comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trans ferantur res aduiuendũ necessarue: quisi ocaiderit
multũ de cõ muniutilitate de traxerit: modohoc ita faciat.
ut ne ipse desebene existimans seseq diligens: Hanc causã
babeat adiniuriã ita semꝑ officio fungetur utilitati con¬
sulens hominũ & eiquam saepe cõmemoro humaneso¬
cietati Nã quod ad pbalarimattin& ꝑ facile iudiciũ est
Nulla est enĩ societas nobis cũ tyrannis & potius sũ ma
distractio est : Ne que ẽ. contranaturã spolia reeum sipos¬
sis quẽ .ẽ. honestũ ne c areatq: hoc omnegenus pestiferum
atq impiũ exominũ communitate ex terminandumẽ
Qenĩ ut membra qua edã amputantur si & ipsa sanguine
& tã quã spiritu carere coeperunt & nocent reliquis par¬
tib corporis sicista infigura hominis feritas & immanitas
belluue : a cõmuni tã quã humanitate corporis segreganda
ẽ. huius generis quȩsti onesi sunt omnes eiẽ in quib: extem¬
pore officiũ exquiritur: eius modiigitur credores panae¬

Expanded text:
transferantur res ad vivendum necessariae, qui si occiderit, multum de communi utilitate detraxerit, modo hoc ita faciat, ut ne ipse de se bene existimans seseque diligens hanc causam habeat ad iniuriam. Ita semper officio fungetur utilitati consulens hominum et ei, quam saepe commemoro, humanae societati. Nam quod ad Phalarim attinet, perfacile iudicium est. Nulla est enim societas nobis cum tyrannis, et potius summa distractio est, neque est contra naturam spoliare eum, si possis, quem est honestum necare, atque hoc omne genus pestiferum atque impium ex hominum communitate exterminandum est. Etenim, ut membra quaedam amputantur, si et ipsa sanguine et tamquam spiritu carere coeperunt et nocent reliquis partibus corporis, sic ista in figura hominis feritas et immanitas beluae a communi tamquam humanitatis corpore segreganda est. Huius generis quaestiones sunt omnes eae, in quibus ex tempore officium exquiritur. Eius modi igitur credo res Panae
Abbreviated transcription (Latin):
ges populares uehomines largitiones aliquas proponunt aut posere mo
praetio ac̃ mercede ducuntur. quae sordidissima .ẽ. illa qui dem ratto &

Expanded text:
ges popularesve homines largitiones aliquas proponunt, aut postremo pretio ac mercede ducuntur, quae sordidissima, est illa quidem ratio
Abbreviated transcription (Latin):
Videndũ ẽ igit᷑ ut ea liberalitate utamur quae ꝓsit amicis Noceat ne¬
mini : quare .L. sillae .C. caesaris pecuniarũ trans latio aiustis dominis
ad alienos . non deb & liberalis uideri Nihil est eñi liberale : quod non
idem iustum : Alter locus erat cautionis. pebenignitas maior esra¬

Expanded text:
Videndum est igitur, ut ea liberalitate utamur, quae prosit amicis, noceat neVidendum est igitur, ut ea liberalitate utamur, quae prosit amicis, noceat nemini. Quare L. Sullae, C. Caesaris pecuniarum translatio a iustis dominis ad alienos non debet liberalis videri; nihil est enim liberale, quod non idem iustum. Alter locus erat cautionis, ne benignitas maior es
Abbreviated transcription (Latin):
nihilẽ ñaturae hominis ac cõmodatius sed hab& multas cautiones
idendũ ẽ eñĩ primũ ne obsit benignitas & iis ipsis. quibus benigne
uidebit̃ fieri & c&eris Deinde ne maior benignitas sit quã faculta¬
tes Tum ait ꝓdignitate cuiq tribuat᷑. Ideni ẽ iustitiae funda¬
mentũ ad quã haec referenda sunt om̃a : Nã & qui gratificantur
cuipiã qđ obsit illi cuiꝓdes se uelle uideant᷑ non benefici xeq libera¬
les sed ꝑnsciosi assentatores iudicandi sunt : & qui aliis nocent ut
in alios liberales sint in eadem sunt iniustitia ut si in suã rem aliena
conuertant : sunt aut̃ multi & quidem cupidi splendoris & gloriae :
quieripiunt᷑ aliis quod aliis largiant᷑ hsi quae arbitrantur sebene¬
ficos in suos amicos fieri : si lo cupl&ent eos quacũq ratione÷ id aueto¬
tantũ ab est officio ut nihilmagis officio possit eẽ contrariũ¬
t.

Expanded text:
nihil est naturae hominis accommodatius, sed habet multas cautiones. nihil est naturae hominis accommodatius, sed habet multas cautiones. Videndum est enim, primum ne obsit benignitas et iis ipsis, quibus benigne videbitur fieri et ceteris, deinde ne maior benignitas sit quam facultates, tum ut pro dignitate cuique tribuatur; id enim est iustitiae fundamentum, ad quam haec referenda sunt omnia. Nam et qui gratificantur cuipiam, quod obsit illi, cui prodesse velle videantur, non benefici neque liberales, sed perniciosi assentatores iudicandi sunt, et qui aliis nocent, ut in alios liberales sint, in eadem sunt iniustitia, ut si in suam rem aliena convertant. Sunt autem multi, et quidem cupidi splendoris et gloriae, qui eripiunt aliis, quod aliis largiantur, iique arbitrantur se beneficos in suos amicos visum iri, si locupletent eos quacumque ratione. Id aust ab officio, ut nihil magis officio possit esse contrarium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmi serunt : est in eo ipso fides conseruanda ut primo punico
bello regulus captus apoenis : Cũ decaptiuis cõmutandis romã
missus es seciuras s&q se rediturũ Primũ ut uenit captiuos
reddendos in senatu non censuit. deinde cũ r&iner&ur a pro¬
pinquis & ab amicis ad supplicium redire maluit quã fidẽ hostidatã fallere
sus infimos iustitiã eẽ seruandã ẽ aut̃ infima condicio & fortun& seruorũ
quibus non male praecipiunt qui ĩta iubent utsꝰ ut mercennariis operan
&xigendã iusta p̃benda : Cũ aut̃ duob: modis idest aut ui. aut fraude¬
fiat in iuria Fraus quasi uulpeculae uis. leonis uid&ur utrũq homi¬
ene alienissimũ sed fraus odio digna maiore : Lotius aut̃ in iustitiae
nulla capitalior quã eorũ quitum cum maxime fallunt idagunt
ut uiriboni eẽ uideant᷑. Deiustitia satis dictũ Deinceps ut erat
ꝓpositum debeneficientia acliberalitate dicatur qua quidem

Expanded text:
promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos in senatu non censuit, deinde, cum retineretur a propinquis et ab amicis, ad supplicium redire maluit quam fidem hosti datam falleresus infimos iustitiam esse servandam. Est autem infima condicio et fortuna servorum, quibus non male praecipiunt qui ita iubent uti, ut mercennariis: operam exigendam, iusta praebenda. Cum autem duobus modis, id est aut vi aut fraudeat iniuria, fraus quasi vulpeculae, vis leonis videtur; utrumque homine alienissimum, sed fraus odio digna maiore. Totius autem iniustitiae nulla capitalior quam eorum, qui tum, cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur. De iustitia satis dictum. Deinceps, ut erat propositum, de beneficentia ae de liberalitate dicatur, qua quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Vante iustas causas eẽ bellorũ : sed ea bella quib: imperii ꝓposita glo
c minus a cerbe gerenda sunt : ut enĩ cũ ciuiliter contendimus¬
Alitersi ẽ in imicus aliter si conp&itor cum altero certam̃ honoris
& dignitatis ẽ cum altero capitis & famae. sic cum celtiberis cum
cimbnis bellum ut cum in imicis gerebat᷑ : uter ess& non uterimpe¬
rar& cum latinis sabinis samnitib: poenis prrrhode imperio di¬
mnicabatur poeni foedi fragi crudelis hannibal reliqui iustiores
pyrri quidem decaptiuis reddendis illa praedara nec m̃i aurum
posco Necmi practiũ dederitis nec cauponantes bellum sed belli-¬
gerantes ferro non auro uitã cernamus utriq uos neuelit an
me regnare erat quidue ferat fors uirtute ex periamur & hoc
simul accipedictũ quorũue uirtute belli fortuna peꝑcit eo¬
rundem melibertati parcere certũ ẽ. Dono ducite doque uo¬
lentib: cũ magnis dis : Regalis sane & digna a eacidarum gone¬
rt senentia atq &iã siquid singulis temporib: ad ductihosti

Expanded text:
ante iustas causas esse bellorum. Sed ea bella, quibus imperii proposita gloria est, minus acerbe gerenda sunt Ut enim cum civi aliter contendimus, si est inimicus, aliter, si competitor cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae, sic cum Celtiberis, cum Cimbris bellum ut cum inimicis gerebatur, uter esset, non uter imperaret, cum Latinis, Sabinis, Samnitibus, Poenis, Pyrrho de imperio dimicabatur. Poeni foedifragi, crudelis Hannibal, reliqui iustiores. Pyrrhi quidem de captivis reddendis illa praeclara: Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis, Nec cauponantes bellum, sed belligerantes Ferro, non auro vitam cernamus utrique. Vosne velit an me regnare era, quidve ferat Fors, Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certum est. Dono, ducite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ss unde inum in eopeccant. quod iniuriosi sunt in ꝓximos: quas enĩ copias iis &
subpeditari aequius est & reliqui eas transferunt ad alienos. In est
autem intali libertate cupiditas plerũq rapiendi & auferendi ꝑ iniuriã¬
ut ad largiendũ supp&ant copiat Videre &iã lic& plerosq non tam
natura liberalis quã quadã gloria ductos ut bene fici uideantur .I

Expanded text:
tur, primum in eo peccant, quod iniuriosi sunt in proximos; quas enim copias his et suppeditari aequius est et relinqui, eas transferunt ad alienos. Inest autem in tali liberalitate cupiditas plerumque rapiendi et auferendi per iniuriut ad largiendum suppetant copiae. Videre etiam licet plerosque non tam natura liberales quam quadam gloria ductos, ut benefici videantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cora sunt iniusta contra ut turpia sicindecora : similis est ratio forti¬
tudinis : quod enim uiriliter animoq: magno fit id dignũ uiro & deco¬
rũ uidetur : quod contraid ut turpe sic indecorũ : quare ꝑtin& quidem
dita quadã ratione cernatur : sed sit in promptu: ẽ enim quiddam
idq: intellegitur in om̃iuirtute quod deceat quo deogitatione magis
auirtute potest quã reseparari ut uenustas & pul chritudo corpo¬
ris secerninon potest aualitudine sĩc hoc de quolo quimur decorum

Expanded text:
cora sunt, iniusta contra, ut turpia, sic indecora. Similis est ratio fortitudinis. Quod enim viriliter animoque magno fit, id dignum viro et decorum videtur, quod contra, id ut turpe, sic indecorum. Quare pertinet quidem dita quadam ratione cernatur, sed sit in promptu. Est enim quiddam, idque intellegitur in omni virtute, quod deceat; quod cogitatione magis a virtute potest quam re separari. Ut venustas et pulchritudo corporis secerni non potest a valetudine, sic hoc, de quo loquimur, decorum
Abbreviated transcription (Latin):
est detestabilior istorum in manitas qui lacerarunt omniscelere
patriã & in ea funditus delenda. occupati & sunt & fuerunt : sed si
contentio quaedam & comparatio fiat. quibus plurimũ tribuendũ
sit officii principes sint patria & parentes quorum bene ficiis maxi¬
imis obligatisumus proxuimili beritotaq: domus quaȩ spectat in nos
solos neq aliudullũ potest habere ꝑfugiũ de inceꝑs. bene conuenien¬
tes propinqui quib: cũ communis &iam fortuna plerũq: est : quam
obrem nec essaria praesidiauita debentur his maxime : quos antecdhoi :
uita autemuictusq: communis consilia sermones cohortationes
consolationes : Interdũ etiam obiurgationes in amicitiis uigent
maxime : ẽ que eaiucundissima amicitia quã similitudo morum

Expanded text:
est detestabilior istorum immanitas, qui lacerarunt omni scelere patriam et in ea funditus delenda occupati et sunt et fuerunt. Sed si contentio quaedam et comparatio fiat, quibus plurimum tribuendum sit officii, principes sint patria et parentes, quorum beneficiis maximis obligati sumus,proximi liberi totaque domus, quae spectat in nos solos neque aliud ullum potest habere perfugium, deinceps bene convenientes propinqui, quibuscum communis etiam fortuna plerumque est. Quam ob rem necessaria praesidia vitae debentur iis maxime, quos ante dixi, vita autem victusque communis, consilia, sermones, cohortationes, consolationes, interdum etiam obiurgationes in amicitiis vigent maxime, estque ea iucundissima amicitia, quam similitudo morum
Abbreviated transcription (Latin):
Emunt conducunt locant contrahendisq negotiis implicantur :
iustitia adregem regendã necessariest. Cuiustanta uis ẽ. uanȩ
illiquidem qui maleficio & scelere pascuntur : Possint sineuilla par¬
Stẽcula iustitiae uiuere: Nã quiȩorũ cuipiã quiuna latrocinantur
futur aliquid aut eripit : issibi ne in latrocinio quidem reliquitnatutuu
locũ : Ille autẽ qui archipirata dicitur nisi equabiliter praedã
disꝑetat : aut inter ficiatura sociis aut relinquatur: Quin eti am

Expanded text:
emunt, conducunt locant contrahendisque negotiis implicantur, iustitia ad rem gerendam necessaria est, cuius tanta vis est, ut ne illi quidem, qui maleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid aut eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquit locum, ille autem, qui archipirata dicitur, nisi aequabiliter praedam dispertiat, aut interficiatur a sociis aut relinquatur; quin etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quaerit nullissuis reb: aduersis : ꝓpensior benignitas. ẽẽ debe¬
bit incalamitosos. Nisi forteerunt dignicalamitate inus tam̃

Expanded text:
quaerit nullis suis rebus adversis. Propensior benignitas esse debebit in calamitosos, nisi forte erunt digni calamitate. In iis tam
Abbreviated transcription (Latin):
me usurpatũ iã in ꝑ uerbii consuetu dinẽ uenit. largitionem
fundũ Nion habere: & enim quis potest modus ẽẽ: cũ & idẽ qui con¬
suerunt & idẽ illud alii desiderent : Omnino duo sunt genera lar¬
uaȩ teꝓgorũ : quorũ alteri ꝓdigi. alteri liberales: ꝓdigiqui epulis & life¬
rationib: & gladiatorũ munerib: ludorũ uenationũq appant

Expanded text:
me usurpatum iam in proverbii consuetudinem venit, largitionem fundum non habere; etenim quis potest modus esse, cum et idem, qui consuerunt, et idem illud alii desiderent? Omnino duo sunt genera largorum, quorum alteri prodigi, alteri liberales: prodigi, qui epulis et viscerationibus et gladiatorum muneribus, ludorum venationumque appa
Abbreviated transcription (Latin):
quuntur largitionẽ rapinae
Cũ enim dando
egere coeperunt : alienis bonis manus asferre coguntur: Ita
cũ beniuolentiae cõparandȩ causa benefici efs eue lint non
tanta studia assequuntur eorũ quib: dederunt : quanta odia.
eorũ quib: ademerunt : Quã obrẽ necita claudendares est fami¬
liaris: ut eã benignitas. aperire non possit : Nec itares eranda itepd¬
teat omnib:: modus adhibeaturis quereferatur ad facultates
omnino meminis fe debemus id qđ a nr̃is hominib: saepissi

Expanded text:
quuntur largitionem rapinae; cum enim dando egere coeperunt, alienis bonis manus afferre coguntur. Ita, cum benivolentiae comparandae causa benefici esse velint, non tanta studia assequuntur eorum, quibus dederunt, quanta odia eorum, quibus ademerunt. Quam ob rem nec ita claudenda res est familiaris, ut eam benignitas aperire non possit, nec ita reseranda, ut pateat omnibus; modus adhibeatur, isque referatur ad facultates. Omnino meminisse debemus, id quod a nostris hominibus saepissi
Abbreviated transcription (Latin):
mone communiui cissitudinẽ non iniquam put& : acuideat in pri¬
mis : quibus derebus loquatur : siseriis seueritatem adhib eat : si

Expanded text:
mone communi vicissitudinem non iniquam putet; ac videat in primis, quibus de rebus loquatur; si seriis, severitatem adhibeat, si
Abbreviated transcription (Latin):
citur ali quid adusum hominũ atq uitã ratione autẽ uten¬
tiũ duogenera ponunt: Deorũ unũ alterũ hominũ Deospli-¬
catos pietas effici& & sanctitas proxime autẽ & secundũ
deos homines hominibus maxũ me utiles eẽ possunt ea¬
rũq: iterũ rerũ qua e noceant & obsint Eadem diuisio est
sed quia deos nocere nom putantꝰ iis ex ceptis homines homi¬
nibus ob eẽ plurimũ arbitrantur ea enim ipsa quae inani¬
ma diximus pleraq sunt hominũ operis effecta qua enechabe

Expanded text:
citur aliquid ad usum hominum atque vitam; ratione autem utentium duo genera ponunt, deorum unum, alterum hominum. Deos plcatos pietas efficiet et sanctitas, proxime autem et secundum deos homines hominibus maxime utiles esse possunt. Earumque item rerum, quae noceant et obsint, eadem divisio est. Sed quia deos nocere non putant, iis exceptis homines hominibus obesse plurimum arbitrantur. Ea enim ipsa, quae inanima diximus, pleraque sunt hominum operis effecta; quae nec habe
Abbreviated transcription (Latin):
quod quidam dicunt parentis eaut fratrinihil de tractu¬
ros sui cõmodi causa aliã rationẽ ẽe ciuiũ reliquorũ
hisibi nibiliuris: Mullã societatẽ cõmunis utilitatis cau¬
sa statuunt. eẽ. cũ ciuib: quae sententia omnem societa¬
tẽ distrahit ciuitatis : quiautẽ ciuium rationem dicunt
habendã externorũ negant hi dirimunt communem
humanigeneris societatẽ : qui sub lata beneficientia liba¬
ralitas bonitas iustitia funditus collitur quaȩ qui tollun
&iã aduersur deosimmortales impii iudi candisunt ab¬
huisenim constitutã interhomines societitem euertut
cuius societatis artissimũ uinculũ ẽ magis arbi trariẽe
contranaturã hominem homini detrahere suuconio

Expanded text:
quod quidam dicunt, parenti se aut fratri nihil detracturos sui commodi causa, aliam rationem esse civium reliquorum. Hi sibi nihil iuris, nullam societatem communis utilitatis causa statuunt esse cum civibus, quae sententia omnem societatem distrahit civitatis. Qui autem civium rationem dicunt habendam, externorum negant, ii dirimunt communem humani generis societatem; qua sublata beneficentia, liberalitas, bonitas, iustitia funditus tollitur; quae qui tollunt, etiam adversus deos immortales impii iudicandi sunt. Abenim constitutam inter homines societatem evertunt, cuius societatis artissimum vinculum est magis arbitrari esse contra naturam hominem homini detrahere sui commo
Abbreviated transcription (Latin):
est : ltaq ut infidib: musicorũ aures uel minima sentiunt : sic nos. siacres ac dili-¬
zentes cẽuoluinus animaduersoresq uitiorũ magnas aepe intellegemus ex

Expanded text:
est. Itaque, ut in fidibus musicorum aures vel minima sentiunt, sic nos, si acres ac diligentes esse volumus animadversoresque vitiorum, magna saepe intellegemus ex
Abbreviated transcription (Latin):
nihil retefieri nihil considerate potest : magna autẽ parte clemen¬
t castigatione lic& utĩgrauitate tamen adiunctã ut seueritas ad¬
hibeatur : & contum elia repellatur. atque etiã illud ipsum quod
a cerbitatis hab& obiurgatio significandum est : ipsius id causa qui ob¬
iurgetur essesus ceptum : rectum est autem etiamin illis concentioni¬
bus quae cum in imicissimis fiunt : Etiamsi nobis indigna eẽ audiamus.
tamen grauitatem retinere : Iracundiam pellere : quae enim cum a liqua
ꝑtur bationefiunt : Ea nec constanter fieripos sunt nequebis quiafsunt
probari : deforme etiam est. deseipsomꝰ praedicare falsa prae sertim
& cumirisione audientium imitarimilitem glorio sum : Et quoniam̃
omnia persequimur : uolumus quidem certe dicendum est eaam:
qualem bominis honorati & principis domum placeateẽ cuiusst

Expanded text:
nihil recte fieri, nihil considerate potest. Magnam autem partem clemennihil recte fieri, nihil considerate potest. Magnam autem partem clementi castigatione licet uti, gravitate tamen adiuncta, ut severitas adhibeaturetcontumelia repellatur, atque etiam illud ipsum, quod acerbitatis habet obiurgatio, significandum est, ipsius id causa, qui obiurgetur, esse susceptum. Rectum est autem etiam in illis contentionibus, quae cum inimicissimis fiunt, etiamsi nobis indigna audiamus, tamen gravitatem retinere, iracundiam pellere. Quae enim cum aliqua perturbatione fiunt, ea nec constanter fieri possunt neque iis, qui adsunt, probari. Deforme etiam est de se ipsum praedicare falsa praesertim et cum irrisione audientium imitari militem gloriosum. Et quoniam omnia persequimur, volumus quidem certe, dicendum est etiam, qualem hominis honorati et principis domum placeat esse, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
rit : ad haec reuocetur oratio sedut cumq aderunt. neque enim
is dem derebus nec omnitem pore: nec similiter delectamur:
anim aduertendum est etiam iquatenus sermo delectationem
habeat : et ut incipiendẽ ratio fuerit : Ita sit destinandi modus
sed quo modoin erniuita retissine praecipitur. utpertur¬
bationes fugiamus Id est motus animinimios rationi non obtem perantes :
sic eius modi motibus sermodeb& uacare : Neaut ira existat aut cupidi¬
tas aliqua aut pigritia autignauia aut talealiquid appareat : maxi-¬
mequecurandum est : ut eos quibus cum sermonẽ conferemus : & uereri :¬
& diligere uideamur: obiurgationes etiam nonnuraquam incidunt
necessariae : in quibus utendum est fortasse & uocis contentione ma¬
iore & uerborum grauitate acriore idagendum etiã ut ea facere
uideamur irati sed ut adurendum & secandum sicad hocgenus caf¬
tigandirarõ inuiti queueni emus: necum quam nisi necessariosinul¬
la repperietur alia medicina : sed tã menira procul absit : cumqua q̃ de i¬

Expanded text:
rit, ad haec revocetur oratio, sed utcumque aderunt; neque enim isdem de rebus nec omni tempore nec similiter delectamur. Animadvertendum est etiam, quatenus sermo delectationem habeat, et, ut incipiendi ratio fuerit, ita sit desinendi modus. Sed quo modo in omni vita rectissime praecipitur, ut perturbationes fugiamus, id est motus animi nimios rationi non optemperantes, sic eius modi motibus sermo debet vacare, ne aut ira exsistat aut cupiditas aliqua aut pigritia aut ignavia aut tale aliquid appareat, maximeque curandum est, ut eos, quibuscum sermonem conferemus, et vereri et diligere videamur. Obiurgationes etiam non numquam incidunt necessariae, in quibus utendum est fortasse et vocis contentione maiore et verborum gravitate acriore, id agendum etiam, ut ea facere videamur irati. Sed, ut ad urendum et secandum, sic ad hoc genus castigandi raro invitique veniemus nec umquam nisi necessario, si nulla reperietur alia medicina; sed tamen ira procul absit,cum qua
Abbreviated transcription (Latin):
q partiũ corporis usu sunt necessarii : Easq partes nequȩ earũ
usus suis nominibus appellant quodq faceretirpȩ nonturpe
est modo oculte iddicere obscoenum est itaq nec acti orerum

Expanded text:
 partium corporis usus sunt necessarii, eas neque partes neque earum usus suis nominibus appellant; quodque facere turpe non est, modo occulte, id dicere obscenum est. Itaque nec actio rerum
Abbreviated transcription (Latin):
coniugauit: sed in bis omnib: officiis tribuendis uiden dumerit quid cui¬
que maxime necessesit : Ꝙ quid quis que uel sine nobis aut possit conse¬
qui aut non possit : lta nonidem erunt necessi tudinum gradus quitẽ¬
porũ sunt queofficia quae aliis magis quã aliis debeantur. ut uicinũ
cittus adiuueris in fructib ꝑcipiendis quã aut fratrem aut familia rem
atsilis in iudicio sit propinquum potius et amicũ quã uicinum defen¬
deris: haec igitur & talia cir cum spicienda s̃ in omni officio. & consue¬
tudo exercitatioq: capienda utboniratiocinatores officiorum eẽ¬
possimus & addendo ducendo q: usdere quȩ reliqui sũma fiat. Ex quo
quantũ cuiq debeatur intellegas : sedut nec medicinec imperato¬
res nec oratores quã uis artis praȩcepta perceperint. quic quã

Expanded text:
coniugavit. Sed in his omnibus officiis tribuendis videndum erit, quid cuique maxime necesse sit, et quid quisque vel sine nobis aut possit consequi aut non possit. Ita non iidem erunt necessitudinum gradus, qui temporum; suntque officia, quae aliis magis quam aliis debeantur; ut vicinum citius adiuveris in fructibus percipiendis quam aut fratrem aut familiarem, at, si lis in iudicio sit, propinquum potius et amicum quam vicinum defenderis. Haec igitur et talia circumspicienda sunt in omni officio et consuetudo exercitatioque capienda, ut boni ratiocinatores officiorum esspossimus et addendo deducendoque videre, quae reliqui summa fiat, ex quo, quantum cuique debeatur, intellegas. Sed ut nec medici nec imperatores nec oratores, quamvis artis praecepta perceperint, quicqua
Abbreviated transcription (Latin):
tu pecunias ꝓfundunt in eas res quarũ memoriã aut breuẽ
aunullã omnino sint relicturi : liberales autẽ quisuis fa¬
cultatib: aut captos a praedonib redimunt : aut aes alienum
suscipiunt amicorũ aut infiliarũ collocationem adiuuant
autopitu lantur. uel in requaerenda uel augenda : Itaq miror
quidinmentẽ uenerit theophansto in eolibro quẽ de diui¬
tiis scripsit in quo multa praeclare. illud absurde est eni
multus in laudanda magnificentia & apparatione popula¬
riũ munerũ : Ialiũq sumstuũ facultatẽ fructũ diuitiarũ

Expanded text:
tu pecunias profundunt in eas res, quarum memoriam aut brevem aut nullam omnino sint relicturi, liberales autem, qui suis facultatibus aut captos a praedonibus redimunt aut aes alienum suscipiunt amicorum aut in filiarum collocatione adiuvant aut opitulantur in re vel quaerenda vel augenda. Itaque miror, quid in mentem venerit Theophrasto in eo libro, quem de divitiis scripsit; in quo multa praeclare, illud absurde: est enim multus in laudanda magnificentia et apparatione popularium munerum taliumque sumptuum facultatem fructum divitiaru
Abbreviated transcription (Latin):
rate neglegenterq agamus Neque enim ita generati anatura sumus
ut adludũ & iocũ facti ẽẽ uideamur ad seueritatẽ potius & ad quae¬
dã studia grauiora atquemaiora : Ludo autẽ &io coutiillo quidẽ lic
sed ĩ cut somno & quietib: ceteris tũ cum grauib: seriis quereb atis feceri

Expanded text:
rate neglegenterque agamus. Neque enim ita generati a natura sumus, ut ad ludum et iocum facti esse videamur, ad severitatem potius et ad quaedam studia graviora atque maiora. Ludo autem et ioco uti illo quidem licet, sed sicut somno et quietibus ceteris tum, cum gravibus seriisque rebus satis feceri
Abbreviated transcription (Latin):
uis imperutanta ẽ quae premente metupossit eẽ diuturna:
Testis ẽ phalaris cuius ẽ praecer ceteros nobilitata crudeli-¬
tas qui non exinsidiis interiit ut is quẽ modo dixial ex ander non

Expanded text:
is imperii tanta est, quae premente metu possit esse diuturna. Testis est Phalaris, cuius est praeter ceteros nobilitata crudelitas, qui non ex insidiis interiit, ut is, quem modo dixi, Alexander, non
Abbreviated transcription (Latin):
tudo est praesidiũ sibiparatũ uident : Quã obrẽ melius apud bonos:
quã apud fortunatos beneficiũ collo cariputo: Danda omnino ope¬
ra est: ut omnigenen satisfacere possimus: sed sires in contentionẽ

Expanded text:
tudo est, praesidium sibi paratum vident. Quam ob rem melius apud bonos tudo est, praesidium sibi paratum vident. Quam ob rem melius apud bonos quam apud fortunatos beneficium collocari puto. Danda omnino opera est, ut omni generi satis facere possimus; sed si res in contentione
Abbreviated transcription (Latin):
regratiã non potest : Habere certe potest: cõmode autẽ qui¬
cũq dixit pecuniã quibabeat non reddidisse quired diderit non ha
putant huĩ neobligari quidem beneficio uolunt : Quin &iã beneft¬
ciũ sede disse arbritarantur. Cũ ipsi quã uis magnũ aliqđ ac¬
ceperint atq etiã ase aut postulari aut expectar aliqui& suspi¬
cantur Patrocinio uero seusos aut clientes appellari : mortis
instarputant : aut uero illetenuis cũ quicquid factũ sit sespec¬
tatũ non fortunã putat Non modo illi qui est meritus sed &iã
illis a quibi ex spectut Eg& eñĩ multis gratũ seuideri stud& neq
uero uerbis auga suũ munus siquo forte fungitur sed &iã ex̧tenũ¬
at uidendũq illudẽ qđ siopulentũ fortunatũq defenderis in
uno illo aut forte in liberis eius man& gratia sin autẽ in opem probũ
tam̃ & modestũ om̃s non improbi humiles qͣ magna mpopulo multi¬

Expanded text:
re gratiam non potest, habere certe potest. Commode autem, quire gratiam non potest, habere certe potest. Commode autem, quicumque dixit, pecuniam qui habeat, non reddidisse, qui reddiderit, non haputant, ii ne obligari quidem beneficio volunt; quin etiam beneficium se dedisse arbitrantur, cum ipsi quamvis magnum aliquod acceperint, atque etiam a se aut postulari aut exspectari aliquid suspicantur, patrocinio vero se usos aut clientes appellari mortis instar putant. At vero ille tenuis, cum, quicquid factum sit, se spectatum, non fortunam putet, non modo illi, qui est meritus, sed etiam illis, a quibus exspectat eget enim multis, gratum se videri studet neque vero verbis auget suum munus, si quo forte fungitur, sed etiam extenuat. Videndumque illud est, quod, si opulentum fortunatumque defenderis, in uno illo aut, si forte, in liberis eius manet gratia; sin autem inopem, probum tamen et modestum, omnes non improbi humiles, quae magna in populo multi
Abbreviated transcription (Latin):
tsmeq eorũ manit in dustria : lã illud non sunt ad monedi ẽ eñ
in promtu ut anim aduertant cũ iuuare alios uelint ne quos offen¬
dint sepe enĩ aut eos laedunt quos non debent : aut eosquis non
& pedit si in prudentes neglegentiae ẽ: siscientes temeritatis
utendũ &iã ẽ excusatione aduersũ s eos quos inuitus offendas
que cũq possis quarẽ id qđ feceris Necesse fuerit. Necalitenfa¬
fortuna solȩat Dictu quidẽ est procliue : Itaq uolgo loquuntur
sein beneficiis collocandis : Mores hominũ non fortũnã sequi ho¬
nesta oratio est : sed quis ẽ tandem qui inopis &optimi uiri causȩ
non anteponat in opera dandi Cratiã fortunati &x potentis a quo
eñĩ expeditior & celerior remuneratio fore uidetur. in eũ fere
ẽ uoluntas nr̃a ꝓpensior sed ant̃ ad uertendũ .ẽ diligentius que
natura rerũ sit : Nimirũ enĩ in opsille sibonusẽuir etiã sirefer¬

Expanded text:
issimeque eorum manat industria. Iam illud non sunt admonendi est enim issimeque eorum manat industria. Iam illud non sunt admonendi est enim in promptu, ut animadvertant, cum iuvare alios velint, ne quos offendant. Saepe enim aut eos laedunt, quos non debent, aut eos, quos non expedit; si imprudentes, neglegentiae est, si scientes, temeritatis. Utendum etiam est excusatione adversus eos, quos invitus offendas, quacumque possis, quare id, quod feceris, necesse fuerit nec aliter fafortuna soleat, dictu quidem est proclive, itaque volgo loquuntur, se in beneficiis collocandis mores hominum, non fortunam sequi. Honesta oratio est; sed quis est tandem, qui inopis et optimi viri causae non anteponat in opera danda gratiam fortunati et potentis? a quo enim expeditior et celerior remuneratio fore videtur, in eum fere est voluntas nostra propensior. Sed animadvertendum est diligentius, quae natura rerum sit. Nimirum enim inops ille, si bonus est vir, etiamsi refer
Abbreviated transcription (Latin):
miratione audientiũ uel spe in digentiũ uel eorũ qui defen-¬
si sunt gratia: huic quoq ergo amaiorib: nr̃is .ẽ in tota digni¬
tatis pricipatus datus : Disertiiitur hominis & facile laboran¬
tis qđ ꝙ: in patrus est morib: multorũ causas & non grauate & gra¬
tuito defendentis : beneficia & patrocinia latepatent : ad mone¬
bat meres ut hoc quoq loco intermissionẽ eloquentiae nedi¬
cã interitũ deplorarẽ. Niue uero remede meipso aliquid uide¬
requeri: sed tamen uidemus quib: extinctis oratorib: quã in
paucis spes. Quanto in pauciorib: facultas quã in multis sit
audacia : Cũ autẽ om̃s non possint. Nemulti quidem aut
iuris periti eẽ aut diserti lic& tam̃ opera ꝓdesse multisbe¬
neficia petentẽ cõmendantẽ iudicib magistratib uigilan¬
tẽ pre alterius eosipsos quiaut consuluntur aut defendunt
rogante qđ qui fadunt plurimũ gratiae consequutdut̃ lar¬

Expanded text:
miratione audientium vel spe indigentium vel eorum, qui defenmiratione audientium vel spe indigentium vel eorum, qui defensi sunt, gratia? Huic quoque ergo a maioribus nostris est in toga dignitatis principatus datus. Diserti igitur hominis et facile laborantis, quodque in patriis est moribus, multorum causas et non gravate et gratuito defendentis beneficia et patrocinia late patent. Admonebat me res, ut hoc quoque loco intermissionem eloquentiae, ne dicam interitum, deplorarem, ni vererer, ne de me ipso aliquid viderer queri. Sed tamen videmus, quibus exstinctis oratoribus quam in paucis spes, quanto in paucioribus facultas, quam in multis sit audacia. Cum autem omnes non possint, ne multi quidem, aut iuris periti esse aut diserti, licet tamen opera prodesse multis beneficia petentem, commendantem iudicibus, magistratibus, vigilantem pro re alterius, eos ipsos, qui aut consuluntur aut defendunt, rogantem; quod qui faciunt, plurimum gratiae consequuntur, lat
Abbreviated transcription (Latin):
tus quidem scribit cimonẽ athenis &iã insuoscuriales lacia-¬
das hospitalẽ fuisse. Ita enĩ instituisse & uilicis impera uis¬
se ut omni praeberentur : Quicũq laciades inuillã suã deuer¬
tiss&: Quae autẽ opera non largitione beneficia dantur. haee
iure cauere: consilio uiuare atq hoc scientiae genereꝓ desse qũa¬
itaq tũ multa praecdara maiorũ tũ qđ opime constituti iuris
ciuilis summo semꝑ in bonore fuit: cognitio atq interpraetatio
quã quidẽ ante hanc confessionẽ tẽporũ in possessione sua
principes retinuerunt : Nunc ut honores ut om̃s dignitatis gra¬
dus sichuius scientiae splendor deletus ẽ idq eo indignius qđ co
opera grata multis & ad bene ficiis obstringendos homines ac cõ¬
modata: atq huic artifinituma :ẽ dicendigra uior facultas &
gratior & ornatior: quidenĩ eloquentia praestabilius uead¬

Expanded text:
tus quidem scribit Cimonem Athenis etiam in suos curiales Lacitus quidem scribit Cimonem Athenis etiam in suos curiales Lacidas hospitalem fuisse; ita enim instituisse et vilicis imperavis praeberentur, quicumque Laciades in villam suam devertisset. Quae autem opera, non largitione beneficia dantur, haec jure cavere, consilio juvare, atque hoc scientiae genere prodesse muItaque cum multa praeclara maiorum, tum quod optime constituti iuris civilis summo semper in honore fuit cognitio atque interpretatio; quam quidem ante hanc confusionem temporum in possessione sua principes retinuerunt, nunc, ut honores, ut omnes dignitatis gradus, sic huius scientiae splendor deletus est, idque eo indignius, quod eo opera grata multis et ad beneficiis obstringendos homines accommodata. Atque huic arti finitima est dicendi gravior facultas et gratior et ornatior. Quid enim eloquentia praestabilius vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
atq magnorũ : Illaquasi as sentocorum populi multitudinis leuita¬
tẽ uoluptate qua setitillantiũ : Conueni& autẽ tũ indando mu-¬
nificũ ẽẽ tũ in exigendo non a cerbum in omniq: recontrabenda
uenden do emendo conducendo locando uicinatib: & confiniis ae¬
quum facilẽ multa multis de suoiurecedentẽ alitib uero quan¬
tũ liceat & nescio anpaulo plus &iã quã liceat ab horrentẽ: est
enĩ non modo liberalepaulũ nonnũ quã desuo iure decedere : sed
interdũ &iã fructuo sũ : Habenda autẽ ratio est reifamiliaris
quã quidem delabi sinere flagitiosum ẽꝰ sedita ut in liberalitatis¬
a uaritiaeq absit suspicio : Posse enĩ liberalitate utinon spolin¬
tẽ sȩpatrimonio : Nimirũ est pecuniae fructus maximus rec¬
te &iã atheophrasto .ẽ laudata ospitalitas: est enĩ ut mibiqui¬
dẽ uidetur ualde decorũ: patere domus hominũ illustriũ hos
hoc liberalitatis genere inurbenr̃a non egere : ẽautẽ &iã ue

Expanded text:
atque magnorum, illa quasi assentatorum populi multitudinis levitatem voluptate quasi titillantium. Conveniet autem cum in dando munificum esse, tum in exigendo non acerbum in omnique re contrahenda, vendundo emendo, conducendo locando, vicinitatibus et confiniis, aequum, facilem, multa multis de suo iure cedentem, a litibus vero, quantum liceat et nescio an paulo plus etiam, quam liceat, abhorrentem. Est enim non modo liberale paulum non numquam de suo iure decedere, sed interdum etiam fructuosum. Habenda autem ratio est rei familiaris, quam quidem dilabi sinere flagitiosum est, sed ita, ut illiberalitatavaritiaeque absit suspicio; posse enim liberalitate uti non spoliantem se patrimonio nimirum est pecuniae fructus maximus. Recte etiam a Theophrasto est laudata hospitalitas; est enim, ut mihi quidem videtur, valde decorum patere domus hominum illustrium hosphoc liberalitatis genere in urbe nostra non egere. Est autem etiam v
Abbreviated transcription (Latin):
& quae usui possunt eẽ capiuntur : quid enumerẽ artium mul¬
tudinẽ sine quibus uita omnino nulla esse potuissa quidenim ae¬
gris sub uenir& quae ess& oblectatio ualentium quiuictus aut cul¬
tus nisi tã multae nobis artes ministrarent : quibus rebus ex

Expanded text:
 quae usui possunt esse, capiuntur. Quid enumerem artium multitudinem, sine quibus vita omnino nulla esse potuisset? Qui enim aegris subveniretur, quae esset oblectatio valentium, qui victus aut cultus, nisi tam multae nobis artes ministrarent? quibus rebus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ire ceteris uirtute putantur & tũ omni carere decore. Tũ
uero iis uitus quib: alii non facile posunt obsistere. nã &uo¬
luptates bladis sumae dominae maiores partes animiai
uirtute de torquent & dolorũ cũ ad mouentur faces
Prae termodũ pleriq excerrentur. Vita mors diuitiae

Expanded text:
ire ceteris virtute putantur et cum omni carere dedecore, tum vero iis vitiis, quibus alii non facile possunt obsistere. Nam et voluptates, blandissimae dominavirtute detorquent: et dolorum cum admoventur faces praeter modum plerique exterrentur: vita, mors, divitiae
Abbreviated transcription (Latin):
berẽ non auderẽ nisi idẽ placeret grauis si mortoicorũ panaȩ¬
tio maxume autẽ & gloria paritur & gratia defensi onibus
eoq maiorsi quando accidit ut ei subueniatur : Qui potentis ali-¬
cuius opib circũ ueniri urgeriq uideatur: ut nos & saepe alias
& adulescentes contra l syllie dominantis opes ꝓsex roscio

Expanded text:
berem, non auderem, nisi idem placeret gravissimo Stoicorum, Panaetio. Maxime autem et gloria paritur et gratia defensionibus, eoque maior, si quando accidit, ut ei subveniatur, qui potentis alicuius opibus circumveniri urguerique videatur, ut nos et saepe alias et adulescentes contra L. Sullae dominantis opes pro Sex. Roscio
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia ut tranquillitas animi & securitas assit quae affert cum
constantiã tũ &iam digni tatẽimulti autẽ & sunt & fuerunt quieã qu ã dicꝗtran¬
quillitatem experentes a negotiis publicissere mouerinta dotiumq: ꝑfugerint :
in iͦ x nobilis simi philosophi longeq: principes & quidã bomines seueri& graues nec
populine principum mores ferre potueruntaui xerunt gi non nulliin agrisde¬
lectati resua familiari : His idem propositũ fuit quod regibus.
ut nequa re egerent ne cui parerent libertateuterentur. cuius propri¬
ũ est sic ui uere ut uelis quare cũ hoc communesit potentiȩ cupi dorum: cũ

Expanded text:
iracundia, ut tranquillitas animi et securitas adsit, quae affert cum constantiam, tum etiam dignitatem. Multi autem et sunt et fuerunt, qui eam, quam dico, tranquillitatem expetentes a negotiis publicis se removerint ad otiumque perfugerint; in his et nobilissimi philosophi longeque principes et quidam homines severi et graves nec populi nec principum mores ferre potuerunt, vixeruntque non nulli in agris delectati re sua familiari. His idem propositum fuit, quod regibus, ut ne qua re egerent, ne cui parerent, libertate uterentur, cuius proprium est sic vivere, ut velis. Quare cum hoc commune sit potentiae cupidorum cu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ Pro qua magnanimis uiris omnis debet ẽẽ contentio nec uero
imperia expetenda ac potius aut non accipienda interdũ aut deponen

Expanded text:
tem, pro qua magnanimis viris omnis debet esse contentio. Nee vero imperia expetenda ac potius aut non accipienda interdum aut deponen
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia & liberalitas id maxime efficit : Nihil autem est amabilius
nec copulatius. quã morũ similitudo bonorum : in quib: enim eadem studia
sunt eaedem uoluntates inhiis fit ut a equȩquisq: altero delectetur . ac se
ipso efficitur que id quod pythagoras uult in amicitia : ut unus fiat
explurib: magna &iam illa communitas ẽ: quae conficitur exbe¬
neficiis ultro Et citrodatis exceptis q: & mutua & grata dũ sunt in¬
ter quos ea sunt: firma deuinciuntur societate : sed cum omni ratione
animoq: lustraris : Omniũ socie tatam nulla ẽ grauior nulła carior¬
quã ea quaecũ rep estuni cuique nostrũ : Carisunt parentes. carili¬
beri propinqui familiares sed omnes omniũ caritates patria una com¬
plexaẽ pro qua quis dubit& mortem oppetere siei sit profuturus qͥuo

Expanded text:
iustitia et liberalitas id maxime efficit. Nihil autem est amabilius iustitia et liberalitas id maxime efficit. Nihil autem est amabilius nec copulatius quam morum similitudo bonorum; in quibus enim eadem studia sunt, eaedem voluntates, in iis fit ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso, efficiturque id, quod Pythagoras vult in amicitia, ut unus fiat ex pluribus. Magna etiam illa communitas est, quae conficitur ex beneficiis ultro et citro datis acceptis, quae et mutua et grata dum sunt, inter quos ea sunt, firma devinciuntur societate. Sed cum omnia ratione animoque lustraris, omnium societatum nulla est gravior, nulla cariorquam ea, quae cum re publica est uni cuique nostrum. Cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiars, sed omnes omnium caritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profuturus? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
domus Communia omnia. Id autẽ ẽ principiũ urbis & quasi seminariũ
reipi sequuntur fratrũ coniuntiones. post consobrinorũ sobrinorũq: qui.
cũ una domo iã capi non possint in alias domos tã quã in colonias exeunt
sequuntur conubia & affinitates ex quib: etiã plures propinqui quaȩ
propagatio & suboles origo ẽ rerũ publicarũ : sangiis autẽ coniuncti¬
o & beniuolentia deuincit homines caritate : magnũ ẽ enim eadem habe¬
re monimenta maiorũ eisdem uti sacris. sepulera habere communia
sed omnium societatũ nulla p̃s tantior ẽ nulla firmior : quã cum uiri
bonimorib similessunt familiaritate coniuncti: illud enim hones tum
quod sȩpe diximus. etiã si in alio cernimus : tamen nos mou& atq: illi in
quo id in ẽẽ uideturamicos facit: & quã quã omnis uirtus nos adse alli¬
cit: facitq ut eos diligamus in quib: ipsa in esse uideatur : Tamen

Expanded text:
domus, communia omnia; id autem est principium urbis et quasi seminarium domus, communia omnia; id autem est principium urbis et quasi seminarium rei publicae. Sequuntur fratrum coniunctiones, post consobrinorum sobrinorumque, qui cum una domo iam capi non possint, in alias domos tamquam in colonias exeunt. Sequuntur conubia et affinitates, ex quibus etiam plures propinqui; quae propagatio et suboles origo est rerum publicarum. Sanguinis autem coniunctio et benivolentia devincit homines et caritate; magnum est enim eadem habere monumenta maiorum, eisdem uti sacris, sepulcra habere communia. Sed omnium societatum nulla praestantior est, nulla firmior, quam cum viri boni moribus similes sunt familiaritate coniuncti; illud enim honestum quod saepe dicimus, etiam si in alio cernimus, tamen nos movet atque illi, in quo id inesse videtur, amicos facit. Et quamquam omnis virtus nos ad se allicit facitque, ut eos diligamus, in quibus ipsa inesse videatur, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
lesta : quare & iis utendũ ẽ & semꝑ aliquid ad communẽ
utilitatem afferendũ : sed quoniam copiȩ paruae singulo¬
rũ sunt : eorũ autem qui his egeant infinita e multitudo
uulgaris liberalitas referenda ẽ ad illũ enniifinem
nibil ominus ipsiluc& ut facultas sit qua in nr̃os simus li¬
bertiles : Eradus autẽ plures sunt sotietatis hominũ : ut enim
ab illa infinita discedatur. proprior est eius demgentis nati¬
onis. linguȩ quamaxime homines coniunguntur interius etiam
ẽ. eiusdem esseciuitatis multa enim sunt ciuibus interse communi
terea & familiaritates : Multis que cũ multis resrationesq: contractae :
artior uero colligatio ẽ societatis propinquorum:̧ ab illa enim inmen¬
sa societate humani generis in exiguũ angustũq concluditur : nam
cũ sit hocnatura commune animantiũ ut habeant lubi dinem procre¬
andi prima societas in ipso coniugio ẽ prixima inliberis: Dein de una

Expanded text:
lesta. Quare et his utendum est et semper aliquid ad communem utilitatem afferendum. Sed quoniam copiae parvae singulorum sunt, eorum autem, qui his egeant, infinita est multitudo, vulgaris liberalitas referenda est ad illum Ennii finem: Nihilo minus ipsi lucet, ut facultas sit, qua in nostros simus liberales. Gradus autem plures sunt societatis hominum. Ut enim ab illa infinita discedatur, propior est eiusdem gentis, nationis, linguae, qua maxime homines coniunguntur; interius etiam est eiusdem esse civitatis; multa enim sunt civibus intterea et familiaritates multisque cum multis res rationesque contractae. Artior vero colligatio est societatis propinquorum; ab illa enim immensa societate humani generis in exiguum angustumque concluditur. Nam cum sit hoc natura commune animantium, ut habeant libidinem procreandi, prima societas in ipso coniugio est, proxima in liberis, deinde una
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate capia tur : Ocultat & dissimulat appetitũ uolupta¬
tis ꝓpter uerecundiam ex quo intellegitur corporis uolupta¬
tẽ non satis eẽ dignã hominis praestantia eãq: contemni & reici
oportere siniit quispiã quialiquid tribuat uoluptati. diligenter

Expanded text:
oluptate capiatur, occultat et dissimulat appetitum voluptatis propter verecundiam. Ex quo intelligitur corporis voluntatem non satis esse dignam hominis praestantia, eamque contemni et rejici oportere: sin sit quispiam qui aliquid tribuat voluptati, diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
multa & uaria in hominũ uita fortunaq: uersatur ita ferre ut
nihil a statu naturae discedas : Nihil a dignitate sapientis robusti
animi est magnaeq: constantiae : Non est autem consentaneum
qui metu non frangatur eum frarigi cupiditate : Nec qui inuictũ se
alabore praestiterit uincia uoluptate : Quã obrem et hac uidenda et pe¬
cuni a efugienda cupiditas: nibilenim ẽ tã angustiancinitãq: par¬
ui quã amare diuitias : Nihil honestius magnificentiusq: quã pecuini¬
ã contemnere si non habeas: ad beneficientiã liberalitatẽq: confer

Expanded text:
multa et varia in hominum vita fortunaque versantur, ita ferre, ut nihil a statu naturae discedas, nihil a dignitate sapientis, robusti animi est magnaeque constantiae. Non est autem consentaneum, qui metu non frangatur, eum frangi cupiditate nec, qui invictum se a labore praestiterit, vinci a voluptate. Quam ob rem et haec vitanda et pecuniae fugienda cupiditas; nihil enim est tam angusti animi tamque parvi quam amare divitias, nihil honestius magnificentiusque quam pecuniam contemnere, si non habeas, si habeas, ad beneficentiam liberalitatemque confer
Abbreviated transcription (Latin):
rat in primisq: ut babeat quib cũ possit familiares confere sermo¬
nes quodẽ disficile nisi speciẽ praeteboniuiri feras : Ergo etiã solita

Expanded text:
rat, in primisque ut habeat, quibuscum possit familiares conferre sermones; quod est difficile, nisi speciem prae te boni viri feras. Ergo etiam solita
Abbreviated transcription (Latin):
remus nisimanus & arsacces sis sent necdis sine hominũ
administratione uteremur nequte enimualetudinis curatio ponit &
neqnauitio neq a gricultura neque frugum fructuumq reli

Expanded text:
remus, nisi manus et ars accessisset, nec iis sine hominum administratione uteremur. Neque enim valetudinis curatio neque navigatio neque agri cultura neque frugum fructuumque reli
Abbreviated transcription (Latin):
us qemego nemini anthio pam non saepea esophus aiacem Ergo histrio
hocuidebit inscaena non uidebit sapiens uir inuita ad quas igiturres

Expanded text:
us, quem ego memini, Antiopam, non saepe Aesopus Aiacem. Ergo histrio hoc videbit in scaena, non videbit sapiens vir in vita? Ad quas igitur res
Abbreviated transcription (Latin):
quoderit facilius si in eius modi quidem rebus maiores natu
Nolisttureten esse Senib: autem labores corporis minuendiex

Expanded text:
quod erit facilius, si ne in eius modi quidem rebus maiores natu nolent interesse. Senibus autem labores corporis minuendi