comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consolos itur iutae austerioris indicium est nonp̃panatis e
sabbabi legalis obseruantiam cessare ultra debers ieo
ls sibbati liber tatem quae aed morsi usq tem porit &et
dicrum similis erat oportere restituu: ut sicut cedesians
us tismasio uel cerimonie legis sed fidos abrabe qua in pre
iustificatus est ꝑ dilectionẽ operatu saluat itahancc intos
non ligna colligere non alia quae lib& ne cessar iafaceriie
setundo primum appellat : primum uidelic& hoc ac secuna
btum siue temporis ordine quia ꝑ innumera ante legemsan
quonodo nunc agitur a patribus agebatur: seucertegraus
nuinere significans umnihil aliuo secundo primum qua in fes
superius intellegus eẽ sabbatum: nam & primus homo doret¬
aoim ienus. secundus homo decaclo caclestis: nec tamenerat sie¬
dnm ib̵ ixp̃m secundo primum adem uelit appellare qua
scilica & gratia non huma nenatiuitatis ordine primum p̃cesse

Expanded text:
consolantur, vitae austerioris indicium est, non praeparataSabbati legalis observantiam cessare ultra debere, et naturalis Sabbati libertatem quae ad Moysi usque tempora caeterorum dierum similis erat, oportere restitui. Ut sicut Ecclesiam non circumcisio vel caeremoniae legis, sed fides Abrahae qua in praeputio justificatus est, per dilectionem operata salvat, ita hanc etiam non er facere, non ligna colligere, non alia quaelibet necessaria facere licebat, secundo-primum appellat. Primum videlicet hoc a secundo praelatum sive temporis ordine, quia per innumera ante legem saecula, quomodo nunc agitur a patribus agebatur, seu certe gratiae munere significans ut nil aliud secundo-primum, quam inferiori superius intelligas esse Sabbatum. Nam et primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Nec tamen errat, sim Christum secundo-primum Adam velit appellare, qui merito scilicet et gratia non humanae nativitatis ordine primum praecesserit
Abbreviated transcription (Latin):
daidis quiden orertete s einon ibeis posstlm ciauo d hostet q¬
formunare nequrent : consulte nominatĩ ponuntuo lequst
nitdtem doctrinam q capessendam ciuitates accerfut idis
gaudum quradis orsiueniontibus ad segentib nuser tisst uiss
dipuerũ ceonteionis & cananea fillago ⁊ abr obiser palsn quss¬

Expanded text:
daeis quidem sorte datae, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminari nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quasanitatem doctrinamque capessendam civitates accersiat. Ubi notandum quia Dominus etsi venientibus ad se gentilibus misertus sit, unde et puerum centurionis et Chanan
Abbreviated transcription (Latin):
qui periclitari apud nos udicium suum quam affectũ ma¬
luit: susceperatenim hominis fragilitatẽ : & ideo nec has
partes recusauit infirmitatis hum ane: uoluit deseri: uo¬
uit prodi: uoluit ab a postolosuo radi : ut tu a socio desertus.
pesc eistiouoditus moderateferas tuum erras seuidiciũ pa
beneficium: Et descendens cinilus steut oniclicũ po

Expanded text:
qui periclitari apud nos judicium suum, quam affectum maqui periclitari apud nos judicium suum, quam affectum maluit? Susceperat enim hominis fragilitatem, et ideo nec has partes recusavit infirmitatis humanae. Voluit deseri, voluit prodi, voluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus, moderate feras tuum errasse judicium, periisse beneficium. Et descenaens cum illis stetit in lo
Abbreviated transcription (Latin):
melorum duritiam traxisse eius genua crederenturog
imon autem tclotes: ipse est & symon cananeus deuicoga¬
de cana : ubi aquas dñs conuertit inumum : cana quippe
us : cananeus: Zelotes interp̃tatur : iudam ia cobi & iu¬
m scarioth qui fuit proditor Et horum distinctionis
atia nomina duplicauit: quorũ Cunus ut ips& in catho¬
iscribit epistola fraterest ia cobi: qui&iam thaddeus uo¬
batur: alt̃: aut auico inquo ortus est : aut ex tribuisa¬
ar p̃sagium siue condempnationis uocabulũ sumpsit: isa¬
ar quippe : quod dicitur merces: p̃cium proditionis in su¬
uat: scarioth autem quod memoria mortis interp̃tatur. ar¬
uiteum non repenteꝑ sua sum sed meditatum diutius dominigȩ
raditionis subis sepiaculum: qui nonper in prudentiã : sedꝑ
r ouidentia inter apłos eligitur: quanta enimẽ uerittes quã
nec aduersarius minister infirmat : quantamoralitas dñi:

Expanded text:
camelorum duritiam contraxisse ejus genua crederentur. camelorum duritiam contraxisse ejus genua crederentur. Simon autem Zelotes, ipse est et Simon Cananaeus de vico Galilaeae Cana, ubi aquas Dominus convertit in vinum. Cana quippe zelus, Cananaeus Zelotes interpretatur. Judam Jacobi, et Judam Iscariot, qui fuit proditor. Et horum distinctionis gratia, nomina duplicavit. Quorum unus, ut ipse in catholica scribit Epistola, frater est Jacobi, qui etiam Thadaeus vocabatur. Alter, aut a vico in quo ortus est, aut ex tribu Issachar praesagium suae condemnationis vocabulum sumpsit. Issachar quippe quod dicitur merces, pretium proditionis insinuat. Iscariot autem quod memoria mortis interpretatur, arguit eum non repente persuasum, sed meditatum diutius dominicae traditionis subiisse piaculum. Qui non per imprudentiam, sed per providentiam inter apostolos eligitur. Quanta enim est veritas, quam nec adversarius minister infirmat? quanta moralitas Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
brinum dñi existentem : eo quod cleophas frater fuerit iogo
hierosolime post ia cobum rexisse ecdesia ehistoria ecdesids¬
catradit : siue hic apłs simon seu quilib& alius sim onfucri
qui auero ia cobus merito filius alfei id est doctisit cognon¬
natus ipsitestantur a postoli : quieum post dñi passionem sul¬
tim hie rosolimorum or dinauerit ep̃m : quia & ante sangis¬
ffusionem uerus &iam ipsecarnalis desiderii sit sub plan
toricus: suscepit inquiens ecclesiam hiero solinã post
stolorum frater dñi ia cobus cognomento ustus: multi
dem ia cobi uocabantur hic deutero matris sc̃s uocatus
uinum & sicera nonbibit: carnẽ nullũ comedit: nũ quõ
onsus est: neque unctus ẽ unguento : neque usus ẽ bal¬
o huic solitumerat in grediscã scõrum: si quidem uestibus
cis nonutebatur: sedlineis solusq ingrediebatur intem¬
em: & fixis genibus propopulo dep̃cabatur intantũ: ut

Expanded text:
brinum Domini existentem, eo quod Cleophas frater fuerit Joseph, brinum Domini existentem, eo quod Cleophas frater fuerit Joseph, Hierosolymae post Jacobum rexisse Ecclesiam, historia ecclesiastica tradit: sive hic apostolus Simon, seu quilibet alius Simeon fuerit. Quod vero Jacobus merito filius Alphaei, id est docti, sit cognominatus ipsi testantur apostoli, qui eum post Domini passionem statim Hierosolymorum ordinaverunt episcopum quia et ante saneffusionem verus etiam ipse carnalis desum temporum historicus. Suscepit, inquiens, Ecclesiam Jerosolymae post apostolos frater Domini Jacobus cognomento Justus. Multi quidem Jacobi vocantur, hic de utero matris sanctus vocatus fuit, vinum et siceram non bibit, carnem nullam comedit, nunquam attonsus est, neque unctus est unguento, neque usus est balneo. Huic solitum erat ingredi sancta sanctorum. Siquidem vestibus laneis non utebatur, sed lineis, solusque ingrediebatur in templum, et fixis genibus pro populo deprecabatur. In tantum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
secularis enim sapientiae quasi coluber ꝑ humum serpit. diu
magno d ñimunere decheloneario acpublicano in apostau
euuangeliste delegatus officium : Thomas abrssus uelgs
unde & grece didimus appellatur : quia quo c&eris diutur
tauit : eodominice resurrectionis ueritatẽ altius didicit: a
puldrepaulinus nolane antistes cecinit: hic dubius genus
taminementis: pronrã dubitare fideꝑmisit ut& nos : hu
uero fateamur iħm corpore uiua suae monstrantem us¬
nera carnis : iacobum alfei & symonem quiuo cati
Telotes : Ios cumadditamento posuit : ad distincte
traditoris : nam& hunc sỹmonem fuis sedictum ioharns
ostendit quiait : & cumintinxiss& panem dedit iudȩ fri
cognominat : Fortas se quia uel bisdem cdpheus &iam &leopha¬
ẽ dictus: uel ipsa maria de functo postnatũ iacobũ alples
deo phȩnupsit : cuisymconem filium genuisse . eumq consi¬

Expanded text:
Saecularis enim sapientia quasi coluber per humum serpit, diviSaecularis enim sapientia quasi coluber per humum serpit, divimagno Domini munere de teloneario publicano in apostoli est et evangelistae delegatus officium. Thomas, abyssus vel geminus. Unde et Graece Didymus appellatur, quia quo caeteris diutius dubitavit, eo dominicae resurrectionis veritatem altius didicit. De quo pulchre Paulinus Nolae antistes cecinit: Hic dubius gemino, pavidae cunctamine mentis, Pro nostra dubitare fide permisit, ut et nos Hoc t mortem vero fateamur Jesum Corpore, viva suae monstrantem vulnera carnis. Jacobum Alphaei, et Simonem qui vocatur zelotes. Hos cum additamento posuit, ad distinctionem traditoris. Nam et hunc Simonem fuisse dictum, Joannes ostendit, qui ait: Et cum intinxisset panem, dedit Judae Simoni cognominat, fortasse quia vel idem Alphaeus etiam Cleophas dictus est, vel ipsa Maria, defuncto post natum Jacobum Alphaeo, Cleophae nupsit. Cui Simeonem filium genuisse, eumque conso
Abbreviated transcription (Latin):
moris p̃cipui gratiam quam uirginali gloria meruerat : suꝑ
lemtoris sui pectus incena recubuit: philippus os lampadis
nen quod agnouerat p̃dicauit dicens: que mscripsit moyses hle
& proph&is inuenimus iħm filium ioseph anazar&h: & post¬
adũ quod delum ine minus scresentiebat supplicit̃ quae siuit :÷¬
ie inquiens ostende nobis patrem & sufficit nobis : Bartholomĩs
rum est non hebreum & int̃p̃tatur filius suspendentis aquas:
c est filiusdĩ quip̃dicatorũ suorũmentes ad caelestiac̃templanda
suspendit : ut quocelsa liberius p̃uolant : & terrenorum corda
feratius dictorum suorũ guttis inhebrient: unde benemor ses
eedesia mistice disserente ait. quia non est terra ad quã in¬
redimini possidendam similis terrae aegypti dequaexistis.
bi iactato semine in ortorũ morem aquȩducuntur inrigue:
sed decaelo pluuias spectans quam ds̃ suus inuisit omnitemp

Expanded text:
ob amoris praecipui gratiam, quam virginali gloria meruerat, super redemptoris sui pectus in coena recubuit. Philippus os lampadis lumen quod agnoverat praedicavit dicens: Quem scripsit Moyses in lege et prophetae, invenimus Jesum, filium Joseph a Nazareth . Et postmodum quod se de lumine minus scire sentiebat, suppliciter quaesivit: Domine, inquiens, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Bartholomaeus Syrum est non Hebraeum, et interpretatur filius suspendentis aquas, hoc est, Filius Dei. Qui praedicatorum suorum mentes ad coelestia contemplanda suspendit, ut quo celsa liberius pervolant, eo terrenorum corda feracius dictorum suorum guttis inebrient. Unde bene Moyses de Ecclesia mystice disserens ait: Quia non est terra, ad quam ingredimini possidendam, similis terrae Aegypti, de qua existis, ubi jacto semine in hortorum morem aquae ducuntur irriguae, sed de coelo pluvias exspectans, quam Deus suus invisit omni tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates nr̃as : & liuor eaius sanatisumus: sanos autem & uis
appellat eos : qui ignorantes dĩ iustitiã & suã uolentes constu
iustitiaedĩ non sunt subiecti : qui ex lege p̃sumentes: euuange
gratiam non quaerunt : porromalehabentes & peccatoress
eos: quisuae fragilitatis conscientia edeuicti nec per legẽ iusti¬
ripos seuidentes : xp̃i segratiae poenitendo submittunt : ub ise
os tenditur. quod non in pristinis uiciis ꝑmanentes ut phes
requenter ꝑgere ad coniuuium describatur : nihil refertur aliud
nd ibifecerit quiddocuerit: ut & humilitas dñi eundo ad peccato
i potentia doctrine eius inpoenitentium conuersione monstr&e :¬

Expanded text:
iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos appellat eos, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, qui ex lege praesumentes, Evangelii gratiam non quaerunt. Porro male habentes et peccatores vocat eos, qui suae fragilitatis conscientia devicti, nec per legem justificari posse videntes, Christi se gratiae poenitendo submittunt. Ubi simul ostenditur qcum frequenter pergere ad convivium describatur, nihil refertur aliud nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, et ut humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in poenitentium conversione, monstre
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit distantia declaratur: quia quilegem sequuntur. ieuinemen
mam pacientur a &ernam : quiuero uerbum in interioribus anis
ceperunt alimenti caelestis & fontis ubertate recreati : esurirq
re nonpos sint: Deinder &ributionis futur especies p̃figuratur
do epulantibus cumxp̃o electis: ꝑ fidia superborum ieuna tor¬
si ꝑmathei electionem fides gentium quae prius mundilucris inhs
sed nunc corpus xp̃i sedul a deuotione reficiunt ex primitur : ꝓst
supercilium phariseorum : uideorum inuidiam qua degentiũ s
torquentur bisinuat & respondens iħsdixit ad illos non es
quis anisunt medico sed quimalehabent. non ueni uocas
tos sed pecctores in poenuentiam : Suggillat scribas an
seos qui iustos seputantes peccatorum consortia dedinabant: sr
namq medicum dicit : quimiro medicandigener e uulneratus ẽs

Expanded text:
ta sit distantia declaratur. Quia qui legem sequuntur, jejunae mentis ta sit distantia declaratur. Quia qui legem sequuntur, jejunae mentis famem patiantur aeternam. Qui vero verbum in interioribus animae receperunt alimentis coelestis, et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non possint Deinde retributionis futurae species praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis perfidia superborum jejuna tor Matthaei electionem fides gentium, quae prius mundi lucris inhiabant, sed nunc corpus Christi sedula devotione reficiuntur, exprimitur, profecto supercilium Pharisaeorum, Judaeorum invidiam, qua degentium salute torquentur, insinuat. Et respondens Jesus, dixit ad illos: Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Suggillat scribas et pharisaeos, qui justos se putantes, peccatorum consortia declinabant. Seipsum namque medicum dicit, qui miro medicandi genere, vulneratus est propter
Abbreviated transcription (Latin):
m uel cogitationem sibim& reseruauerit: propter quod iux tamer¬
idem dumhumana sedulus negotia deserit : domini corum fidelis dis¬
ensator meruit eẽ talentorũ : & fecitei c̃uiuiũ magnũleui in
pmosua : uidomicilio xp̃mrecipit interno: maximis delecta¬
onibus exuberantiũ pascitur uoluptatum : Itaq dñs libenter in¬
reditur : & hieius quicrediderit recumbit affectũ : & hocẽ bonorũ
operum spiritale conuiuum quodiues populus eg&: pauꝑepulan¬
&erat turba multa publicanorum & aliorũ quicum ilis
discumbentes : Uidor & publicanum apeccatis ad melioracugo
locum biuenis sepoenitentiae : & obid & iamipsi non desperant sal
& murmurabant pharisa ei & scribe eorum dicentes adas¬
pulos eius quarecumpublicanis & peccatoribus mandua
&bibitis : Conuiuantibus cumd ño publicanis: pharisei murmus¬
tes de ieiunio gloriantur: ubi primo interemulas legis & granq¬

Expanded text:
tum vel cogitationem sibimet reservaverit, propter quod justa mertum vel cogitationem sibimet reservaverit, propter quod justa mercede, dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse talentorum. Et fecit ei convivium magnum Levi in domo sua. Qui domicilio Christum interno, maximis delectationibus exuberantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus libenter ingreditur, et in ejus qui crediderit recumbit affectum. Et hoc est bonorum operum spiritale convivium, quo dives populus eget, pauper epulaerat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes. Viderant publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae, et ob id etiam ipsi non desperant salutem. Et murmurabant pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Convivantibus cum Domino publicanis, pharisaei murmurantes de jejunio gloriantur. Ubi primo legis et gratiae quan
Abbreviated transcription (Latin):
n leui quimatheus est : sedlucas marcusq propten uene cundã
ponore cuuangeliste : noluerunt nomenponere uulgatum. Ipse
timordio sermonis: matheuonse & publicanũ nominat : ut osten
egentibus nullum debereconuersum desalute diffidere : cum
depublicano in apostolũ: de teloneario in euuangelistũ sit re¬
temutatus: & relictis omnibus surgens secutus est eumo
ellegens matheus quid sit ueraciter dñmsequi : relictis omnibus:
quitur sequi enim imitariest: ideoque ut pauper ẽ xp̃m nontam
essu quam affectu consectaripotuis se : reliquit propria quira¬
esolebat aliena : per fectamq nobis abrenuntiationis sđi formã
uens : non solum lucra reliquit uectigalium : sed & periculum con¬
psit : quodeuenire poterat a principibus saeculi: quã uectigaliũ
tiones inperfectas atq in compositas reliquerit: tanta enĩ cupidi¬
de sequendi dñm ductus est : ut innulloprorsus huius utae respec¬

Expanded text:
 Levi qui Matthaeus est, sed Lucas Marcusque propter verecundiam et honorem evangelistae, noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse r sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat, ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in Apostolum, de teloniario in Evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus, sequitur. Sequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperem Christum, non tam gressu quam affectu confortari  Leg. consectari potuisset, reliquit propria, qui rapere solebat aliena, perfectaque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et periculum contempsit, quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respec
Abbreviated transcription (Latin):
eris arefactum : sed d ñimiseratione curatum : cuius dextera¬
e in primo parente dum u&ite arboris poma decerper&
uerat. ꝑ nedemptoris gratiã dum i sontes manus incrucis
bore tender&: bonorumaperum sucis est restitutco saluti
& bene in synagoga manus erat arida : qui aubi scientiaȩ dono
mauis : ibi grauius est in excus abi lenoxe periculum: obseru¬
indiscipulis arguebant
probabilimagister excus¬
rat exemplo : nuncipsum obseruando magistrum calũnu
uolunt. ut sisabbato cur& trans gressionis : si noncur& cri¬
litatis. aut in becillitatis arguant: ipseuero scieb. at cogita¬
neseorum & c&̃. P ocest quodlegimus : dñs nouit cogrs¬

Expanded text:
operis arefactum, sed Domini miseratione curatum. Cujus dextera quaoperis arefactum, sed Domini miseratione curatum. Cujus dextera quae in primo parente dum vetitae arboris poma decerperet, aruerat, per Redemptoris gratiam, dum insontes manus in crucis arbore tenderet, bonorum operum succis est restituta saluti. Et bene in synagoga manus erat arida, quia ubi scientiae donum majus, ibi gravius est inexcusabilis noxae periculum. Observin discipulis arguebant probabili magister excusaverat exemplo, nunc ipsum observando magistrum calumniari volunt, ut si Sabbato curet, transgressionis, si non curet, crudelitatis aut imbecillitatis arguant. Ipse vero sciebat cogitationes eorum, etc. Hoc est quod legimus: Dominus novit cog
Abbreviated transcription (Latin):
dotis sabbatum ꝑ templi ministerum uiolantes criminecarent.
actumest autem & in alio sabbato ut intrar& insynago¬
am & docer& & erat ibi homo & manus euis dextera anda:
ibbatis praecipue dñs insynagoga doc& operaturq uirtu¬
tes : non solum propt̃ insinuandum sp̃itales abbatum : sed &
pter celebriorem eodiopopuliconuentum: cuitunc ex anti
patrum institutione moris erat qui auacare a labore per
em iubebatur. legendis audiendisq scripturis operadare
ta quod inactibus apłorum iacobus loquitur : morsos enim
ebus antiquis hab& quieum p̃dicent insy nagogis ubiꝑ
nes abbatum legitur: namsicuthi quib uenandi ars est ubi
aspisces & uolucres plus habundare didicerint : ibisua
maxi mer&ia tendunt : itu& dñs semꝑ ducuit in sincgogo
intemplo quo omnes uid ȩi conueniobant : uolens omnos saluos
uri & adagnitionẽ ueritatis uenire : Homosane qui manũ
bebat ariꝰdem humanũ genus indicat infecunditato boni

Expanded text:
dotes Sabbatum per templi ministerium violantes crimine carent,Factum est autem et in alio Sabbato, ut intraret in synagogam et doceret, et erat ibi homo, et manus ejus dextera arida. Sabbatis praecipue Dominus in synagoga docet, operaturque virtutes, non solum propter insinuandum spiritale Sabbatum, sed et propter celebriorem eo die populi conventum. Cui tunc ex antiqua Patrum institutione moris erat, qui vacare a labore per legem jubebatur, legendis audiendisque Scripturis operam dare. Juxta quod in Actibus apostolorum Jacobus loquitur. Moyses enim a diebus antiquis habet qui eum praedicent in synagogis, ubi per omne Sabbatum legitur. Nam sicut hi quibus venandi ars est, ubi feras, pisces et volucres abundare didicerint, ibi sua maxime retia tendunt: ita et Dominus semper docuit in synagoga et in templo, quo omnes Judaei conveniebant, volens omnes salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire. Homo sane qui manum habebat aridam, humanum genus indicat infecunditate boni
Abbreviated transcription (Latin):
quibusiipseait numquid potestis filios sponsi dum cum illis ẽ
sponsus facere ieuinare : uenient aũdies & cum ablatus fueni
billis sponsus tuncie iun abunt in illis diebus Sponsus xp̃s.
onsa ecclesiccest: de hoc scĩ spĩtaliq conubio : apłi  sunt creati:
debenemarcus euuangelista filios eius eis appellat nuptiarũ.
nontantumspinsi sedocium sponse uolens intellegi: quia plau¬
ieiuasisbonis aeresurrec tionis tempus aduenerit tuno soonis
fueos sponsi facere ieiunare : cliganter intimauit eosder iplares
eboyisomopousi c tantum idest postmortem resurrectione
eiuis denisponsi. sed& ante incarnationem illius pert danus
sali tempus ee celebratum prima quippe tempora etel esua
uprgius pauritum scõs habuere quidosiderarent incarnliia
ture tsi quari diuhiccumdis cipulis in carne uersatus e.i uia¬

Expanded text:
Quibus ipse ait: Numquid potestis filios sponsi, dum cum illis est Quibus ipse ait: Numquid potestis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, cum ablatus fuerit ab illis sponsus, tunc jejunabunt in illsponsa Ecclesia est. De hoc sancto spiritalique connubio, apostoli sunt creati. Unde bene Marcus evangelista filios eos appellat nuptiarum, non tantum sponsi, sed etiam sponsae, volens intelligi quia pet passionis ac resurrectionis tempus advenerit, tunc sponsd potestis filios sponsi facere jejunare ? eleganter intimavit eosdem ipsos qui e sponsi, non nunc tantum, id est, post mortem resurrectionemque ejusdem sponsi, sed et ante incarnationem illius per totum hujus saeculi tempus esse celebratum. Prima quippe tempora Ecclesiae ante Virginis partum sanctos habuere, qui desiderarent incarnationliquantum, nisi quandiu hic cum discipulis in carne versatus e
Abbreviated transcription (Latin):
itcmi edunt &bibunt:
atheus refert ipsos iohannis
os haecdrxis sesaluatori: undepat&& utrosq c̃iunstos¬
tum questione pulsasse: ubi iohannis maximere p̃hendendi disci¬
s non solum desiu lactantia ie iuni uerum quia calum niabuntur
sciebant amagistro p̃dicatum & iungebantur phariseis quos
ouerant condem natos spiritaliter autem discipuli iohannis
ariseorũ ieuinant. xp̃i autem edunt &bibunt: quias inͣe opera
legis seutraditionis sequatur hominum. siue ipsum &iã xp̃i¬
um aure tantũ p̃cipiat corporis: spiritalib abstinens bonis. ĩe
orde tabescit: quiueroxp̃imembris fideli incorporat᷑ amore:
otest ieuinare. quia carneipsius epulatur & sanguine: Aliter
& cui potentia nullanaturȩ dñs autẽ cuinaturadit̃ subp&ebat
e tadonare : cureos declinar& quos abstinentib poterat red¬
ducauit cumpeccatorib: utgratiam cerneres agnosceres potestatẽ.:

Expanded text:
tem edunt et bibunt? Matthaeus refert, ipsos Joannis discipulos haec dixisse Salvatori, unde patet utrosque coeum quaestione pulsasse. Ubi Joannis maxime reprehendendi discipuli non solum de sui jactantia jejunii, verum quia calumniabantur quam sciebant a magistro praedicatum, et jungebantur pharisaeis quos ab eo noverant condemnatos. Spiritaliter autem discipuli Joannis et pharisaeorum jejunant, Christi autem edunt et bibunt, quia sive opera quis legis seu traditiones sequatur hominum, sive ipsum etiam Christi praeconium, aure tantum percipiat corporis, spiritualibus abstinens bonis jejuno corde tabescit. Qui vero Christi membris fideli incorporatur amore, non potest jejunare, quia carne ipsius epulatur et sanguine. Aliter:auget, cui potentia nulla naturae: Dominus autem cui naturaliter suppetebat delicta donare, cur eos declinaret quos abstinentibus poterat reddducavit cum peccatoribus, ut gratiam cerneres, agnosceres potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
scientibus sed tamenuere adtestantibus dictumest: quia musto
riest: neanimae nondũ renouate sed in u&ustate malitiae ꝑ¬
uranti : nouorũ mysteriorũ secr& a cõmittat: & nemobibens
i&us statim uult nouum . dicit enĩ u&us melius est Iudeos
significat quibus uitae u&eris saliuaibutos noue gratiȩ prae¬
eptasor duerant : quia ꝑ fectomaiorũ traditionibus cõmaculati
ulcedinẽ spiritalium uerborũ ꝑcipere nequaquam ualebaNT:
persata uellebant discipulieius spicas & manducabant

Expanded text:
nescientibus, sed tamen vere attestantibus, dictum est: Quia musto nescientibus, sed tamen vere attestantibus, dictum est: Quia musto avendum doctori est ne animae nondum renovatae, sed in vetustate malitiae perduranti, novorum mysteriorum secreta committat. Quod sDicit enim, Vetus melius est. Judaeos significat, quibus vitae veteris saliva imbutis, novae gratiae praecepta sorduerant. Quia profecto majorum traditionibus commaculati, dulcedinem spiritalium verborum percipere nequaquam valebant. per sata et vellerent di . . cipuli illius spicas, manibus
Abbreviated transcription (Latin):
nogatus see dns curdis cipulicius nonieiun arent: re spondites¬
qases adhac auo q: e nec dum pas sionis resar ert tonsseo idius
ere uidebantur amit tant: ipsos ergo adbuc discupulos rãiquã
raues lomenta dicit : quibus in conuenienter nouus pannus npoe¬
u uaest aliquapar ticula doc trinȩ quae ad nououitas tesipe¬
nte pertin& : quiasihocfiat : & ipsa doctrina quodam modoscu
ꝓ cuius par ticula quae a dieiunium ciborum ual&: inoportioi
ditur cum illadoceat generale ieiunuom non a concupiscentia
rum tantũ sed ab ommila&itia temporedium delectationũ
lis quasi pannum idestpartem aliquã quaead cibos ꝑtin&di
onopor tere hominibus adhucu&eri consu&udimi deditis in¬
ti : quia & illinc quasi conscisio uid&ur fieri : & ipsi u&ustatinon
osdem quoq u&erib: comparat utribus : quos umo nouo idest
spiritdib: p̃ceptis facilius disrumpi : quam idpos secontinere
÷: er̃ autẽ iam utres noui : cump̾ ascensum dñi desiderio conso¬

Expanded text:
rrogatus esset Dominus, cur discipuli ejus non jejunarent, respondit carnales adhuc quosque et necdum passionis resurrectionisque suae tatem quam habere videbantur amittant. Ipsos ergo adhuc discipulos tanquam vetera vestimenta dicit, quibus inconvenienter novus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae quae ad novae vitae temperantiam pertinet, quia si hoc fiat, et ipsa docr, cuius particula., quae ad ieiunium ciborum ualet, inopportune traditur, cum illa doceat generale ieiunium, non a concupiscentia ciborum tantum, sed ab omni laetitia temporalium delectationum. cuius quasi pannum, id est partem aliquam, quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc ueteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio uidetur fieri et ipsi uetustati non Eosdem quoque veteribus comparat utribus, quos vino novo, id est spiritualibus praeceptis facilius disrumpi quam id posse continere dicit. Erant autem jam utres novi, cum post ascensum Domini desiderio conso
Abbreviated transcription (Latin):
mcand atum probabili excusationẽ trans gressi sunt &
incausaest curcandem famem non probatis in apostolie
euimpanes ppositiones antes abbatum : &t sabbatuona
obratisu ꝑ saeriu mensam ponebantur bis seni adalt mat
conueoasiduabus pateris aureis suꝑ positis tur eplens q
bum adusum transiturumes sepopulorũ: siue quod omnes ui¬
unsa cerdo talem debemus imitari : siue quia omnes filii eclesiȩ
cerdotes sunt : unguimurenim in sacerdotium scm̃: offerentes
nosm&ipsos hostias sp̃itades: & dicebat illis qui adñs ẽ filius
minis &iam sabbati Sunquit đđ rex sacerdotaliꝰ erbo

Expanded text:
is uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in causa est, cur eamdem famem non probatis in apostolis enim panes propositionis ante Sabbatum, et Sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur, bis seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis. Quae cibum ad usum transiturum esse populorum, siue quod omnes uitam sacerdotalem debemus imitari siue qsacerdotes sunt. Ungimur enim in sacerdotium sanctum, offerentes nosmetipsos Deo hostias spiritales. Et dicebat illis, quia Dominus est Filius hominis etiam Sabbati. Si, inquit, David rex sacerdotali cibo
Abbreviated transcription (Latin):
aciẽmentis nexp̃s uideatur intercludit: & quid in terhaec agti
non utiq: in infimis exterius quaturbae tumultuantur remanen¬
sed tectũ domus inquaxp̃s̃ doc& ascendendum idest sacrescriptara
sublimitas ẽ app&enda. lexque dñi cumpsal mista die noctuque
meditanda : In quo enimcorrigit iuuenior uicm suam : in custodie¬
do inquit sermonestuos : & sum miserunt illum cum lecto in mi¬
dium ante iħm:
atefacto tecto : egerante ĩħm summittitus
quia reseratis schp¬
turarũ mysterus ad notitiãxp̃i ꝑuenitus
hocest adeus hu¬
militatem fideipi&atem descenditur: & bene
nus ih̃a tegulis tectadescribitur: quasab contemꝑstibili latit uarũ
emanur  quod autẽ cumlecto deponitur significat abb esue
stacurne adiuo constituto : xpm̃ debere cognosci quorũ fidem
suidit ixit homo remittuntur tibi peccatatut

Expanded text:
aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanensed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in mdium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum summittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur. Hoc est, ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur; et bene domus Jesu regulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum tur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata t
Abbreviated transcription (Latin):
uratio paralytici huius : animae post diuturnã in lecebre cars
omniũ ministris quieum subleuent & xp̃o ad fercÑ : id est bonis dou¬
ribus quispemsanationis opemq intercessionis suggerent indig
quibenem arco narrante quat tuor fuisse repperiuntur . siue qu
quattuor euuangelulibris omnis p̃dicantiũ uirtus omnis serne
matur : seu qui a quat tuor sunt uir tutes quibus ad ꝓmerendame
tatem fidutiũ mentis erigitur : De quibus in a&erne sapientiae la
quibus utilius nihil est inuita hominibus quas non nulli uersis nomis
prudentiam fortitudinem temperanticm & iustitiam appelo
& non inuenientes quapar te illum inferrent pra& urba
cenderunt supratec tum per tegulas
quias aepe anima post infimitorporis desideam addm̃ respiciis
superneq gratiae remedio cupiens innouari : prisce consudia
obstaculo r&lcrdatur: Sepe interipsas orationis secr&e dulceda
& quasi suauecum dño conloquium turba cogitationũ interuena

Expanded text:
t diuturnam illecebrae carnalis omnium ministris qui eum sublevent, et Christo afferant, id est, bonis doribus, qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo matur, seu quia quatuor sunt virtutes quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude irtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus . Quas nonnulli diversis nominibus prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis suae fragilitatem propeccatoribus mori Ait paral
tibidico surge : tolle lectum tuũ & uade in domum tuar
piritaliter delectosurgereest animamse acarncdib deiu¬
rus ubiegra quiescebat abstrahere : lectum uero tolleren
ipsam quoq carnem percontinentiae frena correptame specelis¬
um p̃miorum delicus priuare terronis: Ipse est enim lectus quiper
singulas noctes lauattur cadauid id÷ prounius cuiusque noxe mnaad
digno poenitentiae flumine castigatur: Sublato autẽ lecto domumin
ad paradisum redire÷ : ipse est enĩ ueradomus quae hominem prims
sus copit non iure : amissa sed fraude tandemq restituta percumq
fraudolento hosti Nihil debuit : Aliter : Sanus qui languebat lec tumrt¬
portait domum : cum anima peccatorum remissione acceptam ÷ udint¬
nam sui custodiam cum ipso secorpore refert. ne post ueniam quid
e iterum iuisteferiatur admittat &t confestm sur gens

Expanded text:
nitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens
Abbreviated transcription (Latin):
gum narrat historia beatum dauid insidias sauti
uitauseoa adabunelech sacer dotemuenis se in nobie
Tusq. erbos porisse. adsacer dotem panes camunes ncnou¬
cum soluon primse discer& mundus amilieribuis i pmhomia
sacrifi cium: de famis periculo homines liberaore qu adias

Expanded text:
gum narrat historia, beatum David insidias Saulis vitantem ad Abimelech sacerdotem venisse in Nobe, sibi suisque cibos petisse. At sacerdotem panes communes nocum solum primo disceret mundos a mulieribus ab heri et sacrificium de famis periculo homines liberare, quam Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ultorum cognitione &uir tut eoperum : dm̃ seeẽ manifestat: &¬
respon dens enuma dexit adillos quid cogitatis in cordibi in
idem namq dõ quidicit ego sum ego sum ipse quideleo iniquita¬
uitues. sapientis simus adorator ait : tuenim solus nosti coru
nium filiorum hominum: eademergo inquit maiestate & pcto
quacogitationes urãs intueor : possum & hominib: peccata dim¬
tere: ex uobis intellegite quod paraliticus consequatur. quid
facilius dicerȩ dimit tuntur tibipeccata andiceresurp
gentem uidebant : ad probare poterant: fit igitur carnalesoi
i prob&ur spiritale : ut autemsciatis quia filius homos
uxtamemoratum esaiȩ testimonium quidel& in iquitatesi¬

Expanded text:
cultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. cultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominii et Deus est, juxta memoratum Isaiae testimonium, qui delet iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
ominem dñs aparilis: curaturus primo peccatorũ uincula
rationesanari Sic & illiparalitico quiiuxta pr obaticã piscinam
imotũ aquȩ frustra : praestulabatur sanato ad ñõ dicitur
ccesands factus es iam nolipeccare ned &erius tibi aliquid contingat:
ubenehis ciupeccatadim it tebantur homo uocatur : qui hoc ipsõ
od homoerat non poss& dicere non peccaui : simul&iam ut ille :¬
mini qui dimit tebat intelleger &urds̃: Intuendumsane quanti
opria cuiusque fides apud dm̃ ualeat ubitanti ualuit aliena : ut
tus homo repente idest exterius interiusq iamsducctus ex sus¬
r& : aliorumq merito alus liarentur erratt: & coeperio
gitare scribe &phariseidicentes. quis est hic quilo quitur blas¬
emices: quis potest dimit terepeccata nisi solusds̃: Uerum
est : uerumdõ testimonium reddunt: sed ꝑsonamap̃i negando
alluntur: errant itaque iudei quicumx p̃m& dm̃ ẽe & peccata¬
tam̃ dm̃ Negar enontiment: atipseperfidos saluaredesiderans : &oc¬

Expanded text:
ominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula peratione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quis potest dtest. Verum Deo testimonium reddunt, sed personam Christi negantes falluntur. Errant itaque Judaei, qui cum Christum et Detamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et oc
Abbreviated transcription (Latin):
matheus &iam naz ar&h nominar&: nuncuero uelipsa galilea in
quaerat nas ar&h intellegendaest dic ta ciuitas xp̃i: ad distinctio¬
nem uidelic& regionis trans marine gerasenorũ dequatrans f&an¬
lo sicut matheus scribit uenerat galileam: uelcerte ipsa capharnaũ
uitas xp̃iestdicta : quã non nascendo seduirtutibus in lustrando.
suamipsefeterat : & ecce uiripor tantess hõminem in lecto qua¬

Expanded text:
Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea, in Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea, in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerazenorum: de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lectu
Abbreviated transcription (Latin):
iat quateñ nec amoremdĩ p̃pediat amor ꝓximi: nec amorẽ paimi
u transcendit abitiat amordĩ In monte quippe orare ẽ : relictis
imarũ cogitationũ curis totamente quaelib& ad a&erna suꝑnȩ
templationis gaudia festinare: indeserium secedere & orareẽ
urgentẽ intrinsecus strepidum terrenorũ desideriorũ p̃mere:
uod dam sibicum dño intrase secr&um quaerere : ubicum illo ex¬
ors: ces sante tumultu ꝑ interna desideria silenter lo quatur:
ꝑ factumestinuna dierum ed ipse sedebat docens & erã
arisci sedentes & cet̃. A Ibidñs sedens docuerit quando¬
mibis & phariseis consedentibus paraliticũ curauit : lucas bre¬
uiandi gratia p̃terit: sed mathcus & marcus quinarrant questionẽ
icere uidentur : qũo quidem matheus inciuitate sua : marcus in ca¬
pharnaum hoc eum fecisse testantur: quaedifficilius soluer&ur : si

Expanded text:
quat: quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quat: quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. In monte quippe orare est, relictis infirmarum cogitationum curis, tota mente quemlibet ad aeterna supernae contemplationis gaudia festinare. In desertum secedere et orare est, exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premere, et quoddam sibi cum Domino intra se secretum quaerere, ubi cum illo exteriore cessante tumultu, per interna desideria silenter loquatur. Et factum est in una dierum, et ipse sedebat docens, et erant pharisaei sedentes, etc. UbiScribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi causa praeterit; sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur, quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testatur . Quae difficilius solveretur, si
Abbreviated transcription (Latin):
lum namq faciens & taceriuis sit & tamen tacerinon potuns
ut uidelic& electieus exempla doctrinȩ eius sequentes in ms¬
nisquefaciunt latere quidem in uoluntate habeant : seduipni¬
sini aliis prodantur iuiti : quatinus & magne humilitatis son
quod sua opera taceriapp&unt : & magne sublimitatis sit a
eorũ opera taceri nom possunt: nonergo dñs uoluit quicque
ri & minimepotiut : sed quiduelle cius membra debemplum uel iue
uis &iam mnolentibus sid ootrma magisterio exemplan dedit
gmntatibus: sedeiq ex tendens manum teigit leprosum: nonquo
serto uelinmonte ut infralegitur orando ꝑ noctat: utriusq uitȩ
is & actiua escilic& & contemplatiuȩ documenta p̃monstrat: ut
t contemplationis studioquisq proximorũ curam neglegat: nec
ura ꝓximorũ in moderatius obligatus contemplationis studia derelin¬

Expanded text:
ulum namque faciens et taceri jussit, et tamen taceri non potuit. ulum namque faciens et taceri jussit, et tamen taceri non potuit. Ut videlicet electi ejus, exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti: quatenus et magnae humilitatis sit quod opera taceri appetunt, et magnae sublimitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo Dominus voluit quidquam fieri et minime potuit, sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit.nfirmitatibus, sed ei quae extendens manum tetigit leprosum: non quo, , in deserto vero vel in monte ut infra legitur orando pernoctat, utriusque vitae nobis, et activae scilicet et contemplativae documenta praemonstrat, ut nec contemplationis studio quis proximorum curam negligat, nec cura proximorum immoderatius obligatus, contemplationis studia derelin
Abbreviated transcription (Latin):
do templo reddi : & sacerdoti quaeant offerri illiutiq cuu
tur : tues sacerdos in acernum : audientes ab cpło: temple
enimdĩ som̃ est quod estis uos: offerantq ꝓemundatione suas
p̃cepit morses : id est exhibeant corporcesua hostic uiuentẽs
dñm cogit turbas : ut enĩ ipse seinterius exteriusq docet
sanatum : nequaquam ꝑceptũ beneficium uel ab ipso aquos
perat iussus tac& : quin pocius ut marcus narrat euu angelis
functus officio: moxegres sus coepit p̃dicare & diffamares¬
monem : ita utiam nomposs& manifeste inciuitatẽ hitroms
foris indesertis locis eẽ & conueniebant adeũ undiq undens
quaeritur quidnamsit quod dñs non nulla que gessit absco
ius sit & nec adhoram potuerunt ab scondi : numꝰ quidenĩ ungt¬
tus filius patri& sp̃iuscõ co adernus acinre uellehabunt quodi¬
pus omne quodegit : hoc nobis in exemplo actionis p̃buit: Aras¬

Expanded text:
do templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique cui do templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; offerantque pro emundatione sua sicut praecepit Moyses, id est, exhibeant corpora sua hostiam viventem,o multas ad Dominum cogit turbas. Ut enim ipse se exterius interiusque doceret esse sanatum, nequaquam perceptum beneficium vel ab ipso a quo acceperat jussus tacet. Quin potius, ut Marcus narrat, evangelistae functus officio, mox egressus coepit praedicare et diffamare sermonem, ita ut jam non posset manifeste in civitatem introire, sed foris in desertis locquaeritur quidnam sit quod Dominus nonnulla quae gessit abscondi jussit, et nec ad horam potuerunt abscondi? Nunquid enim uniget Spiritui sancto coaeternus hac in re velle habuit quod itale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplo actionis praebuit. Mirac
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ mou& quomodo dñs mosaicum uideatur approbares acrificium
um id non receperit ecclesia  meminerit nondum ẽẽ coepisse sacrificiũ
scm̃ scõrum quod corpus eius est : nondum enim obtulerat in passione
holo caustum suum: non autem opor tebat auferrisignificantia sacri¬
ficia : prius quam illud quod significabatur confirmatum e& contesta¬
one apłorum p̃dicantiũ : & fidecredentium populorũ : quia uerot¬
cȩ uiristepetcatis languidum genus designat humanũ : recte non
ium leprosus sed & plenus lepra describitur : omnes enĩ peccauerun
esednnit gloricendĩ illaum scilic& ut extenitmanu sedua tonis
est in carnatodĩ uerbo humanamq contingente naturtan: u¬
roris prisciuari oate mundentur : pos sintq cum cpłis eciidoro
iamuos mundiestis ꝓpter sermonem quae mlocutus sum uobis
duttus ab hominabiles apopuloͥdĩ erant castris secrori icc aliq¬

Expanded text:
si quem movet, quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, si quem movet, quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, meminerit nondum esse coepisse sacrificium sanctum sanctorum, quod corpus ejus est. Nondum enim obtulerat in passione holocaustum suum. Non autem oportebat auferri significantia sacrificia, priusquam illud quod significabatur, confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium et fide credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illam scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est, incarnatoerroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobisutius abominabiles a populi Dei erant castris secreti, jam aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
ebat ut homines: sed quia contaminari non poterat qui alios liberabat.
a tactud̃i figurar&ur quaesolebat contaminare tangentem : Simulq¬
d mirabile quodeo sanauit genere quofuerat çobisecratus : Suus po
memundare: uolo inquit: mundare habes uoluntatem habes &iã
itur neminidicer& : nisi utdo cer& non uulganda nostrabenẽficia
premendas ut nonsolum a mercede abstineamus pecuniȩ : sed&i¬
nae: sed uade ostende te sacerdoti & offer proemundatione
sicut p̃cepit morses intestimonium illis Ostenderese sacer
iub&ur ut intelleger& sacerdos: eũ non legis ordine : sed gratiadĩ
alegemes securatum: offerreautem sacrificium : ut ostender& dñs
llegem non soluer& sed impler&: qui secđm legem gradiens supra
msanar& eos : quos remedia legis non sanaueratI: & beneaddidit
stimonium illis hocest sidõ credant silmpi&atis lepradiscedat: quod

Expanded text:
ebat ut homines, sed quia contaminari non poterat, qui alios liberabat, ebat ut homines, sed quia contaminari non poterat, qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugaretur, quae solebat contaminare tangentem. Simulqd mirabile quod eo sanauit genere quo fuerat obsecratus. si uis, potes me mundare. uolo inquit, mundare. habes uoluntatem, habes etiam praecipitur nemini dicere, nisi ut doceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda? ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sedae. Sed vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua sicut praecepit Moyses in testimonium illis . Ostendere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos eum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus quia legem non solveret, sed impleret; qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit in testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod