comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut friuiolis aut manifesto falsis reum incesstre᷑. qa fides
rettria detramitur: et qui nil obucit omisisse credi põt
maleduda tanq̃ suꝑuacua ꝗ uana congerit confitrtuo
uanum ĩ anteactis argum̃tis in quibus uinci ꝙ̃ tatere
maluerit. Cetera quȩ a personis dici solent in argum̃toꝵ
locis exposuimus proxima est ex causis probatio  inqbus
bec maxime spectant᷑ ira: odiũ metus: cupiditas spco
Nam reliqua in has spẽs cadunt: quoꝵ siquid in reũ con¬
ueniet. accusatoris est efficere ad quicꝗd faciendum
cause ualere uideant᷑: easq quas in argumtum sumet
augert. Si minus illuc conferenda est oratio: aut aliqs̃
fortasse latentes fiusse: aut nihl ad rem ꝑtinere cur
fecerit. si fecit. aut et dignus eẽ odio scelus ꝙ nõ huĩt
causam. Latronus uero quotiens poterit instabit huic
loco ut nihil credibile sit factum ee sine causa. o uod

Expanded text:
aut frivolis aut manifesto falsis reum incessere, quia fides aut frivolis aut manifesto falsis reum incessere, quia fides ceteris detrahitur; et qui nihil obiicit, omisisse credi potest maledicta tanquam supervacua; qui vana congerit, confitetur unum in anteactis argumentum, in quibus vinci quam tacere maluerit. cetera , quae a personis duci solent, in argumentorum locis exposuimus. proxima est ex causis probatio, in quibus haec maxime spectantur, ira, odium, metus, cupiditas, spes; nam reliqua in horum species cadunt. quorum si quid in reum conveniet, accusatoris est efficere ut ad quidquid faciendum causae valere videantur, easque quas in argumentum sumet augere; si minus, illuc conferenda est oratio, aut aliquas fortasse latentes fuisse aut nihil ad rem pertinere cur fecerit, si fecit, aut etiam dignius esse odio scelus, quod non habuerit causam. patronus vero, quotiens poterit, instabit huic loco, ut nihil credibile sit factum esse sine causa. quod
Abbreviated transcription (Latin):
defensor & interi generaliter. Incredibile esse a filio
patrem occisum ab imꝑatore proditam hostibus patriã
prehensa sit. uel ꝙ ingeniũ sit crimina ipã atrocitate
defendit. interi proprie quod est uarium nam dignitas
et tuetur reum: et nõ nunꝗ̃ in ipm argum̃tum facti cõ¬
uertit᷑: tanq̃ inde fuerit spes impunitatis. Sed ꝑ inde
pauꝑtas humilitas opes ut cuiq ingenio uis est in diuer¬
sum trahunt᷑. Probati uero mores anteactȩ uitȩ integͥtas
nunꝗͣ non plurimum profuerĩt. si nihil obiicietur patnus
quidem in hoc uehem̃ter incumbet. Accusator aũt ad
pͥntem questionem de qua sola uidiciũ sit. cognitionẽ
encenia ducendũ sclus primũ hȩc in respondendo sic
autem preparabit actione prima iudicũ anintrs ut
nolunse potus obucere qꝗ̃ non potiusse credatur. eo ꝗ satiꝰ
est onni se ante acte uite obstinere conuitio: q̃ leuibus

Expanded text:
defensor et interim generaliter, incredibile esse a filio defensor et interim generaliter, incredibile esse a filio patrem occisum, ab imperatore proditam hostibus patriam.prehensa sint, vel quod indignum sit crimina ipsa atrocitate defendi. interim proprie, quod est varium. nam dignitas et tuetur reum et nonnunquam ipsa in argumentum facti convertitur, tanquam inde fuerit spes inpunitatis; proinde paupertas, humilitas, opes, ut cuique ingenio vis est, in diversum trahuntur. probi vero mores et anteactae vitae integritas nunquam non plurimum profuerint. Si nihil obiicietur, patronus quidem in hoc vehementer incumbet, accusator autem ad praesentem quaestionem, de qua sola iudicium sit, cognitionem re, nec per encaenia ducendum scelus primum. haec in respondendo. sic autem praeparabit actione prima iudicum animos, ut noluisse potius obiicere quam non potuisse credatur. eoque satius est omni se antenctae vitae abstinere convicio quam levibus
Abbreviated transcription (Latin):
de quo est iudiciũ ꝗ̃ maxime conueniat. Nam si reum
cedis impudicũ uel adulterũ uocet. ledet quiđ infamia
minus tam̃ hoc ad fidem ualeat ꝗ̃ si audacem petulantẽ
crudelem temerariũ oñderit. patrono si fieri potuerit
id agendum est ut obiecta uel neget uel defendat uel
minuat. proximũ est ut a pñti questione seperet. Sũt
enim pleraq non solum dissimilia sed &̃ aliqñ contraria
ut si reus furti prodigus dicatur aut negligens. neque
enim uidetur in eũdem et contemptus pecuniȩ et cupidi¬
tas cadere. Si deerũt hec remedia ad illa declinandum
est. non de hoc queri nec eum ꝗ aliqñ peccau̾it utiq
cõmisisse omnia. et hanc fiduciam fuisse accusatoribus
falsa obiiciendi ꝙ lesum et uulneratũ reũ sperauere hac
inuidia opprimi posse. Alia propositione accusatoris cõtra¬
quam loci oriunt᷑ sȩpe a ꝑsona. prior dicit argum̃ta

Expanded text:
de quo est iudicium, quam maxime conveniat. nam si reum de quo est iudicium, quam maxime conveniat. nam si reum caedis impudicum vel adulterum vocet, laedat quidem infamia, minus tamen hoc ad fidem valeat quam si audacem, petulantem, crudelem, temerarium ostenderit. patrono , si fieri poterit, id agendum est ut obiecta vel neget vel defendat vel minuat; proximum est ut a praesenti quaestione separet. sunt enim pleraque non solum dissimilia, sed etiam aliquando contraria: ut si reus furti prodigus dicatur aut negligens. neque enim videtur in eundem et contemptus pecuniae et cupiditas cadere. Si deerunt haec remedia, ad illa declinandum est, non de hoc quaeri nec eum, qui aliquando peccaverit, utique commisisse omnia, et hanc fiduciam fuisse accusatoribus falsa obiiciendi, quod laesum et vulneratum reum speraverint hac invidia opprimi posse. alii a propositione accusatoris contraque eam loci oriuntur. saepe a persona prior ducit argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
utrum factum sit utraq n pars suam expositionem habet
atq eam tuct᷑ ut in lite urbiniana petitor dicit clasiniũ
figulum filium urbiniane acie iucta in qua steterat fugisse
iactatumq casibus uariis retentum etiã a rege tandem in
italiam ac patriam suam margmos uenisst atq ibi agnosci
pollio contra seriusse eum pisauri dñis duobus medicina
factitasst manumissum alienȩ se familiȩ uenali ĩ misciusse
ac rogantem ut eis seruiret emptũ. Nonne tota lis constat
duaꝵ causaꝵ comparatione et coniectura duplici acq
diuersa quȩ aut̃ accusantui atq defendentu eadem pete¬
tium & inficiantiũ ratio est. ducit᷑ coniectura primũ a ptĩs
n his sunt plonȩ cause consilia. Nam is ordo est ut facẽ¬
uoluerit potuerit fecerit. Ideoq intuendũ añ omnia
qualis sit de quo agitur. accusatoris aut est efficere
ut siquid obiecerit non solum turpe sit sed ẽt̃ crimini

Expanded text:
utrum factum sit. utraque enim pars suam expositionem habet utrum factum sit. utraque enim pars suam expositionem habet atque eam tuetur, ut in lite Vrbiniana petitor dicit, Clusinium Figulum filium Vrbiniae acie victa, in qua steterat, fugisse, iactatumque casibus variis, retentum etiam a rege, tandem in Italiam ac patriam suam Marrucinos venisse atque ibi agnosci; Pollio contra, servisse eum Pisauri dominis duobus, medicinam factitasse, manumissum alienae se familiae venali immiscuisse, a se rogantem, ut ei serviret, emptum. nonne tota lis constat duarum causarum comparatione et coniectura duplici atque diversa? quae autem accusantium ac defendentium, eadem petentium et infitiantium ratio est. ducitur coniectura primum a praeteritis. In his sunt personae, causae, consilia. nam is ordo est, ut facevoluerit, potuerit, fecerit. ideoque intuendum ante omnia, qualis sit de quo agitur. accusatoris autem est efficere ut, si quid obiecerit non solum turpe sit, sed etiam crimini,
Abbreviated transcription (Latin):
te uecisset. Cuius actionõ equidem solam ĩ hoc tempugeno¬
seram. Q uod me focisse soluctum iuuenili cupiditate ylonie
fateor ⁊ hlcum cetere quȩ sub nomine meo ferunt negligtor¬
tra excipientiũ in questũ notanioꝵ cornipte minimani
partem mei hũt. Est et alia duplex cõrestura huic auile¬
isosia diuersa de p̃miis. ut ĩ illa controuersia tyranuus su¬
spicatu a medico suo datũ sibi uenenũ tonsit cũm. et eu is
decdisse se negaret. accersit alterũ medicũ. Ile datum ei ue¬
nenum dixit. sed se antidotum datuꝵ. et dedit ei potionẽ
qua epota tym̃nus decessit. De p̃mio duo medici contẽdut
N am ut illie fadum in aduersarium transferentiu ita hic sibi
uendicantiũ prime cause facultates tempora instrum̃ta
testimonia comperant᷑: Illud quoq et si non est aoh Re hso pia
simili ratione tractat᷑ in quo eitra accusationẽ quenit

Expanded text:
nte iecisset. cuius actionem et quidem solam in hoc tempus eminte iecisset. cuius actionem et quidem solam in hoc tempus emiseram, quod ipsum me fecisse ductum iuvenali cupiditate gloriae fateor. nam ceterae, quae sub nomine meo feruntur, negligentia excipientium in quaestum notariorum corruptae minimam partem mei habent. est et alia duplex coniectura huic ἀντικατηγορίᾳ diversa, de praemiis, ut in illa controversia, tyrannus suspicatus a medico suo datum sibi venenum torsit eum et, cum is dedisse se pernegaret, arcessit alterum medicum; ille datum ei venenum dixit, sed se antidotum daturum, et dedit ei potionem, qua epota tyrannus decessit. De praemio duo medici contendunt. nam ut illic factum in adversarium transferentium, ita hic sibi vindicantium personae, causae, facultates, tempora, instrumenta, testimonia comparantur. illud quoque, etiamsi non est ἀντικατηγορία, simili tamen ratione tractatur, in quo citra accusationem quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
aut enim totam causam nr̃am cum totar aduersarii cã
componimus. aut singula argum̃ta cum singulis. Quoꝵ
utrum sit faciendum non potest nisi ex ipius litis utili¬
tate cognosci. ut cicero singula pro uareno comꝑat in primo
matris temere comperaret᷑. quare optimũ est si fieri potuerit
ut singula uicant᷑ a singulis. Sed si quando in partibus
laboramus uniuersitate pugnandum est ut siue inuice
accusant siue crimẽ reus citra accusationẽ in aduersariũ
uertit. Ut Rosius in accusatores suos qͣuis reos non fecissq
siue in ipõs quos sua manu perisse dicemus. factum deflec¬
ticur non alit ꝗ̃ in iis quę mutuã accusationem habent
ueriusq partis argumenta interse comꝑantur Id autem
gerus ee quo nouissime dixi non solum in scholis sept trac¬
tatun ses et in foro nam id est in causa neuii aorpimanuso¬
lum quesitum p̃cipitata ne cẽt ab eo oxor an se ppa uaiso¬

Expanded text:
aut enim totam causam nostram cum tota adversarii causa aut enim totam causam nostram cum tota adversarii causa componimus aut singula argumenta cum singulis. quorum utrum sit faciendum, non potest nisi ex ipsius litis utilitate cognosci: ut Cicero singula pro Vareno comparat in primo matris temere compararetur. quare optimum est, si fieri poterit, ut singula vincantur a singulis; sed si quando in partibus laborabimus, universitate pugnandum est. Et sive invicem accusant, sive crimen reus citra accusationem in adversarium vertit ut Roscius in accusatores suos, quamvis reos non fecisset, sive in ipsos, quos sua manu periisse dicemus, factum deflectitur, lion aliter quam in iis quae mutuam accusationem habent utriusque partis argumenta inter se comparantur. id autem genus de quo novissime dixi non solum in scholis saepe tractatur, sed etiam in foro. nam id est in causa Naevii Arpiniani solum quaesitum, praecipitata esset ab eo uxor an se ipsa sua spo
Abbreviated transcription (Latin):
utiq hoc factũ eẽ conuenit quod duo inuicem obiiciunt
In quo quidem genere causarum admonet celsus fieri id ĩ
foro non posse quod neminẽ ignorare arbitror de uno reo
cõsilium cogitur et siqui sunt ꝗ inuicem accusent. alterũ
iudicium preferre necesse est. Apollodorus q &VTIRiisopiax
forense ius duȩlites. pot tñ hoc genus ĩ cognitionẽ uenire
senatus aut principis. sed in iudicio quoq nhil interest
actionũ utrum simul de utroq pronũtiatur an et̃ si de uno
fertur. Quo in genere semꝑ prior debebit eẽ defensio primũ
ꝗa natura potior est salus nr̃a ꝗ̃ aduersarii ꝑnities. deinde
ꝙ plus habebimus ĩ accusatione autoritatis si prius de
innocentia nr̃a constiterit. Postremũ ꝙ ita demum du¬
plex causa erit. Nam ꝗ dicit egonõ octidi. he porro actio¬
nes cõstant comꝑatione. ipã comparatio nõ una uia ducit᷑

Expanded text:
utique enim factum esse convenit, quod duo invicem obiiciunt. utique enim factum esse convenit, quod duo invicem obiiciunt. In quo quidem genere causarum admonet Celsus fieri id in foro non posse; quod neminem ignorare arbitror. De uno reo consilium cogitur, et etiam si qui sunt, qui invicem accusent, alterum iudicium praeferre necesse est. Apollodorus quoque ἀντικατηγforense ius duae lites. potest tamen hoc genus in cognitionem venire senatus aut principis. sed in iudicio quoque nihil interest actionum, utrum simul de utroque pronuntietur an sententia de uno feratur. Quo in genere semper prior debebit esse defensio, primum quia natura potior est salus nostra quam adversarii pernicies, deinde quod plus habebimus in accusatione auctoritatis, si prius de innocentia nostra constiterit, postremum, quod ita demum duplex causa erit. nam qui dicit, ego non occidi, habet relines constant comparatione; ipsa comparatio non una via ducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
unam facti questionem sicut in illa controuersia est utedu
enim et iis exemplis quȩ sunt discentibus magis familia¬
ria. Abdicatus medicine studuit. cum pater eius egro¬
taret desperantibus de eo ceteris medicis adhibitus sana¬
turum se dixit si potionem a se datam bibisset. pater
accepte potionis epota parte dixit uenenũ sibi datum
filius quod reliquum erat ex hausit. pater decessit Ille
parricidii reus est. Manifestum quis potionẽ dederit
quȩ si ueneni fuit nulla questio de auctore tũ an uenenũ
fuerit ex argum̃tis a ꝑsona ductis colliget᷑ Suꝑ est
tertium in quo factũ eẽ constat aliquid aquo sit factũ
querit᷑. Eiuis rei suꝑuacuũ est ponere exemplum cum
plurima sint huiusmõi iudicia. ut hominẽ occisum eẽ
manifestum sit. uel sacrilegium cõmissum: is autem qui
arguitur fecisse neget. Ex hoc nascitur atiRatusopia

Expanded text:
unam facti quaestionem, sicut in illa controversia: utendum est unam facti quaestionem, sicut in illa controversia: utendum est enim et his exemplis, quae sunt discentibus magis familiaria abdicatus medicinae studuit. cum pater eius aegrotaret, desperantibus de eo ceteris medicis, adhibitus sanaturum se dixit, si is potionem a se datam bibisset. paler , acceptae potionis epota parte, dixit uenenum sibi datum; filius quod reliquum erat exhausit: pater decessit, ille parricidii reus est. manifestum , quis potionem dederit, quae si veneni fuit, nulla quaestio de auctore; tamen, an venenum fuerit, ex argumentis a persona ductis colligetur. superest tertium, in quo factum esse constat aliquid, a quo sit factum, quaeritur. cuius rei supervacuum est ponere exemplum, cum plurima sint huiusmodi iudicia, ut hominem occisum esse manifestum sit vel sacrilegium commissum, is autem, qui arguitur fecisse, neget. ex hoc nascitur ἀντικατηγορία;
Abbreviated transcription (Latin):
hil tertiũ est.Ideoq utraq pars quod proposuit tuetur
Interim aũt ex re querit᷑ ueneficium fienit an cruditas cũ
Interest subito defecerit an longiore ualitudine consũptus
sit liberior ad huc ĩutranq partem disputatio si tm subita
mors in questionẽ uenit Interim ex perona probatio reipetit
ut propterta credibile sit uenenum fuisse: quia credibile
est ab hoc factum uenesicium uel contra cum uero de
reo et de facto queritur naturalis ordo est ut prius factũ
ec̃ accusator probet.deinde a reo factum si tñ plures
in ꝑsona probationes huẽrit conuertit huic ordinem De¬
fensor autem prius negabit eẽ fac̾tum qa si in hac parte
uicerit reliqua non necesse habet dicere uicto super est
ut tueri se possit illic quoq ubi de facto tantũ controuesia
est quod si probetur non possit de auctore dubitari. Simi¬
liter argumenta et ex persona et ex reducuntur sed in

Expanded text:
hil tertium est ideoque utraque pars, quod proposuit, tuetur. hil tertium est ideoque utraque pars, quod proposuit, tuetur. interim autem ex re quaeritur, veneficium fuerit an cruditas; cuminterest, subito defecerit an longiore valetudine consumptus sit. liberior adhuc in utramque partem disputatio, si tantum subita mors in quaestionem venit. interim ex persona probatio rei petitur, ut propterea credibile sit venenum fuisse, quia credibile est ab hoc factum veneficium, vel contra. cum vero de reo et de facto quaeritur, naturalis ordo est, ut prius factum esse accusator probet, deinde a reo factum. Si tamen plures in persona probationes habuerit, conuertit hunc ordinem. defensor autem semper prius negabit esse factum, quia, si in hac parte vicerit, reliqua non necesse habet dicere; victo superest, ut tueri se possit. illic quoque, ubi de facto tantum controversia est, quod si probetur non possit de auctore dubitari, similiter argumenta et ex persona et ex re ducuntur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
se factum eẽ dicit. et illud in quo nõ persone inter se sed
ip̃e res colliduntur id est nõ uterfecerit sed utrũ factũ
sit. cum de facto et de auctore constat de animo q̃ri
potest. Nunc de singulis cum parit᷑ negatur hoc modo
adulteriũ non cõmisi. tyrãnidem non affectaui. in cedis
ac ueneficii causis frequens est illa diuisio: non est fac¬
tum: et si est factũ ego non feci. Sed cum dicimus proba
hominem occisum. accusatoris tm̃ partes sunt a reo ni¬
hil dici contra preter aliquas fortasse suspitiones potest
quas spargere ꝗ̃ maxime uarie oportebit. ꝗa si unũ
aliquid affirmaris probandum est. aut causa periclitadũ
N am ut cum intͣ id quod ab aduersario: et id quod a nobis
propositum est querit᷑. uidet᷑ utiq alterũ uerũ ita ex ad¬
uerso quoq defendẽ reliquum est quo p̃mimur. aut
causa querimus de ambigus eruditatis et ueneni. ni¬

Expanded text:
se factum esse dicit; et illud in quo non personae inter se sed se factum esse dicit; et illud in quo non personae inter se sed res ipsae colliduntur, id est, non uter fecerit, sed utrum factum sit. cum de facto et de auctore constat, de animo quaeri potest. nunc de singulis. cum pariter negatur, hoc modo: adulterium non commisi; tyrannidem non ad fectavi. In caedis ac veneficii causis frequens est illa divisio: non est factum; et si est factum, ego non feci. sed , cum dicimus, proba hominem occisum, accusatoris tantum partes sunt; a reo nihil dici contra praeter aliquas fortasse suspiciones potest, quas spargere quam maxime varie oportebit, quia, si unum aliquid adfirmaris, probandum est aut causa periclitandum. nam cum inter id quod ab adversario et id quod a nobis propositum est quaeritur, videtur utique alterum verum; ita everso quo defendimur, reliquum est quo premimur, ut cum quaerimus de ambiguis signis cruditatis et veneni, ni
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. cum si id certũ sit non põt de auctore dubitari
Tertium de auctore tantũ cum factũ constet. seda quo fem̃
sit incõtrouersiam uenit. et quod tertio loco posui nõ est
simplex. Aut enim reus fecisse tantũ modo se negat: aut
alium fecisse dicit. Sed ne in alterũ quiđd transferendi cri¬
minis una forma est. Interdum enim substituitur mutua
accusatio. quam grȩci antiratus opian uocant. nostroꝵ
quidam concertatiuã. Interdum in aliquã ꝑsonam quȩ
extra discrim̃ uidicii est transfertͣ. et alias certam. alias
incertam et cum incertã aut in exͣriam uitam aut ĩ
ipĩus qui petit uoluntatem. In ꝗbus similis atq in artina¬
tusopia personaꝵ causaꝵ ceteroꝵ comꝑatio est. ut Cicero pꝓ
uareno in familiã ancharianam pro stauro circa mortẽ
boscaris in mortẽ auertens crimen facit. Est et huic
illud contrariũ comperationis genus in quo uterque a

Expanded text:
tantum, cum, si id certum sit, non potest de auctore dubitari; tantum, cum, si id certum sit, non potest de auctore dubitari; tertium de auctore tantum, cum factum constat, sed a quo sit factum in controversiam venit. Et hoc, quod tertio loco posui, non est simplex. aut enim reus fecisse tantummodo se negat aut alium fecisse dicit. sed ne in alterum quidem transferendi criminis una forma est. Interdum enim substituitur mutua accusatio, quam Graeci ἀντικατηγορίαν vocant, nostrorum quidam concertativam. Interdum in aliquam personam, quae extra discrimen iudicii est, transfertur, et alias certam, alias incertam; et, cum certam, aut in extrariam aut in ipsius qui periit voluntatem. In quibus similis atque in ἀντικατηγορίᾳ personarum, causarum, ceterorum comparatio est, ut Cicero pro Vareno in familiam Ancharianam, pro Scauro circa mortem Bostaris in matrem avertens crimen facit. est etiam illud huic contrarium comparationis genus, in quo uterque a
Abbreviated transcription (Latin):
mus figalus. łuerũt autem tales et mis temporibus con¬
ruersis atque alique ĩ meũ quoꝙ parrocinus indlerũt
A mmi coniestura non dubie in omnia tempora caculeua
meate ligarius in affriea fuerit. qua mente pynrhius fedus
petaser quomodo laturus sit cesar si ptolomcus pomptu
ceulent. Queritur ꝑ coniecturã et qualitate cuta modũ
spetuem numerũ an sol maior ꝗ̃ terra. luna globosa an
plana an acuta. unus mundus anplures : Itemq erx̃
naturales questiones maius bellum troianũ an peloponẽ¬
sium. qualis dipeus achillis an unus hercules: In is aũt
que accusatione ac defensione constant unũ est genus
in quo querit᷑ et de facto et de auctore. quod interm co¬
unctam questionẽ habet. et utrũq parit᷑ negatur : Inicri
seperatam cum et factum sit nec ne et si de facto constet
a qͥuo factum sit ambigit᷑. ip̃m quoq factũ aliqñ simpli¬
cem questionem habet an homo ꝑierit aliqñ duplicem
ueneno an cruditate pierit Alitrum est genus de facto¬

Expanded text:
utem tales nostris etiam temporibus controversiae, atque aliquae in meum quoque patrocinium inciderunt. animi coniectura non dubie in omnia tempora cadit, qua mente Ligarius in Africa fuerit, qua mente Pyrrhus foedus petat, quomodo laturus sit Caesar, si Ptolemaeus Pompeium occiderit. quaeritur per coniecturam et qualitas circa modum, speciem, numerum, an sol maior quam terra, luna globosa an plana an acuta, unus mundus an plures. itemque extra naturales quaestiones, maius bellum Troianum an Peloponnesium, qualis clipeus Achillis, an unus Hercules. In iis autem, quae accusatione ac defensione constant, unum est genus, in quo quaeritur et de facto et de auctore; quod interim coniunctam quaestionem habet, cum utrumque pariter negatur, interim separatam, cum et factum sit necne, et si de facto constet, a quo factum sit ambigitur. ipsum quoque factum aliquando simplicem quaestionem habet, an homo perierit, aliquando duplicem, veneno an cruditate perierit. alterum est genus de facto
Abbreviated transcription (Latin):
suspueari non eẽ monum̃tum. Qui ergo punin debent
enquibus omnia sunt homicide ꝑp malum. Est inteñ certa
finitio de qua intͣ utranq partẽ conuenit ut Cicerodi
tate. queritur tñ an maiestas minuta sit. Ut ̃ causa cor¬
nelii quesitum est. sed ẽ similis uidoi põt finitiue tam̃
ꝗa de finitione non ambigitur iudicatio est qualitatis
atq ad eum potius statum reducenda ad cuius forte ꝗd
uenimus mentionẽ. Sed erat ordine proximus Iocuo¬

Expanded text:
suspicari non esse monumentum. qui ergo puniri debent, suspicari non esse monumentum. qui ergo puniri debent, rei quibus omnia absunt homicidae praeter manum? est interim certa finitio, de qua inter utramnque partem convenit: ut Cicero dtate. quaeritur tamen, an maiestas minuta sit, ut rei causa Cornelii quaesitum est. sed hic etiamsi videri potest finitiva, tamen quia de finitione non ambigitur, iudicatio est qualitatis atque ad eum potius status reducenda, ad cuius forte quidem venimus mentionem, sed erat ordine proximus locu
Abbreviated transcription (Latin):
suspendit se. Dicunt᷑ hi causa mortis fuisse. hic finitio
est accusatoris ꝓ quem factũ est ut quis perierit causa
mortis est rei est ꝗ fecit quid sciens ꝑ quod pire homi¬
ni necesse eet. remota finitione accusatoris est dicere
Causa mortis fuistis ꝑ uos enim actũ est ut homo periret
ꝗa nisi uos illud fecissetis uiueret. Contra. non statim
ꝑ quem factum est ut quis periret is danari debet. ut
ascerscaitor testis index rei capitalis nec undecunq causa
fluxnt biculpa est ut siquis profrctionem suasent u¬
ad anuieum accesserit transmare et is nausragio pient
Ad fenam nuitant et is cruditate illic contracta clecespit.
N et fuit in causo montis solum adolescentui factun sed r¬
Aulitas senis in dolore ftrundo infirmitas deniq si fortiõ
fuisset aut prudentior uiueret. nec mala mente fecerut¬
& ille potuit uel ex loco tumulum uel ex ope tumultuaro

Expanded text:
suspendit se. dicuntur ii causa mortis fuisse. hic finitio suspendit se. dicuntur ii causa mortis fuisse. hic finitio est accusatoris, per quem factum est, ut quis perierit, causa mortis est; rei est, qui fecit quid sciens, per quod perire homini necesse est. remota finitione accusatori sat est dicere, causa mortis fuistis; per vos enim factum est, ut homo periret; quia, nisi vos illud fecissetis, viveret. contra , Non statim, per quem factum est, ut quis periret, is damnari debet, ut accusator, testis, iudex rei capitalis. nec undecunque causa fluxit, ibi culpa est: ut si quis profectionem suaserit aut amicum arcessierit trans mare et is naufragio perierit, ad cenam invitarit et is cruditate illic contracta decesserit. nec fuerit rei causa mortis solum adolescentium factum sed credulitas senis, rei dolore ferundo infirmitas; denique, si fortior fuisset aut prudentior, uiueret. nec mala mente fecerunt; et ille potuit vel ex loco tumuli vel ex opere tumultuario
Abbreviated transcription (Latin):
effectis similibus de quoꝵ argum̃toꝵ natura dictum est.
Breuiter aũt pro cecinna cicero initia causas effecta ante¬
cedentia consequentia complexus est. Quid igitur fugie¬
bant: propter metũ. quid metuebant: uim iudelicet᷑.
Potestis igitur principia negare cu extrema concedatis : Si si¬
militudine quoq usus est. quȩ uis in bello appellatur: an
in ocio nõ appellabit᷑: Sed ex contrario argumenta dicũt᷑
ut si queratur an amatoriũ uenenũ sit. nec ne. ꝗa uene¬
num amatoriũ non fit. Illud alterum genus quo sit mani¬
festius adolescentibus meis meos enim semꝑ a dolescentes
putabo hnc quoque ficte controuersiȩ utar exemplo. I¬
uenes qui conuiuere solebant constituerũt ut in litore
cenarent unius qui cene defuerat nom tumulo quem
extruxerant in scripserũt. pater eius a trans marina
peregrinatione cum ad litus idem appulisset lecto noie

Expanded text:
effectis, similibus; de quorum argumentorum natura dictum est. effectis, similibus; de quorum argumentorum natura dictum est. breviter autem pro Caecina Cicero initia, causas, effecta, antecedentia, consequentia complexus est: quid igitur fugiebant? propter metum Quid metuebant? vim videlicet. potestis igitur principia negare, cum extrema concedatis? sed similitudine quoque usus est, quae vis rei bello appellatur, ea rei otio non appellabitur? sed etiam ex contrario argumenta ducuntur, ut si quaeratur, amatorium venenum sit necne; quia venenum amatorium non sit. illud alterum genus quo sit manifestius adolescentibus meis meos enim semper adolescentes putabo, hic quoque fictae controversiae utar exemplo. iuvenes , qui convivere solebant, constituerunt, ut rei litore cenarent. unius , qui cenae defuerat, nomen tumulo, quem exstruxerant, inscripserunt. pater eius, a transmarina peregrinatione cum ad litus idem appulisset, lecto nomine
Abbreviated transcription (Latin):
an addictus quem lex seriure donec soluerit iubet seruus
sit. Altera pars finit ita.seruus est ꝗ est iure in seriuitute
Altera qui inseruitute est eo iure quo seruus aut ut an¬
tiqui dixerũt qui seruitutem seruit. Que finitio et̃ si distat
aliquo nisi tamen propriis et differentibus adiuuetur in a¬
nis est. Dicet enim aduersarius seruire eum serui tutem
aut eo iure quo seruum. Uid eamus ergo propria differẽtia
titur libertinus acdictus retepta libertate est ingniuus¬
net addictus legem habet propria liberi. quȩ nemo habet
nisi liber. prenomen nomen cognom̃ tribum. habet hec addic¬
tus. excusso quid sit prope ꝑacta est questio an hoc sit id
enim agimus ut sit cause nr̃e cõueniens finitio potentissima
Est autem in ea qualitas an amor an sania. huc ꝑtinebunt
probationes quas cicero dicit proprias eẽ finitiones ex an¬
tetedentibus consequentibus adiunctis repugnantibus cãis

Expanded text:
an addictus, quem lex servire, donec solverit, iubet, servus an addictus, quem lex servire, donec solverit, iubet, servus sit. altera pars finit ita, servus est, qui est iure rei servitute; altera, qui rei seruitute est eo iure, quo servus, aut, ut antiqui dixerunt, qui servitutem servit. quae finitio, etiamsi distat aliquo, nisi tamen propriis et differentibus adiuvatur, inanis est. dicet enim adversarius, servire eum servitutem aut eo iure quo servum. videamus ergo propria et differenttitur, fit libertinus, addictus recepta libertate ingenuusnet, addictus legem habet. propria liberi, quod nemo habet nisi liber, praenomen, nomen, cognomen, tribum; habet haec addictus. excusso quid sit, prope peracta est quaestio, an hoc sit. id enim agimus ut sit causae nostrae conveniens finitio. potentissima est autem rei ea qualitas, an amor insania. huc pertinebunt probationes, quas Cicero dicit proprias esse finitionis, ex antecedentibus, consequentibus, adiunctis, repugnantibus, causis,
Abbreviated transcription (Latin):
ita fines i Sacrilegium est surriꝑe aliꝗd de sacro Peus
terius fanicionẽ imnpugnat. Ea cliobus generibus euercitur
Sta ut fassa. st at e perum plena. Nam ilius tertu risistul¬
tis non acudit ut nihil ad questionẽ ꝑtincat falsa ꝗ s
dicas equus animal rationale. nam est equus animal
sed irrationale. Q uod aũt cõt cum alio est desinet ẽt̃ pro¬
prium hic reus falsam dicit eẽ finitionẽ accusatons Ne¬
cusator aũt non pot̃ dicere falsam rei. Nam est sacnlegiũ
surriꝑe aliquid sacri. dicit parum plenam. Adiciendũm
enim aut ex sacro. Maximus aũt usus in approbanddo
Que tñ oĩã sicut in ceteris confirmat eꝗtas non nunquã
et coniestura mentis etymologia maxime rara est d
enim est aliud tumultus nisi ꝑturbatio tanta ut maios
timor oriatur. Unde et̃ nomen ductum est tumultus Cir¬
ca propria ac differentia magna subtilitas.ut cũ querit᷑

Expanded text:
ita finiet, sacrilegium est surripere aliquid de sacro; ita finiet, sacrilegium est surripere aliquid de sacro; terius impugnat. ea duobus generibus evertitur, si aut falsa est aut parum plena. nam illud tertium nisi stultis non accidit, ut nihil ad quaestionem pertineat. Falsa est, si dicas, equus animal rationale; nam est equus animal sed irrationale. quod autem commune cum alio est, desinet esse proprium. Hic reus falsam dicit esse finitionem accusatoris, accusator autem non potest dicere falsam rei; nam est sacrilegium surripere aliquid sacri; sed dicit parum plenam, adiiciendum enim aut ex sacro. maximus autem usus rei approbando quae tamen omnia, sicut rei ceteris, confirmat aequitas, nonnunquam et coniectura mentis. etymologia maxime rare est: quid enim est aliud tumultus, nisi perturbatio tanta, ut maior timor oriatur? unde etiam nomen ductum est tumultus. circa propria ac differentia magna subtilitas, ut cum quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ in rem finitionẽ applices. in eoq sic duplex opus est
N am et est nr̃a confirmanda et aduerse partis destrũeda
finitio. Ideoq inschola ubi nobis ip̃is fingimus contra¬
dictionem duos ponere debemus fines. quales utrinque
eẽ optimi poterunt. At inforo prouidendũ num forte
suꝑuacua et nihil ad causam pertinẽs an ambigua. an
contraria an coĩs sit finitio quoꝵ nihil accidere nisi agẽ¬
cere sic enim accõmodari ad uoluntatem uerba poterũt
atq ut a notissimo exemplo quo sit res lucidior non
recedamus qui priuatam pecuniã de templo surripuit
sacrileri reus est culpa manifesta. Q uestio est an huie
eru naris nomẽ quod est in lege conueniat ergo ambigit᷑
cansoc sue. ileguim sit. accusator quis de templo sit furre
ea pecunia utitur hoc nomint. Reus ꝗa priuata sur ipu¬
erat uegtit et sacnleoum. Sed furtum fatitut actor pigo

Expanded text:
quam ut rei rein finitionem applices. In eo, quid sit, duplex opus est. quam ut rei rein finitionem applices. In eo, quid sit, duplex opus est. nam et nostra confirmanda est et adversae partis destruenda finitio. ideoque rei schola, ubi nobis ipsi fingimus contradictionem, duos ponere debemus fines, quales utrinque esse optimi poterunt. at rei foro providendum, num forte supervacua et nihil ad causam pertinens an ambigua an contraria an communis sit finitio; quorum nihil accidere nisi agencere. sic enim accommodari ad voluntatem verba poterunt. atque ut a notissimo exemplo, quo sit res lucidior, non recedamus: qui privatam pecuniam de templo surripuit, sacrilegii reus est. culpa manifesta est; quaestio est an huic crimini nomen quod est rei lege conveniat. ergo ambigitur an hoc sacrilegium sit? accusator , quia de templo surrepta sit pecunia, utitur hoc nomine. reus , quia privatam surripuerit, negat esse sacrilegium sed furtum fatetur. actor ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tonius. Nam est et ꝑiculosum cum si uno uerbo sit erratũ
tota causa cecidisse uideamur. Optimaq est illa media
uia qua utit cicero pro Cecĩna ut res proponatur uerba nõ
ꝑiclitent᷑. et enim reciꝑatores non ea sola uis est quȩ ad
corp uUs nr̃m uitam q ꝑuenit. Sed et multo marior ea q̃
ꝑiculo mortis iniecto formidine aium ꝑterritũ loco sȩpe
et certo statu dimouet. aut cum finitionẽ precedit proba¬
tio. ut in philippicis cicero Seruium sulpitiũ occisum ab
antonio colligit et in clausula demũ ita finit. Is enim pro¬
fecto mortem attulit. qui causa mortis fuit. Non negaue¬
rim tam̃ hȩc quoq ut expediet cause eẽ facienda: et si qñ
firma comprehendi poterit & breui complexu uerborum
finitio eẽ id tum elegans tum et̃ fortissimũ si modo erit
illa in expugnabilis eius tertus ordo est quid sit an hoc
sit. et in hoc fere labor maior est ut finitionẽ confirmes

Expanded text:
tonius. nam est etiam periculosum, cum, si uno verbo sit erratum, tonius. nam est etiam periculosum, cum, si uno verbo sit erratum, tota causa cecidisse videamur; optimaque est media illa via, qua utitur Cicero pro Caecina, ut res proponatur, verba non periclitentur. etenim , reciperatores, non ea sola vis est quae ad corpus nostrum vitamque pervenit, sed etiam multo maior ea quae periculo mortis iniecto formidine animum perterritum loco saepe et certo statu demovet. aut , cum finitionem praecedit probatio, ut rei Philippicis Cicero Servium Sulpicium occisum ab Antonio colligit et rei clausula demum ita finit: is enim profecto mortem attulit qui causa mortis fuit. non negaverim tamen haec quoque, ut expediet causae, esse facienda, et si quando firme comprehendi poterit brevi complexu verborum finitio, esse id tum elegans tum etiam fortissimum, si modo erit illa inexpugnabilis. eius certus ordo est, quid sit, an hoc sit. Et rei hoc fere labor maior est, ut finitionem confirmes,
Abbreviated transcription (Latin):
momenti. licet enim ualeat insermone tantũ ut constric¬
tum in uinculis suis habea eum ꝗ rñsurus est uel carce
uel et inuitũ id quod sit contra cogat fateri. nõ eadem ẽ
tam̃ eius ĩ causis utilitas. ꝑsuadendũ enim uidici est
qui et si uerbis deuictus est tam nisi ipi rei accesserit tacitꝰ
dissentiet. agenti uero quȩ tanta est huius p̃cise comp̃hen¬
sionis necessitas : An si non dixero homo est animas ronale
mortale non potero ex positis tot corporis animi ꝗ propri¬
etatibus latius oratione ducta uel a diis eũ ul a mutis
discernẽ: Quid ꝙ nec uno modo diffinitur res eadem ut
facit cicero. Quid enim uulgo uniuersos latiore uarioq
tractatu ut om̃s oratores plerũq fecerũt Rarissima
enim apud eos repietur illa ex consuetudine philosophoꝵ
ducta seruitus. est enim seruitus ad certa se uerba astrĩgẽdi
Idq faciendum in libris ciceronis de Oratore uetat. M. an¬

Expanded text:
momenti. licet enim valeat rei sermone tantum, ut constricmomenti. licet enim valeat rei sermone tantum, ut constrictum vinculis suis eum qui responsurus est vel tacere vel etiam invitum id quod sit contra cogat fateri, non eadem est tamen eius rei causis utilitas. persuadendum enim iudici est, qui etiamsi verbis devinctus est, tamen, nisi ipsi rei accesserit, tacitus dissentiet. agenti vero quae tanta est huius praecisae comprehensionis necessitas? An , si non dixero, homo est animal mortale rationale, non potero, expositis tot corporis animique proprietatibus, latius oratione ducta, vel a dis eum vel a mutis discernere? quid quod nec uno modo definitur res eadem ut facit Cicero: quid est enim vulgo? universos  et latiore varioque tractatu, ut omnes oratores plerumque fecerunt? rarissima enim apud eos reperitur ilia ex consuetudine philosophorum ducta servitus est certa servitus ad certa se verba adstringendi, idque faciendum rei libris Ciceronis de Oratore vetat M. An
Abbreviated transcription (Latin):
ler lleoq de quo postea dicam uelut infirmior est fina¬
do quua in bas querit̃ an idem sit hiuus ror nomen quod
alterus illo an ꝑinde hncda sit hȩc arq illea etente ra gr
diuusionũ diuersitas ut quidam sentiunt num us den
uerbis comp̃hendatur ut rhetorice bene dicentis ceitr
et eadem bene inueniendi et bene enũtiandi et dicendi
secundum uirtutẽ orĩs et dicend quod sit offici sensu
non pugnãt. comp̃hensione dissentuit Sed de ins dispu¬
tatur non litigatur opus est aligñ finitione obscuriorib
et ignotioribus uerbis. quid sit clarigatio ent interĩ in
notis nomine uidebis quid sit penus quid litus quȩ uari¬
etas efficit ut ea quidam conectare quidam qualitati
quidam legipeimis questionibus subiecenit Q uibus dͥam
ne placuit ommino quid̃ suptilis hȩc et admorẽ dialecticoꝵ
formata conclusio ut in disputationibus potius ꝑ argumta
uerboꝵ cauillatrix ꝗ̃ in oratoris officio multum allatura

Expanded text:
 de quo postea dicam, velut infirmior est finitio, quia rei hac quaeritur, an idem sit huius rei nomen quod alterius, illo, an proinde habenda sit haec atque illa. est et talis finitionum diversitas, ut qui idem sentiant, non iisdem verbis comprehendant: ut rhetorice bene dicendi scientia, et eadem bene inveniendi et bene enuntiandi et dicendi secundum virtutem orationis et dicendi quod sit officii. atque providendum ut, si sensu non pugnant, comprehensione dissentiant. sed de his disputatur, non litigatur. opus est aliquando finitione obscurioribus et ignotioribus verbis ut, quid sit clarigatio, erctum citum: interim notis nomine verbis, quid sit penus, quid litus. quae varietas efficit, ut eam quidam coniecturae, quidam qualitati, quidam legitimis quaestionibus subiecerint. quibusdam ne placuit quidem omnino subtilis haec et ad morem dialecticorum formata conclusio, ut rei disputationibus potius arguta verborum cavillatrix quam rei oratoris officio multum adlatura
Abbreviated transcription (Latin):
uersarii subuertit ut hic fur quadruplum soluat. duo sur¬
ripuerint parit᷑ decem milia. petunt᷑ ab utroque quadra¬
gena illi postulant ut uicena conferãt. Nam et actor dicit
hoc et̃ quadruplum quod petat et rei hoc quod offerant.
U oluntas quoq utrinq defendit᷑ aut cum de altero intellec¬
tu certũ est de altero dubiũ. ex meretrice natus ne cõ¬
cionet᷑ quȩ filium habebat prostare cepit. prohibetur
adolescens concione nam de eius filio quȩ ante partum
meretrix est certũ fuit an eadem huius causa sit dubiũ
est ꝗ ex hac natus et hec meretrix est. Solet et illud q̃ri
quo referatur quod soriptũ est bis de eadem re ne sit actio
d est hoc bis al actort̃ an ad actionem. hec ex iure obscuro
A btenũ et nali estiex manfesto. qui solum uiderunt hoc statũ
plani et uoluntatis appellarũt. in hoc altora pars scrpto

Expanded text:
versarii subvertit: ut hic, fur quadruplum solvat. duo surversarii subvertit: ut hic, fur quadruplum solvat. duo surripuerunt pariter decem milia; petuntur ab utroque quadragena; illi postulant, ut vicena conferant; nam et actor dicit hoc esse quadruplum quod petat, et rei hoc quod offerant; voluntas quoque utrinque defenditur. aut , cum de altero intellectu certum est, de altero dubium: ex meretrice natus ne contionetur. quae filium habebat, prostare coepit: prohibetur adolescens contione. nam de eius filio, quae ante partum meretrix fuit, certum est: an eadem huius causa sit, dubium est, quia ex hac natus est, antequam meretrix esset. solet et illud quaeri, quo referatur, quod scriptum est, bis de eadem re ne sit actio; id est, hoc bis ad actorem an ad actionem? haec ex iure obscuro. s est ex manifesto; quod qui solum viderunt, hunc statum plani et volun
Abbreviated transcription (Latin):
scire. Reliqua artium est demũ dispositio. et in his ipĩs
pͥmus aliꝗs sensus. et secundus et tertius ꝗ nõ modo ut
sint ordine collocati elaborandũ est sed ut inter se iuncti
atq ita coherentes ne cõmissura ꝑluceat. Corpus sit nõ
membra. Q uod ita continget si et quid quaq conueniat
uiderimus. et ut uerba uerbis applicemus non pugñatia
sed quȩ ĩuicem complectant᷑ ita res nõ diuerse distantibus ex
locis quasi inuicem ignote colligant᷑. Sed aliqua societate cũ
prioribus ac sequentibus se copula tenebũt ac uidebit᷑ nõ
solum composita oratio sed et̃ continua uerũ longius fortasst
progredior fallente transitu. et a dispositione ad elocitiõis
ꝑ̃cepta labor quod proximus liber ĩ choabit.

Expanded text:
scire. neque enim partium est demum dispositio, sed in his ipsis scire. neque enim partium est demum dispositio, sed in his ipsis primus aliquis sensus et secundus et tertius; qui non modo ut sint ordine collocati, laborandum est, sed ut inter se vincti atque ita cohaerentes, ne commissura perluceat; corpus sit, non membra. quod ita continget, si et quid cuique conveniat viderimus et verba verbis applicarimus non pugnantia, sed quae invicem complectantur. ita res non diversae distantibus ex locis quasi invicem ignotae collidentur, sed aliqua societate cum prioribus ac sequentibus copulatae tenebuntur, ac videbitur non solum composita oratio, sed etiam continua. verum longius fortasse progredior fallente transitu et a dispositione ad elocutionis praecepta labor, quae proximus liber inchoabit.
Abbreviated transcription (Latin):
fectus. de iure prius an de equitate diandũ an anteacta
rmina: an de quibus iudicium est prius obicere uel di¬
luere conueniat. si multiplices causȩ erũt quis ordo faciẽ¬
dus: quȩ testimonia tabulȩ ue. cuiusq gñs in actione reci¬
tande: quȩ resuande Hec est uelut imꝑatoria uirtus copi¬
s suas partientis ad casus p̃lioꝵ. retinentis partes ꝑ ca¬
stella tuenda custodiendas ue urbes petendos cõmeatus.
obsidenda itinera mari deniq ac terra diuidentis Sed
hec in oratione prestant cui omnia afferũt natura doctrina
studium. Quare nemo expectet ut alieno tantũ labore sit
disertus. Uigilandum ducat ittrũ enitendum pallendumq
facienda sua cuiq uis sua ratio. non respiciendum ad hȩc sed
in prompto hñda. nec tanꝗ̃ tradita sed tanq̃ ĩnata Nã
uiam demonstrare potest uelocitas siqua est. Uerũ aro satis
prestat si copias eloquentiȩ ponit ĩ medio. Nostrũ est uti eis

Expanded text:
fectus, de iure prius an de aequitate dicendum; anteacta fectus, de iure prius an de aequitate dicendum; anteacta crimina an de quibus iudicium est prius obiicere vel diluere conveniat; si multiplices causae erunt, quis ordo faciendus, quae testimonia tabulaeve cuiusque generis in actione recitandae, quae reservandae. haec est velut imperatoria virtus copias suas partientis ad casus proeliorum, retinentis partes per castella tuenda custodiendasve urbes, petendos commeatus, obsidenda itinera, mari denique ac terra dividentis. sed haec in oratione praestabit, cui omnia adfuerint, natura, doctrina, studium. quare nemo exspectet, ut alieno tantum labore sit disertus. vigilandum , durandum, enitendum, pallendum est, facienda sua cuique vis, suus usus, sua ratio, non respiciendum ad haec, sed in promptu habenda, nec tanquam tradita sed tanquam innata. nam via demonstrari potest, velocitas sua cuique est; verum ars satis praestat, si copias eloquentiae ponit in medio; nostrum est uti eis
Abbreviated transcription (Latin):
sentiendi pulsus uenaꝵ: caloris motus. spiritus. meatus co¬
loris distantia quȩ sua cuiusq sunt ingeniũ dabit. Quare
plurima petamus a nobis et cũ causis deliberemus cogitemusq
hoĩes ante inuenisse artẽ ꝗ̃ docuisse. Illa enim potentissima
queq uere dicit᷑ oe conomica totius causȩ dispositio. quȩ cõ
ꝓhemium. ubi omittendũ ubi utendum expositione continua
ubi partita ubi abinitiis incipiendũ. Ubi more homerico ẽ
mediis uel ultimis ubi omnino nõ exponendũ quando a nr̃is
quando ab aduersarioꝵ propositionibus incipiamus quãdo
a firmissimis probationibus. quando aleuioribus qñ in cã
proponende prohemiis questiones. qua p̃paratione p̃muniẽdȩ
Quid udias aĩs accipe possit statm dictũ quo paulatis
deducendus. singulis an uniuersis opponẽda refutatio.
reseruandi ꝑ orationi amper totam orationẽ diffiniendi af¬

Expanded text:
sentiendi pulsus venarum, coloris modos, spiritus meatum, casentiendi pulsus venarum, coloris modos, spiritus meatum, caloris distantiam, quae sui cuiusque sunt ingenii, non dabit. quare plurima petamus a nobis et cum causis deliberemus cogite musque homines ante invenisse artem quam docuisse. illa enim potentissima est, quaeque vere dicitur oeconomica totius causae dispositio, quae nullprooemium, ubi omittendum, ubi utendum expositione continua, ubi partita, ubi ab initiis incipiendum, ubi more Homerico e mediis vel ultimis, ubi omnino non exponendum, quando a nostris, quando ab adversariorum propositionibus incipiamus, quando a firmissimis probationibus, quando a levioribus; qua in causa praeponendae prooemiis quaestiones, qua praeparatione praemuniendae, quid iudicis animus accipere possit statim dictum, quo paulatim deducendus, singulis an universis opponenda refutatio, reservandi perorationi an per totam actionem diffundendi ad
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. huius ipĩus particulȩ aliquod initiũ fecerit deiñ
proxima subnectens struxerit orationem ut pars hominis
est manus. eius digiti. illoꝵ quoq articuli. Est et hoc quod
scriptor demonstrare non possit nisi certa diffinitaq materia.
Sed quid una faciat aut altera : ꝗn imo centũ ac mille: in re
finitaq materia preceptoris est ĩ alio atq alio genere quotidie
oñdere. quis ordosit reꝵ et quȩ copulatio: ut paulatim fiat
usus et ad similia transitus. Tradi enim omnia quȩ ars efficit nõ
possunt. Nam quis pictor omnia quȩ ĩ reꝵ natura sunt adum¬
brare didicit: Sed pexcepta semel imitandi ratione assimila¬
bit quicꝗd acceꝑit Quis enim non faber uasculũ aliquod quale
nunquam uiderit facit: Quedam uero nõ docentiũ sunt
sed discentiũ. Nam medicus ꝗd inquoq ualitudinis genere fa¬
ciendum sit quid quibusq signis prouidendũ docebit uim

Expanded text:
luntate, huius ipsius particulae aliquod initium fecerit, deinde luntate, huius ipsius particulae aliquod initium fecerit, deinde proxima subnectens struxerit orationem, ut pars hominis est manus, eius digiti, illorum quoque articuli. hoc est quod scriptor demonstrare non possit, nisi certa definitaque materia. sed quid una faciet aut altera, quin immo centum ac mille in re infinita ? Praeceptoris est, in alio atque alio genere cotidie ostendere, quis ordo sit rerum et quae copulatio, ut paulatim fiat usus et ad similia transitus. tradi enim omnia, quae ars efficit, non possunt. nam quis pictor omnia, quae in rerum natura sunt, adumbrare didicit? sed percepta semel imitandi ratione adsimulabit quidquid acceperit. quis non faber vasculum aliquod, quale nunquam viderat, fecit? quaedam vero non docentium sunt, sed discentium. nam medicus, quid in quoque valetudinis genere faciendum sit, quid quibusque signis providendum, docebit; vim