comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Gramies donũ fruue de cespite uellitͭ ͤ¬
Non illũ fertie ulle non mem̃b urbes
A ttepere. neq ipe manus fertate dedisset.
Pastorũ et solie exegit montib euui.
h t nata᷑ in diumie inter q horbẽtia iustrã
Aimentalie eque mãmis et late fermo
U ubribat teneris imulgene ubera labrie.
Utq pedũ primis infane uestigia plantis
⁊ nsfiterat. iaculo palmae armauit atuto.
Epinlla q ex humero parrue suspendit et arcũ
Pro cymali auro. pro longe fegmiine palle¬
T igridis ex iue per dorsu uertice pendent.
Tela manu iam tũ tenera pͥuerilia torsit.
Et fundã tereti tircũ caput egit habena.
Strimomãq gyuẽ aut albũ deieat olorẽ.
Multe illã frustra fyrpena per oppida mãtree¬
O ꝑ taueie nuraũ. sola contenta diana¬
Eterm̃ telorũ et uirgmitatis amorẽ
Intemerata colit. uelle haud correpta fiusset
M ilitia tali cõnãta lacessere feutros
ara michi. comitũq foret nũc una mearũ.

Expanded text:
gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis institerat, iaculo palmas armavit acuto spiculaque ex umero parvae suspendit et arcum. Pro crinali auro, pro longae tegmine ptigridis exuviae per dorsum a vertice pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matrptavere nurum: sola contenta Dianaeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pm obtestemur. uemiã q oremꝰ ab ipo.
Cedat iue ꝓpriũ reg̃i patrie qremittat.
Q uid miseros totiene in ãperta perimila riuee̾
Primue ego ĩuisũ quẽ tu tibi fingie. et esse
Ñ il moror. eñ supplex uem̾io. miserere tuorũ.
Pone aĩõs. et pulsue abi. sat funec a fusi
U idimꝰ Ingͣentes et desolauima a groe.
Aut si fam̃a mouet. si tantũ pectore robur
Contipie. etsi adeo dotalie regia cordi est.
A ude atq aduersũ fidene sẽĩ pectue in hostẽ.
E tilz ut tur nõ contingat regia comũx.
Noe aĩe uiler inhimata infleta q turba
Sternemi r cãpie. etiã tu si qua tib biẽ
Si paton quid mar fieͣ habes illũ aspice confra
Talib er̃arsit ditie uioleñfia tiun.¬

Expanded text:
m obtestemur veniamque oremus ab ipso: cedat, ius proprium regi patriaeque remittat. Quid miseros totiens in aperta pericula cives Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse nil moror, en supplex venio. Miserere tuorum, pone animos et pulsus abi. Sat funera fusi vidimus ingentis et desolavimus agros. Aut si fama movet, si tantum pectore robur concipis et si adeo dotalis regia cordi est, aude atque adversum fidens fer pectus in hostem. Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, nos animae viles, inhumata infletaque turba, sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, Talibus exarsit dictis violentia T
Abbreviated transcription (Latin):
Speni si quã adsitis etholũ habiustiş m armie.
P. om̃te spce sib qͣuisq s hẽs qͣm̃ angusta idesiȩ.¬
Ectera qua rebũ Iaceant pertulsa riuna.
Nec qͣuẽꝙ intuso potuit que plima uritus
Esse fiut toto certatũ est corpore regnii.
Munc adeo que sit dubie senfençia menti
Expediã. et pautis uõs adhibete docebo.
E st antiquue ager tuscom̃ ꝓrns amco siad
L ongrus in octasũ finee super usq sitanoe.
Aumiinci ⁊ n̾tuli q serus. et Rõmere durosł
Exercent collee: atq horũ aspcariã pascũt.
I et oñe pegio et telsi plaga pinea montie
Cedat amitcie teutrorũ et federie equas

Expanded text:
tis in armis, ponite. Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtitera qua rerum iaceant perculsa ruina, Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus esse, fuit; toto certatum est corpore regni. Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti expediam et paucis, animos adhibete, docebo. Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni, longus in occasum, finis super usque Sicanos; Aurunci Rutulique serunt et vomere duros exercent colles atque horum asperrima pascunt. Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas
Abbreviated transcription (Latin):
Impeuo accitos alta linima cõgit.
Olli conuenere. fliuit q ad regia plemis
Teta uie. sedet in medne et marmia euses
Et pͥminĩs sceptris haud leta fronte latma.
A tq hic legatos etola ex urbe rẽmissõs
Que referaint fari fubet. et respousa reposcit
Gi dme cũncta suo. tunc facta silentia lingus.
Et uemilue dicto paene ita faner infit
Uidima õ tiuer diomedẽ aigiuia q rastra.
A tq iteꝵ emensi tasue superauimꝰ omẽe. t as
C ontigimꝰ q manũ quã cõcidit ilia tellue.
Ille urbẽ argiiꝑam prĩe cognoĩe gentit
Postꝙ̃ introgressi et corã data cõpia fandi.
Munera preferimꝰ. nõmẽ prĩam q docemꝰ.¬
⁊iii bollũ intuleuit. que cã attraxerit ai poe:
Auditie ille het placido sit reddidit ore.¬
Ofortunate gentes saturma regna lu¬
Antiqui ausomi que uos fortuna quietoe
Sollicitat. suadetq ignota lacessere bella.

Expanded text:
imperio accitos alta intra limina cogit. imperio accitos alta intra limina cogit. olli convenere fluuntque ad regia plenis tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo et primus sceptris haud laeta fronte Latinus. Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos, quae referant, fari iubet et responsa reposcit ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, et Venulus dicto parens ita farier infit: Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra atque iter emensi casus superavimus omnis contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis m introgressi et coram data copia fandi, munera praeferimus, nomen patriamque docemqui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos. Auditis ille haec placido sic reddidit orefortunatae gentes, Saturnia regna,ntiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos sollicitat suadetque ignota lacessere bella?
Abbreviated transcription (Latin):
P ettora meientũ pũeri q paientib orbĩ li¬
D irũ etecrantup bellũ tubmi q hymeneoe.
Ipmĩ arime ip̃mq iubent decernere ferco.
Qui regnũ italie et prinos sibi postat honores.
Ingrauat hec scuuie drancee. solũ q uotan
Testatur. solũ posti in certamiia tirnũ.
Multa simul contra uarue sentencia dutie
P roturno. et magnũ reg̃me nomen obũbrãt . ̃ a l  alo¬
Multa uixũm m̾ertiẽ sustentat fama tropheie.
hoe inter motue miedio in flagbante tumultu
Ette super mesti magna diomẽdis ab urbe
P.ͣ egati responsa ferunt. inrchil om̃ib attũ
Tantorũ impensis operũ. ml dona nec aurũ
Nec magnas ualuisse preces. alia arma laturis
Q uerenda aut pacẽ troiano ab rege petendã.
Desicit Ingenh luttu ⁊ex ip̃e latinꝰ.
F atalẽ eneã manfesto nuimine ferryi
D dmenet ĩra deuin. fumuli q anfe orã rẽcẽtes.¬
Q  ⁊cto conciliũ magitũ primos q suorũ

Expanded text:
pectora maerentum puerique parentibus orbi pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores. ingravat haec saevus Drances solumque vocari testatur, solum posci in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis pro Turno, et magnum reginae nomen obumbrat, multa virum meritis sustentat fama tropaeis. Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe legati responsa ferunt: nihil omnibus actum tantorum impensis operum, nil dona neque aurum nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus. Fatalem Aenean manifesto numine dmonet ira deum tumulique ante ora recentes. Ergo concilium magnum primosque suorum
Abbreviated transcription (Latin):
Iporũ clipeos et non felit̾ia tela.
Multa bou crͣca mactantur corpora morti.
s efigeros q suee / rapͣtae q ex om̃ib agris
Inflãmam nigulant pedce. tũ littore toto
Ardentes spiltant sonioe. sem usta qr seruãt
Busta. neq auelli possunt. nox hũida donec
ñnuertit celũ stellis ardentib aptũ
N ec muiꝰ et mnseii diuersa in parte latin 2cae
Iimumeras siruxere pirae. et corꝑora partim
Multa uiouͣ terre infõduĩt. auecta qͣ partim
C  uitimos tollũt in agros. uib q remitũt
Cetera. confuse q mͣgẽntẽ cedis aceruũ
Net numero nec honore cremãt. tũt undiq husti
Certatim crebuie collucent ignib agui
Tercia lux gelidam celo dimoue̾rat umbrã.
Merentee altũ tinerem et confusa r uebant¬
Ossa forit. tepido q onerabant aggere terre.
Iam brio in fectis prediuitir urbe latini
P ͥecipuue fragor. et lonͣge pare maxĩã luctue.¬
Hͣ it matreei misere q nuyꝰ at cara sororũ

Expanded text:
ipsorum clipeos et non felicia tela. Multa boum circa mactantur corpora Morti, saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris in flammam iugulant pecudes. Tum litore toto ardentis spectant socios semustaque servant busta neque avelli possunt, nox umida donec invertit caelum stellis ardentibus aptum. Nec minus et miseri diversa in parte Latini innumeras struxere pyras, et corpora partim multa virum terrae infodiunt avectaque partim finitimos tollunt in agros urbique remittunt, cetera confusaeque ingentem caedis acervum nec numero nec honore cremant: tunc undique vasti certatim crebris conlucent ignibus agri. Tertia lux gelidam caelo dimoverat umbram: maerentes altum cinerem et confusa ruebaocis tepidoque onerabant aggere terrae. Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus.Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum
Abbreviated transcription (Latin):
M itto ea que murie bellando erhausta sub altia.
Quos symois prẽmat ille uizos infanda per orbẽ
S upplitia et scelerũ penas ex pendima omẽe.
U el priam̃o nu̾seranda manꝰ. scit toiste minetue
Sidue. et euloice cau̾tes ultor q caphereus.
Militia ex illa diuersũ ad littui. abasfĩ.
Abordes prothei menelaue adusq colũnae
E xulat. etlmeos uidit tidopae ulixes.
Regna neoptolem referã. uersõe qͥ penates
domenei. li bigne habitantes littore locros:
epẽ iyteneus in agͥnorũ ductor achiuũ
Comugis infande primia intra limina dextra
O ppetit᷑ deuictã asia subsebit aduster.
I mnudisse deos p̃rͣe ut cedditũ s̃ ane aarie

Expanded text:
mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis, quos Simois premat ille viros, infanda per orbem supplicia et scelerum poenas expendimus omnes, vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervae sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus. Militia ex illa diversum ad litus abacti Atrides Protei Menelaus adusque columnas exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes. Regna Neoptolemi referam versosque penates Idomenei? Libycone habitantis litore Locros? Ipse Mycenaeus magnorum ductor Achivom coniugis infandae prima inter limina dextra oppetiit: devictam Asiam subsedit adulter. Invidisse deos, patriis ut red
Abbreviated transcription (Latin):
Mcomde inturoũt. tum fatie deditus aroiuis
Uelocẽ i acilo et multa prior aite tamillã¬
S C brcuit. et que sit fortuna facillima tentat᷑.
Q ua se cũq flrens medio tulĩt agmiñe uiigo.
h at arbune subit. et tacitue uestigfiũ lustrat.
Q ua uitoix rebit illa. pedẽ q ex hoste reportãt.¬

Expanded text:
us Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat. Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat,
Abbreviated transcription (Latin):
Comigiũ optatũ et pulera calidona uiderẽ.¬
Nunc etiã horribili uisu portenta sequũtur.
Et som amnissi petierũt etheia pẽme.  lamuis es¬
Supplitia. et scopulos laconosiẽ uotib Implent.
Hec adeo ex illo michi iansperanda fuerũt
Tempore. cũ ferro celestia corpora demẽne᷑
. ppetix̃ et ueneris uio laiui bulnere dextrã.
Ne uero ne me ad taler impellite pͥugͣnas¬
P ergama. nec letẽrũ meni leter ute naler
Munẽia que putone᷑ ad me portastie ab or̃ie.
uernte ad eneã. stetimꝯ tela aspera contra.
Contulimꝰ q manue. experto credite quantus
In clipeũ assurgat quo tuibine torqueat hastã.
Si duos pieferea talat ĩdea tulisset
Terra uiros. ultro inachias uenissẽt ad uibes
Dardanue. et bersis lugeret gretia fatie.
Quicquid apud duye cessatũ est mema troie.
Heͣftorie ence q manu uictoria g̃raiũ
Hesit et in decinũ uestigia rettulit ãnũ.
A mbõ aiẽ am̃bo In signet ꝓrestantib arme
h it pietate prior coeant in federa dextre.

Expanded text:
coniugium optatum et pulchram Calydona videreNunc etiam horribili visu portenta sequuntur, et socii amissi petierunt aethera pennis flumisupplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent. Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt tempore, cum ferro caelestia corpora demens adpetii et Veneris violavi volnere dextram. Ne vero, ne me ad talis impellite pugnasPergama, nec veterum memini laetorve malorum. Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra contulimusque manus: experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam. Si duo praeterea talis Idaea tulisset terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis. Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium haesit et in decimum vestigia rettulit annum.Ambo animis, ambo insignes praestantibus armis hic pietate prior. Coeant in foedera dextrae,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ rapidor amnȩe n̾t clauso grugite murm᷑.
Uicme qi fremũt ũpe trepĩtantib uñdie.
Ut pͥonũ pła̾cati ai.: et trepida ora quierũt.
P refatue diuor solio rex infit ab alto.
Ante eqͣuidẽ sũma de re statiusse latini.
Et uellẽ et fuerat meliue. non fp̃e talls d inłr¬
ogere conciliũ : tũ minos obsidet hostiȩ
b ¶lũ importunũ çiues cũ gente deorũ
I nuctie q uiris gerimꝰ quõs iuulla fasigãt

Expanded text:
mnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis. Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Ante equidem summa de re statuisse, Latini, et vellem et fuerat melius, non tempore tali cogere concilium. cum muros adsidet hostis. Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant
Abbreviated transcription (Latin):
Funereas rapuere faces. lucet bia longo
Sidine flãmatũ. et late discrmiiat agroe.
Contra turilia frigũ beniens plangẽtia iũgit
A trmmna. que postaͣ ini es suctẽdere fectis
U iderunt. mestã incendũt clamorib uibẽ.
At non euandrũ potis est bĩs ulla tenere.
Sed bemĩt in medios. feretro pallante reposto
P r oͣcubiut super: atq heret lacrimãt q gemẽ q¬
E t bia uir tandẽ bori laxatã dolore est.
Non hecso palla dederas promissa parenti.
Cautiue u̾it seuo uelles te credere marti
Haudignaius erã quãtũ noua głia m armie.
Et predulte decus pͥmo certaniine posset.
P  ritie iuuenie misere. lelli q ppmqui
Dura iudimẽta. et nulli exaudita deoiũ
Uota preces q mee. tu q sanctissima cõninx  si¬
Felix morte tua: neq in hũc sepuatã dolorẽ.
Contra ego uiuẽdo bĩai mea fata. superstes
Restaiem ut gͣemtor. troũ socia arma senitũ
O bruerent iutuli. telie aiam ipe dedisseni.

Expanded text:
funereas rapuere faces; lucet via longo funereas rapuere faces; lucet via longo ordine flammarum et late discriminat agros. Contra turba Phrygum veniens plangentia iungit agmina. Quae postquam matres succedere tectis viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem. At non Evandrum potis est vis ulla tenere, sed venit in medios. Feretro Pallanta reposto procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, et via vix tandem vocis laxata dolore est. Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, cautius ut saevo velles te credere Marti; haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis et praedulce decus primo certamine posset. Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui dura rudimenta et nulli exaudita deorum vota precesque meae! Tuque, O sanctissima coniunx, felix morte tua neque in hunc servata dolorem! Contra ego vivendo vici mea fata, superstes restarem ut genitor. Troum socia arma secutum obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem
Abbreviated transcription (Latin):
T um semor semper qodue ⁊ cbmnne drancẽt
Infensus niuem turno sit ore uicissmi
Orsa refent.o fãmã ingens ingẽntior arͣme᷑
M ix troiane quib celo te laudib cͥquem:
I  usticie ne priue miter uelli ne laboru..
Alos uero hec pntriã grati referems ad uibẽ
Et te si qua uiã ded̾it fortuna. latino
Iũgemu̾e ieti. querat sibi federa tubnus.
Cuin et fatales muroꝵ attollere moles
Saxa subuettare humeris troiana iuuabit.
Dixerat hes. uno q omẽs eadem ore fremebant.
U issenos pepigere dies. et pate sequestrã
Errauerẽ sugie. ferro sonat ĩsta bipẽmi
F caxmnꝰ euerhũt altas ad sidera pͥmue.
Robora nec cũneie / et olentẽ sciñdere cedrũ
Net plaustrie cessant uerctare gemẽtib ornõs.
Et iam faina uolane tan ti prenũctia luctue¬
Euandrũ euandri q domos. et mema teplet.
Que modo uitorẽ latio palsanta ferebãt
A echades ad portaĩs ⁊ uere. et de more besusto

Expanded text:
Tum senior semperque odiis et crimine Drances Tum senior semperque odiis et crimine Drances infensus iuveni Turno sic ore vicissim orsa refert: O fama ingens, ingentior armis vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem? Iustitiaene prius mirer belline laborum? Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem et te, siqua viam dederit fortuna, Latino iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus. Quin et fatalis murorum attollere moles saxaque subvectare umeris Troiana iuvabit. Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant. Bis senos pepigere dies et pace sequestra erravere iugis. Ferro sonat alta bipenni fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus, robora nec cuneis et olentem scindere cedrum nec plaustris cessant vectare gementibus ornos. Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctuEvandrum Evandrique domos et moenia replet, quae modo victorem Latio Pallanta ferebat. Arcades ad portas ruere et de more vetusto
Abbreviated transcription (Latin):
Corpora per cãpos ferro que fusa iacebãt:
R edderet. ac tumulo smeret suctideie terre.¬
Nullũ cũ uictie certamen etetere  cassib. co¬
P aiceret hospitib quondã. socers q bocatie:
Quos bõmis encas haud aspernẽda precãtre
P rosequitur uema. et lerbis hec insuper addit.
Quenã uor tanto fortuna indigna latum¬
Implicuit lello. qͣui nõe fugiatis amitoe ⁊̃
Parẽ ne examinis et martie sorte perẽptie
Oratieꝰ ẽquidẽ et uiius concedere uellẽ.
Nec ueni . insi fata locũ sedẽ q dedissent.
Her bellũ cũ gente gero. rex mã reliquit
Hospita. et turni se potiue tredidit qͣrims
Q qͣuine huic turnũ fuerat se opponere morti.
Si bellũ finͣre mnamni si pellere feurros
A  pparat. his de cuit mecũ toñtiurere t̾elie.
U ixet cui uitã deus eͣn sua dextra dedisset.
Nunc ite. et miserie supponite ciuib ignẽ.
D ixerat eneas. illi obsti puere silenter.
Comier si qroculõs inter se ataora tenclunt.

Expanded text:
corpora, per campos ferro quae fusa iacebant, redderet ac tumulo sineret succedere terrnullum cum victis certamen et aethere cassis; parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis prosequitur venia et verbis haec insuper addit: Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latimplicuit bello, qui nos fugiatis amicos? Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis oratis? Equidem et vivis concedere vellem. Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit hospitia et Turni potius se credidit armis. Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti. Si bellum finire manu, si pellere Teucros apparat, his mecum decuit concurrere telis: vixet, cui vitam deus aut sua dextra dedisset. Nunc ite et miseris supponite civibus ignem. Dixerat Aeneas. Illi obstipuere silentes conversique oculos inter se atque ora tenebant.
Abbreviated transcription (Latin):
C oͣnsiduit. si tantue᷑ amor. et mema cõndant.
Sni alios fimnee aliã q capessere gentẽ
Est ammnd possũt q solo decedere nostro.
bis denas italo texamꝯ ⁊ obore naues¬
Eeil seplere ualent iacet oĩe ad uñdã
Materies. ip̃i numerũ q mnodũ q tarmis
Prenpi ant nort era manꝗ naualia demue.
P reterca qui dicta ferãt et federa firment¬
Centũ oratores prima de grente latinos
Ire placet. pacie q manus pretendere ⁊amos¬
Mĩnera portanter. quri areboris q talẽta:
Et sellã reguni ffralrã qr insignia nri. sn gr

Expanded text:
Considant, si tantus amor, et moenia condant. Sin alios finis aliamque capessere gentem est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore naris complere valent, iacet omnis ad undam materies, ipsi numerumque modumque carinis praecipiant, nos aera manus navalia demus. Praeterea qui dicta ferant et foedera firmentcentum oratores prima de gente Latinos ire placet pacisque manu praetendere ramosera portantis aurique eborisque talenta e
Abbreviated transcription (Latin):
M agũa trop hca fegut. qͣuos dãt tua dextera letõ.
Tu quoq nũc staiẽs ĩmanie founcꝰ marmie.
Esset pͤar ẽtae et idem si ⁊ oblio ab ammne
Turne. sed infelix teucros qͣuid demoror aͥrime:
Uãdite. et het mc̃ores regi mandata referte.
Quitã inoror ĩuisã pallante peremipto.
dixtera causa tua est. turnũ natõq pr̃i qr
uã debere bides. meritie bacat᷑ hic tibi solus
Fortune q locue. non uite gaudia quero.
Mes phat sed nato mañes perfirre sub inost¬
A. litora interea miseyie mortalib alimã u¬
Exfulerat lũcẽ referens opera atq laborer.
Iam pater en caer iquituruo in littore targhon
Constituere pime. huc corpora quisi suorũ
More tulerẽ patoũ. subieit̾is q ĩgnib afrĩe ͭ¬
onditup n feħebras altũ taligine celũ.
Cer cucũ acensos cĩicti fulgentib arms aud
De cirtere rõgoe. ter mestũ funeris ignẽ
P ustrauere niequlẽ. ululatus̃q orẽ dederx.
S paigitur et tellus lacõmnie. spargũtuꝵ ⁊ arma.

Expanded text:
Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: tu quoque nunc stares immanis truncus in armis, esset par aetas et idem si robur ab annis, Turne. Sed infelix Teucros quid demoror armis? Vadite et haec memores regi mandata referte: quod vitam moror invisam Pallante perempto, dextera causa tua est, Turnum natoque patrique quam debere vides. Meritis vacat hic tibi solus fortunaeque locus. Non vitae gaudia quaero, nec fas, sed nato Manis perferre sub imos. Aurora interea miseris mortalibuextulerat lucem, referens opera atque labores: iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon constituere pyras. Huc corpora quisque suorum more tulere patrum, subiectisque ignibus atris conditur in tenebras altum caligine caelum. Ter circum accensos cincti fulgentibus armis decurrere rogos, ter maestum funeris ignem lustravere in equis ululatusque ore dedere; spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma:
Abbreviated transcription (Latin):
Addit equos et tela. quib spoliauerat hostẽ.
Uixerat et post tergra manꝯ quos im̃tteret binbue
Inferiat ceso sparsuros sangiue flãmat.
Indutos q iubẽt truncos hostilib arnne
Ducitur infelix euo confettus a cestee¬
Petora nũc fedane ꝓrig̃mne nũt bngub ora.
E ter intur et toto proiectue corpore terre.¬
Post bellator equue positie insignbz eton
I t lacrimane. guttie q humectat grandib ora.¬
Hastã alngaleã q ferunt. nam cetera turnus
Uictor halet tum mesta phalanx teu̾toiq sequũtur

Expanded text:
Addit equos et tela, quibus spoliaverat hostem. Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris inferias, caeso sparsuros sanguine flammas, indutosque iubet truncos hostilibus armis Ducitur infelix aevo confectus Acoetepectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora sternitur et toto proiectus corpore terrae.Post bellator equus positis insignibus Aethon it lacrimans guttisque umectat grandibus ora.Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus victor habet. Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
L nt onera accipiũt uementũ. aut agime facto
Ignanũ fucos pecus a presepib arcent.
Feruet opuẽ. ⁊edolẽt q timo fiagrantia mela.
Ofortuuati. quorũ iã mema surgũt.
Qucat ait. et fastigia suspinit urbis ⁊ as¬
Per medios. mscet q uiris. neq cernituy ulli
utus in uite fuit media letissiu umibra .4. tdi¬
Ctio peimnit lactati bnidis et tuibme poen
Effodere loro signũ. quod regia iuno ligeĩ¬
Monstrarat. caput acue equi. sit nã fore bello
E gregiam et facilẽ bictu per secula gentẽ.
L it templũ Iunoni nigens sidonia dido
Condebat donis opulentũ et mimiẽ diue.¬
E re trabes. forib cardo stridebat acie.
Loe ꝓtinũ in luco noua iee oblata timorẽ
Lemit. hic primũ eueas sperare salutem
A usue. et afflictie meluis confidere rebus.
Leul̃q sub ingenti lustrat dũ siigula tem plo¬
A egnã oppetiene. du ꝑ fortuna sit uiba¬
D̾ itifitũ q manue inter se. operũ q laborẽ
Ntl uatur. uidet yliacas ex ordine pugnas¬

Expanded text:
t onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. O fortunati, quorum iam moenia surgunt! Aeneas ait, et fastigia suspicit urbis. Iper medios, miscetque viris, neque cernitur ulli. Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbra, quo primum iactati undis et turbine Poeni effodere loco signum, quod regia Iuno monstrarat, caput acris equi; sic nam fore bello egregiam et facilem victu per saecula gentem. Hic templum Iunoni ingens Sidonia Dido condebat, donis opulentum et numine diaere trabes, foribus cardo stridebat aenis. Hoc primum in luco nova res oblata timorem leniit, hic primum Aeneas sperare salutem ausus, et adflictis melius confidere rebus. Namque sub ingenti lustrat dum singula templo, reginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbi, artificumque manus inter se operumque laborem miratur, videt Iliacas ex ordine pugnas
Abbreviated transcription (Latin):
Hic portus alii effodiũt. hic alta fheatri
Gundamienta locant alii. ĩ manesq colũnas
R upib ercidũt. scenis. decora alta futuris.
E ualis ayes estate noua per florea ⁊ urai
E rreutet sub sole labor. cũ gentis adultos.¬

Expanded text:
hic portus alii effodiunt; hic alta theatris hic portus alii effodiunt; hic alta theatris fundamenta locant alii, immanisque columnas rupibus excidunt, scaenis decora alta futuris. Qualis apes aestate nova per florea rura exercet sub sole labor, cum gentis adultos
Abbreviated transcription (Latin):
Quid natũ fofiens crndelis tũ quoq falsis
Ludis ymaginib cur dextre iũgeie dextrã¬
Non datur. ac ueras audire et reddere uõtee᷑¬
Talib incusat. gressu q ad menia tendatta
At uenus obscuro gradientẽe acre sepsit.
Et multo nebule tircũ dea fudit amctu.
Cternere ne quie eot neu quis contĩgere possit
A olliri ue morã aut ueniendi poscere causas.
I. psa papliũ sublmnis abit sedes q ⁊euisit.
Peta suas. ubi templũ illi tentũ q sabeo¬
Do iuox calent are. sertis q recentib halant.¬
oruipuere uiã interea: qua semita mõstra
Iamq ascendelunt collẽ. qui plurimꝰ ur̃bi
⁊nuinet. aduersas qz aspetat desupez arces
M iriatur molẽ encae: magasie quondã.
Miratur portas. strepitũ q etstrata uiacũ.
I nstant ardentes tyrii. pare duçere muros.
I ollipi qz arcẽ. et manib sub uoluere saxa.
Pars optaye locũ tecto. et concludere sulto.
Ii rra magistratue q legũt.sanctũq senatũ.

Expanded text:
Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextraon datur, ac veras audire et reddere voceincusat, gressumque ad moenia tendit: at Venus obscuro gradientes aere saepsit, et multo nebulae circum dea fudit amictu, cernere ne quis eos, neu quis contingere posset, m, aut veniendi poscere causas. Ipsa Paphum sublimis abit, sedesque revisit laeta suas, ubi templum illi, centumque Sabaeo ture calent arae, sertisque recentibus halant.orripuereui plurimus urbi imminet, adversasque adspectat desuper arces. Miratur molem Aeneas, magalia quondam, miratur portas strepitumque et strata viarum. Instant ardentes Tyrii pars ducere muros, molirique arcem et manibus subvolvere saxa, pars optare locum tecto et concludere sulco. Iura magistratusque legunt sanctumque senatum;
Abbreviated transcription (Latin):
Bisdene pheygiuĩ conscendi namibus eq̃uor.
M atre dea monstrante uiã data fata secutue.
Uix seytem cõnulse undie eĩrio q super sunt.
Ipse ignotus Iegens. lybie deserta peragro.
Quropa. atq asia pussus. nec plura querentẽ.
P. cassa uenue. medio sic inter fata dolore est
Gaaisquas et. haud credo iis ue celestibus aurai
U itales carpis. tyriã qui adueneris urbem.
Perge modo. abaz hint te regme ad linina perfer.
Lãq tibi reduces sorioe⁊ classemq relatam
N uncio. et in tutũ uersis a quilomibus actani.
N i frnstra anguniũ uani dotuere parentes/
a spite bissenos letantes agmniue tiguos.
Etherea quor lapsa plaga iouis ales ãperto
Turbabat telo. inĩc terras or dine longo
Aut sapere. aut tapfas iã despectare uidentuy.
Ut reduces illi ludunt stridentibus alis.
Et cetu ciuxere polũ. cantus q dedere.
Aut portũ tenet aut pleno subit ostia uelo.
Rerge modo. et quiate ducit bia. dirige gressumi.
Dixit.et auertens rosea cerute refulsit.

Expanded text:
Bis denis Phrygium conscendi navibus aequor, matre dea monstrante viam, data fata secutus; vix septem convolsae undis Euroque supersunt. Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragro, Europa atque Asia pulsus. Nec plura querentem passa Venus medio sic interfata dolore est: Quisquis es, haud, credo, invisus caelestibus auras vitalis carpis, Tyriam qui adveneris urbem. Perge modo, atque hinc te reginae ad limina perfer, Namque tibi reduces socios classemque relatam nuntio, et in tutum versis aquilonibus actam, ni frustra augurium vani docuere parentes. Aspice bis senos laetantis agmine cycnos, aetheria quos lapsa plaga Iovis ales aperto turbabat caelo; nunc terras ordine longo aut capere, aut captas iam despectare videntur: ut reduces illi ludunt stridentibus alis, et coetu cinxere polum, cantusque dedere, aut portum tenet aut pleno subit ostia velo. Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum. Dixit, et avertens rosea cervice refulsit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ille ⁊egit dictie auimos. et pectora mulcet.
Sic cuntus pelagi tenidit fragor. eguora postꝙͣ
Prospiciens genitor. celoqz ĩuectue aperto¬
E lecnt ehliss. curuu qz uolaus dat lora secundo¬
Defessi encade. quẽ pͣroxima litora cuosi¬
Contendũt petere. et libie uertunt᷑ ad oras.

Expanded text:
ille regit dictis animos, et pectora mulcet,— sic cunctus pelagi cecidit fragor, aequora postquam prospiciens genitor caeloque invectus apertot equos, curruque volans dat lora secundDefessi Aeneadae, quae proxima litora, cursontendunt petere, et Libyae vertuntur ad oras.
Abbreviated transcription (Latin):
Corda uolente deo. i prnne ⁊ egnia quietũ¬
A ccipit in tentros ainũ. mentẽ q beingnã:
At pius eneas per noctẽ plurimna uoluens3ͣ. a ͫ¬
Ut primu lux alma data estexire/ locosq
Exploiare nouosi quas uento accesserit oras ili
Qiui teneant. na inculta uidet. homnies ne fere ne
Querere toustituit. sotisq eracta referre :¬

Expanded text:
corda volente deo; in primis regina quieaccipit in Teucros animum mentemque benignam. At pius Aeneas, per noctem plurima volvens, ut primum lux alma data est, exire locosque explorare novos, quas vento accesserit oras, qui teneant, nam inculta videt, hominesne feraene, quaerere constituit, sociisque exacta referre
Abbreviated transcription (Latin):
Eui pater intactã dederat. primmis ꝙ ugar at¬
Ouimbus. sed regna tyri germanus habebat
Pigmalion. scelere ante alioe ĩmanior omiee.
E uor intermediis uenit furo⁊. ille sicheũ
I mpiue ante arae. atq auri tetus amore¬
Clã ferro in cautũ superat securue amorũ
N ulta malus simullaus / uana sp̃e lusit amantẽ
I p̃a sed in somme inhumati benit purago.¬
Conugis. ora modis attollens palida mĩtis.

Expanded text:
ui pater intactam dederat primisque iugaratibus. Sed regna Tiri Germanus habebat / Pigmalion, scelere ante alios immanior omnis. / Quos inter medius venit furor. Ille Sicheum impius ante aras, atque auri caecus amoreclam ferro incautum superat, securus amorum multa malus simulans, vana spe lusit amantem. Ipsa sed in somnis inhumati venit imagugis, ora modis attollens pallida miris,
Abbreviated transcription (Latin):
Sie felix. nostru q leues queruq lalorẽ
Et quo sub celo tandem quibus orbis ĩ oris
I actemur doceas. ignaz hõmiq locoru q
Etramꝰ I uento lnic uastis et fluctib acti.
Muata tibi ante aras nõstra cadet ostia dextra.¬
Tñ uenuis. haud equidẽ tali me dignor honore.
Uirginbus tyriẽ mos est gestare ⁊ haretrã.
P. r pureoq alte suras uintir coturno.
Punica regua hides. tyrios et a genor le irbeni.
S ed fines libiti. genus intractabile bello.
Lmperio lello dido spria regit urbe profecta
Ssermanũ fugiens. longa est ñuria. longe¬

Expanded text:
sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris iactemur, doceas. Ignari hominumque locorumque erramus, vento huc vastis et fluctibus acti: multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra.nus: Haud equidem tali me dignor honore; virginibus Tyriis mos est gestare pharetram, purpureoque alte suras vincire cothurno. Punica regna vides, Tyrios et Agenoris urbem; sed fines Libyci, genus intractabile bello. Imperium Dido Tyria regit urbe profecta, germanum fugiens. Longa est iniuria, long
Abbreviated transcription (Latin):
Classẽ in tõnero nemorũ sub rupe tauata
Dt borib clausã tircũ atq horrentibus umbris
O cculit. ipe uno graditiir comitatus achate
B ma manu lato crispans hastilia ferro.
Urrgine osz liabitũ ar gerens. et uirginte arma
E partane. ul qualis equos tlrreyssa fatigat
Harpalice. uolutre q fuga preuertituo hebtũ.
Ramq liumeris de more habilẽ suspenderat arcũ
Uenatoix. dederit q comiã diffurdere bentis¬
R uda geni. nodo qz snius collecta fluentes
Ac prior heus inquit inuenes mõstrate mearũ
U idistis si qiã hc etrantẽ forte sororu peale
C ucciitã pharetra. et maculose teginine lincie.
A uit spumantis apri cursũ clamore premente
Sic uenuis. et ueneris contra sic filius orsus¬
R ulla tuarũ audita micli ͤͣ. uisa sororũ¬

Expanded text:
Classem in convexo nemorum sub rupe cavata arboribus clausam circum atque horrentibus umbris occulit; ipse uno graditur comitatus Achate, bina manu lato crispans hastilia ferro. rginis os habitumque gerens, et virginis arma Spartanae, vel qualis equos Threissa fatigat Harpalyce, volucremque fuga praevertitur Hebrum. Namque umeris de more habilem suspenderat arcum venatrix, dederatque comam diffundere ventis, nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis. Ac prior, Heus inquit iuvenes, monstrate mearum vidistis si quam hic errantem forte sororum, succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, aut spumantis apri cursum clamore prementem. Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus: Nulla tuarum audita mihi neque visa sororu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ue tiyer potuere quib tot sunera passĩs¬
Ea uinctus ob italiã terratũ clauditur. orbie
Certe hinc romianos olin boluentib anmne
Hmc fore ductor es reuocato a sanguine teucyr
Eui. mare qui fearare oiun ditione tenerent:
P. ellucitue. que te grenitor sentencia uertit.
Hoc ẽqͣuidem octasum troie stristes qr ⁊̃ iunas
C olabarfatis contiaria fata ibuendene¬
Nunc endem fortuna uaros tot casib actor
Iagulse quitur. quẽ dre finẽ ret mague laborũ:
Antlienor potuit medris elapsue achuns
Illracos penctinte sume i fqs iitima tutu¬
A. Sitit libuiunori et fontẽ surerqre trnaula
Mnde pet gra nouẽ uasto rũ muyiinze moiitis
It mare proruptũ et pelago premitarua sonanti.
h e tt tnĩ ule ar bemi pataui sedesq logauit
Tencrorir et genti nouie dedit. armaq firit
Trera. mic placida cenpostus pate quest̃t.
qr terua ĩmobilis est ex aeteus. lemie

Expanded text:
quid Troes potuere, quibus, tot funera passis, cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis? Certe hinc Romanos olim, volventibus annis, hinc fore ductores, revocato a sanguine Teucri, qui mare, qui terras omni dicione tenerent, pollicitus, quae te, genitor, sententia vertit? Hoc equidem occasum Troiae tristisque ruinas solabar, fatis contraria fata rependennc eadem fortuna viros tot casibus actos insequitur. Quem das finem, rex magne, laborum? Antenor potuit, mediis elapsus Achivis, Illyricos penetrare sinus, atque intima tutus regna Liburnorum, et fontem superare Timavi, unde per ora novem vasto cum murmure montis it mare proruptum et pelago premit arva sonanti. Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit Teucrorum, et genti nomen dedit, armaque fixit Troia; nunc placida compostus pace quiescit: q
Abbreviated transcription (Latin):
T ui cererem corruptam undis cefcalia q auma¬
Expediunt fessi ⁊ erũ. fructes q. irceptase
Et toruere parant slãmis et franģere saro.¬
Eneas scopulũ interea couscendit. et oumem
R ospectũ late pelago penit antea si quem

Expanded text:
Tum Cererem corruptam undis Cerealiaquxpediunt fessi rerum, frugesque receptas et torrere parant flammis et frangere saxo.copulum interea conscendit, et omnem prospectum la
Abbreviated transcription (French):
Constitit. et bbie defirit lũmina reginie
I. qz illũ tales. i actantem petore turas
T ristior et laconme cculos suffusa intentee
Alloquitur benis o qui ⁊ es hominũ quͣ deñ q̃r¬
Eterns regie imperus. et fulmine teraee.¬
Quid mene encat in te cõmittere tantũ¬

Expanded text:
constitit, et Libyae defixit lumina regnis. Atque illum talis iactantem pectore curas tristior et lacrimis oculos suffusa nitentis adloquitur Venus: O qui res hominumque deumqaeternis regis imperiis, et fulmine terreseneas in te committere tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Macniaminũ eneã. neq me sentencia uertit:
H uc  tibi fabor enni. qñ hec te cura remordet.
Longiusz et uoluens fatorũ archaua mouelo
ellũ ingens geret italia. populosq ferotes
gutũdet. m̾ores q uiris . et mẽma ponetꝰ
ercia dũ lãtio regnantẽ uider it estat.
Ternaq transier̃t ⁊utulis. hiberia subatis.
At puer ascamus cui nũt cognomen yulo
dditur. ilus erat: dũ ⁊ es scetit ilia regno
tignita magnos uoluendis mensib orbes
I mperio explebit. regnũ q ab sede lauini
ransferret. et longã multa ui niuniet albã⁊
h  int iqui tercentũ fotos. ⁊ ectnabitur aimos
Gente sub hectorea. donec regmna sacerdos
M ite grauis./ gelmiuã partu dabit ilia ꝓrolẽ.
nde lupe fuluo nutracis teginine letus
Romulus extipiet gentẽ. et mauortia condet

Expanded text:
magnanimum Aenean; neque me sententia vertit. Hic tibi fabor enim, quando haec te cura remordet, longius et volvens fatorum arcana movebo bellum ingens geret Italia, populosque feroces contundet, moresque viris et moenia ponet, tertia dum Latio regnantem viderit aestas, ternaque transierint Rutulis hiberna subactis. At puer Ascanius, cui nunc cognomen Iulo additur,—Ilus erat, dum res stetit Ilia regno,— triginta magnos volvendis mensibus orbis imperio explebit, regnumque ab sede Lavini transferet, et longam multa vi muniet Albam. Hic iam ter centum totos regnabitur annos gente sub Hectorea, donec regina sacerdos, Marte gravis, geminam partu dabit Ilia prolem. Inde lupae fulvo nutricis tegmine laetus Romulus excipiet gentem, et Mavortia condet
Abbreviated transcription (Latin):
Nudauit. cecũq domꝰ scelus om̃e reterit.
Ent celerare fuctã/ patriaq excedere suadet.
A uxiliũ q uie ueͣteres tellure recludit
Thesauroe s ignotũ argenti pondus/ et auri.¬
His cõmota fuctã dido. socios q pazabat.
Cõueniũt. quibus aut odiĩ crndele tirãmi
Aut metue aceyerat. naues que forte parate
C orxipiunt. ouerant q auro. portant᷑ auari
Pigmalionte opes pelago. dux fenina facti.
Deuenere lotos. Uhi nunc ingentia cernes¬
Mema. suygente qͣ: noue cartagine aiceͣ.
M ercatiq solũ facti de nomĩe brrsaniot
Taurmo quantũ possent circũdare tergo
Sed uos qui tandẽ: quib aut penistie abiastr
Quo uetenetis iters querenti. talib ille
Suspirans mo q trahens. a pectore hoceni.
Odea si prina repetens ab origne pergã.
Et uacet a nales nostrorũ audire laboꝵ.
Ante diem clauso ꝯponet uesper olimpo.
Nos troia antiqua. si uestras forte per aurãs
Troie nomen nt. diuersa per equora uectos
Sorte sua libicie tempestas appulit orie

Expanded text:
nudavit, caecumque domus scelus omne retexit. Tum celerare fugam patriaque excedere suadet, auxiliumque viae veteres tellure recludit thesauros, ignotum argenti pondus et auri.His commota fugam Dido sociosque parabat: conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni aut metus acer erat; navis, quae forte paratae, corripiunt, onerantque auro: portantur avari Pygmalionis opes pelago; dux femina facti. Devenere locos, ubi nunc ingentia cernisa surgentemque novae Karthaginis arcem, mercatique solum, facti de nomine Byrsam, taurino quantum possent circumdare tergo. Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris, quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille suspirans, imoque trahens a pectore vocem: O dea, si prima repetens ab origine pergam, et vacet annalis nostrorum audire laborum, ante diem clauso componat Vesper Olympo. Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris Troiae nomen iit, diversa per aequora vectos forte sua Libycis tempestas adpulit oris.
Abbreviated transcription (Latin):
U os et scilleam ⁊ abiem pentus q sonantes
Aetestis sçorulos uos et cydopea sara
Experti Reuotate amimos mestũ qr tuno;em
Muitite. forsan et hec olini meminisse iuuabit.
Per uarios casus. per tot dissymina rerũ
T endimꝰ in latiũ.sedes ubi fata quietas
O sfendunt. illit fas regna ⁊ esurgere troie.
D urate. et uosiet rebus seruate serundis
T.alia loce ⁊efert. arrit q ingentibus eiter
S pem nultu simulat. premit altũ corde dolorem.¬
Uall. se prede atcingunt dapibusq futuris.
Tergora diripuĩt costis et uiscera midart
Pars in frustra secant. ueribusq trementia sigũt.
p ittost. iena locanti alii. flãmas.ꝙz inimistrant.

Expanded text:
Vos et Scyllaeam rabiem penitusque sonantis accestis scopulos, vos et Cyclopea saxa experti: revocate animos, maestumque timorem mittite: forsan et haec olim meminisse iuvabit. Per varios casus, per tot discrimina rerum tendimus in Latium; sedes ubi fata quietas ostendunt; illic fas regna resurgere Troiae. Durate, et vosmet rebus servate secundis. Talia voce refert, curisque ingentibus aeger spem voltu simulat, premit altum corde dolorem.lli se praedae accingunt, dapibusque futuris; tergora deripiunt costis et viscera nudant; pars in frusta secant veribusque trementia figunt; litore aena locant alii, flammasque ministrant.
Abbreviated transcription (Latin):
Udi prtet re. utqz noue pateant bartagins artes
Hospitio teutris. ne fati nescia dido
Emib aiceret. uolat ille por aera magini
R ennigio alarũ. ac libie citus astitit oriȩ.
Et iam uissa facit. pom̃t q ferotia peni¬

Expanded text:
ut terrae, utque novae pateant Karthaginis arces ut terrae, utque novae pateant Karthaginis arces hospitio Teucris, ne fati nescia Dido finibus arceret: volat ille per aera magnum remigio alarum, ac Libyae citus adstitit oris. Et iam
Abbreviated transcription (Latin):
M emia. Roniatrios q suo de noĩe dicit
H is etto nec methias ⁊erũ. nec tempora pono.
Imreriuĩ siue fie dedi. quin aspera iuno
Que mare mic terrasqz metu celũ q fatigat.
Consilia in melius ⁊eferet. mecũ q fouebit¬
Nomanos ⁊ erũ domios/ grentẽ q tottatã.
Sit placitũ. hemet lustris labentib etas:
C ũ domus assarati pitdnian claras q iycenas
S eruicio premĩt. ac uictis dñabitur argis
N ascetur pultra troiantus origine cesar.
I mperiũ occeano famã qui ferminet astris
Iuliue a maguo demissũ nomen uilo.
Luc tu olii celo siolus orientis honuistic a ene¬
Acipies senira. uocabitur hic quoq botis.
A spera fũ positis initescent sẽcula lellis. aufoqie¬
E ana fides. et uesta. remo cũ fratre quirmꝰ¬
laatya dabut. dire feryo/ et compagib artisa
Claudentur belli porte. furor impius intus
Seua sedens surer arma et centũ uingtꝰ ieme
Post tergũ nodis fremet horridus ore crueto:
Hec ait. et maia gemitũ demittit ab alto.

Expanded text:
moenia, Romanosque suo de nomine dicet. His ego nec metas rerum nec tempora pono; imperium sine fine dedi. Quin aspera Iuno, quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat, consilia in melius Romanos rerum dominos gentemque togatam. Sic placitum. Ueniet lustris labentibus aetas, Cum domus Assaraci Phthiam clarasque Mycenas Seruitio premet ac uictis dNascetur pulchra Troianus origine Caesar, imperium oceano, famam qui terminet astris,— Iulius, a magno demissum nomen Iulo. Hunc tu olim caelo, spoliis Orientis onustum, accipies secura; vocabitur hic quoque votis. Aspera tum positis mitescent saecula bellis; cana Fides, et Vesta, Remo cum fratre Quirinus, iura dabunt; dirae ferro et compagibus artis claudentur Belli portae; Furor impius intus, saeva sedens super arma, et centum vinctus aenis post tergum nodis, fremet horridus ore cruento. Haec ait, et Maia genitum demittit ab alto,
Abbreviated transcription (Latin):
Spemar imetũ q piter dubiii seu uiuere credant
Siue ertrema pati: nec iã eraudire uocatos.
Precipue puis eneas nũt acris oronti¬
R unc amici ca sum gemit. et crndelia secum
ata hsi fartemq gai gyamfortẽ q cloantũ:
t iam fime erat: cũ iupiter ethere sũmo

Expanded text:
spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, sive extrema pati nec iam exaudire vocatos. Praecipue pius Aeneas nunc acris Oronti, nunc Amyci casum gemit et crudelia secum fata Lyci, fortemque Gyan, fortemque Cloanthum. Et iam finis erat, cum Iuppiter aethere su
Abbreviated transcription (Latin):
os tua progentes. celi quib annus a. cemi
Ri. mubuisi infandũ amissis u̾nius gb. itani
Po godimur. atq italie longe disiũctiuit⁊ ores¬
ha ᷝ  i c pͣietatie hõnos: sic nos in sceptra reponte:
Olli subridens hominũ sator atq deorũ.
Uultu quo celũ tempestates q sonoras serenat.

Expanded text:
os, tua progenies, caeli quibus adnuis arcem, navibus infandum! amissis, unius ob iram prodimur atque Italis longe disiungimur oris. Hic pietatis honos? Sic nos in sceptra reponis? Olli subridens hominum sator atque deorum, voltu, quo caelum tempestatesque serena
Abbreviated transcription (Latin):
h sumo in fluctu pendent: hus unda deluscene
Terram inter fluctus aperit. furit estue haiene.
Tris nothus arreptas in sara latentia torquet.
Sara uotant i tali medrie q̃ in fluctib arae:
Dorsu imane mari sĩmo treo eurus ab alto

Expanded text:
 summo in fluctu pendent; his unda dehiscens terram inter fluctus aperit; furit aestus harenis. Tris Notus abreptas in saxa latentia torquet— saxa vocant Itali mediis quae in fluctibus aras— dorsum immane mari summo; tris Eurus ab alto
Abbreviated transcription (Latin):
P renpitẽ scopulo atq ingentie turbine saxi
E xcutit. effundit q sols hũt lora ⁊ iuga subter
P rouoluere rote. trebro super ungula pulsu
Incita nec dm̃ memorũ procultat equorũ.
Ille ruenti hylo  aĩe qz immane frementi
Orturpit. telũ q aurata ad fp̃a torquet.
Olli per galeã firostenit hasta terebro.
Dextra nec tua te trraiũ fortissime grefheu
Erpuit turno. nec dii ferere cupencũ
Enca ueniente sui. dedit obuia ferro
Pectora nec cdipei iscro mora profuit euie.
Te quoq laurentes uiderũt eole tampi
Oppetere et late terrã consterneie tergo..
Ocadie argiue quẽ non potuere phalanges
terere nec priami regnorũ euersor achillee.
H ic tibi mortis erant miete. dennie alta sub yda.
Lirnesi domuis alta. solo laurente sepultrũ.
Tote adeo cõuerse aties. omẽs qz latiun
Oumes dardaide nnesteus acerq serestus
Et messappus equũ domitor et fortie asilas
T ustorũ q phalaunx euandri q archades ale.
P ro se quisqr uri sũma intuntur opũ ui.

Expanded text:
praecipitem scopulo atque ingentis turbine saxi excutit effunditque solo: hunc lora et iuga subter provolvere rotae, crebro super ungula pulsu incita nec domini memorum proculcat equorum. Ille ruenti Hyllo animisque immane frementi occurrit telumque aurata ad tempora torquet: olli per galeam fixo stetit hasta cerebro. Dextera nec tua te, Graium fortissime Cretheu eripuit Turno. Nec di texere Cupencum Aenea veniente sui: dedit obvia ferro pectora, nec misero clipei mora profuit aerei. Te quoque Laurentes viderunt, Aeole, campi oppetere et late terram consternere tergo Occidis, Argivae quem non potuere phalanges sternere nec Priami regnorum eversor Achilles; hic tibi mortis erant metae: domus alta sub Ida, Lyrnesi domus alta, solo Laurente sepulchrum. Totae adeo conversae acies, omnesque Latini, omnes Dardanidae, Mnestheus acerque Serestus et Messapus equum domitor et fortis Asilas Tuscorumque phalanx Evandrique Arcades alae, pro se quisque viri summa nituntur opum vi: