comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis fonte descendere. aut communem deum dixit utriusq naturae medium idẽ inter
mor tali tatẽ et diuinitatẽ sunt enĩ numina aliqua tantũ celestia. aliqua tantũ terrestria aliqua
media quos deos apul eius medioximos uocat hoc ẽ qul ex hominib: difiunt alii communẽ deũ ido
dictũ uolunt. quia secundũ pontificalem ritũ idem ẽ hercules quiet mars: Nam et stellã unã habe¬
re dicuntur et nouimus martẽ communem dici cicero martemq: communẽ uirgł: et dis cõmu¬
nibus aras itẽ paulo postdat salios herculi quos martis ẽẽ non dubiũ ẽ: herculȩ apopulos her¬
culi consecrata quicũ ad inferos descendens fatigaretur labore dicitur dehac arbore corona
facta caput uelasse unde foliorũ pars temporib coherens et capiti albuit sodore . parsuero ex¬
rior propt̃ inferorũ colorẽ nigra ꝑmansit et honesteait pependit populus idẽ corona depopu¬

Expanded text:
sanguinis fonte descendere: aut communem deum dixit utriusque naturae medium, id est inter mortalitatem et divinitatem. Sunt enim numina aliqua tantum caelestia, aliqua tantum terrestria, aliqua media: quos deos Apuleius medioximos vocat, hoc est qui ex hominibus dii fiunt. Alii communem deum ideo dictum volunt, quia secundum pontificalem ritum idem est Hercules, qui et Mars: nam et stellam unam habere dicuntur, et novimus Martem communem dici: Cicero «Martemque communem», Vergilius «et dis communibus aras». Item paulo post dat salios Herculi, quos Martis esse non dubium est. HERCVLEA POPVLVS Herculi consecrata. Qui cum ad inferos descendens fatigaretur labore, dicitur de hac arbore corona facta caput velasse: unde foliorum pars temporibus cohaerens et capiti albuit sudore, pars vero exterior propter inferorum colorem nigra permansit. Et honeste ait ‘pependit populus’, id est corona de popu
Abbreviated transcription (Latin):
bella ũ coepta : Bello discordia tristi luno enimbelli poposcerat semina haec ipsa etiaba
tis amore homeri epitetbonspargĩ arma meminit sui nã supradixit. sere criminabils
stant bellicause manifestes ł placent ut stat conferre manũ e gregiũ ueneris gena
ꝓrronicos dictũ ẽ apselatinus acsidiceret quẽ aeneae causa cogor odisse unde etanan

Expanded text:
 bella iam coepta. Ad v. 545 Bello discordia tristi Iuno enim belli poposcerat semina, haec ipsa etiam b bella iam coepta. Ad v. 545 Bello discordia tristi Iuno enim belli poposcerat semina, haec ipsa etiam bTIS AMORE Homeri epitheton. SPARGAM ARMA meminit sui: nam supra dixit «sere crimina bellSTANT BELLI CAVSAE manifestae sunt, placent, ut «stat conferre manum». EGREGIVM VENERIS GENVS ironicos dictum es
Abbreviated transcription (Latin):
enim uox u̾da ẽ sed pudã arteriarũ labit᷑ uiã unde infebrientib deficit: corpora mu¬
ta uirũ circa constrata sunt Rhetorice uiles trudit in medium. nobiles uero prin
et ultimo comme morat loco Dumpaci m.s. o reddit causam cursenex bellis interi
morata quiint̃ rogatus qui cẽt pat̃ familias respondit eũ quibene pascit etbene arat
equo dummarte apta contentione. bello manifesto namsic dicimus Aequũ autem proaequa¬
linon possumꝰ dicere cum soli interempti sunt it ali: Promissidea facta potens : honesta elocitq
uit et bene sanguine nã potest bellum et adiscordia ł adissensione inchotire : et cacli
liconuexã etpauras potest tam̃ ẽẽ effexe gesis ꝑauras idẽ caeliconuexa nec enimali
ei inprincipio denerauit orationẽ quasi ad scelera festinanti. quã mođo tribuit pot

Expanded text:
enim vox uda est, sed per udam arteriarum labitur viam: unde in febrientibus deficit. CORPORA MVenim vox uda est, sed per udam arteriarum labitur viam: unde in febrientibus deficit. CORPORA MVLTA VIRVM CIRCA constrata sunt. Et rhetorice viles trudit in medium, nobiles vero primo et ultimo commemorat loco. DVM PACI MEDIVM reddit causam curmorata, qui interrogatus qui esset paterfamilias, respondit eum, qui bene pascit et bene arat. Ad v. 540 Aequo dum marte aperta contentione, bello manifesto; sic enim dicimus. nam 'aequo' aequali non possumus accipere, cum soli interempti sint Itali. Ad v. 541 Promissi dea facta potens honesta elocutio  Imbvit initiavit. et bene 'sanguine': nam potest bellum et a discordia vel a dissensione inchoare. Ad v. 543 Ecaeli convexa et per auras'. potest tamen esse epexegesis 'per auras, id est caeli convexa': nec enim aliuei in principio denegavit orationem, quasi ad scelera festinanti: quam modo tribuit post
Abbreviated transcription (Latin):
quod locorũ indicat commemoratio triuiae lacus hoc ẽ quidiane speculũ dicit᷑
dulphurea naralbus aquã ln ui aflamiNi a e faciuitas narnia in mo¬
ibus posita quibus sab ẽ narfluuius quitiberino coniungitur: fontes uelini ultra
tus p̃s sitq palemona mat̃. ltem contrã necnatos ausȩ deponere matres : aduocem
idẽ ips a in auxiliũ effunditur : Direxere acies ordinar̃ in latitudinẽ Praeustis¬
irȩbreuis fit propt̃ sequentẽ uocalẽ quod suna partẽ orationis factũ tolerabile
bipennis: seges terra modo ut quid faciat laetas segetes. peratrã uero fertilem
significat ut os tenditur in georgicis: solelaces sita naturale enim ẽ ut metallori¬
splendor plus fulgeat alia luce percussus : Paulatim sese tollit mn. Sic bella dicit surre¬
uisse paulatim sicut uentis flantibs mare turgescit : Ric iuuenis et puerũ et iuuenẽ non

Expanded text:
quod locorum indicat commemoratio. TRIVIAE LACVS hic est qui Dianae speculum dicitur. quod locorum indicat commemoratio. TRIVIAE LACVS hic est qui Dianae speculum dicitur. SVLPHVREA NAR ALBVS AQVA in via Flaminia est civitas Narnia in montibus posita, quibus subest Nar fluvius, qui Tiberino coniungitur. FONTES VELINI ultra tius «pressitque Palaemona mater», item e contra «nec natos ausid est ipsa in auxilium effunditur. Ad v. 523 Direxere acies ordinarunt in latitudinem. A‘prae’ brevis fit propter sequentem vocalem: quod in una parte orationis factum tolerabile  Seges terra modo, ut "quid faciat laetas segetes" . per 'atram' vero fertilem significat, ut ostenditur in georgicis. Ad v. 527 Sole lacessita naturale enim est ut metallorsplendor plus fulgeat alia luce percussus. Ad v. 529 PavLatim sese tollit mare sic bella dicit surrexisse paulatim, sicut ventis flantibus
Abbreviated transcription (Latin):
licet enim certũ e&̃ feriturã. tam̃ bene errantẽ dixqr nonũsq: quaq: semꝑ certus ẽ Erro
hictus horatius Nec semꝑ feriet quod cũq minabitur arcus : Perq ilia hocile ethȩc¬
lia fac̃ hinc et iuuenalis uis frater ab ipsis ilib: nã quod marulus mimo grafus dix̃
tuhacctorẽ imitaris abilionũ quã recedis cũ deguloso diceret : allu sit adciuitatis
nom̃ Nã abili debuit dicere : beneautẽ ealoca uulnerata dicitquȩ statĩmortẽ af¬
ferre non possent ut domũ rediret et eẽt causabellorũ nã sistatĩ perire taut ipse
iut uulneris
nis inpatientiã : Duros clamat agrestes aut qui semꝑ durisunt autduros quicerui
as Scctis signate coactis dixit. Exprimit autẽ anticũ morẽ ut sed primicuneis scin¬
lacus ẽ quis peculũ dianae dicitur: et notandũ qui auocẽ eius paulatĩ facit procederȩ

Expanded text:
 ERRANTI licet enim certum esset feritura, tamen bene ‘errantem’ dixit, quia non usquequaque semper certus est  ERRANTI licet enim certum esset feritura, tamen bene ‘errantem’ dixit, quia non usquequaque semper certus est ictus: Horatius «nec semilia' facit: hinc et Iuvenalis "vis frater ab ipsis ilibus?" nam quod Marullus mimographus dixit "tu Hectorem imitaris: ab ilio numquam recedis" , cum de guloso diceret, adlusit ad civitatis nomen; nam 'ab ili' debuit dicere. bene autem ea loca vulnerata dicit quae statim mortem adferre non possent, ut domum rediret et esset causa bellorum: nam si statim periret, aut ipse aut vulneris ris inpatientiam. Ad v. 504 Duros conclamat agrestes aut qui semper duri sunt: aut 'duros', qui certis satis signate 'coactis' dixit. exprimit autem antiquum morem, ut "sed primi cuneis scinlacus est, qui speculum
Abbreviated transcription (Latin):
adludit adnomen Nã trrrus dictus ẽ pastor apud quẽ lauinia peperit Cuuario
pasunt urmcortie nagistrũ huncpecoris uult fuissen et saltuariũ mã boc ẽ ede
bustodia credita cãpi magist̃ aut̃ pecoris ad quẽ omnia ꝑtinent animalia cicer̃
Nominat homonem quem magistrũ pecoris esse decebat : Siluia. Bonũ puellȩ ruosto¬
ce nomem formauit : Pec tebatq ferũ quadru pedem ut in latus inquȩ ferie .c. aꝓa
num patiens patiens illius reidicimus unde apparet unũ .u. causa metri eẽ de¬
tractũ mensae herili Nouedix̃ nãerũ non nisi dnm dicimus nisi forte ideo dix̃
tedea Nã ut diximus numina utriusq sex us uidentur ideo quia incorporea sunt
it quod uolunt ad sumunt corpus ut autẽ deũ dicamꝰ ꝓdea : ñ a perte ponit᷑ sed in sub audition

Expanded text:
adludit ad nomen: nam Tyrrhus dictus est pastor, apud quem Lavinia peperit. CVI REGIA adludit ad nomen: nam Tyrrhus dictus est pastor, apud quem Lavinia peperit. CVI REGIA PARENT ARMENTA magistrum hunc pecoris vult fuisse et saltuarium: nam hoc est «et late custodia credita campi». Magister autem est pecoris ad quem omnia pertinent animalia: Cicero «nominat hominem, quem magistrum pecoris esse dicebat». SILVIA bonum puellae rusticae nomen formavit. PECTEBATQVE FERVM quadrupedem, ut «in latus inque feri c. c. a.». MANVM PATIENS ‘patiens illius rei’ dicimus, unde apparet unum ‘u’ metri causa esse detractum. MENSAE ERILI nove dixit, nam erum non nisi dominum dicimus: nisi forte ideo dixit, te deo»: nam ut diximus, numina utriusque sexus videntur ideo, quia incorporea sunt et quod volunt adsumunt corpus. Vt autem deum dicamus pro dea non aperte ponitur, sed in subauditione.
Abbreviated transcription (Latin):
etũ nãpotest eẽ et alterius reiãnis ut fluuios uidet ille cruonis Hanc aut̃ dien
et exuberne i  uinis quod satis asperũ fuit: secapit unda melius quã sidiceret neciuã
uas undã capit : Ergo idẽ quia sic incensus ẽ ꝓolluta pace uel sua uel troianorun
Andicit si mate uerbũ bellicũ posuit: Inuotauocauit quianuncupatis uotes bello
sumebant ꝓ unc decus egregiũ formȩ mouet: turni scilicet decus ÷iã hoc dicit alo
sulebartu doturni alios nobilitas alios uirtus mouebat adbellũ nam hoc ẽ aninis
audacibus implet ad fectione sui inicit omnibus magnanimitatẽ arte noua do
interduo nomina unũ pronomen posuit Nam recte quoloco diceret et hoc semel
Studium mutauit in rabiẽ: noto odore ceruino: solent enĩ ita institui horatus
intadmagnitudinẽ cornuũ trrridepueri tyrrifilii et ut diximus supuire

Expanded text:
erito; nam potest esse et alterius rei amnis, ut «fluvios videt ille cruoris». Hanc autem dierito; nam potest esse et alterius rei amnis, ut «fluvios videt ille cruoris». Hanc autem die’, «exuberat amnis»: quod satis asperum fuit. SE CAPIT VNDA melius quam si diceret ‘nec iam vas undam capit’. ERGO id est quia sic incensus est. POLLVTA PACE vel sua vel Troianorum. INDICIT signate verbum bellicum posuit. IN VOTA VOCAVIT quia nuncupatis votis bella sumebant. HVNC DECVS EGREGIVM FORMAE MOVET Turni scilicet decus; nam hoc dicit: alios pulchritudo Turni, alios nobilitas, alios virtus movebat ad bellum. Nam hoc est «animis audacibus implet», adfectione sui inicit omnibus magnanimitatem. arte nova dolo. nde modo nove inter duo nomina unum pronomen posuit; nam recte ‘quo loco’ diceret. Et hoc semel s. CANIBVS RABIEM studium mutavit in rabiem. NOTO ODORE cervino, solent enim ita institui: Horatius itudinem cornuum. TYRRHIDAE PVERI Tyrrhi filii. Et ut diximus supra,
Abbreviated transcription (Latin):
dicis quoa suꝑ fluobis in searrebus adquas uenĩ alu respice ad haeclegunt ut fit quasi
demons trantis respice. bella et lactũ gero: facem iuueni coniecit satis considerate fac
iuuemi iniecit quaecito exardescit et desinit suprauero amatȩ serpentẽ in ieut qđ
in mulieribus uiget semꝑuenenũ : A trolumiñ a triluminis tedas ut et pulchra fa¬
uiatđ prole parente Atroaut̃ lumine furiali inferno alias ratione caret : sub pecto¬
ce ubi fellis locus ẽ idẽ iracundiȩ fremit cũ clamore deposcit. Beneaut̃eamens
quia intoro requirebat : scelerata in sania belli : Nihilenĩ tã in sanũ quã desiderar
ꝓquod possis perire : uirgea deuirgis facta unde ẽ flãma ualidion Costisau
lafinb Etbene antiquũ respexit morẽ nã olla snon suspendebant : sed positnm

Expanded text:
dicis, quod superfluo his inserar rebus, ad quas veni? Alii ‘respice ad haec’ legunt, ut sit quasi dicis, quod superfluo his inserar rebus, ad quas veni? Alii ‘respice ad haec’ legunt, ut sit quasi demonstrantis ‘respice, bella et letum gero’. FACEM IVVENI CONIECIT satis considerate facem iuveni iniecit, quae cito exardescit et desinit, supra vero Amatae serpentem iniecit, quod in mulieribus semper viget venenum. ATRO LVMINE atri luminis taedas, ut «et pulchra faciat te prole parentem». ‘Atro’ autem ‘lumine’ furiali, inferno; alias ratione caret. SVB PECTORE ubi fellis et iracundiae locus est. FREMIT cum clamore deposcit. Bene autem ‘amens’, quia in toro requirebat. SCELERATA INSANIA B. nihil enim tam insanum, quam desiderare id per quod possis perire. VIRGEA de virgis facta, unde est flamma validior. COSTIS autem lateribus. Et bene antiquum respexit morem: nam ollas non suspendebant, sed positis
Abbreviated transcription (Latin):
bello multũ potuisse trrren nos et fuisse precipue in festos latinis ut hibellũ
litus alacer festinus namlaetari non poterat qui perdebat uxorẽ sic supra
uel adabant laeti flumine pulchro ut suprahunc ÷f. teberinus amoeno sae¬
le plango uicta situ senectus temporis longiquitate exqua mascitur situs
lommunis sermo habet. ar deo illare sed figuratius ardeo in illã rẽ dicimus
et ẽspecialis cornelii elaqutio: Oranti loquenti unde etiã oratores dicimus tre¬
enor occupat artus uicinitate scilicet furiȩ nãtremor furorisetantaq sefacies
aperiet semoto aniliuultu quem finxerat et quose indueratꝰ sic supra denenere et
uert incessu patuit dea : Geminos ec. angues: similes Na momnes dicitnbnduos
felsa deludi formidine ad haec adsũ idẽ ad regũ arma et adbella quomodo ergo

Expanded text:
bello multum potuisse Tyrrhenos et fuisse praecipue infestos Latinis, ut "hi bellbello multum potuisse Tyrrhenos et fuisse praecipue infestos Latinis, ut "hi bell" . Ad v. 430 Laetus alacer, festinus; nam laetari non poterat qui perdebat uxorem: sic supra "vela dabant laeti" . flvmine pulchro ut supra "hunc inter fluvio Tiule Planco" . Ad v. 440 Victa situ senectus temporis longinquitate, ex qua nascitur situs.it in iras communis sermo habet 'ardeo illa re', sed figuratius 'ardeo in illam rem' dicimus: et est specialis Cornelii elocutio. Ad v. 446 Oranti non roganti, sed loquenti: unde etiam oratores dicimus. tremor occupat artus vicinitate scilicet furiae: nam tremor furoris est. APERIT remoto anili vultu, quem finxerat et quo se induerat: sic supra de Venere «et vera incessu patuit dea». GEMINOS E. C. ANGVES similes - nam omnes eam dicit efalsa deludi formidine. AD HAEC ADSVM id est ad regum arma et ad bella. Quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ardeam in hancauem esse conuersam: sciendũ tamen ardeã cataantifrasidictam¬
quod breuitatẽ pinnarũ altius non uolet lucanus quod que ausa uolare ardea
uideri induunt secorporibus propt̃ mortaliũ ocũlos Nã incorporei sun
pretendere ramos: supraetiã prȩferimus manibus uittas iunonis anus tẽpliq
rib. conexione libellũ conpasuit. in quodocet quod cuidebeat acomodari
ex quo intellegimus hancquã fecit arduã ẽẽ conexionẽ Nãpatiere futuri t̃
lantur in cassum idẽ in irritũ cadant in cassum aut̃ tractũ ẽ a cassibus id ẽ
etibus : transcribi tradi sermo autẽ hic tractus ẽ depecunua Nã scribi dari
horatius scribae detemanerio non ẽ satis ad decicutae Rescribere reddi Hora¬
ut non generũ sederedem diceret nampercẽptionẽ facto matrimonio sibunui¬
cem succedebant : trrrenas st̃nxe acies. ut i sequere italiã uentis sane fotũ ẽ

Expanded text:
Ardeam in hanc avem esse conversam. sciendum tamen ardeam aArdeam in hanc avem esse conversam. sciendum tamen ardeam aquod brevitate pennarum altius non volat: Lucanus "quodque ausa volare ardea videri, induunt se corporibus propter mortalium oculos; nam incorporei suntoluit praetendere ramos" . supra etiam "praeferimus manibus vittas" . Ad v. 419 Ivnonis anus templiqurum conexione libellum composuit, in quo docet, quod cui debeat accommodari. ex quo intellegimus hanc quam fecit arduam esse conexionem: nam 'patiere' futuri tedantur in cassum, id est in irritum cadant? incassum autem tractum est a cassibus, id est a retibus. Ad v. 422 Transcribi tradi. sermo autem hic tractus est de pecunia, nam 'scribi' est dari: Horatius "scribe decem a Nerio: non est satis: adde Cicutae" : 'rescribi' vero reddi: Horaut non generum, sed heredem diceret: nam per coemptionem facto matrimonio sibi invicem succedebant. Ad v. 426 Tyrrhenas i sterne acies ut "i, sequere Italiam ventis" . sane notum est
Abbreviated transcription (Latin):
rorũ : aut a parte totũ posuit ut promanu puerũ ipsum intellegas : simulato
numine bacbi talẽ patiebatur furorẽ ut speraret seliberi sacra celebrare
nonenim ipsa simulabat quod ẽ sonorũ Nam et paulo post dicturus ẽ alecto st¬
nis tectas: Incinetepellibus nebrida scilicet: Pinum sustinet facẽ pineam
rũ erant nam meretricib: nondabantur : acuisse furores: Vt supra quã iun
habuerat ut filiã dando aeneae bellare moueret quȩ significauerat fumi
augurii : acrisioneis danȩ: patro niꝰmiconẽ namn acrisioneis colonis sola enĩ
uenerat non cum colonis : precipiti delata noto intra archã ut diximus supra
magnum tenet ardea nomen bene allusit: Nam ardea quasi ardua dictaẽ idẽ
idẽ magnaet nobilis. licet iginus in italicis urbibus ab augurio auis ardeam dictã
uelit illud namq ouidii in meta morfos eos fabulo sum ẽ in censam ab annibale

Expanded text:
rorum: aut a parte totum posuit, ut pro manu puerum ipsum intellegas. SIMVLATO rorum: aut a parte totum posuit, ut pro manu puerum ipsum intellegas. SIMVLATO NVMINE BACCHI talem patiebatur furorem, ut speraret se Liberi sacra celebrare; non enim ipsa simulabat, quod est sanorum: nam et paulo post dicturus est «Allecto stnis tectas. incinctae pellibus nebridum scilicet. rum erant: nam meretricibus non dabantur. Ad v. 406 Acvisse furores ut supra "quam Iuno habuerat, ut filiam dando Aeneae bella removeret, quae significaverat fumus Ad v. 410 Acrisioneis danae patronymicon est, non 'Acrisioneis colonis': sola enim venerat, non cum colonis. Ad v. 411 Praecipiti delata noto intra arcam, ut diximus supra. Ad v. 412 Magnum tenet ardea nomen bene adlusit: nam Ardea quasi ardua dicta est, id est magna et nobilis, licet Hyginus in Italicis urbibus ab augurio avis ardeae dictam velit. illud namque Ovidii in metamorphoseos fabulosum est, incensam ab Hannibale
Abbreviated transcription (Latin):
oratius at odeorũ quicquid in caelo regit terras et humanũ g:quid consanguineo
ter Namdicendo originẽ considerandã docet et turnũ grecũ eẽ abacrissio et ȩneam¬
latinum addardano: p̾muntte iussa urgent in hocc̃pellunt : in achusa crisius que
patres: dianȩ acrisu regis argiuorũ filia pꝰquã ẽ aioueuitiata pater eam intra
archã inclũsã p̃cipitauit inmarẽquae delata aditaliã inuentaẽ apiscatore cũ ꝑses
quẽ illic enixa fuerat. et oblata regi qui qa i sibi fec̃uxorẽ Cũqua etiã ardeã cõni¬
dit: aquibusturnũ uultoriginẽ ducere : Sinemore fuerit . Sine exemplo et hociã
contradecus ẽ : lỹ fata percussi furore lr̃ farũ Sicut cirritos acerere dicimus
turbo catullus hocturben dicit ut hoccarmen hic turbo unde turbinis facit

Expanded text:
Horatius "at o deorum quicquid in caelo regit terras et humanum genus" . Ad v. 366 Quid consanguineo Horatius "at o deorum quicquid in caelo regit terras et humanum genus" . Ad v. 366 Quid consanguineo ter: nam dicendo originem considerandam, docet et Turnum Graecum esse ab Inacho et ALatinum a Dardano. PREMVNT TE IVSSA urgent, in hoc compellunt. INACHVS ACRISIVSQVE PATRES Danae, Acrisii regis Argivorum filia, postquam est a Iove vitiata, pater eam intra arcam inclusam praecipitavit in mare. Quae delata ad Italiam, inventa est a piscatore cum Perseo, quem illic enixa fuerat, et oblata regi, qui eam sibi fecit uxorem, cum qua etiam Ardeam condidit: a quibus Turnum vult originem ducere. SINE MORE FVRIT sine exemplo. Et hoc iam contra decus est regium. LYMPHATA percussa furore Lympharum, sicut cerritos a Cerere dicimus. TVRBO Catullus ‘hoc turben’ dicit, ut ‘hoc carmen’. Est autem ‘hic turbo’, unde ‘turbinis’ facit:
Abbreviated transcription (Latin):
utbella commoueat et ut dicatur defendisse iunonẽ in fracta Aut ualde fracta
ambire amplecti circũ retinere non obambitũ dixit Namambio adillũ dicim
ne corpus :: Mille autẽ secundũ euripidem incuius tragoe dia dicit furia non
ĩ unius potestatis. sed sefortunã enemesinfatũ.  neces sitatẽita asꝑi¬
dederat : crimina belli causa sut crimen amorurm : Exin : Ordinis aduerbium
borgoneis pessimisseuis agor gonẽtacitũ protacite sed bene obsedit quasiqua¬
ꝑ turbata nã que talis ẽ ordo: huicdea unũ anguem insinus conicit et usq: ad
intima subdit p̃cordia quae sunt loca cordauicina quibus sensus p̃cipitur
in furore teneatur Nam nondũ furebat tenia uĩtae tenia ẽ uittarum extremi
unda sunt corpora adeo ut quddeunt uiã umore designent : Solito matrũ demore ñ dõ
sed hoc absolutũẽ si aut̃eit legeris copulatiua particula ẽ ad ornatũ solũ ꝑtinens

Expanded text:
ut bella commoveat et ut dicatur defendisse Iunonem. Ad v. 332 Infracta aut valde fracta: ut bella commoveat et ut dicatur defendisse Iunonem. Ad v. 332 Infracta aut valde fracta:  . ambire Latinum amplecti, circumretire. non ob ambitum dixit: nam 'ambio ad illum' dicimus, ne corpus" . 'mille' autem secundum Euripidem, in cuius tragoedia dicit furia, se non esse unius potestatis, sed se Fortunadederat. CRIMINA BELLI causas, ut «crimen amor vestrum». EXIN ordinis adverbium. GORGONEIS autem pessimis, saevis, a Gorgone. TACITVM pro tacite. Bene hyperbaton: namque talis est ordo: huic dea unum intima subdit praecordia, quae sunt loca cordi vicina, quibus sensus percipitur. ut furore teneatur; nam nondum furebat. TAENIA VITTAE taenia est vittarum extremituda sunt corpora, adeo ut quaqua eunt, viam sed hoc absolutum est. si autem 'at' legeris, inceptiva particula est, ad ornatum solum pertinens:
Abbreviated transcription (Latin):
nouens ut contrasis felix idẽ propitia ut eqam diximus supra: In plorare quodusquam ẽ
nosdicert Actiã humilia: quod autẽ iuno ubiq alieno uti introducitur auxilio fisicũt
pihuus tollerti ot deceq alios priamũ suꝑ eẽ ꝑ annos Quaeautem dicit etiã aerensa
fuit secundum euripidem cis sei quem ennius pacuuius et uirgilius secuntur incaho¬
merus dirantis oicit isse facem parere uidit et parem creauitꝰ quia causa fuit incendu
inponuno hocdic̃ talis erit ueneri partus suus: nã sic̃ ꝑ parin troia in incenllsa est
aeneae selaenã lauiniȩ comparat : Iugales coniugales matrimonia conceptos id ẽ simi¬
ut allectus nominatiuũ et accusatiuũ ut allecto : odit et ipsepater plutonꝰ: ueneratu¬
uit eius in saniã ꝓpropriũ Aut tibi aptũ aut certe ꝑpetuũ: Indefessumusq ad finem̃
pducendum : Et sciendum ideo furiȩ nihil prop̃mio dari: quia pstatur hoc ipsũ furiȩ

Expanded text:
nocens, ut contra «sis felix», id est propitia, sicut diximus supra. ac si diceret, etiam humilia. quod autem Iuno ubique alieno uti introducitur auxilio, physicum est: penitus tollere, ut "decemque alios Priamum superesse per annos" . quae autem dicit etiam a Creusa  secundum Euripidem Cissei, quem Ennius et Pacuvius et Vergilius sequuntur: nam Homerus Dymantis dicit. haec se facem parere vidit et Parin creavit, qui causa fuit incendii. ergo nunc hoc dicit, talis erit Veneri partus suus: nam sicut per Parin Troia iniuria consumptaAeneae, Helenam Laviniae conparat. IVGALES coniugales, matrimonio conceptos. IDEM talis, siminominativum et accusativum, ut Allecto. Ad v. 327 Odit et ipse pater pluton venerativit eius insaniam. Ad v. 331 Proprium aut tibi aptum: aut certe perpetuum, indefessum, usque ad finem perducendum. et sciendum ideo furiae nihil pro praemio dari, quia praestatur hoc ipsum furiae
Abbreviated transcription (Latin):
lquido ornu mnodos secundũ puniũ quiait innatura li historia crenos ideo suauius cantire
durt ꝑcollongo de infund ĩ ꝓbent ot necesse e ciluctinte uocẽ ꝑ longũ et flexuosũ uaritis
qul dorł modulitioes : sonait amnis custrũ dicit quico hȩret asiae paludiquã cũ significa¬
qus a longe cũsit preuis siprouinciã significare uoluerimus quod signiflcaturcu ngnone

Expanded text:
DANT PER COLLA MODOS secundum Plinium, qui ait in naturali historia, cycnos ideo suavius canere, DANT PER COLLA MODOS secundum Plinium, qui ait in naturali historia, cycnos ideo suavius canere, quia colla longa et inflexa habent, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum meatum varias reddere modulationes. SONAT AMNIS Caystrum dicit, qui cohaeret Asiae paludi. Quam cum significamus, ‘A’ longa est, cum sit brevis, si provinciam significare voluerimus: quod significatur in Ge
Abbreviated transcription (Latin):
socios ei comparit qͣ tnis domitor autẽ equorũ quasi animaliũ apatre inuentorũ
hifes cenninas acies fescenniũ oppidũ ẽ ubinuptialia inuenta sunt carmina ducit
autẽ eriginẽ abatheniensibus : aequos que faliscos halesus condidit hiautẽ immutato
hun f falisci dict sunt sicut febris dicitur quȩ antehebris dicebatur formiae quae
meres sorac tequi ẽ mons apud irpinos haudlongea flaminia de quo horatius uides
licu et lacus itmons hoc nomine appellantur sane hoc fabula hab& aliquando heras¬
dicit᷑ atirs epu eñ qo ex brcebat᷑ quicũ terra ess& affixcus & anillo potuiss& auferi
cum rogatus sustulit unde in mensauis aquȩ secuta ẽ. quȩ ciminum lacum fect Aeosqu
uptnos unde et port capena quae iuxta capenas ẽ nom̃ accepit: acquatinumero dligert
nordunẽ hance saepe namero scripsiho cẽ ordine congruent᷑ sicut decebat ratienabilitei

Expanded text:
socios et eos comparat cycnis. 'domitor' autem 'equorum', quasi animalium a patre inventorumsocios et eos comparat cycnis. 'domitor' autem 'equorum', quasi animalium a patre inventorum. Ad v. 695 Hi fescenninas acies Fescenninum oppidum est ubi nuptialia inventa sunt carmina. hi autem populi ab Atheniensibus h in f, Falisci dicti sunt, sicut febris dicitur quae ante hebris dicebatur, Formiae quae t arces mons apud Hirpos haud longe a Flaminia, de quo Horatius "vides lacum et lacus et mons hoc nomine appellantur. sane hoc habet fabula. aliquando Hervectem ferreum, quo exercebatur. Qui cum terrae esset adfixus et a nullo potuisset auferri, eum rogatus sustulit, unde inmensa vis aquae secuta est, quae Ciminum lacum fecit. LVCOSQVE CAPENOS unde et porta Capena, quae iuxta Camenas est, nomen accepit. AEQVATI NVMERO digesti in ordinem - hinc est ‘saepenumero scripsi’, hoc est ordine - congruenter, sicut decebat, rationabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
monet̃ tius nomine in anagnia ciuitate iussit feriri: quosama sene pat̃ aut pascis autsit
antiptosis quos pascit ama senus ẽ autẽ fluuius: armas cuta : Nec clipei scutamaiora dic¬
pillei quod fronto genere neutro dicit hocgalerũ uestigia nuda sinistri instituere .p atqui
ipsee inpugnantib primus sed bene nudus ẽ quia tegitur scuto dextrũ autẽ tectũ conueni
ibat quasi abarmis remotũ pero autẽ ẽrusticũ calciam̃tũ et traxit hoc agrȩciȩ more. unde
hue transierant ubi hoc calciamenti fuerat genus : at mes sapus equũ domitor neptunia
pbic pmare aditaliã uenit : ande neptuni dictus ẽ filius quẽ in uulnerabilẽ ideo dicit
quianusquã perut nec inbello ignẽ autẽ ei nocere non posse propt̃ nep tunũ dicit quia
aquarũ deus ẽ ab hoc ennius dicit se originẽ ducere. undenunc et cantantes inducit eins

Expanded text:
monetam eius nomine in Anagnia civitate iussit feriri. QVOS AMASENE PATER aut ‘pascis’, aut sit monetam eius nomine in Anagnia civitate iussit feriri. QVOS AMASENE PATER aut ‘pascis’, aut sit antiptosis ‘quos pascit Amasenus’. Est autem fluvius. ARMA scuta. NEC CLIPEI scuta maiora, dicpillei, quod Fronto genere neutro dicit ‘hoc galerum’. VESTIGIA NVDA SINISTRI INSTITVERE P. atqui ipse est in pugnantibus primus; sed bene nudus est, quia tegitur scuto. Dextrum autem tectum congruum fuerat, quasi ab armis remotum. PERO autem est rusticum calciamentum. Et traxit hoc a Graeciae more, unde isti transierant, ubi hoc calciamenti fuerat genus. AT MESSAPVS EQVVM proles hic Messapus per mare ad Italiam venit, unde Neptuni dictus est filius: quem invulnerabilem ideo dicit, quia nusquam periit, nec in bello. ignem autem ei nocere non posse propter Neptunum dicit, qui aquarum deus est. ab hoc Ennius dicit se originem ducere: unde nunc et cantantes inducit eius
Abbreviated transcription (Latin):
cinatus ẽ p̃nestinã ciuitatem in montibus condidit etcum ad ludos uicinos populos inu¬
iusset cepit eos hortari ut secũ habitarent et progloria iactare se filiũ ẽẽ uulcani quod
cum illi non crederent in uocato uulcano ut eum filium comꝓbar&. omnis illius multi¬
cudonis coetus ẽ flanima circumdatus quo facto commoti omnes simul habitauer̃ & uil¬
cand filiũ eẽ credider hinc ẽ omnis quẽ credidit aetas & quia sine dubio aetas uaria in
bios condider unde perite arua dixit non moeniã sane illic iuno religiosissime colit᷑ est
eufonia secutus ẽ nam ennius anione dicit iuxta regulã hernica saxa colunt sabinorum
lingua sax herne uocantur : quidã dux magnsis sabinos desuis locis elicuit et habitare secũ
fetꝰ sarosis inmontib unde dictas hernica loca et populi hernicidiues a nagnia aut fertilis
aut alludita adhistoriã namantonius augusti sorore contempta post quã cleo patrã duxit.

Expanded text:
cinatus est, Praenestinam civitatem in montibus condidit. et cum ludorum die vicinos populos invitasset, coepit eos hortari ut secum habitarent, et pro gloria iactare se filium esse Vulcani. quod cum illi non crederent, invocato Vulcano, ut eum filium comprobaret, omnis illius multitudinis coetus est flamma circumdatus. quo facto commoti omnes simul habitaverunt et Vulcani filium esse crediderunt. hinc est 'omnis quem credidit aetas', quasi post dubitationem, et quia sine dubio aetas varia in bios condiderunt: unde perite 'arva' dixit, non moenia. sane illic Iuno religiosissime colitur. eseuphoniam secutus est: nam Ennius "Anionem" dixit iuxta regulam. Ad v. 684 Hernica saxa colunt Sabinorum lingua saxa hernae vocantur. quidam dux magnus Sabinos de suis locis elicuit et habitare secum fecit in saxosis montibus: unde dicta sunt Hernica loca et populi Hernici. dives anagnia aut fertilis: aut adludit ad historiam. na
Abbreviated transcription (Latin):
ot ortes atclebseurtat pugros ns sasunt ut supra diximus militiae genera saependieartd
onriculũ siogu los iurato sipatit᷑ sic̃ de fabus legimus euocatio qđ genus nunetantit ee

Expanded text:
at potestatem. VOCAT PVGNAS tria sunt, ut supra diximus, militiae genera: sacramentum, at potestatem. VOCAT PVGNAS tria sunt, ut supra diximus, militiae genera: sacramentum, periculum singulos iurare non patitur, sicut de Fabiis legimus; evocatio, quod genus nunc tangit
Abbreviated transcription (Latin):
simulacrũ ianicũ frontib quattuor propt̃ qđ inforo trans sitorio constitutue
uusacrariũ aliud qđ nouimus hodieq: uii portas habere ianũ sane apud aliquos
bifrontẽ apud aliquos quadrifrontẽ eẽ non mirũ ẽ nã alii eũ diei dominũ uolunt
in quo ortus e et occasus horatius. matutine pat̃ seuiane libentius audis ali annitot¬
tius quẽ inquattuor tempora constat eẽ diuisum anni autẽ eẽ deũ illa resprobiae
paoo no quod forie ẽ robus quo camus quirinali trabea suae tenun cinli brio degene¬
iliusturum qđ ẽ parpureũ habet tam̃ albũ aliquid tertiũ augurare dlepuꝑura
dud coquirina ligun prega liaunctuq gabino gaibinus cinetus entoga senti  inte
beie consolbella inditurus ideo quiacũ gibii cãpaniae ciuitas sacr soperaraer
ballũ subito euenit tunc ciues cincti togis suis abaris adbella preofectisantet dpe

Expanded text:
simulacrum Iani cum frontibus quattuor. Propter quod in foro transitorio constitutum est simulacrum Iani cum frontibus quattuor. Propter quod in foro transitorio constitutum est illi sacrarium aliud quod novimus hodieque quattuor portas habere. Ianum bifrontem, apud aliquos quadrifrontem esse non mirum est: nam alii eum diei dominum volunt, in quo ortus est et occasus — Horatius "matutine pater, seu Iane libentius audis" — alii anni totius, quem in quattuor tempora constat esse divisum. anni autem esse deum illa res probat, nam omne quod forte est, robur vocamusaliud regum, quod est purpureum, habet tamen album aliquid; tertium augurale de purpura et cocco. 'Quirinali' ergo regali. cinctuque gabino 'Gabinus cinctus' est toga sic in tergum batur consul bella indicturus ideo quia, cum Gabii, Campaniae civitas, sacris operaretur, bellum subito evenit: tunc cives cincti togis suis ab aris ad bella profecti et adepti
Abbreviated transcription (Latin):
sylla patriciae gentis fuit similia iã extincta maiorũ ignauia: quẽ protinus
iugit̃ de inde nam nunc temporis ẽ ad uerbiũ alibi loci. ut cũ protinus utraq tel
nam ipsi sunt mysii quos sallustius a ldcullo dicit ẽẽ superatos ar canisuegens ẽ
quodẽ hicarabs ab hoc arabe arabib facit sicut hiberus unde ẽ in lucano occurrat
sed tantũ ethiops dicimus : aurorãq: sequi ingenti ambitu dixit ipsũ ortũ dieiꝓpo¬
pulis : partosq reposcere signa hoc in honorem augusti posuit. quo regnante spartis
repetitas signa quȩcras sus ꝑdiderat quicũ auiditate sua contra au̾spicia bellũ
suscepis set int̃dicentib: trib plebis captus cũfilio ẽ et necatus infuso in os auro cuns
circaimu argiletũ iuxta theatrũ marcelli quod fuit in duobus breuis simis tẽplis
duob: autẽ ꝓp̾t̃ ianũbi frontem postea captis faleris ciui tate tusciae inuentũ ẽ

Expanded text:
Sulla patriciae gentis fuit, familia iam extincta maiorum ignavia" . quem protinus Sulla patriciae gentis fuit, familia iam extincta maiorum ignavia" . quem protinus iugiter, deinde: nam nunc temporis est adverbium, alibi loci, ut "cum protinus utraque tellnam ipsi sunt Mysi, quos Sallustius a Lucullo dicit esse superatos. Ad v. 605 Hyrcaniquod est 'hic Arabs, ab hoc hiops’, sed tantum ‘Aethiops’ dicimus. AVRORAMQVE SEQVI ingenti ambitu dixit ipsum ortum diei pro populis. PARTHOSQVE REPOSCERE SIGNA hoc in honorem Augusti posuit, quo regnante a Parthis repetita sunt signa, quae Crassus perdiderat. Qui cum aviditate sua contra auspicia bellum suscepisset, interdicentibus tribunis plebis, captus cum filio est et necatus infuso in os auro, cuius circa imum Argiletum iuxta theatrum Marcelli. Quod fuit in duobus brevissimis templis: duobus autem propter Ianum bifrontem. Postea captis Faleriis, civitatibus Tusciae, inventum est
Abbreviated transcription (Latin):
cidas in pace regebat Itẽ dicturus ẽ ardet in excita ausonia atq immobilis ante et
nunc dicit moserat hesperio in latio supraetiã captiui penden currus itẽ terrenas
sterne acies quȩ ne sint contraria accipiamus italiã primo caluisse bellis. medio tẽpo¬
re quieuis se et ad antiquũ studiũ nuncre uerti sicut romani bello flagrauere subri¬
molo quieues subnuma subtullo hostilio pristina studia repetiuer̃ hinc ẽ qđ et ipse
uirgilius ait longa placidas in pace regebat. nonꝑtua itẽ desuetaq bello agmina in an¬
ma uocat subito ferrũq retractat uã retractare ẽ repetere qđ omiseratꝰ tale aliqđ
dicit de gener syllano sallustius nã uolens ostendere antiquos maiores eius
consulares fuisse uicinos uero ignauissimos. syllã autẽ florentissimũ ait igt

Expanded text:
cidas in pace regebat" , item dicturus est "ardet inexcita Ausonia atque inmobilis ante" , et cidas in pace regebat" , item dicturus est "ardet inexcita Ausonia atque inmobilis ante" , et nunc dicit 'mos erat Hesperio in Latio', supra etiam dixit "captivi pendent currus" , item "Tyrrhenas, i, sterne acies" . quae ne sint contraria, accipiamus Italiam primo caluisse bellis, medio tempore quievisse, et ad antiquum studium nunc reverti, sicut Romani bello flagravere sub Romulo, quievere sub Numa, sub Tullo Hostilio pristina studia repetiverunt. hinc est quod et ipse Vergilius ait 'longa placidas in pace regebat', non perpetua, item "desuetaque bello agmina in arma vocat subito ferrumque retractat" : nam retractare est repetere quod omiseras. tale aliquid dicit de genere Sullano Sallustius: nam volens ostendere antiquos maiores eius consulares fuisse, vicinos vero ignavissimos, Sullam autem florentissimum, ait "igitur
Abbreviated transcription (Latin):
principis uxor : martẽmq fatigant᷑ proeliũ cũ clamore deposcunt contraomina
sditioni rupem uo cauit᷑: mole tenet hic distinguendũ ut scopuli nunc nominatiuus
nrupis translatione : sacrilego sanguine quia bellũ sumebant contrauoluna
commissa nullaratione reuocari horatius dira de testatio nulla expaat᷑ uicti
ma, parta quies scilicet uicinȩ mortis beneficio: in limine portus securitas omnis
facitꝰ hesperio inlatio hocẽ in antiquo namut in i. diximus duo latia fuer̃ unđ ñ frustr
hesperio addidit quod autẽ dicit hanc consuetudinẽ antiquã fuisse. falsum ẽ nama
numa põpilio primo instituta ẽ sed carminisuo ut solet miscet historiã Notandum
sane in conexũ eẽ hunc locũ siquis totius libri consideret textũ nã supra ait longapli¬

Expanded text:
principis uxor?». MARTEMQVE FATIGANT proelium cum clamore deposcunt. CONTRA OMINA principis uxor?». MARTEMQVE FATIGANT proelium cum clamore deposcunt. CONTRA OMINA seditioni, rupem vocavit. Ad v. 589 Mole tenet hic distinguendum, ut 'scopuli' nominativus ur permansit in rupis translatione. Ad v. 595 Sacrilego sanguine quia bellum sumebant contra voluntcommissa nulla ratione revocari: Horatius "dira detestatio nulla expiatur victima" . Ad v. 598 Parta quies scilicet vicinae mortis beneficio. in limine portus securitas omnis facit. hesperio in Latio hoc est in antiquo: nam, ut in primo diximus, duo Latia fuerunt, unde non frustra 'Hesperio' addidit. quod autem dicit hanc consuetudinem antiquam fuisse, falsum est; nam a Numa Pompilio primum instituta est. sed carmini suo, ut solet, miscet historiam. notandum sane inconexum esse hunc locum, si quis totius libri consideret textum; nam supra ait "longa pla
Abbreviated transcription (Latin):
os masculino quȩ nemora autquos agorin specus. Virgilius neutro qđ hodie
in numero singulari trib tantũ utimur casib: hoc specus
qua quã antiquicodices habent hic specus horrendus spiracula ditis aditus aspi
rindo antiqui codices spiracula habenł quaedicta sunt AΠΟΤCΝΤΙCΡΑΤΩΝ
hoc t a finib: inferorũ : uorago acherontis exiestuatio: conditae rrnis alii condit
ecunt et sub audiunt : calũq leuabat releuabat. recreabat: extremã .s.b . i .r.
nafedaticruentati implorantq deos ad auxiliũ et ultionẽ : ob testanturq: latinũ ꝓpt̃
udem factã testẽ adhibenꝰ et dicuit auctores rupti foederis eẽ troianos cũ ipsipacis
inim agebant᷑ et sicẽ dictũ ut at mẽdias in t̃cedes exultat amazon: nemora auiã
onma tłatdiresis choraeis : neq eni leue nom̃ amate iuuenalis quȩ ñ faciet qđ

Expanded text:
ius masculino "quae nemora aut quos agor in specus" , Vergilius neutro, quod hodie ius masculino "quae nemora aut quos agor in specus" , Vergilius neutro, quod hodie in numero singulari tribus tantum utimur casibus 'hoc specu. quamquam antiqui codices haberando. antiqui codices ‘piracula’ habent, quae dicta sunt ἀπὸ τῶν περάτων, hoc est a finibus inferorum. VORAGO Acherontis exaestuatio. CONDITA ERINYS alii ‘condit’ legunt, et ‘se’ subaudiunt. CAELVMQVE LEVABAT relevabat, recreabat. EXTREMAM S. B. I. R. Mma. FOEDATI cruentati. IMPLORANTQVE DEOS ad auxilium et ultionem. OBTESTANTVRQVE LATINVM propter caedem factam testem adhibent, et dicunt auctores rupti foederis esse Troianos, cum ipsi pacis enim agebantur. Et sic est dictum, ut «ad medias inter caedes exultat Amazon». NEMORA AVIA per nemora. THIASIS choreis. NEQVE ENIM LEVE NOMEN AMATAE Iuvenalis «quae non faciet quod
Abbreviated transcription (Latin):
dat uiet sit terentũ illud quia pluscupio minus credosuꝑ aetherias quia dixeratieue
ah abet aquas sulphureas ideo grauiores quia ambitur siluis ideo autem ibi adit
dicitur inferorũ quod grauis õdor iuxta accedentes necat. adeo ut uictimȩ circa
hundocum ñ immolaret sedodore perirent adaquã aplicatȩ et hocerat genus
lurtonis sciendũ sane uarronẽ enumerare quot loca initalia sint huius modi
undettiã donatus dicit lucaniae ẽẽ quides cribitur locũ circa fluuiũ quicalor uo¬
utue qđideo ñ pcedit quia ait italiae mediũ sub montib: altis hoc nisi ad totã ital¬
nons nobilis notus qđ et sequentia indicant : amsancti ualles lociã sancti. id ẽ om¬
nopas tesancti quẽ dicit et siluis cinctũ et fragoso fluuio torrentẽ : hit specus hor¬
nendu hoc nomen apud maiores triũ generũ fuit ennius feminino posuit horat¬

Expanded text:
t illud Terentii «quia plus cupio, minus credo». SVPER AETHERIAS quia dixerat «caeli rpini sunt, et habet aquas sulphureas, ideo graviores, quia ambitur silvis. ideo autem ibi aditus esse dicitur inferorum, quod gravis odor iuxta accedentes necat, adeo ut victimae circa hunc locum non immolarentur, sed odore perirent ad aquam adplicatae. et hoc erat genus litationis. sciendum sane Varronem enumerare quot loca in Italia sint huius modi: unde etiam Donatus dicit Lucaniae esse qui describitur locus, circa fluvium qui Calor vocatur: quod ideo non procedit, quia ait 'Italiae medio'. sub montibus altis hoc nisi ad totam Ital non sunt. Ad v. 564 Nobilis notus, quod et sequentia indicant. Ad v. 565 Amsancti valles loci amsancti, id est omni parte sancti: quem dicit et silvis cinctum et fragoso fluvio torrente. Ad v. 568 Hic specus horrendum hoc nomen apud maiores trium generum fuit. Ennius feminino posuit, Horat
Abbreviated transcription (Latin):
diceret tem pestates meautẽ ꝑfisio logiã ymbres tonitrua tempestates :Aut scilla
ciuitatẽ condunt᷑ ergo sedstabilem locant salustius ꝑte conditor orbisterrarum
it sunt propria uerba quaenulla ratione mutantur. ut sacerdotes creariur¬
etiã sibi cognatos et deos omnes excepto marte ad c̃uiuiũ uocauit unde iratũ numn
inmisit furorẽ quocen tauri et lapitȩ in bella uenerunt : Antiquã genitor calidoni
dianȩ cfur Dencus calidonis rex deprimitiis omnib: numinib sacrificauit exeps¬
dian ã quȩ irata aprũ inmisit quicunta uastabat donec anele agro occideretur Conss¬
sit autem ideo dixut ostenderet minora numina nisi impetrauerint Nocere non pesi
Statius Deuenere÷ in fandũ nate concessit onorẽ : quod scelus aut lapits tantum
aut calidone merente haec ẽ uera lectio sic et sensus procedit siut̃q easus abłtsit

Expanded text:
diceret tempestates. ‘Me’ autem per physiologiam imbres, tonitrua, tempestates. AVT SCYLLA diceret tempestates. ‘Me’ autem per physiologiam imbres, tonitrua, tempestates. AVT SCYLLA civitatem. ‘Conduntur’ ergo sedem stabilem locant: Sallustius «pestem conditos orbis terrarum». Et sunt verba propria, quae nulla ratione mutantur, nam ut sacerdotes creari, virgietiam sibi cognatos, et deos omnes excepto Marte ad convivium convocavit: unde numen iratum inmisit furorem, quo Centauri et Lapithae in bella venerunt. ANTIQVAM G. C. DIANAE Oeneus, Calydonis rex, de primitiis omnibus numinibus sacrificavit, excepDiana: quae irata aprum inmisit, qui cuncta vastabat, donec a Meleagro occideretur. ‘Concessit’ autem ideo dixit, ut ostenderet minora numina, nisi impetraverint, nocere non posse: Statius de Venere «infandum natae concessit honorem». QVOD SCELVS AVT LAPITHIS TANTVM AVT CALYDONE MERENTE haec est vera lectio, sic et sensus procedit, ut uterque ablativus
Abbreviated transcription (Latin):
medes condidit q̃ primo argi post argirippa postarpi dictaẽ fuit et intessalia
tiargos dipso indictumẽ apud quos erat magna societas inter eos qui unoplite
et notandũ quod ubx ubibonus sequitur euentus troianos iunore mouetur: et cor¬
gruae quasi numen inimicũ quod p̃sens posset nocere : Aurasq: inuecta tenebat. Perelem̃¬
gitur nec prepositioni usq aut̃ aut prȩpositio ẽ aut ad uerbiũ : lam fidere ter rae
ut et fidere nocti : stetit quod solet eẽ cogitantũ: fatis: uoluptatibus: capti potuere cap
Cum felle dictũ ẽ nã si hoc remoueas erit oximor un dicit aut amnia q̃ contigerunt ño
tigis se quia non offuerunt. Captiautẽ capisicdixit ut et cicero ut in uberrimã sicilie
parte siciliã quaereremus: adcredo mea numina tandem. Nec fatigata destiti ner sac¬
ta requieui : patria excussos satis signate locutus ẽ: Meo pponere pontoplus ẽ quãsi

Expanded text:
medes condidit, quae primo Argi, post Argyrippa, post Arpi dicta est. fuit et in Thessalia: siti Argos dipsion dictum est. apud quos erat magna societas inter eos qui uno puteo et notandum quod, ubi bonus sequitur eventus Troianos, Iuno removetur: et congrue, quasi numen inimicum, quod praesens posset nocere. Ad v. 287 Avrasque invecta tenebat per elem nec adverbio iungitur nec praepositioni, ‘usque’ autem aut praepositio est aut adverbium. IAM FIDERE TERRAEut «fidere nocti». STETIT quod solet esse cogitantum. FATIS voluntatibus. CAPTI POTVERE CAPI cum felle dictum est: nam si hoc removeas, erit oxymorum. Dicit autem omnia quae contigerunt, non videri contigisse, quia non obfuerunt. ‘Capti’ autem ‘capi’ sic dixit, ut Cicero «ut in uberrima Siciliae parte Siciliam quaereremus». AT CREDO MEA NVMINA T. id est nec fatigata destiti, nec satiata requievi. PATRIA EXCVSSOS satis signate locutus est. ME OPPONERE plus est, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
aeqhabuere initi posditami et cubis aborigines aludicunt abeuanditusee indũ quo futrgili¬
us tunuiere imindros lomane conditor aras Aluaremulo ut enbemins ra si inuas pie¬
ila imlita ⁊ om̃i sugitur iantȩ ciuitatis certaratio non apparet noumnirs̃ sunalia rum
ipinione dubitetur unde nec historicos nec commentatores uaria dicenstes duis egltiig
comiem pnari debemus tumantiquitas ipsa creauit errorẽ teplerq fundmnanifestũ e
untom pnadse trenspurs nominat: quer ÷etiã non paruu erreriin asfermmi sarr festae
uitene lauoontiu apicosactũ e ut laurentis regia piciate aluuino lato s indate etdefu¬
illio basundant ibierant pontifices et dundigeties sicut eaã romȩ erant etia illic duo fr̃s
qudiab anpelta bontun: porũ soror dũ ad focũ sederet. desiliens sun tillas cabsecit que
uir gisset a quat  euntes iuxdeugnẽ inuentũ sustuler quia fopte ba adlone fumiplorũde
uncim dictust̃ filius cattuluis dutẽ ideo qui a oculis minoribi stut qũ pos funm ꝓlirũr

Expanded text:
e habuere initio Trojani, et cum iis Aborigines. Alii dicunt ab Evandro, secundum quod Virgilius: Tunc rex Evandrus Romanae conditor arcis. Alii a Romulo, ut: En hujus, nate, auspicla inclita Roma. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane nt nomina. quam rem etiam non parvum errorem adferre manifestum est, ut ecce Laurentum a Pico factum est, ut "Laurentis regia Pici" ; item a Lavino, Latini fratre, Laviibus, quae illic abundant. ibi erant pontifices et dii indigetes, sicut etiam Romae. erant etiam illic duo fratres, qui divi appellabantur. horum soror dum ad focum sederet, resiliens scintilla eius irgines aquatum euntes iuxta ignem inventum sustulerunt, qui a fonte haud longe erat: unde Vulcani dictus est filius. Caeculus autem ideo, quia oculis minoribus fuit: quam rem
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽ fulgere nait homerus dicit a thetide oblata arma bhabere morũ quendã enebe more
quacduos inãqua eẽ mani festũ ẽ thetidem autẽ nouimus pomfansantero sudĩ pidĩ ẽ quers

Expanded text:
e fulgorem: nam et Homerus dicit a Thetide oblata arma habere motum quendam et spiritum, e fulgorem: nam et Homerus dicit a Thetide oblata arma habere motum quendam et spiritum, quae duo in aqua esse manifestum est. Thetidem autem novimus nympham. INTER NVBEM per nubem,