comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩ aut̃ int̾calationi m̃sis februariꝰ deputatꝰ est. qm̃ is ul¬
timus anni erat. qđ etiã ip̃m de grecoꝵ imitatione facie¬
bant. Nam & illi ultimo anmi sui mẽsi suꝑfluos int̾sẽrebat
dies: ut refe̾rt Glanappus: qui de sacris athe mẽsi scripsit.
Uerũ. una re agrecis differebant. Na illi cõfecto ultimo
mẽse. Romam nõ cõfecto februario. s post iicesemũ & t̾tium
diẽ eiꝰ int̾calabant. t̾minalib scil iam ꝑactis. De inde reliquos
februari mẽsis dies qui erãt ꝗnq post int̾calationẽ subum¬
gebãt. Credo ueteri religionis sue more. ut februaru omi
mo martiꝰ cõsequeret᷑. S cũ sepe eueĩret. ut nũdine modo
ĩ anm pͥncipẽ diem mõ in nonas caderẽt. utrũq aute̾ ꝑni
nosu rei.p. putabãt. remediũ quo hoc au̾teret᷑ excogitatu
est. qđ aꝑiemus. si pͥns oñderimus: cur nĩdine uł pͥmis hlis
uł nonis omĩb cauebant᷑. Na quoties incipiẽte anno dies ce¬

Expanded text:
Omni enim intercalationi mensis Februarius deputatus est, quoniam is ultimus anni erat, quod etiam ipsum ex Graecorum imitatione faciebant, nam dies, ut refert Glaucippus qui de sacris Atheniensium scripsit. Verum una re a Graecis differebant. Nam illi confecto ultimo mense, Romani non confecto Februario sed post vicesimum et tertium diem eius intercalabant, Terminalibus scilicet iam peractis: deinde reliquos Februarii mensis dies, qui erant quinque, post intercalationem subiungebant: credo vetere religionis suae more, ut Februarium omni modo Martius consequeretur. Sed cum saepe eveniret ut nundinae modo in anni principem diem modo in publicae putabatur, remedium quo hoc averteretur excogitatum est: quod aperiemus, si prius ostenderimus cur nundinae vel primis Kalendis vel Nonis omnibus cavebantur. Nam quotiens incipiente anno dies coe
Abbreviated transcription (Latin):
sca lingna diuidẽ ẽ. Unde uidua qͣi ualde idua.i. ualde diuisa
aut uidua.i. a uiro diuisa. Ut autẽ idus omnes ioui. ita om̃s
hłas uinoni tributas & Uarronis & pontificalis affirmat aucto¬
ritas. Qꝑ etiã laurentes patriis religionib ẜuant. qui & co¬
gnomen dee ex cerimoniis addiderũt kalẽdare uinonem
pontifex minor ĩ curia calabra rem diuina uinoni facit. etiã
regina sacroꝵ.i. regis uxor porca uł agnã in regia uinoni in¬
molat. Aqua etiã ianũ uinonui cognoĩatu diximus. ꝙ illi deo
omis ingressus. hinc dee cu̾cti kaledaꝵ dies iudent᷑ adscripti.
Cũ eĩ initia mẽsiu maiores nr̃i ab ortu lune ẜuauerĩt uire
innoni ad dixerũt hłas. luna ac uinonẽ eandẽ putantes. uł
quia luna ꝑ aerẽ meat. Unde &e greci lunã artemin nũcupa

Expanded text:
sca lingua dividere est: unde vidua, quasi valde idua, id est valde divisa: sca lingua dividere est: unde vidua, quasi valde idua, id est valde divisa: aut vidua, id est a viro divisa. Ut autem Kalendas Iunoni tributas et Varronis et pontificalis adfirmat auctoritas. Quod etiam Laurentes patriis religionibus servant, qui et cognomen deae ex caerimoniis addiderunt, Kalendarem Iunonems, praeter quod pontifex minor in curia Calabra rem divinam Iunoni facit, etiam regina sacrorum, id est regis uxor, porcam vel agnam in regia Iunoni immolat. A qua etiam Ianum Iunonium cognominatum diximus, quod illi deo omnis ingressus, huic deae cuncti Kalendarum dies videntur adscripti. Cum enim initia mensium maiores nostri ab exortu lunae servaverint, iure Iunoni addixerunt Kalendas, lunam ac Iunonem eandem putantes: vel quia luna per aerem meat, unde et Graeci lunam ἄρτεμιν n
Abbreviated transcription (Latin):
trem appellant. ut diei patrẽ. iure is dies iouis fiducia uocatur.
cuiꝰ lux nõ finit᷑ cũ solis &casu. s splendorẽ diei & noctẽ conti¬
nuat illustrante luna: ꝙ semꝑ ĩ pleniluio idest medio mẽ¬
se fieri solet. Diẽ igit᷑ quia uł nocturnis caret tenebris iouis
fiduciã tusco noĩe uocauerũt. Unde & omẽs idus ionis ferias
obẜuandas sanxit antiquitas. Alii putant iduis.ꝙ ea die ple¬
na luna uideat᷑ a uidendo uidus appellatas. mox lr̃am .ai. detractã
sicut ꝯtra ꝙ greciia Eĩti dicũt. Nos uo .ii. lrã addita uidẽ dicimꝰ.
nõ nullis placet idus dictas uocabulo greco õioꝵ dnõ roo eidouo.
ꝙ eo die plenã speciẽ luna demõstraret. Sũt qui extiment
idus ab ione iduli dictas. qm̃ hoc noĩe uocant tusci. & omib
idib ioui imolat᷑ a flamine. Nobis illa ratio noĩs uõ ꝓpior ex¬
timat᷑ ut idus uocemꝰ diẽ qui diuidit mensẽ iduare eĩ etru¬

Expanded text:
ovis fiducia vocatur, cuius lux non finitur cum solis occasu, sed splendorem diei et noctem continuat inlustrante luna: quod semper in plenilunio, id est medio mense, fieri solet: diem igitur, qui vel nocturnis caret tenebris, Iovis fiduciam Tusco nomine vocaverunt: unde et omnes Idus Iovis ferias observandas sanxit antiquitas. Alii putant Idus, quod ea die plena luna videatur, a videndo vidus appellatas, mox litteram v detractam: sicut contra, quod Graeci ἰδεῖν dicunt, nos v littera addita videre dicimus. Nonnullis placet Idus dictas vocabulo Graeco, οἷον ἀπὸ τοῦ εἴδους, quod eo die plenam speciem luna demonstret. Sunt qui aestimant Idus ab ove Iduli dictas, quam hoc nomine vocant Tusci, et omnibus Idibus Iovi immolatur a flamine. Nobis illa ratio nominis vero propior aestimatur, ut Idus vocemus diem qui dividit mensem. Iduare enim Etru
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsem ĩ Zodiaci circuitione ꝯsumit. ita solis annus hoc di¬
eꝵ nũo colligẽdus ẽ. quẽ ꝑagit dũ ad id signũ se de mio
uertit. ex quo digressus ẽ. unde annus u̾tens nocat᷑. Et ha¬
betur magnꝰ. cũ lune annus brenis putet᷑. Noꝵ Uirgilius
utrũq cõplexus ẽ. Int̾ea magnũ sol circũuoluit᷑ ãnu. Hinc

Expanded text:
mensem in zodiaci circumitione consumit, ita solis annus hoc dimensem in zodiaci circumitione consumit, ita solis annus hoc dierum numero colligendus est quem peragit dum ad id signum se denuo vertit ex quo digressus est: unde annus vertens vocatur, et habetur magnus, cum lunae annus brevis putetur. Horum Virgilius utrumque conplexus est: Interea magnum sol circumvolvi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitionẽ int̾calatio oĩs omissa ẽ. Non nũꝗͣ uõ ꝑ grãm sacerdotũ.
qui publicams ꝓferri uł ĩminui cõsulto anmi dies uolebat. mõ auc¬
tio mõ retractio dieꝵ ꝓueĩebant & sub sp̃e obẜuationis emergebat
maior cõsusionis occasiõ. S postea gauis cesar omnẽ hane incõstan¬
tiam tẽpoꝵ uagã adhuc & icertam in ordinẽ statute definitionis
coegit. Adintẽte sibi Marco flauio scriba: qui scriptos dies singulos
ita ad dictatorẽ rectulit. ut & ordo eoꝵ in ueĩri facillime pos¬
set: & inuento cortus status ꝑseueraret. Ergo gauis cesar exor¬
dium noue ordinatioĩs initurus: dies omnes qui adhuc confu¬
sionẽ poterãt facẽ ꝯsumpsit. Eaq re factũ ẽ. ut annus ꝯfusiois
ultimꝰ ĩ quadrĩgentos. xliii. dies ꝓtenderet᷑. Post hoc imitatꝰ
egyptios solos diuinaꝵ reꝵ oĩum ꝯscios: ad nũm solis: qui di
Na sicut lunaris annus mẽsis est : quia luna paulo minꝰ qͣ

Expanded text:
 per gratiam sacerdotum, qui publicanis proferri vel imminui consulto anni dies volebant, modo auctio, modo retractio dierum proveniebat et sub specie observationis emergebat maior confusionis occasio. Sed postea C. Caesar omnem hanc inconstantiam temporum vagam adhuc et incertam in ordinem statae definitionis coegit, adnitente sibi M. Flavio scriba, qui scriptos dies singulos ita ad dictatorem retulit ut et ordo eorum inveniri facillime posset et invento certus status perseveraret. Ergo C. Caesar exordium novae ordinationis initurus dies omnes qui adhuc confusionem poterant facere consumpsit, eaque re factum est ut annus confusionis tos quadraginta tres dies protenderetur. Post hoc imitatus Aegyptios solos divinarum rerum omnium conscios ad numerum solis, qui diedirigere contendit. Nam sicut lunaris annus mensis est, quia luna paulo minus quam
Abbreviated transcription (Latin):
hildẽ noĩb incipiũt. hinc uirgilius. Erudicẽ nox ip̃a & fur¬
gida lingua misa erudieẽ aĩa fugiente uocabat. Erudice
toto referebãt flumiẽ ripe. Et illud te dulcis ꝯuinx te sõ¬
lo ĩ litrore secũ te ueĩente die te decedente canebat. Et
illud te nemus angicie uitrea te fucimis unda. te liqui¬
di fleuere pacus. Epitimesis que ẽ obiurgatio. ht̃ & ip̃a
pathos idest cũ obiecta hisdẽ u̾bis refutamꝰ. Eneas igna¬
rus abest ignarus & absit.

Expanded text:
isdem nominibus incipiunt. Hinc Vergilius: Eurydicen vox ipsa et friisdem nominibus incipiunt. Hinc Vergilius: Eurydicen vox ipsa et frigida lingua, a! Miseram Eurydicen anima fugiente vocabat. Eurydicen toto referebant flumine ripae, et illud: te dulcis coniunx, te solo in litore secum, te veniente die, te decedente canebat, et illud: te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, te liquidi flevere lacus. Ἐπιτίμησις, quae est obiurgatio, habet et ipsa pathos, id est cum obiecta isdem verbis refutamus: "Aeneas ignarus abest": ignarus et absit.
Abbreviated transcription (Latin):
generiq resuent. Et di talia grais instaurate. pio si pe¬
nas ore reposco. Et di talẽ terris auertite pestẽ. Contra¬
ria huic figure aposiopesis. quod ẽ taciturnitas. Na ut illic.
aliqua exclamado dicimus. ita hic aliqua tacendo subdu¬
cimꝰ que tam̃ intellige̾ possit auditor. hoc autẽ p̾cipue
trascẽtib ꝯuenit. ut neptunꝰ. quos ego s motos prestat
cõponere. fluctus. Et innesteus nec uincere certo. qͣ qͣ
o sed supent quib hoc neptune dedisti. Et tumus. qͣ qͣ
osi solite quicꝗͣ uirtutis adessẽt. Et ĩbucolicis nouimus
& qui te trãsuersã tuentib hyrcis. Et quo sed faciles
nomphe risere sacello. S &e miseratio ex hac figura mo¬
ta est asinone. donec calcante mistro. sed quid ego: hec
autẽ nec quicꝗͣ ingrata reuoluo. Nascit᷑ pathos & de re¬
petitione quã greci epanaforã uocant cũ & sentẽtie ab

Expanded text:
generique reservent! Et di, talia Grais instaurate, pio si poegenerique reservent! Et di, talia Grais instaurate, pio si poenas ore reposco! et di talem terris avertite pestem! Contraria huic figurae ἀποσιώπησις, quod est taciturnitas. Nam ut illic aliqua exclamando adicimus, ita hic aliqua tacendo subducimus, quae tamen intellegere possit auditor. Hoc autem praecipue irascentibus convenit, ut Neptunus, quos ego —sed motos praestat componere fluctus, et Mnestheus, nec vincere certo, quamquam o —sed superent quibus hoc, Neptune, dedisti, et Turnus, quamquam o si solitae quicquam virtutis adesset! Et in Bucolicis, novimus et qui te transversa tuentibus hircis, et quo —sed faciles Nymphae risere— sacello. Sed et miseratio ex hac figura mota est a Sinone: donec Calchante mautem nequiquam ingrata reuoluo?». de epidiorthosi. e vocant, cum sententiae ab
Abbreviated transcription (Latin):
corpora nr̃o. Facit hi pbole idest nimietas pathos. ꝑ qua
expͥmitur uł ira uł miẜicordia. Ira ut cũ forte dicimus
Miles ille pire debuerat. quod ẽ apud uirgiliu. Omnes
ꝑ mortes aĩam sontẽ ip̃e dedissem. Miseratio cu dicit. daphni
tuũ penos etiã ĩgenuisse leones ĩteritu. Nascit᷑ p̃ter hec de
nimietate uł amatoriũ uł alteriꝰ generis pathos. Si mͥ non
est lux toto ia longior anno ẽ. Et illud seorsũ. Maria
ante exurere turno. ꝗ̃ sãcras dabitur pimis. Et non si gel¬
lurẽ effũndat ĩ undas. Exclamatio que apud grecos ẽtfo¬
nesis dicit᷑ mouet pathos. hec fit ĩterdu ex ꝑsona pͥcete:
nõ nũꝗͣ ex ip̃ius quẽ inducit loqñtem. Ex poete quidem
ꝑsona est. Mantua ue misere nimiũ uicina cremone.
Infelix utrũq ferret ea facta nepotes. Crimen amor ue¬
stru & alia similia. Ex ꝑsona uõ alteriꝰ. di capiti ip̃iuis

Expanded text:
corpora nostro. Facit hyperbole, id est nimietas, pathos, per quam corpora nostro. Facit hyperbole, id est nimietas, pathos, per quam exprimitur vel ira vel misericordia: ira, ut cum forte dicimus "milies ille perire debuerat," quod est apud Vergilium, omnes per mortes animam sontem ipse dedissem, miseratio, cum dicit, Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones interitum. Nascitur praeter haec de nimietate vel amatorium vel alterius generis pathos, si mihi non haec lux toto iam longior anno est et illud seorsum, maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus et non si tellurem effundat in undas. Exclamatio, quae apud Graecos ἐκφώνησις dicitur, movet pathos. Haec fit interdum ex persona poetae, nonnumquam ex ipsius quem inducit loquentem. Ex poetae quidem persona est: Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae! Infelix, utcumque ferent ea facta nepotes! Crimen amor vestrum! Et alia similia. Ex persona vero alterius, di capiti ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
terra tene. Et idem alibi. Nũc o nĩiꝗͣ frustata uocatus
hastayneos. Et rebe du res si qua dui mortalib ulla ẽ.
uiximus. Facit apud oratores pathos etiã addubitatio
qua greci aporesim uocant. Est eĩz uł dolentis uł ira¬
scentis dubitare quid agas. En quid ago: rursus ne procos
irrisa priores expiar. Et illud de orpheo. quid faceret.
ꝓ se rapta bis ꝯiige ferret. Et de niso. quid faciat qua ui
uiuenem. quib audeat armis eripere. & anna ꝑmouet᷑.
tio rei iuse apud rethores pathos mouet. hoe uirgiliꝰ sic
exequit᷑ ip̃e caput nuei fultũ pallantis & ora. Ut uidit
leuiq patens in poctore uulnus. Et illud impleuitq si¬
num sanguis. & moriensq suo sẽ in languine uersãt
&e crudelis nati monstrantẽ uulnera ceruit. Et ora uirũ
tristi pendebãt pallida tabo. Et uoluit᷑ heunalas pulcros¬
q ꝑ artus it cruor. Et uidi ego met duo de mimero cui

Expanded text:
Terra, tene, et idem alibi: nunc o numquam frustrata vocatus Terra, tene, et idem alibi: nunc o numquam frustrata vocatus hasta meos, et Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibus ulla est, viximus. Facit apud oratores pathos etiam addubitatio quam Graeci ἀπόρησιν vocant. Est enim vel dolentis vel irascentis dubitare quid agas: en quid ago? Rursusne procos inrisa priores experiar? Et illud de Orpheo, quid faceret? Quo se rapta bis coniuge ferret? Et de Niso, quid faciat? Qua vi iuvenem, quibus audeat armis eripere? Et Anna permoventer, tio rei visae apud rhetoras pathos movet. Hoc Vergilius sic exequitur: ipse caput nivei fultum Pallantis et ora ut vidit levique patens in pectore vulnus, et illud: implevitque sinum sanguis, et moriensque suo se in sanguine versat et crudelis nati monstrantem vulnera cernit, et ora virum tristi pendebant pallida tabo, et volvitur Euryalus ... pulchrosque per artus it cruor, et vidi egomet duo de numero ...
Abbreviated transcription (Latin):
Et nũc ille quidẽ spe multũ captus inani. fors& uo¬
ta facit. Et illud aduena nostri qd nũꝗͣ ueriti sumꝰ
ut possessor agelli diceret. hec mea sunt ueteres mi¬
grate colom. Inuenio tam posse aliquẽ & ex eo quod
iam sꝑauerit mouere pathos. ut Euander haudi
ignaris eram. qͣntu noua gloria in armis. & pre¬
dulce decus. Oratores homeo pathiam uocant. quotiens
de similitudĩe passionis pathos nascitur. Ut apud uir¬
gilium fuit.&. tibi talis anchises genitor. Et patrie
strinxit pietatis imago. Et subiit can genitoris ima¬
go. ce dido me quoq ꝑ multos similes fortuna labo¬
res. Est & ille locus ad ꝑmoriendũ pathos. in quo ser¬
mo dirigitur uł ad inaialia uł ad muta. quo loco ora¬
tores freqñter utunt᷑. Utrũq Uirgilius bene patheti¬
ce tractauit. uł cum ait dido. dulces ex uine du fata
deusq sinebant. uł cũ turmis. tuq optima ferrum

Expanded text:
et nunc ille quidem spe multum captus inani fors et voet nunc ille quidem spe multum captus inani fors et vota facit, et illud: advena nostri, quod numquam veriti sumus, ut possessor agelli diceret: haec mea sunt, veteres migrate coloni. Invenio tamen posse aliquem et ex eo quod iam speraverit movere pathos, ut Euander: haud ignarus eram quantum nova gloria in armis et praedulce decus. Oratores homoeopathian vocant quotiens de similitudine passionis pathos nascitur, ut apud Vergilium, fuit et tibi talis Anchises genitor et animum patriae strinxit pietatis imago et subiit cari genitoris imago et Dido, me quoque per multos similis fortuna labores. Est et ille locus ad permovendum pathos, in quo sermo dirigitur vel ad inanimalia vel ad muta, quo loco oratores frequenter utuntur. Vtrumque Vergilius bene pathetice tractavit, vel cum ait Dido: dulces exuviae, dum fata deusque sinebant, vel cum Turnus: tuque, optima, ferrum,
Abbreviated transcription (Latin):
implerũt falsis mugitib agros. deinde ut hoc minus
esse mõstraret. At non tam turpes pecudũ tam̃ ulla
secuta ẽ concubitus. quid illud. non uehem̃ter pacheti¬
cum ẽ a minore. Nec uates helenus cũ multa horren¬
da moneret. hos mͥ predixit. luctus non dira celeno.
quid hic intelligimꝰ. nisi omĩa que passus erat minora
illi uisa ꝗͣ patris mortẽ: A maiore negauerũt quidã
angeri rem posse s elegantẽ hoc circa didonem. Uir¬
gilius induxit. Non aliter ꝗͣ si ĩmissis ruat hostibus
omnis carthago. aut antiqna tirus. dixit eĩm non
minorẽ luctum fuisse ex umꝰ morte ꝗͣ si tota urbs.
qđ sine dubio esset maius. ruisset. Et homerus ide
mouendũ. qui dicit᷑ preter spem. hũc Uirgiluis fre¬
quẽter excuit. Nos tua ꝓgenies celi quib ammus ar¬
cem. & cetera. Et dido hunc ego si potui tantũ spe¬
rare dolorem &e ꝑferre soror potero. Eneas Enandro.

Expanded text:
implerunt falsis mugitibus agros; deinde ut minus implerunt falsis mugitibus agros; deinde ut minus hoc esse monstraret: at non tam turpes pecudum tamen ulla secuta est concubitus. Quid, illud non vehementer patheticum est a minore? Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. Quid hic intellegimus, nisi omnia quae passus erat minora illi visa quam patris mortem? A maiore negaverunt quidam augeri rem posse; sed eleganter hoc circa Didonem Vergilius induxit: non aliter quam si immissis ruat hostibus omnis Carthago aut antiqua Tyros. Dixit enim non minorem luctum fuisse ex unius morte quam si tota urbs, quod sine dubio esset maius, ruisset. Et Homerus idem movendum qui dicitur praeter spem. Hunc Vergilius frequenter exercuit: nos tua progenies, caeli quibus annuis arcem et cetera. Et Dido: hunc ego si potui tantum sperare dolorem, et perferre, soror, potero. Aeneas de Euandro,
Abbreviated transcription (Latin):
sangnineo sequit᷑ bellona flagello. Et omia illa que de
fama dixit. Sed & illud nimui pachetice. furor ip̃ius
intus seua sedens suꝑ arma. & centũ uinctis aenis
post tergum nodis. Fremit horridus ore cruento. Dixi¬
mus a simili. mic dicamꝰ aminore. pathos a poeta positũ.
Nempe cũ aliquid proponit᷑. quod ꝑ se magnũ sit. de inde
minus esse ostendit ꝗͣ illud quod uolumus augeri. sine du¬
bio infinita mileratio mouecur. Ut est illud. O felix una
ante alias priameia uirgo. hostilẽ ad tumulũ troie sub meĩb
altis iissa mori. primũ q ait felix comꝑationẽ sin fecit. de¬
inde postt aloco hostilem & ad timnulũ. Et a mõ. quod nõ
minus acerbum est iussa mori. Sic ergo hec accipienda
sunt. quis hostilem ad tumultũ. ꝗͣuis iussa mori. Felicior
tam̃ q̃ ego quia sortitas non ꝑtulit ullos. simile est ꝙ illud
o terq quaterq beati. Et ꝙ de phasiphe dicit proetides

Expanded text:
sanguineo sequitur Bellona flagello, et omnia illa quae de sanguineo sequitur Bellona flagello, et omnia illa quae de Fama dixit. Sed et illud nimium pathetice: Furor impius intus saeva sedens super arma, et centum vinctus aënis post tergum nodis fremit horridus ore cruento. Diximus a simili: nunc dicamus a minore pathos a poeta positum. Nempe cum aliquid proponitur quod per se magnum sit, deinde minus esse ostenditur quam illud quod volumus augeri, sine dubio infinita miseratio movetur: ut est illud, o felix una ante alias Priameia virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori primum quod ait "felix", comparationem sui fecit, deinde posuit a loco, "hostilem ad tumulum", et a modo, quod non minus acerbum est: "iussa mori." Sic ergo haec accipienda sunt: quamvis hostilem ad tumulum, quamvis iussa mori, felicior tamen quam ego, quia sortitus non pertulit ullos. Simile est et illud: o terque quaterque beati! Et quod de Pasiphaë dicit: Proetides
Abbreviated transcription (Latin):
bra. qualis cõmotus excita sacuis thias. qualẽ uirgineo de¬
messum pollice florem. & alie plurime pathetice parabo¬
le. in quib miseratus est: quid de ira. ac ueluti pleno
lupus insidiatus ouili. Cũ fremit ad caulas & mugitus
ueluti fugit. cu sautius aram taurus & alia plura similia
que qui querit inueniet. Et imago que est a simili ꝑs
ternia idonea ẽ mouendis affectib. & sit cum aut forma
corpons absentis describit᷑ aut oĩo que nulla est fingit᷑.
Utrũq uirgilius eleganter fecit. Illud prius cirea Asca¬
nium. O mihi sola mei suꝑ astranactis imago. sic oculo
sic ille manus. sic ora ferebat. Fingit u̾o cum dicit. qua
fama secuta est candida succinctam latrantib inguine
monstris. S prior forma oeton prestat. hec dinosin id
est prior miẜicordia cõmouet. horrorẽ sẽcunda. sicut
alibi. Et scissa gaudens uadit discordia palla. quam cu

Expanded text:
bra ... qualis commotis excita sacris Thyas ... qualem virgineo debra ... qualis commotis excita sacris Thyas ... qualem virgineo demessum pollice florem ... et aliae plurimae patheticae parabolae in quibus miseratus est. Quid de ira? ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas et mugitus veluti fugit cum saucius aram taurus et alia plura similia qui quaerit inveniet. Et imago, quae est a simili pars tertia, idonea est movendis adfectibus. Ea fit cum aut forma corporis absentis describitur aut omnino quae nulla est fingitur. Vtrumque Vergilius eleganter fecit: illud prius circa Ascanium, o mihi sola mei super Astyanactis imago, sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; fingit vero cum dicit, quam fama secuta est candida succinctam latrantibus inguina monstris. Sed prior forma οἶκτον praestat, haec δείνωσιν, id est prior misericordiam commovet, horrorem secunda, sicut alibi: et scissa gaudens vadit Discordia palla, quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi iactat cum his esse comune. Et migenus ab ioue
sũmo. simile est & illud ab indignatione. Quid eĩs
ut iuno. palas ne exurere classem arguiũ: lam hoc
plus est classem uictricẽ ꝗͣ reliquias fugientiu. de inde
causa minuit. Unius ob noxam & furias aiacis oilei.
quã minuit ut noxiam diceret quod leuis culpae
nomen ẽ. Et unius quod facile possit ignosc. &o furẽtis
nec culꝑa sit. & alibi. Mars ꝑdere gentẽ ĩ manem laphitu
ualuit. Uides easdẽ obsuationes gentem & ĩmanem: De¬
inde aliud exemplũ. Concessit miras. ip̃e deum antiqua
calidona diane. Antiquã ut plus honoris accederet ex ue¬
tustate. deinde in utroq causam minuit. quod scelus
aut lapithis tantũ. aut calidone merente. Aparabola uõ
qm̃ magis hoc poete conuenit. sepissime pathos mouet.
Cum ant miserabilẽ aut iracu̾dum uellet inducere. Mi¬
serabilem sic. qualis populea merens philomena sub um¬

Expanded text:
sibi iactat cum his esse commune: "et mi genus ab Iove sibi iactat cum his esse commune: "et mi genus ab Iove summo." Simile est et illud ab indignatione: quid enim? Ait Iuno, Pallasne exurere classem Argivum ... potuit? Iam hoc plus est, classem victricem quam reliquias fugientium. Deinde causam minuit: unius ob noxam et furias Aiacis Oilei. Quam minuit ut"noxam" diceret, quod levis culpae nomen est, et "unius", quod facile possit ignosci, et "furentis" ut nec culpa sit. Et alibi: Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit. Vides easdem observationes, "gentem" et "immanem". Deinde aliud exemplum: concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae. "Antiquam", ut plus honoris accederet ex vetustate: deinde in utroque causam minuit: quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydone merente? A parabola vero quoniam magis hoc poetae convenit, saepissime pathos movit cum aut miserabilem aut iracundum vellet inducere. Miserabilem sic: qualis populea maerens philomela sub um
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ circa rem & mouendis affẽctib ꝑoportuni sũnt.
ex quib pͥmus est asimili. huiꝰ spes sunt tres. exemplũ.
Ab exemplo Uirgilins si potuit manes accersere cõugis
orpheus. Ihreicia fretus cithara fidibusq canoris. Si fra¬
gnum quid memorẽ alcidem: Anthenor potuit mediis¬
elapsus achiunis. hec eĩm omiã miẜicordiã mouent. quoia
indignũ uidet᷑ negari sibi. quod aliis indultũ sit. Deinde
uide. unde auget inuidiã. Si potuit manes accersere
cõugis orpheus. habes causam disparẽ.manes illic ꝯiugis
hic patris. Illic accersere. hic udere. Threicia fretus citha¬
ra. hic matenia euis irrisit. Si fratrẽ pollux alterna morte
redemit. Itq reditq uiam totiens. hoc iam amo. plus ẽ
eĩs sepe ire q̃ semel. quid thesea magnũ. quid memorẽ
alcidem : hic ꝓpter egregias ꝑsonas nõ habuit quid mi¬
nueret. uł quid augeret. Uerum ꝙ illis elucebat. hoc

Expanded text:
dicuntur circa rem, et movendis adfectibus peropportuni sunt. dicuntur circa rem, et movendis adfectibus peropportuni sunt. Ex quibus primus est a simili. Huius species sunt tres: exemplum, Ab exemplo Vergilius: si potuit Manes accersere coniugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibusqgnum quid memorem Alciden? Etelapsus Achivis. Haec enim omnia misericordiam movent, quoniam indignum videtur negari sibi quod aliis indultum ait. Deinde vide unde auget invidiam. "si potuit Manes accersere coniugis Orpheus". Habes causam disparem: Manes illic coniugis, hic patria; illic accersere, hic videre. "Threicia fretus cithara": hic materiam eius irrisit. "Si fratrem Pollux alterna morte redemit itque reditque viam totiens": hoc iam a modo, plus est enim saepe ire quam semel. "Quid Thesea, magnum quid memorem Alciden?" Hic propter egregias personas non habuit quod minueret vel augeret: verum quod in illis elucebat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
loco. quem nuc mestu patua arclea longe duudit. Et circa
casandrã ex mõ. Ecce trahebat᷑. ex habitu corporis. passis pria¬
mea uirgo crinib. Ex loco. a templo aditisq minerue & arta
Agamenonẽ a patria. ip̃e myceneus. a fortuna. Magnoꝵ
tionẽ pathos mouere solet. cũ res que miẜationẽ mo¬
uet.non dilucide dicit᷑. s datur intelligi. Ut cũ dicit
Negentius. mũc alte uulnus adactum. Qind eĩ ali¬
ud ex hoc intelligendũ est. q̃ hoc altum uulnus esse:
amittere filin. Et rursus idem. hec una sola fuit. qua
ꝑdere posses. Sed &e hic scilicet accipiendũ est. perire
esse amittere filiu. Et uiturna cũ querit᷑. qđ adiuuare
fratrẽ ꝓhibeat᷑.Immortalis ergo : quid eĩ sequit᷑. non
est ĩmortalitas in luctu uiuere. hec ut dixi iu diffim¬
tionis habent. & a poeta eleganter ĩtroducta sunt. Sĩt
in arte xhetorica ad pathos monẽdu etia. hi loci qui

Expanded text:
loco: quem nunc maestum patria Ardea longe dividit, et circa loco: quem nunc maestum patria Ardea longe dividit, et circa Cassandram ex modo: ecce trahebatur ex habitu corporis: passis Priameia virgo crinibus, ex loco: a templo ... adytisque Minervae. Et circa Agamemnonem a patria: ipse Mycenaeus a fortuna: magnorum tionem pathos movere solet, cum res quae miserationem movet non dilucide dicitur sed datur intellegi, ut cum dicit Mezentius, nunc alte vulnus adactum: quid enim aliud ex hoc intellegendum est quam hoc altum vulnus esse amittere filium? Et rursus idem, haec via sola fuit qua perdere posses. Sed et hic scilicet accipiendum est perire esse amittere filium. Et Iuturna cum queritur quod adiuvare fratrem prohibeatur, immortalis ego? Quid enim sequitur? Non est immortalitas in luctu vivere. Haec, ut dixi, vim definitionis habent et a poeta eleganter introducta sunt. Sunt in arte rhetorica ad pathos movendum etiam hi loci qui
Abbreviated transcription (Latin):
cetera de inscriptione morbi. Sed & materia apud rethores
pathos mouet. ut du querit᷑ Ciçero. Nãma ex lignis uinri¬
dib factam. atq ibi andusam fumo necatu. hoc est inde a
Materia ẽ quoiam hic usus est fumo materia ad oecidendu
Ut aluis gladio aluis ueneno. Et ideo acerrimũ pathos ex
hec motu est Idem facit. & cu fiagellis cesum quenit᷑ cuiem
romanũ. In uenies idem apud uirgilui. At pater oĩpotens
densa inter nubila telu contorsit. Non ille faces nec fumea
tedis & reliqua eleganter autẽ illus quidẽ materiã elusit.
ex huiꝰ autẽ uera oo uehemẽti materia exp̾ssit iracũdiam.
Et singula quidẽ enumerauimꝰ. ex quib apud rethores pathos
nascitur.: quib oñdimus usum maronẽ. S nõ nũꝗ uirgilꝰ
in una re ad augendu pathos duob aut plurib locis ꝯunctis
utitur ut in turno ab etate.Miserere pentis longeni.a

Expanded text:
cetera in descriptione morbi. Sed et materia apud rhetoras cetera in descriptione morbi. Sed et materia apud rhetoras pathos movet, ut dum queritur Cicero flammam ex lignis viridibus factam atque ibi inclusum fumo necatum. Hoc enim a materia est, quoniam hic usus est fumo materia ad occidendum —ut alius gladio, alius veneno— et ideo acerrimum pathos ex hoc motum est. Idem facit et cum flagellis caesum queritur civem Romanum. Invenies idem apud Vergilium: at pater omnipotens densa inter nubila telum contorsit: non ille faces nec fumea taedis, lumina et reliqua. Eleganter autem illius quidem materiam elusit, ex huius autem vera et vehementi materia expressit iracundiam. Et singula quidem enumeravimus, ex quibus apud rhetoras pathos nascitur, quibus ostendimus usum Maronem. Sed nonnumquam Vergilius in una re ad augendum pathos duobus aut pluribus locis coniunctis utitur, ut in Turno ab aetate: miserere parentis longaevi, a
Abbreviated transcription (Latin):
Ad pathos mouendũ nec duos illos p̾termisit locos. quos retho¬
res appellant a mõ & a materia. Nodis est cũ dico occidit maĩ¬
feste uł occulte. Materia ẽ cu dico ferro an ueneno. Demosthe¬
nes de mõ inuidiã midie facit se pulsatũ coturno. Cicero uen
cũ nudũ quendam dicit ab eo statue impositũ. Uirgiluis non
minus euidenter. Altaria ad ip̃a trementẽ traxit. &e in multo
lapsantem sanguie nati. Et capulo tenus abdidit ensẽm. & illa
onnua a modo sunt. Rostroq ĩmanis uultur adunco. ĩ mor¬
tale iecur tondens. & teliqua. Et quos suꝑ atra silex iam lap¬
sura: cadentiq ĩminet adsimilis. S & misicordia a modo
sepe cõmouet. Ut de orpheo. latos uiuenẽ sparsere per agros.
Et illud. obruit anster aqua inuoluens nauẽq uirosq. Et sa¬
xum ingens uoluunt alii. Et mortua qn etiã rungebat cor¬
pora uiuis. Et in georgicis. Nec ua mortis erat simplex &

Expanded text:
Ad pathos movendum nec duos illos praetermisit locos quos rhetoAd pathos movendum nec duos illos praetermisit locos quos rhetores appellant a modo et a materia. Modus est cum dico: occidit manifeste vel occulte. Materia est cum dico ferro an veneno. Demosthenes de modo invidiam Midiae facit, se pulsatum cothurno; Cicero Verri cum nudum quendam dicit ab eo statuae impositum. Vergilius non minus evidenter: altaria ad ipsa trementem traxit et in multo lapsantem sanguine nati, et capulo tenus abdidit ensem. Et illa omnia a modo sunt: rostroque immanis vultur adunco immortale iecur tondens et reliqua, et quos super atra silex iam iam lapsura cadentique imminet adsimilis. Sed et misericordiam a modo saepe commovet, ut de Orpheo, latos iuvenem sparsere per agros; et illud: obruit Auster aqua involvens navemque virosque, et: saxum ingens volvunt alii et mortua quin etiam iungebat corpora vivis, et in Georgicis: nec via mortis erat simplex, et
Abbreviated transcription (Latin):
neci. Et eneas ut oñderet magnitudĩem timoris sui bñ
causa posuit. Et panterq comiti onerq timentem.
Quid lapeꝵ. ut cõtemptis ceteris artificiis ĩgloriu
quead modu poeta ait iuiueret. qualis causa proponitur.
Ille ait ut depositi ꝓferret fata parentis. Ex eodẽ gnͣe¬
est. fallit te incautu pietas tua. hec ei caula illu hostib
etiã si miserabilẽ fecit. Sed eneas cu hortat᷑ ut sẽpeliant᷑
&cisi. quam causa proponit. Iui sanguine nobis hanc patria pe¬
penere suo. Nec non & indignatio demõstrat᷑ a causa. ut illie mł¬
ta gemens ignominiã plagasq supbi uictoris. cu quos amisit
in ultus amores .& illud acausa est ex affectu indignantis. An
solos tangit atridas iste dolor. Solisq licet capere arma mycenis
Et illud at tu dictis albane maneres. Et ille omĩa. uendidit
hic auro patriã quiq ob adulteriu cessi. nec ꝑtem posuere suis.

Expanded text:
neci. Et Aeneas, ut ostenderet magnitudinem timoris sui, bene neci. Et Aeneas, ut ostenderet magnitudinem timoris sui, bene causam posuit: Et pariter comitique onerique timentem. Quid? Iapix ut contemptis ceteris artificiis inglorius, quemadmodum poeta ait, viveret, qualis causa proponitur? Ille ut depositi est: fallit te incautum pietas tua. Haec enim causa illum hostibus etiam miserabilem fecit. Sed Aeneas cum hortatur ut sepeliantur occisi, quam causam proponit? Qui sanguine nobis hanc patriam peperere suo. Nec non et indignatio demonstratur a causa ut illic: multa gemens ignominiam plagasque superbi victoris, tum quos amisit inultus amores. Et illud a causa est ex adfectu indignantis: an solos tangit Atridas iste dolor, solisque licet capere arma Mycenis? Et illud: at tu dictis, Albane, maneres, et illa omnia: vendidit hic auro patriam,... quique ob adulterium caesi ... nec partem posuere suis.
Abbreviated transcription (Latin):
frequens apud illũ pathos a causa. re nera eĩ plerunq
efficit causa ut res aut atrox aut misabilis iudeat᷑. Ut
Ciceto in uerrem qui ob sepulturã in catcere necatoꝵ
a parentib rogabatur. hic eĩ non tam togan aut pecnĩa
exigere quã ob hanc causa indignũ eratꝰ. Et de mosthe¬
nes cũ querit᷑ quendã inuicha circũuentu ex causa auget
muidia. Circũuenit in quit arbitriu. qui inter me atq
se integre iudicau̾at. Ergo & uirgilius egregie & sepe ex
hoc loco traxit affectũ. occidit᷑ inquit in acie galesus. hoo ꝑ
se non est nõ dignum mẜicordia belli tẽpote. s admonit
causam. dũ paci mediu se offert. Idem alio loco. Sterintꝰ
infelix. deinde subicit causam misabilem alieno uulnere.
Idest cũ ad alium telũ esset emissum. Et cũ palamedem
indigne occisum uellet. quẽ falsa sub ꝓditione pelalgi ĩ¬
sontem infando inlicio. quia bella uetabat demisere

Expanded text:
Frequens apud illum pathos a causa: re vera enim plerumque Frequens apud illum pathos a causa: re vera enim plerumque efficit causa ut res aut atrox aut miserabilis videatur, ut Cicero in Verrem, qui ob sepulturam in carcere necatorum a parentibus rogabatur. Hic enim non tam rogari aut pecuniam exigere quam ob hanc causam indignum erat. Et Demosthenes cum queritur quendam a Midia circumventum, ex causa auget invidiam: "circumvenit", inquit, "arbitrum qui inter me atque se integre iudicaverat." Ergo et Vergilius egregie saepe ex hoc loco traxit affectum. Occiditur, inquit, in acie Galesus: hoc per se non est dignum misericordia belli tempore, sed admovit causam: dum paci medium se offert. Idem alio loco: sternitur infelix, deinde subicit causam miserabilem alieno vulnere, id est, cum ad alium telum indigne occisum vellet: Quem falsa sub proditione Pelasgi Insontem infando indicio, quia bella vetabat, Demisere
Abbreviated transcription (Latin):
mifabiliorẽ interitũ eius a loco facit. Intorsacra deum noc¬
turmq orgia bacchi. Et in eu̾sione troie. Perq domos &e
religiosa deoꝵ limina. Casandre quoq raptum uł dimi¬
nutionẽ quam iifabilem fecit sacer locus. Eoce trahebat᷑
a templo aditisq mierue. Et alibi. diue armipotentie
ad aram ꝓcubuit. Et andromache cũ de pyrrhi nece di¬
ceret ut muidia oecidentis exp̾meret. Excipit incantu
patriasq obtruncat ad aras. Et uenus ꝙ eneas in mari
uexatur ira uinonis. q̃ iudiose de loco quent᷑ neꝑtuno
In regnis hoc ausa tius. Fecit sibi pathos sẽpe & ex tẽpore
pruis ꝗͣ pabula gustassent troie xantuq bibissent. Et or¬
pheus miserabilis ex longo dolore. Septẽ illui totos phibẽt
ex ordine mẽses & palinunis. Uix lumĩe quarto ꝓspexi
italiam. Et achemenides tertia iam lune se cornua lumĩe
complent. Et septima post troie excdiu ia uertĩt estas.

Expanded text:
miserabiliorem interitum eius a loco facit: inter sacra deum nocmiserabiliorem interitum eius a loco facit: inter sacra deum nocturnique orgia Bacchi. Et in eversione Troiae: perque domos et religiosa deorum limina. Cassandrae quoque raptum vel deminutionem quam miserabilem fecit sacer locus: ecce trahebatur... a templo ... adytisque Minervae et alibi: divae armipotentis ad aram procubuit. Et Andromache cum de Pyrrhi nece diceret, ut invidiam occidentis exprimeret: excipit incautum patriasque obtruncat ad aras et Venus quod Aeneas in mari vexatur ira Iunonis quam invidiose de loco queritur Neptuno: in regnis hoc ausa tuis? Fecit sibi pathos saepe et ex tempore: priusquam pabula gustassent Troiae Xanthumque bibissent. Et Orpheus miserabilis ex longo dolore; septem illum totos perhibent ex ordine menses, et Palinurus: vix lumine quarto prospexi Italiam et Achemenides: tertia iam lunae se cornua lumine complent et septima post Troiae excidium iam vertitur aestas.
Abbreviated transcription (Latin):
pedes traiectus lora tam̃tes. Nouit pathos miẜicordie
freqñter &e a loco. Cum uitã in siluis. inter deẜta feraꝵ
lustra domosq traho. & libie deserta pagro. Et ad nos
hinc alii scientes ibimꝰ afros. Pars leythiam & rapidum
crete nememꝰ moaxẽ. Et illud egregie & breuiter. Ter
circũ illiacos raptan̾at hectora muros. Illiacos idest patrie
muros quos ip̃e defenderat. pro quib efficaciter ꝑ decẽ
anoꝵ spatia pugnau̾at. Et illud. nos patria fuginis.
& littora cũ patrie lacrimans portusq relinquo. Et
dulces moriens reminiscit agtos. Et ignarũ laurens
ht̃ ora mumanta. lyrnesi domus alta solo laurente
sepulchru. Et ut agamenonẽ indigne ostendẽt occilu
assumpsit locum. p̾rima inter limina dextra opetiit.
Et illud menib in patriis atq inter tuta domoꝵ. Sacer
uõ locus precipue pathos mouet. occisum indricit orphea &

Expanded text:
pedes traiectus lora tumentes. Movit pathos misericordiae pedes traiectus lora tumentes. Movit pathos misericordiae frequenter et a loco: cum vitam in silvis inter deserta ferarum lustra domosque traho, et Libyae deserta peragro, et at nos hinc alii sitientes ibimus Afros, pars Scythiam et rapidum cretae veniemus Oaxem. Et illud egregie et breviter ter circum Iliacos raptaverat Hectora muros— 'Iliacos', id est patriae muros, quos ipse defenderat, pro quibus efficaciter per decem annorum spatia pugnaverat— Et illud nos patriam fugimus et litora cum patriae lacrimans portusque relinquo et dulces moriens reminiscitur Argos et ignarum Laurens habet ora Mimanta, et Lyrnesi domus alta, solo Laurente sepulchrum. Et ut Agamemnonem indigne ostenderet occisum, adsumpsit locum: prima inter limina dextra oppetiit, et illud: moenibus in patriis atque inter tuta domorum. Sacer vero locus praecipue pathos movet. Occisum inducit Orphea, et
Abbreviated transcription (Latin):
corpore palor. Asenecta. daum misere senecte. Et du¬
citur infelix euo confectus aletes. Et cantiẽ multo de¬
format puluere. Nouit & a fortuna mõ miẜicordia
mõ indignationẽ Misericordiã. Tot quondã populis
terrisq supbum regnatorẽ asie. Et sinon & nos aliqđ
nomenq decusq gessimus. Et aulomisq olim ditissi¬
mus ariuis. indignat̾ionẽ uõ ex u̾bis didonis & nostris
illuserit aduena regnis. Eleganter eĩ ex cõtemptu
enee auget inuiria suam. Et amata. Exulib ne datur
ducenda lanima teueris. Et numanꝰ. Bis capti friges. mo¬
uit pathos miẜicordie & ex debilitate. Ex quo me diuu
pater atq hominũ rex fulmims affiauit uentis. & con¬
tigit igne. Et alibi. & truncas in honesto uulnere nares.
&e de megentio. Attolit ĩ egrum se femur &e huc caput
atq illuc̾ humero ex utroq pependit. Et te decisa suũ
laride dextera querit. Et aterq ciuento puluere. ꝑ que

Expanded text:
corpore pallor; a senecta, Dauni miserere senectae et ducorpore pallor; a senecta, Dauni miserere senectae et ducitur infelix aevo confectus Aletes et canitiem multo deformat pulvere. Movit et a fortuna modo misericordiam, modo indignationem: misericordiam, tot quondam populis terrisque superbum regnatorem Asiae et Sinon: et nos aliquod nomenque decusque gessimus, et Ausoniisque olim ditissimus arvis; indignationem vero ex verbis Didonis, et nostris illuserit advena regnis?— Eleganter enim ex contemptu Aeneae auget iniuriam suam— et Amata: exulibusne datur ducenda Lavinia Teucris? Et Numanus: bis capti Phryges. Movit pathos misericordiae et ex debilitate: ex quo me divum pater atque hominum rex fulminis adflavit ventis et contigit igne, et alibi et truncas inhonesto vulnere nares, et de Mezentio, attollit in aegrum se femur, et huc caput atque illuc umero ex utroque pependit, et te decisa suum, Laride, dextera quaerit, et aterque cruento pulvere perque
Abbreviated transcription (Latin):
NEc desunt apud eundẽ orõnes miẜicordia cõmoriẽ¬
tes. Turnus ad uiturnam. An miseri fratris letum & ut
crudele uideres: & idem cu auget inuidia occisoꝵ pro
se amicoꝵ. Uidi oculos ante ipse meos me uoce nocãte.
muranu. Et idẽ cu misabile fortunã sua faceret.
Ne uicto sibi parceret᷑. Uicisti & inctum tendẽ palmas
ausoms uidere tui. idem quos mĩme uellem. Et alioꝵ
debilitate. & ceteris que sequũt᷑. Eleganter hoc seruauit.
ut ex oĩ etate pathos misicordie mou̾ẽt.Ab infantia. In¬
fantũq aĩe flentes in limine pͥmo. Apueritia. infelix pu¬
er atq imꝑar congressus achilli. Et paruũq patri tende¬
bat uallum. Ut non minꝰ mifabile sit ꝑiculũ in paruo ꝗͣ
n filio. Et suꝑet coniux ne creusa. ascaniꝰq puer. Et alibi.
Et parui casus uilli. Auiuenta uo. impositisq rogis in¬
uenes ante ora parentũ.pubentesq gene & iuuenili ĩ

Expanded text:
Nec desunt apud eundem orationes misericordiam commovenNec desunt apud eundem orationes misericordiam commoventes. Turnus ad Iuturnam: an miseri fratris letum ut crudele videres? Et idem cum auget invidiam occisorum pro se amicorum: vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem Murranum et idem cum miserabilem fortunam suam faceret, ut victo sibi parceretur: vicisti et victum tendere palmas Ausonii videre id est quos minime vellem. Et aliorum debilitate et ceteris quae sequuntur. Eleganter hoc servavit ut ex omni aetate pathos misericordiae moveret: ab infantia, infantumque animae flentes in limine primo; a pueritia, infelix puer atque impar congressus Achilli, et parvumque patri tendebat Iulum, ut non minus miserabile sit periculum in parvo quam in filio, et superet coniunxne Creusa Ascaniusque puer, et alibi, et parvi casus Iuli; a iuventa vero, impositique rogis iuvenes ante ora parentum, et pubentesque genae et iuvenali in
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo illud sequit᷑. Ast ego magna ionis conũx. deinde cũ cau¬
sas quoq contulisset. quanto impetu dea dixit. Infelix que me¬
met in oĩa uerti.nec dixit nõ possim ꝑdere eneã. sed tuncor
ab enea. deinde cõfirmat sẽ ad nocendũ. Et ꝙ ꝓpriu ẽ tra¬
scentis. & si desꝑat pfici posse tam̃ impedire contenta ẽ. Nlec¬
tere si nequeo suꝑos acheronta mouebo. Nondabit᷑ regnis
esto ꝓhibere latims. At trahere atq moras tantis licet addẽ
reb. At licet amboꝵ populos exscindere regu. post hec in
nouissimo. qđ irati libenter faciunt. maledicit. Sanguine
troiano & rutilo dotabere uirgo. Et ꝓtimis argumtum
a simili cõueniens ex p̾cedentib. Nec face tantũ eissẽis
p̾gnans ignes enixa iugales. Uides ꝗͣ sepe orauonẽinn¬
tauerit ac freqñtib figuris uariauert. quia iral quo breuis
furor est. non pot̾ unu cõtinnare sensu in loquendo

Expanded text:
ideo illud sequitur: ast ego magna Iovis coniunx deinde cum cauideo illud sequitur: ast ego magna Iovis coniunx deinde cum causas quoque contulisset, quanto impetu dea dixit, infelix quae memet in omnia verti! Nec dixit, "non possum perdere Aeneam," sed vincor ab Aenea Deinde confirmat se ad nocendum et, quod proprium est irascentis, etsi desperat perfici posse, tamen impedire contenta est: flectere si nequeo superos, Acheronta movebo. Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis ... at trahere atque moras tantis licet addere rebus, at licet amborum populos excindere regum. Post haec in novissimo, quod irati libenter faciunt, maledicit: sanguine Troiano et Rutulo dotabere, virgo, et protinus argumentum a simili conveniens ex praecedentibus: nec face tantum Cisseis praegnans ignes enixa iugales. Vides quam saepe orationem mutaverit ac frequentibus figuris variaverit, qui ira, quae brevis furor est, non potest unum continuare sensum in loquendo.
Abbreviated transcription (Latin):
thetica & breuib sentẽtiis &e crebris figuraꝵ mutationib.
Debet uelut inter estus iracũdie fluitare. Una ergo nobis
uirgiliana oratio ꝓ exemplo sit. heu stirpem in uisa im¬
tu ab efonesi. deinde sequunt᷑ breues ĩterrogatiũ cule.
Non sigeis occumbere campis: Non capti potuere capi.
Non incensa cremauit troia uiros: Deinde sequit᷑ hy¬
pbole. Medias acies mediosq ꝑ ignes inuenere iuam.
Deinde ironia. Aut credo mea numina tandẽ fessa
iacent odiis. aut exaturrata quieni. deinde ausũs suoc
in efficaces queritur ꝑ undas ausa sequi. Et ꝓfugis toto
me opponere ponto. Secunda post hec hyꝑbole. Assumpte
in tencros iuires celiq marisq. Inde disꝑse querelle: quid
syrtes aut scilla mͥ quid uasta caribdis ꝓfuit: lungitur
deinde argum̃tu a minore ut pathos augeat᷑. Mars ꝑ¬
dere gente ĩmanem lapichũ ualuit. Minor scilicet ꝑsona.

Expanded text:
pathetica et brevibus sententiis et crebris figurarum mutationibus pathetica et brevibus sententiis et crebris figurarum mutationibus debet velut inter aestus iracundiae fluctuare. Vna ergo nobis Vergiliana oratio pro exemplo sit: Heu stirpem invisam initium ab ecphonesi, deinde sequuntur breves interrogatiunculae: num Sigeis occumbere campis, num capti potuere capi? Num incensa cremavit Troia viros? Deinde sequitur hyperbole: medias acies mediosque per ignes invenere viam deinde ironia: at credo mea numina tandem fessa iacent, odiis aut exsaturata quievi Deinde ausus suos inefficaces queritur: per undas ausa sequi et profugis toto me opponere ponto secunda post haec hyperbole: absumptae in Teucros vires caelique marisque inde dispersae querelae: quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis profuit? Iungitur deinde argumentum a minore ut pathos augeatur: Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit minor scilicet persona:
Abbreviated transcription (Latin):
&e lacrimis oculos suffusa nitentes. Et sibyla quia insanit su¬
bito nõ uultus nõ color unus nõ compte mansere come.
Nuc uideamꝰ pathos quo tenore ofonis expͥmitur. Ac
pͥmu queramꝰ quid de tali orõne rhetorica arte p̾cipitur.
Oportet eĩ ut or̃o pathetica aut ad indignationẽ aut
appellant᷑. hoꝵ alteꝵ accusatori necessariu est alteꝵ reo.
& necesse ẽ initiu abruptũ habeat. quoi̾a satis indignantib
leniter accipe non cõuenit. Ideo apud uirgiliu luno sic
incipit. Quid me alta silentia cogis rumꝑe: Et alibi me¬
ne incepto desistere uita & alibi. Heu stirpe inuisa &
fatis ꝯtraria nostris fata frigu. Et dido moriemur ĩulte.
s moriamur ait. Et eade proh iupiter ibit. hic dit.
pimus: at tibi ꝓscelere exclamat pro talib ausis. Nec mi¬
tium solũ tale esse debet sed omnis si fieri potest oratio pa

Expanded text:
et lacrimis oculos suffusa nitentes ..., et Sibylla quia insanit, suet lacrimis oculos suffusa nitentes ..., et Sibylla quia insanit, subito non vultus, non color unus, non comptae mansere comae. Nunc videamus pathos quo tenore orationis exprimitur. Ac primum quaeramus quid de tali oratione rhetorica arte praecipitur. Oportet enim ut oratio pathetica aut ad indignationem aut appellantur. Horum alterum accuset necesse est initium abruptum habeat, quoniam satis indignantibus leniter incipere non convenit. Ideo apud Virgilium Iuno sic incipit: Quid me alta silentia cogis Rumne incepto desistere victam? Et alibi: heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Phrygum et Dido: "moriemur inultae, sed moriamur," ait et eadem: "pro Iuppiter! ibit hic?" Ait, et Priamus: "at tibi pro scelere," exclamat, "pro talibus ausis ..." Nec initium solum tale esse debet, sed omnis si fieri potest oratio videri