comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qoclore suruit peccatorum namalohannes hore ouaps
Esi on suras quo modo factumsit aprauersus citanedo fosa
Mam cori snendas cõmemorauit. ubi deresuserta ndo gue
eius coopino qulserat autem quid am in quieso Panguenis
erus auahania de castello mariae &mar the sororis euis
lier non solum pedes sed& caput eius uncxis serepperitu
d& regulis allegoriae pulcherrime congruit: quia &
aquȩq: fiddes anima prius ad dñipedes humiliatt pecca¬
que soluenda curuatur demaugescen entiaIhus ꝑ
mpoͦrameritis la&efidei flagrantia: pace: Fanĩ quas¬
put odorem perfundit aromatum: accipe In  ipsa
rnationis eius quaepedum nomine
designatur
ysteri a celebrando: deuota redemptorisuo reddit obse¬
uia : infuturo autem &humanitatis gloriam: & diumita¬
s eius a &ernitatem quia caput xp̃ids̃ simul intuendo:
onfessionum laudib: perp&uis quasi pistica nardo glori¬
icat. at tulit inquit alab astrum unguenti: & stans r&ro
secus pedes eius lacrimis coepit rigare pedes eius & ca¬

Expanded text:
nnes hoc, quamvis non ut Lucas quomodo factum sit narraverit, tamen ipsam Mariam commendans commemoravit, ubi de resuscitato fratre ejus coepit loqui. Erat autem quidam, inquiens, languens Lazarus a Bethania, de castello Mariae, et Marthae sororis ejus. Christo mulier, non solum pedes, sed et caput ejus unxisse reperitur. Quod et regulis allegoriae pulcherrimae congruit. Quia et unaquaeque fidelis anima, prius ad Domini pedes humiliata peccatisque absolvenda curvatur; deinde, augescentibus per tempora meritis, laetae fidei flagrantia Domini quasput odore perfundit aromatum. Et ipsa nationis ejus, quae pedum nomine designatur, mysteria celebrando, devota Redemptori suo reddit obsequia. In futuro autem et humanitatis ejus gloriam, et divinitatis ejus aeternitatem, quia caput Christi Deus, simul intuendo, perpetuis confessionum laudibus, quasi pistica nardo glorificat. Attulit ergo, inquit, alabastrum unguenti. Et stans retro ad pedes ejus flens lacrimis coepit rigare pedes ejus. et ca
Abbreviated transcription (Latin):
uperna dispensatione factumẽ ut seniores uidaeoris
terentur ad dñm hisque astantibus quilangueranse
r&lur quo in excus abiles fierent sicredent eu frogen
noncrederent: uerum quaeritur : quomodo conuena
quod lucas centurionẽ nuntios misisse : mattheus aut̃ s
accessis senarrat ad dñm sed piequaerentib facilepata
Ematheus breui&atis causa dixerit iosur accensisise. cuius deside

Expanded text:
» Superna dispensatione factum est, ut seniores Judaeorum » Superna dispensatione factum est, ut seniores Judaeorum mitterentur ad Dominum, hisque astantibus, qui languerat, sanaret, quo inexcusabiles forent, si credente viro gentili non crederent. Verum quaeritur quomodo conveniat, quod Lucas centurionem nuntios misisse, Matthaeus autem ipsum accessisse narrat ad Dominum. Sed pie quaerentibus facile patet quod Matthaeus brevitatis causa dixerit ipsum accessisse, cujus deside
Abbreviated transcription (Latin):
cltabitur: ibuntq impii non solum homines sed & angeli
inaures plebis intrauit capharnaum: PIic una¬
plebis: intrassexp̃m capharnau. hocest : qui a non anteou
haec uerba terminass& intrauit : sed non esse ex pressin
quantum temporis interuallum cumistos sermones terr¬
s& intrauit᷑ꝰ capharnaum: ipse quippe inter uallo lepr
malebabens Q erat moriturus qui illieratr
rep̃hendat : quaratione cuuan geliste seruumqe
mortuur sed sanatus sub infertur : dixerit es semor ir
cuibreuiter respondendum : quia reuera erat morituri
dum erat moriturus : cũ ueracis proph&e uerb̵ audiu
domuituae : qui a morieris tu& non uiues: sed occulto dur
uidentiae iudicio qua e omnia in mensura & numero an
dere disposuit : quindecim adhuc annorũ uitã lacrimis f¬
cibusq nacturus : & cum audiss& deiħu misit ad eũ sens
iudeorũ rogans eum ut uenir& & saluar& seruũ eus

Expanded text:
exaltabitur; ibuntque impii, non solum homines, sed et angeli, exaltabitur; ibuntque impii, non solum homines, sed et angeli, in aures plebis, intravit in Capharnaum. Hic intplebis, intrasse Christum Capharnaum, hoc est, quia non antequam haec verba terminasset, intravit, sed non esse expressum post quantum temporis intervallum, cum istos sermones terminasset, intraverit Capharnaum. Ipso quippe intervallo leprosus male habens, erat moriturus, qui illi erat ut reprehendat, qua ratione Evangelista servum, qui non mortuus, sed sanatus subinfertur, dixerit esse moriturum. Cui breviter respondendum, quia revera erat moriturusdum, erat moriturus, cum veracis prophetae verbis audivit: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives , sed occulto divinae providentiae judicio, quae omnia in mensura et numero et pondere disposuit , quindecim adhuc annorum vitam lacrymis precibusque nacturus. Et cum audisset de Jesu, misit ad eum seniores Judaeorum, rogans eum ut
Abbreviated transcription (Latin):
osse disperat: sedcum desperando amplius peccat: quasi puteo
andum subtrahit : neubir&ineripossit inueniat: ergo : qui¬
t sermones xp̃i & non facit: siue initiatus mysterus xp̃i.¬
ntotum alienus axp̃o : quia seipsũ male aedificat. similis est
inistulto dequodicitur. inimicus homo hoc fecit: inquam
sus est fluuius & continuo cecidit. & fac ta est riuna do
s illius magna: A Munifestum est : quia lngruente
in lib& temptatio Une: mox & ueremali : & ficti boni
ores fiunt donec ad extremum ꝑ p&uã labantur in poenã
promorcliter dicendum : quia unus quisq: temptatur a con¬
iscentiasua abstractus & inlectus: dehinc concupis centia cũ
iceperit parit peccatum : peccatum aut̃ cũ consũmatum
erit generat mortem : potest &iamper imp&um fluminis
tremi iudic idiscrimen intellegi : quando ut raq domu con¬
mata : omnis quise exultat humili abitur & quise humiliat

Expanded text:
posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inveniat. Ergo qui audit sermones Christi, et non facit, sive initiatus mysteriis Christi, seu in totum alienus a Christo, quia seipsum male aedificat, similis est homini stulto, de quo dicitur: Inimicus homo hoc fecit . In quam illisus est fluvius, et continuo cecidit. Et facta est ruina dolius magna. Manifestum est quia, ingruente qualibet tentatione, mox et vere mali et ficte boni pejores fiunt, donec ad extremum perpetuam labantur in poenam. Porro moraliter dicendum quia unusquisque tentatur a concupiscentia sua, abstractus et illectus. Dehinc concupiscentia cum coeperit, parit peccatum. Peccatum autem cum consummatum fuerit generat mortem. Potest etiam per impetum fluminis extremi judicii discrimen intelligi, quando, utraque domo consummata, omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat
Abbreviated transcription (Latin):
tate : sed magnitudine delinquentis uocatur : quã super t̃ras
aedificat: qui a obsequentes sibi dec aelis adterrena de trabit:
nuodnonex proprianatura subsstribon lalium quipue sione
untiaest quodtamen ut qͥcumq sit inbeninastara: isalbescarit
uero asundo dicitur fundamentũ possumus &xiam fund am̃tũ
undo posiuim non inconuenienter accipere: sicut auditus
pedicitur: & tamen plerumq ips aauris auditus nominae
natur : sicutergo qui i puteo mergitur puteifundo r&ir&us
prruens quasi in quodam fundiloco consisteraeanima si semel
&m aliquaasepeccatimensurar &iner& : sed cum peccato in
labitur non potest ee contenta : dumcotidie ad deterionae¬
itur : quasi iputeo quocecidit fundum noninuenit quofi¬
r: undebene alicãs dicitur peccator cumuenerit in ꝓfundũ
erum contempnit : redirenamq dissimulat : qui a misereri

Expanded text:
dignitate, sed magnitudine delinquentis vocatur. Quam super terram dignitate, sed magnitudine delinquentis vocatur. Quam super terram aedificat, quia obsequentes sibi de coelis ad terrena detrahit. Sine abet, ut quod non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est, quod tamen utcunque sit, in boni natura coalescito a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum, non inconvenienter accipere. Sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Sicut ergo, qui in puteo mergitur putei fundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa, in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato, in quo labitur, non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo, quo cecidit, fundum non invenit, quo figuratur. Unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sum est flumen domi illi & non potuit eã iouere fus¬
poenisieceat supra p&ram : Pluminis inundatio qu
cumuos oderint homines & cum separauer in tuos et excpras¬
ueriiit & eiecerint nomen ur̃m tamquã malum : quacfra
etlesiae angulos & si biruere non tamendir uere poturt
gaudebant inilladie & exulitbant ĩtase inuicem contran
rabiem cohor tantes : eccebeatificamus eos quisust inueriont
cientiam iob audistis & finem dñi uidistis : &iterum Flunus
dsinmedio eius non cõmouebitur : sed& iux telegis tropolegi
singulae nrãe domus eotidiae uel in mundorum spiritiũ uelq
puoborũ hominũ uel ipsa suaementis auttarnis in qui&udn
pulsantur : & quantum propriis uiribus fidunt indinantis
quantũ uero inuictissime illip&re adherent labe facteri ne
qui autem audiuit & non fecit similis esthomini edisie¬
canti domũ suam supraterram sine fundamento:
diaboli mundus quihimaligno positusẽ ñ creatoris

Expanded text:
isum est flumen domui illi, et non potuit eam movere. Fundata enim erat supra petram. Fluminis inundatio, quam homines, et cum separaverint vos, et exprobraverint, et ejecerint nomen vestrum tanquam malum . Quae firmos Ecclesiae angulos, et si irruere, non tamen diruere potuit. Quia gaudebant in illa die, et exsultabant, ita se invicem contra undarum rabiem cohortantes: Ecce, beatificamus eos, qui sustinuerunt. Patientiam Job audistis, et finem Domini vidistis . Et iterum: Fluminis uxta leges tropologiae singulae nostrae domus quotidie vel immundorum spirituum, vel improborum hominum, vel ipsa suae mentis aut carnis inquietudine pulsantur, et quantum propriis viribus fidunt inclinantur. Quantum vero invictissimae illi petrae adhaerent, labefactari nequeunt. Qui autem audivit, et non fecit, similis est homini aedificanti domum suam supra terram sine fundamento. Domus diaboli, mundus qui in maligno positus est, non Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
non modo ꝑfectam non haber ecaritatem uerũ petcatorib
equiperari test&ur. ille pectoris dominici recubitor epistolã
dedi & proximi dilectione consumans: nonuspiam in imicos
monuerit esse diligendos: sed absolute dixerit : quia sidiliga¬
mus iniucem ds̃ in nobis man& & caritasdĩ in nob̵ ꝑ fecta est:
quod siquẽ mou& sciat eũ non de inimicorũ amore tacuis se:
sed & illos fratrũ nomine conp̃hendisse: fraterniq amoris
intuitu diligi & proeis p̃cepisse orari: scilic& ut nonsemꝑ bui
remaneant sed resipiscant ad iabolilaqueis: nobisq ger¬
no foederesocientur: necdurum uideatur quod nondum
dentes propter spem tñcredendi fratres appellare posse
imus: nam idem iohannes eos & iamfilios dĩ uocitare legit᷑:
a iħs inquit moriturus erat progente : & non tantum
rogente sed ut filios dĩ quierant dispersi congregar& in
unum: quam diuenim dispersinondum filii sunt dĩ : sed con

Expanded text:
non modo perfectam non habere charitatem, verum peccatoribus non modo perfectam non habere charitatem, verum peccatoribus aequiparari testetur, ille pectoris dominici recubitor Epistolam de Dei et proximi dilectione consummans, non uspiam inimicos monuerit esse diligendos, sed absolute dixerit: Quia si diligamus invicem, Deus in nobis manet, et charitas Dei in nobis perfecta est . Quod si quem movet, sciat eum sed et illos fratrum nomine comprehendisse, fraternique amoris intuitu diligi, et pro eis praecepisse orare, scilicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. Nec durum videatur quod nondum credentes, propter spem tamen credendi fratres appellari posse dicimus. Nam idem Joannes eos etiam filios Dei vocare legitur: Quod Jesus, inquit, moriturus erat pro gente, et non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
contempni hominemnamq: homotamquã seipsum diluig
deb& : cui ab omnium d̃o &icm ut inimicos diligitimpa
& prout uultis ut faciant uobis homines & uos facites
similiter:
uia carita s paciens est benignaest. nona
as inimicifortis sime suffertꝰ sed amiciquo
gratiam benignissime p̃uenit. namreł amare amantemoo
tos natura docuit: non amantem uero beneficiis ad amorens
cogere xp̃i solum doctrina ꝑfectos instituit: quicum nos pris¬
ores prout nobis fieri uelimus aliis facer e iuber& : eundẽ mo
sensum latius astruendo firmauit dicens & sidiligitis eosqs
uos diligunt qua e uobis estgrada nam & peccatores dii¬
tentes fediligunt. & c&̃: Cu
ommor atacura neces seest situr tutis uberon destunas
sinuduectionis amplectidebe&is &iam non amantes: unde
iesitu dignũ uud&ur: quomodo cumdñs eos quidiligentes ser
um diligunt benefacientibus sibibenefaciunt amiois feneran

Expanded text:
contemni. Hominem namque homo tanquam seipsum diligere contemni. Hominem namque homo tanquam seipsum diligere debet, cui ab omnium Domino etiam ut inimicos diligat imperatur. Et prout vultis ut faciant vobis homines, et vos facile illis similiter. Quia charitas patienas inimici fortissime suffert, sed amici quoque gratiam benignissime praevenit. Nam redamare amantem, cunctos natura docuit; non amantem vero beneficiis ad amorem cogere Christi solum doctrina perfectos instituit; qui cum nos priores prout nobis fieri velimus aliis facere juberet , eumdem mox sensum latius astruendo firmavit, dicens: Et si diligitis eos qui vos diligunt, quae vobis est gratia? Nam et peccatores digentes se diligunt, etc. Si eximior, ita cura necesse est sit virtutis uberior, latioris sinu dilectionis amplecti debetis etiam non amantes? Unde quaesitu dignum videtur, quomodo cum Dominus eos qui diligentes se solum diligunt, benefacientibus sibi benefaciunt, amicis fenerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem p&entite: tribue
peenti: ut id des qđ dare
honeste & iuste potes: quid
sienim pecuniam p&at qua in nocentem can&ur opprins
quidsi postremo stuprum p&at sed nemulta persequan
sunt innumerabilia: id profecto dandum est quod nec ui
nec alteri noceat : quantum sciri auttredi ab homine poto
& cui iuste negaueris quod p&it indicanduest ipsa iustitia
utnon eum in anem dimittas : Itac omnipotenti tribues ꝓ¬
uis non semper id quod p&it tribues & uliquando melus
quid tribues cum p&entem in iustu correxeris: & qua
xp̃i anum o port& sic possidereseruum quomodo aequa
aut argentum quanquum fieripossit ut maior e pra
ualeat equus quamseruus : & multom cgis aliquid am
uel argenteum : sed illeseruus sirectius & honestius ab
dm̃ colendum adcam modatius abstedño educatur dius
gitur quum ub illo potest quieum cupit auferre : nesco
utrum quis quã dicere audeat utuestimentũ meum debas

Expanded text:
autem petenti te, tribue. autem petenti te, tribue. petenti, ut id des quod dare honeste et juste potes. Quid si enim pecuniam petat, qua innocentem conetur opprimere? Quid si postremo stuprum petat? Sed ne multa persequar, quae sunt innumerabilia, id profecto dandum est, quod nec tibi nec alteri noceat, quantum sciri aut credi ab homine potest. Et cui juste negaveris, quod petit, indicanda est ipsa justitia, ut non eum inanem dimittas. Ita omni petenti te tribues, quamvis non semper id quod petit, tribues. Et aliquando melius aliquid tribues, cum petentem injusta correxeris. Et qui on enim Christianum oportet sic possidere servum, quomodo equum aut argentum. Quanquam fieri possit, ut majore pretio valeat equus, quam servus, et multo magis aliquid aureum vel argenteum. Sed ille servus, si rectius et honestius, et ad Deum colendum accommodatius abs te domino educatur aut regitur, quam ab illo potest, qui eum cupit auferre, nescio utrum quisquam dicere audeat, ut vestimentum eum debere
Abbreviated transcription (Latin):
uellent inbecillitatis: aequo animo tolerarent : omnis namque
nprobitas ex inbecillitate animiuenit : quia nihil in nocentius ẽ
qui inuir tute ꝑfectus est: multi autem alterã maxillum p̃ber
runt : diligereuero illum a quoferiuntur ignorant: atuero
se dñs qui utique p̃cepta quaed ocuit primus implebit. ꝑcuci¬
entis e inmaxillam ministrosacerdotis non p̃buit alteram sed
in suꝑ dixit. sima lelocutus sum testimoniũ ꝑ hibedemalo si autem
benequid mecedis : non tantũ ideo paratus corde non fuit ñ solum
in alterãmaxillam caedisalutem omnium sed &iam toto corpore
crucifigi: & ab eo qui aufert tibi uestimentum &iam tonicã
noli prohibere :¬
e: Quod deuestimento & tonica dictum ẽ : non
ineis solis sed in
omnibus faciendum ẽ quae aliquo iuse
temporuliter nr̃a essedicimus: sienim denecessariis hoc impe¬
ratumest quanto magis suꝑflua contempnere conuenit : omni

Expanded text:
vellent, imbecillitates aequo animo tolerarent? Omnis namque vellent, imbecillitates aequo animo tolerarent? Omnis namque improbitas ex imbecillitate animi venit, quia nihil innocentius est eo qui in virtute perfectus est. Multi autem alteram maxillam praebere noverunt, diligere vero illum a quo feriuntur ignorant. At vero ipse Dominus, qui utique praecepta quae docuit primus implevit, percutienti se in maxillam ministro sacerdotis non praebuit alteram, sed insuper dixit: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo; si autem bene, quid me caedis? . Non tamen ideo paratus corde non fuit, non solum in alteram maxillam caedi pro salute omnium, sed etiam toto corpore crucifigi. Et ab eo qui aufert tibi vestimentum, etiam tunicam noli prohibere. Quod de vestimento et tunica dictum est, non in eis solis, sed in omnibus faciendum est, quae aliquo jure temporaliter nostra esse dicimus. Si enim de necessariis hoc imperatum est, quanto magis superflua contemnere convenit. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
desdo uodioratpro alex andro quia iam fratererat & asmoro
malti miis agtroscatur sicenimdicit alexander eranuuis nult
uutba mibi qstendit redd& ilidĩs secunoum opor e illius inede
euita uel deenim resistitnris sermonibus: deimde suabiunget
ubus orat ita dicens: in primamer defensione neno mibi a chut
a pones torimi iuda tradentem: a por ronegante distingura¬
Ionait cum quitopercutit nolitupertutere : quanquã boc
aiam magium p̃ceptumsit sedait: parate adhucpercut
oo ad miseri cordiam pertinere himaximesentiunt qui eis quos
multũ dilgunt: tam quam filiis ł quibus lib& dilectis simis suis
egrotantibus seruiunt uel paruulis uel fren&icis aquib multa
sepepaciuntur: & sieorumsalus ad exigat: pbent se&iam ut plu¬
rapaciantur. donec a&atis uel morbi infirmitas transeati
quos ergo dñs medicus animarum curandis ꝓxims inseruebat
quideos aliud docereposs& : nisi uteorum quorum saluti õsulere

Expanded text:
credo, non orat pro Alexandro, quia jam frater erat; et ad morat ut eis ignoscatur. Sic enim dicit: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit, reddet illi Dominus secundum opera illius; quem et tu evita, valde enim resistit nostris sermonibus . Deinde subjungit, pro quibus orat, ita dicens: In prima mea defensione nemo mihi adfuit, tia peccatorum Judam tradentem a Petro negante distinguitNon ait: Eum qui te percutit, noli tu percutere, quanquam hoc etiam magnum praeceptum sit, sed ait: Para te adhuc percuti. Quod ad misericordiam pertinere hi maxime sentiunt, qui eis quos multum diligunt tanquam filiis vel quibuslibet dilectissimis suis aegrotantibus serviunt, vel parvulis, vel phreneticis, a quibus multa saepe patiuntur, etsi eorum salus id exigat, praebent se etiam ut plura patiantur, donec vel aetatis, vel morbi infirmitas transeat. Quos ergo Dominus medicus animarum curandis proximis instruebat, quid eos aliud docere posset, nisi ut eorum, quorum saluti consulere
Abbreviated transcription (Latin):
sed inuirtute: ꝑ oris ergo locutionem dñs uniuer sa que ues
actu uel factu uel cogitatu de corde proferimus in sinuut
magis quã hominib: dicta nuda & aꝑtas oculis ciuis: nã ane
est scripturarũ uerba prorebus ponere : unde & psalmistu
bum quod non ostenderim eis quiuti quer erum & non uer bes
haldeis reuelur& ar ana: itemq apłs. & nemo dicioñ¬

Expanded text:
el in futuro. Per oris ergo locutionem Dominus universa, quae vel actu, vel facto, vel cogitatu, de corde proferimus, insinuat, quae magis quam hominibus dicta, nuda et aperta sunt oculis ejus. Nam et moris est Scripturarum verba pro rebus ponere. Unde Psalmista: « verbum, quod non ostenderem eis . » Qui utique rerum, et non verborum Chaldaeis revelavit arcana. Item Apostolus: « Et nemo dici
Abbreviated transcription (Latin):
quido municus sermo redarguit. bono thesauro contrana
quinesibi frustrablandirour exeoquod sequiti ro etaris¬
scardua procestordis os loquitur Q. Quasi non fructiio
uerbis ita dicer& quid folia recte confessionis uos
re iactatis quinullos operis boni fructus ostenditis : uno cas
bonam arborem amala: ꝓfectum boni magistri discipulun
hypoerita ducem uidentem aceco seg regaturus ant uena
autem aduos sidñs uoluerit : & cognoscam nonscani oen¬

Expanded text:
aetera, quae dominicus sermo redarguit, bono thesauro contrariaaetera, quae dominicus sermo redarguit, bono thesauro contraria peragit. Qui ne sibi frustra blandiretur ex eo quod sequitur: Ex abundantia enim cordis os loquitur. Quasi non fructus averbis ita diceret: Quid folia rectae confessionis vos germinare jactatis, qui nullos operis boni fructus ostenditis? Unde Aposbonam arborem a mala, perfectum boni magistri discipulum ab hypocrita, ducem videntem a caeco secreturus, ait: Veniam autem ad vos, si Dominus voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
nis consu&udine depressa simularepotest : sed fructus noui¬
nis ferre non potest: quod siquis obicer e uoluerit acdicere
l& morses derubo uindemiarit uuan quando a cognatogen
onsiliũ utile suscepit : & despinis colligerint ficus : hi quibus dic
est dephariseis: quaedicunt facite quae autem faciunt fa
nolite: suat quia sicut uerax nonnum quã palmes sepi in¬
ita retumbit portansq fructum spina non suum usibus ser
humanis sic dicta uel acta malorũ siquando bonis ꝓsuN
hoc ipsifaciunt mali : sed fit de illis suꝑne prouidente c̃silio:
ius honio debono thes auro cordissui profertbonum. & ma
homo demalo profertmalum: Idẽ thesaurus cordis qđ
lx est arboris: & quod decor depͥfertur: idemest quod
fcuciertese uer dis polanti non reluctatur : omnipcelunn
amuncominur al efacit diligenti maledicit benedicentir acr

Expanded text:
hominis consuetudine depressa simulare potest, sed fructus novi homihominis consuetudine depressa simulare potest, sed fructus novi hominis ferre non potest. Quod si quis objicere voluerit ac dicere quod et Moyses de rubo vindemiarit uvam, quando a cognato gentili consilium utile suscepit : et de spinis collegerint ficus hi, quibus dictum est de Pharisaeis, Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite , sciat quia sicut verax nonnunquam palmes sepi involuta recumbit, portansque fructum spina non suum usibus servat humanis: sic dicta vel acta malorum, si quando bonis prosunt, non hoc ipsi faciunt mali, sed fit de illis superno providente consilio. Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum, et malus homo de malo profert malum. Idem thesaurus cordis quod radix est arboris, et quod de corde profertur, idem est quodcutienti se vel despolianti non reluctatur, omni petenti odit amicum, maledicit diligenti, maledicit benedicenti, et c
Abbreviated transcription (Latin):
salsais prophecis quiueniunt aduos inuestimentis ouuere disse¬
ecus automsurt lupirapaces: sed nonideo debent oues odisse
simentu suũ quod plerumq illo se occultant lupi: dũ aliud
ntant addecipiendũ. aliud exerunt ad p̃dandũ uelinter¬
nidumeos qui s ubisto uestitu ouino iupos uidere nom ꝑos sus
rgo non estfructus de quo cognosci arborẽ mon&: sed ille
uiẽ supͣ monstratus: neque enim despinis colligunt ficus.
ue derubo uindemiant uuam : Epinas reor &rubum
ulicuras & punctiones ce uitiorũ: Odequib: peccantihomin
imest. terratua spinas & tribulos germinabit tibi ficos ueso
am dulcedinem conuersationis nouȩ quam dñs in nobis esurit
uorem dilectionis quila &ificat corhominis: dequib euuange
cuscante uox turtun is int̃ralongelateq: resonabat : ficus
alit grossos suos uineae florente dederunt odorem: non aut̃
nis ficus nonuua derubo colligitur: quiamens adhuc u&ens

Expanded text:
falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Sed non ideo debent oves odisse vestimentum suum, quod plerumque illo se occultant lupi, dum aliud ostentant ad decipiendum, aliud exerunt ad depraedandum vel interficiendum eos qui sub isto vestitu ovino lupos videre non possunt. Hic ergo non est fructus de quo cognosci arborem monet, sed ille qui est supra monstratus. Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinas reor et rubum saeculi curas et punctiones esse vitiorum, de quibus peccanti homini dictum est: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi . Ficus vero et uvam dulcedinem conversationis novae, quam Dominus in nobis esurit, et fervorem dilectionis qui laetificat cor hominis de quibus Evangelio coruscante vox turturis in terra longe lateque resonabat, ficus protulit grossos suos, vineae florentes dederunt odorem . Non autem de spinis ficus, non uva de rubo colligitur, quia mens adhuc veteris
Abbreviated transcription (Latin):
deur̃o inieiunio & infl&cu & planctu & scinditecordaurꝰ
& non uestimentaurã : & iterum uentrẽ meum. uentrẽ¬
um uentrẽ meum doleo sensus cordis mei conturbatisuns
me non tacebo qui auocem bucine audiuit animamea: clan¬
m proelii : e palilo post quiast altus ꝓo desl oepint esa ie

Expanded text:
letu, et planctu; et scindite corda vestra, et non vestimenta vestra . Et iterum: Ventrem meum, ventrem meum doleo, sensus cordis mei conturbati sunt in me: non tacebo, quia vocem buccinae audivit anima mea, clamorem praelii . Et paulo post, Quia stultus populus meus me
Abbreviated transcription (Latin):
ostendet quasi ceptenar iomilite stipati uirtirtũsie sai
sant ꝑ fee ionesublmes nilque ach̃o terrenum seaia
eoneitonsuous fe in ade deaterã in cuelestis unaesignifico
uonis ansie anit undeest quod archanoe contum anis fa
aibitos tongumest. incentesi mo psalmo misericordia a¬

Expanded text:
ostendit, qui quasi centenario milite stipati, virtutum spiritualium sunt perfectione sublimes, nilque a Domino terrenum, sed stransfertur ad dexteram, in coelestis vitae significatione poni consuevit: unde est quod arca Noe centum annis facubitis longum est ; in centesimo psalmo misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
pauca deplurbus exter ptatestimonur ineselt a duatq ie¬
rulorum calumniam epistulae praefationis inserui Quae &
prisco nr̃ioperi ut dictumest. tutelam defensionis ex hibeant &
praesenti signaculum nonignobile p̃figant : Orantem ꝓ nobis
scãmpaternitatẽ ur̃am gratia superni adiutoris. conseruare
atq ad defensionem ecclesiae suae scãm semꝑ corroborare digna¬

Expanded text:
pauca de pluribus excerpta testimonia, ad repellendam querulorum calumniam epistolae praefationis inserui, quae et prisco nostro operi ut dictum est tutelam defensionis exhibeant, et praesenti signaculum non ignobile praefigant. Orantem pro nobis sanctam paternitatem vestram, gratia superni adjutoris conservare, atque ad defensionem Ecclesiae suae sanctae semper corroborare dign
Abbreviated transcription (Latin):
rodes regemixp̃m formidat in fantem atq ut eum possit occidere
toteanuulos necat: Quod autem ꝑuitulumlucas significatus st
oprormaximã uictumn ams acerdotis neutridubitauerunt: Ibi
im a sacerdote  achatria bicipit sermonarirantis: ibicognatio
marie & clisab&h commemoratur : ibis acramenta primis acer¬
deter i infante xp̃o inpl&a narrantur & quactumq alitpos sir¬
duer si diligentr qubus appareat lucas intentionem curtap
gnificas seudesi.  hoc autem anim alia grici suie lerinall

Expanded text:
rodes regem Christum formidat infantem, atque ut eum possit occidere rodes regem Christum formidat infantem, atque ut eum possit occidere tot parvulos necat. Quod autem per vitulum Lucas significatus sit propter maximam victimam sacerdotis, neutri dubitaverunt. Ibi enim a sacerdote Zacharia incipit sermo narrantis. Ibi cognatio Mariae et Elisabeth commemoratur. Ibi sacramenta primi sacerdotii in infante Christo impleta narrantur. Et quaecunque alia possduerti, quibus appareat Lucas intentionem circa significasse videtur. Haec autem animalia tria, sive leo, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut hos uideas quod ã modo interra cum xp̃ohomine conuer¬
sari. illum autem transcendis senebulam quategitur om
terra & ꝑuenis se adliquidum caelum: unde aciementis
ad intellegendos quat tuor euangelistas inter p̃ticti sunt. probabi¬
us aliquod at tendisse illi quileonem inmatheo: hominẽ in ml
uitulum inluca. aquilam iniohanne intȩllexerunt quamilli
qui hominem matheo aquilam marco leonem io hannitribuer t
Deprincipiis enim librorum quandam coniecturam capereuo¬
luer̃ nonde lota intentione euuangelistarum quaem agis
fuerat perscrutanda : Multo enim congruentius illequiregiam
p̃ipersonãmaxime cõmendauit ꝑleonẽ significatus accipitur :
inde & a pocalipsi cumipsa tribu regia. leo cõmemoratus est ubi¬
lictũs est: uicitleo d&ribu uida : Secundũ matheumenim &
maginar ranturuenisse aborigente ad regem quaerendum
& ad orandum : quieis ꝑstellam natus apparuit & ipserex he¬

Expanded text:
ita ut hos uideas quodammodo in terra cum Christo homine conuerita ut hos uideas quodammodo in terra cum Christo homine conuersari, illum autem transcendisse nebulam, qua tegitur omnis terra, et peruenisse ad liquidum caelum, unde acie mentis ad intellegendos quattuor euangelistas interpretati sunt probabilius aliquid adtendisse illi, qui leonem in Mattheo, hominem in Marco, uitulum in Luca, aquilam in Iohanne intellexerunt, quam illi, qui hominem Mattheo, aquilam Marco, leonem Iohanni tribuerunt. de principiis enim librorum quandam coniecturam capere uoluerunt, non de tota intentione euangelistarum, quae magis fuerat perscrutanda. multo enim congruentius ille qui regiam Christi personam maxime commendauit per leonem significatus accipitur. unde et in apocaldictum: Vicit leo de tribu Juda . Secundum Matthaeum enim et magi narrantur venisse ab Oriente ad regem quaerendum, et adorandum, qui eis per stellam, natus apparuit, et ipse rex He
Abbreviated transcription (Latin):
mediator dĩ & hominum homo xp̃s iħs Non autem habuit tãq
breuiatorem conunctum lucas : sicut marcũ mattheus : Etha
forte non sine aliquosa cramento : quia regumesł nonessesin ea¬
mitum obsequio : unde ille qui regiam ꝑ sonam xp̃i narrandan
susceperat habuit sibi tam quã comitem adiunctum quisua uess¬
gia quodam modo sequaer&ur: Sacerdos autem quo in scã sã
solus intrabat: propterealucas cuius circas acerdotium xp̃ieras
intentio : non habuit tamquam socium sub sequentem : quisuã na¬
rationẽ quod ã modo breuiar& Tres tamenistieuuangelista
in his rebus maxime diuersati sunt : quas xp̃s ꝑhumanã carnen
tempor alitergessit : Porro autem iohannes ipsã maximeds¬
nitatem dñi quapatriest aequalis: intendit eam quae prȩcis
suo euuangelio quantum interhomines sufficerecredidit qo¬
mendar ecurauit : Itaque longe atribus istis superius fertu

Expanded text:
mediator dei et hominum homo Christus Iesus. non autem habuit tamquam mediator dei et hominum homo Christus Iesus. non autem habuit tamquam breuiatorem coniunctum Lucas sicut Marcum Mattheus, et hoc forte non sine aliquo sacramento, quia regum est non esse sine comitum obsequio. unde ille, qui regiam personam Christi narrandam susceperat, habuit sibi tamquam comitem adiunctum, qui sua uestigia quodammodo sequeretur, sacerdos autem quoniam in sancta sanctorum solus intrabat, propterea Lucas, cuius circa sacerdotium Christi erat intentio, non habuit tamquam socium subsequentem, qui suam narrationem quodammodo breuiaret. ia Tres tamen isti euangelistae in his rebus maxime deuersati sunt, quas Christus per humanam carnem temporaliter gessit; porro autem Iohannes ipsam maxime diuinitatem domini, qua patri est aequalis, intendit eamque praecipue suo euangelio, quantum inter homines sufficere credidit, commendare curauit. itaque longe a tribus istis superius fertur,
Abbreviated transcription (Latin):
spiratũ est non superfluã cooperationẽ suilaboris ad iunxit
ammat theus suscepis se intollegitur incarnationemdñi scđm¬
cta eius: Marcuseum subsecutus tamquã pedisequus & brcui¬
oreuis uid&ur. Cum solo quippeiohanne nihildicit : Solus ꝓse
pauea eumsola lucapauciora: Cũm atheiueroplurima &
mult a poene tondem atq ipsis uerbis siue cum solo: sicutcũ c&es
senãmagis occupatus appar&. Nam & a dipsum đđ non regũ
scalarioẽ regemdescendens c&eros &iim reges exorsii
secutus est. seruans inecͥs dequo postetdo quemur misticum
dos illud ad regendos nos illud ad expiandoshos duas personas
apudpatres singillatim commendatas suam figuram egisse
dedlarauit : & paulo post secundũ hominem quippexp̃s inquids
rex & sacerdos effectus est : Cuideditds̃ sedem dauidpatris su
& regnieuis non ess& finis: & es sed ad interpellandum pronos

Expanded text:
inspiratum est non superfluam cooperationem sui laboris adiunxit. inspiratum est non superfluam cooperationem sui laboris adiunxit. nam Mattheus suscepisse intellegitur incarnationem domdicta ejus. Marcus enim subsecutus tanquam pedissequus et breviator ejus videtur. Cum solo quippe Joanne nihil dixit, solus ipse perpauca, cum solo Luca pauciora, cum Matthaeo vero plurima, et multa pene totidem atque ipse verbis sive cum solo sive cum caeterpersonam magis occupatus apparet. Nam et ad ipsum David non regium per Salomonem regem descendens caeteros etiam reges ex ordine persecutus est, servans in eis de quo postea loquimur mysticum nus verus sacerdos, illud ad regendos nos, hoc ad expiandos, has duas personas apud Patres singillatim commendatas suam figuram egisse declaravit. Et paulo post: Secundum hominem quippe Christus inquit et rex et sacerdos effectus est. Cui dedit Deus sedem David patris sui t regni eius non esset finis et esset ad interpellandum pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
e ina pocalipsi noua interp̃tatione mat theũ leoni : marcum
homini ad signarem: Intueri debuerant quicumq: illi sunt quos
hoc mou& quia non hoc mea noua sed antiquapatru explana.¬
tone traditum dixi : Neq enĩmihi a meipso itauisum. sed ita
beato agustino expositum fuis sememoraui & paucis &iam un
hoc ad firmar& adiunxi: Cuius non abreest. siipsa quoque
erba ponentes quide euuangelistis uel trpis eorum animalib
enserit ostendamus : Quibus & illud nr̃mopus ab iniusta uitu¬
peratione salu&ur . & hoc p̃posita tantidoctoris auctoritate
firm&ur: Cumergo multa pulchrȩ ex imiȩ de euu angelistis
libro de consensue orum primo p̃mississ& iungit inter c&era
ens & quamuis singuli suũ quendã Narrandior dinem te¬
niis se uideantur : nontamen unus quis que eorum uelut altenꝰus
p̃cedentis ignarus uolus sescribere repporitur : uel ignorata
p̃termis sisse quaescripsisse alius inuenitur : Sed sicut unicuiq:

Expanded text:
re in Apocalypsi nova interpretatione Matthaeum leoni, Marcum re in Apocalypsi nova interpretatione Matthaeum leoni, Marcum homini assignarim, intueri debuerant quicunque illi sunt quos hoc movet, quod non in hoc mea nova, sed antiqua patrum explanatione traditum dixi. Neque enim mihi a meipso ita visum, sed ita a beato Augustino expositum fuisse memoravi, et paucis etiam unde hoc affirmaret adjunxi. Cujus non ab re est si ipsa quoque verba ponentes, quid de evangelistis vel typis eorum animalibus senserit ostendamus, quibus et illud nostrum opus ab injusta vituperatione salvetur, et hoc praeposita tanti doctoris auctoritate firmetur. Cum ergo multa pulchre et eximie de evangelistis in libro de consensu eorum primo praemisisset, jungit inter caetera dicens: Et quamvis singuli suum quemdam narrandi ordinem tenuisse videantur, non tamen unusquisque eorum velut alterius praecedentis ignarus voluisse scribere reperitur, vel ignorata praetermisisse quae scri
Abbreviated transcription (Latin):
eonum syllabis uelcertemeis breuiandicausa sermonibus i
uidebatur edidi quorum quia opero sumerat uoc abila inte¬
Segerepersingula : & quid a quo auctore sit dictum nomine
oste isera iẽniodĩ diui ominus elatereprimas nominũ lit¬
ras eiprimere ꝑquehas uiritĩ ubi cuiusq patrum in cipiat
neina iorum dicta furari & hoc quasimea propria cẽpona
quifertenrã haec qualia cumq: sunt opus cula trans scrit
digna duxerurt ũ memorata quoq nominum signa at ir
exaemplereo repperiunt ad figere memi nerbit : Nonnis
&iame quae ut uerbis tuaescĩtatis loquar mihi auetor
Csaperuit: proprisudoris indicia ubi opor tunũ is
stusdlii mebiscriꝑturis inpendis se nondubito erhaer sluon
oii auctor lucis aperire dignatus est non in hoc tontuua
opusculo sed in omniprorsus lectionepotius scuidere. dd
ecte sentiendo dinoscere: Quoduero agis mouere quosdam qua¬

Expanded text:
eorum syllabis, vel certe meis breviandi causa sermonibus, ut eorum syllabis, vel certe meis breviandi causa sermonibus, ut videbatur edidi. Quorum quia operosum erat vocabula interserere per singula, et quid a quo auctore sit dictum, nominatim ostendere, commodum duxi eminus e latere primas nominum litteras imprimere, perque has viritim ubi cujusque patrum incipiat,  omnia, ne majorum dicta furari, et haec quasi mea propria componerqui forte nostra haec qualiacunque sunt opuscula transcriptione digna duxerint, memorata quoque nominum signa, ut in nostro exemplari reperiunt, affigere meminerint. Nonnulla etiam quae ut verbis tuae sanctitatis loquar mihi auctor lucis aperuit, proprii sudoris indicia ubi opportunum vidstudii me in Scripturis impendisse non dubio, et ea solum quae mihi auctor lucis aperire dignatus est, non in hoc tantum opusculo, sed in omni prorsus lectione potuisse videre, id est recte sentiendo dignoscere. Quod vero ais movere quosdam qua
Abbreviated transcription (Latin):
iamtantilaboris aedificatio : claues quib: introitus muniat᷑
dirigis ut pudeat noncito subireopus quodcito subeundum citius
explendum fides amica p̃sumat : Nonbaec certe alia quam
indubitata nutui fidutia facit amaris quaed ea micopectore
ut dictumest : omnia dumtaxat quae fieripos sunt credit : om̃a
sperat: Vnde & egomox lectis tua edulcis simȩ scĩtatis paginul
iniunctime operis laboris subposui : Inquo ut inumeramona
& librarius existerem : ad grȩgatisq hinc inde quasi in signss¬
mis aedignis simis tantimuneris artificibus opusculis patrus
Quid beatus ambrosius quid agustinus : quid deniq gregons
ugi lantissimus uexta suum nomen nr̃ae gentis ipłs : qua
hieronimus: sacre interp̃ es hystoriae : quidc&eripatros
inbediilucae uerbis senserint : quid dixerint diligentius ins¬
cere satagi : Mandatumq: continuo scedulis utius sisti uelie

Expanded text:
jam tanti laboris aedificio, claves quibus introitus muniatur jam tanti laboris aedificio, claves quibus introitus muniatur dirigis, ut pudeat non cito subire opus quod cito subeundum, citius explendum fides amica praesumat. Non haec certe alia quam indubitata mutui fiducia facit amoris, quae de amico pectore ut dictum est omnia duntaxat quae fieri possunt, credit, omnia sperat. Unde et ego mox lectis tuae dulcissimae sanctitatis paginulis injuncti me operis labori supposui, in quo ut innumera monaet librarius existerem. Aggregatisque hinc inde quasi insignissimis ac dignissimis tanti muneris artificibus, opusculis patrum, quid beatus Ambrosius, quid Augustinus, quid denique Gregorius vigilantissimus juxta suum nomen nostrae gentis apostolus, quid Hieronymus sacrae interpres historiae, quid caeteri patres in Lucae verbis senserint, quid dixerint, diligentius inspicere sategi: mandatumque continuo schedulis ut jussisti, vel ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ad quattuor animalia uentum est . noua inter ptatione :¬
Mlad theun in leone marcum in homine designatũ dixcns:
cũ nonnulli contramattheũ homini : quia quasi de homine
sembe rebicipiat : Ał arcum leoni in quo uox inde serto rugi¬
eiois dudiatur ad signent. Rogoq in hocopereplenius quod
tibidehis uerius uideatur insinues : Nemorem nri uam
scam fraternitatem : ds̃ dilectionis & paisomiseriire &id
consideranda sue legis mirabilia semꝑ inlustrare dign&ur.
derantis simo accaep̃o bȩda humilis prbr indõ a& no
egregiisententiã : quia caritas omnia credit omnia sperat.
Datis namq ad mẽ epistolis ut aliquatibis cribam : nogare tedicis
& ntenro gandum necdumq meae consensionis accepture¬
bonso quaesitis. adhuc opusculis quasi iam atquaesitis acpor¬
fe teconsũmatis p̃fationis signaculũ condis: Nondum fun¬
dmine iacto non allata saltimmatheria ipsequa si cõpl&o

Expanded text:
ubi ad quatuor animalia ventum est, nova interpretatione ubi ad quatuor animalia ventum est, nova interpretatione Matthaeum in leone, Marcum in homine designatum dixeris. Cum nonnulli contra Matthaeum homini, quia quasi de Domino scribere incipiat, Marcum leoni, in quo vox in deserto rugientis audiatur, assignent. Rogoque in hoc opere plenius, quid tibi de his verius videatur insinues. Memorem nostri tuam sanctam fraternitatem, Deus dilectionis et pacis conservare, et ad consideranda suae legis mirabilia semper illustrare dignetuderantissimo Accae episcopo, Beda humilis presbyter, in Domegregii sententia: quia charitas omnia credit, omnia sperat . Datis namque ad me epistolis ut aliqua tibi scribam, rogare te dicis, et inter rogandum, necdumque meae consensionis accepto responso, quaesitis adhuc opusculis quasi jam acquisitis ac perfecte consummatis, praefationis signaculum condis. Nondum fundamine jacto, non allata saltem materia, ipse quasi completo
Abbreviated transcription (Latin):
lucam luculento sermone expone & quiasẽs ambrosus
qua edam indiscus sapterut: quaeilli quasi sume erudicionis
uuroplana nec quaesitudigna uidebant᷑ : haecquoq psperus
aliorumpatrũ opusculis diligentius ueltuis ueleor umditis
quiblananecurato Credo &liam tuo uigilantis simostadio
quihilegdimedianda dies noctesq ducis peruigites Nnuso¬
lis in locis quae abeis intermis sasunit quidsentiri de prat
auc tor lucis aperiro& : iustumnam quesatis est & superne pi&a¬
tis atq equitatis moderamini conueniens : utqui neglectis iq
integrũ nundi negotiis a &ernũ uerũq sapientiaelum inde¬
fessamenteꝑ sẽquaeris. & hic fructũ intellegẽntide prioris
as sequaris : & in futuro ipsum inquosunt omnes thesduri
sapientiae & scientiae absconditi: regem indecoresuo mun¬
do corde contempleris : intimandum sane tuae scĩtati cre¬
didi quod moue quosdam quare in expasitione a pocab osis

Expanded text:
Lucam luculento sermone expone. Et quia sanctus Ambrosius Lucam luculento sermone expone. Et quia sanctus Ambrosius quaedam indiscussa praeteriit, quae illi quasi summae eruditionis viro plana nec quaesitu digna videbantur, haec quoque perspectis aliorum Patrum opusculis diligentius, vel tuis vel eorum dictis explanare curato. Credo etiam tuo vigilantissimo studio, qui in lege Dei meditanda dies noctesque ducis pervigiles, nonnullis in locis quae ab eis intermissa sunt, quid sentiri debeat, auctor lucis aperiet. Justum namque satis est et supernae pietatis atque aequitatis moderamini conveniens, ut qui, neglectis ad integrum mundi negotiis, aeternum verumque sapientiae lumen indefessa mente persequeris, et hic fructum intelligentiae purioris assequaris, et in futuro ipsum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, regem in decore suo, mundo corde contempleris. Intimandum sane tuae sanctitati credidi, quod movet quosdam quare in expositione Apocalypsis
Abbreviated transcription (Latin):
diser tasunt uel capiendi quae alta nequaerenda quide m
quasi secelsiora nec quasi sefortiora putentur es soserutano
Nec parumdedit indicis doctis simus pater agustinus qui ad
mauliram dĩfamulam deuidendo doscribens non aliis
magis quam ex hoc opusculo sumptis. beati ambrosii testimo¬
tius utendum putauit : & eapariter non solumponenda sin¬
enemo sed&iam exponenda iudicauit: adeo ut e xepaucis simis
memonili tractatoris sententiolis non paruum uolumen se¬
tras tanedo confoconit: Quod ideo cõmem orandum putaui ut a
tom siã fraternuas & legentos simul agnoscu Polotro
epistolam incapite preponee Non obaliam quã condiscenso
fraiernas gratiam inlucam scribererogatum utquiob teneg¬
tudinem ingenii sublimic uel difficilia intellectu ciperepe¬
queant. Haec simplicioristilo expositae facilius app̃hendar:
rgo agedilectis simae. memorato operi sedulus insiste bctt

Expanded text:
diserta sunt, vel capiendi quae alta, ne quaerenda quidem diserta sunt, vel capiendi quae alta, ne quaerenda quidem quasi se celsiora, nec quasi se fortiora putentur esse scrutanda. Nec parum dedit judicii doctissimus pater Augustinus, qui ad Paulinam Dei famulam de videndo Deo scribens, non aliis magis quam ex hoc opusculo sumptis beati Ambrosii testimoniis utendum putavit, et ea pariter non solum ponenda simpliciter, sed etiam exponenda judicavit, adeo ut ex paucissimis memorati tractatoris sententiolis non parvum volumen retractando confecerit. Quod ideo commemorandum putavi, ut et tua sancta fraternitas, et legentes simul agnoscerent. Volepistolam in capite praeponi, te non ob aliam quam condescensionis fraternae gratiam, in Lucam scribere rogatum, ut qui ob teneritudinem ingenii sublimia, vel difficilia intellectu capere nequeant, haec simpliciori stylo exposita facilius apprehendant. Ergo age, dilectissime, memorato operi sedulus insiste, beatum
Abbreviated transcription (Latin):
duia liteta comicũ niul sit dectum quod ionsi dictũ prius &
qitia laritas oninia sustin& Nec scis umquã moris fuerat
uicẽ inuidere. inuicem praouocare : sedunũ qieoq: inornanaa
domõdũ prouiribus suis obtulis se quod pntua it : Neq en int
uelbeatus papa gregorius timiut neof fonueros patresa
quib totexpositas euuangelii lectit es in si s ipso nactaui
omelus. uel agustinus autquilib& aluspatrũ antecȩdentũ
trac tatorũ intuit  ncauipsalmos aut alia quãer og al atari
exponer & autquaes sibi uideban scriber& manũ m& ei¬
do ro traxit : quinclicm ut idem aigus inusuut Idedne rsse
õpluros a pluribus fieri librosdiuc sostilo searndiuersa
fde & iuni de questionibus eisdem : ut adplurimos respsaꝑdo
prati. ad alios sic: ad alios autemsic. Sunt autem in exposigne
Arudibꝰ uero fastidiosisue lectoribus quales in praosonti
a euo plures hiuenies: praedifficultate uel as sequendi qua:

Expanded text:
ctum prius: et ctum prius: et quod charitas omnia sustinet, nec sanctis unquam moris fuerit invicem invidere, invicem provocare, sed unumquemque in ornanda domo Domini pro viribus suis obtulisse quod potuerit. Neque enim, vel beatus papa Gregorius timuit ne offenderet Patres a quibus tot expositas Evangelii lectiones in suis ipse retractavit homiliis; vel Augustinus, aut quilibet alius Patrum antecedentium tractatorum intuitu, ne aut psalmos aut alia quae rogabatur, exponeret, aut quaecunque sibi videbatur, scriberet, manum metuendo retraxit. Quin etiam ut idem Augustinus ait ideo necesse est plures a pluribus fieri libros diverso stylo, sed non diversa fide, etiam de quaestionibus eisdem, ut ad plurimos res ipsa perveniat, ad alios sic, ad alios autem sic. Sunt autem quaedam in expositione rudibus vero fastidiosisve lectoribus quales in praesenti aevo plures invenies prae difficultate vel assequendi quae