comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iufragiis uero cum recesserint fugientes que cum
nipnses circituguria uenantur non pecudẽ hnishabe
mn lacte aliud finitimnis necum feris quidem dimicare
mait omni procul ab acto frutice. ulua & palustri
uͥ sines nectunt adp̃texenda piscibus r&ia captũ que
ib litum uentis magisquam sole sic cantes terracibo
cintur hodie a popuilo romano seruire sedicunt ita
prostttomiltis fertuna parcior inpoena. Aliudesil
piraculum totam reliquam germaniã referunt ad¬
t que frigori umbras altis sime tamen haud procul
aditis chausis circiduos p̃cipue lacus litora ipsc op¬
r quercus maxima auiditite nascendi suffose que
nbus aut propulse flatibus uistas complexa radi
sluassetum auferunt atque ita librata stantes na¬
ot ingentum ramorum armamentis sepeterri
usbus nostris cimuelut industria fluctibus age¬
ar. inprosperastantium noctu ino pesque reme

Expanded text:
naufragis vero, cum recesserint, fugientesque cum naufragis vero, cum recesserint, fugientesque cum mari pisces circa tuguria venantur. non pecudem his habere, non lacte ali, ut finitimis , ne cum feris quidem dimicare contingit omni procul abacto frutice. ulva et palustri iunco funes nectunt ad praetexenda piscibus retia captumque manibus lutum ventis magis quam sole siccantes terra cibogentes, si vincantur hodie a populo Romano, servire se dicunt! ita est profecto : multis fortuna parcit in poenam. Aliud e silvis miraculum: totam reliquam Germaniam operiunt adduntque frigori umbras, altissimae tamen haud procul supra dictis Chaucis circa duos praecipue lacus. litora ipsa optinent quercus maxima aviditate nascendi, suffossaeque fluctibus aut propulsae flatibus vastas complexu radiinsulas secum auferunt, atque ita libratae stantes navigant, ingentium ramorum armamentis saepe territis classibus nostris, cum velut ex industria fluctibus agerentur in proras stantium noctu, inopesque remed
Abbreviated transcription (Latin):
omistrȩ arbores quȩque mitioribus sucis uolipto¬
tem primȩ cibis attulcrunt & necessario alimento
Alicias misceredocuerunt siue ille ultro ab homine didis¬
re blando saporis adoptione & conubio. Id que munus a
feris uolucribus que didicimus intra predictas constat p¬
ximum erat narrare glandiftras quoque prime uit
mor talium aluorum nutrices in opis ac fere sortis nis
uerticoger& ad miratio usu comꝑta quenam qualis que
uita sine arbore ulla sinc frutice uiuentium. Diximus
inoriente quidem iuxta oceanum conplures ea in nae¬
tate gentes. Sunt uero & in septentrione uise nobis cu¬
corum quimaiores minoresque appellantur uasto
tubsdierum noctiumque singularum inter uallis effu
ninmensum agitur occanus operiens a&ernam rerum na¬
nisctagens tumulos optinent altos aut tribunalia ex¬
t ninib: ad experimenta altissimi acstus casisita in¬
ns uuigantibus sumles cum in tegant aque circumda

Expanded text:
omiferae arbores quaeque mitioribus sucis voluptatem primae cibis attulerunt et necessario alimento delicias miscere docuerunt, sive illae ultro ab homine didicere blandos sapores adoptione et conubio—idque munus etiam feris volucribusque dedimus—, intra praedictas constant. proximum erat narrare glandiferas, quae primae victum mortalium aluerunt nutrices inopis ac ferae sortis, ni praeverti cogeret admiratio usu comperta, quaenam qualisque esset vita sine arbore ulla, sine frutice viventium. Diximus et in oriente quidem iuxta oceanum complures ea in necessitate gentes. sunt vero et in septentrione visae nobis Chaucorum, qui maiores minoresque appellantur. vasto ibi meatu bis dierum noctiumque singularum intervallis effusus in inmensum agitur oceanus, operiens aeternam rerum nas. illic, misera gens, tumulos optinent altos aut tribunalia exstructa manibus ad experimenta altissimi aestus, casis ita inpositis navigantibus similes, cum integant aquae circumdata,
Abbreviated transcription (Latin):
admorum inuento & reꝑtum magna religione
p&itur & ante omnia sextaluna quȩ principia
mensum annorum que bis facit & secula post tri¬
cesimumannum quia iam uirium abunde habe¬
at nec sit siudimidia omnia sanantem appellantes
suo uocabulo sacrificio epulisque rite subarbore cõ¬
paratis duos ad mouent candidicoloris tauros
quorum cornuatum primum uinciantur sa¬
cerdos candida ueste cultus arborem scandit falce
aurea demetit candido id excipitur sagotum
de mae uctinas anmolint precintes lum donim dtispait¬

Expanded text:
admodum inventu et repertum magna religione admodum inventu et repertum magna religione petitur et ante omnia sexta luna, quae principia mensum annorumque his facit et saeculi post tricesimum annum, quia iam virium abunde habeat nec sit sui dimidia. omnia sanantem appellant suo vocabulo. sacrificio epulisque rite sub arbore conparatis duos admovent candidi coloris tauros , quorum cornua tum primum vinciantur. sacerdos candida veste cultus arborem scandit, falce aurea demetit , candido id excipitur sago. tum deinde victimas immolant precantes, suum donum deus
Abbreviated transcription (Latin):
non excedit cubitalem semper frutectosi acuiri¬
dismas fertilis femena sterilis alquando non fert.¬
Niscum cum fit exacinis qui colliguntur messium
tempore inmaturinam si accessere imbres ampli¬
tudine quidem aug&ur uisco uero marcescunt
siccantur de inde & ariditunduntur ac conditi in
aqua putrescunt duo denis ferediebus unum que
hocrerum putc rescendo gratiam inuenit inde
in profluente rursus amalleo tusi amissis corti¬
cibis interiore carne lentescunt hoc est uiscum
pennis auium tactu iuglandisoleo subactum cum
& galliarum admiratio nihilhabent druide ita
suas appellant magis uisco & arbore inquagignat᷑
simodo sit robur sacratius iam ꝑst roborum eli¬
gunt lucos nec ulla sacra sineearum fronde con¬
ficiunt ut inde appellatio quoque interp̃tatio¬
ne grecapos sint druidȩ uideri enim uero quid quid
ad gnascatur illis ecȩlo missumputant signumq
esse electe ab ipsodeo arboris est autem idrarum

Expanded text:
non excedit cubitalem, semper frutectosi ac virinon excedit cubitalem, semper frutectosi ac viridis. mas fertilis, femina sterilisxciv 248 Viscum fit ex acinis, qui colliguntur messium tempore inmaturi. nam si accessere imbres, amplitudine quidem augentur, visco vero marcescunt. siccantur deinde et aridi tunduntur ac conditi in aqua putrescunt duodenis fere diebus, unumque hoc rerum putrescendo gratiam invenit. inde in profluente, rursus malleo tusi, amissis corticibus interiore carne lentescunt. hoc est viscum pinnis avium tactu ligandis oleo subactum, cum nda in hac re et Galliarum admiratio. nihil habent Druidae — ita suos appellant magos — visco et arbore, in qua gignatur, si modo sit robur, sacratius. iam per se roborum eligunt lucos nec ulla sacra sine earum fronde conficiunt, ut inde appellati quoque interpretatione Graeca possint Druidae videri. enimvero quidquid adgnascatur illis e caelo missum putant signumque esse electae ab ipso deo arboris. est autem id rarum
Abbreviated transcription (Latin):
tio mnes in comitiali morbo utilissimus hab&ur
Viscitria genera namque in abi&e larices telin
dicit cuboea nasci hypear arcadia. Uiscum aut̃
inquercu robore ilice primo siluestriterebinto.
Nec aliis arboribus adgntsci plerique copiosissi¬
mum inquercu adas phearuocant inomini arbo¬
re excepta ilice & quercu differentiam facit odor
uirusque & folium non uicundi odoris ut roque
uisciamaro &lento hyphear ad saginanda pe¬
cora utilius uitia modo purgat primo de in
pingue facit que que sufficere purgationi
quibus sit aliquatabes intus negant durarceã
edendiratio a&atis quadragenis diebus adiciuNt
discrimenuiso in his quȩ foliamittant &ipsi
decidere contra in herere nato in a&erna fron¬
de ommnino autem situm nullo modo nascit᷑
nec nisi ꝑalinm auium redditum maxime
palimbis acturdis haec estnatura ut nisi matura¬
tum inuentreauium non proueniat altitudoci:

Expanded text:
tiones in comitiali morbo utilissimus habetur. tiones in comitiali morbo utilissimus habetur. Visci tria genera. namque in abiete, larice stelin dicit Euboea nasci, hyphear Arcadia, viscum autem in quercu, robore, ilice, piro silvestri, terebintho, nec non et aliis arboribus adgnasci plerique. copiosissimum in quercu quod hyphear vocant. in omni arbore, excepta ilice et quercu, differentiam facit.. odor virusque, et folium non iuvisci amaro et lento. hyphear ad saginanda pecora utilius. 246 vitia modo purgat primo, dein pinguefacit quae suffecere purgationi; quibus sit aliqua tabes intus, negant durare. ea medendi ratio aestatis quadragenis diebus. adiciunt discrimen: visco in iis, quae folia amittant, et ipsi decidere, contra inhaerere nato in aeterna fronde. 247 omnino autem satum nullo modo nascitur nec nisi per alvum avium redditum, maxime palumbis ac turdi. haec est natura, ut nisi maturatum in ventre avium non proveniat. altitudo eius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ postea osculiri complactique eam solitus non ino
dare suibea uinum que illi ad fundere uiti naluco
a apanobilis XXXI U. pedum ambitu ciudicis
decem arbores mitiens sinigulas magnitud me uisen¬
dȩ siluam quȩ sola facient. Hedera necari arbores
certumest. Similem quidam & inuiscotam & sitar¬
diorem in iuriam earum arbitrantur nam que
& hoc pr&er fructus agnoscitur non in nouissimis
mirabile quȩ damenim interra gigni non possuNt
& in arboribus nascuntur namque cum suam sedẽ
non habeant in aliena uiuunt sicut uiscum. & in
syria herba quȩ uocatur castas non tantum arbo¬
ribus sed ipsis &iam spinis circum uolens sese. Item
circa templi &essalica quȩ polypodionuocatur
& quedolicos ac serpulum oleastro quoque depora¬
to quod gignatur uocant phtuu nos. quod uero in
his pania fullonia hypophacto in calliculis inani¬
bus foluis parius radice alba cuius sucus ad d& rac¬

Expanded text:
rior postea, osculari conplectique eam solitus, non modo rior postea, osculari conplectique eam solitus, non modo cubare sub ea vinumque illi adfundere. vicina luco est ilex, et ipsa nobilis XXXIV pedum ambitu caudicis, decem arbores emittens singulas magnitudinis visendae silvamque sola faciens. Hedera necari arbores certum est. similem quidam et in visco, tametsi tardiorem, iniuriam earum arbitrantur . namque et hoc praeter fructus adgnascitur, non in novissimis mirabile. quaedam enim in terra gigni non possunt et in arboribus nascuntur. namque cum suam sedem non habeant, in aliena vivunt, sicut viscum et in Syria herba quae vocatur cadytas, non tantum arboribus, sed ipsis etiam spinis circumvolvens sese, item circa Tempe Thessalica quae polypodion vocatur et quae dolichos ac serpyllum. oleastro quoque deputato quod gignatur , vocant phaunos; quod vero in spina fullonia, hippopha eston, cauliculis inanibus, foliis parvis, radice alba, cuius sucus ad detrac
Abbreviated transcription (Latin):
puitu dine clecta est nec non palma deliabeiusdem
&ate conspicitur. olimpie oleaster ex quo primus her¬
scoronatus est & nuncustoditur religio. Athenis quo que
dirare traditur incertamine edito aminerua. Exdiuer
iorquam serotinis dulcibus quam acutis &dulcior in
cis item inuitibus precipuȩque fertilioribus grecinus
orest sexagenis annis durasseuites udentur & a quatice
tiusinerire. Senescunt quidem uelociter sedera dicibus
pulilant laurcis̃ & mali & punicȩ firmissime ergo
dendum deȩ ut quasdurare annisce. in auictores con¬
ut est in suburbano tusculani a gricolle quicor
llatur lucus antiqua religione dianȩsacratus alatio
e arte tonsilicoma fagenei moris in hac arbore
m a& ate nostra amauit passicnus crispusbis cõs
oragrippinȩ matrimonio & nerone priuignocla¬

Expanded text:
magnitudine electa est. nec non palma Deli ab eiusdem dei magnitudine electa est. nec non palma Deli ab eiusdem dei aetate conspicitur, Olympiae oleaster, ex quo primus Hercules coronatus est, et nunc custoditur religio. Athenis quoque olea durare traditur in certamine edita a Minerva. xc 241brevior quam serotinis, dulcibus quam acidis, et dulciori in punicis, item in vitibus, praecipueque fertilioribus. Graecinus auctor est sexagenis annis durasse vites. videntur et aquaticae celerius interire. senescunt quidem velociter, sed e radicibus repullulant laurus et mali et punicae. firmissimae ergo ad vivendum oleae, ut quas durare annis cc inter auctores conveniat. Est in suburbano Tusculani agri colle, qui Corne appellatur, lucus antiqua religione Dianae sacratus a Latio , velut arte tonsili coma fagei nemoris. in hoc arborem eximiam aetate nostra amavit Passienus Crispus bis cos., orator, Agrippinae matrimonio et Nerone privigno cla
Abbreviated transcription (Latin):
rem iamtum dignam fuisse significat. Tiburte quas¬
originem multo ante urbem romam habent apude
extant ilices tres &iam tiburno conditore corumua
tiores apud quas in auguratus traditur. fiisse auter
num agamem nonis manusatam & alteram inar
arcadiȩ luco. Sunt hodie ex iduerso iliensium iobis
saninaintum ao creuere ut ilum aspiciunt in ares
recaos co olescunt sixtiurbemautẽ quercus inili
auri nior dirare dicitur ad quam io in tiurum mu¬
pr qois iligauerit in ponto citra herade amare sunt io
pitui cesnomimnẽ iiquereus die abhercule sare in co
pacti portus am yciest hebrice rege inter fecto darus
tumilus asi premodie lauro tegitur quam in sanam
it quõ si quidex ea decerptum inferatur nauibus iur
uint donec abiciatur. Regionem aulo trenendiximus
amapimia in phrigiam itur ibi platanus ostenditur
a pependerit mrsias uictus ab appollinȩ que iamtũ

Expanded text:
rborum iam tum dignam fuisse significat. Tiburtes qurborum iam tum dignam fuisse significat. Tiburtes quoriginem multo ante urbem Romam habent. apud eos extant ilices tres etiam Tiburno conditore eorum tiores, apud quas inauguratus traditur. Tradunt autemplatanum Agamemnonis manu satam et alteram in Caphya Arcadiae loco. sunt hodie ex adverso Iliensium urbistantum adcrevere, ut Ilium aspiciant, inarescunt rursusque adolescunt. iuxta urbem autem quercus in Iliolea etiamnum durare dicitur, ad quam in tauram mutatam Argus alligaverit. in Ponto citra Heracleam arae sunt Iovis στρατίου cognomine, ibi quercus duae ab Hercule satae. in eodem tractu portus Amyci est, Bebryce rege interfecto clarus. eius tumulus a supremo die lauro tegitur, quam insanam vocant, quoniam, si quid ex ea decerptum inferatur navibus, iurgia fiunt, donec abiciatur. regionem Aulocrenen diximus, per quam Apamea in Phrygiam itur. ibi platanus ostenditura pependerit Marsuas victus ab Apolline, quae iam tum
Abbreviated transcription (Latin):
Vita arborum quarundam in mensa crediporest sicus
memoria hominum custadit durant in litermino area
prioris manisatȩ oliut. Item m yrtus cod cmloco const
magnitudinis sub est specus inquomanes eius custods
draco traditur. Romȩ uero lotos in locine area ans
fuit sine magistratibus ccc lxix urbis ede condita ns¬
tum ipsa quanto u&ustior esse quidem uestustiorens
est dubium᷑ ab eo lucolucina nomin&ur. Haec nux
ter annum hab& antiquiorem sed incerta eius ada
que capillata dicitur quõ u& alium uirginũ capillus ꝗ
defertur. Verum alter latos inuulcanali quod romis
constituit exuictoria decum is acqueuẽ urbuntdlia¬
ut auctor est masurius radices eius inforumus queaq¬
ris ꝑstationes municipiorum pen&rant. fuit cuno
cupressus ae qualis circa suprema neronis principisp¬
lapsa atque neglecta. u&ustior autem urbe inuate
ilex inquatitulus aereis litteris &riscis religionta¬

Expanded text:
e facit. Vita arborum quarundam inmensa credi potest , si quis , quas memoria hominum custodit, durant in Liternino Africani prioris manu satae olea, item myrtus eodem loco conspicuae magnitudinis—subest specus, in quo manes eius custodire draco traditur—, Romae vero lotos in Lucinae area, anno, qui fuit sine magistratibus, CCCLXXIX urbis aede condita. incertum, ipsa quanto vetustior ; esse quidem vetustiorem non est dubium, cum ab eo luco Lucina nominetur. haec nunc D circiter annum habet. antiquior, sed incerta eius aetas, quae capillata dicitur, quoniam Vestalium virginum capillus ad eam defertur. Verum altera lotos in Volcanali, quod Romulus constituit ex victoria de decumis, aequaeva urbiut auctor est Masurius. radices eius in forum usque Caesaris per stationes municipiorum penetrant. fuit cum ea cupressus aequalis, circa suprema Neronis principis prolapsa atque neglecta. lxxxvii 237 Vetustior autem urbe in Vaticano ilex, in qua titulus aereis litteris Etruscis religione a
Abbreviated transcription (Latin):
uestiri folus spatiosius a nodo scandente complexu. Est &
obliqua harundo non in exceliitate nascens sediuxtater¬
ram fruticis modo sespargens suauissima intemeritate
animalib uocatur aquibdam elegia st & initalia nas¬

Expanded text:
vestiri foliis spatiosius a nodo scandente complexu. est et vestiri foliis spatiosius a nodo scandente complexu. est et obliqua harundo, non in excelsitateram fruticis modo se spargens, suavissima in teneritate animalibus. vocatur a quibusdam eletia. est et in Italia
Abbreviated transcription (Latin):
tera fiat alterum superiore geniculo ableua ꝑuices
inde exeunt aliquandorami qui sunt calamitenues.
Plura autem genera alia spissior densior que ge¬
niculis breuibus internodis alia rarior maiorib:
tenuiorque &ipsa. Calamus uero alius totis conca¬
uus quemuocant syringiam utilissimus fistulis
quõ nihilest ei cartilaginis atque carnis orchome¬
nio & continuo foramine ꝑumquam aut l&i con
uocant hictib: utilior fistulis ille. Ostalius crassi¬
ore ligno & tenui foramine hunc totum fungose
repl&i medulla alius breuior alius ꝓcerior exilior
crassiorque fruti cosissimus quo uocatur donax
non nisi in aquaticis natis. Quõ & haec differen¬
tia est multum prȩlata harundine quȩ in sic
cis prȩueniat suumgenus sagitario calamo
ut diximus sed er&ico longissismis internodiis
obsequiumque quolib&at flecti cale facto
differentias faciunt & folia non multitudine uerum & colo
circastagna gigniputant. Dissimiles amnicis longis que

Expanded text:
tera fiat, alterum superiore geniculo ab laeva per vices. tera fiat, alterum superiore geniculo ab laeva per vices. inde exeunt aliquando rami, qui sunt calami tenues. Plura autem genera. alia spissior densiorque geniculis, brevibus internodiis, alia rarior maioribus, tenuiorque et ipsa. calamus vero alius totus concavus, quem vocant syringian, utilissimus fistulis, quoniam nihil est ei cartilaginis atque carnis. Orchomenio et nodi continuo foramine pervii, quem auleticon vocant. hic tibiis utilior, fistulis ille. est alius crassiore ligno et tenui foramine. hunc totum fungosa replet medulla. alius brevior, alius procerior, exilior crassiorque. fruticosissimus, qui vocatur donax, non nisi in aquaticis natus, quoniam et haec differentia est, multum praelata harundine qucis proveniat. 166 suum genus sagittario calamo, ut diximus, sed Cretico longissimis internodiis, obsequiumque quo libeat flecti calefacto. differentias faciuncirca stagna gigni putant dissimiles amnicis longisque
Abbreviated transcription (Latin):
pest medilla pandus que uolucre & contraflatus quo
fucax libra quippe non ea demgratia bellicis haec
das commendationibus quam quam p̃seruntur
indiciquorum alia qubus dam uidecur natura quando
& hastirum uicem prebent additis cuspidibus harund¬
ni quidem indice arbor ea amplitudo quales uulgo
in templis uidemus differre mares ac feminas in his
quoque inditradunt spissius maricorpus feminae
capacius nauigiorumque &iam uicem prestant sicre¬
dimus singula internodia circa acesinen amnem ma¬
xime nascitur harundo omnis exuna stirpe numcro¬
sa atque &iam recisa fecundius resurgit radix natu¬
ra uiuax geniculata & ipsa folia indicis tantum bre¬
uia omnibus uero a nodo orsa cum conplexo tenues
ꝑ ambitum inducunt tonicas at quea medio inter¬
nodio cum plurimũ desinunt uestire ꝓcumbuntq
latera harundini cala moque in rotunditate bine
suꝑ nodos alterno semper inguine alterum addex¬

Expanded text:
inest medulla pondusque volucre et contra flatus quoque inest medulla pondusque volucre et contra flatus quoque pervicax libra. quippe non eadem gratia Belgicis haec et Creticis commendatioribus. quamquam praeferuntur ndici, quorum alia quibusdam videtur natura, quando et hastarum vicem praebent additis cuspidibus. harundini quidem Indicae arborea amplitude, quales vulgo in templis videmus. differre mares ac feminas in his quoque Indi tradunt. spissius mari corpus, feminae capacius. navigiorumque etiam vicem praestant, si credimus, singula internodia. circa Acesinen amnem maxime nascitur. Harundo omnis ex una stirpe numerosa, atque etiam recisa fecundius resurgit. radix natura vivax, geniculata et ipsa. folia Indicis tantum brevia, omnibus vero a nodo orsa conplexu tenues per ambitum inducunt tunicas, atque a medio internodio cum plurimum desinunt vestire procumbuntque . latera harundini calamoque in rotunditate bina, super nodos alterno semper inguine, ut alterum a dex
Abbreviated transcription (Latin):
n iuscuintur nostratibus fungosior subest natura carti¬
de bibula que cauo corpore intus suꝑne tenui in arescit
onisilis prȩacuta semper aciegeniculata E&ero gracili
udique distincta leni fastigio tenuatur incacumina cras
i cauponarum repl&a ut ubi limosiore induruit callo. sic̃
gis contusa &interiecta nauium commissuris ferruminat
is qdlutino tenatior primisqie explendis fidelior pice ca
s blonipsim obumbrat. Propterhoc maxime screnos
ptont odere uentos &imbres qui interillos pacemesse
is sirmaitarum totgentes & orientis omniaque par¬
in regna diligentius compt& aequa ferme pars
tam intotomundo calami superata degit precipiuis
sis ncr&a bellatoressuos precipitauit. Ded in hoc quo
deris in rebus uicit italia quando nullus sagntis
calamus quamrhe nobononiensi am ne cuipluri

Expanded text:
naeticum lacum nascuntur. nostratibus fungosior subest natura, cartinaeticum lacum nascuntur. nostratibus fungosior subest natura, cartilagine bibula, quae cavo corpore intus, superne tenui inarescit ligno, fissilis, praeacuta semper acie. geniculata cetero gracilitas nodisque distincta leni fastigio tenuatur in cacumina , crauma strata cauponarum replet aut, ubi lignosiore induruit callo, sicut in Belgis, contusa et interiecta navium commissuris feruminat textus glutino tenacior rimisque explendis fidelior pice. Calamis armis solem ipsum obumbrant. propter hoc maxime serenos dies optant, odere ventos et imbres, qui inter illos pacem esse s, Bactros, Sarmatarum tot gentes et orientis omniaque Parthorum regna diligentius conputet, aequa ferme pars hominum in toto mundo calamis superata degit. praecipuus hic usus in Creta bellatores suos nobilitavit. sed in hoc quoque, ut ceteris in rebus, vicit Italia, quando nullus sagittis aptior calamus quam in Rheno Bononiensi amne, cui plurima
Abbreviated transcription (Latin):
ta caulibus spinosis frute tosa ramis folia bedera ccus
non anguloso ar&iculo emittente pampinos florio
do olentt libium fert racemos labruscȩ modo nond
colore rubro complexa acinis maiorilius nudos u
minoribus singulos nigros duros que in fiusta omib
& coronis quõ sit lugubris uirgine meius nominis pre
amorem uiuenis crocimutata in hune fruticem idus
norans plerumque festa sua popailluit hederam cas
coronentur similacefiunt codicilli propriumde
mins flucre acremanere aquam siqua suerit mixta
ta quefrigidis gaudentes a quaticos fruticos dixisse con¬
i prncipatum inbis itnebunt hurundines belli pacisque expe¬
as nccs sariȩ atque &iam dditiis gratȩ tegulo carum
is sius seqptentrionales populi operiunt durant que acuis
as tue seruiunt calami aegyptimaxime cognitione qua

Expanded text:
iculata caulibus, spinosis frutectosa ramis, folio hederaceo, parvo, iculata caulibus, spinosis frutectosa ramis, folio hederaceo, parvo, non anguloso, a pediculo emittente pampinos, flore candido, olente lilium. fert racemos labruscae modo, non hederae, colore rubro, conplexa acinis maioribus nucleos ternos, minoribus singulos, nigros durosque , infausta omnibus sacris et coronis, quoniam sit lugubris virgine eius nominis propter amorem iuvenis Croci mutata in hunc fruticem. id volgus ignorans plerumque festa sua polluit hederam exiscoronentur? E smilace fiunt codicilli, propriumque vina transfluere ac remanere aquam, si qua fuerit mixta. Inter ea, quae frigidis gaudent, et aquaticos frutices dixisse conveniat. principatum in his tenebunt harundines belli pacisque experimentis necessariae atque etiam deliciis gratae. Tegulo earum domus suas septentrionales populi operiunt , durantque aevischartisque serviunt calami , Aegyptii maxime cognatione quadam
Abbreviated transcription (Latin):
res autem nec ad candida omnemque sucum auferen
tanta crassitudine aug&ur ut ipsa arbor fiat. Signacus
lia maxima atque latissima manimas erigentes quesa
c&eris inflexȩ racemis stantes ac subrecte & quamqro
nium ederarum generi radicosa brachȩia huicunos
xim eramosu ac robusta ab ea nigrȩ sed proprium al
quod inter media folia emittit brachia utrumque si
amplectens hoc & in mures quam uis ambire non posst
que &iam pluribus locis intercisa uiuit tamenduraq
totidem initia radicum hab& quod brachia quibus na¬
mis & solida arbores sugit acstrangulat. Est in frua
differentia albȩ nigrȩque ederȩ quõ aliis tanta a nun¬
do acmni ut aues nonattingant. Est& rigens ederaꝗ
nȩ adminiculo stat sola omnium generum obidice
Simile est hedertꝰ ae cilicia quidem primum presta
ingrecia frequentior quãuocant similacemi denss gor¬

Expanded text:
arbores autem necat candida omnemque sucum auferendo arbores autem necat candida omnemque sucum auferendo tanta crassitudine augetur, ut ipsa arbor fiat. signa eius folia maxima atque latissima, mammae rigentes, quae sunt ceteris inflexae, racemi stantes ac subrecti. et quamquam omnium hederarum generi radicosa bracchia, huic tamen maxime ramosa ac robusta, ab ea nigrae. sed proprium albae, quod inter media folia emittit bracchia utrimque semper amplectens, hoc et in muris, quamvis ambire non possit. itaque etiam pluribus locis intercisa vivit tamen duratque, et totidem initia radicum habet quot bracchia, quibus incolumis et solida arbores sugit ac strangulat. est et in fructu differentia albae nigraeque hederae, quoniam aliis tanta amaritudo acini, ut aves non attingant. est et rigens hedera, quae sine adminiculo stat sola omnium generum, ob id vSimilis est hederae e Cilicia quidem primum profecta, sed in Graecia frequentior, quam vocant smilacem , densis gen
Abbreviated transcription (Latin):
rimas autem habent differentias helix quõ fo
lio maxime distat parua sunt & angulosa con¬
cinniora que cum reliquorum generum sim¬
plitia sunt distat & longitudine internodorũ
p̃cipue tamen sterilitatt quõ fructum nongig¬
nit quidam hoc & atis esse nongeneris existimat
primoqui helicem eẽ fieri ederam ueus tait
horumerror manifestus intellegitur qũo helicis
plura genera reperiuntur. Sed tria maxime
in signia herbacta acuirens que plurima est al¬
tera candido folio tertia uersi colorquae tracia
uocitur & hi annum herbaceȩ tenuiora folia
& inordinem digesta densioraque in aliogene¬
re diuersaomnia & inuersi colori aliatenui¬
oribus folus & similiter ordinatis den soribuis que estalter
glecta. haec omnia maiora quoque aut minora sunt f
macularum que habitu distant & incandidis. ali sima
diora adolescit in longitudinem maximȩ herbacca

Expanded text:
rimas autem habet differentias helix, quoniam rimas autem habet differentias helix, quoniam lio maxime distat. parva sunt et angulosa concinnioraque, cum reliquorum generum simplicia sint. distat et longitudine internodiorum, praecipue tamen sterilitate, quoniam fructum non gignit. quidam hoc aetatis esse, non generis existimant primoque helicem esse, fieri hederam vetustate. horum error manifestus intellegitur, quoniam helicis plura genera reperiuntur, sed tria maxime insignia: herbacea ac virens, quae plurima est, altera candido folio, tertia versicolori , quae Thracia vocatur. etiamnum herbaceae tenuiora folia et in ordinem digesta densioraque; in alio genere diversa omnia ea. in versicolori alia tenuioribus foliis et similiter ordinatis densioribusque est, alteri generi neglecta haec omnia; maiora quoque aut minora sunt folia macularumque habitu distant. et in candidis aliis sunt candidiora . adulescit in longitudinem maxime herbacea.
Abbreviated transcription (Latin):
murosrumpens serpentium frigori gratissima
ut mirum sit ullum honorem habitum
Ouo genera prima ut reliquarum mis atque semi¬
na maior traditurmas & corpore & stlio duriore
&iam ac pinguiore &flore adpurpuram accedente
utrius que autem similis estro sȩ siluestri niss
quad car& odort. Speties horum generum tres
est enim candida aut nigra hedera tertia quae
uocatur helix. Etiamnum haec species diuidunt᷑
in alias quõ est aliqua fructutantum candida
alia & folio. fructum quoque candidum ferentiũ.
aluis densus acinus & grandior racemis in orbem
circumactis qui uocantur corimbi. Idemsilenici
cumest minor acinus sparsior racemus simili
tum cuiuscoronis po&ȩ utuntur folus minus ni¬
gris quam quidam nysiam alubaccicam uocant.
maximis internigras corimbis. Quidamapud grȩ¬
cos&iam num duo generahuius faciunt a colore
acinorum erithranum & chriso carpum. Plu¬

Expanded text:
muros rumpens, serpentium frigori gratissima, muros rumpens, serpentium frigori gratissima, ut mirum sit ullum honorem habitum ei. 145 Duo genera prima, ut reliquarum, mas atque femina. maior traditur mas et corpore et folio, duriore etiam ac pinguiore et flore ad purpuram accedente; utriusque autem similis est rosae silvestri, nisi quod caret odore. species horum generum tres: est enim candida aut nigra hedera tertiaque vocatur helix. 146 etiamnum haec species dividuntur in alias, quoniam est aliqua fructu tantum candida, alia et folio. fructum quoque candidum ferentium aliis densus acinus et grandior, racemis in orbem circumactis, qui vocantur corymbi, iidem Silenici, cum est minor acinus, sparsior racemus, similitum, cuius coronis poetae utuntur, foliis minus nigris, quam quidam Nysiam, alii Bacchicam vocant, maximis inter nigras corymbis. quidam apud Graecos etiamnum duo genera huius faciunt a colore acinorum, erythranum et chrysocarpum. 148 Plu
Abbreviated transcription (Latin):
haecgignitur protinus que emigrat illa uero &iã
non appellato solo acsponte maximeque in ideis
montibus & quos albos uocant sum misque in his
undenum quam niues ab sunt plurima quod
miremur a libi non nisi intepore proueniens & nu¬
tricem magno opere fastidiens. nec terrȩ tantũ
natura circahos refert aut ꝑ p&ua celiuerum & quȩ¬
dam temporaria uis imbrium aliquȩ plerumq
semina adferunt & certefluunt genere aliquan¬
do &iam in cognito quod accidit cyrenaice regioni
cum primum ibi laser pitium natum est inher¬
barum naturadicemus nata est & silua urbici
nasci negauerat theo phrastus nec india nisu n
monte mero quin& harpalum omnimodo la¬
borasse ut serer& eam in mediis frustra alexan¬
drum uero obraritatem ita coronato exerci¬
tu uictore ex indiaredisse exemplo liberi patris
cuius dei & nunc adornat thyrsos galeas que
&iam acstute intraciȩ populissolem nibus se¬
cris inimica arbori satis que omnibus sepulcra

Expanded text:
haec gignitur protinusque emicat, illa vero etiam haec gignitur protinusque emicat, illa vero etiam non appellato solo ac sponte maximeque in Idaeis montibus et quos Albos vocant summisque in his, unde numquam nives absunt, plurima, quod miremur, alibi non nisi in tepore proveniens et nutricem magno opere fastidiens. Nec terrae tantum natura circa has refert aut perpetua caeli, verum et quaedam temporaria vis. imbres aliqua plerumque semina adferunt et certdo etiam incognito, quod accidit Cyrenaicae regioni, cum primum ibi laserpicium natum est, ut in herbarum natura dicemus. nata est et silva urbi ei  negaverat Theophrastus, nec in India nisi in monte Mero, quin et Harpalum omni modo laborasse, ut sereret eam in Medis frustra, Alexandrum vero ob raritatem ita coronato exercitu victorem ex India redisse exemplo Liberi patris. cuius dei et nunc adornat thyrsos galeasque etiam ac scuta in Thraciae populis sollemnibus sacris, inimica arboribus satisque omnibus, sepulchra,
Abbreviated transcription (Latin):
pitam & quit attin& in pontum abire. iuxta romã
cistancȩ cerasique aegre proueniunt. persica intu¬
ponamnuces grecȩcum tedio inseruntur. tarraci
us scatente carum cu pressus aduena & dificillimȩ
dis ilis prodiderit cato. uatomorosa fructu super
lucis torua folio amara odore iuolenta ac neum
ini gratiosu materie rara ut poene fruticosis
bnpuestiens. Duo genera ea rumm&a infastigiũ¬
que & femina appellatur masspargit extrastꝰ
Rade torque & accipit uitem utra que autem
immittitur in psicas asseres ue amputatione ramo¬
rum qui xiii. anno denariis singulis uenerunt
ques tuosis sima in saturatione silua uulgo que do¬
tem filia antiqui plantariȩ appellabant. Hinc pa¬
tria in sula cr&a quam cato tarentinam eam¬
appellat. Credo quod primum eouenerit & inare¬
naria succisu regerminat. sed incr&a quocumq
in loco terram mouerit quispiam nisinaturalia

Expanded text:
piceam. et quid attinet in Pontum abire? iuxta Romam ipsam piceam. et quid attinet in Pontum abire? iuxta Romam ipsam castaneae cerasique aegre proveniunt, persica in Tusculano, nuces Graecae cum taedio inseruntur Tarracina silvis scatente earum. Cupressus advena et difficillime nomnibus aliis prodiderit Cato, satu morosa, fructu supervacua, bacis torva, folio amara, odore violenta ac ne umbra quidem gratiosa, materie rara, ut paene fruticosi g virente semper vestiens. duo genera earum: meta in fastigiuquae et femina appellatur. mas spargit extra se ramos deputaturque et accipit vitem. utraque autem immittitur in perticas asseresve amputatione ramorum, qui XIII anno denariis singulis veniunt, quaestuosissima in satus ratione silva, vulgoque dotem filiae antiqui plantaria ea appellabant. huic patria insula Crappellat, credo, quod primum eo venerit. et in Aenaria succisa regerminat; sed in Creta quocumque in loco terram moverit quispiam, nisu naturali
Abbreviated transcription (Latin):
tura est multis modis mirisque memorabilinamq: no
lus a libi ferre nec nom & palmaubique nasci aut natis
ta pepererit non hub& uires. Frutexcinnam inss
uicina ꝑueneniendi nonferunt a mominardique
ne inarabie quidem exindia &enaue peregriud¬
inenim felcucus rex illud maxime mirum ipsas plerũ
uors orari ut uiuant atque trans inigrent aliquando
timoniem ex his solis coquentes uela crimam. Illud¬
nec nirum mutarinaturam inisdem locis atque in ꝓ¬
uere u drum aestuosis partibus dederat & in lycusfri
ienontibus nascitur frigus inimicum lauro fecerat
dmn pocopiosior nulla est circabos phorum cimme
inpanticapeo urbe. ommi modo laborauit mithrida¬
erex & c&eri incolȩ sacrorum certecausa laurum
tumque hibere non contigit cum temporis arbores
dent ibipuncae ficique iammali& piri laudatissi
nigidas codem tractu non genuit arbores pinum abi

Expanded text:
de natura est multis modis mirisque memorabili. namque de natura est multis modis mirisque memorabili. namque lus alibi ferre, nec non et palma ubique nasci aut nata pinvita pepererit. non habet vires frutex cinnami in Syriae vicina perveniendi. non ferunt amomi nardique deliciae, ne in Arabiam quidem, ex India et nave peregrenim Seleucus rex. illud maxime mirum, ipsas plerumque arbores exorari, ut vivant atque tramigrent , aliquandsucum omnem ex iis solllud proxime mirum, mutari naturam in iisdem atque ere. cedrum aestuosis partibus dederat, set in Lyciis Phrygiisque montibus nascitur. frigus inimicum lauro fecerat, sed in Olympo copiosior nulla est. circa Bosporum Cimmerium in Panticapaeo urbe omni modo laboravit Mithridates rex et ceteri incolae sacrorum certe causa laurum myrtumque habere: non contigit, cum teporis arbores abundent ibi, punicae ficique, iam mali et piri laudatissimae. frigidas eodem tractu non genuit arbores, pinum, abietem,
Abbreviated transcription (Latin):
quibus amputatis leuato onere insua scrobe repomim
factum queiam est hoc & in iuglandibus oleisque aomu
aliisest in exemplis & sine tempestate ullauecausa alags
prodigiicecidisse multas ac sua sponte resurrexisse fia
hoc populi romani quiritibus ostentum cimbricis bdlis
nucȩriȩ in luco iunonis ulmo post quam &iamca cimen a¬
tamentatumerat quõ in aram ipsam ꝓcumbebat resta
sponte ita ut protinus florer& a quodeinde tempore i¬
tas pyresurrexit quȩ anteuastita cladibus fuerat . Nc¬
tur hoc idem factum & inphilippis silice procidur atquea
cita & stagiris inmusaeo ropulo alboomni faustios
Sed maximemirum antandriplatanus &iam circus¬
tis lateribus restibulis sponte facta uitȩque reddta le¬
tudine xy. cubitorum crassitudine quattuor ulnar
arbores quas natur ȩ debeamus tribus modis nascunti
spontȩ aut semine aut abradice cura numerosior
dequa suo dicemus uolum ine. Nuncenimiotus seri

Expanded text:
quibus amputatis levato onere in suo quibus amputatis levato onere in suo factumque iam est hoc et in iuglandibus oleisque ac multis aliis. est in exemplis et sine tempestate ullave causa alia quam prodigi cecidisse multas ac sua sponte resurrexisse. factum hoc populi Romani Quiritibus ostentum Cimbricis bellis Nuceriae in luco lunonis ulmo, postquam etiam cacumen amputatum erat, quoniam in aram ipsam procumbebat, restituta sponte ita ut protinus floreret, a quo deinde tempore maiestas p. R. resurrexit, quae ante vastata cladibus fuerat. memoratur hoc idem factum et indetruncata et Stagiris in museo populo alba, omnia fausti ominis. sed maxime mirum, Antandri platanus etiam circumdolatis lateribus restibilis sponte facta vitaeque reddita longitudine XV cubitorum, crassitudine quattuor ulnarArbores quas naturae debemus tribus modis nascuntur, sponte aut semine aut ab radice. cura numerosior extitit, de qua suo dicemus volumine. nunc enim totus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
hirsuta & abies multȩque siluestrium equibus
montani prȩtenui ac filu decer pentes spectabi¬
les lago enas & aliu uasa nec tunt. Quidam non
altius descendere radices quam solis calor tepefa¬
ciat aidq natura loci tenui ores grauissime dixe¬
re quod falsum arbitror apud auctores certein¬
uenitur abi&is planta cumtrans ferr& octo
cubitorum in altitudine nectotã refossam sed
abruptam. Maxima spatio atqueplenitudine
&citriest ab ea platani roboris & glandiferarũ
Quarundam radix uiuatior suꝑficie ut lau
rus. Itaque cum trunco in aruit recisa &iam
la&ius fruticat. Quidam breuitatte radicum
celerius senescere arbores putant quodco ar¬
guunt ficiquarum radices longissimȩ & se¬
nectus ocissima falsum arbitror & quod ali¬
qui ut prodidere radices arborum u&xus tatem indies
estannosa quercus euersa tempestatis ut iugerum bli
uiuescereuulgare est famila rissimum. hoc platoniqu
rimum uentorum concipiunt propter densitatem rs

Expanded text:
hirsuta et abies multaeque silvestrium, e quibus hirsuta et abies multaeque silvestrium, e quibus montani praetenuia fila decerpentes spectabiles lagoenas et alia vasa nectunt. quidam non altius descendere radices, quam solis calor tepefaciat, idque natura loci tenuioris crassive dixere, quod falsum arbitror. apud auctores certe invenitur, abietis planta cum transferretur, octo cubitorum in altitudinem nec totam refossam, sed abruptam. maxima spatio atque plenitudine citri est, ab ea platani, roboris et glandiferarum. qrus. itaque cum trunco inaruit, recisa etiam laetius fruticat. quidam brevitate radicum celerius senescere arbores putant, quod coarguunt fici, quarum radices longissimae et senectus ocissima. falsum arbitror et quod aliqui prodidere, radices arborum vetustate minui. est annosa quercus eversa tempestatis vi, iugerum solvivescere volgare est. familiarissimum hoc platanis, quae plurimum ventorum concipiunt propter densitatem ramorum,
Abbreviated transcription (Latin):
statim in ramos sparguntur ut mali cortex
alis tenuis ut lauro tiliȩ. aliis crassus ut robori.
aliis leuis ut malofico Idem scaber robri palmȩ omnib:
insenecta rugiosior. Quibusdim rumpitur sponte
ut uiti quibusdam &iam cadit ut malo unedoni car¬
nosus suberi populo membranaccus ut uitiarundi¬
ni libris similis ceraso multiplex tunicis ut utibus ti¬
liȩ abi&i quibus dam simplex ut fico arundini mag̃¬
na & radicum differentia copiose fico roboripla¬
tino. Breues & anguste malo singulares abi&ila¬
rici singulis enim innitentur quam quamminutis
in latera disꝑsis crassiores lauro & inȩquales.
Itemoleȩ cui & ramosȩ ati robori carnose robora
sua sin profundum agunt. Siuirgilio quidem
credimus aesculus quantum corpore emin& tan¬
tum radice descendit. oleȩ malis que & cu pressis ꝑ
sum macespium aliis recto meatu ut lauro oleȩ
aliis flexuoso ut fico minutis haec capillamentis

Expanded text:
statim in ramos sparguntur, ut mali. Cortex statim in ramos sparguntur, ut mali. Cortex aliis tenuis, ut lauro, tiliae, aliis crassus, ut robori, aliis levis, ut malo, fico, idem scaber robori, palmae, omnibus in senecta rugosior. quibusdam rumpitur sponte, ut viti, quibusdam etiam cadit, ut malo, unedoni, carnosus suberi, populo, membranaceus viti, harundini , libris similis ceraso, multiplex tunicis vitibus, tiliae, abieti, quibusdam simplex, ut fico, harundini. Magna et radicum differentia: copiosae fico, robori , platano, breves et angustae malo, singulares abieti, larici; singulis enim innituntur, quamquam minutis in latera dispersis, crassiores lauro et inaequales, item oleae, cui et ramosae. at robori carnosae. robora suas in profundum agunt; si Vergilio quidem credimus, aesculus quantum corpore eminet, tantum radice descendit. oleae malisque et cupressis per summa caespitum, aliis recto meatu, ut lauro, oleae, aliis flexuoso, ut fico. minutis haec capillamentis
Abbreviated transcription (Latin):
dem sed cerasorum pene natura loton appellant
prȩcipue domibus exp&itur ramorum p&ulantia
breui caudice latissima exspaciantium umbra¬
& inuicinas domos sȩpe transilientium nullaopa¬
citas breuior nec auferunt solẽ hieme deciden¬
tibus foliis nullus cortex uicundior. aut oculos
excipiens blandius nullisramis longiores ualidi¬
oresque aut plures ut dixisse totidem arborelice¬
at cortice pelles tingunt radice lanas malis ꝓ¬
prium genus ferarum enimrostra reddunt
adherentibus unimaximo minorib: ramoꝵ
aliquiceti qui non germinant quod natura fit
si none ualuere aut poena cum deputa toscica¬
trix hebe tauit quȩ diuidius in romanatura est
haccuiti in oculo harundini ingeniculo omniũ
terrȩ proxima crassiora in longitudinem ex¬
crescunt. abies. larix palma cu pressus ulmis
& siqua unistirpia ramosarum cerasus & iã
in .xl. cubitorum trabes aequabi ꝑtotam duũ
cubitorum crassitudine reperitur. Quȩdum

Expanded text:
dem, sed cerasorum paene natura, loton appellant. dem, sed cerasorum paene natura, loton appellant. praecipue domibus expetitur ramorum petulantia brevi caudice latissima expaet in vicinas domos saepe transilientium. nulla opacitas brevior, nec auferunt rami solem hieme decidentibus foliis. nullis cortex iucundior aut oculos excipiens blandius, nullis rami longiores validioresque aut plures, ut dixisse totidem arbores liceat. cortice pelles tingunt, radice lanas. malis proprium genus. ferarum enim rostra reddunt adhaerentibus uni maximo minoribus . Ramorum aliqui caeci, qui non germinant, quod natura fit, si non evaluere, aut poena, cum deputatos cicatrix hebetavit. quae dividuis in ramo natura est, haec viti in oculo, harundini in geniculo. omnium terrae proxima crassiora. in longitudinem excrescunt abies, larix, palma, cupressus, ulmus et si qua unistirpia. ramosarum cerasus etiam in XL cubitorum trabes aequali per totam duum cubitorum crassitudine reperitur. quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
due ptemtrione uiscum ameridie hypearde. quis plu
pulo interdumque pariterres quaternas habent.
iouedã simplices quib aradice caudex unus & rami
fmirtus. Item nux auellana quin immomelior &
puctu in plures dispersa ramos inquibus dam
unullum ut in suo genere buxiloto transimarinȩ.
ailisurce atque &am inquinas partesdiffusȩ. quȩ
tudis a net ramose ut sabuci que dam indiuidit
ra mo se ut piscȩ quibus dim ramorum ordosicutpi¬
cet abi&i alus in conditus ut robori malopiro. & abi¬
&i quidem subrecta diuisura ramique incelum
tendentes non in latera pronimirum cacuminibus
corum decisisinoritur. Totis uero de&runcatis durat
& sintra quam ramifucre prȩcidatur quod suꝑ¬
est uiuit. siuero cacumentantum auferatur tota
moritur alia abradice brachiata ut ulmus. alia
incacumine ramosu ut pinus lotosiue faba greca
quam romȩ a sutiuinttite fructus siluestris qui¬

Expanded text:
eptentrione viscum, a meridie hyphear — de quis plura mox paulo — interdumque pariter res quaternas habent.Arbores quaedam simplices, quibus a radice caudex unus et ramimyrtus, item nux abellana, quin immo melior et copiosior fructu in plures dispersa ramos. hi quibusdam omnino nulli, ut in sato genere buxi, loto transmarinae. quaedam bifurcae atque etiam in quinas partes diffusae, quaedam dividuae nec ramosae, ut sabuci, quaedam individuae, ramosae, ut piceae . quibusdam ramorum ordo, sicut piceae, abieti, aliis inconditus, ut robori, malo, piro. et abieti quidem subrecta divisura ramique in caelum tendentes, non in latera proni. mirum, cacuminibus eorum decisis moritur, totis vero detruncatis durat. et si infra quam rami fuere praecidatur, quod superest vivit, si vero cacumen tantum auferatur, tota moritur. alia ab radice bracchiata, ut ulmus , alia in cacumine ramosa, ut pinus, faba Graeca, quam Romae a suavitate fructus, silvestris qui
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ cesurȩ quam innature quippeeum exolea du¬
rissimo ligno cardines inforibus diutius immoti
plantȩ modo germinauerint. Cato uectes aqui fo¬
lios laurgos ulmeos fieri iub&. Hyginus manu¬
bria rusticis carpinea ligna cerrea quȩ in la¬
minas secantur quorumque operimento uesti¬
atur. Alia materie precipua sunt citrumte¬
rebintus aceris generabuxum palma aqui fo¬
lium ilex sabuciradix populus. Dit & alnus ut
dictum est suber sectile sicut citrum acerque¬
nec aliarum tubera in pr&io mediapars arbo¬
rum crispior & quo proprior radiciminori¬
bus magis que flexilis maculis haec prima
origo luxuriam arborum alia in tegi & uili
ores ligni p̃tiosiore cortice fieri ut una arbor
sȩpius uenir & ex cogitate sunt ex ligni brat¬
teȩ. nec satis coepere tingui animalium cor¬
nua dentes secari lignumque ebore distin

Expanded text:
vae caesurae quam inmaturae, quippe cum ex olea, duvae caesurae quam inmaturae, quippe cum ex olea, durissimo ligno, cardines in foribus diutius immoti plantae modo germinaverint. Cato vectes aquifolios, laureos, ulmeos fieri iubet, Hyginus manubria rusticis carpinea, iligna, cerrea. 231 Quae in lamnas secentur quorumque operimento vestiatur alia materies, praecipua sunt citrum, terebinthus, aceris genera, buxum, palma, aquifolium, ilex, sabuci radix, populus. dat et alnus, ut dictum estnec aliarum tuber iam in pretio. media pars arborum crispior et, quo propior radici, minoribus magisque flexilibus maculis. haec prima origo luxuriae aoris ligni e pretiosiore corticem fieri. ut una arbor saepius veniret, excogitatae sunt et ligni bratteae. nec satis, coepere tingui animalium cornua, dentes secari lignumque ebore disting
Abbreviated transcription (Latin):
dice umida. arida enim latius quam terascedunt
uiridia pr&er robur &buxum ꝑtinatius resistunt
serrarum que dentes replent equalitate inertiqua
decausu alterna inclinatione egerunt scrobem
oboedientissima quocum que in opere fraxinus
eidem que hastis corylomdior cornuleuior sorbo
antior Gallicauero &iam adcurrus flexibiliuita
fagus quamquam fragilis & tenero eadem fictili¬
bus laminis intenui flexilis capsisque ac scrinus
solautilis secatur in laminas prõtenenues. &ilexcolo¬
re quoque non ingrate sed maxime fiditis quc teran¬
tur ut rotarum axibus ad quoslento se fraxinꝰ
sicut duritia ilex exutroque legitur ulmus.
Suntuero & parui usus fabrilium minis teriore¬
rum insignes ideoq praditum terebras uaginas
exoleastrobuxo ilice ulmo fraxino utilissimasfi¬
cri exhisdem malleos maiores quȩ epinu & ilice
& ins autem maior ad firmitatem causa tem pesti¬

Expanded text:
dice umida. arida enim latius quam teras cedunt, dice umida. arida enim latius quam teras cedunt, viridia praeter robur et buxum pertinacius resistunt serrarumque dentes replent aequalitate inerti. qua de causa alterna inclinatione egerunt scobem. 228 Oboedientissima quocumque in opere fraxinus, eademque hastis corylo melior, cornu levior, sorbo lentior, Gallica vero etiam ad currus flexili levitate.  229 facilis et fagus, quamquam fragilis et tenera. eadem sectilibus lamnis in tenui flexilis capsisque ac scrineis sola utilis. secatur in lamnas praetenues et ilex, colore quoque non ingrata, sed maxime fida iis, quae terantur, ut rotarum axibus, ad quos lentore fraxinus sicut duritia ilex et utroque legitur ulmus. 230 sunt vero et parvi usus fabrilium ministeriorum insignes, ideoque proditum, terebris vaginas ex oleastro, buxo, ilice, ulmo, fraxino utilissimas fieri, ex iisdem malleos, maioresque e pinu et ilice. et his autem maior ad firmitatem causa tempesti