comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n et spiritum sanctum unum deum esse quantum ad natui
attinet unitatem ueraciter dicimus sic eum. qui pater est eundem
urie in confessione huius trinitatis dr̃. uel patrem uel filiun
sonaliter dicere siue crẽdere quõd omnino nefas est audeamus
stides i em̃ quã sancti patriarche atqz prophete ante incarnationẽ
filii dei diuinitus acceperunt quam etiam ip̃i apostoli ab
mino in carne posito audierunt. et spiritus sancti magisterio in¬
structi. non solum sermone prẽdicauerunt. uerum etiam ad instruc¬
tionem saluberrimam posterorum scriptis suis inclitam relu
unum deum. predicat trinitatem .i. patrem et filium et spiritum
sanctum. Sed trinitas uera non esset. si una eademqz persona dice¬
retur pater et filius etspintus sanctus. Si emm sicut est patris
et filii et spiritus sancti una substancia. sic esset bna ꝑsona. nichl
onmino esset in quo ueraater trinitas diceretur. Rursus quidem t

Expanded text:
um et Spiritum sanctum unum Deum esse, quantum ad naturalem um et Spiritum sanctum unum Deum esse, quantum ad naturalem attinet unitatem, veraciter dicimus; sic eum qui Pater est, eumdem prie in confessione hujus Trinitatis dicitur, vel Patrem vel Filium personaliter dicere sive credere, quod omnino nefas est, audeamus. 4. Fides enim quam sancti Patriarchae atque Prophetae ante incarnationem Filii Dei divinitus accepeipso Domino in carne posito audierunt, et, Spiritus sancti magisterio instructi, non solum sermone praedicaverunt, verum etiam ad instructionem saluberrimam posterorum scriptis suis inditam reliquerunt, unum Deum praedicat Trinitatem, id est Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Sed Trinitas vera non esset, si una eademque persona diceretur Pater et Filius et Spiritus sanctus. Si enim sicut est Patris et Filii et Spiritus sancti una substantia, sic esset una persona, nihil omnino esset in quo veraciter Trinitas diceretur. Rursus Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
sme aliqua erroris caligine contineri. Quibus retentis pote
etiam illa deprehendere atqz fugere que et si in hoc opere non
uĩdentur speciali disputacione conuincitii ex his que hic gene¬
raliter atqz absolute ponentur appereant illa que infideles hon¬
nes auribus uolunt susurare fidelium non regula diuine uerita¬
lam nũ saluatoris imperio promulgatam nosti te in nomme pa¬
s et filu et spiritus sancti baptizatum principaliter atq ind¬
bitanter toto corde retine patrem deum. filium deun spiritum sãc¬
tum deum .i. sanctam atqz in effabilem trinitatem. unum esse de¬
um naturaliter. de quo in deuteronomio dicitur. Audi ismel. dñs
deus tuus deus unus est. et domnium deum tuum adorabis. et
illi soli seriies. Uerumptamen quia istum unum deun. qui solus
uerus naturaliter deus. non patrem solum. neqz filium solu
neqz solum spiritum sanctum. sed simul patrem et filium et spin¬
tum sanctum dicimus esse. Cauedum est ne sicut patrem et fili¬

Expanded text:
sine aliqua erroris caligine contineri. Quibus retentis, poteris etiam illa deprehendere atque fugere, quae etsi in hoc opere non videntur speciali disputatione convinci, tamen ex iis quae hic generaliter atque absolute ponentur, appareant illa quae infideles homines auribus volunt insusurrare fidelium, non regula divinae veritalam nostri Salvatoris imperio promulgatam, nosti te in uno Patris et Filii et Spiritus sancti nomine baptizatum: principaliter atque indubitanter toto corde retine, Patrem Deum, et Filium Deum, et Spiritum sanctum Deum, id est, sanctam atque ineffabilem Trinitatem unum esse naturaliter Deum, de quo in Deuteronomio dicitur: Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est; et Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Verumtamen quia istum unum Deum, qui solus est verus naturaliter Deus, non Patrem solum, neque solum Filium, neque solum Spiritum sanctum, sed simul Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse diximus; cavendum est, ne sicut Patrem et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitũdmnem. sic etiam michi ut tuo tam bono tãꝙͣ laudabili serui¬
am desiderio. sufficientem tribuet facultatem ut et si non potuero cũt¬
ta dicere. quibus omins error hereticus possit agnosci et agni

Expanded text:
sollicitudinem, sic etiam mihi, ut tuo tam bono tamque laudabili servisollicitudinem, sic etiam mihi, ut tuo tam bono tamque laudabili serviam desiderio, sufficientem tribuet facultatem: ut etsi non potuero cuncta dicere, ex quibus omnis error haereticus possit agnosci, et agni
Abbreviated transcription (Latin):
cipicium cãdat. ubi non gaudium peruementi datur. sed cãdenti in-¬
teritus inferatur. uerumptamen ut de fide sufficiens sermo proma¬
tur. nec temporis suffra gatur spatium. quia celeriter meum cupis
habere responsum. Et tam magnum est huius disputacionis opus
fide instrui. ut unã ꝙlibet heresim designares contra quã specialit
nr̃e disputacionis uigilaret intencio. S cum indefmite diffuntionẽ
dei petis. eamqz cupis sub breuitate conclũoi. Uĩdes proculdu
sit nobis impossibile. ut rem tantam in breuz ꝑlene comprehendamꝰ
Cui sufficientes ẽẽ non possumus. etiam si tantum spacium tempo¬
s et tale nobis esset ingenium. ut multa uolumina de hoc qu
nobis expetis facere ualeremus. Sẽd quia deus prope est ommbus
iuocantibus eum in ueritate qui uerbum consumans et abbreui¬
is fecit super terram. spero quia sicut tibi dẽdit huius fidei sa

Expanded text:
aecipitium cadat; ubi non gaudium pervenienti detur, sed cadenti inaecipitium cadat; ubi non gaudium pervenienti detur, sed cadenti interitus inferatur. 2. Verumtamen ut de fide sufficiens sermo promatur, nec temporis suffragatur spatium, quia celeriter nostrum cupis habere responsum, et tam magnum est hujus disputationis opus, sti sic te debere de fide instrui, ut unam quamlibet haeresim designares, contra quam specialiter nostrae disputationis vigilaret intentio: sed cum indefinite definitionem fidei petis, eamque cupis etiam sub brevitate concludi, vides procul dubio quam sit nobis impossibile ut rem tantam in brevi plene comprehendamus, cui sufficientes esse non possumus, etiamsi tantum spatium temporis et tale nobis esset ingenium, ut multa volumina de hoc quod a nobis expetis facere valeremus . Sed quia Deus prope est omnibus invocantibus eum in veritate , qui verbum consummans et brevians fecit super terram , spero quia, sicut tibi dedit hujus fidei sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
Pystolam fili petre tue caritatis accepi
In qua te significasti uelle iherosolimam
pergere et postulasti te litteris nrĩs instrui
quam debeas in illis partibus uere fidei
regulam tenere. utte nullus possit sen¬
sus hereticis subripere falsitatibus. Pau¬
deo guĩdem ꝙ profide uera sine ullo perfi¬
die uitio custõdienda sollicitũdmem ge¬
ris. sine qua nulla potest prõdesse mimo
nec esse conuersio. Apostolica quippe dicit
auctoritas ꝙ sine fide impossibile est placere deo. stides namoz est bo-¬
norum omnium fundamentum. Fides est humane salutis mitium
Sine hac fide nemo ad filiorum dei numerum potest ꝑtinere. Quie
uerit. per fidem non peruemet ad spem. Sine fide omins lal
minis uacuus est. Tale ꝯuippe est. ut sie uera fide quisqz uelut do per
contemptum seculi placere. quale si quisꝙͣ tendens ad patriani. in qͥ
scit beate uicturum relinquat itieris rectitũdinem et impr
sectetur errorem. quo non ad beatam ciitatem peruemat. sed in p̾¬

Expanded text:
pistolam, fili Petre, tuae caritatis accepi, in qua te significasti velle Hierosolymam pergere, et poposcisti te litteris nostris instrui quam debeas in illis partibus verae fidei regulam tenere, ut nullus tibi possit sensus haereticae subrepere falsitatis. Gaudeo quidem quod pro fide vera sine ullo perfidiae vitio custodienda sollicitudinem geris, sine qua nulla potest prodesse, imo nec esse, conversio. Apostolica quippe dicit auctoritas quia sine fide impossibile est placere Deo . Fides est namque bonorum omnium fundamentum. Fides est humanae salutis initium. Sine hac nemo ad filiorum Dei numerum potest pertinere: quia laverit per fidem, non perveniet ad speciem. Sine fide omnis labor hominis vacuus est. Tale quippe est, ut sine vera fide quisque velit Deo per contemptum saeculi placere; quale si quisquam tendens ad patriam, in qua se scit beate esse victurum, relinquat itineris rectitudinem, et improvidus sectetur errorem, quo non ad beatam civitatem perveniat, sed in pr
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc deum per fidem. tunc ꝑspeciem. et ipsum proximum nunc
per fidem. Nunc enimi nescimus mortales corda mortalium. tunc
autem illuminabit dominus abscondita tenebrarum. et maife¬
stabit cogitaciones. Et tunc laus erit unicuiqz a deo. Quia ĩd lauda¬
bitur et diligetur in proximum a prorimo. quõd ne lateat ab ip̃o
illuminabitur deo. Minuitur autem cupiditas. caritate crescente
donec ueniat ad tantam magnitudinem qua maior esse non possit
Maiorem autem caritatem nemohabet ꝙͣ ut ammai suam ponat
quis pro amicis suis. Ibi autem quis explicet quanta caritas erit
ubi cupiditas quam uel coherendo superet. nulla erit. Quam sum¬
ma caritas erit quando contencio mortis nulla erit
Utrum enchiridion uel appellare deheas uel habere. Ego ta¬
men cumspernenda tua in custo ilxsu stũdia non putarẽ
bona de te credens in aduitorio redemptoris confidens ac sperans

Expanded text:
nunc Deum per fidem, tunc per speciem, et ipsum proximum nunc nunc Deum per fidem, tunc per speciem, et ipsum proximum nunc per fidem. Non enim scimus mortales corda mortalium, tunc autem illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et laus erit unicuique a Deo : quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. Minuitur autem cupiditas charitate crescente, donec veniat hic ad tantam magnitudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Ibi autem quis explicet quanta charitas erit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit? quoniam summa sanitas erit, quando contentio mortis nulla erit.utrum Enchiridion vel appellare debeas, vel habere. Ego tamen cum spernenda tua in Christo studia non putarem, bona de te credens in adjutorio nostri Redemptoris ac sperans,
Abbreviated transcription (Latin):
de qua dicit apostolus. sfinis autem precepti est caritas
de corde puro et consaencia bona et fide non ficta. Omĩs
z precepti finis est caritas idest ad caritatem refertur omne pr¬
ceptum. Quod uero ita fit uel timore pene uel a liqua temptacione
carnali. ut non referatur ad illam caritatem quam diffundit spiri¬
tus sanctus in cordibus nostris. nondum fit quemadinõdum fieri
oportet ꝙͣuis fieri uĩdeatur. Caritas quippe ista dei est et proximi. Et
utiq in his duobus preceptis tota lex pendet et prophete. Adde euã¬
gelium adde et apostolos. Non eniii aliude uox ista est stinis precepti
est caritas. et deus cantas est. Quecũqz ergo mandauit deus ex qui¬
bus unum est. non mechaberis. et quecũqz non iubentur. sed spiri¬
tuali consilio monentur. ex ꝯuibus unum est. bonum est homini
mulierem non tangere. tunc recte fuint cum referuntur ad diligẽ¬
dum deum. et prorinum propter deum. et in hoc seculo et in futuro

Expanded text:
de qua dicit Apostolus: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Omnis itaque praecepti finis est charitas; id est, ad charitatem refertur omne praeceptum. Quod vero ita fit vel timore poenae, vel aliqua intentione carnali, ut non referatur ad illam charitatem quam diffundit Spiritus sanctus in cordibus nostris , nondum fit quemadmodum fieri oportet, quamvis fieri videatur. Charitas quippe ista Dei est et proximi: et utique in his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Adde Evangelium, adde Apostolos: non enim aliunde vox ista est, Finis praecepti est charitas; et, Deus charitas est . Quaecumque ergo mandat Deus, ex quibus unum est, Non moechaberis ; et quaecumque non jubentur, sed spirituali consilio monentur, ex quibus unum est, Bonum est homini mulierem non tangere : tunc recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deum, et proximum propter Deum, et in hoc saeculo, et in futuro;
Abbreviated transcription (Latin):
Equotĩdianis autem breuibus leuibusqz peccatis. sine ꝯͥ¬
bus hec inta non ducitur quotĩdiana oratio fidelium sa¬
tiffacit. Eorum est enim̃ dicere. Pater nr qui es in celis. Q
iam patri tali regenerati sunt ex aqua et spiritu sancto. Delet om¬
mno hec oratio mimma quotĩdiana peccuta. delet et iuta a quib
fidelium scelerate etiam gesta. sed penitendo in melius mutata di¬
scẽdit. si quẽadmõdum ueraciter dicitur dimitte nobis debita nr̃a
ꝯuomam non desunt que dinuttantur. ita ueraciter dicatur. sicut
et nos dinittimus debitoribus nrĩs. ĩd est fiat quõd dicitur. quia

Expanded text:
quotidianis autem brevibus levibusque peccatis, sine quibus haec vita non ducitur, quotidiana oratio fidelium satisfacit. Eorum est enim dicere: Pater noster, qui es in coelis , qui jam Patri tali regenerati sunt ex aqua et Spiritu sancto . Delet omino haec oratio minima et quotidiana peccata. Delet et illa a quibus vita fidelium etiam scelerate gesta, sed poenitendo in melius mutata discedit, si quemadmodum veraciter dicitur: Dimitte nobis debita nostra , quoniam non desunt quae dimittantur, ita veraciter dicatur: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , id est, fiat quod dicitur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
posicione mortis ãd meliora perducere. ubi iam non solum peccatũ
comittere sed nec uoluntatem posset habere peccandi. sed ad ꝑmanẽ¬
dum sine peccato. sicut factus erat perpetuam uoluntatem etiam¬
habiturum prescisset. Quia uero eum male usurum libero arbito
hoc est pecca turum esse presciebat. ad hoc potius preparauit uolunta¬
tem suam ut bene ip̃e faceret etiam de malefaciente. Ac sic hominis
uoluntas mala non euacuaretur. sed nichilominus impleretur¬
ommpotentis bona¬
a ¶ Qualem oportuit prius hominem fier ne¬

Expanded text:
positione mortis ad meliora perducere, ubi jam non solum peccatum non positione mortis ad meliora perducere, ubi jam non solum peccatum non committere, sed nec voluntatem posset habere peccandi, si ad permanendum sine peccato, sicut factus erat, perpetuam voluntatem habiturum esse praescisset. Quia vero eum male usurum libero arbitrio, hoc est peccaturum esse praesciebat, ad hoc potius praeparavit voluntatem suam, ut bene ipse faceret etiam de male faciente, ac sic hominis voluntate mala non eomnipotentis bona. Sic enim oportebat prius hominem fier
Abbreviated transcription (Latin):
ut oratiombus humilium dignaretur salutem prestare sublimiũ
Nud̃d utiaꝵ etiam uĩdemus mpletum isto locutionis mõdo et dñe
est usus in euangelio ubi ait phariseis. Decimatis mentam et rutã
et omme olus. Neqz emim pharisei. et quicunqz aliemgena et ommi¬
in per onnes terras aliemgenarum omma olerã decimaba
Sicut ergo hic omme olus ommne olerum genus. ita et illic onmes
hommes onme hominum genus intelligere possumus. et quocũq
alio mõdo intelligi potest dum tamen tredere non coganur
onimpotentem deum uoluisse fieri factumqz non esse. Qui sine ul¬
lis ambiguitatibus si in celo et in terra. sicut eum ueritas canit.
omma quecunq uoluit fecit. profecto facere noluit quõdcũq nõ
fecit
Uapropter etiam p̾mum hominem deus Capit. ciii.¬
in ea salute. in qua conditus erat si custõdire uoluisset.
eumqz oportuno tempore post genitos filios sine inter¬

Expanded text:
ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium: ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium: quod utique jam videmus impletum. Isto locutionis modo et Dominus est usus in Evangelio, ubi ait Pharisaeis, Decimatis mentam, et rutam, et omne olus . Neque enim Pharisaei et quaecumque aliena et omnium per omnes terras alienigenarum omnia olera decimabant. Sicut ergo hic omne olus, omne olerum genus; ita et illic omnes homines, omne hominum genus intelligere possumus: et quocumque alio modo intelligi potest, dum tamen credere non cogamur aliquid omnipotentem Deum voluisse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecumque voluit, fecit, , profecto facere noluit quodcumque non fecituapropter etiam primum hominem Deus in ea salute in qua conditus erat, custodire voluisset, eumque opportuno tempore post genitos filios sine inter
Abbreviated transcription (Latin):
senores senes in linguis ommibus. in moribus omnibus. in artib
ommibus. in professiombus ommbus. in uoluntatum et conscienti¬
arum uarietate muumerabili constitutos. et si quĩd aliũd differen¬
ciarum est in hominibus. Quĩd est enim eorum unde noñ deus per
uigentum suum dominum nostrum ꝑ onmes gentes saluos fieri
homines uelit. Et iõ facit quia ommpotens uelle manter non potest
quõdcũqz uoluent. Preceperat enin a postolus ut oraretur pro singu¬
lis homimib et specialiter ãddĩderat pro regibus et his qui in subli¬
mitate sunt qui putari poterant fastu et superbia seculaii a fidei xp̃i¬
ane humlitate abhorrere promde dicens. Hoc enim bonum est cora
saluatore nostrõ deo .i. ut etiam pro talibus oretur. Statim ut des¬
perationem tolleret addidit. Qui ommes homines uult saluos fieri
et ad agnitionem ueritatis uenire. hoc quippẽ deus bonum iudicauit

Expanded text:
seniores, senes; in linguis omnibus, in moribus omnibus, in artibus seniores, senes; in linguis omnibus, in moribus omnibus, in artibus omnibus, in professionibus omnibus, in voluntatum et conscientiarum varietate innumerabili constitutos, et si quid aliud differentiarum est in hominibus. Quid est enim eorum unde non Deus per Unigenitum suum Dominum nostrum per omnes gentes salvos fieri homines velit, et ideo faciat, quia omnipotens velle inaniter non potest quodcumque voluerit? Praeceperat enim Apostolus ut oraretur pro omnibus hominibus, et specialiter addiderat pro regibus et iis qui in sublimitate sunt, qui putari poterant, fastu et superbia saeculari a fidei christianae humilitate abhorrere. Proinde dicens, Hoc enim bonum est coram salvatore nostro Deo, id est, ut etiam pro talibus oretur; statim ut desperationem tolleret, addidit, Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Hoc quippe Deus bonum judicavit,
Abbreviated transcription (Latin):
per hoc cum audimus. et in sacris litteris legimus ꝙ ue
lit ommes homines saluos fieri ꝙͣuis certum. sit nobis
non omnes hommes saluos fieri. non tamen ido deben
otentissimẽ dei uoluntati aliquid derogare. sed ita intellige
quõd scriptum est. qui uult ommes homines saluos fieri. tãꝙͣ dicere¬
tur nullum hominem fieri saluum. insi quem saluum fieri ip̃e
Sic enim intelliginius et quõd in euangelio scriptum est. O
illuminat omnem hominem Non quia nullus est hominum qͥ
non illuminetur. sed quia nisi ab ip̃o illuminetur nullus. aut
nullus hominum esset quem saluum fieri nollet qui uirtutes mi¬
raculorum facere noluit apud eos quos dicit acturos fuisse peni¬
tenciam si fecisset. sed ut omnes homines ome genus humanũ
intelligamus per quascunqz differencias distributum reges pri¬
uatos nobiles ignobiles sublimes humiles doctos indoctos. niteg̾
corporis debiles ingeniosos tardi cordes fatuos diuites pauperes
mẽdiocres mares femmas infantes pueros adolescentes. iuuenes

Expanded text:
per hoc cum audimus et in sacris Litteris legimus, quod velit omnes homines salvos fieri, quamvis certum sit nobis non omnes homines salvos fieri, non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare; sed ita intelligere quod scriptum est, Qui omnes homines vult salvos fieri, tanquam diceretur nullum homSic enim intelligimus, et quod in Evangelio scriptum est, Qui illuminat omnem hominem : non quia nullus est hominum qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Aut nullus hominum esset quem salvum fieri nollet, qui virtutes miraculorum facere noluit apud eos quos dicit acturos fuisse poenitentiam si fecisset: sed ut omnes homines omne genus humanum intelligamus per quascumque differentias distributum, reges, privatos, nobiles, ignobiles, sublimes, humiles, doctos, indoctos, integri corporis, debiles, ingeniosos, tardicordes, fatuos, divites, pauperes, mediocres, mares, feminas, infantes, pueros, adolescentes, juvenes,
Abbreviated transcription (Latin):
Romde xpũs ihesus dei filius est. et deus et homo est. deus
ante omima secula. homo in nro seculo. Deus quiã dei uer¬
bum deus enim erat u̾bum homo aũt quia in unitate ꝑ¬
e accessit uebo amma rationalis ⁊ caro. Quo circa in ꝙͣtum deus
ipe et pater unun sunt. inꝙͣtum autem homo est. pater maior est il¬
lo. Cun enini esset unicus dei filius non grã sed natura. ut esset plenꝰ
et minor est factus et mansit equalis utrumq unus. sicut dictium est
sed aliũd propter uerbum. aliũd propter hominem. Propter enii uer¬
bum equalis patri. propter hominem minor. unus dei filius idemq ho¬
minis filius. unus hominis filus. idemq dei filius. non duo filii dei
deus et homo, sed unus dei filius. Deus sine mitio. homo accept

Expanded text:
ristus Jesus Dei Filius, est et Deus et homo. Deus ante omnia saecula, homo in nostro saeculo. Deus, quia Dei Verbum; Deus enim erat Verbum : homo autem, quia in unitatem personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Quocirca in quantum Deus est, ipse et Pater unum sunt : in quantum autem homo est, Pater major est illo . Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam et minor est factus, et mansit aequalis, utrumque unus, sicut dictum est: sed aliud propter Verbum, aliud propter hominem: propter Verbum aequalis Patri, propter hominem minor. Unus Dei Filius, idemque hominis filius; unus hominis filius, idemque Dei Filius: non duo filii Dei Deus et homo, sed unus Dei Filius; Deus sine initio, homo a cert
Abbreviated transcription (Latin):
quãdo ei futurum annũciauit hunc partũ. Aue in quit gratia ple
t paulo post. Inuemisti ait gratiam apud deum. et hec quĩe
gracia plena. et inuenisse gratiam apud deum dicit᷑. ut domini sui
minio ominum domini mater esset. De ip̃o autem xp̃o iohannes eu¬
uangelista cum diceret. et uerbum caro factũ est. et hĩtauit in no
bis. et iudiius inquit gloriam eius gloriam quasi uinigeniti a pa¬
tre plenum gr̃e et ueritatis. Ꝙ autẽ ait. uerbum caro factũ est hoc
t plenum gr̃e. Ꝙ ait gloriam uiigeniti a pr̃e. hoc plenum
ritatis. Ueritas quippe ip̃a unigenitus dei filius non gr̃a sed natu¬
ra. gratia suscepit hominẽ tanta unitate persone ut idem etiam¬

Expanded text:
quando ei futurum annuntiavit hunc partum: Ave, inquit, gratia plena. quando ei futurum annuntiavit hunc partum: Ave, inquit, gratia plena. Et paulo post: Invenisti, ait, gratiam apud Deum . Et haec quidem gratia plena, et invenisse apud Deum gratiam dicitur, ut Domini sui, imo omnium Domini mater esset. De ipso autem Christo Joannes evangelista cum dixisset, Et Verbum caro factum est, et habitigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Quod ait: Verbum caro factum est, hoc est plenum gratiae. Quod ait: Gloriam unigeniti a Patre, hoc plenum est veritatis. Veritas quippe ipsa unigenitus Dei Filius non gratia, sed natura. Gratia suscipit hominem tanta unitate personae, ut idem ips
Abbreviated transcription (Latin):
Ic ommnino granditer et euĩdenter dei gra commendatur. Q
enim natura humana in homine xp̃o meruit. ut in unita¬
te persone. umna filii dei singulariter esset assumpta. Que
luntas. cuius bom propositi studium. Que bona oꝑa precesser
quibus mereretur iste homo. ut una fieret persona cum deo. Nun ꝯuĩd
ante fuit homo. et hoc ei singulare bñficium prestitum est. ut singula
omereretur domini. Nempe ex quohomo esse cepit. non aliũd
cepit ẽe homo ꝙͣ filius dei idemqz hominis filius. et hoc unicus et ꝓpt̾
domini uerbum. quõd illo suscepto caro factum est. utiqz deus. ut quẽ¬
gloria nullis precedentibus meritis. sine dubitacione gratuita. in¬
si quia magna hic et sola dei gracia fideliter et sobrie consideranti¬
bus euidenter ostenditur. ut intelligant per eandem gr̃am. se homi¬
nes iustificari a peccatis. ꝑ quã factum est. ut homo xp̃us nullum
habere posset peccatum. Sic et eius matrem angelus salutauit.

Expanded text:
ic omnino granditer et evidenter Dei gratia commendatur. Quid enim natura humana in homine Christo meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singulariter esset assumpta? Quae bona voluntas, cujus boni propositi studium, quae bona opera praecesserunt, quibus mereretur iste homo una fieri persona cum Deo? Numquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, cum singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo esse homo coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius; et hoc unicus, et propter Deum Verbum, quod illo suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemgloria, nullis praecedentibus meritis sine dubitatione gratuita, nisi quia magna hic et sola Dei gratia fideliter et sobrie considerantibus evidenter ostenditur, ut intelligant homines per eamdem gratiam se justificari a peccatis, per quam factum est ut homo Christus nullum habere posset peccatum? Sic et ejus matrem angelus salutavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quocat itaqz domine te fides mea. quam dedisti michi ꝓpter bo¬
nitatem tuam ad saluationem meam. stidelis autem amma.
ex fide uiuit. tenec in spe quõd iudebit in re. Inuocait tẽ deus m̃
casta consciencia et suauis amor fidei mee. quam concussis¬
ignorancie tenebris ad ueritatis intelligenciam p̃duxisti. et quam
ilta seculi uita amaritũdine eriusti. atq adhibita tuẽ dulcẽd
caritate iocundam michi et mellifluam reddĩdisti. Inuocat tetrii¬
tas beata. uox clara et sincerus amor fidei mee. quam ab ip̃is enu¬
triens cunabulis illuminasti semper per illustrationem gratie tue
et ꝙͣ adaugens confirmasti in me. per documenta matris ecclie.
Te inuoco beata et benẽdicta et gloriosa trinitas. pater et filius et
spiritus sanctus. deus dominus parãdisi. caritas. gratia commu¬
nicatio gemtor. genitus regenerans. uerum lumen et lumine uera
iuminatio stons numen iuguub. uo pno oneur.nepiuuoia
ab ambobus. on a se. on ab altero. on ab utroqz. uerax pater. ue

Expanded text:
que te, Domine, fides mea, quam dedisti mihi propter bonitatem tuam ad salvationem meam. Fidelis autem anima ex fide vivit, tenet in spe quod videbit in re. Invocat te, Deus meus, casta conscientia, et suavis amor fidei meae, quam discussis tenebris ad veritatis intelligentiam perduxisti, et quam tulta saeculi amaritudine, atque adhibita tuae dulcedinis charitate, jucundam mihi et mellifluam reddidisti. Invocat te, Trinitas beata, vox clara, et sincerus amor fidei meae; quam ab ispis mihi enutriens cunabulis illuminasti semper per illustrationem gratiae tuae, et quam adaugens confirmasti in me per documenta matris Ecclesiae. Te invoco, o beata et benedicta et gloriosa una Trinitas, Pater et Filius et Spiritus sanctus, Deus, Dominus, Paracletus; charitas, gratia, communicatio; genitor, genitus, regenerans; verum lumen, verum lumen ex iab ambobus; ὤν a se, ὤν ab altero, ὤν ab utroque; verax Pater, veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Ox primum est creature rationabilis malum .i. prima
priuatio bonii. deinde etiam iam nolentibus subintrauit¬
ignorancia rerum agendarum et concupiscencici noxiaꝵ
quibus comites subintrarunt error et dolor. quẽ duo mala quando
imminencia sentuntur. ea fugientis aĩ motus bocatur metus. Por¬
ro aĩus cũ ãdipiscitur concupita ꝙͣuis ꝑnitiosa et mania. quomã
id errore non sentit uel delectacione morbida uincitur. uel bana etiã
leticia uentilatur. Ex his morborum non ubertatis sed indigencie
tanꝙͣ fontibus omnis miseria nature rationalis emanat.

Expanded text:
oc primum est creaturae rationalis malum, id est, prima privatio boni: deinde jam etiam nolentibus subintravitignorantia rerum agendarum, et concupiscentia noxiarum; quibus comites subinferuntur error et dolor: quae duo mala quando imminentia sentiuntur, ea fugitantis animi motus vocatur metus. Porro animus cum adipiscitur concupita, quamvis perniciosa vel inania, quoniam id errore non sentit, vel delectatione morbida vincitur, vel vana etiam laetitia ventilatur. Ex his morborum, non ubertatis, sed indigentiae tanquam fontibus omnis miseria naturae rationalis emanat.
Abbreviated transcription (Latin):
s itaq pro huius breuitatis necessitate tractatis quomam
cause cognoscende sunt rerum bonarum et malarum que sit
errore ueritas sine perturbatione felicitas. nequaꝙͣ dubitarẽ de¬
exmus rerun que ad nos pertinent bonarum causam non esse nisi bo¬
nitatem dei malarum uero ab inmutabili bono deficientem bom mu¬
tabilis uoluntatem. prius angeli. hominis postea ¶ Quõd sit creatu

Expanded text:
s itaque pro hujus brevitatis necessitate tractatis, quoniam causae cognoscendae sunt rerum bonarum et malarum, quantumerrore veritas, sine perturbatione felicitas: nequaquam dubitare debemus, rerum quae ad nos pertinent bonarum causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius angeli, hominis postea. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
On autem perit deo terrena materies. de qua mortalium
creatur caro sed in quelibet ꝑuluerem cmerenure soluat.¬
corporum substanciã uel in ip̃a elementa uertatur. in quorũcũqz aia¬
humane pũcto temporis rẽdit que illam primitus ut homo fieret cres-¬

Expanded text:
on autem perit Deo terrena materies, de qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatcorporum substantiam vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque ahumana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cres
Abbreviated transcription (Latin):
Eqz enim et monstra que nascuntur et uiant ꝙͣtulibet cito
moriantur aut resurrectura negabuntur. aut ita resurrectura crẽdẽda
sunt. ac non potius erecta emendataqz natura. Absit enin ut illũ
himembrem qui nuper natus est in orientẽ. de quo et fratres fidelissum
qui eum uĩdere retulerunt. et sancte memorie iheronimus presbiter¬
cardinalis scriptum reliquit. Absit inꝙͣ ut unum hominem duplicẽ
ac non potius duos quõo futurũ erat si gemini nascerentur. resurrec¬
ad humane nature figuram resurrectione reuocabuntur ita. ut sin¬
le amme singula corpora obtineant. nullis coherentibus etu
quecũqz coherentia nata fuerant sed seorsum singulis sibi sua mem¬
bra gestantibus quibus humam corporis completur integritas

Expanded text:
e enim et monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum reliquit: absit, inquam, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur integritas
Abbreviated transcription (Latin):
carõ de carne mea. et erunt duo in carne una. Et nemo unquã car¬
nem suan õdio habet. sed fouet et diligit eam Misterium hoc ma¬
gnum egõ dico in xpristo et in ecclia ait apostolus. De duplici xpi

Expanded text:
caro de carne mea; et, Erunt duo in carne una ; et, Nemo unquam carcaro de carne mea; et, Erunt duo in carne una ; et, Nemo unquam carnem suam odio habet, sed fovet et diligit eam. Mysterium hoc magnum est: ego dico, in Christo et in Ecclesia , ait Apostolus. CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
nem deum. Hec nepe michi tota spes est omiso fiducia. Est eñ
guis ubi ergo portio mea regnat. ibi regnare me crẽdo. Ubi ca
mea glorificatur. ibi gloriosum me esse cognosco. Nbi san
meus dominatur. dominan me sentio. Quauis peccator sim de
hac comunione gracie non diffido. et si peccata mame prohibẽt
substantia mea requirit. Et si delicta mea excludunt nat
cõmunio non repellit. Non enim tam immitis est dominus. ut
obliuiscatur hominis. et si menunerit ip̃ius quem ip̃e gestat
t quem mei causa suscepit eus causa non me requirit. m¬
tis uero et ualde benignus est dominus deus nrͣ. et diligit carñe
suam. membra sua et uiscera sua in ip̃o deo et domino nr̃o ihũ
xp̃o dulcissimo benignissimo atq clementissimo in quo resurcexi¬
mus et iam celos ascendimus et iam in celestibus consedimus caro
nostrum ex quo totum corpus sicut scptum est. os ex ossibus meis.i

Expanded text:
nem Deum. Haec nempe est mihi tota spes omnisque fiducia. Est enimnem Deum. Haec nempe est mihi tota spes omnisque fiducia. Est enimguis. Ubi ergo portio mea regnat, ibi me regnare credo. Ubi caro mea glorificatur, ibi gloriosum me esse cognosco. Ubi sanguis meus dominatur, ibi dominari me sentio. Quamvis peccator sim, de hac communione gratiae non diffido. Et si peccata mea prohibent, substantia mea requirit. Et si delicta mea me excludunt, naturae communio non repellit. Non enim tam immitis est Dominus, ut obliviscatur hominis, et non meminerit ipsius quem ipse gestat; ut quem mei causa susceperit, ejus non me causa requirat. Mitis certe et valde benignus est Dominus Deus noster, et diligit carnem suam, membra sua, viscera sua, in ipso Deo et Domino nostro Jesu Christo dulcissimo, benignissimo atque clementissimo: in quo jam resurreximus, jam coelos conscendimus, jam in coelestibus consedemus. Caro nostrum, ex quo totum corpus, sicut scriptum est, Os ex ossibus meis, et
Abbreviated transcription (Latin):
moriendõ destruxit. et uitam resurgendo reparauit. Sed
tibi retribuere possumus deus noster. protantis bñficiis mĩe
tue quas laudes. ꝯue gratiarum actiones. Etiam si illa btõꝵ
anglorum sciencia et potencia nobis foret. nichil tñ dignamitã¬
bitus laudes neꝯͣqua sufficeret exiguitas nr̃a. Supeminet enĩ
omnem scienciam tua mextimabilis caritas. quã ostendisti no
indigius prosola bonitate et pietate tua. stilius naqz tur
deus noster non angelos s ed semen habrahe app̾hendit assimi-¬
latus nobis per omnia. absq peccato. humanam itaq nõ an¬
elicam suscipiens naturam. et eam stola sancte resurrectue
et inmortalitatis glorificans uexit super omnes celos. super
omnes choros angelorum. super cherubin et seraphin collocans
ad dexteram tuam. hanc autem laudant angeli. adorant dñati¬
ones. et omnes uirtutes celorum tremunt. super se et super homi¬

Expanded text:
moriendo destruxit, et vitam resurgendo reparavit. Sed quid moriendo destruxit, et vitam resurgendo reparavit. Sed quid tibi retribuere possumus, Deus noster, pro tantis beneficiis misericordiae tuae? quas laudes, quasve gratiarum actiones? Etiamsi illa beatorum Angelorum scientia et potentia nobis foret, nihil tamen dignum tanbitas laudes nequaquam sufficeret exiguitas nostra. Supereminet enim omnem scientiam tua inaestimabilis charitas, quam ostendisti nobis indignis pro sola bonitate et pietate tua. Filius namque tuus Dominus noster, non Angelos, sed semen Abrahae apprehendit , assimilatus nobis per omnia, absque peccato. Humanam itaque, non angelicam suscipiens naturam, et eam stola sanctae resurrectionis et immortalitatis glorificans, vexit super omnes coelos, super omnes choros Angelorum, super Cherubim et Seraphim, collocans ad dexteram tuam. Hanc autem laudant angeli, adorant Dominationes, et omnes Virtutes coelorum tremunt super se homi
Abbreviated transcription (Latin):
Mmensa pietas et mestimabilis caritas ut liberares seruum¬
filium trãdĩdisti. deus factus est homo. ut perditus homõ de po¬
estate demonum erueretur ꝙ bemgnissimus amator hominũ
filius tuus deus noster cuius piis uisceribus non satis uisum
est ut ie inclinaret factus homo de uera uirgie. insi etiam subiret
is supplitium effuso sanguine propter nos et propter nostra
salutem. Uenit pius deus. uenit pro pietate et bonitate sua uenit q̃¬
rere et salium facere quõd perierat. Quesuut ouem perditam que¬
suut et iuenit et humeris suis reportauit ad caulas gregis piꝰ
dominus. et uere multum mitis pastor. O caritas. O pietas.
quis audiuit talia. quis super tanta misericordie uiscera non ob¬
stupescat. quis non nretur. quis non collecetur propter inmĩa
caritatem tuam. qua nos dilexisti. nusisti filium tuum in simi¬
litũdinem carnis pectati. Ut de peccatõ dampnaret peccatum
inmaculatus qui abstulit peccata mundi. qui mortem nostra

Expanded text:
mmensa pietas, o inaestimabilis charitas! Ut liberares servum, tradidisti Filium. Deus factus est homo, ut perditus homo de potestate daemonum erueretur. Quam benignissimus amator hominum Filius tuus Deus noster, cujus piis visceribus non satis visum est, ut se inclinaret factus homo de vera virgine Maria, nisi etiam subiret crucis supplicium effuso sanguine propter nos et nostram salutem. Venit pius Deus, venit pro pietate et bonitate sua, venit quaerere et salvum facere quod perierat. Quaesivit ovem perditam; quaesivit, et invenit, et in humeris suis reportavit ad caulas gregis , pius Dominus, et vere multum mitis pastor. O charitas, o pietas! Quis audivit talia? Quis super tanta misericordiae viscera non obstupescat? Quis non miretur, quis non collaetetur? Propter nimiam charitatem tuam, qua nos dilexisti, misisti Filium tuum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum;agnus, agnus immaculatus, qui abstulit peccata mundi; qui mortem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
omnis qui crẽdit in eum non pereat sed habeat uitam eteri
hec est autem uita eterna. ut cognoscamus te uerum deum. et quem
misisti ihesum xpristum per fidem rectam et condigna fidei opera

Expanded text:
ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Haec est autem vita aeterna, ut cognoscamus te verum Deum, et quem misisti Jesum Christum , per fidem rectam et condigna fidei opera
Abbreviated transcription (Latin):
et natuutate euiꝰ i pro gloriosa genitrice eius. de qua ipse carnem
assumerẽ dignatus est propter nos et propter nostram salutem
ut sicut uerus deus ex deo. ita uerus homo ex homine esset. gri
tibi agopro passione et cruce eius pro morte et resurrectione eius.
pro ascensione eius in celum et sede maiestatis eius ad dexteram
ram tuam spiritum sanctum secundum promissionem suam
filios ãdoptionis effudit. Gratias tibi ago pro sacratissm
illa effusione preciosi sanguinis eius quo sumus redempti. si¬
mul et pro sacrosanto et uiuifico mysterio corporis et sangiuinis
eius quo quotĩdie in ecclesia tua pascimur et potanur. ablium.
et sanctificamur. et uius summẽ diuinitatis participes effici¬
mur. Gratias tibi ago pro hac tua mira et menarrabili carite¬
te qua nos idignos sic amasti et saluasti per unicum dilectũ
tilium tuum sic enim̃ dilexisti mundum. ut uigentũ tuũ dareᷤᷤ

Expanded text:
et nativitate ejus, et pro gloriosa Genitrice ejus, de qua ipse carnem et nativitate ejus, et pro gloriosa Genitrice ejus, de qua ipse carnem assumere dignatus est propter nos et propter nostram salutem: ut sicut verus Deus ex Deo, ita verus homo ex homine esset. Gratias tibi ago pro passione et cruce ejus, pro morte et resurrectione ejus, pro ascensione ejus in coelum, et sede majestatis ejus ad dexteram ram tuam, Spiritum sanctum secundum promissionem suam in filios adoptionis effudit . Gratias tibi ago pro sacratissima illa effusione pretiosi sanguinis ejus, quo sumus redempti: simul et pro sacro-sancto et vivifico mysterio corporis et sanguinis ejus, quo quotidie in Ecclesia tua pascimur et potamur, abluimur et sanctificamur, et unius summae divinitatis participes efficimur. Gratias tibi ago pro hac tua mira et inenarrabili charitate, qua nos indignos sic amasti et salvasti per unicum et dilectum Filium tuum. Sic enim dilexisti mundum, ut Unigenitum tuum dares:
Abbreviated transcription (Latin):
Esperare utiqz potuissem propter nimia peccata mea et
infinitas negligencias meas. insi uerbum tuum̃ deus
caro fieret et habitaret in nobis. Sed desperare iam nõ
audeo. quia cum mimci essemus. reconciliati sumus per mortem
lii tui. Quantomagis salui fact sumus per eum. Omnis n
spes et tocius fiducie certitũdo. michi est in precioso sangiune eius
qui effusus est propter nos et propter salutem nostram. In ip̃o res¬
piro et in ip̃o confisus adte peruemrẽ desidero non habens meam
iusticiam sed eam que est ex filio tuo domino nostro ihesu xpristo
nostrum. et cum non essemus potenter fecisti nos. et cum p̃diti fu¬
ti tue et multas tibi gracias refero ex totis precordus meis qui ꝓpt̾
tuam inenarrabilem dilectione qua nos miseros et indignos mi¬
rabili bonitate amarẽ dignatus es. misisti enim uingenitum
tuum de snui tuo ad publicum nostrum saluare nos peccatores
tunc filios perditionis. Gratias ago tibi prosancta incarnatiõe

Expanded text:
esperare utique potuissem propter nimia peccata mea et infinitas negligentias meas, nisi Verbum tuum, Deus, caro fieret et habitaret in nobis. Sed desperare jam non audeo; quia cum inimici essemus, reconciliati sumus per mortem Filii tui, quanto magis nunc salvi facti ab ira per eum? Omnis namque spes et totius fiduciae certitudo mihi est in pretioso sanguine ejus, qui effusus est propter nos et propter nostram salutem. In ipso respiro, et in ipso confisus, ad te pervenire desidero: non habens meam justitiam, sed eam quae est in Filio tuo Domino nostro Jesu Christo. noster. Qui cum non essemus, potenter fecisti nos; et cum perditi fuisietati tuae, et multas tibi gratias refero ex totis praecordiis meis, qui propter tuam inenarrabilem dilectionem, qua nos miseros et indignos mirabili bonitate amare dignatus es, misisti eumdem Unigenitum tuum de sinu tuo ad publicum nostrum, salvare nos peccatores tunc filios irae, filios perditionis. Gratias ago tibi pro sancta incarnatione
Abbreviated transcription (Latin):
num esse propter quõd scriptum est. In principio erat uerbum et uer¬
deum. Hec denuo sempiteruitas intimatur in pͦs. ub̃i dicitur. Deus
autem rex noster ante secula. et alio loco sempiterna quoqz uirtus eiꝰ
et diuinitas
utas. Capitulum uiitirmissime te et nullatenus dubites
sanctam trmitatem solum uerum deun sicut eternum. ita solum natu¬
raliter incõmuitabilem esse. Hoc enim significat cum dicit seruo suo
oysi. Ego sum qui sum. Hmc et in ps dicitur. In principiotũ
terram fundasti. et opa manuum tuarum sunt celi. Ipsi ꝑibunt tu

Expanded text:
principio erat Verbum, et DeDeum . Haec denuo sempiternitas intimatur in psalmo, ubi dicitur: Deus autem rex noster ante saecula . Et alio loco: Sempiterna quoque ejus virtus et divinitasutabilis. Firmissime tene, et nullatenus dubites sanctam Trinitatem, solum verum Deum; sicut aeternum, ita solum naturaliter incommutabilem esse. Hoc enim significat, cum dicit famulo suo Moysi: Ego sum qui sum . Huic in psalmo dicitur: In principio, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli. Ipsi peribun
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Membra uestra templum sunt spiritus sancti qui in i
est. quem habetis a deo et non estis uestri. Empti enim estis precio
magno. glorificate et portate deum in corpore ur̃o Capitulum. ui.

Expanded text:
dicens: Membra vestra templum sunt Spiritus sancti qui in vobis dicens: Membra vestra templum sunt Spiritus sancti qui in vobis est, quem habetis a Deo, et non estis vestri. Empti enim estis pretio magno; g
Abbreviated transcription (Latin):
et nullatenus du bites patrem et filium et spiritum sanctum .i. sanc¬
tam trinitatem esse solum natura liter uerum deum. quia cum tres de¬
os nobis colere non liceat. nisi unum solum uerum deum. tamen si¬
cut pater uerus deus dicitur. testante a postolo qui ait. Conuersi estis
io deun a simulacris. seruire deo uiuo et uero. et expectare filiui
de celis quenz suscitauit a mortius ihi. ita quoq filium uerum deũ
iohannes commendat apostolus dicens. Scimus quia filius dei uenit
edit nobis intellectum ut cognoscamus uirtutem et simus in ue
filio eius ihesu xp̃o. Hic est uerus deus et uita eterna. Qui utiqz quia
uerus deus est. etiam ueritas est. sicut ip̃e docens ait. Ego sum uia ue
itas et uita. De spiritu quoqz sancto. iohannes apostolus ait. E
spiritus est ueritas. Et utiqz non potest naturaliter deus uerus nõ
esse qui ueritas est. quem etiam deum paulus apostolus confitetur

Expanded text:
et nullatenus dubites Patrem et Filium et Spiritum sanctum, id est sanctam Trinitatem, esse solum naturaliter verum Deum Dominum; quia cum tres deos nobis colere non liceat, nisi unum solum verum Deum: tamen sicut Pater verus Deus dicitur, testante Apostolo, qui ait: Conversi estis ad Deum a simulacris, servire Deo vivo, et vero, et exspectare Filium ejus ejus de coelis, quem suscitavit a mortuis Jesum : ita quoque Filium verum Deum Joannes commendat apostolus dicens: Scimus quia Filius Dei venit, et dedit nobis intellectum, ut cognoscamus verum Deum, et simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Hic est Deus verus, et vita aeterna : qui utique quoniam verus Deus est, etiam Veritas est, sicut ipse nos edocet 522 dicens: Ego sum via, veritas et vita . De Spiritu quoque sancto Joannes apostolus ait, Quia Spiritus est veritas . Et utique non potest naturaliter Deus verus non esse, qui Veritas est. Quem etiam Deum Paulus apostolus confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
uel hominum. uel bonorum uel malorum uel illũd q̃d
deus uel aliũd uolentes. ꝙͣ deus ommpotentis uolutas¬
dei semper inuicta est. que mala esse nũꝙͣ potest. Quia etiam cum
a irrogat iusta est. et profecto que iusta est mala non est. Dei¬
igitur onmpotens siue per mĩam. cuius uult miseretur. siue per
iudicium quem uult obdurat. Nec imiqz aliquid facit. nec insi uo¬
lens quicꝙͣ facit et omma quecunque uult facit. ¶ Quali¬

Expanded text:
orum, vel illud quod Deus, vel aliud volentium quam Deus, omnipotentis voluntas semper invicta est, quae mala esse nunquam potest, sive etiam dum mala irrogat justa est; et profecto quae justa est, mala non est. Deus ergo omnipotens sive per misericordiam cujus vult miseretur, sive per judicium quem vult obdurat, nec inique aliquid facit, nec nisi volens quidquam facit, et omnia quaecumque vult facit. 3. Su
Abbreviated transcription (Latin):
summum et uerum bonum et non auertar donec in eius pacem ma¬
a dispersione et difformitate hac et conformes atoz confirmes me
ternum deus meus misericordia mea. ¶ Hic distraguit inter sapi

Expanded text:
summum et uerum bonum: et non auertar, donec in eius pacem, masummum et uerum bonum: et non auertar, donec in eius pacem, maa dispersione et deformitate hac. et conformes atque confirmes in aeternum, deus meus, misericordia mea. cum his autem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ascendimius ascensiones in corde facimus. et cantamus canticũ
grãduum igne tus. bono tuo. igne mardescimus et ymus. Quo iã
sursum mius. ad pacem iherusalem quoniam iocuñdatus sum
in his ꝯuẽ dicta sunt michi. Iñ domui domini ibmius. Illic collo¬
cauit nos uoluntas bona. ut nichil uelimus aliud ꝙͣ permane illic
meternum. sed quia dum sumus in corpore peregrmanuix a tẽ dne.
non habemus hic cuuitatem manentem sed futurã inquirimus n
ster autẽ municipatus in celis est. Ideõ duce gratia ingrẽdior in cu¬
bile cordis mei. et canto tibi amatoria rex meus et deus meus ge¬
ns menarrabiles gemitus in loco peregrinationis mee. Ubi
exteñdor in ea. sursum corde iherusalem patriã meam iherusalem
trem meam. Ceq super eam regnatorem. illustratorem. patri
tutorem. patronum rectorem. castras fortes delicitias et solidum
gaũdium. et omnia bona meffabilia simul omnia. quia unum

Expanded text:
ascendimus ascensiones in corde, et cantamus canticum ascendimus ascensiones in corde, et cantamus canticum graduum. Igne tuo, igne tuo bono inardescimus, et imus. Quo jam sursum imus? Ad pacem Jerusalem: quoniam jucundatus sum in his quae dicta sunt mihi, in domum Domini ibimus . Illic collocavit nos voluntas bona, ut nihil velimus aliud quam permanere illic in aeternum. Sed quia dum sumus in corpore, peregrinamur a te , Domine; non habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus , noster autem municipatus in coelis est: ideo duce gratia tua ingredior in cubile cordis mei, et canto tibi amatoria, rex meus et Deus meus, gemens inenarrabiles gemitus in loco peregrinationis meae , ubi extento in eam sursum corde, Hierusalem patriam meam, Hierusalem matrem meam, teque super eam regnatorem, inlustratorem, patrem, tutorem, maritum, castas et fortes delicias et solidum gaudium et omnia bona ineffabilia, simul omnia, quia unum