comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cellit meritum que eorum quiꝑ gratiam filudi sunt potentiaeus
qui pernaturam⁊ filius transcendit: hinc enim dieit iobannes
Auuidimus goriameius gloriamqua siuinigenitia patrecoled̃¬

Expanded text:
cellit; meritumque eorum, qui per gratiam filii Dei sunt, potentia ejus, cellit; meritumque eorum, qui per gratiam filii Dei sunt, potentia ejus, qui per naturam est filius, transcendit. Hinc etenim dicit Joannes, Et vidimus gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
neseculorum humiliter in mundo apparuihumilibus sociũi me
ac paũ peribus spũ semper exiburhumilitatis gressib ad mortem
usque ꝑueni: & tibi in hoc saeculo qui&is securitatemquerere pon¬
destit: quȩ potius sicut lilium interspinas candidior mollior que
nitescis : giaculeis &iam domesticorum afflicta suauitatentiu
decoris gratius ostendis :  audata a dño ecclesia quodinter spicu¬
la perfidorum fideisuȩ castitatem in corrupta seruauerit. At que
inter hor rores prauorum ipsagloriosior effulserit:  Rociproco
statim responso maiore illum lauder at tollit & quodinter
fidelia facta bonorum singulariter sc̃s e imineat narrat. Sicut
Hoct autem quod psal mista loquitur: qm̃quis in nubibus equabi¬
tur dño autquis similis eritdõ interfilios di  Sicutergomaluf
que lacus t odoro & gustugrata est lignis sol& ante cellere sil¬
uestribus sic homo ds̃ omnibus qui puri homines sunt scisiure pre¬

Expanded text:
ne saeculorum, humiliter in mundo apparui; humilibus me socium ne saeculorum, humiliter in mundo apparui; humilibus me socium ac pauperibus spiritu semper exhibui, humilitatis gressibus ad mortem perveni: tu vero in hoc saeculo quietis securitatem quaerere desiste; quin potius sicut lilium inter spinas candidior molliorque nitesce; si aculeis etiam domesticorum afflicta, veritatem tui decoris gratius ostende. Laudata autem a Domino Ecclesia quod inter spicula perfidorum fidei suae castitatem incorruptam servaverit, atque inter horrores pravorum ipsa gloriosior effulserit, reciproco statim responso majore illum laude attollit, et quod inter fidelia facta bonorum singulariter sanctus emineat, narrat. Sicut t autem quod Psalmista loquitur, quoniam Quis in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Deo in filiis Dei ? Sicut ergo malum, quod et visu et odore et gustu gratum est, lignis solet antecellere silvestribus, sic homo Deus omnibus, qui puri homines sunt, sanctis jure prae
Abbreviated transcription (Latin):
& psalmista: & conualles habundabunt frumento: Ipse enim est fri¬
mentum quia nos pane uite reficit: Ipselilium qui aue lud auri
folgorem incandore diuinitatem hab & in homine & pulchre inli¬
lio priussecandor exterior paulatim aperit & sic demum aurosi
colloris quaelatebat intus gratia patescit. Qui anatus inmundo
dñs prius homo sublimis his qui eum uiderunt credebatur at tem¬
pore procedente dĩesseuerus innotuit Q ed & omnes electi
ꝑ suscepta humanitatis eius sacramenta ad contem placionem
tendunt diuine claritatis Cu mergo fatigata coclesi a aduer¬
templande eidem pulcritudini ac decori operam dare & eiflorẽs
uelo perum bonorum uel animarum precreare fidelium: Nespon¬
dit ipse : Egoflos campi&lilium conuallium: sicut lilium inten
spinas sic amica mea inter filias : Ac si a pestedicat: Recordan
quodipse quideuir gine nascipotui quids̃ sũ antesecula homo infi¬

Expanded text:
et Psalmista, Et convalles abundabunt frumento . Ipse enim fruet Psalmista, Et convalles abundabunt frumento . Ipse enim frumentum, quia nos pane vitae reficit; ipse lilium, quia velut auri fulgorem in candore divinitatem habet in nomine. Et pulchre in lilio prius se candor exterior paulatim aperit, et sic demum aurei coloris, quae latebat intus, gratia patescit: quia natus in mundo Dominus, prius homo sublimis, his qui in eum vere credebant; at tempore procedente, Deus esse verus innotuit. Sed et omnes electi per suscepta humanitatis ejus sacramenta ad contemplationem tendunt divinae claritatis. Cum ergo fatigata Ecclesia advertemplandae eidem pulchritudini ac decori operam dare, et ei flores vel bonorum operum vel animarum procreare fidelium, respondit ipse, Ego flos campi, et lilium convallium. Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias, ac si aperte dicat: Recordare quod ipse qui de Virgine nasci potui, qui Deus sum ante saecula, homo in fi
Abbreviated transcription (Latin):
uersandum & prauorum cottidie stimulos ꝑferendos a linfuturo
requiem cumsolis clectis esse sperandam: gicut enimlilium inter¬
spinas sic amicamea inter filias: Quia nonsolum aduersa pati
ab his quiate & mente & professionẽ omnimodissunt externi:
gedillarum quoque animarum sepius in probitate acriter conpunge¬
ris. quas per fontẽ regenerationis ꝑque fidem acperceptionemsa¬
cramentorum caelestium infiliarum tenumero accepissegau debas
potest sane ineo quodait Ego floscampipartus intemerate uirgi
pareniuim illius intellegi: Ipse & enimflos in ostinon rure sed campi
apparuiti qui de intacta uirginis matris carne carnem peccatines¬
tiam & uirtute plenissi mamad sumpsit. Dequodixit esaias:
Egredi&ur uirga dera dice iesse & flos deradice eius ascendit:
Ipselilium in conuallibus germinauit qui insuper humiles sibi pa¬
rentes & pauperes equibus dr̃ homonas ceretur elegit : Vndedic̃

Expanded text:
versandum, et pravorum quotidie stimulos perferendos; at in futuro versandum, et pravorum quotidie stimulos perferendos; at in futuro requiem cum solis electis esse sperandam. Sicut enim lilium intspinas, sic amica mea inter filias, quia non solum adversa pati habes ab his qui a te sunt et mente et professione omnimodo extranei, sed illarum quoque animarum saepius improbitate acrius compungeris, quas per fontem regenerationis, perque fidem ac perceptionem sacramentorum coelestium in filiarum te numero accepisse gaudebas. Potest sane in eo quod ait, Ego flos campi, partus intemeratae Virgiparentum illius intelligi. Ipse etenim flos in horto, non ruris, sed campi apparuit, qui de intacta Virginis matris carne, carnem peccati nesciam, et virtute plenissimam assumpsit; de quo dixit Isaias, Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Ipse lilium in convallibus germinavit, qui insuper humiles sibi parentes pauperes, e quibus Deus homo nasceretur, elegit. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tu dinem odoris meigratiam in notesce recupio: quod nequaquam
ual& impleri : s̃montu inter missa aliquotiens qui &e quadelecta¬
ris accingaris ad predicandioffittum quo exercearis: Lalium quo¬
que sum conuallium magisquam motium quia illis nimirum uelela¬
ritatẽ glorisicemee humanitatis uel splendorẽ ⁊ a&nae dĩtatis
pandere acreuelare soleo: Qui sedespiciendo dicionimede. fide
acdilectiones humiliter subdunt: Quimeam potius sequiquam
suam querunt uoluntatem: qui&sio. Lio delectantur internemed
contemplationis. ã dlaborem tamen predicationis me imperan¬
te ꝓgrede nonde tec tant: Name ip se tibi pasucipacione one ede ielati¬
ns ut lilio comparẽ is clonaui & candida ui delic& per fectio ncopatis
& precioso existendo fulgore mundipectoris: Sednefoste telis in hac
uita securitatem fabere qui &is: senotibi in presenti cumre probis con¬

Expanded text:
tudinem, odoris mei gratiam innotescere cupio. Quod nequaquam tudinem, odoris mei gratiam innotescere cupio. Quod nequaquam valet impleri, si non tu intermissa aliquoties quiete qua delectaris, accingaris ad praedicandi officium quo exercearis. Lilium quoque sum convallium magis quam montium, quia in illis nimirum, vel claritatem glorificae meae humanitatis, vel splendorem aeternae deitatis pandere ac revelare soleo, qui se suscipiendae ditioni meae fidei ac dilectionis humiliter subdunt; qui mea potius sequi, quam suam quaerunt voluntatem. Qui etsi otio delectantur internae meae contemplationis, ad laborem praedicationis tamen me imperante progredi non detrectant. Nam et ipse tibi participatione meae claritatis, ut lilio compareris, donavi, et candida videlicet perfectione operis et pretiosa, existendo fulgore mundi pectoris. Sed ne forte velis in hac vita securitatem habere quietis, scito tibi in praesenti cum reprobis con
Abbreviated transcription (Latin):
unus apex non pr&ereat alege done comnid fiant : quod cum dixerit
dñs delegequantomagis deeuangelio intellegendum reliquid: Ex¬
pressus &iam meo quod medendis aptaest corporum passionibusquod
su&e uenustatem comenullo uentoruminpulsudeponit constanti¬
am ex primit eorumque accionem qui altioribus uirtutum ornati¬
bus scãm eclesiam uelut laque aria decorant: Miratur ergospon
laudat mollitiem ac mondit᷑ilectuliflorentis : predicat internam
domorum suarum uenustatem quȩ dilectum decenter excipiat:
Sedquia presentis temporis statui labor amplius quam requies
conuenit & potius in acuita elecͣ xp̃o ausiliante pus exercentur
otios ponsam allaborum exercitia & tolleranda prauorum consor
secietis inqui&ȩ florere uirtutibus sed memento quod egosum flos
uistutum a quosolo omnis sp̃s fructus oriatur & in quosolo floridã
habere requiem ualeas : florsum aut̃ campi quia pertotius orbis lati¬

Expanded text:
unus apex non praetereat a lege, donec omnia fiant ? Quod cum dixerit unus apex non praetereat a lege, donec omnia fiant ? Quod cum dixerit Dominus de lege, quanto magis de Evangelio suo intelligendum reliquit? Cypressus etiam in eo quod medendis apta est corporum passionibus, quod suae venustatem comae nullo ventorum impulsu deponit, constantiam exprimit, eorumque actionem qui altioribus virtutum ornatibus sanctam Ecclesiam velut laquearia decorant. Miratur ergo sponlaudat mollitiem ac munditiam lectuli florentis; praedicat internam domorum suarum venustatem, qua dilectum decenter excipiat. Sed quia praesentis temporis statui labor amplius quam requies convenit, et potius in hac vita electi, Christo auxiliante, piis exercentur m ad laborum exercitia, et toleransecretis in quiete florere virtutibus; sed memento quod ego sum flos virtutum, a quo solo omnis spiritus fructus oriatur, et in quo solo floridam habere requiem valeas. Flos sum autem campi, quia per totius orbis lati
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃ibonus odor sumus dõ &nram̃ conuersatio incelis est : & quis nos se
Sed & hoc quododorece driserpentes inter imffugari sol& iux taillud
p̃o&e disce odoratam stabulis. accendere cedrum galba noque
agitare graues nidore chelidros. ei sdem laquearibus altis. Idest
doc toribus congrue aptatur quiuir tute uerbi caelestis solent
uenata her&icorum dormata reppellere ẽos que ad supplicium sedue¬
ione fugare : Hoc quoque quod eius resina quae cedrĩa dicitur in.
nͣseruandis libris a deo ÷ utilis ut per hniti ex ea nectineas patiant᷑
ec tempore consenes cant. quis nonuideat quantumei sdem p̃didis
oribus conueniat quorum sensu spiritali scriptura scã confectaẽ
que nulla her&icorum astitia corrumpi Nulla potest seculilaben
& ate consumi adeo ut donec transeat c̃alum & terra: Iotaunum dut

Expanded text:
Christi bonus odor sumus Deo ; et: Nostra conversatio in coelis est . Tectum inteChristi bonus odor sumus Deo ; et: Nostra conversatio in coelis est . Tectum inteSed et hoc, quod odor cedri serpentes interim fugare solet, juxta illud poetae, Disce et odorantem stabulis accendere cedrum, Galbanoque agitare graves nidore chilindros: ejusdem laquearibus altis, id est, doctoribus congruenter aptatur, qui virtute verbi coelestis solent venenata haereticorum dogmata repellere, eosque a simplicium seductione fugare. Hoc quoque quod ejus resina, quae cedrina dicitur, in conservandis libris adeo est utilis, ut perliniti ex ea, nec tineas patiantur, nec tempore consenescant, quis non videat, quantum eisdem praedicatoribus sanctis conveniat, quorum sensu spirituali Scriptura sancta confecta quae nulla haereticorum astutia corrumpi, nulla potest saeculi labentis aetate consumi; adeo, ut donec transeant coelum et terra, iota unum aut
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. laque aria uero magis decoridomorum quam munitoni prosi¬
ciunt. Significentergotigna predicato res scõs quorum & uerbo
& exem plosruc tura eius dem ecclesi &e ut subsistere possit continetur
Qui uero doc trinȩ turbines heretacȩ inpulsionis ne eam deiciant
arcent: Ad similentur laquearia simplicioribus xp̃ifamulis quip¬
priis ecclesiam uirtutibus potius exorna requam doctrinae uer¬
bis defendere. & contra peruer sorum doginatum impetus norint
muneͥre: Depend ent autem ad fixa tignis laqueria: quia necesse :
ut quicumque inecclesia sublimes inuirtutibus splendere desiderant
summorum patrum dictis atque exemplis quibus aterrae norum
ambitu sus pendantur tota mente inhereant: & benetigna cedri¬
na & laquearia dicuntur esse cy pressina quiautramque hancarbor ẽ
inputribilis omninonaturae altitudinis eximiae & odoris constat
esse precipui quodeis apte conuenit quicuma postolodicere possint

Expanded text:
fiunt, laquearia vero magis decori domorum quam munitioni profifiunt, laquearia vero magis decori domorum quam munitioni proficiunt. Significant ergo tigna praedicatores sanctos, quorum et verbo et exemplo structura ejusdem Ecclesiae, ut subsistere possit, continetur, qui suae robore doctrinae turbines haereticae impulsionis, ne eam dejiciant, arcent. Assimilantur laquearia simplicioribus Christi famulis, qui propriis Ecclesiam virtutibus potius exornare, quam doctrinae verbis defendere et contra perversorum dogmatum impetus norunt munire. Dependent autem affixa tignis laquearia, quia necesse est ut quicunque in sancta Ecclesia sublimes virtutibus splendere desiderant, summorum patrambitu suspendantur, tota mente inhaereant. Et bene tigna haec cedrina et laquearia dicuntur esse cypressina: quia utramque hanc arborem imputribilis omnino naturae, altitudinis eximiae, et odoris constat esse praecipui. Quod eis apte conenit, qui cum Apostolo dicere possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
c& uelortorum uel aliorum huius modi amicam suam euoc&
quianimirum sc̃a ecclesia sifieri. .ipossit. semper intran quillitate
mundan ͤ  pacis. dño famulari & sobolem eicelestem propagare de
siderat: Aduero ipsecrebris eamin presenti tribulationibus ex¬
erceridis ponit : Quo mundiora per p&ua dona perueniat&
nesicuncta temporalia foste pros pera currant incolatu presentis
exilii delectata minus caelestem patriam sus pir&: Itaque sp¬
sa xp̃iqui& am in illo uitam agere desiderans: quales sint donu
in quibus cum suscipere uelit consequenter insinuat dicens:
ignadomorum nostrarum cue drinalaque aria nostra en¬
pres¬
sna Domus quippesuas uaria per mundum fidelium conuenticula nom¬
tat equibus omnibus ipsauniuersalis ecclesi a constat: ruigna autem
& laque aria diuersos in eis dem domibus ecclesiae sideliumor dines desig¬
nant. Namqueutrque in altosolent ponis edngnaadmonitionẽ

Expanded text:
cet, vel hortorum, vel aliorum hujusmodi amicam suam evocet: cet, vel hortorum, vel aliorum hujusmodi amicam suam evocet: quia nimirum sancta Ecclesia, si fieri posset, semper in tranquillitate mundanae pacis, Domino fabulari, et sobolem ei coelestem propagare atque educare desiderat. At vero ipse crebris eam in praesenti tribulationibus exerceri disponit, quo mundior ad perpetua bona perveniat, et ne, si cuncta temporalia forte prospera currant, incolatu praesentis exsilii delectata, minus coelestem patriam suspiret. Itaque sponsa Christi quietam in illo vitam agere desiderans, quales sint domus in quibus eum suscipere velit, consequenter insinuat, dicens Tigna domorum nostrarum cedrina, etc. Domos pressina . Domos quippe suas varia per mundum fidelium conventicula nominat, e quibus omnibus ipsa universalis Ecclesia constat. Tigna autem et laquearia diversos in eisdem domibus Ecclesiae fidelium ordines designant. Namque utraque in alto solent poni: sed tigna ad munitionem
Abbreviated transcription (Latin):
maxime lectionibus sacris ieiunis. orationibus. c&erisque sp̃s fruc¬
tibus uacant cumatribulationum laboribus cessant: runc
in super norum contem placione.: sese altius ad tollunt cumsere nõ
abex trinsicis turbationibus tempus accipiunt. Potestautem
lectulus eccleside floribus recte accipi
opera munditiae quibus electiquique ad fructum uitae a&erne
ꝑueniunt : Ged &iam propter prolem fidelium quamipsaeclesi a
fidei flore redo lentem dõgignere exaqua & spũ consueuit: cuiui¬
delic& actionitant᷑ studiosius seco operanted ño & sermonem con¬
fir mante subicit Quanto qui &um pacatum que abinuidentiat
insecu tione tempus ipso largiente perctpit: & notandum
pertotum libelli huius textum quo dsponsa semper in domo uel
quod mulie brimagis se&ui congruit p seautem sponsus quod
masculo conuenit ad f orinseca pocius opera uine arum iudeli¬

Expanded text:
maxime lectionibus sacris, jejuniis, orationibus, caeterisque Spiritus frucmaxime lectionibus sacris, jejuniis, orationibus, caeterisque Spiritus fructibus vacant, cum a tribulationum laboribus cessant. Tunc in supernorum contemplatione sese altius attollunt, cum serenum ab extrinsecis perturbationis tempus accipiunt. Potest autem lectulus Ecclesiae floribus recte accipi, non tantum propter opera munditiae, quibus electi quique ad fructum vitae aeternae perveniunt, sed etiam propter prolem fidelium, quam ipsa Ecclesia fidei flore redolentem Deo gignere ex aqua et spiritu consuevit. Cui videlicet actioni tanto studiosius se, cooperante Domino et sermonem confirmante subjecit, quanto quietum pacatumque ab invidentium insecutione tempus, ipso largiente perceperit. Et notandum quod per totum libelli hujus textum sponsa semper in domo, velquod muliebri magis sexui congruit; ipse autem sponsus, quod masculino convenit, ad forinseca potius opera, vinearumque videli
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint & ipsiuistutibus pulchradon asti:. Pulcheres ergo & deco¬
res. Id est diuine naturȩ per p&uitate & ad sumptȩ humilitatis
dignitate mirabilis: cuius splendor pulchritudinis. quia qui &is
ab exteriore actucordibus sol& quanto liberius. tanto liqui dius
d̃: Recte subiungit:. lectulus noster floridus: aliquandoenim sc̃ã
ecclesia quasimn fectulo cum dños ponsouidelic& suo requies cit
aliquando cum ipso contraostes inaciae consistit: Consistit nam¬
que in aciaec̃um in surgentibus acrioribus temptacionum incur¬
sibus. us que ad sanguinem contra in probos agonẽ exere& sidei:¬
requiescit uero inteltu. cum pace temporum a Tridentelib euta ds resilt¬
obsequium cumplacidum mentis intuitum ad speculandam gloriam
in aiestatis eius intendit: Vn debeneidemlectulus floridus esse dicitur
quianimirum scĩquii que tran quillitate temporumutuntur: & tunc

Expanded text:
ut sint et ipsi virtutibus pulchri, tu donasti. Pulcher es ergo et decout sint et ipsi virtutibus pulchri, tu donasti. Pulcher es ergo et decorus, id est et divinae naturae perpetuitate, et assumptae humanitatis dignitate mirabilis. Cujus splendor pulchritudinis, quia quietis ab exteriori actu cordibus solet, quanto liberius, tanto liquidius ego sum Deus , recte subjungit: Lectulus noster floridus. Aliquando enim sancta Ecclesia, quasi in lectulo cum Domino, sponso videlicet suo requiescit; aliquando cum ipso contra hostes in acie consistit; consistit namque in acie, cum insurgentibus acrioribus tentationum incursibus, usque ad sanguinem contra improbos agonem exercet fideirequiescit vero in lectulo, cum pace temporum arridente, liberum eiobsequium, cum placidum mentis intuitum, ad speculandam gloriam majestatis ejus intendit. Unde bene idem lectulus floridus esse dicitur, quia nimirum sancti quique tranquillitate temporum utuntur, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
acluer sum qui dinferre meditatur. quod columbine fertur ẽena¬
ture & mansu&ui dinis cuncta queoccur runt simplici acmiti &
humilicorde contemplari Audiens autem geminam sibia dño pul¬
chritudinem &operis uidelic& & intentionis. Cum simplicitate
puricordis esse contributam : Deuotam ox uoce respondit : Exee
tupul chir es dilectemi & decorus acsiapertedicat: Ego quidãm que¬
quid pulchritu dinis. simplicitatis seugratiae sp̃iritalis habeo hoc te
nmirum largiente ꝑcepi: per quem & in remissionem peccatorum
& boneactionis aedifi ti apossiti uautem ueraciter & sine
conpa acione pulcheres & decorẽs. qui ads̃ es antesecula semper
expatre genitus : & ubime ae redemptionis tempus aduenit concep
labe iniquitatis: sed & plenus gratia & uirtute & uenisti in mundum
& uixistiinmun do quin&iam omnibus tuae gratiae participib

Expanded text:
adversum quid inferre meditatur. Quod columbinae fertur eadversum quid inferre meditatur. Quod columbinae fertur esse mansuetudinis, quae cuncta quae occurrunt simplici, miti et humili corde contemplatur. Audiens autem geminam sibi a Domino pulchritudinem, et operis videlicet, et intentionis causa cum simplicitate puri cordis esse contributam, devota mox voce respondit: Ecce tu pulcher es, dilecte mi, et decorus. Ac si aperte dicat: Ego quidem quicquid pulchritudinis, simplicitatis et gratiae spiritualis habeo, hoc, te nimirum largiente, percepi, per quem et remissionem peccatorum, et bonae actionis efficaciam possedi. Tu autem veraciter, et sine comparatione pulcher es et decorus, quia et Deus es ante saecula, semper ex Patre genitus, et ubi meae redemptionis tempus advenit, conceplabe iniquitatis, sed et plenus gratia et veritate, et venisti in mundum, et vixisti in mundo; quinetiam omnibus tuae gratiae participibus,
Abbreviated transcription (Latin):
bita subsistit. semeneius uino proximum gustucolorem rufum
ramus grassior quam mrrti: que certo anni tempore bal samum
sudant: Sed & agricolauir gulta eorum acutis lapidibus siuȩos¬
seis solent Inciderecul tellis: nam quefer ritactus : ledit: per quas
incis iones emanat sucus odoris eximir& lacrimis pulce roranti¬
bus exceptus lana parua colligitur in cornua quȩ Nquia per cauer¬
nam proflu it corticis sepius opobalsamum nominatur opͦ. &e¬
ni grececauerna nuncupatur: singularum Nam̃ que arborum
largior uenater omnibus pertutitur aestibus: praecipua autem la¬
crime gratia : secunda seminitertia corticiminima ligno:
quaecuncta redemptorinostro sisollicite consi derantur: abtissime
su perdim m co lumba descen dit reuecolunbaat uel columnbaraem¬
acdona signantur: Ite moculos columbarum habe: a micax p̃iquia
omnis anima que illum ueraciter intusamat. Nullo exte  rarũ
perum a pp&itu: miluorum more accenditur Mulliuuentiun

Expanded text:
bita subsistit; semen earum vino proximum gustu, colore rufum, ramis crassiores quam myrtus, quae certo anni tempore balsamum sudant. Sed et agricolae virgulta earum acutis lapidibus, sive osseis solent incidere cultellis; nam ferri tactus laedit. Per quas incisiones emanat succus odoris eximii, et lacrymis pulchre rorantibus exceptus lanis parva colligitur in cornua. Quod quia per cavernam profluat corticis, saepius opobalsamum nominatur  opi enim Graece caverna nuncupatur, singularumque arborum largior vena, ter omnibus percutitur aestibus. Praecipua autem lacrymae gratia, secunda semini, tertia cortici, minima ligno. Quae cuncta Redemptori nostro, si sollicite considerantur, aptissimecendit, recte columbae vel columbarac dona signantur. Item oculos columbarum habet amica Christi, quia omnis anima quae illum veraciter intus amat, nullo exterarum rerum appetitu milvorum more accenditur, nulli viventium
Abbreviated transcription (Latin):
lium praesentia eius implorans an xiaclamabat: In dicamihiquen
diligit anima mea ubipas cas ubicubes in meridiae: cum non solum
pressurarum tedio fatigata sedrecor dationepulchritudinis ac de¬
coris eius in lecta dicebat. Lectulus noster floridus cuius desideriise
compotemesse factam demonstrauit cum ait: subumbraillius quam
desiderabam sedi & fructus eius dulcis gut turt meo & notan dum

Expanded text:
ilium praesentiae ejus implorans, anxia clamabat: Indica mihi, quem ilium praesentiae ejus implorans, anxia clamabat: Indica mihi, quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie; cum non solum pressurarum taedio fatigata, sed recordatione pulchritudinis ac decoris ejus illecta dicebat: Lectulus noster floridus. Cujus desiderio se compotem esse factam demonstravit, cum ait: Sub umbra illius quem desiderabam sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo. Et notandum
Abbreviated transcription (Latin):
quedicendaerant:  pt Xp̃s uero tam quam filius in domosũ¬
ainite scat er gocedrus er pressus sein altitudinem tollot sdem sil¬
uarum lignadecors. odoris &iuirtutissuȩ muacula pandant
Preã omnibus malus que preter odoris as pectusque sui suauitatem.
sb̃iqut ipsam ues cendi contin& fulgeant iustisuis que iuis tutibus emine¬
ant: antecellit cunctisqui deuir gine natus uitae nobis per p&ucce sub¬
si dia ministrat Undebene subditur: Subumbra illius quam desi¬
Idcirco dilectum meum omnibus preferendumesse deceino: quid in
sola protectione pi&atis eius cuius desiderios emꝑ ardebam refrige¬
rium me abestutribulationum inuenis se conspitio quia suauis simũ
donorum eius fructum sentio. Quome perpetuoresicien duͣmesse
confido. Desiderabat autem ecclesia scã subumbra auctoris al¬
quantulum sus pirare cum se sole nimio per sequutionum fuscatameẽ
quuerebatur: Eo quod filii matris suȩ pugnarent contrasecum aux¬

Expanded text:
quae dicenda erant; Christus vero tanquam filius in domo sua. Nitescat ergo cedrus; cypressus se in altitudinem tollat; caetera silvarum ligna decoris, odoris et virtutis suae miracula pendant. Praestat omnibus malum, quod praeter odoris aspectusque sui suavitatem, vim quoque in se vescendi continet. Fulgeant justi suis quique virtutibus: antecellit cunctis qui, de Virgine natus, vitae nobis perpetuae subsidia ministrat. Unde bene subditur: Sub umbra illius quem desiIdcirco dilectum meum omnibus praeferendum esse decerno, quia in sola protectione pietatis ejus, cujus desiderio semper ardebam, refrigerium me ab aestu tribulationum invenisse conspicio, quia suavissimum donorum ejus fructum sentio, quo me perpetuo reficiendam esse confido. Desiderabat autem Ecclesia sancta sub umbra auctoris aliquantulum respirare, cum se sole nimio persecutionum fuscatam esse querebatur, eo quod filii matris suae pugnarent contra se, cum aux
Abbreviated transcription (Latin):
adnatur alem pertin&rationem discessionem noctis inclinationem dicit
um brarum quid obscuritas noctis ut aiunt phi losophi Nil est aliues
nisium braterre : Nam ques ol terram circũiens lucem secum diemque sem¬
pertircum fert: ex aliauero parte. Idest unde ipre ab est . umbram relin¬
quid terrarum : & haec est illa diuisio primordialis quadiuisit ds̃ interb
ce & tenebras qua e uidelic& umbre occidente sole iam Iam quese abori¬
ente paulatim attollere incipiunt : Et quantum sol occidens subterra
acces serit tantum hae crescentes adsurgunt donec medi anoet E subito
sub mediaterra sole ipsesursum erecteme diam occupant terram: acde

Expanded text:
ad naturalem pertinet rationem decessionem noctis inclinationem dicit ad naturalem pertinet rationem decessionem noctis inclinationem dicit umbrarum, quia obscuritas noctis, ut aiunt philosophi, nihil est aliud nisi umbra terrae. Namque sol terram circuiens lucem secum diemque semper circumfert; ex alia vero parte, id est unde ipquit terrarum. Et haec est illa divisio primordialis, qua divisit Deus inter lucem et tenebras. Quae videlicet umbrae, occidente sole, jamjamque se oriente paulatim attollere incipiunt, et quantum sol occidens sub terram accesserit, tantum hae crescentes assurgunt, donec medio noctis posito sub media terra sole, ipsae rursum erectae mediam occupent terram, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
dicitp&pus : Et quinouit corda ds̃ testimonium prt ibut danseis
nentur umbrae: pascuntur cĩ doctores puris acnitidis scriptura¬
rum diuincrum floribus & ne inselac doctrine salutaris quo par¬
uulos nutriant desiciat semper ipsi in monitis patrum quidagere
quoditer docere debeant legunt : Et quasi sucis uitalibus
sud pectorasaciant : & hocus que adhuius seculi finem postquam
enim dies as pirauerit. Illaquam desiderans psalmista dicebat
quia melior estlies unc in atrustuis supermilia : Nec docendi
ultra nec discenditempus erit Impl& aproph&ia quaedicit :
Nondo cebit unus quis que fratrem suum dicens cognos cedñm q̃uia
omnes cognoscentme: sed inclinati s penitus que consumptis
omnibus buius mundi tenebris. fulgebunt sci sicut sol in regnopatris eorum:
recipieites singuli praemi aꝓ ut diserei fecerus Telocuer̃ : Pulchre dutem quantum

Expanded text:
dicit Petrus: Et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dans eidicit Petrus: Et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dans einentur umbrae. Pascuntur sancti doctores puris ac nitidis scripturarum divinarum floribus et, ne lac doctrinae salutaris quo parvulos nutriant deficiat, semper ipsi in monumentis patrum quid agere qualiter docere debeant legunt et quasi sucis vitalibus sua pectora satiant et hoc usque ad huius saeculi finem. Postquam enim dies aspiraverit illa, quam desiderans psalmista dicebat: Quia melior est dies una in atriis tuis super milia, nec docendi ultra nec discendi tempus erit, impleta prophetia quae dicit: Et non docebit unusquisque fratrem suum dicens: Cognosce dominum, quia omnes cognoscent me, sed, inclinatis penitusque consumptis omnibus huius mundi tenebris, fulgebunt sancti sicut sol in regno patris eorum, recipientes singuli praemia prout didicerunt, fecerunt, docuerunt. Pulchre autem quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ae aut hi nuloceruorum : Sicuthi nulisunt capraeae quimundis simis cor¬
dis sui oculis quae agenda sint quaeuit anda discernunt : qua uirtutum
uid ince dendum qui uerborum declinandi infractus mentes a gaciper¬
spiciunt & cursuperni cibon soperationis de conualle lacrimarum
in locum ubidis posuit ds̃ aduolare l& antur quatenus ambulantes
deuir tute in uirtutem illum uidere mereantur insion hoc est inspecu¬
la sempiter ne habitationis : Capreo li&enim & pernicitate pedum
& oculorum acide plurimum ualent Un de congruenter horum
naturȩ conpacrantur. Hiquirudibus scientiae & uirtutis iterprae¬
mons trare : iubentur : Sicut inquid duohi muli capreae gemelli:
Gene gemelli qui duntc eademque fide inbuticms ei sdem sacram̃¬
tis renouati utriusque populi doctores inunam xp̃iecdesiam omnes
quos educat ad gregant: hinc & enim dehis quiex praeputio crediderant

Expanded text:
ae aut hinnulo cervorum. Sicut hinnuli sunt capreae. quia mundissimis corae aut hinnulo cervorum. Sicut hinnuli sunt capreae. quia mundissimis cordis sui oculis, quae agenda sunt, quae vitanda, discernunt, qua virtutum via incedendum, quia verborum declinandi anfractus mente sagaci perspiciunt, et cursu pernici bonae operationis de convalle lacrymarum in locum quem disposuit Deus avolare laetantur; quatenus ambulantes de virtute in virtutem illum videre mereantur in Sion, hoc est, in specula sempiternae habitationis. Capreoli etenim et pernicitate pedum et oculorum acie plurimum valent; unde congruenter horum naturae comparantur hi qui rudibus scientiae et virtutis viam praemonstrare jubentur. Sicut duo, inquit, hinnuli capreae gemelli; bene gemelli, quia una eademque fide imbuti, unis eisdem sacramentis renovati, utriusque populi doctores, in unam Christi Ecclesiam omnes quos educant, aggregant. Hinc etenim de his qui ex praeputio crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lorum iudceos uidelic& & gentiles ad fidem nutriendos insinu& :
Denique paulusdicit: Ia cobcaephas &io hannes qui uidebantur colum¬
ne esse dextrasdederunt mihi & barncbeso ti&atis. ut nos ingentibus
dequidicat: sicut modo geniti infantes rationabile & sinedolo laccon¬
cupiscite: Ut in eo crescatis in salutem. Si tamengust astis qm̃ dulcis
est dñs: qui &iam haec dicendo explanat uberum ecclesiđ sa eram̃¬
tum: cum hoc es se pr ib & rationale lac concupis centiae gustare
qm̃ dulcis estolñs: Rursum paulus quimn praeputium mis susest
Uideamus an & ipse uberum fungutur offitio Aitnam que¬
& ego fratres non potuiuobis loqui quasi spĩtalibus sed quasi carna
libus : Tamquam paruulis inxp̃o lacuobis potumdedi non scam: haec aũt
duo ubertc sicut duo sunt hinnuli capraeae gemelliquia uidelic& fo& us
sunt eus cuisepissime In hoc carmine dicitur: similis esto dilecteni capre¬

Expanded text:
lorum, Judaei videlicet et gentilis, ad fidem nutriendos insinuet. lorum, Judaei videlicet et gentilis, ad fidem nutriendos insinuet. Denique Paulus ait: Jacobus, Cephas, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dexteras dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos in gentibus,one missus, vide quid dicat: Sicut modo geniti infantes, rationabile sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem; si tamen gustatis, quoniam suavis est Dominus . Qui etiam haec dicendo, explanat uberum Ecclesiae sacramentum, cum hoc esse perhibet rationabile, lac concupiscentiae gustare, quoniam dulcis est Dominus. Rursum, Paulus qui in praeputium missus est, videamus an et ipse uberum fungatur officio; ait enim: Et ego, fratres, non potui vobis loqui quascam . Haec autem duo ubera, sicut duo sunt hinnuli capreae gemelli, quia videlicet fetus sunt ejus, cui saepissime in hoc carmine dicitur: Similis esto, dilecte mi, capre
Abbreviated transcription (Latin):
figurdrum modis eadem xp̃i ecdeside mi. steric rep&untur:
sedrep&ita noui semper aliquid a sferunt. quodueleisdem mi ste¬
rus dugmentum procur & uel peripsam nouitatem dnimos audientiũ
amplius delect& : Idemergo doctores qui supra oculorum ueldentium si ue
collifuerant nomine designati: Nuncuberum uocabulo exprimuntur :
qui quidẽ recte o culiuo cariquaeunt: quid oculta sacramenttꝵum perspi¬
ciunt : Rectedentes quiain probos quos que corripiendo quasimasticant
& in corpus ecclesiae mollitos atque humiliatos traiciunti : Rectecollum
quia totocorporiecclesiae quasiuitalem flatum & ernagaudia praedican¬
doministrant cibosque doctrincrum quibus ad salutem reficiatur praepa¬
rant : Uberd autem &iam aptissime nuncupantur quia paruulis adhucin
xp̃o lac uerbi s alutacris infundunt : Nonautem frustrcum delditamento
numeriduo ubercdicit : Cumnulla fomincrum plus nullaminus quam
duo sol& at ubera habere : Duo uberadicit ut duorum paruulos popu¬

Expanded text:
figurarum modis eadem Christi et Ecclesiae mysteria repetuntur, sed repetita novi semper aliquid afferunt, quod vel eisdem mysteriis argumentum procuret, vel per ipsam novitatem, animos audientium amplius delectet. Iidem ergo doctores qui supra oculorum vel dentium, sive colli fuerant nomine designati, nunc uberum vocabulo exprimuntur: qui quidem recte oculi vocari queunt, quia occulta sacramentorum perspiciunt; recte dentes, quia improbos quosque corripiendo, quasi masticant, et in corpus Ecclesiae mollitos atque humiliatos trajiciunt; recte collum, quia toto corpori Ecclesiae, quasi vitalem flatum, aeterna gaudia praedicando ministrant, cibosque doctrinarum, quibus ad salutem reficiatur, praeparant. Ubera autem etiam aptissime nuncupantur, quia parvulis adhuc in Christo lac verbi salutaris infundunt. Non autem frustra cum additamento numeri, duo ubera dicit, cum nulla feminarum plus, nulla minus quam duo soleat ubera habere: duo namque ubera dicit, ut duorum parvulos popu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad bellandũ crudrat. salusxutem ui in bello fertes ato: in superabi¬
lesficrat. Sienim prar liando psilams forte . & ipsiciti ꝓpheti
eodẽ audire merebimur.cuiocircum dabitte uerit s eliti ron
tmebis aimore nontar

Expanded text:
videlicet, ut ad bellandum erudiat; salus autem, ut in bello fortes et insuperabiles faciat. Si enim praedicando persistimus, forte et ipsi cum propheta eodem audire merebimur. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore noctur
Abbreviated transcription (Latin):
ignum dilecto meo adpotandum: labusque & dentibus ilius
ruminandum : Ego dilecto meo & adme conuersio eius: Ue¬
ne dilectemi e grediamur in agrum commore mur in ualles:
Mane surgamus aduineam.: Uideamus sifloruit uine a
si flores fructus parturiunt. Sifloruerunt malapunica
ibi dabo tibi ubera mea: Mandracore dederuntoderem in
postis nostris: Omnia pomanoua & uetera dilectemiser¬
uauitibi: Quis mihi d& te fratremmeum sugentem ubera¬
matris meae dit inueniamte floris & deosculer &iam me¬

Expanded text:
ignum dilecto meo ad potandum labiisque et dentibus illius ruminandum ego dilecto meo et ad me conversio eius veni dilecte mi egrediamur in agrum commoremur in villis mane surgamus ad vineas videamus si floruit vinea si flores fructus parturiunt si floruerunt mala punica ibi dabo tibi ubera mea mandragorae dederunt odorem in portis nostris omnia poma nova et vetera dilecte mi servavi tibi quis mihi dmatris mee, ut inueniam te foris et deosculer?’
Abbreviated transcription (Latin):
easdem filias dicere quas supra a dolescentulas simul ad medium deduxit :
Magna ergo laus est unitati catholice quam & gratia mat̃ quae genuit in
perp&uum elegit & filice quas ips adõperscm̃ genuit adq: nutriuit Mox

Expanded text:
nas, concubinas, adolescentulas simul ad medium deduxit. nas, concubinas, adolescentulas simul ad medium deduxit. Magna ergo laus est unitati catholicae, quam et gratia mater, quae genuit, in perpetuum elegit, et filiae, quas ipsa Deo per Spiritum genuit atque nutrivit, mox
Abbreviated transcription (Latin):
boninouit agit sperat ecclesia praesens totum hoc desuꝑ siue peripsum cȩli
regei seu ꝑ coelestium ministeria ciuium ꝑcepit : Vnae ergo matrisuce
electa gen& ricesuae : quia nimirum superna illaciuitas hoc solum dehumana
conuersatione ad ꝓbat. Quod in unitate suae fidei ac dilectionis dõseruis e
considerat : C& erumdo natiste uel si aliqui ab unitate secatholica siue
a perta professione seu ꝓfana actione segregant : Hoquia columbine sim¬
plicitatis habere ꝑfectionẽ d&ractant ab electorum forte in iudicio se¬
cernens sinistra in parte cohlocat : Potest aptissime uocabulo matris
autem ecđe matre acgen&ricem recte eẽ uocandam ipse dñs
exspũ sps est : Cuinimirum matri ac gen&riciuna columbaxp̃i acper¬
fecta electa est : Quia nimirum relictis scis maticorum turbis omnibus
solam quam inunitate catholicȩ pacis nunc alit & custodit s unc ad gau¬
dia patriȩ coelestis ec clesiam gratias piritalis subleuat : Nider̃ illam filie & bea

Expanded text:
boni novit, agit. Sperat Ecclesia praesens; totum hoc desuper, seu per ipsum coeli regem, seu per coelestium ministeria civium percepit. Una ergo est matri suae electa genitricis, seu quia nimirum superna illa civitas hos solum de humana conversatione approbat, quos in unitate suae fidei et dilectionis Deo servire considerat. Caeterum Donatistae, vel si aliqui alii ab unitate se catholica, seu aperta praecisione, sive profana actione segregant, hos quia columbinae simplicitatis habere perfectionem detrectant, ab electorum sorte in judicio secernens, sinistra in parte collocat. Potest aptissime vocabulo matris autem Ecclesiae matrem ac genitricem recte esse vocandam ipse Dominest ex spiritu, spiritus est . Cui nimirum matri ac genitrici una colomba Christi ac perfecta electa est, quia nimirum relictis schismaticorum turbis omnibus, solam, quam in unitate catholicae pacis nunc alit et custodit, tunc ad gautis patriae Ecclesiam gratia spiri
Abbreviated transcription (Latin):
raliter & quib que electis specialiter congruit quisibi ipsi l&itiã
sp̃italem iocunditatemque fructificat iux ta illu dapostoli: Elo¬
rianrã hecesttes  timonium constientiaen rãe & sicut.
psalmista: Eloria inquideius filie regum ab intus: sc̃s̃ hrero
nimdshosuer siculas ita &ponit: Uoxuirtufis audita est inter¬
ranrã : turtur auis pudicissima semper habitans in sublimibus
tr pus est saluatoris & paulo post: turtur dicit adt̃
turtur dicit adt̾¬
turem ficus protulit grossos suos. Id est u&eris legis praecep

Expanded text:
raliter, et quibusque electis specialiter congruit, qui sibi ipsi laetitiam raliter, et quibusque electis specialiter congruit, qui sibi ipsi laetitiam spiritualem, jocunditatemque fructificant. Juxta illud Apostoli: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Et sicut Psalmistanymus hos versiculos ita exponit, « vox turturis audita est in terra nostra: Turtur avis pudicissima, semperque habitans in sublimibus, typus est Salvatoris. » Et paulo post, « Statimque turtur dicit ad turturem: Ficus protulit grossos suos, id est, ve
Abbreviated transcription (Latin):
huc & uelud inmature lit tere legalis obseruantiam tene requam
intellegentie sp̃italis in eadulcedinẽ sus fipereuellent: apponius
sy nagoga pro creauit apostolos quideeagene ratidulcissimu mo¬
bum doctrine credentibus ministrarent : & qm̃ proferente syna¬
gogauel a postolos quieuangelium predicarent uel eos quieuangeli¬
olegis adhuc cere monias pre ferrecontenderent: nihil hominus
tunc totius orbis fides salus que rectaest. rec te subiungitur
Uin eae florente dederunt odorem ꝑfloricionemnam que uine¬
arum in itium multiplicantium ecclesi drum de eaquȩ inhicrusoli¬
mis primaplantata & ꝑodorẽ diffusa longelateque earum famo
expressã est: quidenim gratius florentis odoremuitis si qui demde
flore earum sucus &x pressus: poculigenus conficit & salutiacuolup¬
tati accommo datum. cuinon parandum bone operationis ru¬
more inquis non facile uideat &emplumer gouinearum quibus
nascitur uinum quod l&i ficat corominis & ecclesus fidelium gene¬

Expanded text:
huc, et velut immaturam litterae legalis observantiam tenere, quam intelligentiae spiritualis in ea dulcedinem suscipere vellent. Apponius Synagoga procreavit apostolos, qui de ea generati dulcissimum cibum doctrinae credentibus ministrarent. Et quoniam proferente Synagoga vel apostolos, qui Evangelium praedicarent, vel eos qui Evangelio legis adhuc caeremonias praeferre contenderent, nihilominus tunc totius orbis fides, salusque secuta est, recte subjungitur: Vineae florentes dederunt odorem. Per floritionem namque vinearum initia multiplicantium Ecclesiarum de ea quae in Jerosolymis primo plantata, per odorem diffusa longe lateque harum fama expressa est. Quid enim gratius florentis odore vitis? Siquidem de flore earum succus expressus, poculi genus conficit, et saluti ac voluptati accommodum. Cui comparandum bonae operationis rumorem, quis non facile videat? Exemplum ergo vinearum, quibus nascitur vinum, quod laetificat cor hominis, et ecclesiis fidelium gene
Abbreviated transcription (Latin):
sed & humilis homo apparuit: hinnu lus ceruorum factus est quia
ueram decarne patrum precedentium carnis mater iam suscepit:
ractus est enim ex semine dauid secundumcarnẽ : & ipsedđ. inquidsi¬
cut ceruds desiderat ad fontes aquarum Ita desiderat animamea
ad teth̃: & iterum qui per fecit pedes mcstam quamcerui sed e&c&e
ris ceruis sua enimirum uitae consortibus rursumait: Vox dñi
preparantes ceruos: Ipse & enim preparat ceruos cumfidelibus
uirtutum donaministrat: quiutẽ rsum sanȩuitȩ ad celtiora diri¬
gant.t incessanter fontemuite sitiant ut angues here lici
sermonis deaꝰ ditis fraudium su& sp̃ĩritali o doratueducant ac ꝓ

Expanded text:
sed et humilis homo apparuit. Hinnulus cervorum, factus est, quia sed et humilis homo apparuit. Hinnulus cervorum, factus est, quia veram de carne patrum praecedentium carnis materiam suscepit; factus est enim ex semine David secundum carnem . Et ipse David, Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . Et iterum: Qui perfecit pedes meos tanquam cervi . Sed et de caeteris cervis, suae nimirum vitae consortibus ait, Vox Domini praeparantis cervos ; ipse etenim praeparat cervos, cum fidelibus virtutum dona ministrat; quia ut cursum suae mentis ad altiora dirigant, ut incessanter fontem vitae sitiant, ut angues haeretici sermonis de abditis fraudium suo spirituali odoratu educant ac
Abbreviated transcription (Latin):
demom̃s quinaturas horumanim antium benenouerunt exploraro
multa in his inueniunt quedilecto ecclesiȩ Id ÷ dñosaluatori apus¬
me conueniunt: Eed hoc in locos pecialiter illu dintuendum qđ
in altis montium iugis degere ac saltus dare uelocissimos gauden
ue huius modianimantia quibus semelmansueis factis Quor¬
ens lib& utimur: quodalatudineͥ suꝑne contẽ plationis multũ daei¬
ter aptatur. que noninar bitrio hominis speculantis sedingrana
÷ dĩquanuult apparentis: Credoe saias mons ui delic& eximi¬
us non quandoipse elegit sedquan douoluit Dñs uidit ipsumdñ
sedentem suꝑsolium & celsum & eleuatum: ĩidit & agmina celeftu
laudes ei debitas concinaentia: Paulus &ipsemons terreno
multum des piciens  iuertice sidera tangens non quando dispo¬
humilitati simul & ueritati ad sumptae humanitatis quod dñs non
ceruo sed ca prece hinnullo que ceruorum minoribus uidelic&
animantibus assimi latur quiinter homines non solum homo

Expanded text:
s qui naturas harum animantium bene norunt explorare, multa in his inveniunt, quae dilecto Ecclesiae, id est, Domino Salvatori aptissime conveniunt. Sed hoc in loco specialiter illud intuendum, quod in altis montium habitare, ac saltus dare velocissimos gaudentve hujusmodi animantia, quibus simul mansuefactis, quoties libet, utimur. Quod altitudini supernae contemplationis multum decenter aptatur, quae non in arbitrio hominis speculantis, sed in gratia est Dei, quando vult apparentis. Credo Isaias, mons videlicet eximius, non quando ipse elegit, sed quando Dominus voluit, vidit ipsum sedentem super solium excelsum et elevatum; vidit et agmina coelestia, laudes ei debitas concinentia. Paulus etiam ipse mons, terrena despiciens multum, ac vertice sidera tangens, non quando dispohumilitati simul et veritati assumptae humanitatis, quod Dominus non cervo, sed capreae hinnuloque cervorum, minoribus videlicet animantibus assimilatur, qui inter homines non solum homo,
Abbreviated transcription (Latin):
ti arum eius siaudiredelectat retexam ferculum fecit sibi rex al omondelignis
libciniferculum in dedictum quoduel residen Tum si uediscumbentium in conui¬
uio corporaferat. Vel ipsum deloco adlocum soleat protemporum opotu¬
nitate circumferri : Cui merito scã ecclesia comparatur quae&cre dentes
adc&ernae beatitudinis epulas laeuat & ips u permundum uniuer sum prae¬
truxit : Ligna quippelibani & celsitudine & spetiae & suinature in putri¬
bilis multum praeminent : Columnas eius fecit arteas: Ia cob̾inqui dcephas
& iohannes quiuidebantur columnccesse : quasnimirum columnas fecit
ar teas quic ad confirmandam fidem ad subleuandum ecclesiae statundoc¬
tores scõs claritate uerbicaelestis instituit: Neclinctorium aureum:
Reclinatorium inferculum fecit cumspemper p&uae qui &is fidelibus re¬
promisit. Tollite inquidiugum meum superuos & disciteame qui amitis

Expanded text:
itiarum ejus, si audire delectat, retexam. Ferculum fecit sibi rex Salomon, itiarum ejus, si audire delectat, retexam. Ferculum fecit sibi rex Salomon, etc. Ferculum inde dictum, quod vel residentium, sive discumbentium in convivio corpora ferat, vel ipsum de loco ad locum soleat pro temporum opportunitate circumferri. Cui merito sancta Ecclesia comparatur, quae et credentes ad aeternae beatitudinis epulas levat, et ipsa per mundum universum praetruxit. Ligna quippe Libani et celsitudine et specie, et sui natura imputribili multum praeeminent. Columnas ejus fecit argenteas. Jacobus, inquit, Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse. Quas nimirum columnas fecit genteas, quia ad confirmandam fidem, ad sublevandum Ecclesiae statum doctores sanctos claritate verbi coelestis instituit. Reclinatorium aureum. Reclinatorium in ferculo fecit, cum spem perpetuae quietis fidelibus promisit. Tollite, inquit, jugum meum super vos; et discite a me quia mitis
Abbreviated transcription (Latin):
ut adbellandum erudiat. salus autem ut in bello fortes at que insuper abiles
faciat: Sien impraecando persistimus forte & ipsicum proph&a eodẽ
interpra&antur :
Quorum sensui uid&ur resultare quod dicitur:
niuscuiusque ensis superfemursuum : Quo modo enimcarnis in lece¬
bram ense continentiae stringant uel resecant qui carnis naturã
dequa subsistunt nullcm habent dicitergo ecclesi aueniens ex gentibus
enlectulũ s alomonis s exaginta fortes ambiunt exfortissimis isrł &c&e¬
ra acsipatenter dicat: quidmirtmini ofiliae hierusclem. Idestcreden¬
tes deiudea plebe quod perdesertum uirtutum instar aromatum suaue¬
olentium ascendam : Vid&e quod pacificus est rex adcuius consortiũ
propero totus est ab insidiis madorum & bonis tamen accessibilis
Lestulus ille qui &is eius intine adquem peruenire festino: Sed &plur adiu¬

Expanded text:
ut ad bellandum erudiat; salus autem, ut in bello fortes et insuperabiles ut ad bellandum erudiat; salus autem, ut in bello fortes et insuperabiles faciat. Si enim praedicando persistimus, forte et ipsi cum propheta eodeinterpretantur, quorum sensui videtur repugnare quod dicitur, Uniuscujusque ensis super femur suum: quomodo enim carnis illecebram ense continentiae stringant, vel recensent, qui carnis naturam, ex qua subsistant, nullam habent? Dicit ergo Ecclesia veniens ex gentibus, En lectulum Salomonis septuaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel, et caetera; ac si patenter dicat: Quid miramini, O filiae Jerusalem, id est, credentes de Judaea plebes, quod per desertum virtutum instar aromatum suaveolentium ascendam? Videte quia pacificus est rex, ad cujus consortium propero, tutus est ab insidiis malorum, et bonis tantum accessibilis lectulus ille quietis ejus intimae, ad quem pervenire festino. Sed et plura div