comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Ipse me plas mauit intra
uisceri. qui suȩ matri imple¬
unt inscera. Alnde hoc inquit
michi: Nulla sunt merita
et precedunt me duuna
beneficia. Due inucte uͥtu¬
sterelis et uirgo. Odue na¬
ues oneratȩ decelo. Ulna fert
promissũ de uiro. alii por¬
tat uerbũ exdõ. Una pro¬
misit prȩconẽ. alia iudicẽ.
una lucerna inlumunata. a¬
portat sponsũ. sterilis fert̃
amicũ. Nã et temporib di¬
stinctis paruerunt certissi¬
ma signa scĩtatis. Iohannes
nascit᷑ die minuente. dñs na¬
scit᷑ die crescente. ut caro de¬
ficiat. sp̃s conualescat. Opor
bilib gaudentes. credamus
fecuntam r eddere steri ẽ.
qui matris seruauit pudorẽ.
Ad sũpsit nom̃ floris non ã¬
misit candorẽ. Iudorẽ ser¬
uauit uirginis. misterii lu¬
m̃ enbuit. Qui se ipsũ tridi¬
didit ꝓnobis. prestet eciam
et ꝓsperã uitã nobis. Qui
uiuit et regnat inscła scłoꝵ

Expanded text:
ra: ipse me plasmavit intra ra: ipse me plasmavit intra viscera, qui suae matris implevit viscera. Unde hoc, inquit, mihi? Nulla sunt merita, et praecedunt mihi divina beneficia. Duae invictae virtusterilis, et virgo. Duae naves oneratae de coelo: una fert promissum de viro, alia portat Verbum ex Deo: una praemisit praeconem, alia tulit judicem; una lucerna illuminatur, aportat sponsum, sterilis fert amicum. Nam et temporibus distinctis paruerunt certissima signa sanctitatis. Joannes nascitur die deficiente; Dominus nascitur die crescente: ut caro deficiat, spiritus convalescat. Oportbilibus gaudentes, ut credamus fecundam reddere sterilem. Qui matris servavit pudorem, assumpsit nomen floris, non amisit candorem; pudorem servavit virginis, mysterii lumen exhibuit. Qui se ipsum tradidit pro nobis, praestet etiam et prospera nobis. Qui vivit et regnat in s
Abbreviated transcription (Latin):
elisibet hsterelitatis ob pro¬
brio quȩ genuit filiũ de
celo ꝓmissũ.  mũdi diui¬
cias c̃ tẽpnẽs. cȩlestia regna
quȩ siuit. ut p̃iret u̾bum
in uͥtute et spũ heliȩ. Ad¬
huc inuto posituᷤᷤ matͥs dñi
ad ẽȩ̃ p̃sentiã cognouit ue¬
nientiᷤᷤ. Testiᷤᷤ ẽ sides. scͥpturȩ
dicentis. Mox ut ficta est. uor
salutationis tue maurib me¬
is. enultauit infans pregaudi¬
o inutero meo. Ipse mͥ demon¬
strunt quia tues mãt̃ dñ mei
que uenisti adme. Ante nuħi
migister fictus est. quã filiꝰ.
Ante me ipse docuit. quã ego
eũ lactarem. Nondũ sciuit
pulsire uberi mea. et nouit
instruere conscientiã meam.
Celũ et t̾rã nondũ uidit. et
intri iusceri mea dñm cęli et
t̾rȩ cognouit. Qualis est iste
nuncius qui de occultis agno¬
scit dñm: In occultis loquit᷑
mysteriũ. nuntiat miriculũ.
Unde inquid michi ut ueni¬
at adme. mat̃ dm̃i mei: Un¬
go hõ. Ille dñs. ego aũt ser¬
is. Ille creator. ego creatu¬

Expanded text:
eth sterilitatis opprobrio, quae genuit filium de coelo promissum, qui mundi divitias contemnens, coelestia regna quaesivit. Ut praeiret Verbum in virtute et spiritu Eliae, adhuc in utero positus, Matris Domini adesse praesentiam cognovit. Venientis testis est fidelis, Scriptura dicente, Ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit infans prae gaudio in utero meo. Ipse mihi demonstravit quia tu es mater Domini mei, quae venisti ad me. Ante mihi magister factus est quam filius; ante me ipse docuit, quam ego eum lactarem; nondum scit pulsare ubera mea, et novit instruere conscientiam meam: coelum et terram nondum vidit, et intra viscera mea Deum coeli ac terrae cognovit. Qualis est iste nuntius, qui de occultis cognoscat Dominum? In occultis loquitur mysterium, nuntiat miraculum. 3. Unde, inquit, mihi, ut veniat ad me mater Domini ? Ungo homo; ille Dominus, ego autem servus; ille Creator, ego creatu
Abbreviated transcription (Latin):
dignatione donabimꝰ ut cõ¬
mum cũ eis ꝗmenbra sua
remunerem᷑. Qa sicut morᷤ
illoꝵ sic et uita nr̃a pretio¬
si sit inconspectu dm̃. qui

Expanded text:
dignatione donabimur, ut communi cum eis qui membra sua remuneremur: quod sicut mors illorum, sic et vita nostra pretiosa sit in conspectu Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uentis insanit. infritna odia
feralis inuidie facib in ardescit
atque ad contumeliã dĩ om̃i¬
potentis ꝑ anfractas demonũ
semitas. erraticus uiator ince¬
dit. Nonparit dño uiã sedi¬
nimico miser suo eniciabilẽ
insemetipsum pate facit in¬
gressũ. hi mores et uta huiꝰ¬
mocli. ampla itinera et lar¬
gissimas uias barbaris natio¬
nib ineritium cõmunis salu¬
tis aperiunt. Hymoyses ple¬
bẽ cdĩ inimicis iugo miserere
captiuitatis addicunt himo¬
res armatos dissipant ppłos
et munitas diruunt ciutates
potentiȩ quicquid uiriũ ui¬
demꝰ in hostib corruptionem
uite nr̃e nr̃aꝙ infidelitare¬

Expanded text:
ventis insanit, in fraterna odia ventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione vitae n
Abbreviated transcription (Latin):
ris nuncius prędicabat. pa¬
rite inquit iuam dño rec¬
tas facite semitas dĩ nr̃i Ue¬
re dignus beatus ioħes cuiꝰ
ꝓphetica esset natuitas. qui
et illis de parentibꝰ quorũ
esset desperita posteritas. dĩ
munere nasceretur. Nãtanta
auctoritate tantoꝙ docendi
tionis eripuit. ut instantẽ
dñi nunciaret aduentũ. et in
re prauitatẽ. Quid ẽ enĩ pa¬
propitius ueniens adte dñs¬
delectetur: Ille uiam dño
suo parit. qui lururiantis
carnis respuens uoluptates.
tota m̃tis suȩ spũ sus pensus
addm̃ uigore se castitatis
accingit. Optimã parat uiã
ctño qui cogitationes suas
auaricie fluctib estuantes
serenȩ consiencientiȩ tranquil¬
litate conpescit. Lliam dño pa¬
rat qui idolorũ uana atꝙ om¬
niũ suꝑ stitionũ figm̃ta con¬
cuicans. unũ dĩ uiui cultum.
et fidem ueritatis inquirit.
Qui cumꝙ uero uoluptuosi
seculi huiꝰ languet inlece¬
bris cupiditatib auaraciȩ fer¬

Expanded text:
ris nuntius praedicabat: Paris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi tionis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in ret pravitatem: quid enim est papropitius delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae fer
Abbreviated transcription (Latin):
phetauit esaias dicens. Uox
clamantis indeserto parate
uiam dño. rectas facite se¬
mitas clĩ nr̃i. Uox inquit
clamantis quã bene uor dici¬
tur. qui uenientẽ decelestibꝰ
incarne hominis unigenitum
dĩ pleno lecius ore clama¬
bat. Recte uox dr̃ cuius in¬
tonante p̃conio sacrim̃tum
redẽptionis humanȩ surda
dudũ cȩpit audire morta¬
litas. Ut eñ uenerandus bap¬
tista muto patri aperuit lin¬
guã. ita aure hominũ saluta¬
ris gr̃e innouauit auditum.
Clamabat aũt indeserto ubi
predicationẽ eiꝰ net insolens
turbas ꝑsterperet. nec infidel̃
rideret auditor. Sedhi tan¬
tũ audire possint. qui p̃dican¬
tẽ uerbũ silutis curi tantum
diuni cultus expeterent. et
aduerterent eũ ueri adnun¬
iusticiȩ. ut inlicitas herodis
nuptias increparet. nec re¬
ge timuisset offendere. nec
squalorẽ carceris declinass.
nec tyrinnico gladio refugi¬
set occich. Audiamus adhuc
paululum fr̃s. quid ad ꝓ¬
fectũ omniũ nr̃m saluato¬

Expanded text:
hetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enunjustitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ ullũ hominũ ꝑsecutionẽ
ualemꝰ. si castigare corpus
nr̃m. et seruituti subicere
curimꝰ. si in spũ humilitatriᷤᷤ
et inanima contrͥta dño sup¬
plicare adsuescimꝰ. simlataꝰ
apamo contumelias pla¬
cida m̃te suscipere satagimꝰ.
gere. hisꝙ bene facere cura¬

Expanded text:
onem valebimus, si castigare corpus nostrum, et servituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et in anima contrita Domino supplicare assuescimus, si illatas a proximo contumelias placida mente suscipere satagimus,gere, his benefacere
Abbreviated transcription (Latin):
tia sobriũ custodire. Haec ꝗ
facit prȩrupto passionis mu¬
ro uiolenter ad cȩlorũ regna
conscendit. Uim itaꝙ sibi
factura ẽ aĩa. ut palmam
laborũ quã sibi subtrabi
multis inimicis aduersan¬
tibꝰ sentit. uirib contendat
eripere. Necesse ergo est cũ.
sumina labore ex hoc mũ¬
do ripere palmã salutis.
et quasi excubantib et cir¬
iectis hostib obsessus fruc¬
cerpere et prȩdã. acthes au¬
rũ uite. uelut demedio abrep¬
tũ scłi huiꝰ incẽdio reportare.
Est et aliud direptionis genꝰ.
quando aliis ꝓmissa et obla¬
ta diripimꝰ. Saluator adhoc
uel maxime suscepta incarna¬
cione descenderat. ut uideoꝵ
ppłm iustificaret sicut ipse
in euangłio loquit᷑. Nonsũ inꝗd
misi  nisi adoues que perie¬
runt domus urł. Sed et di¬
scipłi ita incredulã sẏmgo¬
ge plebem coarguebãt. Ulobis
inquid prius oportuerit
uerbũ dĩ loqui. sed quia uos
indignos iudistastis et̃ne ui¬

Expanded text:
tia sobrium custodire. Haec qui tia sobrium custodire. Haec qui facit, perrupto passionis muro violenter ad coelorum regna conscendit. Vim itaque sibi factura est anima, ut palmam laborum, quam sibi subtrahi multis inimicis adversantibus sentit, viribus contendat eripere. Necesse ergo est cum summo labore ex hoc mundo rapere palmam salutis, et quasi excubantibus circumjectis hostibus obsessos cerpere, et praedam a thesauro vitae velut de medio abreptam saeculi hujus incendio reportare.Est et aliud direptionis genus, quando aliis promissa et oblata diripimus. Salvator ad hoc vel maxime suscepta incarnatione descenderat, ut Judaeorum populum justificaret: sicut ipse in Evangelio loquitur, Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed et discipuli ita incredulam Synagogae plebem coarguebant: Vobis, inquiunt, prius oportuerat verbum Dei loqui; sed quia vos indignos judicastis aeternae vi
Abbreviated transcription (Latin):
et aluto sp̃itale. Unũ apotu
atque epulis temperare ap¬
petitũ gu le. adelectationib
et mollisimis suauitatib co¬
hercere. Abhis que ꝑtactũ
et gustũ uisũꝙ decipiunt
sensũ. uirilit̃ reuocare acui¬
olent̃ abstrahere. Alterũ ab¬
stinentie. et crucis genus est.
preciosus atq sublimius mo¬
tus amme regere et ꝑturba¬
ciones illius. modestiȩ tran¬
quillitate placare. Ire ac suꝑ¬
bie impetus. quasi ferĩ bestiã
refrenare. litigire cotidiȩ cõ¬
tri uicia sua increpare se qua¬
dã censure. austeritate lͥitu¬
tis. et rixã qd̾ ammodo cũ
homine ĩteriore conserere.
Preciosa hec inconspectu dĩ
et gloriosa crux cogitationeᷤᷤ
malas inpotestatẽ redigere.
Uoluntates ꝓprias ab nega¬
re. easꝙ interiori eramina¬
cione discutere. et regentis
imperio sub iugare. Asermo¬
ne atꝙ opere quo anima
leditur tamquã acibis no¬
aus abstinere. Et seniũ abhiᷤ
quȩ contraria. sp̃itali tẽperã¬

Expanded text:
e, aliud spirituale. Unum a potu e, aliud spirituale. Unum a potu atque epulis temperare, appetitum gulae a delectationibus et mollissimis suavitatibus coercere, ab his quae per tactum et gustum visumque decipiunt, sensum viriliter revocare, ac violenter abstrahere. Alterum abstinentiae et crucis genus est pretiosius atque sublimius, motus animi regere, et perturbationes illius modestiae tranquillitate placare, irae ac superbiae impetus quasi feram bestiam refrenare, litigare quotidie contra vitia sua, increpare se quadam censoria austeritate virtutis, et rixam quodam modo cum homine interiore conserere. Pretiosa haec in conspectu Dei et gloriosa crux, cogitationes malas in potestatem redigere, voluntates proprias abnegare, easque interiori examinatione discutere, et regentis imperio subjugare; a sermone atque opere quo anima laeditur, tanquam a cibis noxiis abstinere, et sensum ab his quae contraria sunt, spirituali temperan
Abbreviated transcription (Latin):
paut᷑. Nouimꝰ quia familiariter
mens humana. diuersis mundi
huiꝰ in lecebris et concupiscentus
deuicta. fugit laborẽ ex petit
uoluytatẽ. et uix adducitur.
ut consuetudinẽ ase uite prioris
exludat. Sed cumcȩperit cogi¬
tare ultimi diei necessitatem
et futuri uidicũ pondus inci¬
tata et stimulata. uel spe. p̃mu
uel timore supplicii. uoluntari¬
um bellũ indicit passionibus
et uim facit pristinis desiderus¬
suis et iuolent̃ se iuncere ipsa
contendit. Non em̃ sine uolen¬
cia fieri potest ut de habuntã¬
cia. et delicus. ad famẽ et sitĩ.
ad abstinentiã et cruc̃ẽ trinse¬
at.ut sõno prius atq ocio. am¬
cã carnẽ contricione uigiliis¬
que conficiat. Non inquã sine ui¬
olentia fieri potest. ut unus sꝙ
iracundiã paciencia. suꝑbiam
bumilitate commutet. Amore
demnet. Et homo subito inurrũ
trans formet᷑ ꝑfectũ. et quod¬
ammodo alt̃ reddatur ex
altero. Acsic atalib p̃uolen¬
cia regnũ celeste diripitur

Expanded text:
ur . Novimus quia familiariter mens humana in diversis hujus mundi illecebris et concupiscentiis devicta fugit laborem, expetit voluptatem, et vix adducitur ut consuetudinem a se vitae prioris excludat: sed cum coeperit cogitare ultimi diei necessitatem, ac futuri judicii pondus, incitata et stimulata vel spe praemii vel timore supplicii, voluntarium bellum indicit passionibus, et vim facit pristinis suis desideriis, et violenter se vincere ipsa contendit. Non enim sine violentia fieri potest ut de abundantia et deliciis ad famem et sitim, ad abstinentiam et crucem transeat; ut somno prius atque otio amicam carnem contritione vigiliisque conficiat. Non, inquam, sine violentia fieri potest ut unusquisque iracundiam patientia, superbiam humilitate commutet; amore demnet; et homo subito in virum transformetur perfectum, et quodam modo alter reddatur ex altero; ac sic a talibus per violentiam regnum coeleste diripitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qa uisus est angłs ĩ tẽplo
s achariȩ ꝗ suscepturum
filiũ et ĩ senectute nunciaũ.
angłs nunciꝰ fuit. Sed maria
credidit. Sacharias diffidit.
Et ꝗ diffidit silencio c̃dẽpnait᷑.
qui credidit laudibꝰ honorat᷑.¬

Expanded text:
2. Missus est angelus in templum ad Zachariam, qui suscepturum eum filium in senectute nuntiavit; angelus nuntius fuit: sed Maria credidit, Zacharias diffidit. Et qui diffidit, silentio condemnatur; quae credit, laudibus honorat
Abbreviated transcription (Latin):
fusã ad dm̃ supplicacione
ꝓficimus ꝗa in cessabiliter
impus prauisꝙ desideriis in¬
prophetica monita non p̃para¬
mus cł pt̃ qd reuerentes ad
beatissimi precepta iohanius
paremꝰ dño uam rectas faci¬
bone uoluntatis ouuiculas su¬
as multis ũ periculis fessas
benignissimꝰ pastor inquirat.
Ut sicut debaptistȩ domini¬
ci hodie natnutate gaudemꝰ
ita de dĩ nr̃i reconciliacio¬
nẽ letemur cui honor et gla.¬

Expanded text:
plicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque desideriis inprophetica monita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas facibonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui honor et gl
Abbreviated transcription (Latin):
nullã bonoꝵ operi fecundi¬
tatẽ obtulerat. nullũ imbrẽ
gr̃e sp̃italis exceꝑat. Mutitur
quasi rudẽ cãpũ ꝓscinder.
fecundaret et excolleret.
diuini uerbi seminibꝰ inpleret
et ad maturĩ frugẽ. Idest ad
çacharie sicerdoti seni: et
helisabeth sterili: Agabriele
milis dñi. p̃mntit᷑ filiꝰ steri¬
lis. ante filiũ uirginis. Nescio
quod magis miriculũ ipsã
nouitatẽ declarins. insperata ꝓ¬
le sterelitas munerit᷑ ꝓ nouo
partu erat mirainda dic. anda
uͥginitas. Premittit᷑ ante iħm¬

Expanded text:
 bonorum operum fecundi bonorum operum fecunditatem attulerat, nullum imbrem gratiae spiritualis acceperat. Mittitur quasi rudem campum proscinderet, fecundaret et excoleret, divini verbi seminibus impleret: et ad maturam frugem, id est, adZachariae sacerdoti seni et Elisabeth sterili a Gabriele, milis Domini, praemittitur filius sterilis ante filium Virginis, nescio quod majus miraculum ipsa nativitate declarans. Insperata prole posteritas muneratur; quia novo partu erat muneranda et ditanda virginitas. Praemittitur ante
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sunt falsa. Idõ hic ue¬
nit intestimoniũ ut testimo¬
niũ ꝑhiberet delumine.
Qd̾ aũt iohannes in carcere
contitutus ad ap̃m discipło
suos orclinat lex ad euangelia
trans mittit. Qͥa lex iuiti
typpũ ioħis. quasi ignorintie
clausa carcere. in obscuro et
in occulto iacebat. et inclaice
cecitatis sensus intra litterã
tus euangelista ꝓloꝗtur. Ille
erat lucerna ardens. Idẽ que
ignorantie nocte pofsesso.
lum̃ salutis ostenderet. et qua¬
si int̃ densisimas delictoꝵ te¬
nebras splendidissimũ iusti¬
cre solẽ lucis sue radio pre¬
monstraret. De se ipse dicens.
Ego uox clamantis indeser¬
to. Uideamus in quo deserto.
id est ingentiũ ppło. Uacua
enĩ timore dĩ pectora. et sp̃ũ
scõ arentia. deserto squalen¬
tis heremi conparant᷑. Deser¬
tus enĩ erat hic mundus ab
om̃i cultura fidei et timoriᷤ
dĩ. et pectorũ spinis obsitꝰ
squalebat. tãquã ager in¬
cultus. Et nullã penitus¬

Expanded text:
locuti sunt falsa : ideo hic velocuti sunt falsa : ideo hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine . Quod autem Joannes in carcere constitutus ad Christum discipulos suos ordinat , Lex ad Evangelia transmittit. Quae Lex juxta typum Joannis quasi ignorantiae clausa carcere, in obscuro et in occulto jacebat, et Judaicae caecitatis sensus intra litteram tus Evangelista proloquitur, Ille erat lucerna ardens ; id est, ignorantiae nocte possesso, lumen salutis ostenderet, et quasi inter densissimas delictorum tenebras, splendidissimum justitiae solem lucis suae radio demonstraret, de se ipso dicens, Ego vox clamantis in deserto . Videamus in quo deserto, id est, in Gentium populo. Vacua enim timore Dei pectora, et Spiritu sancto carentia, deserto squalentis eremi comparantur. Desertus enim erat hic mundus ab omni cultura fidei et timoris Dei, et peccatorum spinis obsitus squalebat tanquam ager incultus, et nullam penitus
Abbreviated transcription (Latin):
ost illũ sicro sc̃m dni
natalis diem nulluis
hominis natiuitatẽ legimus
celebriri. nisi solã beatĩ io¬
hannis baptiste. Inalus scĩs
et elettis dĩ nouimꝰ illũ diem
coli. quo illos post cõsumati¬
oñe iaborũ et deuictũ triũ¬
phũ que mundo inꝑpetuas
et̾nitates prȩsens hec uita
parturit. Inalus consumata
ultimi diei merita celebrãt.
ln hoc euã prima dieo. ecũ
ipsa hominis micia cõsecrant᷑
Prohac absꝙ dubio causa ip
testatũ. Ioħes añt sigura surt
ueteris testam̃ti. et inse for¬
mã pretiait legis. Et ideo io¬
hannes p̾nuntiat saluatorer.
Sicut lex gr̃ĩm p̃currit. od
aũt ñdu natus desecreto ma¬
t̃mi uteri ꝓphetauit. et eiper
lucis iam testis est ueritatis. hoc
est intelligendũ qd latẽs sub
uelamine et carne uttere. re
demptorẽ mundo sp̃s p̃di¬
cauit et nobis dm̃ nr̃m de
quodã legis utero ꝓclamaũ.
Ergo quia uidei errauerũt
auentre. id est alege q̃ xp̃o gͣ¬
uida erit. erriuer̃t auentre

Expanded text:
ost illum sacrosanctum Domini natalem diem, nullius hominis nativitatem legimus celebrari, nisi solius beati Joannis Baptistae. In aliis sanctis et electis Dei novimus illum diem coli, quo illos post consummationem laborum, et devictum triumphatumque mundum in perpetuas aeternitates praesens haec vita parturiit; in aliis consummata ultimi diei merita celebrantur: in hoc etiam prima dies et ipsa etiam hominis initia consecrantur; pro hac absque dubio causa, qutestatum. Joannes autem figura fuit veteris Testamenti, et in se formam praetulit Legis: et ideo Joannes praenuntiavit Salvatorem, sicut Lex gratiam praecucurrit. Quod autem nondum natus de secreto materni uteri prophetavit, et expers lucis jam testis est veritatis: hoc est intelligendum, quod latens sub velamine et carne litterae, et Redemptorem mundo spiritu praedicavit, et nobis Dominum nostrum de quodam Legis utero proclamavit. Ergo quia Judaei erraverunt a ventre, id est, a Lege quae Christo gravida erat; Erraverunt a ventre,
Abbreviated transcription (Latin):
uͥgas ferreas. et mittere in
caput eiꝰ capsidẽ igneã. et
diert̃ tres uiri exc̃siliato¬
rib suis. Bẽatus eras dagne.
sinatus ñfuisses. qm̃ talia
torm̃ta ficere iussisti famu¬

Expanded text:
i a uirgis| ferreas . et mitte in capite eius casside ignea. Tunc| dixerunt tres uiri ex consolibus. Beatus eras dagne .| si natus non fuissis qui talia tormenta iussisti f
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Aquilina accepi¬
sti tuã coronã. intra ingui¬
asorore mea. sed cũ ea di
gneris me coronare. Et iuis¬
sit rer niciã uenire ante

Expanded text:
dicentem.| Aquilina accipies tua corona intra in graa sorore mea sed cum ea me digniris coronari.| Et iussit nicia rex uenire ante
Abbreviated transcription (Latin):
illi possumꝰ. Mentẽ ꝙꝓ¬
pe deuocionẽꝙ suã qua¬
lis inp̃senti erat. simpli¬
cit̃ dño pandebãt. dũse
calicẽ eiꝰ bibere posse
cẽ ꝗdẽ meũ bibetis. sede¬
re aũt addexterã meã et
sinistrã ñ ẽ meũ dare uo¬
bis. secd quib paratũ est
apatre meo. Ac si apte
diceret. Rassionẽ quidẽ
quã scłm carnẽ subeo.
uos pacienclo estis secu¬
turi. sed nonẽ meũ scđm
ipsã inqua pacior hu¬
manȩ frigilitatis substã¬
ciã donoꝵ cęlestiũ nob̾
muneri dare. quȩ digniᷤᷤ

Expanded text:
illi: Possumus. Mentem quidem devotionemque suam, qualis in praesenti erat, simpliciter Domino pandebant, dum se calicem ejus bibere posse bibetis, sedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret: Passionem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera da
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m lapidare c̃siliemus.
Stulte tales st̃ dii tui. ut
amulierib collident᷑. Re¬
spondit rex & dix̃ ad eas.
Ꝙa uos adillũ maleficum

Expanded text:
nos lapides conlisemus . talis sunt| dei tui . ut a mulieribus conlidantur. Respondit| rex et dixit eis . quoniam uos illum maleficum
Abbreviated transcription (Latin):
dit aũt rer et dixit adillas.
Nicia. eraꝗlina. et uos malesi¬
cate estis de illo grandi ma¬
lefico. ut negaretis dõs meos:
chritudinẽ ur̃im. et sacͥ¬
fitate diio meis. si aũt nolue¬

Expanded text:
dit rex et dixit ad eas | nicia et aquilina . et uos maleficate estis de illo| grande maleficio . ut uos negaretis deus chritudinem uestram et sacrifi| cate diis . si autem nolue
Abbreviated transcription (Latin):
er toto corde orins. et¬
ecce nebula descendit¬
sp̃s sc̃s. et uenit uor de
uiui. ecce accepisti baptiꝰ
sc̃s int̾rã sirĩ. oribat diẽs
Grĩs tibi ago d ꝗconuertis
errintes. et adducs eos ad
uiam ueritatis. et mutas
ungues feraꝵ. et das eis
ungues bumanos. Et in¬

Expanded text:
ex toto corde orans. Ecce nebula| de caelo disper eum . et| uenit uox de ei ecce acce| pisti baptisms intra siriam orabat dicens| Gloria tibi deus qui conuertis ignorantis . et adducis| a\d/ uiam ueritatis et mutas linguas ferarum . et| das eis linguam humanam . et in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ gerebãt animũ adbi¬
uendũ dm̃ calicẽ. cõstat
eos cũ ceteris apłis cligni¬
tatẽ sediũ quã querebãt
ut unus adentris illiꝰ in
regno eiꝰ. alt̃ sederet a
adsinistrã eiꝰ adtempꝰ. ãb o ñc
addext̾am eiꝰ sedere ꝓpetuo

Expanded text:
animum ad bibendum calicem Domini, constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaerebant, ut unus a dextris in regno ejus, alter sederet a ad sinistram ejus ad tempus, ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
clauserat. ꝓmissus ab angło
filius reserauit. Nam cũ denũ¬
cupatione paruuli cognator
uicinarũꝙ hesitaret arbitriũ
peruit. ut cuius natiuitatem
preceptione celesti tacitus ex¬
pectabat. nati uocabulũ loque¬
retur. et agnosceret ansius sener
per eum se sibi redditũ. quem
dese ñcrediderat nasciturum.
Nec dubitare ultri cęlitus illũ
uł ꝓmissũ fuisse uel natũ. cu¬
ius causa et amissise se ꝓbabat
et recepisse sermonẽ. Qͥd hoc
fr̃s̃ religione gloriosus. quid
hac insignius fide inqua steri¬
tus loquitur. et insecreto mat̃¬
noꝵ uiscerũ paruuli totius
mundi gaudia futura p̃ludt̃.:
Nec eñĩ poterat ueteri suble¬
ge ordiñe suũ mortał ser¬
uare naturã. quando ꝑ noua
diuinitatis grãm nouũ silu¬
ti omniũ mysteriũ parabatur.

Expanded text:
clauserat, promissus ab angelo clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium,peruit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua steritus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut habere se inutero elisabeth
testaret᷑ infantẽ. qui nec dũ
semetipsis senciens domini¬
cũ iam sentiret aduentũ. Ue¬
re hic omniũ beatissimis par¬
uuloꝵ. qui intra inscera ad¬
huc mat̾na conclusus ad esse
saluatorẽ mundi quia nec
dum sermone poterat ꝓphe¬
tico gaudio reuelauit. Nul¬
lus ignorit k̾mĩ omnẽ par¬
uulũ mat̾no abutero ꝓdeum¬
tẽ. int ipsa lucis ex ordia
mestis concrepare uagitibꝰ.
Solus baptista dñi ultra le¬
gẽ nascentiũ natiuitatẽ suã
leticie eiultatione prȩuenit.
Et quã decuit fr̃s ut dematre
sterili nasceret᷑. qui fecundi¬
tatẽ uirginis reuelabat. qua¬
tenus mirabilẽ partũ mira¬
bilit̃ natus ostenderet. Illud
etiã quã stupendũ quãꝙ ma¬
gnificũ. quod çacharias sacer¬
hoc ipsũ quod gerebat᷑ angło
loquenti ñcredidit usus lo¬
quentis amisit. donec ꝓmissiõ e
conpleta natus noui hominis
preco pat̃ne lingue uincula
relaxaret. Os eñĩ quod angłs

Expanded text:
ut habere se in utero Elisabeth ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerhoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus
Abbreviated transcription (Latin):
scentib resistendo. defisiendo
peccata: et ea ieiumis atque
elemosinis redimendo. Sermo
uersorum martyrũ fr̃s
non nullos martyrũ ꝓstrato gla¬
dio. igni alios concrematos. con¬
plures bestiarũ dilaceratos den¬
tib innimeros et um uarus
torm̃toꝵ cruciatib affectos.
Spreta sui corporis morte sue
stia mundo gaudia stereli ab
utero hodie natus inuexit. Et
illi quidem indubitatam iã
gła regnantẽ confessi st̃ dĩ fi¬
lium. hic aũt et nasciturum
natione p̃ indit. et natum
priuilegio gr̃e singularis ostẽ¬
dit. Intantũ aũt specialis ĩ eo
p̃ fulsit electio ut ante me
peret. Deniq elisabeth illa
mulier et noua mat̃ que an¬
te partũ suũ defuturi fili
tetabat᷑ offitio uenienti adse
beate marie in ipso salutati¬
onis occursu ait. Ecce exqͦ
facta ẽ uox salutationis tue
mauribꝰ meis. erultaiuit in
gaudio infans inutero meo.
Quid ẽ hoc miraculi fr̃s quȩ
tantoꝵ nouitas gaudiorũ

Expanded text:
scentibus resistendo, deflendo scentibus resistendo, deflendo peccata, et ea jejuniis atque eleemosynis redimendo? SERMO versorum martyrum, fratnonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Chrimur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum ratione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante merperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicite inquid ꝗa discipłi eiꝰ
nocte uenert̃ et furati sũt eũ
nobis dormientibus. Surgit gͦ
qui dormit. ne forte ap̃m ꝑ
neglegentiã resolutus amutat.
dũ mens eiꝰ infidelitate et tẽ¬
pore dormitat. Rapimꝰ itaq
regnũ celoꝵ. dũ negat᷑ ado¬
mesticis. et agentib adoritur.
Rapitur cũ aliis ad salutem
amittit᷑. ab alus inuenit᷑. Cum
sui eum recusant. suscipiunt
alieni. Insectant᷑ ꝓprii. conplec¬
tuntur inimici. Quando heredi¬
tatẽ cuus respuit. peregrinus
inuadit. Filius repudiat. seruus
recognoscit. Nal huc e alio or¬
dine regnũ cęloꝵ uim patitur
quando illud homines ad ꝗr̃t.
qd angłi ꝑcdidert̃. Quando il¬
luc ad optati humiles ascendt̃.
unde suꝑbi incolȩ deciderunt.
Ergo cũ int̃ tantos i nuidos. int̃
tantos latrones. et minsibiles
insidiatores inuamꝰ. Quibus
tandẽ uirib cȩloꝵ regra ca¬
piemus: Quibꝰ inquã nisi ꝗs¬
obȩdiendo doctorib. et uicus
et in iusticiis ercupiditate na¬

Expanded text:
Dicite, inquiunt, quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum vobis dormientibus . Surgat ergo qui dormit; ne forte Christum per negligentiam resolutus amittat, dum mens ejus in infidelitate et in torpore dormitat. Rapitur itaque regnum coelorum, dum negatur a domesticis, et a Gentibus adoratur. Rapitur, cum aliis ad salutem mittitur, ab aliis invenitur; cum sui eum recusant, suscipiunt alieni; insectantur proprii, complectuntur inimici: quando haereditatem civis respuit, peregrinus invadit; filius repudiat, servus recognoscit. Adhuc et alio ordine regnum coelorum vim patitur, quando illud homines acquirunt quod angeli perdiderunt, quando illuc adoptati humiles ascendunt, unde superbi incolae ceciderunt. Ergo cum inter tantos invidos, inter tantos latrones et invisibiles insidiatores vivamus, quibus tandem viribus coelorum regna captemus? Quis, inquam, nisi obediendo doctoribus, et vitiis et injustitiis ex cupiditate na
Abbreviated transcription (Latin):
tis lucernã ñdũ inlucẽ ꝓlatus
ostenderet. Hic est ille noui et ue¬
ceris testam̃ti idoneus mediator
et gloriosi agni dignais ostensor
qui dñm suũ et adnunciare uno
tp̃r meruit et uidere. una eadẽꝙ
suȩ natiuitatis ȩtate. et noua in¬
cipiens et uetera concludens. de¬

Expanded text:
tis lucernam, nondum in lucem prolatus tis lucernam, nondum in lucem prolatus ostenderet. Hic est ille novi et veteris Testamenti idoneus mediator, et gloriosi Agni dignus ostensor: qui Dominum suum et annuntiare uno tempore meruit et videre, una eademque suae nativitatis aetate et nova incipiens, et vetera concludens.
Abbreviated transcription (Latin):
tauit cor meũ. uerbũ bonum.
Beatũ ioħem quasi uocẽ. ꝑ quã
adnos uerbũ suũ. ꝓferret ad¬
sũpsit. Quod quidẽ uerbum
de illa sede. ita adnos descen¬
dit ut insim. id est in ꝓfũdo.
pat̃m pectoris ꝑmaneret. t̃rera
uisitans et celestia ñ relinquens.
baptista non delonginquo sic̃
reliqui ꝓpħe: Sed uicinus et
proptus ante cessit. Ili aduen¬
tũ regis ante multa tempori
predicauerunt. Alii duxerũt¬
qd̾ quando ꝙ uenturus ẽẽt
alii ecce cito uenit. iste quem
uenturũ p̃dixt. uerusse monstra¬
uit. et ꝓpheciã suã ipso quem
adnunciabat aosistente cõpleuit.
uitatẽ ꝓphetando preuenit. Ad
similitudinẽ dm̃ scĩficatus antequã
genitus. intra iusceri eiultans. et sal¬
natoris aduentũ mat̃no ore ꝓtestãs.
uere lucerna ardens in quo tã sin¬
gularis gr̃a diuinȩ dignationis
effulsit. ut iã tãquã affo re redẽp¬
torẽ sc̃e genitricis uocẽ narraret.
Et ꝑeam uelut ꝑquandã uerita¬

Expanded text:
tavit cor meum verbum bonum , tavit cor meum verbum bonum , beatum Joannem, quasi vocem per quam ad nos verbum suum proferret, assumpsit. Quod quidem verbum de illa sede ita ad nos descendit, ut in sinu, id est, in profundo Paterni pectoris permaneret, terrena visitans, et coelestia non relinquens. Baptista non de longinquo, sicut reliqui Prophetae; sed vicinus et proximus antecessit. Illi adventum regis ante multa tempora praedicaverunt, alii dixerunt, Quandoque venturus est; alii, Ecce cito venit: iste autem quem venturum praedixit, venisse monstravit, et prophetiam suam ipso quem annuntiabat assistente complevit. vitatem prophetando praevenit; ad similitudinem Domini sanctificatus antequam natus, intra viscera exsultans, et Salvatoris adventum materno ore protestans. Vere lucerna ardens, in quo tam singularis gratia divinae dignationis effulsit, ut jam jamque adfore Redemptorem sanctae genitricis voce narraret; et per eam, velut per quamdam verita
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ. serius ante dñm amicus
ante sponsũ. preco ante ui¬
dic̃e uor ante uerbũ. Et idõ
de se dicit. Egosũ: uor claman¬
tis indeserto. Qd est qd̃ beatꝰ
quia uerbi adnunciator. et p̃
dicator erit. hic iã sollicite
reꝗramus: quid mt̃ uerbum
sit et uocẽ. Scripturȩ scẽ uer¬
bũ ẽẽ desimunt. quod intra
anura silentiũ m̃te concipimꝰ
uerbũ ẽẽ defimunt ipsam
cogitationẽ. quȩ ad huc intri
conscientię secreta retne tur:
Uocẽ uero ꝑ quã uerbũ ꝓfert᷑
iniediũ. Uor sonus ẽ inder
cogitationis. uerbũ uͦ ip̃a cogi¬
tatio. Sicut em̃ quando uerbũ
corde concipimꝰ necessaria ẽ
uox. quasi quoddã uehiculũ
uerbi. et quã libet uerbum
ip̃um peioris sonũ. ad aliũ
integr̃ũ eciam intra nos idest
clausũ. alomiente trins fertur.
ut tam̃ insua sede teneat᷑. ita
et om̃pt̃s pãt. innoscere nob̃
uolens fapientiam et uerbum
illud. quod inprincipio erat ds̃
apud dm̃ sicut ip̃e testat᷑ Eruc¬

Expanded text:
lem, servus ante Dominum, amicus ante sponsum, praeco ante judicem, vox ante verbum. Et ideo de se dicit, Ego vox clamantis in deserto. Quid est quod beatus quia Verbi d vox. Hic jam sollicite requiramus quid inter verbum sit et vocem. Scripturae sanctae verbum esse definiunt, quod intra animi silentium mente concipimus; verbum esse definiunt ipsam cogitationem, quae adhuc intra conscientiae secreta retinetur: vocem vero, per quam verbum profertur in medium. Vox, sonus est index cogitationis; verbum vero ipsa cogitatio. Sicut enim quando verbum corde concipimus, necessaria est vox quasi quoddam vehiculum verbi; et quamlibet verbum ipsum per oris sonum ad alium integrum etiam intra nos, id est, clausum a loquente transfertur, ut tamen in sua sede teneatur: ita et omnipotens Pater innotescere nobis volens, Sapientiam et Verbum illud quod in principio erat Deus apud Deum , sicut ipse testatur, Eruc
Abbreviated transcription (Latin):
nichil poterat. nocere famu¬
le dĩ. iussit eã decollare. et
cõpleuit cororã suã cũ soro¬
re sua intestimoniũ suũ.
Multus aũt ppłs miribãt᷑¬

Expanded text:
nihil poterat facire famule dei . iussit eam| decollare et compleuit martyrium suum cum| sorore sua in testimonium magnum. Multos autem| populos mirabat
Abbreviated transcription (Latin):
estimet matrẽ hec
ꝓfiliis absꝙ illoꝵ c̃sen¬
su ac uoto filioꝵ petisse.
sed pocius intellegat uo
suũ illi desideriũ disci¬
płi pate facerẽt. Respõ¬

Expanded text:
estimet matrem haec pro filiis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unasuum illi desiderium discipuli patefacerent.
Abbreviated transcription (Latin):
respondẽs ait. Torm̃ta
rer ligare manꝰ eiꝰ et pe
m̃ta tua penitꝰ ñtimeo
iħm xp̃m. Iratꝰ rex. iusũt
adduci ligna multa. et
cepit eã ibi c̃cremare. Ipsa
aũt in medio flãme stabat.
et clamabat dic̃s Dñe ꝗmi

Expanded text:
.| tormenta rex legare| manus et pedes menta tua non timeo| is tuis. Iratus rex iussit exhibere ligna| multa et ussit eam ibi con| cremari. Ipsa autem in media flamma stabat et| clamabat dicens. Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Nũꝗd et uos malesici estis.ꝗ
ipsũ uultis sequi: llenite et¬
adorite dõs meos. et dabouo¬
aer̃t milites adeũ. Aurũ et
argentũ tetũ sit inpdicione.
sit eos decollari. Ip̃i aũt c̃o¬

Expanded text:
Numquid et uos maleficati estis quod| ipsum uultis . sequi  adorate deus meus . et do uot militis ad eum Aurum et argentum tecum sit in| perdicione Nsit eos decol| lare ipsi aut
Abbreviated transcription (Latin):
eos cepeit et ñaudiert̃. aut
aliquitl artisicio opant᷑. et
ñ eos uacat. Tc̃ nicia soluit
et posuit incollũ iouis. et
trixert̃ ambe et iactauer̃t
aliꝗd ualetis. leuate et ad¬
iuuate uos metpsos. Au¬

Expanded text:
ium ceperint| et non audiunt . aut aliquo artificio operantur| et non illis uacat. Tunc nicia soluit et posuit in collo iouis . et traxerunt ambas .| et iactauerunt dei| estis . leuate et adiuuate uos. Au
Abbreviated transcription (Latin):
a dño. quã operũ ꝑ fecti¬
onẽ querbãt. Sed cȩ¬
lestis eos magister. ꝗd
primo querendũ ẽssec
insinuans.reuocat ad
uiã laboris. qua adbra¬
uiũ ꝑtingere possẽt
retributioras. Potestis in¬
quid bibere calicẽ quẽ
ego bibiturus sũ. Calicẽ

Expanded text:
no, quam operum perfectionem quaerebant. Sed coelestis eos magister quid primo quaerendum esset insinuans, revocat ad viam laboris qua ad bravium pertingere possint retributionis. Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cal
Abbreviated transcription (Latin):
inuocats: demonus ni issio
eoꝵ cepit agere i mouar
corpꝰ. Qd̾ ppłi uidenter cepe¬
rt̃ clamare. in laidẽ amore
et inꝑniciem petri. Ce pcous

Expanded text:
invocatis daemoniis, ministerio eorum coepit agere ut moveretur corpus. Quod populi videntes coeperunt clamare in laudem Simonis et in perniciem Petri. Petrus au
Abbreviated transcription (Latin):
ost cuius abscessũ.
aiunt turonici sa¬
cerdoti suo. Uade post
eũ. et ex erce nogoti¬
um eiꝰ. Qui si eũ ꝓse¬
cutus ñ fueris. ad nr̃m
om̃iũ. conteptũ hu¬
miliaberis. Iustinianꝰ
uero egressus aturo¬
nis uercellis italiȩ
ciuitatẽ ad gressus
iudicio dei obiit
peregrins. Turoni¬
ci etꝰ obitũ audien¬
tes. et in sua malicia
perseuerantes. arm̃¬
ciũ in eiꝰ loco con¬
stituunt. At bricius
ep̃s romã ueniens.
cuncta quȩ pertule¬
rat papȩ refert. Qui
ad sedẽ apłicã resi¬
dens. plerũꝙ missa¬
rũ sollẽpnia cęle¬
brauit. ibi quicquid
in scõ dei delique¬
rat deflens. Septimo
igitur regressus anno
aroma cũ auctorita¬
te papę illiꝰ. turonis
redire disponit. Ue
cius ep̃s. cui nom̃ est
laudiaco. sexto abur¬
be miliario mansionẽ
accepit. Armencius¬
uero febre corripit᷑.¬
exalauit. Quod ꝓtinꝰ
uelatũ ẽ. Qui ait
suis. Surgite uelocius.
ut adtumulandũ fra¬
trẽ nr̃m turonicum
pontificẽ ecuramus.

Expanded text:
ost cujus abscessum, aiunt Turonici sacerdoti suo: Vade post eum, et exerce negotium tuum, quia si eum prosecutus non fueris, ad nostrum omnium contemptu humiliaberis' Iustinianus vero egressus a Turonus, Vircellis Italiae civitatem adgressus, iudicio Dei peregrinus. Toronici eius obitum audientes et in sua malitia perdurantes, Armentium in eius loco constituunt. At Brictius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostolicam resedens, plerumque missarum solemnia caelebravit ibi, quicquid in sanctum Dei deliquerat deflens. Septimo igitur regressus anno a Roma, eum auctoritate papae illius Toronus redire disponit; et cum cui nomen est Laudiacum, sexto ab urbe miliario, mansionem accepit. Armentiusvero febre corripitexalavit. Quod protinus velatum est; qui ait suis: 'Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum, Turonicum pontificem, occurramus'.
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ dĩ sacercdotem¬
Quis estu homo dei :
Inclica nobis siui disti
Zenonẽ ep̃m. quẽ noᷤᷤ
quod missi estis di¬
cite. ego enĩ quã uis
tantillus. seruus tam̃
colloꝗm᷑ : Indicemꝰ
pro quare istũ desti¬
nan sumus adturũ.
dixerunt. Rogat te
Quid meã rex uult
humilitatẽ cernere.¬

Expanded text:
um Dei SacerdotemQuis es tu, homo Dei? Indica nobis, si vidisti Zenonem episcopum, quem nos quod missi estis dicite. Ego enim, quamvis tantillus, servus tamencolloquimur? Indicemus pro qua re missi sumus ad virum dixerunt: Rogat te Quid meam vult humilitatem videre
Abbreviated transcription (Latin):
dũ egrecdiens idẽ iuir
amonasterio in athesiᷤᷤ
tis sursũ oculis ui¬
cłã hominẽ in plau¬
stro sedentẽ bub sub¬
serabilis uelocitate
ferebatur ut palam¬
diaboli arc fuisse ꝑ¬

Expanded text:
 egrediente eodem viro a monasterio, in fluvio tis sursum oculis vimdam hominem, in plaustro sedentem, bubus subenim velocitate ferebatur, ut omdiaboli arte fuisse g
Abbreviated transcription (Latin):
delit̃ uexare. Misera¬
bilis ergo simulq to¬
ta domꝰ regia intristi¬
ciã uersa. cruciatu et¬
gebant᷑. eo qd tã acrit̃¬
puella suffocaret᷑. Quȩ
dũ crudeli uexatione
corriperet᷑. cepit ꝑos in¬
fantule regis filię de¬
mon clamare clicens.
Non egrediar acorpore
isto. nisi ⁊ eno uenerit¬

Expanded text:
deliter vexare. Tunc miserabilis pater simulque tota domus regia in tristitiam versa cruciatu gebantur, eo quod sic crudeliter suffocaretur. Quae dum crudeli vexatione correpta esset, coepit per os infantulae Imperatoris filiae daemon clamare dicens: Non egrediar a corpore isto, nisi Zeno epi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis scłi. uirga deradice
iesse olim ex orta. sedmiribãt᷑
electoꝵ animȩ p̃gaudio. quȩ¬
nã esset que eciam meritor
uirtutib angłoꝵ uinceret
dignitatẽ. Dequa rursus idẽ
inquit quasi aurora consur¬
gens: Pulchra ut luna elec¬
ta ut sol terribilis ut castroꝵ
acies ordinata. Hinc inde
chrior quã luna. quia iã sine
defectu sui corruscat. cęlesti¬
bus inlustrita fulgorib. Ulec¬
ta ut sol fulgore uirtutum.
quia ip̃e eã elegit sol iusti¬
ciȩ ut nasceret᷑ exea. Ad cuiꝰ
profecto exequias quantum
fis est credere famulabant᷑
angłi. et uniuerse cęłoꝵ. con¬
gritulabant᷑ curiȩ. Nec mirũ
ꝗa honor materms eiꝰ est¬

Expanded text:
praesentis saeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem cendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ochrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus ejus est
Abbreviated transcription (Latin):
llo quoꝙ econtrario
uirilit̃ hȩc negante.
ad ferte inquid in¬
fantẽ adme. Cũ qo
oblatus fuisset infins
triginta dies abor¬
tu habens. ait ad eũ
um dei omĩ poten¬
tis. ut si ego te ge¬
neraui. corã cunc¬
tis edicas. Et il le
pat̃ m̃s. Ppłis aũt¬
esset pat̃ in t̃roga¬
ep̃s. Non est hoo
meũ. Quod ad
me ꝑtinuit. solli¬
citus fui. Uobis si
aliꝗd suppetit. ꝑ
Unc illi magi¬
ad seuerantes. insur¬
gũt contri ep̃m in
una conspiritione
trahentes eũ. dice¬
bant. Non diucius
nobis fal sopastoris
nomine dominabe¬
tis faciendũ ad huc
ppło prunas arden¬
tes mbirro suo po¬
suit. et ad se adstrm¬
gens usq ad sem se¬
pulchrũ. beati mar¬
tim una cũ ppłoꝵs
turbis uadit. Proiee¬

Expanded text:
llo quoque e contrario viriliter haec negante: 'Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens, ait ad eum um Dei omnipotentis, ut, si ego te generavi, coram cunctis edicas'. Et ille: pater meus'. Populis autesset pater interroga: 'Non est hoc meum. Quod ad me pertinuit, sollicitus fui; vobis si aliquid suppetit, per Tunc illi magiadseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione, et trahentes eum, dicebant: 'Non diutius nobis falso pastoris nomine dominabetisfaciendo adhuc populo prunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiec
Abbreviated transcription (Latin):
sicut istud uestim̃tũ
abhis ignibꝰ uidetis
meũ atactu mulie¬
ris scitote inpollu¬
tũ. Illis uero ñ cre¬
trahit᷑. calũmatur.
eicitur. ut sermoscĩ¬

Expanded text:
Sicut istud vestimentum ab his ignibus videtis meum a tactu mulieris scitote impolluum. Illis uero non cretrahitur, calumpniatur, eicitur ut uer
Abbreviated transcription (Latin):
Quo iecto. iustimand
in episcopatu constitu¬
unt. Denꝙ bricius
rome urbis papam
expecut. flens. et e¬
iulans. atq dicens.
Merito hȩc pacior. ꝙ
peccaui inscõ dei &
cũ delirũ et amen
tẽ uocaui. cuius ui¬
dens uirtutes ñcre

Expanded text:
iectum, Iustinianum in episcopatu constituunt. Denique Brictius Romanae urbis papam expetiit, flens et eiulans atque dicens: 'Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei et eum delerum et amentem saepe vocavi; cuius videns
Abbreviated transcription (Latin):
lii miri potentra
ceteris preminẽt.
proeo quod eis ad o¬
bedientũ alia angłoꝵs
agmina subiecta st̃.
Alii tanta diuinita¬
tis grã replent᷑. ut
in eis dñs sedeat. et ꝑ
eos sua iuditia de¬
cernat. Alii tanto
perfectiore scientia
plenisunt. quanto
claritatẽ dei uicmiꝰ
contemplant᷑. alia
uero ita cun iuncta
sunt angłorũ ag¬
mina. ut int̾ hec
et dm̃ nulli ali ĩ sp̃s¬
int̃sint. Que tanto
magis ardent amo¬
re. quanto subtiliꝰ
claritatẽ diuinitatis
aspiciunt. Talibus
ut p̃diximus apri¬
mordio incipientiᷤᷤ
uitȩ beatoꝵ spiritu¬
um distinctionibus
suꝑna cęlori regna
adõ conditore. in ꝑ¬
petuũ mirabiliter
collocata subsistunt.

Expanded text:
lii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
manet in et̃nũ quia
fude p̃clari. hospita¬
litate p̃cipui. astuti
insensu: sapientes mo¬
pere. rebus scłaribus
locupletes. reparitores
stitia insigne. Longam¬
mi inspe. obedientes
inp̃ceptis. creduli inꝓ

Expanded text:
manent in aeternum, quia fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores stitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in
Abbreviated transcription (Latin):
loco ait. Sicut filiꝰ hominiᷤ
ñuenit ministrari sed mi¬
iistrare. et dare aĩam sũa
redẽptionẽ ꝓmultis. Et
puũ ministrandi genꝰimi¬
tandũ ostendens. ut ñ so¬

Expanded text:
dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis ; et puum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non so