comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non magnoꝑe summis auctoribus uitata interĩ uitium
uideri potest ĩ quod sepe incidit cicero securus tam paue
obseruationis sicut hoc loco. Non solum uit᷑ illud iudiciũ
iudicii simile iudices non fuit. interĩ mutationominis
EtIAn ⁊ io dicit᷑. atq est et ip̃m intͣ schemata quoꝵ
exempla illo loco reddam quo uirtutes erũt onoionosia
est quȩ nulla uarietatis gyatia leuat tediũ. atq est tota
dotis unius qua maxime deprehendit᷑ carens arte ora¬
toria. Atq ut et sentẽtiis et infiguris et compositione
longa nõ animis solum sed ẽt auribus est ingratissima
ut apud liuium legati nõ impetrata. pace retro domũ
unde uenerant abierũt. Sed huic uicina ꝑ iphrasis uir¬
tus habet᷑. Est et pleonasmos uitiũ cũ suꝑuacuis uerbis
onerat᷑ oratio. Ego meis oculis uidi. Satis est enĩ uidi
Emendauit hoc ẽt urbane in hirtii cicero causa passurũ

Expanded text:
non magnopere a summis auctoribus vitata, interim vitium non magnopere a summis auctoribus vitata, interim vitium videri potest, in quod saepe incidit etiam Cicero securus tam parvae observationis, sicut hoc loco, non solum igitur illud iudicium iudicii simile, iudices, non fuit. interim mutato nomine ἐπανάλημψις dicitur, atque est et ipsum inter schemata; quorum exempla illo loco quaerenda, quo virtutes erunt. peior ha quae nulla varietatis gratia levat taedium atque est tota coloris unius, qua maxime deprehenditur carens arte oratio; eaque et in sententiis et in figuris et in compositione longe non animis solum sed etiam auribus est ingratissima.ut apud T. Livium, legati non impetrata pace retro domum, unde venerant, abierunt. sed huic vicina periphrasis virtus habetur. est et πλεονασμὸς vitium, cum supervacuis verbis oratio oneratur: ego oculis meis vidi; sat est enim vidi. emendavit hoc etiam urbane in Hirtio Cicero, cui sapasim cum
Abbreviated transcription (Latin):
nihil loꝗ tutũ est. deformitati proximũ est humilitatis ui¬
tium ta trẽpogit uocant qua re maguitudo uel dignitis
minuit᷑ ut ea est uerruca ĩ sumo montis uertice. Cui nõ
contrariũ sed errore par est paruis dare excedentia mo¬
dum nomina. nisi cum ex industria risus inde captat᷑
Itaq nec parricidam neꝗͣ dixeris hominem nec deditũ forte
meretrici nefariũ ꝙ alteꝵ parũ alterũ nimium est proinde
quedam sordida ieiuna tristis ingrata uilis oratio est q̃
uicia facillime fient manifesta contrariis uirtutibus.
nam primũ acuto.secũdũ nitido. tertiũ copioso: deiceps
hilari. iocundo accurato diuersum est uitari et uqͥcode
sermoni de aliquo quod minus plenus sit. ꝗꝗͣ id obscure
potius ꝗͣ mornate oratioĩs uitiũ est. Sedhec quoq cum
a prudentibus fit.schema dici solet. sic tautologia idẽ
eiusdem uerbi aut sermonis iteratio. Hȩc enim quãꝗͣ

Expanded text:
nihil loqui tutum est. deformitati proximum est humilitatis vinihil loqui tutum est. deformitati proximum est humilitatis vitium, ταπείνωσιν vocant, qua rei magnitudo vel dignitas uitur: ut saxea est verruca in summo montis vertice. cui natura contrarium, sed errore par est, parvis dare excedentia modum nomina, nisi cum ex industria risus inde captatur. itaque nec parricidam nequam dixeris hominem nec deditum forte meretrici nefarium; quia alterum parum, alterum nimium est. proinde quaedam hebes, sordida, ieiuna, tristis, ingrata, vilis oratio est; quae vitia facillime fient manifesta contrariis virtutibus. nam primum acuto, secundum nitido, tertium copioso, deinceps hilari, iucundo, accurato diversum est. vitari de aliquid, quo minus plenus sit; quanquam id obscurae potius quam inornatae orationis est vitium. sed hoc quoque, cum a prudentibus fit, schema dici solet, sicut ταυτολογία id est eiusdem verbi aut sermonis iteratio. haec enim, quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
uerba honesta moribus perdidimus et eiuncentibus ẽt̃ uitiis
cedendũ est. siue iunctura deformit sonat ut si cũ homini¬
uidemur in cide᷑. qa ultima prioris ultime syllabȩ lrẽq¬
exprimi nisi libris coeuntibus nõ põt aut inter sistere nos
in decentissime ut nõ cogitata cum insequẽte natura eius
corrũpit᷑. Alique cõiunctiones aliquid simile faciunt
quas ꝑseꝗ longum est in eo uitio quod uitandũ scimus cõ¬
morantes. S ed diuisio quoq affert eandẽ in iuriã pudori
Ut si intercapedines nominatiuo casu ꝗs utat᷑ net scripto
modo id accidit sed et sensi. pleriq obscene intelligere nͥ
caueris cupiunt. ut apud ouidium quȩq latẽt meliora
putat. Ex uerbis quȩ songissime ab oscenitate absunt occa¬
sionem turpitudinis rape. siquid celsus cacephaton apud uir¬
gilium putat incipiunt agitata tumescere. Quod si recipias

Expanded text:
verba honesta moribus perdidimus, et vincentibus iam vitiis verba honesta moribus perdidimus, et vincentibus iam vitiis cedendum est sive iunctura deformiter sonat, ut, si cum hominividemur incidere, quia ultima prioris syllabae lexprimi nisi labris coeuntibus non potest, aut intersistere nos indecentissime cogit aut continuata cum insequente in naturam eius corrumpitur. aliaeque coniunctiones aliquid simile faciunt, quas persequi libenter est in eo vitio, quod vitandum dicimus, commorantis. sed divisio quoque adfert eandem iniuriam pudori, ut si intercapedinis nominativo casu quis utatur. nec scripto modo id accidit, sed etiam sensu plerique obscene intelligere, nisi caveris, cupiunt ut apud Ovidium quaeque latent meliora putat  et ex verbis, quae longissime ab obscenitate absunt, occasionem turpitudinis rapere. siquidem Celsus κακέμφατον apud Vergilium putat: incipiunt agitata tumescere. Quod si recipias,
Abbreviated transcription (Latin):
figuris. qualibus sentẽtiis quomodo qua postremo collocatio¬
ne id quod intendimus effice᷑ possimus. Ceterũ dicturus
quibus ornet᷑ oratio prius ea quȩ sunt huic contraria laudi
aitingam. Nam prima uirtus est uitio carere. igit᷑ ante
omnia ne speremus ornatã orationẽ fore q̃ probabilis nõ
ent. Probabile aũt cicero id genus dicit quod nõ plus¬
minus ue est ꝗͣ dicit nõ quia comi expoliri q nõ debeat.
namiet hee ornatus pars est. Sed ga uutui est ubiq quod
nimiũ est. Itaq ĩ nobis eẽ auctoritatĩ in uerbis sentẽtias
uel graues uel aptas opinionibus hominũ ac moribus mc
enim salus licet assumẽ ea quibus illustrem fieri rationẽ
putat. delectat transsata supra lata ad nom̃ adiuncta dupli¬
re exercitum et patrare bellũ apud Salustiĩ dicta sancte
et antique ridentibus si dis placet. quã culpã non scribe¬
tium quid iudico sed legentium tamen uitanda: quatenus

Expanded text:
figuris, qualibus sententiis, quo modo, qua postremo collocatiofiguris, qualibus sententiis, quo modo, qua postremo collocatione id, quod intendimus, efficere possimus. ceterum dicturus, quibus ornetur oratio, prius ea, quae sunt huic contraria laudi, attingam; nam prima virtus est vitio carere. igitur ante omnia ne speremus ornatam orationem fore, quae probabilis non erit. Probabile autmis est comptum. Non quia comi expolirique non debeat nam et haec ornatus pars est sed quia vitium est ubique quod nimium est. itaque vult esse auctoritatem in verbis, sententias vel graves vel aptas opinionibus hominum ac moribus. his enim salvis, licet assumere ea quibus illustrem fieri orationem putat, delecta, translata, superlata, ad nomen adiuncta, duplire exercitus et patrare bella, apud Sallustium dicta sancte et antique ridentibus, si dis placet; quam culpam non scribentium quidem iudico sed legentium, tamen vitandam, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
monis non possunt. itaq de singulis uerbis satis dictum
quȩ ut alio loco oñdi ꝑse nullã uirtutẽ hñt sed ne in ordi¬
nata quid̃ quȩ sunt nisi cum sunt infra rei de qua loq̃n¬
dum est dignitatẽ excepto si obscena nudis noibus enũ ciẽt᷑
quod uderint ꝗ nõ putant eẽ uitanda. ꝗa nec sit uox
ulla natura turpis et siqua est rei deformitas alia quoq
appellatione quacũq ad intellectũ eundẽ nihilo minus pue¬
niat. Ego Romani pudoris more contentus ut iam rñdi
talibus uerecundĩa silentio uindicabo. Iam hinc igitur ad
rationẽ sermonẽ coniunda transeamus. cuius ornatus in hec
duo prima diuidit᷑: quam concipiamus elocutionẽ qͥ mõ
efferamus Nam pͥmũ est ut liqueat augere quod uelimus
an minuere concitate dicere an moderate: lete an seuere:
abundant̃ an presse. aspere an lenit᷑ magnifice an subti¬
liter gnauit᷑ an urbane: tũ quo translationis genere: ꝗbus

Expanded text:
monis non possunt. itaque de singulis verbis satis dictum, monis non possunt. itaque de singulis verbis satis dictum, quae, ut alio loco ostendi, per se nullam virtutem habent. sed ne inornata sunt quidem, nisi cum sunt infra rei, de qua loquendum est, dignitatem, excepto si obscena nudis nominibus enuntientur. quod viderint, qui non putant esse vitanda, quia nec sit vox ulla natura turpis et, si qua est rei deformitas, alia quoque appellatione quacunque ad intellectum eundem nihilominus perveniat. ego Romani pudoris more contentus, ut iam respondi talibus, verecundiam silentio vindicabo. iam hinc igitur ad rationem sermonis coniuncti transeamus. cuius ornatus in haec duo prima dividitur, quam concipiamus elocutionem, quo modo efferamus. nam primum est, ut liqueat, augere quid velimus an minuere, concitate dicere an moderate, laete an severe, abundanter an presse, aspere an leniter, magnifice an subtiliter, graviter an urbane. tum , quo translationum genere, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
eum inꝗt amorẽ et eũ ut hoc uerbo utar fauorẽ ĩ consiliũ
aduocabo. et ad appiũ pulchrũ te hominẽ non sblum sapiẽtes
uerũ et ut nũc loꝗmur uerbanũ. idem putat a terentio
primũ dictũ et̃ obseꝗum. Cecilius a sisenna albenti celo cer¬
uicem uidet᷑ H ortensius primus dixisse nam ueteres pluralr
appellant. audendum itaq neq enim accedo celso qui ab ora¬
tore uerba fingi uetat nam cum sint eoꝵ alia ut dicit
aliqua quod illi rudes homines primiq fecerũt fas nõ
sit. at deriuare flectere cõiungere. quod natis postea cõ¬
cessum est quando desit licet. et si quid ꝑiculosius finxisse
uidebimũ quibusdam remediis p̃muniendũ est ut ita dicã
silicet dicere quodã modo ꝑmittite mihi sic uti quid̃ et̃ ĩ iis
quȩ licentius translata erũt proderũt. quȩ non tuto dici
possunt ĩ quo non falli iudicium nr̃m solicitudine ipã mani¬

Expanded text:
eum , inquit, amorem et eum, ut hoc verbo utar, fauorem in consilium eum , inquit, amorem et eum, ut hoc verbo utar, fauorem in consilium advocabo. Et ad Appium Pulchrum, te , hominem non solum sapientem verum etiam, ut nunc loquimur, urbanum. idem putat a Terentio primum dictum esse obsequium, Caecilius a Sisenna albente caelo. cervicem videtur Hortensius primus dixisse, nam veteres pluraliter appellabant. audendum itaque; neque enim accedo Celso, qui ab oratore verba fingi vetat. nam , cum sint eorum alia ut dicit alia, quam quae illi rudes homines primique fecerunt, fas non sit, at derivare, flectere, coniungere, quod natis postea concessum est, quando desiit licere? sed , si quid periculosius finxisse videbimur, quibusdam remediis praemuniendum O. est: Vt ita dicam, Si licet dicere, Quodam modo, Permittite mihi sic uti. quod idem etiam in iis, quae licentius translata erunt, proderit, nihilque non tuto dici potest, in quo non falli iudicium nostrum sollicitudine ipsa mani
Abbreviated transcription (Latin):
admodum int̾ pomponiũ et senecam et̃ prefationibus eẽ trac¬
tatũ an gradus eliminat in tragedia dici oportuisset. Nt
ueteres ne expectorat quidẽ timuerũt. et sane eisdem note
est exanimat. at intractu et declinatione talia sunt qualia
apud Ciceronẽ beatitas et beatitudo. quȩ dura quid sencit
eẽ uerum tam̃ usu putat posse molliri. nec a uerbis modo sed
a nominibus quoq deriuata sunt quedam.ut a cicerone syl¬
latum ita asinio fimbriatũ et fibulatũ. multa ex greto for¬
mata noua ac plurima a sergio flauio quoꝵ dura ad mo
uendum uident᷑ ut quens et essentia quȩ cur tantope asp¬
nemur nihil uideo nisi ꝙ iniꝗ iudices aduersus nos sumue
l deoq pauꝑtate sermonis laboramus. quedam tñ ꝑdurant
nemo ante augustũ dixerat. piraticam quoq ut musicã
fabricam dici adhuc dubitant mei preceptores fauorem
Q urbanũ cicero noua credit nam et in epistola ad brutũ

Expanded text:
admodum inter Pomponium ac Senecam etiam praefationibus esse tracadmodum inter Pomponium ac Senecam etiam praefationibus esse tractatum, an gradus eliminat in tragoedia dici oportuisset. at veteres ne expectorat quidem timuerunt; et sane eiusdem notae est exanimat. At tractu et declinatione talia sunt, qualia apud Ciceronem beatitas et beatitudo; quae dura quidem sentit esse, verumtamen usu putat posse molliri. nec a verbis modo, sed a nominibus quoque derivata sunt quaedam, ut a Cicerone sullaturit ab Asinio fimbriatum et figulatum . multa ex Graeco format nova ac plurima a Verginio Flavo, quorum dura quaedam admodum videntur, ut queens et essentia; quae cur tantopere aspernemur nihil video, nisi quod iniqui iudices adversus nos sumus ideoque paupertate sermonis laboramus. quaedam tamen perdurant.Augustus primus dixerunt. piraticam quoque ut musicam et fabricam dici adhuc vetabant mei praeceptores. favorem et urbanum Cicero nova credit. nam et in epistola ad Brutum
Abbreviated transcription (Latin):
multa alia et audientibus inseri possunt. sed ita demũ
si nõ appareat affectatio in qua mirifice uirgilius et co¬
rinthioꝵ amator iste uerboꝵ thueydides Britanus
Ita omnia ista uerba miscuit. frater cimbri hncfuit
a quo frẽm necatũ hoc ciceronis dicto notatũ est.ger¬
manũ cimber occidit. nec minus noto salustius epigrã¬
mate incessit᷑ et uerba antiꝗ multũ furate catonis
Crispe iugurtine conditor historiȩ odiosa cura. nam
& cuilibet facilis et hoc pessimũ ꝗa rei studiosus nõ
uerba rebus aptauit. Sed res extrinsecus arcessit ꝗbus
hec uerba conueniãt fingere ut primo libro dixi grgcis
magis concessum est qui sonis et quibusdam et affectibus non
dubitauerunt nomina aptare nõ alia libertate ꝗͣ illi primi hoĩes
rebus appellationes dederũt. Nrĩ aũt in iungendo aut denuado
paulũ aliꝗd ausi uix in hec satis recipiũt᷑ nã memini iuuenis

Expanded text:
multa alia etiam audentius inseri possunt sed ita demum, multa alia etiam audentius inseri possunt sed ita demum, si non appareat adfectatio, in quam mirifice Vergilius: corinthiorum amator iste verborum, Thucydides Britannus, ita omnia ista verba miscuit fratri. Cimber hic fuit, a quo fratrem necatum hoc Ciceronis dicto notatum est, germanum Cimber occidit. nec minus noto Sallustius epigrammate incessitur: Et verba antiqui multum furate Catonis, crispe , Iugurthinae conditor historiae. Odiosa cura; nam et cuilibet facilis et hoc pessima, quod eius studiosus non verba rebus aptabit, sed res extrinsecus arcesset, quibus haec verba conveniant. fingere , ut primo libro dixi, Graecis magis concessum est, qui sonis etiam quibusdam et adfectibus non dubitaverunt nomina aptare, non alia libertate quam qua illi primi homines rebus appellationes dederunt. nostri autem in iungendo aut in derivando paulum aliquid ausi vix in hoc satis recipiuntur. nam memini iuvenis
Abbreviated transcription (Latin):
et sanctiorẽ et magis admirabilẽ facit orationẽ. qbus
nõ quibuslibet fuerat usus. eoq ornam̃to acerrimi iudicii
ꝑ. uirgilius unice est usus. olli enim et ꝗa nã et nus et
pone pollicent ad spargendã illã quȩ etiã in picturis
est grauissima uetustatis inimitabilẽ arti auctoritatẽ
Sed utendum modo nec ex ultimis tenebris repetenda. satis
est uetus quod necesse est queso dicere oppido quosunt
usi paululum tempore nr̃o suꝑiores uereor ut iam nos
ferat quisquã.certe ante gerio cuius eadem significatio
est nemo nisi ambitiosus utet᷑. erũnas quid opus est tãꝗ̃
paruus sit dicatur quod horridum reor. tolerabile
autumo tragicũ prolem dicenda uniuersam eius prosapiã
insulsus ꝗd multa: totus prope mutatus est sermo. Que¬
dam tam̃ adhuc uetera uetustate ip̃a gratius nitent
quedam et necessario interĩ sumunt᷑ enuncupare et fari

Expanded text:
et sanctiorem et magis admirabilem faciunt orationem, quibus et sanctiorem et magis admirabilem faciunt orationem, quibus non quilibet fuerit usurus, eoque ornamento acerrimi iudicii P. Vergilius unice est usus. olli enim et quianam et moerus et pone et pellacia aspergunt illam, quae etiam in picturis est gratissima, vetustatis inimitabilem arti auctoritatem. sed utendum modo, nec ex ultimis teneris repetenda. satis est vetus quaeso; quid necesse est quaiso dicere? oppido quidem usi sunt paulum tempore nostro superiores, vereor, ut iam nos ferat quisquam; certe antegerio, cuius eadem significatio est, nemo nisi ambitiosus utetur. aerumnosum quid opus est? tanquam parum sit, si dicatur quid horridum. reor tolerabile, autumo tragicum, prolem dicere inusitatum est, prosapiam insulsum. quid multa? totus prope mutatus est sermo. quaedam tamen adhuc vetera vetustate ipsa gratius nitent, quaedam et necessario interim sumuntur, ut nuncupare et fari;
Abbreviated transcription (Latin):
rebus a liqñ uerboꝵ ipa humilitas affert. An cum dicit
in pisonem cicero cum tibi tota cognatio serraco aduehat᷑
incidisse uidetur in sordidum nom̃ : nõ eo contentũ hoĩs
quem destructũ uolebat auxisse. alibi cap̃ oppoĩs cũ eo
conificans. unde intimocratii dictis de quo qualis est
ille apud.n. Tulliũ pusioꝗ cũ maiore sorore cubitabat
et fabius qui cornicũ oculos confixit. et pro. Milone
illud heus turufio. et erucius antoniast᷑. Id tam̃ in de¬
clamationibus est notabilius. laudariq me puero sole¬
bat da prĩ panem. et ĩ eodem et̃ canẽ pascis. Res qd ẽ
p̃cipue in scholis anceps: sed freq̃nter causa risus nũc
itaq cũ hȩc exercitatio procul a ueritate seiuncta
laboret incredibili uerboꝵ fastidio. ac sibi magnam
partem sermonis absciderit. Cum sint aũt uerba propͥa
ficta translata propriis dignitatẽ dat antiꝗtas. nanq

Expanded text:
rebus aliquando verborum ipsa humilitas adfert. An , cum dicet rebus aliquando verborum ipsa humilitas adfert. An , cum dicet in Pisonem Cicero, cum tibi tota cognatio serraco advehatur, incidisse videtur in sordidum nomen, non eo contemptum hominis, quem destructum volebat, auxisse? Et alibi, caput opponis, cum eo coruscans. Vnde interim gratus fit iocis decor, qualis est ille apud M. Tullium pusio , qui cum maiore sorore cubitabat, et, Flavius , qui cornicum oculos confixit, et pro Milone illud Heus tu Rufio, et Erucius Antoniaster. id tamen in declamatoribus est notabilius laudarique me puero solebat, da patri panem; et in eodem, etiam canem pascis. res quidem praecipue in scholis anceps et frequenter causa risus, nunc utique, cum haec exercitatio procul a veritate seiuncta laboret incredibili verborum fastidio ac sibi magnam partem sermonis absciderit. cum sint autem verba propria, ficta, translata, propriis dignitatem dat antiquitas. namque
Abbreviated transcription (Latin):
unq̃ in oratione erudita locus. Clara illa at sublimia
tumidum a libi. et quȩ humilia circa res magnas. apta
cirta minores uident᷑. et sicut ĩ oratione nitida nota¬
bile est humilius uerbũ et uelut macula. ita a sermone te¬
nui sublime intidum discordat. fitꝗ conuptũ ꝗa in plano
tumet. Quedam nõ tam ratione ꝗ̃ senso uidicantur ut
illud cesa iungebant federa porea fecit clegans fictio nõis
quod si fuisse porco ule erat. in quibusdam ratio mani¬
festa est. Risimus et merito nuꝑ qui poctam dixerat pre¬
textam incista mures rosere camilli. At uirgili miramur
illud sepe exiguus mus aptũ propriũ effecit ne plus ex¬
pectaremus et casus singularis magis decuit et clausula
ip̃a unius syłłe nõ usitata addidit grãm. Imitatus ẽ¬
est itaq utrũq Horatius nascetur ridiculus mus. nec
augenda semꝑ oratio: sed submittenda nõ nunꝗ̃ est : Vim

Expanded text:
unquam in oratione erudita locus. clara illa atque sublimia unquam in oratione erudita locus. clara illa atque sublimia tumidum alibi, et quae humilia circa res magnas, apta circa minores videntur. Vt autem in oratione nitida notabile humilius verbum et velut macula, ita a sermone tenui sublime nitidumque discordat fitque corruptum, quia in plano tumet. quaedam non tam ratione quam sensu iudicantur, ut illud, caesa iungebant foedera porca, fecit elegans fictio nominis, quod si fuisset porco, vile erat. At quibusdam ratio manifesta est. risimus , et merito nuper poetam, qui dixerat praetextam in cista mures rosere camilli. At Vergilii miramur illud, saepe exiguus mus. Nam epitheton proprium effecit, ne plus exspectaremus, et casus singularis magis decuit, et clausula ipsa unius syllabae non usitata addidit gratiam. imitatus est itaque utrumque Horatius, nascetur ridiculus mus. nec augenda semper oratio sed summittenda nonnunquam est. vim
Abbreviated transcription (Latin):
magis decuerit. An nõ pudeat certã creditã pecuniam
periodis postulare: aut circa stillicidia affici: aut mãcipii
redhibitione sudare: Sed ad propositũ et qm̃ or̃onis tam
ornatus ꝗͣ ꝑspicuitas aut in singulis uerbis est aut ĩ
pluribus poĩtus quid seꝑata quid cõiuncta exigant consi¬
deremus. quanquã rectissime traditũ est ꝑspicuitatem ꝓpͥis
ornatam trans latis uerbis magis egere. sciamus ĩ ornataꝵ
ẽẽ quod sit ĩpropriũ. Sed cum idem frequẽtissime plura
signifiat. Quod cyricoso uia uocat᷑ Nam sunt aliis alia
honestiora sublimiora nitidiora. uocaliora iocũ diora
N am ut syllabe e luteris melius sonantibus sunt clariores
auditu pulchrius. et quod facit syllabaꝵ idem uerboꝵ q
interse copulatio ut alius ali iunctũ melius sonet. diuẽsus¬
est tam̃ osus. nam rebus atrocibus uerba et̃ ipo auditu aspa
magis conuenient. In uniuersum ꝗdem optima simpli¬

Expanded text:
magis decuerit. An non pudeat certam creditam magis decuerit. An non pudeat certam creditam periodis postulare aut circa stillicidia adfici aut in mancipii redhibitione sudare? sed ad propositum. Et quoniam orationis tam ornatus quam perspicuitas aut in singulis verbis est aut in pluribus positus, quid separata, quid iuncta exigant, consideremus. quanquam enim rectissime traditum est, perspicuitatem propriis, ornatum translatis verbis magis egere, sciamus nihil ornatum esse quod sit improprium. sed cum idem frequentissime plura significent quod συνωνυμία vocatur, iam sunt aliis alia honestiora, sublimiora, nitidiora, iucundiora, vocaliora. nam ut syllabae e litteris melius sonantibus clariores sunt,auditu pulchrius. Et quod facit syllabarum, idem verborum quoque inter se copulatio, ut aliud alii iunctum melius sonet. diversus tamen usus. nam rebus atrocibus verba etiam ipso auditu aspera magis convenient. At universum quidem optima simpli
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo artes aꝑit ornatũq orationis exponit. ut qui
nõ insidiet᷑: nec ad uictoriam sed ad solum finẽ laudis &
gloriȩ tendat. Quare quicꝗd erit sniis populare: uerbis
nitidum. figuris iocũdum: translationibus magnificum
compositione elaboratũ uelut institor quidã eloquẽtiȩ in¬
tuendum et pene ꝑtractandum dabit. Nam euentus ad ip̃m
nõ ad cam̃ refertur. At ubi res agitur et uera dimicatio ẽ
ultimus sit famę locus. Prerca non debet quid ubi maxima
reꝵ momẽta uersantͣ de uerbis eẽ sollicitus. neq hoc eo
ꝑtinet ut in his nullus sit ornatus. Sed ubi pressior et seue¬
rior eo minus confessus precipue ad materiam accõmodatꝰ
Nam & suadendo sublimius aliquid senatus/ concitatius po¬
pulus et ĩ iuidiciis publice capitalesq cause poscunt accura¬
tius dicendi genus. at priuatũ consiliũ causas q paucoꝵ
ut frequent᷑ accidit calculoꝵ purus sermo et dissimilis cũre

Expanded text:
dicendi artes aperit ornatumque orationis exponit, ut quod dicendi artes aperit ornatumque orationis exponit, ut quod non insidietur nec ad victoriam sed ad solum finem laudis et gloriae tendat. quare , quidquid erit sententiis populare, verbis nitidum, figuris iucundum, translationibus magnificum, compositione elaboratum, velut institor quidam eloquentiae intuendum et paene pertractandum dabit. nam eventus ad ipsum, non ad causam refertur. at ubi res agitur et vera dimicatio est, ultimus sit famae locus. praeterea ne decet quidem, ubi maxima rerum momenta versantur, de verbis esse sollicitum. Neque hoc eo pertinet, ut in his nullus sit ornatus, sed uti pressior et severior et minus confessus, praecipue materiae accommodatus. nam et in suadendo sublimius aliquid senatus, concitatius populus, et in iudiciis publicae capitalesque causae poscunt accuratius dicendi genus. at privatum consilium causasque paucorum, ut frequenter accidit, calculorum purus sermo et dissimilis curae
Abbreviated transcription (Latin):
quis negat: Nam et in ordinem certaq interualla redigã
meas arbores. quid illo quinquũce speciosius ꝗ in quã¬
cunq partem spectaueris rectus est. sed protinus ĩ id
quoq prodest ut terrȩ succũ equalit᷑ trahant. surgẽtia
in altum cacumina olet ferro coercebo: in orbẽ se formo¬
sius fundẽt: et protinus fructum ramis pluribus feret
decentior equus cuius astricta ilia sed idem uelocior
pulcher aspectu sit athleta cuius lacertos exercitatio
ex p̃ssit. idem certamini paratior. Nunꝗͣ uero spẽs ab
utilitate diuidit᷑. Sed hoc quid̃ discernt᷑ moici iudicii est
Illud obseruatione dignius ꝙ hic ip̃e honestus ornator ma¬
terię gn̾e debet eẽ uariatus. Atq ut a prima diuisione
ordiar nõ idem ĩ demõstratiuis et deliberatiuis et iudici¬
alibus causis cõueniet. Nanq illud genus ostentationi cõ¬
positũ solam petit audientium uoluptatem. Ideo ꝙ omnes

Expanded text:
quis negat? nam et in ordinem certaque intervalla redigam quis negat? nam et in ordinem certaque intervalla redigam meas arbores. quid illo quincunce speciosius qui, in quamcunque partem spectaveris, rectus est? sed protinus in id quoque prodest, ut terrae sucum aequaliter trahat. surgentia in altum cacumina oleae ferro coercebo; in orbem se formosius fundet et protinus fructum ramis pluribus feret. decentior equus, cuius adstricta ilia, sed idem velocior. Pulcher aspectu est athleta, cuius lacertos exercitatio expressit, idem certamini paratior. nunquam vera species ab utilitate dividitur. sed hoc quidem discernere modici iudicii est. illud observatione dignius, quod hic ipse honestus ornatus materiae genere esse debebit variatus. atque , ut a prima divisione ordiar, non idem demonstrativis et deliberativis et iudicialibus causis conveniet. namque illud genus ostentationi compositum solam petit audientium voluptatem, ideoque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentiã quȩ admirationẽ non ht̃ nulla iudico A ristotelis
quoqͥ potendam maxime putat. Sed hc ornatus repetã
enim uiri sed fortis et sanctus sit. nec effeminatam leui¬
tatem & fuco eminentẽ colorẽ amet. sanguine et unrb
niteat. hoc aũt adeo uerũ est ut cũ in hac maxime pte
sint iuicina uirtutibus uitia et̃ qui uicis utunt᷑ uirtutis
tñ iis nomen imponãt. Quare nemo ex corruptis dicat
me mimicũ eẽ culte dicentibus. nam hanc ẽẽ uirtutẽ. Sed
illis eam non tribuo. An ego fundũ cultiorẽ putem ĩ quo
mibi quis onderit lilia et uiolas et amenos fontes surgẽtes
ꝗͣ ubi plena messis aut graues fructu uites erũt sterilem
platanũ tonsasq mirtos ꝗͣ maritã ulmũ et uberes oleas
p̃optauerim. habeant illa diuites. licet ꝗd ẽẽnt si aliud
nihil hrẽnt: Nullus ne ergo frugiferis ad mibendus est decõ:

Expanded text:
eloquentiam, quae admirationem non habet, nullam iudico. eandem Aristoteles eloquentiam, quae admirationem non habet, nullam iudico. eandem Aristoteles quoque petendam maxime putat. sed hic ornatus repetam enim virilis et fortis et sanctus sit nec effeminatam levitatem et fuco ementitum colorem amet, sanguine et viribus niteat. hoc autem adeo verum est ut, cum in hac maxime parte sint vicina virtutibus vitia, etiam, qui vitiis utuntur, virtutum tamen iis nomen imponant. quare nemo ex corruptis dicat me inimicum esse culte dicentibus. non hanc esse virtutem nego, sed illis eam non tribuo. An ego fundum cultiorem putem, in quo mihi quis ostenderit lilia et violas et anemonas, fontes surgentes, quam ubi plena messis aut graves fructu vites erunt? sterilem platanum tonsasque myrtos quam maritam ulmum et uberes oleas praeoptaverim? habeant illa divites licet, quid essent, si aliud nihil haberent? nullusne ergo etiam frugiferis adhibendus est decor?
Abbreviated transcription (Latin):
populus. Ro. admirationem suam nõ acclamatione tm̃
sed et̃ plausu confitent᷑. sublimitas profecto et magnificẽtia
& nitor et auctoritas exp̃ssit illum fragorẽ. nec tam ĩ¬
solita laus eẽt prosecuta dicentẽ.si usitata & ceteris siłis
fuisset oratio. atq ego illos credo ꝗ aderant nec sensisse
quid facerẽt nec sponte iudicioq plausisse. uelut mente
captos et quo eẽnt in loco ignaros erupisse ĩ hũc uoluptatis
affectũ. sed ne cause ꝗđ parũ conferat idem hic or̃onis
ornatus. Nam ꝗ libent᷑ audiunt. et magis attendunt
et facilius credunt plerũq ipã delectatione capiuntur
nõ nũꝗͣ admiratione auferũt᷑ Nam et ferrũ affert ocłis
terroris aliꝗd et fulmina ipa nõ tam nos cõfunderẽt.
si uis eoꝵ tantũ non ipẽ ip̃e fulgor timeret᷑. Recteq
Cicero his ipis ad brutũ uerbis quadã in epła scribit. Nã

Expanded text:
populus Romanus admirationem suam non acclamatione tantum, populus Romanus admirationem suam non acclamatione tantum, sed etiam plausu confiteretur? sublimitas profecto et magnificentia et nitor et auctoritas expressit illum fragorem. nec tam insolita laus esset prosecuta dicentem, si usitata et ceteris similis fuisset oratio. atque ego illos credo, qui aderant, nec sensisse quid facerent nec sponte iudicioque plausisse, sed velut mente captos et quo essent in loco ignaros erupisse in hunc voluptatis adfectum. sed ne causae quidem parum confert idem hic orationis ornatus. nam , qui libenter audiunt, et magis attendunt et facilius credunt, plerumque ipsa delectatione capiuntur, nonnunquam admiratione auferuntur. nam et ferrum ipsum adfert oculis terroris aliquid, et fulmina ipsa non tam nos confunderent, si vis eorum tantum, non etiam ipse fulgor timeretur. recteque Cicero his ipsis ad Brutum verbis quadam in epistola scribit, nam
Abbreviated transcription (Latin):
putamus. quȩ causa utiq nr̃a id culpa dicta obscurius ꝗ̃ cã
ad planiora et cõmunia magis uerba descendimus cũ id ip̃m
optime fiat quod nos aliꝗa nõ optime fecisse simulamus.
PEN I O nunc ad ornatũ in quosine dubio plusquã in cet̾ͥis
dicendi partibus sibi indulget orator nã emendate quid
ac lucide dicentiũ tenue p̃miũ est magisq uitiis carere ꝗͣ ut
ali quã magnã uirtutẽ adeptus ẽẽ uidearis. Inuẽtio cum
imꝑitis sepe coĩs. dispositio modice doctrine credi potest.
Et quȩ sunt artes altiores plerũq occultant᷑ ut artes sint
deniq omnia hec adutilitatem causaꝵ solam referenda st̃.
cultu uero atq ornatu se quoq cõmendat ipẽ ꝗ dicit. et
in ceteris iudiciũ doctoꝵ. In hoc uero et̃ popularẽ laudẽ
petit. nec fortibus modo sed et̃ fulgentibus armis p̃liatus
in causa est. Cicero cornelii cum consecutus ẽẽt dicendo ut

Expanded text:
putamus: quae causa utique nostra culpa dicta obscurius est: putamus: quae causa utique nostra culpa dicta obscurius est: ad planiora et communia magis verba descendimus; cum id ipsum optime fiat, quod nos aliquid non optime fecisse simulamus. nio nunc ad ornatum, in quo sine dubio plus quam in ceteris dicendi partibus sibi indulget orator. nam emendate quidem ac lucide dicentium tenue praemium est, magisque ut vitiis carere quam ut aliquam magnam virtutem adeptus esse videaris. inventio cum imperitis saepe communis, dispositio modicae doctrinae credi potest; si quae sunt artes altiores, plerumque occultantur, ut artes sint; denique omnia haec ad utilitatem causarum solam referenda sunt. cultu vero atque ornatu se quoque commendat ipse qui dicit et in ceteris iudicium doctorum, in hoc vero etiam popularem laudem petit, nec fortibus modo, sed etiam fulgentibus armis proeliatur. An in causa Cicero Cornelii consecutus esset
Abbreviated transcription (Latin):
neq desit. neq suꝑfluat. Ita sermo et doctis probabilis et
planus ĩperitis erit. Hȩc est eloquẽdi obseruatio. nam reꝵ
ꝑspicuitas quo modo p̃standa sit diximus ĩ p̃ceptie narra¬
tionis. Similis aut̃ ratio est ĩ omnibus. nam si neque paucio¬
ra q̃ oportet neque plura neq ĩ ordinata aut in distincta
dixerimus. erunt dilucida et negligent᷑ quoq audientibus
aꝑta. Quia id ipm̃ in consilio est hmñdum non semꝑ tam eẽ acrẽ
iudicis intentionẽ ut obscuritatẽ apud se ipã discutiat et
tenebras orationi auferat. quedam intelliget suo lumine
Sed multis eum frequent᷑ cogitatioibus auocari nisi tam clara
fuerint quȩ dicemus ut in animũ eius oratio ut sol ĩ oculis
etiam si in cam non intendat᷑ incurrat. quare nõ ut intligc̃¬
possit: sed ne omnino possit non intelligere curandũ. ꝑꝑ
quod et̃ repetimus sȩpe quȩ non satis ꝑcepisse eos ꝗ cognoscũt

Expanded text:
neque desit neque superfluat: ita sermo et doctis probabilis et neque desit neque superfluat: ita sermo et doctis probabilis et planus imperitis erit. haec eloquendi observatio. nam rerum perspicuitas quo modo praestanda sit, diximus in praeceptis narrationis. similis autem ratio est in omnibus. nam si neque pauciora quam oportet neque plura neque inordinata aut indistincta dixerimus, erunt dilucida et negligenter quoque audientibus aperta; quod et ipsum in consilio est habendum, non semper tam esse acrem iudicis intentionem, ut obscuritatem apud se ipse discutiat et tenebris orationis inferat quoddam intelligentiae suae lumen, sed multis eum frequenter cogitationibus avocari, nisi tam clara fuerint, quae dicemus, ut in animum eius oratio, ut sol in oculos, etiamsi in eam non intendatur, incurrat. quare non, ut intelligpossit, sed, ne omnino possit non intelligere, curandum. propter quod etiam repetimus saepe, quae non satis percepisse eos qui cognoscunt
Abbreviated transcription (Latin):
seilicet egregia laudatio tanto melior ne ego quiđ intellexi
A li botuitatie emuli necissaria quoq oroni subtrahunt uerba
a uelut satis sit scire põs quȩ dicire uelist quantu at alida
ꝑtincat iibil putant. at ego ociosum sermont̃ dixeñ quẽ
auditor suo ingenio intelligit ꝗdam emutatis : ꝑuersum dictis¬
etc ecus secus uitam stare. et qui suos artus mor so lace¬
rasse finoitur: inscholis supra se cubasst: ingeniosa hec &e
fortia uii ex ancipiti diserta credant᷑ ꝑficiunt At psua sit¬
quid̃ iam multos ista persuasio ut id iam cdemũ cleganter
atꝙꝑ ex quisite dictũ putent quod interp̃tandũ sit᷑. Sed au¬
ditoribus et nõ nullis grata hȩc quȩ cum intellexerint acu¬
mine suo delectant᷑ et gaudent nõ quasi audierint seal
quasi muenerĩt. Nobis prima sit uirtus ꝑspiciuatas propͥa
uerba rectus ordo. nõ in longum dilata conclusio. nihil

Expanded text:
e illa scilicet egregia laudatio: tanto melior; ne ego quidem intellexi. e illa scilicet egregia laudatio: tanto melior; ne ego quidem intellexi. alii brevitatem aemulati necessaria quoque orationi subtrahunt verba et, velut satis sit scire ipsos quid dicere velint, quantum ad alios pertineat, nihil putant. at ego otiosum sermonem dixerim, quem auditor suo ingenio intelligit. quidam , emutatis in perversum dicenest caecus secundum viam stare, et, qui suos artus morsu lacerasset, fingitur in scholis supra se cubasse. ingeniosa haec et fortia et ex ancipiti diserta creduntur, pervasitque iam multos ista persuasio, ut id iam demum eleganter atque exquisite dictum putent, quod interpretandum sit. sed auditoribus etiam nonnullis grata sunt haec, quae cum intellexerunt acumine suo delectantur et gaudent, non quasi audierint sed quasi invenerint. nobis prima sit virtus perspicuitas, propria verba, rectus ordo, non in longum dilata conclusio, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uerso redditur si qua sonũ procul arma dedere. stare loco
nescit. Uitanda imp̾mis ambiguitas nõ hȩc solum de cuiꝰ
genere sup̃ dictũ est quȩ incertũ intellectũ facit. Ut chre¬
metẽ audiui ꝑ cussisse demeã sed illa quoq quȩ et si turbare
non potest sensum in idem tñ uerboꝵ uitiu incidit. ut
siquis dicat uisum a se hominẽ librum scribentem nã etiã¬
si librũ ab homine scribi patet male tñ composuerat fece¬
ratꝙ ambigiũ quantũ in ip̃o fuit. Est et in quibusdam
turba inanium uerboꝵ qui dum cõmunem loquendi mo¬
rem reformidant ducti spẽ nitoris circũeunt omnia
copiosa lo quacitate quȩ dicere uolunt. Ipam deinde illã
seriem cum alia simili iungentes miscentes q ultraꝗ̃ ullus
sp̃s durare possit extendunt. In h malum et a quibusdã
laborat᷑ neq id nouũ uitium est cũ iam apud . ł. liuiũ
inueniam fuisse preceptorẽ aliquẽ qui discipulos obscunare

Expanded text:
versu redit, tum , si qua sonum procul arma dedere, stare loco versu redit, tum , si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit. Vitanda in primis ambiguitas, non haec solum, de cuius genere supra dictum est, quae incertum intellectum facit, ut Chremetem audivi percussisse Demean, sed illa quoque, quae, etiamsi turbare non potest sensum, in idem tamen verborum vitium incidit, ut si quis dicat, visum a se hominem libram scribentem. nam etiamsi librum ab homine scribi patet, male tamen composuerit feceritque ambiguum, quantum in ipso fuit. est etiam in quibusdam turba inanium verborum, qui, dum communem loquendi more reformidant, ducti specie nitoris circumeunt omnia copiosa loquacitate, eo quod dicere nolunt ipsa ; deinde illam seriem cum alia simili iungentes miscentesque, ultra quam ullus spiritus durare possit, extendunt. In hoc malum a quibusdam etiam laboratur; neque id novum vitium est, cum iam apud Titum Livium inveniam fuisse praeceptorem aliquem, qui discipulos obscurare
Abbreviated transcription (Latin):
quedam soli scire udcant᷑ stilunt enim uerba uel regioibi
quibusdam magis familiaria uel artiũ propria ut actabuluᷤ
uentus et nauis saccaria et in alio loco sane quę uedl uitã¬
da apud iudicem ignarũ significationũ earum uel inter¬
pretanda sunt sicut ĩ iis quȩ homonyma dicũt᷑ ut taurus
animal sit an mons an signum in celo. an nom̃ hoĩs. an radix
arboris nisi distinctũ non intelligit᷑. plus tñ est obscuritatis
in contextu & continuatiõe sermonis et plures modi. Quare
hue peior est mixtura uerboꝵ qualis ĩ illo uersu. saxa uocãt
itali mediis que influctibus aras. etiã interiectione qua
& oratores et historici frequent᷑ utunt᷑ ut medio sermo¬
ne aliquem inserant sensum impediri solet intellectus nͥ
quod interponitur breue est. Nam uirgilius illo loco quo
pullũ equinũ describit cum dixisset: nec uanos horret
strepitus compluribus insertis alia figura quinto demum

Expanded text:
quaedam soli scire videantur. fallunt etiam verba vel regionibus quaedam soli scire videantur. fallunt etiam verba vel regionibus quibusdam magis familiaria vel artium propria, ut atabulus ventus et navis saccaria et in malo cosanum. Quae vel vitanda apud iudicem ignarum significationum earum vel interpretanda sunt, sicut in his, quae homonyma vocantur: ut, taurus animal sit an mons an signum in coelo an nomen hominis an radix arboris, nisi distinctum non intelligetur. plus tamen est obscuritatis in contextu et continuatione sermonis et plures modi. quare huc peior est mixtura verborum, qualis in illo versu. saxa vacant Itali, mediis quae in fluctibus, aras. etiam interiectione qua et oratores et historici frequenter utuntur, ut medio sermone aliquem inserant sensum impediri solet intellectus, nisi quod interponitur breve est. nam Vergilius illo loco, quo pullum equinum describit, cum dixisset, nec vanos horret strepitus, compluribus insertis alia figura quinto demum
Abbreviated transcription (Latin):
dirum. In quo modo illud quoq est a quibusdam traditũ
proprii genus ex appositis quȩ epitheta dicunt᷑ ut dult
mustum et cũ dentibus albis. De quo gene̾ alio loco dicẽdu
est Etiam que bene translata sunt propria dici solent:
I nttrĩ aut̃ quȩ sunt ĩ quoq precipua proprii locũ acopiũt
ut fabius inter plures imꝑatorias uirtutes cunctator est ap¬
pellatus possunt uideri uerba quȩ plus significant ꝗ̃ eloquũt᷑
in parte ponenda ꝑspicuitatis intellectum enim adiuuant.
Ego aũt libentius emphasin retulerĩ ad ornatũ orationis ꝗd
nõ ut intelligat᷑ efficit sed ut plus intelligat᷑. Obscuritas
fit et̃ uerbis ab usu remotis ut si cõmentarios quis ponti¬
ficum & uetustissima fȩdera et exoletos scrutatus auctores
ad ipm̃ petat exiis ut q̃ inde contraxerit quȩ nõ incelli¬
gant᷑. Hinc enim aliꝗ famã eruditionis affectant ut

Expanded text:
dirum. In quo modo illud quoque est a quibusdam traditum dirum. In quo modo illud quoque est a quibusdam traditum proprii genus ex appositis epitheta dicuntur: ut dulcis musti et cum dentibus albis. De quo genere alio loco dicendum est. etiam quae bene translata sunt propria dici solent. interim autem quae sunt in quoque praecipua proprii locum accipiunt, ut Fabius inter plures imperatorias virtutes cunctator est appellatus. possunt videri verba, quae plus significant quam eloquuntur, in parte ponenda perspicuitatis; intellectum enim adiuvant. ego tamen libentius emphasim retulerim ad ornatum orationis, quia non ut intelligatur efficit, sed ut plus intelligatur. at obscuritas fit verbis iam ab usu remotis: ut si commentarios quis pontificum et vetustissima foedera et exoletos scrutatus auctores id ipsum petat ex his quae inde contraxerit, quod non intelliguntur. hinc enim aliqui famam eruditionis adfectant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
flexum capilloꝵ pars summa capitis ex hoc inqͣ in mõ¬
tibus eminentissimũ: recte dixeris hȩc omnia uertices
P roprie tam̃ unde initiũ est sicut solet et turdi pistes
et tertius est huic diuersus modus cum res coĩs pluribus
in uno aliquo ht̃ nom̃ eximium ut carmẽ funebre proe
nemia. et tabernaculum ducis augustale. Item quod
cõe est et aliis nom̃ intellectu alicui rei peculiariter attri¬
buit. Ut urbem Romã accipimus ut uenales nouicios e
corinthia era. cum sint urbes alie quoq et uenalia młta
et tam aurũ & argentũ ꝗͣ es corinthium. Sed ne ĩ his
quid uirtus oratoris inspicit᷑. at illudiam nõ mediocri¬
ter probandũ ꝙ hȩc et̃ laudan modo solet ut proprie dictũ
id est quo nihil inueniri possit significantius ut cato dixit
Ceesarem ad euertendam rem .p. sobriũ accessisste ut uir¬
gilius deductũ carmẽ: et Horatius acrẽ tibiam. hãnibalẽs

Expanded text:
flexum capillorum pars summa capitis, ex hoc id quod in monflexum capillorum pars summa capitis, ex hoc id quod in montibus eminentissimum. recte dixeris haec omnia vertices, proprie tamen unde initium est. sic soleae et turdi pisces et cetera. tertius est huic diversus modus, cum res communis pluribus in uno aliquo habet nomen eximium, ut carmen funebre proprie nenia et tabernaculum ducis augurale. item , quod commune et aliis nomen intellectu alicui rei peculiariter tribuitur, ut urbem Romam accipimus et venales novicios et Corinthia aera, cum sint urbes aliae quoque et venalia multa et tam aurum et argentum quam aes Corinthium. sed ne in his quidem virtus oratoris inspicitur. at illud iam non mediocriter probandum, quod hoc etiam laudari modo solet, ut proprie dictum, id est, quo nihil inveniri possit significantius: ut Cato dixit, C. Caesarem ad evertendam rem publicam sobrium accessisse; ut Virgilius deductum carmen, et Horatius acrem tibiam Hannibalemque
Abbreviated transcription (Latin):
bellȩ emendatũ a cicerone annotaui mortẽ ferre. aut qualia
noĩa laudant᷑ a quibusdam quoꝵ est et de cruce uerba
ceciderũt. Non tñ ꝗc quid non erit propriũ protinus et
improprii uitio laborabit ꝗa pͥmum omniũ multa sunt
et grece et latine non denominata. Nam et ꝗ i aculũ
emitit iaculari dicit᷑. qui pilam aut sudem appellatione
priuati sibi assignata caret. et ut lapidare quid sit mani¬
festum ita globaꝵ testaꝵq iactus nõ ht̃ nom̃ Ande abusio
quȩ Raraxenois dicit᷑ necessaria. Translatio quoq uel inqua
uel maximus est or̃onis ornatus uerba non sius rebus
accõmodat. Quare proprietas non ad nomẽ sed ad uĩ
significandi refert᷑: nec auditu sed intellectu ꝑpendenda
est. Secundo modo dicitur propriũ inter plura quȩ sũt
eiusdem noĩs et unde cetera dicta sunt. ut uortex est cõ¬
tra inse a qua uel quieꝗd aliud similit᷑ uertit᷑: inde ꝑꝑ

Expanded text:
bellae emendatum a Cicerone adnotavi, mortem ferre, aut, qualia bellae emendatum a Cicerone adnotavi, mortem ferre, aut, qualia nunc laudantur a quibusdam, quorum est, de cruce verba ceciderunt. non tamen quidquid non erit proprium, protinus et improprii vitio laborabit, quia primum omnium multa sunt et Graece et Latine non denominata. nam et, qui iaculum emittit, iaculari dicitur, qui pilam aut sudem, appellatione privatim sibi adsignata caret; et ut, lapidare quid sit, manifestum est, ita glebarum testarumque iactus non habet nomen. unde abusio, quae κατάχρησις dicitur, necessaria. translatio quoque, in qua vel maximus est orationis ornatus, verba non suis rebus accommodat. quare proprietas non ad nomen, sed ad vim significandi refertur nec auditu, sed intellectu perpendenda est. secundo modo dicitur proprium inter plura, quae sunt eiusdem nominis, id unde cetera ducta sunt; ut vertex est contorta in se aqua vel quidquid aliud similiter vertitur, inde propter
Abbreviated transcription (Latin):
alum nã urbis eẽ oleat. Ut oratio romana plane uideatur
non ciuitate donata¬
ERS PI CUITAS inuerbis precipuã ht̃ proprietatẽ
sed proprietas ip̃a non simplicicit᷑ accipit᷑. primus enim
intellectus est sua cuiusq rei appellatio qua non semꝑ utimur
N am & obscena uitabimus et sordida et humilia. Sunt aũt
humilia infra dignitatẽ rerũ aut ordinis. In quo uitio cauẽdo
in actione hibericas herbasse herbas solo nequaꝗ̃ intelligent᷑
dicebat. nisi irridens hanc uanitatem cassius seuerus spartũ¬
cum dicere uelle indicasset. Nec uideo quare clarus oratõ
duratos iniuria pisces nitidius eẽ crediderit ꝗͣ ipm̃ id quod
uidebat. In hac aũt proprictatis spetie quȩ nominibus ipĩs
cuiusq rei utitur nulla uirtus est atq ei contrariũ est uitiũ
id apud nos ĩpropriũ & RU e o N apud grȩcos uocatur.
quale est tantũ sperare dolorẽ. aut quod in oratione dolo¬

Expanded text:
aluminum urbis oleant, ut oratio Romana plane videatur, aluminum urbis oleant, ut oratio Romana plane videatur, non civitate donataspicuitas in verbis praecipuam habet proprietatem, sed proprietas ipsa non simpliciter accipitur. primus enim intellectus est sua cuiusque rei appellatio, qua non semper utemur; nam et obscena vitabimus et sordida et humilia. sunt autem humilia infra dignitatem rerum aut ordinis. In quo vitio cavendo in actione hibericas herbas, se solo nequiquam intelligente, dicebat, nisi irridens hanc vanitatem Cassius Severus spartum dicere eum velle indicasset. nec video quare clarus orator duratos muria pisces nitidius esse crediderit quam ipsum id quod vitabat. In hac autem proprietatis specie, quae nominibus ipsis cuiusque rei utitur, nulla virtus est, at quod ei contrarium est, vitium. id apud nos improprium, ἄκυρον apud Graecos vocatur, quale est, tantum sperare dolorem, aut, quod in oratione Dola
Abbreviated transcription (Latin):
uõ sic quomodo prodigia miramur & iocũdã non deformi
uolaptate sed cum laude ad dignitatẽ coniũcta Igitur quã
greci Dea oir uocãt latine dicimus elocutionemꝰ tam spec¬
tamus uerbis aut singłis aut cõiunctis. In singulis intuendũ
est ut latina ꝑspicua ornata. et ad id quod efficere uolumug
accõmodata. Incoiunctis ut emendata ut collecta ut figu¬
rata. Sed ea que de ratione latine atq emendate loquenti
fuerũt dicenda ĩ libro primo cum grãmaticen loquercimiur exe¬
cuti sumuas. Ueru illc tantũ ne uiciosa eẽnt precepimus hc
non alienũ est admoneͣ ut sint ꝗͣ minime pegrina et ex tna
M ultos enim quibus loquendi ratio non desit inueniam qͥo
curiose potius loqui dixeris. ꝗ̃ latine. quomodo et illa acti¬
canus theo frast um hominẽ alioꝗn difcissimũ annotari uniꝰ
affectatione uerbi hospitẽ dixit nec alio se id deprehendisse
patauinitatt̃ quare si fieri pot et uerba omnia et uox huͦ

Expanded text:
on sic, quomodo prodigia miramur, et iucundam non deformi voluptate sed cum laude ac dignitate coniuncta. igitur , quam Graeci φράσιν vocant, Latine dicimus elocutionem. ea spectatur verbis aut singulis aut coniunctis. In singulis intuendum est ut sint Latina, perspicua, ornata, ad id quod efficere volumus accommodata, in coniunctis, ut emendata, ut collocata, ut figurata. sed ea, quae de ratione Latine atque emendate loquendi fuerunt dicenda, in libro primo, cum de grammatice loqueremur, exsecuti sumus. verum illic tantum ne vitiosa essent praecepimus; hic non alienum est admonere ut sint quam minime peregrina et externa. multos enim, quibus loquendi ratio non desit, invenias quos curiose potius loqui dixeris quam Latine, quomodo et illa Attica anus Theophrastum, hominem alioqui disertissimum, adnotata unius adfectatione verbi, hospitem dixit nec alio se id deprehendisse Patavinitatem. quare , si fieri potest et verba omnia et vox huius