comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Renes ait uarro dictos. quod riui ab his
obsceni humoris nascantur. Nam uenȩ
& medullȩ tenuem liquorẽ desudant in re¬
nib. qui liquor rursus a renib calore uene¬
rio resolutus decurrit. Positi sunt autẽ in
septimo uertebro spinȩ. ubi lumbi sunt: et¬
sunt natura musculosi. colore liuidi. foris
recti. intus autẽ curui & concaui. Hi genita¬
le semen portant. Ex eisdem exeunt uenȩ
duȩ uelut fistulȩ continentes uesicam et
testiculos: quib calorem uł semen ad ministrãt.
Positi sunt autem inter adipem & carne̾ ob

Expanded text:
dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinseptima vertebra spine, ubi lumbi sunt, natura musculosi, colore livido, deforis recti, interius curvi et concavi, qui genitale semen portant. Ex eodem loco exeunt vene due velut fistule, continentes ambas iliasam et testiculos, qui his calorem vel semen administrant. Positi sunt autem in alapem, et carnem ob
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & leua nuncupata. qͦd aptior. sit ad
leuandum aliquid & portandum. Ipsa enĩ
gestat clipeum. ensem. pharetram. & reli¬
qua onera: ut expedita sit dextera ad agen¬
dum. Dorsum est aceruice usq ad renes.
Dictum autẽ dorsum. qͦd sit suꝑficies duri¬
or corporis in modum saxi fortis. & ad por¬
tandum & ad ꝑcutiendum. Cerga. quia
inea supini iacemus in t̾ra. qͦd solus homo
potest. Nam muta animalia tantũ aut
inuentre aut in latere iacent. Unde i ani¬
natum. Palȩ sunt dorsi dextra leuaq emi¬
nentia membra. dicta qͦd inluctando eas
p̃mimus. quod greci paliri dicunt.Spina
est iunctura dorsi. dicta eo qͦd habeat ra¬
diolos acutos. cuiꝰ iuncturȩ spondilia ap¬
pellãtur. ꝓpt̃̾ partem cerebri quȩ fertur ꝑ
eos longo tractu ad ceteras corporis partes.
Daera spina ẽ. ima ꝑpetuȩ spinȩ. quã greci
to nascitur. ideoq & hostia id pͥmũ agenti¬
lib diis suis dabatur. unde & sacra spina

Expanded text:
Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in aninatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, quam Graeci to nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina
Abbreviated transcription (Latin):
neruis uł glutino quodam adhereant. Os¬
sa sunt corporis solidamenta. In his positio
omĩs roburq consistit. Ossa autẽ abusto di¬
cta. ꝓpt̾ quod cremarentur ab antiquis:
siue ut alii putant abore. eo qͦd ibi pateant.
Nam ubiq cute uisceribq obtecta celan¬
tur. Medulla appellata. qͦd madefaciat
ossa. Irrigat enim & confortat. Uertibula
sunt sũmȩ ossium partes nodis crassioribꝰ
congiobatȩ. dictȩ ita eo qͦd ad inflexionẽ
membroꝵ illa uertantur. Cartilagines
ossa mollia & sine medulla. qͦd genus au¬
riculȩ & narium discrimen & costarum
extremitates habent: siue oꝑcula ossium
quȩ mouent᷑. & dictȩ cartilagines. quod
leni attritu carent dolore dum plectunt᷑.
Costas appellari quidam putant qͦd abipsis
int̾iora custodiant᷑. & tota mollicies uen¬
tris uallata seruetur. Latus. qͥa iacen¬
tib nobis latet. Est enĩ leua pars corꝑis.
D extro autẽ lateri habilior. motus est: le¬
uo fortior. & oueri ferendo accõmodatior.

Expanded text:
nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior.
Abbreviated transcription (Latin):
cipium cordis & cogitationis. Pulsꝰ uocatus
qͦd palpitet. cuiꝰ indicio aut infirmitatẽ intel¬
ligimus aut salutem. Huiꝰ duplex est motꝰ
qui ex plurib motib inordinatꝰ & in ȩqualis
existit. Qui motꝰ certa habent spatia dactilicũ
ꝑcussum quandiu sine initio sunt: si quando
na sunt. Uenȩ dicte. quod uiȩ sint natantis
sanguinis. atq riui ꝑ om̃e corpus diuisi. qͥb
uniuersa membra irrigantur. Sanguis ex greca
ethimologia nom̃ duxit. qͦd uegetetur & susten¬
qͦd suauis sit. Unde & homines quib dñatur
sanguis: dulces & blandi sunt. Sanguis aut̃¬

Expanded text:
cipium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, cipium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motusqui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia; dactylicum percussum, quamdiu sine vitio sunt; si quando na sunt. Venae dictae, eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inrigantur. Sanguis ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur et sustenquod suavis sit, unde et homines, quibus dominatur sanguis, dulces et blandi sunt. Phlegma aut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: auisco qͦd est inter cutem & carnem. Itẽ
uiscera uitalia. id ÷ circunsusa cordis loca
quasi uiscora: eoqͦd ibi uita id ÷ anima con¬
tineatur. Item uiscera capita neruoꝵ. ex san¬
guine & neruis copłata.dem lacerti siue mu¬
res. quia sic in singulis membris cordis loco
sunt. ut cor in media totiꝰ corporis parte.
appellanturq a nomine similium anima¬
lium sub terra delitescentium. Nam inde
musculi amurium similitudine. Idem eti¬
am & tori. qͦd illic iuscera torta uideantur.
Cor a greca appellatione diriuatum. quod
ili cardian dicunt: siue acura. In eo enim
om̃is sollicitudo & scientiȩ causa manet. Qd
ideo pulmoni uicinum est: ut cũ ira accen¬
ditur. pulmonis humore temperetur. Hu¬
ius duȩ arteriȩ sunt: equib sinistra plus
sanguinem habet: dextra plus spm̃ Unde
& in dextro brachio pulsum inspicimꝰ. Pre¬
cordia sunt loca cordi uicina. quib sensus
ꝑcipitur. & dicta p̾cordia eoqͦd ibi sit pͥn¬

Expanded text:
est, a visco, quod est inter cutem, et carnem. Item est, a visco, quod est inter cutem, et carnem. Item viscera, vitalia, id est, circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est, anima contineatur. 117. Item viscera, capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Eadem lacerti, sive mures, quia sic in singulis msunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit p
Abbreviated transcription (Latin):
talo calcanei. Pecles ex greca ethimologia no¬
men sortiti sunt. Hos enĩ greci podas dicunt.
qui alternis motib solo sixi incedunt: quoꝵ¬
digiti & decorem & usum fecerunt. Nam
currere non possumꝰ. nisi digitis in humũ
p̃ssis soloq nitentib impetum saltumq ca¬
piamus. Plantȩ aplanitiȩ nuncupate. qͥa¬
non rotundȩ ut in quadrupedib. ne stare
non possit bipes homo: s planȩ atq longiores
formatȩ sunt: ut stabile corpꝰ efficerent. St̃
autẽ plantȩ anteriores partes. quȩ etiam
de multis ossib constant. Calces pͥma pars
plantȩ. a callo illi nom̃ impositum: quo ter¬
ram calcamus. Hinc & calcaneus. Solum
inferior pars pedis. dictum quia eo t̃rȩ uesti¬
gia impͥmimꝰ. S & solum dr̃ omẽ qͦd aliqͥd
sustinet. quasi solidum. Unde & t̾ra solum
qͦd cuncta sustineat. & solum pedis quod
totam corporis molem portat. Uiscera non
tantũ intestina dicimꝰ. sed quicqͥd sub corio

Expanded text:
talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia notalo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. digiti et decorem et usum ferunt. Nam currere non possunt, nisi digitis in humum pressis soloque nitentibus impetum saltumque capiamus. non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corptantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio
Abbreviated transcription (Latin):
non supra. sicut in brachiis. G enua sunt
cõmissiones femoꝵ & crurum. & dicta gema.
eo qͦd mut̾o sint genis opposita. Coherent
enĩ ibi sibi. & cognata sunt oculis: lacrimarũ
indicib & miscd̾iȩ. Nam a genis genua di¬
cuntur. Deniq complicatum gigni forma¬
riq hominẽ. ita ut genua sursum sint. quib
oculi formant᷑: ut caui ac reconditi fint. En¬
niꝰ ait. Atq genua compͥnut arctagena. Inde
ẽ qͦd homines dum ad genua se ꝓsternunt.
statim lacrimant᷑. Uoluit enĩ eos natura
uterum mat̾irum rememorare ubi quasi
intenebris considebant: antequã uenirent
ad lucem. Crura dicta. quia in his currimꝰ
& gressum facimꝰ. Sunt autẽ sub genib usq
ad suras. Cibie uocatȩ. quasi tube. Sunt
enĩ & longitudine & speciȩ similes. Calus
dictus atolo. Nam toltis ÷ eminens rotun¬
ditas. unde & fastigium templi rotundum
tolus uocatur. Talus autẽ sub crure ẽ: sub

Expanded text:
non supra, sicut in brachiis. Genua sunt non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nani uirus ꝓprie dr̃ humor fluens
a natura uiri. Cesticuli ꝑ diminutionẽ a tes¬
tib dicti. quoꝵ numerꝰ incipit aduob Hi se¬
men calamo ministrant. qͦd ab spinȩ medulla
& renib & lumbis suscipiunt ad grãm ꝓ crean¬
di. Uiscus est pellis. in qua cesticuli st̃. Posteri¬
ora uͦ uocata qd̾ retrosunt & a uultu auersa.
ne du aluum purgamus. in quinaremꝰ aspectũ.
Meatus inde appellatus. quia ꝑ eum meant id
ẽ egeruntur stercora. Femora dicta sunt. qͦd
ea parte afemina sexus uiri discrepet. Sunt
autẽ ab inguinib usq ad genua. Feminȩ aut̃
ꝑ diriuationem femoꝵ partes sunt. quib ineqͥ¬
tando tergis equoꝵ adheremus. Unde & p̾lia¬
tores olim sub feminib equos amisisse dice¬
bantur. Coxȩ. quasi coniuncti axes. Ipsis enĩ
femora mouent᷑. quoꝵ concaua uertebra uo¬
cantur. quia in eis capita femoꝵ uertuntur.
Suffragines quia subtꝰ frangunt᷑ id ÷ flectunt᷑.

Expanded text:
tur. Nam virus proprie dicitur humor fluens tur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nis lasciuuiam dicti. quia in uiris causa cor¬
poreȩ uoluptatis in ipsis est: sicut in umbili¬
co femmnis. Unde & ad iob in exordio sermonis
dictum ẽ: accinge sicut uir lumbos tuos. ut
in his eẽt resistendi p̃paratio: in quib libidi¬
nis ẽ usitata dominandi occasio. Umbilicus
est medius locus corporis. dictus. qͦd sit umbꝰ
ilioꝵ. Unde & umbo appellatur locus in me¬
dio clypei. a quo pendet. Ex eo enĩ infans in
utero pendet. exeo etiam & nutritur. Ilium
greco sermone appellatum. qͦd ibi nos obuol¬
unde & conglobata ẽ in eis caro: ne p̾mentiᷤ
corporis mole ossa dolerent. Genitalia cor¬
poris partes. ut nom̃ ipsum docet gignende
sobolis acceperunt uocabulum. qͦd his ꝓcre¬
atur & gignitur. Hȩc & pudenda ꝓuerecundia.
siue apube. unde & indumento oꝑiuntur.
Dicuntur autẽ i ista & in honesta. quia
non habent eam speciẽ decoris. sicut m̃bra
quȩ in promptu locata sunt. Idem & ueretrũ.¬
quia uiri ẽtantum. siue qͦd ex eo uirꝰ emitti¬

Expanded text:
nis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolUnde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsum docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube. Unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris quam membra, que in promptu locata sunt. Sed prquia viri est tantum, sive quod ex eo virus emitti
Abbreviated transcription (Latin):
crudus. Alii cruorem int̾pretantur sangui¬
nem corruptum qui emittitur. Alii aiunt
gius autẽ non ẽ integer nisi in iuuenib.
Nam dicunt phisici minui sanguinem
ꝑ ȩtatẽ. unde in senib tremor ẽ. Est autẽ
Proprie autẽ sanguis animȩ possessio ẽ. Inde
genas lacerare mulieres in luctu solent. inde
& purpureȩ uestes. & flores purpurei mor¬
eo qͦd cordis flabellum sit: in quo pneuma
id ẽ sp̃s inest. ꝑ quod & agitantur & mouentur.
unde & pulmones uocati sunt. Nam grece pne
admittit & recipit: a quo mouentur pulmo

Expanded text:
ruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum, qui emittitur. Alii aiunt guis autem non est integer, nisi in juvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem, unde in senibus tremor est. Proprie autem e sanguis animae possessio est. Inde genas lacerare mulieres in luctu solent. Unde et purpureae vestes, et flores purpurei morant, eo quod cordis flabellum sit, in quo pneuma, id est spiritus est, per quod et agitatur et movetur, unde et pulmones vocati sunt. Nam Graece pneemittit et recipit, a quo moventur pulmo
Abbreviated transcription (Latin):
pluraquoꝵ primꝰ ludꝰ equestrium.
Duo enim equites p̾cedentib priꝰ signis
militarib. unus aporta orientis alter ab oc¬
cidentis ꝓcedebant in albis equis. cu aureis
galeis. minorib & habiliorib armis: sicq
atroci ꝑ seuerantia ꝓ uirtute sua iniebant᷑
pugnam. dimicantes quousq alter in alteriꝰ
morte ꝓsiliret: ut haberet qui caderet casũ.
głam qui ꝑuneret: quȩ armatura pugna¬
bat marti duelli causa
De retiariis Liiii.

Expanded text:
plura, quorum primus ludus equestrium. Duo enim equites praecedentibus prius signis militaribus, unus a parte orientis, alter ab occidentis procedebant in equis albis cum aureis galeis minoribus et habilioribus armis; sicque atroci perseverantia pro virtute sua iniebant pugnam, dimicantes quousque alter in alterius morte prosiliret, ut haberet qui caderet casum, gloriam qui perimeret. Quae armatura pugnabat Martis Duellii causa. De retiariis .
Abbreviated transcription (Latin):
designatur. Crapetum. mola oliuaria. Pre¬
lum. trabes qua uua calcata p̾mitur.
ap̃mendo uocatũ. quasi p̃ssorium. Lacus.¬
uinumq ex igitur. Uerennes auehere id ÷
exportare nominate. Quales. corbes. cola¬
q p̾lorum. ꝑ quos mustum fluit: a colan¬
do dictos. Fisclum quasi fisculum acolan¬
da oleo dictum. uł quasi fic̾ella olei. De¬
instrum̃tis hortoꝵ .xu.

Expanded text:
designatur. Trapetum mola olivarum. Predesignatur. Trapetum mola olivarum. Prelum trabes quo uva calcata premitur, a premendo vocatum, quasi pressorium. Pvinumque exigitur. Verennes a vehere, id est exportare, nominatae. Qualos corbes colaque prelorum per quos mustum fluit, a colando dictos. Fisclum quasi fiscolum, a colando oleum dictum, vel quasi fiscella olei. Deinstrumentis hortoru
Abbreviated transcription (Latin):
Scudicia dicta. eoqͦd circa codicem t̾ram
aꝑiat: & quanius eiꝰ usꝰ in reliquis oꝑibꝰ
habeatur. nom̃ tam̃ ex codice retinet. Hanc
alii generalit̃ fossoriam uocant. qͦd foueã
faciat: quasi fouessoriam. Sarculus fer¬
ramentũ cũ manubrio. culturs hortoꝵ
necessarium. Sunt autẽ uł simplices uł
bicornes. Pastinatum uocant a gricolȩ fer¬
ramentũ bifurcum qͦ semina pangutnt᷑.
uude etiam repastinari dicunt᷑ uineȩ
uetẽs quȩ refodiuntur. Cilindrus lapis
est teres in modũ columpnȩ. qui uolu¬
cum pͥmis ingenti ȩquanda celindro. &
uertenda manu. Tribula genus uehiculi
unde teruntur frumenta. & obhoc ita
uocatum. Pala quȩ uentilabrum uulgo
dr̃. a uentilandis paleis nominata. Forcil¬
lȩ dictȩ. eoqͦd his frumenta celluntur: id ĩ
mouent᷑. Unde & oscilla dicta. ab eoqͦd cillan¬
tur hoc ÷ moueant᷑ ora. Nam cillere ÷ moue¬
re. Tesserȩ sunt quib frumentoꝵ numerꝰ

Expanded text:
Scudicia dicta eo quod circa codicem terram Scudicia dicta eo quod circa codicem terram aperiat: et quamvis eius usus in reliquis operibus habeatur, nomen tamen ex codice retinet, hanc alii generaliter fossorium vocant, quod foveam faciat, quasi fovessoriam. Sarculus ferramentum cum manubrio culturis hortorum necessarium est: sunt autem vel simplices vel bicornes. Pastinatum vocant agricole ferramentum bifurcum, quo semina panguntur: unde etiam repastinate dicuntur vinee veteres que refodiuntur. Cilindrus lapis est teres in modum columne, qui a volucum primis ingenti aequanda cylindro, et vertenda manu. Tribula genus vehiculi unde teruntur frumenta, et ob hoc ita vocatum. Pala, quae ventilabrum vulgo dicitur, a ventilandis paleis nominata. Furcillae dictae eo quod his frumenta celluntur, id est moventur. Unde et oscilla dicta ab eo quod cillantur, hoc est moveantur, ora. Nam cillere est movere. Tesserae sunt quibus frumentorum numerus
Abbreviated transcription (Latin):
omer ẽ dictus quod ui humum eru
crescit uomer in aruis. sumitq ꝑdetri¬
t̃ram uocatũ. quasi araterium. Buris
÷ curuamentũ aratri. dictum quasi bo
soira: qd̾ sit insimilitudinẽ caude bouiꝰ.
Dentale ÷ aratri pars pͥma in qͦ uomer
inducitur. quasi dens. Cultelli acultu
ra dicti. eo qͦd ex ipsis putatione uet̾es
falces eeñt reꝑtȩ. Falx ÷ qua arbores putan¬
tur & uites. Dicta aut̾e falx: qͦd hac pͥmũ
milites herbam filicem solebant abscid̾e.
Unde ÷ iilud. Pax me certa ducis placidoᷤ
criruarut inusꝰ. Agricolȩ nunc sum. mi¬
litis ante fui. Ealcastrum a similitudine
falcis uocatum. Est autẽ ferramentum
curuum cum manubrio longo. ad den¬
sitatẽ ueprium succidendam. Hi & run
cones dicti. quib uespres secantur arun¬
cando dicti. Ferrula ÷ p̃tenius lammina
ferri. dentium mordacitate resecans ar¬
bores seu ramos. Rastra quoq aut a ra¬
dendo t̾ram. aut araritate dentiũ dicta.
Ligones. qͦd t̾ram leuent. quasi leuones.

Expanded text:
omer dictus quod vi humum eruacrescit vomer in arvis. Sumitque per detriterram vocatum, quasi araterrium. Buris est curvamentum aratri, dictum quasi βοὸς οὐρά, quod sit in similitudinem caudae bovis. Dentale est aratri pars prima; in quo vomer inducitur quasi dens. ra dicti eo quod ex ipsis putationem veteres falces essent repertae. Falx est, qua arbores putantur et vites. Dictae autem falces, quod his primum milites herbam filicem solebant abscindere, unde est illud: Pax me certa ducis placidos curvavit in usus. Agricolae nunc sum, militis ante fui. Falcastrum a similitudine falcis vocatum, est autem ferramentum curvum cum manubrio longo, ad densitatem veprium succidendam. Hi cones dicti, quibus vepres secantur, a runcando dicti. Serrula est pretenuis lamina ferri, dentium mordacitate resecans arbores, seu ramos. Rastra quoque, aut a radendo terram, aut a raritate dentium dicta. Ligones quod terram levent, quasi levones.
Abbreviated transcription (Latin):
niagenti malũ bonũ ÷ qd̾ facis. Antifra¬
sis uͦ ñ uoce ꝓnuntiantiᷤᷤ significat contͣriũ.
s suis tantũ u̾bis quoꝵ origo contͣria : Eny
priꝰ aꝑiat᷑. ut ÷ illud. De comedente exiit cibꝰ.
& de forte egressa ÷ dulcedo. significanꝰ ex ore
ẽ: & sub res alias aliud figuralit̾ indicat. In
enygna uͦ sensꝰ tantũ obscurꝰ :: & ꝑ quasdã

Expanded text:
ni agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrani agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. si aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo’ significans ex ore est et sub alia re aliud figuraliter indicat; sed enigma sensus tantum obscurus est et per quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
uł tria bella punica significant᷑. Et inbuco¬
licis Aurea mala decẽ misi. id ÷ ad augustũ decẽ
eglogaᷤ pastoꝵ. Huiꝰ tropi plures st̃ species. ex
qͥb eminent septẽ. U ronia. Antifrasis. Enyg¬
ma. Carientismos. Paroemia. Sarcasmos. Artismo.
U r̾onia ÷ sententia ꝑ ꝓnuntiationẽ contͣriũ
chñs intellectũ. Hoc enĩ tropo callide aut ꝑ accu
clauso uentoꝵ carcere regnet. Et qͦmͦ aula
si carcer ẽ: Soluet᷑ enĩ ꝓnuntiatione. Nam
carcer ꝓnuntiatio ÷: iactet in aula yronia
÷: a totũ ꝑ contͣriã ꝓnuntiationẽ annuntiat᷑
ꝑ yroniȩ speciẽ qͣ laudando deridet. Antifra¬
sis ÷ sermo e contͣrio intelligendꝰ. ut lucꝰ qͥa ca
cant uł benefaciant. Hoc tropo & nani athlan¬
tes. & ceci uidentes. & uulgo ethiopes argentei
appellant᷑. Int̾ yroniã aũt ⁊ antyfrasin ħ distat. qͦd
yronia sola ꝓnuntiatione indicat qͦd intelligi uult: sic̃ c̃dicimꝰ homi¬

Expanded text:
vel tria bella Punica significantur. Et in Bucovel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis3, 71: Aurea mala decem misi, id est ad Augustum decem eglogas pastorum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo callide aut per accclauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per contrariam pronuntiationem adnuntiatur per ironiae speciem, quae laudando deridet. Antiphrasis est sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quia carcant vel benefaciant. Hoc tropo et nani Athlantes et caeci videntes et vulgo Aethiopes argentei appellantur. Inter ironiam autem et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intelligi vult, sicut cum dicimus homi
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ponimꝰ sententiã nrãm. qua ex medio
remota integer sermo ꝑdurat: ut eneas.
neq enĩ patriꝰ consistẽ m̃tẽ passus amor
Sinthesis. ubi ex om̃i parte confusa sunt t̾ba.
ut illud. Iuuenes fortissima frustra pectora.
si uob̃ audentẽ extrema cupido ÷ certa sequi.
qͣ sit reb fortuna uidetis. excessere om̃s aditiꝰ
q relictis dii qͥb imꝑiũ hoc steterat. succur¬
ritis urbi incense. moriam᷑ & in mecdia ar¬
ma ruamꝰ. Ordo talis ÷ Iuuenes fortissima
pectora frustra succurritis urbi incense.
& t̾rã int̾ fluctꝰ aꝑit. Hoc enĩ mͦ ultͣ fidẽ aliqͥd
auget᷑. nec tam̃ atramite significandȩ u̾itatiᷤᷤ
luntas loqͤntis ñ fallentis appareat. Quo tro¬
po ñ solũ auget᷑ aliqͥd. s minuit᷑. Augetur:
ut uelo cior euro minuit᷑: mollior pluma.¬
durior saxo. Allegoria : alieniloqͥũ. Aliud
conspicit errantes. uͥ tres duces belli pimici.

Expanded text:
interponimus sententiam, qua ex medio interponimus sententiam, qua ex medio remota, integer sermo perdurat, ut, Aeneas neque enim patrius consistere mentem Passus amorSynchesis est, ubi ex omni parte confusa sunt verba, ut illud: Juvenes, fortissima frustra pectora, si vobis audentem extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes, adytis arisque relictis, dii quibus imperium hoc steterat; sucurritis urbi incensae; moriamur, et in media arma ruamus. Ordo talis est: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae,  Terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis luntas loquentis, non fallentis appareat. Quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur: augetur, ut 'velocior Euro': minuitur, ut 'mollior pluma''durior saxo'. Allegoria est alieniloquium. Aliudconspicit errantes. Ubi tres duces belli Punici,
Abbreviated transcription (Latin):
imitandũ solũ uocis confuse. ut stridor ual¬
uarũ. hinnitꝰ equoꝵ mugitꝰ boũ. balatꝰ
ouiũ. Perifrasis ÷ cͥcũloqͥũ. dũres una plu
Significat eñĩ ꝑcopulationẽ u̾boꝵ unã rẽ:
hoc ẽ uiuit. Hic aut̃ tropꝰ geminꝰ ÷ slã aut
feritatẽ splendide ꝓducit. aut feditatẽ cͥcuitu
euitat. Ueritatẽ splendide ꝓducit. sic̃. & iam
pͥma nouo spargebat lumine t̾ras titani
croceũ linqͣns aurora cubile. Uult enĩ dicẽ.
infusꝰ gremio. Hoc enĩ cͥcuitu euitat obsce¬
nitatẽ. &. decent̃ ostñdit concubitũ U̾ ꝑba¬
ton tͥnscensio. cũ u̾bũ aut sententia ordi¬
ne cõmuttat᷑. Huiꝰ species it̃ qͥnq Anastrofe.
Steronꝓteron. Parenthesis. Themesis. Sin¬
thesis. Anastrofe. u̾boꝵ ordo p̃posterꝰ ut lito¬
ra circum: ꝓ cͥcũ litora. Steronꝓtheron: sen¬
fluctꝰ e. ad equora uenit. Antea enĩ ad equora
uenit. & sic tetigit fluctꝰ. Parenthesis. ubi

Expanded text:
imitandum sonum vocis confusae, ut 'stridor valimitandum sonum vocis confusae, ut 'stridor valvarum', 'hinnitus equorum', 'mugitus boum', 'balatus ovium'. Periphrasis est circumloquium, dum res una plurSignificavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est vivit. Hic autem tropus geminus est. Nam aut veritatem iam prima novo spargebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile. Vult enim dicere: infusus gremio. Hoc enim circuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. Anastrophe est verborum ordo praeposterus, ut: 'litora circum', pro 'circum litora'. Hysteron proteron senfluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuinũ apd̾ g̾cos inuenit. Itẽ ꝑ efficientẽ id qd̃
efficit᷑. sic̃ pigrũ frigus qd̾ pigroᷤ hoĩes faciat.
& timor pallidꝰ. eoqd̃ pallidos hoĩes reddat. At
ri genitor spumantiaq addit frena feris. Spu¬
mantia frena dix. cũ utiq ñ ipsa faciant spu¬
mas . s. equus qͥ egerit spumas consꝑgat in¬
fusas. Antonomasia : ꝑ nomine id: uice
nominis posita. ut ma̾iȩ genitꝰ ꝓmercurio.
achilli. E pytethon supͣ nom̃. Preponitur
siã aũt & epytethon hoc differt. qd̾ antonoma¬
nomine. Qͥb duobꝰ tropis uł uituꝑamꝰ aliquẽ.
uł ostendimꝰ. uł laudamꝰ. Sinedoche ÷ con¬
ceptio. cũ aparte totũ. uł a toto pars intelligi¬
tur. Eo enĩ & ꝑ speciẽ genꝰ & ꝑ genꝰ species de¬
monstrat᷑. S species pars ÷. genꝰ aut̃ totum.
A toto aut̃ pars intelligitur: ut ꝗͣ multe glo
ñ nauis. s qͥ in ea. & ñ om̃s. s unꝰ flaminas
extulit. O nomatopeia ÷ nom̃ affictũ ad

Expanded text:
 apud Graecos invenit. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod pigros homines faciat, et 'timor pallidus' eo quod pallidos homines reddat. At  5, 817: Iungit equos auri genitor spumantiaque addit frena feris. 'Spumantia frena' dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus, qui ea gerit, spumis conspargat infusis. Antonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Achilli. Epitheton, supra nomen. Praeponitur siam autem et epitheton hoc differt, quod antonomanomine. Quibus duobus tropis vel vituperamus aliquem, vel ostendimus, vel laudamus. 13. Synecdoche est Conceptio, cum a parte totum, vel a toto pars intelligitur. Eo enim et per speciem genus et per genus species demonstratur; sed species pars est, genus autem totum. A toto enim pars intelligitur, ut: Quam multae non navis, sed qui in ea, et non omnes, sed unus flammas extulit. Onomatopoeia est nomen adfictum ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dura dicta gͣtiꝰ ꝓferunt᷑. uti cũ int̾rogan¬
tib nob̃ nũqͥd nos qͦsierit aliqͥs respondet᷑
bona fortuna. unde intelligit᷑ neminẽ nos
qͦsisse. P aroemia ÷ rebꝰ & tẽporib accõmodatũ
ꝓu̾biũ. Reb ut contͣ stimulũ calces: dũ
signisicat᷑ ad u̾sis resistendũ. Cẽ porib: ut

Expanded text:
 dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatur adversis
Abbreviated transcription (Latin):
mundo: u̾bũ caro factũ. Unde & idem
dicit. Ego a patre exii. & ueni in hunc
mundũ. Homo autẽ dr̃: quia natꝰ ẽ.
Propħa: qͥa futura reuelauit. Sacerdos:
quia ꝓ nob̾ hostiam se obtulit. Pastor:
qͥa custos. Magister: qͥa ostensor. Nara¬
reus uͦ aloco. nazareus amerito ad ÷ sc̃s
siue mundꝰ: qͥa peccatum ñ fec̃. Siqͥdẽ
& de aliis inferiorib reb nominũ spe¬
cies ad se trahit xp̃c. ut faciliꝰ intelligat᷑.
Dicit᷑ panis. quia caro. Uitis: quia san¬
guine ipsiꝰ redempti sumꝰ. Hos: qͥa electꝰ.
Uia quia ꝑ ipsũ addm̃ imus. Ostium:
quia ꝑipsum ad dm̃ ingredimur. Mons:
quia fortis. Petra. qͥa sirmitas ẽ credentiũ.
Lapis angularis: uł quia duos parieteᷤ
ediuerso id ÷ decircuncisione & p̃putio
uenientes in unam ȩccłiȩ fabricam iun¬
git. uł qͦd pacem in se angłis & homini¬
bus facit. Lapis offensionis: quia ueni¬
ens humilis offenderunt in eũ incredu¬
li homines & factus ẽ petra scandali sic̃

Expanded text:
mundo Verbum caro factum, unde et idem dicit: Ego a Patre exivi, et veni in hunc mundum.' Homo autem dicitur quia natus est. Propheta, quia futura revelavit. Sacerdos, quia pro nobis hostiam se obtulit. Pastor, quia custos. Magister, quia ostensor. Nazarenus vero a loco. Nazareus a merito, id est sanctus sive mundus, quia peccatum non fecit. Siquidem et de aliis inferioribus rebus nominum species ad se trahit Christus, ut facilius intellegatur. Dicitur enim Panis, quia caro. Vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus. Flos, quia electus. Via, quia per ipsum ad Deum imus. Ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur. Mons, quia fortis. Petra, quia firmitas est credentium. Lapis angularis, vel quia duos parietes e diverso, id est de circumcisione et praeputio, venientes in unam fabricam it; vel quod pacem in se angelis et hominibus facit. Lapis offensionis dicitur, quia veniens humilis offenderunt in eum Judaei, vel increduli homines, et factus est petra scandali, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũq gͥ coniunctũ: sonat una substantia.
hoc eñĩ uocat᷑ homo usion. qͦd ÷ ego & pat̃¬
unũ sumꝰ. hoc ẽ eiꝰdem cũ patre substantiȩ.
at᷑. in assertione tam̃ totiꝰ trinitatis defen¬
ditur. qͥa datur ratio unde recte dici osten¬
dat᷑. sic̃ & pat̾ in illis bibris nꝰꝗͣ ingenitus
legit᷑. s tam̃ dicendꝰ eẽ atq credendꝰ ñ dubi¬
tatur. Omousion similis substantiȩ. qͥa qͣlis
ds̃. talis ÷ & imago eiꝰ. Inuisibilis ds̃. & ima¬
go inuisibilis. Principiũ. eoqͦd abipso sint
omĩa: & quia ante eũ nichil. Fĩnis. tił qͥa
cdignatus ẽ in fine tempoꝵ humilit incarne
nasci & mori. & iudicium nouissimũ ipse

Expanded text:
Utrumque igitur coniunctum sonat una substantia. Utrumque igitur coniunctum sonat una substantia. Hoc enim vocatur Homousion, quod est Ioa hoc est, eiusdem cum Patre substantiae. atur, in assertione tamen totius Trinitatis defenditur, quia datur ratio unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Principium, eo quod ab ipso sint omnia, et quia ante eum nihil. Finis, vel quia dignatus est in fine temporum humiliter in carne nasci et m
Abbreviated transcription (Latin):
nificat saluatorẽ. Non itaq nos saluos faciet
quic̃q rex: s rex saluator. Qd̃ u̾bũ latina lin¬
gua antea ñ habebat. s hab̾e poterat: sicut
potuit qͦndo uoluit. Emmanuhel. ex hebreo
in latinũ significat nobiscũ ds̃. Scilicet qͥa
ꝑ uirginẽ natꝰ ds̃ hominib in carne mortali
apparuit. ut t̾renis uã salutis ad cȩlũ aꝑiret.
Ad diuinitatis substantiã quȩ ꝑtinent ista
sunt: ds̃. dñs. Ds̃ autẽ dictꝰ. ꝓpt̾ unitã cũ pa¬
tre substantiam. Dñs ꝓͥpt seruientẽ creaturã.
Ds̃ autẽ & homo: qͥa u̾bũ & caro. Unde & bis
genitꝰ dr̃. siue quia pat̾ eũ genuit sine matre
Ineternitate: siue qͥa mat̾ sine patre intempore.
Unigenitus autem uocatur scđm diuinitatis
excellentiam : quia sine frattibus. Ori¬
mogenitꝰ scd̾m susceptionẽ hominis. in qͣ
pͥmogenitꝰ. Homo usion patri. ab unitate
substantiȩ appellat᷑. Substantia eni uł essen¬

Expanded text:
nificat salvatorem. Non itaque nos salvos facit nificat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit, quando voluit. Emmanuel ex Hebraeo in Latinum significat 'nobiscum Deus,' scilicet quia per Virginem natus Deus hominibus in carne mortali apparuit, ut terrenis viam salutis ad caelum aperiret. Ad divinitatis substantiam quae pertinent ista sunt: Deus, Dominus. Deus autem dictus propter unitam cum Patre substantiam. Dominus propter servientem creaturam. Deus autem et homo, quia Verbum et caro. Unde et bis genitus dicitur, sive quia Pater eum genuit sine matre in aeternitate, sive quia mater sine patre in tempore. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus; Primogenitus, secundum susceptionem hominis, in qua primogenitus. Homousion Patri ab unitate substantiae appellatur. Substantia enim vel essen
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝑungi possent. hi qͥ uocabant᷑ ad sac̃ dotiũ
ut ad regnũ. Et sic̃ nc̃ regib indum̃tũ pur¬
purȩ insigne ÷ regiȩ dignitatis. sicillis un¬
ctio sacri unguenti nom̃ ac potestatẽ regiam
conferebat. & inde xp̃i. dicti a chrismate: qͦd
est unctio. Nam chrisma grecȩ: latine unctio
nuncupatur. Quȩ etiam dño nom̃ accõ¬
modauit. facta spũalis: qͥa spũ unctꝰ ÷ adõ
patre. sicut in actib dr̃ apłoꝵ. Collecti sunt
enĩ in hac ciuitate adu̾sus scm̃ filiũ tuum.
quẽ unxisti ñutiq oleo uisibili s grẽ dono:
qͦd uisibili scĩficatur unguento. Non est aũt
bulũ saluatoris. Xpĩ autẽ nom̃ nusqͣ ali¬
hi omnino nec in aliaqͣ gente fuit. nͥ tantũ
latina autẽ locutione unctꝰ. Iħe hebraice.
grece sother: latine autẽ salutaris siue sal¬
uator int̾pretat᷑ ꝓ eoqͦd cunclis gentib sa
nom̃ eiꝰ saluator: quia ipse saluũ faciet popłm
suũ. Sicut enĩ xp̃c significat regem. ita iħc sig¬

Expanded text:
bantur ad sacerdotium vel ad regnum: et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat; et inde Christi dicti a chrismate, quod est unctio. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen adcomodauit, facta spiritalis, quia spiritu unctus est a deo patre, sicut in Actis: collecti sunt enim uere in ista ciuitate aduersus sanctum filium tuum, quem uncxisti': non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. Non est autembulum Salvatoris. 5. Christi autem nomen nusquam alibi omnino, nec in aliqua gente fuit, nisi tantum Latina autem locutione unctus. 7. Jesus Hebraice, Graece Σωτὴρ, Latine autem Salutaris, sive Salvator interpretatur, pro eo quod cunctis geator, quia ipse salvum faciet populum suum.' Sicut enim Christus significat regem, ita Iesus sig
Abbreviated transcription (Latin):
serui: qm̃ pat̾ maior me ẽ. Homines
autẽ minꝰ intelligentes qͥd ꝓ qͦ dicatur
ea quȩ ꝓpt̾ formã serui dicta sunt uo¬
lunt transferri ad formã dĩ: & quȩ¬
ꝑ sonȩ referantur. uolunt nomina ẽẽ
naturȩ atq substantiȩ & faciunt erro¬
rem in fide. Sicautẽ dĩ filio coniun¬
cta ẽ humana natura: ut ex duabus
substantiis fieret una ꝑsona. Solus
fatem᷑. non ex uirtute diuinitatis. s ex
infirmitate humanitatis: ñ ex suȩ natu¬
rȩ ꝑmansione. s ex nr̃a susceptione.

Expanded text:
iam Pater maior me est.' Homines autem minus intellegentes quid pro quid dicatur, ea quae propter formam servi dicta sunt volunt transferre ad formam Dei; et rurpersonae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fide. Sic autem Dei filio coniuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona. Solufatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non ex suae naturae permansione, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
Conclusio inductionis ẽ: qͣ aut concessionẽ
illationiꝰ ꝯfirmat. aut qͥd ex ea conficiat᷑ de¬
clarat. Ratiocinatio ẽ: oratio qͦid de qͦ ẽ qͤstio
cõꝓbat᷑. Enthimema gͥ latine int̾̃p̃tat᷑ m̃tiᷤ
conceptio. quẽ imꝑfectũ syllogismũ solent
artigrasi nuncupare. Nã induoͥb partib
eiꝰ argum̃ti forma consistit. qͣndo id qd̃ ad
fidẽ ꝑtinet faciendã utit᷑ syllogismoꝵ lege

Expanded text:
Conclusio inductionis est, quae aut concessionem Conclusio inductionis est, quae aut concessionem inlationis confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocinatio est oratio, qua id, de quo est quaestioogismus. Enthymema igitur Latine interpretatur mentis conceptio, quem inperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus eius argumenti forma consistit, quando id, quod ad fidem pertinet faciendam, utitur, syll
Abbreviated transcription (Latin):
yllogismꝰ grece latine argum̃tatio
appellat᷑. Argum̃tatio aut̃ dicta ÷: qͣsi
argute m̃tis oratio. ꝗͣ inuentũ ꝓbabile ex
aut ex ambigentiꝰ in certo: aut ex fiducia
cõꝓbantis. Constat enĩ tribꝰ partib ꝓpositio¬
ne. assũptione conclusione. Ppositione. ut
puta. qd̾ bonũ ÷: turpem usũ hab̾e ñ potest.
Consensit audiens. Assũpsit ille. Pecunia
turpẽ usũ ht̃. Concludit᷑. Ergo pecunia
bonũ ñ÷. Dyllogismos aut̃ ñ solũ rethoreᷤᷤ
s maxime dialectici utunt᷑. licet apłs sepe
ꝓponat. assumat. confirmet atq concludat:
inductio & ratiocinatio. Inductionis m̃bra
dr̃. t̾̃cia conclusio. Inductio ẽ. quȩ reb non
dubiis captat assentionẽ eiꝰ cũ instituta ẽ:
siue int̃ phylosophos siueint̃ rethores. siue
int̾ sermocinanteᷤᷤ. ꝓ positio inductionis ẽ:
qͦ similitudines concedendȩ rei necessario
uniꝰ inducit aut plurrũ. Iuatio inductioniᷤᷤ
causȩ similitudines habite st̃ introducit.

Expanded text:
yllogismus Graece, Latine argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta est, quasi argutae mentis oratio, qua inventum probabile exsaut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia comprobantis. 2. Constat enim tribus partibus: propositione, assumptione, conclusione. Propositione, ut puta: Quod bonum est, turpem usum habere non potest. Consentit audiens; assumit ille: Pecunia turpem usum habet; concluditur: Ergo pecunia bonum non est. 3. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maxime dialectici utuntur, licet Apostolus saepe proponat, assumat, confirmet, atque concludat, inductio, et ratiocinatio. Inductionis membradicitur, tertia conclusio. 5. Inductio est quae rebus non dubiis captat assensionem ejus cui instituta est, siue inter philosophos siue inter rethores siue inter sermocinantes. Propositio inductionis est quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit aut plurium. Illatio inductionis causa similit
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ gͥ cũ grã noluit. hc̃ uoluit cũ aliquoꝵ
querela. quẽ iureͥ . loco. quẽ tẽpore ñ ÷ ausꝰ.
hc̃ mniniuria alieno tẽpore cũ ꝑiculo capitiꝰ
ñ dubitauit occidẽ. Pret̃ea scd̾m uictorinũ
enthimematiᷤᷤ: altã diffiuitio. Ex sola ꝓposi¬
tione. sic̃ iã dictũ ẽ: qͦ ita constat. Si tẽpestaᷤᷤ
uitanda ẽ: ñ ẽ nauigatio reqͥrenda. Ex sola
assũptione: ut ÷ illud. Simimicꝰ ẽ: occidit.
Inmicꝰ aut̃ ẽ. Ꝙ qͥa illi deest conclusio: en¬
de ratiocinatione. latior & ex sequutior retho¬
ricis sẏllogismis. latitudine distans & ꝓdu¬
ctione sermonis a dialecticis syllogismis: ꝓpt̃
qd̾ rethorib dat᷑. Hic autẽ constat modis tͥb

Expanded text:
cum gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum cum gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitauit occidere?' Praeterea secundum Victorinum enthymematis est altera definitio. Ex sola propositione, sicut iam dictum est, ivitanda est, non est navigatio requirenda. Ex sola adsumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, ende ratiocinatione, latior et exsecutior rhetoricus syllogismus, latitudine distans, et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus:
Abbreviated transcription (Latin):
modist̃ duo. Primꝰ enthimena qͥ ẽ imꝑfectꝰ
syllogismꝰ atq rethoricꝰ. scd̃s epycherema. qͥ
ẽ irrethoricꝰ & altior syllogimꝰ. Enthimematiᷤᷤ
m̃bra st̃ qͥnq Primũ conuincibile. sccłm
ostentabile. t̾ciũ sententiale. qͣͥrtũ exẽplabile.
qͥntũ collectiuũ. Conuincibile ÷ qd̾ euidenti
ratione conuincit᷑. si c̃ fecit cicero ꝓnuilone.
ꝑuos restitui posse: nolentiꝰ. Ostentabileẽ: qd̾
certa rei demonstratione constringit. sic̃ cice¬
ro in catilinã. Hic tam̃ uiuit. uiuit. ĩmo
etiã in senatũ uenit. Sententiale ẽ: qd̾ senten¬
tia generalis addicit. ut apud terentiũ. Obse¬
qͥũ amicos. ueritaᷤᷤ odiũ parit. Exẽplabile ẽ:
qd̾ alicuiꝰ exempli cõꝑatione euentũ similẽ
cõminat᷑. sic̃ cicero in phylippiciꝰ. Ce miror
antoni quoꝵ exempla imitaris. eoꝵ exitꝰ ñ
ꝑtimescere. Collectiuũ ẽ: cũ in unũ qͦ argu¬
m̃tata st̃ colligunt᷑. sic̃ ait cicero ꝓmilone.¬

Expanded text:
. Primus enthymema, qui est imperfectus syllogismus, atque rhetoricus. Secundus epicherema, qui est in rhetoricis latior syllogismus. 9. Enthymematis membra sunt quinque: primum convincibile, secundum ostentabile, tertium sententiale, quartum exemplabile, co dicemus. Conuincibile est quod euidenti ratione conuincit, sicut fecit Cicero pro Miloneper uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: 'Hic tamen uiuit. Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euenconminatur, sicut Cicero in Philippicis2, 1: 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere'. Collectivum est, cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone
Abbreviated transcription (Latin):
conclusione. Quadriꝑtitꝰ ẽ: qͥ constat ex m̃b̾s
una ꝓpositionis siue assũptionis coniuncta:
conclusione. Quinq ꝑtitꝰ itaq ẽ: qͥ constat
ex m̃bris quinq. id ÷ pͥma ꝓpositione. scdã
one: qͥnta conclusione. Hunc cicero ita¬
ita facit in arte rethorica. Si deliberatio &
demonstratio genera st̃ causarum. ñ posst̃
recte parteᷤ alicuiꝰ generis causȩ putari.
Eadẽ enĩ res alii genꝰ alii pars ẽẽ potest. idẽ
genꝰ & pars ñ potest. Ꝙ cet̾ã. quousq syllo¬
gismi huiꝰ m̃bra claridant᷑.¬

Expanded text:
ione. Quadripertitus est qui constat ex membris una propositionis siue assumptionis coniuncta conclusione. Quinquepertitus est itaque qui constat ex membris quinque, id est, propositione et one, et conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte Rethorica: 'Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari; eadem enim res alii genus, alii pars esse potest, eidem genus et pars non potest' uel cetera, quousque syllogismi huius membra claudant
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ aurũ. Aurum causa ÷. Rationales dñr
aratione quaqͥsq utitur infaciendo: ut qͦmͦ
eũ occidam ne agnoscar. ueneno anferro:
Accusatiuȩ autẽ & ablatiue p̃̾positiones aca
lis id ẽ u̾bis semꝑ choerent: nec aliquid ua¬
lent sole posite. ut. di. dis. coniuncte uͦ u̾bis
int̾ posita affectũ cõmoti aĩ expͥmit. sic̃ cũ
dr̃ ab exultante uaħ: adolente heu: abiras¬
cente he: atim̃te hei: quȩ uoces qͣrumcũq
linguar̃ propͥe sunt: nec in aliam linguã
facile transferuntur.

Expanded text:
habet aurum'; causa est. Rationales dicuntur habet aurum'; causa est. Rationales dicuntur a ratione, qua quisque utitur in faciendo, ut 'quomodo eum occidam, ne agnoscar? veneno an ferro?Accusativae et ablativae praepositiones a callis, id est verbis semper cohaerent, nec aliquid valent solae positae, ut 'di', 'dis'. Coniunctae vero verbis interposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicitur ab exultante 'vah', a dolente 'heu', ab irascente 'hem', a timente 'ei'. Quae voces quarumcumque linguarum propriae sunt, nec in aliam linguam facile transferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sine uerbo ñ ht̃ plenam significationẽ:
ut hodie. Aditͦis illi u̾bũ. hodie scͥbo: et
ticapiũ. A nomine enĩ uendicat sibi gene¬
ra & cas. au̾bo temꝑa & significationes. ab
cta. quod sensus sententiasq coniungat
Hȩc enĩ ꝑse nicħ ualet. s incopulatione
u̾boꝵ quasi ꝙ dam exhibet glutinũ Aut
enĩ nomina sociat ut augustinꝰ & hiero¬
nimus. aut u̾ba. ut scͥbit. & legit. Una
autẽ uis om̃iũ. siue copulent siue disiungãt
Copulatiue autẽ coniunctiones dicte. eo
qd̾ sensũ uł ꝑsonas copulent. ut ego & tu
eamꝰ ad forũ. ipsũ. & sensum coniunxit. Dis¬
iunctiue dicte. quod disiungant res aut ꝑ¬
sonas: ut ego aut tu faciamꝰ hoc. Subum
enĩ. regiq hominiq deoq. Non dicimuᷤ¬
q cło. q regi. q homini. Ex pletiue dicte
quia ex plent ꝓpositam rem: ut puta si ħ
ñ uis: saltẽ illud fac. Cõmunes nominant᷑.
cogitent facere: ut puta occido illũ quia

Expanded text:
autem sine verbo non habet plenam significationem, autem sine verbo non habet plenam significationem, ut hodie; adjicis illi verbum, hodie scribo, et ticapium. A nomine enim vindicat sibi genera, et casus; a verbo tempora, et significationes; ab cta, quod sensus sententiasque conjungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum, quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat, ut Augustinus et Hieronymus, aut verba, ut scribit et legit. Una autem vis omnium, sive copulent, sive disjungant. 2. Copulativae autem conjunctiones dictae, eo quod sensum vel personas conjungant, ut ego et tueamus ad forum'. Ipsud 'et' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'. Subiunctenim 'regique hominique Deoque'; non dicimus, 'que regi, que homini'. Expletivae dictae, quia explent propositam rem, ut puta, 'si hoc non vis, saltim illud fac'. Communes nominantur,cogitent facere, ut puta, 'occido illum, quia