comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic aĩas captas rõ mĩtesꝙ soror
aillicit ⁊ turbã cogit plus uille uolentem
S tamẽ assensũ pͣdenͣ sola minorem
Donat seq parem tauto negat ẽẽ la bori
In mediũ cũeta medians ꝯcordia seq
profert in ciꝰ facie deitatis ymago
Splend ⁊ huai fastidit tedia uoltus
Pacem sponte tenet c̾ms płã macõr auro
Se sibi conciliat nͦ opẽ sibi pectinus optat¬
S sibi sufficiens in tanta pace quiescit
Ut nr ꝑflantis borre suspiria crmũe
Solicitare queãt litis care tumultum

Expanded text:
imos captat Ratio, mentesque sororum Allicit, et turbam cogit plus velle volentem. Sed tamen assensum Prudentia sola minorem Donat, seque parem tanto negat esse labori. In medium cuncta medians Concordia sese Profert, in cujus facie deitatis imago Splendet, et humani fastidit taedia vultus. Pacem sponte tenet crinis, flammantior auro, Se sibi conciliat, nec opem sibi pectinis optatd sibi sufficiens in tanta pace quiescit; Ut nec perflantis boreae suspiria crinem Sollicitare queant, litisque creare tumultum
Abbreviated transcription (Latin):
D freuesi ciui cucta dei sec̾ta loquẽtur
Ergo si nostris Wolt ꝯdescende uotis
Oĩa p̃neuient ut lex deposat ⁊ ordo
Postulat ⁊ ctis clandentur suigla metis
Nec puto ꝙ tautareꝵ moluna tãtos
Cognatus aĩ tãti mouẽta fauor
De frandare uelit tantos ꝙ refellere questus
Nal dubii suꝑ est hiis ꝯcurrentib ouis
A gredianiur opus melior fortuna sequet᷑¬

Expanded text:
esis? cui cuncta Dei secreta loquuntur. Ergo si nostris vult condescendere votis, Omnia provenient ut lex deposcit, et ordo Postulat; et certis claudentur singula metis. Nec puto quod tanta rerum molimina, tantos Conatus animi, tanti momenta favoris Defraudare velit, tantosque refellere quaestus. Nil dubii superest his concurrentibus; omnes Aggrediamur opus; melior fortuna sequet
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Turpit̾ effingit tanti fautasina decaris
Sydereũ Wltꝰ castigauere ruborem
lilia impta rosis ⁊ ne paloris obumbrẽt
Aubila caudorem deffendit flanuina pudoris
Clarior argento fuluo consꝑtior auro
Incidior glatie. cristallo gratior õmi¬

Expanded text:
 Turpiter effingit tanti phantasma decoris. Sidereum vultus castigavere ruborem Lilia nupta rosis; et ne palloris obumbrent Nubila candorem, defendit flamma ruboris, 329 Clarior argento, fulvo conspectior auro, Lucidior glacie, crystallo gratior omni
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qnomodo mẽdicat alienũ lia decorem
Cur a luce sua phebe demissa parũꝑ
De tͥmenta sue deplorat lucis ad infra
Plemius ex hausta totius liũs amplaz
Nacturã querit᷑ ẜ rursus fr̃is ĩ igne
eirdescẽs mitrit acce dampna decoris
Perfectos tandẽ cꝯfert pleua nitores

Expanded text:
Quomodo mendicat alienum luna decorem, Cur a luce sua Proebe demissa, parumper Detrimenta suae deploret lucis, at infra Plenius exhausta totius luminis amplam Jacturam queritur, sed rursus fratris in igne Ardescens, nutrit attriti damna decoris, Perfect
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Illic arma parat logico logiceq palestram
Sõp̃mat archana rerum celiq ꝓfunda
Mente pło sẜrq dei perquire̾ ceptat
More suo seueca mores rõe mouetat
Optimꝰ exscuptor moꝵ. mẽtisꝙ colonus

Expanded text:
 Illic arma parat logico, logicaeque palaestram Somniat arcana rerum, coelique profunda Mente Plato, sensumque Dei perquirere tentat. More suo Seneca mores ratione monetat, Optimus excultor morum, mentisque colonus
Abbreviated transcription (Latin):
Consiliaus estus aĩ fluctusq retardaus
Tegniciem ꝙ meã nõ tanti massa laboris
accusare p̃r non tauto uira labore
Cedo nec ignaue mendico quietis a silłio
Agg̃diar quid r̃o dictauerit ymo
Qnfit atq nichil de ꝯtiugentib ip̃a
Trausgrediar finem ꝓpͥum ꝓ posse secuta
S quia principia nullo conoludere fiue
Sel dare p̾ͥncipiis fines aliũde ꝑfc̃is
Ut pͥmo mediũ medio nõ cõsonet iniũ
Censetur turpe fluitãs mutabłe stultum
Curia cõcutitur turbataq turba soroꝵ
Fluctuat ĩ dubiis alta cũ uoce fluentes
Qualẽ aura fremit pluit aer fluctuat uuda
Qua p̾mo zephirꝰ ꝯplanat flamũe leui
Si maris excutiat borealis turbo sapor̃e
Del maris iustantes cogat uigilare ꝓcellas
Sic aĩ fluitant ⁊ mentes mẽtib ĩstant
Quas nã pͥus leui ꝑplau̾at aura
ꝑflat maiori flatu prudencia mẽtes
Erigit᷑ rõ posaitꝙ silentia nitu

Expanded text:
Concilians aestus animi, fluctusque retardans. Concilians aestus animi, fluctusque retardans. Segnitiemque meam non tanti massa laboris Accusare potest: non tanto victa labore Cedo, nec ignavae mendico quietis asylum. Aggrediar quidquid ratio dictaverit, imo Jusserit, atque nihil de contingentibus ipsa Transgrediar, finem proprium pro posse secuta. Sed quia principia nullo concludere fine, Vel dare principiis fines aliunde profectos, Ut primo medium, medio non consonet imum, Censetur turpe, fluitans, mutabile, stultum; Curia concutitur, turbataque turba sororum Fluctuat in dubiis, alta cum voce fluentes rrans: 332 Qualiter aura fremit, fluit aer, fluctuat unda, Quam primo zephyrus cum planat flamine leni, Si maris excutiat borealis turbo soporem, Vel maris instantes cogat vigilare procellas: Sic animi fluitant, et mentes mentibus instant, Quas Natura prius leni perflaverat aura, Perflat majori flatu Prudentia mentes: Erigitur Ratio, poscitque silentia nutu,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo cũ nr̃a geniturã regula talem
Lestiat ⁊ tãtam stupeat pictura figuram
Secasũ ꝙ manus talem patiat᷑ ad ortum
Con uideo. nõ concipio. nõ indico memet
Serre modoo causas rationes sem̃ã formas
Instrumenta quib nr̃a mediãte min̾ua
Ortus celestis aĩe ducat᷑ ad ortã¬
Et quia cõsilii sꝑ hiis libramĩa ferre
Lestto nõ ualeo dubito resito retardo
Consilio rõe fide mea causa iacebit
Orphana non c̾to clandẽ sine uolinitas
Sigła ui r̃o trucina meliori repenses
Qña penes obstutũ fluitaus mutabłe cassũ¬
Ignotũ mendax nichil ẽ eui sugła lucẽs
distra nõ obstut ⁊ aer pelagus ꝙ ꝓfundum
Prosepti pr̃ia mortis solamẽ origo
Iustiͣ uirtutũ regula liuea rc̃i
Subducat dubia certis mẽdatia ueris
Incerto figat aĩi dubium ꝙ recidat¬
Cuoris tergat tenebras ueitiq sereuet
luce diem mentis ⁊ falsi nubila pellat
Menti concusse dubioꝵ fluctib aura
Gratior applaudat rois flamine leui

Expanded text:
Ergo cum nostra genituram regula talem Nesciat, et tantam stupeat pictura figuram, Occasumque manus talem patiatur ad ortum; Non video, non concupio, non judico memet Scire modos, causas, rationes, semina, formas, Instrumenta, quibus nostra mediante Minerva Ortus coelestis animae ducatur ad ortum. Ergo consilii super his libramina ferre Nescio, non valeo, dubito, desisto, retardor, Consilio, ratione, fide, mea causa jacebit Orphana, nec certo claudetur fine voluntas, Singula ni ratio trutina meliore repenset. Quam penes obscurum fluitansotum, mendax, nihil est, cui singula lucent, Astra, nec obscurus aer, pelagusque profundum. Proscripti patria, mortis solamen, origo Justitiae, virtutum regula, linea recti, Subducat dubia certis, mendacia veris, In certo figat animum, dubiumque recidatroris tergat tenebras, verique serenet Luce diem mentis, et falsi nubila pellat. Menti concussae dubiorum fluctibus, aura Gratior applaudat rationis, flamine leni
Abbreviated transcription (Latin):
¶Infrase plandore dĩe stellasꝙ relinquẽs
Exultat specłi formã uestita secũdi
Hio subĩta uid formis nudata reu̾̃ti
Inq statu ppͥo purã iunuenesc̾e formã
Rec sua de giu̾s subiecta tedia flore¬
¶ Quomodo forma suo gandẽs reqmescit ĩ eẽ
Sb̃i seuio non deflorata Iuuẽtꝰ
formarũ formas semꝑ facit ẽẽ puellas
obsturũ luceus p̃ciosum uile. iocosum
Flebile ꝑpetuũ mortale. moͭͤ fixum

Expanded text:
Infra se splendore diem stellasque relinquens, Exsultat, speculi formam vestita secundi. Hic subjecta videt formis viduata reverti Inque statu proprio puram juvenescere formam, Nec sua degeneris subjecti taedia flere, Quomodo forma suo gaudens requiescit in esse; Subjecti senio non deflorata juventus, Formarum formas semper facit esse puellas.Obscurum lucens, pretiosum vile, jocosum Flebile, perpetuum mortale, volubile fixum.
Abbreviated transcription (Latin):
Lucifer e nr̃i cillenꝰ asseola solis¬
MLascentis uexilla gerũt famulãt᷑ enti¬
Alt̾uantq uices sibi quas ꝑtitur ut̃q¬
Alt̃ in alt̾ius usum prause̾bit᷑ alt̾¬
cu alute
Solis in occasu splendescit solis in ortu
Ailter ⁊ alter in mutua sibi noĩa douãt
hefferus occasus comitat᷑ lucifer ortum

Expanded text:
llenius assecla solisNascentis vexilla gerunt; famulantur euntAlternantque vices, sibi quas partitus utAlter in alterius usum transcrir, alter Solis in occasu splendescit, solis in ortu Alter, et alterni sibi mutua nomina donant; Hesperus occasum comitatus, Lucifer ortum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tuni nobilitas auro decoctor om̃i
Dixꝙ suum dignata genꝰ spem̃ ꝙ fat̾i
In speculi transit spẽ que c̾tia rerum
Embras mentiri nescit ẜ singła mouste
Cercius ⁊ sp̃e meliori omicta sigurat
dic rerum funtẽ nũdi genus orbis ydeã
Exẽplar spẽz cãm pomordia finem
Conspieit ⁊ ctis morit᷑ singła causis
Muidus ab ĩgenito stabłi c̾toꝙ fignr̃a¬
Esse statuu spẽm uitam extraxit ⁊ ortũ
Anomodo t̾restrem formã celestis ydea
Giguit ⁊ ĩ nr̃am sobolez tnsebit abissam
Mitat i exiluo formas quas destinat orbi
A pr̃e degu̾at ꝓles faciẽq pr̃nam
Exuit autiqui uoltus oblica ꝑentis
Qualr̃ in mũdo fautasina resultat ydee
Cuiꝰ moffensus splendor sentit᷑ ⁊bmbra
Daialt a funte formarũ riuus oberrans
Iugenitũ ꝑdit subucti labe intorem
Dad cogat fatũ ꝙ cansũ destiuat ã qͥd
Arbitrii possit media librata p̃tas

Expanded text:
uri nobilitas, auro decoctior omni, Vixque suum dignata genus speciemque fateri, In speculi transit speciem, quae tertia rerum Umbras mentiri nescit, sed singula monstrat Tersius, et specie meliori cuncta figurat. Hic rerum fontem, mundi genus, orbis ideam, Exemplar, speciem, causam, primordia, finem, Conspicit, et certis metitur singula causis:Mundus, ab ingenito, stabili, certoque figuraEsse, statum, speciem, vitam contraxit et ortum. Quomodo terrestrem formam coelestis idea Gignit, et in nostram sobolem transscribit abyssum. Mittit in auxilium formas, quas destinat orbi. A patre degenerat proles, faciemque paternam Exuit, antiqui vultus oblita parentis, Qualiter in mundo phantasma resultat ideae, Cujus inoffensus splendor sentitur in umbra, Qualiter a fonte formarum rivus aberrans Ingenitum perdit subjecti labe nitorem. Quid cogat fatum, quod casu defluat, aut quid Arbitrii possit medio librata potes
Abbreviated transcription (Latin):
Anã non rethoricis or̃o pucta figuris
pon ignamꝰ opum oumulus nõ nusa maronis
pon amor ypocta u honor uenator amoris
dnmiltet ẜ so la p̃cũ dulcedo ꝑorat
Si taiẽ a funte cordis deducta madestat
bestat ⁊ ãbigno nͨ c̾ta lute patestit
Snẽ nr̃m quib auxiliis quo calle biaꝵ
In suꝑas deuecta. domos donetur honore
Regati q̃ uota deo ꝙñtet e instaus
Smibre p̃cum p̃cibus diuinas ꝯpulat aures
D tamẽ ut ꝓprie mentis seutẽtia dictat
pulla pt̃ melius istiꝰ nuu̾s usum
Amplecti ꝙͣ nra soror prudenͣ cuiꝰ
Dabellare nequit uirturẽ turba laboꝵ¬
¶miꝰ ut grespꝰ ꝯbstantia nulla recardãt
son strepitus non ara maris. nõ uallio abissus
Non nga nõ celsi p̃ceps audacia mentis
dispitas ꝙ uie saxio callosa nec ip̃e
liitis ambages deẜtaqi bestia gressus
Loꝵ rabies uenti nop ynbrib ebria nuibes
fon tonitrus horrenda lues non mbib aer

Expanded text:
non rhetoricis oratio picta figuris, Non ignavus opum cumulus, non musa Maronis, Non amor hypocrita, nec honor venator amoris Demulcet, sed sola precum dulcedo perorat. Si tamen a fonte cordis deducta madescat Restat in ambiguo, nec certa luce patescit, Quae nostrum quibus auxiliis, quo calle viarum 336 In superas devecta domos, donetur honore Legati, quae vota Deo praesentet, et instans Imbre precum, precibus divinas compluat aures. Sed tamen utulla potest melius istius muneris usum Amplecti, quam nostra soror Prudentia, cujus Debellare nequit virtutem turba laboiter, gressus, obstacula nulla retardant, Non strepitus, non ira maris, non vallis abyssus, Non juga, non celsi praeceps audacia montis, Asperitasque viae saxis callosa, nec ipsae Limitis ambages, desertaque nescia gressus Non rabies venti, non imbribus ebria nubes, Non tonitrus horrenda lues, non nub
Abbreviated transcription (Latin):
cura op̃ssi aĩ corpis ut sine fortune qualis uigilautẽ fa¬
tigau̾it tl̃is se ĩgerit dormiẽti aĩo ut si amiator deliciis
haus ex ymagiał ͬ dogitatõnũ suaꝵ aut effugisse uidea᷑.
¶Corꝑis si multo igargitatꝰ uno aut discentꝰ cibo uel ha¬
bñdantia p̃focari se existiat uel granãtib ex houari

Expanded text:
cura oppressi animi corporisue siue fortunae, qualis uigilantem fatigauerat, talem se ingerit dormienti: animi, si amator deliciis hanc ex imagine cogitationum suarum aut effugisse uideatur; corporis, si temeto ingurgitatus aut distentus cibo uel abundantia praefocari se aestimet uel
Abbreviated transcription (Latin):
hostili pugne muros exponit ĩhermes
aicrius insultat seuit ꝙ ꝓfundius ensis
Concerte ꝑtes ubi milla repagula donant .i. obstacła¬
S series harum conẜta recalatrat ensi
Acrius in uolucrem Iomalis fuliuãt ales
Cum plebem uolucrũ uenientis disggat horror
ubũus torrens effundit᷑ obice nullo
Deffendente uiaz flumo ꝙ negante meatũ
Ergo concordes uotum curramꝰ in unũ
Quod natura potit rõ ꝯmendat houestas
dapbat ymo capit pietas deposcit e oꝑtat
Le fiouesis sola distaus cõcordia distors
Nos om̃s pati cõformi lege iugatas
Diudet in ꝑtes nͨ amoris uiucla relaxet
Sed potius cõstans cõgandeus cõsona cõcors
In nr̃am ueniat mẽtem ne uicta la bore
Cedore credatur citra preludia lucte .i. infra luctã¬

Expanded text:
Hostili pugnae muros exponit inermes. Hostili pugnae muros exponit inermes. Acrius insultat saevitque profundius ensis, 340 Consertae partes vi nulla repagula donant, Nec series harum conserta recalcitrat ensi. Acrius in volucrem Jovialis fulminat ales, Cum plebem volucrum venientis disgregat horror. Uberius torrens effunditur, obice nullo Defendente viam, fluvioque negante meatum. Ergo concordes votum curramus in unum, Quod natura petit, ratio commendat, honestas Approbat, imo cupit, pietas deposcit et optat. Nec phronesis sola, distans, contraria, discors, Nos omnes pacis conformi lege jugatas Dividet in partes, ut amoris vincla relaxet: Sed potius constans, congaudens, consona, concors In nostram veniet mentem, ne victa labore Cedere credatur citra praeludia luctae; Vel t
Abbreviated transcription (Latin):
Qnod ẜuare meas leges ⁊ ira recuset
Ros igꝰ liget unus amor luret una uołutas¬
Setera si patis normã ẜuare tenentur
Ros mag̃ ad quago nutũ dispom̃ orbis
Qr mas pones arbitriũ ins ẽ ⁊ regła mñdi
Quis nexus. quis detꝰ auior quod fedus amoris
ene pietas. que uͫ fides. que linea r̃ci¬
¶n rebus reliquis saltem uestigia pacis
Sernabit ẜ nr̃a mauet ꝯcordĩa distors
Deppluet in menbra capitis iactura dolentis
Despluet in ramos uiciũ radicis amare
deffluet in riuos tabes coguata fluento
Qnis luue splendor si solis lumẽ oberrat
Quis rim fluctus si copia lius absit
Ti nr̃am pacem discordia dissuit ymo
⁊m̃pit nr̃a perit uirtꝰ nã stare negatur
Occasũ patiens ⁊̃ se diuersa ptas
Cum nobis douet cõsensus robur adultum
dissensus nr̃ uires ex hauriet istas
Effc̃s medicina suos dinisa refusat
acrior insultus uicioꝵ pugnaq maior
Robis incõbit si nos diuiserit error
Postꝙͣ cementi rupit discordia mutos

Expanded text:
Quod servare meas leges et jura recuset. Nos ergo liget unus amor, liget una voluntasnormam servare tenentur Nos magis, ad quarum nutum disponitur orbis, Quas penes arbitrium, jus est, et regula mundi. Quis nexus, quis verus amor, quod foedus amoris, Quae pietas, quae pura fides, quae linea recti, In rebus reliquis saltem vestigia pacis Servabit, si nostra manet concordia discors? Defluet in membra capitis jactura dolentis. Defluet in ramos vitium radicis amarae. Defluet in rivos tabes cognata fluento. Quis lunae splendor, si solis lumen oberrat? Quis rivi fluctus, si copia fluminis aret? sta? Si nostram pacem discordia dissuit, imo Rumpit, nostra perit virtus; nam stare negatur Occasum patiens, in se divisa potestas. Cum nobis donet consensus robur adultum, Dissensus noster vires exhauriet istas. Effectus medicina suos divisa recusat.Acrior insultus vitiorum pugnaque major Nobis incumbet, si nos diviserit error. Postquam caementi rumpit discordia muros,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ dicit de hoc Rã dauid ⁊ Ionathas ubi sunt duo sũt tũ unũ
Cum suit diuersi non sunt duo mente sc̃d unus
Diuẽ posse negat ⁊ se nisi uiuat i illo
¶ydeus arma capit ut regnet tydeus alt̾
In polliute suo pugnat seq secũdum
Dum regnare cupit sibi post̾e regna ur̃
Alt̾ in eurialo ꝯꝑet insus ⁊ alter
Eurialis uiget in uiso sic alter utrũꝙ
Reddit ut ex uno comitũ pensat᷑ ut̾q
Altide furit ĩ furis eius ꝙ furorem
Indicat ẽe suũ pylades patiꝙ meg̾a
Re paciatur id pylades suus alt̾ ⁊id
Dec pictura suis loqui nust̾ia siguis
pͨ res ip̃a magis nͨ liugna fidelib uiuꝙͣ
Talia depigit taliq sophisiate uisum
Despiciens ocłos rerũ cõoludit ĩ umbram
Qui p̃co selet ẽẽ boni pacis ꝙ figura
Dirgnuis in dextra folioꝵ cͥue comatus
fflore tumẽs fruotꝰ expectaus ramꝰ oliue
Pubestit nec matris hm̃i solatia querit
ue mediante uices nexus ⁊ uiucla rerum
Fedus anuicitia pacem concordia nectit

Expanded text:
is. Nam David et Jonathas ibi sunt duo, sunt tamen unum: Cum sunt diversi, non sunt duo mente, sed unus.vere posse negat in se, nisi vivat in illo. Tydeus arma rapit, ut regnet Tydeus alter: In Polynice suo pugnat, seseque secundum Dum regnare cupit, sibi poscere regna videtur Alter in Euryalo comparet Nisus, et alter Euryalus viget in Niso: sic alter utrumque Reddit, et ex uno comitum pensatur uterque. Atrides furit in furiis, ejusque furorem Indicat esse suum Pylades, patiturque Megaeram, Ne patiatur idem Pylades suus alter et idem. Haec pictura suis loquitur mysteria signis, Nec res ipsa magis nec lingua fidelius unquam Talia depingit, talique sophismate visum Decipiens oculis, rerum concludit in umbra, Queis praeco solet esse boni pacisque figura. Virginis in dextra foliorum crine comatus, Flore tumens, fructus exspectans, ramus oliva Pubescit, nec matris humi solatia quaerit, Quo mediante vices, nexus, et vincula rerum, Foedus, amicitiam, pacem, concordia nectit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uerbi pauꝑiem rediuit spleudore coloꝵ
Tullius ⁊ dc̃is oruatus fulgura donat¬
¶ UDirgilii nusa mẽdatia multa colorat¬
Et facie ueri contexit pallea falso
¶ãe mẽtem fermẽtet opum ꝯtactus habũde
Fondit opes titus ⁊ munã cogit abire¬
¶ Militat instanti feruẽs audacia turm
Guse touans ignara metꝰ ⁊ ꝓdiga dite
¶Ipolitiq pudor ueni̾s subductꝰ hõmo
Gaudet et excepto luget titharea pudore
Has spẽs rerumꝙ tropos ⁊ sõpma ueri
Regia picta touet tanto festiua decore¬
¶ Ez minꝰ in wltu gerens insigne decoris
Postremos subtristis he pietura penates
Qel lusisse parum del saltem põpuia passam
Credas uel tenues ire seusisse ꝓcellas
Del magis oblitũ fc̃i p̃ũtis ĩ illa
paturam peccasse putes de lira uidet᷑
Picture facies mellorẽ post̾e formam
Sed neq gẽmarum radus splendore diesceus
⁊lec intor argenti nͨ fulgure gͣtiꝰ aurñ
Excusare p̃t picture c̾men adultum
Quim pictura suo laugnẽs palescat in auro

Expanded text:
erbi pauperiem redimit splendore colorum Tullius, et dictis ornatus fulgura donat. Virgilii musa mendacia multa coloraEt facie veri contexit pallia falso.. Ne mentem fermentet opum convictus, abunde Fundit opem virtus, et munera cogit abire. Militat instantis fervens audacia Turni Ense tonans, ignara metus, et prodiga vitae, Hippolytique pudor Veneris subductus habenis, Gaudet et excepto luget Cytheraea pudoreHas species rerumque tropos, et somnia veri, Regia picta tenet, tanto festiva decore. Sed minus in vultu gestans insigne pudoris, Postremos subtristis habet pictura penates. Vel lusisse parum, vel saltem somnia passam Credas, vel tenues irae sensisse procellas; Vel magis oblitam facti praesentis in illa Naturam peccasse putes, delira videtur Picturae facies meliorem poscere formam. Sed neque gemmarum radius splendore diescens, Nec nitor argenti, nec fulgure gratius aurum, Excusare potest picturae crimen adultum, Quin pictura suo languens pallescat in auro
Abbreviated transcription (Latin):
Pinge̾ dum tẽptat in pͥmo lĩe fessus
Heret ⁊ ignauã querit torpesc̾e musam¬
¶ Illic p̃cipiti uero fulutĩe cõcitat orbem
Indulgens sceliꝰ cogit plus uelle furorem
Quã furor ip̃e uelit ꝯcqͥd distillat ab illo¬
⁊ nequitie totũ sese ꝑtitur in orbem¬
¶ llic diues eget sitis aurũ totꝰ ĩ auro
midas uͨ methas aĩo concedit hũdi¬
¶ Militis excedit legem plus milite miles
Arax miliais ꝙ mõdus decurrit in iram¬
¶ Fractus amore paris uoni̾s decoctꝰ d igne
Militat in uene̾ dñ militat exuit actus
Daꝑ nose cõponsat ⁊ hoc quod ꝑ dit ĩ ariuis¬
¶ In douꝰ ꝓpͫmiratur noctua formã
Et ultus pc̃ca sui solatur ĩ illo¬
¶ Ergo nature ꝯͥchd minuscła plene
Non capit aut eius modicã subresugͭ artem
Inscͥptũ thalams picture faiblã monstrat
Singla decernẽs seusu nat᷑a ꝓfundd
Sedib hiis sua ira tenet. legesꝙ figurat
Prouida quas toto sparsim ꝓuiulgat ĩ orbem
Serutat᷑ rerũ causas ⁊ senua mũdi

Expanded text:
at, in primo limine fessus Haeret, et ignavam queritur torpescere musam. Illic praecipiti Nero fulmine concutit orbem, Indulgens sceleri, cogit plus velle furorem, Quam furor ipse velit: quidquid distillat ab illo Nequitiae, totum sese partitur in orbem. Illic dives eget, sitit aurum totus in auro Midas, nec metas animo concedit habendi. Militis excedit legem, plus milite miles Ajax, militiaeque modus decurrit in iram. Fractus amore Paris, Veneris decoctus in igne, Militat in Venere, dum militis exuit actus: Damnose compensat in hac quod perdit in armis. In Davo propriam miratur noctua formam, Et vultus peccata sui solatur in illo. Ergo naturae quidquid munuscula pleni Pectoris, aut ejus modicam subterfugit artem, Inscriptum thalamis picturae gratia monstrat. 327 Singula decernens sensu Natura profundo, Sedibus his sua jura tenet, legesque figurat Provida, quas toto sparsim promulgat in orbe; Scrutatur rerum causas, et semina mundi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Le res tãta ruat ne lux moria᷑ ab umbra
Sed magis expoĩta. prefulguret exeat illud
In ꝯmune bonũ melius sub luce patebit
qramq bonũ quod sepo latet sub lute nuore
degna̾t lucotq magis si luco fruatur
Sic flos ĩ fructus ĩ fluuẽ ruus diuidãs
Ibit ⁊ ĩ messen puiguis ꝓcedit a rista
Quid meluis spare potest quid maiꝰ ⁊ ultra
Quid pon̾t uelle conceptus mẽtis houeste
Si bonus est huc usq lices designãs õ isto
Gressus ꝓpoĩto nͨ longnis ire laboret
Sed tame hoc suꝑest ꝙ mentẽ ꝯcutit obstat
ꝓpoĩto. Rexat añ conceptu retardat
D tanti uires oꝑis tot ponda rerum
Lostrũ nescit opus oꝑas suspirat ad ista
er̃a manus que sit hõĩem ꝯduxit ad esse
Dispar natura dispar sba forma
Didors ce duplex hoĩs conturrit adesse
Una sapit terras. celum sapis alta celis
Insid ħ illa t̾ris mortisꝙ tributũ
Cogitur ista dare mortis lax exipis illam

Expanded text:
e res tanta ruat, ne lux moriatur in umbra: Sed magis exposita profulguret: exeat istud In commune bonum, melius sub luce patebit. Namque bonum quod saepe latet, splendore minori Degenerat, lucetque magis, si luce fruatur. Sic flos in fructus, in flumen rivus inundans Ibit, et in mensem pinguis procedet arista. Quid melius sperare potest? quid majus? et ultra Quid poterit velle conceptus mentis honestae? Si bonus est, huc usque licet, defigat in isto Gressus proposito, nec longius ire laboret. Sed tamen hoc superet quod mentem concutit, obstat Proposito, vexat animum, concepta retardat. Quod tanti vires operis, tot pondera rerum Tantum nescit opus, operas suspirat ad istas Nostra manus, quae sic hominem conducit ad esse. Dispar natura, dispar substantia, forma Discors, esse duplex, hominis concurrit ad esse; Una sapit terras, coelum sapit altera, coelis Insidet haec, illa terris, mortique tributum Cogitur ista dare, mortis lex excipit illam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Menti planities roseo non derogat ori¬
¶ Lon male colla sedent hmins nõ iisid alta
Ceruix. sed spacio surgit discicta modesto¬
¶ Coma manullaz modico suspeusa tnmore
Aulla molicie dependẽt fracta. ẜ ip̃a
Duricie ꝓpͥi describũt signa pudoris¬
¶ Explicat explicito tractu inc̃tura lactos
Amplexus ꝙ suos deposce brachia edcis
Umaꝙ cõsiliat sũnus exmaq pͥmis
Cõnallis laterũ modulo sũbiuissa docenti
¶Cetã quis nestis meliora latere sub istis

Expanded text:
Menti planities roseo non derogat ori. Non male colla sedent, humeris non insidet alta Cervix, at spatio surgit distincta modesto. Poma mamillarum modico suspensa tumore, Nulla mollitie dependent fracta, sed ipsa Duritie proprii describunt signa pudoris. Explicat explicito tractu junctura lacertos, Amplexusque suos deposcere brachia credas. Imaque consiliat summis, extremaque primis Convallis laterum, modulo submissa decenti. Caetera quis nescit meliora latere sub istis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid chaos autiqñ wltu meliore reduunt
Dum forme melioris opem uoltꝰ ꝙ decorem
Quer̾et atq suũ lug̾e̾t silua tuinultũ
Quis fidei nexus cuula p̃ella refreuatis
Et fr̃m rixas. elemẽtis oscła pacis
Indidit ⁊ muͣ nodo meliore ligauit
Terrarum motus nugitꝰ fuliuis iras
Occeani uentoꝵ p̃lia fapace fideli
Conspicit ⁊ certa solers indagine claudit
Temporis excursus cur cõtristata priunis
Euget yemps cana. ridet uer. estuat estas
Effluit ã top̃nus rerũ torrente ꝓfuudo
Der cur t̾ra sedit fluit ãnis refluit aer
Flãma bolat reliquisqꝙ fidẽ nõ nuda ẜuat
Ron audens uiolare fidom cur fedã t̾ris
Labilis unda tenet certo cõtenta meatu

Expanded text:
Quis chaos antiquum vultu meliore redemit, Dum formae melioris opem vultusque decorem Quaereret, atque suum lugeret silva tumultum: Quis fidei nexu civilia bella refrenans, Et fratrum rixas, elementis oscula pacis Indidit, et numeri nodo meliore ligavit. Terrarum motus, mugitum fulminis, iras Oceani, ventorum praelia mente fideli Conspicit, et certa solers indagine claudit Temporis excursus; cur contristata pruinis Luget hiems canis, ridet ver, aestuat aestas, Effluit autumnus rerum torrente profundo, Vel cur terra sedet, fluit amnis, profluit aer, Flamma volat, reliquisque fidem non invida servat, Non audens violare fidem, cur foedera terris Labilis unda tenet, certo contenta meatu.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tanti luĩa sapiũt exanũs ymo
Berius h ead pũt examma dici
Cum nr̃m fatelit᷑ opus nostraꝙ requirat
Incudẽ fluitans humane machna molis
Corpus adeẽ suũ uocat artis regula nr̃e
Excipit hec hoĩem aram que seiuꝑ ab istis
legib exipi. meliori pollice ducta
Non tauien a tanto debet succrde̾ boco
Iustaus ꝓpo ͫ nec citra prelia uiuci
Quãnis ad tantas oꝑas tãtũq laborem
plature suspirat opus cit᷑ ꝙ residat
Enpplebit tamẽ ip̃a manꝰ diuina ꝙ ĩfra
Perfecti noruã nate norma reliuquit
Quod nat᷑a facit diuinꝰ ꝑficit actor
Diuiuũ t̾at ex nichilo natura caducum
Proteat ex aliquo deus imꝑat illa nũstrat
Mio regit illa facit. hic instruit illa docẽ
Ergo si nr̃is que sũt indigna fauore
Socis aspiret suspiria nr̃a relaxaus
polenus appland ist̾ que sola ꝑorant
Ecandore p̃cum uestiri culcius orant
Dota taiẽ p̃cib nr̃is mellita mereri

Expanded text:
Quae tanti limam sapiunt examinis, imo Quae tanti limam sapiunt examinis, imo Verius haec eadem possunt examina dici, Cum nostrum fateatur opus, nostramque requirat Incudem, fluitans humanae machina molis. Corpus ad esse suum vocat artis regula nostrae: Excipit haec hominis animam, quae semper ab istis Legibus excipitur, meliori pollice ducta. Non tamen a tanto debet secedere voto Instans propositum, nec citra praelia vinci, Quamvis ad tantas operas, tantumque laborem Naturae suspiret opus, citraque residat; Supplebit tamen ipsa manus divina, quod infra Perfecti normam naturae norma relinquet. Quod natura facit, divinus perficit auctor; Divinum creat ex nihilo, natura caducum Procreat ex aliquo: Deus imperat, illa ministrat. Hic regit, illa facit; hic instruit, illa docetur Ergo si nostris, quae sunt indigna favore, Votis aspirat, suspiria nostra relaxans Plenius applaudet istis, quae sola perorant. Nec candore precum vestiri cultius orant Vota, tamen precibus nostris mellita mereri
Abbreviated transcription (Latin):
Gra delictũ releuet ꝯpassio morbũ
Di miꝰ excoctas rões uerba ꝓpiuẽt
Il scupor ĩuadat nr̃e munimia mẽtis
Si sibi ẜuio meꝰ maculas erroris adoptat
Erroris in humanis comes ĩ deffensus oberrat
Denigrare solet fermẽti turpia qͥcquid
Humanus ẜmo uel meus humana uoluptat
Sitamẽ officio finis respondeat altꝰ
Non orautis erit error nõ culpa medentis
Non semꝑ medicus sauat nõ iꝑ̃e ꝓorat
Rethor nõ logicus non mechã ꝑueĩt ymo
Sepe iacens calle medio deffessus auelat
Discctũ prudeus tãtũ laudabile tucũ
Ut nouus in mũdo ꝑegrinet lucifor ĩ quo
Rulliꝰ labis occasus nubilet ortum¬
Sol nouus ĩ t̾ris oriatur cuiꝰc ortu
Sol uetus occasus ꝓpͥos lug̾e putetur
PDossideat solus quicquid possidimꝰ oñis
Onis homo sic unus erit. sio oiie ꝙ unũd
Dnuis dẽe sue sic erat uirtutib omnis
Sio q̃ uicia que nos extiungnere temptant᷑
Cutor deffeusor iudex ableta patronus

Expanded text:
Gratia delictum, relevet compassio morbum, Gratia delictum, relevet compassio morbum, Si minus excoctas rationes verbaNec stupor invadat vestrae munimina mentis, Si sibi sermo meus maculas erroris adoptat: Error in humanis comes indefessus oberrat. Denigrare solet fermenti copia, quidquid Humanus sermo vel mens humana volutat. Si tamen officio finis respondeat, alter Non est orantis error, non culpa medentis,Non semper medicus sanat, non ipse perorat Rhetor, non logicus ad metam pervenit, imo Saepe jacens calle medio defessus anhelat. Discretum, prudens, cautum, laudabile, tutumUt novus in mundo peregrinet Lucifer, in quo Nullius labis occasus nubilet ortumSol novus in terris oriatur, cujus in ortu Sol vetus occasus proprios lugere putetur. Possideat solus, quidquid possedimus omnes: Omnis homo sic unus erit, sic omne quod unum: Unus in esse suo, sed erit virtutibus omniscontra vitia quae nos exstinguere tentant, Tutor, defensor, judex, athleta, patronus,
Abbreviated transcription (Latin):
Egia tota silet expirat niuruiur ĩalcĩo¬
Cio uisu placidos dilegat curia ebltꝰ
Cũ uisu crit aĩꝰ uist ꝙ uolantem
Auticipare cupit uisus auriga uoliuitas
Euocat gͦ foras mẽtem rois dmudaus
Eloquiũ ẜmo ꝙ mod dec̾rit ĩ istum
po lusꝙͣ posse meũ possit me posse iubetis
Sum nr̃am cogor indocta doce iiu̾uam
Sio impxoti p̃sũt laureis oleast̾ oliuis
Sic saliuẽta rosis uilio sit alga Iaciuens
Prefert᷑ gẽnus ꝙ lutũ uiolisq cicuta
Sic ouis a capra mendicat uellis usum
Sic tnuidꝰ torreus a riuo postulat undam
Sic solet ad auo narcisus quere formau
Sic addit lucem candele plãma diei
ut suꝑ hiis que ura modo descͥptio mouit
Mendicata mei tandi sufpragia deut
Consilii pleue nr̃is obfisc̾e uotis
Rolo sicq mea uobiscũ belle uoliuitas
Consili secta mei deponere uobis
Malo ꝙͣ uotis uolgata fronte repuguez
luit coiectet suspecta silentia fastum
Ergo p̃cor uoniã uenie si tarda sequet᷑

Expanded text:
egia tota silet, exspirat murmur, in altuCum visu placidos delegat curia vultus. Cum visu currit animus, visumque volantem Anticipare cupit visus auriga voluntas. Evocat ergo foras mentem rationis inundans Eloquium, sermoque modum decurrit in istum. Plusquam posse meum possit, me posse jubetis, Dum vestram cogor indocta docere Minervam. Sic myrti praesunt lauris, oleaster olivis, Sic saliunca rosis, vilis sic alga hyacinthis Praefertur, gemmisque lutum, violisque cicuta. Sic ovis a capra mendicat velleris usum, Sic tumidus torrens a rivo postulat undam, Sic solet a dauco narcissus quaerere formam, Sic addit lucem candelae flamma diei. Ut super his quae vestra modo discretio movit, Mendicata mei tandem suffragia dentur Consilii; plene vestris obsistere votis Nolo, sicque mea vobiscum velle voluntas Consilii secreta mei deponere vobis Malo, quam votis vulgata fronte repugnem, Aut mea conjectent suspecta silentia fastum. Ergo precor veniam, veniae non tarda sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
Hic donus erigit᷑ nate̾ si tanien isto
Ndĩe censeri fas sic tñ mini̾e possit
Sydereas suꝑne domos suꝑũꝙ penates
E sibi dignet᷑ conferre palatia iegum
di nr̃is laribus excepta beatior aura
dera metit᷑ altis suspensa columpnis
Sidere geminaꝵo p̃fulgurat ards ĩ auro
Ron minꝰ argenti ꝓpͥo douat᷑ honore
Non sibi mat̾ies que sit denussior istis
Ut res picta minꝰ a wo̾ deniet ẽẽ
Onona picture mirãcła trausit adẽe
Quod inchil ẽẽ p̃t picturaꝙ symia ueri
arte noua ludeus in res umbracła reꝵ
Dertit ⁊ ĩ uerũ mendacia singła mutat

Expanded text:
Hic domus erigitur naturae, si tamen isto Nomine censeri fas sit, cum numine possit Sidereas superare domos, superumque penates, Nec sibi dignetur conferre palatia regum, A nostris laribus excepta beatior aula. Aera metitur altis suspensa columnis; Sidere gemmarum praefulgurat, ardet in auro, Nec minus argenti proprio donatur honore. Non ibi materies quae sit demissior istis Ut res picta minus a vero deviet esse. O nova picturae miracula, transit ad esse Quod nihil esse potest! picturaque simia veri, Arte nova ludens, in res umbracula rerum Vertit, et in verum mendacia singula mutat.
Abbreviated transcription (Latin):
uuideat aut ꝓuideat uel destuẽt orbi
Quis possuit celi secreta ꝙͦ astra locãt᷑
Eur celi cursus motu migetur eodem
Semꝑ in ocasum uergeus qͣꝙ planeta
Militet adñso motu celum ꝙ refrenet
Morbida satuum quid nsũdo stella nũet᷑¬

Expanded text:
el provideat, vel destinet orbi; Quid possint coeli secreta, quid astra loquantur; Cur coeli cursus motu nugetur eodem, Semper in occasum vergens; contraque planeta Militet adverso motu, coelumque refrenet. Morbida Saturni quid mundo stella m
Abbreviated transcription (Latin):
ir̃oꝵ cͥmen opũ redimat᷑ ĩ bno
Uinꝰ ꝓbitas multoꝵ c̾mĩa penset
Dnaq quã płes ext̾miẽt unda lituras
N̾on t̾re faciem redoleus nõ mat̾ia lis
Sed diuinꝰ homo nr̃o molliuẽ t̾ras
Incolit e nr̃is donet solatia dãpnis
Insideat celis aĩo sed corpore terris
In t̾ris humanus erit dĩs ĩ astris
Sic homo sicꝙ deus fiet. sic fdus uteꝑ
Si la bor accuset nr̃õs ĩ muu̾e tanto
Sit deous excusat soluens õb̃a laboris
Si nat᷑a negat aĩ succurr̾e̾ robur
Debet ⁊ affc̃s effcũ clandere nr̃os
Nam qr milla ualet ꝑ se supplebit ĩ unũ
Conurata manꝰ ut que nõ singła ꝓsũt
Multa inuãt colltã simul nã płimꝰ ãnem
Riulus exc̾scens gignit scurtilla q flamã
Multa ꝑit multꝰ ꝙ lapis cõcludit aceruũ¬

Expanded text:
rum crimen operum redimatur in uno, Unius probitas multorum crimina penset, Unaque quam plures exterminet unda lituras 328 Non terrae faecem redolens, non materialis, Sed divinus homo, nostro molimine terras Incolat, et nostris donet solatia damnis. Insideat coelis animo, sed corpore terris. In terris humanus erit, divinus in astris. Sic homo, sicque Deus fiet, sic factus uteSi labor accusat nostros in munere tanto Hoc decus excusat, solvens objecta laboris. Si natura negat, animi succurrere robur Debet, et affectus effectu claudere nostro. Nam quod nulla valet per se, supplebit in unum Conjurata manus, ut quae non singula prosunt, Multa juvent collecta simul. Nam plurimus amnem Rivulus eMulta parit, multusque lapis concludit acervu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sepe diu multum solerti mente recracto
Ouigla que nr̃e ꝓuixit solertia dextre
Diuat. quin multas nobis deferre q̃relas¬
Possit si nr̃am uelit accusare miuernã¬
Sed nras errare manꝰ qr penitet error
Ron tamẽ horrentes maculas abst̾ng̾e̾ possũ
Quas h̃ĩtus firmi prescptio louga tuetur
Nam medicina silet ubi morbi causa seuestit
Et morbi uerẽs mollumĩa tarda requerũt. seꝯ̃¬
Suca coniecto tante solatia pestis
Que tñ effcũ describere nolo pͥusꝙͣ
Porma iudicii nr̃i meno nr̃a ꝓbetur
hoc ĩ mente dui sc̾ptũ michi sedit ut õs
Et sinuil instant caute solerter ad bsum

Expanded text:
 Saepe, diu, multum solerti mente retracto Singula, quae nostrae pinxit solertia dextrae: Vivat, quin multas nobis deferre querelasPossit, si nostram velit accusare Minervanostras errasse manus quia poenitet, error Nec tamen haerentes maculas abstergere possum, Quas habitus firmi praescriptio longa tuetur. Nam medicina silet, vi morbi causa senescit: Nec morbi veteres molimina tarda requirunt. Unica conjecto tantae solatia pestis, Quae tamen effectu describere nolo, priusquam Norma judicii vestri mens nostra probetur. Hoc in mente diu scriptum mihi sedet, ut omne Et simul in
Abbreviated transcription (Latin):
Segnitiẽ. loquit᷑ subitis nõ motib iustat
A sũnus exputa laboris. sed mentꝭ ab alto
prenũet ⁊ nr̃is ꝓfert medicauũa morbis
Traus hoĩem meus ista sapit ꝯdita sapore
Diuicie mentis de cuiꝰ fonte ꝓfundo
Riuuilus emanat aĩ discretio nostri
Con gꝰiacet exaĩs non indiga recti
pon roĩs mops non mẽs effreius oberrat
non agit᷑ casu tando suffulta patrono
Qui tãtã montẽ decractio mordeat aut quis
digeat iuidie somouulus quis nubila liuor
Misceat aut odiũ ꝯ lunes regius illam
dirigare ic̃o ꝓducat calle meãten
Re nr̃e faciat cõceptio mẽtis aborsum

Expanded text:
iem loquitur, subitis non motibus instat, A summis exsputa labris; sed mentis ab alto Prominet, et nostris offert medicamina morbis. 330 Trans hominem mens ista sapit, condita sapore Divinae mentis, de cujus fonte profundo Rivulus emanat, animi discretio vestri. Non igitur jacet exanimis, non indiga recti, Non rationis inops, non mens effrenis oberrat, Non agitur casu, tanto suffulta patrono. Quae tantam mentem detractio mordeat? aut quis Urgeat invidiae stimulus? quis nubila livor Misceat, aut odium, cum limes regius illam Dirigat, et recto producat calle viantem? Ne vestrae faciat conceptio mentis abortum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Impleuit tantaq intẽs deitate refulsĩt
Ap̃ã domus tanti lucẽ mirata diei
Consilio stetit ĩ medio natura parũꝑ
In terram demissa caput cõcepta seueris
Wltibus expoñẽs dextꝰq silentia dictaus
Oupendeus aĩos boces exunt ĩ istas
Soꝑe du multũ solerti mẽte retracta

Expanded text:
s Implevit, tantaque nitens deitate refulsit Ipsa domus, tanti lucem mirata diei: Concilii stetit in medio Natura, parumper In terram demissa caput, concepta severis Vultibus exponens, extraque silentia dictans. Suspendens animos voces exivit in istas: Saepe, diu, multum solerti mente re
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dextira manus librat trucinã qua sugła pẽrat
fn nu̾o forma menẜa pondẽ causa
Hiis ornata modis isto festiua ꝑatu
Derba pat solers puudeutia cur ab ore
Ouria de pondz. ourrũt iustant ad illain
Bisus ⁊ auditus sed ultꝰ dispare certauit
Sisus ⁊ ĩ sp̃e tanta cõninia querat
Anditꝰ q fauos uerboꝵ suggat ab ore
hiis igitur berbis mendẽ prudenͣ piugit
Pñ reuet atcẽtas accẽtio tanta sorores

Expanded text:
 Dextra manus librat trutinam, qua singula pensat In numero, forma, mensura, pondere, causa. His ornata modis, isto festiva paratu Verba parat solers prudentia, cujus ab ore Curia dependet, currunt instanter ad illam Visus et auditus, sed voto dispare certant. Visus ut in specie tanta convivia quaerat, Auditusque favos verborum fugat ab ore. His igitur verbis mentem Prudentia pingit, Dum tenet intentas attentio tanta sorores.
Abbreviated transcription (Latin):
Terram terra teuet retiuent celestia celi
Incudẽ nastrã corpꝰ mortale fetet᷑
Artifices nr̃os ⁊ nostra postulat artẽ
prtifices alios aĩe naturale reqͥrit
Artificio melioris opem celestio origo
Prodeat extius nullo me ͭͬ patrono dat solus

Expanded text:
terra tenet, retinent coelestia coeli. Incudem nostram corpus mortale fatetur. Artifices nostros, et nostram postulat artem; Artifices alios animae natale requirit. Artificis melioris opem coelestis origo Prodeat exterius, nullo mediante patrono: Sola
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Exiliũ patit᷑ arbor quoꝯq tributum¬
Geriĩs ⁊ fructum nat̾e̾ solu̾e nescit¬
Cuius mͬcati fructũ meliore fauorẽ¬
Contendens aliasꝙ suo p̃cellere dono
Quelz e semꝑ de partu cogitat arbor
Syrenes nemoꝵ athariste ueris ĩ illum
Conuen̾e locũ mellitaq carmuã sparsim
ꝯmẽtantur aues dñ gutturis organa pulsãt¬
Et puigũt liram dũ cantꝰ iibuĩt istos
Auditus dulces sonos afferit aurib estas
In medio lac̾mat᷑ humꝰ fletuq beato
ꝓduceus. lac̾mas fontẽ sudore ꝑhempii
parturit ⁊ dulces potꝰ singultat aquaꝵ
Exuit ingenitas feces argenteus auins
S puri remeãs elementi iura intore

Expanded text:
arbor, quaecunque tributumGerminis et fructus naturae solvere nescitCujus mercari fructu meliore favoreContendens, aliasque suo praecellere dono bet et semper de partu cogitat arbor. Syrenes nemorum, citharistae veris, in illum Convenere locum, mellitaque carmina sparsim Commentantur aves, dum gutturis organa pulsant. Pingunt ore lyram, dum cantus imbibit istos Auditus, dulces offert sonus auribus escas. In medio lacrymatur humus, fletuque beato Producens lacrymas, fontem sudore perenni Parturit, et dulces potus singultat aquarum. Exuit ingenitas faeces argenteus amnis, Ad puri remeans elementi jura, nitore
Abbreviated transcription (Latin):
Heu pendeat nr̃as t̾ris decreta silere
Q̾ nr̃i lauguescit amor ꝙ fama tepestẽs
Torpet ⁊ a toto uiles ꝓsc̾bam᷑ in orbe
Q̾ laxas mũdo sceleris concedit hẽnas
Thesyphene nr̃a ꝙ sibi de gente t̾ñphaus
Gandet ⁊ a nr̃o suggit sibi gaudia luctu
Uinamĩ ⁊ uictas pedibus submttit hermis
Et granib castigat nr̃a colla cathenis
Sit natura suo mẽte ẜmone figurans
fine daco uerbis orantis fine ꝑorat
Gaudet ⁊ assentit nature curia. uocum
laudat ⁊ a uoto non distant uota sorornu¬

Expanded text:
Heu, pudeat nostra terris decreta silere; Quod nostri languescit amor, quod fama tepescens Torpet, et a toto viles proscribimur orbe; Quod laxas mundo sceleris concedit habenas Tesiphone, nostraque sibi de gente triumphans Gaudet, et a nostro sugit gaudia luctu. Vincimur, et victas pedibus submittit Erinnys, Et gravibus nostra castigat colla catenisSic natura suo mentem sermone figurans, Fine dato verbis orantis fine perorat. Gaudet et assentit naturae curia, votum Laudat, et a voto non distant vota sororum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rec nenus ex haustꝰ nec multa iube piboꝵ
Iuxuriãs sese ger̃os exemplat ĩ artus
lunũs astra iubar frõns lilia balsama naris
Deus ebur. osq rosam ꝑit offert reddit adequat
Spirat in ore color nuꝰ i candor adult

Expanded text:
ec nimis exhaustus, nec multa nube pilorum Luxurians, sese geminos exemplat in arcus. Luminis astra jubar, frons lilia, balsama naris, Dens ebur, osque rosam, parit, offert, reddit, adaequat. Spirat in ore color vivus, nec candor adult
Abbreviated transcription (Latin):
Alonge sequit᷑ harum uestigia quãuis
Rescio quid presigne gerit eñ huiꝰ ad ungũe
plon potat reliquis facies equare decorem
Mun̾e fartune melior ẜ potii ip̃a
Gr̃a nature dotes effinidit ĩ illa
h supũ soboles gressꝰ mat᷑ãt in artẽ
Nature ꝓprio ꝙ do auo choꝵ afflat houore

Expanded text:
A longe sequitur harum vestigia, quamvis Nescio quid praesigne gerat, tamen hujus ad unguem Non poterat reliquis facies aequare decorem: Munere fortunae melior; sed parcius ipsa Gratia naturae dotes effundit in illam. Haec superum soboles gressus maturat in arcem Naturae, proprioque domum chorus afflat honore
Abbreviated transcription (Latin):
¶Fulgurat ĩ ꝓpͥo pegina fece solutꝰ
Pregnãtis gremiũ telluris inebriat iste
Potus ⁊ ad ꝑtus siles ĩuitat nota pontis
Arborib siles tellis non Iniida potus
Douat ⁊ affc̃m ꝓiendi suggit illis

Expanded text:
Fulgurat in proprio peregrina faece solutus: Praegnantis gremium telluris inebriat iste Potus, et ad partus invitat vota parentis. Arboribus similes tellus non invida potus Donat, et affectum pariendi suggerit illis
Abbreviated transcription (Latin):
Quid minꝰ in reliquis melius supplet᷑ in ille
Quid sibi prelarga maninͬe possit ⁊ ĩquo
Gratius effinidit dotes exponit ĩ isto
In quo pubesteus tena lauugiẽ flor¬
Sydĩb stellata suis succensa rosarum
Murice t̾ra nonũ cõtendit piige celum
Non ibi nascentis expirat gła floris
Aascendo morieus nͨ .ni. rosa mane puella

Expanded text:
Quod minus in reliquis, melius suppletur in uno, Quid praelarga manus Naturae possit, et in quo Gratius effundat dotes, exponit in isto: In quo pubescens tenera lanugine florSideribus stellata suis, succensa rosarum Murice, terra novum contendit pingere coelum. Non ibi nascentis exspirat gratia floris, Nascendo moriens: nec enim rosa mane puella
Abbreviated transcription (Latin):
Et risus nr̃e prestribens nnbola mentisꝑ faͭ ͣ de acheͦ¬
Et pudor ⁊ c̾to cõtento modestia fine
Et rõ mensura boni ꝙͣ somꝑ adhens
Feliei gressu felix comitat᷑ honestas
Et deeus ⁊ cuucta trucinaue pͥden libra
Et pietas ⁊ uera fides que frandis in umbra
Pobis ypocritam mentiri nescit amorem
Et uintus que spargit opes. que mun̾ã fũdit
Mͣ poues ignorant ignanã gaza quietem
P dornure potest thesauri massa sepulti
S mutat uarios tociens ꝑeg̾na magistros
Sltima noblitas et forme laude ⁊a¬

Expanded text:
Et Risus nostrae proscribens nubila mentis, Et Pudor, et certo contenta Modestia fine, Et Ratio mensura boni, quam semper adhaerens Felici gressu felix comitatur Honestas, Et Decus, et cuncta trutinans Prudentia libra, Et Pietas, et vera Fides, quae fraudis in umbra 324 Nobis hypocritam mentiri nescit amorem: Et virtus quae spargit opes, quae munera fundit, Quam penes ignorat ignavam gaza quietem, Nec dormire potest thesauri massa sepulti, Sed mutat varios toties peregrina magistros. Ultima Nobilitas, et formae laude s
Abbreviated transcription (Latin):
Quicqd de pascit ocłos. uel mebriat aures
Seducit gustus. nares suspendit odore
Demulcet tactũ retinet locꝰ ille locoꝵ
Iste ꝑit nullo uexatus bone quicqs
ailitet adu̾sum morbos nr̃amq reuodat
Instautis morbi ꝓscͥpta peste salutem
Non rerũ uolgus uerum miracula gignẽs
Eponte nͨ externo tellus adiuita colono
Nature contẽta manu ꝵphiriq fauore

Expanded text:
quid depascit oculos, vel inebriat aures, Seducit gustus, nares suspendit odore, Demulcet tactum, retinet locus iste locorum: Iste parit nullo vexatus vomere, quidquid Militat adversum morbos, nostramque renodat Instantis morbi proscripta peste salutem. Non rerum vulgus, verum miracula gignens Sponte, nec externo tellus adjuta colono, Naturae contenta manu, zephyrique favore
Abbreviated transcription (Latin):
nant liber alloquis purꝑurato nõ floreat e fulguratis
scĩe ẜyde̾ nõ clarestat. ¶ Cum fraglis chalami tenuutate
mellis possit suauitas ĩueniri ⁊ arciscentis rnuili modigͭ ͤ
sitis ariditas modar ¶In hoc tñ nulla uilit ͤ plebestat
titudiẽ gigãtem p̃nẽĩat e riuus a fonte scaturiẽs in
torrentẽ multi plicatꝰ excrescat ¶ hoc gͥ opus fastidire
nõ audeat qui edit uit̾tũ uagientes in cuiꝰ inferioris disti

Expanded text:
 eloquii purpuramento non floreat, et fulgurantis sententiae sidere non clarescat, tamen in fragilis calami tenuitate, mellis poterit suavitas inveniri, et arescentis rivuli modicitate, sitis ariditas temperari. In hoc etiam nulla vilitate plebescat, titudine gigantem praeveniat; et rivus a fonte scaturiens, in torrentem multiplicatus excrescat. Hoc igitur opus fastidire non audeant, qui adhuc vagientes in cunis inferioris disci
Abbreviated transcription (Latin):
Asibi mucta magis neͤ dona resultent
Et ppriũ donet doui̾s nxtura fauorẽ
Sollers nature studĩq̃ sungla sparsim
Mina cõtulerat aliis cõcludit in unum
Ut quod deliuquid alias repeuset ĩ isto¬
Supplicat hunic opi fanulãs opus ẽẽ decoris
Et tauta cupiens uestui dote fauoris
Incudis de postit opem. sed feffa la borat
Incus q̃ tantas uires expeudit ĩ usus
Ult sese posse studet natura sũm
Supra se metitur opus sic uince fert᷑
Aircifices alios ꝙ se suꝑasse fatetur
Nec subitos aĩ motꝰ ꝑpesse repente
Currit ad hͨ oꝑa. S adhẽ delibãt utrum
Possit ⁊ ad libram roĩs siugula peusat
Protinus gͦ suas uocat in sua uota sorores.¬

Expanded text:
sibi juncta magis Naturae dona resultent, Et proprium donet donis mistura pavorem, Solers Naturae studium, quae singula sparsim Munera contulerat aliis, concludit in unum;sat in uno, Ut quod deliquit alias, compenset in istoSupplicat huic operi, famulans opus omne decoris; Et tanta cupiens vestiri dote favoris, Incudis deposcit opem; sed fessa laborat Incus, quae tantos vires expendit in usus, Ultra sese posse studet Natura, suumque Supra se metitur opus, sic vincere fertur Artifices alios, quod se superare fatetur. Nec subitos animi motus perpessa, repente Currit ad haec opera; sed ad haec deliberat utrum Possit, et ad libram rationis singula pensat. Protinus ergo suas vocat in sua vota sorores