comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illi ut doctior plus enim nouit hic qͣ doctus. Superlatiuas. eoq
superlatino comparatiuo suꝑfera᷑. ut doctissimus. plus eni ẜct:
qͣ doctior. W enera dicta sunt eoꝙ generent/ ut masculinum¬
nͨ femmenum Comine qr duob generib nomen unu coniuĩcat
ut hic & hec canis. cũiꝰ qͣrium est/. Et pichenon. qr utrumq sexũ
sub uno gnͣe nunciat. ut his piscis. Est em incerti sexus quia
qr n natura nͨ oculis discerntur. ẜ sensus tantu peritia. Dẽ
ꝑ eam supiicia uel composita sunt Tasus a cadendo dẽs.
per eos enim inflexa noꝰ uariantur & cadunt Noĩatiuus
rasus dicit᷑ quia ꝑ eimi aliquid nominamus. it hic magister
Nenitinus. qr ꝑ enm genus ciuuscunq q̃rimus. ut huiꝰ inagistri
nos dare alicui quid demonstramus. ut da huic magiltro Acu

Expanded text:
ivo, praefertur illi, ut doctior: plus enim novit quam doctus. Superlativus, eo ivo, praefertur illi, ut doctior: plus enim novit quam doctus. Superlativus, eo quod comparativo superferatur, ut doctissimus: plus enim scit quam doctior. 28. Genera dicta sunt, eo quod generent, ut masculinumne dictum quia duobus generibus nomen unum communicat, ut 'hic' et 'haec canis'. Cui contrarium est epicoenon, quia utrumque sexum sub uno genere enuntiat, ut 'hic piscis'. Est enim incerti sexus, quod nec natura nec oculis discernitur, sed sensus tantum peritia. Omne l simplicia vel conposita sunt. Casus a cadendo dicti; per eos enim inflexa nomina variantur et cadunt. Nominativus casus dictus quia per eum aliquid nominamus, ut 'hic magister'. Genetivus, quia per eum genus cuiuscumque quaerimus, ut 'huius magistri nos dare alicui aliquid demonstramus, ut 'da huic magistro'. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
dunt 4 ͦͬ snomen Nomencognomen ⁊ agnonien Idre¬
nõ dictum est eo ꝙ nͥe preponitur ut lucius qͥntus. Nomẽ
dictum est qr nõt genus. ut corneluis. Cornelii .n. omnes ĩ
eo gñe Cognomen qr nõ coniungitur ut scipio Agͦmen
uero qiͣ accidens nomen bt metellus. creticus. quia terraniꝰ
cretam subegit Extrinsecus autez ueĩt agnomen ob aliqͥͣ
rõnem Cognomen emm bulgo dictum ꝙ noĩ cognicionis cã¬

Expanded text:
uor: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. Praenomen dictum, eo quod nomini praeponatur, ut Lucius, Quintus. 2. Nomen vocatum, quia notat genus, ut Cornelius; Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini conjungitur, ut Scipio; agnomen vero, quasi accidens nomen, ut Metellus Creticus, quia Cretam Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum eo, quod nomini c
Abbreviated transcription (Latin):
& sensum ꝯiunxit Diliunctine dicte quia disiungunt res
aut personas. ut aut ego. aut tn faciamus. Subuctiue dcẽ
q dñis q hommi: Expłetine dicte quia explent ꝓposita
rem. ut puta. Si hos non bis. saltem illud fac Sõmunes.
nominantur quia nͥ iuns preponuntur & subinguntur.
ut igitur hoc faciani. hoc igitur faciam C ausales. dituntͣ
a causa : eoꝙ aliquid cogitent facere. ut puta occidam
illum. quia aurum h. causa est Racionales dicintu
a racione qua quisq utitur in façiendo. ut quomodo eumi oc¬
cidam ne agnoscatur. ueneno an ferro: De preposi
R posicio dicta. eoꝙ noĩbus p̃ponatur: Cone xI.¬
semper coherent n aliquid ualent sole posite . ut dis. di.
interiecta .i. interposita. affectum cominoti animis exp̾mit.
sicut cum dicitur a dolente hen: ab instente he. A timente
hei q̃ uoces quarintunq linguaru proprie funt uet in
aliam linguam. Facile transteruntur. De litteris xiii¬

Expanded text:
t' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res t' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'. Subiunctivae dicuntur,  regi, que homini'. Expletivae dictae, quia explent propositam rem, ut puta, 'si hoc non vis, saltim illud fac'. Communes nominantur, quia ubivis ponuntur et subiunguntur, ut 'igitur hoc faciam', 'hoc igitur faciam'. Causales dicuntur a causa eo, quod aliquid cogitent facere, ut puta, 'occido illum, quia habet aurum'; causa est. Rationales dicuntur a ratione, qua quisque utitur in faciendo, ut 'quomodo eum occidam, ne agnoscar? veneno an ferro?' De praepositione Praepositio dicta, quod nominibus praeponatur et vesemper cohaerent, nec aliquid valent solae positae, ut 'di', 'dis'. monibus interiecta, id est interposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicae voces quarumque linguarum sunt propriae, nec in aliam linguam facile transferuntur; quae causa utiqu
Abbreviated transcription (Latin):
agunt ut uerbero & passiua q paciiitur. ut uerberoꝵ
Serundia qr n ͨ agunt. n ͨ paciuntur ut iaceo sedeo. hiis bi
r ha latina non gunt. Deponencia uero dicintur qr
deponunt futuri teniporis partem a significacione passiua
Duerbium dictum est eo ꝙ uerbis accidat ut puta bn
legit. bn aduerbͫ est Negit berbum inde cago dtm
aduerbium ꝙ semper uerbo iunctum adimpleatur  Ubn.
enz solumi sensimi implet ut seribo Aduclis antem fñ¬
uerbo non h plenam signifitationem ut hodię. adicis ili
nerbum. ut hodie scribo. ⁊ iuncto uerbo implesti sensum
monum qiͣ quoddam exhibet glutmnu. aut eium noĩa¬
sociat. ut augustinus & ieromimus. Aut uerba ut scribit¬
& legit Una auteni iuis om̃iun siue copulent sine disum¬
gant Copulatiue autem coniunctiones dute eo ꝙ sensum
uol ꝑsonas coniungant ut ego ⁊ hi eamus ad forum. ꝑsonas.¬

Expanded text:
agunt, ut verbero; et passiva, quia patiuntur, ut verberor. agunt, ut verbero; et passiva, quia patiuntur, ut verberor. Neutralia, quia nec agunt, nec patiuntur, ut jaceo, sedeo. His si r littera, Latina non sunt. Deponentia vero dicuntur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione passiva, o. 1. Adverbium dictum est, eo quod verbis accidat, ut puta, bene legi. Bene adverbium est, legi verbum. Inde ergo dictum adverbium, quod semper verbo junctum adimpleatur. Verbum enim solum sensum implet, ut scribo. Adverbium autem sinverbo non habet plenam significationem, ut hodie; adjicis illi verbum, hodie scribo, et juncto verbo implesti sensum.monum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut esociat, ut 'Augustinus et Hieronymus': aut verba, ut 'scribit et legit'. Una autem vis omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniunctiones dictae eo, quod sensum vel personas coniungant, ut 'ego et tu eamus ad forum'. Ipsud 'e
Abbreviated transcription (Latin):
iplum optamus aliquid agere. ut ut ma legerem. Cõiunctiuus
qr ei conuingit᷑ aliquid. ut locucio sit plena. N qui quando dicis
cum clamem pendet sensus. ꝙ si dicam cum clamem qͣr̾ pirtas¬
ꝙ taceam: lenus est sensus Infinitiuus dicitur eo ꝙ tp̃ra
diffiniens. psonani uerbi non diffiit ut clamare clamiasse.
Qui si adiungas ꝑson ani clamare debeo. debes. debet. fit qͣsi
finitus. Imꝑsonalis dicitur quia nidiget pꝰ nominis. uel
ꝓnominis. ut legitur adde ꝑlonam ame ate ab illo. & ple¬
ne senritur ẜnfinitinus modus pꝰ tantu uorbi eget Impͣl
ad unum sonum multa ꝯiũgantur Docet enim in quam
sillabam. exeat futuru tempus. ne ꝑ Impericiam quis
dicat legebo ꝓlegam. ł Darum pͥma & 2ͣ mittunt fa¬
ar E enera uerborum ideo dicta quia gignunt Nani
actiuo addicis. R & gignit passiuu. Rursum passiuo adi¬
mis. R. ⁊ parit actiuum. Ipsa auten actiua dicutur quia

Expanded text:
ipsum optamus aliquid agere, ut utinam legerem! Conjunctivus, ipsum optamus aliquid agere, ut utinam legerem! Conjunctivus, quia ei conjungitur aliquid ut locutio plena sit: nam quando dicis cum clamem, pendet sensus; quod taceam?' plenus est sensus. Infinitus modus dicitur eo, quod tempora definiens personam verbi non definit, ut 'clamare', 'clamasse'. Cui si adiungas personam: 'clamare debeo, debes, debet', fit quasi finitum. Inpersonalis dicitur, quia indiget personam nominis vel pronominis, ut 'legitur': addene sentitur. Sed infinitus modus persona tantum verbi eget. Imperad unum sonum multa conjungantur. Docet enim, in quam syllabam exeat futurum tempus, ne per imperitiam quis dicat legebo, pro legam. Harum prima et secunda mittunt fuar. 20 7. Genera verborum ideo dicta, quia gignunt. Nam activo adjicis r, et gignit passivum. Rursum passivo adimis r, et parit activum. Ipsa autem activa dicuntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mentis signa quib homines cogitaciones suas. inuicem lo¬
quendo demonstrant. Wicut autez nꝰ significat ꝑlona
tis digno est nam scribo ꝑsone factum est/ Item scribor ꝑͤ¬
tensacret. thorum aitte uiiuersa oracio. uerba dicuntꝰ
Beluti uerbis bonisnos cepit .i. bona ꝟba habuit / ubi nõ tĩ
uorba q̃ i tria cadunt tempora. sed unuersa oracio ett Rbo¬
ren nforment. per has enim oftendimus quid agamus. Na
meditatua dicta est a meditantis sensu. ut lecturio .⁊. leg̃e uolo.
Inchoatiua post meditaciones ⁊ ab inchoantis inois ut calesedo
Frequentatiua a sepis agendo. ut lectito clamito. Forme .n.
sensus teuent Oodi declmacione. Nam nescis quid sit de¬
clina ͦ nͥ prius didiceris quid sit sensus. Modi dicti ab eo ꝙ
signifitacione h indicantis. ut lego. Imꝑatiuuis qr siginfitaci¬
onem h. siue sonu imperantis ut lege. Optatuus. quia ꝑ

Expanded text:
mentis signa, quibus homines cogitationes suas invicem lomentis signa, quibus homines cogitationes suas invicem loquendo demonstrant. Sicut autem nomen significat perstis significatio est. Nam 'scribo' personae factum est. Item 'scribor, 'faciet'. Rhetorum autem universa oratio verba dicuntur veluti, 'verbis bonis nos cepit', 'verba bona habuit', ubi non tantum verba, quae in tria cadunt tempora, sed universa oratio est. Verbonos ad unamquamque rem informent. Per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meInchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut calesco. Frequentativa a saepius agendo, ut lectito, clamito. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. 4. Modi dicti ab eo, qsignificationem indicantis habet, ut lego. Imperativus, quia sonum habet imperantis, ut lege. Optativus, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur qt ad interrogacione referuntur. ut quis est : indr
cione. Aliquem eim pñtem hiis demonstramus. ut hic
h hoc Qnetria ⁊ articuli uocantur Articuli eni dc̃i
ꝙ nonunib actantur .i. colligantur. ut cum ditimus his
orator Inter articulum quten & ꝓnoͫ. hoc interei t
ꝙ acticulus tunc est / cum nõi iungitur ut hic sapiens. Cu
uero nõ conuingit ᷑ͥ demontti atͫ ꝓnoͣ est. ut hic et hec e hͦ.
Snima autem ꝓ nomina ant priiegenia aut deductiua
sunt funt / Drinugenia sunt dicta qr aliunde originem nõ
trahunt ł xxi dunt. F inĩtatria. ut ego tu. ille. Infinita
septem quis qualis talis tantiis qrtus quetis trtus Uinꝰ
qs funta . Sex. iste. ipsẽ. hic .is. idem. Siii. Possessiua .b.
qr ex ittis deducta. atq compoñta existunt ut quispia
aliquis & reliqua: De uerbo .uii.¬
Erbum dictum eo ꝙ uerberato aere sonat uelꝙ hec
Apars frequenter ĩ or̃one u̾setur Sunt antem u̾ba

Expanded text:
dicuntur, dicuntur, tionem. Aliquem enim praesentem his demonstramus, ut hic, haec, hoc, quae tria et articuli nominantur. 4. Articuli autem dicti, quod nominibus arctantur, id est, colligantur, ut cum dicimus hic orator. Inter articulum autem, et pronomen hoc interest, quod articulus tunc est, cum nomini jungitur, ut hic sapiens. Cum vero non conjungitur, demonstrativum pronomen est, ut hic, et haec, et hoc. 5. Omnia autem pronomina, aut primigenia, aut deductiva sunt. Primigenia dicta sunt, quia aliunde originem non trahunt. Haec viginti unum sunt. Finita tria: ego, tu, ille. Infinita septem: quis, qualis, talis, quantus, tantus, quotus, totus. Minus quam finita sex: iste, ipse, hic, is, idem, sui. Possessiva quinque: quia ex istis deducta atque conposita existunt, ut 'quispiam', 'aliquis', et reliqua. De verbo . Verbum dictum eo, quod verberato aere sonat, vel quod haec pars frequenter in oratione versetur. Sunt autem verba
Abbreviated transcription (Latin):
racio. od origo ac findamentum liberab litterarum Mec
idisc plinis post litteras cõmunes pͥma muenta est. ut iq̃
grem literas uocant. Dracio dicta quasi oris racio amar
qr non est oris racio. Dr̃o antez. plena est seusuoros oꝗ ͦ
ĩ metris. Ab soluta in prosa. Allocutiua ĩ epitolis. Disputa
tia in dialogis. Relatiua ĩ historiis. Somperta ĩ rethoica

Expanded text:
endi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut iam erunt. Oratio dicta quasi oris ratio. Nam quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et is tiva in dialogis, relativa in hystoriis’. Item oratio bipa
Abbreviated transcription (Latin):
De discipliua. et arte.i
Istiplina a discendo pomen acceprt/. ende ⁊ sciençia
diri potest. Nam scire dictum est a discere. quia.
nemo nostrum scit. nisi quod didicit. Aliter dicta disci¬
plina quia disçitur plena Ars uero dicta est q areis
tractum esse uocabulum a potoy aretes .i. a bixtute qͣ¬
scienciami uocauerunt Inter artem & disciplinam pdl¬
toq aristotiles hanc differenciami esse uoluerunt dicente
Artem esse in hiis q̃se ꝙ aliter hr̃e possunt. Disciplinam
uero esse m hiis agit q̃ aliter euenire non possiunit. Nagn
nomen artis habet:¬
Iscipline liberalu arciuimi. septem sunt. Prmia gͣmatica
de loquendi periçia Eecunda rethorica. que ꝓpter ni¬
toreni. et copiam eloquencie sue maxime ĩ Siuilib q̃oib
necessaria extimatur. U̾cia dyaletita cognomento. Do gica
quc disputacionibus subtilissimis. uera discerrat a falses.

Expanded text:
De disciplina et arte . isciplina a discendo nomen accepit: unde et scientia dici potest. Nam scire dictum a discere, quia nemo nostrum scit, nisi qui discit. Aliter dicta disciplina, quia discitur plentractum esse uocabulum, apo tes aretes, id est a uirtute, qscientiam vocaverunt. Inter artem et disciplinam Plato et Aristoteles hanc differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in his quae se et aliter habere possunt; disciplina vero esnomen artis aDisciplinae liberalium artium septem sunt. Prima grammatica, id est loquendi peritia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae di
Abbreviated transcription (Latin):
conscendebant. hiisq canentib. alii gestus edebant: De tra¬
ficia scenita Tragedi Comedi. Temelici. ystri SEDIS.¬
tq fasciiora sceleratoꝵ regu luctuosa cãmine sp̾tãte pp ꝯmebãt.
gestu cantabant atqr etupra uirginu ar amores diS¬
citharis p̃cinebant. ⁊ dc̃i temeliti. ꝙ olim ĩ orchistra stãtes
canebant suꝑ pulpitu. quod temele uocubat᷑. D histrioni
Istriones sunt.qͥ muliebri ĩ dumento. gestus ĩpi piis¬
dicaꝵ feminaꝵ expͥmebant Hii ãt sabtando ⁊ histo¬
rias ⁊ res gestas demonstrabant. Dictiãt histones siue
ꝙ ab histria id genus doit aductu. siue ꝙ ꝑplexas historiis
fabulas expͥmerent. qͣ histriones De miis.
las ꝓnunciaret Nam fabule ita componebantur a poetis
Ut aptissime essent motui cor De saltatoribus.
Eneas. in italia secu adduxit. qͥ penio docuit sõnos
adolesçentes nobiles saltare. Et ẽplane ĩartib sce¬
nitis liberi . ⁊ ueneris prõcimu. q̃ p̾nata ⁊ ꝓp̃a sunt s̾tene

Expanded text:
conscendebant, hisque canentibus alii gestus edebant. Officia scenica, tragedi, comedi, themelici, histriatque facinora sceleratorum regum luctuosa carmine spectante populo concgestu cantabant, atque stupra virginum et amores citharis, praecinebant. Et dicti thymelici, quod olim in orchestra stantes cantabant super pulpitum, quod thymele vocabatur. De histrionibus . Histriones sunt qui muliebri indumento gestus inpudicarum feminarum exprimebant; hi autem saltando etiam historias et res gestas demonstrabant. Dicti autem histriones sive quod ab Histria id genus sit adductum, sive quod perplexas historiis fabulas exprimerent, quasi historiones. De mimis . lam pronunciaret. Nam fabule ita componebantur a poetis, ut aptissime essent motui corporis. Eneas in Italiam secum adduxit, quique primo docuit Romanos adolescentes saltare. Est plane in artibus scenicis liberi et veneris patrocinium, que privata et propria sunt scene
Abbreviated transcription (Latin):
rotundi heate Ro ex medio amphiteatro e semutchi
Alter a porta occidantis ꝓcedunt in equis albis cu galeissi¬
anieis minorib ⁊ habiliorib armis Sicq amodo ꝑseuant᷑
pugnante oculta feretat xete. quod iatulu appellatiir
t aduersarn cuspide ⁊̃ saqͣnte. operiret. implicituq uib
suparet. q̃ armatura pugnabat neptuno tridentis ainła
iaculum impediret. ut anteqͥ ille feriret ille exuparet
nisequitur. ideoq cum reciario componebatur qr ignis a
laq̃d impeditos consecutos ꝑ ꝓsternere amictos ubone

Expanded text:
rum vero ex medio amphitheatro est, alter a porta occidentis, procedebant in albis equis cum aureis galeis minoribus pugnantem occulte ferebat rete quod jaculum appellatur, ut adversarium cuspide insequente operiret, implicitumque viribus superaret. Quae armatura pugnabat Neptuno tridentis causa.jaculum impediret, ut antequam ille feriret reti, iste exsinsequitur, ideoque cum retiario componebatur, quia ignislaqueo impeditos, consecutosque prosternere amictos umbone
Abbreviated transcription (Latin):
actus tesserarum ita a ꝑitis aleatorib tessarum.
componitur ut afferat qd uoluerint. ut puta semõe
q̃ eis s̃ iactu bonu affert uitant ante anez qr dãpnos
est Xnn emi Siginficat. De Calculis¬
Alculi partim ordine mouent ꝑtiz uage . Ideo alios
ordinatios alios bagos appellant a bero q̃ monosi
oĩo non possunt incintos dicunt Wnde ⁊ egentes hoĩes¬

Expanded text:
actus tesserarum ita a peritis aleatoribus componitur, ut afferat quod voluerit, ut puta senionem, qui eis jactu bonum affert. Vitant autem canem, quia damnosus est, unum ealculi partim ordine moventur, partim vage: ideo alios ordinarios, alios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde et egentes ho
Abbreviated transcription (Latin):
Fea .i. d indus tabule iniuenta a grecis ⁊ ocio troiam
Lbelli a quoda milite alea no ͤ a quo ⁊ ars ni  accepit
Iegus dictus ꝙ ꝑ eum tessere ꝑgant De pirgo
siue ꝙ turus spem hẽat. nam greci turrẽ pirgu bocãt
Alculr bocati qr lenes sunt ⁊ xotun De Calculis

Expanded text:
est ludus tabule, inventa a Grecis in ocio Troiani belli a quodam milite Alea nomine, a quo etiam ars nomen accepitgus dictus, quod per eum tessere pergant sive quod turris speciem habeat, nam Greci turrim pyrgum vocant. Calculi vocati, quod leves sint et rotundi.
Abbreviated transcription (Latin):
neo funere certare non crimine s furorede hert
⁊ nuspectio uanctatu non solum hominu uiciis s et de¬
monum inssis instituta siuit. puide nichil esse cu xͥano
cuz cͥcensi insama. cum Impudicitia theatii. cu amphiteat
crudelitute cu atͤcitate harene. cu luxuriã ludi Deu
eiu uegat qͣ talia p̃siuuit fidei xpristiane p̃uaritator.¬

Expanded text:
ultroneo funere certare, non crimine, sed furore. 409 nspectio vanitatum non solum hominum vitiis, sed de daemonum jussis instituta sunt. Proinde nihil esse debet Christiano cum circensi insania, cum impudicitia theatri, cum amphiteatri crudelitate, cum atrocitate arenae, cum luxuria ludi. Deum enim negat, qui talia praesumit, fidei Christianae praevaricator
Abbreviated transcription (Latin):
el feriendo dc̃a. De quaꝵ gue ⁊ pondere dorcaçius
sit tradit. Nec tu parce pilos inuacis condere corue uncia
bonet eugitur gemma super addita libre Inter species¬
pilarum sint trigonaria. ⁊ arenata Trigonaria ẽ q̃ i tͦs
luditur/. Arenata q̃ ĩ grege. dum ex circulo astancus expl¬
tanciumq emissa ultra iustu spaciu pilam excipere lusũq
Iire consuenerint Cubitãlem lusti appellant. cu duo
cominus ex ꝓonno ac pene quinctis cubitis pilam foriũi
Seman de daxe qui pulam ceure ꝓlatam ferienda collisioĩ¬

Expanded text:
vel feriendo dicta, de quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminae superaddita librae. 2. Inter specipilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est, qua inter tres luditur. Arenata, qua in grege dum ex circulo astantium spectantiumque emissa, ultra justum spatium pilam excipere lusumque inire consueverunt. Cubitalem lusum appellant, cum duo cominus ex proximo, ac pene conjunctis cubitis, pilam feriunt. Suram dicitur dare, qui pilam, crure prolato, feriendam collusorib
Abbreviated transcription (Latin):
emila uocata. amedulla. Nã. ilũ trdit esse uano sen¬
nule medullcĩ quã apodelon g̃ci uocãt. nõ nulli aferien¬
do ferulã dñt. Ad hac̃ enĩ pueri & puelle uapulare
solã. huiꝰ. sucꝰ. galbanũ. Papirũ dictũ qͦd igni ⁊ ce.¬
ris ẽ aptũ. Piron enĩ greci. ignẽ dict̃. Iuncꝰ.¬
cu pꝰ. aqͦ segetes tegunt᷑. sine nodo. de qua enuiꝰ: Que.
rut in scirpo qd soliti dicere nodũ. Et in ꝓuerbio. Qui
inimicꝰ ẽ etiã in scirpo nodũ querit. Fucus genus her¬
be e de qua tinguitur uestis. dicta qi m̃titur alienũ
aquȩ. ł qͥ alligis pedes. qĩ crissa ẽ folus aquã ex parte

Expanded text:
Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse feFerula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim Graeci ignem dicus, quo segetes teguntur, sine nodo; de qua EnniusSat. 70: Quaerunt in scirpo, quod soliti dicere, nodum. Et in proverbio: 'Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alienaquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
ausferit. siue scolo pendios eo qͦd folia ipsuis scdo prado
ammali suit similici. Nascit᷑ in humidis petris. uaui.
cppellat. qͦd rndia euis uolubilis & rotiuida. Sten.
in insulis stecadibꝰ nascit᷑. uñ uiuĩcupat᷑. C iclaminos
gre dicta a qͦdã qͥciclos uocatꝰ. ẽ. qͥ pͥmus iuratẽ huiꝰ
herbe iuenit. sue qͦd habeat nadicẽ rotũdã. Grec
enĩ cicla rotundũ uocat. Cuiꝰ radia aut sucꝰ. suimo
fuerit ad miactus. hebrios facit. Naseit insilius ⁊ acs
ł aqualitate coloris uł qͦd radia cõtrita ⁊ corpori iunfri¬
autti teneriorẽ. & ctindidiorẽ reddat. Nc̃ & suc. bal¬
aꝵ euis lac uberib. si cets itodit. A mpelos melanoi sab
erba alatins apellata qͦd sie iuitis qurequid paxrmũ lio¬
buert ad plieadat corimbis qͦs aulosi apellaris. aib¬
uirta muros ciuitcitũ. ⁊ lomos quẽ latini uerbascim
uorat n quaꝵ altera masculus albidioribꝰ foluis atque
aingustiorib. altera femina foliis lacioribꝰ ceqo nigͥs.

Expanded text:
auferat; sive scolopendrios, eo quod folia ipsius scolopendro animali sint similia. Nascitur in humidis petris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoechadibus nascitur; unde et nuncupatur. Cyclaminos Graece dicta a quodam qui Cyclos vocatus est, qui primus virtutes huius herbae invenit; sive quod habeat radicem rotenim κύκλον rotundum vocant. Cujus radix, aut succus, si vino fuerit admistus, ebrios facit. Nascitur in silvosis lvel a qualitate coloris, vel quod ejus radix contrita, et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et succus baccarum ejus lac uberibus siccis reddit. 91. Ampelos melaena, id ella herba a Latinis appellata, quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, apprehendat corymbis, quos annulos appellamus. iuxta muros civitatum. Phlomos, quam Latini verbascum vocant; quarum altera est masculus, albidioribus foliis atque angustioribus, altera femina, foliis latioribus atque nigris.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊nñ traxisse creditur. C innaimomũ dictũ qͦd cortea
enis in modũ cannę sit rotundus & gracilis. Gigiutur
aut̃ mindię. ⁊ ctiopiȩ regionibꝰ frũtice breui. duoꝵ
tantd̃⁊ cubitoꝵ. colore sub nigro. ł cinereo. tenuissimꝵ
iurgaꝵ. Nã qͦd in crassitudine eotendit᷑ despectui est
duero gracilius ꝓuenerit eximiũ qͦ c̃ frangitur uisi¬
bile spuim̃tũ enuttit ad imaginẽ nebule̾ scu pul.¬
ueris. Amiomũ uocatũ qͦd ueluti odorẽ cinnamomi
referit. N ascitur insirici & armenia frutex botro sũ
sem̃ red dẽs sib conexũ flore albo ueluti uiole. folus
similibus brioniȩ. Odore enam bono sõnos suauifi¬
ait. k assia nascitur in arabra uirga robusti corticis.
& purpurei folus ũ piꝑis. Est aut̃ uirtutis cuincimomꝰ.
similis. sed potencia inferior. nd ꝓ cunamomi
uec duplex cius podus in medicam̃tis ad miscit. Ca
lamꝰ aromaticꝰ a similitudine calami usucilis uocat᷑.

Expanded text:
et nomen traxisse creditur. Cinnamomum dictum quod cortex et nomen traxisse creditur. Cinnamomum dictum quod cortex eius in modum cannautem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur, despectui est; vero gracilius provenerit, eximium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae, seu pulveris. 11. Amomum vocatum, quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia: frutex ejus botrosum semen reddens sibi connexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono, somnos suavificat. 12. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis, ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde pro cinnamomi vice duplex ejus pondus in medicamentis admiscetur. 13. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
graino mastiax dictaẽ. qi imodũ granoꝵ ẽ. Melioꝵ ciut
in cio insula gignit᷑. odoris bomi. candoris cere punicȩ
nde a splendorẽ gutis puleri ficat. Adultertur aut
montis caucasi qd soli obuersũ ẽ. folia iuniꝑes sirai¬
litudinẽ. cuiꝰ silucis ẜpentes custoduĩt. Sed incole regi
onis illiꝰ cũ matiire fuerit incendũt. ⁊ serpente signe fu.¬
gaurtur. icamde flama nigrũ piꝑ efficit᷑. Nã natura
pipis cbba ẽ. cuiꝰ quidẽ diuersus est fructus. Nã qͦd miina¬
turũ ẽ piꝑlongũ uocatur. qͦs incorruptũ abigne piper
albũ. Qͦd uͦ cute rugosa & homida fuerit. excalorx
nouellũ. Uitanda ẽ aut̃ mercatoꝵ fraus. Solẽt enim
uetustissimo piꝑi humecto argenti spruncĩ cuit plũbũ
asꝑgere. uͥ pondrosũ fiat. Aloa inindia atqo arabra
gignitur. arbor odoris suauissim ac sũmi. deniq lig¬
nũ ipsius uice timiamatũ. altaribus adoletur. unde

Expanded text:
granomastix dicta, quia in modum granorum est. Melior autem granomastix dicta, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur intmontis Caucasi, quod soli obversum est, folia iuniperi similitudine. Cuius silvas serpentes custodiunt, sed incolae regonis illius, cum maturae fuerint, incendunt. Et serpentes igne fugantur, et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba est, cujus quidem diversus est fructus. Nam quod immaturum est, piper longum vocatur; quod incorruptum ab igne, piper album; quod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore novellum. Vitanda est autem mercatorum fraus; solent enim vetustissimo piperi humecto argenti spumam aut plumbum aspargere ut ponderosum fiat. Aloa in India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur; unde
Abbreviated transcription (Latin):
euis. arabes ignibus fouent. Quoꝵ fumo satis at s
ad odorẽ storacis occurrãt. plerũqo in sanabiles coles
cõ trabat. Minrti ciuit trogodite ab insula aibe dio.
ubi melior colligitur ⁊ purior. Stirtix arbor anbie siti¬
lis malo cidonii. cuiꝰ uigulȩ int̾ orinicule ortũ caucrnan
lacrimã flũt. Distillacio eius in t̾nĩ cadẽs muda neł.
sed cũ ꝓpͥe scorticis scrobe ẜuatur. Illa cut̃ quȩ urgi s
oalamis inheserit. munda ẽ ⁊ ailbida. de hic̃ fulia st sl
causa. ⁊ ipsa sturta calamttes pingues resinosa odorisy.¬
cundi umectai ⁊ueluti mellosum liquorẽ emittẽs. stonae
cuit᷑ dicta qͥ sit guta arboris ꝓfluẽs & cõgelata. Hã grab
nam gutã dicũt. Grece aut̃ stirax. latine storace dieit.¬
Bidella indiȩ.⁊ aribre arbor. cuius lacrimei melior ani¬
odoris boni. Nam ex india sordida ẽ. nigra ⁊maiori
gleba. Ad ulterat᷑ aut̃ ad mixto gumi. qui nõ ita ama¬
rificat gustu. Mastix arboris lentisci gita ẽ. hace

Expanded text:
ius Arabes ignes fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogodyte ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur et purior. Storax arbor Arabiae, similis mali Cydonii, cuius virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrimam fluunt. Distillatio eius in terram cadens munda non est, sed cum propriae corticis scrobe servatur. Illa autem, quae virgis et calamis inhaeserit, munda est et albida, dehinc fulva fit solis causa. Et ipsa storax calamites, pinguis, resinosa, odoris iucundi, humecta et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta quod sit gutta arboris profluens et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicu6. Bdellium Indiae et Arabiae arbor, cujus lacryma melior Araodoris boni. Nam ex India sordida est, et nigra, et majori gleba. Adulteratur autem admisto gummi, qui non ita amarificat gustum. 7. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Ad meliꝰ arabicũ. E st enĩ alhũ ⁊ leue. suaue. iocũdi
odoris. Indicu. colore atro.⁊ leue ũ ferula. Siria¬
cũ uͦ põdere graue colorebureo. odore aero. suinũ
tam̃ albũ. leue ciridũ. gustu incendetꝰ. Crocũ dictum
ab opido cilicie qͥ uocat᷑ coritiũ quãquã ⁊ alibi nasca.¬
tur. sed ñ tantũ uel tale quale incilicia. uñ & apocio¬
ri parte nñ accepit. Nã multe res nña sũp serũt
alocis ubi plus ꝓuenit ⁊ melius aliqͥd. Optimũ aut̃¬

Expanded text:
sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, ariab oppido Ciliciae quod vocatur Corinthium, quanquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia, unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina assumpserunt a locis ubi plus provenerint, et melius aliquid. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ũ si sol eacãduerit. sustinere inmani ñ uoot
detant & quarandã herbaꝵ ñña que eras¬
sui musa resonãt habentes nñum explan¬
nuerionẽ nõ tam̃ nomiinũ ħ erbau ethunologi
dictũ qͦd sine ullci radice innatãs inindię tombi
colligatur. qͦd ligno ꝑfonitũ siccũt indi ctq reponsi
ertur aut̃ paridisi esse herbã gustu mardũ refet.
qͦd in syrici nascatur. sed qd mõs inqͦ inuenitur alo
latere indicĩ spectait. alio sirict. Est aut̃ indicimn
multiforme. sed melius siriacũ. Aeue. fulium.
comosũ spica paruũ odorissinũ. ciprum simulas.
simultũ in ore tardauerit: linguã sicat. Nardii
elticũ. aregione gallie nñ trix̃. Nascit᷑ enĩ sepe in
ligirie alpib ⁊ insirę frutice paruo radicibꝰ. ima¬
ipulo collectis licgam̃tis. Elos eiꝰ. tantũ ꝓpt̃ odorem
bonũ. Dirsi eius atq radicule utiles ꝓbant᷑ usibꝰ nr̃is.
ostũ. indix herbe ẽ. Nascentis inindia. aribia ⁊ siria

Expanded text:
ut, si sol excanduerit, sustineri in manu non possint. Extant et quarundam herbarum nsui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria:
Abbreviated transcription (Latin):
riãt maallũ pene ubiq repꝑit᷑ s exonũbꝰ gñibꝰ palmo sericostri
tur seres. eñil cũ uestibꝰ suis pellibꝰ qmit tunt secũda portias
alia gnia ferri ex mera acie temperarit᷑. Ceteris em̃ ad misciuis
mollior complerus. Differentia ferri plurina uxta nq̃e. gdul
N ã aluid molle phumbaꝵ uicinũ rotaꝵ ⁊ clauoꝵ isibus qͥt
Iluo fragle s⁊ aerosum. eulture tr̃ȩ. cõueniens. Aliud buitate sola
usarat᷑ elauisq caligtirus. Aliud rubiginẽ celerius senuitaste sela
uoca billos enposito aq̃ rum ũ suna differentia lis quisi s errunicañ¬
dens inmierd qͦ roa lior fiat. sic̃ birbilis in isrania ⁊ thiralsona em
fentimta oleo restrqui mos ẽ ne aqua inftigilitatẽ durent cerauorat
guis humanius sese u̾leiscit᷑ contactũ nãq rubi gnc̃ tytint. Eum¬

Expanded text:
ri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro ri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico, neque alia genera ferri ex mera acie temperantur. Caeteris enim admiscetur mollior complexus. 3. Differentia ferri plurima juxta terrae genus. Nam aliud molle, plumboque vicinum, rotarum et clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocabulo inposito. Aquarum vero summa differentia est, quibus ferrum candens inmergitur quo utilior fiat, sicut Bilbilis in Hispania et Tirassona, Comus ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur; contactum namq
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tantũ sundit nam malleis fragile ẽ. si quidem õe ac. &i¬
tius purgatis me uitis excoctisq. regulare efficit᷑. C anpi
q̃q int̾ gñra aerisuocat᷑ a camipania scilic& ꝓuintia. q̃ ẽ meli¬
partib. u̾tens ilibꝰ & uasis om̃ib ꝓbatissimã.aes. õe frigore magiai
luis fundit᷑. aes. rubiginem celeruis trahit. nisi oleo pinans.
seruari aũt. id. optime &iam in liquida pice trtidunt. Intio
catmia ⁊ calciareus. purgam̃ta aeris catmia ⁊ oriqlogeius¬
ris flos catmia gignit᷑ in m&alloꝵ aeris atq argem fonaciꝰ
insidente nidore nꝰãq ũ ipse lapis exqͦsit. aes. catmia uarit se ps
sus infornacibꝰ existit ⁊nñis siu originẽ recipit aeris flossit. tigs¬
nit᷑ cõflationibꝰ resaluto atq reliquato aere suꝑ susa srigla sqͥrto¬
quor effunditur. Nullũ at̃ corpus tam denisis int̾ se coberentabꝰ:
plicitis elim̃tis qͣm inferrum. Unde in ẽ. illi duritia cũ sygess¬

Expanded text:
d tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae epartibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia cadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repencruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ fiñas infecũdas efficit. Populꝰ aut̃ & salix. ⁊ tiliũ molles ma¬
thnȩ s̃. ⁊ ad sculpt᷑am aptȩ.Uim̃ uocari eod uĩ hãt multã uro

Expanded text:
sed et feminas infecundas efficit. Populus autem et salix et tilium mollis mased et feminas infecundas efficit. Populus autem et salix et tilium mollis materiae sunt et ad sculpturam aptae. Vimen vocari eo quod vim habeat multam
Abbreviated transcription (Latin):
midis melius ꝓficit. Nã inmõtanis ⁊ asꝑis. minꝰ. leta ẽ. K areao
cin lim̃i acastello lacirino incditũ ÷ exqua table. tegulis adfar.
flamã repellut᷑. neq. exse curbonẽ ambuste effituit. ꝑ opulus.
dictti. qͦd ex eius calec multitudo nascat᷑. Cuiꝰgenꝰ cduplex ẽ. Nã
alt̾a ẽ alba. altã nigni. Alba aut̃ ppłs dicta. quia folici euis
una parte sue alba. altã uirda. ħ̃ gͦ bicolor liñs quasi noctis &
curtu eridanũ fluuiũ ułut ali memorãt infinibꝰ siriȩ. Tiliũ
dñt uocutũ. eo qd̃ itilis sit ad usũ teloꝵ. nitore ileuitatẽ iaculã¬
di. ẽ enĩ genꝰ matħiȩ leuissimȩ. Salia dicta qd celerit̃ saliat.
li ÷ ułocit̾ crescat. arbor lenta. uitibꝰ. abilis uintiendis. Cuiꝰ scmi¬
nis lĩ dicũt esse naturĩ. ũ siqͥs illud in poculo hauserit lib̾is careat

Expanded text:
midis melius proficit; nam in montanis et asperis minus laeta est. Larex, midis melius proficit; nam in montanis et asperis minus laeta est. Larex, cui hoc nomen a castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis adfixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. Populus dicta quod ex eius calce multitudo nascatur. Cuius genus duplex est: nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta quia folia eius una parte sunt alba, altera viridia. Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et circa Eridanum fluvium vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. Tilium dicunt vocatum eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate iaculandi: est enim genus materiae levissimae. Salix dicta quod celeriter saliat, hoc est velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat;
Abbreviated transcription (Latin):
E benus ininidia. ⁊ethiopia nascit᷑. qui cesus durescit inlapo
cuiꝰ lignũ nigrũ ÷ & cõstex lenis ũ lauri. si indicũ mibs̃.
mareotiai palus undiai. unde ebenus uenit. Licanꝰ. Eiti n
nõ t̾reat. P lattmnꝰ. alatitudiñ folioꝵ dicta. ł qͥ ipsa qbor peula
rbor multũ ãmosa. sic̃ łgit᷑ dequereu mabre. subqͣ habituuit
dic̃ta paruti formia. s sirmo corpore. atq nodoso. q̃ medici¬
minib uncaustis ad ibet᷑. Altã balanis lenis ae leuis n
miũ ꝑforata. Quc̃naꝵ tantũ usibꝰ. necessciria. F ixinꝰ. uart¬
diriationẽ finxiiꝰ. sic̃ amonte montanꝰ. D̾ qͣ ouidiᷤ. iftamiꝰ
utilis astis. IAXͦ. uenenata arbor. uñ itorica uenena erͥ¬
munt᷑. ex hac art: parti. ⁊ alie gentes fatuit. und pporta.
ẽ firmissimũ. Aln. uoctitti qd alat᷑ anine ł. ximo enĩ aqͥ naset.
nec facile extrti undas iuuit: Inic̾ tenciti & mollis. quia uiha¬
mectũ locũ nutrit. Ulni. mm̃ ciccepit. qͦd uliginosis locis ⁊ hu¬

Expanded text:
Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum Mareotica palus in India, unde ebenus venit. Lucanus 10, 11non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula rbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinuderivationem fraxinus, sicut a monte montanas. De quo Ovidius: Et fraxinus utilis hastis. 40. Taxus venenata arbor unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt. Unde et poeta: est firmissimum. Alnus vocatur quod alatur amne; proxime enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera et mollis, quia in humecto loco nutritur. Ulmus nomen accepit quod uliginosis locis et hu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦr ali albi ali parpirei. alii rosei tepiunt᷑. similes florib inalipuns:
gat᷑ medici malipunici cibo corpora intinutriri. so eo sic opinant utendũ.
nt medicare potius. ñ alere uidat᷑. Malũ ꝑusicũ. euiꝰ ad modũ bius¬
uta cõcessciẽ.truĩ gn̾ũ fertur ee̾. duncenꝰ. Armeniacꝰ. ⁊ ꝑsic. Duricenꝰ
megꝙpto seuerit ꝑsuis. a quo se oruĩdos. ptolomci ferebãt. H ex in ꝑsi
da fructũ gn̾at untfectoruĩ. apud nos aut̃ ioeuudũ ac suaue. Ioꝵ.
aliud p̃cex. aliud uoentꝰ estuiĩ. Medica arbor cuiꝰ nñ otiã in carinimbus.
mantuanis incdaruit. asportata pͥmũ amedis. unđ ⁊ uoaabulũ sũpsit. hac¬

Expanded text:
 alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius b generum fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolomaei feructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis; unde et vocabulum sumpsit. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
atmi ob colorẽ prunũ uocãt. alii amultitudiñ emori frnctus nerã apel¬
et cuiꝰ gm̃s damasceñ melior. adamasco oppido. uñ priuis asportata est.
etunt᷑. D leo rella Nascit̾ inpalmaria siriȩ euuctate. et. eo etit apei¬
ora qͦd eutrunco oleũ defluat. in gassitudino mellis sapore suaua:
meld qt sau s siilis. mediocris arbor. & flore cãdidulo. dicta quod
lcedo sit euus fruetus. ⁊ acuto sapore comixta. ħ arbor ȩtate duratuot¬
nias. Melofos arbor in afrrca. punica lingua nocata. exqual ꝓ fuut
tus sueusi. qui aloco amo nicie ñat᷑. Mespila. arbor spinosa fruct
nã bãnt eius ponia piius uocata udae: qd mignis spẽm cde fiunattiẽ.

Expanded text:
atini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu lam habeant eius poma. Prius voca
Abbreviated transcription (Latin):
quia cote greco .s. mone incisio dr̃. & enina sextarii induo aequa ina¬
dit᷑. ⁊ cotulam facit. Emna ãt appendit libram unam: que gima¬
narem siue gomor facit. adice sextum congiũ reidit. Namcẽgus
sex maitur sextarus : aquo ⁊ sextarũ nomen dederunt. Conguia
cii gr̃a dan coeptula cõgiarium appłłatũ ẽ. Unusquisq em sutes¬
pr̃is imꝑator fauorem ppłi. captans adiciebat ũ largior iuditi n
Et inde appłłata maera lic& iurna ⁊ anphora. E treliqua hal¬
modi m̃a mensuraꝵ sint tam̃. ista hoc nom̃ adenarii nunũ ꝑfcls¬
denarii. Modius dictus. abeo quod sit suo modo ꝑfectus est aĩt.

Expanded text:
quia cote Graeco sermone incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpendit libram unam, quae gemiuinarem sive gomor facit. Adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium ficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in Et inde appellata metreta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamen ista hoc nomen a denarii nu id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ capiat arbores. sut̃ enĩ cincumi siue uncinuli. quib se innectere uites ⁊ sus¬
pendẽ sol&̃ arborib qͦ ammiculo fixti palmites uent: ac turbines cõtinero q̃at.
& sine lapsi piculoꝵ fructus suos sustineat᷑. ac sese uaga ꝓceritate diffun¬

Expanded text:
quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et susquod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defen
Abbreviated transcription (Latin):
quia quasi braehiis quibdã. qͥcqͥd cõphendit strnigaĩt. Labrusca s̃ uitis
agrestis. quȩ intr̃ȩ marginb nascit᷑. uñ ⁊ labrusca dicta alabris extix¬
flagello eg̃nominat: quia obsunilitudinẽ rei qͥ inea paste qua d̃clinat᷑ exue¬
ter sarũno. ꝓminẽs utrũqꝰ. mallei spẽm p̾beat.Spadones s̃ surculi fruge ca-¬
rentes. ex ipsci apellacõñ. qͦd sint in habiles fructu. ⁊ sterelitate affech. Sa¬
gitã rustici uocat᷑ nouissim̃ partẽ suruli. siue qi longuis recessit amatre. &
quasi ꝓ silut. seu qi acuminis tenuitate. teli spẽm p̃ferł. Sumitates.
uitiũ ⁊ fructicũ. Flagella nũcupantur. eo qͥflatu agitent᷑. Palmes uitis
mathia mollis qͥ ꝑ nouella brtichia emuss. fructũ affert. Nã id̾o rustici
miuriã niunit᷑. qui ido alicub int̾risus ẽ. ut solẽ ad maturitate fructꝰ ad.¬
mittat. & umbrã fatiat. & dict: pãpinꝰ. q de palinite pendeat. Capͥoli dicti

Expanded text:
quia, quasi brachiis quibusdam, quidquid comprehenderint stringunt. 3. Labrusca est vitis agrestis, quae in terrae marginibus nascitur. Unde et labrusca dicta a labris et extreflagello, cognominatusque ob similitudinem rei: quod in ea parte quae deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeat. Capreoli dicti
Abbreviated transcription (Latin):
tare cutis uuas ht᷑. Nobilitate amincã sqr̃. fecunditute p̃cedit. Quã ꝓ ide
sernicã uourt. d plisquã ctene feces asferit. Apionea. uinu dulce fatũt.
quas nisi cito legas. pluuiis & uentis & maxime apib uifestan¬
turbines. ⁊ pluuias. & calores fortissime sustinẽs. Nec in macra tnbi
colligas. aut ad t̾rũ desilit: aud humore putrescit. Inerticula ur¬

Expanded text:
ditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestanturbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terraisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula
Abbreviated transcription (Latin):
inuenies un nichil int̾ ẽẽ natũ anfactũ. Utrũq eñi eulam no¬
turȩ ẽ. Electrũ. qͥ ẽ nat̾ał eiusmodi. Nat̾a ẽ ñ incõniuo &ad
lumina clarius cũctis m&allis fulgeat ⁊ uenenũ ꝓdas. Nam
si meo infundas uenenũ stridorẽ edit. ⁊ colores uarius inmodum
arcus cȩlestis emittit.xuiiii. dpõ derib Pondr
ac mensuraꝵ. uiuat cognoscere modum. Nane crporalia
sic̃ scriptum ẽ. a sũmis usq ad unã in m̃sura ⁊ nm̃ro ponae
disposita sunt atq formata. Cunctis eñi corporeis ens pd
natura dedit. Suũ qͦq regit om̃ia. pondꝰ pͥmus. Mosas eño¬
sidon argius. ponđum rationẽ ingreciã constituit. E tlicad
antiquiores extiterint. s isteacꝰ arte experientior suit. In¬
dꝰ. dictũ. eo quod instatera libratũ pendeat. H inc ⁊pendi
ab usiue aũtpondꝰ. libra unaẽ. Unde &iam dipond did̃a
ẽ. qͣsi duo ponđa. q nom̃ adhuc musu raeinet᷑. I rutindet¬
gemina pondum . lancis aequał examine pendẽs. fati

Expanded text:
invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emittit. De ponderibus . Ponderum ac mensurarum iuvat cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata; cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondus Caidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pongemina ponderum lanx equali examine pendens, facta