comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittit. alia uetat qͥppiã fieri ħ mͦ. Lex uetat eũ qͥ pecu¬
niis repetundis dampnatꝰ sit: in ꝯtione oronẽ hr̃e. Alteri
lex iubet angurẽ ind̾mortui locun qui petat in ꝯtione
nominare. Augur quidã dãnatꝰ de pecuniis repetunois
in d̾mortui locũ qͥ petat nõauit. Petit᷑ ab eo multa Costi¬
tutio legitima ex ꝯtͣriis legib. Ex ambigno ꝯtrousia neᷤ¬
mͦ. Paterfamilias cum filiũ heredẽ facet̾ testamto uasa
argentea uxori legauit. Tullius heres m̃s terentiane upo¬
ri mee tͥginta pondo uasarũ argenteoꝵ quȩ uolet dato¬
Pmortẽ eiꝰ uasa p̾tiosa ⁊ celata magnifice illa pecit
aitio ÷ legiama ex ambiguo. Piffinitioe cansa ꝯstat. cũ
Cae lurtius saturminus legem frumentariam de semis
urbanus erat docuit senatũ erarium pati nͦ posse largi¬
hone tantã. Senatꝰ dec̾uit si eam legem ad popłm ferat:
idusus rẽ .p. uideri eũ facere. Sat᷑ninꝰ ferre cepit. college

Expanded text:
permittit, alia vetat quippiam fieri, hoc modo: Lex vetat eum, qui de pecuniis repetundis damnatus sit, in contione orationem habere: altera lex iubet, augurem in demortui locum qui petat, in contione nominare. Augur quidam damnatus de pecuniis repetundis in demortui locum nominavit; petitur ab eo multa. Constitutio legitima ex contrariis legibus. Ex ambiguo controversia nas, hoc modo: Paterfamilias cum filium heredem faceret, testamento vasa argentea uxori legari meae triginta pondo argenti, quae voletmortem eius vasa pretiosa et caelata magnifice petit mulietutio est legitima ex ambiguo. CAPUT 21 Definitione causa constat, cum Cum Lucius Saturninus legem frumentariam de semissurbanus erat, docuit senatum aerarium pati non posse largitionem tantam. Senatus decrevit, si eam legem ad populum ferat, adversus rem publicam videri ea facere. Saturninus ferre coepit. Collegae
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑. ar doctor hermester tres putaũ ẽe. ñ ut d̾ illoꝵ quicqͣ¬
detraheret inuentone. s ut ostndet̾ id ꝙͦ oportuisset simpli
ac singłari mͦ docẽ illos distribuisse duplicr ⁊ biꝑtito
ONS TIUOTIo ÷ pͥma dep̾cõ defensoris cũ accusao¬
ris insimulatiõe ꝯuincta. Constito̾nes gͥ ut añ du

Expanded text:
tor tres putavit esse, non ut de illorum quicqdetraheret inventione, sed ut ostenderet, id, quod oportuisset simpliciter ac singulari modo docere, illos distribuisse dupliciter et bipertito. Constitutio est prima deprecatio defensoris cum accusatris insimulatione coniuncta. Consti
Abbreviated transcription (Latin):
Cõꝑatio. Concessio ÷: cũ reus postulat sͥ ignosei. Ga
diuidr᷑ in purgõnẽ ⁊ de precõnem. Purgatio ÷ : cum
ꝯsulto negat se reꝰ fecisse. Ea diuiditur in pruclentian
Fortunã. Necessitatem. Fortuna ÷. Ut cepio ad tͥbunũ
plebis de exercitꝰ amissione. Pmprudntia ÷. ũ ille qͥ de
eꝯ seruo qͥ dñm occiderat supplicium sumpsit cuifr̃
e̾e̾t. añ ꝙͣ tabulas testam̃ti aꝑuit. cum is serins manu¬

Expanded text:
conparatio. Concessio est, cum reus postulat ignosci. Ea dividitur in purgationem et deprecationem. Purgatio est, cum consulto negat se reus fecisse. Ea dividitur in inprudentiam, fortunam, necessitatem: fortunam, ut Caepio ad tribunum plebis de exercitus amissione; inprudentiam, ut ille, qui de eo servo, qui dominum occiderat, supplicium sumpsit, cui frater esset, antequam tabulas testamenti aperuit, cum is ser
Abbreviated transcription (Latin):
cus ignosci ꝯueniret. Uerum nicħ postulatꝰ ignosci. Ex¬
go inꝰ iudicium ñ uenit. at in senatum. aut ante imꝑato¬
pem ⁊ in ꝯsiliũ talis causa potest uenire.Ex tͣnslatiõe
colctos fecisse dm̃s. Ut horestes cũ se defendit᷑ in matrem
ifert cͥmꝰ.  Ex remotione cͥminis causa ꝯstat. cũ a nobis
qͣmpiã tͥnsfimꝰ. ln hoiẽ tͣnsfercur. ut si accusat᷑ is qui
publiũ sulpicuim. se fateat᷑ occidisse. ⁊ id iussu ꝯsulum
defenclat. ⁊ eos dicat ñ mͦ imꝑasse. s ro̾nem qͦ ostñdisse qr̾
d̃ face licẽt. In rẽ ꝯfert᷑. ut si qͥs ex testam̃to ꝙͥ fac̾e̾ iuss
sit. explebis scito uecet᷑. Ex ꝯꝑatione causa ꝯstat. cũ dm̃s
nece fuisse alt̾utrũ facere. ⁊ id ꝗͦ feci̾mꝰ saciꝰ fuisse facere.

Expanded text:
ciis ignosci conveniret, verum nihil postulat ignosci.» Ergo in iudicium non venit: at ‹in› senatum, ad imperatorem et in consilium talis causa potest venire. CAPUT 25 Ex trcoactos fecisse dicimus: ut Orestes, cum se defendit in matrem conferens crimen. Ex remotione criminis causa constat, cum aquampiam conferimus. In hominem transfertur, ut si accusetur is, qui Publium Sulpicium se fateatur occidisse, et id iussu consulum defendat et eos dicat non modo imperasse, sed rationem quoque ostendisse, quare id facere liceret. In rem confertur, ut si quis, ex testamento quod facere iussus sit, ex plebis scito vetetur. Ex conparatione causa constat, cum dicimus necesse fuisse alterutrum facere, et id, quod fecerimus, satius fuisse facere.
Abbreviated transcription (Latin):
EDULO dedimus operam ut breuit̾ ⁊ di
lucide qͥb de rebus ad huc dñdum fuit
dice̾mꝰ. Ncͦ qũ satis hꝰ uolummis magnitu¬
doc̾it:. cõmodiꝰ ÷ in altero libro d̾ cet̾is reb deincepsa
pon̾e. ne qͣ p̃p̾ młtitudinẽ litt̾arũ possit aĩũ tuum de¬
fatigatio retardaꝵe. S si quo tardius hec ꝙͣ
studes ab solentur: tum rerum manitu¬
dini tum nostris quoq occupationibus assigna¬
re debebis. Ueruntamen maturabimus ⁊ quod ne¬
gotio dimimitum fuerit exequabimus industria
Et pro tuo inI Nos officio ⁊ nostro in te
studio manNes hoc accume¬
Latissime⁊e Largiamer

Expanded text:
Sedulo dedimus operam, ut breviter et Sedulo dedimus operam, ut breviter et ilucide, quibus de rebus adhuc dicendum fuit, diceremus. Nunc quoniam satis huius voluminis magnitudo crevit, commodius est in altero libro de ceteris rebus deinceps exponere, ne qua propter multitudinem litterarum possit animum tuum defatigatio retardare. Si qua tardius haec, quam studes, absolventur, cum rerum magnitudini tum nostris quoque occupationibus adsignare debebis. Verumtamen maturabimus et, quod negotio deminutum fuerit, exaequabimus industria, ut pro tuo in nos officio, nostro in te studio munus hoc adcumulatissume tuae largiamur
Abbreviated transcription (Latin):
rone ħ pacto. lure occidi. illa enim patrem meum occii¬
rat: utetur accusator firmamento ħ pacto. ñ eñ ab ste oi¬
cdi. neq indempnata penas pendere oportuit. Ex ratio¬
ne defensionis ⁊ ex firmamamto accusatioi̾s: iudicii qui¬
tio nascat᷑ oportet. ꝗͣ noᷤ iudicõnẽ. ge̾i cͥnomenon appellant
Ea ꝯstituetur ex ꝯunctione firmantti ⁊ rõis defensio̾e hn
Cm dicat horestes se patͥis ulcisce̾ndi causa matrẽ occidi¬
se rectum ne fuerit sine iudicio a filio elitemestrã occidi
G hac rõne iudiconẽ reꝑire ꝯuenit. Reꝑta iudicone
o̾nẽ ronẽ totiꝰ or̃onis ei ꝯferri opoitebit. In o̾ib ꝯftitois¬
ĩ ꝯ iecturali ꝯstitõne. Nã in ea nec rõ qr fecerit queritu
non occidi. ludicatio. Occid̾it ne. Ratio oiͦs uirtͦq oro¬
nis ut aute dictum ÷ ad hãc udicatione̾ ꝯfenda est.
Si płes erunt ꝯstitutiones. aut partes ꝯstitutionum
iudicõnes qͦ ples erunt in una causa. sed omnes sum¬
li ratione reꝑientur.

Expanded text:
one hoc pacto: «Iure occidi: illa enim patrem meum occiderat», utetur accusator firmamento, hoc modo: «At non abs te occidi neque indamnatam poenas pendere oportuit.» Ex ratione defensionis et ex firmamento accusationis iudicii quaestio nascatur oportet: eam nos iudicationem, Graecei crinomenon appellant. Ea constituetur ex coniunctione firmamenti et rationis defensione hoc modo: Cum dicat Orestes se patris ulciscendi matrem occidisse, rectumne fuerit sine iudicio a filio Clytemestram occidi. Ergo hac ratione iudicationem reperire convenit: reperta iudicatione omnem rationem totius oratiin coniecturali constitutione: in ea nec ratio qua re fecerit quaeritur, «Non occidi.» Iudicatio: «Occideritne?» Ratio omnis utriusque orationis, ut ante dictum est, ad hanc iudicationem conferenda est. Si plures erunt constitutiones aut partes constitutionum, iudicationes quoque plures erunt in una causa, sed et omnes simili ratione reperientur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex illiꝰ morte ueniebat. Et uita hõis ÷ tͣpissima. Aiu̾s auaris¬
simꝰ. fortunȩ familiaris attenuatissime. ⁊ res ista bono nemi¬
ni p̾t̾ istũ fuit. neq aliꝰ qͥsꝙͣ. eq̃ cõmode. neq iste aliis cõmodi
maleficiũ. Neq fc̃m ꝙͦ opꝰ ñ fuit. Et tũ locꝰ idoneꝰ maxe̾ qsitꝰ.
Tũ oceasio agg̾diendi cõmoda. Tẽpꝰ adeundi oportunissimũ.
Spatiũ ꝯficiendi longissimũ sũptũ ÷. ñ sñ max̾a occultandi
leficii uox illiꝰ qͥ occidebat᷑ audita. Deiñ pͦoccisionẽ istum
młta nocte domũ rediisse ꝯstat. Ptremo die titubant᷑ ⁊ ĩ¬
ꝯstant̃ de occisio̾e illiꝰ locutũ. H partĩ testimoniis. partĩ
aut alt̾m pot̾ ĩ istũ casũ cecidisse fuspiciose. ut oĩa it se ã pͥmo
ad pͦtrema ꝯueniãt maleficia. nece ÷ casu ñ fieri posse. Uehe

Expanded text:
morte veniebat; et vita hominis est turpissima, animus avarissimus, fortunae familiares attenuatissimae; et res ista bono nemini praeter istum fuit; neque alius quisquam aeque commode neque iste aliis commodiomaleficium neque factum quod opus non fuit;› et cum locus idoneus maxime quaesitus; tum occasio adgrediendi commoda; tempus adeundi opportunissimum; spatium conficiendi longissimum sumptum est; non sine maxima occultandi leficio vox illius, qui occidebatur, audita; deinde post occisionem istum multa nocte domum redisse constat; postero die titubanter et inconstanter de occisione illius locutum; haec partim testimoniis, partim aut alterum potest in istum casu cecidisse suspiciose; ut omnia inter se a primo ad postremum conveniant, maleficia necesse est; casu non potest fie
Abbreviated transcription (Latin):
lantissime enĩ isteppugnaũ senatũ. Q eq̃strẽ loc̃ splẽdidisi¬
mũꝰ cup̃ ẽẽ. ĩ ciuitate: is oportet istũ max̾as penas dedisse ue¬
lit. ne iste sua t᷑pitudine ordini honestissimo macule atq de¬
decori sit. U parẽtes habetis: ostendite illꝰ supplicio: uob̃ im¬
ĩ ciuitate hõibꝰ istiꝰmͦi cõꝑate. Etẽ. Senatꝰ officiuꝰ ÷ ꝯsilio eiui¬
tatẽ iuuare. Magistratꝰ ÷ officiũ oꝑa ⁊ dilign̾tia ꝯseqͥ senat᷑¬
uoluntatẽ. Popłi ÷ officiũ resoptimas ⁊ hoĩes icloneos in arẽ
na. Defensoris ÷ diluere ⁊ ꝓpulsare: Testis ÷ dr̃ẽ q̃ sciat aut
ꝯiecturã ꝓseqͥ patieris: nis accusatoris c̃ iure testimonii ꝑ¬
miscebis : Testis ĩꝑbi cupiditatẽ ꝯfirmabis. reo duplicẽ defẽ
mł̾ta suũ cuiq tͥbues officiũ. ⁊ seꝑatĩ res diuidit plures¬

Expanded text:
nim semper iste obpugnavit senatum. Qui equestrem locum splendidissimum cupit esse in civitate, is oportet istum maximae poenae dedisse ‹velit,› ne iste sua turpitudine ordini honestissimo maculae atque dedecori sit. Qui parentis habetis, ostendite istius supplicio vobis hoin civitate hominibus istiusmodi conparatae.» Item: «Senatus est officium ‹consilio civitatevoluntatem; populi est officium res optumas et homines idoneos maxime sna; defensoris diluere et propulsare; testis dicere, quae sciat auconiectura prosequi patieris, ius accusatoris cum iure testimonii commiscebis, testis inprobi cupiditatem confirmabis, reo duplicem defensmulta, ‹et› suum cuique tribuens officium separatim res dividit plures
Abbreviated transcription (Latin):
uidices uris sententiis lib̾au̾itis : Statĩ sic̃ e cauea missus leo.¬
Aut aliqͣ tet̾rima belua soluta ex catenis. uolutabit ⁊ uagabit᷑
ĩ foro. acuens dentes mł̾tos ĩ cuiꝰq fortunas. In amicos õs atq ĩ¬
imicos. notos atq ignotos ĩ cursans. Alioꝵ famã depeculans.
midine. Uob̾ deniq ipsis ꝯsulite. Nlã si istũ ĩpunitũ dimisertas.
ĩ uosmet ipsos credite mͥ ferã ⁊ truculentã bestiã iudices ĩmiseritis.
gła u̾itis. Grandis natu pares cuiꝰ spes senectutis oĩs in huiꝰ adoles¬
Tota domͦ huiꝰ ĩ digna ꝯcidet calamitate. At inimici statiꝰ sangui¬
nolenta palma. crudelissima uictoria potiti:. insultabt᷑ ĩ hoꝵ mi
statĩ crudelissime trucidant᷑. Cet̾i qͥ posft̃ ꝑ etatẽ ⁊ iures laborẽ¬

Expanded text:
udices, vestris sententiis liberaveritis, statim, sicut e cavea leo emissus aut aliqua taeterrima belua soluta ex catenis, volitabit et vagabitur in foro, acuens dentes in unius cuiusque fortunas, in omnes amicos atque inimicos, notos atque ignotos incursitans, aliorum famam depeculans, midine; vobis denique ipsis consulite. Nam si istum inpunitum dimiseritis, in vosmet ipsos, mihi credite, feram et truculentam bestiam, iudices, inmiseritis.»imul multos iugulaveritis: grandis natu parens, cuius spes senectutis omnis in huius adulestota domus huius indigna concidet calamitate. At inimici, statim sanguinulentam palmam crudelissima victoria potiti, insultabunt in horum mstatim crudelissime trucidantur; ceteri, qui possunt per aetatem ‹et› veire
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ ꝑp̃ea ꝗͦ in his libris nicħ p̾titũ ẽ rethorice preceptio¬
nis. Demonstratũ ẽ enĩ qͦmͦ res in omnib gn̾ib causar᷑ in¬
ueniri oporteat. Dictum ÷ qͦ pacto eas disponere ꝯueniat.
Traditum est qua ratione esset pronuntiantum. Precep¬
tum est qua uia meminisse possimus. Demonstratum ẽ¬
qͥb mͦus ꝑfecta elocut̃o cõparet᷑. Quȩ si sequamur: acute
⁊ eito repperiemus. Distincte ⁊ ornatȩ disponemus. Gra¬
uiter ⁊ uenuste promintiabimus. firme ⁊ perpetue me¬
minerimus. Ornate ⁊ suauiter eloquemur. Gampliꝰ
in arte rethorica icħ ẽ. Homnia adipiscemur si rõnes
preceptionis diligentia consequamur ⁊ exercitatione:¬

Expanded text:
ea quod in his libris nihil praeteritum est rhetoricae praeceptionis. Demonstratum est enim, quomodo res in omnibus generibus causarum invenire oporteat; dictum est, quo pacto eas disponere conveniat; traditum est, qua ratione esset pronuntiandum; praeceptum est, qua via meminisse possemus; demonstratum e perfecta elocutio conpararetur. Qua si sequimur, acute et cito reperiemus, distincte et ordinate disponemus, graviter et venuste pronuntiabimus, firme et perpetue meminerimus, ornate et suaviter eloquemur. Ergo amplius in arte rhetorica nihil est. Haec omnia adipiscemur, si rationes praeceptionis diligentia consequemur exercitation
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuare popłm uerentẽ. ne ipse auctoritate senatꝰ cõmo¬
tus sentẽtia desisteret: iubet aduocari ꝯtionẽ. Iste int̾ea
scełe ⁊ malis cogt̾onib redundans euolat etẽplo ionis. su¬
dans. ocłis ardentib. erecto capillo. ꝯtorta toga. c̃ płib
qͦdã calce p̾mẽs. dextͦ pede defring̃. ⁊ alios ħ id iubet face̾.
Cuĩ gͣccꝰ dos incipe̾t p̾carr. cͦsim isti ĩ petũ faciut᷑. ⁊ ex aliis
aliisq partib ꝯuolat. atq e popło unꝰ: fuge fuge inqͥt. tiberi
n̾ne uides: Respice inꝗͣ. Dem̾ uaga multitudo subito ai¬
more ꝑterrita fug̾e̾ cepit. At iste spumã ex orȩ reiciẽs: an¬
helañs ex ĩfimo pectore crudelitatẽ. Contoiq̃bat brachium.

Expanded text:
fluctuare populum, verentem, ne ipse auctoritate ‹senatus› commotus sententia desisteret, iubet advocari contionem. Iste interea scelere et malis cogitationibus redundans evolat e templo Iovis: sudans, oculis ardentibus, erecto capillo, contorta toga, cum pluribus  pedem defringit et hoc alios iubet idem facere. Cum Graccus deos inciperet precari, cursim isti impetum faciunt et ex aliis ali partibus convolant atque e populo unus: «Fuge, fuge», inquit, «Tiberi. Non vides? Respice, inquam.» Deinde vaga multitudo, subito timore perterrita, fugere coepit. At iste, spumans ex ore scelus, anhelans ex infimo pectore crudelitatem, contorquet brachium
Abbreviated transcription (Latin):
cere. dem̾ p̾cidam. ⁊ ex eo qͦ iã diximꝰ satis relinqͥt᷑ suspi¬
cionis sic. Q ista forma setate nuꝑ aliene cdomui. noło
pła dice. ꝑ similitudinẽ: c̃ aliqͣ re simili allata: nicħ ampli
am̃s. s ex ea si gc̾amͦ ꝙͥ. sentiamꝰ. ħ mͦ. Noli sat᷑nine nimiũ fre¬
Hexornatio płimũ festiuitatis ht̃ int̾dũ. ⁊ dignitatis. St̾
eñ q̃dã q̃ tacito oratore licet auditoiẽ ipsũ suspica R¬

Expanded text:
einde› praecidamus, et ex eo, quod iam diximus, satis relinquitur suspicionis, sic: «Qui ista forma et aetate nuper alienae domi - nolo plura dicere.» Per similitudinem, cum aliqua re simili allata nihil ampli sentiamus, hoc modo: «Noli, Saturnine, nimium pHaec exornatio plurimum festivitatis habet interdum et dignitatis; sinit enim quiddam tacito oratore ipsum auditorem suspicar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ꝯfingit᷑ qͣsi assit. aut c̃ res muta aut ĩ formis fic
eloq̃ns. ⁊ forma ei ⁊ or̾o ateͥbuit᷑ ad lignitatẽ accõmodata. aut
actio qͣdam ħ pacto. Qꝗ si nc̃ ħ urbs ĩuictissima uocẽ emiitat.
ũne ħ pacto loqͣt᷑: E illa płimis tͦpheis ornata. Tumphis di¬
tata ctissimis. clarissimis locupletata uictoriis. nc̃ nr̃is sedic
ta numãtia. Disciplinis erudita chorinthꝰ labefactare ñ p̾otuit.
eã patimini nc̃ ab homũcłis det̾rimis ꝑt̾i atq ꝯculcari. Itẽ.
Qd si nc̃ luciꝰ ille brut᷑ reuiiuiscat. ⁊ h añ pedes ur̃os assit. ñe
hac utet᷑ orbe᷑: Ergo reges eieci. uos tirannos ĩtͦducitis: Ego li¬
b̾tatẽ q̃ ñ erat peꝑi. uos partã seruare ñ uultis. Ego capitis mi
licet in płes res nuitas atq ĩai̾atas tͣnsferat᷑: ꝓfic̃ płimũ ĩ ãpli¬
ficationis partib ⁊ cõmisatione: De signific̾atio Ne:

Expanded text:
rsona confingitur quasi adsit, aut cum res muta aut informis fit eloquens, et forma ei et oratio adtribuitur ad dignitatem adcommodata, aut actio quaedam, hoc pacto: «Quodsi nunc haec urbs invictissima vocem mittat, non hoc pacto loquatur: «Ego illa plurimis tropeis ornata, triumphis ditata certissimis, clarissimis locupletata victoriis, nunc vestris sedta Numantia, disciplinis erudita Corinthus labefactare non potuit, eam patimini nunc ab homunculis deterrumis proteri atque conculcari?»« Item: «Quodsi nunc Lucius ille Brutus revivescat et hic ante pedes vestros adsit, is non hac utatur oratione: «Ego reges eieci, vos tyrannos introducitis; ego libertatem, quae non erat, peperi, vos partam servare non vultis; ego capitis mei licet in plures ‹res›, in mutas atque inanimas transferatur. Proficit plurimum in amplificationis partibus et conmiseratione
Abbreviated transcription (Latin):
daret ⁊ õs tunore cõprehensi domi ꝯtinerent᷑. uen̾ iste c̃ gla¬
dio succuictꝰ tetiens iaculũ. Qnq adholescẽtes hõiẽ simili ho¬
õs alii stupidi tͥmore: obmutuert᷑. Uxor illiꝰ infelicissimi
mansuete fortunã. Nos qͦ fuimꝰ beati. Nosce te hõẽ eẽ. At
tis: Nõ abibit. Illi nuntiat᷑ int̾ea uenisse istũ. clamore
maxo mortẽ minari. Qd simulꝰ ut audiũ. heꝰ inqͥt. Goy¬
gia. pedisseꝗͣ pueroꝵ abscõde pueros. defende. fac ĩ colu¬
mes.⁊ ad adholescentiã ꝑducas. Uix ħ dixerat: c̃ ecce
iste p̾sto. sedes inqͥt audax:. Nũ mea uox tͥ uitã ademit:
Exple meas inimicitias. Et irac̾diã sat᷑a tuo sanguine. Ille
c̃ magno spũ. Uerba metuebã ĩqͥt: ne plane uictꝰ eẽm. Ne
ñ desinis inqͥt uxor loqͥ. q̃ me digna ñ sunt: Tace. ⁊ q̃ curan¬
da st̃ cura. Tn cessas mͥ uitã. t bñ uiuendi spẽ eriꝑe mea

Expanded text:
gladio succinctus, tenens iaculum; III adulescentes hominem simili orali omnes stupidi timore obmutuerunt. Uxor illius infelicissimi mansuete fortunam: nos quoque fuimus beati: nosce te esse hominem.»itis? Non abibit.» Illi nuntiatur interea venisse istum et clamore maximo mortem minari. Quod simul ut audivit: «Heus», inquit, «Gorgia pediseque puerorum, absconde pueros, defende, fac, ut incolumis ‹ad› adulescentiam ‹perducas.›» Vix haec dixerat, cum ecce iste praesto «sedes», inquit, «audax? Non vox mea tibi vitam ademit? Exple meas inimicitias et iracundiam satura tuo sanguine.» Ille cum magno spiritu verba: «‹Metuebam›», inquit, «ne plane victus essem. Nunc n desinis», inquit, «uxor, loqui, quae me digna non sint? Tace et quae curanda sunt, cura. Tu cessas mihi vitam, tibi omnem
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Tamisi hospites habeo: tũ utat᷑ licet. nos samiis delec¬
tabim᷑. Qd gͦ qͥ. deiñ efficiat narrẽ: ẜi̾modi ÷ hõis ngt᷑a. ut
q̃ singłis dieb efficiat gła ꝗtq ostñtone: ea uix annuo sermo¬
T̾otã enĩ nat᷑am cꝰpiã pont̾ añ ocłos. Aut głosi. ut nos exẽpli cau¬
sa ceꝑamꝰ. Aut inuidi. Aut tumidi. Aut auari. Ambitiosi.
amatoris. Luxxuriosi. furis. Qͣruplatoris. Deniq cꝰuis stu¬
ermocino ÷ Ediũ ꝓtͣhi pot̾ ĩ mediũ tali notatione:¬

Expanded text:
vult? Tametsi hospites habeo, tamen utatur licet, nos Samis delecvult? Tametsi hospites habeo, tamen utatur licet, nos Samis delectabimur.» Quid ego, quae deinde efficiat, narem? Eiusmodi est hominis natura, ut quae singulis diebus efficiat gloria atque ostentatione, ea vix annuo sermototam enim naturam cuiuspiam ponunt ante oculos, aut gloriosi, ut nos exempli causa coeperamus, aut invidi aut tumidi aut avari, ambitiosi, amatoris, luxuriosi, furis, quadruplatoris; denique cuiusvis studium protrahi potest in medium tali notatione
Abbreviated transcription (Latin):
Pspic̃ argentũ ꝙͦ. erat expositũ. Uisit tͥclinũ fratũ. ꝓbant.
decedit seruulꝰ. dic̃ hõi clare. dnm̃ iã uẽt᷑um si uelit exire. Ita¬
ne inqͥt : ẜam̾ hospites. fr̃ meꝰ ueñ ex falerno. Gilli obuiã ꝑ¬
gũ. huc uos ad decimã uenitote. Hospites discedt. Iste seꝑati
raptĩ ĩ domũ suã conic̃. Illi decima qͣ iusserat ueniũt. Quert̃
detꝰ hoiẽ postera die. narrat᷑. expostulat᷑. accusãt. Ait iste
illos similitudine loci deceptos. Angipoito toto deerrasse se¬
qt᷑ ualitudinẽ suã ad noctẽ młtã expectasse. Sãmoni puero
negotiũ dederat. ũ uasa. uestim̃ta. pueros corrogass. S̾iulꝰ n
uirbanꝰ satis strenue ⁊ ꝯcinne cõꝑat. Iste hospites suos domũ
dechuc̃. Ait se max̾as edes amicõ cuidã ad nuptias cõmodasse.
Nuntiat int̾ea puer argentũ repeti. Ptimuerat enĩ qͥ cõmoda¬
rat. Apagete inqͥt. Edes cõmodaui: familiã dedi. Argẽtũ qͦ

Expanded text:
rat expositum, visit triclinium stratum: probat. Accedit servulus; dicit homini clare, dominum iam venturum, si velit exire. «Itane?» inquit. «Eamus hospitis; frater venit ex Falerno: ego illi obviam pergam; vos huc decuma venitote.» Hospites discedunt. Iste se raptim domum suam conicit; ‹illi› decuma, quo iusserat, veniunt. Quaerunt dent hominem posteri die; narrant, expostulant, accusant. Ait iste eos similitudine loci deceptos angiporto toto deerrasse; contra valetudinem suam ad noctem multam expectasse. Sannioni puero negotium dederat, ut vasa, vestimenta, pueros rogaret: servolus non inurbanus satis strenue et concinne conparat. Iste hospites domum deducit: ait se aedes maximas cuidam amico ad nuptias commodasse. Nuntiat puer argentum repeti: pertimuerat enim, qui commodarat. «Apage ‹te»,› inquit, «aedes commodavi, familiam dedi: argentum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
bent. ut ignoti qͥ audiunt unũ pritent de multis eligi. Ei¬
dic̃ in aurẽ. Aut ut domi lectuli sternant᷑. Aut ab auuncło
roget᷑ ethiops. qͥ ad balneas ueniat. Ut asturconi locꝰ ante
hostiũ suũ det᷑. Aut aliqͥ. fragile false choragiũ głe cõpet᷑
Dein̾ exclamat ut os audiant. Uidete ut dilignt̃ numerẽt᷑¬

Expanded text:
bent»; ut ignoti, qui audient, unum putent selegi de multis. Ei dicit in aurem, aut ut domi lectuli sternantur, aut ab avunculo rogetur Aethiops qui ad balineas veniat, aut asturconi locus ante ostium suum detur, aut aliquod fragile falsae choragium gloriae conparetur. Deinde exclamat, ut omnes audiant: «Videto, ut diligenter numeretur
Abbreviated transcription (Latin):
ereditis unicuiq. Existimatis unũꝗͥq entti ũ ꝑficiat quȩ
uob̾ pollicit᷑ sit. Erratis. ⁊ frustra falsa spe iã diu decinemini.
maliustis. Pterioris licẽtie ħ erit exẽplũ. Mc̃ isto iudices fuit
amicitia. s ista tñ amicitia tãetsi u̾eor qͦmͦ accepti sitis. tñ dicã
nos me pͥuastis. Qd itas. Q uob̾ ut eẽm ꝓbatꝰ: eũ qͥ uos obpug¬
nabat inimic̃ ꝙͣ amic̾ hr̃e malui. Ergo ħ exornatio cui licẽtiȩ
nom̃ ÷:. sic̃ demonstrauimꝰ: duplici ro̾e tͣctabit᷑. Acͥmonia. q̃ si
nimiũ fuerit asꝑa. mitigabit᷑. Laude ⁊ assimulat̾oe. de q̃ p̾¬
te se ad ai̾ũ auditoris accõmodat De diminutiorie:¬
nat᷑a. aut fortuna. aut ĩ dustria. dicemꝰ egg̾iũ. Od ne
plinã militarẽ ñ ĩ postremis tenerẽ. H si qͥs dixiss uͭ optime
ten̾ẽ. tã ⁊ si uer̃ cdixiss. tñ arrogãs uisus eẽt. Nc̃ ad ĩuidiã uitã

Expanded text:
creditis uni cuique. Existimatis unum quemque eniti, ut perficiat, quae creditis uni cuique. Existimatis unum quemque eniti, ut perficiat, quae vobis pollicitus sit. Erratis et falsa spe frustra iam diu detinemini smaluistis.» Posterioris licentiae hoc erit exemplum: «Mihi cum isto, iudices, fuit amicitia, sed ista tamen amicitia, tametsi vereor quomodo accepturi sitis, tamen dicam, vos ‹me› privastis. Quid ita? Qucui licentiae nomen est, sicuti demonstravimus, duplici ratione tractabitur: acrimonia, quae si nimium fuerit aspera, mitigabitur laude; et adsimulatione, de qua pocommodata. Deminutio enatura aut fortuna aut industria dicemus egregium, quod, ne plinam militarem non in postremis tenerem.» Hic si quis dixisset: «Ut optime tenerem», tametsi vere dixisset, tamen adrogans visus esset. Nunc et ad invid
Abbreviated transcription (Latin):
uidant᷑. sedetis.⁊ oscłamini: Luce noctẽ. nocte lucẽ expecta.
debit᷑ ac̾moniȩ hr̃e. młtis mitigo̾nib leniet᷑. Nã ꝯtinuo aliqͥ.
hmͦi licebit ĩferre. Hgͦ uͥtutẽ uiã q̃ro. Sapiẽtiã desidero.
Uet̾em ꝯsuetudinẽ reqͥro. Ut ꝗͦ erat cõmo tũ licentia: id miti¬
get᷑ laude. ita ut alt̾a res ab iracundia ⁊ molestia remoueat:
alta res ab errato det̾reat. Hres sic̃ in amicitia. ita ĩ dñdo
si loco sit max̾e fac̃. ũ ⁊ illi qͥ auclient ab culpa absit̾: ⁊ nos qͥ
ꝗͦclã gn̾s ĩ dñdo lice̾tiȩ: ꝙͦ astutiore rõe cõꝑat᷑. Cũ aũt ita ob¬
iurgamꝰ eos qͥ auduit: qͦmͦ ipsi se cupuit̃ obiurgari: Aut id qͦ
scimꝰ facile os aucdituros dins nos tim̾e qͦmͦ accipiat᷑. s tñ u̾itate
cõmiu̾. uͭ nichilo seciꝰ dicamꝰ. Hoꝵ ãboꝵ gn̾ũ exẽpla subiciemꝰ.

Expanded text:
videantur, sedetis et oscitamvideantur, sedetis et oscitamdebitur acrimoniae habere, multis mitigationibus lenietur; nam continuo aliquid huiusmodi licebit inferre: «Hic veterem consuetudinem requiro», ‹ut› quod erat commotum licentia, id constituatur laude, ut altera res ab iracundia et molestia removeat, altera res ab errato deterreat. Haec res, sicut in amicitia, item in dicendo, ‹si loco› fit, maxime facit, ut et illi, qui audient, a culpa quoddam genus in dicendo licentiae, quod astutiore ratione conparatur, cum aut ita obiurgamus eos, qui audiunt, quomodo ipsi se cupiunt obiurgari, aut id, quod scimus ‹facile omnes audituros, dicimus› nos timere, quomodo accipiant, sed tamen veritate commoveri, ut nihilosetius dicamus. Horum amborum generum exempla subiciemus;
Abbreviated transcription (Latin):
ioes deserant᷑. ꝗͥ causã nemo uã suscipiat . ꝙͦ. se nemo ur̃i defesorẽ
defensores. studia eoꝵ uob̾ añ ocłos ꝓponite. Dein exitꝰ oĩũ ꝯsi¬
đate. Tũ uob̾ ueniet ĩ mtẽ ũ ue dicã negligñtia ur̃a. siue ig¬
nauia potiꝰ: illos õs añ ocłos ur̃os trucidatos ẽẽ. inmicos eoꝵ
ur̃is suffragiis ĩ ãplissimũ loẽ ꝑuenisse. Itẽ. Nã ꝙͥ. fuit uidi¬
ces. qr̃ ĩ sñtentiis ferendis dubitaueritis. aut istũ hõẽ nepha¬
riũ apliauitis. Nũ aptissime res erant cͥmini datȩ: Nũ o̾s
he cestib cõpbatȩ e Nũ ꝯtra tenuit̾ ⁊ nugatorie responsum ÷:
Huos u̾tti est̾is. si pͥmo cetu ꝯdẽpnassetis eũ. ne crudeles existima¬
remini: Dũ eã uitastis uituꝑationẽ q̃ longe ã nob̾ aberat: affu¬
turã eã ĩuenstis. Ut timidi atq ignaui putaremini:. max̾as¬
⁊ pͥnatas ⁊ publicas calamitates accepistis. c̃ t̃ maiores ĩpẽcde

Expanded text:
am nemo suscipiat? Quod se nemo vestri defensorem defensores; studia eorum vobis ante oculos proponite; deinde exitus omnium considerate. Tum vobis veniat in mentem, ut vere dicam, neglegentia vestra sive ignavia potius vestris suffragiis in amplissimum locum pervenisse.» Item: «Nam quid fuit, iudices, quare in sententiis ferendis dubitaveritis aut istum hominem nefarium ampliaveritis? Non apertissimae res erant criminei datae? ‹Non omnes hae testibus conprobatae?› Non contra tenuiter et nugatorie responsum? Hic vos veriti estis, si primo coetu condemnassetis, ne crudeles existimaremini? Dum eam vitatis vituperationem, quae longe a vobis erat afutura, eam invenistis, ut timidi atque ignavi putaremini. Maximis privatis et publicis calamitatibus acceptis, cum etiam maiores inpendere
Abbreviated transcription (Latin):
uare opoitet diligñt᷑. ũ c̃ rẽ asfam similẽ. cꝰ rei causa similitudi¬
Ex eadꝰ similitudine nc̃ ꝑ tͣnslatõnẽ ũba sumimꝰ. Ita falsi amici
sereno uitȩ tp̃r p̾sto st̃. Sim^ atq hiemẽ fortuue uid̾int: deuo¬
lat os. S ĩuẽtio similiũ facił erit: si qͥs ÷ õs res aĩatas ⁊ ĩ ai̾atas.
inutas ⁊ eloqͣntes. feras ⁊ ma̾suetas: usitatas atq iusitatas. freq̃t᷑
nare. aut doce. aut aꝑtiorẽ rẽ face̾. aut pon̾e̾ añ ocłos possit.
No eñ res tota toti rei nece̾ ÷ simił sit. s ad ipsũ ꝙͦ ꝯfe̾cur simi¬
litudiuẽ habeat oportet:
c̾ti auctoris noĩe ppõ¬

Expanded text:
rvare oportet diligenter, ut, cum rem afferamus similem, cuius rei causa similitudiex eadem similitudine nunc per translationem verba sumimus: «item falsi amici sereno vitae tempore praesto sunt; simul atque hiemem fortunae viderunt, devolant omnes.» Sed inventio similium facilis erit, si quis sibi omnes res, animantes et inanimas, mutas et eloquentes, feras et mansuenare aut docere aut apertiorem rem facere aut ponere ante oculos possit. Non enim res tota totae rei necesse est similis sit, sed id ipsum, qulitudinem habeat oportet. certi auctoris nomine pro
Abbreviated transcription (Latin):
g̾et᷑. neq re ĩ tellecta plura scribere: De immagine:¬
Maco ẽ. simił formȩ c̃ forma c̃ qͣdã similitudine collatio. ħ
sumr̃ aut laudis. aut uituꝑatiõis causa. Laudis causa sic.
Inibat ĩ pliũ corꝑe tauri ualidissimi. Impetu leonis ac̾rimi
simtł. Uituꝑationis ũ ĩ octiũ adducat. hmͦ. Iste qͥ cotidie ꝑfo¬
rũ tãꝗͣ uibat᷑ draco serpit. dentib ad uncis. aspectu uenenato.
faucib afflare. ore attĩge̾. dentib ssecare. ligua asꝑgẽ

Expanded text:
geretur, neque re intellecta plura scribere. Imago est formae cum forma cum quadam similitudine conlatio. Haec sumitur aut laudis aut vituperationis causa. Laudis causa, sic: «Inibat in proelium, corpore tauri validissimi, impetu leonis acerrimi simili.» Vituperationis, ut in odium adducat hoc modo: «Iste, qui cottidie uam iubatus draco serpit dentibus aduncis, aspectu venenato, faucibus adflare, ore adtingere, dentibus insecare, lingua aspergere
Abbreviated transcription (Latin):
ffictio ÷. c̃ expͥmit᷑ atq effingr̃ u̾biᷤᷤ corpois cuispiã formo
p̾ͥuẽ. Incinuũ. Canũ. Subscrispũ. Cesiũ. cui sane magna ẽ ĩ
ĩnto cicatͥx. Si qͦmͦ pot̾ uob ĩ memoriã redire. Ht̃ ħ exorna¬
tio. tũ utilitatẽ. Si ꝗͣ. ueł demõstrare. tũ uenustatẽ. Si b̾uit̃¬
⁊ dilucide fc̃a ẽ. De¬
oratio ẽ. c̃ alicꝰ nat᷑a certis describit᷑ signis. Qͤsic̃ no¬
tȩ q̃dã nat᷑e st̃ atebute. ut si uelis ñ diuitẽ s ostñta¬
torẽ pecumosũ describere. Iste inqͥes iudices qͥ se dici diui-¬
tẽ putat ẽẽ. p̾clarũ: pͥmũ uidete nc̃ qͦ uultu nos intueat᷑.

Expanded text:
ffictio est, cum exprimitur atque effingitur verbis corporis cuiuspiam forma, brevem, incurvom, canum, subcrispum, caesium, cui sane magna est in mento cicatrix, si quo motio cum utilitatem, si quem velis demonstrare, tum venustatem, si breviter et dilucide facta est. Notatio est, cum alicuius natura certis describitur signis, quae, sicuti notae quae naturae sunt adtributa; ut si velis non divitem, sed ostentatorem pecuniosi describere: «Iste», inquies, «iudices, qui se dici divitem putabat esse praeclarum, primum nunc videte, quo vultu nos intueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne gotii sumet᷑ similitudo: c̃ dicet᷑ ꝑ collatiõẽ sic. Uci citharedus
c̃ ꝓdierit optime uestit᷑. palla iaurata uestitꝰ. c̃ clamide pꝰp᷑ ea
colorib uariis ĩ texta. ⁊ c̃ corona aurea magnis fulgẽtib gẽmis
illuminata. citharã tenẽs exornatissimã. auro ⁊ ebore distincdã.
pse p̾tea forma ⁊ spẽ sit. ⁊ stat᷑a apposita ad dignitatẽ. Si c̃ mag¬
nã płi cõmou̾it his reb expectonẽ. repẽte silentio fc̾o uocem e¬
ntitat accbsimã. c̃ tͣpissimo corpis inotu: Qͦmeliꝰ ornat᷑ sit ⁊¬
mag̃ fuit expectatꝰ: eo mag̃ derisꝰ ⁊ ꝯtẽptꝰ deicit᷑. Itẽ. Si qͥs in¬

Expanded text:
ii causa sumetur similitudo - dicetur per conlationem - sic: «Uti citharoedus cum prodierit optime vestitus, palla inaurata inductus, cum clamyde purpurea variis coloribus intexta, et cum corona aurea, magnis fulgentibus gemmis inluminata, citharam tenens exornatissimam auro et ebore distinctam, ipse praeterea forma et specie sit et statura adposita ad dignitatem: si, cum magnam populo commorit iis rebus expectationem, repente, silentio facto, vocem mittat acerbissimam cum turpissimo corporis motu, quo melius ornatus et magis fuerit expectatus, eo magis derisus et contemptus eicitur; item, si q
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ationẽ. aut ꝑ exp̃onẽ. qͥb de reb ĩ tota orone disputo fut᷑a
sit. ħ se stati explicat. ⁊ b̾uit᷑ duab partib diuisis aut płib
subicies orationes exornat or̃onẽ: Ds frequentatiorez
Re qͣntatio ÷ c̃ res in cota causa dispse cogunt᷑ ĩ unũ loc̃.
Qgͣuior. aut acͥor. aut cͥminosior oro sit ħ pacto. A qͦ tand̾
ab iste uitio: Qd ÷ cur iudices uelitis eũ lib̾are: Sii e pudi¬
cieiȩ ꝓditor ⁊. Insidiator. Alieni cupidus. Intẽꝑans. Petulans.
duꝑb. lmpiꝰ ĩ parẽtes. Ingtꝰ ĩ amicos. Infestꝰ cognatis. In sr̃iores
ꝯtumax. In eqͦs ⁊ pares fastidiosus. In ĩferiores. erudelis. De¬

Expanded text:
onem disputatio futura sit; haec se statim explicat et brevi duabus aut pluribus partibus subiciens rationes exornat orationem. Frequentatio est, cum res tota causa dispersae coguntur in unum locum, gravior aut acrior aut criminosior oratio sit, hoc pacto: «A quo tandem abest iste vitio? Quid est, cur iudicio velitis eum liberare? Suae pudicitiae proditor est, insidiator alienae; cupidus intemperans, petulans superbus; impius in parentes, ingratus in amicos, infestus cognatis; in superiores contumax, in aequos et pares fastidiosus, in inferiores crudelis; de
Abbreviated transcription (Latin):
hm᷑i. Uos huiꝰ incõmodis lugetis. iste .R .p. calamitate letat᷑.
Uos ur̃is fortums diffiditis. iste solus eo mag̾ suis ꝯfidit. Int̾ hȩc
imitudo÷ oro tͣducẽs ad rẽ qͣpiã aliꝗͥ ex re dispari
simile. Ea sumit᷑ aut ornancdi causa. aut ꝓbandi.
aut aꝑtiꝰ dñdi. aut añ ocłos ponẽdi. Et qͦmͦ qͣtuor de causis

Expanded text:
i: «Vos huius incommodis lugetis, iste rei publicae calamitate laetatur. Vos vestris fortunis diffiditis, iste solus suis eo magis confidit.» Inter haec t oratio traducens ad rem quampiam aliquid ex re dispari simile. Ea sumitur aut ornandi causa aut probandi aut apertius dicendi aut ante oculos ponendi. ‹Et› quomodo quattuor de causis
Abbreviated transcription (Latin):
ħmͦ. Uires hõis b̾ues fc̃. aut parua staturꝰa. aut lõ¬
posse tͣusferri. Assumr rei an ocłos ponẽde causa sic. ħ ita¬
liã tumultꝰ exꝑ̃sefec̃ t̾rore subito. Buitatis causa sic. Recens
fuisse. qr paululũ ĩ reb difficillimis aspiraũ. Ornandi causa
timatum reuirescent: Ranslationẽ pucienteᷤ ẽẽ dñt¬
opoit̾e. ũ c̃ ro̾e ĩ ꝯsimilem rẽ tͣnseat: ne sine delectu teme

Expanded text:
ires hominis breves sunt»; aut: «parva statura»; aut: «lonposse transferri. Ea sumitur rei ante oculos ponendae causa, sic: «Hic Italiam tumultus expergefecit terrore subito.» Brevitatis causa, sic: «Recens fuisse, quia paululum in rebus difficillimis aspiravit.» Ornandi causa,timatium revirdescent.» Translationem pudentem dop
Abbreviated transcription (Latin):
brͣtur. Ap̾sentia. ħ mͦ. Cuiꝰ ore sermo melle dulcior pfluebat.
de parte cognoscit᷑. aut de toto pars. De parte totũ sic ĩtelligit᷑.
Ut si qͥs ei qͥ uestitũ aut ornatũ sũ ptuosũ offentet clicat. Ostntaᷤᷤ
Peno fuit hispanꝰ auxilio. fu̾it ĩ manis ille tͣusalpmnꝰ. In italia qͦ ñ¬
nemo sensit icd togat᷑. Apłib unũ sic t̃celligit᷑. Atͦx calamitas pec¬
tora merore pulsabat. Itaq anhelans ex imis pulmonib p̾ cura
sp̃s ducebat᷑. Nã ĩ suꝑiorib płes hispani ⁊ galli. ⁊ togati.⁊ ħ unũ
pect᷑ ⁊ unꝰ pulmo ĩtełłr. Et erit illic diminutꝰ nũs festiuitati.

Expanded text:
tantia, hoc modo: «Cuius ore sermo melle dulcior profluebatde parte cognoscitur aut de toto pars. De parte totum sic intellegitur: ut si quis ei, qui vestitum aut ornatum sumptuosum ostentet, dicat: «Ostentas o intellegentur: «Poeno fuit Hispanus auxilio, fuit inmanis ille Transalpinus, in Italia quoque nonnemo sensit idem togatus.» A pluribus unum sic intellegetur: «Atrox calamitas pectora maerore pulsabat; itaque anhelans ex imis pulmonibus prae cura spiritus ducebat.» Nam in superioribus plures Hispani et Galli et togati, et hic unum pectus et unus pulmo intellegitur; et erit illic
Abbreviated transcription (Latin):
ã simili or̾oe ductȩ sic. Nã c̃ canes fungũt᷑ officiis lupoꝵ:
cũina p̃sidio pecularia credemꝰ. Par g̾intũ tͣctat᷑. c̃ ã ꝑsona.
aut loco. aut re aliqͣ similitudo augẽdi. aut ĩ ueniẽdi causa
Auct᷑ Ut si qͥs drusĩ gicũ nuiitoitq obsoletum dicat.
Ex ꝯtͣrio ducr̃ sic. Ut siqͥs hõiẽ ꝑdigũ ⁊ luxuriosũ illudens:

Expanded text:
a simili oratione ductae, sic: «Nam cum canes funguntur officiis luporum, quoinam praesidio pecuaria credemus?» Per argumentum tractatur, cum a persona aut loco aut re aliqua similitudo augendi aut minuendi causa ducitur, ut si quis Drusum Graccum Numitoremque obsoletum ‹dicat.› Ex contrario ducitur sic, ut si quis hominem prodigum et luxuriosum inludens
Abbreviated transcription (Latin):
satis ẽet dicet aliqͥs ab initio p̾serti c̃ scribas ad optimũ
⁊ electissimũ u̾bũ deuenire: Est c̃ ñ ÷ satiꝰ. si cõmutõ u̾bi idert
demõstratura eiꝰmi rẽ eẽ. ũ c̃ eã cõmuni u̾bo appellaris. le¬
uiꝰ dixisse uidaris. Cũ ad electiꝰ u̾bũ accedas: insigniorem
rẽ facias. Qd si ꝯtinuo ueniss ad id u̾bũ: nec rei nec u̾bigͣ¬

Expanded text:
satius esset», dicet aliquis, «ab initio, praesertim cum scribas, ad optimum et lectissimum verbum devenire?» Est, cum non est satius, si commutatio verbi id erit demonstratura, eiusmodi rem esse, ut, cum eam communi verbo appellaris, levius dixisse videaris, cum ad electius verbum accedas, insigniorem rem facias. Quodsi continuo venisses ad id verbum, nec rei nec verbi gr
Abbreviated transcription (Latin):
rii magnitudinẽ soł oitu. atq occasu mnetiem. Cũ cõꝑatione:
aut ã similitudine. aut ã p̾sentia suꝑlatiuo sumr̃. Asimilitu¬
dine sic. Corꝑe niueũ candorẽ. Aspectu igneũ ardorẽ asseqͣ

Expanded text:
rii magnitudinem solis ortu atque occasu metiemur.» Cum conparatione rii magnitudinem solis ortu atque occasu metiemur.» Cum conparatione aut ‹a similitudine aut a› praestantia superlatio sumitur. A similitdine, sic: «Corpore niveum ‹candorem, aspectu igneum› ardorem adseq
Abbreviated transcription (Latin):
argẽtũ aut ebur noĩet. c̃ diuitias nelit nõare. Harũ o̾iũ denoa¬
tionũ mag̃ ĩ p̃cipiendo diuisio ꝙͣ. ĩ q̃rẽdo difficilis ĩuẽnor. lõ¬
nis huiꝰcȩ mͦi denominationum: de circuitoNe:¬
ircuitio ÷ or̾o rẽ simplicẽ assũpta cͥc̃scribens elocutione
hmͦ. Scipionis ꝓuidentia kartaginis opes freg̾. Nã ħ nͥ
ordinẽ ꝑu̾sioẽ aut tͣnsiectiõe. Pu̾siõe sic. ħ uob̾ dos ĩmortales
arbitror dedisse pietate ꝓ ur̾a. Transiectiõe ħ pacto. Instabił in
istũ fortuna płimũ ualu̾it. Os ĩuidiose eripuit tͥ bñ uiuẽdi
casus facultates. Hmͦi tͣnsiectio q̃ rẽ ĩ reddit obscurã. mł̾tũ ꝑ¬
derit ad ꝯtinuatiões de qͥb añ dictũ÷. In qͥbꝰ oportet u̾ba sua ad
poetic̃ ꝗͣ dã extru̾e nu̾m. ũ ꝑfectissime ⁊ ꝑpolitissime possint
Qui̾tatẽ alicꝰ augendi minuẽdi ue causa. ħ sumr sepati
aut c̃ ꝯꝑatiõẽ. Seꝑatiꝰ sic. Qd̃ si ꝯcordiã retinebimꝰ ĩ eiuitate. ĩ pe¬

Expanded text:
argentum aut ebur nominet, cum divitias velit nominare. Harum ‹omnium denominationum› maginis huiusmodi denominationum. Circumitio esoratio rem simplicem adsumpta circumscribens elocutione, hoc pacto: «Scipionis providentia Kartaginis opes fregit.» Nam hicordinem perversione aut transiectione.› Perversione, sic: «Hoc vobis deos inmortales arbitror dedisse virtute ‹pro› vestra.» Transiectione, hoc modo: «Instabilis in istum plurimum fortuna valuit. Omnes invidiose eripuit bene vivendi casus facultates.» Huiusmodi traiectio, quae rem non reddit obscuram, multum proderit ad continuationes, de quibus ante dictum est; in quibus oportet verba sicuti ad poeticum quendam extruere numerum, ut perfecte et perpolitissime possint ritatem alicuius augendi minuendive causa. Haec sumitur separatim aut cum conparatione. Separatim, sic: «Quodsi concordiam retinebimus ‹in civitate,› impe
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate recedat᷑. atq ĩ aliã ro̾nẽ c̃ qͣdã uenustate or̾o ꝯfa̾t᷑. De
qͥbꝰ ĩ exornatiõib nõatio ÷ pͥma. q̃ nos ãmonet. ut cꝰ rei nom̃ aut
ñ sit: aut satis icdoneũ ñ sit: eã nosmet idoneo u̾bo noi̾emꝰ. aut imitõ¬
nis aut sigconis causa. Imito̾is ħ mͦ. Ut maiores rucde ⁊ uagire ⁊⁊
inugire. ⁊ minores mͦmurare ⁊ sibillare appellauert᷑. Si gnificã¬

Expanded text:
venustate oratio conferatur. De quibus exornationibus nominatio est prima, quae nos admonet, ut, cuius rei nomen aut non sit aut satis idoneum non sit, eam nosmet idoneo verbo nominemus aut imitationis ‹aut significationis causa: imitationis,› hoc modo, ut maiores rudere et mugire et murmurari et sibilare appellarunt; significan
Abbreviated transcription (Latin):
õs uid etis. Aut isti cdomi nascr̃ aurũ. Aut uñ ñ ÷ licitũ pecumas as
cep̃. Itẽ. Sepe iudices aĩadu̾ti młtos aliqͣ ex honesta re ꝙͣ. ne inimie
utr̃ ad pats eiꝰ uͥtutẽ ꝯfugiet e At eũ uos legib iurati capite dĩp
q̃ id facẽ ꝓhibent ueritꝰ es : At ne qͥd̃ scͥptas iudicasti. Cũ ipse
te uet̾is amiciciȩ cõmo face̾t. cõmotꝰ es : At nichilo minꝰ. s ⁊ ftu¬
diosiꝰ occidisti. Qd c̃ tͥ pueri ad pedes uolutarent᷑: Mĩa cõmot
subicit᷑ id nõ eẽ. fc̃m. Orͣ facillimẽ fit ut exaugeat᷑ ĩ dignitas

Expanded text:
 omnes videtis, aut isti domi nascitur aurum, aut, unde non est licitum, pecunias cepit.» Item: «Saepe, iudices, animum advorti multos aliqua ex honesta re, quam ne inimici utrum ad patris eius virtutem confugiet? At eum vos iurati capite damnaquae id facere prohibent, veritus? At ne scriptas quidem iudicasti. Cum ipse te veteris amicitiae commonefaceret, commotus es? At nihilominus, sed etiam studiosius occidisti. Quid? Cum tibi pueri ad pedes volutarentur, misericordisubicitur id non esse factum. Quare facillime fit, ut exaugeatur indignitas
Abbreviated transcription (Latin):
.I. labeoni satisfecisti: nicħ ad hãc rẽ ꝑtin̾e̾ puto. Hoꝵ illud
ncħ dico. reu̾tor ad ilłd de qͦ iuditiũ ÷. Atẽ. Ndico te ã sociis
pecunas accepisse. Nõ sũ ĩ eo occupat᷑. qͦ. ciuitates. regna. do¬
mos oĩũ depeculatꝰ es. furta. rapinas õs tuas omitto. H utił
÷ exornatio. si aut rẽ ꝙͣ. ñ ꝑtineat aliis ostende̾: occulte ãmo¬
nuisse ꝑdest. aut longũ ÷. aut ignobile. aut plañ ñ pot̾ fieri.
aut fac̾ile pot̾ rep̾hendi. ut utiliꝰ sit occulte fecisse suspiciõe:
ꝗͣ hͥmͦi ĩtẽdisse oronẽ q̃ reddarguat᷑ De disiunctioNe¬

Expanded text:
 ad hanc rem pertinere puto. Horum nihil dico: revertor ad illud, de quo iudicium est.» Item: «Non dico te ab sociis pecunias cepisse; non sum in eo occupatus, quod civitates, regna, domos omnium depeculatus es; furta, rapinas omnes tuas omitto.» Haec utilis est exornatio, si aut ad rem quam non pertineat aliis ostendere, quod occulte admonuisse prodest aut longum est aut ignobile aut planum non potest fieri aut facile potest reprehendi, ‹ut› utilius sit occulte fecisse suspicionem, quam eiusmodi intendisse orationem, quae redarguatur. Disiunctum e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ h mͦ. Defloresc̃ formȩ dignitas. aut inorbo. aut uet̾tate
ꝯtremo sic. Aut morbo. aut uet̾tate fornȩ dignitas defloresẽ
Aa festiuitatẽ disiunctio: apposita. Qx̃ rariꝰ ea uterͦ ne satie¬
tatẽ parͥit. Breuitatẽ parit ꝯiũ itio. qr̃ sepiꝰ adhibenda ÷.
he tres exornationes de simplici gn̾e manant: De ꝯdu¬
onduplicatio:: c̃ ratiõe amplifirõnis. plicõne.
Iaut cõmisãtiõis. eiꝰdẽ uniꝰ aut płimoꝵ u̾boꝵ it̾atio

Expanded text:
pacto: «Deflorescit formae dignitas aut morbo aut vetustate.» Postremum sic: «Aut morbo aut vetustate formae dignitas deflorescit.» Ad festivitatem diiunctio est adposita: quare rarius utemur, ne satietatem pariat; ad brevitatem coniunctio: quare saepius adhibenda est. Hae tres exornationes de simplici genere manant. Conduplicatio est quom ratione amplificationis aut commiserationis eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
uitã eꝰpiã uiolant. Itẽ. Nõ ÷ ista cliligentia: s auaritia. lõ qr dili¬
qñtia ÷. accurata ꝯseruatio suoꝵ. Auaritia ĩ iuriosa appetitio
tio ÷ laboris. ⁊ picłi c̃ rõe utilitatis. ⁊ cõphensio̾e cõmodoꝵ.
Temitas ÷ c̃ ĩꝯsiłata doloꝵ ꝑpessiõe gladiatoria ꝑicłoꝵ suscep
oportuisse dici uideat᷑. neq dilucidiꝰ potusse dici uideatur:

Expanded text:
ista diligentia, set avaritia, ideo quod diligentia est accurata conservatio suorum, avaritia iniuriosa adpetitio tio laboris et periculi cum ratione utilitatis et conpensatione commodorum, temeritas est cum inconsiderata dolorum perpessione goportuisse dici videatur neque brevius potuisse dici putetur.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾to ꝯcludr u̾bo. sic. Popłs. R. numantiã deleuit.
kartaginẽ sustulit. Corinthũ disiecꝰ. Fiegellas eit̾at. Ni¬
cħ numantinis uires corꝑis auxiliatȩ fc̃. Nicħ cartaginẽ¬
sib sciẽtia rei militaris adiuñto fuit. Nicħ cori̾thiis e¬
rudita calliditas p̾sidii tulit. Nicħ flegellianis ꝓpoꝵ ⁊ ser¬
monis societas opitulata ÷. Itẽ. Form̃e dignitas. aut mor¬
bo deflorescit: aut uetꝰtate extinguit᷑. Hic utr̃q ⁊ ĩ frĩ¬

Expanded text:
tur verbo, sic: «Populus Romanus Numantiam delevit, Kartaginem sustulit, Corinthum disiecit, Fregellas evertit. Nihil Numantinis vires corporis auxiliatae sunt, nihil Kartaginiensibus scientia rei militaris adiumento fuit, nihil Corinthis erudita calliditas praesidii tulit, nihil Fregellanis morum et sermonis societas opitulata est.» Item: «Formae dignitas aut morbo deflorescit aut vetustate extinguitur.» Hic utrumque, in sup
Abbreviated transcription (Latin):
simũ habebamꝰ. Sedem ĩ castris: Atꝰ neq fubsidiũ qͦ. expecta¬
rẽ habebamꝰ. Neq erat qͦ uitã ꝓducemꝰ. Castra relinq̃rẽ At ab¬
hostibꝰ obsidebam. Uitã militũ negligẽm: At eos uidebar ea acce¬
pisse ꝯditiõe:. ũ eos qͦad possẽ ĩ columes pate ⁊ parẽtibꝰ ꝯseruarẽ
Hostiũ ꝯditionẽ repudiare : At salus antiqͥor ÷ milit̃ ꝙͣ. ĩpedim

Expanded text:
bebamus. Sederem in castris? At neque subsidium, quod expectarem, habebamus, neque erat, qui vitam produceremus.› Castra relinquerem? At obsidebamur. Vitam militum neglegerem? At eos videbar ea accepisse condicione, ut eos, quoad possem, incolumis patriae et parentibus conservarem. Hostium condicionem repudiar
Abbreviated transcription (Latin):
sũ elaboratiõe.⁊ ꝯsũptiõ̾e oꝑe. Eiꝰ mͦi aut̃ studia ad delectonẽ
qͣ. ad uitatẽ uidñr accõmodatiora. Qr̃ fides ⁊ gͣuitas ⁊ seiu̾¬
tas oratoria minuit᷑ his exornõib freq̃t̃ collocatis. Et ñ mͦ auc
lepos ⁊ festiuitas. ñ cdignitas neq pulcͥtudo. Qr᷑ q̃ st̃ ampla ⁊
pulchra: diu place̾ posst̃. Elepida ⁊ ꝯcinna:. cito satietate affi¬
cuit᷑. auriũ sensũ fastidiosissimũ. Qmͦ gͦ si crebro his gn̾ibꝰ ute¬
mͦ. puełili uidebim᷑ elocutõe delectari: ita si raro tc̃serem᷑ exor¬
natões has: ⁊ ĩ tota causa uarie disꝑgemꝰ: cõmode luminibuꝰ
distĩctis illustrabimꝰ orationem: De subie
Uiectio ÷ c̃ ĩtrogamꝰ adu̾sarios. aut q̃rimꝰ ipsi qͥd ab
ilł. aut qͥd ꝯtͣ nos dici possit. Dem̾ subicimꝰ id ꝙͦ. opor¬
tet dici aut ñ pot̾ aut nob̾ adium̃to fut᷑ni sit. aut eis obfut᷑m.¬

Expanded text:
sine elaboratione et sumptione operae; eiusmodi autem studia ad delectationem quam ad veritatem videntur› adcommodatiora. Quare fides et gravitas et severitas oratoria minuitur his exornationibus frequenter conlocatis, et non modo lepos et festivitas, non dignitas neque pulcritudo. Quare, quae sunt ampla atque pulcra, diu placere possunt; quae lepida et concinna, cito satietate adficiunt aurium sensum fastidiosissimum. Quomodo igitur, si crebro his generibus utemur, puerili videmur elocutione delectari, item, si raro interseremus has exornationes et in causa tota varie dispergemus, commode luminibus distinctis inlustrabimus orationem. CAPUT 33 ubiectio est, cum interrogamus adversarios aut quaerimus ipsi, quid ab illis aut quid contra nos dici possit; dein subicimus id, quod oportet dici aut non oportet, aut nobis adiumento futurum sit aut offut
Abbreviated transcription (Latin):
ne geͬ cum cogat reddere patrie nun roget nõ
dape:
Et cum yossis cum sũma birtuge et houore
propatria iut̾ire male per dedetus et ignouũã
Et cuui pro amiris et parentib et ceteris uctrus
adipe peritlĩ. belis pro repu ͨ ͣ in qua et hot
et illud sanctissum̃ patrie nomen contiuet᷑ nle
in discouuen ueuire¬

Expanded text:
e cum cogat reddere, patriae cum roget non dare; et, cum possis cum summa virtute et honore pro patria interire, malle per dedecus et ignaviam et cum› pro amicis et parentibus et ceteris necessariis adire ‹periculum velis,› pro re publica, in qua et haec ‹et› illud sanctissimum patriae nomen continetur, nolle in discrimen venire