦ al¬
teriꝰ magis corripit penultimã. qr du¬
ab sillabis uincit. ꝓpͥa uͦ appellatiuis
similia. eoꝵᷤ secunt᷑ decłonem. ut liber
ber cum suis compositis. q̃ mutant .r.
cris. acer. acris. imber. bris. september.¬

Expanded text:
tamen plerumque "neutri" facit, "alter" uero "alterius" magis corripit penultimam, quia duabus sillabis uincit. 64 Propria uero appellatiuis similia eorum sequuntur declinationem, ut "Liber" ber" cum suis compositis, que mutant er alacris", "acer, acris", "imber, imbris", "September
Abbreviated transcription (Latin):
nominat᷑s mutatꝰ sit. Qͦd in omnib
ris. tͥ corpor .ris. Excipit᷑ exanguis. Gre¬
ca uͦ que .o. in .ii. mutant. scd̃e sunt de¬
phi. pelagos ⁊mpelagus.gi. chaos.
chaus. chai. Sin autẽ eiꝰdem sunt ter¬
minationis in.is. faciunt gnĩtm. ut
oedipoys. oedipodos. oedipꝰ. oedipodis.
ouc. in oyc. diptongum ꝓferunt᷑ . in. oyc.
diptongũ t̾minant gt̃m. Pantho. oc.
.s. additur .ris. ut hoc ius. iuris. thus.
ris. Supͣ sillabam uͦ si hu̾i̾nt u̾ba. in . ero.

Expanded text:
nominatiuus mutatus sit. 120 Quod in omnibus r, tricorporis"; excipitur "exsanguis". 121 Greca uero, que o in u mutant, secunde sunt dephi", "pelagos, pelagus, pelagi", "Chaos, Chaus, Chai". 122 Sin autem eiusdem sunt terminationis, in is faciunt genitiuum, ut "Oedipoys, Oedipodos, Oedipus, Oedipodis",oos in oys diptongum proferuntur, in oy diptongum terminant genitiuum: "Panthoos, s additur ris, ut "hoc ius, iuris", "tus, turis". 125 Supra sillabam uero si habuerint uerba in ero e
Abbreviated transcription (Latin):
in noiatõ .e. corripiat. Sic etiam fe¬
sita .e. seruant a sedendo .e. in .i. mutant
ut quadrupes. pedis. compes. dis. obses.
obsidis. deses. desidis. Excipit᷑ apes .pis.
quia hoc solum a pede compositum se¬
cundum qͦsdam .e. longum seruauit
qmuis etiam alia composita a pede aue¬
tores ꝓducunt. Notandum etiam pu¬
bes. pͥuberis.⁊ pubes. pubis. ꝓ ipsa re.
In . es. uꝓducta .i. antecedente: ablata
.s. & addita .i. faciunt gr̃m. ut meridi¬
quies. quietis. ⁊ quiei scdm antiqͦs. Sic
⁊ hec ⁊ hoc quies. quietis. Cetera uͦ . e. in
.i. mutant. ut uerres. ris. cedes. dis. Ex
spes. qͥntȩ decłonis quȩ ta .e. in obliqͦs
corripiunt.⁊ plebes. plebei. fames. ei.
antiquitꝰ. Greca uͦ in. oys.ł .os. uł in
eos. gnĩtm̃ t̾minantia. oy. uł .o. uł eo.
in .i. mutant. ut palamẽdes. doys. pa¬
lamẽdis. theocles. cleos. theoclis. cremes

Expanded text:
in nominatiuo e corripiat; sic etiam fein nominatiuo e corripiat; sic etiam fesita e seruant, a "sedendo" e in i mutant, ut "quadrupes, quadrupedis", "compes, compedis", "obses, obsidis", "deses, desidis". 80 Excipitur "apes, apis", quia hoc solum a "pede" compositum secundum quosdam e longam seruauit, quamuis etiam alia composita a "pede" auctores producant. 81 Notandum etiam "pubes, puberis" et "pubes, pubis" pro ipsa re. 82 In es uero productam i antecedente ablata s et addita i faciunt genitiuum, ut "meridi"quies, quietis" et "quiei" secundum antquos; sic c", "hec" et "hoc quies, quietis". 85 Cetera uero e in i mutant, ut "uerres, uerris", "cedes, cedis". 86 "spes", quinte declinationis, que tria e in obliquis corripiunt; et "plebes, plebei" et "fames, famei" antiquitus. 87 Greca uero in oys uel os uel in eos genitiuum terminantia oy uel o uel eo in i mutant, ut "Palamedes, Palamedoys, Palamedis", "Teocles, Teocleos, Teoclis", "Cremes,
Abbreviated transcription (Latin):
panteris. iupit᷑. ad aluid tͣnsit iouis.
ner. itineris. accipit᷑. accipiteris. ⁊ acci¬
cepta .i. faciunt gnĩtm̃. ut uir. uiri. tre
greca uł neut᷑. uel quecũq derusant᷑
seu ꝯponunt᷑ a pͥmitiuis penult̃ corri
re indeclinabile scd̃m quofdam. In . ur.
desmentia sum̃t. is. ut uultur. uultu¬
hñt robur. roboris. ebur. boris. femur.
⁊ iecur. In .as. latina ablata. s.⁊ addi¬
ta.tis. fatiunt gnĩtm̃. ut ciuitas. atis.
ris. ⁊ fas. nefas. nugas. indectinabilia.
Greca uͦ que in . oy. uł in .a. gnĩtm̃ g̾cũ
fatiunt pͥme declinationis st̃. ut lysi¬
mutant apd̃noᷤᷤ. ut calcas. calcantos. tiᷤ.
hec pallas. dos. dis. In. es. cõr latina mas¬
culina uł ꝯmunta mutant . e. in .i.
⁊ ablata.s. ⁊ addita.tis. fatiunt gnĩ¬
uant᷑ .e. penult̾ hñtib queq .e. serriãt
hebes. tis. ab hebeo. Sic declinant᷑ etiã
i. ante .e. hñtia ut paries. tis. inqͥes¬
ꝓd̃ quod ꝓd̾ucit penult̃ inqͥetis. qͣmuis

Expanded text:
panteris"; "Iupiter" ad aliud transit "Iouis" ner, itineris", "accipiter, accipiteris" et "accicepta i faciunt genitiuum, ut "uir, uiri", "TrGreca, uel neutra, uel quecumque deriuantur, seu componuntur, a primitiuis penultimam corre indeclinabile secundum quosdam. 70 In ur desinentia sumunt is, ut "uultur, uultutam habent, "robur, roboris", "ebur, eboris", "femur" et "iecur". 72 In as Latina, ablata s et addita tis faciunt genitiuum, ut "ciuitas, ciuitatis",maris", et "fas", "nefas", "nugas" indeclinabilia. 74 Greca uero, que in oy uel in a genitiuum Grecum faciunt, prime sunt declinationis, ut "Lysimutant apud nos, ut "Calcas, Calcantos, CalcaIn es correptam Latina masculina uel communia, mutant e in i et ablata s et addita tis faciunt genituantur e penultimam habentibus queque e seruant hebetis" ab "hebeo". 78 Sic declinantur etiam i ante e habentia, ut "paries, parietis", "inquies" quod producit penultimam, "inquietis", quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
dam etiam fem̾ scd̃m g̾cos in .as. fatiũt
ut iudas. iuda. autas . ta. Quedam etian
in.oy. marsya. marsyoy. Nam noĩa lit¬
terarum indeclinabilia sunt omĩa. a.
ut frugi. gũmi. huiꝰmodi. In .o. coꝵ¬

Expanded text:
dam etiam feminina secundum Grecos in as faciunt dam etiam feminina secundum Grecos in as faciunt ut "Iudas, Iuda", "Antes, Anta"; quedam etiam in oy, "Marsya, Marsyoy". 31 Nam nomina litterarum indeclinabilia sunt omnia "a"ut "frugi", "gummi", "huiusmodi". 34 In o co
Abbreviated transcription (Latin):
tota sunt. que .iiiiͦ. diuersos casus ha¬
dam defitiunt uocatiuo. ut iouis. q̃¬
ema. hic ⁊ hec aduena. hec europe. hoc
mare. hoc gũmi. hic ⁊ hec ⁊ hoc frugi.
hie cicero. Hic ⁊ hec uirgo. hic ⁊ hec hõ.
hoc cornu. hic sol. hec tanaquil. hoc
mel. hic ⁊ hȩc uigil. hec gliceriũ fi¬
gurate. hoc regnũ. hic ⁊ hec ⁊ hoc neqͣm.
hic flam̃. hec syren. hoc num̃. hic ⁊ hec tibi¬
ciuis. hic ⁊ hec ⁊ hoc prudens. hic rex.
gnĩtm . in. ae. diptongon. ut hic scriba.¬
cipiunt᷑. uiii. femin̾. una. ulla. nulla.
sola. tota. alia. utra altera ⁊. abeis ꝯposi¬
ta. utraq. neutra. alterrit᷑. Nam hoꝵ
mascłina fem̃ & neut᷑ eosdem hñt gc̃os
in.Ius. ⁊ datiuos in .i. Scd̃m tñ ueteres
in .i. ⁊ datiuũ in .o. facit. femiñ uͦ in .e.
Excipiunt᷑ ⁊̃ g̾ca neut᷑. que addita. tis. fa¬
tis. hec tñ quidam scd̾m pͥmã declina¬

Expanded text:
tota sunt que IV diuersos casus hatota sunt que IV diuersos casus hadam deficiunt uocatiuo, ut "Iouis", quema", "hic" et "hec aduena", "hec Europe", "hoc mare", "hoc gummi", "hic" et "hec" et "hoc frugi", "hic Cicero", "hic" et "hec uirgo", "hic" et "hec homo", "hoc cornu", "hic sol", "hec Tanaquil", "hoc mel", "hic" et "hec uigil", "hec Glicerium" figurate, "hoc regnum", "hic" et "hec" et "hoc nequam" "hic flamen", "hec Siren", "hoc numen", "hic" et "hec tibiciuis", "hic" et "hec" et "hoc prudens", "hic rex",genitiuum in ae diptongon, ut "hic scribcipiuntur VIII feminina, "una", "ulla", "nulla", "sola", "tota", "alia", "utra", "altera", et ab eis composita, "utraque", "neutra", "alterutra": nam horum masculina feminina et neutra eosdem habent genitiuos in ius et datiuos in i. 27 Secundum tamen ueteres in i et datiuum in o facit, femininum uero in e. 29 Excipiuntur etiam Greca neutra, que addita tis fatis"; hec tamen quidam secundum primam declina
Abbreviated transcription (Latin):
iungunt᷑. Ut u̾giliꝰ sum. ł nominor
Uͥ gilius es. uł uocaris. uirgiliꝰ est. uel
uocatur. Ablatiuus uͦ nouit̾ a lati¬
nis inuentꝰ uetustati reliqͦꝵ
concessit. Ab lat̾s uł cõꝑat̃s dictꝰ. ut
aufero ab hectore. fortior hectore. Illud
septimꝰ casus ẽẽ uideat᷑. cum sine p̃¬
positione ꝓfertur. ut dignꝰ gła. excepto
in comꝑationib. ut uir uiro iustior
ẽ. Quod fieri nequid. Prepõ enim addi¬
ta uł subtracta uim casus ñ mutat: nec
nͥ uno casu latini supant geos. Sciendũ
ppõnib subiungit᷑. ut ex illo. de illo. co
sie sole ascendente dies fit. uel sic. pul¬
chra forma mulier .i. pulchram formã
ta. que una t̾minatione ꝓ omni casu
aptota sunt ꝓpͥe que nec uoce nec sensu
ce ⁊ sig̃cone mutant᷑. ut pes. pedis. Dip¬
tota sunt que duos tm̃diu̾sos casus
hñt. ut ueru uerib. fors. forte. Trip¬
tota. quȩ tres diu̾sos casus hñt. ut tem¬
plum. pli. plo. cornua. ũ. b. Tetrap¬

Expanded text:
nominor", "Virgilius es" uel "uocaris", "Virgilius est" uel "uocatur". 12 Ablatiuus uero nouiter a Latinis inuentus uetustati reliquorum concessit; ablatiuus uel comparatiuus dictus, ut "aufero ab Hectore" "fortior Hectore". 13 Illud septimus casus esse uideatur cum sine prepositione profertur, ut "dignus gloria", excepto in comparationibus, ut "uir uiro iustior est"; quod fieri nequit: prepositio enim addita uel subtracta uim casus non mutat, nec nisi uno casu Latini superant Grecos. 14 Sciendum onibus subiungitur, ut "ex illo", "de illo", "csic: "sole ascendente dies fit", uel sic: "pulchra forma mulier" id est "pulchram formam ta, que una terminatione pro omni casu aptota sunt proprie que nec uoce nec sensu ce et significatione mutantur, ut "pes, pedis". 20 Diptota sunt que duos tantum diuersos casus habent, ut "ueru" et "ueribus", "fors, forte"; triptota que tres diuersos casus habent, ut "templum, templi, templo", "cornua,
Abbreviated transcription (Latin):
uis. huiꝰ uis. Illa quoq que tam in is.
sangͥne ꝯposita ñseruant simplicis de¬
clinationẽ. hic ⁊ hec exanguis.⁊ hoc exan¬
gue. huiꝰ exanguis. quod in nullo simili
reꝑit᷑. Acuspide seruant tͥcuspis. pedis.¬
In .is. gca si in gn̾itõ consonantẽ hãnt añ
oc.o. in .i. mutant. ut symois symoentoᷤ.
symoentis. adonis. adonidos. dis. eupoł.¬
dos. eupolis. dos. eupolidis. doris. doridos.
notõ apud nos. ut adonis. adonios. ado¬

Expanded text:
uis, huius uis". 92 Illa quoque que tam in is "sanguine" composita non seruant simplicis declinationem, "hic" et "hec exsanguis" et "hoc exsangue, huius exsanguis", quod in nullo simili reperitur; a "cuspide" seruant, "tricuspis, triIn is Greca si in genitiuo consonantem habeant ante os, o in i mutant, ut "Simois, Simoentos, Simoentis", "Adonis, Adonidos, Adonidis", "Eupolis, Eupolidos, Eupolidis", "Doris, Doridos, is erit nominatiuo apud nos. ut "Adonis, Adonios, Ado
Abbreviated transcription (Latin):
doc. clamyidis. In. aes. diptongo duo s
hic praes. p̃dis. hoc aes. aeris. In aus. ab¬
In. eus. diptongo. g̾ca sunt ⁊ us. in .i. mu¬
tant ut tydeus. tydey. dissill̃. ut exꝑien¬
tis ulixei. In talib quedam mutant. eus.
orphai. uocat̃s g̾cꝰ ⁊ achille. & contra in
qͥbꝰdam. es. ꝓducentib. eys. ꝓ. es. ut an¬
typhateyc. ꝓ antyphates. In .x. desinen¬
tia sia u̾bis sint in .go. desinentib. ab¬
lata .x. addit᷑gis. ut grego. grex. gͥgis.
a coniungo .n. amittit. causa differentiȩ.
coniuigis. frux etiam a phryro. frugis.
ablata .x. additur. cis. ut fallax . cis. lux.
cis. nex . cis. uox .cis. fornix. fornicis. Ex
cipiunt᷑ .iix. niuis ⁊ ninguis antiqͥtꝰ. su¬
pellex. supellectil. senex. nis. ⁊ senecis
antiqͥtꝰ. nox. noctis. Greca uͦ illam ser¬
uant ꝯsonantẽ ante. is. quam apud g̾ͥ¬
cos h̃ñt ante. os. ut onix. onikos. onix

Expanded text:
dos, clamydis". 129 In aes diptongo duo sunt, "hic praes, predis", "hoc aes, aeris". 130 In aus abfraudis". 131 In eus diptongo Greca sunt et us in i mutant, ut "Tydeus, Tydei" ut "experientis Vlixei". 132 In talibus quedam mutant eus i"ORPHE", uocatiuus grecus, et "Achille"; et contra in quibusdam es producentibus eys pro es, ut "Antiphateys" pro "Antiphates". 133 In x desinentia, si a uerbis sint in go desinentibus, ablata x additur gis, ut "grego, grex, gregis", oniunx" uero, a "coniungo", n amittit causa differentie, "coniugis"; "frux" etiam, a "PHRYGO", "frugis" ablata x additur cis, ut "fallax, fallacis", "lux, lucis", "nex, necis", "uox, uocis", "fornix, fornicis". 136 Excipiuntur "nix, niuis" et "ninguis" antique, "suppellex, suppellectilis", "senex, senis" et "senecis" antique, "nox, noctis". 137 Greca uero illam seruant consonantem ante is, quam apud Grecos habent ante os, ut "ONIX, ONICHOS, onix,
Abbreviated transcription (Latin):
reptam ħant ante .x. si ñ sunt mono¬
sillaba. mutant .e. in .i. cõr. ut apex.
apicis. remex. remigis. Similit̾ . in .ix.
mascłina ⁊ lat̃ .i. corripiunt penłtimã.
pix. picis. dux . cis. trux. trucis. ꝯiunx.¬

Expanded text:
reptam habeant ante x, si non sunt monosillaba mutant e in i correptam, ut "apex, apicis", "remex, remigis". 140 Similiter in ix masculina et Latina i corripiunt penultimam, "pix, picis", "dux, ducis", "trux, trucis", "con
Abbreviated transcription (Latin):
ticipioꝵ simpliciũ regłam seruant. ut
contigi. contactꝰ. a simplici. tactꝰ. coactꝰ.
collatꝰ. Reliqͣ sunt uł simplitia ut fa¬
ciens. uł de cõposita. ut effitiens. ab ef¬
fitio. Que enim ꝑ se compositã st̃. in
uim nominũ tͣnseunt. ut potens. im¬
ꝓotens. doctꝰ. indoctus. De ca su.
asus est declinatio noĩs. uł aliarũ
basualiũ dictionũ inflexio. Noĩats tñ
appellat᷑ casus. uel ideo qͥa a gn̾ali noĩe
in specialia cadat. licet rectus: uł ab¬
usiue dicit᷑ casus. quod ex ipso nascant᷑
om̃s alii casus: uł quod cadens a sua t̾
ab eo facta flexione obliqui nascant᷑.
Recte gͥ pͥmꝰ ponit᷑.¬

Expanded text:
ticipiorum simplicium regulam seruant, ut "contigi, contactus" a simplici "tactus", "coactus", "collatus". 16 Reliqua sunt uel simplicia, ut "faciens", uel decomposita, ut "efficiens", ab "efficio", 17 Que enim per se componuntur, in uim nominum transeunt, ut "potens", "impotens", "doctus", "indoctus". 5. DE CASV 1 Casus est declinatio nominis uel aliarum casualium dictionum inflexio. 2 Nominatiuus tamen appellatur casus uel ideo quia a generali nomine in specialia cadat, licet rectus; uel abusiue dicitur casus quod ex ipso nascuntur omnes alii casus; uel quod cadens a sua terab eo facta flexione obliqui nascantur: recte igitur primus ponit
Abbreviated transcription (Latin):
uł mutant. os. in.is. ut tytan. tytanos
tis .t̃. assumpsit. Ꝙ sciendum qͦdmn . in. de¬
sinentia etiam in .is. ꝓ̃ductam finiunt᷑.
apdg̃cos magis. delphin. ⁊ delphis. E leus.
.N. auferunt ⁊ sed̾m regłam latinã. in .o.
tminantiũ declinant. ut antypho.nis.¬

Expanded text:
uel mutant os in is, ut "Titan, Titanos, tis" t assumpsit. 50 Et sciendum quod in in desinentia etiam in is productam finiuntur apud Grecos magis: "delphin" et "delphis", "Eleusinn auferunt et secundum regulam Latinam in o terminantium declinant, ut "Antipho
Abbreviated transcription (Latin):
accepta.is. fatiunt gñitm̃. ut hic cesar.¬
ut lupanar. aris. Reliqͣ corripiunt
quȩ agrecis uenientia. mutant. ros.
in.er.er. in.xi. mutantia faciunt ge¬
nitm̃. ut auster. tri. agros. ager. agri.
p̾t̾ possessiua qͦꝵ fem̃ in .is. faciunt.
tri. cancer.cri. ꝓ animali. Excipiunt᷑
que hñt.s. uel .sp. uł .n. ⁊ a ferendo tił
gerendo ꝯposita. que accipiunt .i. in

Expanded text:
accepta is faciunt genitiuum, ut "hic Cesar, Cesarut "lupanar, lupanaris"; reliqua corripiunt, que, a Grecis uenientia, mutant ros in er, er in ri mutantia faciunt genitiuum, ut "Auster, Austri", "agros, ager, agri", preter possessiua, quorum feminina in is faciunt, r, cancri" pro animali. 60 Excipiuntur que habent s uel sp uel n et a "ferendo" uel "gerendo" composita, que accipiunt i in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omia quȩ hñt neutͣ. in .u. ut hoc
clinationis nõib ut artꝰ. ꝓ artatus.
tatu. lacꝰ. a laqueatu. sinꝰ. a sinuatu
currꝰ. a cursu. gradꝰ. a gressu nata. pͥmi¬
tiuoꝵ seruant declinationẽ. Aportu
declinationis. ⁊ ꝑducuntur. hic mus.ris.
&r duo dissillaba. hic ⁊ hec sus. suis.
grus. gruis. uetꝰ. teris. ligus. uł ligur.
totꝰ. aliꝰ. ꝓnoĩum secunt᷑ decłonẽ. quȩ
in.ius t̾minant gt̃m. qͣmqͣm inue¬
niant᷑ ⁊ noĩũ mͦ declinata. Feminisa
ũ inus. si ꝓducta fuerint. ablata .s.
erint. ⁊ nõia sunt arboꝵ. scd̃e sũt de¬
clinationis. ut ornꝰ .ii. fagcis .gi. Ex¬

Expanded text:
 omnia que habent neutra in u, ut "hoc clinationis nominibus, ut "artus" pro "artatus",tatu", "lacus" a "laqueatu", "sinus" a "sinuatu", "currus" a "cursu", "gradus" a "gressu" nata, primitiuorum seruant declinationem. 111 A "declinationis et producuntur: "hic mus, muris", et duo dissillaba "hic" et "hec sus, suis", "grus, gruis", "uetus, ueteris", "Ligus" uel "Ligur,  que in ius terminant genitiuum, quamquam inueniantur et nominum modo declinata. 116 Feminina uero in us, si producta fuerint, ablata s eterint et nomina sint arborum, secunde sunt declinationis, ut "ornus, orni", "fagus, fagi"; ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥamides. ł pͥami filiꝰ. Post hunc ẽ da¬
tuiꝰ. qui ⁊ cõmendat̃s. ut do tͥ hanc rem.
cõmendo illi illam rẽ. Qͥ magis ad ami
acct̃s. siue causatiuꝰ ut accuso hominẽ
in causa hominẽ fatio. qr hic magis
ad inimicos ꝑtinet. uocat᷑s ⁊̃ salutaro¬
rius dr. ut o enea. ⁊ salue enea. Qui
ext̾mũ locum apud g̾cos obtinuit. qr
inꝑfectior cet̾is esse uideat᷑. nisi enim
sede ꝑsone iungi ñ pot̃: cum cet̾i. om̃s
ꝑsonas ꝯplectant᷑. figurate adiuncti

Expanded text:
et "Priamides" uel "Priami filius". 7 Post hunc est datiuus, qui et commendatiuus, ut "do tibi hanc rem", "commendo illi illam rem", qui magis ad amicos uus siue causatiuus, ut "accuso hominem", "in causa hominem facio", quia hic magis ad inimicos pertinet. 9 Vocatiuus etiam salutatorius uocatur, ut "o Enea" et "salue Enea". 10 Qui extremum locum apud Grecos obtinuit, quia imperfectior ceteris esse uideatur: nisi enim secunde persone iungi non potest, cum ceteri omnes personas complectantur, figurate adiuncti
Abbreviated transcription (Latin):
Ałigatos.tis. In .os. mascła ablata .s.
⁊ addita. ris. fatiunt gtm̃. ut flos. oris.
lepos. oris. Excipit᷑. nepos. nepotis. a
lia uͦ omnia in .tis . desinunt. ut sac̾
cum sequunt᷑ gr̃m . os. in. is. conu̾sa
ut crisȩos. tos. criserotis. heros. heroos.
ni .n. abitunt. ⁊ suo more declinant

Expanded text:
ata s et addita ris faciunt genitiuum, ut "flos, floris", "lepos, leporis"; excipitur "nepos, nepotis". 100 Alia uero omnia in tis desinunt, ut "sacecum sequuntur genitiuum os in is conuersa, ut "Criseros, Criserotos, Criserotis", "heros, heroos, ni n abiciunt et suo more declinant,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾raꝵ. armipotens. magist̾militũ. a se¬
cͥetis. a responsis ⁊ cet̾a. Possunt t̃ ñ hec
eadem etiam seꝑata eẽ. si ei diu̾sos accent
dederis. ł ꝯunctionẽ int̃posueris. ut
popłsq romanꝰ. & sciendũ qd̃ si ex duob
obliqͥs ꝯponant᷑ ĩdeclinabilia st̃ ex utͣq ꝑte.
Si uͦ ex recto ⁊ obliqͦ. ł ꝯtͣ. ex ꝑte recti tm̃ decli
ũreᷤpublica. reipublice. Ubi sicut g̾ci dñt.
ñ uidet᷑ ꝯpositionis ꝯiũctio ꝑmanere.
cum compago qͣ coherent debeat ĩmobi¬
lis eẽ. S possumꝰ dic̾e ꝑ singulos casus
ea ꝯponi. qͣndocũq in medio mouent᷑.
Solum aut̃ alt̾ut̾ ex duob noĩatis ꝯpo¬
situm. ñ tñ ex utͣq parce ẽ declinatum
alterutus. Qͥa omĩa in .ius. gt̃m t̾minan¬
tia. hunc tͥum gn̾um deberent hab̃e omu¬

Expanded text:
 "armipotens", "magister militum", "a secretis", "a responsis" et ceteris. 11 Possunt tamen hec eadem etiam separata esse, si eis diuersos accentus dederis uel coniunctionem interposueris, ut "populusque Romanus". 12 Et sciendum quod si ex duobus obliquis componantur, indeclinabilia sunt ex utraque parte; si ueut "res publica, rei publice", ubi, sicut Greci dicunt, non uidetur compositionis coniunctio permanere, cum compago qua coherent debeat immobilis esse, sed possumus dicere per singulos casus ea componi quandocumque in medio mouentur. 14 Solum autem "alteruter" ex duobus nominatiuis compositum, non tamen ex utraque parte est declinatum, "alterutrius", quia omnia in ius genitiuum terminantia hunc trium generum deberent habere commu
Abbreviated transcription (Latin):
uel ex qͥb placuit dictionib ad inuenta
fictio. a fingendo .i. componendo dicta.
hec qͦ in quantite cõp̾hendit᷑. Uel enĩ ẽ sim¬
ꝑlex. ut magnꝰ. ł cõposita ut magnanimꝰ. ł de
di in duas ĩtelligibiles partes pͥoris sensus ca¬
paces. nͨ deriuat᷑ a cõposita. ut men. iustus.
sõposita uͦ q̃ diuidit᷑ ĩ duas ĩtelligibiles. ł pli¬
res partes. pͥoriᷤ sensus. capaces. nͨ deriuat᷑ a cõ¬
posita ut demenꝰ. Decõposita aũ q̃ deriuatur
a composita ut dementia. Sunt tn q̃da
de quib dubitat᷑ cõposita an decõposita
sint. ut infelicitas. impietas. Notan¬
dum autẽ noĩa .iiͦiͬ. modis. ex solis du¬
ab partib componi. Ex duob integiis
ut tribunꝰ plebis. suburbanꝰ. Ex duob
corruptis. ut beniuolꝰ. efficax. Ex inte¬
gro ⁊ corrupto. ut inimicꝰ. duodecim.
Que tñ a cõpositis etiam cõposita accipi
possunt. Componunt᷑ gͥ noĩa. uł cum
aliis nõib. ut omĩparens. uel cum

Expanded text:
uel ex quibus placuit dictionibus adinuenta fictio, a fingendo, id est componendo, dicta. 2 Hec quoque in quantitate comprehenditur; uel enim est simplex, ut "magnus", uel compositaidi in duas intelligibiles partes prioris sensus capaces, nec deriuatur a composita, ut "mens", "iustus"; composita uero que diuiditur in duas intelligibiles uel plures partes, prioris sensus capaces, nec deriuatur a composita, ut "demens"; decomposita autem que deriuatur a composita, ut "dementia". 4 Sunt tamen quedam de quibus dubitatur composita an decomposita sint, ut "infelicitas", "impietas". 5 Notandum autem nomina IV modis ex solis duabus partibus componi: ex duobus integris, ut "tribunus plebis", "suburbanus"; ex duobus corruptis, ut "beniuolus", "efficax"; ex integro et corrupto, ut "inimicus", "duodecim"; que tamen a compositis etiam composita accipi possunt. 7 Componuntur igitur nomina uel cum aliis nominibus, ut "omniparens", uel cum
Abbreviated transcription (Latin):
naturã pupillus. ꝑ.p. u̾so capite. pupil¬
dolum malũ. Cuiꝰ gen̾s. plurimas con
ex militib suꝑẽẽnt. quantiq inbello
decidissent. Tan. in capite u̾siculi po¬
sita suꝑstitem designabat. Theta uͦ
ad unnuscuiꝰq defunctionẽ apponeba¬

Expanded text:
naturam 'pupillus', per verso capite 'pupil'dolum malum'. Cuius generis plurimas consex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponeba
Abbreviated transcription (Latin):
Eul sic .x. Obelus ẽ uirgula iacens
nit᷑ his dequib dubitat᷑ utrum tolli
debeant. an poni. Limniscus ẽ uirgula
int̾ geminos punctos iacens.g. Apponit᷑.
his locis que sacre scͥpture int̾p̃tes codem
sensus diu̾sis sermonib transtulerunt.
intranslationib diu̾si sensus habentur.
asteriscus cũ obelo. O. hac ꝓp̾e aristarcꝰ
utebat᷑ in his u̾bib qͥ ñ suo soco positi e¬
rant. Paragͣphus int̾ u̾sus ponit᷑ ad sepa¬
ista fines apͥncipus separat. Amphiboli.
circuli pars. inferior cũ puncto. e appo
int᷑ his locis. uͥ questio dubia ułobscura

Expanded text:
est derivatus. Obelus id est virgula iacens,in iisdem de quibus dubitatur, utrum tolli debeant, nec ne apponi. Liminiscus id est virgula inter geminos punctos iacens, apponitur in his locis, que sacre scripture interpretes, eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. in translationibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obelo; hac proprie Aristarchus utebatur, in his versibus qui non suo loco positi erant. Paragraphus inter versus ponitur, ad sepaista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura
Abbreviated transcription (Latin):
inclinatꝰ. part̃. uersus. dicti ab eo. quod
pedib in ordine dispositis. certo fine mo¬
derant᷑. ꝑ articulos. que cesa ⁊ menbra no¬
minant᷑. qui ne longiꝰ ꝓuoluerent᷑ qm iu¬
dicium posset sustinere. modum statuit
ratio. unde reuerteret᷑. ⁊ ab eo uersum dic¬
tũ qd̾ reuertitur. huic adheret rithinꝰ. qui
non ẽ certo fine mod̾atꝰ. s tñ rationabilit̾
ordinatis pedibꝰ currit. Uersus. uulgo dicti

Expanded text:
icitur. Versus dicti sunt ab eo quod pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderantur per articulos, qui cesa et membra nominantur, qui ne longius pervolverentur quam iudicium posset sustinere, modum statuit ratio unde reverteretur et ab eo ipso versum vocatum, quod revertitur. Huic adheret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit, qui lati
Abbreviated transcription (Latin):
maxime use sunt appellant᷑. aut a locis uͥ
uel pͥmo ꝯfecte. uel maxime uenditent᷑.
aut a uariatione coloris. aut a nomine reꝑ¬
toꝵ. Quibdam autem nationib sua cuiq
ꝓpria uestis est. ut parthis sarabare. gallis
linea. germanis renones. hispanis stͥnges.

Expanded text:
maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine retu . Quibusdam autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes,
Abbreviated transcription (Latin):
Uelites erant apud romanos genꝰ mili s nepta. ħi¬
cie. a uolitando dicti. Electi enim agilitate
desiliebant. ⁊ continuo pedites ipsi. ex alia
parte equitib ꝑ quos aduecti fuerant dimi¬
cantib hostem ꝑturbabant. Uelites dicti. uł¬

Expanded text:
elites erant apud Romanos genus militie, a volitando vocati. Lecti enim agilitate desiliebant et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus per quos advecti fuerant dimicantibus, hostem perturbabant. Ab his igitu