comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
curnũ significat ⁊ sihoc dietũ ut inbuebo¬
uera in uoluẽs nã licet uera sint latent
unde apollo logias dicit᷑ Idest obliquus.
¶Natus ⁊ ip̃e dea deuenialia sorore amate
Ut eui diua uenilia mater nec debet miꝵ
eẽ amatã fuisse mortale cũ etiã turnus
uiturne frater mortalis fuerit. nã hec fue¬
rant diuina beneficia. ¶Addita uino ini¬
mica est autẽ u̾bũ lucilii ⁊ antiquoꝵ ut
plautus additus iam argus ¶In rebus egenis
ꝑtransitũ ostendit famẽ futurã. ¶ Cõuinx
iteꝵ bospita. Nam ⁊ paris abhelena fuerat¬
suspectus susceptus hospitio. hospita autem
more suo dixit ⁊ bene ne aliquid inputetur
enee quasi fatoꝵ hoc ẽe predixit ¶Tu ne
cede. ne cedas s esto audentior quã tua te
fortuna premittit. ⁊ bene adu̾sã fortunam¬
e docet. uirtute aut uitari aut mor minui.
apatienter sustineri ¶Uia. ratio oportun¬
tatis ¶Graia pan detur aburbe ꝓpter euãdrũ

Expanded text:
Turnum significat. et sic hoc dictum est, ut in bucoTurnum significat. et sic hoc dictum est, ut in bucovera involvens" , nam licet vera sint, latent: unde Apollo λοξίας dicitur, idNATVS ET IPSE DEA de Venilia, sorore Amatae, ut «cui diva Venilia mater». Nec debet mirum esse Amatam fuisse mortalem, cum etiam Turnus, Iuturnae frater, mortalis fuerit; nam haec fuerant divina beneficia. ADDITA IVNO inimica. Est autem verbum Lucilii et antiquorum, ut Plautus «additus Ioni Argus». IN REBVS EGENIS transitum ostendit famem futuram. CONIVNX ITERVM HOSPITA nam et Paris ab Helena fuerat susceptus hospitio. ‘Hospita’ autem more suo dixit. Et bene ne aliquid imputetur Aeneae quasi fatorum hoc esse praedicit. NE CEDE ne cedas, sed esto audentior quam tua te fortuna permittit. Et bene adversa fortunae docet virtute aut vitari aut imminui aut patienter sustineri. VIA ratio, opportunitas. GRAIA PANDETVR AB VRBE propter Euandrum,
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ diximꝰ omĩa quidẽ uident s nõ om̃ia
indicant sacerdotes. ¶Hostia iamq domꝰ
patuere. precib silicet ⁊ que ante ostia
nis periculis. nã adhue nauigurus est. s
sine ullo diserim ine de functe autẽ liberate
nã dicimꝰ functos qui officia debita opleue¬
rũt. Unde est ⁊ honorib functis hinc ⁊ de¬
fũctos mortuos dicimꝰ qui ꝯpleuerut uite
stea enĩ lauiniũ dicetur. licet possit ad laui¬
niũ latimi fratrẽ referri. qui illie ante re¬
gnauit. ¶Horrida bella. que ꝯtra hospitem
cognatũq suscepta su̾t. Ut latinus dicturus ẽ.
arma impia sũpsi. promissa eripui ¶Spũ¬
mante sanguine cerno. quasi nõ predicit
s uidet qd̾ facturus est turnus ut recalent
tiberina fluenta sanguine aduc adbue.¬
¶ Nõ simois tibi necxantus. tiberinus ⁊ numicꝰ
ĩ quẽ cecidit. MNec dorica castra. greca. et re
uera. nã turms grecus fuit ut turno si
prima domꝰ repetatur origo. in acus acrisuisq

Expanded text:
em vident, sed non omnia indicant sacerdotes. Ad v. 81 Ostia iamque domus patvere precibus scilicet. et quae antea ostia nis periculis: nam adhuc navigaturus est, sed sine ullo discrimine. 'defuncte' autem liberate: nam dicimus functos officio qui officia debita complerunt, unde et honoribus functos. hinc et defunctos mortuos dicimus, qui compleverunt vitae stea enim Lavinium dicetur: licet possit ad Lavinum, Latini fratrem, referri, qui illic ante regnavicognatumque suscepta sunt, ut Latinus dicturus est «arma impia sumpsi promissam eripui». SPVMANTEM SANGVINE CERNO quasi non praedicit sed videt quod facturus est Turnus, ut «recalent nostro Tiberina fluenta sanguine adhuc». NON SIMOIS TIBI NEC XANTHVS Tiberinus et Numicus, in quem cecidit. DORICA CASTRA Graeca. Et re vera; nam Turnus Graecus fuit, ut «et Turno si prima domus repetatur origo, Inachus Acrisiusque
Abbreviated transcription (Latin):
nos peperit unũ de mince ⁊ aliũ de tauro
ꝗamisso in mari filio naui delatus ẽ cumaᷤᷤ
qd̾ ip̃m tangit dicens remigio alaꝵ ale
enĩ ⁊ uoluerũ suit ⁊ nauiũ ut ueloꝵ pandi¬
nius alas. ¶ Mioia regna. cretã. ¶ Prepetib
penis. felicib. prepetes enĩ sũt aues boni
angurii qd̾ huic dat ꝗa puenit ¶Ausus
se credere.c. quasi alienis sedib. Oratur
exptus nacuũ dedalus aera pennis non
hõi datis ¶In suetũ hoĩb silicet¶ Enanit
adartos. bene utrũq miscet nare enĩ ⁊ de
nauib dicimꝰ ut natat uncta carma Itẽ
⁊ litoris adnare necesse est ⁊ deuolata ut
nare ꝑ estatẽ liꝗdã suspererit agnien ad
arctos autẽ si ad fibulã otra septẽtronẽ.
si adueritatẽ ad septẽtrioĩs obẜuationẽ.s
¶Calchidicaq quã cuitatem calcidenses¬

Expanded text:
nos peperit, unum de Minoe et alium de Tauro,nos peperit, unum de Minoe et alium de Tauro,todibus. Qui amisso in mari filio navi delatus est Cumas, quod ipsum tangit dicens «remigium alarum»; alae enim et volucrum sunt et navium, ut «velorum pandimus alas». MINOIA REGNA Cretam. PRAEPETIBVS PENNIS felicibus; praepetes enim sunt aves boni augurii, quod huic dat, quia pervenit. AVSVS SE CREDERE CAELO quasi alienis sedibus. Horatius «expertus vacuum Daedalus aëra pennis non homini datis». INSVETVM hominibus scilicet. ENAVIT AD ARCTOS bene utrumque miscet; nare enim et de navibus dicimus, ut «natat uncta carina», item «et terris adnare nocesse est», et de volatu, ut «nare per aestatem liquidam suspexeris agmen». ‘Ad arctos’ autem, si ad fabulam, contra septemtrionem; si ad veritatem, ad septemtrionis observationem. CHALCIDICAQVE qua
Abbreviated transcription (Latin):
dos minotanro mitterent. s tertio inno
egei filius thesens missus ẽ potens tam
uirtute quã forma ꝗ cũ ab adriadne re¬
gis filia amatus fuisset de dali ꝯsilio filo
iter rexit ⁊ necato minotauro eũ rapta
adriadne uictor au fugit que cũ om̃ia
factione dedali mi nos deprehendisset effec¬
ta eũ cũ icaro filio ẜuandũ in laberintũ
trusit. S de dalus corruptis custodibus
subficiendi muner̾s specie quo simulabat¬
posse regẽ placari cerã accepit ⁊ pennas
Unde tam sibi ꝙͣ filio alis inpositis euola¬
uit i carus altiora petens pennis calore solis
resolutis mari ĩ quod cecidit nom̃ s̃posuit
dedalus uero primo sardiniã ut dicit sa¬
lustuis post delatus est i cumas. ⁊ templo
apollimi posito in forib hec uniuersa de¬
pinxit dicendo autẽ uirgiliꝰ ut fama est
ostendit reꝗrendã e̾e ueritatẽ. na taurus
notarus minois fuit quẽ pasife amauit
cũ quo indomo dedali ꝯcubuit ⁊ ꝗa gemi¬

Expanded text:
dos Minotauro mitterent. Sed tertio anno dos Minotauro mitterent. Sed tertio anno Aegei filius Theseus missus est, potens tam uirtute quam forma; qui cum ab Adriadne, regis filia, amatus fuisset, Daedali consilio filo iter direxit et necato Minotauro cum rapta Adriadne uictor aufugit. Quae cum omnia factione Daedali Minos deprehendisset effecta, eum cum Icaro filio seruandum in laborinthum trusit. Sed Daedalus corruptis custodibus sub faciendi munerposse regem placari, ceram accepit et pennas, et inde tam sibi quam filio alis impositis evolavit. Icarus altiora petens, pennis solis calore resolutis, mari in quod cecidit nomen imposuit. Daedalus vero primo Sardiniam, ut dicit Sallustius, post delatus est Cumas, et templo Apollini condito in foribus haec universa depinxit. Dicendo autem Vergilius ‘ut fama est’ ostendit requirendam esse veritatem. Nam Taurus notarius Minois fuit, quem Pasiphae amavit, cum quo in domo Daedali concubuit. Et quia gemi
Abbreviated transcription (Latin):
nutissimis catenis lectulũ cinxit quibus
uiars ⁊ uenus ignorantes ĩ plicati sũt ⁊ cũ
ingenti turpitudine re soli subtestim omo
cunctoꝵ deoꝵ Quod factũ uenus uehenien¬
ter dolens stirpem omnẽ solis ꝓseꝗ ĩ fĩdis
amorib cepit. Igit᷑ pasife solis filia mino¬
is fili. regis erete uxor tauri amore flagra¬
uit. ⁊ arte dedali inclusa intra naccã ligneã
septã corio iuuence pulcerime eũ tauro
ꝯcubuit. Unde natus est minotaurus qui
in tra laberintũ ĩclusus ir humanis carni¬
bus nescebatur. s minos de pasife habuit
liberos plures. androgeũ adriadne. fedram
s androgens cũ ẽẽt athleta fortissimꝰ ⁊ su¬
peraret magonib cunctos apd̾ athenas.
atheniensib ⁊ uicmis megarensib ꝯiuratis¬
occisus est. qd̾ minos dolens collectis na¬
uib bella ꝯmouit ⁊ uictis athemẽsibus
penã banc statuit ut singulis quibq an¬
nis. uii. defilus ⁊ .uu. defiliabus suis eden¬

Expanded text:
nutissimis catenis lectulum cinxit, quibus nutissimis catenis lectulum cinxit, quibus Mars et Venus ignorantes implicati sunt et cum ingenti turpitudine resoluti sub testimonio cunctorum deorum. Quod factum Venus vehementer dolens stirpem omnem Solis persequi infandis amoribus coepit. Igitur Pasiphae, Solis filia, Minois regis Cretae uxor, tauri amore flagravit et arte Daedali inclusa intra vaccam ligneam, saeptam corio iuvencae pulcherrimae, cum tauro concubuit, unde natus est Minotaurus, qui intra labyrinthum inclusus humanis carnibus vescebatur. Sed Minos de Pasiphae habuit liberos plures, Androgeum Ariadnen, Phaedram. Sed Androgeus cum esset athleta fortissimus superaretque in agonibus cunctos apud Athenas, Atheniensibus et vicinis Megarensiboccisus est. Quod Minos dolens collectis nauibus bella commouit et uictis Atheniensibus poenam hanc statuit, ut singulis quibusque annis septem de filiis et septem de filiabus suis eden
Abbreviated transcription (Latin):
posset respõdisse cadauer seit hanc aũt pur¬
gationẽ enee polluto. Bat ubiq uirgilius
mas inarde apollinis tẽplũ est. altus autẽ uł
magnus ut iacet altus odores ⁊ de ip̃o apolli¬
simulacri magnitudinẽ retulit qd̾ ẽẽ ꝯstat
defendit. orrende. uenerande. ⁊ horrendũ¬
est siluis. et .i.p. ¶ Pdeul. hauo longe. ꝓeul
enĩ est ⁊ qd̾ preoculis ẽ ⁊ qd̾ porro abo̾culis.
Unde duplicẽ habet significationẽ. ¶Antrũ
a pollo fatidicus. ⁊ sic ait deluis ut nũe licye¬
fe sortes. Adest apollinee. bene autẽ sibilla ꝗd
sit expressit magnã cui mentẽ mimũq de¬
sic̾os deos dieũt ¶ Truue lucos congrue apol¬
li et diane iuncta sũt tẽpla ut paulopost phoe¬
bi triuieq sacerdos ⁊ bene fit lucoꝵ diane
ꝯmemoratio ꝗa petiturus est inferos ¶Au¬
rea tecta apollinis silicet. ¶ Dedalus ut fima
est fugieus minora regna indieato a sole
adulterio martis ⁊ ueneris uulcanus mi¬

Expanded text:
posset, respondisse, cadaver sit. hanc autem purposset, respondisse, cadaver sit. hanc autem purgationem Aeneae polluto dat ubique Vergilius, mas in arce Apollinis templum est. 'altus' autem vel magnus, ut "iacet altus Orodes" et de ipso Apollisimulacri magnitudinem retulit, quod esse constat enerandae, ut "horrendum silvis et r. p." procul haud longe: procul enim est et quod prae oculis est, et quod porro ab oculis: unde duplicem habet significationem, iuxta etnspirat vates Apollo fatidicus. et sic ait 'Delius', ut "nunc Lyciae sortes" , id est Apollineae. bene autem Sibylla quid sit expressit 'magnam cui mentem animumque Deσιοὺς deos dicunt. TRIVIAE LVCOS congrue Apollini Dianae iuncta sunt templa, ut et paulo post «Phoebi Triviaeque sacerdos». Et bene fit lucorum Dianae commemoratio, quia petiturus est inferos. AVREA TECTA Apollinis scilicet. DAEDALVS VT FAMA EST FVGIENS MINOIA REGNA indicato a Sole adulterio Martis et Veneris Vulcanus mi
Abbreviated transcription (Latin):
cora morsu. ancora ut supra diximꝰ ĩgreco
haspirationẽ nõ ht. Unde an cyra dicitur
Unde ⁊ apud maiores sine aspiratione ꝓfe¬
rebat᷑. contra thus ⁊ orchus ueteres dicebant
⁊ lurebo idest uorax quib sequens etas de¬
traxit aspiratione. ¶Nuuenũ manꝰ. post cõ¬
ditã ĩ sicilia ciuitatẽ seiui aut nulla ant rara
fit mentio. ¶Ardens. festinans. Ut instant
ardentes tirii ¶Litus in hesperiũ. hinc osten¬
ditur herberia minorẽ eẽ omnẽ italita italiã
dictã ut supra diximꝰ. uł arege uł astella.¬
Ut silicis uenis abstrusũ excuderet ignem.
¶s Elumina monstrat. quecũq fluenta ⁊
sciendũ monstrari enee ad expiandũ se
nã funestatus fuerat more palinuri nõ
qd̾ eũ uiderat. s qd̾ fimꝰ agnouerat idest¬
mus. Unde inliuio habemꝰ partiũ pauillũ
cũ capitoliũ dedicare uellet audisse abini¬
mico mortuũ filiũ ⁊ ne pollutꝰ dedicare nõ

Expanded text:
chora morsu». ANCHORA ut supra diximus, in Graeco chora morsu». ANCHORA ut supra diximus, in Graeco aspirationem non habet, nam ἄγκυρα dicitur; unde et apud maiores sine aspiratione conferebatur. Contra ‘thus’ et ‘orchus’ veteres dicebant et ‘lurcho’, id est vorax, quibus sequens aetas detraxit aspirationem. IVVENVM MANVS post conditam in Sicilia civitatem senum aut nulla aut rara fit mentio. ARDENS festinans, ut «instant ardentes Tyriiditur Hesperiam minorem esse omnem Italiam, dictam, ut supra diximus, vel a rege vel a stella."et silicis venis abstrusum excuderet ignem" v. 8 Flumina monstrat quaecumque fluenta. et sciendum monstrari Aeneae ad expiandum se: nam funestatus fuerat morte Palinuri, non quod eum viderat, sed quod funus agnoverat, id estmus. unde in Livio habemus Horatium Pulvillum, cum Capitolium dedicare vellet, audisse ab inimico mortuum filium, et, ne pollutus dedicare non
Abbreviated transcription (Latin):
classis ut inprimo diximꝰ dicta est atio
TΩ MINAa ꝙn. idest alignis unde horatiꝰ
me uł in extremos numidaꝵ in agros ela¬
sse releget aut om̃iũ que eiꝰ cursũ secũt᷑. pali¬
nuri enĩ implet officiũ de quo supͣ ait adhuc
alii cursũ ꝯtẽdere iussi ¶ mmittit habeuas
aut fun es ꝑ metapborã dixit. aut homerũ
ciboici idest loris tortis his enĩ utebantur
antiqui ¶ Et tandem. ad enee desiderium
retulit olim aditaliam uenire cupientis.
ceteꝵ hora mora nõ ꝯgruit de capieis
cumas usq aducinitatẽ accedente fauore
neptumi. ¶ Eboicis oris. a colonia appellauit
cumas. nã euboea in sula ẽ ĩ qua chalchis
ciitas de qua uenerũt ꝗ ꝯdiderut cuitatẽ
ĩ cãpaneͥã quã ehumas uocarut uł atio
augurio que grece enchios dicit. ¶Adlabit᷑
uenit celerit̾. ut labere nympha polo ¶Re
obuertũt ut nõ enee s sotiis uilia dentur
officia. gubernandi ars soli ꝯcedit᷑ enee ¶ Deñ¬
te tenaci. Unde ĩpͥmo unco nõ alligat an¬

Expanded text:
classis, ut in primo diximus, dicta est ἀπὸ τῶν κάλων, id est a lignis, unde Horatius «me vel extremos Numidarum in agros classe releget», aut omnium quae eius cursum sequuntur. Palinuri enim implet officium, de quo supra ait «ad hunc alii cursum contendere iussi». IMMITTIT HABENAS aut funes per metaphoram dixit, aut Homerum id est loris tortis; his enim utebantur antiqui. ET TANDEM ad Aeneae desiderium retulit olim ad Italiam venire cupientis. Ceterum mora non congruit de Capreis Cumas usque, ad vicinitatem accedente favore Neptuni. EVBOICIS ORIS a colonia appellavit Cumas; nam Euboea insula est in qua Chalcis civitas, de qua venerunt qui condiderunt civitatem in Caaugurio, quae Graece ἔγκυος dicitur. adlabitur venit celeriter, ut "labere nympha polo" . ‘obvertunt’, ut non Aeneae, sed sociis vilia dentur officia. Gubernandi ars soli Aeneae conceditur. DENTE TENACI unde in primo «unco non alligat an
Abbreviated transcription (Latin):
pro tu ⁊ posuit ꝓ nom̃ eiꝰ ꝑsone de qua lo¬
quim̃ ꝓ illius cũ qua loquimur. est autẽ
grecũ nã dicũt aut u espe idest tu die.
f̃inẽ dedit ore loquendi hoc est defunt ei
ut ore loqueret᷑ nec ĩ foliis scriberet.
¶ Nõ dũ patiens que nõ posset implere ora¬
est apollo qui liber pater qui sol. unde ait
lucanus ciu nom̃ mixto delpiea thebane
ideo traxit quia phoebus idest sol equis
utit᷑ ⁊ nũc sibillã quasi equũ. Apollinẽ
quasi equitẽ in ducit.⁊ in ea ꝑmanens
trãslatione excussis se ait ut excussus
aconteus. Itẽ fera ca corda domans quod
Ut ea frena furenti ꝯcutit ⁊ stimulos sub
nõ re uera ait s retulit adeffectũ colentis
Ut sũme deũ scĩ custos soractis apollo uni¬
cuiq enĩ deus quẽ colit magnus uidetur.s

Expanded text:
pro 'tu'. et posuit pronomen eius personae de qua loquimur, pro illius cum qua loquimur. est autem Graecum, nam dicunt αὐτὴ εἰπὲ , id est tu dic. finem dedit ore loquendi hoc est definivit ei, ut ore loqueretur nec in foliis scriberet. Ad v. 77 Nondum patiens quae nondum posset implere oraest Lucanus «cui numine mixto Delphica Thebanae ideo traxit quia Phoebus, id est Sol, equis utitur. Et nunc Sibyllam quasi equum, Apollinem quasi equitem inducit et in ea permanet translatione: ‘excussisse’ ait, ut «excussus Aconteus»; item «fera corda domans», quod ut «ea frena furenti concutit et stimulos sub non re vera ait, sed retulit ad affectum colentis, ut "summe deum, sancti custos Soractis Apollo" : unicuique enim deus quem colit magnus videtur. '
Abbreviated transcription (Latin):
¶ deo plena s afflata uicinitate numinis.⁊
Quando. siquidẽ nã cõunctio est. nõ adu̾biũ
principale ꝓderiuatino pro trouis. ¶Neq enĩ¬
ante dehiscent. tractũ est dematris deũ tẽplo
quod ͦ manu sed nõ precib aperiebat᷑. ¶Attoni¬
te stupende nõ stupentis. ergo attonite faci¬
entis attonitos ut mois pallida tristis senecta
ligionis est ⁊ diuine reuerentie. alibi manu
multo suspensũ lumine ducit. ¶Pectore ab
inio. amentis intimo. nec in merito. illa re¬
nã illa re diuinitas flectit᷑ que est nobis di
iunitate comunis idest sensu ¶Phebe .g.¬

Expanded text:
m deo plena, sed adflata vicinitate numinis. quando siquidem: nam coniunctio est, non adverbiumprincipale pro derivativo, pro ‘Troius’. ANTE DEHISCENT trahit hoc de Matris Deum templo, quod non manu, sed precibus aperiebatur. ATTONITAE stupendae, non stupentis: ergo ‘attonitae’ facientis attonitos, ut ‘mors pallida’, ‘tristis senecta’. ligionis est et divinae reverentiae; alibi «ipse manu multo suspensum numine ducit». PECTORE AB IMO a mentis intimo; nec immerito, nam illa re divinitas flectitur quae est nobis cum divinitate communis, id est sensu. PHOEBE G
Abbreviated transcription (Latin):
Otus quidẽ uirgiluis scientia plenus
est inqua hic liber possidet princi¬
pãtam cuiꝰ ex homero pars maior est. ⁊
dicunt᷑ aliqua sinplicia multa de histo¬
ria multa ꝑaltã scientiã philosophorum
theologicoꝵ egyptioꝵ adeo ut pleriq de
his singłis buiꝰ libri in tegras scrͥpserit
pargmatias. sane sciendũ licet primos
duos uersus ꝓbus ⁊ alii in quinti relique¬
ruit fine prudenter adimitiũ sexti ẽẽ trã¬
slatos. ⁊ nam ⁊ ꝯũctio pocamatis est ⁊¬

Expanded text:
otus quidem Vergilius scientia plenus est, in qua hic liber possidet principatum, cuius ex Homero pars maior est. et dicuntur aliqua simpliciter, multa de historia, multa per altam scientiam philosophorum, theologorum, Aegyptiorum, adeo ut plerique de his singulis huius libri integras scripserint pragmatias. sane sciendum, licet primos duos versus Probus et alii in quinti reliquerint fine, prudenter ad initium sexti esse translatos; nam et coniunctio poematis
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. reuehis aũt ꝓpt̾ dardanũ. ¶ Expectate
solo laurenti. dat affectũ etiã locis ut ip̃e te
titire pinus. ip̃i te fontes .i. h.a. uocabant¬
¶ Hic tibi certa domꝰ qd̾ supuis ab apolline po¬
poscerat hoc nũe ĩ dicat tiberis. Da ꝓpriam ty¬
ut ecce hoc loco. nãq nõ possumꝰ ĩ telligere
quieuisse om̃ez tumorẽ ⁊ irã deoꝵ cũ ⁊ adhuc
inimica sit uino. ⁊ adtroianoꝵ pnitiem adda¬
ntur alia numina ut furia inturna unde qdã¬
ꝯclusi sũt hũe uersũ dicentes. concessere deu̾
ꝓfugis noua menia tencris qd si ita acceperi¬
mus ut dieat teueros ꝯstituere ciuitatẽ nec
ea numina que irata sũt uetant nichil erit
contrariũ nã ⁊ ip̃a uino hoc dicit nõ dabitur
auditionẽ potest accipi asuperiobus ut sit tu¬
mor om̃is ⁊ ire concessere deũ ut hic tibi sit
certa domus certi penato ¶Qittoreis. licet pos¬
sumꝰ ⁊ iam defluo litus po dicere. ponit tam̃

Expanded text:
posuit. ‘Revehis’ autem propter Dardanum. EXPECTATE posuit. ‘Revehis’ autem propter Dardanum. EXPECTATE SOLO LAVRENTI dat adfectum etiam locis, ut «ipsae te, Tityre pinus, ipsi te fontes, ipsa haec a. v.». HIC TIBI CERTA DOMVS quod superius ab Apolline poposcerat, hoc nunc indicat Tiberis ut «da propriam, Tut ecce hoc loco: namque non possumus intellegere quievisse omnem tumorem et iram deorum, cum adhuc inimica sit Iuno, et ad Troianorum perniciem addantur alia numina, ut Furia, ut Iuturna: unde clusit hunc versum, dicens «concessere deum profugis nova moenia Teucris». Quodsi ita acceperimus, ut dicat Teucros constituere civitatem, nec ea numina, quae irata sunt, vetant, nihil erit contrarium: nam et ipsa Iuno hoc dicit «non dabitur auditionem, potest accipi a superioribus, ut sit: tumor omnis et irae concessere d., ut hic tibi sit certa domus certi penates. LITOREIS licet possimus etiam de fluvio litus dicere, ponit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aut uacat. re. aut bene repeussum quia pͥmo
a quã ferit inde postea tendit adtecta. ¶Ua¬
diantis ymagine lune. negant omes phisici
lumen lune aluid ex se reddere uituperatur
hoc dicto ungiluis qd̾ tamen tollerabile est
quia . nõ limã s imaginẽ dixit lune qua
asole lumen acepere manifestũ est ¶Laque¬
aria. multi lacunaria dlegut. nã lacus diceũt᷑
unde est in oratio nec meare uitet in domo
lacunar ¶ Alitium. ꝓ alitũ. s metri causa bt¬
supra dixerat deus. nã ĩ sacris tyberinus ĩ ceno¬
leria tiberis. in pocmate thibris uocaturi¬
¶ Seuior atqui ubiq eũ flauũ dixit. s senior
ant ꝓpter spumas dictũ est. aut adreuerentiar
ptinet. sic lucanus de urbe romana ad huc
florente turrigero canos esfundens uertice
crines. ¶ Curas his. d. d. habitũ. fugure ora¬
tionis ostendit ¶ Osate gente deũ. alibi deu̾
certissima ꝓles ¶ Orbem q r̾euehis nobis ut
ilium initaliã portas. urbem ergo ꝑcinibus

Expanded text:
aut vacat 're': aut bene 'repercussum', quia primo aquam ferit, inde postea tendit ad tecta. radiantis imagine lunae negant omnes physici lumen lunae alihoc dicto Vergilius: quod tamen tolerabile est, quia non lunam, sed imaginem dixit lunae, quam ex sole lumen accipere manifestum est. LAQVEARIA multi ‘lacuaria’ legunt, nam ‘lacus’ dicuntur: unde est in Horatio «nec mea renidet in domo lacunar». ALITVVM supra dixerat ‘deus’: nam in sacris Tiberinus, in coenolexia Tiberis, in poemate Thybris vocatur. SENIOR atqui ubique eum flavum dixit; sed ‘senior’ aut propter spumas dictum est, aut ad reverentiam pertinet: sic Lucanus de urbe Roma adhuc florente «turrigero canos effundens v. c.». CVRAS HIS DEMERE D. habitum futurae orationis ostendit. O SATE GENTE D. alibi «deum certissima proles». VRBEM QVI REVEHIS NOBIS ut «Ilium in Italiam portans»: ‘urbem’ modo pro civibus
Abbreviated transcription (Latin):
llini se positurum ẽẽ dicat. cũ ꝯstet suꝑnos
deos un pari gaudere. infernos uõ pari nũo
ut nuõ deus impare gaudet. qd̾ etiã ponti¬
ficales in dicant libri. s ꝯstat sed̾m porphi¬
ru librũ quẽ solem apellauit. triplicem ẽe
apollinis potestatem. ⁊ eñdẽ eẽ solem apud
suꝑos. liberum patrem interris apollinem¬
apud inferos. Unde etiã tria insignia circa
eus simulacrũ uidemus. Lira. que nobis
celestis armonie ymaginẽ mostͣat. Gri¬
pheneum. que etiam terrenũ numen ostẽ¬
dit. sagittas qb infernũ deus ⁊ noxius
indicatur. Unde etiã apollo dictus est. A.
⁊ homerus cundem tam pestilentie dicit. ꝙ̃
salutis auctorẽ. ⁊ oratius ait. ꝯdito mitis
placitus q telo suplices audi suꝑos apollo.
Unde uirgilius. rationis h̃s peritus. ꝑ alta¬
ria suꝑnũ numen ostendit. ꝑ parem nu¬
merum infernam indicat potestatem.

Expanded text:
llini se positurum dicat, cum constet supernos llini se positurum dicat, cum constet supernos deos impari gaudere numero, infernos vero pari, ut numero deus impare gaudet , quod etiam pontificales indicant libri. sed constat secundum Porphyrii librum, quem Solem appellavit, triplicem esse Apollinis potestatem, et eundem esse Solem apud suapud inferos. Vnde etiam tria insignia circa eius simulacrum uidemus, lyram que nobis celestis armonie imaginem monstrat, scribemeum que eum etiam terrenum numen ostendit, sagittas quibus inferni deus et noxius indicatur, unde etiam et Homerus eundem tam pestilentiae dicit quam salutis auctorem, et Horatius ait condito mitis placidusque telo supplices audi pueros, Apollo : unde Vergilius, rationis huius peritus, per altaria supernum numen ostendit, per parem numerum infernam indicat potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
plectitur. Nec retia ceruis ulla .d. i. Adeo
placet simplicitas daphindi. Ut etiã ille dolus
qui uoluptati antea fuerat ꝯqescat. silicet ue¬
tuis pastoribus si daphnim accipis. si cesarem
bene ait tus. suis eĩ peussorib nocentissimus
fuerat. Nam augustus euis filius omes est per¬
secutus. Eelix aut propitius ut sis felix nr̃m¬
q leues quẽcũq laborẽ. Itẽ econtra. ⁊ uno que
potuit. infelix. id̾ irata. Deos eĩ felices uł feli¬
quatuor aras. ecce duas tibi daphni. duas.
altaria phebo. Feci inquit aras quatuor. tibi
o daphni duas. ⁊ duas aras apollini. que sũt
altaria. nouimꝰ enĩ aras ⁊ diis eẽ supis. ⁊ in¬
feris ꝯ secratas. Altaria uõ ẽẽ suꝑnoꝵ tantũ
deoꝵ que abaltitudine ꝯstant eẽ minorata
nominata. que nũc dat apollim quasi deo
daphnidi uero aras ponit nam licet eum
dixerit deum. tam̃ mortalem fuisse manife¬
stum est. Sane queritur cur do altaria apo¬

Expanded text:
plectitur. Ad v. 60 nec retia cervis ulla d. m. adeo placet simplicitas Daphnidi, ut etiam ille dolus, qui voluptati antea fuerat, conquiescat, scilicet vetuis pastoribus, si Daphnin accipimus; si Caesarem, bene ait 'tuis': suis enim percussoribus nocentissimus fuerat: nam Augustus, eius filius, omnes est persecutus. 'felix' autem propitius, ut sis felix nostrumque leves, quaecumque, laborem , item econtra Iuno quae potui infelix , id est irata: deos enim vel felices vel infelid v. 66 en quattvor aras ecce duas tibi daphni duas altaria phoebo feci, inquit, aras quattuor: tibi, o Daphni, do duas, et duas aras Apollini, quae sint altaria. novimus enim, aras et diis esse superis et inferis consecratas, altaria vero esse supernorum tantum deorum, quae ab altitudine constant esse nominata: quae nunc dat Apollini, quasi deo; Daphnidi vero aras ponit: nam licet eum dixerit deum, tamen mortalem fuisse manifestum est. sane quaeritur, cur duo altaria Apo
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Hilarans participium est abeo qd
est hilaro. Sane sciendũ nomen unde
uenit. Id̾ bilarus uł hilaris. agreco descen¬
f calatbis. Ordo est. uina fundam calathis
Id̾ calicib. que uina sũt nouum nectar.
Id̾ magna dulcedo.¶Areusia aute̾ chia.
apromunt uriochu insule ariusio.Lictius
egon. Cretensis Ut lyctuis idomeneus.y
¶Saltantes satiros imitabitur alphesiboeus
Nam cantus adãiu. saltatio ad mobilitatẽ
ptinet corporis. Et cũ lustrabimus agros
sicut supͣ. cũ faciam uitulam ꝓfrugib.⁊
duo sunt numina que ⁊ rustici maxime
colunt.⁊ quoꝵ numina comunia sunt
mortalibus cũctis. sic ingeorgicis ur̾o si
munere tellus. chaoni am pingui glandẽ¬

Expanded text:
 hilarans participium est ab eo quod est 'hilaro'. sane sciendum, nomen unde venit, id est 'hilarus' vel 'hilaris', a graeco descen calathis ordo est: vina fundam ca- lathis, id est calicibus, quae vina sint novum nectar, id est magna dulcedo. ariusia autem Chia, a promuntorio Chii insulae Ariusio. aegon Cretensis, ut Lyctius Idomeneus . Ad v. 73 saltantes satyros imitabitur alphesiboeus nam cantus ad animum, saltatio ad mobilitatem pertinet corporis. Ad v. 75 et cum lustrabimus agros sic supra cum faciam vitulam pro frugibus duo sunt numina, quae et rustici maxime colunt et quorum munera communia sunt mortalibus cunctis: sic in georgicis vestro si munere tellus Chaoniam pingui glande
Abbreviated transcription (Latin):
retinent. Reddam ꝓcarmine dona. Ille
enĩ supͣ tantũ laudauerat. hic ⁊ landat ⁊ de
munere etiã cogitat. Sibilus. hic sibilus
d̾r res ip̃a. Nam ip̾a sibila ora participialiter
dictũ est ꝓsibilantia. Hac te nos fragili.d. a.
c. Bene anticipat ⁊ offert munꝰ. qd̾ ille se
in curna unde retinentur pedes pecudũ. Non
tulit antigenes. et. et .d. amari. Aut pastorem
quẽdam pulcerimũ dicit. aut coraulam signi¬
ficat quem legimus admodũ auirgilio fuisse
more nodoꝵ. ⁊ honeste locutus est formosũ
nobis uł aere.¬

Expanded text:
 reddam pro carmine dona ille eum supra tantum laudaverat, hic et laudat et de munere etiam cogitat.  res ipsa: nam sibila ora participialiter dictum est pro 'sibilantia'. Ad v. 85 hac te nos fragili donabimus a. c. bene anticipat et offert munus, quod ille se incurva, unde retinentur pecudum pedes. Ad v. 89 non tulit antigenes e. e. t. d. amari aut pastorem quendam pulcherrimum dicit; aut choraulam significat, quem legimus admodum a Vergilio fuisse more nodorum. et honeste locutus est, formosum nodis vel aere
Abbreviated transcription (Latin):
Inlix Infelix lolium. in utile. infecũdũ. Ste¬
riles aũt auenas. sed̾m situm dixit italie. Nã
int̾racia fructuose sũt. hec aut dicit ꝯtingere.
ut ostendat terram qꝗ dolere daphindis mor¬
nemora circa fontes. ⁊ hoc ideo qa diximus
beroum aĩc habitant. uł infontib uł in nemo¬
ribus ut lucis habitamus opacis. ripaꝵq to¬
ros. ⁊ prata recentia riuis incolimus ¶ Suꝑ
addite carmen duos u̾sus carmen uocauit.
Nec mirũ eũ etiã de uno carmen dicerit. ut
⁊ remines carmine signo a eneas hec de dana
isua ¶Daphins ego insilius. In siluis notus
equi. s. ii.ii. uidetur allegoria quasi adtheo¬
critũ ⁊ uirgilium respicere. hinc est. tu nũc
mus. ⁊ dicit se daphnidis dicturũ apotheosin
ut daphium tuũ tellemus ad astra. Tuum
ris. Puer ipse. modo dapbnum intelligimꝰ
Nam cesar nõ puer occisus est. s maioris eta
tis ¶Iam pridem stimicon .l.c.N. ac si diceret

Expanded text:
Ad v. 37 infelix lolium inutile, infecundum. 'steAd v. 37 infelix lolium inutile, infecundum. 'steriles' autem avenas secundum situm dixit Italiae: nam in Thracia fructuosae sunt. haec autem dicit contingere, ut ostendat terram quoque dolere Daphnidis mornemora circa fontes: et hoc ideo, quia, ut diximus, heroum animae habitant vel in fontibus vel in nemoribus, ut lucis habitamus opacis riparumque toros et prata recentia rivis incolimus . Ad v. 42 superaddite carmen duos versus carmen vocavit: nec mirum, cum etiam de uno carmen dixerit, ut et rem carmine signo: Aeneao in silvis in silvis notus,amis s. aeq. s. v. m. videtur allegoria quasi ad Theocritum et Vergilium respicere: hinc est 'tu nunc mus. et dicit, se Daphnidis dicturum apotheosin, ut 'Daphninque tuum tollemus ad astra'. 'tuuris. Ad v. 54 puer ipse modo Daphnin intellegimus: nam Caesar non puer occisus est, sed maioris aetatis. Ad v. 55 iam pridem stimichon l. c. n. ac si diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
tesfimonio ꝯprobat dicens. boc ⁊ montes
locuntur ⁊ silue locuntur. Qd̃ aut ait corili
testes ⁊ flumina usurpatũ est. Nam testes
flumina nõ dicimꝰ que eĩ in.is. exeunt. ne¬
utrum in .e. mittunt. Ut agilis agile. s nec
que res corili ⁊ flumina. sic oratius testis me¬
taurũ flumen. ꝓꝑtius testes sũt sidera nobis.ꝯ
quadrupes dicimus. Alibi saucius ad quadru¬
cos dixit. ⁊ notandũ qui cũ diceret eiꝰ apothe¬
armenias. c. s.t.i. hoc apte adcesarem ꝑtinet
quem ꝯstat primũ sacra liberi patris trãstulisse
nam admeto regi pauit armenta. ⁊ boc dicit.
nec pabula nascentur. nec pecora. Grandia or¬
dea. nsurpatiue metri causa dixit. Nam tritieũ
hordeũ. uinũ. mel. numeri tantũ singłaris sũt
Unde plurali inprosa uti nõ possumꝰ. uiua tñ
possumꝰ dicere ciceronis erẽplo ꝗ ait in pretu¬
ra uina ceteraq que in asia facile ꝯparantur

Expanded text:
testimonio conprobat, dicens, hoc et montes testimonio conprobat, dicens, hoc et montes loquuntur et silvae. quod autem ait 'coryli testes et flumina' usurpatum est; nam 'testes flumina' non dicimus: quae enim in 'is' exeunt, neutrum in 'e' mittunt, ut 'agilis agile', sed nec quae res? coryli et flumina: sic Horatius testis Metaurum flumen , Propertius testes sunt sidera nobis . quadrupes' dicimus, ut ipse alibi saucius at quadrucos dixit. et notandum, quia cum diceret eius apothe29 daphnis et armenias c. s. t. i. hoc aperte ad Caesarem pertinet, quem constat primum sacra Liberi patris transtulisse nam Admeto regi pavit armenta. et hoc dicit, nec pabula nascentur, nec pecora. Ad v. 36 grandia hordea usurpative metri causa dixit: nam 'triticum', 'hordeum', 'vinum', 'mel' numeri tantum singularis sunt, unde plurali in prosa uti non possumus; 'vina' tamen possumus dicere Ciceronis exemplo, qui ait in praetura vina ceteraque, quae in Asia facile comparantur .
Abbreviated transcription (Latin):
chedion. ⁊ epitafion. Nam epichedion est qd̾
Ut daphius ego insiluis binc usq adsidera
notus. ¶Lenta salix. quantũ .p.c.o. Rusticis
utitur ꝯparationib. salix aũt uilissima est
nomphe.f.d. f. Multi dicũt simplicit̾ hoc
loco defleri. daphium quẽdam pastorem.¬
alii dicut signifari ꝑ allegoriam. ⁊ uilium ce¬
sarem ꝗusenatu acassio et bruto .xxiiii.
uulnerib interemptus est unde ⁊ crudeli
uarũ significari cognatum uirgilii. de quo
etiã oratius. ergo qntilium ꝑpetuus sopor
urguet. tam̃ crudeli funere ad quẽ uis põt
Bene testimonis utitur in reb in credibilib
Nam fletum facile deaꝵ ꝑsona nõ recipit. ⁊¬
bonis usus est gradibus. flieuerũt nimphe.
qbus insita est naturalit̾ pietas. hoĩes ad quos
puenit mortis dolor. pecudes que licet ratioe
careant tam̃ nõ carent sensu fere crudelita¬
te gaudẽtes. quã rem rursus ꝗa ĩ credilis est

Expanded text:
cedion et epitaphion: nam epicedion est, quod cedion et epitaphion: nam epicedion est, quod ut Daphnis ego in silvis hinc usque ad sidera notus . Ad v. 16 lenta salix q. p. c. o. rusticis utitur comparationibus. salix autem vilissima est nymphae c. f. d. f. multi dicunt, simpliciter hoc loco defleri Daphnim quendam pastoremalii dicunt significari per allegoriam C. Iulium Caesarem, qui in senatu a Cassio et Bruto viginti tribus vulneribus interemptus est: unde et 'crudeli Varum significari, cognatum Vergilii, de quo etiam Horatius ergo Quintilium perpetuus sopor urget . tamen 'crudeli funere' ad quemvis potesbene testimoniis utitur in rebus incredibilibus: nam fletum facile dearum persona non recipit. et bonis usus est gradibus: fleverunt nymphae, quibus insita est naturaliter pietas; homines, ad quos mortis pervenit dolor; pecudes, quae licet ratione careant, tamen non carent sensu; ferae crudelitate gaudentes. quam rem rursus, quia incredibilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
rogauit. ille ait. ante se ordinatuꝵ rẽ suam
⁊ sic adeiis nuptias reuersuꝵ. ꝓfectus
itaq cũ tardaret. g̃yllis ⁊ amoris inpatiẽtia
⁊ doloris impulsu ꝙ se spretã eẽ credebat
la queo uitam finiit ⁊ ꝯuersa est in arborem
amygdalũ sine foliis. postea reuersus de¬
mofoon cognita re. eus amplexus est trũ
cum. qui uelut sponsi sentiret aduẽtũ folia
emisit. Unde etiã filla sũt dicta a fyllide.
que ante petala dicebantur. Sie ouidius
in metamorphoseon libris. alconis laudes
hic cirtensis sagitarius fuit. cuiꝰ cũ filiũ draco
ĩ uasisset tanta arte dixerit sagittam ut ea
currẽs inẜpentis deficeret uulnere nec transi
instigauit. ⁊ anulluͦ cognitus fecit locum ora
stieus seribere. Modulans alterna. Secũdũ
richinum ꝯponens. Alterna aũt̃ uaria ꝓpter
musicã cuius sonus uarius inuenit᷑ ⁊ pedũ
dissimilitudinẽ. significat aũt cantuꝵ se epi¬

Expanded text:
rogauit. Ille ait se ante rem suam ordinaturum rogauit. Ille ait se ante rem suam ordinaturum et sic ad eius nuptias reuersurum. Profectus itaque cum tardaret, Phillis ex amoris inpatientia et doloris impulsu, quod se spretam esse credebat, laqueo uitam finiuit et conuersa est in arborem amygdalum sine foliis. Postea reuersus Demofcum, qui velut sponsi sentiret adventum, folia emisit: unde etiam φύλλα sunt dicta a Phyllide, quae antea πέταλα dicebantur. sic Ovidius in metamorphoseon libris. Ad v. 11 alconis laudes hic Crinuasisset, tanta arte sagittam direxit, ut ea currens in serpentis defigeret se uulnere, nec in filinstigavit et a nullo cognitus fecit locum oracsticus scribere? Ad v. 14 modulans alterna secundum rhythmum componens. 'alterna' autem varia, propter musicam, cuius sonus varius invenitur ex pedum dissimilitudine. significat autem cantaturum se epi
Abbreviated transcription (Latin):
YR NON MOPSEBONI AIOMAM
e. a. Idu cuntur duo. muci pastores ca
ambo. Tu calamos uitlare leues. ego dicere
corilis silicet ut canamus. Sane inter. pre¬
positio quia post posita est mutat accentum
Dicit quidẽ uerecũde se illi. obtẽperare debere
ostendit tam̃ qd sibi placeat. nam ex ip̃a lande
antri. ⁊ ex arborũ nituperatione quaꝵ ĩcertas
umbras ostendit suã sentẽtiam eẽ meliorẽ
Incerte autẽ umbre sunt. ⁊ ex solis cireuitu
⁊ ex mobilitate uentoꝵ ꝙ ip̃e etiã dixit ⁊e¬
que quia interre maginib nascitur. Labru¬
Tibi certat. usupatũ est. Nam hodie certo te¬
cum dicimus. Quid si idem certet. f .s. c.
Offensus ꝯparatione inferioris hoc dixit. liez
nõ amare menaleas dixerit. solus tibi certat
amyntas. Qd̾ tam̃ ꝗa hie aspere accepit. ille
paulo post curat dicens. lenta salix quantũ
pallenti cedit oliue. Phillidis ignes. fyllis
sei filium regem atheniẽsium redeuntem¬
de troiano prelio dilexit. ⁊ inꝯigiũ suum

Expanded text:
r non mopse boni q. c. a. inducuntur duo amici pastores canambo, tu calamos inflare leves, ego dicere corylis', scilicet ut canamus. sane 'inter' praepositio quia postposita est, mutavit accentum,dicit quidem verecunde se illi obtemperare debere, ostendit tamen quid sibi placeat: nam ex ipsa laude antri et ex arborum vituperatione, quarum incertas umbras dicit, ostendit suam sententiam esse meliorem. incertae autem umbrae sunt et ex solis circuitu et ex mobilitate ventorum; quod ipse etiam dicit 'zequae quia in terrae marginibus nascitur, labrutibi certat usurpatum est; nam hodie 'certo tecum' dicimus. Ad v. 9 quid si idem certet ph. s. c. offensus comparatione in- ferioris hoc dixit, licet non amare Menalcas dixerit 'solus tibi certat Amyntas': quod tamen quia hic aspere accepit, ille paulo post curat, dicens lenta salix quantum pallenti cedit olivae . Ad v. 10 phyllidis ignes Phyllis,sei filium, regem Atheniede Troiano prelio dilexit et in coniugium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bene de sagita dixit auguriũ que bt piina ᷤ
quãꝙͣ om̃ia a̾unũ gesserit locũ Monstru
auguriũ. auspiciũ. oraculũ ¶Sera. gramia¬
Salustiꝰ serũ bellũ inangustus futurũ. idest
graue.⁊ qd̾ ĩꝓbant uates. eneas amplectit᷑.
deceptꝰ augurn similitudine qd̾ apud troiã
ꝓbanerat pater ut stella facem ducens ¶Li¬
quidis ĩ nubib. nubes ꝓ aͤre posuit. nubes
enĩ li quide ẽẽ nõ possũt. ¶ Cen sepe refixa.
poetice dixit scd̾m publicã opinionẽ. Nam¬

Expanded text:
 bene de sagitta dixit 'augurium', quae habet pennas: quamquam omnia ad unum congesserit locum: monstrum, augurium, auspicium, oraculum. Sallustius «serum bellum in angustiis futurum», id est grave. Et quod inprobant vates Aeneas amplectitur, deceptus augurii similitudine quod apud Troiam probaverat pater, ut «stella facem ducens». LIQVIDIS IN NVBIBVS nubes pro aëre posuit; nubes enim liquidae esse non possunt. CEV SAEPE REFIXA poetice dixit secundum publicam opinionem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
terre iam .t. tenebam sciendũ sane tucã
⁊ uarũ hũc finẽ quinti ẽẽ uoluisse. nam
anirgilio duo u̾sus sequẽtes huic uincti
fuerũt. Unde in non nullis atiquis codib
sexti initiũ est. obuertũt pelago pras tum
dente tenaci

Expanded text:
terrae, iam tuta tenebam». Sciendum sane Tuccam terrae, iam tuta tenebam». Sciendum sane Tuccam et Varium hunc finem quinti esse voluisse; nam a Vergilio duo versus sequentes huic iuncti fuerunt. Vnde in non nullis antiquis codicibus sexti initium est «obvertunt pelago proras, tum dente tenaci
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tutũ presidio neptuni. ¶ Sirenũ. sirenes
scd̃m fabulã.iii. parte uirgines fuerant.
parte uolucres a che loy fluminis ⁊ calliopes
muse filie haꝵ una uoce a lateratib alia
lyra emebat ⁊ primo uixta peloꝵ. post in
capreis habitauerũt que ilectos suo cantu
inanfragia deducebant scd̾m ueritatẽ mne¬
ritrices fuerũt que transeũtes quoniã de¬
ducebant ad egestatẽ his ficte sũt inferre
naufragia. Has ulixes ꝯtemnẽdo deduxit¬
admortẽ. Sirenũ autẽ genitiuus ẽ uemẽs
ab hac sirene. ¶Tum rauca. ac si diceret.
ante hac delectabili uoce sonabant. tunc
fluctib solis. ⁊ bene imitatus maris stri¬
dorem. sale saxa sonabant ¶Amisso flui
nomen ꝓ adu̾bio ¶Casu amici. ꝓpter rui¬
nã allusit adnom̃. ¶ Pelago ꝯfise. hoc est
qd̾ supͣ palinurus excusat.¶Nudus in sepul¬
tus. ¶Ignota peregrina. ante nõ uisa. nã
in .ui. dicturus est paulatim adnabam

Expanded text:
TVTVM praesidio Neptuni. SIRENVM Sirenes TVTVM praesidio Neptuni. SIRENVM Sirenes secundum fabulam tres parte uirgines fuerunt, parte uolucres, Acheloi fluminis et Calliopes Musae filiae; harum una uoce, altera tibiis, alia lyra canebant; et primo iuxta Pelorum, post in Capreis habitauerunt. Quae illectos suo cantu in naufragia deducebant. Secundum ueritatem meretrices fuerunt, quae transeuntes quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Has Vlixes contemnead mortem. ‘Sirenum’ autem genetivus est veniens ab ‘hac Sirene’. TVM RAVCA ac si diceret, antehac delectabili voce resonabant, tunc fluctibus solis. Et bene imitatus est maris stridorem «sale saxa sonabant». AMISSO FLVInomen pro adverbio. CASV AMICI propter ruinam adlusit ad nomen. PELAGO CONFISE hoc est quod supra Palinurus excusat. NVDVS insepultus. IGNOTA peregrina, ante non visa; nam in sexto dicturus est «paulatim adnabam
Abbreviated transcription (Latin):
tuendis siderib. ¶ Paulisper. paululũ. dũ
tu ꝗescis ¶Uix atollens lumina. aut asi¬
deribus remouens aut certe numinis
presentia pregrauatꝰ qd̾ est ieliꝰ. nã ⁊
sequens enis oratio turbata est qd̾ ⁊ se¬
m iplene indicant elocutiones ¶ultũ
mutabilitatẽ ꝓ qualitatẽ uentoꝵ ¶Iubes.
uis. ut in fandũ regina iuibes renouare
dolorẽ. ¶Mene huic ꝯfidere monstro.
subaudis ius. ¶ En eam credã ꝗd enĩ. per
ꝯtrariũ cur en eã nõ comitta celo ⁊
auris fallacib qui sũ totiens serenitatis
fraude deceptꝰ qd enĩ. quid ii. cur non
¶graude sereni serenitatis ut ⁊ seruẽtissimꝰ
equi ¶Uiq soporatũ stigia. morte plenũ.
¶Utraq tẽpora. ꝓutrũq tẽpꝰ. ¶ Cunctanti.
quasi reluctanti. ¶Natantia errantia som¬
ni uicinitate. ¶ Cũ puppis parte poecono¬
mia. ut triduo natare potuerat.¶Cur¬
rit iter. Ut cicero. ite uiam redite uiã.

Expanded text:
tuendis sideribus. PAVLISPER paululum, dum tuendis sideribus. PAVLISPER paululum, dum tu quiescis. VIX ATTOLLENS LVMINA aut a sideribus removens, aut certe numinis praesentia praegravatus. Quod est melius; nam et sequens eius oratio turbata est, quod et semiplenae indicant elocutiones. VVLTVM mutabilitatem, pro qualitate ventorum. IVBES vis, ut «infandum regina iubes renovare dolorem». MENE HVIC CONFIDERE MONSTRO? subaudis ‘vis’. AENEAN CREDAM QVID ENIM per contrarium: ‘cur Aenean non committam caelo et auris fallacibus, qui sum totiens serenitatis fraude deceptus? ‘Quid enim’ ‘quid ni?’ ‘Cur non?’. FRAVDE SERENI serenitatis, ut «et servantissimus aequi». VIQVE SOPORATVM STYGIA morte plenum. VTRAQVE TEMPORA pro ‘utrumque tempus’. CVNCTANTI quasi reluctanti. NATANTIA errantia somni vicinitate. CVM PVPPIS PARTE prooeconomia; ut triduo natare potuerit. CVRRIT ITER ut Cicero «ite viam, redite viam».
Abbreviated transcription (Latin):
nã cũ nauigaret iam nõ dubiũ qd̾ olim ere¬
xerant arbores. ¶ Fecere pedẽ. podiã funem.
quo tenditur uelũ. sinistros nũc destros. ꝓ
aure mutabilitate ¶ Corma. antẽnaꝵ ex¬
tremitatẽ ¶Sua flamina. ꝓspera apuppi
uenientia¶ Princeps ante̾ om̃es. unũ ua¬
cat. ¶ Mediam celi metam. perite locutus
est. nã mediũ celũ meta est anabiba ⁊ on¬
tis circuli qui medius est inter ortũ ⁊ occa
se gregat aspectũ huiꝰ celi abalia muisibi
uis nela aduentu. uł discessu. nã leuis in
utroq est ¶Dispulit umbras. nã semper
deos ambit ninbus ¶ Te palinure petens
factiose aggrediens. adpetens ¶ Somnia
soporem.Bene aũt decernit ista uirgilius
ut somniũ ip̃m deũ dicat somniũ qd̾ dor¬
mimꝰ. in soniniũ qd̾ uidemꝰ in somnuis. ut
falsa ad celũ mittũt insomnia manes.
¶Paside. fili iasi ¶ Ip̾a equora elassem idest
aperte dictũ refutaret᷑. ¶ Labori ut ex in¬

Expanded text:
nam cum navigaret iam, non dubium quod olim erenam cum navigaret iam, non dubium quod olim erexerant arbores. FECERE PEDEM podiam, funem quo tenditur velum. SINISTROS NVNC DEXTROS pro aurae mutabilitate. CORNVA antemnarum extremitates. SVA FLAMINA prospera, a puppi venientia. PRINCEPS ANTE OMNES unum vacat. MEDIAM CAELI METAM perite locutus est; nam medium caelum meta est anabibazontis circuli, qui medius est inter ortum et occasegregat aspectum huius caeli ab alio invisibilVIS vel adventu vel discessu; nam levis in utroque est. DISPVLIT VMBRAS nam semper deos ambit nimbus. TE PALINVRE PETENS factiose adgrediens, adpetens. SOMNIA soporem. Bene autem discernit ista Vergilius, ut ‘Somnum’ ipsum deum dicat, ‘somnium’ quod dormimus, ‘insomnium’ quod videmus in somnis, ut «sed falsa ad caelum mittunt insomnia manes». IASIDE fili Iasi. IPSA AEQVORA CLASSEM id est aperte dictum refutaretur. LABORI ex in
Abbreviated transcription (Latin):
serant uitã ĩ tellecta herbaꝵ potentia esu
eaꝵ ĩ deũ mutatus est. euiꝰ hic choꝵ ideo se¬
nem dicit. ꝗa etiã ipe̾ sen ex fuerat aut cer¬
te seniore dicit ꝓpter spumaꝵ colorẽ. sicut
pene om̃es dii finguntur marimi¶ nous¬
q palemon. in eli certa inos filius ⁊ notã¬
dũ patronomicon amatre iuauetore ido¬
neo ¶ Forciq exercitꝰ omĩs. dii ꝗ subforco
agũt. hic autẽ foreus dicit᷑ thoose nympbe
⁊ neptuni filus. ut aut̃ uarro dicit rex
fuit corsice ⁊ sardime qui eũ abathlante
rege nauali certamine cũ magna exercitꝰ
parte funsset obrutus. fixerũt sotii eiꝰ eũ ĩ deũ
marinũ ee̾ ꝯuersũ ¶ Leua tenet thetis. satis
prudent̾ sexũ debiliorẽ si nistre aplicat parti¬
¶ Nisee media dyptongus est. ¶ Uicissim. ꝗa
reliquerat quidẽ sotios s feliciter petebat
ytaliũ ¶ ꝑtemptant sollicitant. ¶Atolli ma¬
los Idest uela ꝑ maloꝵ uolubilitatẽ leuari.

Expanded text:
serant vitam, intellecta herbarum potentia, esu serant vitam, intellecta herbarum potentia, esu earum in deum mutatus est. Cuius hic chorum ideo senem dixit, quia etiam ipse senex fuerat; aut certe seniorem dicit propter spumarum colorem, sicut paene omnes dii finguntur marini. INOVSQVE PALAEMON Melicerta Inus filius. Et notandum patronymicon a matre in auctore idoneo. PHORCIQVE EXERCITVS OMNIS di qui sub Phorco agunt. Hic autem Phorcus dicitur Thoosae nymphae et Neptuni filius. Vt autem Varro dicit, rex fuit Corsicae et Sardiniae: qui cum ab Atlante rege navali certamine cum magna exercitus parte fuisset obrutus, finxerunt socii eius eum in deum marinum esse conversum. LAEVA TENET THETIS satis prudenter sexum debiliorem sinistrae adplicat parti. NISAEE media diphthongus est. VICISSIM quia reliquerat quidem socios sed feliciter petebat Italiam. PERTEMPTANT sollicitant. ATTOLLI MALOS id est vela per malorum volubilitatem levari;
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est in mari se xantus om̃ia hec homeri
uirib equis. idest diis iniquis aut non
abimo. qd̾ ꝓpriũ eiꝰ est ut magnoq emota
tridenti fundamenta quatit hinc ⁊ supra
elosicton dictus est. ⁊ fecit augmentã cũ se
prestitisse dixit iratũ ¶ Portus accedet. hic
distinguendũ ne sit ꝯtrariũ ueneris petitioni
que ait liceat laurentẽ attingere tibrin. Nã
signi fieat nã falsu erit si unũ uoluerimꝰ acci¬
pere.¶Leta ꝑmulsit. ꝑmulsit ⁊ leta fecit. Ut
mimũ q labentẽ inpulit aut certe perpe¬
tuũ est epiteton ueneris ¶Spumantia fre¬
na spumas mouentia ¶Feris equis. Ut in
marinas scd̾m naturas. aut poetice deos
potest nullũ enĩ apud nos animal generis
neutri est nisi forte hic cetus huiꝰ ceti di¬
camꝰ qd̾ nusꝙͣ lectũ est nã dicunt᷑ caues
marini. ¶Et senior glauci. Glaucus pi¬
scator fuit qui eũ captos pisces sup̃ herbã
abiecisset. ⁊ eos recepisse uidisset qua ami¬

Expanded text:
 808 In mare se xanthus omnia haec Homeri viribus aequis id est diis iniquis, hoc estab imo quod proprium eius est, ut "magnoque emota tridenti fundamenta quatit" . hinc ut supra dictus est. et fecit augmentum, cum se praestitisse dixit iratum. Ad v. 813 Portus accedet hic distinguendum, ne sit contrarium Veneris petitioni, quae ait 'liceat Laurentem attingere Thybrim'. Adsignificat; nam falsum erit si unum voluerimus accipere. LAETA PERMVLSIT permulsit et laeta fecit, ut «animumque labantem inpulit»; aut certe perpetuum est epitheton Veneris. SPVMANTIA FRENA spumas moventia. FERIS equis, ut «inmarinas secundum naturam aut poetice deos potest; nullum enim apud nos animal generis neutri est; nisi forte ‘hic cetus, huius ceti’ dicamus, quod nusquam lectum est; nam dicuntur canes marini. ET SENIOR GLAVCI CHORVS Glaucus piscator fuit. Qui cum captos pisces supra herbam abiecisset et eos recepisse vidisset quam ami
Abbreviated transcription (Latin):
ues. ¶ In fensũ ignẽ. ip̃a infensa¶ Tot aut
multoꝵ aut supͣ dictoꝵ ut quĩquaginta
illi thalami ¶ Nõ beroe uobis. nõ ẽ disuasio
ut quidã putant. s magis ortatur ꝑsuadẽ¬
do numinis auetoritate. ¶ Roetheia. are¬
theo ꝓmũctorio ¶Diuina signa decoris.
om̃ia colligit ꝗb numina dinoscunt᷑. ut

Expanded text:
ves. INFENSVM IGNEM ipsa infensa. TOT aut ves. INFENSVM IGNEM ipsa infensa. TOT aut multorum, aut supra dictorum, ut «quinquaginta illi thalami». NON BEROE VOBIS non est dissuasio, ut quidam putant, sed magis hortatur persuadendo numinis auctoritate. RHOETEIA a Rhoeteo promunturio. DIVINI SIGNA DECORIS omnia colligit quibus numina cognoscuntur, ut