comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
includi. Et lapidem quẽ alabas¬
tricen egiptũ uocant. Complureᷤ
zeto monte erui medicis simi
epersis ueniens gẽma intrate
uiridis acq intus sordida ¶ It̃
calco smnaragdos e cipeo turbi¬
da creis uenis. theo frastus tra¬
dit in egiptioꝵ cõmentaruis re¬
periri. regieoꝵ a rege balulonio
munẽ missũ sinaingdũ qͣtuor
cubitor longicudine. ⁊ triũ la¬
ticudine. Et fuisse apud eos ĩ io
ragdus sit. Nam ⁊ ħ genꝰ reperit᷑
in cipro inuencũ ex dimidia ꝑte
smaragoũ ex dimidia iaspidem
eciã nũc in labetinto egipti cola¬
sum seraphis e smaragdo .ix. cu¬
eos gignit raro alibi repertos.¬
¶ poliunt omnes sexangula fign¬
anguloꝵr excicet᷑. anter polui non

Expanded text:
includi et lapidem, quem alabastriten Aegyptii vocent, complures geto monte erui Medicis simile Persis veniens gemma, ingrate viridis atque intus sordida, itidem chalcosmaragdos e Cypro, turbida aereis venis. Theophrastus tradit in Aegyptiorum commentariis reperiri regi eorum a rege Babylonio muneri missum smaragdum quattuor cubitorum longitudine ac trium latitudine , et fuisse apud eos in lovragdus sit, nam et hoc genus reperiri, et in Cypro inventum ex dimidia parte smaragdum, ex dimidia iaspidem,etiam nunc in labyrintho Aegypti colosseum Serapim e smaragdo novem cueos gignit, raro alibi repertos. poliuntur omnes sexangula figuangulorum excitetur . aliter poli
Abbreviated transcription (Latin):
prodigio. Neꝑta sunc quidem
omniũ ead̾ quedã tñnacionũ
peculiaria. sicut in homine. gͦ
cyprii nane glauci. magis qr
acmmꝰ in eod smnaragdo. aliis
tatis nõ semꝑ custodiunt. Aa s
quib dã inc̃cuiric imubra. sus¬

Expanded text:
prodigis pretiis. sunt quidem omnium eadem, quaedam tamen nationum peculiaria, sicut in homine. ergo Cyprii, varie glauci magisque ac minus in eodem smaragdo aliis itatis non semper custodiunt. ad hoc quibusdam intercurrit umbra
Abbreviated transcription (Latin):
nia ħ̾ita. Et hic mares auctoritã
distingnit. Si quidẽ uigor appo¬
sita tangens iudicat. quidã eciã
hebetare isus dicunt᷑. blandior
feminis fl̾ama alliciens magiᷤ
arabicas indicis fumidoq criso¬
lito illas similes dicant. Ismeni¬
as negai poliri sandareson ꝓpt̾
teneritatẽ ⁊ obid in magnoer¬

Expanded text:
t hic mares austeritas distinguat et quidam vigor adposita tinguens; Indicae quidem etiam hebetare visus dicuntur. blandior feminis flamma, allucens magis Arabicas Indicis fumidaeque chrysolitho similes illas dicant. Ismenias negat poliri sandastros propter teneritatem, et ob id magno v
Abbreviated transcription (Latin):
cubaitaseq effossã a pytagora
qũa mirandi pond̾is ãuensib
nigis cepressis ao libeamrentã
aque puceis ħ mirũ qd̃ ⁊ xcno¬
craces ephesius tradit arat᷑ in
asia ⁊ cipeo excican. Non emĩ ĩ¬
ueniri in terreno. nec ñ inc̾tan
tes creditũ fu̾at. Simitiꝰ uen ẽ¬
ñ ad mendiem spectantib lociꝰ
nasti. Quod certã ẽ non repent̃
in aquosis quãqmͣ in regione
pregelda .ł si ad uada usq glaci¬
entur amꝑnes celesti humore
caloris ĩpaciens. ñ ñ frĩdo potui

Expanded text:
italemque effossam a Pythagora quam mirandi ponderis in Ammaeensibus iugis, depressis ad libramentum aquae puteis. hoc mirum, quod Xenocrates Ephesius tradit, aratro in Asia et Cypro excitari; non enim reperiri in terreno nec nisi inter cautes creditum fuerat. similius si ad neridiem spectantibus locis nasci. quod certum est, non reperitur in aquosis, quamquam in regione praegelida, vel si ad vada usque glacientur amnes. e caelesti umore caloris inpatiens nisi in frigido potu
Abbreviated transcription (Latin):
ercia auctoritas ⁊ sina¬
ragdis ꝑhibetur pluri¬
ly de causis. nullius coloris as¬
pectus iocundior ẽ. Nam ħba ᷤ¬
qͣz uirentes frondes qi despecta¬
mꝰ smaragdoa uero tanto li
comparacũ illis uirer. ¶Ppretẽa
tione alia aspectu smaragdi
recreat᷑ aciea sculpencib q gẽ¬
mas. ñ alia gracior oculoꝵ re¬
fectio ẽ. ita uiridi lenicate las¬
situdine mulcent. ppretẽ̾a lon¬
ginquo amplificant᷑ uisu ina¬
ciences circa se reꝑcussũ aera
semꝑ q sensim radiantes ⁊ ui¬
sũ admittentes ad crassitudi¬
nẽ sui facilitate tnͣstucida qd
eciã in aquis nos inuat ¶ Põ
noies canta ẽ nt non queant
uolnari quoꝵu̾o corpꝰ extencũ¬

Expanded text:
ertia auctoritas smaragdis perhibetur pluribus de causis, quippe nullius coloris aspectus incundior est. nam herbas quoque silentes frondesque avide spectamus, smaragdos vero tanto libcomparatum illis viret. praeterea ntentione alia aspectu smaragdi recreatur acies, scalpentibusque gemmas non alia gratior oculorum refectio est: ita viridi lenitate lassitudinem mulcent. praeterea longinquo amplificantur visu inficientes circa se repercussum aëra, semperque sensim radiantes et visum admittentes ad crassitudinem sui facilitate tralucida , quod etiam in aquis nos iuvat. iidemritia tanta est, ut non queant volnerari. quorum vero corpus exten
Abbreviated transcription (Latin):
Calceconios mulcos minceos eẽ
indicis eciam sextarii uniꝰ men¬
sura cauari. ¶ Archelans calce¬
donios nig̾oris aspectus ẽẽ sed
qmͣ cecõs extitari. eosd̾ obñbean
cecto purpureos inderi sub celo
flameos contra radios sons et
candidiores ẽẽ. ⁊ e diuerso incli¬

Expanded text:
Carchedonios multo minores esse, Indicos etiam sextarii unius mensura cavari. Archelaus Carchedonios nigrioris aspectus esse, sedteros excitari; eosdem obumbrante tecto purpureos videri, sub caelo flammeos, contra radios solis candidiores esse et e diverso incli
Abbreviated transcription (Latin):
afferre bona fluere a septẽtnone ĩ
exortiuũ occeanũ iuxca montem
siluestrẽ arboril electrũ ferentib
arbores sesaipichagoras uocan qua
cedri genere sil nosã inde deflu̾e in
petras. xenocrates non succinũ tm̃
re ex mimidia ex iugis. Suꝑ õs¬
peetc̃a nice alias pͥncipe loco genis
achenis. robore gestis exeracu duc¬
co. ħ ultra indiam fien dixit e la¬
po parericiã tã imꝑitã posse reꝑi¬
ti qd amsi ploratꝰ ãnuios credat

Expanded text:
ferre; fluere a septentrione in exortivum oceanum iuxta montem silvestrem arboribus electrum ferentibus. arbores eas psitthachoras vocari, quacedri genere silvosam, inde defluere in petras. Xenocrates non sucinum tanture in Numidia ex limo gigni. supe fama alias principi loco genito Athenis et rebus gestis et exercitu ducto. hic ultra Indiam fieri dixit e la pueritiam tam inperitam posse reperiri, quae avium ploratus annuos credat
Abbreviated transcription (Latin):
dicos ac semꝑ fulgoris hoeridi
Ethiopitos pingnes. locũq mĩc¬
to igne flagrare. Calistratꝰ fiugo¬
rem carbinnculi debere canoidũ
ẽẽ. postea extremo insu nubilu
ac si accollatͣ ex ar destentẽ. pidel

Expanded text:
didos ac semper fulgoris retorridi, Aethiopicos pingues lucto igne flagrare. Callistratus fulgorem carbunculi debere candidum esse, ut positus extremo visu nubilante sit, si attollatur, exardescente ful
Abbreviated transcription (Latin):
copia ĩuecta ut recia arrendis
fens podiũ ꝓtegencia succina
nodarent᷑. anna uero ⁊ biluina
totiꝰq uni diei apparat eẽt e
be attlit .xuii. librarũ. Masti ⁊ in
india certũ est. arcelans q̃ reg¬
nauit in capadocia illinc pineo
corcice in herente tradit adirehi.
poliriq adipe suis lactentis in¬
coctũ ⁊ liquidũ p̾̃mo oistillare ar¬
gum̃co quedã intus tnͣstucẽtia

Expanded text:
invecta , ut retia coercendis feris podium protegentia sucinis nodarentur, harena vero et libitina totusque unius diei apparatus in vabae attulit XIII librarum . nasci et in India certum est. Archelaus, qui regnavit in Cappadocia, illinc pineo cortice inhaerente tradit advehi rude polirique adipe suis lactentis incoctum. liquidum id primo destillare argumento sunt quaedam intus tralucentia,
Abbreviated transcription (Latin):
b humanis ñ solũ int̾
gemaa precĩ h adamas dui ñ
n in regib. ⁊ hiis ad mod̾ panciᷤ
cognitus. ita appellatus auri mͦ
ĩ metallis repertus. ꝑ qmͣ raro

Expanded text:
 humanis, non solum inter gemmas, pretium habet adamas, diu non nisi regibus et iis admodum paucis cognitus. ita appellabatur auri nodus in metallis repertus perquam raro
Abbreviated transcription (Latin):
digicoꝵ accepta ni caloris actͣ
hunc in se paleas ⁊ folia auda
ferrũ. Ramenta q succini oleo
addito flagrant oilucdins diu¬
cius qͣ qmͣ lini medulla. taxa¬
tio in delicus tm̃ aut hominis
ꝙͣnis parna effigies uinoꝵ hoĩ¬

Expanded text:
digitorum accepta caloris anima trahunt in se paleas et folia arida ferrum. ramenta quoque eius oleo addito flagrant dilucidius diutiusque quam lini medulla. taxatio in deliciis tanta, ut hominis quamvis parva effigies vivorum homi
Abbreviated transcription (Latin):
candore cutuli ꝓpe lucido at¬
q nõ gracili. neq in recessi
gẽme. aut in delectu rime¬
ricente. seo in ipĩa nubom¬
b intente. ¶ Pretẽa substrato
igerrimo colore. ħ in indias
cereũ aut creneũ inuemir᷑ iñ
circuli albi quidã in hiis ce¬
lestis artus anhelacioẽ. Sͫ¬
ꝑfĩciens uero locustaꝵ matiꝰ
crustis rubentior. Nam mel¬
lee aut fetulente. ħ .n. nomã
ẽ. uitio improbatũ. Et sizons
alba fundat se ñ colligar si¬
mili m ⁊ alios tolores in se¬
admictat aliquid enormiti
Nichil em̃ in sua sede ab a¬
armeme cetere ꝓbande s i¬
licozona sxponendae.ao

Expanded text:
candore, circulo praelucido atque non gracili neque in recessu gemmae aut in deiectu renidente, sed in ipsis umbonibus nitente, praeterea substrato nigerrimi coloris. hoc in Indicis caeruleum aut corneum invenitur. item circuli albi quaedam in iis caelestis arcus anhelatio est, superficies vero locustarum maris, crustis rubentibus. nam melleae aut faeculentae —hoc enim nomen est vitio—inprobantur, aut si zona alba fundat se, non colligat, simili modo si ex alio colore admittat in se aliquid enormiter. nihil in sua sede Armeniae, cetera probandae, sed pallida zona. Expon
Abbreviated transcription (Latin):
Et in egipto nasti sili mͦ ⁊ nocari
sacalitẽ. In india gratis gratis
de hus imꝑrime sꝙpsit. uiint adhuc
nanubas qui cradidit iuxta achlã¬
cicũ mare ẽe lacũ cephisiada quem
mauri uocant electiũr. hunc sole ex¬
calefactũ e limo clare electrũ fiui¬
tans. Mnaseas affrice locũ sitone
appellat. ⁊ cracinã nemini ocreanũ
effluencẽ e lacu in q̃ sunt aues qͣs
meleagridas ⁊ penelopas uocat. ⁊¬
uere ibi nasti rõne ead̾ qua supdimã
syriã nasti quo uocabulo sigcet᷑ oĩa

Expanded text:
i. in Aegypto nasci simili modo—vocari sacal—, item in India gratiusque et de his nuperrime scripsit vivitque adhuc. Asarubas tradit iuxta Atlanticum mare esse lacum Cephisida, quem Mauri vocent Electrum. hunc sole excalfactum e limo reddere electrum fluitans. Mnaseas Africae locum Sicyonem appellat et Crathin amnem in oceanum effluentem e lacu, in quo aves, quas meleagridas et penelopas vocat, vivere; ibi nasci ratione eadem qua supra Syr
Abbreviated transcription (Latin):
dem iuctoeia primũ in urbẽ mur¬
rina ĩuexit. primꝰ q pompenis
lapides ⁊ porula ex eo tũpho ca¬
pitolino indicauit. q̃ protus ad
homũ nsũ transiere. Abacis enã
escaius q uasis expetins. Ex crestit
in dies ens rei luxus murino. lex
talentis empto capaci plane ad
sexcanos cres calice potauit ante
hos annos consularis ob amorem
abeoso margine cius ut cũ ĩ iuria
illa pecciũ augeres. Neq ẽ hodie
murrini altius peestantior indica¬
cura. ¶ dem in reliquis genĩs eius
ꝙͣ uoranent liceat estimare cy młti¬
cudine que tanta fait ut auferẽte

Expanded text:
dem victoria prima in urbem myrrhina invexit, primusque Pompeius capides et pocula ex eo triumpho Capitolino Iovi dicavit. quae protinus ad hominum usum transiere, abacis etiam escariisque vasis expetitis; et crescit in dies eius luxuria. myrrhino LXX HS empto, capaci plane ad sextarios tres calice, potavit . . .anus consularis, ob amorem adroso margine eius, ut tamen iniuria illa pretium augeret; neque est hodie myrrhini alterius praestantior indicatura. 19 idem in reliquis generis eius quantum voraverit, licet aestimare ex multitudine, quae tanta fuit, ut auferente
Abbreviated transcription (Latin):
res oubiter qua gẽmatũ magnĩ¬
excetentẽ. in cofait luna aurea
aurea ma. mineme ires apallinis
coronas eymargants .xxx. tres.
⁊ leouib ⁊ pomis onsiã genena¬

Expanded text:
res dubitet nulla gemmarum magniaccedente, in eo fuit luna aurea aurea tria Minervae, Martis, Apollinis, coronas ex margaritis XXXIII, et leonibus et pomis omnis gene
Abbreviated transcription (Latin):
augusti dono incluso. ⁊ noms¬
tinente. ¶post hunc anulã re
sic. Nam q habausse ciadit a a¬
te inqua nouẽ muse ⁊ apor
cicharã tenens spectarent᷑ non
curentib macuł ut musis qͣr
singulis darent᷑ insignia. Aec

Expanded text:
Augustae dono inclusam et novistinentem.— Post hunc anulum regsit. namque habuisse dicitur achaten, in qua novem Musae et Apollo citharam tenens spectarentur, non currentibus maculis, ut Musis quoque singulis sua redderentur insignia. ne
Abbreviated transcription (Latin):
cii optinens. Et in colore liqͥdo
ñ oiluto. uerũ ex humido pin¬
gniq quaq ꝑspicitur initãte
sula tumulo reguli exime m̃x¬
cacherias marinceeo fuisse
in ditos oculos smaragdis ita
ra diancil etiã in gurgite. ut

Expanded text:
 est in colore liquido nec diluto, verum ex umido pingui quaque perspicitur imitante sula tumulo reguli Hermiae iuxta cetarias marmoreo leoni fuisse inditos oculos e smaragdis ita radiantibus etiam in gurgitem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inueriꝰ scm̃i a ppło. Re deoꝵ ostentũ
creoi oporrẽt clareq intelligi poss
Iam tunc illuo capᵈ corentis opib
sine reliqͦ corpore ostentatii. Ceta
peincipis qui suꝑ cetã mulicteia
oculos induebat e margaritis ⁊
neronis peincipis qui sceptra pͥs
hystrionũ ⁊ cubilia amatoria tũ¬
uenib const̾nebat Qnĩmo ins m¬

Expanded text:
 ostentum id credi oporteret clareque intellegi posset iam tum illud caput orientis opibus sine reliquo corpore ostentatum. cetercipis, qui super cetera muliebria soccos induebat e margaritis, aut Neronis principis, qui sceptra et personas et cubilia viatoria unionibus construebat. qui
Abbreviated transcription (Latin):
no appellant nõie dactilothetẽ¬
fuit. donec pompens magnꝰ enz
q minicania regis fuerat iter
dona in capitolio diant ut uar¬
ro alii q eiusd etatis auctores cõ¬
fumant. Multũ peclatã stauri si

Expanded text:
no appellant nomine dactyliothefuit, donec Pompeius Magnus eam, quae Mithridatis regis fuerat, inter dona in Capitolio dicaret, ut Varro aliique aetatis eius auctores confirmant, multum praelata Scauri. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lacerũ linor ut nulla id arte poᷤ¬
sit euagari. Magnitudo ãpoissi¬
ma ad huc isa erat. quamin
capitolio diuus augustus di
fune pendentes eã excrahant.¬
peritis signa ⁊ indicia notast̃
Infestant᷑ plĩmis niciis scabeo
ferrumine maculosa nuibe orouil¬
ta aliqua nomita p̃oura fragi¬
Est ⁊ rufa alioqñ rubigo aliis ca¬
pillamentis rimis simile. ħ ar¬
tificos celatura occultant. que n̾o
sine intio sant puras ẽe malunt
a cencena appellantes. nͨ spminci
coloeis limpide aque. postrema
auctoritas in pondere ẽ ĩuenco
poꝵ non alicer ncilius io fieri
putant qmͣ cnstallina pila ad¬
nnã nõ ante multos annos m̃¬
catã. matrefamilias nͨ omite.¬
Idem nero amissarũ reñ mũ
accepto. duos calicos cnstaliuo
in sũpia ira freruit elisos.
quis alius ex eis bibet. faagna

Expanded text:
laterum levor est, ut nulla id arte possit aequari. Magnitudo amplissima adhuc visa nobis erat quam in Capitolio Livia Augusti dica ut fune pendentes eam extrahant.—peritis signa et indicia nota sunt. infestantur plurimis vitiis, scabro ferumine, maculosa nube, occulta aliquando vomica, praeduro fragiest et rufa aliquis robigo, aliis capillamentum rimae simile. hoc artifices caelatura occultant. quae vero sine vitio sint, pura esse malunt, acenteta appellantes, nec spumei coloris, sed limpidae aquae. postrema auctoritas in pondere est. invenio porum, non aliter utilius uri putari quam crystallina pila adunam non ante multos annos mercata matre familias nec divite. Nero amissarum rerum nuntio accepto duos calices crystallinos in suprema ira fregit inlisos. quis alius iis bi
Abbreviated transcription (Latin):
mas huisse tradit᷑. sed nulla ꝑan¬
plis micio uoluñs oblatis adũ¬
sus istos quigͥhanc ostencationẽ
airogant. ut palam sit eos cibici¬
nũ gloria cum̾e ħ inpolicratis

Expanded text:
mas traditur , sed nulla perplis initio voluminis oblatis adversus istos, qui sibi hac ostentatione adrogant, ut palam sit eos tibicinum gloria tumere: Polycratis
Abbreviated transcription (Latin):
adulterande magnũ hut locum
maxime amenistis cũ omni ut
diximꝰ colore tinguant᷑. ¶De lin¬
curio ꝓxidia cogit auctoꝵ ꝑci¬
nacia. quippe si eciã nõ electrũ
contendũt. fieri aũt ex urina qͥ

Expanded text:
adulterandis magnum habent locum, maxime amethystis, cum tamen omni, ut diximus, colore tinguantur. De lyncurio proxime dici cogit auctorum pertinacia , quippe, etiamsi non electrum contendunt, fieri aut
Abbreviated transcription (Latin):
leuioee curbinatꝰ in rancͦne du¬
ab concrariis partib si iu
auellani nuclei simł ẽ. huie¬
cens. cetis pallidior argencoz
auro ñ ñ excessentissimo natał
Incudily id dep̃hendunt. itare¬
spuens ictus ut ferrũ ncrũq
liant. quippe duricia menara¬
bilis ẽ simul q igniũ idrix

Expanded text:
levore, turbinati in mucronem e duabus contrariis partibus, quo etiam abellani nuclei. similis est huicens. ceteris pallor argenti et in auro non nisi excellentissimo natalis. incudibus hi deprehenduntur ita respuentes ictus, ut ferrum utrimque liant. quippe duritia est inenarrabilis, simulque ignium victrix
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ip̃e qd felixerat. satis
piamti uniꝰ gẽme uolintano
bilitate paria facet planeq ab
ĩuidia eĩ habunde se redin ꝓu¬
taret. si ħ unũ doluisset assidu¬
eximia magnitudine reginos
esce uice rapcũ ait face̾t ostentũ
in culinã oñi rursus fortime
insioiantis maim redoioit ardo

Expanded text:
am ipse qui felix erat, satis piamenti in unius gemmae voluntario bilitate paria fecisset , planeque ab invidia eius abunde se redimi putaret, si hoc unum doluisset, adsidueximia magnitudine regi natus, escae vice raptum, ut faceret ostentum, in culina domino rursus Fortunae insidiantis manu r
Abbreviated transcription (Latin):
ħ admiracio exarsent oixim̃
quadãtenꝰ parte in mentione
auri amloꝵ qr fubule p̾mordi¬
ꝓmothei uinculoꝵ interpretati¬
one facari. primũ qr saxi fragm̃¬
tũ inctusum fecro ac digito ar¬
cũdatũ. ħ fuisse amilũ i ħ gẽmã¬

Expanded text:
 admiratio haec exarserit, diximus quadamtenus in mentione auri anulorumque. fabulae primordiPromethei vinculorum interpretatione fatali, primumque saxi eius fragmentum inclusum ferro ac digito circumdatum: hoc fuisse anulum et hoc gemma
Abbreviated transcription (Latin):
sensibiles. ¶ Auqua ⁊ in odore
comendatio ẽ contrana huic c̃a
custallũ facit gelu uehemea¬
tioee concrero. on alibi certe
repent᷑ qm̃ ubi maxinc hib̾ne
niues rigent glaciemq ẽẽ c̾tũ
ẽ. unde ⁊ nom̃ greci dede̾. oriẽs
et hanc mitti. qmͣ indice nlla
prefert᷑ si ascit᷑ in asia uilissi¬
ma cura arabas ⁊ orcosiade

Expanded text:
sessiles. aliqua et in odore commendatio est. Contraria huic causa crystallum facit, gelu vehementiore concrete non aliubi certe reperitur quam ubi maxime hibernae nives rigent, glaciemque esse certum est, unde nomen Graeci dedere. oriens et hanc mittit, quoniam Indicae nulla praefertur. nascitur et in Asia, vilissima circa Alabanda et Orthosiam
Abbreviated transcription (Latin):
repente. in foco eis comparusse ge¬
nitale cinere masculini senis eãq
que insecderat ibi tanaquilis regine
ancillam ocrestam captiuã consur¬
rexisse grauitlam ita seruium tul¬
lium natum qui regno successit
inde et in regia cubanti et puero
caput arsisset creditumq laris fa¬
miliaris filium ob id compitalia
ludos larib pͥmum inStituisse.

Expanded text:
repente in foco eius comparuisse gerepente in foco eius comparuisse genitale e cinere masculi sexus eamque, quae insederat ibi, Tanaquilis reginae ancillam Ocresiam captivam consurrexisse gravidam. ita Servium Tullium natum, qui regno successit. inde et in regia cubanti ei puero caput arsisse, creditumqmiliaris filium. ob id Compitalia ludos Laribus primum instituisse.
Abbreviated transcription (Latin):
pitle cementa in tectis ligantur. Al
sepuis uri ꝓdest eademq matena
alud gignitur pͥmis ignib aliud
sccłis aliud tertiis. quando ipse
carbo uiros habere incipit resti¬
etus atq intisse creditus maiei⁊
⁊ uitutis. Inimensa imꝓba rerũ
hature portio et in qua dubiũ sit
plura absumat an pariat.
solis contrahitur ignes si fiunt mul¬
tiforma auxliari certum est. Enpe¬
docles et hippocrates id demonstra¬
uere diuersis locis ad conuulsa in¬
triora uiscera aut contusa. M. uar¬
ro ipsis eium uerbis eius utar pyris
sit inquit focus inde enim cinis
lixiuus potus medetur. Licet uide¬
re glacdiatores cum deluserunt hac
iuan potione. Qum et carbuncu¬
lum genus morbi qd̾ uos consulareᷤ
nuꝑ adsumptos indicauimꝰ querne¬
us carbo tritus cum melle sanat
adeo ut reb dampnatis quoq ac
iam nullis sunt aliqua cominoda.
ci exemplar romanis litteris clarum.
Tarquino prisco regnante traclunt

Expanded text:
pide caementa in tectis ligantur. 201 alia pide caementa in tectis ligantur. 201 alia saepius uri prodest, eademque materia aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis, quando ipse carbo vires habere incipit restinctus atque interisse creditus maioris fit virtutis. inmensa, inproba rerum naturae portio et in qua dubium sit,plura absumat an pariat. solis contrahitur, ignes si fiant, multifariam auxiliari certum est. Empedocles et Hippocrates id demonstravere diversis locis. Ad convolsa interiora viscera aut contusa, M. Varro — ipsis enim verbis eius utar — 203 pyxis sit, inquit, focus. inde enim cinis lixivus potus medetur. licet videre gladiatores, cum deluserunt, hac iuvari potione. quin et carbunculum, genus morbi, quo duos consulares nuper absumptos indicavimus, querneus carbo tritus cum melle sanat. adeo in rebus damnatis quoque ac iam nullis sunt aliqua commoda, uci exemplum Romanis litteris clarum: Tarquinio Prisco regnante tradunt
Abbreviated transcription (Latin):
sa et totum rubens uitrum atq u̾
trans lucens hematuĩ appellatũ. fit
et album et murrinã aut iachintos¬
aut saphryros mitatum et om̃ib
aliis colorib neq est alia nunc se¬
quacior materia aut etiam pictu¬
re accommodatior. Maximus tam̃
uͦ acd potandum argenti metalla
et aur pepulit. Est autem caloris¬
impatiens m p̾cedat frigictus lioqͦr
cum acddita aqua uitrec pile sole
aduerso intantum candescat ut
uestes exurant. fragmenta teporata
ad glutinantur tantum rirsus tota
fundi ñ quęunt pterquam abrupto
sibimet tinguit has ueluti cum cal¬
culi fiunt quos quidam ab oculis
apellant aliquos et plurib mocuis
uersicolores. Uitrum suphun con¬
coctum ferruminatur in lapidem.
constat ingenio arte naturam fac¬
ente succurrit mirari nichil pene
nͥ igne ꝑfici. accipit harenas ex qͥbi
plumbum alibi genera alibi pigñta
alibi medicantta fim dit igne lapi¬
cdes m es soluuntur igni ferrum gd̃¬

Expanded text:
sa et totum rubens vitrum atque non sa et totum rubens vitrum atque non tralucens, haematinum appellatum. fit et album et murrina aut hyacinthos sappirosque imitatum et omnibus aliis coloribus, neque est alia. nunc sequacior materia aut etiam picturae accommodatior. et ad potandum argenti metalla et aurinpatiens, ni praecedat frigidus liquor, cum addita aqua vitreae pilae sole adverso in tantum candescant, ut vestes exurant. fragmenta teporata adglutinantur tantum, rursus tota fundi non queunt praeterquam abruptas sibimet in guttas, veluti cum calculi fiunt, quos quidam ab oculis appellant, aliquos et pluribus modis versicolores. — Vitrum sulpuri concoctum feruminatur in lapidem. us, quae constant ingenio arte naturam faciente, succurrit mirari nihil paene non igni perfici. accipit harenas, ex quibubi plumbi genera, aliubi pigmenta, aliubi medicamenta fundit. igni lapides in aes solvuntur, igni ferrum gig
Abbreviated transcription (Latin):
auri metallis preterea detrahentur
eaq fama crebrior diui quam certi¬
or fuit. s quid refert neronis pͥn¬
cipatũ reportauit triarteq modi¬
cos calices duos quos appellabant
obsina numerantur al similitudi¬
ñc lapidis quem in ethiopia mue¬
nit opsidius ngerrimi coloris ali¬
quando et translucidi crassiore in¬
su atq in speluncus parietum pro
ymagine umbras reddente gem¬
mas multi ex eo faciunt. Uiclimus
et soliclas ymagines diui auguiti
capti materia huius crassitudine
dicauitq ipie ꝓ miraculo in templo
concordie obsidianos .uii. elephantoᷤ
Remisit et tyberius cesar heliopoli¬
taꝵ cerimoniis reꝑtam in heredita
te eius qui p̾fuerat egypto obsitha¬
nam ymaginem mehielai ex qua
apparet antiquior materie origo nc
uitri similitudine int̾polata xeno¬
crates obsianum lapidem et in india
et in caminio ttalie et ad ocenũ m
hispama tradit nasci. Ftt et tinctu¬
re genere obsianum atl escaria ua¬

Expanded text:
auri metallis pretia detraherentur auri metallis pretia detraherentur , eaque fama crebrior diu quam certior fuit. sed quid refert, Neronis principatu reperta vitri arte, quae modicos calices duos, quos apptri et obsiana numerantur ad similitudinem lapidis, quem in Aethiopia invenit Obsius, nigerrimi coloris, aliquando et tralucidi, crassiore visu atque in speculis parietum pro imagine umbras reddente. gemmas multi ex eo faciunt; vidimus et solidas imagines divi Augusti capaci materia huius crassitudinis, dicavitque ipse pro miraculo in templo Concordiae obsidianos IIII elephantos. 197 remisit et Tiberius Caesar Heliopolitatum caerimoniis repertam in hereditate Sei eius, qui praefuerat Aegypto, obsianam imaginem Menelai, ex qua apparet antiquior materiae origo, nunc vitri similitudine interpolata. Xenocrates obsianum lapidem in et in Samnio Italiae et ad oceanum in Hispania tradit nasci. fit et tincturae genere obsianum ad escaria va
Abbreviated transcription (Latin):
fornacib ut es liquatur masseq
fiunt colore pingui nigricantes.
Acier tanta est quacumq ut citra
sensum ullum acl ossa consecet
quicquid affłuerit corꝑis. Ex mas¬
sis rursus funditur in officinis tin¬
guiturq et aliud flatu figurat᷑
quondam his officinis nobili si¬
quidem etiam specula excogita¬
uerat hec fuit antiqua tatio uit.
Iam uͦ et in uulturno mare italie
hartua alba nascens sex milium pas¬
suum litore intercumas atq litoꝵ
que mollissima est pila molaq te¬
ritur dem miscetur trib partib
nitri ponclere: uł mensura ac liqua¬
ta in alias fornaces transfunditur
ibi fit massa que uocatur hami¬
non rutrum atq hec recoquitur
et fit uitrum purũ ac massa uitri
candidi. Iam uͦ et ꝑ gallias hispa¬
niasq simili modo harene tempe¬
rantur. ferunt tẏberio principe
excogitato uitri temꝑamento ut
flexibile eẽt totam officinam arti¬
ficis cius abolitam ne eris argenti

Expanded text:
fornacibus ut aes liquatur, massaeque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt colore pingui nigricantes. acies tanta est quacumque, ut citra sensum ullum ad ossa consecet quidquid adflaverit corporis. ex massis rursus funditur in officinis tinguiturque, et aliud flatu figuraturquondam his officinis nobili, siquidem etiam specula excogitaverat. Haec fuit antiqua ratio vitri. iam vero et in Volturno amne Italiae harena alba nascens sex milium passuum litore inter Cumas atque Liternum, qua mollissima est, pila molave teritur. dein miscetur III partibus nitri pondere vel mensura ac liquata in alias fornaces transfunditur . ibi fit massa, quae vocatur hammonitrum, atque haec recoquitur et fit vitrum purum ac massa vitri candidi. iam vero et per Gallias Hispaniasque simili modo harena temperatur. ferunt Tiberio principe excogitato vitri temperamento , ut flexile esset, totam officinam artificis eius abolitam, ne aeris,, argenti,
Abbreviated transcription (Latin):
tate nitescunt detritis fordib t̾c
et marino credduntur adstringi ma¬
nu ñ prius utiles quingentoꝵ est
passum ñ amplius litoris spatium
idq tantum multa ꝑ secula gig¬
nentdo fuit uitro. fama est adpul¬
sã naue̾ mercatoꝵ intri cum spar¬
si ꝑ litus epulas pararent necesse:.¬
est cortinis attollendis lapidum
occasio glebas intri enaue subdi¬
disse quib accensis ꝑmuta hare¬
na litoris trans lucentis noui li¬
quoris fuixisse riuos et hanc
fuisse originem uttri. Mor ut est
ingenuosa sollertia ñ fuit contenta
nitrum miscuisse ceptus et addli et
magnes lapis qm̾ in se liquorem
uitri qͦq ut ferrum traberet.
Creditur simili modo et calculi splen¬
dentes multifariam ceptun dem
ponce ac fossiles harene. Lx.xxiiii¬
uctores sunt in india ex cristal¬
Lo fracta fieri et ob id nullum com¬
parari indico. leuib autem aridis¬
q lignis coquitur addito cypro ac
nitro maxime ofirio continuis

Expanded text:
tatae nitescunt detritis sordibus. tunc tatae nitescunt detritis sordibus. tunc et marino creduntur adstringi morsu, non prius utiles. quingentorum est passuum non amplius litoris spatium, idque tantum multa per saecula gignendo fuit vitro. fama est adpulsa nave mercatorum nitri, cum sparsi per litus epulas pararent nec esset cortinis attollendis lapidum occasio, glaebas nitri e nave subdidisse, quibus accensis, permixta harena litoris, tralucentes novi liquoris fluxisse rivos, et hanc fuisse originem vitri. mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta nitrum miscuisse; coeptus addi et magnes lapis, quoniam in se liquorem vitri quoque ut ferrum trahere creditur. simili modo et calculi splendentes multifariam coepti uri, dein conchae ac fossiles harenae. auctores sunt in India et crystallo fracta fieri et ob id nullum conparari Indico. levibus autem aridisque lignis coquitur addito cyproac nitro, maxime Aegyptio. continuis
Abbreviated transcription (Latin):
unum genus gertanici solo festu¬
cato inieitur rudis aut testaceum
pauimnitum dein spiss̃e calcatis car¬
bonib inducttur ex sabulo et calce
ac fauilla mixtis materia crassitu¬
dine semipedali ad regulam et
libellam engitur et est forma t̾rena
Si uͦ cote polytum est nigri pauui¬
menti usum optinet. L x xxi
ithostroata accepta uere iam sub
sulla paruulis certe crustũ extat
hodieq qd̾ infortune delubro pre¬
neste fecit pulsa deinde ex humo pa¬
uimenta in camara transire ut
ꝓno uictum et hoc inuertũ agrip¬
pe certe in termis quas rome fecit
figlinum opus encausto fupit.
inuentum id fuisset aut a parictibꝰ
scenȩ ut diximus scaun ꝑuenisset
tur finitima iuder intra montis
carmeli ratlices paludem habens
que uocatur candebea creditur
nasci belus aminis quinq milium
passuum spatio in mare: ꝑfluens
uxta ptolomeidem coloniã leutus
ꝑfunddas ñ nisi refulso mari hare¬
nas fatentur fiuctib enim uolup¬

Expanded text:
amnum unum genus Graecanici: solo festuamnum unum genus Graecanici: solo festucato inicitur rudus aut testaceum pavimentum, dein spisse calcatis carbonibus inducitur ex sabulo et calce ac favilla mixtis materia crassitudine semipedali, ad regulam et libellam exigitur, et est forma terrena; si vero cote depolitum est, nigri pavimenti usum optinet. lxiv 189 Lithostrota coeptavere iam sub Sulla; parvolis certe crustis exstat hodieque quod in Fortunae delubro Praeneste fecit. pulsa deinde ex humo pavimenta in camaras transiere vitro. novicium et hoc inventum; Agrippa certe in thermis, quas Romae fecit, figlinum opus encausto pinxit inventum id fuisset aut a parietibus scaenae, ut diximus, Scauri pervenisset tur, finitima Iudaeae intra montis Carmeli radices paludem habet, quae vocatur Candebia. ex ea creditur nasci Belus amnis quinque milipassuum spatio in mare perfluens iuxta Ptolemaidem coloniam. lentusprofundus, non nisi refuso mari harenas fatetur; fluctibus enim volu
Abbreviated transcription (Latin):
mine ipso intelligi potest. rome scalp¬
turatum in iouis capitolini ede pn¬
mum factum est tertiũ bellũ puni¬
ee cũ initũ. frequentata uͦ pamm̾¬
ta ante ꝯmbricum magna gr̃a
miculato subclialia greci iuenere.
talib domos contegentes tractu re
pente s fallax ubicumq ymbres
gelant. necessarium binas ꝑ diuer¬
sum taxationes substerni capita
eaꝵ p̾figi ne torqueantur et rucde¬
ri nouo tͥtiam partem teste tuse
acddi dem rudus in quo due quin¬
te calcis misccantur peclali crassitu¬
cdine festucar tunc nuclieo crasso
sex ligitos inducit ee illa grande
nͨ minus alia duos cligitos strui
fastigium uͦ seruari in pedes de¬
nos secuntie ac diligenter cote de¬
spumare: uernisq anxib contri¬
bulari quia torquentur mutile
putant immo et filice aut palea
substerm meluis ee quo minor uis
calcis ꝑueniat necessarium est gle¬
bosum lapidem subici. Similiter
fiunt spicata testacea. lx x x

Expanded text:
mine ipso intellegi potest. Romae scumine ipso intellegi potest. Romae scutulatum in Iovis Capitolini aede primum factum est post tertium bellum Punicum initum, frequentata vero pavimenta ante Cimbricum magna gratimiculato. Subdialia Graeci invenere talibus domos contegentes , gepente, sed fallax ubicumque imbres gelant. necessarium binas per diversum coaxationes substerni et capita earum praefigi, ne torqueantur, et ruderi novo tertiam partem testae tusae addi, dein rudus, in quo II quintae calcis misceantur, pedali crassitudine festucari, 187 tunc nucleo crasso VI digitos induci, tessella grandi non minus alta II digitos strui, fastigium vero servari in pedes denos sescunciae ac diligenter cote despumari. quernis axibus contabulari, quia torquentur, inutile putant, immo et felice aut palea substerni melius esse, quo minor vis calcis perveniat. necessarium et globosum lapidem subici. similiter fiunt spicata testacea. — lxiii
Abbreviated transcription (Latin):
turis e terra foditur in cypro ac per¬
hebie summa telle̾r x. Et ymeicũ
est qui coquitur lapis nͨ dissimilis
a labastrite ẽe debet aut marmo¬
roso In syria durissimos ad id fli¬
gunt coquuntq fimo bubulo ut
celerius urantur Om̾ium aut̾e op¬
timum fieri comꝑtum est. e lapi
qm celerrime coit tam̃ rursus tun
di et in farinam resolui patitur.
Usus gypsi in albaniis sigillis edi¬
ficioꝵ et cornis gratissimus. Exem¬
plum illustrem gaium ꝓculeium
auguiti cesaris in famiali arctate
subnuum in stomachi dolore gypso
poto consciuisse s mortem
arte picture ratione donec lytho¬
strotata expulere eam. Celeberrimꝰ
fuit in hoc genere sosus qui ꝑgami
roton decon qm̃ purgam̃ta cene
in paiimento queq uerti solent
uel ut relicta fecerat. paruisset ee¬
utilis tinctisq in uanos colores mi
alie scabantes sese in canthari labro.
barbarica atq subregulanea. In ita¬
lia festucis cautia hoc aparte ex no¬

Expanded text:
Thuriis, et e terra foditur, ut in Cypro ac PerThuriis, et e terra foditur, ut in Cypro ac Perrhaebia; e summa tellure et Tymphaicum est. qui coquitur lapis non dissimilis alabastritae esse debet aut marmoroso. in Syria durissimos ad id eligunt cocuntque cum fimo bubulo, ut celerius urantur. omnium autem optimum fieri compertum est e lapidequoniam celerrime coit; tamen rursus tundi se et in farinam resolvi patitur. usus gypsi in albariis, sigillis aedificiorum et coronis gratissimus. exemplum inlustre est, C. Proculeium, Augusti Caesaris familiaritate subnixum, in stomachi dolore gypso poto conscivisse sibi mortarte picturae ratione, donec lithostrota expulere eam. celeberrimus fuit in hoc genere Sosus, qui Pergamiroton oecon, quoniam purgamenta cenae in pavimentis quaeque everri solent velut relicta fecerat parvis e tessellis tinctisque in varios colores. mialiae scabentes sese in canthari labro. barbarica atque subtegulanea, in Italia festucis pavita. hoc certe ex no
Abbreviated transcription (Latin):
septimam tuscanice Corinthiis ea¬
dem ratio que ionicis et differen¬
tia qm̃ capitularis cornithiaꝵ
eaclem᷑: altitudo que colligitur cras¬
situdine. nimia ideoq gracilioreᷤ
uidentur ionicis enim capituli
alti ut tertia prestet crassitudinis
antiqua ratio erat columnaꝵ alti¬
tudinis tertia pars latitudinum
delubri. In ephesie diane ede qua
prius fuit pͥmum columnis sꝑme
subdite et capitula addita placiit¬
q altitudinis octaua pars in cras¬
situdine et ut spire haberent cras¬
situdinis dimidium septimeq par¬
tis detrahentib summaꝵ crassitu¬
dine:. Preter hec sunt que uocant᷑
attice columne quaternis angulis
usus. eligitur recens nec aspsa aqͥs
urit cliscutit extrahit incipiente̾q
serpere ulcum impctus coercet ace
resina aut adipe suillo ex melle
no restinguitur mex tuncitur
cum aclipe suillo et fico duplici
liniamento que res om̾ium tena¬
cissima et duritĩam lapidis antece

Expanded text:
septimam, Tuscanicae; Corinthiis easeptimam, Tuscanicae; Corinthiis eadem ratio quae Ionicis, set differentia, quoniam capitulis Corinthiarum eadem est altitudo, quae colligitur crassitudine ima, ideoque graciliores videntur; Ionicis enim capituli altitudo tertia pars est crassitantiqua ratio erat columnarum altitudinis tertia pars latitudinum delubri. in Ephesiae Dianae aede, quae prius fuit, primum columnis spirae subditae et capitula addita, placuitque altitudinis octava pars in crassitudine et ut spirae haberent crassitudinis dimidium septimaeque partes detraherentur summarum crassitudine. praeter haec sunt quae vocantur Atticae columnusus. eligitur recens nec aspersa aquis. urit, discutit, extrahit incipientesque serpentium ulcerum impetus coercet; aceresina aut adipe suillo ex melle no restinguitur, mox tunditur cum adipe suillo et fico, duplici lenimento. quae res omnium tenacissima et duritiam lapidis anteced
Abbreviated transcription (Latin):
et teste tuse tertia pars acidatur
melior materia erit. ab appennino
adeaꝵ ñ inuenitur fossicia nec
trans marina riunaꝵ urbis ea ma¬
xima causa qd̃ fulto calcis sine
ferrumine suo cementa compo¬
nuntur. Intrita qͦq et a quo ue¬
tustior eo melior in antiquo
edium legib inuenitur. Nlec recen¬
tiore trimo teretur redemptor
splendoris ht uliginose pubi salsu¬
go uitia testaceosum limi utilius
In grecia tectoriis etiam ha¬
renatum quo inducturi sunt priꝰ
in mortario ligneis uectib subi¬
gunt exꝑimentum marmorati ẽ
i subigendo donec ultro ñ cohe¬
reat. Contra in albario oꝑe ut
macerata calx ceu glittinum here¬
at macerari ñ nisĩ ex gleba opor¬
tet. Elidea edis est mineruȩ in qua
frat̾ phidie panenus tectorium in¬
diit lacte et croco subactum ut
ferunt ideo si teratur hodie in e o
saliua pollice odorem croci saporẽq
crassitudine nimia habent. dorice
uocantur. que nonamionice que

Expanded text:
et testae tusae tertia pars addatur, et testae tusae tertia pars addatur, melior materia erit. ab Appennino ad Padum non invenitur fossicia, nec trans maria. Ruinarum urbis ea maxume causa, quod furto calcis sine ferumine suo caementa componuntur. intrita quoque ea quo vetustior, eo melior. in antiquorum aedium legibus invenitur, ne recentiore trima uteretur redemptor; splendoris habet. uliginosa et ubi salsugo vitiet testaceo sublini utilius. in Graecia tectoriis etiam harenatum, quo inducturi sunt, prius in mortario ligneis vectibus subigunt. experimentum marmorati est in subigendo , done rutro non cohaereamacerata calx ceu glutinum haereat; macerari non nisi ex glaeba oportet. Elide aedis est Minervae, in qua frater Phidiae Panaenus tectorium induxit lacte et croco subactum, ut ferunt; ideo, si teratur hodie in eo saliva pollice, odorem croci saporemquecrassitudine ima habent, Doricae vocantur; quae nonam, Ionicae; quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtericios parietes cum ita fece¬
ut isi cͥomos uocamus genus
structure: at cum inequali crass̃itu¬
ame structa sunt conapsel dipso¬
domon. Tertium est emplecton tan¬
tummꝰͦ frontib politis reliqua for¬
tuto collocant alternas coagmen¬
tationes fieri ut commissuras ante.¬
ceclentium metii lapides optineañ.
slecessarium est in media quoq pa¬
rete si res patitur si minus utiq a
laterib medios parietes farcire fra¬
dis cementis die mechon uocant
reticula structuraq frequentissime
romȩ struunt. rimis oportuna est
structura ad normam et libellam
ferratis uectib calcari solum parie¬
tesq similiter utilius geminas eẽ
ut in priore uitia consitlant atq
ꝑ colum in ꝓxima transeat pura
fius impbat. Ex albo melior quam
ex duro structure melior utllior que
expistuloso dectorus adutrumq
dampnatur ex silice. Utilior eacdẽ
est quȩdam pinguior nature uis
fluuiatili aut marina tertia sit

Expanded text:
latericios parietes. cum ita fecelatericios parietes. cum ita fecerunt, isodomon vocant genus structurae; at cum inaequali crassitudine structa sunt coria, pseudisodomon. tertium est emplecton; tantummodo frontibus politis reliqua fortuita conlocant. alternas coagmentationes fieri, ut commissuras antecedentium medii lapides optineant, necessarium est, in medio quoque pariete, si res patiatur; si minus, utique a lateribus. medios parietes farcire fractis caementis diatonicon vocant. reticulata structura, qua frequentissime Romae struunt, rimis opportuna est. structuram ad normam et libellam ferratis vectibus calcari solum parietesque similiter. utilius geminas esse, ut in priore vitia considant atque per colum in proximam transeat puraius inprobat; ex albo melior. quae ex duro, structurae utilior; quae ex fistuloso, tectoriis; ad utrumque damnatur ex silice. utilior eadem eest quaedam pinguior natura eius. fluviatili aut marinae tertia. si
Abbreviated transcription (Latin):
sta conlunt. Alia mollicia cirra
romam fidenarti et albano. In
umbri quoq et uenecia albus la¬
pis dentata serra secatur. hii ta¬
ctabiles in oꝑa laborem quoq to¬
lerant sub tecto dunttaxat aiꝑgi¬
ne et gelu primisq rumpuntur
in testas nec contra auram ma¬
uolsniersem et in staconeniem
quib ne ignes quidem nocent
et hii monumertis scalpti contia
uetustustatem quoq incorrupa
s nasquam copiosus et ubi ine
nitur lapis ñ saxum est. Et reliq
palliclus incremento raro utili gͥo¬
bosus contra iniurias fottis s con¬
tra structuras inficlelis niũ muiba
suft̾renatione deuinctus. Nes cile
fluuatilis semꝑ ueluti madens.
Remedium est in lapide dubio
est ante cum eximere nec ante
biennium inĩerere tecto domsõ
aempestatib que ex eo lesa fuerint
subt̾cirana in structura captent᷑
utiliuiq restiterint tutum est uel
elo committere. Gratie lapide du¬
io aut silice equo striuint ueluti

Expanded text:
sta condiunt. 167 lia mollitia circa sta condiunt. 167 lia mollitia circa Romam Fidenati et Albano. in Umbria quoque et Venetia albus lapis dentata serra secatur. hi tractabiles in opere laborem quoque tolerant, sub tecto dumtaxat; aspergine et gelu pruinisque rumpuntur in testas, nec contra auram maVolsiniensem et in Statoniensi, quibus ne ignis quidem noceat. iidem et in monimentis scalpti contra vetustatem quoque incorrupti ns, sed nusquam copiosus et ubi innitur, lapis, non saxum, est. e reliquis pallidus in caemento raro utilis, globosus contra iniurias fortis, sed structurae infidelis, nisi multa suffrenatione devinctus. nec certior fluviatilis, semper veluti madens. remedium est in lapide dubio aestate eum eximere nec ante biennium inserere tecto, domitum tempestatibus . quae ex eo laesa fuerint, subterraneae structurae aptentur utilius; quae restiterint, tutum est vel caelo committere. Graeci e lapide duro aut silice aequato struunt veluti
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ ludis citensib sternendi
lucens etiam qua parte fulue in¬
ciderant uene ex argumento
phengites appellatus. hoc constru
amplexus aurea domo quare etiã
forib oꝑtis int̾dui daritas ibi diur¬
na erat alio quam speculariũ mo¬
do tamquam inclusa luce ñ traus¬
missa. In arabia qͦq ẽe lapidem
uitri modo translucidum quo
gen̾a. Cretice diu maximã laudem
habuere. Sccłam laconice et agge¬
to monte oleo utraq indigenter.
Inter aquarias norie: laus man¬
marum fuit mox̾ armeniace de
quib diximus. Ex oleo et aqua cili¬
cie pollent ex aqua exnoitice.
Reꝑta sunt et in italia aqua t̾ra¬
hentes aciem acerrime: effectu. Nler
ñ et transalpes quas passernices
uocant. Quarta ratio est saliua
hominis ꝓficientium in lustrino
officiis flaminitante ex hispama
dine lapidum totus edificiis minti
loca ñ alium hñt sicuti carthago
tur sciteq dictum est acl tecteos
ꝑice ad uina pice uti qm̾ sic mu¬

Expanded text:
maximum ludis Circensibus sternendi maximum ludis Circensibus sternendi lucens etiam qua parte fulvae inciderant venae, ex argumento phengites appellatus. hoc construxamplexus aurea domo; quare etiam foribus opertis interdiu claritas ibi diurna erat alio quam specularium modo tamquam inclusa luce, non transmissa. — In Arabia quoque esse lapidem vitri modo tralucidum, quo genera: Creticae diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae e Taygeto monte, oleo utraeque indigentes. inter aquarias Naxiae laus maxima fuit, mox Armeniacae, de quibus diximus. ex oleo et aqua Ciliciae pollent, ex aqua Arsinoiticae. repertae sunt et in Italia aqua trahentes aciem acerrimae effectu, nec non et trans Alpis, quas passernices vocant. quarta ratio est saliva hominis proficientium in tonstrinarum officinis. Ldine lapidum tofus aedificiis inutilloca non alium habent, sicuti Carthago tur, sciteque dictum est ad tecta eos pice, ad vina calce uti, quoniam sic mu
Abbreviated transcription (Latin):
et hic lapis nomen obtinet facili¬
cee multo natura finditur inqmͣ¬
libeat tenues crustas. hispania hc̃
tantum citerior olim dabat nec to¬
ta s iitra .c. passus cura segobri¬
cam urbem. Iam et cypros et cappa¬
docia et sicilia et niꝑ inuentum
africa pͦt ferendos tam omnes hi¬
spanie. cappadocia mellissimos ma¬
gnitudine s obscuros. Sunt et in
is in hispania estoditur ꝓfunda al¬
titudine necñ et saxo ielusus sub
t̾ram muenitur extrabiturq aut
numqmͣ adhuc quinq pedũ lon¬
gitudine amplior. Humore hunc
t̾re quadam anima cristalli modo
glaciari et in lapidem concrescere
manifesto apparet. qd̾ cũ fere deci¬
cͥere in puteos tales medulle in
oss̃ib eaꝵ pͦt unam hyemẽ in ea¬
dem lapitlis natura figurarunt
Inuenitur et niger aliquando s: can¬
dido natura mira cum sit molli¬
tia nota ꝑpetiendi soles rigoresq
nec senescit si mͦ iniuria marsit
cum hoc etiam in cem̾ttis multoꝵ¬
usum in ram̃tis quamq circum

Expanded text:
et hic lapidis nomen optinet, faciliore multo natura finditur in quamlibeat tenues crustas. Hispania hunc tantum citerior olim dabat, nec tota, sed intra C??? passuum circa Segobrigam urbem, iam et Cypros et Cappadocia et Sicilia et nuper inventum Africa, postferendos tamen omnes Hispaniae, Cappadocia amplissimos magnitudine, sed obscuros. sunt et in is in Hispania effoditur e profunda altitudine, nec non et saxo inclusus sub terra invenitur extrahiturque autnumquam adhuc quinque pedum longitudine amplior. umorem hunc terrae quadam anima crystalli modo glaciari et in lapidem concrescere manifesto apparet, quod cum ferae decidere in puteos tales, medullae in ossibus earum post unam hiemem in eandem lapidis naturam figurantur. invenitur et niger aliquando, sed candido natura mira, cum sit mollitia nota, perpetiendi soles rigoresque, nec senescit, si modo iniuria absit, cum hoc etiam in caementis multousum in ramentis squamaque, Circum
Abbreviated transcription (Latin):
cis utilem. Potior est ex alabascnte
egypto uł ex pbite albo. est enim
hoc genus ophotis eo quo uasa et
cados etiam faciunt. Lx iii¬
n siphno lapis est qui cauatur
di accidere sennus. S in sitmo
singulare qd exalefactus oleo ni¬
grescit durescitq natura mollis¬
simus tanta qualitatum differen¬
tia est nam mollitie trans latis
p̃cipua sunt exempla. In belgica
ꝓuintia candidum lapidem serra
qua lignum faciliusq etiam secan
tium ad tegulaꝵ et imbricũ uicẽ

Expanded text:
cis utilem, potioremque ex alabastrite cis utilem, potioremque ex alabastrite Aegyptio vel ex ophite albo. est enim hoc genus ophitis, ex quo vasa et cados etiam faciunt. xlin Siphno lapis est, qui cavatur di accidere scimus, sed in Siphnio singulare quod excalfactus oleo nigrescit durescitque natura mollissimus. tanta qualitatium differentia est, nam mollitiae trans Alpis praecipua sunt exempla. in Belgica provincia candidum lapidem serra, qua lignum, faciliusque etiam secant tantum ad tegularum et imbricum vic