comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
be palam sic accipimus elaris litteris ut pla¬
ne recte legi possant ante tabernam scilicet
uel ante locum in quo negociatio gercetur
cis an latinis puto secundum conditionem
ne quis causari possit ignorantiam litteraꝵ¬

Expanded text:
bere palam sic accipimus claris litteris, unde de plano recte legi possit, ante tabernam scilicet uel ante eum locum in quo negotiatio exercetur, cis an Latinis? puto secundum loci condicionem, ne quis causari possit ignorantiam littera
Abbreviated transcription (Latin):
ucertunta sinu legitur proprietautes ingo¬
merum despict prersus neccium est añ his
quos ceream studiorum fnte᷑ uoleltũ nt¬
mo aissuaserit Namqerit alius hisstriȩ
magis idoneus alius compositum ud tore¬
meonius ucilis studio uiris & nonnuuo
rus fortasse mittendi

Expanded text:
etates ingeniorum dispicere prorsus necessarium est. in his quoque certum studiorum facere delectum nemo dissuaserit. namque erit alius historiae magis idoneus, alius compositus ad carmen, alius utilis studio iuris, ut nonnulli rus fortasse mittendi
Abbreviated transcription (Latin):
serip usur pamus ii onnim dditis aa ficis
mininus ac maximis cum hoc decere dic¬
mus ullud non decere Idem predare enu
hec usurpatum a dectissimis quorum cc
aisse: Dictum est igiturꝰ ab erucitissimus ui¬
ris niss sapientem liderum esse nemineto usur

Expanded text:
per usurpamus in omnibus dictis et factis, minimis et maximis—cum hoc, inquam, decere dicimus, illud non decere, et id uhoc usurpatum a doctissimis - quorum ego rdidisse? — dictum est igitur ab eruditissimis viris nisi sapientem liberum esse neminem. quid
Abbreviated transcription (Latin):
Seruium quidem galbam imẜatione sola qua
non suos modo lidero parumos in contione
deduxerat: Sed galli etiam supicis filium suis
ipse manibus circ ũtulerat elapsim cee in
aliorum monumentis cum catonis oratione
sore qui proximus ante me fuerat elapsũ¬

Expanded text:
servium quidem Galbam miseratione sola, qua non suos modo liberos parvulos in contione produxerat, sed Galli etiam Sulpicii filium suis ipse manibus circumtulerat, elapsum esse, cum aliorum monumentis tum Catonis oratione sore, qui proximus ante me fuerat, elapsu
Abbreviated transcription (Latin):
set etiam portio latroni qui primus clarino¬
minis professor fuit traditur ut cum ei sũ-¬
mam in scholis opmnionem obtinenti eam in
foro etiam oranda impensȩ. petierit utisub:¬
sellia in basilicam transferentur. Cictro ẜmo¬

Expanded text:
se etiam M. Porcio Latroni, qui primus clari nominis professor fuit, traditur, ut, cum ei summam in scholis opinionem obtinenti causa in foro esset oranda, impense petierit, uti subsellia in basilicam transferrentur. ita
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quomodo pugnam meuntibus eot simul
metus laboris dolorum. Postremo mortis ipius
exciderint insi in eorum locum pretas : & for¬
titudo & honesti pñs inago successerit: gali¬
bi. Non ꝑdidit filium quisquis occiie. Ex¬
plicat ad dolorem patrem qd sibi uidetur fe¬
cisse rem maximam: & in locum uenis amis¬
si: substinuit de uanitate solatium ergo ita

Expanded text:
nam quomodo pugnam ineuntibus tot simul metus laboris, dolorum, postremo mortis ipsius exciderint, nisi in eorum locum pietas et fortitudo et honesti praesens imago successerit? . non perdidit filium, quisquis occidit. explicat a dolore patrem, quod sibi videtur fecisse rem maximam et in locum iuvenis amissi substituit de vanitate solacium. a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗeminis languentib breuiter tamen longe
trudelitatis & plicanda seuitia est omnibus
quȩ ꝑtulit leuissimum fuit q̃đ occisus est pli¬
nius maior a reliqua uero grecia latene
septentrionali montib ꝯebena: at iugerib
agrorum cultu uirorum morum digna¬
tione amplitudine opum milia ei prouin¬
ciarum preferenda breuiterq italia uerius
spiritu trabitur in longum nũc uariat᷑
inflexio nũe distinguitur concisio copula¬
tur in toto premitur. reuocatur infusca¬
secum murmurat. plenus grani accutus cre¬
ber sxtentus uoi iusum ast uibraus sũmus
medius iius breuiterq omnia tam par¬
uulis in fancib quȩ tot exquisitis tibiarum
tormentis ars hominum excogitauit¬

Expanded text:
bus matris. breviter tamen longae crudelitatis explicanda saevitia est: ex omnibus, quae pertulit, levissimum fuit, quod occisus estiugis, a reliqua vero Gallia latere septentrionali montibus Cebenna et Iuribus, agrorum cultu, virorum morumque dignatione, amplitudine opum nulli provinciarum postferenda breviterque Italia verius spiritu trahitur in longum, nunc variatur inflexo, nunc distinguitur conciso, copulatur intorto, promittitur revocato , infuscase murmurat, plenus, gravis, acutus, creber, extentus, ubi visum est, vibrans, summus, medius, imus. breviterque omnia tam parvulis in faucibus, quae tot exquisitis tibiarum tormentis ars hominum excogitavit
Abbreviated transcription (Latin):
lianus. Aspectus enim semꝑ eodem uertit
quo gestus &ceptis quȩ aut damnare aut
concede᷑ aut a nobis remouere oportebit
ut idem illud. Uidebamur uultu Auersari
manu repelle: Dii talem terris auertite pe

Expanded text:
quatur. aspectus enim semper eodem vertitur quo gestus, exceptis quae aut damnare aut concedere aut a nobis removere oportebit, ut idem illud vultu videamur aversari, manu repellere: —Di talem avertite pe
Abbreviated transcription (Latin):
nuo ut Idem Quintilianus. Nm quis igno¬
eat qum hoc longe si henestissimum ac he¬
beralus cdisciplinis q in illo quem ex igmus
animo diguissimum non uende᷑ operan
nec eleuare tanti beneficis nustoritatẽ
cum pleraq hoc ipso possint iuderi uoiba

Expanded text:
imprudentium est. nam quis ignorat, quin id longe sit honestissimum ac liberalibus disciplinis et illo, quem exigimus, animo dignissimum, non vendere operam nec elevare tanti beneficii auctoritatem, cum pleraque hoc ipso possint videri vilia,
Abbreviated transcription (Latin):
Lophirus qui se nãm cuiusq ex forma. per¬
spice profitebatur de risus a ceteris est qui
illa in socrate uitia non agnoscerẽt. ab
ipso autem socrate subleuatus cum illa sibi
signa ratione a se de uidta dicẽt Alleuo¬

Expanded text:
opyrus, qui se naturam cuiusque ex forma perspicere profitebatur, derisus est a ceteris, qui illa in Socrate vitia non agnoscerent, ab ipso autem Socrate sublevatus, cum illa sibi sic nata, sed ratione a se deiecta dicere
Abbreviated transcription (Latin):
pro murena domesticum ce dixisti habere¬
&emplum ad unitandum: est illud quidẽ
& emplum tibi propoitum domi: s tñ nature
similitudine illua a te maꝑis ꝙ̃ ab illo ortus
ꝗ ad unũquenq nosteum ꝑtinere potuit ad
mutandum uero tam mihi propoĩtum qe m¬

Expanded text:
res, domesticum te habere dixisti exemplum ad imitandum. est illud quidem exemplum tibi propositum domi, sed tamen naturae similitudo illius ad te magis qui ab illo ortus es quam ad unum quemque nostrum pervenire potuit, ad imitandum vero tam mihi propositum exem
Abbreviated transcription (Latin):
non & contractu. ẜi he noxa atꝙ malefi¬
cio ẜuorum aduersus non instituuntur
quare astionum uis & potestas hȩc est
ut sa danmati fuerimus liceat nobis
deditione ipsus corporis quod delique¬
uit suitare litis gristimationem uulpia

Expanded text:
atque maleficio seruorum aduersus nos instituuntur: quarum actionum uis et potestas haec est, ut, si damnati fuerimus, liceat nobis deditione ipsius corporis quod deliquerit euitare litis aestimationem. 2 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
tibi centum miliũ nũmum censum satis in¬
dicat apud nos decuriones. Igitur. ut te
decurione non solum uerumeham equite
romano ꝑfruamur offero tibi ad implẽndas
equitis romani facultates trecenta milia nũ¬

Expanded text:
tibi centum milium censum, satis indicat quod apud nos decurio es. Igitur ut te non decurione solum verum etiam equite Romano perfruamur, offero tibi ad implendas equestres facultates trecenta milia num
Abbreviated transcription (Latin):
bat deuotum corpus grauior omni fame
sagnia & uiter dedita noxe mancipia con¬
tentissimus tyro gladiator ut no uissime
ꝑderem calamitatis meȩ in nocentiam
discebam quotidie scelus non noxa etiam¬

Expanded text:
bat devotum corpus gravior omni fame sagina, et inter dedita noxae mancipia contemptissimus tiro gladiator, ut novissime perderem calamitatis meae innocentiam, discebam cotidie scelus. haec tam
Abbreviated transcription (Latin):
ma pecunie quȩ tam equin promitti uenie¬
bat in dubui id ad senatum. Reiicitur reus
ddum consulerentur yatres retentus in publico
est uates dart placuit qui unum uatdem
rentur ꝓmissum est tribunis decem fuerũt

Expanded text:
mam pecuniae quantam aequum esset promitti, ueniebat in dubium; id ad senatum reicitur: reus, dum consulerentur patres, retentus in publico est. uades dari placuit; unum uadem rentur permissum tri
Abbreviated transcription (Latin):
quidem quȩ aduuant. Uox latus paties labris
ualitudo constantia decor. quȩ si modita obtĩ¬
gerunt possut ratione ampliari. Sed non¬
nũquam ita desunt ut bona etiam ingenii
studiaq corrumpant sicut hec ipsasme docto¬
re perito studis ꝑtinaci scribendi. legendi dicen¬
di multa. & continua &ercitatione ꝑ se nihil
uum crassi in parthis interempti nunꝗͣ risisse
ob id ugelastum uocatũ sicut nec flesse multos

Expanded text:
cuique adiumenta, vox, latus patiens laboris, valetudo, constantia, decor; quae si modica obtigerunt, possunt ratione ampliari, sed nonnunquam ita desunt, ut bona etiam ingenii studiique corrumpant; sicut et haec ipsa sine doctore perito, studio pertinaci, scribendi, legendi, dicendi multa et continua exercitatione per se nihil vum Crassi in Parthis interempti, numquam risisse, ob id Agelastum vocatum, sicuti nec flesse multos
Abbreviated transcription (Latin):
norem. Quintilianus. Ante omnia futurus
orator cui in maxima celebritate. &m media
midare homines. neq in illa solitaria atq um
Anna celebritate: atꝙ i oculis quondam ti¬
uium uxistis: nũc fugientes conspectum scele¬
ratorum hominum quibus omnia redimdat

Expanded text:
equamur. ante omnia futurus orator, cui in maxima celebritate et in medimidare homines neque illa solitaria et velut xima celebritate atque in oculis civium quondam vixerimus, nunc fugientes conspectum sceleratorum, quibus omnia redundant,
Abbreviated transcription (Latin):
periculum positis: suaserim & antiquos legẽ
& quious si assumatur solida . ac uirilis m¬
⁊enii uis deterso rudis seculi squalore : tũ¬
hic noster cultus clarus enitescẽt: & nouos:
quibus & ipsis multa uirtus adest : alius¬

Expanded text:
s, suaserim et antiquos legere, ex quibus si assumatur solida ac virilis ingenii vis, deterso rudis saeculi squalore, tum noster hic cultus clarius enitescet: et novos, quibus et ipsis multa virtus adest.
Abbreviated transcription (Latin):
accensa libidine. ut sepius peteret uiros ꝗͣ
peteretur. Sed ea sȩpe ante hac fidem pro.¬
diderat creditum oburauerat. Suetonius
ni domitiani uita: pari arrogantia cum procura¬
torum suorum nomint formalem didtaret episto¬
lam. Sic cepit dominus de deus noster sic ubet
fieri. Unede institutum posthat ut ne scripto ꝗ¬
dem ac sermone cuiusꝙ̃ appellaretur aliter. Simi¬

Expanded text:
accensa, ut saepius peteret viros quam peteretur. Sed ea saepe antehac fidem prodiderat, creditum abiuraverat, caedisonis. pari arrogantia, cum procuratorum suorum nomine formalem dictaret epistulam, sic coepit: 'dominus et deus noster hoc fieri iubet.' unde institutum posthac, ut ne scripto quidem ac sermone cuiusquam appellaretur aliter. s
Abbreviated transcription (Latin):
Si uerum est post uetusta secula & nnume¬
rabiles anmos reddi. Rursus aliis corpo¬
ribus animas fertasse in me renatus sit
hoc Uecbum efficeret & alibi. sed ad illos
iam ꝑfectis constitutisq uirib reuertamur
quod in gnis grandibus quoque saepe¬
facimus ut cum optimis satiati simus ua¬
rietas tamen nobis ex uilioribus grata sit.¬
rinus bonis libris tanꝗͣ cibis ad uiles postea¬

Expanded text:
si verum est post vetusta saecula et innumerabiles annos reddi rursus aliis corporibus animas, fortassis in me renatus sit . sed ad illos iam perfectis constitutisque viribus revertemur; quod in cenis grandibus saepefacimus ut, cum optimis satiati sumus, varietas tamen nobis ex vilioribus grata sit.rin
Abbreviated transcription (Latin):
bro primo. Quod uo uiros bonos iure ciuisi
fieri putas quia legibus & premia preposita
sint uirtutib & supplicia uiciis equiem
putabam uirtutem hominibus si modo tradi
oratione possit instituendo: & persuadendo
non minis ꝙ ui aͤ metu tradi

Expanded text:
blatas? Quod vero viros bonos iure civili fieri putas, quia legibus et praemia proposita sint virtutibus et supplicia vitiis, equidem putabam virtutem hominibus, si modo tradi ratione possit, instituendo et persuadendo, non minis et vi ac metu tradi
Abbreviated transcription (Latin):
nor: itaq partem oneris tui mihi uondico
ut tañꝗ parens altor puelle nr̃e confero ꝗn¬
quagnta millia nũmum plus collaturus ni¬
si a uerecundia tua sola mediocritate
numisculi impetrari posse confiderem ne
recus are

Expanded text:
o. Itaque partem oneris tui mihi vindico, et tamquam parens alter puellae nostrae confero quinquaginta milia nummum plus collaturus, nisi a verecundia tua sola mediocritate munusculi impetrari posse confiderem, ne recusare
Abbreviated transcription (Latin):
ram longior sim. ut si dicamus hoc ialem se¬
q̃ qͥ quis ipnorat istum tuum animum uanat
his angustĩs quas naturo nobis ad uiuenaũ
dedit fuisse contentum semꝑ inmortalita¬
tis amore flagnasse de desi siue tam etsi: iede
enim sunt: ut apud eundem & apud alios¬

Expanded text:
extremum? quod cum venit, omnis voluptas praeterita pro nihilo est, quia postea nulla est futura. quamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas natura nobis ad vivendum dedit contentus fuit, semper immortalitatis amore flagravit. nec vero haec tua vita ducenda est quae corpore et spi
Abbreviated transcription (Latin):
enim est omnino hoc ipsum diu in quo est aliquĩa
ꝓitremum quod cum uenit omnis uoluptas por¬
terita pro nĩhilo est quia nulla est futura: ꝗ̃ ꝗ
iste tuus mimus, minꝗͣ his angustiis quas nã
nobis ad uiuendum dedit contentus fuĩt semꝑ¬
Fn ammortalitanis amore flagrauit. Nec uõ
haet tua uita dicenda est. quȩ torpore aspi¬
ritu continetur hoc fit aerius ꝑ interragutio

Expanded text:
enim est omnino hoc ipsum diu in quo est aliquid extremum? quod cum venit, omnis voluptas praeterita pro nihilo est, quia postea nulla est futura. quamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas natura nobis ad vivendum dedit contentus fuit, semper immortalitatis amore flagravit. nec vero haec tua vita ducenda est quae corpore et spiritu continetur: illa, inquam,im est omnino hoc ipsum diu in quo est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tis ne constanter fict uuideanut:. qui cũ pre¬
cipi nihił posse dicamus. Tamen : & aliis dere¬
bus disserẽ soleamus: & hoc ipso tempore pre¬
cepta officii persequamur. Cum scilicet pro¬
Cum multis locis nostrorum hominum inge¬
nia qđ urtutesꝙ brute soleo numerari edm
max int mnius studiis q̃ soro ad modu gepecti¬
ta m hant ciuitatem e grecia transtulerunt

Expanded text:
tisne constanter facere videamur, qui, cum percipi nihil posse dicamus, tamen et aliis de rebus disserere soleamus et hoc ipso tempore praecepta officii persequamur. Quibus vCum multis locis nostrorum hominum ingenia virtutesque, Brute, soleo mirari, tum maxime in is studiis, quae sero admodum expetita in hanc civitatem e Graecia transtulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quintilianus. Nec indignetur herodotus
aequari sibi titum Liuium cum in narrãde
mire iocunditatis clarissimiq candoris tum
inͥ concio nbus supraq̃ narrari potest eloquẽ¬
ter ita dicuntur omnia tum rebus tum ꝑso¬

Expanded text:
um verear: nec indignetur sibi Herodotus aequari T. Livium, cum in narrando mirae iucunditatis, clarissimique candoris, tum in con cionibus supra quam enarrari potest eloquentem: ita dicuntur omnia cum rebus tum perso
Abbreviated transcription (Latin):
ediscendis: atq tractandis summũ in uita po-¬
situm solamẽ &xistimem : cum uicunduis : Que¬
luti cum quodam fructu etiam laboris arripio
quȩ tecum comunicanda compono nisi forte
pisse citeronem. Cum in oumnibus causis grauio
postulare. Tum in hac ita multa me ꝑturbant

Expanded text:
ediscendis atque tractandis summum in vita positum solamen existimem, tum iocundius, et veluti cum quodam fructu etiam laboris arripio quae tecum communicanda compono. Nam eLigario : «cum in omnibus causis grauiormea postulare, tum in hac causa ita multa me perturbant
Abbreviated transcription (Latin):
proiecto Et si iudices in hac asperrima con¬
ditione fragilitatis humanȩ: in qua nemo
prope mortalium imgune uiuit: hȩc omnib
natura est/ ut sua cuiq calamitas precipus
misera : atq intoleranda uideatur. Cicero¬

Expanded text:
prohibet. Etiamsi, iudices, in hac asperrima condicione fragilitatis humanae, in qua nemo prope mortalium impune vivit, haec omnibus natura est, ut sua cuique calamitas praecipue misera atque intoleranda videatur, inter
Abbreviated transcription (Latin):
tiret Respondit iure sibi cęsum uideri
b Quintilianus insi forte imperatorẽ quies
idoneum credit in preliis quidem strenũ
& fortem: S omnium quȩ pugna poscituarti¬
ficem: sed neq delectus age̾ neq copias contra¬
here: atq instrue̾ nec prospite̾ comeatus nec
locum capt castris scientem. pretet principra¬

Expanded text:
tiret, responderit iure caesum videriit? nisi forte imperatorem quis idoneum credit in proeliis quidem strenuum et fortem et omnium, quae pugna poscit, artificem, sed neque delectus agere nec copias contrahere atque instruere nec prospicere commeatus nec locum capere castris scientem; prius est eni
Abbreviated transcription (Latin):
patrie quid debeat & ꝗd amitis: & quasit amo¬
re parens: quo fraterꝰ amandus: & hospes
Qued sit conscripti: quod iudicis officitmꝙ dut
pater in bellum missi ducis. ille profecto reã¬
dere ꝑsone sit conuenientia cuiq quare

Expanded text:
patriae quid debeat et quid amicis, quo sit amore parens, quo frater amandus et hospes, quod sit conscripti, quod iudicis officium, quae partes in bellum missi ducis, ille profecto reddere personae scit convenientia cuique
Abbreviated transcription (Latin):
autem est er his de quibus supradixi : qđ nõ
certe m illud iudiciale cause genus incidit
sum amoris erga ce mei: parre euo clarissimo
uiro qui cum suis uirtutib: tum nõ tefilio suꝑ¬
asset omnium fortunas. si ance te uidisset ꝗ a

Expanded text:
autem est ex iis, de quibus supra dixi, quod non certe in illud iudiciale causae genus incidatsum amoris summi erga te mei patre tuo, clarissimo viro. qui cum suis laudibus tum vero te filio superasset omnium fortunam, si ei contigisset ut te
Abbreviated transcription (Latin):
et oratio secl capita rerum & oratioũs com¬
mentarium paulo plenius. Et Quintił. plerñꝗ
domo afferunt cogitatione complectantur subi¬
tis & tempore occurrant. Quod fecisse.M. tul¬
lium suis cõmentariis apparet. Sed feruntur
aliorum quoq & muenti forte ut eos dicturus
quisq composuera : & in libros digesti & causaꝵ
quȩ sunt a seruio sulpitio cuius tres oratioes
& tant. Sed hi de quibus loquer comentaris ita
sunt heacti ut ab ipso mihi in memoriam poste¬
ritatis uideantur esse compositi. ꝑhec Quint¬

Expanded text:
est oratio, sed quasi capita rerum et orationis commentarium paulo plenius. Nulla est domo adferunt cogitatione complectantur, subitis ex tempore occurrant; quod fecisse M. Tullium commentariis ipsius apparet. sed feruntur aliorum quoque et inventi forte, ut eos dicturus quisque composuerat, et in libros digesti, ut causarum quae sunt actae a Ser. Sulpicio , cuius tres orationes extant; sed hi de quibus loquor commentarii ita sunt exacti, ut ab ipso mihi in memoriam posteritatis videantur esse compositi. nam Ci
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. Bortius quod in his cõmentariis
diligentius ꝙ pedinumus qui mobis in eiusedẽ
Citeronis topica scripti sunt. Et iterum quo aũt
modo de his dialeticis locis disputetur in his
cõmentariis quos in aristotelis topica a nobis trãs¬
lata conscripsimus ex peditum est. Quidam etiã¬

Expanded text:
rentur, quod in his commentariis diligentius expedivimus qui a nobis in ejusdem Ciceronis Topica conscripti sunt. Quo autem modo de his dialecticis rationibus disputetur, in his commentariis quos in Aristotelis Topica a nobis translata conscripsimus expeditum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uero proprie pignus dicinus quod ad cre¬
ditorem transit ypothetam autem cum nõ
transit possessio ad creditorem. Eio magis
guoris appellatione eam proprie appella¬
ui dicimus que simul etiam traditur oredi¬
teri. maxime si mobilis sit. At ea que sine
traditione nuda conuentione tenet᷑ ꝑprie
ypothece appellatione contineri dicius

Expanded text:
 Proprie pignus dicimus, quod ad creditorem transit, hypothecam, cum non transit nec possessio ad creditorem. Omnisgnoris appellatione eam proprie contineri dicimus quae simul etiam traditur creditori, maxime si mobilis sit: at eam quae sine traditione nuda conventione tenetur proprie hypothecae appellatione contineri dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
tere dende : sed & si seruis cibaria pre¬
stiterit uel libertis scilicet rom pupilli
ne cessariis demde reputaturum. Idemq
est: & si liberis hominibus si tamen ratio
prestandi iusta intercedat. Item sumptus
litis tutor reputabit: & uiaticam si g offi¬
cio. necesse huic aliquo &ire. uel profici
Nter stuprum & adulterium mode
putant qđ adulterium in nuptam stu-¬
prum ni uiduam cõmittitur. Sed lee uilia
de adulteriis hoc indifferenttr untur: Et
cõmittit qui liberam mulierem cusidmis
causa non matrimonii continet acdepta
uidelicet concubma. Adulterium in nupta

Expanded text:
tandi. Sed et si seruis cibaria praestiterit uel libertis, scilicet rei pupilli necessariis, dicendum est reputaturum: idemque et si liberis hominibus, si tamen ratio praestandi iusta intercedat. Item sumptus litis tutor reputabit et uiatica, si ex officio necesse habuit aliquo excurrere uel proficnter 'stuprum' et 'adulterium' putant, quod adulterium in nuptam, stuprum in uiduam committitur. sed lex Iulia de adulteriis hoc uerbo indifferenter utitur.nter 'stuprum' et 'adulterium' committit, qui liberam mulierem consuetudinis causa, non matrimonii continet, excepta uidelicet concubina. Adulterium in nupta
Abbreviated transcription (Latin):
cum aut muros babilonis aut homea fa¬
ciem cogito imago illorum me aliqua
pellit
lium. eam habitam quȩ cum uxor non
esset cum aliquo tamen uiuebat/ quomo.¬
do nũt uero minime amitam paulo hone¬
stiorem concubnam appellari .C. flac¬
cus in libro de iure. Pompinianus seri¬
bit pellitem nũt uulgo uocari quȩ oñ
eo cui uxor sit conpus misceat quosdam
ea que uxoris loco sine nuptiis in domo

Expanded text:
cum aut muros Babylonis aut Homeri faciem cogito, imago illorum me aliqua pelliteam habitam, quae, cum uxor non esset, cum aliquo tamen uiuebat: quam nunc uero nomine amicam, paulo honestior‹e› concubinam appellari. Granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit pellicem nunc uolgo uocari, quae cum eo, cui uxor sit, corpus misceat: quosdam eam, quae uxoris loco sine nuptiis in domo
Abbreviated transcription (Latin):
grauissimum patrem suprema sua inlie¬
ni iactasse crediderimq heredem filium
scribent non est resquȩ imputetur: ꝙali
bi imputas nobis propitios et secunđu: ma¬
re & ciuitatis opulonte libertatem quan
cum frumenti uendia̾it quantũ duobus
computare. Cauis qua ratione placuit
legata que legatarii non caput oũ caput
heredem subfiderit hereditario iure
apud eos remanere meelligi. Et omni q¬
dranti imputanda. M. in quarta hȩc re

Expanded text:
gravissimum patrem suprema sua iuveni iactasse crediderim; ut heredem filium scriberet, non est res quae inputetur. I inputas nobis propitios ventos et secundum mare et civitatis opulentae liberalitatem, quae tantum frumenti vendidit, quantum duobus ur. Qua ratione placuit legata, quae legatarii non capiunt, cum apud heredes subsederint, hereditario iure apud eos remanere intellegi et ideo quadranti imputanda, nec quicquam intere
Abbreviated transcription (Latin):
pramo. Iam sum modo in eligendis custo¬
dum & preceptorum moribus fuit cura
pudet dicẽ in qua probra nefandi homi :¬
nes iͦ cedi uire abutantur pro ignominia
Liuius libro .iͦ. iis freti occursint por¬
tis angerunt probra. egre abstinent ꝗn
castra oppugnont quȩ duo non tanꝗ¬

Expanded text:
ctat. iam si minor in eligendis custodum vel praeceptorum moribus fuit cura, pudet dicere, in quae probra nefandi homines isto caedendi iure abutantur, quaimperio. his freti occursant portis, ingerunt probra; aegre abstinent quin castra oppugnent. enimuero non
Abbreviated transcription (Latin):
xo igitur quos transeo. nec utiq darno ut
qui dixerim esse in omnibus utilitatis aliꝗa¬
& alibi. Theo pompus his minor ut in bisto¬
tia predictis minor ita oratori magis sumi¬
lis ut qui ante ꝗ̃ est ad hoc opus sollicitatus
du fuerit orator. Aliquando accipitur qua¬
cepta: quanta notitia antiquitatis scientia
iuris augurii: multe etiam ut in homine

Expanded text:
ro igitur quos transeo nec utique damno, ut qui dixerim esse in omnibus utilitatis alivoluptate. theopompus his proximus ut in historia praedictis minor, ita oratori magis similis, ut qui, antequam est ad hoc opus sollicitatus, diu fuerit orator. philistus qucepta! quanta notitia antiquitatis, scientia iuris auguri! multae etiam, ut in homine
Abbreviated transcription (Latin):
muerre. Non enim inquit illud peto quod
soleo cum uehementius contendi ipetadra
reus ut absoluatur. non peto ẜ ut potiuis ab
hoc ꝙ̃ ab illo accusetur id peto. Et in philippi¬
cis Ego autem ueteranos fieri tueri debeo
sed tos quibus sanitas est / certe timere non
ut dixi uenia concedi potest imperitis. Et qui
qui sapientia professi stultitiam potuuis &hibẽt

Expanded text:
ere. 'non enim,' inquit, 'illud peto quod soleo, cum vehementius contendi, impetrare: reus ut absolvatur non peto, sed ut potius ab hoc quam ab illo accusetur, id peto. da mihi ego autem veteranos tueri debeo, sed eos quibus sanitas est; certe timere non ut dixi venia concedi potest imperitis, et qui  sapientiam professi, stultitiam potius exhibent
Abbreviated transcription (Latin):
eitudinem bonorum tantũ timorem omnium
inͥ quo meminimus certe in nullo & ꝑnimirũ¬
ut Quintilianus demus iad quod̃ nullo moddo
fieri porest Idem mgenii studii dostrme pessi¬
moatꝗ optimo uiro uter melior diceret᷑
onator nimirum qui homo quoq melior: sea
qui cum hoc sciret.. me tñ aintẽꝗͣ uidit reipu

Expanded text:
citudinem bonorum, tantum timorem omnium in quo meminimus? certe in nullo. qu eximam, demus, id quod nullo modo fieri potest, idem ingenii, studii, doctrinae, pessimo atque optimo viro: uter melior dicetur orator? nimirum qui homo quoque melior. non quidqu
Abbreviated transcription (Latin):
tilianum atq natura ipsa uidetur ad tolerã¬
dos facilius labores. musicum uelut numeri
nobis dedisse siquidom & remigẽ cantus hor¬
fuerunt plusq̃ sicarios plus etiam q̃ paricidas esse
Siquidem est atrocius patrie parentem q̃ suũ occi¬
libro iiiiͦ. Quare illud scultissime precipitur
quod defendi non potest silentio dissimulanaã

Expanded text:
eam natura ipsa videtur ad tolerandos facilius labores velut muneri nobis dedisse, si quidem et remigem cantus horuam homicidas, plus etiam quam parricidas esse, si quidem est atrocius patriae parentem quam suum occirit. Quare illud stultissime praecipitur, quod defendi non possit, silentio dissimulandum:
Abbreviated transcription (Latin):
nus falsa enim est querela paucissmmishem¬
mubbis ium ꝑcipiendi quȩ̃ rradãtur esse con¬
uessam  plerosq uero laborem at tempora por¬
dtatt ingenq perdẽ. Nam contra plutesces¬
perias & futiles in qr cogieando de ad discen¬
aum promptos. Quipꝑe ul est homini naturale
at sicut aues ad uolatum: equi ad cursin ad
tĩs agitano: ats solertia unde origo animi &e¬

Expanded text:
 falsa enim est querela, paucissimis hominibus vim percipiendi, quae tradantur, esse concessam, plerosque vero laborem ac tempora tarditate ingenii perdere. nam contra plures reperias et faciles in excogitando et ad discendum promptos. quippe id est homini naturale; ac sicut aves ad volatum, equi ad cursum, ad tis agitatio atque sollertia, unde origo animi cae
Abbreviated transcription (Latin):
biq monumenta oscenduntur & statue.
Nam & Linterni monumentum monuiẽ¬
toq statua superpõita quam tempesticẽ
disiectam nuꝑ uidimus ipsi : ꝙ rome ꝯetra portam
capenam ni scipionum monumento tresstatuae
sunt quarum due publii & Scipionum dicuntur
tertia poetȩ quine enni

Expanded text:
bique monumenta ostenduntur et statuae: nam et Literni monumentum monumentoque statua superimposita fuit, quam tempestate disiectam nuper vidimus ipsi, et Romae extra portam Capenam in Scipionum monumento tres statuae sunt, quarum duae P. et L. Scipionum dicuntur esse, tertia poetae Q. Enni
Abbreviated transcription (Latin):
corpulento ligatori enius aduersarius puier
cirta iudices erat ab aduotato latus quid
faciam ego te baiulare non possu sedem in¬
peio ossa detegunt quȩ ut esse astrangit
neriuis sius debent sic corpore operenda
spetum. Et alibi heret astricta nudatisos¬
sibus cutis & in fame sua homine tonsu¬
pta iam membra sine corpore. Cicero add¬
gallum ⁊go hie cogito cõmorari quond
me reficiam. Nam & uires & corpuis aisi
ea si morbum de pulero facile ut sperou

Expanded text:
corpulento litigatori, cuius adversarius, item puer, circa iudices erat ab advocato latus: quid faciam? ego te baiulare non possum. Sed het ossa detegunt: quae ut esse et adstringi nervis suis debent, sic corpore operienda um. haeret adstricta nudatis ossibus cutis, et, in fame sua homine consumpto, iam membra sine corpore. iter ego hic cogito commorari quoad me reficiam, nam et viris et corpus amisi; sed si morbum depulero, facile, ut spero,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem quȩ aduuant. Uox latus paties labris
ualitudo constantia decor. quȩ si modita obtĩ¬
gerunt possut ratione ampliari. Sed non¬
nũquam ita desunt ut bona etiam ingenii
studiaq corrumpant sicut hec ipsasme docto¬
re perito studis ꝑtinaci scribendi. legendi dicen¬
uum crassi in parthis interempti nunꝗͣ risisse
ob id ugelastum uocatũ sicut nec flesse multos

Expanded text:
cuique adiumenta, vox, latus patiens laboris, valetudo, constantia, decor; quae si modica obtigerunt, possunt ratione ampliari, sed nonnunquam ita desunt, ut bona etiam ingenii studiique corrumpant; sicut et haec ipsa sine doctore perito, studio pertinaci, scribendi, legendi, dicenvum Crassi in Parthis interempti, numquam risisse, ob id Agelastum vocatum, sicuti nec flesse multos
Abbreviated transcription (Latin):
qui studiose pila luderet: & idein signa sacra
noctu frange putaretur: gregalesq cum in
campum non uenissent requirerene. Secu¬
sauit uespa Terentius : Quoed eum brachiũ
fregasse elicẽt: satis erat cdice iqđ brachiũ fre
quidam querenetur : qđ diceret uxorẽ suã
suspendisse se de ficu: amabo ce inquit da
mihi & ista arbore: quos seram surculos. Sat¬

Expanded text:
cum studiose pila luderet et idem signa sacra noctu frangere putaretur gregalesque eum, cum in campum non venisset, requirerent, excusavit Vespa Terentius, quod eum bracchium fregissquidam quereretur quod diceret uxorem suam suspendisse se de ficu, "amabo te," inquit "da mihi ex ista arbore quos seram surculos.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaitissuni est igitur hominis sinul ꝙ ania¬
ciam dissoluẽ & fallẽ eum qui lesus non esset ni-¬
si credidisset

Expanded text:
itissimi est igitur hominis simul et amtiam dissolvere et fallere eum qui laesus non esset, nisi credidisset
Abbreviated transcription (Latin):
At si ille seditiones saluti huic ciuitati fuisset:
non continuo siquis motus populi factus esset
ia Citero Norbano in nephario crimine &s
fraude naturali esse ponendum. Quintilianus¬
non autem ut quiequia precipus necessarium
est: & sic ad efficiendum oratorẽ maximi
protinus erit momenti: & iterum neq idsta¬

Expanded text:
 si illae seditiones saluti huic civitati fuissent, non continuo, si quis motus populi factus esset, id C. Norbano in nefario crimine atque in fraude capitali esse ponendum. Quod si unon autem ut quidquid praecipue necessarium est, sic ad efficiendum oratorem maximi protinus erit momenti. nam cert
Abbreviated transcription (Latin):
non saluam nisi prius a ce caueto ampli¬
us eo nomine aliquem neminem cuius
eo tantonm perio tantaq pocestate non
dicis fuisse regem Re unc priuatum
regnare dicis quo tandom nomine sed hoc dedi

Expanded text:
non solvam, nisi prius a te cavero amplius eo nomine neminem, cuius  tanto imperio, tanta potestate non dicis me fuisse regem, nunc privatum regnare dicis? quo tandem nomine? 'quod, i
Abbreviated transcription (Latin):
ternt. & reponte aliquo mari emergir
uelut paria secum faciente natura queꝙ hau¬
serit hiatus aliquo loto redolente. plinius
officia mea in secundis habuerunt in ad¬
uersis. Ego solatium relegaxum ego ultor
reuersarum non feci tamen paria: atque
eo magis hauc cupio ẜuari ut mihi soluẽ¬
di tempora suꝑsint. Seneca: ut statim tibi
soluam quod tlebeo &e quantũ ad hant epi¬
stolam paria faciamus.

Expanded text:
terrae ac repente in aliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura quaeque hauserit hiatus alio loco reddente. lxxxiv officia mea in secundis, habuerunt in adversis. Ego solacium relegatarum, ego ultor reversarum; non feci tamen paria atque eo magis hanc cupio servari, ut mihi solvendi tempora supersint. In solvam, quod debeo, et quantum ad hanc epistulam, paria faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Deliberatum autem est si res opinionẽ meã
quam de uobis habeo fefellerit: non eos
modo ꝑ sequi ad quos maxima culꝑa cor¬
rumpendi iudicii s etiam illos ad quos
costientis contagio ꝑtinebit. Explora¬

Expanded text:
deliberatum autem est, si res opinionem meam quam de vobis habeo fefellerit, non modo eos persequi ad quos maxime culpa corrupti iudici, sed etiam illos ad quos conscientiae contagio pertinebit. pr
Abbreviated transcription (Latin):
cum. si dormis &pergisee᷑ si stas ingredere
si mgredieris curre : si curris aduola Ideno¬
fact᷑ uultis Iuuenem quem de parricudie
consulit pator illeẜuatus Miror hercule
non dixisse uolui sum uenesicus sum pari¬
taturis est quisq̃ iñtelligat & quare bonũ
it sciat Tum in suscipiendo ouere consulat

Expanded text:
 si dormis expergiscere, si stas ingredere, si ingrederis curre, si curris advolafacere vultis iuvenem, quem de parricidio consulit pater ille servatus? miror hercule non dixisse: 'volui, sum veneficus, sum partaturus est quisque intelligat: et quare bonum sit, lciar. 5. Tum in suscipiendo onere consulat
Abbreviated transcription (Latin):
ista sapientie quam modo fannius cõmemo¬
rauit fuma delectat falsa preẜtim ꝗ̃ quoa
spero amiciciȩ nr̃e memoriam sempiter¬
nam fore: idq eo mibi magis est cordi
ꝙ & ommbus seculis uix tria aut quatuar
numerantur paria amitorum quo i gue
sperare uideer Scypionis q Lelii amici
ciam posteritati notam fore idest eo ma¬

Expanded text:
ista me sapientiae, quam modo Fannius commemoravit, fama delectat, falsa praesertim, quam quod amicitiae nostrae memoriam spero sempiternam fore, idque eo mihi magis est cordi, quod ex omnibus saeculis vix tria aut quattuor nominantur paria amicorum, quo in genere sperare videor Scipionis et Laeli amicitiam notam posteritati fore. Istuc
Abbreviated transcription (Latin):
captes hoc quod supra silentium trabis alta
suspiria qued m prorumtenti & uidenis he¬
clamatioue defict̃ mendatio paratur aueto¬
untas & in fidem crupture nocis afertur
ut fateri uidearis inuitus dit tamen par
est huit rei matris integritas ut mentiaris

Expanded text:
quod supra silentium trahis alta suspiria, quod in prorumpenti videris exclamatione deficere, mendacio paratur auctoritas, et in fidem erupturae vocis adfertur, ut fateri videaris invitus. dic tamen! par est huic rei matris integritas, ut mentiaris.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cicero in philippitis. Huo iñ tempoa
moiderũt quibus aliquid contra cesarẽ
pomptio suasemim ea uelm reprehendias
si potes unum inequicã ne quinquennii im¬
perium cesari prorogaretur. Alterum ne pa¬
teretur fieri ut absenti eius ratio haberetur
Quorum utrunq siuis ꝑsuasissem in has mi¬

Expanded text:
tis. duo tamen tempora inciderunt quibus aliquid contra Caesarem Pompeio suaserim. ea velim reprehendas, si potes: unum ne quinquenni imperium Caesari prorogaret, alterum ne pateretur ferri ut absentis eius ratio haberetur. quorum si utrumvis persuasissem, in has mi
Abbreviated transcription (Latin):
Quintilianum : Nanq & illud frequens
est : ut ea quibus minus confiannis cum
tractata sunt omittamus Interum sponee
nr̃a uelut donantes interum ad ea que
sunt potentiora gradum ex his fecisse

Expanded text:
fungitur. namque et illud frequens est, ut ea, quibus minus confidimus, cum tractata sunt, omittamus, interim sponte nostra velut donantes, interim ad ea quae sunt potentiora gradum ex iis fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
Quintil. Quod me diu pirate in carct re¬
in ludum uendiderunt tanꝗ decepti. Et ite¬
rum inter dedita nox e mancipia conten¬
tissaimus tiro gladiator: ut nouissime per¬
derem calamitatis meȩ in nocentiam: diste¬
bam quotidie scelus. Ludos tamen gladiato¬

Expanded text:
 quod me diu piratae in carcere rein ludum vendiderunt tamquam decepti?  inter dedita noxae mancipia contemptissimus tiro gladiator, ut novissime perderem calamitatis meae innocentiam, discebam cotidie scelus. haec tamen omnia
Abbreviated transcription (Latin):
aut in leuam dextram ue refigio. aut sur¬
sum quis: aut deorsum mouetur. aut in orbe
rotatur. Et iterum has solis portas phisiti uo
cauerunt quia in utranq ob uiante solsti¬
cio ulterius solis inhibetur accessio ac cessus¬

Expanded text:
aut in laeuam dextramue deflexio, aut sursum quis seu deorsum mouetur, aut in orbem rotatur. Tot cauerunt, quia in utraque obuiante solstitio ulterius solis inhibetur accessio, et f
Abbreviated transcription (Latin):
numine deorum ia factum ꝗ̃ casu arditraris
& redemptorum qui columnam illam de cocta
& terquato conduxerant faciendam. Suetoni¬
natos sicubi in festis spectatoritans dimicarẽt
ui rapiendo s reẜuandqq maridadat Curauit

Expanded text:
numine deorum id factum quam casu arbitrari, et redemptor, qui columnam illam de Cotta et de Torquato conduxerat faciendam, nonotos, sicubi infestis spectatoribus dimicarent, ui rapiendos reseruandosque mandabat. tirones
Abbreviated transcription (Latin):
re quasi orphanitas. deplorauit enim causa
atq orbitatem Senatus: cuius ordinis a
consule qui quasi pares bonis auttor fi¬
delis esse deberet tañꝗ ab aliquo nepha¬
rio predone diriperetur patrimonium di¬

Expanded text:
e superatum. Deploravit enim casum atque orbitatem senatus, cuius ordinis a consule, qui quasi parens bonus aut tutor fidelis esse deberet, tamquam ab aliquo nefario praedone diriperetur patrimonium di
Abbreviated transcription (Latin):
dua libere proterua petulans diues effu¬
se libidinosa meretritio noĩe siueret. pro¬
ficauit. Petulans pro libiamosa lasciuia¬
accipi notum est ut petulansq iuuenta¬
Et ouidius quiꝰ etiam ut possim uerbispe¬
tulantius uti. Non semel hebrietas est

Expanded text:
dua libere, proterva petulanter, dives effuse, libidinosa meretricio more viveret, aduquis hanc paulo lidua libere, proterva petulanter, dives effuse, libidinosa meretricio more viveret, adu eram. Quin etiam, ut possem verbis petulantius uti, Non semel ebrietas est
Abbreviated transcription (Latin):
XxXUͦ. uolonum quoq &ercitus qui uiuo
graccho sũma fide stipendia fecerat uelut
& auctoratus morte ducis a signis discessit
Et ii .xxxixͦ. ubi hoc modo & auctoratum
equite cum gratiar imperatoris uiderunt
se quisq &cusare. de uicarium accipere
& in .xliiͦ. ubi is uenisset omnes milites
& aucterati domum dimitterentur preterꝗ̃
quinq milia socium is obtineri circa ari.¬
minum prouinciam satis esse idem libro xliͦ
a se gestis: & de miuria tribuni bello
aliem se illigantis: ut sut uittoril fructu
se fraudaret cum disseruisset milites q aue¬
toratos dimisit
D

Expanded text:
at uolonum quoque exercitus, qui uiuo Graccho summa fide stipendia fecerat, uelut exauctoratus morte ducis ab signis discessitt tradit. ubi hoc modo exauctoratum equitem cum gratia imperatoris ceteri uiderunt, se quisque excusare et uicarium acciperet; in Galliam ubi is venisset, omnes milites exauctorati domum dimitterentur praeter quinque milia socium; iis obtineri circa Ariminum provinciam satis esse. prorogatum ab se gestis et de iniuria tribuni bello alieno se illigantis, ut suae victoriae fructu se fraudaret, cum disseruisset, milites exauctoratos dimisit. d
Abbreviated transcription (Latin):
gemmȩ autem sunt ꝑlucide materie que
ut refert sabinus ad uitellum seruius a
lapillis eo distinguebat ꝙ gemuiȩ essent ꝑlu¬
crisoliti: ametisti lapilli contrarie suꝑidri.¬
bus nature ut abscrani neuentani. Auiga¬
ritas autem nec gemmis nec lapillis conti¬
nere satis consticisse. Iaem sabmus ait quia
conchi apud rubrum mare: & crescit &¬
coalescit. Mierma autem uasa in geminis
non esse cassius scribit: hoc falsum esse pa¬

Expanded text:
Gemmae autem sunt perlucidae materiae, quas, ut refert Sabinus libris ad Vitellium, Servius a lapillis eo distinguebat, quod gemmae essent perluchrysolithi amethysti, lapilli autem contrariae superioribus naturae, ut obsidiani, veientani. Margaritas autem nec gemmis nec lapillis contineri satis constitisse ibidem Sabinus ait, quia concha apud rubrum mare et crescit et coalescit. Murrina autem vasa in gemmis non esse Cassius scribit. Auro lega
Abbreviated transcription (Latin):
Snominiosa autem missio si iuliano¬
credimus totiens est quotiens is qui mit¬
tit adicit nominatim ignominie se causa
mitte᷑. Semꝑ enim debet imꝑator addere
cur miles mittatur. Sed si ẽum & auctora¬

Expanded text:
gnominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit addidit nominatim ignominiae causa se mittere: semper enim debet addere, cur miles mittatur. sed et si eum exauctora
Abbreviated transcription (Latin):
i paradoxis. Si quotidie friuidas decipis
postis patisteris aufers si socios spoliasera¬
rium & pilat: si cestamenta amicorum &¬
pedtas : in ne &pectas quidem at ꝗ ip̃e suppo¬
nis. hȩc utrum habundantis an agentis sip̃

Expanded text:
 ullus; si cotidie fraudas, decipis, poscis, pacisceris, aufers, eripis, si socios spolias, aerarium expilas, si testamenta amicorum ne exspectas quidem atque ipse supponis, haec utrum abundantis an egentis signa
Abbreviated transcription (Latin):
cuncideretur. Neq effupt nullo modo
posset de pactus est cum hostibus: ut arma
& imipedimenta relmnqueret milites educere
itaq fecit armis : S impedimenti ãmissis prȩ¬
ter spem milites conẜuauit non est accipien.¬

Expanded text:
cumsederetur neque effugere ullo modo posset, depectus est cum iis, ut arma t inpedimenta relinqueret, milites educeret; itaque fecit; armis et in- pedimentis amissis praeter spem milites conservavit. acc
Abbreviated transcription (Latin):
iura ꝑcurrite. Nusquam adeo pro nõb sal¬
licitã lox est ut quod prestait ꝯr torqueat
dedit ceco talionis actienem non manus recu¬
suntis impellit muiriarum celis age̾ ꝓmisit
Sed non copit muitos adeo pene leuius sit ul¬
tionem perire ꝗͣ potestatom. Nam sepe hoc¬

Expanded text:
iura percurrite: nusquam adeo pro nobis sollicita lex est, ut, quod praestat, extorqueat. dedit caeco talionis actionem: num manus recusantis inpellit? iniuriarum, caedis agere permisit, sed non cogit invitos. adeo paene levius est ultionem perire quam potestatem. genus
Abbreviated transcription (Latin):
tima cernunt. extrema iam in morte parant
est uir bonus. Is autem citra uirtutem antelligi
non potest. Uirtus etiam si quosdam impetus
& natura sunt. Tamen perficienda doctri¬
na est mores ante omnia oratori studiis

Expanded text:
tima cernunt, extrema iam in morte parant est vir bonus, is autem citra virtutem intelligi non potest, virtus, etiamsi quosdam impetus ex natura sumit, tamen perficienda doctrina est: mores ante omnia oratori studiis
Abbreviated transcription (Latin):
bat uti bellantes ꝑgonna circum. hac fuge¬
patrem suprema sua uiueni inctusse credide¬
rim. ut heredem filium seribẽt. Ceu magis
on quia negem hoc bene esse composi¬
tum: sed quia legem hant esse compo¬
nendi in omnibus principiis recusem. Itẽ¬

Expanded text:
bat, uti bellantes Pergama circum, / hac fugepatrem suprema sua iuveni iactasse crediderim; ut heredem filium scriberet, non on quia negem hoc bene esse compositum, sed quia legem hanc esse componendi ut omnibus principiis recusem.
Abbreviated transcription (Latin):
corum. Si no᷑ ad solem rapidum luna sequẽte
ordine respicies. niquam te orastina falletho¬
ra. neq insidiis nodtis capiere serent. Fodem
uorent. Cicero uidere uideor alios intrãtes
alios exeuntes: quosdam & Nomo uaccillan¬
tes: quosdam hesterna e potatione oscitintes

Expanded text:
corvi. Si vero solem ad rapidum lunasque sequentis ordine respicies, numquam te crastina fallet hora neque insidiis noctis capiere serenae. eundem: 'videre videbar alios intrantes, alios autem exeuntes, quosdam ex vino vacillantes, quosdam hesterna ex potatione oscitantes
Abbreviated transcription (Latin):
apud eundem. Ninc tumor & uana de se
ꝑsuasio usq adeo ut illo discipuloꝵ tumul¬
tu inflati si parum a preceptore laudentur
ipsi de illo male sentiant sine ut ꝑ indita¬
tiuum apud ciceronem ne siquando ei
clicendum erit de iuistitia &e fide mutuetur
a platone qui cum hec &primenda uerbis ar¬
bitraretur nouam quandam finxit in libris
ciuitatem usq eo illa quȩ dicenda de iusti¬
tia putabat. a uieȩ consuetudine: &aciui¬
tatum moribus abhorrebant multi ad hunc¬

Expanded text:
una. hinc tumor et vana de se persuasio usque adeo, ut illo condiscipulorum tumultu inflati, si parum a praeceptore laudentur, ipsi de illo male sentiant. sediem atque otium, ne, si quando ei dicendum erit de iustitia et fide, mutuetur a Platone; qui, cum haec exprimenda verbis arbitraretur, novam quandam finxit in libris civitatem; usque eo illa, quae dicenda de iustitia putabat, a vitae consuetudine et a civitatum moribus abhorrebant. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
rent alter sic cum eutor non rebus dũtaxat: s
etiam moribus propenatur. In primis mercedes pre¬
ceptoribus non quas minimas poterit: sed profa¬
cultate patrimonii: pro facultate natalium con¬
nec mimum dumeaxat nobis fidelem ac bonum
prestitit: sed omnibus interfuit bellis que gessi

Expanded text:
erogaturus.Cum tutor non rebus dumtaxat, sed etiam moribus pupilli praeponatur, inprimis mercedes praeceptoribus, non quas minimas poterit, sed pro facultate patrimonii, pro dignitate natalium connec animum dumtaxat vobis fidelem ac bonum praestitit, sed omnibus interfuit bellis, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
cum iuelex in priuatis aut preco in publicis dicẽ ce
causa iusserit. Leuiter est consurgendum tum de
in iidicis apud pricipem emim: & magistuitus: ac
tribimalia non licebit paulopost. Narratio magis¬
prolatã manum amictum recidenttem gestum di¬
stiuctum uocem ẜmoni prõptiam : ditũ acriorem
senum simplicom frequentissime postulabit in
his diuntaxat qualia bet sunt. Caius tamen: &¬

Expanded text:
cum iudex in privatis aut praeco in publicis dicere de causa iusserit, leniter consurgendum; tum in in iudiciis apud principem enim et magistratus ac tribunalia non licebit, paulprolatam manum, amictum recidentem, gestum distinctum, vocem sermoni proximam et tantum acriorem, sonum simplicem frequentissime postulabit in his du
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmo. Quid qđ quȩdam singła proguldu¬
bio uiciosa sunt iuntta sine reprehensione
dicuntur. nam & duo & tria & pondo dili¬
sorum gnrm sunt barbarispii: & uoᵃ pondo
netatem ab omnibus dictum est. Et recte
dici Messalla confirmat. forsitan huius rei

Expanded text:
id quod quaedam, quae singula procul dubio vitiosa sunt, iuncta sine reprehensione dicuntur? nam et dua et tre et pondo diversorum generum sunt barbarismi; at duapondo aetatem ab omnibus dictum est, et recte dici Messala confirmat. absurdum forsi