comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne uixta quẽ habitant. hec aut ꝯparatio nõ
frigidos. nam ⁊ ia grauẽ significant tẽpestatẽ
futurã. ut ingeoricis legimus aut illũ surgentem
uallibus imiserie fugiere granes. aut reuera notoᷤᷤ
hoꝵ enĩ calorẽ fuguĩt cũ reuertuntur intraciam.¬
¶ Adlabi classibus equor. cũ classib labi ¶ardet
apex capiti. ex sequentib in telligunus enee ar¬
moꝵ fieri descriptionẽ. nã dicturus at nõ auda¬
ci turno fiducia cessit ꝙͣuis talia arma ꝯspiceret.
si tam̃ primã respicias conexionẽ quasi de
turno uidetur dicere. qd̾ nõ procedit. apex
com altitudo hoc loco. est aũt homeri ⁊ locus
⁊ conparatio. hoc aũt iste uiolentius posuit.
qd̾ ille stelle facit coparationẽ. hic etiam
stelle pestifere respiciens. quas clades rutulis
ẽẽt illaturus eneas. ¶ Comete. sanguinei
lugubre ruent rubent. pro lugubriter. come¬
te aũt latine crinite appellantur ⁊ stoyci

Expanded text:
ne, iuxta quem habitant. haec autem comparatio non ne, iuxta quem habitant. haec autem comparatio non frigidos: nam etiam grues significant tempestatem futuram, ut in georgicis lvallibus imis aeriae fugere grues»: aut re vera ‘notos’; horum enim calorem fugiunt cum revertuntur in Thraciam. ADLABI CLASSIBVS AEQVOR cum classibus labi. ARDET APEX CAPITI ex sequentibus intellegimus Aeneae armorum fieri descriptionem; nam dicturus est ‘at non audaci Turno fiducia cessit’, quamvis talia arma conspiceret. Si tamen primam respicias conexionem, quasi de Turno videtur dicere: quod non procedit. ‘Apex’ coni altitudo hoc loco. Est autem Homeri et locus et comparatio. Hoc autem iste violentius posuit, quod ille stellae tantum facit comparationem, hic etiam stellae pestiferae, respiciens quas clades Rutulis sit inlaturus Aeneas. COMETAE SANGVINEI LVGVBRE RVBENT pro ‘lugubriter’. Cometae autem latine crinitae appellantur. Et stoici
Abbreviated transcription (Latin):
scius reꝵ quas audierat. nã credere exaperto nõ
poterat. ¶Omine augurio. pmisse uictorie.
¶Alma parens. ide.d. alma ꝓprie est tellus ab
terra aperitur uerno hiemali clauditur tẽpore
pingitur deũ. ¶Ad frena leones. ⁊deo hoc fin¬
gitur ꝙ om̃is feritas materne subiacet affecti¬
oni ⁊ subuigata est ¶ Propinques familiare
efficias. ut ⁊ ꝓprius res aspicias nr̃a ¶ Frigibus¬
q adsis. ac si diceret cultorib tuis. ¶ Tantum
effatus breuiter ut supͣ ait ꝓpter lucem iam
maturam idest plenam. nã nõ crepusculum
s lux matura describitur ¶ Reuoluta. aꝑta
sicut contra in uolutũ dicimus ẽẽ qd̾ clausũ
est. ¶Quebat aũt oriebat. ut ⁊ ruit oceano nox.
⁊ est insensu isteroproteron. prius enĩ fugat᷑¬
nox. sic dies oritur ¶ Socus edicit. scd̾m edic¬
ta nymphe ¶Signa sequantur uł tessere ul
¶Stumonie uõ graues. afluuio tracie strimo¬

Expanded text:
SCIVS rerum quas audierat; nam credere ex aperto non SCIVS rerum quas audierat; nam credere ex aperto non poterat. OMINE augurio promissae victoriae. ALMA PARENS IDAEA DEVM alma proprie est tellus ab terra aperitur verno, hiemali clauditur tempore.pingitur deum. gitur, quod omnis feritas maternae subiacet adfectioni et subiugata est. PROPINQVES familiare efficias, ut «et propius res aspice nostras». PHRYGIBVSQVE ADSIS ac si diceret, et cultoribus tuis. TANTVM EFFATVS breviter, ut supra ait, propter lucem iam maturam, id est plenam; nam non crepusculum, sed lux matura describitur. REVOLVTA aperta, sicut contra involutum dicimus esse quod clausum est. RVEBAT autem oriebatur, ut «et ruit Oceano nox». Et est in sensu hysteroproteron: prius enim nox fugatur, sic dies oritur. SOCIIS EDICIT secundum dicta nymphae. SIGNA SEQVANTVR vel tesserae vel Strymoniae vero grves a fluvio Thraciae Strymo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Perfidus qui post fedus bella cõmouit. hine la¬
tinus. Ipsi has sacrilego pendetis sauguine penaᷤᷤ¬
¶ In uite. ac si diceret malueramꝰ tibi potuis ser¬
iire ꝙͣ in urmphaꝵ numina comutari ¶Te¬
q ꝑ equor querimꝰ hec nobis uagandi ẽ causo
nt te inuenire possimus ¶Refecit aut re uacat
aut ꝗa ante in ip̃is forma fuerat nauiuz ¶De¬
dit eẽ deas. greca figura. ut donat hr̃e iuro ¶az
misisse ꝑterram¶ Necastris uingant. aut se
lectio ⁊ ordo est si mea dicta irrita nõ putaris.
Crastina lux ingentes aceruos cedis nõ uidebit
nã male quidã spectabis legũt ⁊ adlucẽ referũt
qd̃ nõ procedit nullus enĩ sic loquit̾ o enea si
que dico minime credis. olux erastina ingen¬
tis cedis aceruos ui debis ¶Haud ignara modi.
moderationie. quippe que fuerat nauis ¶Aude
alie celerant. inde alie nymphe nauiũ cursus
celeriores efficuit si c̃ fecerat eymodocea ¶ñ¬

Expanded text:
PERFIDVS qui post foedus bella commovit: hinc LaPERFIDVS qui post foedus bella commovit: hinc Latinus «ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas». INVITAE ac si diceret: malueramus tibi potius servire, quam in nympharum numina commutari. TEQVE PER AEQVOR QVAERIMVS haec nobis vagandi est causa, ut te invenire possimus. REFECIT aut ‘re’ vacat: aut quia ante in ipsis forma fuerat navium. DEDIT ESSE DEAS Graeca figura, ut «donat habere viro». IAM misisse per terram. NE CASTRIS IVNGANT aut ‘se’ lectio, et ordo est 'si mea dicta inrita non crastina lux ingentes acervos caedis videbit’: nam male quidam ‘spectabis’ legunt et ad lucem referunt. Quod non procedit; nullus enim sic loquitur: o Aenea, nisi quae dico minime credis, o lux crastina ingentes caedis acervos videbis. HAVD IGNARA MODI moderationis: quippe quae fuerat navis. INDE ALIAE CELERANT inde aliae nymphae navium cursus celeriores efficiunt, sicut fecerat Cymodocea. IN
Abbreviated transcription (Latin):
fit sine causa ꝯmemoratio. Nã alter nymphe
uideri nõ poterant. ¶Clanũq regit. iam ei ⁊
ĩquinto dedit gubernãdi peritiã ¶Oedio inspa¬
tio. inter nauigandũ ¶Cybele alma mater deũ
comam rotantes ululatu futura p̃nũtiabant
Lucanus. crinemq rotantes sanguinei populis
ulularũt tristia galli. eybebe au̾t bachus est nã
docea poetice sic̃ ⁊ iam mutatio ipa confingit᷑.
nã stultissimũ est qd̾ ait quidã. ⁊ deo doctissima
qa ilionei nauis fuit ¶Dorso eminet. peritia
natandi ostenditur. ¶ Subremigat. subuatat.⁊
uirgines certa die ibant ad regem sacroꝵ ⁊ di¬
cebant. iugilas ne rex: uigila. qd̾ uirgilius une
dat enee quasi ⁊ regi ⁊ quẽ ubiq ⁊ pontificem
⁊ sacroꝵ inducit peritũ ¶ Deñ gens. ꝓpter illud
quartam dixit declinationẽ in bucolicis uxta secũ¬
dam ut menalus argutũq nemus pinosq loquẽ¬
tes sẽꝑ h̃t ¶ Nos sumus. lo quit᷑ ꝑdiffinitiones.

Expanded text:
fit sine causa commemoratio: nam aliter nymphae fit sine causa commemoratio: nam aliter nymphae videri non poterant. CLAVVMQVE REGIT iam ei et in quinto dedit gubernandi peritiam. MEDIO IN SPATIO inter navigandum. CYBEBE ALMA mater deum comam rotantes, ululatu futura praenuntiabant: Lucanus «crinemque rotantes sanguinei populis ulularunt tristia Galli». ‘Cybebe’ autem bacchius est; nam DOCEA poetice, sicut etiam mutatio ipsa confingitur: nam stultissimum est, quod ait quidam: ideo ‘doctissima’, quia Ilionei navis fuit. DORSO EMINET peritia natandi ostenditur. SVBREMIGAT subnatat. virgines Vestae certa die ibant ad regem sacrorum et dicebant 'vigilasne rex? vigila'. quod Vergilius iure dat Aeneae, quasi et regi et quem ubique et pontificem et sacrorum inducit peritquartam dixit declinationem, in bucolicis iuxta secundam, "ut Maenalus argutumqtes semper habet». NOS SVMVS loquitur per definitiones.
Abbreviated transcription (Latin):
uentur s ornent᷑ ¶Ueniãq piecantes. benefi¬
ciũ ¶Cerro que fusa. que fusa modo interẽpta
alias fugata. s discernut᷑ epithetis ut si dicas
ostendit iã cãpos ĩ tioianoꝵ ẽẽ potestate ¶Et
nenda sepulture enĩ nõ beneficiũ generalit̾
debet᷑ uniu̾ si. ¶ In suꝑ addidit. ad eumulat uer¬
bis beneficiũ dicens pacẽ se etiã uiuis uelle pre¬
unde elegit u̾bũ utrisq aptũ ¶ Quenã. quãta
⁊ qualis. nã admnirantis est. nec enĩ dubitat

Expanded text:
ut ornentur. VENIAM PRECANTES beneficium. FERRO QVAE FVSA ‘fusa’ modo interempta, alias fugata; sed discernuntur epithetis, ut si dicas ostendit iam campos in Troianorum esse potestate. ET nenda: sepulturae enim beneficium generaliter debetur universis. INSVPER ADDIT accumulat verbis beneficium, dicens pacem se etiam vivis velle praeVnde elegit verbum utrisque aptum. QVAENAM quanta et qualis: nam mirantis est; nec enim dubi
Abbreviated transcription (Latin):
tepore ⁊ tauta ꝯtulit beneficia ⁊ tale ĩtulit
liber pampineas ĩuidit collib ñbras ¶ Disce¬
mus. uã ascendens nusꝙͣ est euãdrũ allocutꝰ
eneas. ¶ Cũ dura prelia gente. subaudimꝰ fore¬
¶ gors. ⁊ forte etiã uota suscepit. potest ⁊ unũ
ẽe forset idest forsitan ¶ Cumulatq altaria
donis. ⁊ sacrificat ⁊ suscipit uota. naturaliter
au̾t querit᷑ de errore mentis bũane¶Nil iã
celestibus ullis debentẽ. uiui enĩ supoꝵ sũt
mortui adinferos ꝑtinent. Unde in .xii. uos
o miebi manes este boni. qm̃ supis au̾sa uo
ideo ꝗa ut dicũt phisici cũ nasci ceperimus
sortimur a sole sp̃m. aluna corpus. amarte
ren. que omĩb singulis reddere uidemur
sup̃ diximꝰ quãtũ adinuos ꝑtinet. ¶ Hii nr̃i¬

Expanded text:
tempore et tanta contulit beneficia, et tale intulit tempore et tanta contulit beneficia, et tale intulit "Liber pampineas invidit collibus umbras" mus: nam abscedens nusquam est Euandrum adlocutus Aeneas. CVM DVRA PRAELIA GENTE subaudimus ‘fore’. FORS ET forte etiam vota suscipit. Potest et unum esse ‘forset’, ideo ‘forsitan’. CVMVLATQVE ALTARIA DONIS et sacrificat, et suscipit vota. Naturaliter autem queritur de errore mentis humanae. NIL IAM CAELESTIBVS VLLIS vivi enim superorum sunt, mortui ad inferos pertinent, unde in duodecimo «vos o mihi manes este boni, quoniam s. a. ideo quia, ut dicunt physici, cum nasci coeperimus, sortimur a Sole spiritum, a Luna corpus, a Marte rem: quae omnia singulis reddere viderentur supra diximus, quantum ad vivos pertinet. HI N
Abbreviated transcription (Latin):
ierat. alumno. alumnꝰ ẽ qui grece trofimꝰ¬
tritor in uenianiꝰ eũ ꝗ nutritus est transiit ad
nom̃ aliuid ⁊ alumnũ dixit ¶Iliades crimen.
matres hoc est mulie̾s nobiles insicilia reman¬
sisse dixit excepta euriali matre dequa legunꝰ
missa lamenta repetantur cũ aliquis notus
aduenerit. sic instatio. in gressis ducibus denuo
defletur arche morus ¶Nuiei fultũ pallantis.¬
adcandore pristine pulcritudinis. ⁊ aͦpallorẽ
exmorte uenientẽ ad frigus. ꝙ ꝓprie mortuoꝵ
iteratio est. nã suꝑͣ ait. lacrimis sic fatur ob¬
ortis. sicut inquĩto posuit ⁊ fidam sic fatur ad
aurem ⁊ paulopost inculit. die ait. sa ne scien¬
dũ hanc allocutionẽ talem eẽ. qualis illa ubi
defluetur enrialus. nã locis om̃ib ꝯmouet
miserationẽ ab etate. atẽpore. auuluere. aspe
casũ. bidetur aũt dolere ꝙ queri nõpotest
defortune crudelitate. que ei uno eodemq

Expanded text:
‘ierat’. ALVMNO alumnus est qui graece ‘ierat’. ALVMNO alumnus est qui graece tritor, inveniamus eum qui nutritus est, transiit ad nomen aliud et alumnum dixit. ILIADES CRINEM Dmatres, hoc est mulieres nobiles, in Sicilia remansisse dixit, excepta Euryali matre, de qua legimus missa lamenta repetantur, cum aliquis notus advenerit: sic in Statio ingressis ducibus denuo defletur Archemorus. NIVEI FVLTVM PALLANTISad splendorem pristinae pulchritudinis, et ad pallorem ex morte venientem ad frigus quod proprie mortuoruiteratio est; nam supra sic ‘lacrimis ita fatur obortis’, sicut in quinto posuit «et fidam sic fatur ad aurem" et paulo post intulit "dic ait" . sane sciendum hanc adlocutionem talem esse, qualis illa ubi defletur Euryalus: nam locis omnibus commovet miserationem, ab aetate, a tempore, a vulnere, a spe casum? videtur autem dolere quod queri non potest de Fortunae crudelitate, quae ei uno eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
auguriis auellebant̃ terra. nã alibi ea figi nõ
licebat. s inter anguria etim hoc habebatur
si auellentẽ facile sequerent᷑ adeo ut tũ filõmo
doris bello sit crassus occisus. qui iturus ad
preliũ auellere signa uix potuit ¶Interea
sotios donec tẽpus obsidionis adueniat.
¶Qui solus honos acheronte sub imo est. ꝓpt̾
cucũ. ⁊ bene acherontis subimo. qa hec res
ad ũbras ꝑtinet tantũ. nã apud prudentes
hoĩes nullius momẽti sũt ista ¶Egregias
aĩas. Ingenti arte laudat potius quã mise¬
ratur extinctos. ut presentiũ ĩ bella succẽdat¬
¶ Quẽ nõ uirtutis egentẽ. en nii u̾sus est.s¬
¶ Eunere inersit acerbo. ĩ maturo trauslatio a
pomis¶ Qui parrasio euandro archadico
a ciuitate achadie quã donatus uult̾ aparra
in dictã. qd̾ ꝓcedit si parra nom̃ est grocũ. si
aut̃ latinũ est stulte sensit. nã grecũ nom̃
latiuã ethimologiam nõ recipit. ¶ Ibat. pro

Expanded text:
auguriis avellebantur e terra: nam alibi ea figi non auguriis avellebantur e terra: nam alibi ea figi non licebat. sed inter auguria etiam hoc habebatur, si avellentem facile sequerentur, adeo ut cum filio in Orproelium avellere signa vix potuit. INTEREA SOCIOS donec tempus obsidionis adveniat. QVI SOLVS HONOS ACHERONTE SVB IMO EST propter c.». Et bene ‘Acheronte sub imo’, quia haec res ad umbras tantum pertinet: nam apud prudentes homines nullius momenti sunt ista. EGREGIAS ANIMAS ingenti arte laudat potius quam miseratur extinctos, ut praesentium animos in bella succendat. QVEM NON VIRTVTIS EGENTEM Ennii versus est. FVNERE MERSIT ACERBO inmaturo: translatio a pomis. QVI PARRHASIO EVANDRO Arcadico a civitate Arcadiae, quam Donatus vult a parra avi dictam: quod procedit, si parra nomen est Graecum; si autem Latinum est, stulte sensit, nam Graecum nomen etymologiam Latinam non recipit. IBAT pro
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ ac rutulo obsessu iuuenis tũe iussa suꝑ¬
ba miratur. ut sit sensus. bec spolia ⁊ hane pri¬
mã belli partẽ suꝑbo turno sustulimꝰ. nã hoc
epitheton ꝓpriũ turmi est. qd̾ ei uirgilius ꝓi
genti scelere dat. apd̾ maioies enĩ supbia in¬
gens facunꝰ fuit adeo ut tarquinius ꝓmultis
scelererib suꝑbi nom̃ acciperet. ¶ Mezeñtius
Murosq latinos. iã cãpestri suꝑanimꝰ prelio
restat ut etiã obsidione uincamꝰ. credit enĩ
ꝙ sibi iã apte nullus occurrat. nec inaniter
nã ⁊ paulopost dicturus turnus furta paro
belli ⁊ induo decimo latinꝰ ux urbe tuemur
ge ꝓ armis parate aĩos. aut certe ẽ mutanda
parari. bene aũt ait p̃sumite. quasi rem iã sui
uiris ut ei deberi uideatur certa uctoria ¶el
captatis auguriis adbellũ exire ceperimꝰ. uellere
aut ꝓprie dixit. ꝗa romana signa figebantur
ĩ castris. ut cũ adbellũ eundũ fuisset. captatis

Expanded text:
gimus "at Rutulum abscessu iuvenis tum iussa supergimus "at Rutulum abscessu iuvenis tum iussa superba miratur" — ut sit sensus: haec spolia et hanc primam belli partem superbo Turno sustulimus. nam hoc epitheton proprium Turni est, quod ei Vergilius pro ingenti scelere dat. apud maiores enim superbia ingens facinus fuit, adeo ut Tarquinius pro multis sceleribus superbi nomen acceperit. Ad v. 16 Mezentius MVROSQVE L. iam campestri superavimus proelio, restat ut etiam obsidione vincamus: credit enim quod sibi iam aperte nullus occurrat. Nec inaniter: nam et paulo post dicturus est Turnus «furta paro belli" , et in duodecimo Latinus "vix urbe tuemur est pro 'armis parate animos': aut certe est mutanda parari" . bene autem ait 'praesumite', quasi rem iam sui iuris, ut ei deberi videatur certa victoria. Adcaptatis auguriis ad bellum exire coeperimus. 'vellere' autem proprie dixit, quia Romana signa figebantur in castris, et cum ad bellum eundum fuisset, captatis
Abbreviated transcription (Latin):
ita eni ĩtropeis poni ꝯsuenerũt. Inuenalis
⁊ fracta de casside puceula pendens. ⁊ rurrũ
themone uieteq triremis aplustre ⁊ bis¬
bus appetitũ. quia ut supͣ dixit totiꝰ tuscie
populus in .xii. partes fuit diuisus. ut gens
illi triplex populi subgente quaterm qui
singulis lucu monibz parebant. Moris aũt
fuit᷑ ut ĩ teremptos duces omĩs uulnerabat
exercitus sic̃ etiam de hectore homerus¬
ꝯmemorat. Unde ẽ que circũ pluruma
guratiꝰ ꝙͣ si ereũ diceret. ¶ Ensem collo
suspendebit eburnũ. naginã eburneã sane
ebur eboris facit nõ eburis facit sicut
murmur murmuris. Unde ꝗa ĩ prĩcipali¬
tatis declinatiõe uarietas ĩuenitur etiam
qd̃ est ebur. eburneus ab eo qd̾ est eboris
Maxima res effecta uiri occiso tanto duce
simul etiã tropei causa ostendit᷑. ¶Abesto.
primitie. aut hoc dicit. p̾mitie iste quas fe¬
cimus nõ de plebe sut. s de rege supbissimo. aut
certe supbũ regẽ turnũ accipiamꝰ. nã de ip̃o le¬

Expanded text:
ita enim in tropaeis poni consueverunt: Iuvenalis "et fracta de casside buccula pendens et curtum temone iugum victaeque triremis aplustre" bus adpetitum: quia, ut supra diximus, totius Tusciae populus in duodecim partes fuit divisus, ut "gens illi triplex, populi sub gente quaterni" , qui singulis lucumonibus parebant. moris autem fuit ut interemptos duces omnis vulneraret exercitus, siccommemorat, unde est «quae circum plurima guratius, quam si ‘aereum’ diceret. ENSEM COLLO SVSPENDIT EBVRNVM vaginam eburneam. Sane ‘ebur eboris’ facit, non ‘eburis’, sicut ‘murmur murmuris’: unde quia in principalitatis declinatione varietas invenitur, etiamquod est ‘ebur’, ‘eboreus’ ab eo quod est ‘eboris’. MAXIMA RES EFFECTA VIRI occiso tanto duce: simul etiam tropaei ostenditur causa. ABESTO aPRIMITIAE aut hoc dicit: primitiae istae quas fecimus, non de plebe sunt, sed de rege superbissimo: aut regem superbum Turnum accipiamus — nam de ipso le
Abbreviated transcription (Latin):
ribus facta ⁊ est unũ de his que b̃t ungilꝰ mmi¬
mitabilia ⁊ sua ppria tale est. sinuatq alterna
uolumina crurũ. Itẽ cũ primũ sulcos equant
fata sata. iusa. carmine. cithara. cantilena.¬
¶ Cauentem senectã. qui canentẽ senectam mol¬
tibus transegit in plumis. ¶Sidera uoce sequẽtẽ
cũ cantu celũ petentẽ uł qd̾ est reuera relatus
tas cateruas¶Dehnus. iste est ochius quẽ inbu¬
colicis bianorẽ dicit. Ut nãq sepulerũ incipit
apparere bianoris. hic matuam d̾r ꝯdidisse quã
amatris noĩe appellauit nã fuit filius tyberis
⁊ mantoyis thyresie thebani uatis filie que post

Expanded text:
ribus factas’. Et est unum de his, quae habet Vergilius iniribus factas’. Et est unum de his, quae habet Vergilius inimitabilia et sua propria: tale est «sinuatque alterna volumina crurum», item «cum primum sulcos aequant sata». MVSA carmine, cithara, cantilena. CANENTEM SENECTAM qui canentem senectam mollibus transegit in plumis. SIDERA VOCE SEQVENTEM cum cantu caelum petentem: vel quod est re vera relatus tas catervas. OCNVS iste est Ocnus, quem in Bucolicis Bianorem dicit, ut «namque sepulchrum incipit apparere Bianoris». Hic Mantuam dicitur condidisse, quam a matris nomine appellavit: nam fuit filius Tiberis et Mantus, Tiresiae Theba
Abbreviated transcription (Latin):
procreatus duce matre uenit ad solem ⁊ po¬
poscit ut siuere eiꝰ eet filiꝰ petenda prestaret.
ꝙ cũ sol uirasset ꝑstigiem paludem se ẽẽ fac¬
turũ petit ille ut euis currus agitaret. sol poꝰ
us uirandũ negare nõ potuit. Acceptis itaq
currib pheton cũ orbitã solis excesset et
coeperet mundus ardere aioue fulminatus
ut hic dicit inpopulos ⁊ inbucolicis in aluos.
cũ eũ fleret extinctũ in auẽ sui nõis ꝯuersus
est cuiꝰ nũc filiũ cupaonẽ dicit hr̃e cigni pen¬
nas ingalea ad forme paterne insigne mon¬
strandũ ¶ Crimen amor ur̃m fetontẽ ama¬
tũ acigno aut pie aut turpiter accipia mus
necesse est. si turpiter talis est sensus. cruey
ur̃m est ocigne ⁊ pheton qd̾ sic amastis. hoc
uobis tantũ potest obici. alii ur̃m ꝓ tuũ acci
precor. Si pie amauit. scd̾m asperũ crimen est
causa. Ut alibi. ⁊ crimine abuno disce omes
soroꝵ. amibitiose dictũ ꝓuiter arbores desoro¬

Expanded text:
procreatus, duce matre venit ad Solem et poprocreatus, duce matre venit ad Solem et poposcit, ut si vere esset eius filius, petenda praestaret. quod cum Sol iurasset per Stygem paludem se esse facturum, petit ille ut eius currus agitaret. Sol post iusiurandum negare non potuit. acceptis itaque curribus Phaethon, cum orbitam solis exisset, et coepisset mundus ardere, a Iove fut hic dicit, in populos, ut in bucolicis, in alnos.cum eum fleret extinctum, in avem sui nominis conversus est. Cuius nunc filium Cupavonem dicit habere cycni pinnas in galea ad formae paternae insigne monstrandum. CRIMEN AMOR VESTRVM Phaethontem amatum a Cycno aut pie aut turpiter, accipiamus necesse est. Si turpiter, talis est sensus: crimen vestrum est, o Cycne et Phaethon, quod sic amastis; hoc vobis tantum potest obici. Alii ‘vestrum’ pro ‘tuprecor». Si pie amavit, secundum Asprum ‘crimen’ erit ‘causa’, ut alibi «et crimine ab uno disce omnesSORORVM ambitiose dictum pro ‘inter arbores de soro
Abbreviated transcription (Latin):
nideatur contrariũ qd̾ ait ducit agillina ne¬
quiquã mille secutos quasi ⁊ turno ⁊ enee
prestet auxiliũ. nã illi lansu fugientẽ secuti
hi uero comuni odio in mezentiũ arma
comonerũt. ¶Minionis. fluuius minio.
¶Pyrgi ueteres. hoc castellũ nobilissimũ fuit
eo tẽpore quo tusci piratica exereuerũt nã
illie metropolis fuit. ¶Intẽpesteq grauisce.
grauiseinũ oppidũ dicũt. alii intẽpestũ di¬
cũt uentis ⁊ tẽpestatib carens qd̾ nulla ratio
ne potest cõtingere. intẽpestas ergo grauiscaᷤᷤ
accipiamꝰ. pestilentes sed̾m pliniũ innatura¬
li historia ⁊ catouẽ in originib ut intepestas
ĩ telligas sine tẽperie idest trãquilitate. uam
Ut ait eato ideo grauisce dicte sũt qd̾ gra¬
cupao sicut eicero. cato ¶Lamq ferũt cy¬
fut qui cũ doleret obiectũ sibi ab epapho
rege egopti qd̃ esset nõ desole s de adulteuo

Expanded text:
ideatur contrarium, quod ait «ducit Agyllina neideatur contrarium, quod ait «ducit Agyllina nequiquam ex urbe secutos», quasi et Turno et Aeneae praestet auxilium: nam et illi Lausum fugientem secuti sunt, hi vero communi odio in Mezentium arma commoverunt. MINIONIS fluvius est Minio. PYRGI VETERES hoc castellum nobilissimum fuit eo tempore quo Tusci piraticam exercuerunt; nam illic metropolis fuit. INTEMPESTAEQVE GRAVISCAE Graviscanum oppidum alii intempestum dicunt ventis et tempestatibus carens: quod nulla potest ratione contingere. Intempestas ergo Graviscas accipimus pestilentes secundum Plinium in naturali historia et Catonem in originibus, ut intempestas intellegas sine temperie, id est tranquillitate: nam ut ait Cato, ideo Graviscae dictae sunt, quod gra‘Cupavo’, sicut ‘Cicero ‘Cato’. NAMQVE FERVNT fuit. qui cum doleret obiectum sibi ab Epapho, rege Aegypti, quod esset non de Sole, sed de adulterio
Abbreviated transcription (Latin):
deri nec tam̃ intelligi. itẽ uoces aniũ nõ inden¬
tur s agnoscuntur audite. ¶Nec parent ob¬
tenperant nõ procedit. nã quo modo sidera uł
fibre uł aues uł fulgura possũt obtẽperare.
Rapit. raptim ducit. ¶Densos acie. macie
constrictos ⁊ conũctos ¶Alfea aborigine pise.
Aifeus fluuius est inter pisas ⁊ eliden enuuita¬
tes archadie ubi est tẽplũ iouis olim pici.
ex quib locis uenerũt qui pisas in italia con¬
diderũt dictas aciuitate pristina. Unde addidit
urbs ethrusca solo. cũ premisiss alfee abori¬
gine pise ¶eidens equo. eques optimus.
¶Uersicolarib armis. depictis. ꝑ qd̾ bellicosus
ostenditur. ¶ Tercentũ addiciũt. accedũt ⁊ cõ¬
sentuit euiꝰ uoluntati un de ait. mens om̃ib
una sequendi. idest cõuirati sũt ¶ Qui cerete
domo. ac si diceret qui sũt domo cartagine
cere aũt ut supra diximus ⁊ iã agilla dr nec¬

Expanded text:
deri, nec tamen intellegi. Item voces avium non videnderi, nec tamen intellegi. Item voces avium non videntur, sed agnoscuntur auditae. Nec ‘parent’ obtemperant procedit. Nam cumodo sidera vel fibrae vel aves vel fulgura possunt obtemperare? RAPIT raptim ducit. DENSOS ACIE in acie constrictos et coniunctos. ALPHEAE AB ORIGINE PISAE Alpheus fluvius est inter Pisas et Elidem, civitates Arcadiae, ubi est templum Iovis Olympici: ex quibus locis venerunt qui Pisas in Italia condiderunt, dictas a civitate pristina, unde addidit ‘urbs Etrusca solo’, cum praemisisset ‘Alpheae ab Origine Pisae’. EQVO FIDENS eques optimus. VERSICOLORIBVS ARMIS depictis: per quod bellicosos ostenditur. TERCENTVM ADICIVNT accedunt et consentiunt eius voluntati: unde ait ‘mens omnibus una sequendi’, id est coniurati sunt. QVI CAERETE DOMO ac si diceret ‘qui sunt domo Carthagine’. Caere autem, ut et supra diximus
Abbreviated transcription (Latin):
sta fuerit tanto generosior. ergo in exhaustio
nõ est una pars oronis. nãq plinius sed̾s dicit.
cũ mnaliis regionib effossis metallis t̾re sint ua¬
cue. apud illã hoc ẽẽ mirũ qd̾ sublata renascunt᷑.
⁊ rursu de isdem locis effodiunt᷑ uarro ⁊ aliud
dicit nasci quidem illic ferrũ. s instrietuitatẽ.¬
Interpres hoĩum duũq. interpres mediũ est
Nam deoꝵ interpretator ⁊ hoĩum quib diuinaᷤᷤ
indicat mentes interpres uocatur ⁊ notandu
qd̾ ait nigiduis figulus has artes iuter sese ita¬
eẽ ꝯuĩctas ut alterũ sine altero ẽẽ nõ possit.
unde qͣuos ꝑfectos uult ꝓbare uirgilut omĩium
diuinandi artiũ prestat sententiã scientiam ut
hoc loco. Itẽ supͣ heleno dequo ait trouigena
parent aũt ẽ peritissime noscunt᷑ qd̾ adomĩa
referendũ est. fibras. sidera. noces auiũ ⁊ flumi¬
na. nã siuident᷑ tantũ accipias. cuiꝰ possũt ui

Expanded text:
sta fuerit, tanto generosior. Ergo ‘in exhaustis’ sta fuerit, tanto generosior. Ergo ‘in exhaustis’ non est una pars orationis: namque Plinius Secundus dicit, cum in aliis regionibus effossis metallis terrae sint vacuae, apud Ilvam hoc esse mirum quod sublata renascuntur et rursum de isdem locis effodiuntur. Varro et aliud dicit, nasci quidem illic ferrum, sed in stricturaInterpres hominum divumque 'interpres' medium est: nam et deorum interpretator, et hominum, quibus divinas indicat mentes, interpres vocatur. et notandum quod ait Nigidius Figulus, has artes ita inter sese esse coniunctas, ut alterum sine altero esse non possit: unde his quos perfectos vult probare Vergilius, omnium divinandi artium praestat scientiam, ut hoc loco, item supra Heleno, de quo ait "Troiugena, parent autem est 'peritissime agnoscuntur': quod ad omnia referendum est, fibras, sidera, voces avium et fulmina: nam si 'videntur' tantum a
Abbreviated transcription (Latin):
osiniũ ẽẽ massicũ regem uã paulopost dictu¬
rus est qua rex clansinis aduectus osimus
oris ⁊ nũc dicit qui moenia clusi. multi
aliũ massicũ aliũ osimũ cẽ uolũt ¶ Tigri
erata cuiꝰ rostrũ erat adsimilitudinẽ trigri¬
dis. uãq solent naues uocabula accipere
apictura tutelarũ. hinc est. hunc nebit ĩ ma¬
nis triton. Itẽ ⁊ aurato fulgebat apolline puppis.
tigri aũt scd̃̾ni regula dixit. nã greca noĩa que
isis isi. si aliter in uenerimus abusine dictũ est.
Ut inlucano. ocior ⁊ flãmis celi ⁊ tigride feta.s
psinigesm. sieut nec eura peculi. ꝓ peculii. clusiũ
aũt est oppidũ iuxta maxicum ¶ Cosas cuntas
arcuũ tece. dicũtur tam̃ ⁊ iam sagitaꝵ quas et
faretras noĩamus. ¶Toruus terribilis. ¶ Fulgebat
silicet pupis apolliue. armis exercitu ¶ Populana
ciuitas tuscie matrẽ aut. eoꝵ qui uenerant dixit
alibi inguiem quẽ mater aricia misit ¶ Exptos
peritos. nã exꝑtes su̾t ignari ¶Alba. insula adia¬

Expanded text:
Osinium esse Massicum regem: nam paulo post dicturus est "qua rex Clusinis advectus Osinius oris" , et nunc dicit 'qui moenia Clusi'. multi alium Massicum, alium Osinium esse volunt. 'tigri aerata' cuius rostrum erat in similitudem tigridis; namque solent naves vocabula accipere a pictura tutelarum. hinc est "hunc vehit inmanis Triton" , item "et aurato fulgebat Apolline puppis" . 'tigri' autem secundum regulam dixit: nam Graeca nomina quae Isis Isi': si aliter invenerimus, abusive dictum est, ut in Lucano "ocior et caeli flammis et tigride feta" . per synizesin, sicut «nec cura peculi» pro ‘peculii’. Clusium autem est oppidum iuxta Massicum. COSAS civitas arcuum thecae; dicuntur tamen etiam sagittarum, quas et pharetras nominamus. TORVVS terribilis. FVLGEBAT scilicet puppis Apolline, armis exercitus. POPVLONIA est civitas Tusciae. Matrem autem eorum qui venerant, dixit alibi «insignem quem mater Aricia misit». EXPERTOS peritos: nam ‘expertes’ sunt ignari. ILVA insula adia
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. nã ait quoꝵ denumero qui sese ĩbella
sequantur. prestantes uirtutes legit. alias nõ
procedit. nã paulopost erupturi sũt qui obsi¬
dentur castris. ¶Extremi addensent acies luca
nus quãtũ pede primo relato constringit giros
acies. denseo aut sed̾e ꝯuigationis est ¶Nec tur¬
ba moueri tela manusq sinit. lucanus. ¶Gla¬
dios q suos compressa timebat ¶Maiore sub
hoste. sub hostilitate. nã subdiu̾sis hostibus pe¬
reunt. ¶e quore uisso. ꝓip̃i iussi ⁊ est usurpa¬
tum participiũ. nã iubeor nõ dicimꝰ unde po¬
test uenire uissus. si eigo bie participiũ usur¬
pauit. ut Oratuis u̾bũ dicens. hec ergo ꝓcurare¬
⁊ idoneus ĩperor nõ iuitus. ergo satis licenter
dictũ est. adeo ut huic loco ꝑrobus hic corrup¬
tum .a. longam posuerit. ¶Tum. dende ¶Tyrã¬
ni regis suꝑbi ¶Ant spolus ego iam raptis .i.
parte firmissimũ ⁊ cõcludit adu̾sariũ ¶ Spo¬
lus obimis. que dux duci detrahit. ut diximꝰ

Expanded text:
 nam ait "quorum de numero qui sese in bella sequantur praestantes virtute legit" . aliter non procedit: nam paulo post erupturi sunt qui obsidentur nus «quantum pede prima relato constringit gyros acies». ‘Denseo’ autem secundae coniugationis est. NEC TVRBA MOVERI TELA MANVSQVE SINIT Lucanus «gladiosque suos conpressa timebat». MAIORE SVB HOSTE sub hostilitate: nam sub diversis hostibus pereunt. AEQVORE IVSSO pro ‘ipsi iussi’. Et est usurpatum participium: nam ‘iubeor’ non dicimus, unde potest venire ‘iussus’. Sic ergo hic participium usurpavit, ut peror et non invitus». Ergo satis licenter dictum est, adeo ut huic loco Probus alogum posuerit. TVM deinde. TYRANNI regis superbi. AVT SPOLIIS EGO IAM RAPTIS LAVDparte firmissimum et concludit adversarium. SPOLIIS OPIMIS quae dux duci detrahit, ut diximus
Abbreviated transcription (Latin):
ali enuens legat. sed̃m qd̵ nõ statim ⁊ diuinus
nã ⁊ abalus andita cauere potuerat ¶Caen¬
tia lumina. aut ypallage est. ꝓip̾e cauens.
aut fisicam rem dixit. dicuntur enĩ pupille
mortis tẽpore albescere. ¶In iecere manũ par¬
ce. traxerũt debitũ sibi. ⁊ ẜmone usus ẽ uiris
nã manus imiectio dicitur quotiens nulla
iu dicis auctoritatȩ expectata. rem nobis debi¬
tam uindicamꝰ ¶Da nũc tibri pat̾. uicinũ ĩ¬
uocat numen. cirxa cuiꝰ ripas bella tractantur
dut.⁊ adeffectum deduxit. paulo post tantũ
au diit. ut audiit alcides uiuenẽ. ¶Dum terit
dum spoliat. nã tẽpus presens ẽ nõ preteritũ
abco qd̾ est texo. sic plautus ego detexã pallio

Expanded text:
Alii ‘cavens’ legunt; secundum quod non statim et divinus: Alii ‘cavens’ legunt; secundum quod non statim et divinus: nam et ab aliis audita cavere potuerat. CANENtia lumina aut hypallage est pro 'ipse canens': aut physicam rem dixit; dicuntur enim pupillae mortis tempore albescere. Ad v. 419 Iniecere manum parcae traxerunt debitum sibi. et sermone usus est iuris: nam manus iniectio dicitur qiudicis auctoritate expectata, rem nobis debitam vindicamus. DA NVNC THYBRI PATER vicinum invocat numen, circa cuius ripas bella tractantur:diit et ad effectum deduxit, paulo post tantum audiit, ut «audiit Alcides iuvenem». DVM TEXIT dum spoliat; nam tempus praesens est, non praeteritum ab eo quod est ‘tego’: sic Plautus «ego hunc ho
Abbreviated transcription (Latin):
.p. preter fugientẽ ¶ Fuit ilo subaudis admortẽ
ili ¶ hoc spatiũ fuit tantũ ⁊ hec sola mora quo
minus ilus periret. ¶Tentra. ab eo qd̾ est hic ten¬
tras huiꝰ tentre. quo modo eneas enee ¶Tyren.
ab eo qd̾ est hic tyros ¶ Optato. idest exuoto. ꝑ
estatẽ enĩ uenti frequẽter optantur. ⁊ quasi cõ¬
est. quia cõparatio ad bellũ ꝑtinet. nã digne¬
aciẽ
dicere satis in cõgruũ. ergo acies uulcania uis
ignis. que late ꝑ campos effundit᷑ ¶Dictor
cui uota processerũt uoti compos. et ixn
ouantes abusio est nõ ꝓprietas ¶Coit omĩs
iunũ. nnammniter omẽs ia fortiter faciũt
¶Sed bellis açer. s modo inceptiua partieula
est. ut insalustio sepuis ait sicut interdũ. nã
nõ est ꝯuinetio raciocinantis ¶Insua colligit
arma. post seutũ se clausit. alibi. ⁊ se collegit
iarma ¶ Elatam innigulũ. iugulo suo uul¬
nus minantẽ ¶ Fata canens. quasi diuinus

Expanded text:
PRAETER praeterfugientem. FVIT ILO subaudis: ad mortem PRAETER praeterfugientem. FVIT ILO subaudis: ad mortem Ili hoc spatium fuit tantum, et haec sola mora, quo minus Ilus periret. TEVTHRA ab eo quod est ‘hic Teuthras huius Teuthrae’, quomodo ‘Aeneas Aeneae’. TYREN ab eo quod est ‘hic Tyres’. OPTATO id est ex voto: per aestatem enim venti frequenter optantur et quasi conest, quia coaciem dicere satis incongruum est: ergo ‘acies Vulcania’ vis ignis, quae late per campos effunditur. VICTOR cui vota processerunt, voti compos, ἐπιτυχών. OVANTES abusio est, non proprietas. COIT OMNIS IN VNVM unanimiter omnes fortiter faciunt. SED BELLIS ACER ‘sed’ modo inceptiva particula est, ut in Sallustio saepius, sicut ‘at’ interdum: nam non est coniunctio ratiocinantis. IN SVA COLLIGIT ARMA post scutum se clausit, alibi «et se collegit in arma». ELATAM IN IVGVLVM iugulo suo vulnus minantem. FATA CANENS quasi divinus.
Abbreviated transcription (Latin):
pulmone aut recondit archismos est inpul¬
monẽ. ¶Roethi degente uetusta anchemulũ
nus tamen ꝗ totũ ł uirgiliũ. liuiũ iambicis
scͥpsit hanc ꝯmemora dicens grecam c̃ẽ. Roe¬
thus ergo marubioꝵ rex fuerat initalia qui
anchemolo filio casperiã suꝑ duxit t̃ nouereã
hanc priuignus struprauit quo cognito cũ eũ
pater ꝑsequeret᷑ ⁊ adpenã uocaret fugiens
ille se adturnũ contulit. ¶ Sius. ⁊ iã suis. lu¬
canus ⁊ amissu frẽm lugentib offert. ¶Discͥ¬
muna. differentias. ¶Tymbre. ꝓtỹber metri ea
digiti ferrũ retractant. en nui est. ut oscitat in cã¬
pis caput aceruice reuulsum. semianumnesq
mieant oculi lucemq requirũt quẽ u̾sũ ita tra¬
nstulit uarro ad suũ carm̃ a tacenos. ¶Tuentes
modo uidentes. alibi defendentes ¶Dolor ⁊ pudor
sic demezentio estuat ingens uno in corde pu¬
dor mixtoq insania luctu ¶gugientẽ roethea

Expanded text:
pulmone’ autem ‘recondit’ archaismos est pro ‘in pulpulmone’ autem ‘recondit’ archaismos est pro ‘in pulmonem’. RHOETI DE GENTE VETVSTA ANCHEMOLVM nus tamen, qui totum Virgilium iambis scripsit, hanc commemorat, dicens Graecam esse. Rhoetus ergo Marrubiorum rex fuerat in Italia, qui Anchemolo filio Casperiam superduxit novercam: hanc privignus stupravit. Quo cognito cum eum pater persequeretur et ad poenam vocaret, fugiens ille se ad Turnum contulit. SVIS etiam suis: Lucanus «et amissum fratrem lugentibus offert». DISCRIMINA differentias. THYMBRE pro ‘Thymber’, metri causa DIGITI FERRVMQVE RETRACTANT Ennii est, ut «oscitat in campis caput a cervice revulsum, semianimesque micant oculi lucemque requirunt»: quem versum ita transtulit ad suum carmen Varro Atacinus. TVENTES modo videntes, alibi defendentes. DOLOR ET PVDOR sic Mezentio «aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania luctu». FVGIENTEM RHOETEA
Abbreviated transcription (Latin):
pit acer totã aciem intencros silicet suã quã
ducebat ceteris relictis ¶ Magna elaudit nos
unde ꝗdã magno obice legũt. antiqui etiã
hxe opex dicebant sed̾m qd̾ est magna opice
hinc est qd̾ no nulli uitant generis dubieta¬
tem ⁊ legũt magni silicet maris. cap tamen
¶densos prũpit .i. h. ut eos hortaretur exẽplo¬
¶ Fatis iniquis. exitũ p̃ occupauit futurũ ¶ Oã¬
gno pondere. magni ponderis. ut ere cauo eli¬
peũ ꝓ aeris caui ¶ Receptat. ideo frequẽtatiuo
usus. ꝗa herentẽ hastam ossib auellere faci¬
le nõ poterat. ergo receptat est frequenti cõ¬
cussione diuellit. ¶Suꝑ occupat. quẽ no de¬
llan dam hastam fuerat incdinatus. nã pallas
aute ruentẽ dũ furit. ordo est. nã eundem
pallas ante excipit.i dest dolo int̾emit. ille enĩ
in cautus fuerat furens ꝓpter erudebem mortẽ
sodalis unde ⁊ in cautus fuerat ¶Tumido in

Expanded text:
pit acer totam aciem in Teucros' scilicet suam, quam pit acer totam aciem in Teucros' scilicet suam, quam ducebat, ceteris relictis. magna clavdit nos unde quidam ‘magno obice’ legunt. Antiqui etiam ‘haec obex’ dicebant, secundum quod est ‘magna obice’. Hinc est quod non nulli vitant generis dubietatem et legunt ‘magni’, scilicet ‘maris’. Caper tamen DENSOS PRORVMPIT IN HOSTES ut eos hortaretur exemplo. FATIS INIQVIS exitum praeoccupavit futurum. MAGNO PONDERE magni ponderis, ut «aere cavo clipeum» pro ‘aeris cavi’. RECEPTAT ideo frequentativo usus est, quia haerentem hastam ossibus avellere facile non poterat. Ergo ‘receptat’ est frequenti concussione divellit. SVPER OCCVPAT quem non dead evellendam hastam fuerat inclinatus. NAM PALLAS ANTE RVENTEM DVM FVRIT ordo est: nam eundem Pallas ante excipit, id est dolo interimit; ille enim incautus ruebat, furens propter crudelem mortem sodalis, unde et incautus fuerat. TVMIDO
Abbreviated transcription (Latin):
audis eẽ ¶Modumq moramq. bene addi¬
dit morã ne nodũ aliũ acciperemꝰ. nã nodus
pprie est. densa peditũ multitudo. sieut turma
equitũ. Ut lectũ est indisciplina militari. no¬
dum ergo ꝓ difficultate accipe. que uix possit

Expanded text:
us. nodumque moramque bene addidit 'moram', ne 'nodum' aliud acciperemus: nam 'nodus' proprie est densa peditum multitudo, sicut 'turma' equitum, ut lectum est in disciplina militari. 'nodum' ergo pro difficultate accipe, quae vix possit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde comotus pͥamus misit paridẽ cũ exercitu¬
ẜ ut aliquid tale abduceret aut uxorẽ regis aut
filiã. qui expugnata e sparta helenam rapuit.
hinc uirgiliꝰ utrũq tangit. ⁊ istã historiã quã
modo diximꝰ ⁊ p̃pͥ idiciũ paridis ꝙͣuis fabula
sit illa res ⁊ apoetis ꝯposita. ¶Qui troas achiuis.
ponunt᷑ ea que nõ possũt dicere aꝑte. ¶Darda¬
nuis. nõ ꝓpt̾ inuriam hoc posuit qa dardanus
hoc de historia est ut diximꝰ. nã sollicita ta
helena cũ parim sequi noluisset eg̾ssus ille
ciuitatẽ obsedit. qua ensa helenã rapuit.
unde ⁊ recipi meruit amarito ¶Tela dedi. aut
amori. ant bello. ¶Decuit metuisse. optima
elocutio. nã utrilq p̃terti est tpris. ¶ Sera. ꝓ¬

Expanded text:
unde commotus Priamus misit Paridem cum exercituunde commotus Priamus misit Paridem cum exercitu, ut aliquid tale abduceret, aut uxorem regis, aut filiam. qui expugnata Sparta Helenam rapuit. hinc ergo Vergilius utrumque tangit, et istam historiam quam modo diximus, et propter iudicium Paridis: quamvis fabula sponuntur ea quae non possumus dicere aperte. FOEDniuriam Aeneae hoc posuit, quia Dardanus hoc de historia est, ut diximus: nam cum sollicitata Helena Parin sequi noluisset, egressus ille civitatem obsedit. Qua eversa Helenam rapuit: unde et recipi meruit a marito. TELA DEDI aut amori aut bello. DECVIT METVISSE optima est elocutio, nam utrumque praeteriti est temporis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
la fecit. ¶Grauidam bellis urbem. alibi. popu¬
losq feoces ꝯtundet. urbem aut̃ ꝓuinciam
dicit quomodo italiã quero patriã¶Nos ne
tibi fluxas. status relatuius relatiuus. ꝑ quem
ostendit uenerẽ magis troianis causa fuisse
ericuloꝵ. fluxas molles. que possent etiã sine
inimicis perire. res fluxas. fuxam rem publieã¬
¶ Sedera soluere furto. legit̾ in historiis ꝙ tro¬
iani cũ grecis fedus habuerũt unde ⁊ iam
paris susceptus est hospitio ⁊ sic ꝯmisit adulteriũ
ergo federa soluere furto. amicitias adulterio dis¬
sipare nã furtũ est adulteriũ unde est ⁊ dulcia
furta. Et euersi ilii hec est uera causa. nã federa
que inter grecos ⁊ troianos fuerũt. ita soluta sũt¬
nã federa hercules cũ expugnato ilio filiã laome¬
dontis hesionã priami sororem telamoni de diss
profecti sũt legati cũ priamo ⁊ eã minime repete¬
re potuerũt illis dicentib se eam hr̃e uue belloꝵ

Expanded text:
la fecit». GRAVIDAM BELLIS VRBEM alibi «popula fecit». GRAVIDAM BELLIS VRBEM alibi «populosque feroces contundet». ‘Urbem’ autem provinciam dicit, cumodo «Italiam quaero patriam». NOSNE TIBI FLVXAS status relativus, per quem ostendit Venerem magis Troianis causam fuisse periculorum. FLVXAS molles, quae possent etiam sine inimicis perire. ‘Res fluxas’ fluxam rempublicaedera solvere furto legitur in historiis quod Troiani cum Graecis foedus habuerunt. tunc etiam Paris est susceptus hospitio et sic commisit adulterium. ergo 'foedera solvere furto' amicitias adulterio dissipare: nam furtum est adulterium, unde est "et dulcia furta" . et eversi Ilii haec est vera causa: nam foedera quae inter Graecos et Troianos fuerunt, ita soluta sunt. Hercules cum expugnato Ilio filiam Laomedontis Hesionam, Priami sororem, Telamoni dedisset, profecti sunt legati cum Priamo et eam minime repetere potuerunt, illis dicentibus se eam habere iure bellorum.
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙͣ ait gremiis adducere tãꝙͣ iam urores.
¶ Prefigere pupibus arma. ꝓpter illud seuta urũ
fluuio pictas in nare carinas silicet quãdo ad
petenda enandri nauigauit auxilia ¶Patem
aut̃ orare. pͥp centũ oratores augusta adincenia
regis ire iubet ¶q uiro nebulã ad obp᷑priu m
pro uiro dixit nõ ꝓ filio. rem manẽ obpositam.
dieit aut quãdo cũ uenus adiomiede liberauit.
uł neptunus ab achille qd̾ ueneri inputatur. ꝗa
ueiꝰ gr̾am factũ est. ¶Uentos manes uacuos ⁊
licet hoc mater deũ fecerit. tam̃ hoc ueneri in pu¬
tatur ꝗa euis gr̾a factũ est. ut in illo loco. quas
tum filomela dapes eũ progne fecerit. s ꝓpter
filomelã. aut certe ꝗa uenerẽ dicu̾t matrez ẽẽ
deũ ¶Aeneas ĩguarus abest ea que soluere nõ
possumꝰ irridemꝰ ut hoc loco sic in bucholicis
premisit diuini opus alcimedontis postea ꝑ
irrisionẽ ait ⁊ nob̾ idem alcimedon duo pocu¬

Expanded text:
eo quod ait 'gremiis abducere', tamquam iam uxores.eo quod ait 'gremiis abducere', tamquam iam uxores. PRAEFIGERE PVPPIBVS ARMA propter illud «scuta virum fluvio pictasque innare carinas», scilicet quando ad petenda navigavit auxilia. Pacem autem orare propter «centum oratores augusta ad moenia regis ire iubet». PROQVE VIRO NEBVLAM ad obprobrium pro viro dixit, non pro filio, rem inanem obpositam. Dicit autem quando eum Venus a Diomede liberavit, vel Neptunus ab Achille: quod Veneri inputatur, quia in eius gratiam factum est. VENTOS INANES vacuos. Et NVERTERE NYMPHAS licet hoc mater deum fecerit, tamen hoc Veneri inputatur, quia eius gratia factum est, ut illo loco «quas illi Philomela dapes», cum Procne fecerit, sed propter Philomelam: aut certe quia Venerem dicunt esse matrem deum. AENEAS IGNARVS ABEST ea quae solvere non possumus, inridemus, ut hoc loco. Sic in Bucolicis praemisit «divini opus Alcimedontis», postea per inrisionem ait «et nobis idem Alcimedon duo pocu
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ. ⁊ herculẽ uł liberũ patrẽ nõ semꝑ deos
fuisse. ¶Namq aliud quid sit. ac si diceret cũ
pene omẽs dii infauorem uinonis ꝯesse¬
rint. nãq enĩ ꝯiunctio ostendit eã hanc
rare est auxiliũ cũ miẜatione deposcere qua
ratione bene dicimꝰ iplorare. ut miseris
ait cernis. ac si diceret. uõ est opus narra¬
tione eũ troianoꝵ miserias ip̃e cũ spicias¶Insul¬
tent rutuli. ꝓpter illud. interea rutuli portis eir¬
cũ om̃ib instant. In sultare au̾t est ininuicis
equis ꝓpter illud .xx. lectis equitũ comitatus
illud respicit. hic mars omĩpotens mimũ uires
q latinis addidit ¶ Ruat an ruat ¶Clausa me¬
incastra confugere ⁊ hostilem impetũ plerũq
si quidẽ intra muros hostis insultat ¶ Quin.
quin ⁊ iam ¶ Ipsis. in ip̃is. aggeribus au̾t mu¬
nitionib. s ⁊ abisine. ⁊ in muris ideo ꝗa supra
dixit. ignaros deinde in muris martẽq cientes

Expanded text:
statem, et Herculem vel Liberum patrem non semper deos statem, et Herculem vel Liberum patrem non semper deos  Namque alivd quid sit ac si diceret, cum paene omnes dii in favorem Iunonis concesserint: 'namque' enim coniunctio ostendit eam hanc is. implorare implorare est auxilium cum miseratione deposcere, qua ratione bene dicimus 'imploro te ut misero ait 'cernis', ac si diceret, non est opus narratione, cum Troianorum miserias ipse conspicias. insultent rutvli propter illud "interea Rutuli portis circum omnibus instant" . insultare autem est inimicis equis propter illud "viginti lectis equitum comitatus" illuque Latinis addidit». RVAT inruat. CLAVSA MOEin castra confugere et hostilem impetum plerumque siquidem intra muros hostis insultat. Ad v. 23 Quin quinetiam. ipsis in ipsis. 'aggeribus' autem munitionibus, sed abusive. et in muris ideo, quia supra dixit "ignaros deinde in muris Martemque cientes
Abbreviated transcription (Latin):
usu. in exemplo controuersiaꝵ has duas posu¬
erũt adlutiones dicentes uenerẽ agere statu
ab soluti uo. cũ dicit iunoni. tu causa fiusti pe¬
riculoꝵ. his quib italiam fata ꝯcesserant. Iu¬
nonẽ uero niti statu relatiuo ꝑ quẽ ostendit
troianos nõ sua causa laborare s ueneris. ¶O
pater. generaliter pater accipe nõ tantũ ueneris
nã supra ait diuũ pater atq hoĩum rex. ⁊ bene
inprincipiis fauore sibi arte conciliat. ¶ Hõiuz
diuũ q eterna potestas. hũc locum ꝓbus querit.
s dicit unã rem scd̾m phisicos alteram sedm̃n
mathematicos. Nã diuũ potestas est ꝗa ip̾e est
ether qui elementoꝵ possidet principatum
hõĩum uero ideo ꝗa bona iouis irradiatio hono¬
res omib tribuit eterna aũ potestas ãbiecit
ꝓpter alioꝵ numinũ potestatẽ discretionem.
nã legimꝰ ⁊ apollinẽ de posuisse diuinã pote¬

Expanded text:
usum, in exemplo controversiarum has duas posuusum, in exemplo controversiarum has duas posuerunt adlocutiones, dicentes Venerem agere statu absolutivo, cum dicit Iunoni ‘causa fuisti periculorum his quibus Italiam fata concesserant’; Iunonem vero niti statu relativo, per quem ostendit Troianos non sua causa laborare, sed Veneris. O PATER generaliter ‘pater’ accipe, non tantum Veneris: nam supra ait ‘divum pater atque hominum rex’. Et bene in principiis favorem sibi arte conciliat. HOMINVM DIVVMQVE AETERNA POTESTAS hunc locum Probus quadri; sed dicit unam rem secundum physicos, alteram secundum mathematicos. Nam divum potestas est, quia ipse est aether, qui elementorum possidet principatum; hominum vero ideo, quia bona Iovis inradiatio honores hominibus tribuit. ‘Aeterna’ autem ‘potestas’ adiecit propter aliorum numinum discretionem: nam legimus et Apollinem deposuisse divinam pote
Abbreviated transcription (Latin):
ratione. ⁊ exinde perieula creari misit ad gentẽ
equiculanã ⁊ accepit inra fecila ꝑ que bellũ in¬
dicebatur. boc modo sieut ⁊ iam de albans re¬
tulit siuius nã si quãdo hoĩes uł animalia
abaliqua gente rapta ee̾nt populo romano
cũ fecialibus idest sacerdotib qui faciendis
presũt federib ꝓficiscebatur etiã pater patra¬
tus ⁊ ante fines stans clara uoce dicebat belli
causam. ⁊ nolentib res raptas restituere uł
auctores in uirie tradere iaciebat bastã que
re serat pugne principiũ: ⁊ iam sic licebat
inores belli res rapere. claricatio aũ dicta est
aut elara uoce qua utebatur pater patratus.
aut aR ahpa. hoc est sorte. nã pbellicã sortẽ
inuadebant agros hostiũ. unde ⁊ clerononice
dicunt᷑ grece qui uire sortiuntur boua defuncti
o hõumi. ⁊ ticianus ⁊ caluus qui themiata oĩa
de uirgilio elicuerũt ⁊ deformarũt addicẽdi

Expanded text:
ratione, et exinde pericula procreari, misit ad gentem ratione, et exinde pericula procreari, misit ad gentem Aequiculanam et accepit iura fetialia, per quae bellum indicebatur hoc modo, sicut etiam de Albanis retulit Livius. Nam siquando homines vel animalia ab aliqua gente rapta essent populo Romano, cum fetialibus, id est sacerdotibus qui faciendis praesunt foederibus, proficiscebatur etiam pater patratus et ante fines stans clara voce dicebat belli causam, et nolentibus res raptas restituere vel auctores iniuriae tradere, iaciebat hastam, quae res erat pugnae principium, et iam sic licebat more belli res rapere. Clarigatio autem dicta est aut a clara voce, qua utebatur pater patratus, aut a κλήρῳ, hoc est sorte: nam per bellicam sortem invadebant agros hostium: unde et κληρονόμοι dicuntur Graece qui iure sortiuntur bona defuncti.O HOMINVM et Titianus et Calvus, qui themata omnia de Vergilio elicuerunt et deformarunt ad dicendi