comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño pp̃e diu̾sas monetas exhibendas pro pbrio dñis car¬
dinalibꝰ prelatis et aliis de quibꝰ consuetĩ est. Et idem
Cameranꝰ et clicus Cam̾e sint induti suꝑpelliciis.Mo
ft̃o Camerariꝰ ent cum dño ppaͣ quousi dñꝰ ppa sit
in mensa et postea badat uel reuertat᷑ ad camerã ad
comedendum cum om̃ibꝰ capellanis dñi ppẽ qui sunt in
curia. penitẽciariis et aliis płibus bonis uiris qui ex ꝑte
sione et scudeat ire ordinate cum socio sibi dato Ite duo
greci de moñ cripte feriate. etiam si essent in curia alii
greci diuin modo curia sit in tali loco ꝙ de ip̃o monͣ possit̃
haber. Alioqu de aliis sicut fieri potest int̾sint in missa
quoꝵ uinis indutꝰ albo et tumcella legat Epistolam co¬
gruentem diei. Alius sit indutꝰ ꝑamento et dalina¬
tica et cantet enuãgeliũ qd congruat diei et habeat
ꝑatos equos post missam et ueniat cum ꝓcessione usq

Expanded text:
domino papae diversas monetas exhibendas pro presbyterio dominis cardomino papae diversas monetas exhibendas pro presbyterio dominis cardinalibus, praelatis, et aliis, de quibus consuetum est; et idem camerarius et clericus sint induti superpelliciis: quo facto, camerarius erit cum domino papa, quousque dominus papa sit in mensa; et postea vadat vel revertatur ad cameram ad comedendum cum omnibus capellanis domini papae, qui sunt in curia, poenitentiariis et aliis pluribus bonis viris, qui ex parte sione, et studeat ire ornate cum socio sibi dato. Item duo Graeci de monte Cryptae Ferratae, etiamsi essent in curia alii Graeci, dummodo curia sit in tali loco, quod de ipso monte possint haberi, alioquin de aliis, sicut fieri potest, intersit in Missa: quorum unus indutus alba et tunicella legat epistolam congruentem diei; alius sit indutus paramento et dalmatica, et cantet Evangelium quod congruat diei; et habeant paratos equos post Missam, et veniant cum Processione usque
Abbreviated transcription (Latin):
Infrascͥꝑta sũt illa que dñi Cardinales et alii placi
de curia Camarius et alii familiares dñi ꝑpeͣ face debẽt
album habeat pliuuale. Item habeat ordinariũ suum
et mitra et equũ cooꝑtum cooꝑimenco albo. et in mẽ-¬
sa de posito pliuuali recipiat mantellum. et cum mã¬
tello et mitrar in capite comedat in aula cum dño ppaͣ
Item quilib domĩa de dñis Cardmalibꝰ habebit ĩ mmissã
et pluuiale coloris scd̾m ꝙ tempor cõuenit in mssa
Ic̃e habeat ordinariũ et mitram. et ĩ ꝑcessione pluui¬
ale album et mitrã et equũ cooꝑtum coopimẽto albo
Cum aut̃ uen̾i̾t ad palaciũ cum dño ppa. ubi ꝑacum est
ad comedẽdum. deponat pliuuale et recipiat mãcellũ
pellanis usq ad eccam ubi deb fieri cõsecͣtio et coronatio
et in missa scet in loco consueto. qua finita accedat ad
locũ in eccłia ubi ordinatũ est. et fiat pb̃rum. et sic patꝰ
una cum uno de clicis cam̾e et m̾catoribꝰ. et mñstret

Expanded text:
Infra scripta sunt illa quae domini cardinales et alii praelati de curia, camerarius et alii familiares papae, facere debent album habeant pluviale. Item habeat ordinarium suum et mitram, et equum coopertum cooperimento albo; et in mensa deposito pluviali, recipiat mantellum, et cum mantello et mitra in capite comedat in aula cum domino papa. 279 Item quilibet de dominis cardinalibus habebit in mensa et pluviale coloris secundum quod tempori convenit in Missa. Item habeat ordinarium et mitram, et in Processione pluviale album, mitram et equum coopertum cooperimento albo. Cum autem venerit ad palatium cum domino papa, ubi paratum est ad comedendum, deponat pluviale, et recipiat mantellum, pellanis usque ad ecclesiam, ubi debet fieri consecratio et coronatio, et in Missa stet in loco consueto. Qua finita accedat ad locum in ecclesia, ut ordinatum est, et fiat presbyterium; et sic paratus una cum uno de clericis camerae, et mercatoribus, ministret
Abbreviated transcription (Latin):
et alios p̃latos. quo fc̃o dicas. Gl̃ia mn excel̃is deo. sine
qui ppãm consecrauit. consecͣtõne funnita depouit pontificalia
ornamẽta. Et assupto suꝑpellicio pluiuali et mitra siplici
ẜuit eidem ut est mors in missa. Papa uoͥ post dñq uobcũ
dyaconõꝵ Cardmaliũ portãs ferulam in mamibꝰ cũ dyacõn
subdiacon scrimariis et iudicibꝰ om̃ibꝰ sollepuit̾ descẽdit¬
ante altare. et facit duas acies unam ex ꝑte una. et unã
ex reliqua equalit̾ diuidẽdo. ponẽs p̾mo dyaconos iuxͣ alta¬
re. scdo subdiaconos. t̾cio deorsum in choro iudices qrͣto scri¬
marios ordinate. quo ft̃o ip̃e prior dyaconoꝵ mapit laudẽ
sic alca uoce in cantu. qiͣ legẽdo. Exaudi xp̃e. et iudices et
scrimarii ifudent simłr in casu qiͣ legendo dño nr̃o .N. adeo¬

Expanded text:
et alios praelatos: quo facto, dicat Gloria in excelsis Deo, sive ardinalis qui papam consecravit, consecratione finita, deponit pontificalia ornamenta, et assumpto superpellicio, pluviali et mitra simplici, servit eidem, ut moris est, in Missa. Papa vero post Dominus vobiscum, diaconus cardinalis portans ferulam in manibus cum diaconis, subdiaconis, scrinariis et judicibus, omuna, et unam ex reliqua, aequaliter dividendo, ponens primo diaconos juxta altare, secundo subdiaconos, tertio deorsum in choro judices, quarto scriniarios ordinate; quo facto, ipse prior diaconorum incipit laudem sic alta voce in cantu, quasi legendo, Exaudi, Christe; et judices et scriniarii respondent similiter in cantu, quasi legendo: Domino n
Abbreviated transcription (Latin):
e coronatõne ppeͬ extͣ urbem et de pͥma reue¬
rençia facienda sibi per Cardmales ⁊ alios p̃latos
⁊A primis sumo mane hora decenti dominꝰ
ppa induitus pliuuali Rubeo. cum mitra frigiata
intrabit eccãm sc̃i Ioħis. ubi dc̃a coronacio debet celebii
Cum aũt dcam eccam intͣuerit in medio ecc̃e ꝑaco sibi
faldistorio orabit. Crõe stã stando receptis om̃ibꝰ ear¬
dinalibꝰ et p̃latꝭ ad reue̾n̾cia ordine suo. dicet. Sit noͫ
uertet᷑ ao locum ubi debebit indui. Et dc̃a t̾cia cũ ca¬
pellanis assistẽte sibi Ep̃o Card. qui ten̾e debet libru
cum orõ dicet᷑ a ppaͣ. in fine t̾cie calciabit᷑ caligis et
sandaliis a subdyacono. et uno ex acolitis dicẽtibꝰ ca¬
lanabit manꝯ fundẽte sibi aquã Ep̃o Cardinali qui
eidem in officio assist̾e debebit. Ablucõne ft̃a et Ep̃o
Cardi ad locum suũ reuerso. induetur om̃ibꝰ ornamiẽt
uiridibꝰ preciosis et sollẽpnibꝰ. qr dies dincus hͦ reqͥrit

Expanded text:
e coronatione papae extra Urbem, et de prima reverentia fienda sibi per cardinales et alios praelatos. In primis summo mane hora decenti dominus papa indutus pluviali rubeo cum mitra frigiata intrabit ecclesiam sancti Joannis, ubi coronatio debet celebrari. Cum autem dictam ecclesiam intraverit, in medio ecclesiae parato sibi faldistorio orabit. Oratione facta, stando, receptis omnibus cardinalibus et praelatis ad reverentiam ordine suo, dicet Sit nomenvertet ad locum ubi debebit indui; et dicta Tertia cum capellanis, assistente sibi episcopo cardinale qui tenere debet librum, cum Oratio dicitur a papa in fine Tertiae, calciabitur caligis et sandaliis a subdiacono et uno ex acolythis, dicentibus calavabit manus fundente sibi aquam episcopo cardinale, qui eidem in officio assistere debebit. Ablutione facta, et episcopo cardinale ad locum suum reverso, induetur omnibus ornamentis viridibus, pretiosis et solemnibus quia dies Dominicus hoc requirit
Abbreviated transcription (Latin):
¶In mensa primum ferculum point coram papa a¬
liquis de principalioribꝰ nobilioribus etiam si Rex
esset quo posito. Rex uadit ad sedendum in mensa.
Alii etiain nobiles maioies etiain si essent filii re¬
gum seruiunt ppẽ in mensa uis uidelicet de C¬
pa. alius de Culcello ad inaidendendum. Alii astant
comedenti. Alii secuntur portancem fercula. por¬
tantes et ip̃i in cisoria pprͣ et Cardinalibus prout¬
fuent ordinatum
Derum autem aliqui ex predc̃is seruencibꝰ pape
no bilibus puta filii Regum uel ex similibꝰ fedeãt
uel non sedeant in mensa et ubi et qualiter nũc
dic̾e omirtamus.¬
¶ Memorandum ꝙ Iudeis non fiat aliqua oppiessio
cum offerunt legem.

Expanded text:
in mensa primo primum ferculum ponit coram papa aliquis de principalioribus et nobilibesset; quo posito, rex vadit ad sedendum in mensa. Alii autem nobiles majores, etiamsi essent filii regum, serviunt papae in mensa, unus videlicet de cupa, alius de cultello ad incidendum, alii astantportantem fercula, portantes et ipsi incisoria papae et cardinalibus, prout ordinatum erit. Utrum autem aliqui ex praedictis servientibus papae nobilibus, puta filii regum, vel ex similibus, sedeant, vel non sedeant in mensa, et ubi et qualiter, nunc dicere omittamus. Memorandum quod Judaeis non fiat aliqua oppressio, cum offerent legem.
Abbreviated transcription (Latin):
licos mĩstratis. Cum aũt dc̃us Epũs Card̃ ad locũ suũ
reu̾sꝰ fuit ut p̃dcm ẽ ĩduet᷑ suppellicio annetu ⁊ pliuuiali
uudi cum nuitra simplici
¶De mitra imponenda peͣ per dyaconũ Cardmnale et de annui¬
lo pontificali dando eidem per Epm̃ Cardmalem.
Ostmodum imposita mitra p̃ciosa dño ppe. ꝑ dyaconũ
eudmalẽ dabit sibi anulus pontificalis qui sibi ẜui

Expanded text:
cum suum reversus fuerit, ut praedictum est, induetur superpellicio, amictu et pluviali viridi cum mitra simplici. XXV. De mitra imponenda papae per diaconum cardinalem, et de annulo pontificali dando per episcopum cardinalem. Postmodum imposita mitra pretiosa domino papae per diaconum cardinalem, dabitur sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sede et quilib Cardinał et prelacꝰ extracta sibi¬
met initra deferens eam in manu uadit corain eo
et flexis genibꝰ tenebit mitram a ꝑtam ance pp̃am
qui ponet in illa pocuniam quam p̃sencabit ei inu¬
no bacili camerarius. prout in libio Cameraru iune¬
nitur. et illi qui recipient pecuniam in mitra oscula¬
bunt᷑ genu dñi nr̃i ppe.
De reductõne ppẽ ad Camerã suam et mensam.
p̃se uero Camerariꝰ et cł̃ia Camere in suppelli
duobꝰ dyaconis Cardinalibꝰ tonẽtibꝰ tobaleai. nec
debent tou̾e mancellum.
De sollemꝑnitatibꝰ et indumẽtis et paramẽtis¬
tam domini ꝓpẽ. ꝙͣ Cardinaliũ et prelatorum et alio¬
rum que fuint in mensa.
Do loto factaq benedc̃iõne mense uadũt ad

Expanded text:
cardinalis et praelatus, extracta sibimet mitra, deferens eam in manu, vadit coram eo; et flexis genibus tenebit mitram apertam ante papam, qui ponit in illam pecuniam quam praesentabit ei in uno bacili camerarius, prout in libro camerae invenitur. Et illi qui recipient pecuniam in mitra deosculabuntur genu domini papae. XLII. De deductione papae ad cameram suam et mensam. Ipse vero camerarius et clerici camerae in superpellicduobus diaconibus cardinalibus tenentibus tobaleam, nec debent tenere mantellum. XLIII. De solemnitatibus, indumentis et paramentis domini papae, et cardinalium, et praelatorum, quae fiunt in mensa. Quo loco, factaq
Abbreviated transcription (Latin):
nerit ad sc̃m adrianũ facit aliũ iactum de palacio
neñ. Et ibi ante porticum stant por lacerañ. et canoĩa
cũ eoꝵ comitiua induci sollõpint et cum cruce ꝑcessio¬
quã uemiẽtes omes Cudinales honorifice eleuãt eũ
ut uere dic̾e possit suscitat de pulu̾e egenũ et de sc̾co̾e
engit panꝑem. ut sedeat cum pn̾cipibꝰ et soliũ głie
teneat. Ipe aũt dñꝰ ppͣ scando iuxͣ ipam sedẽ accipit
tres pugillatas denarioꝵ de gremio Cam̾arii. et ꝑ iat
int̾ ppłm dicẽs. argencũ et aurũ nõ est mecũ qd̵ aut̃
habeo hoc tibi do. Et deinde puore et cauoĩcis post eũ¬
tibꝰ catando ducit᷑ ꝑ ipam porticũ ad eccãm basilice la¬
nũ et assuuit mitrã et sedet in magna sede post alta̾e¬
ubi recipit predc̃os p̾orem et canoicos laterañ ad pedẽ
et ad ostulum. Quo sc̃o ducit᷑ ad palaciũ Et dum uen̾it
ad portam palacii uñ intratur palaciũ ꝑ ectãm ponit᷑

Expanded text:
nerit ad sanctum Adrianum, facit alium jactum de palatio rani; et ibi ante porticum stat prior Laterani et canonici cum eorum comitiva, induti solemniter, et cum cruce processioet veniunt omnes cardinales, honorifice elevantes eum, ut vere dicere possint: Suscitat de pulvere egenum, et de stercore erigit pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. Et ipse dominus papa stando juxta ipsam sedem accipit tres pugillatas denariorum de gremio camerarii, et projicit inter populum, dicens: Argentum et aurum non est mihi; quod autem habeo, hoc tibi do. Et postea priore et canonicis praeeuntibus, cantando ducitur per ipsam porticum ad ecclesiam basilicae Lanum, et assumit mitram, et sedet in magna sede post altareubi recipit praedictos priorem et canonicos Lateranenses ad pedem et ad osculum. Quo facto, ducitur ad palatium; et dum venerit ad portam palatii, unde intratur
Abbreviated transcription (Latin):
audibꝰ sic funtis dicet᷑ Epła latina. Et sub seꝙt᷑
greca suꝑ pulpitum emmentem. Quibꝰ lectis
Cantabit᷑ graduale et alłia. Et postmodũ dicet᷑ euuã¬
geliũ lacinum . Et subseꝙt̾ grecũ. et ĩ eminẽti pulpito
et cõuemẽti ut est moris. Septe subdyacon cũ septẽ
faculis p̃cedencibꝰ dictos dyaconos et turuibulo cũ in-¬
censo ut est fien consuetum et sic missa procedit or diẽ
suo usꝙ al fineny.

Expanded text:
audibus sic finitis, dicitur Epistola Latina, et subsequenter Graeca super pulpitum eminentem; quibus lectis, cantabitur Graduale et Alleluia; et postmodum dicetur Evangelium Latinum, et subsequenter Graecum, in eminenti pulpito et convenienti, ut moris est, septem subdiaconibus cum septem faculis praecedentibus dictos diaconos, et thuribulo cum incenso, ut est fieri consuetum; et sic Missa procedit ordine suo usque ad finem.
Abbreviated transcription (Latin):
cum cruce ibit Tercio subseꝙt duodecim Card̃ cum duode¬
ci uexillis rubeis Et duo alii cũ duobꝰ cherubim in
lanceis Quarto duo p̃fecti nauales induci pluiualib
Quĩto scrimarii. Bexto aduocati. Sept̃ĩo iudices.
Octauo cantoies. Mouo dyaconi et sabdyacom quile
gerũt Eplum et enuãgelium in greco. Decimo as

Expanded text:
e, tertio duodecim bandonarii cum duodecim vexiliis rubeis, et duo alii cum duobus Cherubim cum lanceis; quarto duo praefecti navales induti pluvialibus; quinto scrinarii; sexto advocati; septimo judices; octavo cantores; nono diaconi et subdiaconi qui legant Epistolam et Evangelium in Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
albo. Dubdyacom uero capollam scrimani et alii equi¬
tent oruate uestici non taine habebũt equos cooꝑtos
papa uo equitat equũ magnũ faleratũ et cooptum tã¬
tum ex ꝑte postiori de starlato. Et postꝙͣ equitauerit
fit ibi in eodem loco Iactus peciĩe seu missiliũ ꝑ senestal¬
lum uel alium ter et post ppaͣ ꝑicit. Sic aũt om̃ibus¬
equos astendẽtibꝰ por dyaconoꝵ cũ ferula ordinat ꝑcess¬
xii uexillis rubeis et duo alii cum duobꝰ aliis cherubuy
in lanceris. Quarto duo p̃fecti nauales induci pluiia¬
libus Qnto scrimarii . Cexto aduocati Ceptĩo iudices.
Octauo cantores nouo dyaconi et subdyaconi qͥ legerat
Epłam et enuãgeliũ in greco. Decimo abbates fr̃ieses¬

Expanded text:
aconi vero, capellani, scriniarii et alii equitant ornate vestiti, non tamen habebunt equos coopertos, papa vero equitat equum magnum faleratum, et coopertum tantum ex parte posteriori de scarleto; et postquam equitavit, fit ibi in eodem loco jactus pecuniae sex missilium per senescalcum, vel alium ter, et post papa projicit. Sic autemequos ascendentibus, prior diaconorum cum ferula ordinat Processduodecim vexiliis rubeis, et duo alii cum duobus Cherubim cum lanceis; quarto duo praefecti navales induti pluvialibus; quinto scrinarii; sexto advocati; septimo judices; octavo cantores; nono diaconi et subdiaconi qui legant Epistolam et Evangelium in Graeco; decimo abbates forenses
Abbreviated transcription (Latin):
laidinaliũ portans ferulam in manibꝰ cum dyacõn et
sub dyacõn scrmariis et iudicibꝰ om̃ibꝰ pliuualibus sollep¬
inter indutis destendit aute altare. et faciet duias acies uña
ex parte una et aliam ex ꝑte alia. equalit̾ diuidendo Ita ꝙ
in qualibz acie sit de quolib ordme. et ponet p̾mo dyaconos
iuxta altare qui poterũt ten̾e nuitras si uoluerĩt. Scdo sus¬
dyacones Tcio iudices. qrͣto scrimarios quibꝰ aciebs sic or¬
dinatis prior dyaconoꝵ incipiet laudem alta boce qͣi legẽdo
et stabit sine mitra. Exaudi xp̃e. Et iudices et scrimarires

Expanded text:
tans ferulam in manibus cum diaconibus et subdiaconibus, scriniariis et judicibus, omnibus pluvialibus solemniter indutis, descendet ante altare, et faciet duas acies, 266 unam ex parte una, et aliam ex parte alia, aequaliter dividendo, ita quod in qualibet acie sit de quolibet ordine; et ponet primo diaconos juxta altare, qui poterunt tenere mitras, si voluerint; secundo subdiaconos, tertio judices, quarto scriniarios. Quibus aciebus sic ordinatis, prior diaconorum incipit laudem alta voce, quasi legendo, et stabit sine mitra, Exaudi, Christe, et judices et scriniarii s
Abbreviated transcription (Latin):
Et idcuro huic famulo tuo .n. ĩ cõsecratõe Roman põeifitꝭ
elegerãt fit hec addicio et dicit᷑ sic. Et idc̾co huis famulo
tuo .N. quẽ apłice sedis p̃sulem et p̾matem om̃m qui ĩ orbe
t̾raꝵ sũt sacerdotũ ac uniu̾salis ecc̃e doctorẽ dedisti. et ad
sũmũ sacerdotis misteriũ elegisti. hanc q̃s dñe gram largi¬
aris rcͣ. ut ibi usq de ꝑfectu om̃i consequat᷑. Cõsequẽt᷑
uo ubi di᷑. Tribuas ei dñe rcͣ. In cõsecratõe. Romañ pon¬
tificis dicat᷑ sic Tribuas ei dñe cathedrã pontificalem ad
regendã eccam tuã et plebem tue sortis intra mũdi lum¬
tes uniu̾sam sis ei auctas. et reliqͣ. cõsecratõne maniũ
fc̃a. Consecͣtor ĩmuittit a nulũ in digitũ amilarem dext̾e
manꝰ ppẽ consẽcͣti dicẽs. Accipe amiłũ fidei scil signacu¬
lior dicens. accipe enuãgelia et uade predica poplo uni¬

Expanded text:
Et idcirco huic famulo tuo N., in consecratione Romani pontificis eleganter fit haec additio, et dicitur sic: Et idcirco huic famulo tterrarum sunt sacerdotum, ac universalis Ecclesiae doctorem dedisti, et ad summum sacerdotii ministerium elegisti, hanc, quaesumconsequatur. Consequenter vero ubi dicitur Tribuas ei, etc., in consecratione Romani pontificis dicatur sic: Tribuas ei, Domine, cathedram pontificalem ad regendam Ecclesiam tuam, et plebem tuae sortis intra mundi limites universam. Sit ei auctoritas, et reliqua. Consecratione manuum facta, consecrator immittit annulum in digitum annularem dextrae manus papae consecrati, dicens: Accipe annulum, fidei scilicet signaculiorum, dicens: Accipe Evangelium, et vade, praedica populo uni
Abbreviated transcription (Latin):
altare assistentibꝰ ei duobꝰ dyaconis cardialibꝰ incũb̾e
debet suꝑ faldistoriũ p̃paratũ. int̾ gradꝰ pontificalis sedis
et maiꝰ altare. Consecrator etiã et ceteri Epi cardiales
nec nõ alii Ep̃i a dextris et a siniscris suꝑ sua faldistona
uelsi ea non habent suꝑ tapeca ꝑcũbe debent. ut prior
basilice uel aliꝰ capellanꝰ. pͥor subdyaconoꝵ mcipiat et
ꝓsequat᷑ letaniam cum cantu. rudentibꝰ aliis cappellaĩs
et cetis qui assistũt. Cum aũt uen̾it ad illum locum. ut
hũc cõsecrandũ bndic̾e ⁊c̃. debet hoc dic̾e̾ bis. et tũ ꝯpector

Expanded text:
entibus ei duobus diaconibus cardinalibus, incumbere debet super faldistorium praeparatum inter gradus pontificalis sedis et majus altare. Consecrator etiam et caeteri episcopi cardinales, nec non alii episcopi a dextris et a sinistris super sua faldistoria, vel, si ea non habent, super tapeta, procumbere debent; et prior basilicae, vel alius capellanus prior subdiaconorum, incipiat et prosequatur litaniam cum cantu, respondentibus aliis capellanis et caeteris, qui assistunt. Cum autem venerint ad locum illum, Ut hunc conse
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃m oscieñ a dextris et a sinistris Epus albaneñ. Et eỹus
portuen induti pluuialibꝰ. et heñtibꝰ oraria siue stolas. et
omes alii Ep̃i in c̾cuitu stabũt ad iustar corone teneñ singłi
libros pontificales in quibus sc̾ptum est cõpec̾tõnis officiũ
quod singuli dic̃e debet sub missa uoce Tunc epũs Albanen
dat pͥmam oroẽm cum nota dic̃es Oremꝰ.¬

Expanded text:
pum Ostiensem a dextris et a sinistris episcopus Albanensis, et episcopus Portuensis, induti pluvialibus, et babentes oraria, sive stolas; et omnes alii episcopi in circuitu stabunt ad instar coronae, tenentes singuli libros pontificales, in quibus scriptum est consecrationis officium, quod singuli dicere debent submissa voce. Tunc episcopus Albanensis dat primam Orationem cum nota, dicens: Oratio.
Abbreviated transcription (Latin):
Naꝑit ordo qualit̾ Romanꝰ poncifex aꝑut basili¬
cam beati petri apłi debeat consecrari et et coronari.
⁊ pͥmis ip̃e qui cõsecrandꝰ est mane diei dñice
ueniat ad basilicam beati petri. in qua ꝓcessiona¬
lit̾ a canõicis recipiet᷑. et sc̃a reue̾ncia eidem a
Cardinalibꝰ et platis sicut fieri solet Romañ pontifici.
stans ĩ medio dicat. Eit nomẽ dm̃i bndc̃m. et r̾̃ndet᷑. ex hͦ¬
nũc et usq ĩ seculũ 2cͣ. Deinde uadat in capella sc̃i gregori
ub̃i dc̃a tercia calciabit᷑ caligis et sandaliis dicẽdo psalmũ.
Qua al dilcã amabilia et cetos qui solent dici. Deinde
lio et amilo poncificali. Erunc aut̃ uestimẽta colons con
gruẽtis. Deinde ordinata sollẽpni ꝑcessione in qua debẽt
esse septe candelabra. cum septẽ faculis. sicut in p̃cipius
moris est ad maiꝯ altare. Et stans post ip̃m altare faciat
cõfessionẽ ¶⁊Notandũ uo est ꝙ in cõsectõne Roman

Expanded text:
ex apud basilicam beati Petri apostoli debeat consecrari. Rubrica. In primis ipse qui consecrandus est mane diei Dominicae veniat ad basilicam beati Petri, in qua processionaliter a canonicis recipietur. Et facta reverentia eidem a cardinalibus et praelatis, sicut fieri solet Romano pontifici, stans in medio dicat Sit nomen Domini benedictum, et resp. Ex hoc nunc, etc. Deinde vadat in capellam sancti Gregorii, ubi, dicta Tertia, calciabitur caligis et sandaliis, dicendo Psalmos Quam amabilia, etc., qui solent dici. Deinde,lio et annulo pontificali. Erunt autem vestimenta coloris tempori congruentis. Deinde ordinata solemni processione, in qua debent esse septem candelabra cum septem faculis, sicut in praecipuis moris est, ad majus altare, et stans post ipsum altare faciat confessionem. Notandum vero est quod in consecratione Romani
Abbreviated transcription (Latin):
Oscien qui Romanu pontifiõe cõsecrare deb. in aliquo
apto loco ꝓpe altae̾ calciet se caligis et sandaliis. dicendo
psalmũ. Quã al dilca amabilia rcͣ. Accipiat etiã onña
põtificalia ornamẽta ac si missam sollẽpunit̾ celebrare de¬
be̾t absi baculo pastorali. accipiat quoq mitram simplice
uel p̃ciosam ẜm exigẽciam tpr̃is. et cantaus introitu et
Ryueleyson. Consec̾tor et cet̾i Ep̃i Cardinales. necno alii
Archiepĩ et Ep̃i et qui de pb̃ris pñces sut accedũt ad exe

Expanded text:
sis, qui Romanum pontificem consecrare debet, in aliquo apto loco prope altare calciet se caligis et sandaliis, dicendo Psalmum Quam amabilia, etc. Accipiat etiam omnia pontificalia ornamenta, ac si Missam solemniter celebrare deberet, absque baculo pastorali; accipiat quoque mitram simplicem vel pretiosam secundum exigentiam temporis; et, cantatis Introitu et Kyrie, eleison, consecrator et caeteri episcopi cardinales, nec non alii archiepiscopi et
Abbreviated transcription (Latin):
us̃xequẽter ꝓcedens ibi ꝓcessionalit᷑ usq ad alta̾e
s non ascendit tuc usiꝑ ad altare . Bed abstracta
sibi mitra per dỹaconũ Cardinalem faciat cõfessionen
ut est monis. Et cum fit confessio incipiant cantores ĩ¬
troitum. et cõsequẽter. Ey rieleysoy Et stã cõfessione
dominꝰ ppaͣ recipiet mitrã. et ibit ad sedem suam. non¬
ad eminẽtem s sedebit in fabdiscorio in plano poĩto it̾
chorum et altare ꝓpt̾ dispoĩtõẽm ecõe. ueisa tamẽ facie
ad altare dño mõ prã sic sedenta uemont tres ep̃i durd¬

Expanded text:
sequenter procedens ibit processionaliter usque ad altare, sed non ascendit tunc ad altare; sed abstracta sibi mitra per diaconum cardinalem, facit confessionem, ut est moris. Et dum fit confessio, incipiunt cantores Introitum, et subsequenter Kyrie eleison. Et facta confessione, dominus papa recipit mitram, et ibit ad sedem suam, non eminentem, sed sedebit in faldistorio in plano posito inter chorum et altare propter dispositionem ecclesiae, versa tamen facie ad altare. Domino papa sic sedente, venient tres epi
Abbreviated transcription (Latin):
leto et postea paruos caloeos de panno eode. et calceos.
rliosos usiꝵ ad mediũ crus de curio rubeo et tunicas
et uestes de scarleto albo. et de suꝑ pãnos. albam carisia
et eut subcinctꝰ cunigulo de serico rubeo suꝑ camisiam.
et ip̃a camisia enc ita longa ꝙ eleuata cõpetent᷑ super
ip̃im cingulum reflectatur.
ciat᷑ dicens. si placet. Ecce amiũcio uobis gaudium
magnũ. Uel aliud thema sicut placebit. Et narrat qͥ
mõ cõcordit̾ uel a duab ꝑtib Cardinaliũ per uiam scn¬
tinii cõpmissi. uel spũs sc̃i de collegꝭ uel exͣ collegiũ
elegent noĩando et laudando ꝑsonam ela. et ꝓmĩciado
nomen de nouo assumptum

Expanded text:
leto, et postea parvos calceos de panno eodem, et calceos leto, et postea parvos calceos de panno eodem, et calceos religiosos usque ad medium crus de corio rubeo, et tunicas et vestes de scarleto albo, et desuper pannos albam camisiam; et erit subcinctus cingulo de serico rubeo super camisiam; et ipsa camisia erit ita longa, quod elevata competenter super ipsum cingulum reflectatur. XI. tiat, dicens: Si placet ave annuntio vobis gaudium magnum, vel aliud thema sicut placebit; et narrat quomodo 254 concorditer, vel a duabus partibus cardinalium per viam scrutinii, compromissi, vel Spiritus sancti de collegio, vel extra collegium elegerunt, nominando et laudando personam electi, et pronuntiando nomen de novo assumptum
Abbreviated transcription (Latin):
oscũlum. necnõ et omes cͣapellanos suos et ceteros cłi¬
cos et laycos ueniẽtes ad eius reue̾nciam. infimos maio¬
res et mediocres ¶ Quibꝰ expeditis Cruce preeũte pa¬
pali ducit᷑ processionalit̾ a Cardinalib et a tota curia ad
cathedralem uel ad aliam maiorẽ eccã loci in quo est
curia si locus in quo eligitur ciuitas non exiscit In qua
eccłiã de altare ducit᷑ et ante ip̃m altare prostratꝰ orat
diucius. et dum orat. Te deum laudamꝰ ab om̃ib cl̾icis
sollẽ pniter decantat᷑. ¶ Quo decancato prior Epõrum
dicit. pr̃ nr̃. et suffragia consueta. et oratõ. Omp̃s
sempit̾ne deus miẜere elcõ nr̃o. Qua finita idem elcus
ordinate uenit ad eccl̃ia sic redit ad camerã suam et
signado semꝑ in eudo et redeudo. Et postꝙͣ redierit ad
cametã deponit plumale et mitrã. et assuit rubeũ
mãtellum ac habe̾ debet caligas de panno rubeo sine¬
pedulib et cum scasilib et infulam rubeam de star¬

Expanded text:
osculum, necnon et omnes alios capellanos suos, ac caeteros clericos et laicos venientes ad ejus reverentiam, infimos, majores et mediocres. Quibus expeditis, cruce praeeunte papali ducitur processionaliter a cardinalibus, et a tota curia ad cathedralem, vel ad aliam majorem ecclesiam loci, in quo est curia, si locus in quo eligitur civitas non existit; in qua ecclesia ad altare ducitur, et ante ipsum altare prostratus orat diutius; et dum orat, Te Deum laudamus ab omnibus clericis solemniter decantatur; quo decantato, prior epdicit Pater noster, et suffragia consueta, et Orationem, Omnipotens sempiterne Deus nuper electo nostro. Qua finita, idem electordinate venit ad ecclesiam, sic redit ad cameram suam, et signando semper in eundo et redeundo; et postquam redierit ad cameram, deponit pluvialem et mitram, et assumit rubeum mapedulibus et constaphilibus, et infulam rubeam de scar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ celebret et ẜmonẽ faciat in ecca cuiꝰ festũ est Et
et sermonem faciat
Ordinatio domini allexandri
pare qr̃ti de suffragiis faciendis prosumis pontissal
et Cardinalibꝰ defunctis.
um fideles aiãs defunctoꝵ sit salitis ꝓ curare cõ¬
siluũ neq̃uites caritatis instinctu ꝯueĩãt oĩonũ

Expanded text:
 celebret, et sermonem faciat in ecclesia cujus festum est; et et sermonem faciat. C. Ordinatio Domini Alexandri papae quarti de suffragiis faciendis pro summis pontificibus et cardinalibus defunctis. Dum fideles animas defunctorum, sibi salutis procurare consilium
Abbreviated transcription (Latin):
En festo penthecosten et p̃dicatur et hab uespos ppaͣ¬
les p̃cedentes sollẽpnes cãtand̃ in eccł̃ia et dant᷑ po¬
tus post uespos in aula
In die lune in crascino penthecosten et p̃dicatur.
¶ñ die Martis sequenti et predicatur
n natiuttate beati Iohis baptiste et pdicatur et hab
uespos ppales p̃cedences sollẽpnes ⁊c¬

Expanded text:
dicatur, et habet Vesperos papales praecedentes solemnes cantandos in ecclesia, et datur potus post Vesperos in aula. In die Lunae crastino Pentecostes, et praedicatur. In die Martis sequenti, et praedicatur. In Nativitate beati Joannis Baptistae, et praedicatur, et habet Vesperos papales solemnes
Abbreviated transcription (Latin):
fuĩt quedã sollẽpuitates tam de adornatõe crutꝭ ꝙͣ de
dñs ppnͣ celebraret. Et dc̃o Agnus dei parãtur Cardi¬
nales ẜm morem in suo ordine et dant᷑ agnus dei
et postea missa finitur ¶ Post modũ ppaͣͬ comedit
cũ capellanis et fuit aliq̃ sollẽpuitates et dant᷑ eis
Agnus dei per dñm ppãm.¬
¶ In aminciatõne beate uirgnus et predicat᷑.
¶n dñica qua cãtat᷑ Ego sum pastor bonꝰ et p̃dicat᷑.
In festo sc̃i marci idest in letaniis maioribꝰ Rome
nõ p̃dicat᷑. s hodie non ẜuant᷑ de missa ppͣali sed
celebrat unꝰ cardinaliũ pp̃aͣ pñte et ear dinalibus.¬
.
In ascensione dñi et predicat᷑ eute mussam et habet
uespos ppales p̃cedentes sollepnes rcͣ. et ꝑcessus

Expanded text:
unt quaedam solemnitates tam de adoratione crucis, quamitus papa celebraret. Et dicto Agnus Dei, parantur cardinales secundum morem in suo ordine, et dantur agnus Dei et postea Missa finitur. Postmodum papa comedit cum capellanis, et fiunt aliquae solemnitates, et dantur eis agnus Dei per dominum papam In Annuntiatione beatae Virginis, et praedicatur. In Dominica qua cantatur Ego sum Pastor bonus, et praedicatur In festo sancti Marci, id est in litaniis majoribus, Romae non praedicatur. Sed hodie non servatur de Missa papali, sed celebrat unus cardinalis, papa praesente et cardinalibus. In Ascensione Domini, et praedicatur ante Missam, et habet Vesperos papales praecedentes solemnes, etc. Et Processus
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ sacrost̃e Romane ecc̃e pontificũ et Cardinaliũ
obenneiũ noñ Septembr ans suigulis uespis et
uigiliis pro dofuctis cũ nouẽ loiõib et cum nota
sollẽpuit decantatꝭ statuit celebrari ¶ Ip̃e Roma¬
nꝰ poncifer assistentib sibi Cardinalib ut morp
est missam ꝑ de finctis sollẽpuit celebret ip̃a die
ducentos paupes refiamꝰ et uignna quĩq reficiat
Car dmal unꝯquisq nec nõ et dñs ducẽtas mis¬
sas faciat celebraui decãtari ¶ Ordinauit etiã
de dc̃oꝵ fr̃mm consilio et assensu ut cum Romanũ
antiscitem euita mignire contig̾it die de fuctõis
ip̃ius Cardinales sollẽpint̾ et cum nota celebrẽt
sas totide ꝓ defuctis faciant postiodĩe decantari.
¶Ordinauit etiã ut cardinali obeñte tam idem
sumꝰ pontifex ꝙͣ Cardinales in capellis suis cantẽt
cum nota sollẽpuit̾ ꝓ defuctis. Idemꝙ Romanꝰ põ¬
tifex ducẽtos pauꝑes ꝓ eius aĩa pastat et uigĩti

Expanded text:
um sacrosanctae Romanae Ecclesiae pontificum et cardinalium obeuntium Nonas Septembris annis singulis, Vesperis et vigiliis pro defunctis, cum novem lectionibus, et cum nota solemniter decantatis, statuit celebrari. Ipse Romanus pontifex assistentibus sibi cardinalibus, ut moris est, Missam pro defunctis celebret solemniter, ipsa die ducentos pauperes refecturus, et viginti quinque reficiat cardinalis unusquisque, nec non dominus papa ducentas Missas faciet decantari. Ordinavit etiam, de dictorum fratrum consilio et assensu, ut cum Romanum Antistitem e vita migrare contigerit, diem defunctionis ipsius 382 cardinales solemniter et cum nota celebrent sas totidem pro defunctis facient postmodum decantari. Ordinavit etiam ut cardinali obeunte, tam idem summus pontifex, quam cardinales in capellis suis cantent cum nota solemniter pro defunctis; idemque Romanus pontifex ducentos pauperes pro ejus anima pascat, e
Abbreviated transcription (Latin):
et cardinał differri in seꝙ̃tem diem si dño placebit
¶ Ista cõsueuer̃t ẜuari in dño. tamen est facere
quod sibi placebit
¶In festo sc̃i Andree et p̃dicat᷑ et Rome hebat ancr¬
mtates antiq̃ in quib Romani pocifices sollepuit ce¬
lebrabat s hodie nõ sic cõit̾ obẜuat᷑¬

Expanded text:
et cardinalium differri in sequentem diem, si domino placebit. 381 Ista consueverunt servari; domini tamen est facere quod sibi placebit. In festo sancti Andreae, et praedicatur, et Romae habebat antiitates antiquae, in quibus Romani pontifices solemniter celebrabant; sed hodie non sic communiter ob
Abbreviated transcription (Latin):
In amu̾sario cõsecratõĩs seu coronatoĩs Romaii po-¬
tificis Idem Romanꝰ pontifex toco tꝑe suo celebrat
uersariũ non heãt uespos ppales p̃oedentes dico qr
nõ uocant᷑ Card̾ ut paci sericis suit in uespis. Ta¬
men in capella sua dñs ppaͣ cantat uespos festi et
fuit queda sollẽpnitates postea. nam dc̃a orõe festi
repetit᷑ Glia ꝑacri. ⁊ sicut erat sollẽpint̾. et dicit᷑
uꝯ. Elegit te dñs in sac̾dotem sibi rcͣ. Et ꝑꝑterea¬

Expanded text:
niversario consecrationis seu coronationis Romani pontificis, idem Romanus pontifex toto tempore suo celebrat versarium non habet Vesperos papales, dico quod non vocantur cardmen in capella sua dominus papa cantat Vesperos festi, et fiunt quaedam solemnitates postea. Nam dicta Oratione festi, repetitur Gloria Patri, Sicut erat, solemniter, et dicitur vers. Elegit te Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo recõmandat. Eo igit᷑ sic accincto. et
beati petri milite mirabiłr sr̃o. Subse ꝙt̾ apłicꝰ¬
de altari dyadema sumit et pouit in capite re¬
mitti rex aũt deb esse gemiflexus cum sibi ⁊̃¬
p̃onit᷑ dyademia uel ĩ impõitone dyadematis.
geiniflectat. Deinde sceptrum et pomũ tradit
ei aureum qui rex debz esse gemiflexus. uel in
receptõne ip̃oꝵ genua flectat ¶Dciendũ ꝙ¬

Expanded text:
tinuo recommendat. Eo igitur sic accincto et beati Petri milite mirabiliter facto subsequenter apde altari diadema sumit, et ponit in capite remitti. Rex autem debet esse genuflexus, cum sibi imponitur diadema, vel in impositione diadematis genuflectat. Deinde sceptrum et pomum tradit ei aureum. Qui rex debet esse genuflexus, vel in receptione ipsorum genuflectat. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissum in cõsistorio. Cum Robertus Rex Ceci-¬
lie cum sua cõuige pet̾e̾t unctõem et corona-¬
tõem apud Auuñon ubi tũc Romana curia resi¬
debat. Nam nichil ĩueniebat᷑ bris tradicum
qualit̾ reges et Regine debent ĩungi et corona¬
ri eo ꝙ in pontificali Romano non hetur. insi
est addicis et decͣctis et mutatis quibꝯdam quia
eadem non conpetũt aliis regib que obẜuari
aportet in unctone et coronatõne Impatons.
In unccõne et coronatõne Regis potost decent̾¬

Expanded text:
consistorio commissum fuit, cum Robertus rex Siciconsistorio commissum fuit, cum Robertus rex Siciliae cum sua conjuge peteret unctionem et coronationem apud Avenionem, ubi tunc Romana curia residebat. Nam nihil inveniebatur litteris traditum, qualiter reges et reginae debent inungi et coronari, eo quod in Pontificali Romano non habetur, nisi est, additis, detractis, et mutatis quibusdam, quae ad eadem non competunt aliis regibus quae observari oportet in unctione et coronatione imperatoris. one et coronatione regis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Coronata uero regina reducatur ad thalannum
et post euuãgelium ducatur ad oblatõem sumo
pontifici ex hibendam. stetq in gradib ioͣ absi-¬
dem uersus altare sc̃i leonis donec de manu sũ¬
ini. pontifiais post Imꝑatorem sacram cõĩonem ac¬
cipiat et tunc ad thalanũ reducta ꝑmaneat usq
ad fine misse. ¶ Consueuit aũt imꝑacor largar
pb̃ria om̃ib ordinib exhibere quibꝰ ea cum coro¬
et dyaconis Cardinalib pͥmicerio et cantorib
Subdiaconis. Basilicariis et regionariis et umi¬
uersitati clen Romani capellanis et ceterꝭ offici¬
alib et mmĩsterialib curie p̃fecto uibis. Senato¬
rib Iudicib Aduocatis et scumiariis ac p̃fectꝭ
noualium ¶ Consueuit etia Rex quãdo descen¬
dit de monte gaitõn et uenit ad ponaicellum p̃sta¬
re hoc iuramẽtum Romanis.
Ego enini ⁊ l. Rex futurus imꝑator Iuro me
ferius ponet᷑ fuit ordinata de mãdato dñi Clem̃tꝭ
ppe̾ qmĩci per aliquos cardinales quibꝰ hoc fuit

Expanded text:
 Coronata vero regina reducatur ad thalamum. Et post evangelium ducatur ad oblationem summo pontifici exhibendam stetque in gradibus iuxta obsidiam versus altare sancti Leonis, donec de manu summi pontificis post imperatorem sacram communionem accipiat. Et tunc ad thalamum reducta permaneat usque ad finem misse. Consuevit autem imperator larga presbyteria omnibus ordinibus exhibere, quibus ea, cum coros, presbyteris et dyaconis cardinalibus, primicerio et cantoribus, subdyaconis, basilicariis et regionariis, universitati cleri Romani, capellanis et ceteris officialibus et ministerialibus curie, prefecto Urbis, senatoribus, iudicibus, advocatis et scriniariis ac prefectis navalium. Consuevit etiam rex, quando descendit de monte Gaudii et venit ad ponticellum prestare hoc iuramentum Romanis: 'Ego Carolus rex futurus imperator iuro me ferius ponitur fuit ordinata de mandato domini Clementis papae V per aliquos cardinales, quibus hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
Quibꝰ dc̃is Regnna pedes dñi ppeͣ osculet᷑ Regnia
aut debet esse genuflexa cum corona capiti suo mi¬
ponit᷑ uel cum in poiit᷑ corona gemiflectat Corona¬
ta uero regnna reducat᷑ ad thalaniũ suu
De cõĩone sucharistie quã Regina recipit de manu ppe
¶Coronatis itaꝙ Rege et Regina alła.uꝰ. et repetito
alła per chorumi enuãgeluu uero ꝑ Cardmale dyaco
decancent᷑. Dicto enuagelio Credo in unũ demini
Ofpertor post coĩonem pp̃e Et postꝙͣ Rex cõica¬
genu flexa de manu pontificis sedentis et mitrã
tenẽtis in capite consecͣtam hostiam reue̾nter su¬
mat et ad suũ thalamũ reuertat᷑ Et post finem
misse recepta benedciõe pp̃e cõiter in missis papal¬
bꝯ fieri cõsueta Regalib indumẽtis amicta nichil
ut supͣ dcm est uelaminis tenẽs in capice. s expãsis
crinib et solucis coronam gestans in capite sedeus
in equo cum sua comitiua Regem p̃cedat et Rex

Expanded text:
Quibus dictis, regina pedes domini papae osculatur. Regina autem debet esse genuflexa, cum corona capiti suo imponitur, vel cum imponitur corona, genu flectat. Coronata vero regina reducatur ad thalamum suum. CX. De communione Eucharistiae, quam regina recipit de manu Papae. Coronatis itaque rege et regina, Alleluia, vers. et repetito Alleluia per chorum; Evangelium vero per cardinalem diaconum decantetur. Dicto Evangelio, Credo in unum Deum, offertorium; post communionem papae, et postquam rex communicagenuflexa de manu Romani pontificis sedentis, et mitram tenentis in capite, consecratam Hostiam reverenter sumat, et ad suum thalamum revertitur; et post finem Missae, recepta Benedictione a papa communiter in Missis papalibus fieri consueta, regalibus indumentis amicta, 412 nihil, ut supra dictum est, velaminis tenens in capite, sed expansis crinibus et solutis, coronam gestans in capite, sedens in equo cum sua comitiva, regem praecedat, et rex
Abbreviated transcription (Latin):
dexteramn dyacom qui cantaint enuãgelium et
sic doniceps ẜm antiquitatem suit ad dextera
uel ad siniscram more solito donec dyaconoꝵ
numerꝰ sit conpletꝰ. Ibiq scet Rex int̾ dyaco-¬
nos donec pontifex ad sedem reuersus cõicet
ad Dyaconus qui cantauit enuãgeliũ. et sub¬
dyaconꝯ qui cantauit eplamn cõicauerint et

Expanded text:
sinistram diaconi qui cantavit Evangelium; et sinistram diaconi qui cantavit Evangelium; et sic deinceps secundum antiquitatem sint ad dextram vel ad sinistram 410 more solito, donec diaconorum numerus sit completus; ibique stet rex inter diaconos, donec pontifex ad sedem reversus communicet, et diaconus qui cantavit Evangelium, et subdiaconus qui can
Abbreviated transcription (Latin):
Illico hiis pactis ꝓcedens Rex ostulet᷑ apłico
pedes: qui ip̃m ad ostulum recipiat. Recipiat᷑
ter Cardinalib . ¶ Quib głiosissime gestis
apl̃icus ad emmeciam redeat specule tribunal
est actendendum ꝙ Rex coronatꝰ poniũ in dexca
portat et in siistra sceptrum ¶ Deinde ante in¬
choatum et alla et uersum rex ad thalaniũ suũ
redeat qui est in pulpito uel ambone conscitutꝰ.
Ip̃oꝙ rege ibi cum suis magnatib et nobilibꝰ
consiscente regnna ad altare ꝑ manꝯ sumi pouti¬
ficis coronet᷑ ut infr̃a poiit᷑. ¶ Deinde cantatur
alła et i repetat᷑ alla et euuãgeliũ per dyãconũ
Cardinalem Post hec dc̃o Credo in deum dum
pontifice descendence pro ꝑficiendis missaꝵus¬
Cardinaliũ. Itaꝙ dyaconꝰ qui cantauit enuã¬
geliũ sit mediꝰ recte post papam. Rex uers a
dextrs ipiũs dyaconi. et ne ordo dyaconoꝵ solicꝰ
confundat᷑ Antiquior dyaconoꝵ alioꝵ sit ad dex¬
tram regis/. Becũdꝰ post eum antiquior sit ad

Expanded text:
Illico his peractis, procedens rex osculetur apostolico pedes, qui ipsum ad osculum recipiat; tur apostolico pedes. Quibus gloriosissime gestis apostolicus ad eminenciam / redit specule tribunalest attendendum quod rex coronatus pomum in dextera portat, et in sinistra sceptrum. Demum ante inchoatum Alleluia et Versum, rex ad thalamum suum redeat, qui est in pulpito vel ambone constitutus; ipsoque rege cum suis magnatibus et nobilibus consistente, regina ad altare per manus summi pontificis coronetur, ut infra ponitur. Deinde cantatur Alleluia, et repetitur Alleluia; et Evangelium per diaconum cardinapontifice descendente pro perficiendis missarum miscardinalium, ita quod diaconus qui cantavit Evangelium, sit medius recte post papam, rex vero a dextris ipsius diaconi. Et ne ordo diaconorum solitus confundatur, antiquior diaconorum aliorum sit ad dextram regis, rex secundus; post eum antiquior sit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ubidicat᷑. eut fortissimꝰ regum. dicat᷑ fortissimꝰ
Rex. et ubi dicit᷑. ad oppͥmendũ rebelles et pagã¬
nas nationes. omittat᷑ ¶ Denedc̃io regis quã
ficit apłicus. benedic dñe ⁊c̃. usꝙ in fiẽ ut
sipͣ. s ubi dict᷑. hunc pͥn̾cipem nr̃m dicatur

Expanded text:
ubi dicitur Sit fortissimus regum, dicatur Fortissimus rex; et ubi dicitur Ad opprimendum rebelles et paganas nationes, omittatur. Benedictio regis, quam facit apostolicus. Benedic, Domine, etc., usque in finem, ut supra; sed ubi dicitur Hunc principem nostrum, dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
regi ño ⁊cͣ. ut sequit᷑. Remouet᷑ em̃ de oĩoe
et xpiami maxĩe imꝑii. et uerbum Imꝑatore
et ubi dicitur est princeps dicat᷑ est Rex.
In pecreta oratio.
SUscipe dñe. sicut iacet ut supra dicat᷑ orato¬
post cõionem uero loco oronis. Deus qui ad
predicandum ut supͣ dicat᷑ or̃o que sequit᷑.
nulla curbet᷑ tempestate belloꝵ ꝑ dñm rc̃¬
¶ Cumq łca fu̾it epła et graduale cantatum¬
Rex ꝓcedat ꝑcessionalit̾ ad altare suꝑ quo deb
sumꝰ pontisex mssaꝵ sollẽpiia celebrare Ip̃e¬
ꝙ Rex pñtatur coram alcari dño ppeͣ in super¬
emmẽti specula residenti ¶ Hhiis gesus ad al¬
tare accedat dñs ppͣ et gladium euagmatũ
de uagina sumit et Regi tradit dices. Accꝑe
dicat᷑ de sacio alcari sumptũ et eccã ubidicit᷑
Imꝑialit dicat᷑ regalit̾ ¶ His uerbis cõpla-

Expanded text:
ut sequitur. Removetur enim de Oratione Et christiani imperii, et verbum Imperatori; et ubi dicit Est princeps, dicatur Est rex, in Secreta. Oratio Suscipe, Domine, sicut jacet, ut supra; post communionem vero loco Orationis Deus, qui ad praedicandum, ut supra, dicatur Oratio quae sequnulla turbetur tempestate malorum bellorum. Cumque lecta fuerit epistola et graduale etcedat processionaliter ad altare, super quo debet summus pontifex Missarum solemnia celebrare; ipseque rex praesentatur coram altari domino papae in supereminenti specula residente. Iis gestis, ad altare accedat dominus papa, et gladium evaginatum de vagina sumit, et regi tradit, dicens Accipe dicatur De sacro altari sumptum; et etiam ubi dicitur Imperialiter, dicatur Regaliter. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
ihu suscepent in altari ut est moyo. et tunc
sacram coionem Rex genufloxus de manu pp̃e
sedentis et mitram tenentis in capite suscipiat
cum osculo pacis. ante tainẽ osculet᷑ pontificis
huste nũ dyacom cum calamo Quib explecꝭ
a thalinu rediens resumat coronam sceptiũ
et poniũ ¶ Missa uero finita pontisitalem bene¬
dorrapenenter accipiat cõitꝰ in missa papalib¬

Expanded text:
i sumpserint in altari, ut est moris. Et tunc sacram communionem rex genuflexus de manu papae sedentis, et mitram tenentis in capite, suscipiat cum osculo pacis: ante tamen osculetur pontificis ministerium diaconi cum calamo. Quibus expletis, ad thalamum rediens, resumat coronam, sceptrum et pomum. Missa vero finita, pontificalem Benedictionem reverenter accipiat, communiter in Missis papalib
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa pͥus non ad ingressum eccł̃ie s iuxta altare
ubi unctio ista fiat per ip̃m ostieñ Epm belomisa
ut uolet illa orõne¬
Minpocens sempit̾ne deus rcͣ. ut supͣ et subi
ciatur l omisso uerbo uel imꝑatiicem et omisso
uel Imꝑn. et ubi dicit᷑. statumq st̃e Romane ecce
regendi. necuõ et ꝑtegendi dicat᷑ solumo. statũq
sc̃e eccłie defendendũ. In ip̃a uero sacri olei unctõe
finem. Qua unctone finita ip̃a Regina ꝓcedat
ad pulpitum ub̃i pro ip̃a est thalamꝰ p̃p̃aratꝰ. cũ
duab dñab seu puellis ad minꝰ aliquib sui reg-¬
nn tam eccãsticis ꝙͣ mũdanis ¶ Te corona ͤ Regie.¬
¶ Rege itaq coronato et ad thalamũ suũ reuerso
sũmum pontifiõe coronat᷑ amicta Regalib pidu¬
mẽtis nichil uelannins tenẽs in capite . s expã-¬

Expanded text:
dicta prius, non ad ingressum ecclesiae, sed juxta altare, dicta prius, non ad ingressum ecclesiae, sed juxta altare, ubi unctio ista fiet, per episcopum Ostiensem, vel 411 omissa, ut volet, illa Oratimnipotens sempiterne Deus, etc., ut supra; et si dicatur, omisso verbo, Vel imperatrice; et Romanae Ecclesiae regendum, nec non et protegendum, dicatur solummodo Statumque sanctae Ecclesiae defendendum. In ipsa vero sacri olei unctionefinem. Qua unctione finita, ipsa regina procedat ad pulpitum, ubi pro ipsa est thalamus praeparatus, cum duabus dominabus vel puellis ad minus sui regni, tam ecclesiasticis quam mundanis. CIX. De coronatione reginae. Rege itaque coronato et ad thalamum suum reverso,summum pontificem coronatur, amicta regalibus indumentis, nihil velaminis tenens in capite, sed expa
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex equũ debet ascende ut cum ip̃e pontifex
equũ astendent teneat te scapodiu celle eius habẽs
ad locum ubi sumꝰ pontifex in palacio suo de equo
descendet. Ibiq sumiłr aliꝙͣtulum aute de equo des¬
cendat et ut prius arrepto freno aliꝙͣtulum ip̃m
ad deptret teneatꝙ scapodium selle eius cum dñs
ppͣ de equo descendit Et rex aũt descendes equu
suũ regalib indumẽtis inducꝰ coronã gestans
in capite. poniũ aureũ in manu dextͣ et scepcrũ
rẽgiũ in manu sunstra insi forte rõne cõsuet
aliud deberet obẜuari. scil ꝙ poniũ in siistra:
et sceptrũ in dext̾a portet ad domũ suã reu̾tat᷑
si sit insignis uel ad locum ubi debet cõnułi ex¬
hibe̾. Equiis aut Regis debet esse faleratus.
¶De inunctione Regnie
Rege itaꝙ ĩmucto et ad suum thalanmu helelpo
ut suꝑius est expssum. ĩungat᷑ etiã Regniã an
ineroitum euestigio oleo exorazato ptĩ epm
Maria matres eiꝰ regis Roberti extitit obẜuadĩ

Expanded text:
uitare, ut cum ipse pontifex equum ascendit, teneat stapedum sellae ejus, habens raecedat usque ad locum ubi summus pontifex in palatio suo de equo descendet; ibique similiter aliquantulum de equo descendat, et, ut prius, arrepto freno aliquantulum ipsum adextret, teneat, stapedum sellae ejus, cum dominus papa de equo descendit. Rex autem ascendens equum suum regalibus induceptrum regium in sinistra nisi forte ratione consuetudinis aliud debet observari, scilicet quod pomum in sinistra, et sceptrum in dextra portaretur, ad domum suam revertatur, si sit insignis, vel ad locum, ubi debet convivium exhibere. Equus autem regis debet esse faleratus. CVIII. De inunctione reginae. Rege itaque inuncto et ad suum thalamum reverso, ut superius est expressum, inungatur etiam regina ante Introitum e vestigio oleo exorcizato, per episcopum Maria matre regis Roberti exstitit observatum,