comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Huiusce. depinxeris hunc hoĩe
ferum atq agrestem fuisse nũꝙͣ
cum hoĩe quoquã collocutum esse
nũꝙͣ in oppido ꝯsticisse qua in re
pretereo illud qd̾ michi maximo
argumento ad Huiꝰ innocencia
poterat esse in rusticis moribus
inuicto arrido in hac horrida in¬
culcaq uita istiusmodi malefi¬
cia gngni non solere ut nõ oẽm
frugem neq arborem in omni
agro repire possis. sic nõ ome fa¬
cmꝰ in onni uita nascitur ĩ urbe
luxories creator ex luxorie existat
auaricia necesse est. ex auaricia
erumpat audacia inde oĩa scelera
ac maleficia gignũtur. uita autẽ
hec rustica qͦuam cu agrestem
uocas̾ parsimonie diligencie
insticie magistra est uerum hec
missa facio illud quero is homo
ut cu te dicis nũqͣ inter hoĩes fu¬
erit ꝑ quos hoĩes hoc tantum
facmꝰ eam occultum ab sens pre¬
sertim cõfitere potuerit. Nulta
sunt falsa Iud̾. que tanĩe argui
suspiciose possunt in hiis rebus

Expanded text:
huiusce depinxeris; hunc hominem huiusce depinxeris; hunc hominem ferum atque agrestem fuisse, numquam cum homine quoquam conlocutum esse, numquam in oppido constitisse. qua in re praetereo illud quod mihi maximo argumento ad huius innocentiam poterat esse, in rusticis moribus, in victu arido, in hac horrida incultaque vita istius modi maleficia gigni non solere. Vt non omnem frugem neque arborem in omni agro reperire possis, sic non omne facinus in omni vita nascitur. in urbe luxuries creatur, ex luxuria exsistat avaritia necesse est, ex avaritia erumpat audacia, inde omnia scelera ac maleficia gignuntur; vita autem haec rustica quam tu agrestem vocas parsimoniae, diligentiae, iustitiae magistra est. verum haec missa facio; illud quaero, is homo qui ut tute dicis, numquam inter homines fuerit, per quos homines hoc tantum facinus, tam occultum, absens praesertim, conficere potuerit. multa sunt falsa, iudices, quae tamen argui suspiciose possunt; in his rebus
Abbreviated transcription (Latin):
tametsi statim uicesse debeo ca¬
men de meo iute decedam et ti¬
bi qd in alia causa non ꝯcederẽ
inHac cedam fretul Huiꝰ inno¬
cencia non quero abste quare
patrem Sex. posciuis occiderit q̃¬
ro quomodo oxciderit ita quero
abste C. Eruci quomodo et sic
tecum agam ut in eo loco uel
respondendi uł interpellandi ti¬
bi. tibi pocestatem faciam uł eci¬
am si quid uoles inter rogandi qͦ
modo occidit ipse ꝑcussit an aliis
ocadendum dedit si ipsum arguis
Rome non fuit. si ꝑ alios fecisse
quos hoĩes indidem ne ameria
an hoste ex urbe sicarios si ame¬
rie qui sunt hn quur noĩantut
si rome unde eoo nouerat Rosci¬
us qui romã multis annnis nõ
uenit neq umꝙͣ plus triduo
fuit ubi eos cõuenit qui cũ locu¬
tus est quomodo psuasit. p̾ciũ
dedit cui dedit ꝑ quẽ dedit unde
aut qnͣtũ dedit nonne huis uesti¬
giis ad caput maleficii ꝑ ueniri
solet. Et simul sibi in mentem
uenat. Facite quẽ ad modũ uitam

Expanded text:
tametsi statim vicisse debeo, tatametsi statim vicisse debeo, tamen de meo iure decedam et tibi quod in alia causa non concederem in hac concedam fretus huius innocentia. non quaero abs te qua re patrem Sex. Roscius occiderit, quaero quo modo occiderit. ita quaero abs te, C. Gai Eruci: quo modo, et sic tecum agam ut meo loco vel respondendi vel interpellandi tibi potestatem faciam vel etiam, si quid voles, interrogandi. quo modo occidit? ipse percussit an aliis occidendum dedit? si ipsum arguis, Romae non fuit; si per alios fecisse quos homines? indidemne Ameria an hosce ex urbe sicarios? si Ameria, qui sunt ei? cur non nominantur? si Roma, unde eos noverat Roscius qui Romam multis annis non venit neque umquam plus triduo fuit? ubi eos convenit? qui conlocutus est? quo modo persuasit? 'pretium dedit'; cui dedit? per quem dedit? unde aut quantum dedit? nonne his vestigiis ad caput malefici perveniri solet? et simul tibi in mentem veniat facito quem ad modum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
nichil tam uile neqz tam uul¬
gare est cuiꝰ ꝑtem ullam reliq̃¬
rint et enĩ quid tam est cõmu¬
ne qͣm spiricus uiuis terra mor¬
tius mare fluctuantib litus e¬
iectis ita uiuũt dum possunt
ut ducere anmaz de celo non
queant. Ita moriĩt ut corum
ossa terra non tangat. Ita iac¬
antur. Ita postremo eiciuntur
ut ne ad saxa quidem mortui
conquiescant. Tanti maleficii
crimen cui maleficio tam insi¬
gne suppliciũ est constitutũ. ꝓ¬
bare te Eruci censes posse tałib
uiris si ne causã quide male¬
ficii protuleris si hunc̃ apud
bonorũ emptores ipsos accu¬
saret eiq uidicio Chrysogonꝰ
preesset łamẽ diligencius pa¬
ratusq uenissed utrũ quid a¬
gatur non uides an apud quos
agatur agitur de parricidio qd̾
sie multis caulis suspici non
potest apud hoiẽs autẽ prudẽ¬
tissimos agitur qui intellegũ¬
tur nemin̾em ne minimũ qͥdẽ
maleficiũ sine causa admittere:
Esto causam proferre non potes

Expanded text:
nihil tam vile neque tam volnihil tam vile neque tam volgare est cuius partem ullam reliquerint. etenim quid tam est commune quam spiritus vivis, terra mortuis, mare fluctuantibus, litus eiectis? ita vivunt, dum possunt, ut ducere animam de caelo non queant, ita moriuntur ut eorum ossa terra non tangat, ita iacantur, ita postremo eiciuntur ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant. tanti malefici crimen, cui maleficio tam insigne supplicium est constitutum, probare te, Eruci, censes posse talibus viris, si ne causam quidem malefici protuleris? si hunc apud bonorum emptores ipsos accusares eique iudicio Chrysogonus praeesset, tamen diligentius paratiusque venisses. Vtrum quid agatur non vides, an apud quos agatur? agitur de parricidio quod sine multis causis suscipi non potest; apud homines autem prudentissimos agitur qui intellegunt neminem ne minimum quidem maleficium sine causa admittere. esto, causam proferre non potes.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur cum de eo nichil sanxĩt
qd̃ autea cõmissum non erat. ne
non tam prohibere ꝙͣ admonere
uideretur. Quãto nr̃i maiores sa¬
piencius qui cum intellegerent
nichil esse tam sanctũ qd̾ nõ ali¬
quando uiolaret audacia. suppli¬
ciũ in parricidas singulare exco¬
gitauerunt. ut quos natura ipsa
retinere in officio non potuisset
in magnicudine ꝑoene maleficio
sumo uerentur. In sui uoluerũt
in culleum uiuos atq ita in flu¬
men deici O singularem sapiẽcia
Iud̾. nõne uident hũc hoĩem ex
rerũ natura sustulisse ot cripu¬
isse cui repente celum solem aquã
terramq ademerint ut qͥ eum
necasset unde ipse natus est et
careret hus rebus oĩbus ex qͥb
oĩa nata esse dicuntur. noluerũt
feris corpus obicere ne bestiis
quoq tantum scelus actigissẽt
inmanioribꝰ uteremur non sic
nudos in flumen deicere ne cum
delati essent in mare ip̃m pollu¬
erent quo cetera que uiolata
sunt expiari putantur. demq

Expanded text:
dicitur, cum de eo nihil sanxerit dicitur, cum de eo nihil sanxerit quod antea commissum non erat, ne non tam prohibere quam admonere videretur. quanto nostri maiores sapientius! qui cum intellegerent nihil esse tam sanctum quod non aliquando violaret audacia, supplicium in parricidas singulare excogitaverunt ut, quos natura ipsa retinere in officio non potuisset, ei magnitudine poenae a maleficio summoverentur. insui voluerunt in culleum vivos atque ita in flumen deici. O singularem sapientiam, iudices! nonne videntur hunc hominem ex rerum natura sustulisse et eripuisse cui repente caelum, solem, aquam terramque ademerint ut, qui eum necasset unde ipse natus esset, careret eis rebus omnibus ex quibus omnia nata esse dicuntur? noluerunt feris corpus obicere ne bestiis quoque quae tantum scelus attigissent immanioribus uteremur; non sic nudos in flumen deicere ne, cum delati essent in mare, ipsum polluerent quo cetera quae violata sunt expiari putantur; denique
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad eam rem pene dican re¬
spersas manus sanguine pater¬
no Iudices uideant. op̾ortet si cã¬
tum facinꝰ tam immane tam a¬
cerbum credituri sunt Quare
hoc quominꝰ est credibile nisi
ostenditur eo magis est si cõuin¬
citur uindicandũm. Itaq cum
mulcis ex rebus intelligi potest
maiores nr̃os non modo armis
plus ꝙͣ ceteras naciones uerũ
eciam consilio sapienciaq po¬
tiusse. tũ ex hac re uel maxime
quod in impios singulare suppli¬
ciũ inuenerũt. Qua in re qnͣtum
prudencia prestiterũt hiis qui
apud ceteros sapientissimi fuis¬
se dicũtur considerate. Prudẽtis¬
sima cuutas Athemensiũ dum
ea rerũ potita est fuisse tradit
eius porro ciuitatis sapientil¬
simũ Solonem dicũt fuisse eũ
qui leges quib hodie quoq u¬
tuntur scripserit is cũ interro¬
garetut cur nullũ suppliciũ cõ¬
stituillet in eum qui parentem
necasset respondit se id neminem
facturũ putasse sapienter fecisse

Expanded text:
tus ad eam rem; paene dicam, retus ad eam rem; paene dicam, respersas manus sanguine paterno iudices videant oportet, si tantum facinus, tam immane, tam acerbum credituri sunt. qua re hoc quo minus est credibile, nisi ostenditur, eo magis est, si convincitur, vindicandum. itaque cum multis ex rebus intellegi potest maiores nostros non modo armis plus quam ceteras nationes verum etiam consilio sapientiaque potuisse, tum ex hac re vel maxime quod in impios singulare supplicium invenerunt. qua in re quantum prudentia praestiterint eis qui apud ceteros sapientissimi fuisse dicuntur considerate. prudentissima civitas Atheniensium, dum ea rerum potita est, fuisse traditur; eius porro civitatis sapientissimum Solonem dicunt fuisse, eum qui leges quibus hodie quoque utuntur scripserit. is cum interrogaretur cur nullum supplicium constituisset in eum qui parentem necasset, respondit se id neminem facturum putasse. sapienter fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
nat ad animũ ut sũmus fu¬
ror atq amẽcia cõsequatur
Molite eñ putare quem admo¬
dum in fabulis sepe numero
uidetis cos qui aliquid impie
scełateq cõmiserunt agitari
et ꝑterreri furiarũ cedis ardẽtib
suã quemo fraud̃ et suus terror
maxime uexat. suũ quẽq scelus
agitat amenciaq adficit sue ma¬
le cogitaciones consciencieq ani¬
mi terrent: Hee sunt impiis as¬
sidue domesticeq furie que dies
noctes que parentiũ poenas a
consceleratissimis filiis repetãt
Noc magnitudo maleficii facit
ut nisi pene manifestũ parrici¬
diũ proferatur credibile nõ sit
nisi turpis adulescencia nisi oĩ¬
bus flagiciis uita in qͥnata nisi
sumtus effuli cum probro aco
dedecore nisi prorupta audacia
isi tanta temeritas ut non ꝓcul
ab horrcat ab insania accedat huc
oportet odiũ parentis animum¬
adu̾sionis paterne metus amici
improbi serui conscii tempus
ydoneũ locus opportune cap¬

Expanded text:
nat ad animum ut summus funat ad animum ut summus furor atque amentia consequatur. nolite enim putare, quem ad modum in fabulis saepenumero videtis, eos qui aliquid impie scelerateque commiserint agitari et perterreri Furiarum taedis ardentibus. Sua quemque fraus et suus terror maxime vexat, suum quemque scelus agitat amentiaque adficit, suae malae cogitationes conscientiaeque animi terrent; hae sunt impiis adsiduae domesticaeque Furiae quae dies noctesque parentium poenas a consceleratissimis filiis repetant. haec magnitudo malefici facit ut, nisi paene manifestum parricidium proferatur, credibile non sit, nisi turpis adulescentia, nisi omnibus flagitiis vita inquinata, nisi sumptus effusi cum probro atque dedecore, nisi prorupta audacia, nisi tanta temeritas ut non procul abhorreat ab insania. accedat huc oportet odium parentis, animadversionis paternae metus, amici improbi, servi conscii, tempus idoneum, locus opportune cap
Abbreviated transcription (Latin):
porro nemo in quẽ ea susꝑicio
cõueniret. Lamẽ cũ planũ iudi¬
cibus esset factum aperto ostio
dormientes eos reꝑtos esse iudi¬
cio ab soluti adulescentes et sus¬
picione omm liberati suit. Ne¬
mo em̃ putabat quẽqua elle
qui cũ oĩa diuma atq hũana
uira scelere nefario polluisset:
somnũ statim capere polluisse
propterea qd̾ qui tantum faci¬
ms ꝯimiserũt nõ modo sine cui¬
ra quiescere s ne spirare quidẽ
sine metu possunt. Uidetis ne
quos nobis poete tradiderunt
patris ulciscendi causa suppli¬
cium de matre sumpsisse cum
p̃sertim deorũ ĩmõrliũ iussis
atq oraculis id fecisse dicant᷑.
Tamen ut eos agitent furie ne¬
q consistere umꝙͣ paciantut
quod ne pii quidem sine scele
esse potuerũt. Sic se res hab
Iudices Magnam uim magña
necessitatem magña possidet
religione paternus materiꝰ¬
q sangis ex quo si qua ma¬
cula dcepta est non modo leui
non potest uerũ uso eo ꝑina¬

Expanded text:
porro nemo in quem ea suspicio porro nemo in quem ea suspicio conveniret. tamen, cum planum iudicibus esset factum aperto ostio dormientis eos repertos esse, iudicio absoluti adulescentes et suspicione omni liberati sunt. nemo enim putabat quemquam esse qui, cum omnia divina atque humana iura scelere nefario polluisset, somnum statim capere potuisset, propterea quod qui tantum facinus commiserunt non modo sine cura quiescere sed ne spirare quidem sine metu possunt. videtisne quos nobis poetae tradiderunt patris ulciscendi causa supplicium de matre sumpsisse, cum praesertim deorum immortalium iussis atque oraculis id fecisse dicantur, tamen ut eos agitent Furiae neque consistere umquam patiantur, quod ne pii quidem sine scelere esse potuerunt? sic se res habet, iudices: magnam vim, magnam necessitatem, magnam possidet religionem paternus maternusque sanguis; ex quo si qua macula concepta est, non modo elui non potest verum usque eo perma
Abbreviated transcription (Latin):
atq monstrũ certissimũ est esse
aliquẽ humana specie et figura
qui tantum immantate besti¬
as uicerit. ut propter quos hãc
suauissimam lucem aspexerit
eos indignissime luce priuarit
Cum eciam feras inter sese par¬
tus atq educacio et natura pp
sasciliet. Hon ita multis ante
annis aiuint .B. cloeliũ quẽdam
terracmensem hoiẽm non ob¬
scurum cum cenatus cubitum
in idem cum claue cũ duobus
adulescentib filiis isset muẽtũ
esse mane iigulatũ cũ neq ẜ¬
uus quisquã reperiebatur ne¬
q liber ad quẽ ea suspicio ꝑti¬
neret id etatis autẽ duo filii pro¬
pter cubantes ne sensisse qͥdẽ
se dicerent noĩa filiorũ de par¬
ricidio delata sunt Quid pote¬
rat sã est suspiciosum autẽ neu¬
trum ne sensisse ausum autẽ
esse quẽquam se m id ꝯclaue
cõmitere eo potissimũ tempo¬
re cũ ibidem essent duo adule¬
scentes filn qui et sentire et
defendere facile possent. erat

Expanded text:
atque monstrum certissimum est esse atque monstrum certissimum est esse aliquem humana specie et figura qui tantum immanitate bestias vicerit ut, propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privarit, cum etiam feras inter sese partus atque educatio et natura ipsa conciliet. non ita multis ante annis aiunt T. Titum Caelium quendam Terracinensem, hominem non obscurum, cum cenatus cubitum in idem conclave cum duobus adulescentibus filiis isset, inventum esse mane iugulatum. cum neque servus quisquam reperiretur neque liber ad quem ea suspicio pertineret, id aetatis autem duo filii propter cubantes ne sensisse quidem se dicerent, nomina filiorum de parricidio delata sunt. quid poterat tam esse suspiciosum? neutrumne sensisse? ausum autem esse quemquam se in id conclave committere eo potissimum tempore cum ibidem essent duo adulescentes filii qui et sentire et defendere facile possent? erat
Abbreviated transcription (Latin):
prope cotidian̾a sunt id m axi¬
me et pͥmũ queritur ne cau¬
sam maleficii fuerit. id Eruci¬
us in patricidio queri non pu¬
tat oportere In quo scelere Iud̾.
eciam cum multe cause cõuenis¬
se unũ in locum atq inter se cõ¬
gruere uidentur tamen nõ teme
credicur neq leui comectura
res penditur neq testis incertus
auditur neq accusatoris inge¬
mo res iudicatur cum multa an¬
tea cõmissa maleficia. cum uita
hoĩs ꝑditissima tum singularis
audacia ostendatur necesse est.
neq audacia solum s sũmiis fu¬
ror atq amencia. hec cum sint
oĩa camen extento portet expres¬
sa sceleris uestigia ubi qua raci¬
one ꝑ quos quo tempore malefi¬
cium sit admissum. que uisi mł¬
ta et mamifesta sunt profecto
res tam scelesta tam atrox tan
nefaria credi non potest. Ma¬
gna est enĩ uis humanitatis
multũ ualet cõmunio sangiũs
reclamitat istui smodi suspicio¬
ibus ipsa natura portentum

Expanded text:
prope cotidiana sunt vel maxiprope cotidiana sunt vel maxime et primum quaeritur, quae causa malefici fuerit, id Erucius in parricidio quaeri non putat oportere. in quo scelere, iudices, etiam cum multae causae convenisse unum in locum atque inter se congruere videntur, tamen non temere creditur, neque levi coniectura res penditur, neque testis incertus auditur, neque accusatoris ingenio res iudicatur. cum multa antea commissa maleficia, cum vita hominis perditissima, tum singularis audacia ostendatur necesse est, neque audacia solum sed summus furor atque amentia. haec cum sint omnia, tamen exstent oportet expressa sceleris vestigia, ubi, qua ratione, per quos, quo tempore maleficium sit admissum. quae nisi multa et manifesta sunt, profecto res tam scelesta, tam atrox, tam nefaria credi non potest. Magna est enim vis humanitatis; multum valet communio sanguinis; reclamitat istius modi suspicionibus ipsa natura; portentum
Abbreviated transcription (Latin):
ac tercio noĩaui postea hoĩẽs
cursare ultro et citro non desti¬
terunt. credo qui Chrisogono
nunciarent esse aliquem in ci¬
uitatem qui contra uoluntatẽ
eius dicere auderet aliter causã
agi atq ille existimaret apiri
bõnorum empcionẽ uexari pes¬
sime locietatem graciam potẽ¬
ciamq eius neglegi Iud̾. diligẽ¬
ter accendere populo rem indiͦ¬
gnam uideri que quoma te fe¬
fellerint Eruci quonam̃q ui¬
des uersa esse omna. causam
pro sex. Roscio si non cõmode
at libere dici quem dedi puta¬
Uas defendi intellegis quos tra¬
dituros sꝑabas. uidẽs iudicare
resticue nobis aliquãdo ueterẽ
tuam illam calliditatem atq
prudenciam confitere huc ea
spe uenisse qd̾ putares hic la¬
trocimum non iudiciũ futu¬
rum de parricidio causa dicit᷑.
racio ab accusatore reddita nõ
est quam ob causam patrem
filiꝰ occiderit qd̾ in mimims
noxiis et in hiis leuioribus pͨ¬
catis que magis crebra ecia

Expanded text:
ac tertio nominavi. postea homines ac tertio nominavi. postea homines cursare ultro et citro non destiterunt, credo, qui Chrysogono nuntiarent esse aliquem in civitate qui contra voluntatem eius dicere auderet; aliter causam agi atque ille existimaret, aperiri bonorum emptionem, vexari pessime societatem, gratiam potentiamque eius neglegi, iudices diligenter attendere, populo rem indignam videri. quae quoniam te fefellerunt, Eruci, quoniamque vides versa esse omnia, causam pro Sex. Roscio, si non commode, at libere dici, quem dedi putabas defendi intellegis, quos tradituros sperabas vides iudicare, restitue nobis aliquando veterem tuam illam calliditatem atque prudentiam, confitere huc ea spe venisse quod putares hic latrocinium, non iudicium futurum. de parricidio causa dicitur; ratio ab accusatore reddita non est quam ob causam patrem filius occiderit. quod in minimis noxiis et in his levioribus peccatis quae magis crebra et iam
Abbreviated transcription (Latin):
non me hercules u̾bũ fecisses
si tibi quẽquã responsurum
putasses Opere p̾cium erat
si anmadu̾tistis Iudices negle¬
genciam eius in accusando cõ¬
siderare credo cũ uidisset qui
homines in hisce subselliis
sederent quesisset num ille aut
ille defensurus esset de me ne
suspicatũ quidem esse qd̾ antea
causam publicam nullam di¬
xerimi poscea quã muenit ne¬
minem eorũ qui possunt et so¬
lent ita neglegens esse coepit
Ut cũ in mentem ueniret ei resi¬
deret deinde spaciaretur. non
nũꝙͣ eciam puerũ uocaret cre¬
do cui cenam imperaret prorsus
ut uestro consellu et hoc ꝯuẽtu
pro sũma solitudine abute̾tur
porauit aliquãdo. ad sedit. surre¬
xi ego respirare uisus est qd̾ nõ
aliu̾s pocius diceret coepi dic̾e̾
usq eo ammadũti Iudices eũ
iocari atq alias res agere an
teꝙͣ Chrysogonũ noĩaui quem
simulat que attigi statim Homo
se erexit mirari uisus est intel¬
lexi quid eum pepugisset iterũ

Expanded text:
non me hercules verbum fecisses, non me hercules verbum fecisses, si tibi quemquam responsurum putasses. operae pretium erat, si animadvertistis, iudices, neglegentiam eius in accusando considerare. credo, cum vidisset qui homines in hisce subselliis sederent, quaesisse num ille aut ille defensurus esset; de me ne suspicatum quidem esse, quod antea causam publicam nullam dixerim. postea quam invenit neminem eorum qui possunt et solent ita neglegens esse coepit ut, eum in mentem veniret ei, resideret, deinde spatiaretur, non numquam etiam puerum vocaret, credo, cui cenam imperaret, prorsus ut vestro consessu et hoc conventu pro summa solitudine abuteretur. peroravit aliquando, adsedit; surrexi ego. respirare visus est quod non alius potius diceret. coepi dicere. Vsque eo animadverti, iudices, eum iocari atque alias res agere ante quam Chrysogonum nominavi; quem simul atque attigi, statim homo se erexit, mirari visus est. intellexi quid cum pepugisset. iterum
Abbreviated transcription (Latin):
quare aut quomodo ac tantũ
modo sine suspicione latrabitis
crura quidem uobis nemo suf¬
fringet. s si ego hos bene noui lit¬
teram illam ci uosusq eo im¬
mici estis ut eciam calomnis
oderitis ita uehementer ad ca¬
put adfingent ut postea nemi¬
nem alium insi fortunas ur̃as
accusare possitis. quid michi
ad defendendum dedisti bone ac¬
cusator quid hisce autẽ ad sus¬
picandum neq exheredaret
ueritus est audio s qua de cã
uereri debuerit. nemo dicit.
Habebat pater in animo pla¬
nũ fac nchil est non qui cũ
deliberauit quem cerciorem fe¬
cerit Unde istud uobis suspi¬
cari in mentem uenerit. Cum
hoc modo accula Eruci nonne
hoc palam dicis. ego quid ac¬
ceperim scio quid dicam nescio
unũ illum spectaui qd̾ chry¬
sogonus aiebat neminem isti
patronũ futurũ de bonorũ em¬
ꝑcione deq ea societate nemi¬
nem esse qui u̾bũ facere audet
hoc tempore. Hec te opimo fal¬
sa in istam fraudem impulit.

Expanded text:
qua re aut quo modo, ac tantum qua re aut quo modo, ac tantum modo sine suspicione latrabitis, crura quidem vobis nemo suffringet, sed, si ego hos bene novi, litteram illam cui vos usque eo inimici estis ut etiam Kal. omnis oderitis ita vehementer ad caput adfigent ut postea neminem alium nisi fortunas vestras accusare possitis. quid mihi ad defendendum dedisti, bone accusator? quid hisce autem ad suspicandum? 'ne exheredaretur veritus est.' audio, sed qua de causa vereri debuerit nemo dicit. 'habebat pater in animo.' planum fac. nihil est; non quicum deliberaverit, quem certiorem fecerit, unde istud vobis suspicari in mentem venerit. cum hoc modo accusas, Eruci, nonne hoc palam dicis: 'ego quid acceperim scio, quid dicam nescio; unum illud spectavi quod Chrysogonus aiebat neminem isti patronum futurum; de bonorum emptione deque ea societate neminem esse qui verbum facere auderet hoc tempore'? haec te opinio falsa in istam fraudem impulit;
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Anseribus cibaria publice
locant᷑. et canes aluntur in ca¬
pitulio ut significent si fures
uenerint at furel inter noscere
non possunt significant tamẽ
si qui noctu in capitoliũ uenerĩ
et quia id est suspiciosum tam¬
et si bestie sunt camen in eam
ꝑtem pocius peccant que est
caucior quod si luce quoq ca¬
nes latrent cũ deo salutatũ ali¬
qui uenerint opmnor hiis cru¬
ra suffringantur qd̾ acres sint
eciam tũ cũ suspicio nulla sit.
Simillima est accusatorũ racio
alii uestrũ anseres sunt qui tã¬
tũmodo clamant nocere non pos¬
sunt. Alii canes qui et latrare
⁊ mordere possunt. cibaria uo¬
bis preberi uidemus uos autẽ
maxime debetis in eos impetũ
sacere qui merentur. Hoc po¬
pulo gratissimũ est deinde si
uoletis eciam tum cum uerisi¬
mile erit aliquẽ cõmisissem
suspicione iatratote id quoq
concedi potest sin autem sic
agetis ut arguatis alquẽ prẽs
occidisse neq dicere possitis aut

Expanded text:
cere. Anseribus cibaria publice cere. Anseribus cibaria publice locantur et canes aluntur in Capitolio ut significent si fures venerint. at fures internoscere non possunt, significant tamen si qui noctu in Capitolium venerint et, quia id est suspiciosum, tametsi bestiae sunt, tamen in eam partem potius peccant quae est cautior. quod si luce quoque canes latrent cum deos salutatum aliqui venerint, opinor, eis crura suffringantur, quod acres sint etiam tum cum suspicio nulla sit. simillima est accusatorum ratio. Alii vestrum anseres sunt qui tantum modo clamant, nocere non possunt, alii canes qui et latrare et mordere possunt. cibaria vobis praeberi videmus; vos autem maxime debetis in eos impetum facere qui merentur. hoc populo gratissimum est. deinde, si voletis, etiam tum cum veri simile erit aliquem commisisse, in suspicione latratote; id quoque concedi potest. sin autem sic agetis ut arguatis aliquem patrem occidisse neque dicere possitis aut
Abbreviated transcription (Latin):
cere non modo non possis. uerũ
ne coneris quidem. Nemo nr̃i
est Eruci quin sciat tibi mimia¬
cias. cum Sex roscio nullas esse
uident omẽs qua de causa huc
minicul uemias. seiĩt huiusce
pecuma te adductum esse quid
ergo est. ita tamen questus te cu¬
pidum esse oportebat ut horũ
exist̾macionem et legem reminã
putares aliquid ualere oporte̾
Acculatores multos esse in ciui¬
tate utile est ut metu cõtineat᷑
audacia. Uerũtamẽ hoc ita est
ucile ut ne plane illudamur ab
acculatoribus in nocens est qͥspi¬
am uerũtamen qmͣꝙͣ ab est a cul¬
pa suspicione tamẽ non caret.
tam et si miserũ est tamen ei qui
hũc accuset possim aliquo modo
ignoscere cum enm aliquid habe¬
at quod possim criminole ac sulpi¬
ciose dicere aperte ludificari et
colũmari sciens non uideatur.
quare facile omnes patimi᷑ esle
ꝙͣ plurimos accusatores qd̾ in¬
nocens si acculatus fit ab solui
tem ꝙ nocentem causam nõ di¬

Expanded text:
cere non modo non possis verum cere non modo non possis verum ne coneris quidem? nemo nostrum est, Eruci, quin sciat tibi inimicitias cum Sex. Roscio nullas esse; vident omnes qua de causa huic inimicus venias; sciunt huiusce pecunia te adductum esse quid ergo est? ita tamen quaestus te cupidum esse oportebat ut horum existimationem et legem Remmiam putares aliquid valere oportere. accusatores multos esse in civitate utile est ut metu contineatur audacia; verum tamen hoc ita est utile ut ne plane inludamur ab accusatoribus. innocens est quispiam, verum tamen, quamquam abest a culpa, suspicione tamen non caret; tametsi miserum est, tamen ei qui hunc accuset possim aliquo modo ignoscere. cum enim aliquid habeat quod possit criminose ac suspiciose dicere, aperte ludificari et calumniari sciens non videatur. qua re facile omnes patimur esse quam plurimos accusatores, quod innocens, si accusatus sit, absolvi tem quam nocentem causam non di
Abbreviated transcription (Latin):
leris argueret explicare oĩa ui¬
cia ac peccata filii quib incen¬
sus parens potuerit animũ in¬
ducere ut naturam ipsam uin¬
ceret ut amorem illum penitus
insitum eieceret ex amino ut
demiq prẽm esse se se obluusce¬
retur que sine magnis huiꝰ ce pͤ¬
catis accidere potuisse non arbi¬
tror. Uerum concedo tibi ut ea
pretereas que cum taces nulla es¬
se concedis illum quidem uoluis¬
se ex heredare certe tu planũ fa¬
cere debes quid ergo adfers qͣre
id factum putemus uere nichil
potes se dicere finge aliquid sal¬
tem cõmode ut ne plane uidearis
id facere quod aperte facis huiꝰ
mileri fortunis et horũ uirorũ
taliũ dignitati in ludere. Ex he¬
redare filiũ uoluit. quã obcausã
nescio. ex heredauit neñ quis
prohoibuit. cogitabat. cogitabat
cru dixit. nemim. quid est aliud
Indicio ac legibus et maiestate
ur̃a abuti ad questum atq ad
libidine insi hoc modo accusa¬
re atq id obicere qd̾ planũ fa¬

Expanded text:
leris argueret explicare omnia vileris argueret explicare omnia vitia ac peccata fili quibus incensus parens potuerit animum inducere ut naturam ipsam vinceret, ut amorem illum penitus insitum eiceret ex animo, ut denique patrem esse. sese oblivisceretur; quae sine magnis huiusce peccatis accidere potuisse non arbitror. verum concedo tibi ut ea praetereas quae, cum taces, nulla esse concedis; illud quidem, voluisse exheredare, certe tu planum facere debes. quid ergo adfers qua re id factum putemus? vere nihil potes dicere; finge aliquid saltem commode ut ne plane videaris id facere quod aperte facis, huius miseri fortunis et horum virorum talium dignitati inludere. exheredare filium voluit. quam ob causam? 'nescio.' exheredavitne? 'non.' quis prohibuit? 'cogitabat.' cogitabat ? cui dixit? 'nemini.' quid est aliud iudicio ac legibus ac maiestate vestra abuti ad quaestum atque ad libidinem nisi hoc modo accusare atque id obicere quod planum fa
Abbreviated transcription (Latin):
cum plertim nichil esset qd̾ aut
patri gracius aut sibi iocundius
aut reuera honestius face̾ poss.
Odiũ g̾ acerrimũ patris in filiũ
ex hoc opmor ostenditur Eruci
qd̾ hũc ruri esse paciebatur mĩ¬
quid est aliud mimo uero in qͥd
est nam istum ex heredare ĩ aĩo
habebat audio nũc dicis aliquid
qd̾ ad rem ꝑtineat nam illa opi¬
nor tu quoq concedis leuia esse
atq inepta cõuiuia cum pr̃ẽ nõ
mibat quippe qui ne in oppidũ
quidem insi errario ueniret do¬
mũ suam istũ nõ fere quisquã
uocabat. nec mitũ qui neq ĩ
urbe uiueret nequero uocaturꝰ
esset uerum Hec tu quoqz intel¬
ligis esse migatoria illud qd̾ coe¬
pimꝰ uideamꝰ quo cercius argu¬
mentũ odii repperiri nullo mõ
potest. Ex heredare pater filiu
cogitabat mitto querere quã
de causa quero qui scias cam ⁊¬
si te dicere atoiz emimerare cau¬
sas omnis oportebat et id erat cer¬
ti accusatoris officiũ qui tanti sce¬

Expanded text:
cum praesertim nihil esset quod aut cum praesertim nihil esset quod aut patri gratius aut sibi iucundius aut re vera honestius facere posset. odium igitur acerrimum patris in filium ex hoc, opinor, ostenditur, Eruci, quod hunc ruri esse patiebatur. numquid est aliud? 'immo vero' inquit 'est; nam istum exheredare in animo habebat.' audio; nunc dicis aliquid quod ad rem pertineat; nam illa, opinor, tu quoque concedis levia esse atque inepta: 'convivia cum patre non inibat.' quippe, qui ne in oppidum quidem nisi perraro veniret. 'domum suam istum non fere quisquam vocabat.' nec mirum, qui neque in urbe viveret neque revocaturus esset. verum haec tu quoque intellegis esse nugatoria; illud quod coepimus videamus, quo certius argumentum odi reperiri nullo modo potest. 'exheredare pater filium cogitabat.' Mitto quaerere qua de causa; quaero qui scias; tametsi te dicere atque enumerare causas omnis oportebat, et id erat certi accusatoris officium qui tanti sce
Abbreviated transcription (Latin):
colendo flagicium putes ꝓ fe¬
cto illũ atilium quem sua ma¬
nu spargentem semen qui mis¬
si erantꝰ cõuenerũt hoĩem tur¬
pissimũ atq in honestissimu
iudicare at hercule maiores nr̃i
longe aliter et de illo et de ceteris
calibus uiris existimabãt itaq
ex mimima teniussimaq re p
maximam et florentissimam no¬
bis reliquerũt. suos enim agros
studiose colebant non alienos
cupide adpetebant quibus reb
et agris et urbib et nacionibus
rem᷑ p. atq hoc imperiũ et po¬
puli romani nomen auxerunt.
Ileq ego hec eo profero quo cõ¬
ferenda sint cũ hisce de quibus
nũc querimꝰ s ut illud intelliga¬
tur cum apud maiores nr̃os lũm
uiri aarissimi que hoĩes qͥ ommi
tempore ad gubernacula rei p. se
dere debebant tamen in agris qͦq
colendis aliqͣnͣtũ oꝑe temporisq
cõsũpserũt. ignosci oportere ei
homimi qui łe fateatut esse ruscicũ
cum ruri assiduos semꝑ uixerit

Expanded text:
colendo flagitium putes, profecolendo flagitium putes, profecto illum Atilium quem sua manu spargentem semen qui missi erant convenerunt hominem turpissimum atque inhonestissimum iudicares. at hercule maiores nostri longe aliter et de illo et de ceteris talibus viris existimabant itaque ex minima tenuissimaque re publica maximam et florentissimam nobis reliquerunt. suos enim agros studiose colebant, non alienos cupide appetebant; quibus rebus et agris et urbibus et nationibus rem publicam atque hoc imperium et populi Romani nomen auxerunt. neque ego haec eo profero quo conferenda sint cum hisce de quibus nunc quaerimus, sed ut illud intellegatur, cum apud maiores nostros summi viri clarissimique homines qui omni tempore ad gubernacula rei publicae sedere debebant tamen in agris quoque colendis aliquantum operae temporisque consumpserint, ignosci oportere ei homini qui se fateatur esse rusticum, cum ruri adsiduus semper vixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
et honescissimam et suauissimã
esse arbitrant. Quid censes hũc
ipsũ sex. rosciũ quo studio et qͣ
incelligencia esse in rusticis re¬
bus et ex hisꝓpinquis eius
hominib honestissimis audio.
non tu in isto artificio accusa¬
torio callidior es ꝙͣ hic in suo.
uerũ ut opmor quoniam ita
Chrysogono uidetur qui hiuc
nullum prediũ reliquit et ar¬
tificiũ obliuiscat᷑ et studiũ depo¬
nat licebit. Qd̾ tam et si miseꝵ
et indignũ est ferret tamẽ eqͦ
aĩo Iudices. si ꝑ uos uitam et fa¬
mam potest obtinere. hoc uero
est quod ferri non potest si et in
hanc calamitatem uenit pro¬
pter predioꝵ bonitatem et mul¬
titudine et qd̾ ea studiose colu¬
it id erit ei maxime fraudi ut
parum miserie sit qd̾ aliis coluit
non sibi insi eciam qd̾ õm̃o coluit
crimimi fuerit. Ne tu erua accu¬
sator esses ridiculus si illis tem¬
porib natus esses cum ab aratͦ
arcessebant᷑ qui consules fie¬
rent. et enim qui preesse agro

Expanded text:
et honestissimam et suavissimam et honestissimam et suavissimam esse arbitrantur. quid censes hunc ipsum Sex. Roscium quo studio et qua intellegentia esse in rusticis rebus? Vt ex his propinquis eius, hominibus honestissimis, audio, non tu in isto artificio accusatorio callidior es quam hic in suo. verum, ut opinor, quoniam ita Chrysogono videtur qui huic nullum praedium reliquit, et artificium obliviscatur et studium deponat licebit. quod tametsi miserum et indignum est, feret tamen aequo animo, iudices, si per vos vitam et famam potest obtinere; hoc vero est quod ferri non potest, si et in hanc calamitatem venit propter praediorum bonitatem et multitudinem et quod ea studiose coluit, id erit ei maxime fraudi, ut parum miseriae sit quod aliis coluit non sibi, nisi etiam quod omnino coluit crimini fuerit. ne tu, Eruci, accusator esses ridiculus, si illis temporibus natus esses cum ab aratro arcessebantur qui consules fierent. etenim qui praeesse agro
Abbreviated transcription (Latin):
piũt uerũ hoĩes notos sumere
odiosum est cum et illud incertũ
sit uelint ne hn se se noĩare et
nemo magis uobis notus futu¬
rus sit ꝙͣ est hic Eutychus et
certe ad rem nichil intersit utrũ
hunc ego councũ adulescentem
an aliquem ex agro uehientẽ
nomine et enĩ hec conficta ar¬
bitror esse a poetis ut effictos
nostros mores in alienis ꝑ sonis
ex pressamq ymaginem nr̃am¬
uite cotidiane uiderimus. Age
nũc refer ammũ sis adueritatẽ
et considera non modo in umbra
atq in ea uicinitate s in hiis
uecuribus mumapiis. que stu¬
dia a patribꝰ familiis maxime
laudentur iam profecto te intelle¬
ges mopia criminũ sũmã lau¬
dem Sex. roscio uicio et culpe
dedisse. Ac non modo hoc patrũ
uoluntate liberi faciunt sed per¬
multos et ego noui insi me fallit
animus unusquisq uestrũ qui
et ipsi incensi sunt scudio quod
agrum colendum actinet uitã¬
q hanc rusticam quã supꝓbro
et crimii putas esse oportere

Expanded text:
piunt. verum homines notos sumere piunt. verum homines notos sumere odiosum est, cum et illud incertum sit velintne ei sese nominari, et nemo vobis magis notus futurus sit quam est hic Eutychus, et certe ad rem nihil intersit utrum hunc ego comicum adulescentem an aliquem ex agro Veienti nominem. etenim haec conficta arbitror esse a poetis ut effictos nostros mores in alienis personis expressamque imaginem vitae cotidianae videremus. age nunc, refer animum sis ad veritatem et considera non modo in Umbria atque in ea vicinitate sed in his veteribus municipiis quae studia a patribus familias maxime laudentur; iam profecto te intelleges inopia criminum summam laudem Sex. Roscio vitio et culpae dedisse. ac non modo hoc patrum voluntate liberi faciunt sed permultos et ego novi et, nisi me fallit animus, unus quisque vestrum qui et ipsi incensi sunt studio quod ad agrum colendum attinet, vitamque hanc rusticam, quam tu probro et crimini putas esse oportere,
Abbreviated transcription (Latin):
lios haberet et alterũ a se non di¬
mittebat alterũ ruri esse pacieba¬
tur Queso Eruci ut hoc in bonã
ꝑtem accipias. Non em̃ exprobrã¬
di causa s cõmõuendi grãcia di¬
cam. si tibi fortuna non dedit ut
patre certe nascerere ex quo in¬
telligere posses qui amiꝰ patri¬
us in liberos esset at natura
certe dedit ut humanitatis nõ
parum haberes eo accessit scu¬
diũ doctrine ut ne a litteris qui¬
dem alienus esset:. Quid tandem
tibi uidetur ut ad fabulas uenia¬
mus. senex ille ceciliamis mi¬
noris facere Eutychum filiũ ru¬
sticũ qm illũ alterũ cere stratũ
Nam ut opinor hoc noĩe est al¬
terũ in uebe secum honoris cã
habere alterũ rus supplicii cã
relegasse. Quid ad istas inepti¬
cis abis inquies quasi uo michi
difficile sic ꝙͣuis multos noĩatĩ
proferre nẽ longius abeam. uł
cribulis uł uicinos meos qui
suos hberos quos plurum faci¬
unt agriculos assiduos esse cu¬

Expanded text:
lios haberet, alterum a se non dilios haberet, alterum a se non dimittebat, alterum ruri esse patiebatur. quaeso, Eruci, ut hoc in bonam partem accipias; non enim exprobrandi causa sed commonendi gratia dicam. si tibi fortuna non dedit ut patre certo nascerere ex quo intellegere posses qui animus patrius in liberos esset, at natura certe dedit ut humanitatis non parum haberes; eo accessit studium doctrinae ut ne a litteris quidem alienus esses. ecquid tandem tibi videtur, ut ad fabulas veniamus, senex ille Caecilianus minoris facere Eutychum, filium rusticum, quam illum alterum, Chaerestratum? — nam, ut opinor, hoc nomine est — alterum in urbe secum honoris causa habere, alterum rus supplici causa relegasse? 'quid ad istas ineptias abis?' inquies. quasi vero mihi difficile sit quamvis multos nominatim proferre, ne longius abeam, vel tribulis vel vicinos meos qui suos liberos quos plurimi faciunt agricolas adsiduos esse cu
Abbreviated transcription (Latin):
incipiis ruscicams nonnie op¬
tatissimũ sibi putant esse filios
suos rei familiari maxime ẜ¬
uire et in prediis colendis opere
plurimũ studiiq consumere
an amandarat Hunc sicut esset
in agro ac cantũmodo aleretur
ad uillam ut cõmodis oĩbus ca¬
reret. Quid si constat hunc nõ
modo colendis prediis pre fuisse
et certis fundis patre uiuo frui
solitum esse tamen ne hec atten
te uita et rusticana relegacio
atq amandacio appellabitur
uides eruci qnͣtum distet argu¬
mentacio tua ab re ipsa atq
ueritate qd̾ consuetudine pres
faciũt id quasi nouũ rephendis
qd̾ bemuolencia sit id odio factũ
criminaris quod honoris causa
pater filio suo concessit id eum
supplicii causa fecisse dicis. neq
hec tu non intelligis. s usq co
quid arguas non habes ut non
modo tibi contra nos dicendũ
putes uerũ eciam contra rerũ
naturam contraq consuetudi¬
nem hoñu contraq opino¬
nes ommum at enĩ cũ duos fi¬

Expanded text:
nicipiis rusticanis, nonne opnicipiis rusticanis, nonne optatissimum sibi putant esse filios suos rei familiari maxime servire et in praediis colendis operae plurimum studique consumere? an amandarat hunc sic ut esset in agro ac tantum modo aleretur ad villam, ut commodis omnibus careret? quid? si constat hunc non modo colendis praediis praefuisse sed certis fundis patre vivo frui solitum esse, tamenne haec a te vita eius rusticana relegatio atque amandatio appellabitur? vides, Eruci, quantum distet argumentatio tua ab re ipsa atque a veritate. quod consuetudine patres faciunt, id quasi novum reprehendis; quod benivolentia fit, id odio factum criminaris; quod honoris causa pater filio suo concessit, id eum supplici causa fecisse dicis. neque haec tu non intellegis, sed usque eo quid arguas non habes, ut non modo tibi contra nos dicendum putes verum etiam contra rerum naturam contraque consuetudinem hominum contraque opiniones omnium. at enim, cum duos fi
Abbreviated transcription (Latin):
est nullũ fuisse pater gͣ amẽs
qui odisset eum sine causa quẽ
procrearat. at is quidẽ fuit õ¬
um cõstantissimꝰ ergo illud iã
ꝑspicuũ profecto est si neq
amens pater neq ꝑditus fi¬
lius fuerit neq odiĩ causam
Patri neq sceleris filio fuis¬
se. Nescio inquit que causa
odii fuerit fuisse odiũ intelli¬
go quia antea cũ duos filios
haberet illũ alterũ qui mor¬
tuus est secũ oĩ tempore uolebt
esse hunc in predia rustica rele¬
gauit quod crucio accidebat ĩ
mala nugatoria que accusaa¬
one idem michi usu uenit in
causa optima ille quomodo cri¬
men comenticium confirma¬
re non inueniebat ego res tam
leues qua oracione infirmem
ac diluam reꝑire non possum
Quid ais eruci tot predia tam
pulchra tam fructuosa Sex.
roscius filio suo relegacionis ac
supplicii gracia colenda ac tuẽ¬
da tradiderat Quid hoc patres
fanilie qui liberos habent p̃ser¬
tim hoĩes illius ordinis ex mu¬

Expanded text:
est nullum fuisse. pater igitur amens, est nullum fuisse. pater igitur amens, qui odisset eum sine causa quem procrearat? at is quidem fuit omnium constantissimus. ergo illud iam perspicuum profecto est, si neque amens pater neque perditus filius fuerit, neque odi causam patri neque sceleris filio fuisse. 'nescio' inquit 'quae causa odi fuerit; fuisse odium intellego quia antea, cum duos filios haberet, illum alterum qui mortuus est secum omni tempore volebat esse, hunc in praedia rustica relegarat.' quod Erucio accidebat in mala nugatoriaque accusatione, idem mihi usu venit in causa optima. ille quo modo crimen commenticium confirmaret non inveniebat, ego res tam levis qua ratione infirmem ac diluam reperire non possum. quid ais, Eruci? tot praedia, tam pulchra, tam fructuosa Sex. Roscius filio suo relegationis ac supplici gratia colenda ac tuenda tradiderat? quid? hoc patres familiae qui liberos habent, praesertim homines illius ordinis ex mu
Abbreviated transcription (Latin):
in cede uersatus at hoc ab accu¬
satore ne dici quidem audistis
luxories g̾ hoĩẽm nimirũ et
aeris alie̾ni magnitudo et indo¬
mite animi cup̾iditates ad hoc
scelus impulerũt de luxorie
purgauit Erucius cũ dixit hũc
ne in cõuiuio quidem ullo fere
interfuisse nichil autem unꝙͣ
debuit. cupiditates porro que
possunt esse in eo qui ut ipse
accusator obiecit ruri semꝑ
habitarit et in agro colendo ui¬
xerit que uita maxime disiũ¬
cta cupiditate et cum officio
Sex. roscio obiecit patri in qͥt
non placebat patri nõ place¬
bat quam ob causam necesse
est enm eam quoq iustam⁊
magna et ꝑspicuam fuisse. Nã
ut illud incredibile est mor¬
tem oblatam et se patria fiho
smne plurimis et maximis
causis sic hoc uenismle nõ est.
odio fuisse parenti filiũ sine cau¬
sis multis et magnis et neces¬
sariis. Xursus g̾ codem reu̾tam᷑
et queramꝰ que tanta uicia fu¬
erint in unico filio quare is
patri displiceret at ꝑspicuũ

Expanded text:
in caede versatus. at hoc ab accuin caede versatus. at hoc ab accusatore ne dici quidem audistis. luxuries igitur hominem nimirum et aeris alieni magnitudo et indomitae animi cupiditates ad hoc scelus impulerunt. de luxuria purgavit Erucius, cum dixit hunc ne in convivio quidem ullo fere interfuisse. nihil autem umquam debuit. cupiditates porro quae possunt esse in eo qui, ut ipse accusator obiecit, ruri semper habitarit et in agro colendo vixerit? quae vita maxime disiuncta a cupiditate et cum officio sex. Roscio obiecit? 'patri' inquit 'non placebat.' patri non placebat? quam ob causam? necesse est enim eam quoque iustam et magnam et perspicuam fuisse. nam ut illud incredibile est, mortem oblatam esse patri a filio sine plurimis et maximis causis, sic hoc veri simile non est, odio fuisse parenti filium sine causis multis et magnis et necessariis. rursus igitur eodem revertamur et quaeramus quae tanta vitia fuerint in unico filio qua re is patri displiceret. at perspicuum
Abbreviated transcription (Latin):
atq eiusmodi quo uno male¬
ficio scelera oĩa complexa esse
uideant᷑ Et emĩ si io quod pre¬
clare a sapientib dr uoltu se¬
pe leditur pietas qd̾ supplici¬
um satis acre reꝑietur in eũ
qui mortem obtulerit parẽti.
ꝑ quo mori ip̃m si respostula¬
ret iura diuina atq hũana
cogebant: In hoc tanto tam
a troci tam singulari malefi¬
cio qd̾ ita raro extitit. ut si qnͣ¬
Do auditũ sit portenti ac ꝓdi¬
giis simile numeretur quib
accusatorem censes uti opor¬
tere nonne et audaciam eius
qui in crimẽ uocetur singula¬
rem ostendere et mores feros ĩ¬
manẽq naturam et uitam
uiciis flagiciisq oĩbus dedi¬
tam et dem̃q oĩa ad ꝑniciem
profligata atq ꝑdita quorũ
tu nichil in Sex. rosciũ ne obi¬
Patrem occidit Sex. roscius
qui Homo adulescentulus cor¬
ruptus et ab hoĩbus nequã
inductus annos natus ma¬
ior quadragnita. Uetus iudeli¬
cet sicarius homo audax et sepe

Expanded text:
atque eius modi quo uno maleatque eius modi quo uno maleficio scelera omnia complexa esse videantur! etenim si, id quod praeclare a sapientibus dicitur, voltu saepe laeditur pietas, quod supplicium satis acre reperietur in eum qui mortem obtulerit parenti? pro quo mori ipsum, si res postularet, iura divina atque humana cogebant. in hoc tanto, tam atroci, tam singulari maleficio, quod ita raro exstitit ut, si quando auditum sit, portenti ac prodigi simile numeretur, quibuaccusatorem censes uti oportere? nonne et audaciam eius qui in crimen vocetur singularem ostendere et mores feros immanemque naturam et vitam vitiis flagitiisque omnibus deditam, denique omnia ad perniciem profligata atque perdita? quorum tu nihil in Sex. Roscium ne obipatrem occidit Sex. Roscius. qui homo? adulescentulus corruptus et ab hominibus nequam inductus? annos natus maior quadraginta. vetus videlicet sicarius, homo audax et saepe
Abbreviated transcription (Latin):
explicemꝰ atq ante oculos ex po¬
sit.am consideremꝰ ita facillime
que res totum iudicin contine¬
at et quibus rebus nos dicere opo¬
teat et quid uos sequi cõuemat
intelligitis. tres sunt res qnͣtũ
ego existimare possum que ob¬
stent hoc tempore Sex. roscio
crimen adu̾sariorum et audacia
et potencia criminis confictionẽ
accusatore rucius suscepit auda¬
cie ꝑtes roscii sibi poposcerunt
Chepsogonus. Iutem hiis qͥ plimũ
potest potencia pugnat de his¬
ce oĩbus rebus me dice̾ oport̾e̾
intelligo. quid g̾ est non eodem
modo de oĩbus Ideo ꝙ pͥma il¬
la res ad meũ officiũ ꝑtinet
duas autem reliquas uobis po¬
pulus romanus imposuit ego
crimẽ oportet diluam. Uos et
audacie resistere Hominũ eius
modi ꝑiiciosam acq intollerã¬
dam potenciam plurimo qͦq
cempore extinguere atq oppri¬
mere debetis. Dccidisse patrem
Dex. Noscius arguit᷑ scelestũ
dii ĩ moͬrles ac nẽ fariũ facinꝰ

Expanded text:
explicemus atque ante oculos expoexplicemus atque ante oculos expositam consideremus; ita facillime quae res totum iudicium contineat et quibus de rebus nos dicere oporteat et quid vos sequi conveniat intellegetis. tres sunt res, quantum ego existimare possum, quae obstent hoc tempore Sex. Roscio, crimen adversariorum et audacia et potentia. criminis confictionem accusator Erucius suscepit, audaciae partis Roscii sibi poposcerunt, Chrysogonus autem, is qui plurimum potest, potentia pugnat. de hisce omnibus rebus me dicere oportere intellego. quid igitur est? non eodem modo de omnibus, ideo quod prima illa res ad meum officium pertinet, duas autem reliquas vobis populus Romanus imposuit; ego crimen oportet diluam, vos et audaciae resistere et hominum eius modi perniciosam atque intolerandam potentiam primo quoque tempore exstinguere atque opprimere debetis. occidisse patrem Sex. Roscius arguitur. scelestum, di immortales! ac nefarium facinus