comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tyranius dicit᷑ qui in cõmum rte publica nõ
Q omnis suꝑbus iuxta modũ ꝓpͥñ tyramndem
in Ciuitate alius in domo ꝓpͥa. alius ꝑlatentem
nequiciã hoc exercet apud se in cogitacione sua
Nec intuet᷑ deus qnͣtũ quisq mali ualeat facere
sed qnͣtũ uelit Et cũ deest potestas foris apud
exterius nõ affligat ꝓximos intrmsecus tamẽ
habere potestatẽ appetit ut affligat Hec Ore

Expanded text:
republica non a omnis superbus juxta modum proprium tyrannidem in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua; nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: e
Abbreviated transcription (Latin):
hic aliqñ finis armis fuit Reliqua pax incruen¬
ta pensatũq clemencia bellũ Nemo cesus imꝑio
p̃ter Afraniũ. Satis ignouerat semel et faustũ
non in gratis ciuibꝰ ouĩs unũ in principẽ congesti
honores Circa templa imagines In theatro distĩẽ¬
ta radiis corona Suggestus in curia fastigiũ i
domo mensrs in celo Ad hec pater ip̃e patrie ꝑ¬
petuus q dictator Nouissime dubiũ an ip̃o uo¬
lente oblata ꝓrostris ab Antomo consule Reg¬

Expanded text:
Hic aliquando finis armis fuit; reliqua pax incruenta pensatumque clementia bellum. Nemo caesus imperio praeter Afranium satis ignouerat semel et Faustumnon ingratis ciuibus omnes unum in principem congesti honores: circa templa imagines, in theatro distincta radiis corona, suggestus in curia, fastigium in domo, mensis in caelo, ad hoc pater ipse patriae perpetuusque dictator, nouissime, dubium an ipso uolente, oblata pro rostris ab Antonio consule reg
Abbreviated transcription (Latin):
tñ quare acciderit ut ex meis suꝑioribꝰ litteris id
suspicateris qd̾ scribis nescio Quid em̃ in illis fu ͭ
p̃ter querelam tprm̃ que nõ meũ animũ magis sol¬
adduci potusse te qui me penitꝰ nosse deberes ut
existimares aut me tã in prouidũ qui ab excitata for¬
tuna ad melmatã et ꝓpe iacentẽ desciscerẽ aut tã
in constantẽ ut collectã grãm florentissum homĩs

Expanded text:
tamen, qua re acciderit ut ex meis superioribus litteris id suspicarere, quod scribis, nescio; quid enim in illis fuit praeter querelam temporum? quae non meum animum magis soladduci potuisse te, qui me penitus nosse deberes, ut existimares aut me tam improvidum, qui ab excitata fortuna ad inclinatam et prope iacentem desciscerem, aut tam inconstantem, ut conlectam gratiam florentis
Abbreviated transcription (Latin):
fecisset inquit Ita mͥ pulcher hic dies uisus est ut
speciẽ aliquã uiderer indere quasi reuiuiscentis rei pub¬
satis se diu uel nature iuxisse uł glorie Satis in qͥt¬
Cicero si ita ius fortasse nature addo ecia si placet¬
et glonie At qd̾ maximũ est patrie certe parum

Expanded text:
rere; ita mihi pulcher hic dies visus est, ut speciem aliquam viderer videre quasi reviviscentis rei pubsatis diu vel naturae vixi vel gloriae. satis, si ita vis, fortasse naturae, addam etiam, si placet, gloriae: at, quod maximum est, patriae certe parum
Abbreviated transcription (Latin):
cedere idest necessitati parere semꝑ sapientis est
habitũ Deinde nõ habet ut nũc quidẽ est id ui¬
cii res Dicere fortasse que sencias nõ licet. tacẽ
plane licet onnã enĩ delata ad unũ sunt Is utie
consilio ne suoꝵ quidẽ sed suo Quod nõ multo
secus fieret si is rẽ publicã teneret. quẽ secuti
sumꝰ an qui in bello cũ oĩm nr̃m coniunctũ eẽt
ꝑiculũ suo et certoꝵ hom̃ inimme prudenciũ
consilio uteret᷑ eũ magis cõmunẽ censem ꝰ in uic¬
toria futurũ fuisse ꝙͣ in certis in rebꝰ fuisset Et¬
uictoria que eciã si ad meliores uenit tñ eos ipõs
fero aioris impotenciorisq reddit Ut eciã si natu¬
ra tales nõ sint necessitate esse cogant᷑ Multa eĩ
uictori eoꝵ arbitrio ꝑ quos uicit eciã inuito facien¬
da sunt. An tu nõ uidebas mecũ simul ꝙͣ illa cru¬
delis esset futura uictoria Respice frater optime

Expanded text:
cedere, id est necessitati parere, semper. sapientis est habitum; deinde non habet, ut nunc quidem est, id viti res. dicere fortasse quae sentias non licet, tacere plane licet. omnia enim delata ad unum sunt; is utitur consilio ne suorum quidem, sed suo. quod non multo secus fieret, si is rem publicam teneret, quem secuti sumus. an, qui in bello, cum omnium nostrum coniunctum esset periculum, suo et certorum hominum minime prudentium consilio uteretur, eum magis communem censemus in victoria futurum fuisse, quam incertis in rebus fuisset? etvictoria; quae, etiam si ad meliores venit, tamen eos ipsos ferociores impotentioresque reddit, ut etiam si natura tales non sint, necessitate esse cogantur; multa enim victori eorum arbitrio, per quos vicit, etiam invito facienda sunt. an tu non videbas mecum simul, quam illa crudelis esset futura victoria? igitur tunc
Abbreviated transcription (Latin):
inferos fingũt que sine corporibꝰ nec fieri
possent nec intelligi Animos enĩ ꝑ se ipõs
uiuentes nõ poterãt mente cõplecti formã ali¬
quam figurãq q̃rebant et post paucula subie¬
cit Inde in uicima nr̃a auerm lacus unde anme
runtis falso sanguine imagmes mortuoꝵ. has
tamẽ imagmes loqͥ uolũt quod fieri nec sine lig̃¬
ua nͨ sine palato nec sine fauciũ laterũ pulmonũ¬

Expanded text:
inferos fingerent, quae sine corporibus nec fieri possent nec intellegi. animos enim per se ipsos viventis non poterant mente complecti, formam aliquam figuramque quaerebant. inde  inde in vicinia nostra Averni lacus, u/nde animae ru/ntis, salso sa/nguine. has tamen imagines loqui volunt, quod fieri nec sine lingua nec sine palato nec sine faucium laterum pulmon
Abbreviated transcription (Latin):
armmis occupauerat Eyramiꝰ reputatꝰ est et mag¬
na parte senatꝰ consenciente strictis pugionibꝰ
apud Ennium Nulla sancta societas nec fides regni
est id lacurs patet Nã quit quid euismodi est in quo
nõ possunt plures excellere in eo fit plerũq tanta cõ¬
tencio ut difficillimũ sit seruare. sanctã socie tatem¬
et subdit Declarauit id modo temeritas .c. cesaris
qui omĩa uira diuina et humana ꝑuertit ꝓpter eũ
quẽ sibi ipẽ opimonis ercore finxerat pemcipatũ¬

Expanded text:
armis occupaverat, tyrannus reputatus est, et magna parte senatus consentiente, strictis pugionibus apud Ennium: Núlla sancta sócietas Néc fides regni ést. id latius patet. Nam quicquid eius modi est, in quo non possint plures excellere, in eo fit plerumque tanta contentio, ut difficillimum sit servare sanctam societatem. Declaravit id modo temeritas C. Caesaris, qui omnia iura divina et humana pervertit propter eum, quem sibi ipse opinionis errore finxerat, principatu
Abbreviated transcription (Latin):
Quia semꝑ Tyranno licuit adulari. licuit eum
decipere et honestũ fuit occidere Si tñ aliter coer¬
cen nõ poterat Nõ emĩ in quit de pͥnatis Tyrannis
agit᷑ sed de his qui rẽ publicã p̃munt Nã pͥuati
legibꝰ publicis que constringut oĩm uitas facile
coercent In sacerdotẽ autẽ et si Tyrannũ induat
ꝓpter reuerenciã sacramenti gladiũ materialem
exercere nõ licet insi forte cũ exautoratꝰ fuerit
in eccliam dei cruentã manũ extendat Scribit
historie ne quis illi ꝯ moliat᷑ interitũ cui fidei aut
sacramenti religione tenet astrictus Uides ne qnͣ¬

Expanded text:
quia semper tyranno licuit adulari, licuit eum decipere, et honestum fuit occidere, si tamen aliter coerceri non poterat Non enim de privatis tyrannis agitur, sed de his qui rempublicam premunt. Nam privati legibus publicis, quae constringunt hominum vitas, facile coercentur. In sacerdotem tamen, etsi tyrannum induat, propter reverentiam sacramenti, gladium materialem exercere non licet, nisi forte cum exauctoratus fuerit, in Ecclesiam Dei cruentam manum extendat, historiae, ne quis illius moliatur interitum, cui fidei aut sacramenti religione tenetur astrictus. Nam e
Abbreviated transcription (Latin):
tatis om̃s ꝑsecutores admictit quanto magis il¬
lud quod leges premit que ipĩs debent imperato¬
ribus imperare Certe hostẽ publicũ nemo ulcis¬
cif᷑ et quisquis eũ nõ ꝑsequit᷑ in se ipm̃ et in totũ
rei publice mundane corpus delinquit Hec ille¬

Expanded text:
tatis omnes persecutores admittit, quanto magis illud, quod leges premit, quae ipsis debent imperatoribus imperare? Certe hostem publicum nemo ulciscitur, et quisquis eum non persequitur, in se ipsum, et in totum reipublicae mundanae corpus delinquit. L
Abbreviated transcription (Latin):
cam et uera suadeant᷑ et falsa quis audeat dice̾ aduer¬
sus mendaciũ in defensoribus suis mermẽ debere con¬
siscere ueritatẽ ut uidelicet illi qui res falsas ꝑsuadere
conant᷑ nouerint auditorẽ uł beniuolũ uł intentũ uł
docilem prohemio facere Isti autẽ nõ nouerint. Illi fal¬
sa breuiter aperte ueri similiter. et isti uera sic narrent
ut audire tedeat. intelligere pͣateat credere postremo nõ
libeat Illi fallacibus argumentis ueritatẽ oppugnent.
asserant falsitatẽ. Isti nec uera defendere nec falsa
ualeant refutare Illi aĩos auditoꝵ in errorẽ mouentes
impellentesq dicendo terreant contristent exilarent.
ex hortent᷑ ardenter Isti pro ueritate lenti frigidiq dor¬
uitent Quis ita desipiat ut hoc sapiat Cũ ergo sit
in medio posita facultas eloquii que ad ꝑsuadendum
seu praua seu recta ualet plurmiĩ cur nõ bonoꝵ stu¬
dio cõparat ut militet ueritati si eã mali ad obtinendas
peruersas uanasq causas in usus iquitatis et ercoris

Expanded text:
cam et vera suadeantur et falsa, quis audeat dicere, adversus mendacium in defensoribus suis inermem debere consistere veritatem, ut videlicet illi qui res falsas persuadere conantur, noverint auditorem vel benevolum, vel intentum, vel docilem prooemio facere; isti autem non noverint? illi falsa breviter, aperte, verisimiliter; et isti vera sic narrent, ut audire taedeat, intelligere non pateat, credere postremo non libeat? illi fallacibus argumentis veritatem oppugnent, asserant falsitatem; isti nec vera defendere, nec falsa valeant refutare? illi animos audientium in errorem moventes impellentesque dicendo terreant, contristent, exhilarent, exhortentur ardenter; isti pro veritate, lenti frigidique dormitent? Quis ita desipiat, ut hoc sapiat? Cum ergo sit in medio posita facultas eloquii, quae ad persuadenda seu prava seu recta valet plurimum; cur non bonorum studio comparatur, ut mperversas vanasque causas in usus iniquitatis et erroris
Abbreviated transcription (Latin):
põt ẽẽ omĩ laude cumulatꝰ poeta insi erit omniũ
magnaꝵ reꝵ atq arciũ scienciã consecutꝰ Et em̃
ex reꝵ cognicione florescat et redundet oportet oro
dam habet elocucionẽ et pene puerilem. et eo qui¬
timꝰ est eratori poeta numeris astriccior paulo
uerboꝵ autẽ licencia liberior multis uero ornan¬
di generibꝰ socius ac pene par In hoc quidẽ certe
ꝓpe idẽ nullis ut t̾minis circũscribat aut defini¬
at ius suũ quo minꝯ ei liceat illa facultate et co¬

Expanded text:
poterit omni laude cumulatus Orator, nisi erit omnium rerum magnarum, atque artium scientiam consecutus. Etenim ex rerum cognitione efflorescat, et redundet oportet oratdam habet elocutionem et pene puerilem. §. 4. timus oratori poeta, numeris astrictior paulo, verborum autem licentia liberior, multis vero ornandi generibus socius ac paene par; in hoc quidem certe prope idem, nullis ut terminis circumscribat aut definiat ius suum, quo minus ei liceat eadem illa facultate et co
Abbreviated transcription (Latin):
nos hoc facere solemꝰ qñ philo sophos legimus.
qũ in manꝰ nrãs libii uemũt sapiencia lecularis
si quid in ers utile reꝑimiꝰ ad nr̃m dogina cõuerti¬
mus. si quid uero suꝑfluũ de idolis. de amore. de
cura seculariũ reꝵ. hec radimꝰ his caluiciũ indu¬
cimus. hec in unguiũ morẽ ferro acutissimo dese¬

Expanded text:
nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem ferro acutissimo dese
Abbreviated transcription (Latin):
tibi .c. cesar uni que iacere sentis belli ipũs im¬
petu qd̾ necesse fuit perculsa atq prostrata cõ¬
stituenda rudicia reuocanda fides. cõpͥmende li¬
bidines. propagande soboles/ omĩa que dilapsa
iã defluxerũt seueris legibꝰ uincienda sunt
Nõ fuit recusandũ in tanto bello cuili tantoq
anmoꝵ ardore et armoꝵ quin quassata res pub¬
lica quicũq belli euentꝰ fuisset multa ꝑderet
ornamenta dignitatis et p̃sidia itabilitatis sue
multaq uterq dux faceret armatꝰ que idẽ to.¬
gatus fieri ꝓhibuisset que quidẽ nũc tibi oiã
belli uulnera curanda sũt quibꝯ p̃ter te mede¬

Expanded text:
tibi, C. Caesar, uni quae iacere sentis belli ipsius impetu, quod necesse fuit, perculsa atque prostrata: constituenda iudicia, revocanda fides, comprimendae libidines, propaganda suboles, omnia quae dilapsa iam diffluxerunt severis legibus vincienda sunt. non fuit recusandum in tanto civili bello, tanto animorum ardore et armorum quin quassata res publica, quicumque belli eventus fuisset, multa perderet et ornamenta dignitatis et praesidia stabilitatis suae, multaque uterque dux faceret armatus quae idem togatus fieri prohibuisset. quae quidem tibi nunc omnia belli volnera sananda sunt, quibus praeter te mede
Abbreviated transcription (Latin):
meretriculas ad hunc egrũ ꝑmisit accedere que dolo¬
is enis nõ modo ullis remediis fouerent Uerũ insũ¬
per dulcibꝰ alerent uenenis Et oportune nr̃o epigra¬
mati subuĩgit dicens hec sunt eñ que in fructuosis
affectuũ spimis ubetẽ fructibus racionis segetẽ ne¬
cant. hoñ mentes assuefacuĩt morbo nõ liberãt Sed¬

Expanded text:
meretriculas ad hunc aegrum permisit accedere, quae dolores eius non modo ullis remediis fouerent uerum insuper dulcibus alerent uenenis? Hes sunt enialerent venenis? Hae sunt enim quae infructuosis affectuum spinis uberem fructibus rationis segetem necant, hominumque mentes assuefaciunt morbo, non liberant
Abbreviated transcription (Latin):
Ar pinas dicere uidimꝰ tuã uictoriã p̃lioꝵ exitu
terminatã Gladiũ uagia uacuũ in urbe nõ uidi¬
mus Quos amisimꝰ ciues eos martis uis ꝑculit
nõ ira uictorie Ut dubitare debeat nemo quin
multos si fieri posset C. Cesar ab inferis excita¬
ret qm̃ ex eadẽ acie conseruat quos pot Et quis

Expanded text:
 sic dixerat: Vidimus tuam victoriam preliorum exitu terminatam, gladium vagina vacuum in urbe non vidimus. Quos amisimus cives, eos Martis vis perculit, non ira victorie, ut dubitare debeat nemo, quin multos, si fieri posset, Cesar ab inferis excitaret, quoniam ex eadem acie conservat, quos potest. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
Huc in quit accessit cõmemoranda quedã et diuina
Cesaris i me fratrẽq meũ liberalitas qui mͥ quascũq
res gereret tuendus esset Nũc in tanta felicitate tan¬
tiq iuctoriis eciã si m nos nõ is esset qui est tñ or¬
sũmo in nos amore hũc tu fouebis et nos quibuscũ¬

Expanded text:
huc accessit commemoranda quaedam et divina Caesaris in me fratremque meum liberalitas; qui mihi, quascumque res gereret, tuendus esset, nunc in tanta felicitate tantisque victoriis, etiam si in nos non is esset, qui est, tamen orsummo in nos amore. hunc et tu fovebis et nos quibuscum
Abbreviated transcription (Latin):
ut de una reliqua parte honestatos dicendũ sit
in qua uerecundia et quasi quidã ornatꝰ uite
temperancia et modestia omĩsq sedacio ꝑturba¬
cionũ anmi et reꝵ modus ceruit᷑ Et infra dix¬
Iusticie partes sunt nõ uiolare hoĩes uerecundie
nõ offendere in quo maxime ꝑspicit᷑ uis decori

Expanded text:
ut de una reliqua parte honestatis dicendum sit, in qua verecundia et quasi quidam ornatus vitae, temperantia et modestia omnisque sedatio perturbationum animi et rerum modus cernitur. Iustitiae partes sunt non violare homines, verecundiae non offendere; in quo maxime vis perspicitur decori
Abbreviated transcription (Latin):
i etruria plebem egestate simul et dolore miurie no¬
uaꝵ reꝵ cupidam ꝙ Sille duãçione agros bonaq
oĩa amiserant p̃terea latrones cuiusq generis qꝵ
mea regione magna copia erat nõ nullos eciã ex sil¬
lams colomiis quibꝰ libido atq luxuria ex mag¬
ins rapinis inchil reliqui fecerat̃ magnũ parauit¬

Expanded text:
 Etruria plebem sollicitare egestate simul ac dolore iniuriae novarum rerum cupidam, quod Sullae dominatione agros bonaque omnis amiserat, praeterea latrones cuiusque generis, quorum in ea regione magna copia erat, nonnullos ex Sullanis coloniis, quibus lubido atque luxuria ex magnis rapinis nihil reliqui fecerat. Ea cum Ci
Abbreviated transcription (Latin):
colom qui se in speratis atq repentinis pecuniis
sũptuosius in solenciusq iactarũt hi dũ edificant
tamꝙͣ beati dũ prediis lecticis. familiis magins cõ¬
uiniis apparatis delectant᷑᷑ in tantũ es alienũ inci¬
derũt ut si salui esse uelint Silla sit his ab infe¬
ris excitandus qui eciã nõ nullos agrestes homines

Expanded text:
coloni qui se in insperatis ac repentinis pecuniis sumptuosius insolentiusque iactarunt. hi dum aedificant tamquam beati, dum praediis lectis, familiis magnis, conviviis apparatis delectantur, in tantum aes alienum inciderunt ut, si salvi esse velint, Sulla sit eis ab inferis excitandu
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet Terciũ genꝰ est etate iam affectũ sed tamẽ
ex ercitacione robustũ quo ex gn̾e ip̃ẽ Manlius cui
nũc catilina succedit Hii sunt hoĩes ex his colo.¬
mis quas fesulas Silla constituit quas ego uni¬
uersas Ciuiũ esse optimoꝵ et fortissimoꝵ sencio¬

Expanded text:
esse? Tertium genus est aetate iam adfectum, sed tamen exercitatione robustum; quo ex genere iste est Manlius cui nunc Catilina succedit. hi sunt homines ex eis coloniis quas Sulla constituit; quas ego universas civium esse optimorum et fortissimorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
runt et subdit utiq in tanta breuitate uite quã
breiuorẽ in constanciã facimꝰ aliud eiꝰ subinde
atq aluid facientes miciũ diducimꝰ illã in par¬
hortacionẽ subdit Et subinde considera ꝙ̃ pulcͣ
res sit cõsumare uitã ante mortẽ deinde expec¬
tare securũ reliquã tprĩs sm partẽ hec ille Ut¬

Expanded text:
utique in tanta brevitate vitae, quam breviorem inconstantia facimus aliud eius subinde atque aliud facientes initium. Diducimus illam in parte in tutum et subinde considera, quam pulchra res sit consummare vitam ante mortem, deinde expectare securum reliquam temporis sui partem, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ad Luciliũ epła dixit Ibi se colligebat uerecundia
bonũ in adolestente signũ uix potuit ex cutere¬
adeo illi ex alto suffusus est rubor. hoc illũ ut
suspicor eciã cũ se confirmauerit et om̃bꝰ ui¬
ciis ex uerit sapientẽ quoq Et flaccꝰ ppłm x¬
mĩabilis ut pote parnus Et frugi castus ꝙ ue¬

Expanded text:
d subito deprehensus. Ubi se colligebat, verecundiam, bonum in adulescente signum, vix potuit excuteradeo illi ex alto suffusus est rubor. Hic illum, quantum suspicor, etiam cum se confirmaverit et omnibus vitiis exuerit, sapientem quoque numerabilis, utpote parvos, et frugi castusque ve
Abbreviated transcription (Latin):
Romana uinentute adolescentes aliquot nec hi te¬
nui loco orti quoꝵ in regno libido solucior fuerat
equales sodalesq adolescentiũ tarquinoꝵ assueti
more regio uiue̾ Eam tũ equabo iute oĩm licenciã
querentes. libertatẽ alioꝵ in suã uertisse seruitutẽ¬

Expanded text:
Romana iuuentute adulescentes aliquot, nec ii tenui loco orti, quorum in regno libido solutior fuerat, aequales sodalesque adulescentium Tarquiniorum, adsueti more regio uiuere. eam tum, aequato iure omnium, licentiam quaerentes, libertatem aliorum in suam uertisse seruitute
Abbreviated transcription (Latin):
stare paratus ad mortẽ qui modo incipit uii̾e id a¬
gendũ est ue satis uixetimꝰ Nemo hoc putat qui tũ¬
cos eẽ hos ꝓpe modũ om̃s sunt Quidã uero tc̃
incipiũt cũ desmendũ est Si hoc uidicas mirũ
adiciam quod magis admireris Quidã añ uiu̾e̾

Expanded text:
stare paratus ad mortem, qui modo incipit vivere. Id agendum est, ut satis vixerimus. Nemo hoc putat, qui cos esse hos; propemodum omnes sunt. Quidam vero tunc incipiunt, cum desinendum est. Si hoc iudicas mirum, adici
Abbreviated transcription (Latin):
mutata cur ũẜcicie gloriet᷑ et gandeat nͨ se mlłam si urbetn a¬
ut uors pus ds iutta et cicca uorbe reformatio paludum ĩ oat̃
ua arua rescitue̾ que nũc fedꝰ ⁊ suꝑliacuus hñor p̃uit cta undi pput̃
litas cũ decore certabͭ tu q młti e tibi landem onico salo tõtlaue
arcipe q̃so ⁊ hãc̃ glle ꝑteni quã maiores tui oñs seu nõ mde
ua᷑ adest utiq ꝙ paludes pene om̃s alciõib locis sunt ut ad infima de¬
riuaiꝰ uł in funã ꝓrima uł ncinũ ĩ mare ꝑ facile ualoãt quo ⁊ p̃nts
teres uber et lotoꝵ forma ⁊ celi serentas salubritasq pueiãt et

Expanded text:
mutata civitatis facie glorientur et gaudeant, nec se villam sed urbem inut, viis publicis intra et circa urbem reformatis, paludum gua arva restituere, que nunc fedus et supervacuus humor premit. It decore certabit, tuque multiplicem tibi laudem unico labore conflaveris. Arripe, queso, et hanc glorie partem, quam maiores tui omnes seu non viderunt . Nam natura adest utique, quod paludes pene omnes altioribus locis sunt, ut ad infima derivari vel in flumina proxima vel vicinum in mare perfacile valeant, quo et presentibus terre uber et locorum forma et celi serenitas salubritasque proveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
muchi coting ͭ ubi nõ eos cõsus quasi epigtania ils oabr estten
tripodis ceplũ subentib obuium inlimine Widetĩ quoꝵ natiuo
honesti amoꝵ cogit impeti dum landac̃ dumꝙ ꝙ sibi sũ sticere
cibs clarͤ scupet sparcit ac ⁊pͥhesotib inltꝭ dedit ẜ nõ io̾e noso
uoces accentꝰ melago ciues nti sũt ad aliena teptad acutissim
titq ꝑmptissimi ad rliquatar dioes / ne quid mordaciꝰ moos loqt
quoꝵ  omia pt̾ moẽs diligo / Locoiste digressiom ⁊ bipit fredeicu
gentis ad plenũ moros ⁊ ingeiã hũt na᷑ honc cõsuetudie didi¬
tiss ita diceᵈ solitũ accepimꝰ esse has duas toto t̾taod orbe p̃cipuas
ad urtutt̃ etigi/ uerꝭ ytalos nema melioe̾s fiei̾ ⁊ suũ ct mien

Expanded text:
michi contigit, ubi non eos versus, quasi epygramma illud Apollinei tripodis templum subeuntibus obvium in limine, viderim; quorum nativo honesti amoris cogit impetus — dum laudare dumque quod sibi sum facere aliis clarum studet, sparsit ac reprehensoribus multis dedit. Sed non miror; nosco voces, accentus intelligo: cives nostri sunt ad aliena temptandum acutissimi atque promptissimi, ad reliqua tardiores, nequid mordacius in eos loquar, quorum omnia preter mores diligo. 3 Locus iste digressionem recipit. Fredericum gentis ad plenum mores et ingenia hinc natura hinc consuetudine didicisset, ita dicere solitum accepimus. Esse has duas toto terrarum orbe precipuas ad virtutem erigi, verum Italos venia meliores fieri› et suum crimen
Abbreviated transcription (Latin):
dig a dixi In q̃ hac domo in qua tu me dña secisti deũ testor aiõ
semꝑ Ancilla ꝑmãsi de hͭ ig̾ tpre quo tecũ młtũ cũ honote loge
sup̃ om̃e muĩtu meũ fui deo et tibi gras ago de religͦ paratãsu
bono pactaᷝ es aio prua domũ tepete̾ atq ubi puitia egi feuet ᷑
agd et moĩ felix semꝑ et hono udira quo mrr tłis uẽ ficii
None cõnig noles cedo que tibi utmã felu adueiat᷑ at ꝙ h̾nit ub.
Iocidissime degelam qñ ita tibi placitũ nõ ⁊̃ uita discedo Ar d
uoles doternoiulam uetio ut aufetã qualesit uideono.  ꝯe

Expanded text:
dignam duxi, inque hac domo, in qua tu me dominam fecisti, Deum testor, animo semper ancilla permansi. De hoc igitur tempore quo tecum multo cum honore longe supra omne meritum meum fui, Deo et tibi gratias ago; de reliquo, parata sum bono pacatoque animo paternam domum repetere, atque ubi pueritiam egi senectutem agere et mori, feliNove coniugi volens cedo, que tibi utinam felix adveniat, atque hinc ubi iocundissime degebam quando ita tibi placitum, non invita discedo. At quod iubes dotem meam mecum ut auferam, quale sit video, ne
Abbreviated transcription (Latin):
equai a neĩe posse reor quis nũc em/ illĩo equet quẽ euo illo
ingemoꝵ feratissimo ine iudice ułłꝰ equauit iims magnꝰ dandiq uit fuit
imins ĩ accessiẜił Suod ad origiue actinet nõ ta ñare solitũ ꝙ̃ extima¬
te ine nouis pauculos libelles in corruptes st̃psisse maluetim ꝙ̃ libõ
ĩ niõs in quib si mag̃ si uerciẽ fama et intollea led suit et toes̃ ista¬

Expanded text:
equari a nemine posse reor; quis nunc enim illum equet, quem evo illo ingeniorum feracissimo, me iudice, nullus equaverit? Nimis magnus undique vir fuit, nimis inaccessibilis. Quod ad Originem attinet — non tam numerare solitum quam extimare me noveris — pauculos libellos incorruptos scripsisse maluerim quam libros innumeros, in quibus magni, si vera est fama, et intolerabiles sint errores. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
motes ꝙ meos noste optime suscipedor locandoꝵ ꝙ hospitũ curã suriee¬
Nor lbentꝭ mõ inquit lla ẜ cupide et s et quec̃q tͤ placita senseoᷤᷤ
facia semꝑ neq in h ͨ unq̃ fatigabor aut lentestam dĩospũs hus
teliquieq ulle superut et tum dicto ẜuilia mox Insc̾m̃ta cortipie
delissume ꝑxme lucis hora tc̾ia comes suꝑuenerat Certatĩq onis
et puelle et gerinam infant᷑ mores ac pulcꝰ ñẽ nualã erant

Expanded text:
iendorum locandorumque hospitum curam sumesNon libenter modo» inquit illa «sed cupide et hoc et quecunque tibi placita sensero faciam semper, neque in hoc unquam fatigabor aut lentescam dum spiritus huius reliquie ulle supererunt». Et cum dicto, servilia mox instrumenta corripiidelissime. Proxime lucis hora tertia, comes supervenerat; certatimque omnes et puelle et germani infantis mores ac pulcritudinem mirabant
Abbreviated transcription (Latin):
usii erat  ne qñ cõcepte aĩo obstaret expiẽtie sua ĩ demiũ trãsłatĩ
honore hiãt filiã suã mag̃fitꝭ atꝙ hoese murciie collotauit
filudq sui domimy successorem liquit ⁊ quigio leta et sobole
Hane hiscoria scilo nũt alio retexe̾ iustofint nõ tã iõ ut mat᷑ias
nti tptis ad muitandã hꝰ uxoris patĩa que michi iuximi tabił¬

Expanded text:
mum translatum in honore habuit, filiam suam magnificis atque honestis nuptiis collocavit, filiumque sui dominii successorem liquit, et coniugio letus et sobole. 9 Hanc historiam stilo nunc alio retexere visum fuit, non tam ideo, ut matronas nostri temporis ad imitandam huius uxoris patientiam, que michi vix imitabi
Abbreviated transcription (Latin):
ãi quatuor dũ ecce grauida iteꝵ filiũ elega i ͣ pepett᷑ letta
prĩs ingentẽ atꝙy oĩ in auicoꝵ quo mitc̾is ab ubere pa siẽti
subducto ad ciuesitatẽ solita ron̾sꝰ pat᷑ uxorẽ tuis affatu
⁊oalteto Iamcole nepos nri dñabit᷑ et ta nobil pria tli sub¬
iacebit. mlta quotidie ĩ hãc sma iactã : in ppłis quib ego et qẽt
auidꝰ et ut neꝵ fatear micbi mẽtuẽs ꝑmoneot ut de sͦ dfato
dispona qd de sorore disposui id tibi ꝑuuĩttio ne te ĩopinus er
subitꝰ dolor turbet ad hec illa et diri ait et repeto mch pos¬
sum sen nolle seu uelle iusi qd tu neq uo in hiis filiis quitꝙ
heo pt̾ labore̾ tu mei et ioꝵ dñs tuis ĩ rebꝰ inte tuo nte u
consensũ mer̃i ꝙras in ip̃o eimm tue domꝰ int̾itui ut pãnos sit et
uolutates affectꝰ ꝙ meos exui tuos indui quac̃q go de re qas
tuũ quẽ p̃uere nõ possum libens sequot fac sentĩa t. psatere
par amori Adimras femũ ꝯstantiã turbato uultu abiit cõfes¬

Expanded text:
tuor, dum ecce, gravida iterum, filium elegantissimum peperit, letitiam patris ingentem atque omnium amicorum, quo nutricis ab ubere post biennium subducto, ad curiositatem solitam reversus pater, uxorem rursus affatur: Valterio, Ianicule nepos nostri dominabitur, et tam nobilis patriin populis; quibus ego, et quietis avidus et — ut verum fatear — michi metuens, permoveor ut de hoc infante disponam quod de sorore disposui. Id tibi prenuntio ne te inopinus et subitus dolor turbet». Ad hec illa «Et dixi» ait «et repeto, nichil possum seu velle seu nolle nisi quod tu, neque vero in his filiis quicquam habeo preter laborem. Tu mei etconsensum meum queras, in ipso enim tue domus introitu ut pannos sic et voluntates affectusque meos exui; tuos indui; quacunque ergo de re quicquid sum, libens sequor. Fac sentiam tibi placere par amori». Admirans femine constantiam, turbato vultu abiit, confes
Abbreviated transcription (Latin):
poss cẽ molescius qdẽim nõ te ignata inĩꝙͣ fecess uolo at tuu
michi aĩ m accomodes paciaq illa pstes quã ab imĩtio nr̃i cõ¬
iugn ꝓmisisci hiis auditis u ͨ u̾bo mota n ͨ uultu / Tu ĩqͣt̾ nr̃ es¬
dñs et ego et hec pua filia tue sumꝰ de rebꝰ tuis aũt̃ fac ut lib
nil placete ẽim tibi pt̃ qd michi displiceat/ nichł pẽitꝰ uł hrs
cupio uł annete metus nisi te hoc ip̃a m ĩ medio cord̃ affiri

Expanded text:
posset esse molestius. Id enim vero te ignara nunquam fecerim; volo autem tuum posset esse molestius. Id enim vero te ignara nunquam fecerim; volo autem tuum michi animum accomodes, patientiamque illam prestes quam ab initio nostri coniugii promisisti». His auditis, nec verbo mota, nec vultu, «Tunus, et ego et hec parva filia tue sumus; de rebus tuis igitur fac ut libet, nichil placere enim tibi potest quod michi displiceat. Nichil penitus vel habere cupio vel amittere metuo, nisi te; hoc ipsa michi in medio cordis affixi,
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ac domestica ẜ ubi ⁊s̃ poscẽt pub ͭͣ eoĩa obibat officia uiroabute
miffa celo feminã p̃dicarẽt nͨ młtũ tp̃us efflurẽat dum guidi
effecta. pͥmũ subditos auria expectation suspenꝰ. de huic filiam¬
enixa pulc̾timã ꝙ̃ius filiũ malcusse tñ uotiua fecũdi ͭ ͤ non
uirũ tm sd totã pr̃ia letã fecit/ Cepit ut fit int̾im Walterum
cũ ĩa ablactata cẽt Infantula mirabil quedã ꝙ̃ lauda ͭ ͤ doc¬
ciores iudicał cupiditas sat exꝑtẽ care fidem cõiugio exꝑiẽdi
alciꝰ et itetũ atq itm retentandi solam ig᷑ in Thalamo se¬
uocata turbida frontẽ sic alloquit᷑ nosti o griseldis neqẽi
domiũ uenis michi quidẽ cara ac dilecta satis es/ at meis nobi¬
libꝰ nõ ita p̃stim exqͦ pare̾ incepisti qui plebeie dñe sub eẽ
aĩs fert iiquissinus michi gͦ qui cũ eis pacẽ cupio ucte ẽ de
filia tua nõ meo s alies Iudicio obsequi et idfacc̾ qͦ iuil michi

Expanded text:
tantum ac domestica, sed ubi res posceret, publica etiam obibat officia, viro absente, missam celo feminam predicarent. Nec multum tempus effluxerat, dum gravida effecta, primum subditos anxia expectatione suspena pulcerrimam, quamvis filium maluissent, tamen votiva fecunditate non virum modo sed totam patriam letam fecit. 5 Cepit, ut fit, interim Valterium, cum iam ablactata esset infantula, mirabilis quedam quam laudabilis doctiores iudicent cupiditas, sat expertam care fidem coniugis experiendi altius et iterum atque iterum retentandi. Solam igitur in thalamum sevocatam, turbida fronte sic alloquitur: «Nosti, o Griseldis, — nequedomum veneris. Michi quidem cara satis ac dilecta es; at meis nobilibus non ita, presertim ex quo parere incepisti, qui plebeie domine subesse animis ferunt iniquissimis. Michi ergo, qui cum eis pacem cupio, necesse est de filia tua non meo sed alieno iudicio obsequi, et id facere quo nil michi
Abbreviated transcription (Latin):
et arguti ẜ ⁊ luignes ad reliqua dełtati sum ipo ĩtr̃asitu et sigd
lascinie liberioris occ̾reret extusabat etas tũt tua dñ osle sepᵒ¬
idoma ip̃ãq reꝵ leuitas et eoꝵ qui lectuiꝰ talia indebant᷑ Refeet
uilta sane Iocosa et lena quedã pia ⁊ grama dephendi de quib
tñ diffunt᷑ quid Iudic̃ẽ nõ heõ ut qui nusꝙ̃ totꝰ ĩheẜim elt qdͣ
fere accidit eo mote currẽtib cuiosius aliꝙ̃to ꝙ̃ cetera libri pũ¬
cipiũ finẽ q ꝑspexi quoꝵ in alto ptĩe nte seatĩd illi ꝯs postite¬

Expanded text:
et arguti, sed elingues ad reliqua. Delectatus sum in ipso transitu, et si quid lascivie liberioris occurreret, excusabat etas tunc tua, dum id secturi talia videbantur. Refert multa sane iocosa et lenia, quedam pia et gravia deprehendi, de quibus tamen diffinitive, quid iudicem, non habeo, ut qui nusquam totus inheserim: at quod vere accidit eo more currentibus, curiosius aliquanto quam cetera libri principium finemque perspexi; quorum in altero patrie nostre statum, illius sci
Abbreviated transcription (Latin):
fructu aucta et equatꝰ marx ͥ ᷤˢ et insig laloꝵ p̃mmo honestatꝰ deo
plane ml defuit mõ qd tibi ꝑsuasit conor aut ueꝵ aͦ saltẽ omis
ꝑsuasio sit ultͦ alieis tescimonis acquiestã et qui mos ẽpustq
de me aliis cͤdã ẜ diu̾sũ aliis indet᷑ añ om̃s michi qui ꝑfecto ne¬
minẽ equasse se me arbitt᷑ insi nulgꝰ cui młto mali sp igftꝰ ẽẽ¬
equid testa frondib obtigit quã si fuissem matiu̾or nõ opta fesa
quiẽtẽ abstulit sic in anis głie ⁊ iiueiło audacie penas dedi
ex illo eñ ferme om̃s in me luignas et calamos acue̾ sꝑ sigõ
te in admĩaciom age̾nt inẽorate ad sũmũ ꝯͭ in mea lautea
p̃sãtit ut nosceret ac uexaret sine qua qd optimũ uite geͦ qdã

Expanded text:
fructu auctus et equatus maximis et insigni laborum premio honestatus, Deo fructu auctus et equatus maximis et insigni laborum premio honestatus, Deo asit amor aut verum aut saltem omnibus persuasum sit: ultro alienis testimoniis acquiescam et, qui mos est publicus, de me aliis credam. Sed diversum aliis videtur; ante omnes michi, qui profecto neminem equasse me arbitror nisi vulgus, cui multo malim sequidem texta frondibus, obtigit; quam si fuissem maturior non optassem. quietem abstulit; sic inanis glorie et iuvenilis audacie penas dedi. Ex illo enim ferme omnes in me linguas et calamos acuere, semper signis te in admirationem agerent memorare. Ad summam hoc michi mea laurea prestitit ut noscerer ac vexarer; sine qua, quod op
Abbreviated transcription (Latin):
mic tu ꝯsilio tuo absetab centũ ⁊ ingniti ute ãnos huit ꝙ̃ actialm
di c̾to sc̃ẜulostiris dig̃sẜi ue p̃tꝭ illos pͥmos pres qui ab exordio tͣꝵ
fuisse memorãt᷑ et quib ut ego existimo ulłm penitꝰ tomertiu
lt̃aꝵ fuit maiores alios nt̃os nõb iiuatioes aut c̾dao aut p̃dices
plus illis fuit indusce̾ nõ plus uite insi quia uita sine industa nõ ita
serio dicens ut etat ꝭ ulła sit q̃o ẽ posse cõplexiois et forte aei̾s ut ãlo
ul his deniq ul aliis ex cais nõ posse me ꝙ poterãt illi et plaẽ cõ¬
sencio fateor ꝙ sit eẽ ẜ nõ eq confiteor quod huic Infers ad qd operosis
actingeris argum̃tis que tñ aliqua exꝑte hus ip̃is adusa uideatur
uirgiliũ soluto Culũs seilo quod o si ui̾tate iuduclꝰ et nõ amod sedi
asẜeres addix me ex senct᷑ ꝯsultꝰ more maioꝵ splendidissimũ titulũ
et romane lautes ta decꝰ adoptĩ que eo ꝑgũt ut felici seridioꝵ

Expanded text:
nunc tu consilio tuo abstrahis, centum et viginti vite annos habuit. Quem articulum idcirco scrupulosius digesserim ne — preter illos primos patres qui ab exordio rerum fuisse memorantur et quibus, ut ego extimo, nullum penitus commercium literarum fuit — maiores alios nostros nobis vivaciores aut credas aut predices: plus illis fuit industrie, non plus vite, nisi quia vita sine industria non vitaseris, dicens, ut etatis nulla sit questio, esse posse complexionis et forte aeris aut ciborum: vel his denique vel aliis ex causis non posse me quod poterant illi. Et plane consentio, fateorque sic esse; sed non eque confiteor quod hinc infers, ad quod operosis accingeris argumentis, que tamen aliqua ex parte his ipsis adversa videantur. tate inductus et non amore seductus assereres! Addis me ex senatusconsulto more maiorum splendidissimum titulum et romane lauree rarum decus ademptum. Que eo pergunt ut, felici studiorum
Abbreviated transcription (Latin):
a Romano poti ͭ ͤ ut ꝓsua ⁊ suaꝵ gẽtiũ quiete pmo pitiuõie
reiecto alia duce̾ poss uxor̃e nͭ oposum sane fuit apest̾b
tudibq aĩs quid lib ꝑsuade̾ Eue fama cũ a griseldis no¬
ti ar ꝑueiss crist᷑ ut pnto ẜ ut que suul de se susꝙ de sortibꝰ
scatuiss ĩ cõcussa cõsecit expectas qd de se ille decetuẽt cui se
⁊ sua cũta subiecerat ¶ Mifecat iã ille Bonoia coglãq io¬
gauerat ut ad se filios suos adducẽt fama rudiq diffusa uq̃i
illa sibi ĩ cõuigẽ adduci qd illo fidel executurꝰ iella ĩa

Expanded text:
a Romano Pontefice, ut pro sua et suarum gentium quiete, primo matrimonio a Romano Pontefice, ut pro sua et suarum gentium quiete, primo matrimonio reiecto, aliam ducere posset uxorem; nec operosum sane fuit alpestribus rudibusque animis quidlibet persuadere. Que fama cum ad Griseldis notitiam pervenisset, tristis, ut puto, sed ut que semel de se suisque de sortibus statuisset, inconcussa constitit, expectans quid de se ille decerneret cui se et sua cunta subiecerat. Miserat iam ille Bononiam, cognatumque rogaverat ut ad se filios suos adduceret, fama undique diffusa virginem illam sibi in coniugium adduci. Quod ille fideliter executurus, puellam iam
Abbreviated transcription (Latin):
dei cõiigal exꝑunẽta suffice̾ Eed sũt qui ubi seiul incepit
nõ desinãt nuo ĩcubat here ãt q ꝓposito defixis gͦ ĩ uicors
ocuił anulla eiꝰ mutacio erga se fiẽt cõtẽplaba᷑ assidue nt
ullã penitꝰ ĩ uenite potãt uis qd fideliotꝭ illi iidies atq ob¬
sequẽtior fiebat sic ut duoꝵ insi o nꝰ aĩus iudetẽ isq nõ co
dtu ẽ nichͭ nolle firmaueat ¶Seperat Censim de uoastere
penitẽtia ac pudore cõiugi filios iussiss intfia nã neq puet̾
comparebãt n ͨ ubi nã gentiũ eent ulłꝰ audieãt qͦ se ille ui
alioqn clarꝰ ⁊ suis clarꝰ młtis ĩfamẽ odiosũq reddido̾at ne
ideo trux aũĩs flecteba᷑ sedĩ suscepta seui̾tate exꝑiendi sua
q dura illa libidine ꝑcedebat Itaq cũ ia ab ortu filio duo¬
decim ãnꝰ clapsꝰ cet ñtios Roma misł qui simlatas inde
lras apłicas referẽt quib ĩ ppło nulgaret᷑ datã sibi luĩa

Expanded text:
i coniugalis experimenta suffficere; sed sunt qui, ubi semel inceperint, non desinant; imo incumbant hereantque proposito. Defixis ergo in uxorem oculis, an ulla eius mutatio erga se fieret contemplabatur assidue, nec ullam penitus invenire poterat, nisi quod fidelior illi in dies atque obseqdictum est, nichil nolle firmaverat. Ceperat sensim de Valterio  humilis penitentia ac pudore coniugii filios iussisset interfici, nam neque pueri comparebant, neque ubinam gentium essent ullus audierat; quo se ille vir alioquin clarus et suis carus multis infamem odiosumque reddiderat. Neque ideo trux animus flectebatur, sed in suscepta severitate experiendique sua dura illa libidine procedebat. Itaque cum iam ab ortu filie duodecimus annus elapsus esset, nuntios Romam misit, qui simulatas inde literas apostolicas referrent, quibus in populo vulgaretur datam sibi licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ÷ casa illa pastoĩa sed ĩ Aula Imperatoria educata atq edotta
udetur atq apud oñs sup̃ fidem cata et uenetaͭ facta essup
q hiis ipis qui illa ab orgine nouerãt ꝑsualdei᷑ poss Ianicole
natã esse łatꝰ eãt uite tantꝰ moꝵ decor ea uboꝵ grauitas
at dulcẽdo quibꝰ oĩum aĩo nexu sibi mag̃ amoris ascempe̾at Iãq
non solũ int ꝓprios fines ẜ ꝑfinitiuas quasq ꝑuĩtas suũ nõm celebũ¬

Expanded text:
non in casa illa pastoria sed in aula imperatoria educata atque edocta videretur; atque apud omnes supra fidem cara et venerabilis facta esset, vixque his ipsis qui illam ab origine noverant persuaderi posset Ianicole natam esse, tantus erat vite, tantus morum decor, ea verborum gravitas ac dulcedo, quibus omnium animos nexu sibi magni amoris astrinxerat. Iamque non solum intra patrios fines sed per finitimas quasque provincias suum nomen celeb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ appatu ingenti domꝰ tota fernebat gñ uealterꝰ aduẽtati nełut
sponse obinã ꝑfecturꝰ domo egredit᷑ ꝓsequẽte uitoꝵ ⁊ mat  aꝵ
nobłi ͫ cat̾ua griseldis oiũm que erga se parcirẽt᷑ ignara ꝑ¬
actie que per ag̃enda domi ecãt aquã e. longĩqͦ fonte cõuectas
pr̃nũ lunen intrabat ut expedita cirris alis ad insendã dm̃ sui

Expanded text:
ti velut sponse obviam profecturus, domo egreditur, prosequente virorum et matronarum nobilium caterva. Griseldis, omnium que erga se pararentur ignara, peractis que agenda domi erant, aquam e longinquo fonte convectans, paternum limen intrabat, ut, expedita curis aliis, ad visendam
Abbreviated transcription (Latin):
senee sũt tũc Inuenes dicent᷑ hic quid aliᵈ dĩca nisi ꝙ cuida
nꝑ iuriscosulto huiꝰ scudii quẽ cũ ad depmẽdã uete indus¬
t̾am et excusada ignania modernoꝵ hoc instoł dice̾ solitũ
accepissem madaui sibi ꝑ unũ e disci ͭ suis ne id ãpliꝰ dice̾̃t ue
int ͦ doctos ip̃e indoccior hr̃et᷑ a duob ⁊ eo ampliꝰ ãuorũ¬
milib circa hũane uite spatiũ nlła iuitatio facta ẽ erex
et sexagita ãnos iuꝑit derstotiles totidẽ e̾iceo iucturꝰ ãpliꝰ
si Impio atq ẽbrio placiusẜ Antoĩo et ꝙ̃ młta iã pdem de
sua calamitosa ac p̃cipit. Centute tctaueat librũq desentu᷑
consepserat quo cũ amico coitͦ ute̾t᷑ Septuagita uixit Enmiꝰ
Cotidem horatiꝰ flactrs/ dueo ⁊ quĩquagita dngiliꝰ nr̃a eciã¬
etate bnͤe tp̃us dit plato unũ et octuagonta qdq ꝓ mõstto hĩtũ fert

Expanded text:
senes sunt, tunc iuvenes dicerentur. Hic quid aliud dicam, nisi quod cuidam senes sunt, tunc iuvenes dicerentur. Hic quid aliud dicam, nisi quod cuidam nuper iurisconsulto huius Studii, quem cum ad deprimendam veterum industriam et excusandam ignaviam modernorum hoc in scolis dicere solitum accepissem, mandavi sibi per unum e discipulis suis, ne id amplius diceret ne inter doctos ipse indoctior haberetur? A duobmilibus circa humane vite spatium nulla mutatio facta est. Tres et sexaginta annos vixit Aristotiles, totidem Cicero, victurus amplius si impio atque ebrio placuisset Antonio; et quam multa iampridem de sue calamitosa ac precipiti senectute tractaverat, librumque De senectute conscripserat, quo cum amico comuniter uteretur! Septuaginta vixit Ennius, totidem Horatius Flaccus, duos et quinquaginta Virgilius, nostetate breve tempus. At Plato unum et octu
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝯtingit ĩgenio quid iussu p̾ncipũ ꝑdiderim ia audies nã ⁊ inͦ
cu senecã racio cõstat inpense Senil uenecias missꝰ pro negõto
pacis missꝰ int̾ ꝓrbem illa ⁊ Ianuã ⁊formade hiberiut inhͭ iñse
integrũ exegi inde ad Romanũ pn̾cipẽ in exma barbatie hen
collapsi spes Impni refonẽtem dicam recciꝰ desentẽ ꝑ ligusaca pace
tres estinos m̃ses demq ad gratulad Ioħi francoꝵ rege britarito
tuc̃ carce̾ liberato alies tres hibernos et si em̃ĩ in hñs t̾b itinib
assiduo sollicitꝭ cutis aĩ ͫ ex̾cerem qr tñ n ͨ scbere erut n ͨ fsige
cogitata memorre ꝑdites dies noco ꝙͣuis in ultimo dũ ytalia
tepetcham ad petrũ pictauien seudiosũ senẽ epła ingĩte dt̃am
deꝭ miitaciõe fortũe qui seto redies defũctũ illũ ĩpt
ecce g meses sub obseqmo ꝑñcipũ conuisi iactua inges alõ luse¬
cior in tã biii iuta ut̃ tñ nõ fuiss ing̾atiot ꝙ ircd adolesoete

Expanded text:
ncipum perdiderim iam audies, nam et michi cum Seneca ratio constat impense: semel Venetias pro negotio pacis missus inter urbem illam et Ianuam reformande, hibernum in hoc mensem integrum exegi; inde ad romanum principem, in extrema barbarie heu collapsi spes imperii refoventem, dicam rectius deserentem, pro ligustica pace tres estivos menses; denique ad gratulandum Iohanni Francorum regi, britannico tunc carcere liberato, alios tres hibernos. Etsi enim in his tribus itineribus assidue solitis curis animum exercerem, quia tamen nec scribere erat nec affigere cogitata memorie, perditos dies voco; quamvis in ultimo, dum Italiam repeto, ad Petrum Pictavensem studiosum senem epystolam ingentem dictavi de mutatione fortunesi: iactura ingens, non inficior, in tam brevi vita; utinam tamen non fuisset ingentior quam michi adolescentie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ manꝰ suptꝰ mulcet et depoito delcat et pdest nõ dio sioli¬
uerissume michi iudeo dĩdrꝰ oĩm t̾rescum delcãdoñ ut ulla
lc̃is honestior sic nlla dintmor ulla suauiõt ulla fidelior tilla
ꝑ om̃s casꝰ suos poss roͫ suũ tã fricili appatatu tã ullo fastidio
nitendi ẽ si sum nich ut sum aliquid ut sum plusculum et si
eem magnꝰ q̃d utiq nõ sum ut qua datũ cet fie̾m maior/ ac
pars cui cũ suade̾ ͬ ut ia satis magnꝰ inimo ꝑcet laboi̾ ego
nõ Inquit quo maior fues eo plꝰ laboro dignũ ubũ qd no a
sequẽs ad te ep̃ła exit indicio nõ contẽtꝰ eimi ceptio ingentibꝰ ad ꝙ
breng het inta nõ sufficit n ͨ si eẽt duplicata sufficẽt noueo quaa
quotidie ⁊ estes aucupor laboreo tãtu somi ad langiude edim

Expanded text:
in manus sumptus mulcet, et depositus delectat, ac prodest non domiVerissime michi videor dicturus: omnium terrestrium delectationum ut nulla literis honestior, sic nulla diuturnior, nulla suavior, nulla fidelior, nulla que per omnes casus possessorem suum tam facili apparatu, tam nullo fastidio nichil ut sim aliquid, si sim aliquid ut sim plusculum, et si essem magnus — quod utique non sum — ut qua datum esset fierem maior ac urpare? Cui cum suaderetur ut iam satis magnus nimio parceret labori, «Ego vero» inquit «quo maior fuero eo plus laborabo». Dignum verbum quod non a sequens ad te epystola erit indicio. Non contentus enim ceptis ingentibus, ad que brevis hec vita non sufficit, nec si esset duplicata sufficeret, novos quotidie et externos aucupor labores: tantum somni et languide odium
Abbreviated transcription (Latin):
IBrum tuũ quẽ nt̃o madio eloquis ut opmior olim Inũẽ
edidisci nescio quid uñ uł qualit̾ ad me delatũ iudi na si
dicam legi mẽtiar si quid ip̃e magnꝰ ualde et ad nulgꝰ ⁊ soluta
scp̃tꝰ oratiõn et occupatio mea maior et tp̃ns Auguscum eãt id¬
q ip̃m ut nosti bellicis undiq motib inquietũ a quib ⁊ scio acoͤ
ꝑcul absim neq̃o tñ fluctuate te puͨͣ nõ moneiꝰ euid gͦ. excuc̃n
eũ et fostini matoꝵ ĩ morẽ hunc atꝙ ħurc caͣispicies n ͭ subsistẽs̃¬

Expanded text:
ibrum tuum, quem nostro materno eloquio ut opinor olim iuvenis edidisti, nescio quidem unde vel qualiter, ad me delatum vidi. Nam si dicam legi, mentiar, siquidem ipse magnus valde, ut ad vulgus et soluta scriptus oratione, et occupatio mea maior, et tempus angustum erat; idque ipsum, ut nosti, bellicis undique motibus inquietum, a quibus et si animo procul absim, nequeo tamen fluctuante Republica non moveri. Quid ergo? Excucurri eum, et festini viatoris in morem, hinc atque
Abbreviated transcription (Latin):
fide fictid aliqd suspita Reteꝵ ut lõgiuscte mio loncrissine utque
fateor me mirai nõ de sua ei s de Sapionio affricam etate Euliꝰ
agebat ubi hͨ ait S esto quotq libet meũ nom pieisse tibi firgito
erat mia ᷝ ͥͣ sopmats do tu tñ id seudi mei frenũ credẽs: calcar
cẽt quo ꝑsperiorẽ exitũ laboꝵ ceruerẽ eo ac̾us intũbe̾m me q qͦ

Expanded text:
de fictum aliquid suspicari. Ceterum ut longiuscule, imo ut longissime, utque fateor me mirari; non de sua enim sed de Scipionis Africani etate Tullius agebat ubi hoc ait; sed esto, quocunque libet meum nomen pervenisse tibi fingito, erat, mirabilia somniantes: an tu tamen id studii mei frenum crederes? calcar esset: quo prosperiorem exitum laboru
Abbreviated transcription (Latin):
quod bi ͦ pͥnũo ĩ in uẽtiõe ultimũ eẽ sol ad opꝰ aluid̃ fanta¬
siam instablem trãfer ebat/ Euid te ad uesꝑam ubis traho cũ
intipet suspecta et̃ dilatio q̃d nõ egestati si sudio cõtessi librie¬
rant cepi alciꝰ exquite quid de eis actĩo aet et ut pigiatos

Expanded text:
quod in libro primum, in inventione ultimum esse solet, ad opus aliud phantaquod in libro primum, in inventione ultimum esse solet, ad opus aliud phantasiam instabilem transferebat. Quid te ad vesperam verbis traho? Cum inciperet suspecta esse dilatio, quod non egestati sed studio concessi libri erant, cepi altius exquirere, quid de eis actum esset, et ut oppigneratos