comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Maiorert efgo a itilior que fidelib: prodert & rempenẽopus
Iẜiergo conueniat uniuerra ecclesia in unul& om̃s linguiploquant
hoc estripieri potest. ut concede re tur uobis qui om̃s hoc uultis¬
m¶ Intret autem a idtota aut in fidelis ꝥ Ideotae nuꝑcredenter
dicuntur hoc locołnonne dicent quod in panitiss picut iudȩs
de aportolis dixerunt s hn plenisunt murto  aliter ƿicut
fidelis uel idiota conuincitur ab omnib: aiiudicatur abom¬
nibur socculta etiam cordis eius manifepta ꝑiunt iquando
eius pulratur conpcientia ꝑ doctrinam đ ita cadens in facie
adorabitdm pronuntians qđ uere dr̃ in uobispit Ipicut nabu¬
chodonosos adorauit damelem Illere dr̃ uerter ipre ẽ dr̃
Iost qua somniũ quod oblitus fuerat & interp̃tatione eius
audissettsquid ergo ẽ pratres quidergo ẽ faciendũ uel quid
de finiemus epre tenendum ¶Cum conuenitis unus quis que
ur̃m pral mum habet doctrina habet hoc ert intellegit¬

Expanded text:
Major est ergo et utilior, quae fidelibus prodest, et semper est opus. Si ergo conveniat universa Ecclesia in unum, et omnes linguis loquantur. Hoc si fieri potest, ut concederetur vobis, qui omnes hoc vultis. Intrent autem idiotae, aut infideles. Idiotae nuper credentes dicuntur hoc loco. Nonne dicent, quid insanitis? Sicut Judaei de apostolis dixerunt: Hi pleni sunt musto. Aliter, sicut fidelis, vel idiota: convincitur ab omnibus, dejudicatur ab omnibus. Occulta enim cordis ejus manifestaatur conscientia per doctrinam. Et ita cadens in faciem, adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus in vobis sit. Sicut Nabuchodonosor adoravit Danielem: Vere Deus vester ipse est Deus, postquam somnium quod oblitus fuerat, et interpretationem ejus audisset. Quid ergo est, fratres? Quid ergo est faciendum, vel quid definiemus esse tenendum? Cum convenitis unusquisque vestrum psalmum habet, doctrinam habet. Hoc est, intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
trario que rint decem milias estique rendum ut alios inrtpua
quam decem milia uerborum in lingua. idert proprio intel¬
lectu  rimplicinatione E ꝑ r̃s nolite pueri eppici penrib:
Scire debetis quamdiu futura es linguae uel quare pint
datel sed malitia paruuli estote  senribus autem perpecti
estote  Malitia debetis paruuli eppe non pensu : simul
ostendit neminem nisi paruulum malitia sensu erse per¬
fectums quia inmaliuolã animã ñ introibit papientia :¬
In lege pcribtumert iqm̃ in aliis linguis & labiis aliis loquar
populo huicł & necric ex audient medicit dñs i ex poritio:
etiam hoe rignum dabo ut ꝑ scõs meos inuritato sermone loquar¬
đ nec pic quidem eloquentem intellegent I Itaque linguae in
signum funt ñ pideliburs hic optenditur crescente pide rgna
cessare quando infideliũ caura danda eẽ prediceba tur¬
¶ Sed infidelibus iut eius paltim adminatione moue antur

Expanded text:
trario, quae sint decem millia, est quaerendum. Ut et alios instruam: trario, quae sint decem millia, est quaerendum. Ut et alios instruam: quam decem millia verborum in lingua. Id est, proprio intellectu et simplici ratione. Fratres, nolite pueri effici sensibus. Scire debetis quamdiu futurae sunt linguae, vel quare sint datae. Sed malitia parvuli estote, sensibus autem perfecti estote. Malitia debetis parvuli esse, non sensu: simul ostendit neminem nisi parvulum malitia, sensu esse perfectum. Quia in malivolam animam non introibit spiritus nim scriptum est: Quoniam in aliis linguis, et in aliis labiis loquar populo huic, et nec sic exaudient me, dicit Dominus. Etiam hoc signum dabo, ut per sanctos meo inusitato sermone loquar, et nec sic eloquentem intelligent. Itaque linguae in signum sunt, non fidelibus. Hic ostenditur, crescente fide, signa cessasse, quando infidelium causa danda esse praedicebatur. Sed infidelibus. Ut ejus saltem admiratione moverentur.
Abbreviated transcription (Latin):
adorationem requiratur ƿp̃prermo ñ intellegendusert qui
ñ num quam mentem alia cogitante p̃catur¶ Mens autẽ mea
qui enim interp̃tatur necepreert ut ante ipre incellegat.
sant alii cecerũ byibene dixenis pp̃ubenedicitur omne quod
uere & recundum dm̃ dñs qui rupplet locum ideote slaicum
rignipicat quinullo gradu eccleriaptico fungitur Ialiter
in anitatem pcientiae incorde ignariquis implet I quo modo dicit.
amen ruperituam bene dictionems qm̃ quid dicas nescitꝰ quo modo
tuȩ ꝑhibet bene dictioni tertimoniũ uel conrenrums namtu
quidem bene gratias agis sed alter ñ aedipicaturs quod rupe¬
natiam non habere a uopideo ꝓhibere & idcinco nonloqui
ped in ecclepiae uolo quinque uerba rensum eo loquis pedmalo
perpauca ad pro fectum loqui quam multa quȩ nulli ꝓficiant:
squidam pane querunt quesunt quinque uerba a quib: econ Not¬

Expanded text:
ad orationem requiratur spiritus, sermo non intelligendus est, qui ad orationem requiratur spiritus, sermo non intelligendus est, qui nonnumquam, mente alia cogitante, precatur. Mens autem mea Qui enim interpretatur, necesse est ut ante intelligat gant alii. Caeterum si benedixeris spiritu. Benedicitur omne quod vere, et secundum Deum dicitur. Quis supplet locum idiotae? Laicum significat, qui nullo gradu ecclesiastico fungitur. Aliter: Inanitatem scientiae in corde ignari, quis implet? Quomodo dicet amen super tuam benedictionem? Quoniam quid dicas, nescit. Quomodo tuae perhibet benedictioni testimonium, vel consensum. Nam tu quidem bene gratias agis, sed alter non aedificatur. Quod supegratiam non habere, et vos ideo prohibere, et idcirco non loqui. Sed in Ecclesia volo quinque verba sensu meo loqui. Sed malo perpauca ad profectum loqui, quam multa quae nulli proficiant. Quidam sane quaerunt, quae sunt quinque verba: a quibus econ
Abbreviated transcription (Latin):
scum om̃a in aera soluantur & nulli ꝓficiat : & nihil pine uoce ẽ
nihil pine uoce linguam habens :Siergo nescieno uintutẽ uocir
eno ei cuilo quor barbarus Omnis permo qui ñ intellegitun¬
s barbarus iudicatur s loquitur mihi barba ruri ric a uor qm̃
emulatonesertis ppirituũ ad ae dipicationẽ ecclepiae que pite
ut habundetis sqm̃ spipitalia dona rectamini illa magis quenite
quȩ edificent auditores Iđ ideo quilo quitur lingua oret qutin¬
ter p̃tetursoratio hoc loco oris elocutio intellegitun pie
ergo loquatur iut graciae uerba que dicit possint intelles
riue ore ut illi inter p̃tandi gratiae donecur: Nanisibrẽ
linzua rp̃s meus orat aliter hoc dicit qm̃ siquis in cognitis
alteris linguis loquantur mens eius ñ ipsieppicitur pine
fructulsea audienti quic quid dicatur inorat Itemidept
rilinguam dicam ñ egolo quori s ed sp̃r quiinme estiriautẽ

Expanded text:
cum omnia in aera solvantur, et nulli proficiant? Et nihil sine voce est. cum omnia in aera solvantur, et nulli proficiant? Et nihil sine voce est. Nihil sine voce linguam habens. Si ergo nesciero virtutem vocis, ero ei cui loquor barbarus. Omnis sermo, qui non intelligitur, barbarus judicatur. Et qui loquitur mihi barbarus. Sic et vos, quoniam aemulatores estis spirituum ad aedificationem Ecclesiae, quaerite ut abundetis. Quoniam spiritualia dona sectamini, illa magis quaerite, quae aedificent auditores. Et ideo qui loquitur lingua, oret ut interpretetur. Oratio hoc loco oris elocutio intelligitur. Sic ergo loquatur, ut gratiae verba quae dicit, possint intelligi: sive oret, ut illi interpretandi gratia donetur. Nam si orem lingua, spiritus meus orat. Haliis linguis loquatur, mens ejus, non ipsi efficitur sine fructu, sed audienti: quidquid enim dicitur ignorat. Item si lingua dicam, non ego loquor, sed spiritus, qui in me est. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
autem pp̃s riue nepo aduor linguis loquenss quid uobis ꝓderit̃
niri uobisloquar saut in reuelatione faut scientia laut prophetiȩ
aut doctrina : Suum illis ꝓponit exemplum epit uobirpola
aaminatio ñ profectus nipiuobis aut interp̃t̃ aut planã
faciam legis occultaque nouit Iaut ꝓphetias expona aut uor
monalib doceam inrtitutis : tamen quȩ rine animarunt uoce
dantia piue tibia piue cithara mpi diptinctione ponituũ
dedernt quo modo pcietur qqđ canttur aut quod citharizatur
Cum haec in animalia niri distinctione habeant ꝯri autẽ non
mulceri red menterł & enim riincerta uocem tuba det quis
panabitre ad bellũ . Ita & uor ꝑ lingua niri manifertum sqr
monem dedertis quo modo pciecur ia quod dicitur piuox
tubae incerta fuerit ut rum polem nitatis anbellirit ne mo
ad ypiritale prȩlium xp̃i milites p̃parares epitir enim in agua
loquentes tam multa ut puta genera ling̃uanũ runt in mundo etiua
sritam multa loquamini ut genera sunt linguariũ quidppodeut

Expanded text:
loquens: quid vobis prodero, nisi vobis loquar, aut in revelatione, aut in scientia, aut in prophetia, aut in doctrina? Suum illis proponit exemplum: erit vobis sola admiratio, non profectus: nisi vobis aut interpreter, aut plana faciam legis occulta, quae novi, aut prophetias exponam, aut vos moralibus doceam institutis. Tamen quae sine anima sunt vocem dantia, sive tibia, sive cithara, nisi distinctionem sonitum dederint: quomodo scietur id quod canitur, aut quos citharizatur? Cum haec inanimantia, nisi distinctionem habeant, non mulcere, sed mentes! Etenim si incertam vocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Ita et vos per linguam nisi mamonem dederitis, quomodo scietur id quod dicitur? Vox tubae incerta fuerit; utrum solemnitatis, an belli sit, nemo ad spirituale praelium Christi milites praeparare. Eritis enim in aera loquentes. Tam multa ut puta genera linguarum sunt in hoc mundo. Etiam si tam multa loquamini, ut genera sunt linguarum, quid proderit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓphecetiss & rpiritalia dona emula riuos acquaerere
ñ ꝓhibeo sedut mazis proficiatis exortor qui enim loqui¬
tur lingua ñ hominib: Loquitur reddo nemo enim audit
nemo ꝑ auditum aurium dehir quȩ dicunturi accipit intel¬
leccum nisi dp̃ł & qui int̃ prȩtandi donum accipit Iuel qui
eiurdeme linguae ꝓpps autem loquitur myscenias : Iterũ
linguã rignipicat : Nam qui ꝓphetat hominib: loqui tun
ad aedificationem Et ex ortationẽ e conrolationis quiloquitun
lingit semet iprum aedipicat s Notandum q̃m ꝓphetiam¬
doetrunam dic̃ ł ex poruit qđ modis intellegenda rit pro phecia:
quicumq: ergo haec habet ꝓpheta eẽ cenrendus ert  Volo
autem omne suos loqui lingiuis magis autem prorhetare :
hoc quidem uolo redillud malo  hoc ñ prohibed illud exontor:
plam maior est̃. qui ꝓphetat: quia a hoc magnũ opusẽ caritatis
ꝑ quod multi ꝓpiciunt i quam quilo quitur lingur qđ uor p̃cipuũ

Expanded text:
phetetis. Et spiritualia dona aemulari vos ac quaerere non prohibeo, sed ut magis proficiatis, exhortor. Qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed Deo. Nemo enim audit. Nemo per auditum aurium de his quae dicuntur accipit intellectum, nisi Deus, et qui interpretandi donum accipit, vel qui ejusdem est linguae. Spiritus autem loquitur mysteria. Iterum linguam significat. Nam qui prophetat, hominibus loquitur ad aedificationem, et exhortationem, et consolationem. Qui loquitur ling exposuit quot modis intelligenda sit prophetia. Quicumque hanc habet, propheta esse censendus est. Volo autem omnes vos loqui linguis, magis autem prophetare. Hoc quidem volo, sed illud malo: hoc non prohibeo, illud exhortor. Nam major est, qui prophetat. Quia ex hoc magnum opus est charitatis, per quod multi proficiunt. Quam qui loquitur linguis. Quod vos praecipuum
Abbreviated transcription (Latin):
a cog̃ nitussums sicut me perpectae ds̃ nouit sita at eto quȩ st̃
diuina cognoscamus ¶ Nunc autem manet pides in prerenti
omnum ꝑ manebit I magis ergo erts quod remꝑ epit squam
quod aliquando cerrabit. Item in patre e pilio đe rp̃urc̃o
autem eam manere dicit: quem dõ non eorũ q̃ aut uidimus

Expanded text:
et cognitus sum. Sicut me perfecte Deus novit, ita et ego, quae sunt et cognitus sum. Sicut me perfecte Deus novit, ita et ego, quae sunt divina cognoscam. Nunc autem manent fides, spes, omnium permanebit. Majus ergo est, quod semper erit, quam quod aliquando cessabit. Item in Patre in Filio, et Spirituautem eam manere dicit, quae est non eorum, quae videmus
Abbreviated transcription (Latin):
abuntur piue lingua cessabunt riue pcientiae distuẽtus:
¶ex parte enim cognoscimus a ex parte ꝓphetamus Iñ om̃a¬
scimur nec om̃a propheta murs lt̃ ita ut in maius ꝓficiant
dertruentur  per ista enim ad perfecta uenimus:
¶Cum autem uenerit qđ per fectum ert. euacuabitur quod
ex pante erti qđ rc̃is ꝓmissumest infuturo ¶ lum erre
par uulus lo quebar ut paruulus ƿa piebam ut paruulus
cogitabam ut pariuulus ¶ exemplo carnalis incrementi
uult spiritalẽ monstrare ꝓfectum ¶quando factus sum uir.
euacuaui quȩ eriant pariuuli  exporuit qualiter euacuentun
illa quȩ ruperius memorautt ¶llidemus nuncs quari paruli
que ñ porpunt repena cordirdit ꝑ fecte lumen ꝑrƿicene ue ritatr
sper speculũ inenigmate sper speculum legis quarire rum
imaginem contem plamur¶ Tunc pacie ad faciem ¶Idert inp̃¬
sentii Punc cog nosco ex partestunc autem cog noscam picut

Expanded text:
abuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destrueabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destrueex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus ; scimus, nec omnia prophetamus. Et ita, Ut in majus proficiamus, destruentur; per ista enim ad perfecta venimus. Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. Quod sanctis promissum est in futuro. Cum essem parvulus, loquebar ut parvulus, sapiebam ut parvulus, cogitabam ut parvulus. Exemplo carnalis incrementi, vult spiritualem demonstrare profectum. Quando autem factus sum vir, evacuavi quae erant parvuli. Er quae superius memoravit. Videmus nunc. Quasi parvuli, qui non possunt serena cordis luce, perfecte lumen perspicere veritatis. Per speculum in aenigmate. Per speculum legis, quasi rerum imaginem contemplamur. Tunc autem facie ad faciem. Id est, in praesentia. Nunc cognosco ex parte: tunc autem cognoscam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ipra membra a rpecies capitatiss ƿarenter quia multũ
diligunt piluis hominũ eorum etia libenter patiuntur iniunias:
¶Capitas ñ emula tur non agit perperam ñ inplaturs Nemo illi
quem uere amat inuidet Icuius uis eum gloriae epre conppiciat
uel honorir red omnem eiuspelicitatem quari ruã libenter
amplectitur ¶ponert ambitiora . ma ior aliis esre ñ ambit
ł suꝑ fratres ñ cupit dominari: Non quae pit que puapunt :
non querit qđ pibitantum pit utile red quod multiss Non
irritatur g non incitatur ad iurgia ab illo quem diligit¬
¶ Non cogitat malum ÷ non polum ñ facit ł red nȩ̃ cogitat quide :
¶Nongaudet super iniquitate  Contrrtatur riquem iniquũ
aliquid uel pecirse uel parsum erse conspexerit e Con¬
tinet q surpert in iurias ratis facienti credit sperat eius
em̃ datione a donec corrigat patienter exspectat ¶Caritas
num quam excedits hoc est ipra pola ꝑmanet in futuro
aut certe quȩ uera ẽ non finitur Iƿiue ꝓpheciae euacu¬

Expanded text:
ia membra, et species charitatis. Parentes, quia multum diligunt filios, eorum etiam libenter patiuntur injurias. Charitas non aemulatur: non agit perperam, non inflatur. Nemo illi, quem vere amat, invidet, cujusvis eum esse conspiciatitatem, quasi suam libenter amplectitur. Non est ambitiosa. Major esse aliis non ambit, et super fratres non cupit dominari. Non quaerit quae sua sunt. Non quaerit quod sibi tantum sit utile, sed quod multis. Non irritatur. Non incitatur ad jurgia, ab illo quem diligit. Non cogitat malum. Non solum non facit, sed ne cogitat quidem. Non gaudet super iniquitate. Contristatur si quem iniquum aliquid, vel fecisse, vel passum esse conspexerit. Continet. Suffert injurias, satisfacienti credit, sperat ejus emendationem: et donec corrigat, patienter exspectat. Charitas numquam excidit. Hoc est, ipsa sola permanet in futuro. Aut certe, quae vera est, non finitur. Sive prophetiae evacu
Abbreviated transcription (Latin):
uel mortuos suscitare ¶A lu ꝓphetatio hoc ẽ ut futura
p̃dicat ¶a li discretiospirituum sAlii genera linguarum:
sut qualis qui rp̃m ueniat uel loquatur intellegat ¶Ali inter¬
p̃tatiorer monuml allius int̃pretane poterat que aliur
loque retur¶ haec autem operatur unur adque idem rp̃s:
Nom̃a unus unus sps operatur quare contrusrarirs qđ¬
in ia ⁊ na tiom apese pirti e al um qua pi maiois pantero¬

Expanded text:
vel mortuos suscitare. Alii prophetia. Hoc est, ut futura vel mortuos suscitare. Alii prophetia. Hoc est, ut futura praedicet. Alii discretio spirituum: alii genera linguarum.  quo spiritu veniat, vel loquatur, intelligat. Alii interpretatio sermonum. Alius interpretari poterat quae alius loqueretur. Haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus. Si omnia unus spiritus operatur, quare contristaris, quod aliam gratiam accepisti: et alium, quasi majorem parte
Abbreviated transcription (Latin):
A dm̃ a dñm de mons trarecs Tamñ contria arquanos si
mediocre ẽ argumentums quid de hoc calumnia ni polent
Fhic enim istum ordinem ꝑ mutauit ꝓltem maniferta p̃di¬
catioert uniurditatis sadq subrtantia patris a pilii¬
ut uult gratiarum dona largitur ¶ Vnicuiq: aute datur
sermo ẽ papient̃ & apte hac rationabilit̃ loqui & porre dis¬
rerere uel docere qđ norit rane qui ex dono habet rapiendȩ
pine ruo conatulo quitur a labore  Et ne moille picutbetto
ste fano pualet contriaire : Adutilitatem : Et in credulonũ
ut credant e credentes ut firmentur ssalii autẽ permo
pcientiae recundum eundem sp̃m ꝥ ut sciet legis inyytepia
explanare uel ut p̃terita nouerit et ertimet de futuris:
qAluifider in eundem spuł hic fides đ ꝓdigia faciendaque
montes trans perat Aburiue enim remporuit ꝓeffeccũ
¶a li gratia ranitatũ in uno sp̃u ut curaret egrotos¬
¶ Ali operatio uirtutum : Opus uintutis ẽ de monia eicene

Expanded text:
et Dominum demonstraret. Tamen contra Arianos non mediocre est argumentum, qui de hoc calumniari solent, minatur. Hic enim istum ordinem permutavit. Item manifesta praedicatio est, unius deitatis atque substantiae Patrem et Filiut vult, gratiarum dona largitur. Unicuique autem datursermo est, sapienter et apte ac rationabiliter loqui: et posse disserere, vel docere, quod norit sane. Qui ex dono habet sapientiae, sine suo conatu loquitur et labore: et nemo illi sicut beato Stephano praevalet contraire. Ad utilitatem, et incredulorum, ut credant: et credentes, ut firmentur. Alii autem sermo scientiae, secundum eumdem spiritum. Ut sciat legis mysteria explanare: vel, ut praeterita noverit, et aestimet de futuris. Alteri fides in eodem spiritu. Hic fides, ad prodigia facienda, quae montes transferat. Abusive enim rem posuit pro effectu. Alii gratia sanitatum in uno spiritu. Ut curet aegrotos. Alii operatio virtutum. Opus virtutis est, daemonia ejicere,
Abbreviated transcription (Latin):
uanos conptituant quinẽm alterius temporis ppustra
nunc uoluerant exercere ¶ Item aliter notandum qđ con¬
tempturmundi martyrio copuletur contraeor qui illud
de euangelio uarus argumentis nituntur ex soluene luibi
dicitur ad diuitem ¶llade uende om̃a quȩ haber e da paupe¬
nibur sdt ritna didero corpurmeum ut ardeam capitatem

Expanded text:
vanos constituant, qui rem alterius temporis frustra nunc voluerunt exercere. Item aliter: Notandum, quod contemptus mundi, martyrio comparetur: contra eos, qui illud de Evangelio variis argumentis nituntur exsolvere, ubi dicitur ad divitem: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus. Et si tradider
Abbreviated transcription (Latin):
deanae idolum cuius culturã p̃dicatione apostolicã dis¬
truebat Quod autem manifeste consrat bertias cũ quib
pugnauit aportolus aduersarios homines debqre intellesi:¬
IIdem in alia epirtola memorat dicens sEt liberatus rã deore
leonis in quo ostenditur inerala uitiã re ineronis eua pispe
quando prima uice poma uinctur deductusertadicens ue po
quid mihi proder pimoritui nonre purgunt illorũ dogina
destruit quidicunt ante corpora animas incȩlo factas
actumquendam ꝓpriae conuerrationis habuipre. acrinon¬

Expanded text:
Dianae idolum, cujus culturam praedicatione apostolica desDianae idolum, cujus culturam praedicatione apostolica destruebat. Quod autem manifeste constet, bestias, cum quibus pugnavit Apostolus, adversarios homines debere intelligi: idem in alia Epistola memorat, dicens: Et liberatus sum de ore leonis. In quo ostendit se saevitiam Neronis evasisse, quando prima vice Romam vinctus deductus est. Dicens vero, quid mihi prodest, si mortui non resurgunt? illorum dogma destruit, qui dicunt, ante corpora animas in coelo factas, actum quemdam propriae conversationis habuisse. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
que baptratifumur inxp̃o in morte iprius bapt¬
atisumushidert utiam quaricum mortui cũ illo pimur
quid ergo prod eftnos huic mundo mori pihunc contemptũ
uoluntatum uita non sequitur aeterna: Item hoc ept. qđ
dicit quia non polũ ꝓpterremissionem peccatorum baptiz ant
red & propter resurrectionem carnis nr̃ȩ Carnem aute
nriam morituam appellant qm̃ genenale acmonte anima
ñ moritur i Vnde incre pando arts aut̃ quid facient quia ba pti¬
zantur ꝓ mortius siomnino mortus nonresurgunt: Idepti
quia baptizart opus ert carnemisinon resurgat  Ssiomnino
iuramentiest  Nam sidicam ꝑ puerum nisi ñ ytatim ꝑ puerũ
iunapre necte putabor quã habeo in xp̃o ihũ dño nortuo
ego habeo mercedem laborẽm in uobis etiã piuor ꝓpicene
noluenitis ssirecundum hominem pinihil remunenationip¬
Ado: pro hoc certamine spero quare pugnaui ut hominib:
forte placerem : Aliter hicbertias eos comme morat qui
ephesi peditionẽ aduersus eũ mouerant populane propte p

Expanded text:
risto, in morte ipsius baptizati sumus, id est, jam quasi commortui cum illo sumus. Quid ergo prodest nos huic mundo mori, si hunc contemptum voluptatum vita non sequitur aeterna? Item hoc est, quod dicit, quia non solum propter remissionem peccatorum baptizantur, sed et propter resurrectionem carnis nostrae. Carnem autem nostram mortuam appellat, quoniam hac morte anima non moritur. Unde increpando ait: Aut quid facient, qui baptizantur pro mortuis, si omnino mortui non resurgunt? Id est, quid baptizari opus est carnem, si non resurgat? Si omnino  significatio juramenti est. Nam si dicam, per puerum misi; non statim per puerum jurasse, recte putabor. Quam habeo in Christo Jesu Domino nostro. Ego habeo mercedem laborum in vobis: etiam si vos proficere nolueritis. Si secundum hominem a Deo pro hoc certamine spero, quare pugnavi, ut hominibus forte placerem? Aliter: Hic bestias eos commemorat, qui Ephesi seditionem adversus eum moverant popularem, propter
Abbreviated transcription (Latin):
minum loquid angelorũ a haberȩ ꝓphetiã & om̃a mypenuao¬
nosselomnem que rcientia porpidere : & habere omne
pidems e igmib recre mandum t̃nadere magna ẽẽ quirretit
sh.irento etiam mundi contemptur ad nectitun: quiping¬
nus ñ epre nec rei pum mae idept canitate comparanet
Inec int̃ magna utique ponenetur  qđ illoriũ pententiã dir quit

Expanded text:
minum loqui, minum loqui, nosse, omnemque scientiam possidere, et habere omnem fidem, et ignibus se cremandum tradere, magna esse quis nesciat? His etiam mundi contemptus annectitur: quis magnus non esset, nec rei summae, id est, charitati compararetur, nec inter magna
Abbreviated transcription (Latin):
purura p̃dicare mysteriorũ cognitio nouitiaest omniũ
secrecorum Iscientia uero nosre om̃a que fuerunt de suns
purta om̃a tam magna rine caritate nihil sunt iquanto
mazis sine abrtinentiae ie iuniũ e his pimilia in quib: pibi
plerique nelicta caritate glorian curlt omne scientiã :
Et hinc scientia magna quia cum his conputatur etia riminor
rit capitate ¶ Et rihabueoro omnem fidem ita ut monter
trans penam canitatem autem ñ habuero nihil pũshinc
intellegitur magna pides eẽ quȩ in euangelio grano rynapis
conparatursquȩ ñ ƿropt̃ modicitatem sed ƿropter intẽ¬
gritatem uel uigonem ad positum erts notandũ rane qđ
intercetera etiam omnis fides que montes trans ferat
sine caritate ñ ꝓrit: & ridis tribuero incibos pauperũ
omnes facultater meas aportolus derummo canitatip
bono tractans magniseam ꝓculdubio nebi p̃tullirre cpeden¬
dus ert  neque enim potuerunt rei pumme companani
ñ magne qđ ex ipris speciebur agnoscitur Inam linguipho¬

Expanded text:
et omnium secretorum. Scientia vero, nosse omnia quae fuerunt et sunt. Si ista omnia tam magna sine charitate nihil sunt: quanto magis sine abstinentia, jejunio, et his similibus, in quibus sibi plerique relicta charitate gloriantur! Et omnem scientiam. Et hic scientia magna: quia cum his computatur, etiam si minor sit charitate. Et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam: charitatem autem non habuero, nihil sum. Hic intelligitur magna fides esse, quae in Evangelio grano sinapis comparatur: quae non propter modicitatem, sed propter integritatem, vel vigorem apposita est. Notandum sane quod inter caetera etiam omnis fides, quae montes transferat, sine charitate non prosit. Et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas. Apostolus de summo charitatis bono tractans, magnis eam proculdubio rebus praetulisse credendus est: neque enim potuerunt rei summae comparari non magnae: quod ex ipsis speciebus agnoscitur. Nam linguis ho
Abbreviated transcription (Latin):
hoc remꝑ comme moremur quia ꝓ nobis est mortuurs Naꝰ
E ideo cum accipimus a rardotib: conmonemur quia corpus
E sanzuis ẽ xp̃i ut beneficus eius ñ existamus ingrati:
Nuotiens cumq enim manducabitis panem hunc. Acalice
bibetis mortem dñ ad nuntiatis s ƿiue ipre mypte ro nun¬
tatis piue in cordib: ur̃is agnoscitis ¶ Donec ueniat tam¬
diu memoria opus ẽ donec ipre uenire dignetur:¬
.x. Itaque quicumq: manducauerit pane nel biberit calice
dñi in digne ricut scrubtũ ẽs omnis mundus manducabtt̃
le iteriũ anima quȩ mandu¬
cauerut inmunda exter¬
minabitur de populo ruo:
Slante altare pecordatup

Expanded text:
hoc semper commemoremus, quia pro nobis est mortuus. Nam hoc semper commemoremus, quia pro nobis est mortuus. Nam et ideo cum accipimus, a sacerdotibus commonemur, quia corpus et sanguis est Christi: ut beneficiis ejus non existamus ingrati. Quotiescumque enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis. Sive ipsi mysterio nuntiatis, sive in cordibus vestris agnoscitis. Donec veniat. Tamdiu memoria opus est, donec ipse venire dignetur. Itaque quicumque manducaverit panem hunc, et biberit calicem Domini indigne. Sicut scriptum est: Omnis mundus manducabit. Et iterum: Anima quae manducaverit immunda, exterminabitur de populo suo. ante altare recordatus
Abbreviated transcription (Latin):
fregit & dixitł hoc ẽ benedicens etiam paprurus ultimã
nobis comme moratione riue me moria derelinquens:¬
I quem ad modũ riquis ƿeregre ꝓpicis cenrl ali quod pgnus
ei quem diligit derelinquats ut quotiens cumque illud iundeus
possit eiusbenepicia a amicitias memoraris que mille
yiꝑpectae dilex̃ pine ingenti illud : deriderio ñ potert
uidenẽ uel plecus hoc ert corpur ineũ ꝓ uobis hoc facite in mea
commemorationem ¶ Similiter & calicem port quaincenauit
dicens ¶ Tuimanducat corpus meũ ebibit meum sanguinem
inme manet & ego ineum sunde agnoscere redebeat quirq
xp̃i aut corpus editi aut sanguinem bibit nequid indignũ ei
paciat cunis corpusepfectusẽ Ihic calix nouum tertamen¬
tum ests quia ueturhoc ꝑpanguinem animaliũ portendebat:¬
I in meo ƿanguine hoc facite ꝓ łt uetus & nouum ꝑ sargumeꝰ
dedicatur I quia rine mortẽ fir mum eẽ ñ potert tertamen
morationem : Ideo hoc ƿaluator tradidit sacramentũ itꝑ

Expanded text:
ducate. Hoc est, benedicens, etiam passurus, ultimam nobis commemorationem, sive memoriam dereliquit. Quemadmodum si quis peregre proficiscens aliquod pignus ei, quem diligit, derelinquat: ut quotiescumque illud viderit, possit ejus beneficia et amicitias memorari: quod ille si perfecte dilexit, sine ingenti desiderio non potest videre, vel fletu. Hoc est ccommemorationem. Similiter et calicem, postquam coenavit, dicens: Qui manducat corpus meum, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo. Unde agnoscere se debet, quisquis Christi aut corpus edit, aut sanguinem bibit: ne quid indignum ei faciat, cujus corpus effectus est. Hic calix novum Testamentum est. Quia vetus, hoc per sanguinem animalium portendebat. In meo sanguine. Et vetus et novum per sanguinem dedicatur: quia sine morte firmum esse non potest Testamentationem. Ideo hoc Salvator tradidit sacramentum, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
muniss deo inter uos multi in pirmi & in becilles & dorimiunt
multis quod rinor ipros iudicaremus ñ utique iudicane mur:
Erat p̃rens correptio E nunc ert : ped multitalia patiunt
putamus consuetudinis
ẽe quod culpa ert¶ Tribus
rane causis in firmi¬
tates adueniunt corporalas
A ut ex temptatione
ricut i cob & tobias saut expti¬
cato ricut a raphregi & hnis qui in p̃renti ab aportolo argu¬
untun I aut ex aliquã intemperantia ut timotheo Et hus
qui iubentur medicũ honoraras huic tantũ caurat humana
potest ruccurnere mnedicina : Item significat : corint hior
propter supra dictum pec catum egrotatione & inbicillitate
Et morte a dño eẽ correptor Dum iudicamur autem adño
corrupimur ut noncum hoc mundo damne mur : corpeptio
parerna est pietatis ut peniteamur necum infidelib mundi
damnemur inaeternil ¶ Itaque fr̃s mei cum conuenitis
admanducandum inuicem exspectatẽ  Siquis esurit domi
manducet  quia nemo alium exspectabat ut communit̃

Expanded text:
r vos multi infirmi et imbecilles, et dormiunt multi. Quod si nosmetipsos dijudicaremus, non utique dijudicaremur. Erat praesens correptio, et nunc est: sed quia multi talia patiuntur, putamus consuetudinis esse, quod culpae est. Tribus sane causis infirmitates adveniunt corporales: aut ex tentatione, sicut Job et Tobiae; aut ex peccato, sicut Asaph regi, et his qui in praesenti ab Apostolo arguuntur; aut ex aliqua intemperantia, ut Timotheo, et his qui jubentur medicum honorare. Huic tantum causae humana potest succurrere medicina. Item significat Corinthios, propter supradictum peccatum, aegrotatione et imbecillitate et morte a Domino esse correptos. Dum judicamur autem, a Domino corripimur: ut non cum hoc mundo damnemur. Correptio paternae est pietatis, ut poeniteamus: ne cum infidelibus mundi damnemur in aeternum. Itaque, fratres mei, cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet. Quia nemo alium exspectabat, ut communiter
Abbreviated transcription (Latin):
corpurł Inripienstu qđ reminas ñ uiuificatur nisi prius
moriaturs qui etiam naturalib: exemplis odocene debue pis
ad hanc diuiis ꝓmisrionibus inpidelis exirtip: lt̃ quo d reminuas

Expanded text:
corpus? Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius corpus? Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. Qui etiam naturalibus exemplis edoceri debueras, adhuc divinis promissionibus infidelis existis. Et quid semina
Abbreviated transcription (Latin):
corum sumit exemplum : quorũ remen cum nudũ perator
ñ ita ut terirae mandatur renarcitur sedricut in prmci¬
pio recundũ oridinem unic̃uique reminũ quale corpur dr̃
erre p̃cepit &e quem ad modum iurrit terra ꝓduci ordinationiss
duriat a ꝑ maned ita d unieuique hominũ carnẽ quã unicuiq
initio narcendi ppecialiter tribuit innepurrectionẽ pertituit:
Dircendo autẽ dat illi corpus picut uoluit & ñ ricut uult ortendit
a principio conrtitutione dĩ inmutabile ꝑ manere quo modo
ne rungent mortui qual fautẽ corpore ueniunt Multi soleñs
ꝓponere ut rũ debilia coripora ut runt defuncta reurgunt :¬
s quib perpondendum erđ in rerunrectione ñ debilitatis utiũ
ped inte gritatem repa rare  num quã enimtam debile ẽ
corpur quam cum fuerit in puluerem resolutu quie rgo
creditur totum reddere cum ex ƿarte reparare dubitatur
hoc ert cur uerbi gratia ñ peddat oculor qui totũ neptituet

Expanded text:
torum sumit exemplum, quorum semen, cum nudum seratur, torum sumit exemplum, quorum semen, cum nudum seratur, non ita ut terrae mandatur, renascitur: sed sicut in principio secundum ordinem unicuique seminum, quale corpus Deus esse praecepit, et quemadmodum jussit terram producere ordinatione sua, durat et permanet. Ita et unicuique hominum carnem, quam unicuique initio nascendi specialiter tribuit, in resurrectione restituet. Dicendo autem, dat illi corpus sicut voluit, et non, sicut vult: ostendit, a principio constitutionem Dei immutabilem permanere. Quomodo resurgent mortui? Quali autem corpore venient? Multi solent proponere utrum debilia corpora, ut sunt defuncta, resurgant. Quibus respondendum est, in resurrectione non debilitatis vitium, sed integritatem reparari naturae. Numquam enim tam debile est corpus, quam cum fuerit in pulverem resolutum. Qui ergo creditur totum reddere, cur ex parte reparare dubitetur? hoc est, verbi gratia, cur non reddat oculos, qui totum restituet
Abbreviated transcription (Latin):
bertiae poprunt intellegi adueprariae potertatis picust as̃
in pralmo  netpadas bertus animas conpitentem tibi at quas
hic dicit repugnarre : manducemus a biba mus crarenim monie¬
muri increpat exemplo ꝓphetae gulae deditor dispenatione
futurorum cui nei crimen negatur eis ñ adurque moriantur¬
¶ Nolite reducere abhir quitalia loquunturł cornum punt N¬
mones bonor conloquia mala euigilate : nedicerint ergo talernor
iudicas qui facile reduca muri non inquit de uobistimeo ped
illorum conuerratione pormido: red quomodo mala conloquia
bonos mores corrumpunt. Ilta econtrario bona conloquia
q g noriantia enimdĩ quidem habent :ig nonant uirtutemdĩ qui eũ
purant suptitare non posse potentia eius ex rua in bicillitate
cenrenters ad reuerentiam uobis loquor ut erubescatis uor
his rer monib tamquam adhuc paruulos erudine: Sed dicit
aliquis ipse ribi ex contra dicentiũ ꝑ sona ꝓponit : aliter p̃¬
dapum hoc loco aportolus dererurrectione carnis frumen¬

Expanded text:
t intelligi adversariae potestates, sicut ait in Psalmo: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi: ad quas hic dicit se pugnasse. Manducemus, et bibamus: cras enim moriemur. Increpat exemplo Prophetae gulae deditos, desperatione futurorum: cujus rei crimen negatur eis remitti quoadusque moriantur. Nolite seduci. Ab his, qui talia loquuntur. Corrumpunt mores bonos colloquia mala. Ne dicerent, ergo tales nos judicas, qui facile seducamur? non inquit, de vobis timeo: sed de illorum conversatione formido. Sed quomodo mala colloquia bonos mores corrumpunt: ita econtrario bona colloquia . Ignorantiam enim Dei quidam habent. Ignorant virtutem Dei, qui eum putant suscitare non posse: potentiam ejus ex sua imbecillitate censentes. Ad reverentiam vobis loquor. Ut erubescatis vos his sermonibus, tamquam adhuc parvulos erudiri. Sed dicet aliquis. Ipse sibi ex contradicentium persona proponit. Aliter: Praeclarum hoc loco Apostolus de resurrectione carnis, frumen
Abbreviated transcription (Latin):
consiptits Aut eccleriam dĩ contemnitips facientes ea
triclinium aepulanums & confunditis eor qui ñ habent :
Confundebantur ab omnib: denotati cum ita debeat com¬
municare ut qui obtulerit nemo cognorcat. N quid dicam
uobis laudo uoy in hoc honlaudo  Sicut in alurłaudaui ubi
laudabilit̃ egiptis in hoc omnino ñ laudo: huiIi¬
Ego autem accepi adño quod tradidi uobips Nonert meũ
quod uobis tradidi red adño illud accepi spicut ipre alibi¬

Expanded text:
sistit. Aut Ecclesiam Dei contemnitis? Facientes eam triclinium epularum. Et confunditis eos qui non habent? Confundebantur, ab omnibus denotati: cum ita debeant communicare, ut eum qui obtulerit nemo cognoscat. Quid dicam vobis? laudo vos, in hoc non laudo. Sicut in aliis laudavi, ubi laudabiliter egistis, in hoc omnino non laudo. Ego enim accepi a Domino, quod et tradidi vobis. Non est meum quod vobis tradidi, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
hoc deuotirpime ꝑaciebant sqm̃ capilli ꝓ uel amine eidatist :
Ex popuit qđ dixerat piñ uelatur a tundeatur ¶Siquis aute
uidetur contenpiosus eẽs praeuenit illos nequis diceret
ubi serstumert uel alus argumentis huic resistere rationi:
Nortalem consuetudine ñ habemus riue contemnaendi siue
talia faciendi nequȩ ecclepiae dĩ ꝓ que manƿuetudini
potius ꝓtud eat quã contentionibus ꝥ hoc antẽ p̃cipio:
Conride pandũ ept quid audierit a dño ille reriuur qui polũ
acceptum talentũ curto diuit sunde ñ ert laudanđ qui non
remꝑ cnereet in me liupl quia pides eo ꝑfectior ee debet.
quo remor Miserũ autẽ ẽ pipem ꝑ in fans lacte potetur:
Aut qui litteius ytudet hoc polum habeat qđ in primis nudi¬
mentis accepig quanto igitur magis ille pine spe ẽ quin
solum ñ ꝓficit red etiã deficit & illud iprũd penitup obius

Expanded text:
o devotissime faciebant. Quoniam capilli pro velamine dati sunt ei. Exposuit, quod dixerat, si non velatur et tondeatur. Si quis autem videtur contentiosus esse. Praevenit illos, ne quis diceret: ubi scriptum est? vel aliis argumentis huic resisteret rationi. Nos talem consuetudinem non habemus. Sive contendendi, sive talia faciendi. Neque Ecclesia Dei. Quae mansuetudini potius, quam contentionibus studet. Hoc autem praecipio. Considerandum est, quid audierit a Domino ille seri non semper crescit in melius: quia fides eo perfectior esse debet, quo senior. Miserum autem est, si semper infans lacte potetur: aut qui litteris studet, hoc solum habeat, quod in primis rudimentis accepit. Quanto igitur magis ille sine spe est, qui non solum non proficit, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃ care Iunde a ꝑeraiam dñs dicit :egorum qui deleo inqui¬
tates tuasiđ non memorabor tuautem memorare : melus
ert enim demirra recordari peccata quam detenta obliuirci
¶sratia autem dĩ rum id quodrum. a gratia eius inme uacua ñ pit¬
I non fuit sine fructu picut in illo quitalentum dñi de fodit in
tepra Ised habundantius illis omnib: laborauisquia illidiutur
non ego autem s ed gnatia dĩ mecum ÷ non ego exme ped cum¬
gratia dii nec re pine gratia dicit in euangelio labonarse ne
contra illud quod rupepiur dixerat̃ ribi aliquid dare iuideret
Inec g̃patiam fine re ut liberũ seruanet arbituullsiue enim

Expanded text:
deprecare. Unde et per Isaiam Dominus dicit: Ego sum qui deleo iniquideprecare. Unde et per Isaiam Dominus dicit: Ego sum qui deleo iniquitates tuas, et non memorabor, tu autem memorare. Melius est enim dimissa recordari peccata, quam detenta oblivisci. Gratia autem Dei sum, id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit. Non fuit sine fructu, sicut ille, qui talentum Domini defodit in terram. Sed abundantius illis omnibus laboravi. Quia illis diutius. Non ego autem, sed gratia Dei mecum. Non ex me, sed gratia Dei: nec se sine gratia dicit in Evangelio laborasse, ne contra illud, quod superius dixerat, sibi aliquid dari videretur: nec gratiam sine se, ut liberum servaret
Abbreviated transcription (Latin):
iterum petro a reliquos decem Ndeinde uirur ert̃ plur quã qum¬
gentis fratubus rimul ex quib: multimanent uyque ad hud qui¬
dam autem dormierunt Iuides quia in euangelio non om̃s rerub¬
tesunt uipioneri niri quȩ rupficernt adpidem. hic autẽ quo¬
deaportolis dixerat etiam hoc ad didit inea portoli tamquã
in timi eius putarentur esse mentitis: & ut maior fides multi¬
tudine testium habereturs ex quib: etiam multi uiuere dicuntt
quiporpint internogati dicere que uiderunt Qde inde uirur qt¬
iacobo ¶la cobo seorsũ appa ruits deinde aportolis omnb
Siue iterum riue aposto lir quos extra duo decim ad p̃dican¬
dum misit In ouisrime autem: neputarent eum audita potiur
quamuira narraretam quam omnium ab ortiuo: de cuiuputa
dirperaturept Quisus ept a mihi ꝑ inuia pcilicet uel inteplo:
¶Ego enim rum minimus a portolorum : minimus tempr̃ non
labore squiñ rum dignur uocari a portolus qm̃ perpecutur pũ
ecderiam di : fili peccarti nea dicias iterum: pedđ deprurtins

Expanded text:
 plus quam quingentis fratribus simul: ex quibus multi manent usque adhuc: quidam autem dormierunt. Vides quia in Evangelio non omnes scriptae sunt visiones, nisi quae sufficerent ad fidem. Hic autem, quode apostolis dixerat, etiam hoc addidit: ne apostoli tamquam intimi ejus, putarentur esse mentiti. Et ut major fides multitudini testium haberetur, etiam multi vivere dicuntur, qui possint interrogati dicere quae viderunt. Deinde visuJacobo. Jacobo seorsum apparuit. Deinde apostolis omnibus. Sive iterum, sive apostolis, quos extra duodecim ad praedicandum misit. Novissime autem omnium. Ne putarent eum audita potius quam visa narrare. Tamquam abortivo. De cujus vita desperatum est. Visus est et mihi. In via scilicet, vel in templo. Ego enim sum minimus apostolorum. Minimus tempore non labore. Qui non sum dignus vocari apostolus, quoniam persecutus sum Ecclesiam Dei. Fili, peccasti, ne adjicias iterum: sed et de pristinis
Abbreviated transcription (Latin):
meo qui illos adfidei credulitate ñ tantum legalib: doe qunisꝰ
qua nationabilibus argumentis ꝓ uocabat Isicut ad hienis
fecisre perhibetur. phylorophus & paganus ꝑphiloropn¬
a ararum a titulũ exortando dum dicit : Circum ibi aras ur̃s
ut iueri face nem eos quirine lege erant  Cortra annuanor
tũ lex appelletur s facturrum in firmis infirmus ut infira¬
mos lucri pacere. Ip ropter in firmos holera mandu cauicũ
pecunus posrim carnib uerciꝓmiscuis. Iomnibus om̃a par¬
tursum ut om̃s racere paluos non aliquid mihi necq: rens qđ
mini utile ẽ eed qđ multir item aliter in hirq rupenius meno¬
pauimus ñ ut quidem mala exertimauit illũ etia inlicitir con¬

Expanded text:
tem non tam legalibus doctrinis, quam rationabilibus argumentis provocabat. Sicut Athenis fecisse perhibetur, philosophos et paganos per philosophiam, et ararum titulum exhortando, dum dicit: Circuivi aras vestras, ut lucrifacerem eos, qui sine lege erant. Contra Arianos etum lex appellatur. Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacsecurus possem carnibus vesci promiscuis. Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos. Non aliquid mihi, nec quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis. Item aliter: In his quae superius memoravimus: non ut quidam male existimant, illum etiam illicitis con
Abbreviated transcription (French):
illic ineccleriã communem cenam comme dentes ƿarit̃
eorius ert ̃ hocest quia ruꝑ uenientib a medioe ribus
& uolentibus rumere pacramenta de erantiqm abillis
qui obtulerant oblationes in cominuni conuiuio fuerant
ebrius ert s quicumque ñ obtulis ret ñ communicabat s quia
om̃a poli qui obtulerant inrumebantur I qui dam hunc locũ
adillor neperunt quie pulas ineccleria paciebants s iuqud¬

Expanded text:
illi in Ecclesia communem coenam comedentes, pariter illi in Ecclesia communem coenam comedentes, pariter ebrius est: ideo dicit, quia supervenientibus mediocribus, et volentibus sumere sacramenta, deerant: quoniam ab illis, qui obtulerant oblationes, in communi convivio fuerant ebrius est. Quicumque non obtulisset, non communicabat: quia omnia soli, qui obtulerant, insumebant. Quidam hunc locum ad illos referunt, qui epulas in Ecclesia faciebant. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
taler dispenrione habetis necerre ert uos etiã urq ad he¬
neres ꝑ uenire  ẜicut dicas: ille qui tantum bibit necesre
habet in ebriari  ltem non hoc dicit aporto lun quia debent
ee hereres red quia interre posruras habebant ideo dic̃
oportet hoc esse necerse ẽ ahereseserre ¶ Conuenientib:
ergo uobis in unum iam nonẽ dominicã cenam manducare:
¶Llnus quisq: enim suã cȩnam p̃ rumit admanducandum:
Iam ñ ert dominica red humana quando unus quis que:¬
qu tamquã caenam propriam solus inuadits E aliur qui
ñ obtule rt ñ inpertit saut magis phopt̃ raturtate qua
ƿronter mistenium uideamini conuenine : Ceterũ domi¬
nca cena omnibus debet ee communiss quia ille omnib:
aircipulis puis qui aderant ae qualiter tradidit racra¬
menta s Cena autem ideo dicitur quia dns incena tradidit
racramentas. Item hocẽ quod dicit quia in eccleria conueni¬
entes oblationes suas repanatim offerebant : & port com¬
munionem quascum que eis de sacrificus suꝑ fiysent

Expanded text:
tales contentiones habetis, necesse est etiam vos usque ad haereses pervenire. Sicut si dicas: ille qui tantum bibit, necesse habet inebriari. Item non hoc dicit Apostolus, quia debent esse haereses: sed quia inter se scissuras habebant, ideo dicit, oportet hoc esse: et, necesse est haereses esse. Convenientibus ergo vobis in unum, jam non est Dominicam coenam manducare. Unusquisque enim suam coenam praesumit ad manducandum. Jam non est Dominica, sed humana: quando unusquisque tamquam coenam propriam solus invadit, et alii, qui non obtulerit, non impertit: ita ut magis propter saturitatem quam propter mysterium videamini convenire. Caeterum Dominica coena omnibus debet esse communis: quia ille omnibus discipulis suis qui aderant, aequaliter tradidit sacramenta. Coena autem ideo dicitur, quia Dominus in coena tradidit sacramenta. Item hoc ideo dicit, quia in Ecclesia convenientes, oblationes suas separatim offerebant: et post communionem quaecumque eis de sacrificiis superfuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
suideat neꝑ hoc iprum cadat qđ sestare firmiter gloriatur
sSiue uideat nep allatur ¶temptatio uos non ad prehendat
nisi humana  non uobis uenit extrinsecus ista temptatio
quam uobis sponte generatis adquo etiam tormentis cogi
immolata idolir manducabant ꝗ fidelis autem dĩ ẽ qui non
patietur uos temptari ruꝑ id quod potertiss quisepolli
multa t ribulationis iurtorũ & cetera FSed faciet cum
temptatione etiã ꝓuentum ut possetis surtinere :
Non ampliorem uobis trubulationem uenire patietur
quam surtinere pospitisspropter qđ carirrimi mihi
pugite ab id olorum cultura : ut prudentibus loquor uos iu
dicate qđ dico: propter om̃a que superius conp̃hendi:
¶Calicem benedictionis cui benedicimus ideo primũ. calicem
nominauit ut porsit depane latius disputare ¶ Nonne
com municatio sanguinis xp̃i est: sicut ipse saluator diett¬
s quimanducat carnem meam abibit ranguinem meu̾inme

Expanded text:
Videat, ne per hoc ipsum cadat: quod se stare firmiter gloriatur: Videat, ne per hoc ipsum cadat: quod se stare firmiter gloriatur: sive, videat ne fallatur. Tentatio vos non apprehendat, nisi humana. Non vobis venit extrinsecus ista tentatio, quam vobis sponte generatis; quam etiam si tormentis cogerimmolata idolis manducabant. Fidelis autem Deus est, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis. Qui se pollMultae tribulationes justorum, et caetera. Sed faciet etiam cum tentatione proventum, ut possit sustinere. Non ampliorem vobis tribulationem venire patietur, quam sustinere possitis. Propter quod, charissimi mihi, fugite ab idolorum cultura. Ut prudentibus loquor, vos ipsi judicate, quod dico. Propter omnia, quae superius comprehendi. Calix benedictionis, cui benedicimus. Ideo primum calicem nominavit, ut possit de pane latius disputare. Nonne communicatio sanguinis Christi est? Sicut ipse Salvator dicit: Qui manducat carnem meam, et biberit sanguinem meu
Abbreviated transcription (Latin):
definiatsneque porinicemur sicut exipris fornicatirunt
lt ceciderunt unadie xxirua milia sNotandum qđ ñ poli
idolatriae perire dicuntur neque tempte mur xp̃m
ricut quidam eorũs Et hicxp̃s dr̃ ostenditur quia dm̃
dixisse legimus tempta uerunt me hoc decies ¶Tempta¬
uerunt & a rerpentibus pererunt : Dicentes num quid
potqt as parare menram indererto ¶neque murmu¬
raueritis ƿicut quidam eorum mur murauerunt
& peruenunt ab ex terminatore : intribulatione ppt̃¬
x p̃m¶Haec autem om̃a infigura contingebat illis.
¶Sepipta sunt autem ad correptionem nr̃am .: Om̃aq
illis contigerunt secundum factarua quidem recepert̃
sed tam̃ ideo scrpta runt nenos pucemus in pune peecare :
ssienim paruulus a rudibus ñ pepercit quanto magir nobis
qui legem perfectiore accepimus ñ parcet ritalia fecerimur¬
Q In quos fines reculorum deuenerunt I in quor tota temporũ
ꝑ fectio eucur rut Iltaque quire exertimat stape uideat necadat:

Expanded text:
icut quidam ex ipsis fornicati sunt, et ceciderunt una die viginti tria millia. Notandum quod non solum idololatrae perire dicuntur. Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum. Et hic Christus Deus ostenditur: quia Deum dixisse legimus: Tentaverunt me decies. Tentaverunt, et a serpentibus perierunt. Dicentes, numquid potest Deus parare mensam in deserto? Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt: et perierunt ab exterminatore. In tribulationautem omnia in figura contingebant illis: scripta sunt autem ad correptionem nostram. Omnia quae illis contigerunt, secundum facta sua quidem receperunt: sed tamen ideo scripta sunt, ne nos putemus impune peccare. Si enim adhuc parvulis et rudibus non pepercit, quanto magis nobis, qui legem perfectionis accepimus, non parcet, si talia fecerimus! In quos fines saeculorum devenerunt. In quos tota temporum perfectio decucurrit. Itaque qui se existimat stare, videat ne cadat.