comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfecit. Nec ciprus nr̃i regis ĩ signe decus
ab hac labe fuit ĩmunis. Sic ⁊ om̃ez li¬
bie atq syrtiũ ⁊ numidic orã labefacta¬
uit. ⁊ athlanti acos octiduiq maris sinꝰ
⁊ remotissimos hesperidũ ortoᷤ tlec medi¬
t̾anei tm̃ in aris fuit contẽta litoribus
quĩ ymo ⁊ ad ĩcognitas mari nationes
eti ã penetrauit. decidere etiã ĩ pnitic̾ hãc
cũ litoralib accole om̃es nili fõte carẽ¬
tis ⁊ arenc libice una cũ suis pestib ⁊
atiquissim arũ thebarũ solitudies nͦ nõ
⁊ superiores egiptu atq garamates fer¬
uidi ⁊ calentes nimiũ irsutiq ethiopeᷤᷤ
⁊ odori arabes ꝑseq dites atq garigaͣ¬
des populi ⁊ nĩgredine ĩsignes indi. Ba¬
bilones ⁊ celsa cançasi cacumina eiꝰq tã
ĩferuidũ solẽ ꝙͣ ĩ gelidas arthos sabrosa
decliua caspui mare hyrcaniq truces ⁊
omĩs tançs ac nuosus sẽper rhedopes

Expanded text:
infecit. Nec Cyprus nostri regis insigne decus infecit. Nec Cyprus nostri regis insigne decus ab hac labe fuit inmunis. Sic et omnem Lybie atque Syrtium et Numidie oram labefactavit et Athlantiacos occiduique occeani sinus et remotissimos Hesperidum ortos. Nec Mediterranei tantum maris fuit contenta litoribus. Quin imo et ad incognitas mari nationes etiam penetravit. Decidere enim in perniciem hanc cum litoralibus accole omnes Nyli fonte carentis, et harene Lybice una cum suis pestibus, et antiquissimarum Thebarum solitudines, nec non et superiores Egyptii, atque Garamantes fervidi et calentes nimium irsutique Ethyopes, et odori Arabes Perseque dites atque Gangarides populi et nigredine insignes Yndi, Babilones, et celsa Caucasi cacumina, eiusque tam in fervidum solem quam in gelidas arthos scabrosa decliva, Caspium mare Hyrcanique truces, et omnis Tanais, ac nivosus semper Rhodopes
Abbreviated transcription (Latin):
ore sacra tue sublimitatis studia ⁊ opera
regalis officii admirãda nec nõ ⁊ ĩsignes
atq gloriosos quosda tui noĩs titulos loga
dicacitate explicuisset eo deuenit ut co¬
natu plurimo me ĩ tuã sentẽtia deducere
dixi Arbitrat᷑ forsan facũde miles seu rex
tuus de proximo noster futurus p̾stante
deo hãc ĩ saniã ueterũ scilic cupientiũ
se hri diuino ꝓtreatos sãgiu̾e angulu
terre modicũ otupasse. ⁊ tãꝙͣ ridiculum
quoddã ut erat paruo psenerasse tẽporiꝰ
tractu ⁊ ueluti etiã rece̾tissimũ op facile
colligi posse. Attame̾ hona sẽper tua pa¬
ce dica̾ longe aliter ẽ. Nã ut omicta
cicladas ⁊ reliquas egei maris isulas
achaia ⁊ ylliricã atq tracia quas pe¬
nes fomẽta hui stulticie emicue̾ pli̾mũ
⁊ potissime dũ grecorũ res.pu. floruit.
Eleusini maris. hellespontiati. Meonii.
ycarei. pamphylii. Cilicii. phenicis. ⁊
Syri. atq egiptiaci litora sua ꝯtagioe

Expanded text:
ore sacra tue sublimitatis studia et opera regalis officii admiranda nec non et insignes atque gloriosos quosdam tui nominis titulos longa dicacitate explicuisset, eo devenit ut conatu plurimo me in tuam sententiam ducere dixi: Arbitraris forsan, facunde miles, seu rex tuus de proximo noster futurus, prestante deo, hanc insaniam veterum scilicet cupientium se haberi divino procreatos sanguine angulum terre modicum occupasse et tanquam ridiculum quoddam, ut erat, parvo perseverasse temporis tractu et veluti etiam recentissimum opus facile colligi posse? Attamen bona semper tua pace dicam: longe aliter est! Nam ut omittam Cicladas et reliquas Egei maris insulas, Achayam et Ylliricum atque Traciam, quas penes fomenta huius stultitie emicuere plurimum et potissime dum Grecorum respublica floruit, Eleuxini maris, Hellespontiaci, Meonii, Ycarei, Pamphylii, Cilicii, Phenicis et Syri atque Egyptiaci litora sua contagione
Abbreviated transcription (Latin):
tat legit᷑. Sanctũ ⁊ terribile nonĩ eiꝰ. uerũ
iste aliã obcã terribil ẽ. Nã ille ob ĩteg¬
ritatẽ insticie male agẽtib ĩuidicio est
terribilis. iste uo stolide existim ãtibꝰ. pb¬
stremo añ ꝙͣ de filiis aliqd de scciis pau¬

Expanded text:
tat legitur: Sanctum et terribile nomen eius. Verum tat legitur: Sanctum et terribile nomen eius. Verum iste aliam ob causam terribilis est, nam ille ob integritatem iustitie male agentibus in iudicio est terribilis, iste vero stolide existimantibus. Postremo, antequam de filiis aliquid, de sociis pau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩuocatũ posse cogeͣ manes ĩ desidei̾a moͣ¬
taliũ qd̾ ip̃i nollẽt. Eũ ãt cogͦsci ĩo nephaᷤᷤ
dicit. qr scire secreta dei nõ spectat ad ões
nã si cogͥta sĩt. ĩ iulipẽsiõe fere ueĩet potẽ¬
cia deitatis. Huic p̾terca ne tedio solitudi¬
nis ange̾t᷑ liberalis ⁊ cirtũ̾specta uetustaᷤᷤ
⁊ iñ filiorũ agmẽ egregiũ. Nouẽ eĩ illi ĩter
mares ⁊ feĩas fuisse uolue̾ ut ĩfra appa¬
rebit distĩctiꝰ. ¶Rat hic locus detegẽdi
si quid fuiss poetica fictiõe recõditũ. s cu
nudus sit huiꝰ deitatis erronce sẽsus ex¬
plicare qd nom̃ eiꝰ horridũ sonare udeatuͣ
tãtũmͦ supest. Sonat ig̾ ut reor d̃mogor¬
gon grece terre deus latine. Nã demon
deus ut ait leontiꝰ. gorgon at t̾ra ĩtp̾tat̃
seu potiꝰ sapĩa t̾re. tu sepe demon sciẽs ul
sapĩa exponat᷑. seuut mag̾ placet aliis
deus terribilis. qd̃ de uero deo ꝗ ĩcelis hi¬

Expanded text:
cogere manes in desideria mortalium, quod ipsi nollent. Eum autem cognosci ideo nephas dicit, quia scire secreta dei non spectat ad omnes; nam si cognita sint, in vilipensionem fere veniet potentia deitatis. Huic preterea ne tedio solitudinis angeretur, liberalis et circumspecta vetustas, et inde filiorum agmen egregium; VIIII enim illi inter mares et feminas fuisse voluere, ut infra apparebit distinctius. Erat hic locus detegendi, si quid fuisset poetica fictione reconditum. Sed cum nudus sit huius deitatis erronee sensus, explicare quid nomen eius horridum sonare videatur tantummodo superest. Sonat igitur, ut reor, Demogorgon grece, terre deus latine. Nam demon deus, ut ait Leontius, Gorgon autem terra interpretatur. Seu potius sapientia terre, cum sepe demon sciens vel sapientia exponatur. Seu, ut magis placet aliis, deus terribilis, quod de vero Deo qui in celis habi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsẽsu publico uetitũ ẽ ne ĩpune noĩa¬
ret᷑ a quoꝙͣ. Qd̾ quidẽ testari iudet᷑ luca¬
nꝰ uͥ erictum manes ĩuocãte describit
dicẽs.paretio. an ille. Cõpellãdus erit
quo nuꝙͣ t̾ra uocato. Nõ gussa tremit
qui gorgona cerit aptã. Uer beribusq
sius trepidã castigat erinc̾.⁊ẽ.Sic et
statiꝰ. uͥ cecũ sene̾ tyresia uissu ethiccliᷤᷤ
belli thebanoꝵ exitũ pscrutat᷑ dic̃. scizꝰ
eĩ ⁊ quicꝗd dici nosciq timetis. Et tuba¬
rehecatẽni te timbree timerc̃. Et tripli¬
cis mũdi sũmũ quẽ scire nephaustu.
Illũ s taceo. ⁊c̃. Hũc de qͦ duo poete legu̾u¬
t᷑ noi̾e nõ exp̾sso. lactẽti ĩsignis hõ doc¬

Expanded text:
consensu publico vetitum est ne impune nominaconsensu publico vetitum est ne impune nominaretur a quoquam. Quod quidem testari videtur Lucanus ubi Erictum manes invocantem describit dicens: Paretis, an ille Compellandus erit, quo nunquam terra vocato Non concussa tremit qui Gorgona cernit apertam Verberibusque suis trepidam castigat Erinem etc. Sic et Statius ubi cecum senem Tyresiam iussu Ethioclis belli Thebanorum exitum perscrutatur dicit: Scimus enim et quicquid dici noscique timetis Et turbare Hecatem, ni te, Tymbree, timerem Et triplicis mundi summum quem scire nephastum; Illum sed taceo etc. Hunc, de quo duo poete loquuntur nomine non e
Abbreviated transcription (Latin):
lo ĩstellas sese infixerit sẽpitnas stoli¬
de credidere. Qui ãt post hoᷤᷤ sequuti sunt
paulo altiꝰ sẽtiẽtes nõ terrã siplicit̾ rex
haꝵ dixe̾ auctorẽ. s illi m̃tẽ ĩplicitã ee̾
diuinã ĩtellectu ⁊ nutu ciuiꝰ agerẽt᷑ ista.
eãq m̃tẽ ĩ sb̾terrancis hr̃e sedẽ arbitra¬
tist̾. Cui errori auxit fide̾ apud rusticos
tiũ augeri uideat᷑ sõ intrare nĩtes cũ na¬
tiuo locorũ horrore religio ꝯsueuit eti¬
gnaris pñtie alicuiꝰ diuinitatis suspitio
quã a talib suspicatã diuinitatẽ non
alteriꝰ ꝙͣ demogorgonis existimabant
eo ꝙ eius ma̾sio ĩ terre iuscerib credẽt᷑
ut dcũ ẽ. Hic ig̾ cũ ẽet apud uetustissi¬
mos archades ĩ honore p̾cipuo rati taci¬
tumitate sui noĩs uiuinitatis eiꝰ nigei
mniestatẽ seu existimãtes ĩdecẽs esse
tã sb̃lime nom̃ ĩbuccas ueire mortaliũ¬
ul forte tim̃tes ne noĩatꝰ irritaret᷑ ĩ eos

Expanded text:
lo in stellas sese infixerint sempiternas, stolilo in stellas sese infixerint sempiternas, stolide credidere. Qui autem post hos secuti sunt paulo altius sentientes, non terram simpliciter rerum harum dixere autorem, sed illi mentem implicitam esse divinam intellectu et nutu cuius agerentur ista, eamque mentem in subterraneis habere sedem arbitrati sunt. Cui errori auxit fidem apud rusticos tium augeri videatur, subintrare mentes cum nativo locorum horrore religio consuevit et ignaris presentie alicuius divinitatis suspicio quam a talibus suspicatam divinitatem, non alterius quam Demogorgonis existimabant, eo quod eius mansio in terre visceribus crederetur ut dictum est. Hic igitur cum esset apud vetustissimos Arcades in honore precipuo, rati taciturnitate sui nominis divinitatis eius augeri maiestatem, seu existimantes indecens esse tam sublime nomin eos,
Abbreviated transcription (Latin):
miseria ꝓoedẽtes eo quo cupim. hui igͦ ĩ
sipide credulitatis c̾a uicit u̾heodõtiꝰ non
a studiosis hominib hũisse prĩcipiũ qui
a uetustissimis archadũ rusticis. Qui cu
medit̾ranci ẽent hoĩes atq mõtani ⁊ semi¬
siluestres ⁊ uderẽt t̾ra sponte sua siluas
⁊ arbusta queq ꝓduc̾e flores fructꝰ ⁊ semi¬
na emicteͣ aĩalia alere cũcta.⁊ demũ inse
moriẽtia queq suscipe̾. nͦnõ ⁊ mõtes flã¬
mas euome̾ ex duris silirib ignes excu¬
ti exgauis locis ⁊uallib exalare uẽtoᷤ
⁊ illã sẽtirẽt moueri nõ nũꝙͣ. ⁊ eciã mugi¬
tꝰ emittẽ. eiꝰq eiuscerib fõtes lac̃ ⁊ flumi¬
na fũdi qiͣ ex ca ethereus igͥs ⁊lucidꝰ aer
exorti ac egregie potata ĩgẽtẽ illũ occe¬
ani pelagu emĩxerit. ⁊ excollisis ĩcen¬
diis euolãtes ĩ altũ fauillule solis lu¬
neq globos ediderit sũmoq ĩplicite ce¬

Expanded text:
miseria, procedentes eo quo cupimus. Huius igitur miseria, procedentes eo quo cupimus. Huius igitur insipide credulitatis causam dicit Theodontius non a studiosis hominibus habuisse principium, quin imo a vetustissimis Arcadum rusticis. Qui cum mediterranei essent homines atque montani et semisilvestres et viderent terram sponte sua, silvasque et arbusta queque producere, flores, fructus et semina emittere, animalia alere cuncta et demum in se morientia queque suscipere, nec non et montes flammas evomere, ex duris silicibus ignes excuti, ex concavis locis et vallibus exalare ventos et illam sentirent moveri nonnunquam et etiam mugitus emittere eiusque ex visceribus fontes, lacus et flumina fundi, quasi ex ea ethereus ignis et lucidus aer exorti ac egregie potata ingentem illum occeani pelagum eminxerit, et ex collisis incendiis evolantes in altum favillule solis luneque globos ediderint, summoque implicite ce
Abbreviated transcription (Latin):
posteritate in libris sequentibus describetur.
uerunt ergo demogorgoni filii filicq no¬
uem. Quorũ primus. litigium. secundꝰ pan.
tercia. cloto. Quarta Lachesis. Quinta atro¬
pos. Sextus polus seu pollus. Septimus phy¬
ton. seu phanetha. octaua Terra.Nlonus he
rebus.
Unima cũ maiesta¬
te tenebrarũ arbo¬
re descripta uetorno¬
sus ille deorũ oũi
gentiliũ ꝓauus un¬
diq stipatus nebu¬
lis ⁊ caligine medi
demogor gon nominc ip̃o horribilis pal¬
lore quodã muscoso ⁊ neglecta huidita¬
te amictꝰ t̾restix̾ tetrũ fetioũq enaporãs
odorẽ. seq miseri prĩcipatꝰ pr̃e pocius ali¬
eno sermone ꝙͣ suo ꝯfessus ũbo me coraz
noui laboris opifice ꝯstitit. Risi fateoͬ dũ
illũ ĩtuerer memorstulticie ueteꝵ ꝗ illũ
a neĩe genitũ eternũ ⁊ reꝵ oũ pr̾e atq
ĩiuscerib t̾re delitescẽtẽ ratist̃. Sane qm̃
minꝰ hoc spectat adopus eũ sinamꝰ sua in

Expanded text:
posteritate in libris sequentibus describetur. posteritate in libris sequentibus describetur. Fuerunt ergo Demogorgoni filii filieque VIIII Quorum primus Litigium, secundus Pan, III Cloto, IIII Lachesis, quinta Atropos, sextus Polus seu Pollux, septimus Phyton seu Phaneta, ottava Terra, nonus autem Herebus. ma cum maiestate tenebrarum arbore descripta, veternosus ille deorum omnium gentilium proavus, undique stipatus nebulis et caligine, mediDemogorgon, nomine ipso horribilis, pallore quodam muscoso et neglecta humiditate amictus; terrestrem tetrum fetidumque evaporans odorem, seque miseri principatus patrem potius alieno sermone quam suo confessus verbo, me coram novi laboris opifice constitit. Risi, fateor, dum illum intuerer, memor stultitie veterum qui illum a nemine genitum eternum et rerum omnium patrem atque iminus hoc spectat ad opus, eum sinamus sua in
Abbreviated transcription (Latin):
reri. ⁊ eũ etheris nõ tm̃ pr̃e s anũ extitisse
legerĩ.⁊ deorũ aliorũ pluriũ. ex qb hi or¬
ti st̃. de quib supra intio fcã ẽ. Sic ig̾ õĩb
circũspectis ⁊ aliis abscisis tãꝙͣ supflius ca¬
pitib ⁊ ĩm̃bra redactis adĩueĩsse itineris
prĩcipiũ rati faciẽtes demogo̾goe ñ rey pre
s d̾oꝵ gẽtiliũ duce d̾o scabrosũ itͣbiꝰ it̃ ꝑ trena¬
ron aut echuã ĩtre usce̾a d̾scẽdẽtes.⁊ añ alia
stigie paludis uada sulcãtes.
In aibore signata desuper ponitur ĩ culmine
demogorgon uersa in celum radice nec so¬
lũ infra descripte progeniei sed deorũ oĩum
gentilium pater. ⁊ in ramis ⁊ frondibus ab
eo descendentibus describunt᷑ euis filii ⁊ ne¬
potes. de quibus om̃ib hoc ĩprimo libro ꝓut
signati sunt distincte scribunt. Uerũ ex eis
ether excipitur solus. de quo ⁊ eus ãplissima

Expanded text:
rerim: et cum Etheris non tantum patrem, sed avum extitisse rerim: et cum Etheris non tantum patrem, sed avum extitisse legerim, et deorum aliorum plurium, ex quibus hi orti sunt, de quibus supra mentio facta est. Sic igitur omnibus circumspectis, aliis abscisis tanquam superfluis capitibus et in membra redactis, adinvenisse itineris principium rati, facientes Demogorgonem non rerum patrem sed deorum gentilium, duce deo scabrosum intrabimus iter per Tenaron aut Ethnam in terre viscera descendentes et ante alia Stigie paludis vada sulcantes. In arbore signata desuper ponitur in culmine Demogorgon versa in celum radice, nec solum infra descripte progeniei sed deorum omnium gentilium pater, et in ramis et frondibus ab eo descendentibus describuntur eius filii et nepotes de quibus omnibus hoc in primo libro prout signati sunt distincte scribitur. Verum ex eis Ether solus excipitur, de quo et eius amplissima
Abbreviated transcription (Latin):
liũ fuisse celi. Et qui an aximenẽ ⁊ Crisip¬
pũ uera dixisse credideͣ eo ꝙ iouẽ ꝓ elem¬
to ignis.⁊ nõ nũꝙͣ ignis ⁊ aeris sepissime
ponãt poete ei prĩcipatũ deoꝵ ou̾̃i tradide̾
Quos iteo ĩ hoc secuti nõ sumꝰ. quia iouẽ nñc
etheris nũc celi nũc saturui fuisse filiũ legi¬
sse memnimꝰ. Qui uo alcinoo p̾ͥstite̾ fidẽ. ce¬
liũ sen celũ genealogie sue pricipẽ uoluer̾t.
Qd̾ cũ ethẽ genitũ legissemꝰ ultro omisim.
Sic ⁊ꝗ Macrobiũ pͥmoresq suos soli gene¬
alogie xessere primatỹ. Quẽ miltos huisse
parentes ip̃i testãt᷑ poete. nũc illi iouẽ pr̾e
nũc illi yperionẽ nũc uulcanũ attribuẽteᷤ.
Qui aũt terrã rerũ om̃i ꝓductricẽ uolue̾ ut
theodõciꝰ dicit ĩmixtã illi diuinã m̃tẽ d̾mo¬
gorgonc̃ nũcupaue̾. Quẽ profecto ego deo¬
ꝵ gẽtiliũ ou̾ pr̃e prĩcipiũq existimo cũ
neie illi ẜ poeticas fictioes pr̃e fusse ꝯpe¬

Expanded text:
lium fuissi Celi. Et qui Anaximenem et Crisippum vera dixisse credidere eo quod Iovem pro elemento ignis et non nunquam ignis et aeris sepissime ponant poete, ei principatum deorum omnium tradidere quos ideo in nunc Saturni fuisse filium legisse meminimus. Qui vero Alcinoo prestitere fidem, Celium seu Celum genealogie sue principem voluere. Quod cum Ethere genitum legissemus ultro omisimus. Sic et qui Macrobium primoresque suos Soli genealogie concessere primatum. Quem multos habuisse parentes ipsi testantur poete, nunc illi Iovem patrem, nunc Yperionem nuncductricem voluere, ut Theodontius dicit, inmixtam illi divinam mentem Demogorgonem nuncupavere. Quem profecto ego deorum gentilium omnium patrem principiumque existimo, cum neminem illi secundum poeticas fictiones patrem fuisse compe
Abbreviated transcription (Latin):
riu circa hũc uarias atq diu̾sas opi¬
niones. uisũq mͥ ẽ hoc ide fere ip̃oᷤ tre¬
dere gẽtiles s eos decipidũ creature
creatoris attribuũt dignitatẽ. nͨ ões
uni. s diuersi diuersis conãt᷑ ĩpẽdere.
Cui errori cãm ĩtulisse phylophãtes
⁊ diu̾simode sẽtiẽtes existimo dũ ostc̃¬
derẽt prisce ruditati ⁊ post eos poete
quos primos theologiçãtes. Ansto¬
tiles dicit ẜ suas credulitates ẽẽ eoᷤᷤ
deos primos quos ip̃i arbitrabãt᷑ reruz
primas fuisse c̾as. Et hĩc si plures ⁊ di¬
uersimode opinates fuere de necessita¬
te secutũ ẽ. ut pluros ⁊ diu̾sos deos di¬
u̾se hrent nationes uł secte quaꝵ un ⁊¬
queq suũ existimauit uerũ ⁊ primũ ⁊
unicũ ẽe deũ aliorũ pr̃e ⁊ dñm. Et sic nõ¬

Expanded text:
 circa hunc varias atque diversas opiniones. Visumque michi est hoc idem fere ipsos credere gentiles, sed eos decipi dum creature creatoris attribuunt dignitatem nec omnes uni sed diversi diversis conantur impendere. Cui errori causam intulisse phylosophantes et diversimode sentientes existimo, dum ostenderent prisce ruditati et post eos poete, quos primos theologizantes Aristotiles dicit, secundum suas credulitates eos esse deos primos quos ipsi arbitrabantur rerum primas fuisse causas. Et hinc, si plures et diversimode opinantes fuere, de necessitate secutum est ut plures et diversos deos diverse haberent nationes vel secte, quarum unaqueque suum existimavit verum et primum et unicum esse deum aliorum patrem et dom
Abbreviated transcription (Latin):
cinou̾ autẽ crotoniẽsẽ cũ ꝯuei̾sse̾ cet̾is cel¬
sioris aĩ hoĩc ꝯperi. Nã elem̃tis trãsuola¬
tis repẽte ĩtellectu se miscuit astris ĩter que¬
qͥ nouit nescio. s retulit se arbitrari solem
lunã ⁊ stellas ⁊ om̃e celũ rerũ oui fuisse
fabros. Olibalis hõ quã uni tãtũ elem̃to
cetĩ dederãt. hic oĩb supcelestiũ corporib
deitatẽ largitus ẽs Post hos ego a iacrobi¬
ũ iumorẽ oũi adorior. Ille ãt solo soli at¬
tribuit qd̾ dederat alcinous toti celo. uheo¬
dontĩ uͣo ut arbitror nouus hu̾. s taliũ ĩuesti¬
gator p̾cipuus neĩc nõĩando rñdit. Uetusti¬

Expanded text:
cinoum autem Crotoniensem cum convenissem, ceteris celcinoum autem Crotoniensem cum convenissem, ceteris celsioris animi hominem comperi. Nam elementis transvolatis repente intellectu se miscuit astris, inter queverit nescio sed retulit se arbitrari solem, lunam et stellas et omne celum rerum omnium fuisse fabros. O liberalis homo, quam uni tantum elemento ceteri dederant, hic omnibus supercelestium corporibus deitatem largitus est. Post hos ego Macrobium iuniorem omnium adorior. Ille autem solo soli attribuit quod dederat Alcinous toti celo. Theodontius vero, ut arbitror, novus homo sed talium investigator precipuus neminem nominando r
Abbreviated transcription (Latin):
describe̾ conatist̾. Quoꝵ dũ ãtiquissimũ
ĩuestigare̾ thalentẽ milesiũ obiuũ hũi
suo euo sapiẽtissimũ hoĩe ⁊ celo astrisq
familiarissimũ. ⁊ quẽ ego audierã mlta
de uero deo ĩgenio magis ꝙͣ fide iã duduz
exquisiusse. Hũc ego rogaui ut diceͣt quẽ
ratus sit deorũ fuisse pͥmũ. Qui euestigio
ĩꝗt. Rerũ oũi cãm pͥmã. aquã fuisse reor.
eĩq ĩ se diuinã hre m̃te̾ oĩa ꝓducẽtẽ. nͨ alr¬
ꝙͣ apd̃ nos plãtas humectet. sic ex abisso
scaturiginib emissis ĩ celũ usq sidera. et
ornatũ reliquũ manu madida fabricasse.
dũ hoc idẽ qd̾ athalete pcontor rũdit. Aerẽ
rerũ oũi productore̾. eo ꝙ aĩantia aere per¬
dito moriãtur illico. ⁊ absq eo neqͥãt ꝓcreaͣ
Post hos Crisippus affuit ĩter pͥscos famos
hõ. qui rogatus ait. Ignẽ se rerũ oiũ ꝯdito¬
rẽ crede̾ eo ꝙ absq calore nil appe it posse
gigni mortale. ul genitũ posse ꝯsisteͣ. Al¬

Expanded text:
quorum dum antiquissimum investigarem Taletem Milesium obvium habui, suo evo sapientissimum hominem et celo astrisque familiarissimum et quem ego audieram multa de vero Deo ingenio magis quam fide iam dudum exquisivisse Hunc ego rogavi ut diceret quem ratus sit deorum fuisse primum. Qui e vestigio inquit: Rerum omnium causam primam aquam fuisse reor, eamque in se divina apud nos plantas humectet, sic ex abisso scaturiginibus emissis in celum usque sydera et ornatum reliquum manu madida fabricasse. dum hoc idem quod a Talete percontor, respondit: Aerem rerum omnium productorem eo quod animantia aere perdito moriantur illico et absque eo nequeant procreari. Post hos Crisippus affuit inter priscos famosus homo, qui rogatus ait: Ignem se omnium conditorem credere, eo quod absque calore nil appareat posse gigni mortale, vel genitum posse consistere. Al
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe cãz. eiq ut de aqua dic̃ tales m̃te ĩeẽ di¬
uinã existimãtes crediderũt eiꝰ ope̾ oĩa fius¬
se ꝓducta atq creata. Porro ut de reliqs ta¬
cẽamꝰ. poete qui thaletis opĩoe secuti sũt.
Aque elem̃tu occeanũ uocaue̾ ⁊ reꝵ omiu
hoiũ atq deorũ dixere pr̃e.⁊ ab eodẽ gene

Expanded text:
t de aqua dicit Thales, mentem inesse divinam existimantes, crediderunt eius opere omnia fuisse producta atque creata. Porro ut de reliquis taceamus, poete qui Thaletis opinionem secuti sunt, aque elementum Occeanum vocavere et rerum omnium hominum atque deorum dixere patrem, et ab e
Abbreviated transcription (Latin):
designet᷑. ⁊ ꝑ ululatũ filii perditi lam̃taciões
et ꝑfetidũ cibũ aspnanda atq fastidiosa me

Expanded text:
designetur, et per ululatum filii perditi lamentationes, et per fetidum cibum aspernanda atque fastidiosa me
Abbreviated transcription (Latin):
ternũ cadit etatis ulla descripcio s mortaliuĩ
loqt̃ more qui logeuos ⁊ ĩmortales senes di¬
cimꝰ. Hic nũos stellis diuidit. ut ĩtelligamꝰ qr
eo agete ⁊ ordinãte ꝓcertũ ⁊ ꝯstitutũ ab eosy

Expanded text:
ternum cadit etatis ulla descriptio, sed mortalium ternum cadit etatis ulla descriptio, sed mortalium loquitur more, qui longevos etiam immortales senes dicimus. Hic numeros stellis dividit ut intelligamus quia eo agente et ordinante per certum et constitutum ab eo sy
Abbreviated transcription (Latin):
niũ tendentẽ. eũq dicit reuoluto ĩ caudã ore
eã deuorãtẽ ut ex hoc actu pcicipiamᷤꝰ tpr̾iᷤ cir¬
claͣre lapsũ. Nã sẽp ãni uniꝰ finis prĩcipiu
ẽ seqntis ⁊ sic erit durãte tpr̃e. Quo exẽplo
usus ẽ. eo ꝙ ꝑ illud fu̾it olĩ egiptiiᷤᷤ añ ꝙͣ lite᷑ aᷤᷤ
suscepissẽt cõsuetudo describendi ãnũ. Sub¬
seq̇nter ãt hoc fieri tacite dicit eo ꝙ nõ adũtẽ¬
tib nob̾ paulatĩ labat᷑ tp̃s. Naturã ãt aĩaꝵ
cutũuolitãtiũ plenã eo ꝙ assidue mlt̾is aĩan¬
tib aĩas ĩ fu̾dat. ĩo añ fores et̾nitatio describit
ut ĩtelligam᷑ ꝙ quicqd ĩtrat eternitatiᷤ gremi¬
ũ sen par mãsire seu mlt̾u nͣa reꝵ agẽte in¬
trat.⁊ sic qiͣ ianitrix hic ẽ.Et ẽ ĩtelligendu
de nͣa naturata.na qd̾ nͣa naturãs ĩmittit nũ¬
ꝙͣ egredit᷑. Senẽ ãt q ĩ antro nũos stellis di¬
uidit deũ uerũ credo nõ qr senex sit. nõ eĩ in e¬

Expanded text:
nium tendentem, eumque dicit revoluto in caudam ore eam devorantem, ut ex hoc actu percipiamus temporis circularem lapsum. Nam semper anni unius finis principium est sequentis, et sic erit durante tempore. Quo exemplo usus est, eo quod per illud fuerit olim Egiptiis, antequam licteras suscepissent, consuetudo describendi annum. Subsequenter autem hoc fieri tacite dicit eo quod non advertentibus nobis paulatim labatur tempus. Naturam autem animarum circumvolantium plenam eo quod assidue multis animantibus animas infundat, ideo ante fores Eternitatis describit ut intelligamus quod quicquid intrat Eternitatis gremium, seu parum mansurum seu multum, natura rerum agente intrat, et sic quasi ianitrix hic est, et est intelligendum de natura naturata. Nam quod natura naturans immittit nunquam egreditur. Senem autem, qui in antro numeros stellis dividit, Deum verum credo, non quia senex sit, non enim in e
Abbreviated transcription (Latin):
Aluere litigui. eo ꝙ pͥmũ eũ ex chaoᷤᷤ
pgnatiᷤ ex utero. ex ĩcerto tñ pr̃e eductu ue¬
lint. de ciuꝰ eductiõe tal a theodo̾cio recit atn
fabula. Dicit eĩ a pronapide poeta ĩꝓthocos¬
mo scribi. ꝙ semel residẽte demogorgõe ut
qesce̾t ĩ eternitatis atro sesit ĩ utero chaos
tumltiari. quã obrẽ ꝯmotꝰ extẽsa manu
chaios uẽtre̾ apuit. ⁊ euulso litigio tumltũ
faciẽte eo ꝙ turpe̾ ⁊ ĩ honestã hr̾et facic̃ ab¬
iecit ĩ auras. Qui ꝯfestĩ enolauit ĩ altũ. nõ
eĩ poterat adĩferiora descẽdere. cũ oũi rerũ
ĩfcrior is e̾e̾ uidẽt᷑ qui illũ ex utero mr̃is ex¬
emerat. Ast inde chaos acri fessa laboͬe cũ
nõ hret quã ĩuocaret lucinã madẽs tota
ĩ sudorẽ udebat᷑ resolui debe̾ igͥta exalãs
ĩfinita suspiria ĩsistẽte forti manu demo¬
gorgone. ex qͦ factũ ẽ ut iã diuulso litigio

Expanded text:
luere Litigium, eo quod primum eum ex Chaos luere Litigium, eo quod primum eum ex Chaos pregnantis utero, ex incerto tamen patre eductum velint. De cuius eductione talis a Theodontio recitatur fabula. Dicit enim a Pronapide poeta in Prothocosmo scribi quod semel residente Demogorgone, ut quiesceret in Eternitatis antro, sensit in utero Chaos tumultuari, quamobrem commotus extensa manu Chaos ventrem aperuit, et evulso Litigio tumultum faciente, eo quod turpem et inhonestam haberet faciem, abiecit in auras. Qui confestim evolavit in altenim poterat ad inferiora descendere, cum omnium rerum inferior is esse videretur, qui illum ex utero matris exemerat. Ast inde Chaos acri fessa labore, cum non haberet quam invocaret Lucinam, madens tota in sudorem videbatur resolvi debere, ignita exalans infinita suspiria, insistente forti manu Demogorgone, ex quo factum est ut iam divulso Litigio,
Abbreviated transcription (Latin):
cius celi circuitũ he̾mꝰ ãnũ. sic ꝑ eãdẽ lune ci¬
rtũ uoluciõe m̃sẽ.⁊ ꝑ ĩtegrã octaue speͣ re¬
uolutiõe oiẽ. De seculis at q̃ ibidẽ ẽe dicit
ĩ fra ubi de eonis satis late scribet. de chaos¬
haos. ut ouidiꝰ ĩprĩcipio maiori sui
uolius asẜit. fuit qͥdã oiũ reꝵ crean¬
daꝵ ĩmixta ⁊ ꝯfusa mat̾ia: dic̾ eĩ sic.
unus erãt totonature uultus ĩ orbe. Que
Dixere chaos rudis ĩ digestaq moles.Nec
discordia semina reꝵ. ⁊c̃. Hũc seu hãc tãspe¬
tiosã forma certa carẽtẽ effigie̾ uolue̾ ñ ulli
gorgoni. ut si qñ ĩm̃tẽ illi ueĩss creat᷑as pro¬
ducere nõ deesset mat̾ĩa. qi nõ poss ꝗ poteͬat
reb uariis formã uare mat̾ia ex quadare
produce̾ ndiculũ ẽ. s iã neĩe redargue̾ pro¬
fessus sũ. De litigio primo demogorgonis filio¬
Is pͥmissis adĩclitã ꝓlẽ primi dei
gẽtiliũ uẽiẽdũ ẽ. Cuiꝰ primũ filiũ uo¬

Expanded text:
emus annum, sic per eandem lune circumvolutionem mensem, et per integram octave spere revolutionem diem. De seculis autem, que ibidem esse dicit, infra ubi de Eonis satis late scribetur. CAprincipio maioris sui voluminis asserit, fuit quedam omnium rerum creandarum inmixta et confusa materia. Dicit enim sic: Unus erat toto nature vultus in orbe Quem dixere Chaos, rudis indigestaque moles Nec discordia semina rerum etc. Hunc seu hanc tam speciosam forma certa carentem effigiem voluere non nulgorgoni, ut si quando in mentem illi venisset creaturas producere, non deesset materia; quasi non posset qui poterat rebus variis formam dare, materiam ex qua daret producere. Ridiculum est, sed iam neminem redarguere professus sum. His premissis ad inclitam prolem primi dei gentilium veniendum est. Cuius primum filium vo
Abbreviated transcription (Latin):
Equit᷑ de eternitate quã ĩo uet̾eᷤᷤ
demogorgoni sociã dede̾ ut is
qui nullus erat iuderet᷑ eternꝰ.
Que quidsit suo se ip̃a pandit
nõie nulla eĩ tprĩs ꝙͣtitate mẽsurari
põt. nllo tprĩs spatio desigͣri. cũ õe ꝯtine¬
at euũ. ⁊ ꝯtineat᷑ anllõ. Quid eĩ de illa scͥ¬
psei̾t claudiꝰ claudianus uͥ heroico car

Expanded text:
equitur de Eternitate, quam ideo veteres Demogorgoni sociam dedere, ut is qui nullus erat videretur eternus. Que quid sit suo se ipsa pandit nomine, nulla enim temporis quantitate mensurari potest, nullo temporis spatio designari, cum omne contineat evum et contineatur a nullo. Quid enim de ea scripserit Claudius Claudianus, ubi he
Abbreviated transcription (Latin):
Insuper dici põt illud ĩ terras eiectu a
superis cũ apud supos oĩa certo ⁊ ppetu¬
o agãt ordie.iͥ apud mortales uix in¬
ueit᷑ aliqd ẽẽ gorde. Dem̃ cũ dicit sudore
matefactã chaos ⁊ ignita emictẽtẽ suspi¬
ria nil alud ĩtelligat reor ꝙͣ clem̃toꝵ
segregatiõe primã. ut ꝑ sutorẽ sc̃tia
aquã. ꝑ ignita uo suspiria aerẽ atq i¬
gne ⁊ q̃ desursũ st̃ corpora.⁊ ꝑ grossiti¬
e molis huiᷤ terrã. qͥ panis ꝯsilio ꝯfe¬
sti creatoris sui domus ⁊ sedes fc̃a ẽ. E¬
ductũ ãt pana post litigiũ credo ratos
demogorgoĩs ppositã qiͣ eius ope sic uo¬
lẽte deo omia ꝓducãt᷑ mortalia. parcaᷤᷤ
ãt eode partu ꝓductas ⁊ pedisseqͣs fri
datas io fictũ existimo ut ĩtelligat᷑ uͣa
his cũ legib ꝓductã ut ꝓcreet seu gigͥt

Expanded text:
Insuper dici potest illud in terras eiectum a Insuper dici potest illud in terras eiectum a superis, cum apud superos omnia certo et perpetuo agantur ordine, ubi apud mortales vix inuid esse concorde. Demum cum dicit sudore madefactam Chaos et ignita emittentem suspiria nil aliud intelligat reor quam elementorum segregationem primam, ut per sudorem sentiamus aquam, per ignita vero suspiria aerem atque ignem, et que desursum sunt corpora, et per grossitiem molis huius terram, que Panis consilio confestim creatoris sui domus et sedes facta est. Eductum autem Pana post Litigium credo ratos Demogorgonis prepositam, quasi eius opere sic volente deo omnia producantur mortalia. Parcas autem eodem partu productas et pedissequas fratri datas ideo fictum existimo, ut intelligatur naturam his cum l
Abbreviated transcription (Latin):
tet ig̾ hoc añ alia fecisse disgregasse
scil qͥ inter se erãt elem̃ta ꝯfusa. cali¬
da enĩ frigidis sicca humidis ⁊ leuia
grauib repugnabãt. Et cũ primꝰ dei
uideret᷑ actus a discordãtib ordinãdo
sb̃traxisse litigiũ demogorgoĩs pͥmuᷤᷤ
filiꝰ dcũs ẽ. Eũ abiectũ ob turpẽ faciem
qr turpe sit ut plimũ litigare. Euolasse
ad sublima potiꝰ uidet᷑ fabuloso ordini
p̾stare decore ꝙͣ aluid uelle sigͥfi carc.
p̾t̾ea eiectũ qͦ se efferret ni ĩ altũ tõde̾t
nõ hebat.cũ ĩ inferiorib iã ꝓducti or¬
bis ꝑtib ĩ luce̾ ꝯstet eũ fuisse ꝓductũ.
Qd̃ asuperis ĩterrã domũ deiectũ sic sc̃¬
bit homerꝰ obid fcũm ꝙ opere suo ante
herculẽ euristeus natus sit.uit suo na¬
rrabit᷑ loco. Uerũ ꝙͣtũ ad ĩtrĩsetũ sẽsu
hoc ego sẽtio ꝙ a motu supioꝵ corpoꝵ
apud mortales sepissie oriãt᷑ litigia.

Expanded text:
tet igitur hoc ante alia fecisse, disgregasse tet igitur hoc ante alia fecisse, disgregasse scilicet que inter se erant elementa confusa, calida enim frigidis, sicca humidis, et levia gravibus repugnabant. Et cum primus dei videretur actus a discordantibus ordinando subtraxisse Litigium, Demogorgonis primus filius dictus est. Eum abiectum ob turpem faciem, quia turpe sit ut plurimum litigare; evolasse ad sublimia potius videtur fabuloso ordini prestare decorem, quam aliud velle significare. Preterea eiectum quo se efferret ni in altum tenderet non habebat, cum in inferioribus iam producti orbis partibus in lucem constet eum fuisse productum. Quod a superis in terras demum deiectum sit, scribit Homerus ob id factum, quod opere suo ante Herculem Euristeus natus sit, ut suo narrabitur loco. Verum quantum ad intrinsecum sensum, hoc ego sentio, quod a motu superiorum corporum apud mortales persepe oriantur litigia.
Abbreviated transcription (Latin):
allon. quod alienũ latine significat
st̾ ut dcm̃ c̃ merito uocitari. Uerũ nõ ẽ¬
q̃ secũtur cũ satis arbitrer unũ expluiͣ¬
b explicasse. esto aliqñ̾ apponẽt᷑ forta¬
sse plures. Nũc ãt qd ꝓnaꝑitẽ sẽsisse
luisse ẜ erroneã eorũ opĩõe qui ratrst
deũ ex materia p̃parata ꝓduxisse que
creata sũt.Nã sensisse demogorgone
tumlt̾ũ fieri ĩ utero chaos nilalud re¬
or ꝙͣ diuinã sapĩa aliqua eã mouẽte
ca ut puta maturitatẽ uẽtris .i. tpriᷤᷤ ꝓ
positi horã adue̾isse. ⁊ sic cepisse uelle
treatõe.⁊ q̃ ĩmixta erãt certo ordĩe se¬
gregare.⁊ hĩc extẽdisse manũ.i. opa
uoluntati uedisse ut ex ĩformi colluuiᷤ
formosũ atq ordinatũ ꝓducẽt op̃. ⁊. añ
alia euulsis ex utero laborãtis.i. labo¬
rẽ ꝯfusionis patiẽtis litigiũ qd̃ tociẽs
aufertur areb quociẽs amotis discor¬
dãtie caĩs illis debitus ĩpoĩt᷑ ordo. pa¬

Expanded text:
allon, quod alienum latine significat,ssunt, ut dictum est, merito vocitari. Verumtame sequuntur, cum satis arbitrer unum ex pluribus explicasse, esto aliquando apponentur fortasse plures. Nunc autem quid Pronapidem sensisseum erroneam eorum opinionem, qui rati sunt deum ex materia preparata produxisse que creata sunt. Nam sensisse Demogorgonem tumultum fieri in utero Chaos, nil aliud reor quam divinam sapientiam, aliqua eam movente causa, ut puta maturitatem ventris, id est temporis propositi horam advenisse, et sic cepisse velle creationem et que immixta erant certo ordine segregare, et hic extendisse manum, id est operam voluntati dedisse, ut ex informi colluvie formosum atque ordinatum produceret opus, et ante alia evulsis ex utero laborantis, id est laborem confusionis patientis Litigium, quod totiens aufertur a rebus quotiens amotis discordantie causis illis debitus imponitur ordo. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
poetico eccidit gorgonẽ ⁊ uictor euolauit
ĩethera. hoc dũ legit᷑ ꝑ litterã histori aliᷤ
sẽsus pͥstat᷑. Si moralis ex hac lra qͥrit̃
ĩtellectus iuctoria oñdit᷑ prutẽtis ĩuitiũ
⁊ ad uirtutẽ accessio. Allegorice at si ue¬
limꝰ assũmere piem̃tis spretis mudaniꝰ
deliciis ad celestia eleuatio designatur.
pͥtea posset ⁊ anagorice dici ꝑfabula
xp̃i ascensũ ad pr̃e mũdi pricipe supa¬
qd ut plurimũ fit. Nã allegoria ur̃ ab¬

Expanded text:
ccidit Gorgonem, et victor evolavit in ethera. Hoc dum legitur per licteram hystorialis sensus prestatur. Si moralis ex hac lictera queritur intellectus, victoria ostenditur prudentis in vicium, et ad virtutem accessio. Allegorice autem si velimus assummere, pie mentis spretis mundanis deliciis ad celestia elevatio designatur. Preterea posset et anagogice dici per fabulam Christi ascensum ad patrem mundi principe superad ut plurimum fit. Nam allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtineãt᷑ poeta describat. Qui ut eiꝰ oñdat oĩu
tpru excessũ dicit spelũcã ip̃iꝰ.i. gremii ꝓ¬
fũditatẽ ĩcogͥtã atq pculst. ante̾ ⁊ nedũ moͣ¬
talib s iux adeũdã diis.i.bt̾is creatius q̃ ĩ

Expanded text:
contineantur poeta describat. Qui ut eius ostendat omnium contineantur poeta describat. Qui ut eius ostendat omnium temporum excessum, dicit speluncam ispius, id est gremii profunditatem incognitam atque procul stantem, et nedum mortalibus, sed vix adeundam d
Abbreviated transcription (Latin):
uir adeu̾da diis anorũ squalid. ⁊ mater.
Immẽsi spelũca eui q̃ tpra uaste suppedi¬
tat. reuocatq sinui ꝯplectit᷑ ãtrũ. oĩa que
placido cõsumit numĩe ẜpẽs perpetuũ¬
uiret squamis. caudãq reducto Ore
uorat tacito relegẽs exordia lapsu. Ue¬
stibuli custos uultu lõgen ⁊ decoro An
fores nͣa sedet. cũctisq uolãtes depen¬
dẽt m̃bris aĩc. masura uerẽdꝰ scribit
iura senex nuͣos qui diuidit astris. Et
cursus stabilesq moras qb̃ oĩa uiuũt
ac peu̾t fixis cũ legib ille recenset. ⁊cͣ.
Antͦ demũ sic descripto sb̾ sequit᷑ idem.
hic hitãt uario facies distĩcta met: illo.
Secula certa locis illic glomerãt aena.
hic ferrata rigẽt illic argẽtea candent
Eximia regione domus. ⁊cͣ. Hec ille. Ex
quib reor serenissime regũ possis aduer¬
teͣ ꝙͣ suaui stilo ꝙͣq accurata atq explici¬
ta or̃one quid eternitas ⁊ q̃ ĩtra eternitatẽ

Expanded text:
Vix adeunda diis annorum squalida mater, Immensi spelunca evi, que tempora vasto Suppeditat revocatque sinu; complectitur antrum Omnia quo placido consumit numine serpens Perpetuumqueviret squamis, caudamque reducto Ore vorat tacito, relegens exordia lapsu. Vestibuli custos vultu longeva decoro, Ante fores natura sedet cunctisque volantes Dependent membris anime; mansura verendus Scribit iura senex, numeros qui dividit astris, Et cursus stabilesque moras quibus omnia vivunt Ac pereunt fixis cum legibus. Ille recenset etc. Antro demum sic descripto subsequitur idem: Hic abitant vario facies distincta metallo Secula certa locis, illic glomerantur aena, Hic ferrata rigent, illic argentea candent; Eximia regione domus etc. Hec ille; ex quibus reor, serenissime regum, possis advertere quam suavi stilo quamque accurata atque explicita oratione quid Eternitas et que intra Eternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lectatioĩs macrobiꝰ suꝑ sõpnio scipionis
scribẽs satis apte car uidetur oñde̾ dũ ui¬
cit. ¶ Dediis at dixi cetis ⁊ de ai⁊ non
frustra se nec ut oblectẽt ⁊d fabulosa ꝯ¬
uertũt. s qr scuĩt inimicã eẽ nate apta
ũdiq exposiciõe sui q̃ sicut uulgaib ho¬
minũ sensib ĩtellectũ sui uario reꝵ teg¬
mĩe operim̃to sb̃traxit ita a prudẽtibus
archana sua uoluit ꝓfabulos a tractari.¬
sic ip̃a misteria fabulaꝵ cuniculis opiu̾t
ne uł hoc adeptis nudã rerũ taliũ nat᷑a
h matrobiꝰ. quib ⁊ si multa plura dici po¬
ssẽt satis rñsũ arbitror exquirẽtib. In¬
sup rex p̾cipue sciendũ c̾ his fictiõib nõ
c̃e tm̃ unicu ĩtellectũ qnimo dici põt po
lisenũ hoc ẽ mltipliciũ sẽsuũ. Nã sẽsuo
pͥmꝰ he̾t᷑ ꝑ cortice̾. ⁊ hic licteralis uocat᷑ c̃
alii ꝑsignificata ꝑ cortice̾.⁊ hii allegoi̾ci

Expanded text:
lectionis Macrobius super Somnio Scipionis lectionis Macrobius super Somnio Scipionis scribens satis apte causam videtur ostendere dum dicit: De diis autem dixi ceteris, et de anima non frustra se, nec ut oblectent ad fabulosa convertunt, sed quia sciunt inimicam esse nature apertam nudamque expositionem sui, quae sicut uulgaribus hominum sensibus intellectum sui uario rerum tegmine operimentoque subtraxit, ita a prudentibus arcana sua uoluit Sic ipsa misteria fabularum cuniculis operiuntur, ne vel hoc adeptis nudam rerum talium naturaHec Macrobius, quibus etsi multo plura dici possent, satis responsum arbitror exquirentibus. Insuper, rex precipue, sciendum est his fictionibus non esse tantum unicum intellectum, quin imo dici potest potius polisenum, hoc est moltiplicium sensum. Nam sensus primus habetur per corticem, et hic licteralis vocatus est; alii per significata per corticem, et hi allegorici
Abbreviated transcription (Latin):
ab homero ĩ rliade lis nocat᷑.⁊ iouis dr̃ filia.
quã ip̃e ait eo ꝙ a iunone ꝓeã lesus fuerit.
airca natiuitatẽ euristei ⁊ herculis de celo ĩ
t̃ras ciectũ. Ulxotõtiᷤ ãt delitigio plura i su¬
per recitat qͥ uͥ decẽtiꝰ ĩ pressu ponẽda uide¬
bũt᷑ apponã q̃ hic de eo ad pũs omittũtũ
abes rex ĩclite ridiculã fabulã. uc¬
rũ eo uẽtũ ẽ uͥ oportunũ sit au̾it.i¬
Ete amouere fictiois cortice̾. s priu
rndendũ c̃ ꝑsepedicẽtib. quid poete dei
opera ul nature hoi̾z hoc so fabulaꝵ ue¬
lamĩc tradidere.nõ erat eimodꝰ alt̾.erat
equidẽ s uti nõ equa facies oĩb sic nec
aĩoꝵ uidicia. Achilles arma p̾posuit otio.
Egistus desidiã armis. plato phya omi¬
ssis cet̾is secutꝰ ẽ. Statuas celte sculpere
phidias. Appelles pĩniculo ymagies pi¬
gcͣ. Sic ut reliqua houĩ studia sinã poe¬
tadelectatꝰ ẽ tege̾ fabulis uitate̾. Cuiꝰ de¬

Expanded text:
t Iovis dicitur filia, quam ipse ait, eo quod a Iunone per eam lesus fuerit circa nativitatem Euristei et Herculis de celo in terras eiectam. Theodontius autem de Litigio plura insuper recitat, que ubi decentius in processu ponenda videbuntur, apponam, que hic de eo ad presens omittantur. Habes, rex inclite, ridiculam fabulam, verum eo ventum est, ubi oportunum sit a veritate amovere fictiones corticem, sed prius respondendum est persepe dicentibus, quid poete dei opera vel nature vel hominum hoc sub fabularum velamine tradidere? Non erat eis modus alter? Erat equidem, sed uti non equa facies omnibus, sic nec animorum iudicia. Achilles arma preposuit ocio, Egisthus desidiam armis, Plato phylosophiam omissis ceteris secutus est, statuas celte sculpere Phydias, Apelles pinnaculo ymagines pingere. Sic ut reliqua hominum studia sinam, poeta delectatus est tegere fabulis veritatem, cuius de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ medicine artis reptorẽ. p̾terea dicut eũ ciclo¬
pes ĩteremisse. et obid aliꝙ̃du priuatũ diui¬
nitate arm̃ta admethi regio thes alie pauis¬
se. poluere ĩ super cũ illi cithara don ass mer¬
curiꝰ eũ elyconicis p̾esse musis ut eo scilicet
lyrã tãgete muse canerẽt. Similiter ⁊ ĩberbẽ
dixere atq laurũ arborẽ ⁊ ypboreas griphes
et coruũ ⁊ buccolicũ carmẽ illi sacrũ fecẽ. mł

Expanded text:
et medicine artis repertorem. Preterea dicunt eum Cycloet medicine artis repertorem. Preterea dicunt eum Cyclopes interemisse, et ob id, aliquandiu privatum divinitate, armenta Admeti regis Thesalie pavisse. Voluere insuper, cum illi cytharam donasset Mercurius, eum Elyconicis preesse Musis, ut eo scilicet lyram tangente Muse canerent. Similiter et imberbem dixere, atque laurum arborem, et Yperboreas gryphes, et corvum, et buccolicum ca
Abbreviated transcription (Latin):
aptior ⁊ uiatorib ⁊ uirgo illo tũc dr quia post
excursũ mediũ celi circulũ plntio nec affert i¬
nutrim̃tũ u alidũ nͨ denouo plãt atis p̾stit utile
ĩcrem̃tũ uti facit dũ ĩ oppoĩtũ fert̾ discedẽs ⁊ sole
⁊ filios genuit. quorũ hec sũt nomĩa. Prima
lapitha.ii. furinomes.iii. Mlopsus.iiii. lynus.
u. phylistenes .ui. Garamas .uii. Brrnchus.¬
uiii.phylemon. uiii. orpheus .x. aristeus.xi.
tiomuio .xii. auctono xiii. argeus .xii. E¬
sculapius.xu. psyce.xui. arabs
pollo eque ioius ⁊ latonc fuit filiꝰ ⁊ eodẽ
enixus cũ dian aptu. ut p̾hitu est ubi
atona. de hoc mlta nairãtur. q̃ fors ĩ non
minꝰ aliena fuere ꝙ̃sua cũ p̾ter eũ tres alios
fusse apollines scribat cicero. ilex qm̃ ihuc
Et ob id q̃ aliorũ fuerit nõsatis apparet. ĩ hũc
omĩ ⁊ deferre necesse ẽ. Dixere ig post natiuit.i¬
tis suc fabulã hũc diuinitatis ⁊ sapic̃tie deũ

Expanded text:
aptior et viatoribus; et virgo ille tunc dicitur, quia post aptior et viatoribus; et virgo ille tunc dicitur, quia post excursum medium celi circulum, plantis nec affert nutrimentum validum, nec de novo plantatis prestat utile incrementum, uti facit dum in oppositum fertur discedens a sole. ilias et filios genuit, quorum hec sunt nomina: prima Lapitha, II Eurinomes, III Mopsus, IV Lynus, V Phylistenes, VI Garamas, VII Brancus,III Phylemon, VIIII Orpheus, X Aristeus, XI Nomius, XII Auctous, XIII Argeus, XIIII Esculapius, XV Psyce, XVI Arabs. Apollo eque Jovis et Latone fuit filius et eodem enixus cum Diana partu, ut prehabitum est, ubi de Latona. De hoc multa narrantur, que forsan non minus aliena fuere quam sua, cum preter eum tres alios fuisse Apollines scribat Cicero. Verum quoniam et ob id que aliorum fuerint, non satis apparet, in hunc omnia deferre necesse est. Dixere ergo post nativitatis sue fabulam, hunc divinitatis et sapientie deum
Abbreviated transcription (Latin):
Candidi at io apponũt᷑ quia albedo ĩter colores
lunc a physicis tribuat᷑. & nẏphasht̃ sccias
accipi deb prohumiditate cõtinua quahũn¬
dat cũ nil aliud nypha sit ꝙͣ̃ aqua aut cõplexio
humida ut ĩfra nͥ de nẏphis clirius apparebit.
Q nyphis sit officia attributa ad uecore fictõĩs
appoĩtũ ẽ seu uelimus dice̾ humiditates obseqũ
prestare ĩ flue̾tiis lune uiarũ gͦ p̾sidez iõ uoluẽ
qui a lumie suo nocturnas iũcẽs tenebras illas
reddit matorib expeditas. Sen quia ie sit di¬
ane uirgini ĩ fterilitate similes. Dianã uo uoca¬
ri noluere ut dicit raban᷑ ĩ libro deorigie reru
qͣi du anã eo ꝙ nocte ⁊ die appareat. ⁊ sic deserui¬
re uidet᷑ ãbob. S theodõtiꝰ alr̾ ut al dcũm ẽ. lu¬
n.⁊ ẽĩ planeta iste uocat᷑ qñ de sero lucet. diana
ãt dũ luce sua tendit ĩ diez. et tũc ẽ uenatiõib

Expanded text:
Candidi autem ideo apponuntur, quia albedo inter colores Candidi autem ideo apponuntur, quia albedo inter colores lune a physicis tribuatur. Quod nynphas habet socias, accipi debet pro humiditate continua, qua habundat, cum nil aliud nynpha sit quam aqua, aut complexio humida, ut infra ubi de nynphis clarius apparebit; quod nynphis sint officia attributa, ad decorem fictionis appositum est, seu velimus dicere humiditates obsequium prestare influentiis lune. Viarum vero presidem ideo voluere, quia lumine suo nocturnas vincens tenebras illas reddit viatoribus expeditas, seu quia vie sint Diane virgini in sterilitate similes. Dianam vero vocari voluere, ut dicit Rabanus in libro de Origine rerum, quasi duanam, eo quod nocte et die appareat, et sic deservire videtur ambobus. Sed Theodontius aliter, ut alias dictum est; luna enim planeta iste vocatur quando de sero lucet, Diana autem, dum luce sua tendit in diem, et tunc est venationibus
Abbreviated transcription (Latin):
uenereas frenare concupiscẽtias.⁊ nẽora mon¬
tes nocte suo lustrare lumĩe ei ad luna spectan¬
tia tãꝙͣ sup̃a luna ẽet ĩuixere sen ip̾a pociꝰ ĩsi¬
pidi credidere eo mõ qͦ supra sepius de quibdã
aliis dictũ ẽ. Et qm̃ de his nͥ de luna nil fere dic¬
tũ fuit paululũ latiꝰ proseq̾mur. Actingit᷑ igit᷑
diana artu ⁊ pharetra. ut phoc ĩ telligat᷑ lun a
⁊ip̃a radiorũ iaculatrix qui loco sagittaꝵ ĩtelli¬
gendi st̃.⁊ ĩo sagitte qui ⁊ nõ nũꝙͣ nocui atq pe¬
cũdare ⁊ ĩ uirorẽ ẜuare. ac ⁊̃ ĩcrem̃ta p̾stare. Curꝰ
at iõ illi addit nõ solũ ut ex hoc celi cirtuitio as¬
sũmat̾ quã ⁊̃ uelocius cet̾is pl anetis prgit quĩ
imo ut ⁊ mõtiũ atq nemoru cututiões uen an¬
tiũ resignẽt᷑. Qui a cerius ĩo trahi dr̃ eo ꝙ ⁊ silue
strib aĩalib uenatiũ desideriũ trahi uideit᷑.

Expanded text:
venereas frenare concupiscentias, et nemora monvenereas frenare concupiscentias, et nemora montesque nocte suo lustrare lumine, ei ad lunam spectantia, tanquam si ipsa luna esset, iniunxere, seu ipsam potius insipidi credidere, eo modo quo supra sepius de quibusdam aliis dictum est. Et quoniam de his, ubi de luna nil fere dictum fuit, paululum latius prosequemur. Accingitur ergo Diana arcu et pharetra, ut per hoc intelligatur luna et ipsa radiorum iaculatrix, qui loco sagittarum intelligendi sunt, et ideo sagitte, quia non nunquam nocui atque pecundare, et in virorem servare, et etiam incrementa prestare. Currus autem ideo illi additur, non solum ut ex hoc celi circumitio assummatur quam etiam velocius ceteris planetis peragit, quin imo ut et montium atque nemorum circumitiones venantium designentur. Qui a ceranimalibus venantium desideriam trahi videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
edita ut s̃ ubi delatona mõstratũ ẽ. Hãc ue¬
tẽs ĩ signẽ uirginit ate ppetua uoluere.⁊ qm̃
spreto hoii cõsorcio silu as ĩhĩtaret uen⁊¬
tionib uacaret eã arcu pharetriq accinctã
descripsere ⁊ nemorũ mõtiũq dixere deã. cuͣru¬
q uti uoluere acerius albis tracto ⁊ nẏphar
societate atq offitiis ⁊ obsequio uti. qd̃ chuidi¬
anus ubi de laudib stilliconis ondit ãplissie¬
ibi. Dixit ⁊ extẽplo frondosa fert᷑ ib alpe. ⁊ ĩfra
et una cũ luna multis uacaue̾ noĩb. Pis
ig̃ pͥmissis adũtẽdũ ẽ que ꝑ e⁊ senciẽdi sĩt. Si¬
it hec profecto femĩ ⁊ iouis hois ⁊ latone filia. ⁊
possibile ẽ eã uirginẽ quãdã fuisse ut nõ nulle
sunt oĩo hoũi abhorrẽtẽ cõsortiũ. ⁊ sic urgini¬
tate ppetua claruisse ⁊ uenatiõib dedisse opa
Et cũ hec lune cõueĩre uideat᷑ q̃ suo frigorẽ het

Expanded text:
edita, ut supra ubi de Latona monstratum est. Hanc veedita, ut supra ubi de Latona monstratum est. Hanc veteres insignem virginitate perpetua voluere, et quoniam spreto hominum consortio silvas inhabitaret, venationibusque vacaret, eam arcu pharetraque accintam descripsere, et nemorum montiumque dixere deam, curruque uti voluere a cervis tracto, et nynpharum societate atque officiis et obsequio uti. De qua sic Claudianus ubi de laudibus Stylliconis: Dixit et extemplo frondosa fertur ab Alpe Traet una cum luna multis vocavere nominibus. His igitur premissis, advertendum est que per ea sentienda sint. Fuit hec profecto femina Jovis hominis et Latone filia, et possibile est eam viraginem quandam fuisse, ut nonnulle sunt, omnino hominum abhorrentem consortium, et sic virginitate perpetua claruisse, et venationibus dedisse operam. Et cum hec lune convenire videantur, que suo frigore habet