comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lisset neminem ausurum coram catone peccare. Nunc
annorum adiectio paucissimoꝵ uirum libertati non sua
tantum: sed publicȩ natum coegit caesarem sugere:põ¬
peium sequi.
lhil ergo mali etiam immatura mors attulit. illi oĩ¬
um etiam malorum remisit patientiam. nimis tñ
cito periit et immaturus. primum puta illi supersuis¬
se: comprehendere quantum plurimum comp̃hendẽ
homini licet quantum est ad breuissimum tempus
editi cito cessu loco uenienti impactum. hoc prospici¬
mus hospitium de nr̃is etatibus loquor. quas incredi¬
bili celeritate conuoluit. Computa urbium sacula. Ui¬
debis q̃ non diu steterint etiam quȩ uetute glĩantur:
Omnia humana breuia et caduca sunt et in̾siniti tem¬
poris nullam partem occupantia. terram hane cumpo
pulis. urbibusq et fluminibus. et ambitu maris pun¬
cti loco ponimus ad uniuersa referentes. minorem poͬ¬
tionem ctas nr̃a ꝗqͥ puncti hẽt si tempori comparetur¬

Expanded text:
lisset, neminem ausurum coram Catone peccare. Nunc lisset, neminem ausurum coram Catone peccare. Nunc annorum adiectio paucissimorum virum libertati non suae tantum sed publicae natum coegit Caesarem fugere, Pompeium sequi. Nihil ergo illi mali immatura mors attulit ; omnium etiam malorum remisit patientiam. " Nimis tamen cito perit et immaturus." Primum puta illi superfuisse—comprende quantum plurimum procedere homini licet : quantum est ? Ad brevissimum tempus editi, cito cessuri loco venienti in pactum hoc prospicimus hospitium. De nostris aetatibus loquor, quas incredibili celeritate aevum volvit ? Computa urbium saecula ; videbis quam non diu steterint etiam quae vetustate gloriantur. Omnia humana brevia et caduca sunt et infiniti teporis nullam partem occupantia. Terram hanc cum urbibus populisque et fluminibus et ambitu maris puncti loco ponimus ad universa referentes ; minorem portionem aetas nostra quam puncti habet, si omni tempori comparetur
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuit: quȩ infelices reliquiae sunt imperatorem ipsum
superfuisse. Uidit agyptium carnificem. et sacrosanctũ
uictoribus corpus sacietati praestitit.etiam si incolumiᷤᷤ
fuisset poenitentiam salutis acturus. Quid enim erat
turpius qͣ pompeium uiuere beneficio regis: Marcꝰ
cicero si eo tempore quo catilinae sicas deuitauit quib
pariter cum patria petitus est concidisset. liberata re.p.¬
conseruator eius.si deniq filiae suae funus secutus fuiss
tunc felix mori potuit. non uidisset strictos in ciuilia ca¬
pita mucrones. nec diiuisa percussoribus occisonm bõa
ut etiam de suo perirent. non hastam consularia spolia uaẽ¬
dentem. nec cȩdes nec locata publice latrocinia bella rapi¬
nas. tantum catilinarum. M. catonem. si a Cypro. et ha¬
reditatis regiae dispensatione redeuntem mare deuorass
uel cum illa pecunia quam afferebat. ciuili bello stipen¬
dium: nonne illi bene actum foret.hoc certe secum tu¬

Expanded text:
tus fuit,—quam infelices reliquiae sunt !—ipsum imperatorem tus fuit,—quam infelices reliquiae sunt !—ipsum imperatorem superfuisse ; vidit Aegyptium carnificem et sacrosanctum victoribus corpus satelliti praestitit, etiam si incolumis fuisset, paenitentiam salutis acturus : quid enim erat turpius quam Pompeium vivere beneficio regis ? M. Cicero si illo tempore, quo Catilinae sicas devitavit, quibus pariter cum patria petitus est, concidisset, si liberata re publica servator eius, si denique filiae suae funus secutus esset, etiamtunc felix mori potuit. Non vidisset strictos in civilia capita mucrones nec divisa percussoribus occisorum bona, ut etiam de suo perirent, non hastam consularia spolia vendentem nec caedes locatas publice nec latrocinia, bella, rapinas, tantum Catilinarum. M. Catonem si a Cypro et hereditatis regiae dispensatione redeuntem mare devorasset vel eum illa ipsa pecunia, quam adferebat civili bello stipendium, nonne illi bene actum foret ? Hoc certe secum tu
Abbreviated transcription (Latin):
appellem. iudeo istic cruces non unius quidem generis: sed
aliter ab alus fabricatas. capite conuersos in terram suspendẽ
alii per oscoena stipitem egerunt. Alii brachia patibulo ex
plicuerunt. Uideo fidiculas uideo uerbera. et membris. &¬
singulis etiam articulis singula docuerunt machinamẽta
et uideo mortem. Sunt istic hostes cruenti. ciies super¬
bi. Sed iudeo istic et mortem. non est molestum seruire
ubi si dominii pertasum est licet uno gradu ad libertatẽ
transire. coram te uita benesicium mortis hẽo. Cogita qͣn¬
tum bom opportuna mors hẽat:ꝗmultis diutius uixisse
nocuerit. Si cneum Pompeium decus istius firmamentũ¬
q imgerũ neapoli ualitudo abstulisset indubitatus ppłi
romani princeps excesserat. At nunc exigui temporis a¬
adiectio fastigio illum suo depulit. Uidit legiones in cõ¬
spectu suo cęsas. et ex illo prelio in quo prima acies sẽa¬

Expanded text:
appellem. Video istic cruces non unius quidem generis sed appellem. Video istic cruces non unius quidem generis sed aliter ab aliis fabricatas : capite quidam conversos in terram suspendere, alii per obscena stipitem egerunt, alii brachia patibulo ex- plicuerunt ; video fidiculas, video verbera, et membris singulis articulis singula nocuerunt machinamenta. At video et mortem. Sunt istic hostes cruenti, cives superbi; sed video istic et mortem. Non est molestum servire, ubi, si dominii pertaesum est, licet uno gradu ad libertatem transire. Caram te, vita, beneficio mortis habeo ! Cogita quantum boni opportuna mors habeat., quam multis diutius vixisse nocuerit. Si Gnaeum Pompeium, decus istud firmamentumque imperii, Neapoli valetudo abstulisset, indubitatus populi Romani princeps excesserat. At nunc exigui temporis adiectio fastigio illum suo depulit. Vidit legiones in conspectu suo caesas et ex illo proelio, in quo prima acies sena
Abbreviated transcription (Latin):
tem. aut lassitudinem senis terminat: siue iuuenile aeuũ
dum meliora sperant in flore deducit. suie pucriciam ãn
duriores gradus reuocat: omnibus finis.multis remedi¬
um.quibusdam uotum. de nullis melius merita ꝗͣ de
us ad quos uenit ante ꝗͣ inuocaretur. Hec seruitutem
inuito domino remittit. hȩc captiuorum cathenas leuat
libus in patriam semper animum: oculosq tendentib ondit
nihil interẽe intra quos quisq iaceat. haec ubi res fortuna o
male diuisit. et aequo iure genitos alium alii donauit exe¬
quat omnia. hȩc est quȩ nihil quicꝗͣ alieno fecit arbitrioi
naec est in qua nemo humilitatem suam sensit. haec est quę
nulli paruit.Hac est martia quam pater tuus concupiuit.
haec est in ꝗͣ qua effecit ut nasci non sit supplicium: qua e
effecit ut non concidam aduersus minas casuum: ut ẜua¬
re animum saluum ac potentem sui possim. Habeo quod

Expanded text:
tem ac lassitudinem senis terminat, sive iuvenile aevom tem ac lassitudinem senis terminat, sive iuvenile aevom dum meliora sperantur in flore deducit, sive pueritiam ante duriores gradus revocat, omnibus finis, multis remedium, quibusdam votum, de nullis melius merita quam de is, ad quos venit antequam invocaretur ! Haec servitutem invito domino remittit ; haec captivorum catenas levat libus in patriam semper animum oculosque tendentibus ostendit nihil interesse, infra quos quis iaceat ; haec, ubi res communis fortuna male divisit et aequo iure genitos alium alii donavit, exaequat omnia ; haec est, post quam nihil quisquam alieno fecit arbitrio ; haec est, in qua nemo humilitatem suam sensit ; haec est, quae nulli non patuit ; haec est, Marcia, quam pater tuus concupit; haec est, inquam, quae efficit, ut nasci non sit supplicium, quae efficit, ut non concidam adversus minas casuum, ut servare animum salvum ac potentem sui possim : habeo quod
Abbreviated transcription (Latin):
lum est. Id enim põt aut bonum aut malum ẽẽ. quod ali¬
quid est. Quod uero ip̃m nihil est. et omnia ad nihil redi¬
ꝯit. nulli nõs forme tradit. mala enim bonaq cirea aliquã
uersantur materiam. Non põt id fortuna tenere quodi
natura dimisit. nec põt miser eẽ qui nullus est. Excessit
filius terminos intra quos seruitur.excepit illum magͥ
et eterna pax. Non paupertatis metu. non diuitiaru
cura. non libidinis per uoluptatem animos carpentis
stimulis incessitur. non in uidia felicitatis aliene tangi¬
tur. non suȩ p̾mitur. nec conuiciis quidem ueris u̾ecũde¬
aures uerebuntur. nulla publica clades conspicitur. nł¬
la priuata. non sollicitus futuri pendet. et ex euentu sẽꝑ
incertiora dependenti. tandem ibi constitit: unde nil eũ
pellat. unole nihil terreat.
Ignaros malorum suorum. quibus non mors ut o
citatem includit. siue calamitatem repellit. siue sacieta¬

Expanded text:
lum est ; id enim potest aut bonum aut malum esse, quod alilum est ; id enim potest aut bonum aut malum esse, quod aliquid est ; quod vero ipsum nihil est et omnia in nihilum redigit, nulli nos fortunae tradit ; mala enim bonaque circa aliquam versantur materiam. Non potest id fortuna tenere, quod natura dimisit, nec potest miser esse qui nullus est. Excessit filius tuus terminos, intra quos servitur, excepit illum magna et aeterna pax. Non paupertatis metu, non divitiarum cura, non libidinis per voluptatem animos carpentis stimulis incessitur; non invidia felicitatis alienae tangitur, non suae premitur, ne conviciis quidem ullis verecundaures verberantur ; nulla publica clades prospicitur, nulla privata ; non sollicitus futuri pendet ex eventu semper incertiora rependenti. Tandem ibi constitit, unde nil eum pellat, ubi nihil terreat. O ignaros malorum suorum, quibus non mors ut opive felicitatem includit, sive calamitatem repellit, sive satieta
Abbreviated transcription (Latin):
dignus solatio. qui filium sibi decessisse: sicut mancipi¬
umꝰ moleste fert. cui quicꝗͣ in filio respicere: ꝑp ip̃m non
uacat. Quid igitur te martia mouet. Utrum ꝙ filius tu¬
us decessit: anq ne diu uixit: Si q decessit semper de¬
biusti dolere: semper enim scisti moniturum. cogita nul¬
lum defunctum malis affici. illam quȩ nobis inferos facit
terribiles fabulam ẽẽ. nullas imminere mortius tuis tene¬
bras. nec carcerem. nec fulmina flagrantia igne. nec ob¬
liuionum amnem. nec tribunalia. et nullos in illa reos¬
libertate tam laxa. nullos item tyrannos.luserunt ista
poete: et uanis nos agitauere terroribus. Mors omniu:
dolorum et solutio est et finis ultra quam mala nr̃a nõ
exeunt: quę nos in illam tranquillitatem in qua ante ꝗͣ
nasceremur iaciumus reponit. Si mortuorum aliquis mise¬
ittur et non natorum misereatur. Mors nec bonum. nec m¬

Expanded text:
dignus solacio, qui filium sibi decessisse sicut mancipidignus solacio, qui filium sibi decessisse sicut mancipium moleste fert, cui quicquam in filio re- spicere praeter ipsum vacat." Quid igitur te, Marcia, movet ? utrum quod filius tuus decessit, an quod non diu vixit ? Si quod decessit, semper debuisti dolere ; semper enim scisti moriturum. Cogita nullis defunctum malis adfici, illa, quae nobis inferos faciunt terribiles, fabulas esse, nullas imminere mortuis tenebras nec carcerem nec flumina igne flagrantia nec Oblivionem amnem nec tribunalia et reos et in illa libertate tam laxa ullos iterum tyrannos : luserunt ista poetae et vanis nos agitavere terroribus. Mors dolorum omnium exsolutio est et finis, ultra quem mala nostra non exeunt, quae nos in illam tranquillitatem, in qua antequam nasceremur iacuimus, reponit. Si mortuorum aliquis miseretur, et non natorum misereatur. Mors nec bonum nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
cionem uite noscerent. in hanc nos sustulerunt. XXI¬
D deinde quem ad mõm monet lugentem desideriu
cius quem dilexit id per se tolerabile apparet. absente ᷤᷤ
enim futurosq dum uiuent non flęmus. quamuis
omnino usus nobis illorum. et conspectus ereptus sit
opimo est ergo quȩ nos cruciat. et tanti quoq: malu
est. quanti ulud taxauimus. In nostra potestate. re¬
medium hemus. uidicemus illos abẽẽ et nos etiam ip̃i fal¬
lamus. dimisimus illos: immoconsecuturi prȩmisimus.
Monet et illum lugentem. non erit qui me defendat. qui
contemptum uindicet: ut minime probabili sed uero so¬
latio utar. In ciuitate nr̃a plus gratię orbitas confert q
cripit. adeoq senectutem solitudo quę solebat destruere
ad potentiam ducit: ut quidam odia filiorum simulent
et liberos seruent et orbitatem manufaciant. Scio quid
dicas. non mouent me detrimenta mea. etenim non ẽ

Expanded text:
cionem vitae nossent, in hanc nos sustulerunt. Scionem vitae nossent, in hanc nos sustulerunt. S, deinde quemadmodum. Movet lugentem desiderium eius quem dilexit. Id per se tolerabile esse apparet ; absentis enim afuturosque, dum vivent, non flemus, quamvis omnis usus nobis illorum cum aspectu ereptus sit. Opinio est ergo, quae nos cruci at, et tanti quodque malum est, quanti illud taxavimus. In nostra potestate remedium habe- mus. Iudicemus illos abesse et nosmet ipsi fallamus, dimisimus illos, immo consecuturi praemisimus. Movet et illud lugentem : " Non erit qui me defendat, qui a contemptu vindicet." Ut minime probabili sed vero solacio utar, in civitate nostra plus gratiae orbitas confert quam eripit, adeoque senectutem solitudo, quae solebat destruere, ad potentiam ducit, ut quidam odia filiorum simulent et liberos eiurent, orbitatem manu faciant. Scio quid dicas : " Non movent me detrimenta mea; etenim non est
Abbreviated transcription (Latin):
ti terrentia magnitudine animalia. quȩdam grauia &
alieno se magutro mouent. ita quȩclam uelocia et con¬
citatis promptiora remigiis. Quȩdam haurientia undas
et magno prenauigantium periculo efflantia. Uidebis hic
nȩ audaciȩ intemptatum. erisq ei spectator et ip̃e pãs
magna conantium. Disces docebisq artes alias quȩ ui¬
tam instruant: alias quȩ ornent. alias quȩ regant. Sed
istic mille sunt corporiu et animorum pestes. et bella
et latrocinia et uenena. et naufragia. et intemperies ce¬
li corporisq et carissimoꝵ acerba desideria. et mõs
incertum est facilis. an per poenam et cruciatum De¬
libera tecum. et perpende quid uelis. ut ad illa uenias
per illa cundum est. Respondebis uelle te uiuere. Quid¬
ni unmo puto ad id non accedes ex quo tibi aliquid de¬
trahi doles. Uiue ergo ut conuenit. nemo inquis nos con¬
suluit. consulti sunt de nobis parentes nr̃i. qui cum condi¬

Expanded text:
ti ter- restria magnitudine animalia, quaedam gravia et ti ter- restria magnitudine animalia, quaedam gravia et alieno se magisterio moventia, quaedam velocia et concitatis perniciora remigis, quaedam haurientia undas et magno praenavigantium periculo efflantia. Videbis hic umanae audaciae intemptatum erisque et spectator et ipse pars magna conantium ; disces docebisque artes, alias quae vitam instruant, alias quae ornent, alias quae regant. Sed istic erunt mille corporum, animorum pestes, et bella et latrocinia et venena et naufragia et intemperies caeli corporisque et carissimorum acerba desideria et mors, incertum facilis an per poenam cruciatumque. Delibera tecum et perpende, quid velis : ut ad illa venias, per illa exeundum est." Respondebis velle te vivere ? Quidni ? immo, puto, ad id non accedes, ex quo tibi aliquid decuti doles ! Vive ergo ut convenit. " Nemo," inquis, " nos consuluit." Consulti sunt de nobis parentes nostri, qui cum condi
Abbreviated transcription (Latin):
stuminum et ex uno fonte in orientem occidentemque
desusi amnes. et summis cacuminibus nemora nutan¬
tia. et tantum siluarum cum suis animalibus auiumq
concentu dissono. Uarii urbium situs et secduse nationes
locorum difficultate: quarum alię se in erectos subtrahũt
montes. aliȩ ripis lacu. uallibus palude circonfunduntꝰ
adiuncta fructus seges. et arbusta sine cultore fertilitatis
et riuorum leuis intra prata discursus. et amoeni sinus
et litora in portum tendentia. sparsȩ tot per uastum in¬
sulȩ: quȩ interuentu suo maria distingunt. Quiod la¬
pidum gẽmarumq sulgor et inter rapidorum tõrrentiũ¬
cursum. aurum harenis interfluens. et in medus terris o¬
medioq rursus mari. torrentes ignium faces. et uinculũ
terrarum oceanum. continuationem gentium triplici si¬
nu scindens ingenti licentia estuans. Uidebis inquie¬
tis et sine uento fuctuantibus aquis in mari. et excedẽ¬

Expanded text:
fluminum et ex uno fonte in occidentem orientemque fluminum et ex uno fonte in occidentem orientemque diffusi amnes et summis cacuminibus nemora nutantia et tantum silvarum cum suis animalibus aviumque concentu dissono ; varii urbium situs et seclusae nationes locorum difficultate, quarum aliae se in erectos sub- trahunt montes, aliae ripis lacubus vallibus pavidae circumfunduntur ; adiuta cultu seges et arbusta sine cultore feritatis et rivorum lenis inter prata dis- cursus et amoeni sinus et litora in portum recedentia ; sparsae tot per vastum insulae, quae interventu suo maria distinguunt. Quid lapidum gemmarumque fulgor et inter rapidorum torrentium aurum harenas interfluens et in mediis terris medioque rursus mari aeriae ignium faces et vinculum terrarum oceanus, continuationem gentium triplici sinu scindens et in- genti licentia exaestuans ? Videbis hic inquietis et sine vento fluctuantibus aquis innare exceden
Abbreviated transcription (Latin):
miraberis uno sidere omnia impleri. solem quotidiano
cursu die noctuq spacia signantem annuo spacio esta¬
tem. hyememq equaliter diuidentem. Uidebis no¬
curnam lunȩ successionem a fraternis occursibus leue
remissumq lumen mutuantem. et modo occultam mõ
toto orbe terris imminentem accessionibus damnisqr mi¬
rabilem: semper proxime dissimilem. Uidebis quitq
sidera diuersas agentia uias et in contrarium p̃cipiti mũ¬
do nitentia. Ex horum leuissimis motibus fortuna po¬
pulorum dependent.et maxima. ac minima proinde
formantur: prout aquum. iniquum ue sidus incessit.
Miraberis coniecta nubila et cadentes aquas et obliqͣ
flumina. et cali fragorem. cum saciatus spectaculo supo¬
rum in terram oculos deieceris. excipiet te alia forma re¬
rum. aliterq mirabilis. Hinc camporum in infinitum
patentium fusa planicies. hinc montium magnis conual¬
libus surgentium uigis erecti in sublime uertices deiestꝰ

Expanded text:
micare, videbis uno sidere omnia implere solem, cotidiano micare, videbis uno sidere omnia implere solem, cotidiano cursu diei noctisque spatia signantem, annuo aestates hiemesque aequalius quidem dividentem. Videbis nocturnam lunae successionem, a fraternis occursibus lene remissum- que lumen mutuantem et modo occultam modo toto ore terris imminentem, accessionibus damnisque mutabilem, semper proximae dissimilem. Videbis quinque sidera diversas agentia vias et in contrarium praecipiti mundo nitentia : ex horum levissimis motibus fortunae populorum dependent et maxima ac minima proinde formantur, prout aequum iniquumve sidus incessit. Miraberis conlecta nubila et cadentis aquas et obliqua fulmina et caeli fragorem. Cum satiatus spectaculo supernorum in terram oculos deieceris, excipiet te alia forma rerum aliterque mira- bilis : hinc camporum in infinitum patentium fusa planities, hinc montium magnis et nivalibus surgentium iugis erecti in sublime vertices ; deiectus
Abbreviated transcription (Latin):
ierit. Non est quod speres tantę dignationis futuros. ut
nemo tibi propter illos maledicere audeat. Propone tamen
tante futuros turpitudinis. ut ip̃is maledicta sint. nihil ue¬
tat illos tibi suprema p̃stare. et laudari te a liberis tuis. S
sic te para tanꝗ̃ in ignem positura uel puerum uel uiuene
uel senem. Nibil enim ad rem pertinẽt anni: quoniam
nullum non acerbum funus est quod parens sequitur.
Ost has leges propositas si liberos tollis omni
deos inuidia liberas qui tibi nihil cerri spopono¬
runt. Adhanc imaginem agendum totius uite introitũ
referamus. Syracus as uisere deliberanti tibi quidquid
delectare poterat. quidquid offendere exposui. puta na¬
scenti me tibi uenire in consilium. intraturus es urbem
diis hominibusq communem. omnia complexam cer¬
tis legibus eternisq deuinctam. indefatigata cęlestiu
officia uoluentem. Uidebis illic innumerabiles stellas

Expanded text:
terit. Non est quod desperes tantae dignationis futuros, ut terit. Non est quod desperes tantae dignationis futuros, ut nemo tibi propter illos male dicere audeat; propone tamen et tantae futuros turpitudinis, ut ipsi maledicta sint. Nihil vetat illos tibi suprema praestare et laudari te a liberis tuis, sed sic te para tamquam in ignem impositurus vel puerum vel iuvenem vel senem; nihil enim ad rem pertinent anni, quoniam nullum non acerbum funus est, quod parens sequitur." Post has leges propositas, si liberos tollis, omni deos invidia liberas, qui tibi nihil certi spoponderunt. Hanc imaginem agedum ad totius vitae in- troitum refer. An Syracusas viseres deliberanti tibi quicquid delectare poterat, quicquid offendere, ex- posui ; puta nascenti me tibi venire in consilium : " Intraturus es urbem dis, hominibus communem, omnia complexam, certis legibus aeternisque devinctam, indefatigata caelestium officia volventem. Vide- bis illic innumerabiles stellas
Abbreviated transcription (Latin):
tu solis. Sed cum omnia ista cognoueris grauis et in sa¬
lubris estas hyberni cęli beneficia corrumpit. Frit diony¬
syus illic tyrannus. libertatis. iusticię. legum exicium do¬
minationis cupidus.etiam pr̃ platonis uitam. etiam post
exilium alios inter alios uerberabit. alios ob leuem offensa¬
iubebit detruncari. arcesset ad libidinem mares foemĩaᷤᷤ¬
q et inter foedos regie intemperantie greges parum eriti
simul binis coire. Audisti quid te inuitare possit: quid ab¬
strahere: proinde aut nauiga. aut resiste: Post hanc denũ¬
ciationem si quis dixisset intrare se syracusas uelle satis ne
iustam querelam de ullo nisi de se here posset: qui non in¬
cidit in illam: sed prudens sciensq uenisset: Dicit omni¬
bus nobis natura neminem decipio. tu si filios sustuleris
potes here formosos et deformes. si fortasse multi nascẽ¬
tur. ẽẽ aliquis ex illis tam seruator patria: ꝗͣ proditor po¬

Expanded text:
tu solis. Sed cum omnia ista cognoveris, gravis et insatu solis. Sed cum omnia ista cognoveris, gravis et insalubris aestas hiberni caeli beneficia corrumpet. Erit Dionysius illic tyrannus, libertatis, iustitiae, legum exitium, dominationis cupidus etiam post Platonem, vitae etiam post exilium! Alios uret, alios verberabit, alios ob levem offensam detruncari iubebit, accerset ad libidinem mares feminasque et inter foedos regiae intemperantiae greges parum erit simul binis coire. Audisti quid te invitare possit, quid absterrere; proinde aut naviga autresiste.” Post hanc denuntiationem si quis dixisset intrare se Syracusas velle, satisne iustam querellam de ullo nisi de se habere posset, qui non incidisset in illa, sed prudens sciensque venisset? Dicit omnibus nobis natura: “Neminem decipio. Tu si filios sustuleris, poteris habere formosos, et deformes poteris; fortasse muti nascentur. Esse aliquis ex illis tam servator patriae quam proditor po
Abbreviated transcription (Latin):
ti quondam cessisse constat. subitum illudd mare irrupit
et hesperium siculo latus abscidit. Deinde udebis cele
brem et auidissimum maris uerticem restringere strata
illam fabulosam charyblim aquam dui ab austro uoca¬
tam. At si quis uentus inde uehementius spirauit ma¬
gno hiatu profundoq nauigia sorbentem. Uidebis ce¬
lebratissimum carminibus fontem arethusam nitidissim
grum subtus tot maria et ad confusionem prioris undę si¬
uatum redolidit. Uidebis portum quietissimum omniu
quos aut natura posuit in tutelam classium. aut adiuuit
munus sic tutum ut nec maximarum quidem tempesta¬
tum locus furori sit.Uidebis ubi athenarum potentia fra¬
cta. ubi tot millia captiuorum. ille excisis in insinitam al¬
titudinem saxis naulius sacer incluserat et ip̃am ingente
ciuitatem. et latius territorium ꝗͣmultarum urbium fines
sunt lepidissima hyberna et nullum diem sine interuen¬

Expanded text:
ti quondam cohaesisse constat ; subitum illo mare irrupit ti quondam cohaesisse constat ; subitum illo mare irrupit et Hesperium Siculo latus abscidit. Deinde videbis licebit enim tibi avidissimum maris verticem perstririgere stratam illam fabulosam Charybdin, quam diu ab austro vacat, at, si quid inde vehementius spiravit, mgno hiatu profundoque navigia sorbentem. Videbis celebratissimum carminibus fontem Arethusam, nitidissimgrum subter tot maria et ab confusione peioris undae servatum reddidit. Videbis portum quietissimum omnium, quos aut natura posuit in tutelam classium aut adiuvit manus, sic tutum, ut ne maximarum quidem tempestatium furori locus sit. Videbis ubi Athenarum potentia fracta, ubi tot milia captivorum ille excisis in infinitam altitudinem saxis nativus carcer incluserat, ipsam ingentem civitatem et laxius territorium quam multarum urbium fines sunt, tepidissima hiberna et nullum diem sine interven
Abbreviated transcription (Latin):
mortalium ut nihil magis placeat. ꝗͣ quod amissum ẽ.
Iniquiores sumus aduersus relicta ereptorum desiderio
Sed si estimare uolueris ꝗͣ ualde tibi fortuna et cum sȩ¬
uit pepercerit: scies te hẽre. plus ꝗͣ solatia. respice tot nepo¬
uideo exempto discrimine eodem mõ malos.bonosq: ia¬
ctari. Graue est tamen quem educaueris iuuenem iam
matri. iam patri p̃sidium. ac decus amittere. Quis ne¬
gat graue ce. sed humanum est.ad hoc genitus es ut ꝑ¬
deres. ut perires. ut sperares. metueres alios. teq inquieta¬
res. mortem et timeres et optares et quod est pessimum o
nunꝗͣ scires cuius ẽẽt status. Si quis syracusas petenti o¬
diceret omnia in comiocla. omnes uoluptates futurȩ pe¬
grinationis tuę ante cognosce deinde ita nauiga. Hec¬
autem sunt quę mirari possint. uidebis primum ipsam
insulam ab italia angusto intercisim fieto quam continẽ¬

Expanded text:
mortalium, ut nihil magis placeat quam quod amissum est mortalium, ut nihil magis placeat quam quod amissum est ; ne- quiores sumus adversus relicta ereptorum desiderio. Sed si aestimare volueris, quam valde tibi fortuna, etiam cum saeviret, pepercerit, scies te habere plus quam solacia ; respice tot nepovideo exempto discrimine eodem modo malos bonosque iactari." "Grave est tamen, quem educaveris, iuvenem, iam matri iam patri praesidium ac decus, amittere." Quis negat grave esse ? Sed humanum est. Ad hoc genitus es, ut perderes, ut perires, ut sperares, metueres, alios teque inquietares, mortem et timeres et optares et, quod est pessimum, numquam scires, cuius esses status. Si quis Syracusas petenti diceret: "Omnia incommoda, omnes voluptates futurae peregrinationis tuae ante cognosce, deinde ita naviga. Haec sunt, quae mirari possis : videbis primum ipsam insulam ab Italia angusto interscissam freto, quam continen
Abbreviated transcription (Latin):
tam turbam non potuisse sine iniuria dam noue p̃terue¬
hi. Adhuc iniquior fortuna fuit q non tantum filios eri¬
puit. sed elegit. Nunꝗͣ tamen iniuriam dixeris ex aequo
cum potennore diuidere: duas tibi reliquit filias. et har
nepotes et ip̃m quem maxime luges prioris oblita non
ex toto abstulit. Habes ex illo duas filias similes. fers ma¬
gna onera. si bene aduertis magna solatia. in hoc te plu¬
xit. ut illas cum uideris admonearis filii. non doloris.
Agricola euersis arboribus quas aut uentus radicitus e¬
ussit: aut contortus repentino impetu turbo prȩfragit. so¬
bolem ex illis residuam fouet et amissarum semina sta¬
tim plantasq disponit. et momento. Nam ut in damna
ita ad incrementa rapidum. ueloxq tempus est. Ado¬
lescunt amissis lȩtiora. has nunc metilii filii tui filias ĩ
eius uicem substitue. et uacantem locum exple. unum
dolorem geminato solatio leua. Est quidem hȩc nat᷑a

Expanded text:
tam turbam non potuisse sine invidia damnove praetervetam turbam non potuisse sine invidia damnove praetervehi ? At hoc iniquior fortuna fuit, quod non tantum eripuit filios, sed elegit. Numquam tamen iniuriam dixeris ex aequo cum potentiore di- videre ; duas tibi reliquit filias et harum nepotes. Et ipsum, quem maxime luges prioris oblita, non ex toto abstulit ; habes ex illo duas filias, si male fers, magna onera, si bene, magna solacia. In hoc te perduc, ut illas cum videris, admonearis filii, non doloris ! Agri- cola eversis arboribus, quas aut ventus radicitus evulsit aut contortus repentino impetu turbo praefregit, subolem ex illis residuam fovet et in amissarum vicem semina statim plantasque disponit ; et momento nam ut ad damna, ita ad incrementa rapidum veloxque tempus est adolescunt amissis laetiora. Has nunc Metilii tui filias in eius vicem substitue et vacantem locum exple et unum dolorem geminato solacio leva ! Est quidem haec natura
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Primam scipionis filiam graccorum matrem. Duo¬
decim illa partus. totidem funeribus recognouit. et de
cȩteris facile est: quos nec editos. nec amissos ciuitas sen
uerit. magnos fatebitur: et occisos uidit et insepultos. Cõ¬
felicem me dicam:quȩ graccos peperi. Cornelia diui dru¬
si cdarissimum uuenemꝰ illustris ingenii uadentem per
graccana uestigia. imperfectis tot rogationibus intra
penates interemptum suos amiserat incerto cędis auctore
tamen et acerbam mortem filii. et iniustam tam magno a¬
mo tulit: ꝗ̃ ip̃e leges tulerat. Iam cum fortuna in gratiã
martia reuerteris: si tela quȩ in scipiones: scipionumq
matres ac filios egit. quibus cęsares petiit: nec a te quoq
continuit.
Lena et infesta uarus casibus uita est: a quibus nul¬
li longa pax est. Uix inducię sunt. Quatuor lib̾e
sustuleras martia. nullum aint frustra cadere telum
quod in confertum agmen immissum est. Mirum est tã¬

Expanded text:
bo : primam Scipionis filiam, Gracchorum matrem. Duobo : primam Scipionis filiam, Gracchorum matrem. Duodecim illa partus totidem funeribus recognovit. Et de ceteris facile est, quos nec editos nec amissos civitas sensverit magnos fatebitur, et occisos vidit et insepultos. Conit, " non felicem me dicam, quae Gracchos peperi." Cornelia Livi Drusi clarissimum iuvenem inlustris in- genii, vadentem per Gracchana vestigia imperfectis tot rogationibus intra penates interemptum suos, amiserat incerto caedis auctore. Tamen et acerbam mortem filii et inultam tam magno animo tulit, quam ipse leges tulerat. Iam cum fortuna in gratiam, Marcia, reverteris, si tela, quae in Scipiones Scipionumque matres ac filias exegit, quibus Caesares petit, ne a te quidem conti- nuit ? Plena et infesta variis casibus vita est, a quibus nulli longa pax, vix indutiae sunt. Quattuor liberos sustuleras, Marcia. Nullum aiunt frustra cadere telum, quod in confertum agmen inmissum est: mirum est tan
Abbreviated transcription (Latin):
ferre rationem. nulli contingit impune nasci. XUII.¬
E Cio quid dices. oblitus es foeminam te consolari uiro¬
Drum refers exempla. Quis autem dixit naturam ma¬
ligne cum mulieris ingenio egisse: et uirtutes illarum in
artum retraxisse:. par illis mihi crede uigor. par ad hone¬
sta libera facultas. Dolorem. laboremqi ex equo. si cõsue¬
uere patiuntur. in qua istud urbe dii boni loquimur: ĩ
qua regem a romanis equitibus lucrena et Brutus deiece¬
rum.bruto libertatem debemus. Iucretiȩ brutum: in qua
clodiam contempto hoste et flumine: et insignem audaciã
tantum in uiros transcripsimus equestri insidens statuȩ in
sacra uia celeberrimo loco elodia exprobat iuuenibus nr̃is
puluinum ascendentibus.in ea illos urbe: sic ingredi. in qͣ
etiam foceminas equo donauimus. Q tibi siꝰ uis exempͣ
referri foeminarum: quȩ suos foruter desiderauerunt. nõ
hostiatim quęram. Ex una tibi familia duas cornelias da¬

Expanded text:
ferre rationem ; nulli contigit im- pune nasci. ferre rationem ; nulli contigit im- pune nasci. Scio quid dicas : " Oblitus es feminam te con- solari, virorum refers exempla." Quis autem dixit naturam maligne cum mulierum ingeniis egisse et virtutes illarum in artum retraxisse ? Par illis, mihi crede, vigor, par ad honesta, libeat, facultas est ; dolorem laboremque ex aequo, si consuee, patiuntur. In qua istud urbe, di boni, loquimur ? In qua regem Romanis capitibus Lucretia et Brutus deiecerunt : Bruto libertatem debemus, Lucretiae Brutum ; in qua Cloeliam contempto et hoste et flumine ob in- signem audaciam tantum non in viros transcripsimus : equestri insidens statuae in sacra via, celeberrimo loco, Cloelia exprobrat iuvenibus nostris pulvinum escendentibus in ea illos urbe sic ingredi, in qua etiam feminas equo donavimus. Quod si tibi vis exempla referri feminarum, quae suos fortiter desideraverint, non ostiatim quaeram ; ex una tibi familia duas Cor- nelias da
Abbreviated transcription (Latin):
dem qui diis geniti: deosq genituri dicantur. sic suã
fortunam in potestate hẽre quem admõm alienam.
Diuus augustus amissis liberis nepotibus exhausta cęsa¬
rum turba: adoptione desertam domum fulsit. tulit i¬
tamen fortiter.tanq̃ cuius res agebatur: cuiusq maxĩe
intererat. de dus neminem queri. C.Cesar et quem ge¬
nuerat: et quem adoptauerat amisit. ip̃e tamen pro ro¬
stris laudauit filium stetitq in conspectu posito corpoe̾
interiecto tantum mõ uelamento quod pontisicis oculos
a funere arceret. et fiente ppło ro. non flexit uultum. Ex¬
periendum se dedit seiano ad latus stanti. ꝗͣ patienter
posset suos pdere. Uides ne quanta copia uirorum maxi¬
moꝵ sit. quos non excepit hic omnia prosternens casꝰ
in quos tot animi bona. tot ornamenta publice: priuati¬
q congesta erant. Sed uidel it in orbem ista tempestas et
sine delectu. uastat omnia. agitq ut sua. iubet singulos cõ¬

Expanded text:
uidem, qui dis geniti deosque genituri dicantur, sic suam uidem, qui dis geniti deosque genituri dicantur, sic suam fortunam in potestate habere quemadmodum alienam. Divus Augustus amissis liberis, nepotibus, exhausta Caesarum turba adoption desertam domum fulsit ; tulit tamen tam fortiter quam cuius iam res agebatur cuiusque maxime intererat de dis neminem queri. Ti. Caesar et quem genuerat et quem adopta- verat amisit ; ipse tamen pro rostris laudavit filium stetitque in conspectu posito corpore, interiecto tantummodo velamento, quod pontificis oculos a funere arceret, et flente populo Romano non flexit vultum ; experiendum se dedit Seiano ad latus stanti, quam patienter posset suos perdere. Videsne quanta copia virorum maximorum sit, quos in quos tot animi bona, tot ornamenta publice privatimque congesta erant ? Sed videlicet it in orbem ista tempestas et sine dilectu vastat omnia agitque ut sua. Iube singulos con
Abbreviated transcription (Latin):
habiti: ut non minus ip̃a orbitate: auctor eius digna res
lachrymis ẽet. Bibulus tamen qui toto honons sui ãno
ob iniudiam college domi latuerat: postero die ꝗͣ ge¬
minum sums renunciatum est processit ad solita in¬
publicum osficia. Quid minus põt q̃ unum diem o¬
duobus filiis dare: tam cito liberorum luctum finiuit
qui consulatum anno luxerat. C. Cȩsarcum britannia
dit decessisse filiam. publica secum fata ducentem. in ocu¬
lis erat iam.en.pompeius non ȩquo laturus animo quẽ¬
ꝙͣ alium ẽẽ in re .p. magnum modum impositurus incre¬
mentis quȩ grauia illi uidebant᷑ etiam cum in cõmuẽ
crescerent: ramen intra tertium diem impia obiit muni¬
a.et tam eito dolorem uicit ꝗͣ omnia solebat. XUI¬
Uid aliorum tibi funera cęsarum referam: quos ĩ
hoc mihi interim uidetur uiolare: fortuna: ut sic
quoq generi humano prosint.ostendentes nec eos q¬

Expanded text:
habiti, ut non minus ipsa orbitate auctor eius digna res habiti, ut non minus ipsa orbitate auctor eius digna res lacrimis esset. Bibulus tamen, qui toto honoris sui anno ob invidiam collegae domi latuerat, postero die quam geminum funus renuntiatum est, processit ad solita imperii officia. Quis minus potest quam unum diem duobus filis dare ? Tam cito liberorum luctum finivit, qui consulatum anno luxerat. C. Caesar cum Britanniam dit decessisse filiam publica secum fata ducentem. In oculis erat iam Cn. Pompeius non aequo laturus animo quemquam alium esse in re publica magnum et modum impositurus incrementa, quae gravia illi videbantur, etiam cum in commune crescerent. Tamen intra tertium diem imperatoria obit munia et tam cito dolorem vicit quam omnia solebat. Quid aliorum tibi funera Caesarum referam ? Quos in hoc mihi videtur interim violare fortuna, ut sic quoque generi humano prosint ostendentes ne eos q
Abbreviated transcription (Latin):
tas: cum intra commodatos suspicio fuisset: non sine motu
uacuum pauli currum ppłs ro.aspexit. Concionatus est
tamen et egit dus gratias.ꝙ compos uoti factus ẽet.p̃ca¬
tum enim se: ut si quid ob ingentem uictoriam inuidię
datum ẽet: id suo potius ꝗͣ publico damno solueretur.Ui¬
des q̃ magno animo tulerit: orbitati suȩ gratulatus est.
et quem magis poterat mouere tanta mutatio: solatia
simul atq auxilia perdidit. Non contingit tamen tri¬
stem paulum perse uidere. Quid nunc te per innum era¬
bilia magnorum uirorum exempla ducam et quȩ ram
miseros: quasi non difficilius sit inuenire felices. quȩ.n
stitit. in qua non aliquid turbatum sit: Unum quemlibet
annum occupa. et ex eo magratu cita. I. scilicet bibulum &
C cęsarem: uidebis inter collegas et inimicissimos comcor¬
dem fortunam. L bibuli melioris ꝗͣ fortioris uiri duo si¬
mul filii interfecti sunt. Egyptio quidem militi ludibriꝰ

Expanded text:
tas, cum inter commodatos Scipio fuisset ? Non sine motu tas, cum inter commodatos Scipio fuisset ? Non sine motu vacuum Pauli currum populus Romanus aspexit. Contionatus est tamen et egit dis gratias, quod compos voti factus esset ; precatum enim se, ut, si quid ob ingentem victoriam invidiae dandum esset, id suo potius quam publico damno solveretur. Vides quam magno animo tulerit ? Orbitati suae gratulatus est. Et quem magis poterat permovere tanta mutatio ? Solacia simul atque auxilia perdidit. Non contigit tamen tristem Paulum Persi videre. Quid nunc te per innumerabilia magnorum virorum exempla ducam et quaeram miseros, quasi non difficilius sit invenire felices ? Quota stitit? in qua non aliquid turbatum est ? Unum quemlibet annum occupa et ex eo magistratus cita : Lucium si vis Bibulum et C. Caesarem—videbis inter collegas inimicissimos concordem fortunam. L. Bibuli, melioris quam fortioris viri, duo simul filii interfecti sunt, Aegyptio quidem militi ludibrio
Abbreviated transcription (Latin):
Uluillus hęc fecit pontifex cui postem tenenti. et ca¬
pitolium dedicanti mors filii nunciata est. quam
ille exaudisse dissimulans: et sollemnia pontificalisi
carminis uerba concepit et gemitu non interrupit p̃¬
cationem et ad filii sui nomen ioue propiciato non putã¬
ses eius luctus aliquem finem ẽẽ debere: cuius primus di
es primus impetus ab altaribus publicis et fausta nun¬
cupatione non abduxit patrem. Dignus me hercule
suit memorabili dedicatione. dignus amplissimo sacer¬
dotio. qui colere deos nec iratus quidem destitit. Idem
tamen ut rediit domum et impleuit oculos.et aliquas
uoces flebiles misit. et peractis quȩ mos erat p̾stare de¬
functis ad capitolium ilari rediit uultu. Paulus cirea il¬
los nobilissimi triumphi dies quo uictum ante currum
egit Perse inclyti regis nomen.quos filios in adoptionẽ
dedit. quos sibi conseruauerat extulit.quales retentos pu¬

Expanded text:
Pulvillus effecit pontifex, cui postem tenenti et CaPulvillus effecit pontifex, cui postem tenenti et Capitolium dedicanti mors filii nuntiata est. Quam ille exaudisse dissimulavit et sollemnia pontificii carminis verba concepit gemitu non interrumpcationem et ad filii sui nomen Iove propitiato. Putasne eius luctus aliquem finem esse debere, cuius primus dies et primus impetus ab altaribus publicis et fausta nuncupatione non abduxit patrem ? Dignus me hercules fuit memorabili dedicatione, dignus amplissimo sacerdotio, qui colere deos ne iratos quidem destitit. Idem tamen ut redit domum, et implevit oculos et aliquas voces flebiles misit et peractis, quae mos erat praestare defunctis, ad Capitolinum illum redit vultum. Paulus circa illos nobilissimi triumphi dies, quo vinctum ante currum egit Persen, incliti regis nomen, duos filios in adoptionem dedit, duos quos sibi servaverat extulit. Quales retentos pu
Abbreviated transcription (Latin):
est turba miserorum. quosdam tamen referam non ut
scias hec solere hominibus accidere. Ridiculum est.n
mortalitatis exempla colligere. s ut scias fuisse multos
qui lenirent aspera placide ferendo: a felicissimo incipi¬
am. L. Sylla. Filium amisit nec ea res aut maliciam eiꝰ
et acerrimam uirtutem.hostes ciuesq contudit: aut effec̃
ut cognomen illud usurpasse saluo uideretur: quod amis¬
so filio assumpsit. nec odia hominum ueritus: quorum il¬
lo male nimis scelere res constant. nec inuidiam deorum qͦ¬
rum illud crimen erat sylla tam felix. Sed istud inter res
nondum uidicatas hẽatur qualis sylla fuerit et inimici
fatebuntur bene illum arma sumpsisse: bene posuisse. Hoc
de quo agitur constabit non ẽẽ maximum malum:ꝙ ẽt
infelicissimos peruenit nec minus admiretur grȩcia illu
patrem qui in ip̃o sacrificio nunciata filii morte: tibicĩe
tantum tacere iussit et coronam capiti detraxit. cętera
rite. perfecit.

Expanded text:
est turba miserorum ; quosdam tamen referam, non ut est turba miserorum ; quosdam tamen referam, non ut scias hoc solere hominibus accidere—ridiculum est enim mortalitatis exempla colligere—, sed ut scias fuisse multos, qui lenirent aspera placide ferendo. A felicissimo incipiam. L. Sulla filium amisit, nec ea res aut malitiam eius et acerrimam virtutem in hostes civesque contudit aut effecit, ut cognomen illud usurpasse falso videretur, quod amisso filio adsumpsit nec odia hominum veritus, quorum malo illae nimis secundae res constabant, nec invidiam deorum, quorum illud crimen erat, Sulla tam felix. Sed istud inter res nondum iudicatas abeat, qualis Sulla fuerit—etiam inimici fatebuntur bene illum arma sumpsisse, bene posuisse. Hoc de quo agitur constabit, non esse maximum malum quod etiam ad felicissimos pervenit. Ne nimis admiretur Graecia illum patrem, qui in ipso sacrificio nuntiata fili morte tibicinem tantum iussit tacere et coronam capiti detraxit, cetera rite perfecit,
Abbreviated transcription (Latin):
nis cito prudens. post cito maritus.cito pater. cito omĩs
officii curiosus. cito socer: deo omnia tanꝗ̃ propria nł
li fere. et magna bona. et duturna contingunt. Non
durat. nec ad ultimum exit nisi lenta fesicitas. filium
tibi dii unmortales non diudatiu. statim talem dederũ
Ee illud quidem dicere potes electam te a diis cui i¬
Ifrui non liceret filio. Circue per omnem notorum ⁊
ignotorum frequentiam oculos: occurrent passim ubiq¬
quȩ maiora senserunt. ista magni senserunt duces et prĩ¬
cipes. nec deos quidem fabulȩ immunes reliquerunt. o¬
puto ut nrõrum funerum leuamentum ẽẽt etiam diuina
concidere. Circunspice inꝗͣ omnes. nullam miseram no¬
minabis domum: quȩ non inueniat in miseriore solati¬
um. Non me hercule tam male de moribus sentio ut
putem posse leuius pati casum tuum si tibi ingentem
numerum iugendi produxero. Maliuoli solatii genuꝰ

Expanded text:
nis cito prudens, cito pius, cito maritus, cito pater, cito omnis nis cito prudens, cito pius, cito maritus, cito pater, cito omnis officii curiosus, cito sacerdos, omnia tamquam properans ? Nulli fere et magna bona et diuturna contingunt ; non durat nec ad ultimum exit nisi lenta felicitas. Filium tibi dii immortales non diu daturi statim talem dederunt, Ne illud quidem dicere potes electam te a dis, cui frui non liceret filio. Circumfer per omnem notorum, ignotorum frequentiam oculos, occurrent tibi passi ubique maiora. Senserunt ista magni duces, senserunt principes ; ne deos quidem fabulae immunes reliquerunt, puto, ut nostrorum funerum levamentum esset etiam divina concidere. Circumspice, inquam, omnis; nullam tam miseram nominabis domum, quae non inveniat in miseriore solacium. Non me hercules tam male de moribus tuis sentio, ut putem posse te levius pati casum tuum, si tibi ingentem lugentium numerum produxero. Malivolum solacii genus
Abbreviated transcription (Latin):
Si confessa fueris percepisse: magnas uoluptates opoͬ¬
tet te non de eo quod detractum est queri. sed deo gra¬
tias agere: ꝙ collegisti. peruenerunt enim satis magni
fructus laborum tuorum ex ip̃a ecducatione. Nisi fo¬
te ii. qui catulos auesq et friuola animoꝵ oblectam̃¬
ta summa diligentia nutriunt: et fuuntur aliqua uo¬
luptate ex uisu tactuq et blanda adulatione mutoꝵ.
libero nutrientibus non fructus educit: s ip̃a educatiꝰ
est. Licet itaq tibi nihil incdustria eius contulerit: niħ
diligentia custodierit. nihil prudentia sua: ip̃m ꝙ ha
maior. melius tamen tecum actum est q̃ si omnino ñ
contigiss. quoniam si ponatur electio utrum satius sit
non du felicem ẽẽ: an nunqͣ: melius est discessura. a¬
nobis hona.qͣ nulla contingere. Utrum ne malles de
generem aliquem. et numerum tm nomenq filii explͤ¬
turum hĩsse: an tantę indolis. quantę tuus suit. uiue¬

Expanded text:
Si confessa fueris percepisse magnas voluptates, oporSi confessa fueris percepisse magnas voluptates, oportet te non de eo quod detractum est queri, sed de eo gratias agere quod contigit. Pro- venerunt enim satis magni fructus laborum tuorum ex ipsa educatione, nisi forte ii, qui catulos avesque et frivola animorum oblectamenta summa diligentia nutriunt, fruuntur aliqua voluptate ex visu tactuque et blanda adulatione mutorum, liberos nutrientibus non fructus educationis ipsa educatio est. Licet itaque nil tibi industria eius contulerit, nihil diligentia custodierit, nihil prudentia suaserit, ipsummaior." Melius tamen tecum actum est quam si omnino non contigisset, quoniam, si ponatur electio, utrum satius sit non diu felicem esse an numquam, melius est discessura nobis bona quam nulla contingere. Utrumne malles de- generem aliquem et numerum tantum nomenque filii expleturum habuisse, an tantae indolis, quantae tuus fuit, iuve
Abbreviated transcription (Latin):
cunq se mouet. statim infirmitatis suȩ conscium. nõ
omne cęlum ferens aquarum nouitatibus. flatuq nõ
familiari aura. et tenuissimis causis. atq offensionib
morbidum putre: casurum flętu uitam auspicatum.
Cum interim quantos tumultus hoc tam contemptũ¬
inunal mouet. in quantas cogitanones oblitum condici¬
onis suȩ uenit: Immortalia et ȩtena uolup̾tat animo. ⁊
in nepotes pronepotesq disponit. cum interim longa
conantem eum mors opprimit: et hȩc quod senectus uo¬
catur .s. paucissimi circuitus annorum. repente oppri
sua spectat in commoda an eius qui decessit: u¬
trum te amisso filio mouet. ꝙ nullas ex illo uolupt᷑¬
tes cepisses: an ꝙ maiores si diu uixisset percipere potu¬
isti: Si nullas te percepisse dixeris tolerabilius effici¬
es detrimentum tuum minus enim homines deside¬
rant ea ex quibus nihil gaudii lȩticiȩ̨q perceperant.

Expanded text:
cumque se movit, statim infirmitatis suae conscium, non cumque se movit, statim infirmitatis suae conscium, non omne caelum ferens, aquarum novitatibus flatuque non familiaris aurae et tenuissimis causis atque offensionibus morbidum, putre, causarium, fletu vitam auspicatum, cum interim quantos tumultus hoc tam contemptual movet ! in quantas cogitationes oblitum condicionis suae venit ! Immortalia, aeterna volutat animo et in nepotes pronepotesque disponit, cum interim longa conantem eum mors opprimit et hoc, quod senectus vocatur, paucissimorum est circuitus annorum. Dolor tuus, sua spectat incommoda an eius qui decessit ? Utrum te in amisso filio movet, quod nullas ex illo voluptates cepisti, an quod maiores, si diutius vixisset, percipere potuisti ? Si nullas percepisse te dixeris, tolerabilius efficies detrimentum tuum ; minus enim homines de- siderant ea, ex quibus nihil gaudi laetitiaeque per- ceperant.