comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eneass miratusꝰ .N. motusq tumultu
Dic ait ouirgo. quid uult cõtursus ad amnem
Qudue petunt aię uł quo disctimie ripas
He linquiitille remis uada liuida uerrũt:
Olli sic breuiter fata est longeua sacerdos
Anchisa gnãt᷑e. deũ certissima proles.
Cochiti stagna alta uides: stigiamq paludem
Dii cuius iurare timent. & fallere numen.
Hec omnis ꝗͣ cernis iops inhumataq turba est
Portitor ille caron hi quos uehit unda sepulti:
Nec ripas datur horrendas & rauca fluenta
Insportare prius. qͣ sedibus ossa quierũt.
Centũ errant anos. uolitãtq ħ littora circu
Tuni demũ ad missi. stagnã ex optata reiisĩt
Constitit anchisa satus. Questigia pressit
Multa putans. sortemq ar̃o miseratus imꝙͣ
Cermt ibi mestos & mortis honore carentes
Leucaspin & litię ductorem classis orontem
Quos simul atroia uentosa ꝑ ȩ̨quora uectos
Obruit austeraqua muoluẽs nauẽq uirosq

Expanded text:
Aeneas, miratus enim motusque tumultu, Aeneas, miratus enim motusque tumultu, Dic ait O virgo, quid volt concursus ad amnem? Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas hae linquunt, illae remis vada livida verrunt? Olli sic breviter fata est longaeva sacerdos: Anchisa generate, deum certissima proles, Cocyti stagna alta vides Stygiamque paludem, di cuius iurare timent et fallere numen. Haec omnis, quam cernis, inops inhumataque turba est; portitor ille Charon; hi, quos vehit unda, sepulti. Nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius quam sedibus ossa quierunt. Centum errant annos volitantque haec litora circum; tum demum admissi stagna exoptata revisunt. Constitit Anchisa satus et vestigia pressit, multa putans, sortemque animo miseratus iniquam. Cernit ibi maestos et mortis honore carentes Leucaspim et Lyciae ductorem classis Oronten, quos, simul ab Troia ventosa per aequora vectos, obruit Auster, aqua involvens navemque virosque.
Abbreviated transcription (Latin):
Furbidiis hic ceno uastaq uoragine gurges
I stuat. atq omnem cocerto eructat harena:
Portitor has horrondus aquas & flumia fuat
Fetribili squalore caron cui pluria mento
Canities inculta iac&. stãt lumia tlama.
Sordidus ex humeris nodo dependet aĩctus
I pe tatem conto subͣiͣgit uelisq munstrat
Et ferruginea subuectat corpora cymba.
Iam senĩor. sed cruda deo uiridisq senectus:
Huc omnis titeba ad ripas effusa ruebat
Manes atq unci defimctaq corpora uita
Maguanimũ hercũ pucri ĩmiptęq puellȩ
Impositiq rogis uiuenes añ ora pentũ
Quã multa insilius aĩtũm frigore pͥmo
L apsa cadut folia. aut ad terram gurgite ab alto
Q multe glomerantur aues. ubi frigidus annus
Transpontu fugat & terris inittit apricis:
Stabant orantes pͥmi tñs mitere cursium.
Tendebantq manus ripe ulterioris amore:
Nauita sed tristis mĩc hos nuc accipit illos
Ast alios longe sumotos arcet harena:

Expanded text:
Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges aestuat, atque omnem Cocyto eructat harenam. Portitor has horrendus aquas et flumina servat terribili squalore Charon, cui plurima mento canities inculta iacet; stant lumina flamma, sordidus ex umeris nodo dependet amictus. Ipse ratem conto subigit, velisque ministrat, et ferruginea subvectat corpora cymba, iam senior, sed cruda deo viridisque senectus. Huc omnis turba ad ripas effusa ruebat, matres atque viri, defunctaque corpora vita magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae, impositique rogis iuvenes ante ora parentum: quam multa in silvis autumni frigore primo lapsa cadunt folia, aut ad terram gurgite ab alto quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus trans pontum fugat, et terris immittit apricis. Stabant orantes primi transmittere cursum, tendebantque manus ripae ulterioris amore. Navita sed tristis nunc hos nunc accipit illos, ast alios longe submotos arcet harena.
Abbreviated transcription (Latin):
Et metiis. & male suada fames. ac̃ turpis egestas.
Terribiles uisu formę letuq laborq:
Tum consanguieus leti sopor & mala mẽtis
Gaudia. mortiferq aduerso ĩ limine bellum
Ferreiq cumenidum thalami. & discordia dems¬
U ipereum erinem uitis i nexa cruentis.
In medio ramos annosaq hrachia pandit
Ulmus opaca. ingens. quã sedem somna uidgo
Uana tenere ferunt. foliisq sub omnibus herent:
Multaq p̾terea uariaꝵ monstra feraꝵ:
Centauri in foribus stabulant syllęq hiformes.
Et centũriareus ac bellua lernę
Horrendũ itr̃ĩdens flamisq armata chimera
Gorgones. arpięq & forma tricorporis uinbis
Corripit hic subita trepidus formidine ferrui
Encas. strictamq aciem uenientibus offeri¬
Et ni docta comes tenues sine corpore uitas
Admomneat uolitare cauȩ̨ sub pimagie forme
Irruat. & frustra ferro liuerberat umbras.
Nic ua tartarei ꝗ fert acherontis ad undas

Expanded text:
et Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, et Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae: Letumque, Labosque; tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens, vipereum crinem vittis innexa cruentis. In medio ramos annosaque brachia pandit ulmus opaca, ingens, quam sedem Somnia volgo vana tenere ferunt, foliisque sub omnibus haerent. Multaque praeterea variarum monstra ferarum: Centauri in foribus stabulant, Scyllaeque biformes, et centumgeminus Briareus, ac belua Lernae horrendum stridens, flammisque armata Chimaera, Gorgones Harpyiaeque et forma tricorporis umbrae. Corripit hic subita trepidus formidine ferrum Aeneas, strictamque aciem venientibus offeret, ni docta comes tenues sine corpore vitas admoneat volitare cava sub imagine formae, inruat, et frustra ferro diverberet umbras. Hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undas.
Abbreviated transcription (Latin):
Et solida imponit tauroꝵ uistera flãmis.
Pingue supq ol eum fundes ardentibus extis
Ecce aũt primi sub lumĩa solis & ortus
Sub pedibus mugire solum & iuga cepta moĩũ
Adueniente dea procul oprocul este prophani
Conclamat uates totoq absistite luco
Fuq inuade uiam. uaginaq eripe ferrũ
Nunc ais opus ȩnea. nũc pec̾tore firmo
Tantũ effata furẽs antro se ĩ misit apto
Ille ducem haud timidis uadentẽ passibus eqͣt
Et chaos & flegetori loca nocte silentia late
Sit mͥ fas auditã loqui sit numĩe ur̃o
Pandere res alta terra & caligine mersas:
Ibant obscuri sola sub nocte ꝑumbras.
Perque domos ditis uacuas. & mana regna:
Quale ꝑ incertam lunã sub nocte maligua
Est uer in siluis. ubi cęlũ condidit umbra
Iupiter. & rebus nox abstulit atra colorem:
Uestibulũ añ ip̃m pͥmusq ĩ faucibus orci
Luctus & ultrites posuere cubilia cure:
Palentesq habitant morhi tristisq senectus

Expanded text:
et solida imponit taurorum viscera flammis, et solida imponit taurorum viscera flammis, pingue superque oleum infundens ardentibus extis. Ecce autem, primi sub lumina solis et ortus, sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri adventante dea. Procul O procul este, profani, conclamat vates, totoque absistite luco; tuque invade viam, vaginaque eripe ferrum: nunc animis opus, Aenea, nunc pectore firmo. Tantum effata, furens antro se immisit aperto; ille ducem haud timidis vadentem passibus aequaet Chaos, et Phlegethon, loca nocte tacentia late, sit mihi fas audita loqui; sit numine vestro pandere res alta terra et caligine mersas! Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna: quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis, ubi caelum condidit umbra Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Vestibulum ante ipsum, primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices posuere cubilia Curae; pallentesque habitant Morbi, tristisque Senectus,
Abbreviated transcription (Latin):
At pius ęneas ingenti mole sepulcrũ
Imponit. sua asauiro remũq tubaq
Monte sub aerio: qui nuc misenus ab illo
D icitur eternũq tenet ꝑ secula nomen
His actis propere excquiar p̃cepia sybillę
S pelunta alta fuit. uastoq ĩmanis hyatu
Scrupea tuta lacu igro nemonq tenebris
Quã super haud ulle poterãt ĩpune uolutres
Tendere itex penis. talis sese alitus atris
Faucibus effundens supa ad conuexa ferehat
Unde locum grai dixerũt noĩe auernii: Sornon
Quatuor hic primũ nigrates terga iuuencos
Constituit. frontiq ĩmergit um̃a sacerdos.
Et sumas carpens media mter cornua setas
Ignibus imponit sacris libamĩa pͥma
Uoce uocans echaten celoq hereboq potẽtem
Supponũt alii cultros. tẽpidũq cruorem
Suscipuit pateris. ip̃e atri uelleris agnã
Encas matri eumenidum magnęq sorori
Ense ferit. sterilemq tibi proserpiã uaccã:
Tum strgio regi nocturnas ĩchoat aras

Expanded text:
At pius Aeneas ingenti mole sepulcrum At pius Aeneas ingenti mole sepulcrum imponit, suaque arma viro, remumque tubamque, monte sub aërio, qui nunc Misenus ab illo dicitur, aeternumque tenet per saecula nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter pennis—talis sese halitus atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat: unde locum Grai dixerunt nomine Aornon. quattuor hic primum nigrantis terga iuvencos constituit, frontique invergit vina sacerdos; et summas carpens media inter cornua saetas ignibus imponit sacris, libamina prima, voce vocans Hecaten, Caeloque Ereboque potentem. Supponunt alii cultros, tepidumque cruorem suscipiunt pateris. Ipse atri velleris agnam Aeneas matri Eumenidum magnaeque sorori ense ferit, sterilemque tibi. Proserpina, vaccam. Tum Stygio regi nocturnas inchoat aras,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuntantem. & uatis portat sub tecta sibillȩ
Nec minus interea misenii in littore teucri
Flebant & cineri ingrato sup̃ma ferebãt
Prĩcipio pinguẽ tedis & robore secto
Ingentem struxere piram. cui frondibus atris
Intexunt latera. & ferales añ cupssos
Constituu̾t. decorãtq sup fulgentibus armis:
Pars calidos latices & aena undantia flãmis
Expediũt. corpiisq leuant frigentis & ungũt
Fit gemitus. tum membra thoro defleta repõnũt.
Purpureasq suꝑp uestes uelamnia nota
Coniiciuĩt. pars ingenti subiere feretro
Triste ministerui. & subn ectã more pentũ
Auersi tenuere facem congesta cremãtur
Ihurea dona dapes. fuso crateres oliuo:
Postqͣ collapsi cmneres & flama quieuit
Relliquias l& bibulam lauere fauillam.
Ossaq lecta cado texit corineus aeno.
Idem ter socios pura circũtulit unda.
Spargens tore leui. & ramo felicis oliuȩ
Lustrauitq iuros. dixitq nouissima u̾ba

Expanded text:
cunctantem, et vatis portat sub tecta Sibyllae. cunctantem, et vatis portat sub tecta Sibyllae. Nec minus interea Misenum in litore Teucri flebant, et cineri ingrato suprema ferebant. Principio pinguem taedis et robore secto ingentem struxere pyram, cui frondibus atris intexunt latera, et ferales ante cupressos constituunt, decorantque super fulgentibus armis. Pars calidos latices et aëna undantia flammis expediunt, corpusque lavant frigentis et unguunt. Fit gemitus. Tum membra toro defleta reponunt, purpureasque super vestes, velamina nota, coniciunt. Pars ingenti subiere feretro, triste ministerium, et subiectam more parentum aversi tenuere facem. Congesta cremantur turea dona, dapes, fuso crateres olivo. Postquam conlapsi cineres et flamma quievit reliquias vino et bibulam lavere favillam, ossaque lecta cado texit Corynaeus aëno. Idem ter socios pura circumtulit unda, spargens rore levi et ramo felicis olivae, lustravitque viros, dixitque novissima verba.
Abbreviated transcription (Latin):
Uix eca fatus erat. gemis̨ quͦmm forte colũbȩ
Ipsa sub ora uiri celo uenere uolantes.
uitirĩdi sedere solo. tũ maximus heros
Maternas agnouit aues. letusq pcatur
Esie duces psiqua uia est. cursumq pauras
Airigue in lucos. ubi pinguem diues opacat
Namus himiũ. iuq celubis ne defice rebus
Diua parens. sic effatus uestigia pressit
Abseruans que signa ferant. quo tendere pyant
Escemes ille tm prodire uolando
Quantũ acie possent ocilli feruare sequenti:
Inde uͥ uenere ad sauces graue olentis auer ni
Pollũi se celeres. liquidũq per aera lapse
Sedibus optatis gent̾ia sub arhore sidunt
Discolor unde auri per ramos aura refulsit
Quali solee silius brumali frigore uscũ
Frondi imere neua. qđ nõ sua sentiat arbos
E i croceo shau ieretes cucudare irũcos
Talis erat spes auri frondentis opaca
Ilice. sic leui crepitabant bratea uento:
Corripit ęneas ex templo auidusq refrĩgit

Expanded text:
Vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae Vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae ipsa sub ora viri caelo venere volantes, et viridi sedere solo. Tum maximus heros maternas agnoscit aves, laetusque precatur: Este duces, O, si qua via est, cursumque per auras dirigite in lucos, ubi pinguem dives opacat ramus humum. Tuque, O, dubiis ne defice rebus, diva parens. Sic effatus vestigia pressit, observans quae signa ferant, quo tendere pergant. Pascentes illae tantum prodire volando, quantum acie possent oculi servare sequentum. Inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni, tollunt se celeres, liquidumque per aëra lapsae sedibus optatis geminae super arbore sidunt, discolor unde auri per ramos aura refulsit. Quale solet silvis brumali frigore viscum fronde virere nova, quod non sua seminat arbos, et croceo fetu teretis circumdare truncos, talis erat species auri frondentis opaca ilice, sic leni crepitabat brattea vento. Corripit Aeneas extemplo avidusque refringit
Abbreviated transcription (Latin):
Daidamo ęnes sese sortissimus heros
Addiderat sociũ nõ inferiora secuius
Sed tum forte caua dũ ꝑsonat ę quora cocha
Demens & tantu uocat i certamia diuos
Emulus exceptũ truonẽ si credere dignũ est
Inter saxa iur spumosa nnerserat unda
Ergo omnes maguo encũ claiore freme hant
Precipue pius eneas. tũ uissa sibille
Haud mora festinai slentes aram̃q sei ulcui
Congerere arboribus. celos educere certas
Itut in antiquã siluam stabula alia serar
srccũbut picte. sonai icta securibus ilex.
Fraxmeeq trabes. cueis & fixile robur
Sanditur. at uoliuit ingentes montibus ornos:
Nec nõ eneas opera inter talia primus
Hortatur sotios. paribisq accingit᷑ armis:
Aiq hec ipe suo tuisti quõ corde uolutat
Aspectans siluam ĩ mensa. & sic forte peatur
Si nũc se nobis ille aureus arbore ramus
Astendat nemore ĩ tanto qñ oia uere
Heu nimũ dete uates misene locuta est

Expanded text:
Dardanio Aeneae sese fortissimus heros Dardanio Aeneae sese fortissimus heros addiderat socium, non inferiora secutus. Sed tum, forte cava dum personat aequora concha, demens, et cantu vocat in certamina divos, aemulus exceptum Triton, si credere dignum est, inter saxa virum spumosa inmerserat unda. Ergo omnes magno circum clamore fremebant, praecipue pius Aeneas. Tum iussa Sibyllae, haud mora, festinant flentes, aramque sepulchri congerere arboribus caeloque educere certant. Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum; procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex, fraxineaeque trabes cuneis et fissile robur scinditur, advolvunt ingentis montibus ornos. Nec non Aeneas opera inter talia primus hortatur socios, paribusque accingitur armis. Atque haec ipse suo tristi cum corde volutat, aspectans silvam inmensam, et sic voce precatur: Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus ostendat nemore in tanto, quando omnia vere heu nimium de te vates, Misene, locuta est.
Abbreviated transcription (Latin):
Uincere nec duro poteris conuellere ferro:
Preterea iac&& exanimii tibi corpus amici
Heu nescis: toramq incestat fimere classem
Pum consulta petis. nroq in limine pendes
Bedibus he refer anͣ suis & conde sepultro
Nuc mgras pecudes. ca pͥnia piacula sumto
Sic demũ lucos stigios & regna ĩ uia uiuis
Aspities. dixit p̾ssoq obinutuit ore
Eneas mesto defixus lumina uultu
Coreditur linquens antrũ cęcosq uolutat
Euentus aĩo secum. cui fidus achates
It comes. & paribus curis uestigia figit:
Multa inter sese uario sermonẽ ferebãt.
Quem socui exammem uates qđ corpus humãdũ
Pixerit. atq illi misenũ in littore sicco
Ut uenere uident idigna morte pemptũ:
Misenũ eolidem quo nõ pstantior alter
Fre ciere uiros marteq accendere cantu.
Nectoris hic magni fuerat comes. hectora en cu
Et lituo pugnas nisignis obibat e hasta
Postq illum uita iuctor spoliauit achilles

Expanded text:
vincere, nec duro poteris convellere ferro. vincere, nec duro poteris convellere ferro. Praeterea iacet exanimum tibi corpus amici— heu nescis—totamque incestat funere classem, dum consulta petis nostroque in limine pendes. Sedibus hunc refer ante suis et conde sepulchro. Duc nigras pecudes; ea prima piacula sunto: sic demum lucos Stygis et regna invia vivis aspicies. Dixit, pressoque obmutuit ore. Aeneas maesto defixus lumina voltu ingreditur, linquens antrum, caecosque volutat eventus animo secum. Cui fidus Achates it comes, et paribus curis vestigia figit. Multa inter sese vario sermone serebant, quem socium exanimem vates, quod corpus humandum diceret. Atque illi Misenum in litore sicco, ut venere, vident indigna morte peremptum, Misenum Aeoliden, quo non praestantior alter aere ciere viros, Martemque accendere cantu. Hectoris hic magni fuerat comes, Hectora circum et lituo pugnas insignis obibat et hasta: postquam illum vita victor spoliavit Achilles,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed reuocare gradum: supasq euadere ad auras
Hoc opus. hic labor est. pauci quos equus amauit
Iupiter aut ardens euexit ad ethera iurtus
Diisgeniti potuere. tenent media oĩa silua:
Ecitusq sinu labens creciiflint atro
Quod si tantus amor menti si tanta cupido est
Bisstigios in nare lacus bis nigra iudere
Tartara, in sano uiuat indulgere labori
Accipe que pagenda prius. latet arbore opaca
Aureus & foliis & lento uimine raimus
Iunoni inferne dictus sacer hũc tegit omĩs
Lucus & obscuris claudũt cũ uallibus umbrę
Sed nõ ante datur telluris operta subire
Auricomos ꝙͣquis decẽpserit arbore fetus.
Hoc sibi pulera suu̾ fexri proserpma munus
Instituit. pͥmo auulso nõ deficit alter
Aurcus. & simili frondesçit uirga metallo:
Ergo alte uestig a oculis & ritẽ reptũ
Car̃pe manu namqͣ ip̃e uolens sacilisq sequetur
Sitę fata uocant ałr nõ uiribus ullis

Expanded text:
sed revocare gradum superasque evadere ad auras, sed revocare gradum superasque evadere ad auras, hoc opus, hic labor est. Pauci, quos aequus amavit Iuppiter, aut ardens evexit ad aethera virtus, dis geniti potuere. Tenent media omnia silvae, Cocytusque sinu labens circumvenit atro. Quod si tantus amor menti, si tanta cupido est, bis Stygios innare lacus, bis nigra videre Tartara, et insano iuvat indulgere labori, accipe, quae peragenda prius. Latet arbore opaca aureus et foliis et lento vimine ramus, Iunoni infernae dictus sacer; hunc tegit omnis lucus, et obscuris claudunt convallibus umbrae. Sed non ante datur telluris operta subire, auricomos quam quis decerpserit arbore fetus. Hoc sibi pulchra suum ferri Proserpina munus instituit. Primo avulso non deficit alter aureus, et simili frondescit virga metallo. Ergo alte vestiga oculis, et rite repertum carpe manu; namque ipse volens facilisque sequetur, si te fata vocant; aliter non viribus ullis
Abbreviated transcription (Latin):
Diciti. & tenebrosa palus acherontẽ refuso
Ire ad conspectũ carigenitoris & ora
Contingat doceas iter. & sacra hostia padas:
Illum ego ꝑ flamas & mille sequetia tela
Eripui his humeris. medioq ex hoste recepi:
Ille meũ comitatus iter maria oĩa crecũ.
Atq omnes pelagiq minas cęliq ferebat
Inualidus uires ultra sortemq senecte:
Qum ut te supplex peterẽ & tua lumia adree
Idem orans mandata dabat. natiq prisq
Alma p̾cor miserere. potes naq oĩa. nec te
Nequicqͣ lucis heccate pręfecit auernis:
Si potuit manes arcessere comugis orpheus
Treicia fretus cithara. fidibusq canoris
Si frẽm pollux alterna morte redemit
Itq reditq uiam tociens quid thesea: magnu¬
mi
Quid memorem alcidem: & mi genus aioue sumo.
s alibus orabat dictis arasq tenebat:
s ũ sic orsa loqui uates. sate sangiũe diuũ
⁊ros anchisiade facilis descensus auerm
N octes atq dies patet atri iamia ditis:

Expanded text:
dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso, dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso, ire ad conspectum cari genitoris et ora contingat; doceas iter et sacra ostia pandas. Illum ego per flammas et mille sequentia tela eripui his umeris, medioque ex hoste recepi; ille meum comitatus iter, maria omnia mecum atque omnes pelagique minas caelique ferebat, invalidus, vires ultra sortemque senectae. Quin, ut te supplex peterem et tua limina adirem, idem orans mandata dabat. Gnatique patrisque, alma, precor, miserere;—potes namque omnia, nec te nequiquam lucis Hecate praefecit Avernis;— si potuit Manes arcessere coniugis Orpheus, Threïcia fretus cithara fidibusque canoris, si fratrem Pollux alterna morte redemit, itque reditque viam totiens. Quid Thesea, magnum quid memorem Alciden? Et mi genus ab Iove summo. Talibus orabat dictis, arasque tenebat, cum sic orsa loqui vates: Sate sanguine divom, Tros Anchisiade, facilis descensus Averno; noctes atque dies patet atri ianua Ditis;
Abbreviated transcription (Latin):
Dardande uenient mitte hãc de pectore curam
Sed nõ aduenisse uolent. bella horrida bella
Et tibrim multo spumãte sanguie cerno:
Non simois tibi. non xanthus nec dorica castra
Defuerint. alius latio iam ptus achilles.
Natus& ipe dea. nec teueris addita uino
U sꝗͣ aberit. cũ tu supplex ĩ rehus egenis
Quas gentes italũ aut quas nõ orauetis urbes
Causa mali tanti conuinx. iter hospita teueris
Tu ne cede malis: sed contra audentior ito
Quã tua te fortuna smet uia pͥma salutis
Qđ minime teris graia pandetur ab urbe
Talibiis ex adito dictis cumea sibilla
Horrendas canit ambages. antroq remugit.
Obscuris uera iuoluens. ea frena furenti
Concutit. & stimulos sub pectore uersat apollo:
Ut pͥmũ cessit furor. & rabida ora quierũt.
Incipit ȩneas heros. nõ ulla laborum
Ourgo noua faties. mopina ue surgit
Omnia pcepi. atq aĩo mecũ añ pegi:
Unum oro qñ hic inferni ianua regis

Expanded text:
Dardanidae venient; mitte hanc de pectore curam; Dardanidae venient; mitte hanc de pectore curam; sed non et venisse volent. Bella, horrida bella, et Thybrim multo spumantem sanguine cerno. Non Simois tibi, nec Xanthus, nec Dorica castra defuerint; alius Latio iam partus Achilles, natus et ipse dea; nec Teucris addita Iuno usquam aberit; cum tu supplex in rebus egenis quas gentes Italum aut quas non oraveris urbes! Causa mali tanti coniunx iterum hospita Teucris Tu ne cede malis, sed contra audentior ito, qua tua te Fortuna sinet. Via prima salutis, quod minime reris, Graia pandetur ab urbe. Talibus ex adyto dictis Cumaea Sibylla horrendas canit ambages antroque remugit, obscuris vera involvens: ea frena furenti concutit, et stimulos sub pectore vertit Apollo. Ut primum cessit furor et rabida ora quierunt, incipit Aeneas heros: Non ulla laborum, O virgo, nova mi facies inopinave surgit; omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. Unum oro: quando hic inferni ianua regis
Abbreviated transcription (Latin):
Diiq deeq om̃nes. quibus obstitit ilium inge̾s
Gloria dardame tuq osanctissima uates
Prescia uenturi da Cño indebita posco
Regna meis fatis latio considere teucros.
rrantesq deos. agitataq numĩa troia¬
s um phebo & truue solido de marmore templa
Instituam festosq dies de noñe phebi¬
⁊ e quoq magna manẽt regnus penetralia nr̃is.
ic ego namq tuas sortes. archanaq fata
Dicta mee gerni pona: lectosq sacrabo
Alma uiros. foliis tm ne carmina manda.
NC turbata uolent rapidis ludibria uentis.
I psa canas oro fineni dedit ore loquendi:
Ai phebi nundũ patiens imanis in antro
Sachatur uates magnũ si pectore possu
Excussisse deũ. tanto magis ille fatigat
Os rabidũ. sera corda comãs finguq pmẽdo.
Hostia iamq domus patuere igentia centũ
Sponte sua uatisq ferut insponsa perauras:
Standem magnis pelagi defucte peridis
Sed terra grauiora manent. ĩ regna lauim/

Expanded text:
dique deaeque omnes quibus obstitit Ilium et ingens dique deaeque omnes quibus obstitit Ilium et ingens gloria Dardaniae. Tuque, O sanctissima vates, praescia venturi, da, non indebita posco regna meis fatis, Latio considere Teucros errantisque deos agitataque numina Troiae. Tum Phoebo et Triviae solido de marmore templum instituam, festosque dies de nomine Phoebi. Te quoque magna manent regnis penetralia nostris: hic ego namque tuas sortes arcanaque fata, dicta meae genti, ponam, lectosque sacrabo, alma, viros. Foliis tantum ne carmina manda, ne turbata volent rapidis ludibria ventis; ipsa canas oro. Finem dedit ore loquendi. At, Phoebi nondum patiens, immanis in antro bacchatur vates, magnum si pectore possit excussisse deum; tanto magis ille fatigat os rabidum, fera corda domans, fingitque premendo. Ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras: O tandem magnis pelagi defuncte periclis! Sed terrae graviora manent. In regna Lavini
Abbreviated transcription (Latin):
Unde riuit totidem uoxess responsa sibyllę:
Uentũ erat ad limen. cũ uirgo poscere fata
Tempus ait. deus ecce deus. cui talia fanti
Ante fores subito nõ uultus nõ color unus
Non comptę mansere comę. sed pectus anhxlui.
Et ralne fera corda tument. maiorq uideri
Nec mortale sonans. afflata est numie quando
Lam propiore dei. cessas in uota p̾cesq
Tros ait ęneas. cessas: neq .N. ante dehiscent
Attonite magna ora domis. & talia fata
Conticuit. gelidus teucris per dura cucurrit
Ossa tremor̃. funditq p̃ces rex pectore ab imo:
Phxbe graues troia semꝑ miserate labores:
Dardanã qui paridis diresti tela manusq
Corpus in eacide magnasq obeuntia terras
Tot maria intraui duce te. penitusq repostas
Masil ũ gentes. p̾tentaq sirtibus arua:
Iam tandem italiȩ̨ fugientis prendimus oras.
Hac troiana tenus fuerit fortuna secuta:
Uos quoq pgamee iam fas est ꝑcere genti

Expanded text:
unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae. unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae. Ventum erat ad limen, cum virgo. Poscere fata tempus ait; deus, ecce, deus! Cui talia fanti ante fores subito non voltus, non color unus, non comptae mansere comae; sed pectus anhelum, et rabie fera corda tument; maiorque videri, nec mortale sonans, adflata est numine quando iam propiore dei. Cessas in vota precesque, Tros ait Aenea? Cessas? Neque enim ante dehiscent attonitae magna ora domus. Et talia fata conticuit. Gelidus Teucris per dura cucurrit ossa tremor, funditque preces rex pectore ab imo: Phoebe, graves Troiae semper miserate labores, Dardana qui Paridis direxti tela manusque corpus in Aeacidae, magnas obeuntia terras tot maria intravi duce te, penitusque repostas Massylum gentes praetentaque Syrtibus arva, iam tandem Italiae fugientis prendimus oras; hac Troiana tenus fuerit Fortuna secuta. Vos quoque Pergameae iam fas est parcere genti,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic crudelis amor tauri. suppostaq furto
Pasuhe mustũq genus. prolesq bi formis
Ainciauus in est ueneris moniẽnta nephandę
Nic laber ille domus. & in extricabilis error.
I agnii reginę sed .N. miseratus amorem
Dędalus ip̃e dolos tecti ambagesq resoluit
Ceca regens file uestigia. tu quoq magnã
Partem opere in tãto smeret dolor ichate hr̃es.
Sis coratus erat casus effingere ĩ auro
Sis patriȩ cecidere manus. quin protinus cem̃
Perlegerent cculis: ni iam p̃missus achates
Afforet atq una phebi triuięq sacerdos
Seiphebe glauci. fatur quȩ talia regi
Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit
N uc grege demts cto septem mactare uiuiccos
Prestiterit. totidem lectas de more badentes
Talibis affata ęneam. nec sacra morãtur
Iussa uiri. teucros uocat alta ĩ templa sacerdos
Excisum euboicę latus igens. rupis in antrũ.
Quo lati ducũt aditus centũ. hostia centum.

Expanded text:
hic crudelis amor tauri, suppostaque furto hic crudelis amor tauri, suppostaque furto Pasiphaë, mixtumque genus prolesque biformis Minotaurus inest, Veneris monumenta nefandae; hic labor ille domus et inextricabilis error; magnum reginae sed enim miseratus amorem Daedalus ipse dolos tecti ambagesque resolvit, caeca regens filo vestigia. Tu quoque magnam partem opere in tanto, sineret dolor, Icare, haberes. Bis conatus erat casus effingere in auro; bis patriae cecidere manus. Quin protinus omnia perlegerent oculis, ni iam praemissus Achates adforet, atque una Phoebi Triviaeque sacerdos, Deiphobe Glauci, fatur quae talia regi: Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit; nunc grege de intacto septem mactare iuvencos praestiterit, totidem lectas de more bidentes. Talibus adfata Aenean nec sacra morantur iussa viri, Teucros vocat alta in templa sacerdos. Excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum, quo lati ducunt aditus centum, ostia centum;
Abbreviated transcription (Latin):
cuboicis cumarum allabitur oris.¬
Obuertut pelago proras. tum dente tenaci
Anchora fundabat naues. & littora curu&
Pretexũt puppes. uiueni manus emicat ardens
Littus in hisperiũ. querit pars semĩa flamȩ
Obtrusa m uenis silicis. pars densa ferar:
Tecta rapit. siluas. muentaq flumia mosifa
At pius eneas arces quibus altus apollo
Prasid&. horrendęq procul secreta sibille¬
A nitũ ĩ inane petit. magnã cui m̃tẽ autꝑiq
Selius inspirat uates. aperitq futura.
Iam subeunt triuię lucos. atq aurea tecta
Dedalus ut fama est fugiens inmoia regna
Prepetibus pẽnis ausus se credere cȩlo
Insuetum ꝑ iter gelidas enauit ad arcthos.
Chalchidicaq leuis tandem suꝑ astitit arce:
Reditus his primũ terris tibi phebe sacrauit
Remigium alar. posuitq ĩ mania templa:
Inforibus letum androgeo. tũ pendere penas
Cicropidę iussi: miser septena quot annis
Corpora natoꝵ. stat ductis sortibus urna.
Contra elata mari respond& gnosia telus.

Expanded text:
Euboïcis Cumarum adlabitur oris.Obvertunt pelago proras; tum dente tenaci ancora fundabat naves, et litora curvae praetexunt puppes. Iuvenum manus emicat ardens litus in Hesperium; quaerit pars semina flammae abstrusa in venis silicis, pars densa ferarum tecta rapit silvas, inventaque flumina monstrat. At pius Aeneas arces, quibus altus Apollo praesidet, horrendaeque procul secreta Sibyllantrum immane petit, magnum cui mentem animumque Delius inspirat vates, aperitque futura. Iam subeunt Triviae lucos atque aurea tecta. Daedalus, ut fama est, fugiens Minoïa regna, praepetibus pennis ausus se credere caelo, insuetum per iter gelidas enavit ad Arctos, Chalcidicaque levis tandem super adstitit arce. Redditus his primum terris, tibi, Phoebe, sacravit remigium alarum, posuitque immania templa. In foribus letum Androgeo: tum pendere poenas Cecropidae iussi—miserum!—septena quotannis corpora natorum; stat ductis sortibus urna. Contra elata mari respondet Gnosia tellus:
Abbreviated transcription (Latin):
Simo quod memoras factũ forturia sequatur
Sed fatis inceria feror. si iupiter undon
Esse uelit tyriis urbem. troiaq profeelis.
Milceriq iubet populos. aut federa iungi
Iil counx. tibi fas auim temptare p̾tando.
Lerge. sequar. tũ sic excepit regia iuno.
Mecũm erit iste labor. nus qua rationę qđ istat.
Quo fieri possit paucis aduerte doccho :
Uenatu encas unaq miserima dido
n nemus rre parat uͥ pͥmos crastimul ortus

Expanded text:
si modo, quod memoras, factum fortuna sequatur. si modo, quod memoras, factum fortuna sequatur. Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam esse velit Tyriis urbem Troiaque profectis, miscerive probet populos, aut foedera iungi. Tu coniunx tibi fas animum temptare precando. Perge; sequar. Tum sic excepit regia Iuno: Mecum erit iste labor: nunc qua ratione, quod instat confieri possit, paucis, adverte, docebo. Venatum Aeneas unaque miserrima Dido n nemus ire parant, ubi primos crastinus ortus
Abbreviated transcription (Latin):
Exercet. portus ue. aut propugnacula hello
Huta parant. pendet opa iterrupta. mineq¬
Nuroꝵ ingentes. equataq machiña celo
Quam simul ac iali psensit peste tenẽri
Cara ionius comiux. nec fainam obslare surori.
Falibiis aggreditur uenerem saturna didis
Egregiam uero laudem. & spolia ampla referus
Tuq. puerq tius. magnũ & memõrabile numen
Una dolo diiui si semina uicta duoꝵ est:
Nec me adeo fallit. ueriam te moẽnia nra
Suspectasq habuisse donios cariaginis alte:
Sel quis erit madus: aut quo nũc certdĩt iato
Qui potius pacem etnamipactosq hymeneos
E xercemus. habes quod tota niie peristi.
Ardec amias dido traxitq per ossa furorem.
Conune hue ergo populu paribusq rogainus
Auspiuus. liceat phrigio seruure marito.
Dotales ꝙp tue tyrios piitere dexire
Olli Csensit .Ñ. simulata mte locutam.
Quo regnũ italie libicas auerteret oras
Sic contra ingressa est uenus. quis talia deins
Abnuat. aut iccũ malit contendere bello.

Expanded text:
exercet, portusve aut propugnacula bello tuta parant; pendent opera interrupta, minrum ingentes aequataque machina caelo. Quam simul ac tali persensit peste teneri cara Iovis coniunx, nec famam obstare furori, talibus adgreditur Venerem Saturnia dictis: Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis tuque puerque tuus, magnum et memorabile numen, una dolo divom si femina victa duorum est! Nec me adeo fallit veritam te moenia nostra suspectas habuisse domos Karthaginis altae. Sed quis erit modus, aut quo nunc certamine tanto? Quin potius pacem aeternam pactosque hymenaeos exercemus? Habes, tota quod mente petisti: ardet amans Dido, traxitque per ossa furorem. Communem hunc ergo populum paribusque regamus auspiciis; liceat Phrygio servire marito, dotalisque tuae Tyrios permittere dextrae. Olli—sensit enim simulata mente locutam, quo regnum Italiae Libycas averteret oras— sic contra est ingressa Venus: Quis talia demens abnuat, aut tecum malit contendere bello,
Abbreviated transcription (Latin):
Aruma pingui. subigtq ĩ cote secures.
Signaq ferre uiuat sonitusq audire tubaꝵ:
Qũnq adeo magne positis incudibus urbes
Tela nouant. atina potens tiburẽq supbũ
Aloen crustumeriq & turrigere afitempne¬
Tegmĩa tuta c̾auat capitii. flectũtq salignas
Umbonii crates: alii toracas aenos:
Aui leues ocreas lento ducunt argento:
Comeris: & falcis honos huc ommis aratu
essit amor. recoquũt pͥmos fornacibus enses.
Classica iãq sonãt᷑ it bello thessera signũ.
Hic galeam tectis tͣrepidus rapit. ille frem̃tes

Expanded text:
arvina pingui subiguntque in cote secures; arvina pingui subiguntque in cote secures; signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum. Quinque adeo magnae positis incudibus urbes tela novant, Atina potens Tiburque superbum, Ardea Crustumerique et turrigerae AntemnTegmina tuta cavant capitum flectuntque salignas umbonum cratis; alii thoracas aenos aut levis ocreas lento ducunt argento; vomeris huc et falcis honos, huc omnis aratri cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses. Classica iamque sonant; it bello tessera signum. Hic galeam tectis trepidus rapit, ille freme
Abbreviated transcription (Latin):
Auoramq sequi. parthosq reposcere signa:
Sut gemine. belli porte esic nomie dicunt.
Aelligione sacra. & seui formidme martis
Centum erei claudut uectes. eternaq ferri
Robora. nec custos absistit limie ianus:
Nas ubi certa sedet patribus sententia pugnę
I pe quirinali trabea cinctuq gabino
Insignis reserat stridentia linnina consul:
Ipe uocat pugnas. sequitur tũ cetera pubes.
Ercaq assensii conspirant cornua rauco:
Noc & tum eneadis indicere bella latinuis
More iubebatur. tristesq redudere portas:
Ahstinint tactu pr. auersusq refugit
Feda ministeria & cecis se condidit umbris:
Tuni regina deum celo delapsa morantes
Impulit ipsa manu portas . & cardme u̾so
Belli ferratos rup̃ saturna postes:
Ard& in excita ausonia: atq imobilis an
Pars pedes mre parat campis. pars arduus altis
Puluerulentus equis furit. omes arma requirũt.
Pars leues clipeos & spicula lucida tergent

Expanded text:
Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Sunt geminae belli portae sic nomine dicunt religione sacrae et saevi formidine Martis; centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri robora, nec custos absistit limine Ianus: has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae, ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino insignis reserat stridentia limina consul, ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes, aereaque adsensu conspirant cornua rauco. Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus more iubebatur tristisque recludere portas. Abstinuit tactu pater aversusque refugit foeda ministeria et caecis se condidit umbris. Tum regina deum caelo delapsa morantis impulit ipsa manu portas, et cardine verso belli ferratos rumpit Saturnia postes. Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante; Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis pulverulentus equis furit; omnes arma requirunt. Pars levis clipeos et spicula lucida tergent
Abbreviated transcription (Latin):
Ceriatim regis circunstant tecta latini.
Ille uelut pelagi rupes ĩ moia resistit.
Ut pelagi rupes magno ueniente fragore
Quę sese multis circum latrantibus undis
Mole ten& scopuli nequicq. spumea crecum
Saxa fremũt. lateriq inlila refunditur alga:
Uers iͥ nulla datur eecũ ex supare poi estas
Consiliu & seue nutu uinonis erit res
Multa deos aurasq pre testatur manes.
Frangimur heu fatis inquit. ferimurq procella:
Ipsi has saccilego pendetis sanguie penas
Omiseri ꝑte turne nephas te triste manebit
Supplitiũ. uotisq deos uenerabere seris.
Nam in pto quies. om̃isq in limĩe portus:
Funere felici spolior. nec plura loquutus
Sepsit se tectis. reꝵ ꝙ relinquit habenas:
Mos erat hespio i latio. quẽ piotinus urbes
Albane coluere sacrii. nũc maxia rerꝰ
Coma colit: cũ pͥma mouẽt in pͣlia martem.
Sme getis inferre manu lacrimabile bellum.
Ancamsue arabisue: parat. seu iendere adnndos.

Expanded text:
certatim regis circumstant tecta Latini. certatim regis circumstant tecta Latini. Ille velut pelagi rupes immota resistit, ut pelagi rupes magno veniente fragore, quae sese multis circum latrantibus undis mole tenet; scopuli nequiquam et spumea circum saxa fremunt laterique inlisa refunditur alga. Verum ubi nulla datur caecum exsuperare potestas consilium et saevae nutu Iunonis eunt res, multa deos aurasque pater testatus inanis: Frangimur heu fatis, inquit, ferimurque procella! Ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas, O miseri. Te, Turne, nefas, te triste manebit supplicium, votisque deos venerabere seris. Nam mihi parta quies, omnisque in limine portus; funere felici spolior. Nec plura locutus saepsit se tectis rerumque reliquit habenas. Mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum Roma colit, cum prima movent in proelia Martem, sive Getis inferre manu lacrimabile bellum Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos
Abbreviated transcription (Latin):
FElocus ualit medio sub montibus altis
Nobilis & fama multis memoratus in oris
Ainsancti ualles densis hũc frondibus atr
Urg& utrinq latus nemoris. medioq stagosis
Dat sonitũ saxis & toto uertice torrens
Nic specus horrendũ seui & spicamĩa ditis
Monstrantur. ruptoq ingens acheronte uorago
Pestiferas aperit fauces: quis condita erinis
Inusum numen terras celumq leuabat:
Nec nimus interta extrenã saturnia bello
Imponit regina manum ruit om̃is in urbem
Pastor ex acie nus. cesosq reporian
Almonem puerũ fedatiq ora galesi.
Implorãtq deos. obiestanturq latinii.
Iurnus adest. medioq ĩ crimie cedis & ignis
Feriorem ingemiat teucros in regna uocari
S tirpem ad misceri phrigiam se lim̃e pelli:
Ium quoꝵ attonite bacho nemora auia mres
Insultant tiasis. Eneq N. leue nomen amate
Undiq collecti cocũt. mariemq sauigant
Illu& insandum. cueti contra omina bellu
Contra fata deum puerto inũe poscũi.

Expanded text:
Est locus Italiae medio sub montibus altis, Est locus Italiae medio sub montibus altis, nobilis et fama multis memoratus in oris, Amsancti valles: densis hunc frondibus atrum urguet utrimque latus nemoris, medioque fragosus dat sonitum saxis et torto vertice torrens. Hic specus horrendum et saevi spiracula Ditis monstrantur, ruptoque ingens Acheronte vorago pestiferas aperit fauces, quis condita Erinys, invisum numen, terras caelumque levabat. Nec minus interea extremam Saturnia bello imponit regina manum. Ruit omnis in urbem pastorum ex acie numerus caesosque reportant Almonem puerum foedatique ora Galaesi implorantque deos obtestanturque Latinum. Turnus adest medioque in crimine caedis et igni terrorem ingemistirpem admisceri Phrygiam, se limine pelli. Tum quorum attonitae Baccho nemora avia matres insultant thiasis neque enim leve nomen Amatae, undique collecti coeunt Martemque fatigant. Ilicet infandum cuncti contra omina bellum, contra fata deum perverso numine poscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Promissi dea facta potens ubi sangiuñe
Deserit hespiam. & celi conuexa p auras
Iunonem inctrix affatire uoce supba:
En ꝑfedta tibi bello discordia tristi
Nic in aniciuam coxant. & federa iungant
En quidem ausonio respsi sanguie ieuctos.
No euã his acddam: tua si mihĩ certa uoluntas
mitimas in hella feram xrumoribus urbes.
Accendamq aĩos in sani marus amore.
Undiq ut auxilio ueniant: spargan arma pagros.
I un conira iuno terroꝵ. & fraudis habunde est
Srͣant belli cause. pugnatur coͣminus armis.
Que fors pͥma dedit sanguis nouus imbuit drma¬
I alia conubia. & talis celebrent hymeneos
Egregium ueneris genus & rex ip̃e latinus:
I e sup̃ ethereas errarẽ licentius auras
Naud pr ille uellit sũmi regnator olimpi¬
Cede locis siqua ego super fortuna labor est i
Ipsa regam. tales dederat saturnia uoces
lla aut aitollit stridentes anguibus alas
Cocitiq petit sedem: supera ardua linquens

Expanded text:
promissi dea facta potens, ubi sanguine promissi dea facta potens, ubi sanguine deserit Hesperiam et caeli convexa per auras Iunonem victrix adfatur voce superba: En, perfecta tibi bello discordia tristi: dic in amicitiam coeant et foedera iungant. Quando quidem Ausonio respersi sanguine Teucros, hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntas: finitimas in bella feram rumoribus urbes accendamque animos insani Martis amore, undique ut auxilio veniunt; spargam arma per agros. Tum contra Iuno; Terrorum et fraudis abunde est; stant belli causae, pugnatur comminus armis, quae fors prima dedit sanguis novus imbuit arma. Talia coniugia et talis celebrent hymenaeos egregium Veneris genus et rex ipse Latinus. Te super aetherias errare licentius auras haud pater ille velit, summi regnator Olympicede locis; ego, siqua super fortuna laborum est, ipsa regam. Talis dederat Saturnia voces. Illa autem attollit stridentis anguibus alas Cocytique petit sedem, supera ardua linquens.
Abbreviated transcription (Latin):
Dira dedit. raptis concurrunt undiq telis
In domiti agricole. nec nõ & troia pubes
Ascanio auxilium castris effundit aptis:
Direxere aties. nõ iam certamĩe agresti
Stipitibus dinris agitur sũdibus ue̾ preustis
Sed ferro ancipiti decirnũt. attaq late
Horrescit strictis seges ensibus eraq fulgent
Sole lacessita & lucem sub nubilã iactant
Fluctus uti pͥmo cepit cũ albescere uento
Paulatim sese tollit mare & altius undas
rigit. inde ymo consuroit ad ethera fundo:
Hic iuuenis pͥmã añ aciem stridente sagitta
Natoꝵ tirri fuerat. qui maximus almon
Sternitur. hesit .N. sub guiture uuilnus. & ude
Uocis iter tenue̾q indusit sangu̾iẽ uitam:
Corpora multa uirũ circa: semorq galesus
Dũ paci mediũ sese offere: iustissimiis unus.
Qui fuit ausoniisq olim ditillimus agris:
Quinq greges illi balantum quina reclibãt
Arm̃ia & terram centum uertebat acatris.
Atq ea per campos equo dũ marte gexi

Expanded text:
dira dedit, raptis concurrunt undique telis dira dedit, raptis concurrunt undique telis indomiti agricolae; nec non et Troïa pubes Ascanio auxilium castris effundit apertis. Direxere acies. Non iam certamine agresti, stipitibus duris agitur sudibusve praeustis, sed ferro ancipiti decernunt atraque late horrescit strictis seges ensibus aeraque fulgent sole lacessita et lucem sub nubila iactant: fluctus uti primo coepit cum albescere vento, paulatim sese tollit mare et altius undas erigit, inde imo consurgit ad aethera fundo. Hic iuvenis primam ante aciem stridente sagitta, natorum Tyrrhi fuerat qui maximus, Almo, sternitur; haesit enim sub gutture volnus et udae vocis iter tenuemque inclusit sanguine vitam. Corpora multa virum circa seniorque Galaesus, dum paci medium se offert, iustissimus unus qui fuit Ausoniisque olim ditissimus arvis: quinque greges illi balantum, quina redibant armenta, et terram centum vertebat aratris. Atque ea per campos aequo dum Marte geruntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Perq uteꝵ somtu perq ilia uenit harũdo:
Saucuis at quadrupes. nota iter tecta refugit
Successitq gemens stabulis. questuq cruentus
Atq imploranti similis tectũ om̃ne repleuit
Siliua prima soror Palmis pcussa lacertos
Auxilium uerat. & duros conclamat agrestes
Oilestis n tacitis latet aspera silius
Improutisi ad sunt. hic toere armatus ab usto
Etipitis hic grauidi nodis. quod cuiq reptũ est¬
Aanti telum ira facit: uocat agnna tirrus
Quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis
Scindebat rapia spirans ĩ mane securi:
At seua especulis tempus dea nacta nocrndi
Ardua tec̾ta perit stabuli. & de culmie sũmo
Pastorale camt signu. cornuq recuruo
Tartaream intendit uogem. qua protinus om̃e
Contremuit nemus & silue intonuere profunde
Iudiit & truue longe lacus. audiit amnis
Sulphurea nar albus aqua. fontesq ueliui
Et trepide maires pressere ad pectora natos:
Ium uero ad uocem celeres qua buecina signũ

Expanded text:
perque uterum sonitu perque ilia venit harundo. perque uterum sonitu perque ilia venit harundo. Saucius at quadrupes nota intra tecta refugit successitque gemens stabulis questuque cruentus atque imploranti similis tectum omne replebat. Silvia prima soror, palmis percussa lacertos, auxilium vocat et duros conclamat agrestis. Olli, pestis enim tacitis latet aspera silvis, inprovisi adsunt, hic torre armatus obusto, stipitis hic gravidi nodis: quod cuique repertum rimanti, telum ira facit. Vocat agmina Tyrrhus, quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis scindebat, rapta spirans immane securi. At saeva e speculis tempus dea nacta nocendi ardua tecta petit stabuli et de culmine summo pastorale canit signum cornuque recurvo Tartaream intendit vocem, qua protinus omne contremuit nemus et silvae insonuere profundae; audiit et Triviae longe lacus, audiit amnis sulfurea Nar albus aqua fontesque Velini, et trepidae matres pressere ad pectora natos. Tum vero ad vocem celeres, qua bucina signum
Abbreviated transcription (Latin):
Arte noua speculata locũ. quo littore pulcher
Insidiis cursuq feras agitabat iulus:
Hic subitam canibus rabiem coccitia uirgo
Obicit. & noto nares cantingit olore
Ut ceruũ ardentes agerent: que pͥma maloꝵ
Causa fuit belloq aĩos accendit agͣestes
Ceriuis erat forma p̾stanti & cornibus ingens
Ticride pueri. que matrisab ubere raptum
Nutribãt tirrusq pater cui regia parent
Armenta & late cultodia ceeclita campi
Assuetum impiis soror omni siluia cura
Mollibus intexens ornabat cornua sertis:
Pectebatq fecum pinoq infonie lauabat.
Ille manũ patiens menseq assuetus herili
Frrabat silius. rursusq ad innina nota
I rẽ. domũ sera quamius se nocte ferebat:
Nunc procul errantem tabide uenatis uili
Cõm ouere canes. fluuio cũ forte secundo
Deflueret ripaq estus urcidante leuaret
Ipe etiam exmue laudis succensus amore
Ascanius curuo direxit spicula cornui.
Nec dextre strali deus abfuit actaq multo

Expanded text:
arte nova speculata locum, quo litore pulcher arte nova speculata locum, quo litore pulcher insidiis cursuque feras agitabat Iulus. Hic subitam canibus rabiem Cocytia virgo obicit et noto naris contingit odore, ut cervum ardentes agerent; quae prima laborum causa fuit belloque animos accendit agrestis. Cervus erat forma praestanti et cornibus ingens, Tyrrhidae pueri quem matris ab ubere raptum nutribant Tyrrhusque pater, cui regia parent armenta et late custodia credita campi. Adsuetum imperiis soror omni Silvia cura mollibus intexens ornabat cornua sertis pectebatque ferum puroque in fonte lavabat. Ille, manum patiens mensaeque adsuetus erili, errabat silvis rursusque ad limina nota ipse domum sera quamvis se nocte ferebat. Hunc procul errantem rabidae venantis Iuli commovere canes, fluvio cum forte secundo deflueret ripaque aestus viridante levaret. Ipse etiam, eximiae laudis succensus amore, Ascanius curvo direxit spicula cornu; nec dextrae erranti deus afuit, actaque multo