comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pla partimur hospedes. Trocheum ⁊ uci.
uero tantum est qui tripla partitione diui¬
datur quȩ est maxima atq ideo minime me
ii. N estant quos epitrita partitione di¬
uidimus. Epitritus primus oiii Nini.
Duppli uero sex. Triplus unus. Sescupli septẽ
Epitriti quatuor. Numerus aũt sillabarum
in ꝑedidus a duobus usq ad sex ꝓtendit᷑ ul¬
terius enim non ꝓcedit. quia usq ad sex sil¬
labas tendunt᷑ pedes. Tempora in pedibus
sunt. ut quanta unusquisq pes habeat. Re¬
solutio est pedum. quando ꝓ una longa duc
breues ponunt᷑. aut ꝓduabus longis quatu
or breues. ut serta quȩ intexunt ab iete co¬
stas. A biete᷑ resolutio est sponaci in ꝓceleu¬
matico. in qua resolutione semꝑ sinaliphã
sequitur uirgilius. Ex una aũt longã duę
breues fiunt : ex duabus aũt breuibꝰ longa
nunquam fit. Findi enim solida possunt.
solidari scissa non possunt. Figura est cuiꝰ
nota sillabe agnoscunt᷑. Ubi enim circuli
partem inferiorem bispositam aspicis. pyr¬

Expanded text:
pla partimus hos pedes: Trochaeum,  ̄ |  ̆  28 25. Unus vero tantum est qui tripla partitione dividitur, quae est maxima, atque ideo minime meteleritas. 27. Restant quos epitrita partitione dividimus: Epitritus primus, ut sacerdoecem, dupli vero sex, triplus unus, sescupli septem, epitriti quatuor. 28. Numerus syllabarum in pedibus a duabus usque ad sex protenditur: ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisqsolutio est pedum, quando pro una longa duae breves ponuntur, aut pro duabus longis quattuor breves, utVirg. Aen. 2, 17: Sectaque intexunt abiete costas. 'Abiete' nunc resolutio est spondei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cuius nota syllabae agnoscuntur. Ubi enim circuli partem inferiorem bis positam aspicis, pyr
Abbreviated transcription (Latin):
le ex lapidibus reparatũ ferunt᷑ ab eo. ꝓpt̃
hominũ insitã cordibus duriciã. Sed et flu¬
mina cũ insolitis aucta imbribus ultra ẽ¬
suetudinem. uel diuturnitate. uel magni¬
tudinc redundant. multaq ꝓsternunt.
et ipsa diluinũ dicunt᷑ Sciendũ aũt flumi¬
na cũ supra modũ crescunt. ñ tantũ ad p̃¬
sens inferre dãna. sed etiã et aliqua signifi¬

Expanded text:
lae ex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter lae ex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter hominum insitam cordis duritiam. Sed et flumina cum insolitis aucta imbribus ultra consuetudinem, vel diuturnitatem vel magnitudinem, redundant multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciendum autem, flumina cum supra modum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua signifi
Abbreviated transcription (Latin):
erant abyssi tunc ruptis meatibꝰ eruꝑunt:
lindauerint deleat. Primũ dilunũ exti¬
tit sub noc. quando hominũ sceleribꝰ osfen¬
sus ommipotens. toto orbe contecto deletis
cunctis. unũ spaciũ celi fuit ac pelagi. Cu¬
ius indicium hactenus uidemus in lapi¬
dibus quos in remotis montibus conchis
et ostreis concretos. sepe ȩtiã cauatos aqͥs
uisere solemus. Secundum diluuiũ fuit
in achaia.iacob patriarchȩ et ogigi tẽpo¬
ribus. qui eleusinȩ conditor et rex funt . no¬
menq loco et tẽpori dedit. Terciũ dilinn¬
um in thessalia moysi uel amphitrionis
tẽporibus fuit. qui terciꝰ post cicropẽ reg¬
nauit. Cuiꝰ temporibus aquarũ illiuies
maiorem partem populoꝵ thessalię ab¬
sumpsit. paucis ꝑ refugia montiũ libera¬
tis maxime in monte parnaso. in cuiꝰ cir¬
cunitu deucalion tunc regno pociebat᷑. Qͥ
tunc ad se ratibus confugientes susceptos
per gemina parnasi iugã fouit et aluit.
Aquo ꝓpcerea genus hominũ grecoꝵ fabu¬

Expanded text:
erant, abyssi tunc ruptis meatibus eruperunundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cuius temporibus aquarum inluvies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso; in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum fabu
Abbreviated transcription (Latin):
uus capitatus maior. Bcta apud nosol¬
ris genus. apud grecos littera Blitũ genꝰ
oleris. saporis euamdi. quasi uilis beta. Cu¬
cumeres quod sint interdũ amari. Quẽ di¬
css nasci ꝑhibent᷑: si lacte mellito eoꝵ sem̃
quod acrimonia sui nasũ torqueat. ł un¬
gr quod aridi ignẽ acceptũ concipiant
Fos enim ignis ełt. Unde et esca uulgo dia¬
tur. quod sic fomes ignis et nutrimentum
Alii dicunt fungos uocatos quod sint exeo¬
rum genere quidam interemptorii. unde
et defuncti. Tubera cumor terre ꝓdit cam¬
quȩ causa nomen illi dedit. Uolui appel¬
lati. quod sint uolubiles et rotundi as¬
paragus quod spinosa et aspera sit frucga
eiꝰ ex qua gignit᷑. C apparis a grecis nor̃
sumpsisse uidet᷑ quod habeat insũmit¬
tibus rotunda seminũ capitula. Arbo¬
acea. hoc est lapsana. lapistrus. lapacia
hȩc incibo sũpta sthomachũ confortat
uenerem reprimit. Carduus. eruca. qͣsi

Expanded text:
vus, capitatus maior. Bvus, capitatus maior. Bris genus, apud Graecos littera est. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta 16. Cucumeres, quod sint interdum amari, qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen quod acrimonia sui nasum torqueat. 18. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant, φῶς enim ignis est, unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimAlii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque causa nomen illi dedit. Volvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua gignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ex ipsiꝰ radice etiã ebur albescit. in
cibo quoq uenenis resistit. Nam cont᷑ ue¬
nena. radices. nuces. lupini. citrũ. appiũ ꝑ¬
sunt. sed contra futurũ ñ contra acceptũ
uenenum. Unde et apud ueteres ante alias
cpulas hȩc solebant mensis apponi. Lactu¬
ca dicta est qͦd ex abundantia lactis exube¬
ret. seu quia lacte nutrientes feminas im¬
plet. hȩc et in uiris ueneris usũ cohercet. La¬
ctuca agrestis quã sarral iã nominamus.
quod dorsũ ciꝰ in modũ serrȩ est. Intubus
grecũ nomen est. Et intubus qͦd sit intus
tofus. Cepa uocat᷑ quia ñ est aliud nͥ tan¬
tum caput Ascalonia nuncupata . ex una
urbiũ palestinȩ quę ascalon dicit᷑. unde
priꝰ aduecta est. Alliũ dictũ qͦd oleat. U¬
picum appellatũ qͦd allii odorẽ habeat. Fa¬
selos uocari aiunt afaselo insula gretię ubi
non ꝓcul mons olimptis est. Porrũ cuiꝰ duo
genera tapitatus et sectilis. Sectilis par¬

Expanded text:
quidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In quidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt; sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis adponere. Lactuca dicta est quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas inplet. Haec et in viris Veneris usum coercet. Lactuca agrestis est quam serraliam nominamus, quod dorsum eius in modum serrae est. Intubus Graecum nomen est: et intubus, quod sit intus tobus. Cepa vocatur, quia non aliud est nisi tantum caput. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis par
Abbreviated transcription (Latin):
stinaca uocata. qͦd eiꝰ radix p̃cipuuis pastus sic
hominis Est enĩ odoratu iocunda. cibo de¬
lectabilis. Rapa dicta a rapiendo. id est
comp̃hendendo. Est aũt radice ãplior napo
sapore dulcior. et folio tenui. Napus asimi¬
litudine rapę uocatus. nisi quoa foliis lati¬
or. et radicis gustu subacrior est. Nominis
autem affinitas in utrisq inde pene cõmu¬
nis. quia utrũq semen in alterũ uicissĩ mu¬
tatur. Nam rapa in alio solo ut emilianꝰ aic
transit in rapam. Napocaulis ex duobꝰ ole¬
ribus cõpositũ nomen habet. quia dũ sit sa¬
pore napo similis. non mradice sed in tirsũ
conscendit ut caulis. Sinapis appellat᷑ qͦd
foliis sit similis napis. Rafanũ greci nos ra¬
dicem uocamus. eo quod totus deoesũ niti¬
tur. dũ reliqua olera in sũma magis ꝓsili¬
ant. Cuiꝰ semine macerato quisqͥs suasma¬
nus infecerit. serpentes ĩpune tractabit Si¬

Expanded text:
stinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit stinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, ut Aemilianus atransit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
quod semꝑ ibi aliquid oriat᷑.Nam alia
terra semel in anno aliquid creat. ortus numn¬
quam sine fructu est Olus abalendo dictum
eo quod primũ homines oleribus alerentur.
antequam fruges et carnes ederent. Tantũ
cnim pomis arboꝵ et oleribus alebant᷑. sicut
ammalia herbis. Caulis est generalit̾ her¬
barum uel olerũ mediꝰ fruter. qui uulgo tir¬
sus dicit᷑. quod a terra sursũ conscendãt. ex
quo diruiatũ est ut specialiter qͦddã gemis
olerum caulis diceret᷑: quia tirsus ipsiꝰ ãpliꝰ
ceteris oleribꝰ coalescit id est crescit. Est aũt
generale nomen. Omĩs enĩ frutex caulis Ci
rum uel arborum. inqua uigens untꝰ natu¬
ralis est Malua ex parte greco uocabulo ap¬
soluendiq naturam habeat. Cuiꝰ sucussi
quis se oleo mix̃to ꝑunxerit. ab apibus ne¬
gatur feriri. Folia eiꝰ ex oleo trita. et ĩposi¬
ta scorpionibꝰ. credunt᷑ afferre corporẽ. Pa¬

Expanded text:
quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim frutex caulis dirum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo apsolvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
it quodam modo fungus. dicta ab uligine. Tipꝰ
uero quȩ se abaqua inflat Unde etiã ambiti¬
osorum et sibi placentiũ hominũ tumor. tipꝰ
dicit᷑ Carix herba acuta et durissima. sparto
similis. De qua oirgilius. Et carice pastus a¬
cuta. Spartͥos frutex uirgosus sine foliis. ab as¬
peritate uocatus. Uolumina enĩ fumũ quę
exeo fiunt. asꝑa sunt Gramen antu potiꝰ dic¬
tum. quod plurimus agroꝵ sit Unde et eum
greci agrestem uocauerunt. licet om̃is herba
gramen uocet᷑ ab eo quod germinct᷑ sic̃ robor
omnis ligni cutis et speties. ab eo quod sit fir¬
missima. Filix asingularitate folii dicta. De¬
niq ex una uirgula altitudine cubitali una
scissa folia̾ gignitur. res ĩplicata uelut pͥmna.
Aucna. loliũ ⁊̃ itania. quã pocte semꝑ infclix
lolium dicunt. quod sit inutile et infecindũ
Fenum dictũ quod exco flãma nutrit᷑. Fos
cium flãma est Manipulũ dicimꝰ fascẽ feni.

Expanded text:
et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et durissima, sparto similis. De qua VergiliusGeorg. 3, 231: Et carice pastus acuta. Spartus frutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod plurimis agrorum sit: unde et eum Graeci ἄγρωστιν vocaverunt. Licet omnis herba gramen vocetur, ab eo quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. Filix a singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena. Lolium. Zizania, quam poetae semper infelix lolium dicunt, quod sit inutile et infecundum. Faenum dictum quod eo flamma nutritur; φῶς enim flamma est. Manipulum dicimus fascem faeni:
Abbreviated transcription (Latin):
tum uocant. quarum altera est masculus
abidioribus foliis atq angustioribꝰ alctra
fimina foliis lati oribus atq nigris. Ferula
uocata amedulla. Nam ilum uarro tradit
esse ferulȩ medullã. quã apodelon greciuo¬
cant. Noniulli astriendo strulã dicunt. hac
enim pueri et puellę uapulare solent Hu¬
us sucus galbanũ est Papirũ dictũ qͦd ig̃¬
ni  cereis est apcũ Piron enĩ greci ignem
dicunt. Iuncus eo qͦa iunctis radicibꝰ here¬
cort nodũ. Et inꝑuerbio. Qui immicꝰ est.
tuam inscirpo nodũ querit. Fucus genus
hirbs est de qua tinguit᷑ uestis. Dicta: qͥa
mentit᷑ alienũ colorem U nde et uirgiliꝰ dicit
mertiri lana coloress Alga nascit᷑ in aquis
stantibus. Ita deniq nomen sũpsit ab algo¬
re aquȩ uel quod alligit pedes quia crassã est
foliis aquam ex partẽ suꝑantibꝰ. Ulua et ti¬
phus herbȩ quę circa fontes et inpaludibꝰ stag¬
nisq nascunt᷑ ex quibus ulua id est alga molłis

Expanded text:
cum vocant, quarum altera est masculus, cum vocant, quarum altera est masculus, albidioribus foliis, atque angustioribus: altera femina foliis latioribus, atque nigris. 95. Ferula vocata a medulla. Nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam ἀπόδερον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo 364 ferulam dicunt. Haenim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim Graeci ignem dicunt. Iuncus eo quod iunctis radicibus haerecere, nodum. Et in proverbio: 'Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alienum colorem. Unde et VergiliusEcl. 4, 42: Discet mentiri lana colores. Alga nascitur in aquis, segetis similis. Ita denique nomen sumpsit ab algore aquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte superantibus. Ulva et typhus herbae quae circa fontes et paludes stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis
Abbreviated transcription (Latin):
quod habeat radicem rotundam. Greci em̃
ila rotundũ uocant. Cuiꝰ radix aut sucꝰ
siumo fuerit admixtus ebrios facit. Nascit᷑
rilocis siluosis et agris. Ampdos. leuce. siue
brionia. quã latim uitẽ albã uocant ued
aqualitate coloris ud quod eiꝰ radix contri¬
ta et corpori infricata tenuiorẽ et candidi¬
oem cutẽ reddat. Nam et sucus bacarum
aꝰ lac uberibiis siccis reddit fmpdos indana
idost uitis nigra eademq labrusca. folia ede¬
it similia. in omĩbus maior quã uitis alba.
bocas similiter habens. quȩ in maturitate
nigrescunt. unde et uocabulũ sũpsit. Uiti¬
cella herba. alatinis appellata. quod sicut
uitis quicquid ꝓximũ habuerit app̃hendat
corimbis quos anulos appellamus. Bubtal¬
mon florem habet croceũ. oculo similẽ unde
a agrecis nomen accepit Est aũt caulȩ mol¬
le folns coriandri similibus. Mascit᷑ iuxta
muros ciuitatũ. Elomos quã latim uerbas¬

Expanded text:
quod habeat radicem rotundam: Graeci enim quod habeat radicem rotundam: Graeci enim κύκλον rotundum vocant. Cuius radix aut sucus, si vino fuerit admixtus, ebrios facit. Nascitur in locis silvosis et agris. Ἄμπελος λευκή, sive bryonia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris, vel quod ejus radix contrita, et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et succus baccarum ejus lac uberibus siccis reddit. 91. Ampelos melaena, id est, vitis nigra, eademque labrusca, habens folia hederae similia, in omnibus major quam vitis alba, baccas similiter habens, quae in maturitate nigrescunt, unde et vocabulum sumpsit. 92. Viticella herba a Latinis appellata, quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, apprehendat corymbis, quos annulos appellamus. 93. Buphthalmos florem habet croceum oculo similem. Unde a Graecis nomen accepit. Est autem caule molle, foliis coriandri similibus. Nascitur juxta muros civitatum. 94. Phlomos, quam Latini verbas
Abbreviated transcription (Latin):
Nof marinũ quã lat¬
ni abeffectu herbã salutarẽ uocant folia fe¬
niculi similia atq asꝑa. et rotatĩ t̾rȩ ꝓstra¬
ta. Colocasia menta agrestis. quã greci ca¬
ris uirtutis et uehemens in calore. Genicu¬
laris herba substernit᷑ oh scorpionũ iñ repe¬
landam. Gladioluis. quod sit folus gladui
similibus. tirso cubitali. flor bus purpure
tini a colore albucinũ uocant s clla qͦd no¬
cens sit. de qua suꝑsticio gentiliũ dicit quo
si integra ad lumen suspendat᷑ omĩa mala
fugat Cãmipetos agrecis dicta qͦd t̾r ad
hereat. et odorẽpri habeat. Hanc latini
cucurbitularẽ uocant. quod ex parte odor̃
cucurbitȩ̃ referat Stafisa gria nascit᷑ locis
ameris. Splenus dicta qͦd splenem austra
tris Uoluus appellatus. quod sit radix eiꝰ
uolubilis et rotunda. Stoecas in insulis stoe¬
cadibus nascit᷑. Unde et nuncupat᷑ Ciclami¬
nos grece dicta a quodã qui ciclos uocatus est.
qui primus uirtutẽ huiꝰ herbȩ inuenit. siue

Expanded text:
osmarinum, quam Latini ab effectu herbam salutarem vocant: folia fenuculi similia atque aspera et rotatim terrae prostrata. Colocasia nomen herbae. Menta agrestis, quam Graeci καris virtutis et vehemens in calore. Genicularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, thyrso cubitali, floribus purpureitini a colore Albutium vocant. Scylla, quod nocens sit, de qua superstitio gentilium dicit, quod si integra ad limen, suspendatur, omnia mala fugat. 86. Chamaepitys a Graecis dicta, quod terrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. 87. Staphysagria nascitur in locis h. Splenios. Dicta, quod splenem auferattris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoechadibus nascitur; unde et nuncupatur. Cyclaminos Graece dicta a quodam qui Cyclos vocatus est, qui primus virtutes huius herbae invenit; sive
Abbreviated transcription (Latin):
est. Fonssiloa ad radioem montis syon. non
iugibus aquis. sed incertis horis diebusq e¬
bullit. In iudea quondam riuus sabbatis
omnibus siccabat᷑. In sardinia fontes cabd
oculis medent᷑. fures arguunt. Nam cecta¬
te detegitur eoꝵ facinus. In cpiro esse fontẽ
inquo faces extingunt᷑ accensȩ et accendint̾
extincte. Ap̾ud garamantes fontem esseita
algentem die ut ñ bibat᷑. ita ardentẽ noc¬
te: ut ñ tangat᷑. Iam uero in multis locis
aquę manant ꝑpetim feruentes tanta ui
ut balnea calcfaciant. Quȩdam enim tene
sunt quȩ multũ sulphuris et aluminis ha¬
bent. Itaq cum ꝑuenas calentes aqua sti¬
gida uenit. uicino sulphuris calore c̃tacta
excandescit. Nec talis ab origine effluit sedp¬
mutatur dum uenit. Sulphur enim alii¬
menq secum ferunt aquȩ utrãq materã
igne plenam. minimisq motibꝰ incalesaen¬

Expanded text:
s. Fons Siloa ad radicem montis Sion non s. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramque materiam igne plenam minimisque motibus incalescen
Abbreviated transcription (Latin):
ngras fieri. ex altero albas. ex utroq uarias.
Clitumnus lacus inumbria maximos bo¬
ues gignit. Reatinispaludis aquis. ium̃toꝵ
ungulas indurari. In asphaltite lacu iudeę
nichil mergi potest quicqͥd animã habet.
In indissiden uocari stagnum. in qͦ nichil in¬
natat sed omĩa mergunt᷑. At contra in alce
lacum ꝑporcidamũ omĩa fluitant. nichil
mergitur. Marside fons infrigia saxa gerit.
In achaia aqua ꝓfluit exsaris. stix appella¬
ta. qͦd ilico potata interficit. Celaniũ stag¬
num sicilię. tetro odore abigit ꝓrimantes.
Fons est in affrica circa tẽplum ãmonis. qui
humoris nexibus humũ stringit. fauillas cti¬
am incespitem solidat. Eons iob in idumea
quater in anno colorẽ mutare dicit᷑. id est
puluerulentũ. sanguncũ. uiridem et lim¬
pidum. ternis mensibus in anno tenens ex
iisunum colorem. In trogoditis lacus ẽ. ter
indie fit amarus. et deinde totiens dulcis¬

Expanded text:
nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulci
Abbreviated transcription (Latin):
nitri. aliȩ aluminis. aliȩ sulphuris. aliȩ bitu¬
minis. Aliȩ curã morboꝵ adhibentes. Nam
uxta romam albulȩ aquę uulneribꝰ me¬
dentur. In italia fons ciceronis oculoꝵ inil¬
nera curat. In ethiopia lacus est. quo ꝑfusa
corpora uelut oleo intescunt. Teme fons in
affrica canoras uoces facit. Eix clitorio lacu
italię qui biberint: uini tedium habent. In
chio insula fontem esse quo hebetesfiant. In
boctia duo fontes. alter memoriam. alter obli¬
uionem affert. Cizici fons amorẽ ueneris tol¬
lit. Boctię lacus furialis est. de quo qui bibe¬
rit ardore libidinis exardescit. In cãpama
sunt aquȩ̨ quȩ sterilitatem feminarũ. et ui¬
rorum insaniam abolere dicuntꝰ. In ethiopię
fonte rubro qui biberit limphaticus fit. Let¬
hnus fons archadię abortus fieri ñ patit᷑. Insi¬
cilia fontes sunt duo. quoꝵ unussterilẽ fcc̃¬
dat. alter fecundam sterilem facit. In thessa¬
lia duo sunt flumina ex unobibentes oues

Expanded text:
nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves
Abbreviated transcription (Latin):
idem sp̃s diuidens singulis ꝓut uult. Sic̃
autem ꝑbaptisinuĩ in xp̃o morim᷑ et renas¬
cnur. ita spu signamur qui est digitꝰ dei
et spũale signaculum. Sp̃s scs̃ iccirco in
columbe specie uenisse scribit᷑. ut natura
eiꝰ ꝑ auem simplicitatis et innocentie decda¬
cessicut columbe. Hȩc enim auis corpora¬
liter ipso felle caret. habens tantũ in nocen¬
tiam et amorem. Sp̃s sc̃s inde nomine ig¬
nis appellatur ꝓeo quod in apłoꝵ actibus
et insedit suꝑ unũquẽq cõꝵ. Propterea au¬
tem diuersarum linguarum grãm apłis
dedit. ut idonei efficerent᷑ fiadium erudi
tione populoꝵ. Q uod uero supra singu¬
los corum sedisse memorat᷑ id cause ẽ. ũt in¬
telligatur ꝑ plures ñ finsse aunsus. sed man¬
sisse in singulis totus. sicut fere ignibus mos
csi. Hanc enim habet naturã ĩgnis accen¬
sus ut quanti ad eũ quanti ad crinẽ pur¬
purei splendoris eiꝰ aspererint: tantis in¬

Expanded text:
idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Sicut idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Sicut autem per baptismum in Christo morimur, et renascimur, ita spiritu signamur, qui est Digitus Dei et spirituale signaculum. Spiritus sanctus idcirco in Columbae specie venisse scribitur, ut natura ejus per avem simplicitatis et innocentiae declaces sicut columbae.' Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens tantum innocentiam et amorem. Spiritus sanctus inde nomine ignis appellatur, pro eo quod in Apostolorum Acet insedit super unumquemque eorum. Propterea autem diversarum linguarum gratiam apostolis dedit, tione populorum. quod uero supra singulos sedisse memoratur, id causae est, ut intellegatur per plurales non fuisse diuisus, sed mansisse in sinest. Hanc enim habet naturam ignis accensus ut quanti ad eum quantique ad crinem purpurei splendoris ejus aspexerint, tantis vi
Abbreviated transcription (Latin):
uult dimictit. Nam peccata sine sp̃u scõ
non donant᷑. Sp̃s sc̃s inde ꝓprie caritas
nuncupatur. uel quia naturaliter cos a
quibus ꝓcedit c̃iungit. et se unũ cũ eifet
ostendit. uel quia in nobis id agit. ut in
deo maneamus et ipse in nobis. Unde et
in donis dĩ nichil maiꝰ est caritate. et nullũ
est maius donum dĩ quã sp̃s scs̃. Ipse ẽ. et
gratia quȩ quia non meritis nr̃is sed uo¬
luntate diuina gratis dat᷑. inde gr̃ã nun¬
cupatur. Sicut aũt unicum dei uerbum
proprie uocamus nomine sapienciȩ cũ sit
uniuer saliter et sp̃s sc̃s et pat̾ ipse sapien¬
in libris euangelii aptissime dcclarat᷑. Cũ
enim unus exangłista dixisset indigito dĩ
eitio demonia. alius hoc idem ita dĩxit in
spiritu dei citio demonia. Unde et digito dĩ
scripta lex est data die quinquagesimo ab
occisione agni. et die quinquagesimo uenit
tus cum patre et filio significetur. Vndeet

Expanded text:
vult dimittit. Nam peccata sine Spiritu sancto vult dimittit. Nam peccata sine Spiritu sancto non donantur. Spiritus sanctus inde proprie caritas nuncupatur, vel quia naturaliter eos, a quibus procedit, coniungit et se unum cum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit ut in Deo maneamus, et ipse in nobis. Unde et in donis Dei nihil maius est caritate, et nullum est maius donum Dei quam Spiritus sanctus. Ipse est et gratia, quae quia non meritis nostris, sed voluntate divina gratis datur, inde gratia nuncupatur. Sicut autem unicum Dei Verbum proprie vocamus nomine Sapientiae, cum sit univerin libris Evangelii apertissime declaratur. Cum enim unus evangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia. Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquoccisione agni, et die quinquagesimo venit tus cum Patre et Filio significetur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ de unitatis eiꝰ plemtudine particu¬
latim quiq ut digni sunt c̃sequi ꝓmeren¬
tur. Ipse enĩ sp̃s sãpiencie et intellectꝰ. sp̃s c̃¬
silii et fortitudinis. sp̃s scientiȩ et pictatis.
spiritus timoris dñi. Sp̃s aũt principalis
in psalmo quinquagesimo legit᷑ ubi quia
tercio sp̃s repetitur non nulli trinitatẽ in¬
uidetur restare ut sp̃s sit. Intelligunt er¬
go ibi non nulli trinitatem significarĩ. In
spiritu principali patrem. in spũ rectofi
num dicitur coquod dat᷑. Adando enim
donum est nuncupatum. Noti ssimum
dedisse sp̃m scm. quo credentes impleti lin¬
guis om̃ium gentiũ loquebant᷑. In tantũ
autem donũm dei. ẽ: in quantũ dat᷑ cis qͥ
ꝑcum diligunt dm̃ Apud se aũt ds̃ ẽ a
pud nos aũt donum est. sed salutis sempi¬
terne sp̃s sc̃s̃ donum est distribuens singo¬
lis put uult grãrum dona. Nam et ꝓpħe¬
tiãs quibus uult imꝑtit. et peccata quibꝰ

Expanded text:
na quae de divinitatis ejus plenitudine particuna quae de divinitatis ejus plenitudine particulatim quique, ut digni sunt, consequi promerentur. Ipse enim spiritus sapientiae et intellectus, spiritus cosilii et fortitudinis: Spiritus scientiae et pietatis: Spiritus timoris Domini. Spiritus autem principalis in Psalmo quinquagesimo legitur, ubi quia tertio spiritus repetitur, nonnulli Trinitatem invidetur restare ut spiritus sit. Intellegunt enim ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu principali Patrem: in Spiritu recto Finum dicitur, eo quod datur. A dando enim donum est nuncupatum. Notissimum dedisse Spiritum sanctum, quo credentes inpleti linguis omnium gentium loquebantur. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se autem Deus est: apud nos donum est; sed sempiterne Spiritus sanctus donum est, distribuens singulis, prout vult, gratiarum dona. Nam et prophetias quibus vult inpertit, et peccata quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tate filii suspicentur. Ideo ñ predicat᷑ in¬
genitus. ne duo patres in ipsa Rinitate cre
bis loquar. sed non potestis mͦ illa audire.
Ueniet aũt sp̃s ueritatis qui apatre ꝓce¬
dit. et de meo accipiet. ille uobis indicabit
omnia. Hic aũt non solum natura ꝑcc¬
dit. sed semꝑ ad pagenda opera Rinita¬
tis indesinenter ꝑcedit. Hoc aũt interest
inter nascentem filium et ꝓcedentẽ sp̃m

Expanded text:
itate Filii suspicentur. Ideo non praedicatur initate Filii suspicentur. Ideo non praedicatur ingenitus, ne duo Patres in ipsa Trinitate crebis loquar, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedit, et de meo accipiet: ille vobis indicabit omnia.' Hic autem non solum natura procedit, sed semper ad peragenda opera Trinitatis indesinenter procedit. Hoc autem interest inter nascentem Filium et procedentem Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tre filioq ꝓcedit. et substantiã eoꝵ
habet. Neq enim aliud de patre ꝓcedere
potuit. quam qͦd ipse est pater. Sp̃s sc̃s aũt
dictus scđm id qͦd aqͥ aliquid refert᷑ spirans.
et spirans utiq sp̃u spirans est. et exco appel¬
latus sp̃s est. Proprio aũt modo qͦdã dicitꝰ
spiritus sc̃s scđm qͦd refert᷑ ad patrẽ et filiũ
quod eoꝵ sp̃s sic. Nam et hoc nomen qͦa sp̃s
dicitur ñ semꝑ scđm id qͦd reftrt᷑ ad aliqͥo.
sed scđm id qͦd aliquam naturã significat.
Omnis enĩ incorporea nacura sp̃s inscrip¬
turis sacris appellat᷑ Unde ñ tantũ pa¬
triet filio et spũi scõ. sed omĩ rationali cre¬
ature et animȩ hoc uocabulũ congruit.
Ideo igit᷑ sp̃s dei sc̃s uocat᷑: quia patriset
filii scĩtas est. Nam cum sit et pater sp̃s
et filius sp̃s. et pat̾ sc̃s̃ et filius sc̃s. ꝓpricta¬
men ipse uocatur sp̃s sc̃s tanꝙͣ scĩtas coes
sentialis et consubstantialis amboꝵ. Sp̃s

Expanded text:
tre Filioque procedit, et substantiam eius habet. Neque enim aliud de Patre procedere potuit quam quod ipse est Pater. Spiritus autem dictus secundum id quod ad aliquid refertur spiratus; et spirans utique spiritu inspirans est, et ex eo appellatus Spiritus est. Proprio autem modo quodam dicitur Spiritus sanctus secundum quod refertur ad Patrem et Filium, quod eorum spiritus sit. Nam et hoc nomen, quod Spiritus dicitur, non secundum id quod refertur ad aliquid, sed secundum id quod aliquam naturam significat. Omnis enim incorporea natura spiritus in Scripturis sacris appellatur, unde non tantum Patri et Filio et Spiritui sancto, sed omni rationali creaturae et animae hoc vocabulum congruit. Ideo igitur Spiritus Dei sanctus vocatur, quia Patris et Filii sanctitas est. Nam cum set Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus, proprie tamen ipse uocatur Spiritus sancsentialis et consubstantialis amborum. Spi
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Tamen quia hoc nomen ab ȩgyptio
ponitur ipstꝰ linguȩ debet habere rationẽ.
Interpretat᷑ gͦ saphanet egyptio sermone
saluator mundi. eo quod orbem terrȩ ab ĩ¬
minenti famis excidio liberauit. Beniamin
interpretatur filius dextere qͦd est uirtutis.
D extera enim appellatur iamin. Mater
quippe eiꝰ moriens uocauerat nomen eiꝰ be¬
nonim. id est filius doloris mei. Pater hoc mu¬
tauit. filium dexterȩ nominans. Manasses
dictus ab eo quod sit pater es oblitus clam̃o¬
rum suoꝵ. Ita enim hebraice uocat᷑ obliui¬
o. Effraim eo quod auxerit eum ds̃. et exhoc
uocabulo in linguam nram transfertꝰ aug¬
mentum.
ePROpheTIS.

Expanded text:
dixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio dixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eius oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus; et ex hoc vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. De prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
filium genuerat lia. ꝓpterea iam secura
dixit ħabitabit mecum uir meus. Unde
et filius eiꝰ uocatus est habitaculum. Nepta¬
lim de conuersione siue cõparatione causa
nominis eiꝰ est Unde et dreit rachel. cũ eũ
cit ds̃ habitatione cũ sorore meã.Dan inter¬
pretatur iudicium. B ala enĩ dum eũ pe¬
sam nominis expressit. ut ab eo qͦd iudicas¬
set dñs filio ancillę. iudicii nomen ĩpone¬
ret. Gad. ab euentu siue ꝓcinccu uocatꝰ est.
Quando enim peperit eum ⁊elfa: dixit dña
eius lia. infortuna id est qͦd dicit᷑ in ꝓcinc¬
tu uel euentu. Aser beatus dicit᷑. Dũ enĩ
et beatificent me mulieres. Et ab eo qͦd bea¬
ta dicitur. ex echimologia nominis beatũ
uocauit. Ioseph abeo quod sibi aliũ addi
mater optauerat uocauit augmentũ. Hc̃
farao safanet appellauit. quod hebraice
absconditorum repertorem sonat. ꝓ eo qͦd
obscura somnia reuelauit et sterelitatẽ pre¬

Expanded text:
filium genuerat Lia: propterea iam secura filium genuerat Lia: propterea iam secura dixit Genes. 30, 20: 'Habitabit mecum vir meus.' Unde et filius eius vocatus est habitaculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum cit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum pesam nominis expressit, ut ab eo quod iudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel eventu. Aser beatus dicitur. Dum enim et beatificant me mulieres': et ab eo, quod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Ioseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem prae
Abbreviated transcription (Latin):
sodomoꝵ ñ consensit. sed coꝵ illicita car¬
nis incendia declinauit. Woab ex patre.
et totũ nomen ethimologiam habet. Con¬
cepit enim eum primogenita filia de pa¬
tre Aminon cuiꝰ causa nominis reddit᷑.
filius populi mei. Sic diriuat᷑. ut ex par¬
te sensus nominis ex parte ipse sit sermo.
Am̃ni enim a quo dicti sunt ãmanitȩ uo¬
catur populus meus. S arai interpretat᷑
princeps mea eoqͦd esset unius tantũmo¬
dodomus materfamilias. Post ea causa no¬
minis ĩmutata. ablata de fine .i. littera
dicitur sara id est princeps. Omĩum qͥp¬
pe gentium futura princeps erat. sicut et
dominus pollicitus fuerat ad abraham.
dabo tͥ ex sara filium. et benedicam ei et crit
in gentes et reges populoꝵ erunt exca Agar
aduena uel conuersa. Fuit enim cõplexꝰ¬
xiii abrahȩ aduena causa generandi da¬
ta quȩ post contemptũ anqło increpan¬
te conuersa ẽ. ad saram. Cethura chimi¬

Expanded text:
Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carSodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de fine I littera, dicitur Sara, id est princeps. Omnium quippe gentium futura princeps erat, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad AbrahamGen. 17, 16: 'Dabo tibi ex Sara filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar advena, vel conversa. Fuit enim. conplexui Abrahae advena causa generandi data, quae post contemptum, angelo increpante, conversa est ad Saram. Cethura thymi
Abbreviated transcription (Latin):
enim patris id est ꝓ oꝑe eiꝰ maledictꝰ ẽ Arfa¬
rat sanans depopulationem. Chus hebrai¬
ce echops interpretat᷑. Aposteritate sui ge¬
neris nomen sortitur. Ab ipso enim st̃ ꝓgen
ti ghiopes. Nembroth interpretat᷑ tiram¬
nus. Iste enim prior arripuit insuctã in
populis tiramnidem. et ipse aggressus ẽ. ad¬
uersum dm̃ impietatis edificare turrem. He¬
ber transitus. E thimologia eiꝰ mẏstica est
quod ab eiꝰ stirp̃e transirẽt dõ nec ꝑseueraret
ineis. translata ingentibus gr̃ã. Eix ipso enĩ
sunt cxorti hebrei. Faleg dunsio. cui pater¬
propterea tale nomen imposuit. quia tẽ
natuis est quando ꝑ linguas terra diuisa ẽ.
Thara exploratio ascensionis. Melchisedech
rex iustus. Rex quia ipse postea ĩperauit
salem. Iustus. ꝓ eo quod discernens sacͣmen¬
ta legis et euangelii. ñ pecudum uictimas
sed oblationem panis et calicis in sacrifi¬
cium obtulit. Loth declinans. Factisenĩ

Expanded text:
enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaenim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui geniti Aethiopes. 22. Nembrod interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populos tyrannidem, et ipse aggressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. 23. HEBER transitus. Etymologia ejus mystica est, quod ab ejus stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis translata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. 24. propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim
Abbreviated transcription (Latin):
se se post ea ꝑpetrasse uxorib conficet᷑. Noc
requies interpritatꝰ ꝓ eo quod sub illo omĩa
retro opera quieuerunt ꝑ diluinũ. unde
et pater eiꝰ uocans nomen eiꝰ noc dixit. Iste
requiescere nos faciet ab omĩbus oꝑibus nr̃s.
gio posteritatis accepit. Ex ipso enĩ patriar
chȩ prophetȩ et apłi. et populus dĩ. Ex eius
quoq stirpe et xp̃c. cuiꝰ abortu solis usq
ad occasum magnum. ẽ. nomen in genti¬
bus. Cham calidus. et ipse ex presagio fu¬
turi cognominatur. Posteritas enim ciꝰcã
terrȩ partem possedit quę uicino sole ca¬
lentior est. Unde et ȩgrptus usq hodie egỹp¬
tiorum lingua chaim dicit᷑. Iafeth latitii¬
do. Ex eo enim populus gentiũ nascit᷑. et qu
lata est ex gentibus multitudo credentium
ab eadem latitudine iafech dictꝰ ẽ. Chana¬
an filius cham interpretat᷑ motꝰ coꝵ. Qb
quid est aliud. rnsi opus eorum:᷑ Oro motu

Expanded text:
se postea perpetrasse uxoribus confitetur. Noe se postea perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies interpretatur, pro eo quod sub illo omretro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans nomen ejus 319 Noe, dixit: Iste requiescere nos faciet ab omnibus operibus nostgio posteritatis achae et apostoli et populus Dei. Ex eius quoque stirpe et Christus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu
Abbreviated transcription (Latin):
tionem natus sit. quasi resurrectionẽ fuĩs
ex mortuis suscitaret. Idem et positio: quia
siocabulum habuit. De eo enim scriptum
domini. Licet pleriq hebrcoꝵ arbitren¬
tur. quod tunc primum in nomine dñĩ
et in similitudine eiꝰ fabricata sint idola f¬
noch dedicatiõ. In ipsius enim nomine ci¬
uitatem postea ędificaiit cam. Cainan
lamentatio uel possessio eoꝵ. Sicut enĩcam
possessio. ita diruiatum nomen qͦd est cai¬
nan facit possessio eoꝵ. Matusalam inter¬
pretatur mortuus est. euidens ethimolo¬
gia nominis. Quidam enim eũ cũ patre
translatum fuisse et diluum preterisse pu¬
tauerunt. Obhoc signanter transtert᷑ mor¬
tuus est: ut ostender et᷑ ñ uixisse cũ post di¬
luuium. sed in codẽ cataclismo fuisse defun¬
ccum. Soli enim occo homines in archa diba¬
uium cuascrunt. Lamech ꝑcutiens. Iste e¬
num ꝑcussit et interfecit cam. quod etiã ip¬

Expanded text:
tionem natus sit, quasi resurrectionem fratris tionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia vocabulum habuit. De eo enim scriptum Domini'; licet plerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et in similitudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainan, facit possessio eorum. Matusalam interpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim eum cum patre translatum fuisse, et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in arca diluvium evaserunt. Lamech percutiens. Iste enim percussit et interfecit Cain: quod etiam ip
Abbreviated transcription (Latin):
diuersicaten ut inuariis significationibꝰ
nomina cõmutent᷑. Edamo sicut beatus
IeRONIAIUS tradiditꝰ. homo. siue terrenus.
siue terra rubra interpretat᷑ Ex terrae¬
nim facta ẽ. caro. et humus hominis faci¬
endi materies fuit Eua interpretat᷑ uita.
siue calamitas. siue ue. Uita: quia origo
fuit nascendi calamitas et ue. quia ꝑpre¬
uaricationem causa extitit moriendi. A ca¬
dendo enim nomen sũpsit calamitas. Alii
autem dicunt ob hoc eua uita et calami¬
tas appellata. quia sepe mulier uiro cau¬
sa salutis est. sepe calamitatis et mortis qͦd
est ue. C am̃ possessio interpretat᷑. Unde e¬
in. id est̃ possedi hominem per dm̃. Idem et
lamentatio eo quod ꝓ interfecto abel int̾¬
fectus sit. et penam su sceleris dederit. Abel
luctus interpretat᷑. Quo nomine prefigu¬
rabatur occidendus. Idem et uanitas qͥa
cito solutus est atq subtractꝰ. Seth inter¬
pretatur resurrectio. eoqͦd post fr̃is int̾fec¬

Expanded text:
diversitatem, ut in variis significationibus diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur vita sive calamitas sive vae. Vita, quia origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva vita et calamitas appellata, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est vae. Cain possessio interpretatur, unde ein, id est, Possedi hominem per Deum.' Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfec
Abbreviated transcription (Latin):
ciem et pedes dei oꝑiunt. quia preterita
ante mundum. et futura post mundũ sci¬
re non possumus. sed media tantũ coꝵ te¬
stimonio contemplamur. Singuli senas a¬
las habent. quia de fabrica tantũ mũdi
quȩ insex diebus facta ost in p̃senti seculo
nouimus. Quod clamant ter sc̃s alter
adalterum. Rinitatis muna diuinitate
demonstrant misterium. ł ceperunt.
e hominibꝰ qui qͦdã p̾sagio noĩa ac
leriq primorum nõminũ ex ꝓpͥis
causis originem nominũ habent.
quibus ita ꝓpħicȩ indita sunt uocabula.
ut aut fucuris aut p̃cedentibus eoꝵ causis
conueniant. In quibus tamen manente
spirituali sacramento. nunc tantũ adlit¬
teram intellectum historie ꝑsequem᷑. Ubi
autem ęchimologiȩ interpretationẽ non
attigimus. solam ip̃sam in latinũ ethimo¬
logiam posumus. Quod aũt unũ nom̃
hebraicum aliter atq aliter interp̃tat᷑.
hoc scđm accentuum et litterarũ euenit

Expanded text:
ciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum, eorum testimonio contemplamur. 33. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrant mysterium. 317 CAPUT VI. De hominibus, qui qlerique primorum hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabula, ut aut futuris aut praecedentibus eorum causis conveniant. In quibus tamen manente spiritali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequimur. Ubi autem etymologiae interpretationem non attigimus, solam ipsam in Latino etymologiam posuimus. Quod autem unum nomen Hebraicum aliter atque aliter interpretatur, hoc secundum accentuum et litterarum evenit