comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de mactau̾nt. etiam pacis tp̃re. mͣr¬
tires facti sũt. qui etiam si ꝑ secu¬
tionis tempꝰ exist̾et. martires eẽ
potuerunt.
de Clericis
Leros ⁊ cł̾icus hinc appellatur.
qr mathias sorte eledus ẽ. quẽ¬
Cleros enĩ g̾ce sors uel hereditas dr̃
propt̾ca gͦ dicti cł̾ici quia de sorte sũt
lit̾ autẽ cłici nuncupantur om̃es qͥ
in eccłia xp̃i de seruiet. quoꝵ gra¬
dus ⁊ nomina hec sũt. hostiarius.
ps almista. lector. exorcista. Acolitꝰ.
arhis. archiep̃is. metropolitis at¬
q ep̃is. patriarcha g̾ca lingua sum
qr scimo honore fungit᷑. tali nomĩe
censetur. sicut romanus antiochenꝰ.
⁊ alexand̾nus. archiep̃c g̾co uocabło.
qd̾ sit sũmus epõꝵ. Tenet enĩ uicẽ
doctne. cet̾i sac̾dotes subiecti sunt.
sis ꝯmissa est. Om̃es autẽ suꝑuiᷤ
designati ordine suo uno eodẽq
uocabło ep̃i nominant᷑. S id̾o pri¬
uato nomine quidam utinitur
pͥncipum. Archon enim pͥnceps.

Expanded text:
de mactaverunt, etiam pacis tempore marde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt, qui etiam si persecutionis tempus existeret, martyres esse potuerunt. De clericis . Cleros et clericos hinc appellatos, quia Matthias sorte electus est, queΚλῆρος enim Graece sors vel hereditas dicitur. Propterea ergo dicti clerici, quia de sorte sunt liter autem clerici nuncupantur omnes qui in ecclesia Christi deserviunt, quorum gradus et nomina haec sunt: ostiarius, psalmista, lector, exorcista, acolythusiarchis, archiepiscopis, metropolitanis atque episcopis. Patriarcha Graeca lingua summquia summo honore fungitur, tali nomine censetur, sicut Romanus, Antiochenus et Alexandrinus. Archiepiscopus Graeco vocabulo quod sit summus episcoporum. Tenet enim vicem doctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt, st. Omnes autem superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur; sed ideo privato nomine quidam utuntur ppater principum. Archon enim princeps.
Abbreviated transcription (Latin):
uocati sunt. quia ꝓpt̾ testimoniũ xp̃i
passiones sustinuerunt. ⁊ usq ad
mortem ꝓ uertoate c̾tauerunt. Ꝙ
uͦ non testes qd̾ latine utiq possumꝰ
s g̾re martires appellamus. familia¬
rius ecołe aurib hoc g̾cum u̾bũ re¬
sonat. sicut ⁊ multa g̾ca nomina q̃
ꝓ latinis utimur. Martirum pͥmuꝰ
in nouo testamẽto. stephanus fuit
qui hebreo sermone inderpretat᷑
horma. qd̾ pͥor fuit in martyno
adimitationẽ fideliũ. Idẽ autẽ ⁊ g̾¬
oo sermone in latinũ u̾titur corona¬
tus. et hoc ꝓpħice. ut qd̃ seq̃retur in
re uaticinio qͦdam fit᷑i pͥus in uocabło
resonaret. passus est enim ⁊ qd̾ uoca¬
batur accepit. Stephanus enim co¬
rona dr̃. humilit̾ lapidatꝰ. s subli¬
mit cororiatus. Ouo autẽ sunt mar¬
tirii gen̾a. Unũ in aꝑta passione. al¬
terum in occulta animi uirtute. Nã
multi hostis insidias tołantes et
cunctis carnialib desid̾iis resisten¬
tes. ꝑ hoc qd̾ omnipotenti se d̾o ĩ cor¬

Expanded text:
nt, quia propter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. Quod vero non testes quod Latine utique possemus, sed Graece martyres appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus enim corona dicitur; humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Duo sunt autem martyrii genera, unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes per hoc, quod se omnipotenti Deo in cor
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Inuocant enĩ suꝑ cathecuminoꝰ
uel suꝑ cos qui hñt sp̃m ĩmundũ
uomen dñi ihu adiurantes ꝑ eũ
ut egrediatur ab eis. Ostiarii idẽ
⁊ ianitores qui inuet̾i testamento
electi sunt ad custodiam templi ut
non ingred̾etur in eũ. inmũdus ĩ
omni re. Dicti autẽ hostiarii. qd̃
p̾sint hostiis templi. Ip̃i enĩ tenẽ¬
tes olauem omnia intus extraq
custodiunt atq utt̃ bonos ⁊ malos

Expanded text:
t enim super catechumenos, vel super eos qui habent spiritum immundum, nomen Domini Jesu, adjurantes per eum, ut egrediatur ab eis. Ostiarii iidem et janitores: qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in eum immundus in omni re. Dicti autem ostiarii: quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus ex utraque parte custodiunt: atque inter bonos et malos
Abbreviated transcription (Latin):
minusue nr̃is oculis apparent. Nam
multe maiores sũt hiis quas iudemꝰ
conspicuas. s longius posite ꝑue ui

Expanded text:
minusve nostris oculis apparent; nam multae majores sunt iis quas videmus conspicuas, sed longius positae
Abbreviated transcription (Latin):
homo. ⁊ plenꝰ ẽ sensus. Actualia ab ac¬
tu descendũt. ut dux. tex. cursor. nittx.
orator. Gentilia a gente ueniũt. ut g̾¬
cus. romanꝰ. patͥe a paca descendunt.
utatheniensis. thebanus. loci a loco ut
suburbanus. U̾balia dicunt᷑. que a u̾bo
nascunt᷑. ut lector. Participalia. q̃ sic so¬
nant. sicut ꝑticipia. ut legens. U̾bisi¬
milia. a l̾ibi siłitudme dicta. ut contẽpla¬
tor. sam ⁊ u̾bum est. imꝑatĩ modi. fut᷑i
temꝑis ⁊ nomẽ. quia comꝑationẽ reci¬
pit. Hec om̃es sp̃es a nominũ applła¬

Expanded text:
homo', et plenus est sensus. Actualia ab achomo', et plenus est sensus. Actualia ab actu descendunt, ut 'dux', 'rex', 'cursor', 'nutrix', 'orator'. Gentis a gente veniunt, ut 'Graecus', 'Romanus'. Patriae a patria descendunt, ut 'Atheniensis', 'Thebanus'. Loci a loco, ut 'suburbanus'. Verbialia dicuntur, quia de verbo nascuntur, ut 'lector'. Participalia, quae sic sonant sicut participia, ut 'legens'. Verbis similia, a verbi similitudine dicta, ut 'contemplator'. Nam et verbum est imperativi modi, futuri temporis, et nomen, quia conparationem recipit. Haec om
Abbreviated transcription (Latin):
plurinomia. eo qd̾ sit in płib nominib
significatõ uria. ut t̾ra. hum̃. tellus. id̾
enĩ lunt ommia. homonima ẽo qd̾ sit¬
in imo nomine significatio plurima.
uto tumulies. nũc moris breuis. nũc tu¬
mens tellus. nũc sepulchrũ. Eit enĩ
in uno nomine significatõ diu̾ca. Re¬
latiua dicta. eo qd ad aliam referant᷑ ꝑ
enĩ dexter non potest: nisi sinist̾ fuerit.
porro qualitatis noia ex eo dicta. quia ꝑ
ea qualiscũꝙ sit ostenditur. ut sapiens.
formosus. diues. Quantitatis. qͥa a m̃¬
lura t̃hunt᷑. ut longus. breuis. pactio¬
mica dicũt᷑. eo qd trahunt᷑ a paͥb. ut
ꝯmius a matͥb. ⁊ a maiorib ducantur.
thetica. idẽ possessiua dicuitt᷑. a possessio
ne euãdrius. ensis. Eptcheca que lati¬
ne ad iectiua. uł suꝑposita appellant᷑.
eo qd̾ ad implendã significatõnẽ noĩ¬
b adiciantur. ut magnꝰ doctꝰ adicis
ea ꝑsonis. ut magnꝰ philosophꝰ. doctꝰ

Expanded text:
plurinomia, eo quod sit in pluribus nominibus plurinomia, eo quod sit in pluribus nominibus significatio una, ut 'terra', 'humus', 'tellus'. Idem enim sunt omnia. Homonymain uno nomine significatio plurima, ut 'tumulus', nunc mons brevis, nunc tumens tellus, nunc sepulchrum. Est enim in uno nomine significatio diversa. Relativa dicta eo, quod ad aliam referantur penim dexter non potest, nisi sinister fuerit. Porro qualitatis nomina ex eo dicta, quia per ea qualis quisque sit ostenditur, ut 'sapiens', 'formosus', 'dives'. Quantitatis, quia a mensura trahantur, ut 'longus', 'brevis'. Patronymica dicuntur eo, quod trahunet a matribus et a maioribus ducantur. Ctetica, id est possessiva, a possessione, ut 'Evandrius ensis'. Epitheta, quae Latine adiectiva vel superposita appellantur, eo quod ad inplendam sui significationem nominibus adiciantur, ut 'magnus', 'doctus'. Adicis ea personis, ut 'magnus philosophus', 'doctus
Abbreviated transcription (Latin):
uł uident᷑. uł tangunt᷑. ut oelũ ⁊t̾ra. In cor¬
poralia. que carent corꝑe. Unde nec uideri
nec tangi possũt. ut ueritas. iusticia. ge¬
n̾alia. qͥa multaꝵ rerũ sũt. ut animal. nã
quia ꝑtem demõgtrant. ut homo. Sp̃es
enĩ animaliũ hõ. pͥncipalia. quia pͥmã
positionẽ hñt. nec aliunde nascunt᷑. ut mõs.
fons. diciuatiua eo qd̃ ex alio noĩe dedu¬
cant᷑. ut a monte mõtan̾. diminutiua qr
mitiuũt sensũ. ut g̾culus. Scolasticulus.
dinant᷑. ut temisto. calisto. sic enĩ g̾cus ⁊
latinus dicit. tota latina. quia ex toto in
latinũ u̾tunt᷑. Grecus eñi dicit odisseus.
latinus ulixes. Media dicta st̃ qͥa ex ꝑte
gc̃a sũt . ex ꝑte latina. eadem ⁊ notha. qͥa
corrũpunt ultimas sillabas manentib
pͥorib. ut apd̾ gc̃os. alexandros. menan¬
dros. apdꝰ nos alexandor. menander. Doã
autẽ notha. quẽadmod̾ notꝰ dicct᷑. qͥsquis
de dispari gen̾e nascitur. Sinonuna. hoc est

Expanded text:
l videntur vel tanguntur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent corpus; unde nec videri nec tangi possunt, ut 'veritas', 'iustitia'. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut 'animal'. Nam quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animalium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut 'mons', 'fons'. Derivativa eo, quod ex alio nomine deducantur, ut a monte 'montanus'. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut 'Graeculus', 'scholasticulus'. clinantur, ut 'Callisto'. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur. Graecus dicit 'Odysseus', Latinus 'Ulixes'. Media dicta quia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
meũ eẽ. uł tuũ. Relatiua dicũt᷑. qr ad int̃¬
rogationẽ refu̾nt᷑. ut qͥs ẽ. respondet᷑. ħ ẽ.¬
demonstratiua dicunt᷑. eo qd̾ hñt demon¬
strantis significatõem. aliquẽ eñi p̾sentẽ
hiis demonstramꝰ. ut hic. hec hoc. que tria
articuli nominantur. articuli autẽ ddicti.
qd̾ nominib artantur. id ẽ colligant᷑. cum
mini iungitur. ut hic sapiens. Cũ uͦ ñ cõ¬
iungitur. demõstratiuũ ꝓ nom̃ ẽ. ut hic
et ħ. ed hoc. omnia enĩ ꝓnomina aut pri¬
mogenia. aut deductiua st̃. pͥmogenia
ft̃ dicta. qr aliunde originẽ ñ trahunt. ħ
uiguiti unũ st̃. finita . iiͦi. ego .tu. ille. In¬
finita septem. quis qͣl̾. tał. quantꝰ. tantus.
totus. quotꝰ. Minus qmͣ finita .ui. iste. ip̃e.
tiua dicunt᷑. que ex istis deducta atq cõpo¬
eo qd̾ u̾berato aere sonat. uł qd̾ hec
ꝑs freqñter in oratione u̾setur. Sũt aut̃

Expanded text:
meum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad intemeum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogationem referuntur, ut Demonstrativa, eo quod habent demonstrantis significationem. Aliquem enim praesentem his demonstramus, ut hic, haec, hoc, quae tria et articuli nominantur. 4. Articuli autem dicti, quod nominibus arctantur, id est, colligantur, ut cum mini jungitur, ut hic sapiens. Cum vero non conjungitur, demonstrativum pronomen est, ut hic, et haec, et hoc. 5. Omnia autem pronomina, aut primigenia, aut deductiva sunt. Primigenia dicta sunt, quia aliunde originem non trahunt. Haec viginti unum sunt. Finita tria: ego, tu, ille. Infinita septem: quis, qualis, talis, quantus, tantus, quotus, totus. Minus quam finita sex: iste, ipse, tiva dicuntur, quia ex istis deducta atque conpood verberato aere sonat, vel quod haec pars frequenter in oratione versetur. Sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
tota. qd̾ tantũ in qͣtuor casib declinã¬
tur. ut lat̾is. Triptota. qd̾ tantũ in
tͥb casib. ut templũ. diptota. qd̾
tantũ in duob casib. ut iupit̾. Mo¬
noptota qd̃ uno casu tm̃ utunt᷑. ut
frugi. de pronomine.
ronom̃ dictũ est qd̾ uice nomĩs
ponitur ne fastidiũ faciat. nom̃
istud dum iteratur. Nam cũ dicimꝰ uir¬
gilius scͥpsit bucolica. addimꝰ ꝓ nomẽ
ip̃e scͥpsit georgica. Sioq uarietas sig¬
nificatõnis. ⁊ fastidiũ collit. ⁊ orna¬
mentũ inducit. ꝓnomina aut finita sũt.
aut infinita. Fincta ꝓ nomina dicda. eo qd
definiũt certam ꝑsonã. ut ego. me enĩ in
tesligis statim. Infinita dicunt᷑ qr ñ sunt c̾¬
qr cõmemorationẽ faciunt note ꝑsone. ut
ip̃e. iste. certũ est enĩ de qͦ dicit᷑. possessiua
dicunt᷑. eo qd̃ nos aliqͥd possid̾e ostendunt.
fam dum dico. meus. tius. diffinio aliqͥd

Expanded text:
tota, quod tantum in quattuor casibus declinentota, quod tantum in quattuor casibus declinentur, ut 'lateris'. Triptota, quod tantum in tribus, ut 'templum'. Diptota, quod tantum in duobus, ut 'Iuppiter'. Monoptota, quod uno tantum casu utuntur, ut frugi. De pronomine . Pronomen dictum, quia pro vice nominis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significationis et fastidium tollit et ornatum inducit. Pronomina autem aut finita sunt, aut infinita. Finita pronomina dicta eo, quod definiunt certam personam, ut 'ego'; me enim statim intelligis. Infinita dicuntur, quia non sunt cequia commemorationem faciunt notae personae, ut 'ipse', 'iste'. Certum est enim de quo dicitur. Possessiva vocantur eo, quod aliquid nos possidere ostendunt. Nam dum dico 'meus', 'tuus', definio aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Nomẽ unũ coĩcat. ut hio ⁊̃ hec canis. E
contrariũ est epichenon. qd̾ uttumq
sexũ sub uno geñe enũciat. ut hic pi¬
scis. Est enĩ incerti sexus. qd nec natͣa
nec oculis discernitur. s sensus tant̃
ꝑicia. Omne genꝰ dictũ. qr cunctis ge¬
n̾ib seruit masculino ⁊ feminino. ⁊
neutro. ⁊ omuni ⁊ omni. Numerꝰ uoca¬
tus quia ꝑ eum uł singłaria. uł plu¬
ralia nomina ostendunt᷑ Fĩgura. qr
uł simplicia. ł cõposita st̃. Cacus a
cadendo dicti. ꝑ eos eñi inflexa nomĩa
uariant᷑ ⁊ cadunt. Nominatiuuꝰ dõs
ut hic magist̾. Genitius. qr ꝑ eum ge
licui aliqͥd demonstramꝰ. utda huic ma¬
gistro. Accusatiuũ. quia ꝑ᷑ aliquẽ accu¬
samꝰ. ut accuso hunc magistrũ: uoca¬
aufr̾e aliqͥd cuiqmͣ significamꝰ. ut aufã¬
mus a magistro. Exaptota noĩa dc̃a.
eo qd̃ ꝑ .ui. casus uarietates hñt. ut
est unus. pentaptota. qd̾ tantũ in .u.
casib uariantur. ut ẽ doctus. Tetrap¬

Expanded text:
nomen unum communicat, ut 'hic' et 'haec canis'. Cui contrarium est epicoenon, quia utrumque sexum sub uno genere enuntiat, ut 'hic piscis'. Est enim incerti sexus, quod nec natura nec oculis discernitur, sed sensus tantum peritia. Omne genus dictum, quia cunctis generibus servit: masculino neutro, et communi, et omni. 30. Numerus vocatus, quia per eum, vel singularia, vel pluralia nomina ostenduntur. Figura, quia, vel simplicia vel conposita sunt. Casus a cadendo dicti; per eos enim inflexa nomina variantur et cadunt. Nominativus casusut 'hic magister'. Genetivus, quia per eum genlicui aliquid demonstramus, ut 'da huic magistro'. Accusativus, quia per eum aliquem accusamus, ut 'accuso hunc magistruauferre aliquid cuiquam significamus, ut 'aufer a magistro'. Hexaptota nomina dicta eo, quod per sex casus varietates habent, ut est 'unus'. Pentaptota, quod tantum in quinque casibus variantur, ut 'doctus'. Tetrap
Abbreviated transcription (Latin):
sit. slam qñ dicis. cũ clamẽ. pendet sensꝰ.
qd̾ si dicam cũ clamẽ qͣre putas qd̾ daccã
ut clamare clamasse. Cui si adiungas
ꝑsonam. clamare debeo. debes. debet. fit
⁊ plene sentitur. s infinitiuꝰ modꝰ ꝑso¬
ꝓnominis ꝑsonam uł noĩs. Coniuga¬
tio dr̃. ꝓ eo qͥd̃ ꝑ eam ad unũ soñ młta
conuĩgut᷑. docet enĩ inquã sillabam exe¬
at futurũ tempꝰ. ne ꝑ imꝑitiã qͥs dicat.
legebo. ꝓ legam. harum pͥma ⁊ scd̃a
mittit futurũ tempꝰ. mnbo. ⁊ inbor. t̾¬
nit passiuũ. rurlũ passiuo adimis. et
gignit actiuũ. Ideo autẽ ip̃a actiua dicũt᷑.
ut u̾beror. Neutralia. qr nec agt̃. nec
patiunt᷑. ut iacco. sedco. his. si .r. litt̾am
adicis. ñ sonant latina. Cõmunia diꝯt᷑.
qr agunt ⁊ patiunt᷑. ut amplector. hec
similit̾ deposita .r. lit̾ca latina nõ sunt.
deponentia ũ dicuntur. q deponũt fict᷑i¬
temꝑis ꝑticipium. a significatõne

Expanded text:
sit. Nam quando dicis 'cum clamem', pendet sensus; sit. Nam quando dicis 'cum clamem', pendet sensus; quod si dicam 'cum clamem, quare putas quod taceam?' i non definit, ut 'clamare', 'clamasse'. Cui si adiungas personam: 'clamare debeo, debes, debet', fitet plene sentitur. Sed infinitus modus persopronominis personam vel nominis. Coniugatio dicitur eo, quod per eam ad unum sonum multa coniungantur. Docet enim in quam syllabam exeat futurum tempus, ne per inperitiam quis dicat 'legebo' pro 'legam'. Harum prima et secunda mittunt futurum tempus in 'bo' et in 'bor', teet parit activum. Ipsa autem activa dicuntur ut 'verberor'; neutralia, quia nec agunt nec patiuntur, ut 'iaceo', 'sedeo'. His si R litteram adicis, non sonant Latine. Communia dicuntur quia et agunt et patiuntur, ut 'amplector'. Haec similiter, deposita R littera, Latina non sunt. Deponentia vero dicuntur, quia deponunt futurtemporis participium a significatione
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ in tͥa cadunt temꝑa. p̾titũ. instans.
futurũ: fecit. facit. faciet. Rethorum aũ
uniu̾sa oratio u̾ba clicunt᷑. uel ut u̾b̾ boĩs
nos cepit. u̾ba bona habuit. ubi ñ tantum
lunt u̾ba que in tͥa cadunt temꝑa. s uniu̾¬
sa oratio est. Uerboꝵ species sũt forme.
modi. coniugationes. ⁊ gen̾a. forme uer¬
boꝵ inde dicte. eo qd̾ nos ad unãqmͣq rẽ
informant. ꝑ has enĩ ostendimꝰ nos qͥd
agamꝰ. Meditatiua dicta ft̃. a meditantis
sensu. ut lecturio. idẽ leg̾e uolo. Inchoati¬
ua post meditationẽ ab inchoantis indi¬
cio. ut calesco. frequentatina a sepiꝰ agẽ¬
do. ut lectito. clamito. forme autẽ sen¬
sũ tenent. modi declinationẽ. Nlam nesciͤ
qͥd sit dedinatio. nisi pͥtis didiceris quiᷤ
sit senisus. Modi dicti ab eo. quẽadmod̾ sĩt
in significatioĩbꝰ suis. Indicatiuus enim
modꝰ dicct᷑. qͥa significationẽ ht̃ indican¬
us qr ei coniũgit᷑ aliqͥd ut locutio plena

Expanded text:
corum in tria cadunt tempora: praeteritum, instans, futurum, ut 'fecit', 'facit', 'faciet'. Rhetorum autem universa oratio verba dicuntur veluti, 'verbis bonis nos cepit', 'verba bona habuit', ubi non tantum verba, quae in tria cadunt tempora, sed universa oratio est. Verborum species sunt formae, modi, coniugationes, et genera edictae eo, quod nos ad unamquamque rem informent. Per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. Frequentativa a saepius agendo, ut 'lectito', 'clamito'. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. Modi dicti ab eo, quemadmodum sint in suis significationibus. Indicativus enim modus dicitur, quia significationem habet indicanus, quia ei coniungitur aliquid, ut locutio plena
Abbreviated transcription (Latin):
cornelii eñi in eo om̃es geñe. Cognomen.
qd̃ nomini coniungit᷑. ut scipio. Agnom̃
u qͣi accidens nomen. ut meteliꝰ creticus.
qr cretam subegit. extͥnsetus eñi uenita¬
gnomen ab aliq̃ ratione. Cognom̃ autẽ
uulgo dcm̃ est. eo qd̃ nomini cognitoĩs
causa suꝑadiciatur. siue qd̾ cũ nomine¬

Expanded text:
Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini conjungitur, ut Scipio; agnomen vero, quasi accidens nomen, ut Metellus Creticus, quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum, eo quod nomini cognitionis causa superadjiciatur, sive quod cu
Abbreviated transcription (Latin):
barbarismi. Soloecismi. uitia metaplas¬
mi. sormata. tropi. prosa. metra. fabule.
historie. de partib orationis
artes orationis pͥmus aristotiles .ii.
tradidit. nomen ⁊ u̾bum. deinde do¬
natus .uiii. diffiniuit. s omnes ad illa
duo pͥncipalia reu̾tutur. id est ad nomẽ
relique appendices sunt. ⁊ ex hiis origi¬
nem trahunt. nam ꝓnomen. ex noĩe
nascitur. cuius officio fungitur. ut ora¬
tor ille. Adu̾bium de nomine nascitur.
ut doctus docte. participiũ de nomine ⁊
u̾bo. ut lego legens. Coniũctio ũ ⁊ p̃positõ.
uel int̾iectio in complexu istarũ cadunt: Ido̾
notamen. qd̃ nobis uocabło suo res notas
efficiat. nisi enĩ sciers nom̃. cognitio reꝵ
ꝑit. ꝓpͥa nomina dicta sunt. qr sp̃alia
Spẽs ꝓpͥorum nominũ qͣtuor. p̾nomen
nomĩ. Cognomĩ. agnom̃. p̾nomen diat᷑.
eo qd̃ nomini p̾ponitur. ut lucius qͥntus.
nomĩ uocatũ qd̃ notat genus. ut corneliꝰ

Expanded text:
barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasbarbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosa, metra, fabulae, historiae. De partibus orationis . Partes orationis primus Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum; deinde Donatus octo definivit. Sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est, ad nomen Reliquae adpendices sunt et ex his originem trahunt. Nam pronomen ex nomine nascitur, cuius officio fungitur, ut 'orator ille'. Adverbium de nomine nascitur, ut 'doctus, docte'. Participium de nomine et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio vero et praepositio vel interiectio in conplexu istarum cadunt. Ideo notamen, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta quia specialia Species propriorum nominum quatuor: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. Praenomen dictum, eo quod nomini praeponatur, ut Lucius, Quintus. 2. Nomen vocatum, quia notat genus, ut Cornelius;
Abbreviated transcription (Latin):
rũt dictum. ꝓpt̾ qd̾ longe sit a pedib et
incacumine lit̾ce apponit᷑. est enĩ linea
loquendi. ⁊ origo ⁊ fundam̃tũ. lib̾aliũ
artium. Nec in disciplinis post litt̾as oõ¬
munes inuenta est. ut iam qui didice¬
rant ꝑ eam lit̾tas. recte loquendi rati¬
onem sciant. Gramatica autẽ litt̾is no¬
men accepit. tpa ⁊ cydaza eñi g̾ci lu̾tas
uocant. Ars uͦ dicta est. qd̾ artis p̾oep¬
tis regulisq constat. Alii dicunt agͥcis
hoc tractũ esse uocabulũ assot acaprt¬
Oratio dicda est qͣsi oris ratio. nam ora¬
re est loqui ⁊ dic̾c. Est enĩ oratio contex¬
tus u̾boꝵ cum eonsensu. contextus ã
sine sensu. non est oratio. quia nõ est
oris ratio. oratio autẽ plena est sensu.
uoce. ⁊ litt̃a. Diuisiones autẽ gͣmatice a qͥ¬
busdã dinutierant᷑. xxͣx. id est ꝑtes ora¬
tionis .uiiͦi. uox articulata lit̾ta. sillaba.
pedes. accentus. positure. note. ortogphia.
analogia. ethimologia. glose. differentie.

Expanded text:
 dictum propter quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterae adponatur. Est enim linea loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut iam qui didicerant litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit. Γράμματα enim Graeci litteras vocant. Ars vero dicta est, quod artis praet atque constringat: alii dicunt a Graecis hoc tractum esse uocabulum, apo tes aretOratio dicta quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et littera. Divisiones autem grammaticae aa dinumerantur, id est, partes orationis octo: vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ .z. duas. ss. ponebant. ut hilaris¬
litt̾e .iiiͦ. accidunt nom̃ quo uocetur. fi¬
gura qͦs caract̾e signetur potestas q̃ uo¬
cał. que consonans hãtur a qͥbdam et
ordo adicit᷑. idest que p̃cedit. que seqͥt᷑.
litt̾aꝵ gentes a sono ꝓpͥe lingue ded̾ũt.
noigtis oris sonis. atts disc̾tis. Nã pꝰc
cas animadu̾terũt. ⁊ nomina illis ⁊ figuraᷤ
imposuerũt. Figuras autem ꝑtim ex placi¬
to. ꝑtim ex sono litt̾aꝵ formau̾nt. ut pu¬
ta .i. ⁊ o. Quarum uniꝰ sicut exilis sonꝰ.
ita tenuis uirgula. alt̾ius pingius sonus.

Expanded text:
pro Z duas S ponebant, ut 'hilarispro Z duas S ponebant, ut 'hilarislitterae tria accidunt: nomen, quomodo vocetur; figura, quo caractere signetur; potestas, quae vocalis, quae consonans habeatur. A quibusdam et ordo adicitur, id est quae praecedit, quae sequitur, litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem to, partim ex sono literarum formaverunt, utputa i et o quarum unius sicut exilis sonus est, ita tenuis virgula, alterius pinguis sonus,
Abbreviated transcription (Latin):
un latinis littis uetus scͥptura con
illa ratione scilicet uł qd̃ ab .e. uocali
incipiũt. Iinmutũ sonũ desinant. ut
piũt. ⁊ inuocalem .e. desinant. ut sũt
mute .h. autẽ lit̾ta ꝓ sola aspiratõne¬
a diecta postea ẽ. unde ⁊a plerisq aspira¬
tio putatur eẽ. ñ litt̃a que ꝓinde aspira¬
tionis nota dicitur. quia uocem eleuat.
Aipiratio eñi est sonus ub̾iꝰ eleuatꝰ. cuiꝰ
contraria est ꝓsodia sonus eqͣlit̾ flexꝰ.
litt̾am salustius ludi magist̾ pͥmꝰ lati¬
nis .K. adiecit ut in sono discͥmen facͥet
duarũ litt̃aꝵ .c. i .q. que id̾o suꝑuacua
dicitur. qr exceptis kłis suꝑuacua iudi¬
catur. ꝑ .c. enĩ uniu̾sa expͥmimꝰ. Q.
exceptis enĩ latinis hanc nulla alia
tempꝰ nõ dum apd̃ latinos erat. s ꝓ
ca .c. ⁊ .s. scͥbebant. unde ⁊ duplex uocat᷑.¬
compositũ nomen hab. A g̾cis autẽ lit
nomina scilic g̃c̃a. ⁊ hee apd̾ romanos
usꝙ ad augusti tempꝰ. ñ scͥbobantur. s

Expanded text:
em literis latinis vetus scriptura consilla ratione, scilicet vel quod ab e vocali incipiant et in mutum sonum desinant, ut piant et in vocalem e desinant, ut sunt mute. H, autem litera pro sola aspiratadiecta postea est. Unde et a plerisque aspiratio putatur esse, non littera, quae proinde aspirationis nota dicitur, quia vocem elevat. Aspiratio enim est sonus uberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonus aequaliter flexus. K litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sono discrimen faceret duarum litterarum C et Q; quae ideo supervacua dicitur, quia exceptis 'Kalendis' superflua iudicatur: per C enim universa exprimimus. Q Exceptis enim Latinis hanc nullam alia tempus nondum apud Latinos erat, sed pro ea c et s scribebant. Unde duplex vocatconpositum nomen habet. A Graecis autem duas nomina scilicet Graeca, et haec apud Romanos usque ad Augusti tempus non scribebantur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
longitudĩe ampliꝰ qmͣ latitudĩe
a circeo in eurũ extendit᷑. a me¬
ridie tireno mari ab aqͥlone a
driatico elauditur. ab occiduo aĩ¬
piũ iugis finit᷑. t̾ra omĩb ĩ re¬
b pulcħrima. soli ft̾ilitate pabu¬
li ub̃tate gratissima ht̃ laculue
eridanũ. ⁊tib̾um ⁊ tepentes fontẽ.
baias gignit. gemmas sarten li¬
tem lĩcẽ ferã. ⁊ diomedias aues
Italia autẽ i hispania. idcco hes¬
ꝑie dicte qd̃ g̾ci hesꝑo stella na¬
iugent ⁊ in italia ⁊ in hispania q̃
due hac ratione secͥntuit᷑. Aut
enĩ hesꝑiam solam dicia ⁊̃ signisi cai
iteliam. aut addis ultimã ⁊ signisi¬
cas hispaniã. qr in occidentis est fi¬
ne: tuscia ꝑs ttalie. Umbria uͦ ꝑs¬

Expanded text:
longitudine amplius quam latitudine longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a Meridie Tyrdriatico clauditur, ab occiduo Alpium jugis finitur: terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. Habet Eridanum et Tiberim, et tepentes fontibus Baias; gignit gemmas, syrtitem, lytem, lyncem feram et Diomedeas aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictae, quod Graeci Hespero stella navigent et in Italiam et in Hispaniam. Quae hac ratione discernuntur. Aut enim Hesperiam solam dicis, et significas Italiam: aut addis ultimam, et significas Hispaniam, quia in occidentis est fine. Tuscia pars Italiae, Umbriam
Abbreviated transcription (Latin):
ge a quo ⁊ regnũ sicinioꝵẽ dic¬
iapidem qui semel accensus
nũquam extinguit᷑. Candidis¬
sime etiam merule ibi nascũt᷑.
lacedemonia pannonia ab al¬
pib appenninis ẽ nuncupata
quib abitalia secͥnintur. Re¬
gio u fortis. ⁊ solo leta duob sa¬
tis acͥb fluiuis. drauo sauoq
ualata. Coniungit᷑ autẽ cũ nõ¬
rico ⁊ retia. habens ab oriente
missiã. ab euro histriã. ab affri¬
co uͦ alpes appenninos ht̃. ab
acasu galliã belgicam. a septem¬
tͥone danubii fontẽ uł limitem
qͥ gmaniã gallamq secnit. Hist̾ã
hister amnis uocauit. qui eius
tram influit. Ip̃e est danubius.
habet autẽ histria aseptemtone
pannoniã. italia olim ag̾cis po¬
płis occupata. magna g̾cca ap¬
pellata ẽ. deinde a regis noĩe
satna. mox ⁊latiũ dicta. eo ꝙ
idẽ s aturnius a ioue sedib sius
pulsus ibi latu̾it. postremo ab
italo siculoꝵ rege. ibi regnante
italia nuncupata est. Cuiꝰ sit̾

Expanded text:
ge, a quo et regnum Sicyoniorum est dicge, a quo et regnum Sicyoniorum est dicoque lapidem, qui semenumquam extinguitur: candidissimae etiam merulae ibi nascuntur. Lacedaemonia . . . Pannonia ab Alpibus Appenninis est nuncupata, quibus ab Italia secernitur, regio viro fortis et solo laeta, duobus satis acribus fluviis, Dravo Savoque, vallata. Coniungitur autem cum Norico et Raetia; habentes ab oriente Moesiam, ab Euro Istriam; ab Africo vero Alpes Appenninos habent, ab occasu Galliam Belgicam, a septentrione Danubii fontem, vel limitem qui Germaniam Galliamque secernit. Istriam Ister amnis vocavit, qui eius terram influit, ipse est Danubius. Habet autem Istria a Septentrione Pannoniam. 18. Italia olim a Graecis populis occupata, magna Graecia appellata est; deinde a regis nomine Saturnia, mox et Latium dicta, eo quod, idem Saturnus, a Jove sedibus suis pulsus, ibi latuerit; postremo ab Italo, 162 Siculorum rege, ibi regnante, Italia nuncupata est. Cujus situs
Abbreviated transcription (Latin):
mine dixit. Est autẽ confirus
ab occidente egeo mari a mendie
achaie d̾ccasu dalmatie a septẽ¬
tͥone missie patͥa alexand̾ mag¬
ni ⁊ regio aureis uenis argentiq
optima. lapidem quẽ panetẽ uo¬
cant. ista gignit. Mons olimp̃
inea est qui excellenti u̾tioe tan¬
tus otcoilitur. ut in cacumine
eiꝰ. nec nubes nec uenti sentiãt᷑.
achaia ab acheo rege ⁊ urbe ⁊
ꝓ uincia appellata. hec pene in¬
sula est. slam absos septẽtriona¬
li ꝑte qua macedonia iũgitur.
udios septa ẽ mari. Ab orien¬
te eñi hab mircheũ mare ab
euro creticũ. a meridie ioniũ
las a septentͥonali ꝑte macedo
me uł attice t̾re ad uĩgitur. huiꝰ
cap̃ est urbs corinthus. g̾cie decꝰ
Inacus est a chaie flumꝰ. Archa¬
dia uͦ sinus achaie ẽ. ut platani
foliũ int̾ ioniũ legeũ mare ex¬
poscta qmͣ archas iouis ⁊ caliste
filius spelasgis indicionẽ redat¬
tis ex suo nomine nũcupauit.
Ipsa est ⁊ sicionia a sicione ue¬

Expanded text:
mine dixit. Est autem confinis mine dixit. Est autem confinis ab Oriente Aegaeo mari, a Meridie Achaiae, ab Occasu Dalmatiae, a Septentrione Moesiae. Patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argenteisque opima. Lapidem quem paeantidem vocant ista gignit. Mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus attollitur, ut in cacumine ejus, nec nubes, nec venti sentiantur. 14. Achaia ab Achaeo rege, et urbs et provincia appellata. Haec pene insula est. Nam absque Septentrionali parte, qua Macedoniae jungitur, undique septa est mari. Ab Oriente enim habet Myrteum mare, ab Euro Creticum, a las, a septentrione sinum Coniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus caput est urbs Corinthus, Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia sinus Achaiae est, ut platani folium, inter Ionium et Aegaeum mare exposita, quam Arcas Jovis et Calistae filius, Pelasgis in ditionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est Sicyonia a Sicyone re
Abbreviated transcription (Latin):
nitoris q̃reret. nec repperiret. pa¬
tͥs iram formidans. confirmato aĩo
exiliũ exiliũ elegit. Nam bonis for¬
te conspecte secutus uestigia ã inple¬
xus est sedẽ ubi illa recubuerat.
sicq locũ de nomine bouis boctiam
nominauit. ubi ⁊ thebas urbẽ cõ¬
struxit. in qua olim ciuilia bella
detonuer̃t. ⁊ ubi nati sunt appollo.
⁊ hertules maior ille tebañ. Eadẽ
est ioma uocata a fonte qͦdam ap¬
pollinis ⁊ musis consecͣto qui ĩ eadẽ
boetia est. peloponensis. scd̾a ꝑs
elladis a pelope rege antiq uoca
ta. Thessalia a thessalo rege cogno¬
minata que ad meridianã plagã.
macedonie coniuncta ẽ. cuiꝰ ater¬
go pieria ẽ. Multa in thessalia
flumina. ⁊ oppida int̾ que p̾cipue
lia patͥa achillis ⁊ origo laphitaꝵ
finit. de quib fertur qd̾ hii pͥmo
matie nom̃ exat. s macedo deu¬
calionis mat̾nus nepos. postꝙͣ
ibi accepit pͥncipatum mutauit
uocabulũ macedoniãq a suo no¬

Expanded text:
nitoris quaereret, nec reperiret, panitoris quaereret, nec reperiret, patris iram formidans, confirmato animo elegit exsilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia, amplexus est sedem, ubi illa recubuerat: sicque locum nominavit: ubi et Thebas urbem construxit, in qua olim civilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules major ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnesus secunda pars Helladis, a Pelope regnata atque vocata. 12. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae a meridiana plaga Macedoniae conjuncta est, cujus a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina, et oppida, inter quae praecipue lia patria Achillis, et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur quod hi primo mathiae nomen erat, sed Macedo Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum, Macedoniamque a suo no
Abbreviated transcription (Latin):
nuitq regnũ pͥuigni qui suoceᷤᷤ¬
serat prari. a quo molosia dicta ẽ
ꝑs epĩri qmͣ helenꝰ postea a fr̃e cha¬
one quẽ inuenatu ꝑ ignorantiã
dr̃ occidisse chaoniam nomĩauit
quasi ad solaciũ fr̃ĩs extincti. E¬
ladas dicda a rege ellauo deucalioĩs
⁊ pure filio. a quo ⁊pͥus g̾ci hellenes
nuncupati sũt. Ipsa est ⁊̃ attioa t̾ra.
atta pͥus dicta. slam gͣnus qͥdam gͥ¬
cie indigena fuit. ex cuiꝰ filia actis
noĩe. ectica terra uocata est. hec int̾
maoedoniã ⁊̃ achaiam media iacet. ar¬
chadie a septentonali ꝑte coniũcta.
Ipla est ⁊ uera g̾cia ubi fuit athenaꝰ
qiuitas mat̾ lib̾aliũ litt̾aꝵ ⁊ philoso¬
phoꝵ nutͥx qua nich habuit g̾cia
clarius atq nobilius. In ea ẽ ⁊ ma¬
ratoniꝰ campus. opinione qudam
sunt ꝓuincie. boertra ⁊ peloponẽsis.
boetia audem dicta hac ex causa. dũ
chadinꝰ agenoris filiꝰ europam so¬
rorem a iõne raptam ex p̾cepto ge¬

Expanded text:
nuitque regnum privigni qui succesnuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solacium fratris extincti. Hellas dicta a rege Hellene, Deucalionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam sunt provinciae, Boetia et Peloponnensis; Boetia autem dicta hac ex causa: dum Cadmus, Agenoris filius, Europam sororem a Io
Abbreviated transcription (Latin):
alie plurime nationes incoluerũt.
Ampla est enĩ id̾oq płimas obtinu¬
it gentes. Ebrũ fluuiũ trarchia
fundit. qui etiam gentes barbaroꝵ
plurimas tangit. Grecia ag̾co re¬
ge uocata qui cunctã eam regionẽ
regno incoluit. Sunt autẽ ꝓiũcie
gͥcie septem quaꝵ pͥma ab occiden¬
te dalmatia. inide epitꝰ iñ elladas
udethessalia. iñ macedonia. inde
achaia. ⁊ due in mari. creda ⁊ cicla¬
des. Illiricus autẽ gn̾alit̾ omĩs
g̃tia est dalmatia adelim maxĩa
eiꝰdem ꝓuincie ciuitate traxixse
nomen ꝑhietur. Ad heret autẽ
ab oriente macedonie. a septemtͥ¬
one messie. ab occasu histria ter¬
minatur. a meridie uło adriati¬
co sinu clauditur. Epirꝰ a piro a¬
chillis filio oognominata. cuĩ ꝑs
chaonia que ande molosia dic¬
ta est a moloso filio piri quẽ de
andromaca habuit. s pꝰqmͣ occi¬
sus est pirrꝰ horestis insidiis an¬
dromacam helenus suscepit. te¬

Expanded text:
aliae plurimae nationes incoluerunt; aliae plurimae nationes incoluerunt; ampla est enim, ideoque plurimas continuit gentes. Ebrum fluvium Thracia fundit, qui etiam gentes barbarorum plurimas tangit. Graecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno incoluit. Sunt autem provinciae Graeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia. Dalmatia a Delmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit te
Abbreviated transcription (Latin):
st allum ⁊ sucinũ. caillaicũ quo
uiridẽ. ⁊ cerauniũ candid̾. due st̃
deanũ inferior circa uenũ. ꝓum¬
cias autẽ quas danubius abarba¬
nico ad meditraneũ mare secludit.
pͥma est messia amefiũ ꝓuentu
uocata. Unde ⁊ eam uet̾es o̾e̾ris hor¬
ueũ nuncupabant. hec autẽ ab
oriente ostiis danubii iũgitur.
ab euro u̾o tracie a meridie mace¬
donie. ab occasu histrie copłatur.
post messiã autẽ pantionia ẽ. Inde
moric̃ ager. frigidus ⁊ parchius
fructuosus. post quẽ rechic᷑. fe¬
rax frugib. qui excipit gallicam
beligͥcam. tracie tiras. iafech filiꝰ
ueniens nom̃ dedisse ꝑhibetur.
aui a seuitia inoolaꝵ trachiam ap¬
peslatam dixer̃t. huic ab oriente ꝓ¬
pontis ⁊ ur̃bs constantinopoł oppo¬
sita est. a septentͥone uͦ hist̾ ob̾tẽ¬
ditur. a meridie uͦ egeo mari ad he¬
ret. ab occasu macedonia illi subiac
Cuiꝰ regionẽ olim diu̾si ppłi massa¬

Expanded text:
stallum et sucinum, callaicum quoque stallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candeanum, inferior circa Rhenum. Provincias autem quas Danubius a Barbarico ad Mediterraneum mare secludit: prima est Moesia, a messium proventu vocata; unde et eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab oriente ostiis Danubii iungitur, ab Euro vero Thraciae, a meridie Macedoniae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricus ager frigidus et parcius fructuosus. Post quem Raeticus frugibus ferax, qui excipit Galliam Belgicam. Thraciae Thiras Iaphet filius veniens nomen dedisse perhibetur: alii a saevitia incolarum Thraciam appellatam dixerunt. Huic ab oriente Propontis et urbs Constantinopolis opposita est, a septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet. Cuius regionem olim Bessorum populus Massa
Abbreviated transcription (Latin):
tał ⁊ meridiana a ponto consur¬
gens. tota marimagno conũ¬
gitur. ⁊ minsulis gadis finit᷑. ꝑ¬
ma europe filio regio. sccchia in¬
ferior que ameotidis paludibus
incipiens int̾ damubiũ ⁊ occe añ
septenitͥonalẽ usq ad gͥraniam
porrigitur. que t̾ra gen̾alit̾ ꝓpt̾
barbaras gerites qͥb in habitaba¬
lania est. que ad meotidas palu¬
des ꝑtingit. post hanc datia ⁊go
tia. deinde g̾mania ubi plurimã
ꝑtem sueui incoluerũt. g̾mama
post sccchiã infexiorem a danubio
int̾ uenũ fluuiũ ooceanũ q cõ¬
clusa cuigiturq a septenitone
⁊ ocrasu occeano. ab ortu uͦ danu¬
bio. a mendie reno flumine de¬
runit᷑. t̾ra diues uiriũ ac ppłi
num̾osis ⁊ ĩ manub . Unde ⁊ ꝓpt̾¬
fecunditatẽ gignendoꝵ ppłoꝵ g̾ma¬
nia dicta est. Gignit aues hircani¬
as quaꝵ penne nocte ꝑluoent. Ui¬
soncias quoq feras et uros atq
aloes ꝑturit. Mituit ⁊ gẽmas cre¬

Expanded text:
talis et meridiana a Ponto consurtalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitalania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt. Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virum ac populis numerosis et inmanibus; unde etfecunditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, cry
Abbreviated transcription (Latin):
a merdie mare siccũ a t̾go mõ¬
tis dauri iuga. Hanc cignus
aumus int̾secat. matrem ur¬
biũ hab tarsim. In ea ⁊ cori¬
soos oppidũ est. unde crocũ
plurimũ. ⁊ optiniũ uenit spi¬
ramine flagnͣtior. ⁊ colore
plus auro licia nuncupata iꝑ
ab oriente adiuncta cilicie sit.
sam hab ab ortu ciliciã ab
oocasu ⁊ meridie mare a septem¬
tͥone cariam. Ibi est mons cine¬
ra qui nocturnis estib ignẽ ex¬
halat sicut in sicilia echna ⁊
uesulus in campania. de eutor
ost asiam ad europam fllũ
uertimꝰ. Europa quippe a ge¬
noris regis libie filia fuit qmͣ
iupit̾ ab affrica raptã cretam
agenor libie filius. ex qua lli¬
bia idest affrica fertur cognomi¬
nata. Unde apparet pͥudlibiam
accepisseuorabulũ postea euro¬
pam. europa autẽ in t̾ciam ꝑtẽ
orbis diuisa incipit a flumine
tanai. descendens d̾s ad oocasũ
ad sepdentͥonalẽ occeanũ usꝙ
infues hispanie. Cuiꝰ ꝑs orien¬

Expanded text:
a meridie mare Issicum, a tergo mona meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat: sicut in Sicilia Aetna et Vesuvius in Campania. De Europa . Post Asiam ad Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata; unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orien
Abbreviated transcription (Latin):
ia est qmͣ ex suo nomĩe appel¬
lauit tros troianoꝵ rex ganime¬
dis pat̾. due sũt autẽ maior ⁊¬
riã. herinꝰ fluuiꝰ disc̾nt a frigia
lidia sedes antiqͣ regnoꝵ qmͣ
pactoli unda extulit̾. in diuici¬
astorrentib aureis. Hec antea
menia dicebat᷑. Quedum ꝓ bre¬
nus. cum ingenti mbtitudĩe
ꝓfectus loca galatie occupa¬
uit ⁊ tirreniam nũcupanit᷑. li¬
dia autem a lido regia fr̃e qͥĩ
nata est. Coniugitur autẽ ab
occidente mi nori frigie ab or¬
tu imirnã urbem hab quã
helles fluuꝰ cingit cuiꝰ cami
pospactolus. ⁊herinꝰ cicũ flu¬
unt. arenis aubeis ditissimi.
Pamphilia. Ic auria ex situ lo¬
ci ꝑhibetur cognominata ꝙ
uindiq aꝑta auraꝵ flatib p̾a¬
teat. snetropolĩ urbem se leu¬
tiam habet. Cilicia a cilice qͦ¬
dam nom̃ traxit quem ortũ fe¬
nioe dñt antiqͥoremq ioue fu¬
isse asserũt plurima iaoet cam¬
pis recipiens ab occiduo liciã

Expanded text:
ia est, quam ex suo nomine appelia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phryriam Hermus fluvius discernit a Phrygia. 43. Lydia sedes antiqua regum, quam Pactoli unda extulit in divitias, torrentibus aureis: haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brenus cum ingenti multitudine profectus, loca Italiae occupavit, et Tyrrheniam nuncupavit. Lydia autem a Lydo regis fratre, qunata est. Conjungitur ab Occidente minori Phrygiae, ab Ortu Smyrnam urbem habet, quam Meles pos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. Pamphylia. Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam,
Abbreviated transcription (Latin):
in ponti exordio. ad ꝑtem soł orien¬
tia adu̾sa tracie iacet. młtis antea
nonũb appellata. sam pͥus bericia
dicda. deinde migdonia. mox abithi¬
nio rege bithinia est nũcupata. Ip¬
sa est ⁊ maior frigia. sucomedia urbs̃
inca ẽ ubi hansbal fugiens ueneni
haustu animã expirauit. Galatia
dicta a priscis galloꝵ gentib a qͥ¬
b extitit occupata. Nlam galli ĩ au¬
xiliũ a rege bithinie euocati regñ
cuan eo ꝑacta iuctorie. diuiser̃t sic¬
q deinde g̾cis ãmixti. pͥm̃ galli gͥ¬
ci nũo exantiꝰq galloꝵ noĩe galathr
dñr. ⁊ eoꝵ regio galatia nuncupat᷑.
frigia dicta a frigia europis filia.
hecͦ ⁊ dardania a dardano iouis fi¬
hic eñĩ ꝓfectus de corntho cuuta¬
te. pͥmus uenit in frigiam. Est
autem regio troadi suꝑiecta ab
aqͥlonis ꝑte galathie a meridi¬
ana uicina ẽ licarie ab oriẽte
lidie ad heret. ab occidente hellespõ¬
to mari t̾minat᷑. Huiꝰ regis tro¬

Expanded text:
in Ponti exordio ad partem solis orienin Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus extitit occupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithyniae evocati, regnum cum eo parta victoria diviserunt, sicque deinde Graecis admixti primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae dicuntur; et eorum regio Galatia nuncupatur. Phrygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis fHic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Tro
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qurb co Ilib tigris fluiꝰ na¬
sectur. lũi cuĩ montib archa ptꝰ di¬
luuiũ rescidisse ꝑhibetur. duplex ẽ
autẽ armenia suꝑior ⁊ inferior sicut
due pannonie. hib̾ia regio est asie ꝓ¬
pepontum armenie iuncda. In hac
herbe tincture utiles nascunt: Cappa¬
dociam urbs ꝓpͥam nominauit. Hec ĩ
capite sirie sta. ab oriende armeniã
tangit. ab occasu asiam minorẽ. Ab
aqͥlone mare cimericũ. ⁊ themist̾ios
campos qͥs habuere amazones. ã
meridie taurũ montẽ cui subiacet
cilicia tnisauria usq etd silicũ sinũ
que ipectat contra iplulã ciprũ. Tex¬
ra eiꝰ ante alias nutͥx equoꝵ. Alius
amnis ꝑ eam flurt. qui qͣndam li¬
die regna disuunxit a ꝑsis. Asia mi¬
nor ab oriente capadocia cingitur ab
aluis ꝑtib undiq mari ccumdat᷑.
slam a septentͥone pontũ eusinũ ha¬
bet ab occasu ꝓpontidẽ a meridie egi¬
ptiũ mare. Hab ꝓuincias bithi

Expanded text:
ex cuius collibus Tigris fluvius naex cuius collibus Tigris fluvius nascitur, et in cuius montibus arca post diluvium sedisse perhibetur. Duplex est autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniae. Hiberia regio Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. Cappadociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra eius ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disiunxit a Persis. Asia minor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias Bithyn