comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b: ullus error ebripete omnino non potiratb
&iam prudentes aliquotiens peccatis fullentib
ad quies cunt: non uoluntate degrauati: sed huma¬
noerrore ut homines lapsunec adhuc tota pru¬
dentiae acsapientiae peraeptione perfecti
sicut ibi er̃: ubi nec ignirarr aliquid: nec peccare
iã poter̃: Hic uero sipotuist& a peccatorecte fac¬
tũ perfecte discerm: nũqua se ab occultis suis ont¬
r& ille mundari. qui ait: Ab occultis meis mun¬
dame dñe : & ab alienis parie seruotuo: Quib
uerbis satis ostendit : qđ illiquoq: qui scẽ perdo¬
nũ scĩ sp̃s uiuunt tam̃ propt̾ aliquas infirmita¬
tes humanas quas trahunt. siue scientes. siue nes¬
cientes. ciliquotiens aut suo peccato cedunt: aut
alieno consentiunt: Inbuc igitur uita: ubi aut
uoluntate. aut errore : aut infirmitate pecca¬
tur: quicũq diuinitus cidutiui luntate ñ peccan
utique in re phensibilitet uiuunt: sed quia po¬

Expanded text:
bus ullus error obrepere omnino non poterit; bus ullus error obrepere omnino non poterit; etiam prudentes aliquoties peccatis fallentibus acquiescunt; non voluntate depravati, sed humano errore, ut homines, lapsi; nec adhuc tota prudentiae ac sapientiae perceptione perfecti; sicut ibi erunt, ubi nec ignorare aliquid, nec peccare jam poterunt. 2. Hic vero, si potuisset a peccato recte factum perfecte discerni, nunquam ab occultis suis oraret ille mundari qui ait: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Quibus verbis satis ostendit quod illi quoque qui sancte per donum sancti Spiritus vivunt, tamen propter aliquas infirmitates humanas quas trahunt, sive scientes, sive nescientes, aliquoties aut suo peccato cedunt, aut alieno consentiunt. In hac igitur vita, ubi aut voluntate, aut errore, aut infirmitate peccatur, quicunque divinitus adjuti voluntate non peccant, utique irreprehensibiliter vivunt. Sed quia po
Abbreviated transcription (Latin):
&crũ si in contractu quolib& siue conloquio uel
in alia quaq re se decipiquisq nonsinat & cliũ
tamen ipse decipiat. is non hub& prudentiã qua
salutis magis quã perditionis est causa. sedsimulat
Im̃ quidem hue cuirtus. aut uitio dictat. qđ illudior¬
rũpit sana. hare sanat uitii accessione corrupra
Qe sic aut omnibus quib potest prodesse. festi¬
nat ue raciter prudens: ut eius merita is omniũ
quiper eũ dõ cidquiruntur fructus adcrescat: aũ
sicogitat de perditione cuiuspiã. ueldẽ casu
per euntis ex ultat: necesse est ut prius pereat
ipse. quã uliũ prrdar & cibipso ea perditio qua
perire cliũ cupit incipiat
tes effectido suo npedibus sed scĩs morib: ad pro¬
pinquant: exea paste qua sunt dono dĩ pruden¬
tes nec suo perire. boi lunt nec alienopetcaro
Ex eo autẽ qđ nec duitoe corũ per fecto piuden¬
na sicut in illa uita erit. ubi per fecte uiuenti¬

Expanded text:
Caeterum si in contractu quolibet, sive in colloquio, vel Caeterum si in contractu quolibet, sive in colloquio, vel in alia quaque re, se decipi quisque non sinat, et alium tamen ipse decipiat; iste non habet prudentiam, quae salutis magis quam perditionis est causa, sed simulat. Quoniam quidem hoc virtus a vitio distat, quod illud corrumpit sana, haec sanat vitii accessione corrupta: ac sic, aut omnibus quibus potest, prodesse festinat veraciter prudens, ut ejus meritis omnium qui per eum Deo acquiruntur, fructus accrescat; aut si cogitat de perditione cujuspiam, vel de casu pereuntis exsultat, necesse est ut prius pereat ipse quam alium perdat, et ab ipso ea perditio, qua perire alium cupit, incipiattes effecti, Deo suo non pedibus, sed sanctis moribus appropinquant, ex ea parte qua sunt Dei dono prudentes, nec suo perire possunt, nec alieno peccato; ex eo autem quod necdum ita est eorum perfecta prudentia, sicut in illa vita erit, ubi perfecte viventi
Abbreviated transcription (Latin):
in flũmat: ut humanarũ rerũ diuinarũq: sci¬
entiã consecuti: prudents ac sapientes uara¬
citer fiant: prospiciant in minentia mala. si¬
mul & caueant: nec putent ulla esse malanisi
ea quae malos efficiant nec eis ullae perturs¬
bationes uelut ignaris eorũ modestiae aliqͥd
aut tytenquillitats excutiant. Int fallentia.
& solidabona discernant: nihil in boe mundo ca¬
su aut in iuste: sed omã do uolente uel permit¬
tente fieri prudent̃ accipiant. Cliter intel¬
legentes: aut doce ant sapienteriadt arguan :
Dolo res uarios. ac diuersas infirmitates. quae
mostulit̃ uiuentes cd fligunt: non sẽperpec¬
catis praecedentib sequi : sed pleruq ex ipsa
conditione mortalitatis accidere. corrupti¬
lit̃ natis intelle gant: & suentes se ñdã pna¬
ri aduersis praet sentibus: sed probari ex ip¬
ba uelentide passionũ i occasione conparande si¬
nec prudentes sẽ circũ ueniri permittunt.

Expanded text:
inflammat: ut humanarum rerum divinarumque sciinflammat: ut humanarum rerum divinarumque scientiam consecuti, prudentes ac sapientes veraciter fiant, prospiciant imminentia mala simul et caveant, nec putent ulla esse mala, nisi ea quae malos efficiant; nec eis ullae perturbationes, velut ignaris earum, modestiae aliquid, aut tranquillitatis excutiant; inter fallentia et solida bona discernant; nihil in hoc mundo casu aut injuste, sed omnia, Deo volente ac permittente, fieri prudenter accipiant; aliter intelligentes aut doceant sapienter, aut arguant; dolores varios ac diversas infirmitates quae mortaliter viventes affligunt, non semper peccatis praecedentibus sequi; sed plerumque ex ipsa conditione mortalitatis accidere corruptibiliter natis intelligant; et scientes se non damnari adversis praesentibus, sed probari, ex ipsa tolerantia passionum occasionem comparandae sinec prudentes se circumveniri permittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
one ueri & inuentione constituunt: Credo p̃p¬
terea qđ neclsapiens recteo dicipossit. cui pru¬
dentia. nee prudens. cuis apientia desit: Qua¬
propt̃: sinibil aluid prudentiae ac sapientue
munus aecipitur nisi inquisitio & conp̃hensio
ueritatis qui uetitatr̃ pͥdenter quaerere : &
sapienter inuenire potuerit.is prudensas. sa¬
piens iure uocabitur: Hoc id circo poe misse¬
rums ut quic quid de prudentia fuerit disputatũ:
idtotũ &ia de sapientia dictũ possit intellegi:
sipuens possit diciprudentia: siergo tota huma¬
nae uitae perfectio inactione & cognitione
consistit: sicut in plerisq actionem tẽ pepaenti¬
ae. ac fostitudinis. atq iustitiae consũmatione
probauimus: ita cognitione rerũ ꝓ uenire con¬
sequutione prudentia conprobemus: Cognitio
rerũ qua prudentia ac sapientiae fonte con
festur: spiritales om̃s & cannalib uitus de fec¬
tos inlustrat: & ab omni dilectione noxiae curio¬
sitatis auersos: de siderio contẽplande uirtutis

Expanded text:
one veri, et inventione constituunt. Credo propterea quod nec sapiens rite dici possit, cui prudentia; nec prudens, cui sapientia desit. Quapropter si nihil aliud prudentiae ac sapientiae munus accipitur, nisi inquisitio et comprehensio veritatis; qui veritatem prudenter quaerere, et sapienter invenire potuerit, is prudens, is sapiens jure vocabitur. Hoc idcirco praemiserim, ut quidquid de prudentia fuerit disputatum, id totum etiam de sapientia dictum possit intelligi. sipiens possit dici prudentia. Si ergo tota humanae vitae perfectio in actione et cognitione consistit: sicut impleri actionem temperantiae, ac fortitudinis, justitiae consummatione probavimus; ita cognitionem rerum provenire consecutione prudentiae comprobemus. 2. Cognitio rerum quae de prudentiae ac sapientiae procedit fonte, spiritales omnes a carnalibus vitiis defecatos illustrat; et ab omni delectatione noxiae curiositatis aversos, desiderio contemplandae virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
tia. sed hapo ammi fortet do ab illo est nobiscii
cũ proph&a camamus: ẜ ostitudomea & lauda
momea dñs & factus est mihi insalutem: forti¬
tudonostia est. quia ita nos contrir omna uitia
inuicta protectione corroborat: ut animũ
nrm̃ nec blanda dissoluantu nec aduersadei¬
ciant: & tunclaus nr̃a dns fit. sinon noi demu¬
nerib: di sed diuina in nobis cupiamus munerte
p̃dicari: nec illi suã possnsti piactare uirtutẽ:
quib dñs fcictus est in salute: ls ergo cuidñs
animi fortitudo nullis arnable desi derus cedat.
uullis uoluptatib ad quies cat: ambitione ac
populayẽ gloriã uineat. Noneũ pedir noru
amor addicat : ñ ac cerbitas passignũ dã norũ¬
q: sub iciat : sic illidiltus tota per fectas firma
deleniatio usađspescerta securta aifirnaa
possibilitas sana: sanitas inarruntanuit guđ

Expanded text:
tia. Sed haec animi fortitudo ab illo est nobis cui tia. Sed haec animi fortitudo ab illo est nobis cui cum propheta cantamus: Fortitudo mea, et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem . Fortitudo nostra est, quia ita nos contra omnia vitia invicta protectione corroborat, ut animum nostrum nec blanda dissolvant, nec adversa dejiciant; et tunc laus nostra Dominus fit, si non nos de muneribus Dei, sed divina in nobis cupiamus munera praedicari. Nec illi suam possunt jactare virtutem, quibus Dominus factus est in salutem. 3. Is ergo cuanimi fortitudo, nullis carnalibus desideriis cedat, nullis voluptatibus acquiescat, ambitionem ac popularem gloriam vincat. Non eum pecuniae amor addicat, non acerbitas passionum damnorumque subjiciat. Sit illi Deus laus tota, perfecta gloria, delectatio pura, spes certa, securitas firma, possibilitas sana, sanitas incorrupta: ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
uistutẽ dicinon posse quae si uit tus esset : for¬
titer &iã blandimentis talib repugnar&:
net ad quies cet& mollibus qui ad iuuante dño
dunt quaque uel aspent supentss&. Quos dã
nũq: insuperabiles asperis passionib facit
mundicupiditas: in quibe nnpacientia laudap¬
da eit sed miranda duritia. Eos autẽ quos
ad tollenentiã passionũ foltes dĩ caritas red¬
dit: nulla dilectio carnis nulla uduptas blanda
cortũ pit qm̃ sinor quid. sed propt̃ quis patia¬
mur plurimũ refest : n in eis est pacientia quã
aequanimiter patiuntur angustia sed in eis
tantũ quos fortiter faut sustinere iustitia
na sed ius a: &ideo bratitu dinẽ n ꝑsecutionẽ
patientib sed propt̃ iustiti ã patientib re ꝓmisit
rũ sustinenta tunc esł uerto pacientia si fues it
pas uiec& inens iustae pacientia : quo rũ nec dolori¬
bus pec uoluptatib cedit mentis inuictae constan¬

Expanded text:
virtutem dici non posse? Quae si virtus esset, forvirtutem dici non posse? Quae si virtus esset, fortiter etiam blandimentis talibus repugnaret; nec acquiesceret mollibus quae, adjuvante Domino, dura quaeque vel aspera superasset. Quosdam namque insuperabiles asperis passionibus facit mundi cupiditas: in quibus non patientia laudanda est, sed miranda duritia. 2. Eos vero quos ad tolerantiam passionum fortes Dei caritas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas male blanda corrumpit. Quoniam si non quid, sed propter quid patiamur, plurimum refert: non in eis est patientia qui aequanimiter patiuntur angentia, sed in eis tantum quos fortiter facit sustinere justitia.  et ideo beatitudinem non persecutionem patientibus, sed propter justitiam patientibus repromisit. rum sustinentia, tunc est vera patientia, si fuerit justa: et in eis justa est patientia quorum nec doloribus, nec voluptatibus cedit mentis invictae constan
Abbreviated transcription (Latin):
tes in omniũ membrorũ officus sunius sed&i¬
am qđ omalibenter quae nos moderatos & so¬
brios faciunt: obseruanius: Sed d&em peyentia
hicec dicta sufficiant : ut & de fostitudine
solũ diuersis puls ata molestiis in concus¬
sa per maneat: sed &iã nullis uoluntatũ in le¬
cebris ye soluta succũbat. Alio quin: sum peus
quidẽ malorũ saeiuentiã frangat. sn alamita¬
tibus quibus lib& inpeecatis obsistat: sunter
iniuriarũ saeua: intet procellas argueriti¬
ũ pressurarũ : int̾ inimicitias cicdana prire ser¬
tia at que multimodas persecutiones infati¬
gata ꝑsistat: & tamen de ips a se a duersorũ
sustinentia uct& : nec de donodĩ quo illus¬
tratur ex ult& sed carnalirer se deuulgi fauo¬
re quo p̃dicatur oblect&: plusq gaudeat ex
et quod lcuidatur. quã ex eo quod hab& unde lau¬
d&ur & ꝑ hoo human& laude diuinis munerib
ante ponat: quis dubit& hanc animi intentionẽ.

Expanded text:
tes in omnium membrorum officiis sumus, sed etites in omnium membrorum officiis sumus, sed etiam quod omnia libenter, quae nos moderatos ac sobrios faciunt, observamus. Sed de temperantia haec dicta sufficiant, ut et de fortitudine solum diversis pulsata molestiis inconcussa permaneat, sed etiam nullis voluptatum illecebris resoluta succumbat. Alioquin si impetus quidem malorum saevientium frangat, si calamitatibus quibuslibet impactinjuriarum saeva, inter procellas angentium pressurarum, inter inimicitias ac damna praesentia, atque multimodas persecutiones infatigata persistat, et tamen de ipsa se adversariorum sustinentia jactet, nec de dono Dei, quo illustratur, exsultet, sed carnaliter se de vulgi favore, quo praedicatur, oblectet; plusque gaudeat ex eo quod laudatur, quam ex eo quod habet unde laudetur; et per hoc humanam laudem divinis muneribus anteponat: quis dubitet hanc animi intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
perceptione dãnare: aut nibis arrogare ꝑ
abstinentiã scĩ tatẽ : Tempenentiae est ꝗdre¬
uerentiã seniorib ex hibemus: aquales ger¬
manitus honoramus ibi morb gratiãpat᷑nę
dilectionis inpendmis Qđ prcestamus. lo.¬
quenti siniori silentiu : qđ ipsius adloquen¬
dũ prestolamur imperiũ: qđ ñ attollimus
in mode ratũ in conlo quutionibus sonũ ꝗdri¬
sui prũ pere p̃ ꝑmittin us incacinnũ qd̃ nul¬
li damohimus nec d&inbentes ae ua rumites
sustinemus scientes qđ ati illi qulgraliunt.
quã illi quid& ythentibus adquiescunt uani¬
tas morbo corrupta sunt: Quiad hac alios
uiles uideriuolunt s ut se cõmendent eorũ
conparatione quos carpunt: & uide anturi
ea uitia non habere que malmos x in alus
rep̃hendunt: Qđ malũ tempe rantiatollit: cui
quise seruire uoluerit. ñ qd rp̃hendit infra¬
trib sed ut dm̃ laud& adtendit. ac perbae.
ipsius tẽperentue esti qđ non solũ temperan¬

Expanded text:
perceptione damnare, aut nobis arrogare per perceptione damnare, aut nobis arrogare per abstinentiam sanctitatem. 2. Temperantiae est quod reverentiam senioribus exhibemus, aequales germanitus honoramus, junioribus gratiam paternae dilectionis impendimus; quod praestamus loquenti seniori silentium, quod ipsius ad loquendum praestolamur imperium, quod non attollimus immoderatum in collocutionibus sonum, quod risui prorumpere non permittimus in cachinnum, quod nulli detrahimus, nec detrahentes aequanimiter sushentibus acquiescunt, vanitatis morbo corrupti sunt; qui ad hoc alios viles videri volunt, ut se commendent eorum comparatione quos carpunt, et videantur ea vitia non habere, quae malitiose in aliis reprehendunt, quod malum temperantia tollit; cui qui servire voluerit, non quod reprehendat in fratribus, sed unde Deum laudet attendit. Ac per hoc ipsius temperantiae est, quod non solum temperan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ: sobriu moderatũ. pudicũ tacita seriũ
uerocundũ: haec uirtas in animobubitat:
lbidnes firuat affecius temperat. deside¬
ria sea multiplirat uitiosa castigat omain
tie nos confus a ordiat ordinata corrobo¬
rit Cegitationes prauas temou&: inserit scãs:
guem libi dinosat uoluptatis ex tinguit: animi
te porẽ desideru futurae remunenetionis accqr¬
dit Mentẽ placid trtnquillitate componii
& totã sempet. cbomniuitiorũ tẽpestate de¬
fendit : Temperantia inte perentiã nostnt
cid hontitu mudũ redign in crbo ipso uel po¬
tu. ut contentisimus ad potitis. ne poscamus
inpudenter qđ aut ille quipos utur forte ñha¬
beat: cuit alirs quod de udgio nrõ plac&r of¬
fendat : aut gula nitae intepenens app&itus
appareat Nec iudiuemus eos qui uolunt crbis
quos ips percp mus abstur nec eis uere¬
cundiã faciamus quit a quib. ipsi abstinemus
forte per cipiunt: & digratias cigunt: certo
qd satis miserũ sit aliquos decłi uel potus

Expanded text:
rium, moderatum, pudicum, tacitum, serium, verecundum. Haec virtus si in animo habitat, libidines frenat, affectus temperat, desideria sancta multiplicat, vitiosa castigat, omnia intra nos confusa ordinat, ordinata corroborat, cogitationes pravas removet, inserit sanctas, ignem libidinosae voluptatis exstinguit, animi teporem desiderio futurae remunerationis accendit, mentem placida tranquillitate componit, et totam semper ab omni vitiorum tempestate defendit. Temperantia intemperantiam nostram ad honestum modum redigit in cibo ipso vel potu, ut contenti simus appositis: ne poscamus impudenter quod aut ille qui poscitur forte non habeat; aut alios quod desiderio nostro placet offendat, aut gulae nostrae intemperans appetitus appareat; nec judicemus eos qui volunt cibis, quos ipsi percipimus, abstinere; nec eis verecundiam faciamus qui ea quibus ipsi abstinemus, forte percipiunt, et Deo gratias agunt: certi quod satis miserum sit aliquos de cibi vel potus
Abbreviated transcription (Latin):
cidicunt patȩ. coerc& actemperat: ut om̃s ap¬
p&itiones quas illa orimans uocant: rationioboe¬
dientes efficiat: Ter tiaut his quib: congrege¬
mur uti uelimus. ad eorũ salutis & noshire ple¬
nitudinem capienda quaq: om̃a adreliquarũ¬

Expanded text:
ci dicunt πάθη coercet ac temperat, ut omnes apci dicunt πάθη coercet ac temperat, ut omnes appetitiones, quas illi ὁρμὰς vocant, rationi obedientes efficiat; tertia ut his quibus congregamur, uti velimus ad eorum salutis et nostrae plenitudinem capiendam. Quae omnia ad reliquaru
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia spiritalis estactio: sine qua nihil omnino
ual& illa quae ad prudentiã uud&ur pestinere co¬
nitio : quia nihil nobis proderat im plenda didicis¬
se : nisieic qua didicimus stude amus imlere :
Ergouis animi quae in appaatũ rationẽq diuiditur
adperfectionem bone actionis implendã. cog¬
nitionẽq rerũ latentium consequendã. hisqͦuat¬
tuor uirtutib : unde eice iã diu disserimus: ad¬
iuuatur : Qua rũ tribus: teperantia scilic& & a
nimi foititudine atq: iustina: informatur ipse
ad p&itus ut actio fut. prudentia uero rationẽ
qua est acies mentis inluminat. ut & ratio ap¬
p&itũ guber nol: & pactioni ab p&itus obtẽper&:
Nam uirtus omnis sicut uacrib plac&: trib inre¬
bus fereuersatur: Quarũ una est inper spicien¬
do : quid inquaq: rẽ uerũ sincerũq sit : qd prudeni¬
tiae munus estpropriũ: de que suoloco uidebimus:
Altera qua animi perturba tos ciffectus. quosgre¬

Expanded text:
justitia spiritalis est actio, sine qua nihil omnino justitia spiritalis est actio, sine qua nihil omnino valet illa quae ad prudentiam videtur pertinere cognitio. Quia nihil nobis proderit implenda didicisse, nisi ea quae didicimus, studeamus implere. Ergo vis animi, quae in appetitum rationemque dividitur, ad perfectionem bonae actionis implendam, cognitionemque rerum latentium consequendam, his quatuor virtutibus, unde etiam jam diu disseruimus, adjuvatur. Quarum tribus, temperantia scilicet, et animi fortitudine, atque justitia informatur ipse appetitus ut actio fiat; prudentia vero rationem, quae est acies mentis, illuminat: ut et ratio appetitum gubernet, et rationi appetitus obtemperet. Nam virtus omnis sicut veteribus placet tribus in rebus fere versatur: quarum una est in perspiciendo, quid in quaque re verum, sincerumque sit, quod prudentiae munus est proprium, de quo loco suo videbimus; altera, quae animi perturbatos affectus, quos Grae
Abbreviated transcription (Latin):
nalia oblectamenta subdaus: & sicui uiuent a
uita carentibus: seniibilia uiuentib: : intellec¬
tualia sensibilibus inmortelia mostalibus :
iuito cinando p̃ponimus : itabene uiuendo uo¬
Luptuoss prtdia: ut ilibus hauesta: hon cibiistã:
& scĩs perfecta omnia p̃feramus: Verũtaem̃
nec corpus ipũi. nec apb&itus obtẽ penate
potorurationie nisidĩ qui iosũ spmore auit
e corpus dilectatus cogitictionib nrĩs requi¬
ecat in nobis: cetam quã uerus agricolain
dei osuo corde nto ꝓficiat : & quicquid in eo fi¬
des plantat. deuotiorigat ipse ad incremcntũ
con sũ matȩ matur itiatii adducat. atq ita nob
uoluntarie sibi subiectis desideriamala subiciat:
un exipsis actib urĩs quisit habitator nr̃i & cuius
in nobis fiat uolenłas. appareat:
alis implebit: Cui actualiuitai tres ille uirtutes
dequib qua dicenda uisa suñ dõ donante dixi. per¬
ficiunt: siquidẽ tẽpetantia & animi fortitudo atq

Expanded text:
nalia oblectamenta subdamus; et sicut viventia nalia oblectamenta subdamus; et sicut viventia vita carentibus, sensibilia viventibus, intellectualia sensibilibus, immortalia mortalibus, ratiocinando praeponimus, ita bene vivendo voluptuosis utilia, utilibus honesta, honestis sancta, sanctis perfecta omnia praeferamus. Verumtamen nec corpus spiritui, nec appetitus obtemperare poterit rationi, nisi Deus, qui ipsum spiritum creavit et corpus, delectatus cogitationibus nostris, requiescat in nobis, ac tanquam verus agricola in agro suo, corde nostro proficiat: ut quidquid in eo fides plantat, devotio rigat, ipse ad incrementum consummatae maturitatis adducat; atque ita nobis voluntarie sibi subjectis desideria mala subjiciat, ut ex ipsis actibus nostris, qui sit habitator noster, et cujus in nobis fiat voluntas, appareat. alis implebit. Cui actuali vitae tres illae virtutes de quibus quae dicenda jussa sunt, Deo donante, dixi proficiunt. Siquidem temperantia, et animi fortitudo, atque
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ipsa amici dilectio permanebit: &ideo dĩ
quonihil est maius aut melius: propt̃ qđ dili¬
gatur. qͥ propt̃ seipsũ per fectediligitur
Si uero saltim propt̾ illa qua prastat amatur:
ñ utiq gratis aniatur qui a iã illud propt̃ qđ
diligitur: ei qđ dicqu quoque nefas c̃ ante fer¬
tur: Ipse quippe ẽ omnib: amatorib suis uita
beata ac salus aerna: &regnũ gtuidiũq ꝑ¬
poluũ: Haec accipient: qui dm̃ diligunt. qͥa solus
illis erit omã.quando ipse feierit in omnib omã¬
mudeoptea siinhacuita tustitã conamur
implere : cuis iustitie opus est propriu
sua ueuiq: tribuere dõ nos ciquo sums facti
reddus: nec dominar nobis et quib: naturt¬
lite ÷ prae positi permittanius: domin&urin¬
ddos gutio subiciatur corpus animo : animur
do oi npl&a ẽ hominis totaper fectio ac phoc
or nos iustitiae factipa ticipes suacuia tt¬
buimus: sunferiora melioribus & uistitibus car¬

Expanded text:
ternum ipsa amici dilectio permanebit. Et ideo Deus, ternum ipsa amici dilectio permanebit. Et ideo Deus, quo nihil est majus aut melius propter quod diligatur, propter seipsum perfecte diligitur. Si vero saltem propter illa quae praestat amatur, non utique gratis amatur: quia jam illud propter quod diligitur, ei, quod dictu quoque nefas est, antefertur. Ipse quippe est omnibus amatoribus suis vita beata, ac salus aeterna, et regnum, gaudiumque perpetuum. Haec accipient qui Deum diligunt, quia solus erit illis omnia, quando ipse fuerit in omnibus omQuapropter si in hac vita justitiam conamur implere, cujus justitiae opus est proprium sua cuique tribuere, Deo nos, a quo sumus facti, reddamus: nec dominari nobis ea quibus sumus naturaliter praepositi permittamus. Dominetur vitiis ratio, subjiciatur corpus animo, animus Deo, et impleta est hominis tota perfectio. Ac per hoc, et nos justitiae facti participes, sua cuique tribuimus, si inferiora melioribus, et virtutibus car
Abbreviated transcription (Latin):
tuq iainde cartiate unde plura in hoc librosu¬
pra disserui: quia locus ex igit hic quoq pau¬
ca per stringã: taceo de car nali amore. qu
incipiens acon iugio manat infilios: quiata¬
lem amorẽ cũ pecoribus habemus bestisq
cõm̃unẽ: Propinquorũ quoq: p̃tereo: quia &
ipse ad carnẽ pertinete uid&ur & sanguinẽ:
p̃ de illo ciliquid dico: quo & si amicos amamus:
tam̃ &iam ipse refestut ad aliqđ cõmodũ tẽ¬
porele: N qđ hi amores honesti non sint cũom
nib natureles: sed qđ his omnib ille sit in cõpa¬
rabili diuersitate praestantior : quo dm̃ gratis
diligimus: & amicũ. C&crũ quiamicũ propt̃
cõ modũ qđ lib& amat. ñ amicũ c̃uncitur ama¬
re sed cõmodũ. & utiq qui aliquẽ propt̃ rẽ tem¬
ponilẽ quã lib& amauerit: cũ res ipsa tẽpora¬
lis essede sierit : a mare cessabit: Qui autẽ di¬
ligit propt̃ dm̃: sicut ds adernus est: ita in ad¬

Expanded text:
que jam de caritate, unde plura in hoc libro suque jam de caritate, unde plura in hoc libro supra disserui, quia locus exigit, hic quoque pauca perstringam. Tacco de carnali amore qui incipiens a conjugio manat in filios, quia talem amorem cum pecoribus habemus, bestiisque communem. Propinquorum etiam praetereo, quia et ipse adhuc ad carnem pertinere videtur et sanguinem. Nec de illo aliquid dico, quo etsi amicos amamus, tamen etiam ipse refertur ad aliquod commodum temporale. Non quod hi amores honesti non sint, cum sint omnibus naturales; sed quod his omnibus sit ille incomparabili diversitate praestantior, quo Deum gratis diligimus, et amicum. Caeterum qui amicum propter commodum quodlibet amat, non amicum convincitur amare, sed commodum. Et utique qui aliquem propter rem temporalem quamlibet amaverit, cum res ipsa utpote temporalis desierit esse, amare cessabit. Qui autem diligit propter Deum, sicut Deus aeternus est, ita in ae
Abbreviated transcription (Latin):
uenirent: sed aut app&itu conpayendae opini¬
onis inpulsi: aut carnali pi&ate cõmoti: cuit se¬
pe recipiendi qđ darent: cuit reddendi qđ acci¬
pissent necessitatẽ constructisunt. Qli quos
ad largiendũ aliquid in pauperes sola mou&
uer suta cupiditas: qui ad hoc aliquae rogant :
ut hic maiont recypiant: & quicquid eis uelut pau¬
perũ pastorib datũ fuerit erogandũ: esuri¬
entib illis ꝓ quib sustentandis accipiunt: totũ
aut ꝓp&otũ qd acciperint in suas uoluptates ex¬
pendunt. & qđ ẽ d&erius inter munificos ac mi¬
sericordes haberi uel&iã praeillis p̃dicari tun¬
pit̃ concupiscunt. cib his omnib & horũ similio:
longe diuersi sunt illi quiũ se inoperib suis: sed
dm̃ cupiunt praedicara.uos cidopus bonũ spes
futurae re mune ꝓationis adducit: & ipsu solũ
uolunt habere sui operis testem: a quose re.¬
cepturos credunt. Tota fidei firmitate merce¬
XXX¬

Expanded text:
venirent; sed aut appetitu comparandae opinivenirent; sed aut appetitu comparandae opinionis impulsi, aut carnali pietate commoti, aut spe recipiendi quod darent, aut reddendi quod accepissent necessitate constricti. 2. Sunt alii quos ad largiendum aliquid in pauperes sola movet versuta cupiditas; qui ad hoc aliqua erogant, ut hic majora recipiant; et quidquid eis velut pauperum pastoribus datum fuerit erogandum, esurientibus illis pro quibus sustentandis accipiunt, totum, aut prope totum quod acceperint, in suas voluptates expendunt: et, quod est deterius, inter munificos ac misericordes haberi, vel etiam prae illis praedicari turpiter concupiscunt. Ab his omnibus, et horum similibus, longe diversi sunt illi qui non se in operibus suis, sed Deum cupiunt praedicari; quos ad opus bonum spes futurae remunerationis adducit; et ipsum solum volunt habere sui operis testem, a quo se recepturos credunt tota fidei firmitate merceXX
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc percandi dultedo. & salute suã nobis
cuxe es se ceruentes. malũ iddere probono uo¬
duerint: magis debemus eorũ inmicitias qui
noluerint emendare contitire : quã dĩ offen¬
son. dũ peccantes palpamus. incurrere:
sud his qm̃ in libro secundo pluyit iam deximus
ꝓliquas iustitito pastes ut coepimus ex aquamnur
bene ficiacaritas: & c&era eius modi: quib
multi plicit̃ iuuari homeues possunt: Liberali¬
cas t. quae &iã ieos quinihil indegere uiden¬
nir ex uberat In qua liberalitate rei ficmilia¬
ris: ponitur am plitudo bene ficentiae. Multa sint
operit quib: necessitati laborantiũ misericordi¬
ter sub uenitur: & d&erreno censu regnicae¬
lestis hereditas conparatur: si modo cibsque
ulla ostentatione. opus bene ficientia fiat:
nec nõs admisericordiã faciendã :turpis amor
gloria popularis inpellat: Inuenti sunt quidã
quidiuersis quidem diuer sorũ necessitatibus sub¬

Expanded text:
adhuc peccandi dulcedo, et salutem suam nobis adhuc peccandi dulcedo, et salutem suam nobis curae esse cernentes, malum reddere pro bono voluerint; malle debemus eorum inimicitias, qui noluerint emendari, contrahere, quam Dei offensam, dum peccantes palpamus, incurrere. Sed de his quoniam in libro secundo plura jam diximus, reliquas justitiae partes, ut coepimus, exsequamur. benemultipliciter juvari homines possunt. Liberalitas est quae etiam in eos qui nihil indigere videntur, exuberat; in qua liberalitate rei familiaris ponitur amplitudo. Beneficentiae multa sunt opera, quibus necessitati laborantium misericorditer subvenitur, et de terreno censu regni coelestis haereditas comparatur, si modo absque ulla ostentatione opus beneficentiae fiat, nec nos ad misericordiam faciendam turpis amor gloriae popularis impellat. Inventi sunt quidam qui diversis quidem diversorum necessitatibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
oppryssos defendere ccupos simus ab oppussi¬
one contẽpnimus. Nro mihi aliquid ꝓ destt
qđ ñ circũ uenio alique uieq decipio sidooe
piaut circũ ueniri permitto: hoc ideni depet¬
catis lic& intellegisquia si pic cantẽ uideo ae¬
non solũ non arguo sed & ã ei peccanti consen¬
tio pasticipẽ medapinatiois efficio & inom¬
nibus peccantib: peccos quando eos quos scio
peccasse siue pexcant : quada crudelis animi
naligtntateunon increpo : Nec uero audiend isꝰ
illi: quise dicunt prorerea delinquentes ob¬
iurgdit ñ possui ne eos quie mendare nolue¬
rintꝰ sibi faciant inimicos: Quidũ parcunt
eorũ uoluntari: salut̾i non pareunt Etsi ũ
ex iactantia sed exia sericordia : & cũ qua¬
dã pi&ate conplitientis ranimi castigemus:
& illi non sentiam : ũmitius peccatis suis moue¬
riquã nr̃is : aut in bonũ statim e formatino¬
bis cũ do gratias agunti aut sieos inpeccato tena

Expanded text:
sos defendere cum possimus ab oppressisos defendere cum possimus ab oppressione contemnimus: nec mihi aliquid prodest, quod non circumvenio aliquem neque decipio, si depi, aut circumveniri permitto. Hoc idem de peccatis licet intelligi: quia si peccantem video, enon solum non arguo, sed etiam ei peccanti consentio, participem me damnationis ejus efficio; et in omnibus peccantibus pecco, quando eos quos scio peccasse sive peccare, quadam crudelis animi malignitate non increpo 2. Nec vero audiendi sunt illi qui se dicunt propterea delinquentes objurgare non posse, ne eos qui se emendare noluerint, sibi faciant inimicos. Qui dum parcunt eorum voluntati, saluti non parcunt. At si non ex jactantia, sed ex misericordia, et cum quadam pietate compatientis animi castigemus, et illi nos sentiant non minus peccatis suis moveri quam nostris; aut in bonum statum reformati, nobiscum Deo gratias agunt; aut si eos in peccato tenet
Abbreviated transcription (Latin):
Ae uiiuu nare& & aequitasi qua nos facit
camus: nec nobis tantũ sed& iagenerisurdu¬
no nos natos esse crdanus. & quiequid cuiliba
homini nocere potest : tã quã si nobis noctat :¬
uitemus Quia quihomines sutuus nihibu¬
maninobis alienũ putare dobenius: si quidẽ
bel uarũ est sibi sauiro e noc suas utilitates
in cõmune conferre: a quib non solũ m̃tispra¬
rogatiua. sed &iã seruata uris ae qualitate
distabimus: sinos inointum tõ modis uel
in cõ modis cogitantes. sicut nr̃is utilitatib:
ita omniũ sociorũ naturae nr̃a uiuamus
De inde si inuicẽ perie qui. la cerare uel per¬
dere fenrrũ est propriu quis dubit& extel¬
lentiae humane conpeere: ut se ad terutrũ
iuuent: instruant.aedificent. & utilitatẽ
cõmunẽ tãquã propriã aurent. undedatur
intellegi: qđ qui oppriniendis ac decipiendis
hominib homines nati per sistunt : in mores
ferinos nonnatunte sua sed uite mutatione
de generenł :
gatas: cũ possimus propulsare ne glegrinus.

Expanded text:
a manat et aequitas, quae nos facit camus, nec nobis tantum, sed etiam generi humano nos natos esse credamus; et quidquid cuilibet homini nocere potest, tanquam si nobis noceat, evitemus: quia qui homines sumus, nihil humani a nobis alienum putare debemus. Siquidem bellarum est sibi vivere, nec suas utilitates in commune conferre. A quibus non solum mentis praerogativa, sed etiam servata juris aequalitate distamus, si nos in omnium commodis vel incommodis cogitantes, sicut nostris utilitatibus, ita omnium sociorum naturae nostrae vivamus. Deinde si invicem persequi, lacerare, vel perdere, ferarum est proprium, quis dubitet excellentiae humanae competere, ut se alterutrum juvent, instruant, aedificent, et utilitatem communem tanquam propriam curent? Unde datur intelligi quod qui opprimendis ac decipiendis hominibus homines nati persistunt, in mores ferinos, non naturae, sed vitae mutatione degenerent. gatas cum possumus propulsare negligimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sis incedunt sed codunã partia tendunt : & ad
ionũ regnũ dis piorib militantes officiis: xp̃o
rego ominiũ uocante perueniunt: Quis enim
nescit: quod sicut otiosũ studiosũ in effabilẽ
suauitatẽ sapientia caelestis infundit. acar¬
nalibi atioso: ita spiriilis occupatio. liborũ
scõrũ mulriplices daser& fructus: humanȩ
soci &atis utilitatibus occupato a in ipsis quoque
studiis spiritalib: : quantũ possint aecclesias¬
tici uiri proficere. quis sufficient̃ enumer& :
cũ & in feriores docendo se ipsos exerceant: &
conferendo cũ aequaliter eruditis cautiores
in plurib: fiant aberuditoribus audiendo. ma¬
le sibi per suasa deponant: recta firmius tene¬
ant: occulta cognos cant: & confirmentur in eis
quorũ dubuis flactuabanta sed qñ disputatio¬
nis ordo de poscit: ut &iam de prudentia quae
principalis uirtus quanta ponitur pauca dica¬
mus: deiustitia sufficiant ista qua diximus:¬

Expanded text:
sis incedunt, sed ad unam patriam tendunt, et ad sis incedunt, sed ad unam patriam tendunt, et ad unum regnum disparibus militantes officiis, Christo Rege omnium vocante, perveniunt. Quis enim nescit quod sicut otium studiosum ineffabilem suavitatem sapientiae coelestis infundit a carnalibus otioso; ita spiritalis occupatio laborum sanctorum multiplices afferat fructus humanae societatis utilitatibus occupato? In ipsis quoque studiis spiritalibus quantum possint ecclesiastici viri proficere, quis sufficienter enumeret: cum et inferiores docendo, seipsos exerceant, et conferendo cum aequaliter eruditis, cautiores in pluribus fiant; et ab eruditioribus audiendo, male sibi persuasa deponant, recta firmius teneant, occulta cognoscant, et confirmentur in eis quorum dubiis fluctuabant? Sed quoniam disputationis ordo deposcit ut etiam de prudentia, quae principalis virtus quarta ponitur, pauca dicamus, de justitia sufficiant ista quae diximus
Abbreviated transcription (Latin):
aquitatis
Cuiae quitati qui ser uiunt: om̃i omnium bono ui¬
uunt: ac̃ uelut sibi inuicen nati: salutẽ mutu ã
tuentur & diligunt: Ecper hoc contra iusti¬
tiã faciunt. hi qui merito suae conuersationis
regenda multitudinis ante ponunt: Q cũ pos¬
sint labonenti a ecclesia sub uenire: operosa
administrictionis laborẽ fruenda qui&is con¬
tẽ platione refugiunt: sed qñ sunt multiqui
st in pares tante sarcinae norunt: tales ius¬
tae se &iã qua siti ñofferunt: neuide antur
non ecde si asticos lubores uelle suscipere:
sed honores ambire: cũ dignitas ec desi astica
nec ambi enda sit: nec uitandar Quiuero prae¬
esse & ꝓdesse populis possunt: siquasiti non
suerint: iuste sẽ ipsos percipienda sapienti¬
aestudus tricdunt uerũ taemensi & illi qui
lucris perse proficientiũ eris Hcunt
& isti qui inse ipsis sub ds suo sapientiae spi¬
ritadis perceptione proficiunt: in proposi¬
tosuo permaneant : iti nerib: quidẽ diuer¬

Expanded text:
quitatis. Cui aequitati qui serviunt, omnes omnium bono vivunt, ac velut sibi invicem nati, salutem mutuam tuentur ac diligunt. Ac per hoc, contra justitiam faciunt hi qui merito suae conversationis regendae multitudinis anteponunt; et cum possint laboranti Ecclesiae subvenire, operosae administrationis laborem, fruendae quietis contemplatione refugiunt. 2. Sed quoniam sunt multi qui se impares tantae sarcinae norunt, tales juste se, etiam quaesiti, non offerunt: ne videantur non ecclesiasticos labores velle suscipere, sed honores ambire, cum dignitas ecclesiastica nec ambienda sit nec vitanda. Qui vero praeesse et prodesse populis possunt, si quaesiti non fuerint, juste seipsos percipiendae sapientiae studiis tradunt. Verumtamen si et illi qui lucris per se proficientium crescunt, et isti qui in se ipsis sub Deo suo sapientiae spiritalis perceptione proficiunt, in proposito suo permaneant; itineribus quidem diver
Abbreviated transcription (Latin):
supentsse sialicia quid negleerit superar
sub iauat quandon illefortis haberisolo
quiin adeundis laborib: peradnandnduns
aut frenandis uoluptatib ac dominandis ins¬
tens atq dignis fortitudiis at uellatior
censendus eit: quinihil sibi uiturebellare aut¬
nue do mbri permisrit crodo ab sit ignaua
si piace suptio uitiia ne nobis hoc qđ perga¬

Expanded text:
superasse, si alicui quod neglexerit superare subjaceat: quando non ille fortis haberi soleat qui in adeundis laboribus periculisque claruerit, aut frenandis voluptatibus ac domandis instens atque dignus fortitudinis appellatione censendus est, qui nihil sibi vitii rebellare, autnari permiserit: modo absit ignavia, sit praesumptio vitiosa, ne nobis hoc quod per
Abbreviated transcription (Latin):
ustitia uero qua fiunt iusti quieã fuerint operati
socialis quadã uirtus accipitur: eo qđ ipsa bene¬
siesis quae aluis praestat aug&ur : quis enim peo
ipso ꝑficit. quo proficere clium cupit equis non mi¬
sericorde sibidm̃ facit : quimisericors ergalabo¬
nantesL uelerrantes extiterit : aut quomo¬
do non augebit in sẽ om̃ãbonasua : quiea nonso¬
lñ ũ inuid& habentib sed &iam non habentib
inquantũ potest diuinitus inspiratus inpestit
ex quo uidendũ x̃: utrũ iuste fuciant illiquisẽ
re mouentes ab occupationib cunctis: ac studus
spritalibus offerentes: nihil humanȩ socidati
lectione contẽpnunt: cũ profecto laboranti¬
bus opẽ ferre nolle cũ possit. & cõmunibono
post habita otiosa qui&e frui uille nihilhabeat
triiuntutũ pertine uidentur officiũ. ex quibus
te perantia & fortitudo plurimu ualent incoex¬
eriendis animi pertur bationibus acfrenanois
quas perturbationes ñ nulli passiones alis ae gri¬

Expanded text:
ustitia vero qua fiunt justi, qui eam fuerint operati, socialis quaedam virtus accipitur, eo quod ipsa beneficiis quae aliis praestat augetur. Quis enim non eo ipso proficit, quo proficere alium cupit? Quis non misericordem sibi Deum facit, qui misericors erga laborantes vel errantes exstiterit? Aut quomodo non augebit in se omnia bona sua, qui ea non solum non invidet habentibus, sed etiam non habentibus, in quantum potest divinitus inspiratus impertit? Ex quo videndum est utrum juste faciant illi qui se removentes ab occupationibus cunctis, ac studiis spiritualibus offerentes, nihil humanae societati electione contemnunt. Cum profecto laborantibus opem ferre nolle, cum possis, et communi bono posthabito, otiosa quiete frui velle, nihil habeatrtutum pertinere videntur officium: quibus temperantia et fortitudo plurimum valent in coercendis animi perturbationibus ac frenandis, quas perturbationes nonnulli passiones, alii aegri
Abbreviated transcription (Latin):
illa mala que superius conpraehendi ꝑ illos
exerceat meno igitur. per iustũ dĩ iudi¬
ciũ deseruntur. buius modi occulto pradã¬
nati suppliciq qm̃ non auolenter addicti. sed
sponte cedunt superbia decipientis imperio:
cuiutiq posĩ siuoluerint repugnare: liberȩ
uoluntatis arbitrio liberato perdonũ sp̃s scĩ
cipiendã salutẽ diumitus animati spem resi¬
piscendi concipiantꝰ : not se in peccatis suis de¬
s penẽndo contempnant : poterunt fructuo¬
saesatis factionis medicamento sanari: & su¬
perbiã qua cosidc̃isuotume factos ex¬
cuss crat̃ sundete humiltatis uo suptione
folu: quod eua lugr siet post diunationis ab

Expanded text:
illa mala quae superius comprehendi per illos illa mala quae superius comprehendi per illos exerceat. Merito igitur per justum Dei judicium deseruntur hujusmodi, occulto praedamnati supplicio, quoniam non violenter addicti, sed sponte cedunt superbiae decipientis imperio, cui utique possint, si voluerint, repugnare liberae voluntatis arbitrio, liberato per donum sancti Spcipiendam salutem divinitus animati spem resipiscendi concipiant, nec se in peccatis suis desperando contemnant, poterunt fructuosae satisfactionis medicamento sanari, et superbiam, quae eos a Deo suo tumefactos excusserat, fundatae humilitatis assumptione solvi. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
insermocinati one diactantiã : In humilitate
fullaces : in iocatione mordaces: in odio ꝑ¬
tinaces: subiectionis in patentes: potentie
sectatores: omnib: bonis o dibilet. Qdop
bonũ pigri: cid cõmũntonẽ seri: ad obsequi¬
umduriꝰ: Ad loqfendũ quod nesciunt propte
ad supplantandũ pancti: ad omnia quibus subsis¬
tit fraterna soci&as inhumani: Te merarii
in audendo: clamosi in loquendo: fastidiosi in
miter in caccino: Honerosi amicis: infestiqui¬
&is Ingratibene ficis inflati obsequiis: & im¬
perosi subicetis. ha sint superbia grasantis
indicia: quib: dĩ offenditur. & recedit: ac super¬
bia corda distiruit. Hismalis diabolis pastus ex¬
ultat: inuitatur ut uemat. suꝑbas mentes intrat
uttentat: Erigit ut clidat: fou& ut perdat
Qui in explicabiliter de ipsa perditorũ captiui¬
tate trepideat : ut captiuos suos quos superbi¬
a uiribus sibi subietit iure posside at: & om̃a

Expanded text:
in sermocinatione jactantiam; in humilitate in sermocinatione jactantiam; in humilitate fallaces, in locutione mordaces, in odio pertinaces subjectionis impatientes, potentiae sectatores, omnibus bonis odibiles. Ad opus bonum pigri, ad communionem feri, ad obsequium duri, ad loquendum quod nesciunt prompti, ad supplantandum parati, ad omnia quibus subsistit fraterna societas inhumani, temerarii in audiendo, praesumptuosi in docendo, clamosi in loquendo, fastidiosi in miter in cachinno, onerosi amicis, infesti quietis, ingrati beneficiis, inflati obsequiis, et imperiosi subjectis. 10. Haec sunt superbiae grassantis indicia, quibus Deus offenditur, et recedit, ac superba corda destituit. His malis diabolus pastus exsultat, et invitatur ut veniat. Superbas mentes intrat ut teneat, erigit ut elidat, fovet ut perdat. Qui inexplicabiliter de ipsa perditorum captivitate tripudiat, ut captivos suos, quos superbiae juribus sibi subjecit, jure possideat, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsaei ciduenienti & munitũ pectus familiari¬
ter pandit: ipsa intro euntẽ suscepit: ipsa cap¬
tis ius perditae uiuendi constiuit: ipsa om¬
nibus bonis exarmat quos semel inuaserit :
ips a quic quid in eis remanserit qđ uitus possit
obniti: ne contyit se foste conuales cat inter
purulenta corrupent: seniorũ suorũ ñob¬
seruant impencta: sed iudicant de suis negle¬
gentiis obiur gati: aut rebellant in solenter
aut murmurant : Deloco superiore disceptant:
prȩ ferrise &iam melioribus inpudent᷑ affec¬
tant: simplicitatẽ spiritaliũ fratrũ inrident̃
ex agitant: suas sententias procacit̾ iactañ:
Obse quia delata ftistidiunt: negata pestina¬
citer quȩ runt : natales ioribus ane ponuñ :¬
uniores suos elatides piciunti: conferrisibi
dedignati: superbas st̃ solo animi tumor
constituunt: Non seruant in obsequio reue¬
rentiã: in sermone modestiã: inmorib dis¬
ciplinã: Habent in intentione pestmnaciam:

Expanded text:
Ipsa ei advenienti munitum pectus familiariIpsa ei advenienti munitum pectus familiariter pandit. Ipsa introeuntem suscipit. Ipsa captis jus perdite vivendi constituit. Ipsa omnibus bonis exarmat, quos semel invaserit. Ipsa quidquid in eis remanserit quod vitiis possit obniti, ne contra se forte convalescat, interpurulenta corrumpit, seniorum suorum non observant imperia, sed judicant. De suis 284 negligentiis objurgati aut rebellant insolenter, aut murmurant; de loco superiori disceptant, praeferri se etiam melioribus impudenter affectant. Simplicitatem spiritualium fratrum imprudenter exaggerant. Suas sententias procaciter jactant. Obsequia delata fastidiunt; negata pertinaciter quaerunt, natales moribus anteponunt. Juniores suos elati despiciunt. Conferri sibi dedignati, super eos se solo animi tumore constituunt. Non servant in obsequio reverentiam, in sermone modestiam, in moribus disciplinam. Habent in intentione pertinaciam, in corde duritiam,
Abbreviated transcription (Latin):
am nunc uide amus quibus indicus possit suꝑ¬
bia de prehendi: ut sicut in superioribus da¬
ruit nullũ peccatũ sine illa posse cõnibossitas
Inc signacius eluceant ꝯ quib caueudapoiss tos¬
tende: Omitto illos quos &iã ipse habitus & in¬
cessus suꝑbos ostendunt: quorũ erecta cerux
facies turba: truces oculi: & sermote nribilis
nudã su perbiam clamant: Quilibidine do¬
minandi possessi quos possunt uiolenter sibi
honorib intumescunt : passim eunata bripi¬
unt  sius criminibus gcudent: & seipsos super¬
biaea corrupti morbo non capiunt: Hos ergo
pradereo inqnubus suꝑbiatã cipeste regnat:
ut necdugn&ur. se occultare nec ualeat:
Aillos tantũ dolendos ostendo: atq eorũ exem¬
pla cauenda denintios quosiã conuersos
& aliquanitulũ proficientes superbia occul¬
taȩ capniuat quos inpro fundũ malorũ frau¬
dolenta dominatione prȩcipitat: & ne in¬
de uniquã possiit emergete iugner cal¬
cat Ipsa incordibus taliũ locũdiabolo facit:

Expanded text:
am nunc videamus quibus indiciis possit superbia deprehendi, ut sicut in superioribus claruit nullum peccatum posse sine illa committi, ita hic signa ejus eluceant, quibus cavenda possit ostendi. Omitto illos quos etiam ipse habitus et incessus superbos ostendunt. Quorum erecta cervix, facies torva, truces oculi, et sermo terribilis nudam superbiam damnant. Qui, libidine dominandi possessi, quos possunt violenter sibi honoribus intumescunt. Passim cuncta diripiunt, suis criminibus gaudent, et seipsos superbiae corrupti morbo non capiunt. Hos ergo praetereo, in quibus superbia tam aperte regnat, ut nec dignentur se occultare, nec valeant. Illos perdolendos ostendo, atque eorum exempla cavenda denuntio, quos jam conversos, et aliquantulum proficientes superbia occulte captivat, quos in profundum malorum fraudulenta damnatione praecipitat, et ne inde unquam possint emergere, jugiter calcat. Ipsa in cordibus talium locum diabolo facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Offelt mido iustitiat uestimentũ: in luminato
sui appenutus de monitret ornatũ: Diffi¬
denti a  dese per fextionis suae promittit
auxilut̃ ⁊ hostatur & prouocat ut definitio¬
nis amͦbiguitate deposita propositũ spiritale
sus cipiati par seuenaturũ se insus ceptolabo¬
re propositi sui non soa possibilitate sed dñi
miserationit confida: nec suis uirib: sed gra¬
tiae omnipotentis fr&us ciuxilio. contradi¬
abolicas inpuggiatates uit tricia armacorri¬
piat: cogit& quanti & quantae potuer & pos¬
s̃ : quodit posse despeat unde illi uel illepo¬
tuerunt: inde sepossefirmit᷑ credat:
Celto spe spiritelia carnilib & terrenis ca¬
lestia & futura psentib anteponat

Expanded text:
offert nudo justitiae vestimentum; illuminato sui apparatus demonstrat ornatum; diffidenti de se protectionis suae promittit auxilium: hortatur et provocat, ut definitionis ambiguitate deposita, propositum spirituale suscipiat; perseveraturum se in suscepto labore propositi sui, non sua possibilitate, sed Domini miseratione confidat, nec suis viribus, sed gratiae omnipotentis fretus auxilio, contra diabolicas impugnationes victricia arma corripiat; cogitet quanti et quantae potuerunt et possunt quod se posse desperat: unde illi vel illae potuerunt, inde se posse firmiter credat; certa spe spiritalia carnalibus, et terrenis coelestia, et futura praesentibus anteponat
Abbreviated transcription (Latin):
rare gaudendo : reuelietione filiorũ di desi¬
derare fortite sustinendo Quando ergo
uidemus hacte & ciluc hona aliquos posse noue¬
rimus non eos magnitudine iustutis suae pos¬
se quod uolunt ardenter & ficciunt: sed bene¬
ficio illius caritatis. quae non est ex nobis: sed dif¬
fusa est in cordib nostris perspm̃ scm quida¬
tus est nobis perpecnio¬

Expanded text:
rare gaudendo, revelationem filiorum Dei desirare gaudendo, revelationem filiorum Dei desiderare fortiter sustinendo: quando ergo videmus haec, et talia bona aliquos posse, noverimus, non eos magnitudine virtutis suae posse, quod volunt ardenter, et faciunt; sed de beneficio illius caritatis, quae non est ex nobis, sed diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctus est nobis . C