comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amplusoule uideant. libet explicare
paululũ p̃misso tũ quĩ uelit fabula
panli Oicit gͦ p̾mom irritatã t̾rã
ira dẽoꝵ circa quod ꝓ iracis diis sider
opus circa quedã incelligo Sidera .i.
seu suꝑcelestia corpa ꝑptuldubio ĩ nos
agunt pocenͣ eis a creatoe ꝯcessa .ẜm
dispoĩtiones suscipientiũ eoꝵ influẽ¬
tias ⁊ hĩc fit ꝙ puer uł a dolescẽs au¬
get᷑ eop oꝑe cum diminuat᷑ senestẽs
et tũ nuĩꝙͣ a rõne gub̃̾natoi̾s opti
repentius falsoꝙ udicio tamꝙͣ irata
fecisse uident᷑ ut puca dum iustũ rege̾
dum infelitẽ Impatorẽ dum strẽmũ
nulitẽ in finem suũ deducũt Et ideo
iracos dixit deos paulus qr occiderint
Illustres uiros quos ꝑpetuandos rebãt
⁊ ad quid irritas᷑ ut ꝑiat famã ulc̾ten
suture mort i. ut id agat ꝓpt̾ quod
fama sui noĩs oriatur ut dimii deoꝵ
ira ceciderit illiꝰ nomen agente mitoꝵ
fama suꝑstes sit etꝭ nolentib hiis qͥ

Expanded text:
ampliuscule videant, libet explicare ampliuscule videant, libet explicare paululum, premisso tamen quid velit fabula Pauli. Dicit ergo primo irritatam terram ira deorum. Circa quod pro iratis diis, syderum opus circa quedam intelligo. Sydera enim seu supercelestia corpora procul dubio in nos agunt potentia eis a creatore concessa secundum dispositiones suscipientium eorum influentias; et hinc fit ut puer vel adolescens augetur eorum opere, cum diminuatur senescens et cum nunquam a ratione gubernatoris optimi repvidentur, ut puta dum iustum regem, dum felicem imperatorem, dum strenuum militem in finem suum deducunt. Et ideo iratos dixit deos Paulus, quia occiderint illustres viros, quos perpetuandos rebantur et ad quid irritatur? Ut pareat Famam ultricem future mortis, id est ut id agat propter quod Fama sui nominis oriatur, ut dum deorum ira ceciderit illius nomen agente meritorum Fama superstes sit, etiam nolentibus his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fabant᷑ occidentur a ioue ⁊ diis aliis
Quo dolore irritata ⁊ iudicce auidacũ
sibi adu̾sus cam pocentes hostes ar-¬
ma deessent ut illis quib pocãt uib
aliquã mali agẽt coacto utero frimã
emisit sceleꝵ supeꝵꝭ relat̾tem huiq
aut̃ inc̾mentũ ⁊ formã dest̾bens uix¬
gilius ait sic fama malũ quo nõ a ᵈ
uelociꝰ ullũ. mobilitate inget iures q
acquirit enudo/ Parua motu pͥmo mox
sese collit in auras Ingredit᷑ q solo et
caput int̾ nubila condit. Et paulo ꝑtꝰ
hec ait / Pedib celerem ⁊ ꝑnicib alis
Monstrñ horrend̃ ingẽs cui quot sunt
corꝑe plume Tot uigiles oculi subt
mirabile diccu / Tot lingne tocidẽ ora
souant tot suingit aur̃es/ Nocte uolac
medio celi t̾req ꝑ umbrã Stridẽs nl
dulci decliãt luia sompno luce fedet
custos ant sm̃m culimẽ cecci Turrib
aut altis ⁊ magnas t̾ritat urbes Cã
optime Rex quanto berboꝵ or̃atu ꝙͣteo
Sentis equid S ut qui te p̃t̾ lcm̃i st̃

Expanded text:
abantur occiderentur a Iove, et diis aliis. Quo dolore Terra irritata et vindicte avida, cum sibi adversus tam potentes hostes arma deessent, ut illis quibus poterat viribus aliquid mali ageret, coacto utero, Famam emisit scelerum superum relatricem. Huius autem incrementum et formam describens, Virgilius ait sic: Fama malum quo non aliud velocius ullum Mobilitate viget viresque acquirit eundo. Parva metu primo mox sese attollit in auras Ingrediturque solo et caput inter nubila condit. Et paulo post hec ait: Pedibus celerem et pernicibus alis. Monstrum horrendum ingens cui quot sunt corpore plume, Tot vigiles oculi subter mirabile dictu Tot lingue totidem ora sonant tot surrigit aures. Nocte volat medio celi terreque per umbram Stridens nec dulci declinant lumina somno. Luce sedet custos aut summi culmine tecti Turribus aut altis et magnas territat urbes, Tam optime rex, quanto verborum ornatu, quanto Sentis equidem, sed ut qui te preter lecturi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rero polagoq gerat᷑ Et cellure bidet
tatũ q requirit in orbem ⁊cͣ Sacth
etꝭ minꝰ erudico pacencia st̃ ⁊ iõ qd
sibi belit paulus dum addidit fabule
famiã genitã ut turpia deoꝵ stã nor¬
raret indisse suꝑest qđ inl aliud au¬
tumo p̃t̾ quod cum mũõres ĩ maiões
il irib possuit illata uerbis maioi¬
bus ĩfamna conant᷑ ulcisti ¶erre
aut̃ ideo filiã uolue̾ qr nõ aliũde ꝙͣ ex
gestis in terris fama fit. Qcd̾ aut̃ prẽ
careat non absunrde demẽ cũ ut sepissiẽ¬
reꝵ a fama gescaꝵ que ut płuuũst
falsissie ĩgnore᷑ aucor qui cõꝑtꝰ

Expanded text:
rerum pelagoque geratur Et tellure videt, rerum pelagoque geratur Et tellure videt, totumque inquirit in orbem etc. Satis hec etiam minus erudito patentia sunt et ideo quid sibi velit Paulus dum addidit, fabule famam genitam ut turpia deorum facta narraret vidisse super est quod nil aliud autumo propter quod, cum minores in maiores nil viribus possint illata verbis maioribus infamia conantur ulcisci. Terre autem ideo filiam voluere, quia non aliunde quam ex gestis in terris fama sit. Quod autem patre careat non absurde dictum est, cum ut sepissimrum a fama gestarum que ut plurimum falsissime sunt ignoretur autor, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Orbi lotus medio ẽ int̾ t̾rasq f̾tumq.
Celestesq plagas t̾płicis ꝯsima mũdi
unde qd est usipͣ qͣnus regionib absit.
Inspicit᷑ peneccͣq cauas uox oĩs ad an¬
res fama tenet sũmaq locũ sibile¬
git in arce. In mĩos q aditus at mlle
foramiã tectis addidit ⁊ milłis inctus
lumã portis nocce dieq patet cõ est
ex ere sonanti Tota fremit bocesq re¬
stͦ iteratq quod audit Nulla q̾es intn
nuillaq scilentia ꝑte Nõ tñ ẽ clamor
si ꝑue minura uocis. Qualia de pela¬
gi si quis ꝓcul audiat undis/ Etre so¬
lent qualem ue sonũ cũ inpr̃ atras
Increpuit nibes ex̾ma touit᷑a redoũt
atria turba tenz uennt leuelolgus
entq mixtaq cum uertꝭ parit᷑ ꝯmta
uagant᷑ mrilia ruuors ꝯfusa q uerta
uolutant Ex quibus lui uacuas replẽt
sermonib auras ln narrata fernt
aliis mensura ꝙ ficci/ Crescit ⁊ audie̾
aliquid nouus adiat aucor Illic cre
dubio qr antõe susurri. Ipa quid ĩ celo

Expanded text:
o est inter terrasque fretumque Celestesque plagas, triplicis confinia mundi, Unde quod est usquam, quamvis regionibus absit, Inspicitur, penetratque cavas vox omnis ad auras. Fama tenet summaque locum sibi legit in arce Innumerosque aditus ac mille foramina tectis Addidit, et nullis iuclusit limina portis: Nocte dieque patet, tota est ex ere sonanti, Tota fremit vocesque refert iteratque quod audit. Nulla quies intus nullaque silentia parte; Non tantum est clamor sed parve murmura vocis, Qualia de pelagi, si quis procul audiat, undis Esse solent, qualemve sonum, cum Iuppiter atras Increpuit nubes, extrema tonitrua reddunt. Atria turba tenet: veniunt, leve vulgus, euntque Mixtaque cum veris pariter coniuncta vagantur. Milia rumorum confusaque verba volutant. Ex quibus hi vacuas replent sermonibus aures. Hi narrata ferunt aliis mensuraque ficti Crescit, et auditis aliquid novus adicit autor. Illic creddubioque autore sussurri. Ipsa quid in celo
Abbreviated transcription (Latin):
uero ab aratõe gleba nomẽ sumotilin¬
fancẽ ꝯꝑtum diem. Nec amplius uina
die ab ecrustis insũ ⁊ milla eos aurispi¬
cinam docuisse ⁊ ex ealibros etꝭ r̾liquisse
quos postea roͣm in lingnã ꝓpͥam tnͣs¬
tulere pmus figniẽti talem fuisse sen¬
sum existimo Qrnẽdam s. esse potuisse
qui dui scudens cirta aurispiciiã ⁊ ob̾
ꝯtemplationis cõmod consortio houn
asꝑnato ⁊ doctus repente unde mĩme e¬
debatur ꝯpꝑuit Et quia forsan ex an¬
tro aliquo exire iusus est terre puer¬
pñ fictum est uł in oculos agrocoletꝭ
mopinatii affuit quasi ꝓdiss ex glebis
a rudi eulgo terre filiꝰ dcus est  iõ
Consueue p̃cẽa Retẽs exteros ignotos
terrestu itui̾e ad se bemẽtes t̾resilios
nocitare/ uti neptũm qui adiherẽt᷑
nangio/ Infans aũt dc̃us qr nous et
consestĩ ꝓuectus / ⁊ senex eo ꝙ eruditꝰ¬

Expanded text:
vero ab aratore gleba vomere summota invero ab aratore gleba vomere summota infantem compertum dicit, nec amplius una die ab Etruscis visum, et in illa eos aruspicinam docuisse et ex ea libros etiam reliquisse, quos postea Romani in linguam propriam transtulere. Huius figmenti talem fuisse sensum existimo. Quendam scilicet esse potuisse qui diu studens circa aruspicinam, et ob contemplationis commodum consortio hominum aspernato doctus repente unde minime credebatur comparuit, et quia forsan ex antro aliquo exire visus est, Terre puerperium fictum est, vel in oculos agrum colentes inopinatus affuit, quasi prodisset ex glebis a rudi vulgo Terre filius dictus est, et ideo Consuevere preterea veteres exteros ignotos terrestri itinere ad se venientes Terre filios vocitare, uti Neptuni qui adveherentur navigio. Infans autem dictus quia novus et confestim provectus et senex, eo quod erudit
Abbreviated transcription (Latin):
subũbras quantũ ad ethereũ celi sus¬
peccus olimpui ⁊cͣ Nec młto post
ait hic genus autiquũ tene ti tama
pubes. fulim̃e deiecti fundo uoluũt᷑
ages ut asserue gentiles et
potissime Tusci absi cog̾to
genitoe̾ terre filius lĩtꝰ est
a pud Etrustos in a gr̃o tar quimẽsi
aliꝙͣtulum tellus incumuisẜ is uil¬
litus cumꝰ erat agellus nouitate rei
ꝑmotus auidusꝙ uidẽ quid eẽt ostẽti
monstracã turgiditas aliꝙͣdi expͤ¬
tauic tandem impatiens more ligone
sumpto locũ cepit sensĩ effode̾ nec
multũ effõdit ⁊ ecce ex glebis ꝓsili¬
uit infanculꝰ Quo moustro ꝑc̾ritii
rudis homo uecauit affmes nec dui
⁊ is qui mõ infaus erat etate ꝑuec¬
tus bisus est ⁊ inde senex/ Et̾ cum
ncolas aur ispitinã docuisset r ꝓẽte
ditores nimẽ et t̾re credidẽ filium
⁊ noĩane cagetẽ. qd id olim lingna
sonabat etrũsca ꝙ latina deus Tũq
postea loco sinm mimĩs colue̾ ysidora

Expanded text:
sub umbras, Quantus ad ethereum celi sussub umbras, Quantus ad ethereum celi suspectus Olimpum etc. Nec multo post ait: Hic genus antiquum Terre Titania pubes Fulmine deiecti fundo volvuntur Terre filio. Tages, ut asseruere gentiles et potissime Tusci, absque cognito genitore, Terre filius habitus est. apud Etruscos in agro Tarquiniensi aliquantulum tellus intumuisset, is villicus cuius erat agellus novitate rei permotus avidusque videre quid esset ostenti monstratura turgiditas aliquandiu expectavit, tandem impatiens more, ligone sumpto, locum cepit sensim effodere, nec multum effodit, et ecce ex glebis prosilivit infantulus. Quo monstro perterritus rudis homo vocavit affines, nec diu et is qui modo infans erat, etate provectus visus est, et inde senex, et cum incolas aruspicinam docuisset repente bitrati numen et terre credidere filium et nominavere Tagetem, quod idem olim lingua sonabat etrusca, quod latina deus; eumque postea loco summi numinis coluere. Ysidorus
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ sinupfit non erat᷑ lucina non
Rascituro fen ꝑtui non fucõ prestatã
fauorem arbicͣti sunt quid̃ ueteres
cirta terre cent̾  locũ esse ꝯcanũ ⁊
in eod̃ sontiũ aĩe penis affligi ut sacꝭ
in descensur ense enee ad infe̾s oñdit
uirgilius huc tartarũ dici uolũt et
hõc pͫ ysidoꝵ ubi de echunologiis a
tremore fugoris dc̃m Nã ibi n ͨ solis
ñ ꝙͣ potuit penetͣre radiꝰ nec aeris
motus est aliquis confricatõe cuius
calefieri possit. Qd aũt in uco̾ mrĩs
torpeat fatis appet Non enĩ ad supe¬
riora pt̃ ascende̾ ⁊ si ascendat nõ eͭ
amplius tarturꝰ Tene auc̃ filiꝰ ĩꝑ¬
lier nͥ in lucem cõceptus benit Iure
filus dici non pot̾it / dicit᷑ aut̃ absqr
prẽ conceptus eo ꝙ credamꝰ t̾re corpa
ꝯcanitates habe̾ Non tamẽ satis c̾ti
sunꝰ an a creatione an a sequnco pꝰ
creationẽ euencu habui̾t In cestiom̃
auc̃ p̃dictoꝵ dicit uirgilih Tai tan
ip̃e bas pacet ĩ p̃ceꝑs tantũ cendit ꝙ

Expanded text:
non erat enim Lucina non nascituro seu partui non futuro prestatura favorem; arbitrati sunt quidam veteres circa terre centrum locum esse concavum et in eodem sontium anime penis affligi, ut satis in descensu Enee ad inferos ostendit Virgilius. Hunc Tartarum dici volunt, et hoc secundum Ysidorum ubi De ethimologiis a tremore frigoris dictum; nam ibi nec solis umquam potuit penetrare radius nec aeris motus est aliquis, confricatione cuius calefieri possit. Quod autem in utero matris torpeat satis apparet, non enim ad superiora potest ascendere, et si ascendat non erit amplius Tartarus. Terre autem filius implier, nisi in lucem conceptus venerit, iure filius dici non poterit. Dicitur autem absque patre conceptus, eo quod credamus terre corpus concavitates habere, non tamen satis certi sumus an a creatione an a secuto post creationem eventu habuerit. In testimonium autem predictorum dicit Virgilius: Tartarus ipse Bis patet in preceps tantum tenditque
Abbreviated transcription (Latin):
qr aut sic fuit ibid salit cagẽtẽ pͥmo
logtimi sen qr etrusa aurispitina clo¬
rissim sue̾ In bremi aut̃ t̾ ño more de¬
sigua᷑ afpectio grandis meolaꝵ ad eñ
Nam dilcẽ rennora eciã si langissiã sit
Siligrenti bidet᷑ breuissima Eum ac dem
qi tum os id contigispe puto ut dcc̾iã
quõ sume sũme eolibant dõ aut᷑ nobi

Expanded text:
c fuit ibidem scilicet Tagetem primo cognitum, seu quia Etrusci aruspicina clarissimi fuere. In brevi autem termino more designatur affectio grandis incolarum ad eum. Nam dilecte rei mora etiam si longissima sit, diligenti videtur brevissima. Eum autem deum habitum ob id contigisse puto, ut doctrinam quam summe colebant deo autore nobi
Abbreviated transcription (Latin):
motum habeant hoĩs effigiẽ ad hoc ut
ꝑ hoc intelligat᷑ unũquẽq de aliqͣrelo¬
quentẽ ponuã unã adde̾ fame ⁊ sic ex
multis cũ młte sĩc auiũ pene nõ expau¬
cis fama ꝯficit᷑ Seu potiꝰ mõst horred
maior quod monstrussũ est Dicit insi¬
ꝑ om̃s eus oculos uigiles esse / eo ꝙ nõ
inisi a uigilautibꝰ ꝑsonet fama/ nam
tantẽ ob id dicit qd sepissiẽ ꝯtĩgisse
comꝑtũ est Sero scilicet sc̃m aliquid
⁊ mane ecꝭ in remotissis ꝑtib cog̾tũ
non alit̾ ꝙͣ si nocte nolauit Seu ĩd dt
ut õudat uigilantiã gerulonũ ĩn die
auc̃ eam sedere dͭ eustodem nt ondat
ꝙ ob eius relata cuscodes portis t̾rica¬
rũ urbiũ apponant᷑ ⁊ in turrib ad ex¬
eitand uigiles ul speculanda longe
Et cũ int  uĩtatem ⁊ mendatiũ nõ dis¬
tiiguat ꝯcenta ẽ ꝓ beris quetũ qi au¬
dica referie omus p̃tẽa domũ ĩ

Expanded text:
is effigiem; ad hoc ut per hoc intelligatur unumquenque de aliqua re loquentem pennam unam addere Fame, et sic ex multis cum multe sint avium penne non ex paucis Fama conficitur. Seu potius monstrum horrendum maior quod monstruosum est. Dicit insuper omnes eius oculos vigiles esse, eo quod non nisi a vigilantibus personet fama; nam tantem, ob id dicit quod sepissime contigisse compertum est sero scilicet factum aliquid, et mane etiam in remotissimis partibus cognitum non aliter quam si nocte volaverit. Seu id dicit ut ostendat vigilantiam gerulonum. In die autem eam sedere dicit custodem, ut ostendat quod ob eius relata custodes portis territarum urbium apponantur, et in turribus ad excitandum vigiles vel ad speculandum a longe. Et cum inter veritatem et mendacium non distinguat, contenta est pro veris quecunque audita referre. Huius pre
Abbreviated transcription (Latin):
ubi de pħica consolacoe st̃ ꝑsit cũ diffu¬
se de hac materia cum pħiã ingrã rep
ꝑgressus ⁊ quidꝙ aliquo mouet᷑ mõ
cãs ordinẽ formas ex diuie m̃tis sta¬
bilitate fortit᷑ hec in sue simplicitatꝭ
arce composita multiplitẽ rebus gen̾dis
modũ statuit Qui moda cum ipã die
intelligentie puritate couspitit᷑ ꝓuidẽ¬
cia noiãtur Cum uo̾ ad ea q̃ monet at

Expanded text:
phica consolatione scripsit, cum diffuse de hac materia cum phylosophia magisgressus et quicquid aliquo movetur modo, causas, ordinem, formas ex divine mentis stabilitate sortitur; hec in sue simplicitatis arce composita, multiplicem rebus gerendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa divine intelligentie puritate conspicitur, providentia nominatur. Cum vero ad ea que movet at
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ ⁊ castrensiũ uigilũ noctem in ꝑtes
quatuor diuidẽ in p̾mam scil ⁊ sedam᷑
et tertiã atq qrͣtam uigiliam ⁊ sic qua¬
drige rotas quatuor ex tocidem ingiliis
ꝯponeꝰ Qd aut̃ picca palla amicta st
facile uideri pt̃ illam celiornatũ sit ͬ ͤ
quo tegit᷑ Nox aut̃ ut ait papias ic̃
dicitur qr noceat oculis Auffr̃n. illis
uidendi efficiũ cum mł nocce c̾nama
Nocet insuꝑ qr male agentib apta
est ut cum begamꝰ Qui male agit odͤ
lucem ex quo sequit᷑ ut tenebrãs amet
ualis ut uigilent hoiẽs sirguẽ de noite
lacrones. homera p̃tẽa in yliade eam
domitricẽ deoꝵ uocitat. ut sentiamꝰ
quĩ notte magͣnimes ingẽtia pcoi̾b
bersant tñ nox nĩme ct̃ibus apta
ebullientes oppͥmnt spũs eosq tamꝙͣ
domitos in lucem nsq cohercet suii̾t in¬
suꝑ huic tam ex uiro ꝙͣ ex aliis filii plu¬
res ut in sequentibus dest̾ bet᷑
De sama secunda ex filiis terre.
Irgilio celestis igenii poete

Expanded text:
um vigilum noctem in partes quattuor dividere, in primam scilicet et secundam et terciam atque quartam vigiliam, et sic quadrige rotas quattuor ex totidem vigiliis componemus. Quod autem picta palla amicta sit, facile videri potest illam celi ornatum significare quo tegitur. Nox autem, ut ait Papias, ideo dicitur quia noceat oculis; aufert enim illis videndi officium, cum nil nocte cernamus. Nocet insuper quia male agentibus apta est, cum legamus: Qui male agit odit lucem; exquo sequitur ut tenebras amet nalis: Ut iugulent homines surgunt de nocte latrones. Omerus preterea in Yliade eam domitricem deorum vocitat, ut sentiamus quoniam nocte magnanimes ingentia pectoribus versant, tamen nox minime talibus apta ebullientes opprimit spiritus, eosque tanquam domitos in lucem usque coercet. Fuerunt insuper huic tam ex viro quam ex aliis filii plures ut in sequentibus describetur. CAP. X. De Fama secunda ex filiis Terre. Virgilio celestis ingenii poete
Abbreviated transcription (Latin):
quem de diuinatõe st̃psit. facũ dd ap¬
pello qd greti iarmendem .i. ordinẽ
seriemq cansaꝵ cum tã causã ex se
gignat ea est ex onuĩ et̾nitate fluens
ueritas sempit̾ na Qd cum ita sit nich
est futuꝵ cuuꝰ nõ cãs idiꝑm̃ effieiẽtes
na᷑ contineat Ex quo incelligi᷑ ut facũ sic
non id qd suꝑsciciose s id qd ꝑhice dici¬

Expanded text:
one scripsit: Fatum id appello quod Greci imarmenidem, id est ordinem seriemque causarum, cum causa causam gignat, ea est ex omni eternitate fluens veritas sempiterna. Quod cum ita sit, nichil est futurum, cuius non causas id ipsum efficientes natura contineat. Ex quo intelligitur ut Fatum sit non id q
Abbreviated transcription (Latin):
sana iouis ueniꝰ icͣ Tu sola insuꝑabile
fatũ. Nata mou̾e putas. ĩtres ãcet
ip̃a fororo/ Tecta triũ cerues illic mo¬
limine nasto/ Ex ere ⁊ solido reꝵ tabu¬
laria ferro. Que neq ꝯcursum coli
neq fliũs iran / Net metuñt ullas
tuta acq et̾na minas Inueĩes illic
intisa adamãte ꝑhenin fata tui gͣuis
⁊cͣ in quib p̃ter iam dampnatam

Expanded text:
ersona Iovis Veneri: Tu sola insuperabile ersona Iovis Veneri: Tu sola insuperabile fatum, Nata, movere putas? Intres licet ipsa sororum Tecta trium, cernes illic molimine vasto, Ex ere et solido rerum tabularia ferro, Que neque concursum celi neque fulminis iram, Nec metuunt ullas tuta atque eterna ruinas. Invenies illic incisa adamante perenni Fata tui generis etc. In quibus preter iam damna
Abbreviated transcription (Latin):
eplis ad lucillũ fata uocat dato clean¬
tis dcm̃ dicat dicens ducũt uolentem
fata. nolentem tͣhũt/ Circa qd nõ solũ
eoꝵ desc̾bit officiũ eas scilic sorores
omĩa ducẽ s etꝭ trahẽ̾ non alit̾ ꝙͣ si
de nccĩcate contingant omĩa Qruod lõge
aꝑtiꝰ fentire uidet᷑ in tragediis seneca
porta tragicus ⁊ in ea potissime cui
titulus est Edipus ubi dicit. Fatis a¬
guuuir credite fatis. non folicite pñt
cure mutare rati stamnĩã fusi Quidꝙp
patint mortalegenꝰ Quidꝙͣ facumꝰ
benit ex alto/ Seruat q sua decreta
colus lachesis dura reuoluca manu
Cmia fepto tramite badũt p̾miq
dies dedit exͥmũ Non illa deo bertisse
licet. Que nexa suis currũt causis
It cuiq ratus ꝑ̃ce non ulla. Mobilis
ordo multis ipm̃ ciuisse nocet młci
ad fatũ uene̾ suũ dum fata tuuẽt ⁊tͣ
ħ ille/ Qd etiam auidia sensisse uide᷑
dum in maiori suo uoliuẽ dicit In ꝑ¬

Expanded text:
epistulis ad Lucilium Fata vocat, dato Cleanepistulis ad Lucilium Fata vocat, dato Cleantis dictum dicat, dicens: Ducunt volentem Fata, nolentem trahunt. Circa quod non solum eorum describit officium, eas scilicet sorores omnia ducere, sed etiam trahere, non aliter quam si de necessitate contingat omnia. Quod longe apertius sentire videtur in tragediis Seneca poeta tragicus, et in ea potissime cui titulus est Edipus, ubi dicit: Fatis agimur, credite Fatis. Non sollicite possunt cure Mutare rati stamina fusi. Quicquid patimur mortale genus Quicquid facimus venit ex alto, Servatque sua decreta colus Lachesis dura revoluta manu, omnia septo tramite vadunt Primusque dies dedit extremum. Non illa deo vertisse licet, Que nexa suis currunt causis. It cuique ratus prece non nulla Mobilis ordo, multis ipsum Timuisse nocet, multi ad fatum Venere suum dum Fata timent etc. Hec ille Quod etiam Ovidius sensisse videtur dum in maiori suo volumine dicit in p
Abbreviated transcription (Latin):
in lupos q̃ in archadia ꝯtĩgebat qd nͥ
din̾a opante uircute fi̾ non posse arbit᷑¬
bant᷑. Huic p̃terea bidet᷑ macrobumm
sumpsisse pana nõ iouẽ s solem eẽ eo
ꝙ sol onũs morͣlis uite sit pr̃ eoꝙ sur¬
gente consueuerĩt luꝑi dimissis insi¬
diis aduersus greges in siluas abire
⁊ sic ob istud uñsi ͫ eũ dix̾e liceñ.
acropos qm̃ta filiabꝰ demogorgonis
locho, lachesis ⁊ atropos ut
supͣ ubi de litigio. filie fuere
demogorgoĩs, Cicero añt has
⁊ filias herebi noccis ꝙ fuisse dicit uero
ego iõ chendoncio pocius adhereo, qui
illas cũ reꝵ na᷑ creatas dicit ꝙ longe
mag̃ ueritati uidet᷑ consorme/ eas scilie
neͣ reꝵ esse coeuas. has casdem uͥ supͣ
uocat tullius in singłtri facũ. illudq
herebi noctisq filiũ dicit qd ego lõge
mag̃ ꝙͣ parcas. hĩto resptũ ad id qđ
de faco sc̾ lut᷑ ut post sequet᷑ demogor¬
gouis filiũ dicam Seneta n̾o has in

Expanded text:
in lupos, que in Arcadia contingebat, quod nisi in lupos, que in Arcadia contingebat, quod nisi divina operante virtute fieri non posse arbitrabantur. Hinc propterea videtur Macrobium sumpsisse Pana non Iovem, sed solem esse, eo quod sol omnis mortalis vite sit pater, eoque surgente consueverint lupi dimissis insidiis adversus greges in silvas abire, et sic ob istud beneficium eum dixere Liceum. Atropu filiabus Demogorgonis. Cloto, Lachesis et Atropos, ut supra, ubi de Litigio, filie fuere Demogorgonis. Cicero autem has filias Herebi Noctisque fuisse dicit. Verum ego ideo Theodontio potius adhereo, qui illas cum rerum natura creatas dicit, quod longe magis veritati videtur conforme, eas scilicet nature rerum esse coevas. Has easdem ubi supra vocat Tullius in singulari Fatum illudque Herebi Noctisque filium dicit, quod ego longe magis quam Parcas habito respectu ad id quod de Fato scribitur, ut post sequetur Demogorgonis filium dicam. Seneca vero, has in
Abbreviated transcription (Latin):
induci desc̾be̾ bellem/ ñudia forte posti¬
excogitatũ uolirẽ occuparet qd ⁊de¬
obimissa. hũc pana seu qd in ꝑcessu
enud cum demogorgone arbit᷑rent᷑
archades ut theodontio iusũ ẽ seu ꝙ
illo neglecto in iscũ totos bertent aiõs
sacus etꝭ horrendis ut puta huãno
mio natoꝵ illi litantes sanguiẽ p̃cipue
colue. eñqz dixere pana a pan ꝙ tom
latine sonat uolentes ob hoc ꝙ omĩa
quecũq sunt in ne᷑ gremio concludan᷑
⁊ sic ipã co ͫ sit Inmores inde eo ꝙ
monata placeant panaliceũ uocaueͫ
Allii dempto panis noĩe liceũ tm̃ dix̾e̾
⁊ nõ nilli iouẽ liteũ existimãtes ne᷑ sen
ious ope lupos a gregibz ãmoueri
quib ip̃i fere uacabant om̃s ⁊ sit a
lupis fugatis cognoniẽ meruisse uideᷤᷤ
grete .n. lupus dicit᷑ licos/ Augustinꝰ
nõ ubi de cuncate dei st̃bit dicit non
ob hoc contigisse pana liceñ bocari
quͣ ymo ꝓpter crebram muta ͦ homii

Expanded text:
induci describere vellem, ipsa sola fere totinduci describere vellem, ipsa sola fere totexcogitatum volumen occuparetomissa, hunc Pana, seu quod in processu eundem cum Demogorgone arbitrarentur Arcades, ut Theodontio visum est, seu quod illo neglecto in istum totos verterent animos, sacris etiam horrendis, ut puta humano, imo natorum illi litantes sanguine, precipue coluere, eumque dixere Pana a pan, quod totum latine sonat, volentes ob hoc quod omnia quecunque sint in nature gremio concludantur, et sic ipsa totum sit. Iuniores inde, eo quod innovata placent, Pana Liceum vocaverunt. Alii adempto Panis nomine Liceum tantum dixere. Et non nulli Iovem Liceum existimantes nature seu Iovis opere lupos a gregibus amoveri quibus ipsi fere vacabant omnes, et sic a lupis fugatis cognomen meruisse videtur; grece enim lupus dicitur lycos. Augustinus vero, ubi De civitate dei scribit, dicit non ob hoc contigisse Pana Liceum vocari, quin imo propter crebram mutationem hominum
Abbreviated transcription (Latin):
montiũ ⁊ scopuloꝵ gibbosam et siluaꝵ
birgultoꝵ ⁊ graminũ cectã incelligo
lni uo̾ fensere alit̾ solem scil ꝑ hac
mmagnie᷑ designari quẽ reꝵ prem̃
dmũq credide̾. quos int̾fuit mac̾biꝰ
et sic enis curuua uolũt lue renascẽ¬
tis indiciũ ¶ Per purpuream faciem
aeris mane seroq rubestentis aspͨcũ
ꝑ ꝓlixam barbam ip̃is tolis in t̾rã
usq radios descendentes ꝑ maculosã
pellem celi ornatũ a solis lute deriuãtẽ
ꝑ batulũ seu uirgam reꝵ potẽtiã acq
moderamen ꝑ fistulam celi armoniã
a motu solis cagͥtam ⁊tͣ pront supra.
Redo rex mag̃fice indeas ꝙͣ sũmo¬
tenus exponendo tnͣseam ꝙ duplaide
cansa facio. pͥmo quid̃ qr confido qm̃
tibi nobile sit ingem ͫͥ quo possis quã¬
tũcũq ꝑuis datis indiciis in quostũq
ꝓ fundissimos sensus penet᷑re. Scdo
qr sequentib credendi est. Namsi oiã
que ad expositoem huiꝰ fabule possẽt

Expanded text:
montium et scopulorum gibbosam et silvarum montium et scopulorum gibbosam et silvarum virgultorum et graminum tectam intelligo. Alii vero sensere aliter. Solem scilicet per hanc ymaginem designari, quem rerum patrem dominumque credidere, quos inter fuit Macrobius. Et sic eius cornua volunt lune renascentis indicium, per purpuream faciem aeris mane seroque rubescentis aspectum, per prolixam barbam ipsius solis in terram usque radios descendentes, per maculosam pellem celi ornatum a solis luce derivantem, per baculum seu virgam rerum potentiam atque moderamen, per fistulam celi armoniam a motu solis cognitam etc. prout supra. Credo, rex magnifice, videas quam summotenus exponendo transeam, quod duplici de causa facio. Primo quidem quia confido, quoniam tibi nobile sit ingenium, quo possis quantumcunque parvis datis iudiciis, in quoscunque profundissimos sensus penetrare. Secundo quia sequentibus cedendum est. Nam si omnia que ad expositionem huius fabule possent
Abbreviated transcription (Latin):
sideꝵ iuestigãtes cogno scuuꝰ ⁊ sẽsu
quo eoro in nos infusiones sentuuu
Dignitã aũt eius faciem iguis elem̃tũ
cui anexũ aerem uolu̾e sumẽd reor
quos sic uuct̃os ionẽ dixe̾ nõnilli
¶ꝑ barbam aũt ꝑ quam uirilitas demõ¬
strat᷑ uirtutẽ acciuam hor duorpelem̃¬
toꝵ sit uicc̃oꝵ intelligi noluisse existi¬
no et eoꝵ opus in t̾rã ⁊ aquã dum
demissam illam in peccus ⁊ ad ꝑtes
inferiores traxere. Eum auc̃ macłosa
pelle tectũ descripfere ut ꝑ illã oñde̾t᷑
octane spere mirabilis pulc̾tudo creb ͦ
stellar fulgore depicca a qua quid
sꝑa sicut pallio tegitur hõ. sit omiã
ad nam roꝵ speccantia concegnutur
reor quo omĩa ⁊ potissime rõne caren᷑
regunt᷑ ⁊ in dec̾minatũ finẽ in suis
op̃ibus eciam deducunt᷑. Fistulã ad
armoniã celestem designandã illi ap¬
posu̾e Qd illi cirea inferiora sit his¬
pidum corpus ⁊ yrsucũ terre suꝑficiẽ

Expanded text:
syderum investigantes cognoscimus et sensu syderum investigantes cognoscimus et sensu quo eorum in nos confusiones sentimus. Per ignitam autem eius faciem ignis elementum, cui annexum aerem voluere, summendum reor, quos sic iunctos Iovem dixere non nulli. Per barbam autem, per quam virilitas demonstratur, virtutem activam horum duorum elementorum sic iunctorum intelligi voluisse existimo, et eorum opus in terram et aquam, dum demissam illam in pectus et ad partes inferiores traxere. Eum autem maculosa pelle tectum descripsere, ut per illam ostenderetur octave spere mirabilis pulchritudo crebro stellarum fulgore depicta, a qua quidem spera, sicuti pallio tegitur homo sic omnia ad naturam rerum spectantia conteguntur. reor, quo omnias operibus etiam deducuntur. Fistulam vero ad armoniam celestem designandam illi apposuere. Quod illi circa inferiora sit hispidum corpus et hyrsutum, terre superficiem
Abbreviated transcription (Latin):
strumẽtu ad eiu̾tendam meditationem
ꝑ ficit᷑ Est .n. ladon flumiꝰ in ripa nu¬
triens talamos in quos uersã syriugã
auĩt ex quib post modũ confectã fistu¬
lam nominꝰ ex quo simi̾e debemꝰ uti
calamoꝵ radix tẽre infixa est isic et¬
meditatio musice artis ⁊ comꝑtus
exinde cantꝰ tam diu latet in pectore
ientoris donec enuitendi prescet᷑
organũ qd ex calanuis sussrugio hu¬
unditatis a radice emissis ꝯficit᷑ quo
confecco sonus p̃miditutꝰ oniictitur
suffragio hũiditatis spũs euuictent᷑
Nam si sictus esset nilla sonoritatis
dulcedo si mugitus pociꝰ sequeretur.
ut uidemꝰ ex igne ꝑ fistulas emisso
sibile p̃ tra fuit a comꝑtõe fiscule ca¬
lamos ad hoc pͥmo fuisse comꝑtos
ladimem fecus ⁊ sic a ladone detẽto
e stat uidẽ̾ quid seusisse potuent̃ ctͣ
paius ymaginẽ / in qua ego arbitror
sentic̾tes ꝑ coruua in celum tenden᷑
mõ ꝑcipimia arte scilicet qua discursꝰ

Expanded text:
strumentum ad emittendam meditationem strumentum ad emittendam meditationem perficitur. Est enim Ladon fluvius in ripa nutriens calamos, in quos versam Syringam aiunt, ex quibus postmodum confectam fistulam novimus; ex quo summere debemus uti calamorum radix terre infixa est, sic etmeditatio musice artis et compertus exinde cantus tam diu latet in pectore inventoris, donec emittendi prestetur organum, quod ex calamis suffragio humiditatis a radice emissis conficitur; quo confecto, sonus premeditatus emittitur suffragio humiditatis spiritus emittentis. Nam si siccus esset, nulla sonoritatis dulcedo sed mugitus potius sequeretur, ut videmus ex igne per fistulas emisso sibile preterea fuit a compertore fistule calamos ad hoc primo fuisse compertos Ladonem secus, et sic a Ladone detento. Restat videre quid sensisse potuerint circa Panis ymaginem, in qua ego arbitror sentientes per cornua in celum tendentia cipimus arte scilicet, qua discursus
Abbreviated transcription (Latin):
de tria ⁊ ad postremũ ꝙ ꝑ młtos facie¬
bant calamos in unam cõtraxe̾ fistulan
foranũbus oriflantis ꝓpuiis ⁊ remo¬
tiorib excogitatis. Macrobius bõ hoc re¬
ꝑtum dicit piccagoe̾ adictus malleoꝵ gͣ¬
inũ acqlemiũ / Ioseplus bõ in lib ͦ anti¬
quitat᷑ indaice dicit longe netustiꝰ
Iubal m̃entũ fuisse ad tñmitũ malleoꝵ
tubalcam fris sui qui ferrariq fab̃ fuit
des meisse/ eo qd illo forsan euo cetoͬs
excedent fistula archadem m̃pham fruis¬
se noluere Syringã auc̃ lusisse saturs
⁊ pana fugiẽtem acq a ladone moratã
⁊ inphaꝵ suffragio in calamũ bersã
circa nrod cancũs indicio meo aliquid
bone consideratronis abscondit, Hec
enĩ spẽs satiris i. ingeniis rudib fugᶜ
pana i. honnem̃ nã aptũ natũ ad mu¬
sicalia nec equidem accu fugit s existĩã ͦ ͥ ͤ¬
cupiẽtis eui in dilatione uidet᷑ cessari qd
optat hec tũc a ladone sistit᷑ donet in¬

Expanded text:
dere tria, et ad postremum quod permultos faciedere tria, et ad postremum quod permultos faciebant calamos, in unam contraxere fistulam, foraminibus ori flantis proximis, et remotioribus excogitatis. Macrobius vero hoc repertum dicit Pictagore, ad ictus malleorum gravium atque levium. Iosephus vero in libro Antiquitatis Iudaice dicit longe vetustius iubal inventum fuisse ad tinnitum malleorum Tubalcayn fratris sui, qui ferrarius faber fuides invenisse, eo quod illo forsan evo ceteros excederent fistula, Arcadem nynpham fuisse voluere. Syringam autem lusisse satiros et Pana fugientem, atque a Ladone moratam et ninpharum suffragio in calamum versam, circa nostros cantus iudicio meo aliquid bone considerationis abscondit. Hec enim spretis satyris, id est ingeniis rudibus, fugit Pana, id est hominem natura aptum natum ad musicalia; nec equidem actu fugit, sed existimatione cupientis, cui in dilatione videtur cessari quod optat. Hec tunc a Ladone sistitur donec in
Abbreviated transcription (Latin):
mãtam essedc̃iũ est quid sibi uoluerit̃
suo delectata oꝑe illud cepit amare ⁊ sic
a. delectatione nritata amori succub uit
uriugam auc̃ quã ait̃ a pane dil ͭ¬
tam ut dicebant leoncius dicit᷑ a syrẽ
grece ꝙ latine fonat deo cancãs. Et sic
poc̾umꝰ dice̾ sirigam esse celoꝵ seu ꝑaꝵ
melodiam q̃ ut piccagoe̾ placuit ex ua¬
riis int̾ se motib circułoꝵ sꝑar confitie¬
Seu boluma pociꝰ sirmgã esse circa nes
agentib suꝑ celestib corꝑib nẽ opus
canto orgamz acũ ordine ut dũ inc̾tũ
⁊ det̾minatũ finem ꝯtumo deduei᷑ tractu
non alit̾ ꝙͣ faciant rite canẽtes armo¬
mã face̾ qd deo gͣtissimũ fõe credend̃ ẽ
Iur aũt hanc nympham archadem
finsse dixerĩt ⁊ in calamos bersam iõ
diccum puto quia ut placet theodoncio
archades p̾mi fuere qui ex cogitato cantu
emictẽtes ꝑ calames longos ⁊ bues spũz
quatuor uocũ nĩen̾e̾ disc̾mia ⁊ demiũ addi¬

Expanded text:
atam esse dictum est, quid sibi voluerint suo delectata opere illud cepit amare, et sic a delectatione irritata amori succubuit. Siringa autem quam aiunt a Pane dilectam, ut dicebat Leontius, dicitur a syren grece, quod latine sonat deo cantans, et sic poterimus dicere Siringam esse celorum seu sperarum melodiam, que ut Pictagore placuit ex variis inter se motibus circulorum sperarum conficieSeu volumus potius Siringam esse circa nos agentibus supercelestibus corporibus nature opus tanto organizatum ordine, ut dum in certum et determinatum finem continuo deducitur tractu, non aliter quam faciant rite canentes armoniam facere, quod deo gratissimum fore credendum est. Cur autem hanc nynpham Arcadem fuisse dixerint et in calamos versam, ideo dictum puto quia, ut placet Theodontio, Arcades primi fuere, qui excogitato cantu emittentes per calamos longos et breves spiritum, quatuor vocum invenere discrimina, et demum addi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝙ anr̃e natũ euestigio qđ in chmim̃ sibi
p̃signatũ fuisse uenisse cognonerit deme̾¬
gat in mortem a qua ulłam retro naͣli
oꝑe conuersio est ¶ Apuleiis uoꝰ me¬
daurẽsis non mediocris auccoricatis Phs
nonuãt sc̾bat sic S triãfata sũt mĩo
cum rõne tꝑis facienͣ si potestritẽ earp
ad eisdem fłitudinẽ eꝑis referas Nã
indicat spacia ⁊ quõd nond̃ ex colo ccͣtũ
est subactũq cure digitoꝵ t̃ futĩ et
consequẽtis scłi posteriora bide᷑ oũdeͦ
Hec illis conditio ⁊ nomi eisd̃ ꝓp̾e
ꝯtiungit ut sic atropos p̃titi epis facũ
qd nõ deus quid faciet infectũ i futi᷑
tpis. lachesis aut̃ a fine cognoiãta qđ
eciam ilłis que futura sut furẽ suũ deꝰ
rebus om̃ibus desit ħ apuleꝰ Sunt
insuꝑ qui uelit lachesim eam esse quã
libus contĩgeũ agitari Nũc aũt̃ quid
de frico senciant ueteres daco nõ multũ

Expanded text:
 omne natum evestigio, quod in terminum sibi presignatum venisse cognoverit, demergat in mortem, a qua nulla retro naturali opere conversio est. Apuleius vero Medaurensis non mediocris autoritate phylosnominat, scribit sic: Sed tria Fata sunt numero cum ratione temporis facientia, si potestatem earum ad eiusdem similitudinem temporis referas. Namindicat spatia, et quod nondum ex colo tractum est subactumque cure digitorum, id futuri et consequentis seculi posteriora videtur ostendere. Hec illis conditio et nominum etingit, ut sit Atropos preteriti temporis fatum, quod non deus quidem faciet infectum, et futuri temporis. Lachesis autem a fine cognominata, quod etiam illis que futura sunt finem suum deus rebus omnibus desit. Hec Apuleius. Sunt insuper qui volunt Lachesim eam esse, quam alibus contingentia agitari. Nunc autem quid de Fato
Abbreviated transcription (Latin):
pallii pellem distinctam maculis quã
nebridem uocau̾e prisci sit ⁊ manu
uirgã acq septeni calamoꝵ fistulam
Pretea infiorib mẽbris ꝓrsutũ acq
hippidum dicit ⁊ pedes hrẽ capreos
Et ut addit uirgilius purpureã fuaiẽ
hũc unũ ⁊idem cum silua no arbit᷑bat᷑
rabanus s diuersos esse dest̾bit uirgi¬
luis dicens/ uenit ⁊ agresti capitis
siluam honõe florences ferulas et
grandia lilia quassans/ Et illico seqͥt᷑
pandens archadie ueĩc ꝑr alibi. Pana¬
iis igit᷑ pmissis ad intu̾seca beĩen

Expanded text:
pallii pellem distinctam maculis, quam pallii pellem distinctam maculis, quam nebridem vocavere prisci, sic et manu virgam atque septem calamorum fistulam. Preterea inferioribus membris yrsutum atque hyspidum dicit, et pedes habere capreos et, ut addit Virgilius purpuream faciem. Hunc unum et idem cum Silvano arbitrabatur Rabanus, sed diversos esse describit Virgilius dicens: Venit et agresti capitis Silvanus honore, Florentes ferulas et grandia lilia quassans. Et illico sequitur: Pan deus Arcadie venit. Et alibi: PanaHis igitur premissi
Abbreviated transcription (Latin):
ricasse cupidinẽ ⁊ mito cũ eo certa¬
gam nỹpham archadem adamasse
quem cũ sacyres auce lusisset eius et̾
spreuit coningiũ. pan aut̃ cum illã
uigente amore fugientẽ sequere᷑ ꝯtigͭ
ut ipã a ladone fluuio impedita con¬
sistet ⁊ iñphaꝵ auxiliũ p̃cibus mi¬
ploraret. quaꝵ oꝑe scĩ est iut in pa¬
lustres calamos uertetur. Quos cum
pan mocu uentoꝵ seusiss dumi ñucẽ
colliden̾tur esse cauoros tam afftiõne
puelle a se dilecte ꝙͣ deleccatõe soni ꝑ¬
motus calamos libens assinupsit et
ex eis septẽ dispib fc̃is fisculã ut
auĩt composuit eaq pͥmꝰ cecunt
ut etꝭ testari bidetur uirgilius ¶ Pan
pͥmus calamos cera quĩge̾ plures
insticuit icͣ huiꝰ p̃cerẽa poete et
alii insignes niri nurabilem descpͥse
siguram/ Nam ut Rabanus in libre
de orignie rerp ait is añ alia srontiht̃
infixa corma in celum tendenͣ᷑ barbã
ꝓlixani ⁊ in pectus pendulam ⁊ loco

Expanded text:
ritasse Cupidinem et inito cum eo certaritasse Cupidinem et inito cum eo certagam nynpham Archadem adamasse, que cum satyros ante lusisset, eius etiam sprevit coniugium. Pan autem cum illam urgente amore fugientem sequeretur, contigit ut ipsa a Ladone fluvio impedita consisteret, et nynpharum auxilium precibus imploraret, quarum opere factum est ut in palustres calamos verteretur. Quos cum Pan motu ventorum sensisset dum invicem colliderentur esse canoros, tam affectione puelle a se dilecte quam delectatione soni permotus, calamos libens assumpsit, et ex eis septem disparibus factis fistulam, ut aiunt, composuit, eaque primus cecinit, ut etiam testari videtur Virgilius: Pan primus calamos cera coniungere plures Instituit etc. Huius preterea poete et alii insignes viri mirabilem descripsere figuram. Nam ut Rabanus in libro De origine rerum ait: Is ante alia fronti habet infixa cornua in celum tendentia, barbam prolixam et in pectus pendulam, et loco
Abbreviated transcription (Latin):
chaos ⁊ ignita enuitẽtem suspiria-
nl aliud intelligat reor ꝙͣ elemẽtoꝵ
segregatõnem p̾mami ut ꝑ sudorem
sentiamꝰ aquam ꝑ ignita uõ susꝑia
aerem atq ignem ⁊ que desursum
sunt corꝑa ⁊ ꝑ grossiciez molis hꝰ
terrã q̃ panis consilio confestĩ cr̃e¬
atoris sui domus ⁊ sedes st̃a est Educ¬
tum aũt pana post ꝑ litigiũ credo
ratos betes ea in seꝑatione elemiẽtop¬
nãm nãtam hu̾isse iniciũ r euesturio
eus oꝑe sic uolente deo omĩa ꝓducãt᷑
morͣłia ¶ Parcas auc̃ eod partu ꝓ¬
ductas ⁊ pedissequas frĩdatas iõ fictũ
existimo ut intelligat᷑ nam hiis ami
legib ꝓduccam ut ꝓcreet seu gignat
nutriat ⁊ in finẽ natã deducat que
tria sunt parcaꝵ officia in quibus
cundo demogorgonis filio u u u¬
Aua demogorgonis fuisse filiũ
am satꝭ supͣ monstratũ est de
u̾o talem Teodoncius recitat
abulam dicit emĩ eũ uerbis ir¬

Expanded text:
Chaos et ignita emittentem suspiria Chaos et ignita emittentem suspiria nil aliud intelligat reor quam elementorum segregationem primam, ut per sudorem sentiamus aquam, per ignita vero suspiria aerem atque ignem, et que desursum sunt corpora, et per grossitiem molis huius terram, que Panis consilio confestim creatoris sui domus et sedes facta est. Eductum autem Pana post Litigium credo ratos veteres ea in separatione elementonaturatam habuisse initium et evestigio eius opere sic volente deo omnia producantur mortalia. Parcas autem eodem partu productas et pedissequas fratri datas ideo fictum existimo, ut intelligatur naturam his cum legibus productam ut procreet seu gignat, nutriat et in finem nata deducat. Que tria sunt Parcarum officia, in quibus cundo Demogorgonis filio. Pana Demogorgonis fuisse filium iam satis supra monstratum est. De quo talem Theodontius recitat abulam. Dicit enim eum verbis ir
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse disgregasse scilic q̃ int̾ se erãt
elemẽta confusa/ calida i. fugidis
sicca hmidis ⁊ lema granb repugͣ¬
bãt/ Et cũ pͥmus dei uide̾tur accus a
discordenitib oidmãdo subtraxisse liti
gni demogorgoĩs p̾mus filiq dcus est
Rum abiectũ ob turpẽ faciẽ qr t̾pe sic
ut płmnũ litigare./ Euolasse ad subliã
pocius uidetur fabłoss ordini prestue
decorẽ ꝙͣ aliud uelle significat̾ Pt̾ra
eiectũ quo se efferret in in alcũ cendẽt
nõ hebat cũ in infi̾onb iam ꝓducci
orbis ꝑtibus in lucem conscet eñ fu¬
isse ꝑduccũ Qd̃ a superis in terram
domũ deieccũ sic sc uit homerus ob
id sc̃m qd oꝑe suo aute herculẽ euris¬
tens natus sit ut suo narrabi᷑ loco
uero quãtum ad intũsecũ seusũ hpoc
licigia. Insuꝑ dici pt̃ illud ĩ t̾ras
eiectum a suꝑis cum apud suꝑos oĩa
certo ⁊ ꝑpetuo agant᷑ ordĩe nͥ apud
¶ Deinide cum dicit sudõ̾e madefactã

Expanded text:
fecisse, disgregasse scilicet que inter se erant fecisse, disgregasse scilicet que inter se erant elementa confusa, calida enim frigidis, sicca humidis, et levia gravibus repugnabant. Et cum primus dei videretur actus a discordantibus ordinando subtraxDemogorgonis primus filius dictus est. Eum abiectum ob turpem faciem, quia turpe sit ut plurimum litigare; evolasse ad sublimia potius videtur fabuloso ordini prestare decorem, quam aliud velle significare. Preterea eiectum quo se efferret ni in altum tenderet non habebat, cum in inferioribus iam producti orbis partibus in lucem constet eum fuisse productum. Quod a superis in terras demum deiectum sit, scribit Homerus ob id factum, quod opere suo ante Herculem Euristeus natus sit, ut suo narrabitur loco. Verum quantum ad intrinseculitigia. Insuper dici potest illud in terras eiectum a superis, cum apud superos omnia certo et perpetuo agantur ordine, ubi apud . Demum cum dicit sudore madefactam
Abbreviated transcription (Latin):
allegoria ditit᷑ ab alłon ꝙ aliemũlatiẽ
siguificat siue diuersũ ⁊ iõ ꝙ diuersi
ab histoi̾ali sen lrãlisunt sensu allegoᷤ
fabulas que secunt᷑ cum satis arbitrer
unũ ex płibus explicasse. esto aliquãdo
apponant᷑ fortasse plures. Nũc aũc ꝙ
ꝓnapidom seusisse putẽ explicabo paucꝭ
idetur ecemĩ in᷑ ꝓnapidẽ mũdi cre¬
ationẽ desigͣre boluisse secuud̃ erroneã
isse domogorgonẽ tuuiltũ fi̾ in uco
chaos mł aliud reor quam dĩnã sapiꝰ
aliqua eã moitẽte cã ut puta mati᷑
usse ⁊ sic cepisse uelle creatõez ⁊ que
ĩmixta erãt certo ordine segregare
ot huit extendisse manu .i. oꝑam no¬
liuicati dedisse ut ex in formi colluui᷑
fermosũ atq ordinatũ ꝓducẽt opus
⁊ aña alia emlsis ex uto laborãtis i.
laberem cenfusionis paciẽtis litigiũ
qd tociens anfercur a rebus quotiẽs
iiotis discordancie caĩs/ illis debitus
imponit᷑ ordo Patet igit᷑ hoc añ alia

Expanded text:
dicitur ab allon, quod alienum latine significat, sive diversum, et ideo quot diversi ab hystoriali seu licterali sint sensu, allegorfabulas que sequuntur, cum satis arbitrer unum ex pluribus explicasse, esto aliquando apponentur fortasse plures. Nunc autem quid Pronapidem sensisse putem, explicabo paucis. Videtur etenim michi Pronapidem mundi creationem designare voluisse, secundum erroneam sisse Demogorgonem tumultum fieri in utero Chaos, nil aliud reor quam divinam sapientiam, aliqua eam movente causa, ut puta maturinisse, et sic cepisse velle creationem et que immixta erant certo ordine segregare, et hic extendisse manum, id est operam voluntati dedisse, ut ex informi colluvie formosum atque ordinatum produceret opus, et ante alia evulsis ex utero laborantis, id est laborem confusionis patientis Litigium, quod totiens aufertur a rebus quotiens amotis discordantie causis illis debitus imponitur ordo. Patet igitur hoc ante alia
Abbreviated transcription (Latin):
quid non nulli sentiant uideanuis
as supradiximꝰ seruicio panis de¬
dicatas a patre ⁊causam demõstrauiꝰ
Fulgentius bõ nͥ de mithologiis dicit
eas att bnco  obsequio plutõnis inferioꝵ
dei credo ut sentiaum acciones istaꝵ
cirta t̾rena tm̃ uerrari ⁊ pluto terra
int̾ p̃tatur / Et aic idem fulgentuꝰ cło¬
thõ int̾p̃tari euocatioe eo ꝙ suũ sit
iacto cinustũq rei sem̃e illud adeo ĩ
mcremẽtum trahe ut aptũ fit in
lutẽ emerg̾e ¶ Lachesis aũt ut idem
dicit int̾ preta᷑ ꝑcractio eo qd id ꝙ¬

Expanded text:
quid non nulli senserint videamus. Has supra diximus servitio Panis dedicatas a patre, et causas demonstravimus. Fulgentius vero ubi de Mithologiis, dicit eas attributas obsequio Plutonis inferorum dei, credo ut sentiamus actiones istarum circa terrena tantum versari, et Pluto terra interpretatur. Et ait idem Fulgentius, Cloto interpretari evocationem, eo quod suum sit, iacto cuiuscunque rei semine, illud adeo in incrementum trahere, ut aptum sit in lucem emergere. Lachesis autem, ut idem dicit interpretatur protractio seu sors,
Abbreviated transcription (Latin):
pononmꝰ exemplũ ꝑseus ioiis filiꝯ sig¬
menco poetico occidit gorgonẽ ⁊ uictor
euolauit in ethera. Hoc dum legitur
ꝑ liruũ historialis sensus p̃statur
Si moralis ex hac lrã querit᷑ intlłcus
uictoria oñdit᷑ prudentis ĩ uiciũ et ad
uirtutẽ accessio. Aillegarice aut̃ si uelimiꝰ

Expanded text:
ponemus exemplum. Perseus Iovis filius figmento poetico occidit Gorgonem, et victor evolavit in ethera. Hoc dum legitur per licteram hystorialis sensus prestatur. Si moralis ex hac lictera queritur intellectus, victoria ostenditur prudentis in vicium, et ad virtutem accessio. Allegorice au
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑa quoꝵ p̾mũi sole intũte incipit ⁊
dicit᷑ Crepustulũ a creꝑõ ꝙ est dubĩ
eo ꝙ dubitan uideatur diei p̃terite an
uenenti nocci acc̾buend sit ⁊ hͦ nõ de¬
seruis quieti. Secud aut̃ cũ iã obscuꝵ
fit fax pͥma dicit᷑ eo ꝙ tũc faces accen¬
daut᷑ nec hoc quieti accomod Terciũ
uo cum iam nox deusior sit nocte con¬
cubia nũcupatur eo ꝙ quieturi uadauu
concubitum Quartũ nox d᷑ intẽpesta
es ꝙ nuilłi oꝑi tempus aptũ sit Qu̾tũ
aut gallicaũ uocitat᷑ eo ꝙ a midio
sui nocte in diem tendente galli cãcent
⁊ iõ sic dcm̃ eo ꝙ tũc uideat᷑ ut płiũ
grata quies rob id onĩa ꝯtitestũt ⁊ hͦ
quatuor quieti prestant᷑ Septi ͫ appel¬
latur diluculũ. a die iam lucente in qͦ
solertes assurgũt opi qd mimie sopno
aptum est. Et sit totid̃ iote sunt cͣ¬
rui noccis quot in ea sunt tꝑa quieti

Expanded text:
 quorum primum sole intrante incipit, et dicitur crepusculum a crepero, quod est dubium, eo quod dubitari videatur diei preterite, an venienti nocti attribuendum sit, et hoc non deservit quieti. Secundum autem, cum iam obscurum sit, fax prima dicitur, eo quod tunc faces accendantur, nec hoc quieti accommodum. Tercium vero, cum iam nox densior sit, nocte concubia nuncupatur, eo quod quieturi vadamus concubitum. Quartum nox dicitur intempesta, eo quod nulli operi tempus aptum sit. Quintum autem gallicinium vocitatur, eo quod a medio sui nocte in diem tendente, galli cantent. o sic dictum, eo quod tunc videatur ut plurimum grata quies et ob id omnia conticescunt et hec quattuor quieti prestantur. Septimum appellatur diluculum a die iam lucescente, in quo solertes assurgunt operi, quod minime somno aptum est. Et sic totidem rote sunt currui Noctis quot in ea sunt tempora quieti
Abbreviated transcription (Latin):
tundꝰ iapit. In arbore añt sigta
desuper in celũ uersa radice ponit
in culaẽ ether filius herebi et noctis
euis in ranus ⁊ frondibus crim echi

Expanded text:
T FELICITER. In arbore autem signata desuper, in celum versa radice, ponitur in culmine Ether filius Herebi et Noctis; eiusque in ramis et frondibus, cum Eth
Abbreviated transcription (Latin):
.xxxi. regnãsset expirant. De la
eo colome deducte sunt eoꝵ qui pristi
laciui nũcupati sunt. Cumq ãmis qn̾qua¬
gnita regnasset genuissiꝙ albrm filiũ
quem liqͣuit suꝑ̃stitem diem obiit. En¬
sebus uo in libro cpm dicit srapud uis
hostoniã ĩuene latinũ siliũ quĩtũ apͦ
allim regnasse eñq faiũ fuisse lamoie

Expanded text:
XXXI regnasset expiravit. CAP. LIX. De Lateo colonie deducte sunt eorum, qui Prisci Latini nuncupati sunt. Cumque annis quinquaginta regnasset, genuissetque Albam Silvium, quem liquit superstitem, diem obiit. Eusebius vero in libro Temporum dicit se apud aliam hystoriam invenire Latinum Silvium quintum apud Albam regnas