comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc templum cumessetiste
a grigenti ducetimarchide. re¬
pente nocte intempesta seruo¬
rumarmatorum fit concur¬
sus atq impetus clamora uigi¬
libus faniq custo dibus tollitur
qui primocumobsistere acde¬
fendere conarentur male
mulcato clauis ac fustib repel¬
luntur: postea cumuolsisre¬
pagulis et fractisq: ualuis de¬
moliri signum acuectibus la¬
befactare conantur . Interea
exclamore famatota urbe
percrebuit expumarideos
patrios non hostium aduentu
necopinatoneq repentino prae¬
donumimpetusedex domoatq ex
cohorte practoris a manum fu¬
gitiuorum instructa marmatãq
uenisse. Ne moa grigenti neq
aetatemta madfecta neq uirib
taminfirmus fuit quinonilla
nocte eonuntio excitatis surre¬
xerit telumque quod cuique
forsofferebat arripuerit: itaq
breui tempore ad fanume xurbe
tota concurritur. Horamam¬
plius iamindemoliendo signo
permulti homines moliebantur:
illudinterea nulla lababat ex
parte cum alii uectibus subiec¬

Expanded text:
ad hoc templum, cum esset iste ad hoc templum, cum esset iste Agrigenti, duce Timarchide repente nocte intempesta servorum armatorum fit concursus atque impetus. clamor a vigilibus fanique custodibus tollitur; qui primo cum obsistere ac defendere conarentur, male mulcati clavis ac fustibus repelluntur. postea convulsis repagulis ecfractisque valvis demoliri signum ac vectibus labefactare conantur. interea ex clamore fama tota urbe percrebruit expugnari deos patrios, non hostium adventu necopinato neque repentino praedonum impetu, sed ex domo atque ex cohorte praetoria manum fugitivorum instructam armatamque venisse. nemo Agrigenti neque aetate tam adfecta neque viribus tam infirmis fuit qui non illa nocte eo nuntio excitatus surrexerit, telumque quod cuique fors offerebat arripuerit. itaque brevi tempore ad fanum ex urbe tota concurritur. Horam amplius iam in demoliendo signo permulti homines moliebantur; illud interea nulla lababat ex parte, cum alii vectibus subiec
Abbreviated transcription (Latin):
uno enim tempore a grigentini
beneficium a fricanireligionem
domesticamornamentum urb
indicium uictoriae testimoniũ
societatis requirebant. Itaq abiis
qui principes in eaciuitate erant
praecipitur et negotium datur
quaestoribus et aedilib: ut noctu
uigilias a gerent ad aedissacras
et enimiste a grigenti credo prop¬
termultitudinemillorum homi¬
numatq uirtutem et quod ciuis
& uiri fortes atq honesti permul¬
tun illo oppido coniunccissimoani¬
mocum ipsis a grigentinis uiuunt
acnegotiantur. Non audiebat
palam poscere aut tollere quae
placebant. Herculis templum ẽ
apuda grigentinos non longe a foro
sanes anctum apud illos et religio¬
sumibiest exaeresimulacrum
ipsius herculis quo non faciledi¬
xerim quicquam meuidisse pul¬
cdrius tamet si non tammultum
inistis rebus intelligo quam mul
acmentum paulo sit atritius
quod in praecib: et gratulatio¬
nib non solum iduenerariue¬
rumetiam osculari solent

Expanded text:
Vno enim tempore Agrigentini Vno enim tempore Agrigentini beneficium Africani, religionem domesticam, ornamentum urbis, indicium victoriae, testimonium societatis requirebant. itaque ab iis qui principes in ea civitate erant praecipitur et negotium datur quaestoribus et aedilibus ut noctu vigilias agerent ad aedis sacras. etenim iste Agrigenti—credo propter multitudinem illorum hominum atque virtutem, et quod cives Romani, viri fortes atque honesti, permulti in illo oppido coniunctissimo animo cum ipsis Agrigentinis vivunt ac negotiantur —non audebat palam poscere aut tollere quae placebant. Herculis templum est apud Agrigentinos non longe a foro, sane sanctum apud illos et religiosum. ibi est ex aere simulacrum ipsius Herculis, quo non facile dixerim quicquam me vidisse pulchrius—tametsi non tam multum in istis rebus intellego quam multac mentum paulo sit attritius, quod in precibus et gratulationibus non solum id venerari verum etiam osculari solent.
Abbreviated transcription (Latin):
legatum poleam quidis ubi ẽ
praesto ẽ testis ẽ proa gorisopa¬
tra iussuquis ẽ hic quia dstatuã
ad scrictus ẽ quidis ubi ẽ: uidis¬
tis hominemet uerba eius audis¬
tis demoliendum curauit deme¬
trius grmmnasi archus quodisei
loco praeerat. quid hoc nos di¬
cimus immouero ipse pra esens
romaenuper ipsum istum eẽ pol¬
lictũ sẽse id signum legatis
redditurumsieius reitestificatio
tolleretur cautum que esset eos
testimonium non eẽ dicturos¬
Dixit hoc apuduos ⁊osippus et
hismenias homines nobilis simȩ t
principes trndaritane ciuitatis.
Quid agrigento non necius dem ÷
scipionis monumentum signum
appollinis pulcherrimum cuius
in foemorelit teris minutis argen¬
teis nomen mrronis erat inscrip¬
tum ex aesculapi religiosissi mo
fanosustulisti. Quod quidemiud
cumis teclam fecisset cumad suũ
scelus illud furtum quenefariũ
quodam hominesimprobos du¬
ces atq adiutores adhibuisset
uehementer commota ciuitas ẽ

Expanded text:
legatum poleam. quid? is ubi est? legatum poleam. quid? is ubi est? praesto est, testis est. proagori Sopatri iussu. quis est hic? qui ad statuam adstrictus est. quid? is ubi est? vidistis hominem et verba eius audistis. demoliendum curavit Demetrius gymnasiarchus, quod is ei loco praeerat. quid? hoc nos dicimus? immo vero ipse praesens. Romae nuper ipsum istum esse pollicitum sese id signum legatis redditurum si eius rei testificatio tolleretur cautumque esset eos testimonium non esse dicturos,—dixit hoc apud vos Zosippus, et Ismenias, homines nobilissimi et principes Tyndaritanae civitatis. quid? Agrigento nonne eiusdem P. Scipionis monumentum, signum Apollinis pulcherrimum, cuius in femore litteris minutis argenteis nomen Myronis erat inscriptum, ex Aesculapi religiosissimo fano sustulisti? quod quidem, iudices, cum iste clam fecisset, cum ad suum scelus illud furtumque nefarium quosdam homines improbos duces atque adiutores adhibuisset, vehementer commota civitas est.
Abbreviated transcription (Latin):
poniius serat. De turbarunt
simul acsuccessum isti audier :
dedit Igitur tibi nunc fortuna
siculorum .c. marcellumiudicẽ
ut cuius adstatuam siculite PR
alligabantur eius religione
teisti deuinctum adscriptumq
dedamus. Acprimoiud hoc
signum mercuri dicebat iste trn¬
daritanos N. marcellohuic ae¬
sernino uendidisse atq hoc sua
causa etiam M marcellumi psũ
sperabat eẽ dicturum quod mib
numquam uerri simile uisum ẽ
adulescentemillo loconatum.
patronum siciliae nomensuum
istiadtrans lationem criminis
commodaturum uerum tamen
ita mihi restota prouincia pro¬
uisa atq praecauta ẽ ut simaxime
esset inuentus quini psesus cipe¬
re iscius culpam crimenq cupe¬
ret. ta menis proficere nihilpos¬
set: eosenim deduxitestis et eas
litteras deporta ui ut deistius
facto dubium eẽ neminiposset:
publicae litterae sunt deporta¬
tum mercurium. eẽ messanam.
sumptu publicodicent quanti
praefuis sehuic negotiopublice

Expanded text:
poni iusserat, de- turbarunt poni iusserat, de- turbarunt simul ac successum isti audierunt. dedit igitur tibi nunc fortuna Siculorum C. Marcellum iudicem, ut, cuius ad statuam Siculi te praetore alligabantur, eius religione te his iudicibus vinctum adstrictumque dedamus. ac primo, iudices, hoc signum Mercuri dicebat iste Tyndaritanos M. Marcello huic Aesernino vendidisse, atque hoc sua causa etiam M. Marcellum ipsum sperabat esse dicturum; quod mihi numquam veri simile visum est, adulescentem illo loco natum, patronum Siciliae, nomen suum isti ad translationem criminis commodaturum. verum tamen ita mihi res tota provisa atque praecauta est ut, si maxime esset inventus qui in se suscipere istius culpam crimenque cuperet, tamen is proficere nihil posset. Eos enim deduxi testis et eas litteras deportavi ut de istius facto dubium esse nemini possit. publicae litterae sunt deportatum Mercurium esse Messanam sumptu publico; dicunt quanti; praefuisse huic negotio publice
Abbreviated transcription (Latin):
non hoc intelligeret inimpro¬
bi praesentis imperio maiorẽ
eẽ uim. quamin bonorum ab¬
sentium patrocinio. Anuero
ex hocillatua singularis sig¬
nificatur in solentia superbia
contumacia detrahereui deli¬
cet aliquidte deamplitudine
marcellorum putasti itaque
nuncsiculorum marcellinons
patroni uerres ineorum locũ
substitutus ẽ : quaminte tantã
uirtutem eẽ aut dignitatẽ
arbitratus es ut conarere cli¬
entellamtam splendidae
caminlustris prouinciae tra¬
ducere adte. auferre acertis¬
simis anti quissimisq patronis
tuista nequitia stultitia in er¬
tia non modo totius sicilia e
sedunius tenuis simisiculiclien¬
telam tueri potes. Tibimar
celli statua propatibulo incli¬
entes marcellorum fuit tu
exillius honore in eos ipsos
qui honore millibabuerant
supplicia quaerebas. Quid pos¬
tea quid tan detuisstatuis fo¬
re arbi trabere : anuero id qđ
accidit : namtrndarita nista¬
tuamiscius quam sibi propt̃
marcellos altiore etiambasi

Expanded text:
non hoc intellegeret, in impronon hoc intellegeret, in improbi praesentis imperio maiorem esse vim quam in bonorum absentium patrocinio? an vero ex hoc illa tua singularis significatur insolentia, superbia, contumacia? detrahere videlicet aliquid te de amplitudine Marcellorum putasti. itaque nunc Siculorum Marcelli non sunt patroni, Verres in eorum locum substitutus est. quam in te tantam virtutem esse aut dignitatem arbitratus es ut conarere clientelam tam splendidae, tam inlustris provinciae traducere ad te, auferre a certissimis antiquissimisque patronis? tu ista nequitia, stultitia, inertia non modo totius Siciliae, sed unius tenuissimi Siculi clientelam tueri potes? tibi Man idcelli statua pro patibulo in clientis Marcellorum fuit? tu ex illius honore in eos ipsos qui honorem illi habuerant supplicia quaerebas? quid postea? quid tandem tuis statuis fore arbitrabare? ar vero quod accidit? nam Tyndaritani statuam istius, quam sibi propter Marcellos altiore etiam basi
Abbreviated transcription (Latin):
ri unum hoc crimen uide¬
tur eẽ et amepro uno ponitur
demercuriotrndaritanõ pluras
sed eaquopacto distinguere ac
separa repossimnescio. Est pe¬
cuniarum captarum quod sig¬
num ab sociis pecuniae magnȩ
sustulit. Est peculatus quod publi¬
cumpopuliR signum de prae¬
dahoscium captum positum
imperatoris nostrinomine non
dubitauit auferre. Est maies¬
tatis quodimperiinostrigloriȩ
rerum gestarum monumenta
euertere atq: asportare ausus ẽ
Est sceleris quod religiones ma¬
ximas uio labit. Est crudeli¬
tatis quod in nocentem in homi¬
nem in socium uestrum atq ami¬
cumnouum et singulare suapplicu
genus ex cogitauit. Illuduero
quid sit iam non queo dicere
quo nomine appellemnescio
quod inc marcellis tatua quod
est hoc patronus ne quoderat.
quitum quoid spectat utrum
eares adopemanad calamita¬
tem clientium atq hospitum
ualeredebebat. anut hoc osten¬
deres contrauimtuam inpa¬
tronis praesidunihileẽ : quis

Expanded text:
ri. Vnum hoc crimen videri. Vnum hoc crimen videtur esse et a me pro uno ponitur, de Mercurio Tyndaritano; plura sunt, sed ea quo pacto distinguere ac separare possim nescio. est pecuniarum captarum, quod signum ab sociis pecuniae magnae sustulit; est peculatus, quod publicum populi Romani signum de praeda hostium captum, positum imperatoris nostri nomine, non dubitavit auferre; est maiestatis, quod imperi nostri, gloriae, rerum gestarum monumenta evertere atque asportare ausus est; est sceleris, quod religiones maximas violavit; est crudelitatis, quod in hominem innocentem, in socium vestrum atque amicum, novum et singulare supplici genus excogitavit: illud vero quid sit iam non queo dicere, quo nomine appellem nescio, quod in C. Marcelli statua. quid est hoc? patronusne quod erat? quid tum? quo id spectat? utrum ea res ad opem an ad calamitatem clientium atque hospitum valere debebat? an ut hoc ostenderes, contra vim tuam in patronis praesidi nihil esse? quis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sereceteris in oppidis siciliae
ex quibiste .c marcellistatuam
delegit cuius officia in illam ci¬
uitatem totamq: prouinciam
recentissimaerant et maxima
in ea sõpatrum hominem cumdo¬
mo nobilem tumsum moma gifratu
praeditum diuaricari acdiligari
iubet quocruciatusit adfectus
ueni reinmentem necesse ẽ omnib::
cumesset uinctus nudusinaere
in imbri infrigore . Neque tamen
finis huiciniuriae crudelitatiq
fiebat donecpopulus atq uniuer¬
sa multitudo a trocitate reimise¬
ri cordiaq: commota senatum
damore coegit ut isti simulacrũ
illud mercuri polliceretur. cla¬
mabant fore ut ipse sedii inimor¬
tales ulci scerctur: hominem in¬
terea perire in nocentem nono¬
portere tum frequens senatus
adistumuenit. pollicetur signũ
ita sopater destatua .q. marcelli
cumiam paene obriguis set uix
uiuus aufertur. Non possum
disposite istum accusa resicupiã
opusẽ non solumin geniouerũetiã
artificio quodam singula¬

Expanded text:
sicut fere ceteris in oppidis Siciliae; sicut fere ceteris in oppidis Siciliae; ex quibus iste C. Marcelli statuam delegit, cuius officia in illam civitatem totamque provinciam recentissima erant et maxima; in ea Sopatrum, hominem cum domi nobilem tum summo magistratu praeditum, divaricari ac deligari iubet. quo cruciatu sit adfectus venire in mentem necesse est omnibus, cum esset vinctus nudus in aere, in imbri, in frigore. neque tamen finis huic iniuriae crudelitatique fiebat donec populus atque universa multitudo, atrocitate rei misericordiaque commota, senatum clamore coegit ut isti simulacrum illud Mercuri polliceretur. clamabant fore ut ipsi se di immortales ulciscerentur; hominem interea perire innocentem non oportere. tum frequens senatus ad istum venit, pollicetur signum. ita Sopater de statua C. Marcelli, cum iam paene obriguisset, vix vivus aufertur. non possum disposite istum accusare, si cupiam: opus est non solum ingenio verum etiam artificio quodam singula
Abbreviated transcription (Latin):
fert istius cupiditatem minasq
demonstrat senatus sopatro res¬
ponsum nullumdat sed commo¬
tus perturbatusq discedit ille
practoris arcessitus nuntiarẽ
demonstrat negat ulla modo fie¬
riposse atqha eo nilil enim
praeter mittendum deistius
inpudentia uidecur a gebant
in conuentu palam des ella acde
loco superiore. Erat hiemps
summa tempestas ut ipsum so¬
patrum dicere audiscis perfri¬
gida imbermaximus cumiste
imperatlictoribus ut sopatrum
de porticu in qua ipsesedebat
praccipitem inforum deiciant
nudumq constituant: uixerat
hocplane imperatum cumillum
spolia tum stipatumq lictoribus
uideres omnes idforeputabant
ut miser atq in nocens uirgiscȩ¬
deretur: fefellit hichomines
opinio uirgis istecederet si ne
causa socium populi Ratq ami¬
cum nonusq eo ẽ improb nonom¬
nia sunt in uno uitia numquam fuit
crudelis leniter hominem clemen¬
terq accepit. Equestressunt me¬
dio inforo marcellorumstatua e

Expanded text:
fert, istius cupiditatem minasque fert, istius cupiditatem minasque demonstrat. senatus Sopatro responsum nullum dat, sed commotus perturbatusque discedit. ille praetoris arcessitus nuntio rem demonstrat, negat ullo modo fieri posse. atque haec—nihil enim praetermittendum de istius impudentia videtur—agebantur in conventu palam de sella ac de loco superiore. erat hiems summa, tempestas, ut ipsum Sopatrum dicere audistis, perfrigida, imber maximus, cum iste imperat lictoribus ut Sopatrum de porticu, in qua ipse sedebat, praecipitem in forum deiciant nudumque constituant. vix erat hoc plane imperatum cum illum spoliatum stipatumque lictoribus videres. omnes id fore putabant ut miser atque innocens virgis caederetur; fefellit hic homines opinio. virgis iste caederet sine causa socium populi Romani atque amicum? non usque eo est improbus; non omnia sunt in uno vitia; numquam fuit crudelis. leniter hominem clementerque accepit. Equestres sunt medio in foro Marcellorum statuae,
Abbreviated transcription (Latin):
ut primum in illudoppidumue¬
nit statim tamquam ita fieri
non solum oporteret sed etiam
necesse esset tam quam hoc sena¬
tus mandasset populus que a
iussis set ita continuo signumut
demolirentur et messanam
deportarent imperauit Quod
cumillis quiaderant in dignum
qui audiebant in credibileui¬
deretur . non ẽ abisto primo
illo aduentu perseueratum dis¬
cedens mandat proa grosopatro
cuius uerba audistis ut demo¬
liatur cum recusaret uehem̃ter
minatur et statim ex illo oppido
proficiscitur: refert remillae
ad senatum uehementer undi¬
quereclamatur nemultaiterũ
ste adillos aliquanto post uenit
quaerit continuo designores pon¬
detur ei senatum .u permit tere
poenam capitis constituta msi
iniussusenatus quis quam at¬
tigisset simul religio comme¬
moratur: tumiste quammihi¬
religionem narras quam poenã
quem senatum uiuum te non relin¬
quam moriere uirgis nisimili
signumtradituro Sopater ite¬
rumfigens ad senatum remde¬

Expanded text:
ut primum in illud oppidum veut primum in illud oppidum venit, statim, tamquam ita fieri non solum oporteret sed etiam necesse esset, tamquam hoc senatus mandasset populusque Romanus iussisset, ita continuo signum ut demolirentur et Messanam deportarent imperavit. quod cum illis qui aderant indignum, qui audiebant incredibile videretur, non est ab isto primo illo adventu perseveratum. discedens mandat proagoro Sopatro, cuius verba audistis, ut demoliatur; cum recusaret, vehementer minatur et statim ex illo oppido proficiscitur. refert rem ille ad senatum; vehementer undique reclamatur. ne multa, iterum iste ad illos aliquanto post venit, quaerit continuo de signo. respondetur ei senatum non permittere; poenam capitis constitutam, si iniussu senatus quisquam attigisset; simul religio commemoratur. tum iste, 'quam mihireligionem narras, quam poenam, quem senatum? vivum te non relinquam; moriere virgis nisi mihi signum traditur.' Sopater iterum flens ad senatum rem de
Abbreviated transcription (Latin):
putem hic uero tanto dolore
ad ficior ut nihilmi indignius
nihilminus ferendum esseui¬
deatur: uerres africani monu¬
mentis domum suam plenam stu¬
pri plenam flati plenam de¬
decori ornabit uerres tempe¬
rantis simis anctissimiq uiri mo¬
numentum dianae simula crum
uirginis in eadomoconlocauit
in qua semper mere tricum leno¬
num flatia uersantur. Ad hoc
solum a fricanimonumentum
uio lasti : quid a trndaritanis ñ
eiusdem scipionis beneficium
positum simula crum mercuru
pulcherrime factum sustulis¬
t Adquem ad modum diun¬
mortales quam audacter
quam libidinose. quaminpuden¬
ter audistis nuper dicerele¬
gatostrndaritanos homines
honestissimos acprincipesci¬
uitatis mercurium qui sacris
anniuersariis apudeos acsum¬
ma religione coleretur. quem
e africanus karthagine capta
trndaritanis non solum sua euic¬
toriae sed etia millorum fidei
societatis que monumentum atq
indicium dedisset huius uiscele¬
re imperioq: eẽ sublatum. Qui

Expanded text:
putem; hic vero tanto dolore putem; hic vero tanto dolore adficior ut nihil mihi indignius, nihil minus ferendum esse videatur. Verres Africani monumentis domum suam plenam stupri, plenam flagiti, plenam dedecoris ornabit? Verres temperantissimi sanctissimique viri monumentum, Dianae simulacrum virginis, in ea domo conlocabit in qua semper meretricum lenonumque flagitia versantur? at hoc solum Africani monumentum violasti. quid? a Tyndaritanis non eiusdem Scipionis beneficio positum simulacrum Mercuri pulcherrime factum sustulisti? at quem ad modum, di immortales! quam audacter, quam libidinose, quam impudenter! Audistis nuper dicere legatos Tyndaritanos, homines honestissimos ac principes civitatis, Mercurium, qui sacris anniversariis apud eos ac summa religione coleretur, quem P. Africanus Carthagine capta Tyndaritanis non solum suae victoriae sed etiam illorum fidei societatisque monumentum atque indicium dedisset, huius vi scelere imperioque esse sublatum. qui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tempore segestanorum in¬
iuriae neglegantur basis e
scipionis restituatur nomen in¬
uicti imperatoris incidatur.
signumpulcherrimum Kartha¬
gine captum reponatur haec
abste ũ siculorum defensor¬
nontuus accusator non segesta¬
ni posculant sedisquilaudem glo¬
riam que s a fricanituendam
conseruandam que s uscepit
Non uereor ne hocofficium meũ
*. seruilio iudici .N. probeniqui
cumres maximas gesserit
monumentaque suarum re¬
rum gestarũ cum maxime
constituat atq: iniiselaboret.
profecto uolet haec non solum
suis posteris ueru metiamom¬
nib: uiris fortibus et bonisciui¬
bus defendenda nonspolian¬
da improbis tradere. Non
uereor netibi Q. catule displi¬
ceat cuius amplissimumor¬
bi terrarum clarissimumq
monumentum ẽ. quamplu¬
rimos eẽ custodes monumen¬
torum et putare omnes bonos
alienae gloriae defensione
adofficiũ suum pertinere:
Equidem ceteris istius fur¬
tis atq flatis ita moueor ut
ea rep̃hendenda tantumim

Expanded text:
hoc tempore, Segestanorum inhoc tempore, Segestanorum iniuriae neglegantur: basis P. Scipionis restituatur, nomen invicti imperatoris incidatur, signum pulcherrimum Carthagine captum reponatur. haec abs te non Siculorum defensornon tuus accusator, non Segestani postulant, sed is qui laudem gloriamque P. Africani tuendam conservandamque suscepit. non vereor ne hoc officium meum P. Servilio iudici non probem, qui cum res maximas gesserit monumentaque suarum rerum gestarum cum maxime constituat atque in iis elaboret profecto volet haec non solum suis posteris verum etiam omnibus viris fortibus et bonis civibus defendenda, non spolianda improbis tradere. non vereor ne tibi, Q. Catule, displiceat, cuius amplissimum orbi terrarum clarissimumque monumentum est, quam plurimos esse custodes monumentorum et putare omnis bonos alienae gloriae defensionem ad officium suum pertinere. equidem ceteris istius furtis atque flagitiis ita moveor ut ea reprehendenda tantum
Abbreviated transcription (Latin):
bitrabar de ṼÑ deista prae¬
clara nobilitas desinat quaeri
populum Rhominib nouis in¬
dustriis lubenter honores
mandare semperquemandas¬
se: non ẽ quaerendum in hac
ciuitate quae propter uirtu¬
temomnib: nationibus impe¬
rat uirtutem plurimum pose
Sit apud alios mago s a frica¬
niornentur alii. mortui uir¬
tute ac nomine tali silleuir
fuit itadepopulo R meritus
est ut nonunifamiliae seduni¬
uersa eciuitate commendatus
eẽ debeat. Est aliquamea
pars uirilis quod eius ciuita¬
tis sum quamille amplam
inlus tremclaram qua ereddidit
praecipue quod in his rebus pro
mea parte uersor : quarumille
princeps fuit. aequitate indus¬
tria temperantia defensione
miserorumodio improborum.
quae cognatio studiorum et artiũ
propemodum nonminus ẽ con¬
iuncta quamista quauos delec¬
tamini generis et nominis.
Repeto abste uerres monumentũ
s. a fricanicausam siculorum
quam suscepirelinquo iudiciũ
depecunus repetundis. nesit

Expanded text:
bitrabar. deinde ista praebitrabar. deinde ista praeclara nobilitas desinat queri populum Romanum hominibus novis industriis libenter honores mandare semperque mandasse. non est querendum in hac civitate, quae propter virtutem omnibus nationibus imperat, virtutem plurimum posse. sit apud alios imago P. Africani, ornentur alii mortui virtute ac nomine; talis ille vir fuit, ita de populo Romano meritus est ut non uni familiae sed universae civitati commendatus esse debeat. est aliqua mea pars virilis, quod eius civitatis sum quam ille amplam inlustrem claramque reddidit, praecipue quod in his rebus pro mea parte versor quarum ille princeps fuit, aequitate, industria, temperantia, defensione miserorum, odio improborum; quae cognatio studiorum et artium prope modum non minus est coniuncta quam ista qua vos delectamini generis et nominis. repeto abs te, Verres, monumentum P. Africani causam Siculorum quam suscepi relinquo, iudicium de pecuniis repetundis ne sit
Abbreviated transcription (Latin):
num exurbe hostium recupera¬
rint id perte ex praedonis domo
conseruare possint. Quid aut
tuhis responderehoneste potes
aut illi facere nisiutte acfidẽ
tuamimplorent: Ad sunt et in¬
plorant potes domesticȩ laudis
amplitu dinem scipio tueri
potes omnia sunt inte quae
ut fortuna hominib: aut
natura largitur non praecer pro
fructum officiitui non alienã
mihi laudem ad peto non ẽ pu¬
doris mei s. scipione florentis¬
simo adulescente uiuo et in co¬
pionis defensoremq profiteri
Quamobrem si suscipis domes¬
ticae laudis patrocinium me
non solum silere deuestris monu¬
mentis oportebit. sed etiam lae¬
tari .s. a fricanieius modi fortu¬
nam eẽ mortuiut eius honos
abiis qui ex ea demfamilia sint
defendatur neq ullum aduen¬
ticium auxilium requiratur
Sinistius amicitia teimpedit.
si hoc quodego abstepostulomi
minus adofficiumtuum per¬
tinere arbi trabere succedam
egouicarius tuo muneri susci¬
piam partes quas alienas. eẽ ar¬

Expanded text:
num ex urbe hostium recuperanum ex urbe hostium recuperarint, id per te ex praedonis domo conservare possint. quid aut tu his respondere honeste potes aut illi facere, nisi ut te ac fidem tuam implorent? adsunt et implorant. potes domesticae laudis amplitudinem, Scipio, tueri, potes; omnia sunt in te quae aut fortuna hominibus aut natura largitur; non praecerpo fructum offici tui, non alienam mihi laudem appeto, non est pudoris mei P. Scipione, florentissimo adulescente, vivo et incopionis defensoremque profiteri. quam ob rem si suscipis domesticae laudis patrocinium, me non solum silere de vestris monumentis oportebit, sed etiam laetari P. Africani. eius modi fortunam esse mortui ut eius honos ab iis qui ex eadem familia sint defendatur, neque ullum adventicium auxilium requiratur. sin istius amicitia te impedit, si hoc quod ego abs te postulo minus ad officium tuum pertinere arbitrabere, succedam ego vicarius tuo muneri, suscipiam partis quas alienas esse ar
Abbreviated transcription (Latin):
cur Mtullius ł africani monu¬
menta s. requirit scipio cum qui
illa sustulit defendit : Cum mos
amaioribus traditus sit ut mo¬
numenta maiorum ita suorum
quis que defendat ut ea neornari
quidem nomine aliorum sinat
tuistiaderis qui non obstruxit
aliqua ex parte monumentõ ÷
scipionis sed id funditus deleuit
acsustulit. Quis namigitur per
deo simmortales tuebitur ꝓsci¬
dionis memoriã mortui : quis
monumenta atq indicia uirtu¬
tis situea relinques aut deseres
nec solum spoliata illa patieris
sed eorumetiam spoliatoremuexa¬
corem defendis Ad sunt segesani
tiorem tefaciunt .s. a fricanum
Rarthagine deleta simula crũ
dianae maiorib suis restituisse
idque apud segestanos eius im¬
peratoris nomine posicum ac
dedicatum fuis sehocuerrem de¬
moliendum et ad sportandum
nomenq: omnino escipionis
delendum tollendumq curasse.
orantte atq obsecrant ut sibi religi¬
onem generituo laudem gloriãq
rescituas ut quodper ÷ a frica¬

Expanded text:
cur M. Tullius P. Africani monucur M. Tullius P. Africani monumenta requirit, P. Scipio eum qui illa sustulit defendit? cum mos a maioribus traditus sit, ut monumenta maiorum ita suorum quisque defendat ut ea ne ornari quidem nomine aliorum sinat, tu isti aderis, qui non obstruxit aliqua ex parte monumento P. Scipionis sed id funditus delevit ac sustulit? quisnam igitur, per deos immortalis, tuebitur P. Scipionis memoriam mortui, quis monumenta atque indicia virtutis, si tu ea relinques aut deseres, nec solum spoliata illa patieris sed etiam eorum spoliatorem vexatoremque defendes? adsunt Segestani, tiorem te faciunt P. Africanum Carthagine deleta simulacrum Dianae maioribus suis restituisse, idque apud Segestanos eius imperatoris nomine positum ac dedicatum fuisse; hoc Verrem demoliendum et asportandum nomenque omnino P. Scipionis delendum tollendumque curasse; orant te atque obsecrant ut sibi religionem, generi tuo laudem gloriamque restituas, ut, quod per P. Africa
Abbreviated transcription (Latin):
amisit P a fricani uirtute reli¬
gionem simulcum locorecupe¬
rauit. Quoquidem scelere sus¬
cepto cuminanis esset basis et in
ea ẜ. a fricani nõ menincisum:
res indigna atquintoleranda
uidebatur omnib: non solumreli¬
giones eẽ uiblatas uerum etiam
e a fricaniuiri fortissimi rerum
gestarum gloriam iemoriam
uirtutis monumenta uictoriae s
uerrem sustulisse. Quod cumis¬
terenunti aretur debasi aditte¬
ris istimauit homines in obliuio¬
nem totius negotii eẽ uenturos
sediamba simtam quam indicem
suisceleris sustulisset : itaq tol¬
lendam istius imperio locauer̃
qua e uobis locatio expublicis
litteris segestanorum priore
actione recitata ẽ. Tenunc e sci¬
pio teinquam lectissimum orna¬
tissimumq: adulescentem appel¬
lo abste officium tuum debitũ
generi et nominire quiro et fla¬
gitacur proisto qui laudem ho¬
norem que familiae uestrae
de poculatus ẽpugnas cureumde¬
fensum eẽuis cur egotua partis
suscipio curtuummunus sustineo

Expanded text:
amisit, P. Africani virtute reliamisit, P. Africani virtute religionem simul cum loco recuperavit. quo quidem scelere suscepto cum inanis esset basis et in ea P. Africani nomen incisum, res indigna atque intoleranda videbatur omnibus non solum religiones esse violatas, verum etiam P. Africani, viri fortissimi, rerum gestarum gloriam, memoriam virtutis, monumenta victoriae C. Verrem sustulisse. quod cum isti renuntiaretur de basi ac litteris, existimavit homines in oblivionem totius negoti esse venturos si etiam basim tamquam indicem sui sceleris sustulisset. itaque tollendam istius imperio locaverunt; quae vobis locatio ex publicis litteris Segestanorum priore actione recitata est. te nunc, P. Scipio, te, inquam, lectissimum ornatissimumque adulescentem, appello, abs te officium tuum debitum generi et nomini requiro et flagito. cur pro isto, qui laudem honoremque familiae vestrae depeculatus est, pugnas, cur eum defensum esse vis, cur ego tuas partis suscipio, cur tuum munus sustineo,
Abbreviated transcription (Latin):
reportabat segestanis exurbe
hostium recuperatos nunc exur¬
besociorum PR eius dempopuli
turpissimus atq inpurissimus
eosdemillos deosnefarioscelere
auferebat. Quid hoc tota sicilia ẽ
clarius quamomnes segestae ma¬
tronas et uirgines conuenis secũ
diana exportaretur exoppido
unxis se unguentis. comples secoro¬
nis et floribus ture odoribus in¬
censis usqueada grisines prose¬
cutos eẽ. Hanccutantam religio¬
nem situm inimperio propter
cupiditatem atq audatiam non
pertimes cebas nenunc quidem
intanto tuo liberorum que tuorũ
periculo perhorces cis quem tibi
aut hominem inuitis dii sinmor¬
talib: aut uero deum tantis eorũ
religionib: uiolatis auxilio futurũ
putas. Tibiilla diana in paceatq
in otio religionem nullam attulit
quaecum desua surbes inquibus
locata fuerat captas incensasq
uidisset bis exduorum bellorũ
flamma feroque seruata ẽ: quȩ
& arthaginiensium uictoria loco
mutato religionem tamen non

Expanded text:
reportabat Segestanis ex urbe reportabat Segestanis ex urbe hostium recuperatos: nunc ex urbe sociorum praetor eiusdem populi turpissimus atque impurissimus eosdem illos deos nefario scelere auferebat. quid hoc tota Sicilia est clarius, quam omnis Segestae matronas et virgines convenisse cum Diana exportaretur ex oppido, unxisse unguentis, complesse coronis et floribus, ture, odoribus incensis usque ad agri finis prosecutas esse? hanc tu tantam religionem si tum in imperio propter cupiditatem atque audaciam non pertimescebas, ne nunc quidem in tanto tuo liberorumque tuorum periculo perhorrescis? quem tibi aut hominem invitis dis immortalibus aut vero deum tantis eorum religionibus violatis auxilio futurum putas? tibi illa Diana in pace atque in otio religionem nullam attulit? quae cum duas urbis in quibus locata fuerat captas incensasque vidisset, bis ex duorum bellorum flamma ferroque servata est; quae Carthaginiensium victoria loco mutato religionem tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq calamitati fore sede¬
nunciabat uniuersis sefunditus
euersurum eẽ illamciuitatẽ
minabatur ltaq ali quando
multis malis magnoque me tuuic¬
ti segestani practoris imperiopa¬
rendum eẽ decreuerunt. Mag¬
nocum luctu et gemitutotius ciui¬
tatis multiscumlacrimis et la¬
mentationib: uirorum mulierũ¬
que omnium simula crumdia¬
nae tollendum locatur. Videte
quanta religio fuerit apud seges¬
tanos repertum eẽ iuđ scito te
neminem neq liberum neq seruũ
neq: ciuem neq peregrinum qui
illud signum auderet attingere
barbaros quosdamlilrbeo scitote
adductos eẽ operarios. hiidemq
illud ignari totius negotii a creli¬
gionis mercede accepta sustuler
Quod cum exoppido exportaba¬
tur quem conuentum mulierũ
factum eẽ arbi tramini quemfle¬
duminai orumnatu quorum
Ñ nullietiam illum diem memo¬
ria cenebant cum illa eadem diana
segestam harthagine reuecta uic
quam dissimilis hicdies illi tempo¬

Expanded text:
uni cuique calamitati fore se deuni cuique calamitati fore se denuntiabat, universis se funditus eversurum esse illam civitatem minabatur. itaque aliquando multis malis magnoque metu victi Segestani praetoris imperio parendum esse decreverunt. Magno cum luctu et gemitu totius civitatis, multis cum lacrimis et lamentationibus virorum mulierumque omnium simulacrum Dianae tollendum locatur. videte quanta religio fuerit apud Segestanos. repertum esse, iudices, scitote neminem, neque liberum neque servum, neque civem neque peregrinum, qui illud signum auderet attingere; barbaros quosdam Lilybaeo scitote adductos esse operarios; ii denique illud ignari totius negoti ac religionis mercede accepta sustulerunt. quod cum ex oppido exportabatur, quem conventum mulierum factum esse arbitramini, quem fletum maiorum natu? quorum n nulli etiam illum diem memoria tenebant cum illa eadem Diana Segestam Carthagine revecta victquam dissimilis hic dies illi tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa facepercus susesset ita fla¬
grarecupiditate atq amentia
coepit imperat magiseratibus
ut cam demoliantur et sibident
nibil sibigratius ostendit futurũ
illi uero dicere sibiid nefas esse
sesequecum summa religione
tum sum mometulegum et iu¬
diciorum teneri istecum petere
abillis tumminari tumspem
tum metumostendere: oppone¬
bant illi nomen interdum s. as
nihil se in eo potestir habere qđ
imperator clarissimus urbe
hostium capta monumentum
istenihilore missius atq: etiam
multo uehementius instaret co¬
tidie resagitur insenatu uehe¬
menter ab omnib: reclamatur
Ita que illo tempore acprimo is¬
tius aduentu pernegatur.
Postea quid quiderat oneris
in nautis remigib que exigendis
in frumentoimperando segesta¬
nis praeterceteros imponebat
aliquando amplius quam ferre
possent: praeterea magistratus
eorum ȩ uocabat optimum quẽ¬
que et nobilissimum ad seac¬
cersebat circumomnia prouin¬
ciae forarapiebat. singillatim

Expanded text:
ipsa face percussus esset, ita flaipsa face percussus esset, ita flagrare cupiditate atque amentia coepit; imperat magistratibus ut eam demoliantur et sibi dent; nihil sibi gratius ostendit futurum. illi vero dicere sibi id nefas esse, seseque cum summa religione tum summo metu legum et iudiciorum teneri. iste tum petere ab illis, tum minari, tum spem, tum metum ostendere. opponebant illi nomen interdum P. Afrnihil se in eo potestatis habere quod imperator clarissimus urbe hostium capta monumentum isset. cum iste nihilo remissius atque etiam multo vehementius instaret cotidie, res agitur in senatu: vehementer ab omnibus reclamatur. itaque illo tempore ac primo istius adventu pernegatur. postea, quidquid erat oneris in nautis remigibusque exigendis, in frumento imperando, Segestanis praeter ceteros imponebat, aliquanto amplius quam ferre possent. praeterea magistratus eorum evocabat, optimum quemque et nobilissimum ad se arcessebat, circum omnia provinciae fora rapiebat, singillatim
Abbreviated transcription (Latin):
quemtaurum cum scipio red¬
deret a grigeminis dixisse
dicitur a equm eẽ illos cogita¬
re utrum esset a grigentinis
tum et domesticae crudelitatis et
nostraemans uaetudinis haberent
Illo tempore segestanis maximacũ
cura haecipsadiana dequadici¬
mus redditur reportatur seges¬
tam Ld suls antiquis sedeb: sum¬
macum gratulatione ciuium et
lactitia reponitur . Haecerat
posita segestae sane excelsa inba¬
si inqua grandib litteris ẜ africa¬
nin omenerat incisum eumq char¬
thagine captarestituis se perscris¬
tum: colebatur aciuib ab omnib:
aduenis uisebatur cum questor
esiem nibulmibi abillis ẽ. demons¬
tratum prius. Erat ad modum
amplum et exclsum signũ cuns¬
tola Verum tamen ineratinilla
magnitudine aetas atq habi¬
tus uirginalis sagit ta ependebar
abi mero sinistra manuretine¬
bat arcum dextra ardentem
facem praeferebat. Hanccumis¬
tesacrorum omnium et religionũ
hostis praedoq uidisset quasi illa

Expanded text:
quem taurum cum Scipio redquem taurum cum Scipio redderet Agrigentinis, dixisse dicitur aequum esse illos cogitare utrum esset Agrigentinis tum et domesticae crudelitatis et nostrae mansuetudinis haberent. illo tempore Segestanis maxima cum cura haec ipsa Diana, de qua dicimus, redditur; reportatur Segestam; in suis antiquis sedibus summa cum gratulatione civium et laetitia reponitur. haec erat posita Segestae sane excelsa in basi, in qua grandibus litteris P. Africani nomen erat incisum eumque Carthagine capta restituisse perscriptum. colebatur a civibus, ab omnibus advenis visebatur; cum quaestor essem, nihil mihi ab illis est demonstratum prius. erat admodum amplum et excelsum signum cum stola; verum tamen inerat in illa magnitudine aetas atque habitus virginalis; sagittae pendebant ab umero, sinistra manu retinebat arcum, dextra ardentem facem praeferebat. hanc cum iste sacrorum omnium et religionum hostis praedoque vidisset, quasi illa
Abbreviated transcription (Latin):
tantum homines que mutarat
religionem quidem priscinã
conseruabat. Nampropter
eximiam pulchritudinem etiam
hostibus digna quam sanctissi me
colerent uidebatur: aliquod sȩcu¬
lis poste scipiobello puni cotertio
carthaginemcepit qua inuicto¬
ria uidete hominis uirtutem
et diligentiã ut et domesticis p̃¬
clarissime uirtutis exemplis
gaudeatis et eo maiore odio
dignamistius incredibilemau¬
datiam iudicetis. Conuocatis
siculis omnib quo d dutis si me
saepissimeq siciliamuexatam
aharthaginiensib eẽ cognorat
iubet omnia conquiri pollicetur
sibimagnaccurae forae ut om¬
nia ciuitatibus quaecuiusq fu¬
issent rescituerentur.: Tumilla
quae quonda merant himera
siblata dequib antea dixit.
hermitanis sunt reddita tũ
alia gelensib alia a grigentinis
inquib: etiam ille nobilis tau¬
rus quem crudelissimus omniũ
trrannorum phalaeris habu¬
issedicitur quouiuos supplicii
caufademittere homines et
subicere flaminam solebat

Expanded text:
tantum hominesque mutarat, tantum hominesque mutarat, religionem quidem pristinam conservabat; nam propter eximiam pulchritudinem etiam hostibus digna quam sanctissime colerent videbatur. aliquot saeculis post P. Scipio bello Punico tertio Carthaginem cepit; qua in victoria,—videte hominis virtutem et diligentiam, ut et domesticis praeclarissimae virtutis exemplis gaudeatis et eo maiore odio dignam istius incredibilem audaciam iudicetis,—convocatis Siculis omnibus, quod diutissime saepissimeque Siciliam vexatam a Carthaginiensibus esse cognorat, iubet omnia conquiri; pollicetur sibi magnae curae fore ut omnia civitatibus, quae cuiusque fuissent, restituerentur. tum illa quae quondam erant Himera sublata, de quibus antea dixi, Thermitanis sunt reddita, tum alia Gelensibus, alia Agrigentinis, in quibus etiam ille nobilis taurus, quem crudelissimus omnium tyrannorum Phalaris habuisse dicitur, quo vivos supplici causa demittere homines et subicere flammam solebat.
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit : quod priuati homines
desuispecuniis ornant ornatu¬
riquesunt ids uerres abregib
ornari non passus ẽ. Itaq: hoc
ne fario scelere concepto nihil
postea tota in sicilia neq sacri
neq religio siduxit eẽ ita sese in ea
prouincia pertriennium gessit
ut abisto non solum hominib: ue¬
rum etam diisinmorta lib bel¬
lum indictum putaretur. Sec¬
gesta ẽ oppidum peruetus insi¬
cilia iu̾dices quod ab aenea
fugiente a trolla atq in haec
locaueniente conditum eẽ de¬
monstrant . Itaq: segestaninon
solum perpetua societate atq
amicitia uerum etiam cogna¬
pidum cum illa ciuitas cum poe¬
nis suo nomine acsua sponte
bellaret : ak arthaginiensibiui
captum atq deletum .ẽ omni¬
aq: quae ornamento urbiesse
possent Κ arthaginem sunt
exillo loco deportata fuit
apud segestanos exaere dianao
simulacrum cum summa atque
anti quissima praedicum re¬
ligione tum singulariopere ar¬
tificioque perfectum hoctrans¬
latum Κ arthaginemlocum

Expanded text:
potuerit? quod privati homines potuerit? quod privati homines de suis pecuniis ornant ornaturique sunt, id C. Verres ab regibus ornari non passus est. itaque hoc nefario scelere concepto nihil postea tota in Sicilia neque sacri neque religiosi duxit esse; ita sese in ea provincia per triennium gessit ut ab isto non solum hominibus verum etiam dis immortalibus bellum indictum putaretur.Segesta est oppidum pervetus in Sicilia, iudices, quod ab Aenea fugiente a Troia atque in haec loca veniente conditum esse demonstrant. itaque Segestani non solum perpetua societate atque amicitia, verum etiam cognapidum, cum illa civitas cum Poenis suo nomine ac sua sponte bellaret, a Carthaginiensibus vi captum atque deletum est, omniaque quae ornamento urbi esse possent Carthaginem sunt ex illo loco deportata. fuit apud Segestanos ex aere Dianae simulacrum, cum summa atque antiquissima praeditum religione tum singulari opere artificioque perfectum. hoc translatum Carthaginem locum
Abbreviated transcription (Latin):
quare non dubito quo animo iu¬
dex huius criminis eẽ debeas
qui apud alium iudicem multo
acrior quamego sum accor
accusatorq: eẽ deberes. Vob
autem iudices. quid hoc indig¬
nius aut quid minus ferendũ
uideri potest : uerres nebabe¬
bit domisuae candelabrum
iouis egemmis auroq: perfec¬
tum cuius fulgore conlucere
eius modi conuiuiis consaitue¬
tur quaed omesticis stupris
flagitiisq flagrabunt inis¬
tius lenonis turpissimidomo
simulcum ceteris chelidonis
bereditariis ornamentis
capitoliornamenta ponen¬
tur. Quidhuic sacrium quã¬
fore aut quid religiosi fuisse
putatis quinunc tanto scelere
seobstrictum eẽ non sentiat qui
iniudicium ueniat ubine prae¬
possit a quo etiam duminorta¬
les sua repetunt in eo iudicio qđ
hominib ad suasres repetendas
est constitutũ. Miramur a the¬
nismineruam deli apollinem
iunonem sami pergaedianam
multos praeter ea abistodeos
cota asia graeciaq uiolatos quia
capitolio manus abstinere non

Expanded text:
quare non dubito quo animo iuquare non dubito quo animo iudex huius criminis esse debeas, qui apud alium iudicem multo acrior quam ego sum actor accusatorque esse deberes. vobis autem, iudices, quid hoc indignius aut quid minus ferendum videri potest? Verresne habebit domi suae candelabrum Iovis e gemmis auroque perfectum? cuius fulgore conlucere eius modi conviviis constituetur, quae domesticis stupris flagitiisque flagrabunt? in istius lenonis turpissimi domo simul cum ceteris Chelidonis hereditariis ornamentis Capitoli ornamenta ponentur? quid huic sacri umquafore aut quid religiosi fuisse putatis qui nunc tanto scelere se obstrictum esse non sentiat, qui in iudicium veniat ubi ne prepossit? a quo etiam di immortales sua repetunt in eo iudicio quod hominibus ad suas res repetendas est constitutum. miramur Athenis Minervam, Deli Apollinem, Iunonem Sami, Pergae Dianam, multos praeterea ab isto deos tota Asia Graeciaque violatos, qui a Capitolio manus abstinere non
Abbreviated transcription (Latin):
inpendant in ea sresquas uobis
gratas fore non arbi trentur
Hocloco & catulete appello: lo¬
quorenim detuoclarissimopul¬
cherrimoq: monumento non
iudicissolum seueritatem in
hoccrimine sed propeinimici
atq accusatoris uim suscipere
debes tuusenim honos illotem¬
plosenatus populiq R benefi¬
cio tui nominis aet̃namemoria
simulcum templo illo consecra¬
tur tibibaeccura suscipienda
tibibaec opera sumenda ẽ ut ca¬
pitolium que mad modum magni¬
ficentius ẽ reffitutum sic copiosius
ornatumirt quam fuit utilla
flammna diuinitus extitisse
uideatur non quae deleret lOM
templum sed quae praeclarius
magnificentiusq deposceret
Audisti & minucium dicere
latum sescire non redditum.
audisti et audies omni econuentu
srracusano qui itadicant sese
esse abrege antiocho et conse¬
cratum suud ex non esses et
haec adte delatares esset : te
potissimum hoc persequi te
petere. de agero oporteret:

Expanded text:
impendant in eas res quas vobis impendant in eas res quas vobis gratas fore non arbitrentur. hoc loco, Q. Catule, te appello; loquor enim de tuo clarissimo pulcherrimoque monumento. non iudicis solum severitatem in hoc crimine, sed prope inimici atque accusatoris vim suscipere debes. tuus enim honos illo templo senatus populique Romani beneficio, tui nominis aeterna memoria simul cum templo illo consecratur; tibi haec cura suscipienda, tibi haec opera sumenda est, ut Capitolium, quem ad modum magnificentius est restitutum, sic copiosius ornatum sit quam fuit, ut illa flamma divinitus exstitisse videatur, non quae deleret Iovis optimi maximi templum, sed quae praeclarius magnificentiusque deposceret. audisti Q. Minucium dicere latum, se scire non redditum; audisti et audies omni e conventu Syracusano qui ita dicant, sese aximo dicatum esse ab rege Antiocho et consecratum. si iudex non esses et haec ad te delata res esset, te potissimum hoc persequi, te petere, te agere oporteret.
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib antiquissimis et cla¬
rissimis reb: opulentissimo et
maximo regno praeceps prouin
exteras quema dmodum huius
tui facti famam in regno aliorũ
atq inultimas cerras peruenturã
populiq R odio atq a cerbitate
scito te nationib exteris iuđ fu¬
turum sustius haectanta iniu¬
ria inpunita discesserit : si com¬
nes arbi trabuntur praesertim
cum haec fama denostrorum
hominum a uaritia et cupidi¬
tate percrebuerit nonistius
solius hoc esse facinus sedeorũ
etiam qui ad probarint : multi
reges multae liberae ciuitates
multi priuatiopulenti ac poten¬
tes habent profecto inanimo
capitolium sicornare ut tẽpli
dignitas imperiiq nostri
nomen desiderat. qui si intellexe¬
rint interuerso hoc regali donogra¬
uiter uostulisse grata foreuobis
populiq: & sua studia acdona ar¬
bi trabuntur. sin hoc uosin rege
tam nobilire tameximia in iu¬
ria tamacerlia neglexisse
audient nonerunt tamamen¬
tes ut operam curam. pecuniã

Expanded text:
maioribus, antiquissimis et clamaioribus, antiquissimis et clarissimis regibus, opulentissimo et maximo regno, praeceps provinctiones exteras, quem ad modum huius tui facti famam in regna aliorum atque in ultimas terras perventuram populique Romani odio atque acerbitati scitote nationibus exteris, iudices, futurum, si istius haec tanta iniuria impunita discesserit. sic omnes arbitrabuntur, praesertim cum haec fama de nostrorum hominum avaritia et cupiditate percrebruerit, non istius solius hoc esse facinus, sed eorum etiam qui adprobarint. multi reges, multae liberae civitates, multi privati opulenti ac potentes habent profecto in animo Capitolium sic ornare ut templi dignitas imperique nostri nomen desiderat; qui si intellexerint interverso hoc regali dono graviter vos tulisse, grata fore vobis populoque Romano sua studia ac dona arbitrabuntur; sin hoc vos in rege tam nobili, re tam eximia, iniuria tam acerba neglexisse audient, non erunt tam amentes ut operam curam pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
gis minis quam praecih. remoue¬
ri. repentehominem de prouin¬
cia ubet ante noctem decedere
aitse comperisse eius regnopira¬
tas adsiciliam eẽ uenturos. Nex
maximoconuentu srracusis in
foro nequis forteme incrimine
obscuro uersari atq ad fingere
aliquit suspitione hominum arbi¬
trecur inforo inquam srracusis
flens acdeos homines que contes¬
tans clamarecoepit candelabrũ
factum egemmis quod incapito¬
lium missurus esset quod intẽ¬
suae societatis amicitiaeq eẽ
uoluis set id sibic uerremabs¬
tulisse deceteris operib: ex auro
et gemimes qua e su apenes illũ
essent sonon laborare hocsibi eripi
miserumeẽ et indignum idet se
antea iammente et cogitatione
sua fratris quesui consecratum
hibere Quaeuox quad a tera
quacuires huius unius criminis
qua erimoniã ui possunt suscine¬
re rexantiochus qui romae ante
oculo somnium nostrum bienniũ
fere comitaturegio atq ortu
fuis set iscumamicus et socius

Expanded text:
gis minis quam precibus permovegis minis quam precibus permoveri, repente hominem de provincia iubet ante noctem decedere; ait se comperisse ex eius regno piratas ad Siciliam esse venturos. Rex maximo conventu Syracusis in foro, ne quis forte me in crimine obscuro versari atque adfingere aliquid suspicione hominum arbitretur,—in foro, inquam, Syracusis flens ac deos hominesque contestans clamare coepit candelabrum factum e gemmis, quod in Capitolium missurus esset, quod in temnumentum suae societatis amicitiaeque esse voluisset, id sibi C. Verrem abstulisse; de ceteris operibus ex auro et gemmis quae sua penes illum essent se non laborare, hoc sibi eripi miserum esse et indignum. id etsi antea iam mente et cogitatione sua fratrisque sui consecratum hibere. quae vox, quae latera, quae vires huius unius criminis querimoniam possunt sustinere? Rex Antiochus, qui Romae ante oculos omnium nostrum biennium fere comitatu regio atque ornatu fuisset, is cum amicus et socius