comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ caetera dici de nauibus uel agro. egregio gño dignisq: hy¬
aũe dicto latenter & latini pudorẽ exonerat: qui teno
S suam prouiiserat filiam. dicens causam rei .p. pracponde¬
rare debere: & ꝑꝑ pacem ciuium turno acueam eo pras¬
ferondum: terror: terror proprie est qui aliis infert. ut sidi¬
cass ille habet terrorem i timendus est. ung teribilis dicit.
metus aũt est quem habent timontes: sed nune usurpatiue
terrorem pro niem posuit: Nanq: hoc dicit ꝙ si tam turuũ ti¬
menius ueniamq. orenuis ab ip̃o: cedat: asper hic distinguit
Quid misoros totiens in aperta piacula ciues proicis qi uiles
ꝙ abiciendos. & ingenti pondere uniuersa sunt uerba posita :
latio. non uni cinitati. caput. principiũ.  est antiquum:
terentius. Nam sismali est quicꝗ̃. ille huic rei ẽ caput: nulla

Expanded text:
et cetera, ‘dici’ de navibus vel agro. EGREGIO GENERO DIGNISQVE HYet cetera, ‘dici’ de navibus vel agro. EGREGIO GENERO DIGNISQVE HYautem dicto latenter etiam Latini pudorem exonerat, qui Turno etiam suam promiserat filiam, dicens causam reipublicae praeponderare debere et propter pacem civium Turno Aenean esse praeferendum. TERROR ‘terror’ est proprie qui aliis infertur, ut si dicas ‘ille habet terrorem’, id est timendus est: unde et terribilis dicitur. ‘Metus’ autem est quem habent timentes. sed nunc usurpative terrorem pro metu posuit, nam hoc dicit: quod si tantum Turnum timemus. VENIAMQVE OREMVS AB IPSO CEDAT Asper hic distinguit. QVID MISEROS TOTIENS IN APERTA PERICVLA CIVES PROICIS quasi viles et abiciendos. Et ingenti pondere universa verba sunt posita. LATIO non uni civitati. CAPVT principium. Et est antiquum: Terentius «nam si hic mali est quicquam, illic huic rei est caput». NVLLA
Abbreviated transcription (Latin):
Undo niusat rexip̃e latinus quos generos uoc&. interdũ
ponat suꝑbiam: aut ñtos nr̃os flatus remittat ÷ nobis respira¬
re concedat. enius ob auspitiũ: inuidiose turni auspitiĩ impueat
ꝙ tantus periit exeroitus ao si diceret si malis nus oĩtus non
egrederent posent forsitan superare uircrice. Saue sciendũ¬
hime exprimere quiequid uerecnnde clauit latinus. mores
si nistros. contrarios: qr in pͥncipio latino obtemperaro noluit.
fidens & cęlum territat armis: dictur quidem uirgilii
grauitati non congruit. sed perite hace drancidata sunt
uerba: qui tunuda uti oratione inducit: unde ei paulopost
tuenus dicit quȩ̨ tuto tibi magna uolant. itẽ proinde tona
eloquio. ite uentosa in lingua. De pde diximus drancem libra¬
re se adorationẽ latini: unde nunc dicit caelum territat
armis quia audierat bellum importunũ ciuescum gente
deoꝵa: Mitti dardanidis diciq uibes nutti autum ebur  sellã

Expanded text:
ut «mussat rex ipse Latinus quos generos vocet»; interdum ut «mussat rex ipse Latinus quos generos vocet»; interdum ponat superbiam, aut ‘nostros flatus remittat’, id est nobis respirare concedat. CVIVS OB AVSPICIVM invidiose Turni auspiciis inputat quod tantus periit exercitus, ac si diceret: si malis tuis ominibus non egrederentur, possent forsitan superare virtute. Sane sciendumere quicquid verecunde celavit Latinus. moresque sinistros contrarios, quia in principio Latino obtemperare noluit. fidens'. caelum territat armis dictum quidem Vergilii gravitati non congruit, sed perite Dranci haec data sunt verba, qui tumida uti oratione inducitur: unde ei paulo post Turnus obicit, "quae tuto tibi magna volant" , item "proinde tona eloquio" , re se ad orationem Latini: unde nunc dicit ‘et caelum territat armis’, quia audierat ‘bellum inportunum, cives, cum gente deorum'. MITTI DARDANIDIS DICIQVE I. ‘mitti’ aurum, ebur, sellam
Abbreviated transcription (Latin):
non er aꝑto impugnabat turuũ: sedeum resp. siniulata defen
dam ẽuas lato ore. fundo angusto quo utesant in sacris
uestae. quia aqua ad sacra hausta interra non ponit : quod
sie fiat piaculum ẽ. unde ex cogitatũ uas est: quod stare nõ
posset positũ statim effunderet. tnde & homo Snuissa non
potens p̃potens imouendã non in compniendam seditio¬
nem incertũ de pacre ferebat: uon ignobile: sed penitus igno¬
ratuen: ouerat dictis hoc sernone ondit eum eess exhortario:¬
ne grauatũ latiui: rem uulli obscuram. callide eoratorio agit
i omnidus & adulatorie respondet dictis latiui. supra it. ille dixe¬
rat ante oculos interq. manus sunt omnia uestras. saue quasi
praeditum oratorẽ exprinit: quia sup̃ de eo dixit & lirgua
melior: o bone rex: bene addidit bone: & auxit epitheto digni¬
tatom Rex enim mediũ est: nam & bonus eẽ & pesimus
porest: nuissant. modo uerent signifitat: alias dubitant

Expanded text:
non ex aperto inpugnabat Turnum, sed eum reipublicae simulata defensdam est lato ore, fundo angusto, quo utebantur in sacris Vestae, quia aqua ad sacra hausta in terra non ponitur, quod si fiat, piaculum est: unde excogitatum est vas, quod stare non posset, sed positum statim effunderetur. Vnde et homo, commissa non POTENS praepotens in movenda, non in conprimenda seditione. INCERTVM DE PATRE FEREBAT non ignobile, sed penitus ignoratum. ONERAT dictis hoc sermone ostendit, eum etiam exhortatione gravatum Latini. REM NVLLI OBSCVRAM callide et oratorie agit et in omnibus adulatorie respondet dictis Latini: supra enim ille dixerat «ante oculos interque manus sunt omnia vestras». Sane quasi praeditum oratorem exprimit, quia supra de eo dixit ‘et lingua melior’. O BONE REX bene addidit ‘bone’, et auxit epitheto dignitatem: ‘rex’ enim medium est; nam et bonus esse et pessimus potest. MVSSANT modo ‘verentur’ significant; alias ‘dubitant’,
Abbreviated transcription (Latin):
re ĩnpiebant .e. ueteres ue nirgilius
oñdit aũt ab innocatione deorũ qua¬
le ẽ p̃fatus diuos solio rex ĩsit B alto :
aut rep̃ensione suꝑioris tp̃ris ut
ait iuciblius uelles cñ pͥmis fieri

Expanded text:
ipiebant autem veteres, ut Virgilius ostendit, aut ab invocation deorum, quale est: Praefatus dives solio rex infit ab alto; aut reprehensione superioris temporis, ut ait Lucilius: Vellem cum primis, fieri
Abbreviated transcription (Latin):
dam. in medio stetit illa mari sub rempore uatis procheos: at nũc
ꝑ synaeresim: adusq aũt sic est dictii que madinodũ siculo
prospexit ab usq pachino: Nam quum praepositio prapositioni
proprie. nam eculare dicunt qui estra solum cunt. sane scien¬
dum. quia quo tempore menelaus iit ad aegyptum. ꝑdidit
canobum gubernatorem: & quo uicina ciuitas nomen accepit
quae hodic niutata littera canopos nominat. cycloꝑas. gracce
declinationis at̃us ẽ: unde grecrm habebit accentum: namla¬
tine cyclopes diterg & sic uersus staro non poterat. Regnaq. ne

Expanded text:
dam In medio stetit illa mari, sub tempore vatis Proteos: at nunc dam In medio stetit illa mari, sub tempore vatis Proteos: at nunc Adusque’ autem sic est dictum quemadmodum «Siculo prospexit abusque Pachyno»: nam cum praepositioni proprie: nam exulare dicuntur qui extra solum sunt. Sane sciendum quia quo tempore Menelaus iit ad Aegyptum, perdidit Canobum gubernatorem, a quo vicina civitas nomen accepit, quae hodieque mutata littera Canopos nominatur. CYCLOPAS Graecae declinationis accusativus est. Vnde Graecum habebit accentum: nam latine ‘cyclopes’ dicimus; sed sic versus stare non poterat. REGNA NE
Abbreviated transcription (Latin):
nus regnauerat. cui aliquando rapta a thesco helena dicit cõme¬
udata: unde quidam dicunt ꝙ ad eam quęrendam menelaus¬
sit ad aegyptum profectus post tella troiana: Quidam uolunt nõ¬
ed̾ raptam a paride helenam. sed aliam causam belli fuisse troiani.
illam .s. ꝙ herculem quȩ rontem hylam suscipere noluerunt qui
aũt nolunt eam raptam a paride. hoc dicunt. ꝙ recepta a pro¬
theo ꝑ theseum ad menelaus transitũ fecerit ꝙ si eam paris ra-¬
puerit. secundum quod ut supͣ diximus me nelaus ad cegypeum
iouis uoluntate ꝑuenit. uidelicet no as aegystha posset interini
Quod aũt ait prochei columnas ratione nõ uacat nam columnas
finibus prothes columnas dicer&. quas haburit hercules. ut ostenderor
eum s herculem dictum: ad usq coluñas prothei usque adfines ae¬
gypti: hos est usq. ad pharon ante insulam. nunc partem alex mi¬
driae. Lucanis. Nune claustriun pelagi cepti pharon insula quon¬

Expanded text:
nus, regnaverat, cui aliquando rapta a Theseo Helena dicitur commenus, regnaverat, cui aliquando rapta a Theseo Helena dicitur commendata: unde quidam dicunt quod ad eam petendam Menelaus ad Aegyptum profectus sit post bella Troiana. Sunt qui volunt nec raptam esse a Paride Helenam, sed aliam causam belli fuisse Troiani, illam scilicet, quod Herculem, quaerentem Hylam, suscipere noluerunt. Qui autem volunt raptam eam a Paride, hoc dicunt, quod recepta a Proteo per Theseum ad Menelaum transitum fecerit et sic eam Paris rapuerit: secundum quod, ut supra diximus, Menelaus ad Aegyptum Iovis voluntate pervenit, scilicet ne ab Aegistho posset interimi. quod autem ait 'Protei columnas' ratione non vacat: nam columnas finibus 'Protei columnas' diceret, quas habuit Hercules, ut ostenderet eum etiam Herculem dictum. advsque colvmnas protei usque ad fines Aegypti, hoc est usque ad Pharon, ante insulam, nunc partem Alexandriae: Lucanus "nunc claustrum pelagi cepi
Abbreviated transcription (Latin):
magno quae sit sentencia bello scilicet audistis & quemad modũ
timus tela aspera contra contdimusq manus. sensus õ & co¬
nminus & e longinquo inter nos bella teactanimus. Quantus
inolipeum assurgat: aut quantus ẽ quotiens in hostem ꝑgens
erigit scutũ: aut pugnandi ẽxequutus ẽ. Qui enim scripse¬
xunt de arte militari: dicunt sum̃um genus ee̾ dimioandi
quoriens calcato umborie aduersarii. se in hostilem clipeum eri¬

Expanded text:
et quae sit magno sententia bello', scilicet audisti et quemadmodum et quae sit magno sententia bello', scilicet audisti et quemadmodum timus tela aspera contra contulimusque manus id est et comminus, et e longinquo inter nos bella tractavimus. Ad v. 284 Quantus in clipeum adsurgat aut 'quantus' est quotiens in hostem pergens erigit scutum: aut pugnandi exsecutus est genus. qui enim scripserunt de arte militari dicunt summum genus esse dimicandi, quotiens calcato umbone adversarii se in hostilem clipeum eri
Abbreviated transcription (Latin):
impellito pugnas quarũ est poriculosa uictoria. nec in cũ ten
cris ullum post eruta bellũ est pergama:. ne ci obiiciat᷑ illa con¬
iuratio: quam apud autidom gratci inierunt: dicit in troiae
exicio sacramentũ coniurationis cẽ complotũ: Nanq ineroianos¬
coniurauerant grarci hue .i. spectat quod dicit uullu se cumero¬
ianis habere bellum post dirutam trosam: Nec ueterrun me¬
mini lactor ne malorũ: nec meminisse uolo uictoriarum
mearũ. quarum millus obliuisci consueuit. nec laetor nroia¬
norum malorum pro troianis malis: quae nobis bellantibus
ꝑtuleriuit. non enim potest de suis malis dicẽ. quum & ma¬
la sua nullus obliuiscat. & ea ipse paulo ante memorauerit
populorũ pro agrosibus populis muneraquȩ patriis ad no por¬
tastis ad oris. hinc iam suasio ẽ e consiliũ nam finita est
auxiliorum negatio. uide e paulopost uenulus ita diuidit di¬
cens & responsa simul quę sint rer optime regis audisti s¬

Expanded text:
inpellite pugnas quarum est periculosa victoria. Ad v. 279 Nec mihi cum teucris vllum post eruta bellum pergama ne ei obiciatur illa coniuratio quam apud Aulidem Graeci inierunt, dicit in Troiae excidio sacramentum coniurationis esse conpletum; namque inconiuraverant Graeci: huc enim spectat quod dicit, nullum se cum Troianis habere bellum post dirutam Troiam. NEC VETERVM MEMINI LAETORVE MALORVM nec meminisse volo victoriarum mearum quarum nullus oblivisci consuevit, nec laetor Troianorum malorum pro ‘Troianis malis’ quae nobis bellantibus pertulerunt: non enim potest de suis malis dicere, cum et mala sua nullus obliviscatur, et ea ipse paulo ante memoraverit.populorum» pro ‘agrestibus populis’. MVNERA QVAE PATRIIS AD ME PORTASTIS AB auxiliorum negatio: unde et paulo post Venulus ita dividit dicens 'et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti
Abbreviated transcription (Latin):
est haud longe a calabrya in conspoctu carentinos ciuitacis
Quin ẽ de his auibus ꝙ grascis nauibus laetae occurraue¬
res originis sud¬
uiolaui uulnere dextram: artificiose agit. Nar sciens eas quae
dicuntur infiuȩ. haerere auinus . suos casus ultimos memorat.
tis nomon: quod ei poterat eo gloriosius. ut uideat omniaquae
ꝑtulit odio ueneris ꝑtulisse contra oui filiũ nuo uocat᷑ ad pu¬
gnam ut negaus &̃ nune paria formidare uideat. dextram
aũt secundũ homgrũ. qui ait

Expanded text:
est haud longe a Calabria in conspectu Tarentinae ciuitatis. Quin etiam de his auibus dicitur, quod Graecis nauibus laetae occurrares et originis suaVIOLAVI VVLNERE DEXTRAM artificiose agit: nam sciens ea quae dicuntur in fine, inhaerere animis, suos casus ultimos memorat. s nomen, quod ei poterat esse gloriosius: ut videatur omnia quae pertulit, odio Veneris pertulisse, contra cuius filium nunc vocatur ad pugnam, ut negans etiam nunc paria formidare videatur. ‘Dextram’ autem secundum Homerum, qui ait
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus nuue quaerit diteris. libycoue habitates lettore locros
ẽ. ita intelligimus: ut subsedit: ut subsedit sit dolo possedit. lu¬
dicunt : qui insidiis tauros interimunt: & hostium dolo sublle sus¬
sessos uocanius ut sit sensus ad agamemnone deuictam ascam
legamus sec nudum quod contiugit. es subsedit aũe erit remanr¬
sit ut ortrenius galenq inia subsedit acestes ut sit sensus asia
ꝑꝑ adulteriũ ꝑtulit bella: qu&e reniauente adultero finita eẽ¬
ul profuit. ut cum indignatiorie dictũ sit: dum primũ uin¬
dicatur adulteriũ aliud ruesus enersit: prima inter li-¬
mina: in ipso limine imꝑii ÷ in lutore: quia secundum home¬
tum clyte iuestra agamemnoni occurrit adlitos ꝗ illic eũ
sus ceptũ cum adultero inter opulas interenut aa nciraso

Expanded text:
de quibus nunc queritur dicens 'Libycone habitantes litore Locrosde quibus nunc queritur dicens 'Libycone habitantes litore Locrosest, ita intellegimus ut 'subsedit' sit dolo possedit — Ludicuntur, qui in insidiis tauros interimunt, et hostium dolos subsessas vocamus — ut sit sensus: ab Agamemnone devictam Asiam legamus, secundum quod 'subsedit' erit remansit, ut "extremus galeaque ima subsedit Acestes" , ut sit sensus: Asia propter adulterium pertulit bella, quae remanente adultero finita el profuit, ut cum indignatione sit dictum, dum primum vindicatur adulterium, aliud rursus emersit. PRIMA INTRA LIMINA in ipso limine imperii, id est in litore, quia secundum Homerum Clytemestra Agamemnoni occurrit ad litus et illic eum susceptum cum adultero inter epulas interemit: quo
Abbreviated transcription (Latin):
ua ula dirit. quat in matrio conuenit ꝑ coemptionẽ. uã
pquandm iuris sole nuitatõ ⁊̃ furuliam mgeat mariti
rieter nui aaterno nam nomen est pro aduerbio conata
cumi conanit fans urgemx acerbis ostendit & desideria ex
cum noco sitate destentit. comietit omine pugno pro con¬

Expanded text:
it per coemptionem: nam per quandam iuris sollemnitatem in familiam migrat mariti. AETERNVM aeterne: nam nomen est pro adverbio. CONATA cum conaretur. FATIS VRGETVR ACERBIS ostendit etiam desideria ex fati necessitate descendere. COMMITTITVR OMINE PVGNA pro ‘co
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebras: idest aer fuui obscuritato completurr: cinsti fulgo¬
tibus armis fenstea hoc epitheton notant critici : quasi cixã¬
ountes rogos alia arma habeͬ debuerant: cinti inpeucti. de¬
currere ropos. pro circa rogos cucurrore. bũ aut ait decur¬
rero. non decueuerore. Nai uerba quę in praeterito
pfecto primam syllabam geminant ut curro cucurri & condo
potundi quum composita fuerint geminaro non possunt non
do psts el angorq tubarum. aute onim mortui ad cubam
doduceb ant. uñ ꝑsuuis hie tuba tandele taudõq. beatulus alto
comiposits lecto ħie alii spolia ocoisis direpta latinis. secidũ
sune gentis ritũ alii hosilia aema. alii peremptorũ cremabãt
ete. aut mousip̃ aone . statiꝰ in scopulis mors seua sodee . lu¬
emius ipsamq uocatam quem perat e uobis mortẽ abi cogefa¬

Expanded text:
IN TENEBRAS ALTVM CALIGINE CAELVM id est aer fumi obscuritate completur. CINCTI FVLGEIN TENEBRAS ALTVM CALIGINE CAELVM id est aer fumi obscuritate completur. CINCTI FVLGENTIBVS ARMIS frustra hoc epitheton notant critici, quasi circumeuntes rogos alia arma habere debuerint. CINCTI instructi. DECVRRERE pro ‘circum rogos cucurrere’. Bene autem ait ‘decurrere’, non ‘decucurrere’: namque verba quae in praeterito perfecto primam syllabam geminant, ut ‘curro cucurri’, ‘tondeo totondi’, cum composita fuerint, geminare non possunt: nam  clangorque tubarum ante enim mortui ad tubam deducebantur: unde Persius "hinc tuba, candelae, tandemque beatulus alto conpositus lecto" . Ad v. 193 Hic alii spolia occisis derepta Latinis secundum suae gentis ritum alii hostilia arma, alii peremptorum cremabant.rtem': aut 'Morti' ipsi deae: Statius "in scopulis Mors saeva sedet" , Lucanus "ipsamque vocatam quem petat e nobis Mortem tibi coge fa
Abbreviated transcription (Latin):
opus s hac opera tuuo dicimus: qñ negotiũ ip: quod gerit
signifitamus: si aũt fominino pnẽ dixerinius operas ipsas
psonas. quie aliquia faciunt significanuis. ut salusius
Sĩe eustodia de quae custodit: ut cernis custodiar
busta: more tulere patrum: quia apud uarias gentes diuer¬
sa fierunt gña sepulturae: inde est ꝙ alii obriuunt᷑. Alii exu¬
riius: Alii propeias mittirit᷑ ad patrias. alii ꝑ diem ut nũc
isti. alii ꝑ noctem ut supra pallas:  porite has uarietates
uiegilius posuit: Nauq heraclitus. qui nutt omnia er igne
constare dicit debere in ignem corpora resolui: Thales uõ
qui confiemat omnia er humors procreari dicit obruen¬
da corpora: ut posint humore resolui: ignibus atris. atq
ignes atri non funt: sed epitheton traxit de negonos ut ats
diteret. hoc ẽ fimeribus: ut paulopost ioestum fuueris
ionemi funebremi nam moesus esso nõ põt ignis: conditur

Expanded text:
‘haec opera’ tunc dicimus, quando negotium ipsum quod geritur significamus; si autem feminino genere dixerimus ‘operas’, ipsas personas quae aliquid faciunt significamus; sicut ‘custodia’ dicitur quae custodit, ut «cernis custodia busta’. MORE TVLERE PATRVM quia apud varias gentes diversa fuerunt genera sepulturae, inde est quod alii obruuntur, alii exuruntur, alii proprias remittuntur ad patrias; alii per diem, ut nunc isti, alii per noctem, ut supra Pallas. Perite has varietates Vergilius posuit: namque Heraclitus qui omnia vult ex igni constare, dicit debere corpora in ignem resolvi. Thales vero qui confirmat omnia ex umore creari, dicit obruenda corpora, ut possint in umorem resolvi. IGNIBVS ATRIS atqui ignes atri non sunt; sed epitheton traxit de negotio, ut ‘atris’ diceret, hoc est funebribus, ut paulo post «maestum funeris ignem», id est funebrem: nam maestus esse non potest ignis. CONDITVR
Abbreviated transcription (Latin):
uersus consistit: Nimiꝗͣ enim eolipsis fit ꝑ nilitterani. tamen
elocutioriẽ quum cundem casum per sẏnaeresim inuss nii¬
serint: actum in e mittunt necesse ẽ: Ideo quia quua
naturam suam soruant: actum in uocaler muittunt non
in cosonantẽ & debec synacresis plenitudinis puare rones

Expanded text:
versus ratio constitit: numquam enim ecthlipsis fit per ‘n’ litteram. Tamen versus ratio constitit: numquam enim ecthlipsis fit per ‘n’ litteram. Tamen elocutionem, cum eundem casum per synaeresin in in ' η ' mittant necesse est, ideo quia cum naturam suam servant, accusativum in vocalem mittunt, non in consonantem, et debet synaeresis plenitudinis servare rationem:
Abbreviated transcription (Latin):
gia ut ostenderet consiluĩ. quod init  nõ ec complendũ quia
nec rite est incohatũ. ea ouimquae dicet latinus effostnçare¬
biuit olli. ili. secundum ennium: fluunt. Restinanterifee¬
ros nam apud maiores omnes duces cum sceptris in grediesaut
curiam postea coeꝑunt tm̃ ex consulibus & dignũ erat cos
consules fut fuise aetola et urebe remisos. quam condiderũt
hisqui de aetolia uenerinit in graecia prouintia: unde dionie¬
des h abuit sotios de rribus eius cinitatibus: quas habet actolia
pleuron ole non calydon. Sic ergo netola dixit erurbe: ut
Qtandem enboicis ouinarum allabit oris & responsare¬
posoit. ante .i. rex solet a legatis uniuersa cognoscere: de sit
eos praesente populo iterum omna iubere uarrare. unde
o ordine cuncta sua nam uihil licet p̃nittere. unde
&suꝑfluce nãrari consueuerunt: uidimus o que dionis¬
diorueden dixerimus nec latiuũ ẽ neo graecũ aliter nec

Expanded text:
gia’, ut ostenderet, consilium quod initur, non esse complendum, quia gia’, ut ostenderet, consilium quod initur, non esse complendum, quia nec rite est inchoatum: ea enim quae dicit Latinus, effectu carebunt. OLLI ‘illi’ secundum Ennium. RVVNT festinanterros. namque apud maiores omnes duces cum sceptris ingrediebantur curiam; postea coeperunt tconsules fuisse. AETOLA EX VRBE REMISSOS quam condiderunt hi qui de Aetolia venerunt, Graeciae provincia, unde Diomedes habuit socios de tribus eius civitatibus, quas habet Aetolia, Pleurona, Olenon, Calydona. Sic ergo dixit ‘Aetola ex urbe’, ut «tandem Euboicis Cumarum adlabitur oris». ET RESPONSA REPOSCIT mire ante enim rex solet a legatis universa cognoscere et sic eos praesente populo iterum omnia iubere narrare. Vnde est ‘ordine cvncta suo’: nam nihil licet praetermittere: unde et superflua narrare consuerunt. VIDIMVS O CIVES DIOME‘Diomeden’ dixerimus, nec Latinum est, nec Graecum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
introitum. Nam castra actus pluralis est: qui multis errorem
defendendae rei publicae aliud inire consiliũ. fatalom acnea
manifesto numine belliferri: modo ꝑnitiosum omnbus ae nea
caede sotiorũ. altra intra liruina cogit. quaorit cue ad
pͥuatam doniũ cõuocet᷑ senatus. qui nõ uisi ad publica &
augurato condita loca conuenire consueuie: Sed scinus do
niũ augurato conditã & eandem tam templũ fuisse ꝗͣcuriam
Nanq insuꝑioribus leginius tectum augustum i augurio con¬
ditum. inde paulo post. hine sceptea accipere & primos attolle
fasces regibus omen erat. hoc illis curia tomplum: merito¬
ait in septimio. tali incus templo diuũ parriaq lacinus sedese¬
dens. id circo xͦ in palatii atrio. quod augurato conditum est :
apud maiores consuletat senatus ubi E ariotes im̃olabat
quod ut in septimo dixinius. uirgilius ad latini teanstulit do¬
mum: multi dicunt perite uirgiliñ fecisse nec templi nec
curice hoc loco cõmemoratioueͬ sed tn dixisse intra tecta re¬

Expanded text:
introitum" : nam 'castra' accusativus pluralis est, qui multis errorem defendendae reipublicae aliud inire consilium. FATALEM AENEAN MANIFESTO NVMINE FERRI modo perniciosum omnibus Aenean, caede sociorum. ALTA INTRA LIMINA COGIT quaeritur cur ad privatam domum convocetur senatus, qui non nisi ad publica et augurato condita loca convenire consueverit. Sed scimus domum Latini augurato conditam et eandem tam templum fuisse, quam curiam: namque in superioribus legimus «tectum augustum», id est augurio conditum, item paulo post «hinc sceptra accipere et primos attollere fasces regibus omen erat, hoc illis curia tr senatus: nam ait in septimo "tali intus templo divum patriaque Latinus sede sedens" . idcirco etiam in Palatii atrio, quod augurato conditum est, apud maiores consulebatur senatus: ubi etiam aries immolabatur, quod, ut in septimo diximus, Vergilius ad Latini transtulit domum. multi dicunt perite Vergilium nec templi nec curiae hoc loco fecisse commemorationem, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
tonerent in ciuitate habont sepulcrum. Deniq ẜ noce nees
uirgines uestie : luu lieg uiuę eñ intea uebem in camposce¬
lerato obruebaut: nec honore quia neo nũo: nam aliud u̾bũ¬
ponder ex altoro: confusa ruebant ossa focis. aut quia dixit
simul multos crematos aut si ad honoratorũ cadauera re¬
ruebant. do eineribus erues nit. Tepido q. onerabaunt aggẽ
tertae. hyppallaige ẽ. hoc s̃ osa repida p̃dinitis more greo
epitheton i ongruũ hoc loco mposuit ꝗ longo paus maxia

Expanded text:
r, in civitate habent sepulchra. Denique etiam nocentes virgines Vestae licet vivae, tamen intra urbem in campo scelerato obruebantur. NEC HONORE quia ‘nec numero’: nam aliud pendet ex alio. CONFVSA RVEBANT OSSA FOCIS aut quia dixit simul multos crematos: aut si ad honoratorum cadavera re‘Ruebant’ autem de cineribus eruebant. TEPIDOQVE ONERABANT AGGERE TERRAE hypallage, hoc est ‘ossa tepida’. PRAEDIVITIS more Graeco epi
Abbreviated transcription (Latin):
ingens ingentior arnis uir troiaue: sed nũc. ordo ẽ. sed nũc
mecum partite laborem. nam ꝑ parorith. dictum est : quando
iste animus aut suꝑ ornia .i. si quidem es magna. partiro aũt
ideo. quia illa dixerat. solaq tyrrhenos equites ire obuia cutra
Qua terent campos. ad camporium ꝑ turbationẽ. furta paro
belli insidias. salustius gensad furta selli ꝑ idonca biuias
fances fances dicunt itruera inter duos montes angusta & ꝑuia.
uinctis ducibus quos menioraturus ẽ tiburtiq manus catilus
⁊ coras duces: ⁊ cu concipe curam: sicut ego: nam non dicit
uocari de pluribus dicimus. ualles: metri nocessitate compelli¬
mue: ut uallis dicanius. statius. uallis in amplexi nemorum
sedet. Nam plenũ est ualles ut nine uirgilius posuit ꝗ ita ec̃¬

Expanded text:
ingens, ingentior armis vir Troiane». SED NVNC ordo est ‘sed nunc ingens, ingentior armis vir Troiane». SED NVNC ordo est ‘sed nunc mecum partire laborem’: nam per parenthesin dictum est ‘quando iste animus est supra omnia’, id est siquidem es magnanima. ‘Partire’ autem ideo, quia illa dixerat ‘solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra’. QVATERENT CAMPOS ad camporum perturbationem. FVRTA PARO BELLI insidias: Sallustius «gens ad furta belli peridonea». BIVIAS FAVCES fauces dicuntur itinera inter duos montes locata, angusta eiunctis ducibus quos commemoraturus est. TIBVRNIQVE MANVS Catillus et Coras. DVCIS ET TV CONCIPE CVRAM sicut ego: nam non dicit, vocari' de pluribus dicimus. Ad v. 522 Valles metri necessitate conpellimur ut 'vallis' dicamus: Statius "vallis in amplexu nemorum sedet" : nam plenu
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quod ẽ potior potiris. nam subuirus rapto potitue: uenit
ab eo quod ẽ potior poteris: Nam ut supͣ diximus uerbum
hoc nodo tertiae. uiodo quarte inuenit᷑ eẽ coniugationis : ar̃e¬
ctisq fremit ceruicibus altę: alte arrectis ceruicions frcmit.
non alte luxurians. adterram defluxit dicendo defluxit. ar¬
tem & quandam moderationẽ descendendi signifscauit : quae
est in ascendendo apud huius rei poritos. sui merito si qua ẽ¬
fiaucia forti: si uuus quisq: fortis habot aliquame confidentiam
ex conscientia fortitudinis suae. & ego audere non dubito forti
aũt bene dixit: nam fortis cõminis ost gñis. Haec aũt hoc
uuit dicẽ. non sexum considerandum ẽe : sed robur: ocourere
turnae. equitaui. nam partẽ pro totoposuit est aũt turma
chetoricam discipliuam dicit se uerba inuenire non posse
quibus eius expͥmat laudes: quum dixerit o decus italię sic
alibi. quibus coelo te laudibus aequẽ: quium praeuriserit ofima

Expanded text:
ab eo quod est ‘potior potiris’: nam «subnixus rapto potitur», ab eo quod est ‘potior poteris’: nam, ut etiam supra diximus, verbum hoc modo tertiae, modo quartae invenitur esse coniugationis. ARRECTISQVE FREMIT CERVICIBVS ALTE ‘alte arrectis cervicibus fremit’, non ‘alte fremit’, ut ‘alte luxurians’. AD TERRAM DEFLVXIT dicendo ‘defluxit’ artem et quandam moderationem descendendi significavit, quae est etiam in ascendendo apud huius rei peritos. Sfiducia forti si unusquisque fortis habet aliquam confidentiam ex conscientia fortitudinis suae, et ego audere non dubito. 'forti' autem benvult dicere, non sexum considerandum esse, sed robur. OCCVRRERE TVRMAE equitatui: nam partem pro toto posuit. QVAS DICERE ciplinam dicit se verba invenire non posse, quibus eius exprimat laudes, cum dixerit ‘o decus Italiae’: sic alibi «quibus caelo te laudibus aequem?» cum praemiserit «o fama
Abbreviated transcription (Latin):
si quidem in mari constitutus optare hiatum: non põt terrę: imã
pro potentis qualitate non nunꝗͣ et mors uidet᷑ ẽẽ miseratio
ut hoc loco. itẽ supͣ. figite me siqua ẽ pietas adoro: ad uacat
N ost niotri causa aditũ: syrtis ubi harenosa suut loca. syrtes
uocant᷑ erpo imittite me ad saeua uada syrciu: aut haro¬
nosa loca: aut reuera ad syrtes ⁊ ad miundi extrena. quo
me nec fama comitet muorone induat: aut Rꝙł I x ꝓpngie doo¬
dixit induat pro feriat. aut hyppallage õ pro nucrore

Expanded text:
siquidem in mari constitutus optare hiatum non potest terrae. Imamsiquidem in mari constitutus optare hiatum non potest terrae. Imampro petentis qualitate nonnumquam etiam mors videtur esse miseratio, ut hoc loco, item supra «figite me, si qua est pietas». ADORO ‘ad’ vacat, et est metri causa additum. SYRTIS ubi harenosa sunt loca syrtes vocantur: ergo ‘inmittite me ad saeva vada syrtium’ aut harenosa loca, aut re vera ad syrtes, id est mundi extrema, quo me nec fama comitetur. MVCRONE INDVAT aut καταχρηστικῶϛ dixit ‘induat’ pro ‘feriat’: aut hypallage est pro ‘mucrone
Abbreviated transcription (Latin):
partibus ante se accentu faciune qualislioge sit syllaba. quee
praecedit siue breuis siue longa. ut Ausaq̃. huiusne. illucco
tantone. adduce deduce & haec niutilata similiter proferũt
.s. subeodem accentu. querue reducit: qualem. ut hume ego te
curyale aspicio ꝙ quasi nescius sui ẽ in tanta rerũ ꝑniuitatio¬
ne: laureutis ne iterum muros. quasi deliberatro ẽ: quidma¬
mis illa uirum. syllepsis ꝑ genus nam a manu .i. multitudĩẽ
ad uiros trausitũ facit. pallantes uideo: incelliginius eni
non longe a terris fuisse. Ham quod ait sup. modio fert
aequore turbo: ut dixinius ad mediũ accipiendum ẽ: aut
quia mediũ dicit᷑ omne quod inter finẽ q initiũ ut inꝗn¬
to. interea uisdiũ ȩ neas iam classe tenebat: genitũ q ca¬
dentũ accipio: hinc apparet de aenea dictum obuia multa
nirum domittit corpora morti: ima terraedolet s sibi etiam

Expanded text:
partibus, ante se accentum faciunt, qualislibet sit syllaba quae partibus, ante se accentum faciunt, qualislibet sit syllaba quae praecedit, sive brevis sive longa, ut ‘musaque, huiusve, illucce, tantone’: et haec mutilata similiter proferuntur, scilicet sub eodem accentu. QVEMVE REDVCIT? qualem, ut «hunc ego te Euryale aspicio?» et quasi nescius sui est in tanta rerum permutatione. LAVRENTISNE ITERVM M. quasi deliberatio est. QVID MANVS ILLA VIRVM? syllepsis per genus: nam a manu, id est multitudine, ad viros transitum fecit. PALANTES VIDEO intellegimus eum non longe a terris fuisse: nam quod ait supra ‘medio fert aequore’, ut diximus, ‘ad medium’ accipiendum est. Aut quia medium dicitur omne quod est inter finem et initium, ut «interea medium Aeneas iam classe tenebat». GEMITVMQVE CADENTVM ACCIPIO hinc apparet de Aenea dictum ‘obvia multa virum demittit corpora morti’. IMA TERRA dolet sibi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pidiui sicut haeret pede pes. pro pedi osinius ipse est quem
supͣ massicum dicit ereo ut dixinius si osinius prop est
massicus appellatiuũ licet possit fieri ut duo nori neimn
pitrent este fuma pompilius alexander magnus eluss nis
oris thusciae ci uitato transilit hoc loco sermone fostinantis celericos
indicat᷑ rupit saturnia funẽ: ne depͥrenso dolo ad bellum rediret.
illum aũt aeneas absentẽ in p̃lia poscit. sic melius ꝙ̃ sicut non
nulli uolunt. Urbanus aũt sic lexit. ille aũt aeneam abfentem
dicit qui recedit: quod non turno congruit: non aenece: qui¬
ignarus rerũ: artis ꝑ quam euaserat: omniporens genitor : duo
antonomasia pro uo proprio. ut tritonia pallas: tanton: pro
tanto ne. & constat mutilatas partes orationis accontũ in
eodem loco hĩe. in quo g̃ integere habuerunt. Nam Ta peopia
÷ minores particulee. utq ne. ue . ce. quotiens ungunt᷑ aliis

Expanded text:
pidini’, sicut «haeret pede pes» pro ‘pedi’. OSINIVS ipse est quem pidini’, sicut «haeret pede pes» pro ‘pedi’. OSINIVS ipse est quem supra Massicum dixit. Ergo, ut diximus, si Osinius proprium est, Massicus appellativum: licet possit fieri ut duo nomina unius sint, ut Numa Pompilius, Alexander Magnus. CLVSINIS RIS Tusciae civitate. TRANSILIT hoc sermone festinantis celeritas indicatur. RVMPIT SATVRNIA FVNEM ne deprehenso dolo ad bellum rediret. ILLVM AVTEM AENEAS ABSENTEM IN PROELIA POSCIT sic melius, quam sicut non nulli volunt – Vrbanus namque sic dicitur qui recedit: quod nunc Turno congruit, non Aeneae quIGNARVS RERVM artis per quam evaserat. OMNIPOTENS GENITOR duo antonomasiva pro uno proprio, ut «Tritonia Pallas». TANTON pro ‘tantone’. Et constat mutilatas partes orationis accentum in eodem loco habere, in quo etiam integrae habuerunt: nam moria, id est minores particulae, ut ‘que, ne, ve, ce’, quotiens iunguntur aliis
Abbreviated transcription (Latin):
iuno. S imagine decipit turnũ: quia si ei et aꝑto fugam sua¬
derꝗ more uiri fortis ille fugoe praepouer& mortẽ: cum prae.¬
bi. en xͥgros ꝙ quam bello reoiaue potisi hesperiam metire iateus.¬
nec ferre uidet sua gaudia uentos. prouerbiñ ẽ uenti ferũt
gaudia ÷ letatur incassum. sic supra. sed aurae ommia dister¬
put. Itom partem mento dedit parte uolucres dispersit in
auras. forte ratis. descriptio ꝑ ecbasim facta non stum asuꝑ¬
ioribus pendet sed ante dictis adiungit᷑ ut insula sicanium
iuxta latus has Aũt descͥotiones ẽẽ captas  raras conuenit: sic̃
S oratius docet in arte poetita dicens. purpurens late qui
spbendeat uuus & alter assuit᷑ pannus. sunt .n. ornatui. ere¬
pidine saxi crepido est abrupti saxi altitudo sane hoc loco anti¬
ptosis facta est ꝑꝑ netrum coniuncta orgo crepiine pro ere¬

Expanded text:
Iuno et imagine decipit Turnum, quia si ei ex aperto fugam suaIuno et imagine decipit Turnum, quia si ei ex aperto fugam suaderet, more viri fortis ille fugae praeponeret mortem, cum praebi "en agros et quam bello, Troiane, petisti Hesperiam metire iacensNEC FERRE VIDET SVA GAVDIA VENTOS proverbium est ‘venti ferunt gaudia’, id est laetatur incassum: sic supra «sed aurae omnia discerpunt», item «partem mente dedit, partem volucres dispersit in auras». FORTE RATIS descriptio per parecbasin facta, non enim a superioribus pendet, sed ante dictis adiungitur, ut «insula Sicanium iuxta latus». Has autem descriptiones esse aptas et raras convenit, sicut etiam Horatius docet in arte poetica, dicens «purpureus late qui splendeat unus et alter adsuitur pannus»: sunt enim ornatui. CREPIDINE SAXI crepido est abrupti saxi altitudo. Sane hoc loco antiptosis facta est propter metrum: ‘coniuncta’ ergo ‘crepidine’ pro ‘cre
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si dixeris petendus ẽ codex. iam non ꝑ gerundii modũ.
sed participialiter loqueris ratt firma perpenia: ueriuane
ferge sum ueritatis ignara nimbo succinta: iubidus: gdia prae¬
nuisit, agens hyeniem: quod nyi eẽt splendorẽ accirerenius ꝗ¬
os non dicimus quod ait liuius andronichus qui primus edidit
fabulam latinam apud nos. cicero in tusculanis. serius poeticã
condditam liuius fabulam dedit .E. claudio cacci filio. I tude¬
caudam: quee esse solebat in galeis. ut critaq: hirsutus equina
di uini assimilat capitis. hoc ex ꝑsona pocte dictum ẽ intuentis
futura. nam post mortem in nũ deorum referee: dat ina.
niq uerba: nec a membris. nec a mente uenientia. obita.
sumpta  suscepta ꝙ completa: & ultat: exultare ẽ gnudere
&ꝑ se plenus ẽ. nam insultare est irridere inmicos q dicisꝰ
insulto tibi licet salustius dixerit/ multos as adolestentia bonos
insultauerat ÷ impedierat: iritatq uirum telis iõ hac arte agit

Expanded text:
nam si dixeris ‘petendus est codex’, iam non per gerundi modum, sed participialiter loqueris. RATA firma, perpetua. VERI VANA FEROR sum veritatis ignara. NIMBO SVCCINCTA nubibus, quia praemisit ‘agens hiemem’: quod nisi esset, splendorem acciperemus,bs' non dicimus, quod ait Livius Andronicus, qui primus edidit fabulam Latinam apud nos. Ad v. conditam Livius fabulam dedit Claudio caeci filio, et M. Tuticaudam, quae esse solebat in galeis, ut «cristaque hirsutus equina». DIVINI ADSIMVLAT CAPITIS hoc ex persona poetae dictum est, intuentis futura: nam post mortem in numerum referetur deorum. INANIA nec a membris, nec a mente venientia. OBITA sumpta, suscepta et conpleta. EXVLTAT ‘exultare’ est gaudere, et per se plenum est: nam ‘insultare’ est irridere inimicos. Et dicimus ‘insulto tibi’, licet Sallustius dixerit «multos ab adulescentia bonos erat. Ad v. 644 Inritatque virum telis ideo hac arte agit
Abbreviated transcription (Latin):
ait donatus hoc nõm de his ec quoe non recipiunt compa¬
rationẽ Nam quia auginientũ recipit e comparatinlur
illa sinit nomuna. in quitus est dubitatio utrum compareat.¬
his. qui uicti sunt caelo i. diis: ut ceruleus tybris cnelo gratilsi¬
mus amnis. iustitię ne prius mirerbelli nelaborum. figuca go¬
Unde oratius ait. & qua pauꝑ daunus agrestum rognauit po

Expanded text:
ait Donatus, hoc nomen de his esse quae non recipiunt compaait Donatus, hoc nomen de his esse quae non recipiunt comparationem: nam quia augmentum recipit, et comparatur. alia illa sunt nomina, in quibus est dubitatio utrum comparenthis qui in caelo sunt, id est diis, ut "caeruleus Thybris caelo gratissimus amnis" . etinde Horatius ait "et qua pauper aquae Daunus agrestium regn
Abbreviated transcription (Latin):
lat uerbis beneficiũ dicens pacem S se uiuis uelle praestaro.
Dacen iõ defumctis quia ait. nullum cum uictis certamen
ꝑchere cassis & mortuorum pax sepultura ẽ: unde elegit uer¬
bum uteisq aptum: quanã: ꝗ̃ta & qualis nom mirantis õ.
nec rogat onim aut dubitat quum ipse dicat indigna impli¬
cuit inuluit inuitos. Nec ueni. nec uenissem tempus pro
tempore. nec bellum cumgente gero. sed cum turno. ꝓ quod
quasi ostendit iacentes. sibellum finire manu. hoc est enim
& est syncope deus aut sua dextra dedisset: uictoriam uel
uitam. quia duplici ratione consistit uictoeia aut uireato
aut uoluntate fortunde. miseris ciuious quasi aliena cupa po¬
reutibus obstupuere silentes. ÷ obstupefacti sunt. & silere repe¬
eui ab netate praestabat auitoritas odiis & crimine demces
inertiam. quam suꝑ uirtuti constat de contraticĩ: aut tue¬
fert. coepta uerba o frma ingens ingentior armis. feustes

Expanded text:
lat verbis beneficium, dicens pacem se etiam vivis velle praestare. lat verbis beneficium, dicens pacem se etiam vivis velle praestare. Aut ideo defunctis, quia ait supra «nullum cum victis c.», et mortuorum pax sepultura est. Vnde elegit verbum utrisque aptum. QVAENAM quanta et qualis: nam mirantis est; nec enim dubitat, cum ipse dicat ‘indigna’. INPLICVIT involvit invitos. NEC VENI pro ‘nec venissem’: tempus est pro tempore. NEC BELLVM CVM GENTE GERO ‘sed cum Turno’: per quod quasi ostendit iacentes.  vitam deus aut sua dextra dedisset. Nunc ite et vitam quia duplici ratione consistit victoria, aut virtute aut voluntate Fortunae. MISERIS CIVIBVS quasi aliena culpa pereuntibus. OBSTIPVERE SILENTES id est obstupefacti sunt et silere coepecui ab aetate praestabatur auctoritas. odiis et crimine drances inertiam, quam semper virtuti constat esse contrariam: aut Turfert coepta verba. o fama ingens ingentior armis frustra
Abbreviated transcription (Latin):
dum. ergo cum mortuo dicit uale: nõ actymologia consi¬
deranda õ: sed consuerudo ꝙ nullis ualo chicinius/ nnsi ⁊ quibus¬
recedimus or atores. legati & ꝑorando prore pi nominati urbela¬
tna pro latini i de laurolauinio: uolati ramus olede. non coro.¬
nani. nec onim lugentes decebat. sed instruti & grnati i ĩ ma¬
ribus oliuae ramnos ferentes. sic homerus gerxiaTerop Rgoot¬
uictori uelatum auro uittisq iuuencum cum uittis nõ aut
uolent᷑ aut coronent᷑ uictinuȩ : sed oruent: ueniamq rogãtos
pro bñficium: ferro quae fuso m̃õ interempta. alias fugata: sed
disceriunit opithetis. ut si dicas ferro fusus ẽ uel metu fusus
redderet: ostendit iam in troianorum de̾ potestate. & acthe
dit quod uicti possunt inuocare certamen: haud asꝑnanda:
enimbeneficium gnͣale debet᷑ uniuersis insuꝑ addit: accirmu¬

Expanded text:
ctum. Ergo cum dicitur mortuo ‘vale’, non etymologia consictum. Ergo cum dicitur mortuo ‘vale’, non etymologia consideranda est, sed consuetudo, quod nullis ‘vale’ dicimus nisi a quibusrecedimus. ORATORES legati, a perorando pro re publica nominati. VRBE LATINA pro ‘Latini’, id est de Laurolavinio. VELATI RAMIS OLEAE non coronati: nec enim lugentes decebat, sed instructi et ornati, id est in manibus olivae ramos tenentes: sic Homerus στέμματ «victori velatum a. v. i.», cum vittis non ut velentur aut coronentur victimae, sed ut ornentur. VENIAM PRECANTES beneficium. FERRO QVAE FVSA ‘fusa’ modo interempta, alias fugata; sed discernuntur epithetis, ut si dicas ‘ferro fusus est’, vel ‘metu fusus est’. REDDERET ostendit iam campos in Troianorum esse potestate. ET AETHERdit, quoniam victi possunt innovare certamen. HAVD ASPERNANDA enim beneficium generaliter debetur universis. INSVPER ADDIT accumu
Abbreviated transcription (Latin):
otconoplyop & alia ei sustulisse intelligamus. non tm̃ balteum
ut leginius sup̃. phalanx lingua macedonũ legio: quod aũt
ait. moesta: arcadas intelliginius: uñ infert: teucri q. tyrcheniq
⁊ hoc est quod ait supra. & toto lectos ex agriine nittit nulle
uiros uersis arcades armis. iugentũ more mucronẽ hastae
non cuspidem contra terram tenontes. scuta E iuertontes
propter numina illie depicta: ne corum simulacra cadaue¬
ris polluerent᷑ aspectu: ut non nullis feustra placet: Nam
crimas. ad aliam sepulturam. salue acternum mihi maxiee
pallaẜternũ q uale: uale: Uarro in libris logistoricis dicit
io mortnis salue & uale dici. non ꝙ ualere aut salui es
possent: sed ꝙ ab his recedinius eos numꝗ̃ uisuri. hinc ortum
est ut gͦ maledicti significationẽ interdum uale obtineat
ut terentius: ualeant qui inter nos dissidiũ uolunt. hoc ẽ
ita a nobis discedant: ut nunꝗͣ ad nostrũ reuertantaspo¬

Expanded text:
σιωπώμενον et alia eum sustulisse intellegimus, non tantum balteum, ut legimus supra. PHALANX lingua Macedonum legio. Quod autem ait ‘maesta’, Arcadas intellegimus: unde inferius ‘Teucrique s. Tyrrheniq hoc est quod ait supra «et toto lectos ex agmine mittit mil. v.». VERSIS ARCADES ARMIS lugentum more mucronem hastae, non cuspidem contra terram tenentes: scuta etiam invertentes propter numina illic depicta, ne eorum simulacra cadaveris polluerentur aspectu, ut non nullis frustra placet: nam CRIMAS ad aliam sepulturam. SALVE AETERNVM MIHI MAXIME PALLA AETERNVMQVE VALE Varro in libris logistoricis dicit, ideo mortuis ‘salve’ et ‘vale’ dici, non quod aut valere aut salvi esse possunt, sed quod ab his recedimus, eos numquam visuri. Hinc ortum est ut etiam maledicti significationem interdum ‘vale’ obtineat, ut Terentius «valeant qui inter nos discidium volunt», hoc est ita a nobis discedant, ut numquam ad nostrum revertantur aspe
Abbreviated transcription (Latin):
manu aut in cius manu tela confeinge honierus Mopos
Rcsoy rpupcaoo tioo. pertisq esfunde sub altis homerus
ad quas festinabat neueas: Unde est illud praefodiunt ali por
omns hacc õ. Nam turnus iõ eum mora armat᷑: & cum in¬
tocto capite crrea artem incedens admonet singulos ut a
lauinia posit iuidori q ut sit maior causa dimicandi dum
sponsat placere contendit furens amore lauimae : quam
miaebͥait : quod & sequens indieat compaxatio Nam diturusõ
Aut ule impastus armenenq tendit equarum cineit en ꝑla
aduoc asms o possi m innꝗ adeo aut uaeat adeo ant certe ie sis¬

Expanded text:
manu, aut in eius manu tela confringe: Homerus ἆξον δρηνέα δὸς πεσέειν . portisque effunde sub altis Homerus ad quas festinabat Aeneas: unde est et illud "praefodiunt alii poomnis haec est: nam Turnus ideo cum mora armatur et intecto capite circa arcem incedens admonet singulos, ut et a Lavinia possit videri, et ut sit maior causa dimicandi, dum sponsae placere cvidebat: quod etiam sequens indicat comparatio; nam dicturus est «aut ille in pastus armentaque tendit equarum». ‘Cingitur inadvocatus esse possim. IAMQVE ADEO aut vacat ‘adeo’: aut certe ‘si
Abbreviated transcription (Latin):
cupientem defende. aũt prohibe ut dum teneras defendo a fri¬
gore myrtos. & bene petit ab aenea quod scit eũ ultio concedere:
ut probauit in filio: petit aũt non de eius pietate dubitans sed
timens iram suorũ : haudĩscius. liptotes figura: non enim dicit
cuiꝰsodem pleriq sanguerẽ uolunt eẽ: & sic ẽ dictũ. ut ira
cadom uia sanguis auimusq sequunt᷑ ꝙ in pͥmo tuaq anirã

Expanded text:
cupientem. ‘Defende’ autem est prohibe, ut «dum teneras defendo a fricupientem. ‘Defende’ autem est prohibe, ut «dum teneras defendo a frigore myrtos». Et bene petit ab Aenea, quod scit eum ultro concedere, ut probavit in filio: petit autem non de eius pietate dubitans, sed timens iram suorum. HAVD INSCIVS litotes figura: non enim dicit cuius sedem plerique sanguinem volunt esse. Et sic est dictum, ut «una eademque via sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
coelum. implent ꝙ abusiue dixit : Troesq gaudio latiniq dolore. hau¬
sit coelum: hoc ẽ aerem. lucretius. Choc coolo qui dicit᷑ aer . & hoc
dicit. postꝗ̃ respirauit & mentem recepit post pertorbationem
et equi uenientẽ ruina. hostis amare. aspere. et ẽ homeri
de telo dictũ. quod hic adhoninẽ transtulit. ille enim ait ni¬
Rꝑ ꝯpͥ oigop. nullum incaede nefas. mori uiro forti neftis non est:¬
quaterq beati. Quis aute ora patrum troię sus moenibus altis con¬
procumbo: nec tecũ neus haec pepigit mihi foedera lausus. hoc
e non cum hoc pacto a te Iausus recessit: ut uitam requiram: focde¬
ra aũt pepigit ꝑ translationẽ dixie ÷ non sic pugnauit. ut ullũ
misi uita teliquerit desideriũ: uenia beneficiũ. ut oraites ue¬
niam humne oro defende furorõtẽ: inimicorũ iram & post fata sȩrure

Expanded text:
CAELVM implent. Et abusive dixit. TROESQVE gaudio. LATINIQVE dolore. HAVCAELVM implent. Et abusive dixit. TROESQVE gaudio. LATINIQVE dolore. HAVSIT CAELVM M. R. hoc est aerem: Lucretius «in hoc caelo, qui dicitur aer». Et hoc dicit: postquam respiravit et mentem recepit post perturbationem ex equi venientem ruina. HOSTIS AMARE aspere. Et hoc Homeri est de telo dictum, quod hic ad hominem transtulit: ille enim ait πικρὸν ὀιστόν. NVLLVM IN CAEDE NEFAS mori viro forti nefas non estquaterque beati. Quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis Conprocumbo. NEC TECVM MEVS HAEC PEPIGIT MIHI FOEDERA LAVSVS hoc est non cum hoc pacto a te Lausus recessit, ut vitam requiram. ‘Foedera’ autem ‘pepigit’ per translationem dixit, id est non sic pugnavit Lausus, ut ullum mihi vitae relinqueret desiderium. VENIA beneficium, ut «orantes veniam». HVNC ORO DEFENDE FVROREM inimicorum iram et post fata saevire
Abbreviated transcription (Latin):
tenta: qua ꝑde posses de est nie. nam hoc dicit nisi excinao
filio nulla se ratione potuisse superari. Nec diuũ parcimus
adueni: Unibo scutũ. nam & parte totũ intelliginius: leuos
equitauit in orbes secundum artõ mulitiae. nam equos sams
facilime suporat a pedite. in louam aũt iõ partẽ cͥcuibat.
ut acuea dextram partem circum ueniret : quae utiq nu.¬
da erat : pugna iniqua. pedes contra equitõ multa mouẽs
utrum in ipsum an in equum tela intorquer&: quo uulne¬
rato megentius carebat effugio: inter tempora: ÷ in feontẽ.
tur: aliter dicinus hominẽ bellatorẽ. qui belluĩ gerit emplicat
impodit cernuus cerniuis equus dicit᷑ qui adit in faciom
quasi in eam partẽ. qua corninius. undeg puori. quosinlu¬
dis uidinius ea parrte: qua cernunt stantos cornuut uocant
ut gi uario in ludis hheattalibus docet clamore intonduñt

Expanded text:
tenta. QVA PERDERE POSSES deest ‘me’: nam hoc dicit, nisi extincto tenta. QVA PERDERE POSSES deest ‘me’: nam hoc dicit, nisi extincto filio nulla se ratione potuisse superari. NEC DIVVM PARCIMVS advenio. VMBO scutum: nam a parte totum intellegimus. LAEVOS EQVITAVIT IN ORBES secundum artem militiae: nam eques stans facillime superatur a pedite. In laevam autem partem ideo circuibat, ut Aeneae dexteram partem circumveniret, quae utique nuda erat. PVGNA INIQVA pedes contra equitem. MVLTA MOVENS utrum in ipsum, an in equum tela torqueret, quo vulnerato Mezentius carebat effugio. INTER TEMPORA id est in frontem. tur. Aliter hominem dicimus bellatorem, qui bellum gerit. INPLICAT inpedit. CERNVVS cernuus equus dicitur qui cadit in faciem, quasi in eam partem cadens qua cernimus: unde et pueri quos in ludis videmus ea parte, qua cernunt, stantes, cernuli vocantur, ut etiam Varro in ludis theatralibus docet. CLAMORE INCENDVNT