comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽo loglies testat᷑ uirgiliꝰ dicẽs. Troiugen a
i terpres diui cui nũmi⁊ phebi. Qui mpodi
clarii lauros qui syder ⁊ sentis. Et uolucrũ lin¬
guas ⁊ prepetis omina penne. Fare age. et c̃.
huic sũt qui dicãt agretis indultũ qr captuᷤᷤ
eis oportuna ad troiã capiendã reuelass. Ip̃e
tñ ylione deiecto pyrro achillis filio nauiga¬
tionẽ ꝓhibuit. predixitq futurã pestẽ nanigã¬
tib. Quã ob re nõ solũ a pyrro uita fuatus ẽ
s ab eo ĩ epyrrũ deductus. Et ibidẽ illi regͥ ꝑte
concessa cũ hermionã rapusset horesti. Andro¬
macã oli hectoris cõiugẽ quã loco uxoris tenu¬
erat illi iũxit cõiugio. Et tandẽ cũ pyrr ab ho¬
reste occisus fuisset ĩ tẽplo apollinis ut dicit
Serui molossũ pyrri filiũ quẽ illi andromaca
peperezat ⁊eius regnũ ẜu auit. Qui quidẽ hele¬
nus cũ regnũ suũ chaoniã de noĩe frĩs appella¬
sset ibide ad ĩstar troie ciuitatẽ edificauit. in

Expanded text:
eo loquens testatur Virgilius, dicens: Troiugena, interpres divum, qui numina Phebi, Qui tripodas, Clarii lauros, qui sydera sentis Et volucrum linguas et prepetis omina penne, Fare age etc. Huic sunt qui dicant a Grecis indultum, quia captus eis oportuna ad Troiam capiendam revelasset. Ipse tamen Ylione deiecto, Pyrro Achillis filio navigationem prohibuit predixitque futuram pestem navigantibus; quam ob rem non solum a Pyrro vita reservatus est, sed ab eo in Epyrum deductus, et ibidem illi regni parte concessa, cum Hermionam rapuisset Horesti, Andromacam olim Hectoris coniugem quam loco uxoris tenuerat, illi iunxit coniugio. Et tandem cum Pyrrus ab Horeste occisus fuisset in templo Apollinis ut dicit Servius, Molossum, Pyrri filium, quem illi Andromaca pepererat, et eius regnum servavit. Quod enus cum regnum suum Caoniam de nomine fratris appellasset, ibidem ad instar Troie civitatem edificavit, in
Abbreviated transcription (Latin):
maxio auri ponde̾ misit ĩ traciã ad polynestorẽ
regẽ ãtiquũ hospitẽ ⁊ amicũ atq geneꝵ suuĩ
ut eũ aleret ⁊ cũ auro seruaret. Sane cũ iã ĩ
grecos letiori uultu ꝓspice̾ uide̾t᷑ fortuna cu
illa polynestor aũi uertit ⁊ anri cupidꝰ polido¬
rũ ĩ litore spatiãtẽ telis agredit᷑ et frustra fi¬
dẽ ĩplorãtẽ occidit cadentiq tumulũ supĩec̃¬

Expanded text:
maximo auri pondere misit in Traciam ad Polynestorem regem antiquum hospitem et amicum atque generum suum, ut eum aleret, et cum auro servaret. Sane cum iam in Grecos letiori vultu prospicere videretur fortuna, cum illa Polynestor animum vertit, et auri cupidus Polydorum in litore spatiantem telis aggreditur, et frustra fidem implorantem occidit. Cadentique tumulum supe
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ a mr̃e fum absconditus ne a sat̾¬
no cetide̾t᷑ ut ĩ satra hystoria legit᷑. hũc ueteres
manis dixere deũ. qd̾ ex carmie maronis patet
dũ dicit. Maturate fugã regiq hec dicite ur̾o.
Nõ illi impiũ pelagi seuũq tradẽtẽ. S mͥ sorte
datũ. neptũno scilic. Qd̾ forsan ab homero

Expanded text:
natus est a matre fuit absconditus, ne a Saturno occideretur, ut in sacra hystoria legitur. Hunc veteres maris dixere deum, quod ex carmine Maronis patet, dum dicit: Maturate fugam regique hec dicite vestro: Non illi imperium pelagi sevumque tridentem, Sed michi forte datum etc. Neptumno sci
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ prilude. Quid piscator ĩ mõte. Quid agricultõ ĩ
saxo. Quid ĩ solitudĩe medicus. nil equidẽ. et ĩo
ĩ lypara officinã fabrorũ descripsit uirgiliꝰ quia
igneus locus sit quo fabri molluĩt era. S supẽ
dr̃ a fulgore qui ex ĩcendio nastit᷑. piragmonẽ
at dic̃ ab ĩcude calenti nomẽ sũpsisse co ꝙ pyr
ignis agmon autẽ incus ĩterp̾tet᷑. Et hec ideo
his attributa sũt noĩa. qr circa armoꝵ artificiũ
exercea̾t᷑. Nõ eĩ talia darẽt᷑ nauĩ uł tẽplu seu
palatiũ cõstrue̾ti uolũt postremo eo ꝙtelũ ioui
fecissẽt quo escul apiꝰ ictus ẽ hos ab apolline in¬
ter fectos. Qd̃ ego ĩtelligo cũ apollo ĩterpretet᷑
exterminãs ⁊ humoris expulsor sit. qd̾ ignis ⁊̃
facit opifices tales si opus tale cõtinuẽt cito
deficere eo ꝙ tã labore assiduo ꝙͣ igne cõtinuo
añ tp̃s desiccet᷑ humor ⁊ deficiat. De Nausithoo

Expanded text:
in palude? Quid piscator in monte? Quid agricultor in in palude? Quid piscator in monte? Quid agricultor in saxo? Quid in solitudine medicus? Nil equidem, et ideo in Lypara officinam fabrorum descripsit Virgilius, quia igneus locus sit, quo fabri molliunt era. Sed superteropes dicitur a fulgore, qui ex incendio nascitur. Piragmonem autem dicit ab incude calenti nomen sumpsisse, eo quod pyr ignis, agmon autem incus interpretetur. Et hec ideo his attributa sunt nomina, quia circa armorum artificium exerceantur; non enim talia darentur navim vel templum, seu palatium construenti. Volunt postremo, eo quod telum Jovi fecissent, quo Esculapius ictus est, hos ab Apolline interfectos. Quod ego intelligo cum Apollo interpretetur exterminans, et humoris expulsor sit. Quod ignis etiam facit opifices tales, si tale opus continuent, cito deficere, eo quod tam labore assiduo, quam igne continuo ante tempus desiccetur humor, et deficiant. CA
Abbreviated transcription (Latin):
pisciũ sanguĩe p̾buere prime. Notus ecre pri¬
mꝰ musicã ⁊ tp̾ra eiꝰ atq concẽtũ meditãtibus
dedisse cõpertũ ẽ. Quid multa dicã. In nuͣ abilia
sũt qͥ mare ꝓducit ĩstrue̾tia artificũ ingenia
ex quib fit ut merito artificiosos hoĩes neptũ¬
ni filios nũ cupemꝰ. ciclopesq uocemꝰ. Et ꝙͣtũ cũ¬
q hesiodo placeat plinio teste ĩ libro nͣalis hy¬
storie hos qui dactili uocati st̃ ĩ creta fabrica
ferrariã ĩueisse. dicit idẽ pliniꝰ a ciclopib atq
calibis ferrũ fuisse ꝯptũ. Cur at ex ãphytrite
dica̾t᷑ suscepti puto a circũ itiõe sonoru cũ un¬
diq pstrepãt artificũ sonus. Uulcani ĩo tradũ¬
t᷑ obsequio qr igne molluĩt᷑ dura ad usũ artifici
⁊ mollia solidãt᷑ ut latius ondet᷑ ubi de uulcano
tractabit᷑. Qd̃ at apud lyparã fabrilia opẽt᷑ dcũ
niẽtia sũm̃da sit. Quid qͥso faciet faber ferrariᷤ

Expanded text:
piscium sanguine prebuere prime. Motus earum pripiscium sanguine prebuere prime. Motus earum primus musicam et tempora eius atque concentum meditantibus dedisse compertum est. Quid multa dicam? Innumerabilia sunt, que mare producit instruentia artificum ingenia, ex quibus fit, ut merito artificiosos homines Neptuni filios nuncupemus, Cyclopesque vocemus. Et quantumcunque Hesiodo placeat, Plinio teste in libro Naturalis hystorie, hos, qui Dactili vocati sunt, in Creta fabricam ferrarim invenisse; dicit idem Plinius a Cyclopibus atque Calibis ferrum fuisse compertum. Cur autem ex Anphytrite dicantur suscepti, puto a circumitione sonorum, cum undique perstrepant artificum sonus. Vulcani enim ideo traduntur obsequio, quia igne molliuntur dura ad usum artificis, et mollia solidantur, ut latius ostendetur, ubi de Vulcano tractabitur. Quod autem apud Lyparam fabrilia operentur, dinientia summenda sint. Quid queso faciet faber ferrarius
Abbreviated transcription (Latin):
deam᷑. Existimo quidẽ eoꝙ ex mari seu aquis fere
exẽplaria rerũ ouĩ artificiataꝵ sũpta uideãtu.
apiscib quippe suptũ uolũt quo ordine ĩ pugͥ
acies deducatur ab eisdẽ quo pacto hoĩes equiq
ferro tegãt᷑ squamis corũ ĩspectis.  spina ex¬
camificati piscis ĩ litore ad costruendas logas
naues doctrin⁊ sũpta ẽ. Abiuare cõstruede do¬
mus ⁊ solaria artificiũ demõstratũ. a testudine
cõsuptis carnib aithare cõpositõ oñsa c̃. ⁊ tector
⁊ docum̃tũ. A co̾cis ⁊ spondilib hostiorũ atq
ualuarũ flexuositates tradite. nͨͦ nõ ⁊ qualiter
ꝑ circũ flexos gradus ĩ excelsas possimꝰ turreᷤ
ascende̾. Sic ⁊ quo pacto bucinas edẽ. In ⁊quis
p̾terea herbarũ cõtextiones ⁊ ꝓductiões floꝵ
exorte. ⁊ ĩtersere fila telasq texere demõstra¬
tũ. Aque ad uarietates telarũ colore faciẽdaᷤᷤ

Expanded text:
deamus. Existimo quidem, eo quod ex mari seu aquis fere deamus. Existimo quidem, eo quod ex mari seu aquis fere exemplaria rerum omnium artificiaturum sumpta videantur. A piscibus quippe sumptum volunt, quo ordine in pugnam acies deducantur. Ab eisdem, quo pacto homines equique ferro tegantur, squamis eorum inspectis. A spina excarnificati piscis in litore ad construendas longas naves doctrina sumpta est. A bivaro construende domus et solaria artificium demonstratum. A testudine consumptis carnibus cythare compositio ostensa est, et tector documentum. A concis et spondilibus hostiorum atque valvarum flexuositates tradite, nec non et qualiter per circumflexos gradus in excelsas possimus turres ascendere. Sic ex quo pacto bucinas edere. In aquis preterea herbarum contextiones et productiones filorum exorte et interserere fila, telasque texere demonstratum. Aque ad varietates telarum colore faciendas
Abbreviated transcription (Latin):
poliphemo. ⁊ illa ut satis apparet pessima. Scda
uo artificiosorũ hou̾i ẽ ut appebit ĩ sequentib
Et qm̃ ĩ ter se discordes sũt ut discordet ĩterp̾ta¬
tio noĩs gentilicii quod comune hnt necesse ẽ.
Dicũt᷑ ig̾ hi ciclopes qui artificiosi sũt homĩes
cirtulatus. Seu ut breuius sentẽtiã sequẽtes uo¬
cabulorũ circũspectꝰ. Qd̃ quidẽ artificẽ homine
ẽẽ oportet. Nã si nõ sit nequeũt congrue primis
ultima rñdere. Et ĩo cõsueue̾ circu̾specti artifices
añ ꝙͣ m anũ operi apponerẽt m̃te ⁊ prĩcipiu et
mediũ ⁊ ultimũ ĩtueri ut fini debita possẽt pre¬
stari initia ⁊ sic opus ĩchoarespapias autẽ dic̃
ciclides artes a grecis nũcupari co ꝙ origo illaꝵ
sicuti crculi initiũ latẽs sit. Ex qͦ uocabulo dici
ciclopes tãquã ab arte artifex congruc dicere
possumꝰ. His p̾missis cur neptũni dci sĩt filii ui¬

Expanded text:
Polyphemo, et illa, ut satis apparet, pessima. Secunda Polyphemo, et illa, ut satis apparet, pessima. Secunda vero artificiosorum hominum est, ut apparebit in sequentibus. Et quoniam inter se discordes sunt, ut discordet interpretatio nominis gentilitii, quod commune habent, necesse est. Dicuntur igitur hi Cyclopes, qui artificiosi sunt homines, circulatus. Seu ut brevius sententiam sequentes vocabulorum, circumspectus. Quod quidem artificem hominem esse oportet; nam si non sit, nequeunt congrue primis ultima respondere; et ideo consuevere circumspecti artifices antequam manum operi apponerent, mente et principium et medium et ultimum intueri, ut fini debita possent prestari initia, et sic opus inchoare. Papias autem dicit ciclides artes a Grecis nuncupari, eo quod origo illorum sicuti circuli initium latens sit. Ex quo vocabulo dici Cyclopes, tanquam ab arte artifex congrue dicere possumus. His premissis, cur Neptuni dicti sint filii vi
Abbreviated transcription (Latin):
ciclopibus unus ut ĩ odissca oñdit ho¬
merus. ⁊ ut ceteridicũt᷑. sic ⁊ hic neptũni fuit¬
filiꝰ ex qua tñ mr̃e nisi ea fuerit ex qua euri¬
medes denoĩat᷑ nõ hẽt᷑. Hũc dicit homerꝰ senc̃
fuisse. ⁊ ĩter ciclopes uaticinio ualuisse atq p̾¬
dixisse poliphemo qr ab ulixe cculo pͥuaretur
ai undecimo ciclopibus.⁊ filiis Neptumni :¬
Rontes. Steropes.⁊ pyragmon ciclopes
isignes fuere. et ut dicit theodõtiꝰ ex am¬
phytrite cõuige neptũm fuere filii. Hos artifi¬
ciosos fuisse hoĩes cõstat.⁊ acri labore duratos
quos uulcano ignis deo attributos ut sub eo
apud liparã ĩsulã iouis cõficiãt fulmĩa uolũt
Quorũ si rite uolumꝰ cãm originis eorũ ⁊ officii
demõstrare pauça de necessitate p̾mittẽda ueni¬
unt Com ig̾ ticlopũ duc saltẽ uideãt᷑ esse
speties ne de una qḋ de altera expoitũ ẽ ĩtelliga¬
tur uenuit distinguẽde.prima ẽ de qua s̃ ubi de

Expanded text:
Cyclopibus unus, ut in Odissea ostendit Omerus, et ut ceteri dicuntur, sic et hic Neptuni filius, ex qua tamen matre nisi ea fuerit ex qua Eurimedes denominatur, non habetur. Hunc dicit Homerus senem fuisse et inter Cyclopes vaticinio valuisse, atque predixisse Polyphemo, quia ab Ulixe oculo privareturne XI Cyclopibus et filiis Neptumnirontes, Steropes et Pyragmon Cyclopes insignes fuere, et, ut dicit Theodontius, ex Anphytrite coniuge Neptuni fuere filii. Hos artificiosos fuisse homines constat, et acri labore duratos, quos Vulcano ignis deo attributos, ut sub eo apud Lyparam insulam Jovis conficiant fulmina voluntQuorum si rite volumus causam originis eorum et officiis demonstrare, pauca de necessitate premittenda veniunt; cum igitur Cyclopum due saltem videantur esse species, ne de una, quod de altera expositum est, intelligatur, veniunt distinguende. Prima est de qua supra ubi de
Abbreviated transcription (Latin):
prudẽtissimũ fuisse uirũ. ⁊ hũc ĩ frõte oculũ
huisse.i. uixͣ cerebrũ. s ab ulixe prudentia
supatũ. qd̾ ĩ ulixis ꝑticularẽ laudẽ concedi
põt ut supato donis sensu tyramnico ꝑ poli¬
senũ eloquiũ ⁊ dolosas demõstratiões crulati
hoĩs atq uolẽtiã parãtis manus effugerit.

Expanded text:
prudentissimum fuisse virum, et hunc in fronte oculum prudentissimum fuisse virum, et hunc in fronte oculum habuisse, id est iuxta cerebrum, sed ab Ulixe prudentia superatum; quod in Ulixis particularem laudem concedi potest, ut, superato donis sensu tyrannico, per polysenum eloquium et dolosas demonstrationes, oculati hominis atque violentiam parantis manus effugerit.
Abbreviated transcription (Latin):
neptũm dcũs sit filiꝰ. ⁊ toramnus ĩsule fcũs
aliã ob causã pr̃em meriusse neptũnũ Nlam
uti ĩexorabilis ẽ neptũnus tẽpestate ꝯmotꝰ
sic ⁊ ĩ exorabiles sũt tyrãmi ira aut cupidi¬
tate cõmoti. Et ꝙ hic ĩgẽtis forme .i. magne
potẽcie dux regũ.i. populorũ tyrãnus fu̾i̾t
qd̃ cculus unꝰ illi tm̃ fuerit oñdit. Solã eni
nil ĩ sb̾actã plebẽ respituit hoĩes niuos eiusce¬
rãt atq corrodũt dũ sõstãciis enacuat sub¬
ditos. dũ exiliis damnãt.dũ ĩnocuos truciãt
hi tñ uino .i. blandiciis astutorũ hou̾i sopiũ¬
t᷑. ⁊ cculo obcecãt᷑ dũ nudãt᷑ sb̃̾stãciis et dnĩo.
uidet᷑ dicẽs hũc poliphemũ uocari qͣ multe
lucis hoĩe ut cũ serio cõneĩat qui dicit ms¬
tos dixisse poliphemũ unũ huisse cculũ. a¬
lios duos alios tres s totũ fabulosũ c̃ẽ qĩ
ip̃e uelit unũ tm̃ hũisse. Et iõ asserit hunc

Expanded text:
it filius, et tyrannus insule factus, aliam ob causam patrem meruisse Neptunum; nam uti inexorabilis est Neptunus tempestate commotus, sic et inexorabiles sunt tyranni, ira aut cupiditate commoti. Et quod hic ingentis forme, id est magne potentie, dux gregum, id est populorum tyrannus fuerit, qnil in subactam plebem respiciunt; homines vivos eviscerant atque corrodunt, dum substantiis evacuant subditos, dum exiliis damnant, dum innocuos cruciant. Hi tamen vino, id est blanditiis astutorum hominum sopiuntur, et oculo obcecantur, dum nudantur substantiis et dominio. videtur, dicens hunc Polyphemum vocari quasi multe lucis hominem, ut cum Servio conveniat, qui dicit: multos dixisse Polyphemum unum habuisse oculum, alios duos, alios tres, sed totum fabulosum esse; quasi ipse velit unum tantum habuisse. Et ideo asserit hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ues abiere. Quos cũ sensisset ciclops eiec¬
ta mole ĩgenti fere nauĩ attigit. ulixes ãt
ex tuto illi nomẽ aperuit suũ. Quod cũ audi¬
sset ciclops. heu dixit ĩ uaticiniũ tilemi eu¬
rimedis ciclopis tandẽ deueni. Ulixes ãt
abiit. Uirgilius uo eiͦ tã formã ꝙͣ domũ nar¬
rante achimenide uno ex scciis ulixis lõge
breuiori cãmĩe designat dicẽs. Im memoͬes
sccu uasti ciclopis ĩ antro. Deseruere domuᷤᷤ
sanie dapibusq cruẽtis. In tus opaca ĩgẽs
ip̃e arduus altaq pulsat. Sydera dii talez
terris auertite ꝑestẽ. Nec uisu facilis ñ dcñ

Expanded text:
es abiere. Quos cum sensisset Cyclops, eiecta mole ingenti fere navim attigit. Ulixes autem ex tuto illi nomen aperuit suum. Quod cum audisset Cyclops: Heu, dixit, in vaticinium Tylemi Eurimedis Cyclopis tandem deveni. Ulixes autem abiit. Virgilius vero eius tam formam quam domum, narrante Achymenide uno ex sociis Ulixis, longe breviori carmine designat, dicens: Immemores socii vasti Cyclopis in antro Deseruere; domus sanie dapibusque cruentis Intus opaca ingens, ipse arduus altaque pulsat Sydera, dii talem terris abvertite pestem, Nec visu facilis, nec dictu
Abbreviated transcription (Latin):
hãc ẽẽ ut dũ os aperit tanto odore cũta cir
cũpleri ut om̃s ad eã propinqui cõueĩant
pisces. ip̃a autẽ quos uult capit donec eius
expleatur fames. Et qr equo mo phorcinideᷤᷤ
Eis unũ tm̃ fuisse cculũ ob id fictũ udẽtur
credere serenꝰ ⁊ bheognidꝰ antiquitatũ hy¬
storiographꝰ eo ꝙ uni ⁊ eque pulchritudĩs
ẽent. Ego autẽ reor eo ꝙ ex eis ĩtuẽtiũ ou̾i¬

Expanded text:
hanc esse, ut dum os aperit, tanto odore cuncta circum hanc esse, ut dum os aperit, tanto odore cuncta circum compleri, ut omnes ad eam propinqui conveniant pisces, ipsa autem quos vult capit, donec eius expleatur fames; et quia equo modo Phorcinides mEis unum tantum fuisse oculum ob id fictum videntur credere Serenus et Theognidus antiquitatum hystoriographus, eo quod unius et eque pulchritudinis essent. Ego autem reor eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cõstat ĩ occeano ethiopico ex oppoĩto ethi¬
opũ hesperidũ. Quod ⁊̃ a lucano testari uidet᷑
ubi dicit. Sinib extremis lrbies ubi feruida
tellus. accipit occeanũ demisso sole calentez.
Squalebãt late phortinidos arua meduse.
⁊ cͣ. his ĩsuper hãc fuisse ꝓprietatẽ auĩt. ut qͦs¬
cũq eas ĩrue̾tes ĩ saxa conuerterẽt.has
duas tãtũ fuisse dicit ouidiꝰ. Cuiꝰ ĩ introitu
geminas hĩtasse sorores.phorcidas unuiᷤ
sortitas lumis usũ. ⁊ c̃. Et hoc quãtũ ad õcs
tres dcũm sit. Punc ãt fictionũ sensu
libet ĩserere.et ante alia has ego phorci
regis sardinie de quo s̃ filias fuisse nõ pu¬
to s alicuiꝰ alterius phorci apud ĩsulas dor¬
cadas ea tempestate regnãtis. Monstri at
marini ĩo filias dcãs puto asimilitudine.
Mõstrũ eĩ marinũ balena ẽ. cuiꝰ ĩter ꝓprie¬
tates dicũt hi qui aĩaliũ exquisuere nͣas

Expanded text:
esse constat in occeano Ethyopico ex opposito Ethyesse constat in occeano Ethyopico ex opposito Ethyopum Hesperidum. Quod etiam a Lucano testari videtur ubi dicit: Finibus extremis Lybies, ubi fervida tellus Accipit occeanum demisso sole calentem, Squalebant late Phorcinidos arva Meduse etc. His insuper hanc fuisse proprietatem aiunt, ut quoscunque eas intuentes in saxa converterent. Has duas tantum fuisse dicit Ovidius: Cuius in introitu geminas habitasse sorores Phorcidas, unius sortitas luminis usum etc. Et hec quantum ad omnes tres dicta sint. Nunc autem fictionum sensum libet inserere. Et ante alia has ego Phorci regis Sardinie, de quo supra, filias fuisse non puto, sed alicuius alterius Phorci apud insulas Dorcadas ea tempestate regnantis. Monstri autem marini ideo filias dictas puto a similitudine. Monstrum enim marinum balena est, cuius inter proprietates dicunt hi, qui animalium exquisivere naturas,
Abbreviated transcription (Latin):
amphitrite farmaca fuisse ĩiecta. Qõ autez
illã occiderit hertules dicit theodõtiꝰ obid fictũ
qr uniꝰ cidopis filiꝰ inter saxa scille porierit
Quã obrẽ ĩ ultionẽ suã ticlops maxis mo¬
lib loco uectis ora scille clausit ⁊ ĩmũ fre¬
tũ fecit. ⁊ ob id mortua scylla dr̃a ẽ. Gracta
tamẽ tpris oia uecta ĩ se retrahes mare locu
redegit ĩ formã pristinã.Et sic a phorco sustita¬
ta ẽ filia. Scyllam antẽ phorci fuisse filiãdic̃
throdontiꝰ a phylocoro testari. eãq cũ ex sar¬
dinia steleno cormthio nobilissimo uueni
micteret᷑ ĩ cõiugẽ ibidẽ perisse ⁊ loco reliquisse
⁊ furiale phorci filie ⁊ ex mõstro mari¬
no suscepte fuere ut theodõtius dicit. hequidẽ
gorgones appellate fuere. ⁊ uetere testãte fa¬
ma ĩter om̃s tres unũ tantũ cculũ hũere qͦ
utebãt᷑ uicissim. Et ut scribit põponiꝰ mela ĩ
cosmographia ĩsulas dorcadas tenuẽ quas

Expanded text:
Amphytrite est pharmaca fuisse iniecta. Quod autem Amphytrite est pharmaca fuisse iniecta. Quod autem illam occideret Hercules, dicit Theodontius ob id fictum, quia unius Cyclopis filius inter saxa Scylle perierit, quam ob rem in ultionem suam Cyclops maximis molibus loco iniectis ora Scylle clausit, et invium fretum fecit, et ob id mortua Scylla dicta est; tractu tamen temporis omnia iniecta in se retrahens mare locum redegit in formam pristinam, et sic a Phorco suscitata est filia. Scyllam autem Phorci fuisse filiam dicit Theodontius a Phylocoro testari, eamque cum ex Sardinia Steleno Corinthio nobilissimo iuveni mitteretur in coniugem, ibidem perisse, et loco reliquisse tennio, et Euriale Phorci filie et ex monstro marino suscepte fuere, ut Theodontius dicit. He quidem Gorgones appellate fuere, et, vetere testante fama, inter omnes tres unum tantum oculum habuere, quo utebantur vicissim; et, ut scribit Pomponius Mela in Cosmographya, insulas Dorcadas tenuere, quas
Abbreviated transcription (Latin):
scylle rumor causet᷑ ingẽs qui hic inde fractuᷤ
cauernas scille secũ potẽtiꝰ ĩpetus si sĩt nauigia
trahat. Et sic ex ueritate cõtĩgẽtiũ cõstat uirgi¬
lii fictio. Qd̃ illi multa sĩt capita ut dic̃ homerᷤ
nichil aluid ẽ ꝙͣ pluralitas scopuloꝵ ibidẽ dũ
se retrahunt unde caput ĩ altũ extollentiũ. ꝗb¬
iuixͣ nnͣ ut pedes sit.i. fundam̃tũ eorũ opõtunũ
ẽ. Ora autẽ plura ⁊ dẽtiũ ordines nil aliud ꝙͣ
crebros euripos ĩter secantia saxa discurrẽtes
oñdũt. Qui quidẽ nigra morte.i. mortis piclõ
illos ĩtrãtib pleni sũt. Qõ delphinis piscetuͣ
aut balenis iõ dcũm ẽ. qr locus ille sẽp mag
ac mõstruosorũ pistiũ hundãs sit. Qd̾ aute
dicebat leontiꝰ scyllã misceri neptim̃o euidẽs
ẽ. Nã ut patet ĩ mare ꝑtendit᷑ saxũ ⁊ qm̃ ibi
fit tẽpestas ⁊ sonoritas assidua ĩõ fictũ ẽ ab

Expanded text:
Scylle rumor causetur ingens, qui hinc inde fractus,Scylle rumor causetur ingens, qui hinc inde fractus,cavernas Scylle, secum potentius impetus, si sint navigia, trahat; et sic ex veritate contingentium constat Virgilii fictio. Quod illi multa sint capita, ut dicit Omerus, nichil aliud est quam pluralitas scopulorum ibidem dum se retrahunt unde, caput in altum extollentium, um ut pedes sint, id est fundamentum eorum oportunum est. Ora autem plura et dentium ordines, nil aliud quam crebros euripos inter secantia saxa discurrentes ostendunt, qui quidem nigra morte, id est mortis periculo, illos intrantibus pleni sunt. Quod delphinis piscetur, aut balenis, ideo dictum est, quia locus ille semper magnorum ac monstruosorum piscium habundans sit. Quod autem dicebat Leontius Scyllam misceri Neptumno evidens est; nam, ut patet, in mare protenditur saxum, et quoniam ibi sit tempestas et sonoritas assidua, ideo fictum ab
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ de hoc satis ubi de cyrce. Salustiꝰ autẽ dic̃
saxũ ẽẽ simile celebrate forme ꝓcul uidentib.
Canes uo ⁊ lupi obhoc ex ea nati fingũt᷑ qr ip̃a
loca plena sũt mõstris marinis ⁊ saxorũ asperi¬
tas illuc imitat᷑ latratus canũ. S nos paulu¬
lũ figm̃tis explicatiꝰ ad aptemus. Certissimũ
ẽ ex ꝑte ytalie ĩ cõspectu litoris tauromẽtani
saxa eẽ ingẽtia atq cauernosa ⁊ acuta ⁊ cultroꝵ
ritu secantia ⁊ se ĩ fretũ syculũ protendẽtia in
quo cõmotu quo occe assidue agitat᷑ fluxu scili¬
cet ⁊ refluxu a deo cursu uelox ⁊ ĩpetuosũ fertuͣ
mare ut nil celeriꝰ udeat᷑ aut potẽtĩ. p̾tẽa flan¬
tib ab arthoo ĩ austrũ uẽtis.⁊ ab austro ĩ arthouĩ
tãto ĩpetu eo ĩ freto ĩ se undas ĩpellũt. ut pcussi¬
oĩb sius ĩ celũ usq uideãt᷑ efferri. ex quo tã ĩpe¬
tuoso motu fit ut intrantib undis cauernas

Expanded text:
tamen de hoc satis ubi de Cyrce. Salustius autem dicit: tamen de hoc satis ubi de Cyrce. Salustius autem dicit: saxum esse simile celebrate forme procul videntibus; canes vero et lupi ob hoc ex ea nati finguntur, quia ipsa loca plena sunt monstris marinis, et saxorum asperitas illuc imitatur latratus canum. Sed nos paululum figmentis explicatius adaptemus. Certissimum est ex parte Ytalie in conspectu litoris Tauromentani saxa esse ingentia, atque cavernosa et acuta, et cultrorum ritu secantia, et se in fretum Syculum protendentia; in quo eo motu, quo occeanus assidue agitatur, fluxu scilicet et refluxu, adeo cursu velox et impetuosum fertur mare, ut nil celerius videatur aut potentius. Preterea flantibus ab Arthoo in Austrum ventis, et ab Austro in Arthoum tanto impetu eo in freto in se undas impellunt, ut percussionibus suis in celum usque videantur efferri; ex quo tam impetuoso motu fit, ut intrantibus undis cavernas
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus.et quid cõfusio nisi libido ẽ. Quã libi¬
dinẽ glaucus amat. Glancus eĩ grece lustiti
dr᷑. unde ⁊ glapheomata dicimꝰ cetitatẽ.Ergo oĩs
qui luxuriã amat cecus ẽ. Nã ⁊ antidonis filus
dcus c̃. Antidon eĩ grece qĩ antudon. qd̾ nos lati¬
ne cõtrariũ uidẽs dicimꝰ. ergo lippitudo ex cõtraͬia
uisione nascit᷑.i. ex re cõtraria uisui. Scolla uo ĩ
modũ poi̾t᷑ meretricis qr oĩs libidinosa canib
ĩguina sua necesse c̃ misceat. Iuste gͦ lupis et
canibr mixta. Quã cyrces odisse dͦr. Cyrces manꝰ
duuidicatio uł opatio nũcupat᷑. qĩ cyronere. La¬
borẽ enĩ manuũ ⁊ opatione libidinosa mulier
nõ diligit. Hec ille. Glaucus autẽ s̃ uͭ de tyrce
pro maris spuma sũptus ẽ qua hundat cyrce¬
us mons ĩ radicib sius rõne scopulorũ circa
quos mare ĩpulsũ frangit᷑. ⁊ sic scylle scopuluᷤᷤ.

Expanded text:
dicimus; et quid confusio nisi libido est? Quam libidicimus; et quid confusio nisi libido est? Quam libidinem Glaucus amat; Glaucus enim Grece luscitius dicitur, unde et glaphcomata dicimus cecitatem. Ergo omnis qui luxuriam amat cecus est. Nam et Antedonis filius dictus est; Antedon enim Grece quasi antiidon, quod nos Latine contrarium vidensvisione nascitur, id est ex re contraria visui. Scylla vero in modum ponitur meretricis, quia omnis libidinosa canibuslcis hominibus inguina sua necesse est misceat. Iuste ergo lupis et canibus mixta. Quam Cyrces odisse dicitur. Cyrces manus diudicatio vel operatio nuncupatur, quasi Cyronere. Laborem enim manuum et operationem libidinosa mulier non diligit. Hec ille. Glaucus autem, supra ubi de Cyrce, pro maris spuma sumptus est, qua habundat Cyrces mons in radicibus suis ratione scopulorum, circa quos mare impulsum frangitur, et sic Scylle scopulus;
Abbreviated transcription (Latin):
lã. Dicit eĩ ꝙ cũ scilla misceret᷑ neptũno amphi¬
trites eiꝰ cõũx cõmota çelo sparsis ĩ aquis farma¬
tis ĩ quib lauari cõsueuerat eã uertit ĩ canina
ferã quã hercules cũ p̾da gerione hyspano supato
rediens eo ꝙ sibi boues abstulisset occidit. ueru
illã pr eius reuocauit ĩ uita. Hĩs pͥmissis qd
cõtegãt enucleandũ ẽ.Sũt ergo qui extimẽt oli
fluisse mulierẽ sũma pulchritudĩe ⁊ astu pliu̾mo
ualẽtẽ.et cũ feruẽti ureret᷑ pruritu modestia mo¬
rũ ⁊ honestate oris quib uirgine̾ seu pudicissi¬
mã fingebat matronã illectos hospites ĩ concu¬
piscẽtiã suã mudabat sb̾stãciis. Et hĩc datũ fabu¬
le locũ. Sulgẽtis autẽ de ea aliter sentit ĩ mor alẽ
sensũ eque fictionẽ trahẽs ⁊ dicẽs sic. Scylla eĩ
grece qi exquina dcã ẽ. qd̾ nos latine cõfusionẽ

Expanded text:
lam. Dicit enim quod, cum Scylla misceretur Neptumno, Amphylam. Dicit enim quod, cum Scylla misceretur Neptumno, Amphytrites eius coniunx commota zelo, sparsis in aquis farmacis, in quibus lavari consueverat, eam vertit in caninam feram, quam Hercules cum preda Gerione Hyspano superato rediens, eo quod sibi boves abstulisset, occidit; verum illam pater eius revocavit in vitam. His premissis, quid contegant enucleandum est. Sunt ergo qui extiment olifuisse mulierem, summa pulchritudine et astu plurimo valentem, et cum ferventi ureretur pruritu, modestia morum et honestate oris, quibus virginem seu pudicissimam fingebat matronam, illectos hospites in concupiscentiam suam nudabat substantiis, et hinc datum fabule locum. Fulgentius autem de ea aliter sentit in moralem sensum eque fictionem trahens, et dicens sic: Scylla enim Grece quasi exquina dicta est, quod nos Latine confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
rina fc̃a ẽ. alii marinũ mo̾strũ effectã dicũt. Cuiꝰ
formã sic describit marro. At scillã cecis cohibet
spelũca latebris. Ora exortãtẽ ⁊ naues ĩsaxa tra¬
hetẽ.Prima hoĩs facies ⁊ pulchro pectore uirgo
pubetenus postrema ĩ mani corpore pistrix. Del¬
phinũ caudas utero cõmissa luporũ. p̾stat tri¬
nacrii metas lustrare pachini.⁊ cͣ. Homerus aũt
longa carminũ seric aliter ĩ odissea destribit fere
ĩ hac sñia.dicit eĩ eã latrãtẽ ⁊ catuli uocẽ hr̃e nu¬
per geniti. aspcũ horribilẽ.⁊ pedes hr̃e duodeci cũ
sex capitib. ⁊ ĩ om̃e caput os ĩgẽs cũ trinis ordi¬
nib dentiũ plenis nigra morte. eãq ĩspelunce
medio morãtẽ capita exͣ mitte᷑ ĩ ꝓfundissimu
mare piscariq ut delphines capiat uł balenas.
Leontiꝰ autẽ aliã a superiori de scylla recitat fabu¬

Expanded text:
rina facta est. Alii marinum monstrum effectam dicunt. Cuius rina facta est. Alii marinum monstrum effectam dicunt. Cuius formam sic describit Maro: At Scyllam cecis cohibet spelunca latebris Ora exertantem et naves in saxa trahentem. Prima hominis facies et pulchro pectore virgo Pube tenus postrema immani corpore pystrix Delphinum caudas utero commissa luporum. Prestat Trinacrii metas lustrare Pachini etc. Omerus autem longa carminum serie aliter in Odissea describit fere in hac sententia. Dicit enim eam latrantem et catuli vocem habere nuper geniti, aspectu horribilem, et pedes habere XII, cum sex capitibus, et in omne caput os ingens cum trinis ordinibus dentium, plenis nigra morte, eamque in spelunce medio morantem capita extra mittere in profundissimum mare, piscarique ut delphynes capiat vel balenas. Leontius autem aliam a superiori de Scylla recitat fabu
Abbreviated transcription (Latin):
aopłoc.⁊c̃. Idest. An titheũ polifemũ cuiꝰ potẽcia
ẽ magͣ. omĩb ĩ ciclopib. thoosa autẽ ip̃m genuit
nypha. phorcinos filia mari sine fece p̾dñantis
Et sic apparet hanc phorti filiam fuisse et ex
Neptũno peperisse poliphemũ ciclopẽ. Nec adũ¬
satur quod dicit Seruiꝰ eã phorci mr̃e cudue
potuerĩt ẽẽ eodẽ nũcupate noĩe. quaꝵ alt̾a fuit
mater. altera uo filia. de Scylla filia phorçi
Cylla ut ait serui phorci ⁊ croteidos nym¬
phe filia¬
phe filia fint. Quãut ait ouidĩ. glautus ex anti¬
done tiuitate marinus deus amauit. Et qm̃ illã
cyrci filie solis que illũ diligebat p̾pone̾t irata cyr¬
ces fontẽ ĩ quo cõsueu̾at scylla lauari uenenis
ĩfecit adeo ut dũ descendisset scylla ĩ eũ more so¬
lito pubetenꝰ repẽte ĩ uarias ẽ mutata formas.
Attamẽ cũ suã deformitatẽ horre̾t se se ĩ ꝓpĩquũ
p̃̾cipitauit mare.⁊ glauci amãtis sui ope̾ dea ma¬

Expanded text:
t: Anthiteum Polyphemum, cuius potentia est magna omnibus in Ciclopibus. Thoosa autem ipsum genuit nympha Phorcinos filia mari sine fece predominantis. Et sic apparet hanc Phorci filiam fuisse, et ex Neptumno peperisse Polyphemum Ciclopem. Nec adversatur quod dicit Servius eam Phorci matrem, cum due potuerint esse eodem nuncupate nomine, quarum altera fuit mater, altera vero filia. CAP. IX. De Scylla filia Phorci. Scylla, ut ait Servius, Phorci et Creteidos nyphe filia fuit. Quam, ut ait Ovidius, Glaucus ex Antidone civitate marinus deus amavit, et quoniam illam Cyrci filie Solis, que illum diligebat, preponeret, irata Cyrces fontem, in quo consueverat Scylla lavari, venenis infecit, adeo ut, dum descendisset Scylla in eum more solito, pube tenus repente in varias est mutata formas; attamen cum suam deformitatem horreret, sese in propinquum precipitavit mare, et Glauci amantis sui opere dea ma
Abbreviated transcription (Latin):
acri nisu impegere. Ciclops autẽ exprectꝰ
ingenti clamore sccios antro ꝓpiquos ĩuo¬
cauit adiutores. Qui circũ antrũ q̃rentes
quis nã illũ ĩfestaret. cũ ciclope̾ utim respõ¬
dẽtẽ audissẽt. arbitrati quia nali egritu¬
dine grauaret᷑ abeuntes dixere. ut neptũ¬
nũ pr̃e pro sospitate p̃caret᷑. Ciclops autẽ
tristis cũ amousset ab hostio antri molez
p̾tendissetq brachia nequis hostiũ exiret
antrũ cũ gregib p̾strutatis singulis pecu¬
dib emictebat. ulixes autẽ cũ sociis cũ se
occisorũ arietũ pellib contegissẽt exiuere
antrũ quadrupedes ⁊ a ciclope ĩcogniti. ꝗ
deductis ex pecorib ciclopis festini ad na

Expanded text:
acri nisu impegere. Cyclops autem experrectus, acri nisu impegere. Cyclops autem experrectus, ingenti clamori socios antro propinquos invocavit adiutores. Qui circum antrum querentes, quisnam illum infestaret, cum Cyclopem Utim respondentem audissent, arbitrati quia naturali egritudine gravaretur, abeuntes dixere, ut Neptumnum patrem pro sospitate precaretur. Cyclops autem tristis cum amovisset ab hostio antri molem, pretendissetque brachia nequis hostium exiret antrum cum gregibus, prescrutatis singulis pecudibus, emittebat. Ulixes autem cum sociis cum se occisorum arietum pellibus contegissent, exivere antrum quadrupedes et a Cyclope incogniti, qui deductis ex pecoribus Cyclopis, festini ad na
Abbreviated transcription (Latin):
discerpsit atq deuorauit. Qua re cõmotus
ulixes cogitauerat eũ occide̾. s aduertens
qr tã ingentẽ molẽ ab hostio antri amoue̾
nequiss destitit. Cidops autẽ mane facto
duos alios comedit. Et ulixe cũ reliquis
ĩ specu relicto cũ gregib abiit. ulixes ãt
clausus ingẽtẽ batulũ acuit texitq fimo
et cũ sero ciclops rediens duos ĩsuꝑ ex scciiᷤ
octidiss ulixis obtulit ei ulixes optimi uini
cadũ misericordiã orans. Ciclops potato u¬
no ꝓmisit misereri si uinũ iterũ ꝓpinaret
Qd̾ postquã fcũm c̃ cũ tercio potass nomẽ
peciit ulixis. Qui illi se utim uocari rñdit.
quod latine son at nullus. Cui ciclops loco
muneris exhibiti poculi te ultimũ comedã
Tandẽ cũ ob bibitũ unũ ciclops ĩ suctus fa¬
tile se soluisset ĩsomnũ. ulixes sũpto stipi¬
te quẽ sepeliuerat ĩ fimũ eoq igne p̾usto
aĩatis ĩ facinus sociis ĩcẽsũ ĩ oculũ ciclopis

Expanded text:
discerpsit atque devoravit. Qua re commotus discerpsit atque devoravit. Qua re commotus Ulixes cogitaverat eum occidere, sed advertens, quia tam ingentem molem ab hostio antri amovere nequisset, destitit. Cyclops autem, mane facto, duos alios comedit, et Ulixe cum reliquis in specu relicto, cum gregibus abiit. Ulixes autem clausus, ingentem baculum acuit, texitque fimo, et cum sero Cyclops rediens duos insuper ex sociis occidisset Ulixis, obtulit ei Ulixes optimi vini cadum, misericordiam orans. Ciclops potato vino promisit misereri, si vinum iterum propinaret; quod postquam factum est, cum tercio potasset, nomen petiit Ulixis. Qui illi se Utim vocari respondit, quod Latine sonat nullus. Cui Cyclops, loco muneris exhibiti poculi, te ultimum comedam. Tandem cum ob bibitum vinum Cyclops insuetus facile se solvisset in somnum, Ulixes sumpto stipite quem sepeliverat in fimum, eoque igne perusto, animatis in facinus sociis, incensum in oculum Cyclopis
Abbreviated transcription (Latin):
terea eũ unicũ huisse cculũ uolunt ⁊ ĩgẽtio
stature fuisse homĩe atq ãplissimos ĩsilus
syculis seruasse greges ⁊ postremo ab ulixe
pruatũ ctulo. De quo homerus ĩ odissea tale
refert fabula. dicit eni ꝙ ulixes uagus posi
ylionis extidiũ lothophagis relictis ueiss
ĩ siciliã uidit ibi hoĩe uillosũ ⁊ hyspidum
greges mũgẽtẽ ⁊ ab antro suo solũ amo¬
uẽte lapide quẽ mouere nequissẽt uiga
boũ. ugiti. Gandẽ cũ antrũ intrasset eius
cũ duodeci̾ ex naualib sociis. poliphemo¬
q ꝑcontanti narrass qui ẽent ⁊ unde ueĩ¬
rent. or assetq eius ĩ sus oportunitatib
fauorẽ a ciclope supbe rñsum ẽ. cũ diceret
se iouẽ nõ timere eoq se meliorẽ. et cu
rogasset quonã nauĩ liquissẽt. ulixes ꝑfi¬
diam ciclopis senciẽs. rñdit se cũ sociis na¬
ufragiũ fecisse. post que cidops uidẽtib
ceteris captis duob ex eis illos ritu belue

Expanded text:
terea eum unicum habuisse oculum volunt et ingentis stature fuisse hominem, atque amplissimos in silvis Syculis servassegreges, et postremo ab Ulixe privatum oculo. De quo Omerus in Odissea talem refert fabulam. Dicit enim, quod cum Ulixes vagus post Ylionis excidium, Lothophagis relictis, venisset in Syciliam, vidit ibi hominem villosum et hispidum greges mungentem, et ab antro suo solum amoventem lapidem, quem movere nequissent iuga boum XX; tandem cum antrum intrasset eius cum XII ex navalibus sociis, Polyphemoque percontanti narrasset, qui essent et unde venirent, orassetque eius in suis oportunitatibus favorem, a Cyclope superbe responsum est, cum diceret se Jovem non timere, eoque se meliorem; et cum rogasset quonam navim liquissent, Ulixes perfidiam Cyclopis sentiens, respondit se cum sociis naufragium fecisse. Post que Cyclops, videntibus ceteris, captis duobus ex eis, illos ritu belve
Abbreviated transcription (Latin):
la ĩ libro cosmographic testat᷑ filii fu¬
Ee neptuni. Ex quib ipe idem talẽ recitat fa¬
bulã. Transeñte hercule ĩ ter hostia rhodani
⁊ loca qͥ postea mariana fossa deã st̃ ei albion
et Borgion obiui fcĩ sũt eius ĩpediẽtes tran¬
sitũ. Quã ob rẽ cũ hercules aduersus eos ini¬
sset certamẽ deficerẽtq ei tela ab ĩucrato pa¬
tre eius ioue illi sb̾sidiũ datũ ẽ. ymber stilic
lapidũ quorũ adeo locus ille hũndãs ẽ ut
facile pluisse existimes. Arbitror ego hos ꝓ¬
bos fuisse uiros ⁊ aduenas. cũq sibi ibide
sedes sũpsissẽt timẽtes ne forte pellerẽtur
obuiasse herculi uł alteri ueniẽti a quo su¬
perati sunt ⁊ iacentes passim lapides locu
ni sermiꝰ asserit. dicitq eũ circa sallẽti¬
ioru cõfinia tarentũ oli ĩclitã ciuitatẽ con¬
didisse ⁊ a suo noĩe nũcupasse. Esto Iustinuᷤᷤ
uelle uideat᷑ aspuriis spartanorũ cõditam.

Expanded text:
la in libro Cosmographye testatur, filii fula in libro Cosmographye testatur, filii fuere Neptuni. Ex quibus ipse idem talem recitat fabulam. Transeunte Hercule inter hostia Rodani et loca, que postea Mariana fossa dicta sunt, ei Albion et Borgion obvii facti sunt, eius impedientes transitum. Quam ob rem cum Hercules adversus eos inisset certamen, deficerentque ei tela, ab invocato patre eius Jove illi subsidium datum est, ymber scilicet lapidum, quorum adeo locus ille habundans est, ut facile pluisse existimes. Arbitror ego hos probos fuisse viros et advenas, cumque sibi ibidem sedes sumpsissent, timentes ne forte pellerentur, obviasse Herculi vel alteri venienti, a quo superati sunt, et iacentes passim lapides locum ni Servius asserit, dicitque eum circa Sallentinorum confinia Tarentum olim inclitam civitatem condidisse, et a suo nomine nuncupasse. Esto Iustinus velle videatur a spuriis Spartanorum conditam.
Abbreviated transcription (Latin):
tuet᷑. Et sic se tutũ facit dũ illorũ a se p̾uisa
frustrat᷑ cõsilia. Ex cõpressu autc̃ prudẽtis
⁊ exteri ducis oritur pegasus equus .i. fama
ut ĩ sequẽtib ubi de eo pãtebit latĩ. Crines¬
autẽ ĩ serpẽtes uertũt᷑ quotiẽs quis raciõe sb̃¬
stãciaꝵ suarũ oppͥmit᷑. Nã q̃ cõsueuerãt splẽ¬
doris ẽẽ cãm possidẽti ĩ mordẽtes sollicitudi¬
nes curasq uertũt᷑. Caput eĩ tũc meduse
abscidit᷑ cũ sb̾stanciis spoliat᷑ ꝑ quas iuue̾
⁊ multa posse uidebat᷑. Qd̃ serpẽtes ĩ libia
ex sanguĩe capitis meduse nati sint ad ro¬
borandã figm̃ti spetiẽ potiꝰ ꝙͣ ad aliquid si¬
gnificati tegendũ dcũ ẽ. Bestat᷑ autẽ euse¬
bius ĩ libro tẽporũ hãc medusã apseo p̾da
diuitiarũ tracto suꝑatã atq regͦ diuitiisq
priuatã cecrope athenis regnãte dicit q a
dydimo scriptũ ĩ hystoria pegrina. De

Expanded text:
tuetur, et sic se tutum facit, dum illorum a se previsa tuetur, et sic se tutum facit, dum illorum a se previsa frustratur consilia. Ex compressu autem prudentis et exteri ducis oritur Pegasus equus, id est fama, ut in sequentibus, ubi de eo, patebit latius. Crineautem in serpentes vertuntur, quotiens quis ratione substantiarum suarum opprimitur; nam que consueverant splendoris esse causam, possidenti in mordentes sollicitudines curasque vertuntur. Caput enim tunc Meduse absciditur, cum substantiis spoliatur, per quas vivere et multa posse videbatur. Quod serpentes in Lybia ex sanguine capitis Meduse nati sint, ad roborandam figmenti speciem potius, quam ad aliquid significati tegendum dictum est. Testatur autem Eusebius in libro Temporum, hanc Medusam a Perseo preda divitiarum tracto superatam, atque regno divitiisque privatam, Cecrope Athenis regnante, dicitque a Dydimo scriptum in hystoria peregrina. C
Abbreviated transcription (Latin):
mõstruosa fcã ẽ. Cuiꝰ mõstri cũ fama uoli¬
taret undiq fcũm ẽ ut ad illud supandu
ueniret ꝑseus scuto palladis armatus qui
ei caput abscidit. Et cũ uolans remearet ĩ
prĩam.caputq secũ de ferret gorgonis. cõ¬
tigit ꝙ cadentib guttis sangiũs ꝑsolitu¬
dines libicas ex eis trearẽtur serpentes qͦꝵ
plenissima ẽ libia ¶Edusa crines ha¬
buisse aureos ĩo fictũ reor ut ĩtelligamꝰ ca
fuisse ditissimã cũ ꝑ crines sũma̾t᷑ sb̾stãtie
tprales. ꝓpter has antẽ substãcias neptumꝰ i.
exterus homo ut fuit ꝑseus ĩ gupiscentiã
eiꝰ trahit᷑ ⁊ eã in templo minerue oppͥmit.
.i. intra terminos prudẽtis cõsilii illa supat
llinus erat ut ꝑ eũ sumat᷑ prudẽtis circũspe¬
ctio. ht̃ enĩ hoc cristallũ ut reddat cculis ĩ¬
tuẽtis quicquid exͣ segerit᷑. Et sic ⁊ dux di¬
scretus cõsilio quid possit hostes agere ĩ¬

Expanded text:
monstruosa facta est. Cuius monstri cum fama volimonstruosa facta est. Cuius monstri cum fama volitaret undique, factum est, ut ad illud superandum veniret Perseus scuto Palladis armatus, qui ei caput abscidit, et cum volans remearet in patriam, caputque secum deferret Gorgonis, contigit quod cadentibus guttis sanguinis per solitudines Lybicas ex eis crearentur serpentes, quorum plenissima est Lybia. Medusam crines habuisse aureos ideo fictum reor, ut intelligamus eam fuisse ditissimam, cum per crines summantur substantie temporales, propter has autem substantias Neptunnus, id est exterus homo, ut fuit Perseus, in concupiscentiam eius trahitur, et eam in templo Minerve opprimit, id est intra terminos prudentis consilii illam superallinus erat, ut per eum summatur prudentis circumspectio; habet enim hoc cristallum, ut reddat oculis intuentis quicquid extra se geritur; sic et dux discretus consilio, quid possint hostes agere, in
Abbreviated transcription (Latin):
les nõ aliter ꝙ̃ si ẽent sara deueĩrẽt. Gor¬
gones at dẽe sunt qr ut dicit theodontuiᷤᷤ
cũ moriẽte pr̃e ditissime remãsissẽt adeo rez
curanere suã ut auctis diuitiis plunmũ sus
hoc uocarẽt᷑ cognoi̾e. qd̾ sonat terre cultriceᷤ
Na grece georgi agricultores dicũt᷑. fulgẽtĩ
quidẽ longe aliter sentit. Dicit enĩ tria ee ter¬
roris genera que ꝑ noĩa harũ demõstrãtur
ẽ qd̃ lata profunditas.i. stupor uel amentia
que pro fundo quoda terrore mẽtẽ debilitatã
que nõ tm̃ m̃tis turbat ĩtuitũ. uerũ ⁊̃ calig¬
cũ spetiosissima mulierũ ẽet hũit ĩter
alia sui decoris spectabilia ut theodõtiꝰ assei̾t
crines nõ solum flauos s aureos. quorũ sple¬
dore captus neptumnus cũ ea cõcubuit ĩ tem¬
plo minerue. ex quo gubitu pegasus equus
natus ẽ. Quã obrẽ turbata minerua ne igno¬
minia tẽplo uecta remaneret ĩ ulta crines
meduse mutauit ĩ angues. et sic ex pulchra

Expanded text:
 aliter quam essent saxei devenirent. Gorgones vero dicte sunt, quia, ut dicit Theodontius, cum moriente patre ditissime remansissent, adeo rem curavere suam, ut auctis divitiis plurimum a suis hoc vocarentur cognomine, quod sonat terre cultrices; nam Grece georgi agricultores dicuntur. Fulgentius quidem longe aliter sentit. Dicit enim tria esse terroris genera, que per nomina harum demonstrantur.est quod lata profunditas, id est stupor vel amentia, que profundo quodam terrore mentem debilitatam que non tantum mentis turbat intuitum, uerum etiam caligcum spetiosissima mulierum esset, habuit inter alia sui decoris spectabilia, ut Theodontius asserit, crines non solum flavos, sed aureos, quorum splendore captus Neptumnus cum ea concubuit in templo Minerve, ex quo concubitu Pegasus equus natus est; quam ob rem turbata Minerva, ne ignominia templo iniecta remaneret inulta, crines Meduse mutavit in angues, et sic ex pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
atq frum̃ta ⁊ oportuna q̃ cũq uictui ĩcõtinẽte
⁊ alterutrũ deferant᷑. Dat ualidis ĩ firmisq la¬
uatra ⁊ sale suo ualere facit ĩsipida. humectat
adiacentes undiq terras eiꝰq meatu sb̃terranco
fistulas ĩplet. ex quib fontes hẽmꝰ ⁊ flumĩa. qͦꝵ
nisi susceptor adesset ĩ cõuallib maxĩa hominũ
peste marcerẽt auid multa referã. hoc tã sĩglare
bonũ cuntis ut prisci finxẽ poete ĩ diuisiõe regͥ
triũ filiorũ saturni neptũno cõtigit. ⁊ eiꝰ dcũs est
deus. Cuiꝰ qũ prolẽ explicaturus sũ libuit me
ipsũ ꝑ eius bñficia cutũ agere paululũ ut si dũ
aliorũ n auigãs posteritates exquirẽs se absq
periculo timbule mee sulcare ꝑmisit nunc ex¬
quirẽti suã tranquillũ se p̾beat. Qd̾ oro ut ille fa¬
tiat qui illud ĩ cataclismo ĩfra litora reuccauit.
sse filios legimus. Quorũ hec sunt noĩa.primuᷤ

Expanded text:
atque frumenta et oportuna quecunque victui in continentem atque frumenta et oportuna quecunque victui in continentem et alterutrum deferantur; dat validis infirmisque lavacra, et sale suo valere facit insipida, humectat ad iacentes undique terras, eiusque meatu subterraneo fistulas implet, ex quibus fontes habemus et flumina, quorum nisi susceptor adesset, in convallibus maxima hominum peste marcerent. Quid multa referam? Hoc tam singulare bonum cunctis, ut prisci finxere poete, in divisione regni trium filiorurm Saturni Neptunno contigit, et eius dictus est deus. Cuius quoniam prolem explicaturus sum, libuit me ipsum per eius beneficia circumagere paululum ut, si, dum aliorum navigans posteritates exquirens se absque periculo cimbule mee sulcare permisit, nunc exquirenti suam tranquillum se prebeat. Quod oro, ut ille faciat, qui illud in cataclismo infra litora revocavit.  XXXV fuisse filios legimus. Quorum hec sunt nomina: primus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nylũ ac libicas pestes gelidus hypborens
lustret ⁊ sarmata. Sic ⁊ hyspanus mauruq
uisitatus iusitet psas ⁊ yndos ⁊ cancasũ. Et
tyles ultima calcet t⁊probanis litora.⁊ dũ
hitus mirẽt᷑ fit quĩ imo qui se dũ alterũ ĩtuetũ
ex altero ꝙͣ sit mũdo. nec uno eodẽq se cũ illo ã¬
biri occeano arbitrat᷑ ritus miscet fidẽ merci¬
moniis coĩcet amititi as iũgat. ⁊ dũ su a docẽt
ydiomata discãt ⁊ aliena.⁊ sic fit ut quos fe¬
cerat distantia locorũ extraneos nauigatio iũ¬
gat faciatq ocordes / Sũt p̃tẽa ⁊ alia multa q̃
si tãta nõ sint admiratiõe cõspicua st̃ forsan
utilitate cõtinua cariora. prebet hoc mare lebiꝰᷤ
ĩ finita piscationũ cõmoda quib fit ut opiparẽ
diuitũ m̃se magnis atq sapidio piscib .one¬
rẽt᷑ ⁊ pauperes minorib nutriãt᷑. hoc ĩ sup pre¬
stãte trãquillo ex ĩsulis fertilib pecora iumẽta

Expanded text:
et Nylum ac Lybicas pestes gelidus Yperboreus et Nylum ac Lybicas pestes gelidus Yperboreus lustret et Sarmata. Sic et Hispanus Maurusque visitatus visitet Persas et Yndos et Caucasum. Et Tyles ultima calcet Taprobanis litora, et habitus mirentur, fit, quin imo qui se, dum alterum intuetur, ex altero quam sit mundo, nec uno eodemque se cum illo ambiri occeano arbitratur, ritus miscet, fidem mercimoniis comunicet, amicitias iungat, et, dum sua docent ydiomata, discunt etiam aliena, et sic fit, ut; quos fecerat distantia locorum extraneos, navigatio iungat faciatque concordes. Sunt preterea et alia multa, que, si tanta non sint admiratione conspicua, sunt forsan utilitate continua cariora. Prebet hoc mare lembis infinita piscationum commoda, quibus fit, ut opipares divitum mense magnis atque sapidis piscibus onerentur et pauperes minoribus nutriantur. Hoc insuper prestante tranquillo, ex insulis fertilibus pecora, iumenta
Abbreviated transcription (Latin):
horũ tñ ⁊ si nõ sẽput plurimũ tãta fuit fides
cuit audẽtiũ fortuna ut trãsfretãtes pegrina¬
tiõe lõgĩqua nõ dicã cursu solum s uolatu ce¬
lerrdelati aurũ metallaq cetera eois uestes
purpureas ⁊ aromata lapides pretiosos ⁊
ebora atidus. pegrinas aues ⁊ balsama ligͦ
nr̃is silius ĩ cognita. gũmas ⁊ sudores arboꝵ
reliquos radicesq nõ omĩ sõlo familiares
ex quib tã sanis ꝙͣ egris corporib medica¬
mina atq oblectatiões sequũt᷑ ĩnumere. et
qd nõ minimũ humani gn̾is rei publice bo¬
nũ ẽ.his agẽtib nauigatioĩb maris huiꝰ
fcũm ẽ ut cymber ⁊ celta altero orbis ãgulo
nõ nũꝙͣ sẽtiãt qui sĩt ar abes. quid mare ru¬
brũ. quid ⁊ sabea nemora sudẽt. hyremus ⁊
tanais ĩcola athlãticos noscãt hesperidas et
eorũ ⁊ gustẽt aurea mala. feruẽtes ethyopaᷤᷤ

Expanded text:
Horum tamen, et si non semper, ut plurimum tanta fuit fides Horum tamen, et si non semper, ut plurimum tanta fuit fides aut audentium fortuna, ut transfretantes peregrinatione longinqua non dicam cursu solum, sed volatu celeri delati, aurum metallaque cetera Eois, vestes purpureas et aromata, lapides preciosos et ebora occiduis, peregrinas aves et balsama, ligna nostris silvis incognita, gummas et sudores arborum reliquos, radicesque non omni solo familiares, ex quibus tam sanis, quam egris corporibus medicamina atque oblictationes sequuntur innumere; et, quod non minimum humani generis reipublice bonum est, his agentibus navigationibus maris huius, factum est, ut Cymber et Celta altero orbis ex angulo non nunquam sentiant, qui sint Arabes, quid mare Rubrum, quid et Sabea nemora sudent. Hyrcanus et Tanays incola Athlanticos noscant Hesperidas, et eorum etiam gustent aurea mala. Ferventes Ethyopas