comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec dumtimen sunt perfecti. Itq quod accidit ipsis rebus qua s agimus nomentem pori ipsumponimus¬
pr&eritum in ꝑfectum tempus nominantes. in quores aliqua coepitgeri needumtamenest perfecta

Expanded text:
necdum tamen sint perfecta. itaque quod accidit ipsis rebus, quas agimus, nomen tempori ipsi imponimuseritum imperfectum tempus nominantes, in quo res aliqua coepit geri necdum tamen est perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
repdinss suuicem unumũ sinternos tũ &ille iuicem amatisinteruos. Aliis autem casibus fincinter̃ .qr

Expanded text:
et ipsos inuicem amamus inter nos, tu et ille inuicem amatis inter uos. aliis autem casibus sine inter, q
Abbreviated transcription (Latin):
multa mueniuntur deficientia in alis quoq significationibꝰ ł generib uerborũ tam supina quam exeis nascentia ut urgeo

Expanded text:
multa inveniuntur deficientia. In aliis quoque significationibus vel generibus verborum, tam supina quam ex eis nascentia, ut urgeo
Abbreviated transcription (Latin):
asticulis qui nominibus adhȩrent cocpitnos quoq abeis quȩlocoasticulorum sumipossunt apud nos incipiamus : Asticulus¬

Expanded text:
articulis, qui nominibus adhaerent, coepit, nos quoque ab eis, quae loco articulorum sumi possunt apud nos, incipiamus. articulus
Abbreviated transcription (Latin):
intellegantur cepersonae. Necprima tam̃ primã. Nec secunda secundã potest possidere Nisi siut ostendimus
figuratedicat aliquis egosummeus & dominus &seruus t uestius & doctor & discipulus ut persius uindicta post

Expanded text:
intellegantur eae persona. nec prima tamen primam nec secunda secundam potest possidere, nisi, sicut ostendimus, figurate dicat aliquis ego sum meus dominus et seruus, tu es tuus et doctor et discipulus, ut Persius: «uindicta post
Abbreviated transcription (Latin):
sensib ut fecissem si potuissem & gaudeatpriam siaudeat Uergilius in xi. tuquoq nuncstares inmanistruncus

Expanded text:
sensibus, ut fecissem, si potuissem et gaudeat Priamus, si audiat. Virgilius in XI: «tu quoque nunc stares inmanis truncus
Abbreviated transcription (Latin):
scutute malis hospites seutute captiuos habes Sunt enim dim&rii ambici. Vndeneq in alio casu eandemtes yllabȩ

Expanded text:
seu tutĕ malis hospites, / seu tutĕ captiuos habes»; sunt enim dimetri iambici. unde neque in alio casu eandem te syllabae
Abbreviated transcription (Latin):
uel ex cis nascuntur ud corum diuersas sequuntur significationes : Consequensesse existimo depronominũ quoq con

Expanded text:
uel ex eis nascuntur uel eorum diuersas sequuntur significationes, consequens esse existimo, de pronominum quoque con
Abbreviated transcription (Latin):
hocen Unde romani sextum casum ad sumpser: In plurali uero numero quia testu ꝑ sonaid est sui tam
singł cõmunis est quam plurali numeri. Prima& secunda sibi congruunt. Nos uos nostrum uel nr̃i urm

Expanded text:
 unde Romani sextum casum assumpserunt. in plurali uero numero, quia tertia persona, id est sui, tam singularis communis est quam pluralis numeri, prima et secunda sibi congruunt, nos uos, nostrum uel nostr
Abbreviated transcription (Latin):
catu ett omi nequcuttupero accuso & mem & queuitupero accuso: Sin alterastenominatiui alteniuero obliqui

Expanded text:
catur, ut hominem, quem uitupero, accuso et memet, quem uitupero, accuso; sin alterum sit nominatiui, alterum uero obliqui
Abbreviated transcription (Latin):
laqueus autem laqucar. In erdiriuatiua a nominib. pleraq s&t. habentantȩ er. eques equester pedes

Expanded text:
laqueus autem laquĕar. in er deriuatiua a nominibus pleraque s et t habent ante er: eques equester, pedes
Abbreviated transcription (Latin):
I uerba quaenon substantiam significant ad ipsas possessiones non ad possessoresptinent. Id est quando nomi¬
natiuis possessiuorũ adiungunt᷑ uerba. Sin autẽm una cademq persona uerbum obliquo coniungatur
pronominis casui Neces seest reci procationẽ id est sui passionem fien & eandem ꝑsonã agere aliquid inse
simul &asepati. uemisereormei: inuid eomihi incusome & sciendũ quod greciquide n comtossim puiti r

Expanded text:
 uerba, quae non substantiam significant, ad ipsas possessiones, non ad possessores pertinent, id est quando nominatiuis possessiuorum adiunguntur uerba. sin autem in una eademque persona uerbum obliquo coniungatur pronominis casui, necesse est reciprocationem, id est sui passionem, fieri et eandem personam agere aliquid in se simul et a se pati, ut misereor mei, inuideo mihi, incuso me. et sciendum, quod Graeci quidem compositi
Abbreviated transcription (Latin):
quam plurales. Lic& tam ꝓnominibus quam nominib: uti :  Itaq lic& genitiuos quorumcumq cascalium

Expanded text:
quam plurales licet tam pronominibus quam nominibus uti. itaque licet genetiuos quorumcumque casualium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑablatiuis Neenon& amdatiuis ꝓgenitiuis estusa Vtuergł in .VIII aduectum eneam classiuictasq pena

Expanded text:
ablatiuis nec non etiam pro genetiuis est usa, ut Virgilius in VIII: «aduectum Aenean classi uictosque Pena
Abbreviated transcription (Latin):
crelius cunen disinguendum eTuC &umbene alo co accipitur haaiaenꝵ abumo no
genaeiuo quuidem in locoablit uero de loco & acc̃ ad locumiti uir himisum sat imugusimno queima

Expanded text:
elius tamen distinguendum ἑστώς, et iam bene a loco accipitur χαμάθεν, ab humo. nos genetiuo quidem in loco, ablatiuo uero de loco et accusatiuo ad locum utimur humi Sallustius in Iu
Abbreviated transcription (Latin):
nurs latina communiatrium generum hic & hȩc& hoctiburs huius tibustis gentile. In uls unũ femininum

Expanded text:
urs Latina communia trium generum: hic et haec et hoc Tiburs huius Tiburtis gentile. in uls unum femininum
Abbreviated transcription (Latin):
x positas in nominatiuo. Inueniuntur igitur in ix ꝓductam latinccut ostendi feminina uelomnis hȩc
nutrix huius nutricis hic& hȩc & hoc pnex huiusꝑñicis. In ox correptam femininũ nox noctis & ex

Expanded text:
x positas in nominatiuo. inueniuntur igitur in ix productam Latina, ut ostendi, feminina uel omnis: haec nutrīx huius nutrīcis, hic et haec et hoc pernīx huius pernīcis. in ox correptam femininum: nŏx noctis, e
Abbreviated transcription (Latin):
fereomnib: usu apudplerosq defecit Itaq cicero hoc approbat in topicisdicens indiuision ẽ formarum

Expanded text:
fere omnibus usu apud plerosque deficit. itaque Cicero hoc approbat in topicis dicens: «in diuisione formarum
Abbreviated transcription (Latin):
summates uiri summi accumbent ego infimatis in fimus: Iniueniuntur tam̃ quidam inhuius cemodi nominib
etiam in e ablatiuum ꝓferentes quod mox ũ susad ꝓb&  Similiter mensum nomincc in is uel in ex
desinentia abltm̃ ꝑ .i finiunt quintilis a quintili aprilis ab aprili september a septembri october ab oc tobri
Iuuenalis in .V: hesternum solitos medio seruareminutal septembri. Idemin iIi. pallere & uinũ toto nescire

Expanded text:
summates uiri / summi accubent, ego infimatis infimus». inueniuntur tamen quidam in huiuscemodi nominibus etiam in e ablatiuum proferentes, quod mox usus approbet. similiter mensium nomina in is uel in er desinentia ablatiuum per i finiunt: Quintilis a Quintili, Aprilis ab Aprili, September a Septembri, October ab Octobri. Iuuenalis in V: «hesternum solitus medio seruare minutal / Septembri». idem in III: «pallere et uinum toto nescire
Abbreviated transcription (Latin):
Aliatriptota ut suisibi se meũ tuũ suũ nostum uestrum. Aliat&raptota uttuus suus illud iftua Nd

Expanded text:
alia triptota, ut sui, sibi, se, meum, tuum, suum, nostrum, uestrum; alia tetraptota, ut tuus, suus; illud, istud
Abbreviated transcription (Latin):
in sideo insedi subsideo subsed iesideo resedi uide u idi inuideo inuidi ꝓuideo p̃uidi & notandum quodasedeo cõposet
quamuis in presenti e in i conuestant : In pr&eritotamen eindem e produceam seruint ut possideo possedi

Expanded text:
insĭdeo insēdi, subsĭdeo subsēdi, resĭdeo resēdi; uĭdeo uīdi, inuĭdeo inuīdi, prouĭdeo prouīdi. et notandum, quod a sedeo composita, quamuis in praesenti e in i conuertant, in praeterito tamen eandem e productam seruant, ut possideo possēdi
Abbreviated transcription (Latin):
Earumergo ali aein principio mouentur ut pronomina transeundo in ꝑsonas. mei. tiũ suĩ mihĩ tibi sibi
mẽ tẽ se meũs tuus suus mentũ suĩ meotuosuo. Ingenerauero &in numeros & incasus traenscuntu finem mouent

Expanded text:
earum ergo aliae in principio mouentur, ut pronomina transeundo in personas, mei tui sui, mihi tibi sibi, me te se; meus tuus suus, mei tui sui, meo tuo suo; in genera uero et numeros et in casus transeuntia finem mouent
Abbreviated transcription (Latin):
cuius animus misereatur ł egect. Simił ꝑditiuos mala dicer&ibi plac&mihi: Etpaccusatiuos: cupiote
uincereme: Eꝑ ablatiuos dignorgloria potiri laude. Dubiũ ÷ enim cumutriq. csus similessintdertrio

Expanded text:
cuius animus misereatur uel egeat. similiter per datiuos male dicere tibi placet mihi et per accusatiuos cupio te uincere me et per ablatiuos dignor gloria potiri laude. dubium est enim, cum utrique casus similes sint et
Abbreviated transcription (Latin):
dentis rer ad sequentem:uts faesffir dormit&e siegrotat pall&ẽ & si febriuexatur cal&: Nonenĩ conuerso
dinein his consequentiã sententiȩ seruatoratio: Non enĩ quidormit omnimodo st̃tit. quomodo qui stestit

Expanded text:
dentis rei ad sequentem, ut si stertit, dormit et si aegrotat, pallet et si febri uexatur, calet. non enim conuerso ordine in his consequentiam sententiae seruat oratio: non enim qui dormit omnimodo stertit, quomodo qui stertit
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq quad atini in pluralinumero imperatiua primȩ ꝑ sonȩ accipiunt : Haecgracti. Ynoo et ika uocant

Expanded text:
itaque quae Latini in plurali numero imperatiua primae personae accipiunt, haec Graeci ὑποθετικά uocant
Abbreviated transcription (Latin):
quidem rei significat. Nondumtam̃ ꝑ fectionemidq: usus auctorũ compbant. Cõmunia uerbatam actiuã

Expanded text:
quidem rei significat, nondum tamen perfectionem, idque usus auctorum comprobant. communia uerba tam actiua
Abbreviated transcription (Latin):
an antẽ ꝓ docente. Pronominibus uero perappositionem solam preponitur duab supradictis casibus obliquis

Expanded text:
amantem, pro docente. pronominibus uero per appositionem solam praeponitur duobus supra dictis casibus obliquis
Abbreviated transcription (Latin):
participia & nomina temporalia: quod nomina illanihil aliud significant nisupsumtempus perse. ut annus
mensis diesmeridies hodiernus crastinus Necin propriis sunt trins figurationibus: participia uero actionem

Expanded text:
participia et nomina temporalia, quod nomina illa nihil aliud significant nisi ipsum tempus per se, ut annus, mensis, dies, meridies, hodi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sol silua flauus clarus. Mediuminaliis udectus lectum: Transit in x. ut paulũ pauxillũ mala maxilla

Expanded text:
ut sol, silua, flauus, clarus; medium in aliis, ut lectum, lectus. transit in x, ut paulum pauxillum, mala maxilla
Abbreviated transcription (Latin):
generis tadalieni aliquem cõparatur &iam cũ numerũ significat: utpnoatumus quamencas mouitbellum

Expanded text:
generis uel ad alieni aliquem comparatur etiam, cum numerum significat, ut prior Turnus quam Aeneas mouit bellum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑemagis piteti cope siticogo aprpostione abs̃ deriuatumest adũerbium absq quomodo abex extra Simile

Expanded text:
magis putatur que. ergo a praepositione abs deriuatum est aduerbium absque, quomodo ab ex extra; simil
Abbreviated transcription (Latin):
usiloquit᷑ ned̃ haec samnis : Aedilis qr dignitatis est ad iuros ꝑtimentis masculini generisest: sintã ad homines quã ad alias res

Expanded text:
ur, hic et haec Samnis aedilis, quia dignitatis est ad uiros pertinentis, masculini generis est; sin tam ad homines quam ad alias res
Abbreviated transcription (Latin):
quam consonantis. cum inter .q. & aliã uoca lẽponitur sicuticm cõmemorcuimus. utquis quonium
hocidem plerũq pcctitur &iam inter .c. & aliquam uocalem utscengũis linguã S. quoq antecedente &se¬
quente a uel e hocidem sȩpefit. ut suadeo suduis suescosu&us. Quod apud aeoles quoq y sepepatitur

Expanded text:
quam consonantis, ut cum inter q et aliam uocalem ponitur, sicut iam commemorauimus, ut quis, quoniam. hoc idem plerumque patitur etiam inter g et aliquam uocalem, ut sanguis, lingua. s quoque antecedente et sequente a uel e hoc idem saepe fit, ut suadeo, suauis, suesco, suetus, quod apud Aeolis quoque υ saepe patitur
Abbreviated transcription (Latin):
ecdatiuo singulari Namȩdiptongum ꝓfestur uthi& o po&ȩ sed in his non potest diuis ofierisicutimillis at đe auđai
enitiuus pluralis euisdemdeclinat̃ fit addita ab latiuo singlr̃. rum syllabaut abhoc p&a harum po& arũ ab hac
temusa harummusarum ꝓducitur enim a taminablatiuo singulari. quamingenitiuo plurali & potandum
quodom s casus tam singł quam pluralis Numeri pares habent numero syllabas in hadeclinatione. exceptogentõ

Expanded text:
datiuo singulari. nam in ae diphthongum profertur, ut hi et o poetae; sed in his non potest diuisio fieri, sicut in illis. de genetiuo luralis eiusdem declinationis fit addita ablatiuo singulari rum syllaba, ut ab hoc poeta, horum poetarum; ab hac Musa, harum Musarum: producitur enim a tam in ablatiuo singulari quam in genetiuo plurali. et notandum, quod omnes casus tam singularis quam pluralis numeri pares habent numero syllabas in hac declinatione, excepto gen
Abbreviated transcription (Latin):
caluepinguis aqͥualiculus ꝓtento sesquipedcext& Vergł inii ñecpotisiomios fluctus equaresequendo. Ideminunde

Expanded text:
calue, / pinguis aqualiculus protento sesquipede extet». Virgilius in III: «nec potis Ionios fluctus aequare sequendo». idem in
Abbreviated transcription (Latin):
qua niger astriferis connatitur axib. at Quodq pat& tertis induneq. meatus. semidei mancs habitant
quosigneuntus. in nocuos uitipitientes etherisimi fecit &eternos animam collegit inꝑrbes. Vigił inii

Expanded text:
qua niger astriferis conectitur axibus aer, / quodque patet terras inter lunaeque meatus, / semidei manes habitant, quos ignea uirtus / innocuos uita patientes aetheris imi / fecit, et aeternos animam collegit in orbes». Virgilius in II
Abbreviated transcription (Latin):
magistratum p&unt: Neuter tamen pleriq neutrideclinauerunt. Sed plautus inuidularia neutri reddibo.
ednxitdatiuum: Cuius genitiuus Neutrius sine dubio est: Quamuis u&ustissimi solebant omniũ iniuster mi

Expanded text:
magistratum petunt». neuter tamen plerique neutri declinauerunt. sed Plautus in uidularia : «neutri reddibo» dixit datiuum, cuius genetiuus neutrius sine dubio est, quamuis uetustissimi soleant omnium in ius termi
Abbreviated transcription (Latin):
inusunonest obliqui aut̃ sunt utiouisioui iouem aioue. Quãuis u&ustissimi nominatiuũ quoq: hiciouis

Expanded text:
in usu non est, obliqui autem sunt, ut Iouis Ioui Iouem a Ioue, quamuis uetustissimi nominatiuum quoque hic Iouis
Abbreviated transcription (Latin):
UANEHIUS IN COMMENTARIO TERENTI DE FABULA HOCEST DE COMDIDIA
sicdi cit . concinna argumento consu&ud inicongrua. utilis sententiis. gratas alibus.
ꝓseorationis. Aspincõmentario terentisic. hosceuorsus agerecepiss& itaneparis ais aduentum ueritum
hinc abisse addomũ & deincepsqui secunt᷑ quadrati. Diomedessic̃ septenariũ uorsum uarro fieridicit hocmodo¬
Cumadiambicumtrisyllabus pesadditur. & fittale quid inmerentib noces quid inuides amicis Similiter
intẽ uorsuse. NãsiremittenT̃ qui ppiãphilumenedolores &in plauto sepius tales repperiunt: uarro delingua
latina ad marcellũsic. Quarein hui:cemodi locis ponio port& notãs transuersã int̃ sibb̵ frequentius ad extremũ¬
uor sum uor sum senarium & similes siplonga breuẽ habebunt extremãutin hoc Amicus summ e& popularis

Expanded text:
uanthius in commentario Terentii de fabula hoc est de comoedia sic dicit: «concinna argumento, consuetudini congrua, utilis sententiis, grata salibus, orationis». Asper in commentario Terentii sic: « hosce uersus agere coepisset: ‛itane patris ais aduentum ueritum hinc abiisse. - Admodum’; et deinceps qui secuntur quadrati». Diomedes sic: «septenarium uersum cum ad iambicum trisyllabus pes additur, et fit tale, quid inmerentibus noces, quid inuides amicis? similis in Terentio uersus est, «nam si remittent quippiam Philumenae dolores». et in Plauto saepius tales reperiuntuLatina ad Marcellum sic: «quare in huiusce modi locis poni oportet notam / transuersam inter syllabas frequentius ad extremum uersum senarium et similes, si pro longa breuem habebunt extremam, ut in hoc: ‛amicus summus meus et popularis
Abbreviated transcription (Latin):
ineipsonaut uergłin .UI. quispat illeuirum quisi ccomitatur euntem: Cumignoratur ꝓpriaeius qualitas quȩrit᷑¬
pomenꝰ solamenim substantiã non &iamqualitatem significant ꝓnomine: quantum est imipsius plationeuocis :
ENERA PRONOMINTS. U¬
masculinumuthic femininũ uthec neutrumhoc communeͣiras urc̃s trium generũ ut egotũ Cuigit᷑¬
omnnia ꝓ nominautsupradociumȩ sint quindecim: Aliã autemomnumobilia sidestexmasculinis femimmna&e neut
facunt absqtib primitiuis primȩ& secundȩꝑ sonȩ ego& tuin quib demonstratioipsasetum genus ostendit: & sui
quodcumsit relatuumut dociumȩ tamgenus quam numerumi ponuoci s diser&uionesed priorecognitione subicit

Expanded text:
ilius in VI: «quis, pater, ille, uirum qui sic comitatur euntem?» cum ignoratur propria eius qualitas, quaerinomen. solam enim substantiam, non etiam qualitatem significant pronomina, quantum est in ipsius prolatione uocis. enera pronominum masculinumomnia pronomina, ut supra docuimus, sint quindecim, alia omnia mobilia sunt, id est ex masculinis feminina et neutra faciunt, absque tribus primitiuis primae et secundae personae, ego et tu, in quibus demonstratio ipsa secum genus ostendit, et sui, quod cum sit relatiuum, ut docuimus, tam genus quam numerum non uocis discretione, sed priore cognitione subicit
Abbreviated transcription (Latin):
deponens sentio neutrum adsentior deponens in quo coniugatiomansit. Dicittimen &adsentio. Sed eosedes neutrũ

Expanded text:
deponens; sentio neutrum, assentior deponens, in quo coniugatio mansit dicitur tamen et assentio; sedeo sedes neutru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nomen ostenditur. nec ege& recto casũ quem uerbum hab&inse:. Secundus est mođ eorum quȩ inius termi uIi

Expanded text:
nomen ostenditur. nec eget recto casu, quem uerbum habet in se. secundus est modus eorum, quae in ius termi
Abbreviated transcription (Latin):
citirunt quia sepissimȩ inueniuntur huiu scemodi ad uerbia loco prȩpositionum accepta uelloco eorum praepo¬
sitionespositȩ : intrauiscera proinuiscera & absq lesione proextralesionem & in adulterum dicit procontra

Expanded text:
runt, quia saepissime inueniuntur huiuscemodi aduerbia loco praepositionum accepta uel loco eorum praepositiones positae: intra uiscera pro in uiscera et absque laesione pro extra laesionem et in adulterum dicit pro contra
Abbreviated transcription (Latin):
lcatoi ao ÷ habito łata Torͦ nar uergł sulfurtanar albus aqua: Barbara uero plura as parbostar. amilchar. ar̃ar. quod &iamararis

Expanded text:
lina, Lar, Nar Virgilius: «sulphurea Nar albus aqua», barbara uero plura: Aspar, Bostar, Hamilcar, Arar, quod etiam Araris
Abbreviated transcription (Latin):
lat̃ on pocotioxc. Similiternos dicimus argumentum huius rei &huicres est illud quomodo
dicimus paterhuius est & huic ille: uergił in vii huic monstro uulcanus erat pater . ATTICITeu

Expanded text:
 προγόνους». similiter nos dicimus argumentum huius rei et huic rei est illud quomodo dicimus pater huius est et huic ille. Virgilius in VIII: «huic monstro Vulcanus erat pater». Attici
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus. Testia forima indus terminantiumest pasticipialis. iđ qu& enminationem hab& pasticipiorum. fu

Expanded text:
dicamus. tertia forma in dus terminantium est participialis, id est quae terminationem habet participiorum fu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ÷ amat : est no heesolumtamen his sedomnib uerbis lic& ab latiuum aduingere cumcausam ꝑcum indicam̃ ipsius actus łpassionis

Expanded text:
 aestate. nec solum tamen his, sed omnibus uerbis licet ablatiuum adiungere, cum causam per eum indicamus ipsius actus uel passionis
Abbreviated transcription (Latin):
Tamami seneor quod estde ponens ncc inchoatiuum in õdesimens nec in ꝑsonalepors& nasciuiuo uuisco undercuiuisecos
lerrentius in huacc uraillereuiuis c&e numquam. Vesperdcoquoq uid& quasi auespero uesperis uerbo deriuanis.

Expanded text:
a misereor, quod est deponens, nec inchoatiuum in o desinens nec impersonale posset nasci, uiuo uiuisco, unde reuiuisco. Terentius in hecyra : «ille reuiuiscet numquam». uesperasco quoque uidetur quasi a uespero uesperas uerbo deriuari.
Abbreviated transcription (Latin):
dec &urĩ in sum a potestatemultis p̃sidentem ab occasu solis usq adortũ opprimi somino: acausadeb&enim deb&p̃ sesem¬
perincu riseẽ sominus uero curas obit aufest. Acontrano contrariumestenim pex a priuatus & sominus uigilie

Expanded text:
decet uirum in summa potestate multis praesidentem ab occasu solis usque ad ortum opprimi somno, a causa: debet enim praeses semdecet uirum in summa potestate multis praesidentem ab occasu solis usque ad ortum opprimi somno, a causa: debet enim praeses semper in curis esse, somnus uero curas omnibus aufert. a contrario contrarium est enim rex et priuatus, et somnus et uigili
Abbreviated transcription (Latin):
quales illi cumquib conuersatur: & una salus uictis nullamsperare salutem : Simplices uero ut possunt
Diuitiȩ & lementes facere. & qui non mostaclia pectora cogisauri sacra fames: coniunctȩ. nonbonũ est
multos essereges unus rexsit: et obsequium amicos ueritas odium parit. Suprałatiuȩ ut nihilegre¬
gius terrapascit homine. & famamalum qua non aliud uelocius ullum: Operatiouero sententia e:
consimilis est mneditationiusus dequa superius dictum est. prouenitenim alaudebreuneius quidixit
am plici expositione ipsiussententiȩ Acausa acontraria a conpasitione ab exemplo. ab iudicio
a condusione. Sitautem sententia exemplicausa nono post& pestotã noctem dormire uirum
multis consulentem Laud abisigitureum quidixitbreuiter Deinde simplici ex postione eloqueris sententiam. utn

Expanded text:
quales illi, cum quibus conuersatur» et «una salus uictis nullam sperare salutem»; simplices uero, ut «possunt quales illi, cum quibus conuersatur» et «una salus uictis nullam sperare salutem»; simplices uero, ut «possunt diuitiae et clementes facere» et «quid non mortalia pectora cogis, / auri sacra fames?»; coniunctae, ut «non est bonum multos esse reges: unus rex sit» et «obsequium amicos, ueritas odium parit»; superlatiuae, ut «nihil aegrius terra pascit homine» et «fama, malum qua non aliud uelocius ullum». operatio uero sententiae consimilis est meditationi usus, de qua superius dictum est. prouenit enim a laude breui eius qui dixit, a simplici expositione ipsius sententiae, a causa, a contrario, a comparatione, ab exemplo, ab iudicio, a conclusione. sit autem sententia exempli causa «non oportet per totam noctem dormire uirum multis consulentem». laudabis igitur eum qui dixit breuiter; deinde simplici expositione eloqueris sententiam, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
post omnia inferes exostatione quodo post& parere illi quidixit aut fecit. DesEΝTENTIA
DESENTENTIA
Cententia est oratiogeneralem pronuntiationem habens. hostansadaliquam rem. ł dehortans. uel
demonstrans qualesitaliquid: dehortans quidem quomodo in illo homericõnono post& ꝑtotam nocte
dormire consultorem uirum: &i illo uirgiliano: hostans uero ut in illo opost& pauperiem fugientem
etiam latissimum pontum pen&rare & ad scopulos applicare p̃cipites: Demonstrans uero qualitatem rei.
ut prospereenim agentes in dignioccasionem acupiunt insipienter malefacientib : Pra&erea sententiarum
alie sunt uerȩ. aliȩuerisimiles. a liȩ simplices aliȩ coniunctȩ alie sũ pͣrelatiuȩ: uere quidem ut non potest
inueniri uitahominis carens molestia: et nihilinuitis fas quemquam fidere diuis: uerisimilis autem.
ut siquis cummalis conuersatur libenter. numquam dehoc interrogaui ui rosciens qm̃talis est

Expanded text:
post omnia inferes exhortationem, quod oportet parere illi qui dixit aut fecit. de sententia sententia est oratio generalem pronuntiationem habens, hortans ad aliquam rem uel dehortans uel demonstrans quale sit aliquid; dehortans quidem, quomodo in illo Homerico «non oportet per totam noctem dormire consultorem uirum» et in illo Virgiliano ; hortans uero, ut in illo oportet pauperiem fugientem etiam latissimum pontum penetrare et ad scopulos adplicare praecipites; demonstrans uero qualitatem rei, ut prospere enim agentes indigne occasionem accipiunt insipientes male faciendi. praeterea sententiarum aliae sunt uerae, aliae uerisimiles, aliae simplices, aliae coniunctae, aliae superlatiuae. uerae quidem, ut «non potest inueniri uita hominis carens molestia» et «nihil inuitis fas quemquam fidere diuis»; uerisimiles autem, ut «si quis cum malis conuersatur libenter, numquam de hoc interrogaui uiro, sciens quoniam talis est,
Abbreviated transcription (Latin):
plurimum ubco progiud hȩgio plurimum sicgo & apudinos cumin ꝓfatum sit. Dicerecoepi prodicbim
sc̃ib erecocpipro serbebam pelirps in uerbi cõcpi solent auctores proferre infintce uterrentius inand
ego illud sedulo negare fatumd cestenim cõepinegare pronogtbum Ncemirumin fintac que xognationem
habent adom̃s modos pro quibus dumcorum poni & maxime prodefecticis cumsint auum defcitiui Ai rertu in

Expanded text:
plurimum / iubeo» pro gaude, Hegio, plurimum. sic ergo et apud nos, cum imperfectum sit dicere coepi pro dicebam, scribere coepi pro scribebam, per ellipsin uerbi coepi solent auctores proferre infinita, ut Terentius in Andria : «ego illud sedulo / negare factum», deest enim coepi: negare pro negabam. nec mirum infinita, quae cognationem habent ad omnes modos, pro quibusdam eorum poni, et maxime pro defectiuis, cum sint et ipsa defectiua. et i
Abbreviated transcription (Latin):
bro mentecaptus. Estta meninuenire in hisꝗq quȩdam auctoritatȩ u&ũ genitiuis coniuncta. Virgł ge g

Expanded text:
bro, mente captus. est tamen inuenire in his quoque quaedam auctoritate ueterum genetiuis coniuncta. Virg
Abbreviated transcription (Latin):
diptongo mutita VtbΟΥEBΟΕΠΟΥC noCΡΕS: Testu quoque ꝑsona ꝑ concisionem .÷ profestur utiltpro uolitan hac
quoq .õ. iNV. conuestentes uidtdicimus quamuis rationabilius sit uolt dicere quõ magis u&ustis simi utunturꝰ in pluralib

Expanded text:
os, ut πούς pes. tertia quoque persona per concisionem i profertur: uolt pro uolit. in hac quoque o in u conuertentes uult dicimus, quamuis rationabilius sit uolt dicere, quo magis uetustissimi utuntur. in pluralib
Abbreviated transcription (Latin):
acie &ollatis signis dimicitum quidam auctores suntꝰ quamquam emico emicui ftecut Litionus libro .i. qi ulit

Expanded text:
acie et collatis signis dimicatum, quidam auctores sunt», quamquam emico emicui faciat. Lucanus libro I: «qualit
Abbreviated transcription (Latin):
una produetã habent ł correptã prout sint penultimȩ syllabe pr&erti temporis. eorũ uerborũ. exquib. diriuantur¬

Expanded text:
m productam habent, vel correptam, prout sint penultimae syllabae praeteriti temporis eorum verborum ex quibus derivantur
Abbreviated transcription (Latin):
solitics fierimutictiones a. breuis modoman& ecdem ut caneo carũ rapiorapui ualeo ualui modo producitur
fuuo ftcui: modo produc̃tur inecorreptam uttado cecidi tingo t&igi modo in eproduetam utago ẽgi ficcio feci

Expanded text:
solitas fieri mutationes. a breuis modo manet eadem, ut căreo cărui, răpio răpui, uăleo uălui, modo producitur: făueo fāui, modo mutatur in e correptam, ut cădo cĕcidi, tăngo tĕtigi, modo in e productam, ut ăgo ēgi, făcio fēci
Abbreviated transcription (Latin):
n UiIII ponillie dibreeposuerunt ditugentes templet hic& hȩc sunñis huiis simnitos sicesar dtinalogia Sito¬
ucanus in ĩ romanaq samnis ulta cũidinas sperauit uulnera furcas. huius ncutũ poeuius samntteptulit
&hauis huius uis cuiusplurile similiteruis tam luer&ius quamsalustius ptuler̃: Lucr&iusinii sedquãmultatũ

Expanded text:
et haec Samnīs huius Samnitis. sic Caesar de analogia . Lucanus in II: «Romanaque Samnis / ultra Caudinas sperauit uulnera furcas». huius neutrum Naeuius Samnite protulit  t r habuit, et haec uīs huius uis, cuius plurale similiter uis tam Lucretius quam Sallustius protulerunt. Lucretius in II: «sed quam multaru
Abbreviated transcription (Latin):
num̃eros seruant. Vt facimusnos faciunt homines ficiunt scribentes ecom̃splurales. Et iterum faciogo lna

Expanded text:
numeros seruant, ut facimus nos, faciunt homines, faciunt scribentes: ecce omnes plurales. et iterum facio
Abbreviated transcription (Latin):
Idem in ad dphis uereor in osteluidire amplius: ꝓinore: cicero inuectiuarũ ĩ siminus in presens tempus

Expanded text:
idem in adelphis : «uereor in os te laudare amplius» pro in ore. Cicero inuectiuarum I: «si minus in praesens tempus
Abbreviated transcription (Latin):
sint numer isingularis & pluralis sunt quedam numero comimuna utidemdicimus enimidemuir &idemur
uii.
Sunt alianon solumnumero Sed &iam diuer sogenerecõmunia iedicemulier & haemancipia posessua aitem

Expanded text:
sint numeri, singularis et pluralis, sunt quaedam numero communia, ut idem, dicimus enim idem uir et idem uiri; sunt alia non solum numero, sed etiam diuerso genere communia, ut haec mulier et haec mancipia. possessiua autem
Abbreviated transcription (Latin):
in .v. hc solus uigilauit opinor &cum idmihi uisus facere esttum r&iinexit supradictis addunt quidum : Neco necui
ul necui sicut & probus. &churisius & diomedes : Ideo quod pasticipium ptertipis siuum & necatus anccuui & nectus

Expanded text:
in V: «hic solus uigilauit, opinor, / et cum id mi uisus facere est, tum retia nexit». supra dictis addunt quidam neco necaui uel necui, sicut et Probus et Charisius et Diomedes, ideo quod participium praeteriti passiuum et necatus a necaui et nectus
Abbreviated transcription (Latin):
etum pasticipia tamfuturitempors in rus desinentia quam p̃teriti quȩ exipsis nascuntur: Quodinienis omnib: meditetiu

Expanded text:
etiam participia tam futuri temporis in rus desinentia, quam praeteriti, quae ex ipsis nascuntur: quod invenis in omnibus meditati
Abbreviated transcription (Latin):
in mediis dictionibus geminari : haec non geminatur. Nec terminãtẽas sicut illȩ uisiin suo nomine
Sed& pponitur liquidis. E& R moremuticrũ :  apud latinos nullius sillebacest terminilis. pisicum
loco duel bponitur : in ad uel subuel obp̃positioneut su pͣdiximus ut aggero agger suggero
oggannio Cretitam̃ solent loconantequel c̃positae hancponere ut AFΗΛΟC ΛΟΓΠ VOC

Expanded text:
in mediis dictionibus geminari, haec non geminatur nec terminat eas sicut illae nisi in suo nomine. sed et praeponitur liquidis l et r more mutarum. g apud Latinos nullius syllabae est terminalis, nisi cum loco d uel b ponitur in ad uel sub uel ob praepositione, ut supra diximus, ut aggero, agger, suggero, oggannio. Graeci tamen solent loco n ante γ uel κ uel χ positae hanc ponere, ut ἄγγελος, Λογ
Abbreviated transcription (Latin):
Vocatiuũ tam̃ aliud ꝓ nom̃ in usunon hab& nisi primitiuũ secund ȩꝑsonȩ & possessiuũ primȩ quando adidsermo

Expanded text:
ocatiuum tamen aliud pronomen in usu non habet nisi primitiuum secundae personae et possessiuum primae, quando ad id sermo
Abbreviated transcription (Latin):
diccis coniugationibus mutantia .a. damno damnas condemno condemnas arceo arces coerceo. Amico
amicas in imico in imicas habeo inhibeo. sacro consecro. Intestiueuero & quastȩ coniugactionis uerbis multi
inuenis mutantia .A. Tango contingo frango ꝑfrango, ago exigo, iaceo inicio, facio inficio gradior ingredior

Expanded text:
dictis coniugationibus mutantia a: damno damnas, condemno condemnas; arceo arces, coerceo coerces; amico amicas, inimico inimicas; habeo inhibeo, sacro consecro. in tertiae uero et quartae coniugationis uerbis multa inuenis mutantia a: tango contingo, frango perfringo, ago exigo, iacio iniicio, facio inficio, gradior ingredior
Abbreviated transcription (Latin):
iungũntur ꝑfectis cgoseribo tuuides illefacit: possessu auero transitiua sunt semꝑ incus scribit tuusdicit:

Expanded text:
i sunt: ego scribo, tu uides, ille facit; possessiua uero transitiua sunt semper: meus scribit, tuus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
& secunde ꝑsonȩ nonegent ꝓnominibus quippeessentiam suil nominationem significantes  Vhomosu ncicero nominor ÷
Sin aliis consocientur uerbis. Tunc necessario adiunguntur ꝑnominibus utipsius essentiȩ presentis demonstritionetra. scunt atertia

Expanded text:
 secundae personae, non egent pronominibus, quippe essentiam sui uel nominationem significantes, ut homo sum, Cicero nominor; sin aliis consocientur uerbis, tunc necessario adiunguntur pronominibus, ut ipsius essentiae praesentis demonstratione transeant a tertia
Abbreviated transcription (Latin):
ł pariest filius q Simbꝑ dominus seruu simpentor milestyrannus amnge sitelles rex eras fimulas cdiens patronus

Expanded text:
 patri est filius, similiter dominus: seruus, imperator: miles, tyrannus: armiger, satelles: rex, erus: famulus, cliens: patronus
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem: Namplebs plebis facitgenitiuum : & fames famei dicebant u&eres. Undeadhuc famȩ ꝓducitur
in ablatiuo Vergł in .vI. mellesa poratam & medicatis frugibus offam obicitille famere pidatria guttura panders
Iuuenał in u indeautem cumsenatura leuauit ꝓgenies. stimulante facme festinat adillam quam primum ERMES¬
predam rupto gustaueritouo Idemin eodem membra aliencc famelacerabant cẽparati. & sua qͥuasi quintȩ
declinationis ꝓduxerunt ablatiuð. Grecaeiusdem dedinationis. ipore uel ocuel Toc genitiuum
grecum terminantia or uel o uel eo in commutantia faciunt genitiuum latinũ. ut palcmedes

Expanded text:
potestatem» nam plebs plebis facit genetiuum. et famēs famĕi dicebant ueteres, unde adhuc famē producitur in ablatiuo. Virgilius in VI: «melle soporatam et medicatis frugibus offam / obicit: ille famē rabida tria guttura pandens», Iuuenalis in V: «inde autem cum se matura leuauit / progenies stimulante famē, festinat ad illam, / quam primum praedam rupto gustauerat ouo», idem in eodem: «membra aliena famē lacerabant, esse parati / et sua» quasi quintae declinationis produxerunt ablatiuum. Graeca eiusdem terminationis, in ους uel ος uel εος genetiuum Graecum terminantia, ου uel ο uel εο i
Abbreviated transcription (Latin):
expositim ficit: ueniuentum &a perui a ꝑtum ficiunt. sicut pario pastum &omni exeis composita aduenio aduentũ
conuenio conuentum comͥperio compestum &experior exꝑtum. Alia uero om̃nia que& amin .ui. quam in aĩ.
terminant p̃teritum ꝑfectum in itum faciunt supinum pacnultima producta tamin hac quam in aliis
coniugationibus utcudiui ł audii auditum muniui ł munii munitum sciui ł scu scitum. Arcessiui ł arcessu

Expanded text:
expositam facit. ueni uentum et aperui apertum faciunt, sicut pario partum et omnia ex eis composita: aduenio aduentum, conuenio conuentum, comperio compertum, experior expertum. alia uero omnia, quae tam in ui quam in ii terminant praeteritum perfectum, in itum faciunt supinum paenultima producta tam in hac quam in aliis coniugationibus, ut audiui uel audii audītum, muniui uel munii munītum, sciui uel scii scītum, arcessiui uel arcess
Abbreviated transcription (Latin):
manserunt Illiuero obsolucrunt : Discedo discessus hocest quidisces sit : ISimiliterintereo interitus occido

Expanded text:
manserunt, illa uero obsoluerunt: discedo discessus, hoc est qui discessit; similiter intereo interitus, occido
Abbreviated transcription (Latin):
huius est causa quoduerbes quoq demonstratiuis sepcpositis non est neresse addere supradicta uerba ut uergł in .÷.

Expanded text:
huius est causa, quod aduerbiis quoque demonstratiuis saepe positis, non est necesse addere supra dicta uerba, ut Virgi
Abbreviated transcription (Latin):
utro genere proculit in rudente uirilesexus nũ quamullum habui: fluctus astus postus acũs. Und eaculeus diminutiuũ si

Expanded text:
utro genere protulit in rudente : «uirile sexus numquam ullum habui», fluctŭs, artŭs, portŭs, acŭs, unde aculeus diminitiuum
Abbreviated transcription (Latin):
exapuntur sruo fituxi fluo pluo pliui: liuus in ii aburbe conditi& in ax. &inx.xi. lapidibus pliuuisse
&imaexii singuimnepluuit: Namunguo nisus quidem & parianis & probus timungui quaimunxi dicunt
facenepr&eritum: Carisius uero unxitentum : co quoulut alncoco coxi. linquo liqui tinguo tcting

Expanded text:
xi, pluo pluui. Liuius in I ab urbe condita et in XXI et in XXII: «lapidibus pluuisse» et in XXIIII: «sanguine pluuit». nam unguo Nisus quidem et Papirianus et Probus tam ungui quam unxi dicunt facere praeteritum, Charisius uero unxi tantum. coquo uel, ut alii, coco coxi, linquo liqui, tinguo uel ting
Abbreviated transcription (Latin):
lucanus in v. heu quantum fortuna humeris iampondere fessis amolitur onũs : Uengł in ũ eneidis tequeis aiteripe

Expanded text:
Lucanus in V: «heu quantum fortuna umeris iam pondere fessis / amolitur onus». Virgilius in II Aeneidis : «teque his, ait, eripe
Abbreviated transcription (Latin):
egulis latius mox tractabimus Sciendum tamen quoduidemur in p̃terito ꝑfecto plerumque barrtona quoq:
grecorum imitari in comindtatione consonantium tested idymoqui ostendensomnia quȩ habent in astegreci

Expanded text:
egulis latius mox tractabimus. sciendum tamen, quod uidemur in praeterito perfecto plerumque barytona quoque Graecorum imitari in commutatione consonantium teste Didymo, qui ostendens omnia, quae habent in arte Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
Ergoillos secuitnosquoq dedinando pͥnominanon ad dimus uis asticularia quidenim absurdius quam greciasticulos

Expanded text:
ergo illos secuti nos quoque declinando pronomina non addimus his articularia. quid enim absurdius quam, cum Graeci articulos
Abbreviated transcription (Latin):
gerundia uel supina proferuntur
Hoc tamen uid&ur intergerundia supradicta & nominaquorũ
&uim nominatiuus indusprofestur intereẽ . quod quando sunt absq dubitatio n omina. similica sui
adiunguntur. et discernunt genera. ut intellegendi homerigratia & amandȩ uistutis causa& emendi
mancipii studioueni. Quando uero gerundia sunt id est loco in finitiu cumasticulo iunctra pudgrecos
accipiuntur : Nec genera discernunt necnumeros. quod suumest infinitiuorum uerborum &illum sssic illa formi

Expanded text:
gerundia uel supina proferuntur. hoc tamen uidetur inter gerundia supra dicta et nomina, quorum etiam nominatiuus in dus profertur, interesse, quod, quando sunt absque dubitatione nomina, simili casui adiunguntur et discernunt genera, ut intellegendi Homeri gratia et amandae uirtutis causa et emendi mancipii studio ueni; quando uero gerundia sunt, id est loco infiniti cum articulo iuncti apud Graecos accipiuntur, nec genera discernunt nec numeros, quod suum est infinitorum uerborum, et illum
Abbreviated transcription (Latin):
itapabulosa ut pecuanis int̃dum a pastib: arceantur ad periculu magat saci&as: Pre&erca inuenitur a pudu&ustis¬
simos int̃cus int̃cutis & ꝓprieint cusa quadicitur quẽ mgreci YApΩnA Nominant plautus infribolara

Expanded text:
ita pabulosa, ut pecua, nisi interdum a pastibus arceantur, ad periculum agat satias». praeterea inuenitur apud uetustissimos intercus intercutis, et proprie intercus aqua dicitur, quam Graeci ὕδρωπα nominant. Plautus in friuolar
Abbreviated transcription (Latin):
ruberporretus ab inguine paluspig&̃ piger maceromacer. In .or & in ur a uerbis inuenio fieri abietione

Expanded text:
ruber porrectus ab inguine palus», piget piger, macero macer. in or et in ur a uerbis inuenio fieri abiectione
Abbreviated transcription (Latin):
apponatur proualde accpitur id: loco aduerbir. &iãsi nomini coniungatur subeademintentionis significatione¬

Expanded text:
apponatur, pro ualde accipitur, id est loco aduerbii; etiam si nomini coniungatur sub eadem intentionis significatione
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo omĩ nomina eiuscapaciaposscedemonstratiua: Itaq in hocsolo finitam uident᷑ secundã haberepersonam
Nãmn aliis casibus infinitȩs ꝑsonȩ& testiaenisi quando substantiuo łuocatiuo adiungant᷑ uerbo. Tuncenĩ & secunde& primȩ
Ardatiua ł interrogatiua cum sempd&estia dicantur ad secundum Eaestenĩ ad quam naturaliter interrogatio dirigitur
non possunt habereuocatiuosqui ppriis secundȩ Alius quoq car&uocatiuo cumabnegationem hab& tãpmȩ quãs edȩꝑsõnȩ
Dicimusenineq egonertu sed alius. Igitur qđ ar& demonstratione p̃sentiuocatiuũ haberȩ ñ pot: Ergo nec ꝓ nomen

Expanded text:
tiuo omnia nomina eius capacia possunt esse demonstratiua; itaque in hoc solo finitam uidentur secundam habere personam: nam in aliis casibus infinitae sunt personae et tertiae, nisi quando substantiuo uel uocatiuo adiunguntur uerbo; tunc enim et secundae et primae em infinita uel relatiua uel interrogatiua, cum semper de tertia dicantur ad secundam, ea est enim, ad quam naturaliter interrogatio dirigitur non possunt habere uocatiuos, qui proprii sunt secundae. alius quoque caret uocatiuo, cum abnegationem habet tam primae quam secundae. dicimus enim neque ego neque tu, sed alius; igitur quod caret demonstratione praesenti, uocatiuum habere non potest; ergo nec pronomen
Abbreviated transcription (Latin):
ł superlatiui diuersesignificationis positunt᷑ se ȩquantur tidem qͣemin antuf uitã iustior quam fulicior aeneas hucȩ

Expanded text:
 superlatiui diuersae significationis positi inter se aequantur uel idem geminantur, ut tam iustior quam felicior Aeneas He
Abbreviated transcription (Latin):
funduntur in cis aaentus : Aliae tameꝵ quoq pastesorationis singulȩ ł pluressolent interietiue proferi

Expanded text:
funduntur in eis accentus. aliae tamen quoque partes orationis singulae uel plures solent interiectiue profer
Abbreviated transcription (Latin):
inhisadhuseuatur cumduo ÷ ꝓuna longaponant᷑ Tamin scip̃dict nominis quam ꝓnomini s ternis casibus hidihisdus odipis  quaiesuit

Expanded text:
in his adhuc seruatur, cum duae i pro una longa ponantur tam in supra dicti nominis quam pronominis ternis casibus: hi dii his diis ab hi
Abbreviated transcription (Latin):
iniustc nouerca ad nescientem sistpater alioꝗꝗ sensuinuenisdetiuos progendciuis tiurgł in .x. fusoseeriux cuilaetes¬

Expanded text:
iniusta nouerca» ad nescientem, si sit pater. alio quoque sensu inuenis datiuos pro genetiuis, ut Virgilius in X: «fusos ceruix cui lacte
Abbreviated transcription (Latin):
t &as sumpta .& ficientia exsepas siua : confestim᷑ dicuntur possunt transire in quemfitactus . & coniun

Expanded text:
t assumpta r facientia ex se passiua, confestim cum dicuntur, possunt transire in quem fit actus et coniun
Abbreviated transcription (Latin):
rateque rapine
DEDATIUO ETABLT̃O PLURALI TERT DECLINATION
atiuus & abls pluralis testiedeclinationis nascitur a s ingligenitiuo interiectabu uthuius hominis his& ab his
hominis huius exulis his & abhis exulib huius numinis his & abhis numinib: huius disparis his & hisdispa

Expanded text:
eque rapinae». de datiuo et ablatiuo plurali tertiae declinationis datiuus et ablatiuus pluralis tertiae declinationis nascitur a singulari genetiuo interiecta bu, ut huius hominis his et ab his hominibus, huius exulis his et ab his exulibus, huius numinis his et ab his numinibus, huius disparis his et ab his dispa
Abbreviated transcription (Latin):
Dcestautem sequens. id est futura: ut si inmedio uersudicam Scribouersum prioraeius paste
scripta cui adhucdeest extrema pars: presentiutor uerbodicendo scribo uersum. sedinꝑfectũ q

Expanded text:
deest autem sequens, id est futura, ut, si in medio uersu dicam scribo uersum priore eius parte scripta, cui adhuc deest extrema pars, praesenti utor uerbo dicendo scribo uersum, sed imperfectum
Abbreviated transcription (Latin):
& uideqđ magis gracumꝰ ostenditur cuminas ꝓtulit accusatiuũ pluralem, hic&hȩc potis & hoc potenomin a cẽostendit

Expanded text:
uod magis Graecum ostenditur, cum in as protulit accusatiuum pluralem. hic et haec potĭs et hoc pote nomina esse, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
i diuisas preleritum ꝑfectum exire i nomni coniugatione inueniturEt siuocalis¬
Eesi uocalis sit paenultima ante õ inpi¬
sentipares hab& syllabas ei pra&eritum. Inueniuntur autem cius modi in secunda uel testia ł quasta coniugatione

Expanded text:
ui diuisas praeteritum perfectum exire in omni coniugatione inuenitur, et si uocalis sit paenultima ante o in praesenti, pares habet syllabas eius praeteritum. inueniuntur autem eiusdemmodi uerba in secunda uel tertia uel quarta coniugatione
Abbreviated transcription (Latin):
consilia ꝓuestit penissime: Item abeo quod estpenitus ad uerbiũ suꝑlatiuo usu sest Idẽ in ꝑsã fortiuã

Expanded text:
consilia peruortit paenissime». item ab eo, quod est penitus aduerbium, superlatiuo usus est idem in Persa : «furtiua
Abbreviated transcription (Latin):
georg̃. & filicem curus inuis ã pascit aratris. Aliauero feminina sunt hacimatr x corni louirałe & eninsa uerbalia

Expanded text:
et filicem curuis inuisam pascit aratris». alia uero feminina sunt: haec mātrix, cōrnix, lōdix, et omnia uerbalia
Abbreviated transcription (Latin):
Neutra siucexeis. in ilis. fiant siue non habeant᷑ aliud antesegenus. sed aqͣuacũq paste orationis nascantur:

Expanded text:
neutra, siue ex eis fiant siue non habeant aliud ante se genus, sed a quacumque parte orationis nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs sui serui. E iliusieruiꝗẽ betiam possessorum demonstratio ostendit : que madmodum in primitiuis. Ex trinsecus uero terminatio N

Expanded text:
quibus deriuantur. genera etiam possessorum demonstratio ostendit, quemadmodum in primitiuis. extrinsecus uero terminatio
Abbreviated transcription (Latin):
quȩlitt̃ anti quissimis scripta in multis tripodibus legi & maxime intripode a pollinis qui est constantino poli in loco

Expanded text:
quae literis antiquissimis scripta in multis tripodibus legi et maxime in tripode Apollinis, qui est Constantinopoli, in loco
Abbreviated transcription (Latin):
uo composita e quidem exego & quidem minumneci sego subiunger&ur q̃ quoq quando pro&iam ł& acipitur copulatiuo

Expanded text:
 composita equidem ex ego et quidem, minime ei ego subiungeretur. quoque quando pro etiam uel et accipitur, copulatiu
Abbreviated transcription (Latin):
seruo custodio tucortũor defendo prohibeo arceo impedio implicosoluo uin cosupero domito subicio deicio

Expanded text:
seruo, custodio, tueor, tutor, defendo, prohibeo, arceo, impedio, implico, soluo, uinco, supero, domito, subicio, deicio
Abbreviated transcription (Latin):
tuis armis noste potiremur achille: Ab ulixeus quoq nominat̃. ꝓferunt in ei gentm: horatius in car

Expanded text:
tuis armis, nos te poteremur, Achille». ab Vlixeus quoque nominatiuo proferunt in ei genetiuum Horatius in car
Abbreviated transcription (Latin):
cuitolerare colquitam tenuiq minerua. Statius in VI sedhuius extrema iamfila coludatur ordo senectȩ
Venus ueneris quoq excipitur qđ solum ꝓprium femiñ inuenit᷑ latinum in usdesinens correptam: & forteideo
sie declinatur nesiuenus ueni declinar&ur dubitationem haber& gent̃scumueni uerbo imperatiuo
In cusetiam incũdis quõd ponit nouius marcellus dedoctorum in diginemassa malleis cutitur Vndeetiamincus

Expanded text:
«cui tolerare colo uitam tenuique Minerua». Statius in VI: «sed huius / extrema iam fila colu, datur ordo senectae». Venŭs Veneris quoque excipitur, quod solum proprium femininum inuenitur Latinum in us desinens correptam. et forte ideo sic declinatur, ne, si Venus Veni declinaretur, dubitationem haberet genetiuus cum ueni uerbo imperatiuo. incus etiam incudis, quod ponit Nonius Marcellus de doctorum indagine : massa malleis cuditur, unde etiam incus
Abbreviated transcription (Latin):
sensumtransire uttraho tracto cogo cogito dico dicto. sed siquis adtentius in spiciat non penitus ab sistunt
ne quehaec a primitiuorum significitione: Notandum tuen &ium sector sectaris quod differentiue
causa puto ꝑsincopam .V. paenultimȩ prolatum ne nomen put&ur sisecutor diceremus cum supinum primitiui

Expanded text:
sensum transire, ut traho tracto, cogo cogito, dico dicto; sed si quis attentius inspiciat, non penitus absistunt neque haec a primitiuorum significatione. notandum tamen etiam sector sectaris, quod differentiae causa puto per syncopam u paenultimae prolatum, ne nomen putetur, si secutor diceremus, cum supinum primitiui
Abbreviated transcription (Latin):
qiuddo significationem ut a mariuolo. ΟΙΛΕΙCOΑΙΒΟΥΛΟΜΑI. Infinitiuu suero in ꝑsonalis non solũ¬
habere uerbo sed &iamablatiuo casu ꝑseindig& absq accusatiuo ut amariuolo amepro amareuolo. Ideo autẽ

Expanded text:
 significationem, ut amari uolo, φιλεῖσθαι βούλομαι, infinitus uero impersonalis non solum uerbo, sed etiam ablatiuo casu per se indiget absque accusatiuo, ut amari uolo a me pro amare uolo. ideo aute