comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set ex mandato dñi. fu̾nt aũt filii.
saul ionathas ⁊ iesu. ⁊ melchisua. qͣrtꝰ
tacet᷑ ysbosech tanqm puer ⁊ nond̾
militans ł tanqmͣ ineptus. filie uero
merob ⁊ micol ⁊ uxor eiꝰ achinoem.
⁊ pͥnceps milicie abner. filiꝰ ner pa¬
trueł eiꝰ. Nam cys ⁊ ner frẽs fu̾nt filii
abiel legit᷑ tñ in ꝑalipomenon qd̵

Expanded text:
 ex mandato Domini. Fuerunt autem filii Saulis Jonathas, et Jessui, et Melchisua. Quartus tacetur Isboseth, tanquam puer et nondum militans, vel tanquam ineptus. Filiae vero ejus Merob, et Michol, et uxor ejus Achinoam, et princeps militiae Abner filius Ner patruelis ejus: nam CisAbiel. Legitur tamen in Paralipomenon, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ habitabat in amalech: pret̾ filoᷤᷤ
obal.:⁊ eg̾ssi sunt cyner: ⁊ deiiceps ha¬
bitau̾nt in isrł ex hi ortꝰ ẽ rechab.
ut in ꝑalipomenon legit᷑. hii sũt
lech in ore gladii .i. in uastatõne. ꝙ. de
uoratione. ł est loquutio .i. ingladio.
nocte ad dñm. Cumq accepisset qd̵
saul erexerat sibi fornicem tͥumpha¬
lem in carmelo uixta suꝑbiam genti¬
um q̃ faciebant arcum de mirtis ⁊ pal¬
mis ⁊ oliuis in signum uictorie: descen¬
dit ad eum in galgala. ⁊ occurrit ei sa¬
ul. Cuimq culpasset eum ꝙ quippiam
reseruasset de amalech: in excu̾satio¬
nem sui dicebat ppłm reseruasse opti¬
ma ad offerend̾ dño in gr̃aꝵ actionẽ.
Cui samuel. Melior ẽ obedientia qͣm
uictime. suꝑ bonos delectat᷑ d̾s. ⁊ ñ su¬
ꝑ sacrificia. p̃sertim si obtułint q̃ decre¬
u̾at d̾s ꝑire. ⁊ ait saul. peccaui. s hac ui¬
te porta peccatum meum .i. ora. ⁊ satis¬
fac ꝓ mea ctimitte mͥ. Eui samuel. pro¬

Expanded text:
t in Amalec, praeter filios Obab, et egressi sunt Cinaei, et deinceps habitaverunt in Israel. Ex his ortus est Rechab, ut in Paralipomenon legitur: « Hi sunt lec in ore gladii, » id est in vastatione quasi devoratione; vel est locutio, id est in gladio, nocte. Cumque accepisset quod Saul erexerat sibi fornicem triumphalem in Carmelo, juxta superbiam gentium, quae faciebant figi arcum de myrtis, et palmis, et olivis, in signum victoriae, descendit ad eum in Galgala, et occurrit ei Saul. Cumque culpasset eum quod quidpiam reservasset de Amalec, in excusationem sui dicebat populum reservasse optima ad offerendum Domino in gratiarum actionem. Cui Samuel: « Melior est obedientia quam victimae. » Super bonos delectatur Deus, et non super sacrificia, praesertim si obtulerint quae decreverat Deus perire. Et Saul: « Peccavi: sed hac vice porta peccatum meum, » id est ora et satisfac pro me, vel dimitte mihi. Cui Samuel: « Pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ p̾atiuilus. Duob aũt annis reg¬
nauit super isrł. hoc ẽ iuste rexit
ppłm. in reliquis annis regni qͣsi
tyranuꝰ fuit ⁊ non rex. Quidam
hoc legunt de ysposech filio eiꝰ cli¬
centes eum annicłm eẽ in pͥncipio
regni pat̾ni: sde eodem dcm̃: ꝙ du

Expanded text:
 parvulus; duobus autem annis regnavit super Israel, id est juste rexit populum . In reliquis annis regni quasi tyrannus fuit, et non rex. Quidam hoc legunt de Isboseth filio ejus, dicentes eum anniculum esse in principio regni paterni. Et de eodem dictu
Abbreviated transcription (Latin):
legisse ad hec ualde mirandũ est.
cum iam bis inunctus eẽt saul
samuelem sic mandasse. ut cum sa¬
ul ueslet immolare. ad consulend̾
dñm. citaret ip̃m ut ostenderet ei
que facturꝰ eẽt. ⁊ pꝰ citatõnem si mo¬
tam face̾t. expectaret eum .uii. diebꝰ.
Saul uͦ diem citatõnis annumera¬
uit in his .uii. ⁊ non expectauit
eum nͥ .ui. dieb ⁊ addidit samuel.
neqͣqm tuum regnũ ultra consur¬
get. set q̃siuit sͥ dñs uirum uixta
cor suum. ut regat ppłm eiꝰ. abut
samuel in gabaa beniamin ⁊ egres¬
sus est saul cum ppło obiiam phi¬
listeis. nec erant cum eo nisi. d.c.
uiri ⁊ ionathas filius eiꝰ. porro fab̾
ferrarꝰ ñ erat in isrł. Can̾aut enĩ
philistei. ne fac̾ent hebrei gladiũ
aut lanceam. ⁊ descendebat ifrl
ad philistiim. ut acueret acies om¬
mum ferramentoꝵ usq ad stimu
acuendum. uł ita. ad stimulum
qui est ad corrigend̾ boues subau
tocꝰ popłi. excepto saul ⁊ ionatha.

Expanded text:
legisse. Ad hoc valde mirandum est, cum jam bis inunctus esset Saul ici potest Samuelem sic mandasse, ut, cum vellet Saul immolare ad consulendum Dominum, citaret ipsum, ut ostenderet ei quae facturus esset; et post citationem si moram faceret, exspectaret eum septem diebus. Saul vero diem citationis annumeravit in his septem, et non exspectavit eum nisi sex diebus. Et addidit Samuel: « Nequaquam regnum tuum ultra consurget; sed quaesivit sibi Dominus virum juxta cor suum, ut regat populum ejus. » Abiit Samuel in Gabaa Benjamin, et egressus est Saul cum populo obviam Philisthaeis, nec erant cum eo nisi sexcenti viri, et Jonathas filius ejus. « Porro faber ferrarius non erat in Israel; caverant enim Philisthaei ne facerent Hebraei gladium, aut lanceam. Et descendebat Israel ad Philisthiim, ut exacuerent acies omnium ferramentorum usque ad stimulacuendum. Vel ita, « ad stimulum, qui est ad corrigendum, » subaudi,totius populi, excepto ense Saul et Jonathae.
Abbreviated transcription (Latin):
in q̃rcu que erat in sorte effraim. Cũq
indicasset ei quidam maledictũ patͥs:
in hostib. In uespa uͦ ppłs fessus nimis.
⁊ pre fame moram ñ sustinens. petora
madasuuit. in fra. ⁊ comedit cum san¬
gunde. hoc estꝰ quodumq mͦ eccidit ⁊¬
coxit anteqͣm sanguis bñ dilueret᷑.
nondum purgatis carnib uescens.
ñ scd̾ morem patͥum guttura cultro
lamauit. ⁊ eliqͣuit sanguinẽ. d̾nt
quidam ꝙ de preda hostium nemini
licebat ede: donec inmolassent uicti¬
mam dño alit̾ edens qiͣ cum sangui¬
ne edebat: ⁊ ait saul ppło. Peccastis.
uoluite ad me saxum grande. ⁊ p̃ce¬

Expanded text:
in quercu, quae erat in sorte Ephraim. Cumque in quercu, quae erat in sorte Ephraim. Cumque indicasset ei quidam maledictum patris, in hostibus? In vespera vero populus fessus nimis, et prae fame moram non sustinens, pecora mactavit in terra, et comedit cum sanguine; » hoc est, quocunque modo occidit coxit, antequam sanguis bene dilueretur, nondum purgatis carnibus vescens; non secundum morem patrium, guttura cultro laniavit, et eliquavit sanguinem. Dicunt quidam quod de praeda hostium nemini licebat edere, donec immolasset victimam Domino, aliter edens, quasi cum sanguine edebat. Et ait Saul populo: « Peccastis; volvite ad me saxum grande. » Et praece
Abbreviated transcription (Latin):
exploraret stationẽ thas¬
philistinoꝵ pr̃e suo ignorante. ⁊
noluit transire ionathas ad philiste¬
os ꝑ uallem preruptam. scapuł:
hine inde eminentib in modum
dentrum. ⁊ ait iona. ad pũm. Eum
apparuerimꝰ eis. si dixeruit manete
donec ueniamꝰ ad uos. stemꝰ. Ꝙ si dixe¬
rint ascendite ad nos: ascendamiis.
qr tradidit eos dñs in manibus
nr̃is. hoc erit nobis signum Cumq
in media ꝑte uig̾i. ⁊ conturbata st̃
crebresceret in castris: ait ad sacerdotẽ.
Coutrahe manum tuam. ⁊ exclamãs
saul cum ppło cepit ꝑsequi fugientes
S hebrei qui transierant ad castra
te qui comed̾it panem usq ad uesꝑam.
donec ulciscar de inimicis meis Cũq
transiret ppłs ꝑ saltum: apparuit mel
fluens. et uullus gͦtauit exeo. Ionachaᷤ
qui ñ audierat maledictum patͥs tĩ¬
xit uirgani in fauo. ⁊ cum gͦtasset il
copia melł ibi est in cauis arboꝵ. ⁊ cau̾¬
uis petrarum. ⁊ abditis t̾re. ꝙ płes re¬
iose. inuenisse ionathã apum cubilia

Expanded text:
exploraret stationem Philisthinorum, patre suo ignorante , et transire voluit Jonathas ad Philisthaeos per vallem praeruptam scopulis, hinc et inde eminentibus, in modum dentium. Et ait Jonathas ad puerum: « Cum apparuerimus eis, si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus: Quod si dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manus nostras: hoc erit nobis signum. » Cumque in media parte jugeri. Et conturbata sunt crebresceret in castris, ait ad sacerdotem: « Contrahe manum tuam. » Et exclamans Saul cum populo coepit persequi fugientes; sed et Hebraei, qui transierant ad castra te, « qui comederit panem, usque ad vesperam, donec ulciscar de inimicis meis. » Cumque transiret populus per saltum, apparuit mel fluens, et nullus gustavit ex eo. Jonathas vero, qui non audierat maledictum patris, tinxit virgam in favo. Et cum gustasset, « copia mellis est ibi in cavis arborum, et cavernis petrarum et abditis terrae, hus invenisse Jonatham apud cubilia
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpͥato uocabło dicti. qui p̃ timore
credunt᷑ descendisse in castra phi¬
listqͣm ad obseq̃ndum eis. Cumq
usdisset saul moram sͥ dampno¬
sam: septima die obtulit holocau¬
stum ⁊ pacifica. Cumq comples¬
set: ecce samuel ueniebat ⁊ ar¬
ne hostes ascend̾e̾nt ad nos. pͥusqͣm
placarem faciem dñi. ⁊ necessitate
compulsus obtuli dño. uidet᷑ saul
peceasse. ꝙ sine samuele obtulerit
holocaustum. ad consulend̾u dñin
quos dixit samuel non eẽ expecta¬
tionis. s obłonum in consecratõne

Expanded text:
appropriato vacabulo dicti. Qui prae timore appropriato vacabulo dicti. Qui prae timore creduntur descendisse in castra Philisthiim ad obsequendum eis. Cumque vidisset Saul moram sibi damnosam septima die obtulit holocaustum et pacifica. Cumque complesset, ecce Samuel veniebat, et arne hostes ascenderent ad nos, priusquam placarem faciem Domini, et necessitate compulsus obtuli Domino. » Videtur Saul peccasse, quod sine Samuele obtulit holocaustum Domino ad consulendum. quos dixit Samuel, non esse exspectationis, sed oblationum in consecratione
Abbreviated transcription (Latin):
nare cepisset pater eus: stare
non potest. Saul enim circit᷑.xx.
annos regnauit. ysbosech uͦ reg¬
nans pꝰ prẽm: iam quadragena¬
riꝰ erat. ꝙ tñ ip̃i dec̾minare conã¬
t᷑ dicentes. saul cepisse regnare
pꝰ hely. ⁊ ponunt in regno saulis
annos samueł. hebrẽ sic ht̃. filius¬
uniꝰ anni saul cum eẽt in regno
⁊ duob annis regnauit: elegit
beniamin. que fuit urbs phinees
tan eleazari ⁊ ꝑcussit ionathas
stationem philisteoꝵ que erat in
gabaa .i. locum munitum. in quo
posu̾ant philistei custodes tanqͣm
buantes in ilrł. ⁊ tunc erexit se
itł adu̾sus philistiim. Quo audito:
philistei cong̾gati sunt ad pugnã
dens saul in galgala. conuocauit
ułm. ⁊ samuelem ad consulendũ
dñm ⁊ cum expectaret samuelẽ
cuiIi. dieb iuxta ꝯdictum. dilapsus
est ab es popłs. ⁊ timentes abscon¬
d̾iunt se in speluncis ⁊ in abditis.
⁊ in antͥs. hebrei qͦ transierunt
iordanem. Quid̾a erant ui isrł. sic

Expanded text:
nare coepisset pater ejus, stare non potest. Saul enim circiter viginti annos regnavit. Isboseth vero regnans post patrem jam quadragenarius erat. Quod tamen ipsi determinare conantur dicentes Saul coepisse regnare post Heli; et ponunt in regno Saulis annos Samuelis. Hebraeus sic hunius anni erat Saul cum esset in regno, et duobus annis regnavit. Elegit Benjamin, » quae fuit urbes Phinees filii Eleazari. « Et percussit Jonathas stationem Philisthinorum, quae erat in Gabaa, » id est locum munitum, in quo posuerunt Philisthaei custodes tanquam dominantes in Israel, et tunc erexit se Israel adversus Philisthiim. Quo audito, Philisthaei congregati sunt ad pugnanddens Saul in Galgala convocavit populum et Samuelem ad consulendum Dominum. Et cum exspectaret Samuelem septem diebus, juxta condictum, dilapsus est ab eo populus; et timentes « absconderunt se in speluncis, et in abditis, et in antris; Hebraei quoque transierunt Jordanem. » Quidam erant in Israel, sic
Abbreviated transcription (Latin):
recens altare iam bis obtusat ingal¬
gala. Putant tñ quid̾a eum quo¬
ciensc̃q obtulit: nouum altare cõ¬
struxisse. hoc uͦ dc̃m pͥmum. qr nẽ
plene uixta d̾i placitum obtulit.
Cumq nocte uellet irruere super
hostes: ait sacerdos Consulamꝰ deum.
sz consulenti non respondit dñs in
die illa. hoc est nec nocte. nec die se¬
qnͣti. ⁊ ait saul. Taciturnitas hec. la¬
tentis est cã pecrati ꝑ uiuentẽ dñm.¬

Expanded text:
recens altare Saul jam bis obtulerat in Galgala. Putant tamen quidam eum, quotiescunque obtulerit, novum altare construxisse. Hoc vero dictum primum, quod nunc plena juxta Dei placitum obtulit. Cumque nocte irruere vellet super hostes, ait sacerdos: « Consulamus Dominum. » Sed consulenti « non respondit Dominus in die illa; » hoc est nec nocte, nec die sequenti. Et ait Saul: Taciturnitas haec est latentis causa peccati. « Per viventem Dom
Abbreviated transcription (Latin):
recepit quoq dũs fieri cande labro¬
candelabrum ex auro purissimo
ductile. Tũ iosephꝰ fusile dicit cuiꝰ hastile
basi infixum erat ferreũ sr̃ uestitum
ad mod̾ cyphi quẽ colpã dnĩs. Iungebant᷑¬
ã tanꝙͣ duo cyphi in mod̾ nucis. ⁊ ex fun
do cuiꝰ q cyphi ꝓcedebant flores recur¬
ui qͣ ulia. ⁊ in ip̃o suido int̾ cyphũ ⁊ lilia:
erat sperula uolubilis sic̃ in capitib ca¬
thedraꝵ subsũt sperule uolubiles ⁊ ita
cum in hastili eeñt .u. calami in hc̃ mod̾

Expanded text:
ecepit quoque Deus candelabrum fieri ex auro purissimo ductile. Josephus tamen fusile dicit, cujus hastile basi infixum erat, et ferreum, supervestitum ad modum scyphi, quam cuppam dicimus, jungebantur, tanquam duo scyphi in modum nucis: et ex do cujusque scyphi procedebant flores recurvi quasi lilia, et in ipso fundo, inter scyphum et lilia, erat sphaerula volubilis, sicut in capitibus cathedrarum subsunt sphaerulae volubiles, et ita cum in hastili essent quinque calami in hunc mod
Abbreviated transcription (Latin):
extinguenda licinta. ⁊̃ uascła ex auro
erant ad extinguendum in aqͣ q̃ emun¬
gebant᷑ ne tetrũ redd̾ent odorem: dc̃a
extinctoria. Om̃e pondus eiꝰ cũ uasis suis
hũit talentũ auri ad p̃ondus scũarii.
Tria enim habebant talenta. minꝰ.l. li¬

Expanded text:
exstinguenda licinia. Etiam vascula ex auro exstinguenda licinia. Etiam vascula ex auro erant ad exstinguendum in aqua quae emungebantur, ne tetrum redderent odorem, dicta extinctoria. Omne pondus ejus cum vasis suis habuit talentum auri ad pondus sanctuarii. Tria enim habebant talenta. Minus
Abbreviated transcription (Latin):
nucis. Tñ hebreꝰ ñ dic̃ cyphos: s dicit nigel¬
latos. rotunditates .s. nigello distinctas.
Ex ħ hastili ꝓcedebant tͥa brachia ex la
hastilis ⁊ in uinctss cohibant capita ca¬
lamoꝵ qi cyphi in mod̾ nucis cũ sꝑulis
⁊ liliis. Et qr in uno qͦ brachio tres cyphos
calamos habuisse. Uidet᷑ tñ quib dam
candelabrũ ex ferro calamis aureis sr̃ in¬
ducto fõm: si fusile fuit. Si uͦ ductile sim¬
płr ex auro fuit. ⁊ malleis mirabili artifi¬
cio in hanc formã ꝓductum. Erat ut dicit
iose pħ . ex. lxx ꝑtib compositũ in una base
erectum. sic in hastili ⁊ brachiis erant ca¬
b. in medio ubi ꝑtes iungebant᷑ erat
sperula sr̃ posita ne uinctã ud̾etur et
pu⁊ taret᷑ calamus unꝰ ci ita erant ca
habebat capita equalia sr̃ que ponebant᷑
.uii. lucerne auree. in fusoria ⁊̃ .uii. ex au¬
ro erant quib oleum lucernis infunde¬
batur. Erant q ibi forcipes dicti emunc¬
toria exauro erant ad enungenda uel

Expanded text:
nucis. Tamen Hebraeus non dicit scyphos, sed nigellatas rotunditates, scilicet nigello distinctas. Ex hoc hastili procedebant tria brachia, ex lahastilis, et in juncturis coibant capita calamorum quasi scyphi in modum nucis cum sphaerulis et liliis. Et quia in unoquoque quatuor scyphos calamos habuisse. Videtur tamen quibusdam candelabrum ex ferro, calamis aureis superinducto, factum si fusile fuit: si vero ductile simpliciter ex auro fuit, et malleis mirabili artificio in hanc formam productum. Erat autem, ut dicit Josephus, ex LXX partibus compositum, in una base erectum, sic in hastili, et brachiis erant cabus. In medio, ubi partes jungebantur, erat sphaerula superposita, ne junctura videretur, et putaretur calamus unus: et ita erant calhabseptem lucernae aureae. Infusoria etiam septem ex auro erant, quibus oleum lucernis infundebatur. Erantque ibi forcipes dicti emunctoria ex auro ad emungenda, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uente. tanqm ferro in uuln̾e: frustra
leam oportebat eum transire ꝑ sama¬
riã .i. ꝑ regionem cuiꝰ caput fuãt sama¬
ria. Ciuitas uͦ nom̃ antiqũ amisa̾t.
⁊ dicebat᷑ sebaste. s regio nom̃ illud
retinũat. ueniens aũ iuxta sychem

Expanded text:
ente, tanquam ferro in vulnere, frustra laeam, oportebat eum transire per Samariam, id est per regionem, cujus caput fuerat Samaria . Civitas ergo nomen antiquum amiserat, et dicebatur Sebaste, sed regio nomen illud retinuerat. Veniens autem juxta Sichem
Abbreviated transcription (Latin):
tiori rebellare. Et tim̃s ac stupens ait. Dñe
qͥd me uis facere: ac si dr̃ẽt. uoluntatem
tuã indica mͥ. qr p̃sto sum tͥ obedire. ad
quẽ dñs. Surge ⁊ ing̾dere ciuitatẽ ⁊ dicet᷑
t qͥd te oporteat fac̾e̾. uiri aũt qͥ comitabã¬
t᷑ cum eo. stabant stupefc̃i. audientes qͥdã
uocẽ ip̃iꝰ pauli non eiꝰ qui loq̃bat᷑ cũ eo. ne¬
minem aũt uidentes. Iuxta qd̾ ip̃e paulus
bat. factꝰ est cecꝰ corꝑe qui pͥus fu̾at cecus
ĩte. ad mauꝰ aũt illũ trahentes manibꝰ.s.

Expanded text:
tiori rebellare. « Et tremens ac stupens, dixit: Domine, quid me vis facere? » Ac si diceret, voluntatem tuam indica mihi, quia praesto sum tibi obedire. Ad quem Dominus: Surge, et ingredere civitacomitabantur cum stabant stupefacti, audientes quidem vocem ipsius Pauli, non ejus qui loquebatur cum eo, neminem autem videntes » juxta quod ipse Paulus bat. » Factus est caecus corpore, qui prius fuerat caecus mente. « Ad manus autem illum trahentes, manibus
Abbreviated transcription (Latin):
baptizabis eum s nõ docebis eum Ego enimi
solus docebo eum.⁊ ostendam ei qnͣta oporte¬
at eum pati pro noie meo. ut ꝑ multastri¬
bulatoẽs ꝓbet᷑ uas electum. ⁊ mala q̃ intu¬
lit scĩs patiat᷑ cum scĩs. abiit ananias. ⁊
ueniens ad hospitium pauli in trauit ad
misit me ad te ut iudeas int̾iori.⁊ ext̾iori

Expanded text:
baptizabis eum, sed non docebis eum, ego enim solus docebo eum, et ostendam ei, quanta oporteat eum pati pro nomine meo, » ut per multas tribulationes probetur vas electum, et mala, quae intulit sanctis patiatur cum sanctis. « Abiit Ananias, » et veniens ad hospitium Pauli intravit ad emisit me ad te, ut videas interiori et exteriori
Abbreviated transcription (Latin):
cõione fractõis panis. ⁊ eucharistie. qr in
pͥmitiua eccłia crebro unanimit̾ quenie¬
baut ad ꝑcipiendam eucharistiam. ł ĩ cõi¬
one fractõis panis cotidiani. qui singłis
cotidie ab apłis frangebant᷑ Nicħ enun
suerant p̃dia ad pedes apłoꝵ: qͥ singłis¬

Expanded text:
ione fractionis panis, » et Eucharistiae, quia in primitiva Ecclesia crebro unanimiter conveniebant, ad percipiendam eucharistiam, vel in communione fractionis panis quotidiani, qui singulis quotidie ab apostolis frangebatur, nihil enim suerant pretia ante pedes apo
Abbreviated transcription (Latin):
Um ã qͣdã die ascend̾ent petrꝰ ⁊
ioħes in templũ. ad horã orõnis
glosa ꝑaliticꝰ drͣ uixta portã tẽpli q̃ dicit᷑
speciosa a spãli qͦd̾ ornam̃to. qͦ apposuit
ei alex. hircanꝰ. Ibid̾ ĩ posuit ħodes aqͥlã
aureã ⁊ erat porta atͥi uiroꝵ mũdoꝵ
Iste claudꝰ cotidie portabat᷑ in grabbato
ris orare. uñ daniel fc̃o edicto regis qͣlbet
die. hiis tͥb horis orabat ascendens fene¬
stram cubili sui ⁊ ħ est ꝯfuetudo firma

Expanded text:
em quadam die ascenderent Petrus et Joannes in templum ad horam orationis s dicitur, juxta portam templi, quae dicitur Speciosa, a speciali quodam ornamento, quod apposuit ei Alexander Hircanus. Ibidem etiam posuit Herodes aquilam auream, et erat porta atrii virorum mundorum. Iste claudus quotidie portabatur in grabato ris orare. Unde Daniel , dato edicto regis, qualibet de his tribus horis orabat, ascendens fenestram cubiculi sui. Et haec consuetudo confirma
Abbreviated transcription (Latin):
apłis ad ppłm suꝑuenert̃ sacerdotes
⁊ magistratꝰ templi ⁊ indignati st̃ om̃s
cõiter q ita magni ficabant eum qm̃ ip̃i
dãpnauert̃ qiͣ reum. ⁊ saducei sp̃aliter
dolentes qr p̃dicabant resurrectionem
quã ip̃i negabant ⁊ uuecert̃ manꝰ ĩ eos.
⁊ posuert̃ in carce. qr iam uesꝑa erat. ⁊¬

Expanded text:
olis ad populum supervenerunt sacerdotes et magistratus templi, et indignati sunt omnes communiter, quia magnificabant eum, quem ipsi damnaverant quasi reum . Et Sadducaei specialiter dolentes, quia praedicabant resurrectionem quam ipsi negabant, et injecerunt manus in eos, et posuerunt in carcere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
s: ut loqͣmini uariis lingͥs sc̃ ⁊ nos.⁊ hoc
erat signũ familiare in pͥmituia eccłia
Bap̃zet᷑ aũ unꝰquisq ur̃m in noĩe iħu
xp̃i. formã nãq traditã adnõ qua expri¬
mit᷑ tͥnitas in pͥmitiua eccłia substitue¬
runt apłi utentes hac forma u̾boꝵ Sap

Expanded text:
 ut loquamini variis linguis, sicut et nos. Et hoc erat signum familiare in primitiva Eccles« Baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi. » Formam namque traditam a Domino, qua exprimitur Trinitas, diu in primitiva Ecclesia subticuerunt apostoli, utentes hac forma verborum.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ci impleti sũt stupore. ⁊ extasm eo.
ꝙ contingerat illi scientes ꝙ a tiatiuita¬
te claudus fuerat. Et cũ uid̾ent petrũ
⁊ iohem cutͣrert̃ ad eos ad porticũ. que ap¬
pellabat᷑ salomonis .i. in ea ꝑte: in qua
stabat salomon: dũ oraret. Et uidens
petrꝰ ppłm admirantẽ suꝑ hoc miracłm.

Expanded text:
Deum. Et impleti sunt stupore, et extasi in eo quod contigerat illi, scientes quod a nativitate claudus fuerat. Et cum viderent Petrum et Joannem, cucurrerunt ad eos ad porticum, quae appellatur Salomonis, » id est in ea parte in qua stabat Salomon dum oraret « Et videns Petrus populum admirantem super hoc miraculo,
Abbreviated transcription (Latin):
nientis ⁊ uaporẽ fumi .i. feruorẽ ꝯpuctio¬
nis de sp̃c scĩ ardore tanqm fumꝰ de igne
ꝓcedentis. Soł conu̾tet᷑ in tenebras. ⁊ luna
in sangͥnem. In passione sol in tenebras
uersus est. s cũ tẽ pleniluniũ eẽt. ut tc̃
luna in sangͥnẽ u̾sa sit. hõibꝰ in notescere
non potuit: cũ eẽt sub t̾ra. ⁊ usibꝰ hũa
obiectu t̾re subtracta. De alt̾o itaq istoꝵ
constat qr iam impletũ. forte adhuc re¬
liquũ ẽ implend̾. ⁊ ħ omĩa fient añqͣm ue¬
niat dies dñi magnꝰ spatio.q nox ei ñ
succedet oꝑe. q in eo totus nundus exa¬
nũabit᷑. Claritate: q solclarebit septẽ¬

Expanded text:
nientis. « Et vaporem fumi, » id est fervorem compunctionis de Spiritus sancti ardore tanquam fumus de igne procedentis. « Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, » in passione sol in tenebras versus est. Sed cum tunc plenilunium esset, utrum tunc luna in sanguinem versa sit, hominibus innotescere non potuit, cum esset sub terra, et visibus humanis objectu terrae subtracta; de altero itaque istorum constat, quia jam impletum est. Forte adhuc reliquum est implendum. Et haec omnia fient antequam veniat dies Domini magnus spatio, quia nox ei non succedet, opere, quia in eo totus mundus examinabitur, claritate, quia sol fulgebit septem
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatis: ex humana compassione
recesserunt ab eo. ⁊ rediit iosaphat
in ierłm. ⁊ occurrens ei hieu ꝓpha fi¬
lius anani culpabat eum ꝙ homini
ydolatre solatia p̃buisset Se super
cm̃ ẽ autem ꝙ habundantia olei

Expanded text:
cessitatis, ex humana compassione recesserunt ab eo. Et rediit Josaphat in Jerusalem, et occurrens ei Jehu propheta, filius Anani, culpabat eum, quod homini idololatrae solatia praebuisset. CAP. V. De superabundantia olei
Abbreviated transcription (Latin):
martyrio ⁊ inferuentis olei doluim mis¬
sus. In hũc mod̾. ieꝵi. dicit de monachis.
Monachi debent hr̃e puritatẽ marty¬
rii. si qͥdem. ⁊ ip̃i martyres sũt. addidit¬
q ioħs. Sedere ã ad dexteram uł ad sini¬
stram: nõ est meũ dare uob̾. Subaudi
talibꝰ quales uos estis: qr estis ambitiosi.
mei estis. Non enĩ ꝑsonaꝵ acceptor est
meritis in dando salutẽ ei. Et cũ undigna¬
⁊ illos. ñ uenturos ad regnũ nͥ ꝑ huilita¬
tẽ. ⁊ dedit se in exemplũ eis dicens. filius
hoĩs s̃ uenit mĩstrari s mĩstrare. Ea
enĩ hõ cecidit ꝑ suꝑbiã. ꝑ aliam uiã redireᷤ

Expanded text:
martyrium, et in ferventis olei dolium missus est. In hunc modum Hieronymus dicit de monachis: Monachi debent habere puritatem martyrum, siquidem, et ipsi martyres sunt. Addiditque Jesus: Sedere autem ad dexteram, vel ad sinistram, non est meum dare vobis, subaudi, talibus, quales vos estis, quia estis ambitiosi. mei estis. « Non enim personarum acceptor est meritis in dando salutem aeternam. Et cum indignaet illos, non venturos ad regnum, nisi per humilitatem et dedit se in exemplum eis dicens: « Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. » Quia enim homo cecidit per superbiam, per aliam viam redire
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ ad similitud̾iem lane intincte. Sicut
enĩ laua intinguit᷑. ⁊ accipit alicꝰ coloris
dignitatẽ: sic nos in mortẽ descencdimꝰ corꝑa¬
les et resurgemꝰ spũales. Calix ad littam cif¬
fus est quo calidam sumimꝰ potionem. Macro¬
biꝰ theodosius dicit ciffum eẽ quẽ inuenerũt
cilices ⁊ dixert̃ cilicẽ. qui nc̃ mutata litt̾a
una: dicit᷑ calix ⁊ cassidorꝰ suꝑ psõs dicit. Ca¬
lix dr᷑ passio qr cũ m̃sura bibit᷑. fidelis eñ
d̾s qui ñ sinit nos temptari supͣ id qd̾ pos¬
sumꝰ. Est enĩ ealix cifus in quo m̃surate di¬
stribuit᷑ potus bibentib. Et scd̾m hanc
distinctionẽ calicis ⁊ bap̃i: recte fubdidit dñs
Calicẽ quidem in eum bibetis. ⁊ tacuit de hap¬

Expanded text:
dicitur ad similitudinem lanae intinctae. Sicut enim lana intingitur, et accipit alicujus coloris dignitatem, sic nos in mortem, descendimus corporales, et resurgemus spirituales. Calix ad litteram scyphus est quo calidam sumimus potionem. Macrobius Theodosius dicit, scyphum esse, quem invenerunt Cilices, et dixerunt cilicem, qui nunc mutata littera i in a dicitur calix. Cassiodorus super psalmos dicit, calix dicitur passio, quia cum mensura bibitur: « Fidelis enim Deus, qui non sinit nos tentari supra id quod possumus . » Est enim calix scyphus, cum quo mensurate distribuitur potus bibentibus. Et secundum hanc distinctionem calicis, et baptismi recte subdidit Dominus: « Calicem quidem meum bibetis
Abbreviated transcription (Latin):
illudet᷑. flagellabit᷑. conspuet᷑. crucifige¬
t᷑ ⁊ t̾cia die resurget. Ꝙ audientes filii
rebedei putantes inminere regnũ iħu
hii duo filii mei sedeaut unꝰ ad dext̾am.¬
⁊ aliꝰ ad sinistiã in regno tuo. Iħc aũ¬

Expanded text:
 flagellabitur, conspuetur, crucifigetur, et tertia die resurget. Quod audientes filii Zebedaei, putantes imminere regnum Jesuhi duo filii mei sedeant, unus ad dexteram, alius ad sinistram in regno tuo. Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
ome pꝰ exactos reges pͥmum
bat imꝑum. Iñ tͥbum plebis. ⁊ die¬
tatores ⁊ rursum consules rem .p.
rexerunt. usq ad iulium cesarem
pitagoras mortuꝰ ẽ rome: ppłs a pa¬
tͥb facta seditione discessit.

Expanded text:
omae post exactos reges primum bat imperium. Inde tribuni plebis, et dictatores, et rursum consules rempublicam rexerunt, usque ad Julium Caesarem. Pythagoras mortuus est. Romae populus a patribus, facta seditione discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
fom̃ legr̃. Ad iustar uͦ haꝵ ciuitatũ nos
habemꝰ loca d̾o dicata. maiorẽ tñ inmumi¬
tatẽ p̃stant ꝙͣ ille. Saluat᷑ enĩ in eis ĩ uo¬
lens homicida. ⁊ qͥlibet fugitiuus. tñ qͥdã
exceptõnẽ faciunt. Si enĩ ꝓ homicidio fc̃o

Expanded text:
tatum nos habemus loca Deo dicata, majorem tamen immunitatem praestant, quam illae. Salvatur enim in eis etiam volens homicida, et quilibet fugitivus. Tamen quidam exceptionem faciunt. Si enim pro homicidio
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatib refugii. ⁊ iͥ saluabit aiãm suã.
ne occidat᷑. a ꝓximis occisi. lerit iͥ donec
ꝑ iudices ciuitatis huiꝰ: ꝓpuiquis mortui
reconciliet᷑. uł usq ad mortẽ sũmi sac̾do¬
tis. Tuno enĩ redibit securꝰ ad ꝓpͥa. ꝑuidustͥ¬

Expanded text:
i salvabit animam suam, ne occidatur a proximis occisi. Et erit ibi donec per judices civitatis ejus propinquis mortui reconcilietur, vel usque ad mortem summi sacerdotis. Tunc enim redibit securus ad propri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fecisset rex babilonis godoliã
reliquiis terre uenerunt ad eum
om̃s qui euaserant man̾ hostrum
⁊ inter finitimas gentes latuerant.
uł quibicumq latibuł saluauerant
aiãs suas. Multi quoq de .x. tͥbubus
qͥb gͣuis erat cohabitatõ samaritano¬
rũ. fũnit ⁊̃ int̾ eos quidam de pͥncipi¬
b terre. Iohanna filiꝰ caree. sareas ⁊
ieconias: ⁊ dixit godolias ad eos. Nolite
tim̾e habitare in terra ⁊ seruire regi
babilonis: bene erit uob̃. Ego habito
in masphat. ut respondeam p̃cepto
caldeoꝵ qͥ mittent᷑ ad nos. ut in nlło
uos gͣuemini. Cumq ħ iuramento
firmasset: cdimisit eos ad ꝓuintie lo¬
ca que quisq sͥ delegisset. Porro de
gñe regio erat quidam hysmael iur
malignus. Qui clum obsederet᷑ ierłm
ad regem euasit amonitaꝵ ⁊ ibi mo¬

Expanded text:
aefecisset rex Babylonis Godoliam reliquiis terrae, venerunt ad eum omnes qui evaserant manus hostium, et inter finitimas gentes latuerant, vel quibuscunque latibulis salvaverant animas suas: multi quoque de decem tribubus, quibus gravis erat cohabitatio Samaritanorum . Fuerunt etiam inter eos quidam de principibus terrae Johanan filius Caree, Sareias, et Jeconias. Et dixit Godolias ad eos: « Nolite timere, habitate in terra, et servite regi Babylonis, et bene erit vobis. Ego habito in Masphat, ut respondeam praecepto Chaldaeorum, qui mittentur ad nos, ut in nullo vos gravemini. » Cumque hoc juramento firmasset, dimisit eos ad provinciae loca, quae quisque sibi delegisset. Porro de genere regio erat quidam Ismahel vir malignus. Qui dum obsideretur Jerusalem ad regem evasit Ammonita
Abbreviated transcription (Latin):
godoliam secreto. Scito qr hysmael
insicdiabit᷑ aĩe tue: inuidens tͥ domi¬
nium t̾re. uł rex amonitaꝵ mittet
eum ꝑcut̾e aiãm tuã ut occupet t̾¬
ram desolatam. Ibo gͦ ⁊ ꝑcutiam hys¬
mael nullo sciente. ne interficiat te.
i dissipent᷑ ⁊ ꝑeant reliquie uida.⁊
ait godolias. non facies uerbũ hoc
ut occidas iurum innocentem. Non
enim u̾siłe est ut in tali desolatõe
in masphat. ⁊ splendide suscep̃ eos.

Expanded text:
el insidiatur animae tuae, invidens tibi dimidium terrae. Vel rex Ammonitarum mittet eum percutere animam tuam, ut occupet terram desolatam. Ibo ergo, et percutiam Ismahel nullo sciente, ne interficiat te, et dissipentur, et pereant reliquiae Juda. Et ait Godolias: Non facias verbum hoc, ut occidas virum innocentem. Non enim verisimile est, ut in tali desolatione in Masphath, et splendide suscepit eos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ regionẽ concaptiuis dans monita
salutis deuenit in reges aiuitatem
medoꝵ. ⁊ iuuenit in ea quendam
contͥbulem suum gabelum egentẽ.
⁊ reliquit ei sub cyrogͣpho .x. talenta
argenti que habebat ex his in qͥb
a rege fu̾at honoratꝰ. Mortuo autẽ
salmauassar cum filiꝰ eiꝰ sennache¬
rib filios isrł hrẽt exososs thobias cõ¬
solabat᷑ cos ⁊ egenis ministrabat.

Expanded text:
 concaptivis, monita dans salutis, devenit in Rages civitatem Medorum invenitque in ea quemdam contribulem suum, Gabelum egentem, et reliquit ei sub chirographo decem talenta argenti, quae habebat ex his in quibus fuerat a rege honoratus. Mortuo autem Salmanasar, cum filius ejus Sennacherib filios Israel haberet exosos, Tobias consolabatur eos, et egenis ministrabat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes dm̃i. Post cenã uͦ introdu¬
xert̃ iuiuenẽ incubicłm uͥginis ⁊ ꝓ
tulit thobias de cassilide suo ꝑtem
iecoris ⁊ posuit suꝑ pruas. Tunc ra¬
phael app̃hendit demonium ⁊ religa¬
uit illd̾ in deserto suꝑioris egypti ẽe
thobias ait ad uirginẽ. Sara dep̃cem᷑

Expanded text:
dicentes Deum. » Post coenam vero introduxerunt juvenem in cubiculum virginis , et protulit Tobias de cassilide suo, partem jecoris, et posuit super prunas. Tunc Raphael apprehendit daemonium, et religavit illud in desertum superioris Aegypti. Tunc Tobias ait ad virginem: « Sara, d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintia. lexx. uiri ad godoliam. et
egͥssus est hysmael in occursum eoꝵ
dicens. Intrate ad godoliam. quib ingͥs¬
sis: occidit eos hysmael p̃ter .x. qͥ cixer̃t
ei. Parce nobis qr thesauros hm̃is in
agro frum̃ti uini ordei ⁊ olei.⁊ melł.
⁊ dabimꝰ eos tͥ ⁊ recesserũt ab eo tune
hysiael cluxit captiuas reliquiaᷤᷤ po¬
płi. qui erat in masphat. filias quoq
regis qs cõm̃dau̾at nabutardan godo¬
lie. Ocum audisset iohanna filiꝰ caree
assumptis uiris insequiitꝰ est hysma¬
el. ⁊ inuenit eum ad aquas que sunt
in gabaon ⁊ fugit hysmael a facie eiꝰ.
cum .uiii. uiris ⁊ reduxit iohanna cap¬
tiuos ⁊ p̃dam qm cluxerat hysmael

Expanded text:
inta viri ad Godoliam; et egressus est Ismahel in occursum eorum dicens: « Intrate ad Godoliam. » Quibus ingressis, occidit eos Ismahel, praeter decem, qui dixerunt ei: « Parce nobis, quia thesauros habemus in agro, frumenti, vini et hordei, olei et mellis, et dabimus eos tibi; et recesserunt ab eo. » Tunc Ismahel duxit captivas reliquias populi, qui erat in Masphath, filias quoque regis, quas commendaverat Nabuzardan Godoliae. Quod cum audisset Johanan filius Caree, assumptis viris insecutus est Ismahel, et invenit eum ad aquas, quae sunt in Gabaon, et fugit Ismahel a facie ejus cum octo viris, et eduxit Johanan captivos, et praedam, quam duxerat
Abbreviated transcription (Latin):
referens .xl. ad labores abstinentie du¬
os uͦ ad dilectõnem dei ⁊ ꝓximi. Cumq
iud̾e̾t sͥ obitum imminere: uocauit
filium suum ad se. ⁊ uii. filios eiꝰ clixit¬
q eis. ꝓpe erit interitꝰ in nniue. uid̾s
rasse. ad huc enĩ stabat ierłm ⁊ tem¬
plum in ea. Cumq monuisset cos
de dilectõne dei ⁊ tunore ⁊ elemosinis
faciendis: ⁊ ut ip̃i ead̾ mandarent
filiis sucsi addidit. Nos autẽ nolite
man̾e hic. S quacumq cdie sepelie¬
ritis mrẽm urãm cͥca me in uno se¬
pulchro: ex ea dirigite gressus urõs
ut eatis hinc. ⁊ mortuus est thobias.
⁊ pꝰmod̾ uxor eiꝰ. ⁊ abscessit thobias.
ex niniie cum uxore ⁊ filiis ⁊ nepoti¬
b. ⁊ reu̾sus est ad soceros suos. ⁊ inue¬
tut eos in bona senectute. ⁊ curam
eoꝵ gessit. ⁊ clausit ocłos eoꝵ raguel¬

Expanded text:
raginta ad labores abstinentiae, duos vero ad dilectionem Dei et proximi. Cumque videret obitum sibi imminere, vocavit filium suum ad se, et septem filios ejus, dixitque eis: « Prope erit interitus in Ninive. Video rasse. Adhuc enim stabat Jerusalem, et templum in ea. Cumque monuisset eos de dilectione Dei, et timore, et eleemosynis faciendis, et ut ipsi eadem mandarent filiis suis, addidit: « Vos autem nolite manere hic; sed quacunque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros, ut eatis hinc. Et mortuus est Tobias, et postmodum uxor ejus. Et abscessit Tobias ex Ninive cum uxore sua, et filiis, et nepotibus, et reversus est ad soceros suos. Et invenit eos in bona senectute, et curam eorum gessit, et clausit oculos eoru
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ. cum fumꝰ cuiꝰdam arboris ad¬
quesisses thobias uͥ manerent nocte
statem demonum ht̃. Tu aũt crm
acceꝑis eam tͥb dieb contineb ab ea.
⁊ de nocte uacabitis ambo orõnib pri¬
ma nocte incenso iecore piscis. p̃cib
uris fugabit᷑ demonium. sed̾a nocte
in copłone scõꝵ patͥarchaꝵ admittis
.i. orabitis dm̃: ut in ꝑticipium scĩta¬
tis ⁊ pudicitie patͥarchaꝵ admittat¬

Expanded text:
debemus, cum fumus cujusdam arboris addebemus, cum fumus cujusdam arboris adquaesivisset Tobias ubi manerent nocte statem daemonium habet. Tu autem cum acceperis eam, tribus diebus continebis ab ea, et de nocte vacabitis ambo orationibus. Prima nocte incenso jecore piscis precibus vestris fugabitur daemonium. Secunda nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris, id est orabitis Deum, ut in participium sanctitatis et pudicitiae patr
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiebat nob̾ pauꝑtas nr̃a ut di¬
uitias computaremꝰ ꝙ iudebamꝰ fili¬
um nr̃m. ⁊ ait chobias. Noli flere.
Porro illi duo pͥma mansione man¬
serunt upx᷑ fluuium tygͥn. Et exiuit
thobias ut lauaret pedes suosci pis¬
cis umnmanis egrediebat᷑ ut deuorart
eum. ⁊ tum̃s thobias olamanit dicẽs.
dñe inuadit me. ⁊ ait angłs. appre¬
hende brãchiã eiꝰ ⁊ tͣhe eum ad teri
extͣxit eum in sioco. ⁊ palpitabat añ
qui ambulau̾ant suꝑ terram adue¬
nit diabolꝰ querens si quid pcc̃i eẽt
in eo. uñ pater: Tranffer a me calicẽ
hũc. Tunc dixit angłs ad thobiam.
Exentã piscem hc̃. ⁊ cor eiꝰ. ⁊ fel ⁊ iecur
repone tibi. ualent enĩ ad medicam̃ta
Tunc thobias tu. ꝑtem piscis assa¬
sam secum tulit. Cumq simł ꝑg̾ent
ait thobias. Azarias fr̃ ꝙ remediũ
hñt que de pisce seruare dixisti: Q &.
ꝑticula cordis supͣ pͥmas posita. fumo
suo extͥcat om̃e genus demoñ a tu¬
ro: uł a muliere. nec suꝑ hoc mitari

Expanded text:
sufficiebat nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus, quia videbamus filium nostrum. Et ait Tobias: Noli flere, . » Porro illi duo prima mansione manserunt circa fluvium Tigrim . « Et exivit Tobias, ut lavaret pedes suos, et piscis immanis egrediebatur, ut devoraret eum, et timens Tobias clamavit dicens: Domine, invadit me. Et ait angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te, et extraxit eum in sicco, et palpitabat antequi ambulabant super terram, advenit diabolus, quaerens si quid peccati inveniret in eo. Unde: « Pater, transfer calicem hunc a me . » Tunc dixit angelus ad Tobiam: « Exentera piscem hunc, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi, valent enim ad medicamenta. » Tunc Tobias partem piscis assasam secum tulit. Cumque simul pergerent, ait Tobias: « Azaria frater, quod remedium habent quae de pisce servari dixisti? Qui respondit: Particula cordis super prunas posita fumo suo extricat omne genus daemonum a viro vel muliere. » Nec super hoc mirari
Abbreviated transcription (Latin):
hano bñdictõnem p̃stabat uł sacer¬
dos uł aliquis maior int̾ eos uicem
sacerdotis gerens. Quarta nocte acci¬
pies eam cum timore d̾i. amore filioꝵ
dic̾e̾t raguel uxori sue qmͣ simillunũ
esse uiuenem hunc thobie consolab̾¬
no suo: dixit ad eum angłs. ħ ẽ filius
illiꝰ. ⁊ letatꝰ ẽ raguel. ⁊ instau rauit
conuiuium. Tunc ait thobias. Non
manducabo neq bibam. nͥ pͥus pe¬
dare saram filiam tuam. Quo audi¬
to expauit raguel ⁊ hesitanti de res¬
ponso dixit ei angłs. Noli tim̾e dare
eam qͥ coniugem. huic enĩ debet᷑. ⁊
ꝓpt̾e̾a aliꝰ non potuit hr̃e eam. Tunc
ait raguel. Scio qm̃ a deo uenistis. ⁊
ꝙ exaudiuit d̾s preces ⁊ lacͥmas meaꝰ.
ut comungeret᷑ ħ filia mea cogna¬

Expanded text:
» Hanc benedictionem praestabat, vel sacerdos, vel aliquis major inter eos, vicem sacerdotis gerens. « Quarta nocte accipies eam cum timore Dei, amore filiorum diceret Raguel uxori suae, quam simillimum esse juvenem hunc Tobiae consobrino suo, dixit ad eum angelus: « Hic est filius illius. » Et laetatus est Raguel, et instauravit convivium. Tunc ait Tobias: « Non manducabo, neque bibam, nisi prius pedare Saram filiam tuam. Quo audito expavit Raguel, et haesitanti de responso, dixit ei angelus: Noli timere dare eam sibi conjugem. Huic enim debetur, et propterea alius non potuit habere eam. Tunc ait Raguel: Scio quoniam a Deo venisti, et quod exaudivit Dominus preces, et lacrymas meas, ut conjungeretur haec filia mea cogna
Abbreviated transcription (Latin):
sacͤmentum regis abscond̾e bonũ est.
oꝑa ã d̾i reuelare ⁊ ꝯfiteri honorificũ
est. Non abscondam a uob̃ sermonẽ
occultum. Bona ẽ orõ cum ieurno. ⁊
helemosi cum orabas ⁊ d̾elinq̃bas
prandium. ⁊ abscondebas mortuos ꝑ
diem. ⁊ nocte sepeliebas: Ego obtuli
orõnem tuã dũo. ⁊ qr acceptꝰ erꝰas ei:
necesse fuit ut tẽptatõ ꝓbaret te. ⁊

Expanded text:
s abscondere bonum est, opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. Non abscondam a vobis sermonem occultum. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna. Cumque orabas, et derelinquebas prandium, et abscondebas mortuos per diem, et nocte sepeliebas, ego obtuli orationem tuam Domino, et quia acceptus eras ei, necesse erat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
angłs ad thobiam. Precedamꝰ nos duo.
⁊ sequant᷑ nos lento gͣdu uxor tua
⁊ familia cum aĩalib. ⁊ tolle tecũ de
felle piscis ⁊ linies ex eo ocłos patͥs tui.
⁊ recipiet uisum. Porro anna sedebat
secus uiam cotidie in suꝑcilio montis
unde respic̾e poterat de longinqͦ. et
cognoscen a longe filium uenientẽ
cucurrit ad uirum suũ dicens. Ec ce
filiꝰ tuus uenit. canis qͦ qui simł fu̾at
in uia: precucurrit. ⁊ quasi nuntius
blandim̃to caude gaudebat. Tunc ex¬
urgens cecus data manu pũo ꝓcessit
obuiam filio fuo. ⁊ osculantes filium:

Expanded text:
angelus ad Tobiam: Praecedamus nos duo, angelus ad Tobiam: Praecedamus nos duo, et sequentur nos lento gradu uxor tua et familia cum animalibus; et tolle tecum de felle piscis, et linies ex eo oculos patris tui, et recipiet visum. Porro Anna sedebat secus viam quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et cognoscens a longe filium suum venientem, cucurrit ad virum suum dicens: Ecce filius tuus venit. Canis quoque, qui simul fuerat in via praecucurrit, et quasi nuntius blandimento caudae gaudebat. Tunc exsurgens caecus, data manu puero, processit obviam filio suo, et osculantes filium
Abbreviated transcription (Latin):
l ingressus gabelus inuenit cos discũ¬
bentes. ⁊ bñdixit eis. Cumq om̃s dixis¬
sent am̃. cum timore dñi nuptiar̃ con¬
uiuium ex̾cebant. Porro cum thobias
morã fac̾et ii nuptiis sollicitꝰ erat poo
eo pr̃ eiꝰ: qd̾ ad diem det̾minata non
redierat. Mat̾ uͦ lacͥmis irremediabili
flebat dicens. heu me fili mi. ut quid
te misimꝰ ꝑegͥnari. lum̃ ocłoꝵ nr̃oꝵ.¬
baculum senectutis nr̃e: uir aũt eiꝰ
consolabat᷑ eam. Porro raguel dicebat
ad gener̃ suũ. Mane hͥ ⁊ ego mittam
nuntium salutis tue ad prẽm tuum.
Cumq ille ñ aquiesc̾e̾t eͣclidit eis sarã
⁊ dimidium sub̾e sue in serͣuis. in pu¬
ellis in pecudib. in cameł. in uaccis ⁊
pecunia multa. Parentes uͦ mom̾it
filiam suam honorare socrũ ⁊ dilig̾e
maritũ. reg̾e familiam. gub̾nare do¬
mum. ⁊ seipãm irre p̃hen sibilẽ exhi¬
bere. Cumq reu̾terent᷑ ꝑuenerunt
ad carram que ẽ in medio itin̾e: ⁊ ait

Expanded text:
t ingressus Gabelus invenit eos discumt ingressus Gabelus invenit eos discumbentes, et benedixit eis. Cumque omnes dixissent, Amen, cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant. Porro cum Tobias moram faceret in nuptiis, sollicitus erat pro eo pater ejus, quod ad diem terminatam non redierat, mater vero lacrymis irremediabilibus flebat dicens: « Heu me! fili mi, ut quid te misimus peregrinari, lumen oculobaculum senectutis nostrae? Vir autem ejus consolabatur eam. Porro Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis tuae ad patrem tuum. » Cumque ille non acquiesceret, tradidit ei Saram, et dimidium substantiae suae, in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, in vaccis, in pecunia multa. Parentes vero monuerunt filiam suam honorare socerum suum, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, seipsam irreprehensibilem exhibere. » Cumque reverterentur venerunt ad Charam, quae est in medio itinere. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
nobis d̾s patrũ nr̃oꝵ miserere nobis.
⁊ ꝯsenescamꝰ ambo ꝑit̾ sani. Porro cͥca
pulloꝵ cantum fecit raguel parari
sepulchr̃ ut sepeliret eum. pͥus qͣm
allucesceret. ⁊ misit unam de anciłł
ad uidend̾ si iam obiisset. Q reuersa
nuntiauit eos incolumes esse. ⁊ secũ
⁊ repleu̾nt serui foueam quã fecerãt
ne conuiuiũ omib uicinis ⁊ amicis
suis. ⁊ adiuraiit raguel thobiã ut
duas ebdomadas maneret apud eũ.
⁊ dedit ei mediã ꝑtem om̃ium que
possidebat. faciens scͥptãm ut reliqua
ꝑs que suꝑerat. pꝰ obitũ suũ deuemi¬
ret ad thobiam. Tunc ait thobias
ad angłm: Quẽ hominẽ estimabat:
azaria fr̃: nosti qm gͣuis fit mora
nr̃a parentib meis obsecro ut eas ad
gabelum ⁊ reddes ei cyrogͣphum suũ.
⁊ recipies ab eo pecuniam ⁊ monebis
eum uenire ad nuptias. Tunc assum̃s
raphael .iiiiʳ. de seruis ragueł. ⁊ duos
camelos uenit ad gabelum. ⁊ recepta
pecunia dixit eum ad nuptias secum.¬

Expanded text:
ne Deus patrum nostrorum, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. » Porro circa pullorum cantum fecit Raguel parari sepulcrum, ut sepeliret eum, prius quam illucesceret, et misit unam de ancillis ad videndum si jam obisset. Quae reversa, nuntiavit eos incolumes esse, et secum et repleverunt servi foveam quam fecerant ne convivium omnibus vicinis, et amicis suis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas maneret apud eum, et dedit ei mediam partem omnium quae possidebat, faciens scripturam, ut reliqua pars quae supererat, post obitum suum deveniret ad Tobiam. Tunc ait Tobias ad angelum, quem hominem aestimabat : « Azaria frater, tu nosti quam gravis sit mora nostra parentibus meis, obsecro ut eas ad Gabelum, et reddes ei chirographum suum, et recipies ab eo pecuniam, et monebis eum venire ad nuptias. » Tunc assumens Raphael quatuor de servis Raguelis et duos camelos, venit ad Gabelum, et accepta pecunia, duxit eum secum ad nuptias. E
Abbreviated transcription (Latin):
ex uniu̾sis qui astamꝰ añ d̾m: qͥ cum
audissent trementes cecid̾unt in fa¬
cies suas. ⁊ ait angłs. Pax uob̃. nolite
tim̾e. Cum eem̃ uob̾cum uidebar uo¬
b̃cum manducare ⁊ bib̾e. S ego cibo
inuisibili ⁊ potu utor. qui ab hom̃ib
uid̾i ñ potest. T̃empꝰ ẽ ut reu̾tar ad
eum qui misit me. ł ħ dicens ab as¬
pectu eoꝵ ablatꝰ ẽ. Tunc ꝓstrati ꝑ treᷤ
horas in facies suas: bñdixu̾nt dñi ci
exurgentes: narrau̾nt omĩa miribi¬
lia eiꝰ. Aꝑieusq thobias senior ossuũ:

Expanded text:
 universis, « qui astamus ante Dominum. Qui cum audissent, trementes ceciderunt in facies suas. Et ait angelus: Pax vobis; nolite timere. Cum essem vobiscum, videbar cum manducare, et bibere, sed ego cibo invisibili et potu utor, qui ab hominibus videri non potest. Tempus est ut revertar ad eum, qui misit me. Et haec dicens ab aspectu eorum ablatus est. Tunc prostrati per tres horas in facies suas benedixerunt Deum, et exsurgentes, narraverunt omnia mirabilia ejus . Aperiensque Tobias senior os suum
Abbreviated transcription (Latin):
timuerimꝰ d̾m. preterea scito qr dedi
gabelo .x. talenta argenti in rages cuiꝰ
cyrogͣphum penes me habeo. ꝑquire gͦ
tͥ fidelem uirum qui tecum eat salua
mercede sua ut restituas gabelo cyro¬
gͣphum suum. ⁊ ip̃e restituet tͥ de po¬
situm. Tunc eg̾ssus thobias inuenit
uuenem suocinctum ⁊ qͣs ad iter ꝑa¬
tum. ignorans ꝙp angłs d̾i eẽt
regionẽ medoꝵ nouisset. ⁊ rages aiuita¬
tem ⁊ gabelum habitantẽ in ea: intro¬
duxit eum ad prẽm suum. ⁊ salucauit
eum uiuenis dicens. G̃audium sit tͥ
qui lum̃ celi ñ uideo: Cui iuuenis. forti
aĩo esto. in ꝓximo est ut a deo cure¬
ris. ⁊ ait thobias. pot̾is duce̾ filium

Expanded text:
timuerimus Deum. Praeterea scito, quia dedi timuerimus Deum. Praeterea scito, quia dedi Gabelo decem talenta argenti in Rages, cujus chirographum penes me habeo. Perquire ergo tibi fidelem virum, qui tecum eat, salva mercede sua, ut restituas Gabelo chirographum suum, et ipse restituet tibi depositum . » -- « Tunc egressus Tobias, invenit juvenem succinctum, et quasi ad iter paratum, ignorans quod angelus Dei esset  Rages civitatem, et Gabelum habitantem in ea, introduxit eum ad patrem suum, et salutavit eum juvenis, dicens: « Gaudium sit tibqui lumen coeli non video? Cui juvenis: Forti animo esto; in proximo est ut a Deo cureris. Et ait Tobias: Poteris perducere filium
Abbreviated transcription (Latin):
si fu̾ant ad eam. Ascendit gͦ sara ĩ
⁊ noctib. ñ manducans neq bibẽs
eripias me. In illo temꝑe exaudite sũt
preces amboꝵ in conspectu dñi.⁊ missus
est angłs raphael ut curaret ambos
Igit᷑ cum thobias putaret se exauditũ
ut moreret᷑. ait ad filium suũ. aucdi
fili mi uerba mea ⁊ ea qiͣ fundam̃tũ
in corde tuo construe. Cum moriar se¬
pelies me ⁊ honorem matris tue habe¬
bis dum uix̾it. Mortuam cͥca me sepe¬
lies eam. Semꝑ in mente habeto clñm
fili mi ⁊ sertia mandata eiꝰ de sub̾a
tua fac elemosiuas. qr elemosina ab
om̃i pcc̃o lib̾at. ⁊ magnam p̃stat
ficluciam coram dño. om̃ib facienti¬
b eam. abstiue tͥ fili mi ab om̃i for¬
nicatõne. ⁊ a suꝑbia a qua sumpsit
initium omĩs ꝑditõ. consilium a sa¬
piente ꝑquire. a peccatorib declina.
merces mercennarii ñ maneat apd̃
te. Noli tim̾e fili qr pauꝑem uitam
gerimꝰ. s multa bona habebimꝰ si

Expanded text:
it ergo Sara in it ergo Sara in et noctibus non manducans, nec bibens eripias me. » In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu Domini. Et missus est angelus Raphael, ut curaret eos. « Igitur cum Tobias putaret se exauditum, ut moreretur, dicebat ad filium suum: Audi, fili mi, verba mea, et ea quasi fundamenta in corde tuo constitue. Cum moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. Mortuam circa me sepelies eam; semper in mente habeto Dominum, fili mi, et serva mandata ejus, de substantia tua fac eleemosynas, quia eleemosyna ab omni peccato liberat, et magnam praestat fiduciam coram Deo omnibus facientibus eam. Attende, fili mi, ab omni fornicatione, et a superbia a qua sumpsit initium omnis perditio. Consilium a sapiente perquire, a peccatoribus declina. Merces mercenarii non maneat apud te. Noli timere, fili mi, quia pauperem vitam egimus, sed multa bona habebimus, si