comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne extua re: annon. Nominũ impro¬
bitate in primis quantum uidere licet
offenderis. ac merito id quidem quis
enim preterte illoꝵ meptias diutius per¬
ferat: Et soleo sepe ip̃e metum aque rere
unde sit. ꝙ nulla resis magis. ꝗͣ facilitate
et mansuetudine ingratis atq: ĩmeritis
homunculis parum acceptus. Sed uide
parne sit hos labores suscipere: alium
coedificandi orbem: ut ingratissimorũ
querelas fugias. uide ne id deceat eantis
ceptis: hominũ insaniã uelle hr̃e casti¬
gatam. eu tam̃ de tota re pro tua prudẽ¬
tia cogitabis. Qđ si tandem istos uoles
homunculos pro sua temeritate atq: pro¬
cacitate mulctatos reddere: noui quid
facto opus sit. potius ꝗͣ ut tantam edifi¬
candi rem aggrediare. Illi quidem quod
preter cetera animantia erecto ad sidera
spectanda uultu ꝑstent. id circo exdeoꝵ
se ortos gne predicant. et sua interesse
deputant nosse quid quisq supe untias acli
aut metlicetur. Adde ꝙ diti fatis ceb¬

Expanded text:
ne ex tua re an non. Hominum improne ex tua re an non. Hominum improbitate inprimis quantum videre licet offenderis, ac merito id quidem. Quis enim praeter te illorum ineptias diutius perferat? Et soleo saepe ipse mecum quaerere unde sit quod nulla re sis magis quam facilitate et mansuetudine ingratis atque immeritis homunculis parum acceptus. Sed vide par ne sit hos labores suscipere alium coaedificandi orbem ut ingratissimorum querelas fugias, vide ne id deceat tantis caeptis hominum insaniam velle habere castigatam. Tu tamen de tota re pro tua prudentia cogitabis. Quod si tandem istos voles homunculos pro sua temeritate atque procacitate multatos reddere, novi quid facto opus sit, potius quam ut tantam aedificandi rem aggrediare. Illi quidem, quod praeter cetera animantia erecto ad sidera spectanda vultu perstent, idcirco ex deorum se ortos genere praedicant et sua interesse deputant nosse quid quisque superum agat aut meditetur. Adde quod dictis factisque cael
Abbreviated transcription (Latin):
atq obfirmatus erit. qui hec diutius per¬
ferat: hinc altercantium inter se expo¬
stulationibus obtundimur: hinc uatis
aut potius execrationibus obruimur. nec
tantaꝵ molestiaꝵ uexationumq: ullus
ad muenietur modus: At inuenietur
quidem. Quid tum: quo fruatur mudus
nom placet. hic status hec rerum conditio
grauis intolerabilisq est nouam uiuendi
rationem adinueniemus : alius erit nobis
adeo caedificandus mundus. edificabit
parebitur obmutuerant irato ioue ceten
omnes dii at monius sentiens quid suis
eet consecutus artibus. in ꝑturbandis eatito¬
opere & deorum & hoũm rebus. exultabat
animo sibiq congratulans glonabatur
ꝙ extam nero ledendi gne suas deproms¬
susset uindicandi facultates: quas dem
ridendo prosequeretur. Cerum ut ad sues
dissimulandi artes rediret: composito ad
mansuetudinẽ uultu subridens: adsis
queso inquit o iupiter. et que dixero. si
ꝑtuam facilitatem licet consideres: sint¬

Expanded text:
atque obfirmatus erit, qui haec diutius peratque obfirmatus erit, qui haec diutius perferat? Hinc altercantium inter se expostulationibus obtundimur, hinc votis, aut potius exsecrationibus obruimur. Nec tantarum molestiarum vexationumque ullus adinvenietur modus? At invenietur quidem. Quid tum? Quo fruantur mundus non placet. Hic status, haec rerum conditio gravis intolerabilisque est. Novam vivendi rationem adinveniemus: alius erit nobis adeo coaedificandus mundus. Aedificabitur, parebitur!". Obmutuerant irato Iove ceteri omnes dii. At Momus, sentiens quid suis esset consecutus artibus in pertubandis tantopere et deorum et hominum rebus, exultabat animo sibique congratulans gloriabatur quod ex tam raro laedendi genere suas deprompsisset vindicandi facultates, quas quidem ridendo prosequeretur. Verum, ut ad suas dissimulandi artes rediret, composito ad mansuetudinem vultu, subridens "Adsis, quaeso", inquit "o Iuppiter, et quae dixero, si per tuam facilitatem licet, consideres sint
Abbreviated transcription (Latin):
merrore : trabi libidine : impelli audacia
uelle indigna appetere immoderata. suis
banis nusꝗͣ nosse ꝑfrui: alioꝵ premiiis dolere
que quidem sua socordia atq ignauia recu¬
sent. refugiantq consequi. Et breue sibi
datum uite spacium condolent. qui supini
eam multis ꝑdendis horis oeio abutantur
& intersenescendum nibil agendo marce¬
scunt. Morbos et erumnas & diisimpor¬
tatas predicant: de his quid est quod dicã :
cum sit homo homini erumnaꝵ ultima.
Pestis est homo homini. Tu tibi homo tua uo¬
racitate : tua ingluuie: tuaq intemꝑantis¬
sime libidins incontinentia effecisti : ut
doloribus excruciere : ut morbo langueas
ut ip̃m te male ferendo perdas. Dolet
mortaliũ dementie: et mallem modestiori
ese predicos ingenio. Ced quid agam quo
me uertam : quis ab importunissimor
caterius obsessus oportumum sibi uspiam
consilium reperiat: quis tam ferreus
tam ad omnes lacessentiũ impetus exposit

Expanded text:
in errore, trahi libidine, impelli audacia, in errore, trahi libidine, impelli audacia, velle indigna, appetere immoderata, suis bonis nunquam nosse perfrui, aliorum praemiis dolere, quae quidem sua secordia atque ignavia recusent refugiantque consequi? Et breve sibi datum vitae spatium condolent qui supini tam multis perdendis horis otio abutantur, et inter senescendum nihil agendo marcescunt. Morbos et aerumnas a diis importatas praedicant. De his quid est quod dicam, cum sit homo homini aerumnarum ultima? Pestis est homo homini. Tu tibi, homo, tua voracitate, tua ingluvie tuaque intemperatissimae libidinis incontinentia effecisti ut doloribus excruciere, ut morbo langueas, ut ipsum te male ferendo perdas. Dolet mortalium dementiae et mallem modestiori esse praeditos ingenio. Sed quid agam, quo me vertam? Quis ab importunissimorum catervis obsessus oportunum sibi uspiam consilium reperiat? Quis tam ferreus, tam ad omnes lacessentium impetus expositus
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ni natura gignendaꝵ rerum ignicalos
atq hachis quasi thesauris mlusos foui spũ
quo ad ueris opus: atq omamentũ suarent᷑
At improbi illi tantoꝵ a me acceptor como¬
doꝵ mimemores ingrati: indigni mortales
nouaꝵ semꝑcupidi rerum ep̃oꝵq suiq
ad modum impatientes : dumque a me
aut petant. aut optent. non habent am¬
plius dum ultro eis commodo que ne
optare quidem audeant. si modestiores sint
pro accepto beneficio nihil plus estaqus di
referant. ꝗͣ menm odium nuno estũ
nunc algores nunc uentos execrant᷑. et
nos ea facere accusant: que suam in rem
non sit. neq uerent᷑ dicere nos ea facere
que uesani amentesq non facerent. Sed
merito accusant. nam eos prosequimur
beneficiis quos furialibus erinis ꝑsequi opus
est. Sed satis iuꝑq furoribus exagieantur
quando quidem se deoꝵ superum heredes
deputant. regniq parte deposcunt: Aut
quis maior inueniri põt furor : ꝗͣuersari

Expanded text:
ab omni natura gignendarum rerum igniculos ab omni natura gignendarum rerum igniculos atque baccis quasi thesauris inclusos fovi spiritu, quo ad veris opus atque ornamentum servarentur. At improbi illi, tantorum a me acceptorum commodorum immemores, ingrati, indigni mortales ac novarum semper cupidi rerum temporumque, suique admodum impatientes, dum quae a me aut petant aut optent non habent amplius, dum ultro eis commodo quae ne optare quidem audeant, si modestiores sint, pro accepto beneficio nihil plus est quod referant quam merum odium. Nunc aestum, nunc algores, nunc ventos exsecrantur, et nos ea facere accusant quae suam in rem non sint, neque verentur dicere nos ea facere quae vesani amentesque non facerent. Sed merito accusant, nam eos prosequimur beneficiis, quos furialibus Erinnibus persequi est opus. Sed satis superque furoribus exagitantur, quandoquidem se deorum superum haeredes deputant regnique partem deposcunt. Aut quis maior inveniri potest furor quam versari
Abbreviated transcription (Latin):
quod iux ferendum est: homunculi obstat
Sed quid ego in hanc unam pestem anima¬
tium ne dicam homines irastar: hoc
nimiꝵ nr̃a effecit nimia facilitas : dum
omnibus obsequi ulero cupimus : omnin
innos tementatẽ illeximus. Dederam
mortalibus ut duras et indomitas eorũ
mentes nr̃oꝵ muneꝵ admiratione mi¬
tigarem aeq bnficis ad bene de nobis
sentiendum flectere : plura longe ꝗ̃ op¬
tare hoĩes sit fas. nanꝙ principio dedera
amenissimum odoratissimumq perpetua
Norum copia uer. Cupere se illi quadem
dixero ut quam frustuum spem Nores pre
Soferrent: mature traderem Ealdere
estatem adieci eiꝙ rei uulcam fabrossom¬
nems ignium officinam exercuui qu oruni
manu & opera intimis ab radicibus sucus
inbachas educeret᷑ atq in ramos fructũq
contresteret quid tum demum saturi
frustuuĩ copia delectari se admodum acq
cupers dixenint. ut pristinũ uer restituerẽ
Cessi quidem eorum libidini. collegi idcuto

Expanded text:
quod vix ferendum est, homunculi obstant. quod vix ferendum est, homunculi obstant. Sed quid ego in hanc unam pestem animantium, ne dicam homines, irascar? Hoc nimirum nostra effecit nimia facilitas: dum omnibus obsequi ultro cupimus, omnium in nos temeritatem illeximus. Dederam mortalibus, ut duras et indomitas eorum mentes nostrorum munerum admiratione mitigarem atque beneficiis ad bene de nobis sentiendum flecterem, plura longe quam optare homines sit fas. Namque principio dederam amoenissimum odoratissimumque perpetua florum copia ver. Cupere se illi quidem dixere ut quam fructuum spem flores prae se ferrent mature traderem: ea de re aestatem adieci, eique rei Vulcani fabros omniumque ignium officinam exercui, quorum manu et opera intimis ab radicibus succus in baccas educeretur atque in ramos fructumque concresceret. Quid tum? Demum saturi, fructuum copia delectari se admodum atque cupere dixerunt ut pristinum ver restituerem. Cessi quidem eorum libidini: collegi idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
Liceat ꝑ hanc nr̃am patientiam insanire
At pudeat olim de nobis demum abiecte
atq impudenter sentire. An non illud
est impudentie: que quisq fastidiat
eẽ apud se : ea inprincipis gremiu uelle
reicere: Vota mortalium deponi recu¬
sant apud se. quo alibi ponant non pacet
locus: ad me itur expostulatur: ut ude
atq inde adimani. quid hoc: analiud ẽ
ꝗ efflagitare. ut que illis ingrata sint . que
obscena illis uideantur: que desertis et
incultissimis sius in uastitatib excepisse
nolint. ea in regium tridimum reiciãt
Oncis miseros. si impudentissimis obtemꝑ¬
andum sit: & infelicissimos: si hi s imꝑ¬
andum sit: apud quos nulla est princi¬
pis reuerentia. nulla equi: nulla pudo¬
ris obseruatio. Putabam me aliquando
magna diligentia compositis rebus: et di¬
stributis pro dignitate imperiis: ab his
presertim molestiis. uacatuꝵ. Nunc
ne id ioui maximo rerum principi: deo-¬
rumq regi liceat: non celicole modo: sed

Expanded text:
Liceat per hanc nostram patientiam insanire, Liceat per hanc nostram patientiam insanire, at pudeat olim de nobis demum abiecte atque impudenter sentire! Annon illud est impudentiae, quae quisque fastidiat esse apud se, ea in principis gremium velle reicere? Vota mortalium deponi recusant apud se: quo alibi ponantur non patet locus: ad me itur, expostulatur ut inde atque inde adimam. Quid hoc? An aliud est quam efflagitare ut quae illis ingrata sint, quae obscena illis videantur, quae desertis et incultissimis suis in vastitatibus excepisse nolint, ea in regium triclinium reiiciantur? O nos miseros, si impudentissimis obtemperandum sit, et infelicissimos, si his imperandum sit apud quos nulla est principis reverentia, nulla aequi, nulla pudoris observatio! Putabam me aliquando magna diligentia compositis rebus, et distributis pro dignitate imperiis, ab his praesertim molestiis vacaturum. Nunc ne id Iovi maximo rerum principi deorumque regi liceat non caelicolae modo sed,
Abbreviated transcription (Latin):
alas expilar& pinnasq decerperet : quas
monstris nauigiorim adigeret. Ealum
accusabat neptũnus: ꝙ miscere omnia :
ociumq atq equabilitatem suarum
regionum funditus ꝑturbaret. Neptũnũ
rirsus de chetis accusabat: ꝙ se impio ho¬
spitio exciperet. nitoremq atq illibatũ
uirginitatis florem auderet uiolare
Nunc ee noua distidioꝵ distordiarusus
materia oborta est. Iunonemaccusat
neptũnus ꝙ uotorum purgamenta edi¬
ficationisq: nudera maram neptunam
ꝓ contemptum & contumeliam eiecent
eres ne suum in solum reiciant᷑ repugnat
Ca item uulcanus negat posse cominode suis
mofficinis apud se recipi: & harum que¬
relarum ad me m̃qͣuieta immodestissimoꝵ
iurgia referuntur. Ego delirantibus
meas patientissimas aures prebeo isti nr̃a
abuti patientia non cessant: nilil uerent᷑
Quid hoc petulantie est: nunꝗͣ ne erit
ut hacurã garulitate mutuo uos laces¬
sere. nosq ostinate obtundere desinatis:

Expanded text:
alas expilarent plumasque decerperent, quas alas expilarent plumasque decerperent, quas monstris navigiorum adigerent. Aeolum accusabat Neptunus quod misceret omnia, otiumque atque aequabilitatem suarum regionum funditus perturbaret. Neptunum rursus et Thetis accusabat quod se impio hospitio exciperet nitoremque atque illibatum virginitatis florem auderet violare. Nunc et nova discidiorum discordiarumque materia oborta est: Iunonem accusat Neptunus quod votorum purgamenta aedificationisque rudera in aram neptuninam per contemptum et contumeliam eiecerit; Ceres ne suum in solum reiciantur repugnat; ea item Vulcanus negat posse commode suis in officinis apud se recipi, et harum querelarum ad me irrequieta immodestissimorum iurgia referuntur. Ego delirantibus meas patientissimas aures praebeo, isti nostra abuti patientia non cessant, nihil verentur. Quid hoc petulantiae est? Nunquamne erit ut hac vestra garrulitate mutuo vos lacessere nosque obstinate obtundere desinatis?
Abbreviated transcription (Latin):
presis quorum commodis adiuigiles quoꝵ
quietẽ & tranquillieatescuris & laborib
tuis preferas: neq benericii neq officiime¬
mores inte sint : dum assiduis. futilibq¬
expostulationibus obtundere : atq uariis agi¬
tare solicitudinibus non desinant. Semꝑ¬
ne o meum conuitium. semꝑne causisex¬
postulationum innouatis me coram con¬
tendere ad simultatẽ ꝑseuerabitis : quo¬
tiens ur̃a sedaui iurgia: quotiens & con¬
tumelia coercui. a rixa distraxi: ab in¬
sania reuocaui: quotiens hos nr̃os tumul¬
eus oppressi: Petim accusabat olim
uulcanus. triteq iam tumurẽ he fuere
fabule : ꝙ splendorẽ lucemq omnis sue
dignitatis pollueret. atq extingueret
Iulcanum diana. siluaniq dii accusabat
ꝙ umbratiles suas a menasq sedes hostili
impetu inimaniq iniuria populare. aeq
uastare aggrederetur. Hos accusabat
ȩcelus ꝙ zefiro et noco & austris et
aquilonibus: ceterisq sius cõmilitonib

Expanded text:
praesis, quorum commodis advigiles, quorum praesis, quorum commodis advigiles, quorum quietem et tranquillitatem curis et laboribus tuis praeferas neque beneficii, neque officii memores in te sint, dum assiduis futilibusqexpostulationibus obtundere atque variis agitare sollicitudinibus non desinant. Semperne, o meum convitium, semperne causis expostulationum innovatis me coram contendere ad simultatem perseverabitis? Quotiens vestra sedavi iurgia, quotiens a contumelia cohercui, a rixa distraxi, ab insania revocavi, quotiens hos nostros tumultus oppressi! Thetim accusabat olim Vulcanus tritaeque iam tum vestrae hae fuere fabulae quod splendorem lucemque omnis suae dignitatis pollueret atque extingueret. Vulcanum Diana Silvanique dii accusabant quod umbratiles suas amoenasque sedes hostili impetu immanique iniuria populare atque vastare aggrederetur. Hos accusabat Aeolus quod Zephyro et Noto et Austris et Aquilonibus ceterisque suis commilitonibus
Abbreviated transcription (Latin):
admoniti manifesto ꝑspexere cepta mulieꝵ
eo semꝑtendere. ut aliquid discordiarum
discidioꝵq exustitent. Nam &si inter¬
eos qui tum aduentarant deos aliquid for¬
tassis aderat : quominus unanimes atq cõ¬
cordes eẽnt. ad ueteres eam̃ simultates.
unonis nouissimum factum magnas con¬
tentionum a crimomas excitarat. quas ubi
ad iouem detulissent conuersus adherculẽ
iupiter animo uehementer cõmotus. en
inquit: et quanti est nos eẽ principes: ꝗd
homines querant᷑ nullam sibi aduenire
horam hore ꝑsimilem: nihilad animi sen¬
tentiam secumdare nos & dii & rerum
principes integramunam sumere cenam
uacuam molestia non poterimus: quosnã
accusem: istoꝵ ne studia importuna: et
isanas cupiditates : an meam potius desidio¬
sam facilitatem: qua fiat: ut cum licere
sibi ꝑ me omnia arbitrentur. tum d me̾¬
dum plussacis uiuet delirare Quiduis
malim fore me ꝗ principem dum ꝗbus

Expanded text:
admoniti manifeste perspexere caepta mulierum admoniti manifeste perspexere caepta mulierum eo semper tendere, ut aliquid discordiarum discidiorumque exsuscitent. Nam etsi eos inter, qui tum adventarant deos, aliquid fortasse aderat quominus unanimes et concordes essent, ad veteres tamen simultates Iunonis novissimum factum magnas contentionum acrimonias excitarat. Quas ubi ad Iovem detulissent, conversus ad Herculem Iuppiter, animo vehementer commotus, "En" inquit "et quanti est nos esse principes? Quid homines querantur nullam sibi advenire horam horae persimilem, nihil ad animi sententiam secundare? Nos et dii et rerum principes integram unam sumere coenam vacuam molestia non poterimus! Quosnam accusem? Istorumne studia importuna et insanas cupiditates an meam potius desidiosam facilitatem, qua fiat ut cum licere sibi per me omnia arbitrentur, tum et interdum plus satis iuvet delirare? Quidvis malim fore me quam principem, dum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ingenia supenata faterent᷑. Alia expant
successit: ut maiorem in modum demi¬
rarent᷑: quid sibi cumulus illic maxmioꝵ
deoꝵ mera se tumultuantium : & ad cli
regiam infesto gradu properantiũ uellet
Ergo & illud uersus oculis: & hic aurib
arrecti & animis mnpartes uerasq: solicio
pendebant. Illud interea effecit: ut aeriꝰ
cõmouerent᷑ Qđ uix dum eo appulerãt
cumillico iunonis illud uastum : & im¬
mane tantaꝵ impensaꝵ opus labans cor¬
ruit. cuius fragore et sonitu sub incussa
celi uti sunt enea cõuexa: maximum
dedere sonitum: quem ab resbnantis te¬
studinis timitũ exceptum musici no¬
tantes ad memorie posteritatem iunonis
illud caducum fragileq: opus tĩnimtiun¬
cuparunt. At postea id torrupto uocabulo
irim uulgo appellarunt. Iupiter uero
cetenq celicole cum aliunde. tum hinc
ꝗͣ momni re agenda sit ratio : mens in¬
stitutũq muliebre in consultum: & penitꝰ
ineptum annotarunt: subinde reipa

Expanded text:
ingenia superata faterentur. Alia ex parte ingenia superata faterentur. Alia ex parte successit ut maiorem in modum demirarentur quid sibi cumulus illic maximorum deorum intra se tumultuantium et ad caeli regiam infesto gradu properantium vellet. Ergo et illuc versis oculis et hic auribus arrecti et animis in partes utrasque solliciti pendebant. Illud interea effecit ut acrius etiam moverentur, quod vixdum eo appulerant, cum illico Iunonis illud vastum et immane tantarum impensarum opus labans corruit, cuius fragore et sonitu subincussa caeli uti sunt aenea convexa maximum dedere sonitum, quem ab resonantis testudinis tinnitu exceptum musici notantes ad memoriae posteritatem Iunonis illud caducum fragileque opus Tinim nuncuparunt, at postea corrupto vocabulo Irim vulgo appellarunt. Iuppiter vero ceterique caelicolae cum aliunde, tum hinc quam in omni re agenda sit ratio, mens institutumque muliebre inconsultum et penitus ineptum annotarunt; subinde re ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoium uslim ad uite necessitatẽ : ad
bene. heaceq uiuendum confenent. que
ad ocium. & tranquillitatẽ facerent: que
ad salutem: ad omamentum : ad decus
publicarũ priuatarũq rerum conduceret
que ad cognitionem superum : ad metum
deoꝵ ad obseruationem religionis accõ¬
modarentur. Hanc herculis ad momũ
orationem : & aĩos uerinq iam ad alter¬
cationem paratos occupauit: atq auertit
repens exauditus ad celi uestibulum stre¬
pitus ad quemdinoscendum cum relictis
poculis ad uolassent: euenit: ut in grãde
mcidernt admirationem: conspecto s
regione maximo: atq omni coloꝵ uanie¬
tate ornatissimo artu eriumphali quẽ
quidem iuno toedificarat. auroq uotoꝵ
conflato operierat. tanto & operis & orna¬
mentiartificio insignem: atq illustrem
ut celicolaꝵ optimi architeti fieri id ne¬
garint potuisse. & piatores. fictoresq eẽs
sua eẽ in eo expingendo. atq expoliendo

Expanded text:
ad ad bene beateque vivendum conferrent, quae ad otium et tranquillitatem facerent, quae ad salutem, ad ornamentum, ad decus publicarum privatarumque rerum conducerent, quae ad cognitionem superum, ad metum deorum, ad observationem religionis accommodarentur!". Hanc Herculis ad Momum orationem et animos utrinque iam ad altercationem paratos occupavit atque avertit repens exauditus ad caeli vestibulum strepitus ad quem dinoscendum cum relictis poculis advolassent, evenit ut in grandem inciderint admirationem, conspecto e regione maximo atque omni colorum varietate ornatissimo arcu triumphali, quem quidem Iuno coaedificarat auroque votorum conflato operuerat, tanto et operis et ornamenti artificio insignem atque illustrem ut caelicolarum optimi architecti fieri id negarint potuisse, et pictores fictoresque omnes sua esse in eo expingendo atque expoliendo
Abbreviated transcription (Latin):
& animum bene interpẽtror : qui iouem
admones. ut malit que sue sint bñficẽtie
meminisse : ꝗͣ que aliorum sint iniurie:
si ad miunam pensandum est : quod incon¬
sulti homines admiserint: id eo ni fallor
ꝑtinet oiupiter: ut sic dixisse uelit momus:
tucum insipientibus non succensueris. officis
erit sapientibus: & optime de diis meritis
omnia ad gr̃ãm. et bñficentiam referre:
Quodcum fecisse uolet iupiter o superi optimi
et quosnam deliget : quos ornabit : quos
celo dignos putabit: Eosne : qui omnia
curbent. mhil pacati . nihil quieti passit
aut meditari: aut exequi : An eos potiꝰ
quos ratio quedamnon absturraꝵ iipro¬
bitate ductã. sed & uirtute parata. et
consticuta aditum sibi adiouis : deorũq
gnitiam. et bnĩuolentiam patefecerit:¬
qui suo studio. diligentia . opera lalones
periculo plurmia ꝑquisierit. multa mue¬
nerit: nihil pretermiserit. omnia tep¬
tarit i mediumq contulerit que qđẽ¬

Expanded text:
et animum bene interpretor, qui Iovem et animum bene interpretor, qui Iovem admones ut malit quae suae sint beneficentiae meminisse quam quae aliorum sint iniuriae, si ad iniuriam pensandum est quod inconsulti homines admiserint. Ideo, ni fallor, pertinet, o Iuppiter, ut sic dixisse velit Momus: tu quidem cum insipientibus omnino succensueris, officii erit sapientibus et optime de diis meritis omnia ad gratiam et beneficentiam referre. Quod cum fecisse volet Iuppiter, o superi optimi, et quosnam diliget, quos ornabit, quos caelo dignos putabit? Eosne qui omnia turbent, nihil pacati, nihil quieti possint aut meditari aut exequi, an eos potius quos ratio quaedam non ab scurrarum improbitate ducta, sed a virtute parata et constituta aditum sibi ad Iovis deorumque gratiam et benivolentiam patefeceritQui suo studio, diligentia, opere, labore, periculo plurima perquisierit, multa invenerit, nihil praetermiserit, omnia temptarit in mediumque contulerit quae q
Abbreviated transcription (Latin):
superis. Quod si nestias. pħi mome. ph̃i
superi multa & prestantissima ad marestacis
decus imperiiq: columen cum acceperint
tum se accepisse non inficientur: quibue
& superi omnia pietatis officia cum debeat᷑
tum & deberi fateant᷑ Et diligunt ꝗdem
eam studiosoꝵ familiam mome superi magis
ꝗͣut dictistius commoti eos uelint ꝑdere :
potius cupiunt ẽẽ non infelicissimos: ac
merito id quidem. nam hi ratione et
uia assecuti sunt ut sit nemo. quindeoꝵ
ium. & numen eẽ non sentiat: atq profi¬
teatur : & se ad bonos mores. rectãq uite
normam accõmodet. neq tam̃ uelim
momum nrum deorum festiuussimum
tam eẽ ẽgamortaliũ gns iritum deputes
ut eos oderit: qui fortasse quempiam ex
mortalibus astiuerit inter superos. de me
aduentitio nouoq deo hoc testor. a me
plurimũ deberi momo: ꝙ filie uisserit
ut aduos me sublatum afferret: et te
laudo mome: si tuam erga mortales mente

Expanded text:
superis? Quod si nescias, philosophi, Momsuperis? Quod si nescias, philosophi, Momsuperi multa et praestantissima ad maiestatis decus imperiique culmen cum acceperint, tum se accepisse non inficientur, quibusve et superi omnia pietatis officia cum debeant, tum et deberi fateantur. Et diligunt quidem eam studiosorum familiam, Mome, superi magis quam ut dictis tuis commoti eos velint perdere, potius cupiunt eos esse non infelicissimos, ac merito id quidem, nam hi ratione et via assecuti sunt ut sit nemo quin deorum vim et numen esse non sentiat neque profiteatur et se ad bonos mores rectamque vitae normam accommodet. Neque tamen velim Momum nostrum, deorum festivissimum, tam esse erga mortalium genus iratum deputes ut eos oderit, qui fortasse quempiam ex mortalibus asciverit inter superos. De me adventitio novoque deo hoc testor, a me plurimum deberi Momo quod filiae iusserit ut ad vos me sublatum afferret. Et te laudo, Mome, si tuam erga mortales mentem
Abbreviated transcription (Latin):
difficiles suscepissent: atq obuussent : ꝗs
erit deoꝵ oiũm. qui illis preterte unum
mome succenseat: quis erit deoꝵ oiũm
precer te unum mome : qui illos non dese
bene meritos fateatur: quiserit. quin
illis preterte unum mome. hñdas gratias
diligendos : uiuandos : seruandosq non
affirmet. Deorum aut̃ cultores atq: obser¬
uatores quales illicunq sint mostro pro
officio o superi ne uͦ non non fouebimust
eorum saluti non prospiciemus: eorum
cause: commodis: rationibusq non opitu¬
labimur: eos dem̃ ꝑ quos hec tã digna
tam grata. tam accepta constent. ꝑ quos
dii putemur & ueneremur : momus deoꝵ
cause affectissimus celo anũete. atq impunte
oderit: Siccine studio et contentione
rationibus deorum inseruire didicsti mome:
ut qui illic apud mortales quo colimur.
uenerenur. supplicemur. prouident. esffe¬
cerit instituerit : eum hc tuo dicendi arti¬
ficio & uerborum ambagibus inducas modiũ

Expanded text:
difficiles suscepissent atque obivissent: quis difficiles suscepissent atque obivissent: quis erit deorum omnium qui illis, praeter te unum, Mome, succenseat? Quis erit deorum omnium praeter te unum, Mome, qui illos non de se bene meritos fateatur? Quis erit quin illis, praeter te unum, Mome, habendas gratias, diligendos, iuvandos servandosque non affirmet? Deorum autem cultores atque observatores, quales illi cumque sint, nostro pro officio, o superi, ne vero non fovebimus, eorum saluti non prospiciemus, eorum causae, commodis rationibusque non opitulabimur! Eos demum per quos haec tam digna, tam grata, tam accepta constent, per quos dii putemur et veneremur, Momus, deorum causae affectissimus, caelo annuente atque impune oderit! Siccine studio et contentione rationibus deorum inservire didicisti, Mome, ut qui illic apud mortales quo colamur, veneremur, supplicemur providerit, effecerit, instituerit, eum hic tuo dicendi artificio et verborum ambagibus inducas in odium
Abbreviated transcription (Latin):
longum eẽt prosequi: cum precdara. pre¬
stantissimaq et sũmodeoꝵ bñficio esse
concessa hõibus. tum & ip̃is adus in pͥmisq
diuina a mente atq ratione ducta as¬
serat: atq confirmet: Hec ut hoĩes
dmoscerent: & profiterent᷑ uiri docti
et igỹnasiis. bibliothetisq non inter
errones et crapulas educati effecere:
dicendo : monendo : suadendo mon¬
strando. quod equum sit: quod dereat.¬
quid oporteat: non popularium auribus
applaudendo non afflictos irridendo non
mestos irritando: fecere in ꝗͣ docti ip̃i suis
euigilatis: et bene deductis rationibus ut
honos diis redderetur: ue cerimoniarum
religio obseruaret᷑: ut pietas sanctimo¬
ma. iurtusq coleretur. At qui hec ꝗden
eo fecere: quo ceteros meliores redderent
non quo sibi manemullam gloriã aucu¬
parent᷑: qui tam& siglone cupiditate
cõmoti. tantas uigilias. tantos labores tã
multa diligentia. & cura res arduas. &e

Expanded text:
longum esset prosequi, cum praeclara praelongum esset prosequi, cum praeclara praestantissimaque et summo deorum beneficio esse concessa hominibus, tum et ipsis a diis, inprimisque divina a mente atque ratione ducta asserat atque confirmet? Haec ut homines dinoscerent et profiterentur viri docti et in gymnasiis bibliothecisque, non inter errones et crapulas educati, effecere dicendo, monendo, suadendo, monstrando quod aequum sit, quod deceat,quod oporteat, non popularium auribus applaudendo, non afflictos irridendo, non moestos irritando; fecere, inquam, docti ipsi, suis evigilatis et bene diductis rationibus, ut honos diis redderetur, ut cerimoniarum religio observaretur, ut pietas, sanctimonia virtusque coleretur. Atqui haec quidem eo fecere quo ceteros meliores redderent, non quo sibi inanem ullam gloriam aucuparentur: qui tametsi gloriae cupiditate commoti tantas vigilias, tantos labores, tam multa diligentia et cura res arduas et
Abbreviated transcription (Latin):
dictis : & ironia: Sed noso superitam
grandi accurataq momi oratione com¬
moti. quid faciemus: illudne preteribimꝰ
quod meminisse oportet: ꝗͣ diu fuerint
mortales. eamdiu fuisse &e opmionum
errores & studiorum uarietates et di¬
sputationum meptias. Sed tu deorum
gnauissime a gedum mome negabis ne :¬
cum hs studioꝵ familiis. inquas tu
tam a trocissime muchebare. eternum
fuisse quandam ꝑhennem inquisitionem
ueri atq boni: negabisne pħ̃oꝵ opera
effectum. ut genus mortalium seq suãq
sorte non ignoret. Nonerit abre. neq
ab officio mome: si abste prouocatus con¬
gredior. Etenim quis unꝗͣ apud morta¬
les tam proteruus iuentus est : qui se
maximoꝵ deorum amplitudine: et ma¬
iestate clignum deputet : ꝗs est qu nõse
ꝗdͥiem tam multis. que a diis suscepenit:
bonis prope indignum deputet: Anerit
ullus amens adeo furoreq ad eo ꝑditus
quinmentem. rationem. intelligentiam
rerumq memoriam: et eiusmodi. que

Expanded text:
dictis et ironia? Sed nos, o superi, tam dictis et ironia? Sed nos, o superi, tam grandi accurataque Momi oratione commoti, quid faciemus? Illudne praeteribimus, quod meminisse oportet, quamdiu fuerint mortales, tamdiu fuisse et opinionum errores et studiorum varietates et disputationum ineptias? Sed tu, deorum gravissime, agedum Mome: negabisne cum istis studiosorum familiis, in quas tu tam atrocissime invehebare, aeternum fuisse quandam perennem inquisitionem veri atque boni? Negabisne philosophorum ope effectum ut genus mortalium seque suamque sortem non ignoret? Non enim erit ab re neque ab officio, Mome, si abs te provocatus congrediar. Etenim quis unquam apud mortales tam protervus inventus est, qui se maximorum deorum amplitudine et maiestate dignum deputet? Quis est qui non se quidem tam multis quae a diis susceperit bonis prope indignum deputet? An erit ullus amens adeo furoreque adeo percitus quin mentem, rationem, intelligentiam rerumque memoriam et eiusmodi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
talibis errore presertim consilii aduersus
ignotum apud se momum desipientibus
qñ quidem apud superos monus ita se gerit:
ut non facile nosci: & alius uider possit
plane. ꝗͣsit. ged cauendum item est iner
quis i alioꝵ incommodum. atq detͥm̃tum
płas sapiat. plusue teneat artium fallendi
ꝗ ingenia bona: ee simplicia deceat. Qiud
illi mortales possint eloquentia. exmomo
ꝑspicue licet intelligere : qui tam exꝗsita
excogieataq suadendi ratione instructus
de mortalium gynasiis ad superos redit
Sed de momidictis deq tota causa quid a
iaue optimo e maximo sentiri deceat.
inpromptu est. quid uͦ statuisse debeat.
aliiuiderint. At tu mome illud uelim
tetum deputes: an hic aut locus aue tp̃s
idoneus accõmoda tusuesit: ut in ton¬
uiuio de his rebus miocundissimis disputes
ut capitis causam agites: quid tibi uo¬
luisti mome: Vt rum pħos aeq eruditos
ad inuidiam trahere: andeos lacessere

Expanded text:
talibus errore praesertim consilii adversus talibus errore praesertim consilii adversus ignotum apud se Momum desipientibus, quandoquidem apud superos Momus ita se gerit ut non facile nosci et alius videri possit plane quam sit. Sed cavendum item est ne quis in aliorum incommodum atque detrimentum plus sapiat plusve teneat artium fallendi quam ingenia bona et simplicia deceat. Quid illi mortales possint eloquentia ex Momo perspicue licet intelligere, qui tam exquisita excogitataque suadendi ratione instructus de mortalium gymnasiis ad superos rediit. Sed de Momi dictis deque tota causa quid a Iove optimo et maximo sentiri deceat in promptu est; quid vero statuisse debeat, alii viderint. At tu, Mome, illud velim tecum deputes, an hic aut locus aut tempus idoneus accommodatusve sit, ut in convivio de his rebus iniucundissimis disputes, ut capitis causam agites. Quid tibi voluisti, Mome? Utrum philosophos atque eruditos ad invidiam trahere, an deos lacessere
Abbreviated transcription (Latin):
uicti disputatiomibus. capitali odio disi¬
derent: id cuto furore concitas irnusse
atq un illam̃ ab se ꝑsepius alibi enãnitã
rnatulisse. sed petere se ab ioue optimo
et maximis diis ne huie mortalium nosi¬
pentie succenseant potuis que se digna
sunt : suam ꝑ indulgentiam. atq bñ ficentiã
cogitarent et prodesse morta libus pseue¬
rent: momi incõmodis atq muuris pest¬
habitis. Nec momus submissa & inflexa
uoce: tristiq fronte referens. animo erat
alatri : cum cetenas obres. tum ꝙ deos: atq
in primis iouem dictoꝵ aculeis commouen
non obscure perpendebat. ꝑspiciebat enim
obmutuisse ionem: et digito hospitalem
mensam subincussisse: ergo mera se gau¬
cdio exultabat. quam rem intuens hercules
subridens. Te inquit ego itemo nr̃ mome
testor nequid ip̃e succenseas siqua ex par¬
te mortalium causam non eẽ apud iouẽ
omio desertam cupio: et ad ionem uersus
indulgendum sane o iupiter est inquit mor¬

Expanded text:
victi disputationibus capitali odio dissivicti disputationibus capitali odio dissiderent, idcirco furore concitos irruisse atque vim illam ab se persaepius alibi enarratam intulisse; sed petere se ab Iove optimo et maximis diis ne huic mortalium insipientiae succenseant, sed potius quae se digna sunt suam per indulgentiam atque beneficentiam cogitarent et prodesse mortalibus perseverent, Momi incommodis atque iniuriis posthabitis. Haec Momus submissa et inflexa voce tristique fronte referens, animo erat alacri, cum ceteras ob res, tum quod deos atque inprimis Iovem dictorum aculeis commoveri non obscure perpendebat. Perspiciebat enim obmutuisse Iovem et digito hospitalem mensam subincussisse, ergo intra se gaudio exultabat. Quam rem intuens Hercules subridens "Te" inquit "ego item, o noster Mome, testor, ne quid ipse succenseas si qua ex parte mortalium causam non esse apud Iovem omnino desertam cupio", et ad Iovem versus "Indulgendum sane, o Iuppiter, est" inquit "mor
Abbreviated transcription (Latin):
cum gỹnasis. et libris et bibliothecis assu¬
merent. Ueruim se pro suoꝵ temporum
conditione. et nec essitare temꝑasse iaicũ¬
die. pro suscepti eam̃ negotii rationeno
potuisse non facere : quin in id erumperet
uerboꝵ ut inter admonendum eos qui
de diss ita obloquerent᷑: hortaret᷑ i terũ
atq iteruim prospicerent: nequid de his
& quibus tantis. tamq diuinis prosecuti
eẽnt bñficiis aut perperam ꝑuerseq opi¬
narent᷑ : aut male mereri aggrederent
cauerentq nedum deos negent demu
sentiant presentes eẽ eos atq piissmioꝵ
A impiissimoꝵ : proboꝵ. et improborr :
hr̃e discrimen. postremo illis optaut ut
ea mens epad superos sit . que suo sit sine
detrimento malo Hlicigꝰ ambitiosos ullos
qui omnia possent moderatius perperi
ꝗͣuiden cuius ꝗͣ prudentie et consilio ac¬
quiestere. consensione facta insurrexisse
& quod momi presertim admonitiones
dedignarent᷑ a quo iampridem multis

Expanded text:
cum gymnasiis et libris et bibliothecis absucum gymnasiis et libris et bibliothecis absumerent. Verum se pro suorum temporum conditione et necessitate temperasse iracundiae, pro suscepti tamen negotii ratione non potuisse non facere quin in id erumperet verborum, ut inter admonendum eos, qui de diis ita obloquerentur, hortaretur iterum atque iterum prospicerent ne quid de his, a quibus tantis tamque divinis prosecuti essent beneficiis, aut perperam perverseque opinarentur, aut male mereri aggrederentur, caverentque ne dum deos negent, demum sentiant praesentes esse eos atque piissimorum et impiissimorum, proborum et improborum habere discrimen, postremo illis optasse ut ea mens erga superos sit, quae suo sit sine detrimento et malo. Hic igitur ambitiosos illos, qui omnia possent moderantius perpeti quam videri cuiusquam prudentiae et consilio acquiescere, consensione facta insurrexisse, et quod Momi praesertim admonitiones dedignarentur, a quo iam pridem multis
Abbreviated transcription (Latin):
supplicationibus obsetratiombus q pone deũ
alias res agentiũ: aut malar eehdseosiata
anosstefos desinamus meprt eios s olucitare
untis cerimoniis. qui uoluretaenib us mrati¬
solene s agontesꝗ odent̃ caueimus mutili
nr̃a suꝑstitione de iusuelle bene ruien
qui quidem aut nulli suntaue malusto
q̃ psti semper admiseros mortales muellelscom¬
fudendos iugilant. huiusmodi fuise am¬
bitiosi allius orationem monius retulor
et hric se se oratione adiuraua ita cnm¬
motum dictoꝵ petulantia. & flagitipor¬
dignatione. ut prema uixmanumen¬
dinuent nec dubitare. quinsi issipees
ipe optimus maximus oĩum masli sens
disq pussimi. et modestissimi affuisent
impudentissimũꝙ iallud oratoros esaene
itolerabiłs gestius. aecberiimq iaetantia
aeto magnifuentiam fuissent menstimll¬
lio miuam omine st elestisimara famibã
lutemtos amnẽ uim fulminis effunde¬
dlam iuidicassent. quo pħios omnes totis

Expanded text:
supplicationibus obsecrationibusque pacem deum supplicationibus obsecrationibusque pacem deum alias res agentium, aut mala reddentium, exposcere? Desinamus inepti eos sollicitare irritis cerimoniis qui, volusolertes agentesque oderint. Caveamus inutili nostra superstitione de his velle bene mereri, qui quidem aut nulli sunt aut, si sunt, irritati, infesti semper ad miseros mortales malis conficiendos invigilant". Huiusmodi fuisse ambitiosi illius orationem Momus rettulit, et hac sese oratione adiuravit ita commotum dictorum petulantia et flagitii indignatione ut prae ira vix manum continuerit, nec dubitare quin si Iuppiter ipse optimus maximus, omnium mitissimus, diique piissimi et modestissimi affuissent impudentissimumque illud oratoris os et intolerabilem gestus verborumque iactantiam atque magnificentiam fuissent intuiti, illico in illam omnem scelestissimam familiam litteratorum omnem vim fulminis effundendam iudicassent, quo philosophos omnes totis
Abbreviated transcription (Latin):
siet. Et ꝗͣ cõmodius cum illis ageret᷑. si se
nossent pro dignitate deos gerere. Qđ si
nrum quispiam homunculoꝵ talem se
exhibeat in rebus administrandis. qualem
pleriq magnoꝵ deoꝵ se habent : merito
plecteretur. Sed itu deos ne eẽ hos putes:
qui resmortalium tam supine desidioseq
negligant: aut hos : qui monstra: ut
uidere licet: inprimis colant: ulla rerũ
piissimaꝵ procuratione dignos putabis:
Scio quid hic respondeas. dices quid miꝵ
si nimia in licentia constituti insanĩt.
si dum omnia posse que uelint. sentiunt.
hnquidem uelint omnia: que possint
et que demum uelint: licere omnia arbi¬
erant. At qui id ita liceat diis. spreta
hominũ causa tum ganimede inter
epulas uolutati: nectare. & ambrosia
immergi. Nobis ne non licebit. tantis
miseris moueri: non licebit opanati supes
deos aut ulam gerere mortal uimantant
aeos ane rans. oaͥisse. Et quidiuiu oa taneus

Expanded text:
siet. Et quam commodius cum illis ageretur, si se siet. Et quam commodius cum illis ageretur, si se nossent pro dignitate deos gerere! Quod si nostrum quispiam homunculorum talem se exhibeat in rebus administrandis qualem plerique magnorum deorum se habent, merito plecteretur. Sed tu deosne esse hos putes, qui res mortalium tam supine desidioseque negligant, aut hos qui monstra, ut videre licet, inprimis colant, ulla rerum piissimarum procuratione dignos putabis? Scio quid hic respondeas, dices: quid mirum si nimia in licentia constituti insaniunt, si dum omnia posse quae velint sentiunt, hi quidem velint omnia quae possint, et quae demum velint, licere omnia arbitrentur? Atqui id ita liceat diis, spreta hominum causa: cum Ganymede inter epulas volutari, nectare et ambrosia immergi. Nobisne non licebit tantis miseriis moveri? Non licebit opinari superos deos aut nullam gerere mortalium curam, aut si gerant odisse? Et quid iuvat tantis
Abbreviated transcription (Latin):
tales admiseriam nati obrui cumulis maloꝵ
non recusemus. Tametsi de omni deorum
gnẽ quid possit qui fpiam interpetrari. ꝗ
est ur̃m: quem id fugiat: Quid tamen
sentiam ip̃e non est ut referam uos id
adeo stacuetis. quid tota mre assentiri
oporteat: qñquidem ex nr̃o mortaliũ nũo
dicunt᷑ aliqui ad deorum nũm̃ augendũ
constendisse. at uolet ne ille quidem ex
mediã hominũ grege abreptus: et inter
beatissimos rerum dños astitus. uolet ne
mꝗͣ ille uenerari: et coli & metui tantaꝵ
se se rerum grãdu et sede. et maiestate
dignum deputãs: Cui forte iterato si
uia sit hac sibi plane cognita: et explorata
qua conscẽderit ad superos redeundum
quiduis facilius possit: ꝗͣ celicolã fieri. Mul¬
ta prestitit occasio: multa tulit necessitas
sed plura adiecit hominũ improbitus . atq
stultitia: quibus rebus sũmoꝵ forte deoꝵ
aliqui uel inuiti in id amplitudinis rapti
sunt. ita adeo: ut semirent᷑ unde eantũ

Expanded text:
tales, ad miseriam nati, obrui cumulis malorum tales, ad miseriam nati, obrui cumulis malorum non recusemus. Tametsi de omni deorum genere quid possit quispiam interpretari, quis est vestrum quem id fugiat? Quid tamen sentiam ipse non est ut referam, vos id adeo statuetis quid tota in re assentire oporteat, quandoquidem ex nostro mortalium numero dicuntur aliqui ad deorum numerum augendum conscendisse. At voletne ille quidem ex medio hominum grege abreptus et inter beatissimos rerum dominos adscitus, voletne, inquam, ille venerari et coli et metui, tantarum sese rerum gradu et sede et maiestate dignum deputans? Cui forte iterato si via sit, ac sibi plane cognita et explorata, qua conscenderit ad superos redeundum, quidvis facilius possit quam caelicolam fieri. Multa praestitit occasio, multa tulit necessitas, sed plura adiecit hominum improbitas atque stultitia quibus rebus summorum forte deorum aliqui vel inviti in id amplitudinis rapti sunt ita adeo ut se mirentur unde tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tum & assiduis a cerbissimisq in casibus
semꝑ noua dolendi ratio insurgat. atq
immineat: quo ad perpetuo in luctu hõ¬
mini uiuendum sit : & ita uiuendum
ut omni inuita hora nulla succedat
hore similis. Uel quis ur̃m est uiri
optimi: qui sibi cõmodaꝵ rerum oiũm
quippiam relictum sentiat. preter eas
tantum res: quibus ademptis. omnino
futuri simus nulli. Lucem: undas:
fruges: et eiusmodi non est ut nr̃a
potius. ꝗ ceteroꝵ aĩantium causa fore
producta assentiamur. Loquendi usũ
et uite modum. quo eẽt alter alteri ad¬
adiunctior. coacti necessitatibus ip̃i adin¬
uemus. cetera omnia nobis erepta bruitis
fuisse condonata ur̃mquis ignorat : onos
u iterum male acceptos: quid ã misimus
miseri mortales : ut rebus omnibus: que
grate cõmodeue sint. ereptis. nos erumnis
& difficultatibus obruti uitam miseram
degamus. Sed sint illi quidem dii celo
digni. optima omnia mereant᷑. nos mor¬

Expanded text:
tum assiduis acerbissimisque casibus tum assiduis acerbissimisque casibus semper nova dolendi ratio insurgat atque immineat, quoad perpetuo in luctu homini vivendum sit, et ita vivendum ut omni in vita hora nulla succedat horae similis. Vel quis vestrum est, viri optimi, qui sibi commodarum rerum omnium quippiam relictum sentiat, praeter eas tantum res, quibus ademptis omnino futuri simus nulli? Lucem, undas, fruges et huiusmodi non est ut nostra potius quam ceterorum animantium causa fore producta assentiamur; loquendi usum et vitae modum, quo esset alter alteri adiunctior, coacti necessitatibus ipsi adinvenimus; cetera omnia nobis erepta brutis fuisse condonata vestrum quis ignorat? O nos igitur iterum male acceptos! Quid admisimus miseri mortales ut, rebus omnibus quae gratae commodaeque sint ereptis, nos aerumnis et difficultatibus obruti vitam miseram degamus? Sed sint illi quidem dii caelo digni, optima omnia mereantur: nos mor
Abbreviated transcription (Latin):
si bonis prouidisse dicent: queram quid
igitur ea bonis non erogentur: improbis
non auferant: cur eadem optimis adi¬
mant. & scelestissimis condonent: Etcã
pietatẽ probis dedere: ut que ad necessi¬
tatem faciant omnia ꝑ industriam. ui¬
gilias: laboremue queritent. Impus
uoͣ audacibus. deorumq contẽptoribus
etiam adiecere que nimia penitus sint.
Sed quid ego ullos ab deoꝵ iniuria excipiã
cum iudeam eos muniuersum mortaliũ
genus tam mulea intulisse. q̃ medum
siquid furere desinant sibi non licuisse
optent. o diis inuisum genus mortalium
qnꝗdem preter eas grauissimas res: quas
recensuimus. dolorem quoq febrẽq atq
morbos: & acres pectoris curas: & turbi¬
dos precordioꝵ impetus: & seuissimos
animi cruciatus importarunt. o nos
extrema in miseria grauissimis durissi¬
misq erũnis obrutos mortales: ques ita
uexant : ita indies afficiunt malis suꝑi.
ut cum nunꝗ uacare calamitatib licent

Expanded text:
Si bonis providisse dicent, quaeram quid Si bonis providisse dicent, quaeram quid igitur ea bonis non erogentur, improbis non auferantur. Cur eadem optimis adimant et scelestissimis condonent? Eccam pietatem probis dedere, ut quae ad necessitatem faciant omnia per industriam, vigilias laboresve quaeritent, impiis vero, audacibus deorumque contemptoribus etiam adiecere quae nimia penitus sint. Sed quid ego ullos ab deorum iniuria excipiam, cum videam eos in universum mortalium genus tam multa intulisse, quae interdum si quid furere desinant sibi non licuisse optent? O diis invisum genus mortalium, quandoquidem, praeter eas gravissimas res quas recensuimus, dolorem quoque febremque atque morbos et acres pectoris curas et turbidos praecordiorum impetus et saevissimos animi cruciatus importarunt! O nos extrema in miseria gravissimis durissimisque aerumnis obrutos mortales, quos ita vexant, ita in dies afficiunt malis superi ut cum nunquam vacare calamitatibus liceat,
Abbreviated transcription (Latin):
possit ferre : ne uͦ nos si filii sumus: si
pres ip̃i sunt tam maximi eoꝵ regni
participes facere oportuit: At illi filios
& patriis sedibus pepulere : belluis celum
repleuere: homines exclusos uoluere.
monstris celum refertum reddidere:
Et quantine putabimus nos: idras. aeq ⁊po¬
ceniauros potius factos non eẽ : ꝗͣ hoies
At hominum gratia tam multa in mediũ
effudisse deos predicant. que quidẽ cum¬
adusum tum aduoluptatẽ: atq orna¬
mentum faciant. fruges. ftuctus: aurũ
gemimnas. et huius modi. Hec igiuuet
internos considerasse itane sint: uti fe¬
runt. Qsiquis deos ea fecisse asserat.
ut his nobis illudant: nr̃as spes et expecta¬
tiones frustrent᷑. fortassis non mentiat᷑
Quotus enim quisq est. qui istius modi non
appetat uolente deo: quotus est: qui adi¬
piscatur. deo non repugnanie: quotus
est : qui adeptis fruatur. aut gaudeat
Sedea demum cedo : fecernt hominum
causa: quero bonoꝵne : an malorum

Expanded text:
possit ferre? Ne vero nos, si filii sumus, si possit ferre? Ne vero nos, si filii sumus, si patres ipsi sunt, tam maximi eorum regni participes facere non oportuit! At illi filios a patriis sedibus pepulere, belluis caelum replevere, homines exclusos voluere, monstris caelum refertum reddidere. Et quantine putabimus nos hydras atque hippocentauros potius factos non esse quam homines? At hominum gratia tam multa in medium effudisse deos praedicant, quae quidem cumad usum, tum ad voluptatem atque ornamentum faciant: fruges, fructus, aurum, gemmas et huiusmodi. Haec igitur iuvet inter nos considerasse, itane sint uti ferunt, quod si quis deos ea fecisse asserat ut iis nobis illudant nostras spes et exspectationes frustrentur, fortassis non mentiatur. Quotus enim quisque est qui istiusmodi non appetat volente deo, quotus est qui adipiscatur deo non repugnante, quotus est qui adeptis fruatur aut gaudeat? Sed ea demum cedo fecerint hominum causa, quaero bonorumne an malorum?