comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt. Item helicarnassa potentissimi regis
mausolii domus cu pro comeso marmore oĩa
herẽt ornata ꝑietes hẽt latere structos qui ad hoc
sempus egregiam firmitate prestant lta tectoriis
openibus ex politi uti uitri ꝑluciditatemi uideantia
here. eq his rex ab inopia id fecit ⁊infinit .u.
uednigalib erat fartꝰ qđ imperabat carie teti acu¬
mem aũt eius et solertiam ad edificia panda sic
liaet cõsiderare. Cum esset ii natus milasis et
aĩaduertis set alicarnasso loco cum nãbr essemu
domũ costituit. Ie aũt locus est theatri curuature
silis. Itaq ĩ imo ẜ portũ forũ est cõstitutũ. ꝑ me¬
diam aũt altituainis curuaturã pcĩnonem q
plasea ampla lati tud me facta : qua media mau¬
eolum ita egregiis operib est factum ut ĩuii. speta¬
culi nõiet. In suma arce media martis fomũ hñs
sttituam colossi quẽ abroliton nobili manu thelechans

Expanded text:
caverunt; item Halicarnasso potentissimi regis caverunt; item Halicarnasso potentissimi regis Mausoli domus, cum Proconnensio marmore omnia haberet ornata, parietes habet latere structos, qui ad hoc tempus egregiam praestant firmitatem ita tectoriis operibus expoliti, uti vitri perluciditatem videantur habere. neque is rex ab inopia id fecit; infinitis enim vectigalibus erat fartus, quod imperabat Cariae toti. Acumen autem eius et sollertiam ad aedificia paranda sic licet considerare. cum esset enim natus Mylasis et animadvertisset Halicarnasso locum naturaliter esse mudomum constituit. is autem locus est theatri curvaturae similis. itaque in imo secundum portum forum est constitutum; per mediam autem altitudinis curvaturam praecinctionemque platea ampla latitudine facta, in qua media Mausoleum ita egregiis operibus est factum, ut in septem spectaculis nominetur. in summa arce media Martis fanum habens statuam colossicam acrolithon nobili manu Leocharis
Abbreviated transcription (Latin):
ostoqesinas et ita ex reliqua sum̃a ꝑte reddi pro
his pietib sententiã pronũtiant eos no posse plas
fuerint olim facti tanti esse semꝑ existimañtur
ltaq nõ nullis cũutatib et publica oꝑa et priuatas
domos et regias a latere strustas o liaet iudẽ es pͥmũ
at henis murr qui spectat ad hymetũ mõtem et ten¬
telensem. Item panietis ĩ edẽ iouis es herculis late¬
ricias cellai cũ cirea lapidee̾ in ede epistilia sint
et colũpine. In italia retio uetustũ egregie faidtũ
murs. tralib domiis regib afeali: ftã qnẽ ad hita¬
dũ semꝑ datur ei qui ciuitatie gerit sacendotiũ. Item
Lacedemone e quibdam parietib ẽt picture excise
bersectis lateribus ĩ cluse sunt ĩ ligneis formis et
icomitiũ ad ornatũ edilitatis Uatronis et murene
sumt aidlate. cresi domꝰ ꝙͣ sardiam auuibus ad requi¬
escendum etatis ctio senior collegio ge rusiã dedi¬

Expanded text:
octogesimas et ita—ex reliqua summa pro rata parte reddi pro octogesimas et ita—ex reliqua summa pro rata parte reddi pro his parietibus— sententiam pronuntiant eos non posse plus fuerint olim facti, tanti esse semper aestimantur. itaque nonnullis civitatibus et publica opera et privatas domos etiam regias e latere structas licet videre: et primum Athenis murum, qui spectat ad Hymettum montem et Pentelensem; item Patris in aede Iovis et Herculis latericias cellas, cum circa lapidea in aede epistylia sint et columnae; in Italia Arretio vetustum egregie factum murum. Trallibus domus regibus Attalicis facta, quae ad habitandum semper datur ei, qui civitatis gerit sacerdotium. item Lacedaemone e quibusdam parietibus etiam picturae excisae intersectis lateribus inclusae sunt in ligneis formis et in comitium ad ornatum aedilitatis Varronis et Murenae fuerunt adlatae. Croesi domus, quam Sardiani civibus ad requiescendum aetatis otio seniorum collegio gerusiam dedi
Abbreviated transcription (Latin):
erecta collocamtes frontib ẜuiunt et ĩmedio facũt
fadtis sepatim cum mͬa cementis ita tres suscitant.
i ea structura cruste due frontiũ et una mediã
facture. Grea u̾o nõ ita sod pla̾nẽ collocanties et lo¬
qrtudĩes eor alterius scrassitudine ĩstruẽtes nõ
media facuit s e suis frontatis ꝑ peluam et ĩ unã
crassitudie pietũ cõsolidant. P raeterea ĩ terponũt
singulos crassitudiẽ ꝑẜ utraq parte frontatos quos
diatonos appellant qui maxĩe religando cõfirmãt
parietum soliditate. Itaq siquis uoluit ex hiis com¬
mẽtariis aiadũtere et elige genus structurae ꝑ pe¬
cemento subtili facie uenustatis. nõ hẽe possunt
esse uenustates nõ ruinose. Itaq cũ arbitrio
cõiu parietũ sumut nõ extinant eos qͣ̃ti facti
fuerint. sed cum ex tabulis ĩ ueniũt eor locatoes
pretia prȩteritor anor singlor deducunt

Expanded text:
erecta conlocantes frontibus serviunt et in medio farciunt erecta conlocantes frontibus serviunt et in medio farciunt fractis separatim cum materia caementis. ita tres suscitantur in ea structura crustae, duae frontium et una media farturae. Graeci vero non ita, sed plana conlocantes et longitudines eorum alternis in crassitudinem instruentes, non media farciunt, sed e suis frontatis perpetuam et unam crassitudinem parietum consolidant. praeterea interponunt singulos crassitudine perpetua utraque parte frontatos, quos dia/tonoi appellant, qui maxime religando confirmant parietum soliditatem. Itaque si qui voluerit ex his commentariis animadvertere et eligere genus structurae, perpecaemento subtili facie venustatis, non eae possunt esse in vetustate non ruinosae. itaque cum arbitri communium parietum sumuntur, non aestimant eos quanti facti fuerint, sed cum ex tabulis inveniunt eorum locationes, pretia praeteritorum annorum singulorum deducunt
Abbreviated transcription (Latin):
quadrato ponũt de silice seu lapide duro ordina¬
ria et u̾ti latericia struẽtos alligant eor alteruis
coriie coagmenta. et sic maxĩe ad eternitatem fir¬
ex hic unũ hisodomũ alter ꝑseudo somũ aptellat̃
Nisdomũ dr̃ cũ oĩa coria ȩgua crassitudine fuine
structa ꝑ seudi somũ cum impares et inequales
ordĩẽs coriore dirigunt᷑. Ra utraq sunt ideo fr¬
ma. Trimũ ꝙ ipsa cemẽta sunt spissa et solida
propnetate neq de ma possunt ȩcugẽ li quorem
sed cõseruant ea ĩ suo humore ad sum̃a uetuisti¬
tem ip̃aq eoꝵ cubilia. pͥmũ plana et librata poita
nõ patiũt ruẽ materiam. sed ꝑ petua parietũ cras¬
si tudine religata edtinent ad sum̃a uetustatem.
Altera est qu̾am ex̾ pletio appellanit qua ẽt̃ nr̃i
rustici utuntur quor frontes poliunt reliqua
ita uti sunt nata cũ materia collocata alternis
alligtnt etagmentis. S nr̃i celeritati studentes

Expanded text:
quadrato, ponunt de silice seu lapide duro ordinaquadrato, ponunt de silice seu lapide duro ordinaria, et ita uti latericia struentes alligant eorum alternis coriis coagmenta, et sic maxime ad aeternitatem firellatur. Isodomum dicitur, cum omnia coria aequa crassitudine fuerint structa; pseudisodomum, cum inpares et inaequales ordines coriorum diriguntur. ea utraque sunt ideo firma, primum quod ipsa caementa sunt spissa et solida proprietate neque de materia possunt exsugere liquorem, sed conservant eam in suo umore ad summam vetustatem; ipsaque eorum cubilia primum plana et librata posita non patiuntur ruere materiam, sed perpetua parietum crassitudine religata continent ad summam vetustatem. Altera est quam e/mplekton appellant, qua etiam nostri rustici utuntur. quorum frontes poliuntur, reliqua ita, uti sunt nata, cum materia conlocata alternis alligant coagmentis. sed nostri celeritati studentes,
Abbreviated transcription (Latin):
e m̃a ꝓcementor raritates finĩt exuta cale que ab
harena di scedat et dissoluat. Itẽ cemẽta nõ possut
cũ his coherere: S ut ĩ uetustatẽ parietes efficiunt ri¬
mosos. Id aut licer aĩaduert et de nõ nullis mo¬
uimentie quȩ circa urbẽ facta sunt e marmore
seu lapidib quadratie ĩ trĩ secus quę medio calcata
strudturis uetustate euamda facta ma cemẽtorũ¬
que extrudta raritate proruñt et coagm̃tor abrui¬
na dissoluto iũcturis dissipant. qđ sigui noluit ĩbe᷑
uitiũ ĩdidere medio cauo seruato. ẜ orthostatasi¬
trisecus et rubro sayo quadrato aut ex testa aut ex
silicibus ordinariis struat bi pedales parietset cũ his
nnisi ferreis et plumbo fronts uictr sint. lta .ii. no
aceruatit᷑ sed ordinate structũ opnis poserit esse sme
uicio sempiternũ qđ cubilia et coagmẽta eor ĩ
se sedentia et iũsturis alligata nõ p̃rotrnder̃ opus
ns. ortostatas interse religatos labi patiuntur

Expanded text:
 caementorum raritatem fuerit exsucta calxque ab harena discedat et dissolvatur, item caementa non possunt cum his cohaerere, sed in vetustatem parietes efficiunt ruinosos. Id autem licet animadvertere etiam de nonnullis monumentis, quae circa urbem facta sunt e marmore seu lapidibus quadratis intrinsecusque medio calcata: structuris vetustate evanida facta materia caementorumque exsucta raritate, proruunt et coagmentorum ab ruina dissolutis iuncturis dissipantur. Quodsi qui noluerit in id vitium incidere, medio cavo servato secundum orthostatas intrinsecus ex rubro saxo quadrato aut ex testa aut ex silicibus ordinariis struat bipedales parietes, et cum his ansis ferreis et plumbo frontes vinctae sint. ita enim non acervatim, sed ordine structum opus poterit esse sine vitio sempiternum, quod cubilia et coagmenta eorum inter se sedentia et iuncturis alligata non protrudent opus neque orthostatas inter se religatos labi patiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
erit factum tucita oneris fcem magnitndo di¬
tributa ĩ paruas ꝑtes nͨ uniuersa pondere pre¬
ment potit ulla rõne excludẽ muri sostructionos
De ip̃o aut muro equa m̃a struat. aut ꝓficiatur
ideo nõ est prefmiẽdus q̃d i oib locis quas optamꝰ
copias eas possius hr̃e. sed nͥ st saxa qͥ drata siue
silex siue cementũ aut coctus later aut cruaus
his erit utendũ nõ. ic uti babillone habundate
liꝗdo bitumine pro calce et harena et costolafe
factum hñt murũ. Sic item pñtomẽs regiones
seu locor ꝓpͥetates hr̃e tantas eiusdem qñis uti li¬
tates uti ex hiis cõiatidib ad aterntatem heatur

Expanded text:
erit factum, tunc ita oneris terreni magnitudo dierit factum, tunc ita oneris terreni magnitudo distributa in parvas partes neque universa pondere premens non poterit ulla ratione extrudere muri substructiones. De ipso autem muro, e qua materia struatur aut perficiatur, ideo non est praefiniendum, quod in omnibus locis, quas optamus copias, eas non possumus habere. sed ubi sunt saxa quadrata sive silex seu caementum aut coctus later sive crudus, his erit utendum. non enim, uti Babylone abundantes liquido bitumine pro calce et harena ex cocto latere factum habent murum, sic item possunt omnes regiones seu locorum proprietates habere tantas eiusdem generis utilitates, uti ex his comparationibus ad aeternitatem per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ius dissipant ꝙangulos arietes tundendo frĩgũt
In rotanditatib aut uti cuneis ad centrũ adigendo
Ledẽ nõ possint. Item munitiones miri turriũq¬
aggerib cõiucte maxĩe sł tutiores qd neq anetes
neq suffessiones neq matchine caelre ualent eis
nocere ses nõ ĩ oĩb locis est aggeris rõ faciẽda insi
ꝗb exꝰ muiũ ex alto loco plano gede accessus fũt
fossie et id extruendũ ea crassitudine. ut opus rreu
facile sostineat. Item ĩ teriore ote substructionis fũda¬
mentum distans ab extiore ĩt torsus amolo spatio.
ita uti cohortes possint quẽ aelmodũ mane ĩ structe
ad defendendũ supͣ latitudĩe aggeris cosistere. Cũ
aũt fundamẽta ita distantia inter se funt costitu¬
ta tẽ interea alia tnsuersa coniunta exteriori et
interiori fundam̃to. pectinati dispoita quẽciemo
serre dentes soluentes se collocent᷑. Cumnt sic̃

Expanded text:
rius dissipant, eo quod angulos arietes tundendo frangunt, rius dissipant, eo quod angulos arietes tundendo frangunt, in rotundationibus autem uti cuneus, ad centrum adigendo ledere non possaggeribus coniunctae maxime sunt tutiores, quod neque arietes neque suffossiones neque machinae ceterae eis valent nocere. Sed non in omnibus locis est aggeris ratio facienda, nisi quibus extra murum ex alto loco plano pede accessus fuerit fossae et id extruendum est ea crassitudine, ut opus terrenum facile sustineatur. Item interiore parte substructionis fundamentum distans ab exteriore introrsus amplo spatio, ita uti cohortes possint quemadmodum in acie instructae ad defendendum supra latitudinem aggeris consistere. cum autem fundamenta ita distantia inter se fuerint constituta, tunc inter ea alia transversa, coniuncta exteriori et interiori fundamento, pectinatim disposita quemadmodum serrae dentes solent esse conlocentur; cum enim sic
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem. Nomq ei materie nec aries nec
tempestas nec uetustas põt nocere. sed ea ẽt ĩ fra
obruta et ĩagua collocata ꝑ manẽt sine uitiis unl
sempiterno. ltaq no solum ĩ muro sedẽt i substustob
qq parietes murali crassitudiẽ erunt faciendi et ac
roñe religati nd ato nitiabunt. Inferualla aũt:
turriũ ita sunt fac enda ut nelongius sit alia ab
alia sagipta emissionis uti si qua oppugnit iñ a
trib que erunt eextra et simstra scorpionid reliꝗesq
telor missioib hosas reciant. Etiã qͥ inferiores tur
riũ diuidendus est murus deruallis tam magnis
erunt turres ut itinera sint ĩteriorib ꝑtib tũ riu
muri occupau̾it qui repugnabũt rescindent et
si celeriter ad minstrauerit nõ patient reliqnar
parles turriũ munq hostem penetrare. nisi se
uoluerit grecipitare: Turres itaq rotunde dut
poligonee st faciende. quadratis.⁊. machi ne cele¬

Expanded text:
firmitatem; namque ei materiae nec caries nec firmitatem; namque ei materiae nec caries nec tempestates nec vetustas potest nocere, sed ea et in terra obruta et in aqua conlocata permanet sine vitiis utilis sempiterno. itaque non solum in muro sed etiam in substructionibus quique parietes murali crassitudine erunt faciundi, hac ratione religati non cito vitiabuntur. Intervalla autem turrium ita sunt facienda, ut ne longius sit alia ab alia sagittae missionis, uti, si qua oppugnetur, tum a turribus, quae erunt dextra sinistra, scorpionibus reliquisque telorum missionibus hostes reiciantur. etrium dividendus est murus intervallis tam magnis, quam erunt turres, ut itinera sint interioribus partibus turrium partem muri occupaverit, qui repugnabunt rescindent et, si celeriter administraverint, non patientur reliquas partes turrium murique hostem penetrare, nisi se voluerit praecipitare. Turres itaque rotundae aut poligone faciende sunt. Quadratas enim machine cele
Abbreviated transcription (Latin):
atpropĩguare atuarib dextra et simistra lateribus
aꝑhe telicuulnerent. Cutandũq maxĩe ũt ut nõ fa-¬
cilis aditus sitad oppugnandũ murũ. sedita circã¬
dandũ ad locor grecipisia ac ex cogitandũ usi gor¬
tar itinera nõ sint directa sed scena inãqr cũ ita
fac̾tũ fu̾t cũ dextrũ latus accedentib q̃d scuto nõ
erit tectum proximũ erit muro. Collo canda aũt
opida sunt nõ quadrata nõ ꝓcurrentib angulis
S crrenitiõib. uti hosti ex pliũb locis cõspiciatue
ĩquib ⁊ anguli procurrũt difficiliter defenđi quod
angulus magis hostem tuet ꝗ̃ciuem. Crassitndio
cuit mur ita faciẽdam cẽsto uti armati hoĩes suqͣ
obiuiã ueniẽte aluis aliũ smȩ impeditoo perire possit
Dum ĩ crassi tudĩ ꝑpehue tabule oleaginee ustlat¬
ꝗ̃ creberrimȩ ĩ struant uti utreq muri frontes ĩter
se quẽad modũ fibulis hẏstalcis collogaite eternã hant

Expanded text:
adpropinquare, a turribus dextra ac sinistra lateribus adpropinquare, a turribus dextra ac sinistra lateribus apertis telis vulnerentur. curandumque maxime videtur, ut non facilis aditus sit ad oppugnandum murum, sed ita circumdandum ad loca praecipitia et excogitandum, uti portarum itinera non sint directa sed scaeva. namque cum ita factum fuerit, tum dextrum latus accedentibus, quod scuto non erit tectum, proximum erit muro. conlocanda autem oppida sunt non quadrata nec procurrentibus angulis sed circinationibus, uti hostis ex pluribus locis conspiciatur. in quibus enim anguli procurrunt, difficiliter defenditur, quod angulus magis hostem tuetur quam civem. Crassitudinem autem muri ita faciendam censeo, uti armati homines supra obviam venientes alius alium sine inpeditione praeterire possint, dum in crassitudine perpettes inter se, quemadmodum fibulis, his taleis conligatae aeternam habeant
Abbreviated transcription (Latin):
cõgunreret: eligeretq hinc is moratus no est sed
statmm rõib doctissime quȩsitis s mare mertat
a reas diuisit nũ moqi sextertio singlis muncibus
mancipio ded it his confec̾tis lacum aꝑꝑunt ĩ mare
et portũ e lacu municipio ꝑfent. Itaqo nũe Sa lapini
quatuor milia passus progressi ab oppido uetri
habitãt in salubri loco
Um ergolis rõib erit salubritatis ĩ meniũ collo¬
candar ex p̃licatio regiẽe sq elecoe fuĩni frudtibadalẽ¬
dam ciuitatem copiose et uiar municões aut oppõ¬
tumtates fluĩi seu ꝑ portus marine sbnectiones
huuit᷑ ad menia cõportatiões ex peditus tũc turrium
mure eqi furdam̃ta sie sẜ facienda uti fodiantur
si queat ĩueniri ad solidũ et ĩsolido ꝗ̃tum ex ampli¬
tũoine ogis ꝓ rone uidcant crassitdiẽ ampliore q̃
gietum quĩ sup̃terram stͥ futuri eteã impleamt qͣdo
solidissima structura. tem turres st proiaende
ex̾iorem ptem uti cũ ad mire hosts imgetu uelit

Expanded text:
conquireret eligeretque. tunc is moratus non est, sed statim rationibus doctissime quaesitis secundum mare mercatus areas divisit nummoque sestertio singulis municipibus mancipio dedit. his confectis lacum aperuit in mare et portum e lacu municipio perfecit. itaque nunc Salpini quattuor milia passus progressi ab oppido veteri habitant in salubri loco. Cum ergo his rationibus erit salubritatis moenium conlocandorum explicatio regionesque electae fuerint fructibus ad alendam civitatem copiosae, et viarum munitiones aut opportunitates fluminum seu per portus marinae subvectionis habuerit ad moenia comportationes expeditas, tunc turrium murorumque fundamenta sic sunt facienda, uti fodiantur, si queat inveniri, ad solidum et in solido, quantum ex amplitudine operis pro ratione videatur, crassitudine ampliore quam parietum, qui supra terram sunt futuri, et ea impleantur quam solidissima structura. Item turres sunt proiciendae in exteriorem partem, uti, cum ad murum hostis impetu velit
Abbreviated transcription (Latin):
ita hemes calidissiãs estatle frigioissimas efficit
tector ratio  Non nulli ex ulnã palustri do ponũt
tuguria tecta apud caeteras qͦr gentes et nd̃ nullaloco
pari similiq rõe casar ꝑficiunt d stitutiones. nd̃
minus et massilie animadutere cossumus sine
tegulis soacta cũ paleisterra tecta athenis a reopa¬
q antiguitatis exemplarad hoc tempnis luto fectũ
lttm ĩ capitolio com̃onefaã põt et significare mo¬
ao& res uetustatis romuli casa et maroe sanctor stra¬
mentis tecta. Ita hiis signis de antiguis iuestioib
edificior sic ea fuisse rõçinantes possumus iudica.
Cum aũt cotidie faciendo tritiores manus adedi¬
ficandũ ꝑfecissent et solertia ingenia excendo ꝑ
consuetudinem ad artes ꝑuenissent tam̃ etram
ĩdustria inanis eor adiecta ꝑfecit ut qui fuerint
⁊ his studiosiores fabros esse se profiterentur. Cũ
ergo haec ita fuint primo cõstituta et ña nõ folu

Expanded text:
ita hiemes calidissimas, aestates frigidissimas efficiunt ita hiemes calidissimas, aestates frigidissimas efficiunt tectorum rationes. nonnulli ex ulva palustri componunt tuguria tecta. apud ceteras quoque gentes ex cannula pari similique ratione casarum perficiuntur constitutiones. non minus etiam Massiliae animadvertere possumus sine tegulis subacta cum paleis terra tecta. Athenis Areopagi antiquitatis exemplar ad hoc tempus luto tectum. item in Capitolio commonefacere potest et significare mores vetustatis Romuli casa et in arce sacrorum stramentis tecta. Ita his signis de antiquis inventionibus aedificiorum, sic ea fuisse ratiocinantes, possumus iudicare. Cum autem cotidie faciendo tritiores manus ad aedificandum perfecissent et sollertia ingenia exercendo per consuetudinem ad artes pervenissent, tum etiam industria in animis eorum adiecta perfecit, ut, qui fuerunt in his studiosiores, fabros esse se profiterentur. cum ergo haec ita fuerint primo constituta et natura non solum
Abbreviated transcription (Latin):
siluar habundantiam arborib ꝑpetuis plais
dextra ac sinistra ĩterra positis spacio ĩ ter eas re¬
licto q̃to arbor longitudĩẽs patiunt collocantur
i extremis ptib eaꝵ supͣ altẽ transuerse quȩ tircũ¬
cludunt mediũ spatiũ hitationis time ĩ suꝑaltͥnis
trabib ex quatuor partib angulos iugumetãtes
et itti ꝑietes arcorib statuentes ad ꝑpendiculum
unar nar edncunt ad altitudinẽ turres. Inter
tñstra traiciũt gradatim cõtra hentes. et ita ex qua¬
tuor ꝑtibus ad allitudiẽ eaucunt medio metas quas
fronde et luto tegentes efficiũt barbarico more testu¬
dinata turrium tecta. Phryges uo qui cãpestribus
eligunt tumules ñales eosq medios fossure detinẽtes
et itinera ꝓfodientes dilatamt spalia q̃tum ña loci
patit᷑. insuꝑ aũt stipites inter se religantes metas
efficiũt quas arũdimb et sarmentis tegentes ex¬
agerabant sup̃ hĩtatõis et terra maxĩos crumor

Expanded text:
silvarum abundantiam arboribus perpetuis planis silvarum abundantiam arboribus perpetuis planis dextra ac sinistra in terra positis, spatio inter eas relicto quanto arborum longitudines patiuntur, conlocantur in extremis partibus earum supra alterae transversae, quae circumcludunt medium spatium habitationis. tum insuper alternis trabibus ex quattuor partibus angulos iugumentantes et ita parietes arboribus statuentes ad perpendiculum imarum educunt ad altitudinem turres, interv angulos transtra, traiciunt gradatim contrahentes, et ita ex quattuor partibus ad altitudinem educunt medio metas, quas fronde et luto tegentes efficiunt barbarico more testudinata turrium tecta. Phryges vero, qui campestribus eligunt tumulos naturales eosque medios fossura detegentes et itinera perfodientes dilatant spatia, quantum natura loci patitur. insuper autem stipites inter se religantes metas efficiunt, quas harundinibus et sarmentis tegentes exaggerant supra habitationes e terra maximos grumos.
Abbreviated transcription (Latin):
et aoncientes suis cogitatõib res nouas efficiebant
idies meliora gña casara. Cũ aũt essent hoĩes imi¬
tabili dociliqo nã coridic ̃ inuentiõib gloriamss
ĩ genia certationib ĩ dies meliorib uiditciis effice¬
bant. Primũq furti ereths et uingulis i terposie¬
hs luto parietes dexerunt. alii luteas glebas are¬
facientes struebant parietes materia cos iuglime¬
tantes uitantesq imbres et estus te gebant harũdib
et fronde gosteaq̃ ꝑ hybernas tempestates testa nõ
potuerut imbres sustiẽ fastigia facientes luto ĩ¬
dusto proclinatis tedas stilliadia delucebant. ttaec
aũt ex iñis quę suꝙ̃ scripta st originib ĩstituta ẽẽ
possumus sic cuadutere ꝙ ad hũc diem natiõib
exteris ex hiis rebus edificia cõstituamt utĩ gallias
hni spania lusitania/ a guitania/ sandulis robustaz
aut stramentis ap nationẽ colchor. inponto ꝑꝑ

Expanded text:
et adicientes suis cogitationibus res novas, efficiebant et adicientes suis cogitationibus res novas, efficiebant in dies meliora genera casarum. Cum essent autem homines imitabili docilique natura, cotidie inventionibus gloriantes ta exercentes ingenia certationibus in dies melioribus iudiciis efficiebantur. primumque furcis erectis et virgulis interpositis luto parietes texerunt. alii luteas glaebas arefacientes struebant parietes, materia eos iugumentantes, vitandoque imbres et aestus tegebant harundinibus et fronde. posteaquam per hibernas tempestates tecta non potuerunt imbres sustinere, fastigia facientes, luto inducto proclinatis tectis, stillicidia deducebant. Haec autem ex îs, quae supra scriptae sunt, originibus instituta esse possumexteris ex his rebus aedificia constituuntur, uti Gallia, Hispania, Lusitania, Aquitania scandulis robusteis aut stramentis. apud nationem Colchorum in Ponto propter
Abbreviated transcription (Latin):
ligna adiciẽtos et id coseruantes alios add noebãt
et nutu mõstrãtis oñdebant quas hereñt ex eo¬
ueilitates In eo hoiũ cẽ gressu cũ ꝓfundebant aliter
e spũ uoces quotidiana cõsuetudine uocabula ut
obtegerent cõstituerunt.Deinde significando resse¬
pius ĩusu ex euentu fari fortuito ceperũt etita ser¬
mones ĩter se procreaunt. Ergo cum ꝑꝑ ignis
uendtionem cduentus initio ap hõĩo et ꝯciliũ
et cõuic̾tu esset natus et ĩ unũ lociõ plc̃s cõneni¬
rent hentes a ña premiũ p̃ter religua aĩalia
ut nõ proni sed erecti abularẽt mundiq et ashror
magnificentiã asgicerent. Item manibus et arti¬
culis quã uellent rem faaliter tractarent. Caepiũ
ieo cetu alii defrondi facere terta. alii sorluntas
fodere semontib nõnulli hirũdinu mdo et
edificationesear imitantes de luto et uirglitis faicẽ
loca que subitent. Iu ne obseruantes aliena testa

Expanded text:
ligna adicientes et id conservantes, alios adducebant, ligna adicientes et id conservantes, alios adducebant, et nutu monstrantes ostendebant quas ex eo haberutilitates. In eo hominum gressu cum profundebantur, aliter e spiritu voces cotidiana consuetudine vocabula ut obtigerant constiterunt. Deinde segregando res sepius in usu ex eventu fari fortuitu ceperunt, et ita sermones intra se procreaverunt. Ergo cum propter ignis inventionem conventus initio apud homines et consilium et convictus esset natus, et in unum locum plures convenirent, habentes a natura primum preter reliqua animalia, ut non proni, sed erecti ambularent, mundique et astrorum magnificentiam aspicerent, in manibus et articulis quam vellent rem faciliter tractarent, ceperunt in eo cetu alii de frondibus facere tecta, alii speluncas fodere sub montibus, nonnulli hirundinum nidos et aedificationes †earum imitantes de luto et virgulis facere loca, quae subirent. tunc observantes aliena tecta
Abbreviated transcription (Latin):
sidii simi destue ꝑ auxĩ scĩe seriptaq ut speto per¬
ueniam id d̃mendationem. Cũ aũt primo uo¬
duusioib ĩsequat̾ ordo de edib satris et publicis
edificiis. Itemq puatis. quib proportioib et sim¬
metriis debeant esse uti ex plicent nb putaui onte
ponendũ nisi priu de maceriȩ cosuis e gqub cola¬
tis. edificia structuris et materie toib persiciant
resi mapiam explicare de edificior rõib unde ini
scriptor preceptis dedicauerunt itaq tñe admõ
abhiis sum ĩstitutus ex ponã. hoĩes ueteri more
ut ere i siluis et spelunas et nemorib nascebãt
ciboq agresti uescendo uitã exigebant. Inteti
quodam ĩ loco a tempestatib et uentis dense crebri¬
tatibus arbores agitate et inter se tenẽtes namos
ignem excitauerũt et eos flama uehemeti triti
qui circa eũ locũ fuerũt sunt fugati. Costea re
quieta propius accedentes cũ aiadutissent cõ¬
moditatem esse magnã corpoib ad ignis teporẽ

Expanded text:
er auxilia scientiae scriptaque, ut spero, perveniam ad commendationem. Cum autem quae primo vodivisionibus, insequatur ordo de aedibus sacris et publicis aedificiis itemque privatis, quibus proportionibus et symmetriis debeant esse, uti explicentur, non putavi ante ponendum, nisi prius de materiae copiis, e quibus conlatis aedificia structuris et materiationibus perficiuntur, res incipiam explicare, de aedificiorum rationibus, unde initscriptorum praeceptis dedicaverunt. itaque quemadmodum ab his sum institutus, exponam. Homines vetere more ut ferae in silvis et speluncis et nemoribus nascebantur ciboque agresti vescendo vitam exigebant. interea quodam in loco ab tempestatibus et ventis densae crebritatibus arbores agitatae et inter se terentes ramos ignem excitaverunt, et eius flamma vehementi perterriti, qui circa eum locum fuerunt, sunt fugati. postea re quieta propius accedentes cum animadvertissent com
Abbreviated transcription (Latin):
pietes alligant. et medi lateres sup̾ coagmenta col¬
gati et firmitatẽ et spẽm faciũt utraq parte non
⁊ uenustam. Est aũt ĩ his paniam ulteriore cuutas
maxĩa et ĩgalliis et ĩ asia. Ita ne uͥ laterescũ sunt
ducti et arefacti proiecti natant ĩ aqua. natare
eos posse ideo uident᷑ qd̃ terra est de qua ducunt
piũcosa ita cũ est leuis aere solidata nõ recipitĩ se
neqͦ cõbibit liquorẽ. Ig̃r leui raraq cũ sit ꝓpͥeta¬

Expanded text:
ietes alligantur et medii lateres supra coagmenta conietes alligantur et medii lateres supra coagmenta conati et firmitatem et speciem faciunt utraque parte non invenustam. Est autem in Hispania ulteriore civitas Maxilua et Callet et in Asia Pitane, ubi lateres, cum sunt ducti et arefacti, proiecti natant in aqua. natare autem eos posse ideo videtur, quod terra est, de qua ducuntur, pumicosa. ita cum est levis, aere solidata non recipit in se nec combibit liquorem. igitur levi raraque cum sit p
Abbreviated transcription (Latin):
ig̃r tectoria a structura seiuncta ꝑꝑtenuiratem
ꝑ sestare nd̃ possunt sed frmgunt ip̃iqr parietos
fortuitu sedentes iutant. Iceo ẽt̃ uicenses lateren
si sit aridu et ante quĩguẽniũ ductus cũ arbio
magistratus fut ita probatus tunc utũt ĩpietu
strũcturis . Fuint aũt latergña duotria Unum
q̃d̃ grẽci lidiũ appellat ĩdẽ quo nr̃i utũt lõgum
sesquipede latum pede. Caeteris duob grecoꝵ edifi¬
cia struũt᷑ ex hisunũ pentadoꝵ alter tetradoron
đr. Doron aũt grei appellant palmũ : qđ mumerũ
datio graere doron appellat᷑. Id aũt semꝑ grritur ꝑ
manus palmũ ita qđ est quoqͥ uersus eqͥnq palm̃or
pentadoron qđ quatuor tetradoron di etque est pubi
Funt aũt cũ his laterib semlatera gue costruune
una pte la terib ordines altera semlateres ponunt
ergo ex utraq ꝑte ad lineã costruũt᷑ alternis coris chon¬

Expanded text:
igitur tectoria ab structura seiuncta propter tenuitatem igitur tectoria ab structura seiuncta propter tenuitatem per se stare non possunt, sed franguntur, ipsique parietes fortuito sidentes vitiantur. ideo etiam Uticenses laterem, si sit aridus et ante quinquennium ductus, cum arbitrio magistratus fuerit ita probatus, tunc utuntur in parietum structuris. Fiunt autem laterum genera tria: unum, quod graece Lydium appellatur, id est quo nostri utuntur, longum sesquipede, latum pede. ceteris duobus Graecorum aedificia struuntur; ex his unum penta/dwron, alterum tetra/dwron dicitur. dw=ron autem Graeci appellant palmum, quod munerum datio graece dw=ron appellatur, id autem semper geritur per manus palmum. ita quod est quoquoversus quinque palmorum, pentadoron, quod quattuor, tetradoron dicitur, et quae sFiunt autem cum his lateribus semilateria. quae cum struuntur, una parte lateribus ordines, altera semilateres ponuntur. ergo ex utraque parte ad lineam cum struuntur, alternis coriis par
Abbreviated transcription (Latin):
Nc: de arenoss neqi de calculoso luto/ neq de sabulo
soluto sunt ducendi q̃d ex his gnib cũ sint dudy ri¬
ĩ pretib spargunt dilabunt᷑ et dissoluunt. Paleeq
⁊hs coherescunt ppaspitatem. Faciendi aut ex tra
albida cretosa siue rubrica/ aut ẽt masculo sabulone.
ĩ opere ponderosa et faciliter aggerant. Ducendiaũt
sunt ꝑ uniuersum tp̃s et autunnale ut uerno p̃tȩ
sicescant qui n ꝑ sostitiũ ꝑantͤ iõ uitiosi fiunt q̃d
sum̃u coriũ sol acrit̾ cũ preçoguit efficit ut uide¬
atur aridũ interior aũt fit nõ siccus et cũ postia
sicaiscendo se conirahit ꝑrumpit ea que erant arnde
ita rimosi facti efficiuint imbecilli. Maxĩe autez¬
utiliores erunt si ante bienniũ fuint ducti. Tãq
nõ andi sunt strudti tedtorio ĩ ducto rigidoq ob soli¬
dati ꝑmanent ipsi siccentes nõ possunt eandem
nõ herẽnt cum eo sed a cõiũctione eius dissepamt :

Expanded text:
enim de harenoso neque calculoso luto neque sabulone enim de harenoso neque calculoso luto neque sabulone soluto sunt ducendi, quod, ex his generibus cum sint ductiin parietibus sp cohaerescunt propter asperitatem. faciendi autem sunt ex terra albida cretosa sive de rubrica aut etiam masculo sabulone; et non sunt in opere ponde rosa et faciliter aggerantur. Ducendi autem sunt per vernum tempus et autumnale, ut uno tenore siccescant. qui enim per solstitium parantur, ideo vitiosi fiunt, quod, summum corium sol acriter cum praecoquit, efficit, ut videatur aridum, interior autem sit non siccus; et cum postea siccescendo se contrahit, perrumpit ea, quae erant arida. ita rimosi facti efficiuntur inbecilli. maxime auteutiliores erunt, si ante biennium fuerint ducti; namqnon aridi sunt structi, tectorio inducto rigidoque obsolidate permanente, ipsi sidentes non possunt eandem moti non haerent cum eo, sed ab coniunctione eius disparantur;
Abbreviated transcription (Latin):
qniq est eũ secutus ⁊ ꝓncurus athomos qͥa m̃ti ĩ seca¬
bilia corpora nõ nulli ĩ diuidua uocitauerunt
Pyragoricor uõ disciplina adiecit adaquam et
ignem aera et terrenũ. Ergo de mocrit et si ño pe¬
resnoĩauit. S tm̃ ĩdiurdua cor᷑ propesut io ea
ipa dixise uidi q̃d eta cũ sint cuisiundta. nec legĩt
nec inticionẽ recipiũt nec sectioib diuiduntui:
ed sempiterno ceuo p̾ꝑ ĩfimtam retinent : se soladi¬
tatem Ea his ergo congruẽtib cum resom̃es corre
nasciq uideant᷑ et haec ĩ infinitis genetib tetum
natura no essent disgãte putaui oportere de ua¬
nietatibus et discrimũb usus ear quasq heret ĩ
edifics qualitates exponere ut cum fui̾nt note
nõ heant qui edificare cogitant errorem. sȩd
ciptas ad nsum copias edificiis cõpent. Itaq pͥmũ
de lateribur qua dõ terra aua eosogortent dicom. No

Expanded text:
quique est eum secutus Epicurus atomos, quas nostri insecaquique est eum secutus Epicurus atomos, quas nostri insecabilia corpora, nonnulli individua vocitaverunt; Pythagoreorum vero disciplina adiecit ad aquam et ignem aera et terrenum. ergo Democritus, etsi non pora proposuit, ideo ea ipsa dixisse videtur, quod ea, cum sint disiuncta, nec laeduntur nec interitionem recipiunt nec sectionibus dividuntur, sed sempiterno aevo perpetuo infinitam retinent in se soliditatem. ex his ergo congruentibus cum res omnes coire nascique videantur et hae in infinitis generibus rerum naturae sint disparatae, putavi oportere de varietatibus et discriminibus usus earum quasque haberent in aedificiis qualitates exponere, uti, cum fuerint notae, non habeant qui aedificare cogitant errorem, sed aptas ad usum copias aedificiis comparent. Itaque primum de lateribus, qua de terra duci eos oporteat, dicam. non
Abbreviated transcription (Latin):
ta aias onere: fimifisq termĩẽtionib eiuis spõ eto
usum disgutabo. Namq hic liber nõ profitet unde
architectura nascatur. Sed unde origines edisi¬
cioꝵ sunt istitute et guib roĩb enutrite et ꝑgre¬
se sunt gradatim ad hane fintionem Ergo ita suo
online et loco huius erit uoluminis cõstitatioi
Iunc reuertar ad propositũ de cogiis guȩ apto
sunt aedificior ꝑfectiorbu quẽtidm̃o uid cntĩr
esse a nõ rer ꝓcreate quibq mixtiõib pͥnapior
cõ gressus temperent᷑ nec obscurã sed ospicua le¬
gentib sint raciocinabor. Ntanq nulla materiar
gna nec coipora neꝗ res sine ormapior cetu nasq
neo subra intellectui possunt: neq ałr na reri
nisi cause que ĩ sunt ĩ his reb guẽtidm̃o et quio
ita sint subtilib rõib hẽant demostratiore tales.
Erimũ aquam putauit oĩum ter ẽẽ prĩcipiũ
Eraclitus ephesins. qui ꝑꝑ obscurittitem scriptor
a gnedt est scotinos appellat᷑: Ignẽ. De mocritus

Expanded text:
 exponere finireque terminationibus eius species et, usum, disputabo. namque hic liber non profitetur, unde architectura nascatur, sed unde origines aedificiorum sunt institutae et quibus rationibus enutritae et progressae sint gradatim ad hanc finitionem. Ergo ita suo ordine et loco huius erit voluminis constitutio. Nunc revertar ad propositum et de copiis, quae aptae sunt aedificiorum perfectionibus, quemadmodum videantur esse ab natura rerum procreatae quibusque mixtionibus principiorum congressus temperentur, ne obscura sed perspicua legentibus sint, ratiocinabor. namque nulla materiarum genera neque corpora neque res sine principiorum coetu nasci neque subici intellectui possunt, neque aliter natnisi causae, quae insunt in his rebus quemadmodum et quid ita sint, subtilibus rationibus habeant demonstrationes. Thales primum aquam putavit omnium rerum esse principium; Heraclitus Ephesno\s est appellatus, ignem; Democritus
Abbreviated transcription (Latin):
esops ritmt et p robauerant integruã et solidem ñaͥs
ioaner e aqua et gabulo ibi cõstituebant mu¬
icrones si aut uuiticsa i ue mebant iudicio trã sfe¬
nebont sdemii humamis corpoĩs pestilenẽ falurt
nas centem ilnis loni a quȩ abiq copiam etita tã¬
mnigrabent et mutabani regiões queret oib rebi
sasasnbatome tree au̾itfien ũti pabulo ciboq salu¬
bres propnetams terȩ uideant Hicet aĩadũtere et
coeqnescere ex agnis cretensiũ qui sũt cirta polereu
flimen qd̃ est cret ĩtet duas ciuitater gnosoa es

Expanded text:
erant et probaverant integram et solidam naturam iocinerum ex aqua et pabulo, ibi constituebant munitiones; si autem vitiosa inveniebant, iudicio transferebant item humanis corporibus pestilentem futuram nascentem in his locis aquae cibique copiam, et ita transmigrabant et mutabant regiones quaerentes omnibus rebus salubritatem. Hoc autem fieri, uti pabulo ciboque salubres proprietates terrae videantur, licet animadvertere et cognoscere ex agris Cretensium, qui sunt circa Pothereum f
Abbreviated transcription (Latin):
ĩter duas uẽtor regiones et platear et angiportor
firmate ex aꝑto çeli spatio impetusac flatus fre
uentor di rectiones uicor uti ad uemiẽtes adan¬
gulos ĩ sular frangant. repulsiq dissipent. Fortasse
mirabunt hii qui multa uentore nõia nouerunt
ꝙa nobis & poĩti st tm̃ octo esse uẽtos. Si aũt aĩad¬
u̾terint orbis t̾rę cireuitiõe ꝑ solis cursũ ⁊ ũbras
gnomonis a guinoctialis et inclinatoe caeli abr
Frastotene erreneo roib mathematias et grome¬
triar methodiss ẽẽ inuentã duçentor ꝗnqͥginta¬
milic̃ dũoꝵ miliũ staduẽq que fuit passus trescẽties
et decies quĩqigita milia. huius aũt octtiua pare
gua uentus tenere uidr ẽ tricies nongeta treita
sebeens nrlia et passus quĩgenti tto debent mrar
siitom magno spatio unu uẽtus uagonas deli¬
nations at recessioib uaretates mustiiẽe arer
facias I taq dextra et sinstta austrũ leudo polis¬

Expanded text:
inter duas ventorum regiones et platearum et angiportointer duas ventorum regiones et platearum et angiportoformatae, ex aperto caeli spatio impetus ac flatus freqventorum directiones vicorum, uti advenientes ad angulos insularum frangantur repulsique dissipentur. Fortasse mirabuntur î, qui multa ventorum nomina noverunt, quod a nobis expositi sunt tantum octo esse venti. si autem animadverterint orbis terrae circumitionem per solis cursum et umbras gnomonis aequinoctialis ex inclinatione caeli ab Eratosthene Cyrenaeo rationibus mathematicis et geometricis methodis esse inventam ducentorum quinquaginta duûm milium stadiûm, quae fiunt passus trecenties et decies quinquies centena milia, huius autem octava pars, quam ventus tenere videtur, est triciens nongenta triginta septem milia et passus quingenti, non debebunt mirari, si in tam magno spatio unus ventus vagando inclinationibus et recessionibus varietates mutatione flatus faciat. Itaque dextra et sin
Abbreviated transcription (Latin):
istius ꝗnomonis crescens umbra. et cũ tetigĩt cis¬
cinationibus lineã et fecit otem ante menidiane
umbre post meridianũ signanda puncto ex his
d uob signis circino decusatm describend̾ et ꝙ decusa¬
honem et mediũ centrũ linea oducenoa ad extre¬
mũ ut ħeat᷑ meridiana et septentrionalis regio. tuc̃
postea sumenda est sextadecima pars circiñationib
sinee totius rotundacionis censtuq collocandum ĩ
meridiana linea quȩ tangit aircinacõe et sig̃nd
dextra ac sinstra ĩ circinacõe et meridiana et¬
et septentrionali pte.tunc ex signis hiis quatuor
ꝓcentrũ mediũ decusatim linee ab extremis ad
extremas circinacões ꝑducende ita austriet septe¬
trionis hebit octaue partis designatio. Reliquepts
dextra ac simstra tres aeqͥles et tres hiis distribuẽ¬
de sunt ĩ tota rotunditate ut cequales diuisiones
octo uẽtor de signate sint ĩ descriptiõe ta ꝑ angłos

Expanded text:
istius gnomonis crescens umbra, et cum tetigerit ciristius gnomonis crescens umbra, et cum tetigerit circinationis lineam et fecerit parem antemeridianae umbrae postmeridianam, signanda puncto. Ex his duobus signis circino decusatim describendum, et per decusationem et medium centrum linea perducenda ad extremum, ut habeatur meridiana et septentrionalis regio. tum postea sumenda est sexta decima pars circinationis lineae totius rotundationis, centrumque conlocandum in meridiana linea, qua tangit circinationem, et signandum dextra ac sinistra in circinatione et meridiana et septentrionali parte. tunc ex signis his quattuor per centrum medium decusatim lineae ab extremis ad extremas circinationes perducendae. ita austri et septentrionis habebitur octavae partis designatio. reliquae partes dextra ac sinistra tres et tres aequales his distribuendae sunt, in tota rotundatione ut aequales divisiones octo ventorum designatae sint in descriptione. tum per angulos
Abbreviated transcription (Latin):
collocati iter solanũ et austrũ aboriente haberno
eurus inter austrũ et fauoniu. Aboccidente hibno
affricus ũer fauoniũ et septentr ionem chaur
quẽ ples uocant chor inter septentrionẽ et sala nu
aquilo hoc modo uior esse expressũ. uti capiat
nũs et noĩa et partes unde flatus certi uẽtoꝵ spurẽi
q̃b cum ita exploratũ hẽat᷑ ut ĩueniant regioneo
et ortus eor sic erit raciocinandꝰ collocet ad libl¬
lum matmoreũ amusiũ mediis memibꝰ ut locus
ita ex poliat aqͥ regia et libellã ut a musiũ nõ desideret
sũpraq eius loci cẽtrũ mediũ collocet ae neos gnomõn
indagator umbre/ quȩ graece saioteres dt. Huius
aũt meridiana crraiter herã quĩtam sumenda est
extͥma ꝯnomonis umbra et puncto signãdia. Deind̾
circino deducto ad gunctũ q̃o estgnomõis ũbre lo¬
gitudinis signũ ex eoq ac centro circũagenda linea
rotundationi. ltemi obseruanaa post meridiana

Expanded text:
conlocati inter solanum et austrum ab oriente hiberno conlocati inter solanum et austrum ab oriente hiberno eurus, inter austrum et favonium ab occidente hiberno africus, inter favonium et septentrionem caurus, quem plures vocant corum, inter septentrionem et solanum aquilo. hoc modo videtur esse expressum, uti pateat numerus et nomina et partes, unde flatus certi ventorum spirent. quod cum ita exploratum habeatur, ut inveniantur regiones et ortus eorum, sic erit ratiocinandum. Conlocetur ad libellam marmoreum amusium mediis moenibus, aut locus ita expoliatur ad regulam et libellam, ut amusium non desideretur, supraque eius loci centrum medium conlocetur aeneus gnomon, indagator umbrae qui graece skiaqh/ras dicitur. huius antemeridiana circiter hora quinta sumenda est extrema gnomonis umbra et puncto signanda, deinde circino diducto ad punctum, quod est gnomonis umbrae longitudinis signum, ex eoque a centro circumagenda linea rotundationis. itemque observanda postmeridiana
Abbreviated transcription (Latin):
te nuabe unaq a iuitiosis corpõib suctũ et efficit
ea exiliora. Contra uo leuis et crassus aergui ꝑflat
nõ ht nec crebras redũdamtias pꝑĩ motam ftat¬
bilitatem adiciendo ad mẽbra eor alit eos et re¬
ficit qui ĩ his stͥimpliciti morbis. Noullis placut
esse uentos quatuor ab oriente equinactiali solanũ.
a meridie custrũ ab occident &qui nofhal fauẽu
l septentrionali septentrionem Sed qui diligemun
ꝑ quisierunt tradiderimt eos esse octo max̃ qnidem
ineronicus artestes qui et exemplũ collocauit ache¬
nis. turrim marmoream octogonũ et̃ ĩ singulis
laterib ostogomi singlor uẽtor imagines ex culptai
contra suos cuiusq flatus de signauit. Sup̃ gue
enn turrum metam marmoreã ꝑfocit et ĩ suꝑ
hritonẽ ereum collocauit. dextra manu unga
porrigentem et ita est machinat uti uento curũ¬
agcret et semꝑ cõtra flatũ cõsisteret suꝑq i magi¬
nem flantis uenti indice uirga tenẽt. Itaq sũt

Expanded text:
tenuatur, a vitiosis corporibus detrahit sucum et efficit ea exiliora. contra vero lenis et crassus aer, qui perflatus non habet neque crebras redundantias, propter inmotam stabilitatem adiciendo ad membra eorum alit eos et reficit, qui in his sunt inpliciti morbis. Nonnullis placuit esse ventos quattuor: ab oriente aequinoctiali solanum, a meridie austrum, ab occidente aequinoctiali favonium, ab septentrionali septentrionem. sed qui diligentius perquisierunt, tradiderunt eos esse octo, maxime quidem Andronicus Cyrrestes, qui etiam exemplum conlocavit Athenis turrem marmoream octagonon et in singulis lateribus octagoni singulorum ventorum imagines excalptas contra suos cuiusque flatus designavit, supraque eam turrim metam marmoream perfecit et insuper Tritonem aereum conlocavit dextra manu virgam porrigentem, et ita est machinatus, uti vento circumageretur et semper contra flatum consisteret supraque imaginem flantis venti indicem virgam teneret. Itaque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gitatones et formas affero dignas tue claritati
Nanq athon mõtem fermaui et i statue uirił
figuram cuius manu leua designaui ciuitats
anpixime moenia dextera paterã que excipet
omiũ flumũm que sunt ĩ eo mõte aquam. ut
indo ĩ mare profunderet. Dellectũ alexander nas¬
lone forme stitim quaesuit sieent agricita que
bossint frumẽtaria r̃one eam cuutatem tueri tu
uenis set nõ posse nisi transmatinis subuectõiba
ea deledtor. sed cũ aduito sigiuis edixit co loco colo¬
mami fere ut iudiciũ eius iutuꝓet: ut ii natis elet
sine nutrims ladde nõ põt asi net adͥ uite rescen it
gradũ pauri sic ciuitas sime agris et eort fristibus
⁊̃ menib affiuentib ñõ põt creice nec sine abbũ¬
damtia cibi freguẽtia here ppłmq sine copiatueri.
ltuaqs que ad malũ formatõem pito probardan fic̃
iuona locũ imprbaneꝰ teqi uolo esse mecũ q̃otita

Expanded text:
gitationes et formas adfero dignas tuae claritati. gitationes et formas adfero dignas tuae claritati. namque Athon montem formavi in statuae virilis figuram, cuius manu laeva designavi civitatis amplissimae moenia, dextera pateram, quae exciperet omnium fluminum, quae sunt in eo monte, aquam, ut inde in mare profunderetur'. Delectatus Alexander raione formae statim quaesiit, si essent agri circa, qui possent frumentaria ratione eam civitatem tueri. cum invenisset non posse nisi transmarinis subvectionibuea delector, sed animadverto, si qui deduxerit eo loci coloniam, fore ut iudicium eius vituperetur. ut enim natus infans sine nutricis lacte non potest ali neque ad vitae crescentis gradus perduci, sic civitas sine agris et eorum fructibus in moenibus affluentibus non potest crescere nec sine abundantia cibi frequentiam habere populumque sine copia tueri. itaque quemadmodum formationem puto probandam, sic iudico locum inprobandum; teque volo esse mecum, quod tua
Abbreviated transcription (Latin):
Inocrates a rchitectus cogitationib et solertia fret
ad eaͥcitũ regie cugidus com̃edaniõis. Is e patria a pro¬
pinguis et amicis tulit ad prm os ordmes et purpu¬
ratos lñs uti adituis hẽret faciliores ab eisq exceptꝰ
humane petit extent utiꝗ pͥmũ ad alexm drum
ꝑd uceretᷤ cum poliaiti essent tardiores fuerũt Ido¬
neũ tempus ex pectantes. Itaq di nocrates ab hiis
se extimans ludi: abseͣ petit sosidiũ. fuerat autem
amplissima staturo facie q̃ta forma dignitateq
sum̃a. hiis ig̃r ñe mun̾ib cõfisu uestĩmenta po¬
mt ĩ hospitio et oleo corpus punxit capitq coro¬
nauit populea fronde leuũ humer pelle leoni¬
na texit. de xtq cdauũ tenens ĩ cessit contra trbu¬
nal regis iusdicentis. not nouitas pplm cũ ad ũtiss
cõspexit eum Ilexander admirans ei iussit locũ
dari ut accedo̾t̾. Interrogauitq quis eẽt. At ille
Di nocrates inquit architettus macedo qui adte co¬

Expanded text:
inocrates architectus cogitationibus et sollertia fretus, ad exercitum regiae cupidus commendationis. is e patria a propinquis et amicis tulit ad primos ordines et purpuratos litteras, ut aditus haberet faciliores, ab eisque exceptus humane petît, uti quamprimum ad Alexandrum perduceretur. cum polliciti essent, tardiores fuerunt idoneum tempus expectantes. itaque Dinocrates ab his se existimans ludi ab se petît praesidium. fuerat enim amplissima statura, facie grata, forma dignitateque summa. his igitur naturae muneribus confisus vestimenta posuit in hospitio et oleo corpus perunxit caputque coronavit populea fronde, laevum umerum pelle leonina texit, dextraque clavam tenens incessit contra tribunal regis ius dicentis. Novitas populum cum avertisset, conspexit eum Alexander. admirans ei iussit locum dari, ut accederet, interrogavitque, quis esset. at ille: 'Dinocrates', inquit, 'architectus Macedo, qui ad te co
Abbreviated transcription (Latin):
ssiciat᷑ aree distribuant᷑ Mercuno ãus. foro aut ẽt
tisidi et serapi in emgono apollini patriq libero st
theatrũ herciuli ĩ quib ciuitatib no sumnt e masia
nep ampinta atra. Ad crtũ Marti ẽx uroc̃ s ad ap̃m

Expanded text:
onspiciatur, areae distribuantur. Mercurio autem in foro aut etiam, onspiciatur, areae distribuantur. Mercurio autem in foro aut etiam, ut Isidi et Serapi, in emporio; Apollini Patrique Libero secundum theatrum; Herculi, in quibus civitatibus non sunt gymnasia neque amphitheatra, ad circum; Marti