comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽt cõstiterũt. deiñ segregndo res sepi᷑ ĩ usu
ex euẽtu fari fortuitu ceput. ⁊ it a⁊ sermones
itra se ꝓcreauerũt. Ergo cũ ꝓpter ignis ĩuẽcio¬
nẽ cõuentus initio apud hoies ⁊ cõsilũ ⁊ cõ¬
uictus ẽet natus ⁊ ĩ unũ locũ plures cõueni¬
rẽt hñtes a natura primũ p̾ter reliqua a⁊ĩci¬
lia ut nõ proni s erecti ãbularẽt. mũdiq ⁊
astrorũ m agnificẽtiã aspicerẽt ĩ manibus
⁊ articulis quã uellẽt rẽ faciliter tractarẽt
cepunt ĩ eo cetu alii de frondib face tecta.
alii speluncas fodere sb̾ mõtib nõ nulli yr¬
rũdin ũ nidos ⁊ edificatioes earũ imitantes
de luto ⁊ uirgultis face̾ loca que sb̾irẽt. hec
uitriui Nõ ⁊t ĩsignis H̾iste pentatheucũ le¬
ger at cuca cuiꝰ initiũ longe aliũ ẜmoniᷤᷤ ⁊u¬
torc̃ adam oĩa noĩantẽ legisset.⁊ alibi caum

Expanded text:
gerant constiterunt. Deinde segregando res sepius in usu gerant constiterunt. Deinde segregando res sepius in usu ex eventu fari fortuitu ceperunt, et ita sermones intra se procreaverunt. Ergo cum propter ignis inventionem conventus initio apud homines et consilium et convictus esset natus, et in unum locum plures convenirent, habentes a natura primum preter reliqua animalia, ut non proni, sed erecti ambularent, mundique et astrorum magnificentiam aspicerent, in manibus et articulis quam vellent rem faciliter tractarent, ceperunt in eo cetu alii de frondibus facere tecta, alii speluncas fodere sub montibus, nonnulli yrundinum nidos et edificationes earum imitantes, de luto et virgultis facere loca que subirent. Hec Vitruvius. Non autem insignis homo iste Pentatheucum legerat, circa cuius initium longe alium sermonis autorem Adam omnia nominantem legisset. Et alibi Caym
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩ emalio natus illas tenuit. Nec solũ eũ fa¬
brũ craorũ aut iocaliũ igne̾ seu uulcanũ ẽẽ
uoluere s ⁊ hoiu cõuẽtioib ⁊ sermonis mnitio
causa p̾stitisse uolunt. ut ĩlibro de architect᷑a
uitriuiꝰ uidet᷑ asserẽ dicẽs. Hoĩes ueteri more in
silius ⁊ speluncis ⁊ nemorib nascebãt᷑ ciboq
agresti uescendo uitã agebãt. Interea quoda
ĩ loco ⁊ tẽpestatib ⁊ uẽtis dense trepitãtib arbo¬
res agitate ⁊ ĩter se terentes ramos ignẽ exti¬
tauerũt. ⁊ eo flãma uehem̾ti pterriti qui circha
eũ locũ fuerũt sũt fatigati.postea requie data
ppiꝰ accedẽtes cũ aĩ aduortissẽt cõmoditate esse
magnã corporib ad ignis teporẽ ligna adiciẽ¬
tes ⁊ id cõseruzites alios adducebat. ⁊ nutu mõ¬
strãtes oñdebãt quas ex eo hrent utilitateo.
uoces cotidian ⁊ cõsuetudĩe uoc abula ut obtĩ¬

Expanded text:
qui in Emalio natus illas tenuit. Nec solum eum faqui in Emalio natus illas tenuit. Nec solum eum fabrum armorum aut iocalium ignem seu Vulcanum esse voluere, sed et hominum conventionibus et sermonis initio causam prestitisse volunt, ut in libro De architectura Vitruvius videtur asserere, dicens: Homines veteri more in silvis et speluncis et nemoribus nascebantur, ciboque agresti vescendo vitam agebant. Interea quodam in loco a tempestatibus et ventis dense crepitantibus arbores agitate, et inter se terentes ramos ignem excitaverunt, et eo flamma vehementi perterriti, qui circa eum locum fuerunt, sunt fugati. Postea requie data propius accedentes, cum animadvertissent commoditatem esse magnam corporihus, ad ignis teporem ligna adicientes et id conservantes, alios adducebant, et nutu monstrantes ostendebant quas ex eo haberent utilitates.  e spiritu voces cotidiana consuetudine vocabula ut obti
Abbreviated transcription (Latin):
igne aurũ ꝑficit᷑ igne crem ato lapide cemẽt a
⁊ parietes ligãt᷑. ignis lapides nigros coq̃ndo
candificat. lignacandida urendo offuscat.car¬
bones ex priuna fulgida nigros facit. de ligniᷤᷤ
duris fragilia. de putribilib ĩputribili a red¬
dit. strict.a soluit. soluta restringit.dura mol¬
lit. molli ⁊ dura reddit. Hec ysidor̾ uolũt ĩsu¬
per hunc iouis ẽc fabrũ ⁊ aliarũ rerũ oũi ar¬
tificiosaꝵ cõpoĩtorẽ ut ĩtelligat᷑ quicqd artifici¬
osũ fit ignis suffragio fieri. qui ĩ quãtũ artifici¬
osus õr uulcanus ab aliquo ĩsigni artifice sic
dcõ denoĩatꝰ. Officine ãt eiis cur apud lyparã
⁊ uulcanũ i sulas ẽẽ dicãt᷑ liquido patet. isule
enĩ ignc̃ euom̃tes sũt. ⁊ earũ nomẽ fictioni fa¬
uet. Uulcanie quippe nũcupãt᷑. s nõ ⁊ uulcri¬
no ioius filio dẽe sunt quĩ imo auulcmo qͦda

Expanded text:
igne aurum perficitur, igne cremato lapide cementa igne aurum perficitur, igne cremato lapide cementa et parietes ligantur; ignis lapides nigros coquendo candificat, ligna candida urendo effuscat, carbones ex pruina fulgida nigros facit, de lignis duris fragilia, de putribilibus imputribilia reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Hec Ysidorus. Volunt insuper hunc Iovis esse fabrum et aliarum rerum omnium artificiosarum compositorem, ut intelligatur quicquid artificiosum fit ignis suffragio fieri, qui, in quantum artificiosus, dicitur Vulcanus ab aliquo insigni artifice sic dicto denominatus. Officine autem eius cur apud Lyparam et Vulcanum insulas esse dicantur, liquido patet; insule enim ignem evomentes sunt, et earum nomen fictioni favet, Vulcanie quippe nuncupantur, sed non a Vulcano Iovis filio dicte sunt, quin imo a Vulcano quodam,
Abbreviated transcription (Latin):
tus c̃ eicit᷑. ⁊ sic nec ĩm̃sa dignatus ẽ. In lemnuĩ
ãt ĩo deioctũ uolũt qr psepe ĩ insulĩ illã cadant
fulmin ⁊. Qd̾ at dea nõ illũ cubili dignata sit.
paulo post ubi de ericthonio dicet᷑ cã. Asymuis
ĩt nutritus ẽ is qui penes nos ẽ. Est enĩ symia
ente ⁊ ip̃a conet᷑ facere. ⁊ qm̃ hoĩes arte ⁊ ĩgenio
suo ĩ multis naturã imitari conãt᷑. ⁊ circa actuᷤᷤ
tales plurimũ oportunꝰ ẽ ignis fictũ c̃ symias .i.
hoĩes nutrisse uulcanũ .i. ignẽ fouisse. de qͦ ut
eiꝰ oportunitas cognoscat᷑ sic ĩ libro ethymolo¬
giaꝵ scribit ysidorus. absq igne nullũ metalli
genus fundi extendiq põt. Nichil eĩ pene qd̃
nõ igne efficiatur. alibi enĩ uitrũ alibi auru.
alibi argẽtũ. alibi plũbũ. alibi mineũ. alibi
pigmenti. alibi medicam̃ta efficit. igne lapi¬
des ĩ ere soluũt᷑. igne ferrũ gignit᷑ ⁊ domatur.

Expanded text:
est, eicitur. Et sic nec in mensa dignatus est. In Lemnum est, eicitur. Et sic nec in mensa dignatus est. In Lemnum autem ideo deiectum volunt, quia persepe in insulam illam cadant fulmina. Quod autem dea non illum cubili dignata sit, paulo post ubi deEritheodicetur causa. A symiis autem nutritus est is, qui penes nos est. Est enim symia entem, et ipsa conetur facere, et quoniam homines arte et ingenio suo in multis naturam imitari conantur, et circa actus tales plurimum oportunus est ignis, fictum est symias, id est, homines nutrisse Vulcanum, id est ignem fovisse. De quo, ut eius oportunitas cognoscatur, sic in libro Ethymologiarum scribit Ysidorus: Absque igne nullum metalli genus fundi estendique potest. Nichil enim pene quod non igne efficiatur, alibi enim vitrum, alibi aurum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi mineum, alibi pigmenta, alibi medicamenta efficit; igne lapides in ere solvuntur, igne ferrum gignitur et domatur,
Abbreviated transcription (Latin):
coruscatiões ⁊ tonitrua facit.⁊ maxĩo cũ impetu
ĩ terras ĩpellit᷑. Secudus ãt is ignis ẽ qͦ utimur
ex lignis aliisq cõbustibilib ⁊ nobis ex silici¬
b duris eductus ⁊ fom̃tis educatus atq ẜuaitꝰ.
Dehis tribus hac ĩ fictione fit m̃cio. Nã primuᷤ
iupp̃r ẽ. ex quo ⁊rebus aercis ⁊ terreis que pro
uinone ĩtelligende sũt duo reliqui oruit᷑. Ex
his uterq claudus ẽ.Nã si fractionẽ nubis in¬
spexerimus nõ recte gradiẽtẽ ignẽ s nũc ĩ ꝑtẽ
istã nũc ĩ illã declinatẽ uidebimꝰ. ⁊ sic claudicã¬
tẽ dicemus. Equo mõ ⁊ nri ignis flam as nũꝙͣ
equali se se ĩ altum extollẽtes gradu uidebimꝰ
s more claudi nũc altiꝰ nũc dep̾ssi appetũt al¬
tiora.Ex his primus de celo ĩ terrã ut p̃mostra¬
tũ ẽ deicit᷑ nec illi parẽtes arridẽt qi ꝙͣ cito crea¬

Expanded text:
coruscationes et tonitrua facit, et maximo cum impetu coruscationes et tonitrua facit, et maximo cum impetu in terras impellitur. Secundus autem is ignis est quo utimur, ex lignis aliisque combustibilibus a nobis ex silicibus duris eductus et fomentis educatus atque servatus. De his tribus hac in fictione sit mentio. Nam primus Iuppiter est, ex quo et rebus aereis et terreis, que pro Iunone intelligende sunt, duo reliqui oriuntur. Ex his uterque claudus est; nam si fractionem nubis inspexerimus, non recte gradientem ignem, sed nunc in partem istam, nunc in illam declinantem videbimus, et sic claudicantem dicemus. Equo modo et nostri ignis flammas nunquam equali sese in altum extollentes gradu videbimus, sed more claudi nunc altius nunc depressius appetunt altiora. Ex his primus de celo in terram, ut premonstratum est deicitur, nec illi parentes arrident, quia, quam cito crea
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corona adriane ⁊huiꝰmoĩ. Hũc p̃tẽa dicunt
oñso illi a sole adulterio ueneris cõuigis sue
⁊ martis ambos ĩuisibilib catenis cocuntes
alligasse. uocãt illũ ⁊̃ mulciberũ ⁊ filioꝵ plu¬
riũ facĩt prem. Uolentes gͦ ex dr̃is sensũ
elicere sciendũ ẽ primo uulcanũ hũc ioius et
iunonis fuisse filiũ ⁊ apud lemnũ regnasse ⁊
uenerẽ hũisse cõuige. eãq cũ aanigero ꝯpisse
iacentẽ ut sͣdcũm ẽ ubi de marte. et hoc ꝙͣtu
adhystoriã. Quãtũ ãt ad aliũ sensũ ẽ añ alia
aduertendũ apud nos duplicẽ ignẽ ẽc. primꝰ ẽ
elem̃tũ ipsũ ignis quod nõ uidemꝰ. ⁊ hoc psepe
pocte ioue uocant. Secũdus ãt elem̾tatus est
ignis causatus a primo. ⁊ hic duplex ẽ. pͥmꝰ
enĩ ẽ qui ĩ aere ob uelocissimũ tirtularẽ motũ
ĩ nubib accendit᷑. ⁊ hic dũ illas exeundo frãgit

Expanded text:
et corona Adriane, et huiusmodi. Hunc preterea dicunt, et corona Adriane, et huiusmodi. Hunc preterea dicunt, ostenso illi a sole adulterio Veneris coniugis sue et Martis, ambos invisibilibus catenis coeuntes alligasse. Vocant illum etiam Mulciberum, et filiorum plurium faciunt patrem. Volentes ergo ex dictis sensum elicere, sciIunonis fuisse filium, et apud Lemnum regnasse, et Venerem habuisse coniugem, eamque cum armigero comperisse iacentem, ut supra dictum est, ubi de Marte, et hoc quantum ad hystoriam. Quantum autem ad alium sensum, est ante alia advertendum apud nos duplicem ignem esse. Primus est elementum ipsum ignis, quod non videmus, et hoc persepe poete Iovem vocant. Secundus autem elementatus est ignis causatus a primo, et hic duplex est. Primus enim est qui in aere ob velocissimum circularem motum in nubibus accenditur, et hic, dum illas exeundo frangit,
Abbreviated transcription (Latin):
colico carmie dicit uirgili. Cui nõ nsere pa¬
rẽtes.Nec deus hũc m̾sa dea nec dignata cu¬
bili ẽ.⁊c̃. huic uxorẽ fuisse affirmãt omnes.
S que ea fuerit nõ eque demõstrat᷑ acunctis.
Cingiꝰ enĩ ut macrobiꝰ ĩlibro satur alioꝵ re¬
fert dicit in aya uxorẽ fuisse uulcani. pyso
at dicit fuisse maiestã. Homerus primo ⁊ ĩ de
uirgilius ⁊ poete latini reliqui uenerẽ fuisse
scribũt. Sane cũ certũ sit plures fuisse uulca¬
nos possibile ẽ hos om̃es uerũ dice̾ cũ cuiꝰ uul¬
cani fuerĩt cõuiges in aya seu maiesta nõ di¬
cũt. Qd ãt uulcani lemnẽsis uenus fuerit cõ¬
iunx satis pro cõperto teneri uidet᷑. Hũc ĩsuper
ious fabrũ dicũt.⁊ apud lyparas ⁊ uulcanũ
ĩsulas ad facienda fulmina ⁊deorũ arma cy¬
clopes obsequiosos ⁊officin as hr̃e testãt᷑. Et ab
eo quicquid artificiose cõpoĩtũ ẽ. fcũm uolunt.
ut achillis ⁊ enee arma monile hermionis.

Expanded text:
ccolico carmine dicit Virgilius: Cui non risere parentes, Nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubile est etc. Huic uxorem fuisse affirmant omnes, sed que ea fuerit non eque demonstratur a cunctis. Cingius enim, ut Macrobius in libro Saturnaliorum refert, dicit Maiam uxorem fuisse Vulcani; Pyso autem dicit fuisse Maiestam. Omerus primo et inde Virgilius et poete Latini reliqui Venerem fuisse scribunt. Sane cum certum sit plures fuisse Vulcanos, possibile est hos omnes verum dicere, cum cuius Vulcani fuerint coniuges Maia seu Maiesta non dicant. Quod autem Vulcani Lemnensis Venus fuerit coniunx, satis pro comperto teneri videtur. Hunc insuper Iovis fabrum dicunt, et apud Lyparas et Vulcanum insulas ad facienda fulmina et deorum arma Cyclopes obsequiosos et officinas habere testantur. Et ab eo quicquid artificiose compositum est factum volunt, ut Achillis et Enee arma, monile Hermionis,
Abbreviated transcription (Latin):
s alius mercurii fuit filiꝰ ⁊ penelopis ut
Alibro de naturis deorũ scribit ticero. Et dato
dicat licophron penelope ulixis cõnigẽ tũ
pcatorib omĩb concubuisse ulixe nõ redeũ¬
te. et ex uno pana filiũ suscepisse. Sũt qͥ ue¬
lint hinc fictioi locũ datũ ⁊ ĩtellige̾ ꝯtigisse
alicuiꝰ eloquẽti a penelopẽ ĩ concubitũ eiꝰ ueĩ¬
sse ⁊ ex eo filiũ peperisse qui eo ꝙ elõntia q̃sitꝰ
uideat᷑ mercurii filiꝰ dcũs ẽ. Ego ãt al dixi ar¬
bitrari nõ possũ pudicitiã tã celebrẽ uti pene¬
lopis fuit alicui eloquio ul opẽ alio fedari
aut flecti potuisse. fuere quidẽ ⁊ alie mulie̾s
noĩe secũ s forte nõ pudicitia coequales. et
sic ex aliarũ un a n asci potuit mercurio pan

Expanded text:
ed alius, Mercurii fuit filius et Penelopis, ut ed alius, Mercurii fuit filius et Penelopis, ut in libro De naturis deorum scribit Cicero. Et dato dicat Lycophron Penelopem Ulixis coniugem cum procatoribus omnibus concubuisse, Ulixe non redeunte, et ex uno Pana filium suscepisse, sunt qui velint hinc fictioni locum datum, et intelligere contigisse alicuius eloquentia Penelopem in concubitum eius venisse, et ex eo filium peperisse. Qui, eo quod eloquentia quesitus videatur, Mercurii filius dictus est. Ego autem alias dixi, arbitrari non possum pudicitiam tam celebrem, uti Penelopis fuit, alicuius eloquio vel opere alio fedari aut flecti potuisse. Fuere quidem et alie mulieres nomine secum, sed forte non pudicitia coequales, et sic ex aliarum una nasci potuit Mercurio Pan
Abbreviated transcription (Latin):
tia iũctus congregatis auxiliis illũ adu̾suᷤ
turnũ sequutus ẽ. a quo ĩ acie uulneratus
occubuit. ⁊ ab ĩfelici pre sepultus ẽ. Huiꝰ antẽ
corpus ut refert iartinꝰ eo ĩ libro qͥ mãtinia
uocat᷑ ĩperãte rom anis henrico .iiͦi. ĩperatõe
haud longe aburbe a quodã agricola altius
solito fodiente agellũ cõptũ ẽ adhuc adeo ĩ
illo hyatus illati a turno uulneris appebat.
pmaximꝰ ut longitudinẽ quatuor pedu ex¬
cedẽt. addes supͣ caput eiꝰ lucernã ꝓpetuo igͤ
ardẽtẽ cõptã. nec ullo poterat extingui spũ
uł liquore. tandẽ fcõ ĩ fundo foramĩe exticta
c̃. Insup dicit sepultro tale fuisse epytaphiũ
scriptũ. Silius eu andri pallas quẽ lãcea t̾ni.
uꝰ filia fuit euandri. Qui asserit hoc a
uarrone narrari quã ait hertulẽ uiciasse et
ex ea genuisse latinũ regẽ laurẽtũ. hãc tãdẽ
cũ moreret᷑ dicit sepulta ĩ mõte qui de suo no¬
mine palatinus appellatus ẽ. De pane mer

Expanded text:
us Turnum secutus est, a quo in acie vulneratus occubuit, et ab infelici patre sepultus est. Huius autem corpus, ut refert Martinus, eo in libro qui Martiniana vocatur, imperante Romanis Henrico tercio imperatore, haud longe ab Urbe a quodam agricola altius solito fodiente agellum, compertum est adhuc adeo intillo hyatus illati a Turno vulneris apparebat permaximus, ut longitudinem quatuor pedum excederet, addens supra caput eius lucernam perpetuo igne ardentem compertam, nec ullo poterat exstingui spiritu vel liquore, tandem facto in fundo foramine extincta est. Insuper dicit sepulcro tale fuisse epythaphium scriptum: Filius Evandri Pallas, quem lancea Turni s, filia fuit Evandri, qui asserit hoc a Varrone narrari; quam, ait, Herculem viciasse, et ex ea genuisse Latinum regem Laurentum. Hanc tandem, cum moreretur, dicit sepultam in monte, qui de suo nomine Palatinus appellatus est. CAP. LXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
Quo fum ẽ. ut eolus uẽtorũ credẽt᷑ deus cum
asserat paulus eũ nõdũ aduertetib aliis pri¬
mũ fiusse qui murmuratioib atq motib filã¬
maꝵ aliꝙͣdu adeo cõsideratis ut uiĩ eas au¬
diret aut uide̾t cõfestĩ quis uẽtus ẽet ĩptib
illis futurus p̾dice̾t nõ alr̾ ꝙͣ si ipĩ emittẽdi
ẽet imperiũ. ⁊ iõ huiꝰ erronce credulitatis cõ¬
ualescẽs fama sibi ab ignaris ĩpetrauit ut
uẽtorũ extimaret᷑ deus. Sũt tñ qui uelit hac
ĩfictiõe uirgilii eũ sublimi ĩ arce residẽtẽ ra¬
tionẽ ẽe sede hñte ĩ cerebro. uẽtos ũo illece¬
bres appetitus ĩ antro humani pectoris tu¬
multuantos qui ni rone ftenẽtur ĩ exitiale
p̾cipitiũ deferãt emittetẽ necesse ẽ. quĩ imo
nõ nũꝙͣ mũdũ om̃e laniẽt ⁊ discerpãt. Noni¬
sse enĩ potiumꝰ quid sequutũ sit ex male laxa¬

Expanded text:
Quo factum est, ut Eolus ventorum crederetur deus, cum Quo factum est, ut Eolus ventorum crederetur deus, cum asserat Paulus eum nondum advertentibus aliis primum fuisse, qui murmurationibus atque motibus flammarum aliquandiu adeo consideratis, ut, dum eas audiret aut videret, confestim quis ventus esset in partibus illis futurus, prediceret, non aliter quam si ipsi emittendi esset imperium. Et ideo huius erronee credulitatis convalescensventorum extimaretur deus. Sunt tamen qui velint hac in fictioni Virgilii, Eulum sublimi in arce residentem rationem esse, sedem habentem in cerebro; ventos vero illecebres appetitus in antro humani pectoris tumultuantes, qui, ni ratione frenentur, in exitiale precipitium deferant emittentem necesse est, quin imo non nunquam mundum omnem lanient et discerpant. Novisse enim potuimus, quid secutum sit ex male laxa
Abbreviated transcription (Latin):
pestatesq sonoras. Imperio p̃mit ac uinclis
⁊ carcere frenat. Illi indignantes.⁊ ĩfra pocto
et uẽtorũ ĩperiũ a Iunone tenere fatet̃ dicẽs.
Tu iͥ qd̾cũq hec regni tu sceptra iouẽq. Con¬
cilias tudas epulis accũbere diuũ. Aymboꝵ¬
q facis tẽpestatũq potẽtẽ. ⁊cͣ.pͥterea dic̃ home¬
rus ĩ odissea cũ huic ẽent filii sex ⁊ totide fi¬
lie casq mastulis dedisset ĩ cõuiges ad eum
ulixẽ uagũ deueisse eiq eolũ uẽtos om̃es in
corio bouis argẽtea catena alligatos pt çephy¬
rũ dedisse. Harũ fictionũ cas tales nõ nulli
assignãt. Dicit enĩ solinus ubi demirabilib
strogilẽ unã ex ĩsulis c̃e coliis. ⁊ eã asolis ex¬
ortu minime angulosã ⁊ a ceteris liquidiori¬
b differetẽ flãmis cũ fere om̃es flãm as euo¬
mãt. Qua ex cã fit ꝙ ex eius fumo potissime
ĩcole p̃sentiscũt quinã flatus ĩ triduo sit futũi.

Expanded text:
pestatesque sonoras imperio premit, et vinclis pestatesque sonoras imperio premit, et vinclis ac carcere frenat. Illi indignantes magno cum et ventorum imperium a Iunone tenere fatetur, dicens: Tu michi quodcunque hoc regni, tu sceptra Iovemque Concilias, tu das epulis accumbere divum Nymborumque facis tempestatumque potentem etc. Preterea dicit Omerus in Odissea, cum huic essent filii sex et totidem filie, easque masculis dedisset in coniuges, ad eum Ulixem vagum devenisse, eique Eolum ventos omnes in corio bovis argentea cathena alligatos preter Zephyrum dedisse. Harum fictionum causas tales non nulli assignant. Dicit enim Solinus ubi De mirabilibus, Strogilem unam ex insulis Eoliis esse, et eam a solis exortu minime angulosam, et a ceteris liquidioribus differentem flammis, cum fere omnes flammas evomant. Qua ex causa fit, quod ex eius fumo potissime incole presentiscunt, qui nam flatus in triduo sint futuri.
Abbreviated transcription (Latin):
asserit paulus lydi fuit filius ex qͣ m̾re
uel quid egent nil oĩo retulit. de colo. xxx¬
uiiii. ioius filio. Qui geniit Macareum. Ca¬
¶nacem. altionem. Mesenũ. Eritheum. Sal¬
moneu. yphyclum. Oysiphum. cephalũ. ⁊
Erculis magnifici descripta athamate¬
prole. supci̾t ut deeolo rege uẽtorũ ser¬
mofiat. Que theodontꝰ ⁊ post ipsũ paulꝰ auit
louis fuisse filũ ⁊ serge̾ filic yppotis troiani
Et sic uterinũ acestis fr̃e ꝓlinius at ĩ libro
nͣ alis hystorie dicit eũ cuidã heleni filiuĩ fuisse
et uẽtorũ ĩueisse rõne. hic tñ ut eisdẽ placet
regnauit apud insulas q̃ sũt ꝓpinque sicilie
ytalia uersus.Quas quida colias ab her eolo.
nõ nulli uulcanias a nulcano oli earudẽ regẽ
nũcupat. quarũ potior liparis ẽ. Hũc poete
regem nentorũ sen deũ dicũt. ex quo ei descri¬
bens regiã ⁊ officiũ uirgilius dicit. foliã ueĩt
hic uasto rex eolus antro. luctãtes uẽtos tẽ¬

Expanded text:
di fuit filius, ex qua matre vel quid egerit, nil omnino retulit. CAP. XX De Eolo XXXVIIIIlovis filio, qui genuit Macareum, Canacem, Alcionem, Mesenum, Critheum, Salmoneum, Yphiclum, Sysiphum, Cephalum et Athamantem. Herculis magnifici descripta prole, superest ut de Eolo rege ventorum sermo fiat. Quem Theodontius, et post ipsum Paulus aiunt Iovis fuisse filium et Sergeste, filie Yppotis Troiani, et sic uterinum Acestis fratrem. Plinius autem in libro Naturalis historie dicit eum cuiusdam Heleni filium fuisse et ventorum invenisse rationem. Hic tamen, ut eisdem placet, regnavit apud insulas, que sunt propinque Sicilie, Ytaliam versus. Quas quidem Eolias ab hoc Eolo, non nulli Vulcanias a Vulcano olim eorundem rege nuncupant. Quarum potior Liparis est. Hunc poete regem ventorum seu deum dicunt, ex quo eius describens regiam et officium Virgilius dicit: Eoliam venit; Hic vasto rex Eolus antro luctantes ventos tem
Abbreviated transcription (Latin):
arti ficiose ñale uentorũ ca. Orũit᷑ quippe ĩ
cauernis agente aeris motu ⁊ exeutes per
aierẽ efferũt᷑. et sic a Iunone regnũ tenere fa¬
tet᷑ .i. ab aerc absq quo uẽtus creari non põt
pximiores regioni ignis efficiũt᷑.⁊ mensis
teorũ.i. superiorũ corporũ accũbũt. ⁊ pseuerã¬
te aeris dispoitiõe congrua ad eos ꝓducẽdoᷤᷤ
ip̃i ⁊̃ perseuerat. Sunt insup qui uolũt.xii.
filios eoli.xii. uẽtos ẽẽ prout eos fore dicit
Aristotiles ĩ methauris. et ex his uolut sex
ẽẽ qui suo spũ hant agere ut terra ad ꝓdu¬
cendũ fructũ uires emittat scu disponat
Sex ũo qui illã ad sustipiendũ pparaitã fa¬
ciãti ⁊ sic agẽtes masculi et quos patiẽtes

Expanded text:
artificiose naturalem ventorum causam. Oriuntur quippe in cavernis agente aeris motu, et exeuntes per aerem efferuntur, et sic a Iunone regnum tenere fatetur, id est ab aere, absque quo ventus creari non potesn quantum proximiores regioni ignis efficiuntur, et mensis deorum, id est superiorum corporum, accumbunt, et perseverante aeris dispositione congrua ad eos producendos, ipsi etiam perseverant. Sunt insuper qui volunt duodecim filios Eoli duodecim ventos esse, prout eos fore dicit Aristotiles in Metheoris, et ex his volunt sex esse, qui suo spiritu habeant agere, ut terra ad producendum fructum vires emittat seu disponat. Sex vero qui illam ad suscipiendum preparatam faciant. Et sic agentes masculi et quos patientes
Abbreviated transcription (Latin):
cleo genitũ. esto mathematicoꝵ pspicacitaᷤᷤ
nequeat rõnẽ aliã cerne̾ cur gemini fuerĩt
morib dispares p̃ter cõstellationũ diu̾sitateᷤᷤ
Sic esau. ⁊ iacob sic. ⁊ alii plures ⁊̃ euo nr̃o
fuere gemini nõ diuersis tpr̃ib s uno ⁊ codẽ
coitu concepti ut arbitrat̃ augustinꝰ uͭ de.ci. dei.
⁊ ip̃am diuersorũ operũ ronc̃ nõdu satis nota ẽ
nisi deo. dato multa possĩt dici que forsã uiderẽ¬
t᷑ conueniẽtia mitati. Riplicẽ autẽ nocte
conceptioĩ huiꝰ attribũtã puto ab opib hũa

Expanded text:
cleo genitum, esto matematicorum perspicacitas cleo genitum, esto matematicorum perspicacitas nequeat rationem aliam cernere, cur gemini fuerint moribus dispares preter constellationum diversitates. Sic Esau et Iacob, sic et alii plures etiam evo nostro fuere gemini, non diversis temporibus, sed uno et eodem coitu concepti, ut arbitratur Augustinus ubi De civitate dei, et ipsam diversorum operum rationem, nondum satis nota est, nisi deo, dato multa possint dici, que forsan viderentur convenientia veritati. Triplicem autem noctem conceptioni huius a
Abbreviated transcription (Latin):
dicit om̃es qui fecerũt fortiter hercules uoca¬
bãt᷑s hĩc ig̾ ẽ ꝙ legimus herculẽ tyrinthiũ
argiuũ thebanũ lybin. ⁊ huiꝰmoi̾. Ex quo
sumet᷑ nõ om̃es p̃scriptos labores uniꝰ hoĩs
nec ⁊̃ q̃ priꝰ seu que postec fc̃ã fuerĩt. ⁊ hĩc uni
tm̃ ⁊ mixtĩ dãtur herculi. Nec ex tot ĩpossibile
secũdũ pompeiũ unũ fuisse agricolã. Nõ enĩ
fortuna faciat clariora ¶Guisse autẽ primo
yphicleũ genitũ. et iñ alio coitu herculem
morũ et operũ duicisitas adñitĩt. Nã cũ re¬
missus Noͥ eẽt yphicleus ãphitrioni datus ẽ.
et iõ primogenitus dcũs quia uide̾t᷑ astrolegiᷤᷤ
cõstellatio illa que tũc erat dũ abitrati sunt
cũ gigni potuisse cõuenies morib suis ⁊sb̾¬
ĩuriaꝵ ultor ⁊ religionũ atq legũ ĩtroduc¬
tor.ioiui datus ẽ filius. Ego autẽ credo filiũ
fuisse ãphitriois et eode concubitu cũ yphi¬

Expanded text:
dicit omnes qui fecerunt fortiter Hercules vocadicit omnes qui fecerunt fortiter Hercules vocabantur; hinc igitur est quod legimus Herculem Thyrintium, Argivum, Thebanum, Lybim et huiusmodi. Ex quo summetur non omnes prescriptos labores unius tantunec etiam que prius seu que postea facta fuerint, et hinc uni tantum et mixtim dantur Herculi; nec ex tot impossibile secundum Pompeium unum fuisse agricolam, non enim fortuna faciat clariora. Fuisse autem primo Yphicleum genitum, et inde alio coitu Herculem, morum et operum diversitas adinvenit; nam cum remissus homo esset Yphicleus, Anphytrioni datus est, et ideo primogenitus dictus, quia videretur astrologis constellatio illa, que tunc erat, dum arbitrati sunt eum gigni potuisse, conveniens moribus suis, et subtroductor Iovi datus est filius. Ego autem credo filium fuisse Anphytrionis, et eodem concubitu cum Yphi
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ ẽ.⁊ añ alia quid sonet herculis nomẽ
Dicebat ãt leoncius herculẽ dici abera qd̃ ẽ
terra. ⁊ cleos qd̾ ẽ gliã. Et sic hertules idez qd̃
gliosus ĩ terra. uel heracles abheros ⁊ cleoᷤᷤ
⁊ sic gloriosus heres. Paulus ãt dicebat her¬
culẽ dici ab erix qd̾ ẽ lis ⁊ cleos głĩa. ⁊ sic glo¬
riosus litui Rabanus autẽ ĩ libro de origine
rerũ dicit ꝙ cũ crederẽt herculẽ deũ uirtutis eũ
dici qi heruncleos qd latine uirorũ fortiũ fa¬
mã dicimꝰ. Et scribit idẽ Rabanus a sexto põ¬
peo scribi hertulẽ fuisse agricolã. Hũc tñ greci
hiraclĩ uocãt. ꝓpter ꝙ̃ nos heracles nõ hercu¬
les uicẽ deberemus. Sed cũ sic dicat᷑ ãtiqͣta
cõsuetudie a latinis uidet᷑ uitiũ excusari. Hoc
or eius scilz qui thebis ex alemen anatus ẽ.
cũ mltorũ appellatiuũ fuisse credat᷑. Nã uarro
cũ.xliii. hoĩes hercules cognominatos nũass

Expanded text:
rtendum est, et ante alia quid sonet Herculis nomen. rtendum est, et ante alia quid sonet Herculis nomen. Dicebat autem Leontius Herculem dici ab era, quod est terra, et cleos, quod est gloria, et sic Hercules idem quod gloriosus in terra; vel Heracles ab heros et cleos, et sic gloriosus heros. Paulus autem dicebat Herculem dici ab erix, quod lis, et cleo gloria, et sic gloriosus litium. Rabanus autem in libro De origine rerum dicit, quod cum crederent Herculem deum virtutis, eum dici quasi heruncleos, quod Latine virorum fortium famam dicimus. Et scribit idem Rabanus a Sexto Pompeo scribi Herculem fuisse agricolam. Hunc tamen Greci Hiraclim vocant, propter quod nos Heracles non Hercules dicere deberemus, sed cum sic dicatur antiquata consuetudine a Latinis videtur vicium excusari. Hoc or, eius scilicet qui Thebis ex Alcmena natus est, cum multorum appellativum fuisse credatur. Nam Varro cum xliii homines Hercules cognominatos numerasset,
Abbreviated transcription (Latin):
gittis ⁊ pharetra concessis phyloteti phyã¬
tis filio in eũ cõscendit ĩcendiq uissit. et sic
fessã aĩam exalauit Hũc Seneca ĩ tragedia
horculis oeter ĩ celũ aione susceptũ dicit. eiq
iunoni nouerce conciliato despons atã hebe
iuuẽtutis deã ⁊ iunonis filiã asserit. Homerꝰ
u̾o ĩ odissea dicit eũ ab ulixe apud ĩferos con¬
uẽtũ ⁊ multa loquutũ. dicit tñ nõ eũ quẽ uide¬
bat ulixes herculẽ uerũ ẽẽ. s eius ydolũlhic ĩ¬
super quãtũ uiuẽs mortales fortitudĩe sua fe¬
cit attonitos.tãtũ uł ãpliꝰ mortuus decepit ĩ¬
sanos.Nã tanta ueneratiõe sui mẽtes ĩuasit
ut pro excellẽtissimo numĩc hret᷑. Nec sola hoc
errore gretia recepta ẽ. s ⁊ rome ⁊ orbi toto ue¬
nei abilis ftũs tẽplis statius ⁊satris illi oftitu¬
tis scĩssime imostultissime duuno cultu hono¬
ratus ẽ. S Ediã quid sibi fictioẽs uelĩt adu̾¬

Expanded text:
gictis et pharetra concessis Phyloteti Phyangictis et pharetra concessis Phyloteti Phyantis filio, in eum conscendit, incendique iussit, et sic fessam animam exalavit. Hunc Seneca in tragedia Herculis Oethei in celum a Iove susceptum dicit, eique Iunoni noverce conciliato desponsatam Hebem iuventutis deam et Iunonis filiam asserit. Omerus vero in Odissea dicit eum ab Ulixe apud Inferos conventum et locutum. Dicit tamen non eum quem videbat Ulixes Herculem verum esse, sed eius ydolum. Hic insuper quantum vivens mortales fortitudine sua fecit attonitos, tantum vel amplius mortuus decepit insanos. Nam tanta veneratione sui mentes invasit, ut pro excellentissimo numine haberetur. Nec sola hoc errore Grecia decepta est, sed et Rome et orbi toto venerabilis factus, templis, statuis et sacris illi constitutis, sanctissime, imo stultissime, divino cultu honoratus est. Sed iam quid sibi fictiones velint adve
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ exutũ horrẽtia terg.a.pondere sydono hu¬
meris ridebat amictus. Et turbare colos ⁊ tĩ¬
pana rupe̾ dextra.⁊cͣ. uerũtñ ouidiꝰ ĩmaiori uo¬
lumine.⁊ hic statius. nõ yolẽ etholã s ompha¬
lez lydiã fuisse que illũ colo nere usserit. Sa¬
ne possibile ẽ utrũq uerũ cũ mltĩ fuerĩt hercu¬
les.⁊ sic uariis apud uarias mulieres uarie
potut contigisse.dũ ãttã illecebri teneretur
amore memor deyanira muneris sibi a nesso
centauro oli gessi uerũ credẽs qd̾ ille firmauͣat
moriens. herculẽ ĩ sui gupiscẽtiã reuocare uo¬
lẽs misit illi clã centauri uestẽ. quã cũ nõ ad¬
uertẽs induisset ⁊ circa uenatiõe labor aret
sudore resolutus sagius uenenatꝰ ꝑ poros
ãpliatos calore ĩprecordia lapsus ẽ. eũq ĩ
dolorẽ adeo intolerabile accendit ut mori
deliberaret. et cõstructo ĩ oeta mõte rego sa¬

Expanded text:
adern exutum horrentia terga Pendere Sydonios huadern exutum horrentia terga Pendere Sydonios humeris ridebat amictus Et turbare colos et timpana rumpere dextra etc. Verum tamen Ovidius in maiori volumine et hic Statius non Yolem Etholam, sed Omphalem Lydiam fuisse, que illum colo nere iusserit. Sane possibile est utrumque verum, cum multa fuerint Hercules, et sic variis apud varias mulieres varie potuit contigisse. Dum autem tam illecebri teneretur amore, memor Deianira muneris sibi a Nesso Centauro olim concessi, verum credens quod ille firmaverat moriens, Herculem in sui concupiscentiam revocare volens, misit illi clam Centauri vestem, quam cum non advertens induisset, et circa venationem laboraret, sudore resolutus sanguis venenatus per poros ampliatos calore in precordia lapsus est, eumque in dolorem adeo intolerabilem accendit, ut mori deliberaret, et constructo in Oeta monte rogo, sa
Abbreviated transcription (Latin):
patet ubi de eo s̃ scriptũ ẽ.  Rigesimo ab
ĩ feris rediẽs lycũ thebari regẽ eo ꝙ megore
cõuigi iũ uoluisset ĩ ferre ĩteremit. ut ĩ trage¬
dia hertulis furẽtis dicit seneca. sic ⁊ ĩ furiã
uersus filios occidit ⁊ cõuigẽ. Slympraca ĩ¬
super certamina ip̃e cõstituit i honorẽ pelopis.
per asse laborc̃ nõ potuit. Nã cũ cetera supasset
mõstra amori muliebri succubuit. Dicit eniz
Seruiꝰ ꝙ cũ euritus rex etholie ei spopõdisset ĩ
cõuige yolem filiã dissuasiõc filii eo ꝙ mege¬
rã occidisset petenti denegauit. Quã oħ rẽ capta
ciuitate ⁊ eurito occiso yolem obtinuit. hui eĩ
amore ardẽs ea iubẽte leonis spoluĩ ⁊claua
deposuit sertis ⁊ unguẽtis ⁊ purpura anulis¬
q usus ẽ. et ꝙ turpiꝰ ĩter pedissequas amate
iuucĩs sedens penso suscepto neuit. uñ ĩ theba¬
yde dicit stacius. Sic lydia cõiunx ãphytrioni¬

Expanded text:
patet, ubi de eo supra scriptum est. Trigesimo ab patet, ubi de eo supra scriptum est. Trigesimo ab Inferis rediens Lycum Thebarum regem, eo quod Megere coniugi vim voluisset inferre, interemit, ut in tragedia Herculis Furentis dicit Seneca. Sic et in furiam versus filios occidit et coniugem, Olympiaca insuper certamina ipse constituit in honorem Pelopis. perasse non potuit; nam cum cetera superasset monstra, amori muliebri succubuit. Dicit enim Servius, quod cum Euritus rex Etholye ei spopondisset in coniugem Yolem filiam, dissuasione filii, eo quod Megeram occidisset, petenti denegavit. Quam ob rem, capta civitate et Eurito occiso, Yolem obtinuit. Huius enim amore ardens, ea iubente, leonis spolium et clavam deposuit, sertis et unguentis et purpura anulisque usus est. Et quod turpius, inter pedissequas amate iuvenis sedens, penso suscepto, nevit. Unde in Thebaide dicit Statius: Sic Lydia coniunx Anphytrioni
Abbreviated transcription (Latin):
to hercules descendit ad ĩferos.⁊ ibi ut ĩ ylia¬
te dicit homerus ditem uulnerauit. ¶ Ige¬
simo septimo theseũ pauitãtẽ ꝑithoo mõtuo
liberauit ab ĩferis ⁊ eduxit ad supos. WIg¬
simo octauo alchistã admeti regis thesalie
cõuigẽ retraxit ad uirũ. dicũt enĩ ꝙ cũ ĩ fir¬
maret᷑ admetus ĩplorassetq apollinis au¬
xiliũ sibi ab apolline dcũm. mortẽ euadere
nõ posse nisi illã aliquis ex affinib atq ne¬
cess ariis sõiret. Quod cũ audiss alchista cõ¬
uĩx nõ dubitauit uitã suã ꝓ salute uiri ꝯcede̾
Et sic ea mortua admetus lib̾atus ẽ. Qui plu¬
rimũ uxori cõpaciẽs herculẽ orauit ut ad in¬
feros uadens illius aĩa renccaret ad superoᷤᷤ
qd̃ ⁊ fcũ ẽ. U Igesimo nono cerberũ tricipitẽ
ĩtroitũ illi negatẽ barba cepit atq deiecit.
eũq triplici catena ligatũ ⁊ ĩ lucẽ traxit ut

Expanded text:
to Hercules descendit ad Inferos, et ibi, ut in Yliato Hercules descendit ad Inferos, et ibi, ut in Yliade dicit Omerus, Ditem vulneravit. Vigesimo septimo Theseum pavitantem, Perithoo mortuo, liberavit ab Inferis et eduxit ad superos. Vigesimo octavo Alchistam Admeti regis Thesalie coniugem retraxit ad virum. Dicunt enim quod cum infirmaret Admetus, implorassetque Apollinis auxilium, sibi ab Apolline dictum est eum mortem evadere non posse, nisi illam aliquis ex affinibus atque necessariis suis subiret. Quod cum audisset Alchista coniunx non dubitavit vitam suam pro salute viri concedere. Et sic, ea mortua, Admetus liberatus est, qui plurimum uxori compatiens Herculem oravit, ut ad Inferos vadens illius animam revocaret ad superos, quod et factum est. Vigesimo nono Cerberum tricipitem, introitum illi negantem, barba cepit atque deiecit, eumque triplici cathena ligavit et in lucem traxit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pleniꝰ. U̾ Igesimo tercio laciniũ latronez
extremã ytalie ora latrociniis ĩfestãtẽ occi¬
dit. Iunoniq temꝑlũ cõstituit. quod iunoniᷤᷤ
lacinie appellauit᷑.UIgesimo quãto ut ho¬
merus testatur ĩ yliade. Iunonẽ ĩpapilla te¬
lo trisulco uulner auit. Quod fecisse dicit leõ¬
tius eo ꝙ ab enristeo rege audisset eã sibi la¬
borũ ou̾i cãm fore. ¶ Igesimo quĩto celu
humeris tolerauiti cus caus ã fuisse dicit An¬
selmus ubi de ymagine mũdi. ꝙ cũ gigateᷤ
deos ĩpugn arẽt.diiq om̃es ĩ un ã celi partẽ
cõuenissẽt tãtũ ponderis ingesserũt ut ce¬
lũ udẽt᷑ minari rumã. quod ne cadẽt hercu¬
les un a cũ athlante supposuit humeros.i.
uulgatior tñ fabula ẽ. fesso athlãti atq op¬
tanti humerũ mutare herculẽ ĩterĩ humeꝵ
supposuisse suũ. uñ ouidiꝰ eũ q̃ritatẽ describẽs
dicit. Hic celũ ceruice tuli. ⁊cͣ.UIgesimo sex¬

Expanded text:
placet. Vigesimo tertio Lacinium latronem, extremam Ytalie oram latrociniis infestantem, occidit Iunonique templum constituit, quod Iunonis Lacinie appellavit. Vigesimo quarto, ut Omerus testatur in Yliade, Iunonem in papilla telo trisulco vulneravit. Quod fecisse dicit Leontius, eo quod ab Euristeo rege audisset eam sibi laborum omnium causam fore. Vigesimo quinto celum humeris toleravit. Cuius causam fuisse dicit Anselmus, ubi De ymagine mundi, quod cum Gigantes deos impugnarent, diique omnes in unam celi partem convenissent, tantum ponderis ingesserunt, ut celum videretur minari ruinam; quod ne caderet Hercules una cum Athlante supposuit humeros. Vulgatior tamen fabula est, fesso Athlanti atque optanti humerum mutare, Herculem interim humerum supposuisse suum; unde Ovidius eum queritantem describens, dicit: Hac celum cervice tuli etc. Vigesimo sex
Abbreviated transcription (Latin):
Cromis. agilis.ylus.Sardus.cyrnus. dyodo¬
phitrione plautus filiꝰ fuit iouis ⁊ alemenc
Que at quidã uolũt hac lege nupsit amphitri¬
oni ut mortẽ frĩs sui athelobocis occisi ulcisce̾t.
In qua expeditiõe ut ubi s̃ ait plantus cũ uersa¬
ret᷑ amphitrion iupp̾r ĩ alemenã ardẽs ãphitri¬
onis militãtis forma sũpta añ hcẽ qĩ ab expe¬
ditiõe rediens accessit ad eã. Quc cũ eũ uirũ suũi
crede̾t cũ eo concubuit. ex quo concubitu esto ex
amphitrione pregnãs eẽt concepit. ad quã con¬
ceptionẽ uolũt noctẽ unã suffecisse quĩ imo ai¬
unt trib ĩ unã uĩctis lascuuendi spatiũ adult̾o
ioui concessũ. qd̾ alucano stribit᷑. Thebas alti¬
mene qua dũ frueret olympi Rector luciferum

Expanded text:
Cromis, Agilis, Ylus, Sardus, Cyrnus, DyodoCromis, Agilis, Ylus, Sardus, Cyrnus, Dyodophytrione Plautus, filius fuit Iovis et Alcmene. Que, ut quidam volunt, hac lege nupsit Amphytrioni, ut mortem fratris sui a Theloboeis occisi ulcisceretur; in qua expeditione, ut ubi supra ait Plautus, cum versaretur Anphytrion, Iuppiter in Alcmenam ardens, Anphytrionis militantis forma sumpta ante lucem, quasi ab expeditione rediens accessit ad eam, que cum eum virum suum crederet, cum eo concubuit, ex quo concubitu, esto ex Anphytrione pregnans esset, concepit, ad quam conceptionem nolunt noctem unam suffecisse, quin imo aiunt tribus in unam iunctis lasciviendi spatium adultero Iovi concessum, quod a Lucano scribitur: Thebas Alcume
Abbreviated transcription (Latin):
feruor ille qui me uidũ deferebat in litus ⁊ sustiti.
et dũ mecũ uoluerẽ facile nõ ce̾ eos labores descri¬
be̾ quib p̾ter herculẽ nemo suffeciss mortalium
cũ q regẽ cuiꝰ famuli orbẽ udebãt᷑ posse gutere
existim aui quiescendĩ fore ⁊ aliquali ccio langui¬
das iã uires ĩ neruũ reuocare ne ĩter egregioo. ⁊l¬
cidis sudores teficerẽ aut ubi minime uellẽ de¬
bilis deferrer ab colo. Et sic nõdũ iouis tertii e¬
nũ ata ĩtegre ꝓle iterũ rex ĩclitesteti tãquã ĩcer¬
tũ deueisse terminũ. A quo i ã fcũs robustior sur¬
gẽs ĩ residuũ itineris nauicule uela concedo orĩs
more solito ut is faueat meq laborio teducat
ĩ finc̃ cui facillimũ fuit ex nichilo cũta cõponẽ.
De hercule. xxxuiii. iouis tercu filio. Qui genuit
xuii. filios. Quorũhee sũt nomina. oxeas. tie¬
onthiades. Syriomacus. di cohontes uthoneꝰ.

Expanded text:
fervor ille, qui me avidum deferebat in litus, et substiti, fervor ille, qui me avidum deferebat in litus, et substiti, et dum mecum voluerem, facile non esse eos labores describere, quibus preter Herculem nemo suffecisset mortalium, eumque regem, cuius famuli orbem videbantur posse concutere, existimavi quiescendum fore et aliquali ocio languidas iam vires in nervum revocare, ne inter egregios Alcidis sudores deficerem, aut, ubi minime vellem, debilis deferrer ab Eolo. Et sic, nondum Iovis tercii enumerata integre prole, iterum, o rex inclite, steti tanquam incertum devenissem terminum. A quo iam factus robustior, surgens in residuum itineris, navicule vela concedo, orans more solito, ut is faveat meque laboris deducat in finem, cui facillimum fuit ex nichilo cuncta componere. CAP. I De Hercule XXXVIII Iovis tertii filio, qui genuit XVII filios, quorum hec sunt nomina: Oxeas, Creonthiades, Tyriomacus, Diicohontes, Ythoneus,
Abbreviated transcription (Latin):
Alrgitis uasti
atqr nimium
estuosi portio lõ¬
ge maior cur¬
suq difficilior
uero prestante
tices oppoĩti li¬
oris se tenui qu adã ostent icioc ĩ remotis ostẽ¬
deret. ceperat uideri mͥ mare placidũ ⁊ nullis fere
ĩpeditũ obicib ⁊ undas solito laxiores p̾stare et
spe atq auiditate cõtigendi litoris ĩ qͦ quies ꝓmit¬
tebat᷑ futura ⁊ ob supatos labores uectrici mee lau¬
rea ultro remis ferebar ⁊ uelo. S ecce dũ atrberis
hostio lenis aura me detulisset ĩ euboicũs alũ steti¬
ssẽtq cora cadmeie thebe ⁊ quas p̾terierã nõ ad¬
uertẽs colie ĩsule ĩ m̃te̾ uenissẽt sensi metũ qd
supesset agendũ. eũ scilic describendũ mõstruo
sarũ rerũ domitorẽ egregiũ ceteros mortales ui¬
ribus excedẽtẽ nͨ nõ ⁊ furẽtis populi regẽ ciũ pse¬
pe opere fere naufragus fcũs suĩ. ⁊ corũ iñ nũosas
satis posteritates annectẽ. ex quo paululũ tepuit

Expanded text:
rgitis vasti atque nimium estuosi portio longe maior cursuque difficilior, vero prestante tices oppositi litoris se tenui quadam ostentatione in remotis ostenderent, ceperat videri michi mare placidum et nullis fere impeditum obicibus, et undas solito laxiores prestare, et spe atque aviditate contingendi litoris, in quo quies promittebatur futura, et ob superatos labores vectrici mee laurea, ultro remis ferebar et velo. Sed ecce, dum a Tyberis hostio lenis aura me detulisset in Euboicum salum, stetissentque coram Cadmeie Thebe, et, quas preterieram non advertens, Eolie insule in mentem venissent, sensi mecum, quid superesset agendum, sarum rerum domitorem egregium, ceteros mortales viribus excedentem; nec non et furentis populi regem, cuius persepe opere fere naufragus factus sum, et eorum inde numerosas satis posteritates annectere, ex quo paululum tepuit
Abbreviated transcription (Latin):
liquẽ strenuũ fuisse uirũ qui auerterit aquaᷤᷤ
ex diuersis scaturiginib loca palustria atq
fetida faciẽtes hoc pacto ut ex quisito earum
prĩcipio illud ĩ ꝑte aliã uersũ palndẽ lerneã¬

Expanded text:
liquem strenuum fuisse virum, qui averterit aquas liquem strenuum fuisse virum, qui averterit aquas ex diversis scaturiginibus loca palustria atque fetida facientes, hoc pacto, ut exquisito earum principio, illud in partem aliam versum, paludem Lernea
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ et nõ iouis. et noctu ad cunas eiꝰ atq
frĩs geminos accessisse serpẽtes ut existima¬
tũ ẽ domesticos ⁊ lactis odore tractos cuius
lãte ⁊ ĩpauidũ illos ut poterat manib amo¬
uẽtẽ. quod ꝑmaximũ fuit existimatũ.⁊ tãta
ex hoc ĩfãtis indoles assumpta ẽ ut nõ solu
credẽt᷑ eũ futurũ mirabilẽ hoĩe s ⁊̃ illũ dei
filiũ arbitrari insipidi ceperit. Ex quo sibi
lccũ fecit fabula eum scilicet ex ioue ceptũ
quẽ ex uiro mulier honesta geperat. Secũda
herculis glia̾ ẽ. ydrã septicipitẽ occidisse. cuiꝰ
figm̃ti r̃onẽ talẽ recitat albericꝰ. dicit enĩ ydrĩ
locũ fuisse aquã ediuersis locis euom̃tẽ ⁊ qͣ
tiuitas ⁊ circũ nicinia omĩa uastabat᷑. cuius
uno clauso meatu erũpebãt mlti. Quod cũ
uidẽt hercules loca mlt̾a ĩ circuitu exussit. ⁊¬
sic aque clausit meatus. Ego at arbitror a¬

Expanded text:
filium et non Iovis, et noctu ad cunas eius atque filium et non Iovis, et noctu ad cunas eius atque fratris geminos accessisse serpentes, ut existimatum est domesticos et lactis odore tractos, cuius lantem et impavidum illos, ut poterat, manibus amoventem, quod permaximum fuit existimatum, et tanta ex hoc infantis indoles assumpta est, ut non solum crederetur eum futurum mirabilem hominem, sed etiam illum dei filium arbitrari insipidi ceperint. Ex quo sibi locum fecit fabula, eum scilicet ex Iove conceptum, quem ex viro mulier honesta conceperat. Secunda Herculis gloria est ydram septicipitem occidisse, cuius figmenti rationem talem recitat Albericus. Dicit enim ydram locum fuisse aquam e diversis locis evomentem, a qua civitas et circumvicinia omnia vastabantur, cuius uno clauso meatu erumpebant multi. Quod cum videret Hercules loca multa in circuitu exussit. et sic aque clausit meatus. Ego autem arbitror a
Abbreviated transcription (Latin):
mͤ. ⁊ iõ qi sic nͣa circa ꝓductionẽ magnoꝵ ho¬
minũ ⁊ plurimũ ponat tpr̃is ⁊ laboris ubi ĩ
ꝓductiõe aliorũ hou̾i nox una suffecisse ui¬
det᷑. herculi qui ceteros debebat excede̾ tres da¬
te st̃. Eũ ãt uinonẽ hu̾isse aduersã iõ fictum
credo qui a euristeus rex qui illi dñabat᷑ quẽ ꝓ
umone regnorũ dea possumꝰ hic assũmẽ eu
forsan obeius ĩclitã uirtutẽ suspectũ hñs ne
aliquid noui moliret᷑ ĩ regͦ cõtinus ĩ expedi¬
tioĩb semp amotũ tenuit. ⁊ sic illi potestas
regia aduersata ẽ. Labores herculi ascriptoᷤ
iã pluriũ fuisse diximus. ⁊ sic fictiões quorũ¬
dã supra enucleate sũt ubi his cõtigere q
ex nũo taliũ crediti sũt. Et nõ nulli ⁊̃ sĩplicẽ
hystoriã referunt. ⁊ obid ex mlt̾is pauci su¬
persũt poetico uel amĩe tecti. Ad quod auferẽ¬
dũ uenic̾tes dicit theodõtius ĩ quibdã greco¬
ꝵ codicib legisse hercule ãphitrionis fuisse

Expanded text:
 quasi sic natura circa productionem magnorum hominum, et plurimum ponat temporis et laboris, ubi in productione aliorum hominum nox una suffecisse videtur, Herculi, qui ceteros debebat excedere, tres date sunt. Eum autem Iunonem habuisse adversam ideo fictum credo, quia Euristeus rex, qui illi dominabatur, quem pro Iunone regnorum dea possumus hic summere, eum forsan, ob eius inclitam virtutem, suspectum habens, ne aliquid novi moliretur in regno, continuis in expeditionibus semper amotum tenuit, et sic illi potestas regia adversata est. Labores Herculi ascriptos iam plurium fuisse diximus, et sic fictiones quorundam supra enucleate sunt, ubi his contigere, qui ex numero talium crediti sunt. Et nonnulli etiam simplicem hystoriam referunt, et ob id ex multis pauci supersunt poetico velamine tecti, ad quod auferendum venientes; dicit Theodontius in quibusdam Grecorum codicibus legisse Herculem Anphytrionis fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tiarũ die surripeͣ porithoo hercules acu bello su¬
perauit. Ex quo ouidĩ. Nec michi cẽtauri potue̾
resistẽ.⁊c̃. Pono decimo. nessũ cẽtaurũ sibi
sb̃̾ spetie obsequii deianirã cõiugẽ surripe̾ co¬
nante eccidit ut patet lacius s̃ ubi de nesso.
U Igesimo. albionẽ et bergionẽ iter ĩpedi¬
entes suũ haud longe ab hostio rodani aioue
lapideo adiutus ymbre supauit.ut ĩ cosmo¬
graphia testatur põponiꝰ.UIgesimo pͥmo
hesiona laumedotis filiã liberauit amõstre

Expanded text:
tiarum die surripere Perithoo, Hercules acri bello superavit. Ex quo Ovidius: Nec michi Centauri potuere resistere etc. Nonodecimo Nessum Centaurum sibi sub specie obsequi Deyaniram coniugem surripere conantem occidit, ut patet latius supra ubi de Nesso. Vigesimo Albionem et Bergionem iter impedientes suum, haud longe ab hostio Rodani a Iove lapideo adiutus ymbre, superavit, ut in Cosmographya testatur Pomponius. Vigesimoprimo Hesyonam Laumedontis filiam, pactis
Abbreviated transcription (Latin):
interfecit ferro hercem euripilũ multiq cir¬
cũ ipsum socii chithii interfecti fuerũt mu¬
liebrium causa donorũ. Dicit leonciꝰ uinea
aureã aioue troio datã obpreciũ ganimediᷤ
rapti que ꝑ successionẽ deuenit ad priamu.
Qui cũ audisset uirtute enripili cirea bellicr
misit eã mñ eiꝰ ut ipa eũ sibi auxiliarẽ micteͣt
Que dono suscepto statĩ misit. Ipe uͣo a neop¬
tholemo cũ multis ex chithiis quib post pre
ĩpor querat occisus ẽ apud troiã. De ciparisso¬
Iparissus ut ait lactãcius thelephi filio.
filius fuit thelephi. Hũc dicit seruiꝰ. Sil¬
uanũs siluarũ deus amauit.Qui cũ hr̃et mã¬
suetissimã ceruã eãq sũme dilige̾t. illã silua¬
nus ĩ aduertẽter occdit. Quã obre ciparissuᷤ
sũme dolens mortuus: Siluanus ãt illuz ĩ
aiborẽ sui noĩs uertit. huic fictioi cõueniẽtia
nole et quia cõtinue gemat dedere causaz.
ulus asserit filii fuere herculis ex yole

Expanded text:
interfecit ferro heroem Euripilum, multique circum ipsum socii Chithii interfecti fuerunt muliebrium causa donorum. Dicit Leontius vineam auream a Iove Troio datam ob precium Ganimedis rapti, que per successionem devenit ad Priamum. Qui cum audisset virtutem Euripili circa bellica, misit eam matri eius, ut ipsa eum sibi auxiliarem mitteret. Que, dono suscepto, statim misit. Ipse vero a Mneoptholemo cum multis ex Chitiis, quibus post patrem imperaverat, occisus est apud Troiam. CAP. XVIius fuit Thelephi. Hunc, dicit Servius, Silvanus silvarum deus amavit. Qui cum haberet mansuetissimam cervam eamque summe diligeret, illam Silvanus inadvertenter occidit, quam ob rem Cyparissus summe dolens mortuus est. Silvanus autem illum in arborem sui nominis vertit. Huic fictioni convenientia nominis, et quia continue gemat, dedere causam. lus asserit, filii fuere Herculis ex Yole