comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aũt insutuimus illum per fectũ qui esse nisi iur bonus non p̃õt. Iaeoq nõ chai eda
m̃õ eximiam in eo faciueatem s om̃s animi iuirtutes exgimus. Neg n. hoc cen
aissenm rationem regto honestos uuꝑ ut pradam prit auer̃t ad philosophes re¬
legandã. cum uir ille uere cuulis & priblicaꝵ priuatoꝵq rego agministr¬
tioni acc̃õmodatus qui regete consinis indes fundere legib em̃dare iudi¬
cis possit non aluis sit ꝓfecto ꝙ̃ orator. Quare eam Ssi me faceor usurur¬
quibusdem q̃ pħoꝵo libris continentur tamen eo ure uereq coniomderim ẽa
openis ñ u gpreq ad artem oratoriam pertinere. fnsi freg̃ñtissime de iuisti¬
tiay fortitudine temꝑantra cet̾isq suoilib disserendũ est adeo ut uix illa
dicendi postulatur ibi partes oratoris esse p̾cipuas : Fuerumntq hec ut cicero
atq eloqntes haberentur. Scidit deiñ se studiũ atq mertia factũ est. ut

Expanded text:
autem instituimus illum perfectum, qui esse nisi vir bonus non potest; ideoque non dicendi modo eximiam in eo facultatem sed omnes acesserim, rationem rectae honestaeque vitae ut quidam putaverunt ad philosophos relegandam, cum vir ille vere civilis et publicarum privatarumque rerum administrationi accommodatus, qui regere consiliis urbes, fundare legibus, emendare iudiciis possit, non alius sit profecto quam orator. quare quae philosophorum libris continentur, tamen ea iure vereque contenderim esse operis nostri proprieque ad artem oratoriam pertinere. an , si frequentissime de iustitia, fortitudine, temperantia ceterisque similibus disserendum est, adeo ut vix ulla dicendi postulatur, ibi partes oratoris esse praecipuas? fueruntque haec, ut Cicerodem sapientes atque eloquentes haberentur. scidit deinde se studium, atque inertia factum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uelut extrictiꝰ ex turba & in conspectu fudicũ põitis s reficit g auidienẽe certo sin¬
gnlaro partiũ fine nõ ab̃ ꝙ̃ facientibus iter multũ detrahĩt farigationis notata
in scripai lapidibus spatia Nem ex ex haustis laboribus nosse mensurã uolupitati
est. Et hertatur ad reliqua fortius exegnda scre g̃tun suꝑsit Rachl n longuni
ideri nece est in quo quid ultomũ sit cectũ est Nec ĩmerito multũ ex dihgẽtta
partiend̃ tulit landis a. hortensius cuuus tñ dĩongn in digitos diduetem

Expanded text:
in conspectu iudicum positis; sed reficit quoque audientem certo sinin conspectu iudicum positis; sed reficit quoque audientem certo singularum partium fine, non aliter quam facientibus iter multum detrahunt fatigationis notata inscriptis lapidibus spatia. nam et exhausti laboris nosse mensuram voluptati est, et hortatur ad reliqua fortius exsequenda scire quantum supersit. nihil enim longum videri necesse est, in quo, quid ultimum sit, certum est. nec immerito multum ex diligentia partiendi tulit laudis Q. Hortensius, cuius tamen divisionem in digitos diductam
Abbreviated transcription (Latin):
hac de qua laguor duplici defensione utemur id laborandũ est ut in illã ꝑtem
seqñtem fides ex pͥore ducat᷑. Põt .n. uideri qui tuto d̃ onfessurus fiunt mẽtiendi
cãm in negando nõ hr̃e. Et illud utiq faciendũ est ut quetiens suspicabimur a
udice aliam ꝓ bõẽm desioerari ꝙ̃ de quo logͣmur ꝓnuttamus nos piene & stati de
eo satis essi facturos paipueq si de pudore agit᷑. Fregñter aũt accidit ut causa
paꝵ uerecunda tuta sit. de quo nõ puuti iidices audiãt d adu̾s. Iregñtuis sunt
admenendi secuturã defensionẽ ꝓbitatis ac dignitatis expectent paulũ ⁊ agi ordi¬
ne siãt q̃dam int̾im nos & mutis litigatoribus simulandũ est dic̾e quod cicero
ꝓ Cluentio facit contra sudicariã legem. nõ numꝙ̃ q̃ int̾pelemur ao hi scristere
sepe aduerrenda ad ip̃o or̃o hortendi ut sinant nos uti nr̃o consilio ita subrepetur

Expanded text:
hac, de qua loquor, duplici defensione utemur, id laborandum est, ut in illam partem hac, de qua loquor, duplici defensione utemur, id laborandum est, ut in illam partem sequentem fides ex priore ducatur. potest enim videri, qui tuto etiam confessurus fuit, mentiendi causam in negando non habere. et illud utique faciendum est, ut, quotiens suspicabimur a iudice aliam probationem desiderari quam de qua loquimur, promittamus nos plene et statim de eo satis esse facturos, praecipueque si de pudore agetur. frequenter autem accidit, ut causa parum verecunda iure tuta sit; de quo ne inviti iudices audiant et aversi, frequentius sunt admonendi, secuturam defensionem probitatis et dignitatis; exspectent paulum et agi ordine sinant. quaedam interim nos invitis litigatoribus simulandum est dicere, quod Cicero pro Cluentio facit circa iudiciariam legem; nonnunquam, quasi interpellemur ab iis, subsistere; saepe convertenda ad ipsos oratio
Abbreviated transcription (Latin):
hec inuicem obstant ⁊ utroqs utentibus in neut᷑ hr̃e fidem. qd̾ sane in ꝑtebu
est. Et illo seqna si mõ idubitabile est sit solo utendũ At si guid in eo qd̾ est
putauit iustũ credere põt qui tanꝙ̃ iusto non mouebr̃ : Fectum fortesse nõ
credit ut c̾ta manus umo telo posser esse cõtenta iuctetiũ pluma spargẽda
ut sit & fortumne lecus Egregie boo Ciceto ꝓ Mlilone insidiatorem pͥmo Clodium ostendit
tum ad dicit ex abundanti si id non fuiss& talem tñ ciuem cũ sum̃a uirtute int̾fectois
⁊̃ s ip̃a sunt dura in id tñualent ut ea molliane quȩ sequent᷑ nec oĩo sie rõe est il¬
qd̵ iuulgo dr iniquũ petendũut equun feras. qd̾ tñ nemo sic accipiat ut oĩa agrẽ audi
enda. Recte .n. g̾ti p̾cipiũt non tentanda que effici oĩo non posst̾ S quotiens

Expanded text:
haec invicem obstare, et utroque utentibus in neutro haberi fidem. quod sane in parte verum haec invicem obstare, et utroque utentibus in neutro haberi fidem. quod sane in parte verum est, et illo sequenti, si modo indubitabile est, sit solo utendum. At si quid in eo, quod est putavit, iustum credere potest; qui tanquam iusto non movebitur, factum fortasse non credet. ut certa manus uno telo possit esse contenta, incerta plura spargenda sunt, ut sit et fortunate locus. egregie vero Cicero pro Milone insidiatorem primum Clodium ostendit, tum addidit ex abundanti, etiamsi id non fuisset, talem tamen civem cum summa virtute interfectoris  quaedam, etiamsi ipsa sunt dura, in id tamen valent, ut ea molliant quae sequuntur. nec omnino sine ratione est quod vulgo dicitur: iniquum petendum, ut aequum feras. quod tamen nemenda. recte enim Graeci praecipiunt, Non temptanda, quae effici omnino non possint. Sed quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
illam ꝓ eluentio ꝑtitionẽ imꝑbar&. Qua se dẽuꝵa ẽẽ ꝓmisit pͥmũ teminem
maioribus criminibus grauioribus testib in uidiciũ uocatũ ꝙ̃ opianicũ. Seide
p̾iudicia esse facta ab iis ip̃is indicibus a quibus dãnatus sit Postremo iudiciũ
pecinis tentatũ non a eluentio s contra cluentiũ qr si probar posset quod est
tertiũ nhil nec̃e fuerit dicere priora. Rursus nemo erit tam aut inuistus
aut scultus quin eũ faceat᷑ optime ꝓ Murrena esse partitũ. Intelligo iud̾tris
totiuis accusationis partes fiusse ⁊ eaꝵ unã in repzenfione uite alt̾am in cõten¬
tione digertis tertiam in criminibus ambitus esse usatam. Nem sie ⁊ ostendit¬
lucidissime cãm de nhil secit alt̾o suꝑnacuũ. De illo q gñe defensionis pleriq du¬
bitant si occidi recte feci s non occidi. Quo .i. pͥus ꝑtinere si sec̃ns firmũ sit

Expanded text:
illam pro Cluentio partitionem improbarent, qua se dicturum esse promisit primum, neminem illam pro Cluentio partitionem improbarent, qua se dicturum esse promisit primum, neminem maioribus criminibus, gravioribus testibus, in iudicium vocatum quam Oppianicum; deinde praeiudicia esse facta ab ipsis iudicibus, a quibus condemnatus sit; postremo, iudicium pecunia temptatum non a Cluentio, sed contra Cluentium; quia, si probari posset, quod est tertium, nihil necesse fuerit dicere priora. rursus nemo tam erit iniustus aut stultus, quin eum fateatur optime pro Murena esse partitum: intotius accusationis partes fuisse, et earum unam in reprchen sione vitae, alteram in contentione dignitatis, tertiam in criminibus ambitus esse versatam. Harum lucidissime causam et nihil fecit altero supervacuum. de illo quoque genere defensionis plerique dubitant: si occidi, recte feci; sed non occidi; quo enim prius pertinere, si sequens firmum sit?
Abbreviated transcription (Latin):
est coegerit rõ. p̾ter hȩc in om̃i partitione est utiq aliquid potentissimũ: qdꝰ cum
oudint iudex cetera tanꝙ̃ suꝑuacua grauari solent: Itaq si pla uł obiicienda st
uel dilutada ⁊ ueilis & Iocunda partitio ut qͥd̾ quaq de re dicturi sumus ordine
appareat: ac si unũ crimen uarit defenderemus suꝑnacua ut si Illa partiamur
Dicam non talem esse hũc quem tneor. Ut in eo credibile possit uideti. homiciduõ
Dicam ocadendi cãm huic nõ fuisse. Dicam hũc eo tpre quo hõ occisus ẽ tñs
mare fuisse. Dĩaq añꝙ ia qd̾ ultimũ est exeguaris inama uideri necesse este
resanat n iudex ad io qđ potentissimũ est ⁊ uelut obligatũ ꝓmissio patronum si
est patientior tacitus appellat: Siuł occupatus suel in aliqua põtãte uel etiam
sit moribus compãtus cũ conuitio efflagitat: Itaq nõ defuerũt qui lioeronis

Expanded text:
est coegerit ratio. praeter haec in omni partitione est utique aliquid potentissimum, quod cum est coegerit ratio. praeter haec in omni partitione est utique aliquid potentissimum, quod cum audivit iudex cetera tanquam supervacua gravari solet. itaque si plura vel obiicienda sunt vel diluenda, et utilis et iucunda partitio est ut, quid quaque de re dicturi simus, ordine appareat; at si unum crimen varie defendemus, supervacua. ut si illa partiamur, dicam non talem esse hunc quem tueor reum, ut in eo credibile videri possit homicidium; dicam occidendi causam huic non fuisse; dicam hunc eo tempore quo homo occisus est trans mare fuisse, omnia, quae ante id quod ultimum est exsequeris, inania videri necesse est. festinat enim iudex ad id quod potentissimum est. et velut obligatum promisso patronum, si est patientior, tacitus appellat; si vel occupatus vel in aliqua potestate vel etiam si moribus incompositus, cum convicio efflagitat. itaque non defuerunt, qui Ciceronis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xc̃dusoũs n geutiũ gna nouitutis p̃cepit᷑: Int̾im nõ fulendus ẽ index
dura propoĩtio giam iudex si prouidet nõ ałt ꝑfornidat ꝙ̃ qui ferrũ nẽdici añquã curetur
aspexit. At si re non ante ꝓpõita ssecurũ ac nulla denũtiatione in se conu̾sum intra¬
rit or̃o efficiet qdꝰ promittentiinon creder etur Int̾im refugienda nõ m̃õ distindtiosq̃¬
stionũ est s or̃o tractatio affectibrss turbationib s intentione auferendus audi¬
tor Non in. solum oratoris est docere s plus elogntiascirca monendũ nalet Cuirei
contraria est maxͦ tenuis illa & scrupuilosa in ꝑtes selta diuisionis dilgentia
eo tprt quo cognoscendi iudiciũ conenur auferre. Quid ꝙ int̾im que pseleuia st
⁊ infirma turba ualent: Ideoq congerenda st potius. uelut eruptione pugnã¬
dum. Quod tñ ratũ esse debet ⁊ ex necitate demũicum ip̃m hoc qd̾ dissimile rõi

Expanded text:
et dura propositio, quod iudex si providit, non aliter praeformidat quam qui ferrum medici priusquam curetur aspexit; at si re non ante proposita securum ac nulla denuntiatione in se conversum intrarit oratio, efficiet, quod promittenti non crederetur. interim refugienda non modo distinctio quaestionum est, sed omnino tractatio; adfectibus turbandus et ab intentione auferendus auditor. Non enim solum oratoris est docere, sed plus eloquentia circa movendum valet. cui rei contraria est maxime tenuis illa et scrupulose in partes secta divisionis diligentia eo tempore quo cognoscenti iudicium conamur auferre. quid quod interim, quae per se levia sunt et infirma, turba valent? ideoque congerenda sunt potius et velut eruptione pugnandum; quod tamen rarum esse debet et ex necessitate demum, cum hoc ipsum quod dissimile rationi
Abbreviated transcription (Latin):
octuita consetutus est que si alx dc̃a essent screpitũ ip̃m iudĩce ad custodiendũ¬
udicem fefellerit qͥd uix a lectort deprendit᷑ hec st̾ que credibiem faciãt expoem̃¬
nom ne ꝯͣria aut sibi repugnãtia in narratione dicamus si cui papiendũ est is reliq̃
fruscra doet᷑ ĩ si quidam scnptores artiũ hoc q tanꝙ̃ accultũ ⁊ase prudent̾ erutũ
traduat his tribus narrandi u̾tutib addicĩt quidem magnifiãtiã quã. eya¬
xotpe ciap. uocãt q̃ nec in om̃s eã cadit. Nam quid in plerisq uadiciis pͥuatis dere¬
eta credita locata e con ducta intrdcis hr̃ loci põt sͣ mouz se tollens or̃o. neque semꝑ

Expanded text:
culta consecutus est; quae si aliter dicta essent, strepitu ipso iudicem ad custodiendu, quomodo iudicem fefellerit, quod vix a lectore deprehenditur. haec sunt quae credibilem faciant expoontraria aut sibi repugnantia in narratione dicamus, si cui praecipiendum est, is reliqua frustra docetur, etiamsi quidam scriptores artium hoc quoque tanquam occultum et a se prudenter erutum tradunt. his tribus narrandi virtutibus adiiciunt quidam magnificentiam, quam μεγαλοπρέπειαν vocant, quae neque in omnes causas cadit nam quid in plerisque iudiciis privatis, de certa credita, locato et conducto, interdictis habere loci potest supra modum se tollens oratio? neque semper
Abbreviated transcription (Latin):
duicitꝰ urbane: q̃ cũ suo loco sunt laudadilia nõ st huic ꝑti ꝓpͥe assignato. et uelat
propt dedit nõ.n. magnificam mõ uuit ẽt̃ Rum ⁊̃ Iocundam expõem. St̾ ꝗadiciãt
q plures partes placere Nam p̃tꝰ quã planã i breuẽ ⁊ credibilem uile ẽẽ eudentem
moratam cũ dignitate. S in or̃oe morata debent eẽ oĩa cũ digͥtate q̃ poterũt
eiudentia in narratione ꝙ̃ tum ego intelligo est quiđ mag᷑ urtus cũ ꝗd ueri nõ¬

Expanded text:
um suo quoque loco sint laudabilia, non sunt huic parti proprie adsignata et velut proprie dedit; non enim magnificam modo vult esse, verum etiam iucundam expositionem. quoque plures partes placere. nam praeterquam planam et brevem et credibilem vult esse evidentem, moratam cum dignitate. Sed in oratione morata debent esse omnia cum dignitate, quae poterunt. evidentia in narratione, quantum ego intelligo, est quidem magna virtus, cum quid veri no
Abbreviated transcription (Latin):
armatis sine ulla exceptione tm̃ ut um̃ deiecisset restituer&. Dem̃ restitiuisse dlix̃
Oponsio facta ẽ hac desponsot̃ uob̃ iuidicãdũ ẽ Ida peritore sꝑficr: pͭ i defẽsore ño sꝑ

Expanded text:
armatis, sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret; deinde restituisse se dixit. armatis, sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret; deinde restituisse se dixit. sponsio facta est; hac de sponsione vobis iudicandum est. id a petitore semper fieri potest, a
Abbreviated transcription (Latin):
faciendũ Iudicio nec fit unꝙ̃ ut totus ordo reperat I .n. ꝑ partes idem cõsegu
Cet̾um quiuti etidincnos uolet ⁊ narationis loco rem serngat ⁊ cõtentus
indicare quid facti quo sit mõ factũ plenius se loco suo expoituꝵ eẽ ꝓmittat
Initiũ narrationis quidam utiq facionoũ a ꝑͣ putant. camq si nr̃a sit ornãdã.
habitus fuit p̃t huinsee Iudices inquit hõ non solũ mumcipii lariatis exquo erat
s regionis ulliuis ⁊ nicinitatis uirtute estimatione nobilitate pͥnceps intim sine his
ut .& liganius cũ ess& Fregñter nõ & are. sic ꝓ iuluo cico fundũ ht̃ in ago łurino
N. tulius pt̃nũ. Demosthenes ꝓThesiphontt Tsap PoRIRGĨ ic̃iaulos nodENeO¬
De fins nãratioms cũ is contentio est qui perduci expoitionẽ uolũt eo uñ q̃stio
orif᷑ hs rebͥus ita gestis p. dollabella p̃tor intꝰdix̃ ut ẽ consuetudo in hoidus

Expanded text:
faciendum iudico neque sic unquam, ut totus ordo repetatur; licet enim per partes idem consequi. faciendum iudico neque sic unquam, ut totus ordo repetatur; licet enim per partes idem consequi. ceterum , qui uti ἐπιδιηγήσει volet, narrationis loco rem stringat et contentus indicare, quod factum sit, quo sit modo factum plenius se loco suo expositurum esse promittat. initium narrationis quidam utique faciendum a persona putant, eamque, si nostra sit, ornandam, Habitus fuit pater huiusce, iudices, homo non solum municipii Larinatis, ex quo erat, sed regionis illius et uicinitatis virtute, existimatione, nobilitate princeps; interim sine his ut Q. enim Ligarius cum esset; frequenter vero et a re, sicut pro Tullio Cicero fundum habet in agro Thurino M. Tulliusde fine narrationis cum iis contentio est, qui perduci expositionem volunt eo, unde quaestio oritur: his rebus ita gestis, P. Dolabella praetor interdixit, ut est consuetudo, de vi, hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
hostium aduẽtã ꝑ cepto eccitarei. Ant̃ conabant̃ unedliq clamabant frusta ceriucib tolle¬
bant Blandius alia ad aurem iuocobar uehementius et̃ nõmilla secebat. Quaꝵ cũ
citatusinec uigilare eorius põt̾at: S semusoño sopore int̾ manus cẽtimonũ con¬
sanctius hoc plus ht̃ nẽoe est in affirmando q ponderis effuigiendaq in hec p̃cip̃
paret om̃is calliditatis suspitio. nec .n. se usquã custodit cu̾dex nͣ udeat᷑ fictum
n solucitũ oĩa potius a cã ꝙ̃ ab oratore ꝑsecta credant᷑. S hec pati nõ possumus
⁊ perite artem putamus nͥ appard cum desmat ars esse si epparde pende mus
ex laudt atq hanc laboris nr̃ domis sũmam itaq circũstantib ostentare uolumꝰ
udicibus prodimus Est quedam repetita nãratio q̃ enieerio : dr̃ sane res
declamatoria magis ꝙ̃ forensis deo aũt reꝑtaiut q̃i narratio bius deber esse

Expanded text:
hostium adventu percepto, excitare Antonium conabantur, nomen inclamabant, frustra a ceruicibus tollebant, blandius alia ad aurem invocabat, uehementius etiam nonnulla feriebat; quarum cum citatus neque vigilare ebrius poterat, sed semisomno sopore inter manus centurionum cono fuerit gravius ac sanctius, hoc plus habeat necesse est in adfirmando ponderis. effugienda igitur in hac praecipue parte omnis calliditatis suspicio, neque enim se usquam custodit magis iude sollicitum; omnia potius a causa quam ab oratore profecta credantur. At hoc pati non possumus et perire artem putamus, nisi apparent, cum desinat ars esse, si apparet. pendemus ex laude atque hanc laboris nostri ducimus summam. ita , quae circumstantibus ostentare volumus, iudicibus prodimus. est quaedam etiam repetita narratio, quae ἐπιδιήγησις dicitur, sane res declamatoria magis quam forensis, ideo autem reperta, ut, quia narratio brevis esse debet,
Abbreviated transcription (Latin):
cam uelut spũ erũpente protinus indignatione qd iñ ita fieti oportebit si remꝰ
dubitationẽ non hẽbit. Aliogum prius qdꝰ obicias ueco efficere ꝙ̃ mag qa criminis
inudia pro reo est priusꝙ̃ probet᷑ difficillima. Est ig̃ grauissima cr̃q sceleris
fides. Idem fieri nõ inutilit põt uti si merita sin adĩsariũ aliq̃ expoũeris in ingͣ¬
tũ inueharis aut si uarietatẽ criminũ narratione demostrauis pc̃ũ ob ea piculũ
nem⁊ ꝙ̃pͫ cectus esse siĩs cupit pret̾ea cauendũ est ne ip̃a expõio Uanestat
aduersis in aliud cãis⁊ Inam mora fatigatis. Sed ut nõ semiꝑ est ngc̃iã post narratio¬
mentis si quio erit aspeꝵo p̃melluemus qd facilius cures udicũ que rost dc̃ti erius
ednuctant ne ius nr̃m oderinte Aihil .i. facile ꝑsiadetur sauits qeo loco tã Iud̃iis

Expanded text:
eam velut erumpente protinus indignatione. quod tamen ita fieri oportebit, si res eam velut erumpente protinus indignatione. quod tamen ita fieri oportebit, si res dubitationem non habebit. alioqui prius est quod obiicias verum efficere quam magnum, quia criminum invidia pro reo est, priusquam probabitur; difficillima est enim gravissimi cuiusque sceleris fides. item fieri non inutiliter potest ut, si merita in adversarium aliqua exposueris, in ingratum inveharis, aut, si varietatem criminum narratione demonstraveris, quantum ob ea periculum am primum certus esse sententiae cupit. praeterea cavendum est, ne ipsa expositio vanescat, aversis in aliud animis et inani mora fatigatis. Sed ut non semper est necessaria post narratiomentis, si quid erit asperum, praemolliemus, quo facilius aures iudicum quae post dicturi erimus admittant, ne ius nostrum oderint. nihil enim facile persuadetur invitis. quo loco iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
in forum uenit postꝙ̃ agere cãs non ad uilitatem litgatorũ sed ad patro noꝵ ioctationẽ
repettũ est. ne si p̃esse illi qualis sepius desideratur nerratiomi gracilitati coniuncta
argumentoꝵ pugnacit as fuerit dilatius diutius dđi uoluptatibus oĩo refrigescat
in quo uitiũ illud est qd̾ sine discrimine cãꝵo atq utilitatis hoc tanꝙ̃ seme gcpedi¬
at. aut necẽ sit faciũt. eo q desumptas ex his partibus quaꝵ alius erat locus snĩas
in hanc congerũt ut płima aut it̾um dicenda sint aut qr alia alieno loco dc̃a st̃
dici suo non possint. Ego aũt confiteor hoc expatiandi g̃ñs nõ mõ narrationi s¬
non si perium contineat᷑ ⁊ que nã iuncta erãt distrahit. Nihil .n. tam ẽ conse¬
quens ꝙ̃ narrationi probõ. ⁊ si excursus ille uel q̃ĩ finis narrationis uł qr̃ initiũ
probonis est. Erit gͦ illi nõ nuunꝙ̃ locus. ut si exp̃o circa finẽ etrox fuĩt ꝓseqͣm

Expanded text:
in forum venit, postquam agere causas non ad utilitatem litigatorum, sed ad patronorum iactationem repertum est, ne, si pressae illi, qualis saepius desideratur, narrationis gracilitati coniuncta argumentorum pugnacitas fuerit, dilatis diutius dicendi voluptatibus oratio refrigescat In quo vitium illud est, quod sine discrimine causarum atque utilitatis hoc, tanquam semper expediat aut etiam necesse sit, faciunt, eoque sumptas ex iis partibus, quarum alius erat locus, sententias in hanc congerunt, ut plurima aut iterum dicenda sint aut, quia alieno loco dicta sunt, dici suo non possint. ego autem confiteor, hoc exspatiandi genus non modo narrationi snon si per vim cuneatur et quae natura iuncta erant distrahit. nihil enim tam est consequens quam narrationi probatio, nisi excursus ille vel quasi finis narrationis vel quasi initium probationis est. erit ergo illi nonnunquam locus, ut, si expositio circa finem atrox fuerit, prosequamur
Abbreviated transcription (Latin):
premisimus & si gua in ꝑtiendo p̃tiemus occurrere qͥdꝰ quiđ nemini accidit n qui
plane uol ulo fuĩt ingenio uel ad agendũ nhil cogitat p̃meditatiq detulert
a lioguin que tam monfesta ⁊ lucida sit ratio ꝓ̃ recte ꝑntionis. Seguit ⁊ nacuros
duem adeo ut menorie id maxͣ siet ouxͣ uia dicendi nõ decedere Q uapn ilbos
suidem ꝑrodituerim qui portitionẽ uetant ultra tris ꝓpoitiones extẽdere gut
int dubio si mimiũ sit mubip̃ fugiet memoria idicis ⁊ andabit intentione

Expanded text:
promisimus et, si qua in partiendo praeterimus, occurrere; quod quidem nemini accidet, nisi qui plane vel nullo fuerit ingenio vel ad agendum nihil cogitati praemeditatique detulerit. alioqui quae tam manifesta et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam ducem adeo ut memoriae id maximum sit auxilium via dicendi non decedere. quapropter ne illos quidem probaverim, qui partitionem vetant ultra tres propositiones extendere. quae sine dubio, si nimium sit multiplex, fugiet memoriam iudicis et turbabit intenti
Abbreviated transcription (Latin):
saeptam. qr in illa domo filiũ hnẽt ⁊ iõ illũ m̃ocentemter abdicatũ fi filius abdi¬
decit ⁊ odiũ diuuitis E metũ ꝓ inuene quẽ ꝑiculose mansuꝵ o in illa domo
qua tam iiusus sit sciat susbitione subiect petiteris nõ carebit. Euenit em̃ in
scholas ticis cent uer sis qd̾ in foro an possit accidere dubito ut eođ colore ꝑs ut qͥs
utatur Dem̃ eñ ꝓse quisq defendat uit in illa guersia uxor marito dix̃ ippe

Expanded text:
sceptam, quia in illa domo filium haberet; et ideo illum ter innocentem abdicatum, quia filius abdisceptam, quia in illa domo filium haberet; et ideo illum ter innocentem abdicatum, quia filius abdiderit et odium divitis et metum pro invene, quem periculose mansurum in illa domo, in qua tam invisus sit, sciat, suspicione subiecti petitoris non carebit. evenit aliquando in scholasticis controversiis, quod in foro an possit accidere dubito, ut eodem colore utraque pars utatur, deinde eum pro se quaeque defendat, ut in ilia controversia: uxor marito dixit, app
Abbreviated transcription (Latin):
de nr̃o facto querat᷑ bonu nob̵ aliqd̾ ẽẽ dcł. Side alicno met̾e in płes sustitionos¬
luere. Est tñ guibusdam stolasticis contreuersis in guib ponit᷑ aligño nõ respenderẽ¬
ad que integatur Libertas or̃a enumerandi q̃ resbomderi potuissent fingendo uo
expediet Is .n. nom negobit ao iduecsirio q qr nõ est hicurus in negando fidem
Sõmoꝵ ⁊ suꝑstitionũ colores ip̃aiam facilitate autem ꝑdiderũt. Non est aũt
satis in narratione uti coloribus n ꝑ totam actionẽ consentiãt cũ pytim grũdã
probõ sola sit in asseueratione & perseuerantia. Ut ille paresitus qui ter abdica¬
tum a Iuuenẽ dunte ⁊ absolutum tanꝙ̃ suuĩ filiũ asserit hẽbit guiđ colorem
quo dicot ⁊ pauꝑtatem s cam exponendi fiuis se. Et iõ ase parasiti ꝑͣs esse su¬

Expanded text:
de nostro facto quaeratur, unum nobis aliquid esse dicendum; si de alieno, mittede nostro facto quaeratur, unum nobis aliquid esse dicendum; si de alieno, mitte. est tamen quibusdam scholasticis controversiis, in quibus ponitur aliquem non respondere quod interrogator, libertas omnia enumerandi, quae responderi potuissent. fingenda vero expediet, is enim non negabit; ab adversario quoque, quia non est habiturus in negando fidem. somniorum et superstitionum colores ipsa iam facilitate auctoritatem perdiderunt. Non est autem satis in narratione uti coloribus, nisi per totam actionem consentiant, cum praesertim quorundam probatio sola sit in adseveratione et perseverantia; ut ille parasitus, qui ter abdicatum a divite iuvenem et absolutum tanquam suum filium asserit, habebit quidem colorem, quo dicat et paupertatem sibi causam exponendi fuisse et ideo a se parasiti personam esse su
Abbreviated transcription (Latin):
iuis est dix̾is de pore tac̾t oportunũ est: St q̃dã &false expões sip inforo dup̃
om̃us est. Alt̾u qd inslis adiuuat᷑ nt ẜ. clodius fiducia tes tũ q̃ nocte incestu
rome cõmiẜat in t̾rãne se fuisse dicebat. Alt̾rm qd̵ est tuendũ dlicentis ingenis
congruat & oredibilem rõẽm̃ ⁊ ordinem heat si contig & ẽt̃ uerȩ alitui rei conueniaet¬
cohereat aut argim̃to qd̾ sit in cã confirmet᷑. Nam que tota ex̃ rem petito str m̃¬
tiendi licentiam prodũt. Curandũ p̾cipuȩ qd̵ fingentibus freq̃nter accidit ine q̃ intꝰ
se pugnent. Quedam partibus blandiũtur s in sum̃ami non consentiũt pt̾ea ne
iis que uera esse constabit adusa sintim schola ⁊̃ ne color ex themata q̃rat᷑. Ut̾bi
aũt oritor me minisse debebit actione teta quid fiunx̾uit q̃m solent excidere q̃ falla

Expanded text:
rius est, dixeris, de priore tacere optimum; rius est, dixeris, de priore tacere optimum; od instrumentis adiuvatur, ut P. Clodius fiducia testium, qua nocte incestum Romae commiserat, Interamnae se fuisse dicebat; alterum, quod est tuendum dicentis ingenio. congruat et credibilem rationem et ordinem habeat; si continget, etiam verae alicui rei cohaereat aut argumento, quod sit in causa, confirmetur. nam quae tota extra rem petita sunt, mentiendi licentiam produnt. curandum praecipue, quod fingentibus frequenter excidit ne qua inter se pugnent; quaedam enim partibus blandiuntur, sed in summam non consentiunt; praeterea, ne iis, quae vera esse constabit, adversa sint; in schola etiam, ne color extra themata quaeratur. utrobique autem orator meminisse debebit actione tota, quid finxerit, quoniam solent excidere quae fals
Abbreviated transcription (Latin):
Nam i cogere pla expõe quis ꝓhibet si ĩ utile ẽ cãe: E ꝓnuictere s i dnudere narationẽ
& ꝓbões subung̾e ꝓtibus atq ita tñsferre ad seq̃ntia. Nanq ne is quid acaedo pui sẽper
eo putant ordine quo quid actũ sit esse naranaũ. Sed eo mõ narrore quo expedit
qd fieri plibus figuris lic& Nam ⁊ ałñ excidisse simulamus cũ quio utiliore loco t̃du¬
çinus. Et int̾im nos reductaros reliquũ ordine testamus. qr sie futa sit cã iucidior.
Narrationẽ iõ añ ꝓbões ponere ẽ institutũ ne udex quade re q̃rat᷑ igre cur
ig̃ igner E. si singula ybanda aut refellenda erũt nõ singla ⁊̃ narrẽtur. Me c̾te
ꝙ̃tacũq nr̃is exꝑamentis hñda õ fidis fecisse hec in foro quot ip̃a desiderabat utilitaᷤᷤ.
probantibuis E eruditis ⁊ his qui iudicabẽt scio & qd̾ nõ errogant᷑ dix̾im fi st plurimi
peꝑisse narres dem̃ concepisse axtũ testum̃tũi dem̃ signatũ. In quio siid qd pot̾¬

Expanded text:
narrationem et probationes subiungere partibus atque ita transire ad sequentia? nam ne iis quidem accedo, qui semper eo putant ordine, quo quid actum sit, esse narrandum, sed eo malo narrare, quo expedit. quod fieri plurimis figuris licet. nam et aliquando nobis excidisse simulamus, cum quid utiliore loco reducimus, et interim nos reddituros reliquum ordinem testamur, quia sic futura sit causa lucidior; narrationem ideo ante probationes ponere est institutum, ne iudex, qua de re quaeratur, ignoret. cur igitur, si singula probanda aut refellenda erunt, non singula etiam narrentur? me certe, quantacunque nostris experimentis habenda est fides, fecisse hoc in foro, qprobantibus et eruditis et iis, qui iudicabant, scio; et quod non arroganter dixerim, quia sunt plurimi, peperisse narres, deinde concepisse; apertum testamentum, deinde signatum; in quibus si id, quod poste
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eẽt addhuc nulla belli suspitio legatus in affricã cũ .c̃. Considio ꝑfoctus ẽ alibi.
nõ mõ mullũ ad bellĩ s ne ad minimã quiđ suspitionẽ delli x cũ eõt indicãtis satis
ligarius nullo se implicati negocio passus est Adiecit dom̃u spectens ad suos redire
cupiens ita ꝙ exponebat ⁊ rõe fecit e̾dibile ⁊ affectus q impleuit Reo mag̃ miror eo
qui nõ putent esse utendũ in narratione affectibus qui sihoc đ̃nt non diun᷑ ut ĩ epy
logo mecũ sentuit. Efugiendesst ⁊. more: Cet̾um cur ego uidicem nolim cũ ego decto
⁊ moueri. Cur qͥd̾ in sum̃a ꝑte sum actionis petiturus non in pͦstatim reꝙ ingressa

Expanded text:
alibi: Non modo ad bellom sed ne ad minimam quidem suspicionem belli. Et cum esset indicaturo satis, Q. Ligarius nullo se implicari negotio passus est, adiecit, domum spectans, ad suos redire cupiens. ita quod exponebat, et ratione fecit credibile et adfectu quoque implevit. quo magis miror eos, qui non putant utelogo, mecum sentiunt; effugiendae sunt enim morae. ceterum cur ego iudicem nolim, dum eum doceo, etiam movere ? cur , quod in summa parte sum actionis petiturus, non in primo statim rerum ingressu,
Abbreviated transcription (Latin):
id esse ob scurã ip̃m quod in eum solum adhibet᷑ u sfum ne sint oct̾a obscura tũ breus
nec ullo superuacuo onerata Iobo. non .n. quid dicamus sed de quo dicturi sumꝰ ostẽdli¬
mus optinendum ⁊̃ ne quid in ea ⁊ desit ne quid suꝑsit: Suꝑest aũt sic fere
cum aut in spẽs partimur / quod in gña partir sit satis aut gne porto subiicit᷑
spẽs ut si dicam de ꝟotute de iustitia continẽtia. Cum iustitia atq continentia
iurtutis sint spes. Partitio pͣ est quid sit de quo cõueniat quis de quo embigit᷑
In eo qd̾ conuenit quid adueesarius fateat᷑ quid nos in eo de quo ambigit᷑ que¬
dicturi simus que nosare propositiones que partis oliuerse: Turpissimum uero
nõ eodem ordine exequi quo quidq posur̃s.

Expanded text:
d esse obscurum ipsum, quod in eum solum adhibetur usum, ne sint cetera obscura?, tum brevis nec ullo supervacuo onerata verbo. Non enim, quid dicamus, sed de quo dicturi simus ostendimus. obtinendum etiam, ne quid in ea desit, ne quid supersit. superest autem sic fere, cum aut in species partimur, quod in genera partiri sit satis, aut genere posito subiicitur species, ut dicam de virtute, iustitia, continentia, cum iustitia atque continentia virtutis sint species. partitio prima est, quid sit de quo conveniat, quid de quo ambigatur. In eo, quod convenit, quid adversarius fateatur, quid nos; in eo, de quo ambigitur, quae nostrae propositiones, quae partis adversae. pessimum vero, non eodem ordine exsequi, quo quidque proposueris.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cũ Inuuidia cedentis ĩ fiducia iuris clamau̾it. Quid pmodam cosumdño ne cano
ꝑ totam expõem incendit᷑ muidia tũ in supplicio ĩpo lacrimis implenut cũ flentes
non tam narrart ꝙ̃ oñcle t& prẽm de morte fili filiũ de p̃ras anuid ulli epyb¬
gi possunt mag̃ hr̃e muẜable serũ estin adnocaꝵi hs rebus affcm̃ in porations
quas seturus nar au̾it. Assueuit illis undex. Iamq eas sine motu m̃tis accipit quieo
cõmõtus nobis nõ est Et difficile ẽ nobis mutare habitũ aĩsemel constitũtũ Exo

Expanded text:
e cum invidia caedentis et fiducia iuris clamaverit. quid ? Philodami casum nonne cum per totam expositionem incendit invidia, tum in supplicio ipso lacrimis implevit, cum flentes non tam narraret quam ostenderet patrem de morte filii, filium de patris? quid ulli epilogi possunt magis habere miserabile? serum est enim advocare iis rebus adfectum in peroratione, quas securus narraveris; adsuevit illis iudex iamque eas sine motu mentis accipit, quibus commotus novis non est, et difficile est mutare animi habitum semel constitutum. ego
Abbreviated transcription (Latin):
aiosa ⁊ tristia isabłr dic̾e hiabit ne ub cõsimant᷑ affectus s ut tñ aehit pͥms
lineis desiguene᷑ ut plane qralis futura sit ymago restatim aꝑpeat Desea¬
teitia quidem uelut farigatum intentione stomachũ iudiais refice dissiafim ma¬
xie quid breuitꝰ iiectione queus est illa fec̾unt hui Mlonis qd̵ fuos qrisgo
sios m nt cali sftacere nol uisset. Int̾im paulo libiere qlis est illa nubit gão socrus
ulus cuspicibus nilis anctori b funesis cmimibit oñz quad cum sit seiũ his g¬
pr̃ibus quib om̃is ad utilitatem poti ꝑ̃ ostentatiõ componebat᷑ mr̃o. Et erãt
aohee seueriora iudicia ꝙp̃to nc̃ fuciendũ mag̃ cũ ip̃a capitis aut forrinaro
perienla irrũpit uoluptis cui hem̃ desiderio ꝙ̃tũ dari debeat alio loco dican
int̾im alguid indulgendũ esse confiteor. Aluiltĩ confert adiecta ueris crtlidiis
it⁊ s uriago qut uelut in rem pñtem ꝑdncere andientes inar Quous est iulla

Expanded text:
ia miserabiliter dicere licebit, non ut consumantur adfectus, sed ut tamen velut primis lineis designentur, ut plane, qualis futura sit imago rei, statim appareat. ne sententia quidem velut fatigatum intentione stomachum iudicis reficere dissuaserim, maxime quidem brevi interiectione, qualis est illa, fecerunt servi Milonis, quod suos quisque servos in tali re facere voluisset, interim paulo liberiore, qualis est illa, nubit genero socrus, nullis auspicibus, nullis auctoribus, funestis ominibus omnium. quod cum sit factum iis ad ostentationem componebatur oratio, et erant adhuc severiora iudicia, quanto nunc faciendum magis, cum in ipsa capitis aut fortunarum pericula inrupit voluptas? cui hominum desiderio quantum dari debeat alio loco dicam. interim aliquid indulgendum esse confiteor. multum confert adiecta veris credibilis rerum imago, quae velut in rem praesentem perdicere audientes videtur, qualis est illa
Abbreviated transcription (Latin):
dabis E reuqͣ. Quiol ꝓ c̃iuentio stale inih q collogiuũ nõ no ad celeritatem płu
& ad fidem confert: que ne se fecisse in  obẜuantia quadam iuideat᷑ ꝙ̃q̃ hoc in illo
credibile nõ est: in ꝑtitionib p̃cipit : ut hẽat narratio suauitatem aemrationes expe¬
cem eẽ exepedurR inseremus exp̃or ĩ breuem cũ res pose & defensionẽri roe factoꝵ¬

Expanded text:
dabis, et reliqua. quid ? pro Cluentio, Staieni Bulbique colloquium nonne ad celeritatem plurimum dabis, et reliqua. quid ? pro Cluentio, Staieni Bulbique colloquium nonne ad celeritatem plurimum et ad fidem confert? quae ne fecisse inobservantia quadam videatur, quanquam hoc in illo credibile non est, in Partitionibus praecepit, ut habeat narratio suavitatem, admirationes, exspecem esse expediret. inseremus expositioni et brevem, cum res poscet, defensionem et rat
Abbreviated transcription (Latin):
que partem adumabũt expoĩtis ⁊ confumatis si aduersus alisua uti remediis de quib sup̃
dictum est. Si pla proderũt ⁊ conung̾e licebit ut que obstant sint in medĩo uelut
auxilis nr̃is poita minus hẽant iuiriũ que tñ non erũt nuda ponenda: s ut ⁊ nostra
aligua argum̃tatione firmemus ⁊ diu̾sa cur credibilia non sint adiiciamus qr nͥ dustin¬
xerimus uerendũ est ne bona nr̃a ꝓmixtis malis inquinent᷑. Illa gͦ de narrõe precipi
ut ui quadam uideanur affecti: uelut recto itmere depulsi. Quãł ẽ Cicoms q̃ nup¬
tias sasie. Omulieris scelus incdibile: ⁊ p̾tꝰ hanc unã in om̃i uita maudictu o libidiue
effrenatam ⁊ indomitã. Oaudeciam singularem nõ ne timuisse siminus uim deon
hõiu q famam at illem ĩpam noctem faciesq illas iuptiales nõ limen cubiculi nõ cubi¬
le filig. non parietes demiq ip̃os suꝑiodo testis nuptiaꝵo. Sno ueesus a indice ⁊ bius

Expanded text:
am adiuvabunt, expositis et confirmatis, adversus reliqua uti remediis, de quibus supra dictum est Si plura proderunt, etiam coniungere licebit, ut quae obstant in mediis velut auxiliis nostris posita minus habeant virium. quae tamen non erunt nuda ponenda, sed ut et nostra aliqua argumentatione firmemus et diversa cur credibilia non sint adiiciamus; quia, nisi distinxerimus, verendum est, ne bona nostra permixtis malis inquinentur. illa quoque de narratione praecipi ut vi quadam videamur adfectus velut recto itinere depulsi, qualis est Ciceronis circa nuptias Sasiae: O mulieris scelus incredibile et praeter hanc unam in omni uita inauditum! O libidinem effrenatam et indomitam! o audaciam singularem! nonne timuisse, si minus vim deorum hominumque famam, at illam ipsam noctem facesque illas nuptialis, non limen cubiculi, non cubile filiae, non parietes denique ipsos superiorum testis nuptiarum? perfregit ac pros
Abbreviated transcription (Latin):
mentis dico non tñ argum̃tatione cui tñ plurimũ confert freq̃ns affirmatio Effecturos
accõmodatiorem iudiam faciant.Itq constabit nusꝗ̃ eoꝵꝓ ẽẽ maiorem usum ꝙ̃ uͥ
am̃is indicis ab aliqua contra nos insita opimone flectendus t̃. Comecturales aũt cãt
in quibus de fato querit non tam sepe rei de qua iudiciũ est ꝙ̃ eoꝵo perque res colli¬
genda est expoem hñt. Que cũ accusator suspitiose narret reus leuare suspitionẽ debe¬
at alrꝰ ao hoc atq ab illo ad iuidice ꝓferii oportex. At n. quedam ag turba ualeridi¬

Expanded text:
 argumentis argumentis dico, non argumentatione, cui tamen plurimum confert frequens adfirmatio effecturos accommodatiorem iudicem faciant? atque constabit, nusquam esse eorum maiorem usum, quam ubi animus iudicis ab aliqua contra nos insita opinione flectendus est. coniecturales autem causae, in quibus de facto quaeritur, non tam saepe rei, de qua indicium est, quam eorum, per quae res colligenda est, expositionem habent. quae cum accusator suspiciose narret, reus levare suspicionem debeat, aliter ab hoc atque ab illo ad iudicem perferri oportet. At enim quaedam ar
Abbreviated transcription (Latin):
reuquit. Expettat nalitꝰ iundex quid nerrit a nodis si nihil exponinꝰillam esse ÷̃
ad iparius dixit tala qualia dix̃ ꝯedant nẽo est quid g dere constat . eadem̃
exponenius si de quolitate aget᷑: Cuiꝰ tum dem̃ũ q̃o est .cũ dere constat eadẽ 
non eodem mõ. Aliecã adiam rationẽ daboꝰ Ubis eleuare q̃dam liabit luxuria hnlar¬
tatis auaritia parsimonie aggligentia simplicitatis nõĩe leniet᷑ uuitu demq
ioe habita uel sanoris aliguis iđl migitionis meridor sle nõ nunq̃ monere letmes¬

Expanded text:
reliquit. exspectat naturaliter iudex, quid narretur a nobis. si nihil exponimus, illa esse quae adversarius dixit et talia qualia dixit credat necesse est. quid ergo? eadem exponemus? si de qualitate agitur, cuius tum demum quaestio est, cum de re constat, eadem sed non eodem modo; alialitatis, avaritia parsimoniae, negligentia simplicitatis nomine lenietur; vultu denique, voce, habitu vel favoris aliquid vel miserationis merebor. solet no
Abbreviated transcription (Latin):
R̾ singula ⁊ quid quoq loco prosit ostendam. Narratio est aut toto ꝓ nobis. aut
per quas efficit᷑ quo iudex facilius intellgat meminerit credat Nec ꝗsq̃ reghen¬
sione digͫ putet qdꝰ ꝓpouerim ea gue sit tota ꝓ niobis debero esse Iisimuli cũ xoe sit¬

Expanded text:
sunt singula, ut quid quoque loco prosit ostendam. narratio est aut tota pro nobis aut sunt singula, ut quid quoque loco prosit ostendam. narratio est aut tota pro nobis aut bus partibus per quas efficitur, quo facilius iudex intelligat, meminerit, credat. nec quisquam reprehensione dignum putet, quod proposuerim eam, quae sit tota pro nobis, debere esse veri
Abbreviated transcription (Latin):
ignari ex more cui assutut nihil in foro putãt esse mutandũ. Sed inscholasticis g nõ¬
nuinꝗ̃ euenit ut ꝓ nẽratione sit ꝓp̃o. Nam guid exponet q̃ ⁊elotipũ male tractatiõr ec¬
cusar :aut qui eynicu ap̃ censoris rrũ de moribus facit : Cum tõtũ crimenuo u̾bo in
qualibet actionis ꝑte põĩto satis indicetur. s hee hactenus. Nue que sit rõ narandi stoiuigã.
or̃o docens auditoremigiud in contͦuersia sit. Eam pleriq scriptores max qui st̾ ab Iso¬
crates uolut esse lucidam breuem oisimilem. Nec .n. refert an ꝓ lucida ꝓspicuã pro
uerisimili probabilẽ: credibilem uedicamus. Cadem nobis placet esse ciusio ꝗꝗ̃ et an ͤ
breuem expõem. Nec liceat ire ꝑ mediũ seodores qͦ solem rebinguũt ultimã ꝑte
qr nec breuitꝰ ueiq nec dilucide semꝑ sitrutile exponere ꝙ diligñtius distinguẽdo

Expanded text:
ignari ex more, cui adsueverunt, nihil in foro putant esse mutandum. Sed in scholasticis quoque nonignari ex more, cui adsueverunt, nihil in foro putant esse mutandum. Sed in scholasticis quoque nonnunquam evenit, ut pro narratione sit propositio. nam quid exponet, quae zelotypum malae tractationis accusat, aut qui Cynicum apud censores reum de moribus facit? cum totum crimen uno verbo in qualibet actionis parte posito satis indicetur. Sed haec hactenus. nunc , quae sit narrandi ratio, subiungam. oratio docens auditorem, quid in controversia sit. eam plerique scriptores, maxime qui sunt ab Isocrate, volunt esse lucidam, brevem, verisimilem. neque enim refert, an pro lucida perspicuam, pro verisimili probabilem credibilemve dicamus. eadem nobis placet divisio; quanquam et Aribrevem expositionem nec liceat ire per medium, Theodorei quoque solam relinquant ultimam partem, quia nec breviter utique nec dilucide semper sit utile exponere. quo diligentius distinguenda
Abbreviated transcription (Latin):
de quo cognitũ est faciles adeuluendũ. S muitis enteacte uite flagitiis ⁊ grauib crimi¬
nibus onerate q̃ pus amouenda st̃ ut ꝓpitius iudex defensionem ip̃ius negotii cuiꝰ
pͣ oõ est audiat. Ut si defendendus est. A. celius nõne optime patͦnuis occurrat pͥrs
comutiis luxurie petulantie impudentiȩ ꝙ̃ ueneficii Inquib solis om̃is ciceronis
uersatur or̃o. Dem̃ tũ narret de bonis paulatim totamq deĩ ex plicet cõ q̃ est
ipius actione defensa. Sed nos qucit scholaꝵa confuetudo in guibus certa q̃dam ponũt᷑
que themata dicimus pretꝰ que nihil est diluendũ. Ioeoq narratio ꝓhe semꝑ subiuingitut
Inde libeas de clamatoribus ut ⁊̃ ẜo partis sue loco narare uideant᷑. Nan cũ ꝓ petitore dicũt
i ex pos tancħ̃ priores agane uti solent i contoictione tanꝙ̃ respondeant. Ideoq fit nõ recte
nã cũ sit declanatio forensiũ actroniĩ meditatio cur nõ ut᷑ q ꝓtinus locũ ex̾ceat. Cuiꝰ rõis

Expanded text:
de quo cognitio est, faciles ad diluendum sed multis anteactae vitae flagitiis et gravibus oneratae; quae prius amovenda sunt, ut propitius iudex defensionem ipsius negotii, cuius propria quaestio est, audiat: ut, si defendendus sit M. Caelius, nonne optime patronus occurrat prius conviciis luxuriae, petulantiae, impudicitiae quam veneficii, in quibus solis omnis Ciceronis versatur oratio; tum deinde narret de bonis Pallae totamque de vi explicet causam, quae est ipsius actione defensa? Sed nos ducit scholarum consuetudo, in quibus certa quaedam ponuntur, quae themata dicimus, praeter quae nihil est diluendum, ideoque prooemio narratetiam secundo partis suae loco narrare videantur. nam cum pro petitore dicunt et expositione, tanquam priores agant, uti solent et contradictione, tanquam respondeant, idque fit recte. nam cum sit declamatio forensium actionum meditatio, cur non in utrumque protinus locum se exerceat? cuius rationis
Abbreviated transcription (Latin):
ntim expediet expõitiones breu inẽ factione distinguert Iudistis que an acta
sR̾ accipite que nẽ insegnũtur. Reficit᷑ n. iudex poro fines se ulut ad nouuta
tursus initũ p̾parabit Si tñ adheitis q ins artio in longñ exierit ordo reꝵerit nõ
Q. ligarius om̃i culpa uacat. domo ẽ egresius nõ m̃o nultũ ad bellũ sne ad minimã
quidem belli suspitionẽ ⁊ cera. Credibilis aut erit norratio añ or̃asi pus consuli¬
erimus nr̃m aiũ ne quid ñȩ dicamus adũsum. Dem̃ si cãs ⁊ rões factis ꝓpoueri
euerimus ut furtireũ : cupidĩ adult̾is libidino sum homicidn iemarariũ uel q̃ si

Expanded text:
interim expediet expositiones brevi interfatione distinguere: audistis quae ante acta interim expediet expositiones brevi interfatione distinguere: audistis quae ante acta sunt, accipite nunc quae insequuntur. reficietur enim iudex priorum fine et se velut ad novum rursus initium praeparabit. si tamen adhibitis quoque his artibus in longum exierit ordo rerum, erit Q. Ligarius omni culpa caret; domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad minimum i quidem belli suspicionem et cetera. credibilis autem erit narratio ante omnia, si prius consuluerimus nostrum animum, ne quid naturae dicamus adversum, deinde si causas ac rationes factis praeposuerim credi volemus, constituerimus, ut furti reum cupidum, adulterii libidinosum, homicidii temerarium, vel hi
Abbreviated transcription (Latin):
Aliocruin sit indocta nam ⁊ fallit noluptas ⁊ minus longa q̃ delectant iuđne. U
amenũ ac molle iter r̃ si est spati amplioris minus fangat ꝙ̃ duꝵo ardũq i cõxen¬
diũ. Nec .n. mihi unꝗ̃ tanta fuĩt cura breuitatis ut non ea gue crediblem facũt
poio multe condicione ipã re longe nãrationes quib ex̃ma ut p̃aepi pdemu parte aoin¬
tentionem p̾parandus est iudex. Dem̃ curandũ est ut om̃i arte uł ex spatio eiꝰ detra¬
hamus aliquid uel extedio ut minus longa sit efficitͥmus quȩ potimusi differendo nõ tr̃
sine mentione eoꝵ quȩ differemus quas c̃as occidendi huierit quos assumo snt cõsi¬
os ꝙ̃ admodũ dispouẽrit insidias probationis loco dicam. Quȩdam uo ex ordine p̃rꝰ¬
in re ĩpa iolicam q̃ postea. Ita tres potiuis modice narrationes iudebunt᷑ q̃ una longa

Expanded text:
alioqui sit indocta; nam et fallit voluptas et minus longa quae delectant videntur, ut alioqui sit indocta; nam et fallit voluptas et minus longa quae delectant videntur, ut amoenum ac molle iter, etiamsi est spatii amplioris, minus fatigat quam durum aridumque compendium. neque mihi unquam tanta fuerit cura brevitatis, ut non ea, quae credibilem faciunt ultae condicione ipsa rei longae narrationes, quibus extrema ut praecepi prooemii parte ad intentionem praeparandus est iudex; deinde curandum, ut omni arte vel ex spatio eius detrahamus aliquid vel ex taedio. ut minus longa sit, efficiemus quae poterimus differendo, non tamen sine mentione eorum, quae differemus: quas causas occidendi habuerit, quos adsumpserit conscios, quemadmodum disposuerit insidias, probationis loco dicam. quaedam vero ex ordine praecam quae in re ipsa, dicam quae postea. ita tres potius modicae narrationes videbuntur quam una longa.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud breuem putauert. ꝙ mlla suꝑuacuis certret hͥ posset aliguidex necis deside¬
rare. Nos aũt bintetem in hoc ponimus ut nõ minuss ne plus chieat᷑ ꝙͣ oporteat
qruidam scriptores artiũ tradiderũt tñseo saᵗ ᵘn. hec itia. nõ tm̃brenitatis gratia
fugienda. non minus aũt cauenda erit q̃ nimiũ corripiente oĩa sequit᷑ obsauritts
locũ b̾uitas & abruptũ ẜmonis qñs qd ociosũ fortasse tectorẽ minꝰ fallat audiẽte
eñsuoiat ñ dũ repetat᷑ expectat cũ p̾ẜerm lector nõ fers sit nͥ eruditus iudicim
uara plezos in decurias mitant de eo ꝓuñtatur a ql interexat ut fortase¬
ubi qrin narratione tamen p̾cipues media het tenenda sit ua diaend ẽfum aũt opus e
nen ita solũ accipiuolo ꝗ̃tum ad indicendũ sufficit. gi ⁊ nõ mornata d esse breuitas

Expanded text:
aliud brevem putaverunt, quod illa supervacuis careret, haec posset aliquid ex necessariis desidealiud brevem putaverunt, quod illa supervacuis careret, haec posset aliquid ex necessariis desiderare. nos autem brevitatem in hoc ponimus, non ut minus, sed ne plus dicatur quam oporteat. quidam scriptores artium tradiderunt, transeo; sunt enim haec vitia non tantum brevitatis gratia refugienda. Non minus autem cavenda erit, quae nimium corripientes omnia sequitur, obscuritas, locum, brevitas et abruptum sermonis genus, quod otiosum fortasse lectorem minus fallat, audientem transvolat nec dum repetatur exspectat, cum praesertim lector non fere sit nisi eruditus, iudicem rura plerumque in decurias mittant de eo pronuntiaturum quod intellexerit; ut fortassue, in narratione tamen praecipue, media haec tenenda sit via dicendi quantum opus enon ita solum accipi volo, quantum ad indicandum sufficit, quia non inornata debet esse brevitas,