comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consacer dotibus suis rem indicat. Questiolatius
Innotescit sermo usque ad aures religiosi prin
quȩ nr̃a sunt ꝑuenit: Tum ille exsententia
sacerdotum apud urbem niceam epis copalem
concilium conuocat ibiq arrium trecentis decẽ
& octo ep̃is residentibus ad ee iub&. Acdeeius
propositionibus & questionibus iudicare. Sed
in eo concilio ad mirabile factum principis non
puto reticendum. & enim cum exomnib pene
locis ep̃i conuenissent &ut fierisol& diuersis
ex causis Interse que dam iurgia detulissent
interpollabatur frequent̃ a singulis offerebant᷑
libelli culpae pro ferebantur & magis ad hȩo quã
ad iduentum pro quo fuerat animos dabant
Atille uidens quod ꝑ huius modi iurgia causa
summine gotii frusta retur. diemcertũ statuit
quo unus quisque eporum. siquid quȩ rimoniȩ
habere uideretur deferr& Cumre se diss&
suscopit a singulis libellos quos simulom̃s insinu
suo continens nec in eis quid contineretur ape¬

Expanded text:
consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innotescit. Sermo usque ad aures religiosi princquae nostra 26 sunt. Tunc ille ex sententia sacerdotum apud urbem Nicaeam episcopale concilium convocat; ibique Arium trecentis decem et octo episcopis residentibus adesse jubet, ac de ejus propositionibus et quaestionibus judiin eo concilio admirabile factum principis non puto reticendum. locis episcopi convenissent, et, ut fieri solet, diversis ex causis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad haec quam ad id pro quo ventum fuerat, animos dabant. At ille videns quod per hujusmodi jurgia causa summi negotii frustraretur, diem certam statuit, qua unusquisque episcoporum si quid querimoniae habere videretur, deferret. Et cum resedisset, suscepit a singulis libellos, quos simul omnes in sinu suo continens, nec in eis quid contineretur ape
Abbreviated transcription (Latin):
pisset quia pax nr̃is & quies apersecutionibus erat
atque eccłarum gloria confessorum merits gaude¬
bat᷑ pros peritas rerum nr̃arum domesticã continebat᷑
Nomine uirspetiȩ & forma magis quã uirtute
religiosus sed gloriȩ laudisq & nouitatis in probe
cupidus prauaquedam defide xp̃i proferre & que
ante in quisitionem numquã uenerat coepit
Abscidere acse parare abilla aoterna & in effabili
dĩ patris substantia uelnatura filiũ conabatur
Quaeres In ecła plurimos conturbabat
Sedcum alex ander ep̃s natura lenis & quietus
assiduȩ commonitionibus arrium cuper& a prauo
incoeptu & a sertionibus impiis reuocare
Nec tamen res exsententia proceder&. & quod ple¬
rosque quosdam contagio pestifere asertionis infe¬
cerat. Non solum apud alexandriam uerũ & per
alias urbes prouinciasque disperserat perniciosũ
forte credens sidis simular& at talibus plurimis

Expanded text:
pisset; quia pax nostris et requies a persecutionibus erat, pisset; quia pax nostris et requies a persecutionibus erat, atque Ecclesiarum gloria confessorum meritis gaudebat, prosperitas rerum nostrarum domestica contentione tnomine, vir specie et forma magis quam virtute religiosus, sed gloriae laudisque et novitatis improbe cupidus, prava quaedam de fide Christi proferre, et quae ante ad inquisitionem nunquam venerant, coepit: abscidere ac separare ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia vel natura Filium conabatur. Quae res in Ecclesia plurimos conturbabat. Sed cum Alexander episcopus natura lenis et quietus assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet; et quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque disperserat; perniciosum fore credens si dissimularet a talibus, plurimis
Abbreviated transcription (Latin):
conseripsit atq requieuit. & ob hoc ep̃s ephesius
protanti apłi & euangelistȩ memoria cȩteris ep̃is me¬
tropolitanis insynodis honorabiliorẽ obtin& sedem
Sed qm̃ de concilio niceno disserendum est Quȩ hoc fe¬
cerit causa ut post illam a postolorũ gloriosissimam
predicationem quȩ in omnem terram mi rabiliter
diffusa est. sub constantino Augusto tanta congregarent᷑
ep̃i rufini nobis decimus liber qui con iunctus est
nouem libris ecde si asticȩ historiȩ quos uireruditis simꝰ
eusepius cesariensis edidit Necessariȩ profertur
ad medium ut parua eius quȩ inter initia de arrii
peruersitate conscripta sunt memorentur
Qui a dubium non est ideo trecentos decem &octo sane¬
tissimos patres exuniuerso orientali orbe innice am
bithiniȩ congregatos. Ut arru impii dogma xp̃i
obseruare. Item ad locum ex libro decimo rufini
Igitur cum apud alexandriã post adillã quipetri
martirio successerat. Alexander sacerdotium susce¬

Expanded text:
conscripsit atque requievit. Et ob hoc episcopus Ephesinus, pro tanti apostoli et evangelistae memoria, caeteris episcopis metropolitanis in synodis honorabiliorem obtinet sedem. Sed quoniam de concilio Nicaeno disserendum est, quae haec fecit causa, ut post illam apostolorum gloriosam praedicationem, quae in omnem terram mirabidiffusa est, sub Constantino Augusto tanti congregarentur episcopi? Rufini nobis decimus liber, qui conjunctus est novem libris Ecclesiasticae Historiae, quos vir eruditissimus Eusebius Caesariensis edidit, necessarie profertur ad medium, ut parva ejus quae inter initia de Arii perversitate conscripta sunt, memorentur: quia dubium non est ideo trecentos decem et octo sanctissimos Patres ex universo Orientali, atque Occidentali orbe in Nicaea Bithyniae congregatos, ut et Arii impium dogma, Christi observari. Item ad locum ex libro decimo Rufini. Igitur cum apud Alexandriam post Achilam, qui Petro martyri successerat, Alexander sacerdotium susce
Abbreviated transcription (Latin):
primum uerbum ueritatis directus apetro p̃dicauit
& gloriosum suscepit martyrium. cui uenerabilis suc¬
cessit ab illius. Tertia uero sedes apud antiochiam
Id est beati petri a postoli habetur honorabilis quia illic
exortũ est Nã & iero solimitanus ep̃s ꝓrotanti loci
reuerentia ab omnib: habetur honorabilis maxime
qm̃ illic primus beatissimus lacobus qui dicebatur
lustus qui &iã sođm carnẽ frat̃ dñi nuncupatus est
apetro lacobo & lohanne apłis ẽ. ep̃s ordinatus
Itaque sedm antiquorũ patrum definitione sedes prima
in hiero solimis minime dicitur. neforte ab infidelibus aut
retur Estenĩ sedes eius caelo terraaut scabellũ pedũ eiꝰ
est. Omipse est ꝑquẽ om̃a facta sunt & sine quo factũ¬

Expanded text:
primum verbum veritatis directus a Petro praedicavit, primum verbum veritatis directus a Petro praedicavit, et gloriosum suscepit martyrium; cui venerabilis successit Abilius. Tertia vero sedes apud Antiochiam, item beati Petri apostoli habetur honorabilis, quia illic exortum est. Nam et Hierosolymitanus episcopus pro tanti loci reverentia ab omnibus habetur honorabilis; maxime quoniam illic primus beatissimus Jacobus, qui dicebatur justus, qui etiam secundum carnem frater Domini nuncupatus est, a Petro, Jacobo et Joanne apostolis est episcopus Itaque secundum antiquorum Patrum definitionem sedes prima in Hierosolymis minime dicitur, ne forte ab infidelibus aut retur. Est enim sedes ejus coelum, terra autem scabellum pedum ejus est, quoniam ipse est, per quem omnia facta sunt, et sine quo
Abbreviated transcription (Latin):
ris suꝑterrã eruntligata & incelo. Ad hibita est & iã
societas in eadem romanc urbebeatis simi a postoli pauli
uaselectionis qui uno die unoq tempore gloriosa morte
cumpetro sub principenerone a gonizans coronatus est
& ambo pariter scam ecđeam romanã xpodño consecra¬
runt alusq omnibus urbibus in uniuerso mundo sua pre¬
sentia atq ueneran dotrium pho preculerunt. & lio&
pro omnibus assidua apuddm̃ omnium scorũ fundatur
oratio his tam̃ uerbis paulus beatissimus apłs romanis
proprio crrograplo polliceturdicens. Testis enimmͥ
estds cuius seruio inspumeo ineuangelio filigeius qđ
sine inter missione memoriã uri facio semꝑ in orationib:
meis Prima ergo sedes est celesti beneficio romane
ecđȩ quã beatissimi a postoli petrus atque paulus suo
martirio dedicarunt. Secđa autem sedes apud alexan¬
driam beati petri nomine a marco eius discipulo atq
euangelista consecrata est. Quia & ipse & inȩgypto

Expanded text:
ris super terram, erunt soluta et in coelo . Adhibita est etiam societas in eadem Romana urbe beatissimi apostoli Pauli vasis electionis, qui uno die, unoque tempore gloriosa morte cum Petro sub principe Nerone agonizans coronatus est; et ambo pariter sanctam Ecclesiam Romanam Christo Domino consecrarunt; aliisque omnibus urbibus in universo mundo sua praesentia, atque venerando triumpho praetulerunt. Et licet pro omnibus assidua apud Deum omnium sanctorum fundatur oratio, his tamen verbis Paulus beatissimus apostolus Romanis proprio chirographo pollicetur dicens: Testis enim mihi est Deus, cui servio, in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis . Prima ergo sedes est coelesti beneficio Romanae Ecclesiae, quam beatissimi apostoli Petrus atque Paulus suo martyrio dedicarunt. Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco ejus discipulo atque evangelista consecrata, quia ipse et in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
te ognuo teo doro berinto & reliquis orientalib: epis
culpans eos quod athanasium & paulum ceteros que
sequaces eorum absq sedis apostolice consultu dampnare
&a propruis sedibus pellere contra canonicã presumpse¬
re auctoritatẽ¬

Expanded text:
Theognio, Theodoro, ac Berinto, et reliquis Orientalibus episcopis, culpans eos quod Athanasium et Paulum, caeterosque sequaces eorum, absque sedis apostolicae consultu damnare, et a propriis sedibus pellere, contra canonicam praesumpsere auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
roma a postolici se dis antistite constantino
exposita est apud nicheã bithiniȩ quã scã & reuerentis¬
sima romana conplectitur & ueneratur eccłȩ quippe
quã trecenti decẽ &octo patres medi antib: iuctoriȩ atq
nullȩ regulȩ subnixȩ sunt quas memorata suscipiens
conformauit eccła. Sciendum est sane ab omnibus catho¬
lata est sed euangelica uoce dñi & saluatoris nm prima¬

Expanded text:
Roma apostolicae sedis antistite, Constantinoexposita est apud Nicaeam Bithyniae, quam sancta et reverentissima Romana complectitur et veneratur Ecclesia, quippe quam trecenti decem et octo Patres, mediantibus Victore atque nullae regulae subnexae sunt, quas memorata suscipiens confirmavit Ecclesia. Sciendum est sane ab omnibus catholata est. Sed evangelicam vocem Domini salvatoris nostri prima
Abbreviated transcription (Latin):
prã sicut et nos dimittim debitorib. Niris istidicint
posse homine lphac uitam pceptis di cognitis adtan¬
tum ꝑfectionem iustiae sine adiutorio gratiao
sluatoris ꝑ solum libere uoluntatis arbitrium ꝑ

Expanded text:
nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, isti dicunt nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, isti dicunt posse hominem in hac uita praeceptis dei cognitis ad tantam perfectionem iustitiae sine adiutorio gratiae saluatoris per solum liberae uoluntatis arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
ominobeatissimo meritoque uenerabili et in ap̃o
honorando papelnnocentio siluanus senex. Ualentiñ
Aurelius Donatus restitutus. Lutianus. alipius
Augustinus Placentius Seuerus fortunatus Pos¬
sidius nouatur. Secunđ Maurentius, Loo fausti
Adeodatus Processus, Secundus Felix Asiaticus Ru¬
finus. Faustinus. Malchus Iitorius. fortunatus¬
Sabinus Cresconius Vicor Gigantius Possidonius antomꝰ
Pctrus, Psidius, Cresconius Lapadius, delfinꝰ Econ¬
potius ad culpam neglegentiae ualeat sia pudtu¬
am uenerationem quȩ pro cccła suggerem da sunt
tacue pemus. quam eatu possis ł fastidiose ł neglo¬
gent̃ accipere magnis periculis infirmonũ mẽbrori ꝓp̃ĩ
pastoralem diligentiam qs̃ ad hibere digneris noua
quippe heresis cofimium pernitiosa temptat ad surge
re lnmicorum grania exp̃i. qui nobis dominica etiã et¬
orationẽ impus dis putationibus conantꝰ auserre
Cum enim dñsdo cuerit ut dicam dimitte nobis debita

Expanded text:
omino beatissimo, meritoque venerabili et in Christo honorando Papae INNOCENTIO, SILVANUS Senex, VALENTINUS, AURELIUS, DONATUS, RESTITUTUS, LUCIANUS, ALIPIUS, AUGUSTINUS, PLACENTIUS, SEVERUS, FORTUNATUS, POSSIDIUS, NOVATUS, SECUNDUS, MAURENTIUS, LEO, FAUSTIADEODATUS, PROCESSUS, SECUNDUS, FELIX, ASIATICUS, RUFINUS, FAUSTINUS, SERVIUSFAUSTINUS, CRESCONIUS, VICTOR, GIGNANTIUS, POSSIDONIUS, ANTONIPETRUS, PRAESIDIUS, CRESCONIUS, LAMPADIUS, DELPHINUS, ex conpotius ad culpam neglegentiae ualeat, si apud tuam uenerationem, quae pro ecclesia suggerenda sunt, tacuerimus, quam ea tu possis uel fastidiose uel neglegenter accipere. magnis periculis infirmorum membrorum Christi pastoralem diligentiam, quaesumus, adhibere digneris. Noua quippe haeresis et nimium perniciosa temptat adsurgere 13 inimicorum gratiae Christi, qui nobis dominicam etiam orationem impiis disputationibus conantur auferre. cum enim dominus docuerit, ut dicamus: Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
me rie pegotiũ habuis se qđ cupras. Veritas es
onis luerũ estimant fi soquart quȩptra lut onatio
imperio sacaptiuos. huicergo linguae his opibus reue¬
rentiã fateor ad quã primus cucurridelco singularẽ
&opto eẽ plurima que michi ad caritis fibulam
agendã mandentur. Sedq in iunxistis dereligiosis
feminis speciosa & germanis eius male est animo
qđ implere ñ potuit : Nichilenim nunc michicũ illis
residuũ est familiaritatis aut pignoris : Maximequia
bidis iunctis ciuitatibus degunt: Aquas tamen
mis sus adme lit teras mox direxiq responsũ usq
ad illa quib seuiderent tẽpora pertulerunt
Egone magnitu dinẽ uram suspensam tenerem scrp¬
ta p̃rogaui Mo& aduos ꝑ uenie si quid manda¬
uerint qđ libeat indicari: Nunc honorificentiam
saluationis inpertiens rogo ut mihimagis cũ ecłat
sublimitas uestra siquas agenda committat
Qiuia putome in ad finium uestrarum causa uel

Expanded text:
merito negotium habuisse, quod cupias; veritas estmerito negotium habuisse, quod cupias; veritas estonis lucrum aestimant, si sequantur quo pertrahit oratio imperiosa captivos. Huic ergo linguae, his opibus reverentiam, fateor, ad quam primus cucurri, debeo singularem. Et opto esse plurima, quae mihi ad caritatis fibulam agenda mandentur. Sed quae injunxistis de religiosis feminis, Speciosa et germanis ejus, male est animo quod implere non potui. Nihil enim nunc mihi cum illis residuum est familiaritatis aut pignoris; maxime quia in disjunctis civitatibus degunt. Ad quas tamen missas ad me litteras mox direxi; quae responsum usque ad illa quibus se viderent, tempora protulerunt. Ego, ne magnitudinem vestram suspensam tenerem, scripta prorogavi: mox ad vos perveniet, si quid mandaverint, quod libeat indicari. Nunc honorifisalutationis inpertiens rogo, ut mihi magis cum ecclesia sublimitas uestra si qua sunt agenda, conmittat, quia puto me in adfinium uestrarum causa uel
Abbreviated transcription (Latin):
quibus cumq: artare confinus. Magnorũ more
fluminum riparum frenacon tẽpnit. Namdiu
compositum uelamen occuxacionis locuples
lingua tran greditur. his̃ tantum sestudus
militare significat. atq uelo ccasione ꝓductaẽ
Qnisiuobis quietis nr̃e testimoniũ rorpubblice
gubernacula sentiremus fuisse commissa:
Etrem labenis uñ et̃ quic qui dubiq disponitur
uel italiae curã didicissemus unũ pectus in gressũ
pȩneuos sola putaremus paginalis ticun & ussi¬
duitate macerari: Dõdebent᷑ hȩc munera qui&
a matorã suentiȩ sensũ contulit &limã studiorũ
adoris fabrieĩ ñ ne gauit: Nonsie ꝓnixa a henicta
ꝑnixuis harundo pscindit quõ ad modũ inuema
ingenunr̃ sermo des cribit: Nulla langue sctio lice
puillis traditur obstaculis . Sit ꝑua quecũq p̃ille
difficultas obtulerit. & mirũ in modũ ꝑallegantis
peritiã mutat᷑ natura causarũ hoc fucis in

Expanded text:
quibuscumque artare confiniis: magnorum more quibuscumque artare confiniis: magnorum more fluminum riparum frena contemnit. nam dum conpositum uelamen occupationis locuples lingua transgreditur, his tantum se studiis militare significat, ad quae uel occasione perducta est. et nisi uobis quietis nostrae testimonio reipublicae gubernacula sentiremus fuisse conmissa et rem laboris uestri esse quicquid ubique disponitur uel Italiae curam didicissemus unum pectus ingressam, paene uos sola putaremus paginalis stili cura et adsiduitate macerari. deo debentur haec munera, qui et amatorem scientiae sensum contulit et limam studiorum ad oris fabricam non negauit. non sic pernix aether acta neruis arundo proscindit, quemadmodum inuenta ingenii uestri sermo describit. nulla languescit obice, nullis tardatur obstaculis, fit peruia quaecumque se illi difperitiam mutatur natura causarum: hoc facis in
Abbreviated transcription (Latin):
s̃stabis. Idõq meuesse ẽ ut cõ coraotio salubres
sus cipiatis inbrtatus a nihil percontentionem
agentes. sed ad omne studium deuationis unanim e
diuinis & apos tolicis constitutionibus pareatis el
innulla patiamini prouidentissima ca nonum
de creta uiolari. Quatenus & nicenarum
canonum constituta. &que a nobis uel a p̃decesso¬
ribus nr̃is sunt pro uide & salubriter decreta
intemerata permaneant in futuro. Vt tradit
quedam eloquentiae ꝑsona sublimis lex e
in eplis negle gentia & auctorẽ genu artifex
sep̃ b&l incuria. Inquo opere illud subducitur
gratiae qđ cruciatuũ testis sudor Inuenerit
Caminis ex cocta fabri libus uerba ñ flagitat salu¬
tissuae nuntius & quesitor abienȩ melius sim hns
cõmertus pura eloquutionũ fronte congredimur
Diademara sim plex conloqui icultus ab uurt Ppłaris
cõmuniofiquando affectatũ decorem fuga obtinuit
Sed magnitudinis ur̃ȩ diues & elucubrata nirra¬
tiom̃dicis limitibus nes cit includi ne oristesaurũ

Expanded text:
non stabit . Ideoque necesse est, ut concorditer salubres suscipiatis hortatus , et nihil per contentionem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes, divinis et apostolicis constitutionibus pareatis, et in nullo patiamini providentissima canonum decreta violari, quatenus et nicaenorum canonum constituta, et quae a nobis vel a praedecessoribus nostris sunt provide et salubriter decreta , intemerata permaneant in futurquaedam eloquentiae persona. sublimis, lex est in epistulis neglegentia et auctorem genii artifex se praebet incuria. in quo opere illud subducitur gratiae, quod cruciatuum testis sudor inuenerit. caminis excocta fabrilibus non flagitat salutis suae nuntius et quaesitor alienae. melius si in his commerciis pura elocutionum fronte congredimur: diademata simplex conloquii cultus abiurat: epistularis communio si quando affectatum decorem fugit, obtinuit. sed magnitudinis uestrae dines et elucubrata narratio mendicis limitibus nescit includi nec oris thesaurum
Abbreviated transcription (Latin):
abeo quiom Nua ad caritatem diligere promo¬
gauit Orauimus uero & tunio hostum
circum soaritiae labus Nostris inipon
&s uerbum insonitum concipere potiuse
uerbum iNuigilem. ettamen hoc mili dgs
est ado mi No Et factus sum si cut ho mon
audionis O Non habens INore eius ango¬
itiores Sed quia tem pus est loquendi
a tem pus tac eNdi aperio uerbun
& claudo hostium perta citur Niitatem̃
coNipoenter ex orans Dominie
labia mea aperies & respondamꝰ ex probrantidis
milie uerbum

Expanded text:
ab eo, qui omnia ad charitatem dirigere promuab eo, qui omnia ad charitatem dirigere promulgavit. Oravimus vero et tunc ostium circumstantiae labiis nostris i, et verbum insonitum concipere potius quam verbum invigile; et tamen hoc mihi donum est a Domino, et factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore ejus argumentationes ; sed quia tempus est loquendi, et tempus tacendi , aperio verbum, et claudo ostium per taciturnitatem, competenter exorans: Domine, labia mea aperies , ut respondeam exprobrantibus mihi verbum
Abbreviated transcription (Latin):
rimus siue tantum modo dicimus. & tantum modo
audimus caritas intercedat. Ars aliqua existat
ad conpositioNiem concordiae boni & conunc¬
tionem Oport& enum dedõ querentibus tobis
spiritũ rectitudinis mentis. Nostrae denumeran¬
tes INtentionestem plur pacifice in habitare in
eum propter decatm. Quiꝰpro plietam locutus
est querens quere echaput me liabita Spe¬
culum etum dedit Nos ds̃ populosuo etopor¬
t& eos quia dõ suNt deputati sacer dotium adi¬
pisctrȩ Ita in humilitate gressum mentis ad inus¬
cem tenidere ut inmelius aedificentur higo
adnos respiciunt quam quod dicere piga per
Nostram discordiam semitam pedum eorum
concutere. Ad coNi cordiam incline¬
mus Nos ipsos & unium INcaritate sapian
Humilitaten uenereinur perquam ad preho¬
di sol& altitudo spiritus SieNim uerbori¬
gar rulitatem dileximus hoc quidem beN
habere arbitrati sumus Nioc scriptis uestris
reci proca res ponidentibus iNiuria e fomn
excitemus ec pus illa Nimitate diuidicenꝰ

Expanded text:
rimus, sive tantummodo dicimus, et tantummodo audimur, charitas intercedat. Ars aliqua existat ad compositionem concordiae boni et conjunctionem. Oportet enim, de Deo quaerentibus nobis spiritu rectitudinis mentis nostrae dinumerantes intentiones templum pacifice inhabitare in eum propter Dominum, qui per prophetam locutus est: Quaerens quaere, et apud me habita . Speculum enim dedit nos Deus populo suo, et oportet eos, qui a Deo sunt deputati sacerdotium adipisci, ita in humilitate gressuum mentis adinvicem tendere, ut in melius aedificentur hi, qui ad nos respiciunt, quam quod dicere piget per nostram discordiam semitam pedum eorum concutere. Ad concordiam inclinemus nos ipsos, et unum in charitate sapiamus. Humilitatem veneremur, per quam apprehendi solet altitudo spiritus. Si enim erborum garrulitatem dileximus, hoc quidem bene habere arbitrati sumus, ne scriptis vestris reciproca respondentibus, injuriae fomitem exhortemur, et pusillanimitate dijudicemur
Abbreviated transcription (Latin):
carne constitutus filius dĩ cũ eẽt intra in cȩli scũpatre
ñ orat anathemasit. Siquis dixerit qđ in passione
crucis dolorẽ sustinuit filius dĩ ds̃ & ñ caro cũ anima
quã in duerit in forma serui quã sib acceperat sicut
aut scriptuna anathema sit. Si quis non dixerit
quodin carne quã ad sup sit xp̃s sedet ad oxterã
patris inquauenturuserit iudicare uiuo s&mar¬
tuo sanathema sit.Siquis non dixerit spinscm
srantia &dm̃ uerũ anathemasit  Siquis nondixcerit

Expanded text:
itutus Filius Dei, cum esset in terra, in coelis cum Patre non erat, anathema sit. Si quis dixerit quod in passione crucis dolorem sustinebat Filius Dei Deus, et non caro cum anima, qua induerat formam servi quam sibi acceperat, sicut ait Scriptura, anathema sit. Si quis non dixerit quod in carne, quam assumpsit Christus, sedet ad dexteram Patris, in qua venturus est judicare vivos et mortuos, anathema sit. Si quis non dixerit Spiritumstantia, et Deum verum, anathema sit. Si quis non dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
doruẽ potestatẽ maiestatẽ potentiã una gloriã
dominationẽ unũ regnũ atq unam uoluntate
acueritatẽ anathemasit. Si quistrespersonas
uficantes omã facientes omã saluantes a nathemisit
diquis nondixerit adorandum spm̃ scm̃ ab om¬

Expanded text:
itatem, potentiam, unam gloriam dominationem, unum regnum atque unam voluntatem ac veritatem, anathema sit. Si quis tres personas vificantes, omnia facientes, omnia salvantes, anathema sit. Si quis non dixerit adorandum Spiritum sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
rspm sem̃ ad sert̃ ẽẽ creaturas. A patematiamꝰ
puce doniaos quido arrii stirpe uenientos ñpor¬
fodis niutauerunt sed nomen A ptomatirant
mato tumꝰ eosquiduos filios ad serunt unũ ante scła
daborũ posta diũpuionẽ carnis e iurgine
A uetbemati: amus eosquiphominis animantionali¬

Expanded text:
asserunt esse creaturas. Anathematizamus Macedonianos, qui de Arii stirpe venientes non perfidiam mutaverunt sed nomen. Anathematizamus matizamus eos qui duos filios asserunt, unum ante saecula, et alterum post assumptionem carnis ex Virgine. Anathematizamus eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dosteonciliũ picenũ aliud inurberoma na
ossiore congre gatũ est qđ catholici ep̃ĩ ediderunt
despusco qui a post ea error inoleuit ut quidsr
ore sacrilego auderent dicere spm̃ scm̃ fuctũ eẽ
ebraeteplamant eũ cũ patre & filio unius potesta¬
quisabellu secunt᷑ errorẽ eundẽ dicentes patrẽ ec̃
quẽ afiliũ. Ipat̾e mati zamꝰ arricũ atq eu nomiũ

Expanded text:
oncilium aliud in urbe Romana postea congregatum est, quo catholici episcopi addiderunt de Spiritu sancto, quia postea is error inolevit ut quidam ore sacrilego auderent dicere Spiritum sanctum factlibertate proclamant eum cum Patre et Filio unius potestaqui Sabelli sequuntur errorem, eumdem dicentes Patrem esse quem et Filium. Anathematiza
Abbreviated transcription (Latin):
Iamasus epis copus. fratri &ẽ prbo hieronimi
in xp̃osałt : Dũ multa corpora librorum in meo ar¬
bitrio adlate fuissenti: Contigit ut & librũ psalmomꝰ
inme animo festinus cognoscerẽ detinerẽ. Et memonã
capacitatis meae imbuere cogita i frat̃ amanin¬

Expanded text:
amasus episcopus fratri et compresbytero Hieronymo in Domino salutem. Dum multa corpora librorum in meo arbitrio allata fuissent, contigit, ut in librum Psalmorum in meo animo festinus cognoscerem detineri, et memoriam capacitatis meae imbuere. Cogitavi, frater amant
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ut uox ista psallentiũ insedem tuam
romance. diȩ noctuq canatur inqua finem
psalmi culus lib& siue matutinis uel uesperti
nis coniungi p̃cipiat᷑  aͥ postolatus tui ordo finit
carmen laudis omni psalmi coniungi pre¬
in psalmis ad figuratur ut omnilo co cõmunit
alterum duplo um̃ett sex cupla uero est quo¬
ties unus alterũ sex cuplo superat: In sim¬
plaeni eius parte unus plus h uenitur in dupla
unus minus inuenitur: sexcupla enim dimidiũ
aõ triplum est quandomaior pars continetotũ
minus idesttria &unũ epitritũ est. Quando
minus coneanet amdiore &eiustercia parsccdi ł¬

Expanded text:
tuus ut vox ista psallentium in sede tua Romana die noctuque canatur, et in finem psalmi cujuslibet sive matutinis vel vespertinis horis conjungi praecipiat apostolatus tui ordo; Gloricarmen laudis omni psalmo conjungi prae psalmis affigatur: ut in omni loco communiter alterum duplo vincit. Sescupla vero est, quotiens unum alterum sescuplo superat. In simpla enim eius parte unus plus invenitur: in dupla unus minus habetur. Sescum enim dimidium dicitur. Triplum est, quando maior pars ter continet totum minus, id est tria et unum. Epitritum est, quando minus continetur a maiore, et eius tertia pars.
Abbreviated transcription (Latin):
angeli neq principat᷑ neq instantia neq futura
neq fortitudo neq altitudo neq ꝓfundũ neq
creatura alia magistro gentiã docente poteritnos
fide Nolite itaq amatere confidentiã urãm. quȩ
magnã hab& remunerationẽ. Patientia enĩ nobis
nec essariaẽ ad conluctationes. Aduersariorũ¬
quatenus fidem incemeratã usq in finẽ conseruintes
remissionẽ ꝑcipientes quã re ꝓmisit his quile¬
gitime certaredeꝓperant. Ad hucenĩ modicũ
aliquantulũ quiuenturus est ueni & antardobit
Ecccenĩ uidex ante ianuã ad sistit . coronas hilarit̃ ꝓ¬
mettens his̃ quiꝓ eo passionibus submitunt᷑. Qđ si sub¬
traxent sequis ñ placebit animȩ i eie sed cad& dep

Expanded text:
atus, neque potestates, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia Magistro gentium docente , poterit nfide. Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Patientia enim nobis necessariaquatenus fidem intemeratam usque in finem conservantes, repromissionem percipiamus, quam repromisit his qui legitime certare deproperant. Adhuc enim modicum quantulum, qui venturus est veniet, et non tardabit. Ecce enim judex ante januam assistit, coronas hilariter promittens his qui pro eo passionibus submittuntur. Quod si subtraxerit se quis, non placebit animae meae , sed cadet de
Abbreviated transcription (Latin):
despequȩ in nobis est scđm di timorẽ mn ansuetudinẽq ad bonã
fientiã tẽperantes suꝑ talitantũ modo requisitionẽ m̃tẽ nram
psillabas ex ponimus suꝑ fluã ex orcitationẽ & altercationẽ
uerborũ ꝓꝑpt̃ satietatẽ & p̃sentis tẽporis in congruitatẽ
declinantes ac p̃cauentes nihil omnino aliud intel legentes
aut ꝓferentes ueldicentes quodaudiuimus & cognouimꝰ
& isis &d uniuers alib: magis apłis eorumq sucessorib:¬
uirius ad suꝑnã tendentes uocationem. Nrm est
tudiũ ubi pacis constitatiomanet. hisqui instadio pie¬
tatis bene unica glorie intercessor tribuit᷑ coron a
dõmanifestissimus quiiudicat om̃a &conprobat
Non iurgia lit̃ stamus ñ ad contradictionẽ respicimus ñ
fauorem in anẽ amplectrmur. sed in uerbo dẽ ꝓpositi
buius modi requisitionis resolutionẽ fecisse dinoscimur

Expanded text:
de spe, quae in nobis est, secundum Dei timorem, mansuetudinemque ad bonam scientiam temperantes, super tali tantummodo requisitione mentem nostram per has syllabas exponimus, superfluam exercitationem et altercationem verborum, propter satietatem et praesentis temporis incongruitatem, declinantes ac praecaventes, nihil omnino aliud intelligentes, aut proferentes vel dicentes, quam quod audivimus et cognovimus a sanctis et universalibus magnis apvimus: ad supernam vocationem nostrum est studium, ubi pacis compositio, his qui in stadio pietatis bene unica gloriae intercessor tribuitur corona. Deo manifestati sumus, qui judicat omnia et comprobat. Non jurgialiter stamus, non ad contradictionem respicimus, non favorem inanem amplectimur, sed in verbo Dei praepositae hujusmodi requisitionis resolutionem fecisse dignoscimur,
Abbreviated transcription (Latin):
passiones ia&dicentes eũ suscepis se & hominiseni¬
mã & sensum non statim dicimtus & cogitationũ
humanarum subiacuis se peccato
Siquis aut̃ dixerit uerbũ phum ano sensu in dñi¬
carne uersatũ. hunc ecđła catholica a nate matizat.
Nec non el eos quiduos in saluatore filios c̃fitentur
idestunum ante incarnationẽ & aliũ postassũp¬
tionẽ carnis ex uirgine sed eundẽ dĩfiliũ & ante &
postea confiteant᷑ quicũq huic epłe subscribere
uoluerint. Itatam̃ utsi i ecclesiastics ianonib:
quosobtime nosti nicenam fidẽ ante subserpsene
hunedebeas absq aliqua ambiguitate suscipero.
Non qđ hȩc ipsa que nos scripsimus non potueris
conuertentiũ susceptione ꝓponere seđ qđ tibi con¬
sensus nr̃ lb̵ rum insuscipiendo tribuat exemplũ¬

Expanded text:
passiones; ita et dicentes eum suscepisse et hominis anipassiones; ita et dicentes eum suscepisse et hominis animam, et sensum, non statim dicimus eum et cogitationum humanarum subjacuisse peccato. Si quis autem dixerit Verbum pro carne versatum, hunc catholica Ecclesia anathematizat, necnon et eos qui duos in Salvatore filios confitentur, id est unum ante incarnationem, et aliter post assumptionem carnis ex Virgine, sed eumdem Dei Filium, et ante et postea confiteantur quicunque huic epistolae subscribere voluerit, ita tamen ut in ecclesiasticis canonibus, quos optime nosti, et in Nicaena fide ante subscripserit, hunc debebis absque aliqua ambiguitate suscipere: non quo haec ipsa quae nos scripsimus, non potueris convertentium susceptioni proponere, sed quo tibi consensus noster liberum in suscipiendo tribuat exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo fram paulino da masus ꝑ filiũ meum
uitalem ad te scriptu direxeram tueuo luntati&
me in articulo iã ꝓfectionis eius aliqua ex partecõ¬
motũ Vnde & nullius tibi scru pulus resider&
Neuolentes forsitan eccłȩ copulari tua captio p̃¬
blanda differ& fidem misimus netãtibi quieius
fidei cõmunioniq: soti aris quã his qui i ea subscri¬
frat̃. Quaꝑ pt̃ si supradictus filiusms uitali & hi
quicũ eosunt tibi uoluerint ad gregari: Primũ
deb & inea expeditione fidei sub scribere que ⁊
apudncceã piapatrũ uoluntate firmata est
einde qm̃ nemopotest futuris uulnerib: adbi¬
bere medicinã herosis eradi canda estq postea in
oriente dr̃ pullu lauit. id ÷ confitenđ ÷ ipse sapientnae
sermo filiusdĩ humanũ suscepis se corpus animã sensũ
id ÷ integrum adam & ut exp̃s sus dicã totũ ueterẽ nrm¬
sine peccato hominẽ : Sicut enĩ c̃fitentes eubum anu
suscepis secor pͥñ statĩei &bum anas uitiorũ ad iungim

Expanded text:
ilectissimo fratri Paulino Damasus. Per filium meum italem ad te scripta direxeram, tuae voluntatiterum indicaveram me in articulo jam profectionis ejus aliqua ex parte commotum. Unde ne aut tibi scrupulus resideret, et volentes forsitan Ecclesiae copulari tua cautio praeblanda differret, fidem misimus non tam tibi, qui ejus fidei communionique sociaris, quam his qui in ea subscrifrater. Quapropter si supra dictus filius meus Vitalis, et hi qui cum eo sunt tibi voluerint aggregari, primum debent in ea expeditioapud Nicaeam pia Patrum voluntate firmata est. Deinde quoniam nemo potest futuris vulneribus adhibere medicinam, ea haeresis eradicanda est quae postea in Oriente dicitur pullulasse; id est, confitendus ipse Sapientia, Sermo, Filius Dei, humanum suscepisse corpus, animam, sensum, id est, integrum Adam; et, ut expressius 399 dicam, totum veterem nsine peccato hominem. Sicuti enim confitentes eum humanum suscepisse corpus, non statim ei et humanas vitiorum adjungimus
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis Quia sicut minime perduritiam ut
proph&icae dicamus purgatur Nigella ita nec pa¬
cis saporatus fructus tellegentiae per asperia¬
tem expriuittur Propter hoc enim & uerbo¬
rum subportauimus cola fos ut uel paulatim uale¬
anius eum imitari. qui propter nos sehumili ari
dignatus est ut extreme illius ultionus ꝑ
hanc plagan uerba delinemus Audiam̃
igitur & conisertiamus aecclaesiae
o ratori quiper hane lingua i spiritui clara
uoce exclamat diceNis Omua

Expanded text:
humilitatis: quia sicut per duritiam minime ut humilitatis: quia sicut per duritiam minime ut prophetice dicamus purgatur nigella , ita nec pacis soporatus fructus intelligentiae per asperitatem exprimitur. Propter hoc enim et verborum supportavimus colaphos, ut vel paulatim valeamus eum imitari, qui propter nos se humiliare dignatus est, et extremae illius ultionis per hanc plagam verba declinemus. Audiamus ergo, et consentiamus Ecclesiae oratori, qui per linguam Spiritus sancti clara voce exclamat, dicens: Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
as corum Neci meatis Consderaie pher¬
unquodur⁊ psalmo scriptum est Nen¬
ut occũ quirep uir & istae ipse enim o¬
Vana autem locutus est unusquisque ad proximum suum &
iocundum habitare fratres in unum Spiritali dico ha¬
bita culo & con cordia quae indõ est & unitate fidei uius
delectabilis secundum ueritatem in habitaculi qui uide
duentilius dignitatem sicut unguentum supercaput
principalem infellectum in rigans &usq ad ipsam extre¬
mam scientiam deducens. In hoc enim habita culo be¬
nedictionem & aeternam uitam promi sit dñs. huius
igitur pro phetiae uaticinationis meritum ample¬
tentes fraternam presentem syllabam exposuimus
ur̃am ꝓpter caritatem misericonqͣuerentes aut quesituri
Non enim de trahentibus bonum est detrah ere aut
palo sȩcundum uulgarem fabulam excutere palũ absit
Non sunt Nostra ista qua propter hec auertat
diumitas. Non suitt edocti habitus Nostri ita
uincere sed iN patientia longanimitatis & piritu

Expanded text:
as eorum ne timeatis . Considerantes etiaas eorum ne timeatis . Considerantes etiam quod in psalmo scriptum est: Nonne Deus requiret ista? Ipse enim noVana autem locutus est unusquisque ad proximum suum, ejucundum, habitare fratres in unum . Spirituali dico habitaculo et concordia, quae in Deo est, et unitate fidei hujus dominus universa labia dolosa, et linguam magniloquam. Qui dduentibus dignitatem, sicut unguentum super caput, principalem intellectum irrigans, et usque ad ipsam extremam scientiam deducens. In hoc enim habitaculo benedictionem et aeternam vitam promisit Dominus. Hujus ergo propheticae vaticinationis meritum amplectentes, fraternam praesentem syllabam exposuimus, nostra propter charitatem minime quaerentes, aut quaesituri. Non enim detrahentibus bonum est detrahere, aut palo, secundum vulgarem fabulam, excutere palum. Absit. Non sunt nostra ista: quapropter haec avertat divinitas. Non sunt edocti habitus nostri ita vincere, sed in patientia longanimitatis et spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
suam quasi arcum uerbum mendatũ & non
ueritatis conpletum est in eis. Quia de
malo admalum egres sisunt. & me
non cognouerunt dicit dñs. lleritatem¬
enim non loquentur. Docuerunt autem
linguam suam per secutores eclesiarum
eorum que sacerdotes lo quimendatium ut
impie agerent labora uerunt & rennu¬
erunt ssire me dicit dominus. State er¬
gouos dilectissimi superuias. & uidete
interro gate desemitis domini antiquis
& uidetẽ que est uia bon ascõrũ patrum
&ambulate In eam & inuenietis requi¬
em anima bus urĩs Sed & si patimini
propter xp̃m beatieritis. Metum eorum
netim ueritis. Neque contur bemini
Onm̃ aut̃ dm̃ scĩ ficate incordibus uris. ipsodi¬
cente Nolite timereeos quicorpus occidunt
anima aut̃ nopos sunt occidere. Sed potius
eumtimete qui potest animã & corpꝑdere

Expanded text:
suam quasi arcum mendacii, et non suam quasi arcum mendacii, et non veritatis. Completum est in eis, qui de malo ad malum egressi sunt, et me non cognoverunt, dicit Dominus. Veritatem non loquentur . Docuerunt enim linguam suam persecutores ecclesiarum, earumque sacerdotum, loqui mendacium. Ut impie agerent, laboraverunt, et renuerunt scire me, dicit Dominus. State ergo vos, dilectissimi, super vias, et videte. Interrogate de semitis Domini antiquis, et videte, quae est via bona sanctorum Patrum, et ambulate in ea; et invenietis requiem animabus vestris. Sed si patimini propter Christum, beati eritis . Metum autem eorum ne timueritis, neque conturbemini. Dominum autem Deum sanctificate in cordibus vestris, ipso dicente: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere: sed potius eum timete, qui
Abbreviated transcription (Latin):
orate. ut non intretis in temp tationem
Quȩue romentis trans gressio operatur.
in his quinon crediderint ser monibus
domini & recesserunt prosua quie te
a seruitio sibi com misso & suisse subdi¬
& suis se subdi¬
derint uo iuptatibus talibus quippe
& aliis propo pulodi. constricti necessitatib
pepereatis una cum omnibus uobis com¬
missis sed salusitis indie aeterne retribu¬
tionis. Ortamur caritatem urãm exemploeius
cunc tis eius permanere seruitus. Necqui
dem quo quo modo a commissa cura recedere.
sed totis uiribus in commissis uobis negotus
fortiter usque infinem perdurare.: Qm̃
beatus est qui per seuerauerit usque infinem
Neclaudatur initiũ sed finis. nemo ergouos
seducat in anibus uerbis Proptereaenim
uenit ira dĩ. In filios diffidentie nolite
ergo effici conparticipes dogma tum eorum.
Neque communi cetis infructuosis uerbis illorũ
magis aut & redar guite. Qm co&us preua¬
ricatorum sunt. & extenderunt linguam

Expanded text:
orate, ut non intretis in tentationem orate, ut non intretis in tentationem : quae mentis transgressio operatur in his qui non credDomini, et recesserint pro sua quiete a servitio sibi commisso, et suis se subdiderint voluptatibus? Talibus quippe et aliis pro populo Dei constricti necessitatibus, ne pereatis una cum omnibus vobis commissis, sed salvi sitis in die aeternae retributerum ortamur caritatem tuam exemplo eius cunctis eius sedem quoquo modo a commissa cura recedere, sed totis viribus in commissis vobis negotiis fortiter usque in finem perdurare: quoniam beatus est, qui perseveraverit usque in finem : nec laudatur initium, sed finis. Nemo vos seducat inanibus verbis. Propterea enim venit ira Dei in filios diffidentiae. Nolite ergo effici comparticipes eorum dogmatum, neque communicetis infructuosis verbis illorum , magis autem redarguite: quoniam coetus pravaricatorum sunt, et extenderunt linguam
Abbreviated transcription (Latin):
piȩ iuiuereper secutiones patiuntur. Ideo que
mentis urãe proposito coart& recedere
Considerantes nam que quanta pro ab solutione
noster pertulerit quibus uese contumelus
afficiendum tradiderit ut nos a uinculispotes¬
tatis diabolicȩ liberar&. Adtendite itaq
uobis & omni gregi in quo uos sp̃s sc̃s consti¬
tuit epis copos rege re eclesiam dĩ quam
ad quisi uit pro prio sanguine ut non sit qui
uos decipiat aut sub ducat In subtilitate
sermonis ut plebesuobis commissas relin¬
quatis & aucui propter ob probrium maloro
hominum quieti uos tradatis. Vtuos solum¬
modo saluetis & filios orfanos relinquatis
A pertissi me enim spiritus sẽs per apostolũ
dicit Quia in nouis simistem poribus recedent
quidam afide & caritate adtendentes.
spiritibus seductoribus & doctrinis de mo¬
nio rum & y pocrisim mendatii eloquiorũ
Cauteriatam habentium suam conscien
Propter quod iugilate &

Expanded text:
pie vivere, persecutionem patiuntur . Ideoque,pie vivere, persecutionem patiuntur . Ideoque,mentis vestrae proposito coarctet recedere. Considerate namque, quanta pro absolutione edemptor noster pertulerit, quibusve se contumeliis afficiendum tradiderit, ut nos a vinculis potestatis diabolicae liberaret. Attendite itaque vobis et omni gregi, in quo vos Spiritus sanctus constituit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit proprio sanguine ; ut non sit, qui vos decipiat aut seducat in subtilitate sermonis, ut plebes vobis commissas relinquatis , et alicui, propter malorum opprobrium hominum, quieti vos tradatis, et ut vos solummodo salvetis, et filios orphanos relinquatis. Apertissime enim Spiritus sanctus per Apostolum dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide et charitate, attendentes spiritibus seductoribus et doctrinis daemoniorum, et in hypocrisi mendacii eloquiorum cauteriatam habentium suam conscientiam. Propter quod vigilate et
Abbreviated transcription (Latin):
famulatus nri obsequio commodare. Vndequidẽ
tantonos necesse est in portunis predicationib
insistere. quanto nobis perfectȩ negotiationis
creditur duplicata talentorum ad signatio
atq: domini cȩ uocis adsuspiciendã eius requiem
persuad&l assertio Sugges tum nam que nobis
est quod pro preteritis laboribus & infestationi¬
lus non nulli uestrum ad signatas sibima
dõ commisscs relinquunt plebes & infuturo
plures relinquere uelint eas. quas tueri
debent ecclesias & pro ouibus sibi commissis
labo rare neglegunt e monas teriorum se quieti
icontra dere festinent &uagationem ab episco¬
patus laboribus eligere & silentio atq
otio uitam degere magis appetant quam h his
quae sibi commis sasunt permanere dicente dño
Beatus quiper seueraueritusque in finem
Vnde nam que est beata per seuerantia. niside
urtute patientiae : qm̃ secundum a postolicã
predicationem omnes qui uoluerint in xp̃o

Expanded text:
famulatus nostri obsequio commodare. Unde quidem famulatus nostri obsequio commodare. Unde quidem tantum nos necesse est importunis praedicationibus insistere, quanto nobis perfectae negotiationis creditur duplicata talentorum assignatio, atque dominicae vocis, ad suscipiendam ejus requiem, persuadet assertio Suggestum namque nobis est , quod pro praeteritis laboribus et infestationibus nonnulli vestrum assignatas sibimet, et a Deo commissas relinquunt plebes, et in futuro plures relinquere velint eas, quas tueri debent, ecclesias, et pro ovibus sibi commissis laborare negligant, et monasteriorum se quieti contradere festinent, et vacationem ab episcopatus laboribus eligere, et silentio atque otio vitam degere magis appetant, quam in his, quae sibi commissa sunt, permanere, dicente Domino: Beatus qui perseveraverit usque in finem . Unde namque est beata perseverantia, nisi de virtute patientiae? Quoniam, secundum apostolicam praedicationem, omnes qui voluerint in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis Sienim fuissent exnobis mansissent utiq
nobiscum Quando uero suam euomueritit impietatẽ
dolum qui in eis est erumpentes & ad prohendentes
infirmiores & eos quia deloquia diuinisensus in ex¬
ercitatos habent secum eos contrahunt ad perditio¬
nem subuertentes. & in iuriantes paternas doc¬
trinas sicut &scas seripturas adꝑditionem suam
quos oport& prescientes cauere nemalitiaeorum
quidã seducti abscidantur apro pria firmitate
Ex acuunt enim linguas suas iuxta pro phetae uocẽ
sicut serpentes uenenum aspidum sub labiis eorum
Neo nos pi geant temporales cruciatus proxp̃ĩ
nomine laborare. sedemolumenta future remu¬
nerationis huiusscłi uexationes tolerare
persuadeant: Scriptũ namq est. quid retribua
dño pro omnibus que retribuit michi. Calicem
salutaris accipiam & nomendñ inuocabo. Tan¬
tum enim anobis exigitur. quantum possumus

Expanded text:
ex nobis: si enim fuissent ex nobis, mansissent utique ex nobis: si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum. Quando vero suam evomuerint impietatem, dolum qui in eis est, erumpentes, et apprehendentes infirmiores, et eos qui ad eloquia divina sensus inexercitatos habent, secum eos contrahunt ad perditionem, subvertentes et injuriantes paternas doctrinas sicut et sacras Scripturas, ad perditionem suam, quos oportet praescienter cavere, ne malitia eorum quidam seducti, abscindantur a propria firmitate: Exacuunt enim linguas suas, juxta prophetae vocem , sicut serpentes: venenum aspidum sub labiis eorum. Nec nos pigeat per temporales cruciatus pro Christi nomine elaborare , sed emolumenta futurae remunerationis, hujus saeculi vexationes tolerare persuadeant. Scriptum namque est: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Tantum enim a nobis exigitur, quantum possumus
Abbreviated transcription (Latin):
DIB. SUAMRELIN QUAT ECCLESIA
EC QUIETEM MAGIS ELIGAT QUAM
PEOEO PULO SIBI CÕMISSOLABORAREINTEN
Quinis sanctissius it oõ auantis siuis bAT¬
uniuersis ep̃is liberius ep̃s in diiõ salutem. Inni¬
urcut querens quẽ deuor& u.de iugilare & sobru eẽ adori¬
tiones &dõ ꝓpinquare debemus & fatuas d ño a urili ante
bominũ insidias . prout dñs posse dedert respuere &
ecdesias ut ad alias properemus aut populos nobis commissos
negle gere utqui etem amplius quam pro eis elaborare
proquibus &iam animas ponere debemus stud eamus
nere probi inconspectudĩ inueniamur. sed fructuosos
illimani pules de commissis nobis gregibus ipso ãmini¬
culante presentare ualeamus. quam quam multi
nos perse quantur & oues axp̃i dilacerare desiderent
qui quasi inuestibus ouium apparent. intus autem
sunt lupira paces quos exfruetibus cognoscimus. Iti
primo quidem iudentur ex nobis esse. sed nonsunt

Expanded text:
 suam relinquat ecclesiam, nec quietem magis eligat, quam pro populo sibi commisso laborare intendat. Dominis sanctissimis et Deo amantissimis universis episcopis, Liberius episcopus, in Domino salutem. Nicircuit, quaerens quem devoret. Unde vigilare, et sobrii esse ad orationes , et Deo propinquare debemus, et fatuas, Domino auxiliante, hominum insidias, prout Dominus posse dederit, respuere, et  modo valebimus, ecclesias, ut ad alias properemus, aut populos nobis commissos negligere, ut quietem amplius quam pro eis elaborare, pro quibus etiam animas ponere debemus, studeamus, ne reprobi in conspectu Dei inveniamur, sed fructuosos illi manipulos de commissis nobis gregibus, ipso adminiculante, praesentare valeamus: quamquam multi nos persequantur, et oves Christi dilacerare desiderent, qui quasi in vestibus ovium apparent, intus autem sunt lupi rapaces, quos ex fructibus cognoscimus: isti primo quidem videntur ex nobis esse, sed non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sumerent cetere ecdȩsie uel ut denata lesuo fone
aque cuncto procede reNt. Et perdiuersastouus
mundi regiones puri capitis In corrupte mane¬
ren quid precipere quos abluere quos uult
ipnicono In emundabili sordidatos mundis
digna corporibus unda uitaret
bus presidetis ecclosus. Sollicitu dinẽu ram ꝓom
nium utilitate mons tratis & ꝑcunctastotius orbis ccđas
omnib una qđ sit de cernendũ eẽ deposcitis. Vt suis consto¬
bilit as regulis ecđa ethoc qđ illis caueat ꝓ nunti ationis

Expanded text:
sumerent ceterae ecclesiae, uelut de natali suo fonte sumerent ceterae ecclesiae, uelut de natali suo fonte aquae cunctae procederent et per diuersas totius mundi regiones puri capitis incorruptae manarent, quid praecipere, quos abluere, quos uelut in caeno inemundabili sordidatos mundis digna corporibus unda uitaret. bus praesidetis, ecclesiis, sollicitudinem uestram pro omnium utilitate monstratis et per cunctas totius orbis ecclesias omnibus una, quod prosit, decernendum esse deposcitis, ut suis constabilita regulis ecclesia et hoc, quod illos caueat, pronuntiationis