comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uulneribus corporis exceptis egre¬
gium uirtutis sue testimonium
apud caesarem muenit, mitridati
ut presertim nõ solum sue absolu¬
tionis interemp̃te sed̃ etiã forti¬
tudinis praedicatore Quibus e¬
gregie caesar delectatus ĩ honorẽ
antipatrum ut oportebat inter a¬
micos recepit, romane eum reipu¬
blice honoribus affecit, ceteraq
ut probato sibi uiro gr̃e sue pigno¬
ra impartiuit. hyrcano etiam sũ¬
mum po sacerdotium per sentẽciã
antipatri uoleris firmauit Qui
etiam ab antigono aristoboli filio
apud caesarem cum accusaretur
Quod plus partibus pompeii faue¬
ret, non uerborum antip̃r referẽs
uicem sed rerum assertionem sci¬
dit uestem & nudus indumẽforũ
plenus uulnerum: diluricato a¬
mictu offerens oculis circunstan
maliuolentie mee in caesarem testiͤ¬
monia defendant reum quẽ tanꝙͣ
Lumina animi micant Has ergo
cicatrices tibi caesar uoluntatis in¬
trne obsides tribuo Hec ergo fidt

Expanded text:
vulneribus corporis exceptis, egrevulneribus corporis exceptis, egregium virtutis suae testimonium apud Caesarem invenit, Mitridate, ut praesertim non solum suae absolutionis interprete, sed etiam fortitudinis praedicatore. Quibus egregie Caesar delectatus, in honorem Antipatrum, ut oportebat, inter amicos recepit, Romanae eum reipublicae honoribus affecit, caeteraque, ut probato sibi viro, gratiae suae pignora impertivit. Hircano etiam summum sacerdotium per sententiam Antipatri volens firmavit. Qui etiam ab Antigono Aristoboli filio apud Caesarem cum accusaretur, quod plus partibus Pompeii faveret, non verborum Antipater referens vicem, sed verborum assertionem, scidit vestem, et nudus indumentorum, plenus vulnerum, dilmictu offerens oculis circumstant‘maliuolentiae meae in Caesarem testimonia defendant reum, quae tamquam lumina animi micant. Has ego cicatrices tibi, Caesar, uoluntatis internae obsides tribuo, haec ego fidei
Abbreviated transcription (Latin):
uellent resistere: quo interclude¬
retur iter: rursus antipater non
solum remouit praelium. sed ẽt
ad exercitum iuuandũ que ne¬
arma contra parauerant mini
datis societati uolentes dedere
Qui praetergressus suspectiora cũ
reliquis aegiptiis conserendum¬
praelium ratus liberioribus qͥdẽ
Locis sed ualidioribus uiris regi¬
onis ipsius: entus incolatus iude¬
orum exercitus apellabatur stre¬
nue decertauit adeo ut prerupto
perieulo daret. ac pene extictus
foret: nisi antipater uidens to¬
tum in quo mitridates erat. dex¬
trum cornu a cohorte urgeri ex
alia quoq parte includi flumt¬
ne nec ullum effugium fore utri.¬
liter irruens a cornu sinistro suꝑ
eos qui mitridatem cedentẽ perse¬
quebantur quos eo usq insectatus
est donec omĩs hostium populus
extingueretur Eo praelio lxxẽ. anti¬
pater uiros de suis amisit supra
decc  mitridates ita utip̃e proeter
spem euaserit: atq hec uno momĩ¬
to clades sequuta Antip̃r multis

Expanded text:
Aegyptii vellent resistere quo intercludeAegyptii vellent resistere quo intercluderent iter, rursus Antipater, non solum removit praelium, sed etiam ad exercitum juvandum, quae nearma contra paraverant, minidatis societati volentes dedidere. Qui praetergressus suspectiora, cum reliquis Aegyptiis conserendum ratus, liberioribus quidem locis sed ualidioribus uiris regionis ipsius, cuius incolatus Iudaeorum exercitus appellabatur, strenue decertauit adeo ut praerupto sese periculo daret ac paene extinctus foret, nisi Antipater uidens totum in quo Mitridates erat dextrum cornu ab hoste urgueri, et alia quoque parte includi flumne, nec ullum effugium fore, viriliter irruens a cornu sinistro, super eos qui Mitridatem cedentem persequebantur, quos eousque insectatus est, donec omnis hostium populus exstingueretur. Eo praelio octogenta Antipater viros de suis amisit, supra octingintos Mitridates, ita ut ipse praeter spem evaserit. Atque haec uno momento clades secuta est. Antipater multis
Abbreviated transcription (Latin):
manu quam secum adduxerat ut
auxilia casari praeberet a pelusi¬
acis repulsis obstaculis in urbe
ascalone resederat desperatotrã¬
situ & conatu irrito. nec iam se
cõmittere bello audebat. locis i¬
niquioribus es impar uiribus Cui
antipates arabes primo ĩ auxili¬
um asciuit: deinde ĩn÷ iudaeo¬
rum cum ualida mani et muni¬
ta armis secum perduxit cõmo¬
uit etiam syrie potentes ĩ adium¬
tum ipsius. quorum freti societa¬
te etram alii populi ad bellum
accenst sunt Quibus adiunctus
utribus fretus mitridates pelusiũ
acsit. et cum transitu prohiberet ͤ
obsidionem adorsus est Quo
loco antipater praclarum mili'¬
cie documentum dedit Siq̾de
resistentibus oppidancis cum
sũma ui utrimq decertaretur
p̃mus cum suis disrupta muro¬
rum parte in qua ip̃e praeliabatł¬
irbem irrupit eamq coepit, nec
tamen hic finis laboris adiumẽ¬
tiq sed etiam cum introrsum ex¬
ercitus pergeret, et circa eam que

Expanded text:
manu quam secum duxerat ut manu quam secum duxerat ut auxilia Caesari praeberet, a Pelusiacis repulsus obstaculis, in urbe Ascale resederat, desperato transitu et conatu irrito. Nec jam se committere bello audebat, locis iniquioribus et impar viribus. Cui Antipater Arabas primo in auxilium ascivit, deinde tria millia Judaeorum cum valida manu et munita armis secum perduxit. Commovit etiam Syriae potentes in adjumentum ipsius, quorum freti societate etiam alii populi ad bellum accensi sunt. Quibus adjunctis viribus fretus Mitridates, Pelusium accessit. Et cum transitu prohiberetur, obsidionem adorsus est. Quo loco Antipater praeclarum militiae documentum dedit. Siquidem, resistentibus oppidanis, cum summa vi utrinque decertaretur, primus cum suis, dirupta mox murorum parte in qua ipse praeliabaturbem irrupit, eamque cepit. Nec tamen hic finis laboris adjumentique; sed etiam, cum introrsum exercitus pergeret, et circa eam quae
Abbreviated transcription (Latin):
bus caedis oporteret incendi Cor¬
pus eius raptum populus dolore
bunalium ac subselliorum cremi¬
uit Sed que praemisimus dum
apud romanos gererentur hec in¬
terim in iudoea acta sunt que se¬
quuntur¬
paulisper repetamus que¬
prius gesta sunt. Aristobolum ro¬
me uinctum repperit eũq mox
absoluit Leuatum autẽ a custedia
tributis militaribus etĩa numerãs
in syriam direxit: ut iudaã sibi
adiungeret. pompeiumq a tergo
urgeret Sed in exordio temptam̃¬
torum ubi ad locum peruenit
ueneno interemptus in fectum
reliquit negotium Quo cõperto
pompeius qͦd aristobolus ĩ iudaa
recidiua sibi bella praeparare tẽp¬
tauerat etiam filium eius alexã¬
drum iugulari iussit Bostea ex
pompei uero plerisq familiarib
amicitiã suam assectando tribuit¬
et hoc ita contigit Etenĩ ptbolo¬
meus agipti rex fidem Teserat pro¬
missam ab ipso caesare bellis gra¬
uissimis praemebatur ut p̃misimꝰ
Pergamenus mitridates cũ omni

Expanded text:
bus caedis oporteret incendi. corbus caedis oporteret incendi. corpus eius raptum populus dolore bunalium ac subselliorum cremavit. Sed quae praemisimus dum apud Romanos gererentur, haec interim in Judaea acta sunt quae sequunturpaulisper repetamus quae gesta sunt prius Aristobolum Romae vinctum reperit, eumque mox absolvit. Levatum autem a custodia, tributis militaribus etiam munerans, in Syriam direxit, ut Judaeam sibi adjungeret, Pompeiumque a tergo urgeret. Sed in exordio tentamentorum, ubi ad locum pervenit, veneno interemptus infectum reliquit negotium. Quo comperto Pompeius, quod Aristobolus in Judaea rediviva sibi bella praeparare tentaverat, etiam filium ejus Alexandrum jugulari jussit. Postea vero ex Pompeii plerisque familiaribus amicitiam Caeset hoc ita contigit. Etenim Ptholomaeus, Aegypti rex, fidem laeserat promissam, et ab ipso Caesare bellis gravissimis premebatur. Ut praemisimus, Pergamenus Mitridates cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
ubi tantis uiribus dimicatumẽ
tantaq cedes acta ut caesar qͦq
ueteranis etiam sius cedere non
erubescentibus: cum caedi coguis
aciem suam cerneret,. praeuentre
morte futurum uicti dedecus co¬
gitaret cum subito uersus ĩ fugã
pompcianorum cessit exercitus
Et quidẽ eodic hoc bellũ actum
est quo pompeius pater ab urbe
bellum gesturus aufugerat qua¬
tuor annis hoc bellum ciuile in¬
desinenter toto orbe tonuit Litus
Labienus et attiꝰ uarrus in acie
casi sunt Gneus pompeius cum
centesimo aquite aufugit. Fra¬
ter eius uiꝰ pompeius contracta
celeriter non parua lusitanorum
manu. cum cesonio congressus
& uictus fugiensq interfectus
est Nunda ciuitas cum ĩmensa
hoĩm caede caesare oppugnante
uix capta est Caesar romã rediit
Ubi dum rei publice statim cõfra
instaurat: auctoribus bruto et
cassio. conscio etiam plurimose
uratione fuisse amplius Ie con¬
scios ferunt Duo bruti et ganis
cassius aluq socii strictis pugio¬

Expanded text:
ubi tantis uiribus dimicatum ubi tantis uiribus dimicatum tantaque caedes acta, ut Caesar quoque, ueteranis etiam suis cedere non erubescentibus, cum caedi cogique aciem suam cerneret, praeuenire morte futurum uicti dedecus cogitarit, cum subito uersus in fugam Pompeiorum cessit exercitus. equidem eo die hoc bellum actum est, quo Pompeius pater ab Vrbe bellum gesturus aufugerat, quattuorque annis hoc bellum ciuile indesinenter toto Orbe tonuit. T. Labienus et Attius Varus in acie caesi sunt. Gnaeus Pompeius cum centesimo equite aufugit. frater eius eane Pompeius contracta celeriter non parua Lusitanorum manu, cum Caesonio congressus et uictus fugiensque interfectus est. Munda ciuitas cum immensa hominum caede Caesare oppugnante uix capta est. Caesar Romam rediit. ubi dum reipublicae statum contra Înstaurat, auctoribus Bruto et Cassio, conscio etiam plurimo seiuratione fuisse amplius sexaginta conscios ferunt. duo Bruti et C. Cassius aliique socii strictis pugio
Abbreviated transcription (Latin):
tem uicit. Postea uero q̃m romã
uenit dictator et consul creatus
ĩ affricam transiit. et apud tap¬
sum cum iuba & scipione pugna¬
ur̃t: maximamq ibi hominũ
multitudiẽ interforcit Castra
utriusq direpta sunt hẽ elephãti
capti Cato sese apud uticam
occidit: iuba percussort iugulũ
praetio dato praebuit. Petreuis
eodẽ se gladio effodit. Scipioĩ
naui qua ad hispaniam fuge¬
re contendens uento coactus in
affricam redierat, semetipsum
iugulauit In eadem naui etiã
titus torquatus occisus est Cae¬
sar pompeii magni ne potes filias
pompeiam simulq cum his fausũ
syllam et afranium et petreium
iussit occidi Inde iiiiᵈ trium phis
urbem ingressus disposito recu
peratoq reipublice statu cõfinu
in hispaniam contra pompeios
pompeii filios profectus xuiiͬ. qua
tum peruenit: statimq aduersũ
pompetos duos et labienum atq
artiumuarum multa bella et ua¬
ria sorte gessit Utimum bellũ
apud̃ mundã flumen gestumẽ

Expanded text:
to vicit. Postea vero quam Romam to vicit. Postea vero quam Romam venit, dictator et consul creatus, in Africam transiit, et apud Thapsum cum Juba et Scipione pugnavit, maximamque ibi hominum multitudinem interfecit et castra utriusque direpta sunt, sexaginta elephanti capti. Cato sese apud Uticam occidit, Juba percussori jugulum pretio dato praebuit. Petreius eodem se gladio perfodit. Scipio in navi qua ad Hispaniam fugere contendens, vento coactus, in Africam redierat, semetipsum jugulavit. In eadem navi etiam Titus Torquatus occisus est. Caesar Pompeii Magni nepotes, filiam Pompeiam simulque cum his Faustum et Syllam, et Aphranium et Petreium, jussit occidi. Inde quatuor triumphis Urbem ingperatae reipublicae statu continuo in Нispanias contra Pompeios Pompei filios profectus, septimo detum peruenit statimque aduersus Pompeios duos et Labienum atque Attium Varum multa bella et uaria sorte gessit. ultimum bellum apud Mundam flumen gestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissa est. magna ibi cesanano¬
rum militum multitudo cecidit
omnes etiam interfectores pom¬
peii interfecti sunt Casar .ui. in¬
sistentium hostium pressus scaphã
ascendit que mox pondere subse¬
quentium grauata ac mersa per
cc ͭ ͦᷤ passus ad nauem una manu
eleuata qua carras tenebat nãdo
peruenit Nox nauali certamĩe
pulsatus magna fcelicitate classẽ
regiam aut depressit aut accepit
micitiam romanam quã arma ex
periti studẽt Qui tamen ilico ut
liber fuit bellum inuilit. sed̃ cõ¬
tinuo cum toto exerciti suo et
.Exx. longis nauibus deditã dͥ
ex uictoribus cecidisse dicũtur
Rex ip̃e adolescens scapha excep¬
tus ut fugeret. multis iam in ẽa¬
insilientibus mersus necatusq
lutum indicio lorice auree cog¬
nitum fuit. quia caesar alexan¬
driam praemissum alexãdrinosi
omẽs ad deditionem desperati¬
one compulit regnumq agip¬
ti cleopatre dedit Inde syriã
peruagatus capharnacem ĩ pon¬

Expanded text:
commissa est: magna ibi Caesarianocommissa est: magna ibi Caesarianorum militum multitudo cecidit, omnes etiam interfectores Pompeii interfecti sunt; Caesar vi insistentium hostium pressus, scapham ascendit; qua mox pondere subsequentium gravata ac mersa, per CC passus ad navem una manu elevata, qua chartas tenebat, natando pervenit, mox navali certamine pulsatus, magna felicitate classem regiam aut depressit aut cepit. 4micitiam Romanam, quam periri studeret. Qui tamen, ilico ut liber fuit, bellum intulit, sed continuo cum toto exercitu suo et um 70 longis navibus dedita. Quingenti ex victoribus cecidisse dicuntur. Rex ipse adolescens scapha exceptus, ut fugeret, multis insilieinsilientibus mersus, necatusqulutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos omnes ad deditionem desperatione compulit, regnumque Aegypti Cleopatrae dedit. Inde Syriam pervagatus, Pharnacem in Pon
Abbreviated transcription (Latin):
datis ibiq e pompetus brthinicu
occisus est Lentulus uero uir con¬
sularis apud pelusium intersectꝰ
est Casar compositis apud thessa¬
liam rebus alexandriam uenit
serlatoq ad se ac uiso pompeio ca'
pite anuloq fleuit Cumq: se in ce¬
ꝗiam recepisset cludebatur atuto¬
ribits quem quominus pecunĩã
acciperet. templa sua astu spolian¬
tibus ut regios thesauros ẽẽ osten¬
derent. et ininindiã caesaris popu
lum concitarent Praeterea achillaᷤ
dux regnis imbutus semel põpeii
sanguine caesaris quoq necem me¬
itabatur Nam iussus exercitũ
torum non modo spreuit ĩperiũ
uerum et aciem direxit In ipso
praelto regia classis forte subducda
iubetur incendi Ea flamina cũ
dibus condita exussit singulate
profecto monimefum studii cu¬
req maiorum qui tot tantaq il
lustrium opera congesserant Ca
sar postea insulam ubi Pharus eã
coepit. eo achillas cum gabinianis
militibus uenit ingens pugna

Expanded text:
datis, ibique et Pompeius Bithynicus datis, ibique et Pompeius Bithynicus occisus est. Lentulus uero uir consularis apud Pelusium interfectus est. Caesar conpositis apud Thessaliam rebus Alemndriam uenit perlatoque ad se ac uiso Pompei pite anuloque fleuit. Cumque se in regiam recepisset, eludebatur a tutoribus, quo minus pecuniam acciperet, templa sua astu spoliantibus, ut et regios thesauros uacuos esse ostenderent et in inuidiam Clum concitarent. Praeterea Achillas dux regius, imbutus semel Pompeii sanguine, Caesaris quoque necem meitabatur. Nam jussus exercitum torum, non modo sprevit imperium, verum et aciem direxit. In ipso praelio regia classis forte subducta, jubetur incendi. Ea flamma cum dibus condita, exussit: singulare profecto monimentum studii, curaeque majorum, qui tot tantaque illustrium ingeniorum opera congesserant. sar postea insulam ubi Pharus est, cepit. Eo Achillas cum Gabinianis militibus venit. Ingens pugna
Abbreviated transcription (Latin):
multi senatores: aequitesq pluri¬
mi romant absq leutum arma¬
turarum magna copra Casarsi¬
militer lxxx cohortes tripłici or
tas romanorum diires ĩ campis
pharsalicis ad occastonem muiũ
constitisse quas concordia rexiss
nulli popult nulli reges ferre po¬
tuissent Erima congressione
quitatus pompet pulsus sinistra
latera nudauit Deinde cũ dti
utrimq dubia sorte cederentur
atq ex alia parte pompetus inte
hortandum diceret parce ciuib
nec tamen faceret. quod uergera
tandem uniuersus pompeii fu¬
ꝯit exercitus castraq direpta sũt
Casa sunt in eo praelio pompeta/
lum fuit Pompens fugiens in
hostio penei amnis onerariã nauẽ¬
mnactus in asyam transiit Inde per
prum in aegiptum uenit ibiq
moꝵ ut littus atugit iussu ptho¬
lomei adolescentis in grãm caesa¬
ris uictoris occisus est Rompeii
or filuq fugerunt cetera pom¬
sciane classis direpta sunt. om̃ib
qui in ea erant crudelissime truci¬

Expanded text:
multi, senatores, equitesque plurimulti, senatores, equitesque plurimi Romani absque levium armaturarum magna copia. Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordctas Romanorum vires in campis Pharsalicis ad occisionem mutuam constitisse; quas si concordia rexissnulli populi, nulli reges ferre potuissent. Prima congressione equitatus Pompeii pulsus, sinistra latera nudavit. Deinde cum diu utrimque dubia sorte caederentur, atque ex alia parte Pompeius inter hortandum diceret: Parce civibus, nec tamen faceret; ex alia vero tandem universus Pompeii fugit exercitus, castraque direpta sunt. Caesa sunt in eo praelio Pompeianolum fuit: Pompeius fugiens, in ostio Penei amnis onerariam navem nactus, in Asiam transiit. Inde per Cyprum in Aegyptum venit: ibique mox ut littus atlemaei adulescentis in gratiam Caesaris uictoris occisus est. Pompei uxor filiique fugerunt; cetera Pompeiana classis direpta est omnibus qui in ea erant crudelissime truci
Abbreviated transcription (Latin):
diratium multi orien¬
tis reges ad pomperum cum au¬
xiliis conuenerunt Quo cum
caesar uenisset pompeiũ obsidi¬
one frustra cinxit ipse terram
cum illi maria paterent Pom/¬
petus uero castellum quoddam
propinquum mari quod mar¬
cellinus tuebatur euertit, prae¬
sidiaq casaris que ibidẽ mora¬
bantur occidit Casaritaq tor¬
quatum legionemq unam ut
expugnaret aggressus est Hoc
periculo sotiorum pompeius cos¬
nito omnes eo copias traxit in
quem se ilico caesar omissa obsi¬
dione. conuertit Torquatus e
uestigio erumpens auersũ inse¬
quutus est Tta caesaris miłites
stra obsidente fugerunt Pom¬
petus uero caesaris testimonio
uictor persequentem renocauit
exercitum nut militum coaesaris¬
centuriones.xxͥ. uero equites ro¬
mani complures ieo praelro ce¬
si sunt Casar inde citato agmũ
per epirum & thessaliam perrexit
Pompeius cum maximis copiis
sequutus bellumq commissumi
Itaq instruitur utrumq acies ꝑ
ditum A equites in sinistro cor

Expanded text:
Dirachium multi Orientis reges ad Pompeium cum auxiliis convenerunt. Quo cum Caesar venisset, Pompeium obsidione frustra cinxit, ipse terram cum illi maria paterent. Pompeius castellum quoddam propinquum mari, quod Marcellinus tuebatur, evertit praesidiaque Caesaris, quae ibidem morabantur, occidit. Caesar itaque Torquatum legionemque unam, ut expugnaret, aggressus est. Hoc periculo sociorum Pompeius cognito, omnes eo copias traxit. In quem se illico Caesar, omissa obsidione, convertit. Torquatus e vestigio erumpens, aversum insecutus est. Ita Caesaris milites,stra obsistente fugerunt. Pompeius uero Caesaris quoque testimonio uictor persequentem reuocauit exercitum. IIII milia centuriones viginti duo, equites Romani complures, in eo praelio caesi sunt. Caesar inde, citato agmine, per Epirum in Thessaliam perrexit. Pompeius cum maximis copiis secutus, bellumque commissum est. Itaque instruitur utrinque acies. ditum quadraginta millia, equites in sinistro corn
Abbreviated transcription (Latin):
testatem redactum opere atq antiq̃¬
tate suspexit iemplum diu delibera¬
uit utrum tanq̃m incitamentum
hostium incenderet an in testimoniũ
uictoriae reseruaret. Set ecclã dei iã
per totum orbem uberrime germinã¬
te hoc tanꝙͣ uacuum nulliq usui
bono commodum arbitrio dei au¬
ferendum fuit Itaq titus imperator
ab exercitii pronunciatur templũ
in iherosolimis incendit ac destru
ER HORUNTE

Expanded text:
testatem redactum opere atque antiquitestatem redactum opere atque antiquitate suspexit templum, diu deliberavit utrum tanquam incitamentum hostium incenderet, an in testimonium victoriae reservaret. Sed Ecclesia Dei jam per totum orbem uberrime germinante, hoc tanquam vacuum, nullique usui bono commodum, arbitrio Dei auferendum fuit. Itaque Titus imperator ab exercitu pronuntiatus templum Hierosolymis incendit ac diruit. er horu
Abbreviated transcription (Latin):
Sub eius quoq principatu incen¬
dium rome sine nocturna requie
per triduum fuit Lues quoq tan¬
ta quanta uix unꝙ̃ antea fuitꝰ Qi¬
bus tamen malis nullo uexato pe¬
cunia propria subuenit cunctis
remediorum generibus Hunc e'¬
grotantes persemetipsum reficiens
nunc consolans suorum mortibus af¬
flictos Urent annos xli et in eodem qͥ
pater apud sabinos agro febri inte¬
tirt Huius mors uix potest credi q̃n¬
tum luclum uibi prouinciisꝗ intule¬
rit adeo ut eum delitias publicas
sicut diximus apellantes quasi per¬
petuo custode orbatum terrarum or¬
bem deflerent Hic enim princeps
tante bonitatis fuit ut dum quõdã
in cena recordatus fuisset nichil se
in illa die cuiquam prestitisse dixe¬
rit Amici hanc diem perdidimus
Is enim dum expugnandam ihero¬
solimorum interiorem cerneret tun¬
pli munitionem, quam reclusa mul¬
titudo sacerdotum ac principum tu¬
ebatur maiore ui et mora studuit
insistere Quod tamen postꝙ̃ in po¬

Expanded text:
Sub ejus quoque principatu incenSub ejus quoque principatu incendium Romae sine nocturna requie per triduum fuit, lues quoque tanta, quanta vix unquam antea fuit. Quibus tamen malis, nullo vexato, pecunia propria subvenit, cunctis remediorum generibus, nunc aegrotantes per semetipsum reficiens, nunc consolatus suorum mortibus afflictos. Vixit annis 41, et in eodem quo pater apud Sabinos agro febri interiit. Hujus mors credi vix potest quantum luctum Urbi provinciisque intulerit: adeo, ut eum delicias publicas sicut diximus appellantes, quasi perpetuo custode orbatum terrarum orbem deflerent. Hic enim princeps tantae bonitatis fuit, ut dum quadam in coena recordatus fuisset nihil se in illa die cuiquam praestitisse, dixerit: Amici, hunc diem perdidimus. Is enim dum ad expugnandam Hierosolymorum interiorem cerneret templi munitionem, quam reclusa multitudo sacerdotum ac principum tuebatur, majore vi et mora studuit insistere. Quod tamen postquam in po
Abbreviated transcription (Latin):
Nam dum praeseciuram pretorianã
patre imperante adeptus esset suspe¬
ttus quidẽ fuit pro quibusdã actio
neronis sore imitatorem si potiretur
impeno Sed hec adeo in melius con¬
contulerint. ut delitie atq amor
humani generis apellaretur Deniq
ut subiit pondus regium berennicẽ
nuptias suas sperantem regredi do¬
mum et eneruatorum greges abire
pracepit Nuius tempore mons be¬
bius in campania ardere coepit: ex
cuius uertice tantum erupit incẽdiũ
ut regiones uicinas et urbes cum ho¬
minibus exureret His etiam titus
amphitheatrum rome edificauit et
in dedicatione eius quinq milia fe¬
ratum occidii Ciuitatem uero auẽ¬
ticum quam pater eius uespasianus
edificare eceperat consummauit, et
gloriose ornauit in gallia cis alpĩa
candemq regionem stagno adiacẽ¬
tem prop̃ter similitudinem ut fer¬
tur galilee palestinorum quam nõ
modico sudore ac sanguine deui¬
cerat galileam censuit nuncupari

Expanded text:
Nam dum praefecturam praetoriam Nam dum praefecturam praetoriam patre imperante adeptus esset, suspectus quidem fuit, pro quibusdam actis, Neronis fore imitatorem, si potiretur imperio; sed haec adeo in melius concontulerint, ut deliciae atque amor humani generis appellaretur. Denique ut subiit pondus regium, Berennicem nuptias suas sperantem regredi domum, et enervatorum greges abire praecepit. Hujus tempore mons Hebius in Campania ardere coepit. Ex cujus vertice tantum erupit incendium, ut regiones vicinas et urbes cum hominibus exureret. Is etiam Titus amphitheatrum Romae aedificavit, et in dedicatione ejus quinque millia ferarum occidit. Civitatem vero Aventicum, quam pater ejus Vespasianus aedificare coeperat, consummavit, et gloriose ornavit, in Gallia Cisalpina. Eamdemque regionem stagno adjacentem, propter similitudinem ut ferunt Galilaeae Palaestinorum, quam non modico sudore ac sanguine devicerat, Galilaeam censuit nuncupari.
Abbreviated transcription (Latin):
maximis munite sunt Tunc cauati
montes per flammamn sunt prono
transgressui que uulgariter ꝑtusa
petra uocitatur Mille gentes com¬
posite cum ducentas egerrime res¬
perisset extincta seuitia tirannorũ
plerisq rex parthorum uelo gessit
metu solo in pace coactus est plura¬
dicere studium coegit imperatoris
boni quem ab augusti morte pꝰ¬
annos sex et quinquaginta toma¬
na respublica exanguis seuitiati¬
rannorum ne penitus rueret asse¬
quuta est Itaq dum uentris elu'¬
uie effusius urgeritur assurgens
ait Stantem decet imperatorem
excedere terris
iura suscepit imperii Qui matre
liberia nomine Domitilla genitꝰ
imperauit annis duobus et mensi¬
bus duobus Qui in utraq lingua
peritissimus fuit ei in liberalibus
disciplinis studio legendi satis e¬
ruditus Hic ubi patrie curam su¬
scepit incredibile est quantum
quem imitabatur patrem ante ie¬
tit Erecipue clemenuia liberalita¬
te hononficentia ac pecunie contep̃iu

Expanded text:
maximis munitae sunt. Tunc cavati maximis munitae sunt. Tunc cavati montes per Flaminiam sunt prono transgressui, quae vulgariter Pertusa petra vocitatur. Mille gentes compositae, cum ducentas aegerrime reperisset, exstinctis saevitia tyrannorum plerisque. Rex Parthorum Vologeses metu solo in pacem coactus estdicere studium coegit Imperatoris boni, quem ab Augusti morte pannos sex et quinquaginta Romana respublica exsanguis saevitia tyrannorum, ne penitus rueret, assecuta est. Itaque dum ventris eluvie effusius urgeretur, assurgens ait: Stantem decet imperatorem excedere terris.jura suscepit imperii. Qui matre liberta nomine Domitilla genitus imperavit annis duobus et mensibus duobus. Qui in utraque lingua peritissimus fuit, et liberalibus disciplinis, studio legendi eruditus. Hic ubi patriae curam suscepit, incredibile est quantum, quem imitabatur, patrem anteierit, praecipue clementia, liberalitate, honorificentia, ac pecuniae contemptu.
Abbreviated transcription (Latin):
gene tunc primũ redacte in prouĩ¬
tias romanis indicibus legibusq pa¬
ruerunt. Nono autem imperii eius
anno tres ciuitates cipri terremotu
corruerunt. et rome magna pestilẽ¬
tia fuit Uespasianus autem ĩ uilla
propria circa sabinos nono anno
principatus sui pro fluuio uentris
ra bona illud singulare fuit mi¬
micitias obliuisci adeo uitellii
hostis filiam locupletissime dotaiã
splendidissimo coniungeret uiro
Iste exanguem defessumq terrarũ
orbem. breu refecit in tempore
Namꝗ primum satellites tiranni¬
dis nisi qui forte atrocius longe
processerant. Electere potius maluit
ꝙ excruciatos delere prudentissime
ratus noxia ministeria a plurib
metu curati Hic tomam desorm̃ẽ¬
incendiis a ueteribus ruinis permissi
si domini deessent uolentibus edifi¬
candi copia capitolium edem pacis
claudii monumenta reparauit M¬
taq noua instituit peromnes terras
quas romanum ius tenet Renouate
urbes cultu egregio uie operibus

Expanded text:
gene, tunc primum redactae in provingene, tunc primum redactae in provincias Romanis iudicibus legibusque paruerunt. Nono autem imperii eius anno tres ciuitates Cypri terrae motu corruerunt et Romae magna pestilentia fuit. Vespasianus autem in uilla propria circa Sabinos nono anno principatus sui profluuio uentris ra bona illud singulare fuit inimicitias oblivisci, adeo, ut Vitellii hostis filiam locupletissime dotatam splendidissimo coniungeret viroIste exsanguem diu, fessumque terrarum orbem, brevi refecit in tempore. Namque primum satellites tyrannidis, nisi qui forte atrocius longe processerant, flectere potius maluit, quam excruciatos delere, prudentissime ratus nefaria ministeria a pluribus metu curari. Hic Romam deformeincendiis ac veteribus ruinis permissam, si dominis deesset volentibus aedificandi copia, Capitolium, aedem pacis, Claudii monumenta reparavit, multaque nova instituit per omnes terras, qua jus Romanum est, renovatae urbes cultu egregio, viae operibus
Abbreviated transcription (Latin):
urbem ccepit: muros ihecosolimita¬
nos solo coequauit, ac templum cd¬
ruit totius orbis formosissimum
Uespasianus ergo et titus imperatores
magnificum agentes de iudeis triũ¬
phum urbem ingressi sunt Fulcrum
et ignotum antea cunctis mortalib
inter trecentos uiginti triumphos q̃
a conditione urbis usq in id tempus
acti erant hoc spectaculum fuit pa¬
trem et filium uno triumphali cur
nu uectos gloriosissimam ab his qui
patrem et filium ofsenderant uicto¬
tiam reportasse. Qui continuo omĩbo
bellis ac tumultibus domi forisq
compressis pacem totius orbis prenũ¬
uant et ianum geminum obseratis
cohbeti claustris sexio demũ ipsi pꝰ
urbem condiram censuerunt Iure enĩ
idem ultionis honos passioni domĩ
impensus est qui euam nauuitati
suerat attributus Tunc deinde sine
ullis bellorum tumultibus inĩmen¬
sum respublica romana prouehitui
Siquidem achaia. Licia rhodus: bĩa¬
tium. samo tracia cilicia cum ma¬

Expanded text:
urbem cepit, muros Hierosolymitaurbem cepit, muros Hierosolymitanos solo coaequavit, ac templum diruit totius orbis famosissimum. Vespasianus ergo magnificum agentes de Judaeis triumphum, Urbem ingressi sunt. Pulchrum et ignotum antea cunctis mortalibus inter trecentos viginti triumphos, qui 481 a conditione Urbis, usque in id tempus acti erant, hoc spectaculum fuit, patrem eru vectos, gloriosissimam ab his qui Patrem et Filium offenderant victoriam reportasse. Qui continuo omnibus bellis ac tumultibus domi, forisque compressis, pacem totius orbis praenuntiavit, et Janum geminum obseratis cohiberi claustris sexto demum ipsi post Urbem conditam censuerunt. Jure enim idem ultionis honos passioni Domini impensus est, qui etiam nativitati fuerat attributus. Tunc deinde, sine ullis bellorum tumultibus, in immensum Respublica Romana provehitur. Siquidem Achaia, Lycia, Rhodus, Bizantium, Samothracia, Cilicia, Comma
Abbreviated transcription (Latin):
CITURIN PAION
dib̾ro a Domini natiuitate
usq ad eius passionem ac deinde
usq ad templi iherosolimitani de¬
sirudtionem popuiliq uidaici iusta¬
dei ultione dispersionem ac diuersis
mortibus internitionem propter pa¬
ssionis xp̃i dei hominisq filii uindi¬
ctam enisq seruorum persequutiones
ac neces tam de gestis imperatorum
q̃ͣmq et de ecclesiasticorum actibus
succincto sermone ex diuersis auto¬
rum libris colligere curaui¬
ronis morte hortatii plurimorum re¬
gim et regum et ducum maxime io¬
sephi iudaorum ducis sentencia qͦ
captus cum in uincula comeceretur
constantissime dixerat continuo ab
eodem se imperatore soluendum im¬
perium adeptus est Relictoq ad ob¬
sidionem iherosolimorum procurati¬
onem filio tito per alexandnam pro¬
sectus est romam Sed cognita intur¬
fectione uitellii paulisper alexandẽ
sustitit Titus uero magna ac diutur¬
na obsidione iudeos premens ma'¬
chinis cunctisꝗ bellicis molibus nõ
sine multo suorum sanguine tandẽ

Expanded text:
gitur in priore libro a nativitate usque ad ejus passionem ac deinde usque ad templi Hierosolymitani destructionem, populique Judaici justaDei ultione dispersionem, ac diversis mortibus interniciem propter passionis Christi Dei hominisque Filii vindictam, ejusque servorum persecutiones ac neces, tam de gestis imperatorum, quamque et de ecclesiasticorum actibus, succincto sermone ex diversis auctorum libris colligere curavironis morte, hortatu plurimorum regum et ducum maxime Josephi Judaeorum ducis sententia, qui captus cum in vincula conjiceretur, constantissime dixerat, continuo ab eodem se imperatore solvendum, imperium adeptus est. Relictoque ad obsidionis Hierosolymorum procurationem filio Tito, per Alexandriam profectus est Romam. Sed, cognita interfectione Vitellii, paulisper Alexandriae substitit. Titus vero magna ac diuturna obsidione Judaeos premens machinis, cunctisque bellicis molibus, non sine multo suorum sanguine, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
iterum respirantes theiam regem si¬
bi coristituunt Quem ipsum narses
patricius occidit gothos funditus
deleuit: italiam ab eorum iugo libe¬
rauit Hinc contra ducem bucellinũ
francorum congressione facta pug¬
nauit quem ut fertur cum omni ex¬
ercitu suo interemit Iam ab incursu
hostium liberatam italiam corpon
reipublice restituit Mediolanum ur¬
bem regiam a gothis a burgundioni¬
bus demolitam recdificauit, aliasq
urbes peritaliam destructas restaũ¬
rauit Qui deinde per inuidiam to¬
manorum pro quibus multa cõtra
gothos laborauerat Accusatus apd̃
iustinum et coniugem eius sophĩa
genti longobardorum ut uentent
et possiderent italiam Tunc ioan¬
nes romane ecelesie pontifex apos
stolorum Philippi et iacobi ecclesiã
quam decessor eius Felagius ceperat

Expanded text:
iterum respirantes Teiam sibi regiterum respirantes Teiam sibi regem constituunt, quem ipsum Narses patricius occidit, Gothos funditus delevit. Italiam ab eorum jugo liberavit. Hinc contra Bucillinum Francorum ducem, congressione facta, pugnavit, quem, ut fertur, cum omni exercitu suo interemit. Jam ab incursu hostium liberatam Italiam corpori reipublicae restituit, Mediolanum urbem regiam a Gothis et Burgundionibus demolitam reaedificavit, aliasque urbes per Italiam destructas restauravit. Qui deinde per invidiam Romanorum, pro quibus multa contra Gothos laboraverat, accusatus apud Justinum et conjugem ejus Sophiam,genti Longobardorum, ut venirent et possiderent Italiam. Tunc Johannes Romanae Eccleapostolorum Philyppi et Jacobi, quam prodecessor ejus Pelagius ceperat
Abbreviated transcription (Latin):
suorum sanguine deuicit
excessit humanis cum iustinus suc¬
cessit in regnum
USTINUS QUI¬
dem minor anuis impera¬
uit xi. Qua tempestate post egressũ
belesarii consulis abitalia, regem
uitigis gothorum reginamq et opes
palacii ad principem iustimanum
qui transportauerat. ut superius dixi¬
mus gothi qui trans padum in li'¬
guria consistebant recrudentes a¬
nimos ad bella consurgunt et
ordinato sibi regulo hildebado q̃
UIx emenso anni spacio interficitur
Erarius autem in eius locum successit
qui et ipse necdum anno expleto per¬
emptus est Tunc totilam qui et ba¬
diula sibi regem constituunt, qui
uinibus resumptis contra romanos di¬
Romam inde progressus capit sicilt¬
am totam pene insultans romanis
deuastat italiam Contra quẽ iustinus
imperator narsentem patricium di¬
rexit, qui italiam ueniens contra g¬
chos uiriliter ac fortiter dimicans
totilam eorum regem occidit gẽtẽq
gothorum cedibus prostrauit Qui

Expanded text:
suorum sanguine devicit.suorum sanguine devicit.excessit humanis, cui Justinus successit in regnum ustinus quidem minor annis 11 imperator. Qua tempestate post egressum Belesarii consulis ab Italia, regem Vitigis Gothorum reginamque, et opes palatii ad principem Justinianum qui transportaverat ut superius diximus, Gothi, qui trans Padum in Ligura consistebant, recrudescentes animo ad bella consurgunt, ordinato sibi regulo Hildebaldo, qui vix emenso anni spatio interficitur. Erarius autem in ejus locum successit, qui et ipse necdum anno expleto peremptus est. Tunc Totilam, qui et Baduila, sibi regem constituunt: qui viribus resumptis contra Romam diRomam: inde progressus capit Siciliam, totam pene insultans Romanis devastabat Italiam. Contra quem Justinus imperator Narseten patricium direxit qui in Italiam veniens contra Gothos viriliter ac fortiter dimicans, Totilam eorum regem occidit, gentemque Gothorum caedibus prostravit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uina reuelatione repertum alexandn¬
am defertur, et in eccła bñ ioannis
baptiste humatur Dionisius ei iam
paschales scripsit circulos incipiens
cc xluiii. Tunc quidem codex legũ
qui nuncupatur iustinianus ab is¬
so principe institutus: orbi promul¬
gatus est Uictor quoq capuanus
ep̃e librum de pasch̃a scribens
uictorii arguit errores
UATENPESTA¬
te Eharmnus contra Clo¬
atarium segem francorum suum
scilicet patrem rebellare presumpsit
Qui dum accepta temeritate non
qui esceret ad britanniã se contulit
gentemq illam cum rege suo cõtra
patrem armauit quem clotarius
insequutus cum reliquis filiis suis
et francorum exercitu interfecto bri¬
tonum rege chramnus est compre¬
hensus atq cum uxore et filiis qua¬
dam domo clausus uiuus ẽ incensꝰ
Chlotanius uero de manubiis brito¬
num triumphans gentemq illam
francis subiectam fecit tribũtariam
Saxones rebellantes grauissimis
praeliis prostrauit, et non sine multo

Expanded text:
vina revelatione repertum Alexandrvina revelatione repertum Alexandriam defertur, et in ecclesia B. Johannis Baptistae humatur. Dionysius etiam Paschales scripsit circulos, incipiens ni 258. Tunc quidem codex legum, qui nuncupatur Justinianus, ab ipso principe institutus, orbi promulgatus est. Victor quoque Capuanus episcopus, librum de Pascha scribens, Victori arguit errores. Qua tempestate Chrammus contra Chlotarium Francorum regem, suum scilicet patrem, rebellare praesumpsit: qui dum a coepta temeritate non quiesceret ad Britanniam se contulit, gentemque illam cum rege suo contra patrem armavit: quem Chlotarius insecutus cum reliquis filiis suis, et Francorum exercitu, interfecto Britonum rege. Chrammus est comprehensus, atque cum uxore et filiis quadam domo clausus, vivus est incensus. Chlotarius vero, de manubiis Britonum triumphans, gentem illam Francis subjectam fecit tributariam. Saxones vero rebellantes gravissimis praeliis prostravit, et non sine multo
Abbreviated transcription (Latin):
rum regem et clodoneum regem fr̃a¬
corum ꝙ̃uis prius inter eos uario e¬
uentu plurima existerent certamina
Tum demum in campania uoglauen¬
se decimo ab urbe pictauensi milia¬
rio sit certaminis congressio, ubi Clo¬
doueus francorum rex alaricum go¬
thorum regem interfecit: et maximã
partem illius exercitus trucidauit
regnumq quod gothi dui tenuerũt
a ligere fluuio usq ad rhodanum
per montes permeos usq ad occeanũ
mare abstulit: et ditioniꝰ francotum
subdidit Mira dei dispensatione ac¬
consulum romanorum stipendia sũt
substracta abeis qui fame et penuna
coacti conspirauerunt contra roma¬
nos in arma illtricum depopulan¬
tes: italiam inuadentes: romam gẽ
speritatum sublimauit gentem suam
et regnium Demum in alarico gens
romanorum in hespera sub Octouia¬
no augusto aliarum gęnuum dña
et nouissime in augnstulo deficiens
ut supra retulimus gentibus est alip
corpus Sancti anionii monachi di¬

Expanded text:
rum regem et Chlodoveum regem Franrum regem et Chlodoveum regem Francorum, quamvis prius inter eos vario eventu plurima existerint certamina. Tunc demum in Campania Voglavense, decimo ab urbe Pictaviensi milliario, fit certaminis congressio. Ubi Chlodoveus Francorum rex Alaricum Gothorum regem interfecit, et maximam partem illius exercitus trucidavit, regnumque quod Gothi diu tenuerunt, a Ligere fluvio usque ad Rodanum per montes Pireneos usque ad Oceanum mare abstulit, et ditioni Francorum subdidit. Mira Dei dispensatione acconsulum Romanorum stipendia sunt subtracta ab eis qui fame et penuria coacti conspiraverunt contra Romanos in arma, Illyricum depopulantes, Italiam invadentes, Romam gentsperitatum, sublimarit gentem suam et regnum. Demum in Alarico gens Romanorum in Hesperia sub Octaviano Augusto aliarum gentium domina, et novissime in Augustulo deficiens, ut supra retulimus, gentibus aliis corpus S. Antonii monachi di
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus resistere Hac iterum necessi¬
tate belesarius contra parthos dirigi¬
tur qui non ut alias gentes perdomu¬
it eos: sed tamen de finibus romano¬
rum recedere compulit: et ad propri
as sedes repedare Composita uero¬
pace reuersus est ad principem Eigo
Ut assolet rerum mutacio et principũ
uoiuntas diuersa inuidia quidẽ se¬
natores et patricii exarsi suggesserũt
imperatori. ut belesarium quasi ad
sceptra aspirantem de gradii patricia¬
tus eiceret ac dignitatibus priuaret
Quod factum gothis respirantibus
ceterisq nationibus romanis infestis
non modicam intulit audaciam Ip¬
sumq imperatorem non longe post
quod fecerat penituit Qm̃ aulici iu¬
stinianum regno priuare et quemdã
flonanum imperatorem creare: dũ
aggrederentur belesarii uiribus ad¬
iutus: ꝙ̃uis immerito trucidatis no¬
ua temptantibus restitutus est iusti¬
nianus
UATEUPESTATE¬
in partibus galliarum or¬
tum est bellum inter alanicum gotho¬

Expanded text:
hostibus resistere. Nam iterum necessihostibus resistere. Nam iterum necessitate Belesarius contra Parthos dirigitur, quos non ut alias gentes praedomuit, sed tantum a finibus Romanorum recedere compulit, et ad proprias se sedes repedare, composita pace, reversus ad principem. Ergo, ut assolet, rerum mutatio et principum voluntas diversa invidia quidem senatores ac patritii exarsi, suggesserunt imperatori ut Belesarium quali ad sceptra aspirantem de gradu patriciatus ejiceret, ac dignitatibus privaret. Quod factum Gothis respirantibus caeterisque nationibus Romanis infestis non modicam intulit audaciam, ipsumque imperatorem non longe post quod fecerat poenituit, quam aulici Justinianum regno privare, et quemdam Florianum imperatorem creare dum aggrederentur, Belesarii viribus adjutus, quamvis immerito trucidatis nova tentantibus restitutus est Justinianusua tempestatein partibus Galliarum ortum est bellum inter Alaricum Gotho
Abbreviated transcription (Latin):
dum contra gethas pugnat pene pa¬
ni euentu de francis qui cum teo¬
doberto rege suo plus ducenta milia
aduenerant triumphauit Sed quia
ad alia occupatus alibi noluit im¬
plicari: rogantibus francis pacem
concessit: et sine suorum dispendio
de finibus italicis expulit Sup̃toq
rege et regina et opes palacii ad prĩ¬
cipem qui cum miserat reportauit
Sicq intra pauci temporis spacium
Iustimanus imperator per fidelissim
consulem duo regna duasq respu¬
blicas sue ditioni subegit Austra¬
libus atq occiduis partibus his ita
gestis. parthi rupto fcedere romano¬
rum fines inuadunt celessire omĩa
ferro caedibusq fcedando praedan¬
tes deuastant: antochiam usq per¬
ueniunt Quam praesidio romano¬
rum uacuam inuenientes cuncta
ditpiunt: nec onusti praeda recedñ
nec etiam romanos fugientes inse
dito eorum aduentu relinquens
antiochiam aufugit Contra quos
imperator aliquos duces direxerat
uicti et territi minime preualuerunt

Expanded text:
dum contra Getas dimicat, pene padum contra Getas dimicat, pene pari eventu de Francis, qui cum Theodeperto rege suo plus ducenta milia advenerant, triumphavit. Sed quia ad alia occupatus alibi noluit implicari, rogantibus Francis pacem concessit et sine suorum dide finibus Italicis expulit, sumptoque rege et regina simulque et opes palatii, ad principem qui eum miserat reportavit: sicque intra pauci temporis spatium Justinianus imperator per fidelissimum consulem, duo regna duasque respublicas suae ditioni subegit. In Australibus atque Occiduis partibus his ita gestis, Parthi, rupto foedere, Romanorum fines invadunt. Celesyriae omnia ferro caedibusque foedando praedantes devastant, Antiochiam usque perveniunt. Quam praesidio Romanorum vacuam invenientes, cuncta diripiunt, nec onusti praeda recedunt, nec etiam Romanos fugientes inseqeorum adventu, relinquens Antiochiam, aufugit. Contra quos imperator aliquos duces direxerat victi ac territi minime praevaluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
adum rauennam reuerientem ex¬
tinguit regnum suum confirmãs
expeditionem soluit: et priuata
coniuge repudiata regiã puellã
matesuentam theodorici regis
neptem si plus ui copulauit ꝙͣ
amore Dumq ille nouis nuptiis
delectatur rauenna, consul bele¬
satius romanam urbem ingressꝰ
est: exceptusq ab illo populo quõ¬
dam romano et senatu iam pene
ipso nomine cum uirtute sepulto
confestim uicina occupat Ioca ur¬
bium oppidorumq munimina
Nimaq gethica congressionehũ¬
nila ductante exercitu per usmnũ
ad oppidum belesarius gothos
superat et plusꝙ̃ septem trucida¬
tis, reliquos rauennam usq pertur¬
bat Secundo uero cum ip̃o uitigis
romanas arces uallante congreditur¬
machinasq illius et turres quibus
urbem adire temptabat igni con¬
sumptis. per anni spacium ꝙp̃uis in¬
edia laborans deludit Fost hec usq¬
ad arminum persequutus exinde eũ
efsugatum rauenna clausum in de¬
ditionem suscepit. atqunus consul

Expanded text:
hadum Ravennam revertentem exshadum Ravennam revertentem exstinguit, regnumque suum confirmans expeditionem solvit, et, privata conjuge repudiata, regiam puellam Mathesuentam Theodorici regis neptem sibi plus vi copulat quam amore. Dumque ille novis nuptiis delectatur Ravennae, consul Belesarius Romanam urbem ingressus est. Exceptusque ab illo populo quondam Romano et senatu jam pene ipso nomine cum virtute sepulto, confestim vicina occupat loca, urbium oppidorumque munimina. Primaque Getica congressione Hunnile ductante exercitum per Usinum Perusium ad oppidum Belesarius Gothos superat, et plusquam 7,000 trucidatis, reliquos Ravennam usque perturbat. Secundo vero cum ipso Vitigis Romanas arces machinasque illius et turres, quibus urbem adire temptabat, igne consumptis per anni spatium quamvis inaedia laborans deludit. Post haec ad Ariminum persecutus exindeque eum effugatum Ravenna clausum in deditionem suscepit, atque unus consul
Abbreviated transcription (Latin):
Emenso ergo beselarius a sicilia
in affricam pelago: solita felicitan
rebelles fugat, prouinciam libe¬
rat: salomonemq rursum cariba¬
gini collocans. siliciam reddit
Ubi mox Euermith teodoadi go¬
thorum regis gener qui contra cũ
cum exercitu uenerat: cernens pro¬
speritatem consulis ultro se ad
partes dedit uictoris. hortaturq
ut iam hanelantem suo quoꝗ aduẽ¬
tu suspectam ueniret ad italiam
Constructo ergo belesarius exercitu
et tam nauali ꝙ̃ equestri agmine
uallauit neapolim paucisq diebus
cam obsidens per aque ductum no¬
cte inuasit Et tam gothis qui ade¬
rant ꝙ̃ romanis rebellantibus in¬
teifectis urbem plenissime spolia¬
uit, Quod teodoadus animad¬
uertens uiugesimum inter altos
ductorem exercitus exercitus pre¬
ponens contra belesarium dirigit
Qui cum campaniam ingressus
mox ad campos uenisset: barbaricꝰ
illico exercitus consona uoce regẽ
annunciat uitigis At ille regno
sublimatus directis sociis teodo¬

Expanded text:
Emenso ergo Belesarius a Sicilia Emenso ergo Belesarius a Sicilia in Africam pelago, solita felicitate rebelles fugat, provinciam liberat, Solomonemque rursum Carthagine collocans Siciliam redit. Ubi mox Evermud Theodohadi Gothorum regis gener, qui contra eum cum exercitu venerat, cernens prosperitatem consulis, ultro se ad partes dedit victori, hortaturque ut jam anhelantem suoque adventu suspectam veniret ad Italiam. Constructo ergo Belesarius exercitu, et tam navali quam equestri agmine vallavit Neapolim, paucisque diebus eam obsidens, per aquaeductum nocte invasit, et tam Gothis qui aderant quam Romanis rebellantibus interfectis, urbem plenissime spoliavit. Quod Theodohadus animadvertens, Vitigis unum inter alios ductorem exercitus praeponens, contra Belesarium dirigit. Qui cum Campaniam ingressus, mox ad campos venisset barbaricos, illico exercitus consona voce regem denuntiat Vitigis. At ille regno sublimatus, directis e sociis Theodo
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit Mortuoq atalanco mater
sua teodadum consobrinum suũ
regni patticipem faciens non post
multum ipso iubenta occisa est
Et quia dudum se cum suo filio
commendauerat principi iustinia¬
no is mortem eius audiens uffit¬
doluit: nec passus est multum trã¬
sire. sed mox eundem ducem lil¬
li qui penorum domitor fuerat e
de opibus uuandalicis triumph̃s
adhuc in fascibus erat agmini di¬
uersarum preponens nationum ad
partes hesperias destinauit Qui
primo accessu mox siciliam peruã¬
dit duce eius sinderith superato
Ubi dum aliquantum tempotis
obordinandam patriam residerei
compent in asfrica ciuilia bella in¬
testinoq praelio debachari Nam
Stoiras penultimus militum et
martini clientulus magistri mili¬
tum tirannidem arripiens: audoꝵ
sediciosorum efsectus: cirillum,
marcellum, pharam, aliosq diuic¬
sos iudices dolo peremptos in du¬
cem salomonem seuiebat: totamq
affricam tyrannico ritu uastabat

Expanded text:
reddidit, mortuoque Atalarico, mater reddidit, mortuoque Atalarico, mater sua Theodohadum consobrinum suum regni participem faciens, non post multum, ipso jubente, occisa est. Et quia dudum se cum filio suo commendaverat principi Justiniano, is mortem ejus audiens doluit, nec passus est inultam transire; sed mox eumdem ducem belli, qui Poenorum domitor fuerat et de opibus Wandalicis triumphans adhuc in fascibus erat, agmini diversarum proponens nationum, ad partes Hesperias destinavit: qui primo accessu mox Siciliam pervadit, duce ejus Sinderith superato, ubi dum aliquantum temporis ob ordinandam patriam resideret, comperit in Africa civilia bella intestinaque praelia debacchari. Nam Stotzas pene ultimus militum, et Marcini clientulus magistri militum, tyrannidem arripiens, auctorque seditiosorum effectus, Cyrillum, Marcellum, Faram, aliosque diversos judices dolo peremptos, in ducem Solomonem saeviebat, totamque Africam tyrannico ritu vastabat.