comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiditio sistendi causa fidems¬
¶lores dedit. sin pot̾atem suf
cias. n. de fend̾etur. iri iubebõ.
pot̾atem aut̾siu non facit q
id agit ne. du̾s aiui eiis co¬
piam si Bãbeat ergo satitatis
bona subet possidi ꝙ si nonla¬
titet. s. Ib sens non defendat᷑¬
Nnc ur potestatem sui non

Expanded text:
udicio sistendi causa fideiussorem dedit, si neque potestatem sui faciet neque defenderetur, iri iubebo". Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne adversarius eius copiam sui habeat: ergo latitantis bona iubet possideri. Quid si nontitet, sed absens non defendatvidetur potestatem sui non
Abbreviated transcription (Latin):
sentẽ fu̾it ꝓnũciat bidiu
uł criduuz ex quo ꝯs sit ꝯpu¬
tand̾ est non ex quo ꝓũciat᷑
est. quod aũ dr ab sentem
posse ꝓuocare ex quo sissie
actipimꝰ si non inca ꝓcurat̾¬

Expanded text:
sentem fuerit pronunciatum, biduum vel triduum ex quo quis scit computandum est, non ex quo pronunciatum est. Quod autem dicitur absentem posse provocare ex quo scit, sic accipit, si non in ca
Abbreviated transcription (Latin):
enutur epla diuor fratrũ
ditione redigitur. ur ubta
tem adipiscatur et primo ⁊¬
quide̾ niminis sius ñ ꝓe
udetur eptus dici. cũ suos
nerum ꝯuemetib oculis
credend̾ est sins nunis eile

Expanded text:
la divorum fratrum dicionem redigitur, ut tem adipiscatur. Et primo quidem nummis suis non videtur emptus dici, cum suos verum coniventibus oculis c
Abbreviated transcription (Latin):
potetate hostiuz euasit. ita tũ
siea mente uen̾it. ut nõ illo
reũtaturnec .n. sat est corpe
domur ꝙ̃ redisse si mẽte ali¬
enus eẽtis: et qui uictis hosti¬
bus recupantur.: post lunin¬
io redisse existumant᷑. Marc̃.

Expanded text:
tatem hostium euaserit, ita tamen, si ea mente uenerit, ut non illo reuerteretur: nec enim satis est corpore domum quem redisse, si mente alienus est. sed et qui uictis hostibus recuper‹a›ntur, postliminio redisse existimantur.
Abbreviated transcription (Latin):
iꝯmuissu cecidisse. et aut
inuecta ꝓfessꝰ non fũit sũ
uenalia siue usualia in
pena ꝯmissi est sitũ noui¬
cia mancipia funuit non

Expanded text:
missum cecidisse, et aut inuecta professus non fuerit siue uenalia siue usualia, poena commissi est, si tamen nouicia mancipia fuerint, non
Abbreviated transcription (Latin):
Alescunt. soiocedims eatem
rõe frumeta quor quesatast
solo cec̾e intelligunt᷑. cerm
sic̃ is qui manenosolo edifi¬
cau̾it. si abeo dñs soli petat:
edificiurtefendi poiꝰ pexce¬
ptione doli mauitaemidem
exceptionis auxiliotutus

Expanded text:
alescunt solo cedunt, eadem ratione frumenta quoque quae sata sunt solo cedere intelleguntur. ceterum sicut is, qui in alieno solo aedificauit, si ab eo dominus soli petat aedificium, defendi potest per exceptionem doli mali, ita eiusdem exceptionis auxilio tutus
Abbreviated transcription (Latin):
mebrams uecuis carmẽ ul
historia: uł orone scͥps o hĩ
corpis non ego. s tu dñs esse
incellig̾iss et si ame petas:
tuos libros tuas ue mebrana
nec impensas scͥpture solu̾e
uens pot̾o mede fenc̾e ꝑ ex¬
ceptionẽ doli malilutiq si
bonafice eor posẜone nact¬
sims non ut uct̾e cartis mẽ
ensest dño tabulaꝵ adu̾sus
eum qui pixeric. siis tabulas
possideat. utiłe actionẽ dãn.
quaita eficacit̾ expiri pot̾it.
si picture inpensam ex sol¬
uat alioqu nocebit eitoli m̃.
exceptio. utiq sibõa fide por

Expanded text:
sue tuis carmen uel historiam uel orationem scripsero, huius corporis non ego, sed tu dominus esse intellegeris. sed si a me petas tuos libros tuasue membranas nec impensas scripturae soluere uelis, potero me defendere per exceptionem doli mali, utique si bona fide eorum possessiens est domino tabularum aduersus eum qui pinxerit, si is tabulas possidebat, utilem actionem dari, qua ita efficaciter experiri poterit, si picturae impensam exsoluat: alioquin nocebit ei doli mali exceptio: utique si bona fide po
Abbreviated transcription (Latin):
ne nom̃ non amsit ur
puta q̃ patromi ꝯubina
fuit plane siuita uxor
fuit sine inuta accͣator
iustitue uir pot̾it. nam
et sextus cecus ait. hec
lex adoĩa mrimonia ꝑ¬
tiner. et ulud hom̾n cum
affert. g̾g̾necem soli
iquid atrides uxores su

Expanded text:
e nomen non amisit, ut puta quae patroni concubina fuit. Plane siue iusta uxor fuit siue iniusta, accusationem instituere uir poterit: nam et Sextus Caecilius ait, haec lex ad omnia matrimonia pertinet, et illud Homericum adfert: nec enim soli, inquit, Atridae uxores sua
Abbreviated transcription (Latin):
agendumest.quia qui pis¬
nori dederit adusucapionẽ
tm̃ possid: quantum ad reli¬
quas ommes causas ptinz qui
accepit possider adeo ut adici

Expanded text:
agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad reliquas omnes causas pertinet, qui accepit possidet, adeo ut adici
Abbreviated transcription (Latin):
imest. ergo sipost indie adiec¬
tionẽ fcam fundus pͥcariotra
sit nec multũ facit ꝙ rec piculo
traditiofiat nẽo dixit interd
compet̾e. ¶Si tñ precario sit:
inpossone ude amus ne qr in¬

Expanded text:
est. Ego, si post in diem addictionem factam fundus precario trasit, nec multum facit, quod res traditio fiat, nemo dixit interdictum ei competere. si tamen precario sit in possessione, uideamus, ne, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
nte .i. qr moriturũ se puter
mors eius expectabitur siłr
et in hac spe mextremuum.
cum ẽẽ ita tradidit ut mor¬
iente eo fiet accipientis. que
ita deniu Menatur si dõator

Expanded text:
t quia moriturum se putet, mors eius exspectabitur, similiter et in hac specie in extremum cum rem ita tradiderit, ut moriente eo fieret accipientis, quae ita demum alienatur, si donator
Abbreviated transcription (Latin):
est maiite non rossimi
s p̾tor apud ꝯꝑconsine ma¬
numitte pot̾. ¶In paror cu
suuz maumiutit onon ui¬
ncc̃am imponit s cũ nolu¬
erit fit lib̾is qui maiumtti
exlege augusti. Darcellus.¬

Expanded text:
e non possumus: sed praetor apud consulem manumittere potest. Imperator cum seruum manumittit, non uindictam imponit, sed cum uoluit, fit liber is qui manumittitur ex lege Augusti. 15 Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
Ntempe ꝯstituto indicati.ĩ¬
nit̾calaris die: ꝓfic̾e iudicato
lis perit sic sine dubio eritim¬
calaridie eristimetũr ułuti
si de usucapione sit qo quetp

Expanded text:
tempore constituto iudicatintercalaris dies proficere iudicato de tempore, quo lis perit, sic sine dubio existimcalari die existimetur, ueluti si de usucapione sit quaestio,
Abbreviated transcription (Latin):
uideri. aliquid posside. cum
ip̃i ab alio possideantur seq̃t̾
ergo ut reu̾sis hus noua pos¬
sone opus sit etiam sinemo
mediotp̃r res eoꝵ possedit
ita ut eum possideani. mioĩa
curita se h̾at. młto minus ate
pillu rec euis possidebuntur.
nr e rerum natura recipitut

Expanded text:
videri aliquid possidere, cum ipsi ab alio possideantur: sequitur ergo, ut reversis his nova possessione opus sit, etiamsi nemo medio tempore res eorum possederit. ita, ut eum possideam, an omniacum ita se habeat, multo minus per illum res eius a te possidebuntur: neque enim rerum natura recip
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sente tuͣtore auctore et nec q¬
dem posẜonemque est natur¬
dur c̾scant et int̾d̾ exarescant
bus separi et mnpͥstinam ma¬
dato meo eiq sittradita et¬

Expanded text:
sente tutore auctore, et ne quidem possessionem, quae est naturdum crescant, interdum exarescant,bus separari et in pristinam madato meo eique sit tradita
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃. pͦ anffri peciñam ei qui
curerat treditor in sonut pe¬
cu̾iam accepit si aut sciebat
cumaccipiebat pub.

Expanded text:
demum publicam auferri pecuniam ei, qui, cum erat creditor, in solutum pecuniam accepit, si aut sciebat, cum accipiebat, pub
Abbreviated transcription (Latin):
ul br̃e eumquise idonee defe¬
ndat nisi.actorquor nulla ito¬
nea cã impediatur expiri
sit aut si tẽpestate inaliquo
iocd usmregione detineatur.
nonb atspͥlaue is qui eaualitu¬
dine iupeditur ut mandare

Expanded text:
re eum qui se idonee defendat, nisi actor quoque nulla idonea causa impediatur experirsit aut si tempestate in loco aliquo vel in regione detineatur, non habet. plane is, qui valetudin
Abbreviated transcription (Latin):
tat deꝯstituta actio po tͥ
ad huc ad̾ ecto solue et si
a filio fa. mͥ aut ticio stipu¬
latus sim. patrem possetito
mi solui udetur et ĩo si in

Expanded text:
tat de constituta actio, potest adhuc adiecto soluere. et si a filio familias mihi aut Titio stipulatus sim, patrem posse Titimihi solui uidetur: et ideo si in
Abbreviated transcription (Latin):
uiad emerit que nefami¬
la publicanor sud resti¬
tutum nouerit mouplui
aut si post annũ agetur in
sim plum uidiciur dabo.
¶tem sidapnũ iniuria fur¬
tum ne fcm ẽẽ dicetur ind¬
icium dabosuł ad quͣos ea
res ꝑtinet nonexhib&nt̾
indños sinc noie dedi de¬

Expanded text:
vi ademerit quodve familia publicanorum, si id restitutum non erit, in duplum aut, si post annum agetur, in simplum iudicium dabo. item si damnum iniuria furtumve factum esse dicetur, iudicium dabo. si id ad quos ea res pertinebit non exhibebitur, in dominos sine noxae dedi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmiu p̾statur. ¶oissiomul
gñ.ales cãe sunt tres. honesta
cãria ignomimniosa cã est¬
honesta est q̃ xp̃r militie in¬
pleto datur.caria cumqs
uitio ãĩ uł corpis nimꝰ ydon¬
eus militie renũciatur. Ign¬
ominiosa c̾a est. cuiqs pp̃de
lictũ sacramẽto sonutur.
et is qui ignominia missa

Expanded text:
ssionum generales causae sunt tres: honesta causaria ignominiosahonesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, cum quis uitio animi uel corporis minus idoneus militiae renuntiatur: ignominiosa causa est, cum quis propter delictum sacramento soluitur. et is, qui ignominia missus
Abbreviated transcription (Latin):
ti se castigare restit̾it uet̾es
notau̾unt. si nicẽ tenuit
militiã mutat. siexindustͥ
fregir ui mam̃centuriõi
fugam qui cu sb̾ custodia

Expanded text:
 se uolenti restiterit, ueteres notauerunt: si uitem tenuit, militiam mutat: si ex industria fregit uel manum centurioni fugam, qui, cum sub custodia
Abbreviated transcription (Latin):
pronoxe dedito ꝓsuo. sic̾ in
hiis q̃ t̾ra mariq uł ex hostibꝰ
capimus. uł que ip̃a ut mrer
natura eẽnt fecimus insũma
mag̾ unurgenus est posside¬
pot̾dundi possoiis genus
induas spẽs ut possideatur
filu bonafide aut ñbona fid¬

Expanded text:
ro noxae dedito: pro suo, sicut in his, quae terra marique vel ex hostibus capimus vel quae ipsi, ut in rerum natura essent, fecimus. et in summa magis unum genus est possidepotest dividi possessionis genus in duas species, ut possideatur aut bona fide aut non bona fid
Abbreviated transcription (Latin):
suft̾inoie. s puto ꝙ. facul¬
tatẽ nonhr.exib endi.nec
dolus enuis int̾cessit. debere
ppetuam dabimꝰ et ur̃dui
cer̾sq successoribii.ꝙIꝑ

Expanded text:
sui nomine: sed puto, quia facultatem non habet exhibendi nec dolus eius intercessit, debere onem perpetuam dabimus et heredi ceterisque successoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
si in urbana p̾dia quis aquã
duc̾e uelit hoc int̾tlictu locu
hr̃e pot̾. ¶pret̾ea labeo scribis
tanon eẽ. deneganda. namq
ant. hus accidit ꝙ. in quibusdã
locis et cuz cande sint irrogan¬
tus tñ agris necͣcie sunt. ut ge
rapolim. ꝯstat em̃. ip̃ geropoli¬
tanos masia agruz aqua calida
rigari. et quauis ea sit aqua q̃
adrigandos agros non sit necãa
tũ neõ ambigs hiis int̾tlictis
locuz fore sũ ã nicra urbenisit
aqua siue ex̃ urbẽ huic int̾clic¬
ci aquar uississe quo ducta est
si alia sit quãquis uelit ducere
qua hoc amno duxit uł candẽ
palia tñ regionẽ uelit duce
inpune ei ius fietilud labeo

Expanded text:
si in urbana praedia quis aquam ducere uelit, hoc interdictum locum habere potest.Praeterea Labeo scribit,ta non esse deneganda: namquant. his accedit, quod in quibusdam locis et cum calidae sunt, irrigandis tamen agris necessariae sunt, utstat enim apud Hierapolitanos in Asia agrum aqua calida rigari. et quamuis ea sit aqua, quae ad rigandos non sit necessaria, tamen nemo ambiget his interdictis locum fore.Siue autem intra urbem sit aqua siue extra urbem, hoc interdicci aquam iussisse, quo ducta est si alia aqua sit, quam quis uelit ducere, quam hoc anno duxit, uel eadem, per aliam tamen regionem uelit ducere, impune ei uis fiet.Illud Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
dr. udm dari p̾sentibꝰ etag¬
entibus et iameis q negocus
fisci solent int̾ueire ẽt huiꝰ¬
moĩ lib̾ales cãe sinon int̾ue¬
mente tisci.ad uocato decise
cuit. mintegrur restituunt᷑.

Expanded text:
dicium dari praesentibus et agentibus etiam his, qui negotiis fisci solent interuenire: et huiusmodi liberales causae, si non interueniente fisci aduocato decisae sint, in integrum restituunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ege cornelia testaria oblig¬
latur. qui signũ adit̾imi
fec̾it sculpẜit. ¶ De ptu suppo¬
sito soli actãt pbentes. aut.
hii adquos eares ptineas ñ
mẽsura ciumiq delicti ꝯsticu¬
end̾ meos qui ap̾iidices ĩ¬
non possunt.aut si plus eos¬
meruisse uideatur. quamer
forma uirisdictoĩs patiposs¬
int. ut in pr̃i describatur esti¬
maturo quatemis coh̾ceri
debeantis diuꝰ marcꝰ cũ fr̾e
suo ꝓsua humanitate hãc

Expanded text:
ege Cornelia testamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit. De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non mensura cuiusque delicti constituendum in eos, qui apud iudices innon possint: aut si plus meruisse videatur, quam ex forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo, quatenus coerceri debeant. sed divus Marcus cum fratre suo pro sua humanitate hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Oclie qui edt̾a ꝓpoĩta dolo. in.
Torrũpit. fłipena plectunt᷑.
siuenditor mensuras frum̃h
res est eius dupli ꝯdepñatur.
dec̾toq diui adriam p̾ceptũ
est. in insulam eos relegari
qui pondã aut mensuras
falsassent. ¶Dem.
nullo anccõe hĩto utitur .l.
cornelia aqua et igni inter¬

Expanded text:
odie qui edicta proposita dolo malo corrumpunt, falsi poena plectuntur. Si uenditor mensuras publiceres est, eius dupli condemnatur: decretoque diui Hadriani praeceptum est in insulam eos relegari, qui pondera aut mensuras falsassent. 33 Idenullo auctore habito utitur, lege Cornelia aqua et igni ei inter
Abbreviated transcription (Latin):
ue cui adm̾istratio peculu
ꝑnuista est. nouandi quor
peculiaria debita ius hñt.
utiq si ip̃i stipulentur. ma¬
xie etiam si melorẽ suam
oditionẽ eo mõ faciũt uar
si aliu nibeant scipularim
test utrũ nonandi aĩo iube

Expanded text:
, cui administratio peculii permissa est, nouandi quoque peculiaria debita ius habeat, utique si ipsi stipulentur, maxime si etiam meliorem suam condicionem eo modo faciunt. nam si alium iubeant stipulari, interest, utrum donan
Abbreviated transcription (Latin):
iens delegatus ame c̾clitori
meo stipułati spoponderit
non h̾ebit ad u̾sus eũm illar¬
exceptionẽ ut quatenus fa¬
c̾e pot̾odempneturnam ad¬
u̾sus metali defensione m̾¬
toutebatur. qr donatur ab
eo petebantreditor autez
debitum psequitur¶ aiulus

Expanded text:
lens delegatus a me creditori meo stipulanti spopondit, non habebit aduexceptionem, ut quatenus facere potest condemnetur: nam adversus me tali defensione merito utebatur, quia donatum ab eo petebam, creditor autem debitum persequitur. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ꝙͣ uc taliafi sine ꝑmis¬
non debeant ¶Duiꝰ.adrianꝰ
rpsit et pena statuit qua¬
drag̾ita aureor meos qui ĩ
ꝙͣ fiscoinferri iissit et in
iuagratus eandẽ statuit pe

Expanded text:
unt, quamuis talia fieri sine permisnon debeant.Diuus Hadrianus rescripto poenam statuit quadraginta aureorum in eos qui in am fisco inferri iussit, et in magistratus eadem qui p
Abbreviated transcription (Latin):
tractari possit. siue qm uuo
iurisuidetur fisse ex quo
ꝑat̾ hostiu potitus estis: si an¬
bo apd̾ hostes st̃. et pͥor pat̾ de¬
cedat. sufficiat lexcornelia ũ¬
stituto nonał ꝙͣ si ap̾ hostes
pr̃e de fueto postea filius i
pace at̾ hiis quibello capti
erant. de quibꝰ nicħ inpactis
fi̾ scribit. qr spem reutendi
ꝙͣ mpace romani ẽe uoluerũ
Item in pace qui puenerũt
ad alt̾os sibestũ sb̾ito exarsiss
.eor ẜm efficiunt᷑ ap̾ quos ia
hostes suoft̾o dep̾henduntur.
quibꝰ post iinini esetambe¬
fũit ne esset hiisius pꝰliminui.¬
¶ Siquis capiatur abhostibus.
hii quos in pot̾ate hũir in
incexost̾. utru sũt su uiris
ft̃i. an ad huc ꝓfiliis faĩliarũ

Expanded text:
tractari possit, siue quoniamiuris uidetur fuisse, ex quo pater hostium potitus est. Sed si ambo apud hostes et prior pater decedat, sufficiat lex Cornelia substituto non alias, quam si apud hostes patre defuncto postea filius inpace autem his, qui bello capti erant, de quibus nihil in pactis Servius scribit, quia spem revertendi quam in pace Romani esse voluerunt. verum in pace qui pervenerunt ad alteros, si bellum subito exarsisset, eorum servi efficiuntur, apud quos iam hostes suo facto deprehenduntur. quibus ius postliminii est tamfuerat, ne esset his ius postliminii. Si quis capiatur ab hostibus, hi, quos in potestate habuit, in incerto sunt, utrum sui iuris facti an adhuc pro filiis familiarum
Abbreviated transcription (Latin):
de statulib.siue adiudicatus est.¬
siue usucaptus ate siue traditucs
aliquo uire tuus fc̃s est. sinedu¬
biouire dicemus pere ꝯditioni
impsonatua poste sret in hr̃de ẽꝓ¬
toris id̾ dicitur. ¶ Si filius. fa. hr̃s
sit institucus et statu libfilioda¬
re iuissꝰ est. er lib̾ ẽẽ. sinefiliosine
pridando puenit ad lib̾tatemq¬

Expanded text:
de statuliber siue adiudicatus siue usucaptus a te siue traditus uel aliquo iure tuus factus, sine dubio dicemus parere condicioni in persona tua posse. sed et in hered‹e› emptoris idem dicitur. Si filius familias heres sit institutus et statuliber filio dare iussus est et liber esse, siue filio siue patri dando peruenit ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝯditio extit̾it quauis statu¬
oporteat ut pinde lib̾nascatur
existentem ꝯditione au lidum
pariat.et nt̾m quidẽ an fiuis
hostium sit neq̃ qua dubumiest.
s ur est post lunimuz eñ lib̾u fi.¬

Expanded text:
atis condicio exstiterit, quamuis ipsi statuoport‹e›t, ut perinde liber nascatur,existentem condicionem, an liberum pariat? et interim quidem quin seruus hostium sit, nequaquam dubium est: sed uerius est postliminio eum liberum fi
Abbreviated transcription (Latin):
parebit ¶statu lib̾.x. dare iussus
et lib̾ ẽẽ si .u. datus distractus sit
residua .u. ẽptoridabit. ¶si ẜuus
tuus statu lib̾ur en̾ut ubi dabit᷑
eq hr̃dibus dare iussus est. szetsi
tuo fuo dedit. sim̃o is peculiari

Expanded text:
parebit. Statuliber decem dare iussus et liber esse, si quinque datis distractus sit, residua quinque emptori dabit. Si servus tuus statuliberum emerit, tibi datur, quod heredibus dare iussus est. sed et si tuo servo dederit, si modo is eum peculiari
Abbreviated transcription (Latin):
en qui deub̾tate litigat ꝯsistat
fructuaris et ꝓpͥetaris fr̾pocest ut
alt̾ut̾ absit. quocau.an p̾senti sol
corrũpi. s rectus dr̾ eciam alt̾urr
eor prittend agere uc alt̾uis ius
incorrũptu maneitꝙ si ad huc

Expanded text:
e libertate litigat, consistant fructuarius et proprietarius, fieri potest, ut alteruter absit: quo casu an praesenti soli corrumpi. sed rectius dicitur etiam alterutri eorum permittendum agere, ut alterius ius incorru
Abbreviated transcription (Latin):
eo nec fide uissore quidẽ ¶ Si
Derit eum non obligari.¬
¶ Cum. idititur. uliqͥd uidetra¬
hitur obligoni semp ꝓbaud
est illciat este obligonem
insi stipłatori diu̾sitas rensi

Expanded text:
rem quidem. Si erit eum non obligari. cum adicit aliquid uel detrahit obligationi, semper probandum est uitiatam esse obligationem, nisi stipulatori
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S et si m̾ ꝑamphilũstipulanti
tu pamphilũ et sticũ spopõd̾is.
stichi adiectione ꝓsupuacua
babendam puco nã sicoc sũt
sunt ꝯuodãmo stipulatione:
Salia lingua ndeatur nichil

Expanded text:
e. Sed si mihi Pamphilum stipulanti tu Pamphilum et Stichum spoponderis, Stichi adiectionem pro superuacuo habendam puto: nam si tot sunt sunt quodammodo stipulationalia lingua respondeatur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
s tuiss conditione legatus
est pendente ꝯdicione nouer
creditor s tũc cumuertit̾ir con¬
dutio quãuis eum quistipłatꝰ
est subcondicione placuit qͥ
pendete ꝯditione creditore ẽe¬
creditores eos actiꝑe debemus
qui anqua actionẽ uiciuise

Expanded text:
sub condicione legatum est, pendente condicione non est creditor, sed tunc, cum exstiterit condicio, quamuis eum, qui stipulatus est sub condicione, placet etiam pendente condicione creditorem esse.Creditores eos accipere debemus, qui aliquam actionem uel ciuile
Abbreviated transcription (Latin):
ligari ip̾o uire pot̾it. s ec dap¬
numdando dampin iniurie
tenebitur uc tũ culpam inda¬
pno danto exig̾e debeamus
gͣmorem nectam leue quã
ab exͣneo. at si iussu nr̃o quid
mre nr̃a g̾ant uł absentibus
nb̃ qiͣ ꝓcuratores aliquid as.¬
nt . danda erit ĩeos actio. non
solũ si eos emerimꝰ. szetiamsi
tonati fu̾int nob̾. aut exdotis
noĩe. nit exlegati ca ꝑtinere
adnos cepint. auc exhr̾ditate
idem prabimt ⁊ lon soluz si
nr̃os putau̾imus setiam si
quociẽs aut fructuarios. ut
triq acquisituri non essent¬
sireu̾a ictiones aut utuarii
eent id hodie non acquirãt.

Expanded text:
ligari ipso iure poterit. Sed damnum dando damni iniuriae tenebitur, ut tamen culpam in damno dando exigere debeamus graviorem nec tamen levem quam ab extraneo. At si iussu nostro quid in re nostra gerant vel absentibus nobis quasi procuratores aliquid agant, danda erit in eos actio. Non solum si eos emerimus, sed etiam si donati fuerint nobis aut ex dotis nomine aut ex legati pertinere ad nos coeperunt aut ex hereditate, idem praestabunt: nec solum si nostros putaverimus, sed et si communes aut fructuarios, ut quod adquisituri non essentvera communes aut usuarii essent, id hodieque non adquirant.
Abbreviated transcription (Latin):
opr ur cum pre suo ꝯstituit Anuilis.
meoquitu possit abduc̾e ꝑstitutã
iciłła pecisia accepta inaũ nectiõ̾e
ip̃e ab duicas er ꝓstituas in patiaris
pstituta eẽ p̾tio accepto cur possis er¬
ncipia uirfile do̾au̾at ut im̃e.¬
tilia curaret ea post mortem suam
ẽẽ siba cumdonationis legi nonẽe
ꝯsentiente.n.ꝙ si añ filiam mater
ita ut maimuttetur non addito

Expanded text:
oster cum patre suo constituit in eo, qui, cum possit abducere prostitutam ancillam, pecunia accepta manus iniectionem ipse abducas et prostituas an patiaris prostitutam esse pretio accepto, cum possi‹s› encipia mater filiae donauerat, ut filia curaret ea post mortem suam esse libera: cum donationis legi non esset spondi: quod si ante filiam mater ita, ut manumitteretur, non addito
Abbreviated transcription (Latin):
ut maimct̾et᷑ anuc in pot̾ate esser
emptoris qũ ueslz mau̾mitt̾e pͥore
can̾facile tp̃e ꝯp̾hendi pot̾it. posfio¬
rentiq moriente emptore ꝯpetit
os meses si ambo p̾sto st̃ tam ẜuus
quar eptoreius fuo eñ absente

Expanded text:
n potestate esset emptoris, quando vellet manumittere. priore casu facile tempus deprehendi poterit: posteriore utique moriente emptore competios menses, si ambo praesto sunt tam servus quam emptor eius: servo enim absente
Abbreviated transcription (Latin):
putent hoc ip̃m ã notare de¬
oeanc. Aomen u̾o eius scͥbend̾
pͥncipi. ut minsula deporte¬
tur. sidem̃ pͥncipi scribe inissa
plena opimonent pͥnceps
existimet. an seqnda sit ems
debeat medio aut̃ tp̃r dunse̾¬
bitur. ub̾e eum d incarcerẽ
calia crimina deportandos. x¬

Expanded text:
notare debeant, nomen uero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius debeat. medio autem tempore, dum scribitur, iubere eum debet in carcere talia crimina deportand
Abbreviated transcription (Latin):
sit nich̾ anudiuris adim̾e
lib̾is ni q. ib ip̃o puentiũ eẽt
adeos si intestatus ĩcmitatẽ
tutelas et hr̃ditates hĩturos
eis dedisser. Parẽ.¬

Expanded text:
et, nihil aliud iuris adimere liberis, nisi quod ab ipso peruenturum esset ad eos, si intestatus in ciuitate mtutelas et hereditates habituros: eis dedisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Itiaẜins quibusdã. et ancislis noñ¬
tim directas lib̾tates dedit. demde
itascͥpsit et pedissecas oẽs quarum
noi in roĩbus meis scripta sunt.
actori mꝯtubino tradita an exge¬
n̾ali capite pedissecaru lb̾tate
tp̃r pedisseca ee desierit puram¬
stichus accepat. et exhr̾ditate mł¬
ta ꝑ frande anmonuisse drqitu¬

Expanded text:
is quibusdam et ancillis nominatim directas libertates dedit, deinde ita scripsit: 'et pedisequas omnes, quarum nomina in rationibus meis scripta sunt, actori in contubernio tradita, ex generali capite pedisequarum libertatem tem pediseStichus acceperat et ex hereditate multa per fraudem amouisse dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
fruatur.n alt̾ius fructum
amputarisi. at̾ possid̾at¶ eñt
quiedificare ꝓhibetur possi¬
t̾e quor ꝓhibi manifestum:
est. ¶ spẽs inducendi in poss¬
onem alicuius reiest. ꝓhibe
ingͣclienti iñ fĩ statimm eͥ cede¬
÷ ad u̾sarium. et uacuarreliq̃re
possonem iubet .ꝙ. multo plꝰ
est quam restituere. Hdem.

Expanded text:
 alterius fructum amputari, si alter possideat. Eum, qui aedificare prohibeatur, possidere quoque prohiberi manifestum est. Species inducendi in possessionem alicuius rei est prohibere ingredienti uim fieri: statim enim cedere aduersarium et uacuam relinquere possessionem iubet, quod multo plus est quam restituere. 53 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
et si aliꝯ uissu rogatu nemec
cor qdsine dolo malo fecit
et eo noĩe condepnat᷑ sun.
aut dederĩsine tolo malo/Sĩ

Expanded text:
si alius iussu rogatuue meo eorum quid sine dolo malo fecerit et eo nomine condemnatus sim aut dederim sine dolo malo. Si
Abbreviated transcription (Latin):
relegatis ademerũt ꝑtem
inꝓu̾̃tia egipti ĩ nouas in¬
sulas relegaresicur aut̾ re¬
legare ĩ isulam quisqͣm
que non est sb̾se non pot̾ita
nec in ꝓuicia quidam re¬
legandi ius l que non est
sb̾ se forte p̾ses syrie ĩmace¬
tomam non relegabiite

Expanded text:
relegatis ademerunt partein prouincia Aegypto in Oasin relegare. Sicut autem relegare in insulam quisquam, quae non est sub se, non potest, ita ne in prouinciam quidem relegandi ius habet, quae non est sub se: forte praeses Syriae in Macedoniam non relegabit.
Abbreviated transcription (Latin):
esse accipienda. Ego dubito
si utrobiq destinato sit aĩo
an possit ꝗs duobus locis hr̃e
le est sine domicilio eẽ ꝙ qm
de posse. Siquis domiciliore

Expanded text:
esse accipiendum. ego dubito, si utrubique destinato sit animo, an possit quis duobus locis domicle est sine domicilio esse quemquam. re posse, si quis domicilio re
Abbreviated transcription (Latin):
bliamus debitor fiscalis eni¬
eriã ancuiam an̾ annos mi¬
tos emerat hac lege ut man̾¬
ꝓcurator cu bona debitoris
non sufficientia quereret et
enmerie status questionem
faciebat placuit nonẽe iiri
fiscali locumꝙ oiabona debi¬
toris iurepignoris tenerẽt᷑.
qr ea lega empta est ut si non

Expanded text:
lianus debitor fiscalis Euemeriam ancillam ante annos multos emerat hac lege, ut manuprocurator cum bona debitoris non sufficientia quaereret, etiam Euemeriae status quaestionem faciebat. placuit non esse iuri fiscali locum, quo omnia bona debitorum iure pignoris tenerentur, quia ea lege empta est, et, si non
Abbreviated transcription (Latin):
alia mixtasit. ¶Hec ant acto
locum hrindapno nondũ
de co ope ex quo dapnum
timetur tociensq locuz br¬
ħ quociens manu fco oꝑe agͤ
aqua nocitura est. idest cur
quis manu fecit quo alr flu¬
erer qm natura solz si forte
in mitento eam ul maior
dundare effec̾it ꝙ̃. si narura
aqui noceat ea actione non
tenetur. ¶Aeratius scribit
opus ꝙ quis fecit ut aquam
excludet. que ex idante pa

Expanded text:
mixta sit. Haec autem actio locum habet in damno nondum de eo opere, ex quo damnum timetur: totiensque locum habet, quotiens manu facto opere agro aqua nocitura est, id est cum quis manu fecerit, quo aliter flueret, quam natura soleret, si forte immittendo eam aut maiordundare effecit. quod si natura aqua noceret, ea actione non continentur. Neratius scribit: opus, quod quis fecit, ut aquam excluderet, quae exundante pa
Abbreviated transcription (Latin):
Dutu causa hu̾it hiditate¬
ne ei obuenerint¶Arc
mines mannis habuerut
ead̾ legemr᷑ qui pubes cum
telo inpublico fuitsicatẽ¬

Expanded text:
 causa habuerit hereditateue ei obueneri‹n›t. 3 mines in armis habuerint. Eadem lege tenetur, qui pubes cum telo in publico fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
uł stipło uires hc. ułlegatur
le urͣ᷑. et ip̃e marcellus tractat
si quidem ad eatur hr̃ditas oĩa
ut in hr̃̾ditarios uo si uo adi¬
ta non sit ut inppͥo patris eẽ
spectanda et siusut funt hinc

Expanded text:
ulatio uires habeat uel legatum. lae uidetur et ipse Marcellus tractat, si quidem adeatur hereditas, omnia ut in hereditario seruo, si adita non sit, ut in proprio patris esse spectanda: et si usus fruc
Abbreviated transcription (Latin):
uti putant. ut semel insuum¬
fund ing̾ssus. inde egredi qua
uelit possic. nisi ei nocitum sit
ex quo aqua duxit. ¶Item qr
si quis aque qua: hoc anno du

Expanded text:
uti putant, ut semel in suum ingressus inde egredi qua uelit possit, nisi ei nocitum sit, ex quo aquam ducit.Item quaeritur, si quis aquae, quam hoc anno du
Abbreviated transcription (Latin):
hĩdibus iustitunis testato¬
dixit ticius et memus sem¬
iude ponendo penec duo:¬
paciscatur ut ab. uto cłpa¬
esse duos reos aquibus ĩpir
susceptaest obligd nonicẽ
ꝓband.a est. cũduo quor rei
cłpam ꝓmisissẽt si. ilti posta
poo iupa remissa sit quia.
postior conuentio que mai¬
cius piona ictest it statum
et uatura obligonis que
duo: muntio reor fecit ꝯiu¬
tare nonpot qr si socu sint
et ꝯis culpa it̾teseit etiam¬

Expanded text:
titutis testatodixit: 'Titius et Maeuius Semin deponendo penes dupaciscatur, ut ab altero culpaesse duos reos, a quibus inpar suscepta est obligatio. non idem probandum est, cum duo quoque culpam promisissent, si alteri postea pacto culpa remissa sit, quia posterior conuentio, quae in alterius persona intercessit, statum et naturam obligationis, quae duos initio reos fecit, mutare non potest. quare si socii sint et communis culpa inte
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc memptoresolo suabitur
item meo qui pnutau̾it u ĩ
solutur. accepitit insilibus qui
putat passur exceptionẽ quã
ille pat̾etur qui uore teterit
piñ exquacq alia ca que ꝓpe¬

Expanded text:
 hoc in emptore solo seruabimus: item in eo, qui permutauerit uel in solutum accepit: item in similibus, quiputat passurum exceptionem, quam ille pateretur, qui noxae dedit, proinde ex quacumque alia cau
Abbreviated transcription (Latin):
oẽs inpetrare possunt sepitio¬
nem si creditores adu̾sus pͥmi
non possunt adu̾sũstu possũt.
Si filufa. bona ueneant qui
castreise peculuiz habet. anse¬
patiofiat int̾ castrensescr¬
editores et cet̾os uideamus. au¬
simulergo. idinitt̾etur dũm̃o
siqui cumeo ꝯͣxerunt añqua
militaret forte debeant sepiri
ꝙ puto ꝓband̃ ergo qui antẽ

Expanded text:
 possunt separationem. Secundi creditores aduersus Primi non possunt, aduersus Tertii possunt. Si filii familias bona ueneant, qui castrense peculium habet, an separatio fiat inter castrenses creditores ceterosque, uideamus. simul ergo admittentur, dummodo, si qui cum eo contraxerunt, antequam militaret, fortasse debeant separari: quod puto probandum. ergo qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
ptin̾e ꝑtem arbitrornẽo eñi¬
ẜuor opa thesaux q̃rirnec ẽ
alius reiopam simiebat for¬
tuna aliud dederit itaq sim

Expanded text:
tinere partem arbitror: nemo enirum opera thensaurum quaerit nec ea i rei operam insumebat tuna aliud dedit. itaque si
Abbreviated transcription (Latin):
muz. malabastrum
aromaindicũ.galbane.
aser alchelusia. sargogaula
omerabicus cardamoĩuz.
sicũ pelles. baminestie. pel¬
les babilomce. ebur. ferr¬
um uidicũ. carbasum. lap¬
sb̾serica. uelatmeta. carba¬
di.pant̾e purpura. itẽ ape¬
coꝵ iana suctus capilli
iudici. ¶sipp nctitatem
adũse tempestatis homis¬
hoc ꝯmusso uidicari diui

Expanded text:
 malabathrum: aroma Indicum: ‹c›halbane: laser: alche: lucia: sargogalla: onyx Arabicus: cardamomum: ssicum: pelles Baby‹l›onicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapsubserica: uela tincta carbadi: pantherae: purpura: item marocorum lana: fucus: capilli Indici. Si propter necessitatem aduersae tempestatis exposhoc commisso uindicari diui
Abbreviated transcription (Latin):
oft̾m accionẽ de uegari ũ or.¬
Duuica est ca eius qui solui cõ¬
stituit. sims et em̃ ca uidetur
ei quiꝑu. uendidit aut loca¬
uit. ¶Filiu ꝓpr̃e curatore rei.
pi.creatociũe cogi nonor

Expanded text:
m actionem denegari non oportcausa est eius, qui solui cstituit: similis etenim uidetur e uendidit aut lot. Filium pro patre curatore rei creato cauere cogi non
Abbreviated transcription (Latin):
missions istius ꝓb.ixe. bec ip̃m
allegas legendatam. et sic pro¬
ducere adnb̾tatẽ ergobis dr oste¬
ndere hoc ip̾̃m in t̾cos actu. ut
pude uł exlege donationis uł
ex affectione eius qui dederit:
res estimetur nilus.

Expanded text:
missionis istius probare, hoc ipsum allegans legem datam, et perducere ad libertatem: ergo hic debet ostendere hoc inter ipsos actum, ut proinde uel ex lege donationis uel ex affectione eius qui dedit res aestimetur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuiditio reo fac̾e possunt.:
dum suas suoꝵ qr iniurias
exeqnũturssitũ płes sunt qui
expiri uolũt eligendus est
ap̾tore ad quẽ maxĩe res ꝑ¬
tiner. ułis qui itoneiorẽ et ẽ
optimũ ex ꝯuĩctione. ex fite
et dignitate actorẽ hoc inter¬
dictur eligend situ postea qͣ
hoc int̾dlicto actu est alius¬
Slamerit postea ali ñ facile
dampnũ nisi depfidia pͥoris
potũit aliquid dici¶Itaq cã
cognita amplius qua semei¬

Expanded text:
iudicio reos facere possunt, dum suas suorumque iniurias exsequuntur. Si tamen plures sunt, qui experiri volent, eligendus est a praetore, ad quem maxime res pertinet vel is qui idoneior est: et est optimum ex coniunctione, ex fide, ex dignitate actorem hoc interdicto eligendum. Si tamen, posteaquam hoc interdicto actum est, aliuslam erit postea alii non facile dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici. itaque causa cognita amplius quam seme
Abbreviated transcription (Latin):
pu. p̾rupta erat id̾ erit dicend
et si nouerat uia.pu. s sit iter
pͥuatu nam ethic eadem q̃d est.
Is cuius colonus ant hospes.
aut aliquis alius it̾ ad fundu

Expanded text:
praerupta erat. idem erit dicendum et si non erat uia publica, sed iter priuatum: nam et hic eadem quaestio est. Is, cuius colonus aut hospes aut quis alius iter ad fundum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Idem l.ꝯstante m̾ĩo  dotemin
boms mariti esse.sz et si admũ¬
uera municipalia accepto mo
sub̾ie nocaretur dotem nonde¬
cusatore criminu capitaliu
nonsteriss quominꝰ crimen ĩ¬
trastatutu tp̃c ꝓseq̾retur. renz
nondebuisse mediotp̃r hono
decurione esse uoliust ꝙͣ ꝙͣ¬
n̾e noncog̾is.cumad ea q̃ mas¬
ndari possunt uoluntatẽ de¬
nullam ꝓpͥam legem ht dead¬
iectionibus admittendis non
causas fisci ꝑtinere. ¶Dem.

Expanded text:
dit constante matrimonio dotem in bonis mariti esse: sed et si ad munera municipalia a certo modo substantiae uocentur, dotem non deaccusatorem criminum capitalium non stetisset, quo minus crimen intra statutum tempus persequeretur, reum non debuisse medio tempore honordecurionem esse uoluisti, nere non cogeris, cum ad ea quae mandari possunt voluntatem denullam propriam legem habet de adiectionibus admittendis, non causas fisci pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
quero ansepticia filia naturalis
ancilła supra scͥptã mau̾mnitterẽ
naturali donatio ancille sue fu̾it.
n patris naturał uidiciu incet̾is
legatis filia agnouit non posse eã
ꝯpelli ancillaz ꝓpam excausa fidi¬
ꝯmissi mau̾mnitt̾equtius ticius
sticuz suuz meũ menio legauit
et petut ut n ab eo n ab hr̾de eius
ad lib̾tate ꝓduce. qr non sibi legẽ
dixisses legatario. Eeeuola.

Expanded text:
quaero, an Septicia filia naturalis ancillam supra scriptam manumittere iuo patre naturali donatio ancillae fuit neque patris naturalis iudicium in ceteris legatis filia adgnouit, non posse eam compelli ancillam propriam ex causa fideicommissi manumittere.Lucius Titius Stichum seruum Maeuio legauit et petit, ut neque ab eo neque ab herede eius ad libertatem perducere, quia non sibi legem dixisset, sed legatario. 41 Sca
Abbreviated transcription (Latin):
noiẽ non libatur et si quidẽ
iidicati. iccionis acceptut
nonest s tnaitis excitatois
rectiaie dicetur uti eimi
erceptione poste si uo aec¬
reptus fu̾it etiam toiusse
ceslaibit exceptio. ¶atutore¬
ettam qui testo datus est
si fiit fideuistor datus tin.¬
set si exdelicto oriatur. aẽ¬
tio mag̾ put ius teneri¬

Expanded text:
ure non liberatur. et si quidem iudicati actionis acceptus non est, sed tantum litis exercitationis, rectissime dicetur uti eum exceptione posse: si uero acceptus fuerit etiam totius causae, cessabit exceptio.A tutore, qui testamento datus est, si fuerit fideiussor datus, tenetur.Sed et si ex delicto oriatur actio, mag
Abbreviated transcription (Latin):
esse obligatur necem̃ pot¬
rraat at infideiussore et reo
repitur Q rei obligo pleni¬
or est iam ubi anqua diet¬
erenti.a est obligationum.

Expanded text:
esse obligatum. nec enim potremat: at in fideiussore et reo repperitur, quia rei obligatio plenior est. nam ubi aliqua differentia est obligationum,
Abbreviated transcription (Latin):
aquo de p̾bendatur utrũ ab eo
cuius res fincan ab alio¶  utrũ
ltademu fur sit maĩfestus si in
faciendo furto de p̾bendatꝰ. an
no et si.Alicubi fu̾it de p̾hensus
et mag̾. est ut et iuł scripsir et si¬
non ibi dep̾bendatur ubi furtũ
fecit. actu ẽẽ furẽ mai̾festũ. licũ

Expanded text:
a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio. Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in facro et si alicubi fuerit deprehensus? et magis est, ut et Iulianus scripsit, etsnon ibi deprehendatur, ubi furtum fecit, adtamen esse furem manifestum, si
Abbreviated transcription (Latin):
adic̃. sicum uidisses eumsb̾ris¬
pientẽ et ad ꝯp̾hendend̾ emxi
occurcisses. ab iecto fiirto effu¬
git furẽ manifestuz esse p̃mi¬
q referre putar dñs anuicinꝰ
anquilib tnͣsiens App̾hendar.

Expanded text:
adicit, si, cum uidisses eum subripientem et ad comprehendendum eum accurrisses, abiecto furto effugit, furem manifestum esse: Paruique referre putat, dominus an uicinus an quilibet transiens adprehendat.
Abbreviated transcription (Latin):
filius ñquid̾e ꝓhibitus ẽ
de fc̃o mris queri. si dicat
c̾e ꝑmissum em̃ non estsãb
alio delatuzalius deferre
Mon pot̾. s euz qui abbolũti¬
one publicar. pͥuata inter¬
ueĩente. aut desistente ac¬
c̾atore de reis exemptut est

Expanded text:
filius non quidem prohibitus est de facto matris queri, si dicat cere permissum ei non est. Ab alio delatum alius deferre non potest: sed eum, qui abolitione publica vel privata interveniente aut desistente accusatore de reis exemptus est
Abbreviated transcription (Latin):
arceri spoitus ii Saulus¬
Pp̃cio corruptus. sine m̃cui
ag̾e custodia uł ferrum
uenenũ ue incarc̾e in¬
ferripassus est officio in¬
dicis piuendus estssines¬
cir obnegligentiam rem¬
ouendus est abofficio. i

Expanded text:
arceri praepositus si pretio corruptus sine uinculis agere custodiam uel ferrum uenenumue in carcerem inferri passus est, officio iudicis puniendus est: si nescit, ob neglegentiam remouendus est officio.
Abbreviated transcription (Latin):
Um uo is qui rogatus U lp.
est alienũ suu mau̾mittere.
mortalitatis nctͣitate. s bonoꝵ
publicatione. ad ait̾m ẜ uum
ꝯmisse nb̾tatis fiat. namercũ
quidam rogatus eẽt. cu more¬
retur sum mau̾mitt̾e. isqrte
cessiss. lib̾cate ẜuo nondata
pinde eumhñdum ꝯsticutũ
est atq si.ad lb̾tatem ab eo ꝑ¬
ductus eẽt: pot̾.n. eo test̾o dare

Expanded text:
um uero is qui rogatus ‹est non› alienum seruum manumittere mortalitatis necessitate uel bonorum publicatione ad alium seruum commissae libertatis fiat. nam et cum quidam rogatus esset, cum moreretur, seruum manumitter‹e› isque decessisset libertate seruo non data, perinde eum habendum constitutum est atque si ad libertatem ab eo perductus esset: potest enim eo testame
Abbreviated transcription (Latin):
one ẽẽ lesũ sucturri ei exhus
constituriomboportet nec cẽ
uoluntatede fu̾cti duriorenis
ꝯditio constituatur. plane si
easit defũcti noluntas. ũ uł aqͦ¬
cimqr mau̾mitti uolu̾it. dice¬

Expanded text:
one uel etiam laesum, succurri ei ex his constitutionibus oportet, ne contra uoluntatem defuncti durior eius condicio constituatur. plane si ea sit defuncti uoluntas, ut uel a qu‹o›cumque manumitti uoluerit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
soluit intelligitur usufruc¬
tuari hõ fuisseꝰ. curu̾o ex pec¬
ulio q. ad ꝓpͥctariur sequitur
soluit ꝓpetarii ex post facto
fuisse uidetur. pianus.
meo lupi porcos erripẽt bos
uicine uille colonus cur rob¬
ustis cauibus et fortions quo
pecoris sui gr̃a pascebat con¬
secutus. aupis eripint. aut ca¬
nes extorfunt er cuz pastor

Expanded text:
oluerit, intellegitur fructuarii homo fuisse: cum uero ex eo peculio, quod proprietarium sequitur, soluerit, proprietarii ex post facto fuisse uidetur. 44 Ulpiameo lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor
Abbreviated transcription (Latin):
meus peteret porcos querebã
utrum eius fc̃i sunt porci. qui
eripint an nr̃imanẽant. nami
gñe quodam uenandi iderat
nacti. cogitab.it eniz quẽ. ad̾m
t̾ra mariq capta. cum insuar
naturałe laxitatem puen̾ant.
estus marinis et t̾restribus de¬
sinant nr̃a esse cum effug̾int

Expanded text:
meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti sint porci, qui eripuit, an nostri maneant: nam genere quodam uenandi id erant nancti. cogitabat tamen, quemadmodum terra marique capta, cum in suam naturalem laxitatem perueneranestiis marinis et terrestribus desinant nostra esse, cum effugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ubstitutio que ñdu. Paulus.
conpenie. exͣ bona nostra est.
possicetur id ꝙ exre na̾ns est
possori non acquiric ¶n cor¬
pales res tradition̾e uł usuc¬
apionẽ nourecipe maĩtestũ

Expanded text:
ubstitutio, quae nondum competit, extra bona nostra est. possidetur, id quod ex re alterius est possessori non adquirit.Incorporales res traditionem et usucapionem non recipere manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
uetus predior consumptos
suos faciat bone fiḋi posfor
tatuas inciuitate poĩtas cuuu̾
noneẽ. idq trebatuis et regass.
anint tũdare opam p̾torem

Expanded text:
uctus praediorum consumptos suos faciat bona fide possessotatuas in ciuitate positas ciuium non esse, idque Trebatius et Pegasus: dare tamen operam praetorem
Abbreviated transcription (Latin):
Nutx principis h̾re se de bere¬
dre iactant nec cĩ de bebãt ta
magnam iem ta duirtic̾e¬
¶S quos comitũ uł łgati si
reos ꝓ ꝯsul ĩuenit. utiũ pmrc¬

Expanded text:
ute principis habere se dicere iactant? nec enim debebant tam magnam rem tam diu reticere.Si quos comitum uel legati sui reos proconsul inuenerit, utrum p
Abbreviated transcription (Latin):
sirũ ꝯtempnit. quiq ꝯta¬
minatõe non in dignatur
hoc dicit lenocimo mariti
se fecisse. reuelare mdem
io simaritũ uelic rens ad¬
ult̾u lenocini reuz facere:
semel delatus non andiet᷑.¬
sipublico iudiciomarit᷑¬
suam urorẽ ream fac̾et.in:
lenocini aggatio repellet
maritu ab acc̾ationeser pu¬
tẽ non repellele nocimur¬
gͥ maritu ip̃m hõerat nec
muliere excusat unde q̾ri
pot̾ ant qui de adult̾io cos¬
noscit. statue et in marito
oblenocimũ possit. et puto
poste. na claudius corgus
uir clarissimꝰ uxorẽ accans.
cuzde tectus eẽt uxore mad¬
ult̾io dep̾bensam recimus¬
se et sine accatore lenocimi

Expanded text:
suum contemnit quique contaminationi non indignatur, hoc dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quideideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur.Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenoci mariti ipsum onerat, non mulierem excusat.Unde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam retinuisse, et sine accusatore lenocini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣtus dedis excepto eo ꝙ cel¬
sus putar non uałe. si ꝯuem̾it
ne dolus p̾stetur. ħ em̃ibõe
fid̾i iudicioꝵ ꝯ̃mu est. et ita
utimur. ¶ Aĩanum u̾o cau̾s
non solent rapine tumłtus

Expanded text:
contractus dedit, excepto eo, quod Celsus putat non ualere, si conuenerit, ne dolus praestetur: hoc enim bonae fidei iudicio contrarium est: et ita utimur. animalium uero casus non solent, rapinae, tumultus
Abbreviated transcription (Latin):
duct płes lunt itatuĩ ut uicin¬
is non noceat ui si augustus
annis sic et ei qui malia ripa
sit. ¶ Si aquã exfliue pu. duxit
et flum̃e recessit non pot suo¬
sitã non sit. quauis is locus
icuc sits: si allinuone̾ paula¬
tim accestit fundo tuo sb̃seq
pot̃.qr locus totus flũms ẜiuat
ductioni .s: si circũflue cepit
iutato. luco non poto qr
miedius locus nousiuat int̾¬
ruptaq sit suitus. ¶. Iqua qͥ
inriuo nasci̾ tatite lucri fit
Ab eo quiducit. ¶ Ductus aquẽ
cuius origo memoria ercenit
stulam in riuo pon̾e uł aliud
du: dũo auc aquaru riuali¬
bus get̾ius faciat. ¶ Si aqua
ducactiam sup̃ ennalia aq̃
pronte: qui supra riuii: ft sit.
ure ducitur du infioririuo
non noceatur. Hemi.¬

Expanded text:
 possunt, ita tamen, ut uicinis non noceant, uel, si angustus amnis sit, etiam ei, qui in alia ripa sit.Si aquam ex flumine publico duxeris et flumen recesserit, non potessita non sit, quamuis is locus meus sit, sed si alluuione paulatim accesserit fundo tuo, subsequi potes, quia locus totus fluminis seruiat ductioni. sed si circumfluere coeperit mutato alueo, non potes, quia medius locus non seruiat interruptaque sit seruitus. Aqua, quae in riuo nascitur, tacite lucri fit ab eo qui ducit. Ductus aquae, cuius origo memoriam excessistulam in riuo ponere uel aliud dum domino aut aquagium riualibus deterius faciat. Si aqua ducatur, supra eam alia aqua per pontem, qui supra riuum factus sit, iure ducitur, dum inferiori riuo non noceatur. 4 I
Abbreviated transcription (Latin):
c amplius et ad exibend̃
Aagi pot̾ et nttlicto quoꝵ
bonorum agipot̾it au.
s si imagnĩe quis uł librũ
deleu̾it et hic trr dampi
miurie qi corruperit. ¶Si
quis tabulas instr̃orum
id̾e q scrib̾ et de cetͥis rebus ꝓu¬
blicis deq societatibꝰ. Aꝑ

Expanded text:
c amplius et ad exhibendum agi potest: et interdicto quorum bonorum agi poterit,  si imaginem quis uel librum deleuerit, et hic tenetur damno iniuriae, quasi corruperit. Si quis tabulas instrumentoidemque scribit et de ceteris rebus publicis deque societatibus.
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾a eoꝵ pr̃ sustiñe noncõ¬
pellitursuc qui duos filios
relinq̾bant ncħ de expedien¬
dis muũibus alt̾ius. fuln ex
coĩ prĩmonio supp̾mis sius
cauit ꝓpͥis sũptibus is et inu¬
expedierit. ¶Dem.

Expanded text:
munera eorum pater sustinere non compellitur. Si is, qui duos filios relinquebat, nihil de expediendis muneribus alterius filii ex communi patrimonio supremis suis cavit, propriis sumptibus is et muexpedierit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
nes res tr̃isire in nouatõe
gonẽ exquacũq obligone
duz mõ sciamut nouatioez
ita demu fĩsiħ agagur ut
nouetur obligo siuꝰ s non

Expanded text:
nes res transire in nouationeationem ex quacumque obligatione, dummodo sciamus nouationem ita demum fieri, si hoc agatur, ut nouetur
Abbreviated transcription (Latin):
I. usust. debitorem meum
delegaũo tior. non nouatur
obligo m̃ea quãuis excepti¬
one doli. uł inft̾m tutus deb¬
eat ẽẽ adusus meis quilega¬
tus fu̾at. et non solũ tonec
mauz eiuis usust. cui delega.¬
uit s etiam post int̾itur eius
uidebimus /qr etiam mł mꝰ

Expanded text:
us debitorem meum delegauero tibi, non nou‹a›tur obligatio mea: quamuis exceptione doli uel in factum tutus debeat esse aduersus me is qui delegatus fuerit, et non solum donec manet ei usus fructus cui delegaui, sed etiam post interitum eius: u