comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pronemont quia omnibus aquis armfae sunt praesidentes. Opacun utrũ opacis locis un¬
certum an proualde frigidum figus hreme alterum quorefrigeremus aestate ab limite
ide limes agrterminus : saepesid ẽ fiat hibleis hibla id ẽ qua e postea magaraoppidũ
scilia a utlocusin attica ubi optimũ mel nascitur. Depasta id ẽi depascere saliefiidĩeuir¬
sulagenus eo quodsalit et surgitcito hicuocatrusticum addulcia q̃ sunt in rebido leetone
animalib ad pastũ offerendos et quimanib: uitũ folia auellit quo ar dor solis uuammatu¬
uulgus tetas uocant et nondicuntur latineẜ sed multorũ autoritas latinũ fauie Eicerto
inaetiã quae utalia masta scribitur : lã mare trrrenum longe penitus q palumbes reliqđ¬
idua moria Destituentid ẽr elinquenti pererratis errore confusis amborueris engere¬
mamsing pemanie f sumen biberunt illius id ẽ iul icaesaris labatur idle ecespuadanum
obliuinũ radatis fArari id ẽ. arar id ẽ fluuius galliae fluens in flument rodanun

Expanded text:
ROS quia omnibus aquis Nymphae sunt praesidentes. OPACVM utrum pro opacis locis, incertum, an pro valde frigidum. Frigus hieme alterum, alterum, quo refrigemus aestate. AB LIMITE idest limes agri terminus. SAEPES idest fiat. HYBLAEIS idest Hybla, quae postea Megara, oppidum Siciliae, vel locus in Attica, ubi optimum mel nascitur. DEPASTA idest depascere. SALICTI idest virgulti genus eo, quod salit et surgit cito. Hicanimalibus ad pastum offerendos, et, qui manibus vitium folia avellit, quo ardor solis uvam matucolumbae, quas vulgus tetas vocat, et non dicuntur Latine, sed multorum auctoritas Latinum fecit. Cicero in elegia, quae Talamasta inscribitur: Iam mare Tyrrhenum longe penitusqv. 60 freta maria. destituent relinquent. Ararim, Germaniae flumen, biberunt. ILLIVS idest Iulii Caesaris. LABATVR idest respuatur vel oblivioni tradatur. ARARIM idest Arar, fluvius Galliae, fluens in flumen Rodanum.
Abbreviated transcription (Latin):
Praccipua enim sunt animalia a
eo tempore quo xerses persarum
inua sit graeciã cum omnes̃ intramuros laterent. nec possent more soli¬
to dianae sacra ꝑsolui. ꝑuenisse
nontes laconas rusticos. & in eius honorẽ ymnos dixisse. unde natum
limauit  Ali dicunt orestem cumdianae facilidis simulacrũ raptũ¬

Expanded text:
praecipua enim sunt animalia apeo tempore, quo Xerxes, Persarum rex, invasit Graeciam, cum omnes intra muros laterent nec possent more solito Dianae sacra persolvi, pervenisse ontes Laconas rusticos et in eius honorem hymnos dixisse: unde natum rior elimavit. alii dicunt Orestem, cum Dianae Facelitidis simulacrum raptu
Abbreviated transcription (Latin):
Sica uumapud ar geo sinfinehabeant accentũ a pudnosintertia a fine re namit in ultima sedatinita
uet cuma pinpenultnt non sitbreuitatis efficitratio etiam ho cs Dumet ꝑsonas buius operis ex
gans auteura consiturum Sicut etiam in comedis inuenimus ea mobalus cecotumt amansli¬
onin ia onauidens miraboraristas bincetiamillȩ comparationes  namneqmetantum ueni¬
ontis sibnoulidusis  nec pcus saiuuant fluctuta litora nec quesax qnterd ualens

Expanded text:
gica, cum apud Graecos in fine habeant accentum, apud nos in tertia a fine habere: nam ut in ultima sit, latinitas gica, cum apud Graecos in fine habeant accentum, apud nos in tertia a fine habere: nam ut in ultima sit, latinitas vetat, ut in paenultima non sit, brevitatis efficit ratio. etiam hoc sciendum, et personas huius operis ex gem anteire consuevit: sicut etiam in comoediis invenimus; nam Pamphilus est totum amans, Glyst aliquot mea regna videns mirabor aristas , hinc etiam illae comparationes sunt nam neque me tantum venientis sibilus austri nec percussa iuvant fluctu tam litora nec quae saxos
Abbreviated transcription (Latin):
ludas euersu sanesciendum .vi.eglogis eei merasr usticas quastheo qus a haba hicintrib abu colicocat¬
mine sodcum ex cusatipnem dises set ut in genet liaticosalonu et insi len inologia uelut ex insertis altiorib
rabi posset placere. qtot uarietates implere non poterast poetaeurdinaeneidae diximus operis ex plana¬
tainse quentib conprobabitur sanesciendum uirgiliũ xuiii. antioruiosis sebucolica u pdeetĩ pseit
finn corieicorũ audaxq uuuenta trtiretepatulae oecinis abtegrui e dicrt denatas quo dẽ patorali¬
pota een mnosuimus e d uuscribendis carminibinatura lemor dimensꝗim ec̃ iuirgiliũ primnoenĩpistoralis
fuit in montib uimos ostagriculturat amor in debellorũcura succes seetandum quo ꝙbucolicaul geor¬

Expanded text:
ludere versu . sane sciendum, vii. eclogas esse meras rusticas, quas Theocritus x. habet. hic in tribus a bucolico carludere versu . sane sciendum, vii. eclogas esse meras rusticas, quas Theocritus x. habet. hic in tribus a bucolico carmine, sed cum excusatione discessit, ut in genethliaco Salonini et in Sileni theologia, vel ut ex insertis altioribus rebus posset placere, vel quia tot varietates implere non poterat. poetae vitam in Aeneide diximus. operis explanatio in sequentibus comprobabitur. sane sciendum Vergilium xxviii. annorum scripsisse bucolica, unde etiam ipse in fine georgicorum audaxque iuventa, Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi . et poetae memoravimus vita, in scribendis carminibus naturalem ordinem secutum esse Vergilium: primo enim pastoralis fuit in montibus vita, post agriculturae amor, inde bellorum cura successit. notandum quoque, bucolica vel geor
Abbreviated transcription (Latin):
priccipita ss& in mincũ unde est allegoricos ip se aries etiam nunellera siccati posteaoribaeganto mus¬
sr tribiuiris & iose integer ager est redditus & mantuanis propte hinc ẽ qued cũ in primo eglogan
legimus eũ recepisse agrũ postea eũ querelantẽ inuenimus ut ueras & fama fuit sed carminatan
to nra ualent bscida telainter mastia quantũ chaonias dicunt aqui ueniente columbas Neo numeras
hicdubius ai necor dolibrorũ quipperumanus sit liber eeglogib Itidubitant. quplicet x sintincertũ
taedenue qũdordine scriptesint pleriq duascertas uolunt iosi ustestiqioultimã ut exetremã bunc et preimẽ
ut ingeo giostrtire tepatulȩ cecinis ubtegmine fagi Alii primã illiolunt primasi racusio dignaea cẽr

Expanded text:
praecipitasset in Mincium: unde est allegoricos ipse aries etiam nunc vellera siccat . postea ab Augusto mispraecipitasset in Mincium: unde est allegoricos ipse aries etiam nunc vellera siccat . postea ab Augusto missis tribus viris et ipsi integer ager est redditus et Mantuanis pro parte. hinc est, quod cum in prima ecloga legimus eum recepisse agrum, postea eum querelantem invenimus, ut audieras, et fama fuit; sed carmina tantum nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas . nec numerus hic dubius est nec ordo librorum, quippe cum unus sit liber: de eclogis multi dubitant, quae licet decem sint, incertum tamen est, quo ordine scriptae sint. plerique duas certas volunt ipsius testimonio, ultimam, ut extremum hunc , et primam, ut in georgicis Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi ; alii primam illam volunt prima Syracosio dignata est
Abbreviated transcription (Latin):
gat gͥratias augusio uel aliis nobilib: quorum fauore amissum agrum: ece
nãtbcocrito ille enimubiq simplex est hic necersitate compulsus ali
consat esse simolicter hoc autemst poeuca urbantate sic iuuenalis ltoris auruncispolũ namuirgiluuers a
deh asta ditũ figutate ad spolũ transiulit. Causa scribendorum bucsorũ haec et. Cum post occ̃sum uuu
dui maiatũ die in senatu caesarẽ augustus eius filius contraꝑcussore etris & antoniũ ciuilia bella mouisie
uiatori apentis e eremonensiũ agros qui contra eũ senserant militib Is dedit quicuĩ non sifficerent e netiã
mnantua porũ iussit distribu non propt̃ culpam. sed propt̃ uiomitate ande ẽ mantua uae miserae nunũ
inciarimonae ꝓ erdito ergo agro uirgilius ropãuenit & postũ fauore meruit ut agrũ suũ solus
ruipereti ad quem accipiendũ profeccus ab arrio centurione qui  nbat pene et interemptus nisi seus

Expanded text:
gat gratias Augusto vel aliis nobilibus, quorum favore amissum agrum recepntit a Theocrito: ille enim ubique simplex est, hic necessitate compulsus aliqconstat esse simpliciter. hoc autem fit poetica urbanitate: sic Iuvenalis Actoris Aurunci spolium ; nam Vergilii versum de hasta dictum figurate ad speculum transtulit. et causa scribendorum bucolicorum haec est: cum post occisum:iii: iduum Maiarum die in senatu Caesarem Augustus eius filius contra percussores patris et Antonium civilia bella movisset, victoria potitus Cremonensium agros, qui contra eum senserant, militibus suis dedit. qui cum non sufficerent, etiam Mantuanorum iussit distribui, non propter culpam, sed propter vicinitatem, unde est Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae . perdito ergo agro Vergilius Romam venit et potentium favore meruit, ut agrum suum solus reciperet. ad quem accipiendum profectus, ab Arrio centurione, qui eum tenebat, paene est interemptus, nisi se
Abbreviated transcription (Latin):
fuit et scła permetalla diuisit Dixit etiam quis quo scło imperaret. Et solemultimum
id .ẽ. dicimum uoluit. Nouimus  autem eundem eẽ a pollinem: undedicit tuus iã regnat
apollo Dixit etiam finitis omnibus saeculis rursus eadem inuocare. Quamremetia mphi¬
losopbi hacdisputatione colligunt dicentes: Completo magno anno omnia sidera i nortus suos
redire eo ferrirursus eodem motu quodsi ẽ idemsi derum motus. Necesse ẽ ut omniaquȩ
fuerunt habeant iterationem Vniuersa enim ex astrorum motupendere manifestum est
Noc secutus uirgilius dicit reuerti aurea scła. et iterariomnia quae fuerunt: ab inte¬

Expanded text:
fuit et saecula per metalla divisit, dixit etiam quis quo saeculo imperaret, et Solem ultimum, fuit et saecula per metalla divisit, dixit etiam quis quo saeculo imperaret, et Solem ultimum, id est decimum voluit: novimus autem eundem esse Apollinem, unde dicit 'tuus iam regnat Apollo'. dixit etiam, finitis omnibus saeculis rursus eadem innovari: quam rem etiam philosophi hac disputatione colligunt, dicentes, completo magno anno omnia sidera in ortus suos redire et ferri rursus eodem motu. quod si est idem siderum motus, necesse est ut omnia quae fuerunt habeant iterationem: universa enim ex astrorum motu pendere manifestum est. hoc secutus Vergilius dicit reverti aurea saecula et iterari omnia quae fuerunt. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
certe allegoricos hocdicit lamcanta redesinite satiatienim audiendo sumus IILLEGLOGA
Eicilides musae .p.in .c. Asinius pollio dycitor germanici exercitus cumpost captam salonã
dalmnatiae ciuitatem primomeruis sedl auream. Post etiam consulatum adeptus fuis ser
eodemanno suscepit filium quem a capta ciui tate saloninum uocauit. Cuinunc uirgilius
genelia ⁊ condicit quem constatnatum risis sestatim quod parentib: omen ẽ infelicitatis
Nam cum ipsum puerum inter ipsa primordia perissemanifestum .ẽ. sicilides autem
grecumest Namlatine sicilienses facit id ẽ theocritiae Nam̃theo critus si racusanus
fuit quem in hocopere uirgilius imitatur ut diximus supr& Paulo maiora canamus
Benepaulo namlicet haec egloga discedat abũcolicoxarmine : Tamen inserit ei aliqua apta

Expanded text:
certe allegoricos hoc dicit: iam cantare desinite, satiati enim audiendo sumus. ECLOGA QVAcerte allegoricos hoc dicit: iam cantare desinite, satiati enim audiendo sumus. ECLOGA QVARTA. Ad v. 1 sicelides musae p. m. c. Asinius Pollio, ductor Germanici exercitus, cum post captam Salonam, Dalmatiae civitatem, primo meruisset lauream, post etiam consulatum adeptus fuisset, eodem anno suscepit filium, quem a capta civitate Saloninum vocavit, cui nunc Vergilius genethliacon dicit. quem constat natum risisse statim: quod parentibus omen est infelicitatis: nam ipsum puerum inter ipsa primordia perisse manifestum est. 'Sicelides' autem graecum est — nam latine Sicilienses facit — , id est Theocritiae: nam Theocritus Syracusanus fuit, quem in hoc opere Vergilius imitatur, ut diximus supra. paulo maiora canamus bene 'paulo': nam licet haec ecloga discedat a bucolico carmine, tamen inserit ei aliqua apta
Abbreviated transcription (Latin):
Ham non negat se facturum eẽ quod faciet Iudicaturus enim ẽ eos. eẽ pares. drcexs. et
uitula tudignus. ethic componere. finire. ut anted.em clauso componet ues perolrmneohoe
Idoi finet zerquis quisiamores aut metuet dulces aut experietur .A Et tuer hie dignies¬
tisuitulia Et quicumq similis uri c Namsupra unus dixerat tristelupus stabulisma
amistas ad cuius amatoris similitudinem pertinet Aut metu et dulces ꝑamiq hic menalcas
et amabat et metuebat neumquã possit amor illedis solue contradamoetsamaritudur edu
amord expertus fuerat ex amicae amarillidis cracundia Metuec dulces timebit produl¬
dibus neeos amit tat. Sat pratabiber: aut intellegimus bunc exisse ut iuberet pueris suis
ut arua in rigarent quodillis cantantib: factum est et reueradicit riuos olaudire aut

Expanded text:
nam non negat se facturum esse quod faciet; iudicaturus enim est, eos esse pares, dicens 'et nam non negat se facturum esse quod faciet; iudicaturus enim est, eos esse pares, dicens 'et vitula tu dignus et hic'. componere finire, ut ante diem clauso componet Vesper Olympo , id est finiet. Ad v. 109 et quisqvis amores aut metuet dulces aut experietur amaros et tu et hic digni estis vitula et quicumque similis vestri est: nam supra unus dixerat 'triste lupus stabulis, mta salix feto pecori, mihi solus Amyntas'. ad cuius amatoris similitudinem pertinet 'aut metuet dulces': namque hic Menalcas et amabat et metuebat, ne umquam posset amor ille dissolvi. contra Damoetas amaritudinem amoris expertus fuerat ex amicae Amaryllidis iracundia. 'metuet dulces' timebit pro dulcibus, ne eos amittat. Ad v. 111 sat prata biberunt aut intellegimus hunc exisse, ut iuberet pueris suis ut arva inrigarent, quod illis cantantibus factum est, et re vera dicit 'rivos claudite': aut
Abbreviated transcription (Latin):
ltter& Regum autem nomina non qnm̃i psi reges fuerunt sed quia regum filiuut magniẽ
preginȩ seden immiseratus a morem cumde ariadnediceret pasi fae reginasi flinterane
multi uolunt nomina regum prionomen regis posit unrut sit quema drueduro illeidititerento
non pemo at mere tricumꝰ contumelias cum̃ deun aloqueretur: Namflos iste Pacintitantum
nonegiacis nomen retinet ł amensciendum enigmata haec sicut ferre omnia carerea per
to solutioneo pllida solus habẽo amicã communem quodplus ẽ quam: eẽ. a pollineueNam
es se a pollinem in pos sibile .ẽ. quodille promiserat: hic ueropos sibi la pollicetur. Nonhicen
dis tinguendum ut sit sensus officii iudicis ẽ ferrȩs ententiã non eorũ qui interse conten¬
dunt Vnde male quidam totum iungunt. non nr̃m interuos tantas conponerelitese

Expanded text:
lit- teram. 'regum' autem 'nomina' non quoniam ipsi reges fuerunt, sed quia regum filii, ut magnum lit- teram. 'regum' autem 'nomina' non quoniam ipsi reges fuerunt, sed quia regum filii, ut magnum reginae sed enim miseratus amorem , cum de Ariadne diceret, Pasiphaae reginae filia. sane multi volunt 'nomina regum' pro 'nomen regis' positum, ut sit quemadmodum illud in Terentio non perpeti meretricum contumelias , cum de una loqueretur: nam flos iste Hyacinthi tantum, non et Aiacis nomen retinet. tamen sciendum aenigmata haec, sicut fere omnia, carere aperta solutione. Ad v. 107 phyllida solus habeto amicam communem: quod plus est, quam esse Apollinem. nam esse Apollinem inpossibile est, quod ille promiserat; hic vero possibilia pollicetur. Ad v. 108 non hic distinguendum, ut sit sensus: officii iudicis est ferre sententiam, non eorum, qui inter se contendunt. unde male quidam totum iungunt 'non nostrum inter vos tantas componere lites':
Abbreviated transcription (Latin):
et caclu similitudine ut sit dicmihi ubinamsepultus ẽ. caelius cuius trib ulnis continetur
sepulerum Ali uerouolunt puteum significari qui ẽ in siene pante aegrptiquem adhoc
nimiae altitudinis philosoplii effoderunt. Vt probarent locum illũ eẽ solum queninecto
quoq illius puter qudon sũma iterrã iuradiat: S ed neutrumhorũ conuenitrustico Inde
simpliciter intelligendus ẽ cuius libet lociputeus in quemcumquis des cenderit tuntum
caelicons picit spatium quantum puter latitudopermiserit. Dic quibus interib: interr
nclicof : quias oluere non potuit ipse alia mobicit quaestionem. Et captiose quibi untecris
dixit racinthus enimubiq itur flos quinatus primo ẽ. de racinetisa nguinae is
teaaiacis sicut et iam ouidius docet. Est autemr ubrũ quasi lilium designans pnima racuncti

Expanded text:
et Caelii similitudine, ut sit: dic mihi, ubinam sepultus est Caelius, cuius tribus ulnis continetur et Caelii similitudine, ut sit: dic mihi, ubinam sepultus est Caelius, cuius tribus ulnis continetur sepulchrum? alii vero volunt puteum significari, qui est in Syene, parte Aegypti, quem ad hoc nimiae altitudinis philosophi effoderunt, ut probarent locum illum esse solum, quem recto ima illius putei, quam summam terram inradiat. sed neutrum horum convenit rustico: unde simpliciter intellegendus est cuiuslibet loci puteus, in quem cum quis descenderit, tantum caeli conspicit spatium, quantum putei latitudo permiserit. Ad v. 106 dic quibus in terris i. n. r. n. f. quia solvere non potuit, ipse aliam obicit quaestionem. et captiose 'quibus in terris' dixit: hyacinthus enim ubique nascitur flos, qui natus primo est de Hyacinthi sanguine, postea de Aiacis, sicut etiam Ovidius docet. est autem rubrum quasi lilium, designans primam Hyacinthi
Abbreviated transcription (Latin):
cogepecus preceperit: praeoccupauerit Namnaturale ẽ ut lac augeatur frigore caloni
maciaei Et pertransitum pulchrũ sẽpecus habere significat quod meruit fascina nbrabo
mriae apollo relicto certaminesibi proponunt eniginatã Sene autemait eris mibi a poll
quia inrebincertis solaopus ẽ. diuinatione Tris pateat calis patium non amolius ulnas
qlna proprueespatium in quantum utraq tenditur manus dicta ulna. atiutcouodi edid
VV ide abrachiis undeet AΕΥΚΩ ΛΕΝΟC dicitur licet sueconius ulnam cubitum uelit
essecantum modo Sanehaec quaestiouaria ẽ. Namaliidicunt significare eumsepuleru
cacdiiluxoriosi cuius diam quiuenditis omnibus reb et consumptis. tantum modo sibis patũ
res eruauit celebrauit quod sepuler osufficeret et uoluis secum erroriem facsrore neaed

Expanded text:
e, ut Tityre coge pecus . praeceperit praeoccupaverit: nam naturale est, ut lac augeatur frigore, caloree, ut Tityre coge pecus . praeceperit praeoccupaverit: nam naturale est, ut lac augeatur frigore, caloremaciei. et per transitum, pulchrum se pecus habere, significat, quod meruit fascinari. Ad v. 104 eris mihi magnus apollo relicto certamine sibi proponunt aenigmata. bene autem ait 'eris mihi Apollo', quia in rebus incertis sola opus est divinatione. Ad v. 105 tris pateat caeli spatium non amplius ulnas ulna proprie est spatium, in quantum utraque tenditur manus — dicta ulna ἀπὸ τῶν ὠλενῶν, id est a brachiis, unde et λευκώλενος dicitur — , licet Suetonius ulnam cubitum velit esse tantummodo. sane haec quaestio varia est: nam alii dicunt significare eum sepulchrum Caelii, luxuriosi cuiusdam, qui venditis omnibus rebus et consumptis tantummodo sibi spatium reservavit, quod sepulchro sufficeret, et voluisse eum errorem facere ex caeli
Abbreviated transcription (Latin):
anguis in herba Allegoria ẽ namui deturhoc admantua nõs dicere. qui inter milites
uersabantur. Armatos quos sicut angues mortem inferre posse non dubium ẽ Nonben
ripae creditur ÷ x .e.n .u.s. allegoria adillud quod supra diximus pertinens. quia
post acceptos agros ab arrio centurione pene ẽ. interemptus nisi se praccipitas set in
fluuium, parcite autem prohibete : seruate procedere idẽ seruate neprocedant: ut
derepotendis agris: Namubio portunum fuerit. Ego omnes lauabo id .ẽ. purgabo omnes
apud caesarem cumde actico proelio reuersus fuerit et beneinfonte Ipse enimper amicos
caesaris agrum meruerattam quã perriuulos quosdam Nunc autemmantuanis beneficiũ¬
dicit se ab ipsoimperatore meriturumꝰ. Reiceca pellas reiceca proceleumaticus ẽ prodactilo

Expanded text:
. 93 latet angvis in herba allegoria est: nam videtur hoc ad Mantuanos dicere, qui inter milites . 93 latet angvis in herba allegoria est: nam videtur hoc ad Mantuanos dicere, qui inter milites versabantur armatos, quos, sicut angues, mortem inferre posse, non dubium est. Ad v. 94 non bene ripae creditur i. a. e. n. v. s. allegoria, ad illud quod supra diximus, pertinens, quia post acceptos agros ab Arrio centurione paene est interemptus, nisi se praecipitasset in fluvium. parcite autem prohibete, servate. procedere id est servate, ne procedant, ut de repetendis agris: nam ubi oportunum fuerit, 'ego omnes lavabo', id est purgabo omnes apud Caesarem, cum de Actiaco proelio reversus fuerit. et bene 'in fonte': ipse enim per amicos Caesaris agrum meruerat tamquam per rivulos quosdam; nunc autem Mantuanis beneficidicit se ab ipso imperatore meriturum. reice capellas 'reice ca' proceleumaticus est pro dactylo;
Abbreviated transcription (Latin):
turiam pollioni patrono : quem et tragoediarũ et storam scriptoremboratius fuis se
testatur nam in .ii. carminũ dicit dehistoriis periculo seplenum opus aleaecractas
et incedis perignes suppositos cineridoloso. Item paulo post : Paulum ueremus a tragoediȩ
desit theatris : quem carmenlicet suumrusticum tamen amare confirmat. Pierĩ des
uitulam .I .p.u. Vel pascite eius armenta qui alegit hoc carmem uł uitulam ei nutrite
proprȩmio Sane alii legunt polio ut prima producatur. Alii polliq noua carmina magna
cerat salonos ciuitatem dalmatiae. Horatius : Cuilaurus aeternes honores dalmatico
propoena ei id contingat ut diligat meuium peiore poetam. Nammeuius et bauius
pes simifuerunt poete imitando T amhoratium quã uirgilium . Vndehoratius mala
naturam sunt Fragamora quae inherbis nascuntur ideodixit. huminas centia latet

Expanded text:
tur iam Pollioni patrono, quem et tragoediarum et historiarum scriptorem Horatius fuisse tur iam Pollioni patrono, quem et tragoediarum et historiarum scriptorem Horatius fuisse testatur: nam in secundo carminum dicit de historiis periculosae plenum opus aleae tractas et incedis per ignes suppositos cineri doloso , item paulo post paulum severae musa tragoediae desit theatris . quem carmen suum, licet rusticum, tamen amare confirmat. Ad v. 85 pierides vitulam l. p. v. vel pascite eius armenta, quia legit hoc carmen: vel vitulam ei nutrite pro praemio. sane alii legunt 'Polio', ut prima producatur, alii 'Pollio'. Ad v. 86 nova carmina magna, cerat Salonas, civitatem Dalmatiae: Horatius cui laurus aeternos honores Dalmatico pro poena ei contingat, ut diligat Maevium peiorem poetam: nam Maevius et Bavius pessimi fuerunt poetae, inimici tam Horatio quam Vergilio: unde Horatius mala naturam sunt. Ad v. 92 fraga mora, quae in herbis nascuntur: ideo dixit 'humi nascentia'. Ad v
Abbreviated transcription (Latin):
licqpesteritas natales dies coeperit. Nam cumhoratius dixeritnatalis gratae numeras . Iuue¬
sacrificauero et figurate faciã uitulamait : ut faciamture facta magn& Horatius : scu poscat
a gna siue malit hȩdo. Dicitur autem hoc sacrificium aryambale: quod arpa ambiat uictima
hncipsenng eorgicis terq nouas circumfelix eat ostia fruges: Sicut amburbale uł amburbu
pastor aut habuit duo nomina Namsu praeum menalcamdixit. Aut certeiollã eũ quasi
pastorem optimum appellauit. a quodam pastore nobilissimas Icutiũ fortem plerum q
achillem adulterum par inuocamus: Sane longum ualeita ait ut toruumclamat. pnoad¬
uerbio nomen posuit Valeuale inquit : le corripit sequens uocalis ut te corrdonõ a lexi
Triste tristisres dulce dulcis res satis segetibus Depulsis, a lacte prohibitis Vndi¬

Expanded text:
licet posteritas 'natalis dies' coeperit: nam cum Horatius dixerit natalis grate numeras , Iuvelicet posteritas 'natalis dies' coeperit: nam cum Horatius dixerit natalis grate numeras , Iuvesacrificavero. et figurate 'faciam vitula' ait, ut 'faciam ture', 'faciam agna': Horatius seu poscat agna sive malit haedo . dicitur autem hoc sacrificium ambarvale, quod arva ambiat victima: hinc ipse in georgicis terque novas circum felix eat hostia fruges : sicut amburbale vel amburbium pastor aut habuit duo nomina, nam supra eum Menalcam dixit: aut certe Iollam eum quasi pastorem optimum appellavit a quodam pastore nobilissimo, sicut virum fortem plerumque Achillem, adulterum Parim vocamus. sane 'longum vale' ita ait, ut torvum clamat : pro adverbio nomen posuit. 'vale vale inquit' 'le' corripit sequens vocalis, ut te Corydon o Alexi . Ad v. 80 triste tristis res. Ad v. 82 dulce dulcis res. satis segetibus. depulsis a lacte prohibitis, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
litotes figura sicut munera nec sperno Et multihunc locum allegoricos accipiunt.
utuideatur augustodicerȩ quid peodest quia mediligis si ad capiendos bostes
pergens in otiomere linques Dicitur mimuirgł sequi uoluis se augustum contra
antonium ad actia cabella properantem retia seruo quȩres inuenatione minus
possidet uoluptatis: Amynta uocatiuus grȩcus. ẽ et sciendum greca nomina in as
ex euntia siuecres cant siue noncrescant in genetiuo uocatiuum inãmittere ut ae¬
neas aeneae õ enea. pallas pallantis palla ut non haec õpalla dederas promissa
s acrificio licebat uoluptatib: operamdare. Naminaliis sacrificiis erat castitatis
obseruatio quod etiam sequentia indicantubi dicit: Cum faciamuitulã id ẽ. cum pro
fugibus sacrificar e coeperatutantum uenito Sanenatalis apud maiores plenũ fuit.

Expanded text:
litotes figura, sicut munera nec sperno . et multi hunc locum allegoricos accipiunt, litotes figura, sicut munera nec sperno . et multi hunc locum allegoricos accipiunt, ut videatur Augusto dicere: quid prodest quia me diligis, si ad capiendos hostes pergens in otio me relinquis? dicitur enim Vergilius sequi voluisse Augustum contra Antonium ad Actiaca bella properantem. amynta vocativus graecusperantem. amynta vocativus graecus est. et sciendum, graeca nomina in 'as' exeuntia, sive crescant sive non crescant in genetivo, vocativum in 'a' mittere, ut 'Aeneas Aeneae o Aenea, Pallas Pallantis o Palla', ut non haec, o Palla, dederas promissa sacrificio licebat voluptatibus operam dare; nam in aliis sacrificiis erat castitatis observatio: quod etiam sequentia indicant, ubi dicit 'cum faciam vitula frugibus', id est cum pro frugibus sacrificare coepero, tu tantum venito. sane 'natalis' apud maiores plenum fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ditor intimogratus puellaerisus ab angulo offert ultro isteplus dicit lege a moeb ei
carminis Delia nr̃is deliam alii amicã priorem uolunt. alii dianam quae .ẽ adelo et
canib: nota per quos uenamur quasi deauenationis Namsi ad amicã referas. hoc dicit
sic ad me frequenter a mrntas uenit ut canib meis notior sit quã amicadeliã. Parta pre¬
parata meae ueneri meae amicae aeriae aeriicoloris Congessere. nidificauere
Aurea maladecẽ misi plus dicit Namcum ille dixis sec se ee missurũ is seiã mississe
confirmat: Aurea autem aureicoloris: et uõlunt quidam hoc loco allegoriam eẽ
ad augustum dedecem eglogis quodsuper fluum ẽ quae enimnecessitas hoc loco
allegoriae. Diuunn referatis ad & ita inquit mecumdulcelocuta ẽ. galathea

Expanded text:
ditor intimo gratus puellae risus ab angulo . Ad v. 66 offert ultro iste plus dicit lege amoebaei cditor intimo gratus puellae risus ab angulo . Ad v. 66 offert ultro iste plus dicit lege amoebaei carminis. Ad v. 67 delia nostris Deliam alii amicam priorem volunt, alii Dianam, quae est a Delo et est canibus nota, per quos venamur, quasi dea venationis. nam si ad amicam referas, hoc dicit: sic ad me frequenter Amyntas venit, ut canibus meis notior sit, quam amica Delia. Ad v. 68 parta praeparata. meae veneri meae amicae. Ad v. 69 aeriae aerii coloris. congessere nidificavere. Ad v. 71 aurea mala decem misi plus dicit: nam cum ille dixisset se esse missurum, iste se iam misisse confirmat. 'aurea' autem aurei coloris. et volunt quidam hoc loco allegoriam esse ad Augustum de decem eclogis: quod superfluum est: quae enim necessitas hoc loco allegoriae? Ad v. 73 divum referatis ad a. ita, inquit, mecum dulce locuta est Galatea,
Abbreviated transcription (Latin):
alibi unum post habita coluisse samo id .ẽ. amasse Nec mirumsi si culis sumpsit
abioue principium quemamare terras constat. et haberȩ carminum curam Et
mefoebus amat Aut simile .ẽ. quod dicit quia unicuiq: ds̃ quem colit summus uidetur
ut surime deum sancticustos soractis a pollo ut apollinem ex aequauerit loui aut certe
ordosittalis me et ephoeb: amat ut et plus dicat. nec ioui uideatur apollinem cõparare
Suamunera ipsigrata id .ẽ. laurus et yxachisctus Namscimus et da fnemladonis flu¬
minis archadiae filiam dilectã ab apolline et terrȩ miseratione in laurũ conuersã.
et rachinctbum a matum tamaborea quama pollinẽ. Quicum magis apollinis a more
lactaretur dum exercetur disco abiratoborea eodemdisco ẽ interemptus et mutatus
inflorem nominis sui Ante uideri ante quam lateat. Horatius nunc et latentis pro¬

Expanded text:
alibi unam posthabita coluisse Samo , id est amasse. nec mirum si rusticus sumpsit alibi unam posthabita coluisse Samo , id est amasse. nec mirum si rusticus sumpsit ab Iove principium, quem amare terras constat et habere carminum curam. Ad v. 62 et me phoebus amat aut simile est quod dicit, quia unicuique deus, quem colit, summus videtur, ut summe deum, sancti custos Soractis Apollo , ut Apollinem exaequaverit Iovi: aut certe ordo sit talis 'me et Phoebus amat', ut et plus dicat, nec Iovi videatur Apollinem comparare. Ad v. 63 sua munera ipsi grata, id est laurus et hyacinthus. nam scimus et Daphnen, Ladonis fluminis Arcadiae filiam, dilectam ab Apolline et Terrae miseratione in laurum conversam, et Hyacinthum amatum tam a Borea quam ab Apolline: qui cum magis Apollinis amore laetaretur, dum exercetur disco, ab irato Borea eodem disco est interemptus et mutatus in florem nominis sui. Ad v. 65 ante videri antequam lateat: Horatius nunc et latentis pro
Abbreviated transcription (Latin):
pomiferis dicimus: uult autem tempus exprimere quo et deliciae s unt in agris. et rustler
minus laborant ut sit duplex ad cantilenã inuitatio menalca alternis dicetis quia
quasisratos fuerat quod da moetae prius locus dabatur. Ait alternis dicetis inca¬
moebeo enimcarimine difficilior phs respondentis ẽ qui non prosuo arbitrio aliq̃ id
dicat sed aut maiorem aut contraniã format res ponsionem ut diximus supra. Camenae
abioue e principum uł omus ae sumamus abioue prinoi pium est aut g̃ temerati qui ait
louis omnia plena Iucanus iuppiter est quod cumq moueris Ipse alibi spiritus intus
alit totamq: in fusa perartus mens agitat molem Ipseenim ẽ spiritus sine quonihil mo¬
uetur aut regitur Colit terras, amat ceterum superior colitur non colit superiorẽ sic

Expanded text:
pomiferis dicimus. vult autem tempus exprimere, quo et deliciae sunt in agris et rustici pomiferis dicimus. vult autem tempus exprimere, quo et deliciae sunt in agris et rustici minus laborant, ut sit duplex ad cantilenam invitatio. Ad v. 59 menalca alternis dicetis quia quasi iratus fuerat, quod Damoetae prior locus dabatur, ait 'alternis dicetis': in amoebaeo enim carmine difficilior pars respondentis est, qui non pro suo arbitrio aliquid dicit, sed aut maiorem aut contrariam format re sponsionem, ut diximus supra. camenae ab Iove est principium: vel o musae, sumamus ab Iove principium. est autem Arati, qui aitἄρ RHTON. iovis omnia plena Lucanus Iuppiter est quodcumque vides, quodcumque moveris , ipse alibi spiritus intus alit, totamque infusa per artus mens agitat molem : ipse enim est spiritus, sine quo nihil movetur aut regitur. Ad v. 61 colit terras amat: ceterum superior colitur, non colit inferiorem: sic
Abbreviated transcription (Latin):
onem aet ner dasrillis usus fuernt ie ddem alchi medon: in risio ẽ faeta e teratione deoboruẽ
etemie denquminus tũperationem trahit quat illelaudauit et nobisi fecituer ce dicener¬
Aesidicerit excusationes neꝗ contendas requiris nonquia uilia aestimas pocula ueniã
Nonposse cedere qui itaetiã Ante certamen ẽ contumax uel quĩ quasi requirentis e
cum subitopalemon adueniat:. Alii distingunt uł qui uenit: Bene autem dubitat ne eum
spse inmmisise uideatur et sit credibile quod ad eius iudicet gratiã Hoc etiã menalcas
sonsiinsi dicit dec quem quã fugio id ẽ consentio etiã ad editium iudicem E ditis aũtẽ
ratione Merrentius : uł uirtus metua uł uipinitas. quodego in propin qua parte aminitiae
puto Nunc omnis ager nunc omnis parturit arbos : ipsealibe parturit almus ager
Panebene subdidit nuno frondent siluȩ referens ad arbores steriles : Nam parcuriunt de

Expanded text:
onem, ut necdum illis usus fuerit. Ad v. 44 idem alcimedon irrisio est, facta iteratione verborum. et mire omnia in vituperationem trahit, quae ille laudavit. et nobis fecit ac si diceretac si diceret: excusationes, ne contendas, requiris, non quia vilia aestimas pocula. veniamnon posse cedere, qui ita etiam ante certamen est contumax. vel qui quasi requirentis est, cum subito Palaemon adveniat. alii distingunt 'vel qui venit'. bene autem dubitat, ne eum ipse inmisisse videatur et sit credibile, quod ad eius iudicet gratiam. hoc etiam Damoetas sentiens dicit 'nec quemquam fugio', id est consentio etiam ad editicium iudicem: editicius autem est ratione: Terentius vel virtus me tua vel vicinitas, quod ego in propinqua parte amicitiae puto . Ad v. 56 nunc omnis ager nunc omnis parturit arbos ipse alibi parturit almus ager . sane bene subdidit 'nunc frondent silvae' referens ad arbores steriles: nam 'parturiunt' de
Abbreviated transcription (Latin):
fata ꝓtendere sed redde corpus sepulero: acer in armis ñ tantũ ad prȩsens refert᷑: sed qui sẽper
in armis acer eẽ consueuit : cunctantẽ flectere sermoceperatꝰ omnis intentio ad aeneae ꝑtiner
gloriã nã etexeo quod hosti cogitat parcere. pius ostendit᷑ etexeo quod eũ interiit pietatis
gestat in signẽ : nĩ euandri intuitu. pallintis ulciscit᷑ mortẽ anfelix baltheus nullidomin ofelix
et sic ẽ dictũ infelix baltheus. sicut lacedenoniosq hrmeneos et sciendũ baltheũ habuisse turnũ
ad insultationẽ etiactantiã ñ adutilitatẽ unde ẽ atq bumeris inimicũ in signe gerebat : monun
rat uel quia lauiniã fore sciebat aentae. uel quĩa ut supra deca milla diximus discedebat
auiuene nãuolunt philosofi inuitã animã discedere a corpore cũ quo ad huc habitare
naturȩ lege poterat sichomerus

Expanded text:
fata protendere, sed redde corpus sepulchro. acer in armis non tantum ad praesens refertur, sed quia semper fata protendere, sed redde corpus sepulchro. acer in armis non tantum ad praesens refertur, sed quia semper in armis acer esse consuevit. Ad v. 940 Cunctantem flectere sermo coeperat omnis intentio ad Aeneae pertinet gloriam: nam et ex eo quod hosti cogitat parcere, pius ostenditur, et ex eo quod eum interimit, pietatis gestat insigne: nam Euandri intuitu Pallantis ulciscitur mortem. Ad v. 941 Infelix balteus nulli domino felix. et sic est dictum 'infelix balteus', sicut "Lacedaemoniosque hymenaeos" . et sciendum, balteum habuisse Turnum ad insultationem et iactantiam, non ad utilitatem, unde est "atque umeris inimicum insigne gerebat" . Ad v.rat; vel quia Laviniam fore sciebat Aeneae; vel quia, ut supra de Camilla diximus, discedebat a iuvene. nam volunt philosophi invitam animam discedere a corpore cum quo adhuc habitare naturae legibus poterat: sic Homerus
Abbreviated transcription (Latin):
acuelud in somnis homeri cõparatio: nec quo se eripiat totũ enĩ troiani clauserant : sortitus
fortunã oculis hunc locũ oculis ad feriendũ elegit aeneas :  quẽ fortuna distinauerat uulne
cõparationib ad ex primendũ nimiũ impetũ et instar ut supra diximus ꝑse plenũ est nec reci¬
dũ artẽ ait rhetoricã nã quotiens ꝑ sonae in inuidias. alii prohis opponunt᷑ unde ita agit ego
sortetua interfice hostẽ tuũ fuit ec talis tib anchises hic distinguendũ ut duodicat et habuisti
patrẽ et pateres et me .s.c̃.s.l. mauis .r.miordo ẽ redde meis sed ne exapertorem uiro pude¬
dã peteret interpositione usus c̃ dicens seu corpus spoliatũ lumine mauisetendere palmas
conusx quae fuerit causa certaminis: ulterius netende odiis noli uelle crudelitatẽ tuã ultra

Expanded text:
AC VELVT IN SOMNIS Homeri comparatio. NEC QVO SE ERIPIAT totum enim Troiani clauserant. SORTITVS AC VELVT IN SOMNIS Homeri comparatio. NEC QVO SE ERIPIAT totum enim Troiani clauserant. SORTITVS FORTVNAM OCVLIS hunc locum comparationibus ad exprimendum nimium impetum. et 'instar', ut supra diximus, per se plenum est nec recidum artem agit rhetoricam: nam quotiens personae in invidia sunt, aliae pro his opponuntur. unde ita agit: ego sorte tua interfice hostem tuum. Ad v. 933 Fuit et tibi talis Anchises hic distinguendum, ut duo dicat: et habuisti patrem, et pater es. Ad v. 935 Et me ordo est 'redde meis'; sed ne ex aperto rem viro forti pudendam peteret, interpositione usus est, dicens 'seu corpus spoliatum lumine mavis'. Ad v. 936 Tena est lavinia coniunx quae fuerat causa certaminis. Ad v. 938 Ulterius ne tende odiis noli velle crudelitatem tuam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ob eẽ troianis sic homerus inducit calchanta: durȩ in mixtiquȩ possũ fratrẽ cerner¬
diose dixit nam una ẽ quoduitam dedit aeternam quia occurrebat sed prestitit imnorcalitatero
ira cundiaicaput quas sans concutiens. ut tuncquas sans caput et iuppit̃ hostis þordo ẽ foro hostis saxũ
uirtus picit homeritotus hic locus ẽ campo quod forte iacebat limes a gropositus secundũ artẽ pro¬
priores pondit sicut ẽ in carcere locus quod tullianũ appellatur: manuraptũ trepida aut festina aut
reuera trepida quia sequitur. sedneq currentẽ sed nec cognoscit euntẽ: tor quebat bene in ꝑfecto usus
ẽ tempore quia nonẽ ꝑfectũ quoduoluit. ut nec spatiũ totũ euasit neq ꝑtulit ictũ nec spatiũ eua¬
sit hic dis tinguendũ ut sitto tũ neq pertulit ictũ idẽ euacuatus ẽ in petus ipsius spatio longior

Expanded text:
obesse Troianis: sic Homerus inducit Calchanta. Ad obesse Troianis: sic Homerus inducit Calchanta. Ad  invidiose dixit; nam una est. Ad v. 879 Quo vitam dedit aeternam quia occurrebat, sed praestitit inmortalitatem, iracundia. CAPVT QVASSANS concutiens ut «tunc quassans caput». ET IVPPITER HOSTIS ordo est ‘ferox hostis’. SAXVM CIRCVMSPICIT Homeri totus hic locus est. CAMPO QVOD FORTE IACEBAT LIMES AGRO POSITVS secundum artem propiori respondit, sicut «est in carcere locus, quod Tullianum appellatur». MANV RAPTVM TREPIDA aut festina: aut re vera ‘trepida’, quia sequitur ‘sed neque currentem se nec cognoscit euntem’. TORQVEBAT bene inperfecto usus est tempore, quia non est perfectum quod voluit, ut «nec spatium evasit totum neque pertulit ictum». NEC SPATIVM EVASIT hic distinguendum est, ut sit ‘totum neque pertulit ictum’, id est evacuatus est impetus ipsius spatio longiore.
Abbreviated transcription (Latin):
atas hocagit : ut ostendit illã prudenti ũ opinionẽ eẽ tã apud superos quã interris. sicut apud
in feros furiass apparent uidentur presto s̃ ad obsequiũ unde etiã apparitores constat
eẽ nominatos : lȩtũ orrificũ uult iouem ñ eẽ mortis auctorẽ sed posse mortis genere uel
diceret dedisco. iacto similisq cadenti crescit in aduersos :inpulsa autẽ proprie sicut supra
incertũ quapulsa manu: felle uenenia maritudine. uenenis uco noxio aut certe ꝑi frasticos
hincait transilit umbras sagitta male enĩ quidã auras legunt : talis secalit̃ collecta exnimia
scilicet furiae magnitudine: culminib: desertis noctuã dicit ñ bubonẽ nã ait alitis in par
a ili ocis scilicet sonũ nã utrũq tangit auguriũ et oscenũ et p̃petũ. quod grauit̃ posset

Expanded text:
atas, hoc agit, ut ostendat illam prudentium opinionem, esse tam apud superos quam in terris, sicut apud atas, hoc agit, ut ostendat illam prudentium opinionem, esse tam apud superos quam in terris, sicut apud inferos furias. APPARENT videntur, praesto sunt ad obsequium: unde etiam apparitores constat esse nominatos. LETVM HORRIFICVM volunt Iovem non esse mortis auctorem, sed posse mortis genere vel diceret de disco iacto «similisque cadenti crescit in adversos». ‘Inpulsa’ autem proprie, sicut supra «incertum qua pulsa manu». FELLE VENENI amaritudine veneni, suco noxio: aut certe periphrasticos hic ait, transit umbras sagitta: male enim quidem ‘auras’ legunt. TALIS SE taliter. COLLECTA ex nimia scilicet furiae magnitudine. CVLMINIBVS DESERTIS noctuam dicit, non bubonem; nam ait ‘alitis in parStridorem vocis scilicet sonum: nam utrumque tangit augurium, et oscinum et praepetum, quod graviter posset
Abbreviated transcription (Latin):
remoto aturnos auxilio : dimittere abarmis ꝑtransitũ historiae usus ẽ uerbis nãquiab exer¬
citu relaxantur. ab armis dicuntur dimitti salustius deappio ubi eũ cocta in contentione
ab exercitu cogit abscedere dicit seeius opera non usurũ eũq ab armis dimitut : pestes cog¬
nomine drrȩ ꝓprie pestes uocantur drrȩ uero cognomine et dicte dirȩ quod ñ nisi ante ira¬
tũ iouem uidentur. ut seuiq in limine regis apparent: tartareã megeru benetartareã ad di¬
dam triplicem potestatẽ eẽ et interris et apud superos. sicut ẽ furiarũ apud inferos ideo au
tẽ dicit has ex nocte proginitas ut ostendat et latent̃ oriri et intolerabilẽ eẽ irã deorũ : uno
eodemq: tulit partu dispositio haec poete quȩ dicit has et similes ẽẽ furiis et cũ his ẽẽ procre¬

Expanded text:
remoto a Turno auxilio. DIMITTERE AB ARMIS per transitum historiae usus est verbis; nam qui ab exerremoto a Turno auxilio. DIMITTERE AB ARMIS per transitum historiae usus est verbis; nam qui ab exercitu relaxantur, ab armis dicuntur dimitti: Sallustius de Oppio, ubi eum Cotta in contione ab exercitu cogit abscedere, dicit, «se eius opera non usurum, eumque ab armis dimittit». PESTES COGNOMINE DIRAE proprie ‘pestes’ vocantur, ‘dirae’ vero cognomine. Et dictae ‘dirae’, quod non nisi ante iratum Iovem videntur, ut «saevique in limine regis apparent». TARTAREAM MEGAERdam triplicem potestatem esse et intem dicit has ex Nocte progenitas, ut ostendat et latenter oriri et intolerabilem esse iram deorum. VNO EODEMQVE TVLIT PARTV dispositio haec poetae, quae dicit has et similes esse furiis, et cum his esse procre
Abbreviated transcription (Latin):
mouere nobilesenũ etsi ad p̃sens uidentur ignoscere. tam̃ in posterũ irã reseruant. qđ nunc iunoñ
uider obiceru nãcũ se concedere diceret petut tam̃ quodgrauiter posset obesiett qa nuane iicone¬
rus inducit calchanta dicentẽ dea gamemnone regũ ire ita se habent utta bnssiad presesi sin dalis¬
reuid eant᷑ stimulos i racundiae ad futurũ reseruent :do quoduis bene p̃senti us uis etem pote nt
ꝓmissio inbis profato est: subsident remanebunt latebunt inlatinorũ scilicet multitudine utgale¬
que ima subsedit acestes : ritusq sacrorũ adiciã uerũ est nã sacra matris deum romaniine uttol
more coluerunt : mentẽ letata retorsit istequidem hocdicit sed constat bello punco secundo
exoratã uinoñe tennio uero bello a scrpione sacris quibusdã etiã rom̃a esse translatã hisactis

Expanded text:
moveri: nobiles enim etsi ad praesens videntur ignoscere, tamen in posterum iram reservant. Quod nunc Iunoni moveri: nobiles enim etsi ad praesens videntur ignoscere, tamen in posterum iram reservant. Quod nunc Iunoni videtur obicere: nam cum se concedere diceret, petiit tamen quod graviter posset obesse Troianis. Sic Homerus inducit Calchantem dicentem de Agamemnone: regum irae ita se habent, ut, etiam si ad praesens indulgere videantur, stimulos iracundiae ad futurum reservent. DO QVOD VIS bene praesenti usus est tempore: nam promissio numinis pro facto est. SVBSIDENT remanebunt, latebunt, in Latinorum scilicet multitudine, ut «galeaque ima subsedit Acestes». RITVSQVE SACRORVM ADICIAM verum est: nam sacra matris deum Romani Phrygio more coluerunt. MENTEM LAETATA RETORSIT iste quidem hoc dicit; sed constat bello Punico secundo exoratam Iunonem, tertio vero bello a Scipione sacris quibusdam etiam Romam esse translatam. HIS ACTIS
Abbreviated transcription (Latin):
do regnauerat indeait tuorũ nãedatinus inde originem ducit ut faunopicus pͣ isq parentẽ
lauirtute .p. hoc uidet᷑ dicere si fatalit᷑ inminet utatroianis origoromana descendat troiani
italorũ nomĩ as sumant ut romanideitalis nontroianis uideant᷑ eẽ ꝓgeniti es germana iouis
saturniq. a. p locus deobscuris dequo quidã hoc sentiunt petis pene inlicita sed c̃cedenda suñ
qb seror iouis es̃ id c̃ saturnifilic qđ iuoluerimꝰ ad mitere erit sequens uersus in congriusi rarũ tantos
uolus subpectore fluctis undemelius ẽ utita intellegamus soror iodis es id e. saturm filit un denor
murũ ẽ tantã te i raciundiã retinere sub pectore nã scimus unũ quemq proge neris qusilit utn ilenou

Expanded text:
do regnaverat: inde ait ‘tuorum’. Nam et Latinus inde originem ducit, ut «Fauno Picus pater, isque parentem do regnaverat: inde ait ‘tuorum’. Nam et Latinus inde originem ducit, ut «Fauno Picus pater, isque parentem LA VIRTVTE PROPAGO hoc videtur dicere: si fataliter inminet ut a Troianis origo Romana descendat, Troiani Italorum nomen accipiant, ut Romani de Italis, non de Troianis videantur esse progeniti. ES GERMANA IOVIS SATVRNIQVE ALTERA PROLES locus de obscuris, de quo quidam hoc sentiunt: petis paene inlicita, sed concedenda sunt, quoniam soror Iovis es, id est Saturni filia. Quod si voluerimus admittere, erit sequens versus incongruus, ut ‘irarum tantos volvis sub pectore fluctus’. Vnde melius est ut ita intellegamus: soror Iovis es, id est Saturni filia: unde non mirum est tantam te iracundiam retinere sub pectore. Nam scimus unumquemque pro generis qualitate in iram
Abbreviated transcription (Latin):
idagit utconciliet sibi ei fauorẽ ad petitionẽ futurã : digna indigna pati idẽ omnie et ꝓuerbialiter
mus possumus accipere qđ alter in eius gratiã in eneã tela contorsit: prouita ac sidiceret ꝓrenob¬
data idẽ superis adiuro strgus  s  ꝓiuro nã ꝓthesis ẽ quidã tam̃ uolunt iuro tune dicidebe¬
re cũ confirmamus aliquid aut ꝓmittimus. ut iuro mefacturũ adiuro uerocũ negamꝰ utadiuro
me non posse adurome non fẽcisse terentius adiurat se nomposse apuduos pãphilo absente
ꝑdurart pote st tam̃ eta dualde significare : una suꝑstitio religio metus eo qđ suꝑstet capitionũ
religio: reddita data nã ꝓthesis ẽ mulla fati qđ legetenet᷑ bene fati nã uictoriȩ lex ẽ utuicticȩ¬
dant in habitũ nomenq uictorũ ꝓmaiestatetuorũ respexit ad saturnũ qui initalia aliquan¬

Expanded text:
id agit, ut conciliet sibi eius favorem ad petitionem futuram. DIGNA INDIGNA PATI id est omnia. Et proverbialiter id agit, ut conciliet sibi eius favorem ad petitionem futuram. DIGNA INDIGNA PATI id est omnia. Et proverbialiter mus, possumus accipere, quod alter in eius gratiam in Aenean tela contorsit. ADIVRO STYGII CAPVT INPLACABILE FONTIS pro ‘iuro’, nam prothesis est. Quidam tamen volunt ‘iuro’ tunc dici debere, cum confirmamus aliquid aut promittimus, ut ‘iuro me facturum’, ‘adiuro’ vero, cum negamus, ut ‘adiuro me non posse’, ‘adiuro me non fecisse’: Terentius «adiurat, se non posse apud vos, Pamphilo absente, perdurare». Potest tamen et ‘ad’ valde significare. VNA SVPERSTITIO religio, metus, eo quod superstet capiti omnis religio. REDDITA data: nam prothesis est. NVLLA FATI QVOD LEGE TENETVR bene ‘fati’: nam victoriae lex est, ut victi cedant in habitum nomenque victorum. PRO MAIESTATE TVORVM respexit ad Saturnum, qui in Italia aliquan