comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quanto satius est apte accusare ebrietatem. et uicia eus ex¬
ponere:. quȩ etiam tolerabilis homo uitauerit: ne dum ꝑfẽs
et sapiens. cui satis est sium extinguere. Qui etiam si quãdo
hortata est ilaritas aliena c̃ã producta longius. tñ citra ebrie¬
tatem resistit. Nam de illo uidebimus an sapientis animus¬
in nimio uino turbet᷑. et faciat ebriis solita. Interim si hoc coͥ¬
ligere uis uirum bonum non debere ebrium fieri:cur syllogi¬
mis agis: Dic qͣturpe sit plus sibi ingerere ꝗͣ cupiat. et stoa¬
ci sui non nosce mensuram ꝗͣ multa ebrii faciant. quibus so¬
brii erubescant. Nihil aliud eẽ ebnetatem. ꝗͣ uoluntariam
insaniam.extende in plures dies illum ebrii hĩtum nun ꝗo
defluere dubitabit. Nunc quoq: non est minor. s breuio
Refer alexandri macedonis exemplum. qui dcm carissimum
sibi. ac sidelissimum inter epulas transfudit. et intellecto fa¬

Expanded text:
Quanto satius est aperte accusare ebrietatem et vitia eius exQuanto satius est aperte accusare ebrietatem et vitia eius exponere, quae etiam tolerabilis homo vitaverit, nedum perfectus ac sapiens, cui satis est sitim extinguere, qui, etiam si quando hortata est hilaritas aliena causa producta longius, tamen citra ebrietatem resistit. Nam de illo videbimus, an sapientis animus nimio vino turbetur et faciat ebriis solita; interim, si hoc colligere vis virum bonum non debere ebrium fieri, cur syllogismis agis ? Dic, quam turpe sit plus sibi ingerere quam capiat et stomachi sui non nosse mensuram, quam multa ebrii faciant, quibus sobrii erubescant, nihil aliud esse ebrietatem quam voluntariam insaniam. Extende in plures dies illum ebrii habitum; numquid de furore dubitabis ? Nunc quoque non est minor, sed brevior. Refer Alexandri Macedonis exemplum, qui Clitum, carissimum sibi ac fidelissimum, inter epulas transfodit et intellecto fa
Abbreviated transcription (Latin):
in quem e conuiuio uenerat opõssus in excitabili somno
tolleretur. Nuic tñ thyberius. multa sua manu scripserat:
quȩ cõmitenda. nec ministris suis quidem iudicabat.
Nullum cosso. aut priuatum secretum. aut publicum ela¬
psum est. Itaq declamationes istas de medio remoueamus
non est animus in sua potãte ebrictate deuictus. Quem .ad
mom̃ dolia ip̃a iumpunt᷑ et omnne qđ in uno iacet in sũ¬
mam partem uis calonis eiestat. sic uino estuante. quidquiꝰ
in imo iacet abditum effertur et prodit in medium.onerati
mero quemadmõm non contineret cibum uino redundã¬
te: ita ne secietum quidem. quod suum. alienumq est pari¬
ter effuderunt. S quamuis hoc soleat accidere: ita et iliud
solet ut cum iis quos sciamus libentius bibere: de rebus ne¬
cessariis deliberemus. Falsum est ergo hoc quod patrocinii.
loco ponit᷑ ei qui soleat ebrius fieri. Non cõmendari tacitũ.

Expanded text:
in quem e convivio venerat, obpressus inexcitabili somno in quem e convivio venerat, obpressus inexcitabili somno tolleretur. Huic tamen Tiberius multa sua manu scripsit, quae committenda ne ministris quidem suis iudicabat. Nullum Cosso aut privatum secretum aut publicum elapsum est. Itaque declamationes istas de medio removeamus: " Non est animus in sua potestate ebrietate devinctus. Quemadmodum musto dolia ipsa rumpuntur et omne, quod in imo iacet, in summam partem vis caloris eiectat; sic vino exaestuante, quicquid in imo iacet abditum, effertur et prodit in medium. Onerati mero quemadmodum non continent cibum vino redundante, ita ne secretum quidem. Quod suum alienumque est, pariter effundunt." Sed quamvis hoc soleat accidere, ita et illud solet, ut cum iis, quos sciamus libentius bibere, de rebus necessariis deliberemus. Falsum ergo est hoc, quod patrocinii loco ponitur, ei qui soleat ebrius fieri, non dari tacitum.
Abbreviated transcription (Latin):
ego inquit quenꝗͣ feram: qui uinum ferre non possum. Si¬
bi quisq nunc nominet eos quib scit et uinum male cre¬
di et sermonem bñ. Unum tamen exemplum. quod ocẽ¬
rit mihi referam: ne intercidat. Instruenda.n. est uita exẽ¬
plis illustrib. non semper confugiamus ad uetera. luciꝰ
piso uibis custos ebrius ex quo semel factus suit. maiorem
partem noctis. in conuiuio exigebat: et usq in horam sextã
fere donniebat. hoc eius erat matutinum. Officium tñ suũ
quo tutela urbis continebat᷑ diligentissime administrauit.
Huic et diuus augustus dedit secreta mandata cum illum
p̃poneret thracię: quam pdomuit. Et thyberius profici¬
scens in campaniam: cum multa in urbe. et suspecta relinq̃¬
ret et inuisa. puto quia illi bñ cesserat pisonis ebrietas po¬
stea cossum fecit urbis p̃fectum uirum grauem moderatu.
s mersum uitio et mendacem adeo ut ex senatu aliquãdo

Expanded text:
" ego," inquit, " quemquam feram, qui vinum ferre non possum?" Si" ego," inquit, " quemquam feram, qui vinum ferre non possum?" Sibi quisque nunc nominet eos, quibus scit et vinum male credi et sermonem bene, unum tamen exemplum, quod occurrit mihi, referam, ne intercedat Instruenda est enim vita exemplis inlustribus. Non semper confugiamus ad vetera. L. Piso, urbis custos, ebrius ex quo semel factus est, fuit. Maiorem noctis partem in convivio exigebat; usque in horam fere sextam dormiebat; hoc eius erat matutinum. Officium tamen suum, quo tutela urbis continebatur, diligentissime administravit. Huic et divus Augustus dedit secreta mandata, cum illum praeponeret Thraciae, quam perdomuit, et Tiberius proficiscens in Campaniam, cum multa in urbe et suspecta relinqueret et invisa. Puto, quia illi bene cesserat Pisonis ebrietas, postea Cossum fecit urbis praefectum, virum gravem, moderatum, sed mersum et vino madentem, adeo ut ex senatu aliquando,
Abbreviated transcription (Latin):
ebrius est tunc primum ẽẽ: nec hẽre hoc uicium et qui ebrigꝰ
est sepe extra ebrietatem ẽẽ. Itaq id intelligo quod significã¬
ri uerbo isto solet. prȩsertim cum ab homine diligen̾tiam
prosesso proponat᷑ et uerba ex aminante. Adiice nunc ꝙ
si hoc intellexit zenon et nos intelligere noluit ambigu¬
itatem uerbi quęsiut locum fraudi quod faciendum nõ
est ubi ueritas queritur. s si sane hoc senserit: quod sequi¬
tur falsum est ei qui soleat ebrius fieri. non cominitti ser¬
monem secretum. cogito.ii. quod multis militib non sẽ¬
per sobriis. et impator. et tribunus: et centurio tacenda mã¬
cdauerit. De illa.C. Cȩsaris cȩde illius dico. qui superato põ¬
peio rem .p. tenuit. tam creditum est tulio cymbio ꝗͣ cassiꝰ
Cassius tota uita aquam bibit. Tulius cymber et nimius e¬
rat in uino et scordalis. In hanc rem ita loquutus est ip̃e

Expanded text:
ebrius est, tunc primum esse nec habere hoc vitium, et qui ebriosus ebrius est, tunc primum esse nec habere hoc vitium, et qui ebriosus est, saepe extra ebrietatem esse. Itaque id intellego, quod significari verbo isto solet, praesertim cum ab homine diligentiam professo ponatur et verba examinante. Adice nunc quod, si hoc intellexit Zenon et nos intellegere voluit, ambiguitate verbi quaesiit locum fraudi, quod faciendum non est, ubi veritas quaeritur. Sed sane hoc senserit; quod sequitur, falsum est, ei qui soleat ebrius fieri, non committi sermonem secretum. Cogita enim, quam multis militibus non semper sobriis et imperator et tribunus et centurio tacenda mandaverint. De illa C. Caesaris caede, illius dico, qui superata Pompeio rem publicam tenuit, tam creditum est Tillio Cimbro quam C Cassio. Cassius tota vita aquam bibit, Tillius Cimber et nimius erat in vino et scordalus. In hanc rem locutus est ipse:
Abbreviated transcription (Latin):
similes sunt. Uult nos ab ebrietate deterrere z enon ut maxi¬
mus huius sectȩ fortissimę. ac sanctissime conditor. Audi gͦ
quemad mõm colligat uirum bonum non suturum ebriũ.
brius non erit. Quemadmõm apposita interrogatione sili đ
rideatur attende. satis est .ni. unam ponere e multis. Dormi
dormit. Quo uno mõ põt possidonius zenonis nr̃i causã
agit. S nec sic quidem ut existimo agi põt. Ait. n ebrium
duob modis dici. Altero cum aliquis. et uino grauis est et
impos sui altero si solet ebriuis fieri. et huic obnoxius uicio
est. Hunc a zenone dici qui soleat ebiuis fieri: non qui sit.
Nuic aut̃ neminem commissuꝵ arcana. quȩ per uinum loq
possit. quod est falsum. Prima .n. illa interrogatio complectꝰ¬
tur eum qui est ebrius. non cum qui futurus est. Plurimũ
enim intereẽ concedes inter ebrium et ebriosum. Fot̃ et quͥ

Expanded text:
similes sunt. Vult nos ab ebrietate deterrere Zenon, vir maxisimiles sunt. Vult nos ab ebrietate deterrere Zenon, vir maximus, huius sectae fortissimae ac sanctissimae conditor. Audi ergo, quemadmodum colligat virum bonum non futurum ebrium: brius non erit." Quemadmodum opposita interrogatione simili derideatur, adtende. Satis est enim unam ponere ex multis: "dormiedormit." Quo uno modo potest, Posidonius Zenonis nostri causam agit, sed ne sic quidem, ut existimo, agi potest. Ait enim ebrium duobus modis dici: altero, cum aliquis vino gravis est et inpos sui; altero, si solet ebrius fieri et huic obnoxius vitio est. Hunc a Zenone dici, qui soleat fieri ebrius, non qui sit. Huic autem neminem commissurum arcana, quae per vinum eloqui possit. Quod est falsum. Prima enim illa interrogatio conplectitur eum, qui est ebrius, non eum, qui futurus est. Plurimum enim interesse concedes et inter ebrium et ebriosum. Potest et qui
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ad hoc solum ꝙ cum foinssimus sum et omnia bona si¬
de fuint. sol tempat. non multum mihi ad balneum superest
Panis deinde sicus et sine mensa prandium pt quod non sũt
lauandȩ manus. Dormio minimum consuetudinem meã
nosti. Breuissimo somno utor et quasi interuigilo. S.atis
est mihi uigilare desiisse. aliquando dormisse me scio ali¬
quando suspicor. Ecce curensium obstrepit clamor. subita a¬
liqua et immensa uoce feriunt᷑ aures meę. nec cogitationes
meas excutiunt: nec interrum punt quidem: fremitum pati¬
entissime fero. Multe uoces et in unum confusȩ pro fuctu
mihi sunt: aut uento siluam uerberante: et cęt̾is sine intelle¬
ctu sonantib. Quid ergo est nunc cui animum adiec̾im
dicam. supest ex externo mihi cogitatio quid sibi uoluerĩt
prudentissimi uiri. qui rerum leuissimaꝵ probationes le¬
uissimas et perplexas fecerint. quȩ ut sint uerȩ mendacio tam̃¬

Expanded text:
deinde ad hoc solium, quod, cum fortissimus sum et omnia bona fideinde ad hoc solium, quod, cum fortissimus sum et omnia bona fide fiunt, sol temperat. Non multum mihi ad balneum superest. Panis deinde siccus et sine mensa prandium, post quod non sunt lavandae manus. Dormio minimum. Consuetudinem meam nosti: brevissimo somno utor et quasi interiungo. Satis est mihi vigilare desisse. Aliquando dormisse me scio, aliquando suspicor. Ecce circensium obstrepit clamor. Subita aliqua et universa voce feriuntur aures meae. Nec cogitationem meam excutiunt, ne interrumpunt quidem. Fremitum patientissime fero. Multae voces et in unum confusae pro fluctu mihi sunt aut vento silvam verberante et ceteris sine intellectu sonantibus. Quid ergo est nunc, cui animum adiecerim ? Dicam. Superest ex hesterno mihi cogitatio: quid sibi voluerint prudentissimi viri, qui rerum maximarum probationes levissimas et perplexas fecerunt, quae ut sint verae, tamen mendacio
Abbreviated transcription (Latin):
Pharius puer ut sis inihi amabilis s mutabitur. iam aliquẽ
tenerorem quęro. Hic quidem ait nos candem erisin hẽre
quia utriq dentes cadunt. S iam uix illum assequor cũrẽ¬
tem et intra paucissimos dies non potero. Uide quid exci¬
tatio quotidiana proficiat. Cito magnum interuallum fit
inter duos itinere diuerso. diuerso euntes. eodem tempore
ille ascendit ego descendo. Nec ignoras quanto ex his ue¬
locius alterum altero fiat. Mentitus sum iam.ii. nr̃a etas nõ
descendit s cadit. Quomo tamen hodiernum certamen no¬
bis cesserit. quęris. Quod raro cursorib euenit. hieram fecizꝰ
ab hac fatigatione migis ꝗͣ excitatione in frigida descendi
hec apud me uocat᷑ parum calida. Ille tantus sycrolutes qui
calendis ianuariis euripum salutabam qui anno nouo quẽ¬
ad inõm legere. scribere dicere aliquid sic auspicabat ut qui¬
dam in uirginem dislire. primum ad tiberim transtuli cast̃¬

Expanded text:
Pharius puer, ut scis, amabilis, sed mutabitur. Iam aliquem Pharius puer, ut scis, amabilis, sed mutabitur. Iam aliquem teneriorem quaero. Hic quidem ait nos eandem crisin habere, quia utrique dentes cadunt. Sed iam vix illum adsequor currentem et intra paucissimos dies non potero; vide, quid exercitatio cotidiana proficiat. Cito magnum intervallum fit inter duos in diversum euntes. Eodem tempore ille adscendit, ego descendo, nec ignoras, quanto ex his velocius alterum fiat. Mentitus sum; iam enim aetas nostra non descendit, sed cadit. Quomodo tamen hodiernum certamen nobis cesserit quaeris ? Quod raro cursoribus evenit, hieran fecimus. Ab hac fatigatione magis quam exercitatione in frigidam descendi; hoc apud me vocatur parum calda. Ille tantus psychrolutes, qui kalendis Ianuariis euripum salutabam, qui anno novo quemadmodum legere, scribere, dicere aliquid, sic auspicabar in Virginem desilire, primum ad Tiberim transtuli cast
Abbreviated transcription (Latin):
ingulos tibi dies ieos et quidem totos in¬
dicare ubes. Bene de me iudicas si nihil
cẽ in illis putas quod abscondam. Sic cẽ¬
te uiuendum est tanꝗ̃ in conspectu mõtis¬
uiuamus. sic cogitandum tanꝗͣ aliquis
inspectus in intimum prospicere possit
et põt. Quid.ii.prodest ab homine ali¬
quid eẽ secretum: nihil deo clausum est. interest animis et
liquando discedat. faciam gͦ quod iubes et quid agam. et qͦ
ordine libenter tibi scribamꝰ obseruato me protinus et qđ
est utilissimum ineum diem recognoscam. Hoc nos pessiõs
facit. q nemo respicit uitam suam. quid facturi sumus cogi¬
tamus. Atqui consilium futuri ex p̃to uenit. Hodiernus dies
solidus est. Nemo ex illo quicq mihi cripuit totus inter stratũ
lectionemq diuisus est. minimum ex̾citationi corporis datur
et hoc nomine ago grͣas senectuti non magno mihi constat
cum me moui lassus sum. hic autem est exercitationis etiam
fortissimis finis. Progignasios meos quaris. unus mihi suffic̃

Expanded text:
ingulos dies tibi meos et quidem totos indicari iubes; bene de me iudicas, si nihil esse in illis putas, quod abscondam. Sic certe vivendum est, tamquam in conspectu vivamus; sic cogitandum, tamquam aliquis in pectus intimum introspicere possit; et potest. Quid enim prodest ab homine aliquid esse secretum ? Nihil deo clusum est. Interest animis nostris et  aliquando discedat. Faciam ergo, quod iubes, et quid agam et quo ordine, libenter tibi scribam. Observabo me protinus et, quod est utilissimum, diem meum recognoscam. Hoc nos pessimos facit, quod nemo vitam suam respicit. Quid facturi simus cogitamus. Atqui consilium futuri ex praeterito venit. Hodiernus dies solidas est; nemo ex illo quicquam mihi eripuit. Totus inter stratum lectionemque divisus est. Minimum exercitationi corporis datum, et hoc nomine ago gratias senectuti: non magno mihi constat; cum me movi, lassus sum. Hic autem est exercitationis etiam fortissimis finis. Progymnastas meos quaeris ? Unus mihi sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ non potuit. Eo pductus est furor: ut piculosissima res
sit bñficia in aliquem magna transferre: Nam quia puta
non reddere turpe non uult ẽẽ cui reddat. Tibi habe
quod accepisti non repeto non exigo. profuisse tutum sit
Nullum est odium ꝑniciosius ꝗͣ me oñficii uiolati pudere

Expanded text:
esse non potuit. Eo perductus est furor, ut periculosissima res esse non potuit. Eo perductus est furor, ut periculosissima res sit beneficia in aliquem magna conferre; nam quia putat turpe non reddere, non vult esse, cui reddat. Tibi habe, quod accepisti; non repeto, non exigo. Profuisse tutum sit. Nullum est odium perniciosius quam e beneficii violati pudore
Abbreviated transcription (Latin):
sunt laudant᷑. s concupiscunt᷑ quia laudata sunt. et cum sĩ¬
gulorum error publicum fecerit. singulo errorem facit pu¬
blicus. S que madmõm illa credidimus: sic et hoc fide po¬
puli crecdamus nihil ẽẽ grato animo honestius. Omnes hoc
orbes. omnes etiam ex barbaricis regionib gentes conclama¬
bunt. In hoc bonis. malisue conueniet. Eunt qui uolupta¬
tes laudent. erunt qui labores malint.erunt qui dolorẽ
maximum malum dicant.erunt qui ne malum appellẽt
diuitias aliquis ad sũmum bonum admittet: alius illas
dicet malo uitȩ humanȩ reptas. Nihil eẽ eo locupletius
cui quod donet fortuna non inuenit.In tanta iudicioꝵ
diuersitate. referendam bñ merentib grãm omnes tibͥ
uno quod aiunt ore affirmabunt. In hoc tam discors tu¬
da consentiet. Cum interim in iurias pro bñficio reddi¬
mus et prima causa est cur quis ingratus sit si satis gratꝰ

Expanded text:
sunt, laudantur, sed concupiscuntur, quia laudata sunt, et cum sinsunt, laudantur, sed concupiscuntur, quia laudata sunt, et cum singulorum error publicum fecerit, singulorum errorem facit publicus. Sed quemadmodum illa credidimus, sic et hoc eidem populo credamus, nihil esse grato animo honestius. Omnes hoc urbes, omnes etiam ex barbaris regionibus gentes conclamabunt. In hoc bonis malisque conveniet. Erunt qui voluptates laudent, erunt qui labores malint; erunt qui dolorem maximum malum dicant, erunt qui ne malum quidem appellent; divitias aliquis ad summum bonum admittet, alius illas dicet malo vitae humanae repertas, nihil esse eo locupletius, cui quod donet fortuna non invenit. In tanta iudiciorum diversitate referendam bene merentibus gratiam omnes tibi uno, quod aiunt, ore adfirmabunt. In hoc tam discors turba consentiet; cum interim iniurias pro beneficiis reddimus, et prima causa est, cur quis ingratus sit, si satis gratus
Abbreviated transcription (Latin):
merita sunt desinet quidem debere. s non desinet uelle d̾¬
gratus ẽẽ põt nisi contempserit ista ꝑꝑ quę uulgus insanit. Si
referre uis grãm et in exilium cundum est et effindendusi
sangiuis et suscipienda egestas et ip̃a in nocentia saepe maculan¬
da indignisq obiicienda minorib . non Paruo sibi constat ẽẽ
gratus. Nihil carius existimamus ꝗͣ bñsicium quod dupetizꝰ
Nihil uilius cum accepimus. Queris quid sit quod oblunonẽ
nobis acceptorum faciat. Cupiditas accipiendorum. cogitamꝰ
non quid impetratum: s quid petendum sit. Abstrahunt a
recto diuitie honores potentię et cętera quę opinione nostra
cara sunt. p̃cio suo uilia. Nescimus estimare res de quibus
non cum fama s cum rerum natura deliberandum est. Niħ
hũt illa magnisicum quo mentes nr̃as in se trahant praeter
hoc ꝙ mirari illa consueuimus. Non.ii. quia concupiscẽda

Expanded text:
merita sunt, desinet quidem debere, sed non desinit velle demerita sunt, desinet quidem debere, sed non desinit velle detest, nisi contempsit ista, propter quae vulgus insanit; si referre vis gratiam, et in exilium eundum est et effundendus sanguis et suscipienda egestas et ipsa innocentia saepe maculanda indignisque obicienda rumoribus. Non parvo sibi constat homo gratus. Nihil carius aestimamus quam beneficium, quamdiu petimus, nihil vilius, cum accepimus. Quaeris quid sit, quod oblivionem nobis acceptorum faciat ? Cupiditas accipiendorum. Cogitamus non quid inpetratum, sed quid petendum sit. Abstrahunt a recto divitiae, honores, potentia et cetera, quae opinione nostra cara sunt, pretio suo vilia. Nescimus aestimare res, de quibus non cum fama, sed cum rerum natura deliberandum est; nihil habent ista magnificum, quo mentes in se nostras trahant, praeter hoc, quod mirari illa consuevimus. Non enim, quia concupiscenda
Abbreviated transcription (Latin):
accipe: s accepisse delectat ꝙ ĩmortale est et assiduum.
lila contemnit quib lȩsus est. nec obluuscit per negligenti¬
am s uolens. non uertit omnia in peius. nec querit cui im¬
putet casum et peccata hominum ad fortunam potuis refet
Non calumniat᷑ uerba s uultus. Quidquid accidit. benignͦ
interp̃tando leuat. nec offensȩ potius ꝗ̃ officii ineminit. Quã¬
tum põt in prorem. ac meliorem se memoriam detinet. Nec
mutat animos aduersus bñmeritos. Ubi multum malefact᷑
p̃cedunt. et manifestum etiam contuenti discrimen est: tu
quoq in hoc dumtaxat uel talis sit post maiorem inuiriam.
qualis añ bñficium. Nam cum bnsicio par est iniuria: aliqͥ
in animo bñuolentie remanet. Quemadiõm reus parib¬
sententiis ab soluit᷑: et semper quidquid dubium est humaĩ¬
tas declinat in ineluis: sic animus sapiens ut paria malesiciiᷤ

Expanded text:
accipere, sed accepisse delectat, quod inmortale est et adsiduum. accipere, sed accepisse delectat, quod inmortale est et adsiduum. lla contemnit, quibus laesus est, nec obliviscitur per neglegentiam, sed volens. Non vertit omnia in peius nec quaerit, cui inputet casum, et peccata hominum ad fortunam potius refert. Non calumniatur verba nec vultus; quicquid accidit, benigne interpretando levat. Non offensae potius quam officii meminit. Quantum potest, in priore ac meliore se memoria detinet nec mutat animum adversus bene meritos, nisi multum male facta praecedunt et manifestum etiam coniventi discrimen est; tunc quoque in hoc dumtaxat, ut talis sit post maiorem iniuriam qualis ante beneficium. Nam cum beneficio par est iniuria, aliquid in animo benivolentiae remanet. Quemadmodum reus sententiis paribus absolvitur et semper quicquid dubium est humanitas inclinat in melius, sic animus sapientis, ubi paria maleficiis
Abbreviated transcription (Latin):
miser est. Itaq ingrati ẽẽ uidemus non aliena cã: s nr̃a. Mi¬
nimum ex nequitia leuissimumq ad alios redundat quod
pessimum ex illa ẽ: et ita dicam pessimum domi remanet ⁊
p̃mit hñtem. Quemadmõm Atalus nr̃ dicere solebat mali¬
cia ip̃a maximã partem ueneni siubibit. Illud uenenu
quod serpentes in alienam ꝑnciem proferunt sine sua con¬
tinent non est huic simile: hoc hñtib pessimum est. Tõq̃t
inoratus se et macerat et odit quod accepit: quia redditus
est et extenuat. iniurias uero dilatat atq auget. Quid aut
eo misenus. cui bñficia excidunt. herent iniuirie. At contra
sapientia exornat omne bñficium ac sibi ip̃a commendaͬ
et se assidua eius cõmemoratione delectat. Malis una uolu¬
ptas est et hecbreuis dum accipiunt bñficia ex quib sapi¬
enti gaudium longum manet ac perenne. Non.n. illued

Expanded text:
miser est. Itaque ingrati esse vitemus, non aliena causa, sed nostra. Mimiser est. Itaque ingrati esse vitemus, non aliena causa, sed nostra. Minimum ex nequitia levissimumque ad alios redundat. Quod pessimum ex illa est et, ut ita dicam, spississimum, domi remanet et premit habentem, quemadmodum Attalus noster dicere solebat: "malitia ipsa maximam partem veneni sui bibit." Illud venenum, quod serpentes in alienam perniciem proferunt, sine sua continent, non est huic simile; hoc habentibus pessimum est. Torquet ingratus se et macerat; odit, quae accepit, quia redditurus est, et extenuat, iniurias vero dilatat atque auget. Quid autem eo miserius, cui beneficia excidunt haerent iniuriae ? At contra sapientia exornat omne beneficium ac sibi ipsa commendat et se adsidua eius commemoratione delectat. Malis una voluptas est et haec brevis, dum accipiunt beneficia, ex quibus sapienti longum gaudium manet ac perenne. Non enim illum
Abbreviated transcription (Latin):
quia expedit s quia iuuat. hoc ut scias ita ẽẽ si gratum es se
non licebit nsi ita ut uidear in gratus si reddere bñficium
non aliter qͥ per spẽm in uirie potero aequissimo animo ad
honestum consilium per mediam infamiam trudam. Nẽõ¬
n. pluris mihi iudetur estimare uirtutem. Nemo illi magis e¬
se de uotus ꝙ qui boni uiri famam pelitlit ne conscientiam
perderet. Itaq ut dixi maiore tuo ꝗ̃ alterius bono gratus es
llli n uulgaris et quotidiana res contingit recipe quę dedẽat
tibi magna et ex bt̃issimo animi statu profecta gratum fuisse.
Nam si malicia miseros facit. uirtus bt̃os. gratum aũt ẽe uirtꝰ
est rem usitatam dedisti. in estimabilem consecutus es consci¬
entia grati quȩ nisi in animum diuinum fortunatumq non
puenit. In contrarium aũt huic astẽm sum ma infelicitas ur¬
get. Nemo si in gratus est miser erit non differo illum statĩ

Expanded text:
quia expedit, sed quia iuvat. Hoc ut scias ita esse, si gratum esse quia expedit, sed quia iuvat. Hoc ut scias ita esse, si gratum esse non licebit, nisi ut videar ingratus, si reddere beneficium non aliter quam per speciem iniuriae potero, aequissimo animo ad honestum consilium per mediam infamiam tendam. Nemo mihi videtur pluris aestimare virtutem, nemo illi magis esse devotus quam qui boni viri famam perdidit, ne conscientiam perderet. Itaque, ut dixi, maiori tuo quam alterius bono gratus es. Illi enim vulgaris et cottidiana res contigit, recipere, quod dederat, tibi magna et ex beatissimo animi statu profecta, gratum fuisse. Nam si malitia miseros facit, virtus beatos, gratum autem esse virtus est, rem usitatam reddidisti, inaestimabilem consecutus es, conscientiam grati, quae nisi in animum divinum fortunatumque non pervenit. Contrarium autem huic adfectum summa infelicitas urget; nemo si ingratus est, miser erit. Non differo illum, statim
Abbreviated transcription (Latin):
tum putant. et illa crescunt mora tanto plus soluendumi
quanto tardius. Ingratus est qui bñficium redlit sine u¬
sura. itaq huius quoq hẽbitur ratio cum conferunt᷑ acce¬
pta et expensa. Omnia facienda sunt ut ꝗͣ gratusim simꝰ
Nostrum .n. hoc bonum est quemad mõm uisticia. non ẽ
ut uulgo creditur: ad alios ꝑtinens magna pars cius in se
rediit. Nemo non cum alteri prodest sibi profuit. Non co
nomine dico quo uolet adiuuare adutus. protegere defẽ¬
sus. ꝙ bonum exemplum circuitu ad facientem reuertitur
sicut mala exempla recidunt in auetores nec ulla miscrato
contingit qui patiunt᷑ in uirias quas posse fieri faciendo do¬
cuerunt. s ꝙ uirtutum omnium p̃cium in ip̃is est. Non .n.
exercetur ad pͥmium. Recti facti fecisse merces. Gratus sum ñ
ut alius mihi libentius p̃stet priori irritatus exemplo: s ut rẽ
iocundissimam et pulcherrimam faciam. Gratus sum non

Expanded text:
tum putant. Et illa crescunt mora tantoque plus solvendum est, tum putant. Et illa crescunt mora tantoque plus solvendum est, quanto tardius. Ingratus est, qui beneficium reddit sine usura. Itaque huius quoque rei habebitur ratio, cum conterentur accepta et expensa. Omnia facienda sunt, ut quam gratissimi simus. Nostrum enim hoc bonum est, quemadmodum iustitia non est, ut vulgo creditur, ad alios pertinens; magna pars eius in se redit. Nemo non, cum alteri prodest, sibi profuit, non eo nomine dico, quod volet adiuvare adiutus, protegere defensus, quod bonum exemplum circuitu ad facientem revertitur, sicut mala exempla reddunt in auctores nec ulla miseratio contingit iis, qui patiuntur iniurias, quas posse fieri faciendo docuerunt, sed quod virtutum omnium pretium in ipsis est. Non enim exercentur ad praemium; recte facti fecisse merces est. Gratus sum, non ut alius mihi libentius praestet priore inritatus exemplo, sed ut rem iucundissimam ac pulcherrimam faciam; gratus sum, non
Abbreviated transcription (Latin):
mum autem momenti ꝑsona solet afferre in rebus ciusmo¬
di. Dedisti mihi bnficium in seruo. in uriam fecisti in pa¬
tre: ẜuasti mihi in filium. si patrem abstulisti alia deince¬
ps per quę procedit. omnis consolatio prosequetur et si
pusillum erit:. quod int̾fuit: dissimulabit etiam si multũ
fuerit: sed si id donari salua pietate ac fide pot̾it remutet.
ldem si ad ip̃m tota ptinebit iniria. Summa re hec est fi¬
cilis erit in cõmutando paticturplus imputari sibi. Inuit
beneficium per computationem iniurię soluet. et in hac
partem inclinabit. huc uerget ut cupiat debere gram cu¬
piat referre. Errat .n. si quis benesicium accipit lidentius
ꝗ reddit. Quanto hilatior est: qui soluit: ꝗͥ qui mimiatur.
tanto deb letior ẽẽ: qui se maximo ere alieno accepti bñ¬
ficii exhonerat: q̃ qui cum accipiens maxime obligatur.i
extra ordinem num erant bñsiciorum autem usum ẽẽ gt̃i¬

Expanded text:
mum autem momenti persona solet adferre in rebus eiusmomum autem momenti persona solet adferre in rebus eiusmodi: " Dedisti mihi beneficium in servo, iniuriam fecisti in patre. Servasti mihi filium, sed patrem abstulisti." Alia deinceps, per quae procedit omnis conlatio, prosequitur et, si pusillum erit, quod intersit, dissimulabit. Etiam si multum fuerit, sed si id donari salva pietate ac fide poterit, remittet; id est, si ad ipsum tota pertinebit iniuria. Summa rei haec est: facilis erit in conmutando. Patietur plus inputari sibi. Invitus beneficium per conpensationem iniuriae solvet. In hanc partem inclinabit, huc verget, ut cupiat debere gratiam, cupiat referre. Errat enim, si quis beneficium accipit libentius quam reddit. Quanto hilarior est, qui solvit quam qui mutuatur, tanto debet laetior esse, qui se maximo aere alieno accepti benefici exonerat, quam qui cum maxime obligatur. aeter sortem extra ordinem numerant, beneficiorum autem usum esse gratui
Abbreviated transcription (Latin):
dibilia ictantes et sciant apud sapientem ẽe ip̃a honesta.
apud uulgus simulat̾ rerum honestaꝵ essigies. Nemo refer¬
ie gt̾im scit. nisi sapiens. Stultus quoq ubicunq sit et i¬
quemadmõm põt referat. Scientia illi potius. q̃ uoluntas d̾¬
sit. Uelle non discitur sapiens inter se omnia comparabit
maius.n.opus eius. aut minus fit. quamius idem sit tempo¬
re. loco et causa. Sepe.ii. hoc non potuere diuiciȩ indo¬
mum infusȩ. quod opportunȩ dati mille denarii. Mul¬
tum .ii. interest donaueris. an succurreris. suauerit ulus
tua liberalitas: an instruxerit. Sepe quod datur exiguum
est: quod sequit᷑ ex eo magnum. Quantum aũt̃ exutimas
rit. an beneficium acceꝑit. ut daret. S ne in eadem quȩ satĩ
scrutati sumus reuoluamur. in hac comparatione bñficii. et
iniunȩ uir bonus uidicabit quidem. quod erit equissiũt
bñsicio. fauebit. et in hanc erit partem procliuior. Plun¬

Expanded text:
dibilia iactantes et sciant apud sapientem esse ipsa honesta, dibilia iactantes et sciant apud sapientem esse ipsa honesta, apud vulgum simulacra rerum honestarum et effigies. Nemo referre gratiam scit nisi sapiens. Stultus quoque, utcumque scit et quemadmodum potest, referat; scientia illi potius quam voluntas desit. Velle non discitur. Sapiens inter se omnia conparabit, maius enim aut minus fit, quamvis idem sit, tempore, loco, causa, Saepe enim hoc non potuere divitiae in domum infusae, quod opportune dati mille denarii. Multum enim interest, donaveris an succurreris, servaverit illum tua liberalitas an instruxerit. Saepe quod datur, exiguum est, quod sequitur ex eo, magnum. Quantum autem existimas rit an beneficium acceperit ut daret? Sed ne in eadem, quae satis scrutati sumus, revolvamur. In hac conparatione beneficii et iniuriae vir bonus iudicabit quidem quod erit aequissimum, sed beneficio favebit; in hanc erit partem proclivior. Pluri
Abbreviated transcription (Latin):
scit nisi sapiens hic qui magis dato gaudet ꝗͣ alius ac¬
cepto. Hoc aliquis inter illa numerat. quȩ uidemur in o¬
pinata omnib dicere. Napa aora greci uocant: et aro. Ne¬
mo ergo scit p̃ter sapientem referre gratiam. ergo nec deb
creditori suo reponere: quisꝗͣ scit alius. nec cum emit aliꝙͣ
rem p̃cium uenditori ꝑsoluere et ne nobis fiat inuidia
scito idem dicere epicurum. Methrodorus certe ait solum
sapientem scire grãs ieferre: dem̃n idem ad mirat᷑ cum dicunꝰ
solus sapiens scit amare. solus sapiens amicus est. Atquiꝯ
amoris et amicicie pais est referre grãm scire. Immo hoc ma¬
gis uulgare est. et in plures cacdit. ꝙ uera amicicia. Deĩt
idem admnirat᷑ quod dicimus fidem nisi in sapientem ñ
cẽ tanq̃ non ip̃e. Idem dicat an tibi uidet᷑ fidem hẽre qui i¬
referre grãm nescit. Desinant itaq infamare nos. tanꝙͣ incre¬

Expanded text:
scit nisi sapiens, hic scilicet, qui magis dato gaudet quam alius acscit nisi sapiens, hic scilicet, qui magis dato gaudet quam alius accepto. Hoc aliquis inter illa numerat, quae videmur inopinata omnibus dicere, παράδοξα Graeci vocant, et ait : " Nemo ergo scit praeter sapientem referre gratiam ? Ergo nec quod debet, creditori suo reponere quisquam scit alius nec, cum emit aliquam rem, pretium venditori persolvere ? " Ne nobis fiat invidia, scito idem dicere Epicurum. Metrodorus certe ait solum sapientem referre gratiam scire Deinde idem admiratur, cum dicimus : "Solus sapiens scit amare. Solus sapiens amicus est." Atqui et amoris et amicitiae pars est referre gratiam, immo hoc magis vulgare est et in plures cadit quam vera amicitia. Deinde idem admiratur, quod dicimus fidem nisi in sapiente non esse, tamquam non ipse idem dicat. An tibi videtur fidem habere, qui referre gratiam nescit? Desinant itaque infamare nos tam quam incre
Abbreviated transcription (Latin):
quo loquebar mõ stultus etiam si bone uoluntatis est
reddidit id quod referendum est effudit atq abiecit
Mira in quibusdam rebus uerbis proprietas est et con¬
suetudo sermonis antiqui quȩdam efficacissimis et offi¬
cia docentib notis signat. Sic certe solemus loqui. ille
illi gram retulit. referre est ultro quod debeas afferre.i
Non dicimus gr̃am reddidit. reddunt .n. et qui reposcũt
et qui inuiti. et qui ubilibet et qui per alium. Non di¬
cimus reposuit benesicium. aut soluit. Nullum nobisi
placuit. quod ere alieno conuenit uerbum. Referre est
ad cum a quo accepis afferre Hec uox significat uolũ¬
tariam relationem. Qui retulit ip̃e se appellauit. Sapiens
omnia examinabit secum quantum accepit. a quo q̃n
ubi. quemad mõm. Itaq negamus. quenꝗͣ scire grãs refer¬
re nisi sapientem. non magis. q beneficium dare quisqͣ

Expanded text:
quo loquebar modo, stultus etiam si bonae voluntatis est,quo loquebar modo, stultus etiam si bonae voluntatis est,reddit. Id quod referendum est, effundit atque abicit. Mira in quibusdam rebus verborum proprietas est et consuetudo sermonis antiqui quaedam efficacissimis et officia docentibus notis signat. Sic certe solemus loqui: "ille illi gratiam rettulit." Referre est ultro, quod debeas, adferre. Non dicimus " gratiam reddidit," reddunt enim et qui reposcuntur et qui inviti et qui ubilibet et qui per alium. Non dicimus "reposuit beneficium" aut "solvit"; nullum nobis placuit, quod aeri alieno convenit, verbum. Referre est ad eum, a quo acceperis, rem ferre. Haec vox significat voluntariam relationem; qui rettulit, ipse se appellavit. Sapiens omnia examinabit secum: quantum acceperit, a quo, quando, ubi, quemadmodum. Itaque negamus quemquam scire gratiam referre nisi sapientem; non magis quam beneficium dare quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit et hoc quod motus beneficii prioris excessit. iniuria
est. Uir bonus utrosq calculos ponit ut se ip̃e circum scri¬
bat. benesicio adiicit: iniurie demit. Alter ille remissior iu¬
dex quem ẽẽ me malo iniuriȩ obliuisci debebit: officii me¬
minisse. Hoc certe inꝗͣ uisticie conuenit suum cuiq redoeͬ.
beneficio grãm iniurię talionem. aut certe grͣam malam.
Uerum erit istud cum alius iniuriam fecerit et alius bene̾¬
sicium dederit. Nam si idem est bñficio ius iniurie extĩ¬
guitur. Nam cui etiam si merita non ante cessissent opoͬ¬
tebat ignosci post bñficia ledenti plus qͣuenia debetur.
Non pono utriq par p̃cium. pluris existimo beneficium
q̃ inuriam. Non omnes grati sciunt beneficium dare:i
põt etiam imprudens ac rudis et unus de turba utiq
accepto. Ignorat aut quantum hoc debeat. Uni sapiẽ¬
ti notum est quanti res queq taxanda sit. Nam ille de

Expanded text:
fuit et hoc, quod modum beneficii prioris excessit, iniuria fuit et hoc, quod modum beneficii prioris excessit, iniuria est. Vir bonus utrosque calculos sic ponit, ut se ipse circumscribat; beneficio adicit, iniuriae demit. Alter ille remissior iudex, quem esse me malo, iniuriae oblivisci iubebit, officii meminisse. " Hoc certe," inquis, " iustitiae convenit, suum cuique reddere, beneficio gratiam, iniuriae talionem aut certe malam gratiam." Verum erit istud, cum alius iniuriam fecerit, alius beneficium dederit; nam si idem est, beneficio vis iniuriae extinguitur. Nam cui, etiam si merita non antecessissent, oportebat ignosci, post beneficia laedenti plus quam venia debetur. Non pono utrique par pretium. Pluris aestimo beneficium quam iniuriam. Non omnes grati sciunt debere beneficium; potest etiam inprudens et rudis et unus e turba, utique accepto; ignorat autem, quantum pro eo debeat. Uni sapienti notum est, quanti res quaeque taxanda sit. Nam ille, de
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis insenbunt᷑. Illud magis querendum uidetur. ꝙ non
satis ut existimo explicatum est an is qui prosuit nobis si po¬
stea nocuit. paria fecerit. et nos debito soluerit. Adiice si uis
et illud. Multo plus postea nocuit qͣ ante profuerat. Si re¬
ctam illam rigidi sententiam quęris alterum ab alto absol¬
uet. et dicet. qͦuamuis iniuriȩ p̃ponderent: tam̃ bñficiis doẽ¬
tur ꝙ ex iniuria supest plus nocuit: sed primo profuit. It a¬
q hẽatur et temporis ratio. lam illa manifestiora sunt ꝗͣ ut
admoneri debeas. Quȩrendum ẽẽ qͣlibenter profuerit. ꝗͣ inui¬
tus nocuerit. qm̃ animo et beneficia et iniuriȩ conferuntur.
Nolui beneficium dare uictus sum aut uerecundia aut in¬
stantis ptinacia aut spe. Eo animo quidquid debetur quo da¬
tur nec quantum sit: s a quali profectum uoluntate per¬
penditur. Nune comiectura tollatur. Et illud beneficium

Expanded text:
ficiis inscribuntur. Illud magis quaerendum videtur, quod non ficiis inscribuntur. Illud magis quaerendum videtur, quod non satis, ut existimo, explicatum est, an is, qui profuit nobis, si postea nocuit, paria fecerit et nos debito solverit. Adice, si vis, et illud: multo plus postea nocuit quam ante profuerat. Si rectam illam rigidi iudicis sententiam quaeris, alterum ab altero absolvet et dicet: " Quamvis iniuriae praeponderent, tamen beneficiis donetur, quod ex iniuria superest." Plus nocuit; sed prius profuit. Itaque habeatur et temporis ratio. Iam illa manifestiora sunt, quam ut admoneri debeas quaerendum esse, quam libenter profuerit, quam invitus nocuerit, quoniam animo et beneficia et iniuriae constant. " Nolui beneficium dare; victus sum aut verecundia aut instantis pertinacia aut spe." Eo animo quidque debetur, quo datur, nec quantum sit, sed a quali profectum voluntate, perpenditur. Nunc coniectura tollatur; et illud beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
Ueris incidisse te in hominem ingratum.Si hoc nunc pͥ¬
Imum ago aut fortunę aut diligentię tuę gras. S ni¬
hil facere hoc loco diligentia põt nisi te malignum. Nam
si hoc piculum uitare uolucris. non dabis beneficia. Ita ne a¬
pud alium pereant apud te peribunt. Non respondeant.
potius q̃ non dentꝰ et post ialam segetem serendum est.
Sepe quidquid perierat assidua infelicis soli sterilitate pie¬
rit unius anni restituit ubextas. est tanti ut gratum inue¬
inas expiri ingratos. Nemo hẽc tam certam in benesicuis ma¬
num ut non sepe fallatur. abhorrent ut aliquando he¬
reant. Post naufragium maria temptant᷑. Foeneratorẽ
non fugat a foro coactor. Cito inerti ocio uita torpebit.
si relinquendum est quidquid offendit te uero benigͥ¬
orem hȩc ip̃a res faciet. Nam cuius rei euentus incertus
est id ut aliquando procedat sepe tractandum est. Sed
de uto satis multa in iis libris loquuti sumus qui de beñ¬

Expanded text:
Querens incidisse te in hominem ingratum. Si hoc nunc primum, age aut fortunae aut diligentiae tuae gratias. Sed nihil facere hoc loco diligentia potest nisi te malignum. Nam si hoc periculum vitare volueris, non dabis beneficia; ita ne apud alium pereant, apud te peribunt. Non respondeant potius quam non dentur. Et post malam segetem serendum est; saepe quicquid perierat adsidua infelicis soli sterilitate, unius anni restituit ubertas. Est tanti, ut gratum in venias, experiri et ingratos. Nemo habet tam certam in beneficiis manum, ut non saepe fallatur; aberrent, ut aliquando haereant. Post naufragium maria temptantur. Faeneratorem non fugat a foro decoctor. Cito inerti otio vita torpebit, si relinquendum est, quicquid offendit; te vero benigniorem haec ipsa res faciat. Nam cuius rei eventus incertus est, id ut aliquando procedat, saepe temptandum est. Sed de isto satis multa in iis libris locuti sumus, qui de ben
Abbreviated transcription (Latin):
Serpentem illum in asrica seuum et romanis legionibus
bello ip̃o t̾ribiliorem frustra sagutis tęlisq petierint. Ne
phycon quidem uulnerabilis: cum ingens magnitudo ꝓ
uastitate corporis solida. ferrum et quidquid humane toͬ¬
serant manus reiiceret. molarib demum fracta saxis eit ad
uersus totam mortem munita iacularis. Subula leonem nõ¬
excepit. acuta sunt ista quę. dicis. Nihil est acutius arista. q̃¬
dam inutilia. et inefficacia ip̃a subtilitas reddidit. uale. o¬

Expanded text:
Serpentem illam in Africa saevam et Romanis legionibus Serpentem illam in Africa saevam et Romanis legionibus bello ipso terribiliorem frustra sagittis fundisque petierunt; ne Pythio quidem venerabilis erat, cum ingens magnitudo pro vastitate corporis solida ferrum et quicquid humanae torserant manus reiceret. Molaribus demum fracta saxis est. Et adversus mortem tu tam minuta iacularis? Subula leonem excipis ? Acuta sunt ista, quae dicis: nihil est acutius arista. Quaedam inutilia et inefficacia ipsa subtilitas reddit. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad occupandum locum milites missos. cum per in¬
gentem hostium exercitum ituri ẽẽnt sic alloquutus ẽ.
sre commilitones illo necẽe est: unde redire non est necẽe. Ui¬
des ꝗ simplex. et impiosa uirtus sit: quam mortalium cir¬
cũscriptiones ur̃ȩ fortiorem facere ꝗͣ erectiorem possint.
frangunt animum:qui nunqͣ nimis contrahendus est: et in
minuta ac spinosa cogendus ꝗͣ cum aliquid graue compꝰ¬
nitur. non trecentis. s omnib mortalib mortis timor de¬
trahi libet. Quomodo illos doces malum non eẽ: quomõ
opiniones totius aeui quib protinus infantia imbuit̃ euin¬
ces: quod auxilium inuenies: quid dices imbecillitati hu¬
mane: quid dices quomõ inflamati in media picula irru¬
ingenii uirib obnoxiam contra te psuasionem humanĩ
generis auertis. Uerba mihi captiosa componis: et in terro¬
gatiunculas nectis. magnis tęlis magna portenta ferunt᷑.

Expanded text:
qui ad occupandum locum milites missos, cum per inqui ad occupandum locum milites missos, cum per ingentem hostium exercitum ituri essent, sic adlocutus est: " ire, commilitones, illo necesse est, unde redire non est necesse." Vides, quam simplex et imperiosa virtus sit; quem mortalium circumscriptiones vestrae fortiorem facere, quem erectiorem possunt ? Frangunt animum, qui numquam minus contrahendus est et in minuta ac spinosa cogendus, quam cum aliquid grande componitur. Non trecentis, sed omnibus mortalibus mortis timor detrahi debet. Quomodo illos doces malum non esse ? Quomodo opiniones totius aevi, quibus protinus infantia inbuitur, evincis ? Quod auxilium invenis inbecillitati humanae ? Quid dicis, quo inflammati in media pericula inruingeni viribus obnixam contra te persuasionem humani generis avertis ? Verba mihi captiosa conponis et interrogatiunculas nectis ? Magnis telis magna portenta feriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dere: ut psuadeam non ut imgonam. In aciem ducturus ex¬
citum pr̃o coniugib ac liberis mortem subiturus quomodo
exhortabitur. do tibi fabios. totum rei .p. bellum in unami
transferentes domum.Laconas tibi ostendo. in ip̃is thermo¬
phylarum angustiis positos: nec uictoriam sperat: nec redi¬
tum. ile locus uel sepulerum futurus est. Quem admodu
exhortaris ut totius gentis nunam: obiectis corporib exci¬
piant: et uite potius ꝗͣ loco cedant. Dices quod malumẽ
glĩosum non est.mors gliosa est.mors ergo non malum.i
Defficacem contemptionem. Quis posthac dubitet se infestis
ingerere mueronib. et stans mori: At ille leonidas. q̃ forti¬
ter ulos alloquutus est. Sic inquit cõmilitones prandete
tanꝗͣ apud inferos caenaturi. Non in ore creuit cibus. non
hesit in faucib non elapsus est manib. alacres et ad prã¬
dium illi accesserunt. et ad cęnam. Quid ni dux ille roꝰ.

Expanded text:
ere, ut persuadcampersuadeam, non ut inponam. In aciem educturus exerere, ut persuadcampersuadeam, non ut inponam. In aciem educturus exercitum pro coniugibus ac liberis mortem obiturum quomodo exhortantur ? Do tibi Fabios totum rei publicae bellum in unam transferentes domum. Laconas tibi ostendo in ipsis Thermopylarum angustiis positos. Nec victoriam sperant nec reditum. Ille locus illis sepulchrum futurus est. Quemadmodum exhortaris, ut totius gentis ruinam obiectis corporibus excipiant et vita potius quam loco cedant ? Dices: " quod malum est, gloriosum non est; mors gloriosa est; mors ergo non malum " ? O efficacem contionem ! Quis post hanc dubitet se infestis ingerere mucronibus et stans mori ! At ille Leonidas quam fortiter illos adlocutus est! "Sic," inquit, "commilitones, prandete tamquam apud inferos cenaturi." Non in ore crevit cibus, non haesit in faucibus, non elapsus est manibus; alacres et ad prandium illi promiserunt et ad cenam. Quid? Dux ille Romanus,
Abbreviated transcription (Latin):
iubeat proposita ꝑficere: illud quod retrabat. et ab re su¬
specta. ac ꝑiculosa fugiat. Igitur in diu̾sa distrahitur. Si
hoc est ꝑiit glĩa. Uirtus .n. concordi animo decreta ꝑagit.
non tumet quod fecit. Tunc cede malis: s contra audentior
ito ꝗ tua te fortuna sinet. non ibis audentior si mala illa eẽ
credideris. Exiinendum est hoc e pectore aliquando.exit.a¬
bit. impetum moratura suspicio. Retiuderunt in id quod
inuadendum est. Nostri quidem uideri uolunt Zenonis in¬
terrogationem ueracem ẽe . fallacem autem ẽẽ alteram. et falsa
quȩ ili opponit᷑. Ego non redigo ista ad legem dialeticam
et ad illos artificii ueterosissimos nodos. Totum ergo istud
exturbandum udico quo circũscribi se qui interrogatur
existimat. et ad confessionem pductus. aliud respondẽt ali¬
ud putat. Pro ueritate simplicius agendum ẽ. contra metũ
fortius. haec ip̃a quȩ uoluunt᷑ ab eis soluere malim et expẽ

Expanded text:
iubeat proposita perficere, illinc, quod retrahat et ab re suiubeat proposita perficere, illinc, quod retrahat et ab re suspecta ac periculosa fugiat. Igitur in diversa distrahitur; si hoc est, perit gloria. Virtus enim concordi animo decreta peragit. Non timet, quod facit. Tu ne cede malis, sed contra audentior ito Qua tua te fortuna sinet. Non ibis audentior, si mala illa esse credideris. Eximendum hoc e pectore est; alioqui haesitabit inpetum moratura suspicio. Tradetur in id, quod invadendum est. Nostri quidem videri volunt Zenonis interrogationem veram esse, fallacem autem alteram et falsam, quae illi opponitur. Ego non redigo ista ad legem dialecticam et ad illos artificii veternosissimi nodos. Totum genus istuc exturbandum iudico, quo circumscribi se, qui interrogatur, existimat et ad confessionem perductus aliud respondet, aliud putat. Pro veritate simplicius agendum est, contra metum fortius. Haec ipsa, quae volvuntur ab illis, solvere malim et expend
Abbreviated transcription (Latin):
psuaseris istas fabulas ẽẽ nec quicꝗͣ defunctis supẽe quod
timeant subit alius metus. &que .ii. ument. ne apud in¬
feros sint ꝗ̃ ne nusq̃. his aduersantib quę nobis effũdet
longa psuasio fortiter pati mortem. Quid ni gloriosum
sit et inter maxima op. i mentis humane quę nunꝗͣ ad
uirtutem exurget si mortem malum ẽẽ crediderit. exur¬
get si put abit in clifferens eẽ. non recipit retum natura
ut aliquis magno animo accedat ad id quod inalum iudi¬
cat. pigre ueniet. et cunctanter. Non est autem gliosum
quod ab inuito et tergiuersante fit. Nihil facit uirtus ꝗa
necẽẽ est. Adiice nunc ꝙ nihil fit honeste nisi cui totus aũiꝰ
in cubuit. atq affuit: cui nulla parte sui repugnauit. Ubi a¬
utem ad malum acceditur aut peiorum metu fit. aut spe
bonoꝵ ad quȩ ꝑuenire tanti sit deuorata unius mali pa¬
tientia. Desident interse iudicia patientis. Hinc est. ꝙ

Expanded text:
persuaseris istas fabulas esse nec quicquam defunctis superesse, quod persuaseris istas fabulas esse nec quicquam defunctis superesse, quod timeant, subit alius metus. Aeque enim timent, ne apud inferos sint, quam ne nusquam. His adversantibus, quae nobis offundit longa persuasio, fortiter pati mortem quidni gloriosum sit et inter maxima opera mentis humanae ? Quae numquam ad virtutem exsurget, si mortem malum esse crediderit; exsurget, si putabit indifferens esse. Non recipit rerum natura, ut aliquis magno animo accedat ad id, quod malum iudicat; pigre veniet et cunctanter. Non est autem gloriosum, quod ab invito et tergiversante fit; nihil facit virtus, quia necesse est. Adice nunc, quod nihil honeste fit, nisi cui totus animus incubuit atque adfuit, cui nulla parte sui repugnavit. Ubi autem ad malum acceditur aut peiorum metu aut spe bonorum, ad quae pervenire tanti sit devorata unius mali patientia, dissident inter se iudicia facientis. Hinc est, quod