comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessariam distulisti. Tunc discutreu¬
di libido cessabit. et odium longio¬
ris more. tum u̾o nõ m̃o uitie s ita
sois tulerit int̾ libicas sỹrtes siue
molestia stabis reb tuis content᷑.
nich̾ q aliud requireus. ¶ Dicet
aliquis. nũꝙͣ illud saltem unũ qđ
memoras bonum expectandũ eriti
ut pñs pũti gaudio desciderartem
aĩam impleat. Minime. Si eruin
plene desciders si sancte. si sobrie.
alit quippe tanta tes optati nõ pot̃.
iam qd̾ petebas tetum est. Intus ĩ
aĩa ulum quemi diligis quere et i¬
uemes. Non est ut eo pociaris exte¬
rius euagandum. Et si quid forte
testat adhuic qd̾ amplius uelis aut
cummulacius expectes. erit expectacõ
illa suarus et iocunda. Qui ad hãc
regulam se formabit solus e cunc¬
tis mortalib quociẽs exacta luce
cubitulũ intrabit. de p̾terito quidẽ
dicẽ pot̾it securus uirgilianũ islud
a seneca relatum. uixi et quem de¬
derat cursum uatuta ꝑegi. Et de fu¬

Expanded text:
cessariam distulisti. Tunc discurrencessariam distulisti. Tunc discurrendi libido cessabit et odium longioris more; tum vero non modo Nicie, sed si ita sors tulerit, inter lybicas Syrtes sine molestia stabis, rebus tuis contentus nichilque aliud requirens. 15 Dicet aliquis: ‘Nunquid illud saltem unum, quod memoras, bonum expectandum erit, ut presens presenti gaudio desiderantem animam impleat?’. Minime; si enim plene desideras, si sancte, si sobrie — aliter quippe tanta res optari non potest —, iam quod petebas tecum est; intus in anima Illum quem diligis, quere et invenies; non est, ut Eo potiaris, exterius evagandum; et siquid forte restat adhuc quod amplius velis aut cumulatius expectes, erit expectatio illa suavis et iocunda. 16 Qui ad hanc regulam se formabit, solus e cuntis mortalibus, quotiens exacta luce cubiculum intrabit, de preterito quidem dicere poterit securus virgilianum illud a Seneca relatum: Vixi, et quem dederat cursum fortuna, peregi; et de fu
Abbreviated transcription (Latin):
uullus eñz locus aut stringit angust᷑
aut lassat augustus et sine ad cesco
ascendendu siue ad inferos destendẽ¬
duni sit undecũq discedat umis est
labor. Sed dulce est suor maubus
sepeliri. Quedam dulcia fatit nõ m¬
situs sapor sed corruptus manduom¬
cium gustus. Quid dulce dicitis ant
nichil sencienti aut om̃e hunisinod
obsequium contẽp̾uẽt. ¶ Dua om¬
uium est it ad ꝓpoĩtum redeam. exx¬
pectautium condicio duu uentura
ꝓspiciunt. que sint aute crules non
udent. dampnũ c̾tum sub ambiaua
spe. Hec quidem utiq transeunt. suia
aut raro ꝑlena fide succedunt. Nd
et in capud nrm̃ tecasura que cupi¬
uius ut sicud sepe spes reiectas in¬
dignacio sic ad libitum ꝓuectas uł
fastidium uł inprouisa puicies se¬
quatur. ¶ Abduc igicut omneni
spem ouie desid̾ium̃ au̾te ab hus
fullatib boms. Incipe unum solu
et u̾um et sũmuui bonũ oꝑiti. si tũ
usq ad hauc etatem rem appͥme ue¬

Expanded text:
nullus eum locus aut stringit angustus nullus eum locus aut stringit angustus aut laxat augustus; et, sive ad celos ascendendum sive ad inferos descendendum sit, undecunque discedat, unus est labor. 12 ‘Sed dulce est suorum manibus sepeliri’. Quedam dulcia facit non insitus sapor, sed corruptus manducantium gustus. Quid dulce dicitis aut nichil sentienti aut omne huiusmodi obsequium contemnenti? 13 Una omnium est, ut ad propositum redeam, expectantium conditio: dum ventura prospiciunt, que sunt ante oculos non vident; damnum certum sub ambigua spe; hec quidem utique transeunt, illa autem raro plena fide succedunt. Addet in caput nostrum recasura, que cupimus; ut sicut sepe spes reiectas indignatio, sic ad libitum provectas vel fastidium vel improvisa pernicies sequatur. 14 Abduc igitur omnem spem, omne desiderium averte ab his fallacibus bonis; incipe unum solum et verum et summum bonum optare; si tamen usque ad hanc etatem rem apprime ne
Abbreviated transcription (Latin):
insto cõsuete delectionis inheret. a
si sursum iititur dices. In italiam
transire uolo. et hic ẽẽ uolo. Quio
enim mag̾ expedicit nouit ds̃ ho¬
nues ignorant aium aliqua
Sed nõ minus aliquem expecto
uanim nõ uentiaim nũciet et ũ¬
trumq rumorem equis auib exci¬
piam. Sed hẽo inquies in itałia
magnum aliquid agere Iam s ꝙ
uiagnum esse non posse. Quotiens me
ad unum locum coartains. desuits eẽ
magnus conatus qui uit angustias
cogitur. S uolo in italici saltem iuori
et patria tellure cõtegi cuꝑio. Qui
hec dicit adhuc ytalicus est uir mai¬
gnamiimus nõdum est. Quid eum
puerilius ꝙͣ curtim gerere ubi capil¬
lorum et unginum puignmnenta.
ubi sanginus supuacui uasculu
deponas. ubi iaceas ip̃e iaceas nou
curare. Certe si corpus consideras ma
uichil it̾est udi sit tes a te oliu poi¬
sessa uũc aũt derelicta si pateris. s re¬
luctaris ablata. Si uo añ respitis

Expanded text:
visco consuete delectationis inheret; at visco consuete delectationis inheret; at si sursum nititur, dices: ‘In Italiam transire volo et hic esse volo. Quid enim magis expediat, novit Deus, homines ignorant. Navim aliquam, sed non minus aliquem expecto qui navim non venturam nuntiet; et utrunque rumorem equis auribus excipiam’. 10 ‘Sed habeo’ inquies, ‘in Italia magnum aliquid agere’. Iam, smagnum esse non posse; quotiens me ad unum locum coarctaveris, desinit esse magnus conatus qui inter angustias cogitur. 11 ‘Sed volo in Italia saltem mori et patria tellure contegi cupio’. Qui hec dicit, adhuc italicus est, vir magnanimus nondum est. Quid enim puerilius quam curam gerere, ubi capillorum et unguium purgamenta, ubi sanguinis supervacui vasculum deponas; ubi ipse iaceas non curare? Certe, si corpus consideras, tua nichil interest ubi sit res a te olim possessa, nunc autem derelicta si pateris, si reluctaris ablata; si vero animum respicis,
Abbreviated transcription (Latin):
et medus eorum conatib mors occut¬
tit tanto ut michi quidem uidet᷑ dif¬
ficilior quanto insperacior. Huic est
ꝙ idem ille nilius cesar fingili catiua
et ancipiti tempestate dep̾hensus cũ
mortem tuuere cepisset hoc ununi ui¬
denir lamentari. ꝙ ingentes abrupent
actus festinata dies fatis. ⁊ iouerat
poeta quid marime tali uiro aut ui¬
lestum finsset in eo statu aut este
debuisset. idq potissimũ querelis iu¬
serint una est aũt adu̾sus huns i¬
morbum medicina. pͥmo gustu for¬
tassis amarior hauistu aũt et dulci
et placida. añ a t̾rens abducere si
fieti põt. Si uimus auellere atq
ermpare radicitus. Quis enui hoe
plerumq cum dolore et offensione
lus in quam et uehemeciores uiorbi
et frequentiores incidinit. hoc igitut
fac. et pũti letus nulla futit. tem¬
poris expectatione torquereris. ¶ Iũ
italiam inquis transire uolo. Iq ñ
expecto uł quietum mare. Sic diceẽ
si cor tuum rebus mũdans adhue

Expanded text:
et mediis eorum conatibus mors occuret mediis eorum conatibus mors occurrit tanto, ut michi quidem videtur, difficilior quanto insperatior. 7 Hinc est quod idem ille Iulius Cesar fragili carina in ancipiti tempestate deprehensus, cum mortem timere cepisset, hoc unum videtur lamentari, quod ingentes abruperit actus Festinata dies fatis. Noverat poeta quid maxime tali viro aut molestum fuisset in eo statu aut esse debuisset, idque potissimum querelis inseruit. 8 Una est autem adversus hunc morbum medicina, primo gustu fortassis amarior, haustu autem et dulcis et placida: animum a terrenis abducere, si fieri potest; si minus, avellere atque extirpare radicitus. Quamvis enim hoc plerunque cum dolore et offensione lus, in quam et vehementiores morbi et frequentiores incidunt! Hoc igitur fac, et presenti letus, nulla futuri temporis expectatione torqueberis. 9 ‘In Italiam’ inquis, ‘transire volo; navim expecto vel quietum mare’. Sic dices, si cor tuum rebus mundanis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
pectaus alius pegrine naus aduen¬
tum totis dieb undas ꝓspicit. fluuitã¬
cia louge ut est apud lucanũ semp
pͥma indeus uenientis uela cariue. a¬
lius iã iaz moturus a litore serenau
celli tranquilitatem uotis omĩbus ex¬
poscit. Iste nulli honesto negoio in¬
tentus id agit semper quod agebat
olim cdassis yliace magr̃. Surgit eĩ
ĩpiger et ut ait uirgilius. Oñis ex¬
plorat uentos atq aurib aem cap¬
trit. Sidera cuncta notans tacito la¬
bencia celo. Alter bean seius herẽs tã¬
bulis segnem mortem increpitat ait̾
npcias aut partum ꝯuigis. amice
noctem alt̾ expectaus dies horas mo¬
menta dimuerat: Quid mmulta. me¬
nuusti credo ĩ phylogia nñ quam
ob id solum ut curas tibi iocis excu¬
terem scripssi qd̾ tranquillins nr̃
ait. maior pars boĩm expectando mo¬
titur. Ita est paucissimos inuemes
qui nou toti ex incerto pendeant. ue¬
raud̾ macedo. Iulius cesar. Multiꝙ
parantes ab hac luce et subtracti sĩt

Expanded text:
pectans alius peregrine navis adventum, totis diebus undas prospicit, fluitantia longe, ut est apud Lucanum, Semper prima videns venientis vela carine; alius, iamiam moturus a litore, serenam celi tranquillitatem votis omnibus exposcit; iste, nulli honesto negotio intentus, id agit semper quod agebat olim classis yliace magister: surgit enim impiger et, ut ait Virgilius, omnes Explorat ventos atque auribus aera captat, Sidera cunta notans tacito labentia celo; alter, beati senis herens tabulis, segnem mortem increpitat; alter nuptias aut partum coniugis, amice noctem alter expectans, dies horas momenta dinumerat. 5 Quid multa? Meministi, credo, in Philologia nostra, quam ob id solum ut curas tibi iocis excuterem scripsi, quid Tranquillinus noster ait: Maior pars hominum expectando moritur. 6 Ita est; paucissimos invenies qui non toti ex incerto pendeant. Alexander Macedo, Iulius Cesar multique parantes ab hac luce subtracti sunt!
Abbreviated transcription (Latin):
onbus iam curis conutantid et u¬
quieta sollicitudine inte ꝓn̾tis in
litore masilie destituta. Que cũ ita
suit. quid me segnem uocas. sũ scias
ꝙ it meuni ex alieuo pendes aubit̾o
ego me iplum tibi dederam ꝓuu
quidem s ꝑpetuu minius. T ie
alt̃ parere noluisti. si alt̾ ꝓprie dẽ
talis et tam uuamiuis g̾mamis an¬
chu iic unchi conscius smn. si cubx
simis iocis tuis offenderer. Solet
emm leus quantũlibet blanda co¬
ue ol entis unguenti diagina ad ii¬
bes ubi pupigisse indebare. dumad
te amandu ymo pͥo ad tibi todẽ¬
das cnuons uices p̾dulot cosorts¬

Expanded text:
curis comitantibus et inquieta solicitudine vite presentis in litore Massilie destituta! 29 Que cum ita sint, quid me segnem vocas, cum scias quod iter meum ex alieno pendet arbitrio? Ego me ipsum tibi dederam, parvum quidem sed perpetuum munus; tu me alteri parere voluisti, si alter proprie dicitur talis et tam unanimis germanus. Nichil hic michi conscius sum; si culpa s iocis tuis offenderer — solet enim leonis quantumlibet blanda cove olentis unguenti dragmam adhibes ubi pupugisse videbare, dum me ad te amandum, imo vero ad tibi reddendas amoris vices, predulciter cohort
Abbreviated transcription (Latin):
hec cursim aatigi ut nitellig̾es uõ
Umpendete me regine uidis alpec¬
tum tum de qua infanta perlegi. et
ipe multa iam sccipsi plura forte
scciptutus insi pͥmordia uea ẜa¬
pitata dies mortis abtiupata
finige me hiis nequaꝙͣ tangi. qm̃
duice tñ est xpĩano c̃o urbẽ ceru̾e

Expanded text:
hec cursim attigi, ut intelligeres non parvipendere me regine urbis aspectum, de qua infinita perlegi et ipse multa iam scripsi, plura forte scripturus, nisi primordia mea precipitata dies mortis abrumpat. 28 Finge me his nequaquam tangi; quam dulce
Abbreviated transcription (Latin):
tus exulauerat. ubi negata prĩe
ossa reliquerat. Qrd̾ si contigit hu¬
spatio hoñ. quid iue homine itali¬
cum sentire putas. non de uilla litiu¬
ciut de sçipionis sepulcco. sed de uibe
tomia ubi scipio uatus est. ubi educi¬
tuis. ubi uuctor idem et reus par glia
tumphauit. nbi nõ unus ille. R en¬
nunerabiles uirerunt uimri. ques
la futura est. Que cuntas regũ etiã
ab hosie dicta est. de cuius populo sep̃¬
tũ legiis magua est fortima pplĩ
romam magnũ et tectibue uoniẽ
cunis sine exemplo magintudene

Expanded text:
tus exulaverat, ubi negata patrie tus exulaverat, ubi negata patrie ossa reliquerat; quod si contigit hispano homini, quid me hominem italicum sentire putas non de villa Literni aut de Scipionis sepulcro, sed de urbe Roma, ubi Scipio natus est, ubi educatus, ubi victor idem et reus pari gloria triumphavit; ubi non unus ille, sed innumerabiles vixerunt viri, quos is fuit, nulla futura est; que civitas regum etiam ab hoste dicta est; de cuius populo scriptum legimus: «Magna est fortuna populi Romani, magnum et terribile nomen»; cuius sine exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
ue pͥstigu est p̾stigiatorem u̾bo fa¬
cere ¶ Sed iam sacis supa iceu
ttttxiunus. Secio uelim uuchi rende¬
as. Cesset qͣuis ardor fatiem tuani
uidendi quem laboriosissume ĩ quat¬
tiu saimiũ icum protrarei. diu cogito.
Ecce ille tras adent. ette tu postridie
moucbis. Excitat quardam curar
non mediectis cumulus. quem cuui
millo mortaliu insi tecum equo a¬
mino pactites. Quuestat affectus cer¬
ueudi pͥclarissmũ prẽm tuĩ. mag¬
uinies fces. honestissimas sorores ex¬
optatos aniuicoꝵ uultus. Quart de¬
mii eetiinaititũ retis menia uibis
et solles et ut ait uirgilus. tuscie
tybeniu et romana palatia cereie.
Credi non posset quantitm urben
illaum deẜtam ꝙͣius et uet̾is effigiẽ
rome spectare cupiam quã nũqm
indi. Segniciem ubi mesum si tam̃
seguicies et nõ necessitas fuite
cusso. ¶ Exultare michi uidetin
souera ad lucilm̃ sccibeus ex pp̃a ua¬
la scipionis affriccun nec modi cẽ
ducit uidisse locum ubi ille uir tan¬

Expanded text:
prestigii est, prestigiatorem verbo facere? 23 Sed iam satis superque iocum traximus. Serio velim michi respondeas. Cesset quamvis ardor faciem tuam videndi, quem laboriosissime in quartum annum iam protraxi, dum cogito ‘ecce ille cras aderit, ecce tu postridie movebis’; excidat quarundam curarum non mediocris cumulus, quem cum nullo mortalium nisi tecum equo animo partirer; quiescat affectus cernendi preclarissimum patrem tuum, magnanimos fratres, honestissimas sorores, exoptatos amicorum vultus; 24 quanti demum extimaturum reris menia Urbis et colles et, ut ait Virgilius, tuscum Tyberim et romana palatia cernere? Credi non posset quantum urbem illam, desertam quamvis et veteris effigiem Rome, spectare cupiam, quam nunquam vidi; ubi segnitiem meam, si tamen segnities et non necessitas fuit, incuso. 25 Exultare michi videtur Seneca ad Lucilium scribens ex ipsa villa Scipionis Africani, nec modicum ducit vidisse locum ubi ille vir tan
Abbreviated transcription (Latin):
ex hus coeuasutus uale ad fontem
sorgie.lł. Maias. ad endemi ur ald po¬
eticaui cenam ueiat
cenam expectatus ueĩes
meniorq non hic cupidia¬
tium for esse. poetitim fͣ
corunuu p̃sto est. Idq uõ nuena¬
lis aut flacci s quale a ungilio pa¬
storale describitur. mitia pora ci¬
stanee molles. et pressi copia lactia
cetera dutiora. Inelabor ati aa ti¬
eidimm panem. fortuitũ leporem aut
pegrinam gruẽtꝰ pq piaro et ral¬
lum fortassis apri iacidions ĩem¬
es. Cͥd multa. neq locoꝵ ne ueat
asꝑitas innota est tibi. Itaq nõ
pedidus tantum sed ut facere plau¬

Expanded text:
d fontem Sorgie, Kal. Maiis. 11 Ad eundem, ut ad poeticam cenam veniat. 1 Ad cenam expectatus venies, memorque non hic cupidinarium forum esse; poeticum tibi convivium presto est, idque non Iuvenalis aut Flacci, sed quale a Virgilio pastorale describitur: mitia poma, Castanee molles et pressi copia lactis. Cetera duriora: inelaboratum ac rigidum panem, fortuitum leporem aut peregrinam gruem — idque perraro — et callum fortassis apri rancidioris invenies. Quid multa? neque locorum nec victus asperitas ignota est tibi; itaque, non pedi
Abbreviated transcription (Latin):
pitum de columpna
IOn inor in te quod ĩ om̃¬
b stupeo. In me autem q̃¬
Itor et lugeo. publicu ei¬
malum est. que negligi sine pitu¬
lo potetant tertatim querimus. Qd̃
appriue curtindum erat publice
negligitur. exͣ fertilis ager. qm̃ do¬
mus compoĩtam. ꝙͣ obsequiosus ẜ¬
uus. qmͣ sollicitus procittator. qmͣi
splendida uestis. ꝙͣ intidus equus.

Expanded text:
pitum de Columna. 1 Non miror in te quod in omnibus stupeo, in me autem queror et lugeo. Publicum malum est: que negligi sine periculo poterant, certatim querimus; quod apprime curandum erat, publice negligitur. 2 Quam fertilis ager, quam domus composita, quam obsequiosus servus, quam solicitus procurator, quam splendida vestis, quam nitidus equu
Abbreviated transcription (Latin):
aal ⁊̃ bis egerem. Tmugquillior
anchi urofecto adolescentia tan¬
sisles t nnuq uillior suienta seq̃ret
Lre saltem oro ne fuixisse me fingas.
b stupeo. In me autem q̃¬
tor et lugeo. ꝓublicu em
malum est. que negligi siue picu¬
lo potetant certatim quenmus. Qd̾
apprine curtindun erat publice
negligitur. Qͣ fertilis ager. qũi do¬
mus compoĩtam ꝙͣ obsequiosus ẜ¬
uus. qmͣ sollicitus procutator. quͣi
splendida uestis. ꝙͣ intidus equus
qmͣ pulchra uror. qm̃ ur̃i corporis
ornata suꝑficies oñs curanius. &̃
pulch̾ et omatus añs ciurat nemo
Nemo non se ciatire spondet aut
spemt. sed qd̾ pͥmu esse debuent
differmus ad extrema. O ciues ciies
querenda pecuma pͥmu. untus ps

Expanded text:
bus egerem! tranquillior michi profecto adolescentia transiisset, tranquillior iuventa sequeretur. Hoc saltem oro, ne finxisse me fingas. bus stupeo, in me autem queror et lugeo. Publicum malum est: que negligi sine periculo poterant, certatim querimus; quod apprime curandum erat, publice negligitur. 2 Quam fertilis ager, quam domus composita, quam obsequiosus servus, quam solicitus procurator, quam splendida vestis, quam nitidus equus, quam pulcra uxor, quam nostri corporis ornata superficies, omnes curamus; quam pulcer et ornatus animus, curat nemo. Nemo non se curaturum spondet aut sperat; sed quod primum esse debuerat, differimus ad extrema. O cives, cives, querenda
Abbreviated transcription (Latin):
te meliora de postens augumũ. uti¬
uam id quidem sperare possemꝰ sed
ut res eunt in dies peiora comcio
ꝙuis iam peiora uir possim ne dumi
tunere s fingere. Certe sic unutur
eaꝵ cͥminũ ac furoꝵ uentum ẽ ut
pieredi ult̾ius sine publico pcipicio
in p̾apiti incium stetit. Eiitenur
pro uinbus ut seuꝑ aliquid acre¬
dat insame nec unqui a maiorib
tradite licencie finib contenti enmnꝰ
Iimꝙ̃ cõmittemus ut mentit᷑ꝰ uide¬
atur horacius ubi ait Etns ptiemu
peior auis tulit nos nequior es uioe

Expanded text:
uramur. Utinam id quidem sperare possemus; sed, ut res eunt, in dies peiora conicio; quamvis iam peiora vix possim nedum timere, sed fingere. Certe sic vivitur eoque criminum ac furorum ventum est, ut procedi ulterius sine publico precipitiin precipiti vitium stetit; enitemur tamen pro viribus, ut semper aliquid accedat insanie, nec unquam a maioribus tradite licentie finibus contenti erimus, nunquam committemus ut mentitus videatur Horatius, ubi ait: Etas parentum, pei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuidem s ꝑpetuu mumus. En me
alti parere uolusti. si alt̾ ꝓprie dĩ
talis et taiu uuamiiuis g̾mamis. i¬
cłri int unchi conscius sum. si culpni
simis iocis tuis offenderer. Solet
emr lors quantũlibet blanda cõ¬
ne ol entis ainguenti diagino ad bi¬
res uidn pripigisie undebare. dumad
uiag dolone ꝙͣ gaudio p̃pedim̃. Re
adeo saeus uẽ suni ut ad tam ge

Expanded text:
 tu me alteri parere voluisti, si alter proprie dicitur talis et tam unanimis germanus. Nichil hic michi conscius sum; si culpa esimis iocis tuis offenderer — solet enim leonis quantumlibet blanda consuave olentis unguenti dragmam adhibes ubi pupugisse videbare, dum me ad magis dolore quam gaudio prepedimur. Hoc adeo saxeus non sum, ut ad tam ge
Abbreviated transcription (Latin):
uendes fres bomestissinias sorores. ex¬
optates euncor uultus. Quanti de¬
opit tet inaiturũ teris menia uibis
et cosses et ue ait uirgilius. tuscu
ꝙ beniu et romana palacia cerũe.
Ctedi non posset quantian urbem
illam deẜtam ꝙͣuis es uetis effigiẽ
rome spectare cupiam quã nĩqm
uidi Segniciem ubi mieam si tam̃
ceguities et nõ necessitas fuit in¬
cessso Q Erultare michi uidetur
seuora ad lucilm sccibeus ex ip̃a uil¬
la scipionis affricam nec modicẽ
ducit iidisse lecuui ubi ille uir tan¬
tus exulauerat ubi negata prĩe

Expanded text:
animos fratres, honestissimas sorores, exoptatos amicorum vultus; 24 quanti demum extimaturum reris menia Urbis et colles et, ut ait Virgilius, tuscum Tyberim et romana palatia cernere? Credi non posset quantum urbem illam, desertam quamvis et veteris effigiem Rome, spectare cupiam, quam nunquam vidi; ubi segnitiem meam, si tamen segnities et non necessitas fuit, incuso. 25 Exultare michi videtur Seneca ad Lucilium scribens ex ipsa villa Scipionis Africani, nec modicum ducit vidisse locum ubi ille vir tantus exulaverat, ubi negata patrie
Abbreviated transcription (Latin):
mor alla sia milla sumlis fuit. Iu¬
ia futura est. Que cuntas regũ etiã
ab roste dicta est. de cinus populo scȯ¬
t legirs. inaigua est fortuna ppli
romami iuagnũ et tertibile nouiẽ
conis siue exemplo magnitudiue
atip incoitiparabilẽ mouarchiaui
uates saseq iiuc ego romanas ꝓ¬
sequo laudes. Maior res est ꝙͣ ut̾
hec cursim aatigi ut iutelliges uõ
ponpendere me regine urdis aspec¬
tum tui de qua ifinita perlegi. et
ipre uiulta iam sccipsi pluta forte
sccipturus nisi pͥmordia mea ẜa¬
pitata diẽs mortis abtumpat ⁊
Fuige me hiis nequaꝙ tangi qui

Expanded text:
m, illa cui nulla similis fuit, nulla futura est; que civitas regum etiam ab hoste dicta est; de cuius populo scriptum legimus: «Magna est fortuna populi Romani, magnum et terribile nomen»; cuius sine exemplo magnitudinem atque incomparabilem monarchiam vates? 27 Neque nunc ego romanas prosequor laudes: maior res est quam ut hec cursim attigi, ut intelligeres non parvipendere me regine urbis aspectum, de qua infinita perlegi et ipse multa iam scripsi, plura forte scripturus, nisi primordia mea precipitata dies mortis abrumpat. 28 Finge me his nequaquam tangi; quam
Abbreviated transcription (Latin):
enim talib plena ẽe solet adolosen¬
cia quaꝵ illi etati qualis quał ue¬
ma debetur. Seuectuti aũt que oñs
spes suas iam post t̾gum spectare
debet omĩs longa uite huius et an¬
ria expeciatio feda est. Tu itaq se¬
mor de te uideris. Ego nimor de me
loquar qui adolosencia iam eracta
etatem tucim ad huc longe si quid
hic longun est ante me iudeo Ce¬
terum quo ratius passionis hunis¬
modi molestias expior eo frequen¬
tius uet̾is mali reliquias incuso.
ecq certius intllĩgo uiru ꝑfectum
nec pñtib frangĩ nec fututis angi.
s utrumq tempꝰ equa fronte despi¬
cere et quicqͥ secura uł actulit uł
prounisit paripendere. ꝑñcia ta¬

Expanded text:
enim talibus plena esse solet adolescenenim talibus plena esse solet adolescentia, quarum illi etati qualisqualis venia debetur; senectuti autem, que omnes spes suas iam post tergum spectare debet, omnis longa vite huius et anxia expectatio feda est. 3 Tu itaque, senior, de te videris; ego, iunior, de me loquar, qui, adolescentia iam exacta, etatem tuam adhuc longe — siquid hic longum est — ante me video. Ceterum, quo rarius passionis huiusmodi molestias experior, eo frequentius veteris mali reliquias incuso, eoque certius intelligo virum provectum nec presentibus frangi nec futuris angi, sed utrunque tempus equa fronte despicere et quicquid secum vel attulit vel promisit, parvipendere. 4
Abbreviated transcription (Latin):
quem om̃io credibile non est ꝙ ocu¬
los nõ hũerit nec amicos huisse qui
uiiu̾se rei publice talis funit amicus.
Quid est ergo qd̃ tantopere lugeas
cibsentiaui qiͣ hec tͥ possit amicicia
subripere. cum nichil illa nec in hac
neq in cet̾is rebus tius insi quantũ
ni sibi ꝑmiseris possit. Memiento po¬
tius queso nou qmͣ longe sis corpore
ꝙͣuis quid lõgniquin uideri põt in
hac ꝑuncti unius breuitate. tiꝰ nos
boĩnes uix integram ꝑticulam inco¬
lunus. sed ẽẽ in ma potestate ut aĩo
et cogitacionibus pũs sis. Hoc igit᷑
uuo quo potes mõ uos nigit̾ aspite
lrar idẽtidem frequenti cõmercio te
ipsum nobis ostende. et uale. ad eũ¬
dem expectacoẽs auxias amputan¬
Ole das ut tranquille uiuat
stissimam moram trarisse
te uicie uelud indignando
italiam ꝑferret. Atqui in italia tũc
liam in aĩo hẽbais et pro utalia no¬
mam dicere uoluisti. Sencio iam
morbi huius origĩem. Expectacoĩb

Expanded text:
quem omnino credibile non est, quod ocuquem omnino credibile non est, quod oculos non habuerit, nec amicos habuisse qui niverse reipublice talis fuerit amicus. 10 Quid est ergo quod tantopere lugeas absentiam, quasi hec tibi possit amicitiam subripere, cum nichil illa neque in hac neque in ceteris rebus tuis, nisi quantum tu sibi permiseris, possit? Memento potius, queso, non quam longe sis corpore — quamvis, quid longinquum videri potest in hac puncti unius brevitate, cuius nos homines vix integram particulam incolimus? — sed esse in tua potestate, ut animo et cogitationibus presens sis. Hoc igitur uno quo potes modo, nos iugiter aspice; literarum identidem frequenti commercio te ipsum nobis ostende, et Vale. 7 Ad eundem, expectationes anxias amputandas ut tranquille vivatstissimam moram traxisse te Nicie velut indignando Italiam perferret. Atqui in Italia tunc liam in animo habebas, et pro Italia Romam dicere voluisti. 2 Sentio iam morbi huius originem: expectationibus
Abbreviated transcription (Latin):
chirem filii occursu alcicrem tẽsis
ad celum paliis et profusis lacci¬
mis dicere. datur ora tueri nate tua
et notas audire ac reddere uoces.⁊ iec
ego quidem adũsor dultissimam
esse pñciam amicoꝵ. Quis enim h
negaut insi nhũaiu̾s idem ac fer̾
Sed nec tu michi negabis absenci
los solos restringunus et a sede eius
restabit. ubi se auncoꝵ caritas oblec
cessarias seu uoluntarias sillecan
quis cotidiantis nature necessitates
sompnu fumem sitim estus algo¬
res lassitudiem. quis studioꝵ ciliaꝵ¬
q rerum occupaciones ĩniuueras
explicet. quib eciam in endẽ domo
ne dicam urbe degente nec uultus
aspicere nec semꝑ uoces audire per¬
mittim᷑. Ita eui brenissimi reꝑiet᷑
amicitia quã longissime inte non
equenam mõ. sed ut dixi supstitem
esse decuerat. Quis antem locus n
amicicia reliuq̃tur appio ceco. Cete¬
ros euimi in eadem condicione posi¬
tos taceo. Ille michi pͥmus occurrit.

Expanded text:
chisen, filii occursu alacrem, tensis chisen, filii occursu alacrem, tensis ad celum palmis et profusis lacrimis, dicere: datur ora tueri, Nate, tua, et notas audire ac reddere voces’. 7 Nec ego quidem adversor dulcissimam esse presentiam amicorum; quis enim hoc negaverit, nisi inhumanus idem ac ferus? Sed nec tu michi negabis absentialos solos restringimus et a sede eius,restabit, ubi se amicorum caritas oblectcessarias seu voluntarias sileam, quis quotidianas nature necessitates, somnum famem sitim estus algores lassitudinem, quis studiorum aliarumque rerum occupationes innumeras explicet, quibus etiam in eadem domo, ne dicam urbe, degentium nec vultus aspicere nec semper voces audire permittimur? 9 Ita evi brevissimi reperietur amicitia, quam longissime vite non equevam modo, sed, ut dixi, superstitem esse decuerat. Quis autem locus in amicitia relinquetur Appio Ceco? ceteros enim in eadem conditione positos taceo; ille michi primus occurrit,
Abbreviated transcription (Latin):
beamus. apud poetani scaiptum
est. lierent infiri pectore uultus u̾¬
baq. Et it̾ĩm. ad sentem ab sens
auditq uidetq. Etgo insanus et
obscenus amor hoc pot̾it: pus ac
sobrius non pot̾it ymo u̾o multo
amplius. eodem poeta dicente. ãte
leues ergo pascentur in ethere
cerin et freta destituent nudos in
lictore pisces. aute pertatis amboꝵ
funbus exul aut arrim partꝰ
bibet auit ginania thygtim. ꝙ la¬
lius ipẽ de amicissimo uiro loquens
unde quibus u̾bis utitur. u̾tutem
inquit illius uni amaui que ertinc¬
ta non est. Tu quare nõ dicis uictu¬
tem illius aut illorum amo que ab¬
sens aut longuiqua nou est. sedau¬
te oculos meos onini tempore u̾sat
et in bouore semꝑ erit apud me.
¶ At iccundissimũ est amicos pre¬
lentes habere. Intueri frontem atq
cculos uius eos uocib alloqui. et
colloquentiũ admotis aurib u̾ba ꝑ¬
cipere. Neq eum quando in hac re
poeticis testimoniis uti uacat siue
quadam aĩ dulcedĩe legius. an¬

Expanded text:
beamus? 4 Apud poetam scriptum est herent infixi pectore vultus Verbaque; et iterum absentem absens auditque videtque. Ergo insanus et obscenus amor hoc poterit, pius ac sobrius non poterit? Imo vero, multo amplius; eodem poeta dicente: Ante leves ergo pascentur in ethere cervi, litore pisces, Ante pererratis amborum finibus exul Aut Ararim Parthus bibet aut Germania Tigrin, – lius ipse de amicissimo viro loquens, vide quibus verbis utitur: «Virtutem» inquit, «illius viri amavi, que extincta non est». Tu quare non dicis: ‘Virtutem illius aut illorum amo, que absens aut longinqua non est, sed ante oculos meos omni tempore versatur et in honore semper erit apud me’? 6 ‘At iocondissisimum est amicos presentes habere, intueri frontem atque oculos, vivis eos vocibus alloqui et colloquentium admotis auribus verba percipere; neque enim — quando in hac re poeticis testimoniis uti vacat — sine quadam animi dulcedine legimus An
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuicia. Multos magnos uitos cala¬
mitas fecit. Multos declarauit. Nie¬
nimem ex diu̾so miseru fecit ad¬
u̾sitas Sed detexit nec latitare diu¬
cus pasa est: Quid palles quasi ma¬
gnum in te uis hẽat fortuna. Non
illa partes iudicis obtinet. s testis.
Qualis sis in tua potestate est Nõ
est in illius. quale de te testioniu
fecat. sed ut ferat tantum mentu
Non est que te ad ignanam cogati.
Est que gressus tuõs dinumeret pa¬
cientiam ex̾ceat. Suspiciat aut de¬
sꝑiciat pectoris tui robur. deiuide
ppło referat quicꝙͥ inuen̾ite Enge
amniũ. discute tenebras errorum
ppłatium. ⁊Ion pateant aures iue

Expanded text:
iniuria. Multos magnos viros calainiuria. Multos magnos viros calamitas fecit, multos declaravit; neminem ex diverso miserum fecit adversitas, sed detexit nec latitare diutius passa est. Quid palles, quasi magnum in te ius habeat fortuna? non illa partes iudicis obtinet, sed testis. Qualis sis in tua potestate est; non est in illius quale de te testimonium ferat, sed ut ferat tantum; mentiNon est que te ad ignaviam cogat; est que gressus tuos dinumeret, patientiam exerceat, suspiciat aut despiciat pectoris tui robur, deinde populo referat quicquid invenerit. Erige animum, discute tenebras errorum popularium, non pateant aures tue
Abbreviated transcription (Latin):
patria profugus sua secum se ferre
glĩatur. Sed nulgarit̾ intelligo tua
eciam que de fortune manib accepi¬
sti. Deteris exum prĩmoiui dñs piu¬
de locuplex exul excedis ac doun fu¬
eras tius. at nestio an eo forte loci¬
plecior ꝙ manentib diuicus sumptꝰ
est partior. ¶ Accedit ꝙ maior ps
hominu non prius se cadere posse
qmi tota ceciderit suspicatur. Tu uo
non cecidisti sed impulsus es. Integ̾
igitur ac rectus seutis iam ut arbi¬
tror mitare fortinam et ꝙ fragilibꝰ
fundamẽtis inheseris cum tibi ma¬
gnus indebatis intelligis. ⁊ lec dem¬
ceps dubitas eam que impulit pos
git exul diues et cautior uadis. ut
facille de duob grandib boms ma¬
lum uium et illud exiguũ ꝯsoleris.
Si quid tñ in uita bonum uisi uirtꝰ
aut malum aliquid iusi uirtutis
opossitum dici debet. ¶ Uade itaꝙ
securus. ⁊Ion te repetet patria. Nõ
tenehet casus. At u̾o qd̾ tantopere
defiles exilium et ꝑtinax illustrab̾

Expanded text:
patria, profugus sua secum se ferre patria, profugus sua secum se ferre gloriatur; sed vulgariter intelligo tua etiam que de fortune manibus accepisti. Veteris enim patrimonii dominus perinde locuples exul excedis ac domi fueras civis; ac nescio an eo forte locupletior quod manentibus divitiis, sumptus est parcior. 10 Accedit quod maior pars hominum non priuis se cadere posse quam tota ceciderit suspicatur; tu vero non cecidisti, sed impulsus es. Integer igitur ac rectus, sentis iam, ut arbitror, nutare fortunam; et quam fragilibus fundamentis inheseris, cum tibi magnus videbaris, intelligis; nec deinceps dubitas, eam que impulit, possngit, exul dives et cautior vadis, ut facile duobus grandibus bonis malum unum et illud exiguum consoleris, siquid tamen in vita bonum nisi virtus, aut malum aliquid nisi virtutis oppositum, dici debet. 12 Vade itaque securus; non te repetet patria, non revehet casus; at vero, quod tantopere defles exilium et pertinax illustrabit
Abbreviated transcription (Latin):
multa mͥ sumil contrahenda fu¬
erant. quib seu blandũ illud seu
uentosum malum mitigari posset
seu p̾stari solacium pauptati. Que
qmͣꝙͣ et mithi dictu facilia uideri.
et tibi auditu credibilia debuissent
nõ tamen facile uarioꝵ remedia
serabiles exitus inueniat. Qmͣ fu
stare possit ambicio. Qͣ magno aĩo
tolerabilis sit pauptas: non põt
a quoꝙͣ hoĩm breuit̾ dici In p̾senti
u̾o qñ nec amoris flãmam moꝵ
tuoꝵ grauitas nouit et si qͥd olim
tale sensisses. iaui etas extureit
ambicionis pret̾ea suspicionem ho¬
noꝵ ꝑ onem uitam fuga nõ re¬
cipit et pauptatẽ remisit pacrie
pietas. Magnus michi labor uberi¬
oris consolacionis exemitur.i
¶Patria tua nullo te alio affe¬
cit incomodo ꝙͣ ut eius careres am¬
plerib Omĩa tua aut tecum sũt
aut tibi ẜununt. Non illa solum
dico que nec ercipi poterant. Mag̾¬
tutes que siue uias ille sapieus ut
siune ut seueca ait. Stilbon incensa

Expanded text:
multa michi simul contrahenda fumulta michi simul contrahenda fuerant, quibus seu blandum illud seu ventosum malum mitigari posset seu prestari solatium paupertati. Que, quanquam et michi dictu facilia videri et tibi auditu credibilia debuissent, non tamen facile variorum remedia serabiles exitus inveniat, quam fuestare possit ambitio; quam magno animo tolerabilis sit paupertas, non potest a quoquam hominum breviter dici. In presenti vero, quando nec amoris flammam morum tuorum gravitas novit, et siquid olim tale sensisses, iam etas extinxit, ambitionis preterea suspicionem honorum per omnem vitam fuga non recipit, et paupertatem remisit patrie pietas, magnus michi labor uberioris consolationis eximitur. 9 Patria tua nullo te alio affecit incommodo, quam ut eius careres amplexibus. Omnia tua aut tecum sunt aut tibi serviunt; non illa solum dico que nec eripi poterant: magntutes, que sive Bias ille sapiens, ut sive, ut Seneca ait, Stilbon, incensa
Abbreviated transcription (Latin):
illue digitos niseram ubi forsan
expectas. Nichil contra opinionẽ
tuam bodie dicturus sum. Illud po¬
cius. Ne cum unius rei desperacõe
stdio torius uite tue tranquillitas
pereat entar. qn ita uis et renite¬
grande tibi sꝑei nulla michi spes
supsit. ¶ Finge itaq in exilio ui¬
uendum tibi. In erilio moriendũ¬
tibi. Habes credo quod petis ut me
fauente reditum in pacriam desꝑ¬
ate liceat tͥ liceat. Uex ut cunula¬
cius mos geratur egritudini tue
indulgebo tibi amplius. Non ut ĩ
boc tm̃ exilio. s toto diuisus ut or¬
be a tra moriare tua. tibi barbarai
tellus incumbat. plus ego qmͣ tu
ipse dolori tuo pinisi. tu lecius nicħ̃.
Ego eciam tustiora ꝓposui. Nec tñ
uideo quid in hac re tam miseru
sit ut uirum fortem coge̾ possit ad
laccunas. Certe si insain amoris
aut ambicionis facib ardere te cre¬
derem que procul a pacria cõflagra¬
ture uide̾ntur intensius. uel si eri¬
lii comes mopia seq̃retur cibenutẽ

Expanded text:
illuc digitos inferam, ubi forsan illuc digitos inferam, ubi forsan expectas. Nichil contra opinionem tuam hodie dicturus sum; illud potius, ne, cum unius rei desperatione stidio, totius vite tue tranquillitas pereat, enitar quando ita vis, ut redintegrande tibi spei nulla michi spes supersit. 6 Finge itaque in exilio vivendum tibi, in exilio moriendum; habes, credo, quod petis, ut me favente reditum in patriam desperare tibi liceat. Verum, ut cumulatius mos geratur egritudini tue, indulgebo tibi amplius: non ut in hoc tantum exilio, sed toto divisus ut orbe A terra moriare tua, tibi barbara tellus Incumbat. Plus ego quam tu ipse, dolori tuo permisi; tu letius nichil, ego etiam tristiora proposui. Nec tamen video quid in hac re tam miserum sit, ut virum fortem cogere possit ad lacrimas. 7 Certe, si aut insani amoris aut ambitionis facibus ardere te crederem, que procul a patria conflagrature viderentur intensius, vel si exilii comes inopia sequeretur abeuntem,
Abbreviated transcription (Latin):
nusli natorum patres ẽẽ mitiores
qmͣ ei quem semel male tractaue¬
tnt. Nullius amorem mag̾ mat¬
descere qmͣ ens qui erga bene m̾i¬
tam aucam se gessit aspertus:
an te mag̾ ext̾ruit edictum patrie
quo penis adhibitis cauetur ne de
renocandis exulib mentio ulla fi¬
at ad ppłin: Scre autem debes po¬
puloꝵ uoluntates. sicut ingressu
frementes et uarie sunt. sic ꝓgres¬
su faciles et instabiles fore. Sed ẽ
quedam ĩ aĩs mortaliuz quam et
tenuit indeo et u̾bis ꝯsequi neq̃o
miserabilis et funesta ꝑuersitas.
aures obstruentiuz cidu̾sus saluta¬
res consolatoꝵ uoces/ atqz omĩbus
modis id agenciu ut miseriores fi¬
aut ne ue aliquid qđ dolorẽ lnure
possit obrepat. quo nichil excogita
muenio ut desperacionez reditus
luptate suspicias ab illa ꝑte ma¬
circũlumuit uulius quoq tui oras
ambire et ne in totum añiz dolor
serpat conquisitis ꝓpere foiuentis
occutre. N ioli queso trepidare. Non

Expanded text:
nulli natorum patres esse mitiores nulli natorum patres esse mitiores quam ei quem semel male tractaverint, nullius amorem magis inardescere quam eius qui erga bene meritam amicam se gessit asperius? An te magis exterruit edictum patrie quo penis adhibitis, cavetur ne de revocandis exulibus mentio ulla fiat ad populum? scire autem debes populorum voluntates, sicut ingressu frementes et varie sunt, sic progressu faciles et instabiles fore. 4 Sed est quedam in animis mortalium, quam et tenuiter video et verbis consequi nequeo, miserabilis et funesta perversitas, aures obstruentium adversus salutares consolatorum voces atque omnibus modis id agentium ut miseriores fiant neve aliquid quod dolorem lenire possit, obrepat; quo nichil excogitarinvenio ut desperationem reditusluptate suscipias, ab illa parte macircumliniunt, vulneris quoque tui oras ambire et ne in totum animum dolor serpat, conquisitis propere fomentis occurrere? Noli, queso, trepidare; non
Abbreviated transcription (Latin):
tibi omuẽ spem
uideo. Quod ꝙͣ recte paci¬
aris epła superiore testatus su.
dolecunus illam tibi remedii i¬
chil contulisse. Nec satis scio utrũ
ĩ medico au in egrotante sit uitiũ.
Qui si ad salutem puenire cupit
credulum se consiliis et obsequẽ¬
tissimũ medicoꝵ legib p̾stare de¬
bet. Ego quidem in illa id agebã
ut dimissa patria spem seruares
cinus tanta ius est ut p̾sentes
molestias nõ senciat dumi sibi
letiora ꝓunttens uenturũ tempꝰ
cogitacione ꝯplectitur. Quid aũt
te sperare ꝓhibebat: patrie ue re¬
legantis asꝑitas. Quenam uero
seu quid prorsus est tibi p̾ter hoc
uiuini exilii uomen ablatum illatũ
ue quo doleas. an ad uec tibi claro¬
rum uirorum exempla defu̾ant.
s multa aute oculos posui ⁊ plura
pouerem uisi illa pussent. ex qui¬
br agnosceres spem bonam euen¬
tus hr̃e felicissimos. An u̾o tuum¬
sti patriam tuami sine fine senitu¬
nim ꝙ tantillum ex solita dulte¬
dine remusisset: Sed un ignorabas

Expanded text:
ibi omnem spem video; quod quam recte patiaris, epystola superiore testatus sum. Doleoque nil illam tibi remedii contulisse; nec satis scio utrum in medico an in egrotante sit vitium, qui si ad salutem pervenire cupit, credulum se consiliis et obsequentissimum medicorum legibus prestare debet. Ego quidem in illa id agebam ut dimissa patria, spem servares, cuius tanta vis est ut presentes molestias non sentiat, dum sibi letiora promittens, venturum tempus cogitatione complectitur. 2 Quid autem te sperare prohibebat? patrie ne relegantis asperitas? quenam vero? seu quid prorsus est tibi, preter hoc unum exilii nomen, ablatum illatum ve quo doleas? an ad hec tibi clarorum virorum exempla defuerant? sed multa ante oculos posui, et plura ponerem, nisi illa periissent, ex quibus agnosceres spem bonam eventus habere felicissimos. 3 An vero timuisti patriam tuam sine fine sevituram, quod tantillum ex solita dulcedine remisisset? sed an ignorabas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ postitatem michi conciliet assidue
meditantem. Oumes me cum adiuna¬
tione respitiunt cciosum intrepidu
et ĩeriem Contra. ego om̃s ad mirer pa¬
uidos sollicitos et armatos. Hec est hu¬
manor uarietas accionum. E li fer¬
sau int̾roger an biic mugrare maliu
non facile dix̾im. Et ire mucit ⁊ ma¬
uere delectat. ⁊id pͥmum ꝓmor sũ. nõ
ꝙ hic molesti quicqmͣ paciat. s romam
insurus domo moueram. Est aũt sedmu
naturam ut usq in finem uotoꝵ añis
non quiescat. Ex quo maxune colorẽ
rnchi uidetur habuisse opuno illa q̃
beatifica usione dei in qua cõliuuata
fellicitas homiĩs consistit defunctoru
aĩas tamdm carituras astruebat don̾
corpora resumpsissent. qd̾ naturaliter
non optare non possunt. ꝙͣuis illa sẽ¬
tencia multoꝵ samori uidicio uicta et
tum auctore suo da ueuiam quels qui
ualde eum sed nõ errores enis dileri¬
sti sepulta iam pridem sit uale. d en de
de sratu et cũs more lõgioris apo capes¬

Expanded text:
 posteritatem michi conciliet, assidue meditantem. Omnes me cum admiratione respiciunt, otiosum, intrepidum et inermem; contra, ego omnes admiror pavidos, solicitos et armatos. Hec est humanarum varietas actionum. 8 Quodsi forsan interroger an hinc migrare malim, non facile dixerim; et ire iuvat, et manere delectat. Ad primum pronior sum; non quod hic molesti quicquam patiar, sed Romam visurus domo moveram. Est autem secundum naturam, ut usque in finem votorum animus non quiescat. 9 Ex quo maxime colorem michi videtur habuisse opinio illa, que beatifica visione Dei, in qua consummata felicitas hominis consistit, defunctorum animas tandiu carituras astruebat, donec corpora resumpsissent, quod naturaliter non optare non possunt; quamvis illa sententia multorum saniori iudicio victa et cum auctore suo — da veniam, queso, qui valde eum, sed non errores eius dilexisti — sepulta iampridem sit. Vale. 13 Ad eundem, de statu et causis more longioris apud Capra
Abbreviated transcription (Latin):
idõ grãs agentem ꝙ te saltem per¬
multes labores euasisse uideo. ꝙ
uauicula tua ex eisdem piculis
ueuiẽs aut portum tenet. aut ple¬
no subit bostia uelo. Deiiceps expe¬
ditior casibus meis ꝯcturcam. ꝙ
et consequendi desid̾ium incessit.
et gemime solicitudinis diundia
parte liberatus sinui. uale. ad eũde¬

Expanded text:
deo gratias agentem, quod te saltem perdeo gratias agentem, quod te saltem permultos labores evasisse video, quod navicula tua, ex eisdem periculis veniens, Aut portum tenet aut pleno subit ostia velo. 7 Deinceps expeditior casibus meis occurram, quod et consequendi desiderium incessit et gemine solicitudinis dimidia parte liberatus sum. Vale. 6 Ad eunde
Abbreviated transcription (Latin):
non uoria corpora tardent. terre¬
inq hebetant artus moribũda q
membra. huic. metuunt. cupiunt¬
qz. dolent. gaudentqz. Neq auras
respicint clause tenebris et car¬
cere ceco. Sic eram igitur ad mirãs
ꝙ de te post digressum tuum cui¬
res meas uullus riunor ĩpulerat
dum ecce lict̾a tua michi oblata
est. agnoui signum. et iam securi¬
or legi. Ceterumi quia nũctius mi¬
rum in modum festinabat. et res
plurib u̾bis egere uidebatur reu¬
sionem distuli in diem alteꝵ. quã
iam hunic tripertitam fore ꝓuideo.
ꝙ tua quoq de reb uariis triplex
est querela. ¶ Unum qd̃ breut̾
dici poterat nõ fuit consiliuz dif¬
feite. me scilicet peccatoꝵ meorũ
nodis implicitum nõdum ĩportũ
potuisse confugere sed in eadem
tempestate qua me discedens reli¬
quisti iactatum fluctibus herere.
ne quicꝙͣ sepe retẽtautem uela fa¬
tere si quis meus uentus ab occidẽ¬
te consing̾et hoc tñ solo letum et

Expanded text:
non noxia corpora tardant Terrenon noxia corpora tardant Terrenique hebetant artus moribundaque membra; Hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque neque auras Respiciunt clause tenebris et carcere ceco. 5 Sic eram igitur admirans, quod de te, post digressum tuum, aures meas nullus rumor impulerat; dum ecce litera tua michi oblata est. Agnovi signum et iam securior legi. Ceterum, quia nuntius mirum in modum festinabat et res pluribus verbis egere videbatur, responsionem distuli in diem alterum. 6 Quam iam hinc tripartitam fore provideo, quod tua quoque de rebus variis triplex est querela. Unum, quod breviter dici poterat, non fuit consilium differre: me scilicet, peccatorum meorum nodis implicitum, nondum in portum potuisse confugere, sed in eadem tempestate, qua me discedens reliquisti iactatum, fluctibus herere; nequicquam sepe retentantem vela facere, siquis meus ventus ab occidente consurgeret; hoc tamen solo letum et
Abbreviated transcription (Latin):
ymagines que turbulente mitis
modis et infeste semel et iterum
aĩam dormientis ĩpleu̾ant. ⁊ on ꝙ
ignorarem sompniis teniere non
hũdam fidem. Sed sic est. ¶ Hoc it
ingcessus sum. Iter dico uite labeu¬
tis ad mortem. in quo et estuare o¬
portet et algere. et famem ⁊ sitim
quietem turbidam sentire. Deuiq
multa pati donec illa dies expecta¬
ta piis. formdata necentib morta¬
leui humc nos exuat amictum. et
ãos intentes ad supera de compe¬
dib tandem hunis taliginose sta¬
cioius etipiat. Interea fateor nec
longua est uia passiona insulti¬
bus. Quicquid de hiis aut sedandis
aut colleudis phylosophi disputẽt.
Quicquid in se clũ senciant ad huc
ualde sum obnorius. ¶ Hec michi
uascenti lex cum corpore data est.
ut ex eius cousortio multa paciar
alit̾ non passurus. Seccetorũ na¬
ture conscius poeta ubi aĩab hu¬
mains messe quẽdam igneum in¬
gorem et celestem dreit origniez
excipiendo subiuireit. quantum

Expanded text:
imagines, que, turbulente miris imagines, que, turbulente miris modis et infeste, semel et iterum animam dormientis impleverant. 2 Non quod ignorarem somniis temere non habendam fidem; sed sic est: hoc iter ingressus sum; iter, dico, vite huius labentis ad mortem, in quo et estuare oportet et algere, et famen et sitimquietem turbidam sentire, denique multa pati; donec illa dies, expectata piis, formidata nocentibus, mortalem hunc nos exuat amictum, et animos, nitentes ad supera, de compedibus tandem huius caliginose stationis erpiat. 3 Interea, fateor, nec longa est via, passionum insultibus, quicquid de his aut sedandis aut tollendis philosophi disputent, quicquid in se alii sentiant, adhuc valde sum obnoxius. Hec michi nascenti lex cum corpore data est, ut ex eius consortio multa patiar, aliter non passurus. 4 Secretorum nature conscius poeta, ubi animabus humanis inesse quendam “igneum vigorem et celestem” dixit “originem”, excipiendo subiunxit: quantum
Abbreviated transcription (Latin):
petum non feres modo. s repelles
et conterres. si cupias quodcũq ne¬
cesse est. si aĩo tuo psuaseris unitũ
adu̾sus asꝑa clipeum ẽẽ paciencie
et illam salub̾rimam cleantis uo¬
cem in latinũ ab seueca translatã
in tiumi pectus alte demiseris. du¬
cunt uolentem fata. nolentem tra¬
hunt uale. ⁊id iohẽm de columpua Re¬
ligiosũ uirum multa pati ammos
ex societate corporis.
x itmere medio redeuntem
epłam tuam aindissime
suscepi. Optadam eñ solito
eciam ardencius statum tuũ ꝓsper
audire. ꝙ amoris comites zelus et
ninor ꝑ absentiam crescunti auge¬
bar autem et tubatum erat cor me
uui. qm̃ et turbatum te discessisse
noueram. et hos qui turbaciomi tue
mat̾iam p̾buerant uefarii uoti cõ¬
potes uidebam sub oculis meis ue¬
lut tumphalit̾ obuersari. ꝙ et te
in exilium pepulissent et me pũ¬
tia oris tui conictuq sobrio ac de¬
lectabili spoliassent. Terruerant
quoq me isa mea et sompinoꝵ

Expanded text:
petum non feres modo, sed repelles petum non feres modo, sed repelles et conteres, si cupias quodcunque necesse est, si animo tuo persuaseris unicum adversus aspera clipeum esse patientie, et illam saluberrimam Cleantis vocem, in latinum ab Anneo Seneca translatam, in tuum pectus alte demiseris: «Ducunt volentem fata, nolentem trahunt». Vale. 5 Ad Iohannem de Columna religiosum virum, multa pati animos ex sotietate corporis. 1 Ex itinere medio redeuntem epystolam tuam avidissime suscepi; optabam enim, solito etiam ardentius, statum tuum prosperum audire; quod, amoris comites, zelus et timor per absentiam crescunt. Angebar autem et turbatum erat cor meum, quoniam et turbatum te discessisse noveram, et hos, qui turbationi tue materiam prebuerant, nefarii voti compotes, videbam sub oculis meis velut triumphaliter observari, quod et te in exilium pepulissent et me presentia oris tui convictuque sobrio ac delectabili spoliassent. Terruerant quoque me visa mea et somniorum