comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate aliqua sed deuotione seruantes: du sapr̃e studiis semet gestiũt
nõ solu aĩo sed & corpore consecrare: indignũ ducẽtes libidini man¬
cipare uas ad capienda sapiã p̃paratu. & edere mortalẽ partũ eas, a
quibus diuini uerbi concubitus sacrosct̃s & immortał expetitur. ex q
posteritas relinquat᷑ : nequaꝗͣ corruptele mortalitatis obnoxia. Qđ si¬

Expanded text:
cessitate aliqua sed devotione sancta servantes, dum sapientiae studiis semet gestiebant, non solum animo sed et corpore consecrare. Indignum ducentes libidini mancipare vas ad capiendum sapientiam preparatum et edere mortalem partum eas, a quibus divini verbi concubitus sacrosanctus et immortalis expetitur. Ex qua posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia s
Abbreviated transcription (Latin):
mꝗt in singłis locis consecrata orõis domus quȩ appellat᷑ semnion. uł
prorsus ꝙ ad cibũ potũq pertinet inferentes. uł ad reliqua huãi corpis
his siłia. in quoꝵ disciplins atq excitiis instituti: ad ꝑfcã btamq uita
ad uesꝑa. omne eis spatiu in studioꝵ excitiis ducit᷑: quibꝰ ad diuina
philosophiã ꝑ sacras litteras imibuũt᷑. patrũ leges in allegoricã ĩtelligẽtiã
deducẽtes. Qm̃quidẽ formas e̾eᷤᷤ & imagiẽs: ea que in legis littera scripta
sũt opinant᷑. latentis intrinsecus ꝓfundi cuiusdã diuiniꝰq mysterii. Ha¬

Expanded text:
 in singulis locis consecrata orationis domus, quae appellatur semnion, vel prorsus quod ad cibum potumque pertinet inferentes, vel reliqua humani corporis his similia. In quorum disciplinis et exercitiis instituti, ad perfectam beatamque vitam ad vesperam omne eis spatium studiorum exercitiis ducitur: quibus ad divinam philosophiam per sacras litteras imbuuntur; Patrum leges in allegoricam intelligentiam deducentes; quoniam formas esse et imagines ea quae in legis littera scripta sunt, opinantur, latentis intrinsecus profundi cujusdam divinique mysterii.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam uero uelut fundam̃tu qđda primo in aiã collocant. & ita demũ
reliquas super hanc pergunt edificare uirtutes. Cibũ potũq nullus
eoꝵ capit ante solis occasu: uelut tp̃s lucis cu philosophie studiis
curã uero corporis cũ nocte sotiantes. Non nulli aut̃e etiã post triduũ
in cõmuiõe ueniut cibi. quos scilicet edatior studioꝵ fames ꝑurget.
Iam uõ hi qui in erudicõibꝰ sapientie & inꝑfundiore intelligentia
sacroꝵ uoluminũ conu̾sant᷑. tanꝗͣ copiosis dapibꝰ inhiantes. explẽi
neq̃unt: & contuẽdo acrius inflãmant: ita ut nec quarto iam nec
unto : sed sexto demũ die non tam desideratu ꝗͣ necessariũ

Expanded text:
tiam vero velut quoddam fundamentum primo in anima collocant; et ita demum reliquas super hanc pergunt aedificare virtutes. Cibum potumque nullus eorum capit ante solis occasum; videlicet tempus lucis cum philosophiae studiis, curam vero corporis cum nocte sociantes. Nonnulli autem etiam post triduum in communionem veniunt cibi, quos scilicet edacior studiorum fames perurget. Jam vero hi qui in eruditionibus sapientiae, et in profundiore intelligentia sacrorum voluminum conversantur, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequeunt, et contuendo acrius inflammantur, ita ut nec quarto jam, nec quinto, sed sexto die demum, non tam desideratum quam necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
Eru ꝑ idem tp̃s paulo apło ab hierlin in cir¬
cuitu & usq ad illiricu p̃dicatoẽ u̾bi dñici mistrante: Claudiꝰ imꝑator
Laudio uõ adhuc in imꝑio ꝑdurãte: in ipã sollẽnitate pasche. tanta
iudeis ꝑturbatio & uastitas hierosolimis accidit ex seditioe cõmota: ut
illi soli qui in foribꝰ templi constipatõe ppłi necati sũt: tria milia iudoꝵ
nũarent᷑. Et conu̾sus ẽ dies festus eoꝵ in luctũ. S & alia ꝗͣ pluriã iudeiᷤ
mala irrogata. iosephus per hec uerba designat.

Expanded text:
er idem tempus, Paulo apostolo ab Hierusalem in circuitu et usque ad Illyricum praedicationem verbi Dominici ministrante, Claudius imperator laudio vero adhuc in imperio perdurante, in ipsa solemnitate Paschae, tanta Judaeis perturbatio, et vastitas Hierosolymis accidit ex seditione commota, ut de illis solis qui in foribus templi constipatione populi necati sunt, triginta millia Judaeorum numerarentur, et conversus est dies festus eorum in luctum. Sed et alia quamplurima Judaeis mala irrogata Josephus per haec verba designat.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur i urbe roma post damasu siricius eccłie suscepit sacerdotium:
Apud alexandriã uero defuncto petro. timotheus. & post hũc theophi¬
lus. In hierosolymis autẽ post cyrillu ioħes apłicas reparat sedes. A¬
pud antiochia uõ defuncto meletio. substituit᷑ flauianꝰ. Sed qđ pau¬
linus adhuc suꝑerat. qui in catholicoꝵ semꝑ societate ꝑmanserat. mł¬
ta ibi iurgia & multe controuersie sepe cõmote. nec tamẽ sũma ui
risq fatigatis potuit aliquando pacis ullus obtineri modus. cũ utiq
fidei iam nulla uideret᷑ sub esse discordia. Hoc idẽ apud tyru fuit.
un diodorus unus sane ex antiꝗs catholicis uir. & tẽtatio
documentis ꝓbatus. cũ athanasii testimoĩo a confessoribꝰ e̾e̾t epũs fa¬
ctus. modestia eius contempta. alius a miletii partibus ordmatur.
Sed & in multis aliis urbibus orientis. huiusmodi confusiones con¬
tentio genuit sacerdotũ. Apud cõstantinopolim uõ nectareus ex p̃¬

Expanded text:
gitur in urbe Roma post Damasum Siricius Ecclesiae suscepit sacerdotium. Apud Alexandriam vero defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus: in Jerosolymis autem post Cyrillum Joannes, Apostolicas reparant sedes. Apud Antiochiam vero defuncto Meletio substituitur Flavianus. Sed quod Paulinus adhuc supererat, qui in catholicorum semper societate permanserat, multa ibi jurgia et multae controversiae saepe commotae, nec tamen summa vi risque fatigatis, potuit aliquando pacis ullus obtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et tentationum documentis probatus, Athanasii testimonio esset a confessoribus Episcopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibus Orientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ed nec ultra haꝵ infecundior cappadocia fuit. ĩmo aliquid letius grego¬
Sed isti precipue uelut duo filii pinguedinis. ad sisfentes dextra leuaq
puto de his pauca supͣ repetere. Ambo nobiles. ambo athenis eruditi
ambo college. ambo de auditorio digressi. ad ꝓfitendã rhetoricã roga¬
bant᷑. Quod opus magnifice quide implebat basilius. gregorius uero
magͥficentuis tenebat. Quiq cũ se totum dei seruitio mancipasset.
tantũ de college amore p̃sumpsit. ut sedentẽ hasiliu de doctoris cathe¬
dra deponeret. ac secũ ad monasteriũ manu miecta ꝑduceret. Ibi q ꝑ
annos ut aiunt tredecim. oĩbꝰ grecoꝵ scolariũ libris remotis. solis diuine
scpture uolum̃ibꝰ oꝑam dabant. earũq intelligentiã nõ ex ꝓpria p̃sũpti¬
one. sed ex maioꝵ scriptis & auctoritate sequebant᷑. qͦs & ip̃os ex apłica

Expanded text:
ed neutra harum infoecundior Cappadocia fuit, imo aliquid laetius GregoSed isti praecipue velut duo filii pinguedinis, assistentes dextera laevaque puto de his pauca supra repetere. Ambo nobiles, ambo Athenis eruditi, ambo collegae, ambo de auditorio digressi ad profitendam Rhetoricam rogabantur. Quod opus magnifice quidem implebat Basilius, Gregorius vero magnificentius contemnebat. Quique cum se totum Dei servitio mancipasset, tantum de collegae amore praesumsit, ut sedentem Basilium, de doctoris cathedra deponeret, ac secum ad monasterium manu injecta perduceret, ibique per annos ut aiunt tredecim, omnibus Graecorum saecularium libris remotis, solis divinae Scripturae voluminibus operam dabant, earumque intelligentiam, non ex propria praesumtione, sed ex majorum scriptis et auctoritate sequebantur: quos
Abbreviated transcription (Latin):
luctante illo & plurimũ resistente. ad imꝑatorẽ relatũ ppłi delideriũ
oĩ maturitate iubetur impleri. Dei enim art ẽẽ. ꝙ discordante ppłi
fidem & aĩos dissidentes. conuersio subita in unũ consensũ atq ĩ una
sententiã reuocarit. Mox q dei grãm consecutus. & mitiatus sacris
& sacerdos effectus ẽ.¬

Expanded text:
Obluctante illo et plurimum resistente, ad Imperatorem relatum populi desiderium, Obluctante illo et plurimum resistente, ad Imperatorem relatum populi desiderium, omni maturitate jubetur impleri. Dei enim, ait, esse, quod discordantem populi fidem, et animos dissidentes conversio subita in unum consensum atque in unam sententiam revocaret. Moxque Dei gratiam consecutus, et initiatus sacris, et sacerdos effectus e
Abbreviated transcription (Latin):
innocentie d̾s affuit. & incaput eoꝵ qui intenderant dolu pena ꝯu̾s.
utriusq partis ppli diu̾sis studiis ferebat᷑ dissensio grauis. & periculosa
seditio urbi ꝓpͥe maturũ parabat exitiu. si pars utiaq cu diuersũ uel¬
let. nequaꝗͣ qd ꝓposuerat obtinẽt. Ambrosius tunc consulares eiusdẽ
ꝓuintie fasces gerebat. Is cum ꝑnitiem ciuitatis uideret impendẽ. pro
itq officio suo confesti eccłia seditõe ppłi mitigaturꝰ ingredi
Cũq mibi młta scđm leges & publicã disciplinã ꝓ quiete & trãquilli¬
tate ꝑ orasset pugnantis inter se & dissidentis ppłi. subito clamor &
uox una consurgit. ambrosiũ epm̃ postulantes. bapticari hũc ꝓtinꝰ
clamabant erat enim cathecuminus & sibi epm̃ dari. Nec aliter
ũ ppłm fore atq unã fidem nisi ambrosiꝰ sibi daret᷑ sacerde

Expanded text:
innocentiae Deus affuit, et in caput eorum qui intenderant dolum, poena convinnocentiae Deus affuit, et in caput eorum qui intenderant dolum, poena convutriusque partis populi diversis studiis ferebantur. Dissensio gravis et periculosa seditio urbi propriae maturum parabat exitium, si pars utraque cum diversum vellet, nequaquam quod proposuerat, obtineret. Ambrosius tunc Consularis ejusdem provinciae fasces gerebat. Is cum perniciem civitati videret impendere, pro loco atque officio suo, confestim Ecclesiam, seditionem populi mitigaturus, ingreditur. Cumque inibi multa secundum leges et publicam disciplinam pro quiete et tranquillitate perorasset, pugnantis inter se et dissidentis populi subito clamor et vox una consurgit, Ambrosium Episcopum postulantes, baptizari hunc 284 protinus clamant erat enim catechumenus et sibi Episcopum dari: nec aliter unum populum fore atque unam fidem, nisi Ambrosius sibi daretur sacerdos.
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbo doctrine. alter in operibus fidei fratrẽ ita exequabat. ut ut̾q
uł basiliu uł gregoriu redderet. Extant etiam ipsius gregorii iunio¬
ris aliqua opuscula luculenta. Sed de his satis dictu. In occidiuis uero
partibus ualentiianꝰ fide religionis illesus. uetere romani imperii cẽ
prelatu sibi non ferens ursinus quidã eiusdẽ eccł̃ie diaconꝰ. intantũ
furoris erupit. ut ꝑsuaso quodã satis imperito & agresti ep̃o. collecta
epm̃ se fieri extorq̃ret. legibꝰ & ordine & traditiõe ꝑuersis. Quo ex
facto tanta sedicio immo uero tanta bella orta sũt alterutrũ defenden¬
tibꝰ ppłis. ut replerent᷑ humano sanguine orationũ loca. Que res fa-¬
ctione maximini p̃fecti seui hoĩs ad inuidiã boni & innocentis uersa
ẽ sacerdotis. ita ut causa ad clericoꝵ usq torm̃ta duceret᷑. Sed adsertor

Expanded text:
in verbo doctrinae, alter in operibus fidei fratrem ita exaequabat, ut uterque in verbo doctrinae, alter in operibus fidei fratrem ita exaequabat, ut uterque vel Basilium, vel Gregorium redderet. Exstant etiam ipsius Gregorii junioris aliqua Opuscula luculenta. Sed de his satis dictum. In Occiduis vero partibus Valentinianus fide religionis illaesus, veteri Romani imperii censrat. Quem praelatum sibi non ferens Ursinus quidam ejusdem Ecclesiae diaconus intantum furoris erupit, ut persuaso quodam satis imperito et agresti Episcopo, collecta Episcopum se fieri extorqueret legibus et ordine et traditione perversis. Quo ex facto tanta seditio, imo vero tanta bella coorta sunt, alterutrum defendentibus populis, ut replerentur humano sanguine orationum loca. Quae res factione Maximini Praefecti saevi hominis, ad invidiam boni et innocentis versa est sacerdotis, ita ut caussa ad Clericorum usque tormenta deduceretur. Sed assertor
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ubi głam subsecuta inuidia ẽ. obmiti quidã. & p̃scriptionibꝰ minus¬
susurrari tantũ & subdente sentiens ruminari. ipẽ ꝓfert que dicere ei
nullus audebat. Absit inquit. ut mei causa aliqua simultas indei sac̃¬
dotibus oriatur. Si ꝓpter me est ista tempestas. tollite me. & mittite me
ĩ mare. & desinet a uobis quassatio. Tunc regressus in eccłia sua qđ su
successorẽ sibi ipẽ delegit. quo eccłiam gubnante. debilitatis & senectutis
otio frueret᷑. Extant qͦ utriusq ingenii monim̃ta magͥfiça tractatuui.
quos ex tpr̃e in ecclesiis declamabant. Ex quibꝰ nos denas ferme sin¬
guloꝵ oratiunculas transfudimꝰ in latinu. basilii preterea instituta
monachoꝵ. optantes si potuerimꝰ & dĩ fauor adiuuerit. eoꝵ plura tnͣs¬
ferre. Fuerunt p̃terea fres duo basilio. gregorius & petrus. quoru alter

Expanded text:
Sed ubi gloriam subsecuta invidia est, obniti quidam, et proscriptionibus minusSed ubi gloriam subsecuta invidia est, obniti quidam, et proscriptionibus minusuod ille susurrari tantum et sub dente sentiens ruminari, ipse profert, quia dicere ei nullus audebat. Absit, inquit, ut mei causa, aliqua simultas in Dei sacerdotibus oriatur. Si propter me est ista tempestas, tollite, et mittite me in mare, et desinet a vobis quassatio. Tum regerat, successorem sibi ipse delegit, quo Ecclesiam gubernante, debilitatis et senectutis otio frueretur. Exstant quoque utriusque ingenii monimenta magnifica Tractatuum, quos ex tempore in Ecclesiis declamabant. Ex quibus nos denas ferme singulorum Oratiunculas transfudimus in Latinum. Basilii praeterea Instituta monachorum, optantes, si poterimus, et Dei favor adjuverit, eorum plura transferre. Fuerunt praeterea fratres duo Basilio, Gregorius et Petrus. Quorum alter
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis credit᷑ exoluisse supplicia. Ita ante lucẽ missi qui rogarẽt basiliũ.
ut precibus suis intercedẽt ꝓ eis. ne etiã ipi & quidẽ multo ustinus simi¬
liter interirent. Sic accidit ut cũ õs catholicos expulerit ualens. basilius
usq ad uite exitũ intemerato coĩonis sacram̃to in eccł̃ia ꝑduraret. Gre¬
gorius uero apud nazanzon oppidu. in locũ patris ep̃s subrogatũs. he¬
reticoꝵ turbidinẽ fideliter tulit. Reddita uero pace. constantino polim
ad eccł̃ia docenda uenire exoratus abnuit. Obi breui tpr̃e tantũ ad
emendandũ ppłm uetustis hereticoꝵ infectu uenenis ꝓfecit. ut tunc
pͥmu christiani sibi fieri uiderent᷑. & nouellã lucem ueritatis aspicere.
cu religionis doctor multa quidem uerbis. plura tamen doceret exẽplis.
nec uiderent ab eo discipłi aliquid imꝑari. qđ non prius ip̃e fecislet.

Expanded text:
pietatis creditur exsolvisse supplicia. Ita ante lucem missi, qui rogarent Basilium, pietatis creditur exsolvisse supplicia. Ita ante lucem missi, qui rogarent Basilium, ut precibus suis intercederet pro eis, ne etiam ipsi, et quidem multo justius similiter interirent. Sic accidit, ut cum omnes catholicos expulerit  Al. expelleret Valens, Basilius usque ad vitae exitum intemerato communionis sacramento in Ecclesia perduraret. Gregorius vero apud Nazianzon oppidum in locum patris Episcopus subrogatus haereticorum turbinem fideliter tulit. Reddita vero pace, Constantinopolim ad Ecclesiam docendam venire exoratus, non abnuit. Ubi brevi tempore tantum ad emendandum populum vetustis haereticorum infectum venenis proficit, ut tunc primum Christiani sibi fieri viderentur, et novellam lucem veritatis aspicere, cum religionis doctor multa 282 quidem verbis, plura tamen doceret exemplis: nec viderent ab eo discipulis aliquid imperari, quod non prius ipse fecisset.
Abbreviated transcription (Latin):
delinquendi incitamenta p̾uenire. nec sinere labi eu. qui difficulter
erigeret᷑ elisus. Ille in fide purus. hic in p̃dicatiõe liberior. Ille dõ hũilis
hic etiã hoĩbus erat. Ille arragantes ꝯtẽptu. hic ratione uincebat. Sic
in utroq. diuina gratia unu opus ꝑfectionis explebat. Igit᷑ nõ młto
ritũ sibi iam iãq sꝑaret impendi. Tum ille intrepidus. & absq ulla ai
ꝑturbatione. hec sibi minanti p̃fecto respondisse fertur. Atq utinã ali¬
quid mihi eẽt digni muneris qd offerrẽ huic. qui maturius basiliu de
nodo follis huius absolueret. Cũq daretur ei nox que erat media ad spa¬
ciu deliberandi. respondisse denuo ꝑhibet᷑. Ego crastino ip̃e ero ꝗ nunc
tu te utinam non mutares. Et illa quidẽ nocte uxor imꝑatoris uelut tor¬
toribꝰ tradita cruciat᷑. filius uero qui erat eis unicus. extinctus. pat̾ne im¬

Expanded text:
delinquendi incitamenta praevenire, nec sinere labi eum, qui difficulter delinquendi incitamenta praevenire, nec sinere labi eum, qui difficulter erigeretur elisus. Ille in fide purus, hic in praedicatione liberior. 281 Ille Deo humilis, hic etiam hominibus erat. Ille arrogantes contemtu, hic ratione vincebat. Sic in utroque diversa gratia unum opus perfectionis explebat. Igitur Basiliusinteritum sibi jam jamque speraret impendere. Tum ille intrepidus, et absque ulla animi perturbatione haec sibi minitanti Praefecto respondisse fertur: Atque utinam aliquid mihi esset digni muneris, quod offerrem huic, qui maturius Basilium de nodo follis hujus absolveret. Cumque daretur ei nox, quae erat media, ad spacium deliberandi, respondisse denuo perhibetur: Ego crastino ipse ero qui nunc: tu te utinam non mutares. Et illa quidem nocte uxor imperatoris velut tortoribus tradita cruciatur: filius vero qui eis erat unicus, extinctus paternae im
Abbreviated transcription (Latin):
ter saxa dispergere. sed bonã terra cordis sui iugi cultu excitii
indesmentib ex colebat. & multo amplius hic insemetip̃o. quã ille in ce¬
teris ꝓficiebat. Susciꝑe ille que renuntiãtes seculo deferebant ad pedes
suos & diuidere ut quisq eguisset curã gerebat. iste nihil habendi &
oĩa possidendi contentꝰ sacramento. erga solas sapientie diuitias auarus
& multũ cupidus iherebat. Ille coire plures in unũ. & sui inuicẽ in
necessariis hr̃e sollicitudinẽ docebat. hic sui exemplo qͦ erat absolutꝰ &
liber. cunctis sermone apłico predicabat. ego autẽ uolo uos sine sollici¬
tudine esse. dñs in proximo est. nihil solliciti sitis. sed tanꝗͣ serui chri¬
sti. hoc solu estote solliciti. qñ redeat dñs de nuptiis. Ille delinquẽtibus
misericordit᷑ condolere. & a delicto reuocare. hic ꝑ diuini eloquis grãm

Expanded text:
aut inter saxa dispergere, sed bonam terram cordis sui jugi cultu et exercitiis aut inter saxa dispergere, sed bonam terram cordis sui jugi cultu et exercitiis indesinentibus excolebat. Et multo amplius hic in semetipso, quam ille in caeteris proficiebat. Suscipere ille, quae renuntiantes seculo deferebant ad pedes suos, et dividere ut quisque eguisset, curam gerebat. Iste nihil habendi, et omnia possidendi contentus sacramento, erga solas sapientiae divitias avarus et multum cupidus inhaerebat. Ille coire plures in unum, et sui invicem in necessariis habere sollicitudinem docebat. Hic sui exemplo quod erat absolutus et liber, cunctis sermone Apostolico praedicabat: Ego autem volo vos sine sollicitudine esse ; et Dominus in proximo est: nihil solliciti sitis, sed tanquam servi Christi, hoc solum estote solliciti, quando redeat Dominus de  Al. a nuptiis. Ille delinquentibus misericorditer condolere, et a delicto revocare: hic per divini eloquii gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetas cõmentarios discutientes. thesauros sapientie & scientie recon¬
ditos in uasis fictilibus requirebant. Uerum cu iam ipĩ sufficienter
instructi diuina dispensatione ad imbuendos ppłos uocarent᷑. & alius
alio itinere ad idem tamen opus uterq traheretur. basilius ponti urbes
& rura circũiens. desides gentis illius aiõs. & paru de spe futura solli¬
citos. stimulare uerbis. & predicatiõe succende̾ callũq abhis longe ne¬
gligentie cepit abolere. subegit q abiectis maniu reꝵ & seculariũ cu-¬
uis suimet notitiã reciꝑe. in unũ coire. monastia construẽ psalmis &
honesta & quecũq ad uictũ necessaĩa sũt prebere. uirgines institue̾. pudi¬
cã castãq uitã oĩb pene desid̾abilẽ facẽ. Ita breui ꝑmutata ẽ totiꝰ ꝓuĩtie
facies. ut in arido & squalente campo uideret᷑ seges fecunda & leta uinea
surrexisse. Gregorius uõ bonũ semen nõ patiebat᷑ aut suꝑ spinas iacere.

Expanded text:
conditos in vasis fictilibus perquirebant. 280 Verum cum jam ipsi sufficienter instructi Divina dispensatione ad imbuendos populos vocarentur, et alius alio itinere, ad idem tamen opus uterque traheretur, Basilius Ponti urbes et rura circumiens, desides gentis illius animos et parum de spe futura sollicitos stimulare verbis, et praedicatione succendere, callumque ab his longae negligentiae caepit abolere, subegitque, abjectis inanium rerum et secularium curis, suimet notitiam recipere, in unum coire, monasteria construere, psalmis, et instituere, pudicam castamque vitam omnibus pene desiderabilem facere. Ita brevi permutata est totius provinciae facies, ut in arido et squalenti campo videretur seges foecunda, ac laeta vinea surrexisse. Gregorius vero bonum semen non patiebatur, aut super spinas jacere,
Abbreviated transcription (Latin):
xuiI. Et ut nemo eu qui ad aliu ꝑtinet suscipiens in sua eccł̃ia or¬
dinet clericu. absq consensu illiꝰ ad quẽ pertinet.xuiii. Et nequis
clericus aut usuras accipiat. aut frum̃ti uł uini ampliationẽ. qđ so¬
let in nouo datũ. uł sexcuplũ uł etiã duplũ recipi. qđ si faciat tãꝗͣ
turpis lucri reuz abisciendu.xuiiii. Et ut paulianiste qui sunt¬
fotiniani rebaptiçentur. xXx S Ed & diaconisse qm̃ quidẽ manꝰ
impositionẽ non accipiũt. etiam ip̃as inter laicos esse debere. Igitur
cum dehis ꝓ ut diuinaꝵ legum ratio poposcerat decreuissent. s & de
obseruatione pasche antiquũ canonẽ ꝑ quẽ nulla de reliquo uarietas
oriret᷑ eccłiis tradidissent. omnibꝰ rite dispositis. eccłiaꝵ pax & fides ĩ
orientis atq occidentis partibꝰ una atq eadẽ seruabatur.

Expanded text:
XVIII. Et ut nemo eum qui ad alium pertinet, subripiens, in sua Ecclesia orXVIII. Et ut nemo eum qui ad alium pertinet, subripiens, in sua Ecclesia ordinet clericum absque consensu illius ad quem pertinet. XIX. Et ne quis clericus aut usuras accipiat, aut frumenti vel vini ampliationem, quod solet in novo datum, vel sexcuplum, vel etiam duplum 227 recipi: quod si faciat, tanquam turbis lucri reum abjiciendum.Photiniani, rebaptizentur. XXII. Sed et Diaconissas, quoniam quidem manus Impositionem non accipiunt, etiam ipsas inter laicos esse debere. Igitur cum de his, prout divinarum legum reverentia poposcerat, decrevissent, sed et de observatione Paschae antiquum canonem, per quem nulla de reliquo varietas oriretur, Ecclesiis tradidissent, omnibus rite dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis atque Occidentis partibus una atque eadem servabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
derit.xii. De his uõ qui uita excedũt penitentibꝰ. decernũt. uacuu
nullu debere dimitti. Siqui sane accepta cõione suꝑuixerit. debẽ eum
tpr̃a statuta complere. uł certe ꝓut moderatio epĩ uolueit. xiiii. Et
ne diaconi pb̃ris p̃ferant᷑. neue sedeant in consessu pb̃roꝵ. aut illis pñtibꝰ
eucharistiã diuidant. s illis agentibꝰ solũ ministrent. Si uero pb̃r nullus
sit in pñti. tũc demũ etia ipis licere diuidẽ. alr uõ agentes abiici iubent.
XU De cathecuminis qui ꝓlapsi sunt statuerunt. tribꝰ annis eos a
cathecumĩoꝵ or̃one seꝑatos. postea recipi debere.xui. Et ne de ciui¬
tate inferiori ad maiorẽ eccłia transire ꝗs ambiat. siue ep̃s siue etiã
alius clericus. Et ne quis clericus qui derelicta eccł̃ia sua nulla exis¬
tente causa ꝓbabili uagat᷑ & oberrat ꝑ alias eccł̃ias. suscipiat᷑ ĩ coĩone.

Expanded text:
derit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum derit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere eum tempora statuta complere, vel certe prout moderari Episcopus voluerit. XV. ne Diaconi Presbyteris praeferantur, neve sedeant in consessu Presbyterorum, aut illis praesentibus, Eucharistiam dividant, sed illis agentibus solum ministrent. Si vero Presbyter nullus sit in praesenti, tunc demum etiam ipsis licere dividere: aliter vero agentes, abjici jubent. XV. De Catechumenis qui prolapsi sunt, statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat sive Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clericus qui derelicta Ecclesia sua, nulla existente caussa probabili, vagatur et oberrat per alias Ecclesias, suscipiatur in communionem.
Abbreviated transcription (Latin):
luerit. uł si placuerit ut q̃rat ei epĩ locũ uacantẽ. hoc sit in ipũis potestate.
.x. E Tne muna ciuitate duo sint epĩ. xi. E.Tsiqui forte indiscrete
ad sacerdotiũ ꝓuecti. postmodũ uł ip̃i aliquid de se criminosũ confessi st̃
uł ab aliis reuicti. ut abiiciant᷑. Sed & siqua ex his qui lapsi sunt & ꝑ igͦ¬
rantiã forte ordinati recognita fuerint. ut abiiciantur xii. E Tsiqui
absq tormentis in ꝑsecutõib lapsi sũt & ex corde agunt penitentiã. ꝗnq
aimos intra cathecumĩos faciant. & duobꝰ annis post hoc fidelibꝰ tm̃ in o¬
militiã abiecerant. & rursu hanc ambier̃t. hos tredecim annis penitẽtiã
gerẽ. & postea suscipi. tamẽ ex corde penitẽtia gerant. Esse tamĩe & in po-¬
testate epĩ moderandi facultatẽ. si eoꝵ fructuosa & attentã penitẽtiã ui-¬

Expanded text:
luerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. luerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI. Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, et per ignorantiam forte ordinati, recogniti fuerint, ut abjiciantur. XII. Et si qui absque tormentis in persecutionibus lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus militiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcopi moderandi facultatem, si eorum fructuosam et attentam poenitentiam vi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ irritam esse uoluerunt. U. Et ne quẽ si alius ep̃s de ecclia ex¬
pulerit. siue clericũ. siue laicu. suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracũdia
aliqua aut contentioe ut fieri solet in iuste factũ remediũ nõ haberet.
ut si forte ab uno inique aliquid gestu ẽ. a ceteris emendet᷑. Si recte.
ut ab om̃ibꝰ confirmetur. ui. Et ut apud alexandriã. uł in urbe
roma uetusta consuetudo seruetur. ut uel ille egypti. uł hic suburbica¬
rũ eccłiaꝵ sollicitudinem gerat. uii. Et ut si forte in ordinãdo epõ
luo uł tres ꝓ aliqua contentione dissentiant. reliquoꝵ auctoritas & pre¬
cipue metropolitaĩ cu ceteris firmior habeatur
tharos qui apud nos nouatiani sunt. si forte pemtentes ad eccłia cõ¬
uertantur. confessos eccłiastica dogmata. clericos. in ordinẽ quidẽ suo
catholicã semꝑ tenuit fidẽ. nisi sua uolũtate ip̃e eu tali noĩe honorare uo¬

Expanded text:
tionem irritam esse voluerunt. V. Et ne, quem alius Episcopus de Ecclesia expulerit, sive clericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium non haberet, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. Si recte, ut ab omnibus confirmetur. VI. Et ut apud Alexandriam, et in urbe Roma, vetusta consuetudo servetur, ut vel ille Aegypti, vel hic suburbicariarum Ecclesiarum sollicitudinem gerat. VII. Et ut si forte in ordinando Episcopo, duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolitani cum caeteri firmior habeatur.tharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare vo
Abbreviated transcription (Latin):
gestis. reliqua omnia in epõꝵ panigiritis tractatibus inhil ad scientia
reꝵ conferentibꝰ occupatꝰ omissis quȩ uidebant suꝑflua. hystorie siꝗd
finẽ. Decimũ uõ uel undecimũ libru nos conscripsimꝰ: partim ex ma¬
ioꝵ tradiuõibꝰ partim ex his que nra iam memoria cõprehẽderat: &
eos uelut duos pisciculos supͣscriptis pamibꝰ addidimꝰ. quos si tu ꝓbaue¬
ris uel benedixeris: ꝓ certo confida ꝙ sufficient turbis. Continet autẽ
omme opus res in eccł̃ia gestas: a saluatoris ascensione & deinceps Nr̃i
uero duo libelli a tpribus constantini post ꝑsecutionẽ:¬

Expanded text:
gestis, per reliqua omnia in Episcoporum panegyricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid finem. Decimum vero et undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutione
Abbreviated transcription (Latin):
etiam pisciculos duos. adgressus sum exequi ut potui ꝙ p̃ceperas: certꝰ
ꝙ excusabit imperitie nr̃e culpas precipientis auctoritas. Sciendũ
sane est ꝙ decimꝰ liber huius operis ĩ greco: qm̃ per parum erat in rebul¬

Expanded text:
etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decimus liber hujus operis in Graeco, quoniam perparum habebat in rebu
Abbreviated transcription (Latin):
nis amiserim. consideraui ꝙ non absq aliquo apłice institutiois ordĩe
nobis ista preciperes. Nam & cu dñs aliquãdo esurientibꝰ in deserto au¬
ditoꝵ turbis dixisset ad apłos: date eis uos manducare: philixpus unus
ex apłis intelligẽs eo magis splendescere diuine uirtutis insignia: si mi¬
nimoꝵ qͣ ministeriis explerent. non ꝓtulit panes apłice reconditos
perȩ: sed puerulum ad ẽeᷤ dicit habentẽ quinq panes & duos pisces.
Quem uerecundiȩ excusans adiecit. Sed hec que inter tantos: Quo
magis m angustis opibus & desperatis: clara fieret diuina potentia
Sciens ergo ex illis te descendere disciplinis: recordatus ꝙ philippi for¬
tassis exemplo ubi pascendi turbas tempus uidisti puerulũ subroga¬
ueris: qui panes quide quinq sicut acceꝑat duplicatos adhiberet. ad
explendu tamen enangłicu sacram̃tu ꝓprio labore captos adderet

Expanded text:
nis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinque sicut acceperat, duplicatos adhiberet, ad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet
Abbreviated transcription (Latin):
Eritorum dicunt eẽ medicoꝵ ubi imminere urbib
uel regionibus generales uiderint morbos prouidere
aliqd medicamenti uel poculi genus: quo p̃muniti
homines ab imminenti defendantur exitio.Quod
tu qͦ uenerande pater chromati medicine exequẽs
genus. tpr̃e quo diruptis italie claustris alarico du¬
ce gothoꝵ se pestifer morbus infudit: & agros armenta uirc
teq uastauit: populis tibi a deo cõmissis feralis exitii aliqd remedium
querens. perq egre mentes ab ingruentis mali contagione abstracte me¬
lioribus occupate studiis tenerentur. in iungis mihi ut ecclesiasticam
hystoria. quam uir eruditissimꝰ eusebius cesariensis greco sermone con¬
scripserat in latinu uerterem: cuius lectione aĩus audientiũ uinctus:
dum notitiam reꝵ gestaꝵ auidius petit: obliuonẽ quod ãmodo malo¬
rũq̃ gererentur acciꝑet. A quo ego oꝑr cum excusare me uellem: ut¬
pote inferior & impar: & qui intam multis annis usum latini sermo¬

Expanded text:
eritorum dicunt esse medicorum, ubi imminere urbibus, vel regionibus, generales viderint morbos, providere aliquid medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone conscripsit, in Latdum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uare uideret. Cuius primo ingressu tanta & tam turpia in uirgines &
continentes eccł̃ie gesta sunt. que nec in ꝑsecutionibꝰ gentiliũ memorant᷑.¬
Inde post fugas ciuiu & exilia. post cedes & tormenta. flãmasq quibꝰ
innumeros confecerat. ad monasteria furoris sui arma conuertit. Ual¬
tat heremũ. bella quiescentibꝰ indicit. Tria milia simul & eo ampliꝰ ui¬
ros ꝑ totam heremu secreta & solitaria habitatione dispersos. oppugnare
pariter aggreditur. Mittit armatã equitũ ac peditũ manũ. Tribunos
p̃positos. & bellorũ duces. tanꝗͣ aduersu barbaros pugnaturusꝰ elegit. Qu
cum uenissent. nouam belli speciem uident. hostes suos gladiis obiectare
ceruices. & nihil aliud dicere. nisi amice ad qdđ uenisti:¬

Expanded text:
vare videretur, cujus primo ingressu tanta et tam turpia in virgines et vare videretur, cujus primo ingressu tanta et tam turpia in virgines et continentes Ecclesiae gesta sunt, quae nec in persecutionibus Gentilium memorantuInde post fugas civium et exilia, post caedes et tormenta, flammasque quibus innumeros confecerat  Al. condemnavit, ad monasteria furoris sui arma convertit. Vastat eremum, et bella quiescentibus indicit. Tria millia simul, aut eo amplius, viros per totam eremum secreta 271 et solitaria habitatione dispersos oppugnare pariter aggreditur. Mittit armatam equitum ac peditum manum: Tribunos, Praepositos, et bellorum duces, tanquam adversum Barbaros pugnaturus elegit. Qui cum venissent, novam belli speciem vident, hostes suos gladiis objectare cervices, et nihil aliud dicere, nisi: Amice, ad quid venisti
Abbreviated transcription (Latin):
fauendo hereticis. abiit in uia patru suoꝵ. Nam & epõs egit in exiliu.
& pbros ac diaconos & monachos taciano alexandrie presidente usq
ad tormenta deduxit. & ignibꝰ tradidit. Multaq nefanda & crudelia
in eccł̃ia dei molitus ẽ. Sed hec omĩa post athanasii obitu. Nam illo suꝑ¬
stite. uelut diuina quadã uirtute ꝓhibitus. cum dibacharet᷑ i
gitur ea tempestate cu quadragesiõ & sexto anno sacerdotii sui athana¬
sius post multos agones. multasq patientie coronas quieuiss& ĩ pace.
sciscitatus de successore. petrum tribłonu suaꝵ participẽ & sotiũ delegit.
Et petrus quidẽ nauem protinus conscendens. ad urbẽ romã profugit.
Lucius uero tanꝗͣ materia sibi crudelitatis oblata. seuior erga ceteros effi¬
ciebat᷑. & ita ibat in sanguinẽ. ut nec speciem quide aliquã religionis ser¬

Expanded text:
favendo haereticis, abiit in viam patrum suorum. Nam et Episcopos egit in exilium, favendo haereticis, abiit in viam patrum suorum. Nam et Episcopos egit in exilium, et Presbyteros, ac Diaconos, et Monachos Tatiano Alexandriae praesidente usque ad tormenta deduxit, et ignibus tradidit. Multaque nefanda et crudelia in Ecclesiam Dei molitus est. 269 Sed haec omnia post Athanasii obitum. Nam illo superstite, velut divina quadam virtute prohibitus, cum debaccharetur gitur ea tempestate, cum quadragesimo et sexto anno sacerdotii sui Athanasius, post multos agones multasque patientiae coronas quievisset in pace, sciscitatus de successore, Petrum tribulationum suarum participem et socium delegit. Et Petrus quidem navem protinus conscendens, ad urbem Romam profugit. Lucius vero tanquam materia sibi crudelitatis oblata, saevior erga caeteros efficiebatur. Et ita ibat in sanguinem, ut ne speciem quidem aliquam religionis ser
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ubi in uiginti & nouem annis pace composita ad romanũ regressus
ẽ solu. clariorq lux nr̃o se orbi ex orientis partibꝰ ab orta diffudit. ren¬
clesiarũ uero curã non in secundis hr̃e. nec tamẽ incaute ut ꝯstantius
egerat. sed lapsu p̃decessoris admonitꝰ. honorificis & officiosissimis litte¬
ris athanasiu requirit. & ab ip̃o formã fidei & eccłiaꝵ disponendaꝵ
suscipit moduz. Sed hec tam pia & tam leta principia. mors ĩ matura
corrupit. Post nouem &enim menses ortus sui apud ciliciã dĩe obiit
Ost hunc ualentinianꝰ imꝑiu suscepit. qui ꝓfide mã a iuliano .u.¬
de militia fuerat expulsus. s compleuit mn illo dñs qđ ꝓmisit. plus etiã
ꝗͣ centupla in p̃nti seculo restituens ei. Nam quia militiã ꝓchristo reli¬
sibi quidẽ occiduas partes delegit. illi aute orientales reliꝗt. Sed ualens

Expanded text:
Sed ubi in viginti et novem annos pace composita, ad Romanum regressus Sed ubi in viginti et novem annos pace composita, ad Romanum regressus est solum, 268 clariorque lux nostro se orbi ex Orientis partibus oborta Al. exorta diffudit, remclesiarum vero curam non in secundis habere. Nec tamen incaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obitost hunc Valentinianus imperium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiam pro Christo reliatrem Valentem, et sibi quidem Occiduas partes delegit, illi autem Orientales reliquit. Sed Valens
Abbreviated transcription (Latin):
Ost iuliani necem. tandẽ ciuile nob̾ Iouiniani reꝑat᷑
imꝑiu. Is nãq sub uno eodemq tpr̃e imꝑator & cõ¬
fessorᷤ. & male illati extitit depulsor erroris. Nam cu
in ꝓcinctu ee̾t ex̾citus & urgeret barbarus. ductores q¬
nr̃i de sũmis rebus consiliũ trahentes iouiniano calculũ
darent. cumq apprehensus ad suscipienda imꝑii tra-¬
heret᷑ insignia ad exercitũ iuliani sacrilegiis ꝓphanatũ dr̃ ꝓclamasse. nõ
se posse imperare eis. quia esset christianus. Tum õs pari eadẽq uoce re¬
spondisse ꝑhibent᷑. & nos christiani sumꝰ. nec pͥus ꝗͣ hanc uocẽ audiret.
contraq omnem spem cũ clausi undiq hostibus tenerent᷑. nec euadẽ¬
di facultas ulla suppeteret. subito emissos a barbaris oratores adẽe uidẽt
pacẽq deposcere. excitui qͦ media consumpto. cibos ceteraq necessaria
in mercimoniis polliceri. omĩq humaĩtate nrõꝵ temeritatẽ emendare.

Expanded text:
tandem civile nobis Jovi niani reparatur Imperium. Is namque sub uno eodemque tempore Imperator, et Confessor, et male illati extitit depulsor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductores nostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse: Non se posse imperare eis, quia esset Christianus. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Christiani sumus: nec priusquam hanc vocem audiret, contraque omnem spem, cum clausi undique hostibus tenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare.
Abbreviated transcription (Latin):
gotio ꝓclamantes. asserentesq ꝙ subscͥptio in athanasiu. non aliã obcau-¬
la ꝗͣ deserende fidei moliretur. in exilio trusi sunt. his etiã h

Expanded text:
gotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob causgotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam H
Abbreviated transcription (Latin):
in athanasiu ueteres illi incentores. principis odia resuscitare ceperunt.
tugatoq de eccl̃ia. in locu eiꝰ georgiu quendã ꝑfidie & imma
sue sociu mittunt. nam prius quendã gregoriu miserant. Rursum
fuga. rursum latebre. & edicta aduersum athanasiu principis ꝑ oem
locu ponũt᷑. premia & honores delatoribꝰ pollicentia. Ip̃e quoq eu ob iũ¬
dicta necis fraterne. regnũq recuꝑandu ad occidentis partes uenisset.
& extincto hranno regni solus arce potiref. fatigare occidentales epõs.
& ꝑ deceptionẽ ad consensu arriane hereseos cogere adgredit᷑. athanasii
prius condemnatione p̃missa. & uelut obicis ualidissimi obiectiõe sb̾lata.
B hoc apud mediolanu epõꝵ conciliũ conuocat᷑ plures decepti xuiii.
dion: sius uero. eusebius. paulmus. rhodanius & lucifer dolu ẽe ĩ ne¬

Expanded text:
in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immasuae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata. b hoc apud Mediolanum Episcoporum concilium convocatur: plures decepti. Dionysius vero, Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in ne
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. Tunc ille deo sibi suggerente. paratu in tpr̃e consiliũ reꝑꝑit. Et
quid ẽ inquit imꝑator q poscenti tibi liceat denegari. qui potestatẽ ha-¬
bes oiũ iubendi: Sed unu ẽ qđ oro. ut meã qͦ petitiunculã libenter ad¬
mittas. Cũq se oiã que uellet ꝗͣuis essent difficilia ꝓmittẽt prestaturu.
si hoc unũ cedẽt. libens athanasius: Hoc ẽ inquit qđ rogo. ut quia etiam
unã eis tenere concedis eccłia. Equissimũ sibi uideri. & ualde prestãdũ.
letus spopondit imꝑator. Sed cu rem detulisset ad eos quoꝵ consiliis ute
q ibi se uelle acciꝑe eccłiam. neq hic dare respondẽt. quia plus
bi singuli quiq ꝗͣ absentibꝰ consulebant. Ita imꝑator admiratus eiꝰ pru¬
dentia. ꝓperare ocius ad suscipiendã suã eccł̃iam iubet. Sed cũ maxentii
scelere imꝑator constans regno simul & uita fuisset exemptus. rursum

Expanded text:
lunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et lunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam unam eis tenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum
Abbreviated transcription (Latin):
Erum ne graues alicui latebre sue fierent. & occasio calĩe ĩnocentibꝰ
quereret᷑. mhil sibi ultra iam tutu in constantii regno p̃sumens. ad cõ¬
stantis partes ꝓfugus abscedit. Aquo satis honorifice religioseq susce¬
ptus ẽ. Quiq causa eiꝰ quã fama compererat diligentuis cognita. ⁊¬
seribit ad fratrem ꝓ certo se comperisse. ꝙ sacerdos deiꝰ sũmi athanasius
iniuste fugas & exilia pateretur. Hunc itaq recte faceret. si absq ulla
molestia loco suo restitueret. si id nollet. sibi cure futurũ ut ip̃e adim¬
pleret. regni eius intima penetrans. & penas dignissiãs de auctoribus
sceleris sumens. Quibꝰ scriptis perterritus constantius ꝙ posse facere
ea que minitabat᷑ conscius erat fratrẽ. simulata benignitate ultro ue¬
nire ad se athanasiu iubet. & leui increpatiõe perstrictũ. ad eccł̃iam
que sunt apud alexandriã eccl̃iis. concedas ppłis eoꝵ qui tibi coĩcare no¬

Expanded text:
erum ne graves alicui latebrae suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantis partes profugus abscedit Al. abcessit. A quo satis honorifice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire ad se Athanasium jubet, et levi increpatione perstrictum, ad Ecclesiamquae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare no
Abbreviated transcription (Latin):
siquis filiu dei. qui sicut uere deus. ita & uere homo fuit. uł huma¬
nitatis aliquid uł deitatis minus diceret habuisse. alienꝰ ab eccł̃ia
iudicaret᷑. Que sententia & apuid alexandriã confirmata ẽ. & apud
constantmopoli decreto concilis. Ex illo apollinariste ab eccl̃ia decliñ

Expanded text:
Si quis Filium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo fuit, vel humaSi quis Filium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo fuit, vel humanitatis aliquid, vel deitatis minus diceret habuisse, alienus ab Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim