comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chemine sacis dictũ habeo : Nc̃ addestinatũ reuertam᷑. ad locoꝵ cõmemorationẽstilus dirigdus ÷. dtq adõ
pͥncipalit̃ italia cuiꝰ detꝰ iã inurbet̃ tingimꝰ. Sitalia tanta cura ab om̃ib dicta p̃cipue acatone utiã inue¬
niriñ possie qđ ñ ueterũ auctorũ p̃sũ pserit dilig̃tia largit̃ in laudẽ exceulesitos tremateru suppetente Dũ
serprros ͥ stitisumi reoutantlocoꝵsalubritatẽ. celi tẽpeniẽ ub tatẽ soli a prica colliũ opata nemorũ
innorios caltꝰ uitiũ olearũ q ꝓuentꝰ noualia pecuaria tot amnes. lacꝰtantos. bi fera uiolaria mattĩ
uesubiũ flagrantis animae spm̃uaporantẽ. tepentes fontibbaias. colonias tã frequentes tã assiduã nouarũ¬
mogitie aduene ii sũ mauictores romani c̃dider̃. Adh litorũ portuosa . orasq patentibꝰ gremiuis cõmer¬
suoorbis ac cõmodatas. Verũ neprorsꝰ intacta uideat᷑ in ea q̃ minꝰ tritas̃ anumũ intende haud absurdũ ui:

Expanded text:
homine satis dictum habeo. Nunc, ut ad destinatum reuertamur, ad locorum commemorationem stilus dirigendus est atque adeo principaliter in Italiam, cuius decus iam in urbe contigimus. Sed Italia tanta cura ab omnibus dicta, praecipue M. Catone, ut iam inueniri non sit, quod non ueterum auctorum praesumpserit diligentia, largiter in laudem excellentis terrae materia suppetente, dum scriptores praestantissimi reputant locorum salubritatem, caeli temperiem, ubertatem soli, aprica collium, opaca nemorum, innoxios saltus, uitium olearumque prouentus, nobilia pecuaria, tot amnes, lacus tantos, bifera uiolaria; inter haec Vesubium flagrantis animae spiritu uaporatum, tepentes fontibus Baias, colonias tam frequentes, tam assiduam nouaruiae aduenae et in summa uictores Romani condiderunt; ad haec laterum portuosa, orasque patentibus gremiis commercio orbis adcommodatas. Verum ne prorsus intacta uideatur, in ea quae minus trita sunt animum intendere haud absurdum uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ins cesst̃ paudulũ csporisu t̃ residet. sic̃ inherculo i fite apparuit siẽ eiꝰ ꝓ gestati eodẽ puene ant uallo
un qͥb c̃ceptisueatit natiuident᷑ Ee depro conensi ancilla qua eduplici adulterio geminos edidit ut ranpat
suo similẽ hic esides solo auito eneat᷑÷ qͥ sardiniã ĩ gresrꝰ palantes ĩ colarã anm &r adccoreue es ondit. souus
au aliagrera ꝙpida ertrur. Iolenses ab eo dicti sepulchro eiꝰ tẽplũ edider̃: Qđ imitatꝰ uirtut t̃patrus mali
plutimis sardiniã lił asset Ante om̃a sobolẽ cogitantib: sternucatio pꝰ coitũ cauenda nepri sem̃ eecutit aem
ceptirdolore grauidas a dmonebit Iã indẽ icipiet icapitis inqͥecudo ⁊ caligineuis hebetabit᷑ siborã
quon fastulus stomachi ciaudet upido. Cuenit int om̃s corda pͥnũ exuniũ saformaricarne. gaquur¬

Expanded text:
cum intercessit paululum temporis, uterque residet, sicut in Hercule et Iphicle apparuit fratre eius, qui gestati eodem onere, interuallis tamen quibus concepti fuerant nati uidentur; et de Proconnesia ancilla, quae e duplici adulterio geminos edidit, utrumque patri suo similem. Hic Iphicles Iolaum creat, qui Sardiniam ingressus, palantes incolaue alia Graeca oppida extruxit. Iolenses ab eo dicti sepulcro eius templum addiderunt, quod imitatus uirtutem patrui malis plurimis Sardiniam liberasset. Ante omnia subolem cogitantibus sternutatio post coitus cauenda, ne prius semen excutiarit, decimus a conceptu dies dolore grauidas admonebit. Iam inde incipiet et capitis inquietudo, et caligine uisus hebetabitur; ciborum quoque fastidiis stomachi claudetur cupido. Conuenit inter omnes, corda primum ex uniuersa formari carne
Abbreviated transcription (Latin):
lentissimis in genus disertata. que praterireꝗ inseriꝰ ex eqͥ tutiꝰ duximꝰ. Uerũ taliae longitudo q̃ ab a

Expanded text:
e, multa praeterea pollentissimis ingeniis edissertata, quae praeterire quam inferius exequi tutius duximus. Verum Italiae longitudo, quae ae, multa praeterea pollentissimis ingeniis edissertata, quae praeterire quam inferius exequi tutius duximus. Verum Italiae longitudo, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
tea atiberis ostus adusq: lrrim amnẽ ꝑtinebat. uniuersa csurgit auigis alpiũ portecta adreginũ
⁊ litorabrutioꝵ quo in maria meridiẽ uersus ꝓtendit᷑ . Inde ꝓcedens paulatĩ
dorio accollit. extenta int̃ tussũ ⁊ adriaticũ id ÷ in t̃suꝑnũ mare uinferũ similis querneo folio scilicetꝓ
ceritate ãplior quãlatitudine. Ubi longius abut in cornua duo scindit᷑. quorũ alterũ ioniũ iespecdi
&equar. alterũ siculũ. Int̾̃quas ꝓminentias ñ uno margine accessũ insinuati freti recipit . s lingnas ꝓ¬
iettis sapiꝰ ac ꝓcurentib. distinctũ ꝓmuntoris pelagus accipit . Ibi ut sparsim notẽ arcestaientina
ea regio cũ scilleo oppido ⁊ gratei deflumine scilla matre: ut uetustassal

Expanded text:
 Latium antiquum antea a Tiberis ostiis ad usque Lirim amnem pertinebat, uniuersa consurgit a iugis Alpium, porrecta ad Reginum Latium antiquum antea a Tiberis ostiis ad usque Lirim amnem pertinebat, uniuersa consurgit a iugis Alpium, porrecta ad Reginum uerticem et litora Bruttiorum, quo in maria meridiem uersus protenditur. Inde procedens paulatim se Appennini montis dorso attollit, extenta inter Tuscum et Adriaticum, id est inter supernum mare et inferum, similis querneo folio, scilicet proceritate amplior quam latitudine. Vbi longius abiit, in cornua duo scinditur, quorum alterum Ionium spectat aequor, alterum Siculum; inter quas prominentias non uno margine accessum insinuati freti recipit, sed linguis proiectis saepius ac procurrentibus distinctum promunturiis pelagus accipit, ibi, ut obuia sparsim notemus, arces Tarentinae, Scylacea regio cum Scyllaeo oppido et Crateide flumine Scyllae matre, ut uetustas fab
Abbreviated transcription (Latin):
posaginiẽ ambros et̃. qñ antoniꝰ refert. hos eosdẽ qđ tẽpore a quosa cladis himbrib supsuerint ubrio
grete nominatos. Licin uno placit amessapo gnto. menapiaedatã origmẽ. uersã postmodũ in nom̃ calabrie. qui in aaa¬
dio oenotri frac̃ peucetiꝰ peucetiã nominauerat. Agub natore enee appellatũ palinurũ. a tubicine misenũ. ac sobrina
cotinã insulã Int̃ om̃s ꝑspicuo c̃uenit anugice cageta cagitã. Aburore lauinũ qđ pꝰtroiae ercidiũ sicuti costo
niꝰ ꝑhibet quarto anno extructũ ÷. Nec dmissũsit deñean ae state ab ilio captosođa italicislitorib appalsũ. ut
sugeribi ab eo acceptis. Quo de functo sũ mãbieniuo adextus. ap̃ numicũ pares¬
pisq indigitis ei nom̃ datũ. Deĩ de c̃stituta ab ascanio longa alba fidenȩ. aricia nola atrris. Ab eubo¬
descientiae p arilitate . Quae int̃ alia magnifica lesbios timissuros imꝑiũ maris multo ante p̃monuit q

Expanded text:
propaginem Vmbros esse M. Antonius refert; hos eosdem, quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, Vmbrios Graece nominatos. Liciniano placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, uersam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominauerat. A gubernatore Aeneae appellatum Palinurum, a tubicine Misenum, a consobrina Leucosiam insulam inter omnes perspicue conuenit; a nutrice Caietam, ab uxore Lauinium, nius perhibet, quarto anno extructum est. Nec omissum sit Aenean aestate ab Ilio capto secunda Italicis litoribus adpulsum, ute, quingentis iugeribus ab eo acceptis: quo defuncto summam biennio adeptus apud Numicium pareis Indigetis ei nomen datum. Deinde constituta ab Ascanio longa Alba, Fidenae, Aricia; Nola a Tyriis, ab Eubode scientiae parilitate, quae inter alia magnifica Lesbios amissuros imperium maris multo ante praemonuit
Abbreviated transcription (Latin):
nde altera gesticulationib: ꝓmptior÷. alteraoneri seundo ac cõmodatior fudoris discirli
siã int̃ de functa corpora natura discreũ. Acsi quando cadauera neca
relocititi ladas quudẽ adenilsest ꝗ ta su ꝑ cauũ puluerẽ cursi cauit ut in harnispen den¬
tib nulla in diciarelin quert uestigioꝵ. Foli nestor milesius puercũ amamloca eetade de
sicione mile cẽstidia uno dietransior Ioocio uibsanoq: c̃sulib: inicalia .uiIIͦI. annos puernatꝰ .u. ⁊ lex milia passiuc
neridie transiuit aduesperũ. Visud einde plurimũ potuit strabo nomine. quẽ
Callicrates formicas ex ebore sic scalpsit. ut portio earũ aceceris sec ernineqͥuerit. Apollonides ꝑhibet in scithia

Expanded text:
unde altera gesticulationibus promptior est, altera oneri ferundo accommodatior. Pudoris disciplinam unde altera gesticulationibus promptior est, altera oneri ferundo accommodatior. Pudoris disciplinam etiam inter defuncta corpora natura discreuit; ac si quando cadauera necatuelocitatis Ladas quidam adeptus est, qui ita supra cauum puluerem cursitauit, ut harenis pendentibus nulla indicia relinqueret uestigiorum. Polymestor Milesius puer cum a matre locatus esSicyone mille ducenta stadia uno die transierunt. Fonteio Vipsanoque consulibus in Italia octo annos puer natus quinque et LXX milia passuum a meridie transiuit ad uesperum. Visu deinde plurimum potuit Strabo nomine, quem Callicrates formicas ex ebore sic scalpsit, ut portio earum a ceteris cerni nequiverit. Apollonides perhibet in Scythia
Abbreviated transcription (Latin):
s diuĩsitasseparata plus quã geminos attulisset. Quores ponso adõ antoruꝰ mitia
nihilse habe cariꝰ in substantia sua iactitant. Nẽ sideipsis hominũ formis reqͥrã . liqͥdo manifestabit᷑ nihil
dese antiqͥ tatẽ m̃dacit̃ p̃dicasse . s corruptã degeneri successione sobolẽ nr̃i tẽporis ꝑ nascentũ decri
pusionẽ ⁊ secundillã deios pedes ⁊ ãpliꝰ habuisse ꝓceritatis. Quoꝵ reliqͥa adhuc ĩ c̃ditorio salusti¬
anorũ uident᷑ Postmodũ diuo claudio pͥncipe gabbarã nomine ex arabia ad uectũ. nouẽ pedũ
⁊totidẽ unciarũ . S ante augustũ annismille ferme ñ apparuit forma huiꝰmͦ sic̃ nec pꝰelaudiũ uisa est
ẽ robusta uoce pubtate festina. Statĩq obsessũm orbis plurimis. in
expnsis int̃digitos longissim osmodus ÷: tantũ c̃stat eẽ int̃ calees iuerticẽ. Idõq phisici ho¬
minẽ minorẽ mundũ iudicauer̃ Parti dextera habilior adscribit᷑ motus. leuae firmitas iaior

Expanded text:
s diuersitas separata plus quam geminos attulisset. Quo responso adeo Antonius mitigatus est, ut deinceps nihil se habere carius in substantia sua iactitaret. Nunc si de ipsis hominum formis requiramus, liquido manifestabitur nihil de se antiquitatem mendaciter praedicasse, sed corruptam degeneri successione subolem nostri temporis per nascentum dePusionem et Secundillam denos pedes et amplius habuisse proceritatis, quorum reliquiae adhuc in conditorio Sallustianorum uidentur; postmodum diuo Claudio principe Gabbaram nomine ex Arabia aduectum nouem pedum et totidem unciarum. Sed ante Augustum annis mille ferme non apparuit forma huiusmodi, sicut nec post Claudium uisa est. betem, robusta uoce, pubertate festina, statimque obsessum morbis plurimus, inmexpansis inter digitos longissimos modus est, tantum constat esse inter calces et uerticem; ideoque physici hominem minorem mundum indicauerunt. Parti dexterae habilior adscribitur motus, laeuae firmitas maior;
Abbreviated transcription (Latin):
mart Eme morabilib in ditũ ⁊ insignit̃ ꝑ om̃i ũ uulgatũ ora. qđ ꝑ paucae samiliaer̃ in agro falis cos
epos uocant hisa crisiciũ annuũ ad montẽ soractis apollini faciun
paretib: Cui deuotionis misteriũ muni ficentia senatꝰ hon orata hr̃rpis ꝑpecuo c̃ sulto om̃iũ numer̃
uacationẽ dedit. sientẽ marionĩ serpentib illesã eẽ. nihilmiruĩ. A cutae silio higenꝰ ducunt. ⁊ de ai
notentia deberi sibi sciunt seruitiũ u enenoꝵ. idõ uenena c̃tẽpnunt .G. caeliꝰ aee tressilias dic̃. An¬
s̃. med eã. circen. Cirten . circelios insedisse montes. carminũ maleficus
dquiet hominẽ uiuoe deã habitã Mledeã abiasone buthroti sepultã . filiũq eł marsis imꝑan
S quãuis i talia hoc habeat p̃sidiũ samiliare. a serpentib ñpenit̾libera ÷ Deniq: amunclas quas an¬
clas greciante c̃diđdant. serp̃tessuguuere . Illic frequens iuꝑa. ĩ sanabili morsu. Breuiorħ̃ cereris quasĩ abs¬

Expanded text:
mare. Memorabilibus inclutum et insigniter per omnium uulgatum ora, quod perpaucae familiae sunt in agro Faliscorum quos Hirpos uocant. Hi sacrificium annuum ad Soractis montem Apollini faciuntparentibus. Cuius deuotionis mysterium munificentia senatus honorata Hirpis perpetuo consulto omnium munerum uacationem dedit. Gentem Marsorum serpentibus inlaesam esse nihil mirum; a Circae filio genus ducunt et de auita potentia deberi sibi sciunt seruitium uenenorum; ideo uenena contemnunt. C. Coelius Aeetae tres filias dicit Angitiam Medeam Circen; Circen Circeios insedisse montes, carminum maleficiisdedisset homines uiuere, deam habitam; Medeam ab Iasone Buthroti sepultam filiumque eius Marsis imperasse. Sed quamuis Italia habeat hoc praesidium familiare, a serpentibus non penitus libera est. Denique Amunclas, quas Amyclas ante Graeci condiderant, serpentes fugauere. Illic frequens uipera insanabili morsu; breuior haec ceteris quas in a
Abbreviated transcription (Latin):
Regẽ antiochũ arte mon qͥdã eplebe siriatica sie facie aemula m̃tiebat᷑.
uxor regiao ectopopulare isto tã dui dissimulauerit defunctũ maritũ. quo ad ex arbitrata eꝰ regni
ut romaniuibiũ põpei nomine. põpeĩ uibii uocabalo cognom inarent. Gratoñ .÷. planeũ rubriꝰ
listriosic impleuit ut upse plancꝰ appđo uocant᷑. Arm̃ tariꝰ mirmillo ⁊ cassiꝰ seuerꝰ orator ita se
M̃ messalã censoriꝰ imenogenes essigieuulgari. hoc fuer̃ ut̃q qđ singuli Nec aliũ mess alã putauer̃¬

Expanded text:
Regem Antiochum Artemon quidam e plebe Syriatica sic facie aemula mentiebatur, ut postmodum Laudice uxor regia, obiecto populare isto, tamdiu dissimulauerit defunctum maritum, quoad ex arbitratu eius regniut Romani Vibium Pompeii nomine, Pompeium Vibi uocabulo cognominarent. Oratorem L. Plancum Rubrius histrio sic impleuit, ut et ipse Plancus a populo uocaretur. Armentarius murmillo et Cassius Seuerus orator ita se M. Messala censorius et Menogenes e faece vulgari hoc fuerunt uterque quod singuli, nec alium Messalam qua
Abbreviated transcription (Latin):
uenit mͥ cũadũ sariis. Iure fecerit :⁊ licuerit nefacere. idͥẽ. in c̃trouersia. Itẽ ec̃ trario agamẽnonẽ esse cliteno
occisũ c̃ficint᷑. Cũ iditasit. meulcisci parentẽnegant᷑ oportuisse. Deĩde cũ hoc seter im id iftriburtione ut ide¬
bemsꝰ Ea diuidit᷑ ĩ duas partes: Enumerationẽ⁊ expositionẽ. Enumeratione utem. cũ dic emꝰ numero qđ dens
mẽ asfert auditori meditationis ⁊ araificii: Quaeressdẽ abrogit orationi. Erpostdo: cũ rend¬

Expanded text:
convenit mihi cum adversariis: iure fecerit et licueritne facere, id est in controversia.» Item e contrario: «Agamemnonem esse a Clytemestra convenit mihi cum adversariis: iure fecerit et licueritne facere, id est in controversia.» Item e contrario: «Agamemnonem esse a Clytemestra occisum confitentur; cum id ita sit, me ulcisci parentem negant oportuisse.» Deinde, cum hoc fecerimus, distributione uti debemus. Ea dividitur in duas partes: enumerationem et expositionem. Enumeratione utemur, cum dicemus numero, quot de rebus ; et suspicionem adfert auditori meditationis et artificii: quae res fidem abrogat orationi. Expositio e
Abbreviated transcription (Latin):
ocmꝰ athenis me carũ uesperi aduenitsimo. ubi aduenit mecarũ. insidias fec̃ uirgini. insidias pꝰquã
inloco adtulit ue De dilucida narratĩo: Rẽdilaciden arrabimꝰ. si ut qͥc qͥd pͥmũ gestũ erit
t si ut mos. ut opinio. ut natura postulatdicemꝰ. sispatia tẽporũ. ꝑsonarũ dignitates. c̃ silioꝵ rationes.
ocoꝵo portunitates constabunt. Ne refelliposit aut tẽporis parũ fuisse. aut caus ãnullõ. autlocũ
uido c̃seruandar. Nã saepeueritas nisi ħ seruata sint. sidẽ ñ potest facere. Sin er̃ficta eo magis et̃ c̃¬
ꝓuanda . De hisreb caute c̃fligendũ ÷ qͥb in reb tabula aut alicuiꝰ firma auctoritas uidebit᷑ int̃fuisse
siciũ. dabimꝰ operã ut nihilminꝰ industriae quã rei utilitas postulabit̃ quasisse uideam᷑. siprius
nob cũeniat cũ aduersaruis. qͥ dinc̃ trouersiis siei q̃ utilia nob er̃ c̃uenient. hocmͦ. Intfectã eẽ ab oreste matã

Expanded text:
hoc modo: Athenis Megaram vesperi advenit Simo: Ubi advenit Megaram, insidias fecit virgini: Insidias postquam fecit, vim in loco adtulit. CAPUT 15 Rem dilucide narrabimus, si ut quicquid primum gestum erit, erit, si, ut morum, ut oppinio, ut natura postulat, dicemus; si spacia temporum, dignitas personarum, consiliorum rationes, locorum oportunitates constabunt, ne refelli possit aut temporis parum fuisse, aut causam nullam, aut locumconseruanda sunt; nam sepe ueritas, nisi exornata sit, fidem non potest facere; si erit ficta, eo magis est conseruanda. / De hiis rebus caute tificium - dabimus operam, ut nihilominus industrie, quam rei utilitas postulabit, quaesisse videamur  si prius nobis conveniat cum adversariis si
Abbreviated transcription (Latin):
adrobur ñtobitũ cerporũ sedetiuaninonupua unũ ualet q uolo coe queaco etasnl¬
prionale pnsi remotias olis ardorib in c̃sultiores quidẽ sedee lugo ranguine reduisdantes
do potuisse dibitari. aptiorẽ assus rusticã plebẽ quae sub dioĩ laborib enutrit : solis pa¬
tiens umbrȩ neglegens. bainearũ nescia deliciarũ ignara siplicis animi paruo c̃tenta du¬
ratis ad omnẽ laborũ tolerantiã mẽbris cuagestareferrũ. fossã ducere onferre c̃ suetudo
derure ÷ Ingc̃dũ tam̃ si nec essitas exigit &iã urbanos ad arma cõpelli. Q ubi nom̃ dedere mili
Etsilongior expeditio sub mergit in agrariis plurimũ detinendis ꝓcu

Expanded text:
ad robur non tantum corporum sed etiam animorum plurimum valet; quo loco ea quai, remoti a solis ardoribus, inconsultiores quidem sed tamen largo sanguine redundantes, numquam credo potuisse dubitari aptiorem armis rusticam plebem, quae sub divo et in labore nutritur, solis patiens, umbrae neglegens, balnearum nescia, deliciarum ignara, simplicis animi, parvo contenta, duratis ad omnem laborum tolerantiam membris, cui gestare ferrum, fossam ducere, onus ferre, consuetudo de rure est. Interdum tamen necessitas exigit etiam urbanos ad arma compelli; qui ubi nomen dedere militet si longior expeditio emergit in agrariis plurimum detinendi su
Abbreviated transcription (Latin):
Qua specie castradelinienda sint
Quo genere castramunienda sint
Quẽ admͦ exerceant᷑tirones
ut in arie ordines ⁊ int̃ ualla
custodiant¬
redebeant uł quotiens in m̃ se
ex erceri cũ educanturmili¬
De hortatione rei militarus io¬
manaq: uirtutis

Expanded text:
Quali specie castra delinianda sintXXIIII Quo genere munienda sintQuemadmodum exerceantur tirones ut in acie ordines et intervalla custodiantre debeant vel quotiens in mense exerceri cum educuntur miliDe adhortatione rei militaris Romanaeque virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in ordinat ecercitꝰ militari g gradu uigint miliã passuũ horis qumq: ditat csturs ẽs cui
las Pmno auet grannqcttadied  cursap̃ copue assue facien dis iuiniores ut maiori impetu in hostẽ p̃cur¬
catione telorũ bella torcũ cursu saltuq ueniens aduersariiꝑstringit oculos intẽq de uouo¬
ligii quã illead cauendũ ł adresistendũ cert̾e se p̃paret. De ex erciti gñ põpe
magi salustiꝰ memorat cũ alacrib saltu. cũ uelocib: cursu cũ ualidis uecte certabat Neq en ĩ I.
it potuisset pareẽ.sertorio. nisi se imi lites fequentib exercitus p̃pa

Expanded text:
et inordinatus exercitus. Militari ergo gradu viginti mnon potest definiri.Sed et cursu praecipue adsuefaciendi sunt iuniores, ut maiore impetu in hostem procurnflictu ac dimicatione telorum bellator cum cursu saltuque veniens adversarii praestringit oculos mentemque t. De exercitio Gnaei Pompei Magni Sallustius memorat ‘cum alacribus saltu, cum velocibus cursu, cum validis vecte certabat’. Neque enim ille aliter potuisset par esse Sertorio nisi seque et milites frequentibus exercitiis pra
Abbreviated transcription (Latin):
cornu. QUEMOM TRIARII UELCENTURIONES MRAAEN
ost om̃s aut̃ acies. triarii cũ scutis catafractis ⁊ galeis ocreati cũ gladis semipatiis phũbatis
ibinis missibilib locabant᷑. qͥ genuposito sub sidebant. ut si nͥmae acies uncerente abhi
qͣside in tegro reparata pugna posset sꝑare uistoria Om̃s ante signani ł signiferiquã¬
uis pedites loricas minores accipiebant ⁊ galeas ad t̾rorẽ hostiũ ursinis pellib tectas
turi ones uͦ habebant data fractas ⁊ sc uta ⁊ galeas ferreas trans uersis ⁊ arg̃tatis cristu
ut celerius agnoscggentur a suis. Cõauissa ꝑu ora Grauẽ abaua tõbãdłaRe
PRO MURO
llud aut̃ sciendũ ÷ ⁊ modis om̃ib: retinendũ cõmissobello pͥma ac seđa aciesstabac in mota Triarii q q̃ reside bl

Expanded text:
ODVM TRIARII VEL CENTVRIONES ARMENTVR Post omnes autem acies triarii cum scutis catafractis et galeis ocreati cum gladiis semispathiis plumbatis et binis missibilibus locabantur, qui genu posito subsidebant ut si primae acies vincerentur ab his quasi de integro reparata pugna posset sperari victoria. Omnes antesignani vel signiferi, quamvis pedites, loricas minores accipiebant et galeas ad terrorem hostium ursinis pellibus tectas. Centuriones vero habebant catafractas et scuta et galeas ferreas, sed transversis et argentatis cristis, ut celerius agnoscerentur a suis. XVII COMMISSA PVGNA GRAVEM ARMATVRAM STARE PRO MVRO Illud autem sciendum est et modis om
Abbreviated transcription (Latin):
tpetendo consueste ere digitos. eoferrisine ulla trepidatione i errore siue abalio acci¬
piat id qđ cantet. siueipse ĩ ueniat. illa deqͣ dictũ : ducente atq ad ꝓbantenature. Itaoũ sensũmemo¬
na ⁊ artic uli memoriã sequunt᷑. usu iã edomiti atq p̃parati canit cũ uult tanto meliꝰ atq io c̃duis
quanto illis om̃ib p̃stit q̃ suꝑ iꝰ ratio docuit cũ bestus nos habe cõmunia. appetitũ stilioet unitandi
sensũ atqmemoriã nisi qͥd habes ad uersꝰ sta qđ dicas. ̃. Ego uͦ nihil habeo. Iã audire uolo cuiꝰmͦ sitista¬

Expanded text:
andare memoriae, atque id repetendo consuefacere digitos eo ferri sine ulla trepidatione et errore, sive ab alio accipiat id quod cantet, sive ipse inveniat, illa de qua dictum est ducente atque approbante natura. Itaque cum sensum memoria, et articuli memoriam sequuntur, usu jam edomiti atque praeparati; canit cum vult tanto melius atque jucundius, quanto illis omnibus praestat quae superius ratio docuit cum bestiis nos habere communia, appetitum scilicet imitandi, sensum atque memoriam. Numquid habes adversum ista quod dicas? D. Ego vero nihil habeo. Jam audire cupio cu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inutroq .A. Eigo scientiã illis auib a abis. qͥb: imitationẽ ñ adimis: E. Ñ dabo Ita enĩ dixi inutro qreẽ
scientiã. ut ĩ sola imitatione et̃ ñ posnt .ã. & di solaratione uidet᷑ tͥ et̃ posse : T̃. uidet᷑ .A. Aliua gͥ putas
ientia Sunde seientiaĩ solaratione poase cẽ ars aut̃ rationi iungit imitationẽ ł añ
indeo ẽ c̃ senquens Nũ enĩ om̃s s multas artesdixerã .si mulratione atqrimitationẽ consibu Q iđsci¬
entiã uocabisne &ia illa : que his duob: simul constat. anei solã partẽ rationis attrii¬

Expanded text:
hoc in utroque. M. Ergo scientiam illis avibus dabis, quibus imirationem non adimis. D. Non dabo: ita enim dixi in utroque esse hoc in utroque. M. Ergo scientiam illis avibus dabis, quibus imirationem non adimis. D. Non dabo: ita enim dixi in utroque esse scientiam, ut in sola imitatione esse non possit. M. Quid? in sola ratione videtur tibi esse posse? D.ientiam. Siquidem scientia et in sola ratione esse potest, ars autem rationi jungit imitationem. D. Non video esse consequens. Non enim omnes, sed multas artes dixeram, simul ratione atque imitatione constare. M. Quid? scientiam vocabisne etiam illam, quae his duobus simul constat; an ei solam partem rationis attri
Abbreviated transcription (Latin):
itis : Ĩ. uidec̃ ã . Quis qͥsgͥratione utiñ pot ÷ arteñ utit᷑ ũ. Eth c̃cedo ã. Censes ne muta animalia
turuses animalia . aut imitationẽ artis temere uocasti: Uid emꝰ enĩ has aues i multacanere aesonare.
humano quodã usu ⁊ ñ nisi imitando facere nisitualit̃ credis .T. Quomͦ hoc c̃feceris ⁊ quantũ c̃tra
sionẽ meã ualeat. ñ dũ plane in telligo. ã. Quȩsiuerã abste utrũ ertha
⁊ huiꝰmꝰ aliudgenꝰ honinũ arcẽ dicenes habere. & iã si id qđ incanendo facunt imitatĩo a srecutis.
Diristi et̃ artẽ. tantũq idualere affirmasti. ut om̃s tͥpene artes periclitari uident᷑ imitatione
sublata Ex quo is collgipot ÷ omnẽ qͥumitando assequit᷑ aliqͥd arte uti &iã si forteñ om̃is qͥartu
utit̃ imitando ea ꝑcepit: At si om̃is imitatio ars : ⁊ ars om̃is ratio om̃is imitatioratio Rationeauit̃
ł. Immo utroq puto constare . A. Mihil repugno S scientiã in quoponis in ratione an imitatione.u Et

Expanded text:
tur. M. Quisquis igitur ratione uti non potest, arte non utitur. D. Et hoc concedo. M. Censesne muta animalia, turus es animalia, aut imitationem nomine artis temere vocasti. Videmus enim has aves et multa canere ac sonare quodam humano usu, et nonnisi imitando facere: nisi tu aliter credis. D. Quomodo hoc confeceris, et quantum contra responsionem meam valeat, nondum plane intelligo. M. Qui aliud genus hominum, artem diceres habere, etiamsi id quod in canendo faciunt, imitatione assecuti sunt. Dixisti esse artem, tantumque id valere affirmasti, ut omnes pene tibi artes periclitari viderentur imitatione sublata. Ex quo jam colligi potest, omnem qui imitando assequitur aliquid, arte uti; etiamsi forte non omnis qui arte utitur, imitando eam perceperit. At si omnis imitatio ars est, et ars omnis ratio; omnis imitatio ratio: ratione autem D. Imo utroque puto eas constare. M. Nihil repugno, sed scientiam in quo ponis; in ratione, an in imitatione? D. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tam uerbi se satis ol accnte nostorqueat. nihilq cuiemꝰ utrũ musi ca modul andu anbenemo dulandi
uaeram cursit ĩ de finitione scientia T̃ Itasiat nã hflagitare ordinẽ memini :a. Bespondeg
n nisi fallor tẽpori ẽ gruit . ĩ. Vi dec̃ om̃ ino ã. Nũ qͥd nã libertlis hĩ disciplinae perita : ł.ñ.a. Vi desgͥ nom̃
de int̃uallis acutarũ grauiũq uocũ responde ñ possint : ĩ. Simillimos eosputo ã. Quidhi qͥ illossi neista ser¬
ontia libent auduint cũ uideamꝰ el ephantos ursos aliaq: ñ nulla generabestiarũ adcantus moueri auesq
laxandi ⁊reparandi animi grã moderatissime abhis aliqͥd uoluptatis assumit᷑. Quã int̃dũ sic capemꝰ der¬
strum̃tis nũ qͥd nã poss̃ lus ciniae cõparari : ĩ. ñ. ã. Qͥ dgͥ distant : ĩ. Qđ in istis artẽ qͣndã eẽ uideo . in
Nã uideotantũ ualere in artib: imitationẽ ut ea sublata om̃s ꝑene ꝑimant᷑: p̃bent enĩ semͣgistra adimitun

Expanded text:
tamen verbi, re satis elucente, nos torqueat; nihilque curemus, utrum musica modulandi, an bene modulandi uaeramus cur sit in definitione scientia. D. Ita fiat: nam hoc flagitare ordinem memini. M. Responde iet, nisi fallor, tempori congruit. D. Videtur omnino. M. Numquidnam liberalis hujus disciplinae perita est? D. Non. M. Vides igde intervallis acutarum graviumque vocum, respondere non possint? D. Simillimos eos puto. M. Quid? ii qui illos sine ista scientia libenter audiunt; cum videamus elephantos, ursos, aliaque nonnulla genera bestiarum ad cantus moveri, avesqlaxandi ac reparandi animi gratia moderatissime ab iis aliquid voluptatis assumitur. Quam interdum sic capere modesstrumentis, numquidnam possunt lusciniae comparari? D. Non. M. Quid igitur distant? D. Quod in istis artem quamdam esse video, inNam video tantum valere i
Abbreviated transcription (Latin):
ut ineminerẽ .A. Age nc̃ uid eamꝰ c̃numeratorũ quae pumit eẽ pirtitio Nãq arbitror eã eẽ ꝑspieuã
unũ enĩgenꝰ : c̃ numerator in quomi nornumerꝰ metit᷑ maiorẽ id ÷ aliquotiens eũ ht̃maior sicut
non a bosinetit᷑. id ÷ ali quotiens hñt cã imaior iminor Qđĩ illis numeris iã ꝑspeciis sex

Expanded text:
ut memineut memineUnum enim genus est connumeratorum, in quo minor numerus metitur majorem; id est aliquoties eum habet major sicut norem, ambos metitur; id est aliquoties habent eam et major et minor, quod in illis numeris ja
Abbreviated transcription (Latin):
sub ieet so iã numeroꝵ erẽplis ꝑposui quosdb: anteponendos arbitntris: Illosnc ÷̃ qͣb. Illa q ta
paris dici potest. an in qͥb ñ oocest: .T̃. Illos mͥratio uidet᷑ anteponendos iuber ĩqͥb pocest dici
ui demonstratũ: quotapes tesuemaior aut a quet᷑ minori aut cũ excedat. Inpi ꝗbr idemñ
quenit .ã. Etecta Syuisneaeiã illis nomina imponamꝰ ut cũ eus dei ceps cãmemorare necenso
fueau expediciꝰ loqͥ nͣ. .E. uolo sanq ã. appellemꝰ ÷ͦ istor quospponimꝰ enuoreratos illes
aut̃ abhos p̃ponimꝰ dinumeratos. ꝑpt̃ ea x isti suꝑ iores ñ solũ singuli numerant᷑ s diõ
ea parce q maiorminori aeqͣt łeũ eocedit semetiunt᷑ ⁊ numerant Illi aut̃ posterio
erant. Nenĩ potest in eis dioi ã quotiens had eat mͥn orẽmaior ã illud quo excedit
maiorminorẽ quotiens habeat ⁊ maior ⁊minor ł Accipio usta uocabula ⁊ qͣncũ ualeo faciã

Expanded text:
subjectis etiam numerorum exemplis proposui, quos quibus anteponendos arbitraris? illosne in quibus illa quota pars dici potest, an in quibus non potest? D. Illos mihi ratio videtur anteponendos jubere, in quibus potest dici, ut demonstratum evenit. M. Recte. Sed visne etiam his nomina imponamus, ut cum eos deinceps commemorare necesse fuerit, expeditius loquamur? D. Volo sane. M. Appellemus ergo istos quos praeponimus, connumeratos; illos autem quibus hos praeponimus, dinumeratos: propterea quia isti superiores non solum singuli numerantur, sed etiam ea parte qua major minori aequatur vel eum excedit, se metiuntur erant. Non enim potest in eis dici, aut quoties habeat minorem major; aut illud quo excedit major minorem quoties habeat et major et minor. D. Accipio et ista vocabula, et quantum valeo, faciam
Abbreviated transcription (Latin):
narioter. Qre hos ⁊ q̃ motꝰ deqͥb agit᷑ inumeror ꝑquos i iustrat᷑ qđ in motib discere uolumꝰ
notemꝰ atq signemꝰ uoc abulis. Nã eoꝵ distinctio iãdudũ nisi fallor apptrec Quo circa sitͥ uidetur
illi ubimultiplic atrminore fit maior uoc ene cõplicati . Illi aut̃ ses qͣti uecere iã nomne
nã sesque appellant᷑ ubi duonumeri earatione ad se affecti s ut tat partes hab eat admͥ norẽ
maior quota parce suacũ p̃eedit Nãsi ÷tria adduo c̃eia partesui p̃ uedit maiorminorẽ. Suuͦi.¬

Expanded text:
 motus de quibus agitur, et numeros per quos illustratur quod in motibus discere volumus, notemus atque signemus vocabulis. Nam eorum distinctio jamdudum, nisi fallor, apparet. Quocirca, si tibi jam videtur, illi ubi multiplicato minore fit major, vocentur complicati; illi autem sesquati, veteri jam nomine. Nam sesque appellatur, ubi duo numeri ad se ea ratione affecti sunt, ut tot partes habeat ad minorem major, quota parte sui eum praecedit: nam si est tria ad duo, tertia parte sui praecedit major minorem; si
Abbreviated transcription (Latin):
ex eogonere uident᷑ qđ in potestate fortunae atq imꝑitoꝵ iudicio positũ ÷ T Nihilmagis
ꝙͣ libet sibi largita pecunia. scientiã siquã fortẽ habet qͣppłm de lectauit. amittit . s onustior nũmo ⁊ laude
omnũ letior cũ eadẽ disciplina in columiatq: integra domũ discedit.: Stultꝰ aut̃ eĩ
c̃ficiamꝰ qđ uolumꝰ Nã credo uideri t multo eẽ p̃stantiꝰ id ꝓpt̃ qđ aliqͥd facimꝰ quã idipsũ qđ facimꝰ ł̃. aani
cantar distit ñ ob aliud nisi ut laudetur appło ł omino abs quouis hõe ñ neiudi¬

Expanded text:
unae et imperitorum judicio positum est? D. Nihil magis  accepto plausu aut qualibet sibi largita pecunia scientiam, si quam forte habet qua populum delectavit, amittit; sed onustior nummo, et laude hominum laetior, cum eadem disciplina incolumi atque integra domum discedit: stultus autem essconficiamus quod volumus. Nam crequovis homine, nonne judi
Abbreviated transcription (Latin):
debere ñ enĩ mͥ ullomꝰ uideri potest descena in ueniri posse talẽ uiñ qͥ artẽ suã ꝓpt̃ seipsã
uiñ ꝓpt̃ exotiposita cõmoda diligat cũ degĩ nasiouix ĩ ueniat᷑. Quã quã siqͥs extitit ł extiterit¬
u ñ eo c̃tẽpnendi musicis: honorandi aliquando histriones possint uideri. Quã obrẽ explicaiã si
dendo explicabis Itaq iã extequaro utrũ qͥsquã possit ⁊ diunuelo cit̃ currore . T. Pot est ã. Qd
tarde ⁊uelocit̃ : ĩ nullomꝰ ã. Aliud gͦ ÷ diu. aliud tarde .ĩ. aliud om̃ino ã. Itẽ quaero qͥd potest

Expanded text:
debere. Non enim mihi ullo modo videri potest de scena inveniri posse talem virum, qui artem suam propter seipsam, non propter extra posita commoda diligat; cum de gymnasio vix talis inveniatur: quanquam si quis existit, vel exstiterit, non eo contemnendi musici, sed honorandi aliquando histriones possint videri. Quamobrem explica jam, si dendo explicabis. Itaque jam ex te quaero, utrum quisquam possit, et diu et velociter currere. D. Potest. M. Quid, tarde et velociter?
Abbreviated transcription (Latin):
Satisꝓbantip̃s ertĩ eui iã recordatꝰsim. quẽ ad mͦ eos plaudi oporteat. necũ metropirrichio anapestic¬
fund ant᷑pedes . a Uide usta. Sialiqdes agebene. male qͥ agit nihilagit. Et idõ misererit .E. Suauit̃
& iã istase ĩsinuant. nisi unolo eo ubifinis t̃cii. cũ initio qͣrti copulat᷑ . ã. Id ipsũ om̃mno ÷ qđ atiuss auril
desidaui Ñ en ĩ frustrit sens offendit᷑ cũ om̃iũ sillabarũ nullo int̃posito siłtio tẽporas ingula ex pectat
ĩdiffer̾tiã nemꝰ erimintt ħmegũ. cũ id sonore atq seuere aures &iã sine accusaitore c̃dẽpnent : nã

Expanded text:
Satis probant, praesertim cum jam recordatus sim quemadmodum eos plaudi oporteat, ne cum metro pyrrhichio anapaesti confundantur pedes. 3. M. Vide et ista: Si aliquid es, Age bene, Male qui agit, Nihil agit, Et ideo, Miser erit. D. Suaviter etiam ista se insinuant, nisi uno loco, ubi finis tertii cum initio quarti copulatur. M. Idipsum omnino est, quod a tuis auribus desideravi. Non enim frustra sensus offenditur, cum omnium syllabarum nullo interposito silentio tempora singula exspectat:indifferentiam, nemo criminatur hoc metrum, cum id
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uideo duasbreues ⁊duas longas etẽponendas. qđ abreuib: ex ordiũ rectiꝰ sumunt: hic aut̃ pes. ht̃ duplicẽ diuisionẽ.
aut pͥorẽ duaebreues ⁊ longa. posteriorẽ aut̃ longa. Quȩ reliqͣ: fit aliꝰpes cũ duꝑis tebreues quas ĩ capiteposueramꝰ ita

Expanded text:
igitur video duas breves et duas longas esse ponendas, quod a brevibus rectius exordium sit. Hic igitur video duas breves et duas longas esse ponendas, quod a brevibus rectius exordium sit. Hic em duae breves et longa, posteriorem autem longa quae reliqua est. Fit alius pes, cum duae istae breves quas in capite posueramus, i
Abbreviated transcription (Latin):
ipeit longaponenda ĩ pͥmoloco ꝓpt̃ unitatis dignitatẽ. hic aut̃ pes. diuidit᷑bis ã in longã ⁊ trerbieues ã in longã ibre
uẽ ⁊duarbreues. id ÷ ã induo ⁊ triatẽpora ã intria tepora: Scđo aut̃ locoposito longa fac̃ aliũ pedẽ qͥ uno mͦ rtetedi¬
uidit̃ intria scilicet ⁊ duo tõpora ut pͥorpars teneatbreuẽ ⁊ longã. posterior duasbreuer. Porro t̃ciolo co c̃stituta lon¬
ga sa c̃ eũpedẽ. qͥ rurrꝰ unomͦ rite diuidit᷑ S itaut pͥorpars habeat duotẽpora ĩduab breuib: sillabis. posteriortrie
̃ longa ⁊breui Quaru ⁊ edẽ fac̃ longaultima qͥ duob: mͦdis diuidit᷑ ut ille ubi pͥma ÷ Nã uł idu as breues ibreuẽ ac
longã. uł ĩ trerbieues ⁊ longã partirieũ licet. Induoscilicet ⁊tria. aut ĩ tria⁊ duo tẽpora. Om̃s aut̃ istiiu pedes: ubi
detractis ꝓhis duar longas subiciamꝰ. uid eamꝰq: qt̃ form as acpedescũ breues ⁊ longa binae sint. possintedere Primo

Expanded text:
rahenda est, et pro ea longa ponenda in primo loco propter unitatis dignitatem. Hic autem pes dividitur bis: aut in longam et tres breves; aut in longtria, et duo tempora. Secundo autem loco posita longa facit alium pedem, qui uno modo recte dividitur, in tria scilicet et duo tempora, ut prior pars teneat brevem et longam, posterior duas breves. Porro tertio loco constituta longa facit eum pedem, qui rursus uno modo rite dividitur; sed ita ut prior pars habeat duo tempora in duabus brevibus syllabis, posterior tria in longa et brevi. Quartum pedem facit longa ultima, qui duobus modis dividitur, ut ille ubi prima est: nam vel in duas breves, et brevem ac longam; vel in tres breves, et longam partiri eum licet; in duo scilicet, et tria; aut in tria, et duo tempora. Omnes autem isti quatuor pedes, ubi detractis, pro his duas longas subjiciamus, videamusque quot formas ac pedes cum breves ac longae binae sint, possint edere. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ posteriori tribuat. atqiita t̃natẽpora leuatio positioq sortiant᷑: ã. Nihilhic om̃ino alui ddici ã intel¬
igipot ÷ .T̃. S curñ &iã ille ãphibrachꝰ quẽ abista numerositate penitꝰ eiciebamꝰ hac c̃ditĩo misceat᷑ spondeo dac¬
q̃longa ÷ plausu diuidi. ut cũ singula tẽpora singulis laterib deđit. ñiã unũ itrias: binatẽpora. leuatio positioq
ĩbi uindicent . nisi habes aliqđ q đ resuttis ĩ rihils anehabeo qđ dicã . nisi hc̃ &iã eẽ ad mittendũ ã. Ali qđgͦ
plaudamꝰ qͣ t̃noꝵ tẽpaꝵ pedib: ordinatũ atq c̃cextũ. qͥb iste cõmixt̾sit  eodẽmͦ sensu exploreꝰ utrũ nihil impa

Expanded text:
alterum posteriori tribuat, atque ita terna tempora levatio positioque sortiantur. 25. M. Nihil hic omnino aliud dici aut intelligi potest. Sed cur non etiam ille amphibrachus, quem ab ista numerositate penitus ejiciebamus, hac conditione misceatur spondeo, dacquae longa est, plausu dividi; ut cum singula tempora singulis lateribus dederit, non jam unum et tria, sed bina tempora levatio positioque sibi vindicent: nisi habes aliquid quod resistat. D. Nihil sane habeo quod dicam, nisi hunc etiam esse admittendum. M. Aliquid ergo plaudamus quaternorum temporum pedibus ordinatum at
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. Neminẽ eẽ arbitro qͥ ñ istauidicet .ã. hancgͦpriꝰ maxie ĩ ẽterendis pedib seqͥ oporat. necabea om̃i no
deui andũ nisicũ diqͣcausciustissima ÷ .ĩ. assentir .R. nĩ gͥ dubitabis pirriduossibi meipedes c̃texere.
nec iãbos nec trocheos q &iã chorii nominant᷑ necs pondeos. atq ita cȩteros suigeneris fecto sibimetsin
Nũ censes alioraeqͣles habendospedes nisi qͥ eiꝰ dẽ iñ suraes̃ : ĩ. lta existimo .ã Qd eiꝰ dẽ m̃ suraerut᷑andines̃
nisiqͥ tẽporis tantundẽ occupant : T̃. uerũ ÷ .ã. Quosgͦ ĩ ueneris pedes totiaẽ tẽpoꝵ. sineauriũ ofsensiõ

Expanded text:
. Neminem esse arbitror, qui non ita judicet. M. Hanc ergo prius maxime in contexendis pedibus sequi oportet, nec ab ea omnino deviandum, nisi cum aliqua causa justissima est. D. Assentior. M. Non igitur dubitabis pyrrhichios sibimet pedes contexere, nec iambos, nec trochaeos qui etiam chorii nominantur, nec spondeos; atque ita caeteros sui generis profecto sibimet sinNum censes alios aequales habendos pedes, nisi qui ejusdem mensurae sunt? D. Ita existimo. M. Quid? ejusdem mensurae putandine sunt, nisi qui temporis tantu
Abbreviated transcription (Latin):
canitis sub antris mellifluossonores q̃ lauitis purpureũ hippocrene fonte. ubi fusus olĩ spumea lauit almꝰ ora : ui

Expanded text:
canitis sub antris Mellifluos sonores, Quae lavitis capillum Purpureum Hyppocrene Fonte, ubi fusus olim Spumea lavit almus Ora ju
Abbreviated transcription (Latin):
qdaparciã tanto : apꝓbatiõ dignior. qͣnto ÷ ꝓrima aeqͣlitati. Ita inĩ illa regula numeroꝵ eũ abuno
usq ad inii ꝓ gredimꝰ nihiluni cuiq seipsoppinquiꝰ. Ere illud ĩpͥmis apebandẽt ĩ pedibo. eũtentundẽ
hñt p artesadĩuicẽ. Dei de copulatiosi pli adupli eminet inimonduob ses qͣlterauͦꝰ copulatio ĩ duo¬
teneat᷑ n tam̃ ĩ ordineilio sibimet cohaeret. Ñenĩ pꝰ unũ trianumeramꝰ s ab uno adc̃nariũnu¬
deq̃ quesiumꝰ q̃ si abste ꝓbat. cetera uideam ĩ . Pbat᷑ sttne nã manifestissima atq certissima :¬
Cũ gͦ placcatquoqudmͦ se ĩ sillabis habcanti tam̃si cid c̃spatiis̃ in tẽpore reete sibr is in ede trim̃ toe qͣ litatis pe¬
des possemisceri exceptodũ texat ã phibraho quȩriñ in merico pot ÷ utrũ restemisceant᷑ qͥ quã quã sine ȩqͣles
tẽpore ñ endẽ tam̃ ꝑ csione c̃cordant q̃ leaatiõ ac positĩo partes pedis sibimet ẽfert nãdactil ian apest ispandeꝰ

Expanded text:
am partium tanto est approbatione dignior, quanto est proxima aequalitati. Itaque in illa regula numerorum cum ab uno usque ad quatuor progredimur, nihil unicuique est seipso propinquius. Quare illud in primis approbandum est in pedibus, cum tantumdem habent partes ad invicem; deteneatur, non tamen in ordine illo sibimet cohaeret: non enim post unum tria numeramus, sed ab uno ad ternarium nude qua quaerimus, quae si abs te probatur, caetera videamus. D. Probatur sane nam manifestissima atque certissima Cum ergo placeat, quoquo modo se in syllabis habeant, tamen si ejusdem spatii sint in tempore, recte sibi et sine detrimento aequalitatis pedes posse misceri, excepto duntaxat amphibracho; quaeri non immerito potest, utrum recte misceantur, qui quanquam sint aequales tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ges dis̃: Cicero miscđã mouet cũ ait. Patres hi quo sudetis iac eb anti liminei matresq miseie ꝑ noctabant
ĩ carceris. Adirã redit dũ subicit. Ad erat ianitor carceris carni feo p.r. morss
miscđã redit ñ uitã liberũ . s mortis celeritatẽ p̃cio redimere cogebant᷑ p̃aientos Rursũ odiũm ouec.
tib a toto ad parter. A partib ad cotũ. ac̃ trario. aminori admaiꝰ. amaiori adminꝰ. asimili ⁊ ab arbaris
gentib. ⁊ abestus ⁊ in animalib ducit᷑: ideceteris locis. unde i argum̃ tasumunt᷑. Necstemoueat
qđ hine ⁊ argum̃ta duci supͣre tulorĩ siqͥdẽ illat om̃ino ciroũ stantia unde ad c̃uincendũ reũ argu

Expanded text:
 misericordiam movet, cum dicit: «Patres, hi, quos videtis, iacebant in limine, matresque miserae pernoctabant ad ostium carceris». Ad iram redit, dum subicit: «Aderat ianitor carceris, carnifex praetorisiam redit: «Non vitam liberum, sed mortis celeritatem pretio redimere cogebantur parentes». Rursum odium movet: tibus, a toto ad partes, a partibus ad totum, a contrario, a minori ad maius, a maiori ad minus, a simili, et a barbaris gentibus et a bestiis et inanimalibus: ducitur et de ceteris locis, unde et argumenta sumuntur. Nec te moveat, quod hinc et argumenta duci supra rettulerim, si quidem de illa omni circumstantia, unde ad convincendum reum argu
Abbreviated transcription (Latin):
uo hom̃tiꝰ potest : Cuitanta ũ quã iocunditas affuit. ut ips a illa q̃ extorquet impetrare eũ credas. ⁊ cũ transuersũ uisua iu¬
diccr̃erat. tam̃ illeñ rapi uideat᷑ sed seqͥ: Iã inom̃ ib q̃ dicit tanta auctoritas in est ut dissentire pudeat. nec aduocatistudiũ s ed
illa qͣnihil pulchriꝰ auditũ ÷oratio praesȩ fert tam̃ feli cussimã faculotatã auare ñ in merito abamiba aetuto si
regnare inidicus dictꝰ ÷. Ap̃ posteros uͦ idc̃ secutꝰ ut cic ero iã ñ hominis nom̃ s eloquentiaeh ab eat᷑. hõ gͥspec
sũma dilig̃tia ad õ ut qͥbdã corãnimiauideat᷑ ⁊ c̃silui ⁊ animisatis. Anitore ⁊ iocunditate crceronis italonge
Cuces arsi foro tantũ uacasset i ñ alius gonr̃is c̃tracicerone nomingrtur anta in eouistudacuñionũ ÷¬
fuit eligantia Multũ igenii ĩ celio ⁊ p̃cipue ĩ ac cusando multa urbanitas. dignꝰq uireui ⁊mens melior ⁊ uitalon

Expanded text:
tius, movere vehementius potest? cui tanta unquam iucunditas adfuit, ut ipsa illa quae extorquet impetrare eum credas, et cum transversum vi sua iudicem ferat tamen ille non rapi videatur, sed sequi. iam in omnibus quae dicit tanta auctoritas inest, ut dissentire pudeat, nec advocati studium sed illa, qua nihil pulchrius auditum est, oratio prae se fert tamen felicissimam facilitatem. quare non immerito ab hominibus aetatis suae regnare in iudiciis dictus est, apud posteros vero id consecutus, ut Cicero iam non hominis nomen, sed eloquentiae habeatur. hunc igitursumma diligentia, adeo ut quibusdam etiam nimia videatur, et consilii et animi satis; a nitore et iucunditate Ciceronis ita longer. C. vero Caesar si foro tantum vacasset, non alius ex nostris contra Ciceronem nominaretur. tanta in eo vis est, id fuit, elegantia. multum ingenii in Caelio et praecipue in accusando multa urbanitas, dignusque vir cui et mens melior et vita lon
Abbreviated transcription (Latin):
is dexꝓpius audirent: Cui magissuas arces aꝑ iret. familiarenum̃ minerua : d¬
gilian o certe uersu testam᷑. in t̃uictrices hed erã tͥ serperelaurus. Elegra qq̃gi
salis. Multũ ÷ tersior acpur magis horatiꝰ nisi labor eiꝰ amore p̃cipuus multũ ⁊ uerȩ gła quã uis uno libro ꝑĩ¬
ẽ didit tenntiꝰ uarro uir romanoꝵ erudicissimꝰ. Plurimos hiclibros ⁊ đ octissimos cõposuit. Pericissimꝰ lingul¬
e i siũ santis tatis uinetũ grecarũ añeria oi Eluos ã adiensie eou auit qua uloq uontie i ue nistc ne ado a nscoledat :¬

Expanded text:
 propius audirent? cui magis suas artes aperiret familiare numen Minerva? dgiliano certe versu testamur, inter uictrices hederam tibi serpere laurus. elegia quoquesalis. multum est tersior ac purus magis Horatius et, nisi labor eius amore, praecipuus. multum et verae gloriae quamvis uno libro condidit Terentius Varro, vir Romanorum eruditissimus. Plurimos hic libros et doctissimos composuit, peritissimus latinae let omnis antiquitatis, et rerum Graecarum n
Abbreviated transcription (Latin):
aspirasepotuer̃. Eonete pr. pirata peneatũ : Asimili Eriphilã accepinꝰ s̃fabulis ea cupiditate ut cũ
res nisi teciuẽ eẽ romanũ. ⁊ t ignoto ap̃ ignotos. ap̃bałbaros ĩ extremss atq: ultimis g̃aib: positos. & reliqͣ
ñ furẽ s crc̃p̾torẽ. ñ adulterũ s expugnatorẽ pudicitia ñ s acrilegũ s hostẽ sacroꝵ religionũq ñsicariũ
seci tentiae lii uerbũ unũ significantia aceruo quadã c̃gerunt᷑ ut ÷. Qdenĩ tuus ille tubero destrictꝰ
ũbi facta multi pbicatio Similit̃. ad eratianitor carceris. carnifexp̃tous mors t̃rorq socioꝵ ⁊ci¬

Expanded text:
aspirare potuerunt, eone te praetore pirata penetravit?». A simili: «Eryphilam accepimus in fabulis ea cupiditate, ut cumres nisi te civem esse Romanum? Et tibi ignoto apud ignotos, apud barbaros in extremis atque ultimis gentibus positos», e«Non furem, sed ereptorem, non adulterum, sed expugnatorem pudicitiae, non sacrilegum, sed hostem sententiae aut verba unum significantia acervo quodam congeruntur, ut est: «Quid enim tuus ille, Tubero, destrictuverbis facta multiplicatio. Similiter: «Aderat ianitor carceris, carnifex praetoris, mors terrorque socio
Abbreviated transcription (Latin):
puetam̃ eiꝰ in cõmouenda miserati ouirtꝰ ut qͥdã inhac eũ parce om̃ib eiꝰdẽ oꝑis aueturib p̃serant.
antiqͣ comoedia cũ sincerã illã sermonis acticigram ꝓpesola retinet. Tũst cundisimelib̾tato.⁊ si: isectan¬
nũ tam̃ uiriũ &iã ĩceteris ꝓ artib hẽ. Nã ⁊grandis icligans auenta: i n escio anullo
pꝰ homerũct̃ quẽ ut achillẽ sẽꝑ excipipat ÷. ã similiorsit oratorib ã ad oratores faciendos aptior
res eiꝰ auctores aristo phanes itm̃ ⁊ eupolis cratinꝰq: p̃cipui. irago edias pͥmꝰ
copꝰsdphoeles atq: euripider quoꝵ ĩ disparidic̃ diuiđ. ut̃ sit poota melior int̃plurimor q̃rit᷑
Idq: ego sane ꝗm̃ ad p̃sentẽ materiã nihilꝑtineo iniudicatũ relinquo. Illud qͥ dẽnono ñ fateat᷑ neres soe
his qͥ sdad aedũ cõparant utilior̃ longosi ori eurioiden : Nãq is ⁊ sermene quod isũ rip̃hendunt.

Expanded text:
n commovenda miseratione virtus, ut quidam in hac eum parte omnibus eius operis auctoribus praeferant. antiqua comoedia cum sinceram illam sermonis Attici gratiam prope sola retinet, tum facundissimae libertatis est grandis et elegans et venusta, et nescio an ulla, post Homerum tamen, quem ut Achillem semper excipi par est, aut similior sit oratoribus aut ad oratores faciendos aptior. plures eius auctores; Aristophanes tamen et Eupolis Cratinusque praecipui. tragoedias primust poeta melior, inter plurimos quaeritur; idque ego sane, quoniam ad praesentem materiam nihil pertinet, iniudicatum relinquo. illud quidem nemo non fateatur necesse est, iis qui se ad agendum comparant utiliorem longe fore Euripiden. namque is et sermone quod ipsum reprehendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
S iurehdueris rationẽ potiꝰ secutã eẽ ñ sensũ. Qditaq illud ñ nesensudib: numeris dandũ ÷ qđ cũ tantũ tõporis
decupent uebigr̃a .uiͦI longe sillaba qͣntũ sedecĩbreues ĩ eodẽ tam̃ spatio breues longis potiꝰ miscerieo pectañ
depͦ sensui cũ ranio uudicat i ero celeumaticipedes celes et̃. spondeis pedib: renuntiant᷑ nihi laliud hic uilere
chiis pedib c̃tat. paulatũ addiaꝓm̃tiandi mora. fit repentes pondiacꝰ ñ si grã maticã s: si musi cã c̃sulas. Atuero
sidastilicꝰ aut anapesticꝰ sit. qm̃ longa mixta cũ breuib cõparatĩo sentit᷑. qͣ libet mora ꝓ ñ eiet᷑ seruat nom̃ fuũ Qa

Expanded text:
tantum temporis occupent, verbi gratia, octo longae syllabae, quantum sexdecim breves, in eodem tamen spatio breves longis potius misceri exspectant? De quo sensu cum ratio judicat, et ei proceleumatici pedes esse aequales spondeis pedibus renuntiantur, nihil aliud hic valere chiis pedibus constat, paulatim addita pronuntiandi mora, fit repente spondiacus, si non grammaticam, sed musicam consulas. At vero si dactylicus aut anapaesticus sit, quoniam longae mixta