comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ire autem possunt placidis atq compositis. Sepe salua sapientis auctorita¬
te fluxerunt tanto temperamento: ut illis nec humanitas nec dignitas de¬
sset. Licet inquam naturae obsequi grauitate seruata.Uidi ego in funer
suo ferendos: in quorum ore amor emineat: remota omni lugentium sce¬
na. Nihil erat: nisi quod ueris dabatur affectibus. Est aliquis a dolendi de¬
cor: hic sapienti seruandus est: & quemadmodum inceteris rebus:ita et in la¬
chrymis aliquid sat est. Imprudentium. ut gaudia: sic dolores exundare:eqͦ
animo exxcipe necessaria: Quid incredibile: Quid nouum euenit ꝗͣ multis
cum maxime funus locatur: ꝗͣ multis uitalia emuntur: ꝗͣ multi post lu¬
ctum tuum lugent. Quotiens cogitaueris puerum fuisse: cogita & hominẽ
cui nihil certi promittatur: quem fortuna non utiq perducit ad senectutẽ
inde uisum est dimittit. Ceterum de illo frequenter loquere:& memori

Expanded text:
Ire autem possunt placidis atque compositis. Saepe salva sapientis auctoritaIre autem possunt placidis atque compositis. Saepe salva sapientis auctoritate fluxerunt tanto temperamento, ut illis nec humanitas nec dignitas deesset. Licet, inquam, naturae obsequi gravitate servata. Vidi ego in funere suorum verendos, in quorum ore amor eminebat remota omni lugentium scaena, nihil erat nisi quod veris dabatur adfectibus. Est aliquis et dolendi decor; hic sapienti servandus est et quemadmodum in ceteris rebus, ita etiam in lacrimis aliquid sat est; inprudentium ut gaudia sic dolores exundavere. " Aequo animo excipe necessaria. Quid incredibile, quid novum evenit ? Quam multis cum maxime funus locatur, quam multis vitalia emuntur, quam multi post luctum tuum lugent! Quotiens cogitaveris puerum fuisse, cogita et hominem, cui nihil certi promittitur, quem fortuna non utique perducit ad senectutem; unde visum est, dimittit. Ceterum frequenter de illo loquere et memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
tiae & lachrymas approbare:quas iudico sapienti uiro:alias permissas cade'¬
re:alias iusu allatas.Dicam quid intersit:cumprimum nos nuntius acerbi
funeris pertulit:cum tenemus corpus e complexu nostro:in ignem tran¬
turum lachrymas naturalis necessitas exprimit. & spiritus ictu doloris
impulsus quemadmodum totum corpus quatit ita oculos quibus adia¬
centem humorem perprimit & expellit.Hae lachryme per elisionem cadũt
nolentibus nobis.Alie sunt quibus exitum damus: cum memoria eorũ
quos amifimus retractatur & iest quiddam dulce tristitie. cũ occurãt
sermones eorum iucundi conuersatio hilaris: officiosa pietas: tunc oculi ue¬
ut in gaudio relaxantur.His indulgemus. illis uincimur. Non est itaq e
lachrymas propter circunstantes assidentesq aut contineas aut exprimas
nec cessant nec fluunt unquam tam turpiter ꝗͣ finguntur. Eant suaspõte

Expanded text:
tiae et lacrimas adprobare, quas iudico sapienti viro alias permissas cadetiae et lacrimas adprobare, quas iudico sapienti viro alias permissas cadere, alias vi sua latas. " Dicam quid intersit. Cum primus nos nuntius acerbi funeris perculit, cum tenemus corpus e complexu nostro in ignem transiturum, lacrimas naturalis necessitas exprimit et spiritus ictu doloris inpulsus quemadmodum totum corpus quatit, ita oculos, quibus adiacentem umorem perpremit et expellit. Hae lacrimae per elisionem cadunt nolentibus nobis; aliae sunt, quibus exitum damus, cum memoria eorum, quos amisimus, retractatur. Et inest quiddam dulce tristitiae, cum occurrunt sermones eorum iucundi, conversatio hilaris, officiosa pietas; tunc oculi velut in gaudio relaxantur. His indulgemus, illis vincimur. " Non est itaque, quod lacrimas propter circulum adstantem adsidentemque aut contineas aut exprimas; nec cessant nec fluunt umquam tam turpiter quam fmguntur; eant sua sponte.
Abbreviated transcription (Latin):
mus: nec illum ad alienum augeamus exemplum. Plus ostentatio dolorisØ
exigit quem dolor. Quotiens quisq sibi tristis est:clarius cum audiuntur
gemunt:& taciti quietiq dum secretum est cum aliquos uiderunt in fletus
nouos excitantur:tum capiti suo manus ingerunt quod potuerant facere
nullo prohibente:liberius tunc mortem comprecantur sibi:tunc lectul
deuoluuntur. Sine spectatore cessat dolor. Sequitur nos ut in aliis rebus
ita in hac quoq hoc uitium ad plurium exempla componi: nec quid opor¬
teat sedquid soleat aspicere:Anatura discedimus populo nos damus nul¬
lius rei bono auctori & in hac re sicut in omnibus inconstantissimo. Uidet a¬
liquem fortem in luctu suo:impium uocat & efferatum. Uidet aliquem co¬
bentem: & corpori affusum: effoeminatum ait & eneruem.Omnia itaq: ad ra¬
tionem reuocanda sunt. Stultius uero nihil est:quem famam captare tristi¬

Expanded text:
amus nec illum ad alienum augeamus exemplum. Plus ostentatio doloris amus nec illum ad alienum augeamus exemplum. Plus ostentatio doloris exigit quam dolor: quotus quisque sibi tristis est! Clarius, cum audiuntur, gemunt et taciti quietique dum secretum est, cum aliquos videre, in fletus novos excitantur. Tunc capiti suo manus ingerunt, quod potuerant facere nullo prohibente liberius, tunc mortem comprecantur sibi, tunc lectulo devolvuntur; sine spectatore cessat dolor. Sequitur nos ut in aliis rebus, ita in hac quoque hoc vitium, ad plurium exempla componi nec quid oporteat, sed quid soleat, aspicere. A natura discedimus, populo nos damus nullius rei bono auctori et in hac re sicut in aliis omnibus inconstantissimo. videt aliquem fortem in luctu suo: impium vocat et efferatum; videt aliquem conlabentem et corpori adfusum: effeminatum ait et enervem. Omnia itaque ad rationem revocanda sunt. Stultius vero nihil est quam famam captare tristi
Abbreviated transcription (Latin):
rari potuisse manifestum erit. Non debes itaq causas doloris accrescere. nec
leuia incommoda indignando cumulare. Non hortor ut nitaris & urgeas. Non tã
male de te iudico: ut tibi aduersus hoc totam putem uirtutem aduocandam.N
est dolor iste sed morsus:tu illum dolorem facis.Sine dubio multum philosoph¬
ia proficit. si puerum nutrici ad huc ꝗͣ patri notiorem animo forti desideras.
Quid nunc ego duriciam suadeo: & in funere ipso erigere uultum uolo et ani¬
mum ne contrahi quidem patior:Minime. Inhumanitas est ista:nõ uirtus
Funera suorum hisdem oculis quibus ipsos uidere nec commoueri ad prin
familiarium diuulsionem.Puta autem me uetare:quaedam quae non sunt sui
iuris. Excidunt etiam retinentibus lachrymae & animum profuse leuant.
Quid ergo est: permittamus illis cadere: non imperemus.Eluant quantũ
affectus eiecerit: non quantum posset imitatio.Nihil uero moerori adii¬

Expanded text:
rari potuisse manifestum erit. "Non debes itaque causas doloris accersere nec rari potuisse manifestum erit. "Non debes itaque causas doloris accersere nec levia incommoda indignando cumulare. Non hortor, ut nitaris et surgas; non tam male de te iudico, ut tibi adversus hoc totam putem virtutem advocandam. Non est dolor iste, sed morsus; tu illum dolorem facis. "Sine dubio multum philosophia profecit,si puerum nutrici adhuc quam patri notiorem animo forti desideras. Quid ? Nunc ego duritiam suadeo et in funere ipso rigere vultum volo et animum ne contrahi quidem patior ? Minime. Inhumanitas est ista, non virtus, funera suorum isdem oculis, quibus ipsos, videre nec commoveri ad primam familiarium divulsionem. Puta autem me vetare; quaedam sunt sui iuris. Excidunt etiam retinentibus lacrimae et animum profusae levant. Quid ergo est ? Permittamus illis cadere, non imperemus, fluat, quantum adfectus eiecerit, non quantum poscet imitatio. Nihil vero maerori adici
Abbreviated transcription (Latin):
extendimus. Ex hoc quantum lachrymae. Quantum solicitudines occupant:
quantum mors antequam ueniat optata.quantum ualitudo: quantũ timor
quantum tenent aut rudes aut inutiles anni.Dimidium ex hoc dormitu
Adiice: labores: luctus: pericula: & intelliges etiam in longissima uita mini¬
mum esse quod uiuitur. Siquis tibi concedit: non melius se habere eum cui
cito reuerti licet: cui ante lassitudinem paratum est iter. Uita nec honum nec
malum est:homiac mali locus est.Ita nihil perdidit ille nisi aliena. In dãnum
certius potuit euadere modestus ac prudens:posuit sub cura tua in melis
formari: sed quod iustius timetur. Potuit fieri pluribus simile.Aspice illos iu¬
uenes:quos ex nobilissimis domibus inarenam luxuria proiecit.Aspice illos
qui suam alienamq libidinem exercent mutuo impudici quorum nullus sine
ebrietate: nullus sine aliquo insigni flagitio dies exit.Plus timeri quem sepa¬

Expanded text:
cxtendimus. Ex hoc quantum lacrimae, quantum sollicitudines occupant ! cxtendimus. Ex hoc quantum lacrimae, quantum sollicitudines occupant ! Quantum mors, antequam veniat, optata, quantum valitudo, quantum timor! Quantum tenent aut rudes aut inutiles anni ! Dimidium ex hoc edormitur. Adice labores, luctus, pericula, et intelleges etiam in longissima vita minimum esse, quod vivitur. Sed quis tibi concedet non melius se habere eum, cui cito reverti licet, cui ante lassitudinem peractum est iter ? Vita nec bonum nec malum est; boni ac mali locus est. Ita nihil ille perdidit nisi aleam in damnum certiorem. Potuit evadere modestus et prudens, potuit sub cura tua in meliora formari, sed, quod iustius timetur, potuit fieri pluribus similis. Aspice illos iuvenes, quos ex nobilissimis domibus in harenam luxuria proiecit; aspice illos, qui suam alienamque libidinem exercent mutuo inpudici, quorum nullus sine ebrietate, nullus sine aliquo insigni flagitio dies exit; plus timeri quam spe
Abbreviated transcription (Latin):
ctum quod aiebat non posse non fieri.Quisquis aliquem queritur mortuũ
esse:queritur hominem fuisse.Omnis eadem conditio deuinxit cui nasci cõ¬
tingit: mori restat. Interuallis distinguimur:exitu equamur. Hoc qđ inter
primum diem & ultimum iacet: uarium & incertum est.Si molestias estimas
etiam puero longum.Si uelocitatem etiam seni angustum.Nil non lubri
et fallax & omni tempestate mobilius.Iactantur cuncta: & in contrariu tran¬
seunt iubente fortuna & in tanta uolutatione rerum humanarum:nil cuiꝗͣ
nisi mors certum:Tamen deo queruntur omnes in quo uno nemo decipitur.
Sed puer decessit nondum dico melius agi:qui uita defungitur.Ad eum trã¬
seamus qui consenuit:quantulo uincit infantem.Propone profundi temp
uastitatem: & uniuersum complectere.Deinde hoc quod aetatem uocamus hu¬
manam compara immenso uidebis quem exiguum sit quod optamus: quod

Expanded text:
factum, quod aiebat non posse non fieri ? Quisquis aliquem queritur mortuum factum, quod aiebat non posse non fieri ? Quisquis aliquem queritur mortuum esse, queritur hominem fuisse. Omnis eadem condicio devinxit: cui nasci contigit, mori restat. Intervallis distinguimur, exitu aequamur. Hoc quod inter primum diem et ultimum iacet, varium incertumque est: si molestias aestimes, etiam puero longum, si velocitatem, etiam seni angustum. Nihil non lubricum et fallax et omni tempestate mobilius. Iactantur cuncta et in contrarium transeunt iubente fortuna, et in tanta volutatione rerum humanarum nihil cuiquam nisi mors certum est. Tamen de eo queruntur omnes, in quo uno nemo decipitur. ' Sed puer decessit.' Nondum dico melius agi cum eo, qui cito vita defungitur; ad eum transeamus, qui consenuit. Quantulo vincit infantem ! Propone temporis profundi vastitatem et universum complectere, deinde hoc, quod aetatem vocamus humanam, conpara immenso; videbis, quam exiguum sit, quod optamus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes sine lachrymis extulerint.Qui in senatum aut in aliquod pub¬
cum officium a rogo redierunt: & statim aliud aegerunt: nec immerito. Nã
primum superuacuum est dolere si nihil dolendo proficias. Deinde ini¬
quum est queri de eo. quod uni accidit & omnibus restat. Deinde desiderii
stulta conquestio est:ubi minimum interest inter amissum & desiderantẽ.
Eo ita equiore animo esse debemus:. quot quas amisimus sequimur. Re
spice celeritatem rapidissimi temporis cogita breuitatem huius spatii.ꝑ quod
citatissimi currimus.Obserua hunc comitatum generis humani: eodem ten¬
tis minimis interuallis distinctum etiam ubi maxima uidentur:quem putas
periisse: praemissus est.Quid autem dementius ꝗͣ cum idem tibi iter emetien¬
dum sit. flere eum qui antecessit.Flet aliquis fatum quod non ignorauit futu¬
rum:aut si mortem in homine non cogitauit sibi imposuit.Elet aliquis

Expanded text:
iuvenes sine lacrimis extulerint, qui in senatum aut in aliquod pubiuvenes sine lacrimis extulerint, qui in senatum aut in aliquod publicum officium a rogo redierint et statim aliud egerint. Nec inmerito; nam primum supervacuum est dolere, si nihil dolendo proficias. Deinde iniquum est queri de eo, quod uni accidit, omnibus restat. Deinde desiderii stulta conquestio est, ubi minimum interest inter amissum et desiderantem. Eo itaque aequiore animo esse debemus, quod quos amisimus, sequimur. " spice celeritatem rapidissimi temporis, cogita brevitatem huius spatii, per quod citatissimi currimus, observa hunc comitatum generis humani eodem tendentis minimis intervallis distinctum, etiam ubi maxima videntur; quem putas perisse, praemissus est. Quid autem dementius quam, cum idem tibi iter emetiendum sit, flere eum, qui antecessit ? Fiet aliquis factum, quod non ignoravit futurum ? Aut si mortem in homine non cogitavit, sibi inposuit. Fiet aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
amicum perit opera.Tot anis:tanta coniunctione uite tam familiari stu¬
diorum societate nihil actum est.Cum amico effers amicitiam & quid do'¬
les amisisse:si habuisse non potest: Mihi crede magna pars ex illis quos a¬
uimus. licet ipsos casus abstulerit:apud nos manet. Nostrum est quod prae¬
teriit tempus nec quicquam ex loco tutiore:quem quod fuit.Ingrati adũ¬
sus praecepta: spe futuri sumus: quasi non quod futurum est: si modo successe¬
rit nobis:cito in praeterita transiturum sit. Anguste fructus rerum determiãt:
qui tantum praesentibus letus est: & futura & praeterita delectant.Haec expec¬
tione.illa memoria.Sed alterum pendet:& non potest fieri: alterum non po¬
test non fuisse. Quis ergo furor est certissimo excidere: Acquiescamus his
que iam hausimus si modo non perforato animo hauriebamus: & transmit¬
tente quicquid acceperat. Innumerabilia sunt exempla eorum qui liberos

Expanded text:
amicum, periit opera? Tot annis, tanta coniunctione vitae, tam familiari stuamicum, periit opera? Tot annis, tanta coniunctione vitae, tam familiari studiorum societate nil actum est ? Cum amico effers amicitiam ? Et quid doles amisisse, si habuisse non prodest ? Mihi crede, magna pars ex iis, quos amavimus,licet ipsos casus abstulerit, apud nos manet. Nostrum est, quod praeteriit, tempus nec quicquam est loco tutiore quam quod fuit. Ingrati adversus percepta spe futuri sumus, quasi non quod futurum est, si modo successerit nobis, cito in praeterita transiturum sit. Anguste fructus rerum determinat, qui tantum praesentibus laetus est; et futura et praeterita delectant, haec exspectatione, illa memoria, sed alterum pendet et non fieri potest, alterum non potest non fuisse. " Quis ergo furor est certissimo excidere ? Adquiescamus iis, quae iam hausimus, si modo non perforate animo hauriebamus et transmittente quicquid acceperat. Innumerabilia sunt exempla eorum, qui liberos
Abbreviated transcription (Latin):
Pistola quam scripsi Marulo cum filium paruulũ amisisset:
et diceretur molsitex ferre misi tibi. In qua non sum morẽ
solitum securus: nec putaui leuiter illum debere tractari cum obiurgatio¬
ne esset. quem consolatione dignior. Afflictio enim & magnum uulnus
male ferenti: paulisper credendum est. Exaciet se aut certe primum impe¬
tum effundat. Hi qui sibi lugere sumpserunt:protinus castigentur.:& d¬
cant quasdam etiam lachrimarum ineptias esse. Solatia expectas: conuitia
accipe:tam molliter tu fers mortem filii.Quid faceres si amicum perdidis¬
ses: Decessit filius incerte spei paruulus: pusillum temporis periit:causas
doloris conquirimus: & de fortuna etiam inique queri uolumus: quasi non
maximum est. Si amicum perdidisses danda opera erat: ut magis gauderes
quot habueras ꝗͣ moereres quot amiseras. Sed pleriq non computant quã
erceperint: quantuue gauisi sunt.Hoc habet inter reliqua mala dolor:
quot non superuacuus tantum: sed ingratus est. Ergo quot habuisti talem

Expanded text:
pistulam, quam scripsi Marullo, cum filium parvulum amisisset et diceretur molliter ferre, misi tibi, in qua non sum solitum morem secutus nec putavi leniter illum debere tractari, cum obiurgatione esset quam solacio dignior. Adflicto enim et magnum vulnus male fcrenti paulisper cedendum est; exsatiet se aut certe primum impetum effundat; hi, qui sibi lugere sumpserunt, protinus castigentur et discant quasdam etiam lacrimarum ineptias esse. " Solacia expectas ? Convicia accipe. Molliter tu fers mortem filii; quid faceres, si amicum perdidisses ? Decessit filius incertae spei, parvulus; pusillum temporis periit. Causas doloris conquirimus et de fortuna etiam inique queri volumus, quasi non maximum est, si amicum perdidisses, danda opera erat, ut magis gauderes, quod habueras, quam maereres, quod amiseras. " Sed plerique non computant, quanta perceperint, quantum gavisi sint. Hoc habet inter reliqua mali dolor iste: non supervacuus tantum, sed ingratus est. Ergo quod habuisti talem
Abbreviated transcription (Latin):
uero cunctantes: quasi aliena transcurrit: & ultimo die finitur:omn perit.Sed
ne epistole modum excedam: quae non deber sinistram manum legentis implere.
in alium diem hanc litem cum dialccticis differam nimium subtilibus: &
hoc solum curantibus. non & hoc. Uale.

Expanded text:
vero cunctantes quasi aliena transcurrit et ultimo die finitur, omni perit. Sed vero cunctantes quasi aliena transcurrit et ultimo die finitur, omni perit. Sed ne epistulae modum excedam, quae non debet sinistram manum legentis inplere, in alium diem hanc litem cum dialecticis differam nimium subtilibus et hoc solum curantibus, non et hoc. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
cua nibil in se momenti habet in hoc: ut posit fortunatum beatumq praestare.
Non enim statim bonum est:siquid necessarium est:ac proiicimus bonum: si
hoc nomen pani & polente damus & ceteris sine quibus uita non ducitur.
Quod honum est: utiq necessarium est. quod autem necessarium est:non uti'¬
q bonum: quoniamquidem necessaria sunt. & eadem uilissima est. Nemo eo¬
usq dignitatem boni ignorat: ut illud ad hec in diem utilia demittat. Quid
ergo:Non eo potius curam transferes:ut ostendas omnibus magno temporis
impendio queri superuacua: & multos transisse uitam:dum uite instrumenta
conquirunt: Recognosce singulos:considera uniuersos:nullius non uita spectat
in crastinum. Quid in hoc sit mali quaeris: Infinitum.Non enimuiuunt: sed uictu¬
ri sunt: omnia differunt: etiam si attenderemus:tamen nos uita praecurreret.Nu

Expanded text:
rvacua, nihil in se momenti habet in hoc, ut possit fortunatam beatumque praestare. rvacua, nihil in se momenti habet in hoc, ut possit fortunatam beatumque praestare. Non enim statim bonum est, si quid necessarium est; aut proicimus bonum, si hoc nomen pani et polentae damus et ceteris, sine quibus vita non ducitur. Quod bonum est, utique necessarium est; quod necessarium est, non utique bonum est, quoniam quidem necessaria sunt quaedam eadem vilissima. Nemo usque eo dignitatem boni ignorat, ut illud ad haec in diem utilia demittat. Quid ergo? Non eo potius curam transferes, ut ostendas omnibus magno temporis inpendio quaeri supervacua et multos transisse vitam, dum vitae instrumenta conquirunt ? Recognosce singulos, considera universos; nullius non vita spectat in crastinum. Quid in hoc sit mali, quaeris? Infinitum. Non enim vivunt, sed victuri sunt. Omnia differunt. Etiamsi adtenderemus, tamen nos vita praecurreret; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cui bonum omne in animo est erectum: & excisum:& mirabilia calcantem. qui ne¬
minem uidet:cum quo se commutatum uelit:qui hominem ea sola parte exi¬
mat: qua homo est.qui natura magistra utitur:ad illius leges componitur:sic
uiuit quomodo illa praescripsit cui bona sua nulla uis excutit.qui mala ĩ bonu
conuertit:certus iudicii:inconcussus: intrepidus.quem aliqua uis mouet: nul¬
la perturbat. quem fortuna:cum in eum quod habuit telum nocentissimumØ
ui maxima intorsit:pungit:non uulnerat:& hoc raro.Nam caetera eius tela
bus genus humanum debellatur: grandinis more dissultant: quae incussa tectis
sine ullo habitatoris incommodo crepitat ac soluitur. Quid me detines in eo'
quem tuipse eudemona appellas: de quo tantum librorum compositum ẽ. Ecce
mihi tota uita mentitur:hanc coargue: hanc ad uerum si acutus es redige. Ne¬
cessaria iudicat:quorum magna pars superuacua est:etiam quae non est suꝑi¬

Expanded text:
cui bonum omne in animo est, erectum et excelsum et mutabilia calcantem, qui necui bonum omne in animo est, erectum et excelsum et mutabilia calcantem, qui neminem videt, cum quo se conmutatum velit, qui hominem ea sola parte aestimat, qua homo est, qui natura magistra utitur, ad illius leges conponitur, sic vivit, quomodo illa praescripsit, cui bona sua nulla vis excutit, qui mala in bonum vertit, certus iudicii, inconcussus, intrepidus, quem aliqua vis movet, nulla perturbat, quem fortuna, cum quod habuit telum nocentissimum vi maxima intorsit, pungit, non vulnerat, et hoc raro. Nam cetera eius tela, quibus genus humanum debellatur, grandinis more dissultant, quae incussa tectis sine ullo habitatoris incommodo crepitat ac solvitur. Quid me detines in eo, quem tu ipse pseudomenon appellas, de quo tantum librorum conpositum est ? Ecce tota mihi vita mentitur; hanc coargue, hanc ad verum, si acutus es, redige. Necessaria iudicat, quorum magna pars supervacua est. Etiam quae non est supe
Abbreviated transcription (Latin):
apertis ac propitiis auribus recipitur:& in praecordia una descendit: eoipso
gratiosa. quo ledit. Doce quemadmodum hanc similitudinem possim dignos¬
cere. Uenit ad me pro amico blandus inimicus: uitia nobis sub uirtutum no¬
mine obrepunt:temeritas sub titulo fortitudinis latet.Moderatio uocatur ig¬
nauia: pro cauto timidus accipitur. In his magno periculo erramus: his cer¬
as notas imprime.Ceterum qui interrogatur:an cornua habeat: non est tar
stultus: ut frontem suam tentet: nec rursus tam ineptus:aut hebes ut nesciat
si tu subtilissima collectione per suascris. Sic ista sine noxa decipiunt: quomodo
prestigiatorum acceptabula & calculi in quibus me fallacia ipsa delectat. Efsi¬
ce ut quomodo fiat intelligam: perdidi usum.Idem de istis captionibus dico.
quo enim nomine potius sophismata appellem: nec ignoranti nocent nec sci¬¬
eum esse quem uulgus appellat:ad quem pecunia magna confluxit.Sed illũ

Expanded text:
apertis ac propitiis auribus recipitur et in praecordia ima descendit, eo ipso apertis ac propitiis auribus recipitur et in praecordia ima descendit, eo ipso gratiosa, quo laedit. Doce quemadmodum hanc similitudinem possim dinoscere. Venit ad me pro amico blandus inimicus. Vitia nobis sub virtutum nomine obrepunt, temeritas sub titulo fortitudinis latet, moderatio vocatur ignavia, pro cauto timidus accipitur; in his magno periculo erramus. His certas notas inprime. Ceterum qui interrogatur, an cornua habeat, non est tam stultus, ut frontem suam temptet, nec rursus tam ineptus aut hebes, ut ne sciat tu illi subtilissima collectione persuaseris. Sic ista sine noxa decipiunt, quomodo praestigiatorum acetabula et calculi, in quibus me fallacia ipsa delectat. Effice, ut quomodo fiat intellegam; perdidi usum. Idem de istis captionibus dico; quo enim nomine potius sophismata appellem ? Nec ignoranti nocent nec scieum esse, quem vulgus appellat, ad quem pecunia magna confluxit, sed illum,
Abbreviated transcription (Latin):
emencipaui: nullius nomen fero.multum magnorum uirorum iudicio credo
aliquid & meo uendico. Nam illi quoq non inuenta sed querenda nobis
reliquerunt: & inuenissent forsitan necessaria: nisi & superuacua quesissent.
Multum illis temporibus uerborum cauillatio: & deceptio eripuit. Captiose
isputationes:qua acumen irritum exercent:nectimus nodos:& ambio¬
am significationem uerbis illigamus:ac deinde dissoluimus tantum nobis
uacat iam uiuere: iam mori scimus: tota illo mente pergendum est ubi pro¬
uideri deber:ne res nos: non uerba decipiant.Quid mihi uocum similitudines
distinguis: quibus nemo unquam: nisi dum disputat: captus est: Res fal¬
lunt illas discerne:pro bonis mala amplectimur:optamus contra id quod
optauimus pugnant uota nostra cum uotis: consilia cum consiliis. Adula¬
tio q̃ similis est amicitie: non imitatur illam tantum: sed uincit & preterit

Expanded text:
emancipavi, nullius nomen fero. Multum magnorum virorum iudicio credo, emancipavi, nullius nomen fero. Multum magnorum virorum iudicio credo, aliquid et meo vindico. Nam illi quoque non inventa, sed quaerenda nobis reliquerunt, et invenissent forsitan necessaria, nisi et supervacua quaesissent. Multum illis temporis verborum cavillatio eripuit, captiosae disputationes,quae acumen irritum exercent. Nectimus nodos et ambiguam significationem verbis inligamus ac deinde dissolvimus. Tantum nobis vacat ? Iam vivere, iam mori scimus ? Tota illo mente pergendum est, ubi provideri debet, ne res nos, non verba, decipiant. Quid mihi vocum similitudines distinguis, quibus nemo umquam nisi dum disputat captus est ? Res fallunt; illas discerne. Pro bonis mala amplectimur; optamus contra id, quod optavimus. Pugnant vota nostra cum votis, consilia cum consiliis. Adulatio quam similis est amicitiae ! Non imitatur tantum illam, sed vincit et praeterit;
Abbreviated transcription (Latin):
IBRORUMISTIC INOPIAN ESSEque¬
reris. Non refert qͣmultos:sed quem bonos hẽas.
Lectio certa prodest: uaria delectat. Qui quo desti¬
nauit:peruenire uult:unam sequatur uiam:non
per multas uagetur. Non ire istud:sed errare est.
um dares. Ego uero quoscunq habeo: mittere
paratus sum & totum horeum excutere. me quo¬
q isto si possem transferrem: & nisi mature te fi'¬
nem officii sperarem impetraturum. hanc senilem expeditionem indixissem mi¬
hi. Nec me charybdis & Scylla: & fabulosum istud fretum deterrere potuissent.
tranassem ista non solum traiecissem. dummodo te complecti possem: et presens
aestimare: quantum animo creuisses. Ceterum quot libros meos tibi mitti de¬
sideras: non magis ideo me disertum quem formosum putarem:si imaginem
meam peteres: indulgentie scio istud esse: non iudicii: et si modo iudicu est in¬
dulgentia tibi imposuit. Sed qualescunq sunt: tu illos sic lege: tanquam ueꝵ
ueram: ad huc non sciam: & contumaciter queram. Non enim me cuiquar

Expanded text:
ibrorum istic inopiam esse querens. Non refert, quam multos, sed quam bonos habeas; lectio certa prodest, varia delectat. Qui, quo destinavit, pervenire vult, unam sequatur viam, non per multas vagetur. Non ire istuc, sed errare est. os dares." Ego vero quoscumque habeo, mittere paratus sum et totum horreum excutere. Me quoque isto, si possem, transferrem, et nisi mature te finem officii sperarem inpetraturum, hanc senilem expeditionem indixissem mihi nec me Charybdis et Scylla et fabulosum istud fretum deterrere potuissent. Tranassem ista, non solum traiecissem, dummodo te conplecti possem et praesens aestimare, quantum animo crevisses. Ceterum quod libros meos tibi mitti desideras, non magis ideo me disertum puto quam formosum putarem, si imaginem meam peteres. Indulgentiae scio istud esse, non iudicii. Et si modo iudicii est, indulgentia tibi inposuit. Sed qualescumque sunt, tu illos sic lege, tamquam verum quaeram adhuc, non sciam, et contumaciter quaeram. Non enim me cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
ure: deprauari enim in malum non potest.Quid est ergo in quo erratur Ø
cum omnes beatam uitam optent:quot instrumenta pro ipsa habent et il¬
lam dum petunt:fugiunt.Nam cum summa uite beate sit solida securit¬
as: & eius inconcussa fiducia: solicudinis colligunt causas: & per insidiosũ
camitem non tantum ferunt sarcinas:sed trahunt.Ita longius ab effe¬
ctu eius: quod petunt: semper abscedunt: et quo plus opere impenderunt:Ø
hoc se magis impediunt:& feruntur retro.Quod euenit in labyrintho ꝓ'
perantibus ipsa illos uelocitas implicat. Uale.

Expanded text:
iure. Depravari enim in malum non potest. Quid est ergo, in quo erratur, iure. Depravari enim in malum non potest. Quid est ergo, in quo erratur, cum omnes beatam vitam optent ? Quod instrumenta eius pro ipsa habent et illam, dum petunt, fugiunt. Nam cum summa vitae beatae sit solida securitas et eius inconcussa fiducia, sollicitudinis colligunt causas et per insidiosum iter vitae non tantum ferunt sarcinas, sed trahunt; ita longius ab effectu eius, quod petunt, semper abscedunt et quo plus operae inpenderunt, hoc se magis impediunoperantibus; ipsa illos velocitas inplicat. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
tra memoriam iacet.Plato ait:neminem regem:non ex seruis esse oriundum.¬
neminem non seruum ex regibus. Omnia ista longa uarietas miscuit: & sur¬
im deorsumq fortuna uersauit.quis est generosus:ad uirtutem bene a na¬
tura compositus: Hoc unum intuendum est: alioquin si aduera reuocas: nemo
non inde est:ante quod nihil est a primo mundi ortu:usq: in hoc tempus ꝓ.¬
duxit: nos spendidis sordidisq: alternata series. non facit nobilem atrium plenũ
fumosis imaginibus.Nemo in nostram gloriam uixit neq quod ante nos fuit
ostrum est. Animus facit nobilem:cui ex quacunq conditione supra forti¬
nam licet surgere.Puto itaq te non esse equitem Romanum: sed libertinum:
potes hoc consequi:ut solus sis liber inter ingenuos.Quomodo inquis si ma¬
la bonaq non populo actore distinxeris: Intuendum est non unde ueniant
sed quo eant. siquid est quod uitam beatam potest facere id bonum est:

Expanded text:
tra memoriam iacet. Platon ait neminem regem non ex servis esse oriundum,tra memoriam iacet. Platon ait neminem regem non ex servis esse oriundum,neminem servum non ex regibus. Omnia ista longa varietas miscuit et sursum deorsum fortuna versavit. Quis est generosus ? Ad virtutem bene a natura conpositus. Hoc unum intuendum est; alioquin si ad vetera revocas, nemo non inde est, ante quod nihil est. A primo mundi ortu usque in hoc tempus perduxit nos ex splendidis sordidisque alternata series. Non facit nobilem atrium plenum fumosis imaginibus. Nemo in nostram gloriam vixit nec quod ante nos fuit, nostrum est; animus facit nobilem, cui ex quacumque condicione supra fortunam licet surgere. Puta itaque te non equitem Romanum esse, sed libertinum; potes hoc consequi, ut solus sis liber inter ingenuos. " Quomodo?" inquis. Si mala bonaque non populo auctore distinxeris. Intuendum est non unde veniant, sed quo eant. Si quid est, quod vitam beatam potest facere, id bonum est suo
Abbreviated transcription (Latin):
Terum tu mihi te pusillum facis: & dicis malignius tecũ egis¬
se: naturam prius:deinde fortunam:cum possis eximere te
uulgo: & ad foelicitatem hominum maximam emergere.Si:
quid est aliud boni inphilosophia hoc est quot stemma
non inspicit:omnes si ad originem primam reuocantur adiis sunt.Eques
romanus es:& ad hunc ordinem tua te perduxit industria. At mehercule
multis.xiiii.gradus clausi sunt. non omnes cura admittit.Castra quoq quos
ad laborem & pericula recipiant: fastidiose legunt: bona mens omnibus patet.
omnes ad hoc sumus nobiles: nec rentit quenquam philosophia nec eligit oĩb¬
lucet. Patricius Socrates non fuit. Cleantes aquam traxit & rigando horto loca¬
uit manus. Platonem non accepit nobilem philosophia:sed fecit. Quid est qua¬
re te desperes his te posse fieri parem: Omnes hi maiores tui non sunt:si te
geres dignum geres autem si hoc protinus tibiipse persuaseris a nullo te no'¬
bilitate superari. ommbus nobis totidem ante nos sunt nullius non origo ul¬

Expanded text:
terum tu mihi te pusillum facis et dicis malignius tecum egisse naturam prius, deinde fortunam, cum possis eximere te vulgo et ad felicitatem hominum maximam emergere. Si quid est aliud in philosophia boni, hoc est, quod stemma non inspicit. Omnes, si ad originem primam revocantur, a dis sunt. Eques Romanus es, et ad hunc ordinem tua te perduxit industria; at mehercules multis quattuordecim clausa sunt; non omnes curia admittit; castra quoque, quos ad laborem et periculum recipiant, fastidiose legunt. Bona mens omnibus patet, omnes ad hoc sumus nobiles. Nec reicit quemquam philosophia nec eligit; omniblucet. Patricius Socrates non fuit. Cleanthes aquam traxit et rigando horto locavit manus. Platonem non accepit nobilem philosophia, sed fecit. Quid est quare desperes his te posse fieri parem ? Omnes hi maiores tui sunt, si te illis geris dignum; geres autem, si hoc protinus tibi ipse persuaseris, a nullo te nobilitate superari. Omnibus nobis totidem ante nos sunt; nullius non origo ul
Abbreviated transcription (Latin):
plebe aceruoq ignobili nunꝗ̃ tacendos saeculis dederunt. Nul¬
la ui uerborum nulla ingenu facultate expͥmi põt quantum opꝰ
sit q̃ laucdabile: q̃q nunquam a memoria hominum exiturum
posse hac dicere parentibus meis parui. cessi impio eorum siue &¬
quum siue iniquum fuit ac durum. obsequentem summissum¬
qr me p̃bui. adhoc unum contumax fui ne bñficus uincerer. i
certate obsecro uos et fessi quoq restitiute aciem. felices qui ui¬
cerint felices qui uincentur. Quid eo adolescente p̃clarius ꝗ
sibi ip̃i dicere potent. neq enim est fas alteri dicere patrem me¬
um bñficuis uici. Quid eo fortunatius sene qui omnib ubiq
p̃dicabit a filio suo se beneficuis uittum.: Quid aut̃ est feliciꝰ
ꝗͣ ibi cedere:¬

Expanded text:
plebe acervoque ignobili numquam tacendos saeculis dederint. Nulplebe acervoque ignobili numquam tacendos saeculis dederint. Nulla vi verborum, nulla ingenii facultate exprimi potest, quantum opus sit, quam laudabile quamque numquam memoria hominum exiturum, posse hoc dicere : ' Parentibus meis parui, cessi imperio eorum, sive aecum sive inicum ac durum fuit, obsequentem submissumque me praebui ; ad hoc unum contumax fui, ne beneficiis vincerer. ' Certate, obsecro vos, et fessi quoque restituite aciem. Felices, qui vincent, felices, qui vincentur ! Quid eo adulescente praeclarius, qui sibi ipsi dicere poterit neque enim est fas alteri dicere : 'Patrem meum beneficiis vici' ? Quid eo fortunatius sene, qui omnibus ubique praedicabit a filio se suo beneficiis victum ? Quid autem est felicius quam ibi cedere
Abbreviated transcription (Latin):
pium illi cypri tradidit. hoc est regnum nolle regnare cum pos¬
sis. Uicit patrem impiosum quidem titus manlius. qui cum añ
ad tempus relegatus ẽẽt a patre ob adolescentiam brutam et hebe¬
tem: ad tribunum plebis qui patri suo dixerat diem uenit. peti¬
toq tempore quod ille dederat. sperans fore proditorem parẽ¬
tis inuiti et bene meriusse se de uiuene credebat. cuius exilium
pro grauissimo crimine inter alia manlio obiiciebat.Natus a¬
dolescens secretum stringit ferrum occultatum sinu. et nisi uiras
inquit te diem patri remissurum hoc te gladio tranffodiam. In
tua potestite est utrum pater meus accusatorem non hẽat. Iura¬
uit tribunus. nec fefellit et causam actionis emisse concioni red¬
didit. Nulli alii licuit impune tribunum in ordinem redigere
Lia ex aliis exempla sunt eorum qui parentes suos piculis
cripuerunt: qui ex infimo ad sũmum protulerunt. et exi

Expanded text:
perium illi Cypri tradidit. Hoc est regnum nolle regnare, cum posperium illi Cypri tradidit. Hoc est regnum nolle regnare, cum possis. " Vicit patrem imperiosum quidem Manlius, qui, eum ante ad tempus relegatus esset a patre ob adulescentiam brutam et hebetem, ad tribunum plebis, qui patri suo diem dixerat, venit ; petito tempore, quod ille dederat sperans fore proditorem parentis invisi, et bene meruisse se de iuvene credebat, cuius exilium pro gravissimo crimine inter alia Manlio obiciebat, nanctus adulescens secretum stringit occultatum sinu ferrum et : ' Nisi iuras,' inquit, ' te diem patri remissuruin, hoc te gladio transfodiam. In tua potestate est, utro modo pater meus accusatorem non habeat.' Iuravit tribunus nec fefellit et causam actionis omissae contioni reddidit. Nulli alii licuit impune tribunum in ordinem redigere. Alia ex aliis exempla sunt eorum, qui parentes suos periculis eripuerint, qui ex infimo ad summum protulerint et e
Abbreviated transcription (Latin):
ni duces. qui ad similia uos cohortentur. ac per uestigia sua ire
ad uictoriam sape iam partam ex parentibus iubeant. XXXUIII.¬
Alcit aneas patrem ip̃e eius infantia leue tutumq gesta¬
men. Grauem senio per mecdia hostium agmina et ꝑ
cadentis circa se urbis ruunas ferens cum complexus sacra ac
penates deos religiosus senex non simplici uadentem sarcina
p̃meret. Tulit ułum perignes et quid non pietas põt: ꝑtulit
colendumq inter conditores romani impi posuit. Uicere siculi
uiuenes cum xetna maiore ui peragitata in urbes in agros in mi¬
gnam insul& partem effudisset incendium uexerunt parenteᷤ
suos. Discessisse creditum est ignes et utrinq flama recedente
limitem ad aꝑtum per quem transcurrerent uiuenes dignissi¬
mi qui magna tuto auderent. Uicit Antigonus qui cum ingẽ¬
ti p̃lio supasset hostem: p̃mium belli ad patrem transtulit. et im¬

Expanded text:
ni duces, qui ad similia vos cohortentur ac per vestigia sua ire ni duces, qui ad similia vos cohortentur ac per vestigia sua ire ad victoriam saepe iam partam ex parentibus iubeant. " Vicit Aeneas patrem, ipse eius in infantia leve tutumque gestamen, gravem senio per media hostium agmina et per cadentis circa se urbis ruinas ferens, cum complexus sacra ac penates deos religiosus senex non simplici vadentem sarcina premeret ; tulit illum per ignes et quid non pietas potest ? pertulit colendumque inter conditores Romani imperii posuit. " Vicere Siculi iuvenes : cum Aetna maiore vi peragitata in urbes, in agros, in magnam insulae partem effudisset incendium, vexerunt parentes suos ; discessisse creditum est ignes et utrimque flamma recedente limitem adapertum, per quem transcurrerent iuvenes dignissimi, qui magna tuto auderent. " Vicit Antigonus, qui, cum ingenti proelio superasset hostem, praemium belli ad patrem transtulit et im
Abbreviated transcription (Latin):
accepit a filio pater qui uitam accepit ꝗͣ ip̃e illi dedit. XXXUII.¬
IEc non destruunt parentum uenerationem. nec det̾iores
illis liberos faciunt: ĩmo etiam meliores. Natura enim gli¬
osa uirtus est. et anteire priores cupit. alacrior erit pietas si ad
reddenda bñficia cum uicisse uenert id si patribus id uolentibus
legibusq contigerit ꝗ̃ plaeraq sunt in quibus nr̃o bono uincim̾
Unde certamen tam optabile: unde tantam felicitatem parentibus
ut fateantur se ip̃os liberonim bñficiis impares nisi hoc ita uidica¬
mus excusationem damus liberis et illos segniores ad referẽda
grãm facimus. quibus stimulos aducere debemus et dicere: hoc a¬
gite optum uiuenes posita est inter parentes ac liberos honesta cõ¬
tentio dederint maiora. an recepint. Non ideo uicerunt quia
occupauerunt: sumite mõ animum qualem decet. et deficere
nolite ut uncatis optantes. Nec desunt tam pulchro certami¬

Expanded text:
accepit a filio pater, qui vitam accepit, quam ipse illi dedit. Haaccepit a filio pater, qui vitam accepit, quam ipse illi dedit. Haec non destruunt parentium venerationem nec deteriores illis liberos faciunt, immo etiam meliores ; natura enim gloriosa virtus est et anteire priores cupit. Alacrior erit pietas, si ad reddenda beneficia eum vincendi spe venerit. Ipsis patribus id volentibus laetisque contigerit, quoniam pleraque sunt, in quibus nostro bono vincimur. Unde certamen tam optabile ? Unde tantam felicitatem parentibus, ut fateantur ipsos liberorum beneficiis impares ? Nisi hoc ita iudicamus, excusationem damus liberis et illos segniores ad referendam gratiam facimus, quibus stimulos adicere debemus et dicere : " Hoc agite, optimi iuvenes ! Proposita est inter parentes ac liberos honesta contentio, dederint maiora an receperint. Non ideo vicerunt, quia occupaverunt. Sumite modo animum, qualem decet, et deficere nolite : vincetis optantes. Nec desunt tam pulchro certami
Abbreviated transcription (Latin):
accipit qua filius a patre ꝙ natus est. Patns bñficia uinci a filus bñ¬
ficis non possunt. Quare quia uitam accepit a patre quam n
accepiss nulla dare bñsicia potuisset. Hoc cõmune est patri cum
omnibus qui uitam alicui dederunt. non potuissent enim refẽre
ꝗram nisi uitam accepissent. Ergo nec medico in mauis grã refer¬
ri põt. Solet enim medicus uitam dare. Nec nautę si naufragi¬
um sustulit. atqui et horum et aliorum. qui aliquo mõ nobis ui¬
tam dederunt bñficia uinci possunt. Si quis mihii bñficium de¬
dit quod multorum bñficus adiuuandum eẽt ego autem illi be¬
neficium dedi id quod nullius egeret adiutorio maius dedi q̃ ac¬
cepi. pater filio uitam dedit pituram nisi multa accessissent. quȩ
illam tuerentꝰ. filius patri si dedit uitam dedit eam qux nullius de¬
sideraret auxilium in hoc ut ꝑmaneret. Ergo maius bñficium

Expanded text:
accipit, quam filius a patre, quod natus est. " Patris beneficia vinci a filii beneaccipit, quam filius a patre, quod natus est. " Patris beneficia vinci a filii beneficiis non possunt. Quare ? Quia vitam accepit a patre, quam nisi accepisset, nulla dare beneficia potuisset." Hoc commune est patri eum omnibus, qui vitam alicui dederunt ; non potuissent enim referre gratiam, nisi vitam accepissent. Ergo nec medico gratia in maius referri potest solet enim et medicus vitam dare, nec nautae, si naufragum sustulit. Atqui et horum et aliorum, qui aliquo modo nobis vitam dederunt, beneficia vinci possunt ; ergo et patrum possunt. Si quis mihi beneficium dedit, quod multorum beneficiis adiuvandum esset, ego autem illi beneficium dedi id, quod nullius egeret adiutorio, maius dedi quam accepi. Pater filio vitam dedit perituram, nisi multa accessissent, quae illam tuerentur ; filius patri si dedit vitam, dedit eam, quae nullius desideraret auxilium in hoc, ut permaneret ; ergo maius beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
posset non tamen quantũcunq quis assecutus est intra illos eit
Multum inter prima ac maxima interest. nec ideo pͥma maxĩo¬
rum instar sunt. quia sine primis maxĩa ẽẽ non possunt xXXUI¬
Am tempus est quaedam ex nr̃a ut ita dicam moneta pro¬
melius. põt uinci. pater dedit filio uitam. est aut̃ aliquid uita
melius. ita pater uinci põt quia dedit bñficium quo est aliquio
melius. etiam nun qui dedit alicui uitam si semel et iterum libe¬
ratus mortis piculo maius accepit bñsicium ꝗ̃ dedit. pater. aut
uitam dedit. Põt ergo si saepius periculo mortis a filio liberitus
fuerit maius bñficium acciꝑe. ꝗͣ dedit. Qui bñficium accipit mi¬
gis accipit quo magis eo indiget. magis aut indiget uita qui ui¬
u̾it ꝗ̃ qui natus non est ut qui ne in digere quidem omninoꝵ
possit. Aauis ergo bñficium accipit᷑ pater si uitam a filio¬

Expanded text:
posset, non tamen, quantumcumque quis adsecutus est, infra illos est. posset, non tamen, quantumcumque quis adsecutus est, infra illos est. Multum inter prima ac maxima interest, nec ideo prima maximorum instar sunt, quia sine primis maxima esse non possunt. Iam tempus est quaedam ex nostra, ut ita dicam, moneta proPater dedit filio vitam, est autem aliquid vita melius ; ita pater vinci potest, quia dedit beneficium, quo est aliquid melius. Etiamnunc, qui dedit alicui vitam, si et semel et iterum liberatus est mortis periculo, maius accepit beneficium quam dedit. Pater autem vitam dedit potest ergo, si saepius periculo mortis liberatus a filio fuerit, maius beneficium accipere quam dedit. Qui beneficium accipit, maius accipit, quo magis eo indiget. Magis autem indiget vita, qui vivit, quam qui natus non est, ut qui ne indigere quidem omnino possit ; maius ergo beneficium accipit pater, si vitam a filio
Abbreviated transcription (Latin):
u̾rbi nescio utrum maius p̃sidium afferens an decus xxxI¬
Finde si hoc parum est finge aliquem torm̃ta patris discus¬
sisse finge in se transtulisse. Licet tibi in quantum uelis ex tẽ¬
dere bñficia filu cum paternum munus et simplex sit et facile
sed danti uoluntarium. quod necesse est ille multis dederit etiã
quib dedisse se nescit in quo consortem hẽt in quo spectauit legẽ
patriam . p̃mia patrum domus ac famili x ppetuitatem omniap̾o¬
tius ꝗͣ eum cui dabat. Quid si quis sapientiam consecutus hane
patri tradiderit etiam minc disputabimus. an maus aliquid de
tam. S parris inquit bñficium est quidquid facis quidqui q
p̃stare illi potes. Et p̃ceptoris mei. quod institutis liberalib pro¬
feci ipos tamen qui tradiderunt illa. transcendimus utiq eos q
pͥma elem̃ta docuerunt et quamuis sine ilis nemo quieqͣ assẽq

Expanded text:
urbi nescio utrum maius praesidium adferens an decus ? Deurbi nescio utrum maius praesidium adferens an decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussisse, finge in se transtulisse. Licet tibi, in quantum velis, extendere beneficia filii, cum paternum munus et simplex sit et facile et danti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus dedisse se nescit, in quo consortem habet, in quo spectavit legem, patriam, praemia patrum, domus ac familiae perpetuitatem, omnia potius quam eum, cui dabat. Quid ? si quis sapientiam consecutus hanc patri tradiderit, etiamnunc disputabimus, an maius aliquid iam um vitam ? " Sed patris," inquit, " beneficium est, quidquid facis, quidquid praestare illi potes." Et praeceptoris mei, quod institutis liberalibus profeci; ipsos tamen, qui tradiderunt illa, transcendimus, utique eos, qui prima elementa docuerunt, et quamvis sine illis nemo quicquam adsequi
Abbreviated transcription (Latin):
E Eruauit in p̃lio patrem scipio et p̃textatus in hostes equum¬
D concitauit. parum est q ut perueniret ad patrem tot pei̾
difficultates contempsit:q ad primam pugnam exitutus tyro
per ueteranoꝵ corpora cucurrit.q annos suos transilit. Aduce
ut idem patrem reum defenlat et conspirationem inimicorum
potentium eripiat. ut alterum illi consulatum. ac t̾tium aliosque
honores etiam consularib concupiscendos congerat: ut pauperi
raptas belli uire opes tradat et quod est militaribus uiris speciosis¬
sumnum diuitem illum spolus etiam hostilibus faciat. Si adhue
parum est aduct ut prouincias et extraondinania impena continu¬
et. Aduice ut diruptis maximis urbibus romani impu sine xmu¬
lo ad ortus occasusq uenturi defensor et conditor maorem nobi¬
litatem. nobili iuro aduciat. Dic scipionis pater. an dubium est qn
generandi uulgare bñficium uicent eximia pietas et uirtus ip̃i

Expanded text:
Servavit in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecumServavit in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecum concitavit. Parum est, quod, ut perveniret ad patrem, tot peridifficultates, quod ad primam pugnam exiturus tiro per veteranorum corpora cucurrit, quod annos suos transiluit ? Adice, ut idem patrem reum defendat et conspirationi inimicorum potentium eripiat, ut alterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus concupiscendos congerat, ut pauperi raptas belli iure opes tradat et, quod est militaribus viris speciosissimum, divitem illum spoliis etiam hostilibus faciat. Si adhuc parum est, adice, ut provincias et extraordinaria imperia continuet, adice, ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi defensor et conditor maiorem nobilitatem nobili viro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas et virtus ipsi