comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõtra dig̾tite magnȩ rei humilis expositiorut ẽ.
martido dies sole pallet. cũ marteant terrena nõ
Ischy bologia ẽ uicio cõposicionis in uerecũda or̃o.¬
aut composicio uerboꝵ obscenȩ significatoĩs aut
unis uebi obscena sigͥficacio. & ꝓnũciatio ꝯpositione
fit. ut cũ nũo finefse emẽdatur hoc uiciũ ĩt̾posita
fit:ut ẽ apo̾ salustiu ductabat & arrexit aĩ mos
militu.
cũ eo ip̃o dedecoraret or̃o: quo illã uoluit auctor
ornare: hec fit aut nimio cultu aut nimio tu¬
more. Nimio tumore Iuppitꝰ oĩpotens Celi qui
hdera torques ore tuo dicenda loquar / Nimio
cultu Aureus axis erat. themo aureus aurea
sũmȩ curnatura rotȩ radioꝵ argenteus ordo

Expanded text:
contra dignitatem magnae rei humilis expositio, ut est marcido dies sole pallet, cum marceant terrena, non est uitio conpositionis inuerecunda oratio, conpositio uerborum obscenae significationis aut unius uerbi obscena significatio et pronuntiatio. conpositione fit, ut cum Numerio fui; sed emendatur hoc uitium interposita fit, ut est apud Sallustium ductabat et «arrexit animos militum». cum eo ipso dedecoretur oratio quo illam uoluit auctor ornare. haec fit aut nimio cultu aut nimio tumore: nimio tumore, «Iuppiter omnipotens, caeli qui sidera torques, / ore tuo dicenda loquar»; nimio cultu, «aureus axis erat, temo aureus, aurea summae / curuatura rotae, radiorum argenteus ordo,
Abbreviated transcription (Latin):
est quo quentumq eorum nomine appellemus uatiis
enim nocabulis traduntur. Sune ego quattuor pe¬
des chinis syllabis. octotenis. Spondeus longis
duabiis. Pyrrͥchͥus quem alii pariambum uocant.
breiubiis. Iambus breui longaque. hiue contrariꝰ
hñt. Dactilum longa: duabusq hieuibus. hiuc tẽ¬
poribiispar ẽ sed reȩto actus. ippellatsconstat
Anapestus. mediã interlongas precedit breuẽ facit¬

Expanded text:
est quo quemque eorum nomine appellemus. uariis enim uocabulis traduntur. sunt ergo quattuor pedes e binis syllabis, octo teduabus, pyrrhichium, quem alii pariambum vocant, brevibus, iambum brevi longaque, huic contrariumhabent, dactylum longa duabusque brevibus, huic temporibus parem, sed retro actum appellari constat anapaeston. media inter longas brevis faci
Abbreviated transcription (Latin):
imagine ominisorationis clausula stautur: quod ge¬
nus hoc possis gra inmaticum illud rhetorigum maq̃
dicere. sed quia compositionis pars quam artem grã¬
macicam peitueie diximus pedibus constat statiaenda¬

Expanded text:
imagine omnis orationis clausula struitur; quod geimagine omnis orationis clausula struitur; quod genus hoc possis grammaticum, illud rhetoricum magis dicere. sed quia conpositionis pars quam ad artem grammaticam pertinere diximus pedibus constat, statuend
Abbreviated transcription (Latin):
ut an nonsic fuguis penetrat lacedemona pastor. Item
Iehortationem annoniuderunt moeniatroieneptu¬
inluminatam exornatiam coepisse loqui uidemur sub¬
iunginius quoque & quemadmodum fiat. xenim
hanctam et si pros ie orationi conuenue et ad ora¬
torias uututespeitinere artium ⁊hetoricatum p̃cep¬
tores ad seruncitauit aio auctoritastulliana cestat᷑:
tñ quia & particulam utingit artis graminaticae:
hanc etiam adplicare pro simplicitate ingenii non ab¬
firdim putaui. N amstructure obseruatio biparti
ta ido ratorias uitutes quam ad pareesq ammace t¬
caspettin&. & alterum quola genere ⁊ihetorico thit
trina racio ne collegitur. Et est primum incisum. hoc
giȩti coma nominant ex cõmatibus hoc est incisis
membruifit quod illi collo nappellant & ex comma¬
tibus et tolis petiodos constat: quam nostri comprȩ¬
hensionem dicunt. Altitum adofficium artis granima¬
tioe ieftitur hoc estadpedes: si quidem ad sumptapedũ

Expanded text:
ut «an non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor»: dehortationem, «an non uiderunt moenia Troiae / Neptuinluminatam exornat, superius iam coepisse loqui uidemur, subiungamus quoque et quem ad modum fiat. etenim hanc tametsi prosae orationi conuenire et ad oratorias uirtutes pertinere artium rhetoricarum praeceptores adserunt, ita ut auctoritas Tulliana testatur, tamen, quia et particulam attingit artis grammaticae, huic etiam adplicare pro simplicitate ingenii non absurdum putaui. nam structurae obseruatio bipertita tam ad oratorias uirtutes quam ad partes grammaticas pertinet. et alterum quod ab genere rhetorico trahitur trina ratione colligitur, et est primum incisum; hoc Graeci comma nominant: ex commatibus, hoc est incisis, membrum fit, quod illi colon appellant: ex commatibus et colis periodus constat, quam nostri conprehensionem dicunt. alterum ad officium artis grammaticae refertur, hoc est ad pedes, si quidem adsumpta pedum
Abbreviated transcription (Latin):
et eium et diffusum sermonem moie catenę inter¬
posita dempsit. Palemon eam ita diffeniuit. Coniũ¬
ctio est pars orationis conectens oidinansq senten
subseq uentes. aliȩ mediȩ. quibus uttalib& pance posi

Expanded text:
enim et diffusum sermonem more catenae interenim et diffusum sermonem more catenae interposita deuincit. Palaemon eam ita definit, coniunctio est pars orationis conectens ordinansque sentensubsequentes, aliae mediae, quibus utralibet parte posi
Abbreviated transcription (Latin):
et ab prepositiones si sequens uerbumꝰ a uotali ma¬
antioꝵ piat integie efferuntur ut ex oppido. ab illo. si con¬
Sũfonantes sequantur extiemam literam perdunt ut ef
frio amaico. si militer si uotaliꝰ sequatur consonantium
loco posita ut aiunone. euirtute. auino. hac prȩterea
prȩpositiones ut quibusdam iudetur. non idem. iinũq
signficane ¶ Nec enim unum est acheatio uenire. & ex
theatro. qui ex tie theatio se uenire dicit ex ipso ueĩt
theatio tlam qui dicit atheatio nõ ix ip̃o thea¬
tio sed e loco qui est prox imus cheatio. his prȩpo¬
si ciomibus contraria potestate sunt. Ad et.in. qs¬
oret ipsę non unum ielemq significant. quia info¬
ium rie est inpsum forum intiare Paforum
aut̃ ire in locum foro proximum ut incabunal
itor nal uenit licigator In tabrinal uõ praetor auciudex.
pulans seimonem. & coniunges uim et ordi¬
nem parcis orationis. Nam ob hoc meriit no¬
men: quia pio uinculo interponitur orationi. Laxatũ

Expanded text:
et ab praepositiones, si sequens uerbum a uocali incipiat, integre efferuntur, ut ex oppido, ab illo: si consonantes sequantur, extremam litteram perdunt, ut e foro, a Marco; similiter si uocalis sequatur consonantis loco posita, ut a Iunone, e uirtute, a uino. hae praeterea praepositiones, ut quibusdam uidetur, non idem unumque significant. nec enim unum est a theatro uenire et ex theatro, qui ex theatro se uenire dicit ex ipso uenit theatro. nam qui dicit a theatro non ex ipso theatro sed e loco qui est proximus theatro, qui esitionibus contraria potestate sunt ad et in, quae et ipsae non unum idemque significant, quia in forum ire est in ipsum forum intrare, ad forum autem ire, in locum foro proximum; ut in tribunal nal uenit litigator, in tribunal uero praetor aut iudex. pulans sermonem et coniungens uim et ordinem partium orationis. nam ob hoc meruit nomen, quia pro uinculo interponitur orationi. laxatum
Abbreviated transcription (Latin):
tis sine iutio coniungitur oratio. principalis ẽ
anastiophen factus ipã sed in somnis Hunati
subsequens est quaemedia est Etiam coniunctione
accedunt. figura. ordo. potestas. figina. est qua ap¬
par&. aut simplexsit. utnam aue composita: ut
namque. Ordo coniunctionum triplici genẽ ser¬
uandus est. primo quo appar&. utium prepofi¬
tiua sit utnam. an subiunctiua. ut qute que uł
quac preponi. & subiungi possit ut itaque nimq.
Sotestas coniunctionum ⁊ inquinq distuibuta spẽs
scabitur. Cum prępositio est ꝑ .d. Disiunctiue aut
ue uel. nec. neq an ne neu nene. Epletiue qdẽs
quidem equidem. quoq autem. tamen. porro.ꝓ¬
fecto deinde saltim nimirum uero. Causales si
&si etiam sidiam sitamen tamensi. siquidem. qñ.
quandoquidem. quin. quinetiam. sin. si n&iam sinaũt
scu siue.nam. namq. ni nisi. nisisi. preterca. eĩz.
&enim sed quia qm̃. hac coniunctiones. quia & qm̃
hoc distant. quia. refferentis est. qm̃ uterantis. post in¬

Expanded text:
tis sine uitio coniungitur oratio. principalis estanastrophen factus, ipsa sed in somnis inhumatisubsequens est que, media est etiam. coniunctioni accidunt figura ordo potestas. figura est qua apparet aut simplex sit, ut nam, aut conposita, ut namque. ordo coniunctionum triplici genere seruandus est, {primo} quo apparet utrum praepositiua sit, ut nam, an subiunctiua, ut que, uel quae praeponi et subiungi possit, ut itaque namque. potestas coniunctionum in quinque distributa species scribitur, cum praepositio est, per d; disiunctiuae, aut ue uel nec neque an ne neu neue; expletiuae, quidem equidem quoque autem tamen porro profecto deinde saltem nimirum uero; causales, si, tsi, etiamsi, si etiam, si tamen, tamen si, siquidem, quando, quandoquidem, quin, quin etiam, sin, sin etiam, sin autem, seu, siue, nam, namque, ni, nisi, nisi si, praeterea, enim, etenim, sed, quia, quoniam hae coniunctiones, quia et quoniam, hoc distant: quia referentis est, quoniam iterantis post in
Abbreviated transcription (Latin):
coniunctiões anprepositiones en ad ueibia nomine¬
mus quac tamen ommnes sensii facile dignoscunt᷑
Nam & coniunctiones pro aluis coniunctionibus
posite inue niuntur potestate miitata. sunt alie
id aliquid relatiua: ut ait idemplenius siue compnra¬
tiuę. magispotius. inmo. in hunc modum. hic eat.
in moille uel potius ille. idem ait comparandi potẽ¬
statemhrẽ.tam quam. sed haec iudeantur aduer¬
bia magis similitudinis : ut tam quam bonus aicus
quod.qi. sed hoc diffeit fed quod hȩc non mõ
subiungitut. sed etiam prȩponitur modo gemi¬

Expanded text:
coniunctiones an praepositiones an aduerbia nomineconiunctiones an praepositiones an aduerbia nominemus, quae tamen omnes sensu facile dinoscuntur. nam et coniunctiones pro aliis coniunctionibus positae inueniuntur potestate mutata. sunt aliae ad aliquid relatiuae, ut ait idem Plinius, siue conparatiuae, magis potius immo, in hunc modum: hic eat, immo ille uel potius ille. idem ait conparandi potestatem habere tam quam. sed haec uidentur aduerbia magis similitudinis, ut tam quam bonus amicus quod que; sed hoc differt, quod haec non modo subiungitur sed etiam praeponitur, modo gemi
Abbreviated transcription (Latin):
Si/ coniunctio & simplex ͤ composita. produtitur.
seo pigposita quidem partitule ut si quidem. suppoita
uõ corriipitire ut nisii Racionatiue sed quã obit̃
presertim item itemqs cȩterum. alioqin enim .et
ĩppre. quociica. quippe. utpote. sane. scilic& iud¬
licet itaq. qͣuis. licet. quãquã quando graui ac¬
cencu. quatenus quandoqiudem. siquidem. Dncte
pioprosita ratione confirmãt. uif. In hunc modũ
lucet igitur dies est. Namhie ratione colligiti
lucem ideo esse. quod dies est. seu diem ideo esse:
quod luxest. Sunt item prȩterea. ut ait plenius. plinꝰ
finitiuę dicuntur: hae.dum quãquã. postquam
intequam. quate nus. Item optatiue utinam.
ut. neuelim. Suhunctiuę tanisi et quę ab eocõ¬
posita sunt. Tamet si antequam. donee. quãuis
dũ modo. lic&. postquam. priusquam. dom̃. cum
prodonee accipitur aut prodũmo. Na te mouent si
quędam esse ea ciduedoia ⁊ comiunctianes reg recogno¬
sceus. Sunc etiam dictiones quas incertum ẽ uttũ

Expanded text:
si coniunctio et simplex et conposita producitur, sed praeposita quidem particulae, ut siquidem, subposita uero corripitur, ut nisi. ratiocinatiuae, sed, quam ob rem, praesertim, item, itemque, sine, ceterum, alioquin, atquin, enim, etere, quocirca, quippe, utpote, sane, {scilicet} uidelicet, itaque, quamuis, licet, quamquam, quando graui accentu, quatenus, quandoquidem, siquidem. dictae praepositam ratione confirmant, in hunc modum: lucet, igitur dies est. nam hic ratione colligit lucem ideo esse, quod dies est, seu diem ideo esse, quod lux est. sunt item praeterea, ut ait Plinius Pliniusfinitiuae dicuntur hae, dum {quamquam} postquam antequam quatenus; item optatiuae, utinam ut ne uelim. subiunctiuae, cum, si et quae ab eo conposita sunt, tametsi, antequam, donec, quamuis, dummodo, licet, postquam, priusquam, dum cum pro donec accipitur aut pro dummodo. nec te moueat, si quaedam esse et aduerbia et coniunctiones recognoueris. sunt etiam dictiones quas incertum est utrum
Abbreviated transcription (Latin):
to ocsimilia ẜ Item. odi. noiui memini. hęc sune
quasi corrupta necha quȩ̨ singula operȩ p̃cius
esse apinor percensere. Sum uerbum in pͥmis
corruptum est. non tantum propter eteroꝵ
declinationem: sed ipsa posicione: qm̃ nullũ
incoto sermone tale est: nisi quę ex eo compo¬
sita sunt: id ueibum et peifectum eius solet
idiungi. participio passiuo. et finitiuũ perfictũ
signifieat quasi amatus sum. amatusfuui.

Expanded text:
do et similia; item odi noui memini. haec sunt quasi corrupta uerba, quae singula operae pretium esse opinor percensere. sum uerbum in primis corruptum est, non tantum propter ceterorum declinationem sed et ipsa positione, quoniam nullum in toto sermone tale est, nisi quae ex eo conposita sunt. id uerbum et perfectum eius solet adiungi participio passiuo et finitiuum perfectum significat, quasi amatus sum amatus fui
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. extra ex̾ciuitatem. inter interpropĩqͦs
intra intraoppidum infra infrapotentes. ob.¬
et super testidune. et subter maie et subter mari. piȩ põi¬
tiones. in .ex. e. de. per.pio. pre tam ueibis preponũt᷑
quam casibus. amplectuntur sed iunctę ueibis siue no¬
minibis modo significationem augent ut impotens.
exosus ediitus de amo perodi. promissa uerba. prepĩgue:
modo dinunuunt ut inscius. exors. meruis. deformis.¬
Iti prax̧positio signisicat modo id quod est ualde et Nalde.¬
ium uerbi: ein pręponitur: ut sipeuus diximuo¬
auget. ut increpuit. insonuit. Uiigilius turnus
incer ut penthisilea furens medusq ĩ nimilib
qualitatis ut quem pellis aenis in plumam squa
litatem ht̃ ad penis deterius pendentem ut qua
formȩ significat. sed male formae. sed et quȩ
licitur uulgo deformis. Item apud uirgilium &
pyrgluteres intempestȩ que qr auistcẽ. Nim &¬

Expanded text:
tiam; extra, extra ciuitatem; inter, inter propinquos; tiam; extra, extra ciuitatem; inter, inter propinquos; intra, intra oppidum; infra, infra potentes; obet subter testudine et subter mare et subter mari. praepositiones in ex e de per pro prae tam uerbis praeponuntur quam casibus  amplectuntur. sed iunctae uerbis siue nominibus modo significationem augent, ut inpotens exosus edurus deamo perodi, promissa barba, praepingue; modo diminuunt, ut inscius exors eneruis deformisin praepositio significat modo id quod est ualde et uim uerbi cui praeponitur, ut superius diximauget, ut increpuit insonuit, ut Vergilius Turnus inter, ut Penthesilia furens mediisque in milibusqualitatis, ut quem pellis aenis / in plumam squamlitatem habet ad peius deteriusue tendentem, ut quamformae significat sed malae formae {sed et} quae dicitur uulgo deformis. item apud Vergilium et Pyrgi ueteres intempestaeque Grauiscae
Abbreviated transcription (Latin):
Tcorrumpuntur. Casibus seruunt prępositiones
scasui prȩpositiones coniungebant. Ut uirgilius cru¬
rum tenis. et latetumtenus. hispidananti. Que¬
dam communes utriusq casus. non nullę pre
sui. Aligmutato accentu in adueibi iccedũt.
ue si dicas scabo adiectis piȩpositionibus hoc qnẽ
uarietur. ut con .de. sub. conscribo. destribo sub¬
scrbo. prȩposiciones aut casibiis tuntũm odo ser¬
uiunt: auesolis loquellis. aut utruisq commu¬
uiter. casibiis tantum seriuunt ut apiid penes:
sunt alis quę harum inueniuntur exemplo.
Loquellis tantum uinquntur ut am. con .di.
dis. se .re. au. em. ut amplector. congiedior
diduco. distraho. separo. reseio. aufero. Ce¬
terę piępositiones et uerbis cohesgient et casib :
quae acẽ casiu seruiunt: iungintur hoc modo.
ad. addonium. ante Ante uidices. aduersus ad¬
uersus doraum hostem. eis aftiberm. atra citra
italiam. contra contra qręcram. cireu circũ
minos. Circa cireaforum. eiꝗa erga consciẽ¬

Expanded text:
o. casibus seruiunt praepositiones casui praepositiones coniungebant, ut Vergilius «crurum tenus» et «laterum tenus hispida nanti». sunt quaedam communes utriusque casus. non nullae tam sui. aliae mutato accentu in aduerbia accedunt. ut si dicas scribo, adiectis praepositionibus hoc genere uarietur, ut con de sub, conscribo describo subscribo. praepositiones aut casibus tantum modo seruiunt aut solis loquellis aut utrisque communiter. casibus tantum seruiunt, ut apud penes: sunt aliae quae harum inueniuntur exemplo. loquellis tantum iunguntur, ut am con di dis se re au, ut amplector congredior diduco distraho separo refero aufero. ceterae praepositiones et uerbis cohaerent et casibus, quae accusatiuo casui seruiunt iunguntur hoc modo: ad, ad domum; ante, ante iudices; aduersus, aduersus hostem; cis, cis Tiberim; citra, citra Italiam; contra, contra Graeciam; circum, circum muros; circa, circa forum; erga, erga conscien
Abbreviated transcription (Latin):
a non nullis sed male tempestatis ac ꝑ hoc insalubi espesti¬
bẽtesp s ponitur et proqualitate ordinatiua. ut cũ dici¬
mus opus in dies ciescit. Ut Uiigilius inqute dies aui Uieg¬
adh ue ut cumdicimus: mane in noctem ut ap̃
Uiigilium felix siprotinus illum equassa nocti Uieg¬
riarum libio ut et facta in glo ria mimeret et
siliceat aiudus secerit.¬
petiuit. Itcm pedibusq iotatum subicuint. lapsus:
significat & piope. ut quo demele sub ipso. ecceuo uirg¬
priamo ⁊ogitans. Aut hec su ꝑachorum cultu petridũ¬
q canebam. et super arborihussinodo & pro piępoĩ¬

Expanded text:
 non nullius sed malae tempestatis ac per hoc insalubres pestilentesque. ponitur et pro qualitate ordinatiua, ut cum dicimus opus in dies crescit, ut Vergilius inque dies auiadhuc, ut cum dicimus a mane in noctem, ut apud Vergilium felix si protinus illum / aequasset nocti riarum libro ut et facta in gloria numeret et, si liceat, auidius feceritpetiuit», item «pedibusque rotarum / subiciunt lapsus». significat et prope, ut «quo deinde sub ipso / ecce uoPriamo rogitans», et «haec super aruorum cultu pecorumque canebam / et super arboribus». modo et pro praepo
Abbreviated transcription (Latin):
fiindum dicimiis pelagus. cuiꝰ porro fundus
sit. et hinc altas cautes proiectaq saxa pachymꝰ
pio co & ona et proscenũ. dicimus locum ꝗ ẽ
ante scęna. Qante eo & ona. It protedere añ
date. significat ut prodere patriam dicitur pro¬
ditor smoda porro dare. & propagare: ue italiãi
tostiis pio tubunali ut apiud urigilium hirsutum¬
uam pro efigenia & pio dultas canio ueniat. &¬

Expanded text:
fundum dicimus pelagus, cuius porro fundus sit, ut hinc altas cautes proiectaque saxa Pachyniprocoetona et proscenium dicimus locum qui est ante scenam et ante coetona. item prodere ante dare significat, ut prodere patriam dicitur proditor; modo porro dare et propagare, ut Italiam rrostris, pro tribunali, ut apud Vergilium hirsutumuam pro Iphigenia, et pro dulci Ascanio ueniat
Abbreviated transcription (Latin):
et primitiu dedignationeͫ et mutationẽ. et adie¬
ctionẽ Litterarum capiunt et nihilominus idem
significant. interdum nariant. ut lacesso exeo
quod est laceto. sedhic uariat. Lacessere enim cõ¬
titaie est. facesso aeque hie fit facessere disȩdere in¬
telligeteitur. ut est apud Terentium. hie nune fa¬
ressit. ut nemo lesussit.. Item accesso per duas ce
dicitur. Itemper .R. & .c. yscribitur. aicesso sed intẽ
quia accessere enocare intelligitur. arcessere aũt
accusate significat. et ab arceo nascitur. et enim
ilium accusare reeustaro a maleficus arcereest.
habeanit plenam tempore perfecto deficiant. et sunt
fece hacc. uerro. nieto. futis. horum uerhorum
non facile reperimus tempus peifectum. et tam̃
quod est uetro in passina declinatione. perfectũ
repperimus quasi uerror uer sus: ut apud senecã
in dialogo de supeestitione ueisa templa et ap̃

Expanded text:
erbi declinatione et mutationem et adiectionem litterarum capiunt et nihilosignificant, interdum uariant, uelut lacesso ex eo quod est lacero. sed hoc uariat. lacessere enim concitare est. facesso aeque hic fit: facessere discedere intellegitur, ut est apud Terentium «hic nunc facessit: tu ne molestus sis». item accerso per duas c dicitur; item per r et c scribitur, arcesso. sed interest, quia accersere euocare intellegitur, arcessere autem accusare significat et ab arceo nascitur. etenim alium accusare a maleficiis arcere est.habeant plenam, tempore perfecto deficiunt, et sunt fere haec, uerro meto furis. horum uerborum non facile reperimus tempus perfectum, et tamen ab eo quod est uerro in passiua declinatione perfectum reperimus, quasi uerror uersus, ut apud Senecam in dialogo de superstitione«uersa templa», et apud
Abbreviated transcription (Latin):
solo casini secuindumplexosq quattuordetinis¬
cundum quosdam quuindecim. Intersoloecssñ
et b arbarisimum hoe nicet est. quod soloe cismꝰ
in plitribus partibus fit & discapantes et in¬
coni sequentes inseditiones hoba Hirbaris¬
mus autem in una & insoluto sermone. ce¬
terum ipud poetas barbaristuus neta plas¬
mus dicitur. soloecisinus schema noiãt:
Latine harharissimus dissonans uocatur.
Met aplasinustanffictro dicituꝵ. Soloetisrr
siqura appellatur. de uirtutibus oronis.
Artutes orationis ge nerales sunt dues prto prios
& ornatis. proprietas st species requla ser mos
uim nocane. Iteni tonor quem illi uocane tasyn¬
uic prasodiant prosodian. Ornatus speties suit
duģ. Ex quibiis piior deb& esse compositio quã
qracci synthe sinuocaneo sequens est culta et
sana oratio quani illi nominant. inqua tropi
speae regulae setmonis. quam uotant analog¬
am seruatur recta scripturae ratio ut sciamus

Expanded text:
soloecismi secundum plerosque quattuordecim, ssoloecismi secundum plerosque quattuordecim, secundum quosdam quindecim. inter soloecismum et barbarismum hoc interest, quod soloecismus in pluribus partibus fit et discrepantes et inconsequentes inter se dictiones habet, barbarismus autem in una et in soluto sermone. ceterum apud poetas barbarismus metaplasmus dicitur, soloecismus schema nominatur. Latine barbarismus dissonans uocatur, metaplasmus transfictio dicitur, soloecismus figura appellatur. de uirtutibus orationis uirtutes orationis generales sunt duae, proprietas et ornatus. proprietatis est species regula sermonisan uocant; item tenor, quem illi uocant tasin aut prosodian. ornatus species sunt duae, ex quibus prior debet esse conpositio quam Graeci synthesin dicunt; sequens est culta et sana oratio, quam illi nominant cyriologian, in qua tropi <sunt>. specie regulae sermonis, quam uocant analogian, seruatur recta scripturae ratio, ut sciamus
Abbreviated transcription (Latin):
Tertius decimus modus ꝑ ordinis inmutatiõ fit
s. parciculam quam debeas primo locoponee
postronas iut quam debespostponee ptimolo¬
co conlotes dum dicis aũt uenit cum oportuit
uesiquis aduerbium loci ubiquod est positinn
pio aduerbio temporis. ac ute pronunci&. &
ita fiat locale. cum deheat esse temporale ue
est in illo uersii. inde ubi uenere ad fauces. ubi
postquam sic & alia similiter. ut si aduerbiũ
tant etiam inuinam partem orationis fien solxcis¬
mum si conuenienter fiat. si demonstranti siue
hinc dicamus. aue feminamhune. aut si mtorio¬
gati quo pergamus respondeamus rema aut
unum tesiducantessaluete dicanus. cum utq
piecedens de monstatio uel interrogatio uel
salutatio iuim contexeȩ orationis optineata
Multi etram dubitarunt. scala quadriga scopa
soloccisinus anbarbarismus anł esset. Cum
sciliat id geniis dictionis barbatisimum esse ipĩis
uitis definitione possit agnosei. Ita fiuint modi

Expanded text:
tertius decimus modus fitertius decimus modus fisi particulam quam debeas primo loco ponere postponas aut quam debes postponere primo loco conloces, dum dicis: autem uenit, cum oporteat  ut siquis aduerbium loci ubi, quod est positum pro aduerbio temporis, acute pronuntiet et ita fiat locale, cum debeat esse temporale, ut est in illo uersu, inde ubi uenere ad fauces Vergipostquam. sic et alia similiter, ut si aduerbium tant etiam in una parte orationis fieri soloecismum, si inconuenienter fiat, si demonstrantes uirum hanc dicamus, aut feminam hunc; aut si interrogati quo pergamus respondeamus Romae; aut unum resalutantes saluete dicamus, cum utique praecedens demonstratio uel interrogatio uel salutatio uim contextae orationis obtineat. multi etiam dubitauerunt scala quadriga scopa soloecismus an barbarismus esset, cum scilicet id genus dictionis barbarismum esse ipsius uitii definitione possit agnosci. ita fiunt modi
Abbreviated transcription (Latin):
modos ut atriitulo regi ꝑ ducibus quae ea mira
uideri. iusoniis. uideri enim infinitum uum mo¬
dum posuit pio pronuntatiuo cum debeiet dice
iudebantur. Nonus modus fit ꝑ aduerhia lo¬
calia: ut si dicamus intus eo aut intiosum. cũ
debeat dici intio eo intus sum. & eamus illic
pio illuc. illic eĩs in loco est. illuc in locum.
Decimus modus fit per pracpofitiones ut raputq
infomite flammam ib lauuo enim casu. pro accu¬
sitiuo posinit: cum debueue diceie infomitem
quasi rapuit id fomitem. et apud amitũ eopadũcũ.
tuium ponat: ꝓ superlatiuo. aut absolutum ꝓ
altetutio id .ẽ. si dicatbonus ommum cum optimꝰ
debeat diceie. aut melior omnium. cum melior
nmnibus debeat dicete. ciius exemplum est is
quaestus est multo uberrimus cum debeat dicẽ:
nationem ibnuendi: ut dicas numquam nih¬
il peccaui cum debeae dicis numquam peceaus
qm̃ due abnuatiue unam consirmatiuã faciune.

Expanded text:
modos, ut «at Rutulo regi ducibusque ea mira modos, ut «at Rutulo regi ducibusque ea mira uideri / Ausoniis». uideri enim infinitum modum posuit pro pronuntiatiuo, cum deberet dicere uidebantur. nonus modus fit per aduerbia localia, ut si dicamus intus eo aut intro sum, cum debeat dici intro eo, intus sum; et eamus illic pro illuc. illic enim in loco est, illuc in locum. decimus modus fit per praepositiones, ut «rapuitque in fomite flammam»; ablatiuum enim casum pro accusatiuo posuit, cum debuerit dicere in fomitem, quasi rapuit ad fomitem: et apud amicum eo pro ad amtiuum ponat pro superlatiuo aut absolutum pro alterutro, id est si dicat bonus omnium, cum optimus debeat dicere, aut melior omnium, cum melior omnibus debeat dicere; cuius exemplum est «is quaestus est multo uberrimus», cum debeat dicerationem abnuendi, ut si dicas numquam nihil peccaui, cum debeat dici numquam peccaui, quoniam duae abnutiuae unam confirmatiuam faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum elebeamusdicẽ hic fecit. Iertius modus fit per
inmutationẽ casium sic acu insermone alium castĩ
pro alio ponimus. Ut urbem quam statuo uestia ẽ.
accusatium casumpro nominatiuo posit. Iuart
modus ꝑ inmutationẽ. numexum numerorum
fit: ut pars infaistra seccant numerũ pluralem
pro sinꝗulan posiut. cum pars sec at debuerat dicere.
Quntus modus fit p̃imntationem personaium: ut
si quis aliampersonam pro alia ponat ut hȩc pri¬
ma piacula sunto cum debuerit dicẽ sunt. setunda
psonam pro tertia pofiut. Sextus modis fit ꝑ tempo¬
ium inmutationem: ut ẽ necueni nisi fata locum
sedemq dedissent. cum dehuerat dicete nec uenis¬
sem tempiis pretm ꝑfectum posuit pto ptecto plꝗ̃.
comitata sic & armauecit. Septimus per qua¬
litatis uerboꝵ fit ut hoc pinquem & placidam
pici mittitor oliuam. fit enim commune uebu
nutritor ab eo quod erat actiuum nutrio cum de¬
buerat dicẽnuttito. Octaiuis modus per uerhoꝵ

Expanded text:
cum debeamus dicere hic fecit. tertius modus fit per inmutationem casuum sic, cum in sermone alium casum pro alio ponimus, ut «urbem quam statuo uestra est»: accusatiuum casum pro nominatiuo posuit. quartus modus per inmutationem numerorum fit, ut «pars in frusta secant»: numerum pluralem pro singulari posuit, cum pars secat debuerit dicere. quintus modus fit per inmutationem personarum, ut siquis aliam personam pro alia ponat, ut «haec prima piacula sunto», cum debuerit dicere sint: secundam personam posuit pro tertia. sextus modus fit per temporum inmutationem, ut est «nec ueni, nisi fata locum sedemque dedissent», cum debuerit dicere nec uenissem: tempus praeteritum perfectum posuit pro praeterito plcomitata sit et armauerit. septimus modus per qualitates uerborum fit, ut «hoc pinguem et placidam paci nutritor oliuam». finxit enim commune uerbum nutritor ab eo quod erat actiuum nutrio, cum deberet dicere nutrito. octauus modus fit per uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
ud Uiigilium postquam ies asię. peetits idẽ.
postquam iusum est superis. Subiunctiua uero.
quotiens se cernitua ueluiti postquam finisset factũ
est. et similia . Item antequam modo subiunctiuis
modo finitiuis iungitur cmtra ad superius m̃tu
subi unctiuissic ueliiti antequam uenisses. disiũ

Expanded text:
ud Vergilium «postquam res ud Vergilium «postquam res postquam uisum est superis; subiunctiua uero, quotiens secernitur, ueluti post finis quam factus esset et similia. item antequam modo finitiuis modo subiunctiuis iungitur, contra ac superius: iunctum subiunctiuis sic, ueluti antequam uenisses; disiu
Abbreviated transcription (Latin):
ituto accentu elatum. Imperatiua recipit neluti
ne fac. quotiens uero graui accentu pio eo quod
est apud giçeor on hi accipitur. Optatiua rocipit
ut apud horatium ne facias quod mimidius quidam
dixi mihi placet. Nonnunquam uero etram si ac¬
cuto accentu efferetur: Optatiua quoque recipit
ueluti ne nenias ne scribas. sed interest interhȩc
et illud quod diximus. ne fac quod hic imperamꝰ
siiperius suademus. Recipit quoq idem ipsum
atcuto accentu elatum finitiua quotiens ironicos
recipimus pio eo quod est apud grecos nę iei fac¬
ta ad firmatione quod est apud ciceconem. ne
illi uehementer: errant. ad firmant enim illos
ug̨hementer errare. quotiens uero rei dubię et
quasi condicionali aptatur. recipit. et subiuncti¬
ua eodem accentu elatum. ut apud Ciceronem
nȩ tu ci accufsatoor asses ⁊idiculus Item postqͣ
modo finitiua. modo subiunctiua ⁊ ecipit. fini¬
tiua sic quotiens iunctum accipitur ut estap. Ui¬

Expanded text:
acuto accentu elatum imperatiua recipit, ueluti acuto accentu elatum imperatiua recipit, ueluti ne fac. quotiens uero graui accentu pro eo quod est apud Graecos ἵνα μή accipitur, optatiua recipit, ut apud Horatium «ne facias quod / Numidius quidam» dixi mihi placet. non numquam uero, etiamsi acuto accentu efferatur, optatiua quoque recipit, ueluti ne uenias, ne scribas. sed inteet illud quod diximus ne fac, quod hoc imperamus, superius suademus. recipit quoque id ipsum acuto accentu elatum finitiua, quotiens εἰρωνικῶς accipimus pro eo quod est apud Graecos ναί , rei factae adfirmatio, quod est apud Ciceronem ne illi uehemuehementer errare. quotiens uero rei dubiae et quasi condicionali aptatur, recipit et subiunctiua eodem accentu elatum, ut apud Ciceronem «ne tu, Eruci, accusator esses ridiculus». item postquam modo finitiua modo subiunctiua recipit: finitiua sic, quotiens iunctum accipitur, ut est ap
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti. cui fecisti et similia quia non pponitur
uedhium. Iiem quanuus et licet recipit sub iuncti¬
na ueluti quamus uenues teͦt apud uirgilur
quãuis elusios muetur grętia campos. Itẽ lic& ue¬
nias. Item quã quan finitiua recipit sie ut ap̃
Vitgiliumdiximus quamquam animus .m. gh horͣet
Item dummodo sub iunctiua recipit ueluti dũmõ
uenias Item ut recipit finitiua aecuto acentu
elata Effertur aũt quotiens pio eo accipitur quod
est quomodo apud Ciceronem ut sustinuit.
immo ueco ut contempsit idẽ quomodo idgẽ
quotiens ueio pro eo quod est apud gręcos in. ac¬
cipitur. Optatiuiis uõ uingitur ueluti ut fa¬
ciam. Non nunquam tamen et accentu accuto
relatum recipit sub uinctiua proposito sanefi¬
nitiuo more qiio supia forma relatcuadiximus.
ut aptid uiigilium infandum R. io. tu .o it laxe dit¬
ea idest quoinodo eiuerints. Item utinam re¬
cipit optatiua ueluti ntmam ueniats. Item ne

Expanded text:
dixisti? cur id fecisti? et similia, quia non praeponitur dixisti? cur id fecisti? et similia, quia non praeponitur uerbum. item quamuis et licet recipiunt subiunctiua, ueluti quamuis uenires, et apud Vergilium «quamuis Elusios miretur Graecia campos»; item licet uenias. item quamquam finitiua recipit, sicut apud Vergilium diximus «quamquam animus meminisse horret». item dummodo subiunctiua recipit, ueluti dummodo uenias. item ut recipit finitiua acuto accentu elatum. effertur autem, quotiens pro eo accipitur quod est quo modo, ut apud Ciceronem «ut sustinuit, immo uero ut contempsit?» id est quo modo. quotiens uero pro eo quod est apud Graecos ἵνα accipitur, optatiua ciam. non numquam tamen <et> accentu acuto elatum recipit subiunctiua, praeposito sane finitiuo uerbo, more quo supra formari relatiua diximus, ut apud Vergilium infandum, regina, iubes renouare d id est quo modo eruerint. item utinam recipit optatiua, ueluti utinam ueniat. item ne
Abbreviated transcription (Latin):
oiugis orpheuꝰ
in Milone. Subiunctiuis uoͣ uingitur quo¬
tiens condicionalis et inceitus est sermo. ueluti :¬
si facias si faceres qui enim sic loquitur non factuõ
interim declarats dum uingitur finitiuuus ueluti
dum uenio quotiens uo pro eo quod est dũ modo
etiam si aliꝰ prȩfertur setmo deelinationis ad illũ
reformatur ueluti petebas ut dum nenires faceiẽ.
sie quoque recipit sub iunctiua s donec iungitur
subi unctiuiis ut donec ueniam stem numetta
si p̃positum fuerit illi aliud ueibum finitiuu reci¬
pit subiunctiua. ueluti Ecero interrogaui nu
dubitaret eo pioficisci: ut sit speties relatiua. ferȩ¬
enm p̃positio finitiuo uerbo partiorationis. sub¬
iunctiue: subiungitur specie subiunctiua. ueluti
erit et cactera similiter. Aliter uero finitiua ut
quid sit quod ego potissimum surtexerim quã quã idẽ
tuas glantia. nõ te scuitor si quid ferri forteha¬
biusti. Aliter ueio finitiua. ut apud terentium
nuniquid me tibi opus est. Item quare uenisti cur

Expanded text:
coniugis Orpheus»in Milone». subiunctiuis uero iungitur, quotiens condicionalis et incertus est sermo, ueluti si facias, si faceres. qui enim sic loquitur non factum interim declarat. dum iungitur finitiuis, ueluti dum uenio. quotiens uero pro eo quod est dummodo petiam, si alius praeponitur sermo declinationis, ad illum reformatur, ueluti petebas ut dum uenires facerem. sic quoque recipit subiunctiua. donec iungitur subiunctiuis, ut donec ueniam. item num, si praepositum fuerit illi aliud uerbum finitiuum, recipit subiunctiua, ueluti Cicero «interrogaui num dubitaret eo pnim semper praeposito finitiuo uerbo parti orationis subiunctiuae subiungitur species subiunctiua, uelut erit, et cetera similiter. aliter uero finitiua, ut quid sit quod ego potissimum surrexerim Cicero S. Rosc.tuas, Glaucia, non te scrutor, siquid forte ferri habuisti». aliter uero finitiua, ut apud Terentium «numquid me tibi opus est?». item quare uenisti? cur
Abbreviated transcription (Latin):
ardebunt. Tumte non existimas. significat eĩ
ipso tempore inudiase conflagratũm quo uasta¬
hitur italia et tecta ardebunt. Hoc pacto uinꝗit᷑
finitiuus suhiunctuuis ueto: cum post factum ali¬
quid peifectuim significat uelutis crm uenisset
declamaui. siquificat enim prius uenisse eum
et sic se coepnsse declamare. ut aprid Ciceronem
cum ille homo audacissimus conscientia cõm̃ctuꝰ
primo reticuisset patefeti. Namprimum catili¬
natacuit. et tunc cicero patefetit. Item si modosi¬
nitiuis modo subiunctiuus iungitur. finitiuis
sic si uenio si ueniebat. Item et ceteris finiciuis
temporibus. Subiunctiuis uõsic si ueniam siue¬
nuem et cę̧teris Item subiunctuus temporib.
sed finitiuis unguntur hoc modo quotiens ies
facta significatur. ueluti ap̃. Ciceonem si inlustrã Cicero¬
tir si erripiunt fterrumpunt omnia nec enim
dubitat an inlustrantur. sed quia in lustrantur
suadet ut mittet catilinant mentem. et uizqi lius

Expanded text:
ardebunt, tum te non existimas?» significat enim ardebunt, tum te non existimas?» significat enim ipso tempore inuidia esse conflagraturum quo uastabitur Italia et tecta ardebunt. hoc pacto iungitur finitiuis; subiunctiuis uero, cum post factum aliquid perfectum significat, ueluti: cum uenisset, declamaui, significat enim prius uenisse eum et sic se coepisse declamare, ut apud Ciceronem «cum ille homo audacissimus conscientia conuictus primo reticuisset, patefeci». nam primum Catilina tacuit et tunc Cicero patefecit. item si modo finitiuis modo subiunctiuis iungitur: finitiuis sic, si uenio, si ueniebam; item et ceteris finitiuis temporibus: subiunctiuis uero sic, si ueniam, si uenirem, et ceteris item subiunctiuis temporibus. sed finitiuis iungitur hoc modo, quotiens res facta significatur, ueluti apud Ciceronem «si inlustrantur, si erumpunt omnia». nec enim dubitat an inlustrentur, sed quia inlustrantur, suadet ut mutet Catilina mentem. et Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
feasses si dicerem fetisses. si dixissem frasses si
dicerem secisses. si dixissen faceres. dixe am ue
faccies et cumfecisses muteres. Superest ut de
coniunctionibus dicamus quaccunq qualitati
iungantur. Cum uingitur modo. finitzis modo
suħ iunctiuiss. uelut cum dico. cum dicebam.
Item cetcris finituus temporibus. subiunctiuis ꝑ¬
quoq sic cumdicam cum dicerem. Item cęteris
sub unictiuis temporibiis. sed interest utium fini¬
tiuiss ant subuinetiuls ungintur. finituues eĩ
iungetur quotiens ad id tempis ꝗre quo agebam
referitur. ueluti cum dicam: Ouenie idẽ ipso tpr̃:
quo declamabo. declanabo cim declamabam ue¬
nisset id est ipso tempore quo declamabama ut
apud Uirgilium cu uenit auleis iartise .R. SaeSMl.¬
id ost tempore ipso quo uenit. et apud ciiionem
tantum profectum cumte a consolatu reppuliadẽ
ip̃o tempore quo reppuili piofeci. sic quoq modo fini¬
tiuo tempore futo comungitur ut apud Uirgiliũ
bello uiastabitur italia uexabuntur urbes tecta

Expanded text:
 si dixissem fecisses, si dicerem fecisses, si dixissem faceres}, dixeram ut faceres et cum fecisses mitteres. superest ut de coniunctionibus dicamus, quae cuique qualitati iungantur. cum iungitur modo finitiuis modo subiunctiuis, ueluti cum dico, cum dicebam; item ceteris finitiuis temporibus: subiunctiuis quoque sic, cum dicam, cum dicerem; item ceteris subiunctiuis temporibus. sed interest utrum finitiuis an subiunctiuis iungatur. finitiuis enim iungitur, quotiens ad id tempus quo agebam refertur, ueluti: cum declamo uenit, id est ipso tempore quo declamo, cum declamabam {uenisset}, id est ipso tempore quo declamabam  ut apud Vergilium cum uenit, aulaeis iam se reid est tempore ipso quo uenit; et apud Ciceronem «tantum profeci tum cum te a consulatu reppuli», id est ipso tempore quo reppuli profeci. sic quoque modo finitiuo tempori futuro iungitur, ut apud Vergilium bello uastabitur Italia, uexabuntur urbes, tecta
Abbreviated transcription (Latin):
autem auc imperfectus iut plus q̃perfectus. ꝑ in ꝑ¬
fet̃ ueluti dicebam ut faceres. dixi utfaceros
longussermo effertur adinuationis causa recipit᷑:
futurus subiunctuuoꝵ et plusq̃perfertus . optati¬
uoꝵ. ueluti. dico ut facias: et cumfecens muttas.

Expanded text:
um aut perfectum aut plusquamperfectum, per inperfectum, ueluti dicebam ut faceres, dixi ut faceres, longus sermo effertur, adiuuationis causa recipitur futurum subiunctiuorum et plusquamperfectum optatiuorum, ueluti dico ut fac
Abbreviated transcription (Latin):
ibł et datiuis idem est: Obseruatur. ut abhoc iut¬
qilio hine uirgilio ahhac securi hiuic securi ab hoc
suani hiuc suaui. Secundo cum duo abł copulati
ꝯeñ greco int̾̃pretentur. ueluti ducente dea elapsus
est aeneas. in cusante cicetone. catilina cõiuctus
est studente sacerdote diffrientia iunuenta est.¬

Expanded text:
 et datiuus idem est obseruatur, ut ab hoc Vergilio huic Vergilio et ab hac securi huic securi, ab hoc suaui huic suaui. secundo, cum duo ablatiui copulati genetiuo Graeco interpretentur, uelut ducente dea elapsus est Aeneas, incusante Cicerone Catilina conuictus est, studente sacerdote differentia inuenta est
Abbreviated transcription (Latin):
Cum apersona ablatum quid significatur aut
ate autͣ loco. cuiusius apud gięcos bipeta est.
aut enim ꝑ genituum aut peraduerbia localit
posita & anõe de riuata explicabitur. ꝑ geñ&
sic. Cum apersona ablatum quid siꝗnificetur: ue¬
luti ab aoratore accepi. Item a re lebri cuero¬
nis intellectum est. Pey ad uerbia autemꝰ aloco
cam redit. Item a troia. uel ab ilio nauigauit
aencas. quod apud illos interpretatur aduechilitͤ
cetera similiter. septimus uõ casus hi spręposinio¬
nibus quę abł casui conueniunt subtractis pro¬
fertur modisquactuor. pnmo cum in persona
uut ĩ loco. aut. in.re. incelligitur. uelut inscipioͫ¬
militaris uittus enituit. In monte caucaso poe¬
nas luit ꝓm& heus instatua ciceronis uictoria cõ¬
uiratorum instribitur. et interp̃tatur talisfiguta

Expanded text:
cum a persona ablatum quid significetur aut cum a persona ablatum quid significetur aut a re aut a loco, cuius uis apud Graecos bipertita est. aut enim per genetiuum aut per aduerbia localiter posita et a nomine deriuata explicabitur: per genetiuum sic, cum a persona ablatum quid significetur, ueluti ab oratore accepi; item a re, a libris Ciceronis intellectum est: per aduerbia autem a lococam redit, item a Troia uel ab Ilio nauigauit Aeneas; quod apud illos interpretatur aduerbialiter cetera similiter. septimus uero casus his praepositionibus quae ablatiuo casui conueniunt subtractis profertur modis quattuor. primo, cum in persona aut in loco aut in re intellegitur, uelut in Scipiomilitaris uirtus enituit, in monte Caucaso poenas luit Prometheus, in statua Ciceronis uictoria coniuratorum inscribitur; et interpretatur talis figura
Abbreviated transcription (Latin):
ee pionominatiuo acopiinus accipit᷑ et intelligi¬
tur. pro infinito tempisꝰ graeci uocant. aoriston.
et apud nos est in participiis ueluti singulanter.
audito hoc uerbo respondit. pleauditis his uerbis
respondecunt plit et singulanter. Auditis his uerbis
respondit Inuenta uetitate eaeuit. peract a ot̃ õe
sedit. uiso fiẽ gausus est. et cęcera: quȩ sunt similia.
ꝓdãt aũt sic ũtimur abłfie ueluti exprima dedi¬
nitione niominum singulariter. cura consumitur.
pl curis consumuntur. ex secunda declinations stu¬
deo te uinco. ex tertia. dolore uictus est. ex quar¬
ta xstu solutus est. et cumpronominibus hoc temp̃r
nihil habeo. illis temponbus ualiut hȩc lex. hocã no
non uidi eum hac uia his rehus. hoc modo et simlia.
Hactenus de ablcasu. cȩtetum abhisquidam dis¬
crepant qui etiam septimum casum adsummunt :
qui ẽ abł similis. ratione autem non congruit:
Cuus differentiam inserere adpiguit. Ita casusabl

Expanded text:
et pro nominatiuo accipitur et intellegiet pro nominatiuo accipitur et intellegitur pro infinito tempore, quod Graeci uocant ἀόριστον, et apud nos est in participiis, ueluti singulariter audito hoc uerbo respondit, pluraliter auditis his uerbis responderunt, pluraliter et singulariter auditis his uerbis respondit, inuenta ueritate tacuit, peracta oratione sedit, uiso fratre gauisus est et cetera quae sunt similia. pro datiuo autem sic utimur ablatiuo, ueluti ex prima declinatione nominum singulariter cura consumitur, pluraliter curis consumuntur, ex secunda studio te uinco, ex tertia dolore uictus est, ex quarta aestu solutus est, et cum pronominibus, hoc tempore nihil habeo, illis temporibus ualuit haec lex, hoc anno non uidi eum, hac uia, his rebus, hoc modo et similia. hactenus de ablatiuo casu. ceterum ab his quidam discrepant qui etiam septimum casum adsumunt, qui est ablatiuo similis, ratione autem non congruit, cuius differentiam inserere haud piguit ita. casus ab
Abbreviated transcription (Latin):
nos en dicimus opus habeo. opus habebam. sed
opus est mihi. opuserat mihi. et quod illi dicũt
pater uult tẽ pteptor uolebatte. et fimilia. p̃te¬
effecte. In mensi enim est huiꝰ tasus licentia.et
efferimus: per nomina pronomina. et partiapia.
funt aũt Et progonitiuo accipiuntur ꝑ nomĩa
huiꝰte modi singuilariter pompero console. płit
pompeio et crasso consulibus. duce prẽ. ducib
patribus. uaria iuctoria bellum homo miri
ucloquentia. magnis uiribus adolescens. hona
forma mulier. et similia. Per nomina et ꝑ¬
ricipia instantis temporis sic: deo uolente et diis
uolentibus. te pręsente. uobis presentibusi te¬
dente adueisauio uicitedentibufe cedentibus
aduersitis uicimus. Audiente ip̃o pͥceptore lari.
auduntibiis ipis prȩcponbus logimus: ersimilia.
per pirticipia peĩ temporis sie ꝑacto tempr. pacdis
temporibus. coepto bello his ita actis. recitatis lit¬
tetis et similia. sed in hoc pirterito tempr̃: abls

Expanded text:
nos non dicimus opus habeo opus habebam, sed opus est mihi opus erat mihi; et quod illi dicunt pater uult te, praeceptor uolebat te et similia. praeteefferre. inmensa enim est huius casus licentia, et efferimus per nomina pronomina et participia. sunt autem ea quae pro genetiuo accipiuntur per nomina huiusce modi, singulariter Pompeio consule, pluraliter Pompeio et Crasso consulibus, duce patre, ducibus patribus, uaria uictoria bellum, homo mira eloquentia, magnis uiribus adulescens, bona forma mulier et similia; per nomina et participia instantis temporis sic, deo uolente et diis uolentibus, te praesente, uobis praesentibus, cedente aduersario uici, cedentibus aduersariis uicimus, audiente ipso praeceptore legi, audientibus ipsis praeceptoribus legimus et similia; per participia praeteriti temporis sic, peracto tempore, peractis temporibus, coepto bello, his ita actis, recitatis litteris et similia. sed in hoc praeterito tempore ablatiuus
Abbreviated transcription (Latin):
tibis. contentus paucis. incensus amore. fretus in¬
nocentia. or bus patria. orbus oculis. orbus filiis or¬
biis patre. mbiis manibis. ex his nominibus q̃dã
accipiunt. sum uerbum. et faciunt uim ilbi:
ueluti contentus sum uno pulmento. fretus sum.
oibussum. raucussum. Et ommes compirationes
abł recipiunt ueluti studiosior gribus. agilior pre
adtibuma opiis est mihi moneta opus mihi fuit. sed
ueteies per incusatiuuem. hoc idioma sępissime ꝗdẽ
extulerunt. opus est mihi hanerem. sed apud
ueteres inuenimus hoc dici per om̃s casus pręter
uocatuium ueluti opus est mihi hec res et huuis.
rei et hiue rei et hanc rem ⁊ hac re. Nos autem
per ablatiuum solum : Est mihi hac re. Illud aũt
est obseruandum maxime. Nam ue gręci dicunt

Expanded text:
tibus, contentus paucis, incensus amore, fretus intibus, contentus paucis, incensus amore, fretus innocentia, orbus patria, orbus oculis, orbus filiis, orbus patre, orbus manibus. ex his nominibus quaedam accipiunt sum uerbum et faciunt uim uerbi, ueluti contentus sum uno pulmento, fretus sum, orbus sum, raucus sum. et omnes conparationes ablatiuum recipiunt, ueluti studiosior fratribus, agilior patre. aduerbium, opus est mihi minuto, opus mihi fuit. sed ueteres per incusatiuum hoc idioma saepissime quidem extulerunt, opus est mihi hanc rem. sed apud ueteres inuenimus hoc dici per omnes casus praeter uocatiuum, ueluti opus est mihi haec res et huius rei et huic rei et hanc rem et hac re; nos autem per ablatiuum solum opus est mihi hac re. illud autem est obseruandum maxime. nam ut Graeci dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
uor dignitate. ad ficior lacticia. imbuorsanqutẽ
mundor inicundia. la& or labore. glorior uctor̃a
dominor qr iccis. dominatussum. dignor te saluta¬
tione comitor rustico. comitatur aut illum
actiua significatione per ac̃c sermocior tecum.
Hictor um athl&a. In personale. cõuenit mihi
tecum. ingratiã te cum reddeo qaudeo agricultua.
hene mereor de te. malemeteor de illo. iitor toga:
Ut iuagilius utere sote tua. sed in hanȩ remutor
ueteres dixecunt at Terentius quos ista aetas mag¬
udhet utenda idonea esset. Ielem nã in prologis.
scribendis operã abutitur. abutor cartha. nitor ba¬
culo. labor causa. uł cogitatione. iił p.opõito diuel¬
lor a te. auellor ate. auulsuf sum. distrahor
a comite. fungor officio. fungor munete. sed ue¬
teres fungor hane rem dixerunt. defungor mu¬
nenbus et defungor pcriculis. defungor uita. fru¬
ordiuicus perfecto caret. potior pecunia.

Expanded text:
iuor dignitate, adficior laetitia, inbuor sanguine, iuor dignitate, adficior laetitia, inbuor sanguine, incendor iracundia, laetor labore, glorior uictoria, dominor Graecis dominatus sum, dignor te salutatione, comitor rustico; comitatur autem illum actiua significatione per accusatiuum: sermocinor tecum, luctor cum athleta, inpersonale conuenit mihi tecum, in gratiam tecum redeo, gaudeo agri cultura, bene mereor de te, male mereor de illo, utor toga, ut Vergilius «utere sorte tua»; sed et hanc rem utor ueteres dixerunt, ut Terentius «quod ista aetas maghaec utenda idonea esset», idem «nam in prologis scribendis operam abutitur»: abutor charta, nitor baculo, labor causa uel cogitatione uel proposito, diuellor a te, auellor a te auulsus sum, distrahor a comite, fungor officio, fungor munere; sed ueteres fungor hanc rem dixerunt: defungor muneribus et defungor periculis, defungor uita, fruor diuitiis; perfecto caret: potior pecunia.