comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itur de nũo antiquorũ philomom
sũmo doctori. et magrõ physonoiniẽ
ctͣ ua ĩuestigabat ex compõne homĩis
qͣlitates et naturas hoim aĩe eiꝰ. et cͦ¬
rit in ip̃a hystõ pulchra ⁊ etͣneti con¬
stitucete sr̃ cam ut intelligts.
rpocratis sapiẽ ypocratis.
porttunint cã phulomom dicentes
consid̾a hnͣc sigc᷑m ⁊ indica qͣlitates

Expanded text:
itur de numero ﻿ antiquorum Philimoni summo doctori et magistro phisonomie, et revera investigabat ex composicione hominis qualitates et naturas anime ejus, et sunt in ipsa historia pulcra et extranea. Constitue ergo te super eam ut intelligas. pocratis sapientis portaverunt eam Philimoni dicentes: Considera hanc figuram et indica nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ⁊ locũ in ꝙr̃ tendis. et dotaũ ad
et cerue ne luna Et pessima .i. cclipsa¬
tri .i. inałuola seu turbata ⁊ ne sit dn ᷤ¬
gradualit retrograda. si gͦ crit uicto¬
ria in ascendente seu ꝓspitas demon¬
strabit bonũ et ꝓsperũ eucatũ. et tũt
maxinit si ẽrit tãcurius inmedio ce¬
li demonstrcibit complerãtũ opis ⁊¬

Expanded text:
um ad Et cave ne Luna sit pessima, id est, eclipsata vel malivola seu turbata, et ne sit diregradu, aut retrograda. Si ergo erit victoria in ascendente seu prosperitas, demonstrabit bonum et prosperum , eventum, et tunc, maxime si Mercurius est in medio celi, demonstrabit complementum operis
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ fuit nasus latus ĩmedio decłi¬
nans ad sĩmitatem ẽ u̾bosus mẽ¬
dax ¶Et innasis ille ẽ mag̾ eqͣ¬
lis qui ẽ mediocut longꝰ. et cuius
latitudo ẽ mediocris ad extremita
mositate sigtͣ litigiosũ. discolũ. in¬
mediocrem ingenis ⁊ timporib
u̾gentẽ ad pinguedicm ẽ uerax
amans. intelligens. atq sapiẽs.¬

Expanded text:
Et cum fuerit nasus latus in medio declinans ad simitatem, est verbosus mendax. Et in nasis ille est magis equalis qui est mediocriter longus, et cujus latitudo est mediocris ad extremitatmorositate significat litigiosum, discolum, inmediocrem in genis et temporibus, vergentem ad pinguedinem, est verax, amans, intelligens atque sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
ens. et p̾ciput si sint liuidi. Cuiꝰ uo̾ o¬
culi st̃ mediocres deciinantes ad cc¬
lostemcolorẽ uł ingredĩem penet᷑¬
bilł est intelłcus. curiał et fideł. qui
no̾ ht̃ oculos extensos cũ extensione
uultus tal ẽ malicõsus neꝙͣ. et qͥ

Expanded text:
ens, precipue si sint lividi. Cum vero oculi sint mediocres declinantes ad celestem colorem vel nigredinem, penetrabilis | est intellectus, curialis et fidelis. Cum vero habet oculos extensos cum extensione vultus, talis est maliciosus nequam. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
nas discurrentes et uoces horribi¬
les. qrt̃ ħ sũt fortitudo et uirtus
coꝵ qui tecũ sũt. ⁊ ourabilidas
ad eoꝵ ꝓpoĩtum. et timor ac dĩsis
b et sagittis. quidam in acie ⁊ in tͦ¬
ba alii nõ deputati ad discurrendũ.
et qñ uenit acies ad p̾liandũ. mͣte
cũ eis formã spociosissĩam ⁊ ligue¬
as turres inquib sint armati
sagutarii mittentos miscibilia ar¬
dencia. et si tu uides eos tepidos uł
deficientes conforta corda coꝵ ⁊ ĩ
t̃m ordina acies tuas sicut p̾misi¬
mus et ut sequetur. Constitue gͦ
tentiũ faces ardentes et iacienciũ
scu sagittanciũ et sonantiũ ucces
horribiles et facienciũ motus diu̾¬
sos. et sit semper locus sruns
cia conabũtur. Caue gͦ turic ꝓdi¬
com. et p̾cipus cũ tuos uideris ua¬
tillantes: et illam partemqmͣ ui

Expanded text:
s,et voces horribiles. quoniam hec sunt fortitudo et virtus eorum qui tecum sunt et durabilitas ad eorum | propositum, et timor ac divisiobus et sagittis quidam in acie et in turba, alii vero deputati ad discurrendum. Et quando venerit acies ad preliandum, mitte cum eis formam speciosissimam et turres ligneas in quibus sint armati sagittarii mittentes missibilia ardencia. Et si videris eos trepidos vel deficientes, confirma corda eorum et tem, ordina acies tuas sicut premisimus et ut sequetur. Constitue ergtencium faces ardentes et jacencium seu sagittancium et sonancium voces horribiles et faciencium motus diversos. Et sit semper supereminenscia conabuntur. Cave ergo tunc prodicionem, et precipue tunc cum tuos videris vacillantes
Abbreviated transcription (Latin):
quia qnͣto mag̾ crescit pccuma
crescit intericõ acquirendi ⁊ solli¬
citudo. et ħ baiulo est cã corrup¬
cõnis regni multis de causis. qr
forte amor pecuĩe ⁊ ardor inducz
tua p̾sericia. et p̾cipias ei ꝙ non
hẽat tractatũ uł freqñciam cũ
aliquo regũ ex regibꝰ. et ñ legat
cis epłam. nec mittcit eis noua.
et cũ tu ꝑceꝑis talia: muta eos
et qui exponit t̾ res suas et per¬
sõam ad placitũ. et qui ht hcs uͥ¬
tutes et mores qruos enu̾abo. In¬

Expanded text:
nto magis crescit pecunia crescit intencio acquirendi et sollicitudo. Et hoc in bajulo est causa corrupcionis regni multis de causis, quia forte amor pecunie et ardor inducet tua presencia, et precipias ei quod non habeat tractatum vel frequenciam cum aliquo regum ex regibus, et non legat eis epistolam nec mittat eis nova. Et cum perceperis talia, muta eos et amorem, et qui exponit tibi res suas et | personam ad placitum, et qui habet has virtutes et mores quos enumerabo.
Abbreviated transcription (Latin):
fiet ħ: ecce ego sũ de filus tui gn̾is
et tu iudes mc ambulantẽ pedes
fangcitũ fermelicũ. et tu es eques
saturatus et quietus. cui magꝰ
Uitas ħ est et descendens de mula
magũ. ẽntic cepit uocif᷑are ⁊ dr̃e.
expectti me quia confusus sũ. in¬

Expanded text:
deus: Ecce ego sum de filiis tui generis, et tu vides me ambulare pedes fatigatum famelicum, et tu es eques saturatus et quietus. Cui Magus: Veritas est hec: et descendens de mula Magum. Tunc cepit vociferare et dicere: Expecta me, quia confusus sum
Abbreviated transcription (Latin):
uccari. ad expedicõm faciendami
p̾ceptorẽ inuĩ seqũtur gͦ ipñ
.x. nicarii. ⁊ ueniert cũ quol
incario .x. ductores. ⁊ cũ quol
ductore .x. decam. qui st̃ mille.
loĩes pugnatores. facient gͦ in
sũma .x. mrilia pugͣtoꝵ. ⁊ si in¬

Expanded text:
cipies ad expedicionem faciendam preceptorem unum, et sequantur ipsum x vicarii, et venient cum quolibet vicario x ductores, et cum quolibet ductore x decani, | qui sunt mille, homines pugnatores, faciunt ergo in summa x milia pugnatores. Et si in
Abbreviated transcription (Latin):
genesis in quibdam quia gn̾atꝰ
scꝑt disportitur uixͣ tas planeta¬
rum q̃ sunt inregnr᷑as suc gene¬
seos. et si forte contingat ꝙ ge
nnitores geriti docecint ip̃m aliꝙͣ¬
la et hospitati fucrurit apud ꝙ̃¬
dam textorem. cui natusͤ in illa
nocte filius cuiꝰ genesim hospites
acceptrunt et ordinancrũt cius
dit gͦ eis genesis ꝙ puer futurꝰ¬
ercit sapicris. curialis. uelocis ma
reg̾ib. occultauerunt gͦ ħ celã¬
tes a pr̾e. Crcuit gͦ natus i pro¬
spitate. et crediderunt ac nͥ sunt
gemitores eius instruc eũ artẽ
potint ex eis adclisc̾e. Uerb̾antes

Expanded text:
genesis in quibusdam quia generatus sepe disponitur iuxta naturam planetarum quisunt in regione sue geneseos. Ei si forte contingat quod genitores geniti doceant ipsum aliqla et hospitati fuerunt apud dam textorem cui natus est in illa nocte filius cuius genesin hospites acceperunt et ordinaverunt planedit ergo eis genesis quod puer; erat futurus sapiens, curialis, velocis manregibus. Occultaverunt ergo hoc, celantes a patre. Crevit ergo natus in prosperitate, et crediderunt ac nisi sunt genitores ejus instruere eum aliquam potuit ex hiis addiscere.
Abbreviated transcription (Latin):
ditos tuos u̾idario in quo st̃ diũ
hc̃as ipõs sicut gͣmina nascencia
q̃ redclunt ab sitichiũ et tribulos
et nrich̾ g̾rminant fructuo sũ. Qmi
tes. et ramos trũcos crectos que
dani fructũ et ser̃ utile ad imul¬
tiplicacõm sui geñs cũ bñ colũt᷑
et regũt᷑. iuxͣ gͤ ꝑuitatẽ tui th̾au¬
ri ẽ durabilitas et defensioregͥ.

Expanded text:
ditos tuos viridario in quo sunt genehabeas eos sicut gramina nascencia que reddunt absinthium et tribulos et nichil generant fructuosum, quoniam tes et ramos et truncos erectos, quedam habent fructum et semen utile ad multiplicacionem sui generis cum bene coluntur et reguntur. Juxta potestatem tui thesauri est durabilitas et defensio tui r
Abbreviated transcription (Latin):
corũ condicõnib. ⁊ inquire̾ de hi¬
is quibor indige̾nt. hx̃ant gͦ unũ
solũ p̾poĩtũ a te constitũ . qui ñ in¬
ciens. Qͥ ñ ẽ talis corda subdito¬
tur. ꝑ ipm̃ cogitacõnes q̃ erant pe.
Noli multiplicait dispensatores
inerpensis tius fciciendis. qr ꝑ ħ

Expanded text:
ionibus, et inquirere de hiis quibus indigent. Habeas ergo unum solum prepositum a te constitutum | qui non inciens. Qui si non est talis corda subditotur per ipsum cogitaciones que erant pure. Noli multiplicare dispensatores in expensis tuis faciendis quia per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ũ huic accĩt ex mirabilib opi¬
b et dispõnib planctarũ ⁊ na¬
bonatis regis in dic fra cõꝑacõe
ad genesim. si octultũ sint regi.
hononfice sicut docet filiũ tanti re¬
gis. s nicħ ꝓfuit diligencia prĩs.
quia non potuit inclinart naturã

Expanded text:
um huic accidit ex mirabilibus operibus et disposicionibus planetarum et nabus natis regis Indie, facta comparacione ad genesim, set occultum fuit regi. honoriffice sicut decet filius tanti regis. Sed nichil prosuit diligencia primis quia non potuit inclinare animum
Abbreviated transcription (Latin):
des mex in quib mitritus sũ. et ĩ¬
uem pentes meos ⁊ senes antiquos¬
p̃udroniet ẜtin̾et ad locũ destinatũ. ⁊ ip̃m
tradidit getiti suc. qui pꝰ dies aliat
expitauit. audiens nõ rex illiꝰ cͥiui¬
tatis oꝑa illiꝰ magi fecit cũ uoca¬

Expanded text:
des mea in quibus nutritus sum, et inveni parentes meos et senes antiqdonec perveniret ad locum destitutum et ipsum tradidit genti sue, qui post dies aliquos exspiravit Audiens ergo rex illius civitatis opera illius Magi, fecit eu
Abbreviated transcription (Latin):
portet te eligert ad scribendũ
secretai tua oꝑa uiros piudẽ.¬
tcs q uit forcius signũ et ualidius
angmientũ ad oñde ndum qnͣttatẽ.
tu nttllectus et subtilitatem tue
ns uestimentũ. sicut or tt cẽ uirũ¬

Expanded text:
OPortet te eligere ad scribenda secreta tua opera viros prudentes qui sunt forcius signum et validius argumentum ad ostendendum quantitatem tui intellectus et subtilitatem tue nis vestimentum. Sicut ergo opor
Abbreviated transcription (Latin):
mittatᷤ cordiũ in seipĩs. et ꝑ ing̾ssi¬
onem affcũs sr̃ ip̃os Insr̃ multipli¬
ca insidias. et constitue insidiatores
cũ sonis tribilib. quia sũt de mi̾o
suꝑanciũ ⁊ uincentiũ. et ẽ q̃dã cau¬
damentis p̾liorũ. et heas loca det̾ia¬
tai pata in aliquo locoꝵ er̾citus ad
⁊̃ ałia portantia municoes ⁊ castra
pugnancia. ut pote clephantes. qr
ualde sũt t̾ribiles ⁊ ammalia uelo¬
cissiã. ut pott dromedarios inqͥb
c̃ spes fugt in rñtitate ⁊ qiͣ castrum.
Si u̾o delisit ĩpugnare ĩ cauellato
utt̃ instris ꝓhicientib lapides. ut po¬
it machinis. et multiplica ca uixͣ mod̾

Expanded text:
imitate cordium in semetipsis, et per ingressionem ﻿ affectus super eos. Insuper multiplica insidias et constitue insidiatores cum sonis terribilibus, quia sunt de numero superancium et vincencium. Et est quedam caudamentis preliorum, et habeas loca determinata parata in aliquo locorum excercitus ad eciam animalia portancia municiones et castra pugnancia, utpote elephantes, quia sunt valde terribiles, et animalia velocissima utpote dromedarios, in quibus est spes fuge in necessitate et quasi castrum. Si vero debes pugnare in castella2, utere instrumentis proicientibus lapides, utpote machinis, et multiplica ea juxta modum
Abbreviated transcription (Latin):
cos ꝓaliquo consilio dando ĩ
tua p̾sentia ñ ꝯmisceas aliud
consiliũ cũ cis. audias gͦ in q ͦ
ꝯueriunit. si gͦ festiriant̾ con
respondent ⁊ concordarit tirs¬
contrariũ. ut ꝓlongetur eoꝵ
crgitacõ. ⁊ retardetur ad ulti¬
fac eos conquiesc̾e. et ñ ma¬
nifestes eis uł oñdas in quo
uolintas tua conquiescat.
ramamoris ꝙͣ ht̃ ergate. et
desiderium m ꝓspitate tui re¬
gimirris recipias eius cõsiliũ
et caue ne p̃ponas sal psalt̾i
alt̾ͥum att̃i. aequa eos indonis
et gradib in omĩb oꝑibꝰ suis.

Expanded text:
eos pro aliquo consilio dando in tua presencia, non immisceas aliud consilium cum eis, audias ergo in quo conveniunt. Si ergo festinanter respondent et concordant contrarium ut prolongetur eorum cogitacio et retardentur ad ultifac eos conquiescere, et non manifestes eis vel ostendas in quo voluntas tua quiescat ﻿ram amoris quam habet erga te et desiderium et in prosperitate tui regiminis recipias ejus consilium. Et cave ne preponas alterum alteri set adequa eos in donis et g
Abbreviated transcription (Latin):
enciorem hoĩe. et ñ colligit ĩ aliqͦ
ałi quod in eo collegit. et ñ ẽ repe¬
rire in aliquo ałiũ ꝯsuctudinem
uł moiem quẽ noninuemes in
hoĩe quĩ audax ẽ ut leo tiundus
ut lepus. largus ut gallus. aua
ut leena. pͥuatus et domesticus
ut colunba. u̾sipellis ⁊ dolosus
ut uulpas. simplex et mitis ut
agnus: uelox ⁊ agił ut cap̾olus.⁊¬

Expanded text:
entiorem homine, et non colligit in aliquo animali quod in eo collegit. Et non potes reperire in aliquo animalium consuetudinem vel morem quem non invenies in homine. Quoniam audax est ut leo, timidus ut lepus, largus ut gallus, avarut leena, privatus et domesticus ut columba, versipellis et dolosus ut vulpis, simplex et mitis ut agnus, velox et agilis ut capriolus
Abbreviated transcription (Latin):
hiis q̃ audit ex responsione sͥ fcã.
⁊ referens atqr reportans respõtio¬
deris sollicitũ uł attentũ peciunẽ
acguirende uł colligende de locis
ad q̃ mittitur respue cũ penitꝰ.qr
nõ ĩmittitur tuo ꝯmodo. Net nit¬
tas mĩciũ tuũ qui diligit urtũ. et
se mebriat.qr perses in aduẽtu
nũcii instaibant penes ip̃m ut bi¬
beret uinũ hnu̾dant᷑ ꝙ si sr̃flue bi¬
ciũ tuũ maiorẽ baiulũ. nec ꝑunt¬
tas eũ elongari a tuo conspectu.
qm̃ hoc ẽ destructõ regn tui. Q lita¬

Expanded text:
de hiis que audit ex responsione sibi fact referens atque reportans responsioderis sollicitum et attentum pecunie adquirende vel colligende de locis ad que mittitur, respue eum penitus, quia non mittitur tuo comodo. Nec mittas nuncium qui diligit vinum et se inebriat, quoniam Perses in adventu nuncii instant penes ipsum ut; bibat vinum habundanter, quod si superflue bicium tuum majorem bajulum, nec permittas eum elongari a tuo conspectu, quoniam hoc est destruccio tui regni. Qualita
Abbreviated transcription (Latin):
audit. itaꝙ nicħ tradat obliuioni.
Qrͣto ꝙ sit consid̾aris et ꝑcipicnis
qñ ingitur difficultas sicut p̃dixi.
Qn̾to ꝙ sit cutiał. aft̃abił. dulcis
lingue/ ita lingua corda cordi. et

Expanded text:
ita quod nichil tradat oblivioni. Quarto quod sit considerans et percipiens quando ingreditur difficultas, sicut predixi. Quinto quod sit curialis, affabilis, dulcis lingue, ita quod lingua cordis concordet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ digat iustos et iustĩam. odio
hñs ñuriam. ⁊ offensã. redclens
inrticuiq ꝙ suũ c̃. subueniens:
orp̾ssis. et lns qui ñuriam paci
hom̃n quos deus crccuit eqͣses.
Duodecimũ ꝙ sit fortis ⁊ ꝑseue¬
rantis ꝓpoĩti in hiis q̃ unr̃ sͥ a

Expanded text:
m, odio habens injuriam et offensam, reddens unicuique quod suum est, subveniens oppressis et hiis qui injuriam paciuhominum quos Deus creavit equales. Duodecimum est quod sit fortis et per
Abbreviated transcription (Latin):
lus. tardus ⁊ pig̾ ut ursus p̾cõsꝰ
et carrus ut elephans ulis ⁊ sto¬
xĩosus: malicõsus ut bubo. utił
tabile. seu origiiale. seu min̾a¬
lc. nec celũ seu planeta. nec sigͫ
hoĩe qui ñ credit legem tuã et
caut ne accidat t̾ͥ ꝙ accĩt duobꝰ
hoĩb. qui dm̃ associati fuisse i
uno itin̾e. quoꝵ uriꝰ erat mag̾

Expanded text:
lus, tardus et piger ut ursus, preciosus et carus ut elephas, vilis et stoporcus, maliciosus ut bubo, utilitabile seu originale vel minerale, nec caelum sive pianeta, nec signuhomine qui non credit legem tuam. Et cave ne accidat tibi quod accidit duobus hominibus qui dicuntur associati fuisse in uno itinere, quorum unus erat Magus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filrogn̾is mei. ⁊ nolo alitui
citature dei malũ. ncꝙseꝙ̃ tibꝰ
legt̃ mcri. nec discrepantibꝰ me¬
cũ niccidem. et credo enuitatẽ ⁊ mĩaiz¬
ĩuuiria placet inͥ. uidetur ⁊̃ itͥ fiq¬
dẽ si quid mali accidat alicui u¬
⁊ me conturbet. affecto ⁊. ꝓsꝑi

Expanded text:
generis mei, et nolo alicui creature Dei malum, neque sequentibus legem meam neque discrepitantibus mecum in eadem. Et credo equitatem et miinjuria placet mihi. Videtur eciam mihi si quid mali accidat alicui v me conturbet. Affecto eciam
Abbreviated transcription (Latin):
magꝰ sectũs uestigia eiꝰ inquit.
celo ẽ iustus udex. cui nicħ ẽ oc¬
cultũ. nicħ secretũ increatͤ is su¬
is latet. dirigens gͦ capd̾ ĩ celũ
inquit. deus meus tu nosti qr
crcdidi in te in tua lege in tius man¬
datis sanctificcim te sicut ꝑpendisti.
ꝯfirma gͦ ap̃ uideũ laudẽ meã ĩ te.
hiis dcĩs ñ itultũ iuerat magꝰ. et
ecte ĩuerit uideũ ꝓstratũ ⁊ eiectũ.
de mula confracta tibia. et leso col¬
lo. mula nõ. stabat ex oppoĩtoare¬
motis. q̃ uidens magũ cegnounit si¬

Expanded text:
Magus sequens vestigia ejus inquid: Deus justus judex, cui nichil est occultum, et nichil secretum in creaturis suis latet. Dirigens ergo capud suum ad celum dixit: Deus meus, tu nosti quia credidi in te, in tua lege, in tuis mandatis, sanctificavi te sicut perpendisti: confirma ergo apud ' Judeum laudem meam in te. Hiis dictis, non multum ierat Magus, et ecce invenit Judeum prostratum et dejectum de: ﻿ mula, confracta tibia et leso collo. Mula vero stabat ex opposito a remotis, que videns Magum novit domi
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrait sapĩcm mittẽ¬
sis. et eius oculus in hiis q̃ ñ uidet
et eius auris in hiis q̃ tion auoit. et
gientẽ oẽm turpitudĩem scu culpam.
et si ĩueruas ip̃m talẽ uoca ip̃m ⁊ of
tũco de huis inquibꝰ nescit tuñ uełłe.
et tũc ꝑcipies sit̃ in ipõ id ꝙ q̃rit᷑ qr

Expanded text:
demonstrat sapienciam mittentis, et ejus est oculus in hiis que non videt, et ejus auris in hiis que non audit, et gientem omnem turpitudinem seu culpam. Et si invenias ipsum talem, voca eum et confer cum eo de hiis in quibus nescit tuum velle, et tunc percipies si
Abbreviated transcription (Latin):
cus hystorias corũ quinos p̃ces¬
scrunt de gentib. Non p̃ponas gͦ
consilio. dilige eius socictatẽ qr ta¬
lis diligit m̃tatem. et ꝙ decet re¬
giam maiestatem consulit. ⁊ re¬
mouct ꝯͣriũ. firmmus ẽ in aĩo. con¬
silium retificat beiulos. et ordi
impotera p̾ponendo p᷑ponenda.
aut p̾ponendo pͥponenda. rich̾ pe¬
intus agens sñ consilio pħnco..

Expanded text:
storias eorum qui nos precesserunt | de gentibus. Non preponas ergo consilio. Dilige ejus societatem, quia talis diligit veritatem et quod decet regiam magestatem consulit et removet contrarium. Firmus est in animo, consilium rectificat bajulos et ordinarepostere, preponendo postponenda et postponendo preponenda. Nichil penitus agas sine consilio
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾is tuam in ipõ uictoriam
maniẽsta. et inquol tp̃re caue tͥ a
potencia murtici. nec hm̃dancia tu
sensus in tua ciedulitatt. uec altitu¬
do tui status interuz ipo impediat
qͥn sꝑ cigreges tuo consilio aliemĩ¬

Expanded text:
poteris tuam in ipso victoriam manifesta, et in quolibet tempore. Cave tibi a potencia inimici, nec habundancia tui sensus in tua credulitate, nec altitudo tui status in temetipso impediat quin semper agreges tuo consilio
Abbreviated transcription (Latin):
ttre pot̾is baulũ tuũ ẽ ꝙ oñdas ci
te indige̾ pctũisi. si gͦ inducat ic
ad destractõm toꝵ q̃ st̃ in tħauro
tuo. st orĩdas ħ cẽ expediens sc̃ias
ꝙ nullũ caput p̾cti ponit inte̾ et
si inducat te ad rapiendam ꝑttũ¬
am subditorũ erit corruptõ regi¬
nũs. et odiet it ultra modũ. S
uo exponat tobi ꝙ ht̃ et dicat ħi̾

Expanded text:
i te indigere pecuniam. Si ergo ducat te ad distraccionem eorum que sunt in thesauro tuo, et ostendat hoc esse expediens, scias quod nullum capud precii ponit in te. Et si inducat te ad recipiendum pecuniam subditorum, erit corrupcio regiminis, et odient te ultra modum. Si ergo exponat tibi
Abbreviated transcription (French):
ꝓcẽs ⁊ intende̾ ꝓpriis utilitatib
⁊ excogitere declinacõm tuã. ⁊ mł¬
ta aliaq̃ longũ e̾t encirare. si for¬
saltem tres et nom minus quĩ ma¬
cuitus lunc septenarius. et dies

Expanded text:
et intendere propriis utilitatibus et excogitare declinacionem tuam, et multa alia que longum esset enarrare. Si forsaltem tres et non minus, quia macircuitus Lune septenarius, et dies
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ attribintur nͣ septimũ ꝙ sit ue¬
rax et in u̾b et diligens u̾tcitem.
.fugieris m̃daciũ. bone compõnis
in morib et bone compłonis. su¬
aius et marisuetus. ⁊ tractcibil.
Octanũ ꝙ sit sũ notacrapule et
cbrietatis in ciboet potussñ nota
coitus. declinans ludos et delecta
Decimũ ẽ ꝙ aurũ ⁊ argentũ. ⁊ ce¬
t̾ciaccñcia huiꝰ mũdi sint cõtẽp¬
tibilia apud ip̃m. ⁊ ñ sit ciꝰ ꝓpoĩ¬
tũ nec intericõ nͥ ĩ hiis q̃ cõue̾i̾ũt
dignitati ⁊ regimĩ. et ꝙ diligat

Expanded text:
 attrahitur natura. Septimo quod sit verax in verbis, diligens veritatem. fugiens mendacium, bone composicionis in moribus et bone complexionis, suavis mansuetus et tractabilis. Octavo quod sit sine nota crapule et ebrietatis in cibo et potu, et sine nota coitus, declinans ludos et delectacDecimum quod aurum et argentum et cetera accidentalia hujus mundi sint contemptibilia apud ipsum, et non sit ejus propositum nec intencio nisi in hiis que conveniunt dignitati et regimini, et quod dilig
Abbreviated transcription (Latin):
.s. homo et uolatile ⁊ acuaticũ.
supͣ uentrem. et .u. sunt sñ qͥbͣ
non ꝑficitur aliqua planta que
nascitur ex t̾ra nͥ concurrant ⁊
tni folia et fructus et radices
et qn̾q sunt tom musitales. qͥ si
gͦ bauili tui. u ͣ ⁊ consiliarii tui
ua gͦ tuũ secretũ ⁊ rie incrpias

Expanded text:
 homo. volatile, et aquaticum, supra ventrem. Et quinque sunt sine quibus non perficitur aliqua planta que nascitur ex terra nisi concurrant et et folia et fructus et radices. ﻿ Et 5 sunt toni musicales | qui si ergo bajuli tui 5 et consiliarii tui erva ergo tuum secretum, et ne incipias
Abbreviated transcription (Latin):
elegit et constituit sr̃ Euos
suos cui ꝯturittenda sũt ne¬
gocia et regimina subditoꝵ
quid speculari et defendero
posẜones et diuicias. ac scngͥ¬
nem subditorũ. et onnĩa opã
coꝵdẽ. sicut deus eoꝵ. gͦ ĩ hoc
assiłari et muitari altissimũ¬
in om̃ib suis oꝑib. deus uo¬
ẽ sapiens atq scietis. et eius
p̾coma et eius noĩa głosa sũt

Expanded text:
elegit et constituit super servos suos, cui committenda sunt negocia et regimina subditorum, qui debet speculari et defendere possessiones et divicias ac sanguinem subditorum et omnia opera eorundem, sicut deus eorum. Ergo in hoc assimilari et imitari Altissimuin omnibus suis operibus. Deus vero sapiens est atque sciens, et ejus preconium et ejus no
Abbreviated transcription (Latin):
tnes qtnͣdam sp̃em sanatiuam. ⁊¬
et q̃dam spẽs gr̾at leticiam. q̃dã
gaudiũ. quedam facit arnorẽ.
q̃damodium. q̃dam ferentibus
ipãm tͥbuit reuẽnciam et hono¬
rem. et quedam abiectõm tͥbuit
et conterptũ. et quedam fac̃
uide̾ falsa sompitia. et q̃ damu
iu̾ssimas uisiones. q̃d amgn̾at
ꝓbitatem et fortitudĩem. q̃dã
pigriciam et debilitatem. q̃dã
q̃damcorrumpit corpora ⁊ ift
mortem. et ego faciam tͥ m̃cõ
tis ⁊ ꝓbacõnib manifestis.

Expanded text:
t quamdam speciem sanativam. Et quedam species generat leticiam, et quedam gaudium, et quedam facit amorem, et quedam odium. Quedam ferentibus ipsam tribuit reverenciam et honorem, et quedam abjeccionem tribuit et contemptum. Et quedam facit videre falsa sompnia, quedam verissimam visionem. Quedam generat probitatem et fortitudinem, et quedam pigriciam et debilitatem. Quedamquedam corrumpit corpora et infert mortem. Et ego faciam tibi mencionem ntis et probacionibus manifestis.
Abbreviated transcription (Latin):
piens id ꝙ ꝓuerrit ex actu ĩ
eo ꝙ recipit est ip̃a iustĩa. ap
lectũ et iudiciura ex ip̃a sortitur
nomen. Oxtulta uo ẽ fides sen c̾¬
dulitas iudicis oꝑantis oꝑa sua
⁊ certitudo et confirmacõ suoꝵ¬

Expanded text:
piens id quod pervenit ex actu8, et in eo quod recipit est ipsa justicia. Aplectum, et judicium ex ipsa sortitur nomen. Occulta, vero, est fidelis credulitas judicis operantis opera sua1 et certitudo ac conformacio suo
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mũdi ẽ lapis ille qui pugnat
tum agius et uentis. uides euim
assurgert suꝑ aqͣs qñ cinrũt aq̃ cũ
uentis ⁊ nascitur in mari medit̾ra¬
nco. cuis ꝓprietas ẽ ħ. si acceꝑis
hũc lapicem et posiu̾s ip̃m in alio
iapide. et tetũ portauĩs tĩẽ po ͤ ꝙ aͥs

Expanded text:
hujus mundi est lapis ille qui pugnat cum aquis et ventis: vides enim assurgere super aquas quando currunt aque cum ventis, et nascitur in mari Mediterraneo. Cujus proprietas est hec; si arriperis hunc; lapidem et posueris ipsum in alio lapide, et tecum port
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑduxit creaturam suã ad
ipm et ꝑ iustĩam edificataẽ
t̾ra. et constituti sũt reges. et
obediunt ⁊ domesticentur cs̾¬
diti. et ꝑ ip̃m domesticatur t̾¬
ribile. et aꝓpinqͣt remotũ. et
uicio. ⁊ erga reges suos ab
ẽ subditis qmͣ fertilitas tẽporis
Et adhuc dix̾unt. dñator in¬
⁊ intlscus st̃ fr̃es alt̃ alto indi¬
gens ñ sufficit uriꝰ sũ reliquo

Expanded text:
perduxit cre|aturam suam ad ipsum, et per justiciam edificata est terra et constituti sunt reges, et obediunt et domesticantur subditi; per ipsam domesticat terribile et appropinquat remotum, et vicio, et erga reges suos ab est subditis quam fertilitas temporis. Et adhuc dixerunt: dominator juet intellectus sunt fratres alter altero indigens, nec sufficit unus sine reliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓprictatib et urtutibꝰ
qͣtumdam herbarũ. et de carũ utili¬
tatib breui tractatu in secñtib¬
calpłis det̾minabim᷑. In aliis si¬
quid̃ libris tirĩs piene de ꝓprie¬
tatib lapidũ et u̾bo ħbarũ ⁊ na¬
turis planitirũ det̾minauimꝰ
et iõ que mĩc dicenda sũt de plã¬
netis ⁊ lapidib qnͣtũ ad p̃sens
opus sufficiunt: s stire deles
alexander¬
ꝙ sicut inplati tis du̾̃se st̃ nate᷑
diu̾seq uires duuntitꝰ insite sic¬
u̾tutes. quarũ pulcritudities et
utilitates p̾cõ mestimabiles ma¬
xime et principalr̃ cõuemũt re¬
gie maiestati. decorantur regũ
dyademata lapidib p̃cõsis. qͦrũ
pulcritudine nisus uiuatur. cñꝰ
delcãtur. dignitas ornatur. ⁊ coꝵ
uirtute grauissime egritudines
a corporib expelluntur. sñ quibꝰ
parum ẽ efficax meditina. ⁊ ĩo
utũtur eis medici ĩ medicĩs ad mor¬
bos granissimos expellendos. In¬
tri. s hũano gm̃ ẽ octulta. S nos

Expanded text:
et qualitatibus et virtutibus quarundam herbarum, et de earum utilitatibus, brevi tractatu in sequentibus determinabimus. In aliis siquidem libris nostris plene de proprietatibus lapidum et viribus herbarum et naturis plantarum declaravimus, et ideo que nunc sunt dicenda de plantis et de lapidibus quantum ad presens opus sufficiunt. Set scire debes, O Alexanded sicut in plantis divise sunt nature diverseque vires dvirtutes, quarum pulcritudines et utilitates precio inestimabiles maxime et principaliter conveniunt regie magestati; decorantur regum diademata lapidibus preciosis, quorum pulcritudine visus juvatur, animus delectatur, dignitas ornatur; et eorum virtute gravissime egritudines a corporibus expelluntur, sine quibus parum efficax est medicina; et ideo utuntur medici eis in medicinis ad morbos gravissimos expellendos. Inta, set hu|mano generi est occulta. Set nos
Abbreviated transcription (Latin):
corameo et ip̃e in suis oꝑibus
triumphabit. Et de spẽbus ar¬
borũ est quedam spc̃s q̃ ht̃ cuspi¬
des ⁊ plantatur. ⁊ ht̃ folia oblõ¬
ga. et amittit amittit folia sua
folia añcrmͣ ferat flores. et ht
tros flores oblongos. rulxos su¬
auis odoris. qui ipõs flores co
foliis et suggit florem cogitã¬
do de aliqua ꝑsona fem̃ca: fa¬
ciet cam suscendi incius amo¬
rem. Est ⁊ alia ari ħba q̃ uoca¬
tur androfilio q̃ nascitur in t̾¬
ra syon. ⁊ ħ ẽ q̃ complexa hñs
luciferi et uenis. ita ꝙ radii eor
tangent ipãm si ded̾is ci bib̾e̾¬

Expanded text:
, et ipse in suis operibus triumphabit. Et de speciebus arborum est quedam species que habet cuspides et plantatur et habet folia oblonga, et amittit folia sua antequam ferat flores, et habet tres flores oblongos, rubeos, suavis odoris. Qui ipsos flores comfoliis, et suggit florem cogitando de aliqua persona feminea, facit eam succendi in amorem ejus. Est et alia arbor que vocatur androsmon que nascitur in terra Sin, et est complexa habens fLuciferi et Veneris, ita ut radiis ipsorum tangant ipsa, si dederis ei bibe
Abbreviated transcription (Latin):
resistẽ. S fugiet p̾cipitant̾ coram ie¬
bilis nirtutis. qui ĩucimuĩtur
salmatitis. corũ op̃ones sũt lxc. albꝰ
mcpit cpparẽ sr̃ aꝑ aq̃s in octasu so
ad meditatem noctis. et tũc incipit
descendere dorsũ. et inortu solis ꝑ¬
rubens ꝯͣriũ oꝑatur. quia incipͭ
apparẽ ab ortu solis usa ad horam
meridicnam. et inciꝑit occidẽ usq
ad occasurasolis. ¶ Horũ lapi¬
dum ꝓprictates sunt hec. si suspen¬
dis de lapide rubco mĩũ pondus
de ramo in uno equo tui ex̾citus e¬
qui ex̾citus tni ñcessabũt hynire
donec aufc̾s ipm̃ lapidem. ⁊ oꝑacõ¬
cũ tollas. ualcnt gͦ multũ ad insidi¬
as cx̾cendas. et ad opus ex̾citus ¶ et¬
ꝓprictris istorum lapidũ ẽ ħ. Si duo
litigau̾ũt adinuittr ponatur lapis
albus inore alfirt̾us. si ei ꝑtinet
lapidum ĩ ĩcanttm̃tis. ⁊ de qͥb᷑ dã in¬

Expanded text:
set fugiet precipitanter coram tebilis virtutis qui inveniuntur salinaticis. Eorum operaciones sunt hee; albus incipit apparere super aquas in occasu soad medietatem noctis et tunc incipit descendere deorsum, et in ortu solis prubeus contrarium operatur, quia incipit apparere in ortu solis usque ad meridianam horam, et incipit occidere usque ad occasum solis. Horum lapidum proprietates sunt hee: si suspenderis de lapide rubeo unum pondus denarii in uno equo tui excercitus, equi excercitus tui non cessabunt hinnire donec auferas ipsum lapidem. Et operum tollas. Valent ergo multum ad insidias excercendas et ad opus excercitus. Proprietas istorum lapidum est hec: si duo litigaverint adinvicem, ponatur albus lapis in ore alterius; si ei pertineat lapidum et incantamentorum et de quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
sñ laugore. donec reitiat cami.
Est ⁊̃ de gn̾e plantarũ q̃dam sa
cuiꝰ ranri sut quadrati. cuiꝰ folia
sut rotunda. cuiꝰ flores sũt cele¬
stis coloris. cuiꝰ semĩa st̃ rubea.
cuiꝰ odor suaius boni effectus.
Qi bib̾itex ea uł odoren̾it ciꝰ odo¬
rem saniabr̃ de catarro. uł de me¬
lancolia. ⁊ de sollicitudine. ⁊ a ti

Expanded text:
e donec reiciat ipsam. Est eciam de genere plantarum quedam herba cujus racemi sunt quadrati, cujus folia sunt rotunda, cujus flores sunt celestis coloris, cujus semina sunt rubea, cujus odor suavis, boni effectus. Qui biberit ex ea vel odoraverit ejus odorem sanabitur de cattarro vel de melancolia et de sollicitud
Abbreviated transcription (Latin):
bilem et min̾abilem aͥ ñ ẽ lapis.
net ht̃ naturam lapidis. et islt la
colorem et inse contin omia ele¬
m̃ta. et dr̃ minorinũdus. et ego
noĩalo ipĩn noĩe suo quo noĩauͭ

Expanded text:
bilem, et mineralem, qui non est lapis, nec habet naturam lapidis. Et iste lapcolorem: Et in se continet omnia elementa: Et dicitur minor mundus. Et ego nominabo ipsum nomine suo quo nominat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c̃ilos. Diuidr̃ itaq in qͣtuor ⁊ du¬
igne. et ignemex fra: tũc hẽbis
pleric ariciti. Disponc gͦ sub̾cim
cicrtam ꝑ discrctõm et dispone
ut ñ discrepent. Ediuidantur. ⁊ tr̃
adiunge ci duas urrtutes. opatĩas
agm̃ ⁊ ignem. et tuc̃ complebit᷑
opus qr si ꝑtrnscis aqmͣ solam
dealbabit ⁊ si adiunx̾is ignem
rubescet dnõ concedente.
nes qui triplex ẽ

Expanded text:
speciales. Dividatur itaque in quatuor, et duigne, et ignem ex terra, tunc habebis plene artem. Dispone ergo substanciam aeream per discreccionem, et dispone et non discrepent nec dividantur. Et tunc adjunge eis duas virtutes operativas, aquam et ignem, et tunc complebitur opus. Quia si permiseris aquam solam dealbabitur, et si junxeris ignem rubefaciet, Domino concedente. nes qui triplex est
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tħaurus miraculoꝵ. largitor
uirtutũ. ex igric ftã ẽ t̾ra. scꝑa t̾rcũ
ab ex ignco. quia subtile digmiꝰ ẽ gͦsso.
et rarũ spisso. ħ fit sapietit̾ ⁊ distre¬
tt. ascendit enĩ de t̾ra in celũ. et ruit
de celo in t̾ram. et inde s int̾ficiet sr̃i¬
orem et inferiorcm uir tutem sic gͦ
dñatur in suꝑiorib et mitrioribꝰ.

Expanded text:
r, thesaurus miraculorum, largitor virtutum. Ex igne facta1 est terra. Separa terrenum ab igneo, quia subtile dignius est grosso, et rarum spisso. Hoc fit sapienter et discrete. Ascendit enim de terra in celum, et ruit de celo in terram. ﻿ Et inde interficit superiorem et inferiorem virtutem. Sic ergo dominatur inferioribus et
Abbreviated transcription (Latin):
ciatu ⁊ honorem. Est et alia ar¬
bor q̃ surgit in longitudine illeꝰ¬
unꝰ brachii. hit folia longa
hiũda hñcia in se lineas albas.
boris exaltabr . Est ⁊ aͥ arbor hũs
folia ungencia. ⁊ euꝰ paluntes
exteridũtur sr̃ t̾ram. cuiꝰ odor bo¬
mis. qui istam sccũ portauit ie

Expanded text:
ciam et honorem. Est et alia arbor que surgit in longitudine unius brachii habens folia longa, humida, habencia in se lineas albas. boris exaltabitur. Est et alia arbor habens folia sua jungencia et ejus ﻿ palmites exceduntur super terram, cujus odor bonus. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
fioid̃ fructuosũ soli attribitieur. ⁊ ꝑ ip̃m
regitur. Dem̃ compone ⁊ ꝯuige his
diuisiones ⁊ dicas. Om̃t utgctabi¬
le fẽns fructũ ñ florescens sicut ẽ¬
⁊ soli. ⁊ om̃c florid̾ ñ fc̾ns fructũ cã¬
tur a m̃turio ⁊ ⁊ marte. Itcmꝰ ucgͣt¬

Expanded text:
floridum et fructuosum Soli attribuitur et per ipsum regitur. Deinde compone et junge | has divisiones, et dicas omne vegetabile ferens fructum non florens, sicut eet Soli. Et omne floridum non ferens fructum causatur a Mercurio
Abbreviated transcription (Latin):
s̃mn ẽ ꝙ pairget se ab cocr gn̾atur er
suꝑfluitate et corruptis humoribꝰ.
resoluuntur tam ip̃a corͣ receꝑtanti¬
tur inqmͣ in pͥs per calorcm tilem qͥ
desiccat hũidigittm corpoꝵ om̃i. et

Expanded text:
st quod purget se ab eo quod generatur ex superfluitate et corruptis humoribus.resolvuntur, tam ipsa corpora recipiencitur in primis per calorem naturalem qui desiccat humiditatem corporum et
Abbreviated transcription (Latin):
Ollexaind̾ in medicina continet᷑ c̾tis¬
cia sanitatis in duob principalit̾
cristit. ¶primũ ẽ ꝙ homo utatur¬
cibis gͥcntib et bonis sue etati ⁊ tp̃ri
in quo ẽ. et ꝯsuctudim sue ni ͤ u ur¬

Expanded text:
lexander, in medicina continetur certiscio sanitatis in duobus principaliter consistit. Primum est quod homo utatur"cibis convenientibus sue etati et tempori in quo est et consuetudini sue natu
Abbreviated transcription (Latin):
signa app̾hetidi. que in rege
apiencia uł insipĩa dũctur q̃uia
trucũq rex supponit regnũ sue di¬
unc legi: dignus est regnare. et ho¬
nonfice uer dñari. Qͥ uõ inseruitu¬
tem redigit suam legem subiciẽs

Expanded text:
signa apprehendi, an in rege sapiencia vel insipiencia dominetur, quia quicunque rex supponit regnum suum divine legi dignus est regnare et honorifice dominari. Qui vero in servitutem redigit Dei legem, subiciens
Abbreviated transcription (Latin):
Doctor egregit si uelles bũ comede̾
ñ sustines tantãcor̾s debilitatẽ. Rc¬
spondens nõ ypocras dixit. fili: ego¬
uolo comedere ut uniam ñ nu̾e
opõnis. longioris uite. boni appetitus.
et leuioris motus. et ħ martifestum
ẽ m ͤ ralib. et sept tuntib ꝑ descxta
et itm̾a longa. ħ ẽ gͦ manifestũ ar¬
gurãtum et abstine̾ a nimia. eͣt  suꝑ¬

Expanded text:
Doctor egregie, si velles bene comedere, non sustineres tantam corporis debilitatem. Respondit Ypocras et dixit: Fili, egovolo comedere ut vivam, non vivere operacionis, longioris vite, et boni appetitus et levioris motus: et hoc est manifestum in Arabibus et sepe euntibus per deserta et itinera longa. Hoc est manifestum argu
Abbreviated transcription (Latin):
debent hr̃e inrũ fidelem cegnoscẽtẽ
sura. et totũf ic̃c sicut decet.
mandauit cã amicitie ueneno.¬
multa exemͣna ⁊ dona uenusta. int̾
q̃ missa fuit illa uenustissima pu¬
ella. que ab infancia ĩbutti ⁊ mitri¬
ta fuit ueneno serpentũ. itacr nã
ogo illa hora sagacit̾ inspcrissẽ. ĩ ille¬
suũ sigcbat iisũ infacios hom̃n: ꝑ
pendi sigind̾ ꝙ int̾fice̾t hoĩes solo
tua finss in ardore coitus ꝯsegu
data ẽ t̾ ut ñ de honestetur. s ut głie¬

Expanded text:
debes habere fidelem virum cognoscentem sura, et potum conficere sicut decet. mandavit causa amicicie multa xennia et dona venusta, inter que missa fuit illa venustissima puella que ab infancia imbuta et nutrita fuit veneno serpentum, ita quod dego illa hora diligenter inspexissem in ipsuum figebat visum in facie hominum, perpendi siquidem quod interficeret homines solo tua fuisset in ardore coitus illiusdata est tibi non ut dehonestetur set ut glorie
Abbreviated transcription (Latin):
utebantur iram̃tis ad fraudem et
gentes frecra q̃ fu̾nt stabilita ad salu¬
trm ł hũcim gn̾is utilitate. iniqui illi
et infelices abutebantur iuram̃tis
ad subm̃sionem ꝓrimoꝵ. et iõ equitas

Expanded text:
utebantur juramentis ad fraudem et gentes federa stabilita ad salutem humani generis et utilitatem. Iniqui illi et infideles abutebantur juramentis ad subversionem pro
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝰ t̃ frigidus debilis tali incliora st̃
igni comburenti cãtias ⁊ subtilia
lciris cors. claritas intellectus.
borius appetitus/ Signa nõ mali
stoĩ et debilis digõntis sũt hec. gͣui¬
tas cors. mollicies. pigricios. infla¬
cõ faciti. oris ficqũs apcitõ. graui¬
tas oculoꝵ. turpis et mala aꝑtõ.
rositates aut infl acõnes ĩuerare
et diminuitur appetitus: Si nõ res

Expanded text:
st frigidus et debilis, tali meliora suntigni comburenti cannas et subtilia ris, ﻿ claritas intellectus, bonus appetitus. Signa vero mali stomachi et debilis digestionis sunt hec: gravitas corporis, mollicies, pigricies, inflammacio faciei, oris frequens apercio gravitas oculorum, turpis et mala eructuatositates et inflammaciones ventris, et dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectõ regni. destructõ inninci. De
regni. ꝓmitte ⁊ p̾cipe tuis hoĩbꝰ ut su¬
os deceant filios sciencias liarũ. et fa¬
ciant eos stud̾e nobilib ⁊ irͣalib scns
uire. Etic aligm̃ p̾rcgatiuam bñ stu¬
dentib et ꝓficientib ut ꝑ ħ p̃stes aliis
Ctolaribus extmplũ et mat̾iam ui¬
gilandi. exandi peticõnes coꝵ. epłas
rccipe et attende. et collanda collandã¬
dos. et remun̾a renuñandos. in ħ
excitab lr̃atos ad tua p̾coma extollẽ¬
da. et ad gesta tua inscripturis ꝑpetu¬
cinda. Istc modꝰ est om̃dadilis. eti¬
sta prudericia est collandanda. inħ
honcrietur imperiũ. detorectur totũ
regnũ. illũiatur curia ãinales¬

Expanded text:
proteccio regni, destruccio inimici. O iregni, permitte et precipe tuis hominibus | ut suos doceant filios sciencias literarum, et faciant eos studere in liberalibus nire. Et fac aliquam prerogativam bene studentibus et proficientibus, ut per hoc prestes aliis scolaribus exemplum et materiam vigilandi. Exaudi peticiones eorum, epistolas recipe et attende, collauda laudandos et remunera remunerandos. In hoc excitabis literatos ad tua preconia extollenda, et gesta tua in scripturis perpetuanda; iste modus est commendabilis et ista prudencia collaudanda. In hoc honoratur imperium, decoratur totum regnum, illuminatur curia impe
Abbreviated transcription (Latin):
Uin itaq fu̾is in ipo solacõ
abstmne te a potu. et ꝑuntre¬
alios ad libitũ potare. et finge te
calefrm̃ a uino. quia tũc pot̾i̾s mł¬
ta secreta ꝑcipe. et audire s ħ ñ fi¬

Expanded text:
um itaque fueris in ipso solacio, abstine te a potu, et permiteos ad libitum epotare, et finge te calefactum a vino, quia tunc poteris multa secreta percipere et audire. Set ﻿ hoc non fi
Abbreviated transcription (Latin):
diligencia studenciũ. ⁊ ꝓbitas sapi¬
tntũ. qui sup̃ modũ scĩas dilex̾unt
et pp̃ ħ talia ineruerunt.¬
Ine puella in domo prĩs fa
nitates mensiũ. cursũ planctarũ
causas abreuiacõnis dici. noctis

Expanded text:
tas sapientum qui supra modum sciencias dilixerunt, et propter hoc talia meruerunt.ne puella in domo patrisfamnitates mensium, cursum planetarum, causas abreviacionis diei et noctis
Abbreviated transcription (Latin):
gumnib et granis utilibus
cio nicend̃ q̃ t̾re tuc sufficiant ĩ tẽpe
farimis et indigencie. ut cũ neirit sic̾
sol accid̾e amiꝰ fcmis ⁊ ĩopie ualcat
ciuitatib. et tũc d ᷤͤ i pire celaria tua ⁊
publicare ꝑ regnũ ⁊ ciuitates fru¬
incutei et gͣna tħaurͣirata. ħ erit ma¬
gna tͦutela. maxima ꝓuideni. nuni¬
meri regni. salus ppłi. custodia c̃ĩta¬

Expanded text:
guminibus et granis utilibus ad vescendum, ut terre .tue sufficiant in tempore famis et indigencie, ut cum venerit, sicut solet accidere in annis famis et inopie, valeat civitatibus. Tunc debes aperire celaria tua et publicare per regnum et civitates frumenta et grana thesaurizata. Hec est magna cautela. maxima providencia, munimen regni, salus populi, custodia civita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multri cilia ĩxucinencia consegũ¬
tur. et cũ ĩplorant istriores c̾ate᷑
clemenciam creatoris ut tollat ab
rabili bonitate ħ sigiad̃ eatẽ ꝑa¬
bolacst in hrcme ⁊ mnestate qͣrũ fri¬
gora et calores sũma ꝓuidenͣ ĩem¬
tabilĩ. ⁊ ĩtntabilr̃ stabiliuit qͥ ge¬
a picula ꝓuemũt ex frigore liycmis
et calore estatis : sicut ⁊ acc̃it ĩ rege
multa siquid̾ soltnt ab ipõ ꝯmo¬
displicent et moleste fcrũtur eñ ĩ
tis in eis maxima militas arprbit.¬

Expanded text:
et multa alia inconveniencia consecuntur. Et tamen implorant inferiores creature clemenciam Creatoris ut tollat ab rabili bonitate. Hec siquidem parabola est in hyeme et estate quoniam frigora et calores summa providencia inevitabiliter et immutabiliter stabilivit ad gealia eveniunt ex frigore hyemis et calore estatis, sic et accidit in rege; multa siquidem solent ab ipso comodisplicent, et moleste feruntur | cum tamen in eis maxima utilitas i
Abbreviated transcription (Latin):
diciis. Noli et̃ crudelis et inficribi¬
lis ad ꝑcendũ hiis de quibꝰ uictoriã
hiuĩsti. Cogita de futuris et accñtali¬
futura dies ꝑitura sit. Noli tua desi¬
d̾ia ĩmitari in omnessecõnibꝰ. potu.
coitu. diuturno sompno.
alcx̾. clemens imꝑator noli
it inclinare ad coitũ tinili¬
eiũ. qui a coitus ẽ q̃dam ꝓprietas
uiciũ irrõnabiliũ bestiarũ ⁊ actus
femimneos mores gn̾at. ⁊ ultĩo ĩducit
illud mnalũ ꝙ p̾diximus.

Expanded text:
is, noli esse | crudelis set flexibilis ad parcendum hiis de quibus victoriam habuisti. Cogita de futuris casifutura dies paritura sit. Noli tua desideria imitari in comescione, potu, coitu, et diuturno sompno. . Clemens imperator, noli te inclinare ad coitum mulierum, quia coitus est quedam proprietas vicium irracionabilium bestiarum et actus femineos mores generat, et ultimo inducit illud malum quod prediximus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit int̾ regem et subditos dstĩc¬
cõ psonarum. Nam scriptũ in ubͦ
hesculapioꝵ ꝙ ille rex est laudabil
⁊ amanidus qni assimiuatur acͥle
dñcnti tut̾ aues. Nca ille qui assi¬
millatur uni euriũ subiectarũ. oi
quis gͥ incuria uł in p̾sencia regiẽ
at. ⁊aĩos ad gaudia ꝓuocet an ĩ cõ¬
ttiptũ ⁊ dedccyracõm. tuc dignitatis.
Si pͦ mõ ltint̾ corrigatur. Si no ẜo:¬

Expanded text:
ut sit inter regem et subditos distinccio personarum. Nam scriptum est in libro Esculapii quod ille rex est laudabilis et amandus qui assimilatur aquile dominanti inter aves, et non ille qui assimilatur uni avium subjectarum. Si quis igitur in curia vel in presencia regie mat et animos ad gaudia provocet, an in contemptum et dedecus tue dignitatis. Si primo
Abbreviated transcription (Latin):
On adhibecs fidem deĩs irisi¬
ꝑientũ qui dñt scĩam plane¬
tarũ difficilemtẽ ꝙͣ nerio pot̾it ad
⁊ alii ñ minꝰ stulti. qui dñt deũ cũc¬
ta p̾uidisse. ⁊ ordinasse ab et̃no.
prudentiꝰ declinant᷑. ⁊ sic quodãmͦ

Expanded text:
 adhibeas fidem dictis insipiencium qui dicunt scienciam planetarum difficilem esse quod nemo poterit ad et alii non minus | stulti qui dicunt Deum , cuncta previdisse et preordinasse ab eterno:prudencius declinantur, et sic quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
m fu̾is int̾ tuos barones bo¬
uita hodic unũ : cras aliũ. indue¬
uiiꝰcuiꝰq honora ip̃mn. Nullus sit
de tis nobilib qui tuara ñ senti¬
at largitatẽ. pattat ꝯmĩb cleruĩcia
yparesgatis. ⁊ nobih imimi liberalis.
stin̾e. alr̃ ẽ Qͥa freqñs risus toslit re¬
uẽnciam. gn̾at senectutem. insuꝑ¬

Expanded text:
m fueris inter barones tuos, hovita hodie unum et cras alium: seuniuscujusque honora ipsum. Nullus sit de tuis nobilibus qui tuam non senciat largitatem, pateat omnibus clemencia majestatis et nobilitas animi liberalis. stinere, quia frequens risus tollit reverenciam et generat senectutem.
Abbreviated transcription (Latin):
indoꝵ indisrõnt regni. et ordinacõ¬
ne regis. qui statu̾unt ꝙ tex semł
tũ regali aꝑꝑatu. et armato cxͣciu
sedcns nobilissunc in suo dexͣrio or¬
natu armoꝵ pulchrine decoratus.
et starc faciunit uulgus aliqnͣtulũ
⁊ remotis. nobiles nõ et baronos gͣ
ipĩti tunc sol ardua negocia cxpt¬
dut. uarios ⁊ p̃t̾itos icrũ eucntus
declarare curam et oꝑama qmͣ circa
reri puplicam fidelr gessit oñdere.
clargiri. ñ miniꝰ itos de cart̾ib emã¬
cipare. gͣuia oña relcuare. muulta
pia opeta excere. ¶Sunto scrmone
⁊ cc̃tionabr ad regis honorem⁊ ꝯ
itabñ ordinauit regnũ radoꝵ. tͤ dã
de sapienti tege prĩam decoranit.q.
laudabilcm ppłm yndoꝵ oleditn¬

Expanded text:
in dispensacione regni et ordinacione regis: qui statuerunt quod rex semel in regali apparatu et armato excercitu, sedens nobilissime in suo dextrario, ornatu armorum puleherrimo decoratus, et stare faciunt vulgus aliquantulum a remotis, nobiles vero et barones circa ipsum. Tunc solet ardua negocia expedire, varios et preteritos rerum eventus declarare, curam et operam quam circa rempublicam fideliter gessit ostendere. largiri, et minus reos de carceribus emanciparpia opera excercere. Finito sermone et conabitur ad regis honorem et ita bene ordinavit regnum Indorum quod de tam sapiente rege patriam decoravit, quod laudabilem p
Abbreviated transcription (Latin):
diam. nnu̾ecũdia uo p̾sumpcõm.
p̾sumptõ infidclitatem. infidelitas
intupatõ erqua nascitur captĩtas
q̃ ducit ad detͥm̃tũ legis et. de struc¬
cõm familiaritatis. et ad ruinã

Expanded text:
diam: inverecundia vero presumpcionem: presumpcio infidelitatem: infidelitas ionem: ex qua nascitur captivitas que ducit ad detrimentum legis et destruccionem familiaritatis et ad ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
multagn̾a malorũ expim̃to didiciti.
Reducas ad mcmoriam grsta pentũ ⁊
ta bona oꝑs exempla exͣhere. feã em̃ p̾ti¬
ta dant certa docum̃ta infuturis ¶ mni¬
nort i nc contempnas. quia minior ⁊
ccr ad honores . et ad diniciag ^ tͣ tͣc¬

Expanded text:
multa genera malorum experimento didicisti, reducas ad memoriam gesta parentum lta bona exempla extrahere. Facta omnia preterita dabunt certa documenta in futuris. Minorem ne contempnas, quia minor et re, ad honores
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñator in subditis dũctur. et ipĩ
subditi uniformit obrdicint dñã¬
ti sicut pp̃ taoledienciam subdito¬
rũ debilitatur. et subicitur põ dñatis.
duplex q̃ una intrinseca. ⁊ reliqͣ ex¬

Expanded text:
et dominator in subditis dominetur, et ipsi subditi uniformiter obediunt dominanti, sicut propter inobedienciam subditorum debilitatur et subicitur potencia domiduplex est, una est intrinseca. et alia ex
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dat alr̃. pectat. et itgulam tnͣs¬
greditur largitatis. qui a qͥ lar¬
gitur bona sua ñ indigentibus
tilłam acquirit laudetr. ⁊ qͥcꝙpͥ
datur indigntis ꝑdr̃. et qui fũdͭ
ultͣ modũ diuicias suas uertiet
cito ad amara littora pauꝑtatis.
bonis suis tp̃e ncc̃tatis hoĩbꝰ in¬
digentib tał rex est et lrgus s¬
⁊ suis subditis. et cius regnũ ꝓ¬
br̃. Talem regem laudau̾unt an
d̾atus. Qͥ u̾o fundit bonia ĩordi
digentib. talis ẽ deppłłator rei¬
regiuinti. uñ ꝓdigus appellatur.
Nom̃ nõ auaricie młtũ dedecet re
gem. et discõuenit regit maiesta¬

Expanded text:
igitur dat aliter peccat, et regulam transgreditur largitatis: quia qui largitur dona sua non indigentibus, nullam acquirit laudem, et quicquid datur indignis perditur. Et qui fundit ultra modum divicias suas veniet cito ad amara littora paupertatisbonis suis tempore necessitatis hominibus indigentibus, talis rex est largus sibi et subditis, et ejus regnum pbitur. Talem regem laudaverunt anderatus. Qui vero fundit regni suidigentibus, talis est depopulator reiregimini. Unde prodigus apeilatur, Nomen avaricie dedecet multum regem et discon|venit regie magesta