comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Conserto itaq prelio magua cede ilłrricos fuderuut/ ostea¬
dentes hostibꝯ suis priore bello regeui nõ uirtutera maceddin¬
bo defiusse Quanti ergo debet eẽ iam ꝓuectꝰ etate ⁊ digni¬
tate si tanti hẽtur utroq ꝓuehendꝰ licet autem duriule
iisitandi dominũ ad ͥanũ pontificem .iiii qui me iultiorem
familiaritatem admiserat ꝓfectũ in apuliam. Mansi ꝙ atal
entia Nomana sentient homũes a me fanuliartus E dagĩ¬
ꝓmun s tudieram patenter exposui Bicuit em̃ dicebatur a
tam mrẽm exhibet aliis quã nouercam. Bedent in ea scui¬
te ⁊ pharisei ponẽtes onera importabilia in humeris ho¬
niunĩ que digito nõ ꝯtingunt ¶Dounitut᷑ iuclero nec
forma fiut gregis qui ⁊cõ calle ꝑgit ad intã p̾ciositu suꝑ¬
pellectileni congun̾t auro ⁊ argento onerant menscs si
ad nuictit᷑ quem interdũ nontam xp̃t quã uaua gloria in¬

Expanded text:
Conserto itaque praelio, magna caede Illyricos fuderunt, ostenConserto itaque praelio, magna caede Illyricos fuderunt, ostendentes hostibus suis, priore bello regem, non virtutem Macedonibus defuisse. Quanti ergo esse debet jam provectus aetate et dignitate, si tanti habeatur utroque provehendus? Licet autem duriuscu me causa visitandi dominum Adrianum pontificem quartum, qui me in ulteriorem familiaritatem admiserat, profectum in Apuliam, mansique cum Ecclesia Romana sentirent homines, a me familiarius, et diligiversis provinciis audieram, patenter exposui. Sicut enim dicebatur a t, se non tam matrem exhibet aliis, quam novercam. Sedent in ea Scribae et Pharisaei, ponentes onera importabilia in humeris hominum, quae digito non contingunt. Dominantur in clero, nec forma fiunt gregi, qui recto calle pergit ad vitam, pretiosam supellectilem congerunt, auro et argento onerant mensas, sibi admittitur, quem interdum non tam Christus, quam vana gloria in
Abbreviated transcription (Latin):
nes auertitur ⁊ discedens eis inquit peinte̾ tanti nõ emo.
Uois ne peumora / Rosti quis dixerit quia h lec uoliꝙ¬
tas quia onĩs stimulꝰ aᵈ feruentes apũq ꝑ uolantũ ubi
gracia mella fudit fugit ⁊ nimꝰ tenaci ferit ita corda mor¬
Suiincia namq cupidinis dulcia sunt suꝑ mel ⁊ fauũ dt no¬
iussma eiꝰ quoiuis ab sinthio sunt amariora. ¶ Quis eñ
incolumi mens omitbꝰ una Amisso ruꝑe fidem Issiria et
traces cotidiano exciao iundurati. gloria bellice laudis funtĩõs
macedones terrebant qui prelio pulsi rege suo regis defũcti
alio ĩ cimis ꝓlato ⁊ penes aciem poĩto acus certaniẽ repeti¬
ere tanuã ideo incti faussent ꝙ bellantibꝰ defuerant stufpiua
regis su uictores futuri/ uel ꝓpterea ꝙ ex suꝑsticõne uel
fide anũ uincendi ceꝑant ¶Nam ⁊ miseracio infantis eas
tenebat quem si uicti essent captiuũ de rege face̾ iudebant

Expanded text:
nes avertitur, et discedens: « Ego, inquit, poenitere tanti non emo. nes avertitur, et discedens: « Ego, inquit, poenitere tanti non emo. » Visne proximiora? Nosti quis dixerit, quia habet hoc voluptas omnis: Stimulis agit furentes, Apumque par volantum, Ubi grata mella fudit, Fugit, et nimis tenaci Ferit icta corda morsu. Initia namque cupidinis, dulcia sunt super mel et favum: at novissima ejus quovis absinthio amariora sunt. Quis est incolumi mens omnibus una; Amisso, rupere fidem. Illyrici et Thraces, quotidiano exercitio indurati, gloria bellicae laudis finitimos Macedones terrebant, qui praelio pulsi, rege suo regis defuncti filio in cunis prolato, et pone aciem posito, acrius certamen repetiere, tanquam ideo victi fuissent, quod bellantibus defuerant auspicia regis sui; victores futuri vel propterea, quod ex superstitione vel fide animum vincendi ceperant. Nam et miseratio infantis eos tenebat, quoniam si victi essent, captivum de rege facere videbantur.
Abbreviated transcription (Latin):
recte ꝓmonet ⁊ urro ciriũspecto sit negotia se qcedũt
ut nullis insidictnciũ dolis inpediant᷑ ⁊ quasi inusibil
uia g̾endorũ nõ publicata ad finem intencõnis ꝑueniat
destinatũ Eleganter quidem cũ nec res militans nec pie¬
diuitis uene fundamento nitat᷑ Alt̾us sit altã poscit opẽ
disse. Hec autem lays. corithia ob eleganciã uenustatem¬
ꝙ forᷤ grandem pecu̾am demetat Comienta q adectm di¬
uorũ hominũ ex omni grecia celebres erant nec admitte
bat nisi qui dabat que poscebant᷑ poscebat aꝰ illa niriũ qͣteꝰ¬
huic natũ ẽ frequens i ꝓuerbiũ apud grecos frustra quis
chorichũ tendit ad laydeui insi queat uel uelit dare ip pos¬
cit᷑ Ad hanc ille demoitenes clanculo adiit ⁊ ut copiatu sui
faceret petit At lais hoc quautũ poposcit ꝙ nũatis ñ
ioris ꝙ nr̃titis denarii xx nulia claudit. ¶Tali petulitucia
nrulieris atq peciume magnitudine ictꝰ expaiudꝰ q demoste¬

Expanded text:
sic negotia saepe procedunt, ut nullis insidiantium dolis praepediatur, et quasi invisibilis via gerendorum non publicata, ad finem intentionis perveniat destinatum. Eleganter equidem, cum nec res militaris, nec piedivitis venae fundamento nitatur. Alterius sic Altera poscit opem ondisse. Haec autem Lais Corinthia ob elegantiam venustatemque formae grandem pecuniam demerebat. Conventusque ad eam divorum hominum ex omni Graecbatur, nisi qui dabat quod poposcerat. Poscebat autem illa nimiam qHinc natum est frequens illud proverbium apud Graecos: « Frustra quis Corinthum tendit ad Laidem, nisi queat, aut velit dare, quae poscitur. » Ad hanc ille Demosthenes clanculo adit, et ut copiam sui faceret, petit. At Lais hoc quantum poposcit, quod nostratjoris, quod nostratis denarii viginti millia claudit. Tali petulantia mulieris atque pecuniae magnitudine ictus, expavidusque Demosthe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuit Rit gͦ acci ut aduersus stomachũ men bra omĩa
tonus corpis ꝯspiraront tanquã aduersus eũ qui uora¬
citate sua labores om̃o exhauriret ¶Non sanatur oculo
insuauris auditu laborib inusistunt pedes manꝰ ab itinei¬
bus callũ induunt ipãqͦ lingua utiliter sermonẽ ⁊ silẽ¬
ciũ moderat᷑ Omut demq membri membra publicis ĩ¬
iugilant ꝯmodis ⁊ in tauta sollicitudine omi ⁊ labore solꝯ

Expanded text:
it ergo: « Accidit ut adversus stomachum membra omnia totius corporis conspirarent, tanquam adversus eum qui voracitate sua labores omnium exhauriret. Non satiatur oculus visu, nec auris auditu, laboribus insistunt manus, pedes ab itinere callum induunt, ipsaque lingua utiliter sermonem et silentium moderatur. Omnia denique membra publicis invigilant commodis, et in tanta soll
Abbreviated transcription (Latin):
utiq facit qͥ ignauũ fucos pocꝰ a p̾sepibꝰ arcet. qui al¬
uetria spolicent et quitquid dulce ẽ ebibunt t aportant
Recto faat uĩ ecclesie ꝓmouet d̃mẽ at religionus dila¬
tat cultũ/ cum suꝑtos ħ imiliat ⁊ exaltat huitles/ Mu¬
infic in egẽos copiosos frugalior cũ untutis pͥmo et
incia equa penaꝵ lance remirn̾et. iñ iistioa usquequa¬
ꝙ ambulat añ eũ /⁊ ꝑonit in ma prudencie aliarum ꝙ

Expanded text:
utique facit, cum Ignavum fucos pecus a praesepibus arcet. qui alvearia spoliant, et quidquid dulce est ebibunt, aut asportant. Recte facit cum Ecclesiae promovet culmen, cum religionis dilatat cultum, cum superbos humiliat, et exaltat humiles, munificus in egenos, in copiosos frugalior; cum virtutes praemio, et vitia aequa poenarum lance remunerat, cum justitia usquequaque ambulat ante eum, et ponit
Abbreviated transcription (Latin):
sed nec nĩma ꝯsistit domus ¶ Onde ĩ ꝯmendatõne ulixis
homerꝰ ei comitem docet semꝑ prudencã alfusse ꝙͣ ritu
poetico iim̾rã nũcupauit ¶ Iutator quoq illiud̃ maro uiꝵ
insignẽ armis ⁊ pietate descrilens ⁊ quẽ dignũ censu ͭ

Expanded text:
sed nec minima consistit domus. Unde in commendatione Ulyssis sed nec minima consistit domus. Unde in commendatione Ulyssis Homerus ei comitem docet semper prudentiam adfuisse, quam ritu poetico Minervam nuncupavit. Imitator quoque illius, Maro, virum insignem a
Abbreviated transcription (Latin):
Obseruant rege incolumi mous om̃ibꝰ una est
Emisso ruꝑe fidem ꝯstructa q mella
Dirpue ipẽ ⁊ crates soluere fauorũ
Ille opm custos illũ ad nuantur ⁊ omues
Ei tũlbant strepitu. deusaq scipent i fiequentes
Et sepo attollunt humĩs et corpora belso
Obiectant pulchram q petunt ꝑ roluera morteni. Rei¬
publice ꝯmues auctores̃ ꝑ curre rerũ publicarũ reuolue
hutorias/ iuta cuuł tibi rectius ⁊ elegancius nusquã octͣ¬
ret Essent q ꝓculdic beate cuntates si hanc sͥ uruendi
ad ditau uide itpud maronẽ fundamenta cartagnus et
etrũ collacõne beate urbis auspicia pot̾i̾s admirari./ Omĩ
namq laborem ꝯmunẽ agnostes ⁊ nemiẽm ocutri ip̃aꝙ
regma cuiꝰ opere ciuitatis structura ꝯsurgit ⁊ si labori ĩte
pendit opi ⁊ toaus mentis ex̾cet solliatudinẽ ¶ Nam
sme prudentia ⁊ solliatudine nõ mõ respublicã nõ ꝓcedͭ

Expanded text:
observant. Rege incolumi mens omnibus una est; observant. Rege incolumi mens omnibus una est; amisso rupere fidem constructaque mella diripuere ipsae et crates solvere favorum. ICircumstant fremitu denso, stipantque frequentes. Et saepe attollunt humeris, et corpora bello Objectant, pulchramque petunt per vulnera mortem Reipublicae omnes auctores percurre, rerum publicarum revolve historias, vita civilis tibi rectius et elegantius nusquam occurret. Essentque procul dubio beatae civitates, si hanc sibi vivendi ad vitam. Vide apud Maronem fundamenta Carthaginis, et earum collatione beatae urbis auspicia poteris admirari. Omnium namque laborem communem agnosces, et neminem otiari, ipsamque reginam, cujus ope civitatis structura consurgit, etsi labori infecet sollicitudinem. Nam sine prudentia et sollicitudine non modo respublica non procedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonguis a credunt sese aduenientibꝰ euris.
Sed cirtũ tute sub menibꝰ urbis aquaut᷑
Exculsus q breues temptat ⁊ sepe lapillos
Ut cymbe mitabiles fluctu iactante suburram
Gollant hus sese ꝑ mama nibila baborant.
q̃ llic̃ a deo placusse apibꝰ mirabere morem
Q uec ꝯcubitu indulgent nec corꝑa segnes
I n uenem soluũt a fetus neribꝰ edunt.
U erũ ip̃e foliis natos ⁊ suctuibꝰ herbis.
Ore ligunt ip̃e regem ꝑuoq quirites
Sutfiaunt aulas q ⁊ cerea regna resiugunt
Sepe tibi duris erraudo in cormbꝰ alas
Attuere ultroq aumiam sub face dederunt
Tantus amor florũ ⁊ generandi gli̾a mellis
Ergo ipãs quẽuis ttugusti termiuꝰ em
Excipiat neq enĩ plus uiĩ inĩ ducitur estas
At genus Auortale manet multosq ꝑ irnos
Stat fortima domꝰ ⁊ ami uaut᷑ auorum
P reterea regem nõ sic egiptꝰ et iugeno¬
U ibtin nec populi ꝑchoꝵ aut medus hidaspes

Expanded text:
longius aut credunt caelo adventantibus Euris, longius aut credunt caelo adventantibus Euris, sed circum tutae sub moenibus urbis aquantur, excursusque breves temptant et saepe lapillos, ut cumbae instabiles fluctu iactante saburram, tollunt, his sese per inania nubila librant. Illum adeo placuisse apibus mirabere morem, quod neque concubitu indulgent nec corpora segnes in Venerem solvunt aut fetus nixibus edunt: verum ipsae e foliis natos, e suavibus herbis ore legunt, ipsae regem parvosque Quirites sufficiunt aulasque et cerea regna refigunt. saepe etiam duris errando in cotibus alas attrivere ultroque animam sub fasce dedere: tantus amor florum et generandi gloria mellis. Ergo ipsas quamvis angusti terminus aevi excipiat, neque enim plus septima ducitur aestas, at genus immortale manet multosque per annos stat fortuna domus et avi numerantur avorum. Praeterea regem non sic Aegyptus et ingens Lydia nec populi Parthorum aut Medus Hydaspes
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aperant alii taurmis follibꝰ auras.
Accprant reddunti alii stridencia tugunt
E radii genit in poĩcis in cudibus antrum.¬
A tq illi inter se se magna in brachia tollunt
In niniq uersant tenaci forcipe ferrũ.
Non illiter si ꝑua licet ꝯpon̾e magni
E yropias minatꝰ apes amor urget hũdi
Et munire fauos ⁊ dedala fingere tecta
At fesse multa referunt se uocte minores
C rura thnuo plene pascunt᷑ ⁊ arbusta passim
Et glaucas salices casirniq to trocũq ritenten.¬
E ti pinguẽ tiliam et fiuueos ꝙ uaauitos.
Onubs una quies opi labor omnbꝰ unus
Mane riuint porns nusquã mora rursꝰ eas dem
D esꝑ ubi e pastu tandem decedere atmpis
A̾d momut. tamẽ tecta ponuit. tũ corꝑa curaut.
S it sontꝰ mussant q horas ⁊ lum̃a ciruĩ.
P ost ubi iam thalanus se ꝯposuere siletur
In noctem fellos ꝙ sapor suos occurat artus.
Rec uero ⁊ stabulis pluina inpendonte recedunt

Expanded text:
cum properant, alii taurinis follibus auras cum properant, alii taurinis follibus auras accipiunt redduntque, alii stridentia tingunt aera lacu; gemit impositis incudibus Aetna; illi inter sese magna vi bracchia tollunt in numerum versantque tenaci forcipe ferrum: non aliter, si parva licet componere magnis, Cecropias innatus apes amor urget habendet munire favos et daedala fingere tecta. At fessae multa referunt se nocte minores, crura thymo plenae; pascuntur et arbuta passim et glaucas salices casiamque crocumque rubentet pinguem tiliam et ferrugineos hyacinthos. Omnibus una quies operum, labor omnibus unus: mane ruunt portis; nusquam mora; rursus easdem vesper ubi e pastu tandem decedere campis admonuit, tum tecta petunt, tum corpora curant; fit sonitus, mussantque oras et limina circum. Post, ubi iam thalamis se composuere, siletur in noctem fessosque sopor suus occupat artus. Nec vero a stabulis pluvia impendente recedunt
Abbreviated transcription (Latin):
et infeiõra suꝑioribꝰ ¶Poetarũ doctissimꝰ maro ud
quẽ plutharchus suũ destiuat traianũ ut mulem intam
ab apibus nuituetur
Qd nnranda cauit lemũ spectacula rerum
Sole ꝯmunes notos aousorcia tecta
Urbis hñt magns q agitant sub legibꝰ enum.¬
Et patriã sole certos nouere penates̾
Wentine q hiemis memores estate laborem.
Experiunt ⁊ in mediũ quesita reponunt
Namq alie uictu inuigilant ⁊ fede̾ pacto
Excent agris ꝑs intra septa domorum
Kartissi lacrunam ⁊ lentũ de cortice gluteu
Prund fitius ponunt fundamĩa deinde tenaces.
Buspendunt ceras alie spẽ gentis adustos
Educant fetus aelie purus ma messa.
Etipant ⁊ liqundos discendunt nectare cellas.
Dunt quibꝰ ad portas ceadit custodia sorti
I nque uiceni speculãt᷑ aquas ⁊ nubila celi
At ouera amaͣpint nementũ aͥ agnme facto
guauũ fucos pecꝰ a presepibꝰ arcent
f eruet opus redolentis thimo fragrancia mella
Tum ueluti lentis aclopes fulmina massis.

Expanded text:
nstrare sufficit. Poetarum doctissimus Maro, ad quem Plutarchus suum destinat Trajanum, ut civilem vitam ab apibus mutuetur, Admiranda canit levium spectacula rerum, Solae communes natos, consortia tecta Urbis habent, magnisqet patriam solae et certos novere penates, venturaeque hiemis memores aestate laborem experiuntur et in medium quaesita reponunt. Namque aliae victu invigilant et foedere pacto exercentur agris; pars intra saepta domorum Narcissi lacrimam et lentum de cortice gluten prima favis ponunt fundamina, deinde tenaces suspendunt ceras: aliae spem gentis adultos educunt fetus, aliae purissima mella stipant et liquido distendunt nectare cellas. Sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti, inque vicem speculantur aquas et nubila caeli aut onera accipiunt venientum aut agmine facto ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. Fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. ac veluti lentis Cyclopes fulmina massis
Abbreviated transcription (Latin):
et sine qua ut uerbis plutharchi utar manchꝰ quilibet
intelligit᷑ princpataQuam si quis edisce̾ uolui̾t adeat ca¬
erm plã inserui/ legat inquam que cũ posteris p̾scribenda
duxerunt. hoc tamẽ i oĩ arnũ utilitate uersat᷑ ut nequa¬
quam p̾ceptis ex̾ciciũ desit ¶ Nam sicut ait cicero ĩ iiã¬
quãq rem dare p̾cepta faculimũ ẽ sed ea efficaater exeqͥ
laboriosis miũ¶ Q uo̾ in p̾ceptis eloquencie ad h̾emũ scribẽs
que nõ firmant᷑ usu et uec ex̾citacõ roborant᷑ a deo quoᷤ
ut si artem usũq dissocies utilior sit usus exꝑs artis ꝙͣ
ignara sit ⁊ usus inꝑfectꝰ ẽ qui ex arte nõ ꝓueuit Etst
ergo singuloꝵ nuciũ a natua qua reluctante et ut diasolet
arte᷑ ꝑfcõ. si tamẽ ngi exatacõne fuerit solidata.¶PBedes qui

Expanded text:
et sine qua ut verbis Plutarchi utar mancus quilibet et sine qua ut verbis Plutarchi utar mancus quilibet intelligitur principatus. Quam si quis ediscere voluerit, adeat Cait, plura inserui: legat, inquam, quae isti posteris praescribenda duxerunt. Hoc tamen in omnium artium utilitate versatur, ut nequaquam praeceptis exercitium desit. Nam, sicut ait Cicero, in unamquamque rem dare praecepta facillimum est, sed eam efficaciter exsequi laboriosissimum. Quod vero in praeceptis eloquentiae ad Herennium scribens, quatenus non firmantur usu, nec exercitio roborantur. Adeo quidem ut si artem usumque dissocies, utilior sit usus expers artis, quam ignara, sic et usus imperfectus est, qui ex arte non provenit. Est ergo singulorum initium a natura, qua reluctante, et ut dici soarte perfectio, si tamen jugi exercitatione fuerit solidata. Obti
Abbreviated transcription (Latin):
ut dia solet pugnat int̾ius / et sola hec que tutismia inden¬
tur expugnat Resat plebs iennia tͣimere Si uo̾ alunẽ¬
ta ꝓcesserunt nnc tunore pene nũc p̾mioꝵ spe ad officiũ
matet᷑ S̾uit ubiq campi doͣctores et militariũ ex̾acõꝵ ma¬
gistri et hus ip̃is era ꝓuemant et uidebis in breui gentẽ
i id untutis ẽẽ reductam quo iugebat qñ maxmiꝰ imꝑatoꝵ
Iulius cesar t̾rita quesitis ostendit terga britamuis./ Bed et
deliberaçõnes castrieuses ficticie tamen freguencius agitent
ut in hus ex̾citatꝰ miles cũ ẜ usꝯ exeg̾i̾t qd̾ maxime expedi¬
at scat elige̾. Si uero res fuerit seria liceat mlitem es iẜ
militare p̾ceptũ ẽ quid fieri deleat tractato cũ multis quid
uo̾ factutꝰ sis cũ pauassius et fidelus mus pocius ł ipẽ tecũ
¶ ilitaria quoq p̾cepta et exempla strenuoꝵ miuoribus se
amimentu. ad unꝰ tutem ec tameu ꝓpositũ meũ est rei

Expanded text:
ut dici solet, pugnat interius, et sola haec, quae tutissima videnut dici solet, pugnat interius, et sola haec, quae tutissima videntur, expugnat. Nescit plebs jejuna timere. Si vero alimenta processerint, nunc timore poenae, nunc praemiorum spe ad officium incitetur. Sint ubique campi ductores, et militarium exercitiorum magistri, et his ipsis aera proveniant, et videbis in brevi gentem in id virtutis esse reductam, quo vigebat quando maximus imperatorum Julius Caesar, Territa quaesitis ostendit terga Britannis. Sed et deliberationes castrenses, fictitiae tamen, frequentius agitentur, ut in his exercitatus miles, cum usus exegerit, quid maxime expediat, sciat eligere. Si vero res fuerit seria, lateat militem, eo quod militare praeceptum est: quid fieri debeat tractato cum multis, quid vero facturus sis, cum paucissimis et fidelissimis, vel potius ipse tecum. enit. Militaria quoque praecepta et exempla strenuorum, junioribusanimentur ad virtutem. Nec tamen propositum meum est, rei
Abbreviated transcription (Latin):
discplina firmat᷑. ¶Artem uero rei militaris lacedemomii tra¬
didisse diuntur Onde et hamubal ytaliam petiturꝮ lacede¬
mõiũ que siuit ductorẽ armorũ/. Qui desiderat pacem. p̾paret
bellũ. Qui uctoriatui cupit. militem diligenter inbuat/ Qui
seciuidos optat euentꝰ diutet arte nõ casu/ Nemo ꝓuo¬
care nemo offend̾e̾ studet quẽ scit supiorem fore si pugnet¬
¶ Attemenses unũ p̾ ceti̾s mandasse militibꝰ /p̾sti loquuntur
ãnales/ Miles nondũ em̾tus ex̾cicõ et labori iugiter assues¬
ent/ Nam h solent in castris samtatem ⁊ in confłectu pa¬
trare uictoriam Idem ⁊̾ tradiderunt quia in peditibꝰ robur
consutit ex̾citꝰ et pũꝑ aptũ ẽẽ milicie qui isi eques sit pug¬
nare nõ nouit/ Uerumptamẽ nec ex̾ceri / nec ad pugnam
uocat᷑ unliter/ cu stipenda nõ ꝓcedunt. Si enĩ subtrahas a¬
liuenta tibi nules obs equiũ nogabit a fidemifames enui

Expanded text:
disciplina firmatur. Artem vero rei militaris, Lacedaemonii tradisciplina firmatur. Artem vero rei militaris, Lacedaemonii tradidisse dicuntur. Unde et Annibal Italiam petiturus, Lacedaemonium quaesivit ductorem armorum. Qui desiderat pacem, praeparet bellum. Qui victoriam cupit, diligenter imbuat militem. Qui secundos optat eventus, dimicet arte, non casu. Nemo provocare, nemo offendere audeat, quem scit superiorem fore, si pugnet. Athenienses unum prae caeteris mandasse militibus, prisci loquuntur annales: Miles nondum emeritus exercitio et labori jugiter assuesNam haec solent in castris sanitatem, et in conflictu praestare victoriam. Iidem eam tradiderunt, quia in peditibus robur consistit exercitus, et parumper aptum esse militiae, qui, nisi eques sit, pugnare non novit. Verumtamen nec exerceri, nec ad pugnam vocatur utiliter, cui stipendia non procedunt. Si enim subtrahas alimenta, tibi miles obsequium negabit, aut fidem. Fames enim,
Abbreviated transcription (Latin):
de nũo ex̾citꝰ et de estimacõne equiꝑatõne quesluerat ⁊ illum
liguet Rũdisse de preda Demq si naso amalicia sue artis an¬
cet ⁊ iubet eẽ ꝓcul nuenes ut femina cõptos quis credat
eos ad robustam miliciã admittendos opifices arciũ singula¬
rũ sid rerũ suarũ p̾ cetĩs ornaut quib ꝰ se saunt p̾ cetis ho¬
norari ¶ Uñ liquet milites oportere armis ꝙͣ uestibꝰ intidio¬
res esse ¶Eneas a digitis genimas ad ensen/ utrra ad
pocula legitur transtulisse achabeos quoq constat cłipeos
in aurasse ⁊ ex fulgore eorum fortitudinẽ genciũ dissipatam.
ueni deuoi̾nt miliciam suam marte ꝯtempto/ Sordes quoq
uitande sunt et mediocͥtati que aureo incedit tramte. nigi¬
ter insistendũ . Hoc autem uolo tre ꝑsuasũ ura tibꝰ si ex¬
ceantur uirtute nõ de eẽ. q̃ tamẽ frequent̾ intere idt si nõ

Expanded text:
de numero exercitus, et de aestimanda aequiparatione quaesierat et illum de numero exercitus, et de aestimanda aequiparatione quaesierat et illum liquet rcul juvenes inermes ut femina comptos, quis credat eos ad robustam militiam admittendos? Opifices artium singularum id rerum suarum prae caeteris ornant, a quibus se sciunt prae caeteris honorari. Unde liquet milites oportere armis, quam vestibus nitidiores esse. Aeneas a digitis gemmas ad ensem, Virro ad pocula legitur transtulisse. Machabaeos quoque constat clypeos inaurasse, et ex fulgore eorum fortitudinem gentium dissipatam. Veneri devoverit militiam suam, Marte contempto. Sordes quoque vitandae sunt, et mediocritati, quae aureo incedit tramite, jugiter insistendum. Hoc autem volo ire persuasum nostratibus, si exerceantur, virtutem non deesse, quae tamen frequenter intercidit, si non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ceti̾s gentib britãtarũ incole at ytalie/ Si uero recte fue¬
ruit mstituti ⁊ doctrmã excitacõne firmau̾it honeran ice¬
dant hẽant᷑ prĩe defensores inteant cultu qui tamẽ imoa de¬
ceat/ nam cultus lascuuor net in muliebri sexu incio ctres a
nota. ¶Crebo namos Ꝯꝑtũ ẽ in bello miline lascuuentert e
splendidũ apparatũ non tam cmnbꝰ conferre uictorim quã
hostes muitare ad predam ¶Onde et hamubal cũ apud regẽ
anthochũ moraret᷑ causa ꝓfugii facetus ime tauillatꝰ ẽ rege
ducentẽ turrus cũ falcibꝰ et cũ turribꝰ elephantos ⁊ oc̃m
equitatũ frenis ephiphus momlibꝰ acphaleris p̾fulgentem.
cũ ergo rex ꝯtemplacione tanti at tam ornati ex̾atꝰ gloriabũ¬
dus hambalem aspexisset/ putas ue inquit satis eẽ Roma¬
nis hec omia. Tunt peuꝰ eludens ignamã inbelliamq milieit
eiꝰ preciose armatorũ/ plane inquit satis eẽcredo ⁊ si toma¬
in auarissnm sint lepide quidem breuter ⁊ acerbe Rã rex

Expanded text:
ecte fuerint instituti, et doctrinam exercitatione firmaverint, honorati incedant, habeantur patriae defensores, niteant cultu, qui tamen viros deceat, nam cultus lascivior nec in muliebri sexu vitio caret, aut nota. Crebro namque compertum est in bellis, militiae lascivientem ere victoriam, quam hostes invitare ad praedam. Unde et Annibal, cum apud regem Antiochum moraretur causa profugii, facetissime cavillatus est, rege ducentem currus cum falcibus, et cum curribus elephantos, et omnem equitatum, frenis, ephippiis, monilibus, ac phaleris praefulgentem. Cum ergo rex contemplatione tanti ac tam ornati exercitus, gloriabundus Annibalem aspexisset: « Putasne, inquit, satis esse Romanis haec omnia? » Tunc Poenus, illudens ignaviam, imbelliamque militum ejus pretiose armatorum: « Plane, inquit, satis esse credo, etsi Romani avarissimi sint. » Lepide quidem, breviter, et acerbe. Nam rex
Abbreviated transcription (Latin):
agricolarũ racõ uertit᷑ qui terre semꝑ ad hen̾t siue in sacio¬
nalibꝰ smne ĩ ꝯsitiuis siue ĩ pastius siue ĩ floreis agitentur
¶Hus eciã aggregant multe spẽs lanficii artesq me¬
chance que ĩ ligno ferio ere metassis q uariis consistunt
seruiles quoq obsecrndatõnes ⁊ multiplices iucta acquren¬
di/ iuteq sustendande aꝰ rem familiarẽ applicandi forme

Expanded text:
ratio vertitur, qui terrae semper adhaerent, sive in sationalibus, sive in consitivis, sive in pascuis, sive in floreis agitentur. His etiam aggregantur multae species lanificii, artesque mechanicae, quae in ligno, ferro, aere, metallisque variis consistunt, serviles quoque obsecundationes, et multiplices victus acquirendi, vitaeque sustentandae, aut rem famil
Abbreviated transcription (Latin):
luxerunt ambulitutrũ collegia. pharmacopole mẽdas:
mine lalatrones hoc genꝯ omẽ Ne tamẽ obitꝮ es glie¬
sidut at̃ patre ueuerat in mami ualida et mimero ampli¬
et udit Dux a ͭ consilio unius p̾monitꝰ inter ctester̃ e x̾e
rex mumerat/ et regis copias sus sed longe nnuorẽ excor¬
atũ int̾ieet. E e tamẽ hoc alieigene aseulãt irib er

Expanded text:
ere. Ambubaiarum collegia, pharmacopolae, mendici, mimae, balatrones, hoc genus omne maestum ac sollisidium cum patre venerat in manu valida, et numero ampliet vidit. Dux autem consilio unius praemonitus, inter castrum quod rex munierat, et regis copias, suum, sed longe minorem exercitum interjecit. Ne tamen hoc alienigenae ascribant viribus
Abbreviated transcription (Latin):
euo fucta sunt semꝑ nouismia homĩs denora peioribꝰ
Quid multa In diebꝰ erꝰ iulpli ͭ ͥ stͥ mala interra ꝑut s
quis ea sũmati recenseat / historiã iosephi posset exaedem

Expanded text:
ejus, et facta sunt semper novissima hominis deteriora prioribus. ejus, et facta sunt semper novissima hominis deteriora prioribus. Quid multa? In diebus ejus multiplicata sunt mala in terra, ut, si quis ea summatim recenseat, historiam Josephi possint exced
Abbreviated transcription (Latin):
cicias / ne quo dei bñficõ ꝑuulꝰ quido huc uagiebat ĩ nuns
ad peticõnẽ hereditatis posset accede̾ płmia quidẽ aduersꝰ
nuquitas sibi. Eoq inuotuit quia deus uerax ẽ ꝙͣ fidẽ
quaui deo suo dnõq t̾reno nõ seruduit etm nequaquam
roꝑit insubiectis/. Eadem notuq mens urti rem̃s ũ ẽ ei qua
ipẽ aliis p̾mens ꝯ fuerat  ac siom̃s apud enniũ didicisset.
neq dedi ues do infideli auquã fideni Sed cũ multa iualla
ꝑauca bouã illud quidem pessime egit ꝙ in ꝯtemiptĩ dei
in xp̃ros ers manꝰ nuecit non ẜ sie uota ꝑsoie enpdu¬
cõuis ꝙ uefari oꝑis mi̾to ꝯtraeit apud om̃s ut ad crictui
ens exmdr nemo secuẽ accederet/ Non tamẽ solos et si pͥ¬
mos ad ꝑmaẽ sui cepit epõs sed om̃ĩbꝰ quos susceptos ha¬
buit ꝑ dicõnis sue tetendit nisidias. at i raꝑcõne epãret¬
mioit malorũ fuit ⁊ ab ea die nẽ defuit gladuis lateri

Expanded text:
citias, ne quo Dei beneficio parvulus, qui adhuc vagiebat in cunis, citias, ne quo Dei beneficio parvulus, qui adhuc vagiebat in cunis, ad petitionem haereditatis posset accedere. Plurima quidem adversus iniquitas sibi. Eoque innotuit, quia Deus verax est, quod fidem, quam Deo suo, dominoque terreno non servavit, eam nequaquam reperit in subjectis. Eadem namque mensura remensum est ei, qua ipse aliis praemensus fuerat, ac si omnes apud Ennium didicissent, Neque dedi, neque do infideli cuiquam fidem. Sed cum multa male, pauca bene, illud quidem pessime egit, quod in contemptum Dei, in christos ejus manus injecit, non sine nota perfidquam nefarii operis merito contraxit apud omnes, ut ad curiam ejus exinde nemo secure accederet. Non tamen solos, etsi primos ad perniciem sui cepit episcopos, sed omnibus quos suspectos habuit, proditionis suae retendit insidias. At in captione epm malorum fuit, et ab ea die non defuit gladius lateri
Abbreviated transcription (Latin):
finibꝰ ad hispanie lunites uirtutis sue ꝓtendi̾t et ꝯtinua¬
uerit tytulos .s. nigeniũ ⁊ rerũ prudentia uelox ante pi
los uenit dicenda tacenda ꝙ oalset Et potis ẽ ingrum
uicio p̾fige̾ teca¶Dolens namqs deus gentis p̾naricatuas
piire maliciã rupto fede̾ ixͦ uiramento ꝓcu̾m cũ filia leo¬
nis nutine firmatũ fuerat. nonorũ ꝑmisit Cubliuari fa¬
uorẽ et in regno alieno regnare hominẽ ꝯ temptorem
bom ⁊ equi auꝰ consiliũ inf̾a tuadtũ ẽ ab micio auꝰ tausa
iiquitate ⁊ ꝑtidia fundata ẽ uegligentẽ discipliue ut eo
nõ tan regnaute ꝙͣ ꝯcuaente et collidente clerũ ⁊ ppłm
¶Iuuadens ergo regnũ exheredauit exclusitadomiinũ ꝓ qͥ
ifuidem si fides esset in homine et decessorũ mĩtis et er
necessitate niramenti sͥ fuerat moriendͤ/ manas studu
coerũpo nacõnes/. cũ prinpibꝰ mat̾monia ꝯtraxit et itimi¬

Expanded text:
finibus ad Hispaniae limites, virtutis suae protenderit et continuafinibus ad Hispaniae limites, virtutis suae protenderit et continuaveritlos venit, dicenda tacendaque callet, Et potis est nigrum vitiis praefigere theta. Volens namque Deus gentis praevaricatricis punire malitiam, rupto foedere, quod juramento procerum cum filia Leonis justitiae firmatum fuerat, novorum permisit sublimari favorem, et in regno alieno regnare hominem contemptorem boni et aequi, cujus consilium infatuatum est ab initio, cujus causa in iniquitate et perfidia fundata est, negligentem disciplinae, ut eo non tam regnante, quam concutiente et collidente clerum et popuris vis erat. Invadens ergo regnum, exhaeredavit, exclusit dominum, pro quo quidem, si fides esset in homine, et decessorum meritis, et ex necessitate juramenti sibi fuerat moriendum. Vicinas studuit corrumpere nationes, cum principibus matrimonia contraxit et ami
Abbreviated transcription (Latin):
testes extant ne replicare notus mia tediosũ sit scieuter p̾te̾o
Dermanoꝵ ducem inrũ bellicosũ arins stremiũ qui ibe̾o¬
solina literata redierat sub umbra noĩs quomõ cepit alies
regni ngressus terminios referre supuatuã credo/ Cũ enã
Iumores eundem captũ iiderint in custodia ꝑublica hibita
tã estimacõue dignitatis ⁊ sanguis. ¶Testant᷑ hoc nor¬
manorũ ꝓces alii capti alii icarcerati alii ex h̾editati iu ho¬
diernũ diem. sed et sepulchrũ captiui ducis apud uos est
¶Postremo ne longe petant᷑ exempla nepos illiꝯ tocius
eui si collate iã gr̃e uirtutũ in finem cohesuit mĩta rex op¬
tissmiꝰ apud brirannas normanoꝵ et aquitannoꝵ dux feli¬
cissimꝰ et primꝰ tam amplitudine rerũ ꝙͣ splendore uirtutũ
quã stremnus ꝙͣ magnificꝰ ꝙͣ prudens ⁊ modeilus tb ip¬
sa ut ita dicitu infancia fuerit. nec ip̃e liuor dissimulare

Expanded text:
ma taediosum sit, scienter praetereo. ma taediosum sit, scienter praetereo. Normannorum ducem virum bellicosum, armis strenuum, qui Hierosolyma liberata redierat, sub umbra nominis, quomodo ceperit alieni regni ingressus terminos, referre supervacaneum credo, cum etiam juniores eumdem captum viderint in custodia publica, habita tamen aestimatione dignitatis et sanguinis. Testantur hoc Normannorum proceres, alii capti, alii incarcerati, alii exhaeredati, in hodiernum diem. Sed et sepulcrum captivi ducis apud nos est. Postremo, ne longe petantur exempla, nepos illius totius aevi, si collatae jam gratiae virtutum in fine cohaeserint merita, rex optimus apud Britannias, Normannorum, et Aquitanorum dux felicissimus, et primus tam amplitudine rerum, quam splendore virtutum, quam strenuus, quam magnificus, quam prudens et modestus, ab ipsa, ut ita dicam, infantia fuerit, nec ipse livor silere aut d
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ quam ibidem potenter ⁊ patenter ex̾aut cantra
mũ pͥmo cohortis honorẽ ⁊ primos ꝯgressus hostiũ us
m hodiernũ diem momibꝰ preuis obimnet ¶P umart¬
mo seuerianua que mod̾no usu nomĩe ab incolis wiltesua
nocat eodem nire sibi uendicat cohortem subsidiaricti ad¬
iecta dibi deuoma ⁊ cormibia ad temia nr̃a desçendo ¶ARex
anglorũ qui nifus cognomĩatꝰ ẽ armis quidem stremius
nec tamẽ dignꝰ ẽ eũ carcerali uislodie mencipare tanto ꝙ
oꝑi attestabit imꝑpetuũ mõs barbatꝰ & si alio uoie censere¬
uolueris malueris dicat᷑ nons barlarꝰ t barbarorũ
¶Lntuses ad successorem eiꝰ. Hemonũ niclitũ regem qui leo
nistitie appenatꝰ ẽ quẽ suut publice notũ ẽ nõ modo urbes
sed et turres gassie timuerunt. Sed qualliter regẽ francoꝵ
gmusso p̾lio freg̾it ⁊ fugaui̾t quia ꝑ celebre ẽ et inctorie
illus in dtroq regno qͥ publico prelio interfuerant płimi¬

Expanded text:
uam ibidem potenter et patenter exercuit Cantia nostra, primae cohortis honorem, et primos congressus hostium, usque in hodiernum diem in omnibus praeliis obtinet. Pr Severiana, quae moderno usu et nomine ab incolis Wiltesira vocatur, eodem jure sibi vindicat cohortem subsidiariam, adjecta sibi Devonia et Cornubia. Ad tempora nostra descendo: Rex Anglorum, qui Rufus cognominatus est, armis quidem strenuus,nec tamen dignatus est eum carcerali custodiae mancipare, tantoque operi attestabitur in perpetuum mons Barbatus, aut si alio nomine censere malueris, dicatur mons barbarus aut barbarorum. Transeo ad successorem ejus Henricum inclytum regem, qui leo justitiae appellatus est, quem, sicut publice notum est, non modo urbes, sed et turres Galliae timuerunt. Sed qualiter regem Francorum commisso praelio fregerit et fugaverit, quia percelebre est, et victoriae illius in utroq
Abbreviated transcription (Latin):
tus ut a subditis imurie ꝓpulsent᷑ ipãq respublica quali
ilłorũ opificõ calaet᷑. Est enĩ quasi discalaata qñ ĩtiis
exponit᷑ quo nichil potest ignomĩosius eẽ gerentibꝰ magrã¬
tũ Afflictus namq ppłs̾ quasi principis podagrã arguit
et quinat Tinic atutem tocus roipublide scalꝰ mcolumis

Expanded text:
tus, ut a subditis injuriae propulsentur, ipsaque respublica quasi illorum opificio calcietur. Est enim quasi discalciata, quando injuriis exponitur, quo nihil potest ignominiosius esse gerentibus magistratum. Afflictus namque populus, quasi principis podagram arguit et convincit. Tunc autem totius reipublicae salus incolumis
Abbreviated transcription (Latin):
dosio nimore/ quẽ historie ꝯferunt alexandro/ qũq dictus
At nõ eõ ⁊ utinam nĩquatm inueniat᷑ inferio. ¶eto
mora in priiuis adolestenae amus impules ad huc miliciã
aggressus ẽ uultuq ferocõri ⁊ forcori manu diuii cõ¬
aibi sine atuxilii hostiũ corda ꝯtussit ⁊ fregit¶ P tabauo ĩ¬
surrererunt neũ roges francor et tnglos collectis ui¬
ribus suis / et utroq ĩ manior hostis eustachius ille soro
rus ⁊ egis frantoꝵ/ qui ꝓpriã ageus atm̃ non tam pes¬
ꝙͣ ppritni sͥ paternũ diadenia consu̾are uitebatꝭ et eos
quidem nõ mõ iuriliter. ueoptolemꝰ ur̃ susturut. Sod ex
mxma ꝑte potenter suꝑauit Pñ tactus dolore cordie
itriusecꝰ enthatius quẽ predixi ꝙ in uita optrurũ fecite
rebus excessit humais quẽ letantibꝰ toris et ꝓniblice

Expanded text:
 dictus sit non esse et munera nunquam inveniatur inferior. Nec mora, in primis adolescentiae annis, impubes adhuc, militiam aggressus est, vultuque ferociori, et fortiori manu divini auxilii, hostium corda concussit et fregit. Statimque insurrexerunt in eum reges Francorum et Anglorum, collectis viribus sis Francorum, qui propriam agens causam, non tam patri, quam sibi, paternum diadema conservare nitebatur. Et eos quidem non modo viriliter Neoptolemus noster sustinuit, sed ex maxima parte potenter superavit. Unde tactus dolore cordis intrinsecus Eustachius, quem praedixi, quod in vita optimum fecit, rebus e
Abbreviated transcription (Latin):
gis mir̾e̾ stulticines ⁊ qui nũquam uirilia tractauerunt
sed neq uota hũerunt officia cũ ad oꝑa lasame pilo frtiea¬
te citeq indurata tanquã inhabiles reꝓbant᷑ militẽ tuduũt.
pͥmepi latũ ducatũꝙ affectant ⁊ seductores ⁊ doctores
possicent᷑ officii ꝙͦ nuĩquã didicerunt ¶ Porro uulłis unquã

Expanded text:
gis mirere, stulticines et qui nunquam virilia tractaverunt, sed neque nota habuerunt officia, cum ad opera lasciviae pilo fruticante, cuteque indurata tanquam inhabiles reprobantur, militem induunt, primipilatum ducatumque affectant, et se ductores et doctores pollicentur officii
Abbreviated transcription (Latin):
gressus id socios quod uiderit ⁊efert ¶Negat se ei pere
posse qui se fenuã mallet ẽẽ ꝙͣ uirũ fit ergo comuracis.¬
¶ Qua ille audita in tulam regiam se recepit ubi exstruita
incensaq pira ⁊ se ⁊ diuicias suas mincendiũ mittit Iħ
solo inutat iuirũ Et precedenciũ quidem regũ robur a lupi¬
ria emollitũ ẽ dende ꝑ singulos quasi ꝑ gradus inualescẽ¬
te mollicie in hoc tandꝰ effenatũ fractũ ⁊ ꝯmimitũ est/
AImpiũ fere romanũ exhaustũ ⁊ dnulsũ ẽ nerone nuꝑatnte
ciꝰ gula fere omĩa deuorctint. maculttuit libido / exhausit
auaricia fregit ignama luxuria cũ suꝑbia exmannt/
Nhic nullam uesteni bis indunt ut nel in aliquo cetĩs singu¬
lari gloria p̾luce̾t Sed d̾ roma ꝑmisit totũ orbem fect
ingloriũ. Quitquid aliorũ quesut industoia huiꝰ inhercia
clarius duce erudito. Nam uirtii ⁊ industria ducis effica¬
ciam ex̾atꝰ sicut ꝓuerbialiter dici solet quasi altera lauce cõ¬

Expanded text:
gressus ad socios, quid viderit refert. Negat se ei parere posse, qui se feminam mallet esse, quam virum. Fit ergo conjuratio. Qua ille audita, in aulam regiam se recepit. Ubi exstructa incensaque pyra, et se et divitias suas in incendium mittit: hoc solo imitatus virum. Et praecedentium quidem regum robur a luxuria emollitum est, deinde per singulos quasi per gradus invalescente mollitia, in hoc tandem effeminatum, fractum, et comminutum est. Imperium fere Romanum exhaustum est, et divulsum, Nerone imperante, cujus gula fere omnia devoravit, maculavit libido, exhausit avaritia, fregit ignavia, luxuria cum superbia exinanivit. Hic nullam vestem bis induit, ut vel in aliquo caeteris singulari gloria praeluceret. Sed dum Roma permisit, totum orbem fecit inglorium. Quidquid aliorum quaesivit industria, hujus inertia clarius duce erudito. Nam virtus et industria ducis, efficaciam exercitus, sicut proverbialiter dici solet, quasi altera lance com
Abbreviated transcription (Latin):
pueros succensus iguis in fornacẽ nõ ꝓficitͥ ad uotum
fidei aer ymbres et terra fructũ negat celũ ipm̃ ĩ mi¬
pios euomt igͦs suos ¶ Ad singula clamat gnato seu¬
bona seu mala sinit pulchre bñ recte ¶ Palescet suꝑ
hus eciam stillabit et amicis ex oculis rorem saliet tun¬
det pede terram Ot qui tõducti plorant in fim̾e dicũt.
et facuuit ꝓpe pła doleutibꝰ ex animo sic deris or. uero¬
plus plus laudatore mouetur Et nescio quomõ ipõs
omes eciam ꝓbos expũguant ⁊̾ qui adulatoꝵ nequi¬
citm decestantur a quibꝰ ⁊ si nõ sit laus quesita ichi¬
oppon̾e nifi ꝙͦ michi ⁊ ilłis nõ ꝯuenit. et ꝙͣ interdũ alicui
amicorũ duni in mnibꝰ eorũ labit᷑ in aure sugge. ne
te decpiant auii sub uolpe latentes Nõ michisicẽ

Expanded text:
pueros succensus ignis in fornace non proficit. Ad votum pueros succensus ignis in fornace non proficit. Ad votum fidei, aer imbres, et terra fructum negat, et coelum ipsum in impios evomit ignes suos. bona, seu mala sint, pulchre, bene, recte. Pallescit super his, etiam stillabit amicis Ex oculis rorem, saliet, tundet pede terram, Ut qui conducti plorant in funere, dicunt, Et faciunt prope plura dolentibus ex animo, sic Derisor vero plus laudatore movetur. Et nescio quomodo omnes ipsos etiam probos expugnant, et qui adulatorum nequitiam detestantur, a quibus etsi non sit laus quaesita, nihiopponere, nisi quod mihi et illis non convenit, et quod interdum alicui amicorum, dum in manibus eorum labitur, in aure suggero, Ne te decipiant animi sub vulpe latentes. Hi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tes Sibi nec antidia nec acrisuis uendicat. Hec tota ut
uides laudes huiꝰ ꝓpria ulixi possessio ẽ ¶ Net aliud te ĩ
eodem ulixe homerꝰ docet qui semꝑ ei comitem noluit eẽ
prudenadm̃ quam poetico ritu inm̾irã nĩappauit ¶ Igit hac
eadem comitante omma horrenda subiit omĩa aduersa su¬
pauit Quippe ea adiut̾te cyclopis specꝰ introiit sed ag¬
egressus ẽ. Solis boues indit ⁊ sed abstinuit ad inferos
demeaut sed ascendit. Eadem sapiã comitante stillam
p̾ter nanigauit nec areptus ẽ Caribdi ꝯseptꝰ est uec
retentus Cirtes potilũ bibit nec mutatꝰ ẽ ad lecopha¬
gos accessit nec remansit . sirenas audi nec accessit
¶ Mansuescit itaq princeps ab innocencia popłi ꝓrimpa¬
eo indignante omis creatura aruat᷑ in ulcionem eius
Coruꝰ helyam pauit ursus famulatũ ĩpendit ꝓph̾e̾ ut
ꝑoat dameli ferocitatem natũe didisat leo et collectau
uesat esurem unda siccis nistorũ calcat᷑ pedibus Aduersꝰ

Expanded text:
ndicat. Haec tota, ut vides, laudis hujus propria Ulyssi possessio est. Nec aliud te in eodem Ulysse Homerus docet, qui semper ei comitem voluit esse prudentiam, quam poetico ritu Minervam nuncupavit. Igitur hac eadem comitante, omnia horrenda subiit, omnia adversa superavit. Quippe ea adjutrice Cyclopis specus introiit, sed egressus est. Solis boves vidit, sed abstinuit. Ad inferos demeavit, sed ascendit. Eadem sapientia comitante, Scyllam praeternavigavit, nec ereptus est, Charybdi consertus est, nec raptus est. Circes poculum bibit, nec mutatus est. Ad Lotophagos accessit, nec remansit. Sirenas audiit, nec accessit. Mansuescit itaque princeps ab innocentia popueo indignante, omnis creatura armatur in ultionem ejus. Corvus Eliam pavit. Ursus famulatum impendit prophetae. Ut parcat Danieli, ferocitatem naturae dediscit leo, et collectam nescit esuriem. Unda siccis justorum calcatur pedibus. Adversus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Allriorũ discute plagas ⁊ historitrũ testiõ quinces reg̃
eorũ in pulsu luxurie eẽ subuersi ¶ Inter cetera refert
trogus ꝙ postrems rex assiriorũ regnauit sarianapalus
in muliere corriꝙcior ¶   d hunc uidendũ ꝙ neuũ aente eniu
obtmsset. muemit eũ inter scortorã ꝓͥeges pur pui tlm
celo ueutẽ mulieri hĩu cũ mollicie corꝑis ⁊ oculorũ lasa¬
iua omnes fenimas atumaret Pensa inter uirgmes ꝑ

Expanded text:
riorum discute plagas, et historiarum testimonio convinces, regna riorum discute plagas, et historiarum testimonio convinces, regna eorum impulsu luxuriae esse subversa. Inter caetera refert Trogus, quod postremus rex Assyriorum regnavit Sardanapalus, vir muliere corruptior. Ad hunc videndum, quod obtinuisset, invenit eum inter scortorum greges purpuram colentem et cum muliebri habitu, cum mollitia corporis et oculorum lascivia omnes femina
Abbreviated transcription (Latin):
fitent ¶ mudos namis grauiss ame lex milirar ꝰ ꝑcellit
Auci quoq in re militari diligentusmie precauendũ ẽsre
uenꝰ ⁊ uniũ pugnanua pectora frangatut Semꝑ emun
diosuis fugieuda ẽ ꝙ in clientelam suam tt̾rime seiit/ Au¬
thiochus tante luxurie ⁊ suꝑflutatis milruxit exceratim
ut ⁊ g̾garii milites auro caligas fac̾e̾nt ꝓtulcarentq ma¬
teriam auꝰ amore populi dimicant ¶ Gens quoq ꝑthorum
sepissiẽ suꝑatur eo ꝙ luxuriosusmia ẽ Nam quicmq
ad es tractus mdiq toporem Ibit᷑ emollit gentes clemeu¬
ca celi Solent nõ i acie quoninꝰ pͥliari sed quo ad poist̃
hosten emuis ledunt Obsesas intes mora ⁊ uiribꝮ nesa¬
unt expugnare pugnat autem ꝓcurrentibꝰ equis aut
du possunt quia intollerabiles essent si quantꝮ ẽ eorũ
inpetꝰ tanta esset ꝑseue̾ncia atura tact quã ad faaẽ¬
dũ ꝙͣ ad dicendũ ꝓmpcõres. In cibũ ꝑti fides dicti ꝓmissĩꝙ
nulla^ principibꝰ. metu nõ pudore uel religione parent/¬

Expanded text:
fitentur. Timidos namque gravissime lex militaris percellit. Duci quoque in re militari, diligentissime praecavendum est, Ne Venus et vinum pugnantia pectora frangant. Semper enidiosius fugienda est, quo in clientelam suam acerrime saevit. Antiochus tantae luxuriae et superfluitatis instruxit exercitum, ut etiam gregarii milites auro caligas facerent, proculcarentque materiam, cujus amore populi dimicant. Gens quoque Parthorum saepissime superatur, eo quod luxuriosissima est. Nam Quidquid ad Eoos tractus, mundique teporem Labitur, emollit gentes clementia coeli. Solent non in acie cominus praeliari, sed quoad possunt, hostem eminus laedunt. Obsessas urbes mora et viribus nesciunt expugnare. Pugnant autem procurrentibus equis, aut diu possunt; quia intolerabiles essent, si quantus est eorum impetus, tanta esset perseverantia. Natura taciti; ad faciendum quam ad dicendum promptiores. In cibum parci, fides dicti promissique nulla. Principibus metu, non pudore vel religione parent
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt in arbitrio p̾sidentis ¶Delit uolit prefectus ex
ne cessitate bom diligendꝰ ẽ deus ¶ Delit nolit p̾fectus
ex malicia iiquitatis ẽ adulteriũ declinandũ at milita¬

Expanded text:
sistunt in arbitrio praesidentis. Velit nolit praefectus, ex sistunt in arbitrio praesidentis. Velit nolit praefectus, ex necessitate boni, diligendus est Deus. Velit nolit praefectus, ex malitia iniquitatis, est adulterium declinandum. At milita
Abbreviated transcription (Latin):
quitquid dictauerit imꝑator ¶Ronne apud om̃s uox funes¬
ta ẽ ⁊ crudelis plena q ꝑfidie pectore si fratuis gladiũ in¬
gulo q pentis Conde me nibeas plene q i iuscera ꝑtus.
Comugis in inta pagam tũ omĩa dextra Castra suꝑ tusti si
pone tybridis undas Exꝑios audax uemam metator ĩ agros
Tu quocunuq uoles in planũ effunde̾ muroa Hns aries iacta
disꝑget saxa lacertis Illa licet penitꝰ tolli quit uisseris
urbem ⁊oma sit. quid nequus dice̾ potuit ⁊ unde magis
deb̾e̾t si fidelis esset Romanꝰ impator offendi Ineo nauux
steleratus nules fidei sue fidem saltere studint. Dñ se ipsum
rencia debetͣ duci. sed fidei religione seruata ¶QQuedam itaq
necessaria sunt ut mandatũ nõ expectent alia sit detesta¬
bilia ut nullũ omino mandatũ admittant ¶ Hedia quidem
que necꝙ necessaria sunt bona nec detestabilia mala con¬

Expanded text:
quidquid dictaverit imperator? Nonne apud omnes vox funesquidquid dictaverit imperator? Nonne apud omnes vox funesta est, et crudelis, plenaque perfidiae, Pectore si fratris gladium, juguloque parentis Condere me jubeas, plenaeque in viscera partus Conjugis, invita peragam tamen omnia dextra. Castra super Tusci si ponere Tibridis undas, Hesperios audax veniam metator in agros. Tu quoscunque voles in planum effundere muros, His aries actus disperget saxa lacertis. Illa licet, penitus tolli quam jusseris urbem, Roma sit Quid nequius dici potuit, et unde magis deberet, si fidelis esset, Romanus imperator offendi? In eo namque sceleratus miles fidei suae fidem facere studuit, unde se ipsum m reverentia debetur duci, sed fidei religione servata. Quaedam ita necessaria sunt, ut mandatum non exspectent; alia sic detestabilia, ut nullum omnino mandatum admittant. Media quidem quae neque sunt necessaria bona, nec detestabilia mala, con
Abbreviated transcription (Latin):
quãobrem malũ desiderasset nõ un nisserat niiorem sed ꝙ̃
magis ẽẽ ydoneũ apcioremq faciendo arieti faciliorem q por¬
tatu estimaba t. imoren misit. Crassus eũ uocari iussit.
⁊ cũ interrogasset at ar nõ quẽ iuisserat misisset causis
racõnibꝰ q quas dictabat sp̃tis uestimenta detrahi nsit inr¬
gis q multũ cecidit/ corrumpi am dissolui ratꝰ om̃e officiũ ĩ¬
perauas si quis ad id ꝙͦ façe nissus ẽ nõ obsegmo debito seo
gentibꝰ/ prelatorũ mandata dũ p̾cepcõnẽ ppetuã nõ inpug¬
nant ⁊ subiectis nõ oꝑtet discuti sed impleri sic in re milita¬
ri crca mandata ducis milla ẽ exam̃acõ militaris insi forte
ꝙ p̾cipit᷑ expressmi saluti reipiblice iueniat᷑ atduorsũ¶Na
meo nõ obtemꝑat insi ꝑfidus ⁊ impnis nule¶Quid enm
imquius quid detestabilius quã sine fidei reuerenaa aggredi

Expanded text:
quamobrem malum desiderasset, non uti jusserat majorem, sed quem quamobrem malum desiderasset, non uti jusserat majorem, sed quem magis esse idoneum, aptioremque faciendo arieti, facilioremque portatu existimabat, minorem misit. Crassus eum vocari jussit, et cum interrogasset cur non quem jusserat, misisset, causis rationibusque quas dictabat spretis, vestimenta detrahi jussit, virgisque multum cecidit, corrumpi atque dissolvi ratus omne officium imperantis, si quis ad id quod facere jussus est, non obsequio debito, sed gentibus praelatorum mandata, dum praeceptionem perpetuam non impugnant, a subjectis non oportet discuti, sed impleri, sic in re militari, circa mandata ducis, nulla est examinatio militaris, nisi forte quod praecipitur expressim saluti reipublicae inveniatur adversum. Nam in eo non obtemperat nisi perfidus et impius miles. Quid enim iniquius, quid detestabilius, quam sine fidei reverentia aggredi