comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem Regni et cõminuã filios tuos añ
dies suos. Et addidit angłs. Intraitus
tẽpli sui ꝓhibet tibi dominis. diebus
ottuaginta obẜuanciãs tibi adhibet de
us ut sccłm peitatũ tuum peĩtẽtiam
agas. Et cum salomon fleret ⁊ miẜi¬
cordiam peteret ab angelo. Respondit
angelus prolongati sunt dies tui. ue¬
furtam̃ super. filios tuos uenient ma¬
la et ĩiquitatẽ ĩnuncãbaẽ et coripiẽ¬
tũr a supẽiuem ente. Iniquitate.¬

Expanded text:
tem regni et comminuam filios tuos ante dies suos», et addidit angelus: «Introitum templi sui prohibet tibi Dominus diebus octoginta observantiamque tibi Deus adhibet, ut secundum peccatum tuum penitentiam agas». Et cum Salomon fleret et misericordiam peteret ab angelo, respondit angelus: «Prolongati sunt dies tui, veruntamen super filios tuos venient mala et iniquitates innumerabiles et corripientur a superveniente iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
icas ⁊ caldens a ceteiat ĩ notis ꝯp̃hendũtur.
Ista tñ scͥpta q̃ alatinis ĩ telligi ñ possũt̃ nullo
die piofe̾n debent nͥ illis dieb qͥb ꝯstitutũ est
a Rege salomone.i. illis dieb. nõ quib note
ipiciuntur s illis dieb sꝑ sccła die postꝙͣ nota iñ¬

Expanded text:
icas et caldeas et ceteras que in notis comprehenduntur. Ista tamen scripta que a latinis intelligi non possunt, nullo die proferri debent, nisi illis diebus quibus constitutum est a rege Salomone, id est illis diebus quibus note inspiciuntur, sed illis diebus semper secunda die postquam nota
Abbreviated transcription (Latin):
ul phylosophye ⁊ aitiũ sb̾ ip̃is ꝯtr̃ptaru
nullatenꝰ Rideas neq ludũ hãs. quia Rex
Sa lomon quadã die dũ notaꝵ eaꝵdẽ ĩ spi¬
cẽt formas. forte plus solito uino crapula
illudens eri contep̃nes auferam ate patꝰ¬

Expanded text:
vel philosophie et artium sub ipsis contentarum, nullatenus rideas neque ludum habeas, quia rex Salomon quadam die dum notarum earumdem inspiceret formas forte plus solito crapulatilludens et contempnens, auferam a te pa
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ̾ ĩ se continet. uñ ait salonion
hant nouam physice ꝯditõnẽ a deo
ditum tã ĩ efficatis sciẽ fundam̃tum
tociꝰ ĩ se ãtis ip̃iꝰ phisice sciam qͣlitatẽ
continens ⁊ ꝙͣtitatẽ ĩ quare mirabił
est ⁊ spetiosũ magis ꝙͣhorridũ ꝙ quidꝰ
adeo ꝯpendiose quidẽ beuit̃ quidẽ uͦ
grauit᷑ ⁊ prolixe docent᷑ tu aũt qͦciens¬
cumq legei̾s nõ ad u̾boꝵ respicias mł¬
titudinẽ s mistenͣ tãti lauda uͥtute.
Ip̃r̃ eͥ salomon de artis notoi̾e subtili¬
tate diuini auxilii mi rabilit̃ libertate
distorsit. Sed ꝗa gr̃ãd̾ ẽ quid̾ ꝙ pos

Expanded text:
et hec in se continet, unde ait Salomon: «Hanc novam phisice conditionem a Deo ditum tam efficacis scientie fundamentum totius in se artis phisice scientiam qualitatem continet et quantitatem, in qua re mirabile est et speciosum magis quam horridum, quod quidam a Deo compendiose, quidam leviter, quidam vero graviter et prolixam legeris, non ad verborum respice multitudinem, sed misterii tanti lauda virtutem». Ipsam enim Salomon de artis notorie subtilitate divini auxilii mirabili libertate distorsit. Sed quia grande quidem es
Abbreviated transcription (Latin):
scendum ẽ. ne aliqͥs p̃sũp̃tuose illud pro¬
ferat siũ ꝑ ignorãtiã aliͥd de illo agat qd̾
agendũ ñ sit. ¶Lec ẽ enim or̃o sinplex
facũ die ꝙ̃ salomon ⁊ posteri eiꝰ ĩ istis ꝑiti
legẽmat.i. Renouatõem aut expedim̃tum¬

Expanded text:
oscendum est, ne aliquis presumptuose illud proferat, sive per ignorantiam aliquid de illo agat, quod agendum non sit. Hec enim est oratio simplex facundie quam Salomon et posteri ejus in istis periti Le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯple restaura sana ĩ tellectũ mneũ ut
glificem te ꝑ oĩa oꝑa cogitatõ num
et u̾borũ meorũ.

Expanded text:
asti, comple, restaura, sana intellectum meum, ut glorificem te per omnia opera cogitationum et verborum meorum.
Abbreviated transcription (Latin):
magnificẽciam eleuati¬
õĩs. ꝑ gloĩficitũ maiestatis tue
ꝯsidcã uiuifica ⁊ restauia ꝙ ex
tua ĩennarabili pietate suscepi. ⁊
bi liter ad eptus sum teꝑ¬

Expanded text:
ificentiam elevationis, per glorificationem majestatis tue, visita, vivifica et restaura quod ex tua venerabili pietate recepi, et giente mirabiliter adeptus sum, te
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝯphensione qminium scientiaru¬
Uisibilium et Inuisibilium date.¬
fauete. multiplitate. fecondate
replete. perficite. dissponite. ordina¬
te. et in nouate. cunctanter

Expanded text:
rna, comprehensio omnium scientiarvisibilium et invisibilium datfavete, multiplicate, fecundate, replete, perficite, disposite, ordinate et innovate constanter
Abbreviated transcription (Latin):
gnus magon. naziatol. Saziathos. elia¬
mothon. Sepharnaiaton. Gemoeel. Sezaniel.
lebathon. bazios lanuazaron. alamarator
lapuegal. Sagemicios. egemezios. Samala¬
goron. a nomos. Grathomessios. Sochiron. ze¬
uo gͣssephon. chela el. zephastamos. amara¬
Nos. Sannaziel. Getramatiol. asagar. Ma¬
ganamar. Sennagel. secastolo gion. gena¬
logos. agenolo thogos. Serozo mai. Ianna¬
ramos. Remedichos. xp̃omeliel. azuneros.
Samal. azaramagos. Gelemiel. Gezonome¬
gul. ana xp̃os. Gemotheon. Samot. eliemon.
Ialamimi. aminos. Gezelios. Sarcarai. Ge¬
cozomarai. theos. agyos. yschyios. athanatos.

Expanded text:
gnus, Magol, Naziatol, Saziathos, Ebonothon, Sepharnaiaton, Gemoriel, Sezamel, Lehathon, Bazios, Lannazamarathon, Labamegal, Sagemicros, Egemeziol, Samalegoron, Anomos, Gratomessios, Sothron, Zenegessephd, Chelael, Zephastamos, Amaragios, Sannaziel, Getramatiol, Azagal, Azaganamar, Sennagel, Secastologion, Genologos, Agenolothogos, Serozomai, Jaminaramos, Remelithos, Christomeliel, Azimeros, Samal, Azaramagos, Gelemiel, Gezonomegal, Anachristos, Gemotheon, Samot, Eliemon, Jalamiim, Aminos, Gezelias, Sacarai, Gehezamarai, Theos, Agios, Yskiros, Athanatos,
Abbreviated transcription (Latin):
or̃ones quas Salomon helym caldaice .i. tͥ
ĩ tͦductioem sp̃ale pͥncipiũ de ipis ꝯstituit
Salomon ut sccłm lune tẽpora det̾minata
⁊ nõ absq ꝯsicento termino profeiũtur qd̾¬
tpͣr ꝓtulleĩr sciat õĩ occasioe remota illo
mense toto faꝯdiã ĩ oĩb ꝓfenͣdis mulco
maiorem solito mirabiliter ⁊ mestima¬

Expanded text:
ones quas Salomon Helym caldaice, id est introductionem speciale principium. De ipsis constituit Salomon, ut secundum Lune tempora determinata et non absque considerato termino proferantur, quoprotulerit, sciat se omni occasione remota illo mense toto facundiam in omnibus proferendis multo majorem solito mirabiliter et inextima
Abbreviated transcription (Latin):
ne instituit que et aquatuor angelis
sanctis scripta sunt ⁊ quarta luna nobis
manifestata ⁊ quartus ab angło ipsa ꝵ
latore nobis replicata. nec nõ quatuor
anni tẽporib scriptis et reueiatis ostẽsa
gius. caldea greca ebrarca alatina eudenf
exposita ⁊ ĩ partes qua tuor orbis tẽrarum
habere potestatis efficatiam nec nõ ĩ huma¬
na m̃te uirtutes quatuor. Intelligẽtianrox¬
moriam. facondiam. ⁊ in istorũ triun sta¬
bilitatem quã maximam. dominã dicimus
⁊ coenouimꝰ. Ista enim sunt de quibus
prefatum est. que sicut diximus refferen¬
da sunt.¬

Expanded text:
ne dedimus que a quatuor angelis sanctis conscripta sunt, et quarta Luna nobis manifestata, et quater ab angelo ipsarum latore nobis replicata et ranni temporibus scriptis et renovatis ostensa atuor linguis caldea, greca, hebraica, latina evidenter exposita, et in partes quatuor orbis terrarum habere potestatis efficaciam, necnon et humane mentis virtutes quatuor, intelligentiam, memoriam, facundiam et istorum trium stabilitatem quam maximam dominari dicimus et cognovimus. Ista enim sunt de quibus prefatum est que sicut diximus ita referenda sunt»
Abbreviated transcription (Latin):
faraunhec. sohon. uehepotem. nmali¬
riol. naratal. Semelfiot. netotima:¬
pissamat. Raga al. Agamal fugames¬
bõ. sepraon. arion.Usion. sem ession.
regon. amn. amin. Amin..

Expanded text:
Feramiec, Soon, Vehepoten, Invalliniol, Naratol, Semadaior, Necot, Maypissamat, Ragaal, Agamal, FagamesHen, Sephizion, Arion, Usyon, Semension, Regon
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ atq faꝯdiã sb̾tilitatis ip̃iꝰ aͣtis ẽi¬
de Gramatica. Dyaletica ⁊ Rertorica quãe
singłe note ĩ singulis artibus sic ponãtur.¬
¶ De ceteriᷤ aut̃ artib ⁊ ip̃aꝵ notis loco suo ⁊
tempore sicut ĩ libꝰ eidem salomonis Reꝑim
disronemus.
Quib tẽporib ul qͦ statũ no

Expanded text:
tellectum atque facundiam subtilitatis in ipsius artis omnide gramatica, dialectica et rethorica quare singule note in singulis artibus sic ponantur. De ceteris autem artibus et ipsarum notis loco suo et tempore sicut in libro ejusdem Salomonis reperimus disponemus. Quibus temporibus vel quo statu no
Abbreviated transcription (Latin):
decapendos. oxiala maton. Sabarnael. Go¬
iama leel. nagatamal. endamios. tegama¬
tal. smanazel. teogeros. amazai. then eli¬
os. zatamaheli theo megos. lapdamelion
Gerozion. honus.¬

Expanded text:
Decapendos, Meramalathon, Sabarnael, Seramalael, Nagathamal, Endamios, Regamatal, Sazanazel, Theogeros, Amazai, Eenelios, Zachamanes, Theomegos, Labdalnelion, Gerozion, O
Abbreviated transcription (Latin):
acol. lemelei. zemenal. zeteronaun.
ezicomar o .x. Ui. alle. Semanaẏ.
uacam. zezaol. magal. geqͣnagai. Sẽ¬
mial. zanagͦmos. negͣozobaum. lon¬
gai. izeromelion. sicroze. gͣmaltheone¬
osi. calmelos. Samel. gezeziot. se¬
oĩa siũ singłaĩa siũ gn̾alia plene ꝑ¬
fecte efficacit᷑ audiantui ⁊ cogͦscãtur
⁊ memorit teneãt᷑.¬

Expanded text:
os, Lemeloi, Zemenai, Zettronaum, Elintomai, o. a. ot, Alle, Semanai, Nataim, Jezaol, Magal, Jecramagai, Senmial, Zanagromos, Negorobalim, Longai, Izeremelion, Sicroze, Gramaltheoneos, Carmelos, Samiel, Gezesiot, Seomnia sive singularia sive generalia plene, perfecte, efficaciter audiantur et cognoscantur et memoriter teneant
Abbreviated transcription (Latin):
e̾is reuolutis ⁊ ĩ srectis postea operaie in
ãtib sic̃ uoluẽis ⁊ sic tͥ dictũ ẽ.
De oratõi¬

Expanded text:
libris revolutis et inspectis, postea operare in artibus sicut volueris et sicut tibi dictum est. De orationi
Abbreviated transcription (Latin):
Regiomal. agalad. craotod. antono¬
mos. Ieten. Sazara. maratal. Raama¬
ton. lephod. hosacro. coiemal. Salaiel.
gessomani. azarod. begestar. am al. Ista
or̃o ꝯtinet᷑ ĩ loco sccło pͥme fig̃e note

Expanded text:
Regiomal, Agalad, Craotad, Antonomos, Ledensazaia, Maratal, Momaton, Hosacro, Cogemal, Salaliel, Gessomami, Azarod, Begestar, Amal. Ista oratio continetur in loco secundo prime note
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩfluat ĩ nobis tempore magne siccitatis humiditatẽ ĩ primo
flos fabe. de radicib zinziberis. pastinace. de lignis lignũ liquiritie.
de frucaibus fructus amigdalaꝵ dulciũ. mora matura. uue
longum De guinis laudanum. gumiarabicum. dragantu. bdelium
de uenis plinibum argentum. Cathina argentea. De carnib¬

Expanded text:
rimo us, fabe. De radicibus, zinziber, pastinace. De lignis, liquiricia. De fructibus, amygdale dulces, mora matura, vue longum. De gummis, ladamum, gummi arabicum, dragantum, bdellium. De venis, plumbum, argentum, cadimia argentea. De carnib
Abbreviated transcription (Latin):
Sarcocola. om̃es mirobolani. fumusterre ¶Confortant q̃ cordis¬
sanguinẽ clarificant ut aurum argentum. et perle. Confortãt
q̃ ponacitatẽ aliquã h̾ent. qr ponticitate sua. et grossitudine
substãtie sue. ꝑtes membroru caadiuãt. et spiritu recinent
Cuiꝰ aduitorio uirtutes opantur. ut absinthui. Corroborant¬
etiã que uitalem spiritu uel aĩalem ⁊eparant ut zosa. et q̃
iuirtutẽ stomaci digestiuã ꝯforcant ut Cinamoniu¬
bebe. sponsa solis. mastix. muscus. xiloaloes. nux nuscata.
macis. gariofilus. Calamus. aromaticus. Infunde gͦ ĩ cello¬

Expanded text:
fumus terre. Confortant etirdis clarificant, ut aurum, argentum, perla. Item que ponticitatem habent, quia ponticitate sua et crassitudine substantie sue, partes membrorum coadunant et spiritum retinent; cuius adminiculo virtutes operantur, ut absinthium. Item que vitalem vel animalem spiritum reparant, ut rosa; et que virtutem stomacbebe, storax, mastix, muscus, xiloaloe, nux muscata, macis, gariophilli, calamus aromaticus. Quedam vero vene
Abbreviated transcription (Latin):
reri. Centauree agarici. De lignis polipodiu ⁊ cubirluiũ ligniĩ
alaes. xi lobulsamiu. elinuim. Cinamoniũ. om̃es sandali garis¬
foli cortex turis. tamariscus de Frliis foliũ salicis mirti ole¬
andri. serpentaue lauri. sauine. tamarisci. oliue. colainadaum¬
Citei. de fructib Glandes. Mirobolam eitrin. cataputie. nux
miuscata mag̃. amuigdale amare. mora ĩmatuta. fistis uel phesis.
forbu. nespula. cortex. et acetũ pomi citzim colaͥntida eotana.¬
al pira. castanee. pinee. De grauis miliu panicu. lolui. lupi¬
ni.rist. orobi. berberis. mirtili. de giũs ct ͣ Aloe . litiu. uinũ ma¬
sicinu tus. muirra. A⁊ moniacu. sigia. galbanu. lacca. hil
samus. mel. De uenis fmantes. gipsu. cerusa. lapislazuli. li¬
targiuur. lateres. Uitrũ. coralus. de carnib et suꝑfluitatib aĩalu

Expanded text:
peri, centauree, agarici. De lignis, polipodium, lignum aloes, xilobalsamum, hebenus, cinamomum, omnes sandali, gariophilli, cortex thuris, thamariscus, costum. De foliis, salicum, mirti, oleandri, serpentarie, sauri, sene, tamarici, olive, citri, coloquintide. De fructibus, glandes, mirob cicer, catapucia, nux muscata, maci, amygdale amare, mora immatura, fistici, mespila, sorba, cortex et acetosum, pomi citri, coloquintide; coctana, pyra, castanee, pinee. De granis, milium, panicum, lolium, lupini, rizi, orobi, berberis, mirtilli. De gummis et succis, aloes, licium, mumia, mastix, thus, mirrha, ammoniacum, sigia, galbanum, lacca, mel, balsamum. De venis, emathites, gypsum, tuchia, lapissazuli, litargirum, nitrum, corallus. De carnibus et superfluitatibus animalium,
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩfluat ĩ nobis tempore magne siccitatis humiditatẽ ĩ primo
flos fabe. de radicib zinziberis. pastinace. de lignis lignũ liquiritie.
de frucaibus fructus amigdalaꝵ dulciũ. mora matura. uue
mature. Iniube. Caro pomi citrini. pruna musia. Cana melis.
longum De guinis laudanum. gumiarabicum. dragantu. bdelium
de uenis plinibum argentum. Cathina argentea. De carnib¬

Expanded text:
rimo us, fabe. De radicibus, zinziber, pastinace. De lignis, liquiricia. De fructibus, amygdale dulces, mora matura, vue passe, iniube, calongum. De gummis, ladamum, gummi arabicum, dragantum, bdellium. De venis, plumbum, argentum, cadimia argentea. De carnib
Abbreviated transcription (Latin):
Deus dedit michi horum scientiã ueram que
sunt. ut sciam dispositionẽ orbis terratimi
et uirtutes ellementoru initium et ꝯsuma¬
tionem et medietate tpͣru. uicisicudinu
ones temporuz anni cursus et stellaruz dispo¬
sitiones. naturas aĩalium et iras bestiarum. uim uentoru et
cogitationes hominuz. diferentias uirgultoru et uirtutes ⁊ adi¬
cum. et queꝯq sũt absconsa et ĩprouisa didisci. ommũ erim

Expanded text:
Deus michi dedit horum scienciam veram que sunt, ut sciam disposiciones orbis terrarum et virtutes elementorum, inicium et consummacionem et medietatem temporum, vicissitudinum ones temporum, anni cursus et stellarum disposiciones, naturas animalium et iras bestiarum, vim ventorum et cogitaciones hominum, differencias virgultorum et virtutes radicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim
Abbreviated transcription (Latin):
plantagĩs. rose. scariole. citruli. melonis. eucurbite. d̾ florib
Caro pomi citrim. oliua acerba. poma coctana. pira. cerasia.
de Granrs ordeum. fabe uirides et sicce. milium. Panicu.
mirtilli. Amidu. De sucis a catia. Acetum .de uenis bolus.
argentea. De carnib Caro porcina. Caprina houina. Ceruina.
leporina. Asimna. Mulina. A prina. caro q ꝯturmeu

Expanded text:
plantaginis, rose, scariole, citruli, melonis, cucurbite. De floribuscaro pomi citri, oliva acerba, pruna, coctana, pyra poma, cerasa. De granis hordeum, fabe virides et sicce, milii, panici, mirtilli, amidi. De succis, acacia, acetum. De venis, bolus,argenti. De carnibus, caro porcina, caprina, bovina, leporina, asinina, mulina, aprina et coturnicum
Abbreviated transcription (Latin):
gidarum ĩ tertio gradu. que sunt iste De herbis uirga pa¬
storis. omnes sandali. ypoquistidos. sempuina. portulaca.
fruccibus poma mandragore. de Sucis. Canfora san
Canfora san¬
guis draconis ypoqͥstidos. De uenis Gipsum. spodium. ferrugo.

Expanded text:
gida in III gradu sunt, ex herbis, virga pastoris, hipoquistidos, semperviva, portulaca. fructibus, poma mandragore. De gummis et succis, camphora, sanguis draconis, hipoquistidos. De venis, gypsum, spodium, ferrugo.
Abbreviated transcription (French):
Camepiteos. usopus. sansucus. Sambucus. mentastrũ. Calamẽtũ
pullegiu. ouiganũ. portus. ⁊uta domestica. Apiũ squinantũ de
senuubus semen petroselini. Ameos. Anisi. Cardamomi. Cardi.
Erithimi. porri. Nigelle. Cimini. sileris montani rute domestice.
Eruce de floribus flos sambuci. squinanti. De radicib ⁊ adix enule¬
Squinãti. mente. diptami. ceparu. porri. ellebori utausq. her¬
modactili. Serpentarie. zedorrii. doronici. zinziberi. Centauree
olleandri. micis. colloqͥunde. lapule. De fructib Nux indica
Caraputia. Cuerimẽs agrestes. c olloquada de granis loluiz. piper
loneu. straphisagnia de gumis et sucis ysapus tirrt̾. seamonea.

Expanded text:
bucus, mentastrum, calamentum, pulegium, origanum, porrus, menta domestica, apium, squinantum. De seminibus, semen petrosilini, anisi, cardamomi, carvi, epithimi, porri, nigelle, corvini, sileris, cute domestice, eruce. De floribus, flos sambuci, squinanti. De radicibus, radix squinanti, diprami, cappari, porri, cepe, hellebori utriusque, hermodactyli, serpentarie zandarici, zinziberi, centauree.oleandri, nucum, colloquintide, anabulle. De fructibus, nux indica, catapucia, cucumeres, agrestes, colloquintida. De granis, olive; piper longum, stafisagria. De gummis et succis hyssopus, costus, scamonea,
Abbreviated transcription (Latin):
in lacte ꝙ lac coagulabitur et gut¬
multa sunt alia coagulantia lac
dłi dicunt ꝙ si p̃an ꝰ subtilissimꝰ
madefactus oppobalsamo etablutꝰ
si ĩnulla sun ꝑte remane atĩfects

Expanded text:
agulatur et gutmulta alia coagulativa. Alii dicunt quod pannus subtilissimus madefactus oppobalsamo et ablutus si in nulla parte remaneret infectus,
Abbreviated transcription (Latin):
suauis In gustu acuta: et aliqͣutu¬
lum subamara hẽm aliquid põ
tiaitatis et que sunt ĩ colore rusta
Cum autẽ põitur in medicĩg: ab iici¬
endum est quoddam album quod
interius est et quoddam ingrum
quod exterius ẽ c̾ca radicem. folia
eius pura pomĩtur in medicims¬

Expanded text:
suavis, in gustu acuta et aliquantulum subamara, et aliquid habet ponticitatis, et que sit in colore subrufa. Cum autem ponitur in medicinis, abiciendum est quoddam album quod interius est et quoddam nigrum quod exterius est quasi circa radicem, et folia eius pura ponuntur in medici
Abbreviated transcription (Latin):
Esolidum q̃ris tres dragias dĩdiabis
Exagiũ soludo differt in nomie solo
Aureus exagio soludq parisicat
Coristat ex solidis uł ter t̾b uncia dragͥͦ
ncia ps libre duodena qs abigitĩde

Expanded text:
solidum quaeris, tres drachmas dimidiabis; Exagium solido differt in nomine solo; Aures exagio, solidoque parificatur; Constat sex solidis, vel ter tribus uncia drachmis; Uncia par librae duodena quis ambiget inde
Abbreviated transcription (Latin):
Dax animã nutrit. retinet concordia pacem.
Pax reprimit lites. concordes nec tit amores.
lis pacem metuit. refugit discordia pacem.
Pax odiũ pellit castum pax nutrit amorem.
¶Qui stellas numeras. quarum tu nõia sobꝰ.
Signa. potestates. cursus. loca. tempora. nosti.

Expanded text:
ax animam nutrit, retinet concordia pacem. Pax reprimit lites concordes nectit et item. Lis pacem metuit, refugit discordia pacem. Odia pax pellit, castum pax nutrit amorem.Qui stellas numeras quarum tu nomina solus, Signa, potestates, cursus, loca, tempora nosti.
Abbreviated transcription (Latin):
sol aqua cristallus. dant qualemcumq figͣam.
Uirginei partus edificantq fidem.
Si tinguatur aquis. et soli subiciatur.
Scintillas ꝓfert. integer. ille lapis.
Si bñ cuncta notes. aqua sol tristallꝰ ⁊ ggnis.
Sunt flamen uerbum uirgõ d̾s q puer.
flam̃. aque uerbirn soli uirguncula gẽme.¬
Stirps igni quadam conditione coit.

Expanded text:
Sol crystallus, aquae dant qualemcunque figuram Virginei partus, aedificantque fidem. Si tinguatur aquis, et soli subjiciatur, Scintillas praefert integer ille lapis. Si bene cuncta notes, aqua, sol, crystallus, et ignis Sunt, Flamen, Verbum, Virgo, Deusque puer. Flamen aquae, Verbum soli, Virguncula gemStirps igni quadam conditione coit.
Abbreviated transcription (Latin):
titerat. iste talis dico assiduitate qͣdã a socio uictꝰ. pigro ꝯsentit. indiscretum
patit᷑. uagantẽ seqͥt᷑. Ecce fr̃s piger expeditũ luctando deicit disc̾tũ indisc̃tꝰ decip̃.
Sic uagantes extͣ castrũ. ab hostib capiunt᷑. recipiunt ꝓ mun̾e penã. ꝓ labore fup-¬
pliciũ. Ad aptet᷑ gͥ ꝓportionalis similitudo: ostendat᷑ in hoĩe int̾iori ⁊ ext̾iori. qd̾

Expanded text:
rum murus exstiterat, iste talis, dico, assiduitate quadam a socio victus, pigro consentit, indiscretum rum murus exstiterat, iste talis, dico, assiduitate quadam a socio victus, pigro consentit, indiscretum patitur, vagantem sequitur. Ecce, fratres, piger expeditum luctando dejicit, discretum indiscretus decipit. Sic vagantes extra castrum ab hostibus capiuntur, recipiunt pro munere poenam, pro labore supplicium. Adaptetur i
Abbreviated transcription (Latin):
ad tẽpꝰ s assidue. ne adu̾sariis tͣdat᷑ castrũ. ne ⁊ ipse capiat᷑ tͣdatur exactori:
mutatur in carcerẽ. tͣhat᷑ ad torm̃ta. Istiꝰ uita mores instruit audientiũ:
eri: magna pars bonitatis ẽ. Hoc ÷ fr̾es officiũ discreti atq expediti. Indisc̃ti
aũ ⁊ pigri officiũ ẽ. impedire discretũ: tardare expeditũ. Hunc talia agentẽ
labor discreti docta prudentia. sue fac̃ participẽ laudis ⁊ głe. Qͣndo autẽ
lib̾at᷑ ab hostib castrũ. cũ socio dm̃i sui gr̃am rectpit: ⁊ remim̃at᷑ cũ eodẽ. Sio
contingit qͣndoq fr̃es. ut piger that᷑ ad p̃miũ. s sepiꝰ euenisse ꝯtͣriũ in hac
societate cognouimꝰ. Mira res. Iste qui talis añ fuerat. cuiiꝰ ꝓbitas licet damp
xtitisset. ab hostib tñ laudari meruit: cuii ꝓuidentia sõc

Expanded text:
ad tempus, sed assidue, ne adversariis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, ad tempus, sed assidue, ne adversariis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, mittatur in carcerem, trahatur ad tormenta. Istius vita mores instruit audientium, eri, magna pars bonitatis est. Hoc est, fratres, officium discreti et expediti. Indiscreti autem et pigri officium est, impedire discretum, tardare expeditum. Hunc talia agentem, labor expediti, discreti docta providentia facit participem laudis et gloriae. Quando autem liberatur ab hostibus castrum, cum socio Domini sui gratiam recipit, et remuneratur cum eodem. Sic contigit quandoque, fratres, ut piger trahatur ad praemium, sed saepius invenisse contrarium in hac societate cognovimus. Mira res! Iste, qui talis ante fuerat, cujus probitas licet damnosa eis exstitisset, ab hostibus tamen laudari meruit; cujus providentia socio
Abbreviated transcription (Latin):
ministri turriũ instalirata mumitiõe. securiꝰ fraudes inimicoꝵ exeludunt. sic
ho int̾ior ⁊ hõ ext̾ior intͣ munimina claustroꝵ positi. antiqͥ hostis insidias. &
Diseret᷑ in die munitiõls parat. erigit ꝓꝑugnacła. defensiõis loca singłis ad¬
signat:. officia p̃essendi inungit qͥb dã socioꝵ ꝯcoroiã docet: ieninandi tẽpꝰ in¬
dicit. ne fames que clausis intrat forib. int̾ armatos uictorie obtineat pͥnci¬
patũ. frandẽ dãpnat. ne ꝑ aliquẽ hostis ingrediat᷑. s ante oĩa ꝑseũantẽ pati¬
entie ꝯstantiã habendã fore p̃dicat ⁊ hortatur. In nocte uͦ excubias ponit. dis¬
cͣrit ꝑuigiles. sonnolentos increpat. Et pre cet̾is sepissime sociũ excitat q piger
qr expeditꝰ ẽ ꝓuidentia machinam̃ta dissipat. qr discret᷑. Sic agit discret᷑ ñ

Expanded text:
ministri turrium instaurata munitione securius fraudes inimicorum excludunt: sic ministri turrium instaurata munitione securius fraudes inimicorum excludunt: sic homo interior, et homo exterior intra munimina claustrorum positi, antiqui hostis insidias, et Discretus in die munitiones parat, erigit propugnacula, defensionis loca singulis assignat, officia praeessendi injungit quibusdam sociorum, concordiam docet, jejunandi tempus indicit, ne fames, quae clausis intrat portis, inter armatos victoriae obtineat principatum; fraudem damnat, ne per aliquem hostis ingrediatur; sed ante omnia perseverantem patientiae constantiam habendam fore praedicat, et hortatur. In nocte vero excubias ponit, discurrit per vigiles, somnolentos increpat, et prae caeteris saepissime socium excitat, quia pi expeditus est, providentia machinamenta dissipat, quia discretus est. Sic agit discretus non
Abbreviated transcription (Latin):
edificant palatia. s domꝰ illoꝵ sepuleͣ eoꝵ inet̾nũ. Eurres firmas in sũmis mõ¬
tibs locant. uallant aggere. ⁊ muro cingunt. montes ñ suis manib s pauꝑm
fufferunt. circ̃ductis solo imꝑio fluminib excludunt hostiũ uires. nehil
unt. pictos delectant᷑ hr̃e thalamos. uestiunt᷑ ibi imagines pciosis coloꝵ indu¬
m̃tis. ꝓauꝑ aũ sine uestib incedit. ⁊ uacuo uentre clamat ad ostiũ. Omina
endens. pauꝑi uͦ ad ianuã clamanti ñ porrigit᷑ ꝑanis. ⁊ uerũ fatear ut spoli¬
domib antepoñt. que utinã pauꝑes includ̾ent. ñ exelud̾ent. Cuies urbiũ suaꝵ
mrunitiões studiose disponunt. ut sic hostiũ inc̾sus repellant. excubias or᷑nãt.
uectes ferreos portis inserunt. Portas suas munnnt custodib. s tu dñe pone
itate gaudent. alii necessitate ⁊ timore ne opͥmant᷑ a potentib ut diximꝰ. labora¬
re ñ desinunt. Claustra aũ qͣsi castra dñi. alii dño ꝯponunt. Q̾ sicut regum

Expanded text:
edificant, sed domus illorum sepulcra eorum in aeternum . Turres firmas in summis montium locant, vallant aggere, et muro cingunt, montes non suis, sed pauperum manibus transferunt, circumductis solo imperio fluminibus, excludunt hostium vires, nihil unt, pictos delectantur habere thalamos, vestiuntur ibi imagines pretiosis colorum indumentis. Pauper item sine vestibus incedit, et vacuo ventre clamat ad ostium. O miraendens, pauperi vero ad januam clamanti non porrigitur panis, et, ut verum fatear, pdomibus anteponunt, quae utinam pauperes includerent, non excluderent. « Cives urbium suarum monitiones studiose disponunt, ut sic incursus hostium repellant, excubias ordinant, vectes ferreos portis inserunt, portas suas muniunt custodibus. Sed tu, o Domine! pone itate gaudent. Alii necessitate, et timore, ne opprimantur a potentibus ut diximus, laborare non desinunt. Claustra vero quasi castra Domini alii Domino componunt, et sicut regum
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ aus̃ cum expon̾et illum locũ. turbatꝰ ÷ inquit a uoce inimi.¬
ci. & a tͥbulatione peccatoris. Sic temptat diabolus quos libet ꝑ huiiꝰ.¬
ie sequuntur: Nemo gͥ a caritate nos separet. Qui
taem habuerit. antiqͥ hostis minas tim̾e non poterit. qr caritas fo.¬
ras mittit timorẽ: nec impugnationib delectationũ cedet qͥ cari¬
tatis utit᷑ clipeo. qr caritas patient̃ omnia sustinet. Hoc gͥ clipeo hõ
int̾ior & ext̾ior utant᷑ ad defensionẽ. ne uel terreant᷑ minis. uł impu.¬
gnationib cedant: & hec de prima ꝓpositione sufficiant. Qmͦ blandit᷑
Qͦ mͦ blandit᷑

Expanded text:
tinus, cum exponeret illum locum, « turbatus, inquit, est a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. » Sic tentat diabolus quoslibet per hujid eorum quae sequuntur? Nemo igitur a charitate nos separet. Qui enim charitatem habuerit, antiqui hostis minas timere non poterit, quia charitas foras mittit timorem , nec impugnationibus delectationum cedet qui charitatis utitur clypeo, quia charitas patienter omnia sustinet . » Hoc igitur clypeo homo interior et exterior utantur ad defensionem, ne vel terreantur minis, vel impugnationibus cedant. Et haec de prima propositione sufficiant. CAP. III. Quomodo blandit
Abbreviated transcription (Latin):
cirẽuallatꝰ reluctans odio ut ꝑficiat dilectionẽ: in ipsa lucta
contͥstat᷑. & ideo dicat cũ ꝓpħa. exaudi d̾s dep̃cationẽ meam & ne
despexeris p̃cem meã. intende michi & exaudi me. Contͣbatꝰ etiã¬

Expanded text:
circumlatratus, reluctatur odio, ut perficiat dilectionem et in ipsa lucta circumlatratus, reluctatur odio, ut perficiat dilectionem et in ipsa lucta contristatur, » et ideo dicat cum Propheta: Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris deprecationem meam; intende mihi, et exaudi me . Cont
Abbreviated transcription (Latin):
muri fragiliores sunt. Pigrũ sociũ ne deficiat hortat᷑. salomonis utit᷑ ꝯsilio dicentiᷤᷤ.
fili accedens ad seruitutẽ dĩ. p̃para aĩam tuã ad tẽptationẽ. Hocet rationabiliter
indiscretũ. qͣlit sustin̾̃e debeat minas hostiũ religiõis bonũ ꝯm̃dat᷑. delectatiõis
uͦ pessime uiciũ dãpnat. Monet eũ ne abhorreat fluctuationẽ uite ħꝰ qr ad tp̃s¬
te sp̃c. ⁊ tẽpestate. ñ dabit. ĩ inet̾nũ fluctuationẽ ĩto. Hortat᷑ itĩn illũ ne ꝯtri-¬
Estetur
in exercitatione sua. ne conturbet᷑ a uoce inimici & a tͥbulatiõe
peccatoris. s dicat paratꝰ sum & ñ sum turbatꝰ ut custodiã man.¬
data tua. his & aliis incitam̃tis multis homo int̾ior consolat᷑. ẽxt̾i.¬
ore licet cum eo impugnet᷑ & contͥstet᷑ in exercitatione sua. Cum
enĩ caro in se affligitur. uel cũ scłarium hoĩum patit᷑ coniucia: tẽ
homo int̾ior ut ait beatꝰ augustinꝰ affectꝰ tedio. & multorũ rabie

Expanded text:
muri fragiliores sunt. » Pigrum socium, ne deficiat, hortatur; Salomonis utitur consilio dicentis: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationes ; docet rationabiliter indiscretum, qualiter sustinere debeat minas hostium; religionis bonum commendat, delectationis vero pessimae vitium damnat; monet eum ne exhorreat fluctuationem vitae et tempestate, non dabit enim in aeternum fluctuationem justo . Hortatur iterum illum ne contristetur in exercitatione sua, ne conturbetur a voce inimici, et a tribulatione peccatoris, sed dicat: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . His et aliis multis incitamentis homo interior consolatur exteriorem, licet cum eo impugnetur, et conturbetur in exercitatione sui. Cum enim caro in se affligitur, vel saecularium hominum patitur convicia, tunc « homo interior, ut ait beatus Augustinus, affectus taedio, et multorum rabie
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ expeditũ. benignitas creatoris plasmauit. Eoce claustrũ .i. dei castrũ intͣ¬
uerunt ambo: ecce undiq hostiũ tͣbe ꝯclamant. Qdã minant᷑ ut t̾reant. blan¬
dunt᷑ multi ut decipiant. ꝓmittunt etiã aliqͥs ut ꝑu̾tant. insidiant᷑ fere õs
ut rapiant. Simul inutiles facti sunt õs. ñ ÷ qͥ faciat boñ ñ ÷ usq ad unũ.
Extͣ mundꝰ totꝰ exeuntib obstrepit. intꝰ uͦ sagntant᷑ in occulto recti corde:
uolant ignea tela. ofligunt hostes enimꝰ. moriunt᷑ młti: nullus sine uul¬
nere unu̾is diei ꝑicłm euadere pot̃. Sic̃ diximꝰ diabolꝰ ꝑ qͦsdã de exercitu
suo claustralib minat᷑ ut t̾reat eos. ꝑ alios blandit᷑ ut decipiat ꝑ aliꝯͦs ꝓnite¬
ut ꝑu̾tat.ꝑ reliqͦs insidiat᷑ ut rapiat. S qͥ sunt qͥ minantur hõi int̾iori ⁊
ert̾iori. iã claustri int᷑ munitiões positis. uł c̃ aliqͥb aliis de reñtiatione

Expanded text:
etum, et expeditum, benignitas Creatoris plasmavit. Ecce claustrum, id est Dei castrum, intraverunt ambo, ecce undique hostium turbae conclamant, quidam minantur ut terreant, blandiuntur multi ut decipiant, promittunt etiam aliqui ut pervertant, insidiantur fere omnes ut rapiant, simul inutiles facti sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Extra mundus totus exeuntibus obstrepit; intus vero sagittantur in occulto recti corde: volant ignea tela, confligunt hostes eminus, moriuntur multi; nullus sine vulnere unius diei periculum evadere potest: sicut diximus, diabolus per quosdam de exercitu suo claustralibus minatur ut terreat eos, per alios blanditur ut decipiat, per alios  qui sunt qui minantur homini interiori et exteriori intra claustri jam munitiones positis, vel etiam aliquibus aliis de renuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
talis delectatiõis fercła. fr̃ib nob̾cũ ꝯmorantib quererẽ ac ꝓpinarẽ Quesi¬
ui fr̃ ⁊ inueni. In solitudine ⁊ enĩ uet̾is testam̃ti. pauculas radices saluti
epperi. ex t̾ra uͦ euñgłii bene culta. qͦsdã fructus boni sapo
flores collegi. ut in unũ ꝯgesta locũ suauẽ reddant odorẽ. Ex radicib itaq .i.
ex sententiis uet̾s testam̃ti. aliqͦd romediũ sanitatis infirmi ruminando ꝑciꝑe
diu̾sis expositionũ florib meditando delectent᷑. Sic paulꝰ apłs apud militenã in¬
sulã egressus de mari. collegit multitudinẽ sarm̃toꝵ. ut sociis qͥ secũ de mariᷤ
ꝑicło euaserant. ignẽ ꝓpt̾ frigꝰ accend̾et. Uñ beda suꝑ actus apłoꝵ. Sarm̃ta inqͥt¬
sunt qͣlibet dicta exortationũ. que ad accendendã caritatẽ ualentia. integritate

Expanded text:
vobiscum commorantibus quaererem ac propinarem. Quaesivi, frater, et inveni. In solitudine etenim Veteris Testamenti pauculas radices salutiferas reperi. Ex terra vero Evangelii bene culta, quosdam fructus boni saporflores collegi, ut in unum congesta locum, suavem reddant odorem. Ex radicibus itaque, id est ex sententiis Veteris Testamenti, aliquod remedium sanitatis infirmi ruminando possundiversis expositionum floribus meditando delectentur. Sic Paulus apostolus, apud Miletam insulam egressus de mari, collegit multitudinem sarmentorum, ut sociis qui secum de maris periculo evaserant, ignem propter frigus accenderet . Unde Beda super Actus apostolorum: uaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia, integritate
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯplexiõib loqͥt᷑. infirmitates diu̾sas si teneat᷑ religio p̃dicat gen̾ari. S qͣre hocs¬

Expanded text:
de complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedicde complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedic
Abbreviated transcription (Latin):
carni. Ostendit ei ꝓpositi difficultatẽ. ⁊ cũ hoc qͣntũ sit. ad lapsũ ꝓmta humane
nat᷑e fragilitas p̃tendit. Nestis asꝑitatẽ.lecti duritiã. uiliũ eiboꝵ afsiduitatẽ labo¬
ris intołantiã. p̾latoꝵ crudelitatẽ. fr̃m discordiã ante ponit ocłos. Addit etiã
longa uigiliarũ nocturnaꝵ spatia. claustri tediũ. ꝯstitutas silentii horas. ie¬
iunii diut᷑nitatẽ: ⁊ ciboꝵ licet uiliũ subtͣdionẽ. & ut gͣuiꝰ t̾reat. si fieri poss ad
desꝑationẽ ꝑtͣhat. Qd ex istis euenire mali qͦat. diligent̾ inqͥrit ⁊ anñtiat. Oĩa
ista imbecillitati carnis adu̾saria fore testat᷑. ⁊ uerũ dic̃. s uoluntarie patimͣ
nascituras affirmat. ñ eẽ bonũ nat᷑s ꝯplexiões tͣbare. cũ ex subtͣctiõe ciboꝵ mu¬
tent᷑ ꝯplexiões. ex mmitatiõe ꝯplexionũ ꝯtͣbatio nat᷑e ꝯtingat. ex otͣbatise infiron¬
tas nat̾e. ex infirmitate mors. E cce fĩs diabolꝰ phificã docet. ecce medicꝰ factꝰ est.:

Expanded text:
carni; ostendit ei propositi difficultatem. Et cum hoc fecerit, quantum sit ad lapsum prompta humanae naturae fragilitas, praetendit; vestis asperitatem, lecti duritiam, vilium ciborum assiduitatem, laboris intolerantiam, praelatorum crudelitatem, fratrum discordiam, mentis ponit ante oculos. Addit etiam longa vigiliarum nocturnarum spatia, claustri taedium, constitutas silentii horas, jejunii diuturnitatem, et ciborum licet vilium subtractionem. Et ut gravius terreat, et si fieri possit ad desperationem pertrahat, quid ex istis evenire mali queat diligenter inquirit, et annuntiat. Omnia ista imbecillitati carnis adversaria esse testatur; et verum dicit, sed voluntarie patimurnascituras affirmat. Non esse bonum naturae complexiones turbare, cum ex subtractione ciborum mutentur complexiones, ex mutatiotas; ex infirmitate, mors. Ecce, fratres, diabolus physicam docet: ecce medicus factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tent qui ordinate iuuere possint: ne uel excusante paucita¬
te irregłarit̃ iuiuant ⁊ uł ꝓ multitudine cohabitantiũ ne¬
cessitati eoꝵ illicita qͦrant᷑. Qui enĩ inultos congͤgant: necee̾.¬
ut uictui eoꝵ multa querant. S dũ querunt plurã: crescit exterios
cura: sparguntur ꝑ diũsas regiones eccłie beneficia: sparguntur ⁊ fr̃s
soli inter scłares habitant ⁊ nolentes ꝑati fraudẽ: s iudicio ꝯtendere

Expanded text:
tent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, neceum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio contendere
Abbreviated transcription (Latin):
rident eos: detrahunt illis ⁊ uacantes ocio ponentes symbolum quasi ca¬
nes dente liuido. ossa pauperũ frm̃ corro lentes: odientes saccũ ieroniua.
cã benedicti ⁊ matulã eulalii ⁊ lacͥmas arsenir⁊ nudixarẽ
m̃ de ordinatione claustri mat̾ial fr̃ aliquid mediocͥtatẽ sgtan¬
do dictiͦ sumus: ordine congruo ꝯsideranda nobis quatuor deciu ͤt
Scilicet qui sunit qui teneant ordinẽ: aut quid teneant. ubi inaueant.
e iuuant. Ut plures sint ꝙ boni ꝓpositi. ut cohabitandi
si creuerit turba ⁊ nascatur curbatio: aut ꝓ difficultate ꝓpesiti subre¬
pat desꝑatio ⁊ ne ex edificioꝵ magnitudine subintret Qatio: aut ex
bundantia rerũ. se interserat tẽptatio. Qui enĩ uolui¬

Expanded text:
rident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi carident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem m de ordinatione claustri materialis, frater, aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim volu
Abbreviated transcription (Latin):
meip̃ ocutukus km̃e de luis que ad edificationẽ claustri mat̾iał ꝑtinent.
pososqiuibusdã forsitan solito graiuor apparebo: neminẽ tñ condẽpnans.
ẜ eos qui remotiores sunt a sclo pre ceteris laudans ⁊ mouens eos qui
multa & ꝑicłõsa possident: docens illos qui pauꝑtate & humilitate gan¬
dent. Scĩo tamen llm̃e multos eẽ. in maiorib ecclus. qui licet multa
possideant. in aliis tñ pauꝑtatẽ amant. possidenti ea quasi non posiden¬
tes. utuntur possessis quasi ñ utentes: erempla pauꝑtatis diligunt. ⁊ ea que
de pauꝑtate septa sunt studiose logunt: legentes se ipsos ꝯspiciunt ł⁊ sub
honere diuitiarũ dolentes gemunt. Hii sunt pauperes sp̃u: ñ habitui. Nos
autẽ ad ocłm ꝑauperes sumus: locũ mutauimus non animũ⁊ uestẽ non
mentem. Sunt etiã in maiorib excłiis. aliqui sublimes oclisanflati su¬
perbie spĩr. qui pauperes fr̃s cum suꝑuenerunt ex lat̾e respiciunt ⁊ de¬

Expanded text:
 charissime, de iis quae ad aedificationem claustri materialis pertinent, quibusdam forsitan solito gravior apparebo, neminem tamen condemnans, sed eos qui remotiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cnĩ redaat: Non obtineant uidicis uices. nec more pͥncipũ militibͣ dñent᷑.
s opp̃ssis subueniant: ⁊ pauperũ frm ministrent obsequiis: Quatuor st̃ in reb possessia
obseruanda. sclicet ne licita iniuiste adqͥramꝰ ⁊ aut uiste adqͥsitis illicite per¬
fruamͦ: ne mutta qͣuis licita possideamꝰ ⁊ aut illicite. licita defendamꝰ. Male e¬
nĩ adqͥrere. aut male uti ad quisitis: delicito fac̃ illicitũ. Mulca uͦ possidere
ꝓpinqͥnũ ẽ. cupidditati: ⁊sic qͦnq qͦd nimiũ diligr̃ male defendi solet. Duͦst̃

Expanded text:
r? Non obtineant judicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defen
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ꝑ esũ pͥmi parentis culpa sũpsit initiũ ⁊ ideo cauendũ nobis ẽ. ne sic ille
ꝑ escã paradisi meruit eg̃ssũ: ita ⁊ nos arceam᷑ ab ing̾ssu. Sunt gͥ
mensura: ne illicitũ aut extͣ horã. aut ultͣ mensurã aliqͥd sum̃amus:
tũ comecit adã in ꝑadiso. ⁊ expelłr: extͣ horã ionathas.¬
led̾r ⁊ popłs iͨ urł ad sepulchra ꝯcupiscentie ultͣ mensurã. ꝙ occidr: Tranᷤ¬
gredr adã p̾ceptũ dm̃ ⁊ frangit ionathas qd̾ obseruabat multitudo po¬
puli: decipit᷑ isrł in saturitate cibi. Sic gͥ tͣnsg̾ssio meruit expulsionẽ⁊
negligentia uoti omunis naledictionẽ: sat᷑itas. mortẽ In his fr̃ cotidie

Expanded text:
 esum primi parentis culpa sumpsit initium, ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur  cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitntiae ultra mensuram, et occiditur . Transgreditur Adam praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
atur delectatione picture: qui ñ delectat᷑ subtilitate scͥpture. Nobis
autẽ qͥ solitudine delectam᷑. utiliꝰ ẽ. eqꝰ aut bos in agͦ. ꝙͣ in pariete. Hic satis

Expanded text:
atur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis atur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, util
Abbreviated transcription (Latin):
tortioribꝰ ⁊ ideo felicioribꝰ ñdatur: cogitare debent qͥbꝰ ũ datur qntum
cle sua secłari utta illi ad istã descenderint. ꝗͣuis usq aã alioꝵ qui sunt
gem mediocͥtas: que nouit equalit̾ om̃ib sua partiri. De edifiens
streꝑitu ꝯt᷑bet᷑ ne dũ lingͣ tacet. respondeat cor:uł dũ corpꝰ qͥetẽ re¬
cipit: animꝰ sit inqͥetꝰ. Edificia frm ñ suꝑflua sint s humilia: non
uosluptuosa s honesta. Utił ẽ. lapis instructura: s qͥa ꝓdest in lapide ce¬
laturas. Utile fuit hoc in ꝯstructione tẽpli: erat enĩ forma sig̾cõnis ⁊ exẽ¬
pli. Legat᷑ genesis inlib ꝰ. ñ inpariete. Uestit᷑ eua in pariete: pauꝑ aũ. iuxta
parietẽ nudꝰ accubat: Dat᷑ ade tunica pellicia: fr̃m̃ uͦ muttitudo coarta¬
t᷑ hẏemali molestia. Liceat hoc si cui licitũ fore debeat: ilł qͥ in urbib aut
inuicis morant᷑ ⁊ ad qͦs ꝯfluit popłi freqͤntia: ut simplicitas eoꝵ detine¬

Expanded text:
datur, quantum de sua saeculari vita illa ad istam descenderint, quamvis usque ad aliorum, qui sunt gem mediocritas quae novit aequaliter omnibus sua partiri. CAP. strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum tene
Abbreviated transcription (Latin):
ospitũ domos duas e̾e. uolumꝰ. unã que fr̃ĩbꝰ qͥ religionis habitũ
tia ibidẽ suscipiendos decreuerit deputetur. Aliã uͦ domũ
remociorẽ slł suscipiendis uolumꝰ eẽ. deputatã: qui lingͣ uł habitu
positio dispositio. ⁊ opositio: ut positione sua remoueant᷑ a scłaribꝰ. dis-¬
positione ũ scłares remoueant: ꝯpositione aũ. ñ suꝑflua sint s utilia. De possessio

Expanded text:
ribus qui religionis habitum tia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu iciis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sint sed utilia.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibus. Et sp̃c ⁊ sponsa. fideles. dicunt ueni. ad noticiam
libri. ⁊ qui audit id: intelligit. dicat ueni. scł oalores dicant
aliis ut ueniant.⁊ qui sitit. ueniat. non tam̃ intrabit. qͥlib.
ꝑ multas auctoritates. quia sciuit quosdã ħeticos in asia. quoꝵ
mos erat auferre de libris sc̃oꝵ. que suis ħesib contͣirent.
⁊ int̾sere suas ħeses. ut ex sc̃ĩs suos errores confirmarent.
ex cõmunicat om̃s qui uł apponunt huic libro. uł inde sub¬
traunt. ⁊ hoc: contestor.⁊ cet̾a. S dicit. quasi dicat ego ex-¬
cõmunico. ⁊ iħc excõinunicat. qui testimoniũ ꝑhibet isto
sunt. ⁊ ideo si quis mutauerit ex cõmunicet᷑. uenio cito
amen. ⁊ seruate ne mutetis uerba. quia ego cito uenio.
ut uindicem mutatores dicit dñs. Uerba apłi. ⁊ confirm¬
at rp̃m cito uenturũ. Ueni domine iħu. dicit apłs dño.
ex nimia affectione de siderantis. ut ueniat ad remunera¬
fr̃ in regeneratione. Unius mratris eccłe. Benedictus per

Expanded text:
fidelibus. Et sponsus et sponsa, fideles, dicunt: Veni, ad notitiam libri, et qui audit, id est intelligit, dicat: Veni, scilicet majores dicant aliis ut veniant, et qui sitit veniat, non tamen intrabit quilibet, per multas auctoritates, quia scivit quosdam haereticos in Asia, quorum mos erat auferre de libris sanctorum quae suis haeresibus contra irent, et interserere suas haereses, ut ex sanctis suos errores confirmarent, excommunicat omnes qui vel apponunt huic libro vel inde subtrahunt, et hoc est, contestor, et caetera. Dicit, quasi dicat: Ego excommunico, et Jesus excommunicat, qui testimonium perhibet istorsunt, et ideo si quis mutaverit, excommunicetur. Venio cito, Amen, et servate ne mutetis verba, quia ego cito venio, ut vindicem mutatores, dicit Dominus. Verba apostoli, et confirmat Christum cito venturum. Veni, Domine Jesu, dicit apostolus Domino ex nimia affectione desiderantis, ut veniat ad remunerafrater in regeneratione unius matris Ecclesiae. Benedictus per
Abbreviated transcription (Latin):
Uisio spuał ẽ. qñ in eo qł uidet᷑ aluel p̃tendit᷑.Sic̃ fuit eũ mioꝵ ee.
qͥ uidit rubũ ñ arcdentẽ ardere. qł aliud sig̃cabat. In tellectuał
in hoc libro fecit. Nam. ñ realit̾ ista uidit. s diuino suffla¬
mine intimante. ꝯuenientia signa passionũ. designatua
in intellectu suo ꝯfigͣauit. llunc que sit matĩa illiꝰ. iuideamꝰ.
Matĩa illiꝰ: sunt septẽ signa tͥbulationũ designatiua. Inten¬

Expanded text:
od videtur aliud praetenditur. Sicut fuit de Moyse qui vidit rubum non ardentem ardere , quod aliud significabat. Intellectualisin hoc libro fecit. Nam non realiter ista vidit, sed divino sufflamine intimante, convenientia signa passionum designativa in intellectu suo configuravit. Nunc quae sit materia illius videamus. Materia illi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplationẽ. ꝑ ꝯtẽplationẽ ad reuelationẽ. iñ ad beatitudinẽ.
In qͦ habeamꝰ fiualẽ causã: huiꝰ opis. &a in diuinitate non
qͣrit᷑ de philosophia. s de uita: uideamꝰ eui uite suppouatus.
ꝗͣ ad alias inuitet uͥtutes. ad qd̾ dr̃: qͥa sic̃ fides ẽ funda m̃t̾
om̃iũ uͥtutũ. sic patientia qͦdommͦ ẽ sustentacłm. Notandũ

Expanded text:
plationem ad revelationem, inde ad beatitudinem. In quo habeamus finalem causam hujus operis. Quia in divinitate non quaeritur de philosophia, sed de vita, videamus cui vitae supponatur. quam ad alias invitet virtutes. Ad quod dicitur, quia sicut fides est fundamentum omnium virtutum, s
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ł sapĩam. & de throno scł de sede dĩ. u de apłis ⁊ similibꝰ.
ꝓcedunt fulgura .l. miracła. ⁊ uoces admonitiões. ⁊ tonitrua¬

Expanded text:
tatem vel sapientiam, et de throno, scilicet de sede Dei, ut de apostolis et similibus, tatem vel sapientiam, et de throno, scilicet de sede Dei, ut de apostolis et similibus, procedunt fulgura, id est miracula, et voces, admonitiones, et toni