comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accto fonenda sunt ac lini semmne ut milium tritum conibarsumq aqua mul¬
sca imponenotũ inferucnti aqua imbuta expressa eqfnt melle recte genibus ap¬
plicantur ac fasccis ciraadantur ꝙ si tumori subrst aliquis humor fermentũ uel
farma erdtacta expasso aut aqua mulsca atcocta imponitur & tum maturiut sup¬
pitratio resainditte serro eaq cmissa ut supra dtocurmus linamentis curaturr. Possimt
boligona grȩti appellant ud marubium ferro reclausa sanare fegre aũt onmis
belor corporis si smne uulnere c̃ retens melius fomgitis discntitite uetus uritire ut g̃
ustum butrum ued caprma instillatur acteps Scabnes extenuatur trito alio dt

Expanded text:
aceto fovenda sunt, et Uni semen aut milium detritum conspersumque aqua mulaceto fovenda sunt, et Uni semen aut milium detritum conspersumque aqua mulsa imponenplicantur, ac fasciis circumdantur. Quod si tumori subest aliquis humor, fermentum vel farina hordeacea ex passo aut aqua mulsa decocta imponitur: et cum maturuit suppuratio, rescinditur ferro, eaque emissa, ut supra docuimus, linamentis curatur. Possunt poligonum Graeci appellant, vel marrubium ferro reclusa sanare. Fere autem omnis dolor corporis, si sine vulnere est, recens melius fomentis discutitur; vetus uritur, et supra ustum butyrum vel caprina instillatur adeps. Scabies extenuatur trito alio def
Abbreviated transcription (Latin):
patitir. sed si sangnis adhnic suꝑ ungulas in crurribus ẽ fricationẽ assidna tiscute
uel cum ca nihi profuit sccifacient emitur ad suam in imgulis ẽ interduos umꝗ¬
gues cultello leniter aptr & postta linamnenta sale atq accto imbuto applicantir aq
sola lutrtta pes inbiuitur maxiqidatur opeta ne ii magua pectem mietam et ue
sic pes stabuletur hic idem sanguis nisi emissus fucrit saniem acalnt ꝗ si suepurnuẽit¬
si tarde procurauit ob primo fetro enarmasus et expurgatus. atmae parmi
accto ꝵ sale et oleo mactentisus incultatis moꝵ aximgia uetere et seuo irtino
pari pontere decoctis ad suauitatẽ perctucitur si sangius in inftriere ꝑte imgule
eextrema ꝑs ipius ungiis ad uiũũ resecatm et ita emititim ac lmementis ꝑueluta
partea mimitur mectiam ungulam ab inferiore parte nẽ expribie aptrnre nisq
coloco iam suppurato facta ẽ si ctolere neruorum clauticat olto & sale genua
poplitesq t crina cõplicanda sunt donec sanc̃tur. si genua intumuerunt calito

Expanded text:
one assidua discutitur; vel, cum ea nihil profuit, scarificatione emittitur.8 At si iam in ungulis est, inter duos ungues cultello leviter aperies.Postea linamenta sale atque aceto imbuta applicantur, ac solea spartea pes induitur,maximeque datur opera, ne bos in aquam pedem mittat et ut sicce stabuletur. Hic idem sanguis nisi emissus fuerit, famicem creabit, qui si suppuraverit, tarde percurabitur: primum ferro circumcisus et expurgatus, deinde pannis aceto et sale et oleo madentibus inculcatis, mox axungia vetere et sebo hircino pari pondere decoctis, ad sanitatem perducitur. Si sanguis in inferiore parte ungulae est, extrema pars ipsius unguis ad vivum resecatur, et ita emittitur, ac linamentpartea munitur. Mediam ungulam ab inferiore parte non expedit aperire, nisi eo loco iam suppuratio facta est. Si dolore nervorum claudicat, oleo et sale genua poplitesque et crura confricanda sunt, donec sanetur. Si genua intumuerint, calido
Abbreviated transcription (Latin):
nouellos proceros & nitidtos quos comprchensos manus possit ancimuenne hoc ẽ manu
Eetm uartem supra q̃ ramum secaturus c̃ feno aut seramentis texeris ut molita¬
i trbore sitterat ramus ita pers recte et cacumine eelum spectans dtponiti
Nam si in ucesi mergatur difficiliter comprehenadit et tũ ualidis conualiit sicciis
nducibiis ex utraq uerte humantur hi sime dde qualibet troore brcni patio urxta
cos ponti et inter se uinculo connexi. ut facile singile dtitiantite hoc facile utile est
prepeee fosserum ignorantiam ut cum oidentisus aut sintulis semmarium celittu inse¬
tucris deposiea t ã later nen ledentur Quidem meluis existimant ocilis ex colete et

Expanded text:
novellos proceros et nitidos, quos comprehensos manus possit circum-venire, hoc est et eam partem, supra quam ramum secaturus es, faeno aut stramentis texeris, ut mollitein arbore steterat ramus, ita pars recte et cacumine caelum spectans deponatur. Nam si inversa mergatur, difficulter conprehendet, et cum validius convaluerit, sterilis indicibus ex utraque parte muniantur: hi sunt de qualibet arbore brevi spatio iuxta eas positi, et inter se vinculo connexi, ne facile singuli deiciantur. Hoc facere utile est propter fossorum ignorantiam, ut cum bidentibus aut sarculis seminarium colere institueris, depositaet
Abbreviated transcription (Latin):
acarmima relmque tum arlorem fici dtetimor plagimq leua et metum cumeã fmde ca¬
cumina Demat oliue sicuti matri coh ertetito utriq pre abrade es ita fixue fio mnsere
aicuamqi exinę diligenter rermulos colliga ne gua uĩ reuellatirr. sic metrgosito mermio
conualescaet ficus cim oles et tum demum quatto anno cum cno cheigrit uelit propagi¬
nes uamulos oliue ã ĩe resctabis hoc mogto omne genis ĩ arberem inscres de prusqͣ̃i h¬
nem libri facimus cum fere sp̃t̃s sintulorum omimnes prosequimur prieres lines dt eychi

Expanded text:
relinque; tum arborem fici detrunca, plagamque leva, et mediam cuneo finde. Cacumina deinde olivae, sicuti matri cohaerent, ex utraque parte adrade, et ita fissurae fici insere, cuneumque exime, diligenterque ramulos colliga, ne qua vi revellantur.Sic interposito triennio coalescet ficus cum olea, et tum demum quarto anno, cum benecoierint,velut propagines, ramulos olivae a matre resecabis. Hoc modo omne genus in omnem arborem inseres. At prius quam finem libri faciamus, quoniam fere species surculorum omnes persequimur prioribus libris, de cyti
Abbreviated transcription (Latin):
Plantas dͥcmdt uere disponito ita ut mite se quoquo uersus quatuor prctũ utra distẽt
si semncn nõ hũcris cacumina uma cithysorũ ucit dis ponito sttitoratã teriã enta agige¬
possine nã et cib et uii uires hñt ntidumq e ilare et cõpulentũ prcus facumt
si grmo absincinus frondis irtide corbis pabulatoribis mogiorũ inginti suffict uel fę
gena. singulis dari aib idus tñ mcasis Aprilis ułq in idus limias unide pabulum
A nouẽmła iota estate demile uuitimimo satic̃tur fronte q̃ tñ nõ adñ ẽ utilis¬

Expanded text:
as deinde vere disponito, ita ut inter se quoquoversus quattuor pedum spatio distent. Si semen non habueris, cacumina cytisorum vere deponito, et stercoratam terram circumaggecibi et vini vires habent, nitidumque et hilare et corpulentum pecus faciunt. Si grano abstinemus, frondis aridae corbis pabulatorius modiorum viginti sufficit, vel faeni gena singulis dari. Ab idibus tamen mensis Aprilis usque in idus Iunias viride pabulum calend. Novemb. tota aestate et deinde autumno satientur fronde; quae tamen non a
Abbreviated transcription (Latin):
simt lentisa myrtisq oltasti catuimima unrĩtis albos corpiis & inres carpit operiqt
mutilm retine que cum accident prehibencus crit bos potione ꝑ bidiunm. primogi
de abo absamendus. Sed meꝵ cacuimina ol eastri & harimamis ittm hache lenlisa¬
E multi cande. nec potestas eñ nisi q̃i ꝑcissime patienda ẽ. Simt qui tentram
lauum coleni libram Rabrotanum cerati cum pari portone decͥtumt cũ ague calida
anebus sextariss atis ita fuucibus ifindãt. Caidtmnq pabula ut supra ctiximus obitĩat
Qudam umacȩorum dias libr torrefatumt sta coneriumt cum totidtm umi aus¬

Expanded text:
int lentisci myrtique et oleastri cacumina. Viridis alvus corpus ac vires carpit, operique inutilem reddit. Quae cum accident, prohibendus erit bos potione per triduum, primoque die cibo abstinendus. Sed mox cacumina oleastri et arundinis, item baccae lentisci myrtique dandae; nec potestas aquae nisi quam parcissime facienda est. Sunt qui tenerorum lauri foliorum libram et abrotonum ceraticum,pari portione deferam; cum aquae calidae duobus sextariis, atque ita faucibus infundant, eademque pabula, ut supra dixi- mus, obiciant. Quidam vinaceorum duas libras torre- faciunt, et ita conferunt cum totidem sexta
Abbreviated transcription (Latin):
m trousto ualito idmmistnti ut uites longis scrobibis degonantur ut cadem diligita
curtut atts in reimis detucatur ut non nonui Traduces omnibus aimis mitr se ex ar¬
oribus proximis commiitentm ꝗ uettres detidintr. Si Eaditx ductm non con¬
emgit media uirga inter cas diligeatur cum dtinat fructus pondtre inrgebat subͥ¬
eitis adminiculis suostincatur hoc autem genus arbusti cetreq omnes aibores quãto
sitius aratur ⁊ crcinsoratuntite maiore fructui exubtrãt. Quod an expediat pat̾¬
femilie faccre ditu docet Ommnis tñ arboris cultus simplicior quam umetrum ẽ lon¬
ors ex omnibus sirpibus iinorem ctesidtrit impealtm Olea que primi ontnugm¬

Expanded text:
 arbusto Italico administrantur, ut vites longis scrobibus deponantur, ut eadem diligentia curentur, atque in ramos diducantur,ut novi traduces omnibus annis inter se ex arboribus proximis committantur et veteres decidantur. Si tradux traducem non contingit, media virga inter eas deligetur. Cum ' deinde fructus pondere urgebit, subiectis adminiculis sustineatur. Hoc autem genus arbusti ceteraeque omnes arbores quanto altius arantur et circumfodiuntur, maiore fructu exuberant; quod an expediat patrifamilias facere, reditus docet. Omnis tamen arboris cultus simplicior quam vinearum est, longeque ex omnibus stirpibus minorem impensam desiderat olea, quae prima omn
Abbreviated transcription (Latin):
guem q̃ exllem boniem readbere nibilis .n. et moica corpora euta ꝓtcoris oꝑtrari debet c̃e
nenusp t muscilis robusta nõ ad hipibus obesi ut nec sui itegoris mole nec libere opis
uenipuimus. Boues calore so diuo frigoribus intra tectum minere oportit itaqi hiberna
mensis pretisas macciium extrui debene horum adesectio tum ꝓttori tum agro ẽ utilis libmã t̃
aria. sentilus qui essiuo tempert ꝑ caicule ortim rtisi plerimq ractiabus mtrtins̃ &¬

Expanded text:
exilem bovem reddere: habilis enim et modica corporatura pecoris operarii debet esse, nervisque et musculis robusta, non adipibus obesa, ut nec sui tergoris mole nec labore operipraecipiemus. Boves calore sub divo,1 frigoribus intra tectum, manere oportet. Itaque hibernae messis 3 praecisa 4 in acervum extrui debent. Horum desectio cum pecori tum agro est utilis: liberantur arva sentibus, qui aestivo5 tempore per Caniculae ortum recisi plerumque radicitus
Abbreviated transcription (Latin):
prritintos autem quidam grege sicri comprehe nitimntur se sbigi conucnie. Primũ
omnum Iutiolum stabulum prepartur ubi domitor facile uersari ꝗ unde agreti
sme penculo possit ant stabubim nille ingustiç sint sed añt campus aut ua latepa¬
tens ut cum preducerentir uiuenti hibtiumi habtant ex crtsum neo pauiti aut arho¬
rbius ant abiacenti culibet iti se implicent noxamq cupiant in stabulo sint ampla
pnsepia sup que tigsuersi asleres in modim iugorum a tenta septem prcibus la¬
toem figmun ad qͥs religani prisit uiuenoi. dtiem otmgt qro domitriam auseicẽis

Expanded text:
ra. Eos autem, qui de grege feri comprehenduntur, sic subigi convenit. Primum omnium spatiosum stabulum praeparetur, ubi domitor facile versari, et unde egredi sine periculo possit. Ante stabulum nullae angustiae sint, sed aut campus aut via late patens, ut cum producentur iuvenci, Uberum habeant excursum; ne pavidi aut arboribus aut obiacenti cuilibet rei se implicent noxamque capiant. In stabulo sint ampla praesepia, superque transversi asseres in modum iugorum a terra septem pedibus elati configantur, ad quos religari possint iuvenci. Diem deinde, quo domituram auspic
Abbreviated transcription (Latin):
inseritur arbori cortice disimilis si no ꝗ̃ similem fructum et codem temptre af¬
fcrt linc saugulo egregie inscritur. Ttria gn̾a porro insitionum antigni tra¬
digerumt Unum quo resecta os fexa grbor resectos sirculos accipit Alicrũ
quo resecta inter librum & mattriam semma admittit que utraq gña ueris tp̃ris
sumt. Tcitum quo p̃us gemmas cũ exiguo cirtice ĩ ꝑteitm sui chalbgestam ircpit

Expanded text:
inseritur, cortice dissimilis. Si vero etiam similem fructum et eodem tempore affert, sine scrupulo egregie inseritur. Tria genera porro insitionum antiqui tradiderunt. Unum, quo resecta et fissa arbor resectos 7 surculos accipit. Alterum, quo resecta inter librum et materiam semina admittit. Quae utraque genera veris temporis sunt. Tertium, quo ipsas gemmas cum exigu
Abbreviated transcription (Latin):
onme rus tanꝙ̃ maxne netesarum instrumentũ ctesidtrat asellũ ꝗ ut
texi pleraq utenscilia & uehere murbẽ & reportare collo uel ctorgõ mođ
potrst qualis aũt spẽs eius uel cina probatissima sit suptniore libro cũ dta

Expanded text:
 maxime necessarium instrumentum desiderat asellum, qui, ut  maxime necessarium instrumentum desiderat asellum, qui, ut dixi, pleraque utensilia et vehere in urbem et reportare collo vel dorso commode potest. Qualis autem species eius vel cura probatissima sit, superiore libro, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
E mmore a sello pctore diclurus .P. Silumȩ prmaipium cencint. mi¬
nos menora Archacdtie uilis hic uulgarisq asellus cuuis pleriq rusticoꝵ
renim auctores in emendis tuentilq uimentis prcuipium roñem uo¬
lunt esse nec inutria. nem et uam eorum re ꝙ pascuo caret conimeri põt exiguo
Equalicumq pabulo contentus quippe uel folus spmisq uel pratis alitur uelob¬
iecto fasce stramentotum palcis u̾o que ptne ommibus regionibus abimamt
Et qliscit tum imprutentis custodis negligentiamq fortusime sustinet pla¬
gtrim & ptnurie toleratitissimus propitr que tantius deficit ꝙ̃i ullum aliud
armentum Nam laboris et famis iexne paticns raro morbis afficiturr hu¬
uis animalis eñ xigue tutele plurmia et neceslaria optra supra pornonem
pocta memorit. tanti costas agitator a seili: uilibus aut onerat pomis lapi¬
demq reucrtens. Incussum aut atre massc̃ picis urbr reportat. lam ño mo¬
arum & conficitnoi frumenti penẽ selemnis ẽ huus prtoris laber quare

Expanded text:
ipium tenebit minor in ora 1 Arcadiae vilis hic vulgarisque asellus, cuius plerique rusticarum rerum auctores in emendis tuendisque iumentis praecipuam rationem volunt esse; nec iniuria. Nam etiam eo rure,2 quod pascuo caret, contineri potest, exiguo et qualicunque pabulo contentus. Quippe vel foliis spinisque vepraticis 3 alitur, vel obiecto fasce sarmentorum. Paleis vero, quae paene omnibus regionibus, abundant, etiam gliscit. Tum imprudentis custodis negligentiam fortissime sustinet: plagarum et penuriae tolerantissimus: propter quae tardius deficit, quam ullum aliud armentum. Nam laboris et famis maxime patiens raro morbis afficitur. Huius animalis tam exiguae tutelae plurima et necessaria opera supra portionem t celeberrimus poeta memorat: tardi costas agitator aselli Vilibus aut onerat pomis, lapidemque revertens Incusum aut atrae massam picis urbe reportat. Iam veroarum et con
Abbreviated transcription (Latin):
tucia un utm nec auditu nec uisii pauidti nec ad ingrahienda fiumma aut pontisfor¬
mictolosis mulai cibi edaces utram igo consiciento leti aomeoi ime ideoq ixͥtra corpia¬

Expanded text:
ducia virium nec auditu nec visu pavidi, nec ad ingredienda flumina aut pontes forducia virium nec auditu nec visu pavidi, nec ad ingredienda flumina aut pontes formidolosi, multi cibi edaces, verum in eo conficiendo lenti. Nam hi melius co
Abbreviated transcription (Latin):
cesutiria q̃ plage itaui si bos dctubut utilissimum ẽ sic pttes cius fingulis obligari ne
aut ĩnsettrt oossit aut pregreti. et ꝑ hoc passi gossit quo tacto mectia et siti compulꝰ
deponię igniuiatm qua es amarusima c̃ s̃ pecore ucrnaculo longeis omnis bos inaige¬
na melior ẽ q̃i ptiegiinus nem neq aqua neq pabuli nec cdi mutatione tentatur nepi
inftstatuer condicione regionis sicut ille o ex planis et campeiendus ocis. ĩ montana et
boues trcessere. amandum est ut ĩ similis patrii iocis traducmtir. item custogientũ
ne in corporationẽ ł statuti ud uiribus impar cũ ualentiont ungati. nem uttrq res
niscrine celcrier affert exitum A ores huius pecuti pribabiles hñtir ꝗ simt peio¬
res pacibis q̃ conaitatis s nõ mhertes ꝗ sime ucrtntes plagarum et adclamationũ s pͣ¬

Expanded text:
desideria, quam plagae. Itaque si bos decubuit, utilissimum est pedes eius sic cingulis obligari, ne desideria, quam plagae. Itaque si bos decubuit, utilissimum est pedes eius sic cingulis obligari, ne aut insistere aut progredi aut pasci possit. Quo facto inedia et siti compulsus deponit ignaviam; quae tamen rarissima est in pecore vernaculo: longeque omnis bos indigena melior est quam peregrinus. Nam neque aquae nec pabuli nec caeli mutatione tentatur, neque infestatur conditione regionis, sicut ille, qui ex planis et campestribus locis in montana et boves arcessere, curandum est, ut in similia patriis locis traducantur. Item custodiendum est, ne in comparatione vel statura vel viribus impar cum valentiore iungatur. Nam utraque res interiori celeriter affert exitum. Mores huius pecudis probabiles habentur, qui sunt propiores placidis quam concitatis, sed non inertes: qui sunt verentes plagarum et acclamationum, sed fi
Abbreviated transcription (Latin):
equitur ut c̃ contunmaces boues griuissima optra nom retusent nem ub piger uuenas
medius inetr duo ucteranos uingitur tratroq mucto terra moli cegitur mulla ẽ imꝑi¬
uim reioueniti facultas siue em̃uisstratur prosilit duorum arbitrio inhibetir seu consis¬
tit duobus gradientibus ẽt inhibitur obsciutir sei conatur decumbere a ualentionbus
subieuatus detrahituto ꝑy q̃ undique necessitate conturmantiu ldtponit et ad patientĩã libori
puicissimis uerbenibus pentuaitur t̃ ꝙ̃ post demitutaem molioris gͣnis bos qui detumbit in
luco cum non seuitia s ratione censeo emenolindum nam qui stimulis aut ignibus ali¬
son tormentis id uitium eximi indius iugicãt uert iõnis ignati sunt qm̃ ptruutix con¬
cumatia plerimq scuicnitm fatigat propter quad utiliuꝰ ẽ enta corporum uexitionẽ
ame potuis et siti cubitorem donem emenoare nam eam uchementiuis asficumnt ñalia

Expanded text:
sequemur, ut etiam contumaces boves gravissima opera nsequemur, ut etiam contumaces boves gravissima opera nungitur, aratroque iniecto terram moliri cogitur, nulla est imperium respuendi facultas. Sive enim efferatus prosilit, duorum arbitrio inhibetur: seu consistit, duobus gradientibus etiam invitus obsequitur: seu conatur decumbere, a valentioribus sublevatus trahitur: propter quae undique necessitate contumaciam de-ponit, et ad patientiam laboris paucissimis verberibus perducitur. Est etiam post domituram mollioris generis bos, qui decumbit in sulco: eum non saevitia, sed ratione censeo emendandum. Nam qui stimulis aut ignibus aliisque tormentis id vitium eximi melius iudicant, verae rationis ignari sunt: quoniam pervicax contumacia plerumque saevientem fatigat. Propter quod utilius est citracorporis vexationem fame potius et siti cubitorem bovem emendare. Nam eum vehementius afficiunt naturalia
Abbreviated transcription (Latin):
Post eusmati expcrimenta uacuo pliustro suburgenat o& paulatim longius cum loncrib
preducenti sime sic ptomiti mex aratrum instituantie s in subacto agro ne statim
difficultatem oꝑis reformident ne ue adhuc tenera colla dira proscissione tene condãt¬
Qemasmatim aĩt libulcus im auando bouẽ instituat. Prmmo ptitpi uolimme atmda
ne in demiia bos calt aut cornu quempum comimng me ruam miss hec cauentir imq̃ enis
mali utia q̃ius suluacta eximi poitrunt utum sic̃ ista agenda pntipnmus sue tontuim¬
ramam pitus nom adtrit adtoq ex pefitior tutiorq rõ domendi ẽ qiam nosm nostris agris
scquitur. nam ub pliustro aue aratro uuencum consulamus ex domitis bobus ualenitusm̃u
cum emq placidilium cum indomito mumgnmus t pracurrtnuem rteh ut E timntandẽ
oroducittt si u̾o nom pigiat iugum fabricate quo tres uingintur hanc michinationem cq̃¬

Expanded text:
Post eiusmodi experimenta vacuo plaustrum subiungendi, et paulatim longius cum oneribus Post eiusmodi experimenta vacuo plaustrum subiungendi, et paulatim longius cum oneribus producendi sunt. Sic perdomiti mox ad aratrum instituantur, sed in subacto agro, ne statim difficultatem operis reformident, neve adhuc tenera colla dura proscissione terrae contundant.Quemadmodum autem bubulcus in arando bovem instituat, primo praecepi volumine. Curandum ne in domacto eximi poterunt. Verum ista sic agenda praecipimus, si veteranum pecus non aderit; alioquiexpeditior tutiorque ratio domandi est, quam nos in nostris agris sequimur. Nam ubi plaustro aut aratro iuvencum consuescimus, ex domitis bubus valentissimum eundemque placidissimum cum indomito iungimus. Is et procurrentem retrahit, et cunctantem producit. Si vero non pigeat iugum fabricare, quo tres iungantur, per hanc machinationem con
Abbreviated transcription (Latin):
ta ne capite moueti peistit tum dtmum adligatos bencsu a prsteris pit neq qr
atere s uductsus placige et cum quadam uocis ãtilatione uenite ut ad edentem cõ¬
uescene aspiceie demge mares perhicato ut homimnem discant actontri.
ponuenit tota ttigora trictate  respergtie mero quo fimmilures bibulco funt utt
us qs et so foemiꝰa manum subitit nc ad ciusmocti tac̾tim prostmetim p uielamt
& ut redini qui plerimq semmibus mherent exmantitr ita ut cim sĩ a lattre to¬
mitor stare gebet ne calee contingi possit Post hec cdetuctis malis irituati imgiã
totumꝙ eo sub palatim sole chefricato ibcralesq ostas impresulse adixis in singila¬
imetito aci bimi ingulos sextatios ꝑ cõrĩm faucibus infimaito. Nam ꝑ hic ul mfmñca
nadio fere mansielcat᷑ uigimq quanb̃ dic accipumnt cui ramus inligitie itmonis uice tr¬
huicitar interaum & pondus dliguid miugitur et muore nexu laboris ex ploretut patiensa

Expanded text:
ne capite moveri possint. Tum demum ad alligatos boves neque a posteriore parte neque a atere, sed adversus, placide et cum quadam vocis adulatione venito, ut accedentem consuescant aspicere. Deinde nares perfricato, ut hominem discant odorari.convenit tota tergora et tractare et respergere mero, quo familiariores bubulco fiant: uteris quoque et sub femina manum subicere, ne ad eius modi tactum postmodum pavescant, et ut ricini qui plerumque feminibus inhaerent, eximantur. Idque cum fit, a latere domitor stare debet, ne calce contingi possit. Post haec diductis malis educito linguam, totumque os etpalatum sale defricato, libralesque offas i cornu faucibus infundito: nam per haec blandimenta triduo fere mansucscunt, iugumque quarto die accipiunt, cui ramus illigatus temonis vice traicitur: interdum et pondus aliquod iniungitur, ut maiore nisu laboris exploretur patientia.
Abbreviated transcription (Latin):
pnohyemet uchementius applicata falce adnoditir et ericditur quo celerius ob¬
dinat cicatricem rurlus quicquid e tenero processit sicut nepos partius detimdet
cum seie conumeta gerit ab latre gemiram cui consulentum ẽ ne falt de¬
limigititr presius dam ammores ipplicato ferio at tota tolutir aut cotuus¬

Expanded text:
prominet, vehementius applicata falce adnodatur et eraditur, quo celerius obprominet, vehementius applicata falce adnodatur et eraditur, quo celerius obducatcicatricem; rursus quicquid e tenero processit, sicut nepos, parcius detondetur, quoniam fere coniunctam gerit ab latere gemmam, cui consulendum est ne falce destringatur. Pressius enim si aduodes applicato ferro, aut tota tollitur aut convu
Abbreviated transcription (Latin):
uccto maxime uit incdum est. nem dum scruiunt decori quo sit breiuor custos
& sinilis police iuxta arcilum strmentum recitimt. ul autem purimũ efficit
um setumdum plaga posita gemia piumis et frigore tum demde aestu la¬
boralat. optimum c̾ igitur medio stre internodio si subsigiarium tondere pal¬
plicrimet cetet oculum. si resies faciutas non erit. Citum spiciendus ẽ fu¬
rimailus quamuis angustusime procilus inmatum utruct proxnme uere ma¬
tenam exigit quam uel in faccium ud in fructim remit tamas siuc qua
dns reperianur libiancdant ferro ẽ atq exulctranda uitis in ea parde quqm pã¬
pmum studemuis eligere iam uo ip̃q palinites quos umdemie preprennus cli¬
uculis ac nepotibus siltrandos magnoptre censeo. S m his readendis alia condi¬
cio est atqi alia in his que procedunt e trumco tũc quicquid est quod e diro

Expanded text:
verto, maxime vitandum est; nam dum serviunt decori, quo sit brevior custos verto, maxime vitandum est; nam dum serviunt decori, quo sit brevior custos et similis pollici, iuxta articulum sarmentum reddunt. Id autem plurimum officit, quoniam secundum plagam posita gemma pruinis et frigore tum deinde aestu laborat. Optimum est igitur medio fere internodio subsidiarium tondere palsuperlacrimet4etgemmantem caecet oculum. Si resecis facultas non erit, circumspiciendus est furunculus, qui, quamvis angustissime praecisus in modum verrucae, proximo vere materiam exigat, quam vel in bracchium vel in fructum remittamus. Si neque is reperitur,saucianda ferro est atque exulceranda vitis in ea parte qua pampinum studemus elicere. Iam vero ipsos palmites, quos vindemiae praeparamus, claviculis ac nepotibus liberandos magnopere censeo. Sed in iis recidendis alia conditio est, atque alia in iis quae procedunt e trunco. Nam quicquid est, quod e duro
Abbreviated transcription (Latin):
cari non debet. cum paline ex quibus ex proximi fructus sperantur idonco loco
site sune. nam ubi liqiuris ea. s in teriam spectintis deflexeris mñ uinculum
miterias ex primes. At si lonquis qͦ ritul agicolarum pmittitur ꝙ a capite ui¬
tis cmicuerit ꝙ brachiis aliena uigorum com̃pliua perrepsermt custodem ualidũ
et qua maxnne iusta truncus duorum particulorum uel trium relinquemus ex
quo quasi pollice proximo anno citata materia formetur in brachium. sic reci¬
sa uitis ac reuocata inuigum contincatur sed in summittendo custodem hec ma¬
ximne lumt obseruanda primum te supma coclum sed prona potius plagas ter¬
nim speccet sic cimm ⁊ gellicidus ip̃a se protegit et a sole umbraretur dem¬
de ne sagitte uel ungule similis fiat refectio nam illa celccius e latius cmõit
hec lard̾ius et angustius reformudat quoq etiam usirpari utiosissime animad¬

Expanded text:
cari non debet,cum palmae, ex quibus proximi fructus sperantur, idoneo loco cari non debet,cum palmae, ex quibus proximi fructus sperantur, idoneo loco sitae sunt; nam ubi ligaveris eas, et in terram spectantes deflexeris, infra vinculum materias exprimes. At si longius, quam ritus agricolarum permittit, a capite vitis emicuerit, et bracchiis in aliena iugorum compluvia perrepserit, custodem validum et quam maximum iuxta truncum duorum articulorum vel trium relinquemus, ex quo quasi pollice proximo anno citata materia formetur in bracchium; ut sic recisa vitis ac revocata intra iugum contineatur. Sed in summittendo custode haec maxime sunt observanda. Primum ne resupinacaelum sed prona potius plaga terram spectet;sic enim et gelicidiis ipsa se protegit, et ab sole obumbratur. Deinde ne sagittae sed ungulae similis fiat resectio; nam illa celerius et latius emoritur, haec tardius et angustius reformidat. Quodque etiam usurpari vitiosissime animad
Abbreviated transcription (Latin):
to unde se panaãt quatuor ut dexi brachia in quibus quotanmieͦ uitis remoue¬
tur amputatis ueteribus & simimis nonis palmis quarum dilectus scite faciẽ¬
dus nam ubi magna materiarum facultas ẽ putator custodire debet. ne aut
preximas cturo.iͦ. a truncho et capite uitis relmquatur aut rurlus extremas
nim ille mmimum umdemie conseunt cum exigium fructum pręuent.
Simie silicet pampmatus he uitem ex hauirumt quia nimio foctu onerant et ulq
m alterum ac tercum palim ꝙ uitiosum eẽt adximus om̃dunt. quare mehie i
brachno commoctissie palme submitentur que ne sp̃e uindemie deshieuãt. neo
magent serpem suam nonnulli fructus auide elicunt exrema et mectia Ragel¬
seo. nam ita se ioiuumt uius ut neq ante matimtatẽ facere h benignitas tetie
atq ip̃ius aut tumai letitia non absit subsutiarius idemq custos impolĩt̃ rese¬

Expanded text:
te, unde se pandant quattuor, ut dixi, bracchia, in quibus quotannis vitis renovete, unde se pandant quattuor, ut dixi, bracchia, in quibus quotannis vitis renovetur, amputatis veteribus et summissis novis palmis, quarum dilectusscite faciendus est. Nam ubi magna materiarum facultas est, putator custodire debet ne aut proximas duro, id est a trunco et capite vitis, relinquat, aut rursus extremas. Nam illae minimum vindemiae conferunt, quoniam exiguum fructum praebent, similes scilicet pampinariis; hae vitem exhauriunt, quia nimio fetu onerant et usque in alterum ac tertium palum, quod vitiosum esse diximus, se extendunt. Quare medio in bracchio commodissime palmae summittentur, quae nec spem videmiae destituant nec emacient stirpem suam. Non nulli fructus avidius eliciunt, extrema et media flagellseo. Nam ita se induunt uvis ut nequeant maturitatem capere si benignitas terrae atque ipsius trunci laetitia non adsit. Subsidiarius idemque custos in pollicem rese
Abbreviated transcription (Latin):
gulas detursati iugi partes tum uel unum fiagellum si mactior uitis erit uel duo
Si plenior brachio ciniq submittito eiq cupiugo supposita precipitato s me¬
minisse oportebnt ne ieidem imea imoq latere brachii etc̃ duas materias
plires ue patiamur nanq ita maxime uitem infestee ubi non omnes pars
brachia pari uice laborat. que ęqua portionę succum proli suę chispenlat Se
ab imo latere exugitur quo fit ut cuena cuius ommnis humorassimmitim uełt
icta fulgere arescat Uocaat᷑ d̃ focancus palies qui solet in bifurto ineliuis pro¬
repere. et idento cum predicto uocabuilo nistici appellant ꝙ inter tio brachia q̃i
roborent᷑ s tñ ita preualuit ut altutrum brachium aftixerit udq̃d imbetillius
xtollitur et ip̃e focaneus submittitur reciso enim brachio utriq equaliter
parti inres mat̾e̾r submmistrat. Igiturr capit uitis pedes infra uigum constitiui¬

Expanded text:
gula spectent decussati iugi partes. Tum vel unum flagellum si macrior vitis erit, vel duo gula spectent decussati iugi partes. Tum vel unum flagellum si macrior vitis erit, vel duo si plenior,bracchio cuique summittito, eaque iugo superposita praecipitato. Sed meminisse oportebit ne in eadem linea unoque latere bracchii duas materias pluresve patiamur. Namque id maxime vitem infestat, ubi non omnis pars bracchii pari vice laborat, neque aequa portione sucum proli suae dispensat sed ab uno latere exsugitur; quo fit ut ea vena, cuius omnis umor absumitur, velut icta fulgure arescat. Vocatur etiam focaneus palmes, qui solet in bifurco mediusprorcpere; et idcirco eum praedicto vocabulo rustici appellant, quod inter duo bracchia, qua se roboretur. Si tamen ita praevaluit ut alterutrum bracchium adflixerit,id quod imbecillius est tollitur et ipse focaneus summittitur. Reciso enim bracchio, aequaliter utrique parti vires mater sumministrat. Igitur caput vitis pede infra iugum constitui
Abbreviated transcription (Latin):
sondibus libera conualescit et minus uno fecis affere. lam u̾o mulus qui more com¬
petis crura uitum deuincta comprimit. situꝰꝗ ueterno macerat ferro des tringe¬
dus et eradendus est que hec in na crate utis nec minus ea que in capite ser¬
uanda sint demceps pręcipiuntur pligas quas in duro uitis accipit oblique rotun¬
deq fieri debent. nam cituis cualesame. ꝙ qͣidiu cicatricem nõ obditxetunt cõm¬
odius aquam findime transuerle plis hunmoris & ꝑxecipiunt ꝙ comement ram
culpam maxime unitor fugito larmenta lata ueteia male nata contorta deorium
pectantia decidato nouella et fructuaria summittito brachia teneri et inricda ẜ¬
uato. trida et uettra falce amputato imgugs custetum amotinos resecato in ꝗͣt ͦ
forme pedes suꝑ tetram ixitem elatam łotidem bnachus compolito quorum stn¬

Expanded text:
sordibus liberata convalescit et minus vino faecis adfert. Iam vero muscus, qui more comsordibus liberata convalescit et minus vino faecis adfert. Iam vero muscus, qui more compedis crura vitium devincta comprimit, situque et veterno macerat, ferro destringendus et eradendus est. Atque haec in ima parte vitis. Nec minus ea, quae in capite servanda sint, deinceps praecipiantur. Plagae, quas in duro vitis accipit, obliquae rotundaeque fieri debent, nam citius coalescunt,et quamdiu cicatricem non obduxerunt,commodius aquam fundunt;transversae plus umoris et rccipiunt et continent. Eam culpam maxime vinitor fugito. Sarmenta lata, vetera, male nata, contorta, deorsum spectantia decidito; novella et fructuaria recta summittito. Bracchia tenera et viridia servato; arida et vetera falce amputato. Ungues custodum annotinos resecato. In quattuor ferme pedes supra terram vitem elatam totidem bracchiis componito, quorum sin
Abbreviated transcription (Latin):
tur atq putresat procuratis deinde quasi pegibus ccura ip̃o tumqq erçimspi¬
cienda sunt. ne autem pampmarius palmes inatus aut uerruce similis sintulus
relinquat᷑. nisi si uigum suꝑsetta uitis desiderabit inferiore ꝑte reuocari si uõ
trima pars senectã sols adllata parue aut aquis noculii anmalibs que ꝑ
medullas irrrpune. Cauata uitis ẽ dolibella conucniet expumꝗire quitquid emortii¬
um est. demde falte radiuuo tenus ut a uirich cortice cducat cicderioem: neu ẽ
bisficile mox adleuatas plagis terra quam prius amurta madefetris lennre. nan et
terredinem formicam quę prohibet solem ẽt̃ & pluuuas arcet ciusmodi littura pro¬
pter que celerius coalelat & tructum uindem conseruat. cortex isi arridus fixusis ꝑ
simma erimnci dependens corpore tenus deliberandus est. Quod & melius untis quasi

Expanded text:
tur atque putrescit. Pcrcuratis deinde quasi pedibus crura ipsa truncique circumspitur atque putrescit. Pcrcuratis deinde quasi pedibus crura ipsa truncique circumspiciendi sunt, ne aut pampinarius palmes innatus aut verrucae similis furunculus relinquatur: nisi si iugumsuper sectavitis desiderabit ab inferiore parte revocari. Si vero trunci pars senecta solis adflatu peraruit, aut aquis noxiisque animalibus, quae per medullas inrepunt, cavata vitis est, dolabella conveniet expurgare quicquid emortuum est; deinde falce radi vivo tenus, ut a viridi cortice ducat cicatricem. Neque est difficile mox adlevatas plagas terra, quam prius amurca madefeceris, linere. Nam et teredinem formicamque prohibet, solem etiam et pluvias arcet eiusmodi litura; propter quae celerius coalescit et fructum viridem conservat. Cortex quoque aridus fissusque per summa trunci dependens, corpore tenus delibrandus est; quod et melius vitis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mox in añnum tenouet At e̾ contrario ꝑ meudiem plures palmites
submittantur qui laboranttm matrem senigribus ęstus opicent nec patiat
anit maturitatem fructum hinmo legtes. rientis atq Octidentis aut sane
magna ẽ amputatione differentia cũm solem pari hortrum numrero sub utͦ
ext uitis accipi mugtus itaq mattriarum sic cum dictatauit hummi atq ĩptꝰ
irpis lętitia hec in imuicrlum illa ꝑ partes custoticnua st̾ nam ut ab ima ui¬
te quasi a quibusdam fidamentis incipiam semo cnta crus dolobella de¬
mentada terra est et si soboles quam nistiꝗ suffraginem uocant ragicibus
acdhereret diligenter explananda ferro q adlcuanda est ut hybernas aquas re¬
puat nam prestat ex uulnere sobelem repullescet̃ẽ uellere quam nodosam
q scobram pligam reliquere hoc enim modo celcriter cicatricem ducit illo ciua¬

Expanded text:
mox in annum renovet. At e contrario per meridiem plures palmites mox in annum renovet. At e contrario per meridiem plures palmites summittantur, qui laborantem matrem fervoribus aestivis opacent nec patiantur ante maturitatem fructum inarescere.Orientis atque occidentis haud sane magna est in putatione differentia, quoniam solem pari horarum numero sub utroque axe vitis accipit. Modus itaque materiarum is erit quem dictabit humi atque ipsius stirpis laetitia. Haec in universum; illa per partes custodienda sunt. Nam ut ab ima vite quasi a quibusdam fundamentis incipiam, semper circa crus dolabella dimovenda terra est. Et si suboles, quam rustici suffraginem vocant, radicibus adhaeret, diligenter explantanda ferroque adlevanda est, ut hibernas aquas respuat; nam praestat ex vulnere postea subolem repullescentem vellere quam nodosam et scabram plagam relinquere. Hoc enim modo celeriter cicatricem ducit, illo cava
Abbreviated transcription (Latin):
nec dubium qum̃ sit horum iunrgulorum naͣm talis ut q̃itio macirius actonsis¬
it pius materit qͣito seruis plus fructus afferint. Qutan ͣ igitur unitor hoc
opus obibit tiri pͥrȩtipue custotias primum ut q̃i maxme fructim̃ consulat
deinde ut in annum seguentem q̃s lętissimas im hinc eligae materias tum
Tut qͣ longissinam percimitatem serpi acqurat namꝰ quicqiud ex his
mittitum magnum affert domino ctispendium uits aũt cum sit ꝑ guatuor
diuila partes todidem cęli regiones aspicit que declmationes cum contrarias
mete se qualitates habcãt uariam ꝙͦ postulant ordimationem pro conititione
sue compositionis in ꝑtibus uitium Igitur ea brachia que septenttionibiis ob¬
iecta sumnt paucissimas plagas accipere debent. et migis si pntabuntur in¬
gredicntibus iam frigotibus quibus cicatri ees mirruntur itaqi ima tm̃modo
materia uigo prosmm̾a et imus infra tam ustus erit sirbmittentus qui uitẽ

Expanded text:
dubium quin sit horum virgultorum natura talis ut quanto maturius detonsa sint, plus materiae, quanto serius, plus fructus adferant. Quandoque igitur vinitor hoc opus obibit, tria praecipue custodiat: primum ut quam maxime fructui consulat; deinde ut in annum sequentem quam laetissimas iam hinc eligat 5 materias; tum etiam, ut quam longissimam perennitatem stirpi adquirat. Nam quicquid ex his omittitur, magnum adfert domino dispendium. Vitis autem cum sit per quattuor divisa partes, totidem caeli regiones aspicit. Quae declinationes cum contrarias inter se qualitates habeant, variam quoque postulant ordinationem pro conditione suae positionisin partibus vitium. Igitur ea bracchia, quae septentrionibus obiecta sunt, paucissimas plagas accipere debent, et magis si putabuntur ingruentibus iam frigoribus, quibus cicatrices inuruntur. Itaque una tantummodo materia iugo proxima, et unus infra eam custos erit summittendus qui vitem
Abbreviated transcription (Latin):
hia exeritatione concuti atit exercitari uegetiore qi factam more femmo ĩ¬
uingi ut tatita qu̾team ui semina ip̃a principis agilieribus figurentir. Alul
gñitir. Quidim uo nõ dissimulandi aucteres ut. Ul Uatro et aute cum diomy¬
lus & mĩgo pmiiterimnt alilarim focnis regionieus africe adto nẽ protigosos
detĩ ut tamꝰ familieres sint incolis partus catum q̃ sine nobis eguarim ncq tñ
euli contremer si licsris mores strigo sunt q̃i pris preferet intum staq ciusm̃o
amessitus neparius migis q̃s filis lutiiorc̃  Nam ubi Asma et onagerenot

Expanded text:
xcitari, vegetioremque factum marem feminae iniungi, ut tacita quadam vi semina ipsa principiis agilioribus figurentur. Mula generatur. Quidam vero non dissimulandi auctores, ut Marcus Varro, et ante eum Dionysius ac Mago prodiderunt mularum fetus regionibus Africae adeo non prodigiosos haberi, ut tam familiares sint incolis partus earum, quam sunt nobis equarum. Neque tamen vitio contumax silvestris mores, strigosumque patris praefert habitum. Itaque eiusmodi admissarius nepotibus magis quam filiis utilior est. Nam ubi as
Abbreviated transcription (Latin):
ennium amgutare nibml atis alias tencriores transit cerre conuenit. nam ue¬
rreorem duus uel ties prosigmes excitare quo plimibus uitifat encum uenta cobmnis
refuitu uiti nouedle pampmarium mimitti non oporete nisi neceslerio lut
rmatus ẽ ut uidium ramum maritit ueril uitibus loca nati palmites uim¬
pmati utues lunt & pleriq ad tectĩã genim refecti optime iubmituntita
nam m scuuente anno matera sinimtat. Quisgius aũt pampinus loco nac
in exputanto uel alliginto fractus est modo ue aliquam gemimam habuerie
xtolli non oporitę cim proximo uel ualitiorem materiam ex ima aeuit¬
Prccipies ualmęs dicintur qui de annotmis uirgis enati in timo atigantur
hi plitrium fructus asterime s pliernnum matri nocene itaq niss extiem s
rimis aue ii utis ediris cicimin saptiauit prtipitat palmeem nõ. uone¬
morsten d qduiscolis prote sincatr simmuntie giis ucie pidmudem t ntnnitat

Expanded text:
ennium amputare atque alias teneriores transmittere convenit. Nam veennium amputare atque alias teneriores transmittere convenit. Nam vearborem duas vel tres propagines excitare, quo pluribus vitibus circumventa celerius vestiatur. Viti novellae pampinarium immitti non oportet, nisi necessario loco natus est, ut viduum ramum maritet. Veteribus vitibus loco nati palmites pampinarii utiles sunt, et plerique ad tertiam gemmam resecti optime submittuntur. Nam insequenti anno materias fundunt. Quisquis autem pampinus loco natus in exputando vel alligando fractus est, modo ut aliquam gemmam habuerit, ex toto tolli non oportet, quoniam proximo anno vel validiorem materiam ex una creabit.Praecipites palmites dicuntur, qui de hornotinis virgis enati in duro alligantur. Hi plurimum fructus afferunt, sed plurimum matri nocent. Itaque nisi extremis ramis, aut si vitis arboris Cacumen superaverit, praecipitari palmitem non oporte
Abbreviated transcription (Latin):
cedie. cum ueimus ualmes parrinum frictm afferet pmeximus ninũs uietmq
haute. atq acteniat. maexime autem prodese utibus omnibus anmnis resoui.
Nam & commotius enodintur et reftigtamtur cum alioloco alligate sint mi¬
nule lebimt ac melius conualescuine atq ip̃os palmites ita tabulaetis supte poni
conucnit et a tertu gemina uel quarta rligati dependrane cosq nom constrmgi
ne sarmentum umee pnccudaticr. quod si ita longe tabilatum ẽ in matcria pto
emmodt in id perduci uossit Palmitem ĩpi uiti aaligatum suo ttrgemina
anno plerumꝙ forntem sine fructu astere pamomarum uocane qlerum ꝙ¬
⁊ micio palmtem procicatur. quod qui prosius fructuariam appelane cuuus
ut semi habramus copiam in cam palmitem ꝑtes ad tres geamas religande sẽ
ut quĩciniud inera uncuum ẽ materias exigab. Cum atmat anis  rooi re
itis con ialuit cratuces ĩ proximam quanq arborem mittenae cass pestbi¬

Expanded text:
edii; quoniam ultimus palmes plurimum fructum affert, proximus minimum vitemque exhaurit atque attenuat. Maxime autem prodest vitibus, omnibus annis resolvi. Nam et commodius enodantur, et refrigerantur, cum alio loco alligatae sunt, minusque laeduntur, ac melius convalescunt. Atque ipsos palmites ita tabulatis superponi convenit, ut a tertia gemma vel quarta religati dependeant, eosque non constringi, ne sarmentum vimine praecidatur. Quod si ita longe tabulatum est, ut materia parum commode in id perduci possit, palmitem ipsum viti alligatum supra tertiaanno plerumque frondem sine fructu affert, pampinarium vocant; alterumanniculo palmite procreatur: quod quia protinus creat, fructuarium appellant. Cuius ut semper habeamus copiam in vinea,palmitum partes ad tres gemmas religandae sunt, ut quicquid intra vinculum est materias exigat. Cum deinde annis et robore vitis convaluit, traduces in proximam quamque arborem mittendae, easque post bi
Abbreviated transcription (Latin):
roscudis locis non contingit itue m his ip̃is ud meximum commatim ᷑ quad sufficit ima ora
diobus iugisqi cctem de olterna itmporim uite uel arane uel puscmtur si cionbus agris
ad presepia boues aleni sunt quilus pri contitione regionis cib prebeneum cosq nemo an
litat qum optii sine Uĩtia in fasctm ligita et ciccitula iecinq pratense foenum mmꝰ
commode tuemur armento palcisq ubiq t guilusdam regionibus sole presitio sie Ca
probaneuer mexime ex milio. tum ex onłto tum & ex tritico s uimentis utx̃ optram
retentilus onacum proptti has prbetur. Bobus aũt pro temporibus anni pͥibilo tis¬

Expanded text:
roscidis locis non contingit. Itaque in iis ipsis vel maximum commodum est, quod sufficit una opera duobus iugis, quae eodem die alterna temporum vice vel arant vel pascuntur. Siceioribus agris ad praesepia boves alendi sbitat, quin optimi sintvicia in fascem ligata, et cicercula itemque pratense faenum. Minus commode tuemur armenta paleis, quae ubique et quibusdam regionibus solae praesidio sunt. Eae probantur maxime ex milio, tum ex hordeo, mox etiam ex tritico. Sed iumentis iusta operum reddentibus hordeum praeter has praebetur. Bubus autem pro temporibus anni pabula dis
Abbreviated transcription (Latin):
deponatit. Demdt ut areusaule spatĩ ptoalem ĩ erauitu relmgnatit dqita
cum suo cespitt plinia cruatir qui cespes in eximento ue soliatut modico uerculos urr¬
gatum mttr se cormexos facere opbrtet tosq pilla q̃ exiuntur aplictte & uimi¬
nibis ita nnecttie ut constricto terre uelut mclula tentatit tam̃ sub nipta ꝑte
ima leuiter pilam commouere & suppositis ungis ulligare atq plantam enin ssę
ruc anttq̃ reponantt opinithie solum scrobis copa fodtre bidentibus. Demdt ter¬
uim aritro sullactm si tũm piguior erit sumina himus mittere et ita semmnibus
Uttrnere. Et si cenfere icrobilus aqua omnis utricnila ẽ nuq̃i demittantut arbires
drinde mgerendi minuti lagides et glarea mexta pmgui lolo depolitisq semmibus la¬
ttra scobis cirtucienda et aliguid ecitoris interponentum quod si cum sua terra

Expanded text:
. Deinde arbusculae spatium pedale in circuitu relinquatur, atque ita cum suo caespite planta eruatur. Qui caespes in eximendo ne resolvatur,x modicos surculos virgarum inter se connexos facere oportet, eosque pilae,quae eximitur,applicare, et viminibus ita innectere,ut constricta terravelut inclusa teneatur. Tum subruta parte ima leviter pilam commovere, et suppositis virgis alligare, atque plantam transferre. Quae antequam deponatur,oportebit solum scrobis confodere bidentibus: deinde terram aratro subactam, si tamen pinguior erit summa humus, immittere,et ita seminibus substernere, et si consistet in scrobibus aqua, ea omnis haurienda est, antequam demittantur arbores. Deinde ingerendi minuti lapides vel glarea mixta pingui solo, depositisque seminibus latera scrobis circumcidenda, et aliquid ster
Abbreviated transcription (Latin):
atqi eo saporem cupidmc̃ bibenti pasctnch conscipiunt at q̃ penure hiemis succuri
no fronctibus aut autummali foeno quod contũ uocatur. nam id moluis  ob
hoc iocinctus c̃ q̃ maturũ. Cithisũ qͦ et satriea uicea pulcherrne pascunt᷑
netessarit tñ ubi cettra defecerũt et̃ ex legimmnibus alẽ. nã ꝑ se oraeũ ł fressa

Expanded text:
atque eo sapore cupidinem bibendi pascendique concipiunt. At contra penuriae hiemis succurriatque eo sapore cupidinem bibendi pascendique concipiunt. At contra penuriae hiemis succurrinofrondibus, vel autumnali faeno, quod cordum vocatur. Nam id mollius et ob hoc iucundius est, quam maturum. Cytiso quoque et sativa vicia pulcherrime pascuntur. Necessari
Abbreviated transcription (Latin):
quia robustus angit imbetillũ statimq ẽt̃ mane priusꝙ grex proccdat in
pascua demde et̃ crepusculo redtuntib satitris ouibus admiscere agnos ꝗ cũ
firmi cẽ ceperint pascendi sunt mtra stabulũ cithiso uel meiticatum B
rint circa meridicm pratis aut noualibus uille continius mr̃es amouenite st.
a se mietendi agni ut conctiscant foris pasci. de genere pabuli an et ante
deximus & nunc eorum que omissa sime meminimus iocimitissimas hrr¬
bas et̃ q̃ aratro proscissis aris nascimtire. Demde q̃ pratis uligme carẽtib
plaustris siluestrisq mmime ictoneis hẽrẽ. Nee tñ ulla simi tamꝰ pͥlanda pa¬
bula ut t pascua quorum grã nõ exolestat usu continuo nisi prtutum fasti¬
cho pastor occurretit prebito sale ꝙ uelatq uel atq ac pabuli condimentum
ꝑ estatem canalibus ligncis impositum curm ẽ pastu reticrunt oues lambimt

Expanded text:
quia robustus angit imbecillum. Satisque est mane prius quam grex procedat in quia robustus angit imbecillum. Satisque est mane prius quam grex procedat in pascua; deinde etiam crepusculo redeuntibus saturis ovibus admiscere agnos. Qui cum firmi esse coeperint,pascendi sunt intra stabulum cytiso, vel medica,tum etiam rint, circa meridiem pratis aut novalibus villae continuis matres admovendae sunt, et septo emittendi agni, ut condiscant foris pasci. De genere pabuli iam et ante diximus, et nunc eorum, quae omissa sunt, meminerimus, iucundis-simas herbas esse, quae aratro proscissis arvis nascantur; deinde quae pratis uligine carentibus; palustres silvestresque minime idoneas haberi. Nec tamen ulla sunt tam blanda pabula, autetiam pascua, quorum gratia non exolescat usu continuo, nisi pecudum fastidio pastor occurrerit praebito sale, quod velut aquae ac pabuli condimentum per aestatem canalibus ligneis impositum, cum e pastu redierint oves, lambunt,