comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Loricamđ manu ualida lacerare reuiasam
Semiuri phrrgis. & fedare in puluere crines
Il ibratos calido ferro myrraq madentes
His agitur furus. totoq. ardentis ab ore
Scintille absistunt. oculis micat acrib ignis:
Mugitus ueluti cum prima in prelia taurus
Terrificos ciet. atq irasci in cornua temptat
Arboris obnixus trunco. uentosq lacessit
Ietib aut sparsa ad pugnam ꝓludit harena:
Necminus interea maternus seiuis in armis
Aeneas acuit martem. &se suscitat ira.¬

Expanded text:
loricamque manu valida lacerare revulsam loricamque manu valida lacerare revulsam semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis vibratos calido ferro murraque madentis. His agitur furiis; totoque ardentis ab ore scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis: mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, arboris obnixus trunco, ventosque lacessit ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat ira
Abbreviated transcription (Latin):
Punicͤis inuecta rotis aurora rubebit.¬
Non teucros agat inrutulos. teucrum arma quiescant.
Et rutulum nostro dirimaniis sanguune bellum : mus¬
I llo queratur coniunx lauinia campo:
Hec ubi dicta dedit. rapidusq in tecta recessit.
Posca ęqsuos. gaudetq. tuens ante ora frementes:
P ilummino quosipsa decus dedit grithia
Qui candore niues ante irent cursibus auras:
Circum sant properi Aurige. manib q lacessunt
Pect apulsa cauis & colla comantia pertunt:
pse dehinc aurosqualentẽ. alboq. oricalco
Circumdat loricam humeris simul aptat habendo
En semq clipeumq & rubrae cornua christȩ
Ensemq̃ dauno igni potens deus ipse parenti
Fecerat & stigra candentem tinxerat unda
Ex in quȩ mediis ingenti ad nira columnȩ
Aedib astabut ualidam ĩ corripit hastam¬
actoris aurunci spolium. quassatq. trementẽ
Uociferans: nunc onumquam frustrata uocatus
Hasta meos. nunc tempus ad est: temarimus actor
Te turni nunc dextra gerit. dasternere corpus.

Expanded text:
puniceis invecta rotis Aurora rubebit,non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, illo quaeratur coniunx Lavinia campo. Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia, qui candore nives anteirent, cursibus auras. Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt pectora plausa cavis et colla comantia pectunt. Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco circumdat loricam umeris; simul aptat habendo ensemque clipeumque et rubrae cornua cristae. ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti fecerat et Stygia candentem tinxerat unda. Exin quae mediis ingenti adnixa columnae aedibus adstabat, validam vi corripit hastamActoris Aurunci spolium, quassatque trementem vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor te Turni nunc dextra gerit. Da sternere corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Qua uisa est fortuna pati parceq sinebant
Cedereres latiõ turnum & tua męnia teri
N unc uuenem imparib uideo concurrere telis
Parcarumqͣ dies. & iiis inimica propinquat:
N on pugnam aspicere hanc oculis. non federa possum
Tu ꝓ germano siquid presentius audes.
Uerge. decet. forsan miseros meliora sequantur:¬

Expanded text:
Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi: nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, Parcarumque dies et vis inimica propinquat. Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum. Tu pro germano siquid praesentius audes, perge: decet. Forsan miseros meliora sequentur
Abbreviated transcription (Latin):
Tum neq nomen erat. neq honos aut gła monti
Prospiciens tumulo. campum spectabat. & ambas
Laurentum troumq acies. urbemq. latini:
Ex timplo turni sic est affata sororem
Diua deam stagnis quȩ fluminibq. sororis
Presidet hunc illi rer etheris altus honorem
Iuppiter. arrepta ꝓ uirginitate sacrauit:
Nympha decus fluuiorum. animo gͦratissima nr̃o.¬
Scis uite cunetis unam quȩ cumq. latine
Magnanimi iouis ingratum ascendere cubile

Expanded text:
tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti, tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti, prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas Laurentum Troumque acies urbemque Latini. Extemplo Turni sic est adfata sororem diva deam, stagnis quae fluminibusque sonoris praesidet hunc illi rex aetheris altus honorem Iuppiter erepta pro virginitate sacravit: Nympha, decus fluviorum, animo gratissima noscis ut te cunctis unam, quaecumque Latinae magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile
Abbreviated transcription (Latin):
Oblato gaudens componi federe bellum:
Tum socios mestus. mctum solatur uili
Cata docens. regiq. iubet responsa latino
Postera uix summos spargebat lũmine montis
Orta dies cum primum alto segurgite tollunt
Solis equi lucemq elatis narib efflant
Campum adcertamen magne sub mȩnib urbis
Demensi rutuliq. uiri teucriq parabant:
In medioq. focos & dus communib aras
A gmina sefundunt portis . hinc tronis omnis
Thirrenusq ruit uarus exercitus armis:¬
Haud serus instructi ferro quansi aspera martis:
Pugna uocet: nec non medus in milib ipsi
Ductores auro uolitant ostoq decori.
Et genus assarici mnesteus. & fortis a sylas.
Et messapus. equum domitor. neptunia ꝓles:
Utq dato signo spacia in sua quisq recessit:
Desigunt tellure hastas. & scut᷑a reclinant:
Tum studio effuse matres. & uulgus inhermum.
In ualidiq senes. turris & tecta domorum
Obsedere. aliiportis sublimub astant
At umo ex summo quinunc albanus habetur.

Expanded text:
oblato gaudens componi foedere bellum, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis,haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi ductores auro volitant ostroque decori, et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas et Messapus equum domitor, Neptunia proles. Utque dato signo spatia in sua quisque recessit, defigunt tellure hastas et scuta reclinant. Tum studio effusae matres et volgus inermum invalidique senes turris ac tecta domorum obsedere, alii portis sublimibus adstant. At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Uictus amore tui cognato sangiune uictus
Conuigis & meste lacraͥmis iuncla omnia rupi
romissam eripiu genero. arma ompia sumpsi
Ex illo qui me casus qu̾ȩ turne sequantur
Della uides. quantos primus paciare labores:
Bis magna uicti pugna. uix urbe tuẽmur
Spes italas: recalent nostrã trberina fluenta
S angiune adhuc campiq in gentes ossib albant :
Q uo referor totiens quȩ mentẽm insania mutat :
S i turno extincto socios sum ad scire paratus.
Curnon in columi potius certamina tollo
Qud consangunei rutuli. quid cetera dicet
I talia ad mortem site sors dieta resutet ł repellat
P rodiderim. natam & conubia nostra petentem
Lon geui quem nunc mestum patria ardea longe¬
Duudit uh aud quaquam dictis uolentia turm
Flectitur: exuberat magis. egrescitq. medendo:
Ut primum fariꝰ potuit. sic᷑ instiit  ore
Quam ꝓme curam geris. hanc precor optime ꝓme¬
De ponas. letumq sinas ꝓlaude pacisci:
Et nos tela p̾ater ferrumq haud debile dextra

Expanded text:
ictus amore tui, cognato sanguine victus coniugis et maestae lacrumis, vincla omnia rupi: romissam eripui genero, arma impia sumpsi. Ex illo qui me casus, quae, Turne, sequantur bella, vides, quantos primus patiare labores. Bis magna victi pugna vix urbe tuemur spes Italas; recalent nostro Thybrina fluenta sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat? Si Turno exstincto socios sum adscire paratus, cur non incolumi potius certamina tollo? Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!— prodiderim, natam et conulongaevi, quem nunc maestum patria Ardea ividit. Haudquaquam dictis violentia Turni flectitur: exsuperat magis aegrescitque medendo. Ut primum fari potuit, sic institit ore: Quam pro me curam geris, hanc precor, optimedeponas letumque sinas pro laude pacisci: et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra
Abbreviated transcription (Latin):
Teminea tegat. & uanissese occulat umbris
At regina noua pugnȩ conterrita sorte
Fiebat. & ardentem generum moritura tenebat
Turne per has ego te lacrimas. per siquis amate
Tangit honos animum. spes tununc uia senec̃te.
Tũ reqines misere. decus imperiumq latini
Te penes. mͣte omnis domus inclinata recumbit¬

Expanded text:
eminea tegat et vanis sese occulat umbris. At regina, nova pugnae conterrita sorte, flebat et ardentem generum monitura tenebat: Turne, per has ego te lacrimas, per siquis Amatae tangit honos animum spes tu nunc una, senectae tu requies miserae, decus imperiumque Latini te penes, in te omnis domus inclinata recumbi
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit ipsa sua lucemq exterrita fugit:
Soli pͣro portis messapus & acer atinas
Custentant acies. circum hos utrimq phalanges
S tant dense strictisq seges mucronibus horret
Ferrea tu currum deserto ingramine uersas
Obstupuit uaria confusus imagine rerum
U no in corde pudor. mixtoq insania luctu:¬

Expanded text:
occidit ipsa sua lucemque exterrita fugit. occidit ipsa sua lucemque exterrita fugit. Soli pro portis Messapus et acer Atinas sustentant aciem. Circum hos utrimque phalanges stant densae, strictisque seges mucronibus horret ferrea: tu currum deserto in gramine versas. Obstipuit varia confusus imagine rerum uno in corde pudor mixtoque insania luctu
Abbreviated transcription (Latin):
Opꝰpetere ingentente.i. atq. ingenti uulnere uictũ:
Occidit infelix ne nostrum dedecus ufens
Aspiceret : teucri potiuntur corpore & armis:
Excindine domos. id reb defuit unum
Perpetiar: dextra nec drancis dicta refellam:
Terga dabo: turnum fugientem hȩc terra uidebit:
Usq ad eone mori miserum est : uos omihi manis
Este boni. quoniam superis auersa uoluntas
Sancta aduos anima. atq istius inscia culpe
Descendam magnorum haud umquam indignisa uoꝵ
Uixea fatus erat. medios uolat ecce ꝑ hostis
lectus ȩ quo spumante: sages aduersa saguta
Caucius ora. ruitq implorans nomine turnũ:
Turne inte suprema salus. miserere tuorum:
Fulminat eneas armis. summasq minatur
deiecturum arces italum. excidioq daturum:
Namq faces ad tecta uolant. inte ora latini
Inͣte oculos referunt: mussat ᷑ͤ rex ipse latinus
Quos generos uocet. aut quȩ sese ad federa flectet
Preterea regina tui fidissima dextra

Expanded text:
oppetere ingentem atque ingenti volnere victum. oppetere ingentem atque ingenti volnere victum. Occidit infelix nostrum ne dedecus Ufens adspiceret; Teucri potiuntur corpore et armis. Exscindine domos id rebus defuit unum perpetiar, dextra nec Drancis dicta refellam? Terga dabo et Turnum fugientem haec terra videbit? Usque adeone mori miserum est? Vos O mihi Manes este boni, quoniam superis aversa voluntas! Sancta ad vos anima atque istius nescia culpae descendam, magnorum haud umquam indignus avorum. Vix ea fatus erat: medios volat ecce per hostis vectus equo spumante Saces, adversa sagitta saucius ora, ruitque implorans nomine Turnum: Turne, in te suprema salus: miserere tuorum. Fulminat Aeneas armis summasque minatur deiecturum arces Italum exscidioque daturum; iamque faces ad tecta volant. In te ora Latini, in te oculos referunt; mussat rex ipse Latinus, quos generos vocet aut quae sese ad foedera flectat. Praeterea regina, tui fidissima, dextra
Abbreviated transcription (Latin):
C onfusȩ sonus urbis. & in letabile murmurꝰ:
Hei mihi. quid tanto turbantur męnia luctu.
Quisue ruit tantus diuersa clamor ab urbe .s
Sic ait. ab ductisq amens subsistit habenis:
Atq huic infaciem soror ut conuersa metisci
Aurige. currumq & equos &lora regebat.
Talibus occurrit dictis: hac turne sequamur
Trouigenas. qua prima uiam uctoria pandit:
S unt ali qui tecta manu defendere possunt
Ingruit ȩneas italis. & pręlia miscet
Etnos sȩua manu mittamus funera teucris.
N ec numero inferior pugnȩ nec honore recedes:
Turnus adhȩc.:
O soror iãm dudum agnoui. cum prima ꝑ artem
Fȩdera turbasti. teq. hȩc in bella dedisti.
Et nunc ne quiquam fallis dea: sed quis olympo
Demissam. tantos uoluit te ferre labores.s
Anfratris miseri lȩtum ut crudele uideres. s
N amquid ago autquȩiam spondet fortuna salutem:
U idi oculos ante ipse meos me uoce uocantem
Murranum. quo non superat mihi carior alter

Expanded text:
confusae sonus urbis et inlaetabile murmur. confusae sonus urbis et inlaetabile murmur. Ei mihi! Quid tanto turbantur moenia luctu? Quisve ruit tantus diversa clamor ab urbe? Sic ait adductisque amens subsistit habenis. Atque huic, in faciem soror ut conversa Metisci aurigae currumque et equos et lora regebat, talibus occurrit dictis: Hac, Turne, sequamur Troiugenas, qua prima viam victoria pandit; sunt alii, qui tecta manu defendere possint. Ingruit Aeneas Italis et proelia miscet: et nos saeva manu mittamus funera Teucris. Nec numero inferior pugnae nec honore recedes. Turnus ad haec: O soror, et dudum adgnovi, cum prima per artem foedera turbasti teque haec in bella dedisti, et nunc nequiquam fallis dea. Sed quis Olympo demissam tantos voluit te ferre labores? An fratris miseri letum ut crudele videres? Nam quid ago? Aut quae iam spondet Fortuna salutem? Vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem Murranum, quo non superat mihi carior alter,
Abbreviated transcription (Latin):
Infelix. pugnȩ uiuenem incertamine credit
Exxtinctum: & subito mentem turbata dolore.
Se causam clamat. crimenq caputq malorum.
Multaq. per mestum demens effata fugorem.
Purpureos moritura manu discindit amictus.
Et nodum informis leti tabe nectit ab alta
Quam dadem nusere postquam accepere latinȩ.
Tilia prima manu flauos laumia crinis
Et roseas laniata genas: tum cetera cirtum
Turba furit. rb̾sonant late plangorib edes
Hinc totam infelix uulgatur fama per urbem
Demittunt mentes: it scissa ueste latinus
Coniugis attonitus fatis. urbisq ruina.¬
I C aniem in mundo ꝑfusam puluere turpans:
Multaq se incusat. qui non acceperit ante
Dardanium ȩneam. generumq ad sciuerit ultro
Interea extremo bellator in equore turnus
Palantis sequitur paucos. iam segniorꝰ. atq.
Iam minus atq minus successu letus ȩquorũ
Attulit hunc illi cętis terrorib aura
Com mixtum clamorem. arrectasq impulit auris

Expanded text:
infelix pugnae iuvenem in certamine credit infelix pugnae iuvenem in certamine credit exstinctum et, subito mentem turbata dolore, se causam clamat crimenque caputque malorum, multaque per maestum demens effata furorem purpureos moritura manu discindit amictus et nodum informis leti trabe nectit ab alta. Quam cladem miserae postquam accepere Latinae, filia prima manu flavos Lavinia crinis et roseas laniata genas, tum cetera circum turba furit: resonant late plangoribus aedes. Hinc totam infelix volgatur fama per urbem. Demittunt mentes; it scissa veste Latinus, coniugis attonitus fatis urbisque ruina, canitiem immundo perfusam pulvere turpans. Multaque se incusat, qui non acceperit ante Dardanium Aenean generumque adsciverit ultro. Interea extremo bellator in aequore Turnus palantis sequitur paucos iam segnior atque iam minus atque minus successu laetus equorum attulit hunc illi caecis terroribus aura commixtum clamorem adrectasque impulit aures
Abbreviated transcription (Latin):
D ant cuneum. densaq. ad muros mole feruntur.
Scalȩ in prouiso subitusq apparuit ignis:
Discurrunt alu ad portas. primosq trucidant
Terrum alii torquent & obumbrant ethera telis
Ipse inter primos dextram sub mȩnia tendit
A eneas. magnaq in cusat uoce latinum.
T estaturq. deos. iterum se ad prelia cogi:
Bisiam italos hostes. hȩc altera federa rumpi:
Ex oritur trepidos inter discordia ciues.
Arbem alii reserare iubent & pandere portas
Dardanidis. ipsumq trahunt in mȩnia regem:
Arma ferunt alii & pergunt defendere muros:
I nclusaf ut cum latebroso in puinice pastor
Discurrunt. magnisq acuunt stridorib iras¬
U oluitur ater odor tectis. tum murmure cȩco
Intus sara sonant. uacuas it fumus ad auras
Accidit hȩc fessis etiam fortuna latinis.
Quȩ totam luctu concussit funditus urbem:
Regina ut tectis uenientem prospicit hostem.¬
endi Incessi muros ignes ad tecta uolare.
Nusquam acies contra rutulas nulla agmina curu

Expanded text:
dant cuneum densaque ad muros mole feruntur. dant cuneum densaque ad muros mole feruntur. Scalae improviso subitusque apparuit ignis. Discurrunt alii ad portas primosque trucidant, ferrum alii torquent et obumbrant aethera telis. Ipse inter primos dextram sub moenia tendit Aeneas magnaque incusat voce Latinum testaturque deos, iterum se ad proelia cogi, bis iam Italos hostis, haec altera foedera rumpi. Exoritur trepidos inter discordia civis: urbem alii reserare iubent et pandere portas Dardanidis ipsumque trahunt in moenia regem, arma ferunt alii et pergunt defendere muros. Inclusas ut cum latebroso in pumice pastor discurrunt magnisque acuunt stridoribus iras; volvitur ater odor tectis, tum murmure caeco intus saxa sonant, vacuas it fumus ad auras. Accidit haec fessis etiam fortuna Latinis, quae totam luctu concussit funditus urbem. Regina ut tectis venientem prospicit hostem, incessi muros, ignis ad tecta volare, nusquam acies contra Rutulas, nulla agmina Turni:
Abbreviated transcription (Latin):
H ic mentem ȩneę genitrix pulcherrima misit:
Iret ut ad muros. urbiq ad uerteret agmen
O cius. & subita turbaret clade latinos.
Iile ut uestigans diuersa ꝑ agnuna turnum
Nuc atq huc acies circum tulit. aspicit urbem
Immunem tanti belli atq oi pune quietam:
Continuo pugnȩ accendit maioris imago
M nestea sergestumq uocat. fortemq serestum
Ductores. tumulumq. capit. quo cetera te ucrum
Concurrit legio. nec scutu aut spicula densi
De ponunt. celso medius stans aggere fatur¬
& equa meis esto dictis mora iuppiter acstat.
Neũquis ob inceptum subitum mihi segniorito:
Urbem hodie causam belli. regna ipsa latini
Ni frenum accipere. & iusti parere fatentur
Eruam. & equa solo fumantia culmina ponam:
S cilicet expectem libeat dum prȩlia turno
N rã pati. rursusq. uelit concurrere uictus:
H. oc caput o ciues. hȩc belli summa nefandi:
Terte faces ꝓpere. fedusq reposcite flamimis:
Dixerat atq animuis pariter certantib omnes

Expanded text:
Hic mentem Aeneae genetrix pulcherrima misit, iret ut ad muros urbique adverteret agmen ocius et subita turbaret clade Latinos. Ille ut vestigans diversa per agmina Turnum huc atque huc acies circumtulit, aspicit urbem immunem tanti belli atque impune quietam. Continuo pugnae adcendit maioris imago: Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum ductores tumulumque capit, quo cetera Teucrum concurrit legio nec scuta aut spicula densi deponunt. Celso medius stans aggere fatur: Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat, neu quis ob inceptum subitum mihi segnior ito. Urbem hodie, causam belli, regna ipsa Latini, ni frenum accipere et victi parere fatentur, eruam et aequa solo fumantia culmina ponam. Scilicet exspectem, libeat dum proelia Turno nostra pati rursusque velit concurrere victus? Hoc caput, O cives, haec belli summa nefandi: ferte faces propere foedusque reposcite flammis. Dixerat, atque animis pariter certantibus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Occidis arguieuȩ quem non potuere phalanges
Sternere. nec priami regnorum euersor achilles:
Hic tibi mortis erant metȩ. domus altta subida.
Lyrnesi domus alta. solo laurente sepulchrum:
Totȩ ad eo conuersȩ acies. omnesq latini
Omnes dardanidę mnesteus. acerq serestus.
Et messapus equum domitor. & fortis asylas.
Tuscorumq phalanx. euandriq arcades alȩ.
Prose quisq uiri summa nituntur opum ii.
N ec mora nec requies uasto certamine tendunt:

Expanded text:
Occidis, Argivae quem non potuere phalanges Occidis, Argivae quem non potuere phalanges sternere nec Priami regnorum eversor Achilles; hic tibi mortis erant metae: domus alta sub Ida, Lyrnesi domus alta, solo Laurente sepulchrum. Totae adeo conversae acies, omnesque Latini, omnes Dardanidae, Mnestheus acerque Serestus et Messapus equum domitor et fortis Asilas Tuscorumque phalanx Evandrique Arcades alae, pro se quisque viri summa nituntur opum vi: nec mora nec requies, vasto certamine tendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
A ut ubi decursu rapido de montib altis
Dant sonitum spumosi amnes. & iȩquora currunt
Quisq suum populatus iter. non segnius ambo
Aeneas. turnusq ruunt. ꝑ pręlia nunc nunc
Fluctuat irantus. rumpuntur nescia uinci
Pectora nunc totis in uulnera uirib iturꝰ:
Murranum. hic attauos. & auorum antiqua sa̾nantẽ
Nomina. ꝑ regesq actum genus omne latinos
Precipitem scopulo. atq. ingentis turbine saxi
Excutit. effunditq solo: hunc lora & iuiga subter
Prouoluere rotę: crebro suꝑungula pulsu
Incita. nec domini memorum proculcat equorũ
Ille ruenti hylo. animisq immane frementi
Occurrit. telumq aurata ad tempora terquet.
Olli ꝑgaleam firo stetit hasta cęrebro:
Dextera nec tuã graum fortissime cretheu
Fripuit turno: nec di texere cupencum.
Aenea ueniente sui dedit obuia ferro
Pectora. nec misero clipei mora ꝓfuit aeris:
Te quoq laurentes uiderunt aeole campi
Oppetere. & late terram consternere tergo

Expanded text:
aut ubi decursu rapido de montibus altis aut ubi decursu rapido de montibus altis dant sonitum spumosi amnes et in aequora currunt quisque suum populatus iter: non segnius ambo Aeneas Turnusque ruunt per proelia; nunc nunc fluctuat ira intus, rumpuntur nescia vinci pectora, nunc totis in Volnera viribus itur. Murranum hic, atavos et avorum antiqua sonantem nomina per regesque actum genus omne Latinos, praecipitem scopulo atque ingentis turbine saxi excutit effunditque solo: hunc lora et iuga subter provolvere rotae, crebro super ungula pulsu incita nec domini memorum proculcat equorum. Ille ruenti Hyllo animisque immane frementi occurrit telumque aurata ad tempora torquet: olli per galeam fixo stetit hasta cerebro. Dextera nec tua te, Graium fortissime Cretheu eripuit Turno. Nec di texere Cupencum Aenea veniente sui: dedit obvia ferro pectora, nec misero clipei mora profuit aerei. Te quoque Laurentes viderunt, Aeole, campi oppetere et late terram consternere tergo
Abbreviated transcription (Latin):
Inq. uicem nunc turnus agit. nunc trouis heros
Expediat: tanton placuit concurrere motu
Iuppiter : enea gentis in pace futuras.  i¬
Aeneas rutulum sucronem ea prima ruentis
Pugna loco statuit tee̾cros haud multas morantẽ
Excipit in latus. & qua fata celerrima crudum
Trans adigit costas. & cratis pectoris ensem:
Turnus equo deiectum amycum. fratremq diorem
Congressus pedes: hunc uenientẽ cuspide longa
Hunc mucrone ferit. curruq abscisa duorum
Suspendit capita. & rotantia saguine portat
Ille talon tanaimq neci. fortemq. cetegum.
Tris uno congressũ &mestum mittit oniten.
Nomen echonum matrisq genus ꝑidiȩ
Hinc fratres lycia missos & apollinis agris.
Et iuuenem exosum nequiquã bella menȩten
Artada. piscosȩ cui circum flumina lernȩ
Ars fuerat. pauꝑq. domus. nec nota potentum
Munera. conductaq pater tellure serebat:
Acuelud in missi diuersis patrib ignis
Arentem in siluam. & uirgulta sonantia lauro.

Expanded text:
inque vicem nunc Turnus agit, nunc Troius heros, inque vicem nunc Turnus agit, nunc Troius heros, expediat? Tanton placuit concurrere motu. Iuppiter, aeterna gentis in pace futuras? Aeneas Rutulum Sucronem, ea prima ruentis pugna loco statuit Teucros, haud multa morantem excipit in latus et, qua fata celerrima, crudum transadigit costas et cratis pectoris ensem. Turnus equo deiectum Amycum fratremque Dioren, congressus pedes, hunc venientem cuspide longa, hunc mucrone ferit curruque abscisa duorum suspendit capita et rorantia sanguine portat. Ille Talon Tanaimque neci fortemque Cethegum, tris uno congressu, et maestum mittit Oniten, nomen Echionium matrisque genus Peridiae, hic fratres Lycia missos et Apollinis agris et iuvenem exosum nequiquam bella Menoeten, Arcada, piscosae cui circum flumina Lernae ars fuerat pauperque domus nec nota potentum munera conductaque pater tellure serebat. Ac velut immissi diversis partibus ignes arentem in silvam et virgulta sonantia lauro,
Abbreviated transcription (Latin):
Haud minus eneas tortos legit obuius orbes
U estigatq. uirum & disiecta ꝑ agmina magna
Uoce uocͣat : quociens oculos coniecit inhostem
Alipedumq fugam cursu temptauit equorũ.
Auersos totiens currus uiturnia retorsit:
Heu quid agat. uario ne quiquam fluctuat ęstu:
Diuerseq uocant animum in contraria curȩ: đ cui¬
Huic messapus. uti leua duo forte gerebat
Lenta leuis cursũ prefixa hastilia ferro.
horum unum certo contorquens dirigit ictu:
Substitit eneas. & se collegit in arma
Coplite subsidens: apicem tamen incita summũ
hasta tulit. summasq excussit uertice cristas:
Tum uero adsurgunt irȩ insidusq subactus
Diuersos ubi sensit equos currumq. referri
Multa iouem. & lesi testatus fȩderis aras
Iam tandem inuadit medios. & marte secundo
Terribilis. sȩuam nullo discrimine cȩdem
Suscitat. irarumq omnis effundit habenas:
Quis mihi nunc tot acerba deus. quis carmine cȩdes
Diuersas. obitumq ducum. quos equore toto

Expanded text:
Haud minus Aeneas tortos legit obvius orbes vestigatque virum et disiecta per agmina magna voce vocat. Quotiens oculos coniecit in hostem alipedumque fugam cursu temptavit equorum, aversos totiens currus Iuturna retorsit. Heu quid agat? Vario nequiquam fluctuat aestu, diversaeque vocant animum in contraria curae. Huic Messapus, uti laeva duo forte gerebat lenta levis cursu praefixa hastilia ferro, horum unum certo contorquens dirigit ictu. Substitit Aeneas et se collegit in arma, poplite subsidens; apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. Tum vero adsurgunt irae; insidiisque subactus, diversos ubi sensit equos currumque referri, multa Iovem et laesi testatus foederis aras iam tandem invadit medios et Marte secundo terribilis saevam nullo discrimine caedem suscitat irarumque omnis effundit habenas. Quis mihi nunc tot acerba deus, quis carmine caedes diversas obitumque ducum, quos aequore toto
Abbreviated transcription (Latin):
Ardentes oculorum orbes ad menia torsit
Turbidus. eqͥ. rotis magnam respexit adurbem
Ecce autem flammis inter tabulata uolutus
Adcelum undabat uerter turrimq. tenebat
Turrim  conpactis trabibus quam editerat ipser
Subdideratqͥ. rotas. pontisq instrauerat altos.
Lamiam fata soror superant. ab siste morari.

Expanded text:
ardentis oculorum orbes ad moenia torsit turbidus eque rotis magnam respexit ad urbem. Ecce autem flammis inter tabulata volutus ad caelum undabat vortex turrimque tenebat, turrim, compactis trabibus quam eduxerat ipse subdideratque rotas pontisque instraverat altos. Iam iam fata, soror, superant; absiste morari
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruum aut puniceȩ septum formiaie penne
Uenator. cursu canis & latratib instat.
Ille autem insidus & ripa territus alta
Mille fugit refugitq. uias: at uuidus umber
Heret hians. iamiamq tenet similisq tenenti
In crepuit malis. morsuq elusus in aniest:
Tum uero exoritur clamor. ripeq lacusq
R esponsant cata. & cȩlũ tonat omne fragore:¬
Ille simul fugiens. rutulos simul in crepat omnis

Expanded text:
cervum aut puniceae saeptum formidine pinnae venator cursu canis et latratibus instat; ille autem, insidiis et ripa territus alta, mille fugit refugitque vias; at vividus Umber haeret hians, iam iamque tenet similisque tenenti increpuit malis morsuque elusus inani est. Tum vero exoritur clamor, ripaeque lacusque responsant circa et caelum tonat omne tumultIlle simul fugiens Rutulos simul increpat omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Trita melis pͥhylla & cherinthe ignobile gilaemieti¬
Ipse  boͣnsidunt medicatis sedibus. ipse s. &¬
Intumna moro i sio ieser nciuneabulca s ciorerente
S m autem ad pugnam exierint: nam sepe duob
Regibus incessit magnaenitrro¬
Contiuoq animos uulgi & trepidantia bellgetes ao

Expanded text:
trita melisphylla et cerinthae ignobile grameipsae consident medicatis sedibus, ipsae intima more suo sese in cunabula condent.  autem ad pugnam exierint, nam saepe duobus regibus incessit magno discooque animos vulgi et trepidantia bello corda
Abbreviated transcription (Latin):
Deterior qui uisus eum ne prodigus obsit¬
De de necu melior uacua sine regnet in aula
Alter erit maculis auro squalentibus ardens .¬
Nam duo sunt sgenera. hic melior insignis & orbcit &u¬
Et nitius clarus squtamis. ille horrioui alter
Desitia: latamq trahens inglorius aluum:
Ut bine regum facies: ita corpora plebis Iđ q̃lis suerint reges
Namq. aliȩ turpes horrent : ceu puluere ab alto .i. abalto a pulutrulenta uia
Cumuenit &ficco terram spuit ore iuliattodus

Expanded text:
deterior qui visus, eum, ne prodigus obsitede neci; melior vacua sine regnet in aula. Alter erit maculis auro squalentibus ardenam duo sunt genera: hic melior, insignis et ore et rutilis clarus squamis, ille horridus alter desidia latamque trahens inglorius alvum. Ut binae regum facies, ita corpora plebis. Namque aliae turpesNamque aliae turpes horrent, ceu pulvere ab alto cum venit et sicco terram spuit ore viator
Abbreviated transcription (Latin):
Fit̃ sonitisis. magnum miunte glo merantur inorbem.
Precipitesq cabunt᷑: non densior der̃e grando¬
N et deconcussa tantum pluit ilice ehandis
Ingentis animos angusto inpectore uersant
U sq. adeo obnixi non cedere: dum gauis authos
Aut hos uersa fuga inctor dare terga sub egit

Expanded text:
fit sonitus, magnum mixtae glomerantur in orbem praecipitesque cadunt; non densior aere grandonec de concussa tantum pluit ilice glandis. ingentes animos angusto in pectore versant, usque adeo obnixi non cedere, dum gravis aut hos aut hos versa fuga victor dare terga subegit.
Abbreviated transcription (Latin):
T um cum bella manus poscunt patrib q. uocatis
Primus ades. sed non replenda est curia uerbis:
Q uȩ tuto tibi magna uolant. dum distinet hostem
Agger murorum nec inundant sanguine fosse.
Pro inde. tona eloquio sonͥitũ tibi. meq. timoris
Argue tu drance quando tot stragis aceruos
Teucrorum tua dextra dedit. passimq tropeis
Insignis agros possit quio inuidiꝰt uirtus
Ex periare ucet nec longe scilicet hostes
Querendi nobis. circum stant undiq. muros:
Imus in aduersos: quid cessas: antibi mauors

Expanded text:
tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis primus ades. Sed non replenda est curia verbis, quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem agger murorum nec inundant sanguine fossae. Proinde tona eloquio, solitum tibi, meque timoris argue tu, Drance, quando tot stragis acervos Teucrorum tua dextra dedit passimque tropaeis insignis agros. Possit quid vivida virtus, experiare licet; nec longe scilicet hostes quaerendi nobis: circumstant undique muros. Imus in adversos: quid cessas? An tibi Mavors
Abbreviated transcription (Latin):
Qum natam egregio genero dignisq hymeneis
Des pater. & pacem hanc ȩterno fędere iungas:
Qđ si tantus habet mentes & pectorã terror.
Ip̃sum obtestemur ueniamq oremus ab ipso
Cedat. ius proprium. regi. patrięq. remitat
Quid miseros tociens in aperta pericula cuus
Proicis s olatio caput horum & causa malorum.
Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes
Turne. simul pacis solium in uiolabile pignus
Primus ego. inuisum quem tu tibi fingis & esse
N il moror. en supplex uenio miserer tuorum¬
U idimus. in gentis & desolauimus agros:
At si fama mouet. si tantum pectore robur
Concipis. & si ad eo dotalis regia cordi est.
Aude atq. ad uersum fidens fer pectus in hostem
Scilicet ut turno contingat regia corunx.
Nos anime uiles inhumata infletaq turba
Cternamur campis &iam tusiqua tibiuis
Sĩ patrũ quid matris habes. illum aspice contra¬
Talibus ex arsit dictis uiolentia turni
Dat gemitum. rumpitq has imo pectore uoces
Larga quidem semꝑ drance tibi copia fandi¬

Expanded text:
quin natam egregio genero dignisque hymenaeis des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas. Quod si tantus habet mentes et pectora terror, ipsum obtestemur veniamque oremus ab ipsocedat, ius proprium regi patriaeque remittat. Quid miseros totiens in aperta pericula cives proicis, O Latio caput horum et causa malorum? Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, Turne, simul pacis solum inviolabile pignus. Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse nil moror, en supplex venio. Miserere tuorumvidimus ingentis et desolavimus agros. Aut si fama movet, si tantum pectore robur concipis et si adeo dotalis regia cordi est, aude atque adversum fidens fer pectus in hostem. Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, nos animae viles, inhumata infletaque turba, sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, si patrii quid Martis habes, illum aspice contraTalibus exarsit dictis violentia Turni; dat gemitum rumpitque has imo pectore voces Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi
Abbreviated transcription (Latin):
Qiid fortuna petat populi. sed dicere mussant
Det libertatẽ fandi. flatusq. remittat.
Cuius ob ausprcium in faustum moresq. finistros
Lumina tot cecidisse ducum. totamq uidemus
Consedisse urbem inluctu. dum troia temptat
Castra. fuge fidens. & cęlum territat ar̃mis:¬

Expanded text:
quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant. Det libertatem fandi flatusque remittat cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros lumina tot cecidisse ducum totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia temptat castra fugae fidens et caelum territat armis
Abbreviated transcription (Latin):
gressi superant fossas noctisq ꝑumbram
astia inimica petunt. multus tamen ante futur¬
Corpora fusa udent. arrecto suittore currus:
Inter lora rotasq uirossimul arma iacerȩ
u ina simul pranhirtacides sicsre bocutu
Cuͦriale audendum textra nunc ipsa uocat res
h ac iter est: tunequa mamus se at tollere nobas
Hȩt ea quarastabo & lato te limine ducam
Sic memorat uocemq: premit᷑ sumuense suꝑbum
Ramnetem ad greditur qui ferte tapetib altis
R ex idem & regiturno gratissimus angu
Sed non augurio potiit depellere pestem
Tris unta famulos temere interitela uacentis
Armigerumq remꝰ premit: aurigamq sub aipsis ł carta iossequos¬
actus equis semitoq secat pendentia colla¬
Tum caput iosi domino truncum᷑q reliquit
S angume singultantem atro tepe farta eruort
Terra foriq madent: nec non lamerumq lamunq
Et uuuenem serranũ. illa qui plurima nocte
Luserat. onsignis facie. muttoq. uarebat
Membra deo uictus felix si protinus illum

Expanded text:
gressi superant fossas, noctisque per umbram Castra inimica petunt, multis tamen ante futurCorpora fusa vident, adrectos litore currus, Inter lora rotasque viros, simul arma iacere, Vina simul. Prior Hyrtacides sic ore locutus: Euryale, audendum dextra, nunc ipsa vocat res. Hac iter est. Tu, ne qua manus se attollere nobis haec ego vasta dabo et lato te limite ducam. Sic memorat vocemque premit; simul ense superbum Rhamnetem adgreditur, qui forte tapetibus altisRex idem et regi Turno gratissimus augur, sed non augurio potuit depellere pestem. Tris iuxta famulos temere inter tela iacentis armigerumque Remi premit aurigamque sub ipsis nanctus equis ferroque secat pendentia colltum caput ipsi aufert domino truncumque relinquit sanguine singultantem; atro tepefacta cruore terra torique madent. Nec non Lamyrumque Lamumque et iuvenem Serranum, illa qui plurima nocte luserat, insignis facie, multoque iacebat membra deo victus: felix, si protinus illum
Abbreviated transcription (Latin):
U isa de hinc celoᷤ facies delapsa parentis
Anchisȩ. subito talis esfundere uoces:
Care magis. nate iliacis exereite fatis
Imperio iouis huc ueniꝰ quiclassib ignem
Depulit. & cęlo tandem miseratus ab alto ẽ
Consilus pare. quȩ nunc pulcherrima nautes

Expanded text:
isa dehinc caelo facies delapsa parentis Anchisae subito tales effundere voces: care magis, nate, Iliacis exercite fatis, imperio Iovis huc venio, qui classibus ignem depulit, et caelo tandem miseratus ab alto est. Consiliis pare, quae nunc pulcherrima
Abbreviated transcription (Latin):
Esse iubet. gaudet regno troiamis acestes
Indicitu fonoa patribus dat ua uocatis
um uciña astris ericino inuertice sedes
Fundatur ueneri idalie. tumulo q. sacerdos
Ac lucus lateo sacer ad ditur anchiseo:
Lamq. dies epulata nouem gens omnis. & aris
Factus honos placidi strauerunt ȩquora uenti¬
Creber & adspirans rursus uocat austeriareu
Exoritur ꝓcurua ingens ꝑutora fleuis
Complexi oer se nocteniq diemq. morantur
pͦse᷑iam matres. ipsi quib aspera quondam
Uisa maris facies. es non to lerabile nilmesi
Ire uolunt. omnemq fuge per feudos babiore nalioa

Expanded text:
esse iubet. Gaudet regno Troianus Acestes, indicitque forum et patribus dat iura vocatis. Tum vicina astris, Erycino in vertice sedes fundatur Veneri Idaliae, tumuloque sacerdos ac lucus late sacer additur Anchiseo. Iamque dies epulata novem gens omnis, et aris factus honos: placidi straverunt aequora ventcreber et adspirans rursus vocat Auster in altum. Exoritur procurva ingens per litora fletus; complexi inter se noctemque diemque morantur. Ipsae iam matres, ipsi, quibus aspera quondam visa maris facies et non tolerabile nomen, ire volunt, omnemque fugae perferre laborem. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
S tans ꝓcul in prora. paterã tenet. extaq salsos
Proicit influctus. & uma liquentia fundit.
Pro sequitur surgens apuppi uentus euntis
Certatim socii feriunt mare. & ȩquora uersunt
ra uerrunt
At uenus interta neutumum exercita cuiscttudinib
Ad loquitur. talisq eifundit pectore questus¬
imonis grauis ira. nec ex saturabile pectus

Expanded text:
stans procul in prora pateram tenet, extaque salsos icit in fluctus ac vina liquentia fundit. Prosequitur surgens a puppi ventus euntes. Certatim socii feriunt mare et aequora verrunt feriunt At Venus interea Neptunum exercita curis adloquitur, talesque effundit pectore questusonis gravis ira nec exsaturabile pectus
Abbreviated transcription (Latin):
Qsialudo indutus belli simulacra cuebat. ꝓtitũ eugne saceba¬
Difugunt. siluasq & sicubi consauia fuirtum
Sara peͣtunt. piget incepti ucisq suosqr
Muratet abmoscunt. excussaq. pectore uino ese furris eausa¬
Sed nonꝰ edo circo flamine aatq. icendiaa uroũ¬

Expanded text:
qua ludo indutus belli simulacra ciebat; accelerat sidiffugiunt, silvasque et sicubi concava furtim saxa petunt; piget incepti lucisque, suosque mutatae adgnoscunt, excussaque pectore Iuno est. Sed non idcirco flammae atque incendia
Abbreviated transcription (Latin):
i poncessa pera sidant ea mȩnia paret i fata
Tum iatursuus hȩc domitor maris edidit alti
Fas omine est crtherea meiste fidere regnis¬
Uͦ nde genus ducis meru quoq sepe furores
C oͣmpressi. & rabrem tantam celiꝗ marisq:
N et minor interris xanthum frmontaq testor
A eneȩ nhi cura tui. cum troia achilles
Ex animata sequens in pingeret agminamuris.¬
Milia multa daret lete : gemnerentd re puĩfaidar¬
Amnes. nec reperire inam. atq. re u̾bluere posset¬
In mare se xanthus : pͥelidȩ tunc ego forti
Nunc quoq mens eadem ꝑstat mihi: pelle timores.
Tutus quos optas portus accedet auerni:
I nus ert tantum. amissum quem gurgite quȩres Metiũ et q u intaone dionur uo ntr¬

Expanded text:
i concessa peto, si dant ea moenia Parcae. Tum Saturnius haec domitor maris edidit alti: Fas omne est, Cytherea, meis te fidere regnisunde genus ducis: merui quoque; saepe furores compressi, et rabiem tantam caelique marisque. Nec minor in terris, Xanthum Simoëntaque testor, Aeneae mihi cura tui. Cum Troia Achilles exanimata sequens impingeret agminmilia multa daret leto, gemerentque ramnes, nec reperire viam atque evolvere possetin mare se Xanthus, Pelidae tunc ego forti Nunc quoque mens eadem perstat mihi: pelle timores. Tutus, quos optas, portus accedet Averni. Unus erit tantum, amissum quem gurgite quaeres; unum pro multis dabitur caput
Abbreviated transcription (Latin):
Aencas quo deindẽ filis. qͥuo ꝓripis inquit .s¬
Q uem fugis: aut quis tẽ nostris complexib. arcet.¬
Sȩc memorans. cinerem & sopitos suscitat ignes.
erganeumq larem. & conȩ penetralia ueste¬
re pios & plena suppler ueneratur acerra: oo¬

Expanded text:
Aeneas "quo deinde ruis? Quo proripis?" inquit, "quem fugis aut quis te nostris complexibus arcetopitos suscitat ignes, Pergameumque Larem et canae penetralia Vestre pio et plena supplex veneratur acerra.
Abbreviated transcription (Latin):
Magna deum. uelquȩ fatorum posceret ordo
I sqͣ. his enean solatus uocibus instt
Na̾te dea. quo fata trahunt retrahuntq. seqnamiurtt̃ fator dir¬
Quic quid erit. superanda omnis fortima ferendo est¬
Est ubi tardanius diumȩ stirpis acesteis¬
Hinc cãpe consilus socium & coniuge uolente¬
Huic. tradeᷤ amissis superant qui nauib equos
Perit sum magni incepti rerumq tuarum est
Longeuosq senes acfessas ȩquorȩ matres.
Et quit quid tecum inualidum metuensq pericli ẽ Itllos ꝗ p¬

Expanded text:
magna deum, vel quae fatorum posceret ordo; isque his Aenean solatus vocibus infit: Nate dea, quo fata trahunt retrahuntque, sequaquidquid erit, superanda omnis fortuna ferendo esttibi Dardanius divinae stirpis Acesnc cape consiliis socium et coniunge volentehuic trade, amissis superant qui navibus, et quos pertaesum magni incepti rerumque tuarum est; longaevosque senes ac fessas aequore matres, et quidquid tecum invalidum metuensque pericli est,
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ic patris eneȩ suspensam blanda uicissim :iusti nanmos uoletorert¬
Attolli malos. intendi bra chaa arelis:
Una ones fecere pedem. pariterq sinistros
Cornua dctorquentq ferunt sua flamina classen¬
Lamq fere mediam cȩliuore humida metam humd oranra¬
Contigerat. placida lexarant membra quiete .i iulicda quiti¬
ubremis fusi ꝑdura sedia nautȩ.
Cum ieuis etheriis dilapsus somnus ab astris
Aera uimouit tenebrosum & dispulit umbras
e palinure uescemns mon somnia tristia
In sonti puopiq. deus consedit in alta

Expanded text:
ic patris Aeneae suspensam blanda vicissim gaudia perattolli malos, intendi brachia velis. mnes fecere pedem pariterque sinistros, cornua detorquentque; ferunt sua flamina classeamque fere mediam caeli Nox humida metam contigerat; placida laxabant membra quiete sub remis fusi per dura sedilia nautae: cum levis aetheriis delapsus Somnus ab astris aëra dimovit tenebrosum et dispulit umbras, te, Palinure, petens, tibi somnia tristia portans insonti; puppique deus consedit in alta
Abbreviated transcription (Latin):
Debellanda tibi latigest ditis tamen ant̾e
Tartara habent. tristes umbre. sed amenapiorũ h¬
Concilia elrsiumq colo nueo rasta sibilla¬
N igrarum multo pͥecudum tẽ sangune ducet¬
Tum genus omne tuum & quȩ dentur menia disces¬
Iamq uale. torquet medios nox humida cursus.
Et me seuus equis oriens ad flauit anhelis

Expanded text:
debellanda tibi Latio est. Ditis tamen ante Tartara habent, tristes umbrae, sed amoconcilia Elysiumque colo. Huc casta Sibyllnigrarum multo pecudum te sanguine ducettum genus omne tuum, et quae dentur moenia, discesIamque vale: torquet medios Nox humida cursus, et me saevus equis Oriens adflavit anhelis
Abbreviated transcription (Latin):
Iungit eqͣuos auro gesutor spumantiaq ad dit
Trena seris manibusq omnis effudit habenas.
eruleo psuimima leius uolat ȩquora curru
Sub situnt undȩ timudumq sub axe tonantͣi
ternitur ęquor aquis. sugunt uasto ȩthere numbi:¬

Expanded text:
Iungit equos curru genitor spumantiaque addit Frena feris manibusque omnes effundit habenas. Ceruleo per summa levis volat equora curru; Subsidunt unde tumidumque sub axe sonanti Sternitur equor aquis, fugiunt vasto ethere nymbi
Abbreviated transcription (Latin):
taliam sequimur fugiente & uoluimur unois
Quis prohibet murs sirere nstroare cuub. urbem
paatioeuapti mequiquam ex hoste pęn̾ates.¬
Nulta nc samd roie dicentur menia snusquã
Hectoreos amnes xanthim & simenta uidebo:
Quin agite. & mecum. in saustas exurite pnppes.
Nam mihi cassandre ꝓsomnum qatis inago
Ardentis dare usa faces ie meruis etroiant
ic obmus est pͥiqͣuit uobis. ianetipus a¬
Aa tantũ spatiũ maris suꝑ ẽ adhuc ad no
post quam illa ircit igne
Ili idum itionm iemulieribus .s. erati que erat anus
Aegron inoignantem tali quod sola careret .i inoignabat᷑ qđ ñ er in

Expanded text:
taliam sequimur fugientem, et volvimur undis. quis prohibet muros iacere et dare civibus urbem? O patria et rapti nequiquam ex hoste Penates,lane iam Troiae dicentur moenia? Nusquam Hectoreos amnes, Xanthum et Simoenta, videbo? Quin agite et mecum infaustas exurite puppes. Nam mihi Cassandrae per somnum vatis imago ardentes dare visa faces: Hic quaerite Troiam; hic domus est inquit votaliam sequimur fugientem, et volvimur uHic Erycis fines fraterni, atque hospes Acestes: Nam mihi Cassandrae per somnum vatis imago ardentes dare visa faces: Hic quaerite Troiam; hic domus est inquit vob
Abbreviated transcription (Latin):
Tum pius enees humeris ab seuidese uestem
Anauiob u ocarie seos & tendere polntas :
Luppiter: õnimpotens sinondũ exosu adunũ
Troianos. niquid pictas antiqua labores
Respicit humanos. Daflamam euadere classe
N unc pater. & teniusꝰ tesrum reseripelȩto
Ue tu quodꝰ suꝑest infest ful mino mordi
Si mepun demitte. tuaq hic obrue dextra¬
U ix hec le osre aerm effusis imbuibus atra
Tempestas sine moro furit tonitriig t remescunt
Arͦauater rarum & campis ruit ȩthere parto a¬
T urbidus imber aqua. densisq nigerrimnus austris
Implenturq suꝑ puxpe. semusta madescunt᷑¬
R obora restinctus donec uapor omis & omnes
Quattuor. amissis seruate apeste carinȩ :
At pater cneas casu concussus a cerbor
N unc huc ingentis nime illic pectore cural
Mutabat uersans. siculis qe resideret aruis
Oblttus satorim. talasne capessentt dras
Tu̾m senior naut᷑es. uun eritomas pallas¬
ut multaq insignem reddidit arte.
Hȩc responsa dabat uelqͣ portendereeura

Expanded text:
Tum pius Aeneas umeris abscindere vestem, auxilioque vocare deos, et tendere palmas: Iuppiter omnipotens, si nondum exosus ad unum Troianos, si quid pietas antiqua labores respicit humanos, da flammam evadere classi nunc, Pater, et tenues Teucrum res eripe leto. Vel tu, quod superest infesto fulmine morti, si mereor, demitte, tuaque hic obrue dextraix haec ediderat, cum effusis imbribus atra tempestas sine more furit, tonitruque tremescunt ardua terrarum et campi; ruit aethere toto turbidus imber aqua densisque nigerrimus austris; implenturque super puppes; semiusta madescurobora; restinctus donec vapor omnis, et omnes, quattuor amissis, servatae a peste carinae. At pater Aeneas, casu concussus acerbo, nunc huc ingentes, nunc illuc pectore curas mutabat versans, Siculisne resideret arvis, oblitus fatorum, Italasne capesseret oras. Tum senior Nautes, unum Tritonia Pallasit multaque insignem reddidit arte, haec responsa dabat, vel quae portenderet ira
Abbreviated transcription (Latin):
Erttremus uolucri qui firit harundine olasat¬
At pater eneas nondum certamine muisso¬
Eprditen uocat. &fidam sic fatur ad aurem¬
U ade age & ascanio siam puesi le paratum
Agmen habet secum. cursusq instrurit eqͥuorum
Oucat qauo tunmas & sese ostendat in armis
Dic ast lpse omnem longo decedere  circo
In fusum populum. & campos uibet esse patentis

Expanded text:
extremus, volucri qui fixit arundine At pater Aeneas, nondum certamine missoEpytiden vocat, et fidam sic fatur ad aurem: Vade age, et Ascanio, si iam puerile paratum agmen habet secum, cursusque instruxit equorum, ducat avo turmas, et sese ostendat in armis, dic ait. Ipse omnem longo decedere circo infusum populum, et campos iubet esse patentes
Abbreviated transcription (Latin):
Abnuit ȩneas sed letum amplexus acestem¬
d uneribus cumulatmagnus. actalia fatur:
s ume pater namte uoluit rex magnus olympi
T alibus auspicus ex sortem ducere honorem
Ipsuis anchisȩ longeui hoc munus habebis
Cratera in pressã signis quem tracius olim¬
Anchis genitori in magios iiunere cisseus. A estũ qut rer¬
Fesre suidederat monimentum. & pignus amoris.
S ic fatusꝰ cingit uridanti timpora lauro:
Et primum ante omnis uictorem apellat acestem:
N ec bonus euricion prȩlato iniuidit honori:
Quamuis solus auem celo o erpenit ab altoin¬

Expanded text:
abnuit Aeneas; sed laetum amplexus Acesuneribus cumulat magnis, ac talia fatur: Sume, pater; nam te voluit rex magnus Olympi talibus auspiciis exsortem ducere honores. Ipsius Anchisae longaevi hoc munus habebis, cratera impressum signis, quem Thracius oliAnchisae genitori in magno munere Cisseus ferre sui deferre sui dederat monumentum et pignus amoris. Sic fatus cingit viridanti tempora lauro, et primum ante omnes victorem appellat Acesten. Nec bonus Eurytion praelato invidit honori, quamvis solus avem caelo deiecit ab alto