comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Atsuras dextra fuerit quae uicta cathenis
Tum palmas simł attollẽs & lumina caelo
Iustitia retiq dator qui cũcta gubernas
Nec leuior mihi diua fides sartanaq iuno
Quos reditus testes uirata mẽte uocaui
Sit mihi fas me digna loqui latiosq tueri
Uoce focos ibo ad tyrios nõ segnio̾ ĩquit
Stante fide reditus ee saluo foedere pene
Sit nobis rerum exicio desistite honorez
Tendere tot bellis totq anis fregimus euum
Nunc euam uinclis et longo carcere torpẽt
Captiuo ĩ senio uires fuit ille nẽ unꝗͣ
Dum fuit aduro cessauit mune̾ manis
Regulus exangui spectatis corpore nom
At nõ karthago fraudum domus ĩscia quãtu
Et nobis restet. Iuuenes parat aspera ferro
P edtora captiuos nostra pensare senecta
Ite dolos cõtra gensq astu fallere leta
Discat me capto quãtum tibi Roma suꝑsit
N ec uero placeat nisi quae de more parẽtu
Pax erit. exposcunt libia nobisq dedere

Expanded text:
arsuras dextra, fuerit quae uincta catenis. arsuras dextra, fuerit quae uincta catenis. Tum palmas simul attollens ac lumina caelo ‘Iustitiae rectique dator, qui cuncta gubernas, nec leuior mihi diua Fides Sarranaque Iuno, quos reditus testes iurata mente uocaui, sit mihi fas me digna loqui Latiosque tueri uoce focos: ibo ad Tyrios non segnior,’ inquit ‘stante fide reditus et saluo foedere poenae. sic nobis rerum exitio desistite honorem tendere. tot bellis totque annis fregimus aeuum. nunc etiam uinclis et longo carcere torpent captiuo in senio uires. fuit ille nec umquam, dum fuit, a duro cessauit munere Martis Regulus. exangui spectatis corpore nomen. at non Carthago, fraudum domus, inscia quantum e nobis restet, iuuenes parat, aspera ferro pectora, captiuos nostra pensare senecta. ite dolos contra, gensque astu fallere laeta discat, me capto quantum tibi, Roma, supersit. nec uero placeat, nisi quae de more parentum pax erit. exposcunt Libyes nobisque dedere
Abbreviated transcription (Latin):
Hec unde ingens humeris fulgetib ostro
Uidisti latios consul procedere fasces
Unde ire ĩ martẽ quo capta referre solebas
Tt uictor inecum suspendere postib arma
Non ego complexus & sancia fredera tede
Coniugium ue pecto patrios dãnare penatis
Absiste ac natis fas est concedere nõctẽ
Nos inter fletus iunctus uestigia poenis
Li mine se dixit tyno quaestus q reliquit
Oix dum clara dies summa lustrabat hocta
Herculei monumenta rogi cum ꝯsul adire
Accinq iubet libicos tum limina templi
Uidimus intrantem quae cõsultata senatꝰ.
Quas ue uin uoces exiremii cunia mẽres
Audient placido nobis ipse he edidit ore
Intulit ut gressus certatĩ uoceq manuq
Ad solitam sede & uestigia nota uocabat
Abnuit antiquumq: loci aspernatus honorẽ e
At circumfusi nõ secius undiq dextra
Prensare ac patnia ductore noie tanto
Redleret orabant captiua posse redẽptu
Pensan turba ac tynas cum iustior arces

Expanded text:
haec est, unde ingens umeris fulgentibus ostro haec est, unde ingens umeris fulgentibus ostro uidisti Latios consul procedere fasces, unde ire in Martem, quo capta referre solebas et uictor mecum suspendere postibus arma. non ego complexus et sanctae foedera taedae coniugiumue peto: patrios damnare penatis absiste ac natis fas duc concedere noctem.’ Hos inter fletus iunctus uestigia Poenis limine se clusit Tyrio questusque reliquit. uixdum clara dies summa lustrabat in Oeta Herculei monumenta rogi, cum consul adire accirique iubet Libyas. tum limina templi uidimus intrantem. quae consultata senatus, quasue uiri uoces extremum curia maerens audierit, placido nobis ipse edidit ore. intulit ut gressus, certatim uoce manuque ad solitam sedem et uestigia nota uocabant. abnuit antiquumque loci aspernatus honorem. at circumfusi non setius undique dextram prensare ac, patriae ductorem nomine tanto redderet, orabant: captiua posse redemptum pensari turba, ac Tyrias tum iustius arces
Abbreviated transcription (Latin):
Si ferre ad manis infixos m̾te daret
Amplexus uenerande cuos sed uana recordor
Mimar nam primo tunc herebamus i euo
Numana maior spẽs era homda cano
Uertice descendens ingenua colla tegebat
Cesaries frontiq coma squalete sedehat
Terribilis decor atq animi uenerabile põdus
N il post hac oculis simile icidit excipit ĩde
Nam marus atq inhibens cõuellere uellera qͥstu
Quid cum preteritis iuisa penatibo ĩquit
Nospitia et sedes pocnoꝵ intrauit accerbas
Affixi clipei currusq et spicula nota
Edib i paruis magni monumta triũphi
Pulsabant oculos coniunxq ĩ limine primo
Clamabat quo fers gressus nõ punicus hic el
Regule que fugias carcer uestigia nr̃i
Casta thon domus et patrium sine crimie seruat
Inuiolata larem semel iterumq quid oro
Pollutum est nobis prole gratante senatu
Et patria sum enixa tibi tua respice sedes

Expanded text:
si ferre ad manis infixos mente daretur si ferre ad manis infixos mente daretur amplexus, uenerande, tuos. sed uana recordor ni, Mare, nam primo tunc haerebamus in aeuo humana maior species erat. horrida cano uertice descendens ingentia colla tegebat caesaries, frontique coma squalente sedebat terribilis decor atque animi uenerabile pondus. nil posthac oculis simile incidit.’ excipit inde iam Marus atque, inhibens conuellere uulnera questu, Quid, cum praeteritis inuisa penatibus inquit ‘hospitia et sedes Poenorum intrauit acerbas? adfixi clipei currusque et spicula nota aedibus in paruis, magni monumenta triumphi, pulsabant oculos, coniunxque in limine primo clamabat: ‘Quo fers gressus? non Punicus hic est, Regule, quem fugias, carcer. uestigia nostri casta tori domus et patrium sine crimine seruat inuiolata larem. semel hic iterumque quid, oro, pollutum est nobis? prolem, gratante senatu et patria, sum enixa tibi. tua, respice, sedes
Abbreviated transcription (Latin):
Ibat et ĩuidiam caelo diuisq ferebat
Ecce trakens geminii natoꝵ martia pignus
Infoelix nimia magni uirtute mariti
Squalẽtẽ crine et tnstis lacerabat amictus
Agnoscis ne diẽ an teneris nõ hesit ĩ annis
Atq post ꝗͣ habitu uixta et uelamine poeno
De formẽ aspexit fusis ululatib egra
Labitu et gelidos mortis color occupat artus
Si qua deis pietas tales karthago uidere
Dent tibi sidonias matres me uoce quicta
Asfatus iubet & uestros et cõiigis una
Arcere amplexus patet impenetrabilis ille
Luctib et nunꝗͣ summissus colla dolori
Hic alto iuuenis gemitu lacrimisq cohortis
Magne parens inquit quo maius numine nobis
Tarpeia nũci aroe sedet si iura querelis
Sunt concessa piis cur hoc matri mihiq
Solamen uel curdecus hoc o dure negasti
Tangere sacratos uultus atq oscula ab ore
Libauisse tuo dexiram mihi prehẽdere dextra
Non licitum leuiora forẽt hac uulnera quãtũ

Expanded text:
ibat et inuidiam caelo diuisque ferebat. ibat et inuidiam caelo diuisque ferebat. Ecce trahens geminum natorum Marcia pignus, infelix nimia magni uirtute mariti, squalentem crinem et tristis lacerabat amictus. agnoscisne diem? an teneris non haesit in annis? atque ea, postquam habitu iuxta et uelamine Poeno deformem aspexit, fusis ululatibus aegra labitur, et gelidos mortis color occupat artus. si qua deis pietas, tales, Carthago, uidere dent tibi Sidonias matres. me uoce quieta adfatus iubet et uestros et coniugis una arcere amplexus pater, impenetrabilis ille luctibus et numquam summissus colla dolori.’ Hic alto iuuenis gemitu lacrimisque coortis Magne parens, inquit ‘quo maius numine nobis Tarpeia nec in arce sedet, si iura querelis sunt concessa piis, cur hoc matrique mihique solamen, uel cur decus hoc, o dure, negasti, tangere sacratos uultus atque oscula ab ore libauisse tuo? dextram mihi prendere dextra non licitum? leuiora forent haec uulnera quantum,
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersa egregium ꝗͣ perdomuisse ferẽdo
S pes tamen una mihi ꝗͣ ꝗͣ bene cognita oli
A trox illa fides urbem murosq dom̃u
Tangere si miseris licuisset corda moueri
Posse uiri et uestro certe mitescere fletu
Claudebam sub corde metus lacrimasq putaba
Esse uiro et nostre simile iterenistia mẽtez
Cum tandem patrio. Tyberino ad labimͣ amni
Seruabam uultus ducis ac prodẽtia sensu
Lumina ee obruitu ꝑstabam ĩtentus eode
Si qua fides unu puer ĩter mille labores
Unum etiam ĩ patria seuaq ĩ Agenoris urbe
Obuia captiuo cucts simul urbib ibat
Ausonia et campii turba uĩcente propĩq
Implentur colles sterpit alpis albula ripis
Ipsi poenoꝵ proceres ĩmitia corda
Ad patrios certant cultus reuocare togeq
Adlebatur honos stenit illacrimate senatu
Et matrum turba. Iuuenũq dolore ꝓfuso
Inter tot gemitus ĩ mobilis aggͣe cõsul¬
N ec summu uiolare decus cingete superba
Poenor turba captiuoq agmine septus

Expanded text:
aduersa egregium, quam perdomuisse ferendo. spes tamen una mihi, quamquam bene cognita et olim atrox illa fides, urbem murosque domumque tangere si miseris licuisset, corda moueri posse uiri et uestro certe mitescere fletu. claudebam sub corde metus lacrimasque putabam esse uiro et nostrae similem inter tristia mentem. cum tandem patriae Tiberino adlabimur amni, seruabam uultus ducis ac prodentia sensum lumina et obtutu perstabam intentus eodem. si qua fides, unum, puer, inter mille labores, unum etiam in patria saeuaque in Agenoris urbe ultum. obuia captiuo cunctis simul urbibus ibat Ausonia, et campum turba uincente propinqui implentur colles; strepit altis Albula ripis. ipsi Poenorum proceres immitia corda ad patrios certant cultus reuocare, togaeque addebatur honos. stetit, inlacrimante senatu et matrum turba iuuenumque dolore profuso, inter tot gemitus immobilis. aggere conec summum uiolare decus. cingente superba Poenorum turba captiuoque agmine saeptus
Abbreviated transcription (Latin):
Eslis ubi en iteru supen dat pectora ferro
Regulus ac stirpẽ tanta periura recidit
Surgentẽ karthago domus in egra reponit
Membra thora nec serre rudis medicamina qppe
Callebat bellis nunc purgat uulneta limpha
Nunc mulcet succis ligat iñ acuellera molli
Circundat tractu et torpẽti mitigat artus
Exin cura seni tnste depellere fesso
Ore siti et parca uires accersere mẽsa
Que postꝗͣ properata sopor sua muncra tande
Applicat et mitẽ fundit ꝑ membra quietẽ
N ec dum exorta dies Marus istat uulneris estꝰ
Experts medicare modis gratumq: tepõre
Exutus senium tepida pietate ministrat
Hic iuuenis moestos tollẽs ad sidera uultus
Cum gemitu lacrimisq simul si culmina nõdu
Tarpcia exosus damnasti sceptra quinni
Extremas italum res ausoniãq ruẽtẽ
Aspice ait genitor tandemq aduerte procellis

Expanded text:
estis ubi en iterum, superi? dat pectora ferro estis ubi en iterum, superi? dat pectora ferro Regulus, ac stirpem tantae periura recidit surgentem Carthago domus.’ inde aegra reponit membra toro, nec ferre rudis medicamina quippe callebat bellis nunc purgat uulnera lympha, nunc mulcet sucis. ligat inde ac uellera molli circumdat tactu et torpentis mitigat artus. exin cura seni tristem depellere fesso ore sitim et parca uires accersere mensa. quae postquam properata, sopor sua munera tandem applicat et mitem fundit per membra quietem. necdum exorta dies, Marus instat uulneris aestus: expertis medicare modis gratumque teporem exutus senium trepida pietate ministrat. Hic iuuenis maestos tollens ad sidera uultus cum gemitu lacrimisque simul: ‘Si culmina nondum Tarpeia exosus damnasti sceptra Quirini, extremas Italum res Ausoniamque ruentem aspice,’ ait ‘genitor, tandemque aduerte procellis
Abbreviated transcription (Latin):
Auspiuus ingressus erat miseramq parete
Et dulcis trisli repetebat sorte penates
Sautius haud illi comitũ super ullus & atris
Uulnerib qui sertei opẽ per deuia fracte
Innitens haste furto q ereptus opace
Noctis iter tacitum perusina ferebat ĩ arua
Hic fessus parui quaecunq: ibi fata darctur
Limina pulsabat tecti cũ membra cubili
Euolues nõ tarda marus uetus ille paretis
Miles et haud surda tractaret prcelia famo
Procedit renouata focis & paupere uesta
Lumina pretendens. utq ora agnouit ei eg̃rũ
Uulnerib dunis ac lamtabile uisu
Lapsantis fultum truncata cuspide gressus
Funesti rumore mali. ia sautius aures
Quod scoclus onimiũ uitae nimiumq: feredis
Aduersus genitus cemo te maxime uidi
Ductoꝵ cum captiuo kanhaginis arce
Terreres uultu crimẽ culpaq tonatis
Occidere atq hausi que no sidonia tecta
Expulerit euersa meo de corde dolore

Expanded text:
auspiciis ingressus erat, miseramque parentem auspiciis ingressus erat, miseramque parentem et dulcis tristi repetebat sorte penates saucius. haud illi comitum super ullus, et atris uulneribus qui ferret opem: per deuia, fractae innitens hastae furtoque ereptus opacae noctis, iter tacitum Perusina ferebat in arua. hic fessus parui, quaecumque ibi fata darentur, limina pulsabat tecti, cum membra cubili euoluens non tarda Marus uetus ille parentis miles et haud surda tractarat proelia fama procedit renouata focis et paupere Vesta lumina praetendens. utque ora agnouit et aegrum uulneribus diris ac, lamentabile uisu, lapsantis fultum truncata cuspide gressus, funesti rumore mali iam saucius aures: ‘Quod scelus, o nimius uitae nimiumque ferendis aduersis genitus, cerno? te, maxime, uidi, ductorum, cum captiuo Carthaginis arcem terreres uultu, crimen culpamque Tonantis, occidere atque hausi, quem non Sidonia tecta expulerint euersa meo de corde, dolorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex animis nõ hasta turo nõ ensis i artis
Abstulerat fots anna tame certamine nudo
Inuenit marti telum dolor ore cruento
Pugnatum ferriq uicẽ dens prebuit irae
Iam lacere nares foedataq: lumina morsu
Iam truncũ raptis caput aurib ipsaq diris
Frons de pasta mõis et sanguine habudat hiatus
N ec satiat donec madẽtia linquerat ora
Spiritus et plenos ritus mors atra teneret
Talia dum prebet tristis miracula uirtus
Diuerso iterea fugientes saucia turba
Lactantur casu siluisq ꝑ auia cecis
Ablan furti multo cũ uulnere solos
Per noctem metantur agros. sonus õnis et aura
Exterret poenaq leui comota uolucris
Non sopor aut meti requies agit asper acetha
Nunc mago atonitos. nuc arduꝰ hanibal hasta
Serranus claꝵ nom̃ tua Regule proles
Qui longum semꝑ fama gliscẽte per eũuꝰ
Insidis seruasse sidem memorabere poenis
Flore nites prmo patruis heu punica bella

Expanded text:
exanimis: non hasta uiro, non ensis: in artis exanimis: non hasta uiro, non ensis: in artis bstulerat Fors arma. tamen certamine nudo inuenit Marti telum dolor. ore cruento pugnatum, ferrique uicem dens praebuit irae. iam lacerae nares foedataque lumina morsu, iam truncum raptis caput auribus, ipsaque diris frons depasta modis, et sanguine abundat hiatus; nec satias, donec mandentia linqueret ora spiritus et plenos rictus mors atra teneret. Talia dum praebet tristis miracula uirtus, diuerso interea fugientes saucia turba iactantur casu siluisque per auia caecis ablati furtim multo cum uulnere solos per noctem metantur agros. sonus omnis et aura exterrent pennaque leui commota uolucris. non sopor aut menti requies. agit asper acerba nunc Mago attonitos, nunc arduus Hannibal hasta. Serranus, clarum nomen, tua, Regule, proles, qui longum semper fama gliscente per aeuum infidis seruasse fidem memorabere Poenis, flore nitens primo, patriis heu Punica bella
Abbreviated transcription (Latin):
Flaminio spectatus erat cum celtica uictor
Obructet bello diuis meliorib arma
Inde honor ac sacrae custodia marte sub õni
Alitis hic causam nutriuit glona len
Nanq necis tectus capte phibere neꝗret
Cu poenos aquilae post ꝗͣ subsidere fata
Uiderat et magna pugnã iclinare ruina
Occulere i terdum ee tertae madare parabat
Sed subins uictus telis labẽtia mẽbra
Prostrauit super atq illecta morte tegebat
Ueꝵ ubi lux nocte e stigia misero q sopore
Redlita uicini de strage cadaueris hasta
Engitur soloq inges conamine late
Stagnantẽ cede et facile discedere terra
Ense fodit clausamq aquile ifcelicis adoras
Effigiem palmis languẽtib aequat harenas
Suppremus fessi tenui tu cessit ĩ auras
Halitus et magnã misit sub tartara int̾e
Iuxta cemere erat merito sibi poscere carĩne
Uirtutis sacrã rabie leuinus ab alto
Pruuerno uitis late ꝑsignis honore
exanimũ Nasamona tiren suꝑ ipse latebat

Expanded text:
Flaminio spectatus erat, cum Celtica uictor Flaminio spectatus erat, cum Celtica uictor obrueret bello diuis melioribus arma. inde honor ac sacrae custodia Marte sub omni alitis: hinc causam nutriuit gloria leti. namque necis certus, captae prohibere nequiret cum Poenos aquilae, postquam subsidere fata uiderat et magna pugnam inclinare ruina, occulere interdum et terrae mandare parabat. sed subitis uictus telis labentia membra prostrauit super ac mentita morte tegebat. uerum ubi lux nocte e Stygia miseroque sopore reddita, uicini de strage cadaueris hasta erigitur soloque uigens conamine late stagnantem caede et facilem discedere terram ense fodit, clausamque aquilae infelicis adorans effigiem, palmis languentibus aequat harenas. supremus fessi tenuis tum cessit in auras halitus et magnam misit sub Tartara mentem. Iuxta cernere erat meritae sibi poscere carmen uirtutis sacram rabiem. Laeuinus, ab alto Priuerno, uitis Latiae praesignis honore, exanimum Nasamona Tyren super ipse iacebat
Abbreviated transcription (Latin):
ANTERCESSIACO OUOS SOL¬
uant aquore Titan
in nodem diffusis equos ur¬
gebat eois
Littonb primis ꝙ nouo phoctote retecti
Seres lanigens repettebat uellera lucis
Et phoeda ante oculos strages ꝓpitis ꝙ patebat
In sani mauortis opus simul arma uirq
Ac mixtus sonipes dextraeq ĩ uulnere cesi
Haerentes hostis passim clipei q iube ꝙ
Atq artus trũci capitũ fractusq iacebat
Ossib ĩ duris ensis nec cerne̾ deerat
Frustra semine cũ querẽtia lumina celum
Tum sꝑumãs sanie lacꝰ ee fluctatia sũmo
E ternu tumulis orbata cadauera põto
Nec tandẽ aduersis fuerat fracta italia uĩtus
Brucdius ingeti miserandae cedis aceruo¬
N on aequum ostentans confesso corpore mãtẽ
Extulerat uix triste caput truncosq trahebat
Per strage neruis interlabentib arttis
Tenuis opum nõ patre nites linguaue sed asp.
Ense nec e uolsca quisꝗͣ uirgete redemit
Plus eui nec magnanima puer adlere se se
Pubescẽte gena castris optarat & acri

Expanded text:
Tartessiaco quos soluerat aequore Titan in noctem diffusus, equos iungebat Eois litoribus, primique nouo Phaethonte retecti Seres lanigeris repetebant uellera lucis, et foeda ante oculos strages, propiusque patebat insani Mauortis opus: simul arma uirique ac mixtus sonipes dextraeque in uulnere caesi haerentes hostis, passim clipeique iubaeque atque artus trunci capitum fractusque iacebat ossibus in duris ensis. nec cernere deerat frustra seminecum quaerentia lumina caelum. tum spumans sanie lacus et fluitantia summo aeternum tumulis orbata cadauera ponto. Nec tamen aduersis ruerat tota Itala uirtus. Bruttius ingenti miserandae caedis acenon aequum ostentans confosso corpore Martem, extulerat uix triste caput truncosque trahebat per stragem neruis interlabentibus artus, tenuis opum, non patre nitens linguaue, sed asper ense, nec e Volsca quisquam uir gente redemit plus aeui nece magnanima. puer addere sese pubescente gena castris optarat et acri
Abbreviated transcription (Latin):
Baiorum nuper populos turbauerat armis
Flaminius facilisq uiro tum gloria belli
Corde leuẽ atq hastus ĩ opem cõtũdere getẽ
Sed labor haudide sirio certasse tyramno
Hunc leuis urbi genitum ad fatalia dãna
Omnib parat imperio saturnia fesso
Ductorem dignumq uiꝵ ueniete ruina
Inde tibi prima dies uiris clauumq regeda
Inuasit painae ac sub nutu castra fuere
Ut pelagi rudis & pontũ tractare peͬarte

Expanded text:
Boiorum nuper populos turbauerat armis Boiorum nuper populos turbauerat armis Flaminius, facilisque uiro tum gloria belli, corde leuem atque astus inopem contundere gentem. sed labor haud idem Tyrio certasse tyranno. hunc laeuis urbi genitum ad fatalia damna ominibus parat imperio Saturnia fesso ductorem dignumque uirum ueniente ruina. inde ubi prima dies iuris, clauumque regendae inuasit patriae, ac sub nutu castra fuere, ut pelagi rudis et pontum tractare per arte
Abbreviated transcription (Latin):
Iamq ambusta comas abies iã pinus et alna
Iam solo restans trunco dimisit ĩ altu
Populus assuetas ramis habitare uolueres
Flãma uorax tino penitus de gungite tractos
Absorbet lauices sauo ꝙ urgente uapore
Siccus i arescit npis cruor horrida late
Sciditur i rimas et hiata rupta deiscit
T elltis ac stagnis alie sedere fauille
Miratur pater aeternos cessare repente
Endanus cursus nimphara q intima mestus
Impleuit chorus aitonitus ullulatib antra
Ter caput ambustum conate attollere iactu
Lampade uulcanus mersit fumãtibo undis
Ter correpta dei ennes undauit harundo
Tum demũ amisse uoces ex uocc precatis
Orantiq datum ripas seruare prioris
Ac tandem a trebia reuocauit Scipio fossas
uunitum scolle. Graco comitate. cohortes
At poenus multo fluuium ueneratur honore
Gramineas uindis trahit socialib aras
N escius heu quãto supen maiore mouẽret
Et quos ausonie luctus Traimene pareres

Expanded text:
iamque ambusta comas abies, iam pinus et alni, iamque ambusta comas abies, iam pinus et alni, iam solo restans trunco dimisit in altum populus adsuetas ramis habitare uolucres. flamma uorax imo penitus de gurgite tractos absorbet latices, saeuoque urgente uapore siccus inarescit ripis cruor. horrida late scinditur in rimas et hiatu rupta dehiscit tellus, ac stagnis altae sedere fauillae. Miratur pater aeternos cessare repente Eridanus cursus, Nympharumque intima maestus impleuit chorus attonitis ululatibus antra. ter caput ambustum conantem attollere iacta lampade Vulcanus mersit fumantibus undis, ter correpta dei crines nudauit harundo. tum demum admissae uoces et uota precantis, orantique datum ripas seruare prioris, ac tandem a Trebia reuocauit Scipio fessas munitum in collem Graccho comitante cohortes. at Poenus multo fluuium ueneratus honore gramineas undis statuit socialibus aras, nescius heu, quanto superi maiora mouerent, et quos Ausoniae luctus, Trasimenne, parares.
Abbreviated transcription (Latin):
Insuper et nomẽ trebie delere minaris
Oregnis inimice meis tot corpora perro
D extra fussa mea clipeis galeisq uiroꝵ
Quos mactas artatus itercursũq relinqui
Cede uides stagna alta rubent retroꝙ fer̾e
Adle morũ dextre aut campis ĩcumbe propĩꝗs
Nec uenere adiũcra tumulo spectabat abalto
Mulciber obscure tectus caligine nubis
Ingratiat ad caelum sublatis scipio palmis
Du patrii quoꝵ auspicus stat dardana roma
Talin me leto tanta inter proelia nup
Seruastis fortuna animã exscindere dexira
Indignũ est uistim redde o mi nate periclis
Redle hosti liceat bellanti accessere moͬte
Quam patria fratriq probem tũ ꝑcita dictis
Ingemuit uentis et rapidas detexit ĩ am̃ne
Comtigis sencti cures agit ũdiq flãmas
Dispersus ripis ignis multosq ꝑ anos
Nutritas flauio populatur feruidus u̾bras
U ritur omne nemus lucosq effusus i altos
Immissis crepitat uictor tuilcanus habenis

Expanded text:
insuper et nomen Trebiae delere minaris, insuper et nomen Trebiae delere minaris, o regnis inimice meis? quot corpora porto dextra fusa tua! clipeis galeisque uirorum, quos mactas, artatus iter cursumque reliqui. caede, uides, stagna alta rubent retroque feruntur. adde modum dextrae aut campis incumbe propinquis.’ Haec, Venere adiuncta, tumulo spectabat ab alto Mulciber obscurae tectus caligine nubis, ingrauat ad caelum sublatis Scipio palmis: ‘Di patrii, quorum auspiciis stat Dardana Roma, talin me leto tanta inter proelia nuper seruastis? fortine animam hanc excindere dextra indignum est uisum? redde o me, nate, periclis, redde hosti! liceat bellanti accersere mortem quam patriae fratrique probem.’ tum percita dictis ingemuit Venus et rapidas derexit in amnem coniugis inuicti uires. agit undique flammas dispersus ripis ignis multosque per annos nutritas fluuio populatur feruidus umbras. uritur omne nemus, lucosque effusus in altos immissis crepitat uictor Vulcanus habenis.
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ominis torquet uires funt unda sonoris
Uorticib sequiturq nouus cum murmure toires
Sensit et accensa ductor uiolẽtius ira
Nagnas etrebia meritasq mibi perfide poenas
Exsolues inquit lacer pergallica riuis
Despergã rura atq amnis tibi noia demas
Quoq aperis te fonte premam nec tange̾ ripas
Illabiq pado dabitur qͣnã ista repẽte
Sidonium in foclix rabies te redidit amne
Talia iactantẽ consurges ager aquaꝵ
Impulit atq humeros curuato gurgite p̾sit
Arduus aduersa molle irmupenb undis
Stat ductor clipeoq ruẽtẽ sustulit amnẽ
Nec nõ atergo fluctus stridente procella
Spumeus irrorat sũmas asꝑgie cristas
Ire uadis stabilẽq uetat defigere gressum
Subducta tellure deus ꝑcussaq longe
Raueum saxa sonãt undeq ad bella parẽtis
Excite pugnãt & ripas pdidit amnis
Tum madidos critas et glauea frõde reuictu
A ttollit cum uoce caput poenasq superbas

Expanded text:
atque omnis torquet uires. furit unda sonoris atque omnis torquet uires. furit unda sonoris uerticibus, sequiturque nouus cum murmure torrens. sensit et accensa ductor uiolentius ira ‘Magnas, o Trebia, et meritas mihi, perfide, poenas exsolues:’ inquit ‘lacerum per Gallica riuis dispergam rura atque amnis tibi nomina demam, quoque aperis te fonte, premam, nec tangere ripas inlabique Pado dabitur. quaenam ista repente Sidonium, infelix, rabies te reddidit amnem?’ Talia iactantem consurgens agger aquarum impulit atque umeros curuato gurgite pressit. arduus aduersa mole incurrentibus undis stat ductor clipeoque ruentem sustulit amnem. necnon a tergo fluctus stridente procella spumeus inrorat summas aspergine cristas. ire uadis stabilemque uetat defigere gressum subducta tellure deus, percussaque longe raucum saxa sonant, undaeque ad bella parentis excitae pugnant, et ripas perdidit amnis. tum madidos crinis et glauca fronde reuinctum attollit cum uoce caput: ‘Poenasne superbas
Abbreviated transcription (Latin):
Ac siluam igentẽ cõcusso corpore uibrat
Donec consumptis longo certamine telis
Concidit et elausit magna depressa ruina
e cce per aduersum ꝗͣꝗͣ tardata morãt¬
D ulnere mbrauiꝵ subit ĩplacabił amne
Scipio et intimeris ĩfestat cedib hostẽ
Corporibo clipeisq simul galcisq cadẽtũ
Contegitur trebia et uix cernere linquit᷑ undas
Marens iaculo gestar p̾sternit᷑ ense
Tum pelopeus auis cirenis in cola telgo¬
Telgon
H uic torquet rapido correptum e gurgite pilus
Et quantum longum ferii tenuata rigore
Procedit cuspis perhiantia transigit ora
Pulsati ligno sonue̾ i uulnere detes
Nec iacto quesita quies turgẽtia mẽbra
Eridano trebia Eridanus dedit equoris undis
Tu qͦ taxe cadis tumulo post fata negato
Quid domus hĩsperidum aut luci uiuere dearx
Tuluos aunsera seruantes arbore ramos
Intonuit trebia et stagnis se sustulit imis
Iamq feroꝵ totum propellit gurgite forte

Expanded text:
ac siluam ingentem concusso corpore uibrat, ac siluam ingentem concusso corpore uibrat, donec consumptis longo certamine telis concidit et clausit magna uada pressa ruina. Ecce per aduersum, quamquam tardata morantur uulnere membra uirum, subit implacabilis amnem Scipio et innumeris infestat caedibus hostem. corporibus clipeisque simul galeisque cadentum contegitur Trebia, et uix cernere linquitur undas. Mazaeus iaculo, Gestar prosternitur ense, tum Pelopeus auis Cyrenes incola Thelgon. huic torquet rapido correptum e gurgite pilum et quantum longo ferri tenuata rigore procedit cuspis per hiantia transigit ora. pulsati ligno sonuere in uulnere dentes. nec leto quaesita quies: turgentia membra Eridano Trebia, Eridanus dedit aequoris undis. tu quoque, Thapse, cadis, tumulo post fata negato. quid domus Hesperidum aut luci iuuere dearum, fuluos aurifera seruantes arbore ramos? Intumuit Trebia et stagnis se sustulit imis iamque ferox totum propellit gurgite fontem
Abbreviated transcription (Latin):
A cumulat clades suibito conspecta perundis
Uis defantoram tuinto cõcita dorso
Nanq uadis rapitur preceps ceu prerupta cauns
A uulsi mõtis trebiamq ĩsueta tum̾te
Pre se pectore agit spumãtiq icumbat alueo
Explorant aduersa uiros perq aspera duro
Nititur ad laudem uirtus ĩterrita diuo
Namq: inhonoratam sibrenus pendere mort᷑e
Et fame mudam ĩpaciens spectabimus ĩquit
Nec fortuna meu condes sub gurgite letũ
Experiarsit ne interris domitare quod ẽsis
Non queat ausonius turenane ꝑnidet hasta
Tum iacit adsurges dextroq ĩ lumine sistie
Sendore horisono penetrãte cuspidis ictum
Belua proseqtur lacerãq eruore profuso
Attollit frõte et lapso dae cerga magro
T um uero inuadũt iaculis crebraq sagita
Ausi iam sperare rrece immensos q per armos
Et lacerum extentus uenit atra cuspide uulnꝰ
Stat multa scergo ee nigranu lacea dorso

Expanded text:
Accumulat clades subito conspecta per undas Accumulat clades subito conspecta per undas elephantorum turrito concita dorso. namque uadis rapitur praeceps, ceu proruta cautes auulsi montis, Trebiamque insueta timentem prae se pectore agit spumantique incubat alueo. explorant aduersa uiros, perque aspera duro nititur ad laudem uirtus interrita cliuo. namque inhonoratam Fibrenus perdere mortem et famae nudam impatiens Spectabimur, inquit ‘nec, Fortuna, meum condes sub gurgite letum. experiar, sitne in terris, domitare quod ensis non queat Ausonius Tyrrhenaue permeet hasta.’ tum iacit adsurgens dextroque in lumine sistit inquit. stridore horrisono penetrantem cuspidis ictum belua prosequitur laceramque cruore profuso attollit frontem ac lapso dat terga magistro. tum uero inuadunt iaculis crebraque sagitta, ausi iam sperare necem, immensosque per armos et laterum extentus uenit atra cuspide uulnus. stat multa in tergo et nigranti lancea dorso,
Abbreviated transcription (Latin):
N ec niti lentoq datur cõuellere limo
Mersa pedum penitus uestigia labe tenaci
Nerent deuindi gressus resoluta q ripa
Implicat aut ceca prosternit fraude paludis
Iamq alius super atq alius ꝑ lubrica surges
Dum sibi quiq uia per inextricabile litus
Prerpit & putri luctatur cespite lapsi
o ccumbunt se seq sua pressere runa
Ille celer nandi iam Iamq apprehendeͬtuta
Dum parat et celso cõmixrum corpore p̾nsat
Q ramina summa manu liquidisq emergit abũdis
Contorta ripa pendens affigitur hastamu
Hic hoste̾ orbatus telo complectit᷑ unlis
Undantẽq uado permixta morte cohereet
Mille simul leti facies ligus occidit aruis
Sed proiecta uiri limphis fluuia lit ora
Sanguineum hausert longis singultib anẽ
e nabat tandem medio uix gurgite pulcher
Irpinus sociumq manus clamore uocabat
Cum ripidis illatus aquis et uulne᷑ multo
Impulit asꝑ equus fessumq sub equora mẽsit

Expanded text:
nec niti lentoque datur conuellere limo nec niti lentoque datur conuellere limo mersa pedum penitus uestigia: labe tenaci haerent deuincti gressus, resolutaque ripa implicat aut caeca prosternit fraude paludis. iamque alius super atque alius per lubrica surgens dum sibi quisque uiam per inextricabile litus praeripit et putri luctatur caespite, lapsi occumbunt seseque sua pressere ruina. ille celer nandi iamiamque adprendere tuta dum parat et celso conisus corpore prensat gramina summa manu liquidisque emergit ab undis, contorta ripae pendens adfigitur hasta. hic hostem orbatus telo complectitur ulnis luctantemque uado permixta morte coercet. mille simul leti facies. Ligus occidit aruis, sed proiecta uiri lymphis fluuialibus ora sanguineum hauserunt longis singultibus amnem. enabat tandem medio uix gurgite pulcher Irpinus sociumque manus clamore uocabat, cum rapidis inlatus aquis et uulnere multo impulit asper equus fessumque sub aequora mersit.
Abbreviated transcription (Latin):
Persultabat equo mediosq suectus i hostis
Apula nõ uana torquebat spicula dextra
Hanc horret torax. Samnitis pellib uisae
E t galea anosi uallatur dentibo apri
Uex ubi turbantẽ solo ceu lustra ꝑerret
In nemore. aut agitet gargano terga feraꝵ
Hinc mago hic seuus panter uidere.Mahatbal
Ut subigente fame diuersis rupib ursi
Inuadunt trepidum gemina ĩter ꝓelia taueꝵ¬
IN ec partẽ predae papitur furor aut secus acer
Ninc atq hic iaculo deuoluis allius acto
It stridens per utrumq latus Mauruisia taxus
O buia tum medio sonuer spicula cordae
Incertum q fuit letum aucederet haste
Eciam dispeisis romana per agmina signis
Palantis agit ad npas miserabile poenus
Impellens trepidos fluuiꝰq ĩmergere certat
Tum trebia i fausto noua prcelia gurgite fessis
Incohat et precibo iunononis suscitat ũdas
H aurit subsidẽs fugientum corpora telus
Infidaq soli frustrata uoragine sorbet

Expanded text:
persultabat equo, mediosque inuectus in hostis, persultabat equo, mediosque inuectus in hostis, Apula non uana torquebat spicula dextra. huic horret thorax Samnitis pellibus ursae, et galea annosi uallatur dentibus apri. uerum ubi turbantem, solo ceu lustra pererret in nemore aut agitet Gargano terga ferarum, hinc Mago, hinc saeuus pariter uidere Maharbal, ut subigente fame diuersis rupibus ursi inuadunt trepidum gemina inter proelia taurum, nec partem praedae patitur furor, haud secus acer hinc atque hinc iaculo deuoluitur Allius acto: it stridens per utrumque latus Maurusia taxus. obuia tum medio sonuerunt spicula corde, incertumque fuit, letum cui cederet hastae. et iam dispersis Romana per agmina signis palantis agit ad ripas, miserabile, Poenus impellens trepidos fluuioque immergere certat. Tum Trebia infausto noua proelia gurgite fessis incohat ac precibus Iunonis suscitat undas. haurit subsidens fugientum corpora tellus infidaque soli frustrata uoragine sorbet.
Abbreviated transcription (Latin):
Q ꝙ orbus parte uisus unoq eupetus
Luĩe sussicies bellis citat improb hastam
Et sũme agit urmebũda margine parma
Cur cosul nanq ira coquit. pone imꝓbe quicqd¬
Restat in ore fero et truncata frote relucet
Sic ait intorques directo turbine robur
Et dirum tota trasmitnt cuspide lum
Nec leuior dextras generatus hamileare saeuit
Nuc cadit infoelix niueis uarrenus ĩ armis
Meuano barenus arat cui diuitis uber
Campi fulginia & patulis clitunus ĩ aruis
Candentis gelido perfundit flumine tauros
Sed tnstes superi atq ingrata maxima cura
Uictima tarpeio frustra nutrita tonãti
Instat leuis iber et leuior discurre᷑ matiru
Hinc pila hic libice certant subtexere comus
Densa nube folum quãtumq iteriacet equi
Ad ripas campi tantum umbratia condunt
Tela nec artatis locus est ĩ mõte cadendi
Ius agiripa dauniq professus abaruis
U enatorrudib iaculis et iapige cam̃pũ

Expanded text:
quamquam orbus partem uisus unoque Cupencus quamquam orbus partem uisus unoque Cupencus lumine sufficiens bellis citat improbus hastam et summae figit tremebundam margine parmae. cui consul namque ira coquit: ‘Pone, improbe, quicqrestat in ore fero et truncata fronte relucet.’ sic ait intorquens derecto turbine robur et dirum tota tramittit cuspide lumen. nec leuior dextra generatus Hamilcare saeuit. huic cadit infelix niueis Varenus in armis, Meuanas Varenus, arat cui diuitis uber campi Fulginia et patulis Clitumnus in aruis candentis gelido perfundit flumine tauros. sed tristes superi, atque ingrata maxima cura uictima Tarpeio frustra nutrita Tonanti. instat Hiber leuis et leuior discurrere Maurus. hinc pila, hinc Libycae certant subtexere cornus densa nube polum, quantumque interiacet aequi ad ripas campi, tantum uibrantia condunt tela, nec artatis locus est in morte cadendi. Allius, Argyripa Daunique profectus ab aruis uenator, rudibus iaculis et Iapyge campum
Abbreviated transcription (Latin):
Crumpunt cundisq prior uolat aggere aperto
Degener haud graccus cõsul quauratra comãtis
Cassidis auruce cristas humeroq resulget
Sanguinei patrium saguli decus agmine magno
Respectans clamore uocat quaq obtua desos
Ariai turba globos rumpes iter equore sertur
Ut ioͣrens celsi preceps ẽ uertice pini
Cum sonitu ruit ĩ campos magnoq fragore
Auulsum mõtis uoluit latus obuia passim
Armeta imanesq fere siluaq trahuntur
Spumea saxosis clamat cõuallibo unda
Non mihi ineonia redeat si gloria lingue
Centenasq pater det phochus fundere uoces
Tot cedes proferre queam quod dexteã magni
Consulis aut cõtra tyriae furoredidit ira
Muranu ductor libia ductorq phalantu
Ausonius gnaros belli ueicieq laboꝵ
Alter ĩ alietius fudert cominus ore
Nonte proceloso muranii miserat Arxur
Tnitonis nucte sacra phalante ꝓfundo
Ut primũ insigni fulsit uelamine cõsul

Expanded text:
erumpunt, cunctisque prior uolat aggere aperto erumpunt, cunctisque prior uolat aggere aperto degener haud Gracchis consul. quatit aura comantis cassidis Auruncae cristas, umeroque refulget sanguinei patrium saguli decus. agmina magno respectans clamore uocat, quaque obuia densos artat turba globos rumpens iter aequore fertur, ut torrens celsi praeceps e uertice Pindi cum sonitu ruit in campos magnoque fragore auulsum montis uoluit latus: obuia passim armenta immanesque ferae siluaeque trahuntur, spumea saxosis clamat conuallibus unda. Non, mihi Maeoniae redeat si gloria linguae centenasque pater det Phoebus fundere uoces, tot caedes proferre queam, quot dextera magni consulis aut contra Tyriae furor edidit irae. Murranum ductor Libyae, ductorque Phalantum Ausonius, gnaros belli ueteresque laborum, alter in alterius fuderunt comminus ore. monte procelloso Murranum miserat Anxur, Tritonis †niueo te sacra, Phalante, profundo. ut primum insigni fulsit uelamine consul,
Abbreviated transcription (Latin):
F luminea texit qua traucat agmina classez
Ecce aderat trebieq simł uicina tenebat
Trinachio accitus percerula longa peloro
Sracorum ples cõsul gens inclyta magno
At q animosa uiro multusq ĩ imagine claris
Praefulgehat auus titulis belliq domiq
N ec pocni positis trãsamne ĩ gramine castus
Deerant nanque animos stimulabant prosperarer
Increpitansq superductor: quis tertius urbi
Iam superest cõsul qͥna altera restat i armis
Sicania en ones lauedaumq nepotu
Conuenere manus serant nuc focdera mecu
Ductores italum acleges et pacta reposcũt
At tu donata tela iter martia luce.
O ppettere ĩ bello der cum fata uocabũt
Pugnatem cecidisse meũ est. haec psonat ardes
Inde leui iaculo Massilũq impigere alis
Castra sub ipsa datis imtat & elicit hostes
Nec latius uallo miles debere salute
Fas puitat aue clausas pulsar cuspide portas

Expanded text:
flumineam texit, qua trauehat agmina, classem: flumineam texit, qua trauehat agmina, classem: ecce aderat Trebiaeque simul uicina tenebat Trinacrio accitus per caerula longa Peloro, Gracchorum proles, consul. gens inclita magno atque animosa uiro, multusque in imagine claris praefulgebat auus titulis bellique domique. Nec Poeni positis trans amnem in gramine castris deerant. namque animos stimulabant prospera rerum increpitansque super ductor: ‘Quis tertius urbi iam superest consul? quaenam altera restat in armis Sicania? en omnes Latiae Daunique nepotum conuenere manus. feriant nunc foedera mecum ductores Italum ac leges et pacta reposcant. at tu, donata tela inter Martia luce, oppetere in bello detur, cum fata uocabunt. pugnantem cecidisse meum est.’ haec personat ardens. inde leui iaculo Massylumque impiger alis castra sub ipsa datis inritat et elicit hostem. Nec Latius uallo miles debere salutem fas putat aut clausas pulsari cuspide portas.
Abbreviated transcription (Latin):
Belligeris fetus mirada siletia campis
T um celso ecuru Mauots karraginis arces
e xcindes inquit tyriosq ad focdera coges
Nulla tamẽ longe tanta exorietur ĩ euo
Lux tibi care puer macte o macte idole sacra
U era iouis proles et ad huc maiora supsunt
S ed nequeunt meliora dari tũ nubila mauors
E thereaq emenso terras iam sole capessit
Et sessas acies castris clausere tenchre
Condebat noctem deuexo cynthia curru
ł laternis afflata rotis ab equore eoo
Surgebant rosee media ĩtercerula flamae
At consul instis campos poenisq secundam
Planitie metues trebiam collisq petebat
Iamq dies rapti cursu uanoq labore
Ci medio abraptus sluduabit ĩ amne soluus
Pons uiclis qui dardaniũ preuexerat agmen
Cridani rapidas aderat cum poenus ad undas
Dumq uada et mollis aditus per deuia flexo
Circuitu petit et stagni lanquẽtia querit
Inierdum raptauicinis saltilo duo

Expanded text:
belligeris fecit miranda silentia campis. belligeris fecit miranda silentia campis. tum celso e curru Mauors ‘Carthaginis arces excindes’ inquit ‘Tyriosque ad foedera coges. nulla tamen longo tanta exorietur in aeuo lux tibi, care puer. macte, o macte indole sacra, uera Iouis proles. et adhuc maiora supersunt, sed nequeunt meliora dari.’ tum nubila Mauors aetheraque emenso terras iam sole capessit, et fessas acies castris clausere tenebrae. Condebat noctem deuexo Cynthia curru fraternis adflata rotis, et ab aequore Eoo surgebant roseae media inter caerula flammae. at consul tristis campos Poenisque secundam planitiem metuens Trebiam collisque petebat. iamque dies rapti cursu nauoque labore, et medio abruptus fluitabat in amne solutis pons uinclis, qui Dardanium trauexerat agmen, Eridani rapidas aderat cum Poenus ad undas. dumque uada et mollis aditus per deuia flexo circuitu petit et stagni languentia quaerit, interdum rapta uicinis saltibus alno
Abbreviated transcription (Latin):
Iam q suo. iamq hostili perfusa cruore
Membra madet cecidere iuibe giroq ꝑ orbem
Artato garamas iaculis propiotib ĩstat
Et librat seua comiectum cuspide fer
Nic puer ut pattio defrxũ corpore telum
Conspexit madue̾ gene subitoq trem̃te
Corripuit pallor gemituq ad sidera rupit
Bis conatus erat precurre̾ tãta parẽtis
Contiersa ĩ semet dextra bis trãstulit ir a̾
In poenos mouens fertur ꝑ tela per hostes
Intrepidus puet ee graditiũ passib &quat
Continuo cessere globi latusq repetẽ
A pparet campo limes metit aꝯmina tectus
Celesti clipeo & sterit super atma iaceto
Corpore q auctorẽ teli multasq patetnost
Ante oculos animas optata piacula mactar
Tunc rapta propere duris ex ossibr hasta
In nixum ccruice ferẽs humero q parete
e micat attonite.tanta ad specracula turme
.T ela tenet ceditq loco lybis asper et onis
Late cedit hiber pietasq insignis & atas

Expanded text:
iamque suo, iamque hostili perfusa cruore iamque suo, iamque hostili perfusa cruore membra madent, cecidere iubae, gyroque per orbem artato Garamas iaculis propioribus instat †et librat saeua coniectum cuspide ferrum. hic puer ut patrio defixum corpore telum conspexit, maduere genae, subitoque trementem corripuit pallor, gemitumque ad sidera rupit. bis conatus erat praecurrere fata parentis conuersa in semet dextra, bis transtulit iras in Poenos Mauors. fertur per tela, per hostis intrepidus puer et Gradiuum passibus aequat. continuo cessere globi, latusque repente apparet campo limes. metit agmina tectus caelesti clipeo et sternit super arma iacentum corporaque auctorem teli multasque paternos ante oculos animas, optata piacula, mactat. tunc rapta propere duris ex ossibus hasta innixum ceruice ferens umeroque parentem emicat. attonitae tanta ad spectacula turmae tela tenent, ceditque loco Libys asper, et omnis late cedit Hiber, pietasque insignis et aetas
Abbreviated transcription (Latin):
T e duce primitias pugnae te magna magro
Audear et primũ hoc uicat seruasse parẽte
Hac rerum sator. at mauors ĩ proclia curtus
Otnitia tellure uocat cum fulminis atri¬
Spargentẽ flãmas clipeũ galeam q deorꝵ
Naud ulli facile multoq labore ciclopu
Sublatum toraca capit quassatꝙ ꝑ auras
T itanũ bello sacratam sãguis hastam
At implet curn campos exercitus una
Irarum eumenidesq simul leti q crueti
In nũe facies frenis q operata regẽdis
Quatiniugos atro stimulat bellona flagello
Tertur abimenso tempestas horrida caelo
Nigrantisq globos et turbida nubila tonqͣns
Inuoluit terras quantur saturnia sedes
Ingressu temefacta dei ripasq reliquit
Andito curru fontiq relabit᷑ ãnis
Ductorẽ ausoniui telis garamatica pubes
Cinxerat et tyrio regi dona noua parabat
Atmora spolium et roratia cõsulis ora¬
Stabat fortune nõ cedere certuset acti
Mole retorquebat crudesces cedib hastas

Expanded text:
te duce primitias pugnae, te magna magistro te duce primitias pugnae, te magna magistro audeat et primum hoc uincat, seruasse parentem.’ Haec rerum sator. at Mauors in proelia currus Odrysia tellure uocatspargentem flammas clipeum galeamque deorum haud ulli facilem multoque labore Cyclopum sudatum thoraca capit quassatque per auras Titanum bello satiatam sanguinis hastam atque implet curru campos. exercitus una Irarum Eumenidesque simul letique cruenti innumerae facies, frenisque operata regendis quadriiugos atro stimulat Bellona flagello. fertur ab immenso tempestas horrida caelo nigrantisque globos et turbida nubila torquens inuoluit terras. quatitur Saturnia sedes ingressu tremefacta dei, ripasque relinquit audito curru fontique relabitur amnis. Ductorem Ausonium telis Garamantica pubes cinxerat et Tyrio regi noua dona parabat armorum spolium ac rorantia consulis orastabat Fortunae non cedere certus et acri mole retorquebat crudescens caedibus hastas,
Abbreviated transcription (Latin):
Qua fugins qua spesuicus alpesne petemus
Ipsam turrigeros portantẽ uertice muros
Credite submissas Romã nẽ teudere palmas
Natoꝵ passim raptus cedẽq parẽtur
Uestalisq focos exungui sanguine cemo
Noc arcete nephas possquã intertalia crebro
Clamore obtuse crassoꝙ apuluere fauces
Hinc leua frenos. hinc dextra corripit᷑ arma
Et latum obiectat pectus strictumq minatur
Nunc sibi nuc trepidis ni restẽt cominus ẽse
Quas acies alto genitor du spectat olimpo
Consulis egregii mouere pericula mete̾
Gradiuum uocat et patrio sic ore profatur
Magnanimi me nat̾iuiti ni bella capessis
H aud dubie extremus terret labor enpe pugnae
Ardentem oblitum q sui dulcedine cedu
Siste ducẽ libia nã plus petit improbo uno
Consulis exitio tota qͣ strage cadentu
P reierea cernis tenere ꝗ proelia dextra
Iam credit puer atq annos transcĩdere factis
Nolitur longumq putat pubesce bello

Expanded text:
quas fugitis. quae spes uictis? Alpesne petemus? quas fugitis. quae spes uictis? Alpesne petemus? ipsam turrigero portantem uertice muros credite summissas Romam nunc tendere palmas. natorum passim raptus caedemque parentum Vestalisque focos extingui sanguine cerno. hoc arcete nefas!’ postquam inter talia crebro clamore obtusae crassoque a puluere fauces, hinc laeua frenos, hinc dextra corripit arma et latum obiectat pectus strictumque minatur nunc sibi, nunc trepidis, ni restent, comminus ensem. Quas acies alto genitor dum spectat Olympo, consulis egregii mouere pericula mentem. Gradiuum uocat et patrio sic ore profatur: ‘Magnanimi me, nate, uiri, ni bella capessis haud dubie extremus, terret labor: eripe pugnae ardentem, oblitumque sui dulcedine caedum siste ducem Libyae; nam plus petit improbus uno consulis exitio tota quam strage cadentum. praeterea, cernis, tenerae qui proelia dextrae iam credit puer atque annos transcendere factis molitur longumque putat pubescere bello,
Abbreviated transcription (Latin):
Ceu fixum mẽbris tegmen tnꝰ imꝓb ensis
Adnexam parme decidit uulnere leuiam
Inq suo pressa est non redlens tegnina nisu
Infcelix manus atq hesit labentibo armis
Ultima restabat fusis iam palma duob¬
U irbius huic trepidos stimulanti duce̾ gressus
Xanthippus gladio rigida cadit eumachus hasta
Et tandez equate geminato funere pugnae
Inde alterna uiris transegit pectota mucto
Inq uice̾ erecta posuert proelia uita
Foelices len pictas quos alicit umbris
Optabut similes uenienua saecula fratres
E ternumq decus memon celebrabit᷑ euo
Si modo ferre diẽ miscrosq uidere nepotes
Carmina nostra ualẽt nec fama inuidit apollo
At consul toto palanus equore turmas
Uoce tenet dũ uoce tuget quosigna refeitis
Quis uos heu uobis pauor abstulit horrida pͥmi
Si sors uisa loci pugneq lacessere srõtẽ
Post me state uiri & pulsa formidine tantum
Aspicite has dexiras capu genuere parẽtes

Expanded text:
ceu fixum membris tegimen; tamen improbus ensis ceu fixum membris tegimen; tamen improbus ensis adnexam parmae decidit uulnere laeuam, inque suo pressa est non reddens tegmina nisu infelix manus atque haesit labentibus armis. ultima restabat fusis iam palma duobus Virbius. huic trepidos simulanti ducere gressus Xanthippus gladio, rigida cadit Eumachus hasta, et tandem aequatae geminato funere pugnae. inde alterna uiris transegit pectora mucro, inque uicem erepta posuerunt proelia uita. felices leti, pietas quos addidit umbris! optabunt similes uenientia saecula fratres, aeternumque decus memori celebrabitur aeuo, si modo ferre diem serosque uidere nepotes carmina nostra ualent, nec famam inuidit Apollo. At consul toto palantis aequore turmas uoce tenet, dum uoce uiget: ‘Quo signa refertis? quis uos heu uobis pauor abstulit? horrida primi si sors uisa loci pugnaeque lacessere frontem, post me state uiri et pulsa formidine tantum aspicite! has dextras capti genuere parentes