comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ant e dum tecusane I im etiam ⁊ in priuatorum ani¬
mis croleuerat priscum mortalium bonum amiticu
cuuis in lerum migrauerant adsentitionei bindituo
et reior ordo amoris simulatio et in princirum domo
nomen tm amiticie mane scilioet itriiumq atmine¬
bat. Nlim qui poterat esse inter cos amiticia quorum
sibi alii dñi alii serui uidebintur subime rulsam et
c tintem teduristi hibes amicos. quia amicus ipst
eq enim ut alia subiectis ita amor imperatur neq est
ullus affectus tam crectus et liber et dominacionis im¬
patioris nec qui magis uices erigat. Potest iort. ihegemo¬
cers inique potest tñ odio esse nonullis eciam si irse nõ
oderie Amiti nisi ipse amet non potest. Diligis ergo co
diligaris et ineo qđ utrinq honcstissimum at cetuono¬
tia tua est qui superior fatis descendis in omnia fami¬
liautatis offitia et in amicum ex imperatore iubinis¬
pieripuum est principis opus amices parare. Piceat
tibi semper hec sectarici cum alias urtutes tuas tum

Expanded text:
anum sincerus amor. Iam etiam et in privatorum animis exoleverat priscum mortalium bonum amicitia, cuius in locum migraverant assentationes, blanditiae, et peior odio amoris simulatio: etenim in Principum domo nomen tantum inane scilicet irrisumque remanebat, nam quae poterat esse inter eos amicitia, quorum sibi alii Domini, alii servi videbantur? tu hanc pulsam et errantem reduxisti. Habes amicos, quia amicus ipse es: neque enim ut alia subiectis, ita amor imperatur: neque est ullus affectus tam erectus, et liber, et damnationis impatiens, nec qui magis vices exigat. Potest fortasse Princeps inique, potest tamen odio esse nonnullis: etiamsi ipse non oderit: amari nisi amet, non potest. Diligis ergo, cum diligaris, et in eo, quod uttinque honestissimum est, tota gloria tua est, qui superior factus,descendis in omnia familiaritatis officia, et in amicum ex Imperatore submipraecipuum est Principis opus, amicos parare. Placet tibi semper haec secta, et cum alias virtutes tuas, tum
Abbreviated transcription (Latin):
lis tumultus. nullum circa hospitia fastidia amena
que ceteris Adhox comitatus accinctus et parens dict¬
res magnum aliquem ducem ac te potissimum aderer¬
citus ue adeo nihil aut certe prum intererat inter
Imperatorem factum et futiuum Qm̃ dissimilis nu¬

Expanded text:
lis tumultus, nullum circa hospitia fastidium: annona, lis tumultus, nullum circa hospitia fastidium: annona, quae ceteris: Ad hoc comitatus accinctus, et parens. Diceres magnum aliquem Ducem, et te potissimum ad exercitus ire, adeo nihil, aut certe parum intererat inter Imperatorem factum, et brevi futurum. IV. Laus
Abbreviated transcription (Latin):
maior omnibus quidem erass sed sinc ullius diminucio
retinehit. Quin etiam plerisq ereo reuerentia acces¬
serat qd tu quoq illos reuerchare Itaq perinde ssimis
atq infimis ciruis. Sic imperatorem cõmilitonemes mis¬
cueras ut studium omnium laboremq et tamꝗͣ exactor
intenderes et tamꝗͣ pnticeps sociusq releuares fclices il¬
los quorum fides et industria non per internuncios et
interp̃tes: sed abipio tenec auribus tuis sed occulis pro¬
babantur Consetuti sunt ut absens quoq de absentib
nemini magis ꝗͣ tibi crederes. Iimte ciuium desideria
reuocabant amoremq castrorum superabat cuitas pa¬
trie. Iter inde placidum ac modestum et plane apace re¬
deuntis. Nec uero ego in laudibus tus pomam qđ ad¬
uentum tuum non pater quisꝗ non maritus erpiuit
Affectata aliis castitas. tibi ingenita et innata. Interq
caq̃ imputare non possis Nullus. in cxigendis uechitu¬

Expanded text:
maior omnibus quidem eras, sed sine ullius diminutionmaior omnibus quidem eras, sed sine ullius diminutionretinebat. Quin etiam plerisque ex eo reverentia accesserat, quod tu quoque illos reverebare. Itaque perinde summis, atque infimis charus, sic Imperatorem commilitionemque miscueras, ut studium omnium, laboremque et tamquam exactor intenderes, et tamquam particeps, sociusque relevares. Felices illos, quorum fides et industria, non per internuntios, et interpretes: sed ab ipso te, nec auribus tuis, sed oculis probantur, consecuti sunt, ut absens quoque de absentibus nemini magis, quam tibi crederes. Iam te civium desideria revocabant, amoremquem castrorum superabat charitas patriae: iter inter placidum, ac modestum, ut plane a pace redeuntis. Nec vero ego in laudibus tuis ponam, quod adventum tuum non pater quisquam, non maritus expavit. Affectata aliis castitas, tibi ingenita, et innata, interque ea, quae imputare non possis. Nullus in exigendis vehicu
Abbreviated transcription (Latin):
feusti Depulo prioris seculi malo inertia et contuma¬
cia et de dignatione parendi Tutum est reuerentiam tu¬
tum est caut item mereri. Nec ducum quisꝗͣ aut non
amari amilitibus aut amari timet. Et inde offense pa¬
riter gratieq seturi instant operibus assunt exercitati¬
onibius ama menia uiros aptant. Quippe non is prire¬
cers qui sibi imminere sibi intendi putet ođ inhestes
paretur Que rersuasio fuit illorum qui hostilia cum fa¬
ccient timebant Idem ergo torpore militaua studia nec
animos modo sed et corporã ipsa languescere gladios eti¬
am incuria hebetari et undiq gaudebant. Duces porrono¬
itri non tñ regum erterorum ꝗ̃ suorum principum insi¬
dias nec tam bestuim qm̃ cõmilitonum manius ferrumq
metuebant. Est hec natura syderibus ut parua et exilia
ualidorum erortus chscuret. Similiter imperatoris ad¬
uentu legatorum dignitates inumbrantur Tu tamen

Expanded text:
refovisti, depulso prioris saeculi malo, inertia et contumarefovisti, depulso prioris saeculi malo, inertia et contumacia, et dedignatione parendi? Tutum est reverentiam, tutum charitatem mereri: nec Ducum quisquam, aut non amari a militibus, aut amari timet: Et inde offensae, gratiaeque pariter securi, instant operibus, adsunt exercitationibus, arma, moenia, viros aptant: Quippe non is princeps,qui sibi imminere, sibi intendi putet, quod in hostes paretur: quae persuasio fuit illorum, qui hostilia cum facerent, timebant. Eodem ergo tempore militaria studia, nec amicos modo, sed et corpora ipsa languescere, gladios etiam incuria hebetari, retundique gaudebant. Duces porro nostri non tam Regum exteriorum, quam suorum principum insidias: nec tam hostium, quam commilitonum manus, ferrumque metuebant. Est haec natura sideribus, ut parva, et exilia validiorum exortus obscuret, similiter Imperatoris adventu legatorum dignitas inumbratur. Tu tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sed terras ipsas aibitaetur Uideor iam cernere non ipoliis
prountiarum et ertorto socus auro sed hostibus aimis ci¬
storumo regum cathenii cartorum triumphum grauẽ
ideor ingentĩa ducum nemina nec indecori nominibus cor¬
tora noscitare. Uideor intucri inminibus atsis baibaiorum
oninba fercula et iua quemq facta uinctis minibus scq̃uien¬
tem mox ip̃m te sublimera instantemq curru domitalu
gentium tergo. ante curium autem dipeos quos ipie perso¬
deris: nec tibi epima defucrunt siquis regum uenite in ma¬
nus audeat. nec modo telorum tuorum. sed oxculorum etũ
minarumqs coniectum toto campo toto crertitu oppositõ
pethorreseat Mlerunti proxima moderatione. ut qños te ul
inferre uel peorulsare bellum cocgerit imperii dignitas non
deo uitisse uide iris. ut trunthares. sed trumphare quia
uccris Aliud ex alio mibi orcurrie. Qm̃ spetiosum est
guim qđ discipliriam castrorum lapsam extinctam re

Expanded text:
sed terras ipsas arbittetur. Videor iam cernere non spoliis sed terras ipsas arbittetur. Videor iam cernere non spoliis provinciarum, et extorto sociis auro: sed hostilibus armis, captorumque Regum catenis triumphum gravem. Videdeor ingentia Ducum nomina, nec indecora nominibus corpora vocitare. Videor intueri immanibus ausis barborum onusta fercula, et sua quemque facta vinctis manibus sequentem, mox ipsum te sublimem, instantemque curru domitarum gentium, tergo, ante currum autem clypeos, quos ipse perfoderis: nec tibi optima defuerint, siquis Regum venire in manus audeat: nec modo telorum tuorum, sed oculorum etiam, minarumque coniectum toto campo, totoque exercitu opposito perhorrescat. Meruisti proxima moderatione, ut quandocumque te vel inferre, vel propulsare bellum coegit imperii dignitas, non ideo vieisse videaris, ut triumphares, sed triumphare quia viceris. 4. Aliud ex alio mihi occurrit: quam speciosum est enim quod disciplinam castrorum lapsam, exstinctamque
Abbreviated transcription (Latin):
as certum triunphi nec decertne cupere cum ixcusitibus
Quorum alterum fortitudine alterum mederatione efficitiu
Lam ue ipse nolis pugnare moderatio fortitudo tua prostit
ut nees hoibes cui uelint. lccipiet ergo aliqñ capitolum nõ
inimices currus necfalse si mulachra uictorie. sed impera¬
torem uetam acsolidam gloriam reportantem trmquilli¬
tatem et tam cenfess a hostium obsequi aut incendiis neõ
fuerit Pulchrius hoc omnibus truinthis. Neen enim unq
nisi ex contemptu imperii nr̃i tictum ost: ut uinoere¬
mus. Quod siquii hrbarui ter eo insolentie furorisq pro¬
tesierit. ut iram tuam in dignationemq mercatui. neil¬
le unc interfuso mari scu ssuminibus immensis scu pre¬
tipiti monte dependitur Omnia hec tam promni tamq
cedentia uirtutibus tius censiet ut subsidisie montes flũa
ernuisse interceptum marc illatasq sibi non clanes nras

Expanded text:
as certum triumphi, nec decertare cupere cum recusantibus. as certum triumphi, nec decertare cupere cum recusantibus. quorum alterum fortitudine, alterum moderatione efficitur. Nam ut ipse nolis pugnare, moderatio, fortitudo tua praestat, ut neque hostes tui velint. Accipiet ergo aliquando capitolium non inanes currus, nec falsae simulacra victoriae, sed Imperatore, veram ac solidam gloriam reportante, tranquillitatem, et tamen confessa hostium obsequia, ut vincendus nemo fuerit. Pulchrius hoc omnibus triumphis; neque enim unquam nisi ex contemptu imperii nostri factum est, ut vinceremus. Quod si quis barbarus Rex co insolentiae furorisque processerit, ut iram tuam, indignationemque mereatur; nae, ille, sive interfuso mari, seu fluminibus immensis, seu praecipiti monte defenditur: omnia haec tam prona, tamque cedentia virtutibus tuis sentiet, ut subsedisse montes, flumina exaruisse, interceptum mare, illatasque non classes nostras,
Abbreviated transcription (Latin):
sudores tuos hauserit eimpusq refectiones tuas arbores qiue
somnum sira pretererint: quod deniq tectum magnus ho¬
spes impleueris ut tunc ip̃i tibi ingentium dutum sicra ues¬
tigia isdem in locis menstrabantur Aerum hec olim in p̃¬
sentia quidem quisquis paulo uetustior miles hic te cõ¬
militone cenictur Quotus enim quisq cuius tu non an¬
te comilito. qm̃ imperator. Inde est ꝙ prope omnes nomine
appellis qđ singulorum fortia facta cominemoras: Necha¬
bent adnumanda tibi prore .uulnera quibus statim et lau¬
dator et testis contigisti Sed tanto magis predicanda est mo¬
deratic tua qđ innutritus bellicis laudibus pacem amas.
Nec quia uel pater tibi triumphalis ued adoptionis tue dic
dicata cipitolino loui lauius. Ideueo eroccauone omĩ q̃ris
trunphos. Nen times bella. nec preueras Clagnum est im¬
perator auguste magnum est stare indinubi ripa nt mic¬

Expanded text:
sudores tuos hauserit campus, quae refectiones tuas arbores, quae sudores tuos hauserit campus, quae refectiones tuas arbores, quae somnum saxa praetexerint, quod denique tectum magnus hospes impleveris: ut tunc ipsi ingentium ducum sacra vestigia iisdem in locis monstrabantur. Verum haec olim in praesentia quisquis paulo vetustior miles, hic te commilitone censetur. Quotus enim quisque, cuius tu non ante commilito, quam imperator? Inde est, quod prope omnes nomine appellas, quod singulorum fortia facta commemoras. Haec habent ad numeranda tibi pro republ. vulnera, quibus statim laudator, et testis contigisti. 3 Sed tanto magis praedicanda est moderatio tua, quod innutritus bellicis laudibus, pacem amas: nec quia vel pater tibi triumphalis, vel adoptionis tuae die dicata capitolino Iovi laurus, idcirco ex occasione omni quaeris triumphos. Non times bella, nec provocas. Magnum est, Imperator Auguste, magnum est, stare in Danubii ripa, si transe
Abbreviated transcription (Latin):
non sine quodam timore conceperit quan tam ille geni¬
tus ioue post icuos labores duraq imperia regi suo indo¬
mitui iemper indefessusqs teferebat. Cum aliis super a¬
lias expedicionibus itincre illo dignus inuenireris Ttibu¬
mis uero disiunctissimas terras teneris adhuc annis uiri
firmitate lustrasti ⁊am tunc premonente fortuna ut diu
penitusq perdisceres quemor protipete deberes. Neq enim
presteri cistra breuemq miliciam quasi transisse contentus
ita egisti tribunum ut esse dur statim pesses nibilos discen¬
dum haberes tempore doxendi. Cognoiusti perstipendia de¬
cem mores gentium regionum situs eportunitates locorum
et diueriam aquaium celiq temperiem ut patrios fontes
patriumq sydus ferre consuesti Quotiens equos: quo¬
tiers emerita arma mutasti Ueniet ergo tempus quo po¬
steri usere iusendumq traderet inmorib̾us iuis gestient Qs

Expanded text:
non sine quodam timore conceperit, quantam ille geninon sine quodam timore conceperit, quantam ille genitus Iove post saevos labores, duraque imperia Regi suo indomitus semper, indefessusque referebat, cum aliis super alias expeditionibus itinere illo dignus invenireris. Tribunus vero disiunctissimas terras teneris adhuc annis viri firmitate lustrasti. Iam tum praemonente fortuna, ut diu penitusque perdisceres, quae mox praecipere deberes. Neque enim prospexisse castra, brevemque militiam quasi transisse contentus, ita egisti tribunum, ut esse statim dux posses, nihilque discendum haberes tempore docendi. Cognovisti per stipendia decem mores gentium, regionum situs, opportunitates locorum, et diversam aquarum caelique temperiem, ut patrios fontes, patriumque sidus ferre consuesti. Quoties equos, quoties emerita arma mutasti! veniet ergo tempus, quo posteri visere, visendumque tradere minoribus suis gestient: quis
Abbreviated transcription (Latin):
maior et clarior quibus postea contigisses et nedum Im¬
perator. nec dum dei filius eras Germaniamq tum rlu¬
rime gentes ac prope infinita uastitas interuaentis soli
cũ pirencus alpes immensiq alii montes nisi his compa¬
rarentur muniunt dirimuntq ter hoc omne spatium
cum legiones duceres seu pocus canta uelocitas erat ra¬
pere sed non uehiculum unꝗ non equum respexisti le¬
iuis hic non subsidium itincris sed decus et tum seq̃
batur ut cuius nullus tibi usus nisicum die statiuorũ
proximum camirum alacritate discuisu puluere attel¬
leres initium laboris misex infinem multum eit quod
perseuerasti plus camen qđ nan timuisti ne perscuetire no
posses: Nec dubito quin ille qui te inter illa germa inie bel¬
la abhispanie uiqs ut ualidissimum presidium exciuer at
iners ipse alienis quirtutibui. Turc quoq inuidus impera¬
tor cum ope carum indigeret tantam admirationem tiu

Expanded text:
maior, et clarior, quibus postea contigisses? et necdum Immaior, et clarior, quibus postea contigisses? et necdum Imperator, necdum Dei fiius eras; Germaniamque, cum plurimae gentes, ac prope infinita vastitas interiacentis soli, tum Pyrenaeus, Alpes, immensique alii montes, nisi his compararentur, muniunt, dirimuntque. Per hoc omne spatium cum legiones duceres seu potius tanta velocitas erat raperes, non vehiculum unquam, non equum respexistis. Levis hic, non subsidium itineris, sed decus, et cum ceteris subsequebatur, ut cuius nullus tibi usus, nisi cum diestativorum proximum campum alacritate, discursu, pulvere attolleres. Initium laboris mirer, an finem? multumque est quod perseverasti, plus tamen, quod non timuisti, ne perseverare non posses. Nec dubito, quin ille, qui te inter ipsa Germaniae bella ab Hispania usque ad validissimum praesidium exciverat iners ipse, alienisque virtutibus tunc quoque invidus Imperator, cum ope earum indigeret, tantam admirationem tui
Abbreviated transcription (Latin):
sunter fabritios et Scipiones ct̃ Camilos tilis essec. tunc
enim illum imitationis ardor semperq melior aliquis¬
actenderet sostꝗ̃ uero studim armorum a manibus
ad oculos. aducluptatem a labore translatum est ẜ ot ex¬
ercitationibus nostris non uetcrorum aliquis tui detus
muralis aut ciuica sed grctulus magister assistic qm̃
magnum est unum exomnibus patriõ more pitria uri¬
tute letari. Et sine emulo ac sine exemꝑlo sccum certare
secum contendere ac sicut imperaret solus sclum ita essẽ
qui debeit imperare Non incun abila hec tibi cesar et
rudimenta cum puer admodum pntica lauo gloriam
patris ageres nomenq germaniti um cũ mere̾re. cum
ferctiamꝰ suterbiamq parthorum exprorimo auditus
magno terrore ochiberes Rhenumq et fuftatem ad mi¬
rationis tue societate coniungeres Cum orbem terrnum
non pedibus magis ꝗ̃ laudibus peragrares. apud eos semret

Expanded text:
si inter Fabritios, et Scipiones, et Camillos talis esset; tunc si inter Fabritios, et Scipiones, et Camillos talis esset; tunc enim illum imitationis ardor, semperque melior accenderet: postquam vero studium armorum a manibus ad oculos, ad voluptatem a labore translatum est: postquam exercitationibus nostris non veteranorum aliquis, cui decus muralis, aut civica; sed Graeculus magisteradsistit, quam magnum est unum ex omnibus patrio more, patria virtute laetari et sine aemulo, ac sine exemplo secum certare, secum contendere, ac sicuti imperat solus, solum ita esse, qui debeat imperare. Nonne incunabula haec tibi Caesar, et rudimenta, cum puer admodum Parthica lauro gloriam patris augens, nomenque Germanici iam tum mererere? cum ferociam, superbiamque Parthorum ex proximo auditus, magno terrore cohiberes? Rhenumque, et Euphratem admirationis tuae fama coniungeres? cum orbem terrarum non pedibus magis, quam laudibus peragrares? Apud eos semper
Abbreviated transcription (Latin):
lli quidem latibulis suis clausi tenebantur nostra ag¬
mina percurs ne ripas et aliena orcasione si pormitteres
uti ultroq hiemem suam barbaris inferre gaudehãt
Hec tibi aput hostes ueneratio quid apud milites ꝗ
ferient sitim cum in illa meditacione campestri mi¬
litaribus turmis imperatorium puluerem sudoremo
martelnunc cominus tela librares fiunc iubrata suscipe¬
res Alacer uutute militum et leti quotiens aut casside
tue aut clippeo grauior ictus intide̾t laudabai quippe
ferientes hort abarisq ut auderent et audebant lam cũ
spectator: que incuntium certamina uirorum aima
componeres tela temptares sac si quod duruis accipienti
uideretur ipse uibrares Quid cum solatium fessis eotis
cpem ferres. non tibi mos tua inire tentoria nisi comili¬
tonum ante lunstrasses. nec requiem corpori nm post om̃es
dare. Hac mihi admitatione dignus imperator uideret᷑

Expanded text:
illi quidem latibulis suis clausi tenebantur; nostra agilli quidem latibulis suis clausi tenebantur; nostra agmina percursare ripas, et aliena occasione si permitteres, uti, ultroque hiemem suam barbaris inferre gaudebaut. Haec tibi apud hostes veneratio. 2. Quid apud milites? qferrent sitim, cum in illa meditatione campestri militaribus turmis imperatorium pulverem, sudoremque Marte nunc cominus tela vibrares: nunc vibrata susciperes, alacer virtute militum, et laetus, quoties aut cassidi tuae, aut clypeo gravier ictus incideret, laudabas quippe ferientes, hortabarisque ut auderent: et audebant iam, cum spectator, moderatorque ineuntium certamina virorum arma componeres, tela tentares, ac si quod durius accipienti videretur, ipse vibrares. Quid cum solatium fessis, aegris opemferres? Non tibi moris tua inire tentoria, nisi comilitonum ante lustrasses: nec requiem corpori, nisi post omnes dare. Hac mihi admiratione dignus imperator non videretur,
Abbreviated transcription (Latin):
rint nec iam nobnscum desua libertate sed dema seruitu¬
te trrtabant Ac ne inducias quidem nisi ęqius conditioni¬
bus inibant. legesq ut acciperent dabant At nunc rediit
omnibus terror et metus et uotum imperata fatiendi Ui¬
dent enim romanum ducem unum ex illis ueteribus et
priscis quibus imperatoruim nomen addebant Confec¬
tiq cedibus campi et infecta uictoriis maria accipimus ob¬
sides ergo non eminus nec ingentibus damus immensisq
muncribus pascimur ut uicc̃rimus rogit surplicat lar¬
gimur negamus Utiumq ex imperii maiestate agunt ga¬
tias qui imperauerunt. non audent queri quibus nega¬
tum est an audeant qui sciant te adiedisse ferocissimis po¬
pulis otempore quod amicissimum illis difficilimũ nobis
Cum daniibuis ripas gelii uingit diuatusq glatie in
gentia tergo hella cransrorrit cum fere gentes non telis
magis qm̃ suo celolisuo sidere armantur. Sed ubi in pro¬
rimo tu non secus ac si mutate temporum uices estẽt

Expanded text:
runt: nec iam vobiscum de sua libertate, sed de nostra servitute certabant, ac ne inducias quidem, nisi aequis conditionibus inibant, legesque, ut acciperent, dabant. At nunc rediit omnibus terror, et metus, et votum imperata faciendi, vident enim Romanum ducem unum ex illis veteribus, et priscis, quibus imperatorium nomen addebant, contecti caedibus campi, et infecta victoriis maria. Accipimus obsides ergo, non eminus, nec ingentibus damnis, immensisque muneribus paciscimur, ut vicerimus. Rogant, supplicant? largimur, negamus: utrumque ex imperii maiestate. Agunt gratias, qui impetraverunt: non audent queri, quibus negatum est. An audeant? qui sciant te adsedisse ferocissimis populis eo ipso tempre, quod amicissimum illis, diffi cillimum nobis, cum Danubius ripas gelu iungit, duratusque glacie in gentia tergo bella transportat, cum ferae gentes non telis magis, quam suo caelo, suo sidere armantur. Sed ubi in proximo tu, non secus ac si mutatae temporum vices effent,
Abbreviated transcription (Latin):
magis nomine publicus purens. q quia tuus ingens gloria in¬
gense fama cum abunde expertus esset qm̃ tenc humeus
tus sederet imperium. tibi terras. te teris reliquit Ecit¬
so carus omnibus ac desiderindus quod prosircerat ne

Expanded text:
magis nomine publicus parens, quam quia tuus: ingens gloria, inmagis nomine publicus parens, quam quia tuus: ingens gloria, ingensque fama, cum abunde expertus esler, quam bene humeris avis sederet imperium, tibi terras, te terris reliquit, eoipso charus omnibus, ac desiderandus, quod prospexerat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis fictum placeret nisi placuisset anteꝗ̾ fieret Adqd
ratus es imperitor. Iu titulis et imaginibus et signis ce¬
terum madcitia libore ugilantia dur et legatuis et milo
cum um tiui uerilla tuas aquilas magno gt̃adit antemal
eds aliud tibi crisla adortiene qm tilii pictitem fauitenes¬
um adiererei longii hinc nom̃i etatem longam glorum
precarere lim et preiudentia deorum primum inlaum aro¬
uererat lu adhuc aniecundo resutere ator etum senescere
cetibis ẜ riuitus tib uidcturis qm̃dui imperitor et aluis
eẽt Audita sunt ueta tui sed inqñtum ortimo illi et scilsum
ieni utile fuit quem du deodo undicaucrunt. nequi& uosit
illum duunum et immortale factum mortale facete Eteri
quitpe matimo opeti hiic uenerationem Ut neuissimun
eñct auctoremq cuis itatim consetandum ut quandamn in¬
ter pesteros ciucieret᷑. in illud um deus fecisset Ita illc nilo

Expanded text:
cunctis factum placeret, nisi placuisset ante quam fieret. 5cunctis factum placeret, nisi placuisset ante quam fieret. 5ratus es imperator? Tu titulis et imaginibus, et signis: ceterum modestia, labore, vigilantia, dux, et legatus, et miles, cum iam tua vexilla, tuas aquilas magno gradu anteires: neque aliud tibi ex illa adoptione, quam filii pietatem, filii obsequium adsereres, longamque nomini aetatem longamque gloriam precarete, iam te providentia Deorum primum in locum provexerat, tu adhuc in secundo resistere, atque etiam senescere optabas. Privatus tibi videbaris, quamdiu Imperator et alius esset. Audita sunt vota tua, sed in quantum optimo illi, et sanctissimo seni utile fuit: quem Dii caelo vendic averunt, ne quid post illud divinum, et immortale factum, mortale faceret. Deberi quippe maximo operi hanc venerationem, ut novissimum esset, auctoremque eius statim consecrandum, ut quandoque inter posteros quaereretus, an illud iam Deus fecisset? Ita ille nullo
Abbreviated transcription (Latin):
sed non erat liberum. An non obsequereris printipi ti¬
uis slegatus imperatori filius patri Ubi deinde discirli¬
na ubi mos amaioribus traditus quodcumq imperator
munus inuingeret equo animo paratoq subcundi qđd
enim si rrouintias er prountus erbellii bella mandaret
E odem illo uti uire cum ad imperium ieuoeet et quosit
usus cum adcrercitum muerit. Nihilq interesse i re lega¬
tum an redire princirem uibeat nisi qd mnor ũt obscquii
gloria in co qđ quis minus uelit augere auctoritatem
iubentis insummuni discrimen auctoritas eius abduct
q magii parendum imperanti putares efficiebatur co
ꝗđ ab alus minus parebatur Adhoe audiebai senatus po¬
puliq consensum non unius netue uditium illud illa
electio fuit Non qui ubiq iunt homines hec idem uotis
erpetehant Ille tantum iure principis eccupauit. primus¬
q fecit. Qđ facturi omnes erant. Nec hercule canitrere

Expanded text:
sed non erat liberum. An non obsequereris Principi cised non erat liberum. An non obsequereris Principi civis, legatus Imperatori, silius patri? Ubi deinde disciplina? ubi mos a maioribus traditus, quodcumque Imperator munus iniungeret, aequo animo patatoque subeundi? quid enim si provincias ex provinciis, ex bellis bella mandaret? eodem illo uti iure posse putes, cum ad imperium revocet, quo sit usus, cum ad exercitum miserit? nihilque interesse ire legatum, an redire Principem iubeat, nisi quod maior sit obsequii gloria in eo, quod quis minus velit? Augebat auctoritatem iubentis, in summum discrimen auctoritas eius adducta; ut que magis parendum imperanti putares, efficiebatur eo, quod ab aliis minus parebatur. Ad hoc audiebas Senatus, populique consensum. Non unius Nervae iudicium illud, illa electio fuit: nam qui ubique sunt homines, hoc idem votis expetebant. Ille tantum iure Principis occupavit, primusque fecit, quod omnesfacturi erant. Nec hercule tantopere
Abbreviated transcription (Latin):
non solum successor imterii sed particcps ctiam socutsq
placiusti. Nam succesior etiam si nolis habendui es
non es habendui sotiui nisi uelis. Credent ne posteri Pa¬
trino et conulari et truinphili patee genitum Cum
tortissimum amrlissimum amantissimum sui ererci¬
tum regeret imperatorem non ab ererciti factum Eide
tum Germanie presideret germaniti hiuc missum Ni¬
hil ipm ut imperator fieret ãgitasse. nibil fetisse nisi dđ
meruit et paruit Parunti enim Cesar et ad printipa¬
tum chiequio peruenisti Nihilq migis ate subiecti a¬
nimo factum est qm̃ quod imperare ecpisti Cesat iam
Imperator iam Germanitui absens et ignarui et post tan¬
ta nomina qͣtum ad te pertinet pruatus mignum u¬
derctur si dicerem. Nescisti te imperatorem futurum
ras imperator et ẽe te nesciehai. Ut uero ad te tortune tu
cnuntiui uenit Alalebai quidem hoc esse quod fucras

Expanded text:
non solum successor imperii, sed particeps etiam, sociusque non solum successor imperii, sed particeps etiam, sociusque placuisti: nam successor etiam si nolis habendus est, non est habendus socius, nisi velis. Credentne posteri patritio et consulari, et triumphali parte genitum, cum fortissimum, amplissimum, amanrissimum sui exercitum regeret, imperatorem non ab exercitu factum? eidem cum Germaniae praesideret, Germanici nomen hinc missum? nihil ipsum, ut Imp. fieret, agitasse? nihil fecisse, nisi quod meruit, et paruit. Paruisti enim Caesar, et adprincipatum obsequio pervenisti, nihilque magis a te subiecti animo factum est, quam quod imperare coepisti. Iam Caesar, iam imperator, iam Germanicus absens, et ignarus: et, post tanta nomina. quantum ad te petinet, privatus. Magnum videretur, si dicerem, nescisti te imperatorem futurum. Eras imperator, et esse te nesciebas. Ut vero ad te fortunae tuae nuntius venit, malebas quidem hoc esse quod fueras,
Abbreviated transcription (Latin):
mpsit. Inde quasi deposito imperip qua sccuritate:
qua gloria letus. Nam quantulum refert deponas an
partiãris imperium nisi quod difficilus hoc est non
secus ac pñti tibi innixius tius humeris ie patri amos su¬
stentms Tua uiuenta tuo robore inualiuie. Stitm cõ¬
sedic omnis cumultus. Non adoptionis opus istud fuit
scd adoptari Atq adeo temere fecerat. Herua si adopt.ass
aliũ Dbliti nesumus ut nuper post adeptionem non de¬
sierit seditio. sed ceperit frritamentum istud irarum
et far cumultus fuisset nisi incidisset inte Inlubiũ
est ut dare poiset imperium imperator qui reueren¬
tiam amiserat auctoritate ciui effectum cui labatur
simul filius simul cesar mox imperator. et coniors tri¬
bunitie potestatis et em̃nia pariter et slatim factus es
que prorime pareni uerui tantum in alterum filum
contulit. Magnum hoc tue moderatienis iuditium qđ

Expanded text:
mpsit. Inde quasi deposito imperio, qua securitate, mpsit. Inde quasi deposito imperio, qua securitate, qua gloria laetus? nam quantulum refert, deponas, an partiaris imperium; nisi quod dissi cilius hoc est non secus, ac praesenti tibi innixus, tuis humeris se, patriamque sustentans, tua iuventa, tuo robore invaluit; statimque consedit omnis tumultus. Non adoptionis opus istud, sed adoptati fuit. Atque adeo temere feeerat nerva, si adoptasset alium. Oblitine sumus, ut nuper post adoptionem non desierit seditio, sed coeperit? irritamentum istud irarum, et fax tumultus fuisset, nisi incidisser in te. 4. An dubium est? ut dare posset imperium Imperator, qui reverentiam amiserat, auctoritate eius effectum est, cui debatur. Simul filius, Caesar, mox imperator, et consors tribunitiae potestatis, et omnia pariter, et statim factus es, quae proxime parens verus tantum in alterum silium contulit. Magnum hoc tuae moderation is indicium; quod
Abbreviated transcription (Latin):
quem constet imperaturum fuisse. fetit hoc Nerua ni
de sinc uiditio ad optentur liberi ac nascuntur nisi qđ¬
tamen equiore animo ferunt homines ouem princeps
pirum feliciter genuit ꝙ quem male elegit. Sedulo
ergo uitauit hunc cisum nec uidicio hominum sed
decrum etiam inconsilium assumpsit. Itaq non tu ĩ
cubiculo. sed intemplo: nec ante geniale thorum. sed
ante puluinar icius optimi marimi adoptio peracta
est: qua tandem non seruitu nr̃a sed libertas et ialus
et securitas fundebatur. Sibi enim gloria illam dii
Icrua tantum minister fuit. Utq oui adoptaret. tam
paruit. qm̃ tu qui adortabaris. Allata erat ex panno¬
nia laurea id agentibus dus. ut inuicti imperatornꝰ et¬
ortum uictorie insignia decorarent Hanc linperater
Nerua ingremio loius collocarat cum repente solito
maior et augustior aduocata hominũ deorumonꝰ te
filium sibi hoc et unicum aurilium fessis rebus assu¬

Expanded text:
quem constet imperaturum suisse, etiamsi non adoptasquem constet imperaturum suisse, etiamsi non adoptasdesine iudicio adoptentur liberi, ac nascuntur: nisi tamen quod aequiore animo ferunt homines, quem princeps parum feliciter genuir, quam quem male elegit. 3. Sedulo ergo vitavit hunc casum: nec iudicium hominum, sed Deorum etiam in consilium adsumpsit. Itaque non tua in cubiculo, sed in templo, nec ante genialem torum, sed ante pulvinar Iovis optimimaximi adoptio peracta est: qua tandem non servitus nostra sed libertas et salus, et securitas fundabatur. Sibi enim Dii immortales glNerva tantum minister fuit. Uterque, qui adoptaret tam pavuit. quam tu adoptabaris. Allata erat ex Panonia laurea, id agentibus Diis, ut invicti Imperatoris exortum victoriae insigne decoret. Hanc Imperator Nerva in gremio Iovis collocarat, cum repente solito maior, et angustior, advocata hominum concione Deorumque, te silium sibi, hoc est, unicum auxilium fessis rebus adsu
Abbreviated transcription (Latin):
uatus esse desisti assumꝑtui es in liborum curiumq
consertium nec te prospera et leta stationis istius: sed¬
aspera et diua ad capescendam eim compulerunt Sus¬
cepisti imperium postq alium suscepti penitebat Nulla
adoptati cum co qui adoptabat cognatio milla necessi¬
tudo nisi quod uterq ortimus erat dignusq alter di¬
leus ingratiam uroris Adiciuit enim tefilium non
uitricus sed princers Eodemq animo duuis Nerua
nium. Nec decet alter filium ad sumi si ad sumatur
&s transmissurus uni suc cessorem esinu urorio acci¬
piis Sũmeq potestatis heredem tantum intra domũ
tuam queras non pertotam ciuititem cucunferas
cculos et hunc tibi prorimum hunc coniunctissimũ
cristimes quem optimum quem dus simillimum in
ueneris Imreraturus omnibus eligi debet ex omnibus
on enim seruulis tius dominũ ut possis esse contentus
quasi necessario herede sed principem ciuibus diturus

Expanded text:
vatus esse desiisti: assumptus es in laborum, curarumque vatus esse desiisti: assumptus es in laborum, curarumque consortium, nec te laeta, et prospera stationis istius, aspera, et dura ad capessendam eam compulerunt. Suscepisti imperium, postquam alium suscepti paenitebat. Nulla adoptati cum eo qui adoptabat cognatio, nulla necessitudo, nisi quod uterque optimus erat, dignusque alter elilius, in uxoris gratiam. Adscivit enim te silium non vitricus, sed princeps: codemque animo Divus Nerva nium. Nec decet aliter silium adsumi, si adsumatur os transmisiurus uni, successorem e sinu uxoris accipias? summaeque potestatis heredem tantum intra domum tuam quaeras, non per totam civitatem circumferas oculos? et hunc tibi proximum, hunc coniunctissimum existimes, quem optimum, quem Diis simillimum in veneris? Imperaturus omnibus, eligi debet ex omnibus. Non enim servulis tuis Dominum ut possis esse contentus, quasi necessario herede sed Principem civibus daturus es
Abbreviated transcription (Latin):
dim tu quidem adortari merebare. sed nescisiemui qũ¬
tum tibi debere imperium si ante adort ist ur Et
pectatum eł tempius quoliqueret non tim accepisie
te beneficium ꝗ dedisse Confugit insinum tiuum con
toris tibi uoce delatum est Imtloratus adortione et ucci¬
tus ci Ut dim ducei magni aperegtinis ertenis q be¬
lis adopem patrie fcrendam reuocari selebuint. Iti fili¬
us ac parens uno edemq me̾nento rem maximim inui¬
cem prestitutis Ille tibi impecium dedit. tu illi reddi¬
disti Solus ergo adhoc eui pro munere tanto pada
accipiendo fetisti inmo ultra dantem dligati Com
municato enim imperio selliticior tu ille iccurior factus
cit. Oncuum atq in auditũ ad printipatum iter.
Ion te prorria cupiditas propruis metus sed aliena uti¬
litas alienus timor principem fetit. Uidearis licet qđ
est implissimum coniecutui inter homines. felicius
tamer erat illud quod reliquisti sub hono principe pri¬

Expanded text:
Olim tu quidem adoptari merebare: sed nescissemus, quanOlim tu quidem adoptari merebare: sed nescissemus, quantum tibi deberet imperium, si ante adoptatus esses. Exspectatum est tempus, quo liqueret, non tam accepisse te beneficium, quam dedisse. Confugit in sinum tuum conctoris tibi voce delatum est. Imploratus adoprione, et accitus es. Ut olim duces magni a peregrinis, externisque bellis ad opem patriae serendam revocari solebant: ita filius ac parens, uno eodemque momento, rem maximam invicempraestitistis: ille tibi imperium dedit, tu illi reddidisti. Solus ergo adhuc, cui pro munere tanto paria acmunicato enim imperio solicitior tu, ille securior factus est. O novum, atque inauditum ad principatum iter, non te propria cupiditas, proprius metus, sed aliena utilitas, alienus timor principem fecit. Videaris licet, quod est amplissimum, consecutus inter homines: felicius tamen erat illus, quod reliquisti, sub bono principe pri
Abbreviated transcription (Latin):
dum fiusset Quare ego illum ipsum turorem motũq
cotrensem raet ertitiuse quia magna ui magnas ierto¬
re maletia tua uincendi crat c ueutmuras cliq tem¬
periem turbines tempestateie commendineta ad augem¬
dim tucis tue gratiant utum cumultum preanue crti¬
derimstabe hui uices conditto mertalium ut adueria ceie¬
cundis er aducrũs iecunda noscantur. Eculat utaouꝙ
semina deus et plerumen honorum miloruno cunou&
duiersa spetie litent Mlagnum quidem illud icculo tale¬
parens generis hum mi ebscissus cattus induius alta
mitisfune fent seruandorum hominum potcitas. Citrtũ¬
q principi illud inprincipitu beatissimum ođnibilco¬
gitur si timen hec sola erat ratio que te publioe iiliti al¬
bernaculis ad moueret Frope et ut erelimemit mmaenuo
uie. Cortupta est disciplini castrorum ait tu ceracter
emendatorqs contingeres inductum ressimum remtm
nolebut occidere ut daret principem qui cogi non teutt

Expanded text:
defissent. 3. Quare ego illum ipsum furorem, motumque castrensem reor extitisse, quia magna vi, magnoque terrore modestia tua vincenda erat. Ac sicut maris, caelique temperiem turbines tempestatesque commendant; ita ad augendam pacis tuae gratiam illum tumultum praecessisse crediderim. Habet has vices conditio mortalium, ut adversa ex secundis, ex adversis secunda noscantur. Occultat utrorumque semina Deus, et plerumque bonorum malorumque causae sub diversa specie latent. Magnum quidem illud saeculo dedeparens generis humani obsessus, captus, inclusus, ablata mitissimo seni servandorum hominum potestas, ereptumque principi illud in principatu beatissimum, quod nihil cogitur. Si tamen haec sola erat ratio, quae te publicae salutis gubernaculis admoveret, prope est, ut exclamem tanti fuisse. Corrupta est disciplina castrorum, ut tu corrector, emendatorque contingeres: inductum pessimum exemplum, nollet occidere, ut daret Principem, qui cogi non posset. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
lum etiam erteris gentibus poteris imputare non po¬
tes nobis. Audimue quidem te omne munus consulis
disse: sed audimus diccris ustissimus humanissimus
tibus credere quousq absentes de alsente gaudebimꝰ
liceat experui. In aliquid superbie tibi ille ĩpse secun¬

Expanded text:
llum etiam exteris gentibus poteris imputare, non pollum etiam exteris gentibus poteris imputare, non potes nobis. Audimus quidem te omne munus consulis obiisse, sed audimus, diceris iustissimus, humanissimusribus credere. Quousque absentes de absente gaudebimus? liceat experiri, an aliquid superbiae tibi ille ipse secun
Abbreviated transcription (Latin):
anmodestia an benignitatem prius mĩrer. Mlagnani¬
mitas fuit erpetito semper ronore abstinere. mãlestie
cedere benignitatis per alios frui. Sed iam tempus ot
te ip̃i consilatui prestare ut maiorem eum suscipiendo
gerendeq facias Nam sepius retusare ambiguamac
potuus illam interpretationem habet tamqm̃ minorẽ
putes. Tu quidem ut marimum recus asti sed hoc per¬
suadere nemini poterisi nisi aliquando et non recusaue¬
ris. Cum arcus cum trorhea cum statuas deprecauis
tribuenda est uerecundie tue uenia . Illa enim sane ti¬
bi dicantur. Cum uero postulamus ut futuios princi¬
pes deceas inertie renuntiare paulisper delicias differre
paulisper et saltem ad breuissimum tempais ex illo
felititatis somno uelut ercitati in duere pretertam q¬
uam cum dare possent &curarnt ascendere curulem
quam detineant ẽẽ deniq qd concupierũt. nec ideo
tantum uelle consules ficri ut fuerint Gessisti alterũ
consulatum scis illum exertitibus illum proiuntins li¬

Expanded text:
an modestiam an benignitatem prius mirer? Magnanimitas fuit expetito semper honore abstinere, modestia cedere, benignitas per alios frui. Sed iam tempus est, te ipsi consulatui praestare, ut maiorem eum suscipiendo, gerendoque facias: nam saepius recusare, ambiguam, ac potius illam interpretationem habet, tamquam minorem putes. Tu quidem ut maximum recusasti, sed hoc persuadere nemini poteris, nisi aliquando et non recusaveris. Cum arcus, cum trophaea, cum statuas deprecaris, tribuenda est verecundiae tuae venia: illa enim sane tibi dicantur. Nunc vero postulamus, ut futuros Principes doceas inertiae renuntiare, paulisper delicias differre, paulisper, et saltem ad brevissimum tempus ex illo felicitatis somno, velut excitatos induere praetextam, quam cum dare possent, occuparint: ascendere curulem, quam detineant: esse denique, quod concupierunt, nec ideo tantum velle consules fieri, ut fuerint. Gessisti alterum consulatum, scio, illum exercitibus, illum provinciis, i
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscenda est. Ca porro imaginibus et statius
sed urtute ac meritis prorogatur: quin etim leuio¬
ra hec formam printipis figuramos. Non auiura me¬
lius uel argentum qm̃ fauor hominum exprimat.
tencatq. quod quidem prolixe tibi cumulateq con¬
tingit cuus letissima facies et amabilis uultus in omĩ¬
um ciuium ore oculis animo sedet. Aduotasse uos

Expanded text:
concupiscenda est: ea porro non imaginibus, et statuis, concupiscenda est: ea porro non imaginibus, et statuis, sed virtute, ac meritis prorogatur. Quia etiam leviora haec, formam Principis, figuramque, non aurum melius, vel argentum, quam favor hominum exprimit, tenetque, quod quidem prolixe tibi cumulateque contingit, cuius laetissima facies, et amabilis vultus in onium civium ore, oculis, animo sedet. XI. Laus a s
Abbreviated transcription (Latin):
gies tue quales elim ohegregia in temo rneruari
uotis dicetantur Uisuntur cadem e materua Celaru
statue qua brutorum qua camillorum nec discierat
causa lili enim reges hestemen uicherem menibus de¬
pulerunt. Hic regnum ip̃m queq alia captuuitas gi¬
gnit arcet ac submouet sedemo obtinet principis ne sic
domino locus. Ac mihi intuenti sapientiam tuam minꝰ
mirum uidetur ꝗd mortales istos caducosq titulos aut
depreceris aut temperes. Stis enim ubi uera ubi sempi¬
terna sit gloria.hi sunt honores in quos nihil flãmis
nihil senectuti nibil successoribus liccit. Arcus enim
et statuas aras etiam templaq demolitur et obscurat
cbluuo negligit carritq posteritas. Contra contemptor
anibitionis et infinite potestatis domitor et frenator
animus ip̃a uetustate florescit. nec ab ullis magis lau¬
datur qua quibui minime necesse est. Non ergo per
petua printipi fama que inuitum manet: sed bena

Expanded text:
gies tuae, quales olim ab egregia in Rempubl. merigies tuae, quales olim ab egregia in Rempubl. meritis dicabantur: visuntur eadem e materia Caesaris statuae, qua Brutorum, qua Camillorum. Nec discrepat causa:illi enim Reges, hostemque victorem moenibus depulerunt: hic regnum ipsum, quaeque alia captivitas gignit, arcet, ac submovet, sedemque obtinet Principis, nesit Domino locus. 3. Ac mihi intuenti sapientiam tuam, minus mirum videtur, quod mortales istos, caducosque titulos aut depreceris, aut temperes. Scis enim ubi vera Principis, ubi sempiterna sit gloria, ubi sint honores, in quo nihil flammis, nihil senectuti, nihil successoribus liceat. Arcus enim et statuas, ars etiam, templaque demolitur, et obscurat oblivio; negligit, carpitque posteritas: contra contemptor ambitionis, et infinitae potestatis domitor, ac frenator animus, ipsa vetustate florescit, nec ab illis magis laudatur, quam quibus maxime necesse epetua Principi fama, quae invitum manet, sed bona
Abbreviated transcription (Latin):
aut saris nomen tuum sed monumentis cternę Laudis
intiditui ibit in secula funse printiprm cuiflerenti
et incolumi numꝗ̃ nisi modici honores sepuis nulli de¬
ceinerentur. et sanc si uelimus cum pricrum tempo¬
rum necessitate certare iuncemur ingeniesior est eñ
id cegitandum simulatio ueritate seruitus. Liherca¬
te mẽtus amore. Simul cum iam pridera neiuitai om̃is
adulatione com sumpta sit non alius erga te nouils
hnor superest ꝙ̃ si aliqñ dete tacere audeamus. Age
si qñ pietas nr̃a silencum rupit et uerecundiam tuam
uicit quc qualiaq aut decernimus nossaut tu non re¬
cusas ut atpareat non superbia et fastidio te amelis¬
simos honores repudiare qui minores non dedigne¬
ris. Fulchrius ħ cesar qt̃a si recusares omnes . Nlam
recusare omnes ambitionis. mederatio est oligere raitis¬
simos Quo temperamento et nebis et erauo autem qd
sumptibus cius adbibes modum ut qui exhaustara
nonsis in notentium honis rerletuus. Stant ꝙ efi¬

Expanded text:
aut saxis nomen suum, sed monimentis aeternae laudis inciditur. Ibit in saecula, fuisse Principem, cui florenti, et incolumi numquam nisi modici honores, saepius nulli decernerentur. Et sane si velimus cum priorum temporum necessitate certare, vincemur: ingeniosior est enim ad excogitandum simulatio veritate, servitus libertate, metus amore. Simul cum iam pridem novitas omnis adulatione consumpta sit, non alius erga te novus honor superest, quam si aliquando de te tacere audeamus. 2. Age, si quando pietas nostra silentium rupit, et verecundiam tuam vicit, quae qualiaque aut decernimus nos, aut tu non recusas, ut appareatnon superbia, et fastidio te amplissimos honores repudiare, qui minores non dedigneris. Pulchrius hoc Caesar, quam si recusares omnes, nam recusare omnes ambitionis, moderationis est eligere parcissimos. Quo temperamento et nobis, et aerario prodes, quod sumptibus eius adhibes modum, et qui exhaustum non sis innocentium bonis repleturus. Stant igitur effi
Abbreviated transcription (Latin):
endo. Itaq non ut ante inanium transuexione saxo¬
rum urbis tecta quaciuntur stant secure donius neciã
templa mutantia Sitis est tibi nimiumq cum successe¬
ris frugalissimo principi magnum reicere aliquid et
amputare exhis que princers tamꝗ̃ necessaua reliquit¬

Expanded text:
endo. Itaque non, ut ante, immanium transvectione saxoendo. Itaque non, ut ante, immanium transvectione saxorum urbis tecta quatiuntur, stant securae domus, nec iam templa nutantia. Satis est tibi, nimiumque, cum successoris frugalissimo Principi, magis reicere aliquid, et amputare exiis, quae Princeps tamquam necessaria reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aliqñ ceperint esse dnĩ scientis. Circum fertu sub
nomine Cesaris tabula ingens rerum uenalium qđ
sit detestanda auaritia illius qui tam multa concu¬
piscebat tum haberet superuacua tam multa cum exi¬
cialie erat aput printipem huic laxior domus illi a¬
menior uilla Nunc princers in hec cadem dños querit
ipẽ inducit ip̃os illos magni aliqñ imperatoris ortoi illd
nunꝗ̃ nisi cesaris suburbanum licxinu emiinus inple¬
mus. Tanta benignitas printipis tanta sccuitas tem¬
perum est ut ille nos printipalibus rebus existimet dignos
nos non timcamui qsđ esse digni uidemur Nec uero
cmendi tantum cuubus tuis copiam prebes sed ameni¬
ssima queon largiris et donas. Ita inqm donas inque
electus inque adortatus es transfers quod uiditio acce¬
pisti ac nihil magis tuum credisꝗͣ quod per amicos
Habes Idem tam̃ partus inedificando ꝗ̃ diligens in tu¬

Expanded text:
quod aliquando coeperint esse domini non servienti. Circumfertur sub quod aliquando coeperint esse domini non servienti. Circumfertur sub nomine Caesaris tabula ingens rerum venialium, quod sit detestanda avaritia illius, qui tam multa concupiscebat, cum haberet supervacua tam multa. Tunc exitialis erat apud Principem, huic laxior domus, illa amoenior villa. Nunc Princeps in haec eadem dominos quaerit, ipse inducit: ipsos illos magni aliquando Imperatoris, illud numquam nisi Caesaris suburbanum, licemur, emimus, implemus. Tanta benignitas Principis, tanta securitas temporum est, ut ille nos principalibus rebus existimet dignos: nos non timeamus, quod digni esse videmur. Nunc vero emendi tantum civibus tuis copiam praebes, sed amoenissima quaeque largiris et donas: ita inquam donas, in quae electus, in quae adoptatus es: transfers, quod iudicio accepisti: ac nihil magis tuum credis, quam quod per amicos habes. Idem tam parcus in aedificando, quam diligens in tu
Abbreviated transcription (Latin):
nebis agn. Sed cumarbus tiuis ut puticites perstuamit
iuehibes ipi ꝗ propri qm nr̃a iunt Nonenim ex¬
tiubutis prioribus dnis omnc stagnum. omnem lacun.¬
om̃em ctiam saltum immenia possessione tircumueis
nec unius eeculis flumina fontes maua deseruunt:¬
pis q̃ primonium mauus ot. Mlulta enim exprimoni¬
oresert inimperium que priores principes oecurab ant
non ut ipsi fruerentur. sed ne quis alius. Ergo inuesti¬
gia sedesq nobilium immigrant pares domini nec iam
diissimorum uuorum receptacula habitatore seruo
teruntur. aut feda uastitate procunbunt Datiu intu¬
cri pulcherrimas edes deterse situ auctas ac uigentes.
Laguum hoc tuum non ergo homines modo sed erga rec¬
ta ip̃a meritum sistere ruinas. selitudinem pellere in¬
gentia opera codem quo extructa sunt animo ab interi¬
tu uindicare muta quidem illa et anima carentia sen¬
tue tñ et letari uidentur qd niteant qd frequententur

Expanded text:
revocatione. Cum rebus tuis, ut participes perfruamur, quae habemus ipsi quam propria, quam nostra sunt? non enim exturbatis prioribus dominis, omne stagnum, omnem lacum,omnem etiam saltum immensa possessione circumvenis, nec unius oculis flumina, fontes maria deserviuntcipis, quam patrimonium maius est. Multa enim ex patrimonio refert in Imperium, quae priores Principes occupabant, non ut ipsi fruerentur, sed ne quis alius. Ergo in vestigia, sedesque nobilium immigrant pares domini, nec iam clarissimorum virorum receptacula habitatore servo teruntur, aut foeda vastitate procumbunt. Datur intueri pulcherrimas aedes deterso situ auctas ac vigentes. Magnum hoc tuum non erga homines modo sed erga tecta ipsa meritum, sistere ruinas, solitudinem pellere, ingentia opera, eodem, quo extructa sunt, animo, ab interitu vindicare: muta quidem illa, et anima carentia: sentiretamen, et laetari videntur, quod niteant, quodfrequententur,