comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hie se se natuam tulit irriquictus ad arceni
Quit quiat instabiles anunorum noscrie fluctꝰ
Quor ferne irget armor no illos tun bidus equet
Euripus non silla fremens non dira caribdie
Nimꝑa procellosi male sanum pectus amantis
Nulla quies habitat non luy tranquilla dierũ
Non sna lingua poli non noctis ymago serene
Non ratibus clanũ non tutus litore potrs
Horrida perpetuo facies turbata tinuultu
Undiq nanfragnim scopuli daduq minates
Iipiaq aduorsne discordant equora nentis
Heu mi seri quibur huc subito noluutur et illuc
Incerti pelagi atq me Iaru tecta supp̾mi
Iutua rey talami secretaq liruna solus
Intrarat tacitusq seceus diua singula secirti
Pereractat qua non ille fideru ꝑsoluat amanti
Difficilem indit ẽc̃ inam nam territat illinu
Captine status. et misere fortime marite
Romani mens alta ducie tum nota pudia
Pectoris integritas illar inctuebat amori
Aducisam repertre suo. s⁊ dura cathonis

Expanded text:
Hinc sese vacuam tulit irrequietus ad arcem. Hinc sese vacuam tulit irrequietus ad arcem. Quis queat instabiles animorum noscere fluctus, Quos ferus urget amor? Non illos turbidus equet Euripus, non Scilla fremens, non dira Caribdis. Nempe procellosi male sanum pectus amantis Nulla quies habitat: non lux tranquilla dierum, Non sua signa poli, non noctis ymago serene, Non ratibus clavum, non tutus litore portus: Horrida perpetuo facies turbata tumultu, Undique naufragium scopuli clademque minantes, Impiaque adversis discordant equora ventis, Heu, miseri quibus huc subito volvuntur et illuc Incerti pelagi atque vie. Iam tecta supremi Intima rex thalami secretaque limina solus Intrarat, tacitusque sedens, dum singula secum Pertractat, quanam ille fidem persolvat, amanti Difficilem videt esse viam; nam territat illum Captive status et misere fortuna marite Romani mens alta ducis, tum nota pudici Pectoris integritas: illam metuebat amori Adversam reperire suo. Sed dura cathenis
Abbreviated transcription (Latin):
Ducerer et fausta subito crenisse ⁊uina
Sid quia fata premũt et mĩo debitur auins
Smis ad est michi care aminos attolle fiactor
Disine non tali pelego conulsa ratis nat
Sortinu michi nota fider sat magna petruti
Dona cabis mortem que libertate retenta
Perferat hanc aninia dirtto tramite ad mubrae
Romanu fugisse mgni michi meta pcandi est
Ectera non ansini tibi sed pro talibus ille
Rex supernin meritir grates exoluat opuuas
Qui mea maginfico transcerere nota flioie
Uisus cras nultum. hec diceus autit et illinu
Compulit in lacruas iterum Sed parce dolori
Parci ait et nris oculis quos fletibus istis
Tn tancn intencas aminum mclioribus ibit
Sorte alio firtrma uocens aditiunq relinquet
Ad magnos placata gradus si dina quod horat
Meus omen. for illa nitat tune ultima sero
Mors cabitur promissa tibi per sidera testor
Atta poli regiuriq fidem manesq crosq¬
Lalia iy ta mula confusne noce ꝑegit

Expanded text:
Dicerer et fausta subito crevisse ruina? Dicerer et fausta subito crevisse ruina? Sed quia fata premunt et nostris debitus annis Finis adest michi, care, animos attollere fractos Desine: non tali pelago convulsa ratis nat. Fortune michi nota fides: sat magna petenti Dona dabis mortem, que libertate retenta Perferat hanc animam directo tramite ad umbras. Romanum fugisse iugum michi meta precandi est. Cetera non ausim. Tibi sed pro talibus ille Rex superum meritis grates exolvat opimas, Qui mea magnifico transcendere vota favore Nisus eras.» Vultum hec dicens avertit, et illum Compulit in lacrimas iterum: «Sed parce dolori, Parce» ait «et nostris oculis, quos fletibus istis  intendas animum melioribus: ibit Forte alio Fortuna nocens, aditumque relinquet Ad magnos placata gradus: si dura quod horret Mens omen fors illa vetat, tunc ultima sero Mors dabitur promissa tibi; per sidera testor Alta poli, regumque fidem Manesque deosqTalia vix tremula confusus voce peregit,
Abbreviated transcription (Latin):
Pectrio et iusoliter ardebant rustera flaune
Suispirane regina peor iam luctibus inquit
Pone tuodum trepidimiq amino sedud pauore
arna petre ded magna feres nani forma ganisi¬
I a restasq anuun dignam cui plura pititie
Largiar insinuant igitur regnia manebis
Et nri memioranda thori per secula consore
Ni reniue nroq nocit netur ardor omori
Hit huuuleru complexus heram multuqdi
Ora salntifens ⁊iferentem tristia plantis
Sublenat illacrunaus unde ista potentia ceto
Tanta deo tantimi ne leueni ualusse pharetta
Ut iecur nuncti pertot fera pliareꝵ.
Uulnere te aiectiun tenu prosterneret intra
Scminenn imptriu iultu tandem illa ceriusso
I ncipit. oreginun detus auxiliuniq
Dnm merit patrt nric terror maxuu iam
Si mea post tantos nuiq consiriga lapsus
S aita queant spesq nua foret post dauina supste
Quid nichi nel longa potuit contiuge inta
Letiue/ cid talem q si tiaslata moritum

Expanded text:
Pectus, et insolitis ardebant viscera flammis, Pectus, et insolitis ardebant viscera flammis, Suspirans: «Regina, precor, iam luctibus» inquit «Pone modum, trepidumque animo seclude pavorem. Parva petis, sed magna feres: nam forma genusque Maiestasque animi dignam, cui plura petitis Largiar, insinuant, Igitur regina manebis Et nostri memoranda thori per secula consors, Si renuis nostroque nocet vetus ardor amori.» Hic humilem complexus heram, multumque diuque Ora salutiferis referentem tristia plantis Sublevat illacrimans. Unde ista potentia ceco Tanta deo? Tantumne levem valuisse pharetram Ut iecur invicti per tot fera prelia regis Vulnere traiectum tenui prosterneret intra Femineum imperium? Vultu tandem illa remisso Incipit: «O regum deus, auxiliumque Dum meruit, patrie, nunc terror maximus idem, Si mea post tantos unquam consurgere lapsus Fata queant, spesque una foret post damna superstes, Quid michi vel longa potuit contingere vita Letius, ad talem quam si translata maritum
Abbreviated transcription (Latin):
Nortis et hoc iui prohibe ne uina malignoo
Seruitio calcanda ferar sunt forte sorores
Rextibi quas referat fortune niuiria nr̃e
Ante oculos iuicte turosi namq et sua nobis
Sata fuisse inder succidunt tristia lete.
Iec tamen ullorum fucrir presaga malorũ
I psa tibi fausto in finera ꝑcor ntere regno
Et natis transuntte tuis nullusq nepotinu
Uauet in insidias anunũ michi tarbida regni
Utnna fortime miniumq aduersa priori
Contigerit danusq meis lassata quiescat
Litior hine aliie nrichiised romana fuisse
ders odia crariorumiq solent medicere camisam
Hateriamq miam belli uci falsa queruatur
Enpe ludibrio nuseram manibusq suꝑbi e¬
Eupe deq inee spetie rex nclite mortis
Tn cui fata fauent cru merrs se denouit ultro
Uideris hec inter lacrmus profunde terram
Ci petat auratis suffigens oscula plantis
Iinmenior armorum imuenis cru martiut ardor
Exciderat ꝯranidinnq none dulcedine forme

Expanded text:
Mortis; et hoc unum prohibe ne viva maligno Mortis; et hoc unum prohibe ne viva maligno Servitio calcanda ferar. Sunt forte sorores, Rex, tibi, quas referat fortune iniuria nostre Ante oculos, invicte, tuos: namque et sua nobis Fata fuisse vides; succedunt tristia letis. Nec tamen ullorum fuerim presaga malorum Ipsa tibi! fausto in finem, precor, utere regno, Et natis transmitte tuis, nullusque nepotum Armet in insidias animum: michi turbida regni Ultima, fortune nimiumque adversa priori Contigerint; damnisque meis lassata quiescat, Mitior hinc aliis. Michi sed Romana fuisse Scis odia, armorumque solent me dicere causam Materiamque unam belli; nec falsa queruntur. Eripe ludibrio miseram, manibusque superbis Eripe; deque mee specie, rex inclite, mortis Tu cui fata favent, cui mens se devovet ultro, Videris.» Hec inter lacrimis perfundere terram Ceperat, auratis suffigens oscula plantis. Immemor armorum iuvenis, cui Martius ardor Exciderat, gravidumque nove dulcedine forme
Abbreviated transcription (Latin):
Intertexta togit regine pectora meste
Et dolor ipe eecit nuseras nec compta placere
Tempore felici poterat magis illicet ergo
U ulnus miardesceris totis errare medulis
Ecperat estino glatier ceu lenta sub estu
Ccra ne lardenti facilis rcina camino
Liquitur ille fuene captina captur ab hoste
Uictaq rctorem potuit domiusse suꝓbum
Qunid non franoit aunor quit fulminis ipet alli
Equandus Iamq illa gradii prouecta trementi
Est affusa ducie gemnbus. ultus ⁊ arma
Ediderant conutinuq farior plarisusq sequetũ
Arreptaq marru submissa noce locuta est
Si michi inctricem fas est attingere dex tiam
Captine inidire q tuan per minuno suꝑolex
Cnncta pretor misercte mer nes iagna logaris
Uttre nrre tuo captinam mortis acerbe
Carceris aut duri licet hane absumere sorte
Est eterur michi unta mori. lux ne ista placẽt
Sata coegerunt statui mimie inuida inõ
Tu quodconq libet iubeas. genus elliga digne

Expanded text:
Intertexta tegit regine pectora meste; Intertexta tegit regine pectora meste; Et dolor ipse decet miseras, nec compta placere Tempore felici poterat magis. Ilicet ergo Vulnus inardescens totis errare medullis Ceperat: estivo glacies ceu lenta sub estu, Cera vel ardenti facilis vicina camino, Liquitur ille tuens, captiva captus ab hoste, Victaque victorem potuit domuisse superbum. Quid non frangit amor? quis fulminis impetus illi Equandus? Iamque illa gradu provecta trementi Est affusa ducis genibus, quem vultus et arma Ediderant comitumque favor plaususque sequentum; Arreptaque manu summissa voce locuta est: "Si michi victricem fas est, attingere dextram Captive vidueque tuam, per numina supplex Cunta, precor, miserere mei; nec magna rogaris. Utere iure tuo: captivam mortis acerbe, Carceris aut duri licet hanc absumere sorte. Est etenim michi vita mori: lux ne ista placeret Fata coegerunt statui nimis invida nostro. Tu quodcumque libet iubeas, genus elige digne
Abbreviated transcription (Latin):
Candida pi pineis inuttantur floribus alme
Lilia nuxta gene roseis tecumq labellis
Splendet ebur scerie mira truu pectus aptui
Leue. tumens bbandoq trahens suspiria pulsu
Cum quibus iustabilem potuit pepulisse pcado
Unde nequit reuocare iiriuu tumbrachia quali
Iupitar arctari cupiat per secula nexu
Hine leuer longeq mauus tepretesq sequaci
Ordine sunt digiti propriuq ebur expriunt iignes
Tum laterun ꝯuexa decent t quid ad unos
Hembrorium iacet usq pedes. illosq moneri
Mortali de more neges fie terra modeste
Tangitur ut tencre pereant nestigia plante
Tthereum ceu seruit iter. sic nube corusca
Obsita magnaniniu nemis e affata tonantem
Ianffragio nati ceu morte npulsa nepotis
Dulat opem sperare patrie dinu trora ꝑmidas
Dum sub terranes trenunt pia toma tunuiltu
Hac igitiu forma nulli cessura deornin
Occurat sunen muliet nec cultur in illa
Seginior effigie nariie nan purpura gemis

Expanded text:
Candida purpureis imitantur floribus alme Candida purpureis imitantur floribus alme Lilia mixta gene; roseis tectumque labellis Splendet ebur serie mira; tum pectus apertum Lene tumens blandoque trahens suspiria pulsu, Cum quibus instabilem potuit pepulisse precando Unde nequit revocare virum; tum brachia quali Iupiter arctari cupiat per secula nexu. Hinc leves longeque manus, teretesque sequaci Ordine sunt digiti, propriumque ebur exprimit ungues. Tum laterum convexa decent, et quicquid ad imos Membrorum iacet usque pedes: illosque moveri Mortali de more neges; sic terra modeste Tangitur, ut tenere pereant vestigia plante, Ethereum ceu servet iter. Sic nube corusca Obsita magnanimum Venus est affata Tonantem, Naufragio nati seu morte impulsa nepotis Dulcis opem sperare patris, dum Troia per undas, Dum subterraneo tremuit pia Roma tumultu. Hac igitur forma nulli cessura dearum Occurrit iuveni mulier: nec cultus in illa Segnior effigie; variis nam purpura gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
Seloptipe metuenda magis q pellicis ulla
sorma niri delecta nago. fulgentia auro
Ouolib. et solis radiis factura pudorem
¶Cesaries spaigcuda leui pedebat ab aura
Colla super recto que sensinu lactia traictu
Surgebant humerosq agile seffusa tegebat
Tunc olii substacta auro cectanume blaudo
Et placidis implexa modis. sit candida dulcis
Enm ccoceis imigebat honot muxtoq colori
Anrea condensa cessissent uasculla lactis
Nixq ingie radio solis conspecta serem
Linna quid referani p̃clare subdita fronti
Inuidiam motina deis dinuaq illis
Flectere quo uellet. mentesq anferre tuendo
Inq modusenm precordia nertere marnior
Affrica ne moustris caruisset terra secondis
Hec planctu confusa nono modo dulce intebãt
Dalcus ac solito cen cum duo lumuia mita
Santillant pariter madido r orantia celo
Imberubi nocturmis abiit geminata suꝑrie
Ieuiter acrei species inflectitur archus

Expanded text:
sorori Zelotipe metuenda magis quam pellicis ulla sorori Zelotipe metuenda magis quam pellicis ulla Forma viro dilecta vago. Fulgentior auro Quolibet, et solis radiis factura pudorem, Cesaries spargenda levi pendebat ab aura Colla super, recto que sensim lactea tractu Surgebant, humerosque agiles affusa tegebat Tunc, olim substricta auro certamine blando Et placidis implexa modis: sic candida dulcis Cum croceis iungebat honos, mixtoque colori Aurea condensi cessissent vascula lactis Nixque iugis radio solis conspecta sereni. Lumina quid referam preclare subdita fronti Invidiam motura deis? divina quod illis Flectere quo vellet, mentesque auferre tuendo, Inque Meduseum precordia vertere marmor, Africa nec monstris caruisset terra secundis. Hec, planctu confusa novo, modo dulce nitebant, Dulcius ac solito; ceu cum duo lumina iuxta Scintillant pariter madido rorantia celo, Imber ubi nocturnus abit. Geminata superne Leniter aerii species inflectitur arcus;
Abbreviated transcription (Latin):
Agmina prol superi mortali in poctore quanta
Haiestrs spectare senem nnueuilib amius
Nam sumil ctatis stunulos formeq nirertis
Blanditias perferre grane est
Ingreditur patriosq lares et anitaturt᷑
Tecta libens geueris cara ĩamabula p̾mi
Milite cõfestir ad portas arstode aelicto
spe altam cupidus raptim tendebat ad arcẽ
Sie sciulante fame lupus amplum nactꝰ ouile
Inthuna dum penetrat sotirm prede atq laborit
Linquit nn ingressu quo tucior abdita fidis
Corpora diducat la tebus mergenda palato
Uentum erat ad mis eui felicia tecta tyiãm
Que merso niale fida iro regina tenebat
Hec subitis tur bata malis in luiiue iusa est
O biua nictori si quani fortimia pararet¬
Lemptatura mani dureq lenamina soris
Undiq sidereuu geiurs auroq intebant
Atra nõ illo fuerat rey dicior alter
Pauperior nou alter erat tamen onia longe
Regia preradians mucebat lnmna coniux
¶Illĩ nec gtheras unꝙ̃ supcrandus ab astris

Expanded text:
Agmina. Proh, superi, mortali in pectore quanta Agmina. Proh, superi, mortali in pectore quanta Maiestas! spectate senem iuvenilibus annis. Nam simul etatis stimulos formeque virentis Blanditias perferre grave est Ingreditur, patriosque lares et avita tuetur Tecta libens, generis cara incunabula primi. Milite confestim ad portas custode relicto, Ipse altam cupidus raptim tendebat ad arcem: Sic stimulante fame lupus amplum nactus ovile, Intima dum penetrat, socium prede atque laboris Linquit in ingressu, quo tutior abdita fidis Corpora deducat latebris mergenda palato. Ventum erat ad miseri felicia tecta tyranni, Que merso malefida viro regina tenebat. Hec subitis turbata malis in limine visa est Obvia victori, si quam Fortuna pararetTentatura viam dureque levamina sortis. Undique sidereum gemmis auroque nitebant Atria: non illo fuerat rex ditior alter Pauperior non alter erat: tamen ommnia longe Regia preradians vincebat lumina coniunx. Ille nec ethereis unquam superandus ab astris
Abbreviated transcription (Latin):
Fatus et amborun pariter niridante corona
Tempora circuudat. simul nupctus onũs et ira
Concidit. hunc fiuera tristes habuere querele
Harid aliter ꝙ̃ ca nalidos in prelia fauros
t ycitat inuidia et dilocte caridor amice
sormia temptãtur trũcis mugitibus aure
Complentur tuue ampla fancut armuena duob
Et partun fecere bones si proiidus uras
Presensit iabidosq agnouit pastor amorer
Tempestimus rdest et blando murimure motur
Temperat ac pugiles nietriei fronde coronat
Et sira placatos procul inde per arua renuttit
Enterca lacrmiosa cohore unserabilis igens
Senuna audita est genutu sua menia complit
Hic pnis infreniuit inuenis gessitq patronũ
Ipe puditie tui conittitur arci
O unir ab incursu mituẽs sibi sexus et etas
Indignus auxilii populus custodia sanctir
Est mandata iiris uetitũq sub ora uenire
Iusultant castiq oculis flos carpitar oris
Id mo permetueus longe captiua relegat

Expanded text:
Fatus, et amborum pariter viridante corona Fatus, et amborum pariter viridante corona Tempora circumdat: simul impetus omnis et ira Concidit. Hunc finem tristes habuere querele: Haud aliter quam cum validos in prelia tauros Excitat invidia et dilecte candor amice: Cornua tentantur truncis, mugitibus aure Complentur; tunc ampla favent armenta duobus Et partem fecere boves; si providus iras Presensit rabidosque agnovit pastor amores, Tempestivus adest et blando murmure motus Temperat ac pugiles victrici fronde coronat Et sua placatos procul inde per arva remittit. Interea lacrimosa cohors, miserabilis, ingens, Feminea audita est gemitu sua menia complens. Hic pius infremuit iuvenis gessitque patronum Ipse pudicitie. Tute committitur arci Omnis ab incursu metuens sibi sexus et etas, Indigus auxilii populus. Custodia sanctis Est mandata viris, vetitumque sub ore venire Insultant, castique oculis flos carpitur oris. Id modo premetuens longe captiva relegat
Abbreviated transcription (Latin):
Apphendisse dnos manibus nox publica ⁊ nigeus
Oitus erat castris studio uariante timultus
Hunc illi contra illiualii lancare fauentes
Cic ubi nulmficis ferientem dentibus aprrum
Ciectum caneis et opacis sentibus acres
Corripuer caner certatun oumesq per arturr
Explierere solo strepitus consur gat ab alto
Spectantum uienũ quis piun figere morsus
Clumbur hirsutis ansus quis pieruere saltu
Hispida terga feri quit primũ aurire ceuorem
Pugna canu fit de meritis ueriantibꝰ mia
Illi uctorer latratum nn nubila tellunt
daipio turbatos cueos atqz ariuia frementes
A gnosceus neritusq noui non parna duelli
Semina discordes ⁊ aptun ad ptoria turmas
Conuocat. et nerbo surgenter comprnnt iras
Quando ait amborni uirtus tam clara mrorũ
E minct ut cuntis longe post terga relictis
Officiat sibi sola quideui uel a bita nentri est
Sama nel ambobut quod dignus eẽ putamue
Nam prior est quẽ nemo preit sis ore sereno

Expanded text:
Apprendisse duos manibus vox publica, et ingens Apprendisse duos manibus vox publica, et ingens Ortus erat castris studio variante tumultus: Hunc illi, contra illum alii laudare faventes. Sic, ubi vulnificis ferientem dentibus aprum Eiectum caveis et opacis sentibus acres Corripuere canes certatim omnesque per artus Explicuere solo, strepitus consurgit ab alto Spectantum iuvenum: quis primum figere morsus Clunibus hirsutis ausus, quis prendere saltu Hispida terga feri, quis primum haurire cruorem; Pugna canum fit de meritis venantibus; una Illi victores latratum in nubila tollunt. Scipio turbatos cuneos atque arma frementes Agnoscens veritusque novi non parva duelli Semina, discordes raptim ad pretoria turmas Convocat et verbo surgentes comprimit iras. 'Quando' ait 'amborum virtus tam clara virorum Eminet ut cuntis longe post terga relictis Officiat sibi sola quidem, vel debita neutri est Fama, vel ambobus; quod dignius esse putamus; Nam prior est quem nemo preit'. Sic ore sereno
Abbreviated transcription (Latin):
Tranquilus noluebat iter romanaiq celsis
Turribus assigi nictricia signa nibebat
¶Post hec sacia deie meritasq eepentire ozates
Iustituit stabat cuictur de more iacerdos
Lataq deuoti feriebat pectora tanri
Comipellaus ad sacra ionem phrageosq penates
Romulcaniq animani curtosq exordine dinos
Custodre lacii quoruui capitolia cure
Cadita popetue mondi caput ce merentur
Hiie actis grates meritas et debita soluit
Prennia mlitibus mrtus ut allatra honore
Haud equider inarus fuerat mos ille uetustus
Romanar ducibus printo seruatus ab euo
Iunalidas tutasq altis cũ menib urbee
Cingeret obsidio cu primũ scandere nuror
Scu nirtur ser fata darent proponere dictaru
N emine muraleni de re uemente coronan
Coc peii predula geuns. qr oloria mente:¬
ł puigit. imemoresq omins facit una poridi
Id modo prospicieur annmos dux talibꝰ ardeus
Impullerat stuulis sed enimi fastigia muctis

Expanded text:
Tranquillus volvebat iter, Romanaque celsis Tranquillus volvebat iter, Romanaque celsis Turribus affigi victricia signa iubebat. Post hec sacra deis meritasque rependere grates Instituit. Stabat cinctus de more sacerdos Lataque devoti feriebat pectora tauri, Compellans ad sacra Iovem Frigiosque Penates Romuleamque animam cuntosque ex ordine divos Custodes Latii, quorum Capitolia cure Credita perpetue mundi caput esse merentur. His actis, grates meritas et debita solvit Premia militibus, virtus ut alatur honore Haud equidem ignarus. Fuerat mos ille vetustus Romanis ducibus primo servatus ab evo, Invalidas tutasque altis cum menibus urbes Cingeret obsidio, cui primum scandere muros Seu virtus seu fata darent, propollere dictam Nomine muralem de re veniente coronam. Hoc pretii predulce genus, quia gloria mentes Erigit immemoresque omnis facit una pericli. Id modo prospiciens, animos dux talibus ardens Impulerat stimulis. Sed enim fastigia iunctis
Abbreviated transcription (Latin):
Tnrbati agricole fuꝯ nuit igensq sup̃me
Teror agit miseros pereunt armenta furentis
Iliimius obiectu quotumq tamentia uoluas
Annuna terrifica disiectis mibibus iones
Derstringunt / morsq cirite pedes nec flechere quoꝙ
Possis iter nec stare queas hunc lutus et horror
Ingubresq procul rsonant per milila uocis
¶Multa sub hoc tempus nucuerunt udole clara
Sigua ducie maifesta noui uir quantus ĩ armis
Et quantus post bella foret namqzarma monente
Milite ab aduerso non mats molentior urget
nfesto themone trahas uec acerbiorhebro
⁊pumantes minargit equos uerura arce reclusa
Hostis ubi ad ueman prorectis concidit armis¬
Illicet extuctus cecidit furorq iraq cesut
Aulsa amio ferrmnuq mauu sic atra sercuat
Alubila pacifico despectans inpiter ore
Continuoq silent uenti Iugniutq procelle
Sol iitet eniergunt iuscis sua noctibur astra
E t mondo sua forma dedit iar metor ad arcem

Expanded text:
Turbati agricole fugiunt, ingensque superne Turbati agricole fugiunt, ingensque superne Terror agit miseros; pereunt armenta furentis Fluminis obiectu: quocumque trementia volvas Lumina, terrifici disiectis nubibus ignes Prestringunt, Morsque ante pedes, nec flectere quoquam Possis iter, nec stare queas: hinc luctus et horror Lugubresque procul resonant per nubila voces. Multa sub hoc tempus micuerunt indole clara Signa ducis manifesta novi, vir quantus in armis Et quantus post bella foret. Namque arma movente Milite ab adverso non Mars violentior urget Infesto themone Trachas, nec acerbior Hebro Spumantes immergit equos. Verum arce reclusa, Hostis ubi ad veniam proiectis concidit armisIlicet extinctus cecidit furor, iraque cessit Pulsa animo ferrumque manu. Sic atra serenat Nubila pacifico despectans Iupiter ore, Continuoque silent venti fugiuntque procelle, Sol nitet, emergunt fuscis sua noctibus astra, Et mundo sua forma redit. Iam victor ad arcem
Abbreviated transcription (Latin):
Turribus et ualido circufi mata pratu
Hilitis ant ardor iua rata extieina indentre
Custodumq acies ⁊ propingnacula mille
Le turbanda procul ferienter castra baliste
Scandanteni muros perq onna tela mentera
Sustinere ducem breruor non contigit ullis
Memibrit obsidio si quidem primordia bello
Uua dies finemq dedit non tecta ralinquiit
Ocius nubelles iois instinulante celuinbe
Aruugero aut paindi nementera ad lustra leonẽ
diffugiunt lepores subito custodia porte
describitur panti nalide se menibus arcis
gcultant alii tuogunt totaniq per orban
s termuitur uario complentur cuncta fragore
ongnantimq innul strpitu rxmituq cadentũ
¶Qualir ab cthiopum aapidis cum tollitrr austris
Litore tempestes ururn casura sub axera
Apparet metuenda procul mor proxima nubis
decidit et nuxtis descendunt fulmiua sayis
Iamq finuent auines ia qui mõ segis alibat¬
Quilibet alta paenins mutatia flinna torrens

Expanded text:
Turribus et valido circum firmata paratu, Turribus et valido circum firmata paratu, Militis aut ardor sua fata extrema videntis, Custodumque acies et propugnacula mille Ac turbanda procul ferientes castra baliste Scandentem muros perque omnia tela ruentem Sustinuere ducem. Brevior non contigit ullis Menibus obsidio, siquidem primordia bello Una dies finemque dedit. Non tecta relinquunt Ocius imbelles Iovis instimulante columbe Armigero, aut pavidi venientem ad lustra leonem Diffugiunt lepores. Subito custodia porte Deseritur; pauci valide se menibus arcis Occultant, alii fugiunt, totamque per urbem Sternuntur. Vario complentur cunta fragore, Pugnantumque simul strepitu gemituque cadentum: Qualis ab Ethiopum rapidis cum tollitur Austris Litore tempestas nostrum casura sub axem, Apparet metuenda procul, mox proxima nubes Decidit et mixtis descendunt flumina saxis; Iamque tument amnes, iam qui modo segnis aQuilibet alta fremens imitatur flumina torrens;
Abbreviated transcription (Latin):
Cdi tanieu exmultis decerpani panca detoris
Iis sedet yspanio posint qua litore priuns
Hasdrnbal et magno nomme cartagune illi
Imposint. anꝰ partem ualidissima angunt
Hema pasq maris iapido defenditur estu
Nuc oniner pem pompas huc signa nirosq
Contulerant atq arma duccs quia siue parmidas
Sine per explicitor instarent plia campos¬
O pportuua foret belloq aptissima si des
Antiquam leuo prospectans traunte matan
Droynuit huc eciam populut confugerat omnite
Tuta petent ceu cum primat incendia flamar
Attollit picensq nolans ceplit ithera finins
diffugrunt quor dira iugat uitina pestis
e nacuantq domos secum prociosa ferentes
Et testudincam concurrunt midiq ad arctru
¶Hue fame signatre iter nestuzia scruant
Sipio contendit neg loctaq cetera linquent
Hanc potit huc acier ducit romanaq crrcuni
Castra locat par nuqz leni struit aggere uallu
Aira loquar seduora tamen non menia cubrir

Expanded text:
Ut tamen ex multis decerpam pauca decoris, Ut tamen ex multis decerpam pauca decoris, Urbs sedet Hispano posuit quam litore Penus Hasdrubal, et magne nomen Carthaginis illi Imposuit; cuius partem validissima cingunt Menia, parsque maris rapido defenditur estu. Huc omnes Peni pompas, huc signa virosque Contulerant atque arma duces, quia sive per undas, Sive per explicitos instarent prelia campos, Oportuna foret belloque aptissima sedes, Antiquam levo prospectans tramite matrem. Proximus huc etiam populus confugerat omnis Tuta petens: ceu cum primas incendia flammas Attollunt, piceusque volans replet ethera fumus, Diffugiunt quos dira fugat vicinia pestis Evacuantque domos secum pretiosa ferentes Et testudineam concurrunt undique ad arcem. Huc Fame signantis iter vestigia servans Scipio contendit, neglectaque cetera linquens Hanc petit, huc acies ducit, Romanaque circum Castra locat, parvumque levi struit aggere vallum. Mira loquar, sed vera tamen: non menia crebris
Abbreviated transcription (Latin):
CE rgo in uerba siul quo nisserat ordine iurant
¶Dur prior nde alii mira sic illi pncendai
Tompressit uirtute fugaui uiy sextut ab illo
Aaninur agebatur quo patini a morte reduxit
Oeciderant alme duo maynna liimia reme
Sipiadnm ingens uno prope tempore nomen
o biuerat fortuna nocens hispanaq tellus
Indubise amissa fidem mrtarat aunitam
Hillil nt ex tantie procerum consingeri ur illirs
lullur ad ininen seueparandum mulnera cladis
Andebat prestare manus cumi filirs ultor
Et patrir et patriu nomen dedit Isq praeueni
Transgressus maiori anmoq irubus omne
Actullit haperiam populi sub iura quiritiun
Qua duo lata pateus inter distantia multuz
e quora porrigitur uel qua longissima tractu
Ad nr̃um est hinie nersa mare herchuleasq colunas
Ilme perpetrus nomien debentia flamit
Adinga consin gent gallorum prospicit arua
Quitquid in his hitat territ homura nel opin uel
Hostibur crreptinn fortima indice in nu est

Expanded text:
Ergo in verba simul quo iusserat ordine iurant, Ergo in verba simul quo iusserat ordine iurant, Dux prior, inde alii. Mira sic ille pudendam Compressit virtute fugam. Vix sextus ab illo Annus agebatur, quo patrem a morte reduxit: Occiderant alme duo maxima lumina Rome Scipiadumque ingens uno prope tempore nomen Obruerat Fortuna nocens; Hispanaque tellus In dubiis amissa fidem mutarat avitam. Milibus ex tantis procerum consurgere nullus, Nullus ad immense reparandum vulnera cladis Audebat prestare manus. Tum filius, ultor Et patris et patrui, nomen dedit; isque Pirenem Transgressus maiore animo quam viribus, omnem Rettulit Hesperiam populi sub iura Quiritum: Qua duo lata patens inter distantia multum Equora porrigitur, vel qua longissima tractu Ad vestrum est hinc versa mare Herculeasque Columnas, Illinc perpetuis nomen debentia flammis Ad iuga consurgens, Gallorum prospicit arva. Quicquid in his habitat hominum vel opum vel, Hostibus ereptum Fortuna iudice nostrum est.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qualis mesi capitis color aut fidrcia frontis
Quos tera terribilis ad dixit sentencia morti
Illi equidem miscri trepidant lectiq propinqui
Calibus altoniti spectant tamen onua circum
Oua sugiant qn illa patet ma sola saluti¬
x.
Qurie inper insultanie stricte mucione tanundue
suro ait etheri per mimina suma tonanter
Me nonꝙ dum inta michi dum membra maebut
Deserturni nerbis co me italieq labores
Passurum ue alios et muc tibi quinte nutelle
Iurandinu est pariter nel si fortassi recusas
Haic morire manu nobisq nonissima neuit
Omibus ista diee gladiniiq erint et omni ÷
Contremuere mitu facti dux ip̃e nctullu:
Diriguit Res nempe ferox mopinaq menter
Presserat haud aliter ꝙ si ioms ira tasulcum
Corsisset malifirma domue in culmina telum
Uec secus irati cuus tremifecit umaes
Hombalis ꝙͣ sit ructricia siguia inderent
Impendire sibi mortimiq et muda minari

Expanded text:
Qualis inest captis color aut fiducia frontis, Qualis inest captis color aut fiducia frontis, Quos fera terribili addixit sententia morti: Illi equidem miseri trepidant, letique propinqui Casibus attoniti, spectant tamen omnia circum, Qua fugiant, quando illa patet via sola salutis. Tunc superinsultans, stricto mucrone tremendus, 'Iuro' ait 'etherei per numina summa Tonantis, Me nunquam, dum vita michi, dum membra manebunt, Deserturum urbis Rome Italieque labores, Passurumve alios. Et nunc tibi, Quinte Metelle, Iurandum est pariter, vel, si fortasse recusas, Hac moriere manu vobisque novissima venit Omnibus ista dies!' Gladiumque erexit, et omnes Contremuere metu. Facti dux ipse Metellus Diriguit. Res nempe ferox inopinaque mentes, Presserat; haud aliter quam si Iovis ira trisulcum Torsisset male firma domus in culmina telum. Nec secus irati civis tremefecit imago, Hanibalis quam si victricia signa viderent Impendere sibi mortemque et vincla minari.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod sumul inotuit ceciderunt corda tiemorq
Ommibur inicessit gelidure trim forte taibritius
Hiliac nixdu tenezcie lamigmna prima
Exornanti genas erat iuperterritus mins
ipio dumq oniner dubiis iuccurrẽ rbue
Consulerent mopes anmi tempusq panenter
⁊ xtraheant sermoni nago Quin ꝑgnu inquit
Egregint unieme nontempora longa iuꝑsunt
Consilii sed facto opus est quiu stringini erser
Ite pcor metum procerer quibus ultira cura est
Uisbie et imperii nestigia nra sequantur
Dublicares nondur periit taliq iaccuter
Errixit sermone aimos consurginius omues
lonseqnmurq duceri non illo celsior ibat
Anphitrioniader ca drira rebellibur obin
Prelia seunfers et grandia tela moneret
muis et ut trepidi nentrau est ad teycta metelli
Iant ipe prior stabat tumefacta pudendis
Consiliis intercta manus nir i mesta sonalant
Mnrmurasmꝓ paraduru feriebat liugna palatu

Expanded text:
Quod simul innotuit, ceciderunt corda tremorque Quod simul innotuit, ceciderunt corda tremorque Omnibus incessit gelidus. Tum forte tribunus Militie, vixdum teneras lanugine prima Exornante genas, erat imperterritus unus Scipio: dumque omnes dubiis succurrere rebus Consulerent inopes animi, tempusque paventes Extraherent sermone vago, 'Quin pergimus?' inquit Egregius iuvenis, 'Non tempora longa supersunt Consilii, sed facto opus est. Quin stringimus enses? Ite, precor, mecum: proceres, quibus ultima cura est Urbis et imperii, vestigia nostra sequantur! Publica res nondum periit! ' Talique iacentes Erexit sermone animos. Consurgimus omnes Consequimurque ducem. Non illo celsior ibat Amphitrioniades, cum dura rebellibus olim Prelia Semiferis et grandia tela moveret. Imus, et ut trepidi ventum est ad tecta Metelli, Irruit ipse prior. Stabat tremefacta pudendis Consiliis intenta manus: vix mesta sonabant Murmura; vix pavidum feriebat lingua palatum;
Abbreviated transcription (Latin):
Emipnisset opne pueri mediosq per hoster
S ocisset inuccone mam iam fata pmibant
Altuua iamiq miuar fero facibus ⁊ potentau
Hanbal italiari confecerat atra cruentus
Canuaꝵ et ur̃o famosirr sangrne nieus
Uulnera nisceribus laciie influcrat / ouuuier
Spem nictus expullerat neluti cum fluctib aliui
Succubuit celiq granes pellagiq tumultirs
Non tullit horrescunt nante pallorq per ora
sunditin ac tapidos angit nona cura magror
Qua tapiat sibi quisq fuoriam scu litora laltu
Sen scopuli sarosa potens niga parnia propinqui
S eu resier ne triico disiecti turbnu clani
E uatet et iabido counttat brachia pondo
Talis erat nre status nrbis talia nobie
Consilia hai quantas tracturut mole riunas
Impcrii mitabat apei quid uera fateri
Distulerm coeunt iuener principesq inctellus
Connentus fuga sola placet terrasq nocente ⁊
Linquereiet hesperian nictori tradere peno

Expanded text:
Eripuisset - opus pueri! - mediosque per hostes Eripuisset - opus pueri! - mediosque per hostes Fecisset mucrone viam. Iam Fata premebant Ultima, iamque minax ferro facibusque potentem Hanibal Italiam confecerat. Atra cruentus Cannarum et nostro famosus sanguine vicus Vulnera visceribus Latiis inflixerat: omnem Spem metus expulerat. Veluti cum fluctibus alnus Succubuit, celique graves pelagique tumultus Non tulit, horrescunt naute, pallorque per ora Funditur, ac trepidos angit nova cura magistros, Qua rapiat sibi quisque fugam, seu litora saltu, Seu scopuli saxosa petens iuga parva propinqui, Seu residens trunco disiecti turbine clavi Enatet et rabido committat brachia ponto: Talis erat nostre status urbis, talia nobis Consilia. Heu quantas tracturus mole ruinas Imperii nutabat apex! Quid vera fateri Distulerim? Coeunt iuvenes, princepsque Metellus Conventus: fuga sola placet, terrasque nocentes Linquere et Hesperiam victori tradere Peno.
Abbreviated transcription (Latin):
Interea taminabsentem mdum mignecruento
Dilacerat. mordetq oculis ac tecta pereriat
Uiscera et iuisum nuut per frustra cadaner
Sic nr michi ciede leo une estuat ullas
I ec miitit ires trũ ne preda nelhestie
Affugiant tunet. atq abitus cri culpexit omnes
Oiuma possi putat que nult quecumiq putauit
Posse potest io peragit quocumq cupunt
Optima sola tanien cupit. et pulcerina factu
Ond iam e putate loquar qui coyinta patri est
Et patue nariis oliuispectata prricns
Sed duo mc tetigisse sat ẽ fuior hostie acorbi
Slcuda cisalpune iam gallica tura colonis
Uastabat romari iam flamam padotenus ardens
Et capitolmar fumine porflarbat ad arces
Haximius huc uri genitor dncis ipe maliguis
Hittitiu auspiciis quid multa patentibꝰ armis
Congredimur superat peuns periisset in illa
Dux acie nisi natus ageus trinit criciter annũ
Octanum deciiumq feroꝵ tellure iacentem
Tr austirninq latus media de mote parenter

Expanded text:
Interea tamen absentem, nondum ungue cruento, Interea tamen absentem, nondum ungue cruento, Dilacerat mordetque oculis ac tecta pererrat Viscera et invisum minuit per frusta cadaver: Sic noster - michi crede - leo nunc estuat, ullas Nec metuit vires, tantum ne preda vel hostis Aufugiat timet, atque abitus circumspicit omnes. Omnia posPosse, potest; igitur peragit quecumque cupivit. Optima sola tamen cupit et pulcerrima factu. Quid iam de pietate loquar? que cognita patri est Et patrie variis olim spectata periclis. Sed duo nunc tetigisse sat est. Furor hostis acerbi Flenda Cisalpinis iam Gallica rura colonis Vastabat. Romam iam flamma Pado tenus ardens Et Capitolinas fumus perflabat ad arces. Maximus huc nostri genitor ducis ipse malignis Mittitur auspiciis. Quid multa? patentibus arvis Congredimur. Superat Penus. Periisset in illa Dux acie, nisi natus agens tunc circiter annum Octavum decimumque, ferox tellure iacentem Transfixumque latus media de morte parentem
Abbreviated transcription (Latin):
Unns ego emoriar uos en fuga libera post me
Uunte degineres aliter moritur a inueritus
¶Hiie dictis rediisse acier et pectora morti
Opposuisse niros sie nincere sepe cractor
Cantur amor ducis ẽ tantꝰ pudor urggt mauna
N amq nbi perpendinit quanta e constãtia reti
Quanta fidet superriu ꝙ pris inpiter illi
Consistunt insuqz dei remerare putant se
Het propter cũ multa adeo tractauerit oluu
Ardna nulla acie uictum dñ puni / i illa
Dux foret assidius mennuerunt secula bellis
Casibus hic quoq mĩc quautu sibi forte suturis
Pusiuat sen quos iubcat sperare labor nin
Euentus audire uelis Cartaguns alte
bonna iani quatit ille aninio iam scaudẽ i arcẽ
Togitat ne pellago titubantem iuolũe bixsam
Ut leo sen intidami in pratis iiare uine cam
Diccipiti stuulante fame seu turrbidus hoster
orte lacessitus iaculis prospectat et in as
npprimit ac rabiem fienat dum proximor fit

Expanded text:
Unus ego emoriar. Vos, en fuga libera! post me Unus ego emoriar. Vos, en fuga libera! post me Vivite degeneres, aliter moritura iuventus!' His dictis rediisse acies, et pectora morti Opposuisse, viros sic vincere sepe coactos: Tantus amor ducis est, tantus pudor urget in arma! Namque ubi perpendunt quanta est constantia menti, Quanta fides superum. quam presens Iupiter illi, Consistunt, iussuque dei remeare putant se. Hec propter, cum multa adeo tractaverit olim Ardua, nulla acie victum, dum primus in illa Dux foret, assiduis memorabunt secula bellis. Casibus hic quoque nunc quantum sibi forte futuris Presumat, seu quos iubeat sperare laborum Eventus audire velis. Carthaginis alte Menia iam quatit ille animo; iam scandere in arcem Cogitat ac pelago titubantem involvere Birsam. Ut leo, seu nitidam in pratis errare iuvencam Precipiti stimulante fame, seu turbidus hostem Forte lacessitus iaculis prospectat, et iras Supprimit, ac rabiem frenat dum proximior fit;
Abbreviated transcription (Latin):
Torpeia que colle sedet aui sacra pauentes
Rite sacerdotes celebrant securus ad ar arn
Intrare et lnuen foribur firmare reductie
CHic quasi multa loquens tempus tert incerepãti
Digreditin sumosq animos portente nultum
Celestemq oculos indeans priferreingorem
Ip̃e spei plenris si quid tric instat agendum
gzeditur certosq solet promitte magins
Snccessus bellis ueluti sibi munme ab ip̃o
s romissor multis cquidem sic patora cumipis
Iccendit tribuit  animos et posse corꝯ it
Quod mõ non poberant uires mens firma mistt
Nilq nalent areus insi quod dedit illa ualere
Sepe ego conspexi tum iam feuienta utroisus
Terga daunt acies. et signisir ipe trementi
Uix aigoret nexila manu rapnisse magro
Pila ducem panido et medias penetrasse phalags
Clamanten dene ecce pit sequini ue nocauite
In fugnnus sequar ipe li bens uictoria soli
Continget promissa michi et si fata netabunt

Expanded text:
Tarpeio que colle sedet, cui sacra paventes Tarpeio que colle sedet, cui sacra paventes Rite sacerdotes celebrant, securus ad aram Intrare et limen foribus firmare reductis. Hic quasi multa loquens tempus terit, inde repente Digreditur, summosque animos portendere vultum Celestemque oculos videas preferre vigorem. Ipse spei plenus, si quid tunc instat agendum. Aggreditur certosque solet promittere magnis Successus bellis, veluti sibi numine ab ipso Promissos. Multis equidem sic pectora campis Accendit tribuitque animos et posse coegit Quod modo non poterant. Vires mens firma ministrat Nilque valent artus, nisi quod dedit illa valere. Sepe ego conspexi, cum iam ferienda retrorsum Terga darent acies et signifer ipse trementi Vix regeret vexilla manu, rapuisse magistro Pila ducem pavido et medias penetrasse phalanges Clamantem 'Deus ecce preit! sequimurne vocantem An fugimus? Sequar ipse libens: victoria soli Continget promissa michi et si Fata vetabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Slorida sic omnes tellus put italiaticras
Utq intet celi pars purior nna serem
Italia sic roma potene prefulget in ipa
Tolq nelut radire fulgentia sidera uincit
Sipio sic omnes superal stat uera fateri
Ulon illum uro muenem de more cre atun
Direcis atq idco non omĩa falsa locuta est
s ama niui super arstra leuas nã ꝓtirus alto
Peisuasur est muiltie Hominem hne de scr̃e celo
Har quid cuncta sequar pioget illa minuta gferre
Sabula sod nulgo nota ẽ pulc̾amꝰ ãgius
Obscrnatus enini matrir persepe cubili
Dicitur et iusus multis monisse pariorem
Suspitioq siequens hinc iam nulgata ꝑ orber
Dium partus oritur. cui scilicet ille
Editus in lucrui puer et mox maxiius idem
Uir summilis nulli. Diuunt rebus apectam
Atq amino facit occe fidem spec tataq uus ꝯ
Religio et uitam mor obsernatus in ouinem
Nlamiz nbi sol orctur solus sollet ille ternotis
Onmnibus in cillam ioure angistissima nob

Expanded text:
Florida sic omnes tellus premit Itala terras; Florida sic omnes tellus premit Itala terras; Utque nitet celi pars purior una sereni, Italia sic Roma potens prefulget in ipsa; Solque velut radiis fulgentia sidera vincit, Scipio sic omnes superat. Stat vera fateri: Non illum nostro iuvenem de more creatum Dixeris; atque ideo non omnia falsa locuta est Fama virum super astra levans. Nam protinus alto Persuasum est multis hominem hunc descendere celo. Nam quid cunta sequar? Piget illa mimlta referre; Fabula sed vulgo nota est: pulcerrimus anguis Obversatus enim matris persepe cubili Dicitur et visus multis movisse pavorem; Suspicioque frequens hinc iam vulgata per urbes Divini partus oritur. Cui scilicet ipse Editus in lucem puer, et mox maximus idem Vir similis nulli, divinis rebus apertam Atque animo facit esse fidem, spectataque rursus Religio et vitam mos observatus in omnem. Namque ubi sol oritur, solus solet ille remotis Omnibus in cellam Jovis, augustissima nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Hune super attollit cuurre li queritur etas
Amidinu terdenum fateor perneuit ad mini¬
Ouunt masceusu est cascers arai temꝑe nert
Iam sua mĩe. senibꝰ granitas mutanca seneris
Atq inuntuti lauitas optanca seieru est
Hostibus asperius nichil est nil duleius niter
Carorim affectus sue illuii tela monenten
Sini arimie poitis miltus spectabie apertos
Quid pocius doceat dubiter hunc prospera m̃i
extullit aut strauit iaculis forturia molestis
nuo ntrobiq est cadem meus permanet hone
Nebne in ambigins rebus tranquilia sicondis¬
Cd perat opes. populi uentosos spreuit honoies
G loria uera placet. dultes conqurat amicor
Ice sibi diuicie sunt quas solet ille p̃mens
Qua peperit seuiare fide modo fauia ꝑ omez
Uoluitur hesperiam inuenem nenisse suꝑns
Diis similem. cui nre hominũ no ulla resistat
Quiq eciam placida quostimq subeggait aruis
Uncat amicitia
Uncitur ut celo spicies telluris opace

Expanded text:
Hunc superattollit. Cuius si queritur etas Hunc superattollit. Cuius si queritur etas Nondum ter denum, fateor, pervenit ad annuOmnis in ascensu est crescens cum teIam sua nunc senibus gravitas imitanda severis Atque iuventuti levitas optanda serene est. Hostibus asperius nichil est, nil dulcius inter Carorum affectus. Sive illum tela moventem Sive armis positis vultus spectabis apertos, Quid potius deceat, dubites. Hunc prospera nunquam Extulit, aut stravit iaculis Fortuna molestis Unus utrobique est, eadem mens permanet et frons Rebus in ambiguis, rebus tranquilla secundis. Spernit opes; populi ventosos spernit honores: Gloria vera placet. Dulces conquirit amicos: He sibi divitie sunt, quas solet ille perennes Qua peperit servare fide. Modo fama per omnem Volvitur Hesperiam, iuvenem venisse supernis Dis similem, cui vis hominum non ulla resistat, Quique etiam placida quoscumque subegerit armis Vincat amicitia. Vincitur ut celo species telluris opace,
Abbreviated transcription (Latin):
Conteutus. cultruq tuuens transire uralem
lelsur est aliis quotieusq nn plia uentum est¬
d pem procul ip̃e sins subluni uertice pstat
Tecret et hostiles acier. speru quippe mituq
Ille habet arpectus
Pectoris est qualem petit igens spiritus aulã
Ectera cõneniunt hinueros et brachia ceruas
Hilitis altifici licet inter milia nuille
Uideus hinu norum nalecs aynostere regem
Este cecor ninius multor tupitare coegit
mineniorisq siu terunt dulcedine quadam
Iusolita tacitosq diu conciptaq nerba
distulit aut alio deflexit cale loquentes
Pulcrior ẽ etenin mortali tempore longo
Atq hominem supra inx illum fulgid equat
Inpiter aut puro pharete atus in ethore phebus
Ista tarrien quia parna uias Ipernendaq forme
Comoda sunt silco nultus foctasse serenos
Ipe suos cerer ueris minora locutum
He dices datur hec illi naru gloria soli
N omibus qui enui noceat putia magnis

Expanded text:
Contentus cultumque timens transisse virilem. Contentus cultumque timens transisse virilem. Celsior est aliis, quotiensque ad prelia ventum est, Spem procul ipse suis sublimi vertice prestat, Terret et hostiles acies: spem quippe metumque Ille habet aspectus. Pectoris est qualem petit ingens spiritus aulam. Cetera conveniunt: humeros et brachia cernas Militis altifici. Licet inter milia mille Videris hunc, verum valeas agnoscere regem. Iste decor nimius multos trepidare coegit, Immemoresque sui tenuit dulcedine quadam Insolita tacitosque diu, conceptaque verba Distulit, aut alio deflexit calle loquentes. Pulcrior est etenim mortali corpore longe Atque hominem supra: vix illum fulgidus equat Iuppiter aut puro pharetratus in ethere Phebus. Ista tamen, quia parva viris spernendaque forme Commoda sunt, sileo. Vultus fortasse serenos Ipse suos cernes, verisque minora locutum Me dices; datur hec illi nam gloria soli, Nominibus quia cum noceat presentia magnis,
Abbreviated transcription (Latin):
Lelns et nullo concussa silentia muotu
Incipit heu quanto tar grandia nssaseꝗti
E st opue cloquio michi non faciuida torrens
Largaq cecropie contungit gr̃a lingne
Marmirt in sano ingilant homerus
Ansucus egugio ingilat nũc aunꝰ atqui
Digmer ut hic graio sit digmor ille latino
Uate fuit p̃cone anten fortaslis achiles
Iudiget. hic nullo surget sua fana sine ullie
Artibus inq dies crascunt preconia nec me
Fallit aior /ueruet tempus cir libera celo
Cama uirniu tollat stimulus mũc forsitan ille
Innidie s grata magis iam cepta sequannir¬
Il ulli unꝙͣ natura mrotam larga fuisse
Creditur cthereo corpus splcudore intescit
⁊mpcriosa dncem frons argrut arpera bluidũ
Unde siuuil iubrant uñu duo lumiia flumeu
Quod nallus sufferre queat coma densa ꝑ armos
Protiuus cad solem nentis ferientibus aurum
Explicat inpexum quĩ cassisq sudorq
Et labor assiduus prohibent anuuusq modesto

Expanded text:
Lelius et nullo concussa silentia motu Lelius et nullo concussa silentia motu Incipit:«Heu quanto tam grandia iussa sequenti Est opus eloquio! Michi non facundia torrens Largaque Cecropie contingit gratia lingue. Maximus insano iuveni vigilavit Homerus: Rusticus egregio vigilat nunc Ennius. Atqui Dignus est hic Graio; sic dignior ille Latino Vate fuit. Precone autem fortassis Achilles Indiget; hic nullo. Surgit sua fama sine ullis Artibus, inque dies crescunt preconia. Nec me Fallit amor. Veniet tempus cum libera celo Fama virum tollat. Stimulis nunc forsitan ille Invidie.... sed grata magis nunc cepta sequamur. Nulli unquam Natura viro tam larga fuisse Creditur. Ethereo corpus splendore nitescit; Imperiosa ducem frons arguit, aspera blandum, Unde simul vibrant unum duo lumina fulmen, Quod nullus suferre queat. Coma densa per armos Protinus ad solem ventis ferientibus aurum Explicat impexum, quoniam cassisque sudorque Et labor assiduus prohibent animusque modesto