comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Upranꝰ libro ri. ad edictũ. Sisine int̾rogacione ꝗs.
respondit se hr̃dem  ꝓͥ int̾rogato habet. Introgatu ñ so¬
lũ ap̃tore acciꝑe debem. si ab adũsario:s si scruũ in¬
de se enĩ debet quis in uidicio introgar .i. hẽ cũ ipse
is quẽ defendit hr̃s sit. uł quota ex pũr sit: falso respo¬
uderit: ipse quidẽ defensor aduersario tenebit: ipsi dũ.
quẽ defendit nullũ facit p̾iudiciũ: uerã itaq cel sr
sentencrã. dubiũnẽ an ergo non uideatur deffende: si
ñ responđit: uidendũ e. qutiq consequenser̃ dic̾e: ꝗa
ñ plene defendit Iqui int̾rogatũ. hrđem se responđit.
nec abieterit ex qua pãr. ex asse respondisse: dicen¬
dũ ẽ iũ forte ita int̾rogetur. anexdimidia pãr hr̃s
sit. ⁊ respondit hr̃s sum. h enĩ magis puto ad int̾ro¬
gatũ respondisse Illud queritur. anquis cogat᷑ respõ¬
dere: utrum ex testam̃to hr̃s sit: utrũ suo nõe : ei q̃si¬

Expanded text:
undo ad edictum Si sine interrogatione quis responderit se heredem, pro interrogato habetur. Interrogatum non solum a praetore accipere debemus, sed et ab adversario. Sed si servus inde se enim debet quis in iudicio interrogari, hoc est cum ipse is quem defendit heres uel quota ex parte sit, falso responderit, ipse quidem defensor aduersario tenebitur, ipsi autem quem defendit nullum facit praeiudicium. ueram itaque esse Celsi sententiam dubium non est. an ergo non uideatur defendere, si non responderit, uidendum: quod utique consequens erit dicere, quia non plene defendit.Qui interrogatus heredem se responderit nec adiecerit ex qua parte, ex asse respondisse dicendum est, nisi forte ita interrogetur, an ex dimidia parte heres sit, et responderit "heres sum": hic enim magis eum puto ad interrogatum respondisse. Illud quaeritur, an quis cogatur respondere, utrum ex testamento heres sit, et utrum suo nomine ei quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
puta si in fuga seruus sit adħ plane solũ. tenebit᷑
ut caueat se exhibiturum. si in potestate eiꝰ ꝑuene¬
rit: s hisiñ sit infuga ꝑmiserit aũt ei. ubi uelit
morari. idẽ erit dicendũ: aut peregre at emiss
sit. ł in p̃diis tus ꝑ agat adħ solum geneb̾ris ut

Expanded text:
puta si in fuga servus sit: ad hoc plane solum tenebitur, puta si in fuga servus sit: ad hoc plane solum tenebitur, ut caveat se exhibiturum, si in potestatem eius pervenerit. sed et si non sit in fuga, permiseris autem ei ubi velit morari, idem erit dicendum, aut peregre a te missus sit, vel in praediis tuis agat, ad hoc solum teneberis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
indors
causa. inpossessione sit: Syi eũ quius ufruct᷑ nõe
ses teneat: quamuis nec hic utiq possideat inde
sei scruandȩ causa sit in possessione. eũ uͦ ꝗ ususruc¬
tũ hãt. sicͣ ac torrẽp̾sid̾at. Is cũcuo aget᷑ utat̃ fruatur. P Idẽ¬
iubanꝰ scribit. emptorẽ. qui ruta. cesa ñ restituit.
idex hibndũ teneri in quantũ in litẽ iurauero
s ibi adic̃ srẽptor possideat. aut dolo fecerit: quo
minꝰ possideat. T itẽ celsus scribit. Stereꝰꝙ in aream
meã c̃gesisti.ꝑ ad ex hibendum actionẽ posete t̃
delata sit ui flumiius in agrũ alt̾ius. posse eũ cõ¬
ueniri ad exhibendũ: neracius scribit: unđ q̃rt
neracius. utrũ de futuro dũ taxat dampno. anꝰ¬
ueri o porte: s nsi de riuã: aliꝗd intuã areã. ł in
tuas edes deciderit: teneberis ad exͣhibendũ lic:
ñ possideat. Itẽ siquiꝰ facultatẽ restituendi. ñ hãt:
liceat possideat. tam̃ ad ex hib̾ndũ ñ tenebit᷑: ut

Expanded text:
ndorum causa in possessione sit, sed et eum, qui usus fructus nomine rem teneat, quamuis nec hic utique possideat. inde rei seruandae causa sit in possessione: eum uero qui usum fructum haIulianus scribit emptorem, qui ruta caesa non restituit, ad exhibendum teneri in quantum in litem iuravero: sed ibi adicit, si emptor possideat aut dolo fecit quo minus possideat. Item Celsus scribit stercus, quod in aream meam congessisti, per ad exhibedelata sit ui fluminis in agrum alterius, posse eum conueniri ad exhibendum, Neratius scribit. unde quaerit Neratius, utrum de futuro dumtaxat damno anueri oportere.Sed et si de ruina aliquid in tuam aream uel in tuas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas.Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet possideat, tamen ad exhibendum non tenebitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
possit ex hibe: idẽait. quomͦ aũt possidet. ꝗ uehen¬
das conduxit. an qui a pignus tenet. quȩ species os¬
tendit: etiam eo s. qui facultatẽ ex hibendi habent.
ad ex hibendum tenerz. Iuliauꝰ aũt ita scribit. ad ex¬

Expanded text:
possit exhibere. idem ait: quomodo autem possidet qui vehenpossit exhibere. idem ait: quomodo autem possidet qui vehendas conduxit? an quia pignus tenet? - quae species ostendit etiam eos, qui facultatem exhibendi habent, ad exhibendum teneri. Iulianus autem ita scribit ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
exhibitioniꝰ efficit. ut quã uis ad exhibendũ agi nõ
possit. in factũ tñ actio det᷑ ut iulianus tractat is uiꝰ
inꝗt uxoris meȩ raciones. meas  conscripsit: eara¬
tiones ate possidentur. desider o eas ex hib̾i agit
iulianus siꝗ ĩmea carta scripta sĩt. locũ ẽẽ huic
actioni: quia uindicare eas possũ. nã cũ cutali
mea sit ⁊ ꝙ scriptum ẽ meum e ssicarta mca
no fuit quia uindicare n possu net ad ex hibn du
expiri. in factũ ig m actione competes sciendũ e
creditorem qui pignori rem accepit. ad exhib̾ndũ
deposita. uł cui cõmodata. ił locata ressit : agi potẽ:
uchedaiᷤ ditc ĩor reo posiit. cũ ⁊ ductoe adexhbẽdũ agipot̾̃. Itẽ simortuoꝯ
dutõehĩ s existat. cum hr̃de agendũe s si nemo heres sit cũ
orrario agendum: Nã si anullo inꝗt possideñt᷑ ue¬
rũ ẽ aut orre ariũ possidere aut certe ille ẽ. qui

Expanded text:
exhibitionis efficit, ut, quamuis ad exhibendum agi non exhibitionis efficit, ut, quamuis ad exhibendum agi non possit, in factum tamen actio detur, ut Iulianus tractat. seruus, inquit, uxoris meae rationes meas conscripsit: hae rationes a te possidentur: desidero eas exhiberi. ait Iulianus, si quidem mea charta scriptae sint, locum esse huic actioni, quia et uindicare eas possum: nam cum charta mea sit, et quod scriptum est meum est: sed n fuit, quia uindicare non possum, nec ad exhibendum, experiri: in factum igitur mihi actionem conpetere.Sciendum est creditorem, qui pignori rem accepit, ad exhibendum deposita uel cui commodata uel locata res sit, agi potest. conduxit, in horreo posuit, cum conductore ad exhibendum agi potest: item si mortuo conductore heres existat, cum herede agendum: sed si nemo heres sit, cum horreario agendum: nam si a nullo, inquit, possidentur, verum est aut horrearium possidere aut certe ille est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sit.⁊ fur uł raptor poterit: ꝙ nequaquã uerũ ẽe
legant᷑ igͥ definit neracius. iudicem ad ex hibndum
ac tenus cognosceret an iustã. ⁊ ꝓbabilẽ causĩ hu
actionis: ꝓpt̃ quam ex hibi sibi desiđet . Isõpeld hõis¬
nõe. recte plures ad exhibendum agere posse : for¬
te si homo phii sit. secundi in eo usufructus sit ter¬
cuis possessionẽ suã contendat: quartꝰ pignoratio¬
eũ sibi affirmet: om̃ib igitur ad ex hibendũ actio
competit: quia oniũ int̾ ẽ ex hib hominẽ. fibidem
subiungit. iudicem ꝑ arbitrum sibi exactione
c̃ missũ. etiam exceptiones exstimare. quas posses¬
sor obicit: si quatĩ eiudens sit. ut facile repellat a¬
gentem debere. possessorem absoluii si obscurior
sit. uł que hĩt altiorẽ q̃stionẽ. differendã in direc¬
TUiudiciũ re exhibi iussa: de quib dã tm excep¬
tionib oñi mõ ipsum debere dispectare: quia ad
ex hibndum actioni idicat: ueluti pacti c̃uenti.

Expanded text:
sit, et fur vel raptor poterit: quod nequaquam verum est. eleganter igitur definit Neratius iudicem ad exhibendum hactenus cognoscere, an iustam et probabilem causam habeat actionis, propter quam exhiberi sibi desideret. Pomponine recte plures ad exhibendum agere posse: forte si homo primi sit, secundi in eo usus fructus sit, tertius possessionem suam contendat, quartus pigneratum sibi eum adfirmet: omnibus igitur ad exhibendum actio competit, quia omnium interest exhiberi hominem. Ibidem subiungit iudicem per arbitrium sibi ex hac actione commissum etiam exceptiones aestimare, quas possessor obicit, et si qua tam evidens sit, ut facile repellat agentem, debere possessorem absolvi, si obscurior vel quae habeat altiorem quaestionem, differendam in direciudicium re exhiberi iussa: de quibusdam tamen exceptionibus omnimodo ipsum debere disceptare, qui ad exhibendum actione iudi
Abbreviated transcription (Latin):
Vlpranꝰ lib̵ xxii. adedictũ Et quia h de func toꝵ intẽ
ut hãnt successores: int̃ ẽ ⁊ uiuentiũ ne ꝓcipitent.
quã diu iuste de libat Istdumintrogatus ꝗs an hr̃ssit
no cogitur responde: ut puta si c̃trou̾siã hr̃ditatiꝰ ab¬
ab alio: patatur: ⁊ ita diuuꝰ adrianũ constituit: ne aut
negando se hr̃dem p̃iudicet sibi aut dicendo hr̃dem
illiget᷑. etiã ablata sibi hr̃ditate

Expanded text:
ad edictum et quia hoc defunctorum interest, ut habeant successores, interest et viventium, ne praecipitentur, quamdiu iuste deliberant. Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controversiam hereditatis ab alio patiatur: et ita divus Hadrianus constituit, ne aut negando se heredem praeiudicet sibi aut dicendo heredem illigetur etiam ablata sibi hereditate.
Abbreviated transcription (Latin):
d int̾rogacionib ido p̃tor ꝓposuit: ꝗa sciebat diffici¬
se ce ei qui hrđm. bonor s possessorem c̃uenit: ꝓbare
aliquẽ ẽẽ hrdem bonoꝵ ue possessore m
endo sese honeret: simul etiam porcionis ꝓqua qq
qui in uire int̾rogatus respondit. sic accipiendũ ẽ:¬
t ap̃ magistratus populi romani uł alios iudices: Ius

Expanded text:
rogationibus ideo praetor proposuit, quia sciebat difficile esse ei, qui heredem bonorumve possessorem convenit, probare aliquem esse heredem bonorumve possessorem, endo sese oneret, simul etiam portionis, pro qua "qui in iure interrogatus responderit" sic accipiendum est ap
Abbreviated transcription (Latin):
acreuisse: uł excͣerta pãr fuit institutus: cur ei re¬
sponsũ noceat᷑.Nqui tacuit qͦq ap̃ p̃torẽ. in ea causa.
e ut instituta actione. insolidum c̃ueniat᷑: quasi
nẽgauit se hrdem ẽe: Nam ꝗ oñino ñ respondit. con

Expanded text:
adcrevisse vel ex incerta parte fuit institutus? cur ei readcrevisse vel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conveniatur, quasi negaverit se heredem
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus lib .l. ad edictũ: Non alienũ ẽ. eũ aquo. dãni in¬
fecti stipulari uelimu. int̾rogare iniure: an edeserũ.
uł locussex quo dampnũ timeat᷑: & ꝓquã pãr: ut si
neget suũ p̃diciũ ẽẽ. nec caueat dãmni infectis aut
cedere. aut  resestendũ putauerit: quas dolo meo u̾sat᷑
tradere compellatur:
tus respondẽ debebit. PSiquis cum hr̃s ñ ẽet int̾roga¬
d̾ tus. respondit ex pãr hr̃dem ee siconuenient᷑. at̾q si
ex ca par hr̃s eẽt fides enĩ ei contra se hibebitur/ꝗ ex
quadradante. hr̃s uł oñino tũ hr̃s ñ aet respondit si:
hr̃edem ex asse in asse institu̾ta accione conuenit᷑:
Sicum ẽẽt quis ex semisse hr̃s. dixit se ex quadrante¬
A m̃darii hanc penã feret: ꝙ insolidum conueniat:
Non enĩ debuit m̃tir. dũ se minoris porcioni. hrđẽ
aseũabat: Int̾tlum tam̃ iusta ricione: potẽ opinari.
et hr̃dem ex minori pãr Qd enĩ si nescit sibi partẽ

Expanded text:
auo ad edictum.Non alienum est eum, a quo damni infecti stipulari uelimus, interrogare in iure, an aedes eius uel locus sit, ex quo damnum timeatur, et pro qua parte, ut, si neget suum praedium esse nec caueat damni infecti, aut cedere aut, resistendum putauerit, quasi dolo uersatus tradere compellatur. heres non esset, interrogatus responderit ex parte heredem esse, sic convenietur, atque si ex ea parte heres esset: fides enim ei contra se habebitur. Qui ex quadrante heres vel omnino cum heres non esset responderit se heredem ex asse, in assem instituta actione convenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret, quod in solidum convenitur: non enim debuit mentiri, dum se minoris portionis heredem adseverat. interdum tamen iusta ratione potest opinari esse heredem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem
Abbreviated transcription (Latin):
fructuariõ soluerit. ad exhibendum eũ actione ꝗ¬
dolus aũt in eo ẽ ꝗ caucionẽ ex higere suꝑ sedit:
tuisti tm̃ tͥ ꝓspicere. stipulacione legatoꝵ: ⁊ si ꝓspe¬
xisti ñ erit ⁊ necessaria ad exhibendũ actio: si tñ
ignaris legati tui. afruo tuario. satis non exigitti
dicit marcellus cessare. ad ęxhibendum scilicet qr
nullũ dolus ẽ succurrendũ tam̃ legatario. in factõ
adu̾su̾fruc tuariũ ꝑactionẽ. agit ¶quantum aũt ad
hanc actionem adinet: ex hibe ẽ in eadẽ causa pr̃a¬
ret. inqua fuit. cum iudiciũ acciꝑet᷑: ut quis coprã
rei hñs. possit excequi. actioneq destinauit: innullo
casu. quã intendit lesã: quamuis ñðrestituendo ẜ
ad exhibndũ agatur: ꝓ irde si pt̾ litẽ contestatã. usu¬
captum exhibeat: non uidetur ex hibibuisse cõpeti¬
tor intentionẽ suã ꝑdiderit. ⁊ iđo absolu cũ ñ
oporte: nͥ paratus sit repetita die intencionẽ sus¬

Expanded text:
o solverit, ad exhibendum eum actione dolus autem in eo est, quod cautionem exigere supersedit atuisti tamen tibi prospicere stipulatione legatorum et, si prospexisti, non erit tibi necessaria ad exhibendum actio. si tamen ignarus legati tui a fructuario satis non exegit, dicit Marcellus cessare ad exhibendum, scilicet quia nullus dolus est: succurrendum tamen legatario in factum sus fructuarium actiohanc actionem attinet, exhibere est in eadem causa praestare, in qua fuit, cum iudicium acciperetur, ut quis copiam rei habens possit exsequi actione quam destinauit in nullo casu quam intendit laesa, quamuis non de restituendo, sed de exhibendo agatur. Proinde si post litem contestatam usucaptum exhibeat, non videtur exhibuisse, cum petitor intentionem suam perdiderit, et ideo absolvi eum non oportere, nisi paratus sit repetita die intentionem sus
Abbreviated transcription (Latin):
soris: tñ int̾dũ tanti dãpnandus ẽ. quanti ac toriꝰ in¬
t̃ fuit: ꝑ eum ñ effectũ: quo m inꝰ it̃ cũ in iudiciũ ac¬
c⁊pietur. homo exhihtur: tanto magis si apparebit eo
casu mortuũ ẽẽ ꝗn incidiss. sitũ tͥrhibitus fuiss.
si iusta ex causa. statim exibi res non possit. iussu
iudicis cauere debebebit. se illo die exhibiturũ hrs
re. an hidi. ⁊ in hr̃dem dauda sit. plane ex dolo de¬
functi danda ẽ. in hr̃dem ħ ac tio silocuplecior
hĩditas eo nõe ficda sit: ueluti ꝙ p̃ciũ rer c̃secutꝰ sit:
Sib homo detineri ab aliquo dicatur: int̃ dictũ adũsꝰ
cum. qui detinere dicit᷑ de ex hibendo eo potẽ ꝗs habe:
Nam ad exhibendũ actio in eam rem inutilis uidet᷑.¬

Expanded text:
damnandus est, quanti actoris interfuerit per eum non effectum, quo minus tunc cum iudicium acciperetur homo exhiberetur: tanto magis si apparebit eo casu mortuum esse, qui non incidisset, si tum exhibitus fuisset. Si iusta ex causa statim exhiberi res non possit, iussu iudicis cavere debebit se illo die exhibiturum. Heres re, an heredi et in heredem danda sit. plane ex dolo defuncti danda est in heredem haec actio, si locupletior hereditas eo nomine facta sit, veluti quod pretium rei consecutus sit. ber homo detineri ab aliquo dicatur, interdictum aduersus eum, qui detinere dicitur, de exhibendo eo potest quis habere: nam ad exhibendum actio in eam rem inutilis uidet
Abbreviated transcription (Latin):
sit trans lata: uł uti si ex scipho massa facta sit: quã¬
quã enim massam exhib̾at. ad ex hibendũ tenebit᷑.
nãm ut̾ata forma: ꝓpe int̾emi substanciã rer. mar¬
cellus scribit. si tibi deteᷤ numi mata suttsub

Expanded text:
sit translata, veluti si ex scypho massa facta sit: quamsit translata, veluti si ex scypho massa facta sit: quamquam enim massam exhibeat, ad exhibendum tenebitur, nam mutata forma prope interemit substantiam rei. Marcellus scribit, s
Abbreviated transcription (Latin):
but ocidit: siue ad aliũ transtullerit possessionem.
siũ ita corrũꝑit. ne abi possit. ad ex hibndũ tenebitꝰ
leũ. uł quid aliud effuderit. confregerit. ad ex hib̾n¬
dũ tenebiturs Glaus ex arbore tua. in fundũ meũ.
detidit: cã ego inimisso petore. depassce qua ac¬
tione possum teneri Pomponiꝰ scribit cõpete acti¬
onẽ ad ex hibendum: si dolo malo petus inmisi. ut
glandẽ cõmederet Nã ⁊si glans exstaret. nec paci¬
ens me tollere: ad exhibendum teneberis: quem¬
ad modũ: si. materzani neam delatam: in agrum suũ.
quis aufere non pateretur ⁊ placet nob põponu
sententia: siue glans extet. siũ consuptã sit: s si ext mex
eẽt.uti potero: si dampni infecti cauero  ðiquiꝰ rẽ
fecit ad aliũ ꝑuenire uidet᷑ dolo fecisse. qͦ minu po¬
sideat: si mͦ dolo fecerit: S siquis rem detiõrẽ ex hi¬
biñt. eque ad exhibendũ eũ teneri sabinꝰ ait sh
ita: utiq uerum ẽ. si dolo malo in aliud corpꝰ res

Expanded text:
bat occiderit sive ad alium transtulerit possessionem sive ita rem corruperit ne haberi possit, ad exhibendum tenebiturinum vel oleum vel quid aliud effuderit vel confregerit, ad exhibendum tenebitur. Glans ex arbore tua in fundum meum decidit, eam ego immisso pecore depasco: qua actione possum teneri? Pomponius scribit competere actionem ad exhibendum, si dolo pecus immissi, ut glandem comederet: nam et si glans extaret nec patieris me tollere, ad exhibendum teneberis, quemadmodum si materiam meam delatam in agrum suum quis auferre non pateretur. et placet nobis Pomponii sentandis facultas esset, uti potero, si damni infecti cauero.Si quis rem fecit ad alium peruenire, uidetur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit. Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus ait. sed hoc ibi utique verum est, si dolo malo in aliud corpus res
Abbreviated transcription (Latin):
OCIEΝS HERES INIURE
in terrogandus ẽ. qua ex pãr hr̃s sit: quociens aduisu
Teumꝰ actio instituitur: & dubitabat actor quai expur
iscum quo agẽ uelit. hr̃s sit Est aũt int̾rogacio
it̃ necessaria cũ in ꝑsona sit actio Et itã si certum
petatur. nedum ignoret actor qua ex pãr. adusariꝰ
de functo hr̃s exstitit: int̃dũ plus petendo ali qdꝰ¬

Expanded text:
otiens heres in iure interrogandus est, qua ex parte heres sit, quotiens adversus eum actio instituitur et dubitat actor, qua ex parte is, cum quo agere velit, heres sit. est autem interrogatio tunc necessaria, cum in personam sit actio et ita, si certum petetur, ne, dum ignoret actor, qua ex parte adversarius defuncto heres exstiterit, interdum plus petendo aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ido exceptionẽ eio non officere. Itẽ siei qui furti actũ¬
sit ad exhibendum egisset. iterũ furtũ factũ sit de¬
niq siquis optandi gr̃a ad exhibendũ egisset ⁊ptꝰ li¬
tẽ contestatã altius testãito datasit optio. ad hexhi¬
bendũ agẽ potẽ.¶ Siꝗͥ ex uuis meis mustũ fecerit: ⁊
ex oliuis oleũ. uł exlana uestim̃ta cũ sciret ħ alicna

Expanded text:
ideo exceptionem ei non officere. item si ei, qui furti actuideo exceptionem ei non officere. item si ei, qui furti acturus ad exhibendum egisset, iterum furtum factum sit. denique si quis optandi gratia ad exhibendum egisset et post litem contestatam alterius testamento optio data sit, ad exhibendum ageex oliuis oleum uel ex lana uestimenta, cum sciret haec aliena
Abbreviated transcription (Latin):
possessor seruum pascere: nã si solebat sicuti pascit.
itaecibaria potẽ non recusaret int̃dum tm̃ eoloa
ex hibi deb suiˢ sũptib: si forte ꝓpona data oꝑa
eum in locũ habitum res contullisset ut actori in c̃¬
modior ẽẽi exhibicio: nã in hunc casũ suis suptib: pi¬
culo. debebit exhibe ineum locũ. ubi agitur: neei cal¬
liditas sua ꝓsit sside plurib reb quis conueniit᷑.
litis cstistate t̃p̃r. om̃s possedit lic postea quadam
desient qsiam uis sine dolo młalo posside damprun¬
in lib̾tatẽ uindicare uelit. huic actioni loc eẽ potẽ:¬
⁊ filius famila ea actione tenetur. si facultatẽ rer
exhibende habet ssepius ad exhibendũ agenti. si ex
ea dẽ causa agat. obstaturã exceptionẽ. ⁊ulianũ ait.
Nouã aũt̃ causã int̾ uenire. si ÷ quiũdicãti gr̃a e¬
gisset pt̾ acceptum iudiciũ eam. ab aliquo accep̃.:

Expanded text:
possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua prosit.Si de pluribus rebus quis conueniatur et litis contestatae tempore omnes possedit, licet postea quasdam desierit quamuis sine dolo malo possidere, damnanin libertatem uindicare uelit, huic actioni locus esse potestEt filius familias ea actione tenetur, si facultatem rei exhibendae habet. Saepius ad exhibendum agenti, si ex eadem causa agat, obstaturam exceptionem Iulianus ait: novam autem causam intervenire, si is, qui vindicandi gratia egisset, post acceptum iudicium eam ab aliquo accepit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. partũ q̃q restituendũ: siue p̃gnans fuerit
mulier siũ postea conceꝑit: quã sentenciã ⁊ põponiꝰ
tẽ actoris uenire inestimacione: ñ quanti ressit.
conseruet᷑: ꝙ si ꝑ hr̃deni ñ stetit. quo nuius exhibet
tp̃r iudii accipiendi absoluendus e hes
obħꝙ seruus ñ exhib̾at᷑: eqssimũ ẽ estimari. officiũ
iudicis. dampnũ hr̃ditatis I quo aũt loco exhibr opar
teat rẽ. ł cuui suptib uideam:⁊ labeo ait ibi ex hib¬
ndũeubi fuit. cũ lis contestaret᷑: piculo inpensii ac¬
tori ꝑferendã ꝑducendã ue. colocoꝰ ubi actũ sitpa¬
scere plane seruũ. uestire curare. possessorẽ opor¬
tẽ ait. ego aũt arbitror int̃dũ etiã ħ auctorem
a quoscere oportẽ : si forte ipse seruus exopis uł arci¬
ficio suo. solebut seexhibet: nc̃ uõ cogit᷑ uacare. ꝓĩn
nsi ap̃ officiũ. fũit depositus. ex hibendus cibarui de¬
bbit agnoscere qui ex hibi desiderauit si non soletut

Expanded text:
uendum, siue praegnas fuerit mulier siue postea conceperit: quam sententiam et Pomponius tem actoris uenire in aestimationem, non quanti res sit, conseruetur: quod si per heredem non stetit quo minus exhiberet tempore iudicii accipiendi, absoluendus est herhoc, quod seruus non exhibeatur, aequissimum est aestimari officio iudicis damnum hereditatis. Quo autem locteat uel cuius sumptibus, uideamus. et Labeo ait ibi exhibendum, ubi fuerit cum lis contestaretur, periculo et inpendiis actoris perferendam perducendamue eo loci ubi actum sit. pascere plane seruum uestire curare possessorem oportere ait. ego autem arbitror interdum etiam haec actorem agnoscere oportere, si forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitur uacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desiderauit, si non solebat
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝗđ paratus sit defendere ac tor uͦ destinare
ñ possit nͥ exp̃sentib. quia aut seruũ ñ retognoscit.
eũ cuiꝰ nõe noxali quis agit retencione seruoꝵ fac¬
tas diqui extra hñdem tabulas testam̃ti. uł codicillos.

Expanded text:
dominus quidem paratus sit defendere, actor vero destinare dominus quidem paratus sit defendere, actor vero destinare non possit nisi ex praesentibus, quia aut servum non recognoscit aeum, cuius nomine noxali quis agit, recensitione servorum facta. Si quis extra heredem tabulas testamenti vel codicillos
Abbreviated transcription (Latin):
Upranus lib xxx. ad edictũ. In hic actione actor
oñia nosee debet et dicere argum̃ta rei dequa agit᷑.
Iqui ad ex hibndũ agit ñ utiq dñm se dicit nec deb
ostende: cum multȩ sint cause ad exhibendũ agr̃di.
Ptea in hanc actionẽ notandũ ẽ ꝗd reus cõtumax.
ꝑ inlitẽ ius uirandũ. petitori. dampnari possit.
er iudice quantitatẽ taxante.T ẽ aũt ꝑsonalis hec
actio ⁊ ei competit qui inrẽ ac tur̾us ẽ quali cũq ĩ
rẽ ac tione etiã inpignoraticia seruia. siue hipoth¬
carza q̃ creditorib cõpetunt Susus fruc tũs petitu¬
ro. compet̾e ad exhibendũ. Pomponiꝰ ait  s ⁊ siꝗs ut̃¬
dicturus rẽ: exhiberi desideret. audietur. Itẽ si op¬
tare uelĩ seruũ. uł quã aliã rẽ. cuiꝰ optio mͥ relicta ẽ:
ad exhibndũ me agere posse constat: ut ex hibitis
possĩ uendicare Siquiꝰ noxili iudicio exꝑiri uelit.
ad exhibendum ei actio ẽ necessaria. ꝗd enĩ si

Expanded text:
uarto ad edictum In hac actione actor omnia nosse debet et dicere argumenta rei de qua agitur. Qui ad exhibendum agit, non utique dominum se dicit nec debet ostendere, cum multae sint causae ad exhibendum agendi. Praeterea in hac actione notandum est, quod reus contumax per in litem iusiurandum petitoris damnari possit ei iudice quantitatem taxante. Est autem personalis haec actio et ei competit qui in rem acturus est qualicumque in rem actione, etiam pigneraticia Serviana sive hypothecaria, quae creditoribus competunt. Sed et usum fructum petituro competere ad exhibendum Pomponius ait. Sed et si quis interdicturus rem exhiberi desideret, audietur. Item si optare velim servum vel quam aliam rem, cuius optio mihi relicta est, ad exhibendum me agere posse constat, ut exhibitis possim vindicare. Si quis noxali iudicio experiri velit, ad exhibendum ei actio est necessaria: quid enim si
Abbreviated transcription (Latin):
rictẽ edifice: uł repetiturus ab eo ꝓpãr. inpensã. uł
donacione̾s gr̃a. communiꝰ fiet paries:
ndo: eadẽ questiõe ⁊ si socius qui conue̾rat: ut alt̾iu̾
anni fluerent̾ pecus amisit. ⁊ fecit ut fut᷑i an ni
fructus quos sociũ ꝑciꝑe oportuit corrũpet᷑
puto magis cõmuni diuidundo iudiciũ. quã exc̃duc¬
to locũ hab̾e quȩ enim locacioemt cũ merces ñ int̃

Expanded text:
rietem aedificem vel repetiturus ab eo pro parte impensam vel donationis gratia, communis fiet paries. ndo. eadem quaestio est et si socius, qui convenerat, ut alternis annis frueretur, pecus immisit et effecit, ut futuri anni fructus, quos socium percipere oportuit, corrumperentur. et puto magis communi dividundo iudicium quam ex conducto locum habere qu
Abbreviated transcription (Latin):
socii: neq enĩ negocia socii gero s ꝓpriã rẽ tuetr
n magis exte inquã impenditur. quã ex ꝑsoni socri
ac tio nascitur: deniq ea actione: pupillũ teneri di¬
cimu: ut inpendia restituat: officio iudicis: diũ sacau¬
saẽ euꝰ qui putat se uirẽ ꝓpriã impende. cũ sit com¬
numnis huic enĩ. nec cõniuni diuidundo iudiciũ cõ¬
petit: nec u̾tile dandũ ẽ: ille enĩ ꝗ scit rẽ eẽ cõmu¬
nẽ. uł aliena negocia. eo animo gerit: ut aliquẽ fibi
obliget: ⁊ inꝑsona labit᷑ ꝓsoponius scripsit. posci iu¬
dicẽ posse: a quolib socbꝵ. s etiam si unũ ex sociis. mutꝰ
erit. rec te cũ eo cõmuni diuidundo agiporit:
Sceuola lib̵ .i. respõn Cõmuni di uidundo rudic rorecte
agi: siũ neut̾ possideat. siũ alt̃ sociaꝵ fundũ ñ posid̾at¬
hrditate pat̾na iu̾su p̃toris. pupillis. ministerii cau¬
sa. reseruata. ẽẽt: diuisa non uidi: s õiũ cõmuni

Expanded text:
egotia socii gero, sed propriam rem tueor et magis ex re, in quam impenditur, quam ex persona socii actio nascitur. denique ea actione pupillum teneri dicimus, ut impendia restituat officio iudicis. diversa causa est eius, qui putat se in rem propriam impendere, cum sit communis: huic enim nec communi dividundo iudicium competit nec utile dandum est. ille enim qui scit rem esse communem vel aliena negotia eo animo gerit, ut aliquem sibi obliget, et in persona labitur. Pomponius scripsit posci iudicem posse a quolibet sociorum: sed etiamsi unus ex sociis mutus erit, recte cum eo communi dividundo agi. Scaevola libro primo responsorum Communi dividundo iudicio recte agihereditate paterna iussu praetoris pupillis ministerii causa reseruata essent, diuisa non uideri, sed ‹omnium› communi
Abbreviated transcription (Latin):
cio. agi pose: ꝙ enĩ cõmunio iuris separatĩ intelligi potẽ:
s negocioꝵ gestoꝵ agendũ: ꝑ uidex cõmuni diuidũdo.
itẽ familiȩ hr̃ciscunde: de seruo qui in fuga ẽ: iube đb:
licẽi eos int̾quoᷤᷤ uidex ẽ ⁊ tc̃ ei adiudicare. pene ꝗ̃
licitacio remansit: Net erit ꝑiculũ: ne ex senatus cõsulto
pena legis fauiȩ cõmitatꝰ. Iaquaꝵ ĩ it̃ iudiciũ cõmuna
diuidundo ñ uenire labeo ait Nam aut spsi fundi ẽ:
⁊ iđo in iudiciũ ñ uenit: autꝰ separatũ a fundo. diuisũ tñ
aut m̃suram. aut temporib S poss iura int̾ dũ ⁊ sepa¬
rata a fundo ẽe ⁊ nec m̃sura. nec tẽporib diuisa uelu¬
ti cũ is cuiꝰ fuer plures hr̃des reliquit:ꝙ cum accidit
c̃sentaneum ẽ.⁊ ea in arburio familiȩ hr̃ciscunde ue

Expanded text:
cio agi posse: quae enim communio iuris separatim intellegi potest? cio agi posse: quae enim communio iuris separatim intellegi potest? sed negotiorum gestorum agendum. Iudex communi dividundo, item familiae ercisliceri eos inter quos iudex est et tunc eum adiudicare, penes quem licitatio remansit: nec erit periculum, ne ex senatus consulto poena legis Fabiae committatur.Aquarum iter in iudicium communi diuidundo non uenire Labeo ait: nam aut ipsius fundi est et ideo in iudicium non uenit, aut separatum a fundo, diuisum tamen aut mensura aut temporibus. sed possunt iura interdum et separata a fundo esse et nec mensura nec temporibus diuisa, ueluti cum is cuius fuerunt plures heredes reliquit: quod cum accidit, consentaneum est et ea in arbitrio familiae erc
Abbreviated transcription (Latin):
saulus libro ui ad sabinũ. Arbor quȩ inc̃finio nataẽ.
itẽ lapi. ꝗp utrumq fundum extenditur. quam diu
cogeret fundo. exregione cuiꝰq finium. utriusq sunt
in cõmuni di uidundo iudicio ueniunt: s cũ au̾ lapiꝰ
excẽptus. aut arbor eruta. uł succisa ẽ: cõmuiuꝰ ꝓ in¬
diuiso fiet ⁊ ueniunt in cõmuniꝰ diuidundo ꝓindiuiso¬
sio fiet. ⁊ ueniunt in cõmuni diuidindo iudiciũ Nãꝙ
erat. finitis partib rursus confunditur: quareꝰ duab
etiã sialiquis. expͥma spetie. separatũ maneat: ita ar¬
bo⁊ lipis separatus a fundo. confundit ius dominir:¬
d uestibulo cõmuntbinaꝵ ediuni. arbit̃ cõmunidi¬
uidundo inuidta utrolibẽt. dari ñdebit᷑ qui ade ue¬
stibulo liar cogatur: necesse habeat int̾ dum totaꝵ ediũ
p̃ciũ facẽ. silias aditum ñ hãt. ¶ Si ꝑ eundẽ locum. uia
nob̾ debeatur.⁊ ineum locum uia nob̾ inpensa facta
sit: durius aut pomponius. cõmuni diuidundo. uł ꝓposi¬

Expanded text:
nfinio nata est, item lapis qui per utrumque fundum extenditur quamdiu cohaeret fundo, e regione cuiusque finium utriusque sunt nec in communi dividundo iudicium veniunt: sed cum aut lapis exemptus aut arbor eruta vel succisa est, communis pro indiviso fiet et veniet in communi dividundo iudiciso fiet et ueniet in communi diuidundo iudicium: nam quod erat finitis partibus, rursus confunditur. qua re duabusetiamsi aliquid ex prima specie separatum maneat: ita arbor et lapis separatus a fundo confundit ius dominii.De uestibulo communi binarum aedium arbiter comuidundo inuito utrolibet dari non debet, quia qui de uestibulo liceri cogatur, necesse habeat interdum totarum aedium pretium facere, si alias aditum non habeat.Si per eundem locum uia nobis debeatur et in eam impensa facta sit, durius ait Pomponius communi dividundo vel pro so
Abbreviated transcription (Latin):
Pomponi lib riuad sabinũ. Si uir nũ mos aburores
sibi donatoꝰ. sciens suos fac tos ñ etẽ ꝓ reempta dedera¬
ł dolo malo fec̃. quo minꝰ possideat. ad hexibendũ ac
intuo fundo ẽ. nec eũ pateris me effode: cũ eñ lacũn
moueri. furti q uł ad ex hibendũ eo nõe. agẽ recte
ñ posse me. labeo ait: quia neq possideres eũ neq do¬
lo feceris. quo minus possideres: ut pote cũ fueri po¬
sit. ut nesciat eum thethau̾rũ intuo fundo ee ñee
aũt iniquũ uiranti m̃i ñ calũn̾ȩ ciusa id postuliꝰ¬
re. uł int̾ dictũ: uł iudiciũ ita dari: ut siꝑ me ñ stet s
quominꝰ dãm infecti. tibi oꝑis nõe cauetur: neuĩ far¬
as mi quo minus eum theghaurũ effodiã. tollã expo¬
tam. ꝙ si etiam furtuius iste theghaurus ẽ etiam fura¬

Expanded text:
mo ad Sabinum Si vir nummos ab uxore sibi donatos, sciens suos factos non esse, pro re empta dederit, dolo malo fecit quo minus possideat et ideo ad exhibendum actuo fundo est nec eum pateris me effodere: cum eum loco non moveris, furti quidem aut ad exhibendum eo nomine agere recte non posse me Labeo ait, quia neque possideres eum neque dolo feceris quo minus possideres, utpote cum fieri possit, ut nescias eum thensaurum in tuo fundo esse. non esse autem iniquum iuranti mihi non calumniae causa id postulare vel interdictum vel iudicium ita dari, ut, si per me non stetit, quo minus damni infecti tibi operis nomine caveatur, ne vim facias mihi, quo minus eum thensaurum effodiam tollam exportem. quod si etiam furtivus iste thensaurus est, etiam fur
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ debebit. cũ querat᷑. an quis responde debeat. quo iu¬
re hr̃s sit: ut siualde int̾ et cõpererit. pleniuꝰ respõdet
iubeat: quȩ obtiere debẽt. non solũ inhrdb s etĩ in
hononiriis successorib Deniq uilianꝰ scribit. eũ qͦq ciu
lir̃ditas restituta debere in iure int̾rogatũ respon¬
dere an iñditas sit restitutas side psculb agat: ñ opor¬
tẽ responder apatre. uł dño an in potestate hãt fili

Expanded text:
re debebit, cum quaeratur, an quis respondere debeat quo iure heres sit, ut, si ualde interesse compererit, plenius responderi iubeat. quae optinere debent non solum in heredibus, sed etiam in honorreditas restituta, debere in iure interrogatum respondere, an ei hereditas sit restituta. Si de peculio agatur, non oportere responderi a patre vel domino, an in potestate habeat fili
Abbreviated transcription (Latin):
serquȩ scilicet siu̾in dicartur fundi pars ꝑexceptio¬
ne doli retinere poss̃. anẽt iam si cõmuni diuidu¬
ndo iudiciũ mecũ agit᷑ equitate ipsĩ iudicit retinẽ
posst̃ considerandũ ẽ quod ꝗd mãgis pua quiabone
iudiciũ ẽ cõmuni diuidundo: s ħ ita. si metũ a¬
nit᷑: cet̾m si aliena uõ par meam: ñ erit unde retinẽ
põssĩ. s is qui ame emerit. anꝰretine possit uidn¬
dum ẽ: nã ⁊ suñdicareturabtopars. impendioꝵ nõe: q̃ ego
ut et in hinac specie expense retineat᷑: quȩ cũ ita
suit rectissime. dicitur. etiam impendioꝵ nõe. utile
udicsũ dari deb̾e mͥ insoticum: etiam manente rei

Expanded text:
quae scilicet, si uindicaretur fundi pars, per exceptionem doli retinere possem, an etiam, si communi diuidundo iudicio mecum agetur, aequitate ipsius iudicii retinere possim, considerandum est. quoiudicium est communi dividundo: sed hoc ita, si mecum agatur. ceterum si alienavero partem meam, non erit unde retinere possim. sed is, qui a me emerit, an retinere possit, videndum est: nam et si vindicaretur ab eo pars, impendiorum nomine, quae ego ut et in hac specie expensae retineantur. quae cum ita sint, rectissime dicitur etiam impendiorum nomine utile iudicium dari debere mihi in socium etiam manente rei
Abbreviated transcription (Latin):
Upianus lib̾ uiii. Siquis hominẽ debilitatũ ex hiłit.
uł eluscatũ ad exhibendũ ꝗͥ absolui deb. exhibuit
enĩ. ⁊ nichil impendit ditec łam acfione talis exhi¬
bicio pot̾it tñ agẽ actor ex lege aquilia dħdãpno.
to ⁊ pignorib libatis: Nichilominus creditor ut instra¬
m̃ta. ad eum contractũ ꝑtinencra ab alio quã debitore
exibeantur. agere potest:
suulus lib̵ iiii. epitomaꝵ alfeni. Ad exibendũ posst̃
agẽ . om̃s. quoꝵ int̾ e s quidam consuluit. anpossit
effic̃e eiuctio ut raciones adũsari sibi ex hibent
ciuile calumpniar i. neq ũba eicaptari s qua ñte
id diceret᷑ aninatũnt̾e. conuenire: nam illa raciõe is¬
etiam studiosũ alicuĩ doc trinȩ p̾sedic̃e sua int̃ ce. pͣ
illud aut illio libros sibi ex hib̾i. quia si cent exibiti
cum eos legisset doc toͥr. ⁊ melior futurus c̃et
lpanus libro .ii. regulaꝵ. Questionis habudȩ causra
ad exhibendum agit᷑ ex delictis seruoꝵ. ad uindican

Expanded text:
ibunalibus.Si quis hominem debilitatum exhibeat uel eluscatum, ad exhibendum quidem absolui debet: exhi‹b›uit enim et nihil impedit directam actionem talis exhibito: poterit tamen agere actor ex lege Aquilia de hoc damto et pignoribus liberatis nihilo minus creditor, ut instrumenta ad eum contractum pertinentia ab alio quam debitore exhibeantur, agere potest. 19 Paulus libro quarto epitomarum Alfeni.Ad exhibendum possunt agere omnes quorum interest. sed quidam consuluit, an possit efficere haec actio, ut rationes aduersarii sibi exhiberentciuile calumniari neque uerba captari, sed qua mente quid diceretur, animaduertere conuenire. nam illa ratione etiam studiosum alicuius doctrinae posse dicere sua interesse illos aut illos libros sibi exhiberi, quia, si essent exhibiti, cum eos legisset, doctior et melior futurus esset. 20 Ulpianus libro secundo regularum.Quaestionis habendae causa ad exhibendu
Abbreviated transcription (Latin):
beris ad exhibendum: ⁊ ita poponius soribit : quãui
tõ ciuilit̾ ñ possideant. idẽ ⁊ si armario. uł nauĩ ta¬
abulã meam. uł massã simpho. iuncxeri. uł emble¬
mata fialẽ. uł purpuram uestim̃to intexeris aut
brachiũ statue. quo ad uinareriItẽ municipes
ad ex hibendũ cũ ueniri poss. quia facultas ẽ resti¬
tuendi nã ⁊ posside ⁊ usucaꝑe eos posse c̃stat idẽ.
⁊ in colegus. certisq corpord dicendũ erit Isi qͦ
ñ possideat litis c̃testatę temp̃r: pt̾ ea ante senten¬
ciam posside ceꝑit. oporte dici putamꝰ debe cons¬
dem̃pnari. nͥ festitu atssiquis cum iudicii accep
ti tempr possidet desierit absolui eu oportet qͥmi¬
uis sit. inꝗt põponius. ꝙ ei imputetur: cur ñ sta¬
tim restituit. s pas ẽ secũ litẽ contestari. Idẽ scri¬
bit Siquis litis c̃testatȩ tp̃r. rẽ possedebit: de ind̾¬
de desierit posside. mox ceꝑit. si uõ ex eadem causae

Expanded text:
beris ad exhibendum et ita Pomponius scribit, quamuis tunc ciuiliter non possideas.Idem et si armario uel naui tabulam meam uel ansam scypho iunxeris uel emblemata phialae, uel purpuram uestimento intexeris, aut bracchium statuae coadunaueris.Item municipes ad exhibendum conueniri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse constat. idem et in collegiis ceterisque corporibus dicendum erit.Si quis non possideat litis contestatae tempore, sed postea ante sententiam possidere coeperit, oportere dici putamus debere condemnari, nisi restituat.Si quis, cum iudicii ac malo possidere desierit, absolvi eum oportet: quamvis sit, inquit Pomponius, quod ei imputetur, cur non statim restituit, sed passus est secum litem contestari. Idem scribit, si quis litis contestatae tempore possederit, deinde desierit possidere, mox coeperit sive ex eadem causa
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ em̃dabit. Ut si uidex alt̾i in usũ ad udicaueri.
ñ uideat᷑ alt̃ qui mercedẽ accipit. uti nõ quas plus faci¬
at: quiꝰ udetur frui. quiꝰ ħ ꝓpt̃ necessitatẽ fit in com¬
rauni diuidundo uidicio. iusto p̃cio rẽ: exstimare
debet iudex: ⁊ de etuctione. ꝗq̃ cauendũ erit
Puũ libro rii. ad edictũ pĩ. Insũma ad mouendi sumce¬
ꝗsi pt̾ int̾itũ rei cõmunis. iscur aliꝗd ex cõmuniõe
pri oportet. eo nõe agere uelit. cõmuni diuidundo
iudiciũ utiledatur ueluti si actor inipensas aliqͦs.
inrẽ cõmunẽ fecit: siue socius eiꝰ aliquid ex care.
lucratus ẽ: ueluti oꝑa seru i. auercede suae ħ iudicio
coꝵ oñiũ racio habetur:
paries comunis: ⁊ eu refice uł de molire: uł incũ mitte
ꝗdopus sit: cõmuni diurdundo iudiciũ erit agendu
uit int̃dictũ uti possidetis exꝑimꝰ. Dð libro sexr. ad¬
Puilus lib̵ iiI. ad pliuciũ. In ħ iudiciũ l uenit. ꝙ cõmu¬

Expanded text:
dabit, ut, si iudex alteri usum adiudicaverit, non videatur alter qui mercedem accipit non uti, quasi plus faciat qui videtur frui, quia hoc propter necessitatem fit. In communi dividundo iudicio iusto pretio rem aestimare debebit iudex et de evictione quoque cavendum erit. Gaius libro septimo ad edictum psi post interitum rei communis is, cui aliquid ex communione praestari oportet, eo nomine agere velit, communi dividundo iudicium utile datur: veluti si actor impensas aliquas in rem communem fecit, sive socius eius solus aliquid ex ea re lucratus est, velut operas servi mercedesve, hoc iudicio eorum omnium ratio habetur. paries communis et eum reficere vel demolire vel in eum immittere quid opus sit, communi dividundo iudicio erit agendum, aut interdicto uti possidetis experimur. Idem libro septuagPaulus libro tertio ad Plautium In hoc iudicium hoc venit, quod commu
Abbreviated transcription (Latin):
adiudicata uelit par suã p̃dii recuꝑare soluto eͦqͣ
ipse debuit: elegant̃ dir nõ ẽẽ audiendũ. nĩ ⁊ eam pãr
paraitus sit recuꝑare quã creditor ꝑ adiudicationẽ
enut Na ⁊ si partem uendideris rei:⁊ prius quã
traderes emptori. cõmuni diuidundo iudicro puo¬
catus fueru aliãqpars̃ tib adiudicata sit conseq̃nt̃
dir excẽpto agi non posse. nisi tam rẽ susctpe
fuerit paratus qt ħ pars beneficio alt̾us uenditor
iccessit qn immo etium ex uendito posse cõueniri
emptorem. ut recipiat totũ. solum  pec tandũ erit. nũ
fortt fraus aliqua uenditoris int̾uenit .s: si distrac

Expanded text:
adiudicata uelit partem suam praedii reciperare soluto eo quod ipse debuit: eleganter dicitur non esse audiendum, nisi et eam partem paratus sit reciperare, quam creditor per adiudicationem emit. nam et si partem vendideris rei et prius, quam traderes emptori, communi dividundo iudicio provocatus fueris aliaque pars tibi adiudicata sit, consequenter dicitur ex empto agi non posse, nisi totam rem suscipere fuerit paratus, quia haec pars beneficio alterius venditori accessit: quin immo etiam ex vendito posse conveniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua venditoris intervenit. sed et si distrac
Abbreviated transcription (Latin):
gocioꝵ gestoꝵ actio dat᷑. adũsus eum. cui negocia cura¬
ui c̃putarẽ alt̾ius e̾e: ita ⁊ in p̃posito igit᷑ ⁊ si alienauꝰ
p̃diũ. quia in ea causa fuit. ut m̃i actio dare̾ debet:
danda mͥ erit. ut iulianũ q̃q seribit. negocioꝵ gestoꝵ
actiossic̃ ueniat neonino diuisio fiat. huiꝰ moĩ pactũ
nullas uires hab̾e manifestissimũ ẽ sin aũt intͣ
c̃̾tũ ẽ tempꝰ. ꝙ etiam ipsĩ rer qualitateͥ ꝓdest. ualet a
mssunt̾ socios conuenisset. ne. intra certũ tp̃s societas di¬
biũ. quare emptor q̃ꝙ cõmuni di uidundo agendo ead
exceptione submouebitꝰ ꝗͣ auc tor eiussũ moueturssi
put iscatur sociꝰ. ne parte suã petit. effectu tollitꝰ soceta:
d libro .x. ad plauciũ. Si socius serui cõmuniꝰ diuidu¬
ndo nõe. conuentus ⁊ condempnatus sit agit cõmu

Expanded text:
sus eum cuius negotia curaui, cum putarem alterius ea esse, ita et in proposito. igitur et si abalienauero praedium, quia in ea causa fuit, ut mihi actio dari deberet, danda mihi erit, ut Iulianus quoque scribit, negotiorum gestorum actio.Si conueniat, ne omnino diuisio fiat, huiusmodi pactum nullas uires habere manifestissimum est. sin autem intra certum tempus, quod etiam ipsius rei qualitati prodest, ualet.Si inter socios conuenisset, ne intra certum tempus societas dibium: quare emptor quoque communi dividundo agendo eadem exceptione summovebitur, qua auctor eius summoveretur. Si paciscatur socius, ne partem suam petat, effectu tollitur societas. Idem libro quinto ad Plautium Si socius servi communis nomine conventus et condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
git in oꝑe: querebatur Vt̃ dĩs qui cũ eo penes quẽ fuis:
ager : respondi siꝗd culpa illius migis quã causa res
cõmunis dãpnis cepisset.  arbitriũ cõmuni diui¬
uito alt̾o posse. Inde moni festũ ẽ ꝓhibndi iuis ee. ĩ nre
enĩ pard: porciorẽ causã ee ꝓhibenis. eonstat. s ⁊ sicõ
muni ꝓhibi socius asocio ne ꝗ faciat potẽ: ut tm̃ fac¬
tũ opus tollat. cogi non potẽ: si cũ ꝓhibe pot̾at ħ p̃t̃¬

Expanded text:
git in opere: quaerebatur, alter dominus quid cum eo, penes quem fuisset, ageret. respondi, si quid culpa illius magis quam casu res communis damni cepisset, per arbitrum communi diuit prohibendi ius esse: in re enim pari potiorem causam esse prohibentis constat. sed etsi in communi prohiberi socius a socio ne quid faciat potest, ut tamen factum opus tollat, cogi non potest, si, cum prohibere poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
lpianꝰ In cõm uni di uidundo iudicro nichil ꝑue¬
is nit ultra diuisionẽ rerum ips&ꝙ̃ cõmunes sint:÷
siquid in his dampiu datũ factũ ue ẽ siue ꝗd eo nõe
aut aliȩ̃ alicui socioꝵ aut eum ꝑuenit. ex re cõmu¬
isi ꝗđ ipsi sine dolo malo int̾ se pepigerĩt. I a
in pͥmis ñ familiȩ hrciscundȩ ⁊ cõmuni diuidũdo¬
& iudex seruare debet¬
lium rerum fit diuisio. quaꝵ rerũ dñiũ habemꝰ:
ñ etiã hr̃ditatisde puteo queritur. ãcomuni diui¬
dundo uidicio agipossit zagit inela ita demũ
posse si solum eiꝰ cominune sitsħ iudiciũ bonefidđi ẽ.
qua̾re si una res indiuisa relicta sit. ualebit utiq
⁊ cet̾aꝵ diuisio. ⁊ poterit utrum cominuni diuido¬
iudicio agi de eaq̃ indiuisa mansitssic̃ aũt ip̾ius
rei di uisio uenit in cõmuni diuidundo iudicio. ita
etiã p̃staciones ueniunt: ⁊ iđo siꝗͥ impensas fecerit

Expanded text:
In communi diuidundo iudicio nihil peruenit ultra diuisionem rerum ipsarum quae communes sint et si quid in his damni datum factumue est siue quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum peruenit ex re communi.Si quid ipsi sine dolo malo inter se pepigerunt, id in primis et familiae erciscundae et communi diuidundo iudex seruare debetlium rerum fit divisio, quarum rerum dominium habemus, non etiam hereditatis. De puteo quaeritur an communi dividundo iudicio agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit. Hoc iudicium bonae fidei est: quare si una res indivisa relicta sit, valebit utique et ceterarum divisio et poterit iterum communi dividundo agi de ea quae indivisa mansit. Sicut autem ipsius rei divisio venit in communi dividundo iudicio, ita etiam praestationes veniunt: et ideo si quis impensas fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ habeãt: saceriti ex his diuidere desiderant ħ iudi¬
crũ int̾ eos accipi potẽ. ¶si ĩ certũ sit. inlex falsidalo¬
cũ hãt int̾ legatariũ.⁊ hr̃dem. cõmuni adagi potẽ.
aut inc̃tę partis uindicacio datur: Similit̾ fit ysi
peculiũ legatũ sit: quia in quantũ res peculiares de:¬
minuit. idq domino de betur incertũ ẽuenit inc̃oi¬
numi diuidundo iudiciũ. Etiã siquis rẽ cõmunẽ det¬
orẽ fecerit: forte seruũ uulnerando aut aniniũ ei or¬
rũpendo. iut arbores ex fundo excidendossi cõmuniss¬
ui gr̃a nore nõe nõe plus p̃stitit: extiin ibitur suis
par erꝰ tt consequat᷑. Itẽ si unus in solidũ de peculio cucrꝰ
par pecculir consequant᷑:
Affricinũ lib̵ .xII. questionũ Sed pt̾ quam socius ui
cõmunis nõe. de peculio in solidũ dãpnat ẽt̃t si ap̃so¬
ciũ res pecculiares int̃ cidat. nichilo nunuꝰ utile er̃ut
iudiciũ cõmuni diuidundo. ad recuꝑandũ partẽ

Expanded text:
nem habent, sed certi ex his diuidere desiderant, hoc iudicium inter eos accipi potest. si incertum sit, an lex Falcidia locum habeat inter legatarium et heredem, communi dividundo agi potest aut incertae partis vindicatio datur. similiter fit et si peculium legatum sit, quia in quantum res peculiares deminuit id quod domino debetur, incertum est. Venit in communi dividundo iudicium etiam si quis rem communem deteriorem fecerit, forte servum vulnerando aut animum eius corrumpendo aut arbores ex fundo excidendo. Si communis servi gratia noxae nomine plus praestiterit, aestimabitur spartem consequetur. Item si unus in solidum de peculio convenpartem peculii consequatur. Africanus libro septimo quaestionum Sed postquam socius servi communis nomine de peculio in solidum damnatus esset, si apud socium res peculiares intercidant, nihilo minus utile erit iudicium communi dividundo ad reciperandam partem
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ ⁊ decessionẽ ħ iudiciũ acciꝑe. idẽ existimauerꝰ:
PSiꝗs in cõmunẽ locũ mortuũ intullerit. an religiosũ
feterit uidendũ :: sane ius idẽ inferendi in sepulch.
unicuiq insolidum compẽtit locũ aũt purũ alt̾ nõ
potẽ facẽ religiosum Trebacuis aũt.⁊ labeo quã quã
putant ñ ẽẽ locũ religiosum factũ: tam̃ putant in

Expanded text:
sionem et decessionem hoc iudicium accipere idem existimaverunt. sionem et decessionem hoc iudicium accipere idem existimaverunt. Si quis in communem locum mortuum intulerit, an religiosum fecerit videndum. et sane ius quidem inferendi in sepulchrum unicuique in solidum competit, locum autem purum alter non potest facere religiosum. Trebatius autem et Labeo quamquam putant non esse loc