comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
He atssrensa a. Miit dit cer sat dnit eum rex
solax alogins uniuersa cognosarit ee sic is presenar
pło utru omã iubtre nariar undr estordint
cuncta suo. Nam nid illiae p̃tir mititit un di
x su ꝑflua narrart consucurunt
idimius ocius diomedim: Aut diomiedim legens¬
dum ut sit larnus a caisitiuas x ad mittit᷑ ẽ dip¬
sisut multum ille & urrs iactatus  alto autsi
grecum Accusatiuum sacre ueluttinus dio medo
legat᷑ ut possit fictisina lipla sicut eurialt infe

Expanded text:
x solet a legatis universa cognoscere et sic eos praesente populo iterum omnia iubere narrare. Vnde est ‘ordine cvncta suo’: nam nihil licet praetermittere: unde et superflua narrare consuerunt. VIDIMVS O CIVES DIOMEDE aut ‘Diomedem’ legendum, ut sit Latinus accusativus: et admittitur ecthlipsis, ut «multum ille et terris iactatus et alto»: aut si Graecum accusativum facere voluerimus, ‘Diomede’ legamus, et possit fieri synalipha, sicut «Euryale infe
Abbreviated transcription (Latin):
t cȩlo clamorq uirum clangorq: tubarũ
Hic alii spolia occisis direptalatinis
Conucuint igni. galeas ensesq decoros.
Frenaq feruentesq rotas. pars munera nota
Multabo uincirca mactant᷑ corpora morti.
Setigerosq sues raptas ex om̃ib agris
E nflammã ugulant pecudes tũ littore toto
Ardentes spectant socios. semastaq seruant

Expanded text:
it caelo clamorque virum clangorque tubarum. it caelo clamorque virum clangorque tubarum. Hic alii spolia occisis derepta Latinis coniciunt igni, galeas ensesque decoros frenaque ferventisque rotas; pars munera nota, Multa boum circa mactantur corpora Morti, saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris in flammam iugulant pecudes. Tum litore toto ardentis spectant socios semustaque servant
Abbreviated transcription (Latin):
Magna trõphȩa ferant quos dat tua dexteralorto.
Tuquoq nunc stares inmanis truncusin armis
Essa par etas &. idẽ si robur ab annis
Turne. sed infelix teucros quid demoror armis:
U adite & hȩc memores regimandata referte.
Quiꝰd uitam moror iniusam pallante ꝑempto
Dextera causa tua est. turnũ gnatoq patriq
Quam debere uides meritis. uacat hic tibi solus
Fortunȩq locus. nonuitȩ gaudia quȩro
N ec fas. sed gnato manes ꝑferre subimos:.
Aurora interea miseris mortalib. almam
Extulerat lucem referens operaatq labores.
Lã pater ȩneas iã curuo in littore tarchon
Constituere piras. huc corporaquisq. suoꝵ
More tulere patrũ. sub iectisq ignib. atris.
Condit᷑ intenebras altum caligine celum.
Ter circum accensos cuncti fulgentib armis
Decurrere rogos. ter mestũ funeri signẽ
ustrauere inequis. ululatusq. ore dedere.
S pargit᷑ & tellus lacrimis spargunt᷑ & arma.

Expanded text:
Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: tu quoque nunc stares immanis truncus in armis,  aetas et idem si robur ab annis, Turne. Sed infelix Teucros quid demoror armis? Vadite et haec memores regi mandata referte: quod vitam moror invisam Pallante perempto, dextera causa tua est, Turnum natoque patrique quam debere vides. Meritis vacat hic tibi solus fortunaeque locus. Non vitae gaudia quaero, nec fas, sed nato Manis perferre sub imos. Aurora interea miseris mortalibus almam extulerat lucem, referens opera atque labores: iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon constituere pyras. Huc corpora quisque suorum more tulere patrum, subiectisque ignibus atris conditur in tenebras altum caligine caelum. Ter circum accensos cincti fulgentibus armis decurrere rogos, ter maestum funeris ignem lustravere in equis ululatusque ore dedere; spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma:
Abbreviated transcription (Latin):
Haud ignariseram quantum nouagła marmis
Et predulce decus primo certamine possite.
Primicie iuurnis mistrȩ belliq ꝓpinqui
Dura rudimenta. & nulli ex audita deoꝵ
Udta precesq mee. tuq osanctissima conure¬
Felix morte tua. neq in hunc seruata dolort̃.
Contra ego uiuendo uici mea fata suꝑstes
Restaremut genitor. troum socia arma secutũ
Obruerent rutul telis animã ipsẽ dedisser.
Atq ea pom pa domum me ñ pallanta referra.
Nec uosargueri teueri nec foederanec quas
I urximus hosꝑicie dextras. sors ista senecit
Debita erat nr̃e qͣm inmatura manebat
Morsgnatum. cȩsiNiolscoꝵ milibus ante
Lorro q bipentu adepitheton itanstulit nomen
Robora modogonus ligni est . Nam est in cor sreci¬
alia nominatum.
Plaustris gementib sub pondere sonantil
Que modo uictorẽ. bene modo uno rnĩ eodẽ:
dir te fouuter fecit & perut ax hec᷑ prima
D ucentem in latium teueros cecidisse iuuabit.
Quin ego non alio digner te funere palla

Expanded text:
haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis et praedulce decus primo certamine posset. Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui dura rudimenta et nulli exaudita deorum vota precesque meae! Tuque, O sanctissima confelix morte tua neque in hunc servata dolorem! Contra ego vivendo vici mea fata, superstes restarem ut genitor. Troum socia arma secutum obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret, nec vos arguerim, Teucri, nec foedera nec quas iunximus hospitio dextras: sors ista senectae debita erat nostrae. Quod si immatura manebat mors natum, caesis Volscorum milibus anteRRO BIPENNI ad epitheton transtulit nomen ipennibus i.». ROBORA modo genus ligni est: nam est inter specialia nominatum. PLAVSTRIS GEMENTIBVS sub pondere sonantibus. QVAE MODO VICTOREM bene ‘modo’; uno eodemque die et fortiter fecit et periit, ut «haec te prima ducentem in Latium Teucros cecidisse iuvabit. Quin ego non alio digner te funere, Palla,
Abbreviated transcription (Latin):
turno aut propter suum crimen lđ incra¬
am quam se per uirtua constat esse con¬
trariam aut turni crimine qui tot ui
ris cansa mortis exTiterat
his e̾t̾ quȩ non recipiunt cõparationt᷑. Nã quia
augmentui recipit & conparatꝰi alia illa sunt

Expanded text:
tur: aut propter suum crimen, id est inertiam, quam semper virtuti constat esse contrariam: aut Turni crimine, qui tot viris causa mortis exstiterathis esse quae non recipiunt comparationem: nam quia augmentum recipit, et comparatur. alia illa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Corpora ꝑ campos ferroq fusa iacebant
Redder& ac tumulo siner& succedere terrȩ
Nullum cumuictis certamen & aere cassis
Parcera hospitibus quondam socerisq uocatis
Quos bonuseneas haud aspernanda prȩcantis
Prosequitur uenia & uerbis hȩc insuꝑ addit
Qͥuȩ namuos tanto fortuna indigna latini
Implicuit bello quinos fugiatis amicos:
Pacem ne ec animis & martis sorte ꝑemptis
Oratis equidem &. uius concedere uellem.
N ecͣ ueni nisi fatalocum sedemq dedissent.
N ec̾bellum cumgente gero. rex nr̃a reliquit
Hospicia & turm potusse credidit armis.
A equius huic turnum fuerat se opponere morti.
Sibellum finire manu sipellere teucros
Apparat. his decuit mecũ concurrere telis.¬

Expanded text:
corpora, per campos ferro quae fusa iacebant, redderet ac tumulo sineret succedere terrae; nullum cum victis certamen et aethere cassis; parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis prosequitur venia et verbis haec insuper addit: Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini, implicuit bello, qui nos fugiatis amicos? Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis oratis? Equidem et vivis concedere vellem. Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit hospitia et Turni potius se credidit armis. Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti. Si bellum finire manu, si pellere Teucros apparat, his mecum decuit concurrere telis
Abbreviated transcription (Latin):
Rebediu hoo loco notant uirgilium crtici qđ
bomini facrilego dadie prudentem sentenciam
quam rem ratio naturalis excusat catnimquȩ per
sonam mouent animos inquamuis porsonam ca¬
dunt il la uero tantum prudentium quȩ nonnisi
B ellatoris equi caua tempora coniicit hastã.
Tollit se arrectum quadrupes. & calcib auras
U erberat. effusumq equitem suꝑ ipse secutus
mmplicat. eiectoq incumbit cernuus armo
Clamore incendunt᷑ cȩlũ troesq latiniq
Ad uolat eneasuaginaq eripit ensẽ
Et suꝑhȩc. ubi nc̃ mezentius acer & illa
Efferaius animi. contra thyrrenus ut auras
Suscipiens hausit cȩlum mentẽq recepit.
Hostis amare quid increpitas mortẽq minaris :
Nullum incede nefas. nec sic ad prȩlia ueni.
Nec tecũ meus hȩc pepigit mihi fȩdera lausus.
U nũ hoc ꝑsi qua est uictis uenia hostib oro suenũ
Corpus humo paciare tegi scio acerba meoꝵ
Circumstare odia. hunc oro defende furorem.
Et me consortem nati concede sepulchro.

Expanded text:
EST hoc loco notant Vergilium critici, quod homini sacrilego dedit prudentem sententiam: quam rem ratio naturalis excusat. Ea enim quae per naturam movent animos, in quamvis personam cadunt, illa vero tantum sunt prudentium, quae non nisi bellatoris equi cava tempora conicit hastam. Tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras verberat effusumque equitem super ipse secutus iectoque incumbit cernuus armo. Clamore incendunt caelum Troesque Latinique. Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem et super haec: Ubi nunc Mezentius acer et illa effera vis animi? Contra Tyrrhenus, ut auras suspiciens hausit caelum mentemque recepit: Hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? Nullum in caede nefas, nec sic ad proelia veni, nec tecum meus haec pepigit mihi foedera Lausus. Unum hoc per siqua est victis venia hostibus oro: corpus humo patiare tegi. Scio acerba meorum circumstare odia: hunc, oro, defende furorem et me consortem nati concede sepulchro.
Abbreviated transcription (Latin):
iuctoria comingitinisi ut occiso turno & uindices
filium & patrem consolaris orbatum
Sed gnato manes ꝓferro subitios ac si dicera
hano solã eẽ causam quȩ eũ cogat ad uity
pacientiam ut filio turui nuncietur in¬
teritus
Alisetis mortalibus qui sunt subiesti tot
Opera atq libores. hoc opus o hec opetitu
dicinus quando negociũ ipsũ qđ geritur
significamus si aitem seminino genere
dixerimus operas ipsas ꝑsonas quo̧ aliquid
ficiunt signtresm s st custbia diegtur
quȩ custodit ut cernus custodia qualis .u.s
nam ut hi qui custaduoit̃ custadie dicont᷑¬

Expanded text:
ictoria contingit ˗ nisi ut occiso Turno et vindices filium et patrem consoleris orbatum. SED NATO MANES PERFERRE SVB IMOS ac si diceret hanc esse causam, quae eum cogat ad vitae patientiam, ut filio Turni nuntietur interitusMISERIS MORTALIBVS qui sunt subiecti tot OPERA ATQVE LABORES ‘hoc opus’ et ‘haec opera’ tunc dicimus, quando negotium ipsum quod geritur significamus; si autem feminino genere dixerimus ‘operas’, ipsas personas quae aliquid faciunt significamus; sicut ‘custodia’ dicitur quae custodit, ut «cernis custodia qualis v.»: nam ut hi qui custodiuntur ‘custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
O Haud aspernanda iusta non contompnenda sepul¬
ro q benefnum genera liter debetur uni uersis
cem seotiam iuuis uelle prestare. Pacem aut̃ idro
defurictisqr ait supra nullum cum uictis certam̃¬
& mortuoꝵ pax sepultura est. unde olegit uerbin
utriusq apton
Qurnã quanta ae qualis nam mirantis est uec enim
captat᷑ fauorem.

Expanded text:
 havd aspernanda iusta, non contemnenda: sepulim beneficium generaliter debetur universis. cem se etiam vivis velle praestare. 'pacem' autem ideo defunctis, quia ait supra "nullum cum victis certamt mortuorum pax sepultura est. Vnde elegit verbum utrisque aptum. QVAENAM quanta et qualis: nam mirantis est; nec enim captat favorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Inferias cȩso sparsuros sanguin̾e flãmas.
Indutosq. iu̾ba truncos hostdib armis
I psos ferre duces. mimicaq nomina figi
Ducitur infelix a euo confectũs acoetes
Pestoranc̃ fȩdans pugnis nc̃ unguib ora.
Sternitur & toto proiectus corpore terrȩ
Ducunt & rutulo perfusos sangiune currus.
P ost bellator equus posiris in signib. ȩthon
It lacrimas. guttisꝙ humectãt grandib. ora.
Hastã alii galeamq ferunt. nã ceteraturnus
U ictor haba. tũ mesta phalanx teueriq sequunt᷑.
T yrrheniq duces & uersis archades armis
P ost quã omnis longe comitũ precesserat ordo
Substitit ȩneas. gemituq hȩcꝰ addidit alto.
Nos alias hinc ad sacrimas eade̾ horrida belli
F atauocant. salue ȩternum mihimarime palla.
Atternũq uale nec plura esfatus ad altos
Tendebat muros gressumq in castra ferebat.
Iamq oratores aderant ex urbe latina
Uelati ramis oleȩ ueniamq rogantes.¬

Expanded text:
inferias, caeso sparsuros sanguine flammas, inferias, caeso sparsuros sanguine flammas, indutosque iubet truncos hostilibus armis ipsos ferre duces inimicaque nomina figi. Ducitur infelix aevo confectus Acoetes: pectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora sternitur et toto proiectus corpore terrae.~.~. Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus. Post bellator equus positis insignibus Aethon it lacrimans guttisque umectat grandibus ora. Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus victor habet. Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur Tyrrhenique omnes et versis Arcades armis. Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, substitit Aeneas gemituque haec addidit alto: Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli fata vocant: salve aeternum mihi, maxime Palla, aeternumque vale. Nec plura effatus ad altos tendebat muros gressumque in castra ferebat. Iamque oratores aderant ex urbe Latina, velati ramis oleae veniamque rogantes
Abbreviated transcription (Latin):
xii uosomili manos estt boni
supens debimus omnia doncoui
omarto sanguinem. a merturio
a uenere cupiditatom a siturnio
humoren quo̧ omnia singulis
reddot uidentur extingu¬
fixos tropheis titulos cum nomu
nuuo dolore ire non poirat. It bene exi
rum ꝑmutatione ex pressit doloris magn¬
tudinem dicrns ita doluisse a corten uͦt
li umianũ nuigrane affirtũ: nã & lacrunaliat
ae sponte so que batur cadauit¬
Seu mollis uiolȩ seu languentis hyacinthi.
Cui neq fulgor ad huc necdũ sua form areceslit.
Non iam materalit tellus uresq ministrat.
Tum geminas uestes auroq ostroq. rigentis¬
En tulit ȩneas : quas isli lȩta laborc
I psasuis quondam manib sidonia dido
Fecerat & tenui telas discreuerat auro.¬
Harum unam iuueni supremum mestus honorẽ
Induit. arsurasq comas obnubit amictu.
Multaq preterta laurentis prȩmia pugnȩ
Aggerat & longo predam iuba. ordine duci
Adit equos a tela quib. spoliauerat hostem.
N inxerata post tergamanꝰ quos mutera umbris

Expanded text:
«vos o mihi manes este boni, autem debemus omnia donec a Marte sanguinem, a Mercurio siderium, a Venere cupiditatem, a Saturno humorem: quae omnia singulis reddere viderentur extinfixos tropaeis titulos cum nominnimio dolore ire non poterat. et bene ex rerum permutatione expressit doloris magnitudinem, dicens ita doluisse Acoeten, ut pn humanum migraret adfectum: nam et lacrimabat et sponte sequebatur cadaseu mollis violae seu languentis hyacinthi, cui neque fulgor adhuc necdum sua forma recessit: non iam mater alit tellus viresque ministrat. Tum geminas vestes auroque ostroqueextulit Aeneas, quas illi laeta laborum ipsa suis quondam manibus Sidonia Dido fecerat et tenui telas discreverat auro.Harum unam iuveni supremum maestus honorem induit arsurasque comas obnubit amictu, multaque praeterea Laurentis praemia pugnae aggerat et longo praedam iubet ordine duci. Addit equos et tela, quibus spoliaverat hostem. Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris
Abbreviated transcription (Latin):
Adisens ciuibus quesgaliena culpa percuntibus
Tumsenior semꝑq odusa crimine drances
Infensus iuueni tur nosicore uicissim
Drsa refert ofama ingens ingentior armis
VUr troiane quibus celote laudib. equem
Iustitiaene pnus mser belline laborum
Nos uerohȩc patriam grati referemus adurbem o
Et siqua uiam dederit fortuna latino
Iungemus regi. quęrat sibi foedera turnus.
Qiun & fatalis muroꝵ altollere moles
Saraq sub uectarihumeris troiane iuuabit .
Dixerat hȩc unoq om̃s eadẽ ore fremebant.
Bissenos pepigere dies. & pace sequestra
ꝑ sduas teueri mñteͥq impunelatini

Expanded text:
iseris civibus quasi aliena culpa pereuntibus.Tum senior semperque odiis et crimine Drances infensus iuveni Turno sic ore vicissim orsa refert: O fama ingens, ingentior armis vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem? Iustitiaene prius mirer belline laborum? Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem et te, siqua viam dederit fortuna, Latino iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus. Quin et fatalis murorum attollere moles saxaque subvectare umeris Troiana iuvabit. Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant. Bis senos pepigere dies et pace sequestra per silvas Teucri mixtique inpune Latini
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc peditẽ pedes & licius ꝓcesserat agis
Qũẽ tamem haud expers uale̾rus uirtutis auitȩ
Beucit. at thronũ salius salumq nealces
Insignis iaculo & longe fallente sagita
Lã grauis ȩquabit luctus & mutua mauors
Funera cȩdebant parit᷑ pariterqi ruebant
U ictores uictiq neꝙ hisfuga nota neq illis.

Expanded text:
hunc peditem. Pedes et Lycius processerat Agis, hunc peditem. Pedes et Lycius processerat Agis, quem tamen haud expers Valerus virtutis avitae deicit; at Thronium Salius Saliumque Nealces insidiis, iaculo et longe fallente sagitta. Iam gravis aequabat luctus et mutua Mavors funera: caedebant pariter pariterque ruebant victores victique, neque his fuga nota neque illis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicruit indensos alacer mezentius hostis.
Sternit᷑ infelix acron& calcib atram
Tundit humum exspirans. infrastaq. tela cruentat
Atq idem fugientẽ haud est dignatus orodem
S ternere nec iacta cecũ dare cuspide uulnus.
Obuius ad uersoq. occurrit. seq uiro uir
Pars bellihaud tempnenda uiris iacce altus forodes.
Conclamant soculetũ peana secuti.
Ille autẽ exspirans non me quicũq es inulto ulua pt¬
U ictor nec longum lȩ tabere te quoq fata lu uti¬
Prospectant paria. atq eadem mox arua tenebis.
Ad que subridens mixta metentius ira iasi ituan¬
Nc̃ morere. ast de me diuum pateratq hominũ rex
U iderit. hoc dicens eduxit corpore telum. t¬
Olli dura quies oculos & ferreus urgu&miruo
S omnus. in ȩternam cdaudunt᷑ lumina noctẽ
Cedicus alcathonũ obtruncat satratorꝰ hy daspem
Partheniumq rapo & p̃durũ uiribus orsen.
Mesapus clonuĩq licaoniumꝙ erychaten
Illũ infrenis equi lapsu tellure iacentem.

Expanded text:
sic ruit in densos alacer Mezentius hostis. Sternitur infelix Acron et calcibus atram tundit humum expirans infractaque tela cruentat. Atque idem fugientem haud est dignatus Oroden sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus: obvius adversoque occurrit seque viro vir Pars belli haud temnenda, viri, iacet altus Orodes. Conclamant socii laetum paeana secuti. Ille autem exspirans: Non me, quicumque es, inulto, victor, nec longum laetabere: te quoque fata prospectant paria atque eadem mox arva tenebis. Ad quae subridens mixta Mezentius ira: Nunc morere. Ast de me divom pater atque hominum rex viderit. Hoc dicens eduxit corpore telum: olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam clauduntur lumina noctem. Caedicus Alcathoum obtruncat, Sacrator Hydaspen Partheniumque Rapo et praedurum viribus Orsen, Messapus Croniumque Lycaoniumque Erichaeten, illum infrenis equi lapsu tellure iacentem,
Abbreviated transcription (Latin):
tar᷑ aucilioꝵ negtuo. Vnde & paulo post uenulu
a diuidit dicrus.  ressponsa simul qui sint rex
iptimt regis audisti .& que sit magno sementiabi
nos bella traclauimus.
lirii se in hostilẽ lyppeũ erigit milts & ita contra

Expanded text:
t auxiliorum negatio: unde et paulo post Venulus ita dividit dicens ‘et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bnos bella tractavimus. arii se in hostilem clipeum erigit miles et ita contra
Abbreviated transcription (Latin):
Arsurasq comas obnubit amictu harum unã
supra duas uestes dixit esse prolatas obnubit autẽ¬
est uclauit translitio anubibus quibus teitur clũ
unde & nubtiȩ dicuntur quod nubentum capta
ambigue positum est. spolia autra cum proprio
atantum sint quibus hostis spoliari potest ut
lorica ł uestis ab usiue lam spolium dicitur quio¬
quid hostibus tollitur. undo est post quam illũ¬
Ipsos ferro duces suos scilice qui illis mill pit¬
eriit inlius tnẽ iub& truncos ferre ipłsdu¬
ces bac est duũ spolia ut trefra duas ipes dutru. s. sap
manibq mcis me tentius lnct¬

Expanded text:
Arsurasque comas obnubit amictu harum unam,supra duas vestes dixit esse prolatas. 'obnubit' autem velavit, translatio a nubibus quibus tegitur caelum: unde et nuptiae dicuntur, quod nubentum capita ambigue positum est. Spolia autem cum proprie ea tantum sint quibus hostis spoliari potest, ut lorica vel vestis, abusive iam spolium dicitur quicquid hostibus tollitur: unde est «postquam illuIpsos ferre duces suos scilicet, qui illis mille praeerant. melius tamen est, iubet truncos ferre ipsos duces, id est ducum spolia, ut tropaea duces ipsos dixerit: sic supra "manibusque meis Mezentius hic
Abbreviated transcription (Latin):
Terres. hȩc uia sola fuit qua ꝑdere posses.
Nec mortem horremus. nec diuum parcimus ulli.
Disine nã uenio moriturusa hȩc tibi porto.
Dona prius. dixit telumq intorsit in hostem.
Inde aliud superitq aliud figitq uolat ꝙ
In genti gyero sed sustin& aureus umbo
Eo circum astantẽ leuos equitauit in orbes
Tela manuiaciens. tersecum troius heros
In manẽ aerato circufert tegmine siluam.
Inde ubi tot traxisse moras tot spicula tedae.
Uellere & urguetur pugna cosgressũs inqua

Expanded text:
terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. Nec mortem horremus nec divom parcimus ulli. Desine: nam venio moriturus et haec tibi porto dona prius. Dixit telumque intorsit in hostem; inde aliud super atque aliud figitque volatque ingenti gyro, sed sustinet aureus umbo. Ter circum adstantem laevos equitavit in orbes tela manu iaciens, ter secum Troïus heros immanem aerato circumfert tegmine silvam. Inde ubi tot traxisse moras, tot spicula taedet vellere et urgetur pugna congressus iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
Haud deiectus equum duci iuba. hocdecus illi
Hoc solamenerat bellis hoc uictor abibat.
O mnib alloquitur merentem & talib. infit.
Rebe diures siquadiu mortalib ulla est¬
U iximus. aut hodie uictor spolia illa cruenta
et perfusi unde intulit &ecapudenos¬
erquod etiam spolia enit hitillegimu
lam lauso nihil decraxerat dixit euim
U ltor eris mecum. aut aperit si nullauiã uis
Dccumbes pariter neq enĩ fortissime credo
Iussa aliena pati & dnõs dignabere teucros.
Dixit & exceptds tergo consueta locauit
Menbra. manusq ambasiaculis onerauit acutis.
Cere caput fulgens cristaq hirsutus equina.
Siccursũ in medios rapidus dedit estuat ingens
V no in corde pudor mixtoq in sania luctũ
Et furiis agitatus amor & conscia uirtus.
Atq hic eneam magna ter uoce uocauit.
Aeneas agnouit enim letusq p̾catur.
Sic pater ille deum faciat sic altus apollo.
Incipias conferre manum.
F Antum effatus & infesta subit obuius hasta.
Ille autem quid me erepto seuissime nato

Expanded text:
haud deiectus equum duci iubet. Hoc decus illi, hoc solamen erat; bellis hoc victor abibat omnibus. Adloquitur maerentem et talibus infit: Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibusviximus. Aut hodie victor spolia illa cruenti e perfusa - inde intulit ‘equod etiam spolia Aeneae intellegimus - nam Lauso nihil detraxerat; dixit enim ultor eris mecum aut, aperit si nulla viam vis, occumbes pariter; neque enim, fortissime, credo, iussa aliena pati et dominos dignabere Teucros. Dixit et exceptus tergo consueta locavit membra manusque ambas iaculis oneravit acutis, aere caput fulgens cristaque hirsutus equina. Sic cursum in medios rapidus dedit: aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania luctu, et furiis agitatus amor et conscia virtus. Atque hic Aenean magna ter voce vocavit. Aeneas agnovit enim laetusque precatur: Sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo, incipias conferre manum. Tantum effatus et infesta subit obvius hasta. Ille autem: Quid me erepto, saevissime, nato
Abbreviated transcription (Latin):
Constituit tumulo incolle quia tro pͥcã non
fingebant nisi inemi nentioribus locis. salustiũ
depomptio ait deuictis hispanis crophea inpira¬
nei lugis constituit ex quomore in urbibus
figebantur in arcubus exedificatis. Ideo autẽ
nunc tropheum p̃onit oncas quoniam non
tentio fugauit exercitum
Ensem collo suspendit cburnum uaginam ebur¬
neam. sine ebur eboris facte non eburis sicut mur¬
murmurmuris unde quia in principalitatis

Expanded text:
O ‘in tumulo’, in colle, quia tropaea non figebantur nisi in eminentioribus locis: Sallustius de Pompeio ait «devictis Hispanis tropaea in Pyrenaei iugis constituit». Ex quo more in urbibus tropaea figuntur in arcubus exaedificatis. Ideo autem nunc tropaeum ponit Aeneas, quoniam nondzentio fugavit exercitumENSEM COLLO SVSPENDIT EBVRNVM vaginam eburneam. Sane ‘ebur eboris’ facit, non ‘eburis’, sicut ‘murmur murmuris’: unde quia in principalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui reuocent mestiq ferent mandata parentis.¬
At lausum socu ex anime su arma ferebant
Flentes ingentẽ. atq. ingenti uulnere uictum.¬
Agnouit longe gemitum presaga malimens.¬
Caniciem multo deformat puluere . & ambas
Ad celum tendit palmas & corpore inher&
Tanta ne me tenuit uiuendi nate uosuptas
Ut ꝓ me hostili ꝑaterer succedere dextrę
Quem genui: tua ne hec genitor ꝑuulnera seruor
Morte tua uiuens. heu nc̃ misero mihi demum
Exicium infelix nc̃ alte uulnus adactum.
Idẽ egonate tuum maculaui crimine nomen
Pulsus obinuidiam solio sceptrisq paternis.
D ebueram patrie poenas odũisq meoꝵ
O mnis ꝑmortes aruman sonte ipse dedissem
N unc uiuo neq ad huc homines iucẽq. relinquo.
Sed linquam sĩmus hoe dicens attollit inȩgrum
Se femur & quamquã ius alto uulnere tardat

Expanded text:
qui revocent maestique ferant mandata parentis.qui revocent maestique ferant mandata parentis.At Lausum socii exanimem super arma ferebant flentes, ingentem atque ingenti volnere victum.Agnovit longe gemitum praesaga malcanitiem multo deformat pulvere et ambas ad caelum tendit palmas et corpore inhaeret. Tantane me tenuit vivendi, nate, voluptas, ut pro me hostili paterer succedere dextrae, quem genui? Tuane haec genitor per volnera servor, morte tua vivens? Heu, nunc misero mihi demum exitium infelix, nunc alte volnus adactum! Idem ego, nate, tuum maculavi crimine nomen, pulsus ob invidiam solio sceptrisque paternis. Debueram patriae poenas odiisque meorum: omnis per mortis animam sontem ipse dedissem! Nunc vivo neque adhuc homines lucemque relinquo. Sed linquam. Simul hoc dicens attollit in aegrum se femur et, quamvis dolor alto volnere tardet
Abbreviated transcription (Latin):
Q uibus lytatus habetua moris enim fucrat
nt cum his rebiis homines sepelirentur quasd
quo folae sepultura ad ipsa cadauera non pertine:
re lice umbris sicut inseptimo logimus prosit
est ea cura menentio id patri sacrilego qui sup¬
ros inferosq contempuit
Q uid tibi nunc miserande puer ꝓ laudib istis
Quid pius eneas tantadabit indole dignũ.
Ar̃ma quib lȩtatus habe tua. teq parentũ
Manib & cineri siqua est ea curaremitto.
Hoc tamen infelix miseram solabere mortẽ.
Aeneȩ magni dextra cadis. increpat ultro
Cunctantes socios. &. terra subleuat ipsum
Sanguine turpantẽ comptos demore capillos.
Interea genitor tiberini ad fluminis undam
U ulnera siccabat limpliis corpusq lauabat
Arboris ad dinis trunco. ꝓcul aerã ramis
Dependa galea ⁊ prato grauia arma quiescioit
S tant lecti circumiuuenes. ipse eger anhelans
C lla foua fusus ꝓpexã mñ pectora barbam¬
Multa suꝑ lausorogitat mustũsn ꝙ. remittat.

Expanded text:
Quibus laetatus habe tua moris enim fuerat ut cum his rebus homines sepelirentur quas dquo solet sepultura ad ipsa cadavera non pertinere — licet umbris, sicut in sexto legimus, prosit est ea cura Mezentio, id est patri sacrilego, qui superos inferosque contemnitQuid tibi nunc, miserande puer, pro laudibus istis, quid pius Aeneas tanta dabit indole dignum? Arma, quibus laetatus, habe tua, teque parentum manibus et cineri, siqua est ea cura, remitto. Hoc tamen infelix miseram solabere mortem: Aeneae magni dextra cadis. Increpat ultro cunctantis socios et terra sublevat ipsum, sanguine turpantem comptos de more capillos. Interea genitor Tiberini ad fluminis undam volnera siccabat lymphis corpusque levabat arboris adclinis trunco. Procul aerea ramis dependet galea et prato gravia arma quiescunt. Stant lecti circum iuvenes: ipse aeger anhelans colla fovet, fusus propexam in pectore barbammulta super Lauso rogitat multumque remittit
Abbreviated transcription (Latin):
T alia ꝑ campos edebat funera uictort pmugu¬
Pardanius. torrentis aquȩ ł turbinis atri ibiu¬
LA ore furens tandẽ erumipunt & castra relinqau
Ascanius puer & nequiquã obessa uiuentus in udeo¬
ee

Expanded text:
Talia per campos edebat funera ductor Dardanius, torrentis aquae vel turbinis atri more furens. Tandem erumpunt et castra relinquunt Ascanius puer et nequiquam obsessa iuventus. IunoPluribus oranti Aeneas: Haud talia dudum
Abbreviated transcription (Latin):
alta lutra limina cogit queritur cur ad priuatp̃
domum em uocet᷑ senatus qui non nisi ad bublđ¬
ca & augurato condita loca cenuonire consueuit
sed scimus domũ latim augurato conditani
& candemtam templũ fuisse quam curiam
nãq: in superibus legimus tictum au gustũ
idẽ augurio conditũ. Item paulo post hinc
publicum conuocatur senectus Nam ait i uir.tali
intus templo diuum patriaq latinus sedens id orto
rtiam in palatii atrio qđ augurato conditũ ẽ a put
maioris consulebat᷑ senatus ubi etiam ariets i mo¬
labantur qđ ut in uii. dixinius uirłs ad latin

Expanded text:
ALTA INTRA LIMINA COGIT quaeritur cur ad privatam domum convocetur senatus, qui non nisi ad publica et augurato condita loca convenire consueverit. Sed scimus domum Latini augurato conditam et eandem tam templum fuisse, quam curiam: namque in superioribus legimus «tectum augustum», id est augurio conditum, item paulo post «hincpublicum, convocatur senatus: nam ait in septimo "tali intus templo divum patriaque Latinus sede sedens" . idcirco etiam in Palatii atrio, quod augurato conditum est, apud maiores consulebatur senatus: ubi etiam aries immolabatur, quod, ut in septimo diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
M unerib mestamq euandri primus ad urbem
Mitatur pallas. quem non uirtutis egentem.
Abstulit atra dies. & funere mersit acerbo.
Sic illa crimans recipit ꝙ ad limina gressum
Corpus ubi ex animi positum pallantis acoetes¬
Tum comesauspicus caro datus ibat alumna¬
Circum om̃is famulumq manus troianaq turba.
Et mestum iliodes crinem demore solutȩ.

Expanded text:
muneribus, maestamque Evandri primus ad urbem muneribus, maestamque Evandri primus ad urbem mittatur Pallas, quem non virtutis egentem abstulit atra dies et funere mersit acerbo. Sic ait inlacrimans recipitque ad limina gressum, corpus ubi exanimi positum Pallantis Acoetestum comes auspiciis caro datus ibat alumnCircum omnis famulumque manus Troianaque turba et maestum Iliades crinem de mo
Abbreviated transcription (Latin):
Precipitant curȩ turbataq funere mens est¬
E ota dm̃ primo uictor soluebat eoo.
ngentem quercum decisi sundiq ramis
onstituit tumulo. fulgentiaq induit arma.
Aetentiducis exuuas tibi maghe tropheum
Belli potens. aptat᷑ rorantis sanguine cristał.
elaq truncauiri. & bissex thoraca petitum
ꝑfossumꝙ locis clipeumq ex aere sinistre
Subligat. atq ensem collo suspendit eburnũ.
um socios namq omnis eum stipata tegebat
Turba ducum sic incipiens hortatur ouantes.
M axima res effecta uiri. timor om̃is abesto
Primiciȩ. manib qͣ meis metentius hic est.
Nunc iter ad regem nobis murosq latinos.
Arma parate animos & spe presumite bellum.
Ie quamora ignaros ubi primum uellere signa
Annuerint superi pudemq educere castris
mpediat. segnisq metu sententia tard&.
Tlintesrea socios infiumata q̃. corpora terrȩ
A andemus qui solus honos atheronte sub imo est.
Ite ait egregias animas quȩ sangiune nobis
Hanc patriam peperere suo decorate supremis

Expanded text:
praecipitant curae turbataque funere mens est, vota deum primo victor solvebat Eoo. Ingentem quercum decisis undique ramis constituit tumulo fulgentiaque induit arma, Mezenti ducis exuvias, tibi, magne, tropaeum, bellipotens: aptat rorantis sanguine cristas telaque trunca viri et bis sex thoraca petitum perfossumque locis clipeumque ex aere sinistrae subligat atque ensem collo suspendit eburnum. Tum socios, namque omnis eum stipata tegebat turba ducum, sic incipiens hortatur ovantis: Maxima res effecta, viri; timor omnis abesto, primitiae, manibusque meis Mezentius hic est. Nunc iter ad regem nobis murosque Latinos. Arma parate animis et spe praesumite bellum, nequa mora ignaros, ubi primum vellere signa adnuerint superi pubemque educere castris, impediat segnisve metu sententia tardet. Interea socios inhumataque corpora terrae mandemus, qui solus honos Acheronte sub imo est. Ite, ait, egregias animas, quae sanguine nobis hanc patriam peperere suo, decorate supremis
Abbreviated transcription (Latin):
Aeneas quamquã & socis dare tempus ha mandis¬
mana fuit ut polluti funere . dussacrificarent si
tamen contingere ui uno eodemq tempore & funes¬
tarotur quis & cognoscotur operam surifiatiis dił¬
borabat ut ante sira complere quam funus anes¬
cerae unde &iam horatius poluillus incapito¬
lu dedicatione cum abi nimicis cifilius nun
priorum &pallantis sepulturara rcuras¬

Expanded text:
Aeneas quamquam et sociis dare tempus hvmandmana fuit ut polluti funere minime sacrificarent. si tamen contingeret ut uno eodemque tempore et funestaretur quis et cogeretur operam dare sacrificiis, elaborabat ut ante sacra compleret quam funus agnosceret: unde etiam Horatius Pulvillus in Capitolii dedicatione cum ab inimicis ei filius nunsociorum et Pallantis sepulturam r
Abbreviated transcription (Latin):
Omnisa agricola & tuta lat&&. arte uiator
Aut amnisripis. aut alti fornice saxi
Dum pluit interris ut possit sole reducto
E fercere dienosis obrutus undiq telis mat & la¬
A tneas nubembelli dum detince om̃is¬
Sustin&. & lausum increpitat. lausoq minat᷑¬
Quo moriture ruis: maioraq uirib audes
Fallit te in cautum pietas tua. nec minus ille
Exultat demens. seuȩ iãq artius irȩ
Dardaniosurgunt ductori. extremaq lauso
Parcȩ filalegunt. ualidum nãq exigit ensem
ꝑ medium ȩneasi iuuenẽ. totumq recondit.
Transilit & parniã mucro leua armaminacis.
Et tonicam molli mater quã neuerat auro.
Impleuitq sinus sanguis. tũ uita ꝑauras
Concessit mestamanis corpusq reliquit.
At uero ut uultum uidit morientis & ora
Ora modis anchisiades pallentiamiris
Ingemuit miserans grauiter. dextramq tetendit
Et mentẽ patriȩ subut pietatis imago

Expanded text:
omnis et agricola et tuta latet arce viator, omnis et agricola et tuta latet arce viator, aut amnis ripis aut alti fornice saxi, dum pluit in terris, ut possint sole reducto exercere diem: sic obrutus undique telAeneas nubem belli, dum detonet omnissustinet et Lausum increpitat Lausoque minatQuo moriture ruis maioraque viribus audes? Fallit te incautum pietas tua. Nec minus ille exsultat demens; saevae iamque altius irae Dardanio surgunt ductori, extremaque Lauso Parcae fila legunt: validum namque exigit ensem per medium Aeneas iuvenem totumque recondit. Transiit et parmam mucro, levia arma minacis, et tunicam, molli mater quam neverat auro, implevitque sinum sanguis; tum vita per auras concessit maesta ad manis corpusque reliquit. At vero ut voltum vidit morientis et ora, ora modis Anchisiades pallentia miris, ingemuit miserans graviter dextramque tetendit, et mentem patriae subiit pietatis imago
Abbreviated transcription (Latin):
orion ut arian in primoo diximus cetiopoas
regis filius fuit. ecor cossuis aioueriercũ¬
rio neptunoq susceptis hospicio hic uena¬
tor in mensi corporis fuit qui quodamtẽ¬
rocipere responsum ost oi posseluminap
tui. si perpelagus ia contraorientemp¬
ger&e: ut loca luminum radis solis sem
fulmina fabriaantum: sono ad cos ductus
unum dohis suis humeris suꝑposuit. &o
dium polagus quasi filius proparcen¬
tuni. hec auttm comparatio portin& ad so¬
lam corporis procoritatemN¬
Siqua fidem tanto est operi latura uetustas
Non equidẽ nec te iuuenis memorande silebo
Ille pede referens & inutilis inq ligatus
Fedebat. clipeoq inimicum hastile frahebat.¬
Aeneȩ subut. mucronẽ ipsũq morando
Sustinuit. socii magno clamore sequunt᷑
Dũ genitor nati parma ꝓtectus abir&.
Telaq conuciunt ꝓturbant q eminus hostẽ
Massilibus. furit ȩneas tectusq tena se.
Ac uelut effusa si quando grandine inimbi
Precipitant omnis cãpis diffugit arator

Expanded text:
Orion, ut etiam in primo diximus, Oenopionis regis filius fuit, ei concessus a Iove, Mercurio Neptunoque, susceptis hospitio. hic venator inmensi corporis fuit, qui quodam temrecipere, responsum est ei, posse lumina restitui, si per pelagus ita contra orientem pergeret, ut loca luminum radiis solis sempfulmina fabricantum, sono ad eos ductus, unum de his suis humeris superposuit etdium pelagus, quasi filius pro parte Neptuni. haec autem comparatio pertinet ad solam corporis proceritatemsiqua fidem tanto est operi latura vetustas, non equidem nec te, iuvenis memorande, silebo. Ille pedem referens et inutilis inque ligatus cedebat clipeoque inimicum hastile trahebatAeneae subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. Socii magno clamore sequuntur, dum genitor nati parma protectus abiret, telaque coniciunt proturbantque eminus hostem missilibus. Furit Aeneas tectusque tenet se. Ac velut effusa siquando grandine nimbi praecipitant, omnis campis diffugit arator
Abbreviated transcription (Latin):
Transiit intextũ tauris opus. imaq sedit
Inguine. sed uires haud ꝑt̾ulit ocius ensem
Aeneas iusoterrheno sanguine letus
Fripit a femore. & trepidanti feruidus instat.
Ingemuit cari grauiter genitoris amore
Hic mortis durȩ casũ tuaꝙ optima facta

Expanded text:
transit intextum tauris opus imaque sedit inguine, sed viris haud pertulit. Ocius ensem Aeneas, viso Tyrrheni sanguine laetus, eripit a femine et trepidanti fervidus instat. Ingemuit cari graviter genitoris amore, Hic mortis durae casum tuaque optima facta
Abbreviated transcription (Latin):
Indutũ spolis ipsũ telause trophȩum.
Aeneȩ dixit. stridentemq eminus hastã
Lecit. at illa uolans cdipeo at excussa ꝓculq.
Sternit᷑ infelix alieno uulnere celũ a
Aspicit et dulcis moriens reminicit᷑ argos.
Fumpius eneas hastã iacit illde ꝑ orbem

Expanded text:
indutum spoliis ipsum te, Lause, tropaeum indutum spoliis ipsum te, Lause, tropaeum Aeneae. Dixit stridentemque eminus hastam iecit; at illa volans clipeo est excussa proculque Sternitur infelix alieno volnere caelumque aspicit et dulcis moriens reminiscitur Argos tum pius Aeneas hastam iacit: illa per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
Infrenis casu qqui aspertimi quifrenorura sperre¬
ne rogimen infrenosaut̃ & ĩ lomines dicimus
ut he in numide iufro cingunt dicimus autem
ce in fremus e infrenis sicut bn bertaus & laler
Ou iouis in tectis iram miserant᷑ inanem
Amboꝵ & tantos mortalib eẽ labores.
Hinc uenus hinc contraspectat saturnia iuno.
ꝓasidatisiphone nsecdia intes mulia seuit:
At uero ingentem quaciens metentius hastã
Turbidus in gredit̾ campo. quã magnus orion
Cũ pedes incedit medii ꝑ maxima feretis
S tagna uiam scindens humero suꝑ emin& undas
Aut summis referens annosam montib ornũ
In gredit̾q. solo & caput inter nubila condit
Talis se uastis infert merentius armis
Huic contraȩneas speculatus inagmine longo
Obuius ire parat. man& in ꝑterritus ille
Hostem magnanimũ opperiens& mole sua stat.
Atq oculis spacium emessus quantũ satis hastȩ
Dextramihids̃a telũ qđ missile libro
Hc̃ ad sint. uoueo predonis corpore raptis

Expanded text:
INFRENIS casu equi asperrimi, qui frenorum sperneret regimen. Infrenos autem etiam homines dicimus, ut «hinc Numidae infreni cingunt». Dicimus autem et infrenus et infrenis, sicut inermus et iner Iovis in tectis iram miserantur inanem amborum et tantos mortalibus esse labores: hinc Venus, hinc contra spectat Saturnia Iuno, pallida Tisiphone media inter milia saevit. At vero ingentem quatiens Mezentius hastam turbidus ingreditur campo. Quam magnus Orion, cum pedes incedit medii per maxima Nerei stagna viam scindens, umero supereminet undas aut summis referens annosam montibus ornum ingrediturque solo et caput inter nubila condit: talis se vastis infert Mezentius armis. Huic contra Aeneas, speculatus in agmine longo, obvius ire parat. Manet imperterritus ille, hostem magnanimum opperiens, et mole sua stat; atque oculis spatium emensus, quantum satis hastae: Dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint! Voveo praedonis corpore raptis
Abbreviated transcription (Latin):
hinri reditus exspeetitiq trium pii.
Hec mea mãgnafidos at non euandre pldendis
Uid neribus pulsum aspicies: nec sospite dirum
Optabis nato funus pater. heu mihi qaantum
Presidium ausonia &. quantum tuꝑdis iule
H ȩc ubi defleuit tolli miserable corpus
Imperat et toto lecłos ex agmmise suseritls
Mille iuros. qui suppremum comitentur honorem.
Inter sint quȩ patris lacrimis solacia luctus
Exigua ingentał misero sed debita patri.
Haud segnes alii crates & molle faretrum
Arbuteis texunt uirgis & uimine querno.
Eytructosq thoros obtentu frondis in umbrant
Bic iuuenem a gresti sublimẽ stramine ponunt.
Qualem urgineo demessum police florem.
erhaon referri autem potest
splondorem pistrine pulobritudu
& ad pallorem exmorit uenieni¬
& adirigus quod proprie mortuo
est ut corpus lauan frigntis
ungunt
quod queri non petest defertuns
re ed tanta contulit bentficia &i
intulit damnum
quam euan drum allocutus est a

Expanded text:
ri reditus expectatique triumphi? Haec mea magna fides? At non, Euandre, pudendis Vulneribus pulsum aoptabis nato funus pater. Ei mihi, quantum praesidium Ausonia et quantum tu perdis, Iule! Haec ubi deflevit, tolli miserabile corpus imperat et toto lectos ex agmine mittit mille viros, qui supremum comitentur honorem intersintque patris lacrimis, solacia luctus exigua ingentis, misero sed debita patri. Haud segnes alii crates et molle feretrum arbuteis texunt virgis et vimine querno exstructosque toros obtentu frondis inumbrant. Hic iuvenem agresti sublimem stramine ponunt, qualem virgineo demessum pollice florem eton: referri enim potest et ad splendorem pristinae pulchritudinis, et ad pallorem ex morte venientem ad frigus quod proprie mortuorum est, ut «corpusque lavant frigentis et unguntautem dolere quod queri non potest de Fortunae ore et tanta contulit beneficia, et tale intulit damnum.nusquam est Euandrum adlocutus Aenea
Abbreviated transcription (Latin):
Ut senior leto canentia lumina soluit
In iecere manũ parce. telisq sacrarant
Fuandri. quẽ sic pallas petit ante precatus
Danc̃ thibri pat̃ ferro qđ missile libro
Fortunã atq uiã duri ꝑ pectus halesi.
Hec arma exuuii asq: uiri tua quercus habebi
Audiit illa deus. dũ texit imaona halesus
Archadio in felix telodat pegtus in ermum.
At non cede uim tansus ꝑterrita iille
Pays ingens belli sinit agmina. primus ab atem

Expanded text:
ut senior leto canentia lumina solvit, ut senior leto canentia lumina solvit, iniecere manum Parcae telisque sacrarunt Evandri. Quem sic Pallas petit ante precatus: Da nunc, Thybri pater, ferro, quod missile libro, fortunam atque viam duri per pectus Halaesi. Haec arma exuviasque viri tua quercus habebit. Audiit illa deus: dum texit Imaona Halaesus, Arcadio infelix telo dat pectus inermum. At non caede viri tanta perterrita Lausus, pars ingens belli, sinit agmina: primus Abantem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam tibi tymbre caput euandrius abstulit ensis
Te decisa suum laride dexterã querit
Semi animesq micant digiti ferrũq retractant
Arcades ac censos monitu & p̃clara tuentis
Factauiri mixtus dolor ⁊ pudor armat in hostes
Tũ pallas biiugis fuguentem rocthea preter
Trabicit. hoc spacium tantũq morę fuit ilo.
Ilonamq ꝓcul ualidã direxerat hastam
Quam medius roetheus in tercipit. optime teuira
Cedit semianimis ritulorũ calcib arua
Ac uelut optato uentis estate coortis
Dispersa inmittit silius incendia pastor.
Correptis subito mediis extenditur una
Hordida ꝑlatos acies uulcania campos.
Ille sedens uictor flammas despectat ouantis
Teq uuat pallas. Sed bellis acer halesus
Tendit in aduersos. seq in sua colligit arma
Hic mactat ladona feretaq de modocumq
Stramonio dextram fulgenti diripit ense
Flatam iniugulii. saxo ferit orathoantis
Ossaq despersit cerebro ꝑ mixta cruento
Fata canens siluis genitor cȩlarat halesum.

Expanded text:
nam tibi, Thymbre, caput Evandrius abstulit ensis; te decisa suum, Laride, dextera quaerit semianimesque micant digiti ferrumque retractant. Arcadas accensos monitu et praeclara tuentis facta viri mixtus dolor et pudor armat in hostis. Tum Pallas biiugis fugientem Rhoetea praeter traicit. Hoc spatium tantumque morae fuit Ilo; Ilo namque procul validam direxerat hastam, quam medius Rhoeteus intercipit, optime Teuthra volutus caedit semianimis Rutulorum calcibus arva. Ac velut optato ventis aestate coortis dispersa immittit silvis incendia pastor, correptis subito mediis extenditur una horrida per latos acies Volcania campos; ille sedens victor flammas despectat ovantis:ue iuvat, Palla. Sed bellis acer Halaesus tendit in adversos seque in sua conligit arma. Hic mactat Ladona Pheretaque Demodocumque, Strymonio dextram fulgenti deripit ense elatam in iugulum, saxo ferit ora Thoantis ossaque dispersit cerebro permixta cruento. Fata canens silvis genitor celarat Halaesum:
Abbreviated transcription (Latin):
U niodusq uro telisq frequentib instant
Tlle uelut rupes uastum quȩ ꝓdit in equor¬
O buia uentoꝵ furuis expostaq. ponto
Uim cunctamatq minas ꝑfert cęliq marisq
Ipsa immota manens: ꝓlemdolichaonis hebrum
S ternit humi. cũ quo latagum palmũq fugace
Sedlatagũ saxo. atq ingenti fragmine montis.
Occupat os facemꝰq ad uerłam. popsite p̾almum
Succiso uolui segnẽ sinit. armaq lauso
Neuꝰ non euathen phrygium paridisq minanta
Aequalt̃ comitemq: una quẽ nocte trana
En lucẽ genitori amico dedit & face pregnans

Expanded text:
ro telisque frequentibus instant. Ille velut rupes, vastum quae prodit in aequorobvia ventorum furiis expostaque ponto, vim cunctam atque minas perfert caelique marisque, ipsa immota manens, prolem Dolichaonis Hebrum sternit humi, cum quo Latagum Palmumque fugacem, sed Latagum saxo atque ingenti fragmine montis occupat os faciemque adversam, poplite Palmum succiso volvi segnem sinit, armaque Lauso Nec non Euanthen Phrygium Paridisque Mimanta aequalem comitemque, una quem nocte Theano in lucem genitori Amyco dedit et face praegnans
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uero ȩneas forib seẽ intulit ałtis
Engent̾em gemitum tunsis ad sidera tollunt
Pectorib mestoꝙ in mugit regia luctu
Ipse caput niuei fultum pallantis &. ora
Utudit leuiq. patens inpectore uulnus
Cuspidis ausoniȩ. lacrimis ita fat᷑ ab ortis.
Tene inquit miserande puer cũletauenira
Inuuidit᷑ fortunde m̃ibi ne regna uideresilas
Nostra. neq ad sedes uictor uehere paternas.
Non hec euandro dete ꝓmissa pãrenti
Discedens dederam. cumme conplexus euntem
Mittera in magnũ imperum. metuensq monera
Acres eẽ uiros. cumdura proelia gentẽ.
Et nẽ ille quidem spe multum captus in ani
cfosstouota facit csimũdat atacse sonifs
Nos iuuenem exanimum a nil umedestib ullis

Expanded text:
Ut vero Aeneas foribus sese intulit altis, ingentem gemitum tunsis ad sidera tollunt pectoribus, maestoque immugit regia luctu. Ipse caput nivei fultum Pallantis et ora ut vidit levique patens in pectore vulnus cuspidis Ausoniae, lacrimis ita fatur obortis. Tene, inquit, miserande puer, cum laeta veniret, invidit Fortuna mihi, ne regna videres nostra neque ad sedes victor veherere paternas? Non haec Evandro de te promissa parenti discedens dederam, cum me complexus euntem mitteret in magnum imperium metuensque moneret acris esse viros, cum dura proelia gente. Et nunc ille quidem spe multum captus inani fors et vota facit cumulatque altaria donis: nos iuvenem exanimum et nil iam caelestibus ullis
Abbreviated transcription (Latin):
namq sic ligit. ille autem eneam ab serte
in prelia poscit. ut obuiamulta uirum
nom quodat su pramedio fert quore. ut diximus ad
medium accipiendum est: aut quia mediumdr̃ omne
quod est inter finim cinctiur. ut interta medium enȩas
ilassi tendat
Imaterro dolae sibi aiã infelicium uota sullacisqqui¬
dem inmari constitumis optro hiatum non potestterrae
imam autem terrã prudonter dixit quia contin& maria

Expanded text:
namque sic legit - ‘ille autem Aenean absentem in proelia poscit’, ut ‘obvia multa virum m quod ait supra ‘medio fert aequore’, ut diximus, ‘ad medium’ accipiendum est. Aut quia medium dicitur omne quod est inter finem et initium, ut «interea medium Aeneas iam classe tenebatIMA TERRA dolet sibi etiam infelicium vota sublata: siquidem in mari constitutus optare hiatum non potest terrae. Imam autem terram prudenter dixit, quae continet maria