comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ponequẽ piã grã maticũ conuocatis discipuł factoq silentio
suppres sa uocedixis sete maũ quod ab eo dictũ qui ppe ad sidebant
satis audier̃ quiremotius parũ. Quiut̃ remotis sime nulla omni¬
nouoce p̃strictis orũ aut̃ illiquiremotiores erant nescio quoca su
tebat oms obscuritate impediebant̃ & hic iã ꝑspicis omnic illa
genera obscuritatũ Nã qui deccuditu nihil dubitant pri¬
mũ illud genus patiebatur cuisimile ẽ malũ punicũ ignorantib
sed in luce pictũ qui nouerant uerbũ sed curibus cutpurũ aut
omnino non acepertn tuocem Secundo illo genere labor abant
cuisimilis ẽ hominis imago. sed non ꝑspicuo automni noten ebroso
loco quia ut̃ ñ solũ uocis s&& significationis uerbi exptesercu
t̃tii generis quod omniũ tet̃rimũ ẽ cecnate inuoluebent᷑ Cũ
acut dictũ ẽ quodã obscurũ ãbiguo similem in hisprospici potest

Expanded text:
Pone quempiam grammaPone quempiam grammasuppressa voce dixisse 'temetum', quod ab eo dictum qui prope adsidebant satis audierunt, qui remotius parum, qui autem remotissime nulla omnino voce perstricti sunt. Horum autem illi qui remotiores erant nescio quo casu tebat; omnes obscuritate impediebantur. Et hic iam perspicis omnia illa tria genera obscuritatum. Nam qui de auditu nihil dubitabant, primum illud genus patiebantur, cui simile est malum punicum ignorantibus sed in luce pictum. Qui noverant verbum sed auribus aut parum aut omnino non acceperant vocem, secundo illo genere laborabant, cui similis est hominis imago sed in non perspicuo aut omnino tenebricoso loco. Qui autem non solum vocis sed et significationis verbi expertes erant, tertii generis, quod omnium taeterrimum est, caecitate involvebantur. Quod autem dictum est quiddam obscurum ambiguo simile, in his perspici potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Velutisiquis ingrediens it̃ accipiatur aliquo in uio ł triuio
ł &iã utitic̃dicã multiuio loco ubique densitate nebulae nihil
uiarũ quodẽ eluceat Ergo aꝑgendo prius obscuritate ten&
uiasit anterrae ꝓprius & nitidior color incertũ ẽ hoc ẽ obscurũ
pat& animoclausũ est tã quã siquis malũ punicũ uictũ uideat
qui ne que uiderie ali quando ne comnino quale es audierit
ñ oculorũ sed animi quod cuius quereiuictu rasit nescit. alte¬
rũ genusest ubi res animo patera nisi sensuiclaudere ur
Sicutẽ homo uinctus intenebris nã ubi oculis a peruerit nihil
animus hominẽ uinctũ dubitauit. Ttiũ genꝰest inquo &iã sen¬
suiabscondit᷑ quotam̃sinud areurnihilomagis hominẽ emi¬
nere qud genꝰ ẽ omniũ obscurissimũ. Vt sumperit᷑ malum
illud punicũ piccũ & ĩ ã intenebris coger& agnoscere Tefer
nuncadanimũ aduerba quorũ s̃ istesimilitudine constitutȩ

Expanded text:
veluti si quis ingrediens iter excipiatur aliquo bivio vel trivio veluti si quis ingrediens iter excipiatur aliquo bivio vel trivio vel etiam ut ita dicam multivio loco ibique densitate nebulae nihil viarum quod est eluceat. Ergo a pergendo prius obscuritate terrevia sit an terrae proprius et nitidior color incertum est. Hoc est obscurpaqui neque viderit aliquando, nec omnino quale esset audierit; non oculorum est, sed animi, quod cujusce rei pictura sit, nescit. Alterum genus est, ubi res animo pateret, nisi sensui clauderetur, sicut est homo pictus in tenebris: nam ubi oculis apparuerit, nihil animus hominem pictum dubitabit. Tertium genus est, in quo etiam sensui absconditur, quod tamen si ludaretur, nihilo magis animo emineret: quod genus est omnium obscurissimum, ut si imperitus malum illud punicum pictum etiam in tenebris cogeretur agnoscere. Refer nunc animum ad verba, quorum istae sunt similitudines constitutae.
Abbreviated transcription (Latin):
atque adeo pene sem ꝑ cudiendi delitias discendi cupio contendi¬
& in hac imperitior multitudo quod or natedicitur &iã ueredic
arbitratur. Ergocũ appareat quid sit unius cuius que ꝓpriũ
manifestũ est & disputatorẽ siqua ei delectandicuraest reho¬
rico colore asꝑgendũ &oratorẽ si ueritatẽ ꝑ suader euult dia¬
lecticis quasi neruis atque os sibus eẽ roborandũ: quae ipsa na¬
tura in corporibus nr̃is. nec firmitate uariũ subtrahere potuit
tem duudicandã quod dicclectica ꝓfit&ur ex ac uerborũ ui
cuius quedã semina sparsimus quae in pedim̃ta nascant᷑ uideam
Impedit acuditorẽ adueritatẽ uidendã in uerb aut obscuritas
duabiguitas Int̃obscurũ & ambiguũ hoc interẽ quod in ãbi¬
guam pluraseostendunt quorũ quid potius accipiendũ sit
ignoratar In obscuro cutẽnibilcut parũ quod ad tenditur
par& sed ubi parũ ẽ quod appar& obscurũ ẽ ãbiguosimile

Expanded text:
atque adeo pene sematque adeo pene semet in hac imperitior multitudo quod ornate dicitur, etiam vere dici arbitratur. Ergo cum appareat quid sit uniuscujusque proprium, manifestum est et disputatorem, si qua ei delectandi cura est, rhetorico colore aspergendum; et oratorem, si veritatem persuadere vult, dialecticis quasi nervis atque ossibus esse roborandum, quae ipsa natura corporibus nostris, nec firmitati virium subtrahere potuit,tem dijudicandam, quod dialectica profitetur, ex hac verborum vi, cujus quaedam semina sparsimus, quae impedimenta nascantur videamauditorem ad veritatem videndam in verbis aut obscuritas aut ambiguitas. Inter ambiguum et obscurum hoc interest, quod in ambiguo plura se ostendunt, quorum quid potius accipiendum sit ignoratur, in obscuro autem nihil aut parum quod adtendatur apparet. Sed ubi parum est quod apparet, obscurum est ambiguo simile:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitor abeo cui notus sum. aut cuilib& hominũ m̃tioccur¬
rit: Si forte hoc nom̃ ł qui me ignorat audierit ł qui aliũ
nouit quiccugustinus uoc&᷑ cũ autemsimul& secundũ se
uerbũ moue audientem & scđm id quod significat tunc & ip¬
sa enuntiatio &id quod ab ea nuntiatur simul aduertitur
unde enim quod non offenditur auriũ castitas quodccudit
manũ uentre paenebonãpatriã lacerauerat. offenderet᷑
tem siobscena parscorporis sordido acuulgarin
appellar&ur cũ reseadem sit cuius utrũque uocabulũ est
nisiquodillo turpitudo reiquȩ significatio ẽ decore uerbi sig¬
nificãti orir&ur. Inhoc autẽ sensum animũque utriusq
deformitas ferre Veluti ñ alia mer&rix sed alit̃ tam̃ uid&
&cultu quo ante iudice stare assol& alit̃eo quo in luxorio¬
attingimus Duplex hic ex consideratione sensus nascit᷑
partim propt̃ explicandã uer itatem. partim ꝓpt̃ conseruan¬

Expanded text:
cogitor ab eo cui notus sum, vel quilibet hominum menti occurcogitor ab eo cui notus sum, vel quilibet hominum menti occurrit, si forte hoc nomen vel qui me ignorat audierit, vel qui alium novit qui Augustinus vocetur. Cum autem simul et secundum se verbum movet audientem et secundum id quod significat, tunc et ipsa enuntiatio et id quod ab ea enuntiatur simul advertitur. Unde enim est, quod non offenditur aurium castitas, cum audit "manu ventre pene bona patria laceraverat"? Offenderetur autem, si obscena pars corporis sordido ac vulgari nomine appellaretur, cum res eadem sit cuius utrumque vocabulum est, nisi quod in illo turpitudo rei quae significata est decore verbi significantis operitur, in hoc autem sensum animumque utriusque deformitas feriret: veluti non alia 'meretrix', sed aliter tamen videtur eo cultu, quo ante iudicem stare adsolet, aliter eo quo in luxuriosattigimus, duplex hinc consideratio sensus nascitur: partim propter explicandam veritatem, partim propter conservan
Abbreviated transcription (Latin):
& in hoc iudic& eẽ lenitatem. Consu&ud ine mou& sensus cũ offendit̃¬
cũ cuđ quoddã. Nac̃ hic ad sonisuauitatẽ ł insuc untatẽ nihilint᷑ ẽ
sed tantũ ual& auriũ penaralia utrũ ꝑse transeuntes sonos qua
ites notos anignotos. recipiant arte aut̃ mous ur auo
cũ enuntiato sibi uerbo ostenđ quae sit parsorationis łsiquid aliud
in his disciplinis quaede uerbtradunt᷑ accepit. at uero ex utroq
id & sensu & arte de uerbo iudicatur Cũ id quod aures metiunt᷑
rationotat & nom̃ ita ponit ut dicitur obtimus mox ut aurẽ
cus serint animus exarte statim pedẽ dactilũ a¬
Scientiã uero non secundũ se sed secundũ id quod significat
uerbũ moua quando ꝑ uerbũ accepto signo animus nihil
aliudquã rem ipsã intudur Cuius illud signũ est quod ac¬
cepit. utcũ augusto nominato nihilaliud quã ego ips e

Expanded text:
et in hoc iudicet esse lenitatem? Consuetudine movetur sensus, cum offenditet in hoc iudicet esse lenitatem? Consuetudine movetur sensus, cum offenditcum audit Cotta. Nam hic ad soni suavitatem vel insuavitatem nihil interest, sed tantum valent aurium penetralia, utrum per se transeuntes sonos quasi hospites notos an ignotos recipiant. Arte autem movetur auditor, cum enuntiato sibi verbo adtendit, quae sit pars orationis, vel si quid aliud in his dicsiplinis quae de verbis traduntur accepit. At vero ex utroque id est et sensu et arte de verbo iudicatur, cum id, quod aures metiuntur, ratio notat et nomen ita ponit, ut, cum dicitur 'optimus', mox, ut aurem minis percusserint, animus ex arte statim pedem dactylum agnoscat. Iam vero non secundum se, sed secundum id quod significat verbum movet, quando per aurem accepto signo animus nihil aliud quam rem ipsam intuetur, cuius illud signum est quod accepit: ut cum Augustino nominato nihil aliud quam ego ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uincere undedictũ sit. Dicemus auiuis quaresicapellatur requi¬
ra redda urratio. Quodrobusto & qua siuadidosono uerbũ res
quod significat congruit ultra quor equire non habe. Quod
d autẽ origo uerborũ corruptione uocũ uari&sur. in
ꝓsequi Nã & longũ& minus quã illa quaed ictas necessariũ. Nunc
uim uerborũ quantũ respate breuiter consideremus uis uer¬
bi est qua cognoscit᷑ quantũ uoleat. Val& autẽ tantũ quantũ au¬
dientẽ mouere potest. Por romou& audientem aut secundũse aut
secundũ id quod significat aut ex utroque communit̃ sed cũ secundũ
semoue cut ad solã sensum ꝑtin& autad artẽ aut adutrũque se¬
suscut natura mouesar aut consu&udine naturai
offenditur. Si quis nominat tartarxer sep̃ge ł mulc& urcũ
audit euriadũ: Qui s enĩ &iã sinihil quã dehis omnibus audierit
quorũ ista sicut nomina ñ tantũ in illa aesperitate maxima

Expanded text:
vincire, unde dictum sit: dicemus, a vi. Vis quare sic appellatur, requivincire, unde dictum sit: dicemus, a vi. Vis quare sic appellatur, requiret: redditur ratio, quia robusto et valido sono verbum rei, quae significatur, congruit. Ultra quod requirat non habet. Quot modis autem origo verborum corruptione vocum varietur, insequi. Nam et longum et minus quam illa quae dicta sunt necessarium. VII. Nunc vim verborum, quantum res patet, breviter consideremus. Vis verbi est, qua cognoscitur quantum valeat. Valet autem tantum quantum movere audientem potest. Porro movet audientem aut secundum se aut secundum id quod significat aut ex utroque communiter. Sed cum secundum se movet, aut ad solum sensum pertinet aut ad artem aut ad utrumque. Sensusquis nominet Artaxerxen regem, vel mulcetur, cum audit Euryalum. Quis enim etiamsi nihil umquam de iis hominibus audierit, quorum ista sint nomina, non tamen et in illo asperitatem maximam
Abbreviated transcription (Latin):
Ncc̃ unde ẽquoda mastidicimus libentius quã a mauisti & ab iit¬
& non abiuit & in hoc modũ innumerabilia Ergo cũ dicimus uim
sonus uerbi ut dictũẽ qua siualidius congruit reiquã significat
Iã ex illauicinitate ꝑhid quodefficiunt hoc ẽ qui uiolenttes dicta
quae pedibus it inerantiũ flexuosa & trita ẽ uadicitur Siaũt
uia quo dui pedũ tritaẽ magiscreditur dita redit origo adillã
uicinitatẽ: sed facciamus asimilitudi neuitis ł uiminis id est a
flexueẽ dicta  Queritergome quispiã quare uia dicta est
respondeo aflexu Quod flexũ uelud in curuũ ui&ũ u&eres
dixerun Vnde uidos quod cantuabiantur rorarũ lignauo¬
cant. Prosequitur querere unde cu&ũ flexũ dicatur & hic
respondeo asimilitudineuitis instat atque exigit unde istasit
uitis nom̃ dico quod uinciatea quae comp̃henderit. Scrutat᷑ ipsũ

Expanded text:
Nam inde est quod amasti libentius dicimus quam amavisti, et abiitNam inde est quod amasti libentius dicimus quam amavisti, et abiit; non abivit; et in hunc modum innumerabilia. Ergo cum dicimus, vim, sonus verbi, ut dictum est, quasi validus congruit rei, quae significatur. Jam ex illa vicinitate per id quod efficiunt, hoc est quia violenta sunt, dicta quae pedibus itinerantium flexuosa et trita est, via dicitur. Si autem via, quae vi pedum trita est, creditur dicta, redit origo ad illam vicinitatem. Sed faciamus a similitudine vitis vel viminis, hoc est a flexu esse dictam: quaerit ergo me quispiam, quare via dicta est: respondeo, a flexu, quia flexum velut incurvum vietum veteres dixerunt: unde vietos quod cantho ambiantur, rotarum ligna vocant. Persequitur quaerere, unde vietum flexum dicatur: et hic respondeo, a similitudine vitis. Instat atque exigit unde istud sit vitis nomen: dico quia vincit ea quae comprehenderit. Scrutatur ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ uocant. ł toto pars ut capillus quasi captꝰpilus quidultra
ꝓuear quicquid aliud annu merari potest. aut similitudinẽ
rerũ & sonorũ aut similitudinẽ rerũ ipsarũ aut uicinitate
aut contrario contineri uid ebis originem uerbi quã ꝓsequi
ñ quidẽ ultra sonisimilitudinẽ possũmus sed hoc non possumas
utique semꝑ Innumerabilia suntenim uerba quorũ dequa
ratiore ddipos sit aut ñ est utego arbitror autlat& ut stoicic̃¬
tendunt. Vide tam̃ paululũ quomodo ꝑueniri putant adalla
uerborũ cunabula łstrrpepotius atque ad eo sem̃tũ ultra
nemo ab nuit syllabas inquibus quinquelittere locũ obtinent con¬
sonantes ut sinhis uerb̵ primȩ. Vafer uelũ uinũ uomes uulnus
gras sum & qua si ualidũ sonũ edere. quod ad ꝓbat &iã loquendi con¬
su&udo cũde quibusdã uerbe as subtraimus neonerentaurem

Expanded text:
gladium vocamus—vel a toto pars, ut 'capillus' quasi 'capitis pilus'. Quid ultra gladium vocamus—vel a toto pars, ut 'capillus' quasi 'capitis pilus'. Quid ultra provehar? Quidquid aliud adnumerari potest, aut similitudine rerum et sonorum aut similitudine rerum ipsarum aut vicinitate aut contrario contineri videbis originem verbi. Quam persequi non quidem ultra soni similitudinem possumus, sed hoc non semper utique possumus. Innumerabilia sunt enim verba, quorum origo adque ratio reddi non possit: Aut non est, ut ego arbitror, aut latet, ut Stoici contendunt. Vide tamen paululum, quomodo perveniri putant ad illa verborum cunabula vel stirpem potius adque adeo sementum, ultra m invenire. Nemo abnuit syllabas, in quibus v littera locum obtinet consonantis, ut sunt in his verbis primae 'vafer' 'velum' 'vinum' 'vomis' 'vulnusquasi validum sonum edere. Quod approbat etiam loquendi consuetudo, cum quibusdam verbis eas subtrahimus, ne onerent aurem.
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑ hinc facta ꝓgressio usque ad contrariũ Na lacuseo
dictusputatur quo dmini meluceat & bellũ quodresbellao
non sit & federis nom̃ quodres foeda nonsit : Quod si a foe¬
ditate porcidictũ ẽ ut nulliuolunt reditorigo ad illã uicini
tatẽ Cũ id qđ fitabeo ꝑ qđ fit nominator naista omnino ui¬
cinitas late pate e ꝑ multas partes secatur dut pefficien¬
tiã ut hocipsuma foeditate porci ꝑ que foed efficiatur dut
ꝑeffecta ut puteus quod eius effectũ potatioẽ credit̃ dictas¬
aut ꝑid qđ contin&ur ut urbẽ ab orbe apellatã uolunt quod
auspicato locus circũduciara trosola. Cuius reia uirgilius
meminit ubi a enea surbem designat aratro aut pidquod con¬
tine ut siquis oreũ mutatalittera affirma e abordeo nomi¬
natũ aut ꝑ abusionẽ ut cũ orreũ dicimꝰ &ibi triticũ conditur
a parte totũ ut idcronis nomine quae summa pars gladuest

Expanded text:
ducitur. Hinc facta est progressio usque ad contrarium. Nam lucus ducitur. Hinc facta est progressio usque ad contrarium. Nam lucus dictus putatur, quod minime luceat; et bellum, quod res bella non sit; et foederis nomen, quod res foeda non sit: quod si a foeditate porci dictum est, ut nonnnutatem, cum id quod fit ab eo per quod fit nominatur. Nam ista omnino vicinitas late patet et per multas partes secatur: aut per efficientiam, ut hoc ipsum a foeditate porci, per quem foedus efficiatur—aut per effecta, ut 'puteus', quod eius effectum potatio est, creditur dictus—aut per id quo continetur, ut 'urbem' ab orbe appellatam volunt, quod auspicato locus aratro circumduci solet, cuius rei et Vergilius meminit, ubi Aeneas urbem designat aratro—aut per id quod continetur, ut si quis 'horreum' mutata littera adfirmet ab 'hordeo' nominatum—aut per abusionem, ut cum 'horreum' dicimus et ubi triticum conditur—vel a parte totum, ut 'mucronis' nomine, quae summa pars gladii est,
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ enĩ simile hab& significatio parui eminati cũ possit parũ cẽ
quohĩ modo nihil minutũ sit sed &iã aliquid creueriti
Dicimꝰ tam̃ propt̃ quandã uicinitatẽ minutũ ꝓparuo. sed haecab¬
asio uocabuli inpotestate loquentis est hab& enĩ paruũ ut
minutũ ñ dicat᷑. Illud magis ꝑtin& adid quod uolumus os¬
tendere quod cũ piscina dicimur inbalneis in quapisciũ
nihil sit nihil que piscibus similehabeat Vid&urta m̃apis¬
cibus dicta propt̃ aquã ubipiscibus uit aẽ lt auocabulum¬
non translatũ similitudine. sed quadã uicinitate usurpa¬
tũẽ: Quod si quisdicat homines piscibus similes natando fier
&in depiscine nomen eẽ natũ stultũ ẽ reputarecũ abrae ne¬
utrũ ab orreat &utrũ quelateat: Illud tam̃ bene accidi
quod uno exemplo diiudicari iã possumꝰ. Quid dist&origo uer¬
bi quaed euicinitate arripitur ab ea quaedesimilitudi ne

Expanded text:
Quid enim simile habet significatio 'parvi' et 'minuti', cum possit parvum esse, Quid enim simile habet significatio 'parvi' et 'minuti', cum possit parvum esse, quod nom modo nihil minutum sit sed aliquid etiam creverit? Dicimus tamen propter quandam vicinitatem 'minutum' pro 'parvo'. Sed haec abusio vocabuli in potestate loquentis est; habet enim parvum, ut minutum non dicat. Illud magis pertinet ad id quod nunc volumus ostendere, quod, cum 'piscina' dicitur in balneis, in qua piscium nihil sit nihilque simile piscibus habeat, videtur tamen a piscibus dicta propter aquanon translatum similitudine, sed quadam vicinitate usurpatum est. Quod si quis dicat homines piscibus similes natando fieri, et inde piscinae nomen esse natum; stultum est hoc refutare, cum ab re neutrum abhorreat, et utrumque lateat. Illud tamen bene accidit, quod uno exemplo dilucidare jam possumus, quid distet origo verbi, quae de vicinitate arripitur, ab ea quae similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tangit cuditũ sic eis nomina pererit ut ipsũ lenecũdicimꝰ lenat̃
sonat. Qui sitẽ asperitatẽ n & ipso nomine asperã iudic& et
lenẽ ccurib cũdicimꝰ uoluptas asperũ cũdicimꝰcrux. Itẽ res ipsec fi¬
ciunt utũbasentiunt᷑ melquã sucuit̃ gustũ resipfatt̃ lenit᷑
nomine taengit cuditũ acrei inutroque asperuẽ lana & uepres
Vt ccudiunt᷑ uerba sic illa tangunt᷑ & quasi cunabula uerborũ eẽ
credider̃ ubi sensus rerũcũ sonorũ sensu c̃cordarent
hincadipsarũ int̃sererũ similitudine ꝓcessisselicentia nominandi
cũ doloris quẽ crux efficit aosperitate concordat. Crurata men
ñ propt̃ asperitatẽ doloris sed qđ longitudine at que duritiae¬
& int̃m̃brac era sint lignasimiliora sic apellata sint inde
ad abusionẽ uentũ ut usurpa tam̃ ñ ressimił sed qua si uicinȩ

Expanded text:
tangit auditum sic eis nomina pepererit: ut ipsum 'lene' cum dicimus leniter tangit auditum sic eis nomina pepererit: ut ipsum 'lene' cum dicimus leniter sonat. Quis item 'asperitatem' non et ipso nomine asperam iudicet? Lene est auribus cum dicimus 'voluptas', asperum cum dicimus 'crux'. Ita res ipsae adficiunt, ut verba sentiuntur. 'mel', quam suaviter gustum res ipsa, tam leniter nomine tangit auditum. 'acre' in utroque asperum est. 'lana' et 'vepres', ut audiuntur verba, sic illa tanguntur. Haec quasi cunabula verborum esse crediderunt, ubi sensus rerum cum sonorum sensu concordarent. Hinc ad ipsarum inter se rerum similitudinem processisse licentiam nominandicum doloris quem crux efficit asperitate concordet, 'crura' tamen non propter asperitatem doloris sed, quod longitudine adque duritie inter membra cetera sint ligno crucis similiora, sic appellata sint. Inde ad abusionem ventum, ut usurpetur nomen non rei similis sed quasi vicinae.
Abbreviated transcription (Latin):
anauero sola anauerũ boando dictuputemꝰ an potius unde sitdictũ
ñcuremꝰ cũ quid significe intellegtemꝰ breuit̃ tam̃ hunc locũ notatũ hocẽ
deorigine ũborũ uolo pauł ꝑaccipias neullã partẽ susceptioperis.
p̃t̃misis seuideam᷑ Stoiciautumanꝰ quoscicero in acre utcicero inr
refacile fuit sidiceres hoc infinitũ eẽ quibus uerbadicuius uerbi originẽ
int̃p̃tacris eor ũrursus ateorigo qua erendueẽ donec ꝑ uenia tur eo ut
res cũ sono uerb aliqua simili tudine concinat utcũ dicimꝰ aeris tinnitũ
equorũ innitũ ouiũbalatũ tubarũ dangorẽ stridorẽ catenarũ
Perspics enim haec uerba ista sonare ut ipseres quae his uerb̵ signifi¬
cantur Sed qe sresqua e ñ sonant in his similitdi nẽ tactus ualere
Vt silenit̃ ł aspere sensũ tangunt lenitas ł asperias litterarũ ut

Expanded text:
an a 'vero' solo an a 'verum boando' dictum putemus, an potius unde sit dictum an a 'vero' solo an a 'verum boando' dictum putemus, an potius unde sit dictum non curemus, cum quid significet intellegamus. Breviter tamen hunc locum notatum hoc est de origine verborum volo paulisper accipias, ne ullam partem suscepti operis praetermisse videamur. Stoici autumant, quos Cicero in hac re ut Cicero inridet, re facile fuit, si diceres hoc infinitum esse, quibus verbis alicuius verbi originem interpraetareris, eorum rursus a te originem quaerendum esse, donec perveniatur eo, ut res cum sono verbi aliqua similitudine concinat, ut cum dicimus aeris 'tinnitum', equorum 'hinnitum', ovium 'balatum', tubarum 'clangorem', 'stridorem' catenarum. Perspicis enim haec verba ita sonare, ut ipsae res quae his verbis significantur. Sed quia sunt res quae non sonant, in his similitudinem tactus valere, ut, si leniter vel aspere sensum tangunt, lenitas vel asperitas litterarum ut
Abbreviated transcription (Latin):
quod ut somniorũ int̃ p̃tatio it c̃uerborũ origo ꝓcuius que in genio
p̃dicat᷑ Ecce enĩ uerba ipsaquispiã ex eoputatdicta quod aurem
qua si uerberent immo inquid alius qđ aerẽ sed quidnrã ñ magnał ẽ
N ãut̃ que cuerberando huiusuocabuli origi nẽ trahit. sedd& ransuerso
t̃tius iudae quã rixcc̃inferat. Quidenĩuerũ citnos loquio porte
hodiosũ que sit natura ipsa iudicante m̃datiũ. uerbũ uero cognom̃¬
tũ ẽ. Nec ingeniũ quartũ defuit. Nã s̃qui uerbũ cuero quidẽ dictũ
putant sed prima syllaba satisanima duersa scđam neglegi ñ opor¬
tere Verbũ enĩ cũ dicimꝰ inquiunt prima eiꝰ syllaba uerũ significcat¬
bũ dictũẽ quasi uereboando hoc ẽ uerũ sonando Quod suta ẽ ꝑscribit
quidẽ hoc nom̃ necũ uerbũ faccimus m̃tiamur Sed uereor neistiquidicunt
ista m̃tiat᷑. Ergo adt eiã ꝑtinent iudicare utrũ uerbũ auerbertindo

Expanded text:
quod ut somniorum interpretatio, ita verborum origo pro cujusque ingenio quod ut somniorum interpretatio, ita verborum origo pro cujusque ingenio praedicatur. Ecce enim verba ipsa quispiam ex eo putat dicta, quod aurem quasi verberent: Imo, inquit alius, quod aerem. Sed nostra non magna lis est. Nam uterque a verberando hujus vocabuli originem trahit. Sed e transverso tertius, vide, quam rixam inferat. Quod enim verum, ait, nos loqui oporteat, odiosumque sit, natura ipsa judicante, mendacium; verbum a vero cognominatum est. Nec ingenium quartputant, sed prima syllaba satis animadversa secundam neglegi non oportere. 'verbum' enim cum dicimus, inquiunt, prima eius syllaba 'verum' significatbum' dictum est quasi a 'verum boando' hoc est 'verum sonando'. Quod si ita est, praescribit quidem hoc nomen, ne cum verbum facimus mentiamur; sed vereor, ne ipsi qui dicunt ista mentiantur. Ergo ad te iam pertinet iudicare, utrum 'verbum' a 'verberando'
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̵ disputarenecessesit. Itaq dehis primo disput& ꝑ quaedec& ẽ¬
ris disputarec̃cedit̃ Igit᷑ uerbũ quod lib& exceptosono de quobenedis¬
putareaed facult atẽ dialectice ꝑtinent ñ addialecticã disciplinam
ut defensione sciceronis .s quidẽra oricefaccultatis. Sed ñ his doc&ur
ipsar& horica. Ergo omne uerbũ p̃ter id quod son& quatuor quedã
neces sario uocant in questionẽ. Originẽ suc̃uim declinationẽ or¬
dinationẽ. De origione uerbi querit᷑ cũ querit᷑ unde itadicat᷑ res
mea sententia nimis curiosa &nimis necessaria Neque hoc eomihi
placuit dicere qđ crceroniquoque idẽ uide. Quis enĩ egeatauctor¬
tate inra cmꝑspicua qđ si omninomaltũ iuar& exp̃licare ori¬
gionẽ ũb: ineptũ eã cdgredi quod ꝓsequi ꝓfecto in finitũ ẽ. Quis enĩ
reperire possit quiquid dictũ fuerit unde itadictũ sit huc accedit

Expanded text:
verbis disputare necesse sit. Itaque de his primo disputetur per quae de ceteverbis disputare necesse sit. Itaque de his primo disputetur per quae de ceteris disputare conceditur. VI. Igitur verbum quodlibet excepto sono—de quo bene disputare ad facultatem dialectici pertinet, non ad dialecticam disciplinam, ut defensiones Ciceronis sunt quidem rhetoricae facultatis sed non his docetur ipsa rhetorica—ergo omne verbum praeter id quod sonat quattuor quaedam necessario vocat in quaestionem: originem suam, vim, declinationem, ordinationem. De origine verbi quaeritur, cum quaeritur unde ita dicatur: res mea sententia nimis curiosa, et non nimis necessaria. Neque hoc mihi placuit dicere, quod sic Ciceroni quoque idem videtur; quamvis quis egeat auctoritate in re tam perspicua? Quod si omnino multum juvaret explicare originem verbi, ineptum esset aggredi, quod persequi profecto infinitum est. Quis enim reperire possit, quod quid dictum fuerit, unde ita dictum sit? Huc accedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ficare possit siueñ habeat. Nil aliud quã resuoca t᷑ ꝓprioiã nom̃
haecergo quatuor distinita teneat᷑ uerbũ dicibile dictio res
nectam̃ ũbũ sed qđ in ũbo intelligit᷑ & animo c̃tina significat
Quđ dixi dictionẽ ũbũ ẽ. sed qđi c̃illa duaesimul idẽ a ipsũ uerbũ
illatria quaedictas quicqđ restat significat. Sed exemolis haec
in lustranda eẽ prospicio facigit᷑ aquoquã gramaticũ puerũ int̃¬
rogatũ hoc modo arma quae parsorationis est qđ dictuẽ arma
in uocẽ distinctiones facctes. Ipsũ uero animaquđ hic uerbũ ẽ cũ a uirgi¬
Ipsa uerobella ł arma quaegesta autingestas abenea ipsa in quã
quae & cũ gererent᷑ atque een uidebant᷑ queque sinuncad eẽn ł digi¬
sed res qua eic̃ ꝓprionomine resuocan. Tractandũ ẽ igit᷑ nob̵ incccpar
cũ partim uerba significent᷑ partim ñ ũba Nihilẽ tam̃ de quo non

Expanded text:
ficari possit, sive non habeat, nihil aliud quam res vocatur proprio jam nomine. Haec ergo quatuor distincte teneantur, verbum, dicibile, dictio, resnec tamen verbum, sed quod in verbo intelligitur et in animo continetQuod dixi 'dictionem' verbum est, sed quod iam illa duo simul id est et ipsum verbum , quod praeter illa tria quae dicta sunt quidquid restat significat. Sed exemplis haec inlustranda esse perspicio. Fac igitur a quoquam grammatico puerum interrogatum hoc modo: "'arma' quae pars orationis est?" Quod dictum est 'arma', in vocem, dictiones factae sunt. Ipsum vero 'arma' quod hic verbum est, cum a VergiIpsa vero bella vel arma, quae gesta aut ingestata sunt ab Aenea—ipsa inquam quae cum gererentur adque essent videbantur, quaeque si nunc adessent vel digised res quae iam proprio nomine 'res' vocantur. Tractandum est igitur nobis in hac partcum partim verba significentur partim non verba, nihil est tamen, de quo non
Abbreviated transcription (Latin):
sales & particulares conclusiones ad infirmando & negando. Qualiter
primis positionib: tertia c̃ficiat̃ conclusio ut siquȩrat᷑ castitas anutilis
sit  Dicam om̃is uirtus utilis. castitas c̃uuircũs ẽ. Castita sigit᷑ ut ilis
ẽ Ex ut ilita teigitur &ꝰ uirtute quoddã t̃tio colligit᷑ & necessario condu¬
dit᷑ ut castitas ut ilissit Modo enĩ uelim ut definition ũ modũ & diui

Expanded text:
rsales et particulares conclusiones in affirmando et negando. C. Qualirsales et particulares conclusiones in affirmando et negando. C. Qualiprimis propositionibus tertia conficiatur conclusio. Ut si quaeratur, an castitas utilis sit, dicamus: Omnis virtus utilis est; castitas autem virtus est: castitas igitur utilis est. Ex utilitate igitur et virtute quoddam tertium colligitur et necessario concluditur, ut castitas utilis sit. CAPUT XIII. DE MODIS DIFFINITIONUM
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis confirmaripotest cut destrui: hoc modo siomni
homini reae loquibonũẽ tã grammaticibona est
Nulli dubiũ ẽ quinrecte loquibonũest utique grã ma¬
ticabona ẽ¬
ticabonaẽ. Quia rectilo quiũ sinegrãmatiai eẽ ñ pote
Item sirusticitas malaẽ utique grã maticã ñ legere
malũ est quiomnis homo absque grã maticat̃ rusticus est
lt̃siomnia sapientia bona utique philosophiabonaest
quiaphilo sophia sũ ma sa pienticest & hus sillogis mi
modo ut omne iustũ honestũ omne honestũ bonũ . omne
igitur iustũbonũ Haec enim uniuersaelia confirmatiua
Haec enim ex uniuersedi ad firmatione transit aduniuer¬
ticulariter adfirmat. quoddã iustũ utileeẽ. It̃ quoddã iustu
honestũ. nullũ hones tũ turpe Quoddã igitur iustũ non
ẽ turpe. hic quo que partica lariter ł ne gationẽ adfir¬
mat quoddã iustũ nonẽẽ t᷑pe. Horũ enim sillogis morũ

Expanded text:
mentis confirmari potest aut destrui?-- A. Hoc modo: Si omni mentis confirmari potest aut destrui?-- A. Hoc modo: Si omni homini recte loqui bonum est, tum grammatica bona est. Nulli dubium est, quin recte loqui bonum est; utique grammatica bona est; quia rectiloquium sine grammatica esse non potest. Item: Si rusticitas mala est, utique grammaticam non legere malum est, quia omnis homo absque grammatica rusticus est. Item: Si omnis sapientia bona est, utique philosophia bona est, quia philosophia summa sapientia est. Et hi sunt syllogismi cmodo, ut. Omne justum honestum; omne honestum bonum: omne igitur justum bonum. Haec enim universalia confirmativa Hic enim ex universali affirmatione transit ad univerticulariter affirmat quoddam justum utile esse. Item: Quoddam justum honestum; nullum honestum turpe; quoddam igitur justum non est turpe. Hic quoque particulariter per negationem affirmat, quoddam justum non esse turpe. Horum enim syllogismorum
Abbreviated transcription (Latin):
nomina & duo termini & terminus maior termino minorem
homo ẽ minor terminus. Nonenim desolo homine: sed dedõ a
angelis iustitia p̃dicatur. &ideomaior terminus est iustitia
quam homo quaelatus uadit p̃diactur terminus dicitur
Non ne lux accidensẽ caendele &cendela substantia est
Eti gnosco ineo accidens posse eẽ substantiae melius ł maius
Sed ꝓsequere c&era. Suntenimalia p̃positiones argum̃torũ
hrpotice id est conditionalis. Quomodo conditionalis.
quibus conditiondi quae subponitur & sduplices hoc modo
ut omnis homo sibonus ẽ iustus est. Itctandẽ iustus est ho¬
ut prior a p&cm unũ terminũ maiorẽ eẽ alterũ minorem.
ñ quȩ sepe accidit aequad es eẽ terminos ut homorisibilis est
Nac̃ alia naturarisibilis est nisi homo nec latius risibili suađ
Nhaec ine quales circũ uerti poss̃ ut quicquid homosit iustus sit
uel quicquid iustũ sit homosit Quomodo quaelib& resisargu¬

Expanded text:
nomina et duo termini; et terminus major de termino minori phomo est minor terminus. Non enim de solo homine, sed de Deo et angelis justitia praedicatur; et ideo major terminus justitia est quam homo, quia latius pa. Utique lux.-- A. Nonne lux accidens est candelae, et candela substantia est?-- C. Est, et agnosco in eo accidens posse esse substantia melius et majus. Sed prosequere caetera. A. Sunt enim aliae propositiones argumentorum hypotheticae, id est, conditionales.-- C. Quomodo conditionales?-- A. Quibus conditio aliqua supponitur; et sunt duplices, hoc modo, ut Omnis homo, si bonus est, justus est; ita tandem justus est hout priora repetam, unum terminum majorem esse, alterum minorem?-- A. Non, quia saepe accidit aequales esse terminos, ut, homo risibilis est. Nam alia natura risibilis non est, nisi homo; nec latius risibilis vadisic inaequales circumverti possunt, ut, Quidquid homo sit, justum sit; vel Quidquid justum sit, homo sit. C. Quomodo quaelibet res his argu
Abbreviated transcription (Latin):
b̵ Verba igit᷑ acut simplicias aut c̃uncit. Simplicias que unũ
quiddã significant. Vtcũ dicimꝰ homo equus dĩs putat currit Neo
mireris quod disputat quãuis ex duobus compositũ sit Tam̃ inter
simplicias numerata. Nãres definitione in lustrat᷑ Dictũ ẽ enĩ
ideẽ simplex qđ unũ quiddã significa. Itaque hoc indudit᷑ acdefi¬
nitione quã e ñ includit᷑ cũ dicimꝰ loquor Quãuis enĩ unũ uerbũ sit¬
ñ hab& tam̃ simplicẽ significationẽ: si quidẽ significat &ĩã ꝑsonã
quaelo quit᷑ ideo iac̃obnoxiuẽ uerittiaut falsittt. Nã & negan
& cdfirmari potest. Omnis itaque prima & scđa ꝑsona uerbi
quã uis singillatim enuntia eocm̃int̃ coniunta uerba numeribit᷑
quicsimplicẽ ñ hab& significationẽ Si quidẽ quisquis diccetãbuoo¬
& cẽbulationẽ facit intellegi. & seipsũ qui ãbulat. & qͥuisquis dicit
ãbulas similiter &rẽquaefit & eũ qui facit significat a tuero

Expanded text:
 Verba igitur aut simplicia sunt aut coniuncta. Simplicia sunt quae unum quiddam significant ut cum dicimus 'homo equus disputat currit'. Nec mireris, quod 'disputat', quamvis ex duobus conpositum sit, tamen inter simplicia numeratum est; nam res definitione inlustratur. Dictum est enim id esse simplex quod unum quiddam significet. Itaque hoc includitur hac definitione simplicem significationem, siquidem significat etiam personam quae loquitur. Ideo iam obnoxium est veritati aut falsitati, nam et negari et affirmari potest. Omnis itaque prima et secunda persona verbi quamvis singillatim enuntietur tamen inter coniuncta verba numerabitur, quiet ambulationem facit intelligi, et seipsum qui ambulat. Et quisquis dicit, ambulas; similiter et rem quae fit, et eum qui facit, significat. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
uoces animoostendunt. & paulo ante diximꝰ signũ ẽẽ quod seipsum
i psalitteracũ sit parsminima uocis articulatae abuti
hocuocabulo & ut apellem lieter ã &iã cũscriptũ uidemꝰ quã uisomnino
tacita sint neqi ulla parsuocis sed signũ partis uocis appareat. It c
& ic̃ uerbũ apel lat᷑ cũ scriptũẽ quãuis ũbi signũ iđ significantis uocis
ñ eluceat. Ergo utceperã dicere omne uerbũ sonat. sed quod sonat
nihil addia lecticẽ desono enĩ ũbi agit᷑ cũ querit᷑ łanĩ aduertitur
quanta uocaliu ł đd positione liniat᷑ ł c̃cursi one deiscat c̃sonantiũ¬
borũ acut̃ illa quib: dehis disputat᷑. Nã cũ de ub̵ loqui nisi ũ ł neque cmꝰ
& cũ loquimꝰ ñ nisi decliquib: reb: loquimꝰ occurrit animo itaeẽ ũba signa
uerbo aliquid querat᷑ cutđ pute res ẽ utique disputationi questioniq

Expanded text:
voces animo ostendunt, et paulo ante diximus signum esse quod se ipsum voces animo ostendunt, et paulo ante diximus signum esse quod se ipsum ipsa littera cum sit pars minima vocis articulatae, abutimur tamen hoc vocabulo, ut appellemus litteram etiam cum scriptam videmus, quamvis omnino tacita sit neque ulla pars vocis sed signum partis vocis appareat. Ita etiam verbum appellatur cum scriptum est, quamvis verbi signum significantis vocis non eluceat. Ergo, ut coeperam dicere, omne verbum sonat. Sed quod sonat, nihil ad dialecticam. De sono enim verbi agitur, cum quaeritur, vel animadvertitur, quanta vocalium vel dispositione leniatur, borum autem, quibus de his disputatur. Nam cum de verbis loqui nisi verbis nequeamus et cum loquimur nonnisverbo aliquid quaeratur aut disputetur, res est utique disputationi quaestionique
Abbreviated transcription (Latin):
p̃henđ sententiã uideips ai ã copulatione iudicet᷑ donec ꝑueniat᷑ ad
mmẽ. Vocat᷑ deploquiorũ summna. Ha sergo singul
diligentius explicenꝰ. Vbũ ẽ uniu cuiꝰq rei signũ qđ abaudiente
pos sit intellegi aloquente ꝓlatũ resẽ quicqđ ł sentit̃ ł intelligit̃
ł lata Signũ ẽ qđd seipsũ sensui & ꝓpter secdiqđ animo ostenđ
Loquiẽ articulata uoce signũdare Articulatũ aut̃ dico quae
cõp̃hendi litteris potest: Haec om̃a quȩ difinitas ĩterũ rectede¬
finite sint & utrũ actenꝰ ũbadefinitionis aliisdifinitionib ꝓsequenda
fuerint illa indicab locus in quodefiniendidisciplina tractat᷑. Nũ quid
instat accipeintentꝰ. Omne uerbũ sonat cũ enĩẽ inscriptoñ ũbũ sed
uerbi signũ ẽ. Quippe inspectis alegentis litteris occurrit animo qđ
uoce ꝓrũpat. Quid enĩ aliae littere inscriptȩ quã seipsas oc ulis p̃t̃re

Expanded text:
mprehendit sententiam, ut de ipsa etiam copulatimprehendit sententiam, ut de ipsa etiam copulatisummam, vocatur 'de proloquiorum summa'. Has ergo singulas partes diligentius explicemus. V. Verbum est uniuscuiusque rei signum, quod ab audiente possit intellegi, a loquente prolatum. Res est quidquid vel sentitur vel intellegitur vel latet. Signum est quod et se ipsum sensui et praeter se aliquid animo ostendit. Loqui est articulata voce signum dare. Articulatam autem dico quae conpraehendi litteris potest. Haec omnia quae definita sunt, utrum recte definita sint et utrum hactenus verba definitionis aliis definitionibus persequenda fuerint, ille indicabit locus, quo definiendi disciplina tractatur. Nunc quod instat accipe intentus. Omne verbum sonat. Cum enim est in scripto, non verbum sed verbi signum est; quippe inspectis a legente litteris occurrit animo, quid voce prorumpat. Quid enim aliud litterae scriptae quam se ipsas oculis et praeter se
Abbreviated transcription (Latin):
ma quaeitẽ ñ potest c̃cedi iđ qđ ñ abule rursus si hoc modo uelitdicere
homo iste t̃bulat simplex sententia ẽ quã sic cessero ali ã & aliã quae ali qđ¬
xerit cdicẽ Quis quis aut̃ ãbulat mou&ur & hanc di c̃siconcessero
ex acc̃iunctione sententiarũ quãuis singillatim enuntiatarũ &c̃ces¬
sarũ. Illa sum masequit᷑ quaeiã necessario concedat᷑ Iđ hamoiste
igit᷑ moue: Hisigit᷑ breuit̃ constitutis singulas partesconsi deremꝰ
Nã s̃ primȩ duae una deis quae simplicit̃ dicunt᷑ ubii c̃quasio pꝰapare
quaede simplicib: ẽuocat᷑ deloquendo. Ill a uero quaed e coniunctisẽ
intres partes diuidit̃. Separat a enĩ coniunctione uerborũ qua e ñim¬
pl& sententiã illa quae sic impl& sententiã ut ñdũ faciat questionẽ ł
disputationẽ requirat uocat deeloquendo illa quȩ sic impla sententiã
ut desententus simplicibus iudic& uocat᷑ deploquendo. Illaquȩ sic c̃¬

Expanded text:
 id est quod non ambulet. Rursus si hoc modo velit dicere 'homo iste ambulat', simplex sententia est: quam si concessero et adiunxerit alixerit aliam 'quisquis autem ambulat movetur' et hanc etiam concessero, ex hac coniunctione sententiarum quamvis singillatim enuntiatarum et concessarum illa summa sequitur, quae iam neccessario concedatur, id est 'homo iste igitur movetur'. IV. His breviter constitutis singulas partes consideremus. Nam sunt primae duae: una de his quae simpliciter dicuntur, ubi est quasi mateQuae de simplicibus, vocatur de loquendo. Illa vero quae de conjunctis est, in tres partes dividitur. Separata enim conjunctione verborum quae non implet sententiam, illa quae sic implet sententiam, ut nondum faciat quaestionem vel disputatorem requirat, vocatur de eloquendo. Illa vero quae sic implet sensum, ut de sententiis simplicibus judicetur, vocatur de proloquendo. Illa quae sic co
Abbreviated transcription (Latin):
alecticos ꝑtinent aliȩ adr& hores. Illa smaxime uelimaudire quȩ ma¬
ferentias descendens uenitad propͥũ & designaũ plenissimequids ithomo. Itẽs pecies
definitionis ꝗa notitia dicit᷑ &rẽ aliquã ꝑactũ significat non ꝑs ubstantiã ut homoe¬
qđ ationali conceptione exercitatione rationalis pẽ animalib: cunctis. hice nĩactũ
hominis significat non substantiã. Itẽ in psalmis. Beatꝰ uir qui inlegedñi medi¬
discernit . Itẽ in psalmis ꝓph& costenđ qualis sitxp̃s dicendo Speciosus forma
p̃filus hominũ difusciẽ gratia in labustuis. Itẽ definitio ẽ ꝑdiferentiã ut si
querat᷑ ut iñt̃ rogẽ &trrannus sit abiecta differentia qđ uterq sit definit᷑& h¬

Expanded text:
alecticos pertinent, aliae ad rhetores.-- C. Illas maxime velim audire, quae mar species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Item est species diffinitionis, quae a notitia dicitur, et rem aliquam per actum significat, non per substantiam, ut: Homoationale conceptione et exercitatione naturali praeest animalibus cunctis; hic enim actum hominis significat, non substantiam. Item in Psalmis: Beatus vir, qui in lege Domini medi bonum malumque discernit. Item in psalmis propheta ostendit, qualis sit Christus, dicendo: Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis. Item diffinitio est per differentiam; ut si quaerat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgat aduillã ł dii illũ ꝑdant. ñ potestargui quod ñ m̃tiat᷑ autcre¬
diquoduerũ dicit. Nihi lenĩ cdfirmab̵ aut negabit. Ergo nec tales
sentiae in questionẽ ueniunt ut disputatorẽ requi rant. Sed ille
quarequirunt᷑ aut simplicess̃ aut coniuncte Sĩ plicess quȩ sin eulla
copulatione sententiae alterius enuntiant᷑ utẽ illud quod dicimꝰ

Expanded text:
gat ad villam' vel 'dii illum perduint', non potest argui quod mentiatur aut credi quod verum dicat. Nihil enim affirmavit aut negavit. Ergo nec tales sententiae in quaestionem veniunt, ut disputatorem requirant. III. Sed illae quae requirunt aut simplices sunt aut coniunctae. Simplices sunt, quae sine ulla copulatione sententiae alterius enuntiantur, ut est illud quod dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
potest & ideodicatur sedsi hyrcoceruo nomino quod animal
&ideo nihil aliud nom̃ separatũ significat quod cdpriuatũ
naturã ꝑtineat quã primo significare in cipiebat. uerbũ quid¬
ẽ uox significatiua secundũ placitũ cũ tẽporedifinitũ aliquid
significans &accidens Intellego enim exprioris definitionis
tatione. Quidẽ uox signi ficatiua & quid scđm pleccitum
& forte quid sit cũ tẽpore uideo quia uerbũ sol& secũ tẽporeadtra¬
non habetnt significationẽ sed quia uniformit̃ seꝑpferunt᷑
sententiã de monseruns Cuius partiũ cliquid separctũ sig¬
nificatiuũ ẽ quo modo separatũ significatiuũ plena oratio¬
ẽ uirgilius da seneadas cecinit. Virgilius igit̃ ae nec &ceci¬
nit haectriaseparata. aliquid ꝑse significant uirgilius ho

Expanded text:
potest, ut ideo dicatur. Sed si hircocervum nomino, quod animal potest, ut ideo dicatur. Sed si hircocervum nomino, quod animal A. Et ideo nihil illud nomen separatum significat, quod ad primam naturaA. Vox significativa secundum placitum, cum tempore diffinitum aliquid significans, et accidens.-- C. Intelligo enim ex prioris diffinitionis interpretatione, quid est vox significativa, et quid secundum placitum. Et forte quid sit cum tempore video, quia verbum solet secum tempus attranon habeant significationem; sed quia uniformiter semper profsententiam demonstrans, cujus partium aliquid separatum significativum est.-- C. Quomodo separatum significativum?-- A. Plena oratio: Virgilius Aeneadas cecinit. Virgilius igitur et Aeneadas et cecinit haec tria separata aliquid per se significant: Virgilius hom
Abbreviated transcription (Latin):
sa secundũ placctũ inponentiũ composita. ut auri eadẽ natura ẽ
apud grecos& latinos dũ illi obri son nominant isticurum.
Quomodo: discerne tempore. quia nom̃ tẽpus ad erahit sicut
uerba faciunt quidẽ definitũ aliquid significat. Omne enim
nom̃ in nominatiuo ccsu tũ uerbo substantide sum aliquid cer¬
tũ significat in adfirmatione ł negatione ut homosũ. homo es
tũ significat nisiadditis aliis partibus ad plenã signis ut hominis
istius ẽ liberiste ł huic hominidabundibrũ ł hunc hominẽ
legere facclibrũ istũ ut abhochomine librũ istũ didici. Quidẽ
cuius nullapars est significatiua separata: Nã socrates tris sillo
s& nihil adprioris nominis significationẽ ꝑtine secundũ nominis
significatio Nãmus animale ꝑse & do uerbũ aliquid actionis
significans sed utrorũ que signisi catio nil addomũ significaen¬
quia quandã si mili tadinẽ abercerui quandã hrrci. Forte fieri

Expanded text:
 secundum placitum imponentium composita, ut auri eadem natura est apud Graecos et Latinos; dum illi hoc Kryson nominant, isti aurum.--C. Quomodo sine tempore?--A. Quia nomen tempus non attrahit, sicut verba faciunt. C. Quid est, diffinitum aomen in nominativo casu cum verbo substantiali sum aliquid certum significat, in affirmatione vel negatione; ut, homo sum, homo es, bus nihil certum significat, nisi additis aliis partibus ab plenam significationem, ut, Hominis istius est liber iste; ut, Huic homini da hunc librum; ut, Hunc hominem legere fac librum istum, ut, Ab hoc homine librum istum didici. C. Quid est, cujus nulla pars est significativa separata? A. Nam Socrates trisyllabumsed nihil ad prioris nominis significationem pertinet secundi nominis significatio. Nam mus animal est per se; et do verbum aliquid actionis significans: sed utrorumque significatio nil ad domum significandici, quia quamdam similitudinem habet cervi, quamdam hirci?-- A. Forte fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ille non dubi tauerit apperire quid eẽt facturus uos
potestis dubitare quid fecerit pces sit enimp̃dicatio
sumitur cũ ꝓbabiliter ostenditur. quid sit exre quiaquȩ
aliquid p̃cedens aliquid simal aliquid subsequens &ideo exhis
omnibus argumenta colligimꝰ. iadiunctis &i cc̃utticero uoluit
maxime queritur quianterẽ quidcũ re quid postrẽ euenerit
qui locus maius ad coniecturt̃ ꝑtin& anterẽ ad paratus
conloquia inrestrepitꝰ pedũ postrẽ padlor rubor & si quas
iuncta non sẽꝑ eueniunt. Consequentia uero semꝑ. Eaigit᷑
s consequentia quare neces saria consequunt᷑ utdies est luc&
It̃ antecedentia & repugnantia Quicquidenim consequ&ur
quã querem id quoer& cũ renecessario & quicquid antecedit
idtrahit consequentẽ necessario & quicquidrẽpugnat eius mo
ẽ ut quo erere nũ quã possit autrepu gnantibus an¬

Expanded text:
cum ille non dubitaverit aperire, quid esset facturus, vos cum ille non dubitaverit aperire, quid esset facturus, vos potestis dubitare quid fecerit? Praecessit enim praedicatisumitur, cum probabiliter ostenditur, quid sit ex re quaque valiquid praecedens, aliquid simul, aliquid subsequens: et ideo ex his omnibus argumenta colligimus. In adjunctis etiam, ut Cicero voluit, maxime quaeritur, quid ante rem, quid cum re, quid post rem evenerit; qui locus maxime ad conjecturam pertinet. Ante rem, apparatus, colloquia. In re, strepitus pedum. Post rem, pallor, rubor, et si qua sunt is quod conjuncta non semper eveniunt; consequentia vero semper. Ea igitur sunt consequentia, quae rem necessario consequuntur, ut: Si dies est, lucet. Item, antecedentia et repugnantia; quidquid enim consequitur quamque rem, id cohaeret cum re necessario et quidquid antecedit, id trahit consequentem necessario; et quidquid repugnat, ejusmodi est, ut cohaerere nunquam possit. A repugnantibus. A
Abbreviated transcription (Latin):
instituta. fidelit̃ agunt sic ut &iã deiudice iniqui tatis qui int̃¬
pellabat auidua comparationẽ dix adiudicẽ dm̃ cuinulle ex par¬
te iud ex iniquitatis conferendus est
Serior meniarũ subtilitatesate audire desidero de quibus dictũẽ
tangere haba atantũ modo quoille spect& aperiendũ uide
illius nominis in ẽp̃tationẽ primã expone perier meniae
dicuntur. qua side inter p̃tatione. quomodo deint̃ p̃tatione
omnis quipperes quae una ẽ & uno significare sermone poterit
aut̃ ꝑ nomen cut ꝑ uerbũ de monstrat̃ Quomododemonstrat᷑
ł hoc ł illud : ꝑ nom̃ substantia omniũ rerũ significatur ut homo
ꝑuerbũ accio ł passio cuius li rei ostendit᷑ : ut homocurrit homo
urit᷑ Quaedue partes orutionis inter p̃tant᷑ totũ quid quid mens
intellegit elucio interp̃tat᷑ ꝑcata fasin. ł apo fasin. Haec duc
rit Quod speciess periher meniarũ : in septẽ species p̃dictus

Expanded text:
a faciunt; sicut etiam de iudice iniquitatis, qui interpellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem deum, cui nulla ex parte iudex iniquus conferendus esterihermeniarum subtilitates a te audire desidero, de quibus dictum est, tangere habet; et tantummodo, quo illae spectent, aperiendum videIllius nominis interpretationem primum expone.-- A. Perihermeniae dicuntur, quasi de interpretatione.-- C. Quomodo de interpretatione?-- A. Omnis quippe res, quae una est, et uno significari sermone poterit, aut per nomen, aut per verbum demonstratur. C. Quomodo demonstratur vel hoc, vel illud? A. Per nomen substantia omnium rerum significatur, ut, homo. Per verbum actio vel passio cujuslibet rei ostenditur, ut, homo currit; homo uritur. Quae duae partes orationis interpretantur totum, quidquid mens mens intelligit, elocutio interpretatur per catafasin vel apofasin. C. Haec duo rit. C. Quot species sunt Perihermeniarum?-- A. In septem species praedictus