comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si quid quetumq fert annius ex¬
plicare uelun deficiet stilus. Si ad
mea me u̾tero titubabit or̃o. Quid
enim michi est certum nisi ꝙ utiq
moriendum est. arguat licet seu ͣ
qui ni sumli ciceronem arguit. In
eorum me grege repio quos statu li¬
beros uorant. nec unno. nec ualeo. nec
morior. nec egroto. tum demũ uiu̾e
et ualere incipiam cum inuenero
hunis eritũ laberuichi iu hoc modo
sum totus. hoc unum ago uał ⁊ quid¬
quid habes incomodi huic collatũ
exilio dulic puta. kaleñ. aprilis.

Expanded text:
quecunque fert animus explicare velim, deficiet stilus; si ad mea me vertero, titubabit oratio. Quid enim michi est certi nisi quod utique moriendum est? Arguat licet Seneca, qui in simili Ciceronem arguit, in eorum me grege reperio quos statuliberos vocant, nec vivo nec valeo nec morior nec egroto; tum demum vivere et valere incipiam cum invenero huius exitum labyrinthi. In hoc modo sum totus, hoc unum ago. Vale et quicquid habes incommodi huic collatum exilio dulce puta. Kal. Aprilis.
Abbreviated transcription (Latin):
infunto negocio adictus es. ubi i¬
stes erudietis emergent alii. Nul¬
lusq uuꝙͣ erit finis. in nr̃a urbe
p̾sertim omĩs sexus et etatis ma¬
ximeq puerorum fera cissima. ut
saxis trucisq seu uento genitos
aut ytalos dicas esse mirmidonas.
Crede michi ad aluid insi dissimu¬
las natus eras. maiusqz tibi cla¬
nus q negocium debedatur. ut pu

Expanded text:
infinito negotio addictus es; ubi istos erudieris emergent alii nullusque unquam erit finis, in nostra urbe presertim omnis sexus et etatis maximeque puerorum feracissima, ut saxis truncisque seu vento genitos aut Italos dicas esse Mirmidonas. 13 Crede michi: ad aliud, nisi dissimulas, natus eras maiusque tibi clariusque negotium debebatur; ut p
Abbreviated transcription (Latin):
grãmatite diuntteres. neq totam
uitam in donati regulis ut u̾bo eiꝰ
utar amtteres. duo hec in illius tã¬
ti aunci luteris Alterum unchi dic̃¬
tum. Alterum ad te pñti calanio
cui hac n re plurimũ fidit ꝑferẽ¬
dum legi. de quo licet in rebus hu¬
manis uul difficilius sciam qmiͣ
cõsuetudinem radicatã repente
cõuellere sentenciam tam̃ meã
tuo utendam arbitrio pantis accipe.
Sentis acutissime uir. quis enimi
nõ senciat quo assidue p̾mitur. sen¬
tis illud grande disccimen illud gͥ

Expanded text:
grammatice dimitteres neque totam grammatice dimitteres neque totam vitam in Donati regulis, ut verbo eius utar, amitteres. Duo hec in illius tanti amici literis, alterum michi dictum, alterum ad te presenti calamo, cui hac in re plurimum fidit, perferendum legi; de quo licet in rebus humanis nil difficilius sciam quam consuetudinem radicatam repente convellere, sententiam tamen tuo utendam arbitrio paucis accipe. 5 Sentis, acutissime vir, — quis enim non sentiat quo assidue premitur? — sentis i
Abbreviated transcription (Latin):
quem certatun gaudent et
genuisse florencia et neapolis
possidere uuus humeris ad glo¬
riam ut herculeo quondã uel
athlante o celum u̾tici nõ ad pe¬
uam ut gygantis ethna ceruiti¬
b incunibit nũc iugens triuaccii
regnn moles. Ille inꝙͣ manu su a
nurifice humlitatis suml et hu¬
mauitatis epłam scripsit Quus
una pars ui hauc ferme sentẽciã
scripta erat. ut post dictam mchi
honorificentissimam salutem fr̃
eo quod ad litteras meas non re¬
spondisset urbana extusatio seq̃re¬
tur culpani omnem in incolaum
alifiensem barbatumq meum re¬
flectens qui sepe requisiti auxilia¬
rem sibi calamũ denegassent. At¬
qui ego ab hommne magnas res
ena ope nõ egere. Michi au teui fa¬
teor multo gracius fu̾it si more
suo liugua taceat Res loquant
et calamo quiescente michi claris¬
sunorum operum fama rendeat.
⁊eq enim id scribendo egi ut elo¬
quenciam uni illius sed ut magi¬
ficentiã excitarem. Altera erat ut
te mouerem iam tandem scolas

Expanded text:
quem certatim gaudent et genuisse Florentia et Neapolis possidere, cuius humeris ad gloriam ut herculeo quondam vel atlanteo celum vertici, non ad penam ut giganteis Ethna cervicibus, incumbit nunc ingens Trinacrii regni moles, ille, inquam, manu sua mirifice humilitatis simul et humanitatis epystolam scripsit, 2 cuius una pars in hanc ferme sententiam scripta erat ut post dictam michi honorificentissimam salutem, super eo quod ad literas meas non respondisset, urbana excusatio sequeretur, culpam omnem in Nicolaum Alifiensem Barbatumque meum reflectens, qui sepe requisiti auxiliarem sibi calamum denegassent. 3 Atqui ego ab homine magnas res ena ope non egere. Michi autem, fateor, multo gratius fuerit si more suo lingua taceat, res loquantur et calamo quiescente michi clarissimorum operum fama respondeat; neque enim id scribendo egi ut eloquentiam viri illius, sed ut magnificentiam excitarem. 4 Altera erat ut te monerem iantandem scolas
Abbreviated transcription (Latin):
datos uiros sed obscuro ex̾citio sẽp
oppressos. Tibi u̾o eciam gratulor
qui illud exninuu patriẽ nr̃e sidꝰ
tam ꝓpicium experitis. Ille enim
unus uir est qui inglorio labori
finem imponere uelit et ualeat.
Surge. ille te uoat. Surge. crxuum¬
spice. teq iplum nosse incipe. ⁊ e¬
quam uiribus assume mateniam.
Quid enim agis. oro te puctos do¬
ces. tei publice negocium agis age.

Expanded text:
tio semper oppressos. Tibi vero etiam gratulor, qui illud eximium patrie nostre sidus tam propitium experiris; ille enim unus vir est qui inglorio labori finem imponere velit et valeat. Surge, ille te vocat; surge, circumspice teque ipsum nosse incipe et “equam viribus” assume “materiam”. 21 Quid enim agis, oro te? pueros doces, rei
Abbreviated transcription (Latin):
gustus. uepricosus scrupeus. ea no¬
bis ad ueram uitami seunta est.
at leua malorum exercet penas ⁊
ad impia tartara mittit. qd̃ nec
maro nr̃ iguorat. dum nec pỹtha¬
goras ignorabat. dum cadini ue¬
stigiis insistens sccipture suꝑuacu¬
am sed uite utilem litteram in ĩ¬
cude ingenii mallearet bicoris ⁊
exemplaris littera dextro cornu arc¬
tiori tendit ad sydera. leuo lacior ĩ

Expanded text:
icosus scrupeus; 6 ea nobis ad veram vitam semita est, at leva malorum Exercet penas et ad impia tartara mittit; quod nec Maro noster ignorat, nec Pythagoras ignorabat, dum Cadmi vestigiis insistens, scripture supervacuam sed vite utilem literam in incude ingenii mallearet. 7 Bicornis et exemplaris litera dextro cornu arctior tendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuant. Tiraunica ista uoluptas est.
et que ferocem sira cusii sens aui¬
nũ ꝑiulsit. ut memiorant. ĩdignũ
diguissimi solamen exilii. Tu aũt
uir modestissime meliorib ĩcumbe
uigiliis. quales erant qui nos pri¬
ma etate docuerañt tales sine do¬
ceant Iuuentutem. quales fuerũt
in nos qui aunuos pͥmumi urõs erẽ¬
plis pulchriorib erexerunt tales
simius in posteros. An ne cum roͣm
duces eloqui ciceroneui ac uirgili¬
um sequi pollis plagosum sequi
malis orbilun adde ꝙ nec gram¬
matica nec septeni ulla liberaliũ
digua est in qua nobile senescat
ingemum. transitus est ille nou
t̾iinus. Egregium uiatorem. nec
uiarum asꝑitas terret nec mulcet

Expanded text:
nica ista voluptas est et que ferocem siracusii senis animum permulsit, ut memorant, indignum dignissimi solamen exilii. Tu autem, vir modestissime, melioribus incumbe vigiliis: quales erant qui nos prima etate docuerunt, tales sine doceant iuventutem; quales fuerunt in nos qui animos primum nostros exemplis pulcrioribus erexerunt, tales simus in posteros. 18 Anne cum romani duces eloquii Ciceronem ac Virgilium sequi possis, “plagosum” sequi malis “Orbilium”? Adde quod nec grammatica nec septem ulla liberalium digna est in qua nobile senescat ingenium; transitus est ille, non terminus. 19 Egregium viatorem nec viarum asperitas terret nec m
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑcipimꝰ. si enim amicos uł
audire uł cetuere usq adeo delec¬
tat quid futurum rear ubi illum
uidebinus qui et nos et uuices a¬
uncos et ipsum amicitie nomen
fecit. si se ipsum quisq. siq alios
tam obiure amat. si precereuiti¬
b tam iocunde utitur qualiter is
amandus fruendumq illo enit qͥ
cuq nostrum et quod amet ⁊ quo
amet quo fruatur seͥ qua fiuatur
amiam dedit. sed ieffabilis at¬
qr ĩmensa res est et solo difficilis
cogitatu Ad nostra descendo. am¬

Expanded text:
cipimus. 2 Si enim amicum vel audire vel cernere usqueadeo delectat, quid futurum rear ubi Illum videbimus qui et nos et amicos et ipsum amicitie nomen fecit? si se ipsum quisque sique alios tam obnixe amat, si pretereuntibus tam iocunde utitur, qualiter Is amandus fruendumque Illo erit qui cuique nostrum et quod amet et quo amet, quo fruatur Se, qua fruatur animam dedit? sed ineffabilis atque immensa res est et solo difficilis cogitatu
Abbreviated transcription (Latin):
finem pronimet. Pulchrum specta¬
culum argutulus adolescens. elemẽ¬
tario sene nil tupius ut doctis sem¬
bus placet. Prestitisti illud. hoc ca¬
ueto ne p̾stes. melius puerũ mori
ꝙͣ int̾ puerilia senescente uiuere.
Compaterer quidem tibi. sed bene
ht̃. integra est etas. et ad huc nui¬
tandi consilii tempus hẽs. Illis si¬
ne conlulacione misereor qui eta¬
tem prope iam totam in hoc gigna¬
sio consumpẜunt. quales michi
ducs alit aunicos ci salpina gallia
cdatos uiros sed obscuro ex̾cicio sẽp
oppressos. Tibi u̾o eciam gratulor
qͣm illud exiumuu pataiẽ nr̃e sidꝰ¬

Expanded text:
ominet. Pulcrum spectaculum argutulus adolescens, “elementario sene nil turpius”, ut doctis senibus placet; prestitisti illud, hoc caveto ne prestes; melius est puerum mori quam inter puerilia senescentem vivere. 20 Compaterer quidem tibi, sed bene habet; integra est etas et adhuc mutandi consilii tempus habes. Illis sine consolatione misereor qui etatem prope iam totam in hoc gimnasio consumpserunt, quales michi duos alit amicos Cisalpina Gallia, claros viros sed obscuro exercitio semper oppressos. Tibi vero etiam gratulor, qui illud eximium patrie
Abbreviated transcription (Latin):
non indignum et hrditanium scep¬
trum nõ mag̾ sangim debitum
ꝙͣ untuti. non facit unui sed de¬
tegit pricipatus. et honores nõ
untant mores atq auinũ sed o¬
stendunt persuade il limimus ẽẽ

Expanded text:
eptrum non magis sanguini debitum quam virtuti. Non facit virum sed detegit principatus, et honores non mutant mores atque animum sed ostendunt. 12 Persuade illi minus esse
Abbreviated transcription (Latin):
unus uir est qui inglorio labori
fineu imponere uelit et ualeat.
Surge. ille te uorat. Surge. arumi¬
spice. teq ipsum nosse incipe. ⁊ e¬
quaui uiribus assume mateniam
Quid enm agis. oro te pueros do¬
ces. tei publice negocium agis age.
sed te dignius. sed melius puetos
docebunt qui sumiles sunt illis. ut
enim uos dicere soletis ui sumilibꝰ
facilis et prona transfusio est tu
fac pocius quod uni probent ꝙͣ qd̃
pueni mirentur. que natura distre¬
uit cur confundis iugenia. Giaĩo
confilio monenur. quam quisq
nouit artem in hac se ererceat. cui
illud addiderim. ut qui plures no¬
uit eam p̾ferat in qua gloriosius
exercetur. uale . kł. aprilis auimoñ¬

Expanded text:
qui inglorio labori finem imponere velit et valeat. Surge, ille te vocat; surge, circumspice teque ipsum nosse incipe et “equam viribus” assume “materiam”. 21 Quid enim agis, oro te? pueros doces, reipublice negotium agis. Age; sed te dignius sed melius pueros docebunt qui similes sunt illis; ut enim vos dicere soletis, in similibus facilis et prona transfusio est. Tu fac potius quod viri probent quam quod pueri mirentur; que natura discrevit, cur confundis ingenia? graio consilio monemur: «quam quisque novit artem in hac se exerceat»; cui illud addiderim ut qui plures novit, eam preferat in qua gloriosius exercetur. Vale. Kal. Aprilis, Avi
Abbreviated transcription (Latin):
Cam tandem uir clarissime. ꝑ¬
fidiam fides. auariciam largi¬
tas. Suꝑbiam uicit humilitas.
Iam caritati odium. desperacio
pertinax mendaciũ et mendar ob¬
stinacio uotis tius obstancium frac¬
ta est Inmortale uellum est iut̾ ĩ¬

Expanded text:
antandem, vir clarissime, perfidiam fides avaritiam largitas superbiam vicit humilitas; iam caritati odium, desperatio pertinax mendacium et mendax obstinatio votis tuis obstantium fracta est. Immortale bellum est inter i
Abbreviated transcription (Latin):
simus sicili regis uerter negatos
honores ĩnto liuore suscipiet. Pecca¬
tores uidebuns et miscentur denti¬
bus suis firinent et tabestent. Ipẽ
autem solito augustior multumq
seremor auito solio residens pulsis
lacio mesticie nubibus atq imbrib

Expanded text:
simus Siculi regis vertex negatos honores invito livore suscipiet; “peccatores videbunt et irascentur, dentibus suis frement et tabescent”; ipse autem solito augustior multumque serenior, avito solio residens, pulsis Latio mestitie nubibus atque imbribus
Abbreviated transcription (Latin):
nisci uicemq ion reddete cũ possis.
uerum alcius aspirare suadeo qͥ¬
bus id ex alto ꝓmissum est. uides
ex libris maiorum ingeuia. Pye
posteris. et illos accende. hoc inge¬
uo tuo debitum. hoc age. pueres
doceant qui maiora nõ possunt.
quibus sedulitas operosa. mens

Expanded text:
emque non reddere cum possis; verum altius aspirare suadeo quibus id ex alto permissum est: vides ex libris maiorum ingenia pyeriposteris et illos accende: hoc ingenio tuo debitum, hoc age. 15 Pueros doceant qui maiora non possunt, quibus sedulitas operosa, mens
Abbreviated transcription (Latin):
sultum in scio. non enim id ago ut
doceam. sed ut mea fides suo funga¬
tur officio. idõq reui nõ uitor ador¬
uare colorib. Sciens ut coloratis
fictisq mendaciuum sic u̾itatem
apertis ac simplicibus delectati. Sĩ
plicit̾ igitur et aperte pro honore
nuperii pro salute y̾talie pro consola¬
cione urbis rome desolatissime spõ¬
se tue pro auncorum gaudio ꝑ sub¬
iectorum cõmodis pro quiete labo¬
rancium xͥanorum. pro matirrãdo
negoio t̾re sancte pro adipiscendo
in trs pclanissime ac ĩmortalis fa¬
me precomo pro etera bĩtudine
rias pronieienda oro. p̾cor. obsecro
toto nunc animo genub tus affu
tam incuntant̾ arcipias. reiectis

Expanded text:
sultum iri scio; non enim id ago ut doceam, sed ut mea fides suo fungatur officio ideoque rem non nitor adornare coloribus, sciens ut coloratis fictisque mendacium, sic veritatem apertis ac simplicibus delectari. 7 Simpliciter igitur et aperte pro honore Imperii, pro salute Italie, pro consolatione urbis Rome desolatissime sponse tue, pro amicorum gaudio, pro subiectorum commodis, pro quiete laborantium Cristianorum, pro maturando negotio Terre Sancte, pro adipiscendo in terris preclarissime et immortalis fame preconio, pro eterna beatitudinerias promerenda, 8 oro precor obsecro, toto nunc animo genibus tuis afftam incuntanter arripias, reiectis
Abbreviated transcription (Latin):
causari non potes de alũm tui a¬
uore iudicioq certissim̃s dux q
et auriga consiliorũ eius. Non chi¬
ron achilli gracior. ⁊ Ion paliuurus
ence. Non philotetes herculi. Non
lelius affricano. Eya ergo perfice
to auten qui glorie parten petit
de longiquo uehuntut aroma¬
ta. thus sabeis sudat arborib. mu¬
ricen sydon. Ebur iudia. Margani¬
tas mttit erceanus. difficile para¬
tur onme quod in p̾cio est. Non ẽ
quesitu facilis preciosissima rerũ
uirtus. Auro splendidior fama est
labore queritur. studio detergitur.
diligencia custoditur. Nosa inter
spinas hĩtat. int̾ difficultates uir¬
tus. iiter curas gloria. Illic digitꝰ
dum enim cõsumasse putas tũc
incipies. hunc oꝑtuuis et regis ⁊
rei publice curis exerte. quibus
exagitatus et felicius agͥet ⁊ postꝙͣ
huic abierit ut cicero opiuatur.
et nos scimus. uelocior ad sedes e

Expanded text:
causari non potes, de alumni tui acausari non potes, de alumni tui amore iudicioque certissimus, duxque et auriga consiliorum eius; non Chiron Achilli gratior, non Palinurus Enee, non Philotetes Herculi, non Lelius Africano. 38 Eia ergo perfice to autem qui glorie partem petit,de longinquo vehuntur aromata; thus sabeis sudat arboribus; muricem Sidon, ebur India, margaritas mittit occeanus; difficile paratur omne quod in precio est; non est quesitu facilis preciosissima rerum virtus; auro splendidior fama est; labore queritur, studio detergitur, diligentia custoditur. Rosa inter spinas habitat, inter difficultates virtus, inter curas gloria; illic digitus dum enim consummasse putas, tunc incipies; hunc “optimis” et regis et reipublice curis “exerce, quibus exagitatus” et felicius hic aget et postquam hinc abierit, ut Cicero opinatur et nos scimus, “velocior” ad sedes e
Abbreviated transcription (Latin):
nus u̾ba ꝙͣ statue. Iuuat laudatis
sese conferre nomũb. et pulcra emu¬
lacio est que de uirtute suscipitur.
At ne curiola inquisicione tempus
teram. habet aute oculos rex tuus
nõ pegriuum uetustumq s recens
ac domesticum untutum omunim
nisi me amor fallit exemplar ydo¬
neum. Illustrem ac diuinũ eius pa¬
truum nob̾tum cuius qmͣ regno u¬
tilis uita esset mors dampnosis¬
sima declarauit. Illum intueatut.
ad illius regulam se conformet. ĩ
illo se unitidissimo speculo cõtemple¬
tur. Ille sapiens. Ille magnammꝰ
Iue nutis. Ille rex regum erat. Il¬
lum ut tempore ut sanguie sic̾
anio sequatur et morib. Sepe
enm cum deterarum rerum cum
p̃cipue ingeniorum ĩmuitacio felix
fuit. Iam bonus est qui sumlis fie¬
ri studet. Multa dixi sed pre magni¬
tudiue rerum pauca. Plura ⁊ enĩ
sunt que restant. Tu quidem pro¬
pe omma p̾clarissime uir hume¬
ris tuis sentis incumbere. uerum
magno amori nichil est arduum

Expanded text:
nus verba quam statue; iuvat laudatis nus verba quam statue; iuvat laudatis se se conferre nominibus et pulcra emulatio est que de virtute suscipitur. 36 Ac ne curiosa inquisitione tempus teram, habet ante oculos rex tuus non peregrinum vetustumque sed recens ac domesticum virtutum omnium, nisi me amor fallit, exemplar ydoneum: illustrem ac divinum eius patruum Robertum, cuius quam regno utilis vita esset, mors damnosissima declaravit. Illum intueatur; ad illius regulam se conformet; in illo se nitidissimo speculo contempletur; ille sapiens, ille magnanimus, ille mitis, ille rex regum erat; illum ut tempore, ut sanguine sic animo sequatur et moribus. Sepe enim cum ceterarum rerum tum precipue ingeniorum imitatio felix fuit; iam bonus est qui bono similis fieri studet. 37 Multa dixi, sed pre magnitudine rerum pauca; plura etenim sunt que restant. Tu quidem prope omnia, preclarissime vir, humeris tuis sentis incumbere; verum magno amori nichil est arduum,
Abbreviated transcription (Latin):
parcere subiectis. et debellare st̃bos.
Postremo uonit hauc uitam aleã
esse magni discamis. nõ ad ludũ
iocumq. nõ ad mers ocium. non ad
degeuerem luxum. ad nichil aliud
demum homunib datam ꝙͣ ut bre¬
i merito et̾intatis aditum pãdat
et faine mat̾iam sempiterue. Ita¬
q rerum se bonacum docilem p̾be¬
at. cupide legat. atq audiat ma¬
iorum gesta ur̃oꝵ. et exemplorum
illustrium sit sccutator sollicitus.
et ferindus nunitator Illud noĩa¬
timm domi teneat quod olim ab illo
magnifico ĩuncarum urbiũ eũ¬
sore seruatum in ex̾citu nuuman¬
tuo multis deinde romanis du¬
tibus discipline militaris exẽplũ
fuit. ut sicut ille castris sic iste ur¬
bibus ac regno instrumenta luxͦ¬
ie depellat. et mores longa licẽcia
depriuates corrigat/ sine quo spes
salutis ue dicam uictorie nulla ẽ.
quotq insignia nomĩa p̾cesserũt
iuterdum accendunt generosos a¬
uimos exempla ꝙͣ premia. nec mi¬

Expanded text:
Parcere subiectis et debellare superbos, 33 Parcere subiectis et debellare superbos, 33 Postremo norit hanc vitam aleam esse magni discriminis, non ad ludum iocumque, non ad iners otium, non ad degenerem luxum, ad nichil aliud demum hominibus datam quam ut brevi merito eternitatis aditum pandat et fame materiam sempiterne. Itaque rerum se bonarum docilem prebeat, cupide legat atque audiat maiorum gesta nostrorum et exemplorum illustrium sit scrutator solicitus et fervidus imitator. 34 Illud nominatim domi teneat quod olim ab illo magnifico inimicarum urbium eversore servatum in exercitu numantino, multis deinde romanis ducibus discipline militaris exemplum fuit, ut sicut ille castris sic iste urbibus ac regno instrumenta luxurie depellat et mores longa licentia depravatos corrigat, sine quo spes salutis, ne dicam victorie, nulla estquotque insignia nomina precesseruntinterdum accendunt generosos animos exempla quam premia, nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
us. Nil obscemius impudico Gra¬
titudinem uitis etiam auiman¬
tib iisertam turpit̾ humanis ab¬
esse pectorib. eam ceteris oruamẽ¬
to regi ecism p̾sidio fore Ingrati
tudiuem regni ueruos roburq cor
fundo carentem perituris explere
eumq qui rex fiat et si aute fu̾it
ac solicitani fuitutem. et sub qua
publica sit libertas uiendumq
sibi deiuceps eremplarit̾. eremplo
enim regum regna componi. et re¬
quin solere de manib p̾sidentum
quicquid nulgus errauerit. ⁊ Iichil
sibi propnum uelit pret̾ sceptrũ ⁊
dradema et que hiic ontur curã¬
de salute onnuĩ gloriosam sed dif¬
ficilem ac multorum capitum y̾dre¬
qz non dissmilem reuascentis pre¬
stet accimoniam iugenio debitam.
uecundiam etati. uirtutem generi.
ciat uoluptates. et irrideat uinu̾
Suppellex regia. pax et bellum ex̃¬
citacio regis sut. utrobiq romaĩs
artib reguet. que sunt ut maro
meuuunt. paciq nuponere morem.

Expanded text:
us nil obscenius impudico; 30 graus nil obscenius impudico; 30 gratitudinem mutis etiam animantibus insertam, turpiter humanis abesse pectoribus; eam ceteris ornamento, regi etiam presidio fore; ingratitudinem regni nervos roburque corfundo carentem perituris explere eumque qui rex fiat, etsi ante fueritac solicitam servitutem et sub qua publica sit libertas; vivendumque sibi deinceps exemplariter: “exemplo” enim “regum” regna “componi” et requiri solere de manibus presidentium quicquid vulgus erraverit. 32 Nichil sibi proprium velit preter sceptrum et dyadema, et que hinc oritur curade salute omnium, gloriosam sed difficilem ac multorum capitum hydreque non dissimilem renascenti. Prestet acrimoniam ingenio debitam, verecundiam etati, virtutem generi, ciat voluptates et irrideat universupellex regia, pax et bellum exercitatio regis sint; utrobique romanis “artibus” regnet, que sunt, ut Maro meminit, pacisque imponere morem,
Abbreviated transcription (Latin):
leritati. securitati cautio. modestie io¬
cus. autoritas leuitati. Sit ĩ gestu
decor. in cominuo sobrietas. su aui¬
tas in serone. iii teprehensione
caritas in consilio fides. iii nidicio
libertas. in risu tarditas modus in
cio. Ad illud ardent̾. ad hoc pigrius
accedat. alio nultu suꝑbum hostẽ.
alio ciuemi noxium feriat. illic ex¬
ultet. hic doleat. eremploqz ducis
eximii suorum scelera ĩuitus tanꝙͣ
uulnera attingat que unsi tacta
tractata qz sauari nõ possunt. ut
liuius ait. et cum genntu ac lacci¬
nus haud secus ꝙͣ iuscera secet sua.
gibus esse uirtutem sine qua nec
regno nec regio uonne digui sũt.
humanitatẽ si adsit nõ uirtutem
esse hominis sed naturam. si desit
monstrum pocius esse ꝙͣ uicium.
Ego mag̾ regi debitam quo mag̾
reliquos hommes debet ercellere.
Is qui primuni ĩ homiuib locum
tenet. Eauiq cum ĩ omiuib pulcra
sit esse pulch̾rimam ĩ principe ca¬
stitatem. Nil pudico rege formosi¬

Expanded text:
leritati, securitati cautio, modestie ioleritati, securitati cautio, modestie iocus, autoritas lenitati. Sit in gestu decor, in convivio sobrietas, suavitas in sermone, in reprehensione caritas, in consilio fides, in iudicio libertas, in risu tarditas, modus incio: ad illud ardenter, ad hoc pigrius accedat. Alio vultu superbum hostem, alio civem noxium feriat; illic exultet, hic doleat, exemploque ducis eximii suorum scelera «invitus tanquam vulnera attingat, que nisi tacta tractataque sanari non possunt», ut Livius ait, et cum gemitu ac lacrimis haud secus quam viscera secet sua; gibus esse virtutem, sine qua nec regno nec regio nomine digni sunt; humanitatem si assit, non virtutem esse hominis sed naturam, si desit, monstrum potius esse quam vitium; eo magis regi debitam quo magis reliquos homines debet excellere is qui primum in hominibus locum tenet; eam que in omnibus pulcra sit, esse pulcerrimam in principe, castitatem; nil pudico rege formosi
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est incertami crepidanq rem¬
publicami fluctuare: Stabile proi¬
sus ac solidum u̾bum esse debet in
quo fundata est tautonim spes trã¬
quillitas populorum. cur autẽ mẽ¬
tiamͣ cui maxime expediat nullũ
si fieri possit usqmͣ esse mendaceut
cur aduletur qui nullum metuat
nichil speret: quos adulatorum sti¬
mules non improprie uideor dictu¬
at fronte terrere: cur in quẽpiau
excandescat cum possit eciam trã¬
quillus ulcisci. possit ⁊ parcendo uĩ¬
dicte genus nobilissimũ exercere:
Cauent prete̾a ĩmoderãtius exul¬
tare eccupaciones circũspiciens nũ¬
mortales deimat tristari honores
sues et diuinam erga se mum ficẽ¬
ciani recognosces Nulli se negare
audeat cum nõ sibi soli sed rei pis ͤ
uatus sit. Comptum habeat se res
suas agere quociens subditis openi
fert. Sit equitate temꝑatus rigor.
Sit seuentas uuxta clementie. pru¬
dencie nisit alacritas. maturitas ce¬

Expanded text:
cesse est incertam trepidamque remcesse est incertam trepidamque rempublicam fluctuare? 25 Stabile prorsus ac solidum verbum esse debet in quo fundata est tantorum spes ac tranquillitas populorum. Cur autem mentiatur cui maxime expediat nullum, si fieri possit, usquam esse mendacem? cur aduletur qui nullum metuat, nichil speret, quos adulatorum stimulos non improprie videor dictuat fronte terrere? cur in quempiam excandescat, cum possit etiam tranquillus ulcisci, possit et parcendo vindicte genus nobilissimum exercere? 26 Caveat preterea immoderantius exultare, occupationes circumspiciens immortales; desinat tristari, honores suos et divinam erga se munificentiam recognoscens; nulli se negare audeat cum non sibi soli sed reipublice natus sit; compertum habeat se res suas agere quotiens subditis opem fert. 27 Sit equitate temperatus rigor, sit severitas mixta clementie, prudentie insit alacritas, maturitas ce
Abbreviated transcription (Latin):
possit ascendere. Iram in principe tͦ¬
pissimam nõ ignoret Crudelitatẽ
u̾o nominari eciam nephas esse eo
fimestioreui quo nocendi plura sup¬
peditunt instrumenta. Sentiat ue¬
rum olle quod ait tragicus. omne sõ
regno grauiore regnumi esse. atqz
ideo iumaci tumore depoĩto coĩtem
se subiectis exhibeat. et quicquid ĩ
illos statuenit de manu sui supioris
expectet. Supbiam nec inius in¬
indiam plebenim malum credat
esse non regium. Cur enm uł suꝑ
norius creditori. Uel tur etiam ĩui¬
dere qui supra se ueminem tã mul¬
tes autem infra se uideat.: Deritatẽ
tocius fidei fundamentum esse nõ
dubitet. et mendacio prouentre ut
u̾a loquentib non credatur. Plurimũ
enimi ueri parusi falsitatis aspsio¬
ne fuscari. Itaq si credi sibi aliquid
cupit ouinia u̾a loqui in confuetu¬
diuem trahat atq ita linguam ĩ¬
stituat ut mentiri faciat nesciat.
Quid enim ridiculosius dicam au
ꝑiculosius rege mendaci sub quo ne¬

Expanded text:
possit ascendere. Iram in principe turpossit ascendere. Iram in principe turpissimam non ignoret, crudelitatem vero nominari etiam nefas esse, eo funestiorem quo nocendi plura suppeditant instrumenta. 23 Sentiat verum esse quod ait Tragicus, Omne sub regno graviore regnum esse; atque ideo minaci tumore deposito comunem se subiectis exhibeat et quicquid in illos statuerit, de manu sui superioris expectet. Superbiam, nec minus invidiam, plebeium malum credat esse, non regium: cur enim vel sunoxius creditori, vel cur etiam invidere qui supra se neminem, tam multos autem infra se videat? 24 Veritatem totius fidei fundamentum esse non dubitet et mendacio provenire ut vera loquentibus non credatur; plurimum enim veri parva falsitatis aspersione fuscari. Itaque si credi sibi aliquid cupit, omnia vera loqui in consuetudinem trahat atque ita linguam instituat ut mentiri nesciat. Quid enim ridiculosius dicam an periculosius rege mendaci, sub quo ne
Abbreviated transcription (Latin):
amplissu. et pirchi regis et pisistra¬
ti atherensium trranui ꝑacientia cõ¬
mendatur. Secretum u̾o sium ab a¬
liis inqurri equo annno ferat. Alienũ no
magnoꝑe scrutetur. magni anum ẽ
talia non curare. Contra autem pro¬
pe par utrobiq diffidencia. talis fiat
qualis inden nult. tum demũ in se
nichil occultum uolet. nec mag̾ hor¬
rebit hostis orulum ꝙͣ amiti. nec plu¬
ris faciet consilium ꝙͣ testunoniũ
emulorum Pari fiducia scipio to¬
tis castris exploratores romanorũ
atq carthaginensium circũduxit pã¬
ri anum magnitudine iulius cesar
et captum domicium duuisit ⁊ trãl
archaua hostium ĩuenta nec unꝙͣ
lecta combussit. Adhec nõ teniere
neq fortinto sereuissum titulum
sibi imꝑoĩtum arbitretur. sed ut in
animũ ens dõ proxiuum et huma¬
ius passionib alciorem nulla me¬
toris nebula nullus fletus leticie
gestientis nulla pauoris glacies.
Nullus libidinum t̾renaꝵ fumus

Expanded text:
amplissimi et Pyrri regis et Pisistraamplissimi et Pyrri regis et Pisistrati Atheniensium tyranni patientia commendatur. Secretum vero suum ab aliis inquiri equo animo ferat, alienum non magnopere scrutetur; magni animi est talia non curare, contra autem prope par utrobique diffidentia. 21 Talis fiat qualis videri vult; tum demum in se nichil occultum volet, nec magis horrebit hostis oculum quam amici, nec pluris faciet consilium quam testimonium emulorum. Pari fidutia Scipio totis castris exploratores Romanorum atque Carthaginiensium circumduxit; pari animi magnitudine Iulius Cesar et captum Domitium dimisit et transarchana hostium inventa nec unquam lecta combussit. 22 Ad hec non temere neque fortuito serenissimi titulum sibi impositum arbitretur, sed ut in animum eius, Deo proximum et humanis passionibus altiorem, nulla meroris nebula, nullus flatus letitie gestientis, nulla pavoris glacies, nullus libidinum terrenarum fumus
Abbreviated transcription (Latin):
pum medicum darii unmerib ex¬
pugnatũ uecem eius hosti promi¬
sisse. Itaqz cauendas insidias ⁊ mor¬
tiferam pocionem. has ille ꝑlectas
occulunt. dissimulansq subtituit
douec ugresso ad se medito ⁊ obla¬
tum poculum ex haulit. et cum de¬
mum comectis ĩ illum oculis accu¬
sacionem sibi suam obtulit. sero qͥ¬
dem ĩutilit̾q si u̾a esset. s quomam
fulsa erat efficacit̾ et tempestiue ob
trectatores alto auimo despiciat ⁊
sic uiuat ut eos uł m sil eucio redeit¬
guat probetq uentites. Memorãs
augustum rescripsisse tiberio. non
esse indignandum ꝙ de se quisquaui
male loqueretur. Satis est enim in¬
quit si hoc hẽuius ne quis nob̾ muale
facere possit. preclare alioquin plus
haberet lomo ꝙͣ d̾s̃ qui licet maccessi¬
bilis sit offense humaius tamẽ sepe
cõuiciis actentatur hac in re igitur
nex tuus exerceat auuũ atq aures
in qua non tantum huns omunii
onem feci sed et magni pompeii cuus

Expanded text:
pum medicum, Darii muneribus expum medicum, Darii muneribus expugnatum, necem eius hosti promisisse; itaque cavendas insidias et mortiferam potionem. Has ille perlectas occuluit dissimulansque subticuit, donec, ingresso ad se medico, et oblatum poculum exhausit et tum demum coniectis in illum oculis accusationem sibi suam obtulit: sero quidem inutiliterque si vera esset, sed quoniam falsa erat, efficaciter et tempestive. 19 Obtrectatores alto animo despiciat et sic vivat ut eos vel in silentio redarguat probetque mentitos, memorans Augustum rescripsisse Tiberio non esse “indignandum” quod “de se quisquam male loqueretur”; «satis est enim» inquit, «si hoc habemus, nequis nobis male facere possit». Preclare; alioquin plus haberet homo quam Deus, qui licet inaccessibilis sit offense, humanis tamen sepe convitiis attentatur. 20 Hac in re igitur rex tuus exerceat animum atque aures, in qua non tantum huius omniumonem feci, sed et Magni Pompeii civis
Abbreviated transcription (Latin):
us. multirui fidat. s nõ multis. et
insistat uerum amicum a blaudo
hoste discernere ueras laudes acri¬
piat ut uirtutum stimulos. blan¬
dicias horreat ut uenenum. Tar¬
de eat in amicitiami. tardus inde
discedat. et si fien potest nunqmͣ.
Id ipsum nõ p̾cipitant̾ sed pederẽ¬
tun fatiat. et ut est in antiquo ꝓ¬
ũbio. dissuat amiciciam. nõ discin¬
dat. Qualem p̾stat. talem ab aliis
animũ speret. nec a quoꝙͣ diligi si¬
bi fingat quem ip̃e non diligit er¬
ror iste potentum est aib̾rum autẽ
sunt affectus. uigum nõ ferunt. do¬
minum nõ aguoscunt. Nunꝙͣ a
mor insi amore cogitur. nũꝙͣ amore
non cogitur. de amico sane uichil
mali cogitet. Nichil temere cuiqmͣ
credat. pellat suspiciones. delatori
lescens exua tamẽ fiducia cõtẽp¬
sit accusatorem et felre fuit euent
ut debuit. Morbo si quidem quem
paciebatur accomodum farmatũ
accepturo supuenerunt a parinem¬
one litt̾e quib adiuonebat᷑ philip¬

Expanded text:
us”; multum fidat sed non multis, et us”; multum fidat sed non multis, et insistat verum amicum a blando hoste discernere; veras laudes accipiat ut virtutum stimulos, blanditias horreat ut venenum. 17 Tarde eat in amicitiam, tardius inde discedat et si fieri potest nunquam; id ipsum non precipitanter sed pedetentim faciat, et ut est in antiquo proverbio, “dissuat amicitiam non discindat”. Qualem prestat, talem ab aliis animum speret, nec a quoquam diligi sibi fingat quem ipse non diligit: error iste potentum est; liberrimi autem sunt affectus, iugum non ferunt, dominum non agnoscunt; nunquam amor nisi amore cogitur, nunquam amore non cogitur. De amico sane nichil mali cogitet, nichil temere cuiquam credat; pellat suspitiones, delatoriblescens, eximia tamen fidutia contempsit accusatorem et felix fuit eventus ut debuit. Morbo siquidem quem patiebatur accomodum farmacum accepturo supervenerunt a Parmenione litere quibus admonebatur Philip
Abbreviated transcription (Latin):
alienis ĩuectas miserias ꝓpria
uirtute discusserit. dauiuã resti¬
tuerte Ruiuas erexent. pacem
reformau̾it tirauindem oppresse¬
rit. reddiderit lib̾tatem Indutat
ĩ animũ amare quos regit. N ã
⁊ amando amor quenitur. Et nul¬
lum certins regnum est ꝙͣ p̾esse
uolentidus. Salustiamiui illud
doguia regim uũꝙͣ exeat ex a¬
nimo regis tui. non exercitus
ueq thesauros presidia regni ẽẽ
s auucos. eosq nec arius cogi
nec pecuma paran s officio et
fide et q̃ in eamdem sentẽciam
sequuntur concordit̾ unuendum
esse cum suis. Concordiai enĩ paruas
crescere discordia marimas res di¬
labi. Exemplo .m. agrippe pluri¬
numi huic sententie debent ꝑ quã
fratꝰ et sccius et amnicus ⁊ rex bo¬
nus fiet amiciciis post deun post
untutem nichil carius habeat
Quem semel amicicia dignum du¬
eit nulla consilii parte sũmoueati
Sequenq senece cõsilium omnia
cum aunco de liberet. sed de illo pri¬

Expanded text:
alienis invectas miserias propria alienis invectas miserias propria virtute discusserit, damna restituerit, ruinas erexerit, pacem reformaverit, tyrannidem oppresserit, reddiderit libertatem; inducat in animum amare quos regit, nam et amando amor queritur et nullum certius regnum est quam preesse volentibus. 15 Salustianum illud dogma regium nunquam exeat ex animo regis tui: “non exercitus neque thesauros presidia regni esse” sed “amicos” eosque nec “armis cogi nec” pecunia “parari” sed “officio et fide”, et que in eandem sententiam sequuntur: concorditer vivendum esse cum suis, “concordia” enim “parvas crescere, discordia maximas res dilabi”; exemplo Menenii Agrippe plurimum huic sententie debeat, per quam et frater et sotius et amicus et rex bonus fiet. 16 Amicitiis post Deum, post virtutem nichil carius habeat; quem semel amicitia dignum duxerit, nulla consilii parte submoveat sequensque Senece consilium, “omnia cum amico deliberet, sed de illo pri
Abbreviated transcription (Latin):
tutius esse ꝙͣ metu Assuescat in¬
chil in tertis optare uisi bonam
mentem nichil sperare insi famã.
nichil nisi dedecus fornudare. Cogi¬
cet quo alcior est eo se clarius ui¬
den. eoq nimus occultar posse q̃
gesserit. et quo potencie plus est
eo ninus esse licentie. Rouerit
regem a populo nõ magis hĩtu
differre ꝙͣ moribus. Studeat ab ex¬
trenus equo spacio discendens uir¬
tutem in medio sitam sequi Ces¬
set prodigalitas. ab sit auaricia.
Illa opes uastat. hec gloriam. Sit
sane tenax fame ꝓprie. Sit partꝰ
honoris. Sit auarus temporis. Sit
largus pecume. et illud romai
ducis modestissimum aĩosissimũ¬
q responsum semꝑ ĩ autib eius
sonet. nolle aurum s aurum ha¬
abindare ꝙͣ fiscum. Et intelligat
diuitis regui dominũ inopem eẽ
non posse. Calanutatum semper
meuimerit ac laborum quos ca¬
lamitosa terra laboris his tempo¬
rib passa est. tunc se felicẽ. tũc
se uoti compotem. tunc se uere
regem putet quando crimumb

Expanded text:
tutius esse quam metui; assuescat nichil in terris optare nisi bonam mentem, nichil sperare nisi bonam famam, nichil nisi dedecus formidare. 13 Cogitet quo altior est eo se clarius videri eoque minus occultari posse que gesserit, et quo potentie plus est eo minus esse licentie. Noverit regem a populo non magis habitu differre quam moribus; studeat, ab extremis equo spatio discedens, virtutem in medio sitam sequi; cesset prodigalitas, absit avaritia: illa opes vastat, hec gloriam; sit sane tenax fame proprie, sit parcus honoris, sit avarus temporis, sit largus pecunie, et illud romani ducis modestissimum animosissimumque responsum semper in auribus eius sonet, nolle aurum sed “aurum haabundare quam fiscum, et intelligat divitis regni dominum inopem esse non posse; calamitatum semper meminerit ac laborum quos calamitosa Terra Laboris his temporibus passa est; tunc se felicem, tunc se voti compotem, tunc se vere regem putet quando criminibus
Abbreviated transcription (Latin):
ure starent ut puto. raniusq pugͣ¬
tum esset. et cebrius taiumphatũ.
Quorsum hec sorsan int̾roges quia
scilicet multos auguror futuros qui¬
bus quiescendi iam tempus esse
iudeatur. uichi penitus diu̾sa mẽs
est. Si me audire uoli̾ns scies unu̾
esse laboris et uite fuiem. tibi q et
omuibus daris uins usq ad erire

Expanded text:
rariusque pugnatum esset et crebrius triumphatum. ‘Quorsum hec?’ forsan interroges. 8 Quia scilicet multos auguror futuros quibus quiescendi iam tempus esse videatur. Michi penitus diversa mens est; si me audire volueris, scies unum esse laboris et vite finem tibique et omnibus clar
Abbreviated transcription (Latin):
uegociis accigatis. ⁊ichil est ac¬
tura si quid cescrei moris habes cũ
et multa suꝑsuit. ⁊ supremami tua
celebris gloria manum poscat. ui
dimius te aduse fortune magnificẽ¬
tissime reluctantem. Iam cerumꝰ
te uictorem S eu tociens uicta reu̾¬
ntur aspectu mitior et aurate cassi¬
dis ut ita direum fulgore suauior.
uicisti adu̾sam. prospera redit in
prelum. quid putas. ĩitata sunt
ama.. non hostis et tibi quoq no¬
uo armorum genere est opus. nolo
enim existimes minus esse negoni
quoniam hostis est blandior. Nul¬
lum insidiosius uellum est ꝙͣ ubi
qualẽ te in aperto exhibeas expec¬
camus. Multos in angustus uidefes¬
los campestris pugna lassauit. mł¬
tes in adu̾sitanb fortes uiros fortu

Expanded text:
egotiis accingaris; nichil est actum, siquid Cesarei moris habes, cum et multa supersint et supremam tua celebris gloria manum poscat. 4 Vidimus te adverse fortune magnificentissime reluctantem; iam cernimus te victorem; sed en totiens victa revertitur aspectu mitior et aurate cassidis, ut ita dixerim, fulgore suavior. Vicisti adversam; prospera redit in prelium: quid putas? mutata sunt arma, non hostis, et tibi quoque novo armorum genere est opus; nolo enim extimes minus esse negotii quoniam hostis est blandior; nullum insidiosius bellum est quam ubqualem te in aperto exhibeas expectamus. Multos in angustiis indefessos campestris pugna lassavit, multos in adversitatibus fortes viros fortu
Abbreviated transcription (Latin):
esse longeuum. et aman muulto
mea deuocio illesa fide ceptui diu¬
cius tenere silentumi loquor ecce ite¬
rum ad dominum meum. et uisi
piget ad cuntorũ domiuiũ loquor
siruplicitate quantalibet s fide pu¬
tissima et loquor nõ nomi aliquid
s quod et notissimũ tibi et ad om

Expanded text:
esse longevum et amari multo esse longevum et amari multo mea devotio illesa fide ceptum diutius tenere silentium, loquor ecce iterum ad dominum meum et nisi piget, ad cuntorum dominum, loquor simplicitate quantalibet sed fide purissima; 6 et loquor non novi aliquid sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
cognamme ꝯsurgendum tibi tãq
supra seiplum actollenbꝰ ammꝰ
fuit. Ad sũma certam̃a uentum
est ut uniu̾sus orbis intelligat ĩ
utraq fortuna qualis quant᷑q
uir fu̾is. neq tu tantum sed qui
tius eciam conliliis obsequũtur.
habes regem amno seneui anus
adolescentem cum quo t̾ra matiq
iactatus es quem ꝑ multa p̾cipi¬
tia cogente fato ĩ sũmũ status hu¬
mami fastignim perduxisti. osten¬
de illi quibus gradidus in hunc
fortune u̾titem sit euectus. quib
artibus consistendum sit̾. neq tã
denceps enitendum ut ascendat
alcius ꝙͣ ut ascensu sese approbet
uon indignum et hr̃ditarium scep¬
trum nõ mag̾ sanguim debitum
ꝙͣ uirtuti. non facit unimi sed de¬
tegit principatus. et honores nõ
uuitant iuores atq auintũ sed o¬
stendunt persuade il limmus eẽ¬
eumi fortime illud. hoc meriti. do¬
ce deum colat. patriam amet iii¬
sticiam seruet sine qua regnum
licet opulentum ac ualidũ stare
nequit. discat uiolentum nchil

Expanded text:
conamine consurgendum tibi tamque supra se ipsum attollendus animus fuit. Ad summa certamina ventum est ut universus orbis intelligat in utraque fortuna qualis quantusque vir fueris, neque tu tantum sed qui tuis etiam consiliis obsequuntur. 10 Habes regem, animo senem annis adolescentem, cum quo terra marique iactatus es, quem per multa precipitia cogente fato in summum status humani fastigium perduxisti. 11 Ostende illi quibus gradibus in hunc fortune verticem sit evectus, quibus artibus consistendum sit, neque tam deinceps enitendum ut ascendat altius quam ut ascensu se se approbet non indignum et hereditarium sceptrum non magis sanguini debitum quam virtuti. Non facit virum sed detegit principatus, et honores non mutant mores atque animum sed ostendunt. 12 Persuade illi minus em fortune illud, hoc meriti; doce: Deum colat, patriam amet, iustitiam servet, sine qua regnum licet opulentum ac validum stare nequit; discat violentum nichil
Abbreviated transcription (Latin):
nus nob̾ cum hostibus et cumi cat¬
cha ame ꝙͣ cum uicus et cum uo¬
luptute x tam̃. melion loco res
ur̃e starent ut puto. rariusq pugͣ¬
tum esset. et crebrius taiumphatũ
Quorsum hec forsan iut̾roges qui a
scilicet multos auguror funros qui¬
bus quiescendi iam tempus esse
uideatur. mitbi penitus diu̾sa mẽs

Expanded text:
cum hostibus et cum Carthagine quam cum vitiis et cum voluptate certamen! meliori loco res nostre starent, ut puto, rariusque pugnatum esset et crebrius triumphatum. ‘Quorsum hec?’ forsan interroges. 8 Quia scilicet multos auguror futuros quibus quiescendi iam tempus esse videatur. Michi p
Abbreviated transcription (Latin):
plurtinũ erit obsequii utere recum
nuitacione felicillima. sortemqz tu¬
aui ne uegleris brcuitarem ac fugã
uite mortalis ante oculos hẽto. et in¬
stubilitatem rerum et fortune uui
cinus natura est ut audentib atq¬
sollicitis faueat tuiudo pigio q̃ rer
ciat et ut sapientibus placet retro¬
calua esse cum soleat froutem hẽat
capillatam. ¶ Pluraq scripsi oli.
et plura nuit scriderem insi quia sa
piencie tue eciam pauciora sufficiũt
et deuociomi mee utrumq hoc brem

Expanded text:
plurimum erit obsequii. Utere rerum plurimum erit obsequii. Utere rerum mutatione felicissima sortemque tuam ne neglexeris; brevitatem ac fugam vite mortalis ante oculos habeto et instabilitatem rerumtis odium nec minorem tibi conflaveris infamiam. Vix equidem optare, vix verbo exprimere potuisses tam facilem fati viam. Putas ne perpetuum hunc favorem? ut vehemens sic volubile fatum est; suopte volvitur arbitrio; nullus status, nulla facies rerum durat, non tu idem
Abbreviated transcription (Latin):
rias promerenda oro. p̾cor. obsecro
toto minc amio genub tus affu¬
sus quats occasionem res uiaxĩas
atq optimas gerendi celitus obla¬
tam incuntant̾ accipias. rerectis¬
q curis ommbe que gressus tues
a tam pio itiuere retrahunt mo¬
ram tollas claris semp exordiis no¬
cituram ac tuo egentem ꝙͣ pͥmũ ĩ¬
uisere uelis Ausoniam. optato suite¬
dunt ouinia. noli unus deesse for¬
tune / quod si facis ingeus post̾i̾ta¬
tis odium nec mmorem tibi con¬
flaueris infanuaui. uix equidem
optare uix u̾bo expruuere potuis¬
ses tam facilit̾ fati uiam. Putas
ne ꝓpetuum hunc fauorem. ut
ueheniens sic uolubile futum est.
non humano quidem ingenio sed
suepte uoluitur arbituo uullus statͦ
uulla facies rerum durat nõ tu idẽ
semꝑ eris nemo hec tibi ocrasio. In
telligis prouidentissime princeps¬
nõ tantum quid loquar. sed quid co¬
gitem. p̾sentem tuscie statum uides.
ubi plurinũ rebellionis auo tuo a¬
liis q retro principibus fuit. illict̾

Expanded text:
rias promerenda, 8 oro precor obsecro, toto nunc animo genibus tuis affusus, quatenus occasionem res maximas atque optimas gerendi celitus obltam incuntanter arripias, reiectisque curis omnibus que gressus tuos a tam pio itinere retrahunt, moram tollas claris semper exordiis nocituram ac tui egentem quamprimum invisere velis Ausoniam. 9 Optato succedunt omnia; noli unus deesse fortune, quod si facis, ingens posteritatis odium nec minorem tibi conflaveris infamiam. Vix equidem optare, vix verbo exprimere potuisses tam facilem fati viam. Putas ne perpetuum hunc favorem? ut vehemens sic volubile fatum est; non humano quidem ingenio sed suopte volvitur arbitrio; nullus status, nulla facies rerum durat, non tu idem semper rias promerenda, 8 oro precor obsecro, toto nunc animo genibus tuis affunon tantum quid loquar sed quid cogitem; presentem Tuscie statum vides: ubi plurimum rebellionis avo tuo aliisque retro principibus fuit, illic tibi
Abbreviated transcription (Latin):
subiectorum protectorib debellato¬
rib sr̃borum fundatorib imperii
preferendi sunt. hoc dicere quanta¬
libet impudencia non audebunt.
Q si illi cessemat nõ pudeat hos
eciam plebi cedere dignissiua po¬
stulanti ue in urbe scilicet sua exu¬
let neu uelut infecta de publico
repellatur. Qua ui re aristotelici
dogniatis meuiisse couuemet.
ut quod dirigentes tortuosa ligno¬
rum soleut cogatis hos nobiles nõ
modo senatoriam et reliquas di¬
gnitates participare cum aliis sed
di eciam ab his penitus abstiu̾e
quas dui soli per arrogautiã suã
et plebis pacienciam usurparunt.
donec in partem alteram deflex a
res publica sensim ad equalitatẽ
debitam reu̾tatur. hoc censeo. lxc
supplex oro. lai senex roma cum la¬
crunis obrestatut.  si segnes in
enis instauranda lib̾tate fu̾itis ad
tribunal tremendi iudicis uos ap¬
pellat. hoc xpũs iubet. qui dumi cõ¬
sultabitis in medio uestrum erit.¬

Expanded text:
toribus, debellatoribus superbonum, fundatoribus imperii preferendi sunt? hoc dicere quantalibet impudentia non audebunt. 35 Quodsi illi cesserunt, non pudeat hos etiam plebi cedere dignissima postulanti, ne in urbe scilicet sua exulet neu velut infecta de publico repellatur; qua in re aristotelici dogmatis meminisse conveniet ut, quod “dirigentes tortuosa lignorum” solent, cogatis hos nobiles non modo senatoriam et reliquas dignitates participare cum aliis, sed diu etiam ab his penitus abstinere, quas diu soli per arrogantiam suam et plebis patientiam usurparunt, donec in partem alteram deflexa respublica sensim ad equalitatem debitam revertatur. 36 Hoc censeo, hoc supplex oro; hoc senex Roma cum lacrimis obtestatur, quodsi segnes in eius instauranda libertate fueritis, ad tribunal tremendi iudicis vos appellat; hoc Cristus iubet, qui dum consultabitis
Abbreviated transcription (Latin):
preferendi sunt. hoc dicere quanta¬
libet impudentia non cuidebunt.
Q si illi cessemat nõ pudeat hes
eciam plebi cedete dignssima po¬
stulanti ne in urbe scilicet sua exu¬
let neu uelut infecta de publico
repellatur. Qua ini re aristotelici
dogniatis menimisse conuemiet.
ut quod dirigentes tortuosa ligno¬
rum soleut cogatis hos uobiles nõ
di eciam ab his penitus abstin̾e

Expanded text:
ere quantalibet impudentia non audebunt. 35 Quodsi illi cesserunt, non pudeat hos etiam plebi cedere dignissima postulanti, ne in urbe scilicet sua exulet neu velut infecta de publico repellatur; qua in re aristotelici dogmatis meminisse conveniet ut, quod “dirigentes tortuosa lignorum” solent, cogatis hos nobiles non d
Abbreviated transcription (Latin):
si compulsi uimꝙͣ redeant. Sic as¬
seuiss salutariter uis infertur. op¬
tumna est bonuui sponte su a uirtu¬
tem colere uicia deserere proximũ
aduustratũ senatus officium
possessoribus iudignus erpite. qui
si ciues et si bom essent non tamen

Expanded text:
t. Sic affectis salutariter vis infertur; optimum est homini sponte sua virtutem colere, vitia deserere; proximumadministratum senatus officium possessoribus indignis eripite, qui si cives et