comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ pat̾. retũ gestarũ magnitudine ⁊ honoꝵ
atq uite dignitate inlustres uiri dissensert̃ sepe¬
mimero dere.ꝓ. ⁊ ea siue qͣ alia re ñ amici fuerc̃:
ea simultas cũ diu mansissent ⁊ sollemui die ẽpu¬
lum ioui libaretur. atq ob id sacrificiũ senatꝰ ĩ
capitolio epularetur fors fuit ut apud eãde̾ mẽsã
duo illi iunctim locarentur tũ qͣsi diis ĩmortalibꝰ
arbitris ĩ ꝯuiuio iouis optum maximi dext̾as eoꝵ
ꝯducentib. repente amicissimi facti neq solũ
amicitia ĩcepta. s ad finitas simul instituta nã
p. scipio filiã uirgiẽ habens iã uiro maturã ibi
tunc eod̾ in loco despondit eã tiberio gracho quẽ
ꝓ bauerait elegerat qe exploratissimo iuidicii
temꝑe. dũ mnimicꝰ ẽẽt. emilius qͦ lepidus ⁊fuluꝰ
flaccus no biligenere. amplissiusq honorib ac
sũmo loco ĩ auitate p̃diti odio ĩter sese graui ⁊ si¬
multate ditina ꝯflictati sunt: pꝰea populꝰ eos

Expanded text:
clorum pater, rerum gestarum magnitudine et honorum atque vitae dignitate inlustres viri, dissenserunt saepenumero de republican et ea sive qua alia re non amici fuerunt. Ea simultas cum diu mansisset et sollemni die epulum Iovi libaretur atque ob id sacrificium senatus in Capitolio epularetur, fors fuit ut aput eandem mensam duo illi iunctim locarentur. Tum, quasi diis inmortalibus arbitris in convivio Iovis Optimi Maximi dexteras eorum conducentibus, repente amicissimi facti. Neque solum amicitia incepta, sed adfinitas simul instituta; nam P. Scipio filiam virginem habens iam viro maturam, ibi tunc eodem in loco despondit eam Tiberio Graccho, quem probaverat elegeratque exploratissimo iudicii tempore, dum inimicus esset. Aemilius quoque Lepidus et Fulvius Flaccus, nobili genere amplissimisque honoribus ac summo loco in civitate praediti, odio inter sese gravi et simultate diutina conflictati sunt. Postea populus eos
Abbreviated transcription (Latin):
Uingiliꝰ qͦ nr᷑ ñ exalia causa duros qͦsdam u̾sus ⁊ enor¬
nies ⁊ aliqͥd supͣ mensurã trahentes inter posuit.
quã ut enniatius populus agnosceret ĩ nono carmi¬
ne aliqͥd antiqͥtatis s iã u̾boꝵ senece ꝑiget: hec
tũ inepti ĩ subidi hõis ioca ñ p̾tibo: qͥdã sunt ĩ qͥt
tam magni sensus q̃ ennii licet scͥpti sut int̾ hyr¬
cosos possint tñ ĩt̾ iriguẽtatos plat̾e. ⁊ cũ rep̃hendiss
nꝰ seneca uideatur lectione ac studio adolescẽtiũ. qͥ
honorẽ colorẽq uet̾is oracionis sot̾ici lectis ꝯꝑarit
qͣsi minime scilicet gr̾e ⁊ relictis iam ꝯtentisq
se seneca benedix̾it. qͣle ẽ illud qd̾ in hoiẽ auarũ ⁊
auidũ ⁊ pecume sicientẽ dixit. qͥd eñi refert ꝗͣtũ
has: multo illud plus ẽ. qd̾ ñ habes bene hocsane
bene. s adolescẽtiũ ĩ dolẽ ñ tã iuuant q̃ bene dicta
sunt quã ĩficiunt q̃ sepissime multoq tantoma¬

Expanded text:
noster non ex alia causa duros quosdam versus et enormes et aliquid supra mensuram trahentis interposuit quam ut Ennianus populus adgnosceret in novo carmine aliquid antiquitatis. Sed iam verborum Senecae piget; haec tamen inepti et insubidi hominis ioca non praeteribo: Quidam sunt, inquit, tam magni sensus Q. Ennii, ut, licet scripti sint inter hircosos, possint tamen inter unguentatos placere; et, cum reprehendisset sane Seneca videatur lectione ac studio adulescentium, qui honorem coloremque veteris orationis Soterici lectis compararit, quasi minimae scilicet gratiae et relictis iam contemptisse Seneca bene dixerit, quale est illud, quod in hominem avarum et avidum et pecuniae sitientem dixit: Quid enim refert quantum habeas? multo illud plus est quod non habesbabes. Benene hoc? sane bene; sed adulescentium indolem non tam iuvant quae bene dicta sunt quam inficiunt quae pessime, multoque tanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
adposui. s tñ qm̃ effugi eiꝰ occasionẽ qui fortasse ar¬
bttraretur me hãc rem imꝑtire ñ pittare si ꝑpetuo
tacerem. modice hoc faciam. aut ⁊̃ intra modũ
ut ⁊ illiꝰ uoluntati ⁊ meis studiis seruiã: modice
plic̾et ⁊ corrig̾et ⁊ corrig̾e id uellet. ad dit aut ñ
intra mod ꝑ quod ostñdit minꝰ sepe id̾ facturum
ẽẽ. quã qdꝰ fieri modice uideretur id ẽ. non ad ip¬
cit. ut ñ significet ĩmonte tauro. s usq admõtẽ.
cũ ipso monte. Uerba sunt hec ipsius. in.tullii ex
ea quã dixi oracione. Antiochũ magnũ illa maio¬
res nr̃i magna belli ꝯtencione t̾ra mariq suꝑđ¬
tũ intra montẽ taurũ regnare uisserunt: asia
q illũ multarunt ad talo ut is uiea regnaret
ꝯdonarunt. Intra montẽ inqͥt taurũ regnare uisse¬
runt. qd ñ ꝓ inde ẽ ut intra cubiculũ dicimꝰ. nͥ
uideri pot̃ id eẽ. intra montẽ qd̾ ẽ itra regioneᷤᷤ
q̃ tauri montis obiectu seꝑantur. Nam siciti qͥ

Expanded text:
amen, quoniam effugi eius offensionem, qui fortasse arbitraretur me hanc rem publicam non putare, si perpetuo tacerem, modice hoc faciam aut etiam intra modum, ut et illius voluntati et meis studiis serviam. Modice pliceret et corrigere id vellet, addit: aut etiam intra modum, per quod ostendit minus sese id facturum esse quam quod fieri modice videretur; id est, non ad ipcit, ut non significet in monte Tauro, sed usque ad montem cum ipso monte. Verba sunt haec ipsius M. Tullii ex ea qua dixi oratione: Antiochum Magnum illum maiores nostri magna belli contentione terra marique superatum intra montem Taurum regnare iusserunt; Asiam, qua illum multarunt, Attalo, ut is in ea regnaret, condonarunt. Intra montem, inquit, Taurum regnare iusserunt, quod non proinde est, ut intra cubiculum dicimus, nisi videri potest id esse intra montem quod est intra regiones quae Tauri montis obiectu separantur. Nam sicuti qui
Abbreviated transcription (Latin):
tres iste uoces intra. citra. ultra. qͥb certi loc¬
rũ fines demonstrmtur. singłarib apud uet̾es
fillabis appellabantar. iñ. cĩs.u. hec de inde parti¬
tule qm̃ paruo exiguo ꝗsonitu obscurꝰ ꝓmebãt᷑
addita ẽ tribus oĩb ead̾ sillaba ⁊ qd dicebatur. tis.
tyberim. ⁊ ultra tẏberim dici ceptũ ẽ. citra tybe¬
rim ⁊ ultra t ẏberim. Itẽ qd erat. in acredente ead
sillaba intͣ factũ ẽ sunt gͦ hec oĩa qͣsi ꝯtmina
iũctis int̾ de finib coherentia. Intra opidũ. ultͣ
opidũ. citin opidũ. ex qͥb intra sicuti dixi. insigni¬
ficat nã qͥ dicit intra opidũ. ⁊  ĩtra cubiculũ
intraferias: ñ dicit aliud qͣ inopido. ĩcubiculo in
diẽ qͦ kłe sũt. Itaq scd̃m u̾bi ipsuiꝰ racionẽ qͥ us¬
sum uocis facit. nã siante id fiat ñ uitra ꝓnũ¬
ciat. s citra nescio qͦ autẽ pacto recepta uulgo ĩ¬
terpretacio ẽ ab surdissima ut ĩtra kłas signifiça¬

Expanded text:
tres istae voces intra, citra, ultra, quibus certi locorum fines demonstrantur, singularibus apud veteres syllabis appellabantur in, cis, uls. Haec deinde particulae quoniam parvo exiguoque sonitu obscurius promebantur, addita est tribus omnibus eadem syllaba, et quod dicebatur cis Tiberim et uls Tiberim dici coeptum est citra Tiberim et ultra Tiberim; item quod erat in, accedente eadem syllaba, intra factum est. Sunt ergo haec omnia quasi contermina iunctis inter se finibus cohaerentia: intra oppidum, ultra oppidum, citra oppidum, ex quibus intra, sicuti dixi, in significat; nam qui dicit intra oppidum, intra cubiculum, intra ferias, non dicit aliud quam in oppido, in cubiculo, in die quo Kalendae sunt. Itaque secundum verbi ipsius rationem qui iussum vocis facit; nam, si ante id fiat, non intra pronuntiat, sed citra. Nescio quo autem pacto recepta vulgo interpretatio est absurdissima, ut intra Kalendas significa
Abbreviated transcription (Latin):
uidimꝰ. cũ attͥenis ẽemꝰ deu̾santẽ in qͦdã tugurio
extraurbem : cũq ad eũ freqñter uẽtitaremꝰ. nul¬
ta hercle dic̾e eũ utilit̾ ⁊ honesta audiuimꝰ. inqͥb
id fuit qd̾ p̃cipiũ auditũ meminimꝰ uirũ qͥdꝰ sapi¬
ẽtẽ ñ peccaturũ ẽẽ dicebat. etiã si peccasse eũ dii
ati hoĩes ignoturi orent non enĩ pene aut ĩ fa¬
nue metu ñ eẽ peccandũ censebat. s iusti hones¬
tiq studio ⁊ officio. si qͥ tñ ñ ẽẽnt talił ingenio
uel disciplina p̃diti uti se uisua ac sua sponte
facile a peccando ten̾ent. eos om̃s tc̃ peccare ꝓcli¬
uiꝰ existimabat. cũ lat̾e possẽ id peccatũ peccarẽt.
inpunitatẽq ex ea latebra sꝑarent: ac si sciant
inqͥt hoĩes nicħ om̃iũ rerũ diutiꝰ posse cel ari re¬
pressiꝰ puoentiꝰq peccabitur: ꝓpt̾ea u̾sus istos so¬
phocli prudentissimi poetaꝵ more eẽ. habendos

Expanded text:
vidimus, cum Athenis essemus, deversantem in quodam tugurio vidimus, cum Athenis essemus, deversantem in quodam tugurio extra urbem. Cumque ad eum frequenter ventitaremus, multa hercle dicere eum utiliter et honeste audivimus. In quibus id fuit, quod praecipuum auditu meminimus: Virum quidem sapientem non peccaturum esse dicebat, etiamsi peccasse eum dii atque homines ignoraturi forent. Non enim poenae aut infamiae metu non esse peccandum censebat, sed iusti honestique studio et officio. Si qui tamen non essent tali vel ingenio vel disciplina praediti, uti se vi sua ac sua sponte facile a peccando tenerent, eos omnis tunc peccare proclivius existimabat, cum latere posse id peccatum putarent inpunitatemque ex ea latebra sperarent. At si sciant, inquit, homines nihil omnium rerum diutius posse celari, repressius pudentiusque peccabitur. Propterea versus istos Sophocli, prudentissimi poetarum, in ore esse habendos
Abbreviated transcription (Latin):
ditimus u̾bñ latinũ ẽ. ⁊ uetꝰ ea forma dictũ qͣ
edib appellat᷑ s satis hoc ẽẽ potuit ad monẽdi gm̾
dixisse ꝓpt̾ agrestes qͦsdã ⁊ ĩdomito scertatores. qͥ
nisi auctoritatib ad hibitis ñ ꝯpͥmũtur maiar¬
ro. ĩ libro scd̾o ad marcellũ de latino sermone edirtu¬
aiũ dici oꝑtere censet magis quã editiũ. qd̾ alt̾m
sit recenti nouitate fictũ alt̾m antiqͣ origine ĩcor¬
ruptũ leuiꝰ qͦ ut opinor ĩ ꝓtesilaodamia c laustritu¬
mũ d̾ixit qͥ claustris ianue p̾ẽẽt eadꝰ scilicet figura
in. tullii in exenplarib fi delissiitus ita inuemi scͥp¬
cũ editumi custodesq mature sentuint. Inlibris
autẽ hoc uulgarus editui scͥptũ. ẽ põponii fabu¬
ĩtẽplo tuo. titus autẽ lucrecuis ĩ carmine suo ꝓedi¬
tuis edituentes appellat. xi.¬
Ihilosophũ nõie ꝑegrinum cui pꝰ ea cognom̃¬
tum ꝓteus factum ẽ. uirũ gͣuẽ atq ꝯstantẽ

Expanded text:
DITIMUS verbum Latinum est et vetus, ea forma dictum qua aedibus appellatus. Satis hoc esse potuit admonendi gratia dixisse propter agrestes quosdam et indomitos certatores, qui nisi auctoritatibus adhibitis non comprimuntur. M. Varro in libro secundo Ad Marcellum De Latino Sermone aeditumum dici oportere censet magis quam aedituum, quod alterum sit recenti novitate fictum, alterum antiqua origine incorruptum. Laevius quoque, ut opinor in Protesilaodamia, claustritumum dixit qui claustris ianuae praeesset, eadem scilicet figura in Verrem M. Tullii in exemplaribus fidelissimis ita inveni scriptum: Aeditumi custodesque mature sentiunt, in libris autem hoc vulgariis aeditui scriptum est. pomponiiPomponi fabuin templó tuo. Titus autem Lucretius in carmine suo pro aedituis aedituentes appellat. XIPHILOSOPHUM nomine Peregrinum, cui postea cognomentum Proteus factum est, virum gravem atque constantem,
Abbreviated transcription (Latin):
fitebatur. dicebatiq illi maritꝰ ⁊ filiꝰ nerati forent
ñ admntendũ imꝑunitu indebat᷑ ⁊ digna tñ pena
hoies sceleratos iũdicatũ fuisset: dolabella eã rem
atthenas ad ariopagitas ut adiudices gͣuiores excita¬
ciores q̃ reiecit: ario pagite cognita causa accusato¬
rem mulieris ⁊ ipsam q̃ accusabatur centesimo
anno ad eẽ iusserunt: sic neq ab solutũ mulieris
beneficiũ ẽ. qd ꝑ leges ñ licuit. neq nocens dãp¬
nata punitaq digna ꝗͣ: uenia fuit: stͥpta hec
historia ẽ ĩlibro ualeris inarimi factoꝵ ⁊ dictoꝵ

Expanded text:
filius necat forent, non admittendum inpunitum videbatur et digna tamen poena in homines sceleratos vindicatum fuisset. Dolabella eamear rem Athenas ad Ariopagitas, ut ad iudices graviores exercitatioresque, reiecit. Ariopagitae, cognita causa, accusatorem mulieris et ipsam quae accusabatur centesimo anno adesse iusserunt. Sic neque absolutum mulieris veneficium est, quod per leges non licuit, neque nocens damnata poenitaque quae digna venia fuit. Scripta haec historiast in libro Valerii Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
magna ⁊ ꝑnitie pͥuata qͥa ñ sunt turpia ꝯtra
nature tñ mansuetudinẽ lenitatẽq opposita
sunt ⁊ ĩfesta. ꝑ obscurã ꝗͣdã ⁊ necessariã ipsiꝰ nat᷑e

Expanded text:
magna et pernicie privata, quia non sunt turpia, contra magna et pernicie privata, quia non sunt turpia, contra naturae tamen mansuetudinem lenitatemque opposita sunt et infesta per obscuram quandam et necessariam
Abbreviated transcription (Latin):
loris uoluptatisq ante ꝯsilii ⁊ racionis exortũ re¬
cens natꝰ hõ ĩbutus ẽ: ⁊ uoluptati qͥd̾ anatura ꝯ¬
nitusq inditas racio ipsi addita conuellere astir¬
pe atq extinguere uix pot̾: pugnat autẽ cũ
his semꝑ ⁊ exultantes eas opprimit obteritis: ⁊
parere sibi atq obedire cogit Itaq uidistis phi¬
losophũ racione dec̾ti sui nirũ cũ petulancia mor¬
bi dolorisq exultancia conluctantẽ nicħ edentẽ.
nicħ ꝯ fitentẽ. neq ut pleriq dolentes solent e¬
uilantẽ atii lam̃tantẽ. ac miserũ sese ⁊ infeli¬
cem appellantẽ s egros tm̃ anhelitu ⁊ robustos
gemitus edentẽ signa actq indicia ñ nicti nec opssi
adolore s iuĩcere eũ atq oppͥt̾e enitentis. s haut
scio ĩ qͥt andicat. aliqͥd ipsum illus qd pugnat.
qd̾ gemit. si malũ dolor ñ ẽ. Gur necesse ẽ geme¬
re ⁊ pugnare: qr enĩ oĩa q̃ nonsunt mala moles
na qͦ om̃i non carent. s sunt pleraq noxa qͥd ẽ

Expanded text:
oluptatisque ante consilii et rationis exortum recens natus homo inbutus est et voluptati quidem a natura connitusque inditas ratio ipsi post addita convellere ab stirpe atque extinguere vix potest. Pugnat autem cum his semper et exultantis eas opprimit obteritque et parere sibi atque oboedire cogit. Itaque vidistis philosophum, ratione decreti sui nixum, cum petulantia morbi dolorisque exultantia conluctantem, nihil cedentem, nihil confitentem, neque ut plerique dolentes solent, eiulantem atque lamentantem ac miserum sese et infelicem appellantem, sed acres tantum anhelitus et robustos gemitus edentem, signa atque indicia non victi nec obpressi a dolore, sed vincere eum atque obprimere enitentis. Sed haut scio, inquit, an dicat aliquis, ipsum illud quod pugnat, quod gemit, si malum dolor non est, cur necesse est gemere et pugnare? Quia enim omnia quae non sunt mala molestia quoque omni non carent, sed sunt pleraque noxa quidem
Abbreviated transcription (Latin):
fuctam esse¬
comites eẽmꝰ inqͥ eo itinere lebadiã ueni̾semꝰ qd̾ ẽ.
opidũ antiquͣũ int̾ra boetia. ad fertur ibi ad tau¬
rũ. anricũ eiꝰ quẽ piã nobilẽ ĩstoica disciplina
philosophũ egra nalitudine oppressũ decũbere
tr̃ omisso itin̾e qd̾ aliqui maturãdũ erat. ⁊ re¬
lictis uehiculis. ꝑgit eñ ꝓpere uid̾e: nos qͣ de
more qͣ ĩ locũ cũq irec secuti sumꝰ et uͥ adedes
simul rapida ad flictari gemitꝰ q exeo conp̾ssos
erũꝑe. sp̃sq ⁊ hanelitꝰ epectore eiꝰ euad̾e. ñ dolorẽ
magis indicantes quã pugnã adu̾sũ dolorẽ: pꝰ de¬
inde cũ taurꝰ ⁊ medicos accefbiss cũ locutꝰq de fa¬
cienda medela eẽr. ⁊ eũ ipsum ad retinẽdam pa¬
cienciã testutionio tolerincie quã uidebat ꝑ hi¬
bito stabilisset. egressiq inde cũ tauruͦs¬

Expanded text:
factam essefactam essecomites essemus inque eo itinere Lebadiam venissemus, quod est oppidum anticum in terra Boeotia, adfertur ibi ad Taurum amicum eius quempiam, nobilem in Stoica disciplina philosophum, aegra valitudine oppressum, decumbere. Tunc omisso itinere, quod alioquin maturandum erat, et relictis vehiculis, pergit eum propere videre, nosque de more, quem in locum cumque iret, secuti sumus. Et ubi ad aedes simul rapida adflictari gemitusque ex eo conpressos erumpere spiritusque et anhelitus e pectore eius evadere, non dolorem magis indicantes quam pugnam adversum dolorem. Post deinde, cum Taurus et medicos accersisset conlocutusque de facienda medella esset et eum ipsum ad retinendam patientiam, testimonio tolerantiae quam videbat perhibito, stabilisset, egressique inde a
Abbreviated transcription (Latin):
hec elocutꝰ nocat qd̃ eũ bene sepe libent̾ m̃sã sermoneᷤ¬
q suos rerũq suaꝵ comiter ĩꝑtit magnã cũ lassus
die partẽ fuisset desũmis reb recũdis ꝯsilio indu fo¬
ro lato sanctoq senatu cui resaudactor magnas par¬
uas qu e iocũ q eloq̃retur. ⁊cuncta malaq ⁊ bona
dictu euomeret si qui uellec tutoq locaret qͦ cũ
multa uoluptate gandia elamq palamq inge¬
niũ cui milla malũ sentencia suadet ut fac̾et
facinꝰ leuis. haut malus doctus fidelis suauis. homo
facũdus. suo contentꝰ. beatꝰ scitꝰ. scd̾a loqñs ĩtem¬
ꝑe cominodꝰ u̾bum pancoꝵ multa tenens anti¬
qua sepulta uetustas q̃facit ⁊ mores uet̾es q
nouosq tenẽtẽ. multoꝵ ueterũ leges duuĩq hõiũi
prudẽtẽ qͥ dicta loqͥ ne tacere poss. hunc it
pugnas conpellat seruilius sicaeliũ stilonem
dicere solitũ fert̃ que enniũ desemet ipso hec
scͥpsisse picturãq istã moꝵ ⁊ ĩgenii ipsiusq ennui

Expanded text:
bene saepe libenter Mensam sermonesque suos rerumque suarum Comiter inpertit, magnam cum lassus diei Partem fuisset, de summis rebus regundis Consilio indu foro lato sanctoque senatu; Cui res audacter magnas parvasque iocumque Eloqueretur sed cura malaque et bona dictu Evomeret, si qui vellet, tutoque locaret, Quocum multa volup ac gaudia clamque palamque; Ingenium cui nulla malum sententia suadet Ut faceret facinus levis aut malus; doctus, fidelis, Suavis homo, facundus, suo contentus, beatus, Scitus, secunda loquens in tempore, commodus, verbum Paucum, multa tenens antiqua sepulta, vetustas Quem facit et mores veteresque novosque tenentem, Multorum veterum leges divumque hominumque; Prudenter qui dicta loquive tacereve posset; Hunc inter pugnas conpellat Servilius sic. L. Aelium Stilonem dicere solitum ferunt Q. Ennium de semet ipso haec scripsisse picturamque istam morum et ingenii ipsius Q. Ennii
Abbreviated transcription (Latin):
exorsus : ĩdolore atq de gemitu stoici egrotãtis
ita disseruit: natura inqͥt oiu rerũ q̃ nos genu¬
it. ĩduit nobis inoleuiti in ipsis statĩ pͥncipiis
qͥb nati sumꝰ. amorẽ nr̾i ⁊ caritatẽ: ita ꝓrsus ut

Expanded text:
exorsus de dolore atque de gemitu Stoici aegrotantis exorsus de dolore atque de gemitu Stoici aegrotantis ita disseruit: Natura, inquit, omnium rerum quae nos genuit, induit nobis inolevitque in ipsis statim principiis quibus nati sumus, amorem nostri et caritatem, ita prorsus ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯtia uoluntatẽ ꝯtraq indiciũ anumi nitat᷑.
ĩuitũq hoĩẽ cogat ad geniendũ ꝯfitendũq de
malo morbi seuientis. cur dolor apud stoicos
ĩ differens ẽẽ dicitur. ñ itialũ: cur de inde aut
stoicꝰ homo cogi aliqͥd pot̾ aut dolor cog̾e. cũ
⁊ dolorẽ stoici ncħ cogere.⁊ sapientẽ nicħ cogi
posse dicant᷑: Adea taurꝰ uultu iam ꝓpe modũ
letiore delectatꝰ enĩ uidebatur in letebra q̃stionis.
si iam amicꝰ in qͥt hic nost̃ meliꝰ ualeret. gentꝰ
eiꝰ mͦi necessarios a calũma defendis stt ⁊ hanc o¬
pinor tͥ q̃ͣstionẽ dissoluiss. Me autẽ scis cũ stoitis ñ
bene ꝯuenire. ł cũ stoica pociꝰ ẽ eñi pleraq ⁊ sibi
⁊ nobis incongruens sic libro quẽ supͣ illa re ꝯpo¬
suimꝰ. declaratur: s ut tͥ ame mos geratur. dicã ego
indoctiꝰ ut aiunt. ⁊ aꝑtiꝰ q̃ fuisse dicturũ puto si¬
Nuosuis atq sollertiꝰ siqͥs nc̃ adeẽt stoicoꝵ nosti eñ

Expanded text:
ut contra voluntatem contraque iudicium animi nitatur invitumque hominem cogat ad gemendum confitendumque de malo morbi saevientis, cur dolor aput Stoicos indifferens esse dicitur, non malum? Cur deinde aut Stoicus homo cogi aliquid potest aut dolor cogere, cum et dolorem Stoici nihil cogere et sapientem nihil cogi posse dicant? Ad ea Taurus vultu iam propemodum laetiore, delectatus enim videbatur inlecebra quaestionis, Si iam amicus, inquit, hic noster melius valeret, gemitus eiusmodi necessarios a calumnia defendisset et hanc, opinor, tibi quaestionem dissolvisset, me autem scis cum Stoicis non bene convenire, vel cum StoicaStoa potius; est enim pleraque et sibi et nobis incongruens, sicut libro quem supra illa re composuimus declaratur. Sed ut tibi a me mos geratur, dicam ego indoctius, ut aiunt, et apertius, quae fuisse dicturum puto sinuosius atque sollertius, si quis nunc adesset Stoicorum; nosti enim,
Abbreviated transcription (Latin):
nitate aut qͣdã misera ⁊ necessaria in ꝑpetiendis
dolorib exertitacione. qͣlem fuisse acceputiꝰ ferũ
q̃dam in ludo cesaris gladiatorẽ qui cũ uulnera
eiꝰ a medicis exetabantur. ridere solitꝰ fuit. s ea ne
bilia aqͥb fortes uiri aut obenndis abhoereait aut
sustinendis cũ hec taurꝰ dixisset. ideretur ꝙ ĩ eãd¬
uet̾ib scirpos appellauert᷑. Quale ẽ qd nuꝑ in
S uenimꝰ ꝑ hercle antiquũ ꝑqͣm lepidũ tͥb n̾sibus
senatoris ꝯ positũ enigna qd̾ reliquimtꝰ menarra¬
tum ut legẽtiũ comecturas in reqͥrendo acueremꝰ
ũsus tres ħii ft̃ semel minꝰ ne an bis minꝰ ñ sit s¬
regi noluit ꝯcedere. hoc qͥ noluit diuciꝰ apud sese q̃¬
reret ĩ ueniet. qͥd sit. in .m. uarronis de sermone
latino ad marcellũ libro scd̃o.i¬

Expanded text:
nitate aut quadam misera et necessaria in perpetiendis nitate aut quadam misera et necessaria in perpetiendis doloribus exercitatione— qualemn fuisse accepimus ferum quendam in ludo Caesaris gladiatorem, qui, cum vulnera eius a medicis exsecabantur, ridere solitus fuit—sed ea vebilia, a quibus fortes viri aut obeundis abhorreant aut sustinendis. Cum haec Taurus dixisset videreturque in eandveteribus scirpos appellaverunt. Quale est quod nuper invenimus per hercle antiquum, perquam lepidum, tribus versibus senariis compositum aenigma, quod reliquimus inenarratum, ut legentium coniecturas in requirendo acueremus. Versus tres hi sunt: Semel minusne an bis minus sit, neregi noluit concedere. Hoc qui nolit diutius aput sese quaerere, inveniet quid sit in M. Varronis De Sermone Latino ad Marcellum libro secundo.
Abbreviated transcription (Latin):
Non meo tm̃ inqͥt s quoꝵdam etiã ex ead̾ porti¬
cu prudentioꝵ hoĩi secuti iudicio paneti gͣnis
atq docti uiri ĩ ꝓbata ab iecta ẽ. s cur contra
uoluntatẽ suã gemitꝰ fac̾e cogitur philo sophꝰ
stoicus ꝗ̃ nicħ cogi posse dicunt. nicħ sane pot̾
cogi uir sapiens cũ enĩ rõni obtinẽde locꝰ. sũ
uͦ natura cogit. racio qͦ a natura data cogitur:
qͣre ⁊̃ si uidetur curmanu alicꝰ obocłos suos re¬
pente agitatta ĩ uitꝰ coniueat cur fulgentẽ celo
aliiminis iactu non sua sponte ⁊ capud ⁊ ocłos decli¬
net cur tonitruũ uehem̃tiꝰ facto pauescat cur strau¬
mentis qͣtiatur cur aut ĩ ardorib solis estuet aut ĩ
pruinis ĩ mand̾ obrigescat: hec eñi npleraa
alia ñ uoluntas nec ꝯsiliũi nec oratio modenttur.
s nature necessitatis q dec̾ta sunt fortitudo au
non ea ẽ q̃ ꝯtra natura monstri nititur ultra¬
q modũ eiꝰ egreditur aut stuporeanimi aut ĩmã¬

Expanded text:
non meo tantum, inquit, sed quorundam etiam ex eadem porticu prudentiorum hominum, sicuti iudicio Panaetii, gravis atque docti viri, inprobata abiectaque est. Sed cur contra voluntatem suam gemitus facere cogitur philosophus Stoicus, quem nihil cogi posse dicunt? Nihil sane potest cogi vir sapiens, cum est rationi obtinendae locus; cum vero natura cogit, ratio quoque a natura data cogitur. Quaere etiam, si videtur, cur manu alicuius ob oculos suos repente agitata invitus coniveat, cur fulgente caelo a luminis iactu non sua sponte et caput et oculos declinet, cur tonitru vehementius facto sensim pavescat, cur sternumentis quatiatur, cur aut in ardoribus solis aestuet aut in pruinis inmanibus obrigescat. Haec enim et pleraque alia non voluntas nec consilium nec ratio moderatur, set naturae necessitatisque decreta sunt. Fortitudo autem non east, quae contra naturam monstri vicem nititur ultraque modum eius egreditur aut stupore animi aut inma
Abbreviated transcription (Latin):
q philosophũ ⁊ dolorẽ. faciebat uisilla ⁊ nat᷑a
in orbi qd̾ erat suñ distractionẽ cruciatũq m̃broꝵ:
faciebat ꝯtra pacio ⁊ natura animi quod erat
eque suĩi: ꝑpeciebatur ⁊ cohibebat cobercebatii:
infra sese uolentias effrenaiti doloris nullos eiula¬
tus nullas ꝯploraciones ne ullas qͥd̃ uoces in deco¬
ras. ed ebat. signa tñ q̃dam sĩc uidistis existebant
uirtitis ⁊ corꝑis de possessione hõis pugnãtũt tũ
e sectatorib tauri uiuenis ĩ disciplinis philoso

Expanded text:
bat vis illa et natura morbi, quod erat suum, distractionem cruciatumque membrorum, faciebat contra ratio et natura animi, quod erat aeque suum: perpetiebatur et cohibebat coercebatque infra sese violentias effrenati doloris. Nullos eiulatus, nullas conplorationes, ne ullas quidem voces indecoras edebat, signa tamen quaedam, sicut vidistis, existebant virtutis et corporis, de possessione hominis pugnantium. Tum e sectatoribus Tauri invenis, in discip
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fide. qͣ lĩgue parsimonia. qͣ loqñdi oportitate.
ꝗͣtarer̃ antiqͣrum moꝵ q̃. ueterũ ac nouoꝵ sciẽtia.
qnͣtaq seruandi tuẽdiq fecreti religione. qͣlib
deniq ad muniendas uite molestias fom̃tis. leua¬
m̃tis. solaciis amicũ ẽẽ. ꝯueniat hõis gn̾e ⁊ fortuna
suꝑioris eos ego u̾sus nõ minꝰ freq̃ti assiduoq memo¬
ratu dignos puto quã philosophoꝵ de officiis decre¬

Expanded text:
ndi opportunitate, quanta rerum antiquarum morumque veterum ac novorum scientia quantaque servandi tuendique secreti religione, qualibus denique ad muniendas vitae molestias fomentis, levamentis, solacis amicum esse conveniat hominis genere et fortuna superioris. Eos ego versus non minus frequenti adsiduoque memoratu dignos puto quam philosophorum de officiis decre
Abbreviated transcription (Latin):
petita ⁊ non impetrata sunt. tum solemꝰ inqͥt qͣsi
extremũ aliqͥd petituri qd̃ negare inuume de¬
beat dic̾e hoc saltẽ fieri aut dari oportere. tãꝙͣ
salutẽ pꝰtremo petentes. quã impetrari c̾te ⁊
ubtineri sit eqͥssimũ s hoc itid̾ non in lepide qͥd̾
fictũ nuimis tñ eẽ. uidetur ꝯmenticiũ. censumus
gͥ amplius querendum: .xu.
cen᷑u figure adu̾bia inoratione eiꝰ aĩadu̾timꝰ.
cui mͦis ĩ hec cursim. ꝓꝑatun. celatim. uellicatĩ
saltuatĩ: ex qͥb duo pͥma qr sunt nociora exemplis
ñ ĩdigebant: reliqua inhistoriaꝵ sexto sic scͥpta
sunt. ꝗͣ maxime celatĩ pot̾at ĩ insidiis suos dispo¬
nit. Item alio inloco nos una etate. ĩ asia ⁊ g̾cia
gesta litt̾is id circo ꝯtinẽtia mãdanimꝰ ne uellica-¬
tim aut saltuatim. scribendo lectoꝵ animos un¬

Expanded text:
petita et non impetrata sunt, tum solemus, inquit, quasi petita et non impetrata sunt, tum solemus, inquit, quasi extremum aliquid petituri quod negari minime debeat, dicere hoc saltem fieri aut dari oportere, tamquam salutem postremo petentes, quam impetrari certe et obtineri sit aequissimum. Sed hoc itidem non inlepide quidem fictum, nimis tamen esse videtur commenticium. Censuimus igitur amplius quaerendum. XV scemodi figurae adverbia in oratione eius animadvertimus cuimodi sunt haec: cursim, properatim, celatim, vellicatim, saltuatim. Ex quibus duo prima, quia sunt notiora, exemplis non indigebant, reliqua in Historiarum sexto sic scripta sunt: Quam maxime celatim poterat, in insidiis suos disponit. Item alio in loco: Nos una aestate in Asia et Graecia gesta litteris idcirco continentia mandavimus, ne vellicatim aut saltuatim scribendo lectorum animos im
Abbreviated transcription (Latin):
altem particula quã hr̾et pͥncipem signifi¬
cationẽ q̃q uocis istiꝰ origo eẽt q̃rebamꝰ. Ita
enĩ pͥmitꝰ factam ẽẽ apparet ut ñ uideatur sicu¬
ti qͣdã supplem̃ta oracionis tem̾e ⁊ ĩ ꝯdite assũpta
atq erat qͥ dic̾et legisse ĩgrãmatis ꝯmẽtariis pni¬
gidii saltẽ ex eo dictũ. qd̃ cẽt. si aliter.id.q̃ apsũ
dici solitũ ꝑ defectione. Nam plenã eẽ sen̾tenciã
si alit ñ pot̃: s id nos ĩ hisd̾ ꝯm̃tariis ꝑrugidi cũeos
non opinor incuriose legissemꝰ nusꝙͣ inuenimꝰ.
uidentur autẽ u̾ba ista si alit̾ ñ pot̾. asignificati.¬
otie qͥdẽ uocule huiꝰ deqͣ querimꝰ ñ ab horrere
s tot u̾ba tam̃ inpaucissimas litt̾as claudere ĩ¬
ꝓbe cuiꝰdã subtilitatis ẽ. Fuit etiã qui dic̾et homo
inlibris atq inlitt̾is assidiuis. saltẽ. sibi dictũ
uideri .ii. litt̾a media extrita: salitẽ eñi ante
dictum: qd nos saltẽ dic̾emꝰ. Nam cũ alia q̃dam

Expanded text:
ALTEM particula quam haberet principem significationem, quaeque vocis istius origo esset, quaerebamus. Ita enim primitus factam esse apparet, ut non videatur, sicuti quaedam subplementa orationis, temere et incondite adsumpta. Atque erat qui diceret legisse se in Grammaticis Commentariis P. Nigidii, saltem ex eo dictum quod esset si aliter, idque ipsum dici solitum per defectionem, nam plenam esse sententiam, si aliter non potest. Sed id nos in isdem commentariis P. Nigidii, cum eos non, opinor, incuriose legissemus, nusquam invenimus. Videntur autem verba ista si aliter non potest a significatione quidem voculae huius de qua quaerimus non abhorrere. Set tot verba tamen in paucissimas litteras cludere, inprobae cuiusdam subtilitatis est. Fuit etiam qui diceret, homo in libris atque in litteris adsiduus, saltem sibi dictum videri u littera media extrita; salutem enimenin ante dictum, quod nos saltem diceremus. Nam cum alia quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ronẽ ĩuenies ⁊̃ ĩ ꝓsa oratione q̃dã exqͥb intelli¬
gas illũ ñ ꝑdidisse oꝑam qd̃ ẽniũ legit: ponit de¬
inde q̃ apuo ciceronẽ rep̃hendat qͣsi enniana qd̃
ita. scripserit in libris dere promenelao laconi
q̃dã fuir suaui loqñs iocũditas ⁊ qd alio ĩ loco dixe¬
rit b̃ui loqñtiã indicendo colat atq ibi homonu¬
gator ciceronis errores dep̃catur ⁊ ñ fuit ĩqͥt cice e¬
ronis hoc uietũ. s temꝑis neceserat ħ dici cũ illa
legentur. De inde ad scͥbit ciceronẽ ħ ipsa ĩter po¬
suisse ad effugiendã ĩ famiã nimis lasciue oracio¬
nis ⁊ nitidẽ. de u̾gilio qͦ eod̾ inloco l̃iba hec ponit:

Expanded text:
ronem invenies, etiam in prosa oratione, quaedam ex quibus intelleronem invenies, etiam in prosa oratione, quaedam ex quibus intellegas ilium non perdidisse operam, quod Ennium legit. Ponit deinde quae apud Ciceronem reprehendat, quasi Enniana, quod ita scripserit in libris De Republica: Ut Menelao Laconi quaedam fuit suaviloquens iucunditas, et quod alio in loco dixerit: breviloquentiam in dicendo colit. Atque ibi homo nugator Ciceronis errores deprecatur et: Non fuit, inquit, Ciceronis hoc vitium, sed temporis; necesse erat haec dici, cum illa legerentur. Deinde adscribit Ciceronem haec ipsa interposuisse ad effugiendam infamiam nimis lascivae orationis et nitidae. De Vergilio quoque eodem in loco verba haec ponit:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽq ñ ĩuenustã: mͥ de oĩ eiꝰ ingenio deq oĩ scͥpto
indiciũ censurã q fac̾e ñ necessũ ẽ. s qd demarco
cicerone et .q. ennio ⁊ puer uirgilio iudicauit: ea
res cuiꝰ modi sit ad ꝯsid̾andũ ponemꝰ. In libro eñi
uicesimo scd̃o epistolaꝵ moraliũ qͣs adluciliũ con¬
posuit de ridiculos u̾sus q enniũ decet ego antiqͦ
uiro fecisse hos dicitis dictus tollis popularib olim.
qͥ tũ uiuebant hoĩes atq euum agitabant flos de¬
libatꝰ ppłis uada medulla: ac de inde stͥpsit de hisilem
u̾sib u̾ba hec. ad miror eloqñtissimos uiros ⁊ deditoᷤ
ennio ꝓ obtimis ridicula laudasse: cicero certe uit̃
bonos eiꝰ uersus ⁊ hos refert. Ati id etiam de cicero¬
ne dicit: ñ minor inqͥt fuisse qͥ hos u̾sus scb̾ et cũ
fuerit qͥ laudaret. nisi forte cicero sũmꝰ orator age¬
bat causã suã ⁊ uolebat hos u̾sus uideri bonos. pꝰ¬
ea hoc ⁊̃ addidit ĩsulsissime: Apud ipsũ qͦ ĩ qͥt cice¬

Expanded text:
tatemque non invenustam. Mihi de omni eius ingenio deque omni scripto iudicium censuramque facere non necessum est; sed quod de M. Cicerone et Q. Ennio et P. Virgilio iudicavit, ea res cuiusmodi sit, ad considerandum ponemus". Et cum deivicesimo secundo Epistularum Moralium quas ad Lucilium conposuit, deridiculos versus Q. Ennium de Cetego antiquo viro fecisse hos dicit: is dictust ollis popularibus olim Qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, Flos delibatus populi, Suadaeque medulla. Ac deinde scripsit de isdem versibus verba haec: Admiror eloquentissimos viros et deditos Ennio pro optimis ridicula laudasse. Cicero certe inter bonos eius versus et hos refert. Atque id etiam de Cicerone dicit: Non miror, inquit, fuisse qui hos versus scriberet, cum fuerit qui laudaret; nisi forte Cicero summus orator agebat causam suam et volebat suos versus videri bonos. Postea hoc etiam addidit insulsissime: Aput ipsum quoque, inquit, Cice
Abbreviated transcription (Latin):
libroꝵ qͦs inscͥpsit de reb ꝑ epistolam q̃sitis lic¬
⁊ manꝰ ligari uinciri qa uiatore solita sunt. Is qͥ ex
utit᷑ q̃ ad eã rem testimonio .m. tullii u̾baq̃ eiꝰ re¬
fert ex oracione q̃ dicta ẽ. ꝓ.c. rabirio: lictor in qͥt
collega manꝰ: ħ ita ualguis ⁊ nos sane cũ illo senti¬
mꝰ sed tyro tulliꝰ .m. ciceronis lib̃tus lictorẽ ueĩ
aluo ł alicio dictũ scͥpsit: licio eñi transu̾so qd̾
limũ appellatur. qͥ magistratib inqͥt p̾ministra¬
bant cincti erant. Si qͥs autẽ. ẽ. qͥ ꝓpt̾ea pitat ꝓba¬
biliꝰ ẽẽ. qd̾ tyro dixit qm̃ pͥma sillaba inlictore si¬
cuti inlicio ꝓducta ẽ. ⁊ ĩeo u̾bo qd̾ ẽ ligo correpta
ẽ : nicħ adrẽ istud ꝑtinet Nam sĩc aligando lictor.
tor ꝓductis q̃ corripiebãtur uocalib dicta st̃. IIII.¬

Expanded text:
quos inscripsit De Rebus per Epistulam Quaesitis, licet manus ligari vincirique a viatore solita sint, et inde iutiturque ad eam rem testimonio M. Tulli verbaque eius refert ex oratione quae dicta est Pro C. Rabirio: Lictor, inquit, conliga manus. Haec ita Valgius. Et nos sane cum illo sentimus; sed Tiro Tullius M. Ciceronis libertus, lictorem vel a limo vel a licio dictum scripsit: Licio enim transverse, quod limum appellatur, qui magistratibus, inquit, praeministrabant cincti erant. Si quis autem est qui propterea putat probabilius esse quod Tiro dixit, quoniam prima syllaba in lictore, sicuti in licio, producta est et in eo verbo quod est ligo correpta est, nihil ad rem istud pertinet. Nam sicut a ligando lictor etor productis quae corripiebantur vocalibus dicta sunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩopinabilis. Nec fauorinũ dicentẽ audiui g̾ca oraci¬
onẽ cuiꝰ sentñcias ꝯmunis itilitatis gr̾a qͣntũ memi¬
nisse potui retuli amenitates uͦ ⁊ copias ubertates¬
q u̾boꝵ latina om̃is facũdia uix q̃dã in idipisci potue¬
rit: mea tenuitas neqͣ quam:
eanneo seneca partĩ existimant ut de scͥptore
minime utilicuiꝰ lib ros attĩgere nullũ p̃ciũ
oꝑe sit qđ oracio eiꝰ uulgaris uideatur. ⁊ ꝓtrat̾a res atq
sentncie. aut inepto maniq impetu sint: aut ut le¬
ui ⁊ qͣsi dicaci argucia. erudicio autẽ uernacula. ⁊
plebeia nicħq ex ueterũ scͥptis hñs neq gr̾e neq dig¬
nitatis. Alii uero elegancie ⁊̃ u̾bis parũ eẽ ñ inficias

Expanded text:
is et opinabilis. Haec Favorinum dicentem audivi Graeca oratiis et opinabilis. Haec Favorinum dicentem audivi Graeca oratione. Cuius sententias communis utilitatis gratia, quantum meminisse potui, rettuli, amoenitates vero et copias ubertatesque verborum Latina omnis facundia vix quaedam indipisci potuerit, mea tenuitas nequaquam. e Anneo Seneca partim existimant ut de scriptore minime utili, cuius libros attingere nullum pretium opere sit, quod oratio eius vulgaris videatur et pertrita, res atque sententie aut inepto inanique impetu sint aut levi et quasi dicaci argutia, eruditio autem vernacula et plebeia nihilque ex veterum scriptis habens neque gratie neque dignitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
se. ⁊ aliis nutͥendos ded̾unt. uĩcdm illud coagnlũ q̃
aĩ atq amoris qͦ parentes cũ lib̾is uatura ꝯsociat
inter scindñt aut c̾te qͥd̾ diluunt deteruntq: nã uͥ
infantis aliorsũ dati facta exocłis amolitio ẽ. uigor
ille mat̾ne flagrantie senisim atq panlatim restin¬
gitun om̃isq ĩpacientissime sollicituduus strepitꝰ
ꝯsilescit neq multo minor a ꝯm̃dati ad nutricẽ aliã
filii ꝗͣ morte amissi obliuio ẽ. Ipsiꝰ qͦ infantis ad¬
fectio animi amoris ꝯsuetudinis inea sola unde
alitur occupat᷑. ⁊ ꝓ in de ꝑt ĩ ex positis usu uenit ma¬
tris q̃genuit neqͣ selũ ulũ neq desid̾iũ capit⁊ ac
ꝓpt̾ea oblitt̾atis ⁊ abolitis natuie pietatis elem̃tis. qͥcqͥd
ita educati liberi amare patrem atq matrẽ udẽt᷑
magnã feri partẽ. non naturalis ille amor ẽ. s craił¬

Expanded text:
se et aliis nutriendos dedunt, vinculum illud coagulumque se et aliis nutriendos dedunt, vinculum illud coagulumque animi atque amoris, quo parentes cum filiis natura consociat, interscindunt aut certe quidem diluunt deteruntque. Nam ubi infantis aliorsum dati facta ex oculis amolitiost, vigor ille maternae flagrantiae sensim atque paulatim restinguitur omnisque inpatientissimae sollicitudinis strepitus consilescit, neque multo minor amendati ad nutricem aliam filii, quam morte amissi, obliviost. Ipsius quoque infantis adfectio animi, amoris, consuetudinis in ea sola unde alitur occupatur, et proinde, ut in expositis usu venit, matris quae genuit neque sensum ullum neque desiderium capit. Ac opterea, oblitteratis et abolitis nativae pietatis elementis, quicquid ita educati liberi amare patrem atque matrem videntur, magnam fere partem non naturalis ille amor est, sed civil
Abbreviated transcription (Latin):
ud tẽꝑis lactans ẽ. adhiberi solet paciemur negͥ
ĩfantẽ hũc nr̃m ꝑnicioso ꝯtagio ĩfici sp̾m duc̾e ĩ
animũ atq ĩ corpus suũ excorꝑe ⁊ animo det̾rimo:
id ercle ipsũ ẽ. qd̃ sepe num̾io miram᷑. qͦsdã pudicaꝵ
mulierũ lib̾os parentũ suoꝵ neq corꝑib neq aĩs
similes existere. Scite gͥ ⁊ perite nrͣ maro qd̾ cũ n̾sus
tãꝙͣ. ille quẽ seq̃batur s aliturã qͦ feram ⁊ seuã
criminatꝰ ẽ Addidit enĩ hoc de suo. hẏrchaneq ad¬
morunt ubera tigres qm̃ scilicet ĩ morib molescẽ¬
dis magnã fere partẽ ingeniũ altrici s naturã
lactis tenet q̃ iam apͥncipio ĩbuta pat̾ni seminis
concrecione exmatͥs ⁊̃ corꝑe ⁊ aĩo recentẽ indolẽ ꝯ¬
figurat: ⁊ pͣter hec autẽ quis illud ñ neglig̾e asꝑna¬
riq possit qd̃q partꝰ suos deserant ab legantq ase¬

Expanded text:
id temporis lactans est adhiberi solet. Patiemurne igitur id temporis lactans est adhiberi solet. Patiemurne igitur infantem hunc nostrum pernicioso contagio infici et spiritum ducere in animum atd saepenumero miramur, quosdam pudicarum mulierum liberos parentum suorum neque corporibus neque animis similes existere. Scite igitur et perite noster Maro, quod, cum versus tamquam ille quem sequebatur, sed alituram quoque feram et saevam criminatus est; addidit enim hoc de suo: Hyrcanaeque admorunt ubera tigres, quoniam videlicet in moribus inolescendis magnam fere partem ingenium altricis et natura lactis tenet, quae iam a principio imbuta paterni seminis concretione, ex matris etiam corpore et animo recentem indolem configurat. Et praeter haec autem, quis illud etiam neglegere aspernarique possit, quod quae partus suos deserunt ablegantque a se
Abbreviated transcription (Latin):
ualere: neq ĩ hominib id solũ s inpecudib qͦ aĩad¬
u̾sum: nã si ouiũ lacte hedi aut caprarũ agni alãt᷑
ꝯstat ferme ĩ his lanã duriorem nullis capillũ
gigni teneriorẽ ⁊̃ arborib ĩ ⁊ frugib maior pler̃¬
q uis ⁊ potestas ẽ adeaꝵ indolẽ ł detrectandã ł
seminis ac sepe uideas arborem letam ⁊ ntẽtẽ in
lo cũ aliũ transpositã det̾ioris t̾re suco deꝑ se. q̃ mali¬
gͥ racio ẽ. nobilitatẽ istã nati mͦ hominis corpusq
⁊ animũ bene ĩgematis pͥmordiis ĩchoatũ. insiti¬
uo degeneri q̃ alim̃to lactis alien corrũꝑe pre¬
sertim si ista ꝗͣ ad p̾bendũ lactẽ adhibebit᷑is aut
serua aut seruilis . ẽ. et ut plerũq solet externe
i barbare nacionis x̃. siinꝓba. si ĩformis. si inpudi¬
ca. si temulenta ẽ. Nam plerũq sine discͥmne q̃ cũq

Expanded text:
valere. Neque in hominibus id solum, sed in pecudibus quoque animadvalere. Neque in hominibus id solum, sed in pecudibus quoque animadversum. Nam si ovium lacte haedi aut caprarum agni alantur, constat ferme in his lanam duriorem, in illis capillum gigni teneriorem. In arboribus etiam et frugibus maior plerumque vis et potestas est ad earum indolem vel detrectandam veius quod iacitur seminis, ac saepe videas arborem laetam et nitentem, in locum alium transpositam, deterioris terrae suco deperisse. Qua ratio est, nobilitatem istam nati modo hominis corpusque et animum, bene ingeniatis primordiis inchoatum, insitivo degenerique alimento lactis alieni corrumpere? praesertim si ista quam ad praebendum lactem adhibebitis, aut serva aut servilis est et, ut plerumque solet, externae et barbarae nationis est, si inproba, si informis, si inpudica, si temulenta est; nam plerumque sine discrimine, quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
dũ aninatur. int̾ ipsas artificis nature manꝰ ĩt̾fec¬
tũ ire qntulum huic abest iã ꝑfectũ. iã genitũ. iã
filiũ ꝓͥi atq ꝯsueti atq cogniti sanguinis alimo¬
uiuat ⁊ cuiꝰ id lacte fiat: cur itur iste qui hoc dĩc
si incapessendis nature sensib tã obsurduit ñ id qͦ
nicħ inter eẽ putat cuiꝰ in corꝑe cuiꝰq exsanguine
concretꝰ homo ⁊ quo alitꝰ sit: an quia sp̃u multo
b qͥ mut̾o fuit: ñ ne hac qͦ ĩ re sollertia nature
euidens ẽ qd̾ pꝰ quã sanguis ille opifex inpenetra¬
lib suis om̃e corpus hoĩs finxit. aduentante iam
partus temꝑe insuꝑnasse partes ꝑfert. ⁊ ad fonẽ¬
da uite atq lucis rudim̃ta p̾sto ẽ. ⁊ retẽs natis notũ
i familiarẽ uictũ offert quã obrem ñ frustra cͥditũ
ꝑis atq animi similitudine ui nat᷑ura seminis
ñ secus ad eand̾ rem lactis qͦ ingenia ⁊ pͥetates

Expanded text:
dum animatur, inter ipsas artificis naturae manus interfecdum animatur, inter ipsas artificis naturae manus interfectum ire, quantulum hinc abest, iam perfectum, iam genitum, iam filium proprii atque consueti atque cogniti sanguinis alimovivat, cuius id lacte fiat. Cur igitur iste qui hoc dicit, si in capessendis naturae sensibus tam obsurduit, non id quoque nihil interesse putat, cuius in corpore cuiusque ex sanguine concretus homo et coalitus sit? an quia spiritu multo qui in utero fuit? Nonne hac quoque in re sollertia naturae evidens est, quod, postquam sanguis ille opifex in penetralibus suis omne corpus hominis finxit, adventante iam partus tempore, in supernas se partis perfert, ad fovenda vitae atque lucis rudimenta praesto est et recens natis notum et familiarem victum offert? Quamobrem non frustra creditum is atque animi similitudines vis et natura seminis, non secus ad eandem rem lactis quoque ingenia et proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
sui. qd̾ est eñi hoc contra naturã in ꝑfectũ atq dimi¬
diatum matͥs genꝰ. peꝑisse. ac statim a sese abiecisse alu¬
se inut̾o sanguine suo nescio quid qd̃ ñ uideret. ñ
alere nc̃ suo lacte quod uideat: iam uiuẽtẽ. iã hõĩẽ
iam matͥs officia implorantẽ: antu qͦ inqͥt putas
naturã feminis inãmarũ ubera quasi qͣsdam ue¬
nustiores naeuulos ñ liberũ alendoꝵ s ornandi
pectoris causa dedisse : sic enĩ qd̃ anobis scilicet
ab est plereq iste ꝓdigiose mulieres fecer̃t illũ sc̃issi¬
pulcͥtudinis sibi insignia deueniunt qd qͥdem fa¬
ciunt ead̾ uecordia qͣ qͥb dam ꝯmentiti frandib
uitũtur. ut fetus qͦ ipsi ĩ corꝑe suo ꝯcepti aboriãt᷑.
ne cor illud uẽtris ĩ rugetur ac degͣuitate oneris. ⁊
labore partꝰ fatiscat: qd̾ cũ sit publica detestacione
ꝯmuniq odio dignũ. ĩ ipsis hõiẽ p̾mordiis dũ fingit᷑.

Expanded text:
sui. Quod est enim hoc contra naturam inperfectum atque dimisui. Quod est enim hoc contra naturam inperfectum atque dimidiatum matris genus, peperisse ac statim a sese abiecisse? aluisse in utero sanguine suo nescio quid quod non videret, non alere nunc suo lacte quod videat, iam viventem, iam hominem, iam matris officia inplorantem? An tu quoque, inquit, putas naturam feminis mammarum ubera quasi quosdam venustiores naevulos, non liberum alendorum, sed ornandi pectoris causa dedisse? Sic enim, quod a vobis scilicet abest, pleraeque istae prodigiosae mulieres fontem illum sanctissipulcritudinis sibi insignia devenustet, quod quidem faciunt eadem vecordia, qua quibusdam commenticiis fraudibus nituntur ut fetus quoque ipsi, in corpore suo concepti, aboriantur, ne aequor illud ventris inrugetur ac de gravitate oneris et labore partus fatiscat. Quod cum sit publica detestatione communique odio dignum, in ipsis hominem primordiis, dum fingitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ũciatũ qͦndã ẽ fauorino philosophs nob p̃senti¬
b uxorem auditoris sectatorisq sui paululũ
ante enixam auctũq eũ ẽẽ nato filio: eaitꝰ ĩ qͥt
ipuer̃ uisũ ⁊ patri gratulatũ. Is erat loci sena¬
torii ex famulia nobiliore: Iniꝰ una qͥ tũ aderamꝰ ꝓse¬
cutiq eum sumꝰ aͦdomũ quo ꝑgebat ⁊ cũ eo simul
intro gressi sumꝰ: tũ ĩpͥmis edib ꝯplexus hominẽ
congͣculatꝰq ad sedit. atq ibi ꝑ contatꝰ ẽ. quã diuti¬
nũ puerꝑiũ ⁊ quã laboriosi tipcus fuissent: pu¬
ellamq defessam labore ac uigilia somnũ caꝑe
cognouit: fabulari instituit ꝓlixuis: inicħ inqͥt
dubito qui infiliũ lacte suo nutͥtura sit. s mater
puelle parcendum eẽ ei dic̾et. adhrbendasq pue¬
ros mitͥces ue addolores qͦ sine nitendo tuliss munꝰ
qͦ nutricationis graue ac difficile accid̾et. Oro te ĩ¬
quit mulier sine eam tatã uttegrã matrẽ ẽẽ filii

Expanded text:
UNTIATUM quondam est Favorino philosopho, nobis praesentibus, uxorem auditoris sectatorisque sui paululum ante enixam auctumque eum esse nato filio. Eamus, inquit, et puerum visum et patri gratulatum. Is erat loci senatorii, ex familia nobiliore. Imus una qui tum aderamus prosecutique eum sumus ad domum quo pergebat, et cum eo simul introgressi sumus. Tum in primis aedibus complexus hominem congratulatusque adsedit. Atque ubi percontatus est quam diutinum puerperium et quam laboriosi nixus fuissent, puellamque defessam labore ac vigilia somnum capere cognovit, fabulari instituit prolixius et: Nihil, inquit, dubito quin filium lacte suo nutritura sit. Sed cum mater puellae parcendum esse ei diceret adhibendasque puero nutrices, ne ad dolores quos in enitendo tulisset munus quoque nutricationis grave ac difficile accederet, Oro te, inquit, mulier, sine eam totam integram matrem esse filii
Abbreviated transcription (Latin):
risparticipes. a quo mun̾e capescendo ap¬
pellati uiclent᷑. nullit ab his necessitatib
neq ulla popłiromaui lege stricti. nisi
inqua popłi eoꝵ. fundꝰ factꝰ ÷ Primos a̾
municipes sine suffragii uire cerites
ẽẽ. factos accepimꝰ. concessumq illis et
ciuitatis romane honorẽ quide caperent.
s negociis atq cam honerib uacarent.
ꝓ sacris bello gallico receptis custoditisq
H inc cabule cerices appellate uersauice in
qua scensores referri iubebant quos note
causa suffragiis pͥuabant. S colomarũ
alia necessitudo ÷. Non enĩ ueniunt ex¬
trinsecus in ciuitatẽ. nec suis raclicib ni¬
tunt᷑. s ex ciuitate quasi ꝓpagate sunt.
&. inuria instituta ꝙ omĩa populi ro¬
mani ñ sui arbitrii hñt. que cam̃ con¬
ditio cũ sit magis obiuxa .c. minꝰ lib̾a.
potiortam̃ & prestabilior existima¬
tur propt̾ amplitudinẽ maiestatemq¬
ꝑ opuli romani. cuiꝰ iste colonie quasi

Expanded text:
ri participes, a quo munere capessendo apri participes, a quo munere capessendo appellati videntur, nullis aliis necessitatibus neque ulla populi Romani lege adstricti, nisi in quam populus eorum fundus factus est. Primos autem municipes sine suffragii iure Caerites esse factos accepimus concessumque illis ut civitatis Romanae honorem quidem caperent, sed negotiis tamen atque oneribus vacarent, pro sacris bello Gallico receptis custoditisque. Hinc tabulae Caerites appellatae versa vice, in quas censores referri iubebant quos notae causa suffragiis privabant. Sed coloniarum alia necessitudo est; non enim veniunt extrinsecus in civitatem nec suis radicibus nituntur, sed ex civitate quasi propagatae sunt et iura institutaque omnia populi Romani, non sui arbitrii, habent. Quae tamen condicio, cum sit magis obnoxia et minus libera, potior tamen et praestabilior existimatur propter amplitudinem maiestatemque populi Romani, cuius istae coloniae quasi