comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cordium : diuitiae
incorruptibiles morũ : Quib:
non habundant : nisi qui illis
carnalib: & corde renuntiant :
Iuae quamuis & ipsa sint
bona ut pote abonodõ creata
tamen quia sunt bonis malisq
communia student ea spirita¬
les uiri contempnere. quo
possint ad illa in comparabilit̃
meliora quaȩ sunt bonorum
omnium propria ꝑuenire : Quo
non est talebonũ qđ habent¬
& mali: quale illud est qđ ñ
habent nisiboni Corporalȩ
bonum quando habent iniqui:
ipsorum est premi ũ ⁊ Quando
habent iusti non est eorũ p̃¬
mium sed temporale solatium :
Itẽ boni temporalis amissio: Mi¬
sit exerttium iusti. & iniusti
supplicium  Quia & iustus
desiderio cȩlestium captus
omnia temporalia. siue habeat.
siue ammitat. omnino
nonsentit : &iniquus id qđ
cũ delectatione habuit : sine
dolore non perdit : Propterea
igitur eis quimilitant dõ. fugi¬
endue sunt ex toto corde diuitiae
Quas qui habere uolunt : sine
labore nonquerunt sine diffi¬
cultate Non inueniunt

Expanded text:
cordium, divitiae cordium, divitiae incorruptibiles morum: quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex corde renuntiant. Quae quamvis et ipsa sint bona, utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spiritales viri contemnere, quo possint ad illa incomparabiliter meliora, quae sunt bonorum omnium propria, pervenire. Quoniam non est tale bonum quod habent et mali, quale illud est quod non habent nisi boni. Corporale bonum quando habent iniqui, ipsorum est praemium: quando habent justi, non est eorum praemium, sed temporale solatium. Item boni temporalis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia, sive habeat, sive amittat, omnino non sentit: et iniquus id quod cum delectatione habuit, sine dolore non perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui habere volunt, sine labore non quaerunt, sine difficultate non inveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
facultas sed detestanda
calamitas : Nihilẽ enim
calamitiosiur. nihilq mise¬
rius eo : qui iniquis adquisitioni
crescit quẽ locuple tem
fraudes faciunt ac rapine
Illȩ nobissunt ambiend&e diui¬
tiae : que nos ornare possunt
papiter & munire: Quar
nec adquirere possumus inut
nec ꝑdere: Quenos contra
impetus hostiles armant.
amundo disterminant. dõ cõ¬
mendant: Ditant animor
nr̃or atq nobilitant : Nobiscũ
sunt. intra nos sunt diuitiaȩ
nrae credende sunt : Pudititia
quae nos pudicor. Iustitia
qu&e iustos: piatas
quae pios: Humilitas que
humiles. Mansuetudo quaȩ
mans uetos. In nocentia
quae innocentes. Puritas
quepuror. Prudentia que
prudentes : Temperantia
quae temperantes: Etcaritar
quae nos facit dõ & hominib:
caros: Uirtutũ. potentes
scłi contemptores. acbonorũ
omniũ sectatores : Haȩc sunt
non orinium: sed scorũ sc̃e
uirtutes: Nondiuitũ suꝑbori
sedhumilium pauperum
facultates : Patrimoniũ

Expanded text:
facultas, sed detestanda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostrae credendae sunt, pudicitia, quae nos pudicos; justitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes; et charitas, quae nos facit Deo et hominibus charos, virtutum potentes, saeculi contemptores, ac bonorum omnium sectatores. Haec sunt non omnium, sed sanctorum sanctae virtutes: non divitum superborum, sed humilium pauperum facultates: patrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Seu quã subtiliter nos ille
decipiendi artifex fallit.
quanta cecitate oculos nrͥe
mentir obducit ñ ediscernamiur
gaudendi auidi. unde iustius gau¬
deamus: dut necupientes augeri
dutus. Nouerimur quas quib:
in comparabiliter preferamus
Nã gaudere quidem bonum
est sed qui gaud& sinon inde
gaudeat. unde deb& non potest
bonum esse quod gaud&
Siquidem gaud& & raptor
cũ desiderata rapuerit
Caud& &ebriosus cũ &op¬
Itatr occasionem potationis
inuenerit Caud& & adult̃
cũ addelectationẽ fruendi
corporis concubti ꝑuenerit ⁊
Seddcũ sit gaudere bonũ
dehis atque huuiscemodi
gaudere grandeest malũ
Haec & his similia sunt : unde
nos gaudere uult mundus.
cũ suis amatoribus periturus
Haec sunt quđe repudi are
debemur ut debona consci¬
entia descĩtate morũ dead¬
quesitione uirtutũ dedonodĩ
& de promissione futuri regni
ineffabilit̃ gaudeamur
Ditari quoqͦ idiuitus. grande
ẽ bonũ ÷ Sed inde ditari unde
non debes non est habenda

Expanded text:
eu quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit! quanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus: aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus! Nam gaudere quidem bonum est: sed qui gaudet, si non inde gaudet unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit: gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, cum ad delectationem fruendi corporis concupiti pervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. Haec et his similia sunt, unde nos gaudere vult mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i.habentes potestatem
deeuangelio uiuere
laboribunt manibus
suis Nequem grauurent
& aliis tribuebunt
refrigeriu quorum
prospiritulib: debebant m&¬
recurnalias stuergo age
&uiue in monasterio ut dericus
esse mereuris. ut ad olescentiã
tuam nulla sorde commacules
ut ad alture xp̃i quasi d&halu¬
mo uirgo procedas & habeus
deforis bonum testimoniũ semi¬
nae quae nomentuum nouerint
uultum nesciant : Cum ad per¬
fectum u&actem ueneris.
situ menuita comes fuerit.
&te uel populus uel pontifex
ciuitatis adclericum ud lege¬
rint agito quae derici sunt.
& interipsos sectare meliores.
qui in omni conditione & grudu.
optimis mixta sunt pessima: Mul
Necredus laudatoribustuis
immo inrisorib: aurẽ nelibent̃

Expanded text:
Christi, habentes potestatem Christi, habentes potestatem de Evangelio vivere, laborabant manibus suis ne quem gravarent: et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritualibus debebant metere carnalia . Ita ergo age, et vive in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adolescentiam tuam nulla sorde commacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo virgo procedas, et habeas deforis bonum testimonium. Feminae quae nomen tuum noverint, vultum nesciant. Cum ad perfectam aetatem veneris, si tamen vita comes fuerit, et te vel populus vel pontifex civitatis ad clericum adlegerinter ipsos sectare meliores, quia in omni condicione et gradu optimis mixta sunt pessima. Ne aNe credas laudatoribus tuis, immo inrisoribus aurem ne libenter
Abbreviated transcription (Latin):
illi offerdonaria. INilla xp̃m
suscipe Nescio enim quomo¬
do plus placeat mundo
couutem siclericatus
titillatte desiderium
disce quod possis
docere. & rationalem
hostiam offerxp̃o
Nesis miles ante quum
tyro Neprior magister
sist ante quam discipu¬
lus Non est humilitatis
mae neque mensure
iudicare dec&eris
& deministris ecclesiarum.
sinistrum quippiam dicere
Habeant illi ordinem &
gradum suum: Quem sitemi¬
eris Quomodo tibi uiuendũ
sit. editus adnepoti anum
liberdocere tepoterit :
Volo ergo ut sine intermi¬
sione onctio &uigil tibi sit
sensus : Nec uagis cogiticti¬
onibus patens corpus pari¬
ter animusq tendatur ud
dñm Trum uince patien¬
tiu: Amu scientium scriptu¬
rrum & curnis uitium
Non amabis: Nec uac&
menstua uaris pertur¬
bationibus Quae si pectori
insiderint dominabuntur
tui. & te deducent ad delic¬
tum muximum  fuc & aliqͥd¬
operis ut semperte diubo¬
lus inueniut occupatum
Memento quia & apostoli

Expanded text:
illi offer donaria, in illa Christum illi offer donaria, in illa Christum suscipe. Nescio enim quomodo plus placeat mundo, autem, si clericatus titillat te desiderium, disce quod possis docere, et rationalem hostiam offer Christo. Ne sis miles antequam tiro: ne prius magister sis antequam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae judicare de clericis, et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum. Quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber docere poterit. Volo ergo ut sine intermissione oratio, et vigil tibi sit sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliqoperis, ut semper te diabolus inveniat occupatum. Memento quia et apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
tudines hominir & officide & salu¬
tationes & conuiuia uelut quasdã
cutenas fugias uoluptatũ Sit ui¬
lis tibi ues ꝑtinus cibus olera & le¬
gumina: int̃dũq pisciculos : pro
sũmis ducas delicus qui xp̃m desi¬
derat & illo pune uescitur N quae¬
rat magͥnopore: quã dep̃tiosis
cibis stercus conficiat quicquid
postgulam non sentitur idem
tibi sit quod panis & legumina
Semꝑ in manutua sacra sitlectio
frequenter orundũ & flexo
corpore mens erigenda ud
dñm Crebre uigiliue &uentre
uacuo sepius dormiendum
rumusculos & gloriolus
& palpantes adolatores quasi
hostes deuita. pauperibus &
fratribus refrigeria sumptuũ.
manu propria. distribue
Humilitatẽ uestium tumenti
animo non app&as: sueculariũ
& maxime potentium consortiũ
deuita Hab&o simplicitatẽ
columbae necuiquã machine¬
ris dolos: & serpentis astutiũ
Ne aliorũ sub plunteris insidus
Non multum distat inuitio
uel decipere posse. uel decipi:
est: illam exorna illã uesti

Expanded text:
tudines hominum et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et uespertinus cibus holera et legumina interdumque pisciculos pro suderat, et illo pane vescitur, non quaerit magnopere, de quam pretiosis cibis stercus conficiat. Quidquid post gulam non sentitur, idem tibi sit quod panis et legumina. Semper in manu tua sacra lectio sit. Frequenter orandum, et flexo corpore mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae, et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas, et palpantes adulatores quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium et maxime potentium consortium devita. Habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. Non multum distat in vitio, vel decipere posse, vel decipi pest: illam exorna, illam vesti,
Abbreviated transcription (Latin):
crarum artiũ uanitas plac&:
Illinamq aurigarũ
acstrionum gesta fauorib offe¬
runt : nec tamen taler esse
desiderant quales illos conspi¬
ciunt. ẽe quos laudant.
Mirantur eos placita egisse:
sed tamen similiter deuitant
placere Dicendũ est beni¬
uolis subditis ut cũ proximorũ
facta conspiciunt: ad nium
cor redeant & de alienis actib:
non presumant
Nebona laudent : & agere
recusent Eqrauiur quippe
& trema ultione feriendisunt :¬
quibus placuit qđ imitari
noluerunt

Expanded text:
crarum artium vanitas placet. crarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit quod imitari noluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ prepositis delinquimus
eius ordinationi quieos nobis
p̃tulit obuiamus : Unde
morses cũ contrase. & aaron
conqueri populũ cognouis¬
s& : ait Nos enim quid
sumus nec contranor est
murmur urm : sed contra
beniuoli subditi. ut sic alienis
bonis congruant: Quatenus
habere & propria concupis¬
cant. Sic proximorũ
facta deligendo laudent : ut
&uam imitando multiplicent
Nesihoc p̃sentis uitae stadio
ad certamen alienũ deuoti
fautores. sed pigri &spec¬
tatores adristant & post
certamen sine brauio
remaneant : quo nunc incer¬
tamine non laborant:
E tunc eorũ palmas afflicti
respiciant: Inquorum nunc
laborib otiose ꝑdurant.
Valde peccamur si aliena
bene gesta ñ diligimus: Sed
nil mercedis agimus: siea
quae diligimus inquantũ pos¬
sumus nimitamur: Dicen¬
dũ est beniuolis subditis quia
sumitari bona minime festi¬
nant que laudantes ad probant :
sic eius uirtutum sc̃itas. sicut
stultis ex pectatorib: ludi idẽ u¬

Expanded text:
cum in praepositos delinquis, cum in praepositos delinquis, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moses, cum contra se, et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant: sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multine si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus lu
Abbreviated transcription (Latin):
quia pie subditorũ mentes. ab
omni se peste obtractionis
abstinentes p̃positorũ uitã nullo
linguae gladio ꝑcutiunt. &iã
cũ de in ꝑfectione rep̃hendunt
Boni subditi quandđ in firmi¬
tate sest abstinere uix possun
ut &x trema quedã atque
& teriora prepositorũ mala
sed tamen humilit̃ loquantur
quasi oram clamidis silenter
incidunt: Quaȩ uide lic&
dũ praelatae dignitati. saltim
innoxiȩ & latenter derogant
quasi regir suꝑ positi uestem
secant Sed tam̃ ad se m& ipsor
redeunt : seque uehementissi¬
me uel detenuissim .v uerbi
laceratione reprehendunt :
Vndebene & illic scriptũ est
Posthaec dauid ꝑcussit corsuũ
eo qđ ab sci diss& oram clamidis
saul: Facta prepositam
oris gladio ferienda ñ sunt
&iã cũ recte reprehendenda
iudicantur: Si quando uero
contra eos ł inminimis linqua
babitur : Necese est ut ꝑ afflic¬
tionẽ penitentiae corp̃matur.
Quatenus ad sem& ipsũ
redeat. Et cũ p̃positae

Expanded text:
quia piae subditorum mentes ab quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Boni subditi, quando pro infirmitate abstinere sese vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter, loquantur, quasi oram chalmydis silenter incidunt. Quia videlicet dum praelatae digniinnoxie, et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem secant: sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime, vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul . Facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero colabitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae
Abbreviated transcription (Latin):
uel quicũq clerici qui nihil
labentes ordinantur & tempr̃
episcopatus uel dericatus sui
ugros uel quecũq praedia
nomine suo conparant tam¬
quã rerum dominicarũ IN¬
uasio onis criminae teneud
Nisi ad monit in ecdesia eudẽ
ipsa contulerint: Si autem
ipsis propriae aliquid libera¬
litate alicuius. uel successi¬
one cognationis obuenerit
faciant inde quod eorum
proposito congruit : Quod
si a suo proposito rerorsum
exorbita uerint Honore
eccle siastico indigni. Tam¬
quam reprobi iudicentur:¬

Expanded text:
vel quicunque clerici, qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros, vel quaecunque praedia nomine suo comparant, tanquam rerum Dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti ecclesiae eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid liberalitate alicujus, vel successione cognationis obvenerit, faciant inde quod eorum proposito congruit. Quod si a suo proposito retrorsus exorbitaverint, honore ecclesiastico indigni tanquam reprobi judicentur
Abbreviated transcription (Latin):
Ciquis propter cͥtinentiã quae pu¬
tatur aut cͥtumatiã indie domi¬
nico ieuinat: anathema sit¬
DENIS QUIRECESINSTICA ITN¬
NIA AESOUT NECESSI IATE
DISSOL UUNT¬
Ciquis eoru qui continentie
student. absq necessitate cor¬
porta tradita. In coͥmunȩ ieiunia
& ab ec desia custodita suꝑbiendo
dissoluit stimulo suaȩ cogitationis
inpulsus anathemasit ÷ Lxc̃

Expanded text:
quis propter continentiam quae putatur, aut contumaciam in die Dominico jejunat, anathema sitDe his qui ecclesiastica jejunia absque necessitate dissolvuntSi quis eorum qui continentiae student, absque necessitate corporea, tradita in commune jejunia, et ab Ecclesia custodita, superbiendo dissolvit, stimulo suae cogitationis impulsus, anathema sit. De
Abbreviated transcription (Latin):
contraeor audatiores fiant
Ced sic eorũ praua
apud sem& ipsos diudicent
Vt tamen diuino timore con¬
stricti ferre subeis iugu reuȩ¬
rentiae non recusent : Qiua
facta p̃positorũ horis gladio
ferienda non sunt &iã cum
recte reprehendenda iudicant
plerosq clericos inpudentiae
uitio nonnisi increpatio
dura conpescit. Quia dũse
delinquere nesciunt : Necesse
est ut aplurimis increpentur

Expanded text:
contra eos audaciores fiant; sed sic eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent, quia facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur . 2. Plerosque clericos ab impudentiae vitio nonnisi increpatio dura compescit, quia dum se delinquere nesciunt, necesse est ut a pluribus increpentur
Abbreviated transcription (Latin):
Tlericus ammonendus esł
quatenus sic uiuat ut ho¬
num exemplũ uit dȩ suae secula¬
rib prebeat & inclerico siquid
iuste reprehenditur : &x eius
uitio ipsa religionis nr̃e esti¬
matio grauatur: Clerici
discant ut quȩ a seniorib: suis
iubent᷑ inpleant : Vt humiliter
erum imperus subiaceant
Vt nec subiecto eos conterat:
lerici discant : quo modo ante
oculti arbitris oculos ꝑ humi¬
litatem & obedientiã sua
interiora componat᷑: quatenus
notcũ reprobis puniantur
sed cũ ellectis &e terna p̃mia
sortiantur : Amonendi sunt
clerici ut tanto circast solli¬
citius uiuant : quanto eor¬
aliena cura nimplicat. Di¬
cendũ est clericis : Nep̃positorũ
suorũ uitam temere iudicent:
siquideos fortasse agere rep̃¬
hensibiliter uident Neunde
recte mala redar giuit inde
ꝑelationis inpulsũ in profun¬
diora mergantur Amonen

Expanded text:
lericus admonendus est, quatenus sic vivat, ut bonum exemplum vitae suae saecularibus praebeat. In clerico si quid juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravatur. Clerici discant ut quae a senioribus suis jubentur impleant, ut humiliter eorum imperiis subjaceant; ut nec subjectio eos conterat, Clerici discant quomodo ante occulti Arbitri oculos per humilitatem et obedientiam sua interiora componant, quatenus non cum reprobis puniantur, sed cum electis aeterna praemia sortiantur. Admonendi sunt clerici, ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eoaliena cura non implicat. Dicendum est clericis ne praepositorum suorum vitam temere 236 judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora merga
Abbreviated transcription (Latin):
Uechoc quoq pretereundũ ee
duximus : quosdã lucri turpis
cupiditate. captos usurariã &cer¬
cere pecunia & fornaee ł le ditescere
Qđ nos nͥ dicã in eos qui sunt incbericali
officio c̃stituti sed & in laicos cedere
quixpͥi anos se dici cupiuiT cͥdolemus
Qđ uindicari acrius in eor quifueriũt
cͥfutati decernimus : ut onis peccan¬
di op&tunitas adimatur¬
Racariub abstinent : placuit eas
quidem cͥtingere & ita siuolueriNt
ctinere: Quod suntantũ eas ab¬
ominantꝰ ut necolera que cũ eis
coquuntꝰ & istiment cõmedenda
tamquã nͥ c̃sentientes regulã ab
ordine cessare debebunt iNCOIO¬
DIACO NORUM
Niaconi septẽ debent ee uxta
regula lic& ualdemagnasit ciui¬
tas: idipsũ ait & actuum apłorũ

Expanded text:
ec hoc quoque praetereundum esse duximus, quosdam lucri turpis cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et foenore velle ditescere, quod nos, non dicam in eos qui sunt in clericali officio constituti, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Quod vindicari acrius in eos qui fuerint confutati decernimus, ut omnis peccandi opportunitas adimaturet a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita si voluerint continere. Quod si in tantum eas abominentur, ut nec olera quae cum eis coquuntur existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare debebunt. XCIdiaconorum. LVIII. Diaconi septem debent esse, juxta regulam, licet et valde magna sit civitas. Idipsum autem et Actuum apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
onlicere dericũ induarũciuita¬
tum cͥscribi simul ecclesus & in
qua inicio ordinatus est & ad quã
confugit. quasi ad potiore ob in anir
gloriae cupiditate᷑ : Hoc aũt
facientes reuocari debere aduã
ecdesiã inqua primitus ordinati

Expanded text:
on licere clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam, in qua primitus ordinati
Abbreviated transcription (Latin):
Ciquis a proprio ep̃ocõmunone
priuatus est Nonunte
suscipiatur ab aliis Quam suo
reconcili&ur ep̃o : aut certe
ad synodũ quae congregatur
Occurrens prose sicois faciat

Expanded text:
quis a proprio episcopo communione privatus est, non ante suscipiatur ab aliis quam suo reconcilietur episcopo, aut certe ad synodum quae congregatur occurrens, pro se satisfaciat
Abbreviated transcription (Latin):
tes. aut clericos excollatis¬
uel cõmessationibus conuiuia
celebrare Hoc uut̃ Nec lai¬
cis posse congruere Tt INto
OFfERRI IN DOMISUS
ION OpORteRe.
Quodnon o porteat in domib
oblationes celebrari. ab ep̃is
A MONACHIS NONMANENTIBIS
inisuo propogito.
Quise mel inclero deputati suđ
uut monadiorum uit amn
exp&ierunt stactuimus neq
udmilitiam neque ad dignitatẽ lxxx¬
aliquã uenire mundanã suut
hoc temptantes & nonagentes
poenitentiã. Quominus redeunt
adhoc quod propterdm̃ primitus
elegerunt un.he matitaris¬

Expanded text:
tes, aut clericos ex collatisel comessationibus convivia celebrare: hoc autem nec laicis posse congruere. Coofferri in domibus non oportere. CLXI. Quod non oporteat in domibus oblationes celebrari ab episvel monachis non manentibus in suo proposito. Qui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus neque ad militiam, neque ad dignitatem aliquam venire mundanam: aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quominus redeant ad hoc quod propter Deum primitus elegerunt, anathematiza
Abbreviated transcription (Latin):
Siq̃ clerẽ aduersus łcum hab& Rt
negotium Non deserat ep̃m pro¬
prium & ad saecularia ꝑcurrat
iudicia sed prius actio
uentiletur apud ep̃m propriũ.
uel certe consilio eiusdẽ ep̃i
Apud quos utraeq purtes uolue¬
rit iudiciũ continebunt:
Siquis aut̃ prieterhaec fecerit
canonicis correptionib sũbia¬
cebit: quod ĩ clericus hab&
caus im aduersus ep̃m propriũ.
uel aduerius alterum
apud synodũ prouinciae iudi¬
c&ur quodsi aduersus eiusdẽ
prouintiae ma ropolitanum
ep̃s uel clerĩc hab& querelani

Expanded text:
is clericus adversus clericum habet negotium, non deserat episcopum proprium, et ad saecularia percurrat judicia: sed prius actio ventiletur apud episcopum proprium, vel certe consilio ejusdem episcopi, apud quos utraeque partes voluerint, judicium obtinebunt. Si quis autem praeter haec fecerit, canonicis correptionibus subjacebit. Quod si clericus habet causam adversus episcopum proprium, vel adversus alterum, apud synodum provinciae judicetur. Quod si adversus ejusdem provinciae metropolitanum episcopus vel clericus habet qu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃U. UTNI OINSOCERARIOSER¬
uiunt usuras non txigdał.
Quod non oporteat sacerdo¬
Ctes & clericos fenerantes.
usurus uel quae dicuntur sescu¬
pla idẽ & summa capitis
& dimidiũ summe ꝑcipere
his qui oroeant manone
roest inpulpito psauert.
tatores existunt. qui & de
codice canunt. Alios inpulpitũ
conscendere . & in ecclesia

Expanded text:
. Ut hi qui sacrario serviunt usuras non exigant. CVIII. Quod non oporteat sacerdotes et clericos fenerantes usuras, vel quae dicuntur sescupla, id est et summam capitis et dimidium summae, perciperehis qui debeant in ambone, id est, in pulpito psallere.tores existunt, qui et de codice canunt, alios in pulpitum conscendere, et in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
DENONORE CuΕ PRESBITIS
DIM CONI QUISUSIPSISSUNT
id est subdiaconis & omnib: dericis¬
adiaconos panẽ dare uel cali¬
cem benediceres It INEΟ COΝ¬

Expanded text:
De honore quem presbyteris diaconi, qui sub ipsis suntid est subdiaconis et omnibus clericisoporteat subdiaconos panem dare, vel calicem benedicere. De exo
Abbreviated transcription (Latin):
de oculo alterius tollere Nostrã
prius trabem eiciamus. Nullum
luesi Nullius nomen demeu
scriptura de signatum est
Neminem specialit̃ ineus sermo
pulsauit: Generulis dediuitus
disputatio ẽ: sed quira sciuolue¬
rit prius ipse dese qđ talis
est confitebitur de excerptum¬

Expanded text:
de oculo alterius tollere, nostram de oculo alterius tollere, nostram prius trabem ejecimus. Nullum laesi, nullius nomen mea scriptura designatum est. Neminem specialiter meus sermo pulsavit. Generalis de vitiis disputatio est. Qui mihi irasci voluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confitebitur. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
erogandum & esurientibus plu¬
rimis uel cauitum esse uelle
uel timidum nut quod aꝑtissi¬
misceleris est exinde aliquid.
subtrahere omniũ predonum
crudelitatem superati alter
fume torqu&ur & tuiudicus
quõ uentris eius satissiqaut di¬
uide statim quod accipis aut siti¬
midus dispensatores dimitte
lurgitori ut sua ipsae distribuai
Nolo suboccusione mea sacculus
tuus plenus sit : Nemo mea meli¬
us me seruare potest: ipse ẽ opti¬
mus dispensctor quinihil sibi
reseruat: Coegistime Ne poti¬
ane hem̃e talia scribendo
aut enim nihil scribendũ fuit
Ne hominum iudicium subi¬
remus. quod tu facere uoluisti
aut scribens nosse uduersus
nos cunctorũ maledicorum
tele esse torquenda : quos
obsecro ut quiescant & de¬
sinant maledicere: Non
enim ut aduersarus
sed ut amicis scripsimus
Nec inuenti sumus in eos qui
peccunt sed nepeccent
monemus : Neque in illis tantũ
sed & innos ipsos seueri iudices
fuimus : Volentesque festucũ

Expanded text:
erogandum et esurientibus pluerogandum et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle uel timidum aut — quod apertissimi sceleris est — aliquid inde subtrahere omnium praedonum crudelitatem superat. ego fame torqueor et tu iudicas, quantum uentri meo satis sit? aut diuide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispenlargitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea, sacculus tuus plenus sit. Nemo mea melius me servare potest. Ipse est optimus dispensator, qui nihil sibi reservat. Coegisti me, Nepotiane charissime, talia scribendo Aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum judicium subiremus, quod tu facere prohibuisti: aut scribentes nosse, adversum nos cunctorum maledicorum tela esse torquenda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: neque in illos tantum, sed in nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam
Abbreviated transcription (Latin):
basi Neq: uero illa iusta ẽ ex¬
cusatio referentib: aliis in iuri
facere non possũ Nemo inuito
auditori libent̃ refert: officui
ergo tui sit carissime n solũ
oculos custos seruare. sed &
linguam: Numqũa demulierũ
foronis disputes : Nec quid incui¬
usdã domo agatur uliadomu
ꝑte nouerit : Omniũ xp̃ianorũ
dome quasi proprias amasfaci¬
lius contempnitur dericus.
qui sepe uocatur ud prandiũ
& ñ recusat : Nũ qũã p&entes
ruro accipiamus rogati beu
tiusẽ magisdure quã accipi¬
re: Nescio quo eñĩ modo &ian
ipse quide precatur ut tribua
cum acceperis uiliorẽ teuidi¬
cat : & mirum in modũ si e ñiro¬
guntẽ contempseris pluste
potius ueneratur: procurto¬
res atq dispensatores domorũ
alienarũ atq uillarũ quomoc
esse possunt clerici qui proprio
iubentur contemnere facul¬
tutes: amico rapere quippian
furtũ ẽ: ecclesiã fraudare
iã crilegiũ est: accepisse pauperib

Expanded text:
bas. Neque vero illa justa est exbas. Neque vero illa justa est excusatio: Referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Officii ergo tui sit, charissime, non solum oculos castos servare, sed et linguam. Nunquam de mulierum formis disputes, nec quid in cujusquam domo agatur, alia domus per te noverit. Omnium christianorum domos quasi proprias ama. Facilius contemnitur clericus, qui saepe vocatur ad prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. Beatius enim est magis dare quam accipere. Nescio enim quomodo etiam ipse qui deprecatur ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat. Et mirum in modum, si eum rogantem contempseris, plus te posterius veneratur. Procuratores atque dispensatores domorum alienarum atque villarum, quomodo esse possunt clerici, qui proprias jubentur contemnere facultates? Amico rapere quippiam furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. Accepisse pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
Indecrux & proph&ae: fidelis mecũ
lector intellegis quidta ceã & quid
magis tucendo loquar: tot tegulȩ
sed in corde gesture : dñm habe¬
re fautorẽ Non aspectus hominũ
ornatus hab&o iustitium pru¬
dentiam. temperuntiũ. forti¬
tudinem: His caeli plagis indu¬
dere haecte quadriga uelut
aurigum xp̃i. ad m&u concitũ
ferat: Nihilhoc monili precio¬
sius Nihil hac gemmarũ uari¬
&ate distinctius: ex omni
parte decoraris cingeris atq:
protegeris : & ornamento tibi
sunt & munimini gẽme uer¬
tuntur inscuta: Caue quoq¬
ne aut lingua. aut uures
habeas prurientes: idẽ Neaut
ipse aliis deralias aut ulios
audias d&rahences sedens inquid
uduersus fragrẽ tuũ loqueburis¬
derahendo & aduersus filium
matristuae : ponebas scun¬
dalum. & c&era.
parce ad&ructione
linguae custodi sermonestuos
& scito quia cuncta quae de
aliis loqueris tua sentenda
iudicaris & in his ipse dep̃hen¬
dendus eris quae in aliis argue¬

Expanded text:
inde lex et prophetae. Fidelis mecum inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulsed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? ornatus? Habeto justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris: et adversus filium matris tuae ponebas scandalum , etc. Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis argue
Abbreviated transcription (Latin):
sed sorbitiunculas delicatas & con¬
trita olera eutarumq sucum.
Non culice sorbere sed concas
fortissimum ieiunium est aqua &
panis :sed quia gloriã non hab&.
&omnes pane & aqua uiuimus¬
quasi publicũ & commune i eiuniũ
ñ putatur aue ne hominum ru¬
musculis aucuperis Ne in offensadĩ
populorũ laudem commutes
sĩ ad huc inquid a postolus hominibi
placere xp̃i seruus non essem
desiuit placere hominibus
& seruus factus ẽ xp̃i ꝓperbonã
& malam fumam Ad extris & asi¬
nistris xp̃imiles graditur: Nec
laude excollitur Nec uitupera¬
tione frangitur ñ diuitiis
tum& Non contrahitur pauper¬
tate & la&a contempnit &
tristiti aꝑ diem sol non urit
eum Neque luna ꝑ noctem i
Nolo te orare in angulis plu¬
teurum Nepectum iter precũ
tuarum frungat: aura popu¬
laris ÷ Nolote dilature
fimbrias & ostentu habere
filacteria & conscientia repugnan¬
te pharisaica ambitione circum¬
darii in de pend& euangelium

Expanded text:
sed sorbitiunculas delicatas, et consed sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha. Fortissimum jejunium est aqua et panis. Sed quia gloriam non habet, et omnes pane et aqua vivimus, publicum et commune jejunium non putatur. Cave ne hominum rumusculos aucuperis, ne in offensam Dei populorum laudem commutes. Si adhuc, inquit Apostolus, hominibus placerem, Christi servus non essem . Desiit placere hominibus, et servus factus est Christi. Per bonam et malam famam, a dextris et a sinistris Christi miles graditur: nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur: non divitiis tumet, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
coctisq frugibus aquapinguior colo¬
ratꝰ quic quid in ebriat & statũm̃tis
latus & timoheo dolenti stomachũ
modicauini sorbitio relaxata ẽ sed
modũ aetatis & ualitudinis ꝓcorpoꝵ
qualitate exigimit in potando qđ¬
ñ absq: uino ardeo & ad oliscentis
inflamor calore & tenuato sangui
ne suculento ualido que sum corpore
libent̃ cauebo poculũ in quosuspicio
ueneni ẽ pulchre dicitur apud gre¬
cos sed nescio utrũ apud nosaeq re¬
son& ꝓpinguis uent ũgignit sensũ
tenuem s t̃antũ tibi ieiumioꝵ inpone
quantum ferre potes: sint tibi ieiu
nia pura. casta simplicia mode¬
ruata & ñ suꝑsticio saquid prodẽ
oleo ñ uesci & molestias quas dũ
difficultates quae ciboꝵ querere :
carigus.piꝑ. Nuces palmarũ fruc¬
tus. similam mel pistutia
tot hortorũ cultura uexatur.
ut cibario nonuescamur panes
Audio praeter eu quos damcon¬
tra rerum hominumq Naturum.
aquam non bibere. Nec uescipane

Expanded text:
coctisque frugibus aqua pinguior colacoctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis latur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum tenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre nia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non bibere, nec vesci pane,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq uescebatur alieno lictores con¬
sulũ & milites ex cubare :udicẽ que
ꝓuintiue melius uis apud te prandere
quã in palatio: qđ ñ obtenderis fucert
te haec. Vt roges ꝓmiseris at que
subiectis iud ex scđi plus defer& cler¬
co continenti quã diuiti& magis
scĩ tatẽ tuũ ueneratur quã opes
uut sitalis ẽ qui ñ audiat clericos
re: melius enĩ ẽ confidere in dñoqũ
cõnfidere in homine: melius ẽ spe¬
rare in dña qũa sperure in princis¬
biiNum qũa uinũ redolexs Ne cauid¬
us illud philosophihoc n ẽ osculũ
porrigere sed ꝓpinares ui nolento
sucerdoter & a postolus dãnes
&u&us lex ꝓhib& : qui altario ser¬
uiunt uinũ & sicerũ ñ bibunti gice¬
ra haebreo sermone Omnis potio
nuncupatur qua inaebriari potest:
siueilla quae ferm̃to conficitur
siue pomorũ sucoaut fauide coquunt.
indulcet & barbarũ potionẽ aut pal¬
marũ fructus exprimuntꝰ in liquorẽ.

Expanded text:
quoque uescebatur alieno lictores conquoque uescebatur alieno lictores consulum et milites excubare iudicemque prouinciae melius apud te prandere quam in palatio. quodsi obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subiectis, iudex saeculi plus defert clerico continenti quam diuiti et magis sanctitatem tuam ueneratur quam opes; aut, si talis est, qui non audiat clericos st; melius est enim confidere in domino quam confidere in homine, melius est sperare in domino quam sperare in principibus. numquam unum redoleas, ne audias illud philosophi: \'hoc non est osculum porrigere, sed propinare\'. uinolentos sacerdotes et apostolus damnat et uetus lex prohibet. "qui altari seruiunt, uinum et siceram non bibant. sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem
Abbreviated transcription (Latin):
re filiorũ timere seruorũ ẽ : sipãt̃
sũ in quidubi est honor meus si
ter p&ere quod des: Sed & genus ar¬
ro gantiae ẽ. clementiorẽ te uelle
uideri quã pontifex xp̃i est snom̃a
possimus omnes : alius in ecclesia
oculus est alius lingua alius
efficiunt : Necrusticus & simplex
frãt̃ ideo se scm̃ put& sinihil nouerit
Nec peritus & eloquens lingua ex¬
istim& scĩtatẽ Multoq melius ẽ
eduobus in ꝑfectis rusticitatẽ
habere scũm quã eloquentĩua peccatricẽ ⁊
multi aedificant pari&es & colum¬
nas ecclesiue subtrahunt : marmo¬
ranitent uura splendent laquea¬
ria genmis altare distinguitur&
ministrorũ xp̃i nulla electio e Nunc
uero portemus crucẽ xp̃i & diuitius
cat iniquũ mamonas quid suscipimȩ
& amamus qđ p&rus se ñ habere tes
tatur conuiuia tibi d&estanda sunt
seculuriũ maxime hoꝵ qui honorib
tument t̃ urpe ẽ ante fores dñi sacer
dotis crucifixi & pauperis & qui cibo

Expanded text:
re, filiorum; timere, servorum est. Si pater re, filiorum; timere, servorum est. Si pater sum, inquit, ubi est honor meus? Siter petere quod des. Sed et genus arrogantiae est clementiorem te velle videri quam pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in Ecclesia oculus est, alius lingua, alius efficiunt. Nec rusticus tamen et simplex frater ideo se sanctum putet si nihil noverit, nec peritus et eloquens lingua aestimet sanctitatem: multoque melius est e duobus imperfectis rusticitatem habere sanctam quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes, et columnas ecclesiae substruunt, marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio est. Nunc vero portemus crucem Christi, et divitias vocat iniquum mammona ? quid suspicimus et amamusare. Conuiuia tibi uitanda sunt saecularium etmaxime eorum, qui honoribus tument. turpe est ante fores sacerdotis domini crucifixi et pauperis et qui cibo
Abbreviated transcription (Latin):
domo & intugurio rusticano.
qui uixmilio & cibario pane rugi¬
entẽ suciure uentrẽ poterum
Nunc simila & mella faustidio:
Noui & genera & nomina pisciũ
in quolitore concalectusint.
calleo suporibus auium discerno
ꝓuintias & ciborũ meruritas
uc nouissime damna ipsa delec¬
tunt: Tu quidem diuinasscrip¬
turas sepius lege immo nũ quã
demanibustuis sacra lectio
deponatur Disce qđ doceus
obtine eũ qui secđm doctrinã ẽ
fidelem sermonem ut possis ex¬
orturi in doctrina sana &
contrudicentes reuincere
ꝑmane in his quae didicisti & credi¬
ta sunt tibi: Sciens a quodidiceris.
paritus semꝑ ad satis factionẽ
omniposcenti te rationẽ de euq:
sermonemtuũ. Necum in eclesia
loqueris tacitus qui lib& respon¬
deat iscur ergo haec quae dicis ipse
ñ facis Delicatus magisterẽ qui
pleno uentre deieiuniis disputat :
accussare auaritia & latro potest
sĩ animae parentem suscipes Ama¬

Expanded text:
domo, et in tugurio rusticano, domo, et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem satiare ventrem poteram, nunc similam et mella fastidio. Novi et genera et nomina piscium, in quo littore conchae lectae sint calleo, saporibus avium discerno provincias, et ciborum me raritas ac novissime damna ipsa delectant. Tu quidem divinas Scripturas saepius lege, imo nunquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. Disce quod doceas, obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere. Permane in his quae didicisti ac credita sunt tibi, sciens a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, qusermonem tuum, ne cum in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat: Cur ergo haec quae dicis, ipse non facis? Delicatus magister est, qui pleno ventre de jejuniis disputat. Accusare avaritiam et latro potest.si animae parentem suspice. Ama
Abbreviated transcription (Latin):
tũ habeat ely mosyne: scio quos¬
dũ conualuisse corpore & ani¬
mo e grotare coepisse: pericu¬
lose tibi ministrat cuiuscultũ
frequenter ad tendisssi ꝓp̃t of¬
ficiũ clericatus. aut uidua ui¬
sitatur aut uirgo Numqũa do¬
mũ solus introeusst alesq: hab&o
socios quorũ contubernio Ñ in¬
fumeris silector si accolitus.
sipsaltes sequitur: Nornentur
ueste sed moribus  eccalamis¬
tro crispent comassed pudicitiã
lubitu. polliceanqͥ solus cũ sola se¬
& absq arbitre ł teste: ñ sed eas :
si familiarius ẽ aliquidloquendũ
hab& nutricẽ. Maiorẽ domus
uirginẽ. uiduã maritata Nẽ tũ
inhumanas ut nullũ pret̃te habeat
cui se debeat. crederes cuu&o om̃s
suspitiones & quic quid ꝓbabiliter
fingi potest. Nefingutur ante
deuitu screbra munuscular& suda¬
riola & fusciolas & uestesori
tos cibos blandasq: & dulces lit¬
terus sc̃s amor non hab&
mel meũ lum̃ meũ meũq: desideriũ
xp̃s est: Natus in paupere

Expanded text:
tum habeat elemosynae. scio quostum habeat elemosynae. scio quosdam conualuisse corpore et animo aegrotare coepisse. periculose tibi ministrat, cuius uultum frequenter adtendis. si propter officium clericatus aut uidua tibi uisitatur aut uirgo, numquam domum solus introeas talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. si lector, si acolythus, si psaltes te sequitur, non ornentur uestibus, sed moribus, nec calamistro crispent comas. sed pudicitiam habitu polliceantur. solus cum sola seet absque arbitre non sedeas. si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem, maiorem domus uirginem, uiduam, maritatam; non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat. cui se audeat credere. caueto omnes suspiciones et, quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante deuita. crebra munuscula et orariola et fasciolas et uestes ori tos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiderium, Christus est. Natus in paupere
Abbreviated transcription (Latin):
fuge ⁊Corrum punt mores
bonos confabulationes pessime
Tu aurũ contemnis Alius
diligit: Tuculcasopess ille sec¬
tatur tibi cordis est. mansue¬
tudo silentiũ secr&um sillilo¬
quacituss Adtrita fronsi fora
plucent & platae & medicorũ
tabernae INtunta¬
morum discordia quae
potest esse concordia
hospiciolumtuum aut ruro
uit num quam mulierum
pedes te rant: omnes
puellas & uirgines xp̃i ut
aequalit̃ ignora. aut aequa¬
liter dilige Ne sub eodem
tecto manseris Ne in preterita
castitate confidas: Nec dauid
sanctior Nec salamone potes
esse sapientior mem̃to semꝑ qđ
paradisi colonũ depossessionesia
mulier eiecerit :Egrot anti
tibi sc̃s̃ qui lib& frã adsistat.¬
& germana uel mat aut ꝓbatu
quae lib& apud omnes fidei qđ¬
si huiuscemodi ñ fuerint con¬
sanguinitatis custi moniaeq
ꝑsonae Multus anus nutrit
eccłs a quae & officiũ p̃bead & be¬
neficiũ accipian Ministrando.
ut infirmitas quoque tua fruc¬

Expanded text:
fuge. corrumpunt mores fuge. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is diligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi cordi est tudo, silentium, secretum: illi loquacitas, attrita frons, fora placent, et plateae, et medicorum tabernae. Inmorum discordia quae potest esse concordia? hospitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegrotanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana uel mater aut probatae quaelibet apud omnes fidei. quodsi huiusce modi non fuerint consanguinitatis castimoniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebeant et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fruc
Abbreviated transcription (Latin):
& cumpropheta dicit: pars mea
dñs Nihil extra dñm habere
potest quod siquippiã aliud
habuerit praecer dñm parseius
ñ erit dñs: uerbi gratiassi aurũ.
si argentũ si possessiones siuariã
suppellectilẽ cũ istis partib: dñs
pars eus fieri non dignatur Siuũt
ego purs dñi sum & funiculus
hereditatis eius. Nec accipio
partem int̃ c&eris trib: Sed quasi
leuitu & sucerdos uiuo
dedecimis & alturi seruiens
ulturis oblatione sustentor
habens uictum & uestimentũ his
contentus ero & nudam crucẽ
Nudus sequar: obsecro itaq te
& rep&ens. iterũ iterũq mone¬
bo Neofficiũ clericatiis genus
antiquae militiae puteso
idest. Nelucra scłi in xp̃i que¬
ras militiu: Neplus habeus
quando dericus esse coepisti
& dicatur tibi lerici eorum
Non proderunt eis : Mensulũ
tuam pauperes & peregrini.
& cum illis xp̃m conuiuam
noueris: Negotiatorẽ clericũ
& ex in ope diuitẽ ex ignobili
gloriosũ: quasi quandã pestẽ

Expanded text:
t cum propheta dicit: pars mea t cum propheta dicit: pars mea dominus, nihil extra dominum habere potest, quod, si quippiam aliud habuerit praeter dominum, 20 pars eius non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae militiae putes, id est, ne lucra saeculi in Christi quaeras militia; nec plus habeas quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: Cleri eorum non protuam pauperes et peregrini et cum illis Christus conuiua nouerit; negotiatorem clericum et ex inope diuitem et ex ignobili gloriosum quasi quandam pestem