comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multos ex priscis illis qu a sius dti suit non fuissa
felices kmuneian cm̃ plines possunt ques sua
etao folicessimos Iudicamii. Ueium qni quiemn e
estus diei est et otiũ̃ super est: discutiamius paulũ
Nicolae siliber . Et n colloquendi causa utra sit
ueuor ac probabilior siua di principes infelices
et corum uitam nuseram putas Ego contra felices
loquitun q̃ no modo nñ uiro doctessumo liper diceie
cos esse felires quos ne homnes quide quͣq audear
appellare i gnanos impertos Iudectos Impo¬
remes duaros superbes Iacmeo Trudeles libe¬
diuoses a dulaloꝵ et stultine seruos qui ambi¬
tione nestio qua effitnata cauꝙͣ ad pestemꝰ
mortalum̃ nate belles seemper indulgeut paro
acqz otn hostes noulicnit i talie uĩo tempo¬
ribus ab armis quiescere ꝑꝑ nõuullort priucipũ
aliena rapreudi cupiditarem mitto alia uicia
in quibus quantum libei per me uersentur dimodo

Expanded text:
fuisse felices? Enumerari enim plures possunt, quos sua etas felicissimos iudicavit. Verum, quandoquidem et estus diei est et otium superest, discutiamus paulum, Nicolae, si libet, et id colloquendi causa, utra sit verior ac probabilior sententia. Tu principes infelices et eorum vitam miseram putas, ego contra felices loquitur. Quomodo enim viro doctissimo licet dicere, eos esse felices, quos ne homines quidem quandoque audeat appellare, ignavos, imperitos, indoctos, impotentes, avaros, superbos, iracundos, crudeles, libidinosos, adulatorum et stultitie servos, qui ambitione nescio qua effrenata, tanquam ad pestem mortalium nati, bellis semper indulgent, pacis atque otii hostes? Non licuit Italie nostris temporibus ab armis quiescere propter nonnullorum principum aliena rapiendi cupiditatem. Mitto alia vitia, in quibus quantumlibet per
Abbreviated transcription (Latin):
egregia celero prestamius. Camem id scie uidtu
quod alios fugiat tum mapnue egnũ ad landis
cupiditate itaq singulis in rebus insita nobis es
preeminentie apperino et cupiditas Imperandi Que
nã aute nobis ins auy oi culpa et repiehensidit
uacant neq guammala appellari decei. Cibi tui
it poris. ututreoꝵq appetitus c t na᷑ prodeat nullo
m̃o ẽ uinosus ꝯei queadinodũ horb usns non
neccessanus si ad uoluptãtẽ iescratiu non caret
ir mune ita si quis principatu abutatur qulabit¬
ab oidine ioins̾ datui uitio Nullum igrlur ciime millu
delictum astuibendum est principatui Cnu sit ens appetio
a na N eq enam ullam infelicitas tributuda. sed herpo¬
sins qmi per abustum iem optina ad uicia ictorqutatu

Expanded text:
egregia ceteris prestamus. Cum enim id scire videmur egregia ceteris prestamus. Cum enim id scire videmur quod alios fugiat, tum maxime erigimur ad laudis cupiditatem. Itaque singulis in rebus insita nobis est preeminentie appetitio et cupiditas imperandi. Que autem natura nobis insunt, omni culpa et reprehensione vacant neque etiam mala appellari decet. 36 Cibi enim ac potus venereorumque appetitus, cum e natura prodeat, nullo modo est vitiosus. Sed, quemadmodum horum usus non necessarius, si ad voluptatem referatur, non caret crimine, ita, si quis principatu abutatur, quanab ordine rationis, datur vitio. Nullum igitur crimen, nullum delictum ascribendum est principatui, cum sit eius appetitio a natura, neque etiam ulla infelicitas tribuenda, sed iis potius qui per abusum rem
Abbreviated transcription (Latin):
abundare. Iderq ei esse infelires nore est at uero
ceteror qui recto instoq / udino pro cõi unlitalo regrat
longe alia ui esse condito Qui cum su legumi. ac
Iustinie miiistri nec priuato sed publico cõ mrdo dau
operam Cum pace colant Cupiditanbus statuant
modum unos doctos anitm. Cum quasi parcies eoꝵꝵ
quibus presũt appellori mereantur Quid ab his¬
abest ꝙ et dici enesse felices queant Nam qd ar¬
bitieus nauria matum esse prinapatum. une ne lou¬
quis q̃ rauo siuadeat a uero seducans. Nania insitum
nobis principandi appelitum CAccio nr̃ tiadit i ãms
uene a natiria insuturus subesse uolit et cupiat
preesse. Iudidi eñ nobis siue dens. sine pares na
desiderm iandis et le glorie qua mapima conseꝙ m
pirstannia Et nuperiis ꝗbus ciumentia quedam
gestire am nr̃m ac letari cum ieliquis enambo¬
nui aĩn certame aucellat Et tñi extolliu᷑ głia
quadam si prudencia consilio doctrina nel aite

Expanded text:
abundare; ideoque et esse infelices necesse est. At vero abundare; ideoque et esse infelices necesse est. At vero ceterorum, qui recto iustoque iudicio pro communi utilitate regnant, longe alia videtur esse conditio, qui, cum sint legum ac iustitie ministri, nec privato, sed publico commodo dent operam, cum pacem colant, cupiditatibus statuant modum, viros doctos ament, cum quasi parentes eorum quibus presunt appellari mereanturm quod arbitraris natura malum esse principatum, vide ne longius quam ratio suadeat a vero seducaris. Natura insitum nobis principandi appetitum Cicero noster tradit, ut animus bene a natura institutus et subesse nolit et cupiat preesse. Indidit enim nobis sive deus sive parens natura desiderium laudis et glorie, quam maximam consequimur prestantia et imperiis, quibus eminentia quedam gestire animum nostrum ac letari cum reliquos etiam bonarum artium certamine antecellit: et enim extollimur gloria quadam, si prudentia, consilio, doctrina vel arte
Abbreviated transcription (Latin):
appe : at in daudo benosirio ratio personaꝵ ertempons
couster opoiter Illi aur̃e ut płure tu tubimnt non
egcius sed impibus et indigius: Daut tamo qd
itucre non pñt dignitates preturas magisciatus
peccimiis ueio que seruari possut se multo itmissio¬
res mensa cnea argentea q erreteri apparatus nichi
afferum subsidii quo suuꝰ felires Non tm̃ egritu¬
diues ai lenany sed piestan cunosions plus ea
aspintunes deloctam ꝙ possidentes. hoc ueresẜnut
ausim dicere In quo et multe sapientes cõntinum.
nullum esse exsensibus corpons in quo non ap̃uanis
priucpes uoluptate superentir q̃ naie longinqua
cur abhis uire feliatas quos et uulla uera : ac solida
sequetur uoluptas Et multi uirciuistant mentis
crucatus Tum¬
Txranuor inqt non regũ
aut imptiatoꝵ uita his crureiabitm que uixist mͣalis
Qm et iussins affiriuat Tyrannos semper uiciis

Expanded text:
appellatur. At in dando beneficio ratio personarum et temporis appellatur. At in dando beneficio ratio personarum et temporis constet oportet. Illi autem, ut plurimum, tribuunt non egenis, sed turpibus et indignis; dant tamen quod tenere non possunt, dignitates, preturas, magistratus. In pecuniis vero, que servari possunt, sunt multo remissiores. Mensa aurea argenteaque et ceteri apparatus nihil afferunt subsidii quo simus felices. Non enim egritudines animi levant, sed prestant curiosiorem: plus ea aspicientes delectant quam possidentes. Hoc verissime ausim dicere, in quo et multi sapientes conveniunt, nullum esse ex corporis sensibus in quo non a privatis principes voluptate exuperentur. Quare longinqua erit ab his vite felicitas, quos et nulla vera ac solida sequitur voluptas et multi circumstant mentis cruciatusTyrannorum» inquit «non regum aut imperatorum vita iis cruciabitur que dixisti malis, quoniam et lustinus affirmat tyrannos semper vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
tamuenta instruẽta ꝙ esse uidentu. Uerum opiba
acq ducis non magt utntu principes ꝙ prinati
neqͣs magis ꝙͣ ꝙͣtum homi fiar satis uictum habent
prenosioiem et cultores uestes sed uenena in hiis formi¬
dantur et amicorum insidio suspitiose sum epule acqr
potus Raroq sapiriut sum nꝑte curis tum corimo
usu neglecte Nam uoluptates quo magis asfluũt
ex ex cõpia et sonetate suit iulnamorẽs P̃ieterea
non idem qui reliquis gustus Neq appetitus Q si
qu esunens aibum capit non simiẽ uane cegita¬
nones percipore aboꝵ suantato Ueuena multis suss¬
nomubus ⁊̃ plicantiu. Multi em̃ hoc uelun laq̃s
capti peritrunt lictuna nichil felicitatis nuportar
Nam sans ueteri prouerbio ea ficii solere homies
deccuores Benesinoꝵ facultas est nobis optanda
sed pluna paro hom ea ad malesiria conuertut
Non est dig nũ beneficii nomir quicquid primipes
donami ⁊ sfusio aliqũ e nconsulta largino benesitur

Expanded text:
. Verum opibus ac divitiis non magis utuntur principes quam privati, neque magis quam quantum homini fiat satis. Victum habent pretiosiorem et cultiores vestes, sed venena in his formidantur et amicorum insidie. Suspitiose sunt epule atque potus raroque sapiunt, tum mixte curis, tum continuo usu neglecte. Nam voluptates, quo magis affluunt, eo ex copia et satietate fiunt insuaviores: preterea non idem qui reliquis gustus neque appetitus. Quod si quando esuriens cibum capit, non sinunt varie cogitationes percipere ciborum suavitatem. Venerea multis suspicionibus implicantur: multi enim, hoc veluti laqueo capti, perierunt. Licentia nihil felicitatis importat: nam scitis, veteri proverbio, ea fieri solere homines deteriores. 33 Beneficiorum facultas est nobis optanda, sed plurima pars hominum eam ad maleficia convertunt. Non est dignum beneficii nomine quicquid principes donant. Effusio aliquando et inconsulta largitio beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
ler nut lebertaterq sus qua natierant seruituti subii¬
cientes unu aliqut̃ plusꝙͣ unis posse maluerunt Qms
regim qͥd pmũ imperii nomen in ierus fuit sc̃mm est
hĩtum apaũ pisces illos dum sua miq placebam no¬
men quidem unte laborisq et officii pleuũ. Sed sicut
oia mala exempla abris inutiis orta sunt ut
Cuspus ait sic in imperiis nomẽ regio Im̃ mansit/
Rex funditus periit ad Tyranudemq de fluxit / Itaq
cum principatus possessio si ueteribus histonis se rõm
credimꝰ possassores improbos efficere sulear Et principatũ
quoq malauu rem esse putandu est Nour
bones sua etas existiauit int barbaros missos faciamius
dĩm angustum Uespasianũ Titum Autorĩ pñr
ii. Aut dimulm. Alexandrũ. Sener. Traianũ uptio¬

Expanded text:
lerunt libertatemque sub qua nati erant servituti subicientes unum aliquem plusquam omnes posse maluerunt. Quamvis regum, quod primum imperii nomen in terris fuit, sanctum est habitum apud priscos illos, dum sua cuique placebant, nomen quidem mite laborisque et officii plenum: sed, sicut omnia mala exempla a bonis initiis orta sunt, ut Crispus ait, sic in imperiis nomen regis tantum mansit, res funditus periit ad tyrannidemque defluxit. Itaque, cum principatus possessio, si veteribus historiis, si rationi credimus, possessores improbos efficere soleat, et principatum quoque malam rem esse putandum est». 39bonos sua etas existimavit? Ut barbaros missos faciamus, divum Augustum, Vespasianum, Titum, Antoninum Pium, M. Aurelium, Alexandrum Severum, Traianum, opti
Abbreviated transcription (Latin):
ego in lus inꝙͣ itis ad primũ aduerto qd pontifias
eͥsse ipoiteat officiũ aut mimurgeas laudebeis tri¬
biitus quibus uacare non dent de felictate ucio
ip̃is mer ⁊x isno esso nedendum si tm̃ has̾ suas
rogitanones ese affirmau hns aute eorum fidcm
prestandã esse ip̃i sius logibus saugerut Ron
ego sum adio anogane ut corum deciens existimti
est nuio mõ fucm a biogandam. Itaq pti nit fele¬
cssum appelltaliu ruebit Cum ego illos beati
det qui inquit Nuper legi leuge seris indicassit
pornfite didrianũ uirũ prue tute̾ ex uite sant¬
fita ie prestantẽ s olirum emi diceie fiequente

Expanded text:
 inquam «meis id primum adverto, quod pontificis esse oporteat officium aut munus, eas laudes eis tribuens quibus vacare non debent. De felicitate vero ipsismet existimo esse credendum. Si enim has suas cogitationes esse affirmant, litteris autem eorumpsi suis legibus sanxerunt, non sum ego adeo arrogans, ut eorum decretis existimem esse ullo modo fidem abrogandam. Itaque per me felicissimi appellentur licebit, cum ego illos beatos24 Tum Cosmus «Atqui» inquit «nuper legi longe secus iudicasse pontificem Hadrianum, virum prudentem et vite sanctitate prestantem. Solitum
Abbreviated transcription (Latin):
ualelums hac damue probegere oppiessos aflictos
tabuere uituti prodesse ꝙͣ plurunis Quare nequaꝙ
amplius dipeus aut malum pat᷑a esse prercipatum cã
tantu ad sir beue agtudi farultas aut infelirtatis cam¬
uisi malis prebero. Tum
lyrannos appellis nẽsrio hoc certo scimꝰ nõ nullos

Expanded text:
Hac datur protegere oppressos, afflictos tribuere virtuti, prodesse quam plurimis. Quare nequaquam amplius dixeris aut malum natura esse principatum, cum tanta assit beneagendi facultas, aut infelicitatis canisi malis prebere». 37 Tum yrannos appelles, nescio. Hoc certo scimus, nonnullos
Abbreviated transcription (Latin):
abus mentẽ appliceut qui possunt tam sau̾ctis
de diti cogitaliorubus non esse felius snut preterta
diminaꝵ ieꝵ anestiles queꝵ cultu nenmxi du¬
bĩ est felitatẽ hoĩbus clargiri. Idem et nõ hugt

Expanded text:
stibus mentem applicent, qui possunt, tam sanctis stibus mentem applicent, qui possunt, tam sanctis dediti cogitationibus, non esse felices? Sunt preterea divinarum rerum antistites, quarum cultu nemini dubium est felicitatem hominibus elargiri. Id
Abbreviated transcription (Latin):
inquit non dmn Iurgio hec s
rasione desserenda suut. Istio quiepe uiris nolla
felicitano pariem ascube̾ posse conredo sed non
ea in onrbus esse uã entur maletñ nobestu
agereutur si cam dina condino dñm principau
eluetat quaie auche iece cousideiant Relues pr̾ir¬
epes esse uidentur quebus absunt omia que sut̾
homibus maxime exoptanda. Queq soleut efficere
beatam uitam Nam possideut opes diitias diquitates
imperia Est sidina in cio iels lietucia. sid̾iua bene¬
siciorum facultas sũ ma liberalitatis occasio. Ad sum
si quid ad rem pertinet sed approbat ⁊ picurus diueise
coiperio et ai uoluptates. amea acq aigentea mosa
Uari acq magiifiai apparatus. ⁊udorum et cantꝰ
plura geuera ad auriu ãĩq iocunditatem exquisita
uoluptas iusti preterea sapiemes Iemperati bouiessit
mare felicitale priuates Cu Tin se houesti et
oplunaꝵ reit cua occupatõs Tum saliri cõi. Enm¬
selnatons une sungantur in ttiro. Rebusa cele¬

Expanded text:
inquit «Non enim iurgio hec, sed ratione disserenda sunt. Istis quippe vitiis nullam felicitatis partem ascribi posse concedo, sed non ea in omnibus esse videntur. Male enim nobiscum ageretur, si tam dura conditio omnium principum eat. Quare mihi recte consideranti felices principes esse videntur, quibus adsunt omnia que sunt hominibus maxime exoptanda queque solent efficere beatam vitam. Nam possident opes, divitias, dignitates, imperia, est summa in eis rerum licentia, summa beneficiorum facultas, summa liberalitatis occasio. Adsunt - si quid ad rem pertinet, sed approbat Epicurus - diverse corporis atque animi voluptates, aurea atque argentea mensa, varii magnificique apparatus, ludorum et cantus plura genera ad aurium animique iocunditatem exquisita.voluptas. Iusti preterea, sapientes, temperati, boni essemare felicitate privatos. Cum enim se honesti et optimarum rerum cura occupatos, cum salutis commsalvatoris vice fungantur in terris rebusque cele
Abbreviated transcription (Latin):
ticit potunrs ꝙͣ liueralitatis landem cõmeruerunt. In¬
consulta em̃ largilio et pecumaꝵ Iemerana cõsinux¬
no uituperanda est inliberalitate quidem loni/ ⁊prio
persone rano ħelui. A deat regem uir doctus et
sapitus munus peteus cottuinitui aedtat falimo
indirulus aut histrio uescibus donabitur acq auro¬
Non honestis uius aut egtius tubuunt S procaribus
Nuphobis un porsiis Itaq dum liberalitatis nortu
asequ uolunt ⁊ iinciarie effusionis culpam prolabunt᷑

Expanded text:
 liberalitatis laudem meruerunt. Inconsulta enim elargitio et pecuniarum temeraria effusio vituperanda est. In liberalitate quidem loci, temporis persone ratio habetur. Adeat regem vir doctus et sapiens, munus petens: contemnetur; adeat fatuus, ridiculus aut histrio: vestibus donabitur atquNon honestis viris aut egenis tribuunt, sed procacibus, improbis, importunis. Itaque, dum liberalitatis nomen assequi volu
Abbreviated transcription (Latin):
sortune mulgencia ueiit felicitas ncq ut alii sed
ipimer a sua felicitate existuuẽt oporteꝵ ex per¬
damus illum ip̃m diugustum quẽ in ais felicissium̃
ouia scula relebianm Et qua uipeñt selictale consi¬
ucieinus. Prima illius etas ine mili bello diutires
uersata nulli peꝑtit ciidelitati Certe trm uirũ ultius
pro stribeudis mnubus modum statui passus est Nou¬
nulles er̃a pro scubendos nõiatim curauit ad eorum
ex prtandas domos/ onee sublats his qui rempub saluã
uelltut Qmq suis cpiditatibus obstabant. Cum diuto¬
mo in lopidõ libectatẽ eripanꝵ Ciuitati Non refero patris
prodilione a qua armatus imperio que preler etatem
uereis opera porus er amia et imperm̃ in patris
peruirtm ac uisceia conuerta. Tum sotiort altero seuata
auctonitate abiu signibus imperii deiecto irerfegtor
aliero per cuulẽ sanguinẽ oppiesso solus rerꝑ pottus

Expanded text:
a fortune indulgentia venit felicitas, neque ut alii, sed a fortune indulgentia venit felicitas, neque ut alii, sed ipsimet de sua felicitate existiment oportet. Expendamus illum ipsum Augustum, quem, ut ais, felicissimum omnia secula celebrarunt, et qua vixerit felicitate consideremus. Prima illius etas, in civili bello diutius versata, nulli pepercit crudelitati. Certe triumvirum ultimus proscribendis civibus modum statui passus est. Nonnullos etiam proscribendos nominatim curavit ad eorum expilandas domos, donec, sublatis iis qui rem publicam salvam vellent quique suis cupiditatibus obstabant, cum Antonio et Lepido libertatem eripuit civitati. Non refero patrie proditionem, a qua armatus imperioque preter etatem Ciceronis opera potitus, et arma et imperium in patrie perniciem ac viscera convertit. Tum sociorum altero senatus auctoritate ab insignibus imperii deiecto interfectoque altero per civilem sanguinem oppresso, solus rerum potitus
Abbreviated transcription (Latin):
põt angusti quidẽ felicitatẽ uns historie om̃s anuali
decantaut. pare ptr uniũsum uibem Ieria manqr
parta duare hiuc saltem feliritato tubuas ncͣce est
ne uidearis in oibus uelle esse contentiosus Tu miche
manditam semlis acqr inuisam. A uniqna mounmẽta
pancos istus modi prinpes receus tuy per multos
uero illos querum flaginia ac scelera płes moitaley
in regna cẽquassarũt. Ueru nchil affert momenti
extiterunt io ita per iaro contigit ut portenti loco hu
possit Nam sepis Moustra hõiu terra ꝙͣ bonosi prim¬
npes produxit Aatus est nuper infanõ bomio capite
alior utio gacti. Iic mancus mauu oritur Allor
digens multiplicalis que dimia longr̃ a naͣ h̃omr
distant  Eodem pacto ami principatus na᷑ sit malus
Inuenti in leugo Interuallo sunt aliqui. qui paulum
desisterent ab alius na᷑ in Iuutus. d moustus ac
poritutis ⁊ ariores. Neq uero hos ĩpos felices fuisse
Iudico sed uamios felicitate. Non eñ extriseius aut

Expanded text:
felicitatem omnes historici, omnes annales decantant, pace per universum orbem terra marique parta: quare huic saltem felicitatem tribuas necesse est, ne videaris in omnibus velle esse contentiosus». 40 «Tu inauditam seculis atque invisam. Antiqua monumenta paucos istius modi principes recensent, permultos vero illos, quorum flagitia ac scelera plures mortales et regna conquassarunt. Verum nihil affert momenti, extiterint, id ita perraro contingit, ut portenti loco haberi possit. Nam sepius monstra hominum terra quam bonos principes produxit. Natus est nuper infans bovis capite, alter vero cati, hic mancus manu oritur, alter digitis multiplicatis. Que omnia longe a natura hominum distant. Eodem pacto, cum principatus natura sit malus, inventi tamen longo intervallo sunt aliqui, qui paulo disciscerent ab illius nature institutis, sed monstris ac portentis rariores. 41 Neque vero hos ipsos felices fuisse iudico, sed vacuos felicitate. Non enim extrinsecus aut
Abbreviated transcription (Latin):
dues coruq fucata nõĩa cotenno aquibus ad
ostentagione e mis pansẜuna ad uera laudem e
gloriam siuut. Nulla tni uel parum admodu Iris
bouarum artum cuia est Nulla doetrine. nulla sa¬
pitulum̃ ac doctoꝵ unoꝵ nulla uialutꝭ snuulatia
In quibusdam quedam signa uirtutis appareut nulla
impressa uestigia duscepit hic me in intus olim dili¬
guter ꝯtutiam et laborem ptragrande alomamt
librori perqmiiendoꝵ gr̃a qui i ergasculis a pud iles
⁊ecluse deiintuli in Renebus et cantre cero: Qua
in re multum prosut lapinis cins industua. Iam
octo Ciccĩois urones. Integium ♡ unetilianũ Columel¬
lam qui qute detracat at de foruus apud nos erãt

Expanded text:
dominos eorumque fucata nomina contemno, a quibus ad dominos eorumque fucata nomina contemno, a quibus ad ostentationem omnia, paucissima ad veram laudem et gloriam fiunt. Nulla enim vel parva admodum his bonarum artium cura est, nulla doctrine, nulla sapientum ac doctorum virorum, nulla virtutis. Simulata in quibusdam quedam signa virtutis apparent, nulla impressa vestigia. 14 Suscepit hic - me intuens - olim diligentiam et laborem peragrande Alamanie librorum perquirendorum gratia, qui in ergastulis apud illos reclusi detinentur in tenebris et carcere ceco, qua in re multum profuit Latinis Musis eius industria. Nam octo Ciceronis orationes, integrum Quintilianum, Columellam, q
Abbreviated transcription (Latin):
ue õmithantur inquit hii de
quibus aliquid addubiton põt de pontisirbus alle
concedas Nicolar opoiter ut uere dici possant felues
Cum em̃ sauotissum ac beaussum appellentur No¬
mo antẽ non solum beatissima f no beatus quidem
possit esse non feli. Con sentantũ uĩ pontisics unis
qui beati felix es uita ⁊ cẽ selices appellari posse. Illud
q michi couredes opinor ilos qui domestin eerin uo¬
cantii esse hm̃ioi felicitatio perticiper fieri tm̃ nequit
hec q̃ mõ sauctitatꝭ ac beatitudius nomia retliste
er pleraq alia que adulautiũ tuiba impontifires
er reliquos excelsos uiros congessit ad aucupanda
principu btinuolentia auhis conficta acq ad inueta
sunt. Quibus ea ais questi est qui pẽr adula¬
noue opiina regum consilature applande̾ illis ex
gratisecan q̃ruut. adeoq hec moleuit abusio ut
non his uerbor prestigiis uti impe ac nefas putet᷑i
ded ego hos ures sine pontifices siue quosins alios

Expanded text:
Ut omittantur» inquit «ii de quibus aliquid addubitari potest, de pontificibus saltem concedas, Nicolae, oportet, ut vere dici possint felices. Cum enim sanctissimi et beatissimi appellentur, nemo autem non solum beatissimus, sed ne beatus quidem possit esse non felix, consentaneum videtur pontifices omnes, quoniam beati felix est vita, recte felices appellari posse. Illud quoque michi concedes, opinor, illos qui domestici eorum vocantur esse huiusmodi felicitatis participes. Fieri enim nequit hec que modo sanctitatis ac beatitudinis nomina retulisti et pleraque alia, que adulantium turba in pontifices et reliquos excelsos viros congessit ad aucupandam principum benivolentiam, ab his conficta atque adinventa sunt quibus ea ars questui est, qui per adulationem, optimam regum conciliatricem, applaudere illis et gratificari querunt. Adeoque hec inolevit abusio, ut non his verborum prestigiis uti turpe ac nefas putetur. 13 Sed ego hos nostros sive pontifices sive quosvis alios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ u my fortime obregantur boins. Nain mali millo
modo selires erunt ia uouuis uero propter iert. quas
sustmet pondus Mains eñ athalante omus fertun
propter infunitas mas molessas aupietates labores
quibus cruciantir. uĩo felctas abest. at mulu
felices epistimantur obumbrat emi ampla fortuua
mulrort uulucia et acatuces. Nos autẽ non estiã¬
tionẽ unlgi sed uentatẽ querinꝰ que planc dictitat
nullam selintati cum principibus esse sotietatem.
Aimis quidẽ marcto Nicolar¬

Expanded text:
ortune obtegantur bonis. Nam mali nullo modo felices erunt, a bonis vero, propter rerum quas sustinent pondus - maius enim Athlante onus ferunt - propter infinitas curas, molestias, anxietates, labores quibus cruciantur, omnis felicitas abest. At multi felices existimantur: obumbrat enim ampia fortuna multorum vulnera et cicatrices. Nos autem non existimationem vulgi, sed veritatem querimus, que piane dictitat nullam felicitati cum principibus esse societatem». 19 «Nimis quidem in arcto, Nicola
Abbreviated transcription (Latin):
lucianũ diuine qd nuꝙͣ se ad honesies uiros conserat
non sua id cupa ficii sed ut bonorum iautate ⁊e¬
sponder. Nain crm cecenagentar neqz selectione
aliqua un possiut usunert ut sepuis in malos qui
undiq circun flunt incidaut ꝙͣ in boues. querui
pancitas ⁊aro obmos elidit. Alio nem in loco nun¬
landandi uituptiandiq aitem eque colere se dicar al¬
termo iam desucludine oblilum In aliera se admodum
excercitatiu uino hõum descubit Nichil igilui uae¬
uitati siultitieq preprins esse ur quam laudare
quempiam derims probitale et uirlute non Rbi
exactissune coustet qua mopione multorꝭ nequi¬

Expanded text:
Lucianum divitie quod nunquam se ad honestos viros conferant, Lucianum divitie quod nunquam se ad honestos viros conferant, non sua id culpa fieri, sed bonorum raritate respondent: nam, cum cece vagentur neque selectione aliqua uti possint, usu venit ut sepius in malos, qui undique circumfluunt, incidant quam in bonos, quorum paucitas raro obvios elidit. Alfio item in loco, cuvituperandique artem eque callere se dicat, alterius iam desuetudine oblitum, in altera se admodum exercitatum vitio hominum describit. Nihil igitur vantati stultitieque propius esse videtur quam laudare quempiam, de cuius probitate ac virtute non tibi exactissime constet. Qua in opinione multorum nequi
Abbreviated transcription (Latin):
homnes uersatui iproborum copia ita sceleribus eĩa
Inficiutur. Ita ypocryte supeih abundami uideri ꝙͣ esse
bom malur ta quiłt sua uicia aliquo honesto uela¬
mento tegu ut peritiosum sit et mendatio propinũ
quẽpia landan polurros adme adeunt Importue. qui
smam seultinã a mux cõmerdau uolunt afferutuesnio
quis ab eis ediũ. In sulsum penitus Incondirum ĩ
efferamt iterdico uicia ostendo non cloquna non
grauitate non ornatum non prudennã non laline
liigue proprictãte. Non integritate in sano scuplis
esse affĩro. at quida proterua eleuatione Iemeranaq
inflate abeunt irati subuirimirantes me Iumdia
cõ montii Quud loquar de moubno nis ac uita cñ
multi recossuo siut animoꝵꝭ adeoq in ogulto siti
in potius diuinaie ꝙͣ affuare delandibus homy
possis. hauc ob causam cum panci uix ferendi stultor
uero pltua sint onna salius esse duco in eam parte
iclinaie in qua uerier sum futarus Accusate apud̾

Expanded text:
a sceleribus omnia inficiuntur, ita hypocrite superabundant, qui videri quam esse boni malunt, ita quilibet sua vitia aliquo honesti velamento tegit, ut periculosum sit et mendacio proximum quempiam laudare. Plures ad me adeunt importune, qui suam stultitiam a me commendari volunt: afferunt nescio quid ab eis editum, insulsum penitus, inconditum, iefferant, interdico, vitia ostendo, non eloquentiam, non gravitatem, non ornatum, non prudentiam, non latine lingue proprietatem, non integritatem in suis scriptis esse affirmo. At quidam, proterva elatione temerariaque inflati, abeunt irati, submurmurantes me invidia commoveri. Quid loquar de moribus nostris ac vita, cum multi recessus sint animorum adeoque in occulto siti, ut potius divinare quam affermare de laudibus hominum possis? Hanc ob causam, cum pauci vix ferendi, stultorum vero plena sint omnia, satius esse duco in eam partem declinare in qua verior sim futurus. 18 Accusate apud
Abbreviated transcription (Latin):
ara religio uddidit᷑ nuitioia. Semper etiam priscis
tpuibus eiuisinodi mores cegitationesq dñantium
extilerur uonon uideatur uurꝑ esse mlliõ hie¬
grauiter ui assoler facilie iquit¬
Nicolac quis mois trms ost laberis ad detiahendĩ
E quidem mime miror se qũ eo ĩ p̃natos dicatior
cum in ip̃es principes facile inuehanis. Et in mil¬
lius ⁊uiria aut continmuelia facit ur tam sis ꝓmptus
aut copios us in eoꝵt obiurgatonẽ ego nouulles nom
qui abs te excipi debertur ab reliquore caterua uiri
docti Egregni omnq lande et comendatioe dignnssum
Uerum in mem sepius ipe cogitaus addubitare cogor
q ne nam sit potissinũ causa cur ĩ uituperando sis
p in landando proclinior.Ioc farile est ad explicandi¬

Expanded text:
nostra religio reddidit mitiora: semper etiam priscis nostra religio reddidit mitiora: semper etiam priscis temporibus eiusmodi mores cogitationesque dominantium extiterunt, ut non videatur mirum esse nullum graviter ut assolet: «Facillime» inquitNicolae, qui mos tuus est, laberis ad detrahendum. Equidem minime miror, si quando es in privatos dicatior, cum in ipsos principes tam facile inveharis. Et tamen nullius iniuria aut in te contumelia facit, ut tam sis promptus aut copiosus in eorum obiurgationem. Ego nonnullos novi, qui abs te excipi deberent ab reliquorum caterva, viri docti, egregii omnique laude et commendatione dignissimi. Verumtamen, mecum sepius ipse cogitans, addubitare cogor quenam sit potissimum causa, cur in vituperando sis quam in laudando proclivior». 17 «Hoc facile est ad explicandu
Abbreviated transcription (Latin):
auctores pieclaros ⁊esttuit nobis/ Iolures qͣr exdius
carccribus quibais ĩiute obsoler q opprilid ini
eruisser. Sunt em mulii uiuclis et fedo caicere
abstiusi insi fortune defuissent hec nm ab es fuissẽt
in lucem edita Cumnq ubener et quasi certa seo
propontutur ampliora dutiuendi Nuquis postea
diue princepo aut pontisex nel inõmũ opere aut
auxeln ad hibiir ad liberaudos preclanssimos ⁊ llos
unos ex ⁊ igastulis barboroꝵ in uoluptatibus / In
⁊clius nulla᷑ lande dignis. In bellis ie pestifera et per¬
iuniosa ꝑ ħoibus etatem et pegrinas cous uiuut. In per¬
nestigandis uero excellentm uiroꝵ monimentis Quo¬
rum sapia et doctũa ad uitam beatam et uera selicitatẽ
perducim᷑. ob torpescuut acq obdormunt uita pleriq
more pecorum agtutes insans cupiditatebus et᷑
uauis ambiliomibus acti nuꝵ de uirtutibas. aut
sapia aur aliqua bene uiuendi arte siltuti agumy
ut non princepũ aut felieu sed portentoꝵ noie

Expanded text:
is. Plures quoque ex diris carceribus, quibus inviti obsoletique opprimuntur, eruisset - sunt enim multi vinclis et fedo carcere abstrusi - nisi fortune defuissent. Hec cum ab eo fuissent in lucem edita cumque uberior et quasi certa spes proponeretur ampliora inveniendi, nunquis postea aut princeps aut pontifex vel minimum opere aut auxilii adhibuit ad liberandos preclarissimos illos viros ex ergastulis barbarorum? 15 In voluptatibus, in rebus nulla laude dignis, in bellis, re pestifera et pernitiosa hominibus, etatem et pecunias consumunt. In pervestigandis vero excellentium virorum monimentis, quorum sapientia et doctrina ad vitam beatam et veram felicitatem perducimur, obtorpescunt atque obdormiunt, vitam plerique more pecorum agentes. Insanis cupiditatibus et variis ambitionibus acti, mirum de virtutibus aut sapientia aut aliqua bene vivendi arte silentium agunt, ut non principum aut felicium, sed portentorum sin
Abbreviated transcription (Latin):
ac dignitate ques uius colunt et prodiis adorant ex
iltm qui eos sequitur ques illi ꝯsueuauut cc̃i uolur
dnobus tni uerbis fclices reddere ac forares Namn
rum onis principes maguna existro felui ᷝͤ frue̾
tum uero maxime poutifices. cum mella cura nullo
labore nulla epera nullo peritulo eum statum adapi/¬
scuntui qui hetur mapius inter meitalis absq ullo
est mtissimũ si ex ulertutuiꝰ propuguaculũ. uerbis
t̃m ꝙͣ ferie tutiores esse ꝯsuenerunt felices prouil¬
dubio censendi sunit hi quibiro datin̾ parna Iue¬
dustria tantu adipisti uperiũ iinori partũ reliue̾¬

Expanded text:
ac dignitate, quos omnes colunt et pro diis adorant, ac dignitate, quos omnes colunt et pro diis adorant, et qui eos sequuntur, quos illi consueverunt, cum volunt, duobus tantum verbis felices reddere ac fortunatos. Nam tum omnes principes magna existimo felicitate frui, tum vero maxime pontifices, cum nulla cura, nullo labore, nulla opera, nullo periculo cum statum adipiscuntur qui habetur maximus inter mortales: absque ullo est tutissimum, si eo uterentur, propugnaculum. Verbis enim quam ferro tutiores esse consueveruntdubio censendi sunt ii quibus datur parva industria tantum adipisci imperium, minore partum retine
Abbreviated transcription (Latin):
aulea ex predonũ mambus tuasissem quest queri /¬
aterors uitam nr̃e prefertus qui dritaru more semꝑ
instaboles uagartiur /nselices tm̃ quodam modo sim̃q
inꝙ̃ quibus non datur uno in loco residere dintius Sed̾
nutare regiones cognum et uarias in ditin tanq̃̃
nom Colemi sedem quireie. Aam cum dimios Iam
amplinõ quatuor et tuginta fueri Roman Qune
incola inꝙ integru triemum una in uibe egnna
uagi semper ac loca ua ria peragrantes. Ime
susudeno panlulũ¬
dannas poggi qua multos sumo scłidio apperere
in qua mapima laboris et industrie proposita esse
preua uidemo Qne felix preleteris esse uester
Tame mults uoluptatibus et cõ modis referta. Tũ
his molestiis curisq uacua / quibus celeri afflignutu
Egotm et te et reliquos qui pontsicibus obsequũt
quantu assequor cõiectiria beatos indico procul abhis
nũ ctusuo et tributi continua uexatione conspilutes

Expanded text:
antea e predonum manibus evasissem, queri, cantea e predonum manibus evasissem, queri, ceterorum vitam nostre preferens, qui Scytharum more semper instabiles vagaremur. 7 «Infelices enim quodam modo sumus», inquam «quibus non datur uno in loco residere diutius, sed mutare regiones cogimur et varias in diem sedes tanquam novi coloni querere. Nam cum annos iam amplius quatuor et triginta fuerim Romane curie incola, nunquam integrum trienium una in urbe egimus, vagi semper ac loca varia peragrantes». 8 Hic subridens pauluvitam, Poggi, quam multos summo studio appetere, in qua maxima laboris et industrie proposita esse premia videmus, que felix pre ceteris esse videtur, tum multis voluptatibus et commodis referta, tum iis molestiis curisque vacua quibus ceteri affliguntur. Ego enim et te et reliquos qui pontificibus obsequuntur, quantum assequor coniectura, beatos iudico, procul ab his nostris census et tributi continua vexatione <constrictis
Abbreviated transcription (Latin):
uuuo moi̾um scatuisse ac rocte Indicaie in pħre pre
reptis ac nuiltaꝵ i et coquntione ei doctima quibus
alitui aĩns ni plus adiumenti ad ueneniuenduu
ꝙͣ multis his que taitopere expeturitur digntatii
coutineri. Si quide hee nchil piesidii ad uintutemt
ferum. pelus q ipiditatum et uoluptatũ Irrita¬
tuues ꝙͣ nũ tre continẽne ei honestatis esse cou¬
suienerum. Iohie uero hoc est sapienar Iudia
sequi. Aebus modum imponere ai dotes omibus nu¬
ptriis aute se ere docent. et ad ueram perdurũt selici¬
tarem. Haut antẽ disputalione olim inter degissunos
uiros hĩtam. Aune paulum otiosnõ hũo tradide ui
siquide his ubtrioia uellent scubere latier eio facultas
ridie ac Clarssniu uirũ. Nicolaum Niecolum Cnius
dorius cõne doctissinoꝵ hr̃i diuersdriu craꝵ mi
una in Nicolai bibliotheca couscdi. Et sauuil cus ille quo
in statu m̃e cum in publice tum piiuate ies esseut per¬
cunctartutur Cepi pauluhum de temporim conditione

Expanded text:
e ac recte iudicare, in philosophie preceptis ac multarum rerum cognitione et doctrina, quibus alitur animus noster, plus adiumenti ad bene vivendum quam in ullis his que tantopere expetuntur dignitatibus contineri, siquidem he nihil secum presidii ad virtutem ferunt, potiusque cupiditatum et voluptatum irritatrices quam ministre continentie et honestatis esse consueverunt, philosophie vero, hoc est sapientie, studia sequi, rebus modum imponere, animi dotes omnibus imperiis anteferre docent et ad veram perducunt felicitatem. 5 Hanc autem disputationem, olim inter doctissimos viros habitam, nunc paulum otiosus litteris tradidi ut, si qui de his uberiora vellent scribere, latior eis facultas ridie ad clarissimum virum Nicolaum Nicolum, cuius domus commune doctissimorum hominum diversorium erat, me una in Nicolai biblioteca consedi et simul, cum illi quo in statu nostre cum publice, tum private res essent percontarentur, cepi paulum de temporum conditione
Abbreviated transcription (Latin):
gous principatus affert id solum pricipabus herer
uoluxtates rare Et que eña ab anis muraꝵꝭ mole oppresp
mi mius degustentin formicis inquit Inda
ut aint̾/ suuiles esse priucpes dicis que suo labore
aurum ex arena esfodientes aliis percipiendũ acqr
uiendit̃ Rradiut. pe̾ oi nsu fructu que auri deste¬
inte. Ridiculum quiepe uidetar eos qui ipereut¬
mist infelices qui uere seruuit felices putari Equide
si michi detur optio mallem alo pacto in felix esse¬
ꝙ hoc ut putas felix esst. Nam si qua in re est nobis
selicitas/ ea magio principum ꝙͣ reliquore ui familia

Expanded text:
goris principatus affert, id solum principibus heret, goris principatus affert, id solum principibus heret, voluptates rare et que etiam ab animis curarum mole oppressis minime degustentur». 10 «Formicis» inquit Cosmus ut aiunt similes esse principes dicis, que, suo labore aurum ex harena effodientes, aliis percipiendum atque utendum tradunt, ipse omni usu fructuque auri destitute. Ridiculum quippe videtur eos qui imperent infelices, qui vero serviunt felices putare. Equidem, si mihi detur optio, mallem illo pacto infelix quam hoc, ut putas, felix esse. Nam si qua est in nobis felicitas, ea magis principum quam reliquorum videtur familia
Abbreviated transcription (Latin):
ne longe Ie fallar opis ꝙͣ ꝙ̃
existio hec ate colloquendi iuter nos giatia dec
Tu felires̃ appellas poutefices et eos qui degunt
in principata ego secus sentiens eiusiuodi homirs
mistros duco ueq ullius seie compotest felicitatꝭ illos
qui adstant priucpibus qui latus circũ̾dant q aures
occupant qui utudunt aliqua ex parte dixerun forsar
felices. Cui hi soli laborũ principũ frcuõ percipiar
ded hec tm sollicitudo cure iuuores aupietas perirla
descendunt. Illi questui uacant et uoluptatibus ad
contrahendas opes et dicias intenti ut tanqͣ misce
ad mel aduolant.⁊ ta isti ad explendas uarias cupiditates
ad aulas regum et pricipum concuriunt. Rari hoitĩ
plurum fortuia secuti felices taqr uideutiu ac beates
alios ⁊ eddeie qui ipe preceleris est infelix. Nain si
qua Iocunditas si qua oblectatio. di qua qͥmes. L
qua uoluptas qr qua reuussio mest principatui cam
illi decerpant. napiee fi qui sunt princpr birs
grati. ꝯ mequid. uero. laboꝵ molestaꝵ dolons au¬

Expanded text:
ne longe te fallat opinio, quanquam existimo hec a te colloquendi inter nos gratia dici. Tu felices appellas et pontifices et eos qui degunt in principatu. Ego, secus sentiens, eiusmodi homines miseros duco neque ullius vere compotes felicitatis. Illos qui adstant principibus, qui latus circundant, qui aures occupant, qui vendunt, ex aliqua parte dixerim forsan felices, cum ii soli laborum principum fructus percipiant. Ad hos enim solicitudo, cure, timores, anxietas, pericula descendunt, illi questui vacant et voluptatibus, ad contrahendas opes ac divitias intenti, et tanquam musce ad mel advolant, ita isti ad explendas varias cupiditates ad aulas regum ac principum concurrunt. Rari hominem, plurimi fortunam sequuntur. Felices itaque videtur ac beatos alios reddere qui ipse prequa iocunditas, si qua oblectatio, si qua quies, si qua voluptas, si qua remissio inest principatui, eam illi decerpunt maxime qui sunt principibus grati. Quicquid vero laborum, molestiarum, dolorum, an
Abbreviated transcription (Latin):
em nime probatam unulgo Et que hand per¬
suaderi nisi ad modum pancs queat hoc libello
aggussus sum uir Clanssime Thoma ut osstudere
quantum facultas ingtuii iulit Regñ ac priuipum
uitam multis co gectam angoribus ai selicitatẽ
carere difficile id quidem / et prorsus acõi extuna¬
tone alignũ Nam peruetus esi ei ea uñu gtulũ intu¬
nbus infira opino illos solos beatos ac felires esse
quos fortince inimius in sublim ⁊erum scatu preceteus
cellocauit que res a tenens usq amus adeo nobes
est insita ut uoobis singuli omibus oped opes ho¬
nous ingrãtus dignitates iperia expctant tarꝙͣi
in his beate sit fiuis uite constitutus. Eo antẽ hant
tam late palente insania per nulgãta uidemꝰ ut qui
uertutũ ei bonar aitiũ scudiis prorl ab exleruarum
ierꝰ inpiditate dediti hec ad mubĩata fortune bene¬
sina cõltnnat aut di uerordes aut mbecille ai aut
siulti esse dicantar Et tm̃ ois ferme mortales uelut

Expanded text:
minime probatam vulgo, et que haud persuaderi nisi admodum paucis queat, hoc libello aggressus sum, vir clarissime Thoma, ut ostendam, quantum facultas ingenii tulit, regum ac principum vitam, multis confectam angoribus, omni felicitate carere. Difficile id quidem et prorsus a communi extimatione alienum. Nam pervetus est, et ea omnium gentium mentibus infixa opinio, illos solos beatos ac felices esse, quos fortune munus in sublimi rerum statu pre ceteris collocavit. Que res a teneris usque annis adeo nobis est insita, ut votis singuli omnibus opes honores magistratus dignitates imperia expetant, tanquam in his beate sit finis vite constitutus. Eo autem hanc tam late patentem insaniam pervulgatam videmus, ut qui virtutum et bonarum artium studiis procul ab externarum rerum cupiditate dediti hec adumbrata fortune beneficia contemnant, aut vecordes aut imbecilli animi aut stulti esse dicantur. /. 2 Et enim omnes ferme mortales, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina et sapĩa prestantiũ donucilio reptritur qui ꝑro¬
nil a mupiditanibus nchil alitui appetentes etatẽ sua
in uiriuit cõreutione posueruur ded ceca meno Ipom
quibus nchil est peusi uiriuts iter quibus nnchil
minaĩo est cõue ad illecebras corpons deiflexa in hio
solum que fortune tementate pareut folicitatẽ sitauꝰ
esse aibitiantur. Horum ego fallaro op̃r̃onen num
est nchil uere solideq selicaatis eiusrari bonis in¬
esse. Sed illam queri a boius ami oportere Que sola
mia sam et nec anferu ꝑñt dum uitam ag inius
ei mortuos non derelinquũt Ad ie añtẽ me choma
quem scio pas ina sap̃ia mecũ adiuisus uulgarem
miueritate/ pro uirtulis cã senture hoc epaseulurg
defeusorem Nam cum ad pħiam acq optimaru artm̃
sindia quibas abadolesctutia nubutus suisti addi¬
deus theologicam sciam ita ut illis priscis dectissio
uius sis proͥcut dubio oni doctrinanẽ genere compa-¬

Expanded text:
doctrina et sapientia prestantium domicilio reperitur, qui prodoctrina et sapientia prestantium domicilio reperitur, qui procul a cupiditatibus, nihil alieni appetentes, etatem suam in virtutis contentione posuerunt. Sed ceca mens hominum, quibus nihil est pensi virtutis iter, quibus nihil cum animo est commune, ad illecebras corporis deflexa, in iis solum que fortune temeritati parent felicitatem sitam esse arbitratur. Horum ego fallacem opinionem, tum est, nihil vere solideque felicitatis eiusmodi bonis inesse, sed illam queri a bonis animi oportere, que sola nostra sunt et nec auferri possunt, dum vitam agimus, et mortuos non derelinquunt. 4 Ad te autem, mi Thoma, quem scio pro tua sapientia mecum adversus vulgarem temeritatem pro virtutis causa sentire, hoc opusculum unt Nam cum ad philosophiam atque optimarum artium studia, quibus ab adolescentia imbutus fuisti, addideris theologie scientiam, ita ut illis priscis doctissimis viris sis procul dubio omni doctrinarum genere compa
Abbreviated transcription (Latin):
putant Uiriusei uero et bene uiuendi desciplinam
panci appetunt. Panciores querunt satis super qz
satis sibi sa pr̃e ac prudenne messe uel polius sũꝑesse
ductutis dn modo ea asse quantur que preclara ac
speriosa ualgo publca insania fent Sed paro magia
mie infelicitatis scultiria est qua in tantẽ mentes homi
autio procul abducunter acq opronibus fallacibus ex¬
cecantier ut nnchi suiceru ichu iectum possuit disi¬
ceruere Id cantũ modo expelendun essa ducentes
ad quod uulgaris appetilus coi errore labalur. Nos uers
ques doctrina sapitutum urioꝵ si qui acq corum pie¬
cepris os ipraie decet longe alite a coi stultcia seutire
uitriq fe lice non Insoriune arbituo / sed in uirtutis
presidio ꝙ stilutie de benius. Non em iebus exleruis
et formme sed ai bonis selicitas tribuenda est.
Cin quidẽ sine multi excellentes ingtuio uiu inhercutes
folicitatem assequerentur Et certe sicbi ea est in unerꝭ

Expanded text:
putant. Virtutem vero et bene vivendi disciplinam pauci appetunt, pauciores querunt, satis superque satis sibi sapientie ac prudentie inesse, vel potius superesse, ducentes, dummodo ea assequantur que preclara ac speciosa vulgo publica insania fecit. Sed pars maxima nostre infelicitatis stultitia est, qua in tantum mentes hominum a vero procul abducuntur atque opinionibus fallacibus excecantur, ut nihil sincerum, nil rectum possint discernere, id tantummodo expetendum esse ducentes ad quod vulgaris appetitus communi errore labatur. 3 Nos vero, quos doctrinam sapientum virorum sequi atque eorum preceptis obtemperare decet, longe aliter a communi stultitia sentire vitamque felicem non in fortune arbitrio, sed in virtutis presidio constiuere debemus. Non enim rebus externis et fortuitis, sed animi bonis felicitas tribuenda est, cui quidem sententie multi excellentes ingenio viri inherentes,  ut veram felicitatem assequerentur. Et certe, sicubi ea est in virorum
Abbreviated transcription (Latin):
Lam alla nimirau prestit omibus ꝙ bonam
spem plucet imposerum. nec debilitar animos
Aut cadere patitur uerum ei ẽt anĩ munu
quĩ ntuetus tantimq exempl .ł aliquod intu¬
etur sui Euo circa ⁊ absentis adsunt ⁊ opertis
hbuneant et mbelliciualent ⁊ ꝗd diffitiliꝰ dͥitu

Expanded text:
tum illa nimirum praestat omnibus, quod bonam spem praelucet in posterum, nec debilitari animos aut cadere patitur. verum etiam amicum qui intuetur, tamquam exemplar aliquod intuetur sui. quocirca et absentes adsunt et egentes abundant et imbecilli valent et, quod difficilius dictu
Abbreviated transcription (Latin):
dmehcontre ⁊ ffrenate ad potiundum motarenũ
hastibis clamidestina tellequia nasci pullum deniq saus
nullum facinus malum eẽ ad quoe suscipiendum non
libido uolurtatis impellat strupra uõ ⁊aculteria
om̃e tale flagitium nulłis aliis illecidris extitari nsi
te temperãtie loc̃ ẽc̃ neq oĩs ĩ uo luptatis regno uuirtute
pesse consistre Euodq magis itelligi pasit fingere
quin tam diu dum ita gaudret nhil agitantẽ fore
censebat dubiũ quin tam diu dum ita gauderet nͥ
agitantẽ nĩte n rõe nihil cogitatõe cõsequi posset
Suocirca nihil eẽ tam de tescabile ramq pestiftrum
ꝙͣ uoluptati m. si quidem ea cum maior eẽt atq lon¬
oinquiar omi aĩ lum̃ extinguerit

Expanded text:
mere et effrenate ad potiendum incitarent. hostibus clandestina colloquia nasci dicebat. Nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipiendum non libido voluptatis impelleret. Stupra vero et adulteria et omne tale flagitium nullis aliis illecebris incitari nisi te temperantie locum esse, neque omnino in voluptatis regno virtutem posse consistere. Quod quo magis intelligi posset, fingere quin tam diu dum ita gauderet nichil agitare mecensebat fore dubium quin tam diu, dum ita gauderet, nihil agitare mente, nihil ratione, nihil cogitatione consequi posset. quocirca nihil esse tam detestabile tamque pestiferum quam voluptatem, si quidem ea, cum maior esset atque longior, omne animi lumen exstingueret
Abbreviated transcription (Latin):
Iutatcꝰ Traiano sał .d. Modestiã tuã nouerã non
reri studuisti quo quid tãto dignoͬ iudicaris ꝙto a
crimine ambitõis uidei̾s ẽẽ remotior Tue itaq u̾tuti
cus delicta discipłoꝵ refũdere soleat ĩ p̃ceptores. Sic
Seneca neronis sui mito detrahñtiũ cãpit᷑ liguis Ado¬
loscẽtiũ suoꝵ tem̾itas ĩ Oxĩtilianũ refũdit᷑ & Socrate ᷤ¬
ĩ pupillũ suũ fuisse clemẽtiõ t̾minat᷑ Tu uõ ꝗd uis rec¬
tissime geres si nõ recessẽis a te ip̃o si pͥmũ te ꝯponue¬
ris si tua oĩa disposueris ad u̾tutẽ recte tͥ procedent
cui si obtẽꝑãs Plutãcũ uiuẽdi hẽbis auctorẽ alioꝗn

Expanded text:
utarchus Traiano salutem dicit. Modestiam tuam noveram non legantia merens induisti. Quo quidem tanto dignior iudicaris, quanto a crimine ambitionis videris esse remotior. Tue itaque virtuti cus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Sic Seneca Neronis sui merito detrahentium carpitur linguis; adolescentium suorum temeritas in Quintilianum refunditur et Socratein pupillum suum fuisse clementior criminatur. Tu vero quidvis rectissime geres, si non recesseris a te ipso. Si primum te composueris, si tua omnia disposueris ad virtutem, recte tibi procedent cui si obtemperas, Plutarchum vivendi habes auctorem. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
ac fauore ominati ex tẽplo sũt felix faustã pt
ser̃t Cetoꝵ pꝰrem actã ut iã resedenat ĩpetꝰ aioꝵ
ardorq siletiũ subito ortũ e tãta cogitatõ ꝗdatĩs
egissẽt noii fauorẽ plus ualuisse ꝙ roem etatus
rõ &fiducia reꝵ sbicere solet. Fuit eĩm Scipio
nõ ueris tm̃ u̾tutib mirabilis s ãte ꝙ quadã a iu¬

Expanded text:
ac fauore ominati extemplo sunt felix faustumque serunt. ceterum post rem actam ut iam resederat impetus animorum ardorque, silentium subito ortum et tacita cogitatio quidnam egissent; nonne fauor plus ualuisset quam ratio. aetatis ratio ex fiducia rerum subicere solet. fuit enim Scipio non veris tantum virtutibus mirabilis, sed arte quoque quadam ab iu