comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad baptismum eiꝰ. huiꝰ modi ꝓrupit in
uocem. Ecce agnus di: ecce qui tollit
peccatum mundi. Propter hoc nimirũ
saluator ipse de illo dicebat ad turbas.
Quid ex istis in desertũ uidere Prophe¬
tam: Dico uobis. & plusquã ꝓpħam.
Plus reuera est quã ꝓpħa: qͥa cȩteri õs
uenturi adhuc xp̃i fuere p̾cones. hic au¬
tẽ ꝓbatissimꝰ uenit dñi p̾sentis assertor.
Plusquã ꝓpħa est: cuiꝰ manib qͦd nulli
est p̾stitum ꝓpħarũ bapti:andũ se di filiꝰ
inclinauit. Plusquã ꝓpħa est. cuiꝰ tan¬
ta est p̾rogat᷑iua meritoꝵ. ut uno eodẽ¬
q momento cęli & terrȩ arbitrum sum¬
mersum aquis tingueret in iordane
sp̃m quoq sc̃m uenientem cerneret in
columba: & attestantis uocem patͥs au¬
diret ecȩlo. Hic est ille quẽ inspirante
deo prescius annuntiat ysaias dicens.
Uox clamantis in deserto. parate uiã dñi.
uox: qui celestis uerbi & p̃co mittebat᷑ &
p̃nuntiat᷑ natiuitas. nomen & meritũ.

Expanded text:
ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in desertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus quam prophetam . Plus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius inclinavit. Plusquam propheta est, cujus tanta praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum submersum aquis tingeret in Jordane, Spiritum quoque sanctum venientem cerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . vox, qui coelestis Verbi et praeco mittebatur et tespraenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum.
Abbreviated transcription (Latin):
mulierum non ẽẽ maiorem: quia ille
omimodis maior erat ioħe. qui de uir¬
gine nascebat᷑. Hic est etiam qui malu¬
it a rege ꝓsterni: quã regem non incre¬
pare peccantem. Quib ꝑspectis aduerti.¬
te dilectissimi quantum huic reuerentiȩ
quantũ deuotionis debeamꝰ impendere.
qui ut honorabilis sic a scõ ẽ spũ ꝓpħatꝰ.
ꝓmissus ab angło. laudat᷑ a dño. & ꝑpetu¬
a sc̃ȩ mortis gła consecratꝰ. Decebat ñaq
ut mysticam natiuitatẽ eiꝰ mirabilis
uita sequeret᷑: & scãm ꝑfectamq uitã
mors ło deuota concluder&. Propter
quod fr̃s rectissime toto hodie orbe xp̃i
ȩccł̃ia pͥmordia natiuitatis eiꝰ letissima
festiuitate concelebrat: qui ȩterna mor¬
talib ade̾ẽ gaudia stupenti mundo
testis fidelissimꝰ reuelauit

Expanded text:
mulierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a smissus ab angelo, laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam perfectamque vitam 216 mors Deo devota concluderet. Propter quod, fratres, toto hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
na natiuitas consecrauit. Qui
idcirco in hoc scło suꝑna dispẽ¬
satione directus est: ut non solũ ipse ꝓ¬
merito illum p̃cipuo nunc honore uene¬
ramur. qui speciali quad̃a gr̃a obhoc
redemptorem mundi nouissimus ꝓpħa¬

Expanded text:
na nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse pmerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi novissimus prop
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ut fugiant. neq comminꝰ accede-¬
re uel ataingere audeant. unde sibi non
compendium ꝓcedere sed ꝑicł̃m ꝓuident¬
sibi imminere. si qͥd audeant inde usuͥpa¬
re: ita ꝓfecto & demones qui uere latro-¬
num & pͥncipes & magistri sunt. ubi
coronatoꝵ martyrum corpora uiderint
posita. longe ilico a conspectu eoꝵ pauidi
fugiunt & absiliunt. Non enĩ ad naturã
in agone certaminum induta corpora mar-¬
tyrum suoꝵ sicut arma portauit. huius¬
modi ẽnim arma non angłs. non archan¬
gelus. non ulla alia creaturȩ uirtus in¬
duta est: sed ipse dñs uirtutũ & angłoꝵ.¬
tum queritis preliantis in me xp̃i. Pre¬
ta ꝓpter xp̃m menbris suis impressa
circumferunt. Et sicut corona regalis
undiq decorata fulgores uarios emittit:
distincta. omni regum diademate p̃cio¬
siora. & spectabiliora redunt᷑. Et illi qͥdẽ¬

Expanded text:
rentur ut fugiant, neque cominus accederentur ut fugiant, neque cominus accedere vel attingere audeant, unde sibi non compendium procedere, sed periculum praevident imminere, si quid inde audeant usurpare. Ita profecto et daemones, qui vere latronum et principes et magistri sunt, ubi coronatorum martyrum corpora viderint posita, longe illico a conspectu eorum pavidi fugiunt et absiliunt. Non enim naturam in agone certaminum induta corpora martyrum suorum sicut arma portavit. Hujusmodi enim arma non angelus, non archangelus, non ulla alia creaturae virtus induta est, sed ipse Dominus virtutum et angeloruntum quaeritis praeliantis in me Christi. Preta propter Christum membris suis impressa ferunt; et sicut corona regalis, undique decorata, fulgores varios emittit, distincta, omni regum diademate pretiosiora et spectabiliora redduntur. Haec ille
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas nobis enituit.¬
& totius anni diebus
splendidior
dies hodierna prefulget: non den̾sitatis
solis radiis illuminata p̃clarius: sed de
lumine martyrum supra choruscum
fulgoris micantem illustrata sublimius.
Multis & enim solib illustriores martyres.
& magnis luminarib clariores: ꝓpterea
hodie si dici potest. cęlo ipso ornatior terra
letatur. Sed in hac comꝑatione non atten¬
das cinerem scõꝵ corpoꝵ nec fauillam reli¬
quiarum carnis. omĩaq ossa consump
hi gͦ ipsi de suꝑno solis circulo in terra
radii xp̃o emittente iaciuntur: & a cor¬
porib eoꝵ ꝓsilientes. chorusca luce fulgo¬
ris sicut speciem eccliȩ gaudentis illustrart:
ita faciem diaboli inuidentis obcȩcant.
Nam ut audaces latronum duces. siue
impii sepulchroꝵ effossores. si forte dum
predas agunt. aut spolia capienda conqͥ¬
runt. in arma uel ornamenta imꝑatoris
incurrerint. quamlib& cupidi p̾darum.
tamen ita agnitis regis insignib deter-¬

Expanded text:
festivitas nobis enituit, et totius anni diebus splendidior dies hodierna praefulget? Non densatis solis radiis illuminata praeclarius, sed de lumine martyrum supra coruscum fulguris micantem illustrata sublimis, multis enim solibus illustriores sunt martyres et magnis luminaribus clariores; propterea hodie, si dici potest, coelo ipso ornatior terra laetatur. Sed in hac comparatione non attendas cinerem sanctorum corporum, nec favillam reliquiarum carnis, omniaque ossa consumptHi ergo ipsi de superno Solis circulo in terram radii, Christo emittente, jaciuntur, et a corporibus suis prosilientes corusca luce fulgoris, sicut speciem Ecclesiae gaudentis illustrant, ita faciem diaboli invidentis obcaecant. Nam ut audaces latronum duces, sive impii sepulcrorum effossores, si forte dum praedas agunt, aut spolia capienda conquirunt, in arma vel ornamenta imperatoris incurrerint, quamlibet cupidi praedarum, tamen agnitis regis insignibus deter
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦo de humana natinitate susceꝑat: Ap̃e enĩ¬
& filiꝰ di uiuiutͥusq nat᷑ȩ indiuisũ ꝯtinet saera¬
mentum. uere suscipiendum cunctis &
mirabilem piscatorem qui dum maris ꝓ¬
funda rimatur. ad altissimum maiestatis
ȩternȩ ꝑuenit archanum. Hii itaq st̃ eccłaꝵ
columne petrꝰ & paulus: quos & uita sc̃is¬
sima uenerabilem̾ ꝑduxit ad mortẽ. & glo¬
riosus occasus fecit esse ꝑpetuos: quos ñ
solum honoramꝰ ut martyres. sed & ut
magistros patresq martyrum ueneram:
qui ȩccłam dĩ & cȩlestis p̾dicationis doct᷑¬
na. & pii sanguinis effusione fundarunt.¬

Expanded text:
et quod de humana nativitate suscepeet quod de humana nativitate suscepe Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum maris profunda rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione fundarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit e cȩlo. qui quod ꝑsequi uidebat᷑
eccłiam. non impietate irreligiosi animi
seuiebat. sed sub nube ignorantiȩ nou̾a
non ꝑspiciens grãm. amore antiq̃ deuo¬
tionis errabat. Ido deniq ab oculis eiꝰ¬
ueteris umbrȩ caligo detersa ẽ: ut uerũ
illud lumen quod e cęlestib choruscabat.
& sibi adquireret. & om̃ib reuelaret. Ce¬
catus illuminatusq est: non alia dispen-¬
satione. nisi ut clausis carnalibus ocłis
spiritalis ei aspectus ad inspiciendam
dei głam formaretur. Accepit & fidelissimꝰ
carne positum. & diuinitatẽ suam sub
specie assumpti hominis occultandem fi¬
lium ẽẽ d̃i uiui sc̃i sp̃s radio illuminatꝰ
inspexit. Ait enim dño ꝑcunctanti qͥs
esse abhominib putaret᷑: tu es inquiens
xp̃c filius dĩ uiui. Quis non responsio¬
nis plenitudinẽ piscatorem ꝓtulisse mi¬
retur: qui compendio breuissime confes¬
sionis aꝑuit & qͦd de patre habebat dñs

Expanded text:
vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis eveteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimuum nostrum in carne positum, et divinitatem suam sub specie assumpti hominis occultantem, Filium esse Dei vivi Spiritus sancti radio illuminatus inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ hodie natalem solemp-¬
niter cęlebramꝰ: cunctis est
honoranda credentib. quos ꝓiusticiȩ
pietatisq plenitudine. saluator mundi
humano generi & patres esse dedit
& iudices. Quante autẽ integritatis.
quanteue pietatis fuerint hinc uel
maxime ꝑ uidendum est: qͦd ille eos
ad emendationẽ corrupti scłi & mini¬
sterium suȩ uoluntatis elegit quẽ non
fallebat electio. Uocauit name pe¬
trum opib pauꝑem oꝑe piscatorem:
qui a conuersatione populari & cõ¬
munione urbium segregat᷑. uitã inter
fluctus agebat innocuam: & uictum
de simplicitate querebat. Quem tamen ita
dixerim pauꝑem. ut competens ei substan-¬
tia non deesset: quẽ bene merentem de
deo copiosi maris diues unda pascebat. Cle-¬
ctus gͦ est ad p̃dicationem salutaris uer-¬
bi. ut mutata uice. cęlestis mysterio sacra¬
menti qui captura piscium alebatur:
salute hominum pasceret᷑. Gł osissimum
etiam paulum ad fidem nominis sui xp̃c

Expanded text:
quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis donum sc̃ȩ illuminationis
ac uirtutis infundat: Nobis donet
ut quod ab illo audiuimus. recte in¬
telligamus. sicut oportet faciamus:
uobisq faciendum sermone sufficien¬
ti & congruo p̃dicemus: llobis quoq
donet ut quod ab illo ꝑseruos eius
auditis. & corde intelligatis. & opere
faciatis. Hȩc gͦ diuina miscłia oꝑet᷑
in om̃ib nobis: ut nos quos uoluit dis
pensatores esse fideles faciat & prudentes.
uos quoq faciat obȩdientes & humiles
ut mensuram tritici dñici quam uobis
damus. communem uobiscum salubri¬
ter atq utiliter habeamus.

Expanded text:
universis donum sanctae illuminationis universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligatis, et opere faciatis. Hoc ergo divina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et prudentes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici dominici, quam vobis damus, communem vobiscum salubriter atque utiliter habeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑegrinos xp̃i libenter excipiat.
Precinctos habeat lumbos ut fugiat
elationem: ardentem habeat lucernã
ut seruet humilitatem. Precinctos ha¬
beat lumbos ut expellat a se inuidiam
& liuorem: ardentem habeat lucernã.
ut puram cunctis ex hibeat caritatem.
Precinctos habeat lumbos ut non ex¬
hibeat membra sua arma iniquitatis
peccato: ardentem habeat lucernã. ut
exhibeat membra sua arma iusticiȩ d̃o.
qua dñi redemptoris est pascenda fami¬
lia. Ex hac uobis quantum dñs tribu¬
it damus: ipsumq dñm iugiter exo¬
ramus. ut & nos & uos intimore gr̃ȩ
suȩ pascere dignet᷑ auxilio. Auferat
anobis dominationem praue cupidi¬
tatis: donet om̃ib profectum & ꝑse¬
uerantiam caritatis. Lumbos nr̃os ip¬
se precingat. lucernas nr̃as ipse ar¬
dere faciat. ardentesq custodiat: ut
nec refrigescat nr̃a caritas. nec aliqua
nobis dominetur iniquitas: sed dñs
ac redemptor nr̃ om̃ib gr̃am tribuat.

Expanded text:
ut peregrinos Christi libenter excipiat: ut peregrinos Christi libenter excipiat: praecinctos habeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitiae Deo .qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat,
Abbreviated transcription (Latin):
nganimiter ꝑseuerant: dum terrena
contempnunt. & cȩlestia concupiscuit.
dum solliciti pacem custodiunt: dũ
se inuicem pure diligunt. dum mu-¬
tuo se honore preueniunt. dum man-¬
suetudine cordis & humilitate ꝓficiunt:
dum misccłiȩ oꝑa libenter atq
hilariter faciunt : dumq in oꝑibus
bonis non hominib sed deo placere
nem : ardentem habeat lucernam.
ut custodiat castitatem. Precinctos ha¬
beat lumbos. ut aliquid alienum
nec rapiat nec furet᷑:
ar¬
dentem habeat lucernam ut de
suo misccłiter oꝑetur. Precinctos ha¬
beat lumbos ut minorem non oppri-¬
mat: ardentem habeat lucernam ut
defensionis impendat. Precinctos habe¬
at lumbos. ut habenti non auferat cy¬
bum: ardentem habeat lucernam.
ut esurienti tribuat alimentum.¬
Precinctos habeat lumbos ut non ex¬
poliet uestitum: ardentem habeat lu¬
cernam ut uestiat nudum. Precinẽ¬
tos habeat lumbos. ut domum nulliꝰ
inuadat: ardentem habeat lucernam

Expanded text:
nganimiter perseverant, dum terrena nganimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere nem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentumpraecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam,
Abbreviated transcription (Latin):
cordat tamen in utroq salutis humanȩ
sententia qua p̃cipitur ut non peccemꝰ:
iubemur ut bonis oꝑib
insistamus. Precepit itaq dñs ꝑ beatũ
dauid dicens. Declina a malo & fac bo¬
num. Pysaiam quoq om̃s his ammo¬
net uerbis. Auferte malum cogitationũ
ur̃arum ab oculis meis: quiescite agere
a malo: Quid
est sint lucernȩ ardentes: nisi facite bo¬
num. Quid est sint lumbi ur̃i precine̾¬
ti: nisi quiescite agere ꝑuersȩ: Quid
est sint lucerne ardentes: nisi discite
benefacere: Precinguntur gͥ fidelium
lumbi. dum concupiscentia mala com¬
primitur. dum iniqua cogitatio co¬
hibetur: dum libidini resistit animus.
dum lasciuiȩ denegatur effectus: dũ
calcatur luxuria. dum auaritia con-¬
tempnitur. & rapina: dum ꝓximi le-¬
sio deuitatur. dum suꝑbia uincitur:
oum inuidia suꝑatur. Ardent uero lu¬
Ncernȩ fidelium. dum recte fidei regłam
seruant. dum in sinu matris ȩccł̃iȩ lon¬

Expanded text:
cordat tamen in utroque salutis humanae cordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae lo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scilic& diuino sit p̃cepto condigna
quȩ nr̃e saluti congrua repperiatur &
commoda. Neq enim frustra quodam
loco ipse dñs ait. Uerba que ego locutꝰ
sum uobis: sp̃s & uita sunt. In lumbis
itaq concupiscentia carnalis ostendit᷑:
in lucernis uero fides & caritas xp̃iana
monstratur. Iubens gͥ dñs lumbos nr̃os
p̾cingi: concupiscentias carnales sine
dubio precipit refrenari. Imꝑans autẽ
ut lucernas ardentes habeamus: hoc
utiq iubet ut & lumine uere fidi splen¬
deamus: & sc̃ȩ caritatis oꝑib ferueamꝰ.
Iubens ut sint lumbi nr̃i precincti man¬
Adat ut mala desideria atq oꝑa fugia¬
mus. Iubens ut sint lucernȩ nr̃e arden¬
tes: monet ut bona diligamus atq̃
faciamus. Ista quȩ de euangłio pro¬
posuimus: cum ꝓpħicis sermoni¬
bus conferamus. Utrumq enim testa¬
mentum d̾s unus instituit: unus
oñs dedit. Et si sunt utriꝰq testam̃ti
diu̾isa ꝓ temporib sacramenta: con¬

Expanded text:
quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, con
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m fr̃s in celis ponamus: ut etiam
cor nr̃m in cęlis habere possimꝰ. Neces¬
se est enim ut quo p̾cesserit dilectionis
thesaurus: illuc etiam cogitationis
sequatur affectus. Ido ueritas ait. Ubi
enim thesaurus ur̃ est:. ibi & cor ur̃m
erit. Ut gͦ in celis thesauriremꝰ: cȩlestia
diligamus. Uis nosse ubi thesauritas: Atten¬
de qđ amas. Uis nosse qͦd amas: Attende qd
cogitas. Ita fiet ut thesaurũ tuũ ex tuo amo¬
re cognoscas. & amorẽ tuũ indicio tuȩ cogi¬
tationis intelligas. O stendens au¬
tem dñs quomodo in cęlis thesaurira¬
re possimus ait. Sint lumbi ur̃i pre¬
cincti: & lucerne ardentes. Si istum
dñi sermonem scdm litteram uelimꝰ
acciꝑe: nichil in eo commodi spirita¬
lis possumus inuenire. Qd enĩ ꝓficit
tem. si aliqͥs
corporaliter aut lumbos suos p̾cingat.
aut lucernam accendat: Alia gͦ in pre-¬
cinctis lumbis & lucernis ardentib
querenda est intelligentia spiritalis:

Expanded text:
nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit tem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis,
Abbreviated transcription (Latin):
mosinam faciat: lantum oꝑetur bona
uoluntas. quantum suppetit facultas.
ꝑfectus possideat primum uirtutis lo¬
cum: imꝑfectus saltem ꝑueniat ad
scđm. Efficiatur ille głose indiguis:
sit iste laudabiliter largus. Sit ille
sc̃ẽ pauꝑtatis ardentissimus amator:
sit iste scoꝵ pauꝑum piissimus consola¬
tor. Habeat iste apud dm̃ patronos pau¬
peres: quos ille se gaudet uirtutis ha¬
bere consortes. Sit ille talis qui cum
oño iudicaturus sedeat: sit iste talis
qui ad dexteram iudicandus assistat.
Sit ille talis qui ȩterna tabernacula
ꝑpetuo iure possideat: sit iste talis quẽ
ille recipiat. Ammonet enim nos dñs
rium est om̃ib nobis: ut in bonis oꝑi¬
bus nemo sit segnis. nemo sit sterilis.
Nemo p̾sentium delectatione futuracon¬
tempnat : nemo ȩterna despiciens. so¬
la temporalia ꝑuersus aspiciat. Nemo
spiritalib corporalia p̾ferat: nemo ter¬
rena cęlestib anteponat. Thesaurum

Expanded text:
mosynam faciat. Tantum operetur bona mosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominrium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓpterea xp̃ianus deb& uitio ra¬
pacitatis in sistere: quia forte nondum
potest om̃s res suas pauꝑib erogare .
Aut ido deb& aliena concupiscere: qͥa
ꝓpria necdum potest omnino contem¬
pnere  Absit hoc fr̃s ab om̃ib xp̃ia¬
nis: auertat hoc d̾s a fidelib suis. Apłs
enim ueraciter dicit: quia neq auari
neq rapaces regnum di possidebunt.
Manifestum est autem quia om̃s qui
a regno di alienabunt᷑ : in ȩterno igne
cum diabolo eiusq angłis dampna-¬
buntur. Proinde dilectissimi si non õs
possunt implere qđd dñs ait. uendite quȩ
si non assit dira cupiditas: omĩb salu¬
bre. si ferueat caritas. Cunctis gͦ de¬
bet ẽẽ commune: ut om̃ib donetur
ȩterna felicitas. Qui gͦ tantam uirtutẽ
accepit a dño. ut omnia quȩ in mundo
sunt cȩlestis regni amore contempnat.
quȩ habet uendat. & egenis expendat:
qu uero tantȩ uirtutis nondum est.
de his quȩ habet. in quantum habet ele-¬

Expanded text:
quid propterea Christianus debet vitio raquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, elee
Abbreviated transcription (Latin):
suo non dederit  Et si uidicium si¬
ne miscđia erit illi. qui non fecit
miscdiam: quale iudicium erit
illi qui fecerit & rapinam: Timeamꝰ
gͦ fr̃s. timeamus actus nr̃os. obȩdi¬
ens xp̃o uendat quȩ possidet & ele-¬
mosinam det. ut de terra cor ad cȩlum
leuet. ut auariciam calcet. ut ad ꝑfectio¬
nis culmen tota mentis intentione fe¬
stinet: ut non sit sollicitus quȩ sunt
mundi. sed quȩ sunt dñi : ut mundũ
sibi crucifixiim habeat. seq mundo cru¬
cifixum exhibeat: ut sit omnino pauꝑ
in scł̃o. & diues in xp̃o. Quis ignoret¬
boni huius magnitudinem:: Uidemus
autem non om̃ĩb uendendarũ rerũ
suarum in eẽ uirtutem. Unusquisq
enim proprium donum habet a dõ.¬
alius quidem sic. alius autẽ sic. Ecce
hoc tam magnum bonum implere pau¬
ci possunt: multi non possunt. Nũ qͥd
quia paucis donatur ista ꝑfectio: pro¬
pterea debent eẽ pessimi. quicumq in
bono nondum possunt ẽẽ ꝑfecti: Nũ¬

Expanded text:
suo non dederit? Et si judicium sisuo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoretboni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum ex Deo, alius autem sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nun
Abbreviated transcription (Latin):
grãm sumministrat. Pluiuia d̃i est ser¬
mo scȩ p̾dicationis: cultura di est in¬
fusio grẽ spiritalis. D̾s igitur p̃cepto
nos compluit: aduͬrio colit. Dum cõ¬
pluit aufert a nobis ignorantiȩ siccita¬
tem: dum colit bene uiuendi condo¬
nat ubertatem. Dum pluit. terrã nr̃i
cordis irrigat: dum uero colit. de ipsa
terra spinas & tribulos mundanȩ cu¬
piditatis extirpat. Debemus itaq
fȩcundari cȩlestib pluuiis: debemus¬
itaq congrua fructificatione manib
suꝑni respondere cultoris. Et si non
possunt om̃s arbores ȩquales fructus
afferre nulla tamen debet in agro
onĩco sterilis ꝑmanere. Multum me¬
tuenda nobis est fr̃s illa sententia cõ¬
minantis. qua dicit᷑: omnis arbor quȩ
non facit fructum bonum. excidetur
& in ignem mittetur. Quod si sterili¬
tas in ignem mittitur: rapacitas qͥd
meretur : Aut quid recipiet qui ali¬
enum tulerit: si semꝑ ardebit qui de

Expanded text:
gratiam subministrat. Pluvia Dei est sergratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de
Abbreviated transcription (Latin):
mensura loquimur: ex ipsa sicut ds̃
diuidit uniuersi pascamur: inde ali¬
menta bone uitȩ sumamus: ut ad ȩter¬
nȩ uitȩ premia ꝑuenire possimus In
illum credentes. in illum sꝑantes. illũ
p̾ om̃ib & in om̃ib diligentes. qui seipsũ
nobis & alimentum prestat ne deficia-¬
mus in uia: & premium seruat. ut
gaudeamus in patria. Ap̃c est enim
uiatoꝵ: ipse sacietas & exultatio quies¬
centium beatoꝵ. Ad ipsam itaq tritici
mensuram ꝑtinet qđ dñs ait. Uendite
quȩ possidetis⁊ & date elemospiam. faci¬
te uobis sacculos qui non ueterescunt.
theaurum non deficientem in cȩlis:
quo fur non appropiat. neq tinea cor¬
maxime xp̃ianis om̃ib appetendum:
ut unusquisq deficere non delectetur
in peius. sed om̃s ꝓficere studeamus
in melius. Arbores sumꝰ fr̃s: in agro do¬
minico constitute. Ds est autem nr̃ agri¬
cola. ille nos compluit. ille colit. ipse fe¬
cunditatem donat: ipse fructificandi

Expanded text:
mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credenprae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam; facite vobis sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque tinea cormaxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi
Abbreviated transcription (Latin):
ex istimet. neglectoq miliciȩ spiritalis
officio seruus piger infideliter inpru¬
denterq dormitet: ipse beatus apłs
ait. Oportet enim ep̃m sine crimine
esse sicut di dispensatorem. Serui gͦ
patris familias sumus. dispensatores
dni sumus: mensuram tritici quã
uobis erogemus accepimus. Qui uͦ sit
ista mensura tritici si queramus: ipsã
quoq nobis beatus paulus ostendit
dicens. Unicuiq sicut d̾s diuisit men¬
suram. fidi. Quam gͦ mensuram triti
ci d̃s nuncupat. ipsam mensuram fi¬
dei paulus appellat: ut agnoscamus
non aliud esse spiritale triticum. quã
xp̃iane fidi uenerabile sacramentum.
Huius tritici mensuram uobis in nomi¬
ne dñi damus: quotiens illuminati
dono gr̃e spiritalis scđ̾m regulam uere
ficłi disputamus. Et eandem tritici men¬
suram ꝑ dominicos dispensatores accipi¬
tis: cum cotidie ꝑdĩ famulos uerbum
ueritatis auditis. De ipsa nunc gͦ tritici

Expanded text:
existimet neglectoque militiae spiritalis existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beatus Apostait: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio qui suis discipłis ait. uos
uocatis me magister & dñe: & benedici¬
tis. Sum & enim. Que est etiam huius
dni familia:. Nimirum illa est quã
ipse dñs de manu inimici redemit:¬
& suo dominio mancipauit. Hȩc autẽ
familia sc̃a est eccła catholica. quȩ ꝑ
orbem terrȩ copiosa fertilitate diffun¬
ditur: & redemptam se p̾tioso sui dñi
sanguine głatur. Filius enim homi-¬
nis sicut ipse ait. uenit non ministra¬
ri sed ministrare & dare animam suã
redemptionem ꝓ multis. Ipse est etiã
pastor bonus. qui animam suam po¬
suit ꝓ ouib suis. Grex gͦ boni pasto¬
ris : ipsa est familia redemptoris. Dis¬
pensator uero quiᷤ sit quem oportet
esse fidelem pariter & prudentem:
paulus nobis ostendit apłs: qui de
se suisq sociis loquens ait. Sie nos
existimet homo ut ministros xp̃i:
& dispensatores ministerioꝵ di. Hic
iam queritur inter dispensatores: ut
fidelis quis inueniatur. Ne quis autẽ
nr̃m solos apłos dispensatores factos

Expanded text:
sine dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur fidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus ad salutem consulitur uniu̾¬
sis. quos dñs saluare dignatur. Ibi ẽ
quod omni ȩtati congruat: ibi quod
om̃ĩ ꝓfessioni conueniat. Ibi audimꝰ
p̃cepta quȩ faciamꝰ: ibi cognoscimus
premia quȩ speremus. Ibi est iussio
quȩ nos ꝑlitteram doceat & instruat
ad scientiam: ibi ꝓmissio quȩ ꝑ grãm
trahat & ꝑducat ad głam. Seruoꝵ¬
gͥ quos popło suo p̾posuit dñs specia¬
le uolens officium demonstrare: ait¬
quod ex euangłio modo audiuimus.
Quis putas est fidelis dispensator &
prudens quem constituit dñs suꝑ fa-¬
miliam suam: ut det illis in tempore

Expanded text:
prorsus ad salutem consulitur univeprorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat ad glo quos populo suo praeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, aitquod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut det illis in te
Abbreviated transcription (Latin):
ominicus sermo quem
debemus om̃s non solũ
studiose. uerum etiam
sapienter audire. cui nos
oportet humiliter ac delectabiliter obe¬
dire. moderationis suȩ tenens ubiq
temperiem. ut nec ouib desint pabula
nec pastorib alimenta. quȩdam speci¬
aliter solis precepit nobis: quȩdam uͦ
generaliter & nobis & uobis. Nob̾ nãq
id est seruis quos pater ille familias
rerum om̃ium dñs ad hoc in sua mag¬
na domo constituit. ut popło eius
uerbum gr̃ȩ ministremus specialiter
iniungitur sc̃ȩ p̾dicationis officium:
generaliter uͦ & nobis & uobis salu¬
taris indicitur obȩdientia mandatoꝵ
Inquib denuo mandatis tanquam
ditissimis ferculis. sic cęlestium deli¬
ciarum copia spiritalis exuberat.
ut in uerbo di abundet quod ꝑfectus
comedat: habundet etiam quod par¬
uulus sugat. Ibi est enim simul & la¬
cteus potus. quo tenera fidelium nu¬
triatur infantia: & solidus cibus qͦ
robusta ꝑfectoꝵ uiuentus spiritalia
sc̃ȩ uirtutis accipiat incrementa. Ibi

Expanded text:
ominicus sermo, quem debemus omnes, non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtutis accipiat incrementa. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdote uincebat. Noli inquit fili
mestus esse: post triduum me seque-¬
ris. Hoc est. noli tristis esse uelut apud
scłm derelictus: nam nec te fides uita¬
q tua tali morte priuabit. Nulla te
de meo transitu quo ego gaudeo ꝑtur-¬
bet anxietas quia mox & tu habiturꝰ
es de tua passione lȩticiã. Uere bea¬
ti laurentii gła singłaris. qui tantum
de do suo consecutus est gr̃ȩ. ut ei mar¬
tyr de martyrio ꝓpħaret. quẽ ꝓ suoꝵ
pre rogatiua meritoꝵ ante uictoria le¬
tificauit. quam pugna terreret. Ergo¬
ut comperit ore sacerdotis & martyris se
quoq omnimodis assumendum: congre¬
gatis in opum turbis eccłasticum censum
religiosa liberalitate diui sit. Quam
ꝓfundum spiritalis uiri & quam celeste
consilium ut & egenis consuleret. & mul¬
titudine consumente quȩ dederat inuenipi
non posset quod raꝑet ꝑsecutor: illam ni¬
mirum secutꝰ sententiam. disꝑsit dedit
pauꝑib. iusticia eiꝰ manet in ȩternum.

Expanded text:
sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum me sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergout comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternum .
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ est frr̃s ac do placitum
ut natalem beati lauren¬
tii p̃cipua deuotione uene¬
remur: cuius radiantib
flammis. uictrix in hunc
quoq diem doto orbe. xp̃i choruscat ec¬
clesia. Qui cum in sede głosissimi patͥar¬
chȩ diaconat᷑ fungeretur offitio: puri¬
tate in nocentis uitȩ fortissimȩq mortis
triumpho. apłico se consortio copulauit.
Nec immerito eum apłoꝵ supparem
p̃dicamus. cui & castitas animi leuiti¬
cum ministerium dedit: & plenitu¬
do fidi. martyrii contulit dignitatem.
Quã uenerabilis sixtus romanȩ urbis anti¬
stes eum impietatẽ seuientis mundi per
tormenta suꝑaret. & regnis cȩlestib¬
esset iam uicinus. uideretq eũ pater-¬
na de morte tristissimum: ita illum
spũ p̃scientiȩ compellasse narratur.
Noli fili mestus esse. post triduum me
sequeris. Unde apparet km̃i. beatũ lau¬
rentium non de sac̃dotĩsui uictoria ha¬
buisse tristiciam: sed doluisse. quia ñ¬
etiam ipse mundum cum suo pariter

Expanded text:
m est, fratres, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse narratur: Noli, inquit, fili moestus esse, post triduum me sequeris. Unde apparet, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter
Abbreviated transcription (Latin):
ei in ȩternum manebit iusticia. qua &
scõ compleuit oꝑe. & głosissimo martyrio
consecrauit: Hoc itaq dolore furor genti¬
lis accensus. craticulam continuo parat
accensam: suꝑ quam cremandum lauren¬
tium ꝑmenbra distenderet. ut indigna¬
tionis suȩ flaminas impiis ignib uindi-¬
caret. Ardet ꝓfecto totis uiscerib fortis¬
simꝰ martyr & uritur: sed regnum
celi ꝓmissaq dĩ. fideli mente ꝑtractans.
refrigerio conscientiȩ uictricis exultat.
Nec penali flexus incendio est. cuiꝰ in
pectore in suꝑabilis scĩ sp̃s flamma fer-¬
uebat. Aut numqͥd cedere poterat mo¬
mentaneȩ corporis ustioni: cuiꝰ fides eter-¬
num gehennȩ extinguebat ardorem:
Suꝑatis itaq flammarum ministris.
omne mundanȩ insaniȩ refrixit incen¬
dium: & ad hoc usq diabolica ꝓfecit
intentio. ut & uir fidelis ad dñm suũ
głosus ascenderet. & crudelitas ꝑseqͦn¬
tium cum suis ignib confusa torpesce-¬

Expanded text:
n aeternum manebit justitia, quod et sancto complevit opere, et gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesce
Abbreviated transcription (Latin):
mente poscimꝰ. Accipe quod offerimus.
tribue quod rogamꝰ: & excusa quod
timemus. Sc̃a maria succurre miseris.
iuua pusillanimes refoue flebiles ora
ꝓ popło. interueni pro clero intercede
ꝓ deuoto femineo sexu: sentiant om̃s
tuum iuuamen. quicumq cȩlebrant
tuam cominemorationem. Assiste parata
uotis poscentium: & repende om̃ibus op¬
tatum effectum. Sit tͥ studiũ assidue
orare ꝓpopło di. quȩ meriuisti benedic̃¬
ta p̾tiũ ferre mundi: prestante dĩ & ho¬

Expanded text:
mente poscimus. Accipe quod offerimus, mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta Maria, succurre miseris, juva pusillanimes, refove flebiles, ora pro populo, interveni pro clero intercede pro devoto femineo sexu. Sentiant omnes tuum juvamen, quicunque celebrant tuam commemorationem. Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Ofelix obȩdientia. o insignis gr̃a. quȩ
dum humiliter fidem dedit: celi in se
opificem corporauit. Impleuit in eam
oñs. qd dudũ p̃dixerat. obȩdientiam
malle quã sacrificiũ: & scientiam
dĩ plusquã holocausta. Hȩc fuit uera
obȩdientia. om̃ĩ sacrificio gratior:.
hec uoluntas cunctis hostiis acceptior.
Hinc ꝓmeruit głam: quã ipsa post¬
ra gr̃arũ & laudum preconia impen¬
dere: quȩ singłari assensu tuo mundo
succurristi ꝑdito: Quas tͥ laudes fragi¬
litas humani generis ꝑsoluat: qđ solo
tuo comertio recuꝑandi aditum inue¬
nit : Accipe itaq quascumq exiles. &¬
quascumq meritis tuis impares gr̃ar̃u
actiones: & cũ susceꝑis uota: culpas nr̃as
orando excusa. Ad mitte piissima p̾ces¬
nr̃as intra sacrarium tuȩ exauditionis:¬
& reporta nobis antidotum reconcilia¬
tionis. Sit ꝑ de excusabile qđ ꝑ te inge¬
rimus: sit ꝑͣte impetrabile quod fida

Expanded text:
O felix obedientia, o insignis gratia, quae O felix obedientia, o insignis gratia, quae dum fidem humiliter dedit, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postra gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida