comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arca ꝑ cherubim gle tegebatur. ui¬
gunti cubitos longitudinis: latitudi¬
nis. & altitudinis habebat: qui nu-¬
merus ꝑfectionem indicat ut diximꝰ
gemine dilectionis: quia quicquid in
hac peregrinatione pro deo geritur.
totum hoc in illa mansione patrie
celestis. ubi magnificentia eius conti¬
nua beatoꝵ sp̃iuim laudatione sustol¬
litur. in sola dilectionis amplitudine
ꝑficitur. Erat & porticus ante tem¬
plum. uigiti cubitoꝵ longitudinis.
uixta mensuram latitudinis templi.
& decem cubitoꝵ latitudinis. habens
ostium contra ostiũ templi ab orien¬
DUx iudelicet portitus illam sc̃e eccle
plebem designat: que dominice incar¬
nationis tempora precessit: nec tamen
ab eius incarnationis fide. uacua re¬
mansit. Hoc est enim oftium porticuᷤ
contra ostium templi esse ad ortum solis.
fidem ppłi prioris de xp̃o eandem esse
que & sequentis: eodemq gr̃e orientis
lumine. cunctoꝵ corda fidelium illu-¬
strari. Unde bene in eadem porticu due

Expanded text:
arca per cherubin gloriae tegebatur, viginti cubitos longitudinis, latitudinis et altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur. Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab orienlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae
Abbreviated transcription (Latin):
ene aũ templum ꝓ forib oracu¬
li quadraginta cubitoꝵ erat lon¬
gitudinis: qm̃ in hac adhuc uita ieiu¬
niis & continentia nos castigari opor¬
tet. ut ad interne dulcedinis satietatẽ
ꝑuenire mereamur. Namq hoc nu¬
mero castigationem uite p̃sentis sig-¬
nificari intelligit: om̃is qui quadra¬
genariũ moysi uel helye uel ipsius

Expanded text:
 foribus oraculi quadraginta cubitorum erat longitudinis, quando in hac adhuc vita jejuniis et continentia nos castigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero castigationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadragenarium Moysi, vel Eliae, vel ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
monet:ne nos qui plus ceteris in hoc
mundo accepisse aliquid cernimur. ab
auctore mundi grauius inde iudice¬
mur. Cum enim augentur dona: ra¬
tiones etiam crescunt donoꝵ. Tanto
gͦ esse humilior atq ad seruiendum
ꝓmptior quisq debet ex munere: qͣn¬
do se obligatiorem esse conspicit in
reddenda ratione. Ecce homo qui ꝑe¬
gre ꝓficiscĩtur seruos suos uocat:. eisq
ad negotiũ talenta partitur. Post mł¬
tum uero temporis positurus rationẽ
reuertitur. bene oꝑantes ꝓ apportato
lucro remunerat. seruũ uero a bono
opere torpentem dampnat.

Expanded text:
mus, ne nos qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur, ab auctore mundi gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
am qua alios instruunt ñ sequunt᷑.
ꝑdiderunt successionem regum. placa¬
tionem hostiarũ. locum supplicationũ.
ordinem sacerdotum. Et cum omnia
sibi clausa. omnia exꝑiantur esse fini-¬
ta: non uident ea in xp̃m esse trans la¬
ta. Unde quod illi tres uiri. uniuersa¬
run gentium ꝑsonam gerentes. adora-
to dño sunt adepti. hoc in ppłis suis
ꝑ fidem que iustificat impios. totus
assequitur mundus: & hereclitatem dei
ante scła preparatam accipunt adopti¬
ui. & ꝑdunt qui uidebantur esse legi¬
timi. Resipisce tandem iudee. resipi¬
sce: & ad redemptorem etiam tuum de¬
posita infidelitate conuertere. Noli sce-¬
leris tui immanitate terreri. Non ui¬
stos xp̃c sed peccatores uocat: nec impie¬
tatem tuam repellit. qui ꝓ te cum cru¬
cifixus esset orauit.¬

Expanded text:
am, qua alios instruunt, non sequuntur. am, qua alios instruunt, non sequuntur. Perdiderunt igitur successionem regum, placationem hostiarum, locum supplicationum, ordinem sacerdotum; et cum omnia sibi clausa, omnia experiantur sibi esse finita, non vident ea in Christum esse translata. Unde quod illi tres viri, universarum gentium personam gerentes, adorato Domino sunt adepti, hoc in populis suis per fidem, quae justificat impios, totus mundus assequitur; et haereditatem Domini ante saecula praeparatam accipiunt adoptivi, et perdunt qui videbantur esse legitimi. Resipisce tandem, Judaee, resipisce; et ad Redemptorem etiam tuum deposita infidelitate convertere. Noli sceleris tui immanitate terreri: non justos Christus, sed peccatores vocat ; nec impietatem tuam repellit, qui pro te, cum crucifixus esset, oravit
Abbreviated transcription (Latin):
accurrunt. Herodes quoq in diabo¬
lo fremit: & auferri sibi iniquita¬
tis sue regnum. in hiis qui ad xp̃m
transeunt ingemiscit. Unde si pariui¬
los interficiat: ihm sibi udetur oc¬
cidere. Quod utiq sine cessatione mo¬
utur: dum primordiis renatoꝵ sp̃m
ufantiam temptat extinguere.
udei uerc qui extra regnum xp̃i esse
uoluerunt. adhuc quodammodo sub
herodis sunt principatu: & dominan¬
te sibi saluatoris inimico. alienigene
seruiunt potestati: quasi nescientes ꝓ¬
phetatum. iacob dicente. Non deficiet
princeps ex uida. q dux de femorib eiꝰ.
donec ueniat cui reposita sunt. e ipse
erit expectatio gentium. Sed nondũ
uitelligunt. quod negare non possunt:
& mente minime accipiunt. quod scri¬
pturarũ narratione norunt: qm̃ insa¬
nis magistris ueritas scandalum est:
ꝙ cetis doctorib fit caligo quod uerũ
est. Respondent itaq interrogati. qd̾
bethleem nascitur xp̃c: & scientiam su¬

Expanded text:
accurrunt. Herodes quoque in diaboaccurrunt. Herodes quoque in diabolo fremit , et auferri sibi iniquitatis suae regnum in iis qui ad Christum transeunt, ingemiscit. Unde si parvulos interficiat, Jesum sibi videtur occidere. Quod utique facere sine cessatione molitur, dum primordiis renatorum Spivelut infantiam tentat exstinguere. Judaei vero, qui extra regnum Christi esse voluerunt, adhuc quodammodo sub Herodis sunt principatu, et dominante sibi Salvatoris inimico, alienigenae 129 serviunt potestati, quasi nesciant prophetatum, dicente Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat cui reposita sunt: et ipse est exspectatio gentium . Sed nondum intelligunt quod negare non possunt, et mente non capiunt quod Scripturarum narratione noverunt: quoniam insanis magistris veritas scandalum est, et caecis doctoribus fit caligo, quod lumen est. Respondent itaque interrogati, quod in Bethleem nascitur Christus; et scientiam su
Abbreviated transcription (Latin):
in sola natura hominis esset editus:
cui suꝑne militie famularetur occursꝰ.
ed hec atq alia huiusmodi. ii.
paucis tunc uidentur innotuisse ꝑ¬
sonis: que uel ad cognationem ma¬
rie uirginis: uel ad sc̃i ioseph familiã
pertinebant. Hoc aũ signũ. quod ma¬
gos in longinquo positos & efficaci¬
ter mouit. & ad dñm iħm ꝑseueran¬
ter attraxit: illius sine dubio gr̃e sa¬
cramentũ. & illius fuit uocationis ex¬
ordium. quia non in iudea tantum:
sed etiam in toto mundo xp̃i erat euu¬
gelium predicandũ: ut ꝑ illam stellã
que magoꝵ uisui splinduit. israhelita¬
rũ uero oculis non reculsit. & illumi¬
natio significata sit gentium. & ceci
sicut euidenter apparet mysticoꝵ for¬
ma gestoꝵ: & quod imagine inchoa¬
batur. ueritate completur. Radiat
De celo stella ꝑ gr̃am: & tres magi cho¬
ruscatione euuangelici fulgoris acci¬
ti. unt omnib cotidie nationib. ad
adorandam potentiam summi regis

Expanded text:
in sola natura hominis esset editus, in sola natura hominis esset editus, cui supernae militiae famularetur occursus. Sed haec atque alia hujusmodi paucis tunc videntur innotuisse personis, quae vel ad cognationem Mariae Virginis, vel ad sancti Joseph familiam pertinebant. Hoc autem signum, quod magos in longinquo positos et efficaciter movit, et ad Dominum Jesum perseveranter attraxit, illius sine dubio gratiae sacramentum, et illius fuit vocationis exordium, qua nimirum non in Judaea tantum, sed etiam in toto mundo Christi erat Evangelium praedicandum; ut per illam stellam quae magorum visui splenduit, Israelitarum vero oculis non refulsit, et illuminatio significata sit gentium, et caecsicut evidenter apparet, mysticorum forma gestorum; et quod imagine inchoabatur, veritate completur. Radiante e coelo stella per gratiam, tres magi coruscatione evangelici fulgoris acciti, in omnibus quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi Regis
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatem dilectissimi. appari-¬
tio domini & saluatoris nr̃i sicut nostis
illustrat: & hic est ille dies: quo ad cog-¬
noscendũ. adorandũq dei filium. tres
magos preuia stella ꝑduxit. Huiꝰ facti
memoriain merito placuit honore an¬
nuo celebrari: ut dum euuanglica histo¬
ria incessabiliter recenseturz semꝑ se in¬
telligentiũ sensib inferat salutiferũ my¬
steriũ ꝑ insigne miratulũ. Precesserãt
quidem multa documenta. que corpo¬
ream natiuitatem dñi manifestis indi¬
ciis declardient. siue cũ bcata uirgo
dei filium audiuit. & credidit: siue
cũ ad salutationem ipsius in utero eli¬
zabeth nondum natus iohannes pro¬
phetica exultatione commotus est: qͣsi
etiam intra matris uiscera clamaret ec¬
ce agnus dei. ecce qui tollit peccata mũ¬
di. uel cum ortum dñi angelo annũ¬
tiante. pastores celestis exercitus sunt
claritate circundat: ut non ambige¬
rent de potestate pueri. quem erant
in presepe uisuri. nec putarent quod

Expanded text:
festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miraculum. Praecesserant quidem multa documenta, quae corpoream nativitatem Domini manifestis indiciis declararent, sive cum beata Maria rituramque Dei Filium audivit et credidit, sive cum ad salutationem ipsius in utero Elisabeth nondum natus Joannes prophetica exsultatione commotus est , quasi etiam intra matris viscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate pueri quem erant in praesepe visuri; nec putarent quod
Abbreviated transcription (Latin):
enim audeat affirmare uel credere ul¬
lum hominũ scire omnia quecũq a
patre audiuit unigenitus filius. qͣndo
nec hoc quidem quisquã capit. quomͦ
audiat a patre ullũ uerbum cũ ipse
sit patris u̾nicum uerbum: euũ¬

Expanded text:
enim audeat affirmare vel credere ulenim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecunque a Patre audivit unigenitus Filius, quando nec hoc idem quisquam capit, quomodo audiat a Patre ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nens in domo in eternũ. Ut aũ tales
serui non seruisimus: dñm facere sci¬
amus. Hoc seruus ille nescit. qui ne¬
scit quid faciat dñs eius. Et cũ aliquid
boni facit sit extollitur quasi hoc ipse
faciat non dñs eius: q gloriatus in se
non in dñogloriatur. cũ se ipse deceꝑit
quia sic gl̾atur quasi non acceꝑit.ui.
Ios autẽ kĩni. ut amici domini esse
possimus. quid dñs nr̃ faciat sciamus.
Non solum enim homines. uerũ etiã
iustos ipse facit nos ꝙ non ipsi nos.
E ut hoc sriamus. quis nisi ipse facit:
Non enim sp̃m huiꝰ mundi accepimus
sed sp̃m qui ex d̾o est. ut sciamus que a
deo donata sunt nobis. Ab ipso quitqͥd
boni est donatur. Ergo quia & hoc bo¬
num est ab ipso utiq donatur. ut sci¬
atur a quo bonum donetur. ut om̃i¬
no de om̃ib bonis. qui głatur in do¬
mino glorietur Merito queritur. quo
dixi amitos. quia omnia quetũꝙ audi¬
ui a patre meo nota feci uobis. Quis

Expanded text:
nens in domo in aeternum. Ut autem tales nens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc servus ille nescit, qui nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non dominus ejus; et gloriatur in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur quasi non acceperit. Nos autem, charissimi, ut amici Domini esse possimus, quid noster Dominus faciat sciamus. Non justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, in Domino glorietur Id I, 31. Quodixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
tas mittit. est etiam seruitus simul
foras cum ipso timore mittenda. Utrũ¬
q enm iunxit apłs. hoc est ꝙ seruitu¬
tem & timorem dicendo: non emr
accepistis sp̃m seruitutis iterum in
timore. Adhanc seruitutem seruum
ꝑtinentem intuebatur & dñs dicens.
Iam non dicam uos seruos. quia seruiᷤ
nescit quid faciat dñs eius.
Ion illeutiq seruus ad timorem ꝑ¬
tinens castum cui dicitur euge bone
serue intra in gaudium dm̃i tui: sed il¬
le seruus ꝑtinens ad timorem foras a
caritate mittendum: de quo alibi di-¬
cit. Seruus non manet in domo in eter¬
num: filius aũ manet in eternũ. Qm̃
itaq dedit nobis potestatem filios dĩ
fieri. ut non serui sed filii simus. ut¬
miro quodam & ineffabili. sed tamen
uero modo serui. non serui esse possimꝰ
serui scilicet timore casto. ad quem ꝑti¬
net seruus intrans in dñi sui gaudiũ.
non serui autem timorem foras mit¬
tendo. ad quem ꝑtinet seruus non ma¬

Expanded text:
tas mittit, est etiam servitus simul tas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , ut non servi, sed filii simus: miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi, non servi esse possumus. Servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in domini sui gaudium; non servi autem, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servus non ma
Abbreviated transcription (Latin):
nisi precepta domini fecerimus. quo¬
modo precepta faciendo serui ñ erimus:
Si seruus non ero precepta faciendo. &
nisi precepta fecero. seruire non potero:
ergo seruiendo seruus non ero:. Intelli¬
gamus fr̃es intelligamus: & hoc in
nobis dñs faciat ut intelligamus. fa¬
ciat etiam ut intellecta faciamus.
Hoc autẽ si scimus ꝓfecto scimus qͥd
facit dñs. quia nos ipsos tales non fa¬
cit nisi dñs: & ꝑ hoc ad eius amici¬
tiam ꝑtinemus. Sicut enim duo st̃
timores qui faciunt duo genera tim̃¬
tium: sic due sunt seruitutes que fa¬
ciunt duo genera seruientium .iiii.¬
st timor quem ꝑfecta caritas foras
mittit: & est alius timor castus ꝑma¬
nens in scłm scl̃i. Illum timorem qui
non est in caritate. attendebat apłs
cum dicebat. Non enim accepistis
sp̃m seruitutis iterum in timore.
Illum aũ timorem castum attendeba
cum dicebat. Noli altum sapere sed
time. In illo timore quem foras cari-¬

Expanded text:
nisi praecepta Domini fecerimus, quonisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras chari
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. & seruum & amicũ esse seruũ
bonum cum dicat. iam non dican
uos seruos. quia seruus nescit quid fa¬
ciat dominus eius: Ita nomen con¬
stituit amici. ut auferat serui: non ut
in uno utrũq maneat. sed ut alterũ
altero decedente succedat. Quid est hoc:
Ita ne cum precepta dñi fecerimus. ser¬
ta ne tunc serui non erimus: quando
boni serui fuerimus: Et quis potest
contradicere ueritati que ait.iam ñ
dicam uos seruos: Et cur hoc dixerit
docet. quia seruus inquit nescit quid
faciat dominus eius. Nunquidnam
seruo suobono & ꝓbato dñs eius ñ
etiam sua secreta committit: Quid est
ergo quod ait. seruus nescit quid faciat
dñs eius: Uerum est. nescit quid faci¬
at. Nunquid nescit etiam quid preci¬
piat: Nam & si hoc nescit. quomodo
seruit: Aut quomͦ seruus est qui non
seruit: Q tamen d̾s ipse loquitut. Uos
amici mei estis si feceritis que ego
precipio uobis. Tu aũd.¬
Am non dicam uos seruos. Orem mi¬
rabilem. Cum seruire non possumus.

Expanded text:
um esse servum bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, sertane tunc servi boni servi fuerimus? Et quis potest contradicere Veritati, quae ait: Jam non dico vos servos? et cur hoc dixerit docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Nunquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam sua secreta committit? Quid est ergo quod ait: Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen ipse Deus loquitur: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire non possimus,
Abbreviated transcription (Latin):
untur. mundus est in eis. a quib ta-¬
lia scelera diliguntur: Mundus itaq
ille qui intellignur in malis atq im¬
piis: & odit quod suum est ex parte
hominũ. qua sceleratis nocit. & dili¬
git quod suũ est ex ea parte hominũ
que isdem ipsis consceleratis fauet.

Expanded text:
untur, et mundus est in eis a quibus tauntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet.
Abbreviated transcription (Latin):
quod est patiemini ab eis.
i autem ꝓpter nomen meũ sic ac¬
cipitur.tanquã diceret ꝓpter nomen
meũ quod in uobis oderunt. ac ꝑ hoc
& boni cum ꝑsecutionem faciunt.
malis. possunt recte dici. & ꝓpt̃ iusti¬
ciam facere. quam diligendo ꝑsequũ¬
tũr males: & ꝓpter iniquitatem quã
oderunt in ipsis malis. Ita gͦ & ipsi
mali possunt dici pati. &. ypter iniqͥ¬
tatem. que in illis punitiu &. propt̾
iusticiam. que in eoꝵ pena exercetur.
Item queri potest. Si etiam mali faci¬
int ꝑsacutionem malis. sicut impii
reges & iudices. cum essent ꝑsecuto¬
res pioꝵ. utiq & homitidas. & adul¬
teros. & quoscũq maleficos. quas con¬
tra leges publicas fecisse cogn oscerẽt
puniebant. quomͦ incelligendũ est
qd̃ dñs ait. si de mundo essetis mun¬
dus quod suũ erat diligeret. neq en ĩ
quos punit diligit mundus. a quo
uidemus supradicta sclerũ genera
plerumq puniri. nisi quia mundus
est in eis. a quib talia scelera puni¬

Expanded text:
quod est, patiemini ab eis. Si autem propter nomen meum sic accipitur, tanquam diceret, propter nomen meum quod in vob boni cum persecutionem faciunt malis, possunt recte dici et propter justitiam facere, quam diligendo persequuntur malos; et propter iniquitatem, quam oderunt in ipsis malis: ita ergo et ipsi mali possunt dici pati, et propter iniquitatem quae in illis punitur, et propter justitiam quae in eorum poena exercetur. 4. Item quaeri potest, si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret . Neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri: nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puni
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ut nouam in carne natiurtatẽ
filii dei predicaret: ꝑ quam nos abiecta
uetustate noxia. renouari. atq int̾ filioᷤ
dei computari possimus. Ut gͦ ad ꝓmis¬
se salutis mereamur dona ꝑtingere:pͥ¬
mordium eius intenta curemus aure
ꝑciꝑe. Missus est inquit angłs Gabriel
adeo in cuutatem Galilee cui nomen na¬
tareth. ad uirginem desponsatam uiro
fecto humane restaurationis pͥncipiũ
ut angłs. adeo mitteretur ad uirginẽ.
partu consecrandam diuino: quia pͥ¬
ma ꝑditionis humane fuit causa. cũ
serpens a diabolo mittebatur ad muli¬
erem. sp̃u suꝑbie decipiendam: immo
ip̃e in serpente diabolus ueniebat. qui
genus humanum deceptis parentib
primis iminortalitatis gła nudaret. ¶a
gͥ mors intrauit ꝑ feminam: apte redit
uita ꝑfeminam. Illa adiabolo seducta
per serpentem uiro gustum necis obtu¬
auctorem salutis edidit

Expanded text:
e nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, fecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtuauctorem salutis edidit
Abbreviated transcription (Latin):
preciosa martyrũ xp̃i innocentũ
gnata. Quod enim pariuili occisi sunt:
significat ꝑ humilitatis meritum. ad
martyrii ꝑueniendũ gl̾am: & quia nisi
conuersus fuerit quis. & effectus ut par¬
uulus. non possit animã dare pro xp̃o.
Quod in bethleem & in omnib finib
eius occisi sunt: ostendit non solum in
iudea unde eccle cepit origo: sed ꝙ in om¬
nib eiusdem eccle finib. quacumq ꝑ
orbem difsusa est. ꝑsecutionem seuiturã¬

Expanded text:
pretiosa martyrum Christi innocentium gnata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevitura
Abbreviated transcription (Latin):
dam. Quia bimi occisi sunt: doctrina
et operatione ꝑfectos indicat. Quia uͦ
infra: simplices uel idiotas. fidei ta¬
men non ficte constantia fortes eque
denuntiat. Quod illi quidem occisi sũt.
sed xp̃c qui querebatur uiuens euasit:
insinuat corpora quidem ab impiis pos¬
se perimi. sed xp̃m pro quo ꝑsecutio to¬
ta seuit. nullatenus. eis uel uiuentib
uel occisis. posse auferri: sed eos ueratiter
contestari. quia siue uiuimus. dño ui¬

Expanded text:
 qui occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicat. Qui vero infra simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiat. Quod illi quidem occisi sunt, sed Christus, qui quaerebatur, vivens evasit, insinuat corpora quidem martyrum ab impiis posse perimi, sed Christum, pro quo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus, vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari: Quia sive vivimus, Do
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis. que supra cecum claman¬
tem ne lumen peteret increpabat. etiã
suspicientem publicanũ. ne iħm uide¬
at. tardat. Sed sicut cecus turbarũ uo¬
ces. magis ac magis clamando deuicit.
ita pusillus necesse est. turbe nocentis
obstaculum altiora petendo transcen¬
dat. terrena relinquat: arborem cruciᷤ
ascendat.

Expanded text:
suetudinis, quae supra caecum clamansuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat.
Abbreviated transcription (Latin):
e impossibilia sunt apud ho¬
mines. possibilia sunt apd̃ d̾m.
Ecce enim camelus deposita gibbi sar¬
cina ꝑ foramen acus transit. hoc est
diues & publicanus. relictoonere di-¬
uitiarũ. contempto censu fraudium.
angustam portam artamq uiam que
ducit ad uitam ascendit. Qui mira de¬
uotione fidei ad udendũ saluatorem
qd̃ natura minus habuerat. ascensu
supplet arboris. atq ideo iuste quamuiᷤᷤ
ipse rogare non audeat. benedictionẽ
dñici susceptionis quã desiderabat ac¬
cepit. Mystice aũ ⁊acheus qui interpre¬
tatur iustificatus. credentem exgenti-¬
b populum significat. qui quanto cu-¬
ris secularib occupatior. tanto flagiti¬
is deprimentib erat factus humilior.
Sed ablutus est. sed scificatus. sedd iusti¬
co saluatorem uidere querebat: s pre
turba non poterat. quia gr̃am fidei.
quam saluator mundo attulit. parti¬
cipari cupiebat. sed inolita uitioꝵ con
suetudo. ne ad uotum ꝑueniret obsti¬
terat. Ea dem namq turba noxie con¬

Expanded text:
e impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto sensu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit ascendit . Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justicho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiam fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cusuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae con
Abbreviated transcription (Latin):
perat ut redderet: Non est factus ds
debitor ex merito nr̃o: sed ex ꝓmisso
suo. Audeo etem̃ dicere: debebat apło
coronam. Proinde si quis nobis aliqͥd
ꝓmutit. utimur hoc uerbo: & quando
eum conuenimus dicimus. Redde qd̃
ꝓmisisti. Debitorem exigimus. cũ dici¬
mus redde: sed beniuolentiam eius con¬
fitemur. cum dicimus. quod ꝓmisisti
non quod accepisti.

Expanded text:
perat ut deberet? Non est factus Deus perat ut deberet? Non est factus Deus debitor ex merito nostro, sed ex promisso suo. Audeo etenim dicere, debebat Apostolo coronam. Proinde si quis nobis aliquid promittit, utimur hoc verbo, quando eum convenimus cum dicimus, Redde quod promisisti. Debitorem exigimus, cum dicimus, redde: sed benevolentiam ejus confitemur, cum dicimus, quod promisisti, non quod accepisti.
Abbreviated transcription (Latin):
on est itaq facta distinctio inter
ignorantem & consentientem:quia qͥ
uoluerat saulum sibi esse multo tem¬
pore ignotum: ipse sibi subito pau¬
lum fecit cognitum. & dñs ad eum.
Durum est tibi contra stimulũ calci¬
trare. Utiq durum fragili cũ solido
congredi: cui cũ colliseris ilico fran¬
geris. Quod aũ repugnas michi do¬
loris est: tibi mortis. Si enim perie¬
ris tibi malum: si aũ ꝓfeceris. & mi¬
ergit ergo saulus. non adhuc pau¬
lus. legi diuine ꝓfuturus: qui uene¬
rat eandem legem ꝑsecuturus. Bapti¬
zatur in spe resurrectionis: qui resur¬
rectionem predicantib necem parabat.
Docet legem quam nesciebat: obliuisci¬
tur quã didicerat. Quomodo: Quo
merito: Ore ꝓprio. uerbis sp̃ualib.
laudem actuum suoꝵ cõmemorat di¬
cens. Bonum certamen certaii. cur¬
sum consummaui. fidem seruaui: su¬
perest michi corona iusticie. quam
reddet michi dñs in illa die.
Ion dixit dabit: sed reddet. Si red¬
det: debebat. E nunqͥd mutuũ acce¬

Expanded text:
on est itaque facta distinctio inter ignorantem et consentientem. Quia qui voluerat Saulum esse multo tempore ignotum, ipse sibi subito Paulum fecit cognitum. Et Dominus ad eum, Durum est tibi contra stimulum calcitrare : utique durum fragili cum solido congredi, qui cum colliserit, illico frangeris. Quod autem repugnas, mihi dolori est, tibi morti. Si enim perieris, tibi malum; si autem profeceris, et miergit ergo Paulus non adhuc Saulus legi divinae profuturus, qui venerat eamdem legem persecuturus. Baptizatur in spe resurrectionis, qui resurrectionem praedicantibus necem parabat. Docet legem quam nesciebat, obliviscitur quam didicerat: quo merito ore proprio verbis spiritalibus laudem actuum suorum commemorat, dicens, Certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in die illa . Non dicit, Dat, sed reddet. Si reddet, debebat. Et nunquid mutuum acce
Abbreviated transcription (Latin):
confessione: ego uox clamantis in de¬
serto. hoc est dicere. non sum ego uer¬
bum quod erat in principio ds apd̃
deum. sed uox potius. idest ministra
sum uerbi. ut ꝑ me ad auditus homi¬
num sensumq ꝑueniãt. Unde beatꝰ
baptista pari humilitate ꝓnuntiat: il¬
lum oportet crescere. me autẽ minui.¬

Expanded text:
navit. -- Ego vox clamantis in deserto : hoc est dicere, Non sum ego Verbum quod erat in principio Deus apud Deum; sed vox potius, id est, minister sum Verbi, ut per me ad auditus hominum sensusque perveniat. Unde beatus Baptista pari humilitate pronuntiat, Illum oportet crescere; me autem minui
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi frẽs iohannis qui do
mini precucurrit aduentũ. natalem
natalem diem una ac singlari celebri¬
tate ueneramur. Unde quia eũ dig-¬
ne extollere non ualemus, humane
uocis offitio: predicemus eũ dñice at¬
testationis oraculo: ꝓloquente xp̃o: qͥa
inter natos mulierũ maior non est io
p̃c hoc dicit. & ideo agnosce magni¬
ficentiam laudis: ex dignitate laudanti.
Ac sic dum nemo illo esse maior asseri¬
tur. inter natos mulierũ: datur intel¬
uigi. qd̃ iohannes humanoꝵ fuit men-¬

Expanded text:
dilectissimi fratres, Joannis qui Domini praecucurrit adventum, natalem natalem diem unica ac singulari celebritate veneramur. Unde quia eum recte extollere non valemus humanae vocis officio, praedicemus dominicae attestationis oraculo, proloquente Christo, quia inter natos mulierum non est major pse hoc dicit: et ideo cognosce magnificentiam laudis ex dignitate laudantis; ac sic dum nemo illo esse major asseritur in natis mulierum, datur intelligi, quod Joannes humanorum fugit men
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetia finitur. Prophetia finem acce-¬
pit: quia is qui ꝓpħabatur aduenit.
te inquã illa: que erat fide & operib
ohannes uenit desperata generatio
scente ꝑ uirginem. Ille salutem pre¬
dicauit: hic contulit. Ille baptirauit
in penitentiam: iste generauit ingr̃am.¬

Expanded text:
Joannis enim prophetia finem accepit; quia is qui prophetabatur, advenit. te, inquam, illa quae erat fide et operibus oannes venit desperata generationscente per Virginem. Ille salutem praedicavit; hic contulit. Ille baptizavit in poenitentiam; iste regeneravit in gra
Abbreviated transcription (Latin):
frangitur hostia. dũ sangnis de cali¬
ce mora fideliũ funditur: quid aliud
quam dominici corporis in cruce ĩmo¬
latio. eiusq sangninis de latere effu¬
sio designatur: Panis et calix non¬
qualibet: sed cͥca consecratione mi¬
sticus nobis fit. Non nascitur ꝓuide
quod ita fit nobis. Quãuis sit panis
et calix: alimentũ est resurrectio
nis: aute benedictionem alia species
nominatur. post benedictionẽ xp̃i
pus: fiat ei remissio peccatorum.

Expanded text:
frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam dominici corporis in cruce immolatio eiusque sanguinis de latere effusio designatur? Aqualibet, sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde, quod ita fit nobis, quamvis sit panis et calix, alimentum est resurrectio Ante benedictionem alia species nominatur, post benedictionem corpupus, fiet ei remissio peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ichil in sacrificiis mains potest¬
esse. quai corpus et sanguis xp̃i: nec
ulla oblatio hac potior est. Sed hec õs
precellit: que pura conscientia domi¬
no offerenda est. ⁊ pura mente sumẽ¬
da: atqz ab omnibz ueneranda. Et
sicuti potior est ceteris: ita potiꝰ exoli

Expanded text:
ihil in sacrificiis majus esse potest, quam corpus et sanguis Christi, nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit, quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda, et sicut potior est ceteris, ita potius excoli
Abbreviated transcription (Latin):
tis suꝑ duodecim thronos. iudican¬
tes duodecim tribus isrł. Et exem¬
plo ũro ceteris relinquentib cun¬
cta spoponderat. quod centuplũ ac-¬
ciperent: & dehinc uitam eternam
possessuri essent. Tu aũ d̾.

Expanded text:
tis super duodecim thronos judicantes 324 duodecim tribus Israel . Et exemplo vestro caeteris relinquentibus cuncta spoponderat, quod et centuplum acciperent, et dehinc vitam aeternam possessuri essent. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
Nec cunctatus. in medio ut erat campo.
cunctos imposita uniuersis manu ca-¬
thecummos fecit. Cum quidem ad nos
conuersus diceret. non irrationabilit̾
in campo cathecummos fieri: ubi soleit
martyres coronari. Uicist inquit po¬
stumianus galle uicisti:non utiq me
qui martini sum potius assertor. & qͥ
hec om̃ia de illo uiro & sciui semper &
credidi: sed heremitas omnes anacho¬
ritasq uicisti. Nemo enim illoꝵ. sicut
martinus hic ũr immo ñr. mortib
imperauit. Meritoq hunc ifte sulpi¬
omnia illis esse consimilem fidei uir¬
tus ac uirtutũ opera testantur

Expanded text:
nec cunctatus, in medio ut erant campo, nec cunctatus, in medio ut erant campo, cunctos inposita uniuersis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conuersus diceret, non inrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. Vicisti, inquit Postumianus, Galle, uicisti, non utique me, qui Martini sum potius adsertor et qui haec omnia de illo uiro et sciui semper et credidi, sed eremitas omnes anachoretasque uicisti. nemo enim illorum, sicut Martinus hic uester, immo noster, mortibus imperauit. meritoque hunc iste Sulpiomnia illis esse consimilem fidei uirtus ac uirtutum opera testantur
Abbreviated transcription (Latin):
ensit hic martinus oꝑandum:
& annuntiante sp̃u totus infremuit:
nec mortale sonans. uerbum deigenti¬
lib predicabat. sepius ingemiscens. cur
tanta dñm saluatorem turba nesciret.
Interea sicut nos incredibilis circunde¬
derat multitudo: mulier quedam tu-¬
ius filius paulo ante defecerat. corpus
exanime beato uiro. ꝓtensis manib
cepit offerre. dicens. Scimus quia ami¬
cus dei es. restitue michi filium meũ.
quia unicus michi est. Iunxit se cetera
multitudo: q matris precib acclamaba.
Tum martinus uidens. ꝓ expectantiũ
salute. ut postea nobis ipse dicebat. con¬
sequi se posse uirtutem. defuncti corpus
ꝓpriis manib accepit. E cum expectan¬
tib cunctis genua flexisset. ubi consũ-¬
mata oratione surrexit: uiuificatu m
paruulũ matri restituit. Tum uͦ mul¬
titudo omnis in celum clamore subla¬
to xp̃m deum fateri: postremo cuncti
ad genua beati uiri ruere ceꝑunt. fide¬
uter postulantes. ut eos faceret xp̃ianos.

Expanded text:
ensit hic Martinus operandum, et annuntiante sibi spiritu totus infremuit; nec mortale sonans, verbum Dei gentilibus praedicabat, saepius ingemiscens cur tanta Dominum Salvatorem turba nesciret. Interea sicut nos incredibilis circumdederat multitudo mulier quaedam, cujus filius paulo ante defecerat, corpexanime beato uiro protensis manibus coepit offerre dicens: scimus quia amicus Dei es: restitue mihi filium meum, quia unicus mihi est. iunxit se cetera multitudo et matris precibus adclamabat. tum Martinus uidens pro expectantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse uirtutem, defuncti corpus propriis manibus accepit: et cum spectantibus cunctis genua flexisset, ubi consummata oratione surrexit, uiuificatum paruolum matri reddidit. tum uero multitudo omnis in caelum clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos.
Abbreviated transcription (Latin):
Ou enun tantũ michi libri ad
legendũ prosũt. quantũ uiua
uor. et usq hodie in sus auctorib
personans. Ex quo apparet ex ipso
nem. qui inter apłos ponitur. et ali¬
um seniorem ioh̾em quem post ari¬
stonem enumerat. Hoc autem di¬
cimus propter superiorem opinio¬
nem qua a plerisq retulimus tra¬
ditũ:. duas esse posteriores eplas io¬

Expanded text:
on enim tantum mihi libri ad legendum prosunt, quantum viva vox, usque hodie in suis auctoribus personans. Ex quo apparet in  Al.nem, qui inter Apostolos ponitur, et alium Seniorem Joannem, quem post Aristionem enumerat. Hoc autem diximus, propter superiorem opinionem, quam a plerisque retulimus traditam, duas posteriores Epistolas Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ad bestias ferocissimas in rabiem mul¬
to ieiunio excitatas ꝓiectus surrigit᷑.
Quas cum impetu ualidissimo con¬
spexisset accurrere: contra eas signũ
crucis faciens. q suspiciens in celum
ait. Tu domine qui semꝑ idem es. ade¬
sto nunc michi. eandem potestatem
exercendo. quam in lacu seruotuo dani¬
eli misericorditer contulisti. ꝑueni¬
entes ad eum bestie: mansuetissime ꝓ¬
cidebant ei. Preparantur quoq ingen¬
ꝑpetui tormenti imaginaria concre¬
matione illesus egrediar.¬
xtincto gͥ ad orationem eius for¬
arii stipitis tormentaliũ instrumen-¬
toꝵ confixione appenditur. ubi sem
spectantib predicans. duitius tortus
nec mortuus deponitur. & cũ sociis

Expanded text:
ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingenperpetui tormenti imaginaria concrematione egrediartincto ad orationem ejus forarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Unde semspectantibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
qua frangebatur panis sc̃s. quo ipse &e
ppłs cõmunicare debebant. resplendu¬
tum est uidere. cũ multitudine ange¬
loꝵ. E accipiens scm̃ panem: dedit
illi dicens. Accipe o care meus. quod
mox complebo tibi una cum patre meo
qm̃ mecũ est maxima merces tua. et
hiis qui audierint te salus in regno
meo. Nunc facies fortiter: & memoria
tua erit in laude. Hiis explicitis assũt
carnifices: qui xp̃i famulos de squa¬
lore carceris educentes. prefecti obtuti
b presentarunt. Quib prefectus ait.
Si prudenti consilio tandem ad ui¬
tam tenditis: immolate diis & ui¬
uite. Si uero mori eligitis: mortuo¬
rũ quos seduxistis cadauera in huma¬

Expanded text:
qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplendut datum videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autcarnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera inf
Abbreviated transcription (Latin):
athleta dñi dionisius expoliatur. et
toto corpore nudus a ternis militum
ternonib uicissim flagellatur. nec
uincitur. flagellantur etiam rusticꝰ¬
&. eleutherius acerrime: & immenso
sunt retrusi. Tunc beatissimus & accep¬
tabilis xp̃o hostia dionisius in oculis
credentiũ suꝑ lectum ferreũ suppositis
flaminis nudus extensus est. sed cũ ꝑ¬

Expanded text:
athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. et Eleutherius satis acerrime, et immenso rebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et c
Abbreviated transcription (Latin):
ttendite a fermento phariseorũ:
qd̃ est hypochrisis. Ad hoc fermen¬
tum ꝑtinent omnia que recumbens apd̃
phariseum suꝑuis disputauerat. de qͦ
&. apłs precepit. itaq epulemur non ĩ
fermento ueteri neq in fermentomali
cie & nequitie: sel in azimis sinceri-¬
tatis &ueritatis. Nam sicut modicũ
fermenti totam farie cui iniitur
massam corrumpit. uniu̾samq mox
conspersionem suo sapore cominatu¬
lat. sic nimirũ simulatio tuius semel
amimũ imbuerit. tota uirtutũ since¬
ritate & ueritate fraudabit. Nichil aũ
oꝑtum est qd̃ non reueletur: neq abs-¬
conditũ quod non sciatur. Et quom in
p̾senti scło multoꝵ du latet hypochri-¬
sis: Ergo de futuro tempore intelligen¬
dum est. quando iudicabit deus occul¬

Expanded text:
ttendite a fermento Pharisaeorum quod est hypocrisis. Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neqtiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occul
Abbreviated transcription (Latin):
deum mater est gentium. Sic enim di
stituam principes tuos sicut antea. & cõ¬
siliarios tuos sieut ab initio: & func uo¬
cabis ciuitas iusticie. & mater ciuitatũ
id est eccłiarum fidelis syon. Propter
quasdam tales sumilitudi ies. animali
uel dei filium non cognoscentes. Est e¬
nim animal hoc immundum. oe pre
ceteris pene iumentis magis irratio na¬
bile & stultum: infirmum ce ignobile.
& oneuferum magis. Sic fuerunt oe ho¬
mines ante xp̃m ydolatriis & passioni¬
b quiersis immundi & irrationabiles.
uerbi ratione carentes:quantum ad de¬

Expanded text:
Deum, ex fide mater est gentium. Sic enim dicstituam principes tuos, sicut prius, et consiliarios tuos sicut ab initio. Et tunc vocaberis civitas justitiae, et mater civitatum , id est Ecclesiarum fidelis Sion. Propter quasdam igitur similitudines Judaei vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis et passionibus immundi et irrationabiles verbi ratione carentes, quantum ad De
Abbreviated transcription (Latin):
tuum in die ilła ad fletum & ad planctũ.
ad caluitium & ad cingulum sacci. Et ec¬
ce gaudium & letiera. occidere uitulos &
iugulare arietes: comedere carnes or bi¬
bere uinum. Comedamus & bibamus:
eras enim moriemur. Et reuelata est¬
hec uox in aurib meis: dm̃ exercituũ
Si dimutetur iniquitas hec uobis do¬
nec moriamini: dicit dñs ds exercitu¬
Uade ingredere ad eum qui habitat in
tabernaculo. ad sompiam prepositun
templi: & dies ad eum. Quid tu hic aut
quasi quis hic: Qura excidisti tibi hie
riam. diligenter in petra tabernaculũ

Expanded text:
tuum in die illa ad fletum et ad planctum et ad caluitium et ad cingulum sacci. et ecce gaudium et laetitia occidere uitulos et iugulare arietes, comedere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et reuelata sunt in auribus meis domini exercituum: si dimittetur haec iniquitas uobis, donec moriaminiVade, ingredere ad eum, qui habitat in tabernaculo, ad Sobnam praepositum templi, et dices ad eum: Quid tu hic, aut quasi quis hic? quia excidisti tibi hic celsa diligenter, in petra tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
montem. &lam sũpsit pharetram eͣ¬
rum hominis equitis: & parietem nu¬
dabit clipeus. Et erunt electe ualles tu¬
e plene quadrigarum: & equites po¬
nent sedes suas in porta: & reuelabitur
oꝑimentum uide. E uidebis in die ilła

Expanded text:
montem. Et clam sumpsit pharetram, cumontem. Et clam sumpsit pharetram, cursum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Et erunt electae valles tuae quadrigarum, et equites ponunt sedes suas in porta, et revelabitur operimentum
Abbreviated transcription (Latin):
nus in arabia. In saltu as uesꝑum
dormietis: in semitis dodanim. Occur¬
rentes sitienti ferte aquam: qui habitatis
terram austri cum panib oecurrite fugi¬
enti. Afacie enim gladiorum fugerunt:
a facie gladii imminentis. a facie arcus ex¬
tenti. a facie grauis prelii:. qm̃ hec dicit do¬
minus ad me. Adhuc in uno anno qͣi
in anno mercennarii. & auferetur omnis
głia cedar: & reliquie numeri sagntario¬
rum fortium de filiis cedar imminuent᷑
est. quia ascendisti & tu omnis intecta
clamoris plena: urbs frequens ciuitas
exultans: Intertecti tui non interfecti gła¬
dio: nec mortui tui in bello. Cuncti prin¬
cipes tui fugerunt simul: dureq ligati
sunt. Omnes qui inuenti sunt. uincti
sunt pariter: procul fugerunt. Propt̾ea
diixi. Recedite a me amare flebo: nolite
incumbere. ut consolemini me suꝑ ia¬
stitate filie populi mei. Dies enim inter¬
fectionis & conculcationis. & fletuum.
dño deo exercituum in ualle uisionis:
serutans murum. & magnificus suꝑ¬

Expanded text:
NUS IN ARABIA. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Occurrentes sitienti ferte aquam, qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti. A facie enim gladiorum fugerunt, a facie gladii imminentis, a facie arcus extenti, a facie gravis praelii: Quoniam haec dicit Dominus ad me: Adhuc in uno anno, quasi in anno mercenarii, et auferetur omnis gloria Cedar. Et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuenturest, quia ascendisti et tu omnis in tecta? Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans: Interfecti tui, non interfecti gladio, nec mortui in bello. Cuncti principes tui fugerunt simul, dureque ligati sunt: Omnes qui inventi sunt, vincti sunt pariter, procul fugerunt. Propterea dixi: Recedite a me, amare flebo: nolite incumbere ut consolemini me super vastitate filiae populi mei. Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum, Domino Deo exercituum in valle visionis, scrutans murum,