comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tanien propter pręsens imꝑiu. s causa hostilitatis antiquae.
fluctuat &estu: his uerbis futura prȩoccupat comꝑationem
qua ẽ apllonis uerbum adu̾bum: Sole reporcussum:: aut uacat
re: aut bene repercussum. quia pͥmo aquam ferit: inde postea
tendit ad tecta radiantis i magine lunoe: negant onines physia
lumen lunȩ aliud exso reddore. E uituperatur hos dicto uo¬
piluis: quod tamen tollerabile est. quia non lunay sed imaginez
dixit linȩ quam a sole lumon accipe relmanifestu est. laquea¬
mbra quietem. tardam. quippe in bellicis rebus. ab homero¬

Expanded text:
tantum propter praesens imperium, sed et causa hostilitatis antiquae. tantum propter praesens imperium, sed et causa hostilitatis antiquae. FLVCTVAT AESTV his verbis futuram praeoccupat comparationem, quae est Apollonii verbum ad verbum. SOLE REPERCVSSVM aut vacat ‘re’: aut bene ‘repercussum’, quia primo aquam ferit, postea tendit ad tecta. RADIANTIS I. L. negant omnes physici lumen lunae aliud ex se reddere. Vituperatur hoc dicto Vergilius: quod tamen tolerabile est, quia non lunam, sed imaginem dixit lunae, quam ex sole lumen accipere manifestum est. LAQVEAmembra quietem tardam, quippe in bellicis curis. 'ser
Abbreviated transcription (Latin):
dauniam a dauno rege rege apullice. Uenulus. hũc fiuise cõ¬
stat aregi usum. Nam tiburs est: ut ille ĩ dicat locus predam
iburtu ex agmiine raptam portat ouans. Considerate eigo hic
addio medem nuttitur: ut eui quasi ciuis possit mouere. cõsistere
iam osze coditos idest fundasse ciuitatem. regem se dicere posa.
undo illud est. expectato solo laurenti. & dicendo posci. agit subtilit
nam si nõ uenit errore : sed facto: onmñe sibi utiq uindicaturus¬
Qt utaliam. sine dubio e diomedis imperiũ. uiro sedd adiũgere
entis dardanio: bene non aenea dixit. sed uiro dardanio: ut
non sit miru / si sequantur homine. sibi cognatione sociatu
hoc iam coeperit: & particulariter hoc dixit abeo q̃ est inapio
roeptus facit. hĩc est coeptis. que si fortuna sequatur euentin
pugnos cupiat: si eu fortuna comitetur. que in sua fines uelit
oł uictorise/ ipsum melius nosse: qui iam antiquus est hostis uult¬
aũt ĩ tilligi eneam ẽ contea diomedem bella gesturum: non

Expanded text:
Dauniam a Dauno rege Apuliae. VENVLVS hunc fuisse constat Argivum: nam Tiburs est, ut ille indicat locus «praedam Tiburtum ex agmine raptam portat ovans». Considerate ergo hic ad Diomedem mittitur, ut eum vel quasi civis possit movere. CONSISTERE iam esse conditos et fundasse civitatem. ET FATIS REGEM SE DICERE POSCI ut illud est «expectate solo Laurenti». Et dicendo ‘posci’ agit subtiliter: nam si non venit errore, sed fato, omnem sibi utique est vindicaturus Italiam, sine dubio et Diomedis imperium. VIRO SE ADIVNGERE et bene non 'Aeneae' dixit, sed 'viro Dardanio', ut non sit mirum si sequebantur hominem sibi cognatione sociatum, oeptis cum haec iam coeperit. et participialiter dixit. ab eo quod est incipio 'coeptus' facit: hinc est 'coeptis'. quem si fortuna sequatvr eventum pugnae cupiat si eum fortuna comitetur, quem finem suae velit esse victoriae, ipsum melius nosse, qui iam antiquus est hostisautem intellegi Aenean etiam contra Diomedem bella gesturum, non
Abbreviated transcription (Latin):
qui uicina omnia igni populabatire. Ueritas tã secũdum
philologos ꝗ historitos. hoc habet hũc fusse euandei nequi¬
simui ẜuum. ac furem. Nouimus aũt malu a gracis ro¬
Caroꝵ. dici: quem ita axcades illo tempore appellabant. po¬
stea translato accentu cacus dictuis. ut ENEUL helena. Egne
autez dictus ẽ uomere. ꝗ agros igne populabatur. Hũc
quasi iam iamq lapsuram. Semi hominis: foritate corrupti¬
in accessam: participiũ sine uerbi origine. Accedor eni nõ dici
Sed tale est. ut placita. nupta. tei umphata: huic monsteo:
bone uitauit casum. inquo erat turpis significatio. ne si dice¬
hercules profuit monstra purgando. &tas: beneficiu tẽporis
ut uoluenda dies en aitulit uitro: maximus ultor: nõ tm

Expanded text:
qui vicina omnia populabatur. Veritas tamen secundum qui vicina omnia populabatur. Veritas tamen secundum philologos et historicos hoc habet, hunc fuisse Euandri nequissimum servum ac furem. Novimus autem malum a Graecis κακόν dici: quem ita illo tempore Arcades appellabant. Postea translato accentu Cacus dictus est, ut Ἑλένη Helena. Ignem autem dictus est vomere, quod agros igne populabatur. Hunc quasi iam iamque lapsuram. SEMIHOMINIS feritate corruptiINACCESSAM participium sine verbi origine, ‘accedor’ enim non dicimus; sed tale est, ut placita nupta triumphata regnata. HVIC MONSTRO bene vitavit casum, in quo inerat turpis significatiHercules profuit monstra purgando. AETAS beneficium temporis, ut «volvenda dies en attulit ultro». MAXIMVS VLTOR non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
fames e amor compressus edendi: post ꝗ necessitati satisfactũ
est & uoluptati. non hac: uariat ĩ uno pronomine. Nam hac
solennia nobis has exmore dapes hanc tanti numinis aram:
Superstitio: suꝑstitio est timor superfluus & delirus. aut
ab amculis dicta superstitio. quac multis superstites per cetate
delirant: & stulta sunt. aut secundu iutretiu: suꝑstitio
est superstantiũ reru idest caelestiu e diuinaꝵ qua super
nos stant: ĩ anis ꝙ suꝑfluus timor: ueterũ q ignara deorũ
duo dicit: non ideo her cule colimus. aut quia omne reli.¬
gionem ueram putamus. aut quia deos ignoramus anti
romanos: ne quis nouas introduceret religiones. Nam ideo
ꝑ socrates damnatus est & caldȩi e iudai sunt urbe dep¬
ulsi. nouamus honores: de traxit .re. Nam renouamus debuit
dicere. quã particula alibit addidit. ut fata rẽnouabat
diuum: Suspensa hanc aspice rupe: Cacus secundu fab¬
ulam uulcani filius fuit. ore ignem ac fumum uomeno.

Expanded text:
F. ET A. C. EDENDI postquam et necessitati satis factum est et voluptati. NON HAEC variat in uno pronomine «non haec sollemnia nobis, has ex more d., hanc tanti numinis a.». SVPERSTITIO superstitio est timor superfluus et delirus. Aut ab aniculis dicta superstitio, quae multis annis superstites per aetatem delirant et stultae sunt: aut secundum Lucretium superstitio est superstantium rerum, id est caelestium et divinarum, quae super nos stant, inanis et superfluus timor. VETERVMQVE IGNARA D. duo dicit: non ideo Herculem colimus, aut quia omnem religionem veram putamus, aut quia deos ignoramus apud apud Romanos, ne quis novas introduceret religiones: unde et Socrates damnatus est et Chaldaei vel Iudaei sunt urbe depulsi. NOVAMVS HONORES detraxit ‘re’, nam ‘renovamus’ debuit dicere: quam particulam alibi addidit, ut «fata renarrabat divum». SVSPENSAM HANC A. R. Cacus secundum fabulam Vulcani filius fuit, ore ignem ac fumum vomens,
Abbreviated transcription (Latin):
In sita eni est bobus auiditas edendi. unde est inpucolicis.¬
ste domuz saitur&. si quis pudor ite iuuenai. & colles clamo¬
relinquunt᷑ colles ẽ a clamore. hoc est tantu recessexant
a collibus boues: ut nec echo resultarent sallios adcolles
iam clamoro non ꝑueniẽte. ꝗ non procedit. quia hoc sensu
ilud excludit᷑. reddit una bouũ uoce:. Si enim tam lõge
fuerũt: ut nulla ratione: recedentiũ boum mugitus ⁊ colles
aerelictos ferrȩ/ quem admodum ĩclusi bouis clamor est au¬
ditus ab hercule: mugiit: more suo promugiuit. atro fel
persius sed sum petulanti splene tachino: rapit arinaema

Expanded text:
insita enim est bubus aviditas edendi, unde est «iinsita enim est bubus aviditas edendi, unde est «ite domum pasti, si quis pudor, ite iuvenci». ET COLLES CLAMOrelinquebantur colles etiam a clamore, hoc est tantum recesserant a collibus boves, ut nec echo resultaret, scilicet ad colles iam clamore non perveniente. Quod non procedit, quia hoc sensu illud excluditur «reddidit una boum vocem»: si enim tam longe fuerunt, ut nulla ratione recedentium boum mugitus colles derelictos feriret, quemadmodum inclusi bovis est clamor auditus ab Hercule? MVGIIT more suo pro ‘mugivit’, ut «auPersius «sed sum petulanti splene cachinno». RAPIT ARMA MA
Abbreviated transcription (Latin):
tergomini nece geryonȩ hant fabulam diximus illo loco
post q̃ laurentia uictor geryone extincto treynthius astigit
arua. sopoliisq superbus:. atꝗ boues adduxerat. spoliui
est quicꝗd de hostibus tollit᷑. ut addit equos ꝙ tela quibus
spoliauerat hostem. Item. postꝗ̃ illu uicta uictor spoliauit
achilles: at furis cacimens: prongenti scelere fiis gomem
posuit. Capitale enim crimen apud maiores fuerat . ante
pornam quadrupli. auertit: exat propriũ abegit : sed re¬
spexit ad peedam. qu& auerti dicitar. e raptas ad lictore
pradas. atq hos: quotiens masculinũ ꝗ femininũ uigitur
here disciplina est: ut ẽ si posterius est femininũ: masculli¬
no responde amus: uersis q uiaꝵ indiciis: idest cõtea nati¬
ram imcientibus ex rorem: indiciis: ipsa ĩquit decipiebant
indicia: qu& ĩdicare cõsucuerũt. Nam ĩdiciu abindicando
nomen accepit: querelis impleri nenius:. non ut multi dicũt
quia consortes perdiderant: sed quia uellebanture a pascus.

Expanded text:
TERGEMINI NECE GERYONAE hanc fabulam diximus illo loco «postquam Laurentia victor Geryone extincto Tirynthius attigit arva». SPOLIISQVE SVPERBVS atqui boves abduxerat: sed spolium est quicquid de hostibus tollitur, ut «addit equos et tela quibus spoliaverat hostem» item «postquam illum vita victor spoliavit Achilles». AT FVRIS CACI pro ingenti scelere furis nomen posuit: capitale enim crimen apud maiores fuit ante poenam quadrupli. AVERTIT erat proprium ‘abegit’; sed respexit ad praedam, quae averti dicitur, ut «raptas ad litora vertere praedas». ATQVE HOS quotiens masculinum et femininum iunguntur. Haec disciplina est, ut etiam si posterius est femininum, masculino respondeamus. VERSISQVE VIARVM INDICIIS id est contra naturam inicientibus errorem indiciis. Ipsa, inquit, decipiebant indicia, quae indicare consuerunt; nam ‘indicium’ ab indicando nomen accepit. QVERELLIS IMPLERI NEMVS non, ut multi dicunt, quia consortes perdiderant, sed quia avellebantur a pascuis:
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quod est hi primores: sicut hi proteres. quorũ nominum
aut cum uotis aut pro reditu uota faciẽtes: ꝓ nubibus irita
donãt: ut ipse. partẽ uolucres dispersit ĩ auras: castea inimi¬
co. nõ tm̃ hostilia. sed ꝙ pernitiosa. Nam cũ dolore dictũ
est immica unde scilic& redituri nõ erant. ꝗ exsequenti¬
bus comprobatur ditendo in ultis tñ añ futuri exitio. oñdit
ꝑniciosa eẽ castra. qu& ip̃is fuerãt mortẽ allatura: uina

Expanded text:
ab eo quod est ‘hi primores’, sicut ‘hi proceres’: quorum nominum aut cum votis, aut pro reditu vota facientes. ET NVBIBVS INRITA D. Vt ipse «partem volucres dispersit in auras». CASTRA INIMICA non tantum hostilia, sed et perniciosa; nam cum dolore dictum est ‘inimica’, unde scilicet redituri non erant, quod ex sequentibus comprobatur: dicendo enim «multis tamen ante futuri exitio» ostendit perniciosa esse castra quae ipsis mortem fuerant adlatura. VINA
Abbreviated transcription (Latin):
mane e uespere ei sacficaret᷑. pzofecto itaq matutino sagi¬
ad quom cieca solis occasun essent sacra repetenda : posiai
p̾oe aduenit. pinarius postea extis iam redditis. unde iratus
her cules statuit. ut pinarioꝵ familia tiñ ministra esset epiti¬
lãtiontbus potitis ꝙ complentibus sacea. undo ꝙ̃ pinarii dicti
sunt ato tuo to duno .i. a fame. Nam sene illũ pinariũ
costat alio noĩe esse nũcupatũ. hĩc ẽ q̃ paulo post potitii facit
comemoratione. ut pͥmus q potitius ibant. Quod aũt dicit
domus herculei custos pinaria sacei non ẽ cõteariũ. Nam
custos est ministea. ut ĩ .xi. ac teiuiae custos iamdudũ ĩ montib
oꝑis alta sedet. idest ministra. luco:. templu eni nondũ ha-¬
buerat heccules: s aram tantu modo. ut diximus supra. ma¬
xima: ingens enim est ara herculis. sicut uidemus hodieq por¬
gite dextris: prabete ĩuicem pocula & est homeri

Expanded text:
mane et vespere ei sacrificaretur. perfecto itaque matutino sacrimane et vespere ei sacrificaretur. perfecto itaque matutino sacrificio cum circa solis occasum essent sacra repetenda, Potitius prior advenit, Pinarius postea, extis iam redditis. unde iratuHercules statuit ut Pinariorum familia tantum ministra esset epulantibus Potitiis et conplentibus sacra: unde et Pinarii dicti sunt ἀπὸ τῆϛ πείνας, id est a fame; nam senem illum Pinarium constat alio nomine nuncupatum. Hinc est quod paulo post Potitii tantum facit commemorationem, ut «primusque Potitius ibat». Quod autem dicit «domus Herculei custos Pinaria sacri» non est contrarium; nam ‘custos’ est ministra, ut in undecimo «at Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet», id est ministra. LVCO templum enim nondum habuerat Hercules, sed aram tantummodo, ut diximus supra. MAXIMA ingens enim est ara Herculis, sicut videmus hodieque. PORGITE DEXTRIS praebete invicem pocula. Et est Homeri
Abbreviated transcription (Latin):
ores: nouese satis licenter dixit minores: quom ab ipso euan¬
dro herculem cõstet esse susceptũ. & minores nõ dicamus
nisi quotiens gradu deficit nomen. ut puta.filius. nepos.
pronepos. ab nepos ab neptis. teinepos. Ubi isti geadus defece¬
runt: merito iam dicimus minores. Sicut ẽ maiores di¬
cimus post pateis: aui: pro aui: ab aui: atauiq uocabulũ. Sed¬
mus herculei custos pinaria sacri: apud maiores raro ad¬
uenae suscipiebantur: nisi haberent ius hospitii. In certũ enim
erat: quo aĩo uenirent. Unde ẽ hercules pͥmo ab euandro¬
non ẽ susceptus. postea uero quom segiouis filiũ ee dixisset
ꝙ morto caci uirtute suam probasset. est susceptus ꝗ pro
numine/ est habitus. deniq et ara maxima ẽ cõstituta. q herca¬
li delphicus initalia fore p̾dixerat Nuom ergo de suo arratto
ad sua sacͥficia boues ddedisset: inuenti sũt duo senes: pinarius¬
ꝙ potitius: quibus qualiter se coli uellet: ostendit. scilicets

Expanded text:
ores nove et satis licenter 'minores' dixit, cum ab ipso Euandro Herculem constet esse susceptum, et minores non dicamus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta 'filius nepos pronepos abnepos adnepos'. rint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post patris, avi, proavi, abavi, atavi, tritaviquemus hercvlei custos pinaria sacri apud maiores nostros raro advenae suscipiebantur, nisi haberent ius hospitii; incertum enim erat quo animo venirent. unde etiam Hercules primo non est ab Euandro susceptus; postea vero cum se et Iovis filium dixisset et morte Caci virtutem suam probasset, et susceptus et pro numine habitus est. denique ara est ei maxima constituta, quod Herculi Delphicus Apollo in Italia fore praedixerat. cum ergo de suo armento ad sua sacet Potitius, quibus, qualiter se coli uellet, os
Abbreviated transcription (Latin):
pholus uõ herculem suscepit hospitio eo tempore: quo ad ex¬
pugnandos centauros profectus esset. Lucanus. hospes ꝑal¬
cide magni phole: unde apparet ꝑ poeticam licentiam nor̃a
esẽ pro nominibus posita. cresia mactas prodigia: bone ad leonẽ
quem ĩteremit refert᷑. Nam cretense taurũ nõ ĩteremit.s
qua hercules ĩteremit leo ne. Ne meae autem anapestus est.

Expanded text:
Pholus vero Herculem suscepit hospitio eo tempore, quo ad exPholus vero Herculem suscepit hospitio eo tempore, quo ad expugnandos Centauros esset profectus: Lucanus «hospes et Alcidae magni, Phole». Vnde apparet per poeticam licentiam nomina esse pro nominibus posita. CRESIA MACTAS PRODIGIA ‘mactas’ bene ad leonem, quem interemit, refertur: nam Cretensem taurum non mactavit, sed qua Hercules interemit leonem. ‘Nemeae’ autem anapaestus est:
Abbreviated transcription (Latin):
onis filio. sed quom iuno duos serpentes ĩmisisset herculi. iphicl¬
eus de cunis terrore lapsus. suo uagitu excitauit parentes: qui
quom rosurrexissent uiderunt herculem angente manibus
angues ĩmissos ei nouercalibus odiis qua dere plenius ĩdicat¬
troiam hercules euertit: ꝑꝑnegatos sibi a laomedonte equos di¬
uino semine procreatos & hesionae nuptias. qua a ceto libera¬
uerat. Sane critici frustea culpant uirgiliũ. ꝗ prasentibus tro
eurytus rex bechaliae tolen filiam de negauit herculi ante promi¬
ssam. ideo ꝗ̃ eum fuerat filius dehortatus dicens. ab hercule
megteram uxorem: & exlea filios ĩ teremptos. quod factum
fuerat iunonis instinctu. unde iratus hercules ꝑꝑ nuptias sibi
de negatas. euersa ciuitate: ĩ teremit eurytu. ꝙ iolon sustu.¬
lit. nubigenas: de ixione e nube procreatos. centauros: ut¬
diximus supra. hyleumq pholumq:. hylcum theseus ĩ teremit.

Expanded text:
onis filio. Sed cum Iuno duos serpentes inmisisset Herculi, Iphiclonis filio. Sed cum Iuno duos serpentes inmisisset Herculi, Iphiclus de cunis terrore lapsus suo vagitu excitavit parentes. Qui cum surrexissent, viderunt Herculem angentem manibus angues inmissos ei novercalibus odiis. ELISERITTroiam Hercules evertit propter negatos sibi a Laomedonte equos divino semine procreatos et Hesionae nuptias, quam a ceto liberaverat. Sane critici frustra culpant Vergilium, quod praesentibus TroiECHALIAMQVE Eurytus rex Oechaliae Iolem filiam denegavit Herculi ante promissam, ideo quod eum fuerat filius dehortatus, dicens ab Hercule et Megaram uxorem et ex ea filios interemptos, quod factum fuerat Iunonis instinctu. Vnde iratus Hercules propter nuptias sibi denegatas, eversa civitate, interemit Eurytum et Iolem sustulit. superius diximus. HYLAEVMQVE PHOLVMQVE Hylaeum Theseus interemit,
Abbreviated transcription (Latin):
hertuli cõsecrata. qui quom ad ĩferos descendeus fatigaret
labore dicitur de hac arbore corona facta caput uelasso. un.¬
do folioru paes temporibus coherens i& capiti. albuit sudore
paes uero exterior propter ĩferorũ colore nigra ꝑmansit. unde
honeste pependit populus idest corona de populo: ꝗ sater imple¬
liam ingens ligneu poculu attulisse. quo utebant᷑ ĩ sacris.
quod ne carie cõsumeret᷑: pite oblitũ ẜuabat᷑: cuius magnitu¬
dinez significat. dicendo impleuit dextram scyphus. deuero
ol ẏmpo: ĩ clinato ĩ noctem coelo: pellibus in morẽ cincti. aut
ĩ morem herculis. aut terte sacerdotu: & mensa grata secu¬
nda: quia ut diximus una pomoꝵ: altera carnis fuit¬
readunt exta. Salii. quĩ tripudiantes aras circuzibant saliẽtes
laudos herculeas qe facta: se nestm̃ uoce laudes herculis exequeb¬
antrrr. Iuuenes e gestu corporis eius facta mõstrabãt. prima no
fabula aũt hoc habet. hercules natus est cum iphicleo amphitey¬

Expanded text:
Herculi consecrata. qui cum ad inferos descendens fatigaretur labore, dicitur de hac arbore corona facta caput velasse: unde foliorum pars temporibus cohaerens et capiti albuit sudore, pars vero exterior propter inferorum colorem nigra permansit. et honeste ait 'pependit populus', id est corona de populo. atqui laliam ingens ligneum poculum adtQuod ne carie consumeretur pice oblitum servabatur, cuius magnitudinem significat dicendo ‘implevit dextram scyphus’. DEVEXO OLYMPO inclinato in noctem caelo. PELLIBVS IN MOREM CINCTI aut in morem Herculis: aut certe sacerdotum. ET MENSAE GRATA SECVNDAE D. quia, ut diximus, una carnis fuerreddunt exta. SALII qui tripudiantes aras circumibant. LAVDES HERCVLEAS ET FACTA F. senes tantum voce laudes Herculis exsequebantur, iuvenes et gestu corporis eius facta monstrabant. PRIMA NOVFabula autem hoc habet. Hercules natus est cum Iphiclo, Amphitry
Abbreviated transcription (Latin):
tenuiq minerua impositum. idest cui haec necessitas fatalit
data: noctem addens operi: per transitum ostendit noctem
esse partem diei exercet penso: fatigat. Terentius ĩ andria¬
primo haec parce acduriter uitam agebat. hĩc ergo teaxit
uirgilius. ut diceret castum ut seruaro cubile: ignipotens uul¬
canus: ut diximus: ignis est. ȩ uulcanus dicituesq̃i uoli¬
canus. q per aerem uolet. Egnis enim e nubibus nasaitur
unde ẽ homerus dicit eum de aere precipitatum ĩterras. q
omne fulmen de aere tatit. q quia crebro in lemnum ĩ sulam
iatitur: ideo ĩ eam dicitire cecidisse uultanus. ubi eum Sinties¬
nutrierunt. claudus autem dicitur. quia per naturam
nunꝗ̃ rectus est ignis

Expanded text:
‘tenuique Minerva inpositum’, id est cui haec est necessitas fataliter ‘tenuique Minerva inpositum’, id est cui haec est necessitas fataliter data. NOCTEM ADDENS OPERI per transitum ostendit noctem esse partem diei. EXERCET PENSO fatigat: Terentius «primo haec vitam parce ac duriter agebat». Hinc ergo traxit Vergilius ut diceret «castum ut servare cubile c.». IGNIPOTENS Vulcanus, ut diximus supra, ignis est, et dictus Vulcanus quasi Volicanus, quod per aerem volet; ignis enim e nubibus nascitur. Vnde etiam Homerus dicit eum de aere praecipitatum in terras, quod omne fulmen de aere cadit. Qiacitur, ideo in eam dicitur cecidisse Vulcanus. Claudus autem dicitur quia per naturam nunquam rectus est ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ex arboribus quod sucinum dicitur. Aliud quod naturaliter
ĩuenitur. Tertium quod fit de tribus partibus auri: & una
argenti. quas partes ẽ si nam resoluas: ĩuenies. unde errãt
qui dicũt melius e̾e̾ ñale. electei aũt natura probatur ueneno
quo recepto: e stridorem emittit. & uarios ĩ dissimilitudine
cando uixibus ĩ dubitare tuis: idest dubitare. Namiin uacat
ꝙ hoc dicit precum nimietas/ postulationis significat dubitatio¬
euit. Probus uero & Garminius ꝑꝑ sensum cacẽphaton in¬
fusum legunt. ut sit sensus. dormit cum coniuge dormiẽte.
idest petiit soporem ĩfusum ẽ ĩ coniugis gremio curiculo: tem¬
pore modo. alias loco. alias officio. tolo. hũc sequimue: nã
huiꝰ coli dicimus. non ut statius huius colus .ĩ ui. thebaidos
hic distingunt. & sub audiũt. mos est: aut placet : ut sit sen¬
horatius. ĩ cedis per ignes subpositos cineri doloso. Alii sic legut

Expanded text:
ex arboriex arboriinvenitur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et una argenti: quas partes etiam si naturale solvas, invenies. unde errant qui dicunt melius esse naturale. electri autem natura probatur veneno, quo recepto et stridorem emittit et varios ad iridis similitudinem ecando viribus indvbitare tuis id est dubitare, nam 'in' vacat. et hoc dicit: precum nimietas postulationis significat dubitatioevit. Probus vero et Carminius propter sensum cacenphaton ‘infusum’ legunt, ut sit sensus: dormiit cum coniuge dormiente, id est petiit soporem infusum etiam coniugis gremio. CVRRICVLO tempore modo; alias loco, alias officio. COLO hunc sequimur: nam ‘huius coli’ dicimus, non ut Statius ‘huius colus’. TENVIQVE hic distinguunt et subaudiunt ‘mos est’ aut ‘placet’, ut sit sens’, ut e contra Horatius «incedis per ignes suppositos cineri doloso». Alii sic legunt
Abbreviated transcription (Latin):
bes: uento coacta plerunq rumpuntur: & e se fulmen emit¬
tunt. forma cõscia coniux: ĩ telligit se dolis & pulchritu.¬
dine/ preuertisse mentem mariti. deuictus: hoc ẜmone osten¬
dit eum cuncta posse cõcodere: exalto: arguinentatione lo¬
nge repetita: nec fata uetabant: longe stare. atꝗ supra ait:
debita. Sed sciendum est secundum aruspitina libros. e sacea
aruntia. qua tages composuisse dicitur fata decem annis
quadam ratione differri. qđ nũc dicit uulcanus potuisse fieri.
ergo non ẽ cõte arium. Nam fata differuntur tantum. nunꝗͣ
penitus ĩmutantuꝵ. quod ꝙ̃ iuno dicit. Atq ĩmota manet
fatis lauinia coniunx: At trahere atq moram tantis licet ad¬
dere rebus:. Si bellare patas: quia dixerat. in me excidiumq
est idest officii. ꝙ sollicitudinis. liquido electeo:. puto. ꝙ secũdũ¬
plinium ĩ naturali historia sunt tria electri gonera. Unum

Expanded text:
bes vento coactae plerumque rumpuntur et ex se fulmen emitbes vento coactae plerumque rumpuntur et ex se fulmen emittunt. FORMAE CONSCIA CONIVNX intellexit se dolis et pulchritudine pervertisse mentem mariti. DEVINCTVS hoc sermone ostendit eum posse cuncta concedere. EX ALTO argumentatione longe repetita. NEC FATA VETABANT STARE atqui supra ait ‘debita’. Sed sciendum secundum aruspicinae libros et sacra Acheruntia, quae Tages conposuisse dicitur, fata decem annis quadam ratione differri: quod nunc dicit Vulcanus potuisse fieri. Ergo non est contrarium; nam fata differuntur tantum, numquam penitus inmutantur: quod etiam Iuno dicit «atque inmota manet fatis Lavinia coniunx; at trahere atque moras tantis licet addere rebus». SI BELLARE PARAS quia dixerat «in me excidiumque est, id est officii et sollicitudinis. LIQVIDO ELECTRO puro. Et secunduPlinium in naturali historia tria sunt electri genera; unum
Abbreviated transcription (Latin):
remanebat in hinc est filia neri. ĩmitis achilli. Item ĩsalu¬
stio. ad bellum persi macedonicum. sic asper: tithonia cõiũx.
aurora petiuit pro meminone: clausis fer̾um acuant portis
dixit enim superius. quinq adeo magnę positis ĩ cudibus urbes:
ĩme: axtificiose arma petit: ꝙ iam sibi profutura. Nam
a gracis fuerat uulnerata. Unde est. equidem credo mea
uulnera restant. cunctantem:. stilicet de promissione: quã
rem ꝑ amplexum suum: ĩmisso amore. ꝑsoluit: accepit so.¬
litam̃ flãmam: alludit ad rem naturalem. Nanq ideo uul¬
canus fingit᷑ maritus ueneris. q uenereum officium/ non
nisi calore tõsistit. Unde est frigidus ĩ uenerem senior:. labe¬
facta per ossa: si ossa labefecit ꝗ̃to magis animum: atq oliz.
fere. ut solet. Nam nõ est aduerbiũ temporis: ignea rima
micans: idest fulmen. cuius naturam expressit. nanq nu-¬

Expanded text:
remanebat ‘i’. Hinc est ‘filia Neri’, «inmitis Achilli», item in Salluremanebat ‘i’. Hinc est ‘filia Neri’, «inmitis Achilli», item in Sallustio «ad bellum Persi Macedonicum». Sic Asper. TITHONIA CONIVNX Aurora pro Memnone. CLAVSIS FERRVM ACVANT PORTIS dixit enim superius «quinque adeo magnae positis incudibus urbes t. n.». IN ME artificiose arma petit etiam sibi profutura; nam a Graecis fuerat vulnerata, unde est «equidem credo, mea vulnera restant». CVNCTANTEM scilicet de promissione, quam rem per amplexum suum inmisso amore persolvit. ACCEPIT SOLITAM FLAMMAM adludit ad rem naturalem: namque ideo Vulcanus maritus fingitur Veneris, quod Venerium officium non nisi calore consistit, unde est «frigidus in Venerem senior». LABEFACTA PER OSSA si ossa labefecit, quanto magis animum? ATQVE OLIM fere, ut solet; nam non est adverbium temporis. IGNEA RIMA MICANS id est fulmen, cuius naturam expressit; namque nu
Abbreviated transcription (Latin):
miseris: atqui honestum est misoris subuenire. sed hoc dicit
cur te fatigarem pro hominibus: fati netessitate pexituris: pri¬
ami deberem plurima natis. Scimus ꝗ paridi tantũ debuit
S hoc idem habet ad aliaꝵ cõmemorationem personarum
ne easturpi causa paridi debuisse uideatur: & ne& fleuisses
sapo laborem bene post pergama post teoia nos. post pami
se eius ĩfelicitate cõmota: iouis imperio: ne uideretur impudẽs
si aliena regna deposteret. & hoc la tenter dicere uidetire fauc
ma roꝑo: hic distinguendum. ut cui petat: non dicat. sed
relinquat ĩ telligi: geniteix nato te filia nerie thetis qua achi¬
lli arma impcteauit. & bonis utitur comparationibus: di¬
cendo filia neri. quom ipsa iouis sit filia. item uxor titho.¬
quae ĩ eus exeunt hodie: apud maiores inies. exibant: ut
tẏ disineris. Sed quia plerunq sͦ in latinitate de trahitur

Expanded text:
MISERIS atqui honestum est miseris subvenire; sed hoc dicit: MISERIS atqui honestum est miseris subvenire; sed hoc dicit: cur te fatigarem pro hominibus fati necessitate perituris? PRIAMI DEBEREM PLVRIMA NATIS scimus quod Paridi tantum debuit, sed hoc velat aliarum commemoratione personarum, ne ex turpi causa Paridi debuisse videatur. AENEAE FLEVISSEM S. L. bene post Pergama, post Troianos, post Priami se eius infelicitate commotam. IOVIS IMPERIO ne videretur inpudens, si aliena regna deposceret. Et hoc latenter dicere videtur: fave MA ROGO hic distinguendum, ut cui petat, non dicat, sed relinquat intellegi. GENETRIX NATO TE FILIA NERI Thetis, quae Achilli arma inpetravit. Et bonis utitur comparationibus dicendo ‘filia Neri’, cum ipsa Iovis sit filia, item ‘uxor Tithoquae in ‘eus’ exeunt hodie apud maiores in ‘es’ exibant, ut bant, ‘Tydis Neris’. Sed quia plerumque ‘s’ in latinitate detrahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
fion enim aperta est eius petitio: sed longo prooe mio: peruer¬
sam amore mariti circumuenit mentem. ergo qua stionem
hanc qu& nascit᷑ expetitione ueneris impudica: soluimus his
modis. Primo quod uultanum amore tircũuenit. deinde
q̃ nacta est occasionem eius temporis: quo mariti ar mafaci¬
ebat: quem fusse sciebat adulterũ. per quod datur ĩtelligi:
Uulcanunũ iam om̃e suspitionem: ꝙ iram: quã hũit circa
uenerem. de posuisse. adeo ut arma ẽ ipsi fabricaret adulte¬
ro. Prȩterea uulcanũ uxorium fuisse testatur e ipse uirgilius
dicens. Tunc pater &terno fatur deuictus amore. E statius ubi ma¬
rtem uenus alloquitur. ut at non eadem uulcania nobis obse¬
quia ⁊ loesi sexuit tñ ira mariti. Nam quod dicit donatus po¬
tuise fieri. ut cum anchisa concumberet uenus: anteꝗͣ uultano
nuberet: non procedit: constat enim a principio uenerem
uxorem fuisse uulcani: debita: fataliter adexitum destinata

Expanded text:
Non enim aperta est eius petitio, sed longo prooemio perverNon enim aperta est eius petitio, sed longo prooemio perversam amore mariti circumvenit mentem. Ergo quaestionem hanc quae nascitur ex petitione Veneris inpudica, solvimus his modis: primo quod Vulcanum amore circumvenit, deinde quod nacta est occasionem eius temporis quo Marti arma faciebat, quem fuisse sciebat adulterum: per quod datur intellegi Vulcanum iam omnem suspitionem et iram quam habuit circa Venerem, deposuisse, adeo ut arma etiam ipsi fabricaret adultero. Praeterea Vulcanum uxorium fuisse testatur et ipse Vergilius dicens «tum pater aeterno fatur devinctus amore», et Statius ubi Martem Venus adloquitur, ut «at non eadem Vulcania nobis obsequia, et laesi servit tamen ira mariti». Nam quod dicit Donatus potuisse fieri ut cum Anchisa concumberet Venus, ante quam Vulcano nuberet, non procedit: constat enim a principio Venerem uxorem fuisse Vulcani. DEBITA fataliter ad exitium destinata.
Abbreviated transcription (Latin):
Romanõq foro: romanũ forum est ubi nũc rostra sunt: la¬
utis mugire carinis: tarina sunt adificia facta ĩ carinaꝵ
modum: qua erant ĩ tra templum telluris. lautis dixit. aut
propter elegantiam adificioru. aut propter augustum: qui natłꝰ
est cunis ueteribus ꝙ nutritus est ĩ lautis carinis. uictor altides
hospes cõtemnere opes: bene aude: q̃i tem arduam. & difficilem
dignũ finge deo: compone te ĩsimilitudinẽ numinis. an
gusti subter fastigia tecti duxit: ex contrarictate quaesitus or¬
natus. Nit enim angusti tecti subter fastigia ĩgentem aeneam
duxit: pelle libistidis ursor: spẽs progonere. nam cuius libet fe¬
r& possumus accipere. extor̾ita mater: ideo territa: quia mater
dictis diuinũ ĩspirat amorem: petitura pro filio de adul¬
terio proceeato / orationem suam/ ingenti arte composuit
ꝗ ꝗ̃ uulcanus ipse testatirr ditens. quid causas petis exalto

Expanded text:
ROMANOQVE FORO Romanum forum est ubi nunc rostra sunt. LAROMANOQVE FORO Romanum forum est ubi nunc rostra sunt. LAVTIS MVGIRE CARINIS carinae sunt aedificia facta in carinarum modum, quae erant circa templum Telluris. Lautas autem dixit aut propter elegantiam aedificiorum, aut propter Augustum, qui natus est in cunis veteribus et nutritus in lautis carinis. VICTOR ALCIDES HOSPES CONTEMNERE OPES bene ‘aude’, quasi rem arduam et difficilem. DIGNVM FINGE DEO compone te in similitudinem numinis. NGVSTI SVPTER F. T. I. A. DVXIT ex contrarietate quaesitus ornatus, ait enim ‘angusti tecti supter fastigia ingentem Aenean duxit’. PELLE LIBYSTIDIS VRSAE species pro genere: nam cuiuslibet ferae possumus accipere. EXTERRITA MATER ideo territa, quia mater. DICTIS DIVINVM INSPIRAT AMOREM petitura pro filio de adulterio procreato orationem suam ingenti arte conposuit: quod etiam Vulcanus ipse testatur, dicens «quid causas petis ex alto?».
Abbreviated transcription (Latin):
missa soluerunt. nam scuta. idest sinistearum manuum orna.¬
tum super illã iacientes: eam luce pͥuauerunt. quae illic sepu¬
lta: tarpeusedi nomen imposuit relligio: idest metus: abeo
dixit: nam tũc &dificia non erant: ipsum ceedunt se uidi¬
sse ioueni ĩ hoc salicet nemore. Sanc ad illud alludit q
pͥmi dicuntur ioui templa fecisse. nec etum longe sunt a mo¬
nte blũpico unde eos dixit iouem uidisse. e quod ipsi sunt
lunaq priores. Licet dicat salustius. primo cretenses ĩue
nisse religionem. Unde apud eos natus fingit᷑ iupiter. &gida
concuteret: hic distinguendum est. Nam &rgida .i. pellem a ma¬
ltheae capralaqua nute ĩtus est: ĩ sinistra iupiter tenet: dex.¬
tea nimbos q cieret. E dextra fulmina cõmoueret. nam mode
nimbos profulminibus posuit. quoe dedextra iacit. Aegidis
uidebant: qu& post morte caci nullo timore passim uagabãtur

Expanded text:
missa solverunt: nam scuta, id est sinistrarum ornamissa solverunt: nam scuta, id est sinistrarum ornatum, super illam iacientes eam luce privarunt. Quae illic sepulta Tarpeiae sedi nomen inposuit. RELIGIO id est metus, ab eo dixit: nam tunc aedificia non erant. IPSVM CREDVNT SE VIDISSE IOVEM in hoc scilicet nemore. Sane ad illud adludit quod primi dicuntur Iovi templa fecisse. Nec enim longe sunt a Iove Olympico: unde eos dicit Iovem vidisse, et quod ipsi sunt lunaque priores" : licet dicat Sallustius Cretenses primos invenisse relCONCVTERET hic distinguendum: nam aegida, id est pellem Amaltheae caprae, a qua nutritus est, in sinistra Iuppiter tenet. DEXTRA NIMBOSQVE CIERET et de dextera fulmina commoveret: nam modo nimbos pro fulminibus posuit, quae de dextera iacit. aegidis V. quae post mortem Caci passim nullo timore vagabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
taret ĩteritu. ut ipse regnaret pro euandro: hoc non sentiente¬
euandro: Sotii ĩ tellexerunt: & aegum necauerunt. cui eua¬
ndex & sepulceum fecit. ꝙ locum sacrauit. non q ille mere.¬
batur: sed hospitalitatis causa: Bene aũt euander ĩ hacre ĩ¬
moratur: & docet causas: ne apud hospitem ĩ suspitionem¬
ueniat. Ergo argiletum ab arģo illic sacrato: & sepulto: testat᷑
locum: iurat non sua culpa iura hospitii ee uiolata. aurea
nũc: nũc adutrunq pertinet: & ad auream: & ad tarpeiã
sedem. Nam tarpeia sedes dicta est a tarpeia uirgine. Quom
enim romulus cõtea sabinos bella tractaret. 4 Tarpeio cuida
dedisset arcem tuendam. filia eius tarpeia caquatum profeeta
ĩ hostes ĩcidit. quam quom cohortarenturr ad ptoditionem illa
propremio poposcit ornatum manuum sinistraꝵ. idest armi¬
llas facta itaq arcis pioditione in hostes ĩgeniosa morte pro¬

Expanded text:
taret interitu, ut ipse regnaret, Euandro hoc non sentienttaret interitu, ut ipse regnaret, Euandro hoc non sentiente socii intellexerunt et Argum necarunt: cui Euander et sepulchrum fecit et locum sacravit, non quod ille merebatur, sed hospitalitatis causa. Bene autem in hac re Evander inmoratur et docet causas, ne apud hospitem veniat in suspitionem. Ergo Argiletum ab Argo illic sacrato et sepulto. TESTATVR LOCVM iurat non sua culpa iura hospitii esse violata. AVREA NVNC ‘nunc’ ad utrumque pertinet, et ad ‘aurea’ et ad «Tarpeiam sedem»: nam Tarpeia sedes dicta est a Tarpeia virgine. Cum enim Romulus contra Sabinos bella tractaret et Tarpeio cuidam dedisset arcem tuendam, filia eius Tarpeia aquatum profecta in hostes incidit. Quam cum hortarentur ad proditionem, illa pro praemio poposcit ornatum manuum sinistrarum, id est armillas. Facta itaque arcis proditione hostes ingeniosa morte pro
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ꝗ illic lupa remũ ȩ romulum nuerierit. Nlii. quod ẽ
uerisimilius: locum hũc ee secratum pani deo arcadia: cui ꝙ̃
mons lyceus in arcadia est cõsecratus: & dictus est lyceus
qͥ lupos non sinat ĩ oues sȩuire. ergo ideo & euander deo
gentis suae satrauit locum: e nominauit luꝑcal. q praesidio
ipsius miminis lupi a pecudibus arcorentur. parasio dictũ¬
panos de more lycei: ordo est. monstrat lupercal panos lycei
dictu de more parasio. idest ostendit luꝑtal panos lẏcei di
dicatum ex more arcadico. Nam parasia arcadia est: dictum:
dicatum conseceatũ: panos lẏcei: huius panos gtus ẽ graecus.
ꝑ panos lycei sic dictum est: ut iouis olympi: apollinis delphoeti u
Sacri monstrat nemus argileti: sacri execcabilis. Sane argi¬
letum qi argilletum a pingui terra: Alii a fabula. Nam eua¬
nder argum quendam suscepit hospitio: qui quom de eius cgi

Expanded text:
 illic lupa Remum et Romulum nutrierit: alii, quod et  illic lupa Remum et Romulum nutrierit: alii, quod et Vergilius, locum esse hunc sacratum Pani, deo Arcadiae, cui etiam mons Lycaeus in Arcadia consecratus est. et dictus Lycaeus, quod lupos non sinat in oves saevire. ergo ideo et Euander deo gentis suae sacravit locum et nominavit lupercal, quod praesidio ipsius numinis lupi a pecudibus arcerentur. sunt qui dicpanos de more lycaei ordo est: monstrat lupercal Panos Lycaei, dictum de more Parrhasio, id est ostendit lupercal Panos Lycaei, dicatum ex more Arcadico: nam Parrhasia Arcadia est. dictum dicatum, consecratum. panos lycaei 'huius Panos' genetivus est Graecus, et 'Panos Lycaei' sic dictum est, ut 'Iovis Olympi', 'Apollinis Delphorum'. Sacri monstrat nemus argileti 'sacri' execrabilis. sane Argiletum, quasi argilletum, multi volunt a pingui terra; alii a fabula. nam Euander Argum quendam suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
uatem & poetam possumus ĩtelligere. Lucanus. Nec si te pec¬
tore uates accipiam. undo solum plenũ non erat. ergo tales
est. ut est illud ĩ salustio. ĩ tugurio mulieris ancillae non qr
mulleris statim: ⁊ anciblae: si aũt ancilla statim & muller
est: asylu retulit: post ꝗ̃ hercules migrauit e terris: ne potes
eius timentes ĩsidias eoꝵ: quos auus afflixerat: athenis sibi pͥmi
asylum. hoc est templum misexicordiae collocarunt. Unde nullus po¬
est fecit/ ad imitationem atheniensis asyli. ꝗ ideo romulus feat.
ut haberet aduenas plures: cum quibus cõderet romam. Iu¬
uenalis. & tñ ut longe repetas longeq reuoluas Nomen ab infami
gentem deducis asylo: gelida mo̾steat sub rupe luꝑcal: sub mõte¬
palatino: est quadam spelunca: ĩ qua de cãpro luebatur .i. sacͥ¬
ficabatiar. Unde ⁊ luꝑtal dictum nõ nulli putane. Alii uero di¬

Expanded text:
vatem et poetam possumus intellegere, unde solum pvatem et poetam possumus intellegere, unde solum p intellegere, unde solum plenum non erat. Ergo tale est ut illud in Sallustio «in tugurio mulieris ancillae», non quia mulieris statim et ancillae, si autem ancillae statim et mulier Asylum retulit postquam Hercules migravit e terris, nepotes eius timentes insidias eorum quos avus adflixerat, Athenis sibi primi asylum, hoc est templum misericordiae, collocarunt unde nullus poest fecit ad imitatut haberet advenas plures cum quibus conderet Romam. Iuvenalis «et tamen, ut longe repetas longeque revolvas nomen, ab infami gentem deducis asylo». GELIDA MONSTPalatino est quaedam spelunca, in qua de capro luebatur, id est sacrificabatur: unde et lupercal non nulli dictum putant. alii quod
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe oraculoru necessitate compulsum: pelagi q extre.¬
ma: per extrema pelagi actum. aut ut dicit donatus . per
pelagus extrema pelagi sequentem. aut pelagi: aduerbium
est: fortuna omĩpotens: ꝙ ĩ eluctabile fatum: secundum stoicos
loquutus est: qui nasci e mori fatis dant. media omnia: for.¬
tuna. Nam uitas humane ĩ certa sunt oĩa. Unde & miscuit
ut q̃ĩ plenu ostendoret dogma. Nam nihil est tam cõtrariũ¬
fato: ꝗͣ casus. Sed secũdum sidicos dixit: egere: toegerũt. ut
q̃i ostendat se ĩuitum: carmẽtis nymphae monita: mateis
eius. Nymphos autem maritae dixit. Nam graece sponsa trxeg
dicitire. haec aũt nõ rȩuere nympha fuit: sed uaticinatrix:
portam: qua pͥmo a carmente carmentalis dicta est. post
stelerata a fabiis. ccc ui. uiris. qui per ipsam ĩbellum profe¬
cti: non st reuersi: uatis fatidite: bene addidit fatiditȩ. nã

Expanded text:
aut certe oraculorum necessitate conpulsum. PELAGIQVE EXTREaut certe oraculorum necessitate conpulsum. PELAGIQVE EXTREMA per extrema pelagi actum: aut, ut dicit Donatus, per pelagus extrema sequentem, ut ‘pelagi’ adverbium 334 Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum secundum stoicos locutus est, qui nasci et mori fatis dant, media omnia fortunae: nam vitae humanae incerta sunt omnia. unde et miscuit, ut quasi plenum ostenderet dogma: nam nihil tam contrariuest fato quam casus; sed secundum stoicos dixit. EGERE coegerunt, ut quasi ostendat invitum. CARMENTIS NYMPHAE MONITA matris eius. ‘Nymphae’ autem maritae dicit: nam graece sponsa νύμφη dicitur. Haec autem non vere nympha fuit, sed vaticinatrix. portam, quae primo a Carmente Carmentalis dicta est, post scelerata a Fabiis CCCVI, qui per ipsam in bellum profecti, non sunt reversi. VATIS FATIDICAE bene addidit ‘fatidicae’: nam
Abbreviated transcription (Latin):
dieeat aurea secula. ideo nũs dixit de color atas eo ni ma¬
nus ausonia: om̃os terrȩ habitatores. aut ĩdigene suno
aut adienos: aut cõuen&. indigenoe sunt inde goniti. quos
faunis dixit. Aduenȩ de uno loco uenientesaut satrnsu
exunt aditaliam: ꝗ eam tenuerũt exclusis aboriginibuo mic
illi puisi ab illis. quos ante pepulerant: insulam uica na muitis
nomine dixerũt. ꝙ ꝗͣ thucydides desicilia italum dixit ue¬
nisso  abeo italiam esse appellataz: inaur corpere torligno
hulethuscor um rex fuit : qui iuxta hũcf uiuiosui an
lateo cinatus esse creca ꝯuiꝰ fluminis ripas . & teanseũtibu
flirut supra diximus uolunt cos qui de sctlia auam fece
tybrim dixise ad similitudinem foss y racusanias. quam fecorũt
per inuiriam afri: e athenienses iuxta ciuitatis murũ. Nam
quod liuius dicit abalbano rege tiberino tibrim dictum non
procedit. ideo quia ẽ ante albam tybris dictus ĩ uenitur: me

Expanded text:
dixerat «aurea saecula», ideo nunc dixit ‘aetas decolor’. TVNC MAdixerat «aurea saecula», ideo nunc dixit ‘aetas decolor’. TVNC MANVS AVSONIAE omnes terrae habitatores aut indigenae sunt aut adveFaunis dixit: advenae de uno loco venientes, ut Saturnus: erunt ad Italiam et eam tenuerunt exclusis Aboriginibus. Mox ipsi pulsi ab illis quos ante pepulerant, insulam vicinam Italiaenomine dixerunt: quamquam Thucydides dicat de Sicilia Italum regem venisse et ab eo esse Italiam appellatam. INMANI CORPORE THYBRIS hic Tuscorum rex fuit, qui iuxta hunc fluvium pugnans latrocinatum esse circa huius fluminis ripas et transeuntibus ut supra diximus, volunt eos qui de Sicilia venerunt, Thybrin dixisse ad similitudinem fossae Syracusanae, quam fecerunt per iniuriam Afri et Athenienses iuxta civitatis murum: nam quod Livius dicit, ab Albano rege Tiberino Thybrin dictum, non pr
Abbreviated transcription (Latin):
hos autem dicit esse compositos. uncł apparet quia ĩ doale dixit
peo indoctu. hoc est autẽ quod dicit cicero pͥmo rhetori cemi
feros adhus homines magni cuius dam uiti oratiorie cooua¬
sutos: Leges q dedit: atquiꝰ dixit. haud uinclis nec legibus orquã.
seq̃ ĩ telligimus satuenũ de disse leges: quibus ades obtenire¬
rauerunt: quom iam antea ꝑnaturam sine legibus uiuer¬
ent: latiu q uocari maluit: bene maluit. Nam & satue¬
nia dicta est. ut ꝙ nomen posuit saturnia tellus. EiDirgi¬
lius latium uult dici. qđ sa tuenus illio latoita areo aũa
lanium dici putat. ꝗ latet italia ĩter pececipicia alpiũ quape¬
nnim Sic placida populos ĩ ꝑace regebat: ut merito qurea
secula ceederentur: de color &tas: uitiosa. in omni enimuo¬
tioso corpore inest pessimus colore. ⁊ alluclit ad natarẽ ne¬
tali quam cornimus discolorem. nec ĩ merito. supro orm

Expanded text:
Hos autem dicit esse conpositos, unde apparet quia ‘indocile’ dixit Hos autem dicit esse conpositos, unde apparet quia ‘indocile’ dixit pro ‘indoctum’. Hoc autem est quod dicit Cicero in primo rhetoricorum, feros adhuc homines magni cuiusdam viri oratione conpositos. LEGESQVE DEDIT atqui dixit «haud vinclo nec legibus aequam»; sed intellegimus Saturnum dedisse leges, quibus adeo obtemperaverunt, ut iam ita per naturam sine legibus viverent. LATIVMQVE VOCARI MALVIT bene ‘maluit’: nam et Saturnia dicta est, ut «et nomen posuit Saturnia tellus». Et Vergilius Latium vult dici, quod illic Saturnus latuit. Varro autem Latium dici putat, quod latet Italia inter praecipitia Alpium et Apennini. SIC PLACIDA POPVLOS IN P. R. Vt merito aurea saecula crederentur. DECOLOR AETAS vitiosa: in omni enim vitioso corpore inest pessimus color. Et adludit ad naturam metalli, quam cernimus discolorem: nec inmerito; supra enim
Abbreviated transcription (Latin):
cis ꝓ rupto robore nati: hoc figmentu n᷑atum est ex antiq
hominum habitatione. qui ante factas domos: aut ĩ caris
arboribus: aut ĩspeluntis manebant. qui quom ex ĩde egre¬
derentux: ut suam educerent sobolem. dicti sunt ĩde proceo¬
ati: neq cuitus erat: idest nullam sui arram habebant: compo
nere opes: reseruare ordinare: partere parto. de die ĩ quiti
tus alebat. tognato quodam modo uictu alebantur aut ue¬
natu montiu. aut arborumramis: primus ab oethereo ue¬
nit saturnus olymꝑo: hoc dicit secundum poetitu morem
Nam saturnus rex fuit cretae: quem iupiter: eius bello pepu¬
lit hic fugiens ab iano susceptus est: qui regnabat in italia
quem quom dociusset usum uincarũ & falts sin pareponiũ
quenis us imperi q sibi oppidus fecit  posea siugri repetiuait
impestiumitis gbnus ĩ docile. pror̃doctum. Nami docile estiqđ
pe minis non potest discere. In doctum quod non dum didicit

Expanded text:
CIS ET RVPTO ROBORE NATI hoc figmentum ortum est ex antiqua CIS ET RVPTO ROBORE NATI hoc figmentum ortum est ex antiqua hominum habitatione, qui ante factas domos aut in cavis arboribus aut in speluncis manebant. Qui cum exinde egrederentur aut suam educerent subolem, dicti sunt inde procreari. NEQVE CVLTVS ERAT id est nullam sui curam habebant. Cnere opes reservare, ordinare. parcere parto de die, inquit, vtus alebat cognato quodammodo victu alebantur, aut venatu montium aut arborum ramis: hinc enim S. V. OLYMPO hoc dicit secundum poeticum morem; nam Saturnus rex fuit Cretae, quem Iuppiter filius bello pepulit. Hic fugiens ab Iano est susceptus, qui regnabat in Italia. Quem cum docuisset usum vinearum et falcis, in partem est admissus imperii et sibi oppidum fecit. Postea suum repetivit imperium. IS GENVS INDOCILE pro ‘indoctum’: nam ‘indocile’ est quod penitus non potest discere, ‘indoctum’ quod nondum didicit.
Abbreviated transcription (Latin):
aret᷑ ne ĩueniretur. quo facto ĩter deos relatus est. Uera
iouis proles: nullus enim humano sanguine procecatus ta¬
caci idest hoc factu laudat ultra omĩa. ꝑ sic est dictum
ut est. ꝙ te super om̃ia dona unõ oro: & bene q̃tu ad ipsos
pertinet rem maiorem ẜuare post omnia: obsitus aeuo. &tate
ĩuolutus/ ut Terentius. annis pannisq obsitus. facis qr ocules
fert omnia circum: physia dicunt ex uino. mobiliores oculos
fieri. plautus. faciles oculos habet .i. mobiles uino capitur¬
q locis: delectature: romana cõditor arcis.. cõditor palla¬
ntei: ubi nũc pallatiu est. q̃ non est reuera arz. sod tenȩ
rerum omnium pͥncipatu h&c nemora ĩdigenae. fauni inde
geniti: et sciendum secundum hesiodi theogoniam primos
deos genitos. inde hemit̾eos. post heroas. inde homines in noce¬
rites ultimo sceleratos. quem hic nũc ordinem seruat: trur¬

Expanded text:
aretur. quo facto inter deos relatus esaretur. quo facto inter deos relatus esiovis proles nullus enim humano sanguine procreatus tacaci id est hoc factum laudant ultra omnia. et sic est dictum, ut "sed te super omnia dona unum oro" . et bene, quantum ad ipertinet, rem maiorem servavere post omnia. OBSITVS AEVO aetate involutus, ut «annis pannisque obsitus». FACILESQVE OCVLOS FERT OMNIA CIRCVM physici dicunt ex vino mobiliores oculos fieri: Plautus «faciles oculos habet», id est mobiles vino. CAPITVRQVE LOCIS delectatur. ROMANAE CONDITOR ARCIS conditor Pallantei, ubi nunc Palatium est: quod non est re vera arx, sed tenet rerum omnium principatum. HAEC NEMORA INDIGENAE Et sciendum secundum Hesiodi theogoniam primo deos genitos, inde hemitheos, post heroas, inde homines innocentes, ultimo sceleratos: quem et hic nunc ordinem servat. TRVN