comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere & modico oleo pͥtriduum uulnera diligent̃ ungenda sunl
Sed melius genuis castrationis sequens usus inuenit alligato en imi¬
uenco atq deiesto testiculi strista pelledaudunt᷑. Atq ibi ligned
regula premente decidunt᷑ ignitis securib uł dolabris uł qđ ẽmelius
formato ad hoc ferramento ut gladii similitudinem teneat Ita enim
crc ipsam regulam ferri acier ardentis in primit᷑ unoq idtu & mo¬
ram doloris beneficio coleritatis ab sumit & hustis uenis acpellib:
a fluxu sanguinis strictis plagam cicatrix qđ ad modo cum ipso
uulnere nata defendit. DEEONSURIS OUIUAA¬
unguine medicemur. sucum de cost lupini. faeces uiniueteris &amur¬
gam pcerimensura miscebis & inunum corpus omnia redastacu¬
rabis adlinere. Post triduum deindesimareuicinũ. ẽlitorimer¬
gantꝰ extremõ Sin mediis terris puscimus a quaca el estis cusade a¬
paululũ decosa sub diuo debebit pecorum tonsa & unctu mȩ mbradi¬

Expanded text:
cinere et modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. cinere et modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. Sed melius genus ea strationis sequens usus invenit. Alligato enim iumento atque deiecto, testiculi stricta pelle clauduntur, atque ibi regula lignea premente deciduntur, ignitis securibus, vel dolabris; vel quod est melius, formato ad hoc ferramento, ut gladii similitudinem teneat: ita enim circa ipsam regulam acies ferri candentis imprimitur, unoque ictu et moram doloris beneficio celeritatis absumit et ustis venis ac pellibus, a fluxu sanguinis strictis plaga, cicatrix quodammodo cum ipso vulnere nata, defendit. DE OVIunguine medicemur succum decocti lupini, feces vini veteris et amurcam pari mensura miscebis et in unum corpus omnia redacta curabis allinere; post triduum si mare vicinum est, lictori iungantur extremo, si in mediis terris pascimus, aqua celesti cum sale paululum decocta subdivo, debebit pecorum tonsa et victa membra di
Abbreviated transcription (Latin):
unc custrundi sunt uituli sicut magodicit teneruaetiae ut
fis sa ferula testiculi conprimantur. & paulatim confrusti
resoluantur. sed hoc iuna de crescente uerno uł cutumno fieride¬
bere precepit. Aliiliguto ad machinam uitulo duab: angustis
regulis stagnets sicut forcipibus ipsos neruos cad p̃hendunt qui
gruecue cremusteres dicuntur. his conp̃hensis tentos testiculos
ferro resecant &ita recidunt ut aliquid dehis cupiabus neruorũ
suorum dimittucur . huerere quueres et sunguinis nimi&iuem
prohib& & pon omni po uiuencos sub subducto robore iurilitu¬
tis effeminat. Necudimitendum est quod pleriq fuciunt
sed ipsos fluxu sanguinis interire. Vulnertuers castraturue
cineresarmentorum & spumalinentur argent Castratus abit¬
nectur a potu & cibis pascatꝰ exiguis. Ac sequente triduo prael
ei tenere arboru summitates & frutecia mollia & herbȩ uir
comadulciore sagina roris aut fluminis. Pice&i ãbquidamixt

Expanded text:
unc castrandi sunt vituli sicut mago dicit tenera etate, ut fissa serula testiculi comprimantur et paulatim confracti resoluantur. Sed hec, luna decrescente, verno vel autumno fieri debere precepit. Alii ligato ad machinam vitulo, duabus angustis regulis stanneis sicut forcipibus, ipsos nervos apprehendunt, qui grece cremasteres dicuntur: his comprehensis tentos testiculos ferro resecant et ita ut aliquid de his, capitibus nervorum suorum dimittatur here re: que res et sanguinis nimietatem prohibet et non omnino iuvencos, subducto robore virilitatis, effeminat, nec admittendum est quod plerique faciunt, sed ipsos fluxu sanguinis interire, vulnera vero castratorum, cinere sarmentorum et spuma linentur argenti. Castratus abstineatur a potu et cibis pascatur exiguis ac sequente triduo prebeantur ei tenere arborum summitates et frutecta mollia et herbe virides, coma dulciore sagina roris aut fluminis. Pice etiam liquida, mixto
Abbreviated transcription (Latin):
runtur inplebunt letumꝰ Nẽ ingerendum sed potius puleue qia
inde fungo sue sunt suuuiores fiunt sieus aquu sul su frequenter
as pergus Rudices femini g enerif pituntur quaeminds acresurt
&e habent foliu luuior leuia &cumlecunditate uirentia exhis
ergo semimna colligemus rocuores fiericredumiur sis sublictis
omnib: foliis & solo tenui caule dimis so saepȩterris operiint
mis a cra dulcem fieri uelis semina die & noste melle maceribis ae
ea seserunt᷑ natura dis cordante refugiuntꝰ. Hoc eoi cmmensepistm¬
oc mens ecrabrones molesti sunt aluearis ap̃ium suanp sequia
nec a redebemus. Nunc &iam quae iulio non occursũpus ex sequamur

Expanded text:
 est ingerendum, sed potius palee, quia inde fungose suavioresque sunt; si eas aqua falsa frequenter aspergas. Radices feminini generis putantur, que minus acres sunt et habentes folia latiora, lenia et cum iucunditate virentia. Ex his ergo semina colligemus. Maiores fieri creduntur, si sublatis omnibus foliis solo tenui caule demisso, sepe terris operiantur. Si ex minus acra dulcem fieri velis, semina die ac nocte melle macerabis, aucirca se serantur, natura discordante refugiunt. Hoc etiam mense pastones et abrones molesti sunt alveariis apum, quos persequi ac necare debemus: nun
Abbreviated transcription (Latin):
unc quoq: pingues agriet herbosi proscindantur sela
incultos uolueris aperire considerabis siccus anume
fos surum ductib: Ex omni parte siccetur. Sed a perte forsue
tue sunt cuete uero hoc genere fiunt . In primuntur sulci ꝑa
truns uersi altitudine pedumt̃num posteu ⁊i cied anertliu au¬
lupidib: minutis replentur aut glareu & suꝑ terruquum eges¬
serumus aequutꝰ sed fossurum cupita unam patentẽ fossum
petant cud quum declibes recurrunt. Itu &umor deducetur
et agris patia non peribunt. Sidefuerint iupides surmꝰ uł struci¬
ne subiecto coperiuntur uł quib: cumq uirgultis sed sinemo¬
rosus ẽ. extrrpucis uutruro relictis arborib: excolutur
si lupidosus ꝑ macerius suxorum turbucollectu et purguripo¬
ter : & in demuneri iuncus & grum̃ & filices ferequenti a ratio¬
neuincentur sed filicem si sepe fabum consesrus uł lupinos & si
sub inde nuscentem mucrone fulcis inꝗdus intru exiguum tempis

Expanded text:
unc quoque pingues agri et herbosi proscindantur: sed si agros incultos volveris aperire, considerabis siccus an humfossarum ductibus ex omni parte siccetur. Sed aperte fosse note sunt, cece vero hoc genere fiunt: imprimuntur sulci per agrum transver si altitudine pedum trium, postea usque alapidibus minutis replentur, aut glarea et super terra quam egesseramus equatur. Sed fossarum capita unam patentem fossam petant; ad quam declives recurrant; ita et humor deducetur et agri spatia non peribunt. Si defuerint lapides, sarmentis vel stramine subiecto cooperiantur, vel quibuscumque virgultis. Sed si nemorosus est, extirpatis aut raro relictis arboribus, excolatur. Si lapidosus, per maceries saxorum turba collecti et purgari poterit et inde muniri. Iuncus et gramen et silices, frequenti aratione vincentur. Sed silicem, si sepe fabam conferas, vel lupinos et si subinde nascentem, mucrone falcis incidas, intra exiguum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
maturato rubore flauescat. Pars galliaru plamor hoc conpendio
utitur ad metendũ & p̃ter hominũ labores unius bouis opera spatium
totius messis ab sumit. fit itiq uehiculũ qđ duab: rotis breuib fertur
huius quadrata suꝑficies tabulis munitur. Quae forinsecus reclines
in summo reddant spatia largiora ab eius fronte carpenti breuior
ẽ altitudo tubula rũ ibidenticuli plurimi acrari ad spicarumen surum
constituuntur. in ordine ad superiorem partem recurui. a tergo uero
eius dem ueliculi duo breuis simi themones figurant᷑ uel ut amitesua¬
sternarũ ibi boscapite inuehiculũ uerso iugo aptat᷑ & uinculis
mansuetus sane qui non modum compulsoris excedat hicubiue inculũ
ꝑ̧ mes ses coepit inpellere omnis spica in carpentudenti culis conp̃¬
bensa cumulat᷑ a bruptis a crelistis paleis altitudinemuł humiltutẽ
plerumq bubulco moderante quisequitur. & it ꝑ paucositus ac

Expanded text:
maturato rubore flavescat. Pars Galliarum planior, hoc compendio maturato rubore flavescat. Pars Galliarum planior, hoc compendio utitur ad metendum et preter hominum labores, unius bovis opera, spatium totius messis absumit. Fit itaque vehiculum, quod duabus rotis brevibus fertur; huius quadrata superficies tabulis munitur, que forinsecus reclinantes in summo reddant spatia largiora. Ab eius fronte carpenti brevior est altitudo tabularum: ibi denticuli plurimi ac rari ad spicarum mensuram constituuntur in ordine ad superiorem partem recurvi: a tergo vero eiusdem veniculi, duo brevissimi temones figurantur, velut basternarum. Ibi bos capite in vehiculum verso, iugo aptatur et vinculis mansuetus sane, qui non modum compulsoris excedat, hic ubi vehiculum per messes cepit impellere, omnis spica in carpentum denticulis comprehensa cumulatur, abruptis ac relictis paleis, altitudinem vel humilitatem plerumque bubulco moderante, qui sequitur et ita per paucos itus ac
Abbreviated transcription (Latin):
ocmense area paraenda .e. adtritura. cuius primo terra
rudatur. deindeeffossa leui termixtis paleis & a murga aequa¬
t insulsa. Quceres a murib & formicis frumenti adefendit Tunc̃
premenda ẽ rotundo lapideuł columnȩ quo cumq fragmento
Cuiusuolutatio possit eius spatia solidaro dehinc solesiccetur. Al¬
quimundatis aeris aqua spargunꝰ. & minuta ibi pocoradiuspatiari
Ac proculeaere tonpellunꝰ & cũ terraungulis strista fuenit spestanꝰ
unc primo hordei messis incipitur quae consumenda ẽ antequa gra
nare frastis spicis lapsa decurrat᷑ qr nullis sicut triticũ follicalis uestiuntiaa
quinq modios reciderepotest. plenia griopera una messoris expr
Mediocris uerd tres. ultimi & iamminus sed hordeiculmosia cerein
agris aliquantu sinamus qr fertur hoc more grundescere : Nunc
etiam mense postremo locis maritimis & calidiorib: ac siccis. Trraci
messis absciditur qua paratiͥ eẽ cognoscis si ȩ quadit̃ spica rupopuł

Expanded text:
oc mense area preparanda est ad trituram, cuius primo terra radatur, deinde effosa leniter, mixtis paleis et amurca equatur insulsa: que res a muribus et formicis frumenta defendit: tunc premenda est rotundo lapide, vel quocumque fragmento, cuius volutatio possit eius spatia solidare; dehinc sole siccetur. Aliqui mundatis areis, aquam spargunt et inimica ibi pecora diu spatiari ac proculcare compellunt et cum terra ungulis stricta fuerit, spectant unc primo hordei messis incipitur; que consumenda est antequam refractis spicis lapsa decurrant, quia nullis sicut triticum folliculis vestiuntur. Quinque modios recidere potest pleni agri opera una messoris experti, mediocris vero tres, ultimi etiam minus. Sed hordei culmos iacere in agris aliquantsedibusum sinamus; quia fertur hoc more grandescere. Nunc etiam mense postremo, locis maritimis et calidioribus ac siccis, triticis messis abscinditur, quam paratam esse cognoscis, si equaliter spicarum populus,
Abbreviated transcription (Latin):
equib. tunc credim: sineq̃: lacumna .ẽ. neq aliquisibi exconsuetudine
humia ho sidet aut pra&erit. Iuncus tenuis salix siluatica al¬
pus uitex arundo edera ceteraq siqua humore gignuntur.
acis ergo ubi praedicta signa reppereris. fodiatur latitudinepe¬
dib tribi Altiti dine pedibi quinq et ꝓxime solis occasum munduuas
ibia ereum uł plumbeum interius unstũ inuersũ ponat᷑ insolo ipsius fos¬
sionis. Tunc sura fosselibra crates fasta de uirgis acfrondib: ad ditaq:
nerra spatium omne operiat. sequenti diea ꝑtolo co si in eodemuase sudo¬
res intrinsecus inuenient᷑ aut stillȩ a qua sibi eẽ non dubites Item siuas
figuli siccum neq cotu etcdem ratione ponat᷑ ac similit̃ operiatꝰ altero
dies iaquaru uena ẽ in p̃sentiuas concepto humore soluet᷑. Itẽ uellus¬

Expanded text:
quibus tunc credimus, si aliquis ibi ex consuetudine humor insidet ac preterit, si iuncus tenuis, salix sylvatica, alnus, vites, arundo, hedera, ceteraque siqua humore gignuntur, locus ergo ubi predicta signa repereris fodiatur latitudine pedibus tribus et altitudine pedibus quinque et prope solis occasum, mundum vas ibi ereum vel plumbeum interius unctum inversum, ponatur in solo ipsius fossionis: tunc supra libram fosse, crate facta de virgis ac frondibus; additaque terra, spatium omne cooperiatur: sequenti die aperto loco, si in eodem vase sudores invenientur aut stille, aquas ibi esse non dubites. Item si vas figuli fictum neque coctum, eadem ratione ponatur ac similiter operiatur; altero die, si aquarum vena est in presenti vas concepto humore solvetur. Item lu
Abbreviated transcription (Latin):
Raopllos babientes recidem, Nammalo saporem ella corrum¬
a dput̃ ndreens paucis dieb: aꝑtis uasculis habendu ẽ atqi in
dusunmt te purgundũ donec refrigen ctomu sscadore deferueat¬
eun edeous m&ł orit qđ ante ex pressionem secuindio uelit sponte
Sonsit a qua deno minute concisis fauoꝵ reliquis m ollietir & cdi¬
dirde in ali s aes culis sineaqua resclutia digeretur in formas. pounio¬
sed mexse ultimo nouuegrediuatur examina custo sc̃e debebic
Er tentus quia pouelluae apes iugantibius animis iubent ut enis
serue dtur effugunt excuntiua Aditusuomoraanotur  aeue duobi
diebos qa n estet in ponus allieturius excipionda sint. obseruasit ute

Expanded text:
el pullos habentes, recidamus: nam malo sapore mella corrumel pullos habentes, recidamus: nam malo sapore mella corrumpunt. Mel recens, paucis diebus apertis vasculis habendum est, atque in summitate purgandum, donec refrigerato musti calore deferucat, nobilius mel erit, quod ante expressionem secundam, velut sponte erventi aqua pleno, minute concisis favorum reliquiis mollietur et deinde in aliis vasculis aqua resoluta, digeretur in formas.  mense ultimo cum nova egrediuntur examina, custos debebit esse admonitus; quia novelle apes vagantibus animis iubent, ut te nisi serventur effugient. Exeuntia in aditu suo morantur uno aut duobus diebus, que statim novis alveariis excipienda sunt. Observabit autem
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc mense aluecria castrabunt᷑ quae matura ẽẽaud mellis¬
redastum signis plurib: instruemur. primũ siplena st̃
apum subtilemurmur audimus Namuacuȩ sedes fauoꝵ
uelut concaua edificia uoces quas acceperint in maius extol¬
lunt. Qua recum murmuris sonus magnus & raucus. est
Agnoscimus non ẽẽ id on eccs ad metendu crates fauorum
Item cufucos asedib: suis qui sun apesmaiores grandi intenti¬
one de turbant matura mella testant᷑. Caftrabuntꝰ aut al¬
uea ric matutinis horiscum torpent apes nec calorib: as¬
perant᷑ fumus ad mouet᷑ exgalbano et crido fimobubulo
quem in pultario fastis carbonib: conuenit excitare quoduas
Ce oesttedaet terentq ita cedentib: apib mella recident᷑: Adexa¬
aispiris pabulullõ r tempore parsi fauorũ deb& quinta dimito
ꝑsantuitres cui tosi fauide a duearib auferant᷑. Nune mella
instnsicunus qgstis inmundis simũ secbanũ fauis acdiligentor
anpruros sn ied antequam premem: partes fauorũ corruptis id¬

Expanded text:
Hoc mense alvearia castrabuntur, que autem matura sunt signis pluribus instruimur: primum si plena sunt, apum subtile murmur audimus: nam vacue sedes favorum, velut concava edificia, voces quas ceperint in maius extollunt: quare cum murmuris sonus magnus et raucus est, agnoscimus non esse idoneas ad metendum crates favorum. Item cum fucos a sedibus suis, que sunt apes maiores, grandi intentione deturbant, matura mella testantur. Castrabuntur autem alvearia matutinis horis, cum torpent aves, nec caloribus asperantur, fumus admovetur ex galbano et arido simo bubulo, quem in pultario factis cerbonibus convenit excitare: quod vapossit emittere: atque ita cedentibus apibus mella recidentur ad examinis pabulum, hoc tempore pars favorum debet quinta dimitti. Sane putres ac vitiosi favi de alvearibus auferantur. Nunc mella conficimus, congestis in mundissimum sabanum favis ac diligenter expressis. Sed antequam premamus, partes favorum corruptas, v
Abbreviated transcription (Latin):
Nuncfrigidissimis locis quȩ maio st̃ prȩcermissa faciemus
agtis aeque proscindemꝰ herbosis et gelidis partib: uineta occabimꝰ
Calligen incium fuenũ grecũ resecam: ad pabulum. Hoc menselo¬
dis frigidis ꝑagenda ẽleguminuͥmessis. Itq: lenticulã collectum
rimntam bene seruabimus uł uasis oleariis aut salsamenta¬
rns repletis sactmq: gypsatis. Nunc et faua luna minuente uelletur
amtilucem sane & antequa luna ꝓcedut excussa & refrigoratu ponas
ra gurgulianes non patietur infestos. Hoc mense iupinus colligitur
&sipla cuerit statim seretur exarea. sed longe abhumore : ẽ ponen

Expanded text:
nio frigidissimis locis que maio sunt pretermissa faciemus. Agros eque proscindemus, herbosis et gelidis partibus vineta locabimus, colligemus viciam, fenum. Grecum resecemus ad pabulum. Hoc mense locis frigidis peragenda est leguminum messis. Itaque lenticulam collectam cineri mixtam bene servabimus, vel vasis oleariis aut salsamentariis repletis, statimque gipsatis. Nunc et faba luna minuente velletur ante lucem; sane et antequam luna procedat excussa et refrigerata ponatur; ita gurguliones non patietur. Hoc mense lupinus colligitur et si placuerit statim seretur ex area. Greci asserunt Egyptios
Abbreviated transcription (Latin):
ocmenselateres faciendis t̃ extracaba uł cr&a uł rubrica. Nam
quia estate fiunꝰ celerita te feruonis in summacrate siccant᷑ in terius lumo¬
reseruato Quaeres sussunis eos faci& a periri fiunt aut̃ sicterra
cr&a diligenter. et omni asperitatepurgata mixtacũpalois diuma¬
cerabit᷑ & in tra formã laten similem reprimetir Tuncad siccandu
relista subindeuers abitꝰ ad solis aspectu: Sin ueroꝰ lateres longitu

Expanded text:
maio lateres faciendi sunt ex terra alba et creta, vel rubrica. Nam que estate fiunt, celebritate fervoris in summa crate siccantur, interius humore servato, que res scissuris eos faciet aperiri. Fiunt autem sic; terra cribrata diligenter et omni asperitate purgata, mixta cum paleis diu macerabitur et intra formam alteri similem reprimetur; tunc ad siccandum relicta, subinde versabitur as solis aspectum. Item hoc quoque mense
Abbreviated transcription (Latin):
tate saturetur . edonge pascat᷑ a sentb: quieclanã minuunt & corpus incidant
Admittendi sunt mense iulio ut nati ante hiemem conualescant. Aristoteles asse¬
rit simasculos plures creariuelis admis surȩtem pore siccusto dies et alitũ sep¬
tentrionis eligendum et contra eu uentũ greges eẽ pascendos. Si femina
generariuelis austeri captundos flatus & in eum pascua dirigenda ac si cine¬
undas matres mortuarũ uł uitios arum numerus nouella subolereparetur.
gus absumat. Aliqui duob : ante mensib: arietes a coitu ire uocant ut
facem libidinis augeat dilatio uoluptatis. quidũ coiresinedis cretione ꝑ¬
mittunt ut hoc eis genere ꝑ annũ totufecura nandesit DEEIIR PANDO GRA¬
oc mens ecũsolcancri tenebit hospitiuluna sexta incapricorni signo
positu gramen ab lactu greci ad serunt nihildera dicib: redditurum Item

Expanded text:
bertate et longe pascatur a sentibus; que et lanam minuunt et corpus incidunt. bertate et longe pascatur a sentibus; que et lanam minuunt et corpus incidunt. Admittendi sunt mense iulio, ut nate ante hyemem convalescant. Aristoteles asserit, si masculos plures creari velis, admissura tempora sic custodies et halitum septentrionis eligendum et contra eum ventum greges esse pascendos. Si feminas generari velis austri captandos flatus et in eum pascua dirigenda. Ac sic ineundas matres,ut mortuarum vel vitiosarum numerus, novella sobole reparetur. gus absumat: aliqui duobus ante mensibus arietes a coitu revocant: ut facem libidinis augeat dilatio voluptatis, quidam coire sine discretione permittunt; ut hoc eis genere per annum totum fetura non desit. DE HIS QUE oc mense cum sol cancri tenebit hospitium, luna vero in capricorni signo posita, gramen ablatum greci asserunt nihil de radicibus redditurum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ectem poremaximett cnis summittendesunt uaccȩqr decem mensũ par¬
tus sic poterit maturo uere concludi. Et certum ẽeas pͥuerna pinguedinem
gestientes ueneris amarolasciuam. Vnita uro quinde cimuaccas columella
dinis si abundantia pabuli. ẽ in regione qͥua
turã uacca summioq Siuero indig& ur hdogenre al tgnis temporꝰ
Nocinense a rietes candidissimieligendi & ad mttendisunt mollib li
Inquib non solum corporis candor considerandus ẽsed etiã lingua quȩ sinq¬
culis fuscabitꝰ uarietatem red dit in subole. Dealbo plerumq nasatur caeri
alterius. Defuscis numquam sicut columella dicit potest cdbus crecrs Eligenu
arietem ad tũ ꝓcerũ uentr ẽꝓmisso ed anis candidis tẽcto cauda longis sima uellerui
densi fronte lata magnis testib: a& atis primae. Quitamenusq inostgannos pates
uoliter inire Feminadebetbima summitq. qua eusq: in quinqueaniũ fetu
necessaria ẽ annoseptimo deficit. Eligenda ẽ uasti corponis et ꝓlixiuellerii

Expanded text:
ense maxime tauris submittende sunt vacce, quia decem mensium partus sic poterit maturo vere concludi. Et certum est eas post vernam pinguedinem gestientes, veneris amare lasciviam, uni tauro XV vaccas Columella dinis. Si ab abundantia pabuli est in regione quaturam vacca submitti. Si vero indigetur hoc genere, alternis temporibus oc etiam mense arietes candidissimi eligendi et admittendi sunt, mollibus lanis; in quibus non solum corporis candor considerandus est, sed etiam lingua, que si maculis fuscabitur, varietatem reddit in sobole. De albo plerumque nascitur coloris alterius; de fuscis nunquam, sicut Columella asserit, potest albus creari. Eligemus arietem altum, procerum ventre promisso et lanis candidissimis tecto, cauda longissima, velleris densi, fronte lata, magnis testibus, etatis prime; qui tamen usque in octo annos potest utiliter inire. Femina debet bima submitti que usque in quinquennium feture necessaria est, anno VII desinit. Eligenda est vasti corporis
Abbreviated transcription (Latin):
oc mense agriquia prili proscisi fuerunt circae ulendus ite¬
rentur. Nunc locis temperatis trittici mensis expl&ur
more quodictumẽ. Siluestres agriut illime extirpubuntur
Aboribus utq iusgultis cumluna decrescit de sectis radicibus
atq conbustis. Hacmͥ se urbores quue in messes teterunt. sec

Expanded text:
o, agri qui aprili proscissi fuerant, circa calendas iterentur. Nunc etiam locis temperatis tritici messis expletur, more quo dictum est. Silvestres agri utiliter extirpabuntur arboribus atque virgultis cum luna decrescit, desectis radicibus atque combustis. Hoc mense arbores que in messe steterant, sec
Abbreviated transcription (Latin):
uet maiores bacas cibo minores oleo ꝓfuturas. Si frumen¬
in fauoniũ dimgamꝰ cũdeponent᷑ inscrobes sicas constituant᷑ qua¬
ternis pedib fosss. glarec&ia ubilapider defuerint᷑ misceatia
etsterius si da usus. locus ẽ modice supraterra quȩ ponuntur
emineantꝰ si pecora formidantꝰ altioros trupci ee derenitur
susi cos uero ꝓuintus cũ pluuiȩdesuant & riga regonueniet

Expanded text:
ciat, maiores baccas cibo, minores oleo profuturas: meciat, maiores baccas cibo, minores oleo profuturas: meum deponentur in scrobes siccas constituantur, quaternis pedibus fossas: glarea etiam ubi lapides defuerint misceatur et stercus. Si clausus locus est, modice supra terram que ponuntur emineant. Si pecora formidantur, altiores trunci esse debebunt. In siccis vero provinciis cum pluvie non sunt, rigare conveniet
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. sint a sediscr&e pedib xu. uel .xx. omnis sub inde
cirta eas herba uellatur & quotiens se imber in fuderitbre¬
uissimis ac frequentissimis fossionib: sollicitentur & subin¬
deducta a trunco terrautq ꝑmixta in aliquanto altiores cu¬
mulos congeratur. Quod sioliuetum suo loco facere uolue¬
ris. haec genera terrarum sequeris. Terram cuimixta
sit glarea aut creti sabulonis coniunctione resoluta aut
pinguem sabulonem autterra naturȩ densioris &uiuidȩ¬
figuli omnino repudianda ẽ & uliginosa & inqua semper
uimor adsistit & sabulo macer et nuda glarea Quamuis
enim conprehendat non conualescit potest seri et ubi arbu¬
tus atilex steterat. Namcerrus & excisa radices noxias
trionalicolle frigidis meridiano gaudet. mediisclibis
delecuagr ueq imum locum neq arduum patitur. magis
nare ñ adtin&s  pausia tamen oleu quod redditdum uiride
ẽ optimum. sed cite uetus tate corrumpitur. Optimũlicinia
dit plurimu serga sed dehis hoc generaliter prȩcepis sesufti¬

Expanded text:
a. Sint a se discreti pedibus XV vel XX, omnis subinde circa eas herba vellatur; et quoties se imber infuderit, brevissimis ac frequentissimis fossionibus solicitentur et subinde ducta a trunco terra, atque permixta, in aliquanto altiores cumulos congeratur; Quod si olivetum suo loco facere voluetis, hec genera terrarum sequeris, terram cui sit mixta glarea, aut cretam sabulonis coniunctione resolutam, aut pinguem sabulonem, aut terram nature densioris et tumidefiguli omnino repudianda est et uliginosa et in qua semper humor assistit et sabulo macer et nuda glarea, quamvis enim comprehendat, non convalescit. Potest seri et ubi arburus, aut ilex steterat: at cesarus eruta et excisa, radices noxias tironali colle, frigidis meridiano gaudet; mediis clivis delectatur, neque arduum partitur magis erosum est. Pausia tamen oleum quod reddit dum viride, est optimum, sed cito vetustate corrumpitur: Optimum Licinia dat, plurimum Sergia. Sed de his generaliter hec percepisse suffi
Abbreviated transcription (Latin):
quos abscidere & t̃ruleuit debemus obruere terra fossa et sub¬
actu excitatis ad linem pulbinis quib: eius oculosoportet in fo¬
dore erium pedum int̃sesputio separantur. Hocm̃ secolocasei¬

Expanded text:
quos abscindere et terra leviter debemus operire, terra fossa et subquos abscindere et terra leviter debemus operire, terra fossa et subacta, excitatis ad lineam puluinis, quibus eius oculos oportet infodere; trium pedum inter se spatio separentur. Hoc mense
Abbreviated transcription (Latin):
lis quod ubere seueris oc tobrimꝰ secruns ferre debebis. Serendus e
dcolaoiet maximae : cumpestri a reu plena pastinatu alte et diu
subacta et stercorutu Si sectiuum uł isspissius sicupitutũ rarius
seris. Sanculo frequentandus .ẽ etherbis liberundus cum digiti
praisitdine habuerit a media paste p̃cisisfolus & truncutis
radicibus transferutur . oblitus fimoliquido quutꝰ ni suł quipis
digitis separetur : cum radices ag& modice conp̃hendendus & ad¬
leuundus: surtulo ut suspensus a tͥrũ quod spacuuacuum sub¬
terinuenerit cupitis uastitate cogutur implere . Item plura se¬
oninã in unũ ligata sideposueris. grundis porrus nasceture xom
miliẽ Item si cupite eius rapȩsemꝰ inmittus si ne ferro & pangas
multu fertur increscere melius si frequent̃ hoc fucius. Hoc m̃ se
inula seritur quocunnata ponuntꝰ seritur oculis sicutculami

Expanded text:
lis. Quod vere severis, octobris mense transferre debebis. Serendus est lis. Quod vere severis, octobris mense transferre debebis. Serendus est loco leto et maxime campestri, area plana, pastinata alte et diu subacta et stercorata. Si sectivum velis, spissius; si capitatum, rarius seres, sarculo frequentandus est et herbis liberandus; cum digiti crassitudinem habuerit, a media parte precisis foliis, truncatis radicibus, transferatur; oblitus fimo liquido, quaternis vel quinis digitis resectis cum radice; modice comprehendendus et alleviandus est sarculo, ut suspensus a terra, quod spatii vacuum subter invenerit, capitis vastitate cogatur implere, item plura semina in unum ligata si deposueris, grandis nascetur porrus ex omnibus. Item si capiti eius rape semen immittas sine ferro et pangas, multum fertur increscere et melius si frequenter hoc facias, hoc mense intuba seritur, quo canneta ponuntur. Seritur oculis sicut calami,
Abbreviated transcription (Latin):
us. Nunc etiã malba seri potest. Mentam quoq sere plantis:
uł radicib: loco humido uł circa aquas a pricum solums nec pͥigue
nec ster coratũ desiderat. Hoc mense feniculu seres. loco apri¬
co et modice saxoso seritur primo uere. pastinaca et semine
ponet᷑ et plantis. loco pingui soluto altius pastinato raransta¬
eomore quo aliũ uł cepulla. Nunc cerefoliũ locis frigidis pͥ
iđ seratꝰ desiderat agru lȩtum humidũ stercoratu hoc men¬
sebetam seremus qua muis possit & tota a esta te seminari.¬
emp̃o Amat agrum putrem humidulocum. Trans fe¬
sura direnda ẽ quattuor aut quinq: foliorũ radicib: fimo
ooblitas. amat frequentꝰ effodi et multostercore siaurari
lac m seporrus serendus quem si sectile uel is pͥduos mͥses quum satis
ẽ poteris desecare manentẽ inaerissuis quamuis ad serut columel¬
łu etiam sectiuum diutius duraturum melioremq: sitruns feratur
et quociens seccubitꝰ aqua iub&ur & stertore. Sicupitatũ fucere ue¬

Expanded text:
. Nunc etiam malua seri potest. Mentam quoque sere plantis vel radicibus, loco humido, vel circa aquas. Apricum solum, nec pingue, nec stercoratum desiderat. Hoc mense feniculum seres, loco aprico et modice saxoso: seritur primo vere. Pastinaca et semine ponetur et plantis, loco pingui et soluto, altius pastivato; raram staes, ut robur accipiat. Nunc cerefolium locis frigidis post idus seratur, desiderat agrum letum, humidum, stercoratum. Hoc mense betam seremus, quamvis possit et tota estate seminari, amat agrum putrem et humidum locum. Transferenda est, quatuor aut quinque foliorum radicibus fimo oblitis; amat frequenter effodi et multo stercore saturaric mense porrus serendus, quem si sectilem velis, post duos menses quam satus est poteris desecare, manentem in areis suis; quamvis asserit Columella etiam ait sectivum diutius duraturum, melioremque, si transferatur; et quoties secabitur, aqua iuvetur et stercore, si capitatum facere ve
Abbreviated transcription (Latin):
militudinem plenas seminib: suis pͥuindemiã reddunt ma¬
tigas. Quarum tamen maturitis excolore fusco & mol¬
litiȩ poterit aestimari. siqua etiam sunt antiqua rosaria
hoc tempore circum fodiunt᷑ sarculis uł dolabris et aridi¬
tas uniuersa rȩciditur. Nunc & quae rara sunt possunt
ducta uirgaru ꝓpagine reparari siro sam tem perius
habere uolueris duob: palmis ab ea guirum fodies et a qua
cudidabis rigabis indie. Nunc et liliorubulbos ponemꝰ uellilia
antehabita sariemus summa diligentia neoculos circa radicem
nascentes & minores bulbulos sauciemus quia matre sub¬
t ractiatq: in alios digesti ordines noua lilieta formabunt
Item uiolarũ plantȩ et crocibulbi serendi sunt uel subtilitꝰ¬
Hoc mense aliqui lini semen lueto solo iniugen¬
dios spargunt. & linͣ con secuntur exilia .xxiii. DEcaN¬
empore hoc canneta ponenda s̃ factis breuissimis scrobibui

Expanded text:
militudinem, plenas seminibus sui post vindemiam redddunt mamilitudinem, plenas seminibus sui post vindemiam redddunt maturas; quarum tamen maturitas, ex colore fusco et mollitie poterit estimari. Si qua etiam sunt antiqua rosaria, hoc tempore circum fodiuntur sarculis, vel dolabris: et ariditas universa rescinditur. Nunc que rara sunt, possunt ducta virgarum propagine, raparari. Si Rosam temperius habere volueris, duabus palmis ab ea gyrum fodies et aqua calida bis rigabis in die. Nunc et liliorum bulbos ponemus, vel lilia antehabita plantemus, summa diligentia, ne oculos circa radicem nascentes et minores bulbulos sauciemus; qui a matre subtracti, atque in alios digesti ordines, nova liliera formabunt. Item violarum plante et croci bulbi serendi sunt, vel subtilitHoc mense aliqui lini semen leto solo in iugeios spargunt et lina consequentur exilia. empore hoc canneta ponenda sunt, factis brevissimis scrobibus
Abbreviated transcription (Latin):
minib: hoc enucib: suis quamq: pluntis ponuntur autra¬
mis ubi regio siccior ẽ a quationib: ad iuuentur.¬
Nunc locis maritimis & calidis fodiendȩ sunꝰ uites uel si
hȩc ꝓuintiȩ consuetudo ẽ exarandȩ & in eisdem locis pa
Aut liga ndȩsunt uineae. prius qua gemiina ꝓceda t euius
etacussione uebad tritu in curritur grandȩdis pendiũ Nun
u ecetereq arbores laetimen accipiunt de crescente luna
sufficietuut maiori arbori ueges una minorimedia ltaut sub¬
ducta aradicib: terra & fimo ꝑmixta reuocetur. Tempere
hioc siquȩ sunt in seminariis plantue circum fodiendȩ sunc
etamputandieis rami suꝑ flui uł radiculȩ quas circa in su¬
periori parte miserunt¬
ocmense rosuria conseremus quȩ sulco breuis simo aut
scrobib: ponenda sunt uel uirgultis uł &ia semine Semina au
rosarũ non putemus medios flosculos. eẽ aurei coloris quos
rose ferunt sed bacas nutriunt. quas in breuissimi pirisi¬

Expanded text:
minibus, hoc est nucibus suis, quam que plantis ponuntur, aut raminibus, hoc est nucibus suis, quam que plantis ponuntur, aut ramis, ubi regio siccior est, aquationibus adiuventurTunc locis maritimis et calidis fodiende sunt vites, vel si hec provincie consuetudo est exarande et in eisdem locis palande aut ligande sunt vinee, priusquam gemma procedat; cuius concussione vet attritu incurrit grande periculum. Tunc olee cetereque arbores letamen accipiant, decrescente luna. Sufficiet autem maiori arbori veges una, minori media, ita ut subducta a radicibus terra et fimo permixta revocetur. Tempore hoc, si que sunt in seminariis plante, circumfodiendi sunt et amputandi eis rami superflui, vel radicule quas circa in superiori parte emiseruntoc mense rosaria conseremus, que sulco brevissimo aut scrobibus ponenda sunt, vel virgultis, vel etiam semine. Semina autem rosarum non putemus medios flosculos esse aurei coloris, quos rose ferunt: sed baccas nutriunt, quas in brevissimi pyri si
Abbreviated transcription (Latin):
tem deponant᷑ Inde pͥ quin quenniu poterit ualida planta
transferri & locis frigidis hoc mense plantueri s ciople
rosq
stoneonis adiuua ro quare ꝓueniet ut exunius arborla¬
tã pomiferas arbores possumus in pastinis aseptertr¬
onah regione disponere. dequib: singillaom dice us
quȩspecialiter sunc tenenda Nam pomis ea demionue ntete¬
tu iSi pomariũ facies interordines tricenos pedes relinques
plantas statues radicatas. quod ẽ melius seruabis neca cum¬
na aut manu fracta aut erosa nontiscant᷑. Vnum quemq ordi¬
nem suo generideputabis ne in firmȩ audentiorib: oppri¬
mantur: Mlantas similiter no tauimus ut ipsis quib: steceraNꝰ
cardinib: opponamus declibo sicco exilii inplanũ pinguem
humidũ trans feremus Sitrunios ponere uolueris supra
terra ꝓpe trib: pedib: erigantur. Vbiduus in una scrobȩ
pluntas deponis cauendum ẽnes econtingant nam uermib:
interibunt. sed ut columella dicit feraciores sunc quȩ se¬

Expanded text:
dum est. Inde post quinquennium poterit valida planta transferri et locis frigidis hoc mense plantari. Scio plerosquestercoris adiuvare, quare proveniet, ut ex unius arboriam pomiferas arbores possumus in pastinis a septentrionali regione disponere, de quibus sigillatim dicemus que specialiter sunt tenenda. Nam pomis eadem teerra convefacies; inter ordines tricenos pedes relinques: plantas statues radicatas, quod est melius servabis, ne cacumina aut manufracta aut erosa non crescant, unumquemque ordinem suo generi deputabis, ne infime a valentioribus opprimantur: plantas similiter notabimus, ut ipsis quibus steterant cardinalibus opponamus. De clivo sicco exili, in planum pinguem humidum transferemus. Si truncos ponere volveris, supra terram prope tribus pedibus erigantur, ubi duas in una scrobe plantas deponis, cavendum est ne se contingant: nam vermibus interibunt. Sed ut Columella dicit, feraciores sunt que se
Abbreviated transcription (Latin):
paleas aut frumenta seruarunt. alii statim lestacutena
suis picatis urceis condider. & orib: uasculorũ gypso uelpis
sis ipsa subdiuo obruta sabulone texerunt . Alii prraquȩ s ee
angerent in melle seruarun. Item piradiuisa & purgu
nis in sole siccantur. aliquiaquam salmam cuceperit undareu
fasta dis pumant & ei pͥiam frigidȩ prra seruunda demergunt Iui
exemptic pꝰtempus exiguum condunt urceo &eius lito orecanserua

Expanded text:
paleas aut frumenta servarunt. Alii statim lecta, cum tenacibus suis picatis urceis condiderunt et oribus vasculorum gipso vel pice clausis, ipsa sub divo obruta, sabulone texerunt. Alii pira que se non contingerent in melle servarunt. Item pyra divisa et purgata granis, in sole sic cantur. Aliqui aquam falsam, cum ceperit undare calefacta, despumant et ei post iam frigide pyra servanda demergunt, tunc exempta post tempus exiguum, condunt urceo et eius littore conserva
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt. Nunc salicis pluntas Romniu generuquȩ arbis¬
to ad plicundȩ s̃ uł geneste ubi deerit obruemus. Exbacise
Amyrti et lauriseminaria faciemꝰ uel si fuerant excolen .s¬
loqueremur hortorũ . Item grecdicunt de grossa rubi uirga fier
debere particulas & palmaribus scrobibus obrui et cotidiedo¬
nec frondeat fossione et rigitione nutriri. Hoc menselac¬
tuca seritur ut possit a prilimense trans ferri. Itẽ carduus
serit᷑ & nasturciũ et coliandru & papauer sicut mensenouem¬
bri &aliu uł ulpicu. Nunc satureia seritur pingui agronon¬

Expanded text:
Nunc etiam salicis plantas et omnium generum que arbusto applicande sunt, vel geneste, nisi deerit, obruemus. Ex baccis etiam myrti et lauri seminaria faciemus: vel si fuerant, excolemust. Item Greci dicunt de grossa rubi virga, fieri debere particulas et palmaribus scrobibus obrui et quotidie donec frondeant fossione et rigatione nutriri. Hoc mense lactuca seritur, ut possit aprili mense transferri. Item nunc carduus seritur et nasturtium et coriandrum et papaver, sicut mense novembri et allium, vel ulpicum. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tes quod a nulla aue tangatur. Nunc & senapi serere
possumus. Hoc &iam mense caules seremꝰ qui et toto
anno seripossunt: solum pinguȩ et satis subastum
Diligunt argillũ & glareã timent sabulone & hare¬
nis Nondelestintꝰ nisi ꝑennis unda succurrat. Omnem
statũ cȩdicaulis patitur frigidumagis contra austrũ po¬
siti citius feruns Contra septentrionem serius sed hic&
sapore cuulis uincit & robore clibis delestat᷑ Et ideo pona¬
dȩ sunt plante ꝑ pulbinos arecrũ gaudet stercore&
sarculatione rarius positus conuales cit celerius coque
uato sidum est trium uł quattuor foliorũ ti dep ntru trra in
cribello desuꝑ spargas &speciem pruinȩ canentis imitetur. Colu¬
mella dicit plantacrum radices alga marina in uoluendas seruand
uiriditatis causa fimo simul adherentȩ ponendȩ sunt plantȩ ma¬
ioris incrementi. Quia lic& serius comp̃hendanꝰ fostiores fiet

Expanded text:
tes quod a nulla ave tangatur. Nunc et Sinapim serere tes quod a nulla ave tangatur. Nunc et Sinapim serere possumus. DE CAULEanno seri possunt solum pingue et satis subactum diligunt, argillam et glaream timent, sabulone et arenis non delectantur, nisi perennis unda succurrat. Omnem statum celi caulis patitur, frigidum magis. Contra austrum positi citius ferunt, contra septentrionem serius; sed hic et sapore caulis vincit et robore. Clivis delectatur et ideo ponende sunt plante per bulbinos arearum. Gaudet stercore sarculatione. Rarius positus convalescit, celerius coquitur virore servato. Si dum est trium vel quatuor foliorum, nitrum tritum cribello desuper spargas, speciem pruine canentis imitabitur. Columella dicit plantarum radices alga marina involvendas, servande viriditatis causa, fimo simul adherente. Ponende sunt plante maioris incrementi; quia licet serius comprehendant, fortiores fient.
Abbreviated transcription (Latin):
t & uere et autum no. ẽẽ seminandas si semeneius
h in caput crescit &minus reddit in seminesi capitu
nas ipsu macescit . & multũ semen educit. Terram cepe
desideran pinguem uehementꝰ subastim in rigua sterco¬
catum ibi areas faciemus omnibus herbis et radice purga¬
acs seremus plucido et serenodie maxime austro uel euro
Flantib: siminuente luna serantur tenues & acriores ꝓue¬
niuent. sic rescente robuste & saporis humesti. Rariuss
ponendẽ runcandȩ ac sarculandȩ s̃ sȩpius. si cupita uolu¬
erunus his eẽ maiora folia omnia debemꝰ auferre si su
eu sad inferiora cogetur. De quib: uero semina colligenda
ubent᷑ adminiculis ubi caulem coeperint excitare cum
nigeri color seminis fuerit prȩferun maturitatis indicia
Vellendi sun talli adhuc semi siccicu semine & sic in sole siccan¬
dI Pdec mense anetum seres locis frigidis. Omnemceli
statu patit᷑ sed tepidi orelȩtatur rigetur si se imber abfi¬
neat serat᷑ rarius aliqui semeneius non obruunt opina ñ¬

Expanded text:
t vere et autumno esse seminandas. Si semen eius severis, in caput crescit et minus reddit in semine. Si capitulum ponas, ipsum marcescit et multum semen educit. Terram cepe desiderant pinguem, vehementer subactam, irriguam, stercoratam; ibi areas faciemus, omnibus herbis et radice purgatas. Serimus placido et sereno die, maxime austro vel euro flantibus. Si minuente luna serantur, teneres et acriores proveniunt; si crescente, robuste et saporis humecti. Rarius sunt ponende runcande, sarculande sepius. Si capita voluerimus his esse maiora, folia omnia debemus auferre et sic succus ad inferiora cogetur, de quibus vero semina colligenda sunt, iuventur adminiculis, ubi caulem ceperint excitare. Cum niger color seminis fuerit, preferunt maturitatis indicia, vellendi sunt cum semine et sic in sole siccandi. Hoc mense anetum seres; locis frigidis omnem celi statum patitur, sed tepidiore letatur, rigetur si se imber abstineat, seratur rarius, aliqui semen eius non obruunt, opinan
Abbreviated transcription (Latin):
tem copiam suci germinibus ministr& alienis¬
Noc mense locis temperutis instituemus oliueta quȩ ue
pastinis conserenda sunt ut extremascirca decimanum tabti¬
la scingant uel suum locum tenebunt. Si ponuntur in past¬
no radicatȩ plantȩ decisis capitib: et brachiis & intrlincure¬
dacte usq ad mensura cubitiunius eepalmi infermento
terrȩ fos sȩdefigantur locum palo ante ꝗ de primente hordei
grana subter iaciantur. & amputetur his quic quid putridi
inuentu fuerit aut arentis et tunc capita earuluto uelaent᷑ et musco
ul meis uinculis uł tenacib: quibus cumq: constristã. Sed maxi

Expanded text:
tem copiam succi, germinibus ministret alienistem copiam succi, germinibus ministret alienisoc mense locis temperatis instituemus oliveta, que vel pastinis conserenda sunt, vel extremas circa decumanum tabulas cingant, vel suum locum tenebunt. Si ponuntur in pastino, radicate plante, decisis capitibus et brachiis, in truncum redacte, usque ad mensuram cubiti unius et palmi, in fermento terre fosse defigantur, locum palo antea deprimente. Hordei grana subter iaceantur et amputetur his quicquid putridi inventum fuerit, aut arentis et tunc capita earum luto velentur et musco, ulmeis vinculis vel tenacibus quibuscumque constricta. Si
Abbreviated transcription (Latin):
genus columella sic retulit gallica terebra usq: ad medullu
Arborem ꝑforandã plaga interius leuiter inclinata ibied uc¬
to omnis cobeuitem uł ramũ ad modũ foraminis in pressideli¬
bratum sucidum tamen & humentem stricte in primiuna
aut ducbus gemmis foris relictis tunc argilla & musco
locũdigenter operiri Ita & uites in ulmo inseriposse
commissas. His panus quidam mihi hoc genus nouȩ insiai
brachucras sitũdine soliduͥ longum cubitis duob: aut am¬
plius terebrarilus sit in medio & pluntum ꝑsici in eo¬
demloco inquo consistit spoliatum ramis omnib: solo
cupite relicto ꝑipsũ salignima nubrii foramen induci
Tunc eundem sadicis ramum terrȩ cupite utroq demerso
inartus similitudinem debere curuari foramen luto mus¬
co uinculis stringianno deinde exempto ubiin fra medul¬
lam salicis caput plantulce si cco hȩserit ut unitas sit ex
dis conuenire uel riguis et salices aqua tionibi adr
ut el natura ligniuiceat quȩ delectatur humore et sips li¬

Expanded text:
genus Columella sic retulit. Terebra usque ad medullam, arborem perforandam, plaga interius leviter inclinata; ibi educto omni scrobe, vitem vel tamum ad modum foraminis impressi delibratum, succidum tamen et humentem imprime, una aut duabus gemmis foris relictis: tunc argilla et musco locum diligenter operi. Ita et vites in ulmo inseri posse tradit. Hispanus quidam mihi hoc genus insitionis nobrachii crassitudine solidum, longum cubitis duobus aut amplius, terebrari iussit in medio et plantam persici, in eodem loco in quo constitit, spoliatam ramis omnibus, solo capite relicto, per ipsum saligni manubrii foramen induci: tunc eumdem salicis ramum, terre capite utroque demerso, in arcus similitudinem debere curuari, foramen luto musco vinculisque stringi: anno deinde exempto, ubi infra medullam salicis caput plantule sic coheserit, ut unita sit ex umidis convenire, vel riguis et salices aquationibus adiuvandas: ut et natura ligni vincat, que delectatur humore et superfluen
Abbreviated transcription (Latin):
seris Sanrem terebras &ibi lignum palum de primis uel in
craisit dinlit̃ terebrato extȩda cuneum figis uel si hocdesit ex
radicibus trmes eius arboris & nat necantur & nasci ꝓhibentia
iigitis sepao taurino frequent̃ in fusis. Item fueces uinruete
leuanduso : N si radicibus ad fundant᷑ ꝑtriduudiutius arbor es
terinuen labora renfaciunt. Si lapido sa pirus ẽ ab extremis
mina interra priorem leuabis & secernes omñs lapillos. qui¬
nidiligenter remotis alteru terram cribo cretam in loco eius
anfundis sed hoc ꝓderit sirigare ñ cesses. Mense februario¬
& martio pirus inserit᷑ more quodictũ ẽcũ de in sitione loque¬
remur sub cortice& intrunco. Inserit᷑ aut̃ piro a grestimelo
ut non nulli amygdalo et spino ut uergilius orno & fraxo
&cydoneo ut aliqui et punico sed fis soligno surculus piri
qui in serit᷑. ante solstitiu anniculus. eẽdebet & prius qua

Expanded text:
ata, radicem terebras et ibi ligneum palum deprimis; vel in ata, radicem terebras et ibi ligneum palum deprimis; vel in trunco similiter terebrata, ex teda cuneum figis, vel si hec desit, ex quercu. Vermes eius arboris et nati necantur et nasci prohibentur, radicibus felle taurino frequenter infusis. Item feces vini veteris recentes, si radicibus affundantur, per triduum diutius arbores in floribus laborare non faciunt. Si lapidosa pyrus est, ab extremis radicibus terram priorem levabis et secernes omnes lapillos: quibus diligenter remotis, alteram terram cribro fractam in loco eius infundis: Sed hoc proderit si rigare non cesses. Plurirus inseritur, more quo dictum est cum de incisione loqueremur sub cortice et in trunco. Inseritur autem pyro agresti, melo, ut nonnulli, amigdalo et spino, ut Virgilius, orno et fraximo et cydoneo, ut aliqui, et punico, sed fisso ligno. Surculus pyri qui inseritur ante solstitium anniculus esse debet et priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc specture longin quum ẽ cum et sero ueniant & degeneris
nobilitutedecedan Melius ergo hoc mense nouembrifiet
ut pirorum plantus radicatas seramus a grestiũ subactis
bene scrobibus ut conp̃henderint inserantur. Hoc autẽ
inter ẽ quod quȩ plantis suis serunt᷑ dulcedinem ac teneritudi¬
nem seruant diutamen seruata non durant. Insita ueromo¬
rã temporis sustinebuntꝰ. Spatia inter piros triginta pedũ
mensura discernat. Genus hoc arboris ut ꝓficiat frequenti
umedt ad siduis fossionibus e. colendum usq adeo ue tempo¬
te quo flerere consueuit nihil ꝑditur acredatur deflorep¬
Igosi eum tunc fossor adiuberit multum proficissunten¬
ind annoquale lib& lu&am adiungus. sed bubulum spis¬
ei qt gruuia pomagenerare . Aliqui cinerẽ miscen credex¬
lis quaaccontrubi pomis argutos sapores. Generum uarieto
ucoluiuisuꝑ ucuum putocũ in ponendisuł ex colendis

Expanded text:
hoc spectate longinquum est, cum et sero veniant et degeneris hoc spectate longinquum est, cum et sero veniant et degeneris nobilitate decedant. Melius ergo hoc mense novembri fiat, ut pyrorum plantas radicatas seramus agrestium, subactis bene scrobibus et ut comprehenderint inserantur. Hoc autem interest, quod que plantis suis seruntur, dulcedinem ac teneritudinem servant, diu tamen servata non durant; insita vero moram temporis sustinebunt. Spatia inter piros XXX pedum mensura discernat: genus hoc arboris ut proficiat, frequenti humore et assiduis fossionibus est colendum; usque adeo ut tempore quo florere consuevit, nihil perditura credatur de flore prolato, si eam tunc fossor adiuverit. Multum proficis, si interiecto anno, quale libet letamen adiungas; sed bubulum spissa et gravia poma generare facit, aliqui cinerem miscent, credentes hinc contra hiargutos sapores. Generum varietates exequi supervacuum puto, cum in ponendis vel excolendis