comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ter frustra cõprensa manus effugit imago
Par leuibus uentis uolucriq simillima somno.
Incerea uidet eneas in ualle reducta
Seclusum nemus. et uirgulta sonantia silue
Letheũq domos placidas qui prenatat amnẽ.
Hũc circũ ĩnumere gentes populiq uolabant.
Ac uelut ĩ pratis ubi apes estate serena
Floribus insidũt uaruis. et candida circum
Lilia funduntur. strepit om̃is mũmure cãpus.
Horrescit uisu subito causasq requirit
Inscius eneas. que sint ea flumina porro
Quidue uiri tanto cõplerĩt agmine ripas.
Tũ pater anchises animȩ quibus altera fato
Corpora debentur lethei ad fluminis undã
Securos latices et longa obliuia potant.
Nas equidẽ memorare tibi: atq ostendere corã
Iã pridem hãc prolẽ cupio enumerare meorũ
Quo magis italia mecum letere reperta.
Cpater anne aliquis ad çelũ hĩc ire putandũ est
Sublimes animas: iterũq id tarda reuerti

Expanded text:
ter frustra comprehensa manus effugit ymago, / ter frustra comprehensa manus effugit ymago, / par levibus ventis volucrique simillima somno. Interea videt Aeneas in valle reducta seclusum nemus et virgulta sonantia silvis, Lethaeumque, domos placidas qui praenatat, amnem. Hunc circum innumerae gentes populique volabant; ac—velut in pratis ubi apes aestate serena floribus insidunt variis, et candida circum lilia funduntur—strepit omnis murmure campus. Horrescit visu subito, causasque requirit inscius Aeneas, quae sint ea flumina porro, quive viri tanto complerint agmine ripas. Tum pater Anchises: Animae, quibus altera fato corpora debentur, Lethaei ad fluminis undam securos latices et longa oblivia potant. Has equidem memorare tibi atque ostendere coram, iampridem hanc prolem cupio enumerare meorum, quo magis Italia mecum laetere reperta. O pater, anne aliquas ad caelum hinc ire putandum est sublimis animas, iterumque ad tarda reverti
Abbreviated transcription (Latin):
Indusas animas superũq ad limen ituras
Lustrabat studio recolens om̃emq suorũ
Forte recensebat numerũ: carosq nepotes
Fataq fortunasq uirũ moresq manusq
Is ubi tendentẽ aduersũ ꝑ gramina uidit
Enean a lacris palmas utrasq tetendit
Effuseq genis lacrimȩ et uox excidit ore¬
U enisti tandem tuaq expectata parenti
Uicit iter durũ pietas datur ora tueri
Nate tua. et notas audire et reddere uoces.
S ic equidẽ ducebam animo rebarq futurũ
T empora dinumerans nec me mea cura fefellit
Q uas ego te tẽras et quanta pericula uectũ
Actipio. quantis iactatũ nate peridis.
Quã metui neꝗd libiȩ tibi regna nocerent.
Ille autẽtua me genitor michi tristis imago
Sepius occũrens hec limina tendere adegit.
S tãt sale tirreno classes. da iungere dextram
Da genitor. te qr amplexu ne subtrahe nostro.
Sic memorans largo fletu simul ora rigabat
Ter conatus ibi collo dare brachia circum.

Expanded text:
inclusas animas superumque ad lumen ituras inclusas animas superumque ad lumen ituras lustrabat studio recolens, omnemque suorum forte recensebat numerum carosque nepotes, fataque fortunasque virum moresque manusque. Isque ubi tendentem adversum per gramina videt Aenean, alacris palmas utrasque tetendit, effusaeque genis lacrimae, et vox excidit ore: Venisti tandem, tuaque exspectata parenti vicit iter durum pietas? Datur ora tueri, nate, tua, et notas audire et reddere voces? Sic equidem ducebam animo rebarque futurum, tempora dinumerans, nec me mea cura fefellit. Quas ego te terras et quanta per aequora vectum accipio! quantis iactatum, nate, periclis! Quam metui, ne quid Libyae tibi regna nocerent! Ille autem: Tua me, genitor, tua tristis imago, saepius occurrens, haec limina tendere adegit: stant sale Tyrrheno classes. Da iungere dextram, da, genitor, teque amplexu ne subtr/ Sic memorans largo fletu simul ora rigabant. / Ter conatus ibi collo dare brachia circum;
Abbreviated transcription (Latin):
Hic manus ob patriã pugnando uulnera passi.
Q uiq sacerdotes casti dũ uita manebat.
Q uiq pii uates et phebo digna locuti
Inuentas aut ꝗ uitam excoluere ꝑ artes.
Quiq sui memores alios fecere mererido.
Om̃ib his niuea ciriguntur tẽpora uicta.
Q uos circunfusos sic est affata sibilla.
Museũ ante om̃es. mediũ nã plurima turba
Nũc habet. atq humeris extãtẽ suspicit altis.
Dicite felices animȩ tuq optime uates
Quȩ regio anchisen. ꝗs habet locus: illius ergo
Uenimus. et magnos herebi trãsnauimꝰ amnes.
Atq huic respensũ paucis ita reddidit hȩros.
Nulli certa domus lucis habitamus opacis.
Riparũq thoros et prata recentia riuis
Incolimus. sed uos si fert ita corde uoluritas.
Hoc superate iugũ et facili iã tramite sistam.
Dixit. et ante tulit gressum cãposq nitentes
Desuꝑ ostentat dehĩc sũma cacumina lĩquũt.
At pater anchises penitus cõualle uirenti

Expanded text:
Hic manus ob patriam pugnando volnera passi, Hic manus ob patriam pugnando volnera passi, quique sacerdotes casti, dum vita manebat, quique pii vates et Phoebo digna locuti, inventas aut qui vitam excoluere per artes, quique sui memores alios fecere merendo, omnibus his nivea cinguntur tempora vitta. Quos circumfusos sic est adfata Sybilla, Musaeum ante omnes, medium nam plurima turba hunc habet, atque umeris exstantem suspicit altis: Dicite, felices animae, tuque, optime vates, quae regio Anchisen, quis habet locus? Illius ergo venimus, et magnos Erebi transnavimus amnes. Atque huic responsum paucis ita reddidit heros: Nulli certa domus; lucis habitamus opacis, riparumque toros et prata recentia rivis incolimus. Sed vos, si fert ita corde voluntas, hoc superate iugum; et facili iam tramite sistam. Dixit, et ante tulit gressum, camposque nitentis desuper ostentat; dehinc summa cacumina linquunt. At pater Anchises penitus convalle virenti
Abbreviated transcription (Latin):
Fortunatorũ nemorũ sedesq beatas.
Largior hic campos ether et lumine uestit
Purpureo. solemq suũ sua sidera norunt.
Pars ĩ gramineis exercet membra palestris
Contendunt ludo fulua luctantur harena.
Pars pedibus plaudunt coreas et carmina dicũt.
Nec nõ treicius longa cũ ueste sacerdos
Obloquitur numeris septẽ discrimina uocum.
Nanq cadem dictis iã pectine pulsat eburno.
Hic genus antiquũ theucri pulchẽrima proles
uagnanimi heroes nati melioribus annis
Ilusq assaricusq et troie dardanus autor.
Arma procul cũrusq uirũ miratur inanis.
S tant terre defixe haste. passimq soluti
ꝑcampos pascuntur equi. q̃ gritia currũ
Armorũq fuit uiuis quȩ cura nitentis
Pascere equos eadẽ sequitur tellure repostos.
Cõspicit ecce alios dextra leuiq ꝑ herbam
Uescentes letumq choro peana canentes
Inter odoratũ laurinemus: unde supernę
Plurimus heridani ꝑ siluã uoluitur amnis.

Expanded text:
fortunatorum nemorum sedesque beatas. fortunatorum nemorum sedesque beatas. Largior hic campos aether et lumine vestit purpureo, solemque suum, sua sidera norunt. Pars in gramineis exercent membra palaestris, contendunt ludo et fulva luctantur harena; pars pedibus plaudunt choreas et carmina dicunt. Nec non Threïcius longa cum veste sacerdos obloquitur numeris septem discrimina vocum, iamque eadem digitis, iam pectine pulsat eburno. Hic genus antiquum Teucri, pulcherrima proles, magnanimi heroes, nati melioribus annis, Ilusque Assaracusque et Troiae Dardanus auctor. Arma procul currusque virum miratur inanes. Stant terra defixae hastae, passimque soluti per campum pascuntur equi. Quae gratia currum armorumque fuit vivis, quae cura nitentis pascere equos, eadem sequitur tellure repostos. Conspicit, ecce, alios dextra laevaque per herbam vescentis, laetumque choro paeana canentis inter odoratum lauri nemus, unde superne plurimus Eridani per silvam volvitur amnis.
Abbreviated transcription (Latin):
Admonet. et magna testatur uoce ꝑ umbras
Discite iusticiã moniti et nõ temnere diuos.
U endidit hic auro patriã dominũq potentẽ
Imposuit. fixit leges precio atq refixit.
Hic thalamũ inuasit nate uetitosq himeneos.
Ausi om̃es ĩmane nefas ausoq potiti.
Nõ michi si lĩgue centũ sint: oraq centum
Ferrea uox om̃s scelerũ cõprendere formas
Omnia penarũ percũrere nomina possim.
Hec ubi dicta dedit phebi longeua sacerdos
S ed iã age carpe uiam. et suscęptũ ꝑfice munus
Acceleremus ait. ciclopũ obducta caminis
u enia conspicio atq aduerso fornice portas
ti ecubi nos precepta iubent deponere dona.
Dixerat. et pariter gressi ꝑ ꝯpaca uiarum
Cõripiunt spatiũ mediũ foribusq propĩquant.
Occupat eneas aditum. corpusq recenti
Spargit aqua. ramũq aduerso ĩ limine figit.
His demũ ex actis perfecto munere diuȩ̨
Deuenere locos letos et amena uireta

Expanded text:
admonet, et magna testatur voce per umbras: admonet, et magna testatur voce per umbras: Discite iustitiam moniti, et non temnere divos. Vendidit hic auro patriam, dominumque potentem imposuit; fixit leges pretio atque refixit; hic thalamum invasit natae vetitosque hymenaeos; ausi omnes immane nefas, ausoque potiti. Non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea vox, omnis scelerum comprendere formas, omnia poenarum percurrere nomina possim. Haec ubi dicta dedit Phoebi longaeva sacerdos: Sed iam age, carpe viam et susceptum perfice munus; adceleremus ait; Cyclopum educta caminis moenia conspicio atque adverso fornice portas, haec ubi nos praecepta iubent deponere dona. Dixerat, et pariter, gressi per opaca viarum, corripiunt spatium medium, foribusque propinquant. Occupat Aeneas aditum, corpusque recenti spargit aqua, ramumque adverso in limine figit. His demum exactis, perfecto munere divae, devenere locos laetos et amoena virecta
Abbreviated transcription (Latin):
Uiscera. rimaturq epulis. habitatq subalto
Pectore. nec fibris requies datur ulla renatis.
Q uid memorẽ laphitas yxiona peritoumq
Quos suꝑ atra silex iã iam lapsura cadentiq
Imminet assimilis. lucent genialibus altis
Aurea fulcra thoris. epuleq ante ora parate
Regifico luxu. furiarũ maxima iuxta
Accubat. et manibus prohibet cõtingere mensas.
Exuͣgitq facem attollens atq increpat ore.
Hic quibus inuisi fratres dum uita manebat.
Pulsatus ue parens. et fraus ĩnexa cdieriti.
Aut qui diuitus soli incubuere repertis
Nec partem posuere suis que maxima turba est.
Quiq ob adulteriũ cesi: quiq arma secuti
Impia. nec ueriti dominorũ fallere dextras
Indusi penã expectant. nec quęre doceri
Q uã penã. aut q̃ forma uiros. fortunaue mersit.
Saxũ ingens uoluũt alii. radusq rotarũ
Districti pendent. sedet eternũq sedebit
Infelix theseus. flegyasq miserrimus omẽs

Expanded text:
iscera, rimaturque epulis, habitatque sub alto iscera, rimaturque epulis, habitatque sub alto pectore, nec fibris requies datur ulla renatis. Quid memorem Lapithas, Ixiona Pirithoumque? quos super atra silex iam iam lapsura cadentique imminet adsimilis; lucent genialibus altis aurea fulcra toris, epulaeque ante ora paratae regifico luxu; Furiarum maxima iuxta accubat, et manibus prohibet contingere mensas, exsurgitque facem attollens, atque intonat ore. Hic, quibus invisi fratres, dum vita manebat, pulsatusve parens, et fraus innexa clienti, aut qui divitiis soli incubuere repertis, nec partem posuere suis quae maxima turba est, quique ob adulterium caesi, quique arma secuti impia nec veriti dominorum fallere dextras, inclusi poenam exspectant. Ne quaere doceri quam poenam, aut quae forma viros fortunave mersit. Saxum ingens volvunt alii, radiisque rotarum districti pendent; sedet, aeternumque sedebit, infelix Theseus; Phlegyasque miserrimus omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Bis patet ĩ preceps. tantũ tenditq sub umbras
Quantus ad ethereũ celi suspectus olimpũ.
Hic genus antiquũ terre titania pubes
Fulmine deiecti fundo uoluuntur ĩ imo.
Hic et aloidas geminos ĩmania uidi
Corpora. qui manibus magnũ rescindere cęlũ
Aggressi superisq iouem detrudere regnis.¬
Uidi et crudelis dantem salmonea penas.
Cũ flamas iouis et sonitus imitatur olimpi.
Quatuor hic ĩuectus equis et lãpada quassans
ꝑgraiũ populos medieq ꝑ elidis urbem
Ibat ouans diuũq sibi poscebat honorem.
Demens qui nimbos et nõ imitabile fulmen
Freq cornipedũ cursu simularat equorũ.
At pater om̃ipotens densa inter nubila telũ
Contorsit nõ ille faces nec fumea tedis
Lumina precipitẽq ĩmani turbine adegit:
Nec non et tition ter̃e omnipotentis alumnũ
Cernere erat: ꝑ tota nouẽ cui iugera corpus
Porrigitur: rostroq ĩmanis uultur adunco
mmortale iecur tundens. fecundiq penis

Expanded text:
bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras, bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras, quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum. Hic genus antiquum Terrae, Titania pubes, fulmine deiecti fundo volvuntur in imo. Hic et Aloidcorpora, qui manibus magnum rescindere celum aggressi superisque Iovem detrudere regnisVidi et crudeles dantem Salmonea poenas, dum flammas Iovis et sonitus imitatur Olympi. Quattuor hic invectus equis et lampada quassans per Graium populos mediaeque per Elidis urbem ibat ovans, divomque sibi poscebat honorem,— demens, qui nimbos et non imitabile fulmen aere et cornipedum pulsu simularet equorum. At pater omnipotens densa inter nubila telum contorsit, non ille faces nec fumea taedis lumina, praecipitemque immani turbine adegit. Nec non et Tityon, Terrae omniparentis alumnum, cernere erat, per tota novem cui iugera corpus porrigitur, rostroque immanis voltur obunco immortale iecur tondens fecundaque poenis
Abbreviated transcription (Latin):
Ninc exaudiri gemitus et seua sonare
Uerbera. tũ stridor ferri tracteq catene.
Constitit eneas strepitũq exterritus hausit.
Que scelerũ facies o uirgo effare. quibus ue
Urgentur penis. quis tantus plangor ad auras:
Tũ uates sic orsa Ioqui. dux inclite teucrum
Nulli fas casto sceleritũ insistere limen.
S ed me cũ lucis hecite prefecit auernis
Ipsa deu penas docuit. perq omnia duxit.
Gnosius hec radamanthus habet durissima regna.
Castigatq auditq dolos subigitq fateri
Que quis apud superos furto letatus in ani
Distulit in seram cõmlissa piacula mortem.
Continuo sontes ultrix accincta flagello
Thesiphone quatit ĩsultans. toruosq sinistra
Intentans angues uocat agmina seua sororũ.
Tũ demũ hoͣrisono stridentes cardine sacre
Panduntur porte. cernis custodiã qualis
Uestibulo sedeat. facies quȩ limina seruet.
Quinquaginta atris ĩmanis hiatibus idra
Seuior intus habet sedem tũ tartarus ip̃e

Expanded text:
Hinc exaudiri gemitus, et saeva sonare Hinc exaudiri gemitus, et saeva sonare verbera; tum stridor ferri, tractaeque catenae. Constitit Aeneas, strepitumque exterritus hausit. Quae scelerum facies, O virgo, effare; quibusve urguentur poenis? Quis tantus plangor ad auras? Tum vates sic orsa loqui: Dux inclute Teucrum, nulli fas casto sceleratum insistere limen; sed me cum lucis Hecate praefecit Avernis, ipsa deum poenas docuit, perque omnia duxit. Gnosius haec Rhadamanthus habet, durissima regna, castigatque auditque dolos, subigitque fateri, quae quis apud superos, furto laetatus inani, distulit in seram commissa piacula mortem. Continuo sontes ultrix accincta flagello Tisiphone quatit insultans, torvosque sinistra intentans angues vocat agmina saeva sororum. Tum demum horrisono stridentes cardine sacrae panduntur portae. Cernis custodia qualis vestibulo sedeat, facies quae limina servet? Quinquaginta atris immanis hiatibus Hydra saevior intus habet sedem. Tum Tartarus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Et fors om̃e datũ traherẽt ꝑ talia tempus.
S ed comes admonuit breuiterq affata sibilla est.
Nox ruit enea. nos flendo ducimus horas.
Hic locus est partes ubi se uia findit ĩ ambas
Dextera que ditis magni sub menia tendit
Hac iter elisiu nobis. at leua malorũ
Exercet penas et ad impia tartara mittit.
Deiphebus contra ne seui magna sacerdos.
Discedam. explebo numerũ reddarq tenebris
Idecus i nostrũ melioribus utere fatis.
Tãtũ effatus et ĩuerbo uestigia torsit.
Respicit eneas subito et sub rupe sinistra
uęnia lata uidet triplici cͣcundata muro
Quȩ rapidus flanus ambit torentibus amnis
Tartareus flegeton torquetq sorãtia saxa.
Porta aduersa ingens solidoq adamãte colũne
Uis ut nulla uirũ nõ ip̃i excindere ferro
Celicole ualeant. stat ferrea tũris ad auras.
Thesiphoneq sedens palla succincta cruenta¬
U estibulũ ex somnis seruat noctesq diesq

Expanded text:
et fors omne datum traherent per talia tempus; et fors omne datum traherent per talia tempus; sed comes admonuit, breviterque adfata Sibylla est: Nox ruit, Aenea; nos flendo ducimus horas. Hic locus est, partes ubi se via findit in ambas: dextera quae Ditis magni sub moenia tendit, hac iter Elysium nobis; at laeva malorum exercet poenas, et ad impia Tartara mittit. Deiphobus contra: Ne saevi, magna sacerdos; discedam, explebo numerum, reddarque tenebris. I decus, i, nostrum; melioribus utere fatis! Tantum effatus, et in verbo vestigia torsit. Respicit Aeneas subito, et sub rupe sinistra moenia lata videt, triplici circumdata muro, quae rapidus flammis ambit torrentibus amnis, Tartareus Phlegethon, torquetque sonantia saxa. Porta adversa ingens, solidoque adamante columnae, vis ut nulla virum, non ipsi exscindere bello caelicolae valeant; stat ferrea turris ad auras, Tisiphoneque sedens, palla succincta cruenta, vestibulum exsomnis servat noctesque diesque.
Abbreviated transcription (Latin):
Pergama: et armatus peditẽ grauis attulit aluo.
Illa chorũ simulans euantis orgia circum
Ducebat phrigias. flamã media ip̃a tenebat
Ingentẽ. et sũma danaios ex arce uotabat.
Tũ me cõfectũ curis somnoq grauatũ
Infelix habuit thalamus pressitq iacentem
Culcis et alta quies placideq simillima morti.
Egregia interea coniux arma om̃ia tectis
Amouet. et fidũ capiti subduxerat ensem
Intra tecta uocat menelaũ et limina pandit
Scilicet id magnũ sperãs fore munus amanti.
Et famã extingui ueterũ sic posse malorũ.
Quid moror ĩrũpũt thalamo comes additur una
Hortator scelcrũ eolides. dii talia grus
nstaurate pio si penas ore reposco.
S ed te qui uiuũ casus age fare uicissim
Attulerint. pelagi ne uenis erroribus actus :
An monitu diuũ s an quȩ fortuna fatigat:
Ut tristes sine sole domos loca turbida adires:
Hac uice sermonũ roseis aurora quadrigis
Iã mediũ ethereo cursu traiecerat axemi

Expanded text:
Pergama, et armatum peditem gravis attulit alvo, Pergama, et armatum peditem gravis attulit alvo, illa, chorum simulans, evantes orgia circum ducebat Phrygias; flammam media ipsa tenebat ingentem, et summa Danaos ex arce vocabat. Tum me, confectum curis somnoque gravatum, infelix habuit thalamus, pressitque iacentem dulcis et alta quies placidaeque simillima morti. Egregia interea coniunx arma omnia tectis amovet, et fidum capiti subduxerat ensem; intra tecta vocat Menelaum, et limina pandit, scilicet id magnum sperans fore munus amanti, et famam exstingui veterum sic posse malorum. Quid moror? Inrumpunt thalamo; comes additur una hortator scelerum Aeolides. Di, talia Grais instaurate, pio si poenas ore reposco! Sed te qui vivum casus, age, fare vicissim, attulerint. Pelagine venis erroribus actus, an monitu divom? An quae te Fortuna fatigat, ut tristes sine sole domos, loca turbida, adires? Hac vice sermonum roseïs Aurora quadrigis iam medium aetherio cursu traiecerat axem;
Abbreviated transcription (Latin):
Ora. manusq ambas. populataq tẽpora raptis
Auribus. et truncas in honesto uulnere nares.
Uix adeo agnouit pauitantẽ et dira tegentẽ
Supplicia. et notis cõpellat uocibus ultro.
Dei phebe armipotens genus altoa sãguine teutri
Quis tam crudelis optauit sumere penas:
Cui tantũ de telicuit: michi fama suprema
Nocte tulit fessum uasta tũc çede pelasgũ
Procubuisse suꝑ confuse stragis aceruũ.
Tũc egomet tumulũ retheo litore inanem
Constitui. et magna manes ter uoce uocaui.
Nomen et arma locũ seruãt te amice nequiui
Conspicere. et parua deçedens ponere terra.
Ad q̃ hec priamides nichil o tibi amice relictũ.
Om̃ia deiphebo soluisti et funcris umbris.
Sed me fata mea et scelus exitiale lacene
His mersere malis. illa hec monumẽta reliquit.
Nanq ut supremã falsa inter gaudia noctẽ
E gerimus nosti et nimiũ meminisse necesse est
Cũ fatalis equus saltu suꝑ ardua uenit

Expanded text:
ora manusque ambas, populataque tempora raptis ora manusque ambas, populataque tempora raptis auribus, et truncas inhonesto volnere nares. Vix adeo adgnovit pavitantem et dira tegentem supplicia, et notis compellat vocibus ultro: Deiphobe armipotens, genus alto a sanguine Teucri quis tam crudeles optavit sumere poenas? Cui tantum de te licuit? Mihi fama suprema nocte tulit fessum vasta te caede Pelasgum procubuisse super confusae stragis acervum. Tunc egomet tumulum Rhoeteo litore inanem constitui, et magna Manes ter voce vocavi. Nomen et arma locum servant; te, amice, nequivi conspicere, et patria decedens ponere terra. Ad quae Priamides: Nihil O tibi amice relictum; omnia Deiphobo solvisti et funeris umbris. Sed me fata mea et scelus exitiale Lacaenae his mersere malis; illa haec monumenta reliquit. Namque ut supremam falsa inter gaudia noctem egerimus, nosti; et nimium meminisse necesse est. Cum fatalis equus saltu super ardua venit
Abbreviated transcription (Latin):
Respondet curis equatq sicheus amorem.
Inde datum molitur iter iãq arua tenebant
Ultima q̃ bello clari secreta frequentant.
Hic illi occurrit tideus hic inclitus armis
Parthonopeus et adrasti pallentis imago.
H. i multũ fleti ad superos belloq caduci
Dardanide quos ille om̃is lõgo ordine cernens
Ingemuit. glautũq medontaq tersilocumq.
Tris antenoridas: cereriq sacrũ polibetem.
I deũq etiam curriis etiã arma tenentem.
Circũstant anime dextra leuaq frequentes
N ec iudisse semel satis est iuuat usq morari.
E t conferre gradũ et ueniendi discere causas.
At danaũ proceres agamenonieq phalanges
U t uidere iuirũ fulgentiaq arma ꝑ umbras
Ingenti trepidare metu. pars uertere terga
Ceu quondã petiere rates. pirs tollere uocẽ
Exiguã. inceptus clamor frustatur hiantes.
Atq hic priamidẽ laniatũ corpore toto
Deiphebũ uidit lacerũ crudeliter ora.

Expanded text:
rereInde datum molitur iter. Iamque arva tenebant ultima, quae bello clari secreta frequentant. Hic illi occurrit Tydeus, hic inclutus armis Parthenopaeus et Adrasti pallentis imago; hic multum fleti ad superos belloque caduci Dardanidae, quos ille omnes longo ordine cernens ingemuit, Glaucumque Medontaque Thersilochumque, tris Antenoridas, Cererique sacrum Polyphoeten, Idaeumque, etiam currus, etiam arma tenentem. circumstant animae dextra laevaque frequentes; nec vidisse semel satis est; iuvat usque morari, et conferre gradum, et veniendi discere causas. At Danaum proceres Agamemnoniaeque phalanges ut videre virum fulgentiaque arma per umbras, ingenti trepidare metu; pars vertere terga, ceu quondam petiere rates; pars tollere vocem exiguam, inceptus clamor frustratur hiantes. Atque hic Priamiden laniatum corpore toto Deiphobum videt et lacerum crudeliter ora,
Abbreviated transcription (Latin):
Obscuram/ qualem primo qui surgere mense
Aut uidet aut uidisse putat ꝑ nubila lunam
Demisit lacrimas dulciq affatus amore est.
Infelix dido uerus michi nuntius ergo
Uenerat extinctã ferroq extrema secutam.
Funeris heu tibi causa fui. ꝑ sidera iuro
ꝑsuperos et siqua fides tellure sub ima est
Inuitus regina tuo de litore cessi.
S ed me iussa deum quȩ nũc hasire ꝑumbras
P loca senta situ cogunt. noctemq profundã
Imperiis egere suis. nec credere quiui
Hũc tantũ tibi me discessu ferre dolorem.
Siste gradũ te qr aspectu ne subtrahe nostro.
Quẽ fugis: extremũ fatoq te alloquor hoc est.
Talibus eneas ardentem et torua tuentem
Lenibat dictis animũ lacrimasq ciebat.
Illa solo fixos oculos aduersa tenebit.
Nec magis incepto uultũ sermone mouetur
Qͣ si dura silex aut stet marpesia cautes.
Tandẽ cõripuit sese atq inimica refugit
Innemus umbriferũ coniũx ubi pristirius illi

Expanded text:
obscuram, qualem primo qui surgere mense obscuram, qualem primo qui surgere mense aut videt, aut vidisse putat per nubila lunam, demisit lacrimas, dulcique adfatus amore est: Infelix Dido, verus mihi nuntius ergo venerat exstinctam, ferroque extrema secutam? Funeris heu tibi causa fui? Per sidera iuro, per superos, et si qua fides tellure sub ima est, invitus, regina, tuo de litore cessi. Sed me iussa deum, quae nunc has ire per umbras, per loca senta situ cogunt noctemque profundam, imperiis egere suis; nec credere quivi hunc tantum tibi me discessu ferre dolorem. Siste gradum, teque aspectu ne subtrahe nostro. Quem fugis? Extremum fato, quod te adloquor, hoc est. Talibus Aeneas ardentem et torva tuentem lenibat dictis animum, lacrimasque ciebat. Illa solo fixos oculos aversa tenebat, nec magis incepto voltum sermone movetur, quam si dura silex aut stet Marpesia cautes. tandem corripuit sese, atque inimica refugit in nemus umbriferum, coniunx ubi pristinus illi
Abbreviated transcription (Latin):
Q uesitor minos urnã mouet ille silentum
Conciliũq uocat uitasq et crimina discit.
P roxima deinde tenẽt mesti loca ꝗ sibi letum
Insontes peperere manu lucemq perosi
Proiecere animas. ꝙͣ uellent ethere ĩ alto
Nũc et pauperiem et duros ꝑferre labores:
Fata obstant tristiq palus ĩ amabilis unda
Alligat. et nouies stix interfusa coercet.
Nec procul hĩc partẽ fusi mõstrantur ĩ omem
Lugentes campi. sic illos nomine dicunt
Hic quos durus amor crudeli labe peredit
S ecreti celant colles et mirtea circũ
S ilua tegit. cure nõ ip̃a ĩ morte relinquũt.
His phedrã prochinq locis mestãq eriphilem
Crudelis nati mõstrantem uulnera cernit.
Euadnenq et pasiphen his laodamia
It comes. et iuuenis quẽdã nũc femina ceneus
Rursus et ĩ ueterẽ fato reuoluta figuram.
Inter quas phenissa recens a uulnere dido
Errabat silua ĩ magna quã troius heros
U t primũ iuxta stetit agnouitq ꝑ umbras

Expanded text:
quaesitor Minos urnam movet; ille silentum quaesitor Minos urnam movet; ille silentum conciliumque vocat vitasque et crimina discit. Proxima deinde tenent mesti loca, qui sibi letum insontes peperere manu lucemque perosi proiecere animas. Quam vellent ethere in alto nunc et pauperiem et duros perferre labores! Fas obstat, tristisque palus inamabilis undae alligat, et noviens Styx interfusa coërcet. Nec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem lugentes campi: sic illos nomine dicunt. Hic, quos durus amor crudeli tabe peredit, secreti celant calles et myrtea circum silva tegit; curae non ipsa in morte relinquunt. His Phaedram Procrimque locis, maestamque Eriphylen crudelis nati monstrantem volnera, cernit, Evadnenque et Pasiphaën; his Laodamia it comes, et iuvenis quondam, nunc femina, Caeneus, rursus et in veterem fato revoluta figuram. Inter quas Phoenissa recens a volnere Dido errabat silva in magna; quam Troius heros ut primum iuxta stetit adgnovitque per umbras
Abbreviated transcription (Latin):
Inde alias animas q̃ ꝑ iuga longa sedebant
Deturbat. laxatq foros. simul accipit alueo
Ingentẽ ȩrieã. gemuit sub pondere cymba
Sutilis. et multã accepit rimosa paludem.
Tandẽ trans fluuiũ ĩcolumes uatẽq uirũq
Informi limo glaucaq exponit in ulua.
Cerberus hȩc ingens latratu regna trifauci
ꝑsonat. aduerso recubans ĩmanis ĩ antro.
Cui uates hoͬrere uidens iã colla colubris¬
u elle soporatã et medicatis frugibus offam
Obicit. ille fame rabida tria guttura pandẽs
Cõripit obiectã atq ĩ mania terga resoluit
Fusus humi totoq ingens extenditur antro.
Occupat eneas aditũ custode sepulto.
Tuaditq celer ripã irremeabilis unde.
Continuo audite uoces uagitus et ingens
Infantũq anime flẽtes ĩ litore primo
Quos dulcis uite exortes et ab ubere raptos
Abstulit atra dies et funere mersit. a cerbo.
t os iuxta falso damnati crimine mortis
Nec uero he sine sorte date sine iudice sedes.

Expanded text:
Inde alias animas, quae per iuga longa sedebant, Inde alias animas, quae per iuga longa sedebant, deturbat, laxatque foros; simul accipit alveo ingentem Aenean. Gemuit sub pondere cymba sutilis, et multam accepit rimosa paludem. Tandem trans fluvium incolumis vatemque virumque informi limo glaucaque exponit in ulva. Cerberus haec ingens latratu regna trifauci personat, adverso recubans immanis in antro. Cui vates, horrere videns iam colla colubris, melle soporatam et medicatis frugibus offam obicit. Ille fame rabida tria guttura pandens corripit obiectam, atque immania terga resolvit fusus humi, totoque ingens extenditur antro. Occupat Aeneas aditum custode sepulto, evaditque celer ripam inremeabilis undae. Continuo auditae voces, vagitus et ingens, infantumque animae flentes in limine primo, quos dulcis vitae exsortes et ab ubere raptos abstulit atra dies et funere mersit acerbo; hos iuxta falso damnati crimine mortis. Nec vero hae sine sorte datae, sine iudice, sedes:
Abbreviated transcription (Latin):
U mbrarũ hic locus est somni noctisq sopore.
Corpora uiua ne fas stigia uectare carina.
Nec uero alcydẽ me sum letatus euntem
Accepisse lacu nec thesca perithoumq
Dus ꝙͣꝙͣ geniti ac inuicti uiribus essent.
Tartareum ille manu custodẽ ĩ uincla petiuit
Ipsuis a solio regis traxitq trementem.
Hi dominã ditis thalamo deducere adorti
Q uẽ contra breuiter fata est amphrisia uates.
Nullȩ hic insidie tales absiste moueri
Nec uiz tela ferunt. licet ingens ianitor antro
Eternũ latrans exãgues terreat umbras
Casta licet patrui seruet proserpina limen.
Troius eneas pietate insignis et armis
Ad genitorẽ imas herebi desceridit ad umbras.
S i te nulla mouet tante pietatis imago
At ramũ hũc aperit ramiũ qui ueste latebat
Agnoscas. tumida ex ira tũ corda residunit.
Nec plura his. ille admirans uenerabile donũ
Fatalis uirge longo post tẽpore uisum
Ceruleã aduertit puppĩ ripeq propĩquat.

Expanded text:
Umbrarum hic locus est, somni noctisque soporae; Umbrarum hic locus est, somni noctisque soporae; corpora viva nefas Stygia vectare carina. Nec vero Alciden me sum laetatus euntem accepisse lacu, nec Thesea Pirithoumque, dis quamquam geniti atque invicti viribus essent. Tartareum ille manu custodem in vincla petivit, ipsius a solio regis, traxitque trementem; hi dominam Ditis thalamo deducere adorti. Quae contra breviter fata est Amphrysia vates: Nullae hic insidiae tales; absiste moveri; nec vim tela ferunt; licet ingens ianitor antro aeternum latrans exsanguis terreat umbras, casta licet patrui servet Proserpina limen. Troius Aeneas, pietate insignis et armis, ad genitorem imas Erebi descendit ad umbras. Si te nulla movet tantae pietatis imago, at ramum hunc aperit ramum, qui veste latebat adgnoscas. Tumida ex ira tum corda residunt. Nec plura his. Ille admirans venerabile donum fatalis virgae, longo post tempore visum, caeruleam advertit puppim, ripaeque propinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
Da dextrã misero et tecũ me tolle ꝑ undas.
Sedibus ut saltẽ placidis ĩ morte quiescam.
Talia fatus erat cepit cũ talia uates.
Unde hoc o palinure tibi tã dira cupido est
Tu stigias inhumatus aquas amnẽq seuerũ
Fumenidũ aspicies ripãue ĩiussus abibis:
Desine fata deũ flecti sperare precanido.
Sed cape dicta menior duri solacia casus.
Nam tua finitimi lõge lateq ꝑurbes
Prodigiis acti celestibus ossa piabunt.
Et statuent tumulũ et tumulo solẽnia mittẽt.
Eternũq locus palinuri nomen habebit.
His dictis cure emote pulsusq parumꝑ
Corde dolor tristi gaudet cognomine terre.
Ergo iter inceptũ peragunt fluuioq propĩquãt.
N auita quosiam inde ut stigia prospexit ab unda
ꝑ tacitũ nemus ire pedẽq aduertere ripe
Sic prior aggreditur dictis: atq ĩcrepat ultro.
Quisquis es armatus ꝗ nostra ad flumina tẽdis
Fare age ꝗd uenias iã istinc et cõprime gressu

Expanded text:
da dextram misero, et tecum me tolle per undas, da dextram misero, et tecum me tolle per undas, sedibus ut saltem placidis in morte quiescam. Talia fatus erat, coepit cum talia vates: Unde haec, o Palinure, tibi tam dira cupido? Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum Eumenidum aspicies, ripamve iniussus adibis? Desine fata deum flecti sperare precando. Sed cape dicta memor, duri solatia casus. Nam tua finitimi, longe lateque per urbes prodigiis acti caelestibus, ossa piabunt, et statuent tumulum, et tumulo sollemnia mittent, aeternumque locus Palinuri nomen habebit. His dictis curae emotae, pulsusque parumper corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae. Ergo iter inceptum peragunt fluvioque propinquant. Navita quos iam inde ut Stygia prospexit ab unda per tacitum nemus ire pedemque advertere ripae, sic prior adgreditur dictis, atque increpat ultro: Quisquis es, armatus qui nostra ad flumina tendis, fare age, quid venias, iam istinc, et comprime gressum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui datiis hereham custos cursusq regebam
Precipitans traxi mecũ: maria aspera iuro
Nõ ullũ pro me tantum cepisse timorẽ
Q uãtũ ne spoliata armis excussa magistro
Deficeret. tantis nauis surgentibus undis.
Tris nothus hibẽnas ĩmẽsa ꝑ equora noctes
Uexit me uiolentus aqua: uix lumine quarto
Prospexi italiã sũma sublimis ab unda.
Paulatĩ adnabam terre. iã tuta tenebam.
Ni gens crudelis madida cũ ueste grauatũ
Prẽ santẽq uncis manib capita aspera montis
F erro innasisset predãq ignara putasset.
Nũc me fluctus habet. uẽsantq ĩ litore uenti.
Q uod te ꝑ celi iocundum lumen et auras
ꝑ genitorẽ oro ꝑ spes surgentis iuli
E ripe me his inuicte malis. aut tu michi terrã
Inice nanq potes portusq require uelinos:
Aut tu siqua uia est siquã tibi diua creatrix
Ostendit neq enĩ credo sine numine diuũ
Flumina tanta paras stigiãq ĩnare paludẽ

Expanded text:
cui datus haerebam custos cursusque regebam, cui datus haerebam custos cursusque regebam, praecipitans traxi mecum. Maria aspera iuro non ullum pro me tantum cepisse timorem, quam tua ne, spoliata armis, excussa magistro, deficeret tantis navis surgentibus undis. Tris Notus hibernas immensa per aequora noctes vexit me violentus aqua; vix lumine quarto prospexi Italiam summa sublimis ab unda. Paulatim adnabam terrae; iam tuta tenebam, ni gens crudelis madida cum veste gravatum prensantemque uncis manibus capita aspera montis ferro invasisset, praedamque ignara putasset. Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti. Quod te per caeli iucundum lumen et auras, per genitorem oro, per spes surgentis Iuli, eripe me his, invicte, malis: aut tu mihi terram inice, namque potes, portusque require Velinos; aut tu, si qua via est, si quam tibi diva creatrix ostendit—neque enim, credo, sine numine divom flumina tanta paras Stygiamque innare paludem—
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ demũ admissi stagna exoptata reuisunt:
Constitit anchisa satus et uestigia pressit
uulta putans. sortẽq animo miseratꝰ iniquã.
Cernit ibi mestos et mortis honore carentes
Leucaspin et lycie ductorẽ classis orontẽ.
Quos simul a troia uentosa ꝑ. equora uectos
Obruit auster aqua ĩuoluẽs nauẽq uirosq.
Ecce gubẽnator sese palinurus agebat
Qui libico nuper cursu dũ sidera seruat
Exciderat puppi mediis effusus inundis:
Hũc ubi uix multa mestũ cognouit ĩ umbra
Sic prior alloquitur. quis te palinure deorũ
Fripuit nobis medioq sub cquore mersit:
Dic agenanq michi fallax haud ante reꝑtus
Hoc uno responso animũ delusit apollo.
Qui fore te põto ĩcolumẽ: finesq canebat
Uenturũ ausonios. en hec promissa fides est:
Ille autẽ neq te phebi cortina fefellit
Dux anchisiade. nec me deus equore mersit.
Nanq gubẽnaclũ multa ui forte reuulsu

Expanded text:
tum demum admissi stagna exoptata revisunt. tum demum admissi stagna exoptata revisunt. Constitit Anchisa satus et vestigia pressit, multa putans, sortemque animo miseratus iniquam. Cernit ibi maestos et mortis honore carentes Leucaspim et Lyciae ductorem classis Oronten, quos, simul ab Troia ventosa per aequora vectos, obruit Auster, aqua involvens navemque virosque. Ecce gubernator sese Palinurus agebat, qui Libyco nuper cursu, dum sidera servat, exciderat puppi mediis effusus in undis. Hunc ubi vix multa maestum cognovit in umbra, sic prior adloquitur: Quis te, Palinure, deorum eripuit nobis, medioque sub aequore mersit? Dic age. Namque mihi, fallax haud ante repertus, hoc uno responso animum delusit Apollo, qui fore te ponto incolumem, finesque canebat venturum Ausonios. En haec promissa fides est? Ille autem: Neque te Phoebi cortina fefellit, dux Anchisiade, nec me deus aequore mersit. Namque gubernaclum multa vi forte revolsum,
Abbreviated transcription (Latin):
Lapsa cadũt folia. aut ad tẽrã gurgite ab alto
Qͣ multe glomerantur aues: ubi frigidus annus
Tranis pontũ fugat. et teͣris ĩmittit apricis.
S tabant orantes primi transmittere cursum.
Tendebantq manus ripe ulterioris amore.
Nauita sed tristis nũc hos nũc accipit illos.
Ast alios longe semotos arcet harena.¬
Eneas miratus erũ motusq tumultu
Dic ait o uirgo ꝗd uult cõcursus ad amnẽ
Quidue petũt anime: uł quo discrimine ripas
He lĩquũt: ille remis uada liuida uerrũt:
Olli sic breuiter fata est longeua sacerdos.
Anchisa generate deũ certissima proles
Coccyti stagna alta uides. stigiãq paludem
Dii cuiꝰ iurare timent et fallere numeri.
Hec om̃is quã cernis inops ĩhumataq tũba ẽ.
Portitor ille charon. hi quos uehit unda sepulti.
Nec ripas datur hõrendas et rauca fluenta
Transportare prius ꝙͣ sedibus ossa quierũt.
Centũ errant annos uolitãtq hec litora circũ.

Expanded text:
lapsa cadunt folia, aut ad terram gurgite ab alto lapsa cadunt folia, aut ad terram gurgite ab alto quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus trans pontum fugat, et terris immittit apricis. Stabant orantes primi transmittere cursum, tendebantque manus ripae ulterioris amore. Navita sed tristis nunc hos nunc accipit illos, ast alios longe submotos arcet harena. Aeneas, miratus enim motusque tumultu, Dic ait O virgo, quid volt concursus ad amnem? Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas hae linquunt, illae remis vada livida verrunt? Olli sic breviter fata est longaeva sacerdos: Anchisa generate, deum certissima proles, Cocyti stagna alta vides Stygiamque paludem, di cuius iurare timent et fallere numen. Haec omnis, quam cernis, inops inhumataque turba est; portitor ille Charon; hi, quos vehit unda, sepulti. Nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius quam sedibus ossa quierunt. Centum errant annos volitantque haec litora circum;
Abbreviated transcription (Latin):
Corripit hic subita trepidus formidine ferrũ
Eneas. strictãq aciẽ uenientibus offert.
Et ni docta comes tenues sine cõpore uitas¬
Admoneat uolitare cauȩ sub imagine forme.
Irruat: et frustra ferro diuerberet umbras.
Hinc uia tartarei quȩ fert acherõtis ad undas.
T urbidus hic geno uastaq uoragine gurges
Estuat. atq om̃em coctyti eructat hareniã.
Portitor has hõrendus aquas et flumina seruat
Terribilis squalore charon: cui plurima mento
Canicies inculta iacet. stant lumina flame.
Sordidus ex humeris nodo dependet amictus.
Ipse ratẽ conto subigit: uelisq ministrat.
Et ferruginea subuectat corpora cimba
Iam senior. sed cruda deo uiridisq senectus.
Huc om̃is turba ad ripas effusa ruebat.
uatres atq uiri defunctaq corpora uita
Magnanimũ herou pueri ĩnupteq puellȩ.
Impositiq rogis iuuenes ante ora parentũ.
Qtͣ multa ĩ siluis autumni frigore primo

Expanded text:
Corripit hic subita trepidus formidine ferrum Corripit hic subita trepidus formidine ferrum Aeneas, strictamque aciem venientibus offert, et, ni docta comes tenues sine corpore vitasadmoneat volitare cava sub imagine formae, inruat, et frustra ferro diverberet umbras. Hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undas. Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges aestuat, atque omnem Cocyto eructat harenam. Portitor has horrendus aquas et flumina servat terribili squalore Charon, cui plurima mento canities inculta iacet; stant lumina flamma, sordidus ex umeris nodo dependet amictus. Ipse ratem conto subigit, velisque ministrat, et ferruginea subvectat corpora cymba, iam senior, sed cruda deo viridisque senectus. Huc omnis turba ad ripas effusa ruebat, matres atque viri, defunctaque corpora vita magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae, impositique rogis iuvenes ante ora parentum: quam multa in silvis autumni frigore primo
Abbreviated transcription (Latin):
Q uale ꝑ incertã lunã sub luce maligna
E st iter ĩ siluis ubi celũ condidit umbra
Iupiter. et rebus nox abstulit atra colorem.
Uestibulũ ante ip̃m primisq ĩ faucibus orci
Luctus. et ultrices posuere cubilia cure.
Pallentesq habitant morbi. tristisq senectus
Et metus et male suada fames. ac tũpis egestas
Ferribiles uisu formȩ letũq laborq.
Tũ consanguineus lȩti sõpor et mala mentis
G audia. mortiferũq aduerso ĩ limine bellũ.
Ferreiq eumenidũ thalami. et discordia demẽs
Uipereũ crinem uictis innexa cruentis.
In medio ramos ãnosaq brachia paridit
Ulmus opaca ingens quã sedem somnia uulgo
Uana tenere ferũt. folusq sub om̃ib herent.
uultaq preterea uariarũ mõstra ferarum.
Centa uri ĩ foribus stabulãt. scillȩq biformes.
Et cenitũ geminis briareus. ac belua lerne
Horendũ stridens. flamisq armata chimera.
Corgones. arpiȩq et forma tricõporis umbre.

Expanded text:
quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis, ubi caelum condidit umbra Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Vestibulum ante ipsum, primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices posuere cubilia Curae; pallentesque habitant Morbi, tristisque Senectus, et Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae: Letumque, Labosque; tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens, vipereum crinem vittis innexa cruentis. In medio ramos annosaque brachia pandit ulmus opaca, ingens, quam sedem Somnia volgo vana tenere ferunt, foliisque sub omnibus haerent. Multaque praeterea variarum monstra ferarum: Centauri in foribus stabulant, Scyllaeque biformes, et centumgeminus Briareus, ac belua Lernae horrendum stridens, flammisque armata Chimaera, Gorgones Harpyiaeque et forma tricorporis umbrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Si patru ꝗd martis habes illũ aspice cõtra
Qui uocat.
Talibus exarsit dictis uiolentia turni
Dat gemitũ. rũpitq has imo pectore uoces.
Larga quidẽ semꝑ drance tibi copia fardi
Tũc cũ bella manus poscũt patribusq uocatis
Primus ades. sed nõ replenda est curia uerbis

Expanded text:
si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, qui vocat. Talibus exarsit dictis violentia Turni; dat gemitum rumpitque has imo pectore voces Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis primus ades. Sed non replenda est curia verbis
Abbreviated transcription (Latin):
Dardanidis duciq iubes unũ optime regũ
Adicias. nec te ullius iuolentia uincat
Quin gnatã egregio genero dignisq himeneis
Despater et picẽ hãc eterno federe iungas.
Q si tantus habet mẽtes et pectora terror
Ip̃m obtestemur ueniãq oremus ab ip̃o
Cedat. ius propriũ regi patrieq remittat.
Quidiniseros totiens ĩ aꝑta pericula ciuis
P roitis o latio caput horũ et causa malorũ.
N ulla salus bello. pacem te poscimus om̃es
Turne simul pacis solũ ĩiuolabile pignus.
P rimus ego ĩusũ quẽ tu tibi fingis et esse
N il moror en supplex uenio miserere tuorũ.
Pone animos et pulsus abi. sat funera fusi
U idimus. ingentes et desolauimus agros.
A ut si fama mouet si tantũ pectore robur
Concipis. et si adeo dotalis regia cordi est
Aude. atq aduersũ fidens fer pectus in hostẽ.
Scilicet ut turno cõtingat regia coniux.
Nos anime uiles ĩhumata infleta turba
Sternamur cãpis: et iã tu siqua tibi uis

Expanded text:
Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, adicias nec te ullius violentia vincat, quin natam egregio genero dignisque hymenaeis des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas. Quod si tantus habet mentes et pectora terror, ipsum obtestemur veniamque oremus ab ipso: cedat, ius proprium regi patriaeque remittat. Quid miseros totiens in aperta pericula cives proicis, O Latio caput horum et causa malorum? Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, Turne, simul pacis solum inviolabile pignus. Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse nil moror, en supplex venio. Miserere tuorum, pone animos et pulsus abi. Sat funera fusi vidimus ingentis et desolavimus agros. Aut si fama movet, si tantum pectore robur concipis et si adeo dotalis regia cordi est, aude atque adversum fidens fer pectus in hostem. Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, nos animae viles, inhumata infletaque turba, sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis,
Abbreviated transcription (Latin):
u unera portintes. auriq eborisq talenta
Et sellam regni trabeamq in signia nostri.
Cõsulite ĩ mediũ et rebus succũrite fessis.
Tũ drances idem infensus quẽ gloria turni
Obliqua inuidia stimulisq igitabat amaris
Largus opum et lĩgua melior sed frigida bello
Dextera consilus habitus nõ futilis autor
Sedicione potens genus hĩc matẽna superbũ
Nobilitas dabat incertũ de patre ferebat
Surgit. et his onerat dictis atq aggerat iras.
Rem nulli obscuram nostre nec uocis egentẽ
Consulis o bonerex cũcti se scire fatentur
Quid fortuna petat populi sed dicere mussarit.
Det libertatẽ fandi. flatusq remittat.
Cuius ob auspiciũ infaustũ moresq sinistros
Dicam equidẽ licet arma michi mortẽq minetur
Lumina tot cecidisse ducũ tot.ĩq uidemus
Cõsedisse urbẽ luctu dũ troia tentat
Castra fuge fidens et celũ territat armis.
Unũ etiã donis istis que plurima mitti

Expanded text:
, munera portantis aurique eborisque talenta , munera portantis aurique eborisque talenta et sellam regni trabeamque insignia nostri. Consulite in medium et rebus succurrite fessis. Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni obliqua invidia stimulisque agitabat amaris, largus opum et lingua melior, sed frigida bello dextera, consiliis habitus non futilis auctor, seditione potens genus huic materna superbum nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, surgit et his onerat dictis atque aggerat iras: Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant. Det libertatem fandi flatusque remittat cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur lumina tot cecidisse ducum totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia temptat castra fugae fidens et caelum territat armis. Unum etiam donis istis, quae plurima mitti
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quc̃quã incuso. potuitꝙ. plurima uirtus
Isse fuit. toto certatũ est corpore regni.
Uũc adco que sit dubie sententia menti
Expediam. et puitis animos adhibete docebo.
Est antiquus iger tusco michi proximus amni
Longus ĩ occasum fines suꝑ usq sicanos
Aurunci rutuliq serunt. et nomere duros
E xercent colles atq horũ asperrima pascũt.
Hec om̃is regio. et celsi plaga pinea montis
Cedat amiticie teutrorũ et federis equas
Discimus leges sociosq ĩ regna uocemus.
Considant si tantus amor et menia condant.
Sin alios fines aliãq capescere gentem
Est amimus possũtq solo decedere nostro
Bis denas italo texamus robore nauis
Sen plures cõplere ualẽt iacet om̃is ad undã
uateries. ip̃i numerũq modũq cirinis
Precipiant. nos era manus naualia demus.
Freterea qui dicta ferãt et federa firmẽt
Centũ oratores prima de gente latinos
Ire placet. pitisq manu pretendere ramos¬

Expanded text:
Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus esse, fuit; toto certatum est corpore regni. Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti expediam et paucis, animos adhibete, docebo. Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni, longus in occasum, finis super usque Sicanos; Aurunci Rutulique serunt et vomere duros exercent colles atque horum asperrima pascunt. Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas dicamus leges sociosque in regna vocemus. Considant, si tantus amor, et moenia condant. Sin alios finis aliamque capessere gentem est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore navis seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam materies, ipsi numerumque modumque carinis praecipiant, nos aera manus navalia demus. Praeterea qui dicta ferant et foedera firment centum oratores prima de gente Latinos ire placet pacisque manu praetendere ramos