comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam unum̃ largius. duo exilius ꝑfer¬
re debemus. Collisiõ est quotiens noussi
mȩ sillabe finis in alteriꝰ principio. ẽ. ut
mater terra. De goloccismis¬
oloecismus est plurimoꝵ uerboꝵ in¬
ter se in conueniens cõpositio. sicut
Garbarisius unius uerbi corruptiõ. Uer¬
ba enim non recta lege coniuncta soloe¬
cismus est. Ut si quis dicat. inter nobisꝑ
inter nos. aut date ueniam sceleratoꝵ᷑
pro sceleratis. Dictus aũt soloecismꝰ aci¬
uibus qui ex urbe soloe quȩ nunc põpe¬
iopolis appellat᷑ ꝓfecti. cum apud alios
morantes suam et illoꝵ linguam uitio¬
se inconsequenterq confunderent. soloe¬
cismo nomen dederunt. Unde et similit̃
loquentes soloecismos facere dicuntꝰ. So¬
loccisinus aũt apud poetas scema dicit᷑.
quotiens in uersu necessitate metri factꝰ
inuenitur. Cum autem non inuenit᷑: ne¬
cessitace ꝑmanet soloecisii culpa. Solo¬
ecismus fit duobus modis. aut ꝑ partes

Expanded text:
est; nam unum largius, duo exilius proferest; nam unum largius, duo exilius proferre debemus. Conlisio est, qmae syllabae finis in alterius principio est, ut mater terra. XV. de solecismo solecismus est plurimorum uerborum inter se inconueniens conpositio, sicut barbarismus est unius uerbi corruptio. uerba enim non recta lege coniuncta solecismus est, ut siquis dicat: inter nobis inter nos', aut 'date veniam sceleratorum' pro 'sceleratis'. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Soloe, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere dicuntur. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quotiens in versu necessitate metri factus invenitur. Cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes
Abbreviated transcription (Latin):
fit barbarismus: si ꝑ longa sillaba breuis
ponat᷑. aut ꝓ breui longa. Per tonos: si ac¬
centus in alia sillaba cõmutet᷑. Per aspira¬
tionem: si aditiat᷑ .h. littera ubi ñ debet.
aut detrahat᷑ ubi esse oportet. Per hyatũ:
quotiens inpnunciatione scindit᷑ uersus
antequam compleat᷑. siue quotiens uoca-¬
lis uocalem sequitur .ut. musac. aondes.
Fit barbarismus et ꝑ moetacismos. iota¬
cismos. et labdacismos. Moctacismus est
quotiens .m. litteram uocalis sequit᷑. ut
bonum aurum. iustũ amicũ. sed hoc uiti¬
um aut suspensione .o littere. aut detra¬
ctione uitamus. Iotacismus est. quotiens
in iota littera duplicatꝰ sonus. ut troia.
maia. obi earum litterarũ adeo exiliserit
pronunciatio. ut unum iota ñ duo sona¬
re uideat᷑. Labdacismus est uel si ꝓ uno
.l. duo ꝓnuncient᷑: ut afri faciunt. sic̃ col¬
loquium ꝓ conloquio. uel quotiens unũ
l.exiliꝰ. duo largius ꝓferimus quod contͣ

Expanded text:
fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut Afri faciunt, sicut 'colloquium' pro 'conloquium'; vel quotiens unam L exilius, duo largius proferimus. Quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
corrupta littera uel sono enunci¬
atum. Littera: ut floriet. dum florebit di¬
cere oporteat. Sono: si ꝑmedia sillaba
prima ꝓducat᷑. ut latebrȩ . tenebre. Ap¬
pellatuis aũt barbarisinus abarbaris gen¬
tibus. dum latinę orationis integritatem
nescirent. Una queq enim gens facta Roma¬
noꝵs cum opibus suis. uitia quoq et uer¬
boꝵ et moꝵ Romã transmisit. Inter bar¬
barismum aũt et barbarolexin hoc inter¬
est. quod barbarismus in uerbo latinofit
dum corrumpit᷑. Quando uero barbara
uerba latinis eloquiis inferunt᷑: barbaro¬
lexis dicit᷑. Item quando inꝑsa uitiũ fit
sermonis: barbarismus uocat᷑. Quandom
metro: metaplasmus dicit᷑. B arbarismus
autem: fit scripto et ꝓnunciatione. Seri¬
pto: quatuor modis. Si quis in uerbo lit¬
teram uel sillabam aditiat. mutet. trans¬
mutet. uel minuat. Pronunciatione aũt
fit: in temporibus. tonis. aspirationib et
reliquis quȩ sequunt᷑. Per tempora qͥppe

Expanded text:
corrupta littera vel sono enuntiatum. Littera, ut 'floriet', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae orationis integritatem nescirent. Unaquaeque enim gens facta Romanorum cum opibus suis vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dicti qͦd ⁊ ansinictant. Diuorcia sunt flexꝰ
unarum. hoc est inȩ indiuersa tendentes. Itẽ
diuerticula sunt. hoc est diuersȩ ac diuise uiȩ
siue semitȩ cransuersȩ quȩ sunt alterȩ uiȩ. Bĩ¬
uium. quia duplex est uia. Compcta quia
plures in ea compitunt uiȩ quasi trunş qua¬
driuie Ambitus inter uicinoꝵ edificia. locꝰ
duorum pedum et sempec̾is. ad circũ eundi
facultatem relictus. et ab ambulando ditꝰ.
Orbita uestigium carri ab orbe rotȩ dicta.
Porroactus quo pecus agi solet. Cliuosũ iter
fieruosum. Uestigia sunt padum signa. pri¬
misplantis expressa uocata quod ns ine pre¬
currentiũ inuestigent᷑. idest agnoscantuꝵ.

Expanded text:
dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa tendentes. Idem diverticula sunt, hoc est diversae ac divisae viae, sive semitae transversae quae sunt a latere viae. Bivium, quia duplex est via. Conpeta, quia plures in ea conpetunt viae, quasi triviae, quadriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium investigentur, id est agnoscantur.
Abbreviated transcription (Latin):
data. id ost lapidibus strata. Primi aũt pt¬
in dicunt᷑ lapidibus masstrauisse. Post ca
Romani eas ꝑ omẽm pene orbem disposue¬
runt ꝓpter rectitudinem itinerũ. et ne
plebs esset ociosa Agger est media stratt
minentia coaggeratis lapidibus. Strata
ab aggere id est coaceruatione dicta. quã
historici inilitarem uiã dicunt. ut qualis
sepe uię deprensus in aggere serpens. Icer
uel itus est uia qua iri ab hominc quaqua
uersum pocest̃. Ictr aut et itiner diuersam
significationem habent. Iter enim locus
transicu facilis. U̾nde et appellamꝰ aditũ.
ltiner aũt est itus longe inȩ et ipse labor
ambulandi. ut quo uelis ꝑuenias. Semita
itineris dimidium ẽ asemi itu dicta. Se¬
mita aũt hominum est callis ferarũ et pe¬
cudum. C allis est iter pecudum int̾ mon¬
tes: angustũ et tricũ acallo pedũ uocatũ.
siudacallo pecudũ preduratũ. Tramites
sunt traisuersa inagris itinera. siue rectaina

Expanded text:
data, id est, lapidibus strata. Primi autem Podata, id est, lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse, 243 postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt propter rectitudinem itinerum, et ne plebs esset otiosa. 7. Agger est media stratae eminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est, coacervatione dicta, quam historici viam militarem dicunt, ut: Qualis saepe viae deprensus in aggere serpens. 8. Iter, vel itus est via qua iri ab homine quaqua versum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim locus est transitu facilis; unde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dimidium est, a semiitu dicta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecudum. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via,
Abbreviated transcription (Latin):
intem ꝑprio quęq spacio. Miliariũ mille
asibus terminat᷑. Et dictũ miliariũ quasi
plleadium. habens pedes quinq milia. Leu¬
ua fint᷑ passibus mille quingentis. Stadũ
btaua pars miliarii est constans passibꝰ con¬
tum uiginti quinq Hunc primũ herculem
statuisse dicunt. eũq eo spacio determinasse.
quod ipse sub uno spiritu confecisset. ac ꝓin¬
ac stadum appellasset qͦd in fine respirasset.
simulq et stetisset. Uia est qua potest ire ue¬
hiculum. et uia dicta auchiculoꝵ incursu.
dam duos actus capit ꝓpter cuntiũ et ueni¬
ntium uehiculoꝵ occursũ. Omĩs aũt ia
aut publica est aut priuata. Publica c̃ q̃
in solo publico est: quę inctractus populo
pacet. Hȩc aũt ad mare aut adoppida
pcrtinet̃. Priuata est quȩ uicino munici¬
pio data est Strata est dicta quasi uulg.
pedibus trita Lucretius. Strataq ã muil¬
q pedeibus detrita uiarũ. Ipsa ẽ et delagi¬

Expanded text:
autem proprio quaeque spatio: milliarium mille autem proprio quaeque spatio: milliarium mille passibus terminatur. Et dictum milliarium, quasi milladium, habens pedum quinque millia. Leuca finitur passibus mille quingentis. Stadium, octava pars milliarii est, constans passibus centum viginti quinque. Hoc primum Herculem statuisquod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse, quod in fine respirasset, simulque stetisset. 4. Via est qua potest ire vehiculum, et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit propter euntium et venientium vehiculorum occursum. 5. Omnis autem via, aut publica est, aut privata. Publica est quae in solo publico est, qua iter actus populo patet. Haec aut ad mare, aut ad oppida pertinet. Privata est, quae vicino municipio data est. 6. Strata dicta, quasi vulgi pedibus trita. Lucretius: Strataque jam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et delapi
Abbreviated transcription (Latin):
ccum iugeri nomen accepit. Iugerum aũc
constat longitudine pedum ducentoꝵ qua¬
dragita: lacicudine centum uiginti. ita.¬
Nccum ꝓuincie be¬
tioȩ rustici agrum uocant. Porcam idem
betici triginta pedum latitudine. et octogin
ta longicudine defimunt. ita. Sed porca di
quod in arando extat. quod defõssum est. L¬
rͥa gͣalli candetum appellant. in areis arba¬
nis spacium cencũ pedum. quasi centetũ. In
agrestibus aũt pedes centũ quin quaginta
quadratorum iustũ candctum uocant for¬
ro stadialis ager habet passus centũ uigniti
mensura octies cõputata. miliariũ facit. qui
constat qumq milia pedibus. Centuria au¬
tem ager est ducentorum iugerum. qͥ apud
antiquos acentum iugeribus uocabat᷑. S ed
post ea duplicata est: nomenq pristinum
retinuit. In numero enim centuriȩ multipl¬
nos miliaria dicimus. greci stadia. gal
pleuuas ȩgyptii signes. ꝑsȩ parasangas. St̃

Expanded text:
ctum, jugeri nomen accepit. Jugerum autem ctum, jugeri nomen accepit. Jugerum autem constat longitudine pedum ducentorum quadraginta, latitudine centum viginti. Actum provinciae Baeticae rustici Agnam vocant. 6. Porcam iidem Baetici triginta pedum latita longitudine definiunt seq. fig.. Sed porca est quod in arando extat; quod defossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum quinquaginta quadratum iustum candetum vocant. Porro stadialis ager habet passus CXXV, id mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplum nos miliaria dicimus, Graeci stadia, Galli leucas; Aegytii, schaenos; Persae, parasangas. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cis loca in terricoriis. territoria in agris. agͥ
incenturiis. centurias in iugeribꝰ ugera m
climatibus. deinde climata in accꝰ ꝑ̃ticas. pe¬
sus gradus. cubitos. pedes. palmos. uncias. et
digitos diuiserunt. Tanta enĩ fuit eoꝵ sol¬
lercia. Digitus est pars minima agrestium
mensurarum. Inde uncia habens digitos
tres. Palmus aũt quatuor digitos habet pes
sedecim. passus: pedes quinq ꝑtica passus ci¬
os. id est pedes decem. Pertica aũt a portan¬
do dicta. quasi portica. Om̃s enĩ p̃cedentis
mensure incorpore sunt. ut palmus. pes pa
sus. et reliqua. Sola ꝑtica portat᷑. Est enĩ
decem pedum ad instar calami i ezechide
templũ mensurantis. Accus mimmus c̃. la¬
titudine pedum quatuor. longitudine cen¬
tum uiginti. ita. Climata quoq undiq ue¬
Accus qua dratus undiq finitur pedibꝰ cen¬
tum inginti.ita.Ierx. Hunc beti¬
ci arapennem dicunt. ab arando scilicet Nc
tus duplicatus iugerum facit. ab eo qͦd ẽ. iii¬

Expanded text:
cis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres. Palmus autem quattuor digitos habet, pes sedecim, passus pedes quinque, perticas passus duos, id est pedes decem. Pertica autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in cosus, et reliqua, sola pertica portatur. Est enim decem pedum, ad instar calami in Ezechiele templum mensurantis. 4. Actus minimus est, latitudine pedum quatuor, longitudine centum viginti. Climata quoque undique veActus quadratus undique finitur pedibus centum viginti. Hunc Baetici Arapennem dicunt, ab arando scilicet. 241 5. Actus duplicatus jugerum facit, ab eo quod est jun
Abbreviated transcription (Latin):
stodit. cosq adiri ꝓhibet. Trifinũ dictũ eo
quod criũ possessionum fines astringit. Hinc
et quadrifinium. quod quatuor reliqͥlumm¬
ces angustiores. et inter se distant imparibꝰ
tudue. alcitudine. laticudine. animoq fiit᷑.
Maiores itaq orbem in partibus partes in ꝓ¬
uincus ꝓuincias in regiombꝰ. regiones in lo

Expanded text:
stodit eosque adire prohibet. Trifinium dictum eo stodit eosque adire prohibet. Trifinium dictum eo quod trium possessionum fines adstringit. Hinc et quadrifinium, quod quattuor. Reliqui limites angustiores et inter se distant inparibus tudine, altitudine, latitudine, animoque finitur. Maiores itaque orbem in partibus, partes in provinciis, provincias in regionibus, regiones in lo
Abbreviated transcription (Latin):
inesdicti. co quod agri fiumiculis sint diui¬
si. Mensurarum enim lineę in terrarũ
particione cendunt᷑. ut dimensionis ęquitas
tencatur. Limites appellati antiquo uerbo
transuersi. Nam transuersa omĩa antiqui
lima dicebant. a quo et limina hostiorũ. ꝑ
quas foras uel intus itur. et limites qͦd ꝑcos
magros foras eatur. Hinc et limus uocabu¬
lum̃ accepit. Oigulum quo serui publice
cingebant᷑ obliqua purpura. Termini di¬
cci: quod terrę mensuras distingunt atq
declarant. Ilis cnim testimonia fimũ incelli¬
gunt᷑ et agrorum incencio et certamen au¬
fertur. Lunites maximi in agris duo sunt.
cardo et decumanus. Cardo est qui asepten¬
trione directus a cardine celi est. Nam sine
dubio celum uertit᷑ in septentrionali orbe.
Decumanus ost qui aboriente in occidentẽ
ꝑ transuersũ dirigit᷑. qui ꝓco quod formas
Aecem faciat decũmanꝰ ẽ. appellatꝰ. Ager eñ
bis diuisus figurã denarii numeri efficit.
Arca ab arcendo uocata. fines enim agricu¬

Expanded text:
i sunt, eo quod agri funiculis sunt divisi. Mensurarum enim linee, in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis equitas teneatur. Limites appellati antiquo verbo transversi: nam transversa omlima dicebant; a quo et limina ostiorum, per quae foris vel intus itur, et limites, quod per eos in agros foris eatur. Hinc et limus vocabulum accepit, cingulum quo servi publici cingebantur obliqua purpura. Termini dicti quod terrae mensuras distinguunt atque declarant. His enim testimonia finium intelleguntur, et agrorum intentio et certamen aufertur. Limites maximi in agris duo sunt: cardo et decumanus. Cardo, qui a septentrione directus a cardine caeli est; nam sine dubio caelum vertitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat decumanus est appellatus. Ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficit. Arca ab arcendo vocata: fines enim agri cu
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Redimiculũ est quod succinctorum
siue bracile nuncupamus quod descen¬
dens ꝑceruicẽ et a lateribus colli diuisum.
utrars̃iq alarum sinus ãbit. atq hinc in¬
de succingit. ut constringens latitudinẽ
uestis ad corpus contrab̾at atq hinc in¬
de c̃iungendo cõponat. Hunc uulgo bra¬
cilem quasi bracialem dicunt. quãuis nunc
non brachiorum sed renium sit cingulũ. Suc¬
cinctoriũ aũt uocatũ. quod ut diccũ. ẽ. sub
brachiis ductum alarum sinũ ambit. atq
hinc inde succingit. Fascia est qua tegit᷑ pe¬
ctus et papille cõprimunt᷑. atq crispanti
cingulo angustiꝰ pectus artat᷑. Et dicta
fascia quod in modũ fasciculi corpus alli¬
gat. Hinc et fasciolę equibus uulnera colli¬
gant᷑. Uicta dicta quod ea pectus uincit᷑.
instar uitis ligantis. Limbus est quã nos
ornaturam dicimꝰ. Fasciola est quę abic
extremicatẽ uestiũ. aut ex filis auc ex auro

Expanded text:
lum. Redimiculum est quod subcinctorium lum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus, quod descendens per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut constringens latitudinem vestiat corpus, contrahat atque coniungendo conponat. Hunc vulgo brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum, quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit, atque hinc inde succingit. 6. Fascia est qua tegitur pectus et papillae comprimuntur, 480 atque crispante cingulo angustius pectus arctatur. Et dicta fascia, quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera colligantur. 7. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis.. Limbus est quem nos ornaturam dicimus. extremitatem vestium, aut ex filis aut ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
et minꝰ lata semicinctiũ. et utriusq
nima cingulũ. Nam acincto ꝑ diminuti¬
nem cingulũ nominatũ. Cincto aũt ii¬
nes in exercitatione campestri ucrecundas
labant. unde et campestris dicebat᷑. Balt̾¬
us cingulũ militare est: dictũ ꝓpter quode
eo signa dependent. ad demonstrandã legt¬
nis militaris sũmam. id est sex miliũ sescen¬
torum . ex quo numero et ipsi c̃sistunt. U¬
de et balteus dicit᷑. ñ tantũ quod cingitun
sed ȩtiam aquo arma dependent. Tona gr¬
cum est quã illi tonarim nos cingulũ nun¬
cupamus. Strophiũ. ẽ. cingulũ aũrcũ cum
gc̃mis. de quo ait cinna. Strophio lactente
cincta papillas. Sed prudentius Nomen hoa
geminȩ strophio illigata est. Limus ẽ crctꝰ
quem publice habebant serui Et dictꝰ lim
quia transuersas habet purpuras idestli¬
mas. Caltulũ cinguli genus a coacto soio¬
dictum. Fibula grecum est. quã illi fiblin
dicunt quod ligat. Subfibulũ subligacu¬

Expanded text:
et minus lata semicinctium, et utrisque 478 et minus lata semicinctium, et utrisque 478 minima cingulum. Nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatur. Cinctu autem juvenes in exercitatione campestri verecunda velabant, unde et campestre dicebatur. 2. Balteus cingulum militare est, dictus, propter quod ex eo signa dependent, ad demonstrandam legionis militaris summam, id est, sex millium sexcentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependent. 3. Zona Graecum est, quam illi ζωνάριον, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis, de quo ait Cinna: Strophio lactentes cincta papillas. Et Prudentius: Nomen hoc gemmae strophio illiga tum est. 4. Limus est cinctus quem publici habebant servi. Et dictus limus, quia transversas habet purpuras, id est, limas. Caltuludictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligacu
Abbreviated transcription (Latin):
siderate quirites sinstram eiꝰ. en cuiꝰ aue¬
ritatem sequimini. qui propter mulie
cupiditatẽ. ut mulier. c̃ ornatꝰ. Crassus qͥ
apud parthos periit. in senectute duosħ
buit anulos. causam preferens quo pecun
ci in mensa creuisset. Multi ȩtiã roman
ꝓ grauitatt anulũ gestare in digito absti¬
erunt. Feminȩ non usȩ anulis nis quose
gini sponsus miserat. neq ampliꝰ ꝙͣ bino
nulos aureos in digitis habere solebant
nunc pre auro nullum feminis leueẽ. ate
immune membrũ. Inter genera anuloꝵ
matus uocatꝰq hoc nomine. quia sicut i¬
gula carni.ita gẽma amili auro accina
Samotraciꝰ. aureus quidẽ. sed capitulo fa¬
reo. a loco ita uocat᷑. Timus purus ẽ pͥmi
in bithima fabricatꝰ. quã olĩ tinã uocaba
Flaccus. Lugente mea uita. nec smarage
berillosq mͥ flacce. nec nitentes ꝑ candida
margaritam quero. nec quos tuca lima

Expanded text:
Considerate, Quirites, sinistram ejus, cujus aucConsiderate, Quirites, sinistram ejus, cujus auctoritatem sequimini, qui propter mulierum cupiditatem, ut mulier est ornatus. Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit annulos, causam praeferens, quod pecunia ei immensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate annulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae annulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos annulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque immune membrum. 5. Inter genera annulorgemmatus, vocatusque hoc nomine, quia sicut ungula carni, ita gemma annuli auro accingitur. Samothracius aureus est quidem, sed capitulo ferreo, a loco ita vocatus. 6. Thynnius purus est, primum in Bithynia fabricatus, quam 477 olim Thynnam vocabant. Flaccus: Lugente mea vita, nec smaragdos, berillosque mihi, Flacce, nec nitentes percandida margarita quaero. Nec quos Thynnica l
Abbreviated transcription (Latin):
rimus ꝓmetheus fert᷑ circulum arxxi.¬
ferreum incluso lapide digito entundas¬
se qua consuetudine homines ũsi. anulos ha¬
bere ceperunt. Anuli aũt sunt ꝑ diminuti¬
onem dicti. a circulis et anis qui sunt cirtum
brachia et circum crura. Vnde et signa eoꝵ
per dmminutionem sigilla. Nam signa ma¬
iora sunt. Sigilla uero: quasi minora signa.
Anulos homĩnes primũ gestare ceperunt.
quarto apollice digito quod eo uena q̃dã
ad cor uiq ꝑtingat. quã notandã ornandãq
aliquo insigni ueteres putauerunt. Apud
Romanos ãnuli de publico dabant᷑. t ñ si¬
ne discrimine. Nã dignitate p̃cipuis uiris
gemmati dabant᷑. ceteris solidi. Anulũ au¬
reum neq seruus neq libertinus gestabat
in publico. sed anulo aureo liberi uteban¬
tur. libertini argenteo. serui ferreo. licet et
multi honestissimi anulo ferreo utebant᷑.
Apud ucteres ultra unũ anulũ uti intamis
habitus erat uiro. Gracchus in meuiũ.

Expanded text:
Primus Prometheus fertur circulum Primus Prometheus fertur circulum ferreum incluso lapide digito circumdasse; qua consuetudine homines usi anulos habere coeperunt. Anuli autem per diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo, licet et multi honestissimi annulo ferreo utebantur. 4. Apud veteres ultra unum annulum uti infame habitum viro. Gracchus in Maenium:
Abbreviated transcription (Latin):
unde et appellatȩ. Dextras cõmunes esse ui¬
rorum ac feminarũ. quia utriꝰq sexus dextrȩ
sunt. Armillȩ aut̃ ꝓpriȩ uirorũ sunt. collate
uictorie causa militibus ob armoꝵ uirtutem
quia ipsa quoq hoc ubi ponit᷑ ambiendo
constringit Sed armilla latiꝰ extendit᷑ circu¬
lus rotundus fit. Fibulȩ sunt quibus pectus
feminarũ ornat᷑ uel palliũ tenet᷑ auiris in
humeris. scu cingulũ in lũbis. Lunule st̃ or¬
namenta mulierũ in lunę simlitudinẽ bul¬
lulȩ aureȩ dependentes. Specula sunt inqͥbꝰ
feminȩ uultus suos intuent᷑. Dictũ aũt spe¬
culum uel quod ex splendore reddat᷑ uel qͦa
ibi femine intuentes considerent speciẽ su
uultus. et quicqͥd ornamenti deesse uiderint.
aditiant. Periscelidȩ sunt apua feminas cru¬
rum ornamenta. quibus gressus earũ ornan¬
tur Olfaccoriola uascula sunt muliebria. qͥ¬
bus odoramenta gestantuꝵ. De anuliss.

Expanded text:
unde et appellatae. Dextras communes esse viunde et appellatae. Dextras communes esse virorum ac feminarum, quia utriusque sexus dexterae sunt. Armillae autem proprie virorum sunt, conlatae victoriae causa militibus ab armorum virtutequia ipsa quoque hoc, ubi ponitur, ambiendo constringit; sed armilla latius extenditur, circulus rotundus fit. Fibulae sunt quibus pectus feminarum ornatur, vel pallium tenetur a viris in humeris, seu cingulum in lumbis. Lunulae sunt ornamenta mulierum, in lunae similitudinem bullulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactoriola vascula sunt muliebria quibus odoramenta gestantur. § 32 De anulis.
Abbreviated transcription (Latin):
ditate bullis quȩ in aqua uento inflant᷑.
Nomile ornamentũ ex gẽmis est. qͦd solet ex
feminarum pendere collo. dictũ amunere.
hoc etiã et serpentũ dicit᷑ quia constat ex
amforalis quibusdam aureis gẽmisq uariis.
in modũ facturȩ serpentis. Nonnulli hoc et
segmentatas uestes decamꝰ. ut ipse. et segmen¬
tatis dormisset paruula cunis. Plerũq aũt
et ꝑ monile omĩa ornamenta matronarũ
significant᷑. quicqͥd illis muncre datꝰ. Mure¬
na uulgo uocat᷑. quod scilicet auri inctallo
in purgũlas lentescente. quidsam ordines fle¬
xuosã cathena contexunt᷑ insimilitudinẽ mu¬
renȩ serpentis. quȩ ad collũ ornandũ apta¬
tur. Hȩc interdum auri atq argenti cexitꝰ
iurgulis. Unde et in canticis dicitur cantico¬
rum. Murenulas aureas faciemꝰ tͥ. uermicu¬
latas argento. Catellȩ sunt cathenulȩ colli.
inuicem se cõprehendentes in modũ cathene.

Expanded text:
ditate bullis, que in aqua vento inflantur. ditate bullis, que in aqua vento inflantur. Monile ornamentum ex gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo, dictum Hoc etiam et serpentum dicitur, quia constat ex amphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae serpentis. Nonnulli hoc estsegmentatas vestes dicamus, ut ipse: Et segmentatis dormisset parvula cunis. 13. Plerumque autem et per monile omnia ornamenta matronarum significantur, quidquid illis munere datur. 14. Muraena vulgo vocatur, quod scilicet auri metallo in virgulas lentescente quadam flexuosi ordinis catena contexitur in similitudinem murene serpentis, que ad collum ornandum aptatur; hvirgulis. Unde et in Canticis dicitur canticorum1, 10: 'Murenulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento.' Catellae sunt catenulae colli invicem se conprehendentes in modum catenae;
Abbreviated transcription (Latin):
dependens diuersoꝵ coloꝵ. Itẽ uitta ẽ. quaco¬
rona uincit᷑ Tenia uero extrema parsuit¬
tȩ. quȩ dependet coronȩ. hetiolũ. ẽ. quod col¬
ligit comas dictũ ab eo quod retinet crines.
nẽ esfundant᷑. Discriminalia capitis mulie¬
rum sunt uocata exco quod caput auro dis¬
cernant. Nam discriminare diuidere dicit᷑. An¬
tiȩ sunt cincinni dependentes ꝓpe auriculas.
greco uocabulo ab auribus Acus sunt quib¬
infeminis ornandoꝵ crimũ cõpago retinct᷑.
ne laxius fluant. et sparsi dissipentꝰ capilli. In¬
aures ab auriũ foraminibꝰ nuncupate. quibꝰ
preciosa grana lapidũ dependent Harum
usus in grecia. puelle utraq aure pucri tan¬
tum dextra gerebant. Tor ques st̃ circuli au¬
rei. a collo adpectus usq pendentes. Torques
autem et bulle auiris gerunt᷑ a feminis uero
monilia et catelle. Dictę aũt corques quod
sint corte. et bullę quod similes sint rocun¬

Expanded text:
dependens diversorum colorum. Item vitta est qua codependens diversorum colorum. Item vitta est qua corona vincitur; taenia vero extrema pars vittae quae dependet coronae. Reticulum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines ne effundantur. Discriminalia capitis mulierum sunt vocata ex eo quod caput auro discernant; nam discriminare dividere dicitur. Antiae sunt cincinni dependentes prope auriculas; Graeco vocabulo, ab auribusin feminis ornandorum crinium compago retinetur ne laxius fluant et sparsi dissipentur capilli. Inaures ab aurium foraminibus nuncupate, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Grecia puelle utraque aure, pueri tantum dextra gerebant. Torques sunt circuli aurei, a collo ad pectus usque pendentes. Torques autem et bulle a viris geruntur, a feminis vero monilia et catelle. Dicte autem torques, quod sint torte et bulle, quod similes sunt rotun
Abbreviated transcription (Latin):
inse circũ actis extremitatibꝰ retro astrim¬
gitur. et exinde dictũ grece qͦd preliget᷑
Dimbus ẽ. fasciola transuersa. ex auro assu¬
ta in lincheo quod est infronte feminarũ
plautus. Quo magis eã aspicio tã magis
ninbata. ẽ. Nam et lumen quod circa an¬
gelorum capita pingitꝰ nimbus uocat᷑. li¬
et et mmbus sit densitas nubis. Capitulũ.
est quod uulgo capitulare dicunt Idem et
cappa uel quod duos apices ut kappa lit¬
tera habeat. uel quia capitis ornamentũ
est Mitra est pilleum frigium caput ꝓte¬
gens quale ẽ or namentũ capitis deuot̾arũ.
sed pilleum uiroꝵ est: mitrę aũt feminarum.
Redimicula aũt sunt: quibꝰ mitra alligatur.
Pilleum aũt ut p̃diximꝰ apelle erat. Nã mi¬
tra ex lana est. Ricula est mitra uirginalis capi¬
tis. Uitte sunt quȩ crinibꝰ innectunt᷑. quibus
fluentes religant᷑ capilli. Et uictę dictę qͦd
uinciunt. Tenia aũt ẽ. uittarũ extremitas.

Expanded text:
in se circumactis extremitatibus retro astrinin se circumactis extremitatibus retro astringitur, et exinde dictum Graece, quod praeligetur. 2. Nimbus est fasciola transversa ex auro assuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata est. Nam et lumen quod circa angelorum capita pingitur nimbus vocatur, licet et nimbus sit densitas nubis. 3. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices, ut tera habeat, vel quia capitis ornamentum est. Mitra est pilleum Phrygium, caput protegens, quale est ornamentum capitis devotarum. Sed pilleum virorum est, mitrae autem feminarum. Redimicula autem sunt quibus mitra alligatur. Pilleum autem, ut praediximus, a pelle erat: nam mitra ex lana est. Ricula est mitra virginalis capitis. Vittae sunt quae in crinibus innectuntur, quibus fluentes religantur capilli: et vittae dictae quod vinciunt. Taenia autem est vittarum extremitas
Abbreviated transcription (Latin):
tam in uertice. nonnulli infronce. Non enĩ
udem sunt insignia omĩum regnoꝵ. Genti¬
lum uates. infulas. apices. pillea siue galeria
utebant᷑. Infula est fasciola sacerdotalis
lapitis alba in modũ diadematis. aqua uic¬
it ab utraq parte dependent. quȩ infulã
unciunt. Unde et uittȩ dicte sunt qͦd uin¬
ciant. Infula aũt plerũq lata erat plerũ¬
q tortilis de albo et cocco A pex ẽ pilleũ
sutile. quod sacerdotes gentiles utebant᷑
appellatus ab apiendo id est aligando.
nam uirgula quȩ in pilleo erat connecte¬
batur filo qͦa fiebat ex lana hostiȩ. Galeri¬
um pilleũ. ex pelle cese hostiȩ factũ. Pillcũ
autem dictum a pelle hostię unde fiebat.
sidarĩ et ipsum sacerdotũ erat quod aple¬
risq mitra uocat᷑. Ornamenta capitis fe
minarum. diadema. nimbus. capitulũ et
mitra. Hiadema ẽ. ornamentũ capitis ma¬
tronarum. ex auro et gẽmis concextũ. qͦa

Expanded text:
tim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim tim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem plerumque lata erat, plerumque tortilis, de albo et cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est, a ligando. Nam virgula, quae in pileo erat connectebatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerum pileum ex pelle caesae hostiae factum. Pileum autem dictum a pelle hostiae, unde fiebat. Cydaris et ipsa sacerdotum erat, quod a plerisque mitra vocaturminarum diadema, nimbus, capitulum et mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ligantur quasi ligia. Ordiri est texere
ta dicta. co quod eoꝵ cultu ora uultusq dico¬
rentur. Primum ornamentũ corona insigre
uictorie. siue regii honoris signum. quȩ idõ
in capite regũ porit᷑ ad significandos circũ¬
fusos inorbe populos. quibus accinctꝰ quasi
alibero quodam gentiles existimant. qͦd is
inpotando mota uino capita. uincire fasci¬
olis insticuerit. Iccirco olim linci ac lanei ge¬
neris coronas fuisse. sicut erat in sacerdotibꝰ
ꝯtilium. Nõmen corone hac ex causa uo¬
atum eo quod initio circum aras curreret᷑.
iq ad imaginem circũitꝰ udl chori. et for¬
natam et nominatã coronam. Imꝑatores
omani et ꝑeges quidam gentiũ. aurcis coro¬
usutuntꝰ Perse traras gerunt sed regesrec¬
ts satrape incuruas. heꝑta aũt tyara a
imiramide assirioꝵ regina. quod genꝰ orna¬
nenti exinde usq hodĩẽ gens ipsa retinet A¬
aenienses enim cicladas aureas gerebant par¬

Expanded text:
ligantur, quasi ligia. Ordire est . . . Tligantur, quasi ligia. Ordire est . . . Tnta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant par
Abbreviated transcription (Latin):
longitudine et rotunditate quasi colũma.
sumꝰ quod ꝑ ipsum fundatur quod nctũ d
A librum quod in eo liberant᷑ fila id est so¬
uuntur. Calatũ leue gestamen. ex lignoi
canna aut ex iunco factum. in qua ud pi¬
sa ponunt᷑ uel legunt᷑ flores. Cala enĩ gr¬
ce lignum est aquo diruiatũ ẽ. calatũ u
latine quasillum dicitur. Cicero in filip
Fensum mulicrũ apendendo dictũ. unde¬
et pensa et impensa. Nctum
Fila dicta ul quia ex pilis animaliũ st̃. ud
quia laneficium filis tenuib constat in mos
piloꝵ. id est quasi filoꝵ. Mataxa quasi me¬
taxa a circuitu scilicet filorum Nam matͥ
cirtuitus. uel quod transftrat᷑. Globellũ cor¬
rupte aglobo dictũ ꝑ diminutionẽ quasip
uum globum. Panuliȩ quod ex eis panni tȩ¬
xantułr. ipse enim discurrunt ꝑtelam Stam̃
dictum quia rectum stat Trama quod uia
recta transmittat᷑ ꝑtelam. Est ciñ filũ int̾
stamen currens. Licia sunt quibus stammo

Expanded text:
longitudine et rotunditate quasi columna. longitudine et rotunditate quasi columna. Fusum, quod per ipsum fundatur quod netum est. Alibrum, quod in eo liberantur fila, id est solvantur. Calathum leve gestamen ex lino vel canna aut ex iunco factum, in qua vel pensa ponuntur vel leguntur flores; κᾶλα enim Graece lignum est, a quo dirivatum est calathum. Nam Latine quasillum dicitur. Cicero in PhilipPensum mulierum a pendendo dictum; unde pensa et inpensa. Netum. Fila dicta vel quia ex pilis animalium sunt, vel quia lanificium filis tenuibus constat in modum pilorum, id est quasi filorum. Mataxa quasi metaxa, a circuitu scilicet filorum; nam meta circuitus; vel quod transferatur. Gubellum corrupte a globo dictum per diminutionem, quasi globellum. Panuliae, quod ex eis panni texantur; ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam; est enim filus intra stamen currens. Licia sunt quibus stamina
Abbreviated transcription (Latin):
sine aspiratione. Ferrugo color est purpure
subnigre. qui fit in hispania. ut ferrugine. ot.
ferrugine clarus hibera. Dicca aũt ferrugo.
quod om̃is purpurȩ prima cinctura eiꝰ mo¬
di coloris existat. Glaucus color est ferru¬
gineus subniger. Elbidum ab elbo colore
uocatum. Elbum est eiũ mediꝰ color. inter
nigrum et album. et elbum ab albo diri¬
uatum. Luceus color rubicundus. quod est
ceo mutata uellera luto. Menũ quod sit co¬
lore nigro Greci enim melan nigrũ dict̃.
Masticiniũ. qͦd colorẽ masticis habeat. Blat¬
teum
Blabum
Mesticium
Osticium quia ex
usto est. Fit enim enĩ ex dependenti fuligi¬
ne tectoꝵ. egesta assiduis ignibus. Unde et co¬
lor ciꝰdem tincture flamm̃eus est.
pro longitudine staminũ dicta. cu
riuatiuum est celaria. In subuli quia inh
et supra sunt uel quia insubulantꝰ. Ra
dicti quia Radendo fiunt. Pectines qͦd plo
fila reddant et imprimant. Colum qd si

Expanded text:
sine aspirasine aspirasubnigrae quae fit in Hispania, utVirg. Aen. 9, 582: Ferrugine clarus Ibera. Dicta autem ferrugo quod omnis purpura prima tinctura eiusmodi coloris existat. Glaucus color est ferrugineus subniger. Elbidum ab elbo colore vocatum; elbum est enim medius color inter nigrum et album, et elbum ab albo dirivatum. Luteus color rubicundus, quod est ceo mutavit vellera luto. Menum quod sit colore nigro; Graeci enim μέλαν nigrum dicunt. Masticinum quod colorem masticis habeat. Blatteum. Blavum. Mesticium. Osticium, quia ex usto est; fit enim ex dependenti fuligine tectorum egesta assiduis ignibus: unde et color eiusdem tincturae flammeus est. Tela pro longitudine staminum dicta, cuius dirivativum est telaria. Insubuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Radii dicti quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in
Abbreviated transcription (Latin):
catur eo quod aeris in fusione in frondibus
nutriatur Sericum dictũ. quia id scres pͥmi
iniserunt. Uermiculi enĩ ibi nasci ꝑhibentur.
a quibus hec circum arbores fila ducunt᷑ Uer¬
mes aũt ipsi grece bombices nominant᷑. Placi¬
umest stuppã et quasi crassedo serici. et est gre
Est enim uermiculus ex siluestribus frondibꝰ.
Conchilium dictum. eoqͦd ex conculis marinis
color ciꝰ colligitur. Idem et ostrum uocat᷑. Ostrũ
quod ꝓ colore purpure temꝑat᷑ plurimis qͥdẽ
in locis. sed optimum in insula cipro gignit᷑.
siue iniis quas proprius solis cursus illumi¬
nat. Conchilia aũt sunt maris. quę circ̃cisa
ferro. lacrimas purpurei coloris emittunt.
lis collectis color purpureus cemperat᷑ et ostrũ
exinde appellatum dicunt. quod ex teste hu¬
more elicit᷑ Purpura apud latinos. apurita¬
te lucis uocata. Apud gricos aũt purphu¬
ra dicit᷑ cum aspiratione. apud nos p᷑pura

Expanded text:
catur eo quod aeris infusione in frondibus catur eo quod aeris infusione in frondibus nutriatur. Sericum dictum quia id Seres primi miserunt; vermiculi enim ibi nasci perhibentur, a quibus haec circum arbores fila ducuntur; vermes autem ipsi Graece βόμβυκες nominantur. Placium est stuppa et quasi crassedo serici, et est GraeEst enim vermiculus ex silvestribus frondibus. 2. Conchylium dictum eo quod ex conchulis marinis color ejus colligitur. Idem et ostrum vocatur. 3. Ostrum, quod pro colore purpurae temperatur, plurimis quidem in locis, sed optimum in insula Cypro gignitur, sive in iis quos propius solis cursus illuminat. 4. Conchylia autem sunt maris, quae circumcisa ferro lacrymas purpurei coloris emittunt. His collectis color purpureus temperatur; 466 et ostrum exinde appellatum dicunt, quod ex testae humore elicitur. 5. Purpura apud Latinos a puritate lucis vocata. Apud Graecos autem πορφύρα dicitur cum aspiratione; apud nos purpura
Abbreviated transcription (Latin):
cupant uelamenta pilis caprarum c̃cexta.
ex quibus sibi tentoria faciunt. De lanis.
ana alaniando i est auellendo xxuii.
uõcata. h inc et uellus digũ. quod priꝰ lanȩ
uellerent᷑ non conderent᷑. Linum ex terra o¬
ritur. aeflexumq nomen ciꝰ agreco. Nã linũ
greci linarium dicunt. siue quod sit molle
et lene. Stuppa uero cannabi est siue lim. hec
scd̾m antiquam orto gratiam stuppa dicta
quod ex ea rimę nauium stipert᷑. Unde et
stipatores dicunt᷑ qui in uallibus eã cõpont̃.
Tumentum appellatũ quod aut infilo aut
in tela tumeat. nec subtilitatẽ habeat. Can¬
nabum a similicudine cannę uocatũ. siue
a greca echimologia. Nam illi cannabũ
cannabin uocant. Bissum genus ẽ. quoddã
lini nimiũ canidi et mollissimi. qͦd greci
papaten uocant. Fibrinũ lana ẽ. anima¬
lium qͦs fibros uocant ipsos et castoreos
existimant. Q uosdum uenatores sequum¬
tur. ipsi sibi testiculos adimunt. Aranea uo¬

Expanded text:
cupant velamenta pilis caprarum contexta, cupant velamenta pilis caprarum contexta, ex quibus sibi tentoria faciunt. De lanis . Lana a laniando, id est a vellendo, vocata: hinc et vellus dictum, quod prius lanae vellerentur, non tonderentur. Linum ex terra oritur, deflexumque nomen eius a Graeco; nam linum Graeci λινάριον dicunt; sive quod sit molle et lene. Stuppa vero cannabi est sive lini. Haec secundum antiquam orthographiam stuppa dicta, quod ex ea rimae navium stipentur. Unde et stipatores dicuntur, qui in vallibus eam conponunt. Tomentum appellatum quod aut in filo aut in tela tumeat, nec subtilitatem habeat. Cannabum a similitudine cannae vocatum, sive a Graeca etymologia; nam illi cannabum κάνναβιν vocant. Byssum genus est quoddam lini nimium candidi et mollissimi, quod Graeci papaten vocant. Fibrinum lana est animalium, quos fibros vocant. Ipsos et castores existimant, quos dum venatores secutur, ipsi sibi testiculos adimunt. Aranea vo
Abbreviated transcription (Latin):
tilia nunc ꝓ oꝑiendis mensis sunt. quȩ ut no¬
men ipsũ indicat. olim tergendis manibus p̃¬
bebantꝰ siue mandeba amandendo. Mappe
conuiui et epularũ appositarum sunt. qͣsi ma¬
nupie. atq ob id nominate. cuiꝰ diminutiuum
mappella.ẽ. Toralia longe ꝑpetueq mappe a
choro dictȩ. Sabanum grecum nomen ẽ Fa¬
cistergiũ et manutergiũ atergendo faciẽ uel
manũs uocatum. Uela dicta quod obiectu suo
interiora domoꝵ uelent Nulea uela picta et
grandia. quȩ ideo aulea dicta sunt. qͦd pͥmũ
in aula actali regis asiȩ. cui successit popłs Ro
manus inuenta sunt. Cortinȩ sunt aulea id
est uela de pellibus. qualia in crodo legunt᷑.
a quibus tabernaculũ extrinsecus cegebat᷑. Di¬
cte aũt cortinȩ a coriis. eo quod priꝰ ex pellib
fuissent factę. Unde et in eodem tabernaculo
legis iubet᷑ cortinas fieri expellibꝰ arictũ rubris.
it expellibus iacinctin.is. Cilitia arabesnun¬

Expanded text:
telia nunc pro operiendis mensis sunt; quae, ut notelia nunc pro operiendis mensis sunt; quae, ut nomen ipsum indicat olim tergendis manibus prebebantur sive mantilia a mandendo. Mappe convinupae, atque ob id nominatae, cuius diminutivum mapella est. Toralia longae perpetuaeque mappae, a toro dictae. 7. Sabanum Graecum est. Facitergium, et manitergium a tergendo faciem. vel manus vocatur. Vela dicta, quod obiectu suo interiora domorum velent. 8. Aulaea, vela picta, et grandia, quae ideo aulaea dicta sunt, quod primum in aula Attali regis Asiae, cui sumanus, inventa sunt. Cortinae sunt aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris et ex pellibus iacintinis. Cilicia Arabes nun
Abbreviated transcription (Latin):
rum. quo humeri oꝑiunt᷑ quod greci uel
latini sindonem uocant. De stratu et
tragulum uestis est discolor. qͦd manu
artificis diuersa uarictate distinguit᷑
Sictum aũt quod et instratu et in amĩctu
sibi fecit. Ludices aludis id est theatris uoca¬
tas quidam existimant. Cum enĩ egredie¬
bant᷑ de ꝓstibulo iuuenes. hoꝵ ulamento
tegebant caput et faciem. quia solet erubesce¬
re qui lupanar intrauerit. Galnapes
Fulcra sunt ornamen¬
ta lectorum. dicta quod iniis fulcim᷑ id est su¬
stinemur. uel quod thoros fulciant. siue cap̾
quȩ reclinatoria uulgus appellat. Ocruica¬
lia aũt eo qͦd ponantur sub ceruice ul cubi¬
to fuluillus dictus apulumari qui ẽ. duntũ
lectus. Culcite uocate quod calcent᷑ id est far¬
ciantur plurna. siue tũmento quo molliores
calidioresq sint. Tappeta dicta qͦd pedibus
primum strarent᷑ quasi tappedia. Sipla tap
Siple acq anfitapa uillis ingentibꝰ molles. Nã¬

Expanded text:
rum quo humeri operiuntur, quod Graeci vel rum quo humeri operiuntur, quod Graeci vel Latini sindonem vocant. De stratu et  . Stragulum vestis est discolor quod manu artificis diversa varietate distinguitur: dictum autem quod et in stratu et in amictu tragulum vestem sibi fecit.' Ludices a ludis, id est theatris, vocatos quidam existimant: quum enim egrediebantur de ludi prostibulo iuvenes, horum velamento tegebant caput et faciem; quia solet erubescere qui lupanar intraverit. Galnapes. Fulcra sunt ornamenta lectorum, dicta quod in his fulcimur, id est sustinemur, vel quod toros fulciant sive caput; quae reclinatoria vulgus appellat. Cervicalia autem eo quod ponantur sub cervice vel cubito. Pulvillus dictus a pulvinar, qui est divitum lectus. Culcitae vocatae quod calcentur, id est farciantur, pluma sive tomento, quo molliores calidioresque sint. Tapeta dicta quod pedibus primum strarentur, quasi tapedia. Sipla tapeSiplae atque amphitapi villis ingentibus molles. Man
Abbreviated transcription (Latin):
brancibus sinuata crispet᷑ S cola matrona
iopimentum. quod cooꝑto capite et scapu¬
ħ. adextro latere in leuum humerũ mitit᷑.
stola aũt grece uocat᷑. quod suꝑmittat᷑. In
bet recinum. latino nomine appellatũ. eo
uod dimidia ciꝰ pars retro reicit. quod uul¬
q maforͣtem dicunt. Cocatum aũt mafor¬
am: quasi martem. Signum enĩ maritalis
dignitatis et potestatis m eo est. O aput enĩ
mnilieris uir est: inde et suꝑ caput mulieris
Et Amiculum est mcretricũ pallium lineũ.
hunc apud ueteres matronȩ in adulterio de¬
prehensȩ induebant᷑. ut in tali amiculo po¬
cius quam instola polluerent pudicitiam.
ẜ rat enim apud ueteres hoc signum mere¬
tricie uestis. nunc in hispania honestatis. le¬
sistrum palliolum est quo usq hodie arabiȩ
e mesopotamiȩ mulieres uelant᷑. quibꝰ in
stu tutissimo cegunt᷑ umbraculo. de qͦ in isa
usnaboladium. amictoriũ lineũ femina¬

Expanded text:
brantibus sinuata crispetur. Stola matronale brantibus sinuata crispetur. Stola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem quasi Martem; signum enim maritalis dignitatis et potestatis in eo est. Caput enim mulieris vir est; inde et super caput mulieris est. Amiculum est meretricum pallium lineum. Hunc apud veteres matronae in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis. Theristrum palliolum est quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. De quo in Isaia 3, 23. Anaboladium amictorium lineum femina