comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc petimus fessi. & parue succedimus urbi
Anchora de prora iacitur. stant littore puppes
Ergo insperata tandem tellure potiti.
Iustramurꝙ ioui. uotisq incendimus aras.
Acciaq iliacis celebramus lutora ludis.
Exercent patrias o̾leo labente palẽstras
Nudati socii. iuuat euasisse tot urbes
Argolicas. mediosq fugam tenuisse ꝑ hostes:
Interea magnũ sol crrcumuoliutur annu.
Et glatialis hyenis saquilonibus asperat u̾ndas.
Aece cauo clipeum magni gestamen ab inthis
Postibus aduersis figo. Erem carinẽ signo.
Encas hec de danais uictoribus arnia:
Linquere tũ portus iubeo & cosidere trãstris
Certatim sccii feriunt mare. & ęquora uerrũt.
Protinus aerias pheacũ abscondimus arces
Iittoraq epiri legimus. portuq subimus
aonio. & celsam biltrͣoti accedimus urbem:
Hic in credibilis roꝵ fama cccũpat aur̃es.
Pnamiden heleni graias reguare per urbes.
Coniugio eacide pirrhi. sceͬptrisq potitũ.

Expanded text:
Hunc petimus fessi et parvae succedimus urbi; Hunc petimus fessi et parvae succedimus urbi; ancora de prora iacitur, stant litore puppes. Ergo insperata tandem tellure potiti, lustramurque Iovi votisque incendimus aras, Actiaque Iliacis celebramus litora ludis. Exercent patrias oleo labente palaestras nudati socii; iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostis. Interea magnum sol circumvolvitur annum, et glacialis hiemps aquilonibus asperat undas. Aere cavo clipeum. magni gestamen Abantis, postibus adversis figo, et rem carmine signo: AENEAS HAEC DE DANAIS VICTORIBVS ARMA. Linquere tum portus iubeo et considere transtris: certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. Protinus aërias Phaeacum abscondimus arces, litoraque Epiri legimus portuque subimus Chaonio, et celsam Buthroti accedimus urbem. Hic incredibilis rerum fama occupat auris, Priamiden Helenum Graias regnare per urbes, coniugio Aeacidae Pyrrhi sceptrisque potitum,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nõ ante dãtam cingetis męnibus urbem.
Quã uos dic̃a fames nr̃eq iuitia cẽdis
Ambesas subigat malis absumere mensas
Dixit. & in siluis pennis ablata refugit
At sccis subita gelidus formidme sanguis
Dirriguit. cecidere animi. nec iã amplius armis.
Sed uotis p̃cibusq ubent exposcere pacem.
Siũe dee seu sint dire obsceneq uolucres:
Et p̾r anchises sparsis de littore palmis
umia magna uocat. meritosq ĩdicit honores
Di prohibetẽ minas. di talem auertite casimm
Et placidi seruate pͥios uui lutore fimem
Diripere excussosq iubet laxare rudentes:
Tendut uela noti. fugimus spinnantibus undis.
Qua cursum uentusq gubernatorq uocabat
Iam medio apparet flucti nemorosa zacynstos
Dulicͥiũq. sameq & nerithos ardua saxis:
Effugimus scõpulos itace laertia regna.
Et terram altricem. sȩui execramũs ulyssis.
Mox & leuchate mmbosa cacumina mõtis.
Et formidatus nautis aperitur apollo:

Expanded text:
sed non ante datam cingetis moenibus urbem, sed non ante datam cingetis moenibus urbem, quam vos dira fames nostraeque iniuria caedis ambesas subigat malis absumere mensas. Dixit, et in silvam pennis ablata refugit. At sociis subita gelidus formidine sanguis deriguit; cecidere animi, nec iam amplius armis, sed votis precibusque iubent exposcere pacem, sive deae, seu sint dirae obscenaeque volucres. Et pater Anchises passis de litore palmis numina magna vocat, meritosque indicit honores: Di, prohibete minas; di, talem avertite casum, et placidi servate pios! Tum litore funem deripere, excussosque iubet laxare rudentes. Tendunt vela Noti; fugimus spumantibus undis, qua cursum ventusque gubernatorque vocabat. Iam medio adparet fluctu nemorosa Zacynthos Dulichiumque Sameque et Neritos ardua saxis. Effugimus scopulos Ithacae, Laertia regna, et terram altricem saevi exsecramur Ulixi. Mox et Leucatae nimbosa cacumina montis et formidatus nautis aperitur Apollo.
Abbreviated transcription (Latin):
Tircba sonans pedibus predam orcuuolat ũcis:
iiit gre dates sacustuc arma rapessant
Edico. & dira bellum cũ gente gerendum:
Naud sẽcus ac̃ iussi facuit. tectosq per herbas
Disponũt enses. & scuta latentia condunt
Eigo u dilapłe somiu per curua dedere
Iittora. dat sionii specula nͣsenus ab alta
Acre cauo. inuadunt socii. & noua plia tẽptãt.
Obscenas pelagi ferro fedare uolucres.
Sed neꝙi ium plumis ullam. nec uulnera t̾go
Ac̃cipiunt. celeriq fuga sub sydera lapse
Simẽsani prȩdam & uestigia foeda reliquũt
Una in precelsa consedit rupe celeno.
Infcelix uates. rupitq hanc pectore uocem
Bellũ etiam procede houũ: stratisq uiuẽcis
Lomedõtiade bellũ ne o ferre paratis.
Et patrio harpias in sontes pellere regno.
Accipite ergo aĩs. atq hec mea figite dicta:
Que phębo pr omnipotens: in phẽbus apollo
Predixit. uobis furiar maxia pando.
Italiam cursu petitis uentisq uocatis.
Ibitis italiam portusq intrare licebit¬

Expanded text:
turba sonans praedam pedibus circumvolat uncis, polluit ore dapes. Sociis tunc, arma capessant, edico, et dira bellum cum gente gerendum. Haud secus ac iussi faciunt, tectosque per herbam disponunt enses et scuta latentia condunt. Ergo ubi delapsae sonitum per curva dedere dat signum specula Misenus ab alta aere cavo. Invadunt socii, et nova proelia temptant, obscenas pelagi ferro foedare volucres: sed neque vim plumis ullam nec volnera tergo accipiunt, celerique fuga sub sidera lapsae semesam praedam et vestigia foeda relinquunt. Una in praecelsa consedit rupe Celaeno, infelix vates, rumpitque hanc pectore vocem: Bellum etiam pro caede boum stratisque iuvencis, Laomedontiadae, bellumne inferre paratis, et patrio Harpyias insontis pellere regno? Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta, quae Phoebo pater omnipotens, mihi Phoebus Apollo praedixit, vobis Furiarum ego maxuma pando. Italiam cursu petitis, ventisque vocatis ibitis Italiam, portusque intrare licebit
Abbreviated transcription (Latin):
ametuts uetetisq nĩtinge saturnia belli
enna quai ad trenam. pro earis gessexat argii
Nec dnm etiam cause rear seuiq dolores
Exciderãt aio man& alta ite repoitu¬
uitu paridis spreteq miuria forma
Et genus muisii. & rapti ganimetis hon
His accensa sũp lactatos eq̃uõre toto
fras resiquias danauat imitis achilii
Aicebat longe lãtio multosq ꝑ annos
Errabant acti fatis inatia omnia circũ¬
Tantę iriossis erat romana condere gente
Diy e censpectu siculę telitis in altum

Expanded text:
metuens, veterisque memor Saturnia belli, prima quod ad Troiam pro caris gesserat Argis— necdum etiam causae irarum saevique dolores exciderant animo: manet alta mente repoum Paridis spretaeque iniuria formae, et genus invisum, et rapti Ganymedis honores. His accensa super, iactatos aequore toto Troas, reliquias Danaum atque immitis Achilli, arcebat longe Latio, multosque per annos errabant, acti fatis, maria omnia circuis erat Romanam condere gentem! Vix e conspectu Siculae telluris in altum
Abbreviated transcription (French):
Exculigi troum rutulor agmina cõplet
Nettepidate meas teueri desendere naues
Neue armare mamis xnaria anͥ exurere turno
Quam saeras dabiilir pmus: uos ue soluie

Expanded text:
excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis neve armate manus: maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus. Vos ite solu
Abbreviated transcription (Latin):
Nic he cuba e nate nequitq altaria crecum
Precipires atra coxu tempestate columbe
ondense: & diũ am̃plexe simulatra sedebat
psum ant suptis priamii uiuenilibiis arm̃ns
Et uidit quę mens tam dira miserime couie
Impulit his cingi telis: au quo ruis inquit
Non tali aixilio nec defensoribus sis
Tempus egͣet. nõ si ip̃e meus nuę asforet hedtor.
Huc tandem concede. hec ara tuebitur omnes
Aut moriere simul. sic ore efata. r̃t̃cepit
Ad sose & sacra longeui in sede locauit:
Ecce aut elapeus pirri decede polites
Unus nator priami. per tela per hostes
Porticibus longis fugit. & uacua atria Iustrat
Saucius illum ardens in festo uulnere prerhus
Insequitur.iam iamq manu tenet & pint hisla
Ut tandem añ oculos euasit & ora peniu
Concidit. & multo uitam cum sangiue fudit:
Hic pͥamus q qͣ in media iam morte tenetur.

Expanded text:
Hic Hecuba et natae nequiquam altaria circum, Hic Hecuba et natae nequiquam altaria circum, praecipites atra ceu tempestate columbae, condensae et divom amplexae simulacra sedebant. Ipsum autem sumptis Priamum iuvenalibus armis ut vidit, Quae mens tam dira, miserrime coniunx, impulit his cingi telis? Aut quo ruis? inquit; Non tali auxilio nec defensoribus istis tempus eget, non, si ipse meus nunc adforet Hector. Huc tandem concede; haec ara tuebitur omnis, aut moriere simul. Sic ore effata recepit ad sese et sacra longaevum in sede locavit. Ecce autem elapsus Pyrrhi de caede Polites, unus natorum Priami, per tela, per hostis porticibus longis fugit, et vacua atria lustrat saucius: illum ardens infesto volnere Pyrrhus insequitur, iam iamque manu tenet et premit hasta. Ut tandem ante oculos evasit et ora parentum, concidit, ac multo vitam cum sanguine fudit. Hic Priamus, quamquam in media iam morte tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
Fit ilia uixiiꝑunt aditus. primosq trucidant
Immissi dãnai. & late loca milite complent
Non sic aggeribus ruptis ⁊ũ spuirmeul amitis
Exit oppositasq euicit gurgite moles
Fertur in arua furens cũmulo. cãposq ꝑ onmnes
Cum stabulis arm̃ta trahit. uidi ip̃e furenten
Cede neoptolomũ. geminosq in hanine atridas
Uidi hecubam sentũq nurus. Priamũ que paras
Sanguie fedantem quos ip̃e sacrauerat iones.
Quin quaginta illi thalami spestanta nepotũ.
Sarbarico postes auro spoliisq suꝑbis
Procubuere tenet danai qua deficit igni
Forsitan & priami fuerint quae fata requiral
rbis ubi capte casum cõuuilsa que uidit
Limina iceloꝵ & mẽdiũ in penẽtralibus hostem
Arma qui senior desucia trementibus euo
Circundat nequieq humeris. & mũtile ferru
Cingitur. ac densos fertur moriturus in hostes:
Edibias in mediis. nudoque sub ẽtheris axe
Ingens ara fuit. iuxiaq ueterima lairus
Incumbens are: atq umbra cõplexa penates.

Expanded text:
Fit via vi; rumpunt aditus, primosque trucidant immissi Danai, et late loca milite complent. Non sic, aggeribus ruptis cum spumeus amnis exiit, oppositasque evicit gurgite moles, fertur in arva furens cumulo, camposque per omnis cum stabulis armenta trahit. Vidi ipse furentem caede Neoptolemum geminosque in limine Atridas; vidi Hecubam centumque nurus, Priamumque per aras sanguine foedantem, quos ipse sacraverat, Quinquaginta illi thalami, spes tanta nepotum, barbarico postes auro spoliisque superbi, procubuere; tenent Danai, qua deficit ignis. Forsitan et Priami fuerint quae fata requiras. Urbis uti captae casum convolsaque vidit limina tectorum et medium in penetralibus hostem, arma diu senior desueta trementibus aevo circumdat nequiquam umeris, et inutile ferrum cingitur, ac densos fertur moriturus in hostis. Aedibus in mediis nudoque sub aetheris axe ingens ara fuit iuxtaque veterrima laurus, incumbens arae atque umbra complexa Penatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Et uos otirii cetum celebrate faueñtes
Dixit. & m mensam laticum libaunongre
Primaq libato sumotesliis aitigit ore
Ium bitie dedit merepitans. ille mipio er ausit
Spumantẽ patera. & pleno se proliui auro.¬
Post alii proceres. cithira crsitus iopas
Personat aurata. dicint qqua maxintus ailas:¬
Hic canit errantem luna. solisqͣ lahores.
Unde hoiumgenus & pecudes unde imber. & ignes¬
Ariurum. pliuans. hyadis. gemiosq triones.
Quid tantu ecanꝗ prgperem si mergere soles
Hiberni. uł que tardil mors noctibus obsiet
N et non & uario noctem sermone trahebat
Aulia surer priamo regitas. super hectore mulia.
Nunc qiubus aurore uenisset filiuis armu
Ncnquales diomedis equi. nuc quatuĩ achilles.
Iingage & a prima hie hospes migiue nobas
Insidias inqiui dauaum. caluu iuor.
Erroresq tuos. nam te iam septia poriat
Oninibus errͣante terris. & sluctibusastas.¬
Onticuert omes iu sic fortissimus heros¬

Expanded text:
etum Tyrii celebrate faventes. » Dixit, et in mensa laticum libavit honorem, Primaque libato summotenus attigit ore. Tum Bitiae dedit increpitans: ille impiger hausit Spumantem pateram, et pleno se proluipost alii proceres. Cithara crinitus Iopas personat aurata, docuit quem maximus AtlasHic canit errantem lunam solisque labores; unde hominum genus et pecudes; unde imber et ignesArcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones; quid tantum Oceano properent se tinguere soles hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. n et vario noctem sermone trahebat super Priamo rogitans, super Hectore multa; nunc quibus Aurorae venisset filius armis, nunc quales Diomedis equi, nunc quantus Achilles. Immo age, et a prima dic, hospes, origine nobis insidias, inquit, Danaum, casusque tuorum, erroresque tuos; nam te iam septima portat omnibus errantem terris et fluctibus aestas.onticuere omnes, intenti
Abbreviated transcription (Latin):
Nãc olim ueteres utam coluere sabini
Hanc renus & frater. sic fortis etriua creuit
Scilic& & rer facta ẽ pulcherima roma
Septẽq una sibi muro ciccudedit arces
Antc etiam scepirũ dictei regis & ante
Impia ꝙͣ cesis gense̾ epulaia iuuẽcis:
Aureus hanc uitam mierris satuenus agehat
Nundũ etiam audierũt inflaẽ dassica nec dũ
Impositos duris crepitare incudibus enses.
Sed nos ĩmensum spaciis confecimꝰ equor.
Et iam tempis equũ fumãtia soluẽ colla:
Et pecoꝵ cultus & gramĩe pascua lȩta
ius habitat arm̃ta locis. stabulentur & agni
m̃iã diuino mõstrauit carmine uates:¬

Expanded text:
Hanc olim veteres vitam coluere Sabini, Hanc olim veteres vitam coluere Sabini, hanc Remus et frater, sic fortis Etruria crevit scilicet et rerum facta est pulcherrima Roma, septemque una sibi muro circumdedit arces. Ante etiam sceptrum Dictaei regis et ante inpia quam caesis gens est epulata iuvencis, aureus hanc vitam in terris Saturnus agebat; necdum etiam audierant inflari classica, necdum inpositos duris crepitare incudibus enses. Sed nos inmensum spatiis confecimus aequor, et iam tempus equum fumantia solvere colla. Et pecorum cultus et gramine pascua laeta, Quis habitent armenta locis stabulentur et agni, Omnia diuino monstrauit carmine uates
Abbreviated transcription (Latin):
Exilioq domos &dulcia linima nulai
Atq alio p̾riam querut sub sole iacentem
Agricola in curuo terrã dnnouit aratro.
Hĩc ann labor hic priam paruosq nepotes.
Sustin&e. hinc armta boũ mitosq ui uẽcos
Nec requies. quin aui pomis exuħet anus
Aut phoctu pecon aut cerealis mergite culmi
Pro uentuq oneret sulcos atq horrea uĩcat
Uenĩt hyenis teritur sicionia baccha trapetis
Flande sues leti xedeuit dat arbuta siluae
Et uarios ponit foctus auiupnus. & alte
Bitis in apricis coquitur iundeniia saxis.
Intea dulces pendem circũ oscula nati.
Fasta pudiciciã fuat domus. ub̃a uacce
Lactea demitũt. pinguesq ingranñe leco
Interse aduersis luctantur cornibus hedi
Ipe dies agitat sestos. fususq pherbam
Ignis ubi m medio & socii cratera coronãt
He libans lenee uocat. pecoriq magistris
Uelocis iaculi certamina ponit ĩ ulmo.
Corporaq agresti nudãt pdura palestra

Expanded text:
exsilioque domos et dulcia limina mutant exsilioque domos et dulcia limina mutant atque alio patriam quaerunt sub sole iacentem. Agricola incurvo terram dimovit aratro: hinc anni labor, hinc patriam parvosque nepotes sustinet, hinc armenta boum meritosque iuvencos. Nec requies, quin aut pomis exuberet annus aut fetu pecorum aut cerealis mergite culmi, proventuque oneret sulcos atque horrea vincat. Venit hiems: teritur Sicyonia baca trapetis, glande sues laeti redeunt, dant arbuta silvae; et varios ponit fetus autumnus et alte mitis in apricis coquitur vindemia saxis. Interea dulces pendent circum oscula nati, casta pudicitiam servat domus, ubera vaccae lactea demittunt pinguesque in gramine laeto inter se adversis luctantur cornibus haedi. Ipse dies agitat festos fususque per herbam, ignis ubi in medio et socii cratera coronant, te libans, Lenaee, vocat pecorisque magistris velocis iaculi certamina ponit in ulmo, corporaque agresti nudant praedura palaestrae.
Abbreviated transcription (Latin):
E celix qui potuit rer cognostere causas p
Atq metus omnes & in exorabile fatum.
Subiecit pedibus strepitũq ache rõtis auari
Fortunatus & ille deos ꝗ nouit agrestes:
Panaq̃ siluanũq senem niphasq sorores
I llu nõ populi fasces. nõ purpura regũ
Flexit & nifidos agitans discordia fr̃es.
Ant cõu̾irato discedens dachus ab histro.
Nõ res romanae pituraq regna. neq ille
Aut doluit miserans ĩ opem aut iudit hnti
Quos rami fructus quos ip̃ã uolentia rura
Spõte tulere sua carpsit nec ferrea ura.
Insamiq forũ aut populi tabularia uidii.
Sollicitant alii remis frcta ceca. rinĩq
Inferrii. penetrãt aulas & limina regum.
Hic petit excidiis urbem. miserosq penates
UIgẽma bibat. & serrano dormiat ostro.
Condit opes alius. defossoq incubat auro.
Hic stupet atonitus rostris. hũc plausus hyamem
Percuncos gẽmatus eĩ plebisq patrumq
Corripuit gaudent ꝑfusi sanguine fratrum

Expanded text:
! Felix, qui potuit rerum cognoscere causas, ! Felix, qui potuit rerum cognoscere causas, atque metus omnis et inexorabile fatum subiecit pedibus strepitumque Acherontis avari. Fortunatus et ille, deos qui novit agrestis, panaque Silvanumque senem Nymphasque sorores: illum non populi fasces, non purpura regum flexit et infidos agitans discordia fratres aut coniurato descendens Dacus ab Histro, non res Romanae perituraque regna; neque ille aut doluit miserans inopem aut invidit habenti quos rami fructus, quos ipsa volentia rura sponte tulere sua, carpsit; nec ferrea iura insanumque forum aut populi tabularia vidit. sollicitant alii remis freta caeca ruuntque in ferrum, penetrant aulas et limina regum; hic petit excidiis urbem miserosque Penatis, ut gemma bibat et Sarrano dormiat ostro; condit opes alius defossoque incubat auro; hic stupet attonitus rostris; hunc plausus hiantem per cuneos—geminatus enim plebisque patrumque— corripuit; gaudent perfusi sanguine fratrum,
Abbreviated transcription (Latin):
U peluneȩ uiuq lacus. ac frigida tempe
Uugitusq boum. mollesq sub arbore sõni
Non absunt. illic saltus ac lustra ferarꝵ.
Et patiens opeꝵ parucq assucta uiuentus.
Sacta deum. sanctiq pres. extienio ꝑ illos
Lustitia excedens terris uestigia fecit.
Me uero primũ dulces amleia nusae.
Quar sacra fero ingenu peulsus nuore
Accipiãt. celiq uias & sidera monstrem
Defectus solis uarios luneq labores
nde tremor terris qͥ ui mãia alta tumescut
Obicibus cuptis. rursusq in seipa residant
Quid tm̃ occeano propet̾ se tigere soles
L iberm uł que tardis mora noc̃tibus obstet.
S in has nõ possim nature accedo pies.
Frigidus obstiterit circũ precordia sanguis.
Rura in & rigiui placcant iuallibus amnes
Elumina amem siluasq inglorius oubi cãpͥi
Sperchiusq & uirginibus bacchata lacenis.
Tageta. o qui me gelidis ĩ uallibus hemi
Sistat. & ingenti ramor protegat umbra¬

Expanded text:
speluncae vivique lacus et frigida Tempe speluncae vivique lacus et frigida Tempe mugitusque boum mollesque sub arbore somni— non absunt; illic saltus ac lustra ferarum et patiens operum exiguoque adsueta iuventus, sacra deum sanctique patres; extrema per illos iustitia excedens terris vestigia fecit. Me vero primum dulces ante omnia Musae, quarum sacra fero ingenti percussus amore, accipiant caelique vias et sidera monstrent, defectus solis varios lunaeque labores; unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant obicibus ruptis rursusque in se ipsa residant, quid tantum Oceano properent se tinguere soles hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Sin, has ne possim naturae accedere partis, frigidus obstiterit circum praecordia sanguis: rura mihi et rigui placeant in vallibus amnes, flumina amem silvasque inglorius. O ubi campi Spercheosque et virginibus bacchata Lacaenis Taygeta! O, qui me gelidis convallibus Haemi sistat et ingenti ramorum protegat umbra
Abbreviated transcription (Latin):
Cornus itireos taxi torquentur ĩ arcus.
Nec tilię leues. aut torno rasile buxum
Non forma accipuit. ferroq cauantur acuto
Nec nõ & torrentem undã leuis innatat alnus
Missa pado nec nõ & apes exannia condunt
Corticibusq cauis. uitiosȩq ilicis aluo.
Quid menorandũ ȩque bacheia dona tulerũt
Bacchus & ad culpam causas dedit. ille furentis
Centauros leto domuit rethũq palũq
Et magno ileum laphitis cratere minatem
Ofortunatos nimiũ sua si bona norint
Agncolas quibus ip̃a procul discordibus armis
Fundit humo facilem uictũ uistissima tellus.
Si nõ ingentẽ foribus domus alta suꝑbis:
Mane salutantũ totis uomit ȩdibus undam
Nec uarios mhiant pulcra testudine postes.
Inclusasq auro uestes ephireaq era.
Alba neq asyrio fuscatire lana ueneno.
Nec casia liquidi corrũpr̃ usus oliui
At secura quies & nescia fallere uita
Siues opũ uariaꝵ. ac latis ocia fundis. nlenie¬

Expanded text:
cornus, Ituraeos taxi torquentur in arcus. cornus, Ituraeos taxi torquentur in arcus. Nec tiliae leves aut torno rasile buxum non formam accipiunt ferroque cavantur acuto. Nec non et torrentem undam levis innatat alnus, missa Pado; nec non et apes examina condunt corticibusque cavis vitiosaeque ilicis alvo. Quid memorandum aeque Baccheia dona tulerunt Bacchus et ad culpam causas dedit; ille furentis centauros leto domuit, Rhoetumque Pholumque et magno Hylaeum Lapithis cratere minantem. O fortunatos nimium, sua si bona norint, agricolas! quibus ipsa procul discordibus armis fundit humo facilem victum iustissima tellus. Si non ingentem foribus domus alta superbis mane salutantum totis vomit aedibus undam, nec varios inhiant pulchra testudine postis inlusasque auro vestes Ephyreiaque aera, alba neque Assyrio fucatur lana veneno nec casia liquidi corrumpitur usus olivi: at secura quies et nescia fallere vita, dives opum variarum, at latis otia fundis—
Abbreviated transcription (Latin):
Ui propriã nituntur. opisq haud indiga nr̃ẽ
Nec minus int̾ea foctu nemus om̃e grauescit
Sanguineisq inculta rubent auiaria bãcis
Tondentur citisi. tędas sulua alta ministrat.
Pascunturq ignes nocturni: & limia fundũt
Et dubitant hõies serere atq ĩpendere curam
Quid maiora sequar. salicesq huilesq genestę
Aut illę pecori frundem. aut pastoribus umbras
Suffitiunt sepemq satis & pabula in elli
Et uuiat undantem buxo spectare cithoron
Haritieq picis lucos iuuat atua uidere:
N õ tastris hor̃um. nõ ulli ob noxis curȩ
Ipe caucasio steriles mueruce filue
Quas aiõsi euri assidue frangut̃q ferũt
Dant alios alię foctus. dat utile lignum
Naiuguis pmos domibus cedriĩq cupressosq
Nic radios triuere rotis. hic tipana plausteis
Agricolȩ. & pandas ratibus posuere carias.
Uiminibus salices fecundę frundibus ulmi
Et mirtus ualidis hastilibus & hona bello

Expanded text:
vi propria nituntur opisque haud indiga nostrae. vi propria nituntur opisque haud indiga nostrae. Nec minus interea fetu nemus omne gravescit sanguineisque inculta rubent aviaria bacis. Tondentur cytisi, taedas silva alta ministrat, pascunturque ignes nocturni et lumina fundunt. Et dubitant homines serere atque inpendere curam quid maiora sequar?—salices humilesque genestae aut illae pecori frondem aut pastoribus umbram Sufficiunt saepemque satis et pabula melli— et iuvat undantem buxo spectare Cytorum naryciaeque picis lucos, iuvat arva videre non rastris, hominum non ulli obnoxia curae. sae Caucasio steriles in vertice silvae, quas animosi Euri adsidue franguntque feruntque, dant alios aliae fetus, dant utile lignum navigiis pinus, domibus cedrumque cupressosque. Hinc radios trivere rotis, hinc tympana plaustris agricolae et pandas ratibus posuere carinas, viminibus salices fecundae, frondibus ulmi, at myrtus validis hastilibus et bona bello
Abbreviated transcription (Latin):
Persequitur uitem attondens figũq putando.
Primus humu fodito pͥmus deuecta cremato
Sarmta & uallos pramus sub terra referio.
Postremus metito. bis uitibus in gruit umbra
Dis segetem densis obducui senuibus herbe
Durus uterq labor. laudato ingentia tura
Exiguũ colito. nec nõ etiam aspa rusci
Uimma per syluam & ripis fluuialis harũdo
Cȩditur. incultiq exercet cura salicti
Iam uictȩ uites. iam falcẽ atbusta repom̃t:
Lam canit effetus extremos umitor antes
Sollicitanda tñ tellus. puluisq mouendus.
Et iam maturis metuendus iupr̃ uiris
Contra nõ estulla oleȩ tultura. neq ille
rocuruam expectant falcem rastrosq tenaces
Cũ semel heserũt᷑ arius aurasq tulerut
Ip̃a satis tellus. cũ dente recluditur unco
Sufficit humorem: & grauidas cũ uomere fruges
Hoc pinguem & placidam paci mitritor oliuã
Poma quoq ut pͥmũ trũcos sensere ualentes
Et uires habuere suas ad sydera raptim

Expanded text:
persequitur vitem attondens fingitque putando. persequitur vitem attondens fingitque putando. Primus humum fodito, primus devecta cremato sarmenta et vallos primus sub tecta referto; postremus metito. Bis vitibus ingruit umbra, bis segetem densis obducunt sentibus herbae; durus uterque labor: laudato ingentia rura, exiguum colito. Nec non etiam aspera rusci vimina per silvam et ripis fluvialis arundo caeditur, incultique exercet cura salicti. Iam vinctae vites, iam falcem arbusta reponunt, iam canit effectos extremus vinitor antes: sollicitanda tamen tellus pulvisque movendus et iam maturis metuendus Iuppiter uvis. Contra non ulla est oleis cultura; neque illae procurvam exspectant falcem rastrosque tenacis, cum semel haeserunt arvis aurasque tulerunt; ipsa satis tellus, cum dente recluditur unco, sufficit humorem et gravidas, cum vomere, fruges. Hoc pinguem et placitam Paci nutritor olivam. Poma quoque, ut primum truncos sensere valentis et viris habuere suas, ad sidera raptim
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nõ ausonii troia gens missa colom
Tersibus in comptis ludut risuq soluto.
Oraq corucibus sũmũt horrenda canatis.
Et ge bacthe uecant ꝑ carmia leta. tibiq
Oscilla ex alta suspendũt mollia pmu.
Hinc om̃is largo pubescit uinca foctu
Complentur uallesq caue. saltusq profundi.
Ergo rite sinĩ baccho dicemus honorem
Carmibus patriis lancesq liba feremus.
Et ductus cormi stabit sacer hiecus ad aram.
Pingiuiaq in uerubus torrebimus exia colurnis.
Est etiam ille labor curandis iutibus alter
Cui nũqͣ exhansti satis est. naq om̃ẽ quot amus
Terq quaterq solũ semdendũ. glebaq u̾sis
Eternũ frageda badentibus om̃e leuandum.
Frõde nemus agricolis redit labor actus i orbem.
Atq ise sua p̾ter uestigia uoluitur annus.
Aciam olim seras posuit cũ iunca frodes.
Frigidus & silius aqiullo decussit honorẽ
Lam tũ acer curas uenientem extendit ĩ anun
Rusticus & curuo saturni dente relictam

Expanded text:
Nec non Ausonii, Troia gens missa, coloni Nec non Ausonii, Troia gens missa, coloni versibus incomptis ludunt risuque soluto oraque corticibus sumunt horrenda cavatis et te, Bacche, vocant per carmina laeta tibique oscilla ex alta suspendunt mollia pinu. Hinc omnis largo pubescit vinea fetu, conplentur vallesque cavae saltusque profundi, Ergo rite suum Baccho dicemus honorem carminibus patriis lancesque et liba feremus et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram pinguiaque in veribus torrebimus exta colurnis. Est etiam ille labor curandis vitibus alter, cui numquam exhausti satis est: namque omne quot annis terque quaterque solum scindendum glebaque versis aeternum frangenda bidentibus, omne levandum fronde nemus. Redit agricolis labor actus in orbem atque in se sua per vestigia volvitur annus. Ac iam olim, seras posuit cum vinea frondes, frigidus et silvis aquilo decussit honorem, iam tum acer curas venientem extendit in annum rusticus et curvo Saturni dente relictam
Abbreviated transcription (Latin):
Palmes agit. laxis ꝑpurũ imissus habenis
I p̃a acie falcis nundũ tempianda sed uncis
Carpende mamhus frondes interq legẽde.
Inde ubi iam ualidis amplexe stiipibus ulmos
Exierint tũ stringe comas ui biachia tude
Ante ieformidãt ferrũ tũ deniq dinra
Exerce impia. & ramos compesce fluẽies.
Fixende sepes etia & pecus omne uenendũ
Precipue du feons teneta. ĩ prudensq labor
Cui suꝑ indignas huemes solemq poietem
Siluestres uri assidue: capreeq sequaces
Hludunt. pascimtn oues. auideq iuuẽce.
Frigora nec tantũ caua concrita priuna.
Aut grauis incubens scopulis arentibiis estas.
Quatum illi nocueri greges duriq uenenum
Dentis & ad morso siguaiai stirpe cicatrix.
No aliam ob culpam baccho caper oibus aris
Ceditur. & ueteres ineut̾ prosenia iudi.
Fremiaq ingentes pagos & copita circum:
T heside posuere. atq mñter pocula leti¬
Mollibus in pratis unctos saliere ꝑ uires.

Expanded text:
palmes agit laxis per purum inmissus habenis, palmes agit laxis per purum inmissus habenis, ipsa acie nondum falcis temptanda, sed uncis carpendae manibus frondes interque legendae. Inde ubi iam validis amplexae stirpibus ulmos exierint, tum stringe comas, tum bracchia tonde— ante reformidant ferrum—tum denique dura exerce imperia et ramos conpesce fluentis. Texendae saepes etiam et pecus omne tenendum, praecipue dum frons tenera inprudensque laborum; cui super indignas hiemes solemque potentem silvestres uri adsidue capreaeque sequaces inludunt, pascuntur oves avidaeque iuvencae. Frigora nec tantum cana concreta pruina aut gravis incumbens scopulis arentibus aestas, quantum illi nocuere greges durique venenum dentis et admorso signata in stirpe cicatrix. Non aliam ob culpam Baccho caper omnibus aris caeditur et veteres ineunt proscaenia ludi praemiaque ingeniis pagos et compita circum thesidae posuere atque inter pocula laetimollibus in pratis unctos saluere per utres.
Abbreviated transcription (Latin):
Ferrea progenies duris caput exuilit aruis.
Immisseq fere silius & sidera celo.
Nec res hũc tenere possent sufferre lahorem
Si nõ tanta quies iret frigq calorẽ
Inter. & exciperet cęli indulgentia terras
Quod supest qͣcũq p̾mes uirgulta pagros:
S parge fimo pingui. & młta memor oele t̾ra
Aut lapidem hihulum aut squalantes ĩ fode cõchas.
Inter .N. labent᷑ aquae tenuisq subibit
Halitus atq aĩos tollet sata. iãq repti
Qui saxo supl atq ingenus ponde testę.
Urgerent. hoc effusos in unnnẽ ad mibres.
H&c ubi huilca siti sindits estifer arua
Semibus positis supest deducere terra.
Sȩpius ad capita & dures iastare bidetes.
Aui presso exercero solu sub uomere. &ipͥa
Flectere luctantes inter uineia uiuencos.
Tum leues calamos & rase hascilia uirge
Ftaxineasq aptare sudes furcasq bicornes
Parcendum teneris. & dũ se letuis ad auras

Expanded text:
terrea progenies duris caput extulit arvis, terrea progenies duris caput extulit arvis, inmissaeque ferae silvis et sidera caelo. Nec res hunc tenerae possent perferre laborem, si non tanta quies iret frigusque caloremque inter, et exciperet caeli indulgentia terras. Quod superest, quaecumque premes virgulta per agros, sparge fimo pingui et multa memor occule terra, aut lapidem bibulum aut squalentis infode conchas; inter enim labentur aquae tenuisque subibit halitus atque animos tollent sata; iamque reperti, qui saxo super atque ingentis pondere testae urgerent; hoc effusos munimen ad imbris, hoc, ubi hiulca siti findit canis aestifer arva. Seminibus positis superest diducere terram saepius ad capita et duros iactare bidentis, aut presso exercere solum sub vomere et ipsa flectere luctantis inter vineta iuvencos; tum levis calamos et rasae hastilia virgae fraxineasque aptare sudes furcasque valentis, parcendum teneris, et dum se laetus ad auras
Abbreviated transcription (Latin):
Prima uł autũni sub fr̃igora cũ rapidus sol
Nundii hyemem contingit eꝗs iã pͥterit estas.
Uer adeo frondi nemor uer utile siluis.
Uere tument. terre & genitalia semĩa cosciu
Tũ p̃r oĩpotẽs fecũdis ymbribus ether:
Coniugis in gremiũ lete descendit. & ois
Magnus alit mãgnio cõmixtus corpore foctus.¬
Aiua tum resonãt auibus uirgulta canoris
Et uenerem certis repetũt arm̃ta diebus.
Parturit om̃is ager ⁊ ephiriq repentibus auris
Laxant arua sinũs. supat tener oibus humor.
Inq nouos soles audent se gramĩa tuto
Credere nec metuit surgentes pãpinus austros
Aut actum tęlo magnis aquilonibus imbrẽ
Sed trudit gẽ mas & frondes applicat om̃es.
Non alios prima crescentis origine mũdi
Illuxisse dies. aliũ ue habuisse tenorem
Crediderim. uer illud erat: uer maguus agebat
Orbis. & hibernis parcehãt flatibus euri.
Cũ primũ lucem pecudes hausere. uirũq

Expanded text:
prima vel autumni sub frigora, cum rapidus Sol prima vel autumni sub frigora, cum rapidus Sol nondum hiemem contingit equis, iam praeterit aestas. Ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis; vere tument terrae et genitalia semina poscunt. Tum pater omnipotens fecundis imbribus Aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno commixtus corpore fetus.Avia tum resonant avibus virgulta canoris et Venerem certis repetunt armenta diebus; parturit almus ager Zephyrique tepentibus auris laxant arva sinus; superat tener omnibus humor; inque novos soles audent se germina tuto credere, nec metuit surgentis pampinus austros aut actum caelo magnis aquilonibus imbrem, sed trudit gemmas et frondes explicat omnis. Non alios prima crescentis origine mundi inluxisse dies aliumve habuisse tenorem crediderim: ver illud erat, ver magnus agebat orbis et hibernis parcebant flatibus Euri, cum primae lucem pecudes hausere virumque
Abbreviated transcription (Latin):
Suma pete aut sũima defringę exarbore plãtas.
Tantus amor terre neu ferro lede retuso
Semina. neue olee siluestres insere trũtos.
Nam sȩpe incantis pastoribus excidit ignis.
Qui furtim singui pͥmũ sub cortice tectus:
Rohora cõprehendit. fcõdesq clapsus ⁊̃ altas
Ingentem cęlo sontũ dedit. inde seqiuitus
Per ramos uictor perq alta cacumĩa regnat
Ettotum in uoluit flamis nemus & tuit atrã
Ad celũ picea crassus caligine nubem.
Presertim si tempestas auertice siluis
Incubuit. glomeratq ferens incendia uẽtus
Hec ubi nõ astirpe ualent ceseq reu̾ti
Possunt atq inia similes reuirescere t̾ta.
Infelix supat foliis oleaster amaris
Nec tibi tam prudens quisq psuadeeͥ auctor
Fellurem botea rigidam spirante mouere.
Rura gelu tũ claudit hyems. nec sem̃e iacto
Concretã patitur radicem affigere terre
Oꝑtima uinetis satio cũ uere rubenti
Candida uenit auis longis inuisa colubris.

Expanded text:
summa pete aut summa defringe ex arbore plantas summa pete aut summa defringe ex arbore plantas tantus amor terrae—neu ferro laede retunso semina, neve oleae silvestris insere truncos: nam saepe incautis pastoribus excidit ignis, qui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit; inde secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et totum involvit flammis nemus et ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem, praesertim si tempestas a vertice silvis incubuit glomeratque ferens incendia ventus. Hoc ubi, non a stirpe valent caesaeque reverti possunt atque ima similes revirescere terra; infelix superat foliis oleaster amaris. Nec tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor tellurem Borea rigidam spirante movere. Rura gelu tum claudit hiems nec semine iacto concretam patitur radicem adfigere terrae. Optima vinetis satio, cum vere rubenti candida venit avis longis invisa colubris,
Abbreviated transcription (Latin):
Explicuit legio. & cãpo stetii agmen apto.
Directeq aties. ac late fluctuat omnis
Cre renitenti uellus. nec dũ horrida miscẽt
Prelia. sed dubiuis mediis mars errat ĩ armis.
Omna sint paribus muneris diuisa uiaꝵ.
Non animũ modo uti pascai prospectus ĩ ane.
Sed quia nõ ałr uires dabit omibusaquas
Terra. neq iuacuũ poterũt se extedere rami.
Forsitan & scrobibus que sint fastigia queras.
Ausim uł temu uitem conittere sulco.
Altius ac penitus terre desigitur arbos
Esculus in primis. ꝗͣ quãtũ u̾tice ad auras
Ethereas. tantũ radice ad tartara tendit.
Ergo nõ hyemes illã nõ slabra neq ibres
Couellũt. ĩ mota manet. multosq p ãnos
Multa uirũ uoluens durãdo secula uncit.
Tum fortes late ramos & brachia tendens
Huc illuc media ip̃a ĩgeniẽ sustin& unibra
Neue tibi ad solem uergant uineta cademem.
Neue inter uites corilum sere. neue flagęlla

Expanded text:
explicuit legio et campo stetit agmen aperto, explicuit legio et campo stetit agmen aperto, directaeque acies, ac late fluctuat omnis aere renidenti tellus, necdum horrida miscent proelia, sed dubius mediis Mars errat in armis: omnia sint paribus numeris dimensa viarum; non animum modo uti pascat prospectus inanem, sed quia non aliter viris dabit omnibus aequas terra neque in vacuum poterunt se extendere rami. Forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras. ausim vel tenui vitem committere sulco. Altior ac penitus terrae defigitur arbos, aesculus in primis, quae quantum vertice ad auras aetherias, tantum radice in Tartara tendit. Ergo non hiemes illam, non flabra neque imbres convellunt; inmota manet, multosque nepotes, multa virum volvens durando saecula vincit. Tum fortis late ramos et bracchia pandens huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram. Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem, Neve inter vitis corylum sere, neve flagella
Abbreviated transcription (Latin):
Exccquere & magnos scrobibus concide mõtes
Añ spumatas aquilon ostende glebas
Quam letum infodias uitis gęmĩs. optima putri
Arua salo. id uenti curant gelideq priune
Et labefacta moues robustus uigera fossa
At si quos haudulla uiros ingilãtia fugit.
Aute locii similem exquirũt ubi prima petur
Arboribus seges & quo mox digesta feratur:
Mutata ignorent subito ne semina in atrẽ.
Qum etam cęli regionem in cortice signãt.
Ut quo queq modo steterit qua ꝑte calores
Austrinos trlerit que terga ob uerterit axi¬
Restituant. ideo in teneris consuescẽ muliu est
Collibus an plano meluis sit ponere uitem.
Qug̨re prius si pinguis agros metabere capi.
Densa sere. in denso nõ segnior uħe bacchus.
Sm tumulis adiue solum collesq supmos
Indulge ordinibis. nec secius õĩs in unguem
Arboribus positis secto uia innite quadret.
Ut sepe ingenti bello cũ longa cohortes

Expanded text:
excoquere et magnos scrobibus concidere montis, excoquere et magnos scrobibus concidere montis, ante supinatas aquiloni ostendere glaebas, quam laetum infodias vitis genus. Optima putri arva solo: id venti curant gelidaeque pruinae et labefacta movens robustus iugera fossor. Ac si quos haud ulla viros vigilantia fugit, ante locum similem exquirunt, ubi prima paretur arboribus seges et quo mox digesta feratur, mutatam ignorent subito ne semina matrem. Quin etiam caeli regionem in cortice signant, ut, quo quaeque modo steterit, qua parte calores Austrinos tulerit, quae terga obverterit axirestituant: adeo in teneris consuescere multum est. Collibus an plano melius sit ponere vitem, quaere prius. Si pinguis agros metabere campi, densa sere; in denso non segnior ubere Bacchus; sin tumulis adclive solum collisque supinos, indulge ordinibus, nec setius omnis in unguem arboribus positis secto via limite quadret. Ut saepe ingenti bello cum longa cohortis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec bacho gemis aut pomis sua noĩa ẜuat.
Tale dabit specumen tu spisso uimine qualos
Colaq prelor fumosis dicipe tectis.
Huc ager ille malus: dulcesq afontibus undę
Ad plenii calcentur aqua cluctabit᷑ om̃is
Scilic& & grandes ibũt ꝑuunia guite.
At sapor inditi fauet mãifestus. & ora
Tristia temptantu sensu torquebat amaror.
Pinguis ittm que sit tellus. hoc deniq pacto
Discimus. haud unqͣ manibus iactata fauscit.
Sed picis in morem addigitos lantescit hedo.
Hunnda inaiores herbas alit. ip̃aq uisto
Letior ha nimiũ nesit inͥ fortilis illa
Nec se p̃ualidam pͥmis ostendat aristis.
Que grauis est ip̃e tacitã se pađe produ
Queq leuis. proptũ est oculis pdisce̾ nigrã
Et quisquis color. at sceleratũ exquirere frigus
Difficile est. picee tm̃ taxiq nocentes.
Interdũ aui hedere pandut uestigia nigrx
Nis aiaduersis terram multo an memto

Expanded text:
nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat— nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat— tale dabit specimen: tu spisso vimine qualos colaque prelorum fumosis deripe tectis; huc ager ille malus dulcesque a fontibus undae ad plenum calcentur; aqua eluctabitur omnis scilicet, et grandes ibunt per vimina guttae; at sapor indicium faciet manifestus et ora tristia temptantum sensu torquebit amaro. Pinguis item quae sit tellus, hoc denique pacto discimus: haud umquam manibus iactata fatiscit, sed picis in morem ad digitos lentescit habendo. Humida maiores herbas alit, ipsaque iusto laetior. Ah nimium ne sit mihi fertilis illa nec se praevalidam primis ostendat aristis! Quae gravis est, ipso tacitam se pondere prodit, quaeque levis. Promptum est oculis praediscere nigram, et quis cui color. At sceleratum exquirere frigus difficile est: piceae tantum taxique nocentes interdum aut hederae pandunt vestigia nigrae. his animadversis terram multo ante memento
Abbreviated transcription (Latin):
Et bibit humorem. & cũ uult exse ip̃a remittit
Nec scabie & salsa ferru rubigine lȩdit.
Illa tibi lȩtis mtexit uitibus ulmos
Illa ferax olee est illã expire colendo
Et faalem pecori & patientẽ uomeris unci:
Talem diues arat capua. & uicina ueseno
Ora uigo & uacuis clamus nõ eqͣuus acerris
Nũc quo quacuq modo possis cognoscere dicam.
Rara sit: an supra morem si densa requiras.
Altera frumtis ꝗm̾ fauet altera baccho.
Delisa magis cereri rarissima queq lieo
Anͣte locum capies ocuilis alteq iudebis.
Insolido puteum dimitti om̃ẽmq repones
Rursus humnĩ & redibus sũmas eqͣbis harenas
Si deer̾ũt rar. pecoriq & uitibus almis
Aptius uber erit. smĩ sua posse negabũt
Ire loca. & scrobibus suꝑabit terrã repletis
Spissus ager. glebas cũctãtes crassaq terga
Expecta. & uasidis t̾ram proscinde uiuencis
Salsa aũt tellus. & quę phibetur amara.
Frugibus infelix:ea nec mãsuescit arãdo

Expanded text:
et bibit humorem et, cum volt, ex se ipsa remittit nec scabie et salsa laedit robigine ferrum: illa tibi laetis intexet vitibus ulmos, illa ferax oleo est, illam experiere colendo et facilem pecori et patientem vomeris unci. Talem dives arat Capua et vicina Vesevo ora iugo et vacuis Clanius non aequus Acerris. Nunc, quo quamque modo possis cognoscere, dicam. Rara sit an supra morem si densa requires— altera frumentis quoniam favet, altera Baccho, densa magis Cereri, rarissima quaeque Lyaeo— ante locum capies oculis alteque iubebis in solido puteum demitti omnemque repones rursus humum et pedibus summas aequabis harenas. Si deerunt, rarum pecorique et vitibus almis aptius uber erit; sin in sua posse negabunt ire loca et scrobibus superabit terra repletis, spissus ager; glaebas cunctantis crassaque terga exspecta et validis terram proscinde iuvencis. Salsa autem tellus et quae perhibetur amara, frugibus infelix—ea nec mansuescit arando
Abbreviated transcription (Latin):
rimus ibi ante omnes magna comutate caterua.
accoo ar̃dens sũma deciprit ab arce.
Et procul omiseri que tata insama ciues:
reditis auectos hostes : aut ulla putatis
Dona carene dolis danaum : sic natus ulixes.
Aut hẽc m nr̃os fabricata est machima nuxoli
Inspectura domos ueniuraq desupȩx urbi.
Aui aliquis latet etror. ęq̃uo ne credite teueri.
Inlatus smq feri curuam cõpagibus alpi
Contorsit. stetit illa tremens. uteroq recusso
Insonuere aue genitũq dedere cauernę
Et si fãta deu si mens nõ leua fuisset
Impulerat ferro argolitas foelare latebras.
Troĩaq nuc staret. priamiq arx alta maneres
Siemanus uiuenem intecea post terga reiluni¬
astores magno ad regem clamore trahebat

Expanded text:
rimus ibi ante omnis, magna comitante caterva, Laocoön ardens summa decurrit ab arce, et procul: O miseri, quae tanta insania, cives? Creditis avectos hostis? Aut ulla putatis dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes? aut haec in nostros fabricata est machina muros inspectura domos venturaque desuper urbi, aut aliquis latet error; equo ne credite, Teucri.in latus inque feri curvam compagibus alvum contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso insonuere cavae gemitumque dedere cavernae. Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset, impulerat ferro Argolicas foedare latebras, Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres. Ecce, manus iuvenem interea post terga reviastores magno ad regem clamore trahebant
Abbreviated transcription (Latin):
Iol abiisse ratu. & uento peciisse micenas.¬
Ergo ommnuis longo soluit se teutria luctu.¬
Panduntur portȩ iuuat ire. & dorica castra
Desertosq uidere locos. littusq relictũ:
Hic dolopu manus. hic sciultencebat achilles
Clasibaus hic locus. hic acies certare solebant
ars stũpet in nupiẽ donu exiuale minerua
Et molem mitantur equi. primusq ihimetes¬
Duc intra muros hortatur. & arce locari
Quie dolo seu iam troia sic fat᷑a fcrebaut.
At capis & quor melior sententia meti.
A ui pelago dãnaum in sidias sułpeelaq dona
rccipitare iub&. subiectisq urere Nlamis
Aut terebrare gauas uteri. & tenͣtare latebras
Sem̃ditur incertũ studia ĩ cõntraria uulgus

Expanded text:
Nos abiisse rati et vento petiisse MycenasNos abiisse rati et vento petiisse Mycenasergo omnis longo solvit se Teucria luctupanduntur portae; iuvat ire et Dorica castra desertosque videre locos litusque relictum. Hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles; classibus hic locus; hic acie certare solebant. Pars stupet innuptae donum exitiale Minervae, et molem mirantur equi; primusque Thymoeduci intra muros hortatur et arce locari, sive dolo, seu iam Troiae sic fata ferebant. At Capys, et quorum melior sententia menti, aut pelago Danaum insidias suspectaque dona praecipitare iubent, subiectisque urere flammis, aut terebrare cavas uteri et temptare latebras. Scinditur incertum studia in contraria volgus
Abbreviated transcription (Latin):
M̾ ORATENE¬
OBANT
Inde thoro pater eneas sic orsus ab alto
Infandũ regina uibes renouare dolorem.
Froianas ut opes & lamentabile regnii
Fruerit danai. quȩq ise miserima uidi
Et quoꝵ pars magna fui. Qius talia fando
Mirmidonũ dolopum ue aut duri miles ulixis
Teniperet alacrimis. &iam nox humida qelo
Precipitat. suadeniq cadentia sidera somnos.
Sed si tantus amor casus cognoscere nͣcos.
Et breuiter troia supremũ audire lahorem.
Quãqͣ aius memisse horreti luctuq refugit
Incipiam. fracti bello fausq repulsi
Ductores danaum tot iam labentibus annis
Instar montis equũ diuina palladis arte
Edificant. sectaq intexũt abiete costas.
Cotũ pro reditu simulant. ea fama uagatur
Huc delecta uirum sortiti corpora furtim
Includũt ceco lateri. penitusq cauernas
Ingentes: uterũq armato milae cõplent.
Est incospeclu tenedos noussima fama
Insula. diues opum pͥami dũ regna manchãi
Nũc tm̃ simus & statio mͥale fida carinis¬

Expanded text:
 ora tenebant. Inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto: Infandum, regina, iubes renovare dolorem, Troianas ut opes et lamentabile regnum eruerint Danai; quaeque ipse miserrima vidi, et quorum pars magna fui. Quis talia fando Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Ulixi temperet a lacrimis? Et iam nox umida caelo praecipitat, suadentque cadentia sidera somnos. Sed si tantus amor casus cognoscere nostros et breviter Troiae supremum audire laborem, quamquam animus meminisse horret, luctuque refugit, incipiam.Fracti bello fatisque repulsi ductores Danaum, tot iam labentibus annis, instar montis equum divina Palladis arte aedificant, sectaque intexunt abiete costas: votum pro reditu simulant; ea fama vagatur. Huc delecta virum sortiti corpora furtim includunt caeco lateri, penitusque cavernas ingentis uterumque armato milite complent. Est in conspectu Tenedos, notissima fama insula, dives opum, Priami dum regna manebant, nunc tantum sinus et statio male fida carinis
Abbreviated transcription (Latin):
Altera candenti perfecta nitens elephanto
Sed falsa ad coelum mittut in somnia manes:
His ubi. tum natum anchises unaq sybillam
Prosequitur dictis portaq ennitit churna
Ille uiam. secat ad nauis sociosq reuisit
Tum se ad caiete recto fert littore portu.
Anchora de prora iacitur. stãt littore puppes¬

Expanded text:
altera candenti perfecta nitens elephanto, altera candenti perfecta nitens elephanto, sed falsa ad caelum mittunt insomnia Manes. His ubi tum natum Anchises unaque Sibyllam prosequitur dictis, portaque emittit eburna, ille viam secat ad naves sociosque revisit: tum se ad Caietae recto fert litore portum. Ancora de prora iacitur, stant litore puppes