comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
funebri indicio ad fores posita ac rogis uirens. iã tam̃ ꝙ indomos
recepta tonsili facilitate. hȩc plurimã fundit int̾ueniente
candida gemmatã simili thuris. ut mixta auisu discerni ñ
queat unde fraus seprasiȩ. Om̃ibꝰ his generibꝰ folia breui se
ta ⁊ crassiore duraq ceu cupressis piceȩ rami pene statĩ ab
radice Inodici uelut brachia lateribꝰ inherent. Similit᷑
abieti expetite nauigis situs in excelsis montiũ ceu maria
umq sudat aliquando contactu solis ediuerso matherus
quȩ abieti pulcherrima piceȩ ad fissiles scandulas cuposq
⁊ pauca alia secumenta. Quinto generi ⁊ situs idẽ facies
eadẽ larix uocatur matheriȩ p̾stantior longe incorrupte
uisu mori contumax rubens p̃terea ⁊ odore acrior pluscu¬
lum huic erũpit liquoris melleo colore atq recentiore nũ¬
quam durescentis. Sextum genꝰ est teda ꝓprie dicta habun¬

Expanded text:
funebri indicio ad fores posita ac rogis virens, iam tamen et in domos funebri indicio ad fores posita ac rogis virens, iam tamen et in domos recepta tonsili facilitate. haec plurimam fundit interveniente candida gemma, tam simili turis, ut mixta visu discerni non queat; unde fraus Seplasiae. omnibus his generibus folia brevia, sed crassiora duraque ceu cupressis. piceae rami paene statim ab radice modici velut bracchia lateribus inhaerent. Similiter abieti expetitae navigiis situs in excelso montium, ceu maria umque sudat aliquando contactu solis. e diverso materies, quae abieti pulcherrima, piceae ad fissiles scandulas cupasque et pauca alia secamenta. Quinto generi est situs idem, facies eadem. larix vocatur. materies praestantior longe, incorrupta aevis, umori contumax, rubens praeterea et odore acrior. plusculum huic erumpit liquoris melleo colore atque lentore , numquam durescentis. Sextum genus est taeda proprie dicta, abun
Abbreviated transcription (Latin):
sidebantur quando nõ erant suburbanȩ. pinus atq
Abies om̃sq quȩ piscẽ gignunt. De quib nunc dicem
biul ut tota condiendi uma orgo cog nosectur quȩ
ferrent iasia aut oriente p̃dictis picẽ. In curopa sex genera cag.¬
natarũ arborũ ferunt. ex his pinus atq pinaster foliũ habent ca¬
pillam̃ti moto p̃tenue longũq ⁊ mucrone aculeatũ. Pinus fert muini¬
mum resine int̾dum ⁊ nucibꝰ ipsis de quibꝰ dictũ ẽ. uirq ut ascriba¬
tur generi pinaster nichil est aliud quã pinus siluestris mira
altitudine ⁊ amedio ramosa sic̃ pinus inuertice copiosiorẽ
dat hȩc resinã de qͦ dicemꝰ modo gignit᷑ ⁊ inplanis. Easdem
arbores alio nomine eẽ ꝑ oram italiȩ qͦs stibulos uocant. Pleriq
arbitrant᷑ s graciles succinctioresq & enodes liburnicarũ ad us
pene sine resina picea montes amatq frigora. feralis arbor ꝙ

Expanded text:
videbantur, quoniam non erant suburbanae, pinus atque videbantur, quoniam non erant suburbanae, pinus atque abies omnesque, quae picem gignunt. de quibus nunc dicemus, simnul ut tota condiendi vina origo cognoscatur, quae ferunt in Asia aut oriente praedictis. Picem in Europa sex genera cognatarum arborum ferunt. ex his pinus atque pinaster folium habent capillamenti modo praetenue longumque et mucrone aculeatum. pinus fert minimum resinae, interdum et nucibus ipsis, de quibus dictum est, vixque ut adscribatur generi. Pinaster nihil est aliud quam pinus silvestris minor altitudine et a medio ramosa, sicut pinus in vertice . copiosiorem dat haec resinam quo dicemus modo. gignitur et in planis. easdem arbores alio nomine esse per oram Italiae quas tibulos vocant,plerique arbitrantur, sed graciles succinctioresque et enodes liburnicarum ad usus, paene sine resina. Picea montes amat atque frigora, feralis arbor et
Abbreviated transcription (Latin):
corter ⁊ faigistilie abieti piceae in magno usu agres¬
tum uasa corbesq ac patentiora quedã mensib cõueh¬
endis undemiisq faciunt atq p̃texta tugurior scribit
in recentia ad duces explorator incidens luteras a suc co
necnõ ⁊ in quodã usu sacroꝵ religiosus est fagi cortex
sed nõ durat arbor ipsa scandulȩ robore aptissima mox
glandiferis aliis fagoq facillime ex om̃ib que resmã
ferunit sed minime durcns p̃ter quã e pino. Ocandula
c̃teclt̃ fuisse romã pẏrri usq ad bellum arnis .cccclxx.
corneluis nepus auctor est. Siluarũ certe distingebat᷑
iisignib fagutali ioui enam nimc ubi litus fageos fuit
poitaq quertulana colle in quẽ uimina petebantur
neqi lucis quibusdã ⁊ geminisq ortensius dictator cum
blebres suec essisset in ianiculũ legẽ in esculaeto tulit ut
il ea iussisset om̃s quirites tenerent. P eregrinetum

Expanded text:
Cortex et fagis, tiliae, abieti, piceae in magno usu agresCortex et fagis, tiliae, abieti, piceae in magno usu agrestium. vasa eo corbesque ac patentiora quaedam messibus convehendis vindemiisque faciunt atque protecta tuguriorum. scribit in recenti ad duces explorator incidens litteras a suco. nec non et in quodam usu sacrorum religiosus est fagi cortex. sed non durat arbor ipsa. Scandula e robore aptissima, mox e glandiferis aliis fagoque, facillima ex omnibus, quae resinam ferunt, sed minime durans praeterquam e pino. scandula contectam fuisse Romam ad Pyrrhi usque helium annis CCCCLXX Cornelius Nepos auctor est. silvarum certe distinguebatur insignibus, Fagutali love etiam nunc ubi lucus fageus fuit, porta Querquetulana, colle in quem vimina petebantur, totque lucis, quibusdam et geminis. Q. Hortensius dictator, cum plebes secessisset in Ianiculum , legem in aesculeto tulit, ut quod ea iussisset omnes Quirites teneret. Peregrinae tum
Abbreviated transcription (Latin):
fere maxime arbores agaricũ fer̃. Est aũ fungus candidus o¬
doratus antidotus efficax in sũmis arboribꝰ nascens. nocte
relu cens signũ hoc eiꝰ quȩ intenebris decerpit᷑. E glandife¬
ris sola quę uocat᷑ aezops fert pannos arentes muscosouil¬
lo canos ñ incortice modo uerũ e e ramis dependentes cu¬
bitali magnitudine odoratꝰ ubi diximꝰ int̾ unguenta
suber minima arbor glans pessima rara cortex tantũ in
huetu pregrassus ac renascens. atq etiã in denos pedes un¬
di explanatꝰ usus eiꝰ anchoralibꝰ maxime nauiũ piscan¬
dumq tragulis ⁊⁊ cadorũ opturam̃tis. Prer̾ea in hiberno
femnmariĩ calceatu quã obrẽ nõ in facete greci cortices
arbor appellant. Sunt ⁊ qui feminã ilicẽ uocent
atq ubi nõ nascit᷑ ilex ꝓ ea subere utant᷑. In carpen¬
taris p̃cipne fabricis ut circa elimet lace demonẽ
nec in italia tota nascitur aut in gallia omnino

Expanded text:
iarum glandiferae maxime arbores agaricum ferunt. est autem fungus candidus, oiarum glandiferae maxime arbores agaricum ferunt. est autem fungus candidus, odoratus, antidotis relucens. signum hoc eius, quo in tenebris decerpitur. e glandiferis sola quae vocatur aegilops fert pannos arentes, muscoso villo canos, non in cortice modo, verum et e ramis dependentes cubitali magnitudine, odoratos, uti diximus inter unguenta. suberi minima arbor, glans pessima, rara, cortex tantum in fructu, praecrassus ac renascens atque etiam in denos pedes undique explanatus. usus eius ancoralibus maxime navium piscantiumque tragulis et cadorum obturamentis, prfeminarum calceatu. quamobrem non infacete Graeci corticis arborem appellant. sunt et qui feminam ilicem vocent atque, ubi non nascitur ilex, pro ea subere utantur in carpentariis praecipue fabricis, ut circa Elim et Lacedaemonem. nec in Italia tota nascitur aut in Gallia omnino.
Abbreviated transcription (Latin):
trans lueidos quã diu molles sint. inqͥbꝰ ⁊ culices nascunt᷑ matu¬
rescunt in modũ. Serunt robora ⁊ cachromita uocat᷑ pilula
inmedicina urendi uim habens. Gignunt᷑ ⁊ inabiete larice
picea tilia nuce plata no postꝗ̃ folia cecide hieme durãs
continet nucleũ pi neis siulẽ. is crescit hieme. ape¬
ra sunt tot res p̃t̃ glandẽ pariunt robora. S ꝙ boletos fuilloᷤᷤ¬
quȩ gule nouissima irritam̃ta. q̃ circa radices gignunt᷑ quer¬
cus ꝓbatissimũ. robur aut̃ ⁊ cupressus ⁊ pinus narios. Robo¬
re ferunt & uiscũ ⁊ mella ut auctor ẽ. hesiodus. constatq
romes melleos ecȩlo. ut diximꝰ cadentes ñ aliis magis insidere
ceus captes frutices parua aquifolie ilices cuscoliũ uocant
pensionẽ alterã tributĩ pauꝑibꝰ inspaniȩ donatusũ eius
generationẽ in concilii mentionẽ tradidimꝰ. Gignit᷑ ⁊ ingala¬

Expanded text:
tralucidos, quamdiu molles sint, in quibus et culices nascuntur. matutralucidos, quamdiu molles sint, in quibus et culices nascuntur. maturescunt in modum . . . . . xi 30 Ferunt robora et cachrym; ita vocatur pilula in medicina urendi vim habens. gignitur et in abiete, larice, picea, tilia, nuce, platano, postquam folia cecidere, hieme durans. continet nucleum pineis similem. is crescit hieme, apera sunt, tot res praeter glandem pariunt robora, sed et boletos suillosque — gulae novissima inritamenta —, qui circa radices gignuntur, quercus probatissimos, robur autem et cupressus et pinus noxios. robora ferunt et viscum et mella, ut auctor est Hesiodus, constatque rores melleos e caelo, ut diximus, cadentes non aliis magis insidere ceu scabies fruticis, parvae aquifoliae ilicis. cusculium vocant. pensionem alteram tributi pauperibus Hispaniae donat. usum eius ac rationem in conchylii mentione tradidimus. gignitur et in Gala
Abbreviated transcription (Latin):
exinanitio inutilissimũ exꝑim̃tis credit᷑. En unmosi plu¬
res ita c̃tinuent᷑ anni ꝙ̃ ipsi moriant᷑ arbores. qͣndo ne¬
mini dubia pena ẽ. infame laborantiũ. Gͦ qͥ dix̃ hemesł
ses luxuriantes ingeni fertilitate dictũ ẽ. Alioqͥ uot
arborũ frugũq cõmunia st̃. Hiues dutinas sede caus ãl
lum qͥa animã t̾re euanescentẽ eulatione uncludunt
compͥmunt retroq agunt inures frugũ atq radic
uerũ qd i liquorẽ sensim p̃bent purũ p̃terta leuissimts
qͣndo nix aquarũ celestiũ pruina ẽ. Ergo humor eitł
ñ uniuersꝰ ingurgitans diluensꝙ s quomͦ sitit᷑ afillad̃
uelut exubere alit om̃ia quȩ ñ munaat . telus qͥs¬

Expanded text:
exinanitio, inutilissimum experimentis creditur. quin immo si pluexinanitio, inutilissimum experimentis creditur. quin immo si plures ita continuentur anni, etiam ipsae moriuntur arbores, quando nemini dubia poena est in fame laborantium. ergo qui dixit hiemes ses luxuriantis ingenii fertilitate dictum est. alioqui vota arborum frugumque communia sunt nives diutinas sedere. causa non solum quia animam terrae evanescentem exhalatione includunt et conprimunt retroque agunt in vires frugum atque radices, verum quod et liquorem sensim praebent, purum praeterea levissimumque, quando nix aquarum caelestium spuma est. 15 ergo umor ex his non universus ingurgitans diluensque, sed quomodo sititur destillans velut ex ubere, alit omnia, quia non inundat. tellus q
Abbreviated transcription (Latin):
nem absolutãq ꝓdituri. ⁊ idõ ñ uulgata tractaumꝰ nerq̃
gaudent densiores ab afflatu eiꝰ lȩtioresq ⁊ matheriȩ firmies
Q in re pleriq fallunt᷑ cũ inuineis pedam̃ta ñ sint auno
ea opponend̾a. & id tantũ a septentri one seruantũ. qͥn inmo
tempestiua frigora plurimũ arborũ firmitati c̃ferunt: se
no nubilũ fuit austrinusue flatꝰ amitant fetꝰ. Circai
gilias qͥdẽ puluere inimicissimũ uiti ⁊ oleȩ. qm̃ tumin
est earũ. hoc ẽ. illud quadriduũ oleis decretoriũ hicariu¬
lis austrinꝰ nubilis purci qđ diximꝰ. fruges qͦ peiꝰ matas.¬
onibꝰ. aut p̃posteris fuint horis. Hiemes qͥdẽ aquiloniã &e
oĩbꝰ satis utilissimũ imbres uͦ tum expetendi euidens cansat
qm̃ arbores fȩtu exinanitas ⁊ foliorũ quoq amissione las¬
ꝓtinꝰ conceptꝰ idest germinatio. ac deinde alia florescendi

Expanded text:
nem absolutamque prodituri, et ideo non volgata tractabimus nec quae nem absolutamque prodituri, et ideo non volgata tractabimus nec quae gaudent, densiores ab adflatu eius laetioresque et materie firmiores. qua in re plerique falluntur, cum in vineis pedamenta non sint a vento eo opponenda et id tantum a septentrione servandum. quin immo tempestiva frigora plurimum arborum firmitati conferunt, et sic ino nubilum fuit austrinusve flatus, amittant fetus. circa vergilias quidem pluvere inimicissimum viti et oleae, quonest earum. hoc est illud quadriduum oleis decretorium, hic articulus austrinus nubili spurci, quod diximus. fruges quoque peius maturesonibus aut praeposteris fiunt horis. hiemem quidem aquiloniam esse omnibus satis utilissimum. imbres vero tum expetendi evidens causa est, quoniam arbores fetu exinanitas et foliorum quoque amissione lanprotinus conceptus, id est germinatio, ac deinde alia florescendi
Abbreviated transcription (Latin):
fit olea eolos mire adulterat᷑ iuglande ac piro siluestri
tinctis atq in medicamine de coctis om̃iꝰ quȩ diximꝰ spis¬
sa firmitas. Ab his ꝓxxima ẽ cornus quãquã non potest
uderi matheries ꝓpt̃ exilitatẽ s lignũ non aliopene quũ
ad radios rotarũ utile. aut siqͥd cuneandũ sit in ligno cla¬
uisq figendũ ceu ferreis. Iler utẽ ⁊ oleaster ce olea atq
castanea carpinꝰ populꝰ hȩc & crispa aceris mͦ si ulla matheries ido¬
nea eẽt ramis sepe deputatis. castratio illa ẽ adimitq uires. ne
cet̾o plerisq horũ s utiq robori tanta duritia ut terebrari nͥ na¬
defactũ ñ queat. ⁊ nesic qͥdẽ adactꝰ auelli clauiis cdiũso clauũ non
tenex cedrus mollissima tilia eadẽ uidet᷑ ⁊ calidissima. Argum.
Ios qͥbꝰ igni aria fiunt exploratorũ hoc usꝰ in castris pastorũ q̃reit¬

Expanded text:
fit oleo. colos mire adulteratur iuglande ac piro silvestri fit oleo. colos mire adulteratur iuglande ac piro silvestri tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus quae diximus spissa firmitas. ab iis proxima est cornus, quamquam non potest videri materies propter exilitatem, sed lignum non alio paene quam ad radios rotarum utile aut si quid cuneandum sit in ligno clavisve figendum ceu ferreis. ilex item et oleaster et olea atque castanea, carpinus, populus. haec et crispa aceris modo, si ulla materies idonea esset ramis saepe deputatis. castratio ilia est adimitque vires. de cetero plerisque horum, sed utique robori, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum non queat et ne sic quidem adactus avelli clavus. e diverso clavum non tenet cedrus. mollissima tilia. eadem videtur et calidissima. argumenderae et omnia, e quibus igniaria fiunt. Exploratorum hoc usus in castris pastorumque
Abbreviated transcription (Latin):
situdo quatuor hominũ ulnas cõplectentiũ implebat. uul¬
goq audit᷑. Loccrir. nummũ ⁊ plures malos uenundari
in egipto ac siria reges in opia abietis cedros ad chasses fe¬
runtur usi. maxime ea incipro tradit᷑ adundecerem de¬
metri succisa. caxx. pedũ. crassitudinis uͦ ad triũ homi¬
num cõmplerũ. Germaniȩ p̃dones singłis arboribꝰ cauatis na¬
uigant quarũ quȩdã ⁊. xxir. homines fer̃ spississima ex
om̃i matherie idõ ⁊ grauissima iudicat᷑. Hebenꝰ ⁊ burus
graciles natura neutra inaqͥs fluitat. nec suber sidemat᷑
corter nec larix erreliquis scissi malotosq rome ita appellat᷑
dem robur exalburnatũ.⁊ huic nigricans color magisq qr̃
qͥ siriacas therebintinos nigriores affirment. celebrat᷑ ꝙ
terides nomine calices exterebintino solitꝰ facere torno ꝑ¬
quã probat᷑ matheries om̃ium. Hȩc sola ungiui uult meliqꝵrq

Expanded text:
situdo quattuor hominum ulnas conplectentium implebat, vulsitudo quattuor hominum ulnas conplectentium implebat, vulgoque auditur LXXX nummum et pluris malos venundari . 203 at in Aegypto ac Syria reges inopia abietis cedro ad classes feruntur usi. maxima ea in Cypro traditur ad undeciremem Demetri succisa CXXX pedum, crassitudinis vero ad trium hominum conplexum. Germaniae praedones singulis arboribus cavatis navigant, quarum quaedam et XXX homines ferunt. 204 spississima ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur hebenus et buxus, graciles natura. neutra in aquis fluvitat, nec suber, si dematur cortex, nec larix. ex reliquis spississima lotos, quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. qui Syriacas terebinthos nigriores adfirment. celebravit et Thericles nomine calices ex terebintho solitus facere torno; perquam probatur materies. omnium haec sola ungui vult meliorque
Abbreviated transcription (Latin):
durauitq adueronis pͥncipis amphiteatrũ. Fuit aut̃ tra¬
bes elarice longa pedes carx. bipedali crassitudine ȩqualis
qͦ intelligebat᷑ uix credibilis reliqͣ altitudo fastigiuĩ ad
cacumen estimantibꝰ. Fuit memoria nra ⁊ inporticibꝰ sep¬
torũ. ma.mͥ. agrippa relicta ȩque miracłi causa quȩ de¬
libitorio suꝑfuerat.xx. pedibꝰ breuior sesquipedali crassitu¬
dine. Abies admirationis p̃cipue uisa ẽ. in naue quȩ eregip¬
to gai pͥncipis uissu obelis eũ inuaticano circo statutũ qͣtuorq
truncos lapidis eiꝰdem ad sustinendũ eũ adduxit. qua naue
nichis admirabiliꝰ uisũ inmari certũ ẽ. carx. modu tum
lentis ꝓ saburraci fuere. longitudo spaciũ obtinuit mag
na exparte ostensus portꝰ later claeuo. ibi nãq demersa ẽ
claudio pͥncipe cũ tribꝰ molibus turriũ altitudine in ea exedi¬
ficatis obiter puteolano puluere ab uectisq arboris eiꝰ cras¬

Expanded text:
duravitque ad Neronis principis amphitheatrum . fruit autem traduravitque ad Neronis principis amphitheatrum . fruit autem trabs ea e larice, longa pedes cxx, bipedali crassitudine aequalis, quo intellegebatur vix credibilis reliqua altitudo fastigium ad cacumen aestimantibus . fuit memoria nostra et in porticibus saeptorum a M. Agrippa relicta aeque miraculi causa, quae diribitorio superfuerat, XX pedibus brevior, sesquipedali crassitudine. abies admirationis praecipuae visa est in nave, quae ex Aegypto Gai principis iussu obeliscum in Vaticano circo statutum quattuorque truncos lapidis eiusdem ad sustinendum eum adduxit. qua nave nihil admirabilius visum in mari certum est. CXX modium lentis pro saburra ei fuere. lona ex parte Ostiensis portus latere laevo. ibi namque demersa est Claudio principe cum tribus molibus turrium altitudine in ea exaedificatis obiter Puteolano pulvere advectisque. arboris eius cras
Abbreviated transcription (Latin):
cedro. uasta hȩc in hispania maximȩq uacce eis medullȩ ius
ubicũq solidior ꝙ̃ quã cedrus. publicũ om̃ium uitiũ uocãt.
spiras ubi conuolauere seuene atq nodi. inueniunt᷑ quibꝰ dã
sic̃ in marmore centra idest duritia clauo similis inimica serris
ꝙ quȩdã forte accedunt in lapide comprehenso aut recepto
in corpꝰ. aut alteriꝰ arboris ramo. Megaris diustetit oleast̃
inforo cui uiri fortes adfixerant arma quȩ cortice ambiente
ȩtas longa occultauerat. fuitq arbor illa fatalis excidio urb̃
pest monita oraculũ cũ arbor arma peꝑisset. qđ succisȩ acci¬
dit ocreis galeisq intꝰ reꝑtis. Fer̃ lapides ita inuentos ad
c̃tinendos partus eẽ remedio. amplissima arborũ adhoc ȩui
existimat᷑ rome iusa. quã ꝓpt̃ miraculũ tyberiꝰ cesar in eodẽ
ponte naumatiario exposuerat aduectã cũ reliqͣ matherie

Expanded text:
cedro. vasta haec in Hispania maximeque Vaccaeis. medulla eius cedro. vasta haec in Hispania maximeque Vaccaeis. medulla eius ubicumque solidior etiam quam cedris. publicum omnium vitium vocant spiras, ubi convolvere se venae atque nodi. inveniuntur in quibusdam , sicut in marmore, centra, id est duritia clavo similis, inimica serris. et quaedam forte accidunt, ut lapide comprehenso aut recepto in corpus aut alterius arboris ramo. <2> Megaris diu stetit oleaster in foro, cui viri fortes adfixerant arma, quae cortice ambiente aetas longa occultaverat, fuitque arbor illa fatalis excidio urbis praemonitae oraculo, cum arbor arma peperisset, quod succisae accidit ocreis galeisque intus repertis. ferunt lapides ita inventos ad continendos partus esse remedio. Amplissima arborum ad hoc aevi existimatur Romae visa, quam propter miraculum Tiberius Caesar in eodem ponte naumachiario exposuerat advectam cum reliqua materie,
Abbreviated transcription (Latin):
Communia his pinoq ut quadrꝑtitos uenarũ cursꝰ bifidosq ha-¬
beant uel oĩno simplices fabrorũ intestina oꝑaria medulla sec-¬
tillis optima quadriꝑtitis matberiis ⁊ mollior quã cet̾e intellectꝰ
incortice ꝓtinꝰ ꝑitis abietisq pars at̾ra fuit enodis. Est hac qͣ
diximꝰ ratione fluuiata decorat᷑ atq ita sappinus uocat᷑. suꝑior
pars nodosa duriorq fusterna. ⁊ in ipsis aut̃ arboribꝰ robustiores
a quilonie partes .i intotũ det̾ĩores exhumidis opacisq spissiores
simȩ. In gallia uiribꝰ ac monte uosago in corsica bithynia
ponto macedonia detĩore. neatica ⁊ arcadia pessima parna¬
sia ⁊ euboea. qm̃ ramosa cibi ⁊ contortę putrescentesq facile.¬
At cedrus increta africa syria laudatissima cedri oleo ꝑuncta
matheries nec tiniã nec cariem sentit. Iunꝑo eadẽ uirtꝰ quȩ

Expanded text:
communia his pinoque, ut quadripertitos venarum cursus bifidosve hacommunia his pinoque, ut quadripertitos venarum cursus bifidosve habeant vel omnino simplices. fabrorumin intestina opera medulla sectilis optima quadripertitis, .... materies et mollior quam ceterae. intellectus in cortice protinus peritis. abietis quae pars a terra fuit, enodis est. haec qua diximus ratione fluviata detoratur atque ita sappinus vocatur, superior pars nodosa duriorque fusterna. et in ipsis autem arboribus roaquiloniae partes, et in totum deteriores ex umidis opacisque, spissiores simae, in Gallia Iuribus ac monte Vosego, in Corsica, Bithynia, Ponto, Macedonia. deterior Aenianica et Arcadica, pessima Parnasia et Euboica, quoniam ramosae ibi et contortae putrescentesqat cedrus in Creta, Africa, Syria laudatissima. cedri oleo peruncta materies nec tiniam nec cariem sentit. iunipero eadem virtus quae
Abbreviated transcription (Latin):
glandia inlis nec uena nec pulpa qͦdã callo carniᷤ inse c̃uoluto hoc p̃¬
ciosissimũ incitro ⁊ acere. Cetã m̃sarũ genera fissis arboritꝰ ceremnan¬
tus inpulpã alioqͥn fragilis ẽẽt uena in orbẽ arboris cȩsa. sagis peca¬
nes trauersi inpulꝑa apđ antiqͦs inde ⁊ uasis honos t̃. curius
iurauit se exp̃da nichil attigisse pret̃ gutũ faginũ qͦ sacrifica¬
ret lignũ inlongitudinẽ fluctuat᷑ ut ꝗ̃ pars fuit ab ratice ualidiꝰ
sidit. Qiubꝰdã pulpa sine uenis mero stamune ⁊ tenu constatt
hec maxime fissilia. Alia frangai celeriora quã findi qͥtꝰ pul¬
pa nonẽ. ut olee uites ate contrario totũ acarne corpꝰ fico tota
ossea ẽ ilex ornꝰ robur cytinisus morus hebenꝰ lotos ⁊ q̃ sine
medulla eiẽ diximꝰ. cetis iugricans color sulua cornus muena¬
bulis nitet iesuris nodatai ꝓpt̾ decorẽ cedrus i larrx ai iumꝑu

Expanded text:
glandia, in iis nec vena nec pulpa, quodam callo carnis in se convoluto . hoc prglandia, in iis nec vena nec pulpa, quodam callo carnis in se convoluto . hoc pretiosissinum in citro et acere. cetera mensarum genera fissis arboribus circinantur in pulpam; alioqui fragilis esset vena in orbem arboris caesa. fagis pectines traversi in pulpa. apud antiquos inde et vasis honos. M'. Curius iuravit se nihil ex praeda attigisse praeter guttum faginum, quo sacrificaret.—Lignum in longitudinem fluvitat, ut quaeque pars fuit ab radice, validius sidit.— quibusdam pulpa sine venis mero stamine et tenui constat . haec maxime fissilia. alia frangi celeriora quam findi, quibus pulpa non est, ut oleae, vites. at e contrario totum e carne corpus fico, tota ossea ilex, ornus, robur, cytisus, morus, hebenus, lotos et quae sine medulla esse diximus. ceteris nigricans color, fulva cornus in venabulis nitet incisuris nodata propter decorem. cedrus et larix et iuniperus
Abbreviated transcription (Latin):
I plerisq adipes hi uocant᷑ acalore. alburnũ mollis ac
sissima pars ligni cẽ in robore facide putrescens teredini ob¬
eria quare sẽꝑ amputabit᷑. Sub est huic caro cui ossa idẽ.
eheriȩ optimũ alt̾nant fructꝰ. quibꝰ sic cius lignũ ut olea
ugis quã quibꝰ carnosũ ut cerasus. nec om̃ibꝰ adipes carnesue
lorde sicuti nec animaliũ acerrimis. neutrũ habent buxus
ssuius dea nec medullã minimũq oe sanguinis sicuti ossa
łͥ hobent sorba carnẽ sabuci ⁊ plurimȩ ambs medullã nec
harundines mauore er parte inquarundã arborũ carniꝰ pilpe uencq sunt
discrimen earũ facile uone latiores candidiar esq pulpȩ fissibilibꝰ. insut̃.
idõ fit ut aure ad capud trabis quãlib&r. prelonge admota iotꝰ ab alto ca¬
pite uel graui sentiant᷑ penetrant erectis meatibꝰ. sono unde dephea¬
dit᷑ antorta sit matheries nobisq concisa. Qͥbꝰ st̃ tubera sic s̃ incarne

Expanded text:
mi plerisque adipes. hi vocantur a colore alburnum, mollis ac mi plerisque adipes. hi vocantur a colore alburnum, mollis ac pessima pars ligni, etiam in robore facile putrescens, teredini obnoxia, quare semper amputabitur . subest huic caro, carni ossa, id est materiae optimum. alternant fructus quibus siccius lignum, ut olea, magis quam quibus carnosum, ut cerasus. nec omnibus adipes carnesve largae, uti nec animalium acerrimis. neutrum habent buxus, cornus, olea, nec medullam minimumque etiam sanguinis, sicuti ossa non habent sorba, carnem sabuci—at plurimam ambae medullam—nec harundines maiore ex parte. In quarundam arborum carnibus pulpae venaeque sunt. discrimen earum facile; venae latiores candidioresque . pulpae fissilibus insunt. ideo fit, ut aure ad caput trabis quamlibet praelongae admota ictus ab altero capite vel graphii sentiantur penetrante rectis meatibus sono, unde deprehenditur, an torta sit materies nodisque concisa. quibus sunt tubera, sicut sunt in came
Abbreviated transcription (Latin):
fer̃ ⁊ alio genere similitudinẽ rosȩ qͥuocat᷑ eynus batos. t̾cium
genꝰ ideũ uocant greci a loco tenuores quã cet̃a minoribꝰ. que
pinis ⁊ minꝰ aduncis. flos eiꝰ contͣ lippitudinẽ inlinit᷑ exmelle
iigni sacro contͣ stomachi qͦ uitia bibit᷑ exaqͣ. Sabuci acinos
habent nigros atq paruos humoris lenti inficiendo maxine
capilo qͥ x ipsi aqͣ decocti mandunt᷑. humor ⁊ cortici arborũ¬
est. qͥ sangͥs earũ intelligi debet. ñ idẽ om̃ibꝰ ficis lactens hu¬
ic ad caseos coagulanesos coaguliuis. Cerasis cumminosus
ibmis saluiosus. lentus ac pingͥs malis uitibꝰ pyris aquosus ui¬
uatiora qͥbꝰ lentior. atq intotũ corpore arborũ ut reliqͦrũ
animaliũ cutis sanguis caro nerui uenȩ ossa medulle ꝓcute
cortex. Mirũ his inmoro medicis sucũ querentibꝰ. uere hora
diei sc̃a lapide incussus manat altiꝰ fractus siccꝰ uidet᷑ ꝓxi¬

Expanded text:
ferunt et alio genere similitudinem rosae quae vocatur cynosbatos . tertium ferunt et alio genere similitudinem rosae quae vocatur cynosbatos . tertium genus Idaeum vocant Grspinis et minus aduncis. flos eius contra lippitudines inlinitur ex melle et igni sacro; contra stomachi quoque vitia bibitur ex aqua. sabuci acinos habent nigros atque parvos, umoris lenti, inficiendo maxime capillo. qui et ipsi aqua decocti manduntur. lxxii est, qui sanguis earum intellegi debet, non idem omnibus: ficis lacteuic ad caseos figurandos coaguli vis—, cerasis cumminosus , ulmis salivosus, lentus ac pinguis, malis, vitibus, piris aquosus. vivaciora quibus lentior. atque in totum corpori arborum, ut reliquorum animalium, cutis, sanguis, caro, nervi, venae, ossa, medullae. pro cute cortex. mirum , is in moro medicis sucum quaerentibus vere hora diei secunda lapide incisus manat, altius fractus siccus videtur. proxi
Abbreviated transcription (Latin):
candid̃ã agricolarũ usibꝰ. tẽiam quȩ breuissima ẽ. helicẽ uo
cant. Apđ̃ nos qͦ multi totidẽ generibꝰ nomina imponunt. Uimi¬
nalem uocant eandẽq purpureã. alterã nitelinã a calore que
sit teniuor. Terciã callicã quę tenuissima. nec infruticũ nec
nuepriũ callium ue neq inherbarũ aut alio ullo quã suo
genere numerent᷑ iure seirpis fragiles palustresq & tegulũ te
unt. Firmior quibꝰdã in locis earũ rigor. nãq his uelificant
ñ inpado tantũ nautici uerũ ⁊ inmari piscator africus prepos¬
tero more leua intͣ malos suspendens & mapalia sua mauri te¬
gunt. ximeq estimati hoc uideat᷑ eẽ qđ inint̾iore parte mun
sabuci fungosi generi. alit̾ tam̃ quã ferulȩ. qͥppe plꝰ lignis¬
tutiq sabuco exqͣ magis canorũ bucinã tubamq eredit pastor
ibi cause ubi gallorũ cantũ frutex ille ñ exaudiat. Rubi more

Expanded text:
candidam agricolarum usibus, tertiam, quae brevissima est, hecandidam agricolarum usibus, tertiam, quae brevissima est, hecant. apud nos quoque multi totidem generibus nomina inponunt, viminalem vocant eandemque purpuream, alteram nitelinam a colore, quae sit tenuior, tertiam Gallicam, quae tenuissima. Nec in fruticum nec in veprium cauliumve neque in herbarum aut alio ullo quam suo genere numerentur iure scirpi fragiles palustresque, e quibus unt. firmior quibusdam in locis eorum rigor. namque iis velificant non in Pado tantum nautici, verum et in mari piscator Africus praepostero more velum intra malos suspendens, gunt, proximeque aestimanti hoc videantur esse, quod in interiore parte mundsabuci, fungosi generis, aliter tamen quam ferulae, quippe plus ligni est, utique sabuco, ex qua magis canoram bucinam tubamque credit pastor ibi caesa, ubi gallorum cantum frutex ille non exaudiat. rubi mora
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ipse cephisus abluissent nc̃ sacrificet᷑ qͦꝵ eburo ludicre uere
leto ossibꝰq asinunis ⁊ argento fiunt. acucupatoria harundo apa¬
norino laudatissima. piscatoria abaritana ex affrica harundinis
italiȩ us aduneas maxime. Cato seri eã iubet in humidis agris
bipalio subacto pͥͦ solo oculis dispositis int̾uallo t̾norũ pedũ simul
⁊ corrudã unde asꝑgit fiant c̃cordare amicitiã. Silicis uͦ euta¬
qͣ nulla aquaticiarũ utilior lico populi uitibꝰ placeant .⁊
cȩcube ducent. licet alus sepes mimiant contͣq erũpentiũ
annuũ imꝑetꝰ riparũ muro intutela ruris ęxcubent in aqͣ satȩ
nera nãq i in ꝓceritatẽ magnã emittunt iuges uinearũ ꝑti¬
cus paritq balteo corticis uncula. ⁊ alie uirgas sequaces ad
iuncturas leticiȩ. alias p̃tenues uminibꝰ. texendis spectabi¬
i subtilitate. Rursꝰ aliȩ firmiores corbibꝰ hac plurimȩ agrico¬

Expanded text:
quas ipse Cephisus abluisset. nunc sacrificae Tuscorum e buxo, ludicrae vero e loto ossibusque asininis et argento fiunt.—Aucupatoria harundo e Panhormo laudatissima, piscatoria Abaritana ex Africa. Harundinis Italiae usus ad vineas maxime. Cato seri eam iubet in umidis agris bipalio subacto prius solo, oculis dispositis intervallo ternorum pedum, simul et corrudae , unde asparagi fiant, concordare amicitiam, salicis vequa nulla aquaticarum utilior, licet populi vitibus placeant et Caecuba educent, licet alni saepibus muniant contraque erumpentium amnium impetus riparum muro in tutela ruris excubent in aqua sataenera. namque et in proceritatem magnam emittunt iugis vinearum perticas pariuntque balteo corticis vincula, et aliae virgas sequacis ad vincturas lentitiae, aliae praetenues viminibus texendis spectabili subtilitate, rursus aliae firmiores corbibus ac plurimae agrico
Abbreviated transcription (Latin):
fert bacas aceruas ⁊ ingustabiles cunctis animantibꝰ lignoqͦ
fumigoso ⁊ inutili summa se fortissimis q̃ sit tanta differen
& acer ⁊ fraxinꝰ nuces ⁊ mala & pira. p̃t̃ quã hiberna aut
p̃coca autumno glandifere. seriꝰ & iamnũ uergiliarũ occasu
esculus tantũ autumno. Incipiente aũ hieme q̃dã genera mali
piriq ⁊ suber abies flores croci colore cirra solsticiũ sem̃ reddit
pꝰ uergiliarũ occasum. Pinus aũ ⁊ picea p̃ueniunt germinatio.¬
ne .XU. fere diebꝰ. sem̃ uere pꝰ uergilias ⁊ ipsȩ redat᷑. Citree ꝙ
iuniperus q ilex annui fere habent᷑. nouusq fructꝰ inhis cũ
annotino pendet. Inmaxima tam̃ admiratione pinꝰ est. habet
fructũ maturascentẽ. habet xximo anno ad maturitatẽ uentu¬
rũ. ac deinde t̃cio. nec ulla arborũ auidiꝰ sc ꝓmittit. Qm̃ si ex ea
ñ decerpit᷑ eodẽ maturescit. alia sic dispensat᷑ ut nulla ñ m̃se ma¬

Expanded text:
fert bacas acerbas et ingustabiles cunctis animantibus, ligno quoque fert bacas acerbas et ingustabiles cunctis animantibus, ligno quoque fungosa et inutiliset acer et fraxinus, nuces et mala et pira praeterquam hiberna aut praecocia autumno, glandiferae serius etiamnum, vergiliarum occasu, aesculus tantum autumno, incipiente autem hieme quaedam genera mali pirique et suber. abies floret croci colore circa solstitium, semen reddit post vergiliarum occasum. pinus autem et picea praeveniunt germinatione xv fere diebus, semen vero post vergilias et ipsae reddunt. Citreae et iuniperus et ilex anniferae habenannotino pendet. in maxima tamen admiratione pinus est: habet fructum maturescentem, habet proximo anno ad maturitatem venturum ac deinde tertio. nec ulla arborum avidius se promittit; quo mense ex ea nux decerpitur, eodem maturescit alia; sic dispensatur, ut nullo non mense ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ploret pͥma oĩum amigdala m̃se ianuario. martio uͦ pomũ mat̾a.
Abea ꝓoxima e florent armenia cadent intuberes. ⁊ p̃coces illȩ
ꝑegrinȩ ac coacte. ordine aũ naturȩ siluestriũ pͥmȩ sabucus eui
medulla plurima.⁊ cui nulla cornꝰ macula urbanorũ malꝰ. par¬
uoq post ut simul possit uidĩ. pirus ⁊ cerasus & prunꝰ sequit᷑.
laurꝰ illã cupressus. Dempunica ficriuites ꝙ oleȩ florentibꝰ. iã¬
in bis germinant c̃cipiunt uergiliarũ exortu. hoc sidꝰ illarũ ẽ.
r loret aũ solsticio uitis. ⁊ q̃ paulo seriꝰ incipit olea. Uefloresct᷑
oiã septenis diebꝰ ñ celeriꝰ. quedã tardiꝰ. s nulla pluribꝰ bis sep¬
tenis omã. ꝙ intͣ.uiii. idꝰ ulii ⁊ esiarũ p̃cursu. nec statĩ frac¬
tus sequit᷑ inaliquibꝰ. cornus enĩ circa solsticia reddit pͥmo candi¬
dum. postea sanguineũ. Ex eo genere femina pꝰ autumnũ

Expanded text:
floret prima omnium amygdala mense Ianuario, Martio vero pomum maturat. floret prima omnium amygdala mense Ianuario, Martio vero pomum maturat. ab ea proximae florent Armeniaca, dein tuberes et praecoces, illae peregrinae, hae coactae; ordine autem naturae silvestrium primae sabucus, cui medulla plurima, et cui nulla, cornus mascula, urbanarum malus parvoque post, ut simul possit videri, pirus et cerasus et prunus. sequitur laurus, illam cupressus, dein punica, fici. et vites et oleae florentibus iam his germinant, concipiunt vergiliarum exortu. hoc sidus illarum est. floret autem solstitio vitis et, quae paulo serius incipit, olea. deflorescunt omnia septenis diebus non celerius , quaedam tardius, sed nulla pluribus bis septenis, omnia et intra VIII id. Iul. etesiarum praecursu. Nec statim fructus sequitur in aliquibus. cornus enim circa solstitia reddit primo candidum, postea sanguineum. ex eo genere femina post autumnum
Abbreviated transcription (Latin):
mutit. Nagna inhocuis solis pͥꝰ decidũt insiccis macrisq ⁊ ue
tustate pͥꝰ arbori multis &̃ anteꝗ maturescat fruetꝰ inscrotine
subnascentibꝰ aluis. tũ arescunt ueta đ euenit circa solsticia
maxime folioꝵ unitaᷤ in suo ciuiq genere ꝑmanet. p̃t̃ quã popło
hedere crotoni quã ⁊ ciei dirimꝰ uocari. Popudi tria genera al¬
ba ⁊ nigra .⁊ q̃ libica appellant᷑ minima folio ac nigerrima fun¬
gisq enascentibꝰ. Laudotissima alba folio bicolor suꝑne candicãs
inferiore parte uiridi. Hiuc nigre q̃ ⁊ cota iniuuenta cirain¬
nate rotunditatiꝰ s̃. uetustiora iangulos exeunt. E contrario
hedere angulosa rotundant᷑ ĩpłoꝵ folus grandissima lanuigo
cuolat candidȩ tradita folio numerosiore candida.: ⁊ ut uille
folia granatis ⁊ amigdalis rubentia. Mirũ in pͥmis i qđ ulmo
tilieq ⁊ olee ⁊ pͥpło albe ⁊ salici euenit. Circũagunt᷑ enĩ folia

Expanded text:
magna et in hoc vis soli. prius decidunt in siccis macrisque, et vetustae prius arbori, multis etiam antequam maturescat fructus, ut serotinae subnascentibus alis; tum arescunt vetera, quod evenit circa solstitia maxime. Foliorum unitas in suo cuique genere permanet, praeterquam populo, hederae, crotoni, quam et cici diximus vocari. populi tria genera: alba ac nigra et quae Libyca appellatur, minima folio ac nigerrima fungisque enascentibus laudatissima. alba folio bicolor, superne candicans, inferiore parte viridi. huic nigraeque et crotoni in iuventa circinatae rotunditatis sunt, vetustiora in angulos exeunt. e contrario hederae angulosa rotundantur. populorum foliis grandissima lanugo evolat candida et radiata, folio numerosiore candicant ut villi. folia granatis et amygdalis rubentia. Mirum in primis id quod ulmo tiliaeque et oleae et populo albae et salici evenit. circumaguntur enim folia
Abbreviated transcription (Latin):
anno ꝑmansit in undatio ꝓficiunt inacicupatoriã ques
amplitudinẽ uocabant᷑. Teugite contͣ bombicie maten
reciproco graciles feminarũ latiore folio atq canaidie
modica lanugine aut oĩno nulla spadonũ nomine inbs¬
nibꝰ hunc erant armam̃ta ad inclusos cantꝰ ñ silendoi
reliqͦ cure miracło ut uenia sit argento iã potiꝰ cani cedi
solebant tempestiue usq ad antigenidẽ tibicinen cũ ad hes
simplici musica uterent᷑ sub arcturo sic p̃paratȩ aliqͦt peł
annos utiles eẽ incipiebant. tunc qͦq multa domanda atdo¬
citatione ꝙ̃ canere tibiȩ ipsȩ educendę cõprimentibꝰ sel¬
guris qđ erat illis theatroꝵ moribꝰ utiliꝰ postquã uarico
accessit. ⁊ cantꝰ qͦ luxuriantes cȩdi stulticia cepit iᷝ ᷤᷤ¬
utiles intrimatu aꝑtioribꝰ earũ angulis ad flectendos sond

Expanded text:
ansit inundatio , proficiunt in aucupatoriam quoque amplitudinem. vocabantur zeugitae, contra bombyciae maturius reciproco; graciles, feminarum latiore folio atque candidiore, modica lanugine; at omnino nulla spadonum nomine insignibus. hinc erant armamenta ad inclutos cantus, non silendo et reliquo curae miraculo, ut venia sit argento iam potius cani. caedi solebant tempestivae usque ad Antigeniden tibicinem, cum adhuc simplici musica uterentur, sub arcturo . sic praeparatae aliquot post annos utiles esse incipiebant , tunc quoque multa domandae exercitatione et canere tibiae ipsae edocendae, comprimentibus se linguis, quod erat illis theatrorum moribus utilius. postquam varietas accessit et cantus quoque luxuria, caedi ante solstitia coeptutiles in trimatu, apertioribus earum lingulis ad flectendos sonos,
Abbreviated transcription (Latin):
tilaginis atq carnis orchomenio ⁊ c̃tinuo foramine ꝑumqui
aut leti c̃uocant hictibꝰ. utilior fistulis ille. Est aliꝰ crassicu
ligno ⁊ tenui foramine hunc totũ fungosa repleti medulli
alius breuior alius ꝓcerior exilior erassiorq fruticosissimꝰ qͥ
uocat᷑ donax nonnͥ ina quatieis natis. Qm̃ ⁊ hȩc differentia ẽ
multũ p̃lata harundine quȩ insiccis p̃ueniat suũ genꝰ siga¬
tario calamo ut diximꝰ s cretico longissimis int̾nodus obsequ¬
umq quo libat flecti calefacto differentias faciunt n fola
densiora quales intotũ circa stagna gigni putant. Disim¬
les aminicis longisq uestiri foliis spaciosiꝰ anodo scandente õ¬
plexu. Est ⁊ obligua harundo ñ in excelsitate nascens sia
ta t̃ram fruticis mͦ se spargens suauissima intemeritate an¬
malibꝰ uocatur a quibꝰ dam elegia. Est ⁊ initalia nascens

Expanded text:
tilaginis atque carnis. Orchomenio et nodi continuo foramine pervii, tilaginis atque carnis. Orchomenio et nodi continuo foramine pervii, quem auleticon vocant. hic tibiis utilior, fistulis ille. 165 est alius crassiore ligno et tenui foramine. hunc totum fungosa replet medulla. alius brevior, alius procerior, exilior crassiorque. fruticosissimus, qui vocatur donax, non nisi in aquaticis natus, quoniam et haec differentia est, multum praelata harundine quae in siccis proveniat. 166 suum genus sagittario calamo, ut diximus, sed Cretico longissimis internodiis, obsequiumque quo libeat flecti calefacto. differentias faciunt et folidensiora, quales in totum circa stagna gigni putant dissimiles amnicis longisque vestiri foliis spatiosius a nodo scandente complexu. 167 est et obliqua harundo, non in excelsitatem nascens, sed iuxta terram fruticis modo se spargens, suavissima in teneritate animalibus. vocatur a quibusd
Abbreviated transcription (Latin):
mari corpꝰ feminȩ capaciꝰ. nauigiorũq ꝙ̃ uicẽ p̃stant si credra
singła int̾nodia circa acesinen amnẽ maxime nascit᷑ harum
ois exuna stirpe numerosa atq &ẽ recisa fecundiꝰ resurgit. rago
natura uiuax geniculata ⁊ ipsa folia indicis tantũ breuia ẽ
uero a nodo orsa cũ complexo tenues ꝑ ambitũ inducunt tunicas
atq amedio int̾nodio cũ plurimũ desinunt uestire ꝓcumbunto
lat̾a harundini calamaq in rotunditate bina suꝑ nodos alt̾nose
inguine alterũ ad dext̾a fiat alterũ suꝑiore genicło ableua ꝑ
uices inde ęreunt aliquando rami qͥ sunt calami tenues. Rlim
aut̃ genera alia spissior densiorq geniculis breuibꝰ. int̃nodis&
rarior maioribꝰ teniueiq ⁊ ipsa. Calamꝰ uͦ alius totꝰ concaus
quẽ uocant syringiam utilissimꝰ fistulis. qñ nichl est ei c¬

Expanded text:
mari corpus, feminae capacius. navigiorumque etiam vicem praestant, si credimus, mari corpus, feminae capacius. navigiorumque etiam vicem praestant, si credimus, singula internodia. circa Acesinen amnem maxime nascitur. 163 Harundo omnis ex una stirpe numerosa, atque etiam recisa fecundius resurgit. radix natura vivax, geniculata et ipsa. folia Indicis tantum brevia, omnibus vero a nodo orsa conplexu tenues per ambitum inducunt tunicas, atque a medio internodio cum plurimum desinunt vestire procumbuntque. latera harundini calamoque in rotunditate bina, super nodos alterno semper inguine, ut alterum a dextera fiat, alterum superiore geniculo ab laeva per vices. inde exeunt aliquando rami, qui sunt calami tenues. lxvi 164 Plura autem genera. alia spissior densiorque geniculis, brevibus internodiis, alia rarior maioribus, tenuiorque et ipsa. calamus vero alius totus concavus, quem vocant syringian, utilissimus fistulis, quoniam nihil est ei car
Abbreviated transcription (Latin):
mis spicula addunt in reuocabili hamo noxie mortẽ accelerant
his arnis solẽ ipsũ obumerat. dpt̾ hoc maxime serenos dies
optant odere uentos ⁊ unbres qͥ ant̃ illos pacẽ cẽ cogunt. Acsicͥs eeuers
giptũ aralus indos scithas bactras sarmatorũ tot gentes ⁊ orientis o.
partorũ regna diligentiꝰ cõpitet. equa ferme pars hominũ intoro
mundo calami suꝑata degit p̃cipuus hic usꝰ increta bellatores su&s
p̃cipitauit. S in hoc qͦ ut cet̾is inrebꝰ uicit italia qͣndo maiꝰ sig¬
tis aptior calemꝰ quã inrheno bononiensi amne cui plura in et
medtulla pandusq uoluere ⁊ contͣ flatꝰ qͦ ꝑuicax libra qͥpe ñ es
grã bellicis hec ⁊ cretias cõmendationibꝰ. quamquã p̾ferunt n¬
qͦꝵ alia quib̾dã uidet᷑ nat᷑a quando ⁊ astarũ uicẽ p̃bent additisos
tẽplis uidemꝰ differre mares ac femnas. in ins qͦ indi traħ̾uat spas

Expanded text:
mis spicula addunt inrevocabili hamo noxia fitque et mis spicula addunt inrevocabili hamo noxia fitque et his armis solem ipsum obumbrant. propter hoc maxime serenos dies optant, odere ventos et imbres, qui inter illos pacem esse cogunt. 160 ac sgyptum, Arabas, Indos, Scythas, Bactros, Sarmatarum tot gentes et orientis omniaque Parthorum regna diligentius conputet, aequa ferme pars hominum in toto mundo calamis superata degit. 161 praecipuus hic usus in Creta bellatores suos nobilitavit. sed in hoc quoque, ut ceteris in rebus, vicit Italia, quando nullus sagittis aptior calamus quam in Rheno Bononiensi amne, cui plurima inest medulla pondusque volucre et contra flatus quoque pervicax libra. quippe non eadem gratia Belgicis haec et Creticis commendatioribus. quamquam praeferunt alia quibusdam videtur natura, quando et hastarum vicem praebent additis cutemplis videmus. differre mares ac feminas in his quoque Indi tradunt. spissius
Abbreviated transcription (Latin):
aquaticos fruticos dixisse c̃ueniat pͥncipatũ inhis tenebant. arundi¬
nes belli pacisq erꝑim̃tis necesarie atq &̃ delitiis gratȩ tegulo eaꝵ
domꝰ suas septentrionales p̃płi oꝑiunt durantq eius tecta alta
⁊ in reliqͦ uero orbe ⁊ camaras leuissime suspendunt. thracisꝙ ser¬
uiunt calami egipti marime cognatione quadã papyri. Protu¬
tiores tam̃ gnidi ⁊ qͥ inasia cirta anaxicũ lacũ nascunt᷑. nostratibꝰ
fungosior subest nat᷑a cartilagine bibula quȩ cauo corpore intꝰ suꝑne
tenui marescit ligno fissilis p̃acuta sẽꝑ acie geniculata. Cetõ gracii¬
tas nodisq distincta leni fastigio tenuat᷑ in cacumina crassiore pa¬
nicule coma neq hac suꝑuacua. aut enĩ plumastiata cauponarũ
repleta ut ubi limosiore induruit callo. sic̃ inbelgis contusa ⁊ int̾¬
iecta nauiũ cõmissuris ferruminat textꝰ glutino tenatior pͥmisq

Expanded text:
aquaticos frutices dixisse conveniat. principatum in his tenebunt harundiaquaticos frutices dixisse conveniat. principatum in his tenebunt harundines belli pacisque experimentis necessariae atque etiam deliciis gratae. Tegulo earum domus suas septentrionales populi operiunt , durantque aevis tecta talia; et in reliquo vero orbe et camaras levissime suspendunt. chartisque serviunt calami , Aegyptii maxime cognatione quadam papyri. probatiores tamen Cnidii et qui in Asia circa Anaeticum lacum nascuntur. nostratibus fungosior subest natura, cartilagine bibula, quae cavo corpore intus, superne tenui inarescit ligno, fissilis, praeacuta semper acie. geniculata cetero gracilitas nodisque distincta leni fastigio tenuatur in cacumina , crassiore paniculae coma, neque hac supervacua. aut enim pro pluma strata cauponarum replet aut, ubi lignosiore induruit callo, sicut in Belgis, contusa et interiecta navium commissuris feruminat textus glutino tenacior rimisque
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ pͥmũ ꝓfecto s ing̾cia fre quentior. quã uocant similacẽ
densis geniculata caulibꝰ. spinosis frutectosa ramis folia edera¬
ceu paruo ñ anguloso areticulo emittente pampinos flore candido
olente libiũ fert racemos labruscȩ mͦ ñ edere colore rubro
complexa acinis maioribꝰ. nucleos undenos minoribꝰ. singlosni.¬
gros durosq infausta om̃ibꝰ. sacris ⁊ coronis. qm̃ sit lugubris
uirginẽ eiꝰ nominis. ꝓpt̃ amorẽ iuiuenis eroci mutata inhuno
fruticẽ. id uulgꝰ ignorans plerũq festa sua polluit ederã
eristimando sic̃ inpoetis aut libero patre aut sileno qui somno¬
nescit quibꝰ coronent᷑ esimilace fiunt codicilli. ꝓpriũq ma¬
therie ẽ. ut admota auribꝰ lenẽ sonũ redõat. hederȩ mira
ꝓdit᷑ natura aderꝑienda uina siuas fiat eligno eiꝰ uina transflue¬
ne ac remanere aquã si qͣ fuerit mixta. Int̾ea q̃ frigidis gauaentes

Expanded text:
quidem primum profecta, sed in Graecia frequentior, quam vocant smilacem, quidem primum profecta, sed in Graecia frequentior, quam vocant smilacem, densis geniculata caulibus, spinosis frutectosa ramis, folio hederaceo, parvo, non anguloso, a pediculo emittente pampinos, flore candido, olente lilium. fert racemos labruscae modo, non hederae, colore rubro, conplexa acinis maioribus nucleos ternos, minoribus singulos, nigros durosque , infausta omnibus sacris et coronis, quoniam sit lugubris virgine eius nominis propter amorem iuvenis Croci mutata in hunc fruticem. id volgus ignorans plerumque festa sua polluit hederam existimando, sicut in poetis aut Libero patre aut Sileno quis omnino scit quibus coronentur? E smilace fiunt codicilli, propriumque materiae est, ut admota auribus lenem sonum reddat.—Hederae mira proditur natura ad experienda vina, si vas fiat e ligno eius, vina transfluere ac remanere aquam, si qua fuerit mixta. Inter ea, quae frigidis gaudent, et
Abbreviated transcription (Latin):
didis. Alii st̃ candidiora adolescit in longitudiunẽ maxime herbacea
arbores aũ nec ad candida omẽmq sucũ auferenda tanta crassitu¬
dine auget᷑ ut ipsa arbor fiat. Signa eiꝰ folia maxima atq latis¬
sima manimas erigentes q̃ sunt cęt̾is inflexȩ. racemis stantes
ac subrecti. ⁊ quãq om̃ium ederarũ generi radicosa brachia.
huic tam̃ maxime ramosa ac robusta ab ea nigrę. s ꝓpriũ ałbe¬
hoc ⁊uinmures quã uis ambire ñ possit. Itaq &̃ pluribꝰ locis int̾̃¬
cisa uiuit tam̃ duratq ⁊ totidẽ initia radicũ habet. qđ bra¬
chia qͥbꝰ incolomis ⁊ solida arbores fugit ac strangulat. Et
in fructu differentia albȩ nigrȩq ȩderȩ.qm̃ aliis tanta ama¬
ritudo acini ut aues ñ attingant. Est ⁊ rigens hedera q̃ sine
adminiculo stat sola omĩiũ generũ. ob id uocata scissos ediũso

Expanded text:
didis aliis sunt candidiora . adulescit in longitudinem maxime herbacea. didis aliis sunt candidiora . adulescit in longitudinem maxime herbacea. arbores autem necat candida omnemque sucum auferendo tanta crassitudine augetur, ut ipsa arbor fiat. signa eius folia maxima atque latissima, mammae rigentes, quae sunt ceteris inflexae, racemi stantes ac subrecti. et quamquam omnium hederarum generi radicosa bracchia, huic tamhoc et in muris, quamvis ambire non possit. itaque etiam pluribus locis intercisa vivit tamen duratque, et totidem initia radicum habet quot bracchia, quibus incolumis et solida arbores sugit ac strangulat. est et in fructu differentia albae nigraeque hederae, quoniam aliis tanta amaritudo acini, ut aves non attingant. est et rigens hedera, quae sine adminiculo stat sola omnium generum, ob id vocata orthocissos, e diverso