comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animis iuidices. et timorẽ si quẽ
habetis deponite. nã si umi qͣz de
bomis et fortib uiris. si unq̃ de
amplissimorũ ordinũ dilectis ui¬
ris datus est ubi sua studia erga
fortes et bonos cuies que uultu et
uerbis sepe significassent re ut
sentenciis declararent. Hoc ꝓfecto
tempore eam ptãtem omẽm nos
habetis. ut statuatis utrũ nos qui
semꝑ ur̃e auctoritati dediti fuimus
semꝑ miseri lugeand. an dui uexa¬
ti a ꝑditissimis ciuib aliqñ ꝑ uos¬
ac ꝑ urã fidem uirtutem sapiẽciã¬
q recreen. Quid em̃ nob̾ duob
Iudi. laboriosius quid magis sollici¬
tũ magis ex̾citũ dici aut fingi potest
qui spe amplissimorũ p̾mioꝵ ad .r.
p. adducti. metu crudelissimorũ suꝑ¬
pliciorũ care̾ non possumꝰ. Et¬
quidem ceta̾s tempestates et ꝓcellas
in illis̾ dũtaxat fluctib concionũ
semꝑ putaui Hiloni esse subeun¬
das. quia semꝑ ꝓ bonis et dtra mi.¬

Expanded text:
animis, iudices, et timorem, si quem animis, iudices, et timorem, si quem habetis, deponite. nam si umquam de bonis et fortibus viris, si umquam de amplissimorum ordinum delectis viris datus est ut sua studia erga fortis et bonos civis, quae voltu et verbis saepe significassent, re et sententiis declararent, hoc profecto tempore eam potestatem omnem vos habetis ut statuatis utrum nos qui semper vestrae auctoritati dediti fuimus semper miseri lugeamus an diu vexati a perditissimis civibus aliquram fidem, virtutem sapientiamque recreemur. quid enim nobis duobus, iudices, laboriosius, quid magis sollicitum, magis exercitum dici aut fingi potest, qui spe amplissimorum praemiorum ad rem publicam adducti metu crudelissimorum suppliciorum carere non possumus? equidem ceteras tempestates et procellas in illis dumtaxat fluctibus contionum semper putavi Miloni esse subeundas, quia semper pro bonis contra impr
Abbreviated transcription (Latin):
culũ nob̾ s p̃sidiũ denũciãt. Neq
solũ ut quieto. s ecia ut magno aĩ¬
mo simꝰ hortant. neq auxiliũ mnͦ
defensioni mee. uerũ ecia silenciu
pollicent᷑. Reliqua u̾o multitudo
que quide est ciuiũ tota nr̃a est.
neq eorũ quisqͣ quos undiq intu¬
entes. Unde aliqua fori pars aspi¬
ei potest et huid exitũ iudicii expe¬
dantis uidetis non cũ uirtuti mi¬
loms̾ fauet tũ de se. De libers suis.
de patria. de fortums hodierno die
decertari putat. Unũ genus est ad¬
uersum infestũq nobis. eoꝵ quos
p. clodii furor rapinid̾ et incendiis
et oĩb exiciis publicis pauit. qui
hesterna ecia concione incitati sc̃
Ut uob̃ uoce preirent quid iudica¬
rotit᷑: quorũ lamor si quis forte
fuerit admon̾e uos debebit ut eũ
ciuẽ retineatis qui semꝑ gemis illd
hõiu damoresq maximos ꝓ urã
salute neglexit. Quãobrẽ adeste

Expanded text:
culum nobis, sed praesidium denuntiant, neque culum nobis, sed praesidium denuntiant, neque solum ut quieto, sed etiam ut magno animo simus hortantur, nec auxilium modo defensioni meae verum etiam silentium pollicentur. reliqua vero multitudo, quae quidem est civium, tota nostra est, nec eorum quisquam quos undique intuentis, unde aliqua fori pars aspici potest, et huius exitum iudici exspectantis videtis, non cum virtuti Milonis favet, tum de se, de liberis suis, de patria, de fortunis hodierno die decertari putat. unum genus est adversum infestumque nobis eorum quos P. Clodi furor rapinis et incendiis et omnibus exitiis publicis pavit; qui hesterna etiam contione incitati sunt ut vobis voce praeirent quid iudicaretis. quorum clamor si qui forte fuerit, admonere vos debebit ut eum civem retineatis qui semper genus illud hominum clamoresque maximos prae vestra salute neglexit. quam ob rem adeste
Abbreviated transcription (Latin):
fori et p̾stĩnũ morẽ iudiciorũ reqͥ¬
rũt: Non emĩ corona cõseslus
uester cĩnctus est. ut solebat nõ
ulitata frequẽcia stipati sumusᷤ.
Nam illa p̾sidia que ꝓtemplis
oĩbus cernitis et si contra uini
collata sũt nõ afferũt tamẽ orato¬
ri terroris aliquid. ut in foro et
in iudicio qͣꝙͣ p̃sidiis salutarib
et necessarus septisumꝰ. tñ ne nõ
timere quidez sine aliquo timore pos¬
simꝰ. Que si opposita. Milomi pu¬
tarem. cederem tempori iudices.
nec inter tanta uim armorũ exi¬
stimare oratori locũ esse. S me
recreat et reficit. gñ pompeii sa¬
pientissimi et illustrissimi uiri cõ¬
siliũ. qui ꝓfecto nec iusticie sue
putaret esse quẽ reũ sentẽciis iu¬
dicũ tradidisset eunde telis mili¬
tũ dedere. ne sapiẽ tem̾itate con¬
citate mulcitudinis auctoritate
publica armare. Quãobrẽ illa
arma. cẽturiones. cohortes. nõ ꝑi¬

Expanded text:
fori et pristinum morem iudiciorum requfori et pristinum morem iudiciorum requirunt. non enim corona consessus vester cinctus est, ut solebat; non usitata frequentia stipati sumus; non illa praesidia quae pro templis omnibus cernitis, etsi contra vim conlocata sunt, non adferunt tamen oratori terroris aliquid, ut in foro et in iudicio, quamquam praesidiis salutaribus et necessariis saepti sumus, tamen ne non timere quidem sine aliquo timore possimus. quae si opposita Miloni putarem, cederem tempori, iudices, nec enim inter tantam vim armorum existimarem esse orationi locum. sed me recreat et reficit Cn. Pompei, sapientissimi et iustissimi viri, consilium, qui profecto nec iustitiae suae putaret esse, quem reum sententiis iudicum tradidisset, eundem telis militum dedere, nec sapientiae temeritatem concitatae multitudinis auctoritate publica armare. quam ob rem illa arma, centuriones, cohortes non peri
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ autem neq ab uno neq ex
hoc loco s eadem illa nr̃a laborio¬
sissima rõne uite si urã uolũcas
feret cõleq̃mur. Qũãobrem quic
quid in hac caula michi susceptũ
est ut aliquã bona grãz q̃sisse ui-¬
dear ut multas ecia simultatesᷤ
ꝑtim obscutas ꝑtini aꝑtas intelli¬
gatis michi non nccias uobis nõ
inutilel sulcepille. lz ego me hoc
honore p̾ditũ tantis uris benefi¬
ciis affectũ statui Quiritel uram̃
uolũtatem et rei .p. dignitatem et
salutẽ ꝓuĩciarũ atq sociorũ meis
oĩbus cõmodis et racionib p̃fer¬
re oportere.
Tsi ueroor iuidices ne tur¬
pe sit ꝓ fortilsimo uiro di¬
ce meipientez timere mi¬
nimeq deceat eũ titus annus i¬
pse magis de rei .p. salute qͣz de
sua ꝑturbet᷑. me ad eius caula
parẽm anum magͥtudine afferre
nõ posse: tñ hec noui iudicii. noua
forma terret oculos. qui quocũq
inciderint ueterem cõ sue tudmnem

Expanded text:
honorem autem neque ab uno neque ex honorem autem neque ab uno neque ex hoc loco sed eadem illa nostra laboriosissima ratione vitae, si vestra voluntas feret, consequemur. quam ob rem, si quid in hac causa mihi susceptum est ut aliquam mihi bonam gratiam quaesisse videar, ut multas me etiam simultates partim obscuras, partim apertas intellegam mihi non necessarias, vobis non inutilis suscepisse. sed ego me hoc honore praeditum, tantis vestris beneficiis adfectum statui, Quirites, vestram voluntatem et rei publicae dignitatem et salutem provinciarum atque sociorum meis omnibus commodis et rationibus praeferre oportsi vereor, iudices, ne turpe sit pro fortissimo viro dicere incipientem timere minimeque deceat, cum T. Annius ipse magis de rei publicae salute quam de sua perturbetur, me ad eius causam parem animi magnitudinem adferre non posse, tamen haec novi iudici nova forma terret oculos qui, quocumque inciderunt, veterem consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ita suit .c. mamili pͥmũ ista
tua et legem et uolũtatez et
sentencia laudo uehemẽtillame¬
q comꝓbo Deinde te hortor ut
auctore populo. R maneas in
lentencia. neue ciuusqͣ uim aut
minas ꝑtimescas. P̾mũ in te sa¬
tis elle amimi cõstancieq arbi¬
tror Deinde cũ tantaz multitu¬
dine cũ tanto studio ad esse iuide¬
amus qnͣta nõ iterũ in eodem ho¬
mine ꝑficiendo uidemꝰ quid est
qd̃ aut de re aut de ꝑficiẽdi faculta¬
te dubitemꝰ. Ego autẽ quic quid
in me est ltudii consilii laboris in¬
geni quicqͥd hoc beneficio ppłi R
atq hac ptãte p̾toria quicquid au¬
ctoritate fide ꝯstancia possum id
omẽ ad hanc rem cõficienda tibi
et ppło .R. polliceor ac defero.
Testorq omes deos et eos max ͤ
qui huic loco temploq pͣlident.
qui omniũ mentes eorũ qui ad
rem .p. adeũt maxime ꝑspicĩt
me hoc neq rogatu fac̾e̾ cuiꝰq.
ꝑicula facile ut hoiẽ prestare
oportet innocencia tecti pellemꝰ

Expanded text:
ta sint, C.Gaii Manili, primum istam tuam et legem et voluntatem et sententiam laudo vehementissimeque comprobo; deinde te hortor ut auctore populo Romano maneas in sententia neve cuiusquam vim aut minas pertimescas. primum in te satis esse animi perseverantiaeque arbitror; deinde, cum tantam multitudinem tanto cum studio adesse videamus quantam iterum nunc in eodem homine praeficiendo videmus, quid est quod aut de re aut de perficiendi facultate dubitemus? ego autem, quicquid est in me studi, consili, laboris, ingeni, quicquid hoc beneficio populi Romani atque hac potestate praetoria, quicquid auctoritate, fide, constantia possum, id omne ad hanc rem conficiendam tibi et populo Romano polliceor ac defero testorque omnis deos, et eos maxime qui huic loco temploque praesident, qui omnium mentis eorum qui ad rem publicam adeunt maxime perspiciunt, me hoc neque rogatu facere cuiusqua quod pericula facile, ut hominem praestare oportet, innocentia tecti repellemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ab inferis excitandos pucaret. atq
illo die qd̾ rem .p. meis consiliis
conseruatam guissimis ubis et plu¬
riis iudicalsetis. Idem consul cu¬
rauit ut eadem a principibꝰ ciui¬
tatis in concione postero die dice¬
rentur. Cum quidem ipse egit or¬
natissime mea causam ꝑfecit. q̃
ascante atq audiente ycalia tota
ut nemo cuiusq̃ conducti aut ꝑ¬

Expanded text:
dos putarat. atque illo die cum rem publicam meis consiliis conservatam gravissimis verbis et plurimis iudicassetis, idem consul curavit ut eadem a principibus civitatis in contione postero die dicerentur; cum quidem ipse egit ornatissime meam causam, perfecitque astante atque audiente Italia tota ut nemo cuiusquam conducti aut
Abbreviated transcription (Latin):
piendis maiore affici turpitudi¬
ne uide̾m᷑. Sũc qua cupidita¬
te hoĩes in ꝓiuĩcias quib iactu¬
ris quib condicionib ꝓfiascã¬
tur ignorãt uidelicet isti qui ad
unũ deferenda esse oiã nõ arbi¬

Expanded text:
piendis maiore adfici turpitudipiendis maiore adfici turpitudine videremur. nunc qua cupiditate homines in provincias, quibus iacturis quibusque condicionibus proficiscantur ignorant videlicet isti qui ad unum deferenda omnia esse non arbi
Abbreviated transcription (Latin):
Nouerũt enĩ sociorũ uulnera ui¬
dent eorũ calamitates q̃r iõmas
audiũt ꝓ sociis uos contra hostes
ex̾citũ mitt̾e̾ putatis an holtiũ si¬
mulacione ꝯtra socios atq ami¬
cos. Que ciuitas est in alia que
nõ mͦ imꝑatoris aut legati s uni¬
us tribum militũ aĩos ac sꝑem ca¬
pere possit. Ar ecia si quẽ hẽtis
qui collatis signis ex̾citus regios
suꝑare posse uideat᷑. tñ nisi erit
idem qui se a pecuniis sociorũ q
ab auro gazaq regia manus
oculos animũ cohib̾e possit. nõ
erit ydoneus. qui ad bellũ asia¬
ticũ regiũqz mittat᷑. Et quã pu¬
tatis ciuitatez pacatam fuisse q̃
locuples sit. Et qua esse locu¬
pletem que istis pacata esse ui¬
deatur. Ora maritina. Quit̾ gnͣ
litaris gloria s ecia ꝓꝑter a¬
nmi ꝯtmẽcia requisiuit uide¬
bat em̃ p. R locupleti quot amis
pecuia publica preter paucos
neq eos qcqͣ aliud assequi das¬
luĩ noĩe nifi ut detrimẽtis acci¬

Expanded text:
um volnera, vident eorum calamitates, querimonias audiunt. pro sociis vos contra hostis exercitus mittere putatis an hostium simulatione contra socios atque amicos? quae civitas est in Asia quae non modo imperatoris aut legati sed unius tribuni militum animos ac spiritus capere possit? qua re, etiam si quem habetis qui conlatis signis exercitus regios superare posse videatur, tamen, nisi erit idem qui a pecuniis sociorum, qui ab auro gazaque regia manus, oculos, animum cohibere possit, non erit idoneus qui ad bellum Asiaticum regiumque mittatur. ecquam putatis civitatem pacatam fuisse quae locuples sit, ecquam esse locupletem quae istis pacata esse videatur? Ora maritima, Quirites, litaris gloriam sed etiam propter animi continentiam requisivit. videbat enim praetores locupletari quotannis pecunia publica praeter paucos, neque nos quicquam aliud adsequi classium nomine nisi ut detrimentis acci
Abbreviated transcription (Latin):
tudine belli pauca dica potest
em̃ hoc dici belli genus esse ita ne¬
cessariũ ut sit gerendũ. nõ esse
ita magnũ ut sit ꝑtimescendum
in quo maxime laborãdũ ẽ. ne for¬
te a uob̾ que diligẽtissie ꝓuidẽda
sũt ꝯdempnẽda esse uideant᷑: at¬
q ut omes intelligant me .l. lu¬
cullo tantũ imꝑtire laudis qnͣtũ
forti uiro et lapientillimo homĩ
et magno imꝑatori debeatur. di¬
co eius adue̾tu maximas mi̾trida¬
tis copias oĩbus rebus ornatas
atqz inscructas urbemq asie cla¬
rissima. nobilq ann̾cillima cize¬

Expanded text:
itudine pauca dicam. potest itudine pauca dicam. potest enim hoc dici, belli genus esse ita necessarium ut sit gerendum, non esse ita magnum ut sit pertimescendum. in quo maxime laborandum est ne forte ea vobis quae diligentissime providenda sunt contemnenda esse videantur. atque ut omnes intellegant me L.Lucio Lucullo tantum impertire laudis quantum forti viro et sapienti homini et magno imperatori debeatur, dico eius adventu maximas Mithridati copias omnibus rebus ornatas atque instructas fuisse, urbemque Asiae clarissima
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ calamitatẽ a te .p. seuĩctam
esse non posse. et emĩ illud pͥmũ ꝑ¬
ui refert uos publicanis amissis᷑
uectigalia postea uictoria recupa.¬
re. neq iisdem redimẽdi facultas
erit ꝓpter calamitatẽ. neq aliis uo¬
lũtas propter timorẽ. Deuide ꝙ nos
eadem asia atq idem iste Mitridates
inicio belli asiatici docuit id qd̾ cer¬
te calamitate docti memoria retine̾
disse. Non emͣ possũt una in ciuita¬
te multi rem ac fortunas amittere.
ut nõ plures secũ in eandem trahãt
calamitatem. a quo ꝑiculo ꝓhibe
ipĩ uidetis. Hec fides atq hec racio
pecuiarũ que Rome. que in foro u̾¬
satur implicita est cũ illis pecuĩis
asiaticis et coheret. ruere illa nõ
possũt. ut hec nõ eodem labefacta
motu concidant. Quare uidete un¬
de dubitandũ uobis sit. oĩ studio
ad id bellũ incumbere. in quo gła
noĩs urĩ. salus sociorũ uectigalia
de genere belli dixi Nũc de magͥ¬

Expanded text:
civium calamitatem a re publica seiunctam civium calamitatem a re publica seiunctam esse non posse. etenim illud primum parvi refert, vos publicanis amissa vectigalia postea victoria reciperare; neque enim isdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voluntas propter timorem. deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit, id quidem certe calamitate docti memoria retineredisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non pluris secum in eandem trahant calamitatem: a quo periculo prohibetipsi videtis — haec fides atque haec ratio pecuniarum quae Romae, quae in foro versatur, implicata est cum illis pecuniis Asiaticis et cohaeret; ruere illa non possunt ut haec non eodem labefacta motu concidant. qua re videte num dubitandum vobis sit omni studio ad id bellum incumbere in quo gloria nominis vestri, salus sociorum, vectigalia de genere belli dixi, nunc de magn
Abbreviated transcription (Latin):
uectigalia uob̃̾ pensitant aut cos
tempore tocius anni uectigal aufer¬
re possit. cũ publicam fãmilias
maximas quas in saluns hñt. qͣs
in agris. quas in portib acq cus¬
todiis magno piculo se habere arbi¬
trent᷑. Putatis ne uos illis rebus
frui posse. nisi eos qui uobis fructu¬
osi sũt conseruaueritis. nõ solũ ut
ante diixi calamitate sed ecia ca¬
lamitatis formidine liberatos. At
ne illud quidez nob̃ negligendum
ẽ. qd̾ mͥ ego extremũ ꝓposueram
cũ essem de belli gen̾e dicturus qd̾
habenda est racio diligenter. Naz
et publicaui hoiẽs et honestissimi
et ornatissimi suas rõnes et copias
in illam ꝓuĩcia contuleruẽ. quoꝵ
ipsorum ꝑ se res et fortune uobis
cure esse debent. et emͣ si uectigali¬
eũ certe ordine qui exercet illa.
firmamẽtũ ceterorũ ordinũ recte
esse dicemus. Deinde ceteris ex¬
ordimbus hoĩes gnam et indultrii
ꝑtim in asia negociant quib uos

Expanded text:
vectigalia nobis pensitant, aut eos vectigalia nobis pensitant, aut eos tempore totius anni vectigal auferre possit, cum publicani familias maximas quas in salinis habent, quas in agris, quas in portibus atque in custodiis magno periculo se habere arbitrentur? putatisne vos illis rebus frui posse, nisi eos qui vobis fructui sunt conservaveritis non solum, ut ante dixi, calamitate sed etiam calamitatis formidine liberatos? ac ne illud quidem vobis neglegendum est quod mihi ego extremum proposueram, cum essem de belli genere dicturus, quod ahabenda est ratio diligenter. nam et publicani, homines honestissimi atque ornatissimi, suas rationes et copias in illam provinciam contulerunt, quorum ipsorum per se res et fortunae vobis curae esse debent. etenim, si vectigaliuximus, eum certe ordinem qui exercet illa firmamentum ceterorum ordinum recte esse dicemus. deinde ex ceteris ordinibus homines gnavi atque industrii partim ipsi in Asia negotiantur, quibus vos
Abbreviated transcription (Latin):
ut his ad ipãs ꝓiu̾icias tutãdas
uix cõcenti esse possimꝰ. Asia u̾o
ram opimia elt et fertilis ut et u-¬
bertate agrorũ et uarietate fru¬
ctuũ et magnitudine pascionis
et multitudine carũ rerũ q̃ expor¬
tent᷑ facile oĩb t̾ris antecellat.
Itaq hec uob̾ ꝓuĩcia quirites si ⁊
belli utilitatem et pacis dig̾tate
suscmẽ uultis. nõ modo a calami¬
tate s ecia a metu calamitatis est
defendenda. Nam in ceteris rebus
cum uenit calamitas tũ detrimẽtũ
accipit᷑. at in uectigalib nõ solũ
aduẽtus mali. s ecia metus ipẽ af¬
fert calamitatez. blam cũ hostium
copie non longe absũt eciã si irrup¬
cio nulla fact̾a sit tnͣ pecora relin¬
quũt᷑ agricultura deserit. merca¬
torũ nauigacio conquiescit. It a
neq ex portu neq ex decinns ue-¬
q ex scriptura uectigal cõseruari
potest. quare sepe tocius anni fru¬
ctus uno rumore ꝑiculi atq uno

Expanded text:
ut eis ad ipsas provincias tuendas ut eis ad ipsas provincias tuendas vix contenti esse possimus, Asia vero tam opima est ac fertilis ut et ubertate agrorum et varietate fructuum et magnitudine pastionis et multitudine earum rerum quae exportentur facile omnibus terris antecellat. itaque haec vobis provincia, Quirites, si et belli utilitatem et pacis dignitatem retinere voltis, non modo a calamitate sed etiam a metu calamitatis est defendenda. nam in ceteris rebus cum venit calamitas, tum detrimentum accipitur; at in vectigalibus non solum adventus mali sed etiam metus ipse adfert calamitatem. nam cum hostium copiae non longe absunt, etiam si inruptio nulla facta est, tamen pecua relinquuntur, agri cultura deseritur, mercatorum navigatio conquiescit. ita neque ex portu neque ex decumis neque ex scriptura vectigal conservari potest; qua re saepe totius anni fructus uno rumore periculi atque uno
Abbreviated transcription (Latin):
idem ꝙ uos unũ uirũ esse in quo
lũma sint oĩa et eũ ꝓpt̾ elle. quo
ecia carent egrius cuiꝰ aduẽtu
ipo atq noĩe tametsi ille ad mã¬
tuũ bellũ uenerit. tamẽ impetus
hostiũ rep̾ssos esse intelligũt ac
retardacos. hi uos qm̃ libere lo¬
qui nõ licet: tacite rogant. ut qͦz¬
si ab hoste defendãt. tñ ipsorũ ad¬
uẽtus in urbe sociorũ nõ multũ
ab hostili expugnacione differãt.
huc̃ audiebãt ãntea. nuc̃ p̃sentẽ
uident. tanta iꝑrancia tanta mã¬
suetudine. tanta humanitate ut
hii beatissui esse uideant. apud
quod̾ ille diu tissime cõmoratur.
Quare si ꝓpter socios nulla ipĩ
ĩuiria lacessiti maiores urĩ cum
ani hioco cũ philippo. cũ etho¬
lis cũ penis bella gesserũt: quã¬
to uos studro cõuenit mniuriis ꝓ¬
uocatos socioꝵ salute una cum
imꝑii urĩ digͥtate defend̾e. p̾set¬
tim cum de maiimuis urĩs uecti¬
galib agat᷑. Nam cetarũ ꝓiu̾cia¬
rũ uectigalia Quirites tanta sũt

Expanded text:
rum esse in quo summa sint omnia, et eum propter esse, quo etiam carent aegrius; cuius adventu ipso atque nomine, tametsi ille ad maritimum bellum venerit, tamen impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos. hi vos, quoniam libere loqui non licet, taciti rogant ut s ut, etiam si ab hoste defendant, tamen ipsorum adventus in urbis sociorum non multum ab hostili expugnatione differant, hunc audiebant antea, nunc praesentem vident tanta temperantia, tanta mansuetudine, tanta humanitate ut ei beatissimi esse videantur apud quos ille diutissime commoretur. qua re si propter socios nulla ipsi iniuria lacessiti maiores nostri cum Antiocho, cum Philippo, cum Aetolis, cum Poenis bella gesserunt, quanto vos studiosius convenit iniuriis provocatos sociorum salutem una cum imperi vestri dignitate defendere, praesertim cum de maximis vestris vectigalibus agatur? nam ceterarum provinciarum vectigalia, Quirites, tanta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
onis uerbo uiolatũ illi ꝑsecuti st̃.
Uos legatũ omi supplicio inter¬
fectũ relinquetis. Didete ne
ut illis pulcherrimũ fuit tantã
uobis imꝑii gloria relinq̃re: sic
uobis turpissimũ sic id qd̾ accepi¬
stis tueri et conleruare nõ posse
Quid ꝙ salus socioꝵ sũmũ in ꝑi¬
culu ac discrimẽ uocat. regno
us̃ ppłi . R atq amicus. Immi¬
nent duo reges toti asie non solũ
uobis imimicissimi. s ecia urĩts
sociis atq ĩiias. Ciuitates ãt
omẽs cũcta alia acq grecia urm̃
auciliũ expectare ꝓpter ꝑiculi
magnnieudinẽ cogũt. Impatoeẽ¬

Expanded text:
onis verbo violatum illi persecuti sunt; onis verbo violatum illi persecuti sunt; vos legatum omni supplicio interfectum relinquetis? videte ne, ut illis pulcherrimum fuit tantam vobis imperi gloriam tradere, sic vobis turpissimum sit id quod accepistis tueri et conservare non posse. quid? quod salus sociorum summum in periculum ac discrimen vocatur, quo us populi Romani atque amicus; imminent duo reges toti Asiae non solum vobis inimicissimi sed etiam vestris sociis atque amicis; civitates autem omnes cuncta Asia atque Graecia vestrum auxilium exspectare propter periculi magni
Abbreviated transcription (Latin):
te depulsũ est. In altera ꝑte ita
res̃ a .l. lucullo sũmo uiro est adimiꝰ.¬
mltrata. ut micia illa gestarũ reꝵ¬
magna atq p̃dara. nõ felicitati
eius s u̾tuti. hec autẽ extrema q̃
nuꝑ acciderũt non culpe. l fortuẽ
tribuenda esse uideant. S de lu¬
cullo dicam alio loco et ita dicas
Quiritel. ut neq uera laus ei de¬
tracta. orõne ur̃a neq falsa aut¬
ficta elle uideat᷑. S nr̃i impii di¬
gnitate atq gloria qm̃ is ẽst ex¬
orsus orõiit̾ mee uidete quẽ uob
animũ lulcipiendum putetis. Na¬
iores urĩ sepe mercatoribꝰ aut na¬
uiculatorib miuriosis tractatis
necatis quo tandem animo esse
debetis. legati erant. ꝙ appel¬
lati supbius. corithũ prẽs urĩ
tocius grecie lumẽ extinctũ esse
uoluerũt. uos em̃ regẽ multũ esse
paciemim qui legatũ ppli Re cõ¬
sularẽ: uinculis ac uerberibus
atq omĩ supplicio excruciatum
necauit. Illi libertate ciuiũ. R. iͣ

Expanded text:
te depulsum est; in altera parte ita te depulsum est; in altera parte ita res ab L.Lucio Lucullo, summo viro, est administrata ut initia illa rerum gestarum magna atque praeclara non felicitati eius sed virtuti, haec autem extrema quae nuper acciderunt non culpae sed fortunae tribuenda esse videantur. sed de Lucullo dicam alio loco, et ita dicam, Quirites, ut neque vera laus ei detracta oratione mea neque falsa adficta esse videatur; de vestri imperi dignitate atque gloria, quoniam is est exorsus orationis meae, videte quem vobis animum suscipiendum putetis. maiores nostri saepe pro mercatoribus aut naviculariis nostris iniuriosius tractatis necatis quo tandem animo esse debetis? legati quod erant appellati superbius, Corinthum patres vestri totius Graeciae lumen exstinctum esse voluerunt; vos eum regem inultum esse patiemini qui legatum populi Romani consularem vinculis ac verberibus atque omni supplicio excruciatum necavit? illi libertatem imminutam civi
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtamẽ illis imꝑatorib laus
est tribuenda ꝙ egerũt. uenia
danda que reliquerũt. ꝓpterea
ꝙ ab eo bello sillam in ytaliam
res .p. murena silla reuocauit.
Mitridates aut omẽ reliquũ tẽ¬
pus nõ ad obliuone ueteris bel¬
li. s ad cõꝑacione noui cõtulit q
postea ꝙͣ maximas edificasset or¬
uasetq clasles exercitusq ꝑma-¬
gnos quibuscũq ex gẽtib potuis¬
set cõpasset. bosforains finitimis
sius bellũ inferre simularet. usq
in hispama legatos electanis mi¬
sit ad eos duces quib cũ tũ bellũ ge¬
rebamꝰ ut cũ duob in locis dis¬
ũctissimis maximeq diu̾lis uno
cõsilio ab nius hostiũ copiis bellũ
terra mariq geret uod̾ ancipi¬
ti contencione diltiroti de imꝑio
drancaretis. S tñ alteruis ꝑtis
piculũ Sercoriane acq Hispam¬
ensis que multo plus firmamẽti
ac roboris᷑ habebat. Gñ. pompeii
diuino consilio ac singulari u̾tu¬

Expanded text:
verum tamen illis imperatoribus laus verum tamen illis imperatoribus laus est tribuenda quod egerunt, venia danda quod reliquerunt, propterea quod ab eo bello Sullam in Italiam res publica, Murenam Sulla revocavit. Mithridates autem omne reliquum tempus non ad oblivionem veteris belli sed ad comparationem novi contulit. qui postea, cum maximas aedificasset ornassetque classis exercitusque permagnos quibuscumque ex gentibus potuisset comparasset et se Bosphoranis, finitimis suis, bellum inferre simularet, usque in Hispaniam legatos ac litteras misit ad eos duces quibuscum tum bellum gerebamus, ut, cum duobus in locis disiunctissimis maximeque diversis uno consilio a binis hostium copiis bellum terra marique gereretur, vos ancipiti contentione districti de imperio dimicaretis. sed tamen alterius partis periculum, Sertorianae atque Hispaniensis, quae multo plus firmamenti ac roboris habebat, Cn.Gnaei Pompei divino consilio ac singulari virtu
Abbreviated transcription (Latin):
glorie preter ceterãs gentes Ro¬
auidi laudis̾ fuistis. delenda est
uob̾ illa macula mitridatico bal¬
lo suꝑiore suscepta. que pemtꝰ
iam insedit acq inuetauit in po¬
puli . R. nomine ꝙ is qui una
die tota asia tot in ciuitatib uno
nũcio atq una significacione lrã¬
rũ ciues romanos necandos tru¬
cidandosq denotauit. nõ modo ad.¬
huc pena nullaz suo digna sce¬
lere suscepit. s ab illo cempore an¬
nũ iam terciũ et uicelimũ regnat
et ita regnat ut se nõ ponto neq
capadocie latebris̾ occulcare uelit
s emerge̾ patrio regno atq in urĩs
uectigalib hoc est in alie luce uer¬
sari. Et emiͣ adhuc ita utĩ cũ illo
rege contenderũt imꝑatores ut
ab illo insignia uictorie nõ uicto¬
riam reportarẽt. Griũphauit .l.
Silla. triũphauit .l. murena de
iitridate duo fortissimi et sũmi
imꝑatores. s ita triũpharũt ut
illẽ pulsus suꝑatusq regnaret

Expanded text:
amicorum pro qua multa maioamicorum pro qua multa maioavidi laudis fuistis, delenda vobis est illa macula Mithridatico bello superiore concepta quae penitus iam insedit ac nimis inveteravit in populi Romani nomine, quod is qui uno die tota in Asia tot in civitatibus uno nuntio atque una significatione omnis civis Romanos necandos trucidandosque curavit, non modo adhuc poenam nullam suo dignam scelere suscepit sed ab illo tempore annum iam tertium et vicesimum regnat, et ita regnat ut se non Ponti neque Cappadociae latebris occultare velit sed emergere ex patrio regno atque in vestris vectigalibus, hoc est in Asiae luce, versari. etenim adhuc ita nostri cum illo rege contenderunt imperatores ut ab illo insignia victoriae, non victoriam reportarent. triumphavit L.ucius Sulla, triumphavit L.ucius Murena de Mithridate, duo fortissimi viri et summi imperatores, sed ita triumpharunt ut ille pulsus superatusque regnaret.
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝵ sse compłes. regnũ ariobar¬
zais̃ qd̾ finitimũ est ur̃io̾ uecti¬
galib totũ esse in hosciũ potesta¬
te .i. luculũ magnnis rebus gestis
ab eo hello discedere. Huic qui suc¬
currerit nõ satis esse ꝑ atũ ad tm̃
bellũ admimstrandũ unũ ex oĩb
sociis et ciuibꝰ ad id bellũ imꝑa¬
toren deposci atq expeti. eundẽ
hũc nnũ ab hostib metui. p̃ter¬
ea nominez. Caula que lit. uidr¬
tis. Nũc quid agendũ sit. Consi¬
derate: Primũ michi uidet᷑ de
genre belli. Deinde de magͥtudĩe
tũ de imꝑatore diligendo esse di¬
cendu: Gems est em̃ huiis
tare atq inflãmare debet. Quid¬
ita est. agitur salus socioꝵ acq
ancorum. pro qua multa maio¬
res uri magna et gͣuia bella ges¬
serut. Agunt᷑ certillima populi
A uectigalia et maxna quib
amissis et pacis ornamenta et
subsidia belli requiretis. Agũt
bona multoꝵ ciuiũ quib est et
nobis et imꝑatoribo rei p. consu
lendũ. Et qm̃ lemꝑ appetẽtes

Expanded text:
riobarzanis quod finitimum est vestris vectigalibus totum esse in hostium potestate; L.ucium Lucullum magnis rebus gestis ab eo bello discedere; huic qui successerit, non satis esse paratum ad tantum bellum administrandum; unum ab omnibus sociis et civibus ad id bellum imperatorem deposci atque expeti, eundem hunc unum ab hostibus metui, praeterea neminem. causa quae sit videtis; nunc quid agendum sit ipsi considerate. primum mihi videtur de genere belli, deinde de magnitudine, tum de imperatore deligendo esse dicendum. genus est eius tare atque inflammare ad persequita est; agitur salus sociorum atque amicorum pro qua multa maiores vestri magna et gravia bella gesserunt; aguntur certissima populi Romani vectigalia et maxima quibus amissis et pacis ornamenta et subsidia belli requiretis; aguntur bona multorum civium quibus est a vobis et ipsorum caita est; agitur salus sociorum atque lendum. et quoniam semper appetentes
Abbreviated transcription (Latin):
homĩni uigilanti ex forensi usu ꝓpe
cocidiana dicẽdi exercitacio potu¬
it afferre. Certe et siquid eciã di¬
cendo cõseqͥ possũ his ostendã po¬
tissimũ qui ei quoq rei fructũ suo
iudicio tribuendũ esse censuerũt.
Atq illud in pͥmis michi letãdũ
iure esse iudeo. ꝙ in hac insolita
michi ex hoc loco rõne dicẽdi cã
talis oblata est in qua oracio de¬
esse nemim potest. Dicendũ est
enĩ de Gñ pompei singulari ex¬
imiaq u̾tute. Huiꝰ autẽ orõnis
difficilius est exitũ ꝙ principi¬
um iuuenire. Ita mͬͥ nõ tam co¬
pia qmͣ modus in dicendo q̃rend
esc. Acq ut inde orõ mea ꝓ¬
ficiscatur unde hec oĩs cã ducit᷑.
bellũ graue et ꝑiculosũ nr̃is ueti¬
galib atq sociis a duob poten¬
et Digrane: quoꝵ alter relictus
alter lacessitus occasionẽ sibi ad
occupanda asiam oblatam esse ar¬
bitrat᷑. Equitib . N. honestissĩs

Expanded text:
homini vigilanti ex forensi usu prope homini vigilanti ex forensi usu prope cotidiana dicendi exercitatio potuit adferre, certe et, si quid acendo consequi possum, eis ostendam potissimum qui ei quoque rei fructum suo iudicio tribuendum esse duxerunt. atque illud in primis mihi laetandum iure esse video quod in hac insolita mihi ex hoc loco ratione dicendi causa talis oblata est in qua oratio deesse nemini possit. dicendum est enim de Cn. Pompei singulari eximiaque virtute; huius autem orationis difficilius est exitum quam principium invenire. ita mihi non tam copia quam modus in dicendo quaerendus est. atque ut inde oratio mea proficiscatur unde haec omnis causa ducitur, bellum grave et periculosum vestris vectigalibus atque sociis a duobus potenet Tigrane, quorum alter relictus, alter lacessitus occasionem sibi ad occupandam Asiam oblatam esse arbitratur. equitibus Romanis, honestissimis
Abbreviated transcription (Latin):
dissimus. Hic autẽ
locus ad agendum
amplissimus. ad di¬
cendũ ornatissumd est uisus. Qui¬
rites: tame̾ hoc adicu laudis qi
semꝑ optimo euiq maxnne pa-¬
tuit. nõ mea me uolũtas. s uite
p etatem nõdũ hur auctoritatẽ
loci conting̾e auderẽ. statuerẽq
nichil huc insi ꝑfectũ ingenio.
elaboratũ industria afferri opor¬
t̾e. omẽ meũ tempus amicorum
tprib tnͣsinctendũ pucaui: Ita
neq hic locus uacuus unqͣ ab
his qui ur̃a causa defenderent
et meus labor in pͥuacor piculis
caste integreq u̾satus ex ur̃o ui¬
dicio fructũ est amplissimũ cõ¬
secutus: Nam cũ propt dilaci¬
ones comnicioꝵ ter pretor pͥmõ
centuriis̾ cũctis remĩciatus sũ
facile intellexi Qurites. ⁊ quid
de me iudicaretis et quid aliis p̃¬
scribetitꝰ. Nuc̃ cũ et auctis in
me tantũ sit quãtũ uos̾ honori¬
bus mandandũ esse uolustis. et
ad agendũ facultatis tantũ qnͣtu

Expanded text:
dissimus, hic autem dissimus, hic autem locus ad agendum amplissimus, ad dicendum ornatissimus est visus, Quirites, tamen hoc aditu laudis qui semper optimo cuique maxime patuit non mea me voluntas adhuc ea nondum huius auctoritatem loci attingere auderem statueremque nihil huc nisi perfectum ingenio, elaboratum industria adferri oportere, omne meum tempus amicorum temporibus transmittendum putavi. ita neque hic locus vacuus fuit umquam ab eis qui vestram causam defenderent et meus labor in privatorum periculis caste integreque versatus ex vestro iudicio fructum est amplissimum consecutus. nam cum propter dilationem comitiorum ter praetor primus centuriis cunctis renuntiatus sum, facile intellexi, Quirites, et quid de me iudicaretis et quid aliis praescriberetis. nunc cum et auctoritatis in me tantum sit quantum vos honoribus mandandis esse voluistis, et ad agendum facultatis tantum quantum
Abbreviated transcription (Latin):
cia commeniorem quem miuer¬
ua omnis artis edocuit. Iu¬
piter optimus maximus in
concilio deorum ad misit. Ita¬
lia exulem humeris suis re¬
portauit. Oro te rouiule ar¬
pinas qui egregia tua uirtu¬
te omnes paulos. fabios
scipiones supasti. quem tã¬
dem locum in hac ciutate
optines. Que tibi partes
x . p. placent: quem ami¬
cum et quem inimicum ha¬
bes cui ni cuutate insidias
fecisti ancillares. quo iure¬
cum de exilio tuo ditrachio
redisti eum sequeris: quos
tpramnos appellabas eorum
potencie faues qui tibi aute
optimates uidebantur cosdẽ
dementes ac furiosos uocas
Uatim causam agis. de sesti¬
o male existimas. bibulum
petulantissimis uerbis ledis.
laudas cesarem quem maxi¬
me odisti. Ei maxime obse¬
queris. Aliud stans. aliud se¬
deus. sentis de .x. p. hus
male dictis illos odisti le iuis¬
sime transfuga. neq in hac
neq in illa parte fidem ha¬
bens.
TCO
Uamqͣ michi semp
frequẽs conspectus
uester multo iocun¬

Expanded text:
tia commemorem? quem Minertia commemorem? quem Minerva omnis artis edocuit, Iuppiter Optumus Maxumus in concilio deorum admisit, Italia exsulem humeris suis reportavit. Oro te, Romule Arpinas, qui egregia tua virtute omnis Paulos, Fabios, Scipiones superasti, quem tandem locum in hac civitate obtines? Quae tibi partes rei publicae placent? Quem amicum, quem inimicum habes? Cui in civitate insidias fecisti, ancillaris. Quo auctore de exsilio tuo Dyrrhachio redisti, eum sequeris. Quos tyrannos appellabas, eorum potentiae faves! Qui tibi ante optimates videbantur, eosdem dementes ac furiosos vocas! Vatini causam agis, de Sestio male existimas. Bibulum petulantissimis verbis laedis, laudas Caesarem. Quem maxime odisti, ei maxime obsequeris. Aliud stans, aliud sedens sentis de re publica. His male dicis, illos odisti, levissime transfuga, neque in hac neque in illa parte fidem habens.TIO quamquam mihi semper frequens conspectus vester multo iucun
Abbreviated transcription (Latin):
eius modi sit. tamen audet
dicere. O fortunatam na¬
tam me consule romam.
De consule fortunam cice¬
ro : Inmo uero infelice m
et miseram. que crudelissi¬
mam proscriptionem eam
per pessa est cum tu per¬
turbata R p. metu percul¬
sos omues bonos parore
crudelitati tue cogebas. cũ
ommia iudicia. omnes leges
in tua libidine erant cum
tu sublata lege porçia ere¬
pta libertate omnium no¬
strum uite necilq pote¬
statem ad te unum reuo¬
caueras. Atq parũ quod im¬
pune fecisti. uerum eciam cõme¬
morando exprobras. Neq li¬
cet obliuisci seruitutis sue.
Egeris oro te cicero profe¬
ceris quid ubet. satis est ꝑ¬
pessos esse. E ciam ne aurẽt
nostras odio tuo onerabis.
eciam in molestissimis uerbis
insectabere: Cedant arma to¬
ge. concedat laurca lingue.
quasi u̾o togatus et non ar¬
matus ea que gloriaris cum¬
feceris atq inter te syllamq
dictatorem preter nomen i¬
perii quicquam inter fuit. S
quid ego plura de tua insolen¬

Expanded text:
eius modi sit, tamen audet eius modi sit, tamen audet dicere: "O fortunatam natam me consule Romam!" "Te consule fortunatam," Cicero? Immo vero infelicem et miseram, quae crudelissimam proscriptionem eam perpessa est, cum tu perturbata re publica metu perculsos omnes bonos parere crudelitati tuae cogebas, cum omnia iudicia, omnes leges in tua libidine erant, cum tu sublata lege Porcia, erepta libertate omnium nostrum vitae necisque potestatem ad te unum revocaveras. Atque parum quod impune fecisti, verum etiam commemorando exprobras neque licet oblivisci his servitutis suae. Egeris, oro te, Cicero, perfeceris quidlibet; satis est perpessos esse; etiamne aures nostras odio tuo onerabis, etiamne molestissimis verbis insectabere? "Cedant arma togae, concedat laurea linguae." Quasi vero togatus et non armatus ea, quae gloriaris, confeceris, atque inter te Sullamque dictatorem praeter nomen imperii quicquam interfuerit. Sed quid ego plura de tua insolen
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Aut młidias senatiu
fecerat. Demq de eo tibi
comptũ erat. que si tibi
falsa obiçio redde racionẽ
quantum patrimonii a cepe¬
ris. quid tibi litibus actre¬
uerit qua ex pecuma domũ
paraueris. tusculanũ et põ¬
peianum infmito sumptu e¬
dificaueris. aut si retices
Cui dubium est quin opulẽ¬
ciam istam ex sanguiue et
miseriis ciuum parasti: Ue¬
rum ut opinor homo nouus
arpinas ex M. crassi fami¬
lia illius uirtutem imitatur.
concempint limultatem ho¬
minum nobilium R p. ca¬
ram habet. neq terrore ne¬
q gracia remonetur.. Aliud
uero amicicia tantum ac uit¬
tus est amini. Immo uero
leuissimus supplex mimicis
amicis contumeliolus. modo
harum. modo illarum par¬
cium fidus nemini. leuissi¬
mus senator. mercennar ius
patroms. Cuius nulla pars
corporis a turpitudine ua¬
cat. lingua uana. manus ra¬
pacissime. gula mimensa.
pedes fugãces. que honeste
nominari. non possunt in¬
honestissima. atois cum

Expanded text:
rat aut insidias senatui rat aut insidias senatui fecerat, denique de eo tibi compertum erat. Quae si tibi falsa obicio, redde rationem quantum patrimonii acceperis, quid tibi litibus accreverit, qua ex pecunia domum paraveris, Tusculanum et Pompeianum infinito sumptu aedificaveris, aut si retices, cui dubium potest esse, quin opulentiam istam ex sanguine et miseriis civium pararis? Verum, ut opinor, homo novus Arpinas, ex M. Crassi familia, illius virtutem imitatur, contemnit simultatem hominum nobilium, rem publicam caram habet, neque terrore neque gratia removetur a vero, amicitia tantum ac virtus est animi. Immo vero homo levissimus, supplex inimicis, amicis contumeliosus, modo harum, modo illarum partium, fidus nemini, levissimus senator, mercennarius patronus, cuius nulla pars corporis a turpitudine vacat, lingua vana, manus rapacissimae, gula immensa, pedes fugaces; quae honeste nominari non possunt, inhonestissima. Atque is cum
Abbreviated transcription (Latin):
debilitata. filia matris pe¬
lex tibi iocundior acq obse¬
quencior ꝙͣ parenti par est
Somũ tuam ipsam ui et
rapinis funestam tibi ac
tius comparasti iudelicet
ut nos commone facias
ꝙͣ conuersa res sit cum in
ea domo habites Honio fla
dicit in concilio deorum ĩ¬
mort alium fuisse. inde mis¬
sum huic urbi ciuibusq cu¬
stodem absq carnificis no¬
mine qui ciuitatis incomino¬
dun in gloriam suam ponit
quasi uero non illius con¬
iuracionis causa fuerit con¬
sulatus tui et idcirco res
publica disiecta eo tempo¬
re quo te custodem habe¬
bat Sed ut opinor illa te
magis extollunt que post
consulatum cum terencia
uxore de r. p. consuliui¬
sti. cum legis plaucie iudi¬
cia. domo faciebatis. Ex
coniuratis alios pecuma
condempnabas. cum tibi a¬
luis tusculanum. Alius põ¬
peianam uillam ex edifica¬
bat. Aluis donum eme¬
bat qui uero nichil pote¬
rat. is erat calumpme
proximus. Is aut domũ
tuam oppugnatum uene¬

Expanded text:
delibuta, filia matris paedelibuta, filia matris paelex, tibi iucundior atque obsequentior quam parenti par est. Domum ipsam tuam vi et rapinis funestam tibi ac tuis comparasti; videlicet, ut nos commonefacias, quam conversa res sit, cum in ea domo habites, homo flagdicit in concilio deorum immortalium fuisse, inde missum huic urbi civibusque custodem absque carnificis nomine, qui civitatis incommodum in gloriam suam ponit. Quasi vero non illius coniurationis causa fuerit consulatus tuus et idcirco res publica disiecta eo tempore, quo te custodem habebat. Sed, ut opinor, illa te magis extollunt, quae post consulatum cum Terentia uxore de re publica consuluisti, cum legis Plautiae iudicia domo faciebatis, ex coniuratis aliquos pecunia condemnabas, cum tibi alius Tusculanam, alius Pompeianam villam exaedificabat, alius domum emebat; qui vero nihil poterat, is erat calumniae proximus, is aut domum tuam oppugnatum vene
Abbreviated transcription (Latin):
Rauiter et inquo ain¬
mo maledicta paterer
M. tulli. si te scirem iudicio
magis ꝙͣ morbo animi petu¬
lancia ista uti. Sed cum in te
ne o modum neq modestiam
ullam ainmaduerto. responde¬
do amittas. Ubi querar. Qs
implorem patres conscripti
diripi R. p. atq audacissi
ciombus corruptus est. ut se
ipse ac fortuuas suas uena¬
les habeat. au apid uos
tas turpissimo cuiq et sce¬
leratissimo ludibrio sit:. Ubi
ita moderatur quasi uuus
reliquus e familia uiri da¬
rissum scipionis affricam
Ac non reperticius. accitꝰ¬
ac paulo ante insitus Huic
urbi cuus. An no̾. M. tulli
facta tua ac dicta obscura st̾
an non ita a puericia uixisti
ut nichil flagiciosum corpo¬
ri tuo putares. quod alicui
collibuisset. Aut scilicet is¬
tam minoderatam eloquen¬
ciam apud H.pisonem non
pudicicie iactura perdicisti
Itaq inimme mirandum ẽ
ꝙ eam flaginose uendicas
quam turpissime parasti. Ne¬
rum ut opinor splendor do¬
mesticus tibi anmos tollit
Uxor sacrilega ac peruirus

Expanded text:
raviter et iniquo animo maledicta tua paterer, M. Tulli, si te scirem iudicio magis quam morbo animi petulantia ista uti. Sed quoniam in te neque modum neque modestiam ullam animadverto, respondedo amittas. Ubi querar, quos implorem, patres conscripti, diripi rem publicam atque audacissimtionibus corruptus est, ut se ipse ac fortunas suas venales habeat. An apud vos,tas turpissimo cuique et sceleratissimo ludibrio est. Ubiubita moderatur, quasi unus reliquus e familia viri clarissimi, Scipionis Africani, ac non reperticius, ac paullo ante insitus huic urbi civis? An vero, M. Tulli, facta tua ac dicta obscura sunt? An non ita a pueritia vixisti, ut nihil flagitiosum corpori tuo putares quod alicui collibuisset? At scilicet istam immoderatam eloquentiam apud M. Pisonem non pudicitiae iactura perdidicisti? Itaque minime mirandum est, quod eam flagitiose venditas, quam turpissime parasti. Verum, ut opinor, splendor domesticus tibi animos tollit, uxor sacrilega ac periuriis
Abbreviated transcription (Latin):
cotam ad imꝑium populi. R cili¬
ciam adiu̾xit. Omẽs qui ubiq p̃-¬
dones fuerũt ꝑtim capti int̾fecti¬
qz sũt. ꝑtim uinus huiꝰ impio ac
pocestati se dederũt. Idem certen¬
sib cũ ad eũ usq in pamphili¬
am legatos depretatoresq mi¬
sissent spem dedicionis nõ ade¬
mit obsidesq imꝑauit. Ita tãtu
bellũ tam duiturnũ. eam longe
lateq dispsũ quo bello omẽs gẽ¬
tes ac naciones p̾mebant. Gñ.
pompeiꝰ extrema hieme apꝑa¬
uit. meũte uere suscepit. medĩa
estate estate confecit. Est hec diui¬
na atq incredibilis uirtus impa¬
toris. Quid cetete qual paulo an¬
te cõmemorare ceꝑam quãte qz
atq multe sunt. Non enĩ bellan-¬
di uutus solũ in sũmo ac ꝑfecto¬

Expanded text:
totam ad imperium populi Romani Cilitotam ad imperium populi Romani Ciliciam adiunxit; omnes qui ubique praedones fuerunt partim capti interfectique sunt, partim unius huius se imperio ac potestati dediderunt. idem Cretensibus, cum ad eum usque in Pamphyliam legatos deprecatoresque misissent, spem deditionis non ademit obsidesque imperavit. ita tantum bellum, tam diuturnum, tam longe lateque dispersum, quo bello omnes gentes ac nationes premebantur, Cn.Gnaeus Pompeius extrema hieme apparavit, ineunte vere suscepit, media aestate confecit. est haec divina atque incredibilis virtus imperatoris. quid? ceterae quas paulo ante commemorare coeperam quantae atque quam multae sunt! non enim bellandi virtus solu
Abbreviated transcription (Latin):
les tanta ne uinus hoĩs meredi¬
biliõ ac diuina u̾tus tam breui tẽ¬
pore lucẽ afferre rei ꝑ potuit ut
uos qui modo ante osciũ tiberi¬
nũ classiũ hostiũ uidebatis hi
nũc nulla intra occeam ostium
p̃donũ nauẽ esse audiatis. Acq
hec qua celeritate gesta sinc qͣͣ¬
qͣ uidetis tamẽ a me indicẽdo pͣ¬
tereñda non sunt. Quis em̃ unq
aut obeũdi negocii aut consequẽdi
questus studio tam breui tempore
tot loca adire tantos curlus confi¬
cere potuit q celeriter. gñ. pompe¬
io duce belli impetus nauigauit
mari. Acq hec tria frumẽtaria
subsidia rei .p. firmissimis̾ p̾sidiis
classibq mumuit. Inde se cũ in
ycalia recepisset duab hispa¬
niis ac gallia cisalpina p̃sidiis
ac nauib confirmata. missis i¬
tem in oram illirici maris et in a¬
chiam omẽmq grecia nauibus
ytalie duo maria maximis clas¬
sibus firmissimisq pͣsidiis adorna¬
uit. Ipse autẽ ut a brũdusio ꝓfe¬
ctus est unde qnqua gesimo die

Expanded text:
antamne unius hominis incredibilis ac divina virtus tam brevi tempore lucem adferre rei publicae potuit ut vos, qui modo ante ostium Tiberinum classem hostium videbatis, ei nunc nullam intra Oceani ostium praedonum navem esse audiatis? atque haec qua celeritate gesta sint, quamquam videtis, tamen a me in dicendo praetereunda non sunt. quis enim umquam aut obeundi negoti aut consequendi quaestus studio tam brevi tempore tot loca adire, tantos cursus conficere potuit, quam celeriter Cn.Gnaeo Pompeio duce tanti belli impetus navigavit?haec tria frumentaria subsidia rei publicae firmissimis praesidiis classibusque munivit. Inde cum se in Italiam recepisset, duabus Hispaniis et Gallia Transalpina praesidiis ac navibus confirmata, missis item in oram Illyrici maris et in Achaiam omnemque Graeciam navibus Italiae duo maria maximis classibus firmissimisque praesidiis adornavit, ipse autem ut Brundisio profectus est, undequinquagesimo die
Abbreviated transcription (Latin):
ne paternam quidem domũ
relmite potueris. repente
tamꝙͣ lompinio beatus. Hor¬
tos precio sissimos. uillam
tiburti G. cesaris reliquas¬
q possessiones paraueris

Expanded text:
ne paternam quidem domum redimere potueris, repente tanquam somnio beatus hortos preciosissimos, villam Tiburti et Caesaris, reliquas possessiones paraveris
Abbreviated transcription (Latin):
michi antiquos uiros obiecta¬
re. Satius est enim me meis
rebus gestis florere. ꝙͣ maio
Ut ego si posteris meis no¬
bilitatis micium et uirtutis

Expanded text:
mihi antiquos viros objectare. Satius est enim me meis rebus gestis florere, quam majut ego sim posteris meis nobilitatis initium, et virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
uelim michi respondeat. Num¬
quid hos quol pertulit scipi¬
ones et metellos ante fuerĩt¬
aut opimonis aut glorie. quã
cos res sue geste et uita ino¬
centissime acta cõmendauit.
Q si hec fuit illis inicium no¬
minis et dignitatis: cur non

Expanded text:
uit, mihi respondeat: Nunquid hi, quos protulit Scipiones et Metellos, ante fuerint opinioni et gloriae, quam eos res suae gestae, et vita innocentissime acta commendavit? Quod si hoc fuit illis initium nominis et dignitatis, cur non