comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uite pleuitudĩem totani ꝑiter comp̾hendit ac possidet. Cui
neq futuri quicqmͣ absit. nec p̾titi flux̾it. id et̾uũ eẽ iure ꝑiletᷤ.
idq necesse est. et sui coripos p̾seus sͥ semꝑ assiste ⁊ infinitatẽ
mobil temporis habere p̾sentem. Unde non recte quidã qui
cum audiunt iuisum platomi mundũ hunc nec huisse mi¬
cium temporis nec hĩturum ẽẽ defectum. Hoc medo conditori
conditum mũdũ fieri coet̾uũ putant. Alud ẽ enĩ ꝑ int̾mi¬
nabilẽ duci iutam quod mũdo plato tribuit. aliud int̾mina¬
bilis ute totam ꝑiter complexũ. ẽẽ. p̾senciam quod diuine
mentis ꝓpriumi ẽe mainfestũ est. Neq deus conditis rebus
antiquior uideri debet temporis quantitate s simplicis pocĩ
ꝓprietate nature. Huuc eĩ uite ĩmobilis p̾sentariũ statum
nifiuitus ille temporalium reꝵ motus mutatur. Cumq eũ

Expanded text:
uitae plenitudinem totam pariter comprehendit ac possidet, cui uitae plenitudinem totam pariter comprehendit ac possidet, cui neque futuri quidquam absit nec praeteriti fluxerit, id aeternum esse iure perhibetur, idque necesse est et sui compos praesens sibi semper adsistere et infinitatem mobilis temporis habere praesentem. Vnde non recte quidam, qui cum audiunt uisum Platoni mundum hunc nec habuisse initium temporis nec habiturum esse defectum, hoc modo conditori conditum mundum fieri coaeternum putant. Aliud est enim per interminabilem duci uitam, quod mundo Plato tribuit, aliud interminabilis uitae totam pariter complexum esse praesentiam, quod diuinae mentis proprium esse manifestum est. Neque deus conditis rebus antiquior uideri debet temporis quantitate sed simplicis potius proprietate naturae. Hunc enim vitae inimotiiis praesentarium statum infinitus ille temporalium rerum motus imitatur, cumque eum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium est. Quid sit igitur et̾intas considenus. hec eium
nobis naturã ꝑiter diuinã scĩam que pacefecit. Aet̾uitas gͥ
est int̾iuinabilis uite tota simul et ꝑfecta possessio. qd̵ excol¬
lacone temporaliũ clarius liquet. Nam qͥcquid uunt ĩ tp̃re
Id p̾sens a p̾fitis in futura ꝓcedit. nichilqz est in tempore con¬
stitutam qd̃ totum uite sue spatuim ꝑiter possit amplecti. Sed
crastiuũ quidem noudũ apprehendit esterum u̾o iam ꝑdidit
In hodiera quoq uita non amplius muitis. quã ullo mobili¬
trausitorioq moniento. Quod igitur temporis patitur condicõ¬
nen. licet illud sicuti de mũdo censuit aristoteles. nec ceꝑit unꝙͣ
ẽẽ nec deserat. uitaq enus cum temporis infinitate tendatur.
nondum tam̃ tale ẽ. ut et̾num ẽẽ nre credatur. Non eñ totũ
siul infunte licet furite spacm̃ comp̾hendit acq cõplectitur
s futura nondũ transacta iam nõ ht. Qd̾ igit᷑ int̾rumabilis

Expanded text:
iudicium est. Quid sit igitur aeterni tus consideremus; haec enim nobis naturam pariter diuinam scientiamque patefacit. Aeternitas igitur est interminabilis uitae tota simul et perfecta possessio, quod ex collatione temporalium clarius liquet. Nam quidquid uiuit in tempore id praesens a praeteritis in futura procedit nihilque est in tempore constitutumcrastinum quidem nondum apprehendit, hesternum vero jam perdidit, in hodierna quoqtransitorioque momento. Quod igitur temporis patitur condicionem, licet illud, sicuti de mundo censuit Aristoteles, nec coeperit umquam esse nec desinat uitaque eius cum temporis infinitate tendatur, nondum tamen tale est ut aeternum esse iure credatur. Non enim totum simul infinitae licet uitae spatium comprehendit atque complectitur, sed futura nondum transacta iam non habet. Quod igitur interminabilis
Abbreviated transcription (Latin):
U̾nos stugere palmits.
U llls si libeat frun
Au tumno poruis sua
Bachus mun̾a cõtulit
Aptans officiis deus.
Nec qͣs ip̃e cohercuit
Misceri

Expanded text:
rnos stringere palmites, Uvis si libeat frui; Autumno potius sua Bacchus munera contulit. Aptans officiis Deus, Nec quas ipse coercuit, Misceri
Abbreviated transcription (Latin):
Nãq alia extento st̃ corpore pulu̾enq uerr̃
Cõtuuũq trahũt ĩpectoris ĩ citata sulcum

Expanded text:
Namque alia extento sunt corpore pulueremque uerrunt continuumque trahunt ui pectoris incitata sulcum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ni rettos reuccãs itus
Flexos etum cogat in orbes
Que nũc stabilis contuiet ordo
Dissepta suo fonte faciscãt
Bic est cũctis cõmuiis a mor
R epetũtqz bomi fine continer
Quia nõ alit̾ durare queant
Nisi conu̾so rursus amore
Refluant cause que dedit esse.

Expanded text:
Nam nisi rectos revocans itus, Flexos iterum cogat in orbes, Quae nunc stabilis continet ordo, Dissepta suo fonte fatiscant. Hic est cunctis communis amor, Repetuntque boni fine teneri. Quia non aliter durare queunt, Nisi converso rursus amore Refluant causae, quae dedit esse.
Abbreviated transcription (Latin):
affigitur q̃ ꝑferũt meruisse credũt. Et ego quid̃ boms oĩb pulsus
dignitatib exutꝰ existimacc̃e fedaitꝰ. obbeneficiũ suppliciuns tuli uidẽ
autẽ uideor nefarias sceleratoꝵ officinas. gaudio leticiaq fluitãtes
ꝓditissimũ quẽq noues delacõnũ fraudib ĩminentem. Iacere bo¬
nos nr̃ discrminis fr̃ore ꝓstratos flagiciosũ quẽq ad auidiend̃¬

Expanded text:
affingitur, quae perferunt, meruisse creduntur. Et ego quidem bonis omnibus pulsus, affingitur, quae perferunt, meruisse creduntur. Et ego quidem bonis omnibus pulsus, dignitatibus exutus, existimatione foedatus ob beneficium supplicium tuli. Videre autem videor nefarias sceleratorum officinas gaudio laetitiaque fluitantes, perditissimum quemque novis delationum fraudibus imminentem, iacere bonos nostri discriminis terrore prostratos, flagitiosum quemque ad audend
Abbreviated transcription (Latin):
de iii animi sede pellebas. et sõ tuis cculis sacrilegio lccũ & fas
nõ erat. instillabas eñ aurib cegita cõib q cotidie meis pi¬
thagericu illud. te Pioys EON. nec cõuemiebat uilissimor
me smituũ psidia captare. quẽ tu ĩ hãc excellenciã compo
ab oi nos huiꝰ crumĩs suspicõne defendunt. s o nefas. Ile
us dete tanti tris fidẽ capuunt atq ħi ip̃o iudebimꝰ affines fuis¬
se maleficio qd̃ tuis ĩbuti disciplinis ĩstituti morib sumꝰ. ta
nõ ẽ satis uch in tuã ꝓfusse reuenciã nisi ultro tu mea pri
offensione lacereris. At uͥo etiã nr̃is malis cumulꝰ accedis
Eaq tmñ idicat ẽe ꝓuisa. q̃ felititas cõmendai̾it. Quo sit il
existimacõ bona pͥma om̃i deserat ĩfelites. Nau mĩe ꝓpĩo¬
dixi ego ultimã ẽẽ adu̾se fortune sarrinã qd̃ dũ misens aliqd̃ trim̃

Expanded text:
de nostri animi sede pellebas et sub tuis oculis sacrilegio locum esse fas de nostri animi sede pellebas et sub tuis oculis sacrilegio locum esse fas non erat. Instillabas enim auribus cogitationibusque cotidie meis Pythagoricum illud ἕπου θεῷ. 1 Nec conueniebat uilissimorum me spirituum praesidia captare quem tu in hanc excellentiam componriminis suspicione defendunt. Sed - O nefas! Illi uero de te tanti criminis fidem capiunt atque hoc ipso uidebimur affines fuisse maleficio quod tuis imbuti disciplinis, tuis instituti moribus sumus. Ita non est satis nihil mihi tuam profuisse reuerentiam nisi ultro tu mea potius offensione lacereris. At uero hic etiam nostris malis cumulus accediteaque tantum iudicat esse prouisa quae felicitas commendauerit; quo fit ut existimatio bona prima omnidixerim ultimam esse adversae fortunae sarcinam, quod, dum miseris aliquod crimen
Abbreviated transcription (Latin):
tasse: muiuit enĩ quedã modo se ꝓlantis conscie secretũ
queties oũdando qͥd ftin recipit famie pͥcium. S increnciã
nrãm qͥs exceꝑit euentꝰ. uides. Pro uere uͥtutis p̾ms falsi
scelis penas sũb umis. Et cuiꝰ unqͣm facinoris mamfesta cõ¬
fessio ita uidices hũit mse u̾itate concordes ut nõ aliqͦs uel
ipemgeni enor humani. uel fortune od̾dicio sũtis mortalib
incerta sunnitet: si iflãmare sacia sedes uoluisse. Si sacdotes
ipio nigulare gladio si bonis omĩb netem struxisse dicẽ
in senatũ morti proscͥaomiq dampnam᷑. O m̾itos de siłi frĩe
neminẽ posse conuinci. C uiꝰ dignitatẽ reatꝰ. ip̃i etiã qͥ de tułe
uid̾unt ꝙͣ nti alicuiꝰ sceleris ad mixtione fuscarent: ob am¬
ditum dignitatis sacrilegio meã conscĩam polluisse mentiti
sunt. Atqui ⁊ tu uisita nob̾. om̃eui reꝵ mortaliũ cupidĩem

Expanded text:
tasse; minuit enim quodam modo se probantis conscientiae secretum, tasse; minuit enim quodam modo se probantis conscientiae secretum, quotiens ostentando quis factum recipit famae pretium. Sed innocentiam nostram quis exceperit euentus uides; pro uerae uirtutis praemiis falsi sceleris poenas subimus. Eccuius umquam facinoris manifesta confessio ita iudices habuit in seueritate coipse ingenii error humani uel fortunae condicio cunctis mortalibus incerta submitteret? Si inflammare sacras aedes uoluisse, si sacerdotes impio iugulare gladio, si bonis omnibus necem struxisse dicerein senatum morti proscriptionique damnamur. O meritos de simili crimine neminem posse conuinci! Cuius dignitatem reatus ipsi etiam qui detulere uiderunt, quam uti alicuius sceleris admixtione fuscarent, ob ambitum dignitatis sacrilegio me conscientiam polluisse mentiti sunt. Atqui et tu insita nobis omnem rerum mortalium cupidinem
Abbreviated transcription (Latin):
pios scelata contra uͥtutẽ querar molitos. s q̃ sꝑau̾int effe¬
cisse uehement ad nuror. Nam de t̾ĩora uelle nr̃i fu̾it fortas¬
se defectus posse contra ĩuecenciã q̃ sceleratꝰ quisq cõcepit
ĩspectante deo: monstͥ sise ẽ. uñ haut ĩturia tuoꝵ quida
fanuliarũ q̃ siut si qͥdẽ d̾s ĩqͥt est unde mala: bona u̾o
unde si nõ est: s fas fu̾it nefarios hoĩes qͥ bonoꝵ oĩm teciꝰ¬
q senatꝰ sanguĩez petunt. Nos ⁊̃ qͦs ꝓ pugnare bonis sena¬
q uiderãt: ꝑditũ ire uoluisse. S iim idẽ de pr̃ib queq
p̾seus semꝑ ip̃a dĩgebat. i lenumsti ĩꝙͣ nerone cũ rex aui¬
dus ericu cõmũs maiestatis crimẽ malbinũ delatũ ad
cunctũ senatus ordĩem tranfferre moliretur uniu̾si ĩno¬
cenciã senatus qͣnta mei ꝑiculi securitate defenderim.
Sas me hec et u̾a ꝓferre ⁊ ĩnulla unꝙͣ mei laude ias¬

Expanded text:
pios scelerata contra uirtutem querar molitos, sed quae sperauerint effepios scelerata contra uirtutem querar molitos, sed quae sperauerint effecisse uehementer ammiror. Nam deteriora uelle nostri fuerit fortasse defectus, posse contra innocentiam quae sceleratus quisque conceperit inspectante deo monstri simile est. Vnde haud iniuria tuorum quidam familiarium quaesiuit: “Si quidem deus”, inquit, “est, unde mala? Bona uero unde, si non est?” Sed fas fuerit nefarios homines, qui bonorum omnium totiusque senatus sanguinem petunt, nos etiam, quos propugnare bonis senatuique uiderant, perditum ire uoluisse. Sed num idem de patribus quoque praesens semper ipsa dirigebas, meministi, inquam, Veronae cum rex auidus exitii communis maiestatis crimen in Albinum delatae ad cunctum senatus ordinem transferre moliretur, uniuersi innocentiam senatus quanta mei periculi securitate defenderim. Scis me haec et uera proferre et in nulla umquam mei laude iac
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis reñ facet. ĩ pedisse cruumamur. Qud igit᷑o
magistra censes: inficiabimꝰ trim̃ ne tͥ puderi si mꝰ
at uolui. Nec nuqͣm uelle desistam: fatebuũ. s ĩpediẽ¬
di delatoris: oꝑa cessabit. An optasse illiꝰ ordĩs sa lutẽ
nefas nocibo: ille qͥdẽ siuis de me decͥtis ĩ ħ nefas eẽt effecerat.
S s sẽꝑ m̃ciens ĩprudẽcia. rerũ m̃ita nõ pot̃ mutare nec
mͥ scriitico decͤto fas ẽe arbitror. uel ecculuisse i̾tatem uel
ꝯseusisse m̃daciũ. U̾m id quoquomiodo sit tuo sapienciũq i¬
dicio estimandũ relinqͦ cuiꝰ rei seriem atq u̾itater ne
late postos queat stilo eciam memorieq mãdam. Nam
de cõpositis falso lrĩs quib lib̾tatẽ arguor sꝑasse romanau
quid actinet dicẽ: quaꝵ fraus aꝑta patuiss si nob̾ ip̃oꝵ cõ¬
fessione delatoꝵ qd̃ ĩ oĩb negocus maxĩas iures ht uti li

Expanded text:
iestatis reum faceret, impedisse criminamur. Quid igitur, o iestatis reum faceret, impedisse criminamur. Quid igitur, o magistra, censes? Infitiabimur crimen, ne tibi pudor simus? At uolui nec umquam uelle desistam. Fatebimur? Sed impediendi delatoris opera cessauit. An optasse illius ordinis salutem nefas uocabo? Ille quidem suis de me decretis uti hoc nefas esset effecerat. Sed sibi semper mentiens imprudentia rerum merita non potest immutare nec mihi Socratico decreto fas esse arbitror uel occuluisse ueritatem uel concessisse mendacium. Verum id quoquo modo sit, tuo sapientiumque iudicio aestimandum relinquo. Cuius rei seriem atque ueritatem, ne latere posteros queat, stilo etiam memoriaeque mandaui. Nam de compositis falso litteris, quibus libertatem arguor sperasse Romanam, quid attinet dicere? Quarum fraus aperta patuisset si nobis ipsorum confessione delatorum, quod in omnibus negotiis maximas uires habet, uti lic
Abbreviated transcription (Latin):
consularẽ uirũ p̾iudicate accusacõis pena corriperet.
odus me cipriani delatoris opposui. Satis ne iume
magnas uideor exacerbasse discordias. S ẽe apud
cet̾es tucior debui qui mͥ aniore iusticie nichil apud
anlicos quo magis eẽm tucior reẜnami. Quib autẽ defen¬
tibus ꝑculsi sumꝰ: quoꝵ basiliꝰ olmi regio m̃stio de pul¬
sus indelacõnẽ nr̃i noĩs. aliem aeris necessitate copulsꝰ ⁊.
ces q frandes ur ni exiliũ regia censura de creuisset. Cũq
illi parere nolentes sacrarũ sese edmin defensione tue
nẽna urbe disced̾ent. notas ĩsiguiti frontib pellent᷑. Qͥd
hiric seu̾itati posse astrui uidetur. Atqui eo die defentib
eistẽ noĩs nr̃i delac̃o suscepta ẽ. Qͥd igit᷑: nr̃e ue artes
ita meruert: An illos accusato: es iustos fecit pͥmissa dãp¬
desidas: de latorẽ ne docum̾ita deferret quib senatũ ma¬

Expanded text:
consularem uirum praeiudicatae accusationis poena corriperet, consularem uirum praeiudicatae accusationis poena corriperet, odiis me Cypriani delatoris opposui. Satisne in me magnas uideor exacerbasse discordias? Sed esse apud ceteros tutior debui, qui mihi amore iustitiae nihil apud aulicos quo magis essem tutior reseruaui. Quibus autem deferentibus perculsi sumus? Quorum Basilius olim regio ministerio depulsus in delationem nostri nominis alieni aeris necessitate compulsus est. cesque fraudes ire in exsilium regia censura decreuisset cumque illi parere nolentes sacrarum sese aedium defensione tueruenna urbe decederent notas insigniti frontibus pellerentur. Quid huic seueritati posse astrui uidetur? Atquin eo die deferentibus eisdem nominis nostri delatio suscepta est. Quid igitur? Nostraene artes ita meruerunt an illos accusatores iustos fecit praemissa damisse. Modum desideras? Delatorem, ne documenta deferret quibus senatum ma
Abbreviated transcription (Latin):
offensio. Qucciens ego comgastũ in inbetilli cuiꝰq
fortunas ĩpetũ facientẽ obuius excepi: queciẽs trig¬
guillam regie ppositũ domꝰ. ab ĩcepta ⁊ ꝑpetrata iam
ꝓsus ĩuiria deieci: qͦciens miseros qͦs ĩfinitis calũpniis
in punita baibaroꝵ semꝑ auaricia uexabat obietta ꝑi¬
sulis auctoritate ꝓtexi: nunꝙ me abiure ad ĩiuriã
quisꝗ detraxit. Puincialiũ fortunas tũ pͥuatis ra¬
pinis. tũ publicis uectigalib pessimi dari. nõ alit̾
qͣm qui paciebantͤ in dolui. Cum a cerbe famis tp̃re
grauis atq ĩexplicabilis indicta coempcio profligat᷑a
ĩ opia cãpaniã ꝓuinciã uide̾tur c̾tamẽ ad u̾sũ p̾ftim
ptorii. cõmunis comedi rõne suscepi rege cegnoscẽte
contendi; et ne coempcio exig̾etur: euici. Paulinũ con¬
sularẽ iuurũ uiꝰ opes palacine canes. spe atq ambic̃e
de uorassent: ab ip̃is hiauciũ faucib traxi. Ne albim̃u

Expanded text:
offensio. Quotiens ego Conigastum in imbecilli cuiusque offensio. Quotiens ego Conigastum in imbecilli cuiusque fortunas impetum facientem obvius excepi, quotiens Trigguillam regiae praepositum domus ab incepta, perpetrata iam prorsus iniuria deieci, quotiens miseros, quos infinitis calumniis impunita barbarorum semper avaritia vexabat, obiecta periculis auctoritate protexi! Numquam me ab iure ad iniuriam quicquam detraxit. Provincialium fortunas tum privatis rapinis, tum publicis vectigalibus pessumdari non aliter quam qui patiebantur indolui. Cum acerbae famis tempore gravis atque inexplicabilis indicta coemptio profligatura inopia Campaniam provinciam videretur, certamen adversum praefectum praetorii communis commodicontendi et ne coemptio exigeretur euici. Paulinum consularem uirum, cuius opes Palatinae canes iam spe atque ambitione deuorassent, ab ipsis hiantium faucibus traxi. Ne Albinum
Abbreviated transcription (Latin):
monet. hectine est bibliotecha quã certissimã tibi
sedeui in larib nris ip̃a delegeras: metũ sepe residẽs
de hũanaꝵ q diuinar q reꝵ scĩa disserebas: talis hĩtꝰ
talisq uultꝰ erat. cũ tecũ nate secreta rimarer: cum
mͥ siderũ mas radio describeres cũ mores nr̃os torius¬
q uite rõnẽ ad celestis ordinis exemplar formares
hoccine pͥmia refi̾mꝰ tibi obseꝙ̃tes: atqui tu hãc siña
platois ore sanxisti beatas fore res publicas si eas
uel studiosi sapĩe reg̾ent uel eaꝵ rettores stud̾e̾ sapĩe
cõtigiss. Tu eiuisdẽ uni ore hanc sapiẽtib capessende
ꝑniciem inferrent. hauc igitur auctoritatẽ secutꝰ
qd̃ ate int̾ secreta cria didicerã: trãfferre in actum
publice ad ministracõis optaui. Tu mͥ et qͥ te sapi¬
encĩi mentib ĩseruit d̃s̃ conscii. nullũ me ad ma¬
gistratũ nͥ cõmũe bonoꝵ om̃i studiũ detulisse. Inde
cũ imꝓbis graues ĩ exorabiles q discordie. et qd̃ cõ

Expanded text:
mouet? Haecine est bibliotheca, quam certissimam tibi sedem nostris in laribus ipsa delegeras, in qua mecum saepe residens de humanarum diuinarumque rerum scientia disserebas? Talis habitus talisque uultus erat, cum tecum naturae secreta rimarer, cum mihi siderum uias radio describeres, cum mores nostros totiusque uitae rationem ad caelestis ordinis exempla formares? Haecine praemia referimus tibi obsequentes? Atqui tu hanc sententiam Platonis ore sanxisti beatas fore res publicas si eas uel studiosi sapientiae regerent uel earum rectores studere sapientiae contigisset. Tu eiusdem uiri ore hanc sapientibus capessendaperniciem ferrent. Hanc igitur auctoritatem secutus quod a te inter secreta otia didiceram transferre in actum publicae amministrationis optaui. Tu mihi et qui te sapientium mentibus inseruit deus conscii nullum me ad magistratum nisi commune bonorum omnium studium detulisse. Inde cum improbis graues inexorabilesque discordiae et, quod co
Abbreviated transcription (Latin):
quid facinꝰ ĩpunitate: ad efficiend̃ uero pͥmus ĩcitari
Insontes aut nõ medo securitate u̾m ip̃sa eciam deferisio¬
ne pͥuatos. Itaq libet exclamare:

Expanded text:
quidem facinus impunitate, ad efficiendum vero praemiis incitari, insontes autem non modo securitate, verum ipsa etiam defensione privatos. Itaque libet exclamare:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Aliter emĩ ac se se res hẽat arbitrari ab integritate
sciencie credis ẽẽ diu̾sum. Cumis erroris causa ẽ: quod omã
que quisq nouit exip̃oꝵ tantũ matq natura cegnosci esti¬
mat que sciunt᷑. qued totum contra est. Omne enii qued
cegnoscit᷑. non scd̃m sui umi sed scdm segnoscenciũ. pocius
comp̾henditur facultatẽ. Nam ut hec breui liqueat exemplo
eandẽ corporis rotunditatem. aliter insus aliter taitus
agnoscit. Ille eminus manens totum simul ractis radns
nituetur. hic u̾o coherens orbi atq comunctus crrca ip̃m
motus auibitum rotuuditatem ꝑtib comprehendit.
Ip̃m quoq hom̃em ailiter sensus aliter imagmac̃o aliter
racis filiter intelligencia contuetur. Sensus enm figãn
in subiecta matia constitutam. Imagiacio uero solam siue
materia iudicat figuram. Racio u̾o hanc queq trauscẽ¬
dit sp̃em que ip̃am que singularib in est unũsali cõ¬

Expanded text:
ueritatem. Aliter enim ac sese res habeat arbitrari ab integritate ueritatem. Aliter enim ac sese res habeat arbitrari ab integritate scientiae credis esse diuersum. Cuius erroris causa est, quod omnia quae quisque nouit ex ipsorum tantum ui atque natura cognosci aestimat quae sciuntur; quod totum contra est Omne enim quod cognoscitur non secundum sui uim sed secundum cognoscentium potius comprehenditur facultatem. Nam ut hoc breui liqueat exemplo, eandem corporis rotunditatem aliter uisus aliter tactus agnoscit. Ille eminus manens totum simul iactis radiis intuetur, hic uero cohaerens orbi atque coniunctus circa ipsum motus ambitum rotunditatem partibus comprehendit. Ipsum quoque hominem aliter sensus, aliter imaginatio, aliter ratio, aliter intellegentia contuetur. Sensus enim figuram in subiecta materia constitutam, imaginatio uero solam sine materia iudicat figuram. Ratio uero hanc quoque transcendit speciemque ipsam quae singularibus inest uniuersali con
Abbreviated transcription (Latin):
coacta mouent. Que igitur cun fuint carent existendi ncc̃i¬
tate eadem pͥusqͣm fiant sine necessitate futura st̃. Quare sũt
quedam euentura quoꝵ exitus abomni nocitate sit aibsolut᷑
nã illud quidẽ iullum arbitior eẽ dictiuũ qd̃ que nic fuit
priusꝙͣ fierent euentura non fiu̾nt. her igitur eciã p̾cgnita
liberos bñt euentꝰ. Nam sicut sciencia p̾sencium rerũ rich
lus q̃ fiunt. ita p̾sciencia futuroꝵ nichil his q̃ uentura sũt
necessitatis iportat. S hee inqͥs ip̃m dubitatur. au eaꝵ
rerũ q̃ necessarios exitꝰ nou hñt ulla possit eẽ p̾necio. dis¬
souare. et enimi uident putas. que si p̾uideant consequi
necessitatẽ. si necessitas desit. numme p̾sciri. nichq sciencia
comp̾hendi posse. nisi certum. Qued si que nicerti sunt exit᷑
ca qͣiͣ certa ꝓuident᷑ opionis id ẽẽ caliginẽ non scĩe in

Expanded text:
coacta mouerentur. Quae igitur cum fiunt carent exsistendi necessicoacta mouerentur. Quae igitur cum fiunt carent exsistendi necessitate, eadem prius quam fiant sine necessitate futura sunt. Quare sunt quaedam euentura quorum exitus ab omni necessitate sit absolutus. Nam illud quidem nullum arbitror esse dicturum, quod quae nunc fiunt, prius quam fierent, euentura non fuerint. Haec igitur etiam praecognita liberos habent euentus. Nam sicut scientia praesentium rerum nihil his quae fiunt, ita praescientia futurorum nihil his quae uentura sunt necessitatis importat. Sed hoc, inquis, ipsum dubitatur, an earum rerum quae necessarios exitus non habent ulla possit esse praenotio. Dissonare etenim uidentur putasque si praeuideantur consequi necessitatem, si necessitas desit minime praesciri nihilque scientia comprehendi posse nisi certum; quod si quae incerti sunt exitus ea quasi certa prouidentur, opinionis id esse caliginem non scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ huiꝰ uecessitatis appareat. Alicqͥn si hec nulla ẽ ne illa
quidẽ eiꝰ rei signũ potit ẽẽ que nõ ẽ. Iam u̾o ꝓbaconẽ firma
rõne submxam constat non ex sigins neq petitis extrinse¬
cus argum̃tis. s exconueĩentib necessarus q causis. ẽẽ. du¬
cendam. Sz qui fieri potest ut ea nõ ꝓueĩant q̃ futura ẽẽ
ꝓuident᷑: quasi uo nos ea q̃ ꝓuidencia futura eẽ. p̾noscit
non ẽẽ euenturce credanius. ac nõ illud pociꝰ arbitremur
licet euei̾ant. nichil tu ut euen̾ent sui natura necessitatis
Habuise. qđ huic facide ꝑpendas sicebit. Plura ⁊ em̃ dum
fiunt subiecta cculis intuerur. ut ea que inquadrigis mo¬
deraudis atq flestendis facere spectantur aurigs. atq si ahuc
medum ceta. Num igitur quiqqͣm illoꝵ itai fier neresilt ns
ulla compellit: mimime. frustra enmi eẽt aitis effett᷑. si oĩa

Expanded text:
esse huius necessitatis appareat. Alioquin si haec nulla est, ne illa esse huius necessitatis appareat. Alioquin si haec nulla est, ne illa quidem eius rei signum poterit esse quae non est. Iam uero probationem firma ratione subnixam constat non ex signis neque petitis extrinsecus argumentis sed ex conuenientibus necessariisque causis esse ducendam. Sed qui fieri potest ut ea non proueniant quae futura esse prouidentur? Quasi uero nos ea quae prouidentia futura esse praenoscit non esse euentum credamus ac non illud potius arbitremur, licet eueniant, nihil tamen ut euenirent sui natura necessitatis habuisse; quod hinc facile perpendas licebit. Plura etenim dum fiunt subiecta oculis intuemur, ut ea quae in quadrigis moderandis atque flectendis facere spectantur aurigae atque ad hunc modum cetera. Num igitur quidquam illorum ita fieri necessitas ulla compellit? Minime. Frustra enim esset artis effectus, si omnia
Abbreviated transcription (Latin):
trahis nͥ qd̾ al q̃ pͥsciitur non euenire ũ possunt. Si igit
pͥnotio ulcimi futuris rebus adicit necessitatem. qd̃ tu eniã
panlo ainte fatebare qͥd est qd̾ uoluntarii exitꝰ rerum adẽ¬
air cegantur euentũ: Et enĩ posicõnis gr̃a ut qͥd conseq̃t̃
ad ntas. statuamꝰ nuillam ẽẽ p̾scĩam. Num igit᷑ quantũ
adhee actinet. q̃ ex arbitrio ueiunt. ad necessitatẽ segunt᷑:
iuime. Statuamus itum eẽ: s nich̃ reb necessitatis in¬
mingere. Manebit ut opinor eadem uolũtatis integra
eitq ab soluta lib̾tas. S p̾scĩa inqͥes tam̃ si futuris eueĩendi
necessitas non est signũ tñ est necessario ea ẽẽ. uentura. l xc
igitur modo eciam si p̾cegnicio nõ fuiss necessarios futuroꝵ
exitus ẽẽ constaret. Om̃e et enĩ signũ tantũ qd sit ostendit
non uͥo efficit qd̃ designat. Quare demonstrandũ pͥus est
nichil non ex necessitate contingere. ut p̾ nccionẽ sigum

Expanded text:
 ea quae praesciuntur non euenire non possunt? Si igitur praeuotio nullam futuris rebus adicit necessitatem, quod tu etiam paulo ante fatebare, quid est quod uoluntarii exitus rerum ad certum cogantur euentum? Etenim positionis gratia, ut quid consequatur aduertas, statuamus nullam esse praescientiam. Num igitur quantum ad hoc attinet, quae ex arbitrio eueniunt ad necessitatem cogantur? Minime. Statuamus iterum esse, sed nihil rebus necessitatis iniungere; manebit ut opinor eadem uoluntatis integra atque absoluta libertas. Sed praescientia, inquies, tametsi futuris eueniendi necessitas non est, signum tamen est necessario ea esse uentura. Hoc igitur modo, etiam si praecognitio non fuisset, necessarios futurorum exitus esse constaret. Omne etenim signum tantum quid sit ostendit, non uero efficit quod designat. Quare demonstrandum prius est nihil non ex necessitate contingere, ut praenotionem signum
Abbreviated transcription (Latin):
sensu tauen absente seusibilia queq coulustiat. ñ sensibili
sed unagiaria rac̃one iudicandi. Uides ne igitur ut in
segnoscendo cunita sua pocius facultate quã eoꝵ q̃ cegnoscũt᷑
utantur. neq id in iuria. Nam cumi om̃e iudicium iudi

Expanded text:
sensu tamen absente sensibilia quaeque collustrat non sensibili sensu tamen absente sensibilia quaeque collustrat non sensibili sed imaginaria ratione iudicandi. Videsne igitur ut in cognoscendo cuncta sua potius facultate quam eorum quae cognoscuntur utantur? Neque id iniuria; nam cum omne iudicium iudi
Abbreviated transcription (Latin):
marime consid̾andũ ẽ. Nam suꝑior comp̾hendendi ns
amplectit᷑ infior eni. Infĩo: nͥo adsuꝑiorẽ nullo medo consurgit
Neq enĩ seusꝰ aliquid extra mat̾iam ualet uel uinũsales
spes imagnacõ contuet᷑ uel racõ capit simplicẽ formam
S intelligencia qi desuꝑ spectans concepta forma que
subsunt eciam cuncta diuidicat. s eo iucdo quo formam
ip̃am que nulli alii riota eẽ pot̾at cõp̾heudit. sam et ra¬
conis uniu̾̃sum ⁊ inaginacõns figiram. et matiale sen¬
sibile crgnoscit. uec racione utens nec mmaginacõne. nec
spiciens. Ratio quaꝵ cuni quid iũsale respitit. ueciiua¬
gmacõne. nec sensib uteus umaginabilia uel sensibilia
compbendi. hec est enun que concepcõns sue muusale. i
defunt. Iumo est ammal bipes racionale. Qaie cum nuui¬
salis noto sit. cum mnaginabilem sensibileuiq ẽẽ reui
nullus ignorat. qued illa non raginacione nel sensu.
sed mracionalt concepoõne considerat. Imagmacio tamos

Expanded text:
siderandum est: nam superior comprehendendi uis amplectitur inferiorem, inferior uero ad superiorem nullo modo consurgit. Neque enim sensus aliquid extra materiam ualet uel uniuersales species imaginatio contuetur uel ratio capit simplicem formam, sed intellegentia quasi desuper spectans concepta forma quae subsunt etiam cuncta diiudicat, sed eo modo quo formam ipsam, quae nulli alii nota esse poterat, comprehendit. Nam et rationis uniuersum et imaginationis figuram et materiale sensibile cognoscit nec ratione utens nec imaginatione nec sspiciens. Ratio quoque cum quid uniuersale respicit nec imaginatione nec sensibus utens imaginabilia uel sensibilia comprehendit. Haec est enim quae conceptionis suae uniuersale ita definit: homo est animal bipes rationale. Quae cum uniuersalis notio sit, tum imaginabilem sensibilemque esse rem nullus ignorat quod illa non imaginatione uel sensu sed in rationali conceptione considerat. Imaginatio quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
deciusti ꝓuidenciã fatũ ne consid̾em firmis iurib
nexa sentencia. Sed eandem si placet int̾ eas qͣs
in opinabiles paulo ante posuisti nunieremꝰ . B. qd
in qͥt. P. Quia id hoñu ẜmo comunis usurpat. Et

Expanded text:
uidentiam fatumue considerem, firmis uiribus nixa sententia. Sed eam, si placet, inter eas quas inopinabiles paulo ante posuisti numeremus. – Qui? inquit. – Quia id hominum sermo communis usurpat, et
Abbreviated transcription (Latin):
indicatur uel punuri imꝓbos. uel renumerari ꝓbos
quos ad altutrum non ꝓpria mictit uoluntas. sed
futuri cegit certa necessitas. Nec uicia igitur nec uir¬
tutes quicqmͣ fuerint: s oñi meritoꝵ pocius mixta
atq in disc̾ta confusio. queq nichil sceleratius ex co¬
gitar potest. cum ex ꝓuidencia rerum omĩs ordo
deatur uiehil ꝓ oousilus liceat hunanis. fit ut uicia queq
nĩn ad bonoꝵ oũi referntur auitoreui. Igitur nec suide
uel etiam depcetur quando optanda oĩa seres iudefera
couent: unferetur igitur unicũ illud ine homies dñiq
co mertum spandi scilz ac de pͥrandi. si quidẽ iuste humili¬
tatis p̾tio mestunabilẽ uicem dmne gr̃e ꝓmerenur
qui solus modus ẽ: quo cum deo colloqui hoies posse
uideantͤ. illiq in accesse luci pͥus quoq quam ĩpetr̃et
pͥucipi conecti atq herere possinius: quare nccͣe erit hu¬
manũ gems uti paulo ante cantabus disseptum ato

Expanded text:
iudicatur, uel puniri improbos uel remunerari probos, iudicatur, uel puniri improbos uel remunerari probos, quos ad alterutrum non propria mittit uoluntas sed futuri cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec uirtutes quicquam fuerint, sed omnium meritorum potius mixta atque indiscreta confusio; quoque nihil sceleratius excogitari potest, cum ex prouidentia rerum omnis ordo ducatur nihilque consiliis liceat humanis, fit ut uitia quoque nostra ad bonorum omnium referantur auctorem. Igitur nec sperandi vel etiam deprecetur, quando optanda omnia. series indeflexa conectit? Auferetur igitur unicum illud inter homines deumque : commercium sperandi scilicet ac deprecandi, si quidem iustae humilitatis pretio qui solus modus est quo cum deo colloqui homines posse uideantur illique inaccessae luci prius quoque quam impetrent principi conecti atque adhaerere possimus? Quare necesse erit humanum genus, uti paulo ante cantabas, dissaeptum atque
Abbreviated transcription (Latin):
censet. que eciam non eueurre possibile ẽ fallitur. Qd
non sentire nicdo nefas est. s eciam ucce ꝓferre. At
si ita uti sunt ite ea futura ẽẽ disceruit. ut eque ul
fier ea uel non fieri posse cegnoscat. q̃ est hec pscĩa q̃
fert uaticiuo illo ridiculo tiresie: Quicqͥd dican aut
erit aut non: Quid eciã diuina ꝓuidencia huma¬
ua opimone p̾stitit si uti homines incta iudicãt qͦꝵ
est uictus euentꝰ. quod si apud illũ reꝵ om̃i certissi¬
mũ fontem nichil incerti ẽẽ potest. certus eoꝵ est
euentꝰ que futura firmit ille p̾scierit. Quare nulla
est humains consilus accõubq libertas. quas dĩa
mens sine falsicatis errore cuucta ꝓspiciens. ad mmũ
alligat et constringit euentũ. Quo semel recepto. Qnͣt
eccusus humanaꝵ rerum consequat᷑ liquet: frustra
enĩ bonis malisq p̾mia pene ne ꝓponunt᷑. q̃ nullꝰ
meruit lib̾ ac uoluntarius motus animoꝵ. idq
om̃i uidebitur iniquissimũ. quod nũc equissinum

Expanded text:
censet quae etiam non euenire possibile est, fallitur; quod non sentire modo nefas est sed etiam uoce proferre. At si ita uti sunt ita ea futura esse decernit, ut aeque uel fieri ea uel non fieri posse cognoscat, quae est haec praescifert uaticinio illo ridiculo Tiresiae Quicquid dicam aut erit aut non? Quid etiam diuina prouidentia opinione praestiterit si uti homines incerta iudicat quorum est incertus euentus? Quodsi apud illum rerum omnium certissimum fontem nihil incerti esse potest, certus eorum est euentus quae futura firmiter ille praescierit. Quare nulla est humanis consiliis actionibusque libertas, quas diuina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit euentum. Quo semel recepto quantus occasus humanarum rerum consequatur liquet. Frustra enim bonis malisque praemia poenaeue proponuntur, quae nullus meruit liber ac uoluntarius motus animorum, idque omnium uidebitur iniquissimum quod nunc aequissimum
Abbreviated transcription (Latin):
dusiomi accede durum putat: equum est uł falsum
necessarie condusiouis ostendat. Alicqͥn concessis pre¬
cedentibus nich prorsus est. quod de illacione causet
Nam queq hec quod dicam non nunus mirum ui¬
detur: sed ex his que sumpta sunt eque est necessariũ
B. Quiduam mnꝗ: P. feliciores inquit esse impro¬
bos supplicia luentes: quam si eos nulla iusticie pena
coherceat. Neqz ul nune molior qd̃ cui ius ueiit in
mentem. corrigi ultioue prauos mores: et ad rectũ
supplicii terrore deduci ceteris quoq exemplum. ẽẽ. cul¬
panda fugiendi. sed alio quedam medo infeliciores eẽ
nuꝓbos arbitror impuntos. tameu et si nulla racõ
correctõnis. nullus respectꝰ adhibeatur exempli. G. et
quis erit in quam p̾ter hos alius mod̃: P. Et illa.
Bonos inquit. ẽẽ felices. malos u̾o miseres nonne
piam bonum aliqued addatur: nonne felicior est eo cuiꝰ
pura ac solitaria sine cuiꝰq bom ammxtione miseria
est .B. Sic in ꝗ uidetur.ꝑ. Quid si eidem misero qui

Expanded text:
usioni accedere durum putat, aequum est uel falsum necessariae conclusionis ostendat; alioquin concessis praecedentibus nihil prorsus est quod de inlatione causetur. Nam hoc quoque quod dicam non minus mirum uideatur, sed ex his quae sumpta sunt aeque est necessarium. – Quidnam? inquam. – Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coherceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi; sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. – Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? – Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne seriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria sine cuiusquam boni ammixtione miseria est? – Sic, inquam, uidetur. – Quid si eidem misero, qui
Abbreviated transcription (Latin):
onũb illud redig̾e in sũma licet: qd̃ hec q̃ nec p̾stare que pollicentͦ
bona poss̾. nec õmi bonoꝵ cong̾gacõne ꝑfecta sũt: ea nec ad beatitu¬
dĩem qiͣ quidã salles fer̃: nec beatos ipsa ꝑficiunt.

Expanded text:
m licet: quod haec; quae nec praestare, quae pollicentur, bona possunt, nec omnium bonorum congregatione perfecta sunt, ea nec ad beatitudinem, quasi quidam calles, ferunt, nec beatos ipsa perficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uo cdisse racõne caret. Nã si nti corꝑum langor ita qͥdem¬
uiciositas. quidã ẽ qͣi morb armnoꝵ cũ egros corpore mi
mime dignos odio. sed pocius nuseracõe iudicemꝰ. multo
magis nõ in sequẽdi sed mserandi sunt quoꝵ mentes
om̃i langore a trecior urget iu probitas.

Expanded text:
vero odisse ratione caret. Nam si uti corporum languor ita vero odisse ratione caret. Nam si uti corporum languor ita vitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegrnime dignos odio, sed potius miseratione judicemus, multo magis 30 non insequendi, sed miserandi sunt, quorum mentes omni languore atrocior urget improbitas.
Abbreviated transcription (Latin):
his enĩ qui graue quid acerbiiq ꝑpessi sunt nuseracõnẽ
uidicũ excitare conant᷑: cũ magis ad mittentib iustior
miseracõ debeat᷑. quos non ab iratis s a ꝓpicus pocius mui¬
serantibq accusatorib adiudiciũ ueluti egros ad me¬
dicum duci oportebat: ut culpe morbos supplicio resecarẽt
Quo patto: defensoꝵ oꝑa uł tota frigeret. uł si prodẽe hoĩb
mallet: in accusacõis hĩtũ uertetur. Ip̃i qͦ ĩpbi. si eis
aliqua rimula uͥtutem relittã fas ẽet. aspice: ucioꝵq
sordes penaꝵ cruciatib se deposituros iuid̾ent cõpensacõne
ad ipiscende ꝓbitatis nec hos cruciatꝰ. ẽe. duc̾ent. defensoꝵ¬
q opam repudiarẽt. ac se totos accusatorib iudicib q
ꝓmitt̾ent. Quo sit ut apud sapientes. nullꝰ ꝓrsus odio
locus relinquat᷑. siã bonos qͥs nͥ stultissimꝰ ederit. malos

Expanded text:
his enim qui grave quid acerbumque perpessi sunt, miserationem his enim qui grave quid acerbumque perpessi sunt, miserationem iudicum excitare conantur, cum magis admittentibus iustior miseratio debeatur, quos non ab iratis, sed a propitiis f potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium veluti aegros ad medicum duci oportebat, ut culpae morbos supplicio resecarent. Quo pacto defensorum opera vel tota frigeret, vel si prodesse hominibus mallet, in accusationis habitum verteretur. Ipsi quoque improbi, si eis aliqua rimula virtutem relictam fas esset aspicere vitiorumque sordes poenarum cruciatibus se deposituros viderent. compensatione adipiscendae probitatis nec hos cruciatus esse ducerent defensorumque operam repudiarent ac se totos accusatoribus iudicibusque permitterent. Quo fLt, ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. — nam bonos quis nisi stultissimus oderit? — malos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ eque ualidis racõnũ ntitur firmam̃tis infelic̃ores eẽ
qui faciũt quã qui paciant ͤ ĩiuriã .ẜ. uellem in quã has
ip̃as audire rõnes. P. Omẽm ĩ qͥd ĩ ꝓbũ. nuni supplicio
dignũ negas: B. cmine . P. Infeliciores. u̾o. ẽe. qui sint
ĩꝓbi. multipliciter liquet .B. Ita inꝙ. P. Oui igitur sup¬
plicio digni st̃ nuseros ẽẽ nõ dubitas.B. Conueĩt inq
P. Si igit cognitor ait resideres cui suppliciũ ĩfendũ
putares ei ne qui fecisset. an qui ꝑtuliss iniuriã: B. Nec an¬
bigo in quã quiu ꝑpesso satiffacem colore facientis .P. anseror
igitur t in uirie ilator quã acceptor ẽẽ uide̾tur.B. Cousqͣt
in quam .P. hĩc igitur aliusq de causis et radice intentib
qued turpitudo su apte natura miseros faciat. Apparet il¬
latam cuilib inuriã non accipientis. s infe̾ntis ẽẽ mi¬
seriam. P. at qui nũc ait. contra facunt oratores. pro

Expanded text:
quod aeque ualidis rationum nititur firmamentis: infeliciores eos esse quod aeque ualidis rationum nititur firmamentis: infeliciores eos esse qui faciant quam qui patiantur iniuriam. Vellem, inquam, has ipsas audire dignum negas? — Minime. — Infelices vero esse, qui sint improbi. multipliciter liquet. — Ita, inquam. — Qui igitur supplicio digni sunt, miseros esse non dubitas. — Convenit, inquam — Si igitur cognitor, ait, resideres, cui supplicium inici dum putares, eine qui fecisset an qui pertulisset iniuriam? — Nec ambigo, inquam, quin perpesso satisfacerem dolore facientis. — Miserior igitur tibi iniuriae inlator quam acceptor esse videretur. — Consequitur, inquam. Hac igitur aliisque causis ea radice nitentibus. quod turpitudo suapte natura miseros faciat, apparet inlatam cuilibet iniuriam non accipientis, sed inferentis esse miseriam. —.--WI Atqui nunc. ait, contra faciunt oratores; pro
Abbreviated transcription (Latin):
dũ em̃ nõ reꝵ ordĩem s suos ĩtuent᷑ affectꝰ. uł licẽciã nel ĩ¬
punitatẽ sceleꝵ putãt. ẽẽ . felicẽ. uide autẽ qͥd et̾na lex senciat
meliorib animũ conformai̾is. nnch̃ opꝰ est iudice p̾miũ
defe̾nte: tu ip̃e excellenciorib addidisti. Studium ad peiora
deflexeris exͣ ne quesieris ultorẽ: tute ip̃e in deteriora tru¬
sisti. Ueluti siinicib sordidam humũ celumiq respicias: cũitis
extra cessantib ip̃a ceruendi rõne nũc ceno. nũc siderib
int̾ ẽẽ uidearis. At uulgus ista non respicit. Quid igitur:
his ne accedamꝰ quos beluis siłes ẽe de mõstrauimꝰ: Quid
si qͥs amisso penitꝰ usu ip̃m eciã se hũisse obliuiscetur
intuitũ. nich̃q sͥ ad humanã ꝑfectõnẽ de ẽẽ arbitraret᷑
Nũ uidẽtes eadẽ cecos putaremꝰ Nã ne illud qͥdẽ ad qͥescẽt

Expanded text:
Dum enim non rerum ordinem, sed suos intuentur affectus, uel licentiam uel imDum enim non rerum ordinem, sed suos intuentur affectus, uel licentiam uel impunitatem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna lex sauciat. Melioribus animum conformaueris, nihil opus est iudice praemium deferente tu te ipse excellentioribus addidisti. Studium ad peiora deflexeris, extra ne quaesieris ultorem. Tu te ipse in deteriora trusisti, ueluti si uicibus sordidam humum caelumque respicias, cunctis extra cessantibus ipsa cernendi ratione nunc caeno nunc sideribus interesse uidearis. At uulgus ista non respicit Quid igitur? Hisne accedamus quos beluis similes esse monstrauimus? Quid si quis amisso penitus uisu ipsum etiam se habuisse obliuisceretur intuitum nihilque sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num uidentes eadem caecos putaremus? Nam ne illud quidem adquiescent
Abbreviated transcription (Latin):
penali acerbitate. alia u̾o purgatoria clem̃cia exceri puto
S nũc de his disserere consiliũ nõ est. Id u̾o attenus egi¬
nius. ut que indignissima tibi uidebatur maloꝵ potestas
eam ullam ẽẽ cegnosc̾e s. Quosq ĩpunitos querebare inde
p̾cabaris: nec longuã ẽẽ disceres. Infeliciorẽ q fore: si di¬
uturmor infelisscissinã uͦ. si ẽẽt etna. post hec miseros
c̃ẽ ĩpbos iiusta impunitate duissos: quã iusta ulcione
punitos cui siñe consequs ẽ: ut tam̃ demũ gramiorib sup¬
plicus urgeantur cum iupunti ẽẽ credunt᷑. B. T̃uni ego.
Cũ tuas inqͥd r̾ones cõsidero: uich dici uerius puto: at si ad
hommũ iudicia reu̾tar. quis ille ẽ. sui hec non credenda modo
sz saltem audienda uideant᷑.ꝑ. Ita ẽ inqͥt illa. Nequeunt enĩ
cculos tenebͥs assuetos ad lucẽ ꝑspicue u̾itatis actolere. si¬
milesq auib sunt quaꝵ intintũ nox illumiat. dies. cecat.

Expanded text:
poenali acerbitate, alia vero purgatoria clementia exerceri puto, poenali acerbitate, alia vero purgatoria clementia exerceri puto, sed nunc de his disserere consilium non est. Id vero hactenus egimus, ut, quae indignissima tibi \' videbatur malorum potestas, eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare, videprecabaris, nec longam esse disceres infelicioremque fore, si diuturnior, infelicissimam vero, si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos punitos. Cui sententiae consequens est ut tum demum grauioribus suppliciis urgeantur, cum impuniti esse creduntur. Tum ego: Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici uerius puto. At si ad hominum iudicia reuertar, quis ille est cui haec non credenda modo sed saltem audienda uideantur? Ita est, inquit illa. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae ueritatis attollere, similesque auibus sunt quarum intuitum nox inluminat dies caecat.
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis careat bonis. p̾terea quib nuser ẽ: malũ aliud
fint adnexum. noune multo infelicior eo censendus
est. cuiꝰ nifortumũ boni ꝑticipacõne releuatur .B. Qͥd
naui uiqͥt: p. hñt igitur improbi cum pumũtur quid
boni aliquid ad uexuni. penami ip̃am scilicet que rõne
iusticie bona ẽ. Iidemqz cum supplicio carent: mẽ eis ali¬
quid ult̾ius mali ip̃a nupunitas. quam miquitatis
merito malũ. cẽ confessus es.B. negare non possum
p. Multo igit᷑ infeliciores imꝓbi sunt iniuista in¬
punitate donati. quã iusta ulcione puniti. s pumu ĩ¬
ꝓlos istum: impunitos uero elabi iniquũ ẽẽ mam¬
festum est .B. Quis id neget: P. s ne illd̃ quidẽ aut quisq
negabit. bonum ẽe. om̃e quod iustũ est. Contraq qd̃ in¬
iustũ est: malũ liquere. B. Rndi. Tum ego. Ista quidẽ. con¬
mꝗ te. nulla ne ammaꝵ supplicia post defunctũ mortẽ
corpus relinqͥs: p. Et magna quidẽ inꝗ. Quoꝵ alia

Expanded text:
cunctis careat bonis, praeter ea, quibus miser est, malum aliud fuerit annexum, nonne multo infelicior eo censendus est, cujus infortunium boni participatione relevatur? Quid ni? inquam. Habent igitur improbi, cum puniuntur, boni aliquid adnexum, poenam ipsam scilicet, quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, quisquam \' negabit bonum esse omne, quod iustum est, contraque, quod iniustum est, malum. — Liquere respondi. Tum ego: Ista quidem conaeso, inquam, te, nullane animarum supplicia post defunctum morte corpus relinquis? — Et magna quidem, inquit, quorum alia
Abbreviated transcription (Latin):
Hic sc̃o ppłos quoq¬
I unctos federe continet.
Hic et conuigii sacrum.
C astis nectit amoribz.
H ic fides eriã sua.
D itat iura scdalib.
O felix hominũ genus.
Si ur̃os ammos amor.
Quo celõ regitur regat.

Expanded text:
Hic sancto populos quoquiunctos foedere continet, hic et coniugii sacrum castis nectit amoribus, hic fidis etiam sua dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, si uestros animos amor quo caelum regitur regat
Abbreviated transcription (Latin):
non est: sed id qd̃ restat expecto .Xc .i. ad bonũ si ceter
referri palã ẽ. Iccuro eiũ sufficiencia petit᷑. qm̃ bonũ esse
iidicatur. Idcirco potencia qm̃ id quoq ẽẽ credit᷑ bonum
I est de reu̾encia claritudine iccũditate comectare licet
Onimnium igitur expetendorum sũma atq causa bom̃
Et. Qd̾ enĩ na re u silitudiue ulum in se retuet lo¬
ua sins appetuntur. Quo fit. nti sunima cardo atq
causa expetendoꝵ ominũ bonitas ẽẽ iure credatiar. cil¬
nis uero causa quid ex petitur: id maxime uidetur
optari. Ueluti si salutis causa quispiam uelit equi

Expanded text:
non est: sed id, quod restat, exspecto. Ad bonum vero caetera non est: sed id, quod restat, exspecto. Ad bonum vero caetera referri palam est. Idcirco enim sufficientia petitur, quoniam bonum esse 5 judicatur; idcirco potentia quoniam id quoque esse creditur bonum. Idem de reverentia, claritudine, jucunditate, conjectare licet. Omnium igitur expetendorum summa atque causa bonum est. Quod enim neque re, neque similitudine ullum in se retinet bona sint, appetuntur. Quo fit, uti summa, cardo, atque causa expetendorum omnium bonitas esse iure credatur. Cuius uero causa quid expetitur id maxime uidetur optari, ueluti si salutis causa quispiam uelit equi
Abbreviated transcription (Latin):
patefaces. I .i. Nonne inquit beatitudĩem bonũ ẽẽ cen¬
seuius: E .i. Ac sũniũ quidẽ in quã. ꝯc .i. elddas in quit
lec om̃ib licet. Naui eadem sufficiencia sũma est. eadẽ
summa potencia reu̾encia quoq claritas ac uoluptas
beatitudo ẽẽ idicatur. E .i. Quid igitur: Ic .i. heccine omã
bonũ sufficiencia. potencia cet̾ãq ueluti quedam beatitudĩs¬
membroe sũt. au ad bonũ ueluti ad u̾ticem cuntta referũt᷑¬
E.i. Iutelligo in quam quid in uestigandũ ꝓponas. sed
quid constituas audire desidero. Lc .i. tuiꝰ descͥpcõnẽ rei¬
lic accipe. Si hec om̃a beatitudĩs menbra forent: a se
quoq iuicem discreparent. Nec est eium parcium
natura: ut unum corpus diu̾sa cõponant . E .i. atqui
hec omiã idẽ ẽẽ moustrata sunt.dc .i. Mime igitur
menbra sunt. Alicqui ex uno m̃bro beatitudo uidebit
d̃ẽ comũcta: quod fieri nequit.C.i. Id quidẽ in ꝗ dubnũ

Expanded text:
patefaceres. – Nonne, inquit, beatitudinem bonum esse cenpatefaceres. – Nonne, inquit, beatitudinem bonum esse censemus? – Ac summum quidem, inquam. – Addas, inquit, hoc omnibus licet. Nam eadem sufficientia summa est, eadem summa potentia, reuerentia quoque, claritas ac uoluptas beatitudo esse iudicatur. Quid igitur, haecine omnia, bonum, sufficientia, potentia ceteraquemembra sunt, an ad bonum, veluti ad verticem cuncta referuntur? Intelligo, inquam, quid investigandum proponas: sed quid constituas, audire desidere. Hujus rei discretionem sic accipe. Si haec omnia beatitudinis membra forent, a se quoque invicem 25 discreparent. Haec est enim partium natura, ut unum corpus diversa componant. Atqui haec omnia idem esse monstrata sunt. 232 Minime igitur membra sunt: alioquin ex uno membro beatitudo videbitur esse conjuncta, quod fieri nequit. Id quidem, inquam, dubium