comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
librũ quidã moysen scripsisse arbitͣntur. alii uñu ex ꝓ¬
pħis. nõ nulli uõ eundẽ iob pꝰ plagã sue passionis scrip¬
torẽ fuisse existimant. arbitͣntes ut qui c̾tamina spãt
pugne sustinuit. ip̃e narraret qͣs uictorias expediũ.
pͥncipia aũt ⁊ finis libri iob ap̃ hebreos ꝓsaica orõe
me rep̃hendo ⁊ ago penitentiã. omĩa heroico metro
uiuans pat̃. hoc ẽ om̃ib p̃stans. hunc ⁊ pͥuato titulo
iou̾e optimũ dixerunt. dũ fuiss incertus in suis ĩpudicꝰ
mextraneis quẽ modo taurũ fingunt. ꝑꝑ europe rapt̃.
fuit enĩ innauicuł insignis erat taurus. modo dãnes
ꝑ imbr̃e aureũ appetisse ꝯcubitũ. ubi intelligͥ pudici¬
ciã pubis ab euro fuisse corruptã. mͦ insimilitudine
ptauĩt ⁊ signũ qͦ cantauĩt. ⁊ ido ñ figure iste sunt s
plane deueritate scelera. uñ turpe erat tales dõs credi

Expanded text:
b quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebraeos prosa oratione me reprehendo et ago poenitentiam,' omnia heroico metro iuvans pater, hoc est omnibus prestans, hunc et privato titulo Iovem optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, impudicus in extraneis: quem modo taurum fingunt, propter Europe raptum fuit: enim in navi cuius insigne erat taurus modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intelligitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam; modo in similitudinem t; et cignum, quia cantaverit. Et ideo non figure iste sunt, sed plane de veritate scelera: unde turpe erat tales deos credi,
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt fili i ppłi partes ex quo ꝑꝑ salomonis offens
tp̃r filii eius roboam qui patri successit in regnũ dõ
roboam seruus salomonis rex eis in samaria constitit
ꝓpͥe uocabant᷑ isrł. quauis hoc uniuersi illius ppłi no
dauid ne penitus regnũ stirpis eius fuiss eradicatũ.
remanserant subiacentes ciuitati hierłm uide nom̃
fuit. quia ip̃a erat tͥb un dauid. beniamin uõ tribu
altera ad id̃e regnũ sicut dixi ꝑtinens erat un fuit m¬
saul añ dauid. s simul iste due tͥb ut dictũ ẽ iuida ap

Expanded text:
atae sunt illius populi partes, ex quo propter Salomonis offensam tempore filii eius Roboam, qui patri successit in regnum, Deo roboam, seruus Salomonis, rex eis in Samaria constitutus, proprie uocabantur Israel, quamuis hoc uniuersi illius populi niamin, quae propter Dauid ne penitus regnum stirpis eius fuisset eradicatum, remanserant subiacentes ciuitati Hierusalem, Iudae nomen fuit, quia ipsa erat tribus unde Dauid. Beniamin uero tribus altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, unde fuit Saul rex ante Dauid. Sed simul istae duae tribus, ut dictum est, I
Abbreviated transcription (Latin):
Sensus itaq ẽ. hic. ñ uocabitur nom̃ tuũ supplantator.
hoc ẽ iacob. s uocabitur nom̃ tuũ pͥnceps cũ dõ hoc ẽ
isrł. Quomodo em̃ĩ pͥnceps sum sic ⁊ tu qui mecũ luc¬
tare potuisti pͥnceps uocab̾is. si aũt mecũ qui ds̃ sũ siue
angłs q̃m pleriq uarie int̃pretant᷑ pugnare potuisti:
qͣnto magis cũ hominib hoc ẽ cũ esau quẽ formidare ñ
debes: Illud aũt qd̾ in libro nominũ int̃pretat᷑ isrł uir
uidens dm̃ siue mens uidens dm̃ om̃iũ pene sermone de¬
tritũ: ñtam uere quã uiolent̃ mͥ int̃pretatũ uidetur.

Expanded text:
Sensus itaque hic est: non vocabitur nomen tuum supplantator, hoc est Jacob, sed vocabitur princeps cum Deo, hoc est Israel. Quomodo enim ego princeps sum, sic tu, qui mecum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem mecum, Deo, sive angelo, quoniam plerique varie inquanto magis cum hominibus, hoc est cum Esau, quem formidare non debes! Illud autem, quod in libro Nominum interpretatur Israel, vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere, quam violenter mihi interpretatum videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ annũ uidet᷑ aspicere. aliã que futuꝵ. ac sic om̃s insipientes du¬
as ci faties deputando dñ eũ dm̃ facere cupiunt: monstrũ cẽ fece¬
runt. Ianũ pagam dicũt qͣsi mundi uł celi uł m̃siũ ianuã. Duas
⁊ianũ geminũ appellant: ad quatuor mundi pates hoc referũt.
ł ad quattuor elem̃ta siue ipr̃a. s dũ hoc fingunt monstrũ nõ

Expanded text:
tum annum videretur aspicere, alteram quae futurum: ac sic homines insipientes duas ei facies deputando, dum eum deum facere cupiunt, monstrum esse fecent. Ianum dicunt quasi mundi, vel celi, vel mensium ianuam duas et Ianum geminum appellant, ad quatuor mundi partes hoc referunt, vel ad quatuor elementa sive tempora: sed dum hoc fingunt, monstrum non
Abbreviated transcription (Latin):
exconsul qd̾ aconsulatu discesserit. Isq. ⁊ iste.Isq. Is¬
gͦ. Istagni. ethimologia. a nox uyyz N. idẽ separans
⁊ secernens. mixta enĩ ⁊ adulterata int̾ se ꝑ ignẽ metal¬
la dissociat. ⁊ ab auro ⁊ argento. es. plũbũq secernit. alia
quoq metalla ab igne defendit. ⁊ cũ sit natura ȩris ferriq
durissima si absq ferro fu̾i̾t. uritur ⁊ crematur. Sta¬
gnũ illitũ eris uaris saporẽ facit gratiorẽ. ⁊ cõpescit
uirus eruginis. specula exeo tẽꝑantur. cerussa quoq
exeo sicut explũbo conficitur. Ił. Istacine. ista gͦ. Is¬

Expanded text:
exconsul, quod a consulatu discesserit. 14. Uliginosus . Stagni etymologia ἀποχωρίζων, id est separans et secernens. Mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. De electro .
Abbreviated transcription (Latin):
multa dona mittens ad tẽplũ petiit ut seniores de duo¬
deci tͥbub isrł tͣnsmitterent᷑ qui int̃pretarent om̃s libros¬
int̃p̃tationis aduerteret: singulis eoꝵ qui fuerant destina¬
ti singulas cellas dedit. ⁊ assignans om̃ib om̃s scͥpturas
iussit int̃pretari. Qui cũ ꝑ lxx. dios istius rei negociũ adĩ
gati nullo ad aliũ ꝓpinqͣnte fecerant cong̃gauit in unu.
atq ita om̃s libri int̃̾pretati ꝑ sp̃m sc̃m inuenti sunt. ut

Expanded text:
multa dona mittens ad templum, petit ut senes de duodecim tribubus Israel transmitterentur, qui interpretarentur omnes librinterpretationis adverteret, singulis eorum qui fuerunt destinati singulas cellulas dedit, et assignans omnibus, omnes Scripturas jussit interpretari. Qui cum per septuaginta dies istius rei negotium adimpgati nullo ad nullum propinquante fecerunt, congregavit in unum, atque ita omnes libri interpretati per Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
eius q̃ instituta ẽ. siue int̃ phylosophos. siue int̃ rethores.
inductiõis ẽ. q̃ similitudines ꝯcedende rei necessario uniꝰ
induc̃ aut plurimũ. Illatio inductionis ẽ q̃ asũptio dr̃
st̃ introducte. Conclusio inductionis ẽ. q̃ aut ꝯsensionẽ
illationis confirmat. aut ꝗd ex ea cõficiat᷑ declarat¬

Expanded text:
eius cum quo instituta est, siue inter philosophos siue inter rethores inductionis est quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit aut plurium. Illatio inductionis est, quae et assumpsunt, introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionem illationis confirmat, aut quid ex ea conficiatur o
Abbreviated transcription (Latin):
saluberrima manno messes ⁊ fruges uice hyemis ⁊ estatiᷤ
patit᷑. gignit aũt tinctos colorib homines. elefantos in¬
gentes. monoceron bestiã. psitacũ aũe. ebenũ qͦ ligñũ
cinam̃u ⁊ prꝑ. ⁊ calamũ aromaticũ mitut ⁊ ebur. lapides eͦ
p̃ciosos berilios. grisopassos. ⁊ ad amantẽ. carbunculos igͥto.
margaritas ⁊ uniones. quib nobiliũ feminaꝵ arciet ãbitio.

Expanded text:
no bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, et piper, calamum aromaticum, mittit et ebur, lapides quoque pretiosos, berillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio.
Abbreviated transcription (Latin):
dõꝵ om̃iũ deaꝵ regẽ uolunt. hoc eius indicat sceptrõ
hoc in alto colle capitoliũ de isto dõ quãuis apocta
dictũ ꝯuenientissime p̃dicant iouis om̃ĩa plena. hũc
uarro credit etiã abhis coli qui unũ dm̃ solũ sine simu¬
lacro colunt. s⁊ alio nõe nuncupari. qd̾ siita ẽ. cur tã
que dr̃ soror ⁊ coniunx quia iouẽ inquiunt ⁊ inethera
accipimus. ita a er̃e umonẽ.⁊ hec duo elem̃ta ꝯiũcta
sunt. alteꝵ suꝑius. alteꝵ inferius. Nẽ gͦ ille deqͦ dictr̃
ẽ iouis omĩa plena. si aliquã partẽ implet iuno. cũq¬

Expanded text:
dearumque regem uolunt: hoc eius indicat sceptrum, hoc in alto colle Capitolium. De isto deo quamuis a poeta dictum conuenientissime praedicant: Ionis omnia plena. Hunc Varro credit etiam ab his coli, qui unum Deum solum sine simulacro colunt, sed alio nomine nuncupari. Quod si ita est, quur tam que dicatur soror et coniux? Quia Iovem inquiunt in ethere, accipimus aere Iunonem; et hec duo elementa coniuncta sunt, alterum superius, alterum inferius. Non est ergo ille de quo dictum est, Iovis omnia plena , si aliquam partem implet et Iu
Abbreviated transcription (Latin):
tuos pisciculos aut cadauer ꝙ ab aqͣ iã putͥlũ ⁊ madidũ eiectum
fu̾it foras. Nã in aquã ing̾di timet qr natare nescit. nec dat ꝙ
ut discat dũ mõtuis cadauerib delectat᷑. Idõ ñ pot̃ in altitudĩ
aque ingͥdi qr timz. uͥ mundi pisciculi demorant᷑ ut mn sib
piat cibũ. s sẽꝑ defonis oberrans cͥcuit. refugiens puriores⁊¬
simas aquas uñ possit mund uiuere. Ibis. auis egyptia. obse¬
nis q̃ semetip̃am purgat rostro. in anũ aquã fundens. hc fpen¬

Expanded text:
 iam putridum uel marcidum eiectum fuerit foras. Nam in aquam ingredi timet, quia natare nescit; nec dat operam ut discat, dum mortuis cadaueribus delectatur. Ideo non potest in altitudinem aquae ingredi, ubi mundi pisciculi demorantur, ut inde sibi capiat cibum; sed semper foris oberrans circuit, refugiens puriores et altissimas aquas, unde possit mundus uiuere. Tu igitur,  semetipsam purgat, rostro in anum aqua fundens. Haec serpen
Abbreviated transcription (Latin):
hỹs. Ioppen. oppidũ palestinc maritimũ idẽ palestini
edificauerunt ubi sarũ ostenditur qđ uinculoꝵ andro¬
made uestigia adhuc retinet cuius ł forma emmẽtior
tib nõatur. alt̃ uocatur ior. alter dan. His gͥ ꝓcul ase di¬
stantib inunũ alueũ fecłatis: iordanis deinceps appellat᷑.
Nascitur aũt sub lbano monte ⁊ diuidit iudeã ⁊ arabiã
qui pꝰ multos circuitus iuxta iericho in mare mortis.

Expanded text:
. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior tus, quorum alter vocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxt
Abbreviated transcription (Latin):
ssoli.ꝙ ⁊ elus m̃t̃dũ ⁊ mbonã part̾e accipi pot̃ cũ quis
uaus ea q̃ meliora sunt emulari. Inuidia uõ ut dictũ
ionst. sũ aut qd̃ ip̃e ẽ aliũ ẽẽ ñ uult. aut aliũ uidens ẽẽ
Nu mnferens elegiaco metro de inuidia lusit dicens. Iuftiꝰ
udia nichil ẽ que ꝓtinus ip̃m: auctorẽ rodit. excruci¬
it animũ. Inuidie aũt nom̃ dictũ ẽ animis intuendo
diatatẽ astius. ut ẽ illud. quisquã florẽ inuidit meũ.¬

Expanded text:
. Zelus interdum et in bonam partem accipi potest, cum quis nititur ea quae meliora sunt aemulari; inuidia uero et alienasionem, cum aut quod ipse est alium esse non uult, aut alium uidens esse  Graecum uersum transferens elegiaco metro de inuidia lusit dicens: «Iustius inuidia nihil est, quae protinus ipsum auctorem rodit excruciatque animum». Inuidiae autem nomen dictum est a nimis intuendo felicitatem alterius, ut est illud «Quisnam florem inuidit meu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽmie. Laquintꝰ ex nõis sui flore uocatus. hic methiopia inuenit᷑
ceruleũ colorẽ hñs. optimũs ꝗ nec rarꝰ ẽ nec densitate obtunsus
s et utroq tẽꝑ m̃to luce purpuraq refulgens. hic aũt ñ rutilat
equalit. sereno.N. ꝑspicuus atq gratus ẽ. nubilo corã ocuł eua¬
nesut atq martescit. inos missus frigidus ẽ. insculpturis duris¬
simꝰ nec m̃ninuictus. nã adamante scribit᷑ ⁊ signat᷑. Iaqͥnti ⁊ota.

Expanded text:
. Iacinthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta
Abbreviated transcription (Latin):
uĩt istatio dr̃. statio aũt de militari exẽplo nom̃ accepit. ꝓco
lincia libentius tͥsticia sollicitus administret disciplina. Uñ ⁊ mili¬
uis m̃iquã ĩmemores sacram̃ti magis ĩstationib parent. Disceñt
aũt quitã int ieuinũ ⁊ stationẽ. Nã icumiũ ẽ in diffent cuiꝰlib
igalib ir ꝓpħicis institutionib t̃minat᷑. His tp̃ib statuta sunt
uniũ quãti qͥnti scptimi ac decimi. ł sicut meugłio dies illi¬
sub sicut ablatus ẽ sponsus. ł sicut obseruatio qͥ tragesime
Ne muniuerso orbe institutione apłica obseruat᷑ circa cõfi¬
nũdñice passionis. His t̃ciũ genꝰ quidã adiciunt. quã xcrofagi
auii. abstimentiã scilicet ⁊ ciboꝵ humentiũ.uñ ⁊ nom̃ hoc da¬

Expanded text:
t statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit, prolaetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites nunquam immemores sacramenti magis stationibus parent. 67. Discernunt autem quidam inter jejunium et stationem. 291 Nam jejunium est indiflegalibus et propheticis institutionibus, terminatis temporibus, statuta suntunium quarti, quinti, septimi ac decimi: vel, sicut in Evangelio, dies illi, in quibus ablatus est sponsus : vel sicut observatio quadragesimae, quae in universo Orbe, institutione apostolica, observatur circa confinium Dominicae passionis. His tertium genus quidam adiciunt quam Xerophagiam dicunt, abstinentiam scilicet ciborum humentium. Unde et nomen hoc da
Abbreviated transcription (Latin):
aũt homo ad cõplationẽ celi. rigidus ⁊ erectꝰ. ñ sicut peco¬
ra. in humũ ꝓtia atq u̾gentia. ut cuiꝰ sũmitate caput
ẽ collocatum. datũq ẽ illi hoc nom̃. qd̾ hinc capiunt
cut ⁊ in genesi dr̃. Et creauit ds̃ hominẽ de limo t̾re. Ab¬
usiue aũt ꝓnuntiat᷑ ex utͣq substantia totꝰ hõ .i. ex socie¬
tate anime ⁊ corporis. nã ꝓpͥe homo ab humo. Greci aũt
hominẽ antropũ appellauert. eo qd̃ sursũ expectet sub¬
leuatꝰ ab humo ad contẽplationẽ artificis sui. Sna q̃ cum¬
aspicit. ut dm̃ querat. ñ ut terrã intendat ueluti pecora.
q̃ natura ꝓna ⁊ ut uentͥ obedientia fingit. Duplex est

Expanded text:
autem homo ad contemplationem caeli rigidus et erectus, non sicut pecoautem homo ad contemplationem caeli rigidus et erectus, non sicut pecora in humum prona atque uergentia; in cuius summitate caput est collocatum, datumque illi hoc nomen, quod hinc capiant Et creavit Deus hominem de humo terrae. Abusive autem pronuntiatur ex utraque substantia totus homo, id est, ex societate animae et corporis. 5. Nam proprie homo ab humo. Graeci autem hominem ἄνθρωπον appellaverunt, 2 eo quod sursum spectet, sublevatus ab humo ad contemplationem artificis sui. Quaspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat, veluti pecora, quae natura prona et ventri obedientia finxit. Inter. Est
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ita uł futura cognoscat. Quadrifrons ꝑꝑ quatuor elem̃ta uel
tp̃ra. uł cardines mundi. hunc ꝗd̃ã iouẽ ꝗdã solẽ ẽẽ crediderũt.
qi limes ⁊ ianua sit anni. Ianuariꝰ m̃sis aquodã iano qͦntã hoĩe
ꝑdito ac sacrilego nom̃ accepit. Ianꝰ aũt iste dux qͣndã ⁊ pͥnceps
dm̃: illos t̃c maxime cõs existimabant qͦs int̃ hoĩes sublimiores
c̃ẽ cernebant. Ac sic factũ ẽ: ut uniꝰ ueri di nom̃ ad multoꝵ dõꝵ

Expanded text:
aeterita uel futura cognoscat. Quadrifrons propter quatuor elementa uel tempora uel cardines mundi. Hunc quidam Iouem, quidam Solem esse crediderunt, quia limes et ianua sit anni. Februarius mensis a Februo rdito ac sacrilego nomen accepit. Janus autem iste dux quidam et princeps Deum, illos tunc maxime deos existimabant, quos inter homines sublimiores esse cernebant. Ac sic factum est ut unius veri Dei cultus ad multa deorum
Abbreviated transcription (Latin):
rstea frẽm arte deceꝑit. uñ ⁊ esau dixit. Iuste uocatũ ẽ nom̃
us iacob. supplantauit enĩ me ⁊ sccĩo. Iacob intpr ppłs uetustꝰ.
liob zebedei apatre cognominatꝰ. quẽ relinquens cũ ioħe. ueꝵ
patr̃e secuti sũt. hi sunt filii tonitrui ꝗ etiã boanarges ex firmi¬
tite ⁊ magnitudine fidĩ nõati st̃. hicẽ iacob zebedei filiꝰ frat̃¬

Expanded text:
postea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit: Juste vocatum est nomen ejus Jacob: supplantavit enim me in alterOBUS ZEBEDEI a patre cognominatus est, quem relinquens cum Iohanne verum patrem secuti sunt. Hii sunt filii Tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Iacobus fili
Abbreviated transcription (Latin):
canonica diligenti examinatioe remota sunt. Igit᷑ sed̾m
diluuũ fuisse ñ dubiũ ẽ. ⁊ hos fuisse ciues t̾rigenas socie¬
cites hominũ. Dei aũt filios qͥ scđ̾m carnẽ d̾ sech ꝓpagati
t in hac societate deserta iusticia declinasse. Nec mirãdũ
ẽqd̾ etiã d̾̃ ip̃is gigantes nasci potuer. Neq enĩ om̃s gi¬
gantes s mag̃ multi utiq tc̃ fuer̃ qͣm pꝰ diluuiũ tẽporibꝰ¬

Expanded text:
canonica diligenti exami. natione remota sunt. Igitur secundiluuium fuisse non dubium est, et hos fuisse ciues terrigenae societatis hominum; Dei autem filios, qui secundum carnem de Seth propagati sunt, in hanc societatem deserta iustitia declinasse. Nec mirandum est, quod etiam de ipsis gigantes nasci potuerunt. Neque enim omnes gigantes, sed magis multi utique tunc fuerunt, quam post diluuium temporib
Abbreviated transcription (Latin):
uiriũ rezq abundãtia instructissimis gessit. Ubi pͥ¬
nuda peditũ deseruere p̃sidia. mox legiões peditũ un¬
diq eqͥtatu hostiũ cincte. ac pͥmũ nubib sagitarũ
obrute. deiñ amẽtes metu sparsĩ ꝑdeuia cogent᷑ fũdit᷑¬
cese gladiis inseq̃ntiũ cunctisq ꝑiert̃. Ip̃e imꝑator cũ
sagita sauciꝰ uensꝰq infugã eger in cuiꝰdã uillule casã

Expanded text:
uirium rerumque abundantia instructissimis gessit. ubi pruirium rerumque abundantia instructissimis gessit. ubi prnuda peditum deseruere praesidia. mox legiones peditum undique equitatu hostium cinctae ac primum nubibus sagittarum obrutae, deindecaesae, gladiis insequentium contisque perierunt. Ipse imperator, cum sagitta saucius, versusque in fugam, aegre in cujusdam villulae cas
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs alexander euitãdos ꝓnuntiauit. pyrrꝰ exorruit. cesar
etiã declinauit. hi gͥ relictis uacuefactis sedib suis ac to¬
tis uirib moti. romanas ing̾ssi ꝓuincias. simulq ad ter¬
rorẽ diu ostentati. societatẽ romani. fed̾is p̃cib spant. qͣm
armis uindicare potuissẽt. ex igue babitatioĩs sedem.
ñ ex sua electioẽ s ex romanioꝵ iudicio rogãt. qͥb sub¬
iecta ⁊ patente uniu̾sa t̾ra p̃sumere q̃ etiã libitũ libe¬
rũ fuit semetip̃os ad tutionẽ romani regni offert̃
qd̾ solus inuicta regna timuer̃t. siqͥdã gens ugnoꝵ
ꝯturbatos ab antiqͥs sedib expulit. Gotbi tͣnsito da¬
nubio fugiẽtes a ualente imꝑatore sine ulla fed̾is peti¬
tione suscepti ne arma qͥdẽ qͦ totiꝰ barbaris crederet᷑.
⁊ ĩ uiriis adacti in arma surgentes uicto ualentis exer¬
citu ꝑthraciã sese miscẽtes q̃ simul oĩa cedib incendiis
mabile illut bellũ in thracia cũ gothis iã tẽ ex̾citatiõe

Expanded text:
s Alexander euitandos pronuntiauit, Pyrrhus exhorruit, Caesar etiam declinauit, relictis uacuefactisque sedibus suis ac totis uiribus toti Romanas ingressi prouincias simulque ad terrorem diu ostentati societatem Romani foederis precibus sperant, quam armis uindicare potuissent; exiguae habitationis sedem non ex sua electione sed ex nostro iudicio rogant, quibus subiecta et patente uniuersa terra praesumere, quam esset libitum, liberum fuit; semet ipsos ad tuitionem Romani regni offerunt, quos solos inuicta regna timuerunt. et tamen caeca conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi transito Danubio fugientes, a Valente sine ulla foederis pactione suscepti, ne arma quidem, quo tutius barbaris crederetur,et injuriis adacti, in arma surgentes, victo Valentis exercitu, per Thraciam sese miscentes, simul omnia caedibus, incendiis, mabile illud bellum in Thracia cum Gothis iam tunc exercitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ta hereditas ẽ q̃ testam̃to scͥpta ñ ẽ. aut si scͥpta sit. iure
tñ nequaquã ẽ edita. In testina dicuntur eo qd cõpoi̾s¬
intiori parte cohibentur. que id cͥco longis nerib ĩ cir¬
culoꝵ ordinata sunt modo. ut susceptas escas paulatim
egerant. ⁊ suꝑadditis cibis ñ impediant᷑. ẜ Gł. Intestinũ¬

Expanded text:
ta hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. interiore parte cohibentur, quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modum, ut susceptas escas paulatim egerant, et superadditis cibis non impediantur. 130. Omentu
Abbreviated transcription (Latin):
te tractũ ẽ aspecie eoꝵ. qͥ in expectaculis ꝯtexta facie
inced̃t. distinguentes uultũ ceruleo mineoq colore
⁊ cetis pigm̃tis. hñtes simulacra oris lintea gipsat.
⁊ uario colore distincta. ñ numqͣm ⁊ colla ⁊ manus
in ludis agent falłent. modo in sp̃e uiri. mͦ in femine
modo tonsi. mͦ criniti anuli ⁊ uͥginalia cet̾aq specie
⁊ uoces exeq̃ndi u̾so ut fallant ppłm dũ in ludis ag̃
Que sp̃es argum̃ti tͣnslata ẽ in his q̃ falso uultum
cedt̃. ⁊ simulant qd̃ ñ sunt. Nam hipocͥte dici ñ pos¬

Expanded text:
itae tractum est a specie eorum qui in spectaculis contecta facie incedunt, distinguentes vultum ceruleo minioque colore, et caeteris pigmentis, habentes simulacra oris lintea gypsata, et vario colore distincta, nonnunquam, et colla, et manus in ludis agerent, fallerent; modo in specie viri, modo in feminae, modo tonsi, modo criniti, anuli et virginali ceteraque specie, aetate sexuque diverso, ut fallant populum, dum in ludis agunt. Quae species argumenti translata est in his qui falso vultu incedunt et simulant quod non sunt. Nam hypocritae dici non pos
Abbreviated transcription (Latin):
tes. peͣ. heroes dicunt᷑ uiri aere ł celo digni.i. ł for
uel sapientes ab hera.i. iunone. Quã ab here dicunt a
ubi regnũ ⁊ sedes aĩaꝵ est. ut aeris in campis latis.
cicero in somnio scipionis. Declinat᷑. hic heros.ris. rai.
roẽ. roe. Mulier uero heroine ł heroadas aut hercas. aut

Expanded text:
teram. Heroes dicuntur uiri aerei uel caelo digni id est fortes uel sapientes, ab Hera id est Iunone, quam aerem dicunt esse, ubi regnum et sedes animarum est, ut: ‘aeris in campis latis’, et Cicero in Somnio Scipionis. Ergo heros huius herois. Mulier uero heroine uel heroina uel heroas ut
Abbreviated transcription (Latin):
lit uictorinꝰ orator. cõmentũq eiꝰ qͥnq in libris boe¬
tius edidit. Eslbꝰ. Hisauria ex situ loci ꝑhibet᷑ cogno¬
minata ꝙ. undiq aꝑta auraꝵ flatib pateat. metro¬

Expanded text:
lit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boelit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit. De minata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metro
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ. d̾ accidenti. Genꝰ ut aĩal. Est enĩ uocabulũ gen̾ale
⁊ ꝯmune oĩum aĩam hñtiũ. Spẽs ut hõ. Est speciali¬
tas q̃ separat᷑ a cetĩs aĩantib. Diffe̾ntia ut rõnale.
mortale. his enĩ duob differt bõ a cet̾is. Cũ enĩ dic̃
rõnale. discernit᷑ ab irrationabilib mutis qͥ ñ hñt
tẽ. ꝓpͥum ut risibile. hõ ẽ enĩ qͥ rid. ⁊ boc p̃t̃ boĩem
nullĩ aĩalis ẽ. Aocidẽs ut color in corpore. doctͥna in
aĩo. Hec enĩ tẽpoꝵ uarietate ⁊ accidt ⁊ mutant᷑. ⁊ ẽ
rex hoĩb. his qͥnq partib or̃o plene sentẽtie ita.
homo ẽ aĩal rõnale. mortale. risibile. boni maliq
capax. Sic etiã in om̃i or̃one substantiali. tãdu int̃¬
ponere debemꝰ sp̃es ⁊ diffe̾ntias. qͣmdiu seclusis oĩb
quȩ hoc idẽ ẽẽ possũt. ad id ꝑueniat᷑ ut ꝓpͥetas iam
certa teneat᷑. Hisagogas aũt ex gͥco in latinũ tͣnstu¬

Expanded text:
e. 6. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a caeteris. 7. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab irrationabilibus mutis, quae non tem. Proprium, ut risibile. Homo est enim, qui ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. 8. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur; et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtu
Abbreviated transcription (Latin):
ria ꝓscrutãt᷑. historiegenꝰ tͥplex ẽ. Efemeris nãq ap¬
pellat᷑ uniꝰ diei digestio. hoc ap̃ nos diurnũ uocat᷑. slã
q: latini diurnũ. g̾ci efemerida dic̃t. Kalendaria ap¬
pellant᷑. q̃ mẽses singłos digerunt᷑. Annales st̃ res sin¬
guloꝵ annoꝵ. Queq enĩ digna memorie. domi. mili
cieq. mari. ac t̾re ꝑannos. in cõm̃tariis acta st̃. ab an¬
bris delati st̃. Int̃ historiã aũt ⁊ annales hoc int̃ ẽ ꝙ
historia ẽ eoꝵ tẽpoꝵ q̃ uidemꝰ. annales u̾o st̃ eoꝵ an¬
noꝵ qͦs etas nr̃a ñ nouit. Uñ ⁊ salustiꝰ. ex historia libs¬

Expanded text:
riae . Genus historiae triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diurnum, Graeci ephemerida dicunt. Kalendaria appellantur, quae in menses singulos digeruntur. Annales sunt res singulorum annorum. Quaequae enim digna memotiaeque, mari ac terra, per annos in commentariis acta sunt, ab anbris delati sunt. Inter historiam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit
Abbreviated transcription (Latin):
dei assert sem filiũ noe quẽ dict̃ melchisedech pͥmũ pꝰ
diluuiũ insiria ꝯͦdisse urbẽ sale. in qͣ regnũ fuit eiꝰdẽ
melchisedech. Hanc pꝰea tenuer̃t iebusei. e qͥb sorti¬
ta uocabulũ ẽ ieb. Sicq duob noĩb copulatis iebus
⁊ salẽ. uocata ẽ ierłm. Que pꝰea asalomoẽ hierosoli¬
ma. qͣsi hierusalomonia dicta. Hec ⁊ corrupta apoetis
soluma nuncupata. ⁊ pꝰmodũ ab elio adriano elia uoci¬
tata ẽ. In ip̃a ẽ ⁊ sion q̃ hebraice interp̃tat᷑ speculatio.
eo qd̾ in sublimi ꝯstructa sit̾ delonge uenientia con¬
tẽplet᷑. Hierłm aũt pacifica in nr̃o sermoẽ tͣnsfert᷑.

Expanded text:
quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, et postmodum ab Aelio Hadriano Aelia vocitata est. In Ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in sublimi constructa sit, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur.
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Płc. Hiatus. ꝓpͥe ẽ oris omnis aptio tͣnslata a fe¬
ris. quaꝵ auiditas hiatu.i. oris aꝑtione monstratur
Inde dr̃ ⁊ inhiare.i. alicui rei acrit ⁊ uehem̃ter in¬
cũbere. Est ⁊ inhiare intente aliqͥo ⁊ caute ꝓspicere.
ut si dicamꝰ aruspicẽ in exta inhiare. S6t ͦ. Hiatus t̾re¬
patefactio t̃re. esib. Hiatus. p̃ruptio t̾re. ꝓfunda quasi
hitꝰ ꝓprie aũt hiatus ẽ omnis oris aꝑtio. tͣnslata a fe¬
ris quaꝵ auiditas oris ad aꝑtionẽ monstrat᷑. Hiauit.

Expanded text:
unt. Hiatus proprie est omnis oris apertio, translata a feris, quarum auiditas hiatu, id est oris apertione, monstratur. Inde dicitur inhiare, id est alicui rei acriter et uehementer incumbere. Est et inhiare intendere aliquid et caute perspicere, ut si dicamus aruspicem in exta inhiare. Hirpices, tredit. 3. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus; proprie autem hiatus est omnis oris apertio, translata a feris, quarum aviditas oris adapertione monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ britaniam. ⁊ hispaniam sita. longiore ab africo in
borreã spacio porrigit᷑. Huius partes pͥores intente cã¬
tabrico occeano bricantiam galletie ciuitatem ab a¬
frico sibi in circiũ occurrentem spacioso int̾uallo pro¬
cul expectant ab eo p̃cipue ꝓmunctorio ubi scene flu¬
minis hostium ẽ. ⁊ uelabri luceraq consist̾t hec ꝓpri¬
or britanie spacie t̾raꝵ angustior s celis solisq tempe¬
rie magis utilis abscortoꝵ gentib colit᷑. uiroł bib̃ni

Expanded text:
inter Britanniam et Hispaniam sita longiore ab Africo in boream spatio porrigitur. huius partes priores intentae Cantabrico oceano Brigantiam Gallaeciae ciuitatem ab Africo sibi in circium occurrentem spatioso interuallo procul spectant, ab eo praecipue promunturio, ubi Scenae fluminis ostium est or Britanniae, spatio terrarum angustior: sed coeli solique temperie magis utilis, a Scotorum gentibus colitur. Hui
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ moyses de initio mũdi ꝯseͥpsit. Ap̃ gentiles uͦ pͥmũ
dares frigiꝰ d̾ gͥeis ⁊ tͦianis historiã dedit. qͣm ĩfoliis pal¬
maꝵ ab eo ꝯscriptã eẽ fert̃. Post daretẽ aũt in gͥcia hie¬
diũt legentib. ĩhis q̃ utilia dixer̃t. Multi enĩ sapientes
p̃t̾ita hõiũ gesta ad ĩstitutionẽ p̃sentiũ historiis indi

Expanded text:
 Moyses de initio mundi conscripsit. Apud gentiles vero primus Dares Phrygius de Graecis et Trojanis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo conscriptam esse ferunt 2. Post Daretem autem in Graecia Hediunt legentes in iis quae utilia dixerunt. Multi enim sapientes praeterita hominum gesta ad institutionem praesentium historiis indi
Abbreviated transcription (Latin):
esis: hispania priꝰ a hibero amne hiberia nuncupata¬
pꝰea aspalo hispania cognominata. ip̃a ẽ ⁊ u̾e hisꝑia a
uesꝑo stella occidẽtali dicta. Sita ẽ aũt int̃ africã ⁊ galliã
a septentͥone pirineis mõtib clausa reliqͥs partib undiq
da gẽmaꝵ metalloꝵq copiis ditissima. int̃fluũt eã flumi¬

Expanded text:
I. Spania prius ab Ibero amne Iberia, postea ab Ispalo Spania cognominata. Ipsa est Esperia ab Espero stella occidentali dicta. Sita est autem inter Africam, et Galliam, a Septentrione Pyrinaeis montibus clausa, reliquis partibus undique da, gemmarum, metallorumque copiis ditissima. Alia.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ pͥmaꝵ rationũ de qualib re q̃ sit sua. q̃ certa ac
substantiali definiciõe declarat᷑. Nam posito pͥmo ge¬
ñe. deiñ species ⁊ alia q̃ uicina ẽẽ possunt subiungimꝰ.
ac discretis ꝯmunionib separam. tãdu int̃ponentes
diffe̾ntias. qͦ usq ad ꝓpͥum ⁊ de qͦ quȩrimꝰ signata eiꝰ
erꝑssione ꝑueniam. Utputa hõ ẽ aĩal rõnale. morta

Expanded text:
nem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differentias, quousque ad proprium eius de quo quaerimus signata eius expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal ra
Abbreviated transcription (Latin):
sis occeani colore rubentes igneo atq ꝑlucido. Hispani¬
fusioẽ occeani t̾reniq pelagi pene insula efficit᷑. Huiuᷤ
angulus pͥor expectãs ad orientẽ adexłs aqͥtanica ꝓuin¬
cia a sinistris balearico marico urcatꝰ narbonensium
finib inserit᷑. Scd̾̃s angulus circũintẽdit ubi pigͣntia
galletie ciuitas sita altissimũ faꝵ ⁊ int̃ pauca memo¬
rãdi oꝑis ad speculũ britanie erig̃. Terciꝰ angulꝰ eiꝰ est
qua cad⁊ insule intẽte in africũ atblantẽ montẽ int̃
randũ optimis nulli pꝰ habenda frugis ⁊ soli copia si¬
ue uineaꝵ ꝓuentꝰ ꝓspic̾e siue arborarios uelis oĩ mat̾ia
fluit quecũq aut p̃cio ambiciosũ ẽ ut usu necessaria
bello nr̃a facta. nichil in ea ociosũ. nicħ sterile. qͥcqͥd

Expanded text:
. Hispanifusione Oceani Tyrrhenique pelagi 26 pene insula efficitur. Hujus angulus prior, spectans ad orientem, a dextris Aquitanica provincia, a sinistris Balearico mari coarctatus, Narbonensium finibus inseritur. Secundus angulus circium intendit: ubi Brigantia Calleciae civitas sita, altissimam pharum, et inter pauca memorandi operis, ad speculam Britanniae erigit. Tertius ejus angulus est, qua Gades insulae intentae in africum, Atlranda optimis, nulli posthabenda frugis et soli copia, siue uinearum prouentus respicere siue arborarios uelis. Omni materia affluit, quaecumque aut pretio ambitiosa est aut usu necessaria. bello nostra facta. Nihil in ea otiosum, nihil sterile: quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpiger. strenuꝰ. Grecia. ag̾eo rege uocata qͥ cunctã hãc
regione regno incoluit. Sunt aũt ꝓuincie grecie. uͭui.
Quaꝵ pͥma ab occidente dalmatia. iñ epigr᷑. iñ ella¬
tas. inde tessalia. iñ macedonia. inde achaia. ⁊ due in
nari. creta ⁊ ciclades. iliricꝰ aũt gen̾alit̃ oĩs grecia ẽ.

Expanded text:
imas tangit. Graecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno incoluit. Sunt autem provinciae Graeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia.
Abbreviated transcription (Latin):
Gurgulio. aguiture nomer ht̃. cuius meatꝰ ad os ⁊ na¬
res ꝑtendit. hñs uiam qua uox ad linguã tͣnsmittit᷑.
ut possit uerba collidere. unde ⁊ garrire dicimꝰ. Gur
gulio. ex ossib conpacta. luxuriosis. atq coherentib
hec a narib ad pulmonẽ patens dat tͣnsmeandi sp̃m.
cuiꝰ oꝑiculum sublinguinum dicit᷑. quasi parua lin
gua. foramen eiꝰ recludit. ⁊ oꝑit ne ꝑpatefacto fistula
impetu ueniens uiolent̃ aer int̾ria corrumpat. Gur¬

Expanded text:
Gurgulio a gutture nomen accepit, cujus meatus ad os et nares pertendit, habens viam, qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba collidere: unde et garrire dicimus. gulio ex ossibus conpacta et flexuosis atque cohaerentibus; haec a naribus ad pulmonem patens dat transmeantem spiritum. Cuius operculum sublinguium dicitur, quasi parua lingua, quae foramen eius recludit et aperit, ne patefacta fistula impetu ueniens, uiolenter aer interna corrumpat.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. uñ ⁊ scitaꝵ genꝰ extitit. Nam ⁊ idẽ goti sithica
ꝓbant᷑ origines añ. uñ nec longe a uocabulo discrepãt.
De mutata enĩ ac detracta litt̾a gete qͣsi site st̃ nun¬
cupati. hi gͥ septentͥonis glatialia uiga inhabitantes.
circa sithica regna q̃ st̃ ardua montiũ. cũ cet̾is gentib
possidebãt. Quib sedib impetu gẽtis ugnoꝵ depulsi.
tͣns gressoq danubio. romanis se dedt. s dũ iniurias eoꝵ
liã uastãt. obsessã urbẽ capiunt. gallias aggrediunt᷑. pa¬
tefactis pirineis montib. hispaniã usq ꝑueniũt. ibiq
sedẽ uite atq imꝑiũ locauert̃. ORoSh. Gochi. amagog¬

Expanded text:
fuit, unde et Scytharum genus exstitit. Nam iidem Gothi Scythica probantur origine nati. Unde nec longe a vocabulo discrepant. Demutata enim ac detracta littera, Getae, quasi Scythae, sunt nuncupati. Hi igitur Septentrionis glacialia juga inhabitantes circa Scythica regna, quaeque sunt ardua montium cum caeteris gentibus 129 possidebant, quibus sedibus impetu gentis Hunnorum pulsi, transgressoque Danubio, Romanis se dederunt. Sed, dum injurias eorum liam vastant, obsessam Urbem capiunt, Gallias aggrediuntur, patefactisque Pyrenaeis montibus, Hispanias usque perveniunt, ibique sedem vitae atque imperium locaver
Abbreviated transcription (Latin):
seminis lapsu uexat᷑ creberrime sine ulla tentigine
uiriũ a testãte debilitatioẽ cũ palloris corporis ac ma
cie. hanc passionẽ greci gonorriã uocãt. Est aũt seuiᷤ¬
sima ⁊ turpis ualde ut nesciat qͦmͦ genitale semen
dimittãt. cõpatiunt᷑ enĩ seminales meat᷑ ⁊ ñ posst̃ con¬
tine substantiã seminis p̃ debilitatioe. ⁊ diffund̃t uri¬
nã tenuẽ rubicundã ⁊ acerrimã. ⁊ ex multo humore¬

Expanded text:
seminis lapsu creberrimo sine ulla tentigine, virium quoque adtestante debilitatione cum pallore corporis ac ma hanc passionem Graece Gonorian vocant. Est autem saevissima, et turpis valde, ut nesciant quomodo genitalia semen dimittant; compatiuntur enim seminales meatus, ut non possint continere substantiam seminis prae debilitatione, et diffundunt urinam tenuem, rubicunda
Abbreviated transcription (Latin):
neꝰ subniger. Glaucꝰ. color int̃dũ ꝓ uiride ponit᷑ ⁊ qͥ ad¬
mixtũ ht̃ uirori alborẽ. Nã uirgłs hoc sciẽs. glaucas sali¬
ces ⁊ oliuas glaucas dix̃. Itẽ in eqͥs aut hoĩb glauci ocłi
ꝓ splẽdidi ponunt᷑. Legimꝰ ñ nũqͣm ⁊ maris colorẽ glaucũ
dici. s tẽ qñ canescit fluctibͣ. Uñ ⁊ glaucꝰ ds̃ maris senior

Expanded text:
e uerbum. Glaucus color interdum pro uiridi ponitur et qui admixtum habet uirori alborem. Nam Virgilius hoc sciens ‘glaucas salices’ et ‘uluas glaucas’ dixit. Item in equis aut hominibus ‘glauci oculi’ pro splendidi ponuntur. Legimus nonnumquam et maris colorem glaucum dici, sed tunc, quando canescit fluctibus, unde Glaucus deus maris senior
Abbreviated transcription (Latin):
egit atq ad caspiũ mare habitare p̃cepit. qͦs ibi usq
in hodiernũ diẽ arplissimis gen̾is sui in crem̃tis cõ¬
sistere. atq exim qͣndoq erupturos opinio ẽ. Elb̃.
ab oriente mare caspiũ. a meridie armeniã. a septen
tͥone albaniã. ab occasu hiberiã. Est aũt silius asꝑa
copiosa in manib feris tigrib pantherisq ⁊ pardis

Expanded text:
ia ad Caspium mare habitare praecepit: quos ibi usque in hodiernum diem amplissimis generis sui incrementis consistere, atque exinde quandoque erupturos, opinio est. ab Oriente mare Caspium, a trione Albaniam, ab occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa immanibus feris, tigribus pantherisque et pardis.
Abbreviated transcription (Latin):
riza genꝰ herbe Gliciriza. grece ex eo dicta qd dulcem radicẽ
habeat. glicin enĩ greci dulce dicunt. eadem et dipsos qi sici¬
ri latine. Glires dicti: qi pingues cos efficit sõnus. nã gli¬
scere dicimꝰ crescere. Hyeme i tota dormiunt ⁊ miobiles
quasi mortui iacent. tp̃r estiuo reuiuescunt. Glitiũ tor¬

Expanded text:
ritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitiant. Glires dicti sunt quia pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium
Abbreviated transcription (Latin):
mortale q̃mlib⁊ nr̃is in usitatã sensib gerat corporis
formã seu colorẽ. seu motũ. siue sonu. siue qͣlib ui. Qua¬
libet parte. qͣlib q̃litate. nat᷑am ex illo uno ꝓtoplausto
onginẽ duc̾e. nullus fideliũ dubitau̾it. Apparãt tñ qͥd in
plurib nuta obtinu̾it. ⁊ qͥd sit ip̃a caritate mirabile. Qua
lis aũt ratio reddit᷑ d̾ mõstruosis ap̃ nos hominũ partib.
ĩalis d̾ monstruosis qͥb dã gentib reddi potest. Ds̃ enĩ
creator ẽ oĩum qͥ uͥ ⁊ qͣndo creari qͥd oporteat ł oportue¬
rit. ip̃e nouit. sciẽs unibisitatis pulcͥtudinẽ. quaꝵ parciũ
ł similitudine ł diu̾sitate ꝯtexat. s qͥ totũ inspicere ñ

Expanded text:
mortale, quamlibet nostris inusitatam sensibus gerat corporis formam seu colorem siue motum siue sonum sine qualibet ui, qualibet parte, qualibet qualitate naturam: ex illo uno protoplasto originem ducere nullus fidelium dubitauerit. Apparet tamen quid in pluribus natura obtinueritautem ratio redditur de monstrosis aput nos hominum partubus, talis de monstrosis quibusdam gentibus reddi potest. Deus enim creator est omnium, qui ubi et quando creari quid oporteat uel oportuerit, ipse nouit, sciens uniuersitatis pulchritudinem quarum partium uel similitudine uel diuersitate contexat. Sed qui totum inspic
Abbreviated transcription (Latin):
radiso emergẽs. quẽ nilũ usitato noĩe appellãt. Esls:. Geon.
fluuiꝰ d̾ paradiso surgẽs atq uniusam ethiopiã cingẽs uocat᷑
hoc noĩe qd̃ in crem̃to sue exundatiois t̃ram egypti irrigi.
ge enĩ gr̃o latine t̾ra significat. hic apud egyptios nilus
uocat᷑. ꝓpt̃ limũ quẽ trabit. qͥ efficit fecunditatẽ. Unde
⁊ nilus dictus ẽ qͣm. MaNYILAN. Nam antea linꝰ. la¬
tine melo dicebat᷑. apparet aũt in nili d̾ lacu d̾ qͦ in meri¬
diem uersꝰ excipit᷑ ab egypto ubi aqͥlonis flatib reꝑcust̾
aqͥs retro iactantibꝰ intumescit. ⁊ inundationẽ egypti fa

Expanded text:
. Gion fluvius de paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine, quod incremento suae exundationis terram Aegypti irriget. Ge enim Graece, Latine terram significat. Hic apud Aegyptios Nilus vocatur, propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem, unde et Nilus dictus est quasi Niam ciaon; nam antea Nilus Latine melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi aquilonis flatibus repercussus, aquis retro luctantibus, intumescit, et undationem Aegypti fa
Abbreviated transcription (Latin):
ne recto ⁊ iterato. De qͥb lucanꝰ ⁊ turbata ꝑit disꝑsis lit¬
tera pennis. excelsa aũt petunt qͦ faciliꝰ uideãt qͣs petãt
t̃ras. castigat aũt uoce q̃ cogit agm̃. at ubi raucessit. suc¬
cedit alia. Nocte aũt excubias diuidt̃ ex ordine uigiliaꝵ
ꝑuices faciunt. tenentes lapillos suspẽsis digitis qͥb: som¬
nos arguãt. qd̃ cauendũ erit clamore indicat. etatẽ in
tã exercent custodiã ita ut dispositos uigiles cernas.
⁊ cet̾is ꝯsortib gen̾is qͥescentib aliis cũ eunt explorãt
neqͣ ex parte insidus tẽptẽt᷑ atq omnẽ defert̃ in ꝑigro
sui uigore tutelã. pꝰ ubi uigiliaꝵ fuerit tempꝰ expletũ.¬

Expanded text:
ne litterato. De quibus Lucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant, quas petunt, terras. Castigat autem voce, quae cogit agmen. At ubi raucessit, succedit alia. Nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arceant. Quod cavendum erit, clamore indicant. Aetatem in tam exercent custodiam! Dispositos vigiles cernas: et caeteris consortibus quiescentibus, aliae circumeunt et explorant, ne qua ex parte insidiae tendantur, atque omnem deferunt impigro sui vigore tutelam. Post ubi vigiliarum fuerit tempus impletu
Abbreviated transcription (Latin):
gigãtes aũt erãt sr̃ t̃̾rã in dieb illis. Et pꝰ illud. cũ intra¬
rẽt filii dĩ ad filias hominũ. ⁊ gen̾abãt sibi. illi erant
gigãtes ascło hoĩes nõĩati. Hec libri u̾ba duni. satis
indicãt iã illis dieb fuisse gigãtes suꝑ t̾rã. Quando fi¬
lũ dĩ acceꝑunt uxores filias hominũ. cũ eas amarẽt bo¬
nas .i. pulchras. Cõsuetudo qͥppe scͥpt᷑e huiꝰ ẽ. etiã specio¬
sos corpore bonos uocare. S ⁊ pꝰqͣm hoc factũ ẽ. nauiss

Expanded text:
 terram in diebus illis et post illud, cum intrarent filii Dei ad filias hominum, et generabant sibi; illi erant gigantes a saeculo homines nominati. Haec libri uerba diuini satis indicant iam illis diebus fuisse gigantes super terram, quando filii Dei acceperunt uxores filias hominum, cum eas amarent bonas, id est pulchras. Consuetudo quippe scripturae huius est, etiam speciosos corpore bonos uocare. Sed et postquam hoc factum est, nati s
Abbreviated transcription (Latin):
sudio sic ceꝑunt pꝰ t̾re dimensionẽ ⁊ celi spacia qu̾ere.
qido int̾uallo luna at̾ris. aluna sol ip̃e distaret. ⁊ usq
ioliticẽ celi qͣnta se m̃sura distend̾e̾t. Sicq int̾ualla
pa celi. orbisq ambitũ. ꝑ numerũ stadioꝵ ratione ꝓba¬
hu distincxert. S qi ex t̾re dim̃sione ⁊ disciplina cepit.
ee mitio sui ⁊ nom̃ seruauit. Nã geometͥa de t̾ra ⁊ de m̃-¬
sura nuncupata ẽ. Terra enĩ grẽ. ge uocat᷑. met̃ m̃sura.
huiꝰ discipline ars ꝯtinet. in se liniam̃ta. int̾ualla. magni¬
cudines ⁊ fig᷑as. ⁊ in figͣis dim̃siones ⁊ numeros. Df Qua

Expanded text:
udiosi, ceperunt post terre dimensionem et celi spatia querere, quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret et usque ad verticem celi quanta se mensura distenderet. Sicque intervalla ipsa celi, orbisque ambitum per numerum stadiorum, ratione probabili distinxerunt: sed quia ex terre dimensione hec disciplina cepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim grece ge vocatur, metra mensura. Huius discipline ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines et figuras et infiguris dimensiones et numeros. Alfa
Abbreviated transcription (Latin):
in planũ. in magnitudinẽ numerabilẽ. ⁊ in fig᷑as solidas.
sunt iuxta platonẽ numo qͥnq numerabilis magnitu.¬
do ẽ. magnitudines rõnabiles st̃. quoꝵ m̃surã scire pos¬
sumꝰ. irrationabiles u̾o. quoꝵ m̃sure qͣntitas cognita ñ
circũducta. cuiꝰ in medio punctꝰ ẽ. quo cuncta ꝯuergt̃.
qd̃ centrũ geometre. uocant. latini punctũ. circulum¬
icut aũt in¬
merꝰ. ita intͣ hunc
circulũ om̃iũ ꝯclu
punct᷑ ẽ. cuiꝰ pars
nulla ẽ. Scd̾a linea
p̃ter latitudinẽ lon¬
gitudo. recta linea
ẽ que ex qͦ in suis
punctis iacet. suꝑfi¬
cies u̾o qd̾ longitu¬
dines ⁊ latitudines
solas ht̃. suꝑficieᷤᷤ uo¬
fines linee st̃. quoꝵ
forme ideo insuꝑio¬
rib decẽ figuris po¬
site ñ sunt. qr inter
eas inueniunt᷑. Nu¬
meros aũt scd̃m geo¬
metͥam ita queris.
Extrema qͥppe eius
multiplicata tantũ
faciunt. qͣntũ ⁊ media
dupplicata. Utputa
plicata. faciũt septua¬
gies. dipondiꝰ. media¬

Expanded text:
ilem, in magnitudinem rationalem et in figuras solidas.  continentur, que sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitupotest. Magnitudines rationales sunt, quarum mensuram scire possumus: irrationales vero, quarum mensure quantitas cognita non circunducta, cuius in medio punctus est quo cuncta convergunt, quod centum geometre vocant; Latini punctum circulicut autem inmerus, ita intra hunc circulum omnium figurpunctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, praeter latitudinem longitudo. Recta linea est, quae ex aequo in suis punctis iacet. Superficies vero, quod longitudines et latitudines solas habet. Superficiei fines linee sunt, quarum forme ideo in superioribus decem figuris posite non sunt, quia intra eas inveniuntur. Numeros autem secundum geometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa plicata, faciunt septuagies dipondo di
Abbreviated transcription (Latin):
sole contendit. siue ꝗa et nocte et die uidet᷑. Iungunt
tia dicunt᷑. que ex diu̾sis nascunt ut mulus ex equa
et asino. buido ex equo ⁊ asina. Ibride ex apris ⁊ porcis.
titirus. ex oue ⁊ yrco. musino. ex capra ⁊ ariete. ẽ i dux
rulus. qui ceteros oris loquacitate non sensu exsuꝑat.¬
Boccolicũ .i. pastorale carm̃ pleriq siracusis pͥmũ cõpo¬
situm apastorib opinant᷑. Non nulli alacedemone
nãq transeunt ingreciã xarsere ᷑ ꝑsaꝵ cũ spartane
uirgines sub hostili metu. neq egredi urbẽ. neq põ
ba pastoꝵ ne religio p̃teriret eundẽ usũ. inconditis
cantib celebrarent. Appellat᷑ aut̃ bd̾ccolicũ abub de
maiori parte quãuis opilionũ caprarioꝵq sermo¬
nes inhis et cantica inserant᷑. Boccolicũ constar exa¬
metro catalecrico. tm̃ut quartꝰ pes dactilus partẽ ter¬
minet orationis. ut ẽ hoc. rustica siluestri resonat

Expanded text:
sole contendit sive quia et nocte et die videtur: iungunt a dicuntur, quae ex diversis nascuntur, ut malus ex equa et asino, burdo ex equo et asina. Ibridae ex apris et porcis, tityrus ex ove et hyrco: musino ex capra et ariete, qui est dux rulus, quod caeteros oris loquacitate, non sensu, exsuBucolicum, id est pastorale carmen, plerique Syracusis primum conpositum a pastoribus opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Graeciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines, sub hostili metu, neque egredi urbem auderent, ba pastorum, ne religio praeteriret, eumdem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum a bubus, de majore parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in iis et cantica inserantur. 17. Hymnos metro catalectico, ita ut quartus dactylus partem determinet orationis, ut est hoc: rustica siluestres resonat
Abbreviated transcription (Latin):
ne smsitunt. Hui postea rebelles romanis efferti plu
quã cetoginta milia armatoꝵ ripereni flumunis
insederunt. et nom̃ gentis optinuerunt. Burguru
abirgis dicti. qi crebͦra ꝑmilites habitacula consti¬
tuta burgos uulgo uocant. unde ⁊ burgundionũ
genti nomen inhesit. quos quondã subacta ger¬
mania romani ꝑcastra disposuerunt. at ita no

Expanded text:
 vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plus quam octoginta milia armatorum ripae Rheni fluminis insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonua burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum genti nomen inhaesit, quos quondam, subacta Germania, Romani per castra disposuerunt, atque ita ex