comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N concussa metu m̃tem iuturna uirigo:
Aurigam turni media int̾ lora metiscum
Excutit. ⁊ longe lapsum temone reliquit
I psa subit. man busq undantes fiectit habenaᷤᷤ
Cuncta gerens uocẽq ⁊ corpꝰ i arma metisci
Nigra uelut magnas dm̃ cũ diutas edes
ꝑuolat. ⁊ pennis alta atͥa lustrat hirundo
Pabula pa̾u̾a legez. nidisq loqͣcib escas
Iñc̃ porticib uacitis. nc̃ humida circum
Stagna souat. similis medios uiturna ꝑ hostẽ
Fertur equis. uapidoq uolans obit omĩa curru
Iãq hc germanũ iãq ostendit ouantem
Nec conferre manum patit᷑. uolat ama longe
Haut minus ȩneas tortos legit obinꝰ orbes
Uestigatq uirum & disiecta ꝑ agmina magna
Uoce uocat. quotiens ocłos coniecit in hostem
Alipedumq fugam cursii temptauit equoꝵ
Auersos tociens curris uiturna retorsit
Heu qͥd agat uario neqͥcꝙͣ fluctuat estu
Diuierseq uocant animũ un cõtraria cure
Huic messapꝰ uti leua duo forte gerebat

Expanded text:
 concussa metu mentem Iuturna virago aurigam Turni media inter lora Metiscum excutit et longe lapsum temone relinquit: ipsa subit manibusque undantis flectit habenas, cuncta gerens, vocemque et corpus et arma Metisci. Nigra velut magnas domini cum divitis aedes pervolat et pennis alta atria lustrat hirundo, pabula parva legens nidisque loquacibus escas, et nunc porticibus vacuis, nunc umida circum stagna sonat: similis medios Iuturna per hostis fertur equis rapidoque volans obit omnia curru iamque hic germanum iamque hic ostentat ovantem nec conferre manum patitur, volat avia longe. Haud minus Aeneas tortos legit obvius orbes vestigatque virum et disiecta per agmina magna voce vocat. Quotiens oculos coniecit in hostem alipedumque fugam cursu temptavit equorum, aversos totiens currus Iuturna retorsit. Heu quid agat? Vario nequiquam fluctuat aestu, diversaeque vocant animum in contraria curae. Huic Messapus, uti laeva duo forte gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
U ix ea legati uariꝰq ꝑ ora cucurrit :¬
Ausonidum curbata fremor. cen sixa mor int᷑
Sum itpidos aimnis: sit cliuso gurgite murm̃
Uicmeq fiemunt ripȩ crepitantib uncds¬
E cipenium plicati animi & trepida ora qerunt
P fards̃ diuos solio iex insit ab alto
A ñ equidem sũma de ie statuisse litini
Quellem ⁊ fuerat meliꝰ ñ tempore tali
Sogere concilium cũ muros osidet hostis
Bellum inportunũ ciues cum gente deore
Liuuotisq uiris gerimꝰ. qͦs nulla fatigant
P lia. nec uicti possunt absistere ferro
Spem siꝙͣ accitis echolum habuistis inarmis

Expanded text:
. Vix ea legati, variusque per ora cucurrit . Vix ea legati, variusque per ora cucurrit Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis. Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Ante equidem summa de re statuisse, Latini, et vellem et fuerat melius, non tempore tali cogere concilium. cum muros adsidet hostis. Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant proelia: nec victi possunt absistere ferro. Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec adeo ex illo mͥ iam sꝑanda suerunt
Cempore cum ferro celestia corpora demeris
Adpetii. ⁊ ueneris uolaui uulnere dextram
Ne uero ne me ad tales impellite pugnas
Nec mͥ cũ teucris ullũ pꝰeruta bellum ẽ¬
ꝑgama. nec ueterũ memin letor ue malori¬
M unera que patriis ad me porrastis ab oris
Uertite ad eneam stecimꝰ tela asꝑa contra
Contulunꝰq manꝰ ęxꝑto credite quantus
In cdipeum aosirgit: q̃ turbine torq̃at hastã
S i duo p̾terea talii idei culisset
Terra iiiros ultro inachias uenisset ad urbes
Dardamis. eu̾sis luger& gretia fatis
A cͥid aput dure cessatũ ẽ menia troiȩ
Hectoris encȩ que manu uictoria gͣuim
Hesit. in decimũ uestigia recculit annum
Ambo animis ambo uisignes p̃stantib armis.
Hic pietate pͥor. coeant infed̾a dextre
Q ua datur: ast armis cõcurrant arma cauete
&̾ responsa simul que sint rex optime regis
Audisti. ⁊ que sit magno sententia bello¬

Expanded text:
Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt tempore, cum ferro caelestia corpora demens adpetii et Veneris violavi volnere dextram. Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas: nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum Pergama, nec veterum memini laetorve malorum. Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra contulimusque manus: experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam. Si duo praeterea talis Idaea tulisset terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis. Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium haesit et in decimum vestigia rettulit annum. Ambo animis, ambo insignes praestantibus armis hic pietate prior. Coeant in foedera dextrae, qua datur; ast armis concurrant arma cavete. Et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bello
Abbreviated transcription (Latin):
S ollicitat. suadetq ignota lacessere bella
Qiicũq iliacos ferro uiolauimꝰ agros
M uto ea quie muris bellando exausta sub alais
Q uos sẏmois p̃mit ille itiros infinda ꝑ orbem
Supplicia & sulerum penas expendimꝰ om̃s
U ł pͥamo miseranda manꝰ. scit triste minerue
S idus &̃ euboice cautes ultorq caphareus
M ilitia ex illa diu̾sum ad littus ab acti
Atrides ꝓthei menelaus adiasq colũnas
Exulat. echneos uidit cyclopas ulixes
Regna nooptolemi referam: u̾sosq penates
I domenei : libicone habitantes licrore locros
Ipse nnceneus magnoꝵ ductor achuum
Coniuigis infande pͥma intͣ limina dextra
Oppetiit. deuicta asia subsedit adulter
Inudisse deos patriis ut redditus aris
Coniuigium optatum ⁊ pulerã calidona uiderẽ
Nc̃ etiã horribili uisu portenta secuntur
I socii amissi petierunt ethera penns
Fluminibq uagant᷑ aues. heu dira meoꝵ
Supplitia. ⁊ scopulos lacrimosis uocib implens

Expanded text:
sollicitat suadetque ignota lacessere bella? sollicitat suadetque ignota lacessere bella? Quicumque Iliacos ferro violavimus agros, mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis, quos Simois premat ille viros, infanda per orbem supplicia et scelerum poenas expendimus omnes, vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervae sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus. Militia ex illa diversum ad litus abacti Atrides Protei Menelaus adusque columnas exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes. Regna Neoptolemi referam versosque penates Idomenei? Libycone habitantis litore Locros? Ipse Mycenaeus magnorum ductor Achivom coniugis infandae prima inter limina dextra oppetiit: devictam Asiam subsedit adulter. Invidisse deos, patriis ut redditus aris coniugium optatum et pulchram Calydona viderem? Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur, et socii amissi petierunt aethera pennis fluminibusque vagantur aves, heu dira meorum supplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent.
Abbreviated transcription (Latin):
Fatalẽ eneam manifesto numine ferri
Admona ira am̃ tumuliq ante ora recentes
Ergo concilium magnũ pͥmosq suoꝵ
I ꝑio accitos alta intra limina cogit.
Olli conuenere fiuuntq ad irgia plenis
Cecta iiis. sedet in mediis ⁊ maximꝰ euo
Ipͥmus sceptris haut leta fronte latinus
Atq hic legatos ethola ex urbe remissos
Q ue referait fari uille. ⁊ responsa reposeit
Ordmne cuncta suo. tũ facta silentia linguis
Et uenulus dicto parens. ita farier infit
Uidimꝰ õ ciues diomedem arguiaq castra
Atq it̾ emensi casus sitꝑauimus om̃s
Contigimꝰq manum qͣ concidit illia tellus
Ille urbẽ agripã patrie cognomune gatis
Uictor garganii condelut iaprgis agris
Postꝙͣ introgressi ⁊ corã data copia fandi
Munera p̾ferimꝰ. nom̃ patrianq docemꝰ
Qui bellum intulerint. q̃ easa adtraxerit arpõ
Auditis ille hec placido sic edidit ore.
O farcunate gentes saturnia regna
Antiꝙͣ ausonii. que uos fortuna quietos

Expanded text:
Fatalem Aenean manifesto numine ferri Fatalem Aenean manifesto numine ferri admonet ira deum tumulique ante ora recentes. Ergo concilium magnum primosque suorum imperio accitos alta intra limina cogit. olli convenere fluuntque ad regia plenis tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo et primus sceptris haud laeta fronte Latinus. Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos, quae referant, fari iubet et responsa reposcit ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, et Venulus dicto parens ita farier infit: Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra atque iter emensi casus superavimus omnis contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis victor Gargani condebat Iapygis agris. Postquam introgressi et coram data copia fandi, munera praeferimus, nomen patriamque docemus, qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos. Auditis ille haec placido sic reddidit ore: O fortunatae gentes, Saturnia regna, antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos
Abbreviated transcription (Latin):
Merentẽ alcum cuierẽ ⁊ confusa ruebant
Ossa fossi tepidoq honerabant aggere t̾rȩ
Iam uͦ u tectis p̃diuitis urbe latini
P̃ cipuus fragor. ⁊ longi pars maxima luctꝰ
Hic inatres misereq nurus. hic caia sororum
Pectora merentũ. pueriq parentib orbi
Dirum execrait᷑ bellum. turniq himeneo ᷤᷤ
Ipsum armis ipsũq iuibent decern̾e ferro
Qregnum italie ⁊ pͥmos ÷ͥ poscit honores
Ingͣuat hec seiis drances. solũq uocari
Cestat᷑ solum posci incertamina turnur
Multa sunul contͣ uariis sententia dictis
ꝓcurno. ⁊ magnũ regine nom̃ obũbrat
Multa uirũ meritis substentat fama tropheis
Hos uit̾ motꝰ medio inflagrante tumultu
Ecce suꝑ mesti magna diomedis ab urbe
Iegati responsa ferunt nichil om̃ib actum
Cantoꝵ impensis oꝑum. nichil dona nec aurũ
Nec magnas ualuisse p̾ces. alia arma latinis
Q renda: ⁊ pacẽ troiano ab rege petendam
Deficit ingenti aictu rex ipse latinꝰ

Expanded text:
maerentes altum cinerem et confusa ruebant maerentes altum cinerem et confusa ruebant ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae. Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores. ingravat haec saevus Drances solumque vocari testatur, solum posci in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis pro Turno, et magnum reginae nomen obumbrat, multa virum meritis sustentat fama tropaeis. Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe legati responsa ferunt: nihil omnibus actum tantorum impensis operum, nil dona neque aurum nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus.
Abbreviated transcription (Latin):
Lustrauere in equis. ululatq ore dedere
Spargitur ⁊ tellus lacrimis spargunt᷑ & arma.
It celo clamorq uirum. clangorq tubarum
Hic alii spolia occisis direpta latinis
Conitiunt igni galeas ensesq decoros
Frenaq feruentesq rotas. pars mun̾a nota
Ipsoꝵ dipeos &̾ non felitia tela
Multa boum circa mactant᷑ corpora morti
Setigerosq sues raptasq ex omib agris
In flammam uigulant pecudes. tũ littore toto
Ardentis spectant sotios. semi ustaq seruant
Busta. neq auelli possunt nex humida donei
Inuertit cȩlum stellis ardentib aptum
Nec minus ⁊ miseri diu̾sa in parte latini
Innumeras struxere pyras. ⁊ corpora partun
Multa uirum t̾rȩ infodiunt. aduectaq partĩ
Cinitimos tollunt in agros. urbiq remittunt
Cet̾a. confuseq ingentẽ cedis aceruum
Nec numo nec honore cremant. ttc̃ undiq uasti
Certatim crebris collucent ignib agri
E cia lux gelidam cęlo dunouerat umbrram

Expanded text:
lustravere in equis ululatusque ore dedere; lustravere in equis ululatusque ore dedere; spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma: it caelo clamorque virum clangorque tubarum. Hic alii spolia occisis derepta Latinis coniciunt igni, galeas ensesque decoros frenaque ferventisque rotas; pars munera nota, ipsorum clipeos et non felicia tela. Multa boum circa mactantur corpora Morti, saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris in flammam iugulant pecudes. Tum litore toto ardentis spectant socios semustaque servant busta neque avelli possunt, nox umida donec invertit caelum stellis ardentibus aptum. Nec minus et miseri diversa in parte Latini innumeras struxere pyras, et corpora partim multa virum terrae infodiunt avectaque partim finitimos tollunt in agros urbique remittunt, cetera confusaeque ingentem caedis acervum nec numero nec honore cremant: tunc undique vasti certatim crebris conlucent ignibus agri. Tertia lux gelidam caelo dimoverat umbram:
Abbreviated transcription (Latin):
Quã pus eneas. ⁊ quã magni phriges. ⁊ quã
C yrrheniq duces. tẏrrhenũ ȩxercitꝰ omis
Magna trophea ferunt. qͦs dat tua dext̾a leto
Cu quoq nc̃ stares uimanis truncꝰ in armis
Eẽt. par etas ⁊ cidem si robur ab anmis
Curne. s infelix teucros qͥd demoror armis
Uadite ⁊ regi memores mandata referte
Ad uitã moror iniusam pallante ꝑemtt
Dextera causa tua ẽ. tũrnũ natoq patriq
Quã debere uides. meritis uacat hic tͥ solꝰ
Forcunȩq locꝰ. non uite gaudia quero
Nec fas ÷ s nato manes ꝑferre subimos
Aurora int̾ea miseris mortalib almam
Extulerat lucẽ referens oꝑa atq labores
Iam pat̾ eneas iam curru in litore charcon
Constituere piras. huc corꝑa quisq suorum
More culere patrum. subiectisq ignib atris
Condit᷑ in tenebris altum caligine cęlum
Cer circũ accensos cuicti fulgentib armis
Decurrere rogos. ter mestum funeris ignem

Expanded text:
quam pius Aeneas et quam magni Phryges et quam quam pius Aeneas et quam magni Phryges et quam Tyrrhenique duces, Tyrrhenum exercitus omnis. Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: tu quoque nunc stares immanis truncus in armis, esset par aetas et idem si robur ab annis, Turne. Sed infelix Teucros quid demoror armis? Vadite et haec memores regi mandata referte: quod vitam moror invisam Pallante perempto, dextera causa tua est, Turnum natoque patrique quam debere vides. Meritis vacat hic tibi solus fortunaeque locus. Non vitae gaudia quaero, nec fas, sed nato Manis perferre sub imos. Aurora interea miseris mortalibus almam extulerat lucem, referens opera atque labores: iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon constituere pyras. Huc corpora quisque suorum more tulere patrum, subiectisque ignibus atris conditur in tenebras altum caligine caelum. Ter circum accensos cincti fulgentibus armis decurrere rogos, ter maestum funeris ignem
Abbreviated transcription (Latin):
Peu̾bit suꝑ atq her& lacrimansq gemensq
Et iua iuxtandem uoci laxata dolore ÷
Non hec o palla dederis ꝓmissa parenti
Cautius ut seuo uelles te credere matri
Haut ignaruis eiim quantũ noua gła in armis
ꝓpie dulce deciis pͥmo certamine possae
Pmitie iuuenis misereq belliq ꝓpͥnqui
Dura rudimenta ⁊ nulli ęxaudita deoꝵ
Uota. p̃cesq meȩ tuq o sanctissima ꝯuꝑx
Felix morte tua neq in hẽ seruata dolorẽ
Contra ego iuuendo uici mea fata suꝑstes
Nestarem ut genitor. troum socia arma secutũ
O bruerent rutili telis animam irse dedissem
Atq hec pompa domũ me nõ pillanta resferur
Noc uos arguerun teueri nec federa nec quas
Iiuiximꝰ hospitio dextras. sors ista senecte
Debita erat nr̃e. qd̾ si in matura manebat
Mors natimm: cessis uulschoꝵ milib añ
Ducentẽ in latium teucros cecidisse iuiuabit
Quin ego non alio digner ce fuere palla

Expanded text:
procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, et via vix tandem vocis laxata dolore est. Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, cautius ut saevo velles te credere Marti; haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis et praedulce decus primo certamine posset. Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui dura rudimenta et nulli exaudita deorum vota precesque meae! Tuque, O sanctissima coniunx, felix morte tua neque in hunc servata dolorem! Contra ego vivendo vici mea fata, superstes restarem ut genitor. Troum socia arma secutum obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret, nec vos arguerim, Teucri, nec foedera nec quas iunximus hospitio dextras: sors ista senectae debita erat nostrae. Quod si immatura manebat mors natum, caesis Volscorum milibus ante ducentem in Latium Teucros cecidisse iuvabit. Quin ego non alio digner te funere, Palla,
Abbreviated transcription (Latin):
Iungemꝰ regi. querat sibi fȩdera turnꝰ
Q um & fatalis muroꝵ attollere moles
Saxiq subuectare huieris tͦiane iuuabit
Dixerat. hec unoq om̃s eadẽ ore fremelant
Bissenos pepigere dies. ⁊ pace sequestra
ꝑsiluas teueri mixtiq inpune latini
Errauere. ugis ferro sonat icta bipenni
Fraxinus. euertunt actas ad sidera pinus
Robori nec cuncis & olentẽ scindere cedtũ
Nec plaustris cessant uectare gem̃tib ornos.
& iam fama uolans tanti p̾nuntia luctus
Cuandrum euandriq domos ⁊ menia replet
Que mͦ uictorem latio pallanta ferebat
Aichadas ad portas ruere demore uetusto
Funcreas rapuere faces. lucet uia longo
Ordine stammarũ. i late discͥminat agros
Contͣ turba plirigũ ueniens plangentia iung̃
Agmina. quę postꝙͣ matres succedere tectis
Uiderunt. mestã incẽdunt clamarib urbem
At ñ euandrũ potis ẽ. uis ulla tenere
Set uenit in medios feretio pallante reposto

Expanded text:
iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus. iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus. Quin et fatalis murorum attollere moles saxaque subvectare umeris Troiana iuvabit. Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant. Bis senos pepigere dies et pace sequestra per silvas Teucri mixtique inpune Latini erravere iugis. Ferro sonat alta bipenni fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus, robora nec cuneis et olentem scindere cedrum nec plaustris cessant vectare gementibus ornos. Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctus, Evandrum Evandrique domos et moenia replet, quae modo victorem Latio Pallanta ferebat. Arcades ad portas ruere et de more vetusto funereas rapuere faces; lucet via longo ordine flammarum et late discriminat agros. Contra turba Phrygum veniens plangentia iungit agmina. Quae postquam matres succedere tectis viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem. At non Evandrum potis est vis ulla tenere, sed venit in medios. Feretro Pallanta reposto
Abbreviated transcription (Latin):
Auęnã uos tanto fortuna indigna latini
I mplicuit bello qͥ nos fugiatis amicos
P acem me exiuimis & martis sorte ꝑemptis
Oritis. equidem & iniis concedere uellem
Nec ueni nisi fata locum sedemq dedissent
Nec bellum cũ gente gero. ręx nr̃a reliquit
Hospitia. & turni potuisse erodidit armnis
Eͥs huic turnum fuerit se oppon̾e morai
S i belum fuure manu si pellere ceucros
Apparit. his mecũ decuit coneurre celis
Sixissae cui uita ds̃ aut sua dextra dedisset
N uno ite ⁊ miseris subponite oiub ignẽ
D ixerat ȩneas. ili obstupuere silentes.
Conuersiq ocłos int̾ se atq ora tenebant
Cum senior. semꝑq odiis & cͥmine draces
Infensus iuueni curno: sic ore uicissim
Orsa refert. o fama ingens irgentior armis
Uir troiane. quib cęlo te laudib ęquem.
Iusticie ne pͥus mirer. belli ne laborum
Nos uͦ hec patriam gͣti referemiis ad urbẽ
&̾ te si qua uiã dederit fortuna litino

Expanded text:
Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini, Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini, implicuit bello, qui nos fugiatis amicos? Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis oratis? Equidem et vivis concedere vellem. Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit hospitia et Turni potius se credidit armis. Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti. Si bellum finire manu, si pellere Teucros apparat, his mecum decuit concurrere telis: vixet, cui vitam deus aut sua dextra dedisset. Nunc ite et miseris supponite civibus ignem. Dixerat Aeneas. Illi obstipuere silentes conversique oculos inter se atque ora tenebant. Tum senior semperque odiis et crimine Drances infensus iuveni Turno sic ore vicissim orsa refert: O fama ingens, ingentior armis vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem? Iustitiaene prius mirer belline laborum? Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem et te, siqua viam dederit fortuna, Latino
Abbreviated transcription (Latin):
Ducunt ⁊ rutulo pfusos sangiune currꝰ.
Post bellatorẽ equus positis insignib ȩdion
It lacrimans. guttis uiuctat gͣndib ora
H astam alii galeamiq ferunt. nã cetera turnꝰ
Sictor ht̃. tũ inesta ealanx teucriq secunt᷑
T irrheniq om̃s ⁊ uersis archades armis
P ostꝙͣ omis longe comicũ p̃cesserat ordo
Subsistit eneas. gemituq edidit alto
Nos alias huic ad lacͥmas eadẽ horrida belli
Fata uocant: salue ȩternium mͥ maxue pallas
Eternumq uale. nec plura effatus ad altos
Cendebat muros: gressũq in castra ferebat
Iamq oratores aderant ex urbe latina¬
Y elati ramis oleȩ. ueniamq rogantes
Corpora ꝑ campos ferro q̃ fusa iacebant
Redoeneᷤ. ac tumulo sinera succede̾ t̾re
Nullũ cũ uictis certam̃ ⁊ echere cassis
Parcene hospitib quondã soceris uocatis
Q uos bonus ȩneas haut asꝑnanda p̾canteᷤ
ꝓ sequitur uenia. ⁊ uerbis insuꝑ addit

Expanded text:
Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus. Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus. Post bellator equus positis insignibus Aethon it lacrimans guttisque umectat grandibus ora. Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus victor habet. Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur Tyrrhenique omnes et versis Arcades armis. Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, substitit Aeneas gemituque haec addidit alto: Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli fata vocant: salve aeternum mihi, maxime Palla, aeternumque vale. Nec plura effatus ad altos tendebat muros gressumque in castra ferebat. Iamque oratores aderant ex urbe Latina, velati ramis oleae veniamque rogantes: corpora, per campos ferro quae fusa iacebant, redderet ac tumulo sineret succedere terrae; nullum cum victis certamen et aethere cassis; parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis prosequitur venia et verbis haec insuper addit:
Abbreviated transcription (Latin):
Bie uuenem a gresti sublimẽ straiie poruit
Aualem uirgmeo demessiĩ pollice Norem
Seu mollis uiole seu languentis hiacinthi
un nes fulgor adinic necdũ sua forma recessit
Non iam mait̾ alit cellus. iuresq ministrit
um genunas uestes auraq ostioq rigentes
Extulit eneas quas illi seca laboꝵ
psa suis quonaĩ manib sidonia dido
Fecerit. ⁊ tenui telas disci euerit aumo.
Harum unã uiueni sup̃imnũ mest̾ henarẽ
Indint. arsurasq comas obnubit amictu
Multaq p̾terea laurentis p̃mia pugne
Aggerait. ⁊ longo p̾dam iubet ardine duci
Aadit equos. ⁊ tela qͥb spoliauerat hostẽ¬
U inxerat i post t̾ga manꝰ qͦs miteroe ubris
Inferias ceso sparsuros sanguine flama
Indutosq iubet truncos hostilibꝰ armis
Ipsos ferre duces. immicaq nõa fig
Ducit᷑ infelrx euo cõfectus acoetes.
Pectora nc̃ fedans pugnis. nc̃ unguibꝰ ora.
Sternit̾ ⁊ toto ꝓiectus corpe t̾re.

Expanded text:
Hic iuvenem agresti sublimem stramine ponunt, Hic iuvenem agresti sublimem stramine ponunt, qualem virgineo demessum pollice florem seu mollis violae seu languentis hyacinthi, cui neque fulgor adhuc necdum sua forma recessit: non iam mater alit tellus viresque ministrat. Tum geminas vestes auroque ostroque rigentis extulit Aeneas, quas illi laeta laborum ipsa suis quondam manibus Sidonia Dido fecerat et tenui telas discreverat auro. Harum unam iuveni supremum maestus honorem induit arsurasque comas obnubit amictu, multaque praeterea Laurentis praemia pugnae aggerat et longo praedam iubet ordine duci. Addit equos et tela, quibus spoliaverat hostem. Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris inferias, caeso sparsuros sanguine flammas, indutosque iubet truncos hostilibus armis ipsos ferre duces inimicaque nomina figi. Ducitur infelix aevo confectus Acoetes: pectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora sternitur et toto proiectus corpore terrae.~.~.
Abbreviated transcription (Latin):
Nostra. neq ad sedes uctor ueherere pat̾nas
N hec euandro de ce ꝓmissa parenti
Siscedens dederam cũ me cõplexꝰ ountẽ
Mtrtes et inmagnum unpium metuensq moñae
Aeris eẽ unos cum dira p̃lia gente
Inc̃ ille quidẽ spe multũ ciptꝰ mant
Pors ⁊ uota facit cumulatq altaria donis
Nes uuenẽ exanimũ ⁊ nil ĩ celestib iulis
Sebentẽ uano mesti comitamur honore
Inflix nati funiis crudde uidebis
Ui nr̃i reditꝰ erpectatiq triumplni
Bes enea mugia fides iñ euandre pudendis¬
Suierib pulsum aspicies. nec sospite dirum
P sidum ausonia ⁊ quantũ cuꝑdis iule
Nec ubi defierit: coli museribile carpus
Empat. itoto lectos ex agnune miccit
Mille uuos qͥ sup̃mum comitnt᷑ honorem
irtsurtq patris lacrinus sliai lactus
Exigua inigentis misero s debita pitri
Haut segnes alii crates ⁊ molle feretrum
Iibuteis texunt uingis. ⁊ uimine querno
utruclosq thoros optentu frondis iũbiant

Expanded text:
nostra neque ad sedes victor veherere paternas? nostra neque ad sedes victor veherere paternas? Non haec Evandro de te promissa parenti discedens dederam, cum me complexus euntem mitteret in magnum imperium metuensque moneret acris esse viros, cum dura proelia gente. Et nunc ille quidem spe multum captus inani fors et vota facit cumulatque altaria donis: nos iuvenem exanimum et nil iam caelestibus ullis debentem vano maesti comitamur honore. Infelix, nati funus crudele videbis! Hi nostri reditus expectatique triumphi! Haec mea magna fidesuulneribus pulsum aspicies nec sospite dirum praesidium Ausonia et quantum tu perdis, Iule! Haec ubi deflevit, tolli miserabile corpus imperat et toto lectos ex agmine mittit mille viros, qui supremum comitentur honorem intersintque patris lacrimis, solacia luctus exigua ingentis, misero sed debita patri. Haud segnes alii crates et molle feretrum arbuteis texunt virgis et vimine querno exstructosque toros obtentu frondis inumbrant.
Abbreviated transcription (Latin):
Mandemꝰ. qui solus honos acheronte sub imoẽ.
Ite ait. egregias miãs quȩ sanguine nobis
Hanc patriam peꝑere suo decorate sup̃mis
Munerib. mestamq euandri pͥmus ad urbẽ
Mittatur pallas. quẽ ñ uirtitas egentem
Austulit atra dies: ⁊ funere mersit acerbo
Sic ait illicrimansꝰ recipitq ad limina gressũ
Corpꝰ uͥ ęxanimi posicũ pallantis acetes
Seruabat semor: qͥ parthasio euandrs
Armiger añ fitt. s ñ felicibus eque
Cum comes auspitiis cears datꝰ ibat aliunno
Circũ omis famulũq manꝰ cioianaq t̃lu
Imestum iliades crinẽ demore solute.
Ut ũ eneas forib sese intulit altis
Lugentem genitum confis ad sida collunt
Pectorib. mestoq inmugit regia luctu.
Ipse capit muei fultum pallantis ⁊ ora
Ut uidit: leuiq patens in pectore iuiliꝰ
Cuspidis ausonię lacrunis ita fat᷑ abortis
ene inqͥt miserande puer cũ leta uenie
Liudit fortuna mnͥ: ne regna uideres

Expanded text:
mandemus, qui solus honos Acheronte sub imo est. mandemus, qui solus honos Acheronte sub imo est. Ite, ait, egregias animas, quae sanguine nobis hanc patriam peperere suo, decorate supremis muneribus, maestamque Evandri primus ad urbem mittatur Pallas, quem non virtutis egentem abstulit atra dies et funere mersit acerbo. Sic ait inlacrimans recipitque ad limina gressum, corpus ubi exanimi positum Pallantis Acoetes servabat senior, qui Parrhasio Evandro armiger ante fuit, sed non felicibus aeque tum comes auspiciis caro datus ibat alumno. Circum omnis famulumque manus Troianaque turba et maestum Iliades crinem de more solutae. Ut vero Aeneas foribus sese intulit altis, ingentem gemitum tunsis ad sidera tollunt pectoribus, maestoque immugit regia luctu. Ipse caput nivei fultum Pallantis et ora ut vidit levique patens in pectore vulnus cuspidis Ausoniae, lacrimis ita fatur obortis. Tene, inquit, miserande puer, cum laeta veniret, invidit Fortuna mihi, ne regna videres
Abbreviated transcription (Latin):
canum int̾ea surgens aurora reliquit¬
ẜ neas quãꝙͣ ⁊ sotiis aire tp̃s umandis
p̃cipitant curȩ curbataq funere mens ẽ
Uota deũ pͥmo uictor soluebat eoo
Ingentem q̃rcũ decisisis undiq ramis
Constituit tumulo. fulgentiaq induit arma.
Mecentii ducis exuuias tibi magne tropheũ
Bellipt̃s aptat. rorantes sanguine cristas
Celaq trunca uiri: ibis sex thoraca petitũ
ꝑfossumq locis clipeumq ex ęre sinistrȩ
Subligat. at ensem collo suspendit eburnũ
Tum socios nãq om̃is eũ stipata tegebat
Turba ducũ sic incipiens hortatur ouanteᷤ.
Maxima res effecta uiri. cimor omĩs abesto
Q d̃ suꝑ ẽ. hec sunt spolia ⁊ de rege suꝑbo
Pͥuntię manibq meis mezentius hic ẽ.
Nunc it̃ ad regem nob murosq latnos
Arma parite. animis ⁊ spe p̾sũmite bellũ
Ne qua mora ignaros uͥ pͥmũ uelłẽ signa
Annueruit suꝑi. pubemq educere castris
Impediat. segnis ue metu sententia turdet
Int̾ea sotios inhiumataq corpora terre

Expanded text:
anum interea surgens Aurora reliquitAeneas, quamquam et sociis dare tempus humandis praecipitant curae turbataque funere mens est, vota deum primo victor solvebat Eoo. Ingentem quercum decisis undique ramis constituit tumulo fulgentiaque induit arma, Mezenti ducis exuvias, tibi, magne, tropaeum, bellipotens: aptat rorantis sanguine cristas telaque trunca viri et bis sex thoraca petitum perfossumque locis clipeumque ex aere sinistrae subligat atque ensem collo suspendit eburnum. Tum socios, namque omnis eum stipata tegebat turba ducum, sic incipiens hortatur ovantis: Maxima res effecta, viri; timor omnis abesto, quod superest: haec sunt spolia et de rege superbo primitiae, manibusque meis Mezentius hic est. Nunc iter ad regem nobis murosque Latinos. Arma parate animis et spe praesumite bellum, nequa mora ignaros, ubi primum vellere signa adnuerint superi pubemque educere castris, impediat segnisve metu sententia tardet. Interea socios inhumataque corpora terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Ignib imponit sacris libamina prima:
Soce uocans hecatẽ: celoq ereboq potentem.
Suꝑponunt alii cultros. tepidũq cruorem
Suscipuat pateris. ipse atri uelleris agnam
Eneas mnatri cumenidũ. magneq sorori
Ense ferit: sterilemq tͥ ꝓserpina uacram
Cum stigio regi nocturnas inchoat aras
Ecce aut̃ primi sub lumina solis. ⁊ ortus
Sub pedib mugir solũ: ⁊ iuga cepta moueri.
Sduarũ iiseq caneͣs ululare ꝑ umbrani.
Aduentante dea. ꝓoul o ꝓcul este ꝓfani

Expanded text:
ignibus imponit sacris, libamina prima, voce vocans Hecaten, Caeloque Ereboque potentem. Supponunt alii cultros, tepidumque cruorem suscipiunt pateris. Ipse atri velleris agnam Aeneas matri Eumenidum magnaeque sorori ense ferit, sterilemque tibi. Proserpina, vaccam. Tum Stygio regi nocturnas inchoat aras,Ecce autem, primi sub lumina solis et ortus, sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri silvarum, visaeque canes ululare per umbram, adventante dea. Procul O procul este, profani
Abbreviated transcription (Latin):
Cum canib timidi bemẽt ad pocula dũme
Mͦ opse nouas incide faces tibi dutit uro r mõte
Sparge marite mices tibi deserit hesꝑꝰ octa
Incipe menalios mecum mea tibia usꝰ
O digno cõiuncta uiro dũ despicis om̃t
Dum q tibi odio mea fistula. dũ q capelle
Hirsutum q sĩciliũ demissa q barba
Nec curare deũ credis mortalia quẽꝙͣ
Incipe menalios mecum mea tibia usꝯ
Sepib in nrĩs ꝑuã te rostida mala
Dur ego uester eram menũ ⁊ mr̃e legẽtẽ
Alter ab undecimo cũ me iã ceꝑat ãnꝰ
Iam fragiles poterã aterm ⁊tige̾ ramos
U t tudi ut ꝑn ut me malꝰ abstulit error
Incipe menalios mecũ mea tibia u̾sus
N mic scio quid sit amor duris ĩ cotib illũ
I smarus aut rodope aut ex̃mi garamãtes
Nec gñis nrĩ pueꝵ nec sangiũs edurt
Incipe menalios mecum mea tibia uiq̃
Seuus amor docuit natoꝵ siguĩe mrẽz
Comaculare manus. crudelis iu quo m̃t
Erudeus mater mag̃an puer miꝑbꝯ Ille

Expanded text:
cum canibus timidi venient ad pocula dammae. Mopse, novas incide faces: tibi ducitur uxor; sparge, marite, nuces: tibi deserit Hesperus Oetam. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. O digno coniuncta viro, dum despicis omnes, dumque tibi est odio mea fistula, dumque capellae, hirsutumque supercilium promissaque barba, nec curare deum credis mortalia quemquam! Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Saepibus in nostris parvam te roscida mala— dux ego vester eramndecimo tum me iam acceperat annus; iam fragilis poteram ab terra contingere ramos. Ut vidi, ut perii! Ut me malus abstulit error! Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Nunc scio, quid sit Amor: duris in cotibus illum aut Tmaros, aut Rhodope, aut extremm Garamantes, nec generis nostri puerum nec sanguinis edunt. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. saevus Amor docuit natorum sanguine matrem commaculare manus; crudelis tu quoque, mater: crudelis mater magis, an puer improbus ille?
Abbreviated transcription (Latin):
Constituunt. pars ingenti subiere feretro
Criste uiiisteruni: ⁊ subiectã more parentũ
A ũsi riuere ficem. congesta cremantur
Curea dona. dapes. fuso orateris oliuo.
Postꝙͣ collapsi cineres. ⁊ fiamina quieuit:
Reliquias uino ⁊ bibulam lauere fauillam
Ossaq lecta cado texit cormneus aeno.
Idem t̾ socios pura circiuntulit unda:
S pargens rore leui uramo felicis diue.
Iustrauitq uiros. Aixitq nonissima u̾ba ͥ:
At puis ęneas ingenti mole sepulchrum
Imponit: suaq arnia uiro remũq tubamq
Monte sub aerio: qui nunc misenꝰ ab illo
D icit᷑. ęcernumq tenet ꝑ scła nometi.
His actis ꝓpere ęxequitur p̾cepta sibille.
S pelunca alta furt. uastoq inmanis hiatu
Q uã suꝑ hant ulle poterant inpime uolantẽ
Cende̾ it̾ pennis. talis sese alitus atris
Faucib effundens suꝑa ad cõuęxa ferebat.
Snde locũ grai dixarunt nomine au̾num.
Q uatuor hic pͥmũ nigrantes tͥga uiuencos
Constituit: srontiq inuergit uina sacerdos.

Expanded text:
coniciunt. Pars ingenti subiere feretro, triste ministerium, et subiectam more parentum aversi tenuere facem. Congesta cremantur turea dona, dapes, fuso crateres olivo. Postquam conlapsi cineres et flamma quievit reliquias vino et bibulam lavere favillam, ossaque lecta cado texit Corynaeus aëno. Idem ter socios pura circumtulit unda, spargens rore levi et ramo felicis olivae, lustravitque viros, dixitque novissima verba. At pius Aeneas ingenti mole sepulcrum imponit, suaque arma viro, remumque tubamque, monte sub aërio, qui nunc Misenus ab illo dicitur, aeternumque tenet per saecula nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatuquam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter pennis—talis sese halitus atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat: unde locum Grai dixerunt nomine Aornon. quattuor hic primum nigrantis terga iuvencos constituit, frontique invergit vina sacerdos;
Abbreviated transcription (Latin):
Namq ingentẽ uno tollit de cespite silua.
Aureus ip̃e: d in folns que plurmia cucus
P unduntur. uiole sublucet pupura nigr̃e
Sepe dm̃ nexis or nate torquib are
Asper more saportonsis inuallib illurt
Dastores ⁊ curua legunt prope fliũa melle
Huius odorato radited incoque bacho
Sabulaq in forib plems appone camstas
S si quidẽ proles subito defecit omniᷤ¬
U ec genus unde noue stupis reuocetꝰ hẽbit
Tempus ⁊ archadii memorãda ĩuẽta magrĩ
Pande. quoq modo cesis ia sepe iuuentis
I nsinceius apes tulit cruor. altius omnẽ
E xpediaz pͥma repetens aborigine famaz
Nam qua pelei gens fortunata canopi
Accolit essuso stagnantez flumine mluna

Expanded text:
namque uno ingentem tollit de caespite silvam, namque uno ingentem tollit de caespite silvam, aureus ipse, sed in foliis, quae plurima circum funduntur, violae sublucet purpura nigrae; saepe deum nexis ornatae torquibus arae asper in ore sapor; tonsis in vallibus illum pastores et curva legunt prope flumina Mellae. Huius odorato radices incoque Baccho pabulaque in foribus plenis adpone canistris. Sed siquem proles subito defecerit omnis, nec genus unde novae stirpis revocetur habebit, tempus et Arcadii memoranda inventa magistri pandere, quoque modo caesis iam saepe iuvencis insincerus apes tulerit cruor. Altius omnem expediam prima repetens ab origine famam. Nam qua Pellaei gens fortunata Canopi accolit effuso stagnantem flumine N
Abbreviated transcription (Latin):
Sin uero qm̃ casus cpib quoq nr̃osuto
Uita tulit tristi languebũt corpa morbo:
Q diaz non dubus pot̾is cognose̾e signis
Contniuo est egris alius color. horada uultuz
Deformat maties: tunt corꝑaluce carẽtuz
E xportant tectis: ⁊ t̾stia funera ducunt:
A ut ille pedib comxe ad limina pendeui
A ut intus clausis cunttantur in edib omnes.
Ignaue qr fame ⁊ contratto fagoe pigri¬
N uni somis auditur grauios trattĩ q dusunãt¬
P rigidus ut quond̾ silius inmiurmurat austꝰ
Ut mare sollicitu studet refiuentib undis.
E stuat ut clausis rapidus fornacib iguis
Hic iam gabbancos suadebo intendie odotes
M ellaq hi riuidmios inferie camialib ultrt
ortantez ⁊ fessas ad pabula nota uocantẽ
rodit: ⁊ tunsum galle admiscere daporem
F rentisq rosas. aut igm pingiua multo
Sefruta uel ꝑsichia passos de uite rate mos
Eycropeumq thymum ⁊ graue olẽtia cẽ taurea
Est etiam flos in pratis cui nomen amello
Fece agritole facilis querentib herba

Expanded text:
Si vero, quoniam casus apibus quoque nostros vita tulit, tristi languebunt corpora morbo— quod iam non dubiis poteris cognoscere signis: continuo est aegris alius color, horrida vultum deformat macies, tum corpora luce carentum exportant tectis et tristia funera ducunt; aut illae pedibus conexae ad limina pendent, aut intus clausis cunctantur in aedibus, omnes ignavaeque fame et contracto frigore pigrae. Tum sonus auditur gravior, tractimque susurrant, frigidus ut quondam silvis immurmurat Auster, ut mare sollicitum stridit refluentibus undis, aestuat ut clausis rapidus fornacibus ignis: hic iam galbaneos suadebo incendere odores mellaque harundineis inferre canalibus, ultro hortantem et fessas ad pabula nota vocantem. Proderit et tunsum gallae admiscere saporem Arentesque rosas aut igni pinguia multo defruta vel psithia passos de vite racemos Cecropiumque thymum et grave olentia centaurea. Est etiam flos in pratis, cui nomen amello fecere agricolae, facilis quaerentibus herba;
Abbreviated transcription (Latin):
It᷑ inantiquã siluã. stabula alta ferarum
ꝓ cũbunt picee. sonat icta securib ilex :
Fraxineeq trabes. cuncis ⁊ fisilile robur
Scindit᷑. ac uoluunt ingentes montib ornos
Atq hec ipse suo tristi cũ corde uolutat:
Aspectans siluã um̃sam . ⁊ sic forte p̾cat᷑.
Si nc̃ se nobis ille aureus arbore ramus
Ostendat nemore in tanto: qnͣ om̃a uere
Heu nimiũ de te uates misene locuta ÷.
Uix ca fatꝰ erat. gemine cũ forte colũbe
Ipsa sub ora uiri cęlo uenere uolantes:
⁊inridi sedere solo. tum maximus heros
M at̾nas agnoscit aues. letusq precatur.
Este duces o si qua uia ẽ. cursumq ꝑ auras
Dirigite in lucos: uͥ pinguẽ diues opacat
Ramus humũ. tuq o dubiis ne defice rebus
Diua parens. sic effatus uestigia pressit:
Obseruans q̃ signa ferant. quo tend̾e̾ ꝑgant
Pascentes ille. tantum ꝓdire uolando
Q uantũ acie possent ocłi seruare sequentũ.
Iñ uͥ uenere ad fauces gͣue olentis auerni:

Expanded text:
Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum. Procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex, Fraxineaeque trabes, cuneis et fissile robur Scinditur: advolvunt ingentes montibus ornos Atque haec ipse suo tristi cum corde volutat, aspectans silvam inmensam, et sic voce precatur: Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus ostendat nemore in tanto, quando omnia vere heu nimium de te vates, Misene, locuta est. Vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae ipsa sub ora viri caelo venere volantes, et viridi sedere solo. Tum maximus heros maternas agnoscit aves, laetusque precatur: Este duces, O, si qua via est, cursumque per auras dirigite in lucos, ubi pinguem dives opacat ramus humum. Tuque, O, dubiis ne defice rebus, diva parens. Sic effatus vestigia pressit, observans quae signa ferant, quo tendere pergant. Pascentes illae tantum prodire volando, quantum acie possent oculi servare sequentum. Inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni,
Abbreviated transcription (Latin):
Nimboꝵq facis tempestatumq potentem.
Hec uͥ dicta cauum conuersa cuspide montẽ.
mpulit in latꝰ: ac uenti uelut agmine facto
ua dãta porta rnunt: & tr̃as turbine ꝑfant
ncubuere mari. totumiq a sedib imis
nͥa eurusq nothꝰq ruunt. creberq ꝓcellis
sfricꝰ. &̃ uastos noluunt ad lictora fluctꝰ.
Insequit᷑ .i. imorq iurũ. stridorq nidenuns

Expanded text:
nimborumque facis tempestatumque potentem. nimborumque facis tempestatumque potentem. Haec ubi dicta, cavum conversa cuspide montem impulit in latus: ac venti, velut agmine facto, qua data porta, ruunt et terras turbine perflant. Incubuere mari, totumque a sedibus imis una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus, et vastos volvunt ad litora fluctus. Insequitur clamorque virum stridorque ruden
Abbreviated transcription (Latin):
Scept᷑ tenens. mollitꝑ aniinos. ⁊cẽꝑat its
Ni ficiat: maria. ⁊ c̾ras. celiuuq ꝓfundumi
pͣpe ferunt rapidi secuiit. larrautq ꝑ auiã
S pat̃ omĩpt̃s speluncis sddidit atris.
Imiposint. regeiuq dedit qui federẽ certo
Et p̃mere &r laxas sciret aire uissꝰ habenas.
Ad quẽ cum iuno supplex his uocib usa ẽ.
E ole: nãq tͥ duium pit̾ atq hominũ rer
Et mulcere dedit fipełe. ⁊ toller uento.
G ens munica michi tyrreuũ nauigat eqͣr.
Inum italiaui portaus. uictosq penates.
I ncute num uentis. submersasq obrue puppi
Aut age diuersos. & dislice corpora ponto.
S unt mͥ bis septem p̾̃stanti corꝑore mmphe
Iuarum quę forma pulcherrima deiopea
omibio iuugam stabili. ꝓpriaq dicabo.
Om̃s ut tecũ meritis ꝓ talib annos
Euigat. et pulcra faciat de ꝓle parentem
oluis hec contͣ. tuus o regina quid opces
esplorare labor. mͥ uissa capessere fas est.
Concilias. tu das epulis acumbe diuum:

Expanded text:
sceptra tenens, mollitque animos et temperat iras. Ni faciat, maria ac terras caelumque profundum quippe ferant rapidi secum verrantque per auras. Sed pater omnipotens speluncis abdidit atris, imposuit, regemque dedit, qui foedere certo et premere et laxas sciret dare iussus habenas. Ad quem tum Iuno supplex his vocibus usa est: Aeole, namque tibi divom pater atque hominum rex et mulcere dedit fluctus et tollere vento, gens inimica mihi Tyrrhenum navigat aequor, Ilium in Italiam portans victosque Penates: incute vim ventis submersasque obrue puppes, aut age diversos et disiice corpora ponto. Sunt mihi bis septem praestanti corpore nymphae, quarum quae forma pulcherrima Deiopea, conubio iungam stabili propriamque dicabo, omnis ut tecum meritis pro talibus annos exigat, et pulchra faciat te prole parentem. Aeolus haec contra: Tuus, O regina, quid optes xplorare labor; mihi iussa capessere fas est. concilias, tu das epulis accumbere divom,
Abbreviated transcription (Latin):
Aiis añ ora patrũ troie sub menib alcis
mtigit necere o qauaũ fortisiline gentis
ytide. nseue ihiacis acumbere campis
Non pecuisse: tuaq hanc aĩun effundere deit̃
Seciis uͥ eacide celo iacet hector. u ingens

Expanded text:
patrum Troiae sub moenibus altis contigit oppetere! O Danaum fortissime gentis Tydide! Mene Iliacis occumbere campis non potuisse, tuaque animam hanc effundere dextra, saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector, ubi ingens
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hr̃ libicã ueniant ut des murbem.
Tarruis a troia uectos canit eqͦre teucros.
T artͦ item misere auo uuln̾a narrat elissȩ.
auib ad timuł qͥnto᷑ celebrant᷑ honores.
ncim memorat uisentem tarfaa sextus.
n ngas italiam bello iam septimꝰ armat.
at simul euee socios octauus ce arma.
D aumiiis expugnat nono nona mema t᷑ie.
E xponit decimꝰ uscoꝵ ui litorẽ pugnãt
nae̾cimo rntili suꝑant᷑ morte casle ͦ.
ltimꝰ imponit bello turui nece fineni.

Expanded text:
et, Libycam ueniant ut Troes in urbem. Tertius a Troia uectos canit aequore Teucros. Quartus item miserae duo uulnera narrat Elissae. Manibus Anchisae quinto celebrantur honores. Aenean memorat uisentem Tartara sextus. In Phrygas Italiam bello iam septimus armat. Dat simul Aeneae socios octauus et arma. Daunius expugnat nono noua moenia Troiae. Exponit decimus Tuscorum in litore pugnas. Vndecimo Rutuli superantur morte Camillae. Vltimus imponit bello Turni nece finem.
Abbreviated transcription (Latin):
psa iouis rapidum iaculata e nubib ĩgne.
isiecit rates euertitq equora uentis.
Iilũm expiratẽ transsixo pector. l aunas
Turbine corripint: scopuloq infixit acͥuto
Ast ego que duumi incedo regia. iouisq
⁊ soror & douinux unͣa cum gente tot anuo ꝰ
D ella gera. & qͥsꝗͣ num̃ uinonis adorat:
p̃  terea aut supplex aris imponet honxem.
Talia flammato secũ dea ceede uolutan
Nupboꝵ in patriamn loci fe  furentib austris
polami uenit. hic uasto iex eolus autro
Luctantes uentos tempestatesq solaos q̃tos
Ini idignantes: magno cũ murmre mioucil
Cir ciui cdaustizi fremunt. celsa sedet eolꝰ arce

Expanded text:
Ipsa, Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, Ipsa, Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, disiecitque rates evertitque aequora ventis, illum expirantem transfixo pectore flammas turbine corripuit scopuloque infixit acuto. Ast ego, quae divom incedo regina, Iovisque et soror et coniunx, una cum gente tot annos bella gero! Et quisquam numen Iunonis adoret praeterea, aut supplex aris imponet honorem? Talia flammato secum dea corde volutans nimborum in patriam, loca feta furentibus austris, Aeoliam venit. Hic vasto rex Aeolus antro luctantes ventos tempestatesque sonoras Illi indignantes magno cum murmure montis circum claustra fremunt; celsa sedet Aeolus arce
Abbreviated transcription (Latin):
udicrit. tyrias olim quę uerceret arces.
P ĩn poptm late regem belloq suꝑbum
Uenturũ excidio libie. sic uoluere partas.
d metuiens: ueterisq memor sat᷑na belli
ianquod ad troiam ꝓ caris gessetat argis.
N ecdum etiã cause urarum: seiuqͫ dolores
Excideruit ananio. manet alta m̃te repostum
I udicium paridis. spreteq uiuria formę:
E t gemis ininsum & ripti ganimedis honores¬
ħ is auansa suꝑ. uclatos equore toto çat̃¬
Eraus reliqͣuias danaum. atq inmitts achilli
Arcebit longe latio. multosq ꝑ annos
Errabant acti fatis. maria omĩa circum:
C ante molis erat romanam conde gendem¬
U ix e conspectu sicule telluris in altum
U la dabant leci &e̾ spumas salis ere ruebant:
Cum iino ecernũ seruans sub pectore uulius
Hec secum. me ne inceͬpto desistere uictam:
N ec posse italia teueroꝵ auertere gentem
Q iuppe uetor fatis. pallas ne exurere classeni:
Argium atq ipsos potuit submergere ponto
Unius obnoxam. ⁊ furias atacis oilei

Expanded text:
udierat, Tyrias olim quae verteret arces; hinc populum late regem belloque superbum venturum excidio Libyae: sic volvere Parcas. Id metuens, veterisque memor Saturnia belli, quod ad Troiam pro caris gesserat Argis— necdum etiam causae irarum saevique dolores exciderant animo: manet alta mente repostum iudicium Paridis spretaeque iniuria formae, et genus invisum, et rapti Ganymedis honores. His accensa super, iactatos aequore toto Troas, reliquias Danaum atque immitis Achilli, arcebat longe Latio, multosque per annos errabant, acti fatis, maria omnia circum. Tantae molis erat Romanam condere gentem! Vix e conspectu Siculae telluris in altum vela dabant laeti, et spumas salis aere ruebant, cum Iuno, aeternum servans sub pectore volnus, haec secum: Mene incepto desistere victam, nec posse Italia Teucrorum avertere regem? Quippe vetor fatis. Pallasne exurere classem Argivum atque ipsos potuit submergere ponto, unius ob noxam et furias Aiacis Oilei?
Abbreviated transcription (Latin):
Per popules dat uira uiaz q affectat elimpo
llo uirgilium me tpẽ dulcis alebat
D artanope studns florentem i gnolilis ota
C armina qui lusi pastoꝵ. audax q uiuenta
Titure te patule cecini sub tegmine fagi
Olle ego qui cõdam gracili modulatꝰ auena
Carmen: ⁊ egressus silius uicina coegi
Et qͣuis auido parerent arua colono
Cratum opus agricolis: at nunc horiẽtia martis
A rma iurum q cano. eq̃¬

Expanded text:
per populos dat iura viamque adfectat Olympo. Illo Vergilium me tempore dulcis alebat Parthenope studiis florentem ignobilis oti, carmina qui lusi pastorum audaxque Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagiIlle ego, qui quondam gracili modulatus auena carmen, et egressus siluis uicina coegi, ut quamuis auido parerent arua colono, gratum opus agricolis, at nunc horrentia Martis arma uirumque cano e
Abbreviated transcription (Latin):
ulti qͣ⁊ bello pan  duni cõdet urbem
nfem et q a slitio. genus un latinum
usa michi causas memora qͦ utimine leso.
iudie dolens regͣnia deum. tat uoluere case
lignem piecat uirũ tot adire labores
inpulerit. tance ne anuliis celestib ire :
rbs antqͣ fuit. trrii tenuere cołoni
artago. italiam cont᷑ cỹberinaq longe
stia. diues opum rudiis alꝑrima belli
uã uno fercur trs magis om̃ib uiqui

Expanded text:
ue et bello passus, dum conderet urbem, inferretque deos Latio, genus unde Latinum, Musa, mihi causas memora, quo numine laeso, quidve dolens, regina deum tot volvere casus insignem pietate virum, tot adire labores impulerit. Tantaene animis caelestibus irae? Urbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni, Karthago, Italiam contra Tiberinaque longe ostia, dives opum studiisque asperrima belli; quam Iuno fertur