comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo exactor augmentat superiorũ igitur patres conscripti
omniũ temporũ reliquatam arcaliũquã utrius que aerarius¬
quae ad incipientem primã indictionẽ iubemus ad indul¬
trans acta discutiat. sola estnam quam calumniandam
securitas quã ae ternitas nr̃ã concedit licet hu manitatem
cunctis ad quietem sciamus posse sufficere tamen addimus
qua prouisi onr̃ã magis posse grata praestari. neminẽ dein¬
ceps licebit ad hoc negociũ arbitrio unius iudicis adspirare
utrum mitti debeat inspector publicus tractatus ante delibe¬
ret sublimis uiri parentis patriciiq: nr̃i nec magnificus uir
praefectus pretorio qui cõmunionis utilitatẽ uirtutum
suarũ magnitudinẽ bonis cũ peruigiles et cogitant et tuent᷑
cum aulicis potestatib: prosua moderatione disponant. si
iusta necessitas cogit qualis persona mittatur nihi linpu¬
denter audebit quẽ elegit aliũ uirorũ examinetur ad sensus

Expanded text:
suo exactor augmentat. Superiorum igitur, patres conscripti, suo exactor augmentat. Superiorum igitur, patres conscripti, omnium temporum reliqua tam arcalium quam utriusque aerarii usque ad incipientem primam indictionem iubemus ad indultransacta discutiat. Sola est numquam calumnianda securitas, quam aeternitas nostra concedit. Licet hanc humanitatem cunctis ad quietem sciamus posse sufficere, tamen addimus, quo provisio nostra magis possit grata praestari: nemini deinceps licebit ad hoc negotium arbitrio unius iudicis adspirare. Utrum mitti debeat inspector, publicus tractatus ante deliberet sublimis viri parentis patriciique nostri nec non magnifici viri praefecti praetorio, qui communionis utilitate virtutum suarum magnitudinem nobiscum pervigiles et cogitant et tuentur: cum aulicis potestatibus pro sua moderatione disponant, si iusta necessitas cogit, qualis persona mittatur. Nihil inpudenter audebit, quem elegit talium virorum examinatus adsensus.
Abbreviated transcription (Latin):
pendiorum crudelitas et uniues a tormenta quaeinter alitos
et crudelitates pertinax egregius quaesitor ex cogitat colle¬
ga furtorũ palatinus hortator instat apparitio turbulenta
urguit in mitis exsecutio militari s indignum facinus haec
deciuib uelut inter hostes pecuniae placitis non allegationũ
iustitia non misaratione finiri tanta uexatio cũ nihilum¬
quam fisci utilitatibus prosetamen non desinet iter ari quasi
aliquid efficiacit̃ gestum uixdum uno eprouincia decedente
cũ nouis auctori tatibus alter excurrit. siutilis publico eẽ
non potuit qui ante perrexit super fluũ est ire alterũ aeque
prouincialib obfuturum hunc nospatris conscripti fomitẽ
pernitiosi ardoris extinguimus nec patimur ulterius ad ex austorũ
interitum deserui renobis perit deterior possessoreffectus.
nobis pro ficit non grauatu suenduntur induciae hisqui non
possunt eẽ soluendom̃ cũ dilationib: redempti publica magis
ad tenuit functionẽ ad mittĩ sinedubio fiscus quod cõmodo

Expanded text:
pendiorum crudelitas et universa tormenta, quae interea, laetus et crudelitatis pertinax, egregius quaesitor expectat. Collega furtorum palatinus hortatur, instat adparitio turbulenta, urget inmitis executio militaris. Indignum facinus haec de civibus velut inter hostes pecuniae placitis, non adlegationum iustitia, non miseratione finiri. Tanta vexatio cum nihil umquam fisci utilitatibus prosit, tamen non desinit iterari quasi aliquid efficaciter gestum: vixdum uno e provincia decedente cum novis auctoritatibus alter excurrit. Si utilis publico esse non potuit qui ante perrexit, superfluum est ire alterum aeque provincialibus obfuturum. Hunc nos, patres conscripti, fomitem perniciosi ardoris extinguimus nec patimur ulterius ad exhaustorum interitum desaevire. Nobis perit deterior possessor effectus, nobis proficit non gravatus. Venduntur indutiae his qui non possunt esse solvendo, cum dilationis redemptio publicam magis adtenuet functionem. Amittit sine dubio fiscus, quod commodo
Abbreviated transcription (Latin):
INTP. Ante in scriptione nemo efficitur criminosus nã
inscriptione perordinem facta tunc aiudice suscipiendus. ẽ
reus et custodiae cũ accusatore tradendus est. eata menratio¬
ne uttam accusati quã accusatoris dignitas aestimetur.
et unum quem que antediscussionem ita iudex faciat custo

Expanded text:
io. Ante inscriptionem nemo efficitur criminosus: nam inscriptione per ordinem facta tunc a iudice suscipiendus est reus et custodiae cum accusatore tradendus est, ea tamen ratione, ut tam accusati quam accusatoris dignitas aestimetur et unumquemque ante discussionem ita iudex faciat custo
Abbreviated transcription (Latin):
Durate iusliberorum non habeat hoc est suigenua tres¬
dtup artus uiuos edibertina quattuor non aediderit atumc
filium in destatum fortas seperdiderit etfulilis eroriensa¬
telum unum ulolures autcerte patrui uel patruorũ filii¬
qe uelpesore sor ure scũmatre reliquerit quit menemanc¬
ap ale non fuerint mater in tertia portiont infilion entare
beredlitare succedat etduao partes paere ar fillin estat
quodi faerinia ue fili uel nepotes sibimet uindicabun
dum macrenuoer fuerint etiam siemanoi patsunt cuas
qurtes deborisfili inte statimorientis mater consequatus
que us liberorum habes et tertiapa cratos ien soatruicu
sidefuerint patrui fili patruorum quanes telgratriugu
les sibi percapita faciant portiones quod si filii patruorũ defue¬
rint sumilietiam modo nepotes patruorũ ⁊ diuisione succedans
sidinbac successione sola constitutio presens sufficiat ut inter
matrem patruas eorum que filios et nepotes bonorũ possessio
pracsimatur qͥuaesi fortasse aditanon fuerit ethiiquiad

Expanded text:
ater jus liberorum non habeat, hoc est, si ingenua trespartus vivos et libertina quattuor non ediderit et filium intestatum fortasse perdiderit, et filius moriens patruum unum vel plures aut certe patrui vel patruorum filios vel nepotes plures cum matre reliquerit, qui tamen emancipati non fuerint, mater in tertia portione in filii intestati haereditate succedat, et duas partes patruus, vel si plures patrui fuerint, aut filii vel nepotes sibimet vindicabunt. cum matre superfuerint, etiamsi emancipati sunt, duas partes de bonis filii intestati morientis mater consequatur, quae jus liberorum habet, et tertiam patruus vel patrui: qui si defuerint, filii patruorum, quanti fuerint, r capita faciant portiones. Quod si filii patruorum defuerint, simili etiam nepotes patruorum divisione succedant. Sed in hac successione sola constitutio praesens sufficit, ut inter matrem, patrus eorumque filios et nepotes bonorum possessio praesumatur; quae si fortasse adita non fuerit ha
Abbreviated transcription (Latin):
ro et florentio cons̃s. INT. Certũ ẽ quod donatio facta de
in officiosi quaerella tes tam̃to similis iudicatꝰ contraquesimiliter

Expanded text:
retatio. Certum est, quod donatio facta de inofficiosi querella testamento similis iudicatur, contra quam similiter
Abbreviated transcription (Latin):
conss
nominis nisi insua suorum q:tausa quem quam accusari
non liceat quia susceptione alienarum caus arum legibus¬
prohibentur aduocatts etiã commonendos nec ontraleges susci¬
miant im iullenis causis feminas litigare cupientes. Id aus̃s ad¬
uquis iratus crimen aliquod temere cuilibet obiecerit con¬
uitium non ẽ pro accusatione habendum sed permisso
trast andi spatio id quo diratus dixit per scriptura sẽproba

Expanded text:
Coss. Feminis nisi in sua suorumque caussa quemquam accusare non liceat, quia susceptione alienarum caussarum legibusprohibentur. Advocati etiam commonendi sunt, ne contra leges suscipiant in alienis caussis feminas litigare cupientes. DE Dquis iratus crimen aliquod temere cuilibet obiecerit, convicium non est pro accusatione habendum, sed permisso tractandi spatio id quod iratus dixit per scribturam se proba
Abbreviated transcription (Latin):
dicetur exilii aut metalli auto peris publici. ista int̃ non inđg̃¬
Iniuriarũ ciuilit̃ dãnatus eiusq aestimatione in ferre iussus famo¬

Expanded text:
dicetur exilii aut metalli aut operis publici. Iniuriarum ciuiliter damnatus eiusque aestimationem inferre iussus famo
Abbreviated transcription (Latin):
efalso potest criminaliter et ciuiliter agicũm aliquis ip
quibus libet scripturis non falsi crimen obiecerit sed uerita¬
tem scriptur aequaerere uelle sedicit Namsi adiudicem
uenerit accusator et falsi crimen intenderit iud ex tribuat
accusatorispatium ut deliberet utrum criminaliter age¬
re anciuiliter uellit quisi reuersus adiudicem in obiectuf al¬
sitatis crim ine perseueret in potesta teiudiciserit utrũ in¬
scriptione cael ebrari uellit. an obiectu crimen sine inscriptione
discutere. quod cũ iudex deobiectione falsitatis audierit seu ins¬
criptione habita seu omissa aut in accusatum si falsitas ad pro¬
batur aut in accus atorem si falsa obiecerit proferatur ex lege
sententia. XUI. UICUCIUILITER AGERE ET¬
CRIMI NALITER POSSE

Expanded text:
falso potest et criminaliter et civiliter agi. Civiliter, cum aliquis quibuslibet scripturis non falsi crimen obiecerit, sed veritatem scripturae quaerere velle se dicit. Nam si ad iudicem venerit accusator et falsi crimen intenderit, iudex tribuat accusatori spatium, ut deliberet, utrum criminaliter agere an civiliter velit. Qui si reversus ad iudicem in obiecto falsitatis crimine perseveret, in potestate iudicis erit, utrum inscriptionem celebrari velit an obiectum crimen sine inscriptione discutere. Quod cum iudex de obiectione falsitatis audierit, seu inscriptione habita seu omissa aut in accusatum, si falsitas adprobatur, aut in accusatorem, si falso obiecerit, proferatur, ex lege sententia. VICTVM CIVILITER AGERE CRIMINALITER POSSE
Abbreviated transcription (Latin):
quisi conuincitur acuria non expellatur sed curiae dignitati
priuabitur id estut honoratus esse non possit tabellio uero
qui ad manuensis nuncdicitur etiam si adcuri aeperuenerit
dignitatem side falsitate accusatus fuerit aut conuictus sub¬
datur examini ut peripsõ perquem confecta .ẽ. scripturae

Expanded text:
qui, si convincitur, a curia non expelletur, sed curiae dignitate privabitur, id est ut honoratus esse non possit. Tabellio vero, qui admanuensis nunc vel cancellarius dicitur, etiamsi ad curiae pervenerit dignitatem, si de falsitate accusatus fuerit aut convictus, subdatur examini, ut per ipsum, per quem confecta est, scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
ehis criminibus dequib: quis absolutus ẽ. ab eo qui accusauit.
Filius accusatoris si hoc crimen quod pat̃ intendit post libera

Expanded text:
e his criminibus, de quibus quis absolutus est, ab eo qui accusauit lius accusatoris si hoc crimen, quod pater intendit, post libera
Abbreviated transcription (Latin):
tradatur  omino repetenti ad seruitiũ ponad poenale suppli¬
cium itaut non perhanc traditionẽ ex inte grospem libertatis

Expanded text:
tradatur domino repetenti ad servitium, non ad poenale supplicium: ita ut non per hanc traditionem ex integro spem libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
sum iudiciũ a quouictus fuerit debiti sum mã implere ne¬
glexerit trans actis duob: mensibus duplamcentesimam
debiti ipsius usque indiem solutionis senouerit redditurũ¬
ita tamen ut medietatem rei iudicatae moxcogatur infer¬
re quia non in merito sicut malẽfidei possessor duplos¬
fructus ita et qui post iudicium tardior ad reddendũ fuerit duplã
centesimã reddat. sed tamen et hoc contracreditorũmaliciam
quib: debitoris ad dicti fuerint ordinauimus quod non uellint
pros peduplicandae centesimae suo uitio tardius exsequi quod

Expanded text:
m, a quo victus fuerit, debiti summam inplere nglexerit, transactis duobus mensibus duplam centesimam debiti ipsius usque in diem solutionis se noverit redditurita tamen, ut medietatem rei iudicatae mox cogatur inferquia non inmerito sicut malae fidei possessor duplosfructus, ita et qui post iudicium tardior ad reddendum fuerit, duplam centesimam reddat. Sed tamen et hoc contra creditorum malitiam, quibus debitores addicti fuerint, ordinamus, ut non velint pro spe duplicandae centesimae suo vitio tardius exequi quod
Abbreviated transcription (Latin):
INT pr Siauus paternus defuerit. auas maternos etiã
atq: auiẽs tam paternas quam maternas iubet ad tutorespar¬
uulorum petendos legis preceptione constringi sitamen

Expanded text:
io. Si avus paternus defuerit, avos maternos etiam atque avias tam paternas quam maternas iubet ad tutores parvulorum petendos legis praeceptione constringi, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus et denulla culpa confessus adiustã libtatẽ perduci potest . Intp̃¬
s: fidei cõmissa libertas data facto heredis ñ mutatꝰ si seruũ quẽ manumittere

Expanded text:
subiectus et de nulla culpa confessus ad iustam libertatem perduci potest. Fideicommissa libertas data facto heredis non mutatur, si seruum, quem manumittere
Abbreviated transcription (Latin):
tio perres criptũ principis supplicantib concedi porest ꝑemtoria
concedi non potest. et si concessa fuerit a principe non ualebit
dãt ii id noub aquis dalmatio et genofilo consulibus. Iutrꝓ
Quic quid non uera sed falsa petitio a principe obtinuerit quia fraus

Expanded text:
tio per rescriptum Principis supplicantibus concedi potest; peremptoria concedi non potest, et, si concessa fuerit a Principe, non valebitDat. III id. Novemb. Aquis Dalmatio et Zenofilo conss. Interpretatio. Quidquid non vera, sed falsa petitio a principe obtinuerit, quia fraus
Abbreviated transcription (Latin):
Quiminore mandauit ut negociasua agat exeius personã
in in tegrũ restitui non potest nisiminor suasponte negocus ei

Expanded text:
Qui minori mandauit, ut negotia sua agat, ex eius persona in integrum restitui non potest, nisi minor sua sponte negotiis eius
Abbreviated transcription (Latin):
tionis praestituta computantur: istaint̃ ñ inđ S Confiteri
quis in iudicioñtantũ suã uocẽ sedeclitteris et quocũq modo potest:
conuinciautẽ nonnisi scriptura aut testib: potest int̃ ñ in dig̃¬
Corũ quidebito confessis pignora aoI et distrahiposs̃ in t̃ ñinđ

Expanded text:
tioni praestituta computantur. Confiteri quis in iudico non tantum sua uoce, sed et litteris et quocumque modo potest: conuinci autem non nisi scriptura aut testibus potest. Eorum, qui debito confessi sunt, pignora capi et distrahi possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
formam ergapos sedentes seruari precipimus quae lege diui
parentes nr̃i honori decolonis utriusq sexus iuris priulatti

Expanded text:
formam erga possidentes servari praecipimus, quae lege divi parentis nostri Honorii de colonis utriusque sexus iuris privati
Abbreviated transcription (Latin):
percartã petat adiudicem nesilentio in genuitas opprimatur
quod si aut ipse sibi a dessead sertorem non potuerit in uenire

Expanded text:
per chartam petat a iudice, ne silentio ingenuitas opprimatur. Quod si aut ipse sibi adesse aut assertorem non potuerit invenire
Abbreviated transcription (Latin):
uinciae eo quo omnes iure confligant sane si api
piauiores legissuat consentientes ambaepartss desolotamen ciuib
epdcis du diri uoluerint quod quid interueniente conpitumtio
erbicra iiudicio termina tur talesit quasi ex precepto iudicis fi¬
STPIX Siquis in domibidominicis criminosus potuerit inuenirꝑ
prouinciae iud ex p̃raesentiã non expectet acforu seđ moxreum
conprachensũ Nec aliquo c̃onludio effugiat sub diiubeat publica

Expanded text:
inciae eo quo omnes iure confligant. Sane si apud maiores legis suae consentientes ambae partes, de solo tamen civili negotio audiri voluerint, quod interveniente conpromisso arbitrali iudicio terminatur, tale sit, quasi ex praecepto iudicis fuSi quis in domibus dominicis criminosus potuerit inveniri, provinciae iudex praesentiam non expectet actoris, sed mox reum conprehensum, ne aliquo conludio effugiat, subdi iubeat publica
Abbreviated transcription (Latin):
uincula promi non paciuntur in uestigatae: promet sacro scãe
religionis auctorita somnes ita que causae quaeuel pretorio iure

Expanded text:
incula promi non patiuntur, investigat et promit sacrosanctae religionis auctoritas. Omnes itaque causae, quae vel praetorio iure
Abbreviated transcription (Latin):
Iaec lex praecepit ut quic quidꝰ in aministratione positis ÷i a ene¬
uel in quolibet officiomilitantib:V leges anteri oresid unt̃ a cit
specialiter praescribebant ut nihil aut conparare
aut cõmutare aut donatũ suscipere temporemilitiae uel
administrationis eis nulla ratione liceret. seđ nunc ualen¬
tiniani imperatoris hadege preceptũ est utomnes ad minis¬
const trantes uel militantes aut in quocumq officio publico
constitut sunt et comparandi et cõmutandietaccipiendido¬
nationis titulo habeant liberã facultatẽ soluise ertnel

Expanded text:
RPRETATIOHaec lex praecipit, ut, quia in administratione positis vel in quolibet officio militantibus leges anteriores id specialiter praescribebant, ut nihil aut conparare aut commutare aut donatum suscipere tempore militiae vel administrationis eis ulla ratione liceret: sed nunc Valentiniani imperatoris hac lege praeceptum est, ut omnes administrantes vel militantes aut in quocumque officio publico constituti sunt et conparandi et commutandi et accipiendi donationis titulo habeant liberam potestatem. Solum est
Abbreviated transcription (Latin):
suaen alorssagant quod ad religionts eorũ pertinent disciplina
itaut᷑ in terse quae sunt hebrȩis legibi statuta cuscodiant : aliauero
negocia quae nr̃is legib continentir ctad forum respiciunt apud

Expanded text:
suae maiores agant, quod ad religionis eorum pertinet disciplinam, ita ut inter se, quae sunt Hebraeis legibus statuta, custodiant. Alia vero negotia, quae nostris legibus continentur et ad forum respiciunt, apud
Abbreviated transcription (French):
Quisquis condepto prouintiae iudice a uillos qui armatis praeesse¬
nos cunruos causasua eredideri t trans ferendã exilio sedeputandũ
ceb rog noscat ceeũ q uicaus a illius sus cep̃erit pro ponenta decen

Expanded text:
Quisquis contempto provinciae iudice ad illos, qui armatis praeessenoscuntur, causam suam crediderit transferendam, exilio se deputandum esse cognoscat et eum, qui causam illius susceperit proponendam, dece
Abbreviated transcription (Latin):
Siquando sponsalib: caelebratis¬
in terueniente osculos ponsus aliquas ponsae don auerit et antenup¬
tias sponsus forsitan moriatur tunc puella quaesuꝑ ẽ mediã
donatarũ sollem nit̃ rerũ portionẽ poterit uindicare et dimi¬
diã mortui heredes adquirunt quo cũq pergradum successio¬
nis ordinẽuenientes. si uero osculũ non intuenient  sponso

Expanded text:
quando sponsalibus celebratisinterveniente osculo, sponsus aliquid sponsae donaverit, et ante nuptias sponsus forsitan moriatur, tunc puella, quae superest, mediam donatarum solemniter rerum portionem poterit vindicare, et dimidiam mortui haeredes acquirant, quocumque per gradum successionis ordine venientes. Si vero osculum non intervenerit, sponso
Abbreviated transcription (Latin):
cum que conludiũ adicantur ut hispersonis dequib: loquitur
inuitae iungantꝰ quicũque hoc presumpserint decem pando
auri senouerint condemnandos. et in ea prouincia in qua iudex
fuerit dignitate amissa biennio prohibeat᷑ accedere beneficio
tam̃ lexista aduersus huiꝰ modi homines parentib uelipsis mu¬
lierib: qui in suo iure sunt uel quim inorum aetatis tuentur in¬
dulsit ut contestationes ad alios iudices uelciuitates proximas
deferant eteorum patrociniis defendantur ut siin eadẽ pro

Expanded text:
cumque conludium addicantur, ut his personis, de quibus loquitur, invitae iungantur: quicumque hoc praesumpserint, decem pondo auri se noverint condemnandos, et in ea provincia, in qua iudex fuerit, dignitate amissa biennio prohibeatur accedere. Beneficium tamen lex ista adversus eiusmodi homines parentibus vel ipsis mulieribus, quae in suo iure sunt, vel qui minorum aetates tuentur, indulsit, ut contestationes ad alios iudices vel civitates proximas deferant et eorum patrociniis defendantur: ut, si in eadem pro
Abbreviated transcription (Latin):
partes acceleret et perannum summa debiti cãnonis implca¬
tur erit autem inipsius arbitrio sicelerius potuerit debita

Expanded text:
partes adceleret, ut per annum summa debiti canonis inpleatur. Erit autem in ipsius arbitrio, si celerius potuerit debita
Abbreviated transcription (Latin):
ustũ uidetur ut minor post uicesimũ et quintũ annũ ubi uicesim
sextus annus fuerit ingressus deposita apud iudicem contestation
petat qui sibi uoluerit eaquae in annis minorib: aut ꝑse aut pertu¬
tores uel curatores uiciomaleacta sunt salua et in tegra proaeta¬

Expanded text:
Iustum videtur, ut post vicesimum et quintum annum, ubi vicesimus et sextus annus fuerit ingressus, deposita apud iudicem contestatione petat, qui sibi voluerit ea, quae in annis minoribus aut per se aut per tutoris vel curatoris vitium male acta sunt, salva et integra pro aeta
Abbreviated transcription (Latin):
premis sauidices autem puniendisunt et damnandum of¬
Fiaumo si fontas se gacuerint sun nocentem nisi prerissa ins¬
criptione sub dendum crediderint questioni

Expanded text:
praemissa. Iudices autem puniendi sunt et damnandum officium, si fortasse tacuerint, si innocentem nisi praemissa inscriptione subdendum crediderint quaestioni
Abbreviated transcription (Latin):
am pelium pp̃o. dat̃ viii kł sept̃ concicionaci gratiano augii
Ibseruandum denaturalib
filus lexista constituit ut siquis habens exlegitimomatrim¬
nio filios uel filias siue masculus nepotes exfiliis uel patrem
aut matrem ex quacũq muliere id ẽ. in genua nata uel fact
susceperit naturalis amplius qua uncia de facultatibus suis po

Expanded text:
no A. II Observandum de naturalibus filiis lex ista constituit, ut, si quis habens ex legitimo matrimonio filios vel filias sive masculos nepotes ex filiis vel patrem aut matrem, ex quacumque muliere, id est ingenua nata vel facta, susceperit naturales, non amplius quam unciam de facultatibus s
Abbreviated transcription (Latin):
posteriore quoq: testamento quodiure factũ ẽ idquodante
iure. factũ fuerat rũpitur . quodsi facto posteriore testamen¬
toheres scriptus. aut ante aditionem hereditatis moriatur

Expanded text:
Posteriore quoque testamento, quod iure factum est, id, quod ante iure factum fuerat, rumpitur. Quod si facto posteriore testamento heres scriptus aut ante aditionem hereditatis moriatur
Abbreviated transcription (Latin):
tae inirpanae stimaeur aut loco
aut tẽpore aut ꝑsona loco quoties inpublicũ inrogat᷑ tẽporequoties
interdiũ ꝑsona quoties senatori uel equiti romano decurioni uel alias
ex pectate auctoritatis uiros etsi plebeius uel humilil o eenatus sena tori

Expanded text:
 iniuria aestimatur aut loco aut tempore aut persona: loco, quotiens in publico inrogatur: tempore, quotiens interdiu: persona, quotiens senatori uel equiti Romano decurioniue uel alias spectatae auctoritatis uiro: et si plebeius uel hu
Abbreviated transcription (Latin):
rari. S nt̃seruos etliberos matrimoniũ contrahi non potest
contubernio potest. istaint̃ ñ inđ Neq furiosus neq:
furiosa matrimoniũ contrahere possunt. sed contractũ ma¬
trimoniũ furore non tollitur . INT Siqui matrimonium¬
serit obhanc in firmitatẽ coniugia talium solui non possunt
Vir absens uxorẽ ducere potest. femina absens nubere

Expanded text:
ta. Inter seruos et liberos matrimonium contrahi non potest, contubernium potest. Neque furiosus neque furiosa matrimonium contrahere possunt: sed contractum matrimonium furore non tollitur. serit, ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possuntVir absens uxorem ducere potest: femina absens nubere
Abbreviated transcription (Latin):
aliuon artũ non acceperit portionem quam consetutaiest
facret didecaquoduo luerit habeat pocostatẽ : siuero alis
mari tosma eceperit quic quid filius uel filia mortut aliunde
addeuias situm reliquerint mater perpetuo iureuindicet
Abonos uene pr toris mariti portionem quã exheredita tem
fibi morientis fuerat consecuta sorores mortuorum fratrĩ
fibi post inatri s obitum uindicabunt quoda fibio suet
filias gumnoriuntur matrem ius liberorum habentem
siu pnestitemdimi serint et sorores sed tamenfillor ba
iioabintun enxoranee hoc et deno potib: et prone potib
filiorum lexista constituitdat rise mar consepotot
testatimariti suecessione prohibeat et maritum simi¬
literas uecessione intestate uxoris excludant sedsi pro¬
pinqui omnino defuerint tunc sibi inuicem excluso

Expanded text:
st, faciendi de ea quod voluerit habeat potestatem; si vero alium maritum acceperit, quidquid filius vel filia mortui aliunde adquisitum reliquerint, mater perpetuo iure vindicet, de bonis vero prioris mariti portionem, quam ex hereditate filii morientis fuerit consecuta, sorores mortuorum fratrum sibi post matris obitum vindicabunt. Quod si filius vel filia qui moriuntur matrem ius liberorum habentem superstitem dimiserint et sorores, sed tamen filios hane habeantur extraneae. Hoc et de nepotibus et pronepotibus filiorum lex ista constituit. 428 Febr. testati mariti successione prohibeant et maritum similiter a successione intestatae uxoris excludant. Sed si propinqui omnino defuerint, tunc sibi invicem excluso
Abbreviated transcription (Latin):
uithentico conueniendus ẽ etsi contractus fides possit ostendiceterũ calũ¬
niosam scripturã uim iuste petitionis iniudicio obtinere non conuenit:¬
istaint̃ non inđ. S Eius bona qui falsã mone tã percussis sedicit᷑ fiscouin¬
dicantur quod si serui ignorante domino id fecis sedicant᷑ ipsi quidẽ sum mo
supplicio ad ficiuntur domino tamen nihil aufertur quia peiorẽ domino
causã serui facere nisi forte scierit omnino ñ possunt. istaint̃ ñ inđ¬

Expanded text:
uthentico conueniendus est, et ita, si contractus fides possit ostendi: ceterum calumniosam scripturam uim iustae petitionis in iudicio obtinere non conuenit. Eius bona, qui falsam monetam percussisse dicitur, fisco uindicantur. Quod si serui ignorante domino id fecisse dicantur, ipsi quidem summo supplicio adficiuntur, domino tamen nihil aufertur, quia peiorem domini causam serui facere, nisi forte scierit, omnino non possunt. Ex his bon
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncti id ẽ. consanguinei fratres hoc ẽ deuno patrena¬
ti nec dis puituri potes sidediuersis matrib: nascantur quiuno

Expanded text:
coniuncti, id est consanguinei fratres, hoc est de uno patre nati. Nec disputari potest, si de diuersis matribus nascantur, qui uno
Abbreviated transcription (Latin):
eeisitorus bonis certiap offerat portionem quactam̃
inipsius proprictateman sura ẽ. itaut̃ cam paterbonis
uiris diuidentibus consequatur. si tamen tantum patris nomen

Expanded text:
ernis bonis tertiam offerat portionem: quae tamen in ipsius proprietate mansura est ita, ut eam pater, viris bonis dividentibus, consequatur. Si tamen tantum patris nomen
Abbreviated transcription (Latin):
copali iudicio proces sit debeant reuocari. post uicesimũ autẽ
annũ natiillius domino ad quirantur cui colonã tẽpus adcue¬
xerit iubetur etiam ut detalibus personis commutatio non
negetur it aut ut uicaria mancipia tã procolona quam pro
portione filiorum dareco lones dominus mox procuret.
quod etiã si conuenerit et procolono iscuius colona est pari
constitutione debebit implere aduenae ingenui qui secolona

Expanded text:
copali iudicio' processit, debeant revocari. Post vicesimum autem copali iudicio' processit, debeant revocari. Post vicesimum autem annum nati illius dominio adquirantur, cui colonam tempus addixerit. Iubetur etiam, ut de talibus personis commutatio non negetur, ita ut vicaria mancipia tam pro colona quam pro portione filiorum dare coloni dominus mox procuret: quod etiam, si convenerit, et pro colono is, cuius colona est, pari constitutione debebit inplere. Advenae ingenui, qui se colona
Abbreviated transcription (Latin):
abeo apud queminuentus fuerit tricennali annorum epr¬
criptione dominus qui fugã coloni sequitur excludatur:
secunda igitur conditione currente ut siforte apudtres
personas denis annis colonus ipse habitauerit. ille eũ uin¬
dicet apud quẽ posteriori tẽpore inuenitur. tertia condi¬
tio ẽ ut si intereos apud quos pertricennium habitauerit
fuerit orta contentio ipse predictus colonus addicatur apud
quem perillos axxannos maiori annorum nu mero dinos¬
citur habitasse. de colonae uero fugapar apud quoscũq
habitauerit forma seruetur. eatamen conditione ser¬
uata sicut decoloni iure proprius dominus axx annorũ
praescriptione excluditur itaet impleto xx annorũ numero
derepetitione colonae domini repetitio reppellatur. itatamen
ut si filii qui in trauiginti annis nati fuerint quando ad huc
colona domino conpetebat adomino qui colonã preiudiciã
tẽ poris perdidit secundum constitutionẽ quae subtitulo epis¬

Expanded text:
ab eo, apud quem inventus fuerit, tricennali annorum praescriptione dominus, qui fugam coloni sequitur, excludatur: secunda iterum condicione currente, ut, si forte apud tres personas denis annis colonus ipse habitaverit, ille eum vindicet, apud quem posteriore tempore invenitur. Tertia condicio est, ut, si inter eos, apud quos per tricennium habitaverit, fuerit orta contentio, ipse praedictus colonus addicatur, apud quem per illos XXX annos maiore annorum numero dinoscitur habitasse. De colonae vero fuga par, apud quoscumque habitaverit, forma servetur, ea tamen condicione servata, ut, sicut de coloni iure proprius dominus XXX annorum praescriptione excluditur, ita et inpleto XX annorum numero de repetitione colonae domini petitio repellatur. Ita tamen, ut filii, qui intra XX annos nati fuerint, quando adhuc colona domino conpetebat, a domino, qui colonam praeiudicio temporis perdidit, secundum constitutionem, quae sub titulo 'de epis
Abbreviated transcription (Latin):
erat petenti litigatori quasi uictus exsoluat. Quicũq autẽ
sideagro ueldomofuerit pulsatus sine fideiussion ealicuus

Expanded text:
erat, petenti litigatori quasi victus exsolvat. Quicumque autem si de agro vel domo fuerit pulsatus, sine fideiussione alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq apud aliũ et nonapud suũ iudicẽ
negociũ quod habuerit in iiolitis crediderit proponendũ exceptis eta

Expanded text:
Quicumque apud alium et non apud suum iudicem negotium quod habuerit in initio litis crediderit proponendum, exceptis aeta
Abbreviated transcription (Latin):
quos necessitas eius poterit non latere in eauendicione subs¬
cribant et nihilemptori deemptare calum niapae .c¬
nitus obponatur. sedrem conparatam emptorperpetuo
iure possideat. ita tamen ut si forsitan sealiqua fraude
intercedentib: cũ curialib suis qui subscriptores iubentur
accedere uenditor se probauerit fuisse receptum tam
emptoris quã subscriptores dispendio uenditor reddatꝰ
indemnis. curiales uero siad aduocationem uenire uolu¬
erint ut aliquã miliciam sperare preuideant huius modi

Expanded text:
quos necessitas eius poterit non latere, in ea venditione subscribant. Et nihil emptori de empta re calumniae penitus opponatur, sed rem conparatam emptor perpetuo iure possideat: ita tamen, ut si forsitan aliqua fraude, intercedentibus concurialibus suis qui subscriptores iubentur accedere, venditor se probaverit fuisse deceptum, tam emptoris quam subscriptoris dispendio venditor reddatur indemnis. Curiales vero, si ad advocationem venire voluerint aut aliquam militiam sperare, provideant huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
sacro scã ecclesia habuerit uo luntatẽ tantũ ẽ. ut sub presentia
sacerdotũ seruos suosue lit absoluere nouerit eos suscepta liber¬
tate ciues esse romanos. pam siclerici suis mancipiis dareuo¬
luerint libertatẽ etiã siextra conspectũ fecerint sacerdotum
uel sine scriptura uerbis fuerint ab solutimanebit sicut ciuib
romanis integraet plena libertas.
DE LIBERALI CAUSA

Expanded text:
sacrosancta ecclesia habuerit voluntatem, tantum est, ut sub praesentia sacerdotum servos suos velit absolvere, noverit eos suscepta libertate cives esse Romanos: nam si clerici suis mancipiis dare voluerint libertates, etiamsi extra conspectum fecerint sacerdotum vel sine scriptura verbis fuerint absoluti, manebit sicut civibus Romanis integra et plena libertas. DE LIBERALI CAVSA
Abbreviated transcription (Latin):
quem dixerat uiolentum eadem poenam suscipiat quam
ille quem in petiuit conuictus potuisset excipere dereli¬
quo hȩclex pretermittenda est quia in quarto libro subti¬
tulo ui undeui quae tamentem poribus posterior inuen¬
ta .ẽ. habetur exposita. Impp̃o. ualentinianus theo

Expanded text:
quem dixerat violentum, eamdem poenam suscipiat, quam ille, quem impetit , convictus potuisset excipere. De reliquo haec lex praetermittenda est, quia in quarto libro sub titulo Unde vi, quae tamen temporibus posterior inventa est, habetur exposita. DE DONATIONIBUS. Imp.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicurialis intestatus moriens neq filios neque proximos
derelinquat curia cuius prdinis obducitur quicquid
reliquerit uindicabit. itaut nullus audeat eaquasi bona
caduca a principibus postulare quod si fecerit non uale¬
bit. Nam tes tamentum faciendicurialibus lexista tribuit¬

Expanded text:
Si curialis intestatus moriens neque filios neque proximos derelinquat, curia, cujus ordini subducitur quicquid reliquerit, vindicabit, ita ut nullus audeat ea quasi bona caduca a principibus postulare. Quod si fecerit, non valebit: nam testamentum faciendi curialibus lex ista tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
AT P Siquis ep̃s uelquos lexipsa commemorat autqui¬
libet religiosi uel religios ae intestatȩ sine filiis propinquis.
uel uxorem decesserint quitamen neccuriae quicquã debue

Expanded text:
atio. Si quis episcopus vel quos lex ipsa commemorat aut quilibet religiosi vel religiosae intestati sine filiis, propinquis vel uxore decesserint, qui tamen nec curiae quicquam debue
Abbreviated transcription (Latin):
suis testamenta uel rerũ donandi cui uoluissent non haberent
lbera potestatem et in super notarentur in famia. sed haec
constitutio matrem de predicta poena liberat it amin orib
in hacparte consoluit ut simater tutelã filiorũ gerenda

Expanded text:
suis testamenta vel donandi cui voluissent non haberent liberam potestatem et insuper notarentur infamia. Sed haec constitutio, ut matrem de praedicta poena liberat, ita minoribus in hac parte consuluit, ut, si mater tutelam filiorum gerenda
Abbreviated transcription (Latin):
et bautone cons̃. It̃p. Postea quã ꝑscripturã lis fuerit contes¬
tataeet perpublicã conuentionẽ quis quisille ẽ qui pulsatur ag¬
us nouerit tunclis inchoatadicatur: si ta menlitigantiũ perfectae

Expanded text:
tio. Posteaquam per scripturam lis fuerit contestata et per publicam conventionem, quisquis ille est qui pulsatur agnoverit, tunc lis incoata dicatur, si tamen litigantum perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
uit os suac unuerit petentib heredibus debcat consignari
illi postrai cuiconpẽtit actione seruata uirũ quoquen cesa

Expanded text:
itae suae tenuerit, petentibus heredibus debeat consignari, illi postea cui conpetit actione servata. Virum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
antur extranei nullũ etiam originariũ inquilinũ seruũ
siue colonum adclericatus officium iubet accedere. neque
in monasteriis recipi. neq: perhanc occasionem debitã con¬
ditionẽ possit euadere. Nec corporatus ciuitatis alicuius

Expanded text:
antur extranei. Nullum etiam originarium inquilinum servum sive colonum ad clericatus officium iubet accedere neque in monasteriis recipi, ne per hanc occasionem debitam condicionem possit evadere. Nam nec corporatus civitatis alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
simũ iudicatur SEX Obfetricem quae partũ alienũ attu¬
lit ut subponipossit summo supplicio affici placuit is taint̃ ñinđ¬
QUẼ ADMODŨ PILIISUITURIS EFPICIUNTUR
Pat̃ ab hostib captus desinet habere filios in potestate postlimi¬
niõ reuersus tã filios quã omnia suiiuris in potestatẽ recipit: ac
sinũ quã ab hostib captus sit ista int inU Singula eman¬
cipationis uel his de uel aliis testib fieripossunt. uel eodẽ diem
uel in t̃missotempore ista int̃ ñ inđ. S Emancipatio etiã
dieferiato fieri potest. istaint̃ S Apud magis tratus muni¬
cipales habeant legis actionẽ emancipari et manumitti potest¬
ista int̃ S Filius familias inuitus emancipari ñ cogetꝰ is li ñ¬
non statim dimiserit reũ lenocinii postulari placuit. istamtp̃

Expanded text:
habetur. Obstetricem, quae partum alienum attulit, ut supponi possit, summo supplicio adfici placuit. Necare uiQuemadmodum filii sui iuris efficiuntur Pater ab hostibus captus desinit habere filios in potestate: postlimnio reuersus tam filios quam omnia sui iuris in potestatem recipit, ac si numquam ab hostibus captus sit. Singulae mancipationes uel isdem uel aliis testibus fieri possunt, uel eodem die uel intermisso tempore. Emancipatio etiam die feriato fieri potest. Apud magistratus municipales, si habeant legis actionem, emancipari et manumitti potest. Filium familias inuitus emancipari non coginon statim dimiserit, reum lenocinii postulare placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tueriet soliela prdiurieta siue persingulas ciuitates tabulariu
Fuerime ordinati hocest quirationes publicus tacetintui ge nu
nenouinci alib ordinentur coloni aut serui adhocofficiugt
nullatenus adnittantur. quia quib fides publica coni¬
euedusestorpales eligi debebunt de quibus quaerla esst non possit
quod si dominus colonũ aut seruum suum tabularium eẽ. con

Expanded text:
e in solida provincia sive per singulas civitates tabularii fuerint ordinati, hoc est, qui rationes publicas tractant, ingenui a provincialibus ordinentur, coloni vel servi ad hoc officium nullatenus admittantur, quia, quibus fides publica committenda est, tales eligi debebunt, de quibus querela esse non possit. Quod si dominus colonum vel servum suum tabularium esse con
Abbreviated transcription (Latin):
xauit. pechis interdici ut pceptũ exp̃etant maiestatis qm̃pa
rentũ placito copulantur. illiuero qui pacta sibiuiuis parentib:

Expanded text:
xabit. Nec his interdici, ut praeceptum expetant maiestatis, quoniam parentum placito copulantur. Illi vero, qui, pactas sibi vivis parentib
Abbreviated transcription (Latin):
tu los eorũ nominib: qui dignitate preclaris quo facilius terreant
possessores in his domib: quae ab eis repatuntꝰ ad figant: autcerte
si aliquid repetantur nomine magnorũ et clarissimorũ uirorum
prolatis libellis contradictoriis sespecialit̃ excusare: quodsi exleor
uoluntate factũ fuerit quorũ nomina libelli testantur publicentsa

Expanded text:
tulos eorum nominibus, qui dignitate praeclari sunt, quo facilius terreant possessores, in his domibus, quae ab eis repetuntur, adfigant, aut certe, si aliquid repetatur, nomine magnorum et clarissimorum virorum prolatis libellis contradictoriis se specialiter excusare. Quod si ex eorum voluntate factum fuerit, quorum nomina libelli testantur, publice
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliosam status conperimus quaestionem et quo suere¬
cundiae contestationem n ataliũ splendor conspicucis pre¬
dara officiorũ scrinia probauer nemoerubescendae obiec¬
tionis urguerie meritos aulicis honorib uirostrahi ad la

Expanded text:
recundiae adtestatione, natalium splendore conspicuos praeclara scriniorum officia probaverunt, naevo erubescendae obiectionis urgueri, emeritos aulicis honoribus viros trahi ad la
Abbreviated transcription (Latin):
& tempore scrippura sufficiet etideo seuilla donatio quae sine
traditione gestis habetur inserta seuilla quae in fraducen¬
torũ soledorũ sum maconsistit. pullis calumniarũ argum¬
tis in aliquouã cuentur. sed amarito uel heredib: cius feminis

Expanded text:
 tempore scriptura sufficiet. Et ideo seu illa donatio, quae sine traditione gestis habetur inserta, seu illa, quae infra ducentorum solidorum summam consistit, nullis calumniarum argumentis in aliquo vacuentur, sed a marito, vel ab heredibus eius feminis
Abbreviated transcription (Latin):
tus intercedente culpa latinus libertus fuerit effeccus suncadem
latinitate sinereparatione prioris status ab haducediscesserit

Expanded text:
tus intercedente culpa Latinus libertus fuerit effectus, si in eadem Latinitate sine reparatione prioris status ab hac luce discesserit
Abbreviated transcription (Latin):
rat et donationẽ quã percepit amittat . atq: etiã exilii relegatio¬
nem teneatur. quod si auro mulier repellatur nec ipseconiun

Expanded text:
rat, et donationem, quam percepit, amittat atque etiam exsilii relegatione teneatur. Quod si a viro mulier repellatur, nec ipse, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tum pp̃m. Dat̃ viiđ decb constantinp̃łi ualentiniano et ua¬
Lexista hoc praecepit ut siquis uidetur iniuste in causasua
uictus reparatis ante tertiũ mensẽ temporib: quae appellatio¬
niuidentur fuis seconcessa statim hoc ipsum in aduersarii sui
notitiam deducere procurent et intratempora quae appella¬
tioni constituta sunt dehocipsonegotio isqui appellauit ut sibi
credit conpetere agere non moretur. quod si facereneglexe¬
rit sententia quaeaduersus eum lata fuerat perseueret. et
data ex secutione in omnib: compleantur X. Si pepi¬

Expanded text:
ntiniano et VaLex ista hoc praecipit, ut, si quis videtur iniuste in causa sua victus, reparatis ante tertium mensem temporibus, quae appellationi videntur fuisse concessa, statim hoc ipsum in adversarii sui notitiam deducere procuret et intra tempora, quae appellationi constituta sunt, de hoc ipso negotio is qui appellavit, ut sibi credit conpetere, agere non moretur. Quod si facere neglexerit, sententia, quae adversus eum lata fuerat, perseveret et data exsecutione in omnibus conpleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
INI PR Sipendente adhuc appellatione morsinterue¬
nerit litigatores appellantes heredib: eius qui appellauit quat¬
tuor menses ei cuius auctor mortuus est ad tractandũ negotiũ

Expanded text:
io. Si pendente adhuc appellatione mors intervenerit litigatoris appellantis, heredibus eius qui appellavit quattuor menses ei, cuius auctor mortuus est, ad tractandum negotiu
Abbreviated transcription (Latin):
sa cramentũ ẽ tille ei iuris iurandi necessitatẽ ultro concesserit non
potest postea ab eo debitum posculare. SCN Heredieiꝰ cũ quo con¬
sacramentũ uocari non potest quia quae egerit auctor suus ad
susdocetur exeare &ctio creditori nondatur. sed ad solutionẽ

Expanded text:
sacramentum et ille ei jurisjurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo debitum postulare. Haesacramentum vocari non potest, quia quae egerit auctor suus ad sus docetur, ex ea re actio creditori non datur, sed ad solutione
Abbreviated transcription (Latin):
uẽcũq: clericum ep̃s suus maleuitae esse probauerit
et eũ degradusuo promorum prauitate deiecerit uel
sipse clericus suauoluntate professionem reliquerit clerica¬
tus continuo aiudice curialib: adiungatur. ut sita etma¬
talibus et facultatib: taq li est idoneus eum inter ipsoscu¬
riales officiũ suum alitisue implere conpellat. si autem
in firma persona ẽ. siue chintercollegiatos eũ obseruare
uel ad quõ aptus fuerit in publico seruire lexista constituit
it aut huius modi personae curialibus quolibet conludionul¬
latenus excusentur. quodsi factũ fuerit prosingulis perso¬
nis curialib binas libras auri fisco senouerit inferendas.

Expanded text:
uemcumque clericum episcopus suus malae vitae esse probaverit et eum de gradu suo pro morum pravitate deiecerit, vel si ipse clericus sua voluntate professionem reliquerit clericatus, continuo a iudice curialibus adiungatur, ut, si ita et natalibus et facultatibus est idoneus, eum inter ipsos curiales officium suum implere compellat. Si autem infima persona est, inter collegiatos eum observare, vel ad quae aptus fuerit, in publico servire lex ista constituit, ita ut huius modi personae a curialibus quolibet colludio nullatenus excusentur. Quod si factum fuerit, pro singulis personis curiales binas libras auri fisco a se noverint inferendas.
Abbreviated transcription (Latin):
clericos fuerit nata contentio idspecialiter obseruet᷑
ut conuocatis ab ep̃o diocesianis pr̃b̃ris quae in contentione
uenerint iudicio terminetur . sane siquid obpona crimin&e
ad notitiã iudicis inciuitate quaagitur deducatur ut
ipsius sententia uindicetur quod probabitur criminalit̃

Expanded text:
clericos fuerit nata contentio, id specialiter observetur, ut convocatis ab episcopo dioecesanis presbyteris, quae in contentionem venerint, iudicio terminentur. Sane si quid opponitur criminale, ad notitiam iudicis in civitate, qua agitur, deducatur, ut ipsius sententia vindicetur, quod probatur criminaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq dericatus utuntur officio extranearũ mulierũ
familiaritatem habere prohibentur matrum sororum uel
filiarum sibi solatia intradomũ suã nouerint tantũ. eẽ.
concessa quianihilturpae intalib personis fieri uel cogi¬
tari lexnaturae permittit. illaeuero sunt mulieres in sola¬
toretinendae quae in coniugium fuer̃ ante officium cle¬

Expanded text:
Quicumque clericatus utuntur officio, extranearum mulierum familiaritatem habere prohibentur; matrum, sororum vel filiarum sibi solatia intra domum suam noverint tantum esse concessa, quia nihil turpe in talibus personis fieri vel cogitari lex naturae permittit. Illae vero mulieres sunt in solatio retinendae, quae in coniugio fuerunt ante officium cle
Abbreviated transcription (Latin):
sunt legib etiure succedere sinon aut agenda tutela ipsisis¬
ceoerint aut peterint tutorẽ qui reseius aut ipsũ minorem
debeat gubernare abeius successione habeantur exiraner
illis sine dubio pro futura successio qui ad petendos tutores

Expanded text:
sunt legibus et iure succedere, si non aut agendam tutelam ipsi susceperint aut petierint tutorem, qui res eius aut ipsum minorem debeat gubernare, ab eius successione habeantur extranei: illis sine dubio profutura successione, qui ad petendos tutores
Abbreviated transcription (Latin):
qu a ipsi latrones sub latis enim susceptorib cras santiũ eupids com¬
quiescit Istaint̃ ñd S Fures uel raptoresbainearũ plerũq
in metallũ aut inopus publicum dãnantur. non nũ quã profrequen

Expanded text:
qua ipsi latrones: sublatis enim susceptoribus grassantium cupido conquiescit. Fures uel raptores balnearum plerumque in metallum aut in opus publicum damnantur: nam nonnumquam pro frequen
Abbreviated transcription (Latin):
abeore quiri non debet. quando pulsatus in his locis inquib: audi¬
entia .ẽ nonminoris debiti ipsius possessionis habere probatur.
si qui siudicem proquib cumq causis aduersũ sibi senserit aut

Expanded text:
ab eo requiri non debet, quando pulsatus in his locis, in quibus audientia est, non minores debiti ipsius possessiones habere probatur. Si quis iudicem pro quibuscumque causis adversum sibi senserit aut
Abbreviated transcription (Latin):
aut heres instituti red derecompellatur.  Ex dieaccepti iudicu
dupli fructus computantur et tãdantes quã accipientes heredes quo que
eorũ procuratores cognitorũq ꝑsonae idẽq sponsores ead ẽ stipulatione
conp̃henduntꝰ eorũ quoq quorũ nomine promittunt᷑ IN T. p̃¬

Expanded text:
ue in longiorem diem concipitur. Ex die accepti iudicii dupli fructus computantur. Et tam dantes quam accipientes, heredes quoque eorum, procuratores cognitorumque personae, itemque sponsores eadem stipulatione comprehenduntur: eorum quoque, quorum nomine promittitur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
filius filia patruus amita. id .ẽ. patris frater et soror. auunculus
matertera hoc ẽ. matris frater et soror int̃fo S Quarto gradu
ueniunt supra abauus ab auia : infra al nepus abneptis: exoblico fratres
et sorores nepus neptis : fratris patruheles. sorores patruheles : id ẽ. pa¬
truifilius filia iconsobrinus consobrina id ẽ a uunculiet matertera e
filius filia amitinus amitina id .ẽ. amitae filius filia. u Itẽq c̃sobrin
qui ex duab sororib: nascuntꝰ quibus adcrescit. patruus magnus amita

Expanded text:
filius filia, patruus amita, id est patris frater et soror, auunculus matertera, id est matris frater et soror. Quarto gradu ueniunt supra abauus abauia: infra abnepos abneptis: ex obliquo fratris et sororis nepos neptis, frater patruelis soror patruelis, id est patrui filius filia, consobrinus consobrina, id est auunculi et materterae filius filia, amitinus amitina, id est amitae filius filia: itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita