comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde libuit incipiendum. ꝗa est aliquid in omni mattne
naturalit primũ. Insenatu et utiꝙ in concionibus cadem
racio que apud uidices acꝗrende sibi plerũq eoꝵ apua
quos dicendum sit beniuolentiȩ: nec muirũ cum et in pania¬
goriis petatur audicntiũ fauor ubi emolum̃tum noutisi¬
tate aliqua. sed insola laude consistitAristotrleo qđ
nec sine causa putat et a nr̃a et abeius qui dissenuet ꝑsono
duci frequent in consilis exordiũ quasi mutua ntibus h
nobis a iudiciali gñe nõ nunquã et ut minor res maior¬
ue uideatur. In demonstratius uero proemia eẽ maxime
libera existimat. Nam et longe a materia duci hoc :ut
in helenes laude isoerates fecerit et ex aliqua rei uicina
ut idem in panagyrico: cum quenit plus honoris corpoꝵ
q̃ aĩõꝵ uintutibus dari. Et gorgias in olimpico laudans
eos ꝗ primi tales instituerũt conũetus. Quos secutus uide¬

Expanded text:
upte nec unde libuit incipiendum, quia est aliquid in omni materia upte nec unde libuit incipiendum, quia est aliquid in omni materia naturaliter primum. in senatu et utique in contionibus eadem ratio quae apud iudices, adquirendae sibi plerumque eorum, apud quos dicendum sit, benevolentiae. nec mirum, cum etiam in panegyricis petatur audientium favor, ubi emolumentum non in utilitate aliqua, sed in sola laude consistit. Aristoteles quidem nec sine causa putat et a nostra et ab eius, qui dissentiet, persona duci frequenter in consiliis exordium, quasi mutuantibus hoc nobis a iudiciali genere, nonnunquam etiam, ut minor res maiorve videatur; in demonstrativis vero prooemia esse maxime libera existimat. nam et longe a materia duci, ut in Helenae laude Isocrates fecerit; et ex aliqua rei vicinia, ut idem in Panegyrico, cum queritur plus honoris corporum quam animorum virtutibus dari; et Gorgias in Olympico laudans eos, qui primi tales instituerint conventus. quos secutus vide
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt utilitatis spetie ducti probent. ut fedus nu¬
mantinũ iugumq caudinũ. ne qualitatis quidem statu
in quo & honestoꝵ et utiliũ questio est. complecti eas
satis est. Nam frequent᷑ in iis ẽt comecturȩ locus est
N on nũꝗ̃ et tractatur aliqua fintio. Aliquando et̃ incide
possunt legales tractatus ĩ priuata maxime consilia
Si quando ambigitur an liceat de coniectura paulo post
pluribus interim est fintio apud demosthenem. det
a lonesum philippus an reddat Apud ciceronem in
puesippicies quid sit tumultue quid non illa similis iudicialiã
questo de statuat Seru sulpitii anis demũ ponena a sit. qui
in legatione ferco sunt intermpti ł rgo pare delaberatiuu
que e ulem suasoria dicitur de tempore futuro consustina qrua
etian de pretento officip constat duobus suadendi et dissi¬
addendi P roenio quale est in uudicialibus non utis egei

Expanded text:
non possunt, utilitatis specie ducti probent, ut foedus Nunon possunt, utilitatis specie ducti probent, ut foedus Numantinum iugumque Caudinum. ne qualitatis quidem statu, in quo et honestorum et utilium quaestio est, complecti eas satis est. nam frequenter in his etiam coniecturae locus est, nonnunquam tractatur aliqua finitio, aliquando etiam legales possunt incidere tractatus, in privata maxime consilia, si quando ambigetur an liceat. de coniectura paulo post pluribus. interim est finitio apud Demosthenen, Det Halonnesum Philippus, an reddat? apud Ciceronem in Philippicis, Quid sit tumultus? quid ? non illa similis iudicialium quaestio de statua Servi Sulpici, an iis demum ponenda sit, qui in legatione ferro sunt interempti? ergo pars deliberativa, quae eadem suasoria dicitur, de tempore futuro consultans quaerit etiam de praeterito. officiis constat duobus suadendi ac dissuadendi. prooemio , quale est in iudicialibus, non ubique eget,
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑando catone notauerit Citero. Totum aũt ht̃ aliꝗd
simile suasoriis quia plerũq eadem illic suaderi hic lau¬
SELIBERA TI UAS quoq miror a quibusdam sola
utilitate finitas. Ac siquid in his unũ sequi oporteret
potior fusset apud me ciceronis sententia ꝗ hoc materiȩ
genus dignitate maxime contineri putat. Nec dubito
quin ii qui sunt ĩ illa priore sententia secundum opini¬
onem pulcherrimã ne utile ꝗdem nisi quod honestũ eẽnt
existimarit. Et hec est ratio uerissima si consiliũ contin¬
gat semꝑ bonoꝵ atq sapientũ. Uerum apud imperitos
apud quos frequenter dicenda sententia est populumq
precipue ꝗ ex pluribus constat indoctis discernenda sũt
hȩc et secundum cõmunes magis intellectus Ioquendũ
S unt enim multi ꝙ et̃ quȩ credunt honesta non tam̃ satis
eadem utilia quoq existimẽt quę turpia eẽ dubitare

Expanded text:
vituperando Catone notaverit Cicero. totum autem habet aliquid vituperando Catone notaverit Cicero. totum autem habet aliquid simile suasoriis, quia plerumque eadem illic suaderi, hic lautivas quoque miror a quibusdam sola utilitate finitas. ac si quid in his unum sequi oporteret, potior fuisset apud me Ciceronis sententia, qui hoc materiae genus dignitate maxime contineri putat. nec dubito, quin ii, qui sunt in illa priore sententia, secundum opinionem pulcherrimam ne utile quidem, nisi quod honestum esset, existimarint. et est haec ratio verissima, si consilium contingat semper bonorum atque sapientium. verum apud imperitos, apud quos frequenter dicenda sententia est, populumque praecipue, qui ex pluribus constat indoctis, discernenda sunt haec et secundum communes magis intellectus loquendum. sunt enim multi, qui etiam, quae credunt honesta, non tamen satis eadem utilia quoque existiment, et quae turpia esse dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
uti us ꝗ terra dicuntur orti. et uirtutes ac uitia cirta
res gestas eademq in singulis. Illa propria quȩ ex soci
positione aut munitione sunt ciues illis ut hominib
liberis decori est laus et magnitudo oꝑum ĩ quibus ho¬
nor utilitas pulchritudo spectari solet honõ
ut in templis. utilitas ut ĩmuris pulchritudo uel auctor
utrobiq est. Et locoꝵ qualis siciliȩ apud ciceronẽ inꝗb
similiter spẽm et utilitatẽ intuemur spetiem maritimis
planis amenis utilitatem salubribus fertilibus Frit et
dictoꝵ honestoꝵ factoꝵ ꝙ laus generalis. erit et neꝵ
om̃s modi. Nam et soni et mortis scripte laudes. et
quorũdam a medicis ciboꝵ. Itaq nõ consensi hoc lauda¬
tiuum genus circa solam uersari honesti questionẽ sic qua¬
litate maxime contineri puto quanꝗͣ omnes tres status
cadere in hoc opus possint. his quoq usum .C. cesarem ĩ

Expanded text:
ut iis, qui terra dicuntur orti; et virtutes ac vitia circa ut iis, qui terra dicuntur orti; et virtutes ac vitia circa res gestas eadem quae in singulis, illa propria quae ex loci positione ac munitione sunt. cives illis ut hominibus liberi decori. est laus et operum, in quibus honor, utilitas, pulchritudo, auctor spectari solet. honor ut in templis, utilitas ut in muris, pulchritudo vel auctor utrobique. est et locorum, qualis Siciliae apud Ciceronem, in quibus similiter speciem et utilitatem intuemur; speciem in maritimis, planis, amoenis; utilitatem in salubribus, fertilibus. erit et dictorum honestorum factorumque laus generalis, erit et rerum omnis modi. nam et somni et mortis scriptae laudes et quorundam a medicis ciborum. itaque , ut non consensi hoc laudativum genus circa solam versari honesti quaestionem, sic qualitate maxime contineri puto; quamquam tres status omnes cadere in hoc opus possint, iisque usum C. Caesarem in
Abbreviated transcription (Latin):
los facit. quotiẽs aũt fieri poterit cum materiȩ utilitate
cungenda. Amus laceddemone studia licteraꝵ ꝗ̃ athenis
hononis merebuntur plus patientia fortitudo rapto uiuere
quibusdam honestu. alis cura legum frigalitit puie
Si baritas forsitan odio feret. Ueteribus romanis summũ
luxuria crimen eadem in singłis differẽtia aNarx ime
fiuiet iudex ꝗ sibi dicenit̃ assentiri putat᷑ . Idem precipit
illud quoq qͥued mox Comelius celss propt supra modã
ĩuasit. ꝗa sic quedam uirtutibus ac uitiis iucint aro
tendum proxima deriuatione uerboꝵ protemerario
fortem pro prodigo liberalẽ pro auaro parcũ uocemꝰ
Que eadem et contraualent. quod quiđ orator ÷ UIr
bonus nunquã faciet. nisi forte comuni utilitate ducet
Laudantur aũt orbes similiter acq homines Nam pro
parente est conditor et multũ auctonitatis affert uetustas

Expanded text:
los facit; quotiens autem fieri poterit, cum materiae utilitate los facit; quotiens autem fieri poterit, cum materiae utilitate iungenda. minus Lacedaemone studia litterarum quam Athenis honores merebuntur, plus patientia ac fortitudo. rapto vivere quibusdam honestum, aliis cura legum. frugalitas apud Sybaritas forsitan odio foret, veteribus Romanis summum luxuria crimen. eadem in singulis differentia. maxime favet iudex, qui sibi dicentem assentiri putat. idem praecipit illud quoque quod mox Cornelius Celsus prope supra modum invasit, quia sit quaedam virtutibus ac vitiis vicinitas, utendum proxima derivatione verborum, ut pro temerario fortem, pro prodigo liberalem, pro avaro parcum vocemus; quae eadem etiam contra valet. quod quidem orator, id est vir bonus, nunquam faciet, nisi forte communi utilitate ducetur. laudantur autem urbes similiter atque homines. nam pro parente est conditor, et multum auctoritatis adfert vetustas,
Abbreviated transcription (Latin):
Manlio cuius prenom̃ e familia imposteꝵ exemptum est
et parentes maloꝵ odimus. et est conditoribus Urbium
infame contraxisse aliquã ꝑnitiosam ceteris gentem
qualis est primus iudaice suꝑstitionũ auctor et graccoꝵ
leges inuise. et si quod est exemplũ deforme posteris tra¬
ditum quale libidinis uirperses ĩ muliere. Sanna insti¬
tuere ausus dicit᷑ primus. Sed inuiuentib quoq uidi¬
cia hoiũ uelut argumẽta sunt moꝵ. et honos aut igno¬
minia uerã eẽ laudem uel uituꝑationẽ probat. Intereẽ
tamen aristoteles putat ubi ꝗcq laudetur aut uituꝑet¬
N com plursiã refert qui sint audientiũ moreo quȩ pũ
recepto ꝑsiasto utilla maxime quȩ probant eẽ inreo a
daudabitur credant. aut ĩ eo conera quei dicemnus ea ꝗ
ode:unt sta non dubiũ erit iudicium quod oratione pre¬
cesstrit ipõꝵ et permiscenda laus semꝑ amid erriuo¬

Expanded text:
Manlio, cuius praenomen e familia in posterum exemptum est; Manlio, cuius praenomen e familia in posterum exemptum est; et parentes malorum odimus; et est conditoribus urbium infame contraxisse aliquam perniciosam ceteris gentem, qualis est primus Iudaicae superstitionis auctor; et Gracchorum leges invisae; et si quod est exemplum deforme posteris traditum, quale libidinis vir Perses in muliere Samia instituere ausus dicitur primus. sed in viventibus quoque iudicia hominum velut argumenta sunt morum, et honos aut ignominia veram esse laudem vel vituperationem probat. interesse tamen Aristoteles putat, ubi quidque laudetur aut vituperetur. nam plurimum refert, qui sint audientium mores, quae publice recepta persuasio, ut illa maxime quae probant esse in eo, qui laudabitur, credant, aut in eo, contra quem dicemus, ea quae oderunt. ita non dubium erit iudicium, quod orationem praecesserit. ipsorum etiam permiscenda laus semper, nam id benevo
Abbreviated transcription (Latin):
menander iustiora posteroꝵ ꝗͣ suȩ xtatis iudicia sunt cõ¬
secuti. Afferũt laudem liberi parentibus. urbes condito¬
ribus. leges latoribus. artes inuẽtoribus. nec nõ instituta
quoq auctoribus ut a numa traditũ deos colere: a publi¬
cola fasces populo submittere. Qui om̃s et̃ inui tuꝑatione
ordo constabit tantũ in diuersu.Nam et turpitudo gnis
opprobrio multis fuit: et quosdam claritas ip̃a notiores cir¬
ca uitia et inuisos magis fecit. et in ꝗbusdam ut ĩ paride
traditum est predicta pernicies. Et corporis et fortunȩ
quibusdam mala contemptũ ut thersite. at uero quibusdã
bona uitiis corrupta odium attulerũt. ut nerea imbellem
plistinẽ impudicũ a poetis accepimus. Et animi totidem
uitia quot uirtutes sunt. Nec minus ꝗͣ in laudibus dupli¬
ci ratione tractantur. et post mortem adiecta quibusdã
ignominia est ut Melio cuius domos solo equata .M. ꝙ

Expanded text:
Menander, iustiora posterorum quam suae aetatis iudicia sunt conMenander, iustiora posterorum quam suae aetatis iudicia sunt consecuti. adferunt laudem liberi parentibus, urbes conditoribus, leges latoribus, artes inventoribus nec non instituta quoque auctoribus, ut a Numa traditum deos colere, a Publicola fasces populo summittere. qui omnis etiam in vituperatione ordo constabit, tantum in diversum. nam et turpitudo generis opprobrio multis fuit, et quosdam claritas ipsa notiores circa vitia et invisos magis fecit, et in quibus dam, ut in Paride traditum est, praedicta pernicies, et corporis ac fortunae quibusdam mala contemptum, sicut Thersitae atque Iro, quibusdam bona vitiis corrupta odium attulerunt, ut Nirea imbellem, Plisthenen impudicum a poetis accepimus. et animo totidem vitia, quot virtutes sunt, nec minus quam in laudibus duplici ratione tractantur. et post mortem adiecta quibusdam ignominia est, ut Maelio, cuius domus solo aequata, Marcoque
Abbreviated transcription (Latin):
uuia ducit᷑ Nanq alias ģtatis gradus gestaꝵ ꝙ reꝵ ordinẽ
sequi spctiosius fuit. Ut in primis annis laudaret indoles
A lias in speties uirtutũ diuidere laudem fortitudinis iisti¬
tię continentiȩ ceteraꝵ q ac singulis assignare quȩ secũ¬
dum quanq earũ gesta erũt. Utra sit au̾tem haꝵ uia uti¬
lior cum materia deliberabimus. dum sciamus gratiora
et̃ audientibus quȩ solus quis aut primus aut certe cum
paucis fecisse dicctur. Siquid prȩterea supra spẽ aut ex¬
peltationẽ precipue ꝙ aliena potius causa qͣ sua tempus
quod finem hominis insequitur non semꝑ tractare contin¬
git non solum ꝙ uiuentes aliqñ laudamus sedq rara hec
occasio est ut referri possint diuini honores et decreta ut
publice statuȩ constitute. interquȩ enumerauerĩ ingenioꝵ
monumenta quȩ seculis probarent᷑. Nam quidam sicut

Expanded text:
via ducitur. namque alias aetatis gradus gestarumque rerum ordinem via ducitur. namque alias aetatis gradus gestarumque rerum ordinem sequi speciosius fuit, ut in primis annis laudaretur indoles,mque contextus; alias in species virtutum dividere laudem, fortitudinis, iustitiae, continentiae ceterarumque, ac singulis adsignare, quae secundum quamque earum gesta erunt. utra sit autem harum via utilior, cum materia deliberabimus, dum sciamus gratiora esse audientibus, quae solus quis aut primus aut certe cum paucis fecisse dicetur, si quid praeterea supra spem aut exspectationem, praecipue quod aliena potius causa quam sua. tempus , quod finem hominis insequitur, non semper tractare contingit; non solum quod viventes aliquando laudamus, sed quod rara haec occasio est, ut referri possint divini honores et decreta et publice statuae constitutae. inter quae numeraverim ingeniorum monumenta, quae saeculis probarentur. nam quidam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rem patii suo futurũ cetinisse dicunt᷑ oracula ipũis uero
laus bominis ex aiõ et conpore et ex̃ posibis pei deriet ut
corporis quiđ fortuitoꝵ q cũ leuior tum nõ uno modo
caeltarida eEst. Nam et pulchritudine interim roburq pro¬
seꝗ mur honore uerboꝵ ut homtrusi agamen cone at que
adnlle Interũ confert ad mirationi multum ẽt msnmataa
ut cum idem tydea pariũ sed bellatorc cdicit fiuisse Fostu¬
na ucrotum dignitatẽ affert ut in regibus principibus q
nanq est hȩc materia ostendendȩ uirtutis uberior: Tum
quo minores opes fuerũt eo maiorem benefactis gloriã
parit. Sed omnia quȩ extra nos dona sunt queq hominib
fonte optigerũt. non uleo laudantur ꝙ habuerit qs earscq
ꝓiis honeitt sit usus. Nam diuitiȩ et potentia et gratiã
cum plurimũ uiriũ dent inutranq partẽ certissimũ faciũt
morum experimentũ. Aut enim meliores ꝑꝑhec aut ptio

Expanded text:
rem patre suo futurum cecinisse dicuntur oracula. ipsius vero rem patre suo futurum cecinisse dicuntur oracula. ipsius vero laus hominis ex animo et corpore et extra positis peti debet. et corporis quidem fortuitorumque cum levior, tum non uno modo tractanda est. nam et pulchritudinem interim roburque prosequimur honore verborum, ut Homerus in Agamemnone atque Achille, et interim confert admirationi multum etiam infirmitas, ut cum idem Tydea parvum sed bellatorem dicit fuisse. fortuna vero tum dignitatem adfert, ut in regibus principibusque namque est haec materia ostendendae virtutis uberior, tum quo minores opes fuerunt, maiorem bene factis gloriam parit. sed omnia, quae extra nos bona sunt quaeque hominibus forte obtigerunt, non ideo laudantur, quod habuerit quis ea, sed quod iis honeste sit usus. nam divitiae et potentia et gratia, cum plurimum virium dent, in utramque partem certissimum faciunt morum experimentum, aut enim meliores sumus propter h
Abbreviated transcription (Latin):
Libero uini. Tum siqua abhis acta uetustas tradidit cõmemo¬
randa Addunt etiam dis honorẽ parentes. ut siquis sit filius
iouis. addit antiꝗtas ut iis ꝗ sunt ex chao progemes quag
ut apollo ac diana latonc. laudandum inꝗbusdam ꝙ geniti
ĩmortales in quibusdam ꝙ ĩmortalitatẽ uirtute sint conse¬
cuti quod pietas principis nr̃i presentiũ ꝙ tempoꝵ deus fecit
Magis est uaria laus hominũ. nã primũ diuiditur in tempora
quodq ante eos fuit quoq ip̃i uixerũt. In iis aũt ꝙ fato st
functi et quod est insecutum Ante hominẽ patria acparẽ¬
tes maiores ꝙ erũt. quorũ duplex tractatus est. Aut cniy
nsponasisse nobilicati pulchrũ erit. aut humilius genus
ulrestrasst fasdis. Ila quoꝙ mterim ex eoq ante ipsi fult
tempore trabent: quȩ responsis uel auguriis futuram uit¬
ritatem promiserũt. Sicut cum ꝗ ex ehetide natus eti maio¬

Expanded text:
Libero vini. tum si qua ab iis acta vetustas tradidit, commemoLibero vini. tum si qua ab iis acta vetustas tradidit, commemoranda. addunt etiam dis honorem parentes, ut si quis sit filius Iovis; addit antiquitas, ut iis, qui sunt ex Chao; progenies quoque, ut Apollo ac Diana Latonae. laudandum in quibusdam quod geniti immortales, quibusdam quod immortalitatem virtute sint consecuti; quod pietas principis nostri praesentium quoque temporum decus fecit. magis est varia laus hominum. nam primum dividitur in tempora, quodque ante eos fuit quoque ipsi vixerunt; in iis autem, qui fato sunt functi, etiam quod est insecutum. ante hominem patria ac parentes maioresque erunt, quorum duplex tractatus est: aut enim respondisse nobilitati pulchrum erit aut humilius genus illustrasse factis. illa quoque interim ex eo, quod ante ipsum fuit, tempore trahentur, quae responsis vel auguriis futuram claritatem promiserint, ut eum, qui ex Thetide natus esset, maio
Abbreviated transcription (Latin):
celestis ortus utamur his ꝙ abieclus in profluentem non po¬
tuerit extingui. ꝙ oĩa sic egerit ut genitum preside belloꝵ
deo incredibile non eet. ꝙ ipm̃ quoq celo receptũ temporis
eius homines non dubitauerĩt. Quedam uero et in defen¬
sionis spẽm cadent. Ut si in laude herculis ꝑmutatũ cum
R egma lidię habitũ et imꝑata ut traditur pensa orator ex¬
cuset Sed propriũ laudis est res amplificare. et ornare quȩ
materia precipue in deos et homines cadit Est tam̃ et alioꝵ
animalium: et carentiũ anima uerũ in deis generaliter̃
Primũ maiestatẽ ipĩus eorũ nature uentrabimur demde
propriã uim cuiusq et inuenta quȩ utile aliꝗd hominib
auulerũt. Uis ostenditur ut in ioue regundoꝵ hominu.
In marte belli. In neptuno maris inuenta ut artiũ ĩ mine̾¬
ua Mercurio luteraꝵ. Mediune apolline. Cerere frugũ.

Expanded text:
caelestis ortus utatur his, quod abiectus in profluentem non pocaelestis ortus utatur his, quod abiectus in profluentem non potuerit exstingui, quod omnia sic egerit, ut genitum praeside bellorum deo incredibile non esset, quod ipsum quoque caelo receptum temporis eius homines non dubitaverint. quaedam vero etiam in defensionis speciem cadent, ut si in laude Herculis permutatum cum regina Lydiae habitum et imperata, ut traditur, pensa orator excuset. sed proprium laudis est res amplificare et ornare. quae materia praecipue quidem in deos et homines cadit, est tamen et aliorum animalium, etiam carentium anima. verum in deis generaliter primum maiestatem ipsius eorum naturae venerabimur, deinde proprie vim cuiusque et inventa, quae utile aliquid hominibus attulerint. vis ostenditur, ut in Iove regendorum omnium, in Marte belli, in Neptuno maris; inventa, ut artium in Minerva, Mercurio litterarum, medicinae Apolline, Cerere frugum,
Abbreviated transcription (Latin):
laudationes pendent frequent ex publico aliquo oficio
atq ex senatus consulto magistratibus sȩpe mandant᷑
et laudare testem uel contra pertinet ad momentũ uidi¬
cioꝵ. et ip̃is etiã reis dare laudatores licet: et editiĩ
competitores. L.pisonem et cloduĩ : et curionẽ libri ui¬
tuꝑationẽ continent. et tñ insenatu loco sunt hĩt snĩe
compositas ostentationẽ Ut laudes deoꝵ uiroꝵ ꝙ quos
priora tempora tuleñt. Quo soluit questio supra tractata
manifestumq est errare cos ꝗ nunquã oratort̃ dictuꝵ
nisi de re dubia putauerũt. An laudes capitolini iouis per¬
petua sacri certaminis materia uel dubie sunt uel non orato¬
rio genere tractantur. Ut desiderat aut laus quȩ negociis
adhibetur probatione. sic et illa quȩ ostentationi componit᷑
habet interim aliquam spetiem probationis: ut ꝗ Romulum
martis filium educatum q a lupa dicat in argamentum

Expanded text:
funebres laudationes pendent frequenter ex aliquo publico officio funebres laudationes pendent frequenter ex aliquo publico officio atque ex senatus consulto magistratibus saepe mandantur, et laudare testem vel contra pertinet ad momentum iudiciorum, et ipsis etiam reis dare laudatores licet, et editi in Competitores, in L. Pisonem, in Clodium et Curionem libri vituperationem continent et tamen in Senatu loco sunt habiti sentcompositas ostentationem, ut laudes deorum virorumque, quos priora tempora tulerunt. quo solvitur quaestio supra tractata, manifestumque est errare eos, qui nunquam oratorem dicturum nisi de re dubia putaverunt. an laudes Capitolini Iovis, perpetua sacri certaminis materia, vel dubiae sunt vel non oratorio genere tractantur? ut desiderat autem laus, quae negotiis adhibetur, probationem, sic etiam illa, quae ostentationi componitur, habet interim aliquam speciem probationis; ut qui Romulum Martis filium educatumque a lupa dicat, in argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
unam controuersiam ul spetialit duo legitim̃ seatuo
scipti et uoluntatis et syllogismus et preterea finitio
uel tors illi ꝗ nacura soli sunt. comiectura inscripto et uo¬
funtate qualitas i syllogismo et quȩ perse est apenta
funtio causa quoq et iudicatio et continẽs est in omni
genere causaꝵ. Nibil enim dicitur cui non insit ntio
quo udicium referatur. et quod rem maxime contineat
Sed quia magis hȩc uariantur in litibus et fere tradita
sunt ab iis qͦui de uidicialibus causis aliqua composuer̃t
in illam partem differant᷑: Nunc qa in tria genera tuc
Cpotissimum incipiã ab ea quȩ constat laude et ui¬
tuꝑatione. quod genus uidetur Aristoteles atq cum
secutus theo phrastus a parte nego ciali hoc est roastitu
remouisse. totamꝙ ad solos auditores relegasst: et id
eius nõis quod ab ostentatione dicitur propriũ est. Sed
mos romanus et negociis hoc munus inseruit. Nam et

Expanded text:
unam controversiam vel specialiter duo legitimi status unam controversiam vel specialiter duo legitimi status scripti et voluntatis et syllogismos et praeterea finitio, vel tres illi, qui natura soli sunt, coniectura in scripto et voluntate, qualitas in syllogismo, et, quae per se est aperta, finitio. causa quoque et iudicatio et continens est in omni genere causarum. nihil enim dicitur, cui non insit ratio et quo iudicium referatur et quod rem maxime continent. sed quia magis haec variantur in litibus et fere tradita sunt ab iis, qui de iudicialibus causis aliqua composuerunt, in illam partem differantur. nunc , quia in tria genera causas tissimum incipiam ab ea, quae constat laude ac vituperatione. quod genus videtur Aristoteles atque eum secutus Theophrastus a parte negotiali, hoc est πραγματικῇ removisse totamque ad solos auditores relegasse, et id eius nominis, quod ab ostentatione ducitur, proprium est. sed mos Romanus etiam negotiis hoc munus inseruit. nam et
Abbreviated transcription (Latin):
duarũ habet redire in familiã uolenti dicitur ab altero
primũ ut tibi redire liceat heres sum idem status ꝗ ipeti¬
tione abdicati. Querit᷑ enim an possit eẽ heres abdicatus
adiicitur coĩter a duobus redire tibi infamisiã non licet
Non enim pater sine libenis decessit. sed in hoc propria ꝗsq
eoꝵ questione nitetur. Alter enim dicet abdicatum qͥ
inter liberos eẽ et argumentũ ducet ex ip̃a qua repellit᷑
lege. Suꝑuacuũ enim fuisse prohberi prĩs bonis abdi¬
catum: si eẽt nũo alienoꝵ nũc ꝗa filii futurus fue¬
rit intestati heres oppositam c̃ẽ legem ꝗ̃ tam̃ non id
efficiat ne filius sit sed ne heres. Status finitiuus¬
quid sit filius rursus nothus eisden collgit argum̃tis
nen sine liberis prem decessisse: quibus inpetitione usus
est ut probaret ee se filium nisi forte et hic finitione
mouet. An liberi sint et non legitimi Cacdentergtione

Expanded text:
duarum habet Redire in familiam volenti dicitur ab altero duarum habet Redire in familiam volenti dicitur ab altero primum, ut tibi redire liceat, heres sum. idem status, qui in petitione abdicati; quaeritur enim, an possit esse heres abdicatus. obiicitur communiter a duobus, redire tibi in familiam non licet, non enim pater sine liberis decessit. sed in hoc propria quisque eorum quaestione nitetur. alter enim dicet abdicatum quoque inter liberos esse, et argumentum ducet ex ipsa, qua repellitur, lege; supervacuum enim fuisse prohiberi patris bonis abdicatum, si esset numero alienorum; Nunc quia filii iure futurus fuerit intestati heres, oppositam esse legem, quae tamen non id efficiat, ne filius sit, sed ne heres squid sit filius. rursus nothus eisdem colligit argumentis, non sine liberis patrem decessisse, quibus in petitione usus est, ut probaret esse se filium. nisi forte et hic finitionem movet, an liberi sint etiam non legitimi. cadent ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
scripti et uoluntatis. an ullo modo caꝑe possit. An ex
uoluntate prĩs an heres scriptus. notho duplex fit questio
ꝙ post legitimos natus sit. et ꝙ nõ sit ante legitimos
natus. prior Syllogismum ht̃ An pro nõ natis sint hñdi
ꝗ a familia sunt alienati. Altera scripti et uoluntatis
N on enim ẽẽ hunc natũ añ legitimũ comienit. Sed uoluntate
legis se tuchit᷑ ꝗa dicet talem fuisse ut legitimus eẽt
nothus tum natus cum alius legitimus in domo non
eẽt. Scriptum quoq legis excludet dicens non utique
si postea legitimus natus non sit notho nocere: uteturq
hoc argumento finge solum natũ nothũ cuius conditio¬
nis erit tantũ cius: atꝗ non erit post legitimũ natus
filius: Atꝗ non erit ante legitimos natus ouare si uẽbis
legis stari non põt uoluntate standum est. Nec quenquã
turbet ꝙ ex una lege duo status fiant. duplex est ita .uii

Expanded text:
scripti et voluntatis, an ullo modo capere possit, an ex scripti et voluntatis, an ullo modo capere possit, an ex voluntate patris, an heres scriptus. notho duplex fit quaestio, quod post legitimos natus sit et quod non sit ante legitimum natus. prior syllogismon habet, an pro non natis sint habendi, qui a familia sunt alienati. altera et scripti et voluntatis. non esse enim hunc natum ante legitimum convenit, sed voluntate legis se tuebitur, quam dicet talem fuisse, ut legitimus esset nothus tum natus, cum alius legitimus in domo non esset. scriptum quoque legis excludet dicens, non utique, si postea legitimus natus non sit, notho nocere; uteturque hoc argumento: finge solum natum nothum, cuius condicionis erit? tantum civis? atqui non erit post legitimum natus. an filius? atqui non erit ante legitimos natus. quare si verbis legis stari non potest, voluntate standum est. nec quemquam turbet, quod ex una lege duo status fiant; duplex est, ita vim
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis uel diuerso. ut cum hic testam̃to ille prox imĩtate
nitatur. Quotiens aũt aliquid alii petitori opponitur disi¬
miles eẽ stacus necesse est ut in illa cõtrouersia u qta¬
menta legibus facta rata sint. Incestatoꝵ parentum.
liberi heredes sint. Abdicatus ne ꝗd de bonis pasrio ca¬
piat. Nochus ante legitimũ natus legitimus filius sit
P ost legitimũ natus tm̃ cius In adoptione dare liceat
In adoptione dato redire infimiliam liceat Si piter
naturalis sine liberis decessit ꝗ ex duobus legitimis
alterũ in adoptionẽ dederat. alterũ abdicauerat. Sustu¬
sit nothum. instituto herede abdicato decessit tres om̃s
de bonis contendunt. Nochui ꝗ non sit legitimus greci
uocant. latimnum rei nomẽ ut cato quoq in or atione
quadam testatus est non habemus. ideoq uti mur pere¬
grino. Sed ad propositum heredi scripto opponitur lex
abdicatus ne quid de bonis patris capiat. Fit status

Expanded text:
mitatis vel diverso, ut cum hic testamento, ille proximitate mitatis vel diverso, ut cum hic testamento, ille proximitate nitetur. quotiens autem aliud alii petitori opponitur, dissimiles esse status necesse est, ut in illa controversia: testamenta legibus facta rata sint. intestatorum parentium liberi heredes sint. abdicatus ne quid de bonis patris capiat. nothus ante legitimum natus legitimus filius sit, post legitimum nanus tantum civis. in adoptionem dare liceat. in adoptionem dato redire in familiam liceat, si paler naturalis sine liberis decesserit. qui ex duobus legitimis alterum in adoptionem dederat, alterum abdicaverat, sustulit nothum; institute herede abdicato decessit. tres omnes de bonis contendunt. nothum , qui non sit legitimus, Graeci vocant; Latinum rei nomen, ut Cato quoque in oratione quadam testatus est, non habemus ideoque utimur peregrino. sed ad propositum. heredi scripto opponitur lex, abdicatus ne quid de bonis patris capiat; fit status
Abbreviated transcription (Latin):
iacentes ad alied quo iudliciũ concine uefirunt⁊ segt sub
anam cadere plures posse: Etiam credo aligñ dubitaos quo
stucu sit utendum Cum aduersus una intentiont pluni appo¬
nuntuo et sicut in colore dicitur narrationis cium ess ꝓpei¬
rium quem acdtor optime tueat᷑ Ita hic quoq posse dici
euri statum ec faciendum in quo tuendo plurimus ad hbe
uirium possit orator id eoq promilone aliud citeroni ageti
placuiti aliud bruto cum exercitationis g atia compone¬
ret orationẽ. Cum ille iure tanꝗ̃ insidiatore oce sumfer
tanĩ non milonis consilio dixerit snc et gloniatus sit occiss
malo ciuie. In coniuctis uero posse duos et tres mueniri uel
diucises ut siquis aliud se non fecisst aluid reude fecise
defendat. uel generis eiusdem Ut siquis duo crimine¬
uel omna neget. Quod acaidit et si de una re queratur
aliqua. Sed cam plures petant uel eodem iurt ut proxi¬

Expanded text:
iacent his et ad illud, quo iudicium continetur, referuntur, saepe in iacent his et ad illud, quo iudicium continetur, referuntur, saepe in unam cadere plures posse; etiam credo aliquando dubitari, quo statu sit utendum, cum adversus unam intentionem plura opponuntur; et sicut in colore dicitur narrationis, eum esse optimum, quem actor optime tueatur, ita hic quoque posse dici, eum statum esse faciendum, in quo tuendo plurimum adhibere virium possit orator; ideoque pro Milone aliud Ciceroni agenti placuit aliud Bruto, cum exercitationis gratia componeret orationem, cum ille iure tanquam insidiatorem occisum et tamen non Milonis consilio dixerit, ille etiam gloriatus sit occiso malo cive: in coniunctis vero posse duos et tris inveniri vel diversos, ut si quis aliud se non fecisse, aliud recte fecisse defendat, vel generis eiusdem, ut si quis duo crimina neget. quod accidit etiam, si de una re quaeratur aliqua sed eam plures petant, vel eodem iure ut proxi
Abbreviated transcription (Latin):
legis contrarie que usdem quibus scriptũ et uolũtas
constat duꝙi poaosia quȩ semꝑ coniectura explicatur
stat. cõĩs est. hȩc omnia et̃ si in illos tres status ueniũt
tamen ꝗa ut dixi hñt aliꝗd uelut propriũ uidentur
demonstranda discentibus et ꝑmutendum ea dicere
uel status legales uel questiones uel caputa quedam mi¬
nora dum sciant nihul ne in his quidem preter eria quȩ
prediximus queri. At quantũ et ꝗͥ mustum et ad aliqd
Qut non nulli putauerut compatiuoe non eandem
tionem habere. Sunt enim hȩc non adueritatem uiris
sed ad solam ralionem referenda. Ideo ꝙ semiꝑ in parte
aut coniecturȩ aut qualitatis ponenda sunt ut que
mente et quo tempore et quo loco. Sed de singulis
diconus questioibus cum tractare precepta aunos
cepeilimus. Noc inter om̃o conuenit in causis simplicibus
singubo status et causarum questionũ aũt que nelut sus¬

Expanded text:
leges contrariae, quae iisdem, quibus scriptum et voluntas, leges contrariae, quae iisdem, quibus scriptum et voluntas, constant, et ἀμφιβολία, quae semper coniectura explicatur. stat, communis est. haec omnia, etiamsi in illos tres status veniunt, tamen, quia ut dixi habent aliquid velut proprium, videntur demonstranda discentibus, et permittendum ea dicere vel status legales vel quaestiones vel capita quaedam minora, dum sciant, nihil ne in his quidem praeter tria, quae praediximus, quaeri. at quantum ? et quam multum? et ad aliquid et, ut nonnulli putarunt, comparativus non eandem rationem habent; sunt enim haec non ad varietatem iuris sed ad solam rationem referenda, ideoque semper in parte aut coniecturae aut qualitatis ponenda sunt, ut qua mente? et quo tempore? et quo loco? sed de singulis dicemus quaestionibus, cum tractare praecepta divisionis coeperimus. hoc inter omnes convenit, in causis simplicibus singulos status esse causarum, quaestionum autem, quae velut sub
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ partibus ut in causis quibus de premio agitur.
recte factum petitor probat. hȩc quatuor uelut propo¬
sita formȩq actionis. quȩ tum generales status uoca¬
bam in duo ut oñdi genera descendunt rationale et legale
R ationale simplicius est. quia ipius tm̃ nature contempla¬
tione constat. Itaq in eo satis est ondisse coniecturam
finitione qualitatem legalium plures sint speties necest
est ꝑpea quod multȩ sunt leges et uarias habent formas
Alia est cuius uerbis utimur. Alia cuius uolũtate alias no¬
bis cum ip̃i nulla habemus adiungimus. Alias interse com¬
ꝑamus. alias indiuersum interpretamur. Sic nascunt᷑
hȩc ueluti simulacra ex illis tribus interim simplicia interĩ
mixta propriã tñ faciem ostendentia ut sonipti et uoliũ¬
tatis quę sine dubio aut qualitate cuit comectura con¬
tinentur. et Sillogismos ꝗ est maxime qualitatis ꝙ

Expanded text:
aliquando partibus, ut in causis, quibus de praemio agitur, aliquando partibus, ut in causis, quibus de praemio agitur, recte factum petitor probat. haec quattuor velut proposita formaeque actionis, quae tum generales status vocabam, in duo ut ostendi genera discedunt rationale et legale. rationale simplicius est, quia ipsius tantum naturae contemplatione constat. itaque in eo satis est ostendisse coniecturam, finitionem, qualitatem. legalium plures sint species necesse est, propterea quod multae sunt leges et varias habent formas. alia est cuius verbis nitimur, alia cuius voluntate, alias nobis, cum ipsi nullam habeamus, adiungimus, alias inter se comparamus, alias in diversum interpretamur. sic nascuntur haec velut simulacra ex illis tribus, interim simplicia, interim et mixta, propriam tamen faciem ostendentia, ut scripti et voluntatis, quae sine dubio aut qualitate aut coniectura continentur, et syllogismos, qui est maxime qualitatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus causis ec ronem. quam primã intueri debeat
qui acturus est. Nam ut a defensore potissimũ incipiã
longe fertissima cuendi se ratio est si quod obiscitur negan
potest Proxima si non id quod obicitur factum et̃ dicitut
tentia honescissima qua recte factum defenditur Quib
si deficiamur ultima quid sediam sola suꝑest salus aliq
uris adiutorio elabendi excrimine: quod nec negar nec
defendi potest: ut non uideatur iure acto intendi hic
ille questiones siue actionis siue translationis. Sunt
enim quedam nõ laudabilia natura sed iure concessa. ut
in xii. tabulis debitoris corpus inter creditores diuidi
licuit. quam legem mos publicus repudiauit. et aliꝗd
equum sed prohibitum iure ut libertas testoꝵ. Accusa¬
tori nblo plura intuenda sunt: ut probet factum ee
hoc eẽ factum non recte factum iure se intendere.
circa spẽs easdem lis omnis uersabitur translatis tm̃¬

Expanded text:
omnibus causis esse rationem, quam primam intueri debeat omnibus causis esse rationem, quam primam intueri debeat qui acturus est. nam , ut a defensore potissimum incipiam, longe fortissima tuendi se ratio est, si quod obiicitur negari potest; proxima, si non id, quod obiicitur, factum esse dicitur; tertia honestissima, qua recte factum defenditur. quibus si deficiamur, ultima quidem sed iam sola superest salus aliquo iuris adiutorio elabendi ex crimine, quod neque negari neque defendi potest, ut non videatur iure actio intendi. hinc illae quaestiones sive actiones sive translationes. sunt enim quaedam non laudabilia non natura sed iure concessa, ut in XII tabulis debitoris corpus inter creditores dividi licuit, quam legem mos publicus repudiavit; et aliquid aequum sed prohibitum iure, ut libertas testamentorum. accusatori nihilo plura intuenda sunt, ut probet factum esse, hoc esse factum, non recte factum, iure se intendere. ita circa species easdem lis omnis versabitur translatis tan
Abbreviated transcription (Latin):
iis quoꝵ auctoritatem secutus est cicero tria et̃ quȩ
in omui disputatione querant᷑ ansit quid sit quale sit¬
quod et̃ ipã nobis natura prescribit nam primũ oportet
subesst aliquid de quo ambigatur. quod quidd sit et qtet
sit gerte non potest estimari nisi prius et̃ constiterit Ideoq
ea puia quuestio. Sed non statim quod eẽ manifestumet
et̃ quis sit apparet. hoc quoq constituto nouissima quali¬
tas sugest. Nec hio exploratie aluid est ultra imis nnfun¬
t questiones his finite continent horũ aliqua ÷ denro¬
stra tiue. deliberatiua uidiciali matena utiq tradat¬
N aee rursus uridiciales causas et rationales parte et lega¬
li continent. nec enim ulla iuris disceptatio nisi finitione
qualitate comectura potest explitari sed instituentib
rudes non erit inutilis latius primo fusa ratio. et si
non statim rectissima linea tensa facilior tam̃ et aꝑtior
uia. Discant igitur ante omnia qua dripartitamimn

Expanded text:
his, quorum auctoritatem secutus est Cicero, tria esse, quae his, quorum auctoritatem secutus est Cicero, tria esse, quae in omni disputatione quaerantit. nam primum oportet subesse aliquid, de quo ambigitur; quod, quid sit et quale sit, certe non potest aestimari, nisi prius esse constiterit, ideoque ea prima quaestio. sed non statim, quod esse manifestum est, etiam quid sit, apparet. hoc quoque constituto novissima qualitas superest, neque his exploratis aliud est ultra. his infinitae quaestiones, his finitae continentur; horum aliqua in demonstrativa, deliberativa, iudiciali materia utique tractatur. haec rursus iudiciales causas et rationali parte et legali continent; neque enim ulla iuris disceptatio nisi finitione, qualitate, coniectura potest explicari. sed instituentibus rudes non erit inutilis latius primo fusa ratio et, si non statim rectissima linea tensa, facilior tamen et apertior via. discant igitur ante omnia quadripertitam in
Abbreviated transcription (Latin):
merebat. Questio an hȩc iusta causa ita qualitas ac
similit᷑ intranslatione non habesuis abdicandi quia
ignominoso non est actio hẽo uis quia abdicatio actio
non est. Queritur quid sit actio finiemus num licet
abdicare. Sy llogismos. item cetera ꝑ om̃s et rationales
et legales status. Nec ignoro fuisse quosdam ꝗ trans¬
latione in rationali quoq genere ponerent. hoc modo
hominẽ occidi ussus ab imꝑatore. dona templi cogẽti
tiranno dedi. deserui tempestatibus fluminibus.
uasitudine impetus.i. non perme stetit sed ꝑ illa a
quibus et liberius dissentio: Non enim actio eransfert᷑
sed causa facti quod acadit pene ĩ omni defensione
deide is ꝗ tali utitur patrocino nõ recedit a formia
qualitatis. dicit enim se culpa uacare ut magis qua¬
litatis duplex ratio facienda sit. Altera qua et fadũ
defenditur. Altera qua tm̃ reus credendum est initur

Expanded text:
maerebat. quaestio , an haec iusta causa; ita qualitas. et maerebat. quaestio , an haec iusta causa; ita qualitas. et similiter in translatione, non habes ius abdicandi, quia ignominioso non est actio. habeo ius, quia abdicatio actio non est. quaeritur , quid sit actio: finiemus non licet abdicare filium syllogismo. item cetera per omnes et rationales et legales status. nec ignoro fuisse quosdam, qui translationem in rationali quoque genere ponerent hoc nodo, hominem occidi, iussus ab imperatore. dona templi cogenti tyranno dedi. deserui tempestatibus, luminibus, valetudine impeditus. id est, non per me stetit, sed per illud. A quibus etiam liberius dissentio. non enim actio transfertur sed causa facti, quod accidit paene in omni defensione. deinde is, qui tali utitur patrocinio, non recedit a forma qualitatis, dicit enim, se culpa vacare; ut magis qualitatis duplex ratio facienda sit, altera qua et factum defenditur, altera qua tantum reus. credendum est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quod pronũtiat hoc illi simile est Puniendus es non
sum. Uidebit iudex an puniendus sit. Sed non hic
erit questio: nec hic status. Ubi gͦ: puniendus es
ho minem octidisti non occidi an occiderit honorãdus¬
sum. non es. num statũ habet: Non ut puto. honorã¬
dus sum quia tyrãnu occidi. non occidisti: questio
et status similit᷑. Non recte agis. recte ago non ht̃
statum ubi est ergo: non recte agis ignominiosus. querit᷑
an ignominosus sit. aut an agere ignominioso liceat
questiones et status. ergo translatiuu genus cause ꝙ
comꝑaciuũ et mutue accusationis. aut enim simile
est illi habeo ius non habes. Ocadisti recbe occidi non
nego: sed nec hȩc res statum facit. Non enim sunt he
propositiones. Aliogn causa non explicabitur. Sed cũ
suis rationibus scelus cõmisit. Horatius. sororẽ ocadit .
N on cõmisit debuit enim occidere eam quȩ hostis mõte

Expanded text:
quod pronuntiat. hoc illi simile est, puniendus es , non quod pronuntiat. hoc illi simile est, puniendus es , non sum; videbit iudex, an puniendus sit. sed non hic erit quaestio nec hic status. ubi ergo? puniendus es, hominem occidisti ; non occidi: an occiderit. honorandussum , non es; num statum habet? non, ut puto. honorandus sum, quia tyrannum occidi ; non occidisti; quaestio et status. similiter , non recte agis , recte ago non habet statum. ubi est ergo? non recte agis ignominiosus. quaeritur , an ignominiosus sit; aut, an agere ignominioso liceat; quaestiones et status. ergo translativum genus causae ut comparativum et mutuae accusationis. at enim simile est illi habeo ius , non habes, occidisti , recte occidi. non nego, sed nec haec res status facit. non enim sunt hae propositiones alioqui causa non explicabitur, sed, cum suis rationibus. scelus commisit Horatius, sororem enim occidit. non commisit, debuit enim occidere eam, quae hostis mortem
Abbreviated transcription (Latin):
cognicione summa est. Queritur an maior summa
sit facti controuersia est. non licet tibi agere mecũ
Cognitor enim fieri non potiusti Iudicatio est an potue¬
rit. Non debiusti interdicere sed petere. An recte
interdictum sit ambigitur. Quȩ omnia succedunt
legitimis questionibus. an non prescriptiones et in ꝗbus
maxime iudetur manifesta transsatio easdem om̃s
speties hñt quas he leges quibus agitur ut aut de noie
aut scripto et sententia uel raciocinatione queratur
deinde status ex questione oritur Translatio non hit̃
questionẽ de qua contendit orator sed ꝑꝑ quã contẽ¬
dit. hoc aꝑtius occidisti hominẽ. non occidi questio
An occiderit status coniectura. non est tale habeo ius
actionis. Nonhẽs ut sit questio an habeat et indestatꝭ
Accipiat enim actionẽ nec ne adeuentum pertinet nan
ad cam: et ad id quod pronũciat iudex non id propt̃

Expanded text:
cognitione summa est. quaeritur , an maior summa cognitione summa est. quaeritur , an maior summa sit, facti controversia est. non licet tibi agere mecum, cognitor enim fieri non potuisti: iudicatio, an potuerit. non debuisti interdicere sed petere: an recte interdictum sit, ambigitur. quae omnia succedunt legitimis quaestionibus. an non praescriptiones etiam in quibus maxime videtur manifesta translatio easdem omnes species habent, quas eae leges, quibus agitur, ut aut de nomine aut scripto et sententia vel ratiocinatione quaeratur? deinde status ex quaestione oritur; translatio non habet quaestionem, de qua contendit orator, sed propter quam contendit. hoc apertius, occidisti hominem , non occidi; quaestio, an occiderit, status coniectura. non est tale, habeo ius actionis , non habes, ut sit quaestio, an habeat, et inde status. accipiat enim actionem necne, ad eventum pertinet, non ad causam, et ad id, quod pronuntiat iudex, non id, propter
Abbreviated transcription (Latin):
U. speties partiebar scripti et uoluntatis legum contrari¬
arum collectm̃ ambiguitatis. trans latiois Nuc̃ quartũ
ex generalibus intelligo posse remoueri. Sufficit enim pri¬
lta non eriat status sed questionũ genus Alioquin et ratio¬
nalis status eet. Exhis et̃ quos spetiales uotabam remoui
translationẽ frequent᷑ quid̃ sicut om̃s ꝗ me secua sunt¬
meminist possunt testatus et in ipsis et ills scrmonibus ne
uolente uulgatio tamen hoc complexus uix in ulla contro¬
uersia translationis statum posse reperiri ut nõet a lint
in eodem recte dici uideretur Ideoq a quibusdam iu
exelusumi. Neque ignoro multa transferti cum i omnuib
fenre causto inqiubusꝰ cecidisse quis formula dicitumtio
sunit questiones an huic an cum hoc an haclege an apue
hunc an hoc tempore liceat agere et siqua sunt talia
transferuntur. Non debes apud pretorem petere fider
comnussum Sed apud consules. Maior enim pretona

Expanded text:
quinque species partiebar, scripti et voluntatis, legum contrariquinque species partiebar, scripti et voluntatis, legum contrariarum, collectivum, ambiguitatis, translationis. nunc quartum ex generalibus intelligo posse removeri; sufficit enim priita non erit status, sed quaestionum genus; alioqui et rationalis status esset. ex iis etiam, quos speciales vocabam, removi translationem, frequenter quidem sicut omnes qui me secumeminisse possunt testatus et in ipsis etiam illis sermonibus me nolente vulgatis hoc tamen complexus, vix in ulla controversia translationis statum posse reperiri, ut non et alius in eadem recte dici videretur, ideoque a quibusdam eum exclusumfere causis in quibus cecidisse quis formula dicitur. Hae sunt quaestiones an huic, an cum hoc, an hac lege, an apud hunc, an hoc tempore liceat. Seneca libro Epistolatransferuntur: non debes apud praetorem petere fidei commissum, sed apud consules, maior enim praetoria
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ iuuenũ aliquã utilitatem componimus in ulla parte
iudicii mei. Nam et hppocrates clarus arte medicinȩ ui¬
detur honestissime fecisse ꝙ quosdam errores suos ne posteri
errarẽt confessus est. et. Mtullius non dubitauit aliquos¬
suos libros iam editos aliis postea scmptis ipẽ dãnare. Sicut
Catullum atq luciliũ et hos ip̃os de quibus modo sum socut
artis rhetorices. Et enim suꝑuacuus foret in studiis longier
labor si nihil liceret melus muenire preteritis neq tam̃
quicꝗͣ ex iis quȩ tum p̃cepi supuacuum fuit. Ad casdem
enim particulas hȩc quoq que nũc precipiã reuertentur
Ita nominem didicisse peniteat. colligere tantũ eadem ac
disponere paulo significantius conor. omnibus aut̃ satis¬
factum uolo. Non me hȩc serius demonstrare alis q̃ mͥ
ipsi persuaserim. Secundum plurimos auctores seruabã
num legalem hi mili status generales erãt. łegalem ĩ

Expanded text:
bonorum iuvenum aliquam utilitatem componimus in ulla parte bonorum iuvenum aliquam utilitatem componimus in ulla parte iudicii mei. nam et Hippocrates, clarus arte medicinae, videtur honestissime fecisse, quod quosdam errores suos, ne posteri errarent, confessus est; et M. Tullius non dubitavit aliquos iam editos libros aliis postea scriptis ipse damnare, sicut Catulum atque Lucullum et hos ipsos, de quibus modo sum locutus, artis rhetoricae. etenim supervacuus foret in studiis longior labor, si nihil liceret melius invenire praeteritis. neque tamen quidquam ex iis, quae tum praecepi, supervacuum fuit; ad easdem enim particulas haec quoque, quae nunc praecipiam, revertentur; ita neminem didicisse paeniteat, colligere tantum eadem ac disponere paulo significantius conor. omnibus autem satisfactum volo, non me hoc serius demonstrare aliis, quam mihi ipse persuaserim. secundum plurimos auctores servabam m, unum legalem. hi mihi status generales erant. legalem in