comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fpecies om̃o uatue sunt ⁊ in postrenis quasi insibili srecie ut¬
⁊ figurarũ sollert̾ attendenda rerũ significacõ que tanto mł¬
tiplicior ẽ quam uocũ quanto ab oꝑibꝰ nature oꝑa uincũ¬
tur artifias mitantis naturam/ Bi quis est sermo tres
nel quatuor habet signficacõnes statim polixen us ẽ .i.¬
multarũ sig ificacõm. Om̃ĩs enĩ res ꝙͦ ht̃ aliarũ rerũ¬
smulitudines tot gi̾t earmudem signficacõnes ita tatm̃
ꝙ maior nĩquam minoris sit signũ O igua quidem sem¬
ro quo similitudo expressior ẽ eo magis cognata et fa¬

Expanded text:
species omnino vanae sunt, et in postremis quasi visibili specie veum significatio, quae tanto multiplicior est quam vocum, quanto ab operibus naturae, opera vincuntur artificis imitantis naturam. Si quis enim sermo tres aut quatuor habet significationes, statim πολύσημος emultarum significationum. Omnis vero res, quot habet aliarum similitudines, tot gerit earumdem significationes; ita tamen, ut major nunquam minoris sit signum. Signa siquidem semro, quo similitudo expressior, eo magis cognata et fa
Abbreviated transcription (Latin):
foit ⁊cͣ Non contristabis mstũ quitgind ei actidit fulgor
cqndem igneus si urendo nõ noceat telebritatis gloria m̃
actestm eq quia nõ urit igneus nõ ẽ sitaniẽ ĩ hoc tteñ¬
płlars reapitir Due sunt niquit ille ut opmior pirtutriõ¬
pias dltera edar ⁊ ꝑemptoria deltera mulcebris in norio
sumine posterioreni tisserit oꝑa ͨ ͤ iisus ⁊ insuꝑuribꝰ uirimn

Expanded text:
Et illud: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Fulgor equidem igneus si urendo non noceat, celebritatis gloriam affert. Neque quia non urit, igneus non est; si tamen in hoc Plato recipitur. « Duae sunt, inquit ille, ut opinor, virtutes ignis: altera edax et peremptoria; altera mulcebris et innoxio lumine. » Posteriorem asse
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide dicta sepissime contulit optatũ salutis affectũ Beata
benedictus signo crucis uas mortiferũ fregit at si ꝓ siguo
fides ꝑmittit ꝓide nilius cesar nullo augurio nulla ue
qũq in affricam naiigio ꝓficistens in egressu nauis ꝓla¬
beret᷑ Uerso itaq ad melius omine. teneo te inquit affrica
qͣui ueat obtunut ¶ Pretẽa calphurma uxor eiꝰ ea nocte
quam lpes in terra ultiuia gessit uidit eũ multis iuil¬
nerib: confectũ in smu suo iace̾ togans q ut die sequenti
a curia abstu̾et nõ obtinuit ne ille in uita sua aligind ti¬
nndũ quo cũq anspicõ egisse inderet. In eradio massilien¬
siĩ lucũ qui diis sacratus habebat᷑ p̾rmius aus cede̾ pro¬

Expanded text:
abantur ex fide dicta, saepissime contulit optatum salutis effectum. Beatus abantur ex fide dicta, saepissime contulit optatum salutis effectum. Beatus Benedictus signo crucis vas mortiferum fregit, ac si pro signo fides permittit. Unde et Julius Caesar nullo augurio, nullave que in Africam navigio proficiscens in egressu navis prolaberetur: verso itaque ad melius omine: « Teneo te, inquit, Africa: » eamque obtinuit. Praeterea Calphurnia uxor ejus ea nocte, quam is in terra ultimam gessit, vidit eum multis vulneribus confectum in sinu suo jacere, rogansque ut die sequenti a curia abstineret, non obtinuit, ne ille in vita sua aliquid timidum, quocunque auspicio egisse videretur. In excidio Massiliensium, lucum qui diis sacratus habebatur, primus ausus
Abbreviated transcription (Latin):
Usticanũ ⁊ forte ofelli ꝓu̾biũ ẽ eũ
qui sompniis ⁊ auguriis credit nũꝙͣ¬
semel aut amplius stermitau̾t Qd̃ si oscitau̾it quid demq
si und̾cũq sonũ emserit hec tamẽ ex caĩs quas phi ͣ uoue
runt aliquatenuis ad eũ ꝑtinent c̾ta quem fuint Esto dũ
aliena oꝑai inpedire aut ꝓmou̾e̾ nõ queant siait i mama
carnina aͥ suꝑsticõse quedam ligature que tota medicorum
secta condampnat licet hec ip̃a a quibus dam emmẽcõri quo¬
dam nonniẽ phisica soleat appellari ¶phisicam eiũ dicunt auiꝰ
occultiss ima rõ ẽ ut humano sensu nequeat ꝯp̾hendi Nich
et ut alius ait Nichil fit in terra sine causa O mĩaꝰ queq¬
homis ꝓsperatur Sic om̃i sanctorũ turba processit Euthb̾tus
singnifer quidem ge̾tis ur̃e in lege dnĩ ewangeliũ iohamus suꝑ¬
ponebat infirmis ⁊ curabant᷑ Ueati stepham tumoa suppoĩta
mortitũ suscitauit Bymbolũ apostolorũ demoĩatũ a quo ges

Expanded text:
usticanum et forte Offelli proverbium est: « Qui somniis et auguriis credit, nunqusemel aut amplius sternutaverit? Quid si oscitaverit? Quid denique si undecunque sonum emiserit? Haec tamen ex causis quas physici noveem fiunt. Esto, dum aliena opera impedire, aut promovere non queant. Sicut nec inania carmina, aut superstitiosae quaedam ligaturae, quae tota medicorum secta condemnat, licet haec ipsa a quibusdam eminentiori quodam nomine physica soleant appellari. Physicum etenim dicunt, cujus occultissima ratio est, ut humano sensu nequeat comprehendi. Net ut alius ait: « Nihil fit in terra sine causa. » Consthominis prosperatur. Sic omnium sanctorum turba praecessit. Guthbertus signifer quidam gentis nostrae in lege Domini Evangelium Joairmis, et curabantur. Beati Stephani tunica superposita mortuum suscitavit. Symbolum apostolorum daemoniacum, a quo gest
Abbreviated transcription (Latin):
tulis differes nichoata/ ne uel tota intencõne fenstrens ai
in utiliter iniꝑleat᷑ Expecta dũ omue meliori aus pro
agendis horã tmpias. Omina em̃ sunt aliquid edũ pro¬
cesseris abscoudita futorũ aues quas omoules uosant
ten ꝓiunclabunnt  Que nam suit ute forto interiogas Qo¬

Expanded text:
rtuleris, differes inchoata, ne vel tota intentione frustreris, aut rtuleris, differes inchoata, ne vel tota intentione frustreris, aut inutiliter impleatur. Exspecta, dum omine meliore faustam agendis horam arripias. Omnia namque sunt aliquid. Cum processeris, abscondita futurorum aves, quas ominales vocant, tibi praenuntiabunt. Quaenam sint istae forte interrogas? Q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ uirtute ꝓ meruit a patre nobilissimo inro expositus eo ẽ
ꝙ ex ancilla susceptus de honestamentũ gn̾s indebat᷑ ⁊ qua¬
si ꝓbrosa clari sanguinis matula Sed ꝑuulũ ⁊ indigentẽ
opis humane apes circa eũ melle ꝯiecto płimis it luere
diebus. et sic consilio aruspicũ ei regnũ portandi canentiũ
a patre agnitus recollectus ⁊ diligenter institutus ẽ ꝑdiu¬
li mid̾ cimnabilis formice t̾cici grana congerelitut Significã¬
tes eũ futurũ ditissimũ Unde ⁊ res aureas ip̃nis atat¬
tu fieri poete finxerunt ¶ Sulpicio sacerdoti lapsus aper de
capite sacerdociũ abstulit Occentus sorias auditus interee
fabro prefecturam Si mig̾ hĩbi̾s ꝑ omnia credis si uestẽ
in opis tin nico a soricibꝰ corrosam senseris tenapera ab ĩ¬
ceptis Si egrediens lnnen calecĩs a in ua offenderis
pedem contine Si in ꝓanctu agendorũ aliamd uaremo ꝙ¬

Expanded text:
quod virtute promeruit, a patre nobilissimo viro expositus est, eo quod virtute promeruit, a patre nobilissimo viro expositus est, eo quod ex ancilla susceptus dehonestamentum generis videbatur, et quasi probrosa clari sanguinis macula. Sed parvulum et indigentem opis humanae apes circa eum melle congesto, plurimis aluere diebus: et sic consilio aruspicum et regnum portendi canentium, a patre agnitus, recollectus, et diligenter institutus est. Parvuli Midae cunabulis formicae grana tritici congerebant, significantes eum futurum ditissimum. Unde et res aureas ipsius attactu fieri poetae finxerunt. Sulpitio sacerdoti lapsus apex de capite, sacerdotium abstulit; occentus soricis auditus M. Fabio praefecturam. Si nugis Iberis per omnia credis, si vestem in operis tui initio a soricibus corrosam senseris, tempera ab incoeptis. Si egrediens limen calcaveris, aut in via offenderis, pedem contine. Si in procinctu agendorum aliquid damni pe
Abbreviated transcription (Latin):
inficacõne ¶Augurum uero ꝙ in ẽ in aniũ obsernacone
Faiges iuenisse tradinit᷑ ꝙͣ in noce ꝓdit᷑ a uolat. Est autẽ
secundum eoꝵ tradicõnem uolatus tam alarũ quam pedini¬
¶ Nult siguidem ẽ int̾ioꝵ p᷑aline uł pedis. Unde apud maronẽ
i .uiͦ. uolantes ꝓ gradientibꝰ coluibe desiribunt᷑ He̾t eĩ
ad hominis ꝑtinet felicitatem si columbe gradientes dum
trmen ĩ pastu itmnerantes precedant.
dũ nullius bom omis sortiret᷑ ctuspiciũ colum¬
bas ieiumo confectas grans spsis t̾ciceis in uia
qua iturus erat p̾ferri iussit ut uel eaꝵ omine
auspimn duriciam sublenaret Que cũ diligentius
a cibis abstiuerent eas precipitari nissit in fluinũ
saltem ut biberent subinerseq in flimine docuerũt
consulẽ cum excercitu sub mergendũ ¶ Huic et enĩ secu¬
tus est euẽtꝰ ¶ Apes platonis infantuli uł labiis infe¬
rebant singularem dulcedinem eloquentie enis futurã
pres ignantes ¶Hiero sumimis postea cicilie magitratus

Expanded text:
observatione, Phryges invenisse traduntur, quod in voce traditur aut volatu. Est autem secundum traditionem eorum, volatus tam alarum quam pedum: vola siquidem est pars interior palmae vel pedis. Unde apud Maronem in sexto, volantes pro gradientibus columbae describuntur. Hoc etenim ad hominis pertinet felicitatem, si columbae gradientes dum tamen in pastu itinerantes praecedant.dum nullius boni ominis sortiretur auspicium, columbas jejunio confectas, granis sparsis triticeis in via qua iturus erat, praeferri jussit, ut vel earum omine auspicii duritiam sublevaret. Quae cum diligentius a cibis abstinerent, eas praecipitari jussit in fluvium, ut saltem biberent: submersaeque in flumine, docuerunt consulem cum exercitu submergendum. Hic etenim secutus est eventus. Apes Platonis infantuli mel labiis inferebant, singularem dulcedinem eloquentiae ejus futuram praesignantes. Hiero, summus postea Siciliae magistratus,
Abbreviated transcription (Latin):
egressus rupuset calceũ gracas agens iter suũ expeditum
esse ꝓtestatus ẽ Siquis reuocatur interdidinõ ob hoc siqui
demi ꝙ in noĩe domini fuerat inchoatũ p̾t̾mittat isi forte
onmẽ reuocacõnem ommosam esse corui ꝑsuadet᷑ exemplo
ꝓ colore amisit uemustatem dũ reuocatus a coruice ꝓgredi
maluit quam mane̾ ¶ Hus u̾o migis mens incanta se¬
duat sed fidelis neguaquã acquiescit ¶Mergus alcion a¬

Expanded text:
egressus rupisset calceum, gratias agens, iter suum expeditum esse protestatus est. Si quis revocatur inter eundum, non ob hoc, d in nomine Domini fuerat inchoatum, praetermittat, nisi forte omnem revocationem ominosam esse corvi persuadetur exemplo, qui coloris amisit venustatem, dum revocatus a cornice, progredi maluit quam manere. His vero mens nugis incauta seducitur, sed fidelis nequaquam acquiescit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ fugit ip̃a lupi merĩ uidere priores Hiero siculus. litterateio
insistens studio. inter coequales stilo oꝑam dabat ei que lupus
in turba puerorũ repente conspectus tabulam eripuit. success ꝯ
homĩs firmans in audita forma ꝓdign Quid multa lupi effi¬
caciam nõ negabit. quisquis genus romanorũ lupmio lacte
nonambigit educatum Dude plerumq ꝙ in eis dulaus ẽ ad huc
lupniũ saporem retinet primq eorũ fidem quam a matre lu¬
pa didicerant sͥ minoem seruauerunt eadem q quadã lege nẽ
mantut ad posteros Quibꝰ gratant̾ obinam gradieris. dũ
capram intes. m ałludens poeta ait Otursare capro cormi fe¬
rit ille otueto Bobus fairantibꝰ. libentius tamẽ arantibꝰ obui
grã compensabit᷑. ¶ eDulus infauabꝰ ẽ. Asmus mutilis ⁊ si
aipud uirgiliũ insis albis equis apparente ytalia. semor auchil¬
les exclanat. bellũ obellũ in terza hospita ꝑcas Ceruũ capͥ¬

Expanded text:
Vox jugit ipsa, lupi Maerim videre priores. Hiero Siculus litteratorio Vox jugit ipsa, lupi Maerim videre priores. Hiero Siculus litteratorio insistens studio, inter coaequales stylo operam dabat, eique lupus in turba puerorum repente conspectus, tabellam eripuit, successus hominis firmans, inaudita forma prodigii. Quid multa? lupi efficaciam non negabit, quisquis Romanorum genus lupino lacte non ambigit educatum. Unde plerumque quod in eis dulcius est, adhuc lupinum saporem retinet; primique eorum fidem, quam a matre lupa didicerant, sibi invicem servarunt, eademque quadam lege naturae manavit ad posteros. Ovibus gratanter obviam gradieris, dum capram vites, cui alludens poeta ait: Occursare capro, cornu ferit ille, caveto. Bobus triturantibus, libentius tamen arantibus, obvtii gratia compensabitur. Mulus infaustus est, asinus inutilis; etsi apud Virgilium, visis albis equis, apparente Italia, senior Anchises exclamat: Bellum, o bellum, terra hospita, portas. Cervum, capr
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ noctis tenebris non cecat᷑ diligenaam hom̃ĩs uigilãtis
signat ut in portento quo in hasta hieronis cũ primũ ꝓgrede̾
ad bellum noctua dicit᷑ ꝯsedisse significans eũ futurũ diligen¬
tissmiũ Bubonem dido dũ misceret᷑ enee seuct infaustũ Si
adcapit᷑ quippim ne grauis huiꝰ sub oculis ꝓfiastent̾ solitam
rapinm ex̾ceat interenudum rapacitas ĩminebit Q ⁊ iocula¬
riter intuens Naso ait. Odmius anapitrem quia semꝑ uiuit
ĩ armis reguliis quoq ille qui ⁊ bitustꝰ dicit᷑. Uera quandoq
signant nũs familiam minui nunc augi̾ om̃i u̾o uolatꝰ qnͣto
semor tanto laudabilior ẽ Uñ melampo augͣ p̾nomĩatꝰ cum¬
querit᷑ stragem grecorũ comaens ex uolatu indes ut nomina se¬
rerios alles agat᷑ cursus A bestiis quoq marũ tutrũ euentꝰ scru¬
taboris. leporimi. timebis occursimi si tamen euaserit ẽ ñ unsior
noc̾e soleat ei quam añ p̾idĩt nocemq predude̾ I uxta illud

Expanded text:
eo quod noctis tenebris non caecatur, diligentis hominis vigilantiam signat; ut in portento, quo in hasta Hieronis, cum primum progrederetur ad bellum, noctua dicitur consedisse, significans eum futurum diligentissimum. Bubonem Dido, dum misceretur Aeneae, sensit infaustum. Si accipiter quidpiamve generis hujus, sub oculis proficiscentis, solitam rapinam exerceat, inter eundum rapacitas imminebit. Quod et joculariter innuens, Naso ait: Odimus accipitrem quia semper vivit in armis. Regulus quoque ipse, qui et bitriscus dicitur, vera quandoquesignificant familiam nunc minui, nunc augeri. Omnium vero volatus quanto serenior, tanto laudabilior est. Unde Melampo, augur praenominatus conqueritur, stragem Graecorum conjiciens ex volatu, . . . Vides ut nulla serenos Ales agat cursus. A bestiis quoque viarum tuarum eventus scrutaberis. Leporis timebis occursum, si tamen evaserit. Est enim nocere soleat, ei quem ante praeviderit, vocemque praecludere. Juxta illud:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ peq ⁊ mantibꝰ felioũ euentuũ gram spondet nisi forc̃ ali
suꝑxtm aduentu. Aquilil namq sicut reꝵ aiuũ ẽ. S nõ ala¬
siorem excipias que forte aquilarũ species potentissimta ẽ¬
si regni itiestate omi auiũ si contra loquatur sidem
enitarat potuerat cipud staaũ presagio uolurũ grecot̃
erͣcitus confortari Sed forcior esse aduentaus ꝓnicne co¬
hors amprioras int̾prete grecorũ exicũ patefeat. Licet

Expanded text:
 peregrinantibus felicium eventuum gratiam spondet, nisi fortioris superetur adventu. Aquila namque sicut rex avium est, si non alarionem excipias, que forte aquilarum species potentissima est regni sui majestate omnium avium, si contra loquatur, fidem evacuat. Potuerat apud Statium praesagio volucrum Graecorum exercitus confortari. Sed fortior ecce adventans per inane cohors: Amphiarao interprete, Graecorum quoque exit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aspuatꝰ comitatũ Quid ꝙ arus celeream expoĩtus ĩ silus
it pnet camaile uberibꝰ regnũ adeptus ẽ ꝑsarũ Locusta
et si inmimũ possit itmerauaũ tmẽ p̾pedit uota ex eo forte
cit dicta ꝙ loco stare faciat gradientes/ Et qua ꝙcada aue¬
torũ ꝓmonet gressum ⁊ uuciatorũ ttmenat exit̃ Arauea
dum a suꝑioribꝰ filũ duat spem uenture pecume iudet᷑ affer¬
re Obimis bufo futinos successus deminciat Mithi tamẽ
uł solo uisu molestus ẽ Uerumptam̃ omĩe ppõ ml potenaus

Expanded text:
comitatum. Quid quod Cyrus scelere avi expositus in silvis ut periret, caniculae uberibus regnum adeptus est Persarum. Locusta etsi minimum possit, itinerantium tamen praepedit vota; ex eo forte sic dicta, quod loco stare faciat gradientes Econtra cicada viatoris promovet gressum, et initiatorum amoenat exitum. Aranea dum a superioribus filum ducit, spem venturae pecuniae videtu afferre. Obvius bufo futuros successus denuntiat, mihi tamen vel solo visu molestus est. Verumtamen omine illo nihil potentius
Abbreviated transcription (Latin):
dent suitmi innu̾̃it quiesce̾ quã moni Cum ergo iugiaes eiꝰ
auditur ctmarũ euentibꝰ condolet ⁊ quo affectu surs cõpa¬
attur alimpius uocis sue tristica ꝓtestatur Magna sigos¬
dem ⁊ pia pareus oñ ẽ Studuerat hoc ebamplem hos¬
pitis artes femssam sed quia consiliatrir hospicn uemus iei
preualuerat cacta colore cordis itorsearo mgnt qĩ ei

Expanded text:
tem suam, mavult quiescere quam moveri. Cum ergo mugitus ejus auditur, amaris eventibus condolet, et quo affectu suis compatiatur alumnis, vocis suae tristitia protestatur. Magna siquidem et pia parens omnium est. Studuerat haec ab amplexu hospitis arcere Phoenissam, sed quia conciliatrix hospitii Venus jam praevaluerat, tacta dolor
Abbreviated transcription (Latin):
bit nuticia aliena Bene age᷑ cũ successore tuo si liberauerit
seipm Hus uerbis motꝰ intpperator descendit de equo et
cam̃ pncialiter exannauit ⁊ ꝯdigna fatisfa ͤ iuduam con¬
notam Siquidẽfic dicit᷑ a senectute¶Cum uero athemenses
striopagũ dicelant es ꝙ in illius tocius populi uirtꝰ consistet¬

Expanded text:
bit justitia aliena. Bene agetur cum successore tuo, si liberaverit bit justitia aliena. Bene agetur cum successore tuo, si liberaverit se ipsum. » His verbis motus imperator, descendit de equo, et causam praesentialiter examinavit, et condigna satisfactione viduam connotam. Siquidem senatus dicitur a senectute. Eum vero Athenienses Areopagum dicebant, eo quod in illis totius populi virt
Abbreviated transcription (Latin):
qi effrena fanet / tunt uni̾e̾ caste Asꝑiꝰ cũ ꝓmpta uenus
dũ durius ire Consulitͤ cũ pena patet/ sed ꝯprime moti
Nec tibi quid liceat sed quid fecisse decebit Occurzat/ metẽ¬
q domãt respectꝰ honesti ¶Ut no in laude traiam facibꝰ
acquiescant/ qui alios ei preferendos opmant᷑ uirtutes eiꝰ
legit᷑ ꝯmendasse sanctissmiꝰ papa gregorius et fusis ꝓ eo
lacrimis inferor ꝯpescuisse moendia domĩo renunerante
in misericordia. ub̾i / nisticiã quã indue fluenti exhibuerat
traiamis ¶ Cũ enĩ memoratꝰ impator iamequũ ascendisset
ad bellũ ꝓfecturł indua apprehenso pede illius miserabilit̾
et ego tam atrocem muiriã pacior ¶ Ego inquit imperatoꝵ
satisfaciam tibi cũ rediero. Quid inquit ista si nõ redieris/¬
Successor meꝰ ait traianus eam faciat tibi ⁊ illa Quid
cessor tuus miuriam pacientibꝰ ꝓ se tenebit᷑ Te nõ libera¬

Expanded text:
que effrena favet, tunc vivere caste Asperius, cum prompta Venus: que effrena favet, tunc vivere caste Asperius, cum prompta Venus: tum durius irae Consulitur, cum poena patet: sed comprime motus, Nec tibi quid liceat, sed quid fecisse decebit Occurrat, mentemque domet respectus honesti. Ut vero in laude Trajani facilius acquiescant, qui alios ei praeferendos opinantur, virtutes ejus legitur commendasse sanctissimus papa Gregorius, et fusis pro eo lacrymis, inferorum compescuisse incendia, Domino remunerante in misericordia uberi justitiam, quam viduae flenti exhibuerat Trajanus. Cum enim memoratus imperator, jam equum ascendisset, ad bellum profecturus, vidua apprehenso pede illius, miserabiliter et ego tam atrocem injuriam patior?--Ego, inquit imperator, satisfaciam tibi cum rediero.--Quid, inquit illa, si non redieris?--Successor meus, ait Trajanus, satisfaciet tibi. » Et illa: « Qucessor tuus injuriam patientibus, pro se tenebitur. Te non libera
Abbreviated transcription (Latin):
subacti sed tota cuulis belli fortima ⁊ cesaree domꝰ series
ꝓtestat. ¶ In litteratorio studio tantus erat ut quateruas
simul dictaret epla̾s ¶Ruis ĩ tiris cuilis piua fuerit ue¬
teres romanorũ indicant leges ¶PSotentis ingemi uires
diebat᷑ tantꝰ erat ut eis solis uacare crederet ¶Bimul
totus erat singulorũ ⁊ om̃i/ laudes nõ angusti totus orbis
nõ dubito qui ĩ soluis irtutis cultu regni constituit ma¬
iestatem/ Et huũ mxta qui rẽ fecerit regem arbitratar¬
¶ Tale ẽ illud ꝙͦ sub nomĩe thedosii preciꝑit claudianus Tu
licet ertremos late dũere ꝑ indos Te medus te mollis
arabs te seres adorẽt Si metius si praua cupis si duce¬
ris ira Bermai paciere nigũ tolerabis inquus Intẽns
leges tunc omr̃a ture tenebis Cum poti̾s rex ẽẽ tui ꝓcli¬
mor usus S̃ n peiora datur suadetq licencia luxũ Illecebris¬

Expanded text:
subacti, sed tota civilis belli fortuna, et Caesareae domus series subacti, sed tota civilis belli fortuna, et Caesareae domus series protestatur. In litteratorio studio tantus erat, ut quaternas simul dictaret epistolas. Quis in juris civilis peritia fuerit, veteres Romanorum indicant leges. Potentis ingenii vires diebatur, tantus erat, ut eis solis vacare crederetur, simul totus erat singulorum, et omnium. Laudes vero Augusti totus orbis anum praeferre non dubito, qui in solius virtutis cultu, regni constituit majestatem. Ethicum juxta qui recte fecerit, regem arbitratur. Tale est illud quod sub nomine Theodosii praecipit Claudianus: Tu licet extremos late dominere per Indos, Te Medus, te mollis Arabs, te Seres adorent, Si metuis, si prava cupis, si duceris ira, Servitii patiere jugum, tolerabis iniquas Interius leges, tunc omnia jure tenebis Cum poteris rex esse tui: proclivior usus In pejora datur, suadetque licentia luxum, Illecebris
Abbreviated transcription (Latin):
maticis ponat᷑ modus tante fortitudinis ⁊ ciilitatis fint
ut romam impni fines ꝙ post augustũ defensĩ magis fue¬
rat quã notabiliter ampliatũ longe lateq diffunderet glo
tans uel egrotans uel festuus diebꝰ cũ eisdem indistreta
publice ⁊ pͥuatim ditans om̃s ĩnuimicantes culibꝰ largi¬
ens relaxans tributa ꝓuraciis milli grauis carus omnbꝰ
a deo ut usq ad nr̃am etatem in senatu nõ aliter ꝓrmapi¬
bꝰ acclamet. Felicior ͥ angusto melior q trantno ¶ Bic itaq
memorie delatũ est erꝰ ⁊ opimo bonitatis eius ĩ tantũ pre¬
ualint ut amicis laudantibꝰ uel assentantibꝰ occasionem
magnifirentissumm prestet exempl. ¶ Recte laudat᷑ ĩ iulio
añm magnitudo inuicti/ ⁊ opis efficacia cũ illius meus ⁊
mamis ad fere inpossibilia sibi suffecerint¶ Quantus ĩ ar¬
mata nulicia fuerit nõ mõ galli ⁊ britones q primũ ab eo

Expanded text:
s ponatur modus, tantae fortitudinis et civilitatis fuit, s ponatur modus, tantae fortitudinis et civilitatis fuit, ut Romani imperii fines, quod post Augustum defensum magis fuerat, quam nobiliter ampliatum, longe lateque diffunderet. Gloentans, vel aegrotantes, vel festis diebus cum eisdem indiscreta publice et privatim ditans omnes, immunitates civitatibus largiens, relaxans tributa provinciis, nulli gravis, carus omnibus, adeo ut usque ad nostram aetatem, in senatu, non aliter principibus acclametur: Felicior Augusto, melior sis Trajano! Sic itaque memoriae ejus delatum est, et opinio bonitatis ejus in tantum praevaluit, ut amicis laudantibus vel assentantibus occasionem magnificentissimi praestet exempli. Recte laudatur in Julio animi magnitudo invicti, et efficacia operis, cum illius mens, et manus ad fere impossibilia sibi suffecerint. Quantus in armata militia fuerit, non modo Galli, Britonesque primum ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e dicebat celerius quã aspagi coquant᷑ ¶Hoc em̃ uer¬
fo rei festiate uelocitatẽ solebat exprim̾e. In sermoue si¬
fuidem ⁊ ħ et quedam alia notabiliter us inrꝑan̾at ꝙͦ litt̾e
enis antigraphe oñt In quibꝰ cũ aliquid nũquã futurũ
curius c̃ uictis ab eo sabmis et senatꝰ consulto ampliar et
ei modꝰ ag quem ꝯs ũmati milites aspielunt gegalit̃ por¬
¶Nam memorie tradidit scauiꝯ ꝯtinenciã militarẽ/ pomi¬
ferã inquit arborẽ quã ĩ pede castrorũ fuerat complexa me¬
tacio ⁊ postera die continentibꝰ metatoriba ⁊ abeartib
nobis in tattis fructibꝰ exceratꝰ ⁊eliquit indempnẽ ¶ luspi¬
tis gigo impatoris cesaris dominam augusti gerrmamio ꝙ
solũ sed eciã ꝓinioã tabulis statinsq exornant sodea
iopem senatus ex publico dotaui̾t ¶Constancia quoq cum ex
płimus strategẽmatibꝰ pateat in uirtute idmanorũ iuteiẽ

Expanded text:
ipse dicebat, celerius quam asparagi coquantur. Hoc enim veripse dicebat, celerius quam asparagi coquantur. Hoc enim verbo rei festinatae velocitatem solebat exprimere. In sermone siquidem et hoc, et quaedam alia nobiliter usurpaverat, quod litterae ejus antigraphae ostendunt. In quibus cum aliquid nunquam futurum Curius cum victis ab eo Sabinis, ex senatusconsulto ampliaretur ei modus agri, quem consummati milites accipiebant, gregalium porNam memoriae tradidit Scaurus continentiam militarem: « Pomiferam, inquit, arborem, quam in pede castrorum fuerat complexa metatio, postremo die concinentibus aeneatoribus, et abeuntibus nobis, intactis fructibus exercitus reliquit indemnem. Auspiciis ergo imperatoriis Caesaris Domitiani Augusti Germanico solum, sed etiam provinciam tabulis statuisque exornavit, adeo inopem senatus ex publico dotaverit. Constantia quoque cum ex pluribus strategematibus pateat, in virtute Romanorum maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ob mopiam publice dobauit senatus. ¶Idem prestiterunt a¬
themẽses filiis aristidis pꝰ amplissimaꝵ rerũ ãm̃stracõnẽ
in sũma pauꝑtate defuncti Hanibal denocte surge̾ solitꝰ nõ
requiescetat ttũ noctem trepustulo deinde socios ad cenã
uocauit nec amplius quã duobꝰ lectis discumbebat᷑ ipud
eũ ¶dem cũ sub haldrubale militaret imperatore. płimũ
suꝑ nudam humũ salcculo tectus sompnos capiebat ¶ Entil¬
onem sapioneni tradit᷑ in itiu̾e cũ ttmico ambulctutem ut¬
çepto pans uesci solitu¶dem de alexandro macedore dinurr
Augustus  cescir nnurm cibi erat atii uulgaris Fere secundari¬
um panẽ/ ⁊ pisculos mimitos ⁊ caseñ bibulũ ⁊marntes
dilgenter sabbm seruat quã ego hodie serutu qma ra
Ialneo pꝰ horatm priam noctis duas bucaalas nrnduca¬
in prmsquã quo ungi maperer Iram quous aisse ueit¬
mittebat dũͦ in turiantiẽ ituinũ uideret t̃ mutatũ Et sunt

Expanded text:
ob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Aob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Athenienses filiis Aristidis post amplissimarum rerum administrationem in summa paupertate defuncti. Hannibal de nocte surgere solitus non quiescebat ante noctem, crepusculo demum socios ad coenam vocabat, neque amplius quam duobus lectis discumbebatur apud eum. Idem cum sub Hasdrubale militaret imperatore, plerumque super nudam humum, sagulo tectus, somnos capiebat. Aemilianum Scipionem traditur in itinere cum amicis ambulantem, accepto pane vesci solitum. Item et de Alexandro Macedone dicitur. Augustus Caesar minimi cibi erat atque vulgaris. Fere secundarium panem, et pisciculos minutos, et caseum bibulum manu diligenter Sabbatum servat, quam ego hodie servavi, qui in balneo post horam primam noctis, duas buccatas manducavi, priusquam ungi inciperem. » Iram quoque citissime remittebat, dum injuriantis animum videret immutatum, et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt solus purus mepiro nel reliqua grecia ¶Audita ergo cõ¬
stancia fabrini inquit zex utiq hic ẽ ille rec fabricus qͥ diffi¬
alius quil a uirtute quã sol a cursu suo auerti potest ¶ s mꝑator
cesar augustus germt̃nicꝰ eo bello quo uictis hostibꝰ germa¬
ma ꝯgnomẽ accepit / cũ in finbꝰ copiarũ stella sastella pone¬
ret ꝓ fructibꝰ locoꝵ que uallo ꝯphendebat pretiũ solui iussit
Atii ita iistice fama om̃i fidem astr̃i xit ¶ Quid de ꝯtinenca di¬
stim reꝵ q ꝯtemꝑtu iñ quidem plutharchi strategẽmatica ñ¬
nilla ꝓmili ¶ Marcũ catonẽ eodem umio quo remges cõ¬
tentũ fuisse tradit᷑. athilius regulus cũ summis regibus p̾¬
fuisset adeo panꝑ fuit ut se ꝯngen libo̾s q toleraret agel
tus de successore sͥ creatudo ⁊ destitutis rebus obitu seru¬
quidem relicta pecuma q̃ sufficeret in dotem feminarũ quas

Expanded text:
esset solus Pyrrhus in Epiro, vel reliqua Graecia. Audita ergo conesset solus Pyrrhus in Epiro, vel reliqua Graecia. Audita ergo constantia Fabricii, inquit rex: « Hic est utique ille Fabricius, qui difficilius a virtute, quam sol a cursu suo averti potest. » Imperator Caesar Augustus Germanicus, eo bello quo victis hostibus Germanici cognomen meruit, cum in finibus copiarum castella poneret, pro fructibus locorum, quae vallo comprehendebat, pretium solvi jussit, atque ita justitiae fama omnium fidem astrinxit. Quid de continentia dicam, rerumque contemptu, quandoquidem Plutarchi strategematica nonnulla promisi? M. Catonem eodem vino, quo remiges, contentum fuisse traditur. Attilius Regulus, cum summis rebus praefuisset, adeo pauper fuit, ut se, conjugem, liberosque toleraret agelltui de successore sibi creando, et destitutis rebus obitu serquidem relicta pecunia, quae sufficeret in dotem filiarum; quas
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nõ ꝯstet romanorũ eo subegisse pirriũ quod ꝑfidiam fue¬
rant asꝑ nati¶ Eplitm uo̾ consulũ ad pirrũ hant fiusse quit¬
drigarus refert ¶Consules nõ romam salutera diarat
uinceEd nos uenit maas familtrius tuus qui sͥ a nobis dũ¬
p̾miũ pete̾t si te clam interfecisset Id nos neganꝰ uelle
ne ue ob eam rem quitquã ꝯmodi expectaret᷑ de nncimꝰ Sil
eciam uisũ ẽ ut te t̾tiorẽ face̾mus ne quid huiusmõi si at¬
sidisset nr̃o ꝯsilio factũ putarent cuntates scituẽ ꝙ nobis ñ
placet ꝓmissis a̾ precio a dol pugnare Tu nisi canes ia¬
cebis ¶Quid referamꝰ cũ ei regni medietatem pirrus obtuliss
ut pacem ꝯdicõnibꝰ equis admittẽt ꝯtẽptus ẽ Sed nec
regni medietatem ad quieuit attoꝑe ut amitaã ꝓmitteret
regi Cum uo̾ cineas uir p̾stantiss miꝰ qui romam missus fue¬
rat reuersus interrogaret qualis roma esset Rñdit se
regũ indisse patritm/ eo ꝙ fere om̃s tales eeñt illic qualis

Expanded text:
 consules Romanorum eo subegisse Pyrrhum, quod perfidiam fuerant aspernati. Epistolam vero consulum ad Pyrrhum, hanc fuisse Quadrigarius refert.-- « Consules Romani salutem dicunt vincere. Ad nos venit Nicias familiaris tuus, qui sibi a nobis praemium peteret, si te clam interfecisset. Id nos negavimus velle, neve ob eam rem quidquam commodi exspectaret, denuntiavimus. Simul etiam visum est, ut te certiorem faceremus, ne quid hujusmodi, si accidisset, nostro consilio factum putarent civitates, sciturae quod nobis non placet promissis, aut pretio, aut dolis pugnare. Tu, nisi caves, jacebis. » Quid referam, quod cum ei regni medietatem Pyrrhus obtulisset, ut pacem conditionibus aequis admitteret, contemptus est. Sed nec regni medietatem acquievit accipere, ut amicitiam promitteret regi. Cum vero Cyneas vir praestantissimus, qui Romam missus fuerat reversus interrogaretur qualis Roma esset, respondit se regum vidisse patriam, eo quod fere omnes tales essent illic, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
bere ¶ Ot uero nec in totũ absimeant nec auare modũ exen¬
moꝵ excedant diuꝰ seuerꝰ ⁊ impator antomꝰ elegautiss me
Sunt epła moderati ¶ Cinꝰ epłe uerta sunt hec ¶ Ructntũ ad
nemĩe acciꝑe sed passmi iulissmnũ ẽ ⁊ ꝑ omĩa auariss iiũ Q
autem mandatis ꝯtiuet᷑ ne donũ uel munꝰ ip̃ẽ ꝓ ꝯsul uł qui
III. aliquo officõ erit accipiat emat ne quid insi uctꝰ cotidia¬
n tanquam ad exennia iam nõ ꝑtinet sed ad ea que edului
excedant usũ Sec nec exẽma ꝓducenda sunt ad mumu̾m

Expanded text:
bere. Ut vero nec in totum abstineant, nec avare modum xenbere. Ut vero nec in totum abstineant, nec avare modum xeniorum excedant, divus Severus, et imp. Antonius elegantissime sunt epistola moderati. Cujus epistolae verba sunt haec: « Quantum ad nemine accipere, sed passim uilissimum est et omnia auarissimum.' et quod mandatis continetur, ne donum uel munus ipse proconsul uel qui in alio officio erit accipiat ematue quid nisi uictus cottidiani causa, ad xeniola non pertinet, sed ad ea quae edulium excedant usum. sed nec xenia producenda sunt ad munerum
Abbreviated transcription (Latin):
si quem uisu forte nate asperint ¶ Dereor ne hus cogua¬
ti sint iudices iratuud. ¶Tradunt eciam phist ognomi eos
qui hñt oculos macłosos ad nequiciã ꝓmoes/ ¶Que uero
de presidibꝰ aliis iudicibꝰ dicta sunt debent ⁊ apnd ꝓconsu¬
les quos urantes ualgaliter dicunt iusticias eẽ errantes
obtin̾e̾ Et nomẽ quideu erioris ⁊ si nõ officõ ꝑ ᷝ ᷤᷤ tamẽ eoꝵ
quenit / qui euntes pꝰ ꝯcupiscentias .C. in sectatu auarice ⁊ de¬
p̾dacõne pplariũ a trauite equitatis aberrant ¶ Debent autẽ
officia om̃i eẽ gratuta/ ut nl ultra statutũ exigãt᷑ sed nec
recipiat᷑ Bed forte quid statuctũ sit queris pleb̾scto ꝯtinetur
ne quis presidũ nuuꝰ donũ ue capet nisi esculentũ potulen¬
tũ ne ⁊ id quid̾ intra dies proxmos ꝓdigãt Q et ad ꝓ¬
consules alios q magratꝰ ex mandato prinapis trausit¬
¶ Ron uero in totũ debent exeumiis abstin̾e̾ sed modũ adhi¬

Expanded text:
i quem visu forte iratae aspexerint. Vereor ne his cognati sint judices iracundi. Tradunt etiam physiognomi, eos qui habent oculos maculosos, ad nequitiam proniores. Quae vero de praesidibus, aliisque judicibus dicta sunt, debent et apud proconsules, quos nostrates vulgariter dicunt justitias esse errantes, obtinere. Et nomen quidem erroris, etsi non officio, personis tamen eorum convenit qui euntes post concupiscentias suas, in sectatu avaritiae, et depraedatione popularium, a tramite aequitatis aberrant. Debent autem officia omnium esse gratuita, ut nihil ultra statutum exigatur, sed nec recipiatur. Sed forte quid statutum sit, quaeris. Plebiscito continetur, ne quis praesidum munus donumve caperet, nisi esculentum poculentumve, et id quidem intra dies proximos prodigatur. Quod et ad proconsules, aliosque magistratus ex mandato principis transit. Non vero in totum debent xeniis abstinere, sed modum adhi
Abbreviated transcription (Latin):
segegetes amemores/. leçiores infantes equos egregios
pecudes pastu. ⁊ cuiltu optimas. repente moriantur aut
peat ¶ E astinacõ quoq oculorũ exicalis ẽ ¶ Refert idem¬
eẽ homnues in illirias qͥ int̾ant indendo quos diucius
irati iuiderint. Eos qr ip̃os mares femmasq qui uisu uo¬
centes sunt pupillas in singulis oculis here bmasi elo¬
polloindes quoq phitet in sina nasci femmnas que bithie

Expanded text:
segetes amoeniores, laetiores infantes, equos egregios, segetes amoeniores, laetiores infantes, equos egregios, pecudes pastu et cultu optimas, repente moriantur, aut pereant. Fascinatio quoque oculorum exitialis est. Refert idem homines esse in Illyricis, qui interimant videndo, quos diutius irati viderint. Eosque ipsos mares, feminasque qui visu nocentes sunt, pupillas in singulis oculis habere bina. Apollonides quoque perhibet, in Scythia nasci feminas, quae Bithiae
Abbreviated transcription (Latin):
mttant ¶ Ram ex quersacõne equali ꝯtempno nastitur
dignitatis ⁊ sĩnatim itͣaꝰ Ius reddere debet ut auctorita¬
tem dignitatis ingemo suo augeat sed ⁊̾ in ygnoscendo
nec ex caudesc̾e̾ aduersus eos quos malos putati noc p̾ci¬
bus calamitosorũ illacriari oꝑtet ¶d enĩ nõ ẽ ꝯstantis
⁊ recti iudias ciuꝰ motus aniim nultus detegit¶Quid eĩ
in uiro graui deformius quam si ad aurem gene pallẽt
titis in iugas contrahit᷑ scintillant oculi turbãt᷑ uultus
ant si sanguiẽ faciei ira accendit ⁊ quasi excludit ĩ
suꝑficie spumancia torquent᷑ brachia labra iactant᷑ saliũt
pedes. corpꝰ trepidat ⁊ toto gestu nõ tatm iratũ expriunt
quam insamũ Certe uĩ tales iudeo ꝯpacior illis michis
metuo. memo hom̃ quos in affrica ẽe in libro naturalis
hitorie apud plimũ didia. Dianit᷑ enĩ effastiuare uoce et
lingua ut si mpens uis forte laudauĩtꝰ pulchras arbores

Expanded text:
mittant. Nam ex conversatione aequali, contemptio nascitur mittant. Nam ex conversatione aequali, contemptio nascitur dignitatis. Et summatim ita jus reddi debet, ut auctoritatem dignitatis ingenio suo augeat. Sed et in cognoscendo, nec excandescere adversus eos, quos malos putat, nec precibus calamitosorum illacrymari oportet. Id enim non est constantis et recti judicis, cujus motum animi vultus detegit. Quid enim in viro gravi deformius, quam si ad auram genae pallent, cutis in rugas contrahitur, scintillant oculi, turbatur vultus; aut si sanguinem faciei ira accendit, et quasi excludit in superficiem, spumantia torquentur labia, brachia jactantur, saliunt pedes, corpus trepidat, et toto gestu non tam iratum exprimit, quam insanum. Certe cum tales video, compatior illis, mihique metuo, memor hominum, quos in Africa esse, in libro naturalis Historiae apud Plinium didici. Dicuntur enim effascinare voce et lingua, ut si impensius forte laudaverint pulchras arbores,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nocessarii fuerit enocabit ⁊ ad testrmomũ compellet
mutos ¶Hus tũ exceptis quos aduersus certas ꝑso¬
nas testificari nira nõ cogunt.
Extinet autem ad religionẽ presidis ꝓuide̾ ne
potencõres uiri miuriis afficiant humihores.¬
⁊ nẽ defensores eorũ calumpmosis comanibus in¬
sectent mocentes/ ꝓhibebitq allatas exactõnes
uiolenças factas ⁊ extortas metu uendicõnes/. ⁊ caucõ¬
oftins onet Demq nequis inquũ lucrũ uel dampnim
sencat precauebit Congruit eñ bono ⁊ grau presidi
curare ut pacata ⁊ quieta sap ꝓimucia ꝙͦ facile obtinebͭ
ꝯquire detet. ⁊ ꝓ ut quisque deliquit in eum ctiãduert̾e̾
receꝑtatores q eor sine quibꝰ latro diuaus late̾ nõ potest
¶Om̃i ud nis reddenti obseruandũ ẽ ut madeundo qui¬
dem faciẽ prebeat se sed ꝯtempni nõ pauat᷑. Dñ mandatis
adict᷑ ne p̾sides in ulti̾oreni familiaritatẽ ꝓ inciales ad¬

Expanded text:
qui necessarii fuerint, evocabit, et ad testimonium compellet qui necessarii fuerint, evocabit, et ad testimonium compellet invitos: his tamen exceptis, quos adversus certas personas testificari jura non cogunt.ertinet autem ad religionem praesidis, providere ne potentiores viri injuriis afficiant humiliores, ne defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes. Prohibebitque illatas exactiones, et violentias factas, et extortas metu venditiones, et cautiohospitiis oneret, denique ne quis iniquum lucrum, vel damnum sentiat, praecavebit. Congruit enim bono et gravi praesidi, curare ut pacata et quieta sit provincia: quod facile obtinebitconquirere debet, et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptatoresque eorum, sine quibus latro diutius latere non potest. Omni vero jus reddenti observandum est, ut in adeundo quidem facilem se praebeat, sed contemni non patiatur. Unde mandatis adjicitur, ne praesides in ulteriorem familiaritatem provinciales ad
Abbreviated transcription (Latin):
lat cũ opimonẽ eiꝰ aͥ fidem ad uersa ꝓbatõ nequaquam
enacuaret ¶Unde ⁊ dmꝰ adrianꝰ rescripsit iudicantis di
testibꝰ qui auꝰ dignitatis ⁊ cuiꝰ estimacõnis sint et qui
simpliater iusi sunt drẽ utrũ unũ ⁊ eundem q sermonẽ
meditatũ attiadu̾tAn ad ea que interrogaui̾s ex tempore bi¬
smuli Rnderunt Que argaͭ  ⁊ quemadinod̾ cinq rei
ꝓbande suffinant millo c̾to mõ satis diffrmri potes ¶Alias
mĩs testiũ Alias dignitas ⁊ auctoritas alias ueluti con¬
senciens fama ꝯfirmat rei de qua queritͭ fidem ¶ hoc igit᷑¬
tib solũ Respond̾e̾ possũ sũmatim nõ utiq ad unã spẽm
ꝓbacõms̾ cogicõnẽ statim alligari debe̾ sed ex sma itmi
tui te estitare oꝑt̾e quid a credas a pũ ꝓbatũ tibi opmeris
Iudici ergo płimi licet dũ in om̃ibꝰ seruiat ueritati quãsi
ut solet apud inꝑptos ꝑiclitari cognou̾t ad ꝓfessionẽ eꝰ

Expanded text:
bat; cum opinionem ejus, aut fidem, adversa probatio nequaquam bat; cum opinionem ejus, aut fidem, adversa probatio nequaquam evacuaret. Unde et D. Adrianus rescripsit, judicantis diltestibus, qui cujus dignitatis, et cujus aestimationis sint, et qui simpliciter visi sint dicere, utrum unum eumdemque sermonem meditatum attulerint, an ad ea quae interrogasponderint. Quae argumenta, et quemadmodum, cuique rei probandae sufficiant, nullo certo modo satis diffiniri potest. Alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias veluti consentiens fama confirmat rei, de qua quaeritur fidem. Hoc igitur solum tibi respondere possim summatim, non utique ad unam speciem, probationis cognitionem statim allegquid aut credas, aut parum probatum tibi opineris. Judici vero plurimum licet, dum in omnibus serviat veritati, quam si ut solet apud improbos periclitari cognoverit, ad professionem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
possunt Aestimoma senꝑ ⁊ apud onmes eadẽ sunt ¶An ĩp¬
sa uo̾ testiũ exanũacõne nõ potest ex aliqua regula diffim¬
ri quid mag̾ iudicem oporteat sequi Si enĩ testes oms
enisdem honestatis ⁊ extimacõms sint ⁊ negoni qualitas
ac iudici s motꝰ cũ hus ꝯccurrerit sequenda sunt omina
testimema ¶I uero quidam eorĩ aliud drxm̾t licet in ꝑi¬
suspicõne caret comfirmabit q indexͫ motũ anim sui ex
argumentis ⁊ testimomis que rei apciora uero proxmuo¬
ra eẽ ꝯper̾it ¶ Non eñ ad multitudinẽ respia oꝑtet sed¬
ad s inceram testiũ fidem ⁊ testimoma quibꝰ lix potius
ueritatis assitit Ipĩs quoq p̾s ummꝑcõnibꝰ freuentiss me
stabit donec ꝓbet᷑ contrariũ ¶Nam et ͦ salomon ĩ
litigio meretrict̃ infantẽ diuidi precepisset ⁊ altera mal
nec tibi mlier sed dudat᷑ ilłi uniũ infantem restituend̾
censint que nõ acquieuit ut unius more̾t. Argumẽto
siquidem ꝓbabili trahebat᷑ ut matrem credẽt que dilige¬

Expanded text:
et apud omnes eadem sunt. In ipsa vero testium examinatione, non potest ex regula aliqua diffiniri, quid magis judicem sequi oporteat. Si enim omnes testes ejusdem honestatis et aestimationis sint, et negotii qualitas, ac judicis motus cum his concurrerit, sequenda sunt omnia testimonia. Sin vero quidam eorum aliud dixerint, licet in pasuspicione caret, confirmabitque iudex motum animi sui ex argumentis et testimoniis et quae rei aptiora et uero proximiora esse compererit: non enim ad multitudinem respici otestium fidem, et testimonia, quibus potius lux veritatis assistit. Ipsis quoque praesumptionibus frequentissime stabit, donec probetur contrarium. Nam et Salomon, cum in litigio meretricum infantem dividi praecepisset, et altera eum nec tibi sit, sed dividatur, illi vivum infantem restituendum censuit, quae non acquievit, ut vivus moreretur . Argumento siquidem probabili trahebatur, ut matrem crederet quae dilige
Abbreviated transcription (Latin):
asilla qui tunt reus erat mutuo sex̾tũs uicies tacite accept
Tunc sycero mopmata exꝓbracõue mota accepisse se nega¬
uit. dñs. se domũ nõ empturũ atq iõ falsũ ẽ inquit ꝙ ob
iatis ut ueꝵ sit me petumã accepisse si domũ emabed
cũ pꝰea eã emisset ⁊ hoc mendatiũ in senatu ab mimit¬
eis obiceret᷑ risit satis atq inter rideud̾ mprudentes inat
homines estis cuĩ ignoratis prudentis ⁊ cuuti prĩsfirmi¬
lias eẽ ꝙͦ emie̾ uelit empturũ sese negare ꝓpter ꝯpetitores
q diluit dc̃õ rem magis faceus dignã risu quã trmune
tamitare siquidem habebat ut quociens obiectũ turpe ceb

Expanded text:
Sylla qui tunc reus erat, mutuo sestertium vicies tacite accepit. Tunc Cicero inopinata exprobratione permotus, accepisse se negavit, dicens se domum non esse empturum. Atque adeo falsuitis, ut verum sit me pecuniam accepisse, si domum emero. Sed cum postea emisset, et hoc mendacium in senatu ei ab inimicis objiceretur, risit satis, atque inter ridendum: « Imprudentes, inquit, homines estis, cum ignoratis prudentis et cauti patrisfamilias esse, quod emere velit, se empturum esse negare, propter competitores que diluit dicto, rem magis dignam faciens risu quam crimine. Familiare siquidem habebat, ut quoties objec
Abbreviated transcription (Latin):
qui maile egit ad ꝓunnciam ꝙͣ midauerat iũ cũ custodia ꝯpetẽ¬
ti ire p̾cipimꝰ ut non solũ ꝙ egit nõ dicam domesticꝰ sed
maempularnis ⁊ m̃ster accepit um̃ ec̃ ia ꝙͦ ip̃e a ꝓuinaalibꝰ
mer ⁊ rapuit a sustulit in quadriqulũ inruitꝰ exsoluat
¶Itemq om̃s cogutores ⁊ idices a pecuuis ati patoro¬
mis manꝰ absmeat ne alienit uirgiũ putent suctm p̾¬
dam. Et emĩ pͥnaicorũ litiũ ꝯgnitor idemq meriitoͬ staituta¬

Expanded text:
male egit ad provinciam quam nudaverat, cum custodia competenti ire praecipimus, ut non solum quod egit, non dicam domesticus, sed manipularius et minister accepit, verum ut id quod ipse a provincialibus meis rapuit, aut sustulit, in quadruplum invitus exsolvat. » Itemque: « Omnes cognitores et judices a pecuniis atque patrimoniis manus abstineant, neque alienum jurgium putent suam praedam. Etenim privatarum litiu
Abbreviated transcription (Latin):
proximũ contraxit ¶Licet autem patronũ uina cõtigerit
in nullo ledit᷑ fama eius si nil omiserit ex contingentibꝰ
et clientis sui nisticiam fidelicer fouit ¶ Non enĩ cogitur
patrocnctri mendacõ Si qͥd no̾ lesioms affert cã in litigan¬
tes cadit siue cuuliter sme comunaliter actũ sit ¶Hoc
bitatis eff̃itdit aculeos ¶Nam ut de auitatibꝰ taceatur
in quibꝰ est tamen eadem nuetre accusatorũ tenu̾tas. tribꝰ
modis detegit᷑: tribusq subiat᷑ pens t eñ calumpmãt᷑ a¬

Expanded text:
triduum contradixerit. Licet autem patronum vinci contigerit, triduum contradixerit. Licet autem patronum vinci contigerit, in nullo laeditur fama ejus, si nihil omisit ex contingentibus, et clientis sui justitiam fideliter fovit. Non enim cogitur patrocinari mendacio. Si quid vero laesionis affert causa, in litigantes cadit, sive civiliter, sive criminaliter actum sit. Hoc bitatis effundit aculeos. Nam ut de civilibus taceatur, in quibus tamen est eadem invenire, accusatorum temeritas tribus modis detegitur, tribusque subjicitur poen
Abbreviated transcription (Latin):
potest apud ꝑtes quadam equitats lance librent᷑ Ꝙ si uniꝰ
p̾ cetis fãnia ẽ hi larior ex officio iudicantis ꝓ ut poterit ꝑti
aduersatid ꝯpens abi ¶ Qui tamẽ alica litigatorũ archana pre¬
nouit nõ prõanaibit᷑ aduersano nisi forte citra ꝯsactra uidias
copia subtrahat ¶ Nec ẽ qui a rudice moita sũ excusticone
ꝓbabili possit cuinisq ꝑti patrocunũ denegare iͥ forũ sibi ⁊¬
cludi uelit ut pamodũ ini causis agendis mĩme audialirte
¶ i uero ꝑ uaricitꝰ fu̾it aduocatꝰ ĩ ꝯuictũ oꝑtet ꝓ qualitate
ciombq uamq nõ ꝓͥbris q̃tẽdendũ ẽ ⁊ ee edicto prinapis pa¬
tit᷑ opnonis dipendiũ qrsquis negotõ derelito prroçet i
adus arn sui Stumeliam a palam ꝑgit aͥ subdole eteoli¬
cet patrouo merces ee causa honorari deben ꝯcamatorem
gram dampno litigatoris ⁊ quadam predaçione paascatur
¶Quitquid autem patronus allegau̾it pñte dño ꝓuide ẽ

Expanded text:
potest apud partes, quadam equitatis lance librentur. Qua si unius pre ceteris est fama clarior, ex officio iudicantis prout poterit parti adversarie compensabitur. Qui tamen alicuius litigatorum arcana prenovicopia subtrahatur. Nec est qui a judice monitus sine excusatione probabili, possit cuicunque parti patrocinium denegare, nisi forum sibi praecludi velit, ut postmodum in causis agendis minime audiatur. Si vero praevaricatus fuerit advocatus, in convictum oportet, pro qualitate tionibus namque, non probris contendendum est, et ex edicto principis patitur opinionis dispendium, quisquis negotio derelicto, procax in adversarii sui contumeliam aut palam pergit, aut subdole. Sed licet patrono merces ex causa honorarii debeatur, concingravi damno litigatoris, et quadam deprecatione paciscatur. Quidquid autem patr
Abbreviated transcription (Latin):
uel precio zemissam uel uias appiditatis ingestam siquis pꝰ¬
tremo quacumq de causti inꝓbũ iudicem potu̾it approbare is
uel admĩstzante eo uel pꝰ admĩstãcionẽ depositam ĩ publi¬
cũ ꝓdeat. defãt crimen delatũ apbet cũ ꝓbau̾it iñ uictoriã
eportaturꝰ ⁊ gloriam

Expanded text:
vel pretio remissam, vel vitio cupiditatis ingestam: si quis postremo quacunque de causa improbum judicem potuerit approbare, is vel administrante eo, vel post administrationem depositam in publicum prodeat, deferat crimen, delatum approbet, cum probaverit, et victoriam reportaturus et gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
d ea causa excepus̃ hus que aduocatis ⁊ quibusdam aliẽ certis
ꝑsonis de nris diligencia pstari licet ¶ Quod si actor sic ucrare
recusttuit exclusus a lite cadat ab actõne tanquã ippbꝰ liti¬
gatoꝵ ¶eus uero detrectans subire niramentũ hẽtur ꝓ con¬
causaꝵ quo fidelior possit eẽ exammacio cib ipã ꝯtestacõne litis
unamento arctant᷑ ad ueritatem ⁊ fidem Iurantes ꝙ cũ omi
possidile ẽ/ et ꝙ ex industria sua nõ ꝓtzahent lites ¶Nã
eas optet a ndicibꝰ infra bieniũ uel t̾emirũ ter m̃atri ꝓpõs
quoi aduocatos ꝑi distribucione ꝑtibꝰ adequabit stue eos pe

Expanded text:
 ea causa, exceptis his, quae advocatis, et quibusdam aliis certis personis de juris indulgentia praestari licet. Quod si actor sic jurare recusaverit, exclusus a lite cadit ab actione, tanquam improbus litigator. Reus vero detrectans subire juramentum, habetur pro concausarum, quo fidelior possit esse examinatio, ab ipsa contestatione litis, juramento arctantur ad veritatem et fidem, jurantes quod cum omni possibile est; et quod ex industria sua non protrahent lites. Nam eas oportet a judicibus infra biennium vel triennium terminari. Ipsos quoque advocatos pari distribution