comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dire pudeat mune matris
Ioc impiũ cepisse licet
antũ mun morte rependet
eret hũc titulũ post fata tñ
enna longe senrꝑ in euo.
nim retine uerba furentis
eme cnissam ꝯpͥme uoce¬
Nisi morte tristi nr̃a simri mala
Iemtrice cesa ꝑ scelus iaptor¬

Expanded text:
dirae pudeat munere matris dirae pudeat munere matris hoc imperium cepisse, licet tantum munus morte rependat, eret hunc titulum post fata tamen femina longo semper in aevo. nimi retine verba furentis, temere emissam comprime vocenisi morte tristi nostra finiri mala. genetrice caesa, per scelus rapto
Abbreviated transcription (Latin):
mea nllis equanda malis
fortua licet
Repetã luctus clectra tuos
Tibi merenti cesũ licuit
Clere pentem
Scelus ulcisti uindice fre
Tua quẽ pietas hosti rapuit
Texit qz fides.
Ne crudeli sorte ꝑentes
Haptos ꝓhibet lug̾e timior
Fratrisq nec̃ẽ defle uetat
In quo fuãt spes una n
Tot qz malor breue solamen.
Nũc inluctus seruata meos
Magin resto nois umbra.
Nox en nrãs ꝑculit aures
Tristis alũne. cesset thalamis
Inferre gradus tarda senectus
acrimas nuta testis nr̃i
idaa doloris
uis te tantis soluet curis
Miserãda dies.
Qui mestigias mittet ad umbras
na queso sint ista peocul
Don uota meos tua nũc casus
Sed fata regũt
abit afflicte meliora deus
Tempa mitis tu mõ blãdo
Unce obsequio placata uirũ
ta Ancã seuos ante leones
Tigresq truces feraꝙͣ seui
Corda tucon.
O dit genitos sanguẽ claro
Nec fortibiã capit ip̃e suã
Quã dedit illi ꝑ scelus ingens
Infanda parens. licet ingratũ

Expanded text:
mea nullis aequanda malis fortuna, licet repetam luctus, Electra tuos. tibi maerenti caesum licuit flere parentem, scelus ulcisci vindice fratre, tua quem pietas hosti rapuit texitque fides: me crudeli sorte parentes raptos prohibet lugere timor fratrisque necem deflere vetat, in quo fuerat spes una mihi totque malorum breve solamen. nunc in luctus servata meos magni resto nominis umbra. Vox en nostras perculit aures tristis alumnae; cesset thalamis inferre gradus tarda senectus? lacrimas, nutrix, testis nostri fida doloris. Quis te tantis solvet curis, miseranda, dies? Qui me Stygias mittet ad umbras. Omina quaeso sint ista procul. Non vota meos tua nunc casus, sed fata regunt. Dabit afflictae meliora deus tempora mitis; tu modo blando vince obsequio placata virum Vincam saevos ante leones tigresque truces, fera quam saevi corda tyranni. odit genitos sanguine claro, nec fortunam capit ipse suam quam dedit illi per scelus ingens infanda parens, licet ingratum
Abbreviated transcription (Latin):
Infaustus hospes ꝓfuge iã dudũ ocius
Uel ad parentes: iud iiuat quix mala
Grauare q̃stu: regiũ hͦ ip̃m reor
Status et cadentis impn moles labat
Hoc stare c̾to p̾ssuis fortẽ gradu
Haud est uirile t̾ga fortue dare
best pauoris cͥmen ac ꝓbrũ ꝓcul
Uirtꝰq nr̃a nestit ignauos metus.
Si tela ꝯt᷑ͣ st̾cta. si uis horrida
Mauortis in me ruet. adusus feros
Audax gigantes obiuias ferrẽ manus.
Nec spinga cecis uerba nectẽtem modis
Tug cruentos pestis infande tuli
Rictus et albens ossib spsis solũ
Tũqz e suꝓba rupe iã p̃de ĩmimes
A ptaret ales uerbera: et caudã moues
Seui leons more ꝯcutẽt minas
Carmẽ poposti. sonuit lorrendũ insu
Ctepue̾ male saxaq impacies more
Neuulsit ungius uista expectãs mea.
Nodosa fortis u̾ba et implexos dolos
Ec stricte carmen alitis solui fere
Liud sera mortis uota nũc demẽs facis
lle ille dirus callidi mõstri ciis¬

Expanded text:
infaustus hospes, profuge iamdudum ocius infaustus hospes, profuge iamdudum ocius — vel ad parentes. Quid iuvat, coniunx, mala gravare questu? regium hoc ipsum reor: status et cadentis imperi moles labet, hoc stare certo pressius fortem gradu; haud est virile terga Fortunae dare. Abest pavoris crimen ac probrum procul, virtusque nostra nescit ignavos metus: si tela contra stricta, si vis horrida Mavortis in me rueret— adversus feros audax Gigantas obvias ferrem manus. nec Sphinga caecis verba nectentem modis fugi: cruentos vatis infandae tuli rictus et albens ossibus sparsis solum; cumque e superna rupe iam praedae imminens aptaret alas verbera et caudae movens saevi leonis more conciperet minas, carmen poposci: sonuit horrendum insuper, crepuere malae, saxaque impatiens morae revulsit ungui viscera expectans mea; nodosa sortis verba et implexos dolos ac triste carmen alitis solvi ferae. Quid sera mortis vota nunc demens facis? c merces datur. Ille, ille dirus callidi monstri ci
Abbreviated transcription (Latin):
ed omis etas pit̾ et seuus ruit
uuenesq senib iugit et gnatis patͬs
unesta pestis. una fax thalamos creat.
letuq ac̾bo funa et q̃stu caret
Quin ista tanti pnicax clades mali
icauit ocules quodq mext̾nus solet
Perire lacmne portat luic eger parens
Supmũ ad igne mat̾ hũc amẽs gerit
Properat q ut aliũ reget in eũd rogu
Quin luctu in ip̃o luctꝰ exorit᷑ nouue
Sueqz cca funꝰ exequie cadut
Lũ ppa flãmis corpa alionis cremãt
Diripit igns nullus e miseris pur
Nõ ossa tumuli sancta discreti tegũt
Arsisse satis ẽ ps quota in oñes abit
Affusus aris supplices tendo manus
Hatura posces fata. pturiã ut pͥor
Patriã ruentẽ ne ue post om̃s cadã
Fiamq recm funus extrenũ mei
Negat uin nempe in li ppło michi
Nors tam pata. spne letali manu
Contracta regna linque lacmas funa
Tabifica celi uicia q̃ tecũ muehis

Expanded text:
sed omnis aetas pariter et sexus ruit, sed omnis aetas pariter et sexus ruit, iuvenesque senibus iungit et gnatis patres funesta pestis, una fax thalamos cremat fletuque acerbo funera et questu carent, quin ipsa tanti pervicax clades mali siccavit oculos, quodque in extremis solet periere lacrimae: portat hunc aeger parens supremum ad ignem, mater hunc amens gerit properatque ut alium repetat in eundem rogum, quin luctu in ipso luctus exoritur novus novaeque circa funus exsequiae cadunt, tum propria flammis corpora alienis cremant; diripitur ignis: nullus est miseris pudor. non ossa tumuli sancta discreti tegunt: arsisse satis est— pars quota in cineres abit? Adfusus aris supplices tendo manus matura poscens fata, praecurram ut prior patriam ruentem neve post omnis cadam fiamque regni funus extremum mei. negatur uni nempe in hoc populo mihi mors tam parata? sperne letali manu contacta regna, linque lacrimas, funera, tabifica caeli vitia quae tecum invehis
Abbreviated transcription (Latin):
Iã iam aliqͥd in nos fata molri parat
Nain quid rear qd ista carmee lues
Infesta genti strage tã late edita.
Huli parcit ui: cui reẜuanĩ malo.
Inter riuinas urbis et semꝑ noius
Ieflenda lacͥmis funera: ac ppłi struer
Incolumis gͦ scilz phebi reus
E pare poterãs scelerib tantis
N egnũ salubre : ferimꝰ celũ noces
Lon aura gelido lems afflatu fouet
Anhela flãmis corda non zeplu leues
Spirãt. sed ignes auget estiferi canis
Tytan. leoms terga nemei p̃mẽs
Deseruit anes humor. atz herbas color
Aretqz dirce. tenuis ismenos fluit
Et tingit yp̃a nuda uix unda uada
Obscurã celo. labit phebi soror
Cristisq mũdus nubilo pallet et nouo
Nullũ serens noctib sidus micat.
ed gͣius et ater incubat tris ucpor
btexit arces celitũ. ac sũmas domos.
nferna facies. denegat fructu ceres
dulta. et altis flaua ꝯspicis cremat
rente culino sterilis emorit᷑ seges.
Nec ulla ꝑs mimunis excctio uacat

Expanded text:
Iam iam aliquid in nos fata moliri parant, Iam iam aliquid in nos fata moliri parant, nam quid rear quod ista Cadmeae lues infesta genti strage tam late edita mihi parcit uni? cui reservamur malo? inter ruinas urbis et semper novis deflenda lacrimis funera ac populi struem incolumis asto— scilicet Phoebi reus. sperare poteras sceleribus tantis dari regnum salubre? fecimus caelum nocens. Non aura gelido lenis afflatu fovet anhela flammis corda, non Zephyri leves spirant, sed ignes auget aestiferi canis Titan, leonis terga Nemeaei premens. deseruit amnes umor atque herbas color aretque Dirce, tenuis Ismenos fluit et tinguit inopi nuda vix unda vada. obscura caelo labitur Phoebi soror, tristisque mundus nubilo pallet die. nullum serenis noctibus sidus micat, gravis et ater incubat terris vapor: obtexit arces caelitum ac summas domos inferna facies, denegat fructum Ceres adulta, et altis flava cum spicis tremat, arente culmo sterilis emoritur seges, nec ulla pars immunis exitio vacat,
Abbreviated transcription (Latin):
Et nube mestũ stalida exorit᷑ iubar
lumẽq flãma triste luctifera gens.
am c̾net auida peste solatas domos
Stragẽq quã nox fecit ostendit dies
Quisꝙ ne regno gaudet: o fallax bonũ
Quãtũ maloꝵ fronte ꝙͣ blãda tegis
Ut alta uentos semꝑ excipiuit iuga
Rupemq saxis uasta dirimẽtem freta
Qͣ iuis quieti ubant fluctus maris
Iimꝑia sic excelsa fortũe obiacẽt
Quam bene parentis sceptia polibi fugam
Curis solutꝰ exul intrepidus uagas
Celũ deosq testor in regnũ incidi
Infanda timeo ne mea geĩtor manu
Perimat hoc me delphice lautꝰ monẽt¬
Aluidq nobis maius indicut scelus
st maiꝰ aliud patͬ mactato nefas
Prol misera pietas eloq fatũ pudet
Thalamos pentis phebus et duros thors
Inato minat᷑ impia incestos face
Hic me pat̾ins expulit regnis tuno
Non ego penates ꝓfugꝰ excessi meos
Natura posui iura. cũ magna horreas
Quod posse fieri nõ putes. metuas tame
Cũcta expauesto ieq nõ credo michi

Expanded text:
et nube maestus squalida exoritur iubar, lumenque flamma triste luctifica gerens prospiciet avida peste solatas domos, stragemque quam nox fecit ostendet dies. Quisquamne regno gaudet? O fallax bonum, quantum malorum fronte quam blanda tegis! ut alta ventos semper excipiunt iuga rupemque saxis vasta dirimentem freta quamvis quieti verberat fluctus maris, imperia sic excelsa Fortunae obiacent. quam bene parentis sceptra Polybi fugerant! curis solutus exul, intrepidus, vagans caelum deosque testor in regnum incidi: infanda timeo: ne mea genitor manu perimatur; hoc me Delphicae laurus monentque nobis maius indicunt scelus. est maius aliquod patre mactato nefas? pro misera pietas eloqui fatum pudet», thalamos parentis Phoebus et diros toros gnato minatur impia incestos face; hic me paternis expulit regnis timor. non ego penates profugus excessi meos:natura, posui iura. cum magna horreas, quod posse fieri non putes metuas tamen: cuncta expavesco meque non credo mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
hic leua frems docta modandis manꝰ
Ponẽda leui latis agnosto notas
Quã magna lacͥimis ꝑs ad h nr̃is abest
Durate trepide lugubri officio manus¬
Ponẽda letusqz largos sistite arẽtes gene
Dũ mẽbra nato genitor ãnumãt suo
Corpusq fingit bͦ q̃d ẽ forma carens
Et turpe et multo uulne ãbesim undiq¬
Que ꝑs tui sit dubito ⁊ sed ꝑs est tui
Hic lac repone non suo atuacuo loco
Hec ne illa facies igne sipeo intens
Immica flectes luima l cecidit decor
O dira fata miminũ. o seuus furor.
Sic ad parentẽ gnatꝰ ex uoto reg redit
En hͭ sup̃ma uota genitoris cape.
Sepe efferẽ dꝰ int̾um ħ ignes ferat
Patefacite acba cede funestã domu
Nõsopia claris tota lamẽtis sonet
Uos apparate regn flãmã rogi.
At uos pagros corpis ꝑtes ugas
n q̃rite istã t̾ra deffossam pmat
Srauisqz tellus impio capiti ĩcubet

Expanded text:
hic laeva frenis docta moderandis manus hic laeva frenis docta moderandis manus ponenda: laevi lateris agnosco notas. quam magna lacrimis pars adhuc nostris abest! Durate trepidae lugubri officio manus, fletusque largos sistite, arentes genae, dum membra nato genitor adnumerat suo corpusque fingit, hoc quid est forma carens et turpe, multo vulnere abruptum undiqquae pars tui sit dubito; sed pars est tui: hic, hic repone, non suo, at vacuo loco. haecne illa facies igne sidereo nitens, inimica flectens lumina? huc cecidit decor? o dira fata, numinum o saevus favor! sic ad parentem natus ex voto redit? en haec suprema dona genitoris cape, saepe efferendus; interim haec ignes ferant. Patefacite acerbam caede funesta domum: Mopsopia claris tota lamentis sonet, vos apparate regii flammam rogi; at vos per agros corporis partes vagas inquirite. istam terra defossam premat, gravisque tellus i
Abbreviated transcription (Latin):
Bec incitatis membra turbinib ferat
Nusꝙy resistẽs orbe reuoluto rota
Deluste tellus recipe me dirũ chace
Lecipe ll ad uns umibras iustior nobis uia est
Gnatũ sequor. ne metue qͥmanes regis.
Casti uenimꝰ. recipe me et̾na domo.
Non exiturũ. nõ mouet diuos p̾ces
At si rogarẽ scela. quã ꝓm forẽt
heseu q̃relis tẽpus etermi manet
Nũt iusta nato solue et abscõde ocius
Dispsa fede mẽbra lamatu effero
Tuc huc reliquias uehite cari corꝑis.
Pondusqz et aitus tenie ꝯgestos date
Hyppolitꝰ hic est facii cognosto meũ
E go te penn neu noces tantũ semel
Solus ne fierẽ. facmiꝰ ausurꝰ parẽs
P atrẽ aduocaui munẽ en pat̾o fruor
Otriste fracte orbitas anus malũ
Complecte̾ irtus quodq de nato ẽ suꝑ
Miserãde mesto pectore ĩcũbens foue
Disiecta genitor mebra lacen corpis
Inordinẽ dispone et enãtes loco
Sestitue ꝑtes fortis hhumi locus

Expanded text:
haec incitatis membra turbinibus ferat haec incitatis membra turbinibus ferat numquam resistens orbe revoluto rota. dehisce tellus, recipe me dirum chaos, recipe, haec ad umbras iustior nobis via est: gnatum sequor— ne metue qui manes regis: casti venimus; recipe me aeterna domo non exiturum, non movent divos preces; at si rogarem scelera, quam proni forent. Theseu, querelis tempus aeternum manet: nunc iusta nato solve et absconde ocius dispersa foede membra laniatu effero. Huc, huc reliquias vehite cari corporis pondusque et artus temere congestos date. Hippolytus hic est? crimen agnosco meum: ego te peremi; neu nocens tantum semel solusve fierem, facinus ausurus parens patrem advocavi. munere en patrio fruor, o triste fractis orbitas annis malum! complectere artus, quodque de nato est super, miserande, maesto pectore incumbens fove. Disiecta genitor membra laceri corporis in ordinem dispone et errantes loco restitue partes: fortis hic dextrae locus,
Abbreviated transcription (Latin):
Exequor uindex scelest. incidi ĩ uerũ nefas
ndera et manes et undas scele apleui meo
Implius sors nulla restat regna me norũt t̾a
In boc redimꝰ patuit in celu uia.
Bia ut uidem fun̾a et gẽmã necẽ
Lelebs et orbus funebres una face
Ut cõcremarẽ plis ac thalani rogos
Sonator atre lucis alcide tuũ
Diti renutte munꝰ ereptos in
Restitue manes ypius frustra moco
Mortẽ relicta crudus et leti artifex
Excicia machmatꝰ insolita efferar
Nũt tibimet ip̃e iusta supplicla irroga
Pmus coacto uertice actuges humũ
Celo remissũ findat in gẽmas trabes
Mictar q preceps saua ꝑ syroma.
Grauiora uidi q̃ pati clausos iubet
Plregeton nocentes igneo cugẽs uado
ue pena maneat memet maneat ⁊ sedes scio
His repositũ degrauet fessas manus
Saxũ. seis phemiis eolii labor
Ne ludat ãnis ora uicina allues
Uultur relicto tnͣsuoluet ticio feiꝰ
Meuq pene semꝑ accrestat iecur
Et tumes requieste perithoi pat̾

Expanded text:
exsequor vindex severus, incidi in verum scelus. sidera et manes et undas scelere complevi meo: amplius sors nulla restat; regna me norunt tria. In hoc redimus? patuit ad caelum via, bina ut viderem funera et geminam necem, caelebs et orbus funebres una face ut concremarem prolis ac thalami rogos? donator atrae lucis, Alcide, tuum Diti remitte munus; ereptos mihi restitue manes, impius frustra invoco mortem relictam— crudus et leti artifex, exitia machinatus insolita effera, nunc tibimet ipse iusta supplicia irroga. pinus coacto vertice attingens humum caelo remissum findat in geminas trabes, mittarve praeceps saxa per Scironia? graviora vidi, quae pati clausos iubet Phlegethon nocentes igneo cingens vado: quae poena memet maneat et sedes, sciovicibus bis, his repositum degravet fessas manus saxum, seni perennis Aeolio labor-, me ludat amnis ora vicina alluens; vultur relicto transvolet Tityo ferus meumque poenae semper accrescat iecur; et tu mei requiesce Perithoi pater:
Abbreviated transcription (Latin):
uanti casus hũana rotãt.
Mmor in puis fortuna furit
Leuiꝰ qz ferit leuiora deꝰ
Seruat placidos obscura quies.
Prebetqz senes casa securos
A dinota etheis culura sedib
Imbriferũ ꝙ chorũ.
Raros pati fulmĩs ictus
Humda uallis
Tremuit telo ious altissom
Cancasus ingens plrrigiũq nemꝰ
Nat̾s cibeles metues. celo
Iupit̾ alto uicina petit.
Nõ capit unꝙͣ magnos motus
Hũilis tecti plebeia domꝰ
Circa recoia tonat.
Uolat ambiguis mobilis alis
Hora: nec ulli p̾stat uelor:
Foctua fidem.
Qui clara uidet syda nũtdi.
Nitidũq diẽ morte relicta
Luget mestos tristis reditꝰ
I psoq magis flebile au̾no.
Sedis patrĩe uidet hospiciũ
Pallas actee uenanda genti
Quod tuus celũ supos ꝙ theseus
Spectat. et fugit sagias paludes.
Casta iul debes patruo rapaci.
Constat inferno ms trrãno
Que uox ab altis flebilis tectis sonat.
S trictoq uecors phedra qͥd ferro parat

Expanded text:
uanti casus humana rotant! minor in parvis Fortuna furit leviusque ferit leviora deus; servat placidos obscura quies praebetque senes casa securos. Admota aetheriis culmina sedibus imbriferumque Corum. Raros patitur fulminis ictus umida vallis: tremuit telo Iovis altisoni Caucasus ingens Plirygiurnque nemus matris Cybeles: metuens caelo Iuppiter alto vicina petit; non capit umquam magnos motus humilis tecti plebeia domus. circa regna tonat Volat ambiguis mobilis alis hora, nec ulli praestat velox Fortuna fidem, hic qui clari sidera mundi nitidumque diem morte relicta. luget maestos tristis reditus ipsoque magis flebile Averno sedis patriae videt hospitium. Pallas Actaeae veneranda genti, quod tuus caelum superosque Theseus spectat et fugit Stygias paludes, casta nil debes patruo rapaci: constat inferno numerus tyranno. Quae vox ab altis flebilis tectis sonat strictoque vaecors Phaedra quid ferro parat
Abbreviated transcription (Latin):
Canto ĩpiatos facinore. ħͦ deerat nefas
Confugniꝰ ad te pande placatos sinus
Audite athene. tuq funesta pater
Peior nou̾ca falsa memoraui. et nefac
Quos ipa demens pectore ĩsano hausera
Mentita finxi falsa punisti pate
uuenisq castus cime ĩceste iacet
udicꝰ insons recipe la motes tuos
Mucͦne pectus impiũ iusto patet
Cruor s stõ soluit inferias uiro
Quid facere iapto debeas gnato pares
Sisce ex nouca conde acherontis plag
allidi fauces aum uosq tenare specꝰ
Unda miseris grata lethes uosq torpẽti¬

Expanded text:
tanto impiatos facinore? hoc derat nefas,tanto impiatos facinore? hoc derat nefas,confugimus ad te: pande placatos sinus. Audite, Athenae, tuque, funesta pater peior noverca: falsa memoravi et nefas, quod ipsa demens pectore insano hauseram, mentita finxi. vana punisti pater, iuvenisque castus crimine incesto iacet, pudicus, insons— recipe iam mores tuos. mucrone pectus impium iusto patet cruorque sancto solvit inferias viro. Quid facere rapto debeas gnato parens. disce a noverca: condere Acherontis plagis. Pallidi fauces Averni vosque, Taenarei specus, unda miseris grata Lethes vosque, torpent
Abbreviated transcription (Latin):
iuis te dolore pcitã instigat furor.
Quid ensis iste quid ue uocifatio
P lãctus ꝙ sup corpus ĩuisum uolũt
Ne me profundi seue dñator freti
Inuade. et in me mõstra cerulei maris
Emnitte ꝯcqs intimo tetis sinu
Extrema gestat ꝯorud occeanꝰ uagis
Complex undis: ultĩo fluctu tegit
Reditꝰ tuos sue ꝑu̾tis doniũ
I more semꝑ ꝯuigũ aut odio noces
Hyppolite tales intuor uultꝰ tuos
Talesq feci mẽbra. qͥs seuus atus.
ut quis procrustes sparsit. ã qͥs cresius
Dedalia uasto claustra mugitu replens
autus biformis ore corigero ferop
Qiulsit. leu me quo tuus fugit decor.
A des parũp uerla ꝑ exaudi meu
Lil turpe loqmiut hac manu penas tibi
Soluã. et nefando pectori ferrũ inserã
Pe stiga. ꝑ annes igneos ames seq
Placemꝰ unbias capitis exiuuas cape
Lacẽq frõtis accipe abscisa coma
No licuit aios iuge. at cle licet.
Iuuisse ficta. morere si casta es uito
Si incesta amori quigis thalamos peta

Expanded text:
uis te dolore percitam instigat furor? quid ensis iste quidve vociferatio planctusque supra corpus invisum volunt? Me, me, profundi saeve dominator freti, invade et in me monstra caerulei maris emitte, quicquid intimo Tethys sinu extrema gestat, quicquid Oceanus vagis complexus undis ultimo fluctu tegit, reditus tuos luere; pervertis domum amore semper coniugum aut odio nocens. Hippolyte, tales intuor vultus tuos talesque feci? membra quis saevus Sinis aut quis Procrustes sparsit aut quis Cresius, Daedalea vasto claustra mugitu replens, taurus biformis ore cornigero ferox divulsit? heu me. quo tuus fugit decor ades parumper verbaque exaudi mea— nil turpe loquimur: hac manu poenas tibi solvam et nefando pectori ferrum inseram per Styga, per amnes igneos amens sequar. placemus umbras: capitis exuvias cape laceraeque frontis accipe abscisam comam. non licuit animos iungere, at certe licet iunxisse fata. morere, si casta es, viro; si incesta, amori, coniugis thalamos petam
Abbreviated transcription (Latin):
daquas tabilitanas ẽp̃o affe¬
rente preiecto martyris glori¬
osissimi stephani memoriã:
ueniebant magne multitudinis con¬
cursus & occursus. Ubi ceca mulier
ut ad ep̃m portantem duceret᷑. orauit:
flores quos ferebat dedit: recepit. ocłis
añ mouit: ꝓtinus uidit. Stupenti-¬
b qui aderant:. preibat exultans.ui¬
am carpens. & uie ducem ulterius
emorati memoriam martyris
que posita est in castello sinitensi qd̃
ypponiensi colomie uicinũ est: eius¬
dem loci lucillus ep̃c ppło precedente
atq sequente portabat. Fistula cuiꝰ
molestia dui iam laborauerat. ꝙ fa¬
miliarissimi sui medici qui eum se-¬
caret oꝑiebatur manus: illiꝰ pie sar¬
cine uectatione repente sanata est.
Nam deinceps eam in suo corpore ñ
inuenit. Eucharius presbiter ex
hyspania calanie habitans uetere
morbo calculi laborabat: ꝑmemori¬
am supradicti martyris quã possi¬
dius illo aduexit ep̃c. saluus factus
dem ipse postea morbo

Expanded text:
aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius emorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo
Abbreviated transcription (Latin):
a pluuia Cantabo dilecto meo canticum
patruelis mei uinee sue.Uinea facta
est dilecto meo in cornu filio olei: & se¬
piuit eam. & lapides elegit exilla. Et
plantauit eam electam: & edificauit
turrim in medio eus. &torcular extrũ¬
xit in ea: ce expectauit ut faceret uuas
& fecit labruscas. Nunc gͦ habitatores¬
iherłm & uiri uda: iudicate int̾ me &
uineam meam. Quid ͤ quod debuiul¬
tra facere uinee mee &r non feci eis: An
quod expectaui. ut faceret uuas. & fec̃
labruscas: E nunc ostendam uobis
quid ego faciam uinee mee. Auferam
sepem eus: & erit in direptionem. Di¬
ruam maceriam eius: & erit in concul¬
cationem. Et ponam eam desertam. ñ
putabitur neq fodietur. Et ascendẽt
uepres & spine: & nubib mandabo.
ne pluant suꝑ eam imbrem. uinea
enim domini exercituum domus est¬
israhel: & uiri iuda germen delectabi¬
le eius. Et expectaui ut faceret iudiciũ.
& ecce iniquitas: & iusticiam & ecce cla¬
mor

Expanded text:
 Cantabo dilecto meo canticum patruelis mei vineae suae: Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei. Sepivit eam, et lapides elegit ex illa, et plantavit eam electam. Et turrem in medio eius et torcular extruxit in ea et expectavit ut faceret uvas et fecit labruscas nunc ergo habitator Hierusalem et vir Iuda iudicate inter me et inter vineam meam quid est quod debui ultra facere vineae meae et non feci ei an quod expectavi ut faceret uvas et fecit labruscas et nunc ostendam vobis quid ego faciam vineae meae auferam sepem ejus, et erit in direptionem: diruam maceriam ejus, et erit in conculcationem. Et ponam eam desertam: non putabitur, et non fodietur: et ascendent vepres et spinae; et nubibus mandabo, ne pluant super eam imbrem. Vinea enim Domini exercituum, domus Israel est: et vir Juda, germen delectabile ejus: et exspectavi, ut faceret judicium, et ecce iniquitas: et justitiam, et ecce clamor
Abbreviated transcription (Latin):
labant. & in pedib suis composito gradu
incedebant: decaluabit dominus uerti¬
cem filiarum syon: oe dominus crinem
earum nudabit. In die illa auferet dñs¬
ornatum calciamentorum. or lunulas
& torques. & monilia. & armillas. & mi¬
tras. discriminalia & periscelicdas. & mu¬
renulas. & olfactoriola. & inaures oe anu¬
los. & geminas in fronte pendentes. &
mutatoria. & pallia. & linteamina.
or acus. & specula. & syndo¬
nes. & uittas. & theristra. Et erit ꝓ sua¬
ui odore fetor. & ꝓ zona funiculus. &
pro crispanti crine caluitium: & pro
fascia pectorali cilicium. Pulcherrimi
quoq uiri tui gladio cadent: & fortes
tui in prelio. Et merebunt atq lugeb̾t

Expanded text:
labant in pedibus suis, composito gradu labant in pedibus suis, composito gradu incedebant; decalvabit Dominus verticem filiarum Sion, et Dominus crinem earum nudabit. In die illa auferet Dornatum calceamentorum, et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminatia, periscelides, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoet acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra; et erit pro suaui odore sœtor, & pro zona funiculus, & pro crispante crine caluitium, & pro fascia pectoralquoque viri tui gladio cadent, et fortes tui in praelio. Et moerebunt, atque lugebunt
Abbreviated transcription (Latin):
enim uir frẽm suumr. domesticũ
pr̃is sui. Uestimentum tibi est. prin
neq uestimentum: nolite me constitu¬
ere principem populi. Ruit enim ihe¬
rusalem &e uidas concidit: quia lingua
ut ꝓuocarent oculos maiestatis euis. Ag¬
nitio uultus eoꝵ respondit eis: & pecca¬
tum suum quasi sodoma predicauer̃t:
nec absconderunt. Ue anime eorum: qͦ¬
niam reddita sunt eis mala. Dicite ui¬
sto. qͣm bene. qm̃ fructus adinuentioñ
suarum comedet Ue impioin malũ:
retributio enim manuum eius fiet ei
Populum meum exactores sui spoliaue¬
runt: & mulieres dominate sunt eius
Popule meus qui beatum te dicunt. ip̃i
te decipiunt: & uiam gressuum tuorũ
dissipant. Stat ad iudicandum dominꝰ
& stat ad iudicandos populos. Dñs ad
iudicium ueniet cum seniorib ppłi
sui: & principib eiusͭ uos enim depa
meum: &e facies pauꝑum confunditis.
dicit dominus ds exercituum: Et dix̃
& ambulauerunt extento collo. & nuti¬
bus oculoꝵ ibant. & plaudebant. ambu¬

Expanded text:
ir fratrem suum, domesticum patris sui: Vestimentum tibi est, princneque vestimentum; nolite constituere me principem. Ruit enim Hierusalem et Judas concidit . » « Vir ut provocarent oculos maiestatis eius agnitio vultus eorum respondit eis et peccatum suum quasi Sodomae praedicaverunt nec absconderunt vae animae eorum quoniam reddita sunt eis mala dicite iusto quoniam bene quoniam fructum adinventionum suarum comedet vae impio in malum retributio enim manuum eius fiet ei populum meum exactores sui spoliaverunt et mulieres dominatae sunt eius popule meus qui beatum te dicunt ipsi te decipiunt et viam gressuum tuorum dissipant stat ad iudicandum Dominus et stat ad iudicandos populos Dominus ad iudicium veniet cum ssui, et principibus ejus: Vos enim depasmeum, et facies pauperum commolitis, dicit Dominus Deus exercituum? Et dixit et ambulaverunt extento collo, et nutibus oculorum ibant et plaudebant, ambu
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimoq comitatu. mergos in flu¬
mine conspicatur piscium predam. se¬
qui. & rapacem ingluinem assiduis
urgere capturis. forma inquit hec de¬
monũ est. Insidiantur incautis: ca¬
punt nescientes. Captos deuorant: ex¬
saturariq non queunt deuoratis.
Imꝑat deinde potenti uirtute uerbo¬
rũ: ut eum cui in natabant gurgitẽ
relinquentes.aridas peterent desertas¬
q regiones: eo nimirũ circa aues illas
usus imperio. quo demones fugare
consueuerat. Ita grege facto. om̃es in
unum ille uolucres congregate: reli¬
cto flumine montes siluasꝙ petier̃t.
non sine admiratione multoꝵ.qui tan¬
tam in martino urtutem uiderent.
ut etiam auib imꝑaret. Auquandiu
gͦ in uico illo. uł in eccla ad quam iera
cõmoratus. pace inter clericos restituta.
cum iam regredi ad monasteriũ cogita-¬
rit: uirib corporis cepit repente destitui.
Conuocatisq discipulis: indicat se
iam resolui. Tu autem dñe.¬

Expanded text:
sanctissimoque comitatu mergos in flusanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc ue
Abbreviated transcription (Latin):
quis dubitet hanc uere beati uiri fuis-¬
se uictoriam: cui prestitũ sit ne mer-¬
ns ad prelium initteretur: E quã¬
us pus dñs seruare militem suũ. licet
inter hostium gladios & tela potui. set.
tamen ne uel alioꝵ morte sc̃i uiolaret᷑
obtutus: exemit pugne necessitatem.
Neq enim aliam ꝓmilite suo xp̃c de¬
buit prestare uictoriam: quã ut subac¬
tis sine sanguine hostib. nemo morerẽt.¬
artinus gͥ obitum suũ longẽ
ante presciuit: dixitq fr̃ib dissolutio¬
nem sui corporis imminere. Interea
causa extitit. qua condatensem dioce¬
sum uisitaret. Nam clericis inter se
eccłe illius discordantib. pacem cupi¬
ens reformare. licet finem dierũ suoꝵ
non ignoraret: ꝓficisci tamen obisti¬
usmodi causam non recusauit. bonã
hanc uirtutũ suarũ consũmationẽ
existimans. si pacem eccl̃e redditam
reliquisset. Ita ꝓfectus. cum suo illo
ut semꝑ frequentissimo discipulorũ

Expanded text:
quis dubitet hanc vere beati viri fuisquis dubitet hanc vere beati viri fuisse victoriam, cui praestitum sit, ne inermis ad praelium mitteretur? et quamvis pius Dominus servare militem suum, licet inter hostium gladios et tela, potuisset; tamen ne vel aliorum morte Sancti violaretur obtutus, exemit pugnae necessitatem: neque enim aliam pro milite suo Christus debuit praestare victoriam, quam ut, subactis sine sanguine hostibus, nemo moreretartinus igitur obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
tabantur: donec ad martinũ uentũ
est. Tunc uero oportunũ tempus exi¬
stimans quo peteret omissionem: ne¬
q enim integrũ sibi fore arbitrabat᷑
si donatiuum non militaturus accipe¬
ret: hactenus inquit ad cesarem mili¬
taui tibi. patere ur nunc militem dõ.
Donatiuũ militaturus accipiat. xp̃i¬
ego sum miles. pugnare michi ñ licet.
Tum uero aduersum hanc uocem tiran¬
nus infremuit: dicens eum metu pu-¬
gne. que postera die erat futura. ñ reli¬
gionis gr̃a detrectare militiam. At
martinus intrepidus. immo illato
sibi terrore constantior. si hocinquit
ignauie ascribitur.non fidei. crasti¬
na die ante aciem inermis astabo.
& in nomine dñi iħu. signo crucis
ñ clipeo ꝓtectus aut galea. hostiũ cu-¬
neos penetrabo securus. Retrudi igit᷑
in custodiam iubetur. facturus fidem
dictis: ut in ermis barbaris obiceretur.
Postero ilie hostes legatos de pace mi¬
serunt:sua omĩa seq dedentes.Unde

Expanded text:
tabantur, donec ad Martinum uentum tabantur, donec ad Martinum uentum est. tum uero oportunum tempus existimans, quo peteret missionem — neque enim integrum sibi fore arbitrabatur, si donatiuum non militaturus acciperet —, hactenus, inquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus accipiat, Christi ego miles sum: pugnare mihi non licet. tum uero aduersus hanc uocem tnus infremuit, dicens, eum metu pugnae, quae postera die erat futura, non religionis gratia detrectare militiam. At Martinus intrepidus, immo illato sibi terrore constantior: Si hoc, inquit, ignaviae ascribitur non fidei, crastina die ante aciem inermis astabo: et in nomine Domini Jesu, signo crucis non clypeo protectus aut galea, hostium cuneos penetrabo securus. Retrudi ergo in custodiam jubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris objiceretur. Postera die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seseque dedentes. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
minus: hac me ueste contexit. Uere
nmor dñs dictoꝵ suoꝵ qui ante p̃¬
dixerat. quandiu fecistis hec uni ex
minimis meis michi fecistis: se inpau¬
pere ꝓfessus est fuisse uestitum. & ad
confirmandum tam boni oꝑis testi¬
moniũ. in eodem se habitu. quẽ pau-¬
per acceperat. dignatus est ostendere.
Quo uiso uir beatissimus ñ in głam
est elatus humanam: sed bonitatem d̃i
in suo opere cognoscens. cũ esset anno¬
rũ duodeuiguni. ad baptisma conuo¬
lauit: nec statim militie renuntiauit.
tribum sui precib euictus. cui contu¬
berniũ familiare prestabat. Etenim
transacto tribunatus sui tempore. re¬
nuntiaturũ se scło pollicebatur Qua
martinus expectatione suspensus per
bienniũ fere postea quã est baptisma
consecutus.solo scilicet nomie mili-¬
gallias barbaris. iulianus cesar cacto
in unum exercitu. apud uangionum
cuuitatem. donatiuũ cepit erogare mi-¬
litib. ut est consuetudinis singuli ci¬

Expanded text:
menus hac me ueste contexit. uere menus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo licet nomine, militGallias barbaris Iulianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum ciuitatem donatiuum coepit erogare militibus, et, ut est consuetudinis, singuli ci
Abbreviated transcription (Latin):
nudum. Qui cum pretereuntes ut
sui misererentur oraret.omnesq mi¬
serum preterirent: intellexit uir d̾o
plenus. sibi illum. aliis miscd̾iam ñ
prestantib reseruari. Quid tamen
ageret: Nichil preter clamidem qua
inditus erat habebat. iam enim reli¬
qua in opus simile consumpserat.
Arrepto itaq ferro quo accinctus erat
meliam diuidit. partemq pauperi
tribuit: reliqua rursus indiutur.
Intirea de circunstantib risere non¬
nulli: quia deformis esset. & trunca¬
ti habitus uderetur. Multi quidem
quib mens sanior erat. altius gemere
qd̾ nichil simile fecissent: cũ utiq plus
habentes. uest re pauꝑem sine sua
nuditate pot assent Tu aũ¬
octe igitur insecuta cum se sopo¬
ri dedisset: uidit xp̃m. clamidis sue
qua pauperem texerat parte inditũ.
Intueri diligentissime dñm. uestem¬
q quam dederat iubetur agnoscere.
Mox ad angeloꝵ circunstantiũ mul¬
titudinem: audiuit iħm clara uoce
dicentem. Martinus adhuc cathecu¬

Expanded text:
nudum: qui cum praetereuntes ut nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechu
Abbreviated transcription (Latin):
rienniũ fere ante uaptisma in
arinis fuit:integer tamen ab hiis
uitiis. quib illud hominũ genus im¬
plicari solet. Multa illi circa comini
litones benignitas: mira caritas. pa¬
tientia uero & humilitas. ut ra hu¬
manũ modum. Nam frugalitatẽ
in eo laudari non est necesse:Ma ita
usus est. ut iam illo tempore ÷ miles
sed monachus putaretur. Quib
reb ita sibi omnes cõmilitones su¬
os deuinxerat: ut eum miro affec¬
tu uenerarentur. Nlecdum tamen
regeneratus in xp̃o. agebat quenda
bonis oꝑib baptismatis candida¬
tum. assistere scilicet laborantib.
opem ferre miseris. alere egentes. ue¬
stire nudos. Nichil sibi ex militie
stipendiis. preter cotidianũ uictũ
reseruabat. Iam tunc euuglii non
surdus auditor: de crastino ñ cogi
pore cum iam nichil preter arma. &
simplicem militie uestem haberet me¬
dia hyeme. que solito asperior inhor¬
ruerat. adeo ut plerosq us algoris
extingueret: obuium habet in porta
ambianensium ciuitatis. pauperem

Expanded text:
riennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari slitones benignitas, mira caritas, patientia uero adque humilitas ultra humanum modum. nam frugalitatem in eo laudari non est necesse, qua ita usus est, ut iam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. pro quibus rebus ita sibi omnes commilitones deuinxerat, ut eum miro adfectu uenerarentur. necdum tamen regeneratus in Christo agebat quendam bonis operibus baptismi candidatum: adsistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, uestire nudos, nihil sibi ex militiae stipendiis praeter cotidianum uictum reseruare: iam tum euangelii non surdus auditor de crastino non cogitabat. pore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
cos nr̃os toto corde & totis uirib di¬
ligamus. De dil. gendis inimitis fr̃s
kĩi nullus unquam in ueritate
se poterit excusare. Potest michi ali¬
quis dicere non possum ieunare.
non possum res meas totas paupe
dicit aliquis. Tanta mala mimicus¬
m̃s michi fecit: ut eum nulla ratio¬
ne possim diligere. Atcendis quid
tibi fecerit homo: & ñ attendis qͥd
tii feceris deo: Si conscientiam tu¬
am diligenter discutis & inquiris
sine ulla compensatione maiora
peccata. cõmittis in deum. quam in
te commiserit homo.¬

Expanded text:
cos nostros toto corde et totis viribus dicos nostros toto corde et totis viribus diligamus. De diligendis inimicis, fratres charissimi, nullus unquam in veritate se poterit excusare. Potest mihi aliquis dicere: Non possum jejunare, non possum res meas totas pauperdicit aliquis: Tanta mala mihi inimicus meus fecit ut eum nulla ratione possim diligere. Attendis quid tibi fecerit homo, et non attendis quid tu feceris Deo: si conscientiam tuam diligenter discutis et inquiris, sine ulla compensatione majora tu peccata committis in Deum quam in te commiserit homo
Abbreviated transcription (Latin):
sum & humilis corde. Audi & bea¬
quit ꝓ nobis passus est. relinquens
uobis exemplũ. ut sequamin uesti¬
gia eius. Ecce xp̃c dicit discite ame:
beatus petrus dicit ut sequamini ue-¬
stigia eius. Similiter paulus apłs
clamat. imitatores dei estote. situt
filii km̃i. Quid ad hec respondebimꝰ.¬
uł quam excusationẽ habere poteri-¬
mis: Si tibi aliquis dicat. ut uirtu¬
tes quas fecit dñs debeas imitari:
iusta potest esse excusatio tua: quia
uirtutes & mirabilia facere ñ om̃i
uitorio omnib preceptum est. Ui.¬
am & ipse dñs non dixit. discite
a me mortuos suscitare. suꝑ aquas
Quia mitis sum & humilis corde. O.
iterum. Hiligite inimicos ur̃os & be¬
nefacite hiis qui oderunt uos: sicut
& pater ur̃ celestis solem suũ oriri
facit suꝑ bonos & malos. E licet a¬
lia sint multa. quib deum debea¬
mus. & beatos martyres imitari. ista
tamen duo precipiia sunt. id est ut mi¬
tes simus & humiles corde: ꝙ inimi¬

Expanded text:
sum et humilis corde . Audi et beasum et humilis corde . Audi et beaquit, pro vobis passus est, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus . Ecce Christus dicit: Discite a me; beatus Petrus dicit: Ut sequamini vestigia ejus. Similiter apostolus Paulus clamat: Imitatores Dei estote, sicut filii charissimi . Quid ad haec respondebim quam excusationem habere poterimus? Si tibi aliquis dicat, ut virtutes quas fecit Dominus debeas imitari, justa potest esse excusatio tua; quia virtutes et mirabilia facere non omnijutorio, omnibus praeceptum est. Nam et ipse Dominus non dixit: Discite a me mortuos suscitare, super aquas quia mitis sum et humilis corde; et iterum: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos: sicut et Pater vester coelestis solem suum oriri facit super bonos et malos . Et licet sint alia multa in quibus Deum debeamus et beatos martyres imitari, ista tamen duo praecipua sunt: id est, ut mites simus et humiles corde, et inimi
Abbreviated transcription (Latin):
mur. si in celis uideremus: Quantꝰ
nos stupor admirationis apprehende¬
ret.si uideremus martyres int̾ ange¬
los gl̾antes: quoꝵ natalicia uidemus
ppłos celebrantes: Sed nos uolumu̾
gaudere cũ scĩs: q tribulationẽ mun¬
di nolumus sustinere cũ illis. Qui enĩ
sc̃os martyres uł in quantũ potuerit
noluerit unitari: ad eoꝵ beatitudinẽ
non poterit ꝑuenire. Sic ꝙ apls pre¬
dicat dicens. Si fuerimus socii passi¬
onũ: erimus & consolationũ. Et do¬
minus in euuanglio. Si mundus
inquit uos odit: scitote quia me pri¬
orem uobis odio habuit.
ecusat esse in corpore: qui odiũ¬
mundi non uult sustinere cũ capite.
Sed dicit aliquis. E quis est qui pos¬
sit beatoꝵ martyrũ uestigia sequi:
Huic ego respondeo. quia ñ solum
martyres. sed etiam ipsum dñm cũ
ipsius adiutorio si uolumus possu¬
mus imitari. Audi non me sed ipsũ
dñm generi humano clamantem:
ac dicentem. Discite a me. qͥa mitis

Expanded text:
mur, si in coelo videremus: quantus mur, si in coelo videremus: quantus nos stupor admirationis apprehenderet, si videremus martyres inter angelos gloriantes, quorum natalitia videmus populos celebrantes. Sed nos volumus gaudere cum sanctis, et tribulationem mundi nolumus sustinere cum illis: qui enim sanctos martyres, vel in quantum potuerit, noluerit imitari, ad eorum beatitudinem non poterit pervenire. Sic et Apostolus praedicat, dicens : Si fuerimus socii passionum, erimus et consolationum. Et Dominus in Evangelio: Si mundus, inquit, vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit . Recusat esse in corpore, qui odium non vult sustinere cum capite. Sed dicit aliquis: Et quis est qui possit beatorum martyrum vestigia sequi; huic ego respondeo: Quia non solum martyres, sed etiam ipsum Dominum cum ipsius adjutorio, si volumus, possumus imitari. Audi non me, sed ipsum Dominum generi humano clamantem ac dicentem: Discite a me quia mitis
Abbreviated transcription (Latin):
tium hostis excogitare poterat: tot
martyrib sine ulla miseratione in¬
fligebat. Sed ipsi licet in aperto hor¬
rida paterentur: in occulto tamen
ineffabiliter coronabantur. Multi
quidem głam terrenam quesierũt:
multi uiri fortes & ꝓ patria sangui¬
nem fundendũ esse dicerunt. nec fun¬
dere dubitauerunt. quo głam ꝓpter
mortem etiam apud posteros haberẽt.
Sed que illoꝵ gła martyrib compa¬
ratur: Quis potuit inuenire impera¬
tor. quod potuit inuenire piscator
Imperatoꝵ consulũ & uiroꝵ fortiũ.
qui orbem armis domuer̃t. & subui¬
gauerunt sepulchra. sunt rome. To
cuius sepulchrũ: intrare dignatus ẽ
imꝑator: E tamen diademate de¬
posito ad sepulchrũ suũ orantem. su¬
scepit eum piscator. Tu autẽ d̃. iiii
cce si terrena gl̾a fuerat concupi¬
scenda martyrib: nec ipsa fraudati
sunt. Qui honorem tantũ inter ange¬
los quesierunt: uidemus eoꝵ głas
in terris & stupemus. Quid patere¬

Expanded text:
tium hostis excogitare poterat, tot tium hostis excogitare poterat, tot martyribus sine ulla miseratione infligebat. Sed ipsi licet in aperto horrida paterentur, in occulto tamen ineffabiliter coronabantur. Multi quidem gloriam terrenam quaesierunt, multi viri fortes pro patria sanguinem fundendum esse duxerunt, nec fundere dubitaverunt, quo gloriam post mortem etiam apud posteros haberent, sed quae illorum gloria martyribus comparatur? Quid potuit invenire imperator, quod potuit invenire piscator? Imperatorum, consulum et virorum fortium, qui orbem armis domuerunt et subjugaverunt, sepulcra sunt Romae. Ad cujus sepulcrum intrare dignatus est imperator? Et tamen diademate deposito, ad sepulcrum suum orantem suscepit eum piscator. Ecce si cce, si terrena gloria fuerat concupiscenda martyribus, nec ipsa fraudati sunt, qui honorem tamen inter angelos quaesierunt. Videmus eorum glorias in terris, et stupemus; quid patere
Abbreviated transcription (Latin):
N. natalis hodie illuxit dies.
de martyrũ gła & patientia dissera¬
mus. Gła quidem mundana ab ip¬
sis contempta est: ꝙ ideo patientia
probata est. Nam gła eoꝵ abscondita
latebat in celis: quia patientia eoꝵ
exercebatur in terris. Qui non ex¬
horret eorum patientiam: perueni¬
iseria enim putatur pati dura
& aspera in carne: quia reuera mole¬
stum est. Nisi esset om̃ib molestũ:
non esset martyrib glosum. Multis
gͦ lasciuis & auaris martyres sc̃i in¬
sanire uisi sunt: quando ꝓ xp̃i nomi¬
ne tanta patiebantur. ꝙ eum semꝑ
ueratiter confitebantur. Etenim ut
eum negarent: urgebantur. Alii ergo
uirgis. & flagellis diutissime sunt
uerberati. alii fustib & plumbatis
cesi. alii membratim laniati. alii
gladio occisi. alii excoriati. pice ꝙ¬
plumbo liquato ꝑfusi:alii ardore
prunarũ excruciati. alii flammis
exusti:alii in mare mersi. alii besti¬
is deputati. alii carcerũ sunt horro¬
uot enim genera penarũ & mor-¬

Expanded text:
 natalis hodie illuxit dies, de martyrum gloria et patientia disseramus. Gloria quidem mundana ab ipsis contempta est, et ideo patientia probata est: nam gloria eorum abscondita latebat in coelis, quia patientia eorum exercebatur in terris; qui non exhorret eorum patientiam, perveniiseria enim putatur pati dura et aspera in carne, quia revera molestum est; nisi esset omnibus molestum, non esset martyribus gloriosum. Multis ergo lascivis et avaris martyres sancti insanire visi sunt, quando pro Christi nomine tanta patiebantur: et eum semper anta patiebantur. Etenim ut eum negarent, urgebantur. Alii ergo virgis et flagellis diutissime sunt verberati, alii fustibus et plumbatis caesi, alii membratim laniati, alii gladio occisi, alii excoriati, pice plumboque liquato perfusi, alii ardore prunarum excruciati, et alii flammis exusti, alii quidem in mare mersi, alii bestiis deputati, alii carcerum sunt horroot enim genera poenarum et mor