comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et aurata omni ueste que adhuc fe¬
te incognita romanis moribus uise¬
batur usus est Itaq fuit seuus et
sanguinarius et trux omni tempore
etiam filii sororis interfector Cu¬
ius tempore persequutionis beatis¬
sima columba uirgo apud senones
galliarum metropolim ciuitatem
martirio coronata est Igitur aure¬
lianum triumphantem tẽtricus et
Zenobia precesserunt E quibus te¬
tricus corrector postea lucanie fuit
Aspergens autem eum aurelianus
eleganti ioco sublimius ait haben¬
dum regere aliquam italie partem
q̃ trans alpes regnare Et zenobia
in urbe summo honore consenuit
a qua hodieq rome zenobio fa¬
milia nuncupatur Aurelianus tẽ¬
plum soli constituit et agon so¬
lis ab aureliano institutus Huis
temporibus Malchion disertissimꝰ
anthiochene ecclesie presbiter q̃ppe
qui in eadem urbe rethoricam flo¬
rentissime docuit aduersum paulũ
samosathenum qui antiochene ec¬
clesie episcopus dogina arthemo¬
nis instaurauerat excipientibus

Expanded text:
et aurata omni veste quae adhuc feet aurata omni veste quae adhuc fere incognita Romanis moribus visebatur, usus est. Itaque fuit saevus et sanguinarius, et trux omni tempore, etiam filii sororis interfector. Cujus tempore persecutionis beatissima Columba virgo apud Senones Galliarum metropolim civitatem martyrio coronata est. Igitur Aurelianum Romae triumphantem Thetricus et Zenobia praecesserunt. E quibus Thetricus corrector postea Lucaniae fuit, decernente eum Aureliano eleganti loco sublimius habendum, regere aliquam Italiae partem, quam trans Alpes regnare. Et Zenobia in urbe summo honore consenuit a qua hodieque Romae Zenobiae familia nuncupatur. Aurelianus templum soli aedificat et Agon solis ab Aureliano institutus. Hujus temporibus Malchion disertissimus Antiochenae ecclesiae presbyter, quippe qui in eadem urbe rhetoricam florentissime docuit, conversum Paulum Samosatenum, qui Antiochenae ecclesiae episcopus, dogma Artemonis instauraverat, excipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
rem exercitus sui sine labore suꝑauit
sic orientis et aquilonis receptor mag¬
na gloria triumphauit urbem romam
muris firmioribus cinxit Nouissime
cum persequutionem aduersum xp̃ia¬
nos agi nonus a nerone decerneret sul¬
men ante eum magno pauore circũ¬
stantium ruit Ac non multo post in
sui qui ad quosdam militares ui¬
ros amicos ipsius nomina pertulit
adnotata falso manum eius imitatꝰ
tamꝙ̃ aurelianus ipsos pararet occi¬
dere a quibus interemptus est Hũc
ferunt excellentius aliquid egisse a¬
lexandro magno uel caesare dictato¬
re Nam romanum orbem triẽnio
ab inuasoribus receptauit Cum a¬
lexander annis xiii. per uictorias
gentes ad indiam peruenerit, et ga
ius cesar decennio subegerit gal¬
los aduersum ciues quadrienmio cõ¬
gressus Sub quo in urbe roma mo.¬
netarii rebellauit quos aurelianꝰ
uictos ultima crudelitate compes¬
cuit Iste primus apud romanos
diadema capiti innexuit gẽmisq

Expanded text:
rem exercitus sui, sine labore superauit. rem exercitus sui, sine labore superauit. sic Orientis et Aquilonis receptor magna gloria triumphauit. ur- bem Romam muris firmioribus cinxit nouissime pum persecutionem aduersus Christianos agi nonus a Nerone decerneret, fulmen ante eum magno pauore circumstantium ruit ac non multo post in sui, qui ad quosdam militares viros amicos ipsius nomina pertulit adnotata, falso manum ejus imitatus, tanquam Aurelianus ipsos pararet occidere, a quibus interemptus est. Hinc ferunt excellentius aliquid egisse Alexandro magno vel Caesare dictatore. Nam Romanum orbem triennio ab invasoribus receptavit, cum Alexander annis tredecim per victorias ingentes ad Indiam pervenerit, et C. Caesar decennio subegerit Gallos, adversum cives quadriennio congressus. Sub quo in urbe Roma monetarii rebellaverunt, quos Aurelianus victos ultima crudelitate compescuit. Iste primus apud Romanos diadema capiti innexuit, gemmisque
Abbreviated transcription (Latin):
peus aureus in curia et in capitolio
statua eque aurea decreta est Sed cõ¬
tinuo apud sirmium priusꝙ̃ biẽnũ
in imperio expleret morbo correptꝰ¬
interiit Claudio mortuo Quintiliꝰ
frater eius ab exercitu imperator ele¬
ctus uir quidem unice moderatioĩs
et solus praeferendus septimodecĩo
die impecii interfectus est Quibus
diebus in alexandria bruchium qͦd
per multos annos fuerat obsessum
iandem destruitur¬
deptus quinꝗ annis et sex mensib
tenuit Uix industria militari excel¬
lentissimus expeditione ĩ danubiũ
suscepta. gothos magnis praeliis pro¬
fligauit: ditionemq romanam an¬
tiquis terminis restituit Inde ĩ orĩe¬
tem conuersus Zenobiam que occi¬
CO odenato marito suo siriam recep¬
tam sibi uendicabat magis praelii
terrore ꝙ̃ praelio in potestatem rede¬
git Triticum in gallia minime suffi/¬
cientem sustinere seditiones militũ
suorum scribentemq etiam eripe me
his inuicte malis ac per hoc prodito¬

Expanded text:
peus aureus in curia et in Capitolio peus aureus in curia et in Capitolio statua aeque aurea decreta est; sed continuo apud Sirmium, priusquam biennium in imperio expleret, morbo correptinteriit. Claudio mortuo, Quintilius frater ejus ab exercitu imperator electus, vir quidem unicae moderationis, et solus fratri praeferendus, septimo decimo die imperii interfectus est. Quibus diebus in Alexandria Bruchium, quod per multos annos fuerat obsessum, tandem destruiturdeptus, quinque annis et sex mensibus tenuit, vir industria militari excellentissimus. Expeditione in Danubium suscepta, Gothos magnis praeliis profugavit, ditionemque Romanam antiquis terminis restituit. Inde in Orientem conversus, Zenobiam quae, occiso Odenato marito suo, Syriam receptam sibi vindicavit, magis praelii terrore quam praelio in potestatem redegit. Thetricum in Gallia minime sufficientem sustisuorum scribentemque etiam: Eripe me his, inuicte, malis ac per hoc prodito
Abbreviated transcription (Latin):
multe epistole in quarum una assẽ¬
rit se etiam in ecclesiastem cepisse sen¬
bere commentarios Et aduersum
paulum samosatenum ante paucos
dies ipse ꝙ̃ moreretur insignis eius
fertur epistola Noritur duodecimo
galieni anno Nouatianus romane
Urbis presbiter aduersum corneliũ
cathedram sacerdotalem conatus est
inuadere Nouatianorum quod gre¬
ce dicitur catharos dogma cõstituit
uolens apostatas suscipere penitentes
Nuius auctor nouatus cipriani pre¬
sbiter fuit Scripsit autem de pascha
de sabbato. de circuncisione de
sacerdote de cibis iudaicis. de in¬
stantia: de athalo et alia multa
et de trinitate. grande uolumen e¬
qualitatem sibi similitudinem e¬
pitonẽ operis tertulliam faciens qͣl
plurimi nescientes ciꝑriañ estimãt ẽẽ
uus uoluntate senatus sup̃sit
imperium siaumq gotthos iam per
annos quindecim illiricum macedo¬
niamq uastantes bello adorius incre¬
dibili strage deleuit Cui a senatu cli¬

Expanded text:
multae epistolae, in quarum una assemultae epistolae, in quarum una asserit se etiam in Ecclesiasten coepisse scribere commentarios, et adversum Paulum Samosatenum, ante paucos dies quam moreretur, insignis ejus fertur epistola. Moritur duodecimo Gallieni anno. Novatianus Romanae urbis presbyter adversum Cornelium cathedram sacerdotalem conatus est invadere. Novatianorum, quod Graece dicitur catharos, dogma constituit, nolens apostatas suscipere poenitentes. Hujus auctor Novatus Cypriani presbyter fuit. Scripsit autem de Pascha, de Sabbato, de Circumcisione, de Sacerdote, de Cibis Judaicis, de Instantia, de Attalo, et alia multa, et de Trinitate grande volumen. Aequalitatem sibi ac similitudinem epitomen operis Tertulliani faciens: plurimi nescientes, Cypriani aestimant esse. uus uoluntate senatus sumpsit imperium statimque Gothos iam per annos quindecim Illyricum Macedoniamque uastantes bello adortus incredibili strage deleuit. cui a senatu cli
Abbreviated transcription (Latin):
me episcopum, et ad nouauanum
causantem ꝙ inuitus rome ep̃c or¬
dinatus esset Cuius epistole hoc ex¬
ordium est Dionisius nouatiano
fratri salutem Si muitus ut dicis or¬
dinatus es probaris cum uolens re¬
cesseris Est enim ad dionisium et
didimum altera epistola de pascha
plurima declamatorie conscripta
Est ad alexandrinam ecclesiam de
oxilio et de heraclam ĩ egipto ep̃m
et alia de mortalitate et de sabbato
ad hermamo Nam et alia de persequu¬
tione decii et duo libri aduersum
nepotem episeopum qui mille anno¬
rum corporale regnum suis scriptis
ad seuerebat In quibus et de apocali¬
psi ioannis diligentissime disputat
Aduersum sabellium et hermanio¬
nem beronicis episcopum et ad teles¬
phorum et ad eufran qͣtuor libri Et
ad dionisium romane urbis episco¬
pum et ad laodicenses de penitẽcia
Item et canones de penitencia et de
ordine delictorum De natura ad
thimotheum. De temptationibus
ad cufranonem Ad basilidem qͦq

Expanded text:
mae episcopum, et ad Novatianum, mae episcopum, et ad Novatianum, causantem quod invitus Romae episcopus ordinatus esset; cujus epistolae hoc exordium est: Dionysius Novatiano fratri salutem. Si invitus, ut dicis, ordinatus es, probabis, cum volens recesseris. Est ejus ad Dionysium et Didymum altera epistola, et de Pascha plurima declamatorie conscripta. Est et ad Alexandrinam ecclesiam de exsilio, et ad Heraclam in Aegypto episcopum et alia de mortalitate et de sabbato ad Herviam. Nam et alia de persecutione Decii, et duo libri adversum Nepotem episcopum, qui mille annorum corporale regnum suis scriptis asseruit, in quibus et de Apocalypsi Joannis diligentissime disputat. Adversum Sabellium et Hermamonem Beronicis episcopum, et ad Thelesphorum et ad Eufran quarti libri, et ad Dionysium Romanae urbis episcopum, et ad Laodicenses de poenitentia, item et canones de poenitentia et de ordine delictorum, de natura ad Timotheum, de tentationibus ad Eufranonem, ad Basilidem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
gregonius ad oram stagni exiciabi¬
lis patrrno conuocauit afsectu. aitꝗ
ad eos Ego iam uos per uirtutem
dnĩ omni certamine cruente conten¬
tionis absoluam Et cum hec dixisẜ
in conspectu omniũ uirgam quam
tenebat ad primas littoris undac de¬
figit Et ipse positis genibus palmas
tendit ad celum atq excelso suppli¬
cat deo Simul ut ille orando finem
fecit. statim unda se subducens et cur¬
su uelotiora fugiens a conspectu suꝑ¬
no iussa discedere abyssis suis red¬
ditur et arentem campum germaĩs
iam concordibus dereliquit Dioni¬
lam presbiter tenuit. et adamantii
uelut insignissimus auditor fuit
Hic in cipriani et affricani sinodi
dogma consentiens de hereticis re¬
baptiz andis plurimas ac diuersas
misit epistolas que usq hodie extãi
Sed et ad fabianum anthiocene
ecclesie episcopum scripsit de pani¬
tencia, et ad romanos per ypolitũ
alteram ad sixtum qui stephano
successerat ni et ad philomenem et

Expanded text:
Gregorius ad oram stagni exitiaGregorius ad oram stagni exitialis paterno convocavit affectu, aitque ad eos: Ego jam vos per virtutem Domini omni certamine cruentae contentionis absolvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat ad primas littoris undas defigit, et ipse positis genibus palmas tendit ad coelum, atque excelso supplicat Deo. Simul ut ille orando finem fecit, statim se unda subducens, et cursu velociter fugiens, a conspectu superno jussa discedere, abyssis suis redditur, et arentem campum germanis jam concordibus dereliquit. Dionylam presbyter tenuit, et Adamantii velut insignissimus auditor fuit. Hic in Cypriani Africani synodi dogma consentiens, de haereticis rebaptizandis plurimas ad diversos misit epistolas, quae usque hodie exstant. Sed et ad Fabium Antiochenae ecclesiae episcopum, scripsit de poenitentia, et ad Romanos per Hippolytum, alteram ad Sixtum, qui Stephano successerat, et ad Philemonem, et
Abbreviated transcription (Latin):
ab co remittuntur ad patrem E qͥbo
theodorus prosiciscens panagelicum
et eucharistias scripsit ad adamanti¬
um et conuocata grandi frequẽtia
ipse quoq adamantio presente reci¬
tauit librum qui usq hodie extat
Scripsit quoq in ecclesrasten breue
quidem sed ualde utile uolumen
Et alie eius feruntur uulgo episto¬
le sed pracipue signa atq miracula
que episcopus neocesarce ponti cũ
multa ecclesiatum gloria perpet̾uit
Ex quibus est ꝙ cum ecclesie faci¬
ende locus non sufficeret propter e¬
minentem rupem et fluminis crepi¬
dinem precibus montem mouit et
spatiosum edificantibus reddidit lo¬
cum Qui etiam praelia et mortes
uirorum furentesq germanos ita se¬
dauit Stagnum q̃uoddam erat sitũ
in regionibus ponti piscibus refertũ
Ex quorum captura prediuites re¬
dditus prestabantur Que possessio
duobus fratribus sorte hereditatis
euenit, sed cupiditas huius ret fra¬
terna uiolauit iura Quos beatus

Expanded text:
ab eo, remittuntur ad patrem. E quibus ab eo, remittuntur ad patrem. E quibus Theodorus proficiscens, panegyricum et eucharistias scripsit ad Adamantium; et evocata grandi frequentia, ipso quoque Adamantio praesente recitavit, qui usque hodie exstat. Scripsitque in Ecclesiasten breve quidem, sed valde utile volumen. Et aliae ejus vulgo feruntur epistolae. Sed praecipue signa atque miracula, quae episcopus Neocaesareae Ponti cum multa Ecclesiarum gloria perpetravit. Ex quibus est quod, cum ecclesiae faciendae locus non sufficeret, propter imminentem rupem et fluminis crepidinem, precibus montem movit, et spatiosum aedificantibus reddidit locum. Qui etiam praelia et mortes virorum furentesque germanos ita sedavit. Stagnum quoddam erat situm in regionibus Ponti piscibus refertum, ex quorum captura praedivites reditus praestabantur. Quae possessio duobus fratribus sorte haereditatis evenit, sed cupiditas hujus rei fraterna violavit jura. Quos beatus
Abbreviated transcription (Latin):
sortitus est xp̃ianus factus omnẽ
substantiam suam pauperibus ero¬
gauit Ac post non multũ tempo¬
ris adleuatus in presbiterum etũ
ep̃c carthaginensis constitutus est
Huius ingemum supersluum iu¬
dicem texere cum sole clariora sint
eius opera Passus est sub ualeriano
et galieno principibus persequuti¬
one octaua eo die quo et comelius
sed non eodem anno Fontius diaco¬
nus cipriani usq ad diem passionis
eius cum ipso exilium sustinens e¬
gregium uolumen uita et passionis
cipriam edidit Theodorus qui et¬
postea gregorius apellatus est, neo¬
cesaree ponti ep̃c admodum adole¬
scens ob studia grecarum et latina¬
rum litterarum de cappadocia ad
benithum et inde caesaream palesti¬
nam transiit iuncto sibi fratre an¬
thenodoro Quorum cum egregiam
indolem uidisset adamantius coaria¬
tus est cos ad philosophiam In qua
paulatm eos erudiens ad xp̃i fidem
subintroduxit: sin quoq sectatores re¬
ddidit Quinquennio itaq cruditi

Expanded text:
sortitus est, Christianus factus, omnem sortitus est, Christianus factus, omnem substantiam suam pauperibus erogavit, ac post non multum temporis allevatus in presbyterum, etiam episcopus Carthaginensis constitutus. Hujus ingenii superfluum judicium texere, cum sole clariora sint ejus opera. Passus est sub Valeriano et Gallieno principibus, persecutione octava, eo die quo et Cornelius, sed non eodem anno. Pontius Diacon Cypriani usque ad diem passionis ejus cum ipso exsilium sustinens, egregium volumen vitae et passionis Cypriani edidit. Theodorus, qui et Gregorius postea appellatus est, Neocaesareae Ponti episcopus, admodum adolescens, ob studium Graecarum et Latinarum litterarum de Cappadocia ad Berithum, et inde Caesaream Palestinae transiit, juncto sibi fratre Athenodoro. Quorum cum egregiam indolem vidisset Adamantius, cohortatus est eos ad philosophiam. In qua paulatim eos erudiens, ad Christi fidem subintroduxit, sui quoque sectatores reddidit. Quinquennio itaque eruditi
Abbreviated transcription (Latin):
modo Nam per decem annos ĩgĩti
uirtute ac miratione. usus et domi¬
nantes hostes expulit et perditas
prouincias in pristinam faciem re¬
formauit seditione tamẽ militum
interfectus est Emilianius apud ma
gontiam cum res nouas moliretur
oppressus est post mortem posthumi
Marius siquidem inuasit imperium
sed continuo interfectus est deinde
uictorinus a gallis ultro creatus et
post paulum occisus Huic succes¬
sit Tetrius qui tune aquitanici pra¬
sidatus administrabat officium mł¬
tasq seditiones militum pertulit At
uerõ in oriente per odenatum quem¬
dam collecta agresti manu uicti
repulsiq per se defensa siria recep¬
ta mesopotamia est et usq ad the¬
sifontem rusticam sitie cum ode¬
nato suo uincendo uenerunt Galie¬
nus autem cum publicã deseruisset
ac mediolan libidinibus itiseruiret
occisus est Qua timpestate cipanꝰ
asser primum glonose rethoncam
docuit Exindẽ suadente presbite¬
ro cicilio a quo et cognomentum

Expanded text:
modo. Nam per decem annos ingenti modo. Nam per decem annos ingenti virtute ac moderatione usus, et dominantes hostes expulit, et perditas provincias in pristinam faciem reformavit, seditione tamen militum interfguntiam cum res novas moliretur oppressus est. Post mortem Posthumii Marius ibidem invasit imperium, sed continuo interfectus est. Deinde Victorinus a Gallis ultro creatus et post paululum occisus est. Huic successit Tetricus, qui tunc Aquitanici prasidatus administrabat officium, multasque seditiones militum pertulit. At vero in Oriente per Odenatum quemdam collecta agresti manu, victi repulsique Persae, defensa Syria, recepta Mesopotamia est, et usque ad Tesiphontem rusticani Syriae cum Odenato suo vincendo venerunt. Gallienus autem cum rempublicam deseruisset, ac Mediolani libidinibus inserviret, occisus est. Qua tempestate Cyprianus Afer primum gloriose rhetoricam docuit, et inde suadente presbytero Cecilio, a quo et cognomentum
Abbreviated transcription (Latin):
gotthorum mundatione delentur Ni
dacia trans dubium imperpetuum au¬
fertur Quadi et sarmatie pannonias
depopulantur Ciermani ulteriores
abrasa potiuntur hispania Parthi me¬
sopotamiam auferunt: siriamq corra¬
dunt Extant adhuc per diuersas pro¬
uintias in magnarum uibium ruinas
parue et pauperes sedes signa miseri¬
arum et nominũ indicia seruantes
Ex quibus ut ait Orosius in hispaniꝰ
terraconem ad consolationem mise¬
rie recentis ostendimus Et ne quid
forte romani corporis ab hac dilace¬
ratione cessaret conspirant intrin¬
secus tiranni Consurgunt bella ci¬
uilia funditur ubiq plucimus san¬
guis romanorum rõmanis harbaris
scuientibus Sed cito ira dei in mise¬
ricordiam uertitur et cepte ultionis
maior forma ꝙ̃ paena in mensurã
plenitudinis reputatur
OITURPRUSE
nuus qui purpuram ĩpe¬
rii sumpserat apud stnirmã occidit᷑
posthumus in gallia inuasit tiranni¬
dem multo quidem reipublice cõ¬

Expanded text:
Gothorum inundatione delentur. Nam Gothorum inundatione delentur. Nam Dacia trans Danubium in perpetuum aufertur. Quadi et Sarmatae Pannonias depopulantur, Germani ulteriores abrasa potiuntur Hispania. Parthi Mesopotamiam auferunt, Syriamque corradunt. Exstant adhuc per diversas provincias in magnarum urbium ruinis parvae et pauperes aedes, signa miseriarum et nominum indicia servantes: Ex quibus ait Orosius in Hispania Terraconem ad consolationem miseriae recentis ostforte Romani corporis ab hac dilaceratione cessaret, conspirant intrinsecus tyranni, consurgunt bella civilia, funditur ubique plurimus sanguis Romanorum, Romanis Barbarisque saevientibus; sed cito ira Dei in misericordiam vertitur, et coeptae ultionis major forma quam poena in mensuram plenitudinis reputatur. Igitur primus nuus, qui purpuram imperii sumpserat, apud Myrsam occiditur. Posthumus in Gallia invasit tyrannidem, multo quidem reipublicae com
Abbreviated transcription (Latin):
stituit Sed non compensat inunie ul¬
tionisꝗ mensuram unius imperii ꝙͣuis
perpetua et supramodum ab hominan¬
da captiuttas contra tot milia excruci¬
ata sanctorum iustorumq sanguis ad
deum clamans in eadem se se terra ubi
fusus est sanguis uindicari rogat
Non enim de solo constitutore precep¬
ti iusto supplicium iudicio flagita¬
hatur sed etiam executores: delato¬
res. accusatores, spectatores ac iudics
postremo omnes qui iniustissime cru¬
delitatis citate uoluntate assentiebã-¬
tur Quia deus secretorum cognitor
est quorum maxima per om̃es prouĩ¬
tias pars hominum uersabatur ultio¬
nis plaga corpi iustum erat Soluũ¬
tur repente undiq promissu dei ab
hoc circumposite relicteq gentes lax¬
atisq habenis in om̃s romanorum si¬
nes inuehuntur Germani alpibus
rethia totaq italia penetrata rauẽnã
usq peruemunt Allemanni gallias
peruagantes etiam in italiã transeunt
Graetia macedonia. ponthus. asia

Expanded text:
stituit. Sed non compensat injuriae ulstituit. Sed non compensat injuriae ultionisque mensuram unius impii, quamvis perpetua ac supra modum abominanda captivitas, contra tot millia excruciata sanctorum justorumque sanguis ad Dominum clamans, in eadem sese terra ubi fusus est, vindicari rogat. Non enim de solo constitutore praecepti justo supplicium judicio flagitabatur, sed etiam exsecutores, delatores, accusatores, spectatores ac judices, postremo omnes qui injustissimae crudelitati vel tacita voluntate assentiebantur quia Dominus secretorum cognitor est, quorum maxima per omnes provincias pars hominum versabatur, eadem ultionis plaga corripi justum erat. Solvuntur repente undique permissu Dei ad hoc circumpositae relictaeque gentes, laxatisque habenis in omnes Romanorum fines invehuntur: Germani Alpibus, Rhetia, totaque Italia penetrata, Ravennam usque perveniunt. Alamanni Gallias pervagantes, etiam in Italiam transeunt. Graecia, Macedonia, Pontus, Asia
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute meritorum suorum restrĩgere
fallatias demomorum Ergo respirãte
paulisper supra solitum ugi et graui
pestilentia generi humano prouocat
penam suam obliuiosa malicia Impie¬
tas enim flagella quidem exciiciata
sentit. sed a quo flagellabatur non sẽ¬
tit Ualerianus siquidem mox ut arri¬
puit imperium septimus a nerone as¬
degit per tormenta xp̃ianos ad idola¬
triam abnegantes q interfici iussit
fuso per omnem regni latitudinem
sanctorum sanguine Ualerianus ilico
nepharii auctor edicti a sapore rege¬
persarum captus luminibus effossis
imperator populi romani igniominio¬
sissima apud persas seruitute conse¬
nuit Hanc insamis ofsicii continuã¬
donec uixit dampnationem sortitus ut
ipse accliuis humi regem semper ascen¬
surum in equum non manu sua sed
dorso attolleret Et galienus quidem
tam claro iudicio dei territus: tamq
miseri college permotus exemplo pa¬
cem ecclesiis trepida satissactione re¬

Expanded text:
virtute meritorum suorum restinguere virtute meritorum suorum restinguere fallacias daemoniorum. Ergo respirante paulisper supra solitum, jugi et gravi pestilentia generi humano, provocat poenam suam obliviosa malitia. Impietas enim flagella quidem excruciata sentit, sed a quo flagellatur obdurata non sentit. Valerianus siquidem mox ut arripuit imperium octavus a Nerone, adegit per tormenta Christianos ad idololatriam abnegantesque interfici jussit, fuso per omnem Romani regni latitudinem sanctorum sanguine. Valerianus illico nefarii auctor edicti a Sapore Persarum rege captus, luminibus effossis, imperator populi Romani ignominiosissime apud Persas in servitute consenuit: hanc infamis officii continuadonec vixit damnationem sortitus, ut ipse acclivis humi regem semper ascensurum in equum, non manu sua, sed dorso attolleret. Et Gallienus quidem tam claro Dei judicio territus, tanquam miseri collegae permotus exemplo, pacem in Ecclesiis trepida satisfactione re
Abbreviated transcription (Latin):
super dissonantia que uidetur esse in
genealogia saluatoris apud lucam
tochene ecclesie presbiter pauca in¬
genii sui monimenta composuit flo¬
rens sub alexandro principe et ep̃o
urbis sue zebenno. eo uel maxime tẽ¬
pore quo heraclas alexandrine ecclẽ
pontifex ordinatus: Igitur ab aug̃sto
uigesimus septimus ualerianus in
rethia ab exercitu imperator creatus
augustus a senatu apellatus est mãsitq
in imperio ꝙ̃uis insceliciter undiꝗ co¬
artantibus malis annis .xu Itaq mi¬
tandum est de ualerano quomodo
supra cettros qui ante se fuerunt hic et
humanus et benignus extitit erga fa¬
mulos dei ita ut inmicis multo etiã
illis benignus uidetur qui nomĩe sal
torem pessimũ ingr̃m ei principẽ es¬
iptiorum magorum ut iustos et scłos
uiros persequi et interim iuberet tan¬
qͣm qui aduersarentur magicis arti¬
bus quibus seipsum addiderat Erãt
enim reuera et sunt etiam nuticꝰ possũt

Expanded text:
super dissonantia quae videtur esse in super dissonantia quae videtur esse in genealogia Salvatoris apud Lucam,tiochenae ecclesiae presbyter pauca ingenii sui monumenta composuit, florens sub Alexandro principe, et episcopus urbis suae Sebenno, eo vel maxime tempore, quo Heraclas Alexandrinae ecclesiae pontifex ordinatus est. Igitur ab Augusto septimus et vigesimus Valerianus in Rhetia ab exercitu imperator creatus Augustus a senatu appellatus est mansitque in imperio, quamvis infeliciter undique coarctantibus malis, annis quindecim. Itaque mirandum est de Valeriano, quomodo supra caeteros qui ante se fuerunt, hic et humanus et benignus exstiterit in famulos Dei, ita ut in initiis multo etiam illis benignior videretur qui nomine salttorem pessimum magistrum et principem Aegyptiorum magorum ut justos et sanctos viros persequi et interimi juberet, tanquam qui adversarentur magicis artibus, quibus seipsum subdiderat. Erant enim revera, et sunt etiam nunc, qui possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Scripsit et aliam ad anthiocenses
epistolam per demẽtem presbiteruz¬
alexandrie de quo supra diximus
necnon et ad adamantium et pro a-¬
damantio contra demetrium: et qͦd
iuxta testimoniũ bonum adamanti¬
um presbiterum constituerit Sed et
alie eius ad diuersos feruntur episto¬
le Septima autem persequutione sb̾
decio quo tempore babilas anthio¬
chie passus est ductus caesaream et
clausus carcere. ob confessionẽ xp̃i
martyrio coronatur Tulius affrica¬
nus cuius quinq de temporibus
extant uoluminaꝰ sub imperatore
marco aurelio antonino qui ma¬
crino successerat fuit qui legationẽ
susceperat. a principe ut emaus ĩ ui¬
dea restauraretur que deinceps nicho¬
polis nominata est Nuius ẽ episto¬
la ad adamantium super questione.
susanne eo quod dicat eam in hebrai¬
co fabulam haberi nec conuenire cũ
hebraico Contra quam epistolam do¬
dam seripsit adamantius Extat eiꝰ
ad aristidem altera epistola in qua

Expanded text:
Scripsit et aliam ad Antiochenses Scripsit et aliam ad Antiochenses epistolam per Clementem presbyteruAlexandriae, de quo supra diximus, necnon et ad Adamantium et pro Adamantio contra Demetrium, et quod juxta testimonium bonum Adamantium presbyterum constituerit; sed et aliae ejus ad diversos feruntur epistolae. Septima autem persecutione sub Decio, quo tempore Babilas Antiochiae passus est, ductus Caesaream et clausus carcere, ob confessionem Christi martyrio coronatur. Julius Africanus, cujus quinque de Temporibus exstant volumina, sub imperatore Marco Aurelio Antonino, qui Macrino successerat, fuit: qui legationem susceperat a principe, ut Emaus in Judaea restauraretur, quae deinceps Nicopolis nominata est. Hujus est epistola ad Adamantium super quaestione Susannae, eo quod dicat eam in Hebraico fabulam haberi, nec convenire cum Hebraico: contra quam epistolam doctam scripsit Adamantius. Exstat ejus ad Aristidem altera epistola, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
expensas et librariorum parem nume¬
rum quodq his maius est incredibi¬
li studio quotidie ab eo opus exigĩs
Unde et in quadam epistola cum
adamantium uocat Alexander ẽp̃c
cappadotiae cum desiderio sctõrũ
locorum iherosolimam pergeret, et
iam senex regeret ecclesiam, tunc nar¬
cisso et multis clericorum eius reue¬
latum est Alexandrum altera die
mane intrare episcopum qui ad¬
iutor episcopalis uel sacerdotalis
cathedre esse deberet Itaꝗ re ita
completa ut predicta suerãt cũctis
palestine episcopis in unum con¬
gregatis adnitente quoq ip̃o uel
maxime. narcisso iherosolime ecclẽ
episcopo cum eo gubernaculum su¬
scepit Hic in fine cuiusdam episto¬
le quam scripsit ad adamantium
et pro adamantio ita super pace ec¬
clesie ait Salutat uos narcissus se¬
nex qui ante me tenuit hunc epis¬
copalem locum Et nunc mecum
eundem orationibus regit annos
natus circiter cxui. et uos mecum
precatur ut unum idemq sapiatis

Expanded text:
expensas et librariorum parem numeexpensas et librariorum parem numerum: quodque his majus est, incredibili studio quotidie ab eo opus exigens. Unde et in quadam epistola eum Adamantium vocat. Alexander episcopus Cappadociae cum desiderio sanctorum locorum Hierosolymam pergeret, et jam senex regeret ecclesiam, tunc Narcisso et multis clericorum ejus revelatum est Alexandrum altera die mane intrare episcopum, qui adjutor episcopalis vel sacerdotalis cathedrae esse deberet. Itaque re ita completa ut praedicta fuerat, cunctis Palaestinae episcopis in unum congregatis, annitente quoque ipso vel maxime Narcisso Hierosolymitanae ecclesiae episcopo, cum eo gubernaculum suscepit. Hic in fine cujusdam epistolae, quam scripsit ad Adamantium, et pro Adamantio, ita super pace Ecclesiae ait: Salutat vos Narcissus senex, qui ante me tenuit hunc episcopalem locum, et nunc mecum eumdem orationibus regit, annos natus circiter CXVI, et vos mecum precatur, ut unum idemque sapiatis.
Abbreviated transcription (Latin):
IPOLITUS CUNS¬
dam ecclesie episcopus nomẽ
quippe urbis scire non potui in enarra¬
tione pasche et temporum canonem
quem scribit usq ad primũ annum
alexandri imperatoris perducit. sexde¬
cim annorum circulum quem greci
ciclum uocant repperit Et eusebius
qui super eodem pascha decem et no¬
uem annorum circulum cõposuit
hac occasione scribit Edidit nõnul¬
los in scripturis commẽtarios e qͥbus
hec repperi in exameron in exodum
et in canticum canticorum in genesĩ
in zachariam: de psalmis, et ĩ isaĩa:
de danel, de apocalipsi de prouer¬
biis. de ecclesiastico. de saule, et
phitonissa. de antichristo. de resur¬
rectione et contra martionem, de pa¬
scha et aduersum omnes hereses et
de laude domini saluatoris De q̃
presente adamantio se loqui in ecele¬
sia significat In huius emulatione
ambrosius quem de martionis heresi
ad ueram fidem correptum diximus
coartatus est adamantium ĩ senptu¬
tis commentarios scribere prebens ei
septem et amplius notarios eorumꝗ

Expanded text:
polytus cujusdam ecclesiae episcopus nomen quippe urbis scire non potui in enarratione Paschae et temporum canone, quem scribit, usque ad primum annum Alexandri imperatoris perducit, sexdecim annorum circulum, quem Graeci cyclum vocant, reperit, et Eusebius qui super eodem Pascha decem et novem annorum circulum composuit, hac occasione scribit: Edidit nonnullos in Scripturis commentarios, e quibus haec reperit: In Hexameron, in Exodum, et in Canticum canticorum, in Genesim, in Zachariam de Psalmis, et in Isaiam, de Daniele, de Apocalypsi, de Proverbiis, de Ecclesiaste, de Saule et Pythonissa, de Antichristo, de Resurrectione; et contra Marcionem, de Pascha et adversus omnes haereses, et de laude Domini Salvatoris, de qua praesente Adamantio se loqui in ecclesia significat. In hujus aemulatione Ambrosius, quem de Marcionis haeresi ad veram fidem correctum diximus, cohortatus est Adamantium in Scripturis commentarios scribere, praebens ei septem et amplius notarios, eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
unacem socius qui se in gallia casatem
soecerat suscitabat. Quo bello multũ
utrimq romani sanguinis susum est
albinus tamen apud lugdunum opp̾ssꝰ
interfectus est
EERUS UICTON
in britannas defectu pene
omnium sociorum trahitur Ubi ma¬
gnis grauibusq praeliis sepe gestis re¬
ceptam partem insule a ceteris in¬
domitis gentibus uallo distinguẽ¬
dam putauit Itaq magnum fir̾mi
re duxit ibiq apud eboracum
oppidum morbo obiit Ferunt de
eo annalium scripiores quod esset
omniũ qui ante eum fuerunt acer
ingenio ad omnia que intendisset
in finem perseuerans beneuolentia
quo inclinasset mirabili ac perpe¬
tua ad quaerendum diligens ad
largiendum liberalis In amicos in¬
inimicosq pariter uehemens Hic
nulli in dominatu suo permisit ho¬
nores uenundare latinis litteris
sufficienter instructus greci sermo¬
nis eruditus punica eloquentia
promptior Reliquit duos filios
bassianum et zecham Quorũ ze¬
cha hostis publicus indicatus in¬
teriit bassianus antoninus cogno¬

Expanded text:
nacem socius, qui se in Gallia Caesarem fecerat, suscitabat: quo bello multum utrinque Romani sanguinis fusum est. Albinus tamen apud Lugdunum oppressus et interfectus est. everus victor in Britannias defectu pene omnium sociorum trahitur: ubi magnis gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus vallo distinguendam putavit. Itaque magnum firmissreduxit: ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. Ferunt de eo annalium scriptores, quod esset omnium qui ante eum fuerunt acerrimus ingenio, ac omnia quae intendisset, in finem perurgens, benevolentia quo inclinasset mirabili ac perpetua, ad quaerendum diligens, ad largiendum liberalis, in amicos inimicosque pariter vehemens. Hic nulli in dominatu suo permisit honores venundari. Latinis litteris sufficienter instructus, Graeci sermonis eruditus, Punica eloquentia promptior. Reliquit duos filios, Bassianum et Getham, quorum Getha hostis publicus judicatus, interiit. Bassianus, Antoninus cogno
Abbreviated transcription (Latin):
bello sumpserat hac spe arridẽt
deposuit: atq antiquum toge
decorem recuperauit Marius
ubi artissima obsidione romaĩ
ciues & milites premebantur
maximo bello & plurima cede
hostium urhem sotiosq serua¬
uit. Q pompeuis picentes gra¬
ui praelio fudit qua uictoria se¬
natus laticlauia et cetera dignii¬
tatis insignia recepit. cũ togas
tantum modo de uictoria caesa¬
ris primum respirante sũpsisser
Potius cato pretor et riusus plo¬
pompeius diu obsedit ascrilum
ciuitatem nec tamen expugnass
ubi populum in campũ prorupẽ¬
tem grauissima oppressione ui
na cum franco imperatore suo
cesa sunt Eadem die picentes
congressi es uicti sunt Quo etiã
tempore Sylla samnites bello
superauit & uicit quo praelio
xes uiiiꝰ samnitum caesa sunt
Ergo marrucini uestini a sulpi¬
tio legato pompeii persequuti
atq uastati sunt: ab eodem etiã
sulpitio imperatores italici hor¬
ribili praelio oppressi es occisi
Pompeius Asculum ingressus

Expanded text:
bello sumpserat, hac spe adridente bello sumpserat, hac spe adridente deposuit atque antiquum togdecorem recuperavit. Marius ubi arctissima obsidione Romani cives et milites premebantur, maximo bello et plurima caede hostium urbem sociosque servavit. Gneius Pompeius Picentes gravi praelio fudit, qua victoria senatus laticlavia et caetera dignitatis insignia recepit, cum tantummodo victoria Caesaris primo respirante sumpsisset. Portius Cato praetor Etruscos, PloPompeius diu obsedit Asculum civitatem: nec tamen expugnasset, nisi populum in campum prorumpentem gravissima oppressione vicna cum Franco imperatore suo caesa sunt. Eadem die Picentes congressi et victi sunt. Quo etiam tempore Sylla Samnites bello superavit et vicit: quo praelio octodecim millia Samnitum caesa sunt. Ergo Marrucini et Vestini a Sulpicio legato Pompeii persecuti atque vastati sunt. Ab eodem etiam Sulpicio imperatores Italici horribili praelio oppressi sunt et occisi. Pompeius, Asculum ingr
Abbreviated transcription (Latin):
legatum sibi legit. quem assidue
submouentẽ morã bello utilem
fore et paulisper in castris exer¬
ceri militẽ oportere. tyronem do¬
Io id agere rauis contempsit se¬
seq in insidias marsorum : & uni¬
uersum agmen exercitus sui ĩ cau¬
tus iniecit. ubi et ipse consul oc¬
cisus & multi nobiles interfecti
sunt Arma & corpora interfecto¬
rum in conspectu manii Legati
tholenus fluuitis pertulit: atq ĩ
testimoniũ cladis euexit Mariꝯ
raptis continuo copiis. uictores
insperatus oppressit uñi: & ipse
marsorum interfcecit Caepro ãt
a uestinis & marsis deductus in
insidias cum exercitu truicidã¬
tus est L. uero uilius caesar cossp̃
apud sereniam uictus aufuge¬
rat contractis undiq copiis ad¬
uersus samtites & Lucanos dimi'¬
cans multa hostium miłia inuer¬
fcecit Cumq ab exercitu impe¬
rator apellatus esset: romamq
nuntios de uictoria misisset
senatus sagam hoc est uestem
meroris. quam exorto sociali

Expanded text:
legatum sibi legit, quem assidue legatum sibi legit, quem assidue submoventem moram bello utilem fore, et paulisper in castris exerceri militem oportere tironem, dolo id agere ratus, contempsit, seseque in insidias Marsorum et universum agmen exercitus sui incautus injecit, ubi et ipse consul occisus et multi nobiles interfecti:sunt. Arma et corpora interfectorum in conspectu Marii legati Tolenus fluvius pertulit, atque in testimonium cladis evexit. Marius, raptis continuo copiis, victores insperatus oppressit, Marsorum interfecit. Caepio autem a Vestinis et Marsis deductus in insidias, cum exercitu trucidatus est. L. uero Iulius Caesar postquam apud Aeserniam uictus aufugerat, contractis undique copiis aduersum Samnitas. et Lucanos dimicans multa hostium milia interfecit. cumque ab exercitu imperator appellatus esset Romamque nuntios de uictoria misisset, senatus saga, hoc est uestem maeroris, quam exorto sociali
Abbreviated transcription (Latin):
ululatibus uagi luporum ritu
oberrant Tunc etiam sub ortu so¬
lis globus igneus a regione septẽ¬
trionis cum maximo cceli frago¬
re emicuit Apud arentinos cu
panes per conuium frangerentur
cruor e mediis panibus fluxit
Preterea per uii. contnuos dres
gxando lapidum immixtis enã
testarum fragmentis. terram latis'¬
sime Uerberauit In samnitibus
uastissimo hiatu terra flamma
prorupit. & usq in caelum extendi
usa est Complures preterea ĩ itine¬
re uidere romani globum colo¬
ris aurei celo ad terram deuol¬
ui maioremq factum rursus
a terra in sublime ad orientem
ferrt. ac magnitudine sua ipsũ
solem obtexisse Igitur. Ei. pom¬
petus pretor cum picentibus us¬
su senatus bellum gessit. & uichꝰ
est Postꝙ̃ sibi samnites papiũ
mutilium imperatorẽ prefecerãt
marsi autẽ agamennonẽ archi¬
piratam preoptauerant: iulius
caesar samnitum pugna uictus
ceso fugit exercitu Rutilius con¬
sul marium propinquum suũ

Expanded text:
ululatibus vagi luporum ritu ululatibus vagi luporum ritu oberrarunt. Tunc etiam sub ortu solis globus igneus a regione septentrionis cum maximo coeli fragore emicuit. Apud Arentinos, cum panes per convivia frangerentur, cruor mediis panibus fluxit. Praeterea per septem continuos dies grando lapidum, immixtis etiam testarum fragmentis, terram latissime verberavit. In Samnitibus vastissimo hiatu terrae flamma prorupit, et usque in coelum extendi visa est. Complures praeterea in itinere videre Romani globum coloris aurei, coelo ad terram devolvi, majoremque factum, rursus a terra in sublime ad orientem ferri, ac magnitudine sua ipsum solem obtexisse. Igitur Gneius Pompeius praetor cum Picentibus jussu senatus bellum gessit, et victus est; postquam sibi Samnites Papium Mutilium imperatorem praefecerant, Marsi autem Agamemnonem archipiratam praeoptaverant, Julius Caesar, Samnitum pugna victus, caeso fugit exercitu. Rutilius consul Marium propinquum suum
Abbreviated transcription (Latin):
est Qui Smirnam commigrans
Litterarum studiis intentus conse¬
nuit Igitur ulio caesare et mar¬
co philippo consulibus intestĩs
causis sociale bellum totã cõmo¬
uit italiam Siquidem Liuius
drusus tribunus plẽbis latinos
omnes spe libertatis illectos cũ
placito explere non posser in ar¬
re interfectus est Igitur picẽtes
uestini marsini. peligni. marru¬
cini. samnites Luicani. cũ adhuc
occultam defectionem meditarẽ
tur seruilium praetorem legatum
ad se missum apud asculum occi¬
derunt: statimq clausa ciuitate
omnes ciues romanos in dicta ce¬
de iugularunt Continuo atrocis¬
simam pernitiem infamissima proe¬
cessere prodigia Namq omniu
generum animalia q̃ manum ho¬
minũ blande perpeti: atq inter
homines uiuere solita erant. relidie
stabulis pascusq cum balatu. Hĩ¬
nitu mugituq miserabili, ad
siluas montesq fugerunt Canes
quoq quotum nature. est extra
homines esse non posse lacrimosis

Expanded text:
est. Qui Smyrnam commigrans, est. Qui Smyrnam commigrans, litterarum studiis intentus consenuit. Igitur Julio Caesare et Marco Philippo consulibus, intestinis causis, sociale bellum totam commovit Italiam. Siquidem Livius Drusus, tribunus plebis, Latinos omnes spe libertatis illectos, cum placitum explere non posset, in arre, interfectus est. Igitur Picentes, Vestini, Marsini, Peligni, Marrucini, Samnites, Lucani, cum adhuc occultam defectionem meditarentur, Gaium Servilium praetorem, legatum ad se missum, apud Asculum occiderunt. Statimque clausa civitate, omnes cives Romanos indicta caede jugularunt. Continuo atrocissimam perniciem infamissima praecessere prodigia. Namque omnium generum animalia, quae manus hominum blande perpeti atque inter homines vivere solita erant, relictis stabulis pascuisque, cum balatu, hinnitu mugituque miserabili, ad silvas montesque fugerunt. Canes quoque, quorum naturae est extra homines esse non posse, lacrymosis
Abbreviated transcription (Latin):
diebus romanos mlti¬
Tplices petturbauerunt calami¬
tates qͣmuis iam dñi multa¬
rum uocitarentur gentium
quas succincte breuitatis grana
transcurrere statui: sed si quis
eas pleniuis scire uoluerit quin¬
tum librum Orosii legat Igitus
saturninus tribunus plebis exci¬
tati tumultus in urbe auctor
extitit. qui cum mario consule
Miͦ & glautia pretore cõspirauit
Primũ Necellus numidicum
Uirum acęrrimum innocentẽ
per scelus iudicum qui euisdem
factionis erant in exilium cum
totius urbis dolore miserunt
Idẽ saturninus Nẽmium uirum
acrem es integrum fien cõsulez
timens occidit. ac dem̃ contionẽ
agens in domo sua ab aliis ĩpe¬
rator ab aliis uero rex ẽ apellats
Quam temeritatẽ indignantes
romani actore Mario consule.R
saturninũ et eius factionis acto¬
res interfecerunt. quorum bona
omniũ publicanda decreuerũt
Itaq interfectis tante coniurati¬
onis seditiosis quies populo fuit
Inde rutiluis uix integerrimus ꝑ¬
turio uidicum condempnatus

Expanded text:
diebus Romanos multip ces perturbaverunt calamitates, quamvis jam domini multarum vocitarentur gentium, quas succinctae brevitatis gratia transcurrere statui. Sed si qui eas plenius scire voluerit, quintum librum Orosii legat. Igitur Saturninus, tribunus plebis, excitati tumultus in Urbe auctor exstitit, qui cum Mario consule sexto et Glaucia praetore conspiravit. Primum Metellum Numidicum, virum acerrimum, innocentem, per scelus judicum qui ejusdem factionis erant, in exsilium totius Urbis dolore miserunt. Idem Saturninus Memmium, virum acrem et integrum, fieri consulem timens, occidit, ac deinde contentionem agens in domo sua, ab aliis imperator, ab aliis vero rex est appellatus. Quam temeritatem indignantes Romani, auctore Mario consule, Saturninum et ejus factionis auctores interfecerunt. Quorum bona omnium publicanda decreverunt. Itaque, interfectis tantae conjurationis seditiosis, quies populo fuit. Inde Rutilius, vir integerrimus, perjurio judicum condemnatus
Abbreviated transcription (Latin):
RAT IAQUE IN PA¬
radiso corporaliter
lignum quod nuncdipatur ui
ta sicut & petra que percussa
aquas tribuit in heremo popu¬
lo dei quamius significarent
mystice xp̃m Quod p̃p̃terea
lignum uita dictum est qm̃
dum illi homines inde gusta¬
rent nec morbo nec senectute
desicerent In ceteris enĩ erat
alimentum in isto sacramen¬
tum Lignumq scientie boni
et mali non ꝙ ipsum in sua
natura lignum rationabile¬
esset uel scientiam boni & mali
habuisset sed propterea apella¬
tum est boni es mali scientiae
quia homo per experimentum
ab ipso didic̃ quid esset inobe¬
olientiae malum Si quis uero
de his plenius scire ioluerit
patris augustini libros de ci¬
uitate dei legat ¶

Expanded text:
rat utique in paradiso corporaliter lignum, quod nuncupatur lignum vitae, sicut et petra quae percussa aquas praebuit in eremo populo Dei, quamvis significarent mystice Christum. Quod propterea lignum vitae dictum est, quoniam dum illi homines inde gustarent, nec morbo nec senectute deficerent. In caeteris enim erat alimentum, in isto sacramentum, lignumque scientiae boni et mali, non quod ipsum in sua natura lignum esset rationale, vel scientiam boni et mali habuisset, sed propterea appellatum est boni et mali scientiae, quia homo per experimentum ab ipso didicit quod esset inobedientiae malum. Si quis vero de his plenius scire voluerit, patris Augustini libros de Civitate Dei legat.
Abbreviated transcription (Latin):
di rugientes audiret leones frumẽ¬
tum inquit xp̃i sum dentibus besti¬
atum moliar. ut panis mundus in¬
ueniar Passus est anno undecimo tia¬
iam Reliquie corporis antiochie
iacunt ante poriam dampnaticam
in cimiterio Igitur Egesippus re¬
fert ꝙ usq ad hec tempora. uirgo
munda et immaculata permansit ee¬
clesia corrupioribus ueritans et di¬
uini uerbi temeratoribus aut nusꝙ̃
omĩno exctantibus. aut etiam si q̃
forte fuerant in occultis et abditis
terre delicescentibus Ut uero aposto¬
lorum chorus et omnis illa etas q̃
a domino susceperat uiue uocis au¬
ditum de hac luce discessit Tunc ue¬
lut inuacuam domum false dodrine
impius se error immessum: et tanꝙ̃¬
ubi uulaus nullus iam diuini cen¬
sus defensor existeret nudato ut aũt¬
capite corripientes arma mendacii ob¬
pugnare apostolicam ueritatem nitũ¬
tur Sed istud bellum intrinsecus gȩ¬
rebatur: persequutionum uero extrm¬
secus pondus urgebat ecclesiam Unde

Expanded text:
di rugientes audiret leones: Frumendi rugientes audiret leones: Frumentum, inquit, Christi sum, dentibus bestiarum moliar, ut panis mundus inveniar. Passus est anno undecimo Trajani; reliquiae corporis Antiochiae jacent, extra portam Daphniticam in coemeterio. Igitur Egesippus refert quod usque ad haec tempora virgo munda et immaculata permansit Ecclesia: corruptoribus veritatis, et divini verbi temeratoribus, aut nusquam omnino exstantibus, aut etiam si qui forte fuerant, in occultis et abditis terrae delitescentibus. Ut vero apostolorum chorus et omnis illa aetas, quae a Domino susceperat vivae vocis auditum, de hac luce discessit, tum velut in vacuam domum falsae doctrinae impius se error immersit, et tanquam ubi nullus jam divini census defensor existeret, nudato, ut aiucapite, corripientes arma mendacii, oppugnare apostolicam veritatem nituntur. Sed istud bellum intrinsecus gerebatur, persecutionum vero extrinsecus pondus urgebat Ecclesiam. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
chi uidetur quia tanti uiri fecimus
mentionem. de epistola eius quam
ad romanos scripsit pauca ponere
De siria usꝗ romam pugnaui ad
bestias in mari et in terra nocte et
die ligatus cum decem Ieopardis
Hic est militibus qui me custodi¬
unt quibus et cum beneferis peio¬
res siunt Iniquitas autem eorum
mea doctrina est Sed non idcirco
iustisicatus sum Utinam fruar he¬
stiis que michi preparate suni qͣs
et oro ueloces michi esse ad intẽ¬
ritum et illitiam ad comedendũ me
ne sicut aliorum martirum non
aucdeant corpus meum aitingere
Quod autem si uenire uoluerint e¬
go uim faciam ego me ingeram ut de¬
uorer Ignoscite michi filioli quid
michi prosit ego scio quia nunc inci¬
pio esse discipulus xp̃i nichil de lus
que uidentur desiderans ut xp̃t
iesum inueniam Ignis crux bestie
confractio ossium membrotumq
diuisio. et totius corporis cõtridtĩo
et tormenta diaboli in me ueniant
tus esset ad bestias et ardorẽ patien¬

Expanded text:
hi videtur, quia tanti viri fecimus hi videtur, quia tanti viri fecimus mentionem, de Epistola ejus, quam ad Romanos scripsit, pauca ponere: De Syria usque Romam pugnavi ad bestias in mari et in terra, nocte et die, ligatus cum decem leopardis, hoc est militibus, qui me custodiunt. Quibus et cum benefeceris, pejores fiunt: iniquitas autem eorum, mea doctrina est; sed non idcirco justificatus sum. Utinam fruar bestiis quae mihi praeparatae sunt! Quas et oro veloces mihi esse ad interitum, et illiciam ad comedendum me, ne sicut aliorum martyrum non audeant corpus meum attingere. Quod si venire noluerint, ego vim faciam, ego me ingeram ut devorer. Ignoscite mihi, filioli, quid mihi prosit ego scio, quia nunc incipio esse discipulus Christi, nihil de his quae videntur desiderans, ut Christum Jesum inveniam. Ignis, crux, bestiae, confractio ossium membrorumque divisio, et totius corporis contritio, et tormenta diaboli, in me veniant, tus esset ad bestias, et ardore patien