comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ e̾spũ ꝯstãtins ĩꝑatoris filiũ lr̃is erudiuit adeo pauꝑ uix
ut plerũq necͥħs ege̾t hec cura p̾stãtissioꝵ doctna uiroꝵ
ĩꝑatorib fuit. S ꝗd ego antigora r̾tenseo: tulit etas supio
tres uiros p̃clarissios ꝗ sapĩa ⁊ doctna magͫ lum̃ ytalie
attulert᷑ priorDantes eluxit ingeio singłari cuis ex
poetis suꝑiorib postponẽdũ : Is pr̃a obciuiles factiões pulb
pͥncipe ueronẽse ciuiꝯtũ libalitas pcetis febas. Susco¬
ptis ab eo Dantes ac uictꝰ quotidianꝯ ut rliꝗs ex failia
tributꝰ. Cacabat uir doctissimꝰ ingeĩo sẽbẽdi cure ĩten¬
tus : nlła ÷̃ eũ dig̾tas nłłꝯ honoͣ nsle opes collate. At flo¬
rẽtino ꝗda ꝓ facetias & dicacitatẽ mnłtas a dno: ut mos
E fore pͥcipũ ꝗb plus stulti ꝗ̃ sapiẽ̾tes placẽt diuitias
iuenero sicutitũ tuis ⁊ ip̃e me p̾diuitẽ rddet. ꝗbus
ubis offensiõe pͥncipis ꝯtracta abiit. Ac tanđ uir excel¬

Expanded text:
spum Costantini imperatoris filium litteris erudivit, adeo pauper vixit, ut plerumque necessariis egeret. Hec cura prestantissimorum doctrina virorum imperatoribus fuit. 64 Sed quid ego antiquiora recenseo? Tulit etas superior tres viros preclarissimos, qui sapientia et doctrina magnum lumen Italie attulerunt. Prior Dantes eluxit ingenio singulari, cuius extpoetis superioribus postponendum. Is, patria ob civiles factiones pulsuprincipem Veronensem, cuius tum liberalitas pre ceteris ferebatur. Susceptus ab eo Dantes ac victus quotidianus ut reliquis ex familia tributus. Vacabat vir doctissimus ingenio, scribendi cure intentus: nulla in cum dignitas, nullus honor, nulle opes collate. At Florentinus quidam, per facetias et dicacitatem multas a domino - ut mos est fere principum, quibus plus stulti quam sapientes placent - divitias invenero, sicuti tu tuis et ipse me predivitem reddet. Quibus verbis offensione principis contracta, abiit. Ac tandem vir excel
Abbreviated transcription (Latin):
allitatẽ ꝯ ditiois huãe fieiꝰ ĩ pͥncipatu młtis uitiorũ
Alecebris ĩbetilliorẽ: ⁊ ad mala ꝗ̃ adbona ꝓmptiorẽ
Qͣ obie celesti ope ñ sua p̾ncipes ꝗda felicitate st̾as¬
secuti. affuit .n. ill suꝑna u̾tꝰ. q̃ ip̃os dflecti ad t̾pia aut
đcipi rͦgni dlinime̾tis nꝰ ꝑmisit. Na ĩ pͥncipatu tat

Expanded text:
e fieri in principatu multis vitiorum illecebris imbecilliorem et ad mala quam ad bona promptiorem. Quamobrem celesti ope, non sua, principes quidam vite felicitatem sunt assecuti. Affuit enim illis superna virtus, que ipsos deflecti ad turpia aut decipi regni delinimentis non permisit. Nam in princi
Abbreviated transcription (Latin):
gia ac ꝓpirigora st̃. ut ui̾ssie dictũ sit. nłła scã soc̾etatẽ
n tide̾ r̾gni ee. Et mi ĩ ytalia fr̾nas cedes uidimꝰ obdo¬
minii cupiditatẽ ⁊ ĩt ꝓpiquos seuo marte e̾tatũ. In gallia
ge̾maĩa brittaiã. hispaniis seua d̾ma ⁊ plusꝗͣ bella cilia ex¬
arsere ñ a domestico. ñ a ꝯgͣtoꝵ ñ a ꝓp̾o sang̾e tẽpatũ. plo

Expanded text:
issime dictum sit nullam sanctam societatem neque fidem regni esse. Et enim in Italia fraternas cedes vidimus ob dominii cupiditatem et inter propinquos sevo Marte certatum. In Gallia, Germania, Britannia, Hispaniis seva arma et plusquam bella cvilia exarsere, non a domestico, non a cogn
Abbreviated transcription (Latin):
quẽda ĩtuebãt̾ at adorabãt. alii p̾ibãt Esu cetos. alis
tecta ꝯscẽdebãt: ut me ĩspicent  mag̾facentes uidẽ cur¬
ru quo uehebar. uestes diadema. tũ eos ꝗ ordĩe p̾ibãt
ac seqͥbãt. Ego at̾ mͥ ip̃i ꝯsciꝰ quãte me res toque̾nt af¬
fligebar aĩo uloꝵ stultite igͦscens mei uͦ mis ebar ꝗ
ee siłis magnis illis colossis quos phidias aue miron scul¬
pserat. hi .n. iouẽ aut neptunnũ ex auro uł ebore scul¬
put fulmen aut triđntẽ ĩ maĩb tenẽtes. At siꝗs mne¬
spexeit uidebit ĩ fo̾me c̾piis uestib fereis. clauis. cuneis

Expanded text:
ibant cursu ceteros, alii tecta conscendebant, ut me inspicerent, magni facientes videre currum quo vehebar, vestes, diadema, tum eos qui ordine preibant ac sequebantur. Ego autem, mihi ipsi conscius quante me res torquerent, affligebar animo, illorum stultitie ignoscens. Mei vero miserebar, qui essem similis magnis illis colossis, quos Phidias aut Miron sculpserat. Hi enim Iovem aut Neptunum ex auro vel ebore sculpunt, fulmen aut tridentem in manibus tenentes. At si quis introspexerit, videbit informe corpus, vectibus ferreis, clavis, cune
Abbreviated transcription (Latin):
cadualus. Lidoꝵ r̾x uxõis fraude ꝑiit. xerse psaꝵ re¬
ge̾ bello adu̾so g̾tia ĩ felicit gesto ĩ priã r̾u̾sũ. artabanꝯ¬

Expanded text:
Candualus, Lydorum rex, uxoris fraude periit. Xersem, Persarum reCandualus, Lydorum rex, uxoris fraude periit. Xersem, Persarum regem, bello adversus G
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝗ ea neget. ñ hõ s belua uidat̾. At r̾gũ ⁊ pͥncipuꝰ effera
ĩmanisq c̾delitas. ꝗ etia feraꝵ aspitatẽ suꝑaret. arctissiã
uita nat̾e. aĩcite uicda. om̃s coĩs societatis leges obĩꝑandi
cupidie abrupit. ñ filiis aꝑꝑẽtib: ñ uiro ab uxore. n egͣio
abegit at ĩpulit ĩ mutuas cedes. Ninus ut a p̾mis ex or¬
diar nͦ pepcit matne neci. Artaxerses ꝑsaꝵ rex cũ uiu̾es
dariu filiũ ꝑ ĩdulge̾tiã sibi ĩ r̾gnũ donatis ĩꝑii ĩ signib
sb̃stituiss eu̾dẽ. cũ ꝗnqͣgĩta ex frib parnicidiũ ꝑantemr
cũ qiuratis occidi iꝑauit. Alexander maio philippi mace¬
donu̾ rgis fũ cuꝰ r̾gno potiretꝰ. ciꝰ fre perdicta ꝑ isidias
euridice mr̃is octidit̾. Philippus post młtaꝵ urbiu̾ gen¬
tiũq ex cidia. post desatuꝰ sang̾e ac cedib aĩu. olimyiadis
uxoris oꝑa ab adolescẽte pausania ĩt̾fectꝰ ẽ. Eod mͦ et

Expanded text:
 homo, sed belva videatur. 73 At regum et principum effera immanisque crudelitas, que etiam ferarum asperitatem superaret arctissima iura nature, amicitie vincula, omnes communis societatis leges ob imperandi cupidinem abrupit. Non filiis a parentibus, non viro ab uxore nec e conabegit atque impulit in mutuas cedes. Ninus, ut a primis exordiar, non pepercit materne neci. Artaxerses, Persarum rex, cum vivens Darium filium per indulgentiam sibi in regnum, donatis imperii insignibus, substituisset, eundem, cum quinquaginta ex fratribus parricidium parantem, cum coniuratis occidi imperavit. Alexander, maior Philippi Macedonum regis frater, cum regno potiretur cum fratre Perdicca, per insidias Euridice matris occiditur. 74 Philippus, post multarum urbium gentiumque excidia, post defatigatum sanguine ac cedibus animum, Olimpiadis uxoris opera ab adolescente Pausania interfectus est. Eodem modo et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ditũ. aut ditatũ a r̾gib: aut opib ac dig̾tate auctus:
uł ad p̾stada ꝯsilia. uł ad ꝑcipie̾da uite disciplinã. iił ad
ꝯponẽdos mores fuisse actersitu. Queda ab his adiactãtiã
qãdã oblata uł data accepimꝰ. s nłłe unꝗͣ ilł p̾fecture
a regio đ madate nłłi honores h̃iti nłħ magrãtꝰ ꝯmissi
aꝗb ꝙͣnti aut eloq̃ntes aut docti extimẽt̾ mĩme e̾ obscuꝵ¬

Expanded text:
aut opibus ac dignitate auctum vel ad prestanda consilia vel ad precipiendam vite disciplinam vel ad componendos mores fuisse accersitum. Quedam ab his ad iactantiam quandam oblata vel data accepimus. Sed nulle unquam illis prefecture a regibus demandate, nulli honores habiti, nulli magistratus commissi, ris, a quibus quanti aut eloquentes aut docti extimentur, minime est obscu
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ ñ qđ aꝑte rp̾hẽdat᷑ ꝗs .n. tã iniquus ẽ uidex
ꝗhonesci ociũ culparet : s ĩparẽ dicat uirib m̃is : ꝗ
nequeris onus suscepti muneris sustine. Ib ego forte assẽtia
&opusame ĩ choatũ maiori dignũ Iaigenio ⁊ elog̃ntia ꝓfite¬
baor. S x illd̃ etiã adda exe̾citii gͣ potiꝯ ꝙ̃ docẽdi stuolio de

Expanded text:
s enim tam iniquus est iudex qui honestum otium culparet? -, sed imparem dicant viribus meis, qui nequiverim onus suscepti muneris sustinere. Quibus ego forte assentiar et opus a me inchoatum maiori dignum ingenio et eloquentia profitebor. Sed et illud etiam addam, exercitii gratia potius quam docendi studio de
Abbreviated transcription (Latin):
ẽdita Tertia aciẽ ꝑgrẽde ꝯperãdeq peciuẽ architecti
ꝯfit̾unt g̃tũ rgib mĩstiu. hoꝵ suasu ĩ pulsuq noua uetti¬
galia duuitũ insidie ꝓse̾ptionet rapine. spolia sb̃sequũtiũ
Accumulet his quãtũ genꝰ. idq pestifeꝵ delatoꝵ: ingens
solũ pͥncipes ĩ ꝓbi s mođsti qͦ hĩti. aures p̾buent̃. Apd ha¬
drianuꝰ c̾te ĩpatore adeo ualue a latoꝵ uoces: ut dĩcos quos
ad sũmi ꝓuexerat. postea huit hostiũ loco. his gͦ tã bonis
ta scis mũstris ta fidis satellitib suffulta pͥncipũ ꝯsuetuͦ. q̃
iniqͣ ꝯditioe̾ agit̾: Iaihi c̾dite nꝰ ing̾dit̾ limã hoꝵ ulla felicaita
s tom̃ta &uaĩt calamitates. Ab his amicita ex clusa est
rꝰpulsa ui̾tat aduiato accita. Na ꝙ carolus doctos ab eis uiros
diligi coliq paulo añdix. longe tota abe̾rat uia: nã n lr̃aꝵ¬
studia apd̃ rges ⁊ dnos nͥ admod̾ paucos unꝗ̃ uiguert᷑: ne

Expanded text:
ti conficiunt, gratum regibus ministerium: horum suasu impulsuque nova vectigalia, divitum insidie, proscriptiones, rapine, spolia subsequuntur. Accumuletur his quartum genus, idque pestiferum, delatorum ingens bi, sed modesti quoque habiti aures prebuerunt. Apud Hadrianum certe imperatorem adeo valuere delatorum voces, ut amicos quos ad summum provexerat postea habuerit hostium loco. 61 His ergo tam bonis, tam sanctis ministris, tam fidis satellitibus suffulta principum consuetudo, quam iniqua conditione agitur! Mihi credite, non ingreditur limen horum ulla felicitas, sed tormenta et varie calamitates. Ab bis amicitia exclusa est, repulsa veritas, adulatio accita. Nam, quod Carolus doctos ab eis viros diligi colique paulo ante dixit, longe tota aberrat via. Nam nstudia apud reges et dominos, nisi admodum paucos, unquam viguerunt, neque
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t̾mitta arpalo faiłiari. ob r̾p̃hẽsũ ĩse uitiũ. filios epu¬
landos ĩ quiuto ddit. & ne ꝑentis mors filiis adice̾tur epłas
illas iaudare ut suauis coactus ẽ. Cambises cuiusda ex carissis
filiũ ob admoĩta ĩ eo ebrietatẽ sagitta transfixit. Alexã¬
der magnus uesanũ aĩal callisthene pħm ꝯdiscipuluꝰ suũ ꝑsaꝵ¬

Expanded text:
pretermittam, Arpalo familiari, ob reprehensum in se vitium, filios epulandos in convivio dedit et, ne parentis mors filiis adiceretur, epulas illas laudare ut suavis coactus est. Cambises cuiusdam ex carissimis filium, ob admonitam in eo ebrietatem, sagitta transfixit. Alexander Magnus, vesanum animal, Callisthenem philos
Abbreviated transcription (Latin):
timors suspitones domesticoꝵ odia. ĩsidias qb abũdat
r̾gia : ꝗd leuẽ bueꝰq somnũ ⁊ ĩ somnia tũbulẽta: quid
uarias ac młti plices cogitationes : ꝗd spes malas : uitã ĩgeta
ꝗd pecuiaꝵ cura: litigia: expeditiões: mãdata leges: que
ne ꝑuula ꝗđ somni getẽ sinũt cape : ncte ẽ enũ pro
oĩb curã ge̾re. ac sexcẽtis laborib đtineri .n n dulcẽ
ut homerꝰ ait somnũ capiebat menelas. młta u̾sans
petore cũ g̾ti rꝰliꝗ stc̾te̾nt. torq̃t cresũ filii sditas. Ar¬
taxe̾se clearcus. ꝗ ciro cũ exe̾citu affuit. Dyanisiũ sira¬
cusiũ dion tyrannide expellẽs. aliũ parmenior predi¬

Expanded text:
t regia? Quid levem brevemque somnum et insomma turbulenta? Quid varias ac multiplices cogitationes? Quid spes malas, vitam iquietam? Quid pecuniarum curam, litigia, expeditiones, mandata, leges, que ne parvulam quidem somni quietem sinunt capere? Necesse est unum pro omnibus curam gerere ac sexcentis laboribus detineri. Neque enim dulcem, ut Homerus ait, somnum capiebat Menelaus, multa versans pectore, cum Greci reliqui sterterent. Torquet Cresum filii surditas, Artaxersem Clearcus, qui Ciro cum exercitu affuit, Dionisium Siracusium Dion tyrannide expellens, alium Parmenion, Perdi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte dixerim forsam felices: cũ u soli laboꝵ pͥncipũ fructug
ꝑcipiãt. Adhos .n. solicitudo. cure tumores. anxietas. ꝑicła
descendũt. illi q̃stui uacat ⁊ uoluptatib. ad ꝯtrahendas opeg
ac diuitias intẽti. ⁊ tanꝗ̃ musce ad mel aduolãt. ita isti ad
explendas uarias cupiditates: ad aulas regũ ac pͥncipum
ꝯcuͣrũt. rarihoĩe plimi fortunã sequate: telices itaq uidẽ
ac bt̃os alios rade  ꝗ ipe p̃cetis ẽ ĩ felix Naz siqͣ iocũ ditas siõ¬

Expanded text:
parte dixerim forsan felices, cum ii soli laborum principum fructus parte dixerim forsan felices, cum ii soli laborum principum fructus percipiant. Ad hos enim solicitudo, cure, timores, anxietas, pericula descendunt, illi questui vacant et voluptatibus, ad contrahendas opes ac divitias intenti, et tanquam musce ad mel advolant, ita isti ad explendas varias cupiditates ad aulas regum ac principum concurrunt. Rari hominem, plurimi fortunam sequuntur. Felices itaque videtur ac beatos alios reddere qui ipse pre ceteris est infelix! Nam si qua iocunditas
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qua maxĩa laboris ⁊ industriae ꝓposita eẽ pͥmia uide¬
mus q̃ felix p̾ cet̾is eẽ uidet᷑ : tũ mitis uoluptatib ⁊ ꝯmo¬
dis referta: tũ iis molestiis curis q uacua ꝗtn ceti affugũ¬
tur. Ego .n. x te r̾liquos ꝙ pontisicib obsequũt̾ ꝗͣtum
& xdiis adorant: ⁊ ꝗ eos sequũt quos illi ꝯsueuert̃ cũ uolunt
duob tmꝰ u̾bis felices redde ac fortunatos Nar tũ om̃es pn¬
cipes magͣ existimo feliatate frui tũ uͦ maxĩe poritifices
cũ nulla cura nłło labore nłła opa. nłlo ꝑiculo eũ sa¬
tũ adipiscũtur: ꝗ hẽt maximus ine mortales absq ullo
colaus ne longẽ te fallat opinio. qꝗ existimo hec ate col¬
lo ꝗndi int̾ nos gꝰ dici tu felices appellas ⁊ pontifices ⁊ cos
ꝗ degũt ĩ p̃ncipatu. ego secus sentiẽs eius modi hoĩes misos
duco n ullius uere compotes felicitatis. Illos ꝗ adstãt p̾na¬
pib ꝗ latus c̾cũdãt. ꝗ aures octupãt: ꝗ uedũt ex aliqua

Expanded text:
is et industrie proposita esse premia videmus, que felix pre ceteris esse videtur, tum multis voluptatibus et commodis referta, tum iis molestiis curisque vacua quibus ceteri affliguntur. Ego enim et te et reliquos qui pontificibus obsequuntur, quantum et pro diis adorant, et qui eos sequuntur, quos illi consueverunt, cum volunt, duobus tantum verbis felices reddere ac fortunatos. Nam tum omnes principes magna existimo felicitate frui, tum vero maxime pontifices, cum nulla cura, nullo labore, nulla opera, nullo periculo cum statum adipiscuntur qui habetur maximus inter mortales: absque ullcolaus «ne longe te fallat opinio, quanquam existimo hec a te colloquendi inter nos gratia dici. Tu felices appellas et pontifices et eos qui degunt in principatu. Ego, secus sentiens, eiusmodi homines miseros duco neque ullius vere compotes felicitatis. Illos qui adstant principibus, qui latus circundant, qui aures occupant, qui vendunt, ex aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗant: Na ꝙ arbitraris nat̾a malũ eẽ ĩncipatũ. uide
ne longius ꝗͣ rõ saiadat a uero seducaris. nata ĩsitum
nob pͥncipandi appetitũ acero nr̃ tradit: ut aĩmus bene
a naͣ istitutus ⁊ subeẽ nolit ⁊ cupiat p̾eẽ. ĩdidit .n. nobis
siue deus siuꝰ pens naͣ đđiu laudis & głie. quã maxĩam

Expanded text:
am quod arbitraris natura malum esse principatum, vide ne longius quam ratio suadeat a vero seducaris. Natura insitum nobis principandi appetitum Cicero noster tradit, ut animus bene a natura institutus et subesse nolit et cupiat preesse. Indidit enim nobis sive deus sive parens natura des
Abbreviated transcription (Latin):
ruꝰ faicultas ẽ nob optanda. s plima ꝑs hoiũ eã ad ma¬
lefic̾a ꝯutũt. n e dignũ bñficii noĩe ꝗcꝗd p̾ncipes donãt
st̾ młto rꝰmissiores. Mensa aurea a rgeteaq ⁊ oeteri
aꝑꝑatus nihꝰ affert sb̃sidii qͦ sitius felices. n .n. eg̃tudies
aĩ leuãt. s p̾stãt ciuiosiore. plus ea aspicentes diestãt
ꝗͣ possiđntes. hoc uissime ausi dice᷑ i qͦ miti sapiẽtes que¬
tate Exuꝑẽt. Quare longinꝗͣ erit ab his uite felicitas
qͦs ⁊ nłta uera ac solida seꝗt uoluptas. ⁊ młti c̾cũstãt mẽ¬
tis c̾tiatus. Tu carolus tyrãnoꝵ inꝗt ñ r̾gũ aue ĩpatoꝵ¬
uita iis cruciaois ꝗ̃ dixisti malis. qm̃ & iustinus affirmat
to s pliblico ꝯmodo det oꝑa. cũ pace̾ colat cipiditatibus
statuãt modu. uiros doctos amẽt. cũ qr ꝑentes eoꝵ ꝗb¬

Expanded text:
as est nobis optanda, sed plurima pars hominum eam ad maleficia convertunt. Non est dignum beneficii nomine quicquid principes donant.t multo remissiores. Mensa aurea argenteaque et ceteri apparatus nihil afferunt subsidii quo simus felices. Non enim egritudines animi levant, sed prestant curiosiorem: plus ea aspicientes delectant quam possidentes. Hoc verissime ausim dicere, in quo et multi sapientes tate exuperentur. Quare longinqua erit ab his vite felicitas, quos et nulla vera ac solida sequitur voluptas et multi circumstant mentis cruciatus». 34 Tum Carolus «Tyrannorum» inquit «non regum aut impvita iis cruciabitur que dixisti malis, quoniam et lustinus affirmat to, sed publico commodo dent operam, cum pacem colant, cupiditatibus statuant modum, viros doctos ament, cum quasi parentes eo
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ danna aĩadutit. ñ ꝯspicit miszias intiores. ex basisus¬
spensos at solimes ꝓspectat. opes. aurũ. uestes argentur
famlantiuꝰ catuas obstupescens. exfiorẽ ornatũ ĩ tuentũ
qua late̾t uidertis misz. s sordidi tͥpes. ad siłi tudie suorꝵ
ꝑietũ extͥnsecus culti. Lucrano at g̾tus auctor iꝰ alectrio¬

Expanded text:
eorum damna animadvertit nec conspicit miserias in interiores: ex basi sueorum damna animadvertit nec conspicit miserias in interiores: ex basi suspensos ac sublimes prospectat. Opes, aurum, vestes, argentum, famulantium catervas obstupescens, exteriorem ornatum intuetur, qua latent videritis, miseri sunt, sordidi, turpes, ad similitudinem suorum parietum extrinsecus culti. Lucianus autem, Grecus auctor, in Alectrio
Abbreviated transcription (Latin):
uita ĩfelice̾ p̾stare uiđnt̾. haud exigua felicitas duci¬
tur filios here ac r̾linque̾ impii succestores. At malos p̾n¬
cipes exe̾plis ꝯstat ĩꝓbitatẽ suã ⁊̃ filios ĩfunde᷑: ⁊ efficero
siłes sui. Na ut ĩ r̾gno ira ⁊ ĩpentũ iutiis filii unt̾ suc¬
tedẽ. Ex malis gͦ filiis nłta ad pr̃es felicitas ꝑueiet Ro¬
ni si quos legimꝰ aut carue̾ filiis: sic august. ⁊itus. tra¬
ianq antoninꝯ pius. aut eos genue̾ qo fuiss satia đ fecisse
Auidius casius ĩ uita seueri ipatoris. neĩe magͦꝵo uiroꝵ
aut tales rliꝗse ut huao gñi fuiss utiliꝰ ñ eẽ natos hagͣ
ẽ gͦ uits pͥncipũ felicitas : ⁊ admodũ r̾liꝗs appetẽda. q̃ aut
đserta ututũ comitatu: aut opp̃ssa uitiis: tũ adulatoribiis
obssessa: tũ curis anxia. ꝗetis in ops liboꝵ uoluptate cares
nłłiꝯ eꝰ exps calamitatis. S stultũ atq iꝑitũ uulgꝰ ñ hec

Expanded text:
vitam infelicem prestare videntur. Haud exigua felicitas ducitur filios habere ac relinquere imperii successores. At malos principes exemplis constat improbitatem suam in filios infundere et efficere similes sui. Nam, ut in regno, ita et in parentum vitiis fili videntur succedere. Ex malis ergo filiis nulla ad patres felicitas perveniet. Boni si quos legimus, aut caruere filiis, sicut Augustus, Titus, Traianus, Antoninus Pius, aut eos genuere quibus fuisset satius defecisse. Avidius Cassius, in Vita Severi imperatoris neminem magnorum e natos. Magna est ergo vite principum felicitas et admodum reliquis appetenda, que, aut deserta virtutum comitatu aut oppressa vitiis, tum adulatoribus obsessa, tum curis anxia, quietis inops, liberorum voluptate carens, nullius est expers calamitatis! Sed stultum atque imperitum vulgus non hec
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ mole p̾mebat ut niħ sibi magis ꝗ̃ ea uita displi¬
ere uidetur ꝗd de aliis ct̾sendũ ẽ. ꝗ ad augusti u̾tu¬
te ⁊ iaudes longa intercarpedine accesszunt: nepe
ĩ felices fuisse dicemus. ultoq iloco minꝯ rꝰpiri uitam
sit felicitas. dinđ an domicilia pͥncipu̾ sequat̾ discutũ¬
du. felicitate̾ eẽ uita seu oꝑatione̾ secũdil u̾tutem
scribit uir sapie̾tissimus aristoteles. ⁊ exercitio u̾tutu
silia dsunt ubi adst̾ uitia ibi neꝗt eẽ ulla felicitas. nõ
n ta diu̾sa int̾q se r̾pugͣntia ꝯiũgũt. S u̾tutis raꝵ corsse
cũ p̾ncipib familiaritatẽ p̃titoꝵ exempla docuert᷑ ut u̾im
ꝓbi maliq sit ratio ꝗͣ ꝯstat uitiis facile̾ aditũ ad p̾ncipes pa¬
te nob ꝑsuadet. gͥ & ĩfelices ert. Uelle doctoꝵ ac bonoꝵ ui¬
roꝵ grã ut sapiẽ daret opa p̾ncipes. illiusq p̾ceptis obtẽꝑa¬
rõni sapiẽ q ĩ het. ea cu̾sit pͥncipuꝰ contub̾nalis. car̾ant u̾tu

Expanded text:
ut nihil sibi magis quam ea vita displicere videretur, quid de aliis censendum est, qui ad Augusti virtutem et laudes longa intercapedine accesserunt? Nempe infelices fuisse dicemus nulloque in loco minus reperiri vitam sit felicitas, deinde an domicilia principum sequatur discutiendum. Felicitatem esse vitam seu operationem secundum virtutem scribit vir sapientissimus Aristoteles et exercitio virtutum silia desunt, ubi adsunt vitia, ibi nequit esse ulla felicitas. Non enim tam diversa, interque se repugnantia coniunguntur. Sed virtutis rarum coisse cum principibus familiaritatem preteritorum exempla docuerunt: ut vero improbi malique sint, ratio, qua constat vitiis facilem aditum ad principes patere, nobis persuadet. Igitur et infelices erunt. 47 Vellem doctorum ac bonorum virorum gratia, ut sapientie darent operam principes illiusque preceptis obtemperarationi sapientieque inheret. Ea cum sit principum contubernalis, careant virtu
Abbreviated transcription (Latin):
llexit cõꝑatus ẽ iumtis ĩsipiẽtib ⁊ siłis fcus ẽ illis. Quid
aliis testib oclia ratione. alia aucte opus ẽ ad dmnõstradu
ututẽ seorsũ hitare a pͥncipib ⁊ ob ea rẽ eẽ ĩfelices stul¬
titia .n sũma ĩfeliatas ẽ cũ a diuino dei oracielo iumtis insi¬
pie̾tib siłes eẽ dicant̾ : Non inełlige eos dixit ꝗ ĩ honore
ꝯsistũt. excetas n mens eoꝵ splendore dig̾tatis ⁊ ĩꝑii
ut ⁊ stultife ac ĩsiprẽ pateat. ⁊ rara sit u̾tus ĩ illis. Ha si
dixeris fartitudie ĩ illis eẽ. id ꝓrsus negabo cũ n forti¬
tudinis opris sit adire ꝑicula ꝓ coi saluce. ad ĩiurias ꝓpul¬
sandas. armisq đce̾ne᷑ ꝓ salute priẽ. p̾ncipuꝰ at cura sit
ꝓ p̃uato ꝯmodo ⁊ auge̾dis imꝑii finib armea cape ꝗ̃ntuuis¬

Expanded text:
llexit, comparatus est iumentis insipientibus et similis factus est illis. Quid aliis testibus, alia ratione, alia auctoritate opus est ad demonstrandum virtutem seorsum habitare a principibus et ob eam rem esse infelices? Stultitia enim summa infelicitas est, cum a divino dei oraculo iumentis insipientibus similes esse dicantur. Non intelligere eos dixit, qui in honore consistunt: excecatur enim mens eorum splendore dignitatis et imperii, ut et stultitie ac insipientie pateat et rara sit virtus in illis. 48 Nam si dixeris fortitudinem in illis esse, id prorsus negabo. Cum enim fortitudinis opus sit adire pericula pro communi salute ad iniurias propulsandas armisque decernere pro salute patrie, principum autem cura sit pro privato commodo et augendis imperii finibus arma cape
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ea u̾tus eu̾ser c̾ca penã ac p̾mia t̾buẽ̾da penã ꝗđ ĩfert̃
cũ eoꝵ status ꝯducit nͦ .n. sontes piu̾iit s ꝑsepe extollunt
ꝑꝑ admissũ scelus p̾mio uͦ nequaꝗͣ afficiunt bn̾meitos. s qͦ
libido ꝑsuadt ꝗ ut plimu̾ sẽ rꝓbi rit nefarii uiri. pruđnta
possũt ꝑfice᷑ Uersutos ego tallidos. astutos. młtos audiui

Expanded text:
r circa penam ac premia tribuenda, penam quidem inferunt cum eorum statui conducit. Non enim sontes puniunt, sed persepe extollunt propter admissum scelus. Premio vero nequaquam afficiunt bene meritos, sed quos libido persuadet, qui ut plurimum sunt reprobi ac nefarii viri. 49 Prudentia possunt perficere. Versutos ego, callidos, astutos multos audivi,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ illoꝵ uita notio nꝰ luxu ñ diuitiis frangit᷑. s ꝓ qͥtidia¬
no uictu ꝯꝑando laborib at uigilii ĩsudãt. legib et ꝗbus
ĩ mođrate cupiditates hoũ fremãt pare᷑ cogu̾t. ad de
ꝙ int̾ equales ubriore quada licẽtra loqͥndi utũt᷑ quar
amicoꝵ errata r̾p̃hende᷑ ⁊ inĩcos ĩuehẽ gunt. Accedũt
ad het ĩstitutiones quas ueles illi darisstq poete de uita

Expanded text:
divitiis frangitur, sed pro quotidiano victu comparando, laboribus ac vigiliis insudant. Legibus etiam, quibus immoderate cupiditates hominum frenantur, parere coguntur. Adde quod inter equales liberiore quadam licentia loquendi utuntur, qua et amicorum errata reprehendere et in inimicos invehere queunt. Accedunt ad hec ins
Abbreviated transcription (Latin):
manici exercitus quintilio uaro duce clades: magnũ
ror .p. uulnus. Quis cũ his erũnis felicitatsꝰ ꝯiuget
molestias de r̃stituẽda re .p. cogitait: ꝙ ⁊ feciss reꝗ¬

Expanded text:
manici exercitus, Quintilio Varo duce, clades, magnum manici exercitus, Quintilio Varo duce, clades, magnum rei publice vulnus. Quis cum his erumnis felicitatem coniungmolestias de restituenda re publica cogitarit, quod et fe
Abbreviated transcription (Latin):
tius solitita duxit ⁊ ĩꝗeta. mõtis ⁊ ĩsidiaꝵ metũ doñ
liuuieuxoris osilio usus cũ pisoniꝰ peꝑciss hac clemĩta re¬
liquã sibi uitã seca p̾buit. huc usq nłłi datus ẽ ĩe tott
timores felicitati locus. Age postq̃ timẽ desiit q̃ felici¬
tas sb̃secuta e: pͥmũ q̃ magͦ ducis felicitatis portio ea¬
ruit filiis ꝗ imiꝑio suetedent tũ młti plici dolore ꝑ os
uitã affectus fuit. sororẽ octauiã amisit. marcellum
ac drusũ nepotes quos imꝑio dstinaueat magne utu¬
tis atq indolis adolesce̾tes inimata morseripiut m ag̃¬
pre generi ac metenatis quos caisscos ac fidissios exp¬
tus erat funea ꝓsecutus e filias ambas abse donu op¬
timȩ educatas ob mełtia fregͥntib q adultiis ẽ fanie
cora tãtu postea doluit ut sepe mecenatis ag̾pyeq
ꝗ sibi ueꝵ dice̾ soliti erãt infitũ defleuit qͥstus mito¬
nens sibi deẽ ꝗ uera ex dĩo loqrẽtur. obsetuta ẽ ger¬

Expanded text:
tius solicitam duxit et inquietam, mortis et insidiarum metu, donec Livie uxoris consilio usus, cum Pisoni pepercisset, hac clementia reliquam sibi vitam securam prebuit. Hucusque nulli da ius est inter tot timores felicitati locus. Age, postquam timere desiit, que felicitas subsecuta est? Primum, que magna ducitur felicitatis portio, caruit filiis, qui imperio succederent. Tum multiplici dolore per omnem vitam affectus fuit: sororem Octaviam amisit, Marcellum ac Drusum nepotes, quos imperio destinaverat, magne virtutis atque indolis adolescentes, immatura mors eripuit. M. Agrippe generi ac Mecenatis, quos carissimos ac fidissimos expertus erat, funera prosecutus est. Filias ambas, ab se domi optime educatas, ob meretriciam frequentibusque adulteriis infamem cora, tantum postea doluit ut sepe Mecenatis Agrippeque, qui sibi verum dicere soliti erant, interitum defleverit, questus multotiens sibi deesse qui vera ex animo loquerentur. 43 Subsecuta est Ger
Abbreviated transcription (Latin):
Ftate uite: satis illi exmag̾tuđie imꝑii se saꝑe arbitrã¬
tur ꝑtiz temerarii atzinsulsi: ꝑti feie meliores Mł¬
tos libales uulgus existimauit: qñ młta młtis ꝯdonart
at ii stultite potius ꝗ̃ libalitatis laud m̃ruert. Inꝯsulta .n
elargitio ⁊ pecuiaꝵ temeraia estusio uitupanda ẽ. ĩ li
ctus ⁊ sapens munꝰ petes. cõte̾net᷑. ad eat fatuꝯ ridi¬
culus aut histrio. uestib donabit᷑ atq auro. Nõ honestis
uiris aut egenis t̾buũt. s ꝓcacib im ꝓbis s̃po̾tunis ita
dũ lib̾alitatis nomẽ asseꝗ uolũt sitemeraris effusionis

Expanded text:
gritate vite? Satis illi ex magnidine imperii se sapere arbitrantur, partim temerarii atque insulsi, partim feminis molliores. Multos liberales vulgus existimavit, quoniam multa multis condonarunt. At ii stultitie potius quam liberalitatis laudem meruerunt. Inconsulta enim elargitio et pecuniarum temeraria effusio vituperandactus et sapiens, munus petens: contemnetur; adeat fatuus, ridiculus aut histrio: vestibus donabitur atque auro. Non honestis viris aut egenis tribuunt, sed procacibus, improbis, importunis. Itaque, dum liberalitatis nomen assequi volunt, in temerarie effusio
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinũ regent. hec seneca. ꝗ dinđ labores anxi¬
etatesq ꝗb et senex agitabat đscribit. ut ñõ ĩfelice
uita ꝑ oẽ etate̾ egisse uidas. hec ta młta de Aug̃¬
sto r̾tuli ut ex btissio pncipũ sumatꝰ niu ꝯiecta. ham

Expanded text:
solicitudinum tegerent. /. 45 Hec Seneca, qui deinde labores anxisolicitudinum tegerent. /. 45 Hec Seneca, qui deinde labores anxietatesque, quibus etiam senex agitabatur, describit, ut omnino infelicem vitam per omnem etatem egisse videatur. Hec tam multa de Augusto retuli, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Potentissimus inꝗt & in altũ sblatis hoib excideͣ uoces
uiđbis ꝗb otiũ optẽt oib sius bonis p̾ferãt cupiant
intis ex illo suo fastigio si tuto liceat descende̾. nã ut
niħ extra lacessat aut quatiat. magꝰ in se ip̃a fortuna
ruit. Diuus augustus cui dii pła ꝗͣ ulli p̾stitunt nꝰ de¬
siit ꝗete sibi p̾cari. ⁊ uacauane̾ d rẽ.p. pete. om̃is
eius smo ad hoc sꝑ ruolutus ẽ ut spiraret otiũ. hoc labo¬
nes suos etiaz si falso. dulci tnꝰ oblettabat̾ solatio. aliꝗñ
ge uictuꝵ sibi ĩ quada ad senatũ epła cũ sibi otium.
pollicẽtur etia ex uboꝵ dulcedĩe se uoluptatẽ ꝑcipere
affirmabat. tanta otii cupido ĩcessat ut illd̾ ꝗa usu nõ
posat togitatiõe psumẽt. ⁊ ꝗ oiã uidebat ex se penđnca
ꝗ gẽtibi fortua dabat. illũ diẽ letũ demũ cogitabat quo
mag̾tudie sua ex u̾e̾t. Exꝑtus erat ꝗͣntũ illa bona per
om̃s t̾ras fulgẽtia sudonis exp̾ment ꝗntũ occultarum

Expanded text:
t - et in altum sublatis hominibus excidere voces videbis, quibus otium optent, omnibus suis bonis preferant, cupiant interim ex illo suo fastigio, si tuto liceat, descendere. Nam, ut nihil extra lacessat aut quatiat, magna in se ipsa fortuna ruit. Divus Augustus, cui dii plura quam ulli prestiterunt, non desiit quietem sibi precari et vacationem a re publica petere. Omnis eius sermo ad hoc semper revolutus est, ut speraret otium. Hoc labores suos etiam si falso, dulci tamen oblectabatur solatio, aliquando se victurum sibi. In quadam ad senatum epistola, cum sibi otium polliceretur, etiam ex verborum dulcedine se voluptatem percipere affirmabat. Tanta otii cupido incesserat ut illud, quia usu non poterat, cogitatione presumeret, et qui omnia videbat ex se pendentia, qui gentibus fortunam dabat, illum diem letum demum cogitabat quo magnitudinem suam exueret. Expertus erat quantum illa bona, per omnes terras fulgentia, sudoris exprimerent, quantum occultarum
Abbreviated transcription (Latin):
si quos ulla etas ꝑduxit. rariores stoycoꝵ sapie extitũt
me malũ dixisti. hoc tibi affirmo. ꝗ̃ bona nã st. ma¬
la ee ñ posse pncipatus uͦ qualis sit exͣ pͥncipũ docẽt
quos te ñ fugit ut pbimũ rphẽsioe ꝗ laude digniores
tu oblitus c̾elo quot calamitatib illius cupiditas orber
erat ad unũ pͥmi dtulunt. lib̾tate̾q sõ qͣ nati eant
s uituti sb̾icentes uni alique̾ plusꝗͣ om̃e posse malue

Expanded text:
si quos ulla etas produxit, rariores Stoicorum sapiente extinime malum dixisti, hoc tibi affirmo: que bona natura sunt, mala esse non posse. 38 Principatus vero qualis sit, exempla principum docent, quos te non fugit ut plurimum reprehensione quam laude digniores.tu, oblitus credo quot calamitatibus illius cupiditas orbem erat ad unum primi detulerunt libertatemque sub qua nati erant servituti subicientes unum aliquem plusquam omnes posse m
Abbreviated transcription (Latin):
timus ꝓst̾bendis iuib modũ statui passus ẽ. nꝰ nłłos et
Blatis iis ꝗ rẽ pitł saluã uellẽt. ꝙq suis cupiditatib ob¬
stabãt. cũ Antoio ⁊ lepido libtate̾ eripuit citati. hõ re

Expanded text:
timus proscribendis civibus modum statui passus est. Nonnullos etimus proscribendis civibus modum statui passus est. Nonnullos esublatis iis qui rem publicam salvam vellent quique suis cupiditatibus obstabant, cum Antonio et Lepido li
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfelices paucoꝵ siꝗͣ ea fuit utus. Una .n. hirũdo ut
dicit uernꝰ designat. S thꝰ siꝗ paulo tollabiliores: aut
etiã ut uultis boni extitint: idita ꝑraro ꝯtingit ut
potenti loco hr̃i possit. Na sepius monstra hoiũ tra quã
tis q̃ oĩa longe a naͣ hoiũ distãt. Eode pacto cũ pnci¬
patus nã sit malus siẽti tñ iongo ĩtuallo se aliꝗ qui
palulũ discrsce̾rt ab illius nat̾e ĩstitutis: s mostris ac
po̾tentis rariores. n iͦt hos ip̃oe felices fuisss iudito. sed
uacuos felicitate. Non .n exensecus aut a fartune in¬
dulgẽtia ueit felicitas n ut alii s ip̃i met de sua fe¬
licitate existimẽt oportet. Expendamus illũ ip̃ Augu¬
stũ quẽ ut ais feliassiu oĩa secula celebrart̃. ⁊ qͣ ui¬
xeit̃ felicitate ꝯside̾mus. p̾ma illius etas ĩ uli bello
diutius u̾sata nłł peꝑcit e̾delitati. cẽte triũ uirũ ul¬

Expanded text:
infelices. Paucorum, si qua ea fuit, virtus. Una enim hirundo, ut infelices. Paucorum, si qua ea fuit, virtus. Una enim hirundo, ut dicitur, ver non designat. Sed tamen, si qui paulo tolerabiliores aut etiam, ut vultis, boni extiterint, id ita perraro contingit, ut portenti loco haberi possit. Nam sepius monstra hominum terra quam tis. Que omnia longe a natura hominum distant. Eodem pacto, cum principatus natura sit malus, inventi tamen longo intervallo sunt aliqui, qui paulo disciscerent ab illius nature institutis, sed monstris ac portentis rariores. 41 Neque vero hos ipsos felices fuisse iudico, sed vacuos felicitate. Non enim extrinsecus aut a fortune indulgentia venit felicitas, neque ut alii, sed ipsimet de sua felicitate existiment oportet. Expendamus illum ipsum Augustum, quem, ut ais, felicissimum omnia secula celebrarunt, et qua vixerit felicitate consideremus. Prima illius etas, in civili bello diutius versata, nulli pepercit crudelitati. Certe triumvirum ul
Abbreviated transcription (Latin):
sessio si uetib historiis: si ror cdimus possessores iꝰꝓbor
effice̾ soleat ⁊ p̾ncipatũ qͦ mala re̾ et̃ putãdũ ẽ
Nõ ne cosmus inꝗt ab hoc tuodcreto iud excipis młtos
quos felices ac bonos sua etas existimauit. ut bãbaros
missos faciamus. Diuũ augustu. uespesianũ. titũ. anto¬
nuꝰ piu.M. aurelius. alexandrũ seuers̃ traianũ op¬
timos ac iustissiõs p̾ncipes: quoꝵ uita mei̾to felix dici
p̃t̃. Augusti ꝗđ felicitate̾ om̃s hystarici. om̃s an nales
decãtãt pace ꝑ uiuersũ orbẽ t̾ra mariq parta. quar̾
muc saltẽ felicitatẽ rouas ncce e: ne uiđ aris ioibus¬
uelle eẽ ꝯtentiosus. Tu mͥ nicolaus inꝗt feniceꝰ nescio
quã affers mĩtis ĩ auditas seculis atq ĩuisa. Antiqͣ mo¬
num̃ta paucos istius moiꝰ pͥncipes r̾censẽt. ꝑmiłtos a illos
quoꝵ flagitia ac scelera ples mortales ⁊ r̾gna ꝯqua¬
ssarũt. Ueꝵ nihꝰ aftert monum̃ti. qn dici om̃s abeãt

Expanded text:
ioni credimus, possessores improbos efficere soleat, et principatum quoque malam rem esse putandum est». 39 «Nonne» Cosmus inquit «ab hoc tuo decreto excipis multos, quos felices ac bonos sua etas existimavit? Ut barbaros missos faciamus, divum Augustum, Vespasianum, Titum, Antoninum Pium, M. Aurelium, Alexandrum Severum, Traianum, optimos ac iustissimos principes, quorum vita merito felix dici potest. Augusti quidem felicitatem omnes historici, omnes annales decantant, pace per universum orbem terra marique parta: quare huic saltem felicitatem tribuas necesse est, velle esse contentiosus». 40 «Tu michi» Nicolaus inquit «fenicem nescio quam affers, multis inauditam seculis atque invisam. Antiqua monumenta paucos istius modi principes recensent, permultos vero illos, quorum flagitia ac scelera plures mortales et regna conquassarunt. Verum nihil affert momenti, quin dici omnes debeant
Abbreviated transcription (Latin):
irã testat᷑ seꝗ ꝑ iołosa ac t̾buleta st̃ pͥncipũ uita. s irama¬
Darius psaꝵ r̾x bellũ adu̾sꝯ scytas moturꝰ. offenso orto¬
baģi nobilis senis p̾cibi. isolatiuꝰ senectutis rogãtis unu
Et̾b libis sibi r̾linꝗ plusꝗͣ petet pollicitus sedatuꝵ dĩt
tresi eius ꝯspectu octisos obietit. Xerses cũ gͦtis gestura
bellũ parẽti ꝗniq filioꝵ uniꝯ uacatone̾ petẽti ira mo¬
tus quẽ uellet eligẽdi potate ꝯcessa eu que̾ legerat
ĩduas ꝓtes ꝯsectũ. ab utͦq uie q̃ exe̾citus tͦnsit̾ꝰ erat iatẽ
r̾missiores. Cuꝑe ut hoc unotmꝰ urge̾nt̾ malo. s młta
illã uitia ꝯsequũt. p̾mũ uesana ambicio malꝯ ofłii ma¬

Expanded text:
r sequi. Periculosa ac turbulenta sunt principum vitia, sed ira maDarius, Persarum rex, bellum adversus Scythas moturus, offensus Ortobazi nobilis senis precibus in solacium senectutis rogantis unum e tribus liberis sibi relinqui, plusquam peteret pollicitus se daturum, omnis tres in eius conspectu occisos obiecit. Xerses, cum Grecis gesturus bellum, parenti quinque filiorum inius vacationem petenti, ira motus, quem vellet eligendin duas partes confectum, ab utroque vie, qua exercitus transiturus erat, latere remissiores. 55 Cuperem ut hoc uno tantum urgerentur malo. Sed multa illam vitia consequuntur. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
bitrõ tũ rõe tũ autẽ tũ exẽplis ꝗͣ rarã cũ p̾ncipib u̾tu¬
tes in eãt societatẽ. Quid uitia ꝗ̃ faĩliaria ilł eẽ iudẽ¬
tur: Cogita p̾mũ ꝗͣntũ ira sit malũ ꝗ atrox facinus. ꝗͣ
sylle iussu quatuor obira r̾giones ciuiu uno edicto
ferro absuraptas ñ strage̾ pͥnestinoꝵ ñ młta ab eo in
ciues ĩpetu ire facta. transeo alexandrũ ꝗ clitone̾ se¬
nẽ faĩtiarẽ ĩ quiuio iancea transfodit. ꝗ lysimacũ ami¬
nã Atꝗ hec pestis ne faria ĩ r̾gib ac p̾ncipib p̾cipue domi¬
ciliũ collocauit puerulis st ad iracdaa faciliores. ꝗcꝗd
eoꝵ dĩos offedit scelestũ iudicãt. ne fas ducũt eoꝵ cupi¬
ditatib aut dictis q̃iri paruulo excitato uẽto ĩcẽdũe̾ ira ad

Expanded text:
exemplis, quam raram cum principibus virtutes ineant societatem. 53 Quid? Vitia quam familiaria illis esse videntur! Cogita primum quantum ira sit malum, quam atrox facinus, quam Sylle iussu quatuor ob iram legiones civium uno edicto ferro absumptas, non stragem Prenestinorum, non multa ab eo in cives impetu ire facta. Transeo Alexandrum, qui Clitonem senem familiarem in convivio lancea transfodit, qui Lysimacum aminaturam. Atqui hec pestis nefaria in regibus ac principibus precipue domicilium collocavit. Puerulis sunt ad iracundiam faciliores. Quicquid eorum animos offendit, scelestum iudicant, nefas ducunt eorum cupiditatibus aut dictis contrairi. Parvulo excitato vento, incenduntur ira ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fraudib ples pͥncipes idieriit. nlłs his iocus tutꝰ e̾ nłla
rꝰgio nłła hora uq ĩ sidie timẽt᷑ dies soliciti ĩ somnes no¬
tes agũt̾ tũ uite tũ iꝑii amittedi metii. qͣ uita tot malis
ĩplicita niħ ꝓrsus pt̃ ĩ feliciꝰ excogitari. Audite q̃so ꝗd ĩ hãt
snĩa ĩ eođ libello dicat ⁊ sbc̃tes Si metus illoꝵ sꝗt solici
netatos qos fidissiõs cogitabat siiee̾ rges ipos ĩ eos aĩa dũti¬
sse c̾deliꝰ quos singłari frułiaritate. caros hiussent. aliis uͦ cõ¬
tigisse ut postꝗͣ ĩ suos seuissent ab suis postea occient. ꝗͣ¬
uis potius uitã ꝗ tot tãtisq ꝑiculis ꝯiũctã cẽseas elige̾dam.
Illd̃ qͦ nequaꝗ̃ ẽ ĩ mimis ip̃oꝵ malis ad nuerãdũ : ꝙ suaui¬

Expanded text:
fraudibus plures principes interierunt. Nullus his locus tutus est, nulla regio, nulla ora, ubique insidie timentur. Dies soliciti, insomnes noctes aguntur, tum vite, tum imperii amittendi metu: qua vita, tot malis implicita, nihil prorsus potest infelicius excogitari. 57 Audite, queso, quid in hanc sententiam in eodem libello dicat Isocrates: si metus illorum - inquit necatos quos fidissimos cogitabant, si item reges ipsos in eos animadvertisse crudelius, quos singulari familiaritate caros habuissent, aliis vero contigisse ut, postquam in suos sevissent, ab suis postea occictam, censeas eligendam? Illud quoque nequaquam est in minimis ipsorum malis adnumerandum, quod suavi
Abbreviated transcription (Latin):
gis utũt̾ p̾ricipes ꝗ̃ puati. n mag̾ ꝗͣ ꝗnta hoiꝰ fiat satis. Uit̾¬
tũ hnt p̾ciosiorẽ ⁊ cultiores uestes. s uenena ĩ hię farmi¬
dant̾ ⁊ amicoꝵ ĩsidie. suspitiose st̾ epule atq patig: raroq
sapiune. tũ mixte curis tũ ꝯti nuo usli negiette nã uolu¬
ptates qͦ magil affluũt. eo ex copia ⁊ satietate fiũt ĩsua¬

Expanded text:
 fiat satis. Victum habent pretiosiorem et cultiores vestes, sed venena in his formidantur et amicorum insidie. Suspitiose sunt epule atque potus raroque sapiunt, tum mixte curis, tum continuo usu neglecte. Nam voluptates, quo magis affluunt, eo ex copia et satietate fiunt insua
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus neiẽ uideri sibi romano pontisice mis abi¬
liorẽ nłłiusq defiorẽ ꝯditionẽ eẽ. asst̾bat cathearã
illa in qua resident po̾tifices spinis r̾fertã. pallium
qͦ amiciret ꝯsertũ aculeis acutissĩs. tanteq molis ut
etiã robustisiõs p̾me̾t mitra uͦ ignea q̃ caput gestatiuã
ureret hic apte ꝓfessus e quale̾ felicitaieꝰ pontifices as¬
sequãt᷑ eos dico ꝗmunus põtifidũ ampleti uolũt. Tum
missos inꝗͣ ego pontifices faciamus : ⁊ qͥb ples ꝗͣ ĩ reliꝗs
impiis & felices & deo acceptiꝰ rpti st̃. s monẽ q nr̃m cõ¬
dicẽdi lice̾tiaꝵ nuẽtur quo aĩo sua dca accipiat᷑: dumͦ
quod sentit ꝓferat audacius ub̾iusq suñ iudiciuꝰ expli

Expanded text:
tifice miserabiliorem nulliusque deteriorem conditionem esse. Asserebat cathedram illam, in qua residerent pontifices, spinis refertam, pallium, quo amiciretur, consertum aculeis acutissimis tanteque molis, ut etiam robustissimos premeret, mitram vero igneam, que caput gestantium ureret. Hic aperte professus est qualem felicitatem pontifices assequantur, eos dico qui munus pontificium amplecti volunt». 25 Tum ego «Missos» inquam «pontifices faciamus, in quis plures quam in reliquis imperiis et felices et Deo accepti reperti sunt, sermonemque nostrum condicendi licentiam neque veretur quo animo sua dicta accipiantur, dummodo quod sentit proferat, audacius uberiusq
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ quossiꝗs sane m̃tis penitus ꝓspexerit haud sane młta
illius cupiditato flagrabit. Nõ .n solũ q̃ terẽtianus ille ado¬
lescens grebatur ĩ amore uitia. iras. suspitones inimi¬
citias. bellũ. paceꝰ rursũ: s młtũ ĩeo at̾biora atq asꝑiora
ꝑspicax aĩmus ĩtuebit impotẽt̾a faustũ. suꝑbrã libidi

Expanded text:
i quis sane mentis penitus prospexerit, haud sane multum illius cupiditate flagrabit Non enim solum que Terentianus ille adolescens querebatur in amore vitia, iras, suspitiones, inimicitias, bellum, pacem rursum, sed multo in eo acerbiora atque asperiora perspicax animus intuebitur, impotentiam, fastum,
Abbreviated transcription (Latin):
uice fungãt᷑ in eris rebq celestib mẽte̾ applicẽt ꝗ¬
ꝗ possũt ta sciꝰs đditi cogitatioib n eẽ felices: sut̃ p̃t̾a
diuinaꝵ eꝵpantiscites quaꝵ cultu nẽi dubiũ ẽ feliaita¬
te hoĩb elargiri. Idem & nr̃o hiue pontisicis sectario
uideri ꝯueit cuius plime pontificie eyłe st̾ ĩ eoꝵ ꝯme
ee oporteat officiũ aut munus. eas laudes eis t̾bue̾s ꝗb
uacare nꝰ dbent. De felicitate a ipsismet existiõ ee cre¬
đnduꝰ. si .n. hac tuas cogitat̾ones eẽ affirmãt. ir̃is autẽ
eoꝵ fidẽ p̾standa eẽ ip̃i suis legib sanxert nͥ sũ ego
adeo arrogans ut eoꝵ decretis existime̾ eẽ ullomͦ fide̾
abrroganda. itaq ꝑ me felicissimi appellẽt᷑ licebit: cũ
ego illos bt̃os c̾da ꝗ se eẽ bt̃os putãt. Tu cosmusatꝗ inꝗt

Expanded text:
ice fungantur in terris rebusque celestibus mentem applicent, qui possunt, tam sanctis dediti cogitationibus, non esse felices? Sunt preterea divinarum rerum antistites, quarum cultu nemini dubium est felicitatem hominibus elargiri. Idem et nostro huic pontifcis secretario videri convenit, cuius plurime pontificie epistoleesse oporteat officium aut munus, eas laudes eis tribuens quibus vacare non debent. De felicitate vero ipsismet existimo esse credendum. Si enim has suas cogitationes esse affirmant, litteris autem eorum fidem prestandam esse ipsi suis legibus sanxerunt, non sum ego adeo arrogans, ut eorum decretis existimem esse ullo modo fidem abrogandam. Itaque per me felicissimi appellentur licebit, cum ego illos beatos credam, qui se esse beatos putant». 24 Tum Cosmus «At
Abbreviated transcription (Latin):
solet effice bt̾a uita Na possiđnt opes. dĩtras. di¬
ꝓtates. imꝑia ẽ sũ ma ĩeis reꝵ lice̾tia sũma bñficoꝵ
argentea mẽsa. uarii magnisiaq apparatus ludoꝵ ⁊ ca¬
ntus yla genera. ad auriu aĩq iocunditatẽ exꝗsita. het᷑
uoluptas coluntꝰ atq adorãtꝰ a reliꝗs. q̃ maxĩa hẽt̾ uoluptas
uia. At tu pͥncipes oĩs bonos & malos ĩ una ead̾mq iꝰ feli¬
citatis damnatioe ꝯstitus. saltẽ huius me ĩtue̾s gr̃a. sũ¬
mos pontifices excepisses. quos iniquũ e extimare feli

Expanded text:
am vitam. Nam possident opes, divitias, dignitates, imperia, est summa in eis rerum licentia, summa beneficiorum argentea mensa, varii magnificique apparatus, ludorum et cantus plura genera ad aurium animique iocunditatem exquisita. 22 Coluntur atque adorantur ab reliquis, que maxima habetur voluptas.via. At tu principes omnis, bonos malosque, in una eademque infelicitatis damnatione constituis. Saltem huius – me intuens - gratia, summos pontifices excepisses, quos iniquum est extimare felic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ me usent̾ dũmodo ĩtra eoꝵ domos ꝯtineãt᷑ quos tu
qua rone selices nũcuꝑis ignoro. Parcasoro maleditis
carolus inꝗt. nꝰ n. uirgio hec s rõne disszenda sunt
Istis ꝗppe uitiis nłła felicitatis ꝑtes ascribi posse ꝯced
q ñ ea ĩ oib eẽ uiđ̾nt᷑ male .n. nobiscũ age̾tur si ta
dura ꝯditio oĩu p̾ͥncipũ eẽt. rari st̃ ĩ ꝗb nͨ aliꝗͣ u̾tus¬

Expanded text:
 versentur, dummodo infra eorum domos contineantur; quos tu qua ratione felices nuncuperis ignoro». 21 «Parcas oro maledictis» Carolus inquit «Non enim iurgio hec, sed ratione disserenda sunt. Istis quippe vitiis nullam felicitatis partem ascribi posse concedo, sed non ea in omnibus esse videntur. Male enim nobiscum ageretur, si tam dura conditio omnium principum e
Abbreviated transcription (Latin):
omiã satius eẽ duco ĩ ea ꝑte declinare in qͣ uiorsim
futurus. Actusare apd lucianũ diuitie ꝙ nũꝗ se ad hone¬
stos uiros ꝯfeant ñ sua id culpa fieri: s bonoꝵ raritate
r̃spõant. nã cũ cete uagẽt᷑ n se lectione aliꝗͣ uti possit᷑
bonos. quoꝵ paucitas raro obuios elidit. Alio itẽ ĩ locotũ
laudãdi utupandiq arte eque calle se dicat: altius iaz
de suetudine oblitu. in alt̾a se admodũ ex ẽcitatũ iutio
hõiu scribit. Nich̾ gͥ uaĩtati stultiteq ꝓpius eẽ uidetã
ꝗͣ laudare quepiã de cuius ꝓbitate ac u̾tute nͥ tͥ exacti¬
ssime ꝯstet. qua ĩ opĩoe młtoꝵ neꝗtia me ĩ die readidit

Expanded text:
omnia, satius esse duco in eam partem declinare in qua verior sim omnia, satius esse duco in eam partem declinare in qua verior sim futurus. 18 Accusate apud Lucianum divitie quod nunquam se ad honestos viros conferant, non sua id culpa fieri, sed bonorum raritate respondent: nam, cum cece vagentur neque selectione aliqua uti possint, bonos, quorum paucitas raro obvios elidit. Alfio item in loco, cum laudandi vituperandique artem eque callere se dicat, alterius iam desuetudine oblitum, in altera se admodum exercitatum vitio hominum describit. Nihil igitur vantati stultitieque propius esse videtur quam laudare quempiam, de cuius probitate ac virtute non tibi exactissime constet. Qua i
Abbreviated transcription (Latin):
boni malũt. ita ꝗlib sua uitia aliqͦ honesti uelam̃to tegit
ut ꝑiculosũ sit  m̾daio ꝓximũ quẽpiaꝰ laudare plures
ad me adeũt impontune : ꝗ suã stulttia a me ꝯm̃dari
uolũt afferũt nescio ꝗd ab eis editu insulsũ peitus iꝯditum
scõcinniũ. certe dignũ ꝙ ad iatrinas dferat. qrũt exti¬
mationẽ meas. ego libior ĩ loqͥndo nã poeta si malus ne¬
queo laudare. uerũ effero moneo ne efferat. i tdico ui¬
tia onđo. n elogntiã. nꝰ guitatẽ. ñ ornatũ. nꝰ pdẽtia. ñ la¬
tine lingue ꝓp̾etatẽ. ñ integ̾tatẽ i suis seͥptis eẽ affirmo.
at ꝗda ꝓt̾ua elatione temerariaq ĩflati. abeũt irati sb̃¬
mumurãtes me ĩuidia ꝯmoueri. Quid loquar de mo¬
rib nr̃is ac uita: cũ młti r̾cessis sint aĩoꝵ: adeoq ĩ oct¬
ulta siti ut potius diuinare ꝗ̃ affirmars de laudibhõ
possis: hãc ob cã cũ paui uix feͬndi. stłtoꝵ uͦ plena sint

Expanded text:
i malunt, ita quilibet sua vitia aliquo honesti velamento tegit, ut periculosum sit et mendacio proximum quempiam laudare. Plures ad me adeunt importune, qui suam stultitiam a me commendari volunt: afferunt nescio quid ab eis editum, insulsum penitus, inconditum, inconcinnum, certe dignum quod ad latrinas deferatur, querunt extimationem meam. Ego liberior in loquendo - nam poetam, si malus, nequeo laudare - verum effero, moneo ne efferant, interdico, vitia ostendo, non eloquentiam, non gravitatem, non ornatum, non prudentiam, non latine lingue proprietatem, non integritatem in suis scriptis esse affirmo. At quidam, proterva elatione temerariaque inflati, abeunt irati, submurmurantes me invidia commoveri. Quid loquar de moribus nostris ac vita, cum multi recessus sint animorum adeoque in occulto siti, ut potius divinare quam affermare de laudibus hominum possis? Hanc ob causam, cum pauci vix ferendi, stultorum vero plena sint
Abbreviated transcription (Latin):
dos crudeles libidinosos adulatoꝵ ⁊ stultitie s uos: ꝗ
ambifone nesio qͣ effrenata tanꝗ̃ ad pestẽ mõtalium
nati bellis spidulgẽt pacis atq otii hostes. Nõ licuit pta¬

Expanded text:
dos, crudeles, libidinosos, adulatorum et stultitie servos, qui dos, crudeles, libidinosos, adulatorum et stultitie servos, qui ambitione nescio qua effrenata, tanquam ad pestem mortalium nati, bellis semper indulgent, pacis atque otii hostes? Non licuit Ita