comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uemmus et nos tecum. Et exierunt et ascenderũt
in nauem et illa nocte nichil prendiderunt. Mane
autem iam facto stetit ihesus in littore. Non tamen
cognouerunt discipuli quia ihũs est. Dicit ergo eis
ihesus. Pueri. mnquid pulmentarium habetis
Responderunt ei. Non. Dixit eis. Mittite in dexterã
nauign rethe. et muemetis. Miserunt ergo et iam
non ualebant illud trahere pre multitudine pisciũ
Dicit ergo discipulus ille quem diligebat ihũs petro.
Dominus est. Symon petius cum audisset quia dñs
est. tumca succinxit se erat enim nuidus et misit se i

Expanded text:
mus et nos tecum. Et exierunt et ascenderunt in navem: et illa nocte nihil apprehenderunt. Mane autem jam facto stetit Jesus in littore; non tamen cognoverunt discipuli quia Jesus est. Dicit ergo eis Jesus: Pueri, numquid pulmentarresponderunt ei non dixit eis mittite in dexteram navigii rete et invenietis miserunt ergo et iam non valebant illud trahere a multitudine piscium dicit ergo discipulus ille quem diligebat Iesus Petro Dominus est Simon Petrus cum audisset quia Dominus est tunicam succinxit se erat enim nudus et misit se
Abbreviated transcription (Latin):
dei encio demones igitur peruenit in uõs regnun
dei. Aut quomodo potest quisꝙͣ intrare in domum fortis
et uasa eius diripere nsi prius alligauerit fortem. Et
tunc domum illius diripiet. Qui non est mecum cõtra
me est. Et qui non congregat mecũ spargit. Sdeo dico¬
uobis. Omne peccatum et blasphenna renuittetur hõib
spiritus autem blasphenne non remittetur. Et quicunq¬

Expanded text:
Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei. Aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem? et tunc domum illius diripiet. Qui non est mecum, contra me est: et qui non congregat mecum, spargit. Cuod omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus, spiritus autem blasphemiae non remittetur. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. intus auten plem estis ypocrisi et iiquitate.
Do uobis scribo et pharisei ypocrite qui edificatis se¬
ppulchra prophetarum et ornatis monumenta iu¬
storum et dicitis. Si fuissemus in dieb patrũ nrõꝵ
non essomus soc eorum in sanguine prophetarum
Itaq testimonium estis uobismetipsis quia filii eoꝵ
stis qui prophetas occiderunt. Et uos implete
suram patram uestrorum. Serpentes gemminco
inuiperarum quom̃odõ fugietis a iudicio gehennie.¬

Expanded text:
s autem pleni estis hypocrisi et iniquitate. uae uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia aedificatis sepulchra prophetarum et ornatis monumenta iustorum et dicitis: si fuissemus in diebus patrum nostrorum, non essemus socii eorum in sanguine prophetarum. itaque testimonio estis uobismet ipsis, quia filii estis eorum qui prophetas occiderunt: et uos implete mensuram patrum uestrorum. serpentes, genimina uiperarum, quomodo fugietis a iudicio gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
datis quod deforis est. calicis et parapsidis intus au¬
tem plenuestis rapma et mimundicia. Pharisee
cecei mindã prius quod m̃tus est calits et parapsi¬
dis ut fiat etad quod de foris est mundum Be uobis
scrcbo etphaũset ypoceite quia similes estis sepul¬
oris dealbatis que a forĩs parent hominib specrosa

Expanded text:
d de foris est calicis et parapsidis, intus autem pleni sunt rapina et omni inmunditia. Pharisaee caece, munda prius quod intus est calicis et parapsidis, ut fiat et id quod de foris est mundum. uae uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulchris dea
Abbreviated transcription (Latin):
autem pilatus ad principes sacerdotum et turbas
Nichil inuenio cause in hoc homine. At illi muales¬
cebant dicentes. Commouet populum docet per
uinuersam uideam mapiens agalilea usqz huc
Pilatus autem audiens galileam. interrogauit

Expanded text:
autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: nihil inuenio causae in hoc homine. at illi inualescebant dicentes: commouet populum docens per uniuersam Iudaeam et incipiens a Galilaea usque huc. Pilatus autem audiens Galilaeam interroga
Abbreviated transcription (Latin):
eum accusatis. Sed neqz herodes. Nam remisi uos ad
illum et ecce inchil dignum morte actum est ei. Emẽ¬
datum ergo illum dimittam. Necesse autem habebat
dimittere eis per diem festum unum. Exclamauit
uitem simul uinuersa turba dicens. Tolle hun
dimicte nobis bairaban. Qui erat propter sedicionẽ
quandam factam in cuuitatem et homicidiũ missꝰ
in carcerem. Iterum autem pilatus locutus est ad illos
uolens dimittere ihm̃. At illi sub clamabant dicentes
Crucifige crucifige eum. Ille autem tercio dixit ad illas.
Quid emm mali fecit iste: Nullam causan mortis
inuemo in eo. Corripiam ergo eum et dimittam. At
illi instabant uocibz magins postulantes ut crucifi¬
geretur. Et mualescebant uoces eorum. Et pilatus
adiudicauit fieri peticionem eorum. Dimisit autem
illis eum qui propter honncidium et sedicionem missus
fuerat in carcerem quem petebant. ihm̃ uero tradidit
uoluntati eorum. Et cum ducerent eum apprehendert̃
symonem quendam cyrenensem uementem de uilla

Expanded text:
et. sed neque Herodes, inquit, nam remisi uos ad illum, et ecce nihil dignum morte actum estei. emendatum ergo illum dimittam. necesse autem habebat dimittere eis per diem festum unum. exclamauit autem simul uniuersa turba dicens: tolle hunc et dimitte nobis Barabban, qui erat propter seditionem quandam factam in ciuitate et homicidium missus in carcerem. iterum autvolens dimittere Jesum. At illi succlamabant dicentes: Crucifige, crucifige eum. Ille autem tertio dixit ad illos: Quid enim mali fecit iste? nullam causam mortis invenio in eo: corripiailli instabant vocibus magnis postulantes ut crucifigeretur et invalescebant voces eorum et Pilatus adiudicavit fieri petitionem eorum dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem quem petebant Iesum vero tradidit voluntati eorum et cum ducerent eum adprehenderunt Simonem quendam Cyrenensem venientem de villa
Abbreviated transcription (Latin):
spectans. Et deridebant illum prinapes cum eis dicẽtes.
Alios saluos feat. se saluum faciet si hic est xpũs dei electꝰ
Illudebant autem ei et milites accẽdentes et acetum of¬
ferentes illi dicentes. Si tu es rex uideorũ saluum te
c. Erat autem et super scripsio scripta super illũ. i¬
ris grecis et latis et ebraicis. Hic est rex ideorum.
Unus autem de his qui pendebant latrombz blasphe¬
mabat eum dicens. Si tu es xpũs saluum fac temet

Expanded text:
principes cum eis dicentes alios salvos fecit se salvum faciat si hic est Christus Dei electus inludebant autem ei et milites accedentes et acetum offerentes illi dicentes si tu es rex Iudaeorum salvum te fac erat autem et superscriptio inscripta super illum litteris graecis et latinis et hebraicis hic est rex Iudaeorum unus autem de his qui pendebant latronibus blasphemabat eum dicens si tu es Christus salvum fac temet
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui non habet uendat tumcam suam et emat
gladium. Dico enm uobis qñ ad huc hoc quod scriptũ
est oportet impleri in me. Et cum iniquis deputatus
est. Et emi ea que sunt de me finem habent. At ille
dixerunt. Domine ecce gladni duo hic. At ille dixit eis

Expanded text:
 vendat tunicam suam et emat gladium. Dico enim vobis, quoniam adhuc hoc quod scriptum est, oportet impleri in me, Et cum injustis deputatus est. Etenim ea quae sunt de me, finem habent. At illi dixerunt: Domine, ecce gladii duo hic. At ille dixit eis:
Abbreviated transcription (Latin):
illos sabbatis. Et stupebant in doctrina eius. quia in pote¬
state erat sermo ipiũs. Et in synagoga erat homo habẽs
demoniũ ĩmundum. Et exclamauit uoce magna dicens
Sine. Quid nobis et tibi ihũ nazane: Bensti perdere
nos. Scio te qui sis. Sanctus dec. Et increpauit illum
hũs dicens. Obmutesce: et exi abillo. Et cum pr̃oi¬
set illud demonium in medium. exiit ab illo nichiloꝵ il¬
lum nocuit. Et factus est pauor in omnbz et collogue¬
bantur admuicem dicentes. Quod est hoc Uerliũ. quia
npotestate et uirtute imperat ĩmundis spirĩtil
exeunt. Et diuulgabatui fama de illo. inomrie lacat̃
regiomĩs

Expanded text:
in doctrina eius quia in potestate erat sermo ipsius et in synagoga erat homo habens daemonium inmundum et exclamavit voce magna dicens sine quid nobis et tibi Iesu Nazarene venisti perdere nos scio te qui sis Sanctus Dei et increpavit illi Iesus dicens obmutesce et exi ab illo et cum proiecisset illum daemonium in medium exiit ab illo nihillum nocuit. Et factus est pavor in omnibus, et colloquebantur ad invicem, dicentes: Quod est hoc verbum, quia in potestate et virtute imperat immundis spiritubus, et exeunt? Et divulgabatur fama de illo in omnem locum regionis
Abbreviated transcription (Latin):
didit illis. Quis erit ex uobis homo qui habeatiouem
unam. Et si ceciderit in sabbatis in foueam. nõme te¬
nebit et leuabiteam. Cauantomagis melior est ho¬
umio oue; Itaoz licet sabbatis benefacere Tanciait ho¬
mini. Extende manum tuam et extendit. Et restitu¬
ta est samtati sicut altera. Exeuntes autẽ pharisei
consilium faciebant aduersus eum quomodo eum
perderent. Ihũs autem sciens recessit inde. Eti secuti
sunt eum multi. et curauit eos omnes.¬

Expanded text:
dinem dicens: quis erit ex uobis homo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene facere, cum mini extende manum tuam et extendit et restituta est sanitati sicut altera exeuntes autem Pharisaei consilium faciebant adversus eum quomodo eum perderent Iesus autem sciens recessit inde et secuti sunt eum multi et curavit eos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
inducent uos in synagogas et ad magistratus et
potestates. nolite solliati esse qualiter aut ꝯuid respon¬
deatis aut quid dicatis. Spiritus enm sanctus doce¬
bit uos in ipsa hora que oporteat uos dicere. Ait autẽ
ei quidam de turba. Macister dic fratri meo. ut diui
dat mecum hereditatem. At ille dixit ei. Homo quis
me constituit iudicem aut diisorem super uos. Dixit¬
q ad ilsos. Uidete et cauete ab omm auaricio
non in abundancia cuiusꝙͣ uita eius est ex his que
possidet. Dixit autem similitudinem ad illos dicens
Homins cuiuisdam diuitis uberes fructus ager actu¬
lit. Et cogitabat intra se dicens. Quid faciam ꝙ non
habeo quo congregem fructus in eos. Et dixit. Hoc fa¬
ciam. Destruam horream meã et maiora faciam et il¬
luc congregabo omnia que nata sunt michi et bona
mea. Et dicam amme mee. Anma habes multa bona
posita in annos plurimos. Requiesce. comede. bibe. epu¬

Expanded text:
inducent vos in synagogas, et ad magistratus, et potestates, nolite solliciti esse qualiter aut quid respondeatis, aut quid dicatis: Spiritus enim sanctus docebit vos in ipsa hora, quae oporteat dicere. Ait autem ei quidam de turba: Mdat mecum hereditatem. At ille dixit ei: o homo quis me constituit judicem aut divisorem super vos? Dixitque ad illos. Videte et cavete ab omni avaritia: quia non in abundantia cujusquam vita ejus est: ex his que possidet. Dixit autem similitudinem ad illos dicens. Hominis cujusdam divitis uberes fructus ager tulit, et cogitabat inhabeo: quo congregem fructus meos? Et dixit. Hoc faciam. Destruam horrea mea et majora faciam: et illuc congregabo omnia que nata sunt mihi et bona mea: et dicam anime mee. Anima habes multa bona reposita in annos plurimos. Requiesce: comede: bibe: e
Abbreviated transcription (Latin):
i illo tempore. Cepit ihũs docere ad mare. Et congre¬
gata est ad eum turba multa ita ut in naium ascen
sederet in mari. Et omĩs turba arca mare super terrã
erat. Et docebat issos in parabolis multa. Et dicebat illis ĩ
doctrina sua. Audite. Ecce exit seminans ad seminã¬
dum. Et diui seminat aliud cecidit circa uiam et ue¬
uerunt uolucres et comederunt illud. Aliud uero ceci

Expanded text:
 iterum coepit docere ad mare, et congregata est ad eum turba multa, ita ut in navim ascendens, sederet in mari, et omnis turba circa mare super terram erat, et docebat eos in parabolis multa, et dicebat illis in doctrina sua: Audite. Ecce exit seminans ad seminandum. Et dum seminat, aliud cecidit secus viam: et venerunt volucres coeli, et comederunt illu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quando exortus est sol ex estuauit et eo ꝙ non habe¬
ret radicem exaruit. Et aliud cecĩdit in sꝑmas et as¬
cenderunt spine et suffocauerunt illud et fructũ non
dedit. Et aliud cecidit in terram bonam et dabat fruc
ascendentem et crescentem. Et afferebat unun
trignita. et unum sexagnnita. et unum centum. Et
dicebat. Qui habet aures audiendi audiat

Expanded text:
t eo quod non habebat radicem, exaruit. Et aliud cecidit in spinas: et ascenderunt spinae, et suffocaverunt illud, et fructum non dedit. Et aliud cecidit in terram bonam: et dabat fructum ascendentem, et crescentem; et afferebat unum triginta, unum sexaginta, et unum centum. Et dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat
Abbreviated transcription (Latin):
ciantes ihesu de galileis quorum sanguinem
pylatus miscuit cum sacrificis eorum. Et respon¬
dens dixit illis. Putatis ꝙ hi galilei pre ommib
galileis pecratores fuerunt. quia talia passi sunt¬
⁊ lon dico uobis sed insi penitenciam habueritis õẽs
similiter peribitis. Sicut illi decem et octo supra
quos cecidit turris in syloe. et occidit eos. Putatis
quia et ipsi debitores fuerunt preter omnes hoĩes
habitantes in ihrlm̃. non dicõ uobis sed si non peni¬
tenciam egeritis. omnes similiter peribitis.¬

Expanded text:
ciantes illi de galileis: quorum sanguinem Pilatus miscuit cum sacrificiis eorum: Et respondens divit illis. Putatis quod hi galilei pre omnibus galileis peccatores fuerunt: quia talia passi sunt? Non. Dico vobis nisi penitentiam habusimiliter peribitis. Sicut et illi decem et octo supra quos cecidit turris in Siloe, et occidit eos, putatis quia et ipsi debitores fuerunt praeter omnes homines habitantes in Jerusalem? Non, dico vobis; sed si non poenitentiam egeritis, omnes similiter peribitis
Abbreviated transcription (Latin):
e prouincia affrica¬
na ciuitate tagastẽ¬
si: denumero curi
tia impensisq secularib litceris
e̾ruditus ad prime̾ omnib uide¬
licet disciplinis imbutus. qua s
liberales uocant. Nlam et gramaticã
prius insua ciuitate: et rethoricam

Expanded text:
 provincia ergo Africana, civitate Tagastensi, de numero curiatia impensisque, secularibus litteris eruditus apprime, omnibus videlicet disciplinis imbutus, quas les vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitate, et rhetoricam
Abbreviated transcription (Latin):
tionem habuisse. Petitis ame ut
nobis rescribam quid mͥ de quodã
libello uideatur. qui denatuutati
sc̃ẽ marie a nõ nullis habetur:⁊
ĩdo scire uos uolo. multa meo fa¬
lsa inueniri. Quĩdam namq
seleucus qui passiones apłorum
conscripsit. et hunc libellum cõ¬
posuit. S sicut deuirtutib eoꝵ

Expanded text:
iae praemissa. Petitis a me, ut vobis rescribam, quid mihi de quodam libello videatur, qui de nativitate sanctae Mariae a nonnullis habetur. Et ideo scire vos volo, multa in eo falsa inveniri. Quidam namque Seleucus, qui passiones apostolorum conscripsit, hunc libellum composuit. Sed sicut de virtutibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
imperatum sibi fuerat im pleuert̃.
Et precẽdente se diuna clementia
caput baptiste quod pronisticia
et pietate desectum fuerat. insaccis
cilicinis condiderunt. Delectatũ
to:cuuis corpus in deserto quondã
decamelorum pilis fuerat obtectũ.¬
Monachi autem qui tanta reue¬
latione p̃cursoris xp̃i digni sunt
habiti sumentes uenerandum ca¬
ꝑut domum redire properabant:¬
Quõd deinceps emissenam feni¬
cie urbem ꝑlatum. et digno ho¬

Expanded text:
imperatum sibi fuerat impleverunt. Et praecedente se divina gratia caput Baptistae, quod pro justitia et pietate resectum fuerat, in sacco cilicino condiderunt. Delectatum nto, cujus in deserto quondam de camelorum pilis fuerat cMonachi ergo qui tanta revelatione praecursoris Christi digni sunt habiti, sumentes venerandum caput, domum redire properabantquod deinceps Emisam Phaeniciae urbem perlatum et digno ho
Abbreviated transcription (Latin):
diendos semꝑ iubebat. Si quid uͦ
mentis habuit: fideli prb̃ro qui
subeodem domus eccł̃ie curam ge¬
rebat dimisit. Nec suos consangͥ¬
neos uł in ꝓposito uł extra constĩ¬
tutos. in sua uita et mortẽ uulgi
mortͥe tractauit. Quib dum ad¬
huc suꝑ esset: id si opusfuit q̃d̾ ⁊
ceteris erogauit. ñ ut diuicias ha¬
berent:s ut aut ñ aut minus e¬
gerent᷑. erum sufficientis simũ
et monast̾ia uiroꝵ ac feminarr̃
continentiũ cum siuis p̃positis

Expanded text:
diendos semper jubebat. Si quid vero diendos semper jubebat. Si quid vero mentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteris, erogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. Clerum sufficientissimum, et monasteria virorum ac feminarum, continentibus cum suis praeposit
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatis ĩtuebat᷑ ⁊ legebat ⁊ ub̾tĩ acuigit᷑
flebat. Et ne uitentio euis aquo¬
quam impediretur:Aute dies fer¬
me decem quam exiret decorpore
a nobis postulauit p̃sentib neqs
ad eum ingrederet᷑ niihis tantum
horis quib medici ãd insꝑiciendũ
intrabant: uł cum ei refectio infer¬
retur. Et ita obseruatum: et factũ
ẽ. Omni illo tempore: orationi ua¬
cabat. Ubum di usq adipsam su¬
am extremam egritudine̾ in p̃t̃¬
misse alacrit᷑ et fortit̾ sana men¬
te. sauoq consilio in eccłia p̃dica¬
bat. menbris omnib sui corporis
incolumis integro aspectu atq
auditu. Et ut scriptum ẽ: nobis
tritus in bona senec̃tute. Et nob̃
coram positis pro euis commen¬
danda corporis depositione sacri¬
ficium deo oblatum ẽ. et sepul¬
tus ẽ. Testamentũ nullũ fecit:
quia unde faceret pauꝑ dei non
habuit. Eccłiae bibliothecam õs¬
q codices diligent̃ posteris custo¬

Expanded text:
firmitatis intuebatur, et legebat, et jugiter ac ubertim firmitatis intuebatur, et legebat, et jugiter ac ubertim flebat: et ne intentio ejus a quoquam impediretur, ante dies ferme decem quam exiret de corpore, a nobis postulavit praesentibus, ne ad eum ingrederetur, nisi iis tantum horis, quibus medici ad inspiciendum intrarent, vel cum ei refectio inferretur. Et ita observatum ac factum est: et omni illo tempore orationi vacabat. Verbum Dei usque ad ipsam suam extremam aegritudinem impraetermisse, alacriter et fortiter, sana mente, sanoque consilio in ecclesia praedicavit. Membris omnibus sui corporis incolumis, integro aspectu atque auditu, et, ut scriptum est, nobis tritus in bona senectute; et nobis coram pro ejus commendanda corporis depositione sacrificium Deo oblatum est, et sepultus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custo
Abbreviated transcription (Latin):
uidet lupum uenientem et fugit.
qm ñ ẽ ei cura deouib. Hec tͥ quia
me consuliusti frat̃ dilectissime
qua existimaui ueritate et certa ca¬
ritate rescripsi s ne meliorem si in¬
ueneris sequaris sententiam: non
p̃scripsi. Meluis tamen quod ĩ his
piculis faciamus inuenire ñ pos¬
sumus: quam orationes ad dñm
deum nr̃m ut misereatur nr̃i. Qd̃¬
idipsum semꝑ ut scilicet eccłias ñ
desererent: dei dono ñ nulli pru¬
dentes scĩ uiri et uelle et facere m̾e¬
ruerunt: et int̃ dentes obtrectan¬
tium a sui propositi intentionẽ
minime defeceriut. Ualete inxp̃o.
Sane ille sanctus inuita sua pro¬
lixa proutilitatẽ acfelititate scẽ
ria colloquia consueuerat. post
ꝑceptum baptismum etiam lau¬
datos xp̃ianos et sacerdotes absq
digna et competenti penitencia
exire decorpore ñ debere. quõd ⁊ ip̃e
qui sunt potissimi depenitencia
scribi. ip̃osq quat̃nionesiacẽs ĩlecto
contra parietem positos dieb sue ĩ¬

Expanded text:
uidet lupum uenientem et fugit, uidet lupum uenientem et fugit, quoniam non est ei cura de ouibus. haec tibi. quia me consuluisti, frater dilectissime, qua existimaui ueritate et certa caritate, rescripsi; sed ne meliorem, si inueneris, sequaris sententiam, non praescripsi. melius tamen, quod in his periculis faciamus, inuenire non possumus quam orationes ad dominum deum nostrum, ut misereatur nostri. quod ipsum, ut scilicet ecclesias non desererent, dei dono nonnulli prudentes et sancti uiri et uelle et facere meruerunt et inter dentes obtrectantium a sui propositi intentione minime defecerunt. CCXXIX. Sane ille sanctus in vita sua prolixa pro utilitate ac felicitate sanctria colloquia consueverat, post perceptum Baptismum, etiam laudatos Christianos et sacerdotes absque digna et competenti poenitentia exire de corpore non debere. Quod et ipse qui sunt paucissimi de poenitentia, scribi, ipsosque quaterniones jacens in lecto contra parietem positos diebus suae in
Abbreviated transcription (Latin):
quod deloco isto non fugimus. Nos
ne uobis ñ ministremus. quicqͥd
necessarium. Si ergo fugere uolu¬
eritis. et nos abistis quib tenemur
iuinculis solutis quod tunc puto
esse dicendum. quando uere uide¬
turutile esse ad loca tuciora nugra¬
re: Quo audito siuł omnes uł qui
aliqui dixerint m illiꝰ potestatẽ
sumus cuuisiram nullus quocũ¬
q uadat euadit. et cuius mĩam
ubicumq sit potest inuenire. qui
nusquam uult ire. siue certis ne¬
cessitatib impeditus. siue labora¬
reuolens ad incerta suffragia. et
ñ ad finienda s ad mutañda picu¬
la: proculdubio isti deserendi nõ
sunt ministerio xp̃iano. Si au¬
tem hoc audito abire maluerint
nec illis manendum ẽ qui propt᷑
illos manebant: quia ibi iam ñ
sunt propt̃ quos manere ad huc
debeant. Quicumq igitur isto
mõdo fugit ut reeccłie necessariũ
minist̾im illofugientẽ ñ desit
facit q̃d̾ dñs p̃cepit sue ꝑmisit.
hantur: mercennarius ille ẽ qui

Expanded text:
quod de loco isto non fugimus; non quod de loco isto non fugimus; non ne uobis non ministremus, quicquidnecessarium. si ergo fugere uolueritis, et nos ab istis, quibus tenemur, uinculis soluistis.\' quod tunc puto esse dicendum, quando uere uidetur utile esse ad loca tutiora migrare. quo audito si uel omnes uel aliqui dixerint: \'In illius potestate sumus. cuius iram nullus, quocumque uadit, euadit, cuius misericordiam. ubicumque sit, potest inuenire, qui nusquam uult ire siue certis necessitatibus impeditus siue laborare nolens ad incerta suffugia et non ad finienda sed ad mutanda pericula\', procul dubio isti deserendi non sunt ministerio Christiano. si autem hoc audito abire maluerint, nec illis manendum, qui propter illos manebant, quia ibi iam non sunt, propter quos manere adhuc debeant. Quicumque igitur isto modo fugit, ut ecclesiae necessarium ministerium illo fugiente non desit, facit, quod dominus praecepit siue permisit. hantur, mercennarius ille est. qui
Abbreviated transcription (Latin):
rum ñ potest eccłietantum quan¬
tum illorum uita prodesse.Res
quidem fiet minus usitata. si fi¬
at ista sorticio. S si facta fuerit
quis eam rep̃hendere audebit: Qs
non eam nisi imꝑitus aut in ui¬
dus congrua p̃dicatione lauda¬
bit: Quod si non placet facere
ciuus facti non occurrit exempł̃
nullus fugam faciat. ut eccłie mi¬
nisterium maxime intantis pe¬
riculis necessarium ac dẽbitum
desit. Nemo accipiat ꝑsonam
suam: ut si aliqua gratia uide¬
tur excellere ido se dicat uita et
ob hoc fuga esse dignierem. Quisq̃s
enim hocputat nimium sibi placit.
Quisquis autem etiam hoc dicit:
omnib displicet. Sunt sane qui
arbitrantur ep̃os et dericos ñ fugi¬
entes uitalib piculis s manentes
facere ut plebes deficiantur. cum
ido ñ fugiunt: quia manere suos
prepositos cernunt. S facile est
hanc rep̃hensionẽ uł inuidiam
deuitare. alloquendo easdem ple¬
bes atq dicendo. Non uos decipiat

Expanded text:
orum non potest dei ecclesiae tantum quanorum non potest dei ecclesiae tantum quantum illorum uita prodesse. res quidem fiet minus usitata, si fiat ista sortitio; sed si facta fuerit, quis eam reprehendere audebit? quis non eam nisi inperitus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? quod si non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, nullius fuga faciat, ut ecclesiae ministerium maxime in tantis periculis necessarium ac debitum desit. nemo accipiat personam suam, ut, si aliqua gratia uidetur excellere, ideo se dicat uita et ob hoc fuga esse digniorem. quisquis enim hoc putat, nimium sibi placet; quisquis autem etiam hoc dicit. omnibus displicet. Sunt sane. qui arbitrantur episcopos et clericos non fugientes in talibus periculis sed manentes facere, ut plebes decipiantur. cum ideo non fugiunt, quia manere suos praepositos ceraunt. sed facile est hanc responsionem uel inuidiam declinare adloquendo easdem plebes atque dicendo: \'Non uos decipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Que disceptatio si alit̾ ñ poterit
t̾minat. quantum in uidetur.
qui maneant et qui fugiant sorte
legendi sunt. Qui enim dixerint
se pocuis fugere debere. aut timi¬
cdiuidebuntur: quia imminens
malum sustinere noluerunt. aut
arrogantes quia se magis qui ser¬
uandi essent necessarios eccłie ui¬
dicar̃. Deinde fortassis hi qui me¬
liores sunt eligent profr̃ib ami¬
mas ponere:⁊ hi seruabuntur fu¬
giendo quorum ẽ minus utilisui¬
ta. quiaminor consulendi et gu¬
bernandi ꝑicia. Qui tamen si pie
sapuint: contradicent eis quos
uident et uiuere pocus oportere. et
magis mori malle quam fugere.
Ideo sicut scriptum est contra dic¬
tiones sedat sorticio. et int̾ponen¬
tes definit. Meluis enim deus in
huiuscemodi ambagib quam
homines uidicant. siue dignetur
ad passionis fructum uocare me¬
liores. et parcere in firmis. siueis¬
tosfacere ad mala ꝑferenda for¬
tiores. et huic iute subtrahere. qͦ¬

Expanded text:
ti. quae disceptatio si aliter non potuerit ti. quae disceptatio si aliter non potuerit terminari, quantum mihi uidetur, qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. qui enim dixerint se potius fugere debere, aut timidi uidebuntur, quia imminens malum sustinere noluerunt, aut adrogantes, quia se magis, qui seruandi essent, necessarios ecclesiae iudicarunt. deinde fortassis hi, qui meliores sunt, eligant pro fratribus animas ponere et hi seruabuntur fugiendo, quorum est minus utilis uita, quia minor consulendi et gubernandi peritia; qui tamen, si pie sapiunt, contradicent eis, quos uident et uiuere potius oportere et magis mori malle quam fugere. ideo, sicut scriptum est, contradictiones sedat sortitio et inter potentes definit; melius enim deus in huiusce modi ambagibus quam homines iudicat, siue dignetur ad passionis fructum uocare meliores et parcere infirmis siue istos facere ad mala perferenda fortiores et huic uitae subtrahere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum absit ut tanti pendenda sit
hec nauis nr̃a: ut debeant eam nau¬
te et maxime gub̃nator ꝑiclitan¬
tem deserere. etiam si inscafam tnͣ¬
silieñdo.uł etiam natando possint
effugere. Quib enim metiumꝰ ne
nr̃a desertione ꝑeant. ñ temporalẽ
mortem q̃ quandoq uentura ẽ: s
et̃nam q̃ potest siñ caueatur ueni¬
re. et potest si caueatur etiam non
uenire metium᷑. In cõmuni autẽ
ꝑiculo uite huiuuis cur existimemꝰ
ubicumq fuerit hostilis incur¬
sus. omnesclericos et ñ etiam om̃s
laicos esse morituros. ut simul fi¬
mant hancuitam. cui sunt cłici
necessarũ: Aut cur ñ sꝑemus sicut
aliquos laicos sicetiam łicos remã¬
suros. A quib eis necessarium mi¬
nistium ualeat exhiberi: qũa qmͣ
sim t̾dei ministros indesit discep¬
tatio qui eorum maneant ne fu¬
ga om̃ium. et qui eorum fugiãt
tur eccłia: tale quippe certamen
erit int̾eos. ubi utriq ferueant
caritate. et utriq placeant carita¬

Expanded text:
uerum absit, ut tanti pendenda sit uerum absit, ut tanti pendenda sit haec nauis nostra, ut debeant eam nautae et maxime gubernator periclitantem deserere, etiam si in scapham transiliendo uel etiam natando possit effugere. quibus enim metuimus, ne nostra desertione pereant, non temporalem mortem, quae quandoque uentura est, sed aeternam, quae potest, si non caueatur, uenire et potest, si caueatur, etiam non uenire, metuimus. in communi autem periculo uitae huius cur existimamus, ubicumque fuerit hostilis incursus, omnes clericos et non etiam omnes laicos esse morituros, ut simul finiant hanc uitam, cui sunt clerici necessarii? aut cur non speremus sicut aliquos laicos sic etiam clericos remansuros, a quibus eis necessarium ministerium ualeat exhiberi? Quamquam o si inter dei ministros inde sit disceptatio, qui eorum maneant, ne fuga omnium, et qui eorum fugiant, tur ecclesia! tale quippe certamen erit inter eos, ubi utrique ferueant caritate et utrique placeant carita
Abbreviated transcription (Latin):
hec utilitas negligenda ñ ẽ. ut aliqͥ
ministri propterea fugiant immi¬
nente aliqua uastitate ut seruent᷑
qui ministrent eis quos post illam
cladem residuos potueriat ĩ uenire:
Quid fiet ubi omnesuidentur in¬
terituri nisi aliquid fugiant: Qͥd:
Si enum actenus seuiat illa pni¬
cies ut solos ministros eccłie ꝑseqͣ¬
tur quid dicimus: An relinquen¬
da ẽ aministris fugientib eccłia
ne a morientib mirabilius relin¬
quatur: S si laici ñ queruntur
ad mortem. possunt occultare quo¬
quomõdo ep̃os et clericossuossicut
ad uiuerit in ciius potestate sunt
omnia qui potest et ñ fugientes ꝑmi
rabilem c̃seruare potentiam. S ĩo
querimus quidnos facere debeamꝰ
ne inhominib expectando diui¬
na miracula temptare deum iu¬
dicemur. Nonquidem talis est is¬
ta tempestas: quando laicorum
et clericoꝵ ẽ commune periculum.
sicut in naui una commune ꝑicu¬
lum ẽ mercatoꝵ atq nautorum.

Expanded text:
haec utilitas neglegenda non est, ut aliqui haec utilitas neglegenda non est, ut aliqui ministri propterea fugiant imminente aliqua uastitate, ut seruentur, qui ministrent eis, quos post illam cladem residuos potuerint inuenire, quid fiet, ubi omnes uidentur interituri. nisi aliqui fugiant? quid? si enim hactenus saeuiat illa pernicies, ut solos ministros ecclesiae persequatur, quid dicam? an relinquenda est a ministris fugientibus ecclesia, ne a morientibus miserabilius relinquatur? sed si laici non quaeruntur ad mortem, possunt occultare quoquo modo episcopos et clericos suos, sicut ille adiuuerit, in cuius potestate sunt omnia, qui potest et non fugientem per mirabilem conseruare potentiam. sed ideo quaerimus, quid nos facere debeamus. ne in omnibus expectando diuina miracula temptare dominum iudicemur. non quidem talis est ista tempestas, quando laicorum et clericorum est commune periculum, sicut in naui una commune periculum est mercatorum atque nautarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Recte hoc fit aquib dam quando
ĩ desunt alui ꝑ quossuppleatur ee¬
atłiasticum ministium ne aboib
deseratur: quod fecisse athanasum
supra diximus. Nam quantũ neceᷤᷤ¬
sarium fuerit eccłie quantũ ꝑ fue¬
rit qd̾ uir ille mansit in carne ca¬
tholica fides nouit: que ad ũsus ar
rianos hereticos ore illius ⁊ Amore
defensa ẽ.S quando est communeᷤ¬
quam id facere credatur ñ consulẽ¬
di uoluntate s timore fugiendi
magisq fugiendo obsit exemplo
quam uiuendi prosit officio nulla
ratione fugiendum ẽ. Deniq sc̃e
dd̾ ne se commutere ꝑiculis pliorũ.
et fortassis extingueretur sicut ibi
dictum ẽ. lucerna iscł. asus hoc
petentib sumpsit. ñ ip̃e p̃sumpsit.
Alioquin multosimitatores fecis¬
set ignauie: qui eum crederent ħ
fecisse ñ consideratione utilitatis
aliorum s sue ꝑturbatione formi¬
dinis. Occurrit aliqua questio qua
contempnere ñ debemus. Si enim

Expanded text:
Recte hoc fit a quibusdam, quando Recte hoc fit a quibusdam, quando non desunt alii per quos suppleatur ecclesiasticum ministerium, ne ab omnibus deseratur, quod fecisse Athanasium supra diximus: nam quam necessarium fuerit Ecclesiae, quantumque profuerit, quod vir ille mansit in carne, catholrianos haereticos ore illius et amore defensa est. quam id facere credatur non consulendi uoluntate sed timore moriendi magisque fugiendi obsit exemplo, quam uiuendi prosit officio. nulla ratione faciendum est. denique sanctus Dauid, ne se committeret periculis proeliorum et fortassis extingueretur, sicut ibi dictum est, lucerna Israhel, a suis hoc petentibus sumpsit, non ipse praesumpsit; alioquin multos imitatores fecisset ignauiae, qui eum crederent hoc fecisse non consideratione utilitatis aliorum sed suae perturbatione formidinis. Occurrit aliquanto alia quaestio, quam contemnere non debemus. si enim
Abbreviated transcription (Latin):
paran adutrumq. ut si ñ potest
ab eis calixiste transire fiat uolun¬
tas eius. qui mali aliquid ñ potest
uelle. Certe iam uides quod te scrip¬
seras ñ uidere. quantum boni con¬
sequantur ppłi xp̃iani: si in p̃senti¬
b malis ñ eis desit p̃sentia ministro¬
rum xp̃i. quorum udes etiam qnͣ¬
tum obsit ab sentia: dum sua q̃ rũt
dictum ẽ. ñ querit q̃sua sunt. nec
imitantur eum qui dixit. ñ querẽs
quod mͥ utile ẽ. s quõdmultis ut
salui fiant. Qui etiam ꝑsecutoris¬
principis illus insidias ñ fugisset
nisi se aliis quib necessarius erat
seruare uoluisset. Propt̾ quõdait.
Compellor autem exduob concu¬
piscentiam habens dissolui et ẽẽ
cum xp̃o. multo enim magis eẽ¬
optimum. manere autem incar¬
ne necessarium propt̃ uos. Hic for¬
dasse quis dicat sdõ debere fugere¬
dei ministris talib imminentĩb
malis: ut seproutilitate eccłie tẽ¬
porib tranquilliorib seruent.

Expanded text:
parati ad utrumque, ut si non potest parati ad utrumque, ut si non potest ab eis calix iste transire, fiat voluntas ejus qui mali aliquid non potest velle. Certe jam vides quod te scripseras non videre, quantum boni consequantur populi Christiani, si in praesentibus malis non eis desit praesentia ministrorum Christi: quorum vides etiam quantum obsit absentia, dum sua quaeruntdictum est: Non quaerit quae sua sunt ; nec imitantur eum qui dixit: Non quaerens quod mihi utile, sed quod multis ut salvi fiant . Qui etiam principis illius insidias non fugisset, nisi se aliis quibus necessarius erat, servare voluisset. Propter quod ait: Compellor autem ex duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere autem in carne, necessarium propter vos . Hic autem fortasse quis dicat, ideo debere fugere ministros Dei talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate Ecclesiae temporibus tranquillioribus servent.
Abbreviated transcription (Latin):
potestas ulla fugiendi quantuᷤᷤ
ineccłia fieri soleat ab utroq
sexii atq abomini etate cũ cur¬
sus. alus baptismum fragitã¬
tib aluis reconciliationem aluꝰ
etiam penitencie ip̃ins actionem.
omnib consolationem. et sacra¬
mentorum confectionem et ero¬
gationem nbi si ministri desunt
quantũ exitiũ sequatur eos qui
deisto scł̃o ułnon regenerati exe¬
unt uł ligati. Quaritus sit etiã
luctus fidelium suoꝵ qui eos se¬
cum inuite et̾ne requie ñ habebr̃
quantus deniq gemitus om̃iũ.
et quorumdã quanta blasphemus
quid faciat malorum temꝑaliũ
timor. et quanta in eo sit ad quisi¬
tio malorum et̾norum. Si autẽ
ministri ad sint prouirib quas¬
eis dominus sub ministrat om̃ib
subuenitur.: Alii baptitantur alii
reconciliantur: nulli dñici corpis
cõmunione fraudantur. Omnes
consolantur.edificantur. exortan¬
tur. ut dm̃ rogent. qui potensest
omnia que timentur a uertere.

Expanded text:
potestas ulla fugiendi, quantus potestas ulla fugiendi, quantus in ecclesia fieri soleat ab utroque sexu atque ab omni aetate concursus aliis baptismum flagitantibus aliis reconciliationem aliis etiam paenitentiae ipsius actionem omnibus consolationem et sacramentorum confectionem et erogationem? ubi si ministri desint, quantum exitium sequatur eos, qui de isto saeculo uel non regenerati exeunt uel ligati? quantus est etiam luctus fidelium suorum. qui eos secum in uitae aeternae requiem non habebunt! quantus denique gemitus omnium et quorundam quanta blasphemia quid faciat malorum temporalium timor et quanta in eo sit adquisitio malorum aeternorum. si autem ministri adsint. pro uiribeis Dominus subministrat, omnibus subvenitur: alii baptizantur, alii reconciliantur, nulli dominici corporis communione fraudantur, omnes consolantur, aedificantur, exhortantur, ut Deum rogent, qui potens est omnia quae timentur, avertere;
Abbreviated transcription (Latin):
timeamus ne sensum int̾iore cor¬
tupto ꝑeat castitas fidei. quam
ne femine iuolent̃ constuprent᷑
in carne. Quia uolentia nõ iuo¬
latur pũdicicia.si menteseruat.
Qm̃ nec incarne molatur quañdo
uoluntas pacientis sua turpiter
carne ñ utitur s sine consencio¬
ne tolerat quod alius oꝑatur.
sagis timeamus ne lapides ui¬
ii extinguantur deserentib no¬
bis. quam ne lapides et ligna ter¬
renorum edificiorum incendan¬
tur p̃sentib nob̃. sagis tunea¬
mus ne menbra corporis xp̃i desti¬
tuta spũ aliuictu necentur: qũa
ne menbra corporis nr̃i oppressa
hostili impetu torqueantur. Non
quia ista ñ sunt uitanda cum pos¬
sunt. s quia pocus ferenda sunt:
quando uitari sine impietate
non possunt. Nisi forte quisqũa
contenderit. ñ ẽẽ ministrum im¬
pium qui tunc subtrahit mini¬
sterium pietati necessariũ. quã¬
do magis ẽ necessarium. Annon
cogitamus cum adistorum ꝑi¬
culoꝵ ꝑuenitur extrema. necẽ

Expanded text:
timeamus, ne sensu interiore cortimeamus, ne sensu interiore corrupto pereat castitas fidei, quam ne feminae uiolenter constuprentur in carne, qua uiolentia non uiolatur pudicitia, si mente seruatur, quoniam nec in carne uiolatur, quando uoluntas patientis sua turpiter carne non utitur, sed sine consensione tolerat, quod alius operatur; magis timeamus, ne lapides uiui extinguantur deserentibus nobis, quam ne lapides et ligna terrenorum aedificiorum incendantur praesentibus nobis; magis timeamus, ne membra corporis Christi destituta spiritali uictu necentur, quam ne membra corporis nostri oppressa hostili impetu torqueantur, non quia ista non sunt uitanda, cum possunt, sed quia potius ferenda sunt, quando uitari sine impietate non possunt, nisi forte quisquam contenderit non esse ministrum impium, qui tunc subtrahit ministerium pietati necessarium, quando magis est necessarium. An non cogitamus, cum ad istorum periculorum peruenitur extrema nec est
Abbreviated transcription (Latin):
nebat: Cum autem plebs manet
et ininistri fugiunt. minist̾ium¬
q subtrabitur. quid erit nisi m̾¬
cennariorum illa fuga dampna
et enim lupus ñ homo s diabolꝰ.
qui plerum q fideles apostatas ẽẽ
psuasit. quib cotĩdianum miste¬
rium dominici corporis defuit. et
pibit infirmus in tua conscientia
tinet quim hac re ñ falluntur er¬
rore. s formidine suꝑantur. qua¬
re ñ pocius contra suum timorem
domino miserante atq adiuuan¬
te fortit dimicant. ne mala sine
comparatione gramora q̃ multo
amplius sunt tremenda contin¬
gant. fit hoc ubi dei caritas fla¬
grat. ñ mundi cupiditas fumat.
Caritas enim dicit. Quis in fir¬
matur et ego ñ infirmor: Quis
scandaliratur et ego uror: Sed
caritas exdõ ẽ. Oremus ergo ut ab
illo detura quo iubetur. et ꝑ hãc
magis timeamus neoues xpisti
sp̃ualis nequicie gladio incorde
quam ferro incorpore trucident᷑.
Ubiquandocũq quocumq mor¬
tis genere morituri sunt magiᷤᷤ

Expanded text:
nebat? cum autem plebs manet nebat? cum autem plebs manet et ministri fugiunt ministeriumque subtrahitur, quid erit, nisi mercennariorum illa fuga damnabiet enim lupus. non homo sed diabolus, qui plerumque fideles apostatas esse persuasit, quibus cotidianum ministerium dominici corporis defuit, et peribit infirmus in tua non scientia tinet, qui in bac re non falluntur errore, sed formidine superantur, quare non potius contra suum timorem domino miserante atque adiuuante fortiter dimicant, ne mala sine comparatione grauiora, quae multo amplius sunt tremenda, contingant? fit hoc, ubi dei caritas flagrat. non mundi cupiditas fumat. caritas enim dicit: Quis infirmatur et non ego infirmor? quis scandalizatur et non ego uror? sed caritas ex deo est oremus ergo, ut ab illo detur, a quo iubetur. et per hanc magis timeamus, ne oues Christi spiritalis nequitiae gladio in corde, quam ne ferro in corpore trucidentur. ubi quandocumque quocumque mortis genere morituri sunt; magis
Abbreviated transcription (Latin):
deciuitate inciuitatem ẽẽ fugiẽ¬
dum. et mercennariũ ñ ab orrent
q sententias unam scilicet ubi
fuga sinitur aut iubetur. alterã
ubi arguitur atq culpatur. sic
intelligere student. ut int̃se rep¬
periantur ñ ẽẽ contrarie sicut ñ
sunt: Et hoc quomodo reppitur
nisi atcendatur. quodiam suꝑiꝰ
disputaui. tunc delocisinquib
sumus p̃mente ꝑ secutione fugĩ¬
endum essexͥ ministris quando
ibi aut plebs xp̃i ñ fuerit cuimi¬
nistretur. aut potest impleriꝑ
alios necessarium minist̾ium.
quib eadem ñ ẽ causa fugiendi
sicut insporta sum missus quõd
a ꝑsecutore ip̃e ꝓprie quereretur
aliisitaq necessitatem similẽ
ñ habentib a quib illicmini¬
sterium absit ut desereretur ec¬
clie sicut fugit sanctus achana¬
sinl alexandunui ẽns cum eum
specialit᷑ apprehendere constanti¬
uł cuperet imperator: nequaqm
aceteris ministris deserta plebe
catholica que inalexandria ma¬

Expanded text:
de ciuitate in ciuitatem esse fugiende ciuitate in ciuitatem esse fugiendum, et mercennarium non exhorrent.que sententias unam scilicet, ubi fuga sinitur aut iubetur, alteram, ubi arguitur atque culpatur, sic intellegere student, ut inter se reperiantur non esse contrariae, sicut non sunt? et hoc quo modo reperitur, nisi adtendatur. quod iam superius disputaui, tunc de locis, in quibus sumus, premente persecutione fugiendum esse Christi ministris, quando ibi aut plebs Christi non fuerit. cui ministretur, aut potest impleri per alios necessarium ministerium, quibus eadem non est causa fugiendi, sicut in sporta submissus. quod s, cum a persecutore ipse proprie quaereretur, aliis utique necessitatem similem non habentibus, a quibus illic ministerium absit ut desereretur ecclesiae, sicut fugit sanctus Athanasius, Alexandrinus episcopus, cum eum specialiter adprehendere Constantius cuperet imperator, nequaquam a ceteris ministris deserta plebe catholica, quae in Alexandria comma
Abbreviated transcription (Latin):
q̃icerta sunt debet ẽẽ nr̃i officu
crita desertio. sine quo est plebi cer
taꝑnicies: ñ in reb uite huius. s
alterus que in comparalit̾ diligẽ¬
cus sollicicius q curanda ẽ. Nam
sicerta essent ista mala q̃ timent᷑.
ne in locis in quib sumus forte
contingant. pruis indefugerent
om̃s propt̃ quos ibi manendum
ẽet nos amanendi necessitatem
liberos redderent. Non enim quiꝰ¬
quam ẽ qui dicat ministros ma¬
nere oportere. ubiiam ñ fuerunt
quib necessesit ministirare. Ita
quidam sc̃i ep̃ qui de hyspania
profugerunt. prius plebib par¬
multo plures illic manentib ꝑ
pt̃ quos manerent sub eorum̃ dẽ
ꝑiculoꝵ densitate manserunt. Et
si aliqui deseruerunt plebessuas
hoc ẽ qd̾ dicimus fieri non debere.
Neq enim tales docti auctoritate
diuina. s humano uł errore decep¬
ti. uł timore sunt uicti. Cur enim
sibi putant indifferent̃ obtempe¬
rañdum esse p̃cepto. ubilegunt

Expanded text:
quae incerta sunt, debet esse nostri officii quae incerta sunt, debet esse nostri officii certa desertio, sine quo est plebi certa pernicies non in rebus uitae huius sed alterius incomparabiliter diligentius sollicitiusque curandae. nam si certa essent ista mala, quae timentur ne in locis, in quibus sumus. forte contingant, prius inde fugerent omnes, propter quos ibi manendum est, et nos a manendi necessitate liberos redderent; non enim quisquam est. qui dicat ministros manere oportere, ubi iam non fuerint, quibus necesse sit ministrare. ita quidam sancti episcopi de Hispania profugerunt prius plebibus parmulto plures illic manentibus, propter quos manerent, sub eorundem periculorum densitate manserunt. et si aliqui deseruerunt plebes suas, hoc est, quod dicimus fieri non debere; neque enim tales docti auctoritate diuina, sed humano uel errore decepti uel timore sunt uicti. Cur enim sibi putant indifferenter obtemperandum esse praecepto, ubi legunt
Abbreviated transcription (Latin):
sepere. sine dubio suas animaᷤᷤ
profr̃ĩb ponunt. unde illud qd̾
ep̃m quendam dixisse audiu
martyrii. Quanto magis debemiꝰ
fugere steriles passiones quando ẽ
barbaricus et hostilis incursus. ue
rum ẽ quidem et acceptabile. s hiᷤ
quos eccłiastici officii ñ tenent iũ¬
cula. Nam qui clades hostiles ideo¬
ñ fugit cum posset effugere. ñ dese¬
rat minist̾ium xp̃i. sine quo ñ pos¬
sunt homines uel uiuere uł fieri
xp̃iant. Maiorem caritatis inuenit
fructum: quam qui ñ ꝓpt̾ fratress
propt̾ se ip̃m fugiens atq compre¬
hensus ñ negat xp̃m. suscepitq
martyrium. Quid est ergo quodin
epła tua priore posiusti: Dicis enim
insuit ante oculos nr̃os uiri cadant.
femine constuprentur. incendant᷑
eccł̃ie. nos ip̃i tormentis deficiamꝰ.
cum de nobis queritur qd̃ ñ habe¬
mus. Potens est quidem d̃s audire
p̃ces familiesue.⁊ hec q̃ formidant᷑
auertere. Nec idotamen propt̃ ifta

Expanded text:
noluerunt, sine dubio suas animas noluerunt, sine dubio suas animas pro fratribus ponunt. Unde illud quod episcopum quemdam dixisse audivictus esse martyrii; quanto magis debemus fugere steriles passiones, quando est barbaricus et hostilis rum est quidem et acceptabile sed his, quos ecclesiastici officii non tenent uincula. nam qui clades hostiles ideo non fugit. cum posset effugere, ne deserat ministerium Christi, sine quo non possunt homines uel fieri uel uiuere Christiani, maiorem caritatis inuenit fructum, quam qui non propter fratres sed propter se ipsum fugiens atque comprehensus non negat Christum suscipitque martyrium. Quid est ergo, quod in epistula tua priore posuisti? dicis enim:nisi ut ante oculos nostros uiri cadant, feminae constuprentur, incendantur ecclesiae. nos ipsi tormentis deficiamus, cum de nobis quaeritur, quod non habemus\'. potens est quidem deus audire preces familiae suae et haec, quae formidantur, auertere; nec ideo tamen propter ista,
Abbreviated transcription (Latin):
tem om̃ium idem ep̃orum et cleri¬
corum et laicorum est commune
piculum his qui aliis inligent:
non deserantur abhis quib indi¬
gent. Aut igitur ad loca munita
omnes transeant. aut qui habent
remanendi necessitatem ñ reli¬
quantur ab eisꝑ quos illorum est
eccłiastica supplenda necessitas ut
aut parit᷑ uiuant. aut parit᷑ suffe¬
rant: quodeos pat̃ familias uolet
ppeti. Quod si contigerit ut siue
alii maiuis. aliuiminus. siue om̃s
equalit̃ paciantur. qui eorum
sut qui pro aliis paciantur appa¬
ret. Inlisscilicet qui cum sepossẽt
talib malis eripere fugiendo. ne
eorum necessitatem desererent:
manere maluerunt. Hinc ma¬
xime probatur illa caritas: qm
iohannes apłs commendans ait
profrĩb ponere. Nam si fuguint
uł suis deuincti necessitatib fu¬
gere ũ possunt. si comp̃hensi pa¬
patiuntur. Qui ꝓpt̾ea paciuntur
quia frẽs qui eis ad xanam sa¬
lutem indigebant nolunt de

Expanded text:
tem omnium, id est episcoporum et cleritem omnium, id est episcoporum et clericorum et laicorum est commune periculum, hi, qui aliis indigent, non deserantur ab his. quibus indigent. aut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui habent remanendi necessitatem, non relinquantur ab eis, per quos illorum est ecclesiastica supplenda necessitas, ut aut pariter uiuant aut pariter sufferant, quod eos pater familias uolet perpeti. Quod si contigerit, ut siue alii maius alii minus siue omnes aequaliter patiantur, qui eorum sint, qui pro aliis patiuntur, apparet, illi scilicet qui cum se possent talibus malis eripere fugiendo, ne aliorum necessitatem desererent, manere maluerunt. hinc maxime probatur illa caritas, quam Iohannes apostolus commendat pro fratribus ponere » . Nam qui fugiunt vel suis devincti necessitatibus fugere non possunt; si comprehensi papatiuntur: qui vero propterea patiuntur, quia fratres, qui eis ad christianam salutem indigebant, deserere