comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Põanis ut ad lonnos iux cctara cursib ace
Inclusit pubi noten ugil ĩp̃e net ullam
A d regem lacilis: crelens q ascendẽ nite
Q uod sopor eriput tempus ridimtibus armis
I ndiutur nemidumq uib prorumꝑe turmas
Inde leuis fiam arcũ panitintia fertꝭ¬
a uidriperantt sono ꝓ culse mtenua rome
Nñc aditꝰ iustrat. cliusa m̃e cuspide pulsat
Infesca portas: fruitꝰ q tunor pauentum
Nũc lentus celsis astansꝰ incollib intrat
Uibem ocłis. distitq locos cauisas ꝗ locorp
F uliuus. hiud tota capue̾ obsidite relita
Tum demũ castrs curmas intlezit ouantis
⁊epataca audor satiati pectora roma.
Arq ubi nos aepulsa pelo. pͥmas ꝑ iubesat
L impae nertimis ⁊ euocit ꝗͥ aueora labores
E stundit rutea ꝑ sultans agmma uaello
o soni detora & sacras in sonie dezͦs¬
Q uintũ roma tunge ieliuã hanc etandite mdẽ
Nal ꝙ uincatis toto restabit in orbe. aut̃ m̃o uta¬
Heu populi uos muagene tuitarit origo
ntratam senonũ capiẽtia nuilib uebem

Expanded text:
tam cursibus actae indulsit pubi noctem, uigil ipse nec ullam ad requiem facilis credensque abscedere uitae quod sopor eripiat tempus, radiantibus armis induitur Nomadumque iubet prorumpere turmas. inde leuis frenis circum pauitantia fertur quadrupedante sono perculsae moenia Romae. nunc aditus lustrat, clausas nunc cuspide pulsat infesta portas fruiturque timore pauentum. nunc lentus celsis astans in collibus intrat urbem oculis discitque locos causasque locorum. Fuluius haud tota Capuae obsidione relicta. tum demum castris turmas inflexit ouantis spectata ductor satiatus pectora Roma. atque ubi nox depulsa polo primaque rubescit lampade Neptunus reuocatque Aurora labores, effundit rupto persultans agmina uallo o socii, decora et sacras in sanguine dextrasquantum Roma timet. reliquam hanc excindite molem: nil quod uincatis toto restabit in orbe. neu populi uos Martigenae tardarit origo: intratam Senonum capietis milibus urbem
Abbreviated transcription (Latin):
s frictus Auctor conueli sigra mamplis
o ptito letis obitu iubg itur magios
Diues ubi añ om̃is colitur feroma luto
E t sicce humectat fiuualia rura captis
F una est intactas longeui ab origne fauni
Cilusse imediũ egestis undis donĩs
Immensum ꝑ tempus opes. lustris ꝙ relictum
I n mirĩs autpͥ. solo ẜunce pauole :¬
Ec nudas mences: &e barbara corda rapina
P olluit. acq irmat ꝯcc̃tu cctora cdiuum
A uia longigua plicent. que  sultit aratͦ
A d treta poratis temieria beutuis sanio/ di¬
Qum libys haud hȩtus regrm ad lictora tendit᷑
Uictor sumoto pr̃iis afinib hoste
Fuliuus infaustam campina ad moema cliusis
Portabat faimim risis ꝗ ex treiniͫ mouebat
Dum prentant passinl cuicũs est nomẽ marius

Expanded text:
His fractus ductor conuelli signa maniplis His fractus ductor conuelli signa maniplis optato laetis abitu iubet. itur in agros diues ubi ante omnis colitur Feronia luco et sacer umectat Flauinia rura Capenas. fama est intactas longaeui ab origine fani creuisse, in medium congestis undique donis, immensum per tempus opes, lustrisque relictum innumeris aurum solo seruante pauore. hac auidas mentes ac barbara corda rapina polluit atque armat contemptu pectora diuum. auia tunc longinqua placent, quae sulcat aratro ad freta porrectis Trinacria Bruttius aruis. Dum Libys haud laetus Regina ad litora tendit, uictor summoto patriis a finibus hoste Fuluius infaustam Campana ad moenia clausis portabat famam miserisque extrema mouebat. tum prensans passim, cuicumque est nomen in armis:
Abbreviated transcription (Latin):
Pon ha titide tunte ꝓ luidis honore
Dign paras non dareims: nẽc dinmna tellas
Decet᷑ nobis. quert̃ in liuiẽtibus arius
Q ui nũc pͥma locant melioris morma troye
Hus mtra ciptumq refee penetrale parbitu. Parentum
Quis teepidus momtis satiuma regna capes list
Iam phrix ꝯdetrat lauina ꝓ gama uictos
Armas lureenti figrtat troitã: luco.
⁊ erd ub̃i trereri p uenitũ ad Rlmĩs undas
castiaq titides posiut fulgtntia upa ẜ
P rrimꝑe intrauere mẽtu tum pigniore pacis
P retadens dec᷑ uimũ canẽtis oliue
Sic orsum daumi gener int̾ iuemura tencrum
Pone anchiesiade denores tasꝗ metui
Sangiuene sudatum secee ꝗ ad limina portę
H iud nr̃m est cỹe dei dureꝗ sorors.
Nunc age qd super est: cur nõł melioribus xiii
Dicinnis iuspicis dextras iugnimus in armes.
icim̃ ol sientit treradis de pupe mineruam.
H ec ausorrios celeas urumꝑe moema lone
Corcipunt legbo: neꝗ tot demilib Uniun
ngenas porguuli pr̃cas limisit ad oras.

Expanded text:
re digna paras: non Garganus nec Daunia tellus debentur nobis. quaere in Laurentibus aruis qui nunc prima locant melioris moenia Troiae. huc uittas castumque refer penetrale parentum.’ quis trepidus monitis Saturnia regna capessit. iam Phryx condebat Lauinia Pergama uictor armaque Laurenti figebat Troia luco. uerum ubi Tyrrheni peruentum ad fluminis undas castraque Tydides posuit fulgentia ripa, Priamidae intremuere metu. tum pignora pacis praetendens dextra ramum canentis oliuae sic orsus Dauni gener inter murmura Teucrum: ‘Pone, Anchisiade, memores irasque metusque. sanguine sudatum Scaeaeque ad limina portae, haud nostrum est: egere dei duraeque sorores. nunc age, quod superest cur non melioribus aeui ducimus auspiciis? dextras iungamus inermis: Troianam ostentat trepidis de puppe Mineruam. haec ausos Celtas inrumpere moenia Romae corripuit leto neque tot de milibus unum ingentis populi patrias dimisit ad aras.’
Abbreviated transcription (Latin):
Instatut terio ꝗ tiabe. quo frangpit altos
Portatd postes. fuit etg moratia aiustia.
Hic lit̾a mntextũs stellitis axitus ageer
Hic griuda aimato surgetit uinea dorso
Ae postq̃ prorati sicis : quę camoͬfiet usus
Dat signi atꝗ aliee scilis nasgndẽ muros
I mꝑat. ic seus uetem triorih mple¬
C um subito dertrum ettulsit conatib omeñ
Ceua fuit raro t̾rris spetata cdor̃
Haͣncͣ agẽste cũpis domi cũ inorma sulco
Signar̃t: grato parue molliti amor
Nutrierat. sensus ꝑ hõis donir̃e algido.
I nde exuta ferm docililq accede menisꝑ
A ꝑ ultio blmnda ac tictu giudetat hecili:
A urato mr̃es asluete pettine mitem
Hec ȩui uice ꝙ tenax: fcelix ꝗͥ sencctam
n ille inde fessos uiridem duxisse ꝓ amos
Qui noctis tenebris ubem impatie belle
Prodigiũ mtrixint : p̾mos ad lim̃is ortus
E xmudorat sesẽ por as paunda ꝑ pecbat
Censtnata positos al morne camfosin

Expanded text:
instabat ferroque trabes, quo frangeret altos portarum postes quateretque morantia claustra. hic latera intextus stellatis axibus agger, hic grauida armato surgebat uinea dorso. at postquam properata satis quae commonet usus, dat signum atque alacer scalis transcendere muros imperat ac saeuis urbem terroribus implet. Tum subito dextrum offulsit aro terris spectata colore, hanc agreste Capys donum, cum moenia sulco signaret, grato paruae mollitus amore nutrierat sensusque hominis donarat alendo. inde exuta feram docilisque accedere mensis atque ultro blanda attactu gaudebat erili. aurato matres adsuetae pectine mitem haec aeui uitaeque tenax felixque senectam mille indefessos uiridem duxisse per annqui noctis tenebris urbem miserabile bello prodigium intrarant, primos ad luminis ortus extulerat sese portis pauidaque petebat ta fuga positos ad moenia campos.
Abbreviated transcription (Latin):
Terga dnmis raneet queso meas illa iugorq
Aui uebis cum picta patiũ cũ fordera ad esseat
ntegrar acie glicidum. sic̾ pectora slim̃at.
Doña equũ ticime spumãtia feena resoluet¬
⁊pee nox cun tõposuit curas sommnius ue fiemẽtem
f usus ad ire unp. de releũt cũ luot furores
Fursus in arma uocit trepros. dypeo ⁊ tremẽdũ
ncrepat ⁊ atꝗ ueã mnitatur moue nura coełi.
Ut̃ ut̃ accepit tantũ ꝯfilẽ diuis¬

Expanded text:
terga damus. remeet, quaeso, mens illa uigorque, qua uobis, cum pacta patrum, cum foedera adessent, integrare acies placitum.’ sic pectora flammat, donec ecum Titan spumantia frena resolunec nox composuit curas, somnusue frementem ausus adire uirum, et redeunt cum luce furores. rursus in arma uocat trepidos clipeoque tremendum increpat atque armis imitatur murmura caeli. Vt uero accepit tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Q uo nui o. uetõis maiora ꝗ bella capellis
Mortali T ferre ditum iuno mnꝗt. ex atram
Dimoiutilubẽ uõ ꝑ apparuit ore
N on tͥ cum fugio tes lamẽti ue colono
Cernere cunta dabo furgit qua aellus ad auras
Aspice. montis apee: uocitata palaria regi
P arasio. plena tenee ee reioninte pharet
Anitndit q arcũs ex pugnis meditatur apollo
A tq incinis tellit se tllibus alce
N ołis autitimis iudeni ut latoma mrgo
Accenlas quatiat pblegttonais quegie cedas
E xortos auide pugnt nudata lacertos.
Partt aua cerne ut semis graduius in armis
Implerat dictu proprio &̃ noĩe campum.
Hint uimis mouet arma minu: mouge iñ qr in
Hut nultus  flecte.: atꝗ aude Tpectar̃ tonãtẽm
Sub mitu tom̃atus. cculis qui falguras ignis

Expanded text:
 o uecors, maioraque bella capessis mortali quam ferre datum?’ Iuno inquit et atram dimouit nubem ueroque apparuit ore ‘non tibi cum Phrygio res Laurentiue colono: cernere cuncta dabo, surgit qua celsus ad auras, aspice, montis apex, uocitata Palatia regi Parrhasio plena tenet et resonante pharetra intenditque arcum et pugnas meditatur Apollo. at, qua uicinis tollit se collibus altae molis Auentinus, uiden', ut Latonia uirgo accensas quatiat Phlegethontis gurgite taedas exertos auide pugnae nudata lacertos? parte alia, cerne, ut saeuis Gradiuus in armis implerit dictum proprio de nomine campum. hinc Ianus mouet arma manu, mouet inde Quirihuc uultus flecte atque aude spectare Tonantem: sub nutu tonitrus! oculis qui
Abbreviated transcription (Latin):
E uitantimi ex ꝑitor cum diusos milite colles
E uisi iuictor: sparsos ꝑ ꝓ arua uuutatos
Iactar̃ accensis stimuliui cormbus ignes
Haidd dum om̃es abier̃ doli defendẽre nobis
Se capuam ereptum est dabi crecũdar̃ romam.
Hec postꝗͣ pacita de temut sentẽtia inte
Non es pectato ntan dun gurgite lucm̃.
sp uantis profereet equos: m̃ pellit in agrumẽ
Uoce munni q uiros: ex aepta mania pandit
Perge age bina cumgn males urtude labont
E quintum huriam possũt se tadẽ pastbod
A idiuus accelera. xomam pens. hoc iter alpes
Hoc tame᷑ statuer aibi heia incute nnipes
Umbonem liacis caput ꝗ repende rumas¬
A uin tanti fuerint cader ił palatia ceiuis
E t demigranten tur paag sede tonantan.
Instiucti olemerant yllus: roma auribus heret
Loma ocilis achen̾unt duois solertiti actis.
st ptius it certoo. ꝑ si duxissꝰ at p̃o ama¬

Expanded text:
urbatum, Hesperio cum clausos milite collis euasi uictor sparsosque per arua iuuencos iactare accensis stimulaui cornibus ignes. haud dum omnes abiere doli. defendere nobis si Capuam ereptum est, dabitur circumdare Romam.’ Haec postquam placita, et tenuit sententia mentem, non expectato, Titan dum gurgite lucem spirantis proferret equos, impellit in agmen uoce manuque uiros et coepta immania pandit: ‘Perge, age, uince omnem, miles, uirtute laborem et quantum humani possunt se tendere passus, arduus accelera. Romam petis. hoc iter Alpes, hoc Cannae strauere tibi. eia, incute muris umbonem Iliacis Capuaeque repende ruinas: quam tanti fuerit cadere, ut Palatia cernas et demigrantem Tarpeia sede Tonantem.’ Instincti glomerant gressus. Roma auribus haeret, Roma oculis, creduntque ducis sollertibus actis aptius id coeptum, quam si duxisset ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Lium siducina legũt permabus arua maniplis
O uitia domos: hĩc alitamus iacho
Haud in añtus agerem̃plus ꝗ habitata casimni
Ruea ciuislanh. m̃ox a uicmus afras
St que fimanten tefere giganta i fiegelle
st gñis capũtut᷑ uducri fert cũ ꝯcitũs inde
P ẽe iuga cella gralum. duris qua rugibi heret
H ellitor feusmo: &e surgit suspensa cum̃enti
Dorso fiugiteris crealis angnia glebis
I amq adeo cam pos mõssus. ex̃ arua labyci
Laiueus telegoni pullatos ariete muros.
Haud digna int̾ tuita moram iet amena r eterat

Expanded text:
arua maniplis hyia, domos. hinc Allifanus Iaccho haud inamatus ager nymphisque habitata Casinis rura euastantur. mox et uicinus Aquinas et quae fumantem texere Giganta Fregellae agmine carpuntur uolucri. fert concitus inde per iuga celsa gradum, duris qua rupibus haeret bellator Frusino, et surgit suspensa tumenti dorso frugiferis Cerealis Anagnia glaebis. iamque adeo est campos ingressus et arua Labici, linquens Telegoni pulsatos ariete muros, haud dignam inter tanta moram. nec amoena retent
Abbreviated transcription (Latin):
Pebra. resfetant ꝗ sue fletua ꝗ resordens¬
Et sunul eripuit uinctis et atꝭ armis
F unditꝰ in uuxtus genncu p̃citus  per altos
A d glum minos dingor spar set solutis
Crimibus eululint matre atq ub̾a nudant
Fuluius añ noluus agmen ꝗs nesaat inꝗe
Non tpontt ad m̃os pornũ uinisse reratis.
A portis fugit caput sbꝰ necte plura
Coninten tristis cels cũ murmur uisto
Tiubunt fragor de subita at mibe procell
uppiter ethopum ⁊emeans tellũ minãtrim
Lemuleo sotnii ũt iudit succedẽ uallo
Celicolis uiptim ex acus defindẽ. tecta
Darlana: ⁊ insectam discurree uissaat arae.

Expanded text:
tantque suos fletumque resorbenet simul erupit motis exercitus armis, funditur immixtus gemitu precibusque per altos ad caelum muros clangor, sparsaeque solutis crinibus exululant matres atque ubera nudant. Fuluius anteuolans agmen Quis nesciat inquit ‘non sponte ad nostros Poenum uenisse penatis? a portis fugit Capuae.’ subnectere plura conantem tristis caeli cum murmure uasto turbauit fragor et subita de nube procellae. Iuppiter Aethiopum remeans tellure minantem Romuleo Poenum ut uidit succedere uallo, caelicolis raptim excitis defendere tecta Dardana et in septem discurrere iusserat arces.
Abbreviated transcription (Latin):
Queꝗ grnem ad crebiam: qlie a tucma fłuẽta
E ppeciere nedem praulus. graccus ꝑ cdueo¬
C lamimusq simul imisis inte or̃a uagantꝰ¬
⁊ lausit turba mas: stat elsus ⁊ asẜ at fr̃a
Ingentemꝙ metũ toruo domat ore senatus
Intdum  tamei erumpũt st̾ casside fudę
P ecticitũ licine quid num fotia imeti¬

Expanded text:
que grauem ad Trebiam quaeque ad Ticina fluenta oppetiere necem: Paulus Gracchusque cruenti Flaminiusque simul, miseris ante ora uagantur. clausit turba uias. stat celsus et asper ab ira ingentemque metum toruo domat ore senatus. interdum tamen erumpunt sub casside fusae per tacitum lacrimae: quidnam Fortuna minetu
Abbreviated transcription (Latin):
Uertat ad m̃islas  nõ eꝗ mutis ꝗcerias.
nde ubi ꝑ tosie Rlabrus ati enlidus uibem¬
Nuaent nichilo leuior net parciõ fre
ncullit sele atꝙ equauit moria fia
F latetut rabiem q̃uo pdi nł ixa bocais.
Fumabant u̾sis mana gẽtilia cals
I noelix fidsi iẜeꝗ serunda sigũcho:
Iequondam hculeam᷑ suũ sitia feuetio

Expanded text:
uerterat ad miseras non aequi Martis Acerras. inde, ubi permisit flammis atque ensibus urbemNuceriae nihilo leuior nec parcior ira incussit sese atque aequauit moenia terrae. flectebat rabiem quo praeda uel ira uocasset. fumabat uersis incensa Petilia tectis, infelix fidei miseraeque secunda Sagunto, at quond
Abbreviated transcription (Latin):
M ucelũs dexori geaditꝰ comitãre tumigho
A norꝗ̃ feriet cum̃ ucdtor opimu tonanti
Iñ fuiens fostꝗ̃ uillo iux depulit hostem
Ductor aigeioreus qño hanc p̃goꝵ auior̃
Hosuili liben elucrnn mña tga indẽ er
Uosꝙ iuicta diu ñe heu sine mires inuentꝰ
Debelluo bonis cipue ña degrier ifte
Sestor fansomis. uerti uictricia signa
Uobis corga dedi iuidi cum ad bella uõcarem
Non sctus atꝗ italo fug̾e aductõr pnuente.
Q uid reliqũ prisci muiais ꝑ tͥ ꝗdare terga
Iae reuocante potes fundebut talia poenais
Et litis sese nolina ad mena turme
P ortantes spolia nisiem dimõr seretant.
At osucta grañis ꝑ longum audũ suore
E uentꝰ roma. ⁊ uñiꝑ recreata gundis
Illito tandem tauste cersamĩs pugne
E rigitur pͥmo ꝗdeum se mu̾e tołłit
A nĩt om̃is pigta ĩ martem fugiens ꝗ labors
onn bellum conitio se se furiato suuienti
Dat soenus litebrẽ. tum ꝗ dulitome iute
nbenẽ deos unata ꝗ forlera perno

Expanded text:
decori: graditur comitante triumpho maior quam ferret cum uictor opima Tonanti. Inde furens, postquam uallo uix depulit hostem, ductor Agenoreus ‘Quando hanc quantoque cruore hostili labem eluerim? mea terga uidere uosque, inuicta diu, nunc heu sine Marte iuuentus, debellata bonis Capuae, non degener ipse gestorum Ausoniis uerti uictricia signa: uobis terga dedi. uidi, cum ad bella uocarem, non secus atque Italo fugere a ductore pauentis. quid relicum prisci Martis tibi, qui dare terga me reuocante potes?’ fundebat talia Poenus. at Latiae sese Nolana ad moenia turmae portantes spolia insigni clamore ferebant. At consueta grauis per longum audire suorum euentus Roma et numquam recreata secundis, adlato tandem faustae certamine pugnae erigitur primoque deum se munere tollit. ante omnis pigra in Martem fugiensque laborum, dum bellum tonat, et sese furata iuuentus dat poenas latebrae. tum, qui dulcedine uitae inuene
Abbreviated transcription (Latin):
A c sug his miniũ uuens nmiũ q surii
S ꝑiti iuxisti: sicee hic̃. ac migue soiorp
Romdimi cora est: ⁊ dignus apolime uatez.
Hic tinet iliustra pͥmus bella itale u̾su
A ttollet ꝑ ducẽz corlo reloniẽ docebit
He latis elicona modis. net ceder honore
A stres tima ne seni lit phoebus: ⁊ hosfoͤ isigor
Pitentar demem. tinscure it. tempus harundo

Expanded text:
ac super his: ‘Nimium iuuenis nimiumque superbi sperata hausisti. sacer hic ac magna sororum Aonidum cura est et dignus Apolline uates. hic canet inlustri primus bella Itala uersu attolletque duces caelo, resonare docebit hic Latiis Helicona modis nec cedet honore Ascraeo famaue seni.’ sic Phoebus, et Hosto ultrix per geminum transcurrit tempus harundo.
Abbreviated transcription (Latin):
T un galeata migno sotuim dimor repotns
Fpeui aduẽtante mor sũ ciũ tuebidus arms
S buia marcellus rapido tulie ora cumuleu
A gnoscens gdetus mate ouirtntis auite
Macte antenorde mĩe rist rapta petamus
Q uod surest hbici ductoris cegm̃iuã. a abens
T exrisicis seum fundit stridorib hassim.
& in dum mcins ductorem fõteget nemis
T ranlibiginõ hunt sitieis grinis huasta ciuore
Ingentis ꝗ nimas nintata m̃ote ꝑegit
A uẽtatur raptim ductor discemũt lebi
Iur bieus cursumg fectns ad castra catessit
Iains fugo in modicus tendit ertaiñe p̾ssum
Preipitẽm: uersis potnors excitus nmis
Aslequitur telis helis long& ꝙ meitim
E xatunt peas cdadum. geloq e uentos
C ectitim osteatant. diis ultoribus enses
Ille dies prius docuit ꝙ crcdere nemo
⁊ nderet suꝑis mrtis dertam̃e hiso
P osse ducem lybie raptant curios ꝗ moss¬
su assilamꝗ feram ⁊ inius auulso re portati
Tegnña bellntũ. atꝗ abeñt sõ cuspidt tergi

Expanded text:
ns frena cruentantem morsu. cui turbidus armis obuia Marcellus rapido tulit ora tumultu adgnoscensque decus ‘Macte o uirtutis auitae, macte Antenoride! nunc’ inquit ‘rapta petamus, quod superest, Libyci ductoris tegmina,’ et ardens terrificis saeuam fundit stridoribus hastam.qui dum uicinis ductorem protegit armis, transabiit non hunc sitiens grauis hasta cruorem ingentisque minas mutata morte peregit. auehitur raptim ductor discrimine leti turbatus cursumque furens ad castra capessit. Iamque fugae immodicus tendit certamine gressum praecipitem uersis Poenorum exercitus armis. adsequitur telis hostis, longasque uiritim exsatiant iras cladum caeloque cruentos certatim ostentant et dis ultoribus enses. ille dies primus docuit, quod credere nemo auderet superis, Martis certamine sisti posse ducem Libyae. raptant currusque uirosque Massylamque feram, et uiuis auulsa reportant tegmina bellantum atque abe
Abbreviated transcription (Latin):
S ed trstis coelorie multi uiciata. palude.
or nã moge. italiam saxoso toruda derfo
E xĩet scopuus. lue freta. pallida ꝑ intus
Ceta pro prist cereus nutrta fauore
Hoc bitu terrei nemcrosa ꝓtinia crctio
Aui pestã apullis amimos aux̃e carims
H aue mora prorumpit litebus adu̾si ꝗ late
Et ofitie grdum media mt ualia pritts
Corripiñt cãmnpi. prgris enimus hastis
Donet ad ex ꝑtos ensti fiuissia tela
S perarun tinto. digne pronomĩe ierꝭ
P andere ⁊iec dictis bellintũ equeẽ edorem
S ed uos calliope. nostio donate / libori
Nota puz̾. magni longo tradantꝰ̃ ut gua
F actauiri. ⁊ meritũ uãti saccemus honoren.
E manis antisus me sirpi ab orgine uegis¬

Expanded text:
s, sed tristis caelo et multa uitiata palude. s, sed tristis caelo et multa uitiata palude. qua uidet Italiam, saxoso torrida dorso exercet scopulis late freta pallidaque intus cetera propensae Cereris nutrita fauore. Hoc habitu terrae nemorosa per inuia crebro qui postquam appulsis animos auxere carinis, haud mora: prorumpit latebris, aduersaque late et conferre gradum. media interualla patentis corripiunt campi properatis eminus hastis, donec ad expertos enses, fidissima tela, sperarim tanto digne pro nomine rerum pandere nec dictis bellantum aequare calorem. sed uos, Calliope, nostro donate labori nota parum magni longo tradantur ut aeuo facta uiri, et meritum uati sacremus honorem. Ennius, antiqua Messapi ab origine regis
Abbreviated transcription (Latin):
 hrebarit studio ⁊itus ⁊enocabat in armis.
sꝗubi tor quitum riptim proꝑata sanentti
S ig̃ni udet pugae ꝑ auidis accedẽ dexͣ
F raude loci nota lacebros ꝓ auia saitus ẽ lettili campi¬
E uolat  g  prouisa suge compadia carpens
O cculta tegitur ualle ⁊ frondenaib umbris
Insula frudisono circum uallata profundo
Cagistigature agnis. ꝯp̃ssa ꝗ gurgite tras
E norimis cohibat nubs p magine tras plante
Iñ id musa pͥus grais menoratã colonis
Moxͣ lybici sareus gñoso sgm̃e tiders
Hecculil a sele mutauit noio tre
st flluxe etiam e seres pomer coactas
Distli peligo põt eiuta ꝑgama tencii.
t ec parmim decus ad uecto cũ disse pr̃na
Ai gnñe cesbidum tris iolẽ dedissi¬
Faña est cun liares actor tdebila mẽbrs
Suppliciũ lueret spectate tonte dume.
A ttonitĩ nemtate mili tugisle parente
Per tieti austeui ⁊ saceidoss isse recessus
C uenem mostrasse ferunt noua litora enrsi¬
I eepentum tellus pitra at uduata ufnemh¬

Expanded text:
ouebat in armis. isque ubi Torquatum raptim properata ferentem signa uidet pugnaeque auidas accedere dextras, fraude loci nota latebrosa per auia saltus euolat et prouisa fugae compendia captans uirgulta tegitur ualle ac frondentibus umbris. Insula fluctisono circumuallata profundo fastigatur aquis compressaque gurgite terras enormis cohibet nudae sub imagine plantae: inde Ichnusa prius Grais memorata colonis. mox Libyci Sardus generoso sanguine fidens Herculis ex sese mutauit nomina terrae. adfluxere etiam et sedes posuere coactas dispersi pelago post eruta Pergama Teucri. nec paruum decus, aduecto cum classe paterna agmine Thespiadum, terris, Iolae, dedisfama est, cum laceris Actaeon flebile membris supplicium lueret spectatae in fonte Dianae, attonitum nouitate mali fugisse parentem per freta Aristaeum et Sardoos isse recessus. Cyrenen monstrasse ferunt noua litora matrem. serpentum tellus pura ac uiduata ueneni
Abbreviated transcription (Latin):
O mins p̃ seze portans capitis ꝗͥ inauusꝗ
Antiquũ deuis. ac daccta inemlia collo¬
E cititim mnitioria iuie. beloꝗ rnnistant
H aud tanta cessisse uieos in ten̾sor̃ tili
Laudis iorte tiget facto ꝗ inserule ituro ͣ¬
Letaneue trbutse locum tum ella souts
Sus sesnitur turba ĩ mediũ see tam̃e migno
Priuato cundolantur opez muidar̃ sentes
E t mhiid archanos iuite meleris ad usus
S e pesuisse muit. cgit ge sine nom̃is nulgus
orpore lic toto nc m̃bris roma õm̃bi usa
E xingues rursus tollebat᷑ id eehera uidesi
A Uodit spem misis dulcem parnasia citia
Portantes responsa uiri nam leta ferebant
E xindisse aditis sicra cum noce  tonar̃t
E xhuistum est uobis restant lemoro labors
E t sine ꝑnitis tror. dis uota pt̃esꝗ¬
⁊ erte modo ex rrepidos mris libãte  auorei.
N eu dite tea milis aderit giadius i ip̃e
Delius auter ꝓpiora pericla uates.
ꝑ roianos nõtus sect tnmusse labores.
sy nõ ẜ eiz añ om̃ł altaria fumens

Expanded text:
omnis, prae sese portans capitisque manusque antiquum decus ac derepta monilia collo, certatim matrona ruit belloque ministrant. haud tanta cessisse uiros in tempore tali laudis sorte piget, factoque in saecula ituro laetantur tribuisse locum. tum celsa senatus subsequitur turba. in medium certamine magno priuatae cumulantur opes. nudare penatis ac nihil arcanos uitae melioris ad usus seposuisse iuuat. coit et sine nomine uulgus. corpore sic toto ac membris Roma omnibus usa, exanguis rursus tollebat ad aethera uultus. Addunt spem miseris dulcem Parnasia Cirrha portantes responsa uiri. nam laeta ferebant exaudisse adytis, sacra cum uoce tonaret exhaustum est uobis. restant leuiora laborum et sine pernicie terror. dis uota precesque ferte modo et tepidos aris libate cruores, neu date terga malis. aderit Gradiuus, et ipse Delius auertet propiora pericula uates Troianos notus semper minuisse labores. sed uero, sed enim ante omnis altaria fument
Abbreviated transcription (Latin):
s t̾mĩtur ꝑ iomi ge ielubeũ sint honorãt
nt̃ea assuetis semor torquass in armis
S adis prĩo quitiebat imilice terias.
ang otum iliaci uctans ab origine nomen
mbelia hansagoris tyuos rernouata uecarat¬
S roles pulchrã meo ine tali digai parente¬
e rtus erat cumis fretus fulgẽte iuubenta

Expanded text:
Ioui et delubrum sanguine honorant; Interea adsuetis senior Torquatus in armis Sardoas patrio quatiebat milite terras. namque ortum Iliaca iactans ab origine nomen in bella Hampsagoras Tyrios renouata uocarat. proles pulchra uiro nec tali digna parente
Abbreviated transcription (Latin):
B arceo suadebat. honor pr̃etiumꝗ peridi
S ed non hec placilo cer nebut pettere limo
Cepto ꝑ ad u̾lit sup̾ma infata ꝑuento.
Sisteẽ  ꝑculsos ille ei reuocar̃ liborat:
T alez ne exremo capue. tetilꝗ sunstͥs
⁊ gredimur state o cinsi quis gloria sum̃a
Dedecori est gnil uos hodie mla ciedite terga
Uercentis fidum ex pectat mneruistis ut om̃iis
Ingruat ausoma: ox seuo mainorte parastis
Nequa spes iusos pacis. iiteq tumeret
Dincebat dimoẽ tubus: uotis quigor
Quamin ob snuctas seuus penetiabat in aures.

Expanded text:
ericli. Sed non haec placido cernebat pectore Iuno coeptoque auertit suprema in fata ruentem. sistere perculsos ille et reuocare laborat: ‘Talesne e gremio Capuae tectisque sinistris egredimur? state, o miseri, quis gloria summa dedecori est. nil uos hodie, mihi credite, terga uertentis fidum expectat. meruistis ut omnis ingruat Ausonia, et saeuo Mauorte parastis ne qua spes fusos pacis uitaeque maneret.’ uincebat clamore tubas uocisque uigore quamuis obstructas saeuus
Abbreviated transcription (Latin):
Nõia ee ẜculeos uide ip̃s mlttoꝵ haulos
nens peredrãdum: muros ⁊ fro lenta letto
P alinte dẽuastat insea tacumr̃a g auri
Campo nela sale tenebris ccaidala un oibe¬
unibus & cello ficile tutatue. Inire
Plaintieri uillos ꝑ nõ tuxrib arma
Defendeda dureti. uere ultio inoemo dex
Drottixiet marcellus epem auxiliũ ꝗ ferebit.
Nut ageuream procul qd uentir᷑ ꝓequor
Et secit ad muros nbem iudet arme cruentꝰ
Hosais adest cafite arma iuei dimati capitꝗ
Ciecum stant rapidi uiuenes aꝑtatꝙ fieent
Sigiuneas demore uibas: sonat met̾ citato
A gmmini disponeni passu cu limina digxetre
eruatis porte nero tu ꝯu̾te. gohortis
s  leuim pitas & lirmatia siena:
Cles uolco tulli decus ast ubi uisso
Perticitũ euptis iubita ui tundite portis
Felord tnicampes nymbum . ferat p̃t  reuulla
nmedios equisuz ẜ traham arcamina porra.
E scailis spcetos pentitãt ⁊ imre imitos¬

Expanded text:
uidet ipso in litore Baulos: inde Pheretiadum muros, frondentia laeto palmite deuastat Nysaea cacumina Gauri. campo Nola sedet crebris cius et celso facilem tutatur adiri planitiem uallo, sed, qui non turribus arma defendenda daret, uerum ultro moenia dextra protegeret, Marcellus opem auxiliumque ferebat. isque ubi Agenoream procul aduentare per aequor et ferri ad muros nubem uidet, ‘Arma, cruentus hostis adest, capite arma, uiri’ clamatque capitque. circumstant rapidi iuuenes aptantque frementi sanguineas de more iubas. sonat inde, citato agmina disponens passu: ‘Tu limina dextrae seruabis portae, Nero; tu conuerte cohortes ad laeuam patrias et Larinatia signa, clarum Volscorum, Tulli, decus. ast ubi iusso, per tacitum ruptis subita ui fundite portis telorum in campos nimbum. ferar ipse reuulsa in medios equitumque traham certamina porta.’ et scalis spretis tempta
Abbreviated transcription (Latin):
Hamius ꝗ simul litin rauco ꝑ cumulto
Cor mia. ge in menbris concussa furetibns auma.
Fertue acerua luez disietis incita portis
⁊ ffuseꝗ ruũt mopm̃o turbine turme.
I mpiobus ut fractis ecunat molibus annis:
Sropulsum ut borea scopulis inpigitꝰ ȩquer
Ut rupto terias mudũt car̃ce uensi
Teretui sperare ualet dux dardiũ istat
ncubeis hasta sotios nũc ues fatigit.

Expanded text:
ue, simul litui raucoque tumultu cornua et in membris concussa furentibus arma. fertur acerba lues disiectis incita portis effusaeque ruunt inopino flumine turmae, improbus ut fractis exundat molibus amnis, propulsum ut Borea scopulis impingitur aequor, ut rupto terras inuadunt carcere uenti. deiectus spe stare ualet. dux Dardanus instat incumbens hasta socios nunc uoce fatigat:
Abbreviated transcription (Latin):
A ut gtare᷑ fietiis somtu lagubr añnani
Mulabee mmnugit liceratas usara t̾uie
Mandit ⁊ etesos librtactit niunmũ mõtis
¶ridunt b culea postratos mole gigĩte
Tellurem ĩ iectam quater ⁊ spuamie melo
Correri ulite cmm̃pos: Nuotiens ꝗ minĩtꝰ p
Rumꝑe compahe a impositas e palleie coelũ¬

Expanded text:
aut exire fretis, sonitu lugubre minaci Mulciber immugit lacerataque uiscera terrae mandit et exesos labefactat murmure montis. tradunt Herculea prostratos mole Gigantas tellurem iniectam quatere, et spiramine anhelo torreri late campos, quotiensque minantur rumpere compagem impositam, expallesc
Abbreviated transcription (French):
MA armorcum en iugulum ebllo labente recumbit
Hind lecus ccceano  rediens eythereuis ignis
Cun lele ueneri ucht slendor refercto
Silubiti muadat nubes hebetat᷑ ge atris
etiesaens lenebris languereia lumms condit¬

Expanded text:
marmoreum in iugulum collo labente recumbit. marmoreum in iugulum collo labente recumbit. haud secus Oceano rediens Cythereius ignis, cum sese Veneri iactat splendore refecto, si subita inuadat nubes, hebetatur et atris decrescens tenebris languentia lumina condit
Abbreviated transcription (Latin):
N ale er comos pladto mudar libores
Nen ullum diẽe parem ene notiõ alt Giadiuo uiuens ne p̾herbo norior abite
Aui rostꝙ efusis ugens uestigii henis
A gnouit spolumi pauli pͥnte illa gerebat
Non pnruo letꝰ ductor is muñt sripio
Dilatus icenos cimps quod grañoe ora
thon fuit at milli intuit pliłs fiente aecoriis
Quile micat sempee ꝙ nouuti est ꝓ ꝯburis aura
Difcit ebue: uł ⁊ rito candris hedore
Nuaet in aure lipis. rubris ad nectus ad unddis¬
a uem postẽ egreghimi cristis ⁊ casside noti
E ulgente ele tremo pedumis in agmĩe uidit
C eñ subita añ oculos pauili eniensiss nuago
Sedibus grtens: annssas poscerge arma
madit fiendens tulne ignauussime lacri
E npaulus uotat mdt uiri ad specfaula manes
E t fugientis agit cossis penetrabut telum
Sum delefsus equoguleum atꝗ insigina magui
onsulis ob rumpit dec  ssdutꝗ iudenẽe
Soliuntur om̃e detus lcto nũleos ꝗ partus
st stygius color ee fome populatur honorz
Ambrosie ende tore. uiolataꝗ aec uix

Expanded text:
bores, non ullum dixere parem, nec notior alter Gradiuo iuuenis nec Phoebo notior alter. qui postquam, effusis urgens uestigia frenis agnouit spolium Pauli puer illa gerebat non paruo laetus ductoris munere Cinyps, dilectus Poeno Cinyps, quo gratior ora non fuit ac nulla nituit plus fronte decoris: quiro candoris honore lucet in aure lapis rubris aduectus ab undis.— quem postquam egregium cristis et casside nota fulgentem extremo Pedianus in agmine uidit, ceu subita ante oculos Pauli emersisset imago sedibus infernis amissaque posceret arma, inuadit frendens: ‘Tune, ignauissime, sacri en Paulus.’ uocat inde uiri ad spectacula manis et fugientis agit costis penetrabile telum. tum delapsus equo galeam atque insignia magni consulis abrumpit dextra spoliatquesoluitur omne decus leto, niueosque per artus it Stygius color et formae populatur honores. ambrosiae cecidere comae, uiolataque ceruix
Abbreviated transcription (Latin):
Orbe dare ee theuias aliene tollẽ in auras
Ausus le pemia i atꝗ homini mostiaẽ uolatus
S uspensum hic librl̃ns media pnt̃ nubila cõpus
Emaint lugosꝗ nouus ꝯt̾rruit ales.
Natum etiam dotuit filse sb̾ iigme plume
fitentar uias noluciũ. laplumꝗ solutis
P ennoꝵ remis : ex nõ scelicibus alis
Tuibida plindentem indit̃ freta dumꝗ aolonri
ehuget subito motis aupetora palmis
Rescius heu pluitu duxis moderante uolatiꝰ
Hic promibinago gratus pia templi meatu
Instiunt ꝑ hocłi atꝗ audacis &uit alas.¬
U iruũs hec ẜ N ductor mimerabit᷑ emẽtis
A atos sune manca eies at stap preleble scoppr pasite

Expanded text:
orbe dare, aetherias aliena tollere in auras orbe dare, aetherias aliena tollere in auras ausus se penna atque homini monstrare uolatus. suspensum hic librans media inter nubila corpus enauit superosque nouus conterruit ales. natum etiam docuit falsae sub imagine plumae attemptare uias uolucrum, lapsumque solutis pennarum remis et non felicibus alis turbida plaudentem uidit freta. dumque dolori indulget subito motis ad pectora palmis, nescius heu planctu duxit moderante uolatus. hic pro nubiuago gratus pia templa meatu instituit Phoebi atque audacis exuit alas.’ Virrius haec: sed enim ductor numerabat inertis atque actos sine Marte die
Abbreviated transcription (Latin):
A nte uẽber standi grius eb lite tuorp
Factoꝵ nules qi eut molus. alpibus estat
Pulsintis ubeo scopulos q̃ ꝑ̃ alt̾a det̃
S ismmlis tellus. alieq ⁊epente sp̃ astra
Si xuxxant rupłs nõ ibis ꝑe ardnnus arma
I e ducente fecet tenei her cinnanis hũtz¬
Axger ad huc murus ꝗ cenet gratus mouiro
N on au sun portis paruio indisa im̃e cerno
H n uobis gentes quetũs liboẽ pirasas
C asu gesto puetat. ⁊ uos tirihena fineatur
S iagai deum per epo ee ciebiam cineres ꝗ sagũthii
O s destor. dignos uni uos me reddete uid̃
Q uimi tabitii lama. ge rguotate impatora cañas
Sic ductor tessas lugui. ateritis ꝙ secundis
E ugcẽ e uertis tentabat. sistar ẜ mentes
Atshic ꝑ lustrans auitꝰ fulgentia cermt¬
Licis templa iugo quorp cum uierius alte
muitis ductor capue primordia pandit.
N on est hoc insuit nostra ꝓ suspias ȩni
Maiore feceẽ manus cũ regna timer̃o
Dicdtei iexqs Re tama est linquer̃ terias
Dedalus muenit: necͣ toto signa sequẽti

Expanded text:
ias, oblite tuorum factorum miles? quis erit modus? Alpibus astat pulsantis iubeo scopulos. quamquam altera detur si similis tellus, aliaeque repente sub astra exsurgant rupes, non ibis et arduus arma me ducente feres? tene heu Cumanus hianteagger adhuc murusque tenet Gracchusue, moueri non ausus portis? paruo in discrimine cerno an uobis gentes quaecumque labore parastis casu gesta putent? per uos Tyrrhena fauentum stagna deum, per ego et Trebiam cineresque Sagunti obtestor, dignos iam uosmet reddite uestra quam trahitis fama et reuocate in pectora Cannas.’ Sic ductor fessas luxu attritasque secundis erigere et uerbis temptabat sistere mentes. atque hic perlustrans aditus fulgentia cercis templa iugo, quorum tum Virrius, altae immitis ductor Capuae, primordia pandit. Non est hoc inquit ‘nostri, quod suspicis, aeui: maiores fecere manus. cum regna timeret Dictaei regis sic fama est linquere terras Daedalus inuenit nec toto signa sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
I tagna ent̾ celeoran nũc mnitia mostrat ainũ
E t fornnidat᷑ uoluicu. lethale uomebat.
S ussuso mrus coelo sligia ꝗ purbes
Religiõe saer senũ ietmebat honorem
H int̾ uicina. palusi fami est ac contis adũdas
Dinder iter cetas stagamers. uoragint lauas
meat : et horrendos aplt tellus Biatus
Amxta caligantes lontũ ꝑa perie nm̃
Inferuis p̃slas nebuli pallentt s̃ mmubras
Ctmerias. iatiusse domos node ꝗ profundam

Expanded text:
c mitia monstrat Auernum: et formidatus uolucri letale uomebat suffuso uirus caelo Stygiaque per urbes religione sacer saeuum retinebat honorem. huic uicina palus fama est Acherontis ad undas pandere iter caecas stagnante uoragine fauces laxat et horrendos aperit telluris hiatus at iuxta caligantis longumque per aeuum infernis pressas nebulis pallente sub umbra Cimmerias iacuisse domos noctemque profundam
Abbreviated transcription (Latin):
I udebat cuncta atq acueluit fauibus enses
S ta subitt muris fum̃e toeo ꝙ fiuebant
Ul exe.ᷤs.. antractu cela inꝓuisa ꝓ auras.
IiA nd secus occuluit saxt iuos uertie fetus
A les fulua iouis tacito gad culmina tini
E uisit ꝓcens treti propingusiat᷑
Illa hostem rostro atꝗ assuetis fulimã seue
Prguibus inceisens nidi ac̃cũ uolat orbem
Ianotnr ad uitizos cumar ute portꝰ
Deteslus subigiti uario  lacesser molu
Fortimã ee tamez tuibano ob stõẽ fonistie
S ed custos uibil graccꝰ tutela uł ipsis
C erciõ arcebat muris: itero ꝗ sede  tuti
Poitis atꝗ aditus itod spare uetabit᷑
astrat nops mini rimaꝵ  om̃a ciecu
A lue uectꝰ equo. rursus ꝙ hortantibi inẜte

Expanded text:
ibus enses. sed subitae muris flammae totoque fluebant aggeris anfractu tela improuisa per auras. haud secus, occuluit saxi quo uertice fetus ales fulua Iouis, tacito si ad culmina nisu euasit serpens terretque propincus hiatu, illa hostem rostro atque adsuetis fulmina ferre unguibus incessens nidi circumuolat orbem. Tandem ad uicinos Cumarum uertere portus defessus subiit uarioque lacessere motu fortunam et famae turbando obstare sinistrae. sed custos urbi Gracchus tutela uel ipsis certior arcebat muris iterumque sedere portis atque aditus iterum sperare uetabat. lustrat inops animi rimaturque omnia circum alite ue
Abbreviated transcription (Latin):
tagnerd tee ꝗ simul miraculi iastiat
Primor̃s ad suntꝰ capit : derger ille reprnce
u de terant nomien baier touittm s delisse
Dulichns pupris stagno ua nõĩa mỹostat
A st hic incanio. mransuse uocaruli quondam
C ocici memerat: medios inguigite penti
Herculern com̃didi ater qua di sadit esuor

Expanded text:
terraeque simul miracula lustrat. Primores adsunt Capuae: docet ille, tepentes unde ferant nomen Baiae, comitemque dedisse Dulichiae puppis stagno sua nomina monstrat. ast hic Lucrino mansisse uocabula quondam Cocyti memorat medioque in gurgite ponti Herculeum commendat iter, qua discidit aequor
Abbreviated transcription (Latin):
M onscrabat fueibundns itti cunctos ꝗ ciebat
S ed postĩ aciepidis allimmm ftiuere puittu
S iueesam manteri anfiusto mmnuioꝗ secuidos
H unc sugos rribuisse diem uuut oaus amers
L impbto cusu aq mgentis des it atus

Expanded text:
monstrabat furibundus iter cunctosque ciebat Sed postquam a trepidis allatum feruere partem diuersam Marte infausto, Murroque secundos hunc superos tribuisse diem, ruit ocius amens lymphato cursu atque ingentis deserit actus
Abbreviated transcription (Latin):
F um uala ceu seuo pemtꝰ ꝑ mota t̾acitñ
Luctantir tris tume factum inponẽ potum.
N ox remeat guiges tacto ꝗ relabitur estu.
It ratis ⁊ ep̃to ampis deẜca prosundo
Esfusi transtiis ex pectant equora noute
Emorhoes ea regna uane pelagi ꝗ lilors̃
Luna mouet: luna in missie ꝑ cerula bigis¬
L et proꝑe sfectota incisinam mlt fetigant¬
Q uiors pͥma exercet sbdug bello
Consocem taemi. paraum ꝗ so ube natum
Uirgnes uiueiem theda pͥmo ꝗ hnento
I mbuerat ꝯuxi memori q tenebat amor᷑.
E t puer ob selle gnatus in ose sogunchi

Expanded text:
. tum uada, ceu saeuo penitus permota tridenti, luctantur terris tumefactum imponere pontum. mox remeat gurges tractoque relabitur aestu, ac ratis erepto campis deserta profundo, et fusi transtris expectant aequora nautae. Cymothoes ea regna uagae pelagique labores Luna mouet, Luna, immissis per caerula bigisHaec propere spectata duci; nam multa fatigant. curarum prima exercet, subducere bello consortem thalami paruumque sub ubere natum. uirgineis iuuenem taedis primoque Hymenaeo imbuerat coniunx memorique tenebat amore. at puer, obsessae generatus in
Abbreviated transcription (Latin):
Quoss ut sufexm steit ⁊ seceenet̃ ab armis
Affitrr dnctor stes o Retagnns alte
N ate tiet ȩneadum lauor metus. ampliopreto
Sis pũo aetore ⁊ factis tibi nom̃ia condas
Quis suꝑes bellator auumiiam ꝗ egta tnoris
Nona. tuos mumeret licͥmundos m̃ih amos.
Ni plis a mncos ludent p̃rõdia sensus
Ingend inpͥo tris cresat libor: ore porenos
A gnosco ꝗ torua ouibos sp frõie nmges.
u digitum gauem. atꝗ uap denẽta m̃ear
Siquis force deum̃ tancos in ꝗderit actus
Ut mõ ob tumpat leto pͥmodia rerf
H oc prigus belli ꝯiux secuare la bora
C imq litum firi. duc ꝑ cunatula rostea.
⁊ mngat elseis palmis ꝓueralib aras
E t cimneri iuret pr̃o luuentia belle
I nde ubi flore nouo pubeset fiemu eris
E nttet in mairtema colato foedẽ iuctor
Incipitolma tumalum mihi uundicet are
C uũo tanti foelix quam olua portus
E xpectit uenerada side discede ꝑ idiat
I mecti martis. duiol telique labres
Nos danse muib rupe s sbͥ postaꝗ ecelo

Expanded text:
os ut seponi stetit et secernere ab armis, adfatur ductor: ‘Spes o Carthaginis altae, nate, nec Aeneadum leuior metus, amplior, oro, sis patrio decore et factis tibi nomina condas, quis superes bellator auum; iamque aegra timoris Roma tuos numerat lacrimandos matribus annos. ni praesaga meos ludunt praecordia sensus, ingens hic terris crescit labor: ora parentis agnosco toruaque oculos sub fronte minacis uagitumque grauem atsi quis forte deum tantos inciderit actus ut nostro abrumpat leto primordia rerum, hoc pignus belli, coniunx, seruare labora. cumque datum fari, duc per cunabula nostra: tangat Elissaeas palmis puerilibus aras et cineri iuret patrio Laurentia bella. inde ubi flore nouo pubescet firmior aetas, emicet in Martem et calcato foedere uictor in Capitolina tumulum mihi uindicet arce. tu uero, tanti felix quam gloria partus expectat, ueneranda fide, discede periclis incerti Martis durosque relinque labores. nos clausae niuibus rupes suppostaque caelo
Abbreviated transcription (Latin):
L amentis uox mixta sonit nẽ nõĩt noto
⁊ spelue seras fespo nc̃ paon̾e potis
Posse uolut quant bõtantom stordia t̾cor
Ne. spnul acipunnt ingerem moauib hostem
maeit umbenenr feso asultat ꝗ tuem

Expanded text:
lamentis uox mixta sonat: nunc nomine noto appellant, seras fesso nunc pandere portas posse uolunt; quatit hortantum praecordia terror ne simul accipiant ingentem moenibus hostem. incutit umbonem fesso adsul
Abbreviated transcription (Latin):
st mes oculos insa el treria precantis ymago¬
⁊ un semor mesto sioris si mapit ore
T aciata gens dura fide quam rite spletur
Narte latam populi fereo pueere sb̃ acti
Ne crede emensun ltiua obdiscͥmã pontum
Uidimus ob sessam peiãm muros ⁊ tiamẽtes
Et quem mnsana freta aut cetus genẽ ftrarp
U dius hambalem procul his nmembus oro

Expanded text:
nte oculos uisa est extrema precantis imago. tum senior maesto Sicoris sic incipit ore: ‘Sacrata gens clara fide, quam rite fatentur Marte satam populi ferro parere subacti, ne crede emensum leuia ob discrimina pontum. uidimus obsessam patriam murosque trementis, et, quem insana freta aut coetus genuere ferarum, uidimus Hannibalem. procul his a moenibus, oro
Abbreviated transcription (Latin):
e gutis cͥus fusa qͥ ꝑequora disse
E x actun põto libren testantia rostra
Hic zilee senonus pensati ꝗ um prob auei
A ibittr eisis in est gallis iͦ q ne fugatis
Arma reutentis pompa gestata camilla
Hic spolia eaade st hic epirotica regna
E t lignis hõientesi come parme ꝗ relace

Expanded text:
egatis cernas fusaque per aequora classe exactam ponto Libyen testantia rostra. hic galeae Senonum pensatique improbus auri arbiter ensis inest, Gallisque ex arce fugatis arma reuertentis pompa gestata Camilli, hic spolia Aeacidae, hic Epirotica signa et Ligurum horrentes coni parmaeque relatae
Abbreviated transcription (Latin):
Is cultam refertus in ligni nomẽ ꝓlebem
Ausomes a tauo ducebat consule fastos
Nos ut deposatis põtum tontignẽ uelis
I am medio seram bello posentia façon
⁊utoris q simul conceptas foeder poenas.
o cius nimatas passim ⁊ listora tuimas
teous ꝑ ateuete

Expanded text:
is cultam referens insigni nomine plebem Ausonios atauo ducebat consule fastus. Hos ut depositis portum contingere uelis iam medio seram bello poscentia pacem ductorisque simul conceptas foedere poenas, ocius armatas passim per litora turmas ostis cultam referens insigni nomine plebem
Abbreviated transcription (Latin):
P actoꝵ uectant mde ad charthuginis aices
Net aniuz oblita indict̃ belli mor̃etꝰ¬
ERuleis puecta uadis iã dãdana puppis
tristia magnamin portibat Iussa senatus.
p rimores q pr̃um tibuus tu mchia proles
leraentum auos quos tuibme martis¬
Abstulit una dies cam fors nõ equa labori s¬
p nruitio cremẽ maculauit sgiũe ripas.
Huuc comes equato sotiauit ꝓminer cueas hais cõ reos¬

Expanded text:
nis arces nec diuum oblitis indicere bella moreuleis prouecta uadis iam Dardana puppis tristia magnanimi portabat iussa senatus primoresque patrum. Fabius, Tirynthia proles, morabat auos, quos turbine Martisbstulit una dies, cum Fors non aequa labori patricio Cremerae maculauit sanguine ripas. huic comes aequato sociauit m
Abbreviated transcription (Latin):
S panmeis bnt medio qui suigit ab eqte fluct
Si ꝓ ibere piget ur̃as estugnet in uieles.
A n tanti p̾̃ciui motus tupti ꝗ ꝓ enses
E cedeis hoc Inueni urata mbells ruenti
Crediis ut statuat superata ue uia sagũtho:
O cius ate uri ⁊ nascentem et singuute flamam
Ne seretredeant post aucta peuiada cuis.
Semina fumarent belli / uestis ue sagũtho
Sꝑnenhum consagiuntam protendẽ deftram

Expanded text:
spumeus hic medio qui surgit ab aequore fluctus, si prohibere piget, uestras effringet in urbes. an tanti pretium motus ruptique per enses foederis hoc iuueni iurata in bella ruenti creditis, ut statuat superatae iura Sagunto? ocius ite, uiri, et nascentem extinguite flammam, ne serae redeant post aucta pericula curaeiam nunc semina fumarent belli, uestraene Sagunto spernendum consanguineam protendere dextram
Abbreviated transcription (Latin):
A ntiqua ꝗ domo mnelora acersite fato.
r andati simͣa est Anm siat remanetiq sagunchas¬
Ast al̃ elerant quo prxma litora gresium
E t fugũs cumido ꝑ spim̃ei cerula uelo¬
Afureat mõtes/ roseas ꝗ meuebat habenas
I am celli emiris ⁊ steucta inde Iuuẽtꝰ
Cluisim nocturnis oñtat turubus uebes
s est om̃es pendent acti ⁊ mlite mesto
Laxata ob sidio ac pugnandi su sttit aedor
I n duãm u̾se  tanto discͥime aue.
Intta tutilis longiqua ꝑ equora uectis
herade ponto ceꝑe epistere Colles
E t nebulosa uigis attolere saxa moneti.
sraicius hos horeas scopidos in untia Regno
Solus hr semꝑ ꝗͣ rigens m̃e litora pulsat
Nũc ipũs alis tangit studenib alpes.
a ta ubi se terris graciali findit ab arto¬
N anduli contia fiduca suegẽ uento.

Expanded text:
antiquaque domo meliora accersite fata. mandati summa est: dum stat, remeate, Sagunast illi celerant, qua proxima litora, gressum et fugiunt tumido per spumea caerula ueloadflarat montis roseasque mouebat habenas. iam celsa e muris extructa mole iuuentus clausam nocturnis ostentat turribus urbem. rerum omnes pendent actus, et milite maesto laxata obsidio, ac pugnandi substitit ardor, inque ducem uersae tanto discrimine curae. Interea Rutulis longinqua per aequora uectis Herculei ponto coepere existere colles et nebulosa iugis attollere saxa Monoeci. Thracius hos Boreas scopulos immitia regna solus habet semperque rigens nunc litora pulsat, nunc ipsas alis plangit stridentibus Alpes, atque ubi se terris glaciali fundit ab Arcto, haud ulli contra fiducia surgere uento.
Abbreviated transcription (Latin):
uati fla los tiendtis latatrr ⁊ egio
S candie an ad ute sun ꝑ sixa minãtia tusa
S ed pestĩ pr̃opiõ uitmo liiẽ sulsit
e t tota se mole tulie uelus mãta diusin
c asta p̃riant latt ⁊miens caligat in hoste
Aille sumul deftre densus ꝗ meor᷑ andetir
E nsis ⁊ in mimere mitai mcisside criste.
bolondimant utimꝗ acies sceu tota ligtros
I one nncet tiahit moent linguentia leto
n anbra paneris mmrrus sup̃ma ⁊ uota capesqe
C ondicor alcide auus uestigu saciã
I ncolimus t̾ra mimitingẽ au̾trt procellam
Situa nõ segni defenso mogna detia
Duni orat coelo q attalit lum̃o supplt¬
⁊ tine ait an nostuos longe thirantius ausis
Iustius astuait mn displicet emulo meti po
Haud me Iissimilem alade ꝓͥmoribi annis
A gnosces in uicte tius fer num̃ niicum
E t tioie quedam piis manorate Riumis
Deptee ades frgie lelentis strepis almimnos¬

Expanded text:
endens luctatur et aegro scandit in aduersum per saxa uetantia nisu. sed postquam propior uicino lumine fulsit et tota se mole tulit, uelut incita clausum castra premant, lato Murrus caligat in hoste. mille simul dextrae densusque micare uidetur ensis et innumerae nutare in casside cristae. conclamant utrimque acies, ceu tota Saguntos igne micet. trahit instanti languentia leto membra pauens Murrus supremaque uota capessit: ‘Conditor Alcide, cuius uestigia sacra incolimus, terrae minitantem auerte procellam, si tua non segni defenso moenia dextra.’ Dumque orat caeloque attollit lumina supplex, Cerne, ait ‘an nostris longe Tirynthius ausis iustius adfuerit. ni displicet aemula uirtus, haud me dissimilem, Alcide, primoribus annis agnosces, inuicte, tuis. fer numen amicum et, Troiae quondam primis memorate ruinis, dexter ades Phrygiae delenti stirpis al