comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assentior hiis qui negant eũ locu
a panetio p̃t̾missu. s consulto relic¬
tuz. nec oĩno sc̃bendũ fuisse. quia
nũqͣ possit utilitas cũ honestate pu¬
gnare. Dequo alteꝵ pot̾ hre dubi¬
tacionẽ. adhibendũ ne fuit hoc ge¬
mis. ꝙ in diuisionẽ panetii t̾ciũ est.
an plane omitcendũ. Alteꝵ du¬
bitari nõ pot̾. qu a panetio suscepsũ
sit. s relictu. Nam qui ex diuisicẽ
cripcita duas ꝑtes absoluit. Huic
necesse ẽ restare t̾ciam p̃tẽa ĩ extre¬
mo libro t̾cio. dehac ꝑte pollicet᷑ se
deinceps esse dictuꝵ. Accedit eode
ĩuentus. qui inchoata uene̾ cã ꝑtẽ
qua appelles rachoatã reliquiss ab¬
soluẽt oris enĩ pulcritudo reliꝗ cor¬
pis ĩmitandi spem auferebat. sic ea

Expanded text:
assentior iis, qui negant eum locum a Panaetio praetermissum, sed consulto relictum, nec omnino scribendum fuisse, quia numquam posset utilitas cum honestate pugnare. De quo alterum potest habere dubitationem, adhibendumne fuerit hoc genus, quod in divisione Panaeti tertium est, an plane omittendum, alterum dubitari non potest, quin a Panaetio susceptum sit, sed relictum. Nam qui e divisione tripertita duas partes absolverit, huic necesse est restare tertiam; praeterea in extremo libro tertio de hac parte pollicetur se deinceps esse dicturum. Accedit eodem inventus, qui in Coa Venere eam partem, quam Apelles inchoatam reliquisset, absolveret oris enim pulchritudo reliqui corporis imitandi spem auferebat, sic ea,
Abbreviated transcription (Latin):
litas cũ honestate cõtendẽ  Itaq ac¬
ccpimꝰ socͣtem exetͣri solicũ eos qui
pͥmũ ħ nã coherencia. opimone
distr axissent cui quid̾e ita s̃ stoici as¬
sensi. ut ⁊ ꝗd qd honestũ ess. id utile
eẽ consentirent. nͨ utile qcqͣ ꝙ nõ ho

Expanded text:
um honestate contendere. Itaque accepimus Socratem exsecrari solitum eos, qui primum haec natura cohaerentia opinione distraxissent. Cui quidem ita sunt Stoici assensi, ut et, quicquid honestum esset, id utile esse censerent nec utile quicquam, quod no
Abbreviated transcription (Latin):
se ĩ solitudinẽ recipiebat urm at̃
ociũ negocii ĩ oꝑia. nõ reꝗescẽdi
studio cõi⁊ tutũ ẽ Etĩcto cĩ sena¬
tu deletisq uidiciis. qd ẽ qd dig¬
mi nob̾aut incuria. aut in fõro.
face̾ possimꝰ. Itaq qui ĩ marima
celebritate atq ĩ ocuł cuuũ quõda
uximꝰ. nc̃ fugiẽtes ꝯspectũ scelẽatoꝵ
quib omia redundat abdimꝰ nos

Expanded text:
itudinem recipiebat: nostrum autem otium negotii inopia, necrequiescendi studio, constitutum est. Exstincto enim senatu, deletisque iudiciis, quid est, quod dignum nobis, aut in curia, aut in foro agere possimus? Ita, qui in maxima celebritate, atque in oculis civium quondam viximus, nunc fugientes conspectum sceleratorum, quibus omnia redundant, abdimus nos
Abbreviated transcription (Latin):
M. tili eũ q p̾mue
affricanꝰ appellatꝰ
ẽ. dicẽ solitũ s psit
cato. qui fuit cius
ferc cquał. nũquã
sõ min ociosũ eẽ. qmͣ cũ ociosus.
nec minꝰ solũ. qmͣ cũ solus esset
hagnifica uo̾ uox ⁊ magno in
ac sapiente digna. q̃ declarat
lii ⁊ ĩocio ḋ negociis cogitare.
ꝯnsolitudine sccũ loqui solitũ.
neq cessaret ũ quã ⁊ int̾dũ¬

Expanded text:
M. fili, eum, qui primus Africanus appellatus est, dicere solitum scripsit Cato, qui fuit eius fere aequalis, numquam se minus otiosum esse, quam cum otiosus, nec minus solum, quam cum solus esset. Magnifica vero vox et magno viro ac sapiente digna; quae declarat illum et in otio de negotiis cogitare et in solitudine secum loqui solitum, ut neque cessaret u
Abbreviated transcription (Latin):
no oꝑa c̃. ut omĩ gmͣ satisfacẽ possi¬
ni  si res in ꝯtencione ueniet. in¬
mix. themistodes ẽ auctor adhibẽ¬
dus. qui cũ consulere t̾ ute uiro bo¬
no pauꝑi. aut minꝰ ꝓbato diuiti fili¬
am collocaret. Ẽgo uoͣ inquit nialo
uix qui pecunia egeat. qmͣ peciũ. a
que uiro S corrupti mores de p̃¬
uatiq sũt admiracione diuiciaꝵ
quaꝵ magnitudo quod ad unũquẽ¬

Expanded text:
no opera est, ut omni generi satis facere possimus; sed si res in contentionem veniet, nimirum Themistocles est auctor adhibendus; qui cum consuleretur, utrum boviro pauperi an minus probato diviti filiam collocaret: Ego vero, inquit, malo virum, qui pecunia egeat, quam pecuniam, quae viro. Sed corrupti mores depravatique sunt admiratione divitiarum; quarum magnitudo quid ad unum quem
Abbreviated transcription (Latin):
equitate eade ꝯtinẽ̾. Bitent qͣtis
ĩalieno. qd it.a. ut cũemerĩ ego edi¬
ficarĩ. cucar. ĩpendã. tu me ĩuito fru¬
are meo. Quid ẽ aliud ꝙͣ aliis sua
eripe  aliis dare aliena. Tibu
emas mea pecuĩa fundũ. cũ tu ha¬
beas.ego ñ heam peciua. Quã ob
rẽ ne sit alienũ es ꝙ reip. noceat ẽ¬

Expanded text:
tinere. Habitent gratis in alieno. Quid ita? ut, cum ego emerim, aedificarim, tuear, impendam, tu me invito fruare meo? Quid est aliud aliis sua eripere, aliis dare aliena? Tabulti, nisi ut emas mea pecunia fundum, eum tu habeas, ego non habeam pecuniam? Quam ob rem ne sit aes alienum, quod rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
anec cã solitudinẽ langue̾ patior
mͣ mͥaffcit. necessit is. ñ uolũtas.
am̃ꝙͣ affricanꝰ maiorẽ laudẽ meo
uiditio assequebat᷑. Nulia tñ eiꝰ
isenii monum̃ta mandata littis.
huluĩ opꝰ ocũ. nlłm solitudis munꝰ
extat. Ex quo intlłigi d. ulũ m̃tis
agitacione ĩuestigacõcqr eaꝵ reꝵ
quas cogitando oseq̃bat᷑ nec otio¬

Expanded text:
dinem languere patior, quam mihiaffert necessitas, non voluntas. Quamquam Africanus maiorem laudem, vel meo iudicio assequebatur; nulla temen eius ingenii monumenta mandataliteris, nullum opus otii, nullum solitudinis munus extat. Ex quo intelligi debet, illum mentis agitatione, investigationeque earum rerum, quas cogitando consequebatur, nec otio
Abbreviated transcription (Latin):
cuim copiosissimã urbem f̾iiditꝰ
sustuliss. Italiam ornare quam
domũ suam maluit.qmͣqͣ italia
orata. domꝰ ip̃a mͥ uidr ornatior
nullũ ig̾ uitiu tetͥus ẽ ut eodem
unde egressa ẽ. referat se or̃o. qmͣ
mõ tũpe ẽ. s sceleratu etiam ⁊
lo pithius edidit. spartham nlla
re nisi auaritia eẽ ꝑituram. id ui¬
det̾ nõ solum lacedemoniis. S
q̃ oꝑt̃b opulentis ppłis p̃dixis¬
sesssulla aut̃ recõciliare facilius¬
demuolenciã mulcitudins pos¬
int hii qui rei p. presũt. qm̃ ab¬
sientia ⁊ continencia. Qui ueo
eppłares uolunt . obeãq causar
iuit agrariam cẽptant. ut posses¬
sores pellant᷑ sus esedib. aut pe¬
cumas creditas debitoribꝰ cõdo¬
nandas putant. la bet̾actant fuu¬
damenta rei.p. Concordiã p̾mu
que esse nõ pot̾: cũ aliis adimũti
aliis ꝯdonant᷑ pecumie. Pemid̾
cquitatẽ. que collit᷑ omĩs. si habẽ
suũ cuiq nõ licet. Id em̃ ẽ ꝓpriu

Expanded text:
cum copiosissimam urbem funditus sustulisset? Italiam ornare quam domum suam maluit; quamquam Italia ornata domus ipsa mihi videtur ornatior. Nullum igitur vitium taetrius est, ut eo, unmodo turpe est, sed sceleratum etiam et lo Pythius oraclum edidit, Spartam nulla re alia nisi avaritia esse perituram, id videtur non solum Lacedaemoniis, sed etiam omnibus opulentis populis praedixisse. Nulla autem re cobenevolentiam multitudinis possunt ii, qui Reip praesunt, quam abstinentia et continentia. Qui vero se populares volunt ob eamque causam aut agrariam rem temptant, ut possessores pellantur suis sedibus, aut pecunias creditas debitoribus condonandas putant, labefactant fundamenta rei publicae, concordiam primum, quae esse non potest, cum aliis adimuntur, aliis condonantur pecuniae, deinde aequitatem, quae tollitur omnis, si habere suum cuique non licet. Id
Abbreviated transcription (Latin):
sisiminꝰ unticõne tãtã ĩgeni
prnciam cõseq possumꝰ. uolũta¬
cãm urbe relicta. rura pagrãtes.
sepe soli sumꝰ. Is nec otiũ h. cũ ocio
affritani. nec ħ solitudo cũ illa cõ¬
randa ẽ. Ille enĩ ut requiesce̾t᷑

Expanded text:
s imitatione tantam ingenii praestantiam consequi possumus, voluntacausam urbe relicta, rura peragrantes, saepesoli sumus. Sed nec orium hoc cum Africani otio, nec solitudo cum illa comparanda
Abbreviated transcription (Latin):
um pecume intulit ut uni nup¬
coris preda finẽ attulent tribu¬
toꝵ. At hic nicħ domil suã nco¬
lit p̃cer memoriam nõis semp¬
nichilo locuplecior cartagine:
uersa.ꝙ qui enus collega tin
cum copio

Expanded text:
pecuniae invexit, ut unius imperatoris praeda finem attulerit tributorum. At hic nihil domum suam intulit praeter memoriam nominis sempnihilo locupletior Carthagine eversa. Quid? qui eius collega fuit in uid copio
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓficisci uelle dixit. remq ĩtegrã
ad redditũ suũ uissit eẽ. Isq celent̾
ad tbolomeũ suũ hospitẽ ueĩt. qui
tũ regnabat alt̾ post alexandriã cõ¬
ditã. Cui cũ exposuiss pat̾am se li¬
b̾are uelle. cãmq docuiss. a rege
opulento uir sũmꝰ facile ĩpetͣuit.
ut grandi pecunia adiiaret᷑qmͣ
⁊ coꝵ qui sua amisant p̃fecitq esti¬
mandis possessionib. ut ꝑsuadẽt
aliis ut pecumã accipe mallent pos¬
sessionib cederent. aliis ut cõmo¬
diꝰ putarent nuari sͥ qd tanti ess
qũa suũ recuꝑare. Ita ꝑfectũ ẽ. ũõs
concordia constituta sine querela
agẽ cũ cuub. nõ ut bis iã uidimꝰ
astã inforo ponẽ ⁊ bona ciuium
uoci sb̾racere p̃conis At ille gͥcus
Dqd̾ fuit sapiẽtis ⁊ pr̃antis uiri.oib
consulendũ putauit. Eaq ẽ sum¬
ma rõ ⁊ sapiençia bon: ciuis

Expanded text:
remque integram ad reditum suum iussit esse, isque celeriter ad Ptolomaeum, suum hospitem, venit, qui tum regnabat alter post Alexandream conditam. Cui cum exposuisset patriam se liberare velle causamque docuisset, a rege opulento vir summus facile impetravit, ut grandi pecunia adiuvaretur. et eorum, qui sua amiserant, perfecitque aestimandis possessionibus, ut persuaderet aliis, ut pecuniam accipere mallent, possessionibus cederent, aliis, ut commodius putarent numerari sibi, quod tanti esset, quam suum recuperare. Ita perfectum est, ut omnes concordia constituta sine querellaagere cum civibus, non, ut bis iam vidimus, hastam in foro ponere et bona civium voci subicere praeconis. At ille Graecus, id quod fuit sapientis et praestantis viri, omnibus consulendum putavit, eaque est summa ratio et sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
qut. latissime q eoꝵ manat in
sendant Scpe ⁊ enĩ aut cos ledt̃
os nõ debe̾nt aut cos quos ñ
stredit. Si ĩprudentes negͥligẽ¬
cie ẽ. si scientes: temitatis. Q̃cen¬
ĩuitus offenda quatũq possis. q̃re

Expanded text:
ur, latissimeque eorum manat indfendant. Saepe enim aut eos laedunt, quos non debent, aut eos, quos non expedit; si imprudentes, neglegeiae est, si scientes, temeritatis. Uteninvitus offen
Abbreviated transcription (Latin):
ħ quidem d̾ hiis qui conẜuacione
officioꝵ existimant᷑ bom. qui at̃
omĩa menciũt᷑ emolum̃tis ⁊ con¬
modis. neq ea uolũt p̃ponderari
honestate. hii solent indelibando.
benestũ cũ eo ꝙ utile putant com¬
pare. bomi uiri nõ solent. ⁊taq er¬
istimo panetiũ cũ dixit hoĩnes so¬
lẽ mhac compacione dubitare hec

Expanded text:
atione officiorum existimantur boni. Qui autem omnia metiuntur emolumentis et commodis neque ea volunt praeponderari honestate, ii solent in deliberando honestum cum eo, quod utile putant, comparare, boni viri non solent. Itaque existimo Panaetium, cum dixerit homines solere in hac comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
tacita solicudine abstrahamͦ. ad
hanc sc̃bendi oꝑam omẽ studiũ cu¬
gifera ⁊ fructuosa. nec ulla pars
eius ĩculta ac d̾ẜta sit. tñ milꝰ fe¬
ratior ĩ ea locus ẽ. nec uerior. qmͣ d
officiis. quib ꝯstant honesteq ui¬
pe confido. tñ ꝯduce̾ arbitror talib
aures tuas nocib undiq cutũ soã¬
re ne cas si ficri poss qcqm aliud
au dire. qd cũ õib ẽ faciendũ. q ui
tã honcstam ĩgredi cogitant. tum
haut scio an nemim pociꝰ qmͣ tibi
Sustines enĩ n paruã erspectacionẽ
mutande industrie nr̃e. magnar
honor. nõ nulłã fortasse nõis susce¬
pisti honꝰ p̾t̾ea graue ⁊ atenaꝵ ⁊ c̃cippi.
ad quos cũ tanq̃ adicaturã boãꝵ
arciũ sis ꝓfectus. in anẽ redire tur¬
pissimũ ẽ. dedecorꝗntẽ ⁊ urbis auc
si discendi labor ẽ potiꝰ ꝙͣ uoluptas.
tĩ Fac ut efficias.neue ꝯmittas.
ut ne cũ omĩa suppeditata sit̃ ano¬
bis. tute tibi d fuisse uideare or ħ

Expanded text:
trahamur, ad hanc scribendi operam omne studium cugifera et fructuosa nec ulla pars eius inculta ac deserta sit, tum nullus feracior in ea locus est nec uberior quam de officiis, a quibus constanter honesteque vipere confido, tamen conducere arbitror talibus aures tuas vocibus undique circumsonare, nec eas, si fieri possit, quicquam aliud audire. Quod cum omnibus est faciendum, qui vitam honestam ingredi cogitant, tum haud scio an nemini potius quam tibi; sustines enim non parvam exspectationem imitandae industriae nostrae, magnam honorum, non nullam fortasse nominis. Suscepisti onus praeterea grave et Athenarum et Cratippi; ad quos cum tamquam ad mercaturam bonarum artium sis profectus, inanem redire turpissimum est dedecorantem et urbis auctsi discendi labor est potius quam voluptas, tantum fac ut efficias neve committas, ut, cum omnia suppeditata sint a nobis, tute tibi defuisse videare. Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
mode aut̾ quicũq dixiͣt pecuĩam
qui ht nõ reddidisse ⁊ qui reddi
cupletes. batos.honoratos putat
hii ne obligari quidẽ bñficio uo¬
lũt. qu ⁊̃ bnficiũ se dedisse arbitũ¬
tur. cũ ip̃i ꝙͣius magnũ alid acce¬
pint eque ⁊̃ a se aut postulan ant
expectari aliqd suspicant Patro¬
cimo u̾o se usos autcliẽtes appella¬
ri. mortis instar pritant. At ueõ
ille tenuis. cũ quid fc̃m sit. se spec¬
tatũ nõ fo̾tuã putat. ñ mõ illi. qui ẽ
merit᷑. S ⁊̃ illis a qͥb expectat. eger¬
enĩ multis g̃tu se uidri studet.
Neq uo uͣb auget suũ munꝰ. si qͦ
q illud ẽ. ꝙ si opulentũ fortunatũ¬
q de fendis. ĩuno illo. aut forte m
lib̾is eiꝰ manet gr̃a Sin aut̃ mõpẽ¬

Expanded text:
mode autem, quicumque dixit, pecuniam qui habeat, non reddidisse, qui reddidcupletes, honoratos, beatos putant, ii ne obligari quidem beneficio volunt; quin etiam beneficium se dedisse arbitrantur, cum ipsi quamvis magnum aliquod acceperint, atque etiam a se aut postulari aut exspectari aliquid suspicantur, patrocinio vero se usos aut clientes appellari mortis instar putant. At vero ille tenuis, cum, quicquid factum sit, se spectatum, non fortunam putet, non modo illi, qui est meritus, sed etiam illis, a qri studet neque vero verbis auget suum munus, si quo que illud est, quod, si opulentum fortunatumque defenderis, in uno illo aut, si forte, in liberis eius manet gratia; sin autem inope
Abbreviated transcription (Latin):
tu. locus tm̃ attingendꝰ fut Capit.
aut̾̃ ẽ in oĩ ꝓcuracione negociiet
muncris publici. ut auaricie pela
T q̃ minima suspicio. Utinam
nõ esse passus duiciꝰ eos imꝑare
ne illi młta scła expectanda fuetũt
Itaq facile patior tũ potiꝰ poncũ
f̃uisse. siquide in illo tantũ fuit
roboris. Nõ dũ. c ⁊ decẽ ãni sũt cũ
de pecuniis repetũdis a.L. pisoẽ lati be
bellũ ꝑꝑ iudicioꝵ metũ excitatu
tanta sb̾latis legib ⁊ iudicuis ⁊¬
expilicio direpcioq socioꝵ. uti¬

Expanded text:
tum locus attingendus fuit. Caput autem est in omni procuratione negotii et muneris publici, ut avaritiae pellatur etiam minima suspicio. Utinam, non essem passus diutius eos imperare. Ne illi multa saecula exspectanda fuerunt; Itaque facile patior tum potius Pontium fuisse, siquidem in illo tantum fuit roboris. Nondum centum et decem anni sunt, cum de pecuniis repetundis a L. Pisone lata lexbellum propter iudiciorum metum excitatum, tanta sublatis legibus et iudiciis expilatio direptioque sociorum, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ gͥcioradanda ẽ opa om̃o si possit
utrisq nec minꝰ ut ⁊̃ singłis con¬
sulat᷑. sita ut ea res aut ꝓsit. ã cͣte
magna largicio fuit. exauriebat.
qͥ errarñ. Modica m octaui ⁊ rei ꝑ¬

Expanded text:
iora. Danda opera est omnino, si possit, utrisque, nec minus, ut etiam singulis consulatur, sed ita, ut ea res aut prosit aut certe magna largitio; exhauriebat igitur aerarium; modica M. Octavi et rei
Abbreviated transcription (Latin):
lite patent. Ad monebat meres
ut ħ quoq loco int̾missionẽ elo¬
quͣcie. ne dica intitũ. deplorarem
uererer. ne de me ipõ aliqd uidẽr
queri. s tñ uidemꝰ quib extĩctis
orõnb. qmͣ in paucis spes. qnͣto
inpautiorib fãcultas. qmͣ ĩ mul¬
tis sit andatia ¶Cu aut̃ omes nõ
possunt. ne multi quid̃ aut ꝑiti¬
uuris eẽ. aut diserti. licet tñ opera¬
ꝓdec̾ multis beneficia petente

Expanded text:
late patent. Admonebat me res, ut hoc quoque loco intermissionem eloquentiae, ne dicam interitum, deplorarem, ni vererer, ne de me ipso aliquid viderer queri. Sed tamen videmus, quibus exstinctis oratoribus quam in paucis spes, quanto in paucioribus facultas, quam in multis sit audacia. Cum autem omnes non possint, ne multi quidem, aut iuris prodesse multis, beneficia petentem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓĩuiria. Euudamentũ enĩ est pe¬
tue ꝯmendacionis ⁊ fame iusticia.
sine qͣ nichil potest ẽẽ laudabile.
ẽd qm̃ de eo genere beneficio
ꝵ tc̃m ẽ. que ad singulos spec¬
tant. Deinceps dehiis que ad ui¬

Expanded text:
undamentum enim est perpetuae commendationis et famae iustitia, sine qua nihil potest esse laudabile. Sed, quoniam de eo genere beneficiorum dictum est, quae ad singulos spectant, deinceps de iis, quae ad uni
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃t᷑ utile hiis. qui honcia
posse multũ uolũt. ꝑ hospites
ap̃ ext̾nos ppłos ualere opibub
⁊ gr̃a. Theofrastus quidẽ sanle
ci monẽ athenis ⁊̃ ĩsuos cun alo
laciadas hospitalẽ fuisseiticm.
ĩstitiusse ⁊ uillicis ĩpanisse n oũ¬

Expanded text:
ehementer utile iis, qui honeste posse multum volunt, per hospites apud externos populos valere opibus et gratia. Theophrastus quidem scribit Cimonem Athenis etiam in suos curiales Laciadas hospitalem fuisse; ita enim instituisse et vilicis imperavisse, u
Abbreviated transcription (Latin):
Ed cũ in hoĩb uiuandis. aut
mores spectari. aut fortua so¬
leat. dictu quidẽ ẽ ꝓcliue itaq ul¬
go loquũt᷑ se in beneficiis collocã¬
dis mores hoĩnũ nõ fortunã seq
honesta rõ ẽ s quis ẽ tandẽ qui
ĩ opis ⁊ optimi uiri cause. nõ añ¬
⁊ potentis: Aquo enĩ expeditior¬

Expanded text:
Sed cum in hominibus iuvandis aut mores spectari aut fortuna soleat, dictu quidem est proclive, itaque volgo loquuntur, se in beneficiis collocadis, mores hominum, non fortunam sequi honesta ratio est; sed quis tandem, qui inopis et optimi viri cause non antet potentis, a quo enim videtur
Abbreviated transcription (Latin):
tinet ⁊ ad gr̾am Itaq tũ multa
p̃clara maioꝵ. cũ qͣ optime cõsti¬
tti iuris ciuił. sũmo sc̃ꝑ ĩ honoe̾
fuit cognicio. aut int̾p̃tatio Qmͣ
quidẽ añ hanc confusionẽ tꝑ̃ru.
ĩposẜione sua pn̾cipes retinucrt̃.
Nunc ut honores. ut õs dignica¬
tis grad. sic huiꝰ sciencie splendor
ne accomodata atq huic arti
funtiia ẽ dicendi g̃mior facul

Expanded text:
t ad gratiam. Itaque cum multa praeclara maiorum, tum quod optime constituti iuris civilis summo semper in honore fuit cognitio atque interpretatio; quam quidem ante hanc confusionem temporum in possessione sua principes retinuerunt, nunc, ut honores, ut omnes dignitatis gradus, sic huius scientiae splendor nes accommodata. Atque huic arti finitima est dicendi gravior facultas
Abbreviated transcription (Latin):
sũt᷑. nec exdifficili tuenda. Nõ ht
mittendos tͣnsmaria legatos. nͨ
metanda in ripis hostib castra
nõ optunis castellis disponenda
p̃sidia. nõ opus ẽ legione. nec
equestrib turmis. quẽad mod
du ĩmortales regnũ mermes
regunt ⁊ nus reꝵ suaꝵ ex edito
tñquilloq tutela ẽ. ita hic offi¬
cia sua q̃uus latissime pateant.
smne cumultu obit. et omẽ hũa¬
nũ genus potentissimꝰ eiꝰ opti¬
nꝰq intra se uidet. derideas l.
ingentis sp̃s res ẽ. cũ orientem
occidentẽ lustranis aĩo. quo q̃
remota. ⁊ solicudnb int̾clusa
penetnͣtur. Cũ tot aĩalia tantam
copiã rex quas natura beatissiẽ
inquos cua sponte decidisti ex¬
pliceris. dic michi quẽad̾m pot̾
aliꝗs donare sapienti. si oĩa sapiẽ¬
tis sunt Nã id quoq ꝙ illi doq̃t
sapienti. cui qcqd dat᷑ d suo dat
acq dicitis sapienti posse dõari
idem aut̃ me scito. ⁊ de amicis

Expanded text:
sunt nec ex difficili tuenda. Non habet sunt nec ex difficili tuenda. Non habet mittendos trans maria legatos nec metanda in ripis hostilibus castra, non opportunis castellis disponenda praesidia ; non opus est legione nec equestribus turmis. Quemadmodum di immortales regnum inermes regunt et illis rerum suarum ex edito tranquilloque tutela est, ita hic officia sua, quamvis latissime pateant, sine tumultu obit et omne humanum genus potentissimus eius optimusque infra se videt. Derideas licet : ingentis spiritus res est, cum Orientem Occidentemque lustraveris animo, quo etiam remota et solitudinibus interclusa penetrantur, cum tot animalia, tantam copiam rerum, quas natura beatissime in quos tua sponte decidisti, expliceris. Dic mihi. Quemadmodum potest aliquis donare sapienti, si omnia sapientis sunt ? Nam id quoque, quod illi donat, sapienti, cui, quidquid datur, de suo datur ; atqui dicitis sapienti posse donari. Idem autem me scito et de amicis
Abbreviated transcription (Latin):
rubri maris stet̾at. pł de erat q̃
ĩuen̾at. Illiꝰ ne ea qui de erant q̃
tenebat ant uicerat. cũ inocccã¬
no onesictus p̃missus explora¬
tor erraret. et bella ignoto mari
querẽt. ⁊ ñ satis̃ appebat in oper
esse. qui exͣ natẽ t̾minos arma
ꝓferret. qui se inꝓfundũ in ex¬
ploratum ⁊ in mensũ auiditate
ceta ꝓrsus in mittẽt ouid int̾est.
qt eripuit regna. quot dederit
qnͣtum t̾raꝵ tributo p̃mat. tantũ
illi de ẽ qnͣtu cupit. slec alexand̾
tñ uiciũ fuit quẽ ꝑ liberi herculis¬
q uestigia felix temĩtas egit. S
oĩum quos fortuna irritauit im¬
plendo. Cyrũ ⁊ cãbisẽ. ⁊ totũ recͥ
ꝑsici stema ꝑcense quẽ mnueĩes
cui modũ mpii sacictas feceit.
Qui nõ uitã inaliqua ultius ꝓ¬
cedendi cogitatione fiment siec
id mirũ esse ꝯcquid cupiditati
ꝯtingit penitꝰ haurit᷑. ⁊ ꝯditur.¬
int̾est qͣtum eo ꝙ in explebile
ẽ ꝯgeras unꝰ ẽ sapiens cusꝰ omĩa

Expanded text:
 deerat, quam qua venerat. Illius ne ea quidem erant, quae tenebat aut vicerat, cum in oceano Onesicritus praemissus explorator erraret et bella in ignoto mari quaereret. Non satis apparebat inopem esse, qui extra naturae terminos arma proferret, qui se in profundum inexploratum et immensum aviditate caeca prosus immitteret ? Quid interest, quot eripuerit regnquantum terrarum tributo premat ? Tantum illi deest, quantum cupit. Nec hoc Alexandri tantum vitium fuit, quem per Liberi Herculisque vestigia felix temeritas egit, sed omnium, quos fortuna irritavit implendo. Cyrum et Cambysen et totum regni Persici stemma percense. Quem invenies, cui modum imperii satietas fecerit, qui non vitam in aliqua ulterius procedendi cogitatione finierit ? Nec id mirum est ; quidquid cupiditati contingit, penitus hauritur et conditurinterest, quantum eo, quod inexplebile est, congeras. Unus est sapiens, cuius omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣ alicnũ ab idicatur alit̾ illi
det. iure ac diño sua. Bion mõ
om̃es sacrilegos argumĩtis esse¬
colligit. mͦ ncminẽ. cũ omẽs d̾
omĩa aut̃ deoꝵ sunt. qd quisqs
ergo tollit. deoꝵ collit quoꝵ oĩa
sunt. ergo quisqs tollit aliquid.
sacrilegus est demde cũ effringi
templa. ⁊ expilari ĩpime capito¬
liũ iibet. dicit nullum satrilegi¬
um esse. qr quicqd sblatũ est exeo
loco qui deoꝵ erat ieũ tͣnsfert¬
dicata. hic respondet᷑ omĩa q dẽ
deoꝵ esse. s nõ omĩa diis dicata.¬

Expanded text:
tamquam alienum abiudicatur, aliter illius tamquam alienum abiudicatur, aliter illius det, iure ac dominio sua. Bion modo omnes sacrilegos esse argumentis colligit, modo neminem. Cum omnes de omnia autem deorum sunt ; quod quisque ergo tollit, deorum tollit, quorum omnia sunt ; ergo, quisquis tollit aliquid, sacrilegus est. " Deinde, cum effringi templa et expilari impune Capitolium iubet, dicit nullum sacrilegum esse, quia, quidquid sublatum est, ex eo loco, qui deorum erat, in eum transfertt. Hic respondetur omnia quidem deorum esse, sed non omnia dis dedicata
Abbreviated transcription (Latin):
ces. ⁊ cum ate redam ꝯduxo. bene¬
ficiũ accipies. si tibi m uchiculo
tuo scde ꝑmiso. ⁊ndes ergo pos¬
se fieri ut aliquis accipiento qḋ
suũ est. mimꝰ accipiat. In om̃ib
istis que mõ retuli ut̾q eiustẽ
rei dñs est. Quomͦ. qr alt̾ rei dñs
ẽ. alt̾ usus. libros dicimꝰ esse cico¬
nis. cosdem clorꝰ ubrariꝰ suos uo¬
cat. ⁊ ntrũq uerum ẽ. Alt̾ illos
tanꝙͣ auctor sibi.alt̾ tanqmͣ emp¬
tor asẜit at recte utriusq dicũt
esse. utriusq enĩ sunt. s ñ ec dẽ
modo. Sic pot̾ titus liuiꝰ acloro
accipe aut emere libros suos. pos¬
sum donare sapienti ꝙ uintim
incũ est. licet illius sunt oĩa. sã
cũ regio more cuncta ꝯscĩa pos¬
sideat. singulaꝵ autẽ in unũq̃q¬
ꝓp̾etas sit sparsa. ⁊ accipe munꝰ
et debe̾. ⁊ emere ⁊ ꝯducere potest.
Cesar omĩa ht. tiscus esꝰ p̾uata
t̃m ac sua. Et uniu̾sa in imꝑio
impii querit᷑. Nam id quoq q

Expanded text:
ces et, cum a te raedam conduxero, beneces et, cum a te raedam conduxero, beneficium accipies, si tibi in vehiculo tuo sedere permisero. Vides ergo posse fieri, ut aliquis accipiendo, quod suum est, munus accipiat. In omnibus istis, quae modo rettuli, uterque eiusdem rei dominus est. Quo modo ? Quia alter rei dominus est, alter usus. Libros dicimus esse Ciceronis ; eosdem Dorus librarius suos vocat, et utrumque verum est. Alter illos tamquam auctor sibi, alter tamquam emptor adserit; ac recte utriusque dicuntur esse, utriusque enim sunt, sed non eodem modo. Sic potest Titus Livius a Doro accipere aut emere libros suos. Possum donare sapienti, quod viritim meum est, licet illius sint omnia ; nam cum regio more cuncta conscientia possideat, singularum autem rerus sit sparsa, et accipere munus et debere et emere et conducere potest. Caesar omnia habet, fiscus eius privata tantum ac sua ; et universa in imperio imperii quaeritur ; nam id quoque, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sapientis. Leno autẽ ẽ. cuiꝰ ꝓstitu¬
te sũt. gͦ sapiens leno ẽ. Sic illur
uctant᷑ emere. dicant cĩ. siemo
rem suã cmit. oĩa aut̃ sapiẽtis
sũt. q sapiens inchil emt. Sic ue¬
tant ⁊ mutuũ sumẽ. qr nemo usu¬
rã ꝓ pecunia pendat. In nuͣabilia
sunt ꝑque caniuant cũ pulcher¬
rime que a nob̾ dicant᷑ intlłigã
tm̃ sic omĩa sapientis eẽ dico.
ut ich̾ominꝰ ꝓp̾um quisq ĩ re¬
optimo rege. o mĩa rex imperio
possid. singuli dm̃o. Tempꝰ istĩ
ꝓbande rci ueniet. In terim hoc
huic qõmi sat ẽ. me id ꝙ alit̾ sa¬
pientis ẽ. Alit̾ ꝙ meũ est. posse do
ate. in hac aliquid tiuĩ ẽ. anquid
meũ. Res tua est. usus rei tue me¬
us est itaq nec fructus tanges
colono tuo ꝓhitente q̃uis ĩtua
possessione na scant Et si ãnona
carior t̃uerit aut fames. hen fru¬
stra magnũ alt̾ius spectabis ac̾¬
nũ in tuo natũ. in tuo positũ in
orrea iturum tua. Nec ꝯductũ me
tuum incitẽnarium meũ abdu¬

Expanded text:
sapientis sunt. Leno autem est, cuius prostitutae sunt ; ergo sapiens leno est," Sic illum vetant emere, dicunt enim : " Nemo rem suam emit ; omnia autem sapientis sunt ; ergo sapiens nihil emit." Sic vetant mutuum sumere, quia nemo usuram pro pecunia sua pendat. Innumerabilia sunt, per quae cavillantur, cum pulcherrime, quid a nobis dicatur, intellegant. Etenim sic omnia sapientis esse dico, ut nihilo minus proprium quisque in reoptimo rege omnia rex imperio possidet, singuli dominio. Tempus istius probandae rei veniet; interim hoc huic quaestioni sat est me id, quod aliter sapientis est, aliter meum est, posse dona te ; in hac aliquid tuum est, aliquid meum : res tua est, usus rei tuae meus est. Itaque nec fructus tanges colono tuo prohibente, quamvis in tua possessione nascantur, et, si annona carior fuerit aut fames. Heu ! frustra magnum alterius spectabis acervum in tuo natum, in tuo positum, in horrea iturum tua. Nec conductum metuum, mercennarium meum, abdu
Abbreviated transcription (Latin):
ec donare illi
de suo dicimͣ. Ad regem enĩ pote¬
stas oĩum ꝑtinet. ad singłos ꝓpͥc¬
tates.fines atheniensiũ aũ cãpa
pars̃ deinde suo dũo queq cense¬
tur. iõq donare agros nr̃os .iz.p.¬

Expanded text:
ec donare illi de suo dicimur ; ad regem enim potestas omnium pertinet, ad singulos proprietates. Fines Atheniensium aut Campanpars deinde suo domino quaeque censetur ; ideoque donare agros nos
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ⁊ ea que intolłabił exalto ueĩt.
uͥ de hiis tame creditũ ẽ. uiciisq
illos nris estimanimꝰ. hanc uosu¬
ptatem equalẽ. intrepidam. ñq̃
sensura sui tediũ ꝑcepit hic quẽ
d̾ formamꝰ. qmͣ maxime ut ita di¬
cam diuim iuris atq humam pi¬
tus. hic p̾sentib gaudet ex futõ
tem. nichil sꝑat. aut cupit. nͨ se
mittit indudiũ suo ꝯtentus. ⁊
ne illũ existimes paruo esse ꝯtẽ¬
tum. omĩa illiꝰ sũt. nõ sic q̃adm

Expanded text:
alto venit, ubi de dis famae creditum est vitiisque illos nostris aestimavimus." Hanc voluptatem aequalem, intrepidam, numquam sensuram sui taedium percipit hic, quem deformamus cum maxime, ut ita dicam, divini iuris atque humani peritus. Hic praesentibus gaudet, ex futurntem nihil sperat aut cupit nec se mittit in dubium suo contentus. Et ne illum existimes parvo esse contentum, omnia illius sunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
later. nec de malignitate nature
queri possumꝰ. qr nuilliꝰ rei difficił
t̃ructus ẽ inuenisse. qcqd nos me¬
liores beatos q factire ẽ. aut in
parato. aut inꝓrĩo posuit. si aue¬
ris fortuita ꝯtempsit. si se supͣ me¬
tũ sustulit. nec auida spe infinita
ꝯplectitur. s didicitasepetẽ dimi¬
cias. si deoꝵ hominũq formidiẽ
ciecit. ⁊ scit nõ multũ eẽ ab hõme
timendũ. adeo nichil. si ꝯtẽptor

Expanded text:
latet. Nec de malignitate naturae latet. Nec de malignitate naturae queri possumus, quia nullius rei difficilis fructus est invenisse ; quidquid nos meliores beatosque facturum est, aut in aperto aut in proximo posuit. Si animus fortuita contempsit, si se supra metus sustulit nec avida spe infinita complectitur, sed didicit a se petere divitias ; si deorum hominumque formidinem eiecit et scit non multum esse ab homine timendum, a deo nihi
Abbreviated transcription (Latin):
tator ẽ. nõ qui omẽs nuõs nexus¬
q ꝑdidicit. quoꝵ usus subadu̾sa¬
rio rarus est. s qui mnunose aut
alto bñ ac diligent̾ ex̃cuit. ⁊ eoꝵ
occasiones intcͥntꝰ expectat. Nec eĩ
refert qmͣ muita sciat. si scit qnͣtũ
uictorie satis ẽ. Sic in hoc studio
multa delectant. panca iuncunt.
licet nescias quę rõ octeanũ effũ¬
dat ac reuocet. qrͣ septimꝰ quisq
aniꝰ etati signũ ĩp̾mat . qͣr latitu¬
do porticus ex remoco spectantib¬
nõ ẜuet ꝓporcionẽ suĩ. s ultĩ a an¬
gustias cocant. et colũpnaꝵ no¬
uissime uĩgant᷑. qd sit ꝙ gemi¬
noꝵ ꝯceptum separet. partũ iun¬
sat utrũ mnꝰ ꝯcubitus spargatur
in duos an tociens ꝯcepiss. cur pi¬
rit̾ natis fata diu̾sa sũt. maxĩsq
reꝵ spaciis distent. quoꝵ int̾ or¬
tus mĩniũ int̾est. nõ multũ t̾
nocebit tñsisse. que nec licet scĩe
nec ꝓdest. Inuoluta ui̾tas ĩ. Alto

Expanded text:
tator est, non qui omnes numeros nexustator est, non qui omnes numeros nexusque perdidicit, quorum usus sub adversario rarus est, sed qui in uno se aut altero bene ac diligenter exercuit et eorum occasiones intentus expectat neque enim refert, quam multa sciat, si scit, quantum victoriae satis est, sic in hoc studio multa delectant, pauca vincunt. Licet nescias, quae ratio oceanum effundat ac revocet, quare septimus quisque annus aetati signum imprimat, quare latitudo porticus ex remoto sperantibunon servet portionem suam, sed ultima in angustiis coeant et columnarum novissime norum conceptum separet, partum iungat, utrum unus concubitus spargatur in duos an totiens concepti sint, cur pariter natis fata diversa sint maximisque rerum spatiis distent, quorum inter ortus minimum interest : non multum tibi nocebit transisse, quae nec licet scire nec prodest. Involuta veritas in alto
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾alis habeas aĩm
uolo. in manib t̾re
nõ hic te carminci
longo.atq: pãbages
⁊ longa exorsa tenebo. Reliqua
hic liber cogit. ⁊ exhausta matia
circũspicio nõ quid dicam. s qd
nõ dixerim. boni tñ ꝯsules. q¬
quid tibi suꝑ est. cũ tibi fupfuit
si uoluissem lenocinari mͥ. d̾bu¬
it paulatim opꝰ crescere ⁊ ea pars
int̾mẽ ẜuari. quã quilibet etiam
satiatus appeteret. S qcqd maxĩe
nccͣium erat. in p̾mũ ꝯgessi. nũc
siquid esfugit. recolligo. Nec me¬
hetcule. si me int̾roges nimis ad
rem estimo ꝑtine̾. uͥ dicta st̃ que
regunt mores. ꝓsequi cet᷑a. ñ in
remediũ aĩmi. s in ex̃citacionem
ingenii inuenta. Egregie enĩ hoc
dice̾ uid̾r demetriꝰ cymꝰ uir meo
iudicio magnus ⁊̃ si maxĩs ꝯpa¬
ret᷑. solet plus ꝓdesse si panca pre¬
cepta sapĩc tencas. s ulla ĩ ꝓmptu
tibi⁊ musi sint. qͣ si multa quidẽ
didiceris. s illa nõ h̾cas admanũ.
Quẽadmodũ inqt magnus luc¬

Expanded text:
Liberalis, habeas animum volo : In manibus terrae ; non hic te carmine longo atque per ambages et longa exorsa tenebo. Reliqua hic liber cogit, et exhausta materia circumspicio, non quid dicam, sed quid non dixerim ; boni tamen consules, quidquid ibi superest, cum tibi superfuerit. Si voluissem lenocinari mihi, debuit paulatim opus crescere et ea pars in finem reservari, quam quilibet etiam satiatus appeteret. Sed quidquid maxime necessarium erat, in primum congessi; nunc, si quid effugit, recolligo. Nec mehercules, si me interroges, nimis ad rem existimo pertinere, ubi dicta sunt, quae Tegunt mores, prosequi cetera non in remedium animi, sed in exercitationem ingenii inventa. Egregie enim hoc dicere Demetrius Cynicus, vir meo iudicio magnus, etiam si maximis comparetur, solet plus prodesse, si pauca praecepta sapientiae teneas, sed illa in promptu tibi et in usu sint, quam si multa quidem didiceris, sed illa non habeas ad manum. " Quemadmodum," inquit, " magnus luc
Abbreviated transcription (Latin):
ptinet unusa possessio insĩgu¬
los dños descripta sũt. et unaq̃
res ħt possessorem suũ. Itaq da¬
re regi. et domũ et mincipiũ. et
pecuniã possinnꝰ nẽc donare ili
de suo di

Expanded text:
rtinet universa possessio, in singulos dominos discripta sunt, et unaquaeque res habet possessorem suum. Itaque dare regi et domum et mancipium et pecuniam possumus nec donare illi de suo di
Abbreviated transcription (Latin):
suam diis apuit. semp tanꝗͣ ĩ pu¬
blico munt. s magis ueritꝰ qͣ alios
Subductus ille tempestatib in so¬
lido ac sereno stetit. ꝯsumanit cõ
scĩam utilem ac uctͣiam. Nrcliqua
oblectamenta ocii sũt. licet cm̃
iam itutũ rctͣcto aĩo ad hoc qͦ
exturrere cultum nõ robur ĩge¬
niis afferencia. hec demetriꝰ nr̃
utraq manu teneͣ ꝓficistentem
ficere ⁊ partem sui faceͣ. eoq co¬
tidiana meditacione ꝑduci.ut
sua sponte occurrant sauitaria. et
ubiq ac statim desidata p̾sto sit̃.¬
⁊ sinc mor uila ueniat illa curpis
honcitiq distictio. Sciat nec malũ
esse ullũ nsi turpe. nec bonũ nisi
ronestũ. Hac regula uite opa dis¬
tribuit. Ad hanc legem ⁊ agat
cuncta ⁊ exigat miẜrimosq mor¬
taliũ uidelicet in qnͣtiscũq opib
refulgebunt. uentri ac libidim
declitos quoꝵq aĩmꝰ merti otio
torpet. dicat s̾ ip̃e. uoluptas fra¬
gilis ẽ breuis. fastidio obiecta.
quo auidiꝰ hausta ẽ. ciciꝰ in ꝯͣriũ

Expanded text:
suam dis aperuit semperque tamquam in publico vivit se magis veritus quam alios : subductus ille tempestatibus in solido ac sereno stetit consummavitque scientiam utilem ac necessariam. Reliqua oblectamenta otii sunt ; licet enim iam in tutum retracto animo ad haec quoque excurrere cultum, non robur, ingeniis adferentia." Haec Demetrius noster utraque manu tenere pro fidentem figere et partem sui facere eoque cotidiana meditatione perduci, ut sua sponte occurrant salutaria et ubique ac statim desiderata praesto sint et sine ulla mora veniat illa turpis honestique distinctio. Sciat nec malum esse ullum nisi turpe nec bonum nisi honestum. Hac regula vitae opera distribuat; ad hanc legem et agat cuncta et exigat miserrimosque mortalium iudicet, in quantiscumque opibus refulgebunt, ventri ac libidini deditos quorumque animus inerti otio torpet. Dicat sibi ipse : " Voluptas fragilis est, brevis, fastidio obiecta, quo avidius hausta est citius in contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
dinc sic. Corꝑe niueũ candorẽ asptũ
igncũ ardorẽ asseq̃bat᷑. a p̃sencia hoc
mõ. Cuiꝰ ore ẜnio melle dulcior pro
armis splendor ut soł fulgor obsciũ¬
or uideretur. De intellectõne.¬
N telletio ẽ cũ res tota parua
dꝑte ꝯgnoscit᷑. aut d̾ toto ps dꝑte
totũ sic intelligit᷑. Nõ ille te tybie
nuptiales eius mat̾mõii ꝯmone¬
bat᷑. Nã scĩmonia oĩs nupciaꝵ uno
ut siquis ci qui uestim̃tũ ã ornatũ
sup̃tuosũ ostende̾t dicat. Ostẽtas
mͥ diuicias ⁊ locupletes copias iac
nis ille tͣnsalpmnꝰ ĩ italia qͦ ñ nemo
Atrox calamitas pectora merore pul¬
sabat. Itaq habundãs eximis pul¬
monib p̃cura sp̃us ducebat᷑. Nã i
suꝑioribꝰ płes hisꝑam ⁊ galli ⁊ toga¬
ti ⁊ h tũ unũ pectus ⁊ unꝰ pulmo ĩtel¬
ligit᷑. ⁊ erit illic diminut᷑ mis festiu

Expanded text:
dine, sic: «Corpore niveum ‹candorem, aspectu igneum› ardorem adsequebatur.» A praestantia, hoc modo: «Cuius ore sermo melle dulcior profarmis splendor, ‹ut› solis fulgor obscurius videretur.» Intellectio est, cum res tota parva de parte cognoscitur aut de toto pars. De parte totum sic intellegitur: «Non illae te nuptiales tibiaptiarum uno ut si quis ei, qui vestitum aut ornatum sumptuosum ostentet, dicat: «Ostentas mihi divitias et locupletes copias iactnis ille Transalpinus, in Italia quoque nonnemo ntellegetur: «Atrox calamitas pectora maerore pulsabat; itaque anhelans ex imis pulmonibus prae cura spiritus ducebat.» Nam in superioribus plures Hispani et Galli et togati, et hic unum pectus et unus pulmo intellegitur; et erit
Abbreviated transcription (Latin):
dño.ut siꝗs matedones appelarit.
hoc mõ. Nã tã cito sarisse g̾cia potite
sit. aut id̾ gallos significãs ne tam
facile exitalia armat᷑a tͣnsalpina de¬
pulsa ẽ.a id qd̾ fit ab eo ꝗ facit. ut siꝗs
cũ bello uelit ostendit aliꝙ̃ ꝯppiã fecis¬
se dicat. Mars istud te fac̾e ncc̃io coc

Expanded text:
uis Macedones appellarit hoc modo: «Non tam cito sarisae Graeciae potitae sunt», aut idem Gallos significans: «nec tam facile ex Italia materis Transalpina depulsa est»; aut id, quod fit, ab eo, qui facit, ut si quis, cum bello velit ostendere aliquid quempiam fecisse, dicat: «Mars
Abbreviated transcription (Latin):
ronũciacio ẽ q̃ si ꝯgnoĩe quodã
cxͣneo demõstratid ꝙ suo nõie
ñ pot᷑ appellari. ot siꝗs cũ loqt᷑ d̾ gc̃cis
at nõ affricani nepotes in ꝗet. istiꝰ moĩ
fuerũt. Itẽ siꝗs d̾ adn̾sario dicat. di¬
dece nẽ inquit iudices ꝙ̃admodũ
me plagiosippꝰ iste tͣcͣtarit. hoc pacto
nõ in ornate poti̾mꝰ. ⁊ in laudando
sit intelligi res q̃ ñ suo nocabulo sit
appellata. ista aut ab ĩuentore ꝯficit᷑.
ut siꝗs de tarpeio loqñs eũ capitoluũ

Expanded text:
ine quodam extraneo demonstrat id, quod suo nomine non potest appellarei; ut si quis, cum loquatur de Graccis: «At non Africani nepotes», inquiet, «istiusmodi fuerunt.» Item si quis, de adversario cum dicat: «Videte nunc», inquit, «iudices, quemadmodum me Plagioxiphus iste tractarit.» Hoc pacto non inornate poterimus, et in laudando sit intellegi res, quae non suo vocabulo sit appellata. Id a ut ventorum conficitur, ut si quis, de Tarpeio loquens, eum Capitolinum
Abbreviated transcription (Latin):
me. dicẽ. ne cui arrogans uidear. te
aũ sepe ignominia dignũ putauit.
dice̾m. me indignũ ꝗ ppiã dixisse u¬
dcar. ħ atrocior tacita suspicio ꝙ̃dis¬
ta explanacio facta ẽ. De cõ clusion
exhiis q̃ an dicta sũt ã fc̃a ꝯfic̃

Expanded text:
 dicere, ne cui forte adrogans videar: te autem saepe ignominia dignum putavit.»dicerem, me indignum quippiam dixisse videar.» ‹Hic› atrocior tacita suspicio, quam diserta explanatio facta est. Conclusio ex iis, quae ante dic
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ Impulsio e que sine coguaci¬
one ꝑ quandã affectionẽ aĩ facere
aliquid hortatur. utamor iracudi¬
a. egͥtudo. inolentia. ⁊ om̃o onua
se ut rem ꝑspice̾ cũ ꝯsilio ⁊ curan̾

Expanded text:
tione. Impulsio est, quae sine cogitatione per quamdam affectionem animi facere aliquid hortatur, ut amor, iracundia, aegritudo, vinolentia, et omnino omnia se, ut r
Abbreviated transcription (Latin):
plina sunt ꝓfecti. multa dearte pre¬
cepta reꝑimꝰ Ex hiis duab diu̾sis
nõ omis indicendi erat studio et
p̃cepcione occupata imũ ꝙdam est
ꝯ flatũ genꝰ aposteriorib qui ab ut

Expanded text:
plina profecti, multa de arte praecepta reperimus. ex his duabus diversis vero omnis in dicendi erat studio et prae- ceptione occupata, unum quoddam est conflatum ge- nus a posterioribus, qui ab ut
Abbreviated transcription (Latin):
detulerat abstulit. solus ꝓfectus ẽ.
Canpo nõ multũ post ꝯclamauit ho¬
minẽ eẽ occisum. ⁊ cũ quibdã diu̾so¬
rib illum qui ante exierat ꝯsequit.
Initine̾ hominẽ ꝯp̃hendit gladiu
eiꝰ enagma eduxit repit crucentatu
homo m nrbe ab ilł deducitꝰ. ac reus
fitmnhac. Intencio ẽ criminis occ

Expanded text:
solus profectus est. copo non multum post conclamat hominem esse occisum et cum quibusdam devorsoribus illum, qui ante exierat, consequitur in itinere. hominem conpre- hendit, gladium eius e vagina educit, reperit cruentum. homo in urbem ab illis deducitur ac reus fit. in hac intentio est cr
Abbreviated transcription (Latin):
sit hoc. In itinẽ quidam ꝓficiscentẽ
admercatũ quendã. ⁊ secũ aliqnͣtũ
nũmoroꝵ ferentẽ ẽ comitatus cũ
facẽ uellent. Quare cũ inquandã ta¬
b̾nam diu̾tissent. simul cenare. et
meodem loco somynũ caꝑe uoluert̃¬
Cenati discubuerunt ibidem. Can¬
po autẽ nam ita d̾r post inuentum
cũ in alio maleficio dep̃hensus ess.¬
cũ illũ alteꝵ uidel qui mĩmos ha¬
buit ammadu̾tissert. noctu postqͣ
illos artiꝰ iam ex lassitudine dormi¬
re sensit. accessit ⁊ alteriꝰ eoꝵ ꝗ sine
nũmis erat gladiũ ꝓpe appositum
euagina eduxit ⁊ illum alteꝵ occidit
nũmos abstulit gladiũcruentũ in
uagniã recondidit. ip̃e se in suũ lec¬
tũ recepit. Iule aut̃ cuiꝰ gladio octisio

Expanded text:
itinere qui- dam proficiscentem ad mercatum quendam et secum aliquantum nummorum ferentem est comitatus. cum facere vellent. quare cum in eandem tabernam devertissent, simul ce- nare et in eodem loco somnum capere volueruncenati discubuerunt ibidem. copo autem—nam ita dicitur post inventum, cum in alio maleficio deprehensus est —cum illum alterum, videlicet qui nummos haberet, animum advertisset, noctu postquam illos artius iam ut ex lassitudine dormire sensit, accessit et alterius eorum, qui sine nummis erat, gladium propter adposi- tum e vagina eduxit et illum alterum occidit, nummos abstulit, gladium cruentum in vaginam recondidit, ipse se in suum lectum recepit. ille autem, cuius gladio occisio
Abbreviated transcription (Latin):
quid honestũ sit. ⁊ quid utile. Nã
ceti utilitatis mõ finẽ in suadedo
⁊ dissuadendo exꝑomi optere arbitͣti
sunt. Quoꝵ igitur generũ fines et
exitus diuersi sunt eoꝵ p̃cepta ea¬
dem eẽ nõ possũt. Neq nũc hoc di¬
cimꝰ nõ easdem icid̾e ostitutiones
uertũ oratio quedam ex ip̃o fine
⁊ ex gnẽ cause nascitur. que ꝑtincat
aduite aliciꝰ demõstracionẽ autar
smñe dictionẽ. Quare nũc exponẽdis
ꝯtrou̾siis in iuditiali gne cansarũ
⁊ p̃ceptoꝵ u̾sabimur. Ex quo pleraq
ꝯtrouersia milla cũ difficultate tñ¬
ferunt᷑. post autẽ sepatĩ de reliquis
dicemus. C eargumentationibus

Expanded text:
quid honestum sit et quid utile. nam quid honestum sit et quid utile. nam ceteri utilitatis modo finem in suadendo et in dissuadendo exponi oportere arbitrati sunt. quorum igitur generum fines et exitus diversi sunt, eorum praecepta eadem esse non possunt. neque nunc hoc dicimus, non easdem incidere constitutiones, verumtamen oratio quaedam ex ipsocitur, quae pertineat ad vitae alicuius demonstrationem aut ad sententiae dictionem. quare nunc in exponendis controversiis in iudiciali genere causarum et praeceptorum versabimur, ex quo pleraquecontroversia nulla cum difficultate transferuntur; post autem separatim de reliquis di- cemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ones et ꝯstituciones ꝯtinebat. d̾ ind̃
ꝑtes orat̾ ⁊ in eas omẽs oĩa precepta
Quare cũ meo ceteris de reb distĩctĩ
sit dc̃m. dispse autẽ de ꝯfirmacione
et rep̃hensione. nũc c̾tos ꝯfirmandi
⁊ rep̃bendc̃di in singula caꝵ gn̾a lioᷤ
tradendos arbitram᷑ et qr qͦ pacto t̾cta¬
ri ouemiret argumĩtaciones ilibro
pͥmo nõ inr diligent̾ expositũ c̃. Hic
tm̃ ip̃a inuenta unãꝙͣq in rẽ ex¬
ponent᷑ simplicit̾. sine ulla exorna¬
cione. ut ex hoc inuenta. ex supiore
aut̾ expolicio in uentoꝵ petat᷑. Ql¬
re hec que nũc p̃cipientur ad ꝯfir¬
macionis ⁊ rep̾hensionis ꝑtes ref̾¬
re oportebit. ¶Omĩs ⁊ demõstra¬
tiua. ⁊ delib̾atiua ⁊ iudiciał cã. ncce
ẽ. in aliquo eoꝵ que ex posita sunt¬
ante. ꝯstitucionis genere uno plu¬
possint. seꝑatim qͦ alie sunt cuiꝰq
genis diuerse p̃cepciones aliuid cĩ
cio. Aliud accusatio aut recusacio ꝯ
in delib̾acionib ut nos arbitraniꝰ

Expanded text:
ones et iudi- cationes continebat, deinde partes orationis et in eas omnes omnia praecepta. quare cum in eo ceteris de rebus distinctius dictum sit, disperse autem de con- firmatione et de reprehensione, nunc certos confir- mandi et reprehendendi in singula causarum genera locos tradendos arbitramur. et quia, quo pacto trac- tari conveniret argumentationes, in libro rimo non indiligenter expositum est, hic tantum ipsa inventa unam quamque in rem exponentur simpliciter sine ulla exornatione, ut ex hoc inventa ipsa, ex superiore autem expolitio inventorum petatur. quare haec, quae nunc praecipientur, ad confirmationis et reprehensionis partes referre oportebit. Omnis et demonstrativa et deliberativa et iudicialis causa necesse est in aliquo eorum, quae ante exposita sunt, constitutionis genere uno plupossint, separatim quo- que aliae sunt cuiusque generis diversae praeceptiones. aliud enim dictio, aliud accusatio aut recusatio coin deliberationibus, ut nos arbitramur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ñ msi hec incõmune ꝯtulius.
Q si ea que mhiis libͥs exponũtur
tantooꝑe eligenda fuerũt qͣnto studi¬
o ełcta sunt. ꝓfecto. n nos n alios
industrie nre penitebit. smnaute
temẽ aliqd alicuiꝰ p̃terisse. a ñ satis
eligant᷑ secuti uidebiͣ docti ab aliqͥ
facile et libent̾ sententiã ꝯmutabimꝰ.
Nõ enĩ parũ ꝯgnosce̾. s in ꝑaꝵ ꝯgni¬
to stulte et diu ꝑ seuerasse. turpe est.
firmitati. Alteꝵ singulari uniꝰcuiꝰ q
uitio est attributum. Qruare nos
quidem sine ulla affirmacione smił
querentes dubitant᷑ unũqd̾q diccmꝰ
Nedũ paruulũ hoc ꝯsequam᷑. ut satis
ħ ꝯmode p̾scripsisse uideam̃ ulud am¬
mittamꝰ ꝙ maximũ ẽ ut ne cui reite
diose quoad facultas fere ꝯseq̃niũ.

Expanded text:
que nonnihil in commune contulimus. quodsi ea, quae in his libris exponuntur, tanto opere eligenda fuerunt, quanto studio electa sunt, profecto neque nos neque alios industriae nostrae paenitebit. sin autem temere aliquid alicuius praeterisse aut non satis eleganter se- cuti videbimur, docti ab aliquo facile et libenter senten- tiam commutabimus. non enim parum cognosse, sed in parum cognito stulte et diu perseverasse turpe est, nfirmitati, alterum singulari cuiusque vitio est adtributum. quare nos quidem sine ulla affirmatione simul quaerentes dubitanter unum quicque dicemus, ne, dum parvulum consequamur, ut satis haec commode perscripsisse vi- deamur, illud amittamus, quod maximum est, ut ne cui rei tediose, quoad facultas feret, consequemur:
Abbreviated transcription (Latin):
et euĩ quod̾a tpr̃e crotoi. iate młtur
añ steterunt. Atq honestissimas ex
guinico certamine nictorias domũ
cũ laude maxima retulert̾. Cũ pueoꝵ
igͥ formas ⁊ corpa magno ope hic mi¬
nos uirgines. Qrͣ qua sint ilie dig̾¬
tormosissimas dũ pingoid ꝙ polu¬
citus siue uob̾. ut mutũ ĩ simulacrũ
exammali exemplo ueritas tnͣsfcia¬
tur. Tunc crotoniate publico d̾ꝯsili¬

Expanded text:
etenim quodam tempore Crotoniatae multum etenim quodam tempore Crotoniatae multum antistgymnico certamine victorias domum cum laude maxima retulerunt. Cum puerorum igitur formas et corpora magno hic nos virgines. quare, qua sint illae digniformonsissimas, dum pingo id, quod pollicitus sum vobis, ut mutum in simulacrum ex animali exemplo veritas transferatur. tu