comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dadicaru scripturarũ grauitate confugi¬
mus. ubi uulnerũ uera medicina ẽ: ubi
doloꝵ certaremedia. in quibꝰ recuit uni¬
custanti. non ẽ mortua puella s dormit:
⁊ quatriduanus lazarus ad uocẽ inclamã¬
tis dm̃i ligatus egredit᷑. Audio te in breui
tempore duas uirgunculas filias unctis
pene extulisse funeribꝰ: ⁊ pudicissimã ac fi¬
dissimã coniugem tuã faustinã. immo
fidei calore germanã in quasola post a¬
missos liberos quiescebas. subitatͥ morte
subtractam: quasi si naufragus in lutore
latrones reperiat. ⁊ uixta eloquia ꝓpħase
miliaris dãpna uastacione tocius ꝓiun¬
tione pͥuatas tuarũ possessionũ riunas.
abactos armentoꝵ ac pecoꝵ greges uinc¬
tos occisosq seruos: ⁊ in unica filia qmͣ
tͥ tã crebre orbitates fecerant cariorem.
electũ nobilissimũ generũ: ex qͦ ut oĩa
taceã plus meroris quã gaudii acqͥsisti.
Hic ẽ cathalogus temptationũ tuarum ⁊
hec cũ uliano tirunculo xp̃i pugna ho¬

Expanded text:
sanctarum scripturarum grauitatem confugimus, ubi uulnerum uera medicina est, ubi dolorum certa remedia, in quibus recipit unicumstanti: non est mortua puella, sed dormit, et quadriduanus mortuus ad uocem inclamantis domini ligatus egreditur. Audio te in breui tempore duas uirgunculas filias iunctis paene, extulisse funeribus et pudicissimam ac fidissimam coniugem tuam Faustinam, immo fidei calore germanam, in qua sola post amissos liberos adquiescebas, subita tibi dormitione subtractam, quasi si naufragus in litore latrones repperiat et iuxta eloquia prophetmiliaris damna uastationem totiustione priuatas tuarum possessionum ruinas, abactos armentorum ac pecorum greges, uictos occisosque seruulos et in unica filia, quam tibi tam crebrae orbitates fecerant cariorem, electum nobilissimum generum, ex quo, ut omnia taceam, plus maeroris quam gaudii suscepisti. hic est catalogus temptationum tuarum, haec cum Iuliano, tirunculo Christi, pugna ho
Abbreviated transcription (Latin):
in capite sirie sita. aboriente armeniã tangit. ab
occasu asiã minorẽ. ab aqͥlone mare cimericũ. &. te¬
nusirios cãpos. qͦs habuere amazones. a meridie
uͦ taurũ montẽ. cui subiacet cilicia. ꝙ isauria. usq
ad ciliũ sinũ. qͥ spectat ꝯtra insulã ciprũ. ħy. Capa¬

Expanded text:
in capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ colchos qͥ st̃ suꝑ cimericũ mare. & int̾ albanos qͥ sũt
unũ uidet᷑ uigũ. s multa st̃ noĩa. & multi hoc ip̃m tau¬
ri montẽ credi uolũt: qͥa re uera parchoatras mons ar¬
menie int̾ taurũ ꝙ caucasũ mediꝰ ꝯtinuiare taurũ cũ
caucasa putat᷑. S hoc ñ ita eẽ discernt fluuiꝰ eufrateᷤᷤ
qͥ aradice parchoatre montis effusꝰ. tendens in me¬
ridiẽ. ip̃m ad sinistrã. taurũ excludit ad dexterã. ħ¬

Expanded text:
inter Colchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui sunt unum videtur jugum, sed multa sunt nomina: et multi hoc ipsum jugum Tauri montis credi volunt: quia re vera Parchoatras, mons Armeniae, inter Taurum et Caucasum medius, continuare Taurum cum Caucaso putatur: sed hoc non ita esse, discernit fluvius Euphrates, qui, de radice Parchoatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dexteram.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ꝯdita fuerat. a scipiõe deleta ẽ. Que aũ nc̃ ẽ ãno
uiũ romanoꝵ familiis qͥ eã incolerẽt. restituta & repleta
est magno ante ꝓdigio p̃cedente. Nã cũ m̃sores ad lii¬
tandũ cartaginensem agrũ missi. stipites t̾minoꝵ in¬
dices fixos nocte a lupis reuulsos mordicos corrososq
reꝑissent. aliqmdu hesitatũ ẽ. utrũ romane paci ex¬
pediret. cartaginẽ reformari. pͥsc̃. kartago. ginis. iñ¬

Expanded text:
n uium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi stipites, terminorum indices, fixos nocte a lupis reuulsos mordicus conrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari. Eodem anno C.
Abbreviated transcription (Latin):
est haut ꝓcul a loco uͥ eufrates nascr̃. usq ad egip¬
tũ & extremũ sinũ arabicũ. qui ẽ ad meridiem
longo angustoq sulco saxis insulisq creb̾rima. a
rubro mari .i. ab occeano occasũ u̾sus extend̾r. siria

Expanded text:
est haud procul a loco ubi Euphrates nascitur, usque ad Aegypest haud procul a loco ubi Euphrates nascitur, usque ad Aegyptum et extremum sinum Arabicum, qui ad meridiem longo angustoque sulco saxis insulisque creberrimo a Rubro mari id est ab oceano occasum uersus extenditur, SVRTA
Abbreviated transcription (Latin):
ano t̾minant᷑ ħ. sunt gentes .xliiͦi. absq infu¬
la taꝓbane. que ħt decẽ cuiitates. absq reliqͥs
insulis habitabilib plurimis a ftumine indo qd̃
ẽ aboriente usq ad flum̃ tigrin qd̾÷ ab occasu:
regiones st̃ iste. aracusia. parthia. assiria. ꝑd̾ia.
media. situ t̾raꝵ montuoso. & asꝑo. he a septem¬
trione ħnt montẽ caucasũ. a meridie mare rubrũ.
& sinũ ꝑsicũ. In medio autẽ sui flumina p̃cipua. ida¬
spen. & arabin. In his st̃ gentes .xxxii. s gen̾aliter
uocent. A flumine tigrin usq adflum̃ eufraten
mesopotamia ẽ. incipiens a septẽtͥone int̾ montẽ
taurũ & caucasũ. cui ad meridiẽ succedit babylomi¬
a.deĩ chaldea. nouissime arabia ꝙ endemon.
q̃ int̾ sinũ ꝑsicũ & sinũ arabicũ. angusto t̾re trac¬
tu. orientẽ u̾sus extend̾r. In his st̃ gentes .xx.&.uiii.
a flumine eufrate qd̃ ẽ ab oriente usq ad mare no¬
strũ. qd̃ ab occasu ẽ. deinde a septemtrione .i. a cuii

Expanded text:
ano terminatur. haec habet gentes XLIIII, absque insula Taprobane, quae habet decem ciuitates, et absque reliquis insulis habitabilibus plurimis. A flumine Indo, quod est ab oriente; usque ad flumen Tigrim, quod est ad occasum, regiones sunt istae: ARACHOSIA PARTHIA ASSVRIA PERSIDA ET MEDIA, situ terrarum montuoso et aspero. hae a septentrione habent montem Caucasum, a meridie mare Rubrum et sinum Persicum, in medio autem sui flumina praecipua Hydaspem et Arbim. in his sunt gentes XXXII. sed generaliter  saepe Mediam uocent. A flumine Tigri usque ad flumen Euphraten MESOPOTAMIA est, incipiens a septentrione inter montem Taurum et Caucasum. cui ad meridiem succedit Babylonia, deinde Chaldaea, nouissime Arabia Eudaemon, quae inter sinum Persicum et Arabicum angusto terrae tractu orientem uersus extenditur. in his sunt gentes XXVIII. A flumine Euphrate, quod est ab oriente, usque ad mare Nostrum, quod est ab occasu, deinde a septentrione id est a ci
Abbreviated transcription (Latin):
nec uenatores ei appropinqͣre possint: ħt autẽ lõga
cornua. serre figurã habentia. ita ut possit arbo¬
res magnas & altas secare & ad t̾ram depon̾e. Cum
&. ibi frutex. qͥ dr g̾ce hericine. ħns uͥgulta subtilia at¬
q ꝓlixa. Ueniens autẽ incipit lud̾e cornib suis ad her¬
cinã & dũ ludit obligat cormia sua inu̾gultis eiꝰ. Cũ
aũ du pugnans lib̾are se ñ possit exclamat uoce mag¬
na. Tunc audiens uenator uocẽ eiꝰ. uenit &. occidit

Expanded text:
nec uenator ei possit appropinquare. Habet autem longa cornua serrae figuram habentia, ita ut possit etiam arbores altas et magnas secare et ad terram deponere. Et ; est autem ibi frutex qui dicitur graece herecine, habens uirgulta subtilia atque prolixa; ueniens autem incipit ludere cornibus suis ad herecinam; et dum ludit, obligat cornua sua in uirgultis eius. Cum autem diu pugnans liberare se non possit, exclamat uoce magna; audiens autem uenator uocem eius, uenit et occidit
Abbreviated transcription (Latin):
lingua ethiops int̾pr̃. Hui qͦndã ab indo flumine
ꝯsurgentes. uixta egiptũ int̾ mlũ & occeanũ in me¬
ridie sub ipsa solis uicuntate insedert̃. Quoꝵ tres
st̾ ppłi. hesꝑi. garamantes. & indi. Hespift̃ occiden¬
tes. garamantes. tripolis. inch. orientes. Qcqͥdauct᷑ ei¬
e submeridiano cardine ẽ. Circa occiduũ ił. mottu¬
osa ẽ harenosa in medio. ad orientalẽ plagã deserta¬
ẽ. Cuiꝰ sitꝰ ab occiduo athlantis montis. ad orientẽ
usꝙ ĩ egipti fines porrigit᷑. a meridie occeano a seꝑ¬
tẽtrioẽ nilo stumine claudit᷑. Aethiopia intͥpr̃ te¬

Expanded text:
atur. 128. Hi quondam, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie, sub ipsa solis vicinitate insederunt, quorum tres sunt populi: Hesperii Garamantes et Indi: Hesperii sunt Occidentis, Garamantes Tripolis, Indi Orientis. 129.  sub Meridiano cardine est. Circa Occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad Orientalem vero plagam deserta; cujus situs ab Occiduo Atlantis montis ad Orientem usque in Aegyptii fines porrigitur; a Meridie Oceano, a Septentrione Nilo flumine claudit
Abbreviated transcription (Latin):
asia. ad mediã partẽ orientis ħt inocceano eoo osti¬
iacet adeurũ insula tapbane. ex qͣ occeanꝰ indicꝰ. uo¬
cariincipit. Adextͣ ħt timani montis uͥ caucasꝰ
defic̃. ꝓmuntoriũ samaria. cui ad aquilonẽ subia¬
cent ostia fluminis otorogorre. ex qͦ occeanꝰ sericꝰ
appellat᷑ In his finib india ẽ. q̃ ħt ad occidentem¬
flum̃ indũ. qd̾ rubro mari excipit᷑ a septẽtrioẽ
montẽ caucasũ. Reliq̃ ut dixi eoo. &. indico occe¬
ano i¬

Expanded text:
ASIA ad mediam frontem orientis habet in oceano Eoo ostiiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus uocari incipit; a dextra habet Imaui montis — ubi Caucasus deficit — promunturium Samarae, cui ad aquilonem subiacent ostia fluminis Ottorogorrae, ex quo oceanus Sericus appellatflumen Indum, quod Rubro mari excipitur: a septentrione montem Caucasum: reliqua ut dixi Eoo et Indico 14 Oceano
Abbreviated transcription (Latin):
tus.
dladiatoris octisi. Retiariꝰ ab armatura & genere gła¬
diatoris ludi. Cont enim pugnantẽ ferebat occuete
rete. quod iaculũ appellatur. ut adu̾sarũ cuspide i¬
sequente oꝑiret. implicitũq uirib suꝑaret. Que ar¬
matura neptum tlentis causa fuit fi Retica geił¬

Expanded text:
usa. etiariis . Retiarius ab armaturae genere. In gladiatorio ludo contra alterum pugnantem ferebat occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistente operiret, inplicitumque viribus superaret. Quae armatura
Abbreviated transcription (Latin):
quid conueniat capiti. qͥd corꝑi: ita & in ista nouissima
in occulto eccłie. ficut in esaya. Quomͦ cecidit de celo
lucifer mane oriens. & cetera que sub figura regis baby¬
capiti. Nam & si inittat adom̃s gentes diabolus ange¬
los suos. tam̃ in terra corpꝰ eiꝰ. ñ ipse conterit᷑: nͥ quia

Expanded text:
itur, quid conueniat corpori, quid capiti: ita et in ista nouissima im scriptum est apud Isaiam, Quomodo cecidit de coelo Lucifer mane oriens , et caetera, quae sub figura regis Babycongruit. Nam etsi mittit ad omnes gentes diabolus angelos suos, tamen in terra corpus ejus, non ipse conteritur; nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
regłam uocat recapitulationẽ: in obscuritate scͥp¬
turarũ. satis diligenter inuentã. Sic enĩ dicunt᷑.
siuit ibi hominẽ quẽ formauit: & ꝓduxit d̃s adhuc
radyso: cum breuit̾ utroq cõmemorato. paradysũ plan¬
qd̾ p̃t̾miserat. quomͦ scilicet ꝑadyfus fuerit plantatꝰ.¬

Expanded text:
regulam Tyconius "recapitulationem" uocat, in obscuritate scripturarum satis uigilanter inuentam. sic enim dicuntur uit ibi hominem quem plasmavit, et produxit adhuc radquod praetermiserat: quomodo scilicet paradisus fuerit plantat
Abbreviated transcription (Latin):
ploq reserato. ñ ut uenerator. s ut ꝓphanator ac¬
posito genti quos tunc ꝓcuratores uocabant. uinctũ
secũ aristobolũ ducit Sunc udei etiam tribirtarii
romanoꝵ ẽẽ ceꝑunti postea cassius etiã templũ ex¬
poliauit. Deinde post paucos annos. alienigenã

Expanded text:
re, non ut uenerator, sed ut profanator aco, quos tunc procuratores uocabant, uinctum secum Aristobolum ducit. Ex illo Iudaei etiam tributarii Romanorum esse coeperunt. Postea Cassius etiam templum exspoliauit. Deinde post paucos annos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lem comꝑat auctoritatẽ. Hec autẽ om̃ia ꝓpt̾ se
da sunt: ñ tancũ mͦ his contraria. ut fortitudini igna¬
uia. iusticie iniusticia. uerũ etiã illa que ꝓpinqua
udent᷑ & finicima ẽẽ. absunt autẽ longissime. Qd
genꝰ fidenti. contrariũ ẽ. diffidentia. & ea re uiciũ
est audacia. ñ contrariũ. s appositũ & appinquum.
& tam̃ uiciũ est. Sic unicuiq uirtuti finitimũ ui¬
ciũ reꝑiet᷑ aut certo iam noĩe appellatũ. ut audacia
que fidentie. ꝑtinatia que ꝑseuantie finitima est.
suꝑsticio que religioni ꝓpinqua ẽ. aut sine ullo cer¬
to nõĩe. Que om̃ia tici contraria rerũ bonarũ in reb

Expanded text:
lem comparat auctoritatem. atque haec omnia plem comparat auctoritatem. atque haec omnia pda sunt non ea modo, quae his contraria sunt, ut fortitudini ignavia et iustitiae iniustitia, verum etiam illa, quae propinqua videntur et finitima esse, absunt autem longissume; quod genus fidentiae contrarium est diffidentia et ea re vitium est; audacia non contrarium, sed appositum est ac propinquum et tamen vitium est. sic uni cuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae fidentiae, pertinacia, quae perseverantiae finitima est, superstitio, quae re- ligioni propinqua est, aut sine ullo certo nomine. quae omnia item uti contraria rerum bonarum in re- bus
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ pactum e: par iudicat᷑um. Pactũ est: qd̾ inter
aliqͦs ꝯuenit. Par: qd̾ in om̃ib equale ẽ. Iudicatũ.
de quo alicuiꝰ aut aliquoꝵ iam sententiis ꝯstitutũ ẽ.
seruet ꝯtinet᷑. fortitudo. est ꝯsideratio ꝑicłoꝵ suscep¬
tio. & laboꝵ ꝑpessio. Eius partes s̾: magnificentia. fi¬
dentia. patientia. ꝑseuerantia. Magnificentia ẽ rerũ
magnarũ & excelsaꝵ. cũ animi ampla qͣdam & splen¬
dida ꝓpositione. cogitatio & administt̃io. fidentia: ꝑ
quã magnis & honestis in reb multũ ipse animus
in se fiducie certa cũ sꝑe collocauit. Patientia. ho¬
nestatis aut utilitatis causa rerũ arduaꝵ ac diffici¬
liũ uoluntaria ac diuturna ꝑꝑessio. ꝑseuerantia ẽ
in rõne bene ꝯsiderata. stabilis & ꝑpetua ꝑmansio.
tia. clem̃tia. modestia. Continentia ẽ: ꝑ quã cupi¬
ditas. consilii gub̾natione regit᷑. Clem̃tia: ꝑ quã aĩ
nent᷑. Modestia. ꝑ quã pudor honestꝰ clarã os stabi¬

Expanded text:
 pactum, par, iudicatum. Pactum est quod inter aliquos convenit. Par, quod inter omnes equabile est. Iudicatum, de quo alicuius aut aliquorum sententiis iam constitutum est. servet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptio et laborum perpessio. eius partes magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. magnificentia est rerum ma- gnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splendida propositione cogitatio atque administratio; fidentia est, per quam magnis et honestis in rebus multum ipse animus in se fiduciae certa cum spe con- locavit; patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio; perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. tia, clementia, modestia. con- tinentia est, per quam cupiditas consilii gubernatione regitur; clementia, per quam animi nentur; modestia, per quam pudor honesti curam et stabi
Abbreviated transcription (Latin):
sensib. ac p̃stantior & uelocior. ampliꝰq iuguat:
qnͣtum memorisi int̾ cet̾a mentis officia. uicinior
enĩ est cerebro. uñ plurima manant. Ex quo fit
ut ea que ad alios ꝑtinent sensꝰ. gen̾aliter qͥdam¬
quomͦ sonet. oleat. sapeat. caleat. Uisus ẽ intimi

Expanded text:
sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dqu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sine ea femina uirgo ẽe ñ definat. Hanc greci
afrodin uocant. ꝓpt̾ spumam sanguinis gen̾antẽ.
afrodin enĩ gͤce spuma uocat᷑. qͥ autem fingunt sa¬
turnũ celii patͥs uirilia abscidisse. sanguinẽ in ma¬
ri fluxisse dicunt. atq eo spuma maris conc̾ta uenꝰ
co iuscerũ liquido salsoq constat. & nͥ humor de ce¬

Expanded text:
d sine vi femina virgo esse non desinat. Hanc Graeci ἀφροδίτην vocant, propter spumam sanguinis generantem, ἄφρος enim Graece spuma vocatur. 77. Quod autem fingunt Saturnum Coelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fluxisse in mare, et quod ex spuma maris concreta Venus cco viscerum liquido salsoque constat. 78. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
uelites erant apud romanos. genꝰ milicie a uolitan¬
do dicti. Electi enĩ agilitate uiuenes cũ armis siuis.
terga equitũ considebant. & mox cũ ad hostes uen¬
tum eẽt. eqͥs defidebant. & continuo pedites ipsi
ex alia parte equitibꝰ ꝑ quos aduecti fuerant di¬
micantibꝰ hostem ꝑturbabant. uelites dicti. siue a¬

Expanded text:
Velites erant apud Romanos genus militie, a volitando vocati. Lecti enim agilitate iuvenes, cum armis suis post terga equitum considebant et mox cum ad hostes ventum esset, equis desiliebant et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus per quos advecti fuerant dimicantibus, hostem perturbabant. Ab his igitur
Abbreviated transcription (Latin):
frem̾e. tygrides richare. Pardos᷑ felire. pantẽras.
caulire. ursos uncare. uł seruire: apros frend̾e. lin¬
ces urcare. lupos ululare. Serpentes sibilare: elephan¬
tauros mugire. E quos humire. asinos rudire. Por¬
re. Mustelas drinorare. mures. inuitare. Soricet

Expanded text:
re, tigridum rachanare, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum sibilare, boum mugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porre, mustellarum drinorare, murium pipitare, soricum
Abbreviated transcription (Latin):
rabie. ĩmensa atq ramosa. lentissimi corticis. ramis
ad aeris qualitatẽ. amigdali mͦ. sucũ aromaticũ
sic natura rotundũ in modũ testiculoꝵ. reliquũ
resina ł gumini. s dinoscunt᷑ sua ꝓpͥetate. Nam chꝰ
igni impositũ ardescit: resina fu̾mascit. gumini

Expanded text:
rabiae, immensa atque ramosa, lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem; amigdalae modo succum aromaticum sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum resina sive gummi, sed dinoscitur sua proprietate. Nam tus igni inpositum ardescit, resina fumescit, gummi vero
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicere. ux̃. Scient̾ia. ad agnitionẽ ꝑtinet. sapĩa¬
uͦ ad contemplationẽ. Scientia enĩ temꝑalib bene
utit᷑. atq in euitandis malis seu intelligendis uel
appetendis bonis u̾satur. Sapĩa autẽ tantũmͦ et̾na
contemplat᷑. Item ñ nulli sapĩam induiinis: pruden¬
tiã uͦ uł scĩam in humanis poni uolunt. ꝑfecta

Expanded text:
interest: scientia ad agnitionem pertinet, sapientia ad contemplationem. Scientia temporalibus bene utitur, atque in vitandis malis, seu intelligendis vel appetendis bonis versatur: sapientia autem tantummodo aeterna contemplatur. Item nonnulli viri inter sapient
Abbreviated transcription (Latin):
tu nascit᷑. ẜprie autẽ u̾mis in carne putrida nascr.
tinea in uestim̃tis. erũca in oleribꝰ. teredo in ligno.
tarmꝰ in lardo. uermis ñ ut serpens aꝑtis passib.
partes gͣdatim porrigendo ꝯtractas. contrahen¬
do porrectas. modũ agitatꝰ explicat. sicq ꝑlabit̾.¬

Expanded text:
t, vocatur. Proprie autem vermis in carne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agit
Abbreviated transcription (Latin):
Obseruantia: ꝑ quã hoĩes aliqua dignitate antece¬
dentes. cultu qͦdam & honore dignant᷑. ueritas: ꝑ
quã imutata ea que sunt. aut fuerunt. aut futura
funt dnͣr. Consuetudine uis ẽ. qd aut leuit̾ a nat᷑a
tractũ aliud & maiꝰ fecit usꝰ. ut religionẽ. & si qͥdeoꝵ

Expanded text:
Observantia, per quam homines aliqua dignitate antecellentes, cultu quodam et honore dignamur. Veritas, per quam immutata ea quae sunt aut fuerunt aut futura sunt dicuntur. Consuetudine autem jus est quod aut leviter a natura tractum aluit, et majus fecit us
Abbreviated transcription (Latin):
dat: ꝙ auget prudentiã in modice sũptũ ad uiua
causas dat. Ds̃ gͦ creat᷑am dedit. abundantiã huma¬
no arbito reseruauit ut parsimonia nate eẽt ai
magisterio sobrietatis. abundantie nat̾am lapsũd
temulentie. S asscͥberet humana sditio. uinũ iulũ

Expanded text:
ret, augeret prudentiam, inmodice sumptum ad uitia causas daret, creaturam dedit, abundantiam humano arbitrio reseruauit, ut parsimonia naturae esset magisterium sobrietatis, abundantiae noxiam lapsumque temulentiae sibi ascriberet humana condicio
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dr. si is qui testatꝰ est. capite diminutꝰ ẽ: aut si non
recte factũ sit. In officiosum. qd̾ liberis ex hereditatis¬
sine officio naturał pietatis in extraneas ꝑsonas re
neq ex heredato noĩatim. neq herede instituto dirũ¬
pitur. Supp̃ssum uͦ cestamͣtum ẽ qd̾ in fraude heredum
uł legatariũ. seu inde lib̾toꝵ ñ est palam ꝓpalatũ. Qd
Q sin latet: tam̃ si p̃dictis ꝑsonis ñ ꝑferat᷑. suppͥmi udet᷑.¬

Expanded text:
est, si is qui testavit capite diminutus est, aut si non recte factum sit. Inofficiosum sine officio naturalis pietatis in extraneas personas rneque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis n
Abbreviated transcription (Latin):
grauis sonꝰ. Storax. lacͥma ẽ. Unde eodem noie d̾r:
similis mali cidonii. Cuiꝰ distillatio illa que uirgis &
calamis inhesi̾t. storax calamites d̾r. g ẽ munda.
Storax dicta. qd̾ sit t̾re gutta arboris. & fluens. & con¬
gelata. Nam gͤci styriam guttã dicunt. Storia dicta

Expanded text:
STORAX Papiae, lacryma est. Unde eodem nomine dicitur similis mali cydonii, cujus distillatio illa quae virgis et calamis inhaeserit, Storax Calamites dicitur, i. munda.storax dicta, quia est gutta arboris profluens et congelata, nam Graeci στακτήμ guttam dicunt. Et ga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibit. Sic parit̾ fontes torrent᷑ fluminasigni. & tu¬
ba tum sonitũ tristem demittet ab alto. Orbe gemeis
facinꝰ miserũ. uariosq labores. Tartareũq chaos mon¬
strabit t̾ra deiscens. & coram hic dño reges sistent᷑ ad
unũ. Recidet ẽ celo ignisq & sulptis amuis
ec de xp̃i natiuitate. passione. & resurrectione atq¬

Expanded text:
peribit. Sic pariter fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuperibit. Sic pariter fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis. Hec de Christi nativitate, passione et resurrectione atq
Abbreviated transcription (Latin):
udici signum. tellꝰ sudore madescet. Ueasus. Sibille.
Ecelo rex aduemiet. ꝑ secla futurꝰ. Scilicet in carne
p̃sens ut iudicet orbem. Unde dm cernent incredul
atq fiddelis. Celsum cũ sc̃ĩs eui iam t̾mino in ip̃so. Sic
amime cũ carne aderunt. qͥs uidicat ipse. Cum iacet
incultꝰ densis & uepribꝰ orbis. Reicient simulacra uiri.
cunctã quoq gazam. Exuret t̾ras ignis. pontumꝙ
polũq. Inquirens tetͥ portas effringet au̾mi. Sc̃oꝵ
sedem̃ cuncte lux lib̾a carni. tradet᷑: sontes eterna
flamia cremabit. Occultos actꝰ retegens tunc quisq
loquet᷑. Secreta atq d̾s reserabit pectora luci. Tunc
erit & luctꝰ. stridebunt dentib om̃s. Pripit᷑ solis ubar.
q chorꝰ interit astris. Uoluet᷑ celum. lunaris splendor
obibit. deiciet colles. ualles extollet abimo. Nonerit
in reb hominũ sublime uł altum. Iam montes campiᷤᷤ
equant᷑ cerula ponti. Om̃ia cessabunt. tellꝰ ꝯfracta

Expanded text:
i signum tellus sudore madescet. Η E caelo rex adueniet per saecla futurus, Σ Scilicet ut carnem praesens, ut iudatque fidelis Celsum cum sanctis evi iam termino in ipso. Sic anime eum carne aderunt, quas iudicet ipse. Cum iacet incultus densis in vepribus orbis, Reicient simulacra viri, curam quoque gaçam Exuret terras ignis, pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet averni. Sanctorum sed enim cuncte lux libera carni Tradetur, sontes eterna fama cremabit. Ocultos actus retegen tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar et solis interit astris. Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Iam equantur campi, montes et cerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta
Abbreviated transcription (Latin):
mouet splenis & iecoris iuscera. quałi ex ꝯturbato
sanguine iudent ẽe conc̾ta. Iuxta eos ante cͥ de phi¬
sicis disputant. uoluntas uenerie concupiscentie
ꝯsistit iniecore: affectꝰ ire in felle: pauoris. in corde:
S plen dictꝰ ĩ supplem̃to. ex contraria parte iecors. ne
uacua existẽt: quẽ qͥdam ȩciam rifus causa fictuni
estum dant. Nam splene ridemꝰ. felle irascimͣ. corde sa¬
pimꝰ. iecore amamꝰ ps. ħ splen. splenis. Splenos h̾oa
dicta. qd̾ splenẽ curet.psc. Sphoara g̾te. ualole S po
dastes. amator. Spoletũ. cuiitas ẽ. unde & spoletauꝰ.¬

Expanded text:
m et iecoris uiscera quasi ex conturbato sanguine uidentur esse concreta, iuxta eos autem qui de fisicis disputant. Voluptates ueneriae concupiscentiae consisti dicunt in iecore, affectum autem iracundiae in felle; pauoris in corde; Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementisto ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sa
Abbreviated transcription (Latin):
one. hune foras mittit caritas. quã ñ deleclat miotas.
etiã si ꝓponat᷑ impunitas. ł mor uͭ caltꝰ ẽ. qͦ timet
anima ne amittat ipsam grãm ꝑ quã in illa factũ ẽ.
ut eam peccare ñ delectet: quo timet ne eam deseret
etiam sinullis crutiatib puniat᷑. Hunc caritas ñ eicit:¬

Expanded text:
 foras mittit, quam non delectat iniquitas, etiamsi proponatur impunitas: non illum quo timet anima ne amittat ipsam gratiam, qua in illa factum est ut eam non peccare delectet; quo timet ne Deus eam deserat, etiamsi nullis dolorum cruciatibus puniat. Hic timor castus est
Abbreviated transcription (Latin):
Subsistit enĩ nullo indigens: & ypostatay .i. qͥa sub¬
fub̾as & ꝑsonas. N enĩ tres in deo sub̾as eccłi asticꝰ usꝰ
loqͣndi excludẽt. iuderet᷑ ideo de deo dici sub̾a. ñ qd̃
ipse cetis rebꝰ. quasi subiectũ supponẽt᷑. s qd̾ idem õĩb
uti p̃esset. ita etiã qͦsi pͥncipium subeet reb. dum
eis om̃ib oyciacs ai .i. subsist̾e̾. subministrat. S ħ om̃ia
iccirco sunt dicta. ut diffe̾ntiã nat᷑e atq ꝑsone .i.¬
unũ qd̃q oporteat appellari: eccsi astice ste locutionis
arbitrium. Hoc interĩ constat differre naturã atꝙ¬

Expanded text:
subsistit enim nullo indigens, et ὑφίστασθαι; subresque personas. Nisi enim tres in deo substantias ecclesiasticus loquendi usus excluderet, uideretur idcirco de deo dici substantia, non quod ipse ceteris rebus quasi subiectum supponeretur, sed quod idem omnibus uti praeesset ita etiam quasi principium subesset rebus, dum eis omnibus οὐσιῶσθαι uel subsistere subministrat. Sed haec omnia idcirco sint dicta, ut differentiam naturae atque personae iunumquodque oporteat appellari, ecclesiasticae sit locutionis arbitrium. Hoc interim constet, quod inter naturam
Abbreviated transcription (Latin):
extͥma sclusio. Sillogism is autẽ ñ solum rethores.
s maxime dẏalectici utunt᷑. licet ꝙ apłs sicut & ali¬
sepe ꝓponat. assumat. ꝯfirmet. atq ꝯcludat. Que ut
diximꝰ ꝓpͥe artis dialectice. & rethorice sunt. Sillogis¬
moꝵ apud rethores pͥncipalia gen̾a duo funt. induc¬
tio. ratiocinatio. Inductionis ta sunt m̃bra. Prima

Expanded text:
est. 3. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maxime dialectici utuntur, licet Apostolus saepe proponat, assumat, confirmet, atque concludat, quae, ut diximus, propria artis dialecticae, atque rhetoricae sunt. 4. Syllogismorum apud rhetores principalia genera duo sunt: inductio, et ratiocinatio. Inductionis membra tria sunt: prima
Abbreviated transcription (Latin):
noraret᷑. Nam pͥmũ de tͥumpho duci concedendo
exercitũ iudicare solitum erat: scđm senatũ. t̾cio
popłm. Erat autẽ mos romanis ut tͥumphantes
quadrigis ueh̾ent᷑: ex illo qͦ soliti funt pͥores du¬
ces ħ habitu bella mire. Quicumq in conflictu
uicisset. palma aurea coronabat. quia ⁊ palma sti¬
mulũ hc̃. qui uͦ sine ꝯffictu fugientẽ ꝓstrasset. laurea

Expanded text:
noraretur: nam primum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea
Abbreviated transcription (Latin):
siue nͨ amitendo quod habet. seu quia ñ est aliud
ipse.s. aliud qd̾ in ipso est sicut in homine cuiꝰ est ẽẽ¬
s que habet. hoc ẽ. & omnia unꝰ est. ac deiide sim¬
plex ẽ: quia ñ in eo aliquid accidentis ẽ. s & qd est.
& qd̾ in ipso est. ee̾ntialit̾ est: excepto qd̃ relatiue ad

Expanded text:
sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse et aliud quod in ipso est, sicut in homine, cuius sed quae habet, hoc et est, et omnia unus est; ac proinde simplex est, quia non in eo aliquid accidentis est, sed et quod est, et quod in ipso est, essentialiter est, excepto quod relative ad
Abbreviated transcription (Latin):
lingͣ g̾ca. Nam syos eolico sermone d̾s. belon gc̃i
sibilleꝰ aptissimis auctorib fuisse tradũnt᷑. Quarũ
pͥma de ꝑsis fuit: scd̃a lybissa. tercia delphyca. in
Q uinta erithrea noĩe eriph¬
yla in
babylone orta: que grecis
lespontia in agro troiano nata. que scribit᷑ sãlonis
& eyri fiusse temꝑib. Nona frigia. que uaticinata
est ancire. Decimã tiburtis. nomine albunea. Quaꝵ

Expanded text:
lingua Graeca. Nam σιὸς Aeolico sermone deos, βουλὴν Graeci tissimis auctoribus fuisse traduntur. Quarum prima de Persis fuit; secunda Libyssa; tertia Delphica in quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecilespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae, decima Tiburtina, nomine Albunea. Quarum
Abbreviated transcription (Latin):
stat &. subsistit. Subsistentia ẽ ipsũ qd̾ accidentibꝰ ut
possit ẽẽ ñ indiget. Sub̾a uͦ id qd̾ aliis accidentib
subiectum qd̾ dam ñ ualeant ẽẽ subministrant. Sub
ilis enim stat: dum subiectũ ẽ accidentibꝰ. Itaq
enera ꝙ spẽs subsistunt tantũ. Neq enĩ acciden
nformata enĩ sunt tã ꝓpriis & specificis diffentis
q: accicdentibꝰ it ẽẽ possunt subministrant. dũ scilłe

Expanded text:
tantur. Subsistit enim quod ipsum accidentibus, ut possit esse, non indiget. Substat autem id quod aliis accidentibus subiectum quoddam, ut esse valeant, submimstrat; sub illis enim stat, dum subiectum est accidentibus. Itaque genera vel species subsistunt tantum; neque enim accidentinformata enim sunt iam propriis et specificis differentiis et accidentibus ut esse possint ministrant, dum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nuimerũ uocabuloꝵ suoꝵ. tͥa uolumina edidit. Woꝵ
pͥmꝰ est masloth. qm gͥti parabolas. latini ꝓu̾bia.
noĩant: eo qd̾ in ipso sub comꝑatua simibitudine. fi¬
guras u̾iboꝵ & ymagines ueritatis ostenderit. Ipsam
librum coeleth uocauit. qͥ gͤce eccłiastes. latine concio¬

Expanded text:
numerum vocabulorum suorum tria volumina edidit. Quorum primus est Masloth quem Graeci Parabolas, Latini Proverbia nominant: eo quod in ipso sub comparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostendit, ipsam librum Coeleth vocavit, qui Graece Ecclesiastes dici
Abbreviated transcription (Latin):
orion. Stelle uͦ minores uel multi iuges. ut yades. ply¬
ades. Signũ aut̃ qd̃ animantis ymagine formatũ
est: ut taurꝰ. scorpio. Sydera sunt płimis facta. ut
yades. plyades: dicta. qd̃ ea nauigantes considerantes
cosigna dñr. quia naute contemplant᷑ acies fulgo¬
ea intentunt. ad p̃uidendas aeris qualitates. ꝑ esta
stationib tpr̃m qualitates. sig̃canti ħi. auigꝰ. unde¬

Expanded text:
Orion; stellae autem minores uel multiuges, ut Iadas, Pliades; signum uero quo animantis imago formata est, ut Taurus, Scorpio . Sidera dicta, quod ea navigantes considerando co signa dicuntur, quia ea nautae observant in gea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aeststationibus temporum qualitatem significant.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ.S que ipse singłatim posuit. ego arbitratꝰ fũ
coniuncta ẽẽ ponenda. tanquã unum sit ꝓhixum.
que ille plura cõmemoraut s. breui. In manꝰ inqͥt
infideliũ uẽniet postea. Dabunt autẽ deo alapas
manibꝰ incestis. & imꝑuro ore exspuent uenenosa
sputa᷑. dabit uͦ ad uerb̾a simplicit᷑ scm̃ dorsum. & cola¬
phos accipiens tacebit: ne qͥs agnoscat qd̾ u̾bum uel
unde uenit. Ut inferis loquatur. & corona aurea coro¬
net᷑: ad cibum aitẽ fel. & ad sitim acetũ ded̾u̾nt. In hospi¬
talitatis hanc monstrabunt m̃sam. Ipsa enĩ inspłciets.¬
nasti. & fel mscuisti. Sempli uͦ uelum scindet᷑. &. medio
die nox erit tenebrosa nimis in trib horis. Et moriet᷑
trib dieb sompno suscepto: & tunc ab inferis regress
adlucẽ ueniet primꝰ resurrectionis pͥncipio reuocat

Expanded text:
cujus. Sed quae ipse singillalatim posuit, ego arbitratus sum conjuncta esse ponenda, tanquam unum sit prolixum, quae ille plura commemoravit et brevia: « In manus, inquit, infidelium postea veniet. Dabunt autem manibus incestis, & impurato ore exspuent venenata sputa. Dabit vero ad verbera simpliciter sanctum dorsum, & colaphos accipiens tacebit: ne quis agnoscat quod verbum vel vnde venit, vt inferis loquatur, & corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel, & ad sitim acetum dederunt. Inhospitalitatis hanc monstrabunt mnasti, fel miscuisti. Templi die nox erit tenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur tribus diebus somno suscepto; et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis principio reuocatis
Abbreviated transcription (Latin):
ex una enim parte acuta est. ex alia fossoria. Hec
aipud ueres penia uocabat. utramq uͦ aciem habẽs.¬
bipennis cłr ̃ Secures signa sunt qͥante consules
ferebant: quas hyspani ab usu francoꝵ ꝑ diriuatio¬
ne franciscas uocant.s Securꝰ q̾r quasi fine curai¬

Expanded text:
ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Hec apud veteres penna vocabatur, sed utramque habensen datum.' Secures signa sunt quae ante consules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant. Ea signa portari ne a
Abbreviated transcription (Latin):
sigc̃at. Quia enĩ fuꝑ utrumq pontificis humerũ ia¬
cet: suꝑhumerale dr. Quia uͦ inde descendens in ipso
pontificis pectore uingit᷑ rationale uocat᷑. Habebat
enĩ aaron suꝑhumerale & rationale. que catenulis
aureis simul ungebant᷑. Suꝑhum̾ale quidẽ: ab hu¬
mero usq ad humerũ extendebat᷑. Rationale uͦ
quadrangulũ erat. & duplex. sic̃ & palliũ est.Habe

Expanded text:
ligimus. Quia enim super utrumque pontificis humerum jacet, superhumerale dicitur. Quia vero inde descendens in ipso pontificis pectore jungitur, rationale vocatur. Habebat enim Aaron superhumerale et rationale, quae catenulis aureis simul jungebantur; et superhumerale quidem ab humero usque 605 ad humerum extendebatur. Rationale vero quadrangulum erat et duplex, sicut et pallium duple
Abbreviated transcription (Latin):
ficania dicta ẽ. Deinde a siculo ytali frẽ sicilia. p̾cĩ
autẽ trmacria dicta. ꝓpt̾ tria acra. id est ꝓmunctoriã.
in tres quadras diuisa. Hoc ab ytalia exiguo mari di¬
lis penetralib. uentisq & sulphure plena. unde ibi
ethnȩ montis exstant incendia. In cuiꝰ freto scula est
& caribdis: quib nauigia aut sorbent᷑. aut collidunt᷑.
fiuit autẽ qͣndam patria cycloplum. & post uitr ir ty¬

Expanded text:
Sicania cognominata est: deinde a Siculo, Itali fratre, Sicilia. Prius autem Trinacriam dictam propter tria acra, id est, promontoria:in tres quadras divisa. Haec ab Italia exiguo freto dilis penetrabilis, ventisque, et sulphure plena. Unde et ibi Aetnae montis exstant incendia: in cujus freto Scylla est, et Charybdis, quibus navigia aut absorbentur, aut colliduntur. 179 33. Fuit autem quondam patria Cyclopum, et postea nutrix ty
Abbreviated transcription (Latin):
ficat nec bonoꝵ meritis dispensatoꝵ amplicͥantur
ħ dona. nec maloꝵ attenuant᷑: qͥa neq qui plantat
est aliquid. neq qͥrigat: s qͥ increm̃tum dat deus
Unde & g̾ce mysterũi d̾rꝰ: qd̾ secretã & reconditã ha¬
electionẽ iurat unꝰqͥsq miles se ñ redire a in ilitia.
dis & deportandis sacris dictum. Sacra. sacrificia.¬

Expanded text:
 nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus; unde et Graece mysterium dicitur quod secretam et reconditam haelectionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, dis et deportandis sacris dictum.+ SACRATORIUM i
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Et amictus quidẽ p̾candidꝰ. quo collũ strin¬
gitͣ pectꝰ tegit᷑. interioris hominis castitatẽ & mun¬
diciã designat. Tegit enĩ cor. ne cogitet uanitates.
stringit collum ne inde ad linguã exeat m̃datiũ.
his enim duob .i. cogitationib & m̃datio corrumpit᷑
aĩa: his amittit castitatẽ & nicipit. fornicari. que¬

Expanded text:
nto. Et amictus quidem, quo et collum stringitur et pectus tegitur, interioris hominis castitatem designat; tegit enim cor, ne cogitet vanitates; stringit collum, ne inde ad linguam transeat mendacium. His enim duobus, id est cogitationibus et mendacio corrumpitur anima; his amittit castitatem et incipit fornicari. U
Abbreviated transcription (Latin):
homo innocens uerax. dei cultor abstinens
se ab om̃i malo ⁊ adhuc ꝑseuerat in inno¬
centia: Pulchre addidit. adhuc ꝑseuerat
ininnocentia: qr difficile ẽ p̃ssam malis.
innocentiã non dolere: et in hoc ipso fide
periclitari. q̃d se uideat iniuste sustine¬
re q̃d patit᷑. Ad que respondens drabolus
dño ait. Coriũ ꝓ corio et om̃ia que habue¬
rit homo dabit ꝑ anima sua: s extende
manũ tuã. et tange ossa et carnes eiꝰ nisi
infacie benedixerit tͥ. Callidissimus adu̾¬
sarius ⁊ inueteratꝰ dierum maloꝵ nouit
alia esse que extrinsecus sunt:⁊ a philoso¬
phis quoq mundi a diafora. hoc ẽ indif¬
ferentia nominata: in eoꝵ amissione. atq
contẽptu ꝑfectã ñ ẽẽ urtutem: alia que
intrinsecus ⁊ desiderata cogunt dolere ꝑ¬
dentem. Unde audacter dei renuit p̃dica¬
tioni: et dicit nequaqm̃ eũ debere saudari

Expanded text:
homo innocens, uerax dei cultor, abstinens homo innocens, uerax dei cultor, abstinens se ab omni malo et adhuc perseuerat in innocentia. pulchre addidit: et adhucperseuerat in innocentia, quia difficile est pressam malis innocentiam non dolere et in periclitari, quod se videat injuste sustinere quod patitur. Ad quae respondens diabolus Domino, ait: Corium pro corio, et omnia, quae habuerit homo, dabit pro anima sua. Sed extende manum tuam, et tange ossa, et carnes ejus, nisi in faciem benedixerit tibi. callidissimus aduersarius et inueteratus dierum malorum nouit alia esse, quae extrinsecus sint et a philosophis quoque mundi ddtdpoQa, hoc est indifferentia, nominentur, in eorumque amissione atque contemptu perfectam non esse uirtutem, alia, quae intrinsecus et de se data cogunt dolere perdentem. unde audacter dei rennuit praedicationi et dicit , nequaquam eum debere laudari
Abbreviated transcription (Latin):
stulit. sicut dno placuit itatactũ est
sit nom̃ dñi benedictũ: tu ut parcissi¬
me dicã int̾ multoꝵ officia ꝑꝑinquoꝵ
et consolantes amicos tuoꝵ exequial ꝓse¬
cutus es. ꝑdidit om̃s ille simul diuitias:
et succedentib sibi maloꝵ nunciis. ad sin¬
głas plagas feriebat᷑ immobilis: cõplens
in se illud de sapiente p̃coniũ. si fractus il
labat᷑ orbis impauidũ ferient rune. tͥ
maior pars substantie derelicta ẽ et tan¬
tũ tẽptaris. quantũ ferre potes. Necilũ e¬
nim ad illũ ꝑuenisti gradũ: ut totis adu̾¬
sum te cuncis dimicet᷑. Diues quondã dñs
⁊ ditior pater: subito orbus et nudꝰ ẽ. Cũq
in om̃ib his q̃ contigerant er ñ peccasset
corã dño. nec quicqm locutus ẽẽt insipieis:
exultans d̾s in uictoria famuli sui. et illtꝰ
patientiã suũ ducens triumphũ: dix̃ ad
diabolũ. Animaduertisti seruũ meũ iob.
quia non ẽ quieqmͣ similis illi suꝑ terrã⁊

Expanded text:
stulit; sicut domino placuit, ita factum est. sit nomen domini benedictum. tu, ut parcissime dicam, inter multorum officia propinquorum et consolantes amicos tuorum exequias prosecutus es. perdidit ille simul omnes diuitias et succedentibus sibi malorum nuntiis ad singulas plagas feriebatur inmobilis conplens in se illud de sapiente praeconium: si fractus in inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. tibi maior pars substantiae derelicta est et tantum temptaris, quantum ferre potes. necdum enim ad eum peruenisti gradum, ut totis aduersum te cuneis dimicetur. Diues quondam dominus et ditior pater subito orbus et nudus est. cumque in omnibus his, quae contigerant ei, non peccasset coram domino nec quicquam locutus esset insipiens, exultans deus in uictoria famuli sui et illius patientiam suum ducens triumphum dixit ad diabolum: animaduertisti famulum meum Iob, quia non est quisquam similis illi super terram?
Abbreviated transcription (Latin):
stis antiqui que si ad te respicras gau¬
dia sint: si ad bellatorẽ fortissimũ ludus
et umbra certaminis. Beato iob post ma¬
loꝵ examina uxor pessima reseruata est.
ut ꝑ eã disceret blasphemare: tͥ sublata
ẽ optima. ut miseriarũ solaciũ ꝑderes.
Aliud autẽ ẽ sustinere qmͣ nolis: aliud
desiderare qmͣ diligas. Ille tot mortibꝰ fili¬
oꝵ domus sue riunã: unũ habuit sepul¬
chrum et scissis uestibꝰ. ut parentis
monstraret affectũ. ꝓcidens in terrã ado¬
rauit ⁊ dixit. nudus exiui de utheroma¬
tris mee: ⁊ nudꝰ redeã. dñs dedit. dñs ab

Expanded text:
stis antiqui. quae, si ad te respicias, granstis antiqui. quae, si ad te respicias, grandia sunt, si ad bellatorem fortissimum, ludus et umbra certaminis. beato Iob post malorum examina uxor pessima reseruata est, ut per eam disceret blasphemare; tibi sublata est optima, ut miseriarum solacium perderes. aliud autem est sustinere, quam nolis, aliud desiderare, quam diligas. ille in tot mortibus filiorum domus suae ruinam unum habuit sepulchrum et scissis uestibus, ut parentis monstraret affectum, procidens in terram adorauit et dixit: nudus exiui de utero matris meae, nudus et redeam. dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
ad iscarũ scrĩpturarũ grauitate confugi¬
mus. ubi uulnerũ uera medicina ẽ: ubi
doloꝵ certaremedia. in quibꝰ recuoit uni¬
cũ fl.⁊̃mat insetetro. turbe dicit cir¬
custanti. non ẽ mortua puella s dormit:
tis dñi ligatus egredit᷑. Audio te in breui
tempore duas iurgunculas filias iunctis
pene extulisse funeribꝰ: ⁊ pudicissimã ac fi¬
dissimã conugem tuã faustinã. immo
fidei calore germanã in quasola post a¬
missos liberos quiescebas. subitatͥ morte
subtractam: quasi si naufragus in lutore
latrones reperiat. ⁊ uixta eloquia ꝓpħase
miliaris dãpna uastacione tocius pun¬
tione pͥuatas tuarũ possessionũ riunas.
abactos armentoꝵ ac pecoꝵ greges uinc¬
tos occisosq seruos: ⁊ in unica filia qmͣ
tͥ tã crebre orbitates fecerant cariorem.
electũ nobilissimũ generũ: ex qͦ ut oĩa
taceã plus merdris quã gaudii acqͥsisti.
hic ẽ cathalogus temptationũ tuarum:
hec cũ uliano tirunculo xp̃i pugna ho¬

Expanded text:
ad sanctarum scripturarum grauitatem confugimus, ubi uulnerum uera medicina est, ubi dolorum certa remedia, in quibus recipit unicum filium mater in feretro, turbae dicitur circumstanti: non est mortua puella, sed dormit, tis Domini ligatus egreditur . 2. Audio te in brevi tempore, duas virgunculas filias junctis pene extulisse funeribus, et pudicissimam ac fidissimam conjugem tuam Faustinam, imo fidei calore germanam, in qua sola post amissos liberos acquiescebas, subita tibi dormitione subtractam: quasi si naufragus in littore latrones reperiat, et juxta eloquia Prophetarum miliaris damna, vastationem totiustione privatas possessionum tuarum ruinas: abactos armentorum ac pecorum greges: vinctos occisosque servulos; et in unica filia, quam tibi tam crebrae orbitates fecerant cariorem, electum nobilissimum generum, ex quo ut omnia taceam, plus maeroris quam gaudii suscepisti. hic est catalogus temptationum tuarum, haec cum Iuliano, tirunculo Christi, pugna ho
Abbreviated transcription (Latin):
pus mons macedonie tante altitudinis. ut in eiꝰ eacu¬
mine nec uentꝰ sentiat᷑. nec nubes se colligant. quia
causa memoratũ montẽ ascendere. & aliquas notas.
in puluẽ scͥbebant. quas alio anno integras inueniebãt.
Id̾ fieri ñ posset. siuentis aut pluiuia locus ille ꝑ łteret᷑.
applicarent. unde crassiorẽ & ꝯfuetum spm ducerent.
Hi ergo indicauert̃ &̃ nullã auẽ in eo loco se aliqndo

Expanded text:
s est Macedonie tante altitudinis, ut in eius cacumine nec ventus senciatur, nec nubes se colligant, quia causa, memorati montis cacumen ascendere, et aliquas notas in pulvere scribere, quas alio anno integras inveniebant: quod fieri non posset, si ventum aut pluviam locus ille pateretur. applicarent, unde crassiorem et consuetum spiritum ducerent: hi ergo indicaverunt se etiam nullam avem in eo loco aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
solet intelligi. Sapientes uͦ hꝰ seculi. a luce uͥtatis
exclusi. quasi umbras qͥsdam de ueritatis in quisiti¬
one tenere conati sunt. Unde coqͥtum fluigũ currẽ
apud inferos putauert̾: uidelicet dssignantes. qd̾
ibi qͥ digna dolorib oꝑa faciunt. ininfernũ ad luc¬
tumidecurrt᷑. S nos despiciamꝰ umbrã carnalis sa¬

Expanded text:
solet intelligi. Sapientes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. aliud ẽ continu¬
um. aliud discretũ.
& Aliud ex habentib¬
positionẽ ad se in¬
uicem suis partib
constat. aliud ex nõ
Exhibentibꝰ positionẽ.¬
discreta qͣntitas. ut nu¬
merꝰ & oratio. sontinua uͦ¬

Expanded text:
 aliud est continuum, aliud disgregatum t aliud quidem ex habentibpositionem ad se invicem suis partibus constat, aliud vero ex non habentibus positionediscreta quantitatis ut numerus et oratio, continua
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ quid agit : cum respondeat᷑ nichil. uel currit.¬
uel loquitur. Quomͦ & quantitatẽ querentes. dici¬
mꝰ qͣntũ currit: multũ. parũ. Causam ꝙͦ qͦrentes.
int̾rogatius utim̃. ut cur: quare: Nlumerũ etiã
possunt. ut ter. quater. & reliqua. Pretẽa. togens &.

Expanded text:
dicere quid agit? cui respondetur nihil uel currit, loquitur quomodo et quantitatem quaerentes dicimus quantum currit? multum, parum. causam quoque quaerentes interrogatiuis utimur, ut cur? quare? numerum etiam, possunt, ter, quater et reliqua, praeterea totiens et
Abbreviated transcription (Latin):
ueoart ꝓͥa nota erat. qua inspic̾etut qñti ex militeb
sicꝑeent᷑. quantiq in bello decidissent. Tau incapite
uicuiel posita suꝑstitem designabat. Theta uͦ ad uniꝰ¬
cuiꝰq defunctionẽ apponebatur ad caput. unde h̃t ꝑ¬
mediũ. telum .i. mortis signũ. Cum autẽ pueritiam

Expanded text:
erat apud veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent, quantique in bello cecidissent. Tau nota in capite versiculi posita, superstitem designabat. Thita vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur, unde et habet medium telum, id est mortis signu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. qd̾ nominib ob dignitatẽ p̃ponit᷑ gn̾is. ut publus
miłia genĩs uenit. ut scipio corneliꝰ. a cornelia famuilia
ortꝰ. sognomen. qd̾ ex uirtute uł uitio trahitur. ut scipio
habuit suras. Pinde nom̃ a ppͥetate uenit. p̃nom̃ a digni¬
tate. agnom̃ ab origie. cognom̃ a specie uel actione.

Expanded text:
gilius Publius. neris uenit, ut puta Scipio Cornelius, a Cornelia familia ortus. Agnomen quod ex uirtute uel uitio trahitur, ut Scipio habuerit suras. Proinde nomen a proprietate uenit, praenomen a dignitate, cognomen ab origine, agnomen uero a specie
Abbreviated transcription (Latin):
M acedonia. ht̃ ab oriente egeũ mare. ab orea tͣciã. ab
euro. euboeũ & macedonicũ simũ. meridie. achaiam
a fauomo montes a croceraunos inangustiis adriati¬
ci sinꝰ. qͥ montes st̃ ꝯtͣ apuliã atq brundusiũ. Ab occa¬
si cdalmatiã. a cicio dardanã. a septẽptͥõe mesiam.¬

Expanded text:
MACEDONIA habet ab oriente Aegaeum mare, a borea Thraciam, ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a fauonio montes Acrocerauniae in angustiis Hadriatici sinus, qui montes sunt contra Apuliam atque Brundisium, ab occasu Dalmatiam, a circio Dardaniam, a septent