comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sormeulie : uł lacernas concinnan uł faccendunt focumꝰ.
puim̃tauẽ dnt mindant loguimina. holeru se fciculos
inferuentem ollamde ceiunt. ao ponont inepsas calicospor¬
rigunt effiiduincibos. hac illucqidis currunt & certemug¬
nus uirginũ chorus cuillis habitat: noimohuiu s eemo diminste¬
ria officia aliis miperarempoterant ẽ sed noluntuinciabbis
laborecorporũ qua si psesiperant uirtute animi : haedicõ
quod eardore m̃tistilre duicquã dubitõ sed quocurrentom

Expanded text:
forticulae uel lucernas concinnant uel succendunt focum, forticulae uel lucernas concinnant uel succendunt focum, pauimenta uerrunt, mundant legumina, holerum fasciculos in feruentem ollam deiciunt, adponunt mensas, calices porrigunt, effundunt cibos, huc illucque discurrunt. et certe magnus uirginum chorus cum illis habitat. num huiusce modi ministeria aliis imperare non poterant? sed nolunt uinci ab his labore corporum, quas ipsae superant uirtute animi. haec dico, quo de ardore mentis tuae quicquam dubitem, sed quo currentem
Abbreviated transcription (Latin):
&dicit nob ñ ne sire te offeras & rectendimdaspeccasti
qđ uerici generis prumi s int̃prima sinonachoseõ coep issi
sore di sittumoris salhum ilitati s occasio: scionti filiũ di fac
filiu hominis : quantũ cũ que todeieceris. humlior epineris
Estoincelis pedib sesca tonicauestiaris. aequeris pauper b
inopũcellulas dignant introe as cuiecorũ oculus sisnanus
debiliũ. pesclaudorũ ipsetquã portos. ligna concidas scũ
atruas ubiungula ubialapȩ ubi sputa ubiflagolla ubi
patibulã ubimors & cumoimina quȩdixi feceris ab oustodhi
tua paula queuinceris si noperit certesexi . Ego quide
romae nerum &tunc metenebat heromus atque utinõ ꝑ¬
tenuissat quando socerotuo uiuente toxotio sacculo seruebi
Sed tam audioqim munditias platrartũ ferreñpoterant. qua
ennechorũ manib portabantur &in aequale solũ m̃olestus
transcon debanti quib sericauestis onerierat . & soliscalor
incendiũ nunc serditatr & lugubres & sua e comparatione

Expanded text:
te offeras et non recte diuidas, peccasti? Quod patricii generis primus inter primos monachus esse coepisti, non tibi sit tumoris, sed humilitatis occasio, scienti filium dei factum filium hominis. quantumcumque te deieceris, humilior Christo non eris. esto, incedas pedibus, fusca tunica uestiaris, aequeris pauperibus, inopum celludebilium, pes claudorum, si ipse aquam portet, ligna concidat, focum exstruat, ubi vincula? ubi alappatibulum? ubi mors? et cum omnia, quae dixi, feceris, ab Eustochio tua Paulaque uinceris, si non opere, at certe sexu. ego quidem Romae non eram et tunc me tenebat heremus — atque utinam pertenuisset! — quando socero tuo uiuente Toxotio saeculo seruiebant, sed tamen audio: quae inmunditias platearum ferre non poterant, quae eunuchorum manibus portabantur et inaequale solum molestius transcendebant, quibus serica uestis oneri erat et solis calor incendium, nunc sordidatae et lugubres et sui conparatione
Abbreviated transcription (Latin):
Ste citui seruus peregrinis prandentib: & sarraemaribus
oceos cibos ieiunaturus apposuit. hac moneo frat̃carissime
pietatequatadiligo & ñ solũ pecumã sed & teipsũ x p̃oofferas
bostĩ uiuã placente do rationabile obsequĩtiũ : & imiteris
archa alienis. ħ a discipulis & seruis inagist ꝯibuit& dñs¬

Expanded text:
stetit ut seruus peregrinis prandentibus et Sanae manibus stetit ut seruus peregrinis prandentibus et Sanae manibus coctos cibos ieiunaturus adposuit. Haec moneo, frater carissime, pietate, qua te diligo, ut non solum pecuniam, sed te ipsum Christo offeras, hostiam uiuam, placentem deo, rationabile obseqarcha alienis, hoc discipulis et servis Magister exhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tapge in qui đ̃ diabelus carnes eius insunfaciem benedixerit
tibi: Ferthostes antiquus migis continentiae : quã nĩt iorũ
cẽ certam: facileabicitur qđ er it &trinsecus intestinam
bellũ periculosiusẽ : coniuneta disglutinamii unca dͥisicpus¬
fuguuus ⁊ acheusdiueserit. A postolipiuperesred didit ille
quadruplu qđ rapuerat. diui sitqi pauperib medietatẽ
substatiae quaeremanserat . susceptexp̃m hospite salus
factaẽ domuieius : & tam̃ quia paruuluserat & oportolis
pceritate se nom potuerat co&tendere : Non fuit induodea
a postolorã numero : A postoliautẽ quantũ addiuitiasnihil.
qiuntũ ad uoluntatẽ totũ mundũ paritor reliquer unt
Sisferamu sap̃o opescũ anima nostraelibentor suscipi& : siut̃

Expanded text:
faciem benedixerit tibi. scit hostis antiquus maius continentiae quam nummorum esse certamen. facile abicitur, quod haeret extrinsecus; intestinum bellum periculosius est. coniuncta disglutinamus, unita dissicimus. Zacheus diues erat, apostoli pauperes. reddidit ille quadruplum, quod rapuerat, diuisitque pauperibus medietatem substantiae, quae remanserat; suscepit Christum hospitem, salus est facta domui eius; et tamen, quia paruulus erat et apostolicae proceritati se non potuerat coextendere, non fuit in duodecim apostolorum numero. apostoli autem, quantum ad diuitias, nihil, quantum ad uoluntatem, totum mundum pariter reliquerunt. si offeramus Christo opes cum anima nostra, libent
Abbreviated transcription (Latin):
consulto pr&erisse: undereris Et tamen quaec umilla mu¬
liere suerint si lesiignas cerem nescienti : nisiuiderem con¬
solto reicentem : Audi itaquȩ iohannes euanlesta quid dic
Stabant autem iuxa crecemibũ mater eius & soror matris eius
susse apostolos ia cobnuo cabulo num: cupatos iacobum zebe¬
dei & ia cobum al phei: istum nescio quem minorem laco¬
bum quẽ mariae filium nectamen matris dni scriptura com¬
merat: a postolum uisesse annon : Sia postolus est : al phers
silius erit & cred& inlhm̃ & nonerit deillis fratribus de
quibus scriptum est. Neq: enĩ fratresq tunc credebant ineum:
sinon est apostolus tercius qescioquis ia cobus est putandus

Expanded text:
consulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa muconsulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa mulieres fuerint, siles. Ignoscerem nescienti, nisi viderem consulto reticentem. Audi, itaque, Joannes quid dicat: Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus fuisse Apostolos Jacobi vocabulo nuncupatos, Jacobum Zebedaei, et Jacobum Alphaei. Istum, nescio quem minorem Jacobum, quem Mariae filium, nec tamen matris Domini Scriptura commemorat, Apostolum vis esse, an non? Si Apostolus est, Alphaei filius erit; et credet in Jesum; et non erit de illis fratribus, de quibus, scriptum est: Neque enim tunc fratres ejus credebant in eum. Si non est Apostolus, sed tertius nescio quis Jacobus, quomod
Abbreviated transcription (Latin):
locomacus ponit: Mari autẽ magdalene & maria iacobi
& ios&is uiderunt ubi poner&ur & trans astos abbato eme¬
runt : a romata & uenerun ad monumentum : & utiqueaut:
eius dicamus absentem alterã ese mariam nescio quã con¬
fingamus praesertim cum euangelium lohannis test& us
iamuid eam ut matrem Iohanni commendat: Aut num¬
quid & ouangeliste & psfalluntur & fullunt iut eorum
mariam matrem dicerent quos iudoi fratres ihũ esse dix¬
erunt : ofucor caecus & in ꝓperium exitium: mensiae sana
dicis ad crucem dnĩ matrem eius fuise presentem dicis iolan¬
ni discipdlo obuiduitatem & solitudinem commendatam
quasi iuxta n on haber& quatuor filios & in numeras filias. qu a¬
rũ consortio fruer&ur : Viduam quoquae nominas quod
scriptura non loquitur. &cm omnia. euangolistarum ex¬
emplaꝓponas : solius tibi lohanis uerba non conplacent:
dicis transitorie ad crucem dnĩ eam fuis se prȩsentem. Nec

Expanded text:
loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. Et utique ait: em ejus dicamus absentem: aut alteram esse Mariam, nescio quam, confingamus: praesertim cum Evangelium Joannis testetur nus jam viduam, ut matrem Joanni commendabat. Aut numquid Evangelistae et falluntur et fallunt, ut eorum Mariam matrem dicerent, quos Judaei fratres Jesu esse dixerunt? » 13. O furor caecus, et in proprium exitium mens vesana! Dicis ad crucem Domini matrem ejus fuisse praesentem, dicis Joanni discipulo ob viduitatem et solitudinem commendatam: quasi juxta te non haberet quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio frueretur? Viduam quoque nominas, quod Scriptura non loquitur. Et cum omnia Evangelistarum exempla proponas, solius tibi Joannis verba non placent. Dicis transitorie, ad crucem Domini eam fuisse praesentem, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rens infratrib: errore deceptos quo inpatre aestimando
sunt lapsiar gute precauit & ait. Haec ea dõ uocabula
ab euangelistisin loco alio nominari & eosdem esse. fra¬
tres dnĩ filiosmnariae : mat heus loquit᷑: eran autem
ibibuart dubium quin ante tracem dñ &iam milieres mal¬
teulonge expestantes quae secute fuerant ilim  agalile d
iimnistrantes illi. Interquas erant maria magdalenae
& maria iacobr niioris &ios& is mater & mater filior
Zebedei : Itẽmarcus. EranT autem mulieres delonge as¬
picientes. inter quas erat maria magdalene & maria iaco¬
biminoris & ios& is mater & salome: ibiquȩ post modicum:
& alie multe quȩ ascenderunt cũ eo inhieru salem: Nec non
Necalũ ni&ur & damitet ea quaȩ ꝓse faciant : d nobis
esse subtracta & sentenciã suã non testimonis scripturarũ
sed lubrica disputatione conuulsam: Et ceinquidia cobus
ad distinctio nẽmaioris qucerat filius gebedei sicuti& in alio

Expanded text:
ris in fratribus errore deceptos, quo « in patre aestimando sunt lapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominari, et eosdem esse fratres Domini, filios Mariae. » Matthaeus loquitur: Erant autem ibi haud dubium quin ante crucem Domini et mulieres multae a longe spectantes, quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, ministrantes illi. Inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedaei . Item Marcus: Erant autem et mulieres a longe aspicientes, inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi minoris, et Joseph mater, et Salome : ibique post modicum: Et aliae multae quae ascenderant cum eo in Jerusalem. Necnon ne calumnietur et clamitet, ea quae pro se faciant, a nobis esse subtracta, et sententiam suam, non testimoniis Scripturarum, sed lubrica disputatione convulsam. « Ecce, inquit, Jacoad distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio
Abbreviated transcription (Latin):
ti postea nan se quentitu n genitus sit & nom primogenitus : redemp¬
tio inquire iuserit ab uno mense. aestimatio qumqu adi & secandũ
uitulorem & primogenita ouium & primogenita ca prarum non
lnueouis nbinis ptuiũ acerdod: possimrespondere a slicere quidroe
inuniuis mensiestringis asticulo quidprimogeniumuoas quem
mibul debeo sacerdoti nisi& illefuerit ꝓcreatus ꝑ quemis quante
patus ẽ ⁊ incipit esseprimogentus : Non nemin ipsiapices loquen¬
tuna oe iest ultitia eredarguent eum dictum et. ꝓrimoges tan

Expanded text:
tu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus erit ab uno mense, aestimatio quinque siclorum. Siclvitulorum, et primogenita ovium, et primogenita caprarum non redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguent, eum esse dictum primogenitum,
Abbreviated transcription (Latin):
u ultenim alios quoq: filios mariam ꝓcreasse ex eo quod scriptum ẽ
Ascendit autemioseph inciuitatem dauid. ut ꝓsitereturcum maria
uxoresua pregnante .: Factumẽ autem cumibiessa . & implai sunt dies
ut parer& & peperit filium suum primogenitum: nietitur appro¬
bare primo genitum non possedici: nisieum quibabebat & fratres:
sicuti unigenitus ule uoc&ur : quiparentib solus sit filius Nosautem
lta definimus : ominis uingenitus & primogenitus No nominis primege
onnicaroues qua eofferunteo : ab homineuq ad pecus tibuerunt. tantie¬
modo p̃eus rediment primogenita hominum &primogenitapecodum
inmundorum: Definuit sermodĩ & quidst primogenttum: Omine
inquiq̃ quodaperit uuluam : alioqumn si non est pri mogenitus msi
stontum quem secunur & sratres : Tam diu sacerdotib primege¬
nita pondebentur: quam dii & alia fuerint poreata: efortepar¬

Expanded text:
Vult enim alios quoque filios Mariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Vult enim alios quoque filios Mariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Ascendit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille vocatur, qui parentibus solus sit filius. 10. Hieronymus. --Nos autem ita definimus: Omnis unigenitus est primogenitus: non omnis primogenomni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint procreata; ne forte par
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinepuro & omne sciñ nontang&. & reliquastatimeam inuadat
loseph statimaudiat ꝑhieremiam. o qui in sanientes infeminas factisunt
mibi unus quisq ad icorem ꝓximisui hinniebat : Alio quin. quo modostare
sam teneatuxorem. sic incipiant nuptiae nee uangelistamentitus sit:
Sed ab sit. ut hoc dematresaluatoris &iuro iustam sit aestimandum
Nulla ibiobstarix. nullamuliercula rx sedic litas intercessit : Ipaa pannis
inuoluit in fantem: ipsa & mater &obsẽtrix fuit. & collo cauit inquiđ eum
in p̃sepio. quia nonerat locus indiuersorio : quae sententia & a pocriphoꝵ
deliramenta conuincit. Dum maria ipsa pannis inuoluit᷑ insantem&
heluidii & pleri non patitur uo luntatem . dumindiuersorio locus non
adid quod ꝓposuerat: ante quam conuenirent. & non cognouit eam do¬
nec peperit filium AAd tertiam ueniendum ẽ questionem ut iuxta.
ordinem disputationis ei: &iam nrae responsionis ordo ꝓcedat:

Expanded text:
sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Alioqui quomodo stare sam teneat uxorem. Sic incipiant nuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro justo sit aestimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas intercessit. Ipsa pannis involvit infantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et collocavit eum, inquit, in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio . Quae sententia et apocryphorum deliramenta convincit, dum Maria ipsa pannis involvit infantem; et Helvidii expleri non patitur voluptatem, dum in diversorio locus non ad id quod proposuerat, Antequam convenirent, et Non cognovit eam, donec peperit filium, ad tertiam veniendum est quaestionem, utordinem, etiam nostrae responsionis ordo procedat.
Abbreviated transcription (Latin):
sui matrem. audebat attingere : &ceste maria conseruaba tomnia
norasse iosepha &erant in qui dlucas pater illius & matera dmiran¬
tes suphis quaedicebantur deco. Lc& tumira impudontia haec in
grecis codicib falsata contendas quae non solumonines poenegracciae
tractatores insius uoluminib relinquerunt : sed nonnulli quac latini
ita ut ingracis habadir ad sumperint: Nec neces seest nun deȩcem pla¬
riorum uari& ate tracture : Cumomne &iu&eris & noue scripturae
instrumentum in latinum sermonem exindȩcrans latumsit & mal¬
ine pugesunt &argumentatio suꝑflua & disputatiomagis curio¬
se quamuera. Num quid nom petuit scriptura dicere: & accepituxo¬
remsuam: & ion fuit ausus amplius contingereeam : Icutid& hamar
Nolo mihniali quod inter partum & cortumtem pus interseras nolodicas
mulier quaecumq concoeperit & peperit masculum inmundaerit

Expanded text:
dem, Domini sui matrem audebat attingere? Et certe Maria conservabat omnia dem, Domini sui matrem audebat attingere? Et certe Maria conservabat omnia norasse Joseph: Et erant, inquit Lucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecis codicibus falsata contendas, quae non solum omnes pene Graeciae Tractatores in suis voluminibus reliquerunt; sed nonnulli quoque e Latinis, ita ut in Graecis habetur, assumpserint. Nec necesse est nunc de exemplariorum varietate tractare, cum omne et veteris et novae Scripturae instrumentum in Latinum sermonem exinde translatum sit, et mulme nugae sunt. et argumentationes superfluae, et disputatio magis curiosa, quam vera. Numquid non potuit Scriptura dicere: Et accepit uxorem suam, et non fuit amplius ausus contingere eam : sicut de Thamar Nolo mihi aliquod inter partum et coitum tempus interseras. 214 Nolo dicas: Mulier quaecumque concepit et peperit masculum, immunda erit
Abbreviated transcription (Latin):
mar& uxorem : Num quid & a congressu coniugis fuerat separatus
cumutiq: nesepararetur magis fuiss& admonitus. &audebat inqui¬
unt uiriustusdĩ in utero. audiens filium deuxoris coitucogitare
pulchrae. quiergo in somnio tantum credidit. ut uxorem nonau
der& attinger& Is postquam pastorum uoce cognouerat
angelum dni uenisse decaelis dixis seadeos Nolitetimere ecce etuange¬
lixo uobis gaudium magnum quod erit omni populo. quia natuse
uobis hodie saluator qui estxp̃s dñs inciuitate dauid. &cumeo lau¬
des militiae concinnuis secaelestes Cloria in excelsisdõ & suꝑterra
pax hominib: bone uoluntatis. qui srmeonem iustum interam plexiis
paruuli uiderat p̃dicantem. Nuncdimit teseruum tuum dñe secundũ
uerbum tuum in pace. quia uiderunt oculimei saluta retuum
qulannam ꝓph&is sam: magos. stellam herodem. angela suiderat: qui
in quam miracula tanta cognouerat. dĩ templum sps scĩ sedem dñ

Expanded text:
maret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, maret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum credidit, ut uxorem non 213 auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venisse de coelis, et dixisse ad eos: Nolite timere; ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Saloncinuisse coelestis: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax hominibus bonae voluntatis: qui Simeonem justum inter amplexus parvuli viderat praedicantem, Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuum : qui Annam prophetissam, Magos, stellam, Herodem, Angelos viderat; qui, inquam, miracula tanta cognoverat, Dei templum, Spiritus sancti se
Abbreviated transcription (Latin):
legatea dequib posuit ambigi non fuissent seripta signari. C&erauero
nostra eintellegentiae derelinqui : sienim adhucrecenti tempore uiuen¬
tib his quiuiderant morsen sepulcrum ei: potuit ignoraris multoma¬
gis totsaeculis p̃tereuntib: urxta quod & illud intellegitur deiosepheuan¬
gelistam idindicasse dequo scandalum poterat moueri. noncam cog¬
nitam eẽ. auiro suo usq ad partum: ut in ulto magis intellegeremus
cognitam non fuissepost pastum aquatune se abstinuit cum adhuc
deuisione poterat fluctuare  Ad summam illud requiro quarese
abstinuerit ioseph usq ad pastus diem: respondebit utiq: quua angelũ
audierit dicentem. quod enim in ea natum ẽ. despũs cõ est : ad quod nosin¬
feremus : &certe audierat Iosephfilidauid n&i meas accipere mariam
uxoreintuam. ꝓhibitum ei fuerat nederelinquer& nea dulteram aesti¬

Expanded text:
ligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero ligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero nostrae intelligentiae derelinqui. Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, quia Angelum audierit dicentem: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Ad quod nos inferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existi
Abbreviated transcription (Latin):
perenin in nuimerabiha siphocexempla congorero &onmiemlaces¬
enten perc tatem testi moniorum nubo coare : Verum a clie pia¬
nes sibicura uebis simlia ipseubilector inueniat: loquitur inge¬
nes sermoduinus &t radiderunt ia cobdoos alienos quierrt
istum, Certe bodiernusdies illiu stemporis aestimandus est¬
quo historia ipia contexta est : siuemorsendicere uolueris auctorem
pentatheuchi siue etram. eiusdem instauratorem operis non recuso:
Vunchoc queritur ut id quod dictumẽ usq: ad diem istum : ad illam re¬
feratur a&atem : quo libri editisunt siue conscripti: Doceatigitur
postillam diem totiam annorum usq adnos uoluminib exactis at
idola quae subterebintho condita fuerant reꝑta aut morsitomulam
inuestigatum : qui a obnłxea adseric post donet &usq: esse incipere :
quodiamdiu non fuit quam diu usq compleretur & donec quin peteus
anim aduestat scripturae scaẽ idioma. & xobiscum in quo hesitabat intel¬

Expanded text:
per hoc innumerabilia exempla congerere, et omnem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erarum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus estquo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis, non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum est, usque in diem istum, ad illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem tot jam annorum usque ad nos voluminibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tumulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intel
Abbreviated transcription (Latin):
goniti morentur aut unigenitos liberabis. a poena.
&ridiculus eris aut sicon siteboris inter fectos. ingratis
obtinebimus & uni genitos primogenitos appellari
etit ostendore fratres dñi incuangoliis nominari
ut ibs. &eccemater eius & fratres eius stabant foris.
queren tes loquicum eo: & a libi: post haec ascendit¬
ergo ad eum fratres ipsius : transi hinc &uade iniud eam
ut & discipulitui uide antoperaq facis : Nemo em̃ aliquid in ocul¬
tofaciens quȩrit ipse in palã esse: Si haec facis manifesta feipsum
huicmundo: Iohanne de suꝑ inferente : Neq: enĩfratres eius tunc
credebant in eũ : Itẽ marcus adq: matheus: & docebut cos
insrnaga eor rũin patria sua. Ita ut stuperent & dicerent :
Vinde huicoms haec sapiencia &uir tutes non ne hic est fabrt
filius non nemator oius dicitꝰ maria & fratres eius ia cobus

Expanded text:
geniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, geniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenitos appellari.erit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . ergo fratres ejus ad eum: Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua quae facis. Nemo enim aliquid in occulto faciens, quaerit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
a pecrit uuluamscm dñc̃ uocabitur. ut darent hosti¬
as fecundum quod dictum est inlege dñi. parturturum uol
duos pullas colum barum : Sihaec lextantum ad primogeros
pertin& primo genitum autem sequentes faciunt : Non
debui t lege primo genititeneri quidesequentib: ignoribar
sed ten&ur lege primo geniti : &iam ille. quomsta tres c&e¬
ri non secuntu colligitur primo genitum eũ uocari. qu uul¬
uama paeriat & ante quam nullus sit. non eum quem frater
postgeritus subsaqutur. Morses scribit inexodo factũ ÷
marca mediã noctem &dus poercussit omnopri¬
mogenitum inter raegrpti. a primo genito pharaonis qui se¬
debat super thronum : &usq ad primo genitũ captiuat quae
ost ad lacum : &omne primo genitum. pecoris : Nas pondemi¬
bi qui tunc ab exterminatore fuerint inter empts pri
cantur quifratres habent: ergo abintr netione unigeni¬
ti liberati sunt: Siautem & unigeniti caesi sunti con¬
trasententiã factũ estiut inter priiogonitos. & uni¬

Expanded text:
vocabitur, et ut darent hostias secundum quod dictum est in Lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est irca mediam noctem et, Dominus percussit omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primogenitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore fuerant interempti, primcantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et uni
Abbreviated transcription (Latin):
Lucas quoq: mactib: apostoloꝵ itarefest̃ : hi om̃s erant instan¬
tes unianimes orationi Cũmulierib: & maria quaȩ fuit ma
terihũ & fratrib: ipsius : nec ñ & paulus apostolus in eadem
historieueritate n pariuoce concordat: ascendr autem
secundũ reuelationẽ & neminem ui dinisi p&rũ &ia cobum
fratrem dñi: & rursum in alio loco: nũ quid nor habemꝰ potesta¬
tẽ manducandi & bibendi n ũ quid non habemꝰ potestatem
uxorescircũducendi sicut &ceteri a postoli & fratres dnĩ
&cephas & ne forte aliquis iudeoꝵ testimoniũ nonainit¬

Expanded text:
: Hi omnes erant instantes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu, et fratribus ipsius . Necnon et Paulus Apostolus in eadem historiae veritate pari voce concordat: Ascendi autem secundum revelationem, et neminem vidi, nisi Petrum et Jacobum fratrem Domini . Et rursum in alio loco: 217 Numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Numquid non habemus potestatem uxores circumducendi, sicut et caeteri Apostoli, et fratres Domini, et Cephas ? Et ne forte aliquis Judaeorum testimonium non
Abbreviated transcription (Latin):
peruusa estegiptas factus farao ut dimitter&:
populum di adextremum primogenita prodit
tprimo genita is naelis ño sacrarentur quipri¬
us tener& cupiebanł in stanter expellunti : Exter¬
minator transit & terram gesen pestoralem & plu¬
uiis in raiga tan non audet attingere ÷. Erant
enim. pestes eorum agniruere signati. &opere
loque batur Signatum est supernos lumen uul¬
tus tu dñe Vnde & appellatur ipsa solemnitos pha¬
giptum relinquamus :gedians tempus est
tpromissa complentes  mansionum istł ordi¬
nem per sequamur Seriptum est mnultima
parte uoluminis nu mororũ : quod apud hebro¬
os appelle ciruaied abbor hec sunt castra
filiorum istł qui egres si sunt deterra egipti ꝑ
turmas sues in manumoisi & aaron. quas greci
actapceie uocant nos propter linguȩ propriȩ¬
ta tem significamcius mansionot. siue quia

Expanded text:
percussa est Aegyptus, fractus Pharao, ut dimitteret percussa est Aegyptus, fractus Pharao, ut dimitteret populum dei ad extremum primogenita perdit, ut primogenita Israhelis domino sacrarentur. qui prius tenere cupiebant, instanter expellunt. exterminator transit et terram Gesen pastoralem et pluuiis inrigatam non audet adtingere; erant enim postes eorum agni cruore signati et opere loquebantur: signatum est super nos lumen \'v uultus tui, domine. unde et appellatur ipsa sollemnitas phaAegyptum relinquamus. sed iam tempus est, ut promissa conplentes mansionum Israhel ordinem per-. sequamur. Scriptum est in ultima parte uoluminis Numerorum, quod apud Hebraeos appellatur \'uaiedabber\': haec sunt castra filiorum Israhel, qui egressi sunt de terra Aegypti per turmas suas in manu Moysi et Aaron, quas Graeci djtaQVsig uocant, nos propter linguae proprietatem significantius \'mansiones\' siue, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bo mirabilia delegetua Paulus quo queł ox sp̃itabsest r¬
& ipredũs: stredideretis moisi & milni croderetis : Deme
emm ille s criꝰ sit : & mangoluim secundũ letẽ : tunc intipieas
amoiser &i onnibus ꝓfotis inaerprecabutur illis incunt
tis scripturis que descipio dicta oratł Ignturiudei parue¬
li & qui solidim cibuns glioire neque unt od adhuc late
nutriuntur ut fantis legantpha raonem uinneum
& mare rubrum penł ad indiem naui gatur
& manna corian drpsimilo & omnaquȩ fcripte sur
audiađ corporaliter leprom domorũ & lepram pollis
& staminis. taurum hotni idã &iumientũ adultorii reti
&hibrẽ ꝓroptorxorẽ haclboros serui recupientis
Aure in subo lx persoratam : Nos autem dere linquentes chaphar¬
naum a grumqodam pulcherrimum. & cumihũ egredientes
indesertum pascimus pambus oris simcipientes sumus & iu¬
mentorum similes ordeaceisSirationa le anima b irtucens
i& ex grano frumenti commnollitis eđ interra cadens
& mertuũs inultos sructes ađtulit: nouem plagis

Expanded text:
bo mirabilia de lege tua . Paulus quoque lex spiritalis est. Et ipse Dominus: Si crederetis Moysi, et mihi crederetis. De me enim ille scripsit . Et Evangelium secundum Lucam: Tunc incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interrant. igitur Iudaei paruuli et qui solidum cibum glutire nequeunt, sed adhuc lacte nutriuntur infantiae, legant Pharaonem carneum et Mare Rubrum, per quod ad Indiam nauigatur, et manna coriandro simile et omnia, quae scripta sunt, audiant corporaliter: lepram domorum et lepram pellis et staminis, taurum homicidam et iumentum adulterii reum et Hebraei propter uxorem ac liberos seruire cupientis urem subula perforatam. nos autem derelinquentes Capharnaum, agrum quondam pulcherrimum, et cum Iesu egredientes in desertum pascimur panibus eius, si insipientes sumus et iumentorum similes, hordeaceis, si rationale animal, triticeis et ex grano frumenti commolitis, quod in terram cadens et mortuum multos fructus attulit. nouem plagis
Abbreviated transcription (Latin):
Siergoprus bistoritoneris eegipto sp̃italiter accpituri
& cetera qua   folo perangustium temporis pretermis sa sius
etus demiintellegenciȩ conumcitur: Namidem prirstta
qui in alioloco dixerat habitauicum abtiacionibus oe¬
darmultum in to la fiutonindo inamca abesentiam per¬
resce ferrenon surtinerłela crunaboliter inger fscit &¬

Expanded text:
cipitur, et cetera, quae ab apostolo pro angustia temporis praetermissa sunt, eiusdem intellegentiae conuincitur. nam idem propheta,. qui in alio loco dixerat: habitaui cum habitationibus Cedar; multum incola fuit anima mea, absentiam terrae sanctae ferre non sustine
Abbreviated transcription (Latin):
diuma & eloquia scripturarũ imistius factuli& mundi
pote tonitrius appellentus : pslmista declaratdicens
Vex canitruitui in rota. &di patris uocemin baptis
suerimus a deuangeli caitubã & excita trerugaudi

Expanded text:
diuina et eloquia scripturarum in istius saeculi et mundi diuina et eloquia scripturarum in istius saeculi et mundi rota tonitruus appellentur, psalmista declarat dicens: uox tonitrui tui in rota, et dei patris uocem in baptisfuerimus ad euangelicam tubam et excitati tonitrui gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
ditue :i decmiram simillo numeni sacramen toper¬
uertiamur ad regnacplorum sidb quo dñ ad ue sal¬
notor aprio patri arcaperuenit adus¬
neno quosi edior danen quȩ plono gugt
fluens spr̃ sc̃ gratiis redin dabar
di. quoruim alterum alter yndige nibalen
prddest e ercore uirtutes insi noueris crcutere
diemeniis primi Altoradiea posiparłe egr
sunt filiusrł iumanu exelsa in conspocadiomnũ
terptiorum &aegyptiũ sepe libant quo s percussert
dus &x eis omne primo genitũ interra degrpti. & indus
eorum fecitdñs iudicia: ramasse a quibusdã int¬
p̃tatur commotio turbelenta. autamaritudo
Tommetio quȩ tins᷑ nos autem uerius estimamus
x primit tonitruũ gaudii adhancurbem quae in
&eremis aegrpti finibuserat . populus congregatus
e quiundesertum exirecupiebat. eoqđ tumultum
scđi derelinquens inouebatur auitus pristins & ⁊prat
s comedentes prius inea peccitorũ &omnemama¬
Itudinẽ uertens indulcedinẽ utdiuocom sina
montẽ desuꝑtonantis audir&: qđ autemuerba

Expanded text:
erueniamus ad regna caelorum, sub quo dominus atque saluator a primo patriarcha peruenit ad uirginem, quasi ad Iordanen, quae pleno gurgite fluens spiritus sancti gratiis redundabat. dei, quorum alterum altero indiget. nihil enim prodest exercere uirtutes, nisi noueris creatoremssemensunt filii Israel in manu excelsa in conspectu omnium Aegyptiorum. et Aegyptii sepeliebant, quos percusserat dominus ex eis, omne primogenitum in terra Aegypti, et in diis eorum fecit dominus iudicia. Ramesse a quibusdam interpretatur \'commotio turbulenta\' aut \'amaritudo commotioque tineae\', nos autem uerius aestimamus exprimi \'tonitruum gaudii\'. ad hanc urbem, quae in extremis Aegypti finibus erat, populus congregatus est, qui in desertum exire cupiebat, eo quod tumultum saeculi derelinquens mouebatur a uitiis pristinis et ab excomedente se prius tinea peccatorum et omnem amaritudinem uertens in dulcedinem ut dei uocem in Sina monte desuper tonantis audiret. quod autem uerba
Abbreviated transcription (Latin):
quit parabula osmeum. loquar pro pasiciane abmicio
Quante audiuimus &indimus & patres nostri narraue¬
runtnobis Vndo &a postolas isdem uerbis quia cydem
x spũ a hec autem agit omnia insigura contingebatł illis

Expanded text:
quit, in parabola os meum; loquar propositiones ab initio. quit, in parabola os meum; loquar propositiones ab initio. quanta audiuimus et uidimus et patres nostri narrauerunt nobis. unde et apostolus isdem uerbis, quia eodem et spiritu: haec autem, ait, omnia in figura continge
Abbreviated transcription (Latin):
poterant prospectanter : tunc suos inurtam populisro ma
conspexit fabebant̃ si biomnes ingłoria pemientes
ec mirum ii decius salutes omnes exultarent ÷ Docuius
comnuorsione angeli lȩtabantur in colo: hoctibi fabiolo
lingeniimoi senileniunusHas officiorum inferias
eded: Lan daimus sere uirginss. uiduas hacmaritatas:¬
e quarum semper fuere candida uestimenta quȩ seqtuntur
ugnum quoiladiti. Felix prȩconum quod nullatotius
urȩ sorde maculatur prodiuior faces satinuidia
i pater samilias bonus est u quarootales nos tormalut ÷
ox inciderat inlutrones : xp̃i humoris roportata est :
Nultpmanisones sunđ apud patrem : ubi abundauit peccatum :
super abini dauit gratia. Cuiplus dimittitur plus amate¬
matheum expersona dm̃i dictum credimus De cemplagarum
s megipto & egressiones isr ł in solitu dinem narratur histo¬
ia Cum que nullidubium sit sacta esse que scripta sunt :
Quisi aliud litteraso nat. aliutdp̃s deusunt teneat aporiamin¬

Expanded text:
poterant prospectantes. Tunc suos in unum populos Roma conspexit: favebant sibi omnes in gloria paenitentis. Nec mirum, si de eius salute homines exultarent, de cuius conversione angeli laetabantur in caelo. Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. Laudavimus virgines, viduas ac maritatas, quarum semper fuere candida vestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque vadit. Felix praeconium, quod nulla totius vitae sorde mSi paterfamilias bonus est, quare oculus noster malus est? Quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est . Multae mansiones sunt apud Patrem . Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Cui plus dimittitur, plus amatMatheum ex persona domini dictum credimus, decem plagarum in Aegypto et egressionis Israhel in solitudinem narratur historia. cumque nulli dubium sit facta esse, quae scripta sunt, quasi aliud littera sonet, aliud spiritus clausum teneat: aperiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
grmnasi a ꝑsonabant : fier& peregrinus ađ quediscipulus
malen saliena ueretundediscere quã sua inpudenter inge¬
rere : Dem quedum litteras quasitoto fugiente s orbo ꝑse
quitur : Captus aprratis & uenunditus &iamtrranno
crudelis simo paruit captiuusuinctus & seruu stam̃ quia
plid osophus maioruernemosẽ fuit ad titũ lauũ lacteo
fama ꝑdixit: habuitillaaetas inauditũ : ominib: secculis¬
caelebrandum quemiraculũ uturbemtantãingressi. Alude¬

Expanded text:
 personabant, fieret peregrinus atque discipulus, malens aliena uerecunde discere quam sua aliis inpudenter ingerere. denique dum litteras quasi toto fugientes orbe per-\' sequitur, captus a piratis et uenundatus etiam tyranno crndelissimo paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liuium lacteo fama perduxit. Habuit illa etas inauditum omnibus seculicelebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
perineglelegentes sed humilitatem sũmisidum seho¬
nore ar untrant bidignos : unde & absentes ꝓfetant¬
i fatueratoꝙ populo. Cum adhuo esse essont
inoreipsorũ iradi ascendit suꝑ eos. & occidit
pingues eoru. & destos isrł p̃ pediuit neadm a¬
lum uelociter cirrerent. unde &adpellatus est
qui sapienciã dimissimꝰ fae culatem & egnpcia solae
contempsimus Non debere nos marar econtiacoles¬
tẽ scripturarũ panẽ : nec iuruleneias egrpcior̃ que st̃

Expanded text:
perii neglegentes, sed humilitate submissi, dum se hoperii neglegentes, sed humilitate submissi, dum se honore arbitrantur indignos, unde et absentes prophetant. saturatoque populo, cum adhuc esca esset in ore ipsorum, ira dei ascendit super eos et occidit pingues eorum et electos Israhel prae pedi uit, ne ad malum uelociter currerent; unde et appellatus est qui sapientiam dimisimus saecularem et Aegyptias ollas contempsimus, non debere murmurare contra caelestem scripturarum panem nec iurulentias Aegyptiorum, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
rub nonunus ut supra in soliitudine sin sed plures
ut ibi principium sit hicperfectio ibisolitarius
numerus hic multiplox: aliud est enĩ una . & aliad
om̃s gratics pos sidere : et ꝓfosti desolitudine sinai castra
motatis in sepuleris conpuiscenciae :terti a decma mansio
cuius nomon cũ intpiatione edieũ est. apud hebreos
apellat᷑ caba rotħ atthaua est autẽ sen sus
ductus est indesertõ &temptabat᷑ ad diabalo Itaq & is¬
rahol post familia rẽ cũdo sermonẽ post quam
ux tamontem sinai cõmoratus est anno uio & diabur
quat tuot: mira dispositione cafirorũ egres sus est
inso litudinẽ pharan q: int̃p tat᷑ onagor aut forita sib¬
q: subcũ bit malȩbestiaȩ fustidiens celestẽ panẽ
&egrptiorũ carnes desidertans quando multof subi¬
tũ uorauit incendiũ. & intercedente morse : fumum
uorax flũma cmsumpsit. Tunc accipiunt cotur
naculi &uoremanent holdad & medad non im¬

Expanded text:
\'rubi\', non unus, ut supra in solitudine Sin, sed plures, \'rubi\', non unus, ut supra in solitudine Sin, sed plures, ut ibi principium, hic perfectio, ibi solitarius numerus, hic multiplex. aliud est enim unam et aliud omnes gratias possidere. Et profecti de solitudine Sinai castra metati sunt in sepulchris concupiscentiae. Tertia decima mansio, cuius nomen cum interpretatione editum est, apud Hebraeos appellatur \'cabaroth atthaua\'. est autem sdeductus est in desertum, et tentabatur a diabolo . Itaque Israel post familiarem cum Deo sermonem, postquam juxta montem Sinai commoratus est, anno uno et diebus quatuor, mira dispositione castrorum egressus est in solitudinem Pharan, quae interpretatur onager, vel feritas; ibique succumbit malae bestiae fastidiens caelestem panem et Aegyptiorum carnes desiderans, quando multos subitum uorauit incendium et intercedente Moyse fumum uorax flamma consumpsit. tunc accipiunt coturnnaculi, duo remanent, Heldad et Medad, non im
Abbreviated transcription (Latin):
brat᷑ solemnitas : & postoa ouangeliis a cramentum
inspr̃ scĩ descensione conpl&ur ut sicut priori populo
quin qua gosima dieuero iubelȩo & uero annoromissionis
& ueris quinqua ginta & quingentis denariis quide¬
bitoribus demittuntur. Ledlatuest : ad apostolas quo¬
numero constitutis. descenderit spr̃ scr̃ & diuisis linguis
crederreium. totus euan gelica predicacio¬
neniundus expl&us sit : Longum est sreplicare uollẽ
qũid iulege prȩceptũsit quomodo fabricatum taber¬
naculũ quȩ uari&as hostiarũ quae uasorum diuer si¬
tas  quo indumenta pontificis. quae sacor dotĩ uole
numera tussit : Hoc taertũ dicã quod media pur
exhodi &totus leuiticus liber. & numerorum
procepta non modica. & ꝑ singulas trib: populi distribu¬
tio & ablationes principum: In hacmansione de¬
scriptesinenalto rũ que uoluminũ disputatio huic
lo co sufficere uyx possit. Ipiter ptatł autẽ sinas

Expanded text:
bratur sollemnitas et postea euangelii sacramentum bratur sollemnitas et postea euangelii sacramentum spiritus sancti descensione conpletur, ut, sicut priori populo quinquagesima die, uero iubeleo et uero anno remissionis et ueris quinquaginta et quingentis. denariis, qui debitoribus dimittuntur, lex data est, ad apostolos quonumero, constitutis descenderit spiritus sanctus et diuisis linguis credentium totus euangelica praedicatione mundus expletus sit. longum est, si replicare uelim, quid in lege praeceptum sit, quomodo fabricatum tabernaculum, quae uarietas hostiarum, quae uasorum diuersitas, quae indumenta pontificis, quae sacerdotum ac leunumeratus sit: hoc tantum dicam, quod media pars Exodi et totus Leuiticus liber et Numerorum praecepta non modica et per singulas tribus populi distributio et oblatio principum in hac mansione descriptae sint multo- rumque uoluminum disputatio huic loco sufficere uix possit. interpretatur autem Sinai
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ podus quã expouintꝰ bceuiter indicis se contenti.
quo post fermontũ halus & mas sanr ec dȩsiae soleant in ulti¬
plicia. demonũ aduer sumnos. temtamenta consurgere :
& ꝓfesti dera hidim castra posuorunt in solitudie
sinci: Duo detima mansio est : sta tim tibiueniat in mentem
a postorũ numerus un adepluribus : sed maior ab omnibus
Nonseparat᷑ in or dinem: &p̃collit in merito dhunolo¬
te Mense tertio egressionis filiorũ isrł deegrpto indie¬
uade inquid ad populũ & seĩ fica eos hodie &cuis
& lauent uestimenta sua Sineq: parati indiemter¬
ciqui quia teritia diae descendet dns uidente uniuer¬
so populo suꝑmantẽ smaa. quod & fuctũ est : lauerin¬
que uestimenta sua. & abuxorũ ontus separatis
dietercio decendit dnr̃ inmonte :÷ quo fumantem
& fulgore tonitrũ caligine. uoce tubȩ mor talium¬
cordater rentib: enorsosloq: bat᷑ & dñs respon¬
monte sinai legemda tum. unde & ponte cort en cele¬

Expanded text:
gimus potius, quam exponimus, breuiter indicasse contenti, quod post fermentum – Halus - et \'massam\' ecclesiae soleant multiplicia daemonum aduersum nos temptamenta consurgere. Et profecti de Raphidim castra posuerunt in solitudine Sinai. ,Duodecima mansio est. statim tibi ueniat apostolorum numerus. Una de pluribus, sed major omnibus, non separatur in ordine, praecellit in merito. Ad hanra: Mense tertio egressionis filiorum Israeuade, inquit, ad populum et sanctifica eos hodie et cras. et lauent uestimenta sua sintque parati in diemtertium, quia tertia die descendet do minus uidente uniuerso populo super montem Sinai. quod et factum est. laueruntque uestimenta sua et ab uxorum coitu separatis die tertio descendit dominus in montem, quo fumante et fulgore, tonitru, caligine, uoce tubae mortaliumrda terrentibus Moyses loquebatur et dominus responuertice montis Sinai legem datam. unde et pentecostes cele
Abbreviated transcription (Latin):
noetimoses as condit in inontõ Ihis̃ contra ama lech
miltat ad erues signũ supera t in imicus remissir orun¬
tisinanib hostis uictor insequit᷑ ged & noses suꝑ la¬
pide dez acharia quisiptem hub at oculo insaa nuhelis
uolumine apellaet Abene det Idẽ lupis ad uitoru
&ut rã que manueius darom &oridesti
inoncanus. lucidus que sus tentunt: Deuicto aduert sairio
super aienit iebto. adducit sepphiorã &utrũ quo filus̃
dat consiliũ septua gnta semorũ & intipum ec de sit
dogentibus congrogatȩ legis imminutio etuangolios Fgon¬
fortiũ rapphumdicit᷑ uel ꝓptor discsipatũ amã loch uol

Expanded text:
nomen. Moyses ascendit in montem; Iesus contra Amalec nomen. Moyses ascendit in montem; Iesus contra Amalec militat; ad crucis signum superatur inimicus; remissis orantis manibus hostis uictor insequitur. sedet Moyses super lapidem de Zacharia, qui septem habebat oculos et in Samuhelis uolumine appellatur aben ezer, id est \'lapis adiutor\', et utramque manum eius Aaron et Ur, id est \'montanus lucidusque\', sustentant. deuicto aduersario superuenit Iethro, adducit Sepphoram et utrosque filios, dat consilium septuaginta seniorum et in typum ecclesiae de gentibus congregatae legis imminutio euangelio suggefortium\' Raphidim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
bent & demade inẽ petatis fictas txplanatianer qre
noreds plutora eo quo drer et deł ecħ parua
apicedis tineuantur & interptont᷑ curationẽ at q
sio in ex hodo non hab&ur C redit̃ quȩ in sinhere¬
moretno contineti eo denarrante libra ꝑꝓfosta¬
perspiqum est plures mansiones uocabelo damons
melier miscuit serina satis trib: donec formentane¬
t totũ : In hacsolitudine enut in brat populus ꝓfame
& conuorsus respicit ꝓcuł innubegloriã di accepit que
talnmansione docima fermentũ poni: et port
hesum cirnlum manna tribui: Implere quoseriꝑturã
ietatis Inraph dn & non erat ibi aqua populo undeci¬
n ininũ reeporiuidit orsiffiems eius autcerte uisio dris
for qiũmelius q trans fere dic polutio fortiumꝰ dol ea¬
nitas fortũ siuȩ iuxta ꝓprietatem linguae sorere¬
mis siomanin. Hac sn oxhodo legit᷑ post ꝓfoctionẽ de
he remosin: quũerit in ou populus oba dorẽsitis fons
cus taphidim tebationis quoq: Idẽ oñes ge sortituc est:

Expanded text:
bentur, et de male interpretatis fictas explanationes quaenentes pro littera, eo quod res et daleth paruo apice distinguantur, et interpretantur \'curationem\' atque sio in Exodo non habetur crediturque in Sin heremo contineri eodem narrante libro: profperspicuum est plures mansiones unius regionis ulier miscuit farinae satis tribus, donec fermentaretur totum. in hac solitudine murmurat conversus respicit procul in nube gloriam Dei; accepitque 477 Et nota in Mansione decima fermentum poni, et post esum carnium, manna tribui, implerique Scripturam:metati sunt in Raphidim: et non erat ibi aqua populo . UndeciNominum repperi \'uidit os sufficiens eis\' aut certe \'uisio oris fortium\'; meliusque transfertur \'dissolutio fortium\' uel \'sanitas fortium\' siue iuxta proprietatem linguae Syrae \'remissio manuum\'. haec et in Exodo legitur post profectionem de heremo Sin. queritur in ea populus ab ardore sitis; fons ortitus est
Abbreviated transcription (Latin):
ne putee nos dr sonantiã scribere. Ib enĩ n id
aneeduul go habocur edidtme: Smedium uerbum p̃ as¬
seribar pib ee blitor hic dutrm in hebrico ualami¬
poncun qua glutinuĩ sonat Sensus qug manifestus
dos cepi incipimos sagramenta pul saro : prudentem stti¬
diosum & lestorẽ rogatum uelimut stiat inquortereno¬
mina  sixa hobra cã ueritatẽ A lio qum in grecis
&e letinis condicib. pr&or pauca omnnia cotrupta

Expanded text:
nec putet nos dissonantia scribere; ibi enim iuxta id, quod uulgo habetur, edidimus, si medium uerbum scribatur per beth litteram; hic autem in Hebraico uolumilsationem quam glutinum sonat. sensusque manifestus: onis Christi incipimus sacramenta pulsare. prudentem studiosumque lectorem rogatum uelim, ut sciat me uertere nomina iuxta Hebraicam ueritatem; alioquin in Graecis et Latinis codicibus praeter p