comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius illo loco quo pullum equum describit. cum dixiss&Uarios hor¬
ret strepitus compluribus insertis. alia figura. Quinto demum uersu
redditur. siqua sonitum procul arma dedere Stare loco nescit. Uitan¬
da est in primis ambiguitas. non hȩc solum de cuius genẽ prius sup̃
dictum. quae incertum intellectum facit. ut Cremetem audiui
ꝑcussisse demeam. sed ula quoq quae etiam si turbare non porest
sensum in idem tamen uerborum fortium incidit. ut siquis dicat
uisum a se hominem librum scribentem.Nam etiam si librum ab
homine scribi patet. male tamen composuerat. feceratq ambiguũ qnͣtũ
in ip̾o fuit. Est etiam in quibusdam turba in anium uerborum quidũ
cõmunem loquendi morem reformidant ducti spetie nitoris circucũt
omnia copiosa loquacitate quae dicẽ nolunt. ipãm deinde illam seriẽ
cum alia simili ungentes miscentesq ultra q̃ ullus spiritiis durare pos¬

Expanded text:
lius illo loco, quo pullum equinum describit, cum dixisset, nec vanos horlius illo loco, quo pullum equinum describit, cum dixisset, nec vanos horret strepitus, compluribus insertis alia figura quinto demum versu redit, tum , si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit. Vitanda in primis ambiguitas, non haec solum, de cuius genere supra dictum est, quae incertum intellectum facit, ut Chremetem audivi percussisse Demean, sed illa quoque, quae, etiamsi turbare non potest sensum, in idem tamen verborum vitium incidit, ut si quis dicat, visum a se hominem libram scribentem. nam etiamsi librum ab homine scribi patet, male tamen composuerit feceritque ambiguum, quantum in ipso fuit. est etiam in quibusdam turba inanium verborum, qui, dum communem loquendi more reformidant, ducti specie nitoris circumeunt omnia copiosa loquacitate, eo quod dicere nolunt ipsa ; deinde illam seriem cum alia simili iungentes miscentesque, ultra quam ullus spiritus durare pos
Abbreviated transcription (Latin):
petat ex hisq inde contradixerit quae non intelliguntur. Hinc enĩ
aliqui famam eruditionis affectant et quedam soli scire uideantur.fal¬
malo loco sane quae uel uitanda apud iudicem ignarum significatio¬
num earum uel interpretanda sunt sicut in his omonima uocantur
ur thaurus animal sit an mons. an signum in caclo sit an nomen hoĩs
an radix arboris nisi distinctum non intelligitur.Plus tamen est ob¬
scuritatis in contextu et continuatione sermonis et plures mõi Qu̾are
ne sit tam longus ut eum perse qui non possit mtentio.Nec transiectio
uitra domum hyperbaton finis cius differatur. Quibus ad huc pͥor
est mixtura uerborum qualis in io uersu Saxa uocant itali medusq
in fluctibus aras. Etiam interiectione qua et oratores et historici fre¬
quentur utuntur. ut medio sermone aliquem inserant sensum im¬
pediri sol& inreuectus nisi quod interponitur breue est. Nam uirgi¬

Expanded text:
petat ex his quae inde contraxerit, quod non intelliguntur. hinc enim petat ex his quae inde contraxerit, quod non intelliguntur. hinc enim aliqui famam eruditionis adfectant, ut quaedam soli scire videantur. falmalo cosanum. Quae vel vitanda apud iudicem ignarum significationum earum vel interpretanda sunt, sicut in his, quae homonyma vocantur: ut, taurus animal sit an mons an signum in coelo an nomen hominis an radix arboris, nisi distinctum non intelligetur. plus tamen est obscuritatis in contextu et continuatione sermonis et plures modi. quare nec sit tam longus, ut eum prosequi non possit intentio, nec traiectione vel ultra modum hyperbato finis eius differatur. quibus adhuc peior est mixtura verborum, qualis in illo versu. saxa vacant Itali, mediis quae in fluctibus, aras. etiam interiectione qua et oratores et historici frequenter utuntur, ut medio sermone aliquem inserant sensum impediri solet intellectus, nisi quod interponitur breve est. nam Vergi
Abbreviated transcription (Latin):
in his quidem uirtus oratoris inspicitur At uludii non mediceri¬
ter probandum quod hoc etiam laudari modoiq& ut ꝓbus ddictum
ad cuertendam rem .p. sobrium accessisse ut uirgiluis deductum car¬
men Et Horatius acrem tibiam Nanibalemq durum anquomõ ui&
quoq est a quibusdam traditum ꝓprii genus est ex appositis et cpy¬
theta dicuntur ut dulce mustum et cum dentibui albis deq̃ genẽ
alibi dicendum est. Etiam quae bent translara sluit ꝓptia dici solẽt
interim aurem que sunt in quoq precipua p̃ioptu isi accipiunt
ut fabius inter plures imperatorias uirtutes cunctor eit appela
ponenda perspicuitatis. intellectum enim aduniant Ego aute uben¬
tuas emphasim retulerim ad ornatum oratiotis quis non ut ĩ boigũ¬
Obscuritas fit in uerbis etiam ab usu remotis. ut si comentarios qui pon¬
tificum et uetustissima faedera et exoletos serutatus auctores ipsum

Expanded text:
in his quidem virtus oratoris inspicitur. at illud iam non mediocriin his quidem virtus oratoris inspicitur. at illud iam non mediocriter probandum, quod hoc etiam laudari modo solet, ut proprie dad evertendam rem publicam sobrium accessisse; ut Virgilius deductum carmen, et Horatius acrem tibiam Hannibalemque dirum. In quo modo illud quoque est a quibusdam traditum proprii genus ex appositis epitheta dicuntur: ut dulcis musti et cum dentibus albis. De quo genere alio loco dicendum est. etiam quae bene translata sunt propria dici solent. interim autem quae sunt in quoque praecipua proprii locum accipiunt, ut Fabius inter plures imperatorias virtutes cunctator est appellatponenda perspicuitatis; intellectum enim adiuvant. ego tamen libentius emphasim retulerim ad ornatum orationis, quia non ut intelligobscuritas fit verbis iam ab usu remotis: ut si commentarios quis pontificum et vetustissima foedera et exoletos scrutatus auctores id ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
testaꝵq iactus non hab& nomen unde abusio quȩ
ba non suis rebus accomodat. Quare ꝓprietas non ad nomen sed a
uim significandi refertur. nec auditu sed intellectu perpendenda es
Secundo mõ dicitur ꝓprium interplura quae sunt ciusdem rationis
er unde dicta sunr certa ut Uertex est contortanse aqua uł quiod
aliud similiter uertitur Inde ꝓpter flexum capillorum pars sumin&
capitis. ex hoc inꝗ̃ in montibus eminentissimum recte dixeris hact
omnia uertices ꝓpric tamen unde initium est sicur sole contorupisthes
Et tertius est huic diuersus midus cum res cõis pluribus in uno aliquoa¬
ht̃ nomen eximium ut carmen funebre ꝓprie Nema et tab̾naculum
ducis augustale. Irem quod cõmune esꝑ et aluis nomen intellestu a¬
licui rei peculiariter tribuitur. ut urdeg e aropimus adeppinus et
uen ales nouitios ex corynthia era.cum sitit urtłs aiłis quoqꝵ et ue¬
nalia multa et tam aurum et argentum ꝗͣ eł coritihum Sto

Expanded text:
testarumque iactus non habet nomen. unde abusio, quaetestarumque iactus non habet nomen. unde abusio, quaeba non suis rebus accommodat. quare proprietas non ad nomen, sed ad vim significandi refertur nec auditu, sed intellectu perpendenda est. secundo modo dicitur proprium inter plura, quae sunt eiusdem nominis, id unde cetera ducta sunt; ut vertex est contorta in se aqua vel quidquid aliud similiter vertitur, inde propter flexum capillorum pars summa capitis, ex hoc id quod in montibus eminentissimum. recte dixeris haec omnia vertices, proprie tamen unde initium est. sic soleae et turdi pisces et habet nomen eximium, ut carmen funebre proprie nenia et tabernaculum ducis augurale. item , quod commune et aliis nomen intellectu alicui rei peculiariter tribuitur, ut urbem Romam accipimus et venales novicios et Corinthia aera, cum sint urbes aliae quoque et venalia multa et tam aurum et argentum quam aes Corinthium. sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
ricas herbas herbasse solo ne quaꝗ̾ intelligenter dicebat. nisi irridẽs
hanc uanitarem Cassius Seuerus spartum dicẽ eũ uene iudicass&
Nec uideo quare clarus oraror duratos inuria pisches nitidius esse
crediderit. qͣ ip̃m quod uidebat. In hac aurem ꝓprietatis spenie quac
omnibus ip̃is cuiusq rei utitua. nulla uirtus est Atqui ci cõnriumest
uitium id quod apud nos inꝓprium¬
quale est tantum sperare dolorem aur quod in oratione dolobeue emẽ¬
datum a Cicerone annotaui. mortem ferre. aut qualia nomina laudan¬
tur a quibusdam quorum est decernere uerba ceciderunt. Non tam̃ qed
non erit ꝓprium. protinus et impprio uitio laborabat quia pͥmũ oĩum
multa sunt et grece et latine non denominata Nam et qui iaculum
emittit iaculari dicitur qui pilam aut si idem appellatione priuatim
sibi assignata car&. et ur lapidare quid sit manifestum. it a glebaꝵ

Expanded text:
ricas herbas, se solo nequiquam intelligente, dicebat, nisi irridens ricas herbas, se solo nequiquam intelligente, dicebat, nisi irridens hanc vanitatem Cassius Severus spartum dicere eum velle indicasset. nec video quare clarus orator duratos muria pisces nitidius esse crediderit quam ipsum id quod vitabat. In hac autem proprietatis specie, quae nominibus ipsis cuiusque rei utitur, nulla virtus est, at quod ei contrarium est, vitium. id apud nos imprquale est, tantum sperare dolorem, aut, quod in oratione Dolabellae emendatum a Cicerone adnotavi, mortem ferre, aut, qualia nunc laudantur a quibusdam, quorum est, de cruce verba ceciderunt. non tamen quidquid non erit proprium, protinus et improprii vitio laborabit, quia primum omnium multa sunt et Graece et Latine non denominata. nam et, qui iaculum emittit, iaculari dicitur, qui pilam aut sudem, appellatione privatim sibi adsignata caret; et ut, lapidare quid sit, manifestum est, ita glebarum
Abbreviated transcription (Latin):
niam quos curiose ponus loqui dixeris ꝗͣ latine quomo Et ille Aiti¬
canus: Treophrastum hominem aliqquin disertissimum annorara
unius affectione uerbi hospitem dixit nec alio sc deprettndisse int̾
mirae facundiae uiro purat inesse pollio asinius qndam parrem¬
unitatem. Quare si fieri porest. et uerba omnia et nox euis alumna
uerbis solet ur oratio. plane uideatur non inciuitate donata.Mi¬
Erspicuitas in uerbis ꝑspieuam hab&̾ ꝓprieratem perspicintati¬
sed sensim ꝓprietas ipsa non simpliciter assumitur. primꝰ enĩ
intellectus est sua cuiusq rei appellatio qua non semper utimus
Nam er obscena uitabimus scđ sordida et humilia. Sunt aũr hũilia
infra dignitatem rerum aut ordinis in quo uino cauendo non medio¬
criter errare quidam solent. quae omnia quae sunt sint usu etiam¬
si causae necessiras postulet. reformident. ut ille qui actione hibe¬

Expanded text:
nias quos curiose potius loqui dixeris quam Latine, quomodo et illa Attinias quos curiose potius loqui dixeris quam Latine, quomodo et illa Attica anus Theophrastum, hominem alioqui disertissimum, adnotata unius adfectatione verbi, hospitem dixit nec alio se id deprehendisse inmirae facundiae viro, putat inesse Pollio Asinius quandam Patavinitatem. quare , si fieri potest et verba omnia et vox huius aluminum urbis oleant, ut oratio Romana plane videatur, non civitate donata. perspicuitas in verbis praecipuam habet proprietatesed proprietas ipsa non simpliciter accipitur. primus enim intellectus est sua cuiusque rei appellatio, qua non semper utemur; nam et obscena vitabimus et sordida et humilia. sunt autem humilia infra dignitatem rerum aut ordinis. In quo vitio cavendo non mediocriter errare quidam solent, qui omnia quae sunt in usu, etiamsi causae necessitas postulet, reformidant; ut ille, qui in actione hibe
Abbreviated transcription (Latin):
mus tamen u̾borum causa esse fatiendum cum u̾ba ip̃a rerii gratia
sint reperta quorum ea sunt maxime probabilia que sensum animi
nr̃i optime promunt atq in animis iudicum quod uolumus effitiũt
ea debent efficẽ sine dubio et admirabilem et iocundam or̃onem nõ
luntate sed cum laude ad dignitatem coniuncta. Igitur quam graeci
uocant. latine dicimus aelocutionem Eam sperramus uer¬
bis aut singulis aut conuinctis. Insingulis innuendum est.ut sint latina
perspicua ornata. et ad id quod effic̾e uolumus actione data. In coũctis
ut emendata ut collocata ut figurara.Sed ea que de ratione latine atq
emendare loquendi fuerunt dicenda in libro primo cum gramaticen
loqueremur. executi sumis. uerum illic tantum ne uitiosa essent. p̃ce¬
pimus hic non alienum est admonere.ut sint ꝗͣ mĩme peregrina
et erunt eterna. multos enim quibus loquendi ratio non desit inue¬

Expanded text:
mus tamen nihil verborum causa esse faciendun, cum verba ipsa rerum gratia mus tamen nihil verborum causa esse faciendun, cum verba ipsa rerum gratia sint reperta; quorum ea sunt maxime probabilia, quae sensum animi nostri optime promunt atque in animis iudicum quod nos volumus efficiunt. ea debent praestare sine dubio et admirabilem et iucundam orationem, vluptate sed cum laude ac dignitate coniuncta. igitur , quam Graeci φράσιν vocant, Latine dicimus elocutionem. ea spectatur verbis aut singulis aut coniunctis. In singulis intuendum est ut sint Latina, perspicua, ornata, ad id quod efficere volumus accommodata, in coniunctis, ut emendata, ut collocata, ut figurata. sed ea, quae de ratione Latine atque emendate loquendi fuerunt dicenda, in libro primo, cum de grammatice loqueremur, exsecuti sumus. verum illic tantum ne vitiosa essent praecepimus; hic non alienum est admonere ut sint quam minime peregrina et externa. multos enim, quibus loquendi ratio non desit, inve
Abbreviated transcription (Latin):
opus est studio precedente et acquisita faculrate et quasi reposita.nãq
ista quęrendi iudicandi comparandi anxietas dum discimus adhiben¬
da est. non cum dicimus Alioquin sicut sunt qui pr̃ionium non para¬
runt subinde querunt. ita in oratione qui nonsatis laborant si prepa¬
rata dicendi uis fuerit. erit ioffitiosi. non ut requisita rñdere. sed ut
semper sensibus inherere uideantur atq ut umbra corpus sequitur in
hac ip̃a cura est alicuisatis. Nam cum latina significantia ornata tum
apte fuit collocata quidem prius laboremus. quibusdam tamen niliis
finis calumpinandi est. et cum singulis pene sillabis commorandi qui
etiam cum optima sunt reperta. querit aliquid quod sic maxime an¬
tiquum remotum inopinatum nec intelligunt iace̾ sensus in oratiõe
inqua uerba laudantur Sit igitur cura elocutionis ꝗͣ maxima dũ scia¬

Expanded text:
opus est studio praecedente et acquisita facultate et quasi reposita. namque opus est studio praecedente et acquisita facultate et quasi reposita. namque ista quaerendi, iudicandi, comparandi anxietas, dum discimus, adhibenda est, non dum dicimus. alioqui sicut, qui patrimonium non pararunt, sub diem quaerunt, ita in oratione, qui non satis laboravit. sin praeparata dicendi vis fuerit, erunt in officio, non ut requisita respondere, sed ut semper sensibus inhaerere videantur atque eos ut umbra corpus sequi. sed in hac ipsa cura est aliquid satis. nam cum Latina, significantia, ornata, cum apte sunt collocata, quid amplius laboremus? quibusdam tamen nullus est finis calumniandi se et cum singulis paene syllabis commoriendi, qui etiam, cum optima sunt reperta, quaerunt aliquid quod sit magis antiquunm, remotum, inopinatum, nec intelligunt iacere sensus in oratione, in qua verba laudantur. sit igitur cura elocutionis quam maxima, dum scia
Abbreviated transcription (Latin):
sed lenocinia quasi uerosit uerborum nisi recoherentium uirtus quae
et ꝓpria sint et dilucida er ornata et apte collodentur si tora uita lalo¬
randum est omnis studiorum fructus amissus estatq plerosq uidcas
herentes circa singula et dum inueniunt er dum inuenta ponderant
et dimetiuntur. quae si id circo fierent ut semper optimis uterentur
ab hominanda ramen haec infcelicitas erat. quae et cursum dicendi re¬
frenat et calorem cogirationis extinguit mora et differentia Miser eĩ
et ut sic dicam semper orator est qui nullum uerbum equo animo
ꝑde̾ põt. sed ne ꝑdet quidem qui rationem loquendi pͥmum cognouerit
tum lectione multa et idonea copiosam sibi uerborum suppellectiem
compararit. et huic adhibuerit artem collorandi.Neinde hec omnia
excitatione plurima roborarit ut semper in promptu fuit et ante oeu¬
los. Namq hic quid fecerit si res cum nominibus suis oceurrerent. sed

Expanded text:
sed lenocinia, quasi vero sit ulla verborum nisi rei cohaerentium virtus; quae sed lenocinia, quasi vero sit ulla verborum nisi rei cohaerentium virtus; quae ut propria sint et dilucida et ornata et apte collocentur, si tota vita laborandum est, omnis studiorum fructus amissus est. atqui plerosque videas haerentes circa singula et dum inveniunt et dum inventa ponderant ac dimetiuntur. quod si ideirco fieret ut semper optimis uterentur, abominanda tamen haec infelicitas erat, quae et cursum dicendi refrenat et calorem cogitationis extinguit mora et diffidentia. miser enim et, ut sic dicam, pauper orator est qui nullum verbum aequo animo perdere potest. sed ne perdet quidem, qui rationem loquendi primum cognoverit, tum lectione multa et idonea copiosam sibi verborum supellectilem compararit et huic adhibuerit artem collocandi, deinde haec omnia exercitatione plurima roborarit, ut semper in promptu sint et ante oculos. namque ei qui id fecerit simul res cum suis nominibus occurrent. sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quae curam fatentur et ficta atq composita uideri enam uoluit. nec
gratiam consequuntur et fidem amittunt propter id quod sensus obumbrãt
et uelunt lacto gramine sata strangulant.Nam et quod recte dicipotes t
cireuimus amore uertorum etꝙ satis dictum est repetimus. et q uno to¬
patet pluribus oneramus et pleraq significare meliusputamꝰ q̃ dicere
qui quod nihil iam ꝓprium placet dum parum creditur disertum. qđ
et aliud dixiss& acorruptissimo quoq poctarum. siguras scu translatio¬
nes mutuantur tum demum ingeniosi scilic& si ad intelligendos opiis
sit ingenio At qui satis aperte Cicero qui satis prȩceperat in dicendo ui¬
tium uel maximum esse auulgari gn̾e orationis atq a consuctudine
comunis sensus abhorrẽ sed ilsedurus atq ineruditus nos melius qͥbo
sordent omnia quac natura ditauit qui non ornamenta quaerimus

Expanded text:
nam illa, quae curam fatentur et ficta atque composita videri etiam volunt, nec nam illa, quae curam fatentur et ficta atque composita videri etiam volunt, nec gratiam consequuntur et fidem amittunt propter id quod sensus obumbrantur et velunt, aeto gramine sata strangulantur. nam et quod recte dici potest circumimus amore verborum et quod satis dictum est repetimus et quopatet pluribus oneramus et pleraque significare melius putamus quam dicere. quid quod nihil iam proprium placet, dum parum creditur disertum quod et alius dixisset? A corruptissimo quoque poetarum figuras seu translationes mutuamur, tum demum ingeniosi scilicet, si ad intelligendos nos opus sit ingenio. atqui satis aperte Cicero praeceperat, in dicendo vitium vel maximum esse a vulgari genere orationis atque a consuetudine communis sensus abhorrere. sed ille est durus atque ineruditus; nos melius, quibus sordet omne quod natura dictavit, qui non ornamenta quaerimus
Abbreviated transcription (Latin):
magnificos addit hominibus ut graeci uersus testatum est auetoĩta¬
te at muliebris et luxuriosus exornat sed detegit mentem similiteR
illa trans baraxida et uersicolor quorumdam elocutio res ip̃as effemĩat
quȩ illo uerborum habitu uestiantur: Curam ergo uerborum.rerum
uolo esse sollicitudinem.Nam plerumq: optime rebus coherent et cer¬
nuntur suolumine.At nos querimus. illa tanꝗͣ lateant semper. seq sb̃¬
ducant Itanunꝗͣ putamus circa id esse de quo dicendum est. sed ex aliis
locis petimus et inuentis uim afferimus aiore animo aggredienda
aeloquentia est. quae si toto corpore ual& ungues poilire et capiilum
reponere non existimauit ad curam suam ptinere. sed euenit pleruq
utrum hac diligentia deterior etiam fiar oratio. primum qr sunt oprĩa
minime arcessita et simplicibus atq ab ip̃a uarierate profectis sumilia.

Expanded text:
magnificus addit hominibus, ut Graeco versu testatum est, auctoritamagnificus addit hominibus, ut Graeco versu testatum est, auctoritatem; at muliebris et luxuriosus non corpus exornat, sed detegit mentem. similiter illa translucida et versicolor quorundam elocutio res ipsas effeminat, quae illo verborum habitu vestiantur. curam ergo verborum, rerum volo esse sollicitudinem. nam plerumque optima rebus cohaerent et cernuntur suo lumine; at nos quaerimus illa, tanquam lateant semper seque subducant. ita nunquam putamus circa id esse de quo dicendum est, sed ex aliis locis petimus et inventis vim adferimus. maiore animo aggredienda eloquentia est, quae si toto corpore valet, ungues polire et capillum reponere non existimabit ad curam suam pertinere. sed evenit plerumque ut in hac diligentia deterior etiam fiat oratio, primum, quia sunt optima minime arcessita et simplicibus atque ab ipsa veritate profectis similia.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. neq quos aridos uocamus obstultitiam aut in causis caeci fuc¬
runt. sed his iuditium in aeloquendo ac modus. ulis uires defuerunt
ur apparcat. in hoc et uitium et uirtutem esse dicendi. Non ideo tamen
sola agenda est cura uerborum. Occurram enim necesse est.et uelut
in uestibulo protinus apprehensuris hanc confessionem meam resistam
iis qui omissa rerum qui nerui sunt.in causis diligentia:quodã inani
circauoces studio senescunt. idq fatiunt gra decoris ꝙ est indicendo mea
quidem opinione pulcherrimum sed qui sequimur. Nam cum affectãr
corpora sana et integri sanguinis er ex̾citatione firmata ex hisdem his
spetiem accipiunt. ex quibus uires. Namq et colorata et constricta astrͥta¬
er lacertis expressa sunt. Sed eademsiquis uolosa arq fueata muliebri¬
ter comat foedissima sunt ip̃a forma laborem et cultus concessos ȩque

Expanded text:
runt neque, quos aridos vocamus, stulti aut in causis caeci fuerunt neque, quos aridos vocamus, stulti aut in causis caeci fuerunt; sed his iudicium in eloquendo ac modus, illis vires defuerunt, ut appareat in hoc et vitium et virtutem esse dicendi. non ideo tamen sola est agenda cura verborum. occurram enim necesse est et, velut in vestibulo protinus apprehensuris hanc confessionem meam, resistam iis qui, omissa rerum qui nervi sunt in causis diligentia, quodam inani circa voces studio senescunt, idque faciunt gratia decoris, qui est in dicendo mea quidem opinione pulcherrimus, sed cum sequitur non cum adfectatur. corpora sana et integri sanguinis et exercitatione firmata ex iisdem his speciem accipiunt ex quibus vires, namque et colorata et adstricta et lacertis expressa sunt; at eadem si quis volsa atque fucata muliebriter comat, foedissima sint ipso formae labore. Et cultus concessus atque
Abbreviated transcription (Latin):
pra est. in ip̃o quidem aut l. Crasso tum est et his et prioribus etiam
desiderata quia difficilima fuit Et M. Iullius inuentionem quidem ac
dispositionem prudentis hominis putar eloquentiam oratoris.ideo prȩ¬
cipue cirea prȩcepta partis huius laborauit q es merito fecisse etia
ipo rei de qua loquimur nomine palam declaratur eloqui enim hoc¬
est. omnia que mente conceperis promere atq ad audientes proferre
sine quo semper uacua sunt priora et similia gladio condiro atq intra
uaginam suam herenti Noc itaq maxime docetur. hoc nullus nͥ arte
assequi potest. hoc studium adhibendum hoc ex̃citatio petit.hoc mu¬
tatio. hoc omnis aeras consumitur. hoc maxime orator oratore prȩstan¬
tior hoc genera ipa dicendi aliis alia potiora Neq enim asiam aut quo¬
cunq auo genere corrupti res non uiderunt. Aut eos non collocaue¬

Expanded text:
perta est, ac ne in ipso quidem aut L. Crasso, certum est et in his et in prioribus earn perta est, ac ne in ipso quidem aut L. Crasso, certum est et in his et in prioribus earn desideratam, quia difficillima fuit. Et Marcus Tullius inventionem quidem ac dispositionem prudentis hominis putat, eloquentiam oratoris, ideoque praecipue circa praecepta partis huius laboravit. quod eum merito fecisse etiam ipso rei, de qua loquimur, nomine palam declaratur. eloqui enim est omnia, quae mente conceperis, promere atque ad audientes perferre; sine quo supervacua sunt priora et similia gladio condito atque intra vaginam suam haerenti. hoc itaque maxime docetur, hoc nullus nisi arte adsequi potest, hic studium plurimum adhibendum, hoc exercitatio petit, hoc imitatio, hic omnis aetas consumitur, hoc maxime orator oratore praestantior, hoc genera ipsa dicendi alia alia potiora. neque enim Asiani aut quocunque alio genere corrupti res non viderunt aut eas non collocave
Abbreviated transcription (Latin):
inspici soleat. queq aut sepͥti et uoluntatis aut ratioa atuia qut ambi¬
guitatis aut rerum eonͣri arum spetit continetur. In oniniporro cã
uiditi ali quinq esse ꝑ artes quarum exordio conciliari audientem
aut animos indueri. ⁊ sis argumentandi et anluendi locos et quibus
generibus concitari. placari. resolin iudex oporiet adiccimus. accessit
qua multa etiam sine doctriua prestarc deat per ip̃am naturam. ut
haec de quibus dixi non eim inucnra a preceptoribus q̃ cum ficrent
obseruata esse uideantur.  m
Lus exigunt latoris et curt quac sequuntur. ⁊ inc iam elo¬
eutionis rationem tractauimus partem oꝑis utrater omnes
oratores conuenit. dificillimam. Nam et N.Antonus eiuus supe¬
habiumus mentionem. cum a se diserios uisos esse mulioł aoquentẽ¬
autem neminem diserios satis purat dicẽ que oporteat. ornate autẽ ꝓpriũ¬
dicẽ. ꝓprium esse eloquentissimi quae uirtus si usq ad eum in nullo re¬

Expanded text:
ti et voluntatis aut ratiocinativa aut ambiguitatis aut legum contrariarum specie continentur. In omni porro causa iudiciali quinque esse partes, quarum exordio conciliari audientem,aut animos moveri. his argumentandi et adficiendi locos et quibus generibus concitari, placari, resolvi iudices oporteret, adiecimus. accessit qua multa etiam sine doctrina praestare debeat per se ipsa natura, ut haec de quibus dixi non tam inventa a praeceptoribus quam cum fierent observata esse vidcantur. 13 lus exigunt laboris et curae quae sequuntur. hinc enim iam elocutionis rationem tractabimus, partem operis, ut inter omnes oratores convenit, difficillimam. nam et M. Antonius, cuius supra mentionem habuimus, cum a se disertos visos esse multos ait, eloquentem neminem: diserto satis putat dicere quae oporteat, ornate autem dicere proprium esse eloquentissimi. quae virtus si usque ad eum in nullo re
Abbreviated transcription (Latin):
dita mihi sequi precepta satisfeceram huic parti nihil eoꝵ quae legi uel
didici quod modo probabile fuit. omitrendo. Sed mihi in animo est quę
latent prenitus ipsa huius loci aperire penetralia Quae quidem non
aliquo tradente sed experimento meo ac natura ipsa duce accep̃i Sũ¬
ma enim quantum quidem ego senuo circa mouendos affecttis in hoc¬

Expanded text:
ta sufficeret satisfeceram huic parti, nihil eorum quae legi vel didici, quod modo probabile fuit, omittendo; sed eruere in animo est quae latent, et penitus ipsa huius loci aperire penetralia, quae quidem non aliquo tradente, sed experimento meo ac natura ipsa duce accepi. summa enim, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
gxatia quaedam cõmria significemus al ud textui. que et enumera¬
uimus. Hec siquis prosteto ignorant quibus graeti nominibus ap¬
pelent dici sciat. Sunt etiam qui hȩc non spenes allegorie sed ipsaa¬
tropos dicunt acri quidem rationeꝙ illa obscurior sit. et in his oibꝰ
aperte appareat ꝙ uelimus cui accidit hoc quoqꝙ genus eum di¬
uidatur in spenes ninii hab& ꝓprium ut arbor pinus etolea et cypiss
et ipuis per se nulla ꝓpricras. Aulegoria uero hab& aliquid pprur
quoquom̃o fieri potest in ipsas q̃pxties sea ad ucendum nitul r̃fert.

Expanded text:
gratia aut quaedam contrariis significemus aliud textum spectaco et enumeragratia aut quaedam contrariis significemus aliud textum spectaco et enumeravimus. Haec si quis ignorat, quibus Graeci nominibus appellenttropos dicant; acri quidem ratione, quod illa obscurior sit, id his omnibus aperte appareat quid velimus. cui accedit hoc quoque, quod genus, cum dividitur id species, nihil habet proprium, ut arbor pinus et olea et cupressus, et ipsius per se nulla proprietas; allegoria vero habet aliquid proprium. quod quo modo fieri potest, nisi ipsa species est? sed ute
Abbreviated transcription (Latin):
noro quom dicerentur enigmata sunt. tamen nec eam siquis inte¬
prcretir intelligas in couero genere quo cõnria ostenduntuar
est illusionem uorant. quae aut pronuntiatione inteligitur autp¬
sona aut reinatura. Nam si qua earum uerbis dissentit. arparet
diuersam esse orationi uoluptarem inquam plurimis id tropis acei¬
dit ut intersit quid de quo dicatur. quia quod dicitur albi uesc es
et laudi et simulationi detrabere aut uituperationi laudõt con¬
cessumest. quale tit uerres pr urbanus homosanctus et diiges
subsortitionem eius in eo dicere non haberet econtra oratores nis
sumus et pplo imposuimus aliquando cum risi quodam cõnria dieũt
usuq intelligi uolunt quem adiodum clodium integritas tia pagra¬
uit. mihi crede pudor eripuit. uita ante acta seruauit. Preter hȩc
usus esr allegoriȩ ut tristia dicamus melioribus uerbis. aut bonȩ rei

Expanded text:
tiora, cum dicerentur; aenigmata sunt tamen, nam et cetera si quis intetiora, cum dicerentur; aenigmata sunt tamen, nam et cetera si quis interpretetur, intelligas. | eo vero genere, quo contraria ostenduntur, ironia est; illusionem vocant. quae aut pronuntiatione intelligitur aut persona aut rei natura; nam, si qua earum verbis dissentit, apparet diversam esse orationi voluntatem. quanquam id plurimis id tropis accidit, ut intersit, quid de quoque dicatur, quia quod dicitur alibi verum est Et laudis adsimulatione detrahere et vituperationis laudare concessum est: quod C. Verres, praetor urbanus, homo sanctus et diligens, subsortitionem eius id codice non haberet. Et contra: oratores visi sumus et populo imposuimus. aliquando cum id risu quodam contraria dicuntur iis quae intelligi volunt: quale est id clodium, integritas tua te purgavit, mihi crede, pudor eripuit, vita anteacta servavit. praeter haec usus est allegoriae, ut tristia dicamus mollioribus verbis urbanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
a q inprimus cot custodiendum ut quo ex genẽ ceperis tr̃i slationis
hoc desinas. multi autem cum initium atempestare sumpserunt in¬
dicendo aut ruina fimunt quae est in consequentia rerum foedissia
Eçterum allegoria paruis quoq ingeniis et quotidiano sermone fre¬
quentissime seruit. tiam illa in agendis causis iam detrita.pedema ẽs¬
ferre et iugulum perere et sanguinem mutẽ inde fit. nec offendũt
tamen estꝰ enim grata in eloquendo nouitas & emutatio et magis
inopinata delectant. Iacoq iam in his amisimus modum et gratiam rei
nimia coaptatione consumpsimus. Est in exemplis allegoria si pdicta
ratione ponantur. Nam ut Dionisium corinth esse quo grari omnes
quo ramen et poete uruntur. Dic quibus interris et eris mihi magnus
apolo Tris pateat celi spatium non amplius ulnas et oratores non¬
nunq ut cecilius quadratoriam clytemes tram et intrielinio et in
cubiculo nolo Namq et nunc quedam soluuntur et tumerunt no¬

Expanded text:
 primis est custodiendum ut, quo ex genere coeperis translationis, hoc desinas. multi autem, cum initium a tempestate sumpserunt, incendio aut ruina finiunt; quae est inconsequentia rerum foedissima. ceterum allegoria parvis quoque ingeniis et cotidiano sermoni frequentissime servit. nam illa id agendis causis iam detrita, pedem conferre et iugulum petere et sanguinem mittere, inde sunt, nec offendunt tamen. est enim grata id eloquendo novitas et emutatio, et magis inopinata delectant. ideoque iam id his amisimus modum et gratiam rei nimia captatione consumpsimus. est id exemplis allegoria, si non praedicta ratione ponantur. nam ut Dionysium Corinthi esse, quo Graeci omnes  dilucide virtus; quo tamen et poetae utuntur: dic , quibus id ferris, et eris mihi magnus Apollo, tres pateat caeli spatium non amplius ulnas? et oratores nonnunquam, ut Caelius quadrantariam Clytaemnestram, et id triclinio coam, id cubiculo nolam. namque et nunc quidem solvuntur et tum erant no
Abbreviated transcription (Latin):
tempestatem. prouelis ciuibus. portum pro pace atq concordia dicit
lale lucretius inuia pyeridum peragro loca Et uirgiliui. sed nos in¬
mensum spatio confccimus aequor. Et iam tempus aequum fuman¬
tia soluere colla sine translauone uero in bucolicis Certe quidem au¬
dieram quase subauc̃e colles incipiunt: molliq uigum demittere
diuo usq ad aquam et ueteris confracta cacumina fagi Omnia

Expanded text:
ia dicit. tale Lucretii avia Pieridum peragro loca, et Vergilii sed nos immensum spatiis confecimus aequor, Et iam tempus equum fumantia solvere colla. sine translatione vero id Bucolicis certe equidem audieram, qua se subducere colles incipient mollique iugum demittere clivo usque ad aquam et ueteris iam fracta cacumina f
Abbreviated transcription (Latin):
longe spetiosissimum grnus orationis. in quotrium permixta ẽ gra
similitudinis allegorie. translationis. quod frctum. quem curipum
tor motus. tantas. tam uarias hr̃e creditis agitationes cõmutationes
fluctus. qñtas ꝑturbanones. et q̃ntos estus hab& ratio comitioꝵ dies
inrermixtas. Unus aut uox interposita sępe et ꝑturbat omnia et
totam opinionem parua non nunꝗͣ cõmutat aura rumoris. Nam
id qͦ inprimis est custodiendum ut quo ex genẽ ceperis tnͣslationis

Expanded text:
 id quo trium permixta est gratia, similitudinis, allegoriae, translationis: quod fretum, quem Euripum, tot motus, tantas, tam varias habere creditis agitationes, commutationes, fluctus, quantas perturbationes et quantos aestus habet ratio comitiorum? dies intermissus unus aut nox interposita saepe et perturbat omnia et totam opinionem parva nonnunquam commutat aura rumoris. nam id quoque id primis est custodiendum ut, quo ex genere coeperis translationis,
Abbreviated transcription (Latin):
nomen caetera ꝓpriis decisa sunt uerbis. Uerum non pastor menalcas
sed uirgilius est intelligendus. Hab& usum talis allegoriȩ frequetior
cratio sed raro totius. plerumq apertis pmixta est tota apciceronẽ
talis est. Hox miror enim querorq quemꝗͣ hominem ita pessundare
alterum uerbis uelle ut etiam nauem perforet in qua ip̃e nauiget iud
cõmixtum fręquentissimum equidem cateras tempestates et ꝓcellas
m illis duntaxat fluctibis contionum Auegoriam nunc eam iniscuit

Expanded text:
 verum non pastor Menalcas, sed Vergilius est intelligendus. habet usum talis allegoriae frequenter oratio, sed raro totius; plerumque apertis permixta est. tota apud Ciceronem talis est: hoc miror, hoc queror, quemquam hominem ita pessumdare alterum velle, ut etiam narem perforet, id qua ipse naviget. illud commixtum frequentissimum: equidem celeras tempestates et procellas id illis dumtaxat fluctibus contionum semper Miloni put
Abbreviated transcription (Latin):
melior quidam gradus. nihil ip̃e significans sed prebens transitum quẽ
tropum magis astectamus ut habere magis uide amur qͣ ullo in loco desi¬
Item est medium illud cano nec diutius in eo morandum nisi usus ad¬
modum in deo nihil. ut dixi in comedis. Caetera iam non significandi
gratia sed ad ornandum non augendam orationem assumuntuR Ornat
enun epitheron quod recte dicimus appositum Ante nullis sequens
dicitur eo poctae et frequentius et liberius utuntur. Namq illi sati est
conuenire uerbo cui apponitur Itaq & dentes albi et humida uina
in his non prehendemus apud orationem nisi aliquid efficitur sine illo
qued dicitur minus est qualia. O scelus abhominandum o deformem
libidinem Exornatur aurem res tota maxime translationibus cupi¬
ditas effrenata et insanatae sustentationes et solet fieri aliis adiũ¬
tis epitheron tropis ut apud Uirgilium turpis aegestas ettristis senest
Uerumtamen talis est oratio huiusce uirtutis ut sine appositis nuda sit

Expanded text:
medius quidam gradus, nihil ipse significans sed praebens transitum; quem tropum magis adfectamus, ut habere videamur, quam ullo id loco desico; ita cano, dice. interest medium illud canto. nec diutius id eo morandum; nihil enim usus admodum video nisi, ut dixi, id comoediis. cetera iam non significandi gratia sed ad ornandam et aagendam orationem assumuntur. ornat enim epitheton, quod recte dicimus appositum, a nonnullis sequens dicitur. eo poetae et frequentius et liberius utuntur. namque illis satis est convenire id verbo, cui apponitur, itaque et dentes albos et humida vina id iis non reprehendemus; apud oratorem, nisi aliquid efficitquod dicitur, minus est: qualia sunt O scelus abominandum, o deformem libidinem. exornatur autem res tota maxime translationibus, cupiditas effrenata et insanae substructiones. Et solet fieri aliis adiunctis epitheton tropus, ut apud Vergilium turpis egestas et tristis senectus. verum tamen talis est ratio huiusce virtutis, ut sine appositis nuda sit
Abbreviated transcription (Latin):
expositio et argumentatio ad mouendum affectus ꝑtinerent quos ꝑ ome
quidem causam et maxime tamen in ingressu ao fint dñari tlamde¬
lectationem qͣuis in utraq sit eorum magis tamen ꝓprias in elocutionẽ
tur. In omni porro materiatria esse querenda an sit: quid sit. quale sit
His additiebamus demonstratiuam lauae ac uituꝑatioe constãe meo
que ab ip̃o de quo dice̾mus quac post cum acta issent. intuendum noe
opus tractatu honestorum utiliumq comtare suasoriis acccaere ter¬
tiam partem ex coniectura poise. et ne simierit et aness& futurũ ac
quo deuberaretur. Nic preciput diximus spectandum quis apua
quem quid diceret luditialium causarum alias isingulis. alias in pli¬
ess & preterea acsensione ⁊ luanone cons darc ques lioncit aut¬

Expanded text:
expositio et argumentatio, ad movendum adfectus pertinerent, quos per omnem expositio et argumentatio, ad movendum adfectus pertinerent, quos per omnem quidem causam sed maxime tamen in ingressu ac fine dominari. nam delectationem, quamvis in utroque sit eorum, magis tamen proprias in elocutione tur. In omni porro materia tria esse quaerenda, an sit, quid sit, quale sit. his adiiciebamus demonstrativam laude ac vituperatione constare. In ea quae ab ipso de quo diceremus, quae post eum acta essent, intuendum. hoc opus tractatu honestorum utiliumque constare. suasoriis accedere tertiam partem ex coniectura, possetne fieri et an esset futurum de quo deliberaretur. hic praecipue diximus spectandum, quis, apud quem, quid diceret. iudicialium causarum alias in singulis, alias in pluriesset, praeterea defensione ac translatione constar
Abbreviated transcription (Latin):
ficilia quae scͥptores diuersis opimomibus ꝑtinaciter tuendis
Itaq in toto artis huiusce tractati difficilius est uidicãe quid doceas
qͣ cum iudicaris dixeris docẽ. precipueq induabus his partibus. ꝓqͣ
sunt pauca eirca quȩ si is qui instituetur non repugnauerir pronũ
ad cętera habiturus est cursum. Nempe enim plurimum in hocla¬
boris exhausimus ut ostendemus thetoricen benedicendi scientiam &
utilem et artem et uirtutem esse materiam cius res omnes de quibus dicitꝰ
intribus fere generibus demonstratiuo. deliberatiuo iuditia¬
liq reperiri orationem porro omnem constare rebus et uerbis. In rebꝰ
intuendam inuentionem in uerbis elocutionem. In urraq colloationẽ
quac moemoria complecteretur actio commendar& oratoris offitium
docendi mouendi delect andi partibus contineri ex quibus ad docendũ

Expanded text:
ficilia quae scriptores diversis opinionibus pertinaciter tuendis ficilia quae scriptores diversis opinionibus pertinaciter tuendis involverunt. itaque in toto artis huiusce tractatu difficilius est iudicare quid doceas quam, cum iudicaris, docere, praecipueque in duabus his partibus perquam sunt pauca, circa quae si is qui instituitur non repugnaverit, pronum ad cetera habiturus est cursum. nempe enim plurimum in hoc laboris exhausimus, ut ostenderemus rhetoricen bene dicendi scientiam et utilem et artem et virtutem esse; materiam eius res omnes de quibus dicendum esset; eas in tribus fere generibus, demonstrativo, deliberative, iudicialique reperiri; orationem porro omnem constare rebus et verbis; in rebus intuendam inventionem, in verbis elocutionem, in utroque collocationem, quae memoria conplecteretur, actio commendaret. oratoris officium docendi, movendi, delectandi partibus contineri, ex quibus ad docendum
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ac simplitius magis conuenit Aut eĩ difficul¬
tate institutionis tam̃ innumerose atq ꝑplexe
deterreri solent. aut eo tempore quo precipue colenda ingenia atq
indulgentia quadam nutrienda sunt asꝑiorum attractatu rerum
arbitrantur. aut qi ad certas quasdam dicendi leges allegati conatũ
omnem reformidant. Unde existimant acaduse ut qui diligentusi¬
mi artium scͥptores extutrunt. ab eloquentia longissime fuerant
Uia tamen opus est incipientibus sed ea plana. et cum ad ingrediẽ¬
dum tum ad demonstrandum expedita Eligat itaq peritus ille pre¬
ceptor ex omnibus optima. et tradat ea demum in presentia. quac
placent. remota refutandi cetera mora. sequuntur enim discipuli
quo uexeris mox eum robore discendi crescet ctiam eruditio. idem
primo solum iter credunt esse in qͥ inducentur mox post illud cogͥtũ
etiam optimum. Sunt autem neq obscura neq ad ꝑcipiendum dif¬

Expanded text:
ientibus brevius ac simplicius tradi magis convenit. aut enim difficulientibus brevius ac simplicius tradi magis convenit. aut enim difficultate institutionis tam numerosae atque perplexae deterreri solent, aut eo tempore, quo praecipue alenda ingenia atque indulgentia quadam enutrienda sunt, asperiorum tractatu rerum os arbitrantur, aut quasi ad certas quasdam dicendi leges adligati conatum omnem reformidant. unde existimant accidisse ut, qui diligentissimi artium scriptores exstiterint, ab eloquentia longissime fuerint. via tamen opus est incipientibus, sed ea plana et cum ad ingrediendum tum ad demonstrandum expedita. eligat itaque peritus ille praeceptor ex omnibus optima et tradat ea demum in praesentia quae placet, remota refutandi cetera mora. sequentur enim discipuli, quo duxeris. mox cum robore dicendi crescet etiam eruditio. iidem primo solum iter credant esse in quod inducentur, mox illud cognituri etiam optimum. sunt autem neque obscura neque ad percipiendum dif
Abbreviated transcription (Latin):
scire. reliqua artium est: demum dispositio. et in his ip̃is primis aliquis
sensus et secundus et terrius qui nonmo ut sint ordine collocati laborand
est sed ut inter se iuncti atq ita coherentes ne commissura perlucent. cor¬
pus sit. non membra quod ita continget. si et quid quoq conueniat uide¬
rimus et ut uerba uerbis applicemus non pugnantia sed que inuicem
complectantur. Ita res non diuerse distantibus ex locis quasi micem
ignore collidantur. sed aliqua sotietate cum prioribus ac sequentibꝰ
copias tenebunt ac uidebitur non solum composita oratio. sed etiam
continua. Uerum longius forrasse progredior fallente transitu. er a
dispositione ad elocutionis precepta laboro quod proximꝰ lib̾ inchoabit
ls fere quae in proximos quinq libros collara sũt
ratio inueniendi at inuenta disponendi continer̃
quam per omnes numeros poenitus cognoscere

Expanded text:
scire. neque enim partium est demum dispositio, sed in his ipsis primus aliquis scire. neque enim partium est demum dispositio, sed in his ipsis primus aliquis sensus et secundus et tertius; qui non modo ut sint ordine collocati, laborandum est, sed ut inter se vincti atque ita cohaerentes, ne commissura perluceat; corpus sit, non membra. quod ita continget, si et quid cuique conveniat viderimus et verba verbis applicarimus non pugnantia, sed quae invicem complectantur. ita res non diversae distantibus ex locis quasi invicem ignotae collidentur, sed aliqua societate cum prioribus ac sequentibus copulatae tenebuntur, ac videbitur non solum composita oratio, sed etiam continua. verum longius fortasse progredior fallente transitu et a dispositione ad elocutionis praecepta labor, quae proximus liber inchoabit. Liber VIII his fere, quae in proximos quinque libros collata sunt, ratio inveniendi atque inventa disponendi continetur, quam ut per omnes numeros penitus cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
mina an de quibus iuditium est prius obicere uel diluere conueniat
Si multiplices cause erunt.quis ordo fatiendus. quȩ testimonia tabule¬
ue cuiusq gm̃s in actione recitande. quae reseruandae. Hacc est
uelut imperatoria uirtus copias suas partientis ad casus preliorum
retinentis parres per castella tuenda custodienda sue urbes. petendos cõ¬
ineatus obsidenda itinera mari deniq ac terra diuidentis. Sed hec in
oratione prestant. cui omnia affuerint.natura doctrina. studium.i
quare neq nemo expectet ut alieno tantum labore sit disertus uigiland¬
dicat. iterum cintendum. pellendum est. fatienda sua cinq uis. usus. sua
ratio non respitiendum ad hȩc sed in promptu habenda nec tanꝗͣ tradita
sed tanꝗͣ innata nam uiam demonstrare potest uelocitas siqua est. ue&
ars satis prestat. si copias eloquentię ponat inmedio. nostrum est uti eis

Expanded text:
mina an de quibus iudicium est prius obiicere vel diluere conveniat; mina an de quibus iudicium est prius obiicere vel diluere conveniat; si multiplices causae erunt, quis ordo faciendus, quae testimonia tabulaeve cuiusque generis in actione recitandae, quae reservandae. haec est velut imperatoria virtus copias suas partientis ad casus proeliorum, retinentis partes per castella tuenda custodiendasve urbes, petendos commeatus, obsidenda itinera, mari denique ac terra dividentis. sed haec in oratione praestabit, cui omnia adfuerint, natura, doctrina, studium. quare nemo exspectet, ut alieno tantum labore sit disertus. vigilandum , durandum, enitendum, pallendum est, facienda sua cuique vis, suus usus, sua ratio, non respiciendum ad haec, sed in promptu habenda, nec tanquam tradita sed tanquam innata. nam via demonstrari potest, velocitas sua cuique est; verum ars satis praestat, si copias eloquentiae ponit in medio; nostrum est uti eis
Abbreviated transcription (Latin):
uero non docentium sunt sed discentium.Nam medicum quid in quoq
ualitudinis gñe fatiendum sir.quid quibusq signis prouidendum. do¬
cebit. uim sentiendi pulsus venarum. coloris modos. spiritus meatus. co¬
loris distantia. quac sua cuiusq sunt. ingenium dabit. Quare plũima
petimus a uobis et cum causis deliberemus cogitemusq homines ante.
inuenisse artẽ ꝗͣ docuisse. Illa enim potentissima queq uere dicitus
ecõnrio totiusee sedis positio que non constitui nisi uelut ui re pñte põt
ubi assumendum prohemium tibi omittendum ubi utendum expo¬
sitione continua ubi partita ubi ab initiis incipiendum ubi more home¬
rico e mediis uel ultimis. ubi oĩno non exponendum qñ a nr̃is qñ ab
quo paulatim deducendus singulis anuniuersis apponenda refuratio
rescruandi perorationi anper totam actionem diffundendi affectus de
sundendi affectus de iure prius. an de equitate dicendum. an acta cri¬

Expanded text:
vero non docentium sunt, sed discentium. nam medicus, quid in quoque vero non docentium sunt, sed discentium. nam medicus, quid in quoque valetudinis genere faciendum sit, quid quibusque signis providendum, docebit; vim sentiendi pulsus venarum, coloris modos, spiritus meatum, caloris distantiam, quae sui cuiusque sunt ingenii, non dabit. quare plurima petamus a nobis et cum causis deliberemus cogite musque homines ante invenisse artem quam docuisse. illa enim potentissima est, quaeque vere dicitur oeconomica totius causae dispositio, quae nullo modo constitui nisi velut in re praesente potest: ubi adsumendum prooemium, ubi omittendum, ubi utendum expositione continua, ubi partita, ubi ab initiis incipiendum, ubi more Homerico e mediis vel ultimis, ubi omnino non exponendum, quando a nostris, quo paulatim deducendus, singulis an universis opponenda refutatio, reservandi perorationi an per totam actionem diffundendi adfectus, de iure prius an de aequitate dicendum; anteacta cri