comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
else cõnexu. Aut igit᷑ hoc & illud: aut nisi hoc
ne illud quide iuditabo. Sed ut om̃es istos aculeos
&. totũ tortuosu genus disputandi relinquamus
ostendamuiq qui simus. Iam explicata tota Car¬
neadis sententia Anthioci ista corruent uniuerla
Nec uero quicqua ita dica: ut quilꝗͣ id tingi sus¬
picetur. A Clitomacho suma: qui usq ad senectatẽ
cum Carneade fuit homo acatus ut poenus &. ua¬
lde studiosus ac diligens. &. quatuor eius libri sł
de sustinendis assensionib. Hec aute que iu di¬
cam: sunt sũpta de pͥmo. Duo placet este Car¬
neadi genera uisor. In uno hanc diuisionem.
Alia uila else que ꝑcipi possint: alia que non pos¬
sint. In altero autez alia uila esle probabilia: ali¬
a non probabilia: Ituq que contra sensus contrag
ꝑspicuitate dicant᷑. ea ꝑtinere ad suꝑiore diuisi¬
onez: contra posteriorez mhil dici oportere: Quare

Expanded text:
esse conexum: aut igitur hoc ut illud, aut nisi hoc esse conexum: aut igitur hoc ut illud, aut nisi hoc ne illud quidem iudicabo. Sed ut omnes istos aculeos et totum tortuosum genus disputandi relinquamus ostendamusque qui simus, iam explicata tota Carneadis sententia Antiochea ista conruent universa. nec vero quicquam ita dicam ut quisquam id fingi suspicetur; a Clitomacho sumam, qui usque ad senectutem cum Carneade fuit, homo et acutus ut Poenus et valde studiosus ac diligens; et quattuor eius libri sunt de sustinendis adsensionibus, haec autem quae iam dicam quae sunt sumpta de primo. Duo placet esseCarneadi genera visorum; in uno hanc divisionem, alia visa esse quae percipi possint alia quae non possint, in altero autem, alia visa esse probabilia alia non probabilia. itaque quae contra sensus contraque perspicuitatem dicantur ea pertinere ad superiorem divisionem, contra posteriorem nihil dici oportere. quare
Abbreviated transcription (Latin):
Si .n. inquit alterutrũ concessero: necessanu esse
necesse erit cras hermartu aut uiuere: aut non ui¬
uere: nulla aute est in natura reꝵ talis necessitas
Cum hoc igit᷑ dialetici pugnẽt: id est Anthiocus
&. stoiti. Totam .n. e uertit dialetica. Nam si e
contrariis disiunctio contraria aute ea dico: cum
alteꝵ ait alteꝵ neget: si talis diliũctio talla potest
esse: nulla uera est. tecu uero quid hñt litium
qui iploꝵ discipima sequor: Cum aliquid huiꝰ
modi inciderat: sic ludere Carneades solebat: Si
recte conclusit teneo. Sin uitiose mina diogeni
reddet. Abeo .n. stoico dialetica didicerat. Hec
autem mertes erat dialeticoꝵ: Sequar igitur eas
uias: quas didici ab. anthioco: nec repio quomõ
iudicem si lucet lucet uer esse obeam caula qđ
ita didici. Omne quod ipsu ex se cõnexu sit ueꝵ
sle non iudicem. si mentiris mentiris. codẽ modo

Expanded text:
'si enim' inquit 'alterutrum conoessero necessarium esse, 'si enim' inquit 'alterutrum conoessero necessarium esse, necesse erit cras Hermarchum aut vivere aut non vivere; nulla autem est in natura rerum talis necessitas' — cum hoc igitur dialectici pugnent, id est Antiochus et Stoici; totam enim evertit dialecticam: nam si e contrariis disiunctio contraria autem ea dico, cum alterum aiat alterum neget — si talis disiunctio falsa potest esse, nulla vera est. mecum vero quid habent litium, qui ipsorum disciplinam sequor? cum aliquid huius modi inciderat, sic ludere Carneades solebat: 'si recte conclusi, teneo; sin vitiose, minam Diogenes ,reddet'; ab eo enim Stoico dialectica didicerat, haec autem meroes erat dialecticorum. sequor igitur eas vias quas didici ab Antiocho, nec reperio quo modo iudicem 'si lucet, lucet' verum esse ob eam causam quod ita didici, omne quod ipsum ex se conexum sit verum esse, non iudicem 'si mentiris, mentiris' eodem modo
Abbreviated transcription (Latin):
ni. si lucet lucet. lucet aute lucet igit᷑. Cederet
stilicet. Ipsa .n. ratio cõnexi cuni concelleris suꝑiꝰ
cogit inferius concedere: Quid ergo hec ab illa con¬
lusione distert : Si mentiris mentiris: mentiris
autez mentiris igit. hoc negas te possẽ nec aꝓpbae̾
nec improbare: Qui igit̾ magis illud: si ars si ra¬
o si uilla si uis deniq conclusionis ualet: eadem
est in utroq: sed hoc extremu eor est: postulant
ut excipiant᷑ hec in explicabilia: Tribunũ aliquẽ
cenlea adeant A me ista exceptione nunꝗͣ impe¬
trabunt Et .n. cũ ab epicuro: qui tota dialetica
& contemnit & irnidet: non impetrent i ut ueiz
esse concedat: quod ita effabimur: aut uius. cras
hermarcus. aut non uiuet: cum dialetici sic statu¬
ant: omne quod ita disiunctu sit: quasi aut etia
aut non: non modo uer esse: sed etia necessariu
Uide ꝗͣ sit cautus is: quem isti tardum putant

Expanded text:
ni 'si lucet, lucet; lucet autem; lucet igitur'? cederet ni 'si lucet, lucet; lucet autem; lucet igitur'? cederet scilicet; ipsa enim ratio conexi cum concesseris superius cogit inferius concedere. quid ergo haec ab illa conclusione differt 'si mentiris, mentiris; mentiris autem; mentiris igitur'? hoc negas te posse nec adprobare nec inprobare; qui igitur magis illud? si ars si ratio si via si vis denique conclusionis valet, eadem est in utroque. Sed hoc extremum eorum est: postulant ut excipiantur haec inexplicabilia. tribunum aliquem censeo videant; a me istam exceptionem numquam inpetrabunt. etenim cum ab Epicuro, qui totam dialecticam et contemnit et inridet, non inpetrent ut verum esse concedat quod ita effabimur 'aut vivet cras Hermarchus aut non vivet', cum dialectici sic statuant, omne quod ita disiunctum sit quasi 'aut etiam aut non' non modo verum esse sed etiam necessarium vide quam sit cautus is quem isti tardum putant:
Abbreviated transcription (Latin):
fallum: Quid igit᷑ hec uera an falsa sũt: Si te
cabilia esse dicitis: quod est odiosius: ꝗͣ illa que
nos in comp̃hensa & non ꝑcepta dicimus. Sed
hoc omitto. Illud quero: si ista explicari non pos¬
sunt: nec eoꝵ ullu iuditiu inuenit᷑ ut respon¬
dere possitis: uera ne an talla sint: ubi est illa det¬
itio. effectum esse id quod: aut uer aut talsimm
sit reb sumptis : Aduingu ex iis sequendas alias
alias improbandas: que sint ingenere contrario
Quo igit᷑ hoc conclusu esse uiditas. si dicis nunc
& rectissime condulu dicitis. Itaq in docendo eũ
primũ concludendi modũ traditis. Aut quiqiud
igit᷑ eodẽ modo concluditir probabitis: aut ars ista
nuilla est. Uideo ergo hane conclusione ꝓbaturus¬
Qui potes hanc non probare: cũ probaueris eiusdẽ
generis suꝑiore : hec Chrys ippea sunt. ne ab ipło
quide dissoluta: Quid .n. faceret hiuio conclusio¬

Expanded text:
falsum. quid igitur haec vera an falsa sunt: 'si te falsum. quid igitur haec vera an falsa sunt: 'si te cabilia esse dicitis; quod est odiosius quam illa quae nos non conprehensa et non percepta dicimus — sed hoc omitto, illud quaero: si ista explicari non possunt nec eorum ullum iudicium invenitur, ut respondere possitis verane an falsa sint, ubi est illa definitio, effatum esse id quod aut verum aut falsum sit? Rebus sumptis adiungam †ex iis sequendas esse alias inprobandas† quae sint in genere contrario. Quo modo igitur hoc conclusum esse iudicas: 'si dicis nunc et rectissime conclusum dicitis itaque in docendo eum primum concludendi modum traditis. aut quidquid igitur eodem modo concluditur probabitis, aut ars ista nulla est. vide ergo hanc conclusionem probaturusqui potes hanc non probare, cum probaveris eiusdem generis superiorem? haec Chrysippea sunt, ne ab ipso quidem dissoluta. quid enim faceret huic conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
q respondes. suꝑbi. si non habes: ne tu quidẽ ꝑsipis
si quia obscura concedo. Sed negas te usq ad obscu¬
ra progredi. Illustrib igitur reb insistis. Si id tã¬
tũmodo ut taceas: nihil assequeris. Quid .n. ad il¬
lum qui te captare uult: utru tacente inretiat te
an loquentem : Sin aute usq ad nouẽ uerbi grã
sme dubitatione respondes pauca esse: undecimo in¬
sistis: etia a certis &. illustriorib cohibes assensum :
hoc idem me in obscuris facere non sinis: Nihil igit᷑
te contra soritas ars ista aduiuat. que nec augẽdi
nec minuendi: quid aut pͥmu sit: aut postreniu
docet: Quid quod eadem illa ars: quali penolo¬
pe tela retexens tollit ad extremũ suꝑiora Utrũ
ea uestra an nr̃a culpa est: Nempe tundam̃tũ
dialetice est: quicꝗd enũtiet᷑ hoc aute appellat᷑
axioma. quod est quasi astatu: aut uerz esse aut

Expanded text:
que respondes, superbe; si non habes, ne tu quidem percipis. que respondes, superbe; si non habes, ne tu quidem percipis. si quia obscura, concedo; sed negas te usque ad obscura progredi; in inlustribus igitur rebus insistis. si id tantum modo ut taceas, nihil adsequeris; quid enim ad ilium qui te captare vult, utrum tacentem inretiat te an loquentem? sin autem usque ad novem verbi gratia sine dubitatione respondes pauca esse, in decumo insistis, etiam a certis et inlustrioribus cohibes adsensum; hoc idem me in obscuris facere non sinis. nihil igitur te contra soritas ars ista adiuvat, quae nec augendi nec minuendi quid aut primum sit aut postremum docet. Quid quod eadem illa ars quasi Penelopae telam retexens tollit ad extremum superiora: utrum ea vestra an nostra culpa est? nempe fundamentum dialecticae est, quidquid enuntietur id autem appellant aci/wma, quod est quasi ecfatum aut verum esse aut
Abbreviated transcription (Latin):
te igit᷑ eos si potestis: ne molesti sint erunt .n. nisi ca¬
ueatis. Cantu est inquit. placet .n. chrisippo: cum
gradatim interroget᷑ uerbi causa: tria pauca lint
an ne multa: aliquanto prius qmͣ ad multa ꝑuei¬
me: uel stertas licet inquit. Carne ades. non modo
quiescas. Sed quid proficit. Sequit᷑ .n. qui te ex som¬
no excitet: & eodem modo interroget: quod ĩ nũo
conticiusti. si ad eũ numeꝵ unũ addidero: multa¬
rie erunt progredere rursus quoad uidebitur: quid
plura : Hoc .n. fateris: neq ultimũ te pautoꝵ: neq
primũ multoꝵ respondisse posse: Cuius generis er¬
ror ita manat: ut non uideam: quon non possit ac¬
cedere. Nihil me ledit inquit. Ego .n. ut agitator
Callidus. priusꝗͣ ad finem ueiã. Equos sustinebo.
eoq magis si locus il quo ferent᷑ equi: preceps erit
Sic me inquit ante sustinco: nec diutius captiole:
interroganti respondeo. Si habed. quod liqueat: ne¬

Expanded text:
te igitur eos si potestis, ne molesti sint;erunt enim nisi cate igitur eos si potestis, ne molesti sint;erunt enim nisi cavetis. 'Cautum est' inquit; 'placet enim Chrysippo, cum gradatim interrogetur verbi causa tria pauca sint anne multa, aliquanto prius quam ad multa perveniin . 'Per me vel stertas licet' inquit Carneades 'non modo quiescas. Sed quid proficit? sequitur enim qui te ex somno excitet et eodem modo interroget: 'quo in numero conticuisti, si ad eum numerum unum addidero, multane erunt?' progrediere rursus quoad videbitur. quid plura; hoc enim fateris, neque ultimum te paucorum neque primum multorum respondere posse. cuius generis error ita manat, ut non videam 30 quo non possit accedere. 'Nihil me laedit' inquit; 'ego enim ut agitator callidus priusquam ad finem veniam equos sustinebo, eoque magis si locus is quo ferentur equi praeceps erit. sic me' inquit 'ante sustineo nec diutius captiose interroganti respondeo.' Si habes quod liqueat ne
Abbreviated transcription (Latin):
Si hec & hor similia uidicat. de seipła udicat. plus
autem pollitebat᷑: Nam hec quide iuditare ad ceteras
res que sunt in phĩa multe atq magne. non est satis
Sed qm̃ tantu in ea arte ponitis: iudete ne contra
uos tota nata lit: Que primo progcessũ festiue tra¬
dit elementa loquendi &. ambiguoꝵ intelligentiã
concludendiq ratione. Tum paucis additis: uenit
ad soritas lubricu sane & ꝑiculosu locu: quod tu
modo dicebas esse uitiosu interrogandi genus Quid
ergo istius uitii: num nostra culpa est: Reꝵ natura
nullam nobis dedit cogͥtione finiu: ut ulla in re
statuere possimus: quatenus ne hoc ĩ aceruo tritici
solum unde nomen est: sed nulla oĩo in re minutati
interroganti. diues. pauper. clarus. obscurus sit mł¬
ta pauca. magna parua. longa. breuia. lata angi¬
ta. quanto aut addito. aut dempto certu respon¬
deamus non habemus. At uitiosi sunt Iorite. Angi¬

Expanded text:
si haec et horum similia iudicat, de se ipsa iudicat; plus si haec et horum similia iudicat, de se ipsa iudicat; plus autem pollicebatur. nam haec quidem iudicare ad ceteras res, quae sunt in philosophia multae atque magnae, non est satis. Sed quoniam tantum in ea arte ponitis, videte ne contra vos tota nata sit; quae primo progressa festive tradit elementa loquendi et ambiguorum intellegentiam concludendique rationem, tum paucis additis venit ad soritas, lubricum sane et periculosum locum, quod tu modo dicebas esse vitiosum interrogandi genus. quid ergo istius vitii num nostra culpa est? rerum natura nullam nobis dedit cognitionem finium, ut ulla in re statuere possimus quatenus, nec hoc in acervo tritici solum, unde nomen est, sed nulla omnino in re minutatim interrogati, dives pauper clarus obscurus sit, multa pauca magna parva longa brevia lata angusta, quanto aut addito aut dempto certum respondeamus non habemus. 'At vitiosi sunt soritae.' Frangi
Abbreviated transcription (Latin):
nihil potest esse: inter iula uera & falla. ad animi as¬
sensu nihil interesse Uos aute nihil agitis: cu illa
alsa uel furiosoꝵ: uel somniãtiu recordatione iploꝵ
refellitis: Non. n id querit᷑ qualis recordatio fieri so¬
let coꝵ qui exꝑrecti sunt. aut eoꝵ qui furere desti¬
terunt: sed qualis uilio fuerit aut furentiu: aut
somniantiũ: tum cum cõmouebant᷑. Seb abeo asen¬
sibus: quid est quod ratione ꝑcipi possit: Dialeticã in¬
uentã esse dicitis. ueri & falsi quasi disceptatritem &
iudice: Cuins ueri a. falsi &. in qua re: In grometria¬
ne quid sit ueꝵ aut falsu dialeticus iudicabit : an
in lr̃is : an in mulicis: At ea non nouit: In phĩa ig̃.
Sol quantus sit quid ad illu: quod sit sũmu bonuni
quid habet: ut queat iudicare: Quid igit᷑ inditabit:
Que cõiunctio: que diiunctio uera sit: quid ambigu¬
e dictu sit: quid sequat᷑: quãq rem quid repugnet

Expanded text:
nihil potest esse, inter visa vera et falsa ad animi adnihil potest esse, inter visa vera et falsa ad animi adsensum nihil interesse. vos autem nihil agitis, cum illa falsa vel furiosorum vel somniantium recordatione ipsorum refellitis. non enim id quaeritur, qualis recordatio fieri soleat eorum qui experrecti sunt aut eorum qui furere destiterint, sed quails visio fuerit aut furentium aut somniantium tum cum movebantur. Sed abeo a sensibus; quid est quod ratione percipi possit? dialecticam inventam esse dicitis veri et falsi quasi disceptatricem et iudicem. cuius veri et falsi, et in qua re? in geometriane quid sit verum aut falsum dialecticus iudicabit an in litteris an in musicis? at ea non novit. in philosophia igitur: sol quantus sit quid ad ilium? quod sit summum bonum quid habet ut queat iudicare? quid igitur iudicabit? quae coniunctio quae diiunctio vera sit, quid ambigue dictum sit, quid sequatur quamque rem quid repugnet:
Abbreviated transcription (Latin):
bis oxclamauit se iudere. cum oĩno non uderet: Quid
apud Furipedem hercules. cum ut Euristei filios ita
suos configebat sagittis: cum uxore interimebat: cum
conabat᷑ etia prẽm. non perinde mouebatur falsis.
ut ueris moueret᷑: Quid ipse Alcineo tiuis: ꝙ negat
cor sibi cũ oculis consentire: noñe ibide incitato furore
unde hec flãma oritur: &. de illa deinceps. incede ĩcede
ad sunt. me expetunt. quid cuni uirginis fidem ĩplorat.
fer mi auxilui pestem abige a me flãmitera: hanc
uim que me excruciat. cerulee incincte igni incedunt
circumstant cu ardentib tedis: num dubitas quin hec¬
sibi hec udere iudeat᷑: Itemq cetera. Intendit crinitꝰ
appollo. arcum auratũ luna ĩnixus. diana facem iacet
alena. Qui magis hec crederet si eslent: ꝗͣ credebat: qr
udebant᷑: Apparet .ni. iam cor cum oculis conlentire
Omĩa aute hec proferũt᷑: ut illud effitiat᷑: quo certius

Expanded text:
bis exclamavit se videre, cum omnino non videret; quid bis exclamavit se videre, cum omnino non videret; quid apud Euripidem Hercules, cum ut Eurysthei filios ita suos configebat sagittis, cum uxorem interemebat, cum conabatur etiam patrem, non perinde movebatur falsis ut veris moveretur; quid ipse Alcmeo tuus, qui negat cor sibi cum oculis consentire, nonne ibidem incitato furore 'unde haec flamma oritur' et illa deinceps 'incede incede, adsunt me expetunt'; quid cum virginis fidem implorat: 'fer mi auxilium, pestem abige a me, flammiferam hanc vim, quae me excruciat, caeruleae incinctae angui incedunt, circumstant cum ardentibus taedis', num dubitas quin sibi haec videre videatur? itemque cetera 'intendit crinitus Apollo arcum auratum, luna innixus, Diana facem iacit a laeva': qui magis haec crederet si essent quam credebat quia videbantur; apparet enim iam cor cum oculis consentire. Omnia autem haec proferuntur ut illud efficiatur, quo certius
Abbreviated transcription (Latin):
aute: sed mihi neutiꝗͣ cor consentit: Similia de ui¬
nolentis: quasi quisꝗͣ neget. &. qui exꝑrectus sit eum
somniare: & cuius furor consederit putare non fuisse
ea uera que essent sibi insa infurore: sed non id agit᷑
nõ putamus. ita totũ illud audiuisse. O pietas ani¬
mi: si modo id somniauit: ut si uigilans audiret. Ex¬
ꝑrectus .n. potuit illa uila putare: ut erant & Iomnia
Dormienti uero eque ac uigilanti probabat᷑ Quid
iliona somno illo. mater te appello. nonne illa credit
filiũ locutu: ut exꝑrecta etia crederet᷑. Unde .n. illa
Age. asta. mane. audi itera dum eadem &. ista mihi:
Num uidet᷑ minore hr̃e uisis ꝗͣ uigilantis fidem: Iuid
loquar de insanis: Qualis tandẽ fuit affins tuul. Ca¬
tulle Tuditanus : Quisꝗͣ sanissimus tamen certa putat
que uidet: qmͣ is putabat que udebant᷑. Quid ille ꝗd
uideo : Uideo te uisuũ ulixes dũ licet licet nõne ẽt

Expanded text:
autem 'sed mihi neutiquam cor consentit'; similia de viautem 'sed mihi neutiquam cor consentit'; similia de vinulentis. quasi quisquam neget et qui experrectus sit eum non somniare, et cuius furor consederit putare non fuisse ea vera quae essent sibi visa in furore. sed non id agitur. nisi vero Ennium non putamus ita totum illud audivisse 'o pietas animi', si modo id somniavit, ut si vigilans audiret. experrectus enim potuit illa visa putare, ut erant, et somnia; dormienti vero aeque ac vigilanti probabantur. quid Iliona somno illo 'mater te appello' nonne ita credit filium locutum ut experrecta etiam crederet? unde enim illa 'age asta, mane audi; iteradum eadem istaec mihi': num videtur minorem habere visis quam vigilantis fidem? Quid loquar de insanis: qualis tandem fuit adfinis tuus Catule Tuditanus, quisquam sanislsimus tam certa putat quae videt quam is putabat quae videbantur? quid ille qui 'video video te; vive Ulixes dum licet' nonne etiam
Abbreviated transcription (Latin):
est : Ubi adhibita : quando: cur: quomodo : Trac¬
tantur istaĩgeniose. disputant᷑ etia cleganter. deĩq
uideant᷑ sane. ne affirment᷑ modo. Sed de phisicis
mox: &. quidem obeam caula. ne tu qui ide inetac¬
tur paulo ante dixeris: iudeare esse mentitus S
ut ad ea que clariora sunt ueniam: res iam uniu¬
as profunda: de quib uolumĩa impleta sũt non a
mostris solu sed etia a chrisippo: de quo queri solet
stoici: dum stadiose omĩa conquisierit contra sensus
&. ꝑspicutater contraq om̃e consuetudinez. contra¬
pondentem inferiore fuisse. Itaq ab eo armatu ese
Carneadem. Ea sunt eiusmodi: que a te diligentissime
tractata sunt. Dormientiu & uinolentoꝵ & tunio¬
soꝵ: uisa imbecilliora esse dicebas: ꝗͣ uigilantiũ sicco¬
rum sanoꝵ: quomõ : quia cu exꝑrectus esset Ennius
non diceret se uidisse homine sed uilu esse. Alc meo

Expanded text:
est, ubi adhibita, quando cur quo modo? tracest, ubi adhibita, quando cur quo modo? tractantur ista ingeniose, disputantur etiam eleganter; denique videantur sane, ne adfirmentur modo. Sed de physicis mox, et quidem ob eam causam, ne tu, qui id me facturum paulo ante dixeris, videare menititus. Sed ut ad ea quae clariora sunt veniam, res iam universas profundam, de quibus volumina inpleta sunt non a nostris solum sed etiam a Chrysippo de quo queri solent Stoici, dum studiose omnia conquisierit contra sensus et perspicuitatem contraque omnem consuetudinem contrapondentem inferiorem fuisse, itaque ab eo armatum esse Carneadem; ea sunt eius modi, quae a te diligentissime tractata sunt. Dormientium et vinulentorum et furiosorum visa inbecilliora ess,e dicebas quam vigilantium siccorum sanorum. quo modo? quia cum experrectus esset Ennius non diceret se vidisse Homerum sed visum esse, Alcmeo
Abbreviated transcription (Latin):
omibus certum alexandrũ einsdẽmodi fatere nõ pos¬
set: Qua igit᷑ notione discerneres : quid in eiulmo¬
di cera centuz sigilla hoc annulo impreslero: ec que
poterit in agnoscendo esse distinctio: An tibi erit q̃¬
um illum qui oua cognosteret: Sed adhibes artem ad¬
uocata etia sensib: pictor uidet: que nos non uidemus
& simul inflauit tibucen a perito carmen agnoscitur.
Quid hoc nõne udetur contra te ualere: si sine magnis
artifitiis: ad que pauti accedunt nr̃i quide generis
ad mođũ nec uidere. nec audire possimus : Iam illa
preclara quanto artititio esset sensus nr̃os mentemq
& totam constructione homĩs fabricata natura: cur
non extrinsecam opinandi temeritate: Etia ne hoc
aftirmare potes luculle. esse aliqua ium cum prudẽ¬
tia & consilio scilicet que finxerit: uel ut tuo uerbo
utar: que fabricata sit homine: Qualis ista fabrica

Expanded text:
omnibus centum Alexandrus eiusdem modi facere non posomnibus centum Alexandrus eiusdem modi facere non posset? qua igitur notione discereres? quid si in eius modi cera centum sigilla hoc anulo inpressero, ecquae poterit in agnoscendo esse distinctio? an tibi erit quaecum ilium, qui ova cognosceret? Sed adhibes artem advocatam etiam sensibus: 'pictor videt quae nos non videmus' et 'simul inflavit tibicen a perito carmen adnoscitur'. Quid hoc nonne videtur contra te valere, si sine magnis artificiis, ad quae pauci accedupt, nostri quidem generis admodum, nec videre nec audire possimus? Iam illa praeclara, quanto artificio esset sensus nostros mentemque et totam constructionem hominis fabricata natura — cur non extimescam opinandi temeritatem? etiamne hoc adfirmare potes Luculle, esse aliquam vim, cum prudentia et consilio scilicet, quae finxerit vel ut tuo verbo utar quae fabricata sit hominem? qualis ista fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
& si una tetellerit similitudo: dubia omĩa reddi¬
derit. Sublato .n. uiditio illo: quo oportet agnos¬
⁊ etia si ip̃e erit que ideris: qui tibi uidebitur:
tamen. non ea nota iidicabis. qua dicis oportere: ut
non possit esse euisdẽmodi talsa: Quãdo igit᷑ tibi
põt tibi .p. geminus quĩtus inderi: Quid habes ex¬
plorati: quur non possit tibi Cotta uideri: qui non
sit quoĩam aliquid iudetur essẽ. quod non est: oĩa
dicis su generis esle. nihil este idẽ quod sit aluid.
Stoicu est quide noc ad modu credibile: nullum
esse pilum omĩb rebus talem qualis sit pilus aluis.
nullũ granũ hec refelli possunt: Sed pugnare no¬
o. Ad id .ii. quod agit᷑ nihil interest: omĩb ne
partibus uisa res: nihil differat an internosti nõ
possit etia si differat: S si houi tanta silitudo
esse non potest ne signoꝵ quidez. dic mihi lisippus
codem ere eadem temꝑatione. codem celo aqua ceteis

Expanded text:
et si una fefellerit similitudo, dubia omnia reddiet si una fefellerit similitudo, dubia omnia reddiderit; sublato enim iudicio illo quo oportet agnosci, etiam si ipse erit quem videris qui tibi videbitur, tamen non ea nota iudicabis qua dicis oportere ut non possit esse eiusdem modi falsa. quando igitur potest tibi P. Geminus Quintus videri, quid habes explorati cur non possit tibi Cotta videri qui non sit, quoniam aliquid videtur esse quod non est? Omnia dicis sui generis esse, nihil esse idem quod sit aliud. Stoicumst id quidem nec admodum credibile, nullum esse pilum omnibus rebus talem qualis sit pilus alius, nullum granum. haec refelli possunt, sed pugnare nolo; ad id enim quod agitur nihil interest omnibusne partibus visa re nihil differat an internosci non possit etiam si differat. Sed si hominum similitudo tanta esse non potest, ne signorum quidem? dic mihi: Lysippus eodem aere eadem temperatione, eodem caelo aqua ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipi. Tertiu inter que uisa nihil intersit: fieri pos
se ut eoꝵ alia ꝑcipi possint: alia non possint. Quar¬
tu nullu esse uisu uerꝵ: a sensu ꝓfectu cui non ap¬
positu sit uisum aliud quod ab eo nihil intersit: qđ¬
q percipi non possit. Noꝵ quatuor cupitu scđm
tertiu om̃es concedũt. Primu epicurus nõ dat
Uos quib cum res est: id quoq conceditis: omis pu¬
gna de quarto est. Qui igit᷑ .p. Seruiliu geminũ
uidebat: si quĩtu se uidere putabat ĩcidebat in e¬
iusmodi uilum: quod ꝑcipi non possẽt quia nulla
nota: ueꝵ distinguebat᷑ a falso: qua distinctione
sblata: qua haberet in C Cotta qui bis tu gemi¬
no consul fuit agnostendo einsmodi notu: que falla
esse non possit. Negas tanta similitudie in rerꝵ
natura esse. pugnas oĩo sed cum adusario facili
ne sit sane iuderi certe potest. fallet igit᷑ sensu:

Expanded text:
percipi, tertium inter quae visa nihil intersit fieri non percipi, tertium inter quae visa nihil intersit fieri non posse ut eorum alia percipi possint alia non possint, quartum nullum esse visum verum a sensu profectum cui non adpositum sit visum aliud quod ab eo nihil intersit quodque percipi non possit. horum quattuor capitum secundum et tertium omnes concedunt; primum Epicurus non dat, vos, quibuscum res est, id quoque conceditis; omnis pugna de quarto est. Qui igitur P. Servilium Geminum videbat, si Quintum se videre putabat, incidebat in eius modi visum quod percipi non posset, quia nulla nota verum distinguebatur a falso; qua distinctione sublata quam haberet in C. Cotta, qui bis cum Gemino consul fuit, agnoscendo eius modi notam quae falsa esse non possit? negas tantam similitudinem in rerum natura esse; pugnas omnino, sed cum adversario facili. ne sit sane: videri certe potest; fallet igitur sensum.
Abbreviated transcription (Latin):
scio an non poscil: non tu uer testem hr̃e: sed cum
non sine causa talum testiom dicere onderis. Id
rgo de naui : Uide n. a te remũ cotemni. maio¬
ra tortalle queris: quid potest este sole maius: quẽ
nathematici amplius duo de niginti ꝑtib confir mõ
maiorez esle ꝗͣ terra: quantulus nobis uidetur :
Mihi quidẽ quasi pectalis. Epicurus aut̃ poise pu-¬
tat etia minore esse cum ꝗͣ uideat᷑ sed nõ mlto
nec maiore quidẽ multo putant esle: uel tantũ essẽ
nũꝗͣ sensis mentiri putat. discedamus: qui ne nunc
quide cum ille sol qui tanta incitatione fert᷑. ut ce¬
leritas eus quãtas sit ne cogitari quide possit: tamẽ
nobis stare iudẽt᷑. Sed ut minua controuersia: ui¬
dete queso ꝗͣ in pariuilis sitis. quatuor sunt capita &¬
que concludũt inhil esse quod nosci ꝑcipi. comphen¬
di possit: de quo hec tota questio est. E quib pͥmũ
est eise aliquid uilu falsu. Secũdu non possẽ id

Expanded text:
ere, sed eum non sine causa falsum testimonium dicere ostenderis. Quid ego de nave; vidi enim a te remum contemni: maiora fortasse quaeris. Quid potest sole maius, quem mathematici amplius duodeviginti partibus confirmant maiorem esse quam terram: quantulus nobis videtur; mihi quidem quasi pedalis; Epicurus autem posse putat etiam minorem esse eum quam videatur, sed non multo; ne maiorem quidem multo putat esse, vel tantum esse qnumquam sensus mentiri putat, discedamus, qui ne nunc quidem, cum ille sol, qui tanta incitatione fertur ut celeritas eius quanta sit ne cogitari quidem possit, tamen nobis stare videatur. Sed ut minuam controversiam, videte quaeso quam in parvo lis sit. Quattuor sunt capita quae concludant nihil esse quod nosci percipi conprehendi possit, de quo haec tota quaestio est. e quibus primum est esse aliquod visum falsum, secundum non posse id
Abbreviated transcription (Latin):
diocrem cura adhibeant & diligentia. diuidũt .n. in
partes & eas quidem magnas. pͥmu in sensus de inde
in ea que dicunt᷑ a sensib: & ab omi consuetudine.
qua obscurari uolunt. Tum ꝑueniũt ad ea parte

Expanded text:
diocrem curam adhibeant et diligentiam. dividunt enim in diocrem curam adhibeant et diligentiam. dividunt enim in partes et eas quidem magnas, primum in sensus, deinde in ea quae ducuntur a sensibus et ab omni consuetudine, quam obscurari volunt; tum perveniunt ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
ie est. Eoꝵ que uident᷑. alia uera sunt. alia falla
&. quod falsu est id ꝑcipi non põt: quod autẽ ue¬
u uisum est: id omne tale est ut eiusmodi falsũ
etia poslit uideri. Et que uila sunt eiusmodi: ut
inhiis nihil intersit: non possẽ accidere: ut eorr ali
a ꝑcipi possint: alia non possint. Nullu igit᷑ est
iuisum quod ꝑcipi possit: Que aute suniũt ut con¬
dudant: id quod uolunt exhis duob sibi putãt
concedi. Neq .n. quis qua repugnat. ea sunt hec.
Que uisa talsa sunt: ea ꝑcipi non posse. & alter
ĩter que uila nihil intersit: ex iis non possẽ alia tali¬
a elle ut ꝑcipi possint. alia ut non possint: Reliqͣ
uero multa &. alia uaria orõne defendũt. que sũt
item duo: Unu eoꝵ que uideant: alia uera esle
alia talsa. Alter om̃ẽ uisu: quod sit a uero tale
esse quale etiaz a falso possit esse. heo duo propo¬
sita non preteruolant: sed ita dilatant. ut non me¬

Expanded text:
sic est: 'eorum quae videntur alia vera sunt alia falsa; sic est: 'eorum quae videntur alia vera sunt alia falsa; et quod falsum est id percipi non potest, quod autem verum visum est, id omne tale est ut eiusdem modi falsum etiam possit videri'; et quae visa sint eius modi ut in is nihil intersit, non posse accidere ut eorum alia percipi possint alia non possint; 'nullum igitur est visum quod percipi possit'. Quae autem sumunt ut concludant id quod volunt, ex his duo sibi putant concedi neque enim quisquam repugnat; ea sunt haec: quae visa falsa sint ea percipi non posse; et alterum: inter quae visa nihil intersit, ex is non posse alia talia esse ut percipi possint alia ut non possint. reliqua vero multa et varia oratione defendunt, quae sunt item duo: unum, quae videantur eorum alia vera esse alia falsa; alterum, omne visum quod sit a vero tale esse quale etiam a falso possit esse. haec duo proposita non praetervolant sed ita dilatant ut non me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ agamus. necesse est eiq uisu qđ sit assentiatur.
Quare: qui aut uilum: aut assensu tollit: iis ommnẽ
actionem tollit e uuta:
Unc ea uideamus: que contra abhiis dispu¬
cari solent: Sed prius potestis: totus eor
rationis: quasi fundamenta cognoste. Componunt
igit᷑ pͥmu artem: quanda de iis. que uisa dicinus
eoꝵq. &. uim &. genera definiũt: in his quale sit
id quod ꝑcipi &. comphendi possit totidẽ uerbis
quod stoici. demde illa exponunt duo: que quasi
contineant omnẽ hanc questione: que ita uideant᷑
ut etia alia multa eode modo uideri possint. nec
in iis quicꝗͣ intersit posse eoꝵ alia ꝑcipi alia non
ꝑcipi. Nihil interesse aute: non modo si omĩ ex ꝑte
eiusmodi sint: sed etia si discerni non possint. Qui¬
bui positis uniul argum̃ti conclusione: tota ab his
ausa cõprehendit᷑. Composita aute ea conclusio

Expanded text:
quam agamus necesse est eique quod visum sit adsentiatur. quam agamus necesse est eique quod visum sit adsentiatur. quare qui aut visum aut adsenseum tollit is omnem actionem tollit e vita. Nunc ea videamus quae contra ab his disputari solent. sed prius potestis totius eorum rationis quasi fundamenta cognoscere. Conponunt igitur primum artem quandam de his quae visa dicimus, eorumque et vim et genera definiunt, in his quale sit id quod percipi et conprendi possit, totidem verbis quot Stoici. Deinde illa exponunt duo, quae quasi contineant omnem hanc quaestionem: quae ita videantur ut etiam alia eodem modo videri possint nec in is quicquam intersit, non posse eorum alia percipi alia non percipi; nihil interesse autem non modo si omni ex parte eiusdem modi sint sed etiam si discerni non possint. Quibus positis unius argumenti conclusione tota ab his causa conprenditur. conposita autem ea conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
derib impositis depͥmi sic aiuiĩ pspicius cedẽ. Na
quomõ non põt animal ullu non appetere: id quod
accomodatũ ad natura appareat. greci idoetion ap¬
pellant. sic non põt obiecta rem ꝑspicua non aꝓp¬
bare Quãqmͣ si illa de quib disputatu est uera
sunt: nihil actinet de assensione oĩno loqui. Qui
n quid ꝑcipit. assentit᷑ statim. Sed hec etia sequ¬
unt᷑. nec mẽoriam sine assentione posse constare:
nec notitias reꝵ nec artes. idq quod maximũ est
ut sit aliquid in nostra ꝑtãte. in eo qui rei nulli
assentit᷑ non erit. Ubi igit᷑ uirtus si nihil situm
est in ipsis nobis : Maxime aute absurdu uitia
in ipsoꝵ esse ptãte: neq pectare quẽqua sine al¬
ensione. hoc idem ĩ uirtute non esse: cuius omnis
constantia & firnutas ex iis reb constat quib assen¬
sa est . &. quas aꝓpbauit. oĩoq ante uideri aliquid

Expanded text:
deribus inpositis deprimi sic animum perspicuis cedere. nam deribus inpositis deprimi sic animum perspicuis cedere. nam quo modo non potest animal ullum non adpetere id quod adcommodatum ad naturam adpareat Graeci id oikei=on appellant, sic non potest obiectam rem perspicuam non adprobare. Quamquam si illa de quibus disputatum est vera sunt, nihil attinet de adsensione omnino loqui; qui enim quid percipit adsentitur statim. Sed haec etiam secuntur, nec memoriam sine adsensione posse constare nec notitias rerum nec artes; idque quod maximum est, ut sit aliquid in nostra potestate, in eo qui rei nulli adsentietur non erit. ubi igitur virtus, si nihil situm est in ipsis nobisi? maxime autem absurdum vitia in ipsorum esse potestate neque peccare quemquam nisi adsensione, hoc idem in virtute non esse, cuius omnis constantia et firmitas ex is rebus constat quibus adsensa est et quas adprobavit. Omninoque ante videri aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. aut falsu sit: aut nihil sit oĩo: Sed de ꝑcep¬
ione hactenus. Si quis .n. ea que dicta sũt labatac¬
are uolet. facile etia hñtib nobis: ueritas se ip¬
sa defendet :¬
Is satis cognitis: que ia explicata sũt: nũc
Ne assensione atq approbatione: quã greci
syncathelin uocant pauca ditemus: nõ quo non la¬
tus locus sit: sed paulo ante iacta sunt fundamenta
Nam cu uim que esset in sensib explicabamꝰ: simul
illud aꝑiebatur comphendi multa & ꝑcipi sensib.
quod fieri sine assensione non põt: demde cum ĩter
aium &. aĩal hoc maxĩe intersit: quod aĩal agit
aliquid: nihil . n agens. nec cogitari quidẽ põt qͣ¬
le sit: aut ei sensus adimendus est: aut ea que est
in nostra ꝑtãte sita reddenda aslensio. Atuero
auis quodãmodo eripit is quos neq sentire neq
assentiri uolunt. Ut .n. ncc̃e est lancẽ in libra põ¬

Expanded text:
catur aut falsum sit aut nihil sit omnino'. Sed de percepcatur aut falsum sit aut nihil sit omnino'. Sed de perception hactenus; si quis enim ea quae dicta sunt labefactare volet, facile etiam absentibus nobis veritas se ipsa defendet. His satis cognitis quae iam explicata sunt nunc de adsensione atque adprobatione, quam Graeci sugkata/qesin vocant, pauca dicemus, non quo non latus locus sit, sed paulo ante iacta sunt fundamenta. nam cum vim quae esset in sensibus explicabamus, simul illud aperiebatur, conprendi multa et percipi sensibus, quod fieri sine adsensione non potest. deinde cum inter inanimum et animal hoc maxime intersit, quod animal agit aliquid nihil enim agens ne cogitari quidem potest quale sit, aut ei sensus adimendus est aut ea quae est in nostra potestate sita reddenda adsensio. et vero animus quodam modo eripitur iis quos neque sentire neque adsentiri volunt. ut enim necesse est lancem in libram pon
Abbreviated transcription (Latin):
quam sibi quisq platere dicit certa & propria nota
Quod est igit᷑ istuc urm̃ probabile. Nam si quod
cuiq occurrit & pͥmo quasi aspectu probabile uidet᷑
id confirmat᷑: quid eo leuius: Sin ex circũs pectõe
aliqua & accurata cõsideratione quod uisu sit: id
se dicent sequi tamen exitu non hẽbunt. Primũ
quia iis uisis inter que nihil interest. equałr oĩb
abrogatur fides. demde cum dicant posse accidere
sapienti: ut cum omia fecerit. diligentissimeq cͥcũ¬
& absit longissime. a uero si magna ꝑte quide ut
solent ditere: ad uer ipm̃ aut qͣ proxime acce¬
dant confidere sibi poterũt. Ut .n. confidãt notu
iis esse debebit insigne ueri: quo obscuro &. opp̃sso
quod tande ueꝵ sibi uidobunt᷑ attingere : Quid
aute tam absurde dici potest: ꝗͣ cum ita loquunt᷑
est hoc quidẽ illiud rei signũ aut argumentũ. &
ea re id sequor: sed fieri potest: ut id quod sigtica¬

Expanded text:
quam sibi quisque placere dicit certa et propria nota. quam sibi quisque placere dicit certa et propria nota. Quod est igitur istuc vestrum probabile? nam si quod cuique occurrit et primo quasi aspectu probabile videtur id confirmatur, quid eo levius; sin ex circumspectione aliqua et accurata consideratione quod visum sit id se dicent sequi, tamen exitum non habebunt, primum quia is visis inter quae nihil interest aequaliter omnibus abrogatur fides; deinde, cum dicant posse accidere sapienti ut cum omnia fecerit diligentissimeque circum absit longissime a vero, ne si magnam partem quidem, ut solent dicere, ad verum ipsum aut quam proxime accedant confidere sibi poterunt. ut enim confidant, notum iis esse debebit insigne veri; quo obscuro et oppresso quod tandem verum sibi videbuntur attingere? quid autem tam absurde dici potest quam cum ita locuntur: 'est hoc quidem illius rei signum aut argumentum, et ea re id sequor, sed fieri potest ut id quod signifi
Abbreviated transcription (Latin):
poslit: item falsum uideri. Simili in errore uersant᷑:
cum conuitti ac iuditio ueritatis coacti ꝑspicua a ꝑ¬
ceptis uolũt distinguere. &. conant᷑ ostendẽ aliquid
esse ꝑspicui: ueꝵ illud quide imprestu in aĩo
atq mente. neq tamen id ꝑcipi: ac comp̃hendi posse
Quo .n. mõ ꝑspicue dixeris albũ esse aliꝗd cu possit
accidere: ut id quidẽ nigru sit: quod albu esse ui¬
deat᷑: Aut quomõ ista aut perspicua dicemus:
aut impressa subtiliter: cũ sit incertũ uere maniter¬
ue moueat᷑: Ita neq color neq corpus. nec ueritas
nec argumentũ: nec sensus. neq ꝑspicuũ ullu re¬
Imquit᷑. Ex hoc illudiis usu ueĩre solet: ut quicꝗd
dixerint: a ꝗbusda ĩ terrogent᷑. ergo istuc quide
ꝑcipis. Sed qui ita interrogant: ab iis iridentur
Non .n. urgent ut coarguant neĩne de re ulla pos¬
se contendere: nec asseuerare sine aliqua enis rei:

Expanded text:
possit item falsum videri. Simili in errore versantur possit item falsum videri. Simili in errore versantur cum convicio veritatis coacti perspicua a perceptis volunt distinguere et conantur ostendere esse aliquid perspicui, verum illud quidem et inpressum in animo atque mente, neque tamen id percipi ac conprendi posse. quo enim modo perspicue dixeris album esse aliquid, cum possit accidere ut id quod nigrum sit album esse videatur, aut quo modo ista aut perspicua dicemus aut inpressa subtiliter, cum sit incertum vere inaniterne moveatur: ita neque color neque corpus nec veritas nec argumentum nec sensus neque perspicuum ullum relinquitur. Ex hoc illud is usu venire solet, ut quicquid dixerint a quibusdam interrogentur 'ergo istuc quidem percipis?'. sed qui ita interrogant ab iis inridentur. non enim urguent ut coarguant neminem ulla de re posse contendere nec adseverare sine aliqua eius rei
Abbreviated transcription (Latin):
siq comuis: ullum hr̃e iuditium: aut ullam oĩno.
ueritatis notam. Nam cum dicũt hoc se unu tollẽ.
ut quicqmͣ possit ita uideri: ut non eođẽ modo fal¬
lum esle possit ita iuderi. cetera aute concedẽ tatuĩt
pueriliter: quo .n. omĩa indicant᷑ sublato: reliqua le
negant tollere. Ut si quis que oculis pͥuauerit di¬
it ea que cerni possent se ei non ademiste. Ut .n.
la oculis modo agnoscunt᷑: sic reliqua uisis: sed
ꝓpria ueri non coĩ ueri &. talsi nota: Quãobre
siue tu probabilez uisione siue improbabile: & que
non impediat᷑ ut Carneades uolebat: sine aliud ꝗd
proteres: quod sequare aduisu illud de quo agimus
tibi erit ren̾tendũ. In eo aute si erit coĩtas cũ fallo
nullu erit iuditiu: quia propͥu in coĩ signo notari
non põt. Si aute comũe nihil erit habeo. quod
uolo. Id .n. quero: quod ita mihi uideat᷑. uerum ne

Expanded text:
sique communis ullum habere iudicium aut ullam omnino sique communis ullum habere iudicium aut ullam omnino veritatis notam. Nam cum dicunt hoc se unum tollere, ut quicquam possit ita verum videri ut non eodem modo falsum etiam possit ita videri, cetera autem concedere, faciunt pueriliter. quo enim omnia iudicantur sublato reliqua se negant tollere; ut si quis quem oculis privaverit dicat ea quae cerni possent se ei non ademisse. ut enim illa oculis modo agnoscuntur sic reliqua visis, sed propria veri non communi veri et falsi nota. quam ob rem sivetu probabilem visionem sive in probabilem et quae non inpediatur, ut Carneades volebat, sive aliud quid proferes quod sequare, ad visum illud de quo agimus tibi erit revertendum. in eo autem si erit communitas cum falso, nullum erit iudicium, quia proprium in communi signo notari non potest. sin autem commune nihil erit, habeo quod volo; id enim quaero quod ita mihi videatur verum ut non
Abbreviated transcription (Latin):
quid ergo istud ad nos: nu nr̃a culpa est: Naturã
accula: que in profundo ueritate: ut ait democritꝰ
ponitus abstruserit. Alni aute elegantius qui etiã
querũt᷑. quod eos insimulemus oĩa incerta dice̾ quã¬
tumq intersit inter ĩcertu & id quod ꝑcipi nõ pos¬
sit: docere conant᷑ eaq distingue̾. Cum il igit᷑ aga¬
mus qui hec distinguãt. Illos. qui oĩa sic incerta
ditunt: ut stellaꝵ numerus par an impar sit nes¬
ciat᷑. quasi desꝑatos aliquos relinquamus. Uolunt
.n.&. hoc quidem uel maxĩe nos aĩaduerteba mo¬
ueri: probabile aliquid esse: & quasi uerisimile: ea¬
q se uti regula: & in agenda uita & inquirẽdo ac
terea ꝙ ea non possunt internosci nulla habemus:
Nam si habemus interesse oportet: ut inter rectum
& prauu: sic inter uerꝵ &. tallum. Si nihil int̾est
nuilla regula est. nec potest is: cui est uisio ueri fal¬

Expanded text:
'quid ergo istud ad nos? num nostra culpa est? naturam 'quid ergo istud ad nos? num nostra culpa est? naturam accusa, quae in profundo veritatem ut ait Democritus penitus abstruserit'. alii autem elegantius, qui etiam queruntur quod eos insimulemus omnia incerta dicere, quantumque intersit inter incertum et id quod percipi non possit docere conantur eaque distinguere. Cum his igitur agamus, qui haec distingunt, illos, qui omnia sic incerta dicunt ut stellarum numerus par an impar sit, quasi desperatos aliquos relinquamus. Volunt enim et hoc quidem vel maxime vos animadvertebam moveri probabile aliquid esse et quasi veri simile, eaque se uti regula et in agenda vita et in quaerendo ac terea quod ea non possunt internosci nullam habemus? nam si habemus, interesse oportet ut inter rectum et pravum sic inter verum et falsum. si nihil interest, nulla regula est, nec potest is cui est visio veri fal
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ scientia iuteq constantia aptissima cũ sit mes
homis. amplectit᷑ maxĩe cogͥtione & ista catalipsi
qua ut dixi u̾bu e uerbo oxprimentes conp̃hensionẽ
dicemus: cum ip̃a perse amat: nihil .n. est ei nctitis
luco dulcius: tum etia propter usum. Quo circa
& sensib utit᷑ & artes esticit quasi sensus alteros
& usq eo phĩa ipãm corroborat: ut uirtute esficiat
ex quare una uita omĩs aperta sit. Ergo hii ꝗ ne¬
gant quicqmͣ posse comp̃hendi hec ip̃a eripiũt: uł
instrum̃ta. uel ornam̃ta uite. uel potuis etia totam
nita enertũt funditus. ip̃m q aĩał orbant aĩo: ut
difficile sit de temeritate eor ꝑ inde ut causa postu¬
lat dicere. Nec uero satis constitue possum: quod sit
eor consiliũ. aut quid uelint. Interdu .n. tum ad¬
hibemus ad eos orõnem eiusmoi: si ea que disputẽ¬
tur uera non sint: tum oĩa fore incerta: respondent

Expanded text:
igiigihominis amplectitur maxime cognitionem et istam kata/lhmyin, quam ut dixi verbum e verbo exprimentes conprensionem dicemus, cum ipsam per se amat nihil enim est ei veritatis luce dulcius tum etiam propter usum. quocirca et sensibus utitur et artes efficit quasi sensus alteros et usque eo philosophiam ipsam corroborat ut virtutem efficiat, ex qua re una vita omnis apta sit. Ergo i qui negant quicquam posse oonprendi haec ipsa eripiunt vel instrumenta vel ornamenta vitae, vel potius etiam totam vitam evertunt funditus ipsumque animal orbant animo. ut difficile sit de temeritate eorum perinde ut causa postulat dicere. Nec vero satis constituere possum quod sit eorum consilium aut quid velint. interdum enim cum adhibemus ad eos orationem eius modi, si ea quae disputentur vera sint tum omnia fore incerta, respondent:
Abbreviated transcription (Latin):
quid eu factuꝵ putem de abditis reb & obscuris: ꝗ
lucom eripere conet᷑: Sed disputari poterat subtilr
quãto quasi artititio natura fabricata esset pͥmu
aial omne. deinde hoiẽm. maxime que uis esset in
sensib. quẽ ad modũ prima iuisa nos pellerent: de in¬
de appetitio abhis pulsa sequeret᷑. Tum ut sensus
ad res ꝑcipiendas intenderemus. mens. n. ip̃a que sẽ¬
suu fons est. atq etia ip̃a sensus est: naturale ui
habet qua intendit ad ea quib mouet᷑. Itaq alia
uisa sic amripit ut iis statim utat᷑: aliqua sic recõ¬
dit e quib mẽoria oritur. Cetera autẽ silitudinib
construit: ex quib effitiũt᷑ noticie reꝵ quas greci
um ennoeas tum prolipsis uocant. Eo cum accessit
atio. argum̃tiq conclusio reꝵꝵ ĩnumerabiliu multi¬
tudo: tum & ꝑceptio eoꝵ oiũm apparet &. cade ra¬
tio ꝑfecta his gradib ad sapientia ꝑuenit. Ad rerr

Expanded text:
quid eum facturum putem de abditis rebus et obscuris, qui quid eum facturum putem de abditis rebus et obscuris, qui lucem eripere conetur? — sed disputari poterat subtiliter quanto quasi artificio natura fabricata esset primum animal omne deinde hominem maxime, quae vis esset in sensibus, quem ad modum prima visa nos pellerent, deinde adpetitio ab his pulsa sequeretur, tum ut sensus ad res percipiendas intenderemus. Mens enim ipsa, quae sensuum fons est atque etiam ipsa sensus est, naturalem vim habet, quam intendit ad ea quibus movetur. itaque alia visa sic arripit ut iis statim utatur, alia quasi recondit, e quibus memoria oritur; cetera autem similitudinibus construit, ex quibus efficiuntur notitiae rerum, quas Graeci tum ennoi/as tum prolh/myeis vocant; eo cum accessit ratio argumentique conclusio rerumque innumerabilium multitudo, tum et perceptio eorum omnium apparet et eadem ratio perfecta is gradibus ad sapientiam pervenit. ad rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ciperent docereq uellent: que uis accipi oporteret: que
epudiari: certe hoc ipm ex quo omne ueri talsiq iu¬
ditiu esset: ꝑcipere eos debuisse. Et .n. duo esse hec
maxima in phĩa iuditiui ueri &. fine bonoꝵ nec
sapientez posse esse: qui aut cognoscendi esse mitium
ignoret: aut extremu expeterdi ut &ut unde pro¬
ficiltat᷑. aut quo ꝑueniendũ sit nesciat. Hec autẽ hr̃e
dubia. nec iis ita contidere: ut moueri non possint
abhoret a sapiã plurimũ. hoc igit᷑ modo potuis erat
ab hiis postulandũ: ut hoc unũ saltem ꝑcipi nihil pos¬
se ꝑceptũ esse dicerent. Sed de incõstantia totius il¬
loꝵ sentencie. si ulla sentẽtia cniusqua esse potest
nihil approbantis. sit ut oppinior dictu latis: Sequit᷑
disputatio copiosa illa quide: sed paulo abstrusior:
habet .n. aliquantũ a phĩcis. ut uerear ne maiore
largiar ei. qui contradicturꝰ libertate & licentia. Nã

Expanded text:
ciperent docereque vellent quae visa accipi oporteret quae ciperent docereque vellent quae visa accipi oporteret quae repudiari, certe hoc ipsum, ex quo omne veri falsique iudicium esset, percipere eos debuisse; etenim duo esse haec maxima in philosophia, iudicium veri et finem bonorum, nec sapientem posse esse qui aut cognoscendi esse initium ignoret aut extremum expetendi, ut aut unde proficiscatur aut quo perveniendum sit nesciat;haecautem habere dubia nec is ita confidere ut moveri non possint abhorrere a sapientia plurimum. hoc igitur modo potius erat ab his postulandum ut hoc unum saltem, percipi nihil posse, perceptum esse dicerent. Sed de inconstantia totius illorum sententiae — si ulla sententia cuiusquam esse potest nihil adprobantis — sit ut opinor dictum satis. Sequitur disputatio copiosa illa quidem sed paulo abstrusior — habet enim aliquantum a physicis, ut verear ne maiorem largiar ei qui contra dicturus est libertatem et licentiam; nam