comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De prima questione dicendum passim et ut quicquid inmentem ueniet
miscuerit. non primum in ea scierit esse tractandum. uerbis legis standũ
sit an uoluntate hinius ip̃ius particulae aliquod initium fecerit Peinde
prima subnecrens. struxit orationem ut pars hominis est manus. eus
digiti. illoꝵ quoq artieuli est et hoc quod scͥptor demonstrare non possit
nisi certa diffinitaq materia sed quid una fatiat aut altera qnẏmo cen¬
tum ac mille in re finiraq materia pręceptoris est in alio atq alio gñe
quotidie ostendẽ quis ordo sit rerum et quae copulatio: ut paulati fiat
usus et ad similia transitus Iradi enim omnia quae ars efficit. non possĩt
Namquis pictor omnia quae in rerum natura sunt. adumbrare didicit
sed precepta semel mutandi ratione assimulabit quicquid acceperit.
Quis non faber uasculum aliquod quale nuqͣm uiderit facit quedã

Expanded text:
de prima quaestione dicendum, passim et ut quidque in mentem veniet de prima quaestione dicendum, passim et ut quidque in mentem veniet miscuerit, non primum in ea scierit esse tractandum, verbis legis standum sit an voluntate, huius ipsius particulae aliquod initium fecerit, deinde proxima subnectens struxerit orationem, ut pars hominis est manus, eius digiti, illorum quoque articuli. hoc est quod scriptor demonstrare non possit, nisi certa definitaque materia. sed quid una faciet aut altera, quin immo centum ac mille in re infinita ? Praeceptoris est, in alio atque alio genere cotidie ostendere, quis ordo sit rerum et quae copulatio, ut paulatim fiat usus et ad similia transitus. tradi enim omnia, quae ars efficit, non possunt. nam quis pictor omnia, quae in rerum natura sunt, adumbrare didicit? sed percepta semel imitandi ratione adsimulabit quidquid acceperit. quis non faber vasculum aliquod, quale nunquam viderat, fecit? quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
putat uero quod est in lege. sylogismus de co quod non est amphibo¬
logie. lis in diuersum trahit legum conriarum ex diu̾so pugna neq
inmerito et recepta est adocissimis haec drñtia et ap plurimos ac
prudentissimos durat et de hox quidem genere disceptationis ẽt si nõ
omnia tradi tamen aliqua potuerim.Sunt alia quae nͥ ꝓposita de qͦ
dictum est materia uiam docendi non prebeant.Non enim causa
unuisa in questiones ac locos ducenda est. sed heę ipse partes hñt
rursus ordinem suum Nam et in prohemio primum est aliquod et
secunda. et deinceps at questio omnis ac locus hab& suam dispositionẽ
ut thesis etiam simplices si forte satis erit. diuidendo perdat. qui contro¬
uersiam in hec dixerit an omne praemium uiro forti dandum sit
an ex priuato annuptiȩ: an ea quae nupra sit.an et deinde cum fuerit

Expanded text:
putat iure quod est in lege, syllogismus de eo quod non est. amphiboputat iure quod est in lege, syllogismus de eo quod non est. amphiboliae lis in diversum trahit, legum contrariarum ex diverso pugna est. neque immerito et recepta est a doctissimis haec differentia et apud plurimos ac prudentissimos durat. Et de hoc quidem genere dispositionis, etiamsi non omnia, tradi tamen aliqua potuerunt. sunt alia quae, nisi proposita de qua dicendum est materia, viam docendi non praebeant. non enim causa tantum universa in quaestiones ac locos diducenda est, sed hae ipsae partes habent rursus ordinem suum. nam et in prooemio primum est aliquid et secundum ac deinceps, et quaestio omnis ac locus habet suam dispositionem ut theses etiam simplices. nisi forte satis erit dividendi peritus, qui controversiam in haec diduxerit, an omne praemium viro forti dandum sit, an ex privato, an nuptiae, an eius quae nupta sit, an hae; deinde, cum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quarum in utramq partem saus ex his quae deconiectura er qualitate dixi
preceptum est. Est autem quedam inter hos status cognatio Nam et in
finitione quae sit uoluntas nominis quaeritur et in silogismo qui secũdꝰ
a finitione status est quo spectatur quid uoluerir scͥptor et esonriif le¬
gibus duos esse scripti et uoluntatis status appar& rursus & finitio
quodam mõ est amphibologia cum induas parres deducatur intellectus
nominis seͥptum et uoluntas ht̃ in uerbis uoris questionem qͥ idem
antinomia petitur. Ideoq omnia haec scͥptum et uoluntatem esse dix¬
erunt Alii in scͥpto et uoluntate amphibologiam esse quae facit quȩs¬
tionem sed districta sunt Aliud enim est obscurum uis aliud ambigiũ
lgitur finitio in natura ip̃a nominis questionem ht̃ gn̾alem et que esse
etiam cirea complexum cause possunt. scͥpium et uoluntas. de eo dis¬

Expanded text:
quarum in utramque partem satis ex his, quae de coniectura et qualitate diximus, quarum in utramque partem satis ex his, quae de coniectura et qualitate diximus, praeceptum est. est autem quaedam inter hos status cognatio. nam et in finitione, quae sit voluntas nominis, quaeritur, et in syllogismo, qui secundus a finitione status est, spectatur quid voluerit scriptor; et contrarias leges duos esse scripti et voluntatis status apparet. rursus et finitio quodammodo est amphibolia, cum in duas partes diducatur intellectus nominis. scriptum et voluntas habet in verbis iuris quaestionem, quod idem antinomia petitur. ideoque omnia haec quidam scriptum et voluntatem esse dixerunt, alii in scripto et voluntate amphiboliam esse, quae facit quaestionem. sed distincta sunt; aliud est enim obscurum ius, aliud ambiguum. igitur finitio in natura ipsa nominis quaestionem habet generalem, et quae esse etiam citra complexum causae possit; scriptum et voluntas de eo dis
Abbreviated transcription (Latin):
sua in quod genus incidit Cicero loquens de C. fannia insoceri
instituto quem quia cooptatus in augurum collegium non erat nõ
admodum diligebat presertim cum ille quid enim sceuolam sibi ma¬
iore natu generum pretuliss&Nam sibi et aa socerum referri et
ad fauniam porest. Producto quoq inscripto.et correptio in dubio
relicta causa est.ambiguitatis. ut in hoc Cato Alium enim oñdit
breuis secunda sillaba casui nominatiuo f lurimae praeterea
sunt alie speties quas persequi nihil necesse est. Nec feror quomõ
sit facta amphibologia aut quo resoluatur: duas enim res significari
manifestum est. et quod ad scriptum uocetur ꝑtin& in utramq ꝑtẽ
ldeoq s conetur uertere. Nam si id fieri potest amphibologia est Amphi¬
bologia autem omnis erit in his questio aliqn uter sit secundum natura
magis sermo semper utrum sit aequius. utrum is qui scͥpsit ac dixit uolũit

Expanded text:
sua. In quod genus incidit Cicero loquens de C. Fannio; is soceri sua. In quod genus incidit Cicero loquens de C. Fannio; is soceri instituto, quem, quia cooptatus in augurum collegium non erat, non admodum diligebat, praesertim cum ille Q. Scaevolam sibi minorem natu generum praetulisset. nam sibi et ad socerum referri et ad Fannium potest. productio quoque in scripto et correptio in dubio relicta causa est ambiguitatis, ut in hoc, Cato . aliud enim ostendit brevis secunda syllaba casu nominativo, sunt aliae species, quas persequi nihil necesse est. nec refert, quo modo sit facta amphibolia aut quo resolvatur. duas enim res significari manifestum est et, quod ad scriptum vocemve pertinet, in utramque  conemur vertere. nam , si id fieri potest, amphibolia non est. amphiboliae autem omnis erit in his quaestio; aliquando, uter sit secundum naturam magis sermo, semper, utrum sit aequius, utrum is, qui scripsit ac dixit, voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
meus uxori meȩ dare dannans ci to Argenti quod elegerit pondo
centum: uter eligat. queritur: Uerum id quod ex his primum est
mutatione casuum sequens diuisione uerborum aut translatione
emendatur Tertium adiectione accus atiui geminatione facta am¬
phibologia soluitur ablatiuo. ut illud.lacherem audiui ptusisse de¬
meani. fiat a lachere ꝑcussum demeam se ablatiuo ip̃o. ut in primo
diximus inest naturalis amphibologya decurrit aperto utrum ꝑ
apertum caelum. an cum apertum ess& diuo respiratione & mora
constat statua demde auream hastam uel statuam auream. e¬
inde hastam adiectonalis est. argentum quod elegeris ip̃e. ut hẽs
intelligatur uł ip̃a ut uxor adiectione est facta amphybologia
qualis sit nunc flentis illos deprehendimus detractione soluetur.
pluribus uerbis emendandum.ubi est id quod quo referatur dubiũ
est. et ip̃m est ambiguum. heres meus dare illi damnans esto oĩa

Expanded text:
meus uxori meae dare damnas esto argenti quod elegerit pondo meus uxori meae dare damnas esto argenti quod elegerit pondo centum. uter eligat, quaeritur. verum id, quod ex his primum est, mutatione casuum, sequens divisione verborum aut translatione emendatur, tertium adiectione. accusativi geminatione facta amphibolia solvitur ablativo, ut illud, lachetem audivi percussisse Demean fiat a Lachete percussum Demean. sed ablativo ipsi, ut in primo diximus, inest naturalis amphibolia. caelo decurrit aperto: utrum per apertum caelum, an cum apertum esset. divisio respiratione et mora constat: statuam, deinde auream hastam; vel statuam auream, deinde hastam. adiectio talis est, argentum, quod elegerit ipse, ut heres intelligatur, vel ipsa, ut uxor. adiectione facta amphibolia, qualis sit, Nos flentes illos deprehendimus, detractione solvetur. pluribus verbis emendandum, ubi est id, quod quo referatur dubium est, et ipsum est ambiguum. heres meus dare illi damnas esto omnia
Abbreviated transcription (Latin):
corpus suum in occulto loco poni uibeat circa quod monumentum
multum agri ab hẽdibus in turelam cinerum ut solent leges. sit li¬
bona omnia leonti an bona pauca leonti relicta sint.In conuictis plus
ambiguitatis fit autem per caũs ur aiote eacida romanos uincers
posse per collocutionem ut dubium est qui quo referri oporteat ac fre¬
quentissime cum quidem quod medium est utrimq possit trabi ut
de troilo uirgilius lora tenens tamen. hic utrum quod teneat tam̃
lora. an quis teneat. tamen trahatur.queri potest. Unde contͦuersia
ula testamento quidam iussit poni statuam auream hastam tenentẽ
queritur statua.hastam tenens auream esse debeat an hasta esse au¬
rea in statua alterius materie sit ꝑflexum idem magis. Ita ubi erãt
centum inde occidit accidit achilles. saepe utri duorum anteceden¬
tium sermo subiuctus sit. indubium est. Unde et controuersi a. heres

Expanded text:
corpus suum in culto loco poni iubeat, circaque monumentum corpus suum in culto loco poni iubeat, circaque monumentum multum agri ab heredibus in tutelam cinerum, ut solent, leget, sit libona omnia Λέοντι an bona Πανταλέοντι relicta sint. In coniunctis plus ambiguitatis est. fit autem per casus, ut aio te, Aeacida, Romanos sincere posse. Per collocationem, ubi dubium est, quid quo referri oporteat, ac frequentissime, cum quidem medium est, cum utrinque possit trahi, ut de Troilo Vergilius, lora tenens tamen. hic , utrum teneat tamen lora an, quamvis teneat, tamen trahatur, quaeri potest. unde controversia illa, testamento quidam iussit poni statuam auream hastam tenentem. quaeritur , statua hastam tenens aurea esse debeat an hasta esse aurea in statua alterius materiae? fit per flexum idem magis: quinquaginta ubi erant centum inde occidit Achilles. saepe , utri duorum antecedentium sermo subiunctus sit, in dubio est: unde et controversia, heres
Abbreviated transcription (Latin):
genera admodum pauea. Aut enim uocibus accidit singulis aut
coniuntns singula afferunt errorem cumpluribus rebꝰ aur hoĩbus
eadem appellatio est. dicitur ut gallus. utrum eĩ gentẽ¬
an nomen anfortunam corporis significet. incertum est. Et aiax the¬
lamonis.An oila filius. C erbaqueq: quedam diu̾sus intellectus ha¬
bent. ut Cerno. quae ambiguitas plu̾imis moĩs accidit. Unde fere
lites precipue ex testamentis cum de lib̾tate aut etiam de hẽditate
contendunt ii. quibus idem nomen est. aut quid sit legatum quẽit
Alterum est in quo alia inregro uerbo significatio est Alia diuisio.¬
ut ut ingenua et armamentum et coruiuũ ineprȩ sane cauillatiões
ex qua tamen gracci controuersias dicunt inde
ula uulgata.cum queritur. utrum aula quae ter ceciderit.an tibi¬
cina si ccciderit debeat publicari Tertia est ex compositis ut si quis

Expanded text:
genera admodum pauca; aut enim vocibus accidit singulis aut genera admodum pauca; aut enim vocibus accidit singulis aut coniunctis. singula adferunt errorem, cum pluribus rebus aut hominibus eadem appellatio est  ὁμωνυμία dicitur, ut gallus, avem an gentan nomen an fortunam corporis significet, incertum est; et Aiax, Telamonius an Oilei filius. verba quoque quaedam diversos intellectus habent, ut cerno. quae ambiguitas plurimis modis accidit. unde fere lites, praecipue ex testamentis, cum de libertate aut etiam de hereditate contendunt ii quibus idem nomen est, aut quid sit legatum quaeritur. alterum est, in quo alia integro verbo significatio est, alia diviso, ut ingenua et armamentum et Corvinum, ineptae sane cavillationis, ex qua tamen Graeci controversias ducunt: inde enim αὐλητρίς illa vulgata, cum quaeritur, utrum aula, quae ter ceciderit, an tibicina, si ceciderit, debeat publicari. tertia est ex compositis, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
septum ut uiuus precipitetur dãnatiis an qñq rapra optet. Antyrã¬
nicida premia duo accipiat. nihil de uomere cautum. nihil de ouibꝰ
ex eo ꝙ manifestum colligitur. quod dubium est. maioris pugne est
ex scͥpto ducere quod scͥptum non est. anqui patrem occiderit. tulleo
insuatur. matrem crcidit. ex domo eius educ̃e ne licear ex̃ tab̾nacula
eduxit. In hoc gn̾e haec queruntur An quotiens ꝓpria lex non est sili
sit utendum An id de quo agitur ei de quo scptum est simile sit. Sile
autem et maus est et paret minus in illa priore Ansatis lege cautũ
sit An et si parum cautum est. et hoc sit utendum in utroq de uolun¬
tate legislatoris sed de equo tractatus porentissimi
Aphybologiae speties sunt unumerabiles: adeo ut phorum
quibusdam nullum uideatur esse uerbum  non plura sigͥfic&

Expanded text:
scriptum, ut bis praecipitetur damnata, ut quandoque rapta optet, ut tyranscriptum, ut bis praecipitetur damnata, ut quandoque rapta optet, ut tyrannicida duo praemia accipiat, nihil de vomere cautum, nihil de ovibus: ex eo, quod manifestum est, colligitur quod dubium est. maioris pugnae est ex scripto ducere quod scriptum non est; an, quia hoc, et hoc. qui patrem occiderit, culleo insuatur: matrem occidit. ex domo in ius educere ne liceat: ex tabernaculo eduxit. In hoc genere haec quaeruntur, an, quotiens propria lex non est, simili sit utendum, an id de quo agitur ei de quo scriptum est simile sit. simile autem et maius est et par et minus. In illo priore, an satis lege cautum sit, an, etsi parum cautum est, et hoc sit utendum. In utroque de voluntate legumlatoris. sed de aequo tractatus potentissimi. amphiboliae species sunt innumerabiles, adeo ut philosophorum quibusdam nullum videatur esse verbum quod non plura significet;
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem uelut remissa priore contentione ueniemus At ꝑsuasit. ꝗͥ iam
multos ista persuasio. ut iam demum eleganter atq exquisitum dictum
putent quod interpretandum sit. Diuersum est genus quom controu̾sia¬
consistit in nomine qued pendet ex scͥpto nec uersatur in uiditus nͥ ꝓpter
ligitur ranoxinatiuus dicitur. In has fere speties uenit an quod semel
uis est idem er sacpius incesti dãnara et p̃cipirara de saxo uix ita r̾ꝑim
an quod in uno in pluribus. qui duos uno tp̃r tyrannos occidit. Duo prę¬
mia petit.anq ante er postea raptor profugit. rapta nupsit. r̾uerso iio
petit optionem. an quod in toro. idem in parre Aratrum accipẽ pugnaẽ
non licet. oues uexit in his sylogismis ex scpro nititur an satis cautum
esset dicit postulo ut precipitetur. incesto.lex est et raptor optionem
peret.et in oue lanȩ sunt. similiter alias. sed quia rñderi põr. non est

Expanded text:
ad quem, velut remissa priore contentione, veniemus, an proinde ad quem, velut remissa priore contentione, veniemus, an proinde multos ista persuasio, ut id iam demum eleganter atque exquisite dictum putent, quod interpretandum sit. consistit rei nomine, quod pendet ex scripto, nec versatur rei iudiciis nisi propter ligitur, ratiocinativus dicitur. In has autem fere species venit an, quod semel ius est, idem et saepius. incesti damnata et praecipitata de saxo vixit; repetitur. An , quod in uno, et in pluribus. qui duos uno tempore tyrannos occidit, duo praemia petit. An quod ante, et postea. raptor profugit, rapta nupsit, reverso illo petit optionem. An , quod in toto, idem in parte. aratrum accipere pignori non licet, oves evexit. In his syllogismus et scripto nititur; nam satis cautum esse dicit. postulo , ut praecipitetur incesta; lex est; et rapta optionem petit, et in ore lanae sunt, similiter alia. sed quia responderi potest, non est
Abbreviated transcription (Latin):
alteri. utriq de uirc sit controuersia. ut in re tali.patri in filium. patro¬
ip̃e in manu patroni fuerit duplices leges sicut duae colliduntur.ut
delegis. idem de senatus consultudictum. quae sic autem interse pug¬
nent. aut obstent legibus. non tamen aliud sit cius status nomen.
Illogismus hab& aliquid scͥpto simile et uoluntati quia semper
pars in eo altera scͥpto nititur. sed hoc interest. q illic dicitur cõn
scͥptum. hic suprascͥptum. lilic qui uerba defendit hoc agit. ut fiat
utiq quod scͥprum est. nec hic aliud ꝗͣ scͥptum est. Eius non nlła ẽt cum
finitione coniectio. Nam sepe et finitio infirma est. in silogismũ dila¬
dedit. repudiauit ꝓpinquos. rogata ut rediret. non est reuersa suspendit
se maritus. mulier uenefitii rea est. fortissima est actio dicentis a mato¬
rium uenenum esse. id erit finitio quae si parum ualebit. fiet sylogismꝰ

Expanded text:
invicem utrique de iure fit controversia, ut in re tali: patri in filium, patroinvicem utrique de iure fit controversia, ut in re tali: patri in filium, patroipse in manu patroni fuerit. duplices leges sicut duae colliduntur: utis. quod de legibus, idem de senatus consultis dictum; quae si aut inter se pugnent aut obstent legibus, non tamen aliud sit eius status nomen. syllogismus habet aliquid simile scripto et voluntati, quia semper pars in eo altera scripto nititur, sed hoc interest, quod illic dicitur contra scriptum, hic supra scriptum; illic qui verba defendit, hoc agit ut fiat utique quod scriptum est; hic, ne aliud quam scriptum est. ei nonnulla etiam cum finitione coniunctio: nam saepe, si finitio infirma est, in syllogismum deladedit; eundem repudiavit; per propinquos rogata ut rediret non est reversa; suspendit se maritus. mulier veneficii rea est. fortissima est actio dicentis amatorium venenum esse. id erit finitio; quod si parum valebit, fiet syllogismus,
Abbreviated transcription (Latin):
ullo casu alio sub moueri. Impares sunt cum alteri multa que poni pñt
alteri si nihil nisi quod in lite est. ut cum uir fortis impunitatẽ deserto¬
ris petit Nam contra legem uiri fortis ut supra ostendi. multa dicuntur
aduersus desertores sẽpta non põt nisi optionem subuertit Item cõ
uersum est ex uiraq parte iure aut dubium siconcessum est.haec fe¬
re queruntur utra lex potentior an addeos ꝑtineant an ad homines
remp.anpriuatos de honore ande poena de magnis rebus ande par¬
uis ꝑmittat an uetet.an imperet solet tractari et utra sit antiquior si
uelut potentissimum utraminus perdat ut in deseriore et inro forti
quomodo illonon occiso.lex tota tollatur. occiso sit. reliqua uiro forti
alia optio plurimum tamen est in hoc.utrum fieri sit melius atq equꝰ
de quo nihil p̾cipi nisi ꝓpoĩta ma porest.Si dubium aut inuicem aut

Expanded text:
ullo alio casu summoveri. impares sunt, cum alteri multa opponi possunt, ullo alio casu summoveri. impares sunt, cum alteri multa opponi possunt, alteri nihil nisi quod in lite est: ut cum vir fortis impunitatem desertoris petit. nam contra legem viri fortis, ut supra ostendi, multa dicuntur; adversus desertores scripta non potest nisi optione subverti. item aut confessum ex utraque parte ius est aut dubium. Si confessum est, haec fere quaeruntur, utra lex potentior; ad deos pertineat an ad homines, rem publicam an privatos, de honore an de poena, de magnis rebus an de parvis; permittat an vetet an imperet. solet tractari et, utra sit antiquior, sed velut potentissimum, utra minus perdat; ut in desertore et viro forti, quod illo non occiso lex tota tollatur, occiso, sit reliqua viro forti alia optio. plurimum tamen est in hoc, utrum fieri sit melius atque aequius; de quo nihil praecipi nisi proposita materia potest. Si dubium, aut alteri aut
Abbreviated transcription (Latin):
in utraq id ambigitur an utiq ula lege sit utendum. omnibus aũt ma¬
nifestum est numqͣm esse legem legi coñriam iure ipso quia si diuersum
uississet. alterum altero abrogaretur. sed eas caũ coilidi et euentu Colli¬
duntur autem aut pares inter se aur si optio tyranmea et uiri fortis cõ¬
ro pareutur utriq data quod uelit petendi potestate hic meritorum tem¬
poris premii collatio est aut secum ipse aut duorum fortium duorũ
utra prior sit an qualitatis utra istarum sit petitio diuerse qͦ leges confli¬
gunt aut similes aut duae quibus etiam citra aduersam legem condici
possit ut in hac controuersi a magistrarus ab arce ne discedat uir fortis¬
et in magistratu multa dicentur quibus scͥptum expugnatur sincen¬
dium in arce fuerit. si in hostes recurrendum contraquas nihil oppoĩ põt
occidit. Nam neq mulieris ymago uuo alio caũ poni põt. nec tyranicidȩ

Expanded text:
in utraque id ambigitur, an utique illa lege sit utendum. omnibus autem main utraque id ambigitur, an utique illa lege sit utendum. omnibus autem manifestum est nunquam esse legem legi contrariam iure ipso, quia, si diversum ius esset, alterum altero abrogaretur, sed eas casu collidi et eventu. colliduntur autem aut pares inter se, ut si optio tyrannicidae et viri fortis comparentur, utrique data quod velit petendi potestate; hic meritorum, temporis, praemii collatio est; aut secum ipsae, ut duorum fortium, duorumutra prior sit, aut qualitatis, utra iustior sit petitio. diversae quoque leges confligunt aut similes aut impares. diversae , quibus etiam citra adversam legem contradici possit, ut in hac controversia: magistratus ab arce ne discedat; vir fortisem magistratudium in arce fuerit, si in hostes decurrendum. similes , contra quas nihil opponi potest occidit. nam neque mulieris imago ullo alio casu poni potest nec tyrannicidae
Abbreviated transcription (Latin):
heres esc& qui mortuo sed non scͥpserat. Hic quoq quod huic cõnriũ
est accidit nuper. ut ess& scriptum quod apparer& scͥptorem uoluisse
qui sestertia nũmum quinq milia legauerat cum emendaret subla¬
tis sestertiis numis argentiq posuit quinq milia manserunt Appar&
tamen quinq pondo dari uoluisse quae uio in argento ltimo diis et
mandit era incredibilis subhab& status generalis sunt questiones. sqͥ¬
to an uoluntate tantum sit. quae fuerit scribentis uoluntas. tractatꝰ
omnes qualitatis ancomecturae. de quibus satis dictum arbitror
Roximum est de legibus contrariis
dicere quia inter omnes artium scptores consistit inantinomia
duos esse seͥpti et uoluntatis status neq in meruo quia cum lex
legi obstet et utrimq contra scͥptorem dicunt et questio est de uolurate

Expanded text:
heres esset, qui mortuo? sed hoc non scripserat. id quoque, quod huic contrarium heres esset, qui mortuo? sed hoc non scripserat. id quoque, quod huic contrarium est, accidit nuper, ut esset scriptum, quod appareret scriptorem noluisse. qui sestertium nummum quinque milia legaverat, cum emendaret testamentum, sublatis sestertiis nummis, argentipondo posuit, quinque milia manserunt. apparuit tamen, quinque pondo dari voluisse, quia ille in argento legati modus et inauditus erat et incredibilis. sub hoc statu generales sunt quaestiones, scripto an voluntate standum sit, quae fuerit scribentis voluntas; tractatus omnes qualitatis aut coniecturae, de quibus satis dictum arbitror. proximum est de legibus contrariis dicere, quia inter omnes artium scriptores constitit, in antinomia duos esse scripti et voluntatis status; neque immerito; quia, cum lex legi obstat, et utrinque contra scriptum dicitur et quaestio est de voluntate;
Abbreviated transcription (Latin):
per quae appareat semper stari scͥpto non posse ut Cicero pro cecinna
fccit Tertium cum ip̃is uerbis legis repetimus aliquid per quod probemꝰ
aliud legum latorem uoluisse ut in hac controuersia qui nocte cum ferro
deprehensus fuerit alligetur cum annulo ferreo inuentum magistra¬
tus alligauit. Hic quia est uerbum in lege deprehensum satis etiã significat̃
uidetur contineri lege nisi noxium ferrum sed qui uoluntate intetur
scͥptum querens porerit infirmare debebit. qui scͥptum tuebitur adiuiuaẽ
se etiam uoluntate tentabit. Intestamentis illa accidunt. ut uoluntas
manifesta sit scriptum nihil sit ut in iuditio curiano. in quo notal cras¬
sier sceuole fuit contentio substitutus heres fuit si posthumus ante
turelȩ annos discessiss& non est natus ꝓpinqui bona sibi uendicabũt
quis dubitar& quin ea uoluntas fuiss& testantis. ut is non nato filio

Expanded text:
per quae appareat semper stari scripto non posse, ut Cicero pro Caecina per quae appareat semper stari scripto non posse, ut Cicero pro Caecina fecit. tertium , cum in ipsis verbis legis reperimus aliquid, per quod probemus aliud legumlatorem voluisse, ut in hac controversia: qui nocte cum ferro deprehensus fuerit, adligetur. cum anulo ferreo inuentum a g istratus adligavit. hic quia est verbum in lege deprehensus, satis etiam significatum videtur, non contineri lege nisi noxium ferrum. sed ut qui voluntate nitetur scriptum, quotiens poterit, infirmare debebit, ita, qui scriptum tuebitur, adiuvare se etiam voluntate temptabit. In testamentis et illa accidunt, ut voluntas manifesta sit, scriptum nihil sit: ut in iudicio Curiano, in quo nota L. Crassi et Scaevolae fuit contentio. substitutus heres erat, si postumus ante tutelae annos decessisset. non est natus. propinqui bona sibi vindicabant. quis dubitaret, quin ea voluntas fuisset testantis, ut is non nato filio
Abbreviated transcription (Latin):
ex manifesto qui solum uiderunt hunc statum plani et uoluntatis ap¬
pellarunt In hoc altera pars scͥpto nititur.Altera ad uolimtates. Sed
contra scͥptum tribus generibus occurritur. Tnum ex ipso patet sꝑ
Non enim alleg abitur infans. Hic erit ad alia infans transitus et diui¬
sio Nam quisquis non aluerit. non hic propter hoc quidem tale genꝰ
controuersiarum in quo nullum argumentum est quod ex lege ip̃a
peti possit sed de eo tm̃ de quolis estꝰ quȩxendum sit. Peregͥnus si
murum ascenderit. capire puniatur cum hostes murũ ascendissent
peregͥnus eos depulit.peritur ad supplitium.non erunt hic saeꝑaie
quaestiones. anquisquis an hic quia nullum potest auferri argumꝰ¬
tum contra sc̃ptum uehementius. eo ꝙ in lite est. sed hoc tm̃ autꝰ ne
seruandac quidem eiuitatis causa Ergo et si quid est ex uoluntate
pugnandum fieri tamen potest ut ex aliis legibus exempla ducamus

Expanded text:
ex manifesto; quod qui solum viderunt, hunc statum plani et voluntatis apex manifesto; quod qui solum viderunt, hunc statum plani et voluntatis appellarunt. In hoc altera pars scripto nititur, altera voluntate. Sed contra scriptum tribus generibus occurritur. unum est, in quo ipso antur; non enim adligabitur infans. hic erit ad alia transitus, et divisio, num quisquis non aluerit, num hic propter hoc. secundum tale genus controversiarum, in quo nullum argumentum est, quod ex lege ipsa peti possit, sed de eo tantum, de quo lis est, quaerendum est. Peregrinus, si murum ascenderit, capite puniatur. cum hostes murum ascendissent, peregrinus eos depulit; petitur ad supplicium. non erunt hic separatae quaestiones, an quisquis, an hic, quia nullum potest adferri argumentum contra scriptum vehementius eo quod in lite est; sed hoc tantum, an ne servandae quidem civitatis causa. ergo aequitate et voluntate pugnandum. fieri tamen potest, ut ex aliis legibus exempla ducamus,
Abbreviated transcription (Latin):
id tum accidit cum est in lege aliqua obscuritas in ea aut uterq suam
interpretationem confirmat aut adusarii subuertit.ut hic fur qua¬
druplum soluat duo surripuerunt pariter.decem milia petuntur ab
utroq quadragene illi postulant ut uigena conferans.Nam et acuos
dicit hoc esse quadruplum quod petat et rei hoc quod offerant. Lolun¬
ras quoq utrimq defenditur Aut cum de altero intellectu certum est
de altero dubium Ex meretrice natus non contionetur quat filium
hẽbat prostrare eoepit. prohibetur adolescens contione Nam de eiui
filio quae ante partum meretrix est.certum fuit An cadem hiniꝰ sit
causa dubium est. qui ex hac natus et haec meretrix est. Sol& et illud
quo referatur quod scͥptum est bis de eadem re ne sit actio ltem hoc bis
ad actorem an ad actionem.haec ex iure obscuro. alterum genus est

Expanded text:
id tum accidit, cum est in lege aliqua obscuritas. In ea aut uterque suam id tum accidit, cum est in lege aliqua obscuritas. In ea aut uterque suam interpretationem confirmat, adversarii subvertit: ut hic, fur quadruplum solvat. duo surripuerunt pariter decem milia; petuntur ab utroque quadragena; illi postulant, ut vicena conferant; nam et actor dicit hoc esse quadruplum quod petat, et rei hoc quod offerant; voluntas quoque utrinque defenditur. aut , cum de altero intellectu certum est, de altero dubium: ex meretrice natus ne contionetur. quae filium habebat, prostare coepit: prohibetur adolescens contione. nam de eius filio, quae ante partum meretrix fuit, certum est: an eadem huius causa sit, dubium est, quia ex hac natus est, antequam meretrix esset. solet et illud quaeri, quo referatur, quod scriptum est, bis de eadem re ne sit actio; id est, hoc bis ad actorem an ad actionem? haec ex iure obscuro. alterum genus est
Abbreviated transcription (Latin):
nos. sed etiam nostrorum possedisse oporrebit Ded frequentius etia
quȩritur de intentione. Uir fortis opt& quae nol& nego illi dandũ
quicquid optauerit non hẽo pscͥptionem. sed tamen uoluntatẽ cont
uerba prescͥptionis modo utor. In utroq autem gn̾e status idem sit:
Porro lex omnis aut tribuit aut adimit aut punit aut iub&. aut ue
tat permittit. Item hab& aut ꝓprer seip̃am aut ꝓpter alteram quȩstio¬
nem aut in scripto aut in uoluntare. In scͥpro aut aꝑtum est.aut ob¬
scurum aut ambiguum quod de legibus dico. idem accipi uolo de
testamentis. pactis. stipulationibus. omni deniq scpto idem de uoce
et quomo quatuor huius generis. questiones uel status facimus sin¬
gulos percurram Scripti et uoluntatis frequentissima inter consultos
quȩstio est et pars magna controuersie iuris hinc pend& quo minus

Expanded text:
nos, sed etiam nostrum possedisse docere oportebit. sed frequentius etiam nos, sed etiam nostrum possedisse docere oportebit. sed frequentius etiam quaeritur de intentione. vir fortis optet, quod volet. nego illi dandum, quidquid optaverit: non habeo praescriptionem, sed tamen voluntate contra verba praescriptionis nodo utor. In utroque autem genere status iidem sunt. porro lex omnis aut tribuit aut adimit aut punit aut iubet aut vetat aut permittit. litem habet aut propter se ipsam aut propter alteram, quaestionem aut in scripto aut in voluntate. scriptum aut apertum est aut obscurum aut ambiguum. quod de legibus dico, idem accipi volo de testamentis, pactis, stipulationibus, omni denique scripto, idem de voce. Et quoniam quattuor eius generis quaestiones vel status facimus, singulos percurram. scripti et voluntatis frequentissima inter consultos quaestio est, et pars magna controversi iuris hinc pendet; quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
debeantur Et cum duo fures pecugiã abstulerint seꝑatum quadruplũ
pendet ex qualitate. Qui neq negauit se fecisse neq aluid esse quod
fecerit dicet neq factum defenaet necesse est. in suo uire consistat.
cedit qualia sunt prȩturȩ curiosa consilia cum de iure accusaroris
eius disceprationis conditio q aut intentio aut prescͥptio ht̃ contͦuer¬
siam Ac fuerunt qui prescptionis statum facerent.tanꝗͣ ea non iisdẽ
omnibus quibus caetere leges questionibus continererur cum exp̃s¬
tine lis pender de ip̃a requiri non est necesse ignominoso filius de¬
scribit de eo loco uidicano est an liceat. quotiens tamen poterimꝰ
effitiendum est. ut de reo quoq bene sentiat. sic enim uiri nr̃o liben¬
tius indulgebit. in sponsionibus quae ex interdictis fumt. etiam si nõ
ꝓprietatuꝰ est questio. sed tantum possessionis. tñ non solum possedisse

Expanded text:
debeantur, et, cum duo fures pecuniam abstulerint, separatim quadrupldebeantur, et, cum duo fures pecuniam abstulerint, separatim quadruplpendet ex qualitate. qui neque fecisse se negabit neque aliud esse quod fecerit dicet neque factum defendet, necesse est in suo iure consistat, cedit, qualia sunt praetorum curiosa consilia, cum de iure accusatoris ex eius disceptationis condicio, quod aut intentio aut praescriptio habet controversiam. ac fuerunt, qui praescriptionis statum facerent, tanquam ea non iisdem omnibus quibus ceterae leges quaestionibus contineretur. cum ex praescriptione lis pendet, de ipsa re quaeri non est necesse. ignominioso filius praescribit: de eo solo iudicatio est, an liceat. quotiens tamen poterimus, efficiendum est, ut de re quoque iudex bene sentiat; sic enim iuri nostro libentius indulgebit, ut in sponsionibus, quae ex interdictis fiunt, etiamsinon proprietatis est quaestio sed tantum possessionis, tamen non solum possedisse
Abbreviated transcription (Latin):
carum quȩstiones quia positionibus mutantur. Hoc tantũ admiror
tam anguste mãm q̃litatis tͥminasse Qñtiras qͦ ut dixi plerũq et si non
semper plerumq tsi item subiacet. seu modus est seu numer᷑. sed modꝰ
aliqs̃ constat extimatione facti. qñta sit culpa qͣntum ue benefitium
aliqñ uire cum id in controuersiam uenit qua quis lege puniendus
uel honorandus sit.stuprator decem milia an dare deat. quȩ pena hiuc
mortis quo in gñe falluntur.qui ita dicunt. tanꝗ̃ inter duas leges quę¬
ratur. Nam ut indecẽmilibus nulla controuersia est. quȩ nec petun¬
tur. uiditium redditur An reus causa sit mortis. In coniectura qͦ ead
speties cadit Cum ꝑpetuo an quinquẽnali sit exilio mulctandus in cõ¬
trouersiam. Uenerit. num prudens cȩdem cõmiserit queritur. Illa qͦ
quae ex numero ducitur pendet ex uire An thrasilo triginta premia

Expanded text:
earum quaestiones, quia positionibus mutantur. hoc tantum admiror earum quaestiones, quia positionibus mutantur. hoc tantum admiror tam anguste materiam qualitatis terminasse. quantitas quoque, ut dixi, etiamsi non semper, plerumque tamen eidem subiacet, seu modi est seu numeri. sed modus aliquando constat aestimatione facti, quanta sit culpa, quantumve beneficium, aliquando iure, cum id in controversiam venit, qua quis lege puniendus vel honorandus sit: stuprator decem milia dare debeat, quae poena huic mortis. quo in genere falluntur, qui ita dicunt, tanquam inter duas leges quaeratur: nam de decem milibus nulla controversia est, quae non petuntur. iudicium redditur, an reus causa sit mortis. In coniecturam quoque eadem species cadit, cum, perpetuo an quinquennali sit exilio multandus, in controversiam venerit; nam an prudens caedem commiserit quaeritur. illa quoque, quae ex numero ducitur, pendet ex iure, an Thrasybulo triginta praemia
Abbreviated transcription (Latin):
gñc queritur aniscum quo geritur agitur acceperir benefitium. qđ
raro negandum est. Ingranis est enim qui negat qn̾tum acceperit
an reddiderit anprotinus qui non reddidit.ingratus sit. An potuẽ̾it
reddere An id quod exigebatur debuerit quo animo sit. simplitiores
ille iniusti repudii subqua lege controuersie illud ꝓprium habentq
aparte accusantis defensio est. er defendentis accusatio. Prererea cũ
quis rationem mortis insenatum reddit ubi una questio est. cur is
an is demum prohibendus sit qui non uult ut se legum actionibus
la queratur ut in conirouersia quam supra exposui in qua departepa¬
trimonii quarta. quam pater dignissimo ex filus reliquerat. conte¬
dũt phus medicus. oraror. q idem accidit. si orbe nuptias indicant ꝑtes
gladii. Et si inter ꝓpinquos de idoneo queratur. Sed omnes nec mibi
ꝑscqui materias in animo est. fingi enim ad huc possunt. nec eões sũt¬

Expanded text:
genere quaeritur, an is cum quo agitur acceperit beneficium. quod genere quaeritur, an is cum quo agitur acceperit beneficium. quod raro negandum est; ingratus est enim qui negat. quantum acceperit, an reddiderit, an protinus qui non reddidit ingratus sit, an potuerit reddere, an id, quod exigebatur, debuerit, quo animo sit. simpliciores illae iniusti repudii, sub qua lege controversiae illud proprium habent, quod a parte accusantis defensio est, a defendentis accusatio. praeterea , cum quis rationem mortis in senatu reddit, ubi una quaestio est iuris, an is demum prohibendus sit, qui mori vult ut se legum actionibus sola qualitate quaeratur, ut in controversia, quam supra exposui, in qua de parte patrimonii quarta, quam pater dignissimo ex filiis reliquerat, contendunt philosophus, medicus, orator. quod idem accidit, si orbae nuptias indicant pares gradu, et si inter propinquos de idoneo quaeratur. sed mihi nec omnes persequi materias in animo est, fingi enim adhuc possunt; nec omnes
Abbreviated transcription (Latin):
hẽat. uter plus industriae aut uirium sit allaturus ad accusandũ
uter id fide meliore facturus:Iutele prȩterea in quo iuditio solet.
quaeri. an alia de re ꝗͣ de cauculis cognosei oporteat: an fidem pres¬
tare debeat rantum non etiam consilium et euentus eiu simile est male
gestae procurationis inforo negotiorum gestorum nam et mandati
actio est prerer haec finguntur inicholis er sec̃pn malefici in quibnis
aut hoc queritur anscriptum sit. aut hoc anmaleficum sit raro Utq
male geste legariom apud graecos et ueris cansis frequens ubi uiris
loco queri solet an omnino aluer alit agere ꝗͣ mandatum sit liceat.
et quousq sit legatus. quono alie in renuntiando sunt ut in hoc qui
testimonium in Uerrem dixerat posi perlatam legatam plurimũ tam
an ꝓpter ip̃m lesa sit. Infacto ramen plurimum est. ingrati qͦ in quo

Expanded text:
habeat, uter plus industriae aut virium sit adlaturus ad accusandum, habeat, uter plus industriae aut virium sit adlaturus ad accusandum, uter id fide meliore facturus. tutelae praeterea; in quo iudicio solet quaeri, an alia de re quam de calculis cognosci oporteat, an fidem praestare debeat tantum, non etiam consilium et eventum. cui simile est male gestae procurationis, quae in foro negotiorum gestorum; nam et mandati actio est. praeter haec finguntur in scholis et inscripti maleficii, in quibus aut hoc quaeritur, an inscriptum sit aut hoc, an maleficium sit, raro utrumque. male gestae legationis apud Graecos et veris causis frequens, ubi iuris loco quaeri solet, an omnino aliter agere quam mandatum sit liceat, et quo usque sit legatus, quoniam aliae in nuntiando, aliae in renuntiando sunt, ut in Heio, qui testimonium in Verrem dixerat post perlatam legationem. plurimum tamen an propter ipsum laesa sit: in facto tamen plurimum est. ingrati quoque, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
cilius probabit morbo esse mutatos Reus quotiens causa patietuR
debebit esse in defensione moderatus quia fere ira et contentio et¬
concitatio furori sunt similia.omnibus his com̃e est.ꝙ rei nõsemp
defensione facti sed excusatione ac uenia frequenter utuntuR
Est enim domestica disceptatio in qua et semel peccasse et per errorẽ
et leuius ꝗͣ obiciatur absolutio non nunꝗͣ sufficit sed alia qͦ: multa
controuersi arum genera in qualitatem cadunt iniuriarum:qͣqͣ ei
reus aliqn fecisse negat plerumq tamen haec actio facto atq aĩmo
continetur. De accusatore constituendo quae iuditia diumationis uo¬
cantur inquo gn̾e Cicero quidemqui mandans sotiis.Uerrem defen¬
debant hac usus est diuisione spectandumq quid maxime agi uelĩt
ii quorum de ultione queritur aut quid maxime uelit is qui accu¬
satur. frequentissime tamen hec sint. quaestiones. uter maiores c̃as

Expanded text:
cilius probabit morbo esse mutatos. reus , quotiens causa patietur, cilius probabit morbo esse mutatos. reus , quotiens causa patietur, debebit esse in defensione moderatus, quia fere ira et concitatio furori sunt similia. omnibus is commune est, quod rei non semper defensione facti, sed excusatione ac vena frequenter utuntur. est enim domestica disceptatio, in qua et semel peccasse et per errorem et levius, quam obiiciatur, absolutioni nonnunquam sufficit. sed alia quoque multa controversiarum genera in qualitatem cadunt. iniuriarum ; quanquam enim reus aliquando fecisse negat, plerumque tamen haec actio facto atque animo continetur. De accusatore constituendo, quae iudicia divinationes vocantur; in quo genere Cicero quidem, qui mandantibus sociis Verrem deferebat, hac usus est divisione, spectandum a quo maxime agi velint ii quorum de ultione quaeritur, a quo minime velit is qui accusatur. frequentissimae tamen hae sunt quaestiones, uter maiores causas
Abbreviated transcription (Latin):
quai factum est ex parie blanda et suadenti similima uult enĩ
pater abdicare. ac pro filiis in utroq gn̾e sũmissa et ad satisfanca¬
dum composita Aquo dissensuros scio qui libenter pr̃is figurã le¬
dunt quod non ausim dic̃c nũꝗͣ esse fatiendum. porest enim maũa
incidere que hoc exigat. Certe uidendum est quotiens alirer agi
porest. sed de figuris alio libro tractauimus non dissimiles autem
abdicationum actionibus sunt male tractationis actiones. nam es
ipsa habent eandem in accusationibus moderationem dementiȩq
iuditia. aut pp id qđ adhuc fieri uel non ficri potest instituuntu
et actor in coꝙ factum est liberum h̃r impetum. sic tri ut factũ
accus& ipius patris tanq̃ ualitudine lapsi misereatur. In eo uero eui
libera mutatio est. diu roget et suadeat et nouissime clementia oratiõe
querat non mores quos tantomagis in preteritum laudauerit tanto fa¬

Expanded text:
quod factum est; haec ex parte blandam et suadenti similem; mavult enim quod factum est; haec ex parte blandam et suadenti similem; mavult enim pater non abdicare; at pro filiis in utroque genere summissam et ad satisfaciendum compositam. A quo dissensuros scio, qui libenter patres figura laedunt; quod non ausim dicere nunquam esse faciendum, potest enim materia incidere, quae hoc exigat; certe vitandum est, quotiens aliter agi potest. sed de figuris alio libro tractabimus. non dissimiles autem abdicationum actionibus sunt malae tractationis actiones; nam et ipsae habent eandem in accusationibus moderationem. demenut propter id quod adhuc fieri vel non fieri potest instituuntur. Et actor in eo, quod factum est, liberum habet impetum, sic tamen ut factum accuset, ipsius patris tanquam valetudine lapsi misereatur; in eo vero, cuius libera mutatio est, diu roget et suadeat et novissime dementiam ration queratur obstare, non mores: quos quanto magis in praeteritum laudaverit, tanto fa
Abbreviated transcription (Latin):
imperat hic sola uincit. Nuic parti subiungit. Uerginius cͥausas ab¬
dicationis dementię malę tractationis orbarum nuptias. uidicum
Nam et fere sic accidit inuentiq sunt qui materias offitiorum uo¬
carent. Sed alios quoq non nunꝗͣ leges heȩ recipiunt status Nam
et coniectura est aliquando in plerisq horum eum se uel se nõ fe¬
cisse uel bonamente. fecisse contendunt. cuius gn̾is exempla sunt
muita et quid sit dementia ac mala tractatio finitur. Nam iuris
leges plerumq quȩstiones precurrẽ solent. et ex quibus causis nõ
fiant status quod tamen facto defendi poterit uire iutetur er qi
et quibus cnusis abdicare non liceat. et in quae cͥmina maletracta¬
tionis actio detur et eui accusare dementiae non permittatus
quales sunt inquilius abdicatur filius quia non parcar patri
ua semper asperant abdicantis actionem hr̃ inmutabile est enĩ

Expanded text:
imperat, hic sola vincit. huic parti subiungit Verginius causas abimperat, hic sola vincit. huic parti subiungit Verginius causas abdicationis, dementiae, malae tractationis, orbarum nuptias indicentium. nam et fere sic accidit, inventique sunt, qui has materias officiorum vocarent. sed alios quoque nonnunquam leges hae recipiunt status. nam et coniectura est aliquando in plerisque horum, cum se vel non fecisse vel bona mente fecisse contendunt Cuius generis exempla sunt multa. Et quid sit dementia ac mala tractatio, finitur. nam leges iuris plerumque quaestiones praecurrere solent, sed ex quibus causae non fiat status. quod tamen facto defendi non poterit, iure nitetur: et quot et quibus causis abdicare non liceat, et in quae crimina malae tractationis actio non detur, et cui accusare dementiae non permittatur. quales sunt, in quibus abdicatur filius, quia non pareat patri. illa semper asperam abdicantis actionem habet; immutabile est enim,
Abbreviated transcription (Latin):
occiderit an senex uir. an fcemina. alienus an coniunctus Est et¬
ad locum multipliciter in ciuitate tyrannus assueta an libera sem¬
per in arce an domi et quomõ factum fit. ferro an ueneno: et quo
tempore bello an pace: an cum depositurus esset eampores tatem ancum
aliquid noui sceleris ausurus. habentur in meritis. gratia periculum qͦ
et difficuitas similiter libertas a quo perfecta sit. refert. Nam in pauꝑe
gratior quam in diuire danie induire benefitium. qͣ reddente patre
quia a morbo. Irem quam rem dederit et quo tempore er quo anims
ideꝰ non in aliquam ipetiem suam similiter alia et idco qualiras iax̃
oraroris recipit opera quia in utramq partem plurimum est inge¬
molori nec usqͥ tantum asfectiuis ualent etiam conicetura extͥnsecus
quoq aaductas frequenter probationes hab& et argumenta ex ma¬
teria sumit quicq uideatur: eloquentia est opus hic regnat hic

Expanded text:
occiderit an senex, vir an femina, alienus an coniunctus; etocciderit an senex, vir an femina, alienus an coniunctus; et locum multipliciter, in civitate tyrannis assueta an libera semper, in arce an domi; et quomodo factum sit, ferro an veneno; et quo tempore, bello an pace, cum depositurus esset eam potestatem an cum aliquid novi sceleris ausurus. habent in meritis gratiam periculum quoque et difficultas. similiter liberalitas a quo profecta sit, refert. nam in paupere gratior quam in divite, dante beneficium quam reddente, patre quam orbo. item in quam rem dederit et quo tempore et quo animo, id est, num in aliquam spem suam; similiter alia. Et ideo qualitas maxime oratoris recipit operam, quia in utramque partem plurimum est ingenio loci, nec usquam tantum adfectus valent. nam coniectura extrinsecus quoque adductas frequenter probationes habet et argumenta ex materia sumit; quale quidque videatur eloquentiae est opus; hic regnat, hic
Abbreviated transcription (Latin):
tot genera. causa tamen ea parte magna hic locus saepe tractatur
tiam et diuisio frequens est etiam si fcciss& ignoscendum fuisse
idq in causis dubiis saepe preualuit. et epilogi omnes in eadc̃ fere
logio propterea ꝙ is meretricem amauerit. Nam omĩs hic questio
anhiue delicto parer debũit ignoscere et centum uiri tribuere
debuerint. ueniant sed etiam m formulis cum poenaria sit actioĩs
ira causam partimur. An commissa sit poena an exigi deãt. id at qd
illi uiderunt uerum est. reũ a uidicibus hoc defensionis mõ lib̾ari
non posse. De premiis autem queruntur duo an si ullus sir dignꝰ
qui petit tanta ex duobus uter dignior ex pluribus qͥs digͥssimus
quorum tractatorum ex ipso meritorum gn̾t ducuntur ex in¬
tuebamur non rem tantum siue alleganda siue comꝑanda eĩt
sed ꝑsonam quoq Nam et multum interest. tyrannum uiuenis

Expanded text:
toto genere causae, tamen ex parte magna hic locus saepe tractatur. toto genere causae, tamen ex parte magna hic locus saepe tractatur. nam et divisio frequens est, etiamsi fecisset, ignoscendum fuisse idque in causis dubiis saepe praevaluit, et epilogi omnes in eadem fere logio, propterea quod is meretricem amaverit, non omnis hic erit quaestio, an huic delicto pater debuerit ignoscere et centumviri tribuere debeant veniam? sed etiam in formulis, cum poenariae sunt actiones, ita causam partimur, an commissa sit poena, an exigi debeat. id autem, quod illi viderunt, verum est, reum a iudicibus hoc defensionis modo liberari non posse. De praemiis autem quaeruntur duo: an ullo sit dignus, qui petit, an tanto; ex duobus, uter dignior; ex pluribus, quis dignissimus. quorum tractatus ex ipso meritorum genere ducuntur. Et intuebimur non rem tantum, sive adleganda sive comparanda erit, sed personam quoque; nam et multum interest, tyrannum iuvenis