comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am pridem resides inimos desuctaq cordurlira¬
ostquã prima quies cpulis mensq remotat tru¬
rateras magnos stituunt. & uina coronant: sutquona¬
it strepitusi ticts. uocemq ꝑ ampla uolutaab. ⁊¬
tria. dependent lychni laquearibiaurtis parti¬
ncensi. & noctemꝰ flaminis funalix uincunt: basduli¬
ic regina grauemi ggrrimis auroq ꝑoposcit lulri a¬
mpltuitq mero pateram: quant abelus &omnes.
belo soliti: tum facta silentia teetis iłoifbalar¬
uppiter. hospitib. nam tt dart iura loquutur.
unc lȩtum tyriisq dititroraqi ꝓfectistia appos¬
sse aielis. nr̃osq huius meminisse minoresłsitas¬
ssit lxitie bachus sator xboni inob
t uos o cactum tyrii celebrate fauentes slu¬
rcit. & in mensen laticion libauit honorẽ.
rimaq libato summotenus attigit ore.:
um bitiar dedit increpitans. ille impiger hausit
S pumantem pattram. & pleno se ꝓluit auro
ost alii ꝓceres. eythara crinitus hiopestusilas

Expanded text:
am pridem resides animos desuetaque corda. Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, crateras magnos statuunt et vina coronant. Fit strepitus tectis, vocemque per ampla volutant atria; dependent lychni laquearibus aureis incensi, et noctem flammis funalia vincunt. Hic regina gravem gemmis auroque poposcit implevitque mero pateram, quam Belus et omnes a Belo soliti; tum facta silentia tectis: Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntur, hunc laetum Tyriisque diem Troiaque profectis esse velis, nostrosque huius meminisse minores. Adsit laetitiae Bacchus dator, et bona Iuno; et vos, O, coetum, Tyrii, celebrate faventes. Dixit, et in mensam laticum libavit honorem, primaque, libato, summo tenus attigit ore, tum Bitiae dedit increpitans; ille impiger hausit spumantem pateram, et pleno se proluit auro post alii proceres. Cithara crinitus Iopas
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam uenirotur dciphrgonia est sacrificatũ. cuius fibula calis
ist. Cum greci ad aulida uenis sent a gamennon diauȩ ceruum ec¬
cidit ignarus. unde irata dca flatus uentorum remouit. quam
obrem cum net nauigart possent.  pestilontiam sastinerent
a plicandam Erg cum abulxt ꝑnuptiarum simulitionẽ abduct
ipbrgnia in eo ess&e ut im molartur numinis mistratione

Expanded text:
ad eam veniretur de Iphigenia est sacrificatum. Cuius fabula talis est: cum Graeci ad Aulidem venissent, Agamemnon Dianae cervam occidit ignarus. Vnde dea irata flatus ventorum removit. Quam ob rem cum nec navigare possent et pestilentiam sustinerent, am Dianam. Ergo cum ab Vlyxe per nuptiarum simulationem, adducta Iphigenia in eo esset ut immolaretur, numinis miseratione
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrima  ritipudica. Quȩ castaeĩs
dequa mentirifama ueret. Qđ prudentis
opa cũ posfit nolle nocert:  stultiꝓpi.¬
ñposse &t uelle noceit.
ꝗͥticert nȩscice. Donoplarim ao. quã mul¬
Parcito legi qͥsꝗlegẽ sanxeris. Pluces
bortune inuidiat᷑ in merit mifer
Felixcriminib nerit hic diu. Ignose¬

Expanded text:
pulcherrima? vita pudica. quae casta est? de qua mentiri fama veretur. quod prudentis opus? cum possit, nolle nocere: quid stulti posse, et velle nocere. qui tacere nesciet. Bono probari malo, quam mulPareto legi, quisque legem sanxeris. Plures Fortunae invidiae est immeritus miser. Felix criminibus nullus erit diu. Ignos
Abbreviated transcription (Latin):
Scindit se nubes. & in aethere purgat apestũ:
cestint aeneas. claraq in luce refulsit
Oes. humerosq deo similis. nam̃q ipsa de corã
um sic reginam alloquitur. cunctisq reponit
mprouisus ait coram quem quęritis. ad sum
roius aentas. lybicis ereptus abundis:
O sola infandos troiac miserata labores.
÷ uae nos relliquias danaum terrȩq marisq
Omnibus exhaustos iam casibus om̃ium egenos
rbedomo socias grates ꝑsoluere dignas
N on opis est nraie dido. nec quicquid ubiq est
S entis dardanie. magnum quȩ sparsa ꝑ orbt̃:
Dũ tibi siqua pios respectant numina. siquid
squã iusticiȩ est. & mens sibi conscia rectĩ.¬

Expanded text:
scindit se nubes et in aethera purgat apertum. scindit se nubes et in aethera purgat apertum. Restitit Aeneas claraque in luce refulsit, os umerosque deo similis; namque ipsa decorTum sic reginam adloquitur, cunctisque repente improvisus ait: Coram, quem quaeritis, adsum, Troius Aeneas, Lybicis ereptus ab undis. O sola infandos Troiae miserata labores, quae nos, reliquias Danaum, terraeque marisque omnibus exhaustos iam casibus, omnium egenos, urbe, domo, socias, grates persolvere dignas non opis est nostrae, Dido, nec quicquid ubique est gentis Dardaniae, magnum quae sparsa per orbem. Di tibi, si qua pios respectant numina, si quid usquam iustitia est et mens sibi conscia recti
Abbreviated transcription (Latin):
iftutesq uirosq. aut tanti incendia belli:
Nec obtusa adeo gestamus pector poeni liosafrea¬
ec tam auers equos tyria sol iungit aburbe
S cu uos hesperiam magnam saturmaq arua
siuc ericis fines regemq optatis acestẽ
Auxilio tũtos dimitũ opibusq iuuabo.
ułtis & his mecum pariter considere regnis.
Vrbem quam statuo ur̃a est. sub duerte naues.
ros tyridsq mihi nullo discrimine agetiii: sus¬
Atq utinam rex ipse notho compulsus codem
ffor& atneas. equidem perlitora ceftos l¬
D imitam. & lybiat lustrare extrema iubebo.
i quibus cittus siluis. aut urbibus trrat:
Hissanimum crecti dictis. & fidus achates
t patti aeneas. iam dudum crumpere nube
Ardebant: prior aenean compellat achates.
ate dea que nunc animo sententia surga:
Om̃ia tuta uides. cdassem sociosq receptos.
nus abest. niedio influctu quẽ uidimus ipsi
Sub mersum. dictis respondent cetera matrisl
ix ea fatus erit. cũ circum fusa repente

Expanded text:
virtutesque virosque, aut tanti incendia belli? virtutesque virosque, aut tanti incendia belli? Non obtusa adeo gestamus pectora Poeni, nec tam aversus equos Tyria Sol iungit ab urbe. Seu vos Hesperiam magnam Saturniaque arva, sive Erycis finis regemque optatis Acesten, auxilio tutos dimittam, opibusque iuvabo. Voltis et his mecum pariter considere regnis; urbem quam statuo vestra est, subducite navis; Tros Tyriusque mihi nullo discrimine agetur. Atque utinam rex ipse Noto compulsus eodem adforet Aeneas! Equidem per litora certos dimittam et Libyae lustrare extrema iubebo, si quibus eiectus silvis aut urbibus errat. His animum arrecti dictis et fortis Achates et pater Aeneas iamdudum erumpere nubem ardebant. Prior Aenean compellat Achates: Nate dea, quae nunc animo sententia surgit? omnia tuta vides, classem sociosque receptos. Unus abest, medio in fluctu quem vidimus ipsi submersum; dictis respondent cetera matris. Vix ea fatus erat, cum circumfusa repente
Abbreviated transcription (Latin):
ispulit: huc pauci uestris ad nauimus oris:
Atsperate deos memores fandi atq nefandi
N ec pietate fuit. nec bello maior & armis
tex erat aeneas nobis. quo iustior alter
Aetheria neq ad huc crudelibus occubat umbris
ronmetus officio necte cestasse priorẽ
Penntat: sunt & siculis regionibus urbes
rmaq troianoq asanguine clarus acestes:
Quassatim aientis liceat sub ducere lassem
t siluis aptare trabes & stringere remos
Si datur italiam. sociis & rege recepto
endert. ut italiam lacti latiumq p&amus
S in absumpta salus. & te pater optime teueru¬
r ontus hab& lybiac. nec spes im restat iuli
At fraa sycaniae saltem sedesq paratas lerans̃¬
nde huȩ ad uecti regemq paamus acestem:
Talibus ilioneus: cuncti simul ore fremebaN
ardanidac:
Tum breuiter dido uultũ demissa ꝓfatur
oluntt. corde metum: teucri secluditd curas
Res dura & regni nouitas me talia cogunt
oliri . &late fines custode turri
Quis genus aeneadum quis troiȩ nesciat urbe

Expanded text:
ispulit; huc pauci vestris adnavimus oris. Qat sperate deos memores fandi atque nefandi, nec pietate fuit, nec bello maior et armisex erat Aeneas nobis, quo iustior alter,aetheria, neque adhuc crudelibus occubat umbris, non metus; officio nec te certasse priorem paeniteat. Sunt et Siculis regionibus urbes arvaque, Troianoque a sanguine clarus Acestes. Quassatam ventis liceat subducere classem, et silvis aptare trabes et stringere remos: si datur Italiam, sociis et rege recepto, tendere, ut Italiam laeti Latiumque petamus; sin absumpta salus, et te, pater optume Teucrum, pontus habet Lybiae, nec spes iam restat Iuli, at freta Sicaniae saltem sedesque paratas, unde huc advecti, regemque petamus Acesten. Talibus Ilioneus; cuncti simul ore fremebant Dardanidae. Tum breviter Dido, voltum demissa, profatur: Solvite corde metum, Teucri, secludite curas. Res dura et regni novitas me talia cogunt moliri, et late finis custode tueri. Quis genus Aeneadum, quis Troiae nesciat urbem,
Abbreviated transcription (Latin):
P. erge modo. & quete ducra uia dirige gressum:
Iixii & a uestenssrosea ceruice refulsit
Ambrosiaeq comae diuinum uestice oderem
spirauere pedes uestis defluxit ad imos
Et uera in cessu ꝑatuit dea ille ubimatrem
gnouit tali fugientem est uoce secutus
Q uid natum totienso crudelis tu quoque filssse¬

Expanded text:
Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum. Dixit, et avertens rosea cervice refulsit, ambrosiaeque comae divinum vertice odorem spiravere, pedes vestis defluxit ad imos, et vera incessu patuit dea. Ille ubi matrem adgnovit, tali fugientem est voce secutus: Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis
Abbreviated transcription (Latin):
ontund&. mofesq uiris & moenia ponet
ercia dumlatio regnantem uiderit aestas
Ternaq transitrint rutulis hiberna subactis:
t puer ascanius cui nune cognomen i ulo
Additur. ilus erat dum resstett iliaregno
riginta magnos uoluendis mensibus orbes
Icumperio explebit : regnumq absede lauini
rans fer&. & longama multa ui muniet albam
Hic iam tercentum totos regnabitur annos
nde lupar fuluo nutricis tegmine lactus
omulus excipiet gentem & mauostia cond&
Moenia. romanosq suo denomine diec
is ego nec metas rerum nec tempora pono
Imperium sine fine dedi quin aspera iuno¬
e uac mare nunc terrasqu metu caelumq fatigat
Consilia in melius refer&. mecumq fouebit
omanos rerum dominos gentemq togatam
Sic placitum: ueniet lustris labentibus aetas
um domus assarici phitam clarasq micenas
Sueruitio preme. ac uictis dominabitur argis:
ascetur pulchra troianus origine caesar

Expanded text:
ontundet, moresque viris et moenia ponet, tertia dum Latio regnantem viderit aestas, ternaque transierint Rutulis hiberna subactis. At puer Ascanius, cui nunc cognomen Iulo additur,—Ilus erat, dum res stetit Ilia regno,— triginta magnos volvendis mensibus orbis imperio explebit, regnumque ab sede Lavini transferet, et longam multa vi muniet Albam. Hic iam ter centum totos regnabitur annos nde lupae fulvo nutricis tegmine laetus Romulus excipiet gentem, et Mavortia condet moenia, Romanosque suo de nomine dicet. His ego nec metas rerum nec tempora pono; imperium sine fine dedi. Quin aspera Iuno, quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat, consilia in melius referet, mecumque fovebit Romanos rerum dominos gentemque togatam: sic placitum. Veniet lustris labentibus aetas, cum domus Assaraci Phthiam clarasque Mycenas servitio premet, ac victis dominabitur Argis. Nascetur pulchra Troianus origine Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
Lora tenens tamen: huic ceruixq comeq trahunt᷑
÷ esterrã. & uersa pulius inscribitur hasta:
Interea ad templũ non acque palladis ibant
rinibus iliades passis. peplumꝙ ferebant
Suppliciter tristes. & tunsę pectora. palmis:
iua solo fixos oculos auersi tenebat.
Ter circum iliacos raptauerat hec̾torã muros
xanimumq: fauro corpus uendebat achilles
um uero ingentem gemitum dat pectore abimo
t̾spolia. ut turrus i utq ipsum carpus amiciᷤ
T endentemq minus priamum conspex inermid¬
s equoq principibus ꝑmixtũ agnoscit achiuis.

Expanded text:
lora tenens tamen; huic cervixque comaeque trahuntur lora tenens tamen; huic cervixque comaeque trahuntur per terram, et versa pulvis inscribitur hasta. Interea ad templum non aequae Palladis ibant crinibus Iliades passis peplumque ferebant, suppliciter tristes et tunsae pectora palmis; diva solo fixos oculos aversa tenebat. Ter circum Iliacos raptaverat Hectora muros, exanimumque auro corpus vendebat Achilles. Tum vero ingentem gemitum dat pectore ab imo, ut spolia, ut currus, utque ipsum corpus amici, tendentemque manus Priamum conspexit ine principibus permixtum adgnovit Achivi
Abbreviated transcription (Latin):
oginam opperiens dumque fostuna sit urbi.¬
stificumq manus interse operumq laborem
irtur. uid& iliacas exordine pugnas. litus¬
i uat regio interris nostri non plenã laboris.
En priamus. sunt hic &ĩa sua prẽmie laudi.
sunt lacrimȩ rerum & mentem mostilia tangun
Solue metus. feret hȩc aliquã tibi fima salutem
sic ait. atq animun pietura pascit in ani
M ulta gemens. Pargoq humectat flumint uultõ
anq. uͦidebat uti bellantes ꝑgima circũ
d ac fugerent gran. premer troiana iuuentos
ac phiriges. instare curru eristitus achilles
Vccꝓcul hinc rhesi nutis tentoria uelis
gnoscit lacrimans. primo quȩ dedita somno¬
Tydides multa uastabat caede cruentus
rdentisq euestit equos in castra&. prius quã
P abula gustassent trorac. xanethũq. bibissent.
aste alia fugiens amissis troilus armis filuspams
Iñfelix puer atq impar congressus achilli
estur equis. curruq hen& resupinus in ani

Expanded text:
reginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbreginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbque manus inter se operumque laborem miratur, videt Iliacas ex ordine pugnas, quae regio in terris nostri non plena laboris? En Priamus! Sunt hic etiam sua praemia laudi; sunt lacrimae rerum et mentem mortalia tangunt. Solve metus; feret haec aliquam tibi fama salutem. Sic ait, atque animum pictura pascit inani, multa gemens, largoque umectat flumine voltum. Namque videbat, uti bellantes Pergama circum hac fugerent Graii, premeret Troiana iuventus, hac Phryges, instaret curru cristatus Achilles. cul hinc Rhesi niveis tentoria velis adgnoscit lacrimans, primo quae prodita somnoTydides multa vastabat caede cruentus, ardentisque avertit equos in castra, prius quam pabula gustassent Troiae Xanthumque bibissent. Parte alia fugiens amissis Troilus armis, infelix puer atque impar congressus Achilli, fertur equis, curruque haeret resupinus inani,
Abbreviated transcription (Latin):
ualis apesaestate noua penflorea tura
E xerca sub sole labor cum gentis adultos a¬
ducunt foetus. aut cum liquentia mella
S tipant. & dulci distendunt nectire cellas. f e¬
ut onera accipiunt uenientum. aut agmine faicto
gnauum fucos pecus apresepibus arcent.
Teruet opus redolentq thimo fraglantia mellx
A fostunati quorum iam moonia surgunt¬
encas ait & fastigia suspicit urbis.
nfest se septus nebula. miribile dictu.
ermedios miscetq uiris neque cernitur allo
ueus inurbe fuit media lactissimus umbra¬
ffodoe loco signum quod rogia iuno
onstrant caput acris tqui. sic nam fore bello
gregiam & facilem uictu ꝑsȩcula genteni
ie templum iunori ingens sidonia didot
Condebat. donis oppulentum. & numine diuac
erea cui grãdibus surgebant limina nexit qͥr
Aere trabes foribus cardo stridebat aenis ues¬
oc primum in luco noua res oblata. timorem
Lenit. hic primum a eneas sperart salutem
ansuł. & afflictis melius confidere rebus:
I amq̃. sub ingenti lustrat dum singula templo

Expanded text:
ualis apes aestate nova per florea rura exercet sub sole labor, cum gentis adultos educunt fetus, aut cum liquentia mella stipant et dulci distendunt nectare cellas, aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. O fortunati, quorum iam moenia surguntet fastigia suspicit urbis. Infert se saeptus nebula, mirabile dictu, per medios, miscetque viris, neque cernitur ulli. Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbraeffodere loco signum, quod regia Iuno monstrarat, caput acris equi; sic nam fore bello egregiam et facilem victu per saecula gentem. Hic templum Iunoni ingens Sidonia Dido condebat, donis opulentum et numine divae, aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque aere trabes, foribus cardo stridebat aenis. Hoc primum in luco nova res oblata timorem leniit, hic primum Aeneas sperare salutem ausus, et adflictis melius confidere rebus. Namque sub ingenti lustrat dum singula templo,
Abbreviated transcription (Latin):
Tudis imaginibus. cur dextrae ungere dextrã
N ondatus acueras audire & reddere uoces
⁊alibus inclisat. gressumq. ad maenia tendit muage
At uenusnobscuro gradientis aere sepsit ciaim dide.¬
t. multo nebulat circum dea fudit amictu
Cernere nequis eos. neu quis contingere posset
oliriue moram aut ueniendi discere causas
psa paphum sublimis abit. sedesq. reuisit spa¬
acta suas. Sbi templum illi. centumqa sibeo
hure calent arae. seftisq recentibus halant : sellat¬
orripuere uiam interea qua. sepita monstrat
Iamq ascendebant collem. qui plurimus urbi
mmin&. auersasq aspectat desuper arces
M iratur molem aeneas magalia quondã tsaurts
iratur portas. strepitumq &striti xiarum. strui¬
nstant ardentes tyrii pars ducere mutos
oliriq arcem & manibus sub uoluere saxa
Parsbͣptare locumꝰ tecpo & condudere sulcs
uri magistratusq logunt. sinctumq: senatum
Hic postus alii effodiunt hic alta theatri

Expanded text:
ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextram non datur, ac veras audire et reddere voces? Talibus incusat, gressumque ad moenia tendit: at Venus obscuro gradientes aere saepsit, et multo nebulae circum dea fudit amictu, cernere ne quis eos, neu quis contingere posset, molirive moram, aut veniendi poscere causas. Ipsa Paphum sublimis abit, sedesque revisit laeta suas, ubi templum illi, centumque Sabaeo ture calent arae, sertisque recentibus halant. Corripuere viam interea, qua semita monstrat. Iamque ascendebant collem, qui plurimus urbi imminet, adversasque adspectat desuper arces. Miratur molem Aeneas, magalia quondam, miratur iratur portas strepitumque et strata viarum. instant ardentes Tyrii: pars ducere muros rcem et manibus subvolvere saxa, pars optare locum tecto et concludere sulco; iura magistratusque legunt sanctumque senatum. hic portus alii effodiunt; hic alta theatri
Abbreviated transcription (Latin):
Cornibus arboreisisternit. tuuulgus & omnẽ
isc& agens telis nemora int̃frondẽa tubam
N ecpͥus absistit quãse ꝑtem ingentia uictor
orpora fundat humno & numerũ cũ nauib equ&¬
E inc portum petit & socios partitur in omĩs
in abonusq̃ deinde cadis onerarat a cestesi su¬

Expanded text:
cornibus arboreis, sternit, tum volgus, et omnem cornibus arboreis, sternit, tum volgus, et omnem miscet agens telis nemora inter frondea turbam; nec prius absistit, quam septem ingentia victor corpora fundat humi, et numerum cum navibus aequet. Hinc portum petit, et socios partitur in omnes. Vina bonus quae deinde cadis onerarat Acestes
Abbreviated transcription (Latin):
Ullatenent. unco ñ alligat anchora morsu
Nuc septẽ aeneas collectis nauibus omni
xiiumero subit. acmagno telluris amore
Egressi optata potiumtur troes harena aim̃m nis¬
tsale tabentis artus in litore liponunt
Ac pͥmum sulicis scintillam excudit achates
Cuscepitq ignẽ foliis atq arida circum Tiubid¬
N utrimta dedit rapuitq in fomite flãmam
ũ cerere corruptã undis cercaliaq: arma
Expediunt fessi rerum. frugesq receptas slłas¬
ttorrere parant flamitus & frangere saxo
Aeneas scopulum interea conscendit & omnem
÷rospectũ late pelago petit antbea si ac
Lactatũ uento uideat frigiasq biremessas.¬
ut capin aut celsis inpuppib Arma caici¬
N uauẽ inconspectu nullam trifluore ceruos
rospicit errantis. hostota arm̃ta secunt᷑
A tergo & longum ꝑuallis pascitur agmen
onstitit hic arcumqr manu celerisq sagitas
Corripuit: fidusq tela gerebat achates trso¬
uctoresq ipsos pͥmum capita alta ferentes

Expanded text:
ulla tenent, unco non alligat ancora morsu. ulla tenent, unco non alligat ancora morsu. Huc septem Aeneas collectis navibus omni ex numero subit; ac magno telluris amore egressi optata potiuntur Troes harena, et sale tabentis artus in litore ponunt. Ac primum silici scintillam excudit Achates, succepitque ignem foliis, atque arida circum nutrimenta dedit, rapuitque in fomite flammam. Tum Cererem corruptam undis Cerealiaque arma expediunt fessi rerum, frugesque receptas et torrere parant flammis et frangere saxo. Aeneas scopulum interea conscendit, et omnem prospectum late pelago petit, Anthea si quem iactatum vento videat Phrygiasque biremis, aut Capyn, aut celsis in puppibus arma Caici. Navem in conspectu nullam, tris litore cervos prospicit errantis; hos tota armenta sequuntur a tergo, et longum per vallis pascitur agmen. Constitit hic, arcumque manu celerisque sagittas corripuit, fidus quae tela gerebat Achates; ductoresque ipsos primum, capita alta ferentis
Abbreviated transcription (Latin):
I ãq faces & saxa uolant. furor arma ministrat
i pi&ate grauem acmeritis si forte uirĩr que
onspexere silent arrectisq auribus adstant
lle regitdictis animos. & pectora mulc&
S ic cunctus pelagi cecidit fragor equora pꝰ quã
rospiciens genttor cęloq inuectus aꝑto
Flecui equos curruq uolans datlora sccundol maprsa¬
efessi aeneadȩ quȩ ꝓximas litora cursu
Contendiunit petere. & librȩ uertunt᷑ adorassas¬
st insecessu longolocus. insula portum
Efficn obiecit laterũ quib om̃nis ab alto simos¬
F rangitur uque sinus scindit sese unda reductos¬
łł incatq hinc uastȩ rupes geminiq minantur
ncęlum scopuli quoꝵ subuertice late cs¬
Aequora tutasilent. tũ siluis scena toruscis
esuꝑ horrentiq atrũ nemus inmin& umbra:
Fronte subaduersa scopulis pendentib antrum
ntus aquȩ dulces. uiuoq sedilia saxo
Nrmpharũ domus: hic fessas ñ uincula nauis

Expanded text:
iamque faces et saxa volant—furor arma ministrat; iamque faces et saxa volant—furor arma ministrat; tum, pietate gravem ac meritis si forte virum quem conspexere, silent, arrectisque auribus adstant; ille regit dictis animos, et pectora mulcet,— sic cunctus pelagi cecidit fragor, aequora postquam prospiciens genitor caeloque invectus aperto flectit equos, curruque volans dat lora secundo. Defessi Aeneadae, quae proxima litora, cursu contendunt petere, et Libyae vertuntur ad oras. Est in secessu longo locus: insula portum efficit obiectu laterum, quibus omnis ab alto frangitur inque sinus scindit sese unda reductosque hinc vastae rupes geminique minantur in caelum scopuli, quorum sub vertice late aequora tuta silent; tum silvis scaena coruscis desuper horrentique atrum nemus imminet umbra. Fronte sub adversa scopulis pendentibus antrum, intus aquae dulces vivoque sedilia saxo, nympharum domus: hic fessas non vincula navis
Abbreviated transcription (Latin):
Disiectã aeneȩ toto uid& ȩquore classem
luctib oppssos troas cęliq ariuna:
Nec latuere doli fratrem uinonis & irae¬
urum ad se zephiruq uocat deinctalia fatur
Fantaneuos gnr̃is temut fiducia uestri.
a celum terramq meosine numine uent
Miscere & tantas audetis tollere moles
uos ego sed motos p̃stat componere fluctus
ost mihinsimili poena cõmissa lu&is
aturate fugam regiq hȩc dicite uestro
N onilli imperium pelagiseuũq tridentem¬
C ed mihi sorte datũ̃ ten& ille inmania saxasipiłis
Vł estras eure domos ille seiact& inaula
colus & clauso uentꝑrum carcere regn&
Sic ait & dictocitius tumida ȩquora placat
ollectãsq fugat nubes. solẽq reducit
Cimothoe simul& triton ad nixus a cuto
Letrudunt nauis scopulo. leuat ipse tridenti¬
Et uastas aperit syrtes & tẽperat equor
tq rotis sumas leuib ꝑlabitur undas
Acueluti magno inpopulo cusepe cororta est
editio. seuitq animis ignobile uulgus

Expanded text:
Disiectam Aeneae, toto videt aequore classem, fluctibus oppressos Troas caelique ruina, nec latuere doli fratrem Iunonis et irae. Eurum ad se Zephyrumque vocat, dehinc talia fatur: Tantane vos generis tenuit fiducia vestri? Iam caelum terramque meo sine numine, venti, miscere, et tantas audetis tollere moles? Quos ego—sed motos praestat componere fluctus. Post mihi non simili poena commissa luetis. Maturate fugam, regique haec dicite vestro: non illi imperium pelagi saevumque tridentem, sed mihi sorte datum. Tenet ille immania saxa, vestras, Eure, domos; illa se iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Sic ait, et dicto citius tumida aequora placat, collectasque fugat nubes, solemque reducit. Cymothoe simul et Triton adnixus acuto detrudunt navis scopulo; levat ipse tridentet vastas aperit syrtis, et temperat aequor, atque rotis summas levibus perlabitur undas. Ac veluti magno in populo cum saepe coorta est seditio, saevitque animis ignobile volgus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ut bellisonuere tube uiolenta peremit.
y ppolite theutranta. lice clononebalon alee
Oebalon ense clonon iaculo theutranta sagnta
Oebali n ibat eͣquo curruclnus atq theutras.
Plus puero theutras puer oebalus at clonꝰ henis
Figitur ora clonus. latus oebalus ilia theutras
ł pichi treuoras doradi clonus. oebalus idę.
Argolicus theutraf mesus clonꝰ. oebalus arcaf¬

Expanded text:
Vt belli sonuere tubae, uiolenta peremit Vt belli sonuere tubae, uiolenta peremit Hippolyte Teuthranta, Lyce Clonon, Oebalon Alce, Oebalon ense, Clonon iaculo, Teuthranta sagitta. Oebalus ibat equo, curru Clonus, at pede Teuthras, Plus puero Teuthras, puer Oebalus, at Clonus heros. Figitur ora Clonus, latus Oebalus, ilia Teuthras. Iphicli Teuthras, Dorycli Clonus, Oebalus Idae; Argolicus Teuthras, Moesus Clonus, Oebalus Arca
Abbreviated transcription (Latin):
Illa locũ taurũq diucunctata reliquit.
Sed niger inuaccę pectore labor erat.
Vtq procul uidit carpentes pabula tauros
Carpebant tauri pabula lęta procul.
Illuc serapuit gregribusqĩ miscuit illis
Et petut herbȩ fertilioris opem
Dic agȩ naturȩ quicũq es imaginis auctor
Si qđ habent ueri. uisa qđ ista ferant.
S ic egonatuit. sidixit imaginis auctor
Excedens animo singula dicta meo.
Quẽ tu mobilib folus uitart uolebas
Sedmale uitabas estus amoris erat.
Cacca puella tua est aptuscolor ille puellę
Tu uir & inuacca cõpare taurus erat
Pectora qđ rostro cornix fodiebat acuto.
Ingeniũ dñe lena mouebit anus.
Quod cunctata dui taurũ sua uaccare liqt̃
Crigidus iiuduo destituere thoro.
Laborae aduerso maculȩ sub pectore nigre
Pectus adulterii labe carere negant
Dexerat interpies gelido mihisanguis atert
Fugit & ante oculos nox fuit alta meos

Expanded text:
Illa locum taurumque diu cunctata relinquit — Illa locum taurumque diu cunctata relinquit — Sed niger in vaccae pectore livor erat; Utque procul vidit carpentes pabula tauros — Carpebant tauri pabula laeta procul — Illuc se rapuit gregibusque inmiscuit illis Et petiit herbae fertilioris humum. Dic age, nocturnae, quicumque es, imaginis augur, Siquid habent veri, visa quid ista ferant.' Sic ego; nocturnae sic dixit imaginis augur, Expendens animo singula dicta suo: 'Quem tu mobilibus foliis vitare volebas, Sed male vitabas, aestus amoris erat. Vacca puella tua est — aptus color ille puellae; Tu vir et in vacca conpare taurus eras. Pectora quod rostro cornix fodiebat acuto, Ingenium dominae lena movebat anus. Quod cunctata diu taurum sua vacca reliquit, Frigidus in viduo destituere toro. Livor et adverso maculae sub pectore nigrae Pectus adulterii labe carere negant.' Dixerat interpres. gelido mihi sanguis ab ore Fugit, et ante oculos nox stetit alta meos
Abbreviated transcription (Latin):
ox ert a somnus lasos submust ocalos
errucrant animũ talia iuisa meũ.
olle sub apnco celebernmus iliee lucus
tabat. & inramis multa latebat auis
łita grimineo suberat uiridissima prato.
Sumida degittis lene sonantis aquȩ
pst sub arbortis uitabam frondibus estum
Fronde sub arborea. sed tamen estus erat
uc ptitas uarus immixtas floribus herbas
Constitit ante oculos candida uacca meos
Candidior niuibus tun cũcecidererecentes
In liquidas nondũ quas mora uertit aquas
Candidior qđ ad huc spumis stridentibus alba
Et modo ficcatam lacte reliquit ouem.
Taurus erat comes huc felciter illemantꝰ.
Cũq sua tenera coniuge pressit humum.
Dũ iacce & lenit reuocatas ruminat herbas
d tq itrũ pasto pascitur ante cibo.
Uisus erat sono uires adimente ferendi
Coriagerũ terra deposiusse capuđ.
huic leuibus cernix pennis de lapsa ꝑ auras
Utnit & inuiridi garrula sedit humo.
Terq bouis niueę petulanti pectore rostro.
F odit & albentes abstulit ore uibas.

Expanded text:
lassos submisit ocellos; Terruerunt animum talia visa meum: Colle sub aprico creberrimus ilice lucus Stabat, et in ramis multa latebat avis. Area gramineo suberat viridissima prato, Umida de guttis lene sonantis aquae. Ipse sub arboreis vitabam frondibus aestum — Fronde sub arborea sed tamen aestus erat — Ecce! petens variis inmixtas floribus herbas Constitit ante oculos candida vacca meos, Candidior nivibus, tunc cum cecidere recentes, In liquidas nondum quas mora vertit aquas; Candidior, quod adhuc spumis stridentibus albet Et modo siccatam, lacte, reliquit ovem. Taurus erat comes huic, feliciter ille maritus, Cumque sua teneram coniuge pressit humum. Dum iacet et lente revocatas ruminat herbas Atque iterum pasto pascitur ante cibo, Visus erat, somno vires adimente ferendi, Cornigerum terra deposuisse caput. Huc levibus cornix pinnis delapsa per auras Venit et in viridi garrula sedit humo, Terque bovis niveae petulanti pectora rostro Fodit et albentis abstulit ore iubas.
Abbreviated transcription (Latin):
Comuletat natura potens gur sũ maputuit.
Ad meriticumulũ tibip̃sul ad abituo cũte
Prestantẽ cnnctis mortalib abstulit orbi.
Quinta dier fundentis aquas cũ pon¬
dere rerũ.

Expanded text:
Contulerat natura parens, quae summa putavit. Ad meriti cumulum tibi, praesul Adalbero, cum te Praestantem cunctis mortalibus abstulit orbi. Quinta dies fundentis aquas cum pondere rerum.
Abbreviated transcription (Latin):
s olabar. fatis comraria fata rependenł tbem̃ apea
N unc eadem fortuna uiros tot casibus. Actos
nsequit᷑. que das finem. rex magne laboꝵ.
Antenor potuit mediis elapsus achuus
lrricos penetrare sinus atq intima tutus
Regnalrburnorum & fontẽ superare timaui
nde ꝑora nouem uasto cũmurmure momtis
It marc pruptum & pelago p̾mit arua sonanti
ictamen ille urbem pataui sedesq locauit
Ieucrorum & geninomen dedit armaq fixit¬
roia nunc placida compostus pace quiescit
Nos tũa ꝓgemes caeli quibus adnius arcem
auibus infandũ amissis unuis obi ramh
Prõdim᷑. atq aitalis longe disiungim᷑ oris
ic pi&atiȩ honos. sicnos insceptra reponis ll

Expanded text:
solabar, fatis contraria fata rependens; nunc easolabar, fatis contraria fata rependens; nunc eanunc eadem fortuna viros tot casibus actos insequitur. Quem das finem, rex magne, laborum? Antenor potuit, mediis elapsus Achivis, Illyricos penetrare sinus, atque intima tutus regna Liburnorum, et fontem superare Timavi, unde per ora novem vasto cum murmure montis it mare proruptum et pelago premit arva sonanti. Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit Teucrorum, et genti nomen dedit, armaque fixit Troia; nunc placida compostus pace quiescit: nos, tua progenies, caeli quibus adnuis arcem, navibus infandum! amissis, unius ob iram prodimur atque Italis longe disiungimur oris. Hic pietatis honos? Sic nos in sceptra reponis? Ol
Abbreviated transcription (Latin):
S peq m&̃uq. inter dubir scuuiuere credũnt
iue extrema pati. nec ia exaudirea uocatos
P rccipue pius eneas nunc acris orontis nolora¬
unc amici casum gemit. & crudelia sccumias.
Fatalrei forteq gran fortemq eloantum
tia finis erat. cumiuꝑpit aethere sum mo
Despiciens mare neliuolu terrasq iacentisseti¬
noraq & latos populos. sic uertice caeli
Constint. & lybiȩ defixit lumina regnisa
tq. alluni talis iactante ꝓectore curas.a
T ristior. & lagimiseoculos sustusa nitentis
lloquitur uenꝰ. oquires hominũq deumq
Aet̃ñis regis imperus. & fulmine terres
uid m̃s en eas in te cõmitere tantum:
Quidtroes potuere quibus tot funera passis¬
unctus obitaliã terrarum clauditur orbis:
Certehinc romanos olim uoluentibus annis
incfore ductores. reuocatõ a sangune teucri
Quimare qui tras omindicione tenerent
ollicitꝰs quȩ te genitor sententia ueriit.
Focequidẽ occasum troiȩ tristisqruinas

Expanded text:
spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, sive extrema pati nec iam exaudire vocatos. Praecipue pius Aeneas nunc acris Oronti, nunc Amyci casum gemit et crudelia secum fata Lyci, fortemque Gyan, fortemque Cloanthum. Et iam finis erat, cum Iuppiter aethere summo despiciens mare velivolum terrasque iacentis litoraque et latos populos, sic vertice caeli constitit, et Libyae defixit lumina regnis. Atque illum talis iactantem pectore curas tristior et lacrimis oculos suffusa nitentis adloquitur Venus: O qui res hominumque deumque aeternis regis imperiis, et fulmine terres, quid meus Aeneas in te committere tantum, quid Troes potuere, quibus, tot funera passisunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis? Certe hinc Romanos olim, volventibus annis, hinc fore ductores, revocato a sanguine Teucri, qui mare, qui terras omni dicione tenerent, pollicitus, quae te, genitor, sententia vertit? Hoc equidem occasum Troiae tristisque ruinas
Abbreviated transcription (Latin):
ln itore trinaerio dederatq ab eumib aeros
iuidit. & dictis merentia pectora mulc&:
socii neq ĩgnarisumꝰ ante malorum anhorũ
passi grauiora. dabit ds̃ his quoq finem
os& scilleam rabiem penitusq sonantis
cͥcestis scopulos uos & crelopea saxa
xꝑtis feuocate animos. mestũq timorẽ
ittite forsan & hȩcolim meminisse iuuabit
Per uarios casus. ꝑtot discrimina rerum
endimꝰ inlatium. sedes ubifata qui&as
Ostendunt. illic fas regna resurgere troie
urate & uos in& reb seruate sęcundis
alia uoce refert. turisq ingentib aeger u¬
ꝑem uultu simulat. pͥmit altum corde dolorẽ:
llisep̃de accingum dapibusq futuriss
ergora diripiunt. costis. & uiscera nudant
P ars infłist a secant ueribq tremtiãfigunt
itore aenalocant alii flãmasq ministrant.
ũuictu reuocant iures. fusiq ꝑ herbam.
mplent᷑ ueteris bachi pinguisq ferinae.
ost qua exempta fames epulis mnseq remotȩ dia¬
missos socios sermone requirunt

Expanded text:
litore Trinacrio dederatque abeuntibus heros, dividit, et dictis maerentia pectora mulcet: O socii—neque enim ignari sumus ante malorum— O passi graviora, dabit deus his quoque finem. Vos et Scyllaeam rabiem penitusque sonantis accestis scopulos, vos et Cyclopea saxa experti: revocate animos, maestumque timorem mittite: forsan et haec olim meminisse iuvabit. Per varios casus, per tot discrimina rerum tendimus in Latium; sedes ubi fata quietas ostendunt; illic fas regna resurgere Troiae. Durate, et vosmet rebus servate secundis. Talia voce refert, curisque ingentibus aeger spem voltu simulat, premit altum corde dolorem. Illi se praedae accingunt, dapibusque futuris; tergora deripiunt costis et viscera nudant; pars in frusta secant veribusque trementia figunt; litore aena locant alii, flammasque ministrant. Tum victu revocant vires, fusique per herbam implentur veteris Bacchi pinguisque ferinae. Postquam exempta fames epulis mensaeque remotae, amissos longo socios sermone requirunt,
Abbreviated transcription (Latin):
N ec non &tyrii ptrlimina lacta frequetes ind diginasa¬
onuenere thoris iussi discumbere pictis lissetilaufyi
A irantur dona acnear. mirantur iulumina niteeibe¬
lagrantis qr dẽiꝰ uultus. simulataq utrbaibi ⁊tua¬
P allamq & pictũ crocto uclamen achanto mra uo a¬
recipłe infelie pestr deuoti futuracrlusa
Explerifmentem. hequ̾it ardescitq. tuendo urid¬
ꝓ hoenissa te pariterl puero. donisq mouitur lig¬
lle ubi complexii atneaõ. colloꝙ prpendit. riqui iu¬
ł magnum ifalsi impleuit genitoris amort̃Apꝗi
Leginam petit: haccooculis. hate pectorti tbtoNuT¬
tra & iterdu gremia fou&: in sere dedoll alli¬
nsidit qͣliantus miscte deus ⁊ at iemort alle ma ⁊i

Expanded text:
Nec non et Tyrii per limina laeta frequentes convenere, toris iussi discumbere pictis. Mirantur dona Aeneae, mirantur Iulum flagrantisque dei voltus simulataque verba, pallamque et pictum croceo velamen acantho. Praecipue infelix, pesti devota futurae, expleri mentem nequit ardescitque tuendo Phoenissa, et pariter puero donisque movetur. Ille ubi complexu Aeneae colloque pependit et magnum falsi implevit genitoris amorem, reginam petit haec oculis, haec pectore toto haeret et interdum gremio fovet, inscia Dido, insidat quantus m
Abbreviated transcription (Latin):
s axa uocant itali mediisq influctib aras
Dorsum inmane mari summo. tris euriis ab alto. ha
nbreuia & syrtes urg& miserabile uisu
I n liditq uadis. atquaggere cingit harenę
nã quelycios fidumq uehebat orontexe
Ipsius ante oculos ingens auertice pontus
npuppim ferit: excuntur ꝓnusq magister
U oluitirincaput: ast illa ter fluctus ibidem
orqu& agens circum & rapidus uorat e quore uortex¬
A pparent rarinantes ingurgite uasto iuatrs¬
rma iurum tabulęq & troiagaza ꝑ undas:
Iaualidã ilionei nauem. ia fortis achate
U icit hiems. laxis laterum conpagib ominesssans.¬
ccipiunt inimicum imbrẽ. rimisq fatiscua
Interea magno miscerimur mure pontum
missãq hiemem sensit neptunus & unis
S tagna resusa uadis. grauit̾ com̃motus & alto
rospiciensisuma placidũ caput extulit unda

Expanded text:
saxa vocant Itali mediis quae in fluctibus aras— saxa vocant Itali mediis quae in fluctibus aras— dorsum immane mari summo; tris Eurus ab alto in brevia et Syrtis urguet, miserabile visu, inliditque vadis atque aggere cingit harenae. Unam, quae Lycios fidumque vehebat Oronten, ipsius ante oculos ingens a vertice pontus in puppim ferit: excutitur pronusque magister volvitur in caput; ast illam ter fluctus ibidem torquet agens circum, et rapidus vorat aequore vortexAdparent rari nantes in gurgite vasto, arma virum, tabulaeque, et Troia gaza per undas. Iam validam icit hiems; laxis laterum compagibus omnes accipiunt inimicum imbrem, rimisque fatiscunt. Interea magno misceri murmure pontum, emissamque hiemem sensit Neptunus, et imis stagna refusa vadis, graviter commotus; et alto prospiciens, summa placidum caput extu
Abbreviated transcription (Latin):
ospitio itucris. Nefati nesci dido
Finibus arcera: uolat ille per aerar̾ magnum
Lemigio alarum. af libiac eitus adstitit orisłmlu¬
t iam iussa facit. ponuntq. ferocia poeni
Corda uolente deoi in primis regina quictum
ccipit intrueros animum mentemq. benignam

Expanded text:
hospitio Teucris, ne fati nescia Dido finibus arceret: volat ille per aera magnum remigio alarum, ac Libyae citus adstitit oris. Et iam iussa facit, ponuntque ferocia Poeni corda volente deo; in primis regina quietum accipit in Teucros animum mentemque benignam.
Abbreviated transcription (Latin):
uippe uetor fatis pallas neexurere classem
rguium atq. ipsos potuit sub mergere ponto
nius obnoxam & furias aiacis olei
pͥsa iouis rapidum iaculate c̃nubibus ignem
isiecitq rates. eueritq aequora uentis
llum exspirante. transfixo pęctore flamassapsa
urbine corripuat scõꝑuloq. infixit Acitto
st ego quȩ diuum incedo regina. iouisq
tsoror & coniunx. una cumgente tot annos
ella gero & quisqua numen iunonis adorat
ręterea ant supꝑlex aris impon& honorem
alia flamato secũ dea corde uolutans.
imboꝵ in patrialoca faea furentib austris
uctantes uentos tẽpestatesq sonoras
mperio p̃mit ac uinclis & carcere frenat.
lli indignantes magno cũ murmure montis
Circũ claustra fremunt. celsa sed& acolus arce
cepira tenens mollitq animos & tẽperat iras.
ifaciat maria acterras cęlũq ꝓfundum

Expanded text:
uippe vetor fatis. Pallasne exurere classem Argivum atque ipsos potuit submergere ponto, unius ob noxam et furias Aiacis Oilei? Ipsa, Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, disiecitque rates evertitque aequora ventis, illum expirantem transfixo pectore flammas turbine corripuit scopuloque infixit acuto. Ast ego, quae divom incedo regina, Iovisque et soror et coniunx, una cum gente tot annos bella gero! Et quisquam numen Iunonis adoret praeterea, aut supplex aris imponet honorem? Talia flammato secum dea corde volutans nimborum in patriam, loca feta furentibus austris, uctantes uentos tempestatesque sonoras imperio premat ac uinclis Illi indignantes magno cum murmure montis circum claustra fremunt; celsa sedet Aeolus arce sceptra tenens, mollitque animos et temperat iras. Ni faciat, maria ac terras caelumque profundum
Abbreviated transcription (Latin):
Nanq tibi reduces socios. classemq relatam¬
uncio. & intutum uersis aquilonibus actim alletu
Ni frustra augurium uani docutre parentes
spice bis senos lattantis agmine cignos
Aetherea quos lapsa plaga iouis ales apesto
urbabat çelo. nunc terras ordine longo
Lut cãpere aut captas iam despcetare uidentur
t reduces illi ludunt stridentibus alis lolas pedĩrudas¬
Et coctu cinxere polum. cantusq dedere alose Miatas¬
÷ aut aliter puppesq tuat pubesq: tuorũ siliim
A ut postum tenae. aut pleno subit ostia uelo

Expanded text:
Namque tibi reduces socios classemque relatamuntio, et in tutum versis aquilonibus actam, ni frustra augurium vani docuere parentes. Aspice bis senos laetantis agmine cycnos, aetheria quos lapsa plaga Iovis ales aperto turbabat caelo; nunc terras ordine longo aut capere, aut captas iam despectare videntur: ut reduces illi ludunt stridentibus alis, et coetu cinxere polum, cantusque dedere, haud aliter puppesque tuae pubesque tuorum aut portum tenet aut pleno subit ostia velo
Abbreviated transcription (Latin):
t primum luxdata est alma. exirey locosq¬
Eeaplorare nouos quas uento. accesserit oras sinis
Iui teneant. Nam inculta uid& hominesne fereñẽ
Quertre constituit. socusq. exacta referre¬
lassem in conuexo nemorum sub ruꝑe cauata
Ateboribus claus im circum atq horrentibus ambris.
cculit. ipse uno graditur comititus achate
B inac̃manu lato crispans hastilia ferror
cimater media sese tulit obuia silua¬
U irginis os habrtumq gerens. & uirginis arma
pastane. uel qualis equos treissa fitigat
Arpaihcac. uolucremq. fuga preuestitur hebrum
anq humeris demore habilem suspenderat arcũ
U en̾atrix. dederatq comam diffundere uentis.
uda genu. nodoꝗisimis colleeta fluentis
Ac prior heus inquit uiuenes. monftratt mearũ
idistis siqͥuam hic errantem forte sororum
Suc cinctami faretra . & maculose tegmine lincis
ut spumantis apri cursum elamore pręmentem:
S ic uenus. & ueneris contrasic filius orsus : reneriũpirtepũt¬
ulla tuarum audita mihi neq usa sororum:

Expanded text:
t primum lux alma data est, exire locosque explorare novos, quas vento accesserit oras, qui teneant —nam inculta videt— hominesne feraene quaerere constituit sociisqClassem in convexo nemorum sub rupe cavata arboribus clausam circum atque horrentibus umbris occulit; ipse uno graditur comitatus Achate, bina manu lato crispans hastilia ferro. Cui mater media sese tulit obvia silva, virginis os habitumque gerens, et virginis arma Spartanae, vel qualis equos Threissa fatigat Harpalyce, volucremque fuga praevertitur Hebrum. Namque umeris de more habilem suspenderat arcum venatrix, dederatque comam diffundere ventis, nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis. Ac prior, Heus inquit iuvenes, monstrate mearum vidistis si quam hic errantem forte sororum, succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, aut spumantis apri cursum clamore prementem. Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus: Nulla tuulla tuarum audita mihi neque visa sororum—
Abbreviated transcription (Latin):
Matre dea monstrante uiam. dati fati secitus
ix septem conuuilsaandis. curoq soper sunt sestuir.
Ipse signotus: egens lybiae desesta per agro ciraimag¬
uropa atq asia pulsus: neç plura quaerentẽ
Passa uenus medio sic interfata dolore est
Iuisquis es. haut credo inuisus cȩlestibus. auras
italis carpis tyriam qui adueneris urbem
Perge modo. atq hiinc te reginȩ adlimina perfer

Expanded text:
matre dea monstrante viam, data fata secutus; vix septem convolsae undis Euroque supersunt. Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragro, Europa atque Asia pulsus. Nec plura querentem passa Venus medio sic interfata dolore est: Quisquis es, haud, credo, invisus caelestibus auras vitalis carpis, Tyriam qui adveneris urbem. Perge modo, atque hinc te reginae ad limina perfer
Abbreviated transcription (Latin):
arce metilaertherra manent immota tuorum
Fata tibi cernes urbem & ꝓmissa lauini
oenia. sublimemq feres ad sydera cęli
M agnanimum aenean: neq me sentencia ueftit.
ic tibi fabor enim quando hacc tecura remord&
Longius & uoluens fatoꝵ archana motiebo lagtim¬
ellum ingens geritalia populosq feroces

Expanded text:
arce metu, Cytherea: manent immota tuorum fata tibi; cernes urbem et promissa Lavini moenia, sublimemque feres ad sidera caeli magnanimum Aenean; neque me sententia vertit. Hic tibi fabor enim, quando haec te cura remordet, longius et volvens fatorum arcana movebo bellum ingens geret Italia, populosque feroces
Abbreviated transcription (Latin):
Aaua. Mubti uariedis serunt cur ab armis uirgilius et pe
uita monstrurmefi. Iuacausa etilli abropłimi posca qua¬
tuoruersus detractisunt. scilicet at caula optineret prin¬
cipium. Perarma autem bella signifig̾at. et est tropo
met onomin᷑. Nam arma ql inballo uianiur probello posu
suetroga quaipaccutimor ipso pacelinitur llt acero eedant

Expanded text:
ARMA multi varie disserunt cur ab armis Vergilius coepervita monstratum est. Qua causa et illi ab eo primi positi quattuor versus detracti sunt scilicet ut causa operis obtineret principium. Per ‘arma’ autem ‘bellum’ significat, et est tropus metonymia. Nam arma quibus in bello utimur pro ‘bello’ posuit, sicut toga qua in pace utimur pro ‘pace’ ponit
Abbreviated transcription (Latin):
M. crcitiqͣ socũ facti denomine byrsam. lomum̃m¬
aurino quantum possent circum dare tergo:
ed uos qui tandem quibus aduenittis ab oris¬
A uoue tenctis iter: quȩrenti. talibus ille dis¬
S uspirans imoq trabens apectort uocein aor¬
dea si prima repetens ab origine pergam lsuremi
Et uac& annales nr̃or audire laborum
Nos troia antiqua si uestras foste peraures
roiae nomen it. diuersa ꝑ arquora uectos
Foste sua libicis tempestas appulit oris finu sittunensis
sum pius aeneas. raptos qui ex hoste penates hadmi¬
En lasse ueho mȩcum: fama super atthera notus
taliam quero patriam & genus abioue summq

Expanded text:
mercatique solum, facti de nomine Byrsam, taurino quantum possent circumdare tergo. Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris, quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille suspirans, imoque trahens a pectore vocem: Odea, si prima repetens ab origine pergam, et vacet annalis nostrorum audire laborum, Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris Troiae nomen iit, diversa per aequora vectos forte sua Libycis tempestas adpulit oris. Sum pius Aeneas, raptos qui ex hoste Penates clas mecum, fama super aethera notus. Italiam quaero patriam
Abbreviated transcription (Latin):
Exciderant animoanan& altam̃te repostum uni¬
udicium paridis spreeq iniuria formae.
Et genus iniusum & raptigani medeͥs honores
is accensa suꝑ.iac̃tatos a equore toto hlim¬
roas relliquias danaum atq inmitis achilli
rcebat longelatio. multosq ꝑ annos
rrabant. actifanis maria omnia circum
ante molis erat romanam condere gentem:
eladabant lgi & spumas salis ęre ruebant
ex sccu. mene incepip desistere uictam asuins sipt̃

Expanded text:
exciderant animo: manet alta mente repostum iudicium Paridis spretaeque iniuria formae, et genus invisum, et rapti Ganymedis honores. His accensa super, iactatos aequore toto Troas, reliquias Danaum atque immitis Achilli, arcebat longe Latio, multosque per annos errabant, acti fatis, maria omnia circum. Tantae molis erat Romanam condere gentem! Vela dabant laeti, et spumas salis aere ruebant, Haec secum: Mene incoepto desistere victam! It
Abbreviated transcription (Latin):
lbaniq patres atq. alte moemna romae. Susuta¬
Dusa mihi causas memora quo numine leso t¬
uidue dolens regina deum tot uoluere casus sa¬
nsignẽ pi&ate uirum tot adire labores
mpulerit. tantȩ neammis cęlestib irac
rbs antiqua fuit ltrrii tenuere coloni Cassim¬
artago. italiam contra trberinaq longe aruduor¬
stia. diues opũm studiisq asꝑima belli lanm¬
uã uimno ferir terris magis omnibus unam
ost habita coluisse samo. hic illius arma uardi¬
ic currus fuit hoc regnum dex gentib eẽ
iqua fagta sinant. iat̾um tenditq. fon&q
rogemem sedenim troiano a sanguine duci.
udierat trrias olim quȩ uerter& arcestona¬
inc populum late regeni belloq suꝑbumllobilem.
enturu excidio lxbie sic uoluere. parcas datisiasd¬
d maeuens uererisa piemor satur ma bell n¬

Expanded text:
lbanique patres, atque altae moenia Romae. Musa, mihi causas memora, quo numine laeso, quidve dolens, regina deum tot volvere casus insignem pietate virum, tot adire labores impulerit. Tantaene animis caelestibus irae? Urbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni, Karthago, Italiam contra Tiberinaque longe ostia, dives opum studiisque asperrima belli; quam Iuno fertur terris magis omnibus unam posthabita coluisse Samo; hic illius arma, hic currus fuit; hoc regnum dea gentibus esse, si qua fata sinant, iam tum tenditque fovetque. Progeniem sed enim Troiano a sanguine duci audierat, Tyrias olim quae verteret arces; hinc populum late regem belloque superbum venturum excidio Libyae: sic volvere Parcas. Id metuens, ve