comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessoꝵ quo ar magͦ uita hoꝵ depͥmitur eo alciꝰ illoꝵ laus acrol¬
litur pire gͦ laudandus philo pemienes dux Achemis qui ab hos¬
tibꝰ sis captus cũ ueneno necareturiam mortiferũ poculu i
manu h̃us incogauit an lr̃os qui tũc altex atheoꝵ p̾tor erat y¬
ueret uir post eũ in achia forcissimꝰ quẽ ut iiu̾e audiunt be
ne ẽ inqua bonĩo patrie duc̃e hes atq ita ꝯ̃tẽtꝰ et intrepida
inspirauit / ꝑfecto aũt presul nr̃ ut ad rem redeam q̃d nue
ña nc adoptie ꝑmititur successorẽ sibi pretibꝰ facit nõ sue
quide glie s sue eccl̃ie studiosus nec ulla mͥ dubitaco est q̃mi
si in manu sua positũ sit nõ alique cumꝰ in hercia laudibꝰ
suis adiciat s successorem sibi reddi uiͣ uellet Ambrosiũ aut
ip̃m ꝓsodicimũ cuisꝰ fundãta erõctaꝙ doctͥnis eccłisiam nouit
llam ab. ĩp̃is fidci nr̃e pͥmordiis florusse Rũt quia ut cre¬
dimus iuelinata iani scli dies ẽ ex his quõs potest serotinis

Expanded text:
s horum vita deprimitur eo altius illorum laus attollitur. 22 Iure ergo laudandus Philopemenes, dux Acheus, qui ab hostibus suis captus, cum veneno necaretur, iam mortiferum poculum in manu habens, interrogavit an Licortas, qui tunc alter Acheorum pretor erat, viveret, vir post eum in est» inquit; «bonum, patria, ducem habes», atque ita contentus et intrepidus expiravit. 23 Profecto autem presul noster, ut ad rem redeam, quod nec natura nec adoptione permittitur, successorem sibi precibus facit, non sue quidem glorie sed sue Ecclesie studiosus; nec ulla michi dubitatio est quin, si in manu sua positum sit, non aliquem cuius inertia laudibus suis adiciat, sed successorem sibi redivivum vellet Ambrosium autProsdocimum, cuius fundatam erectamque doctrinis Ecclesiam illam novit ab ipsis fidei nostre primordiis floruisse. 24 Nunc quia, ut credimus, inclinata iam seculi dies esit, ex his quos potest “serotinis
Abbreviated transcription (Latin):
illo pociꝰ uere dicitur nũꝙͣ sans At ue forte tã eficax pͥ magis¬
terrm inirẽis qd fub illo im̃ breui tp̃re ꝓfeceris quãtũ nũc in
ra. ꝙͣ fit nichl om̃ino plato magnꝰ uit magnus Pitagiras
maznus Aristotiles magnus uarro. Ita dico maignus hoꝑ
quibus si ꝑ se consideres nõ magne stature fuisse fertur du¬
eustus cesar. ueꝵ adeo elegañis ue facile corporis breuitatem
uelaistate redimieret id uero non ampliꝰ ꝙͣ dum quisꝙ̃ ꝓ
cerior aecessisset iine Ingemo dissimilart brenitas appare¬
bat. uis tu et dorumi¬

Expanded text:
e forte tam efficax Cristi magisterium mireris, quod sub illo tantum brevi tempore profeceris quantum nec in rata, quam sit nichil omnino. Plato magnus vir, magnus Pithagoras, magnus Aristotiles, magnus Varro; ita dico: magnus horum quilibet si per se consideres. 39 Non magne stature fuisse fertur Augustus Cesar, verum adeo elegantis ut facile corporis brevitatem venustate redimeret; id vero non amplius quam dum quisquam procerior accessisset: tunc ingenio dissimulata brevitas apparebat. 40 Vis tu et horum
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ poetam dabis qui mo ꝑriꝰ elligat uica clandicare qͣr
cacie qñe istoritũ qui cũ res ħ oui scłoꝵ lit̾ris memorie¬
qr mandauut quid reges egerint aut ppłi q̃ rers scries q̃ tẽ¬
pors alios docuerit quid ip̃e agat reriq suaꝵ ordinẽ inteq
Breuis reddere racionẽ uelit aut ualeatur Iam ut ꝑcurr̃a
resiqnos ostende mͥ retoricũ qui nõ magis braconi defer¬
mitate horreat ꝙ uite Ostende dialecicũ qui nõ ab affec¬
tib᷑s ꝓpis qͣ ab adusarii ꝯclusi uincula uinci malit so
tinunua ad som̃ iefirũt huic scudio om̃t tempꝰ inpenditꝰ
er sunt qui steptis moribꝰ t̾etant sonos Ciceromanũ ilo
ora saboratus astrologi ceba lustrant astra ꝯmons et qu

Expanded text:
eligat vita claudicare quam carmine? quem historicum qui, cum res omnium seculorum literis memorieque mandaverit, quid reges egerint aut populi, que rerum series, que temporum alios docuerit, quid ipse agat rerumque suarum ordinem viteque brevis reddere rationem velit aut valeat? 10 Iam ut percurram reliquos, ostende michi rethoricum qui non magis orationis deformitatem horreat quam vite; ostende dyaleticum qui non ab affectibus propriis quam ab adversarii conclusiuncula vinci malit. Sinumerum ad sonum referunt, huic studio omne tempus impenditur; hi sunt qui contemptis moribus tractant sonos, ciceronianum illud pere laboratur. 11 Astrologi celum lustrant, astra connu
Abbreviated transcription (Latin):
eintearo peciis inqͥuit naso Sie ẽ prgeniũ locu ples aua sidi¬
frcib dxist. calaniꝰ iugi oꝑe fatigatꝰ gemiina sobteuit d¬
souãtem᷑ ꝑte suspicomibꝰ iom maior es ꝙͣ qui ul obtrectato¬
ei iuditio in talibꝰ ꝑ ignoraciam labi possis S uideoro co¬
gita et intende acriter no tm̃ scilo ne obsit / ẜ aio ⁊ ut ꝑsit
rem palestre huꝰ accigunꝰ maior sit elloquecie cura ꝙͣ
uite ꝑ antiqͣus fame studiũ qͣ u̾cutꝭ quata queso iugil¬
latia canem ne quid in ẜmone sordidũ incultũ uesit cã
uite ptuir necligentes mlca ibi squalida pesus et horie
uilis diei ẽfut uͦ sic aut sic loquanur humanũ placitũ
q Num ut ait fflactꝰ linga Catorus et en seemo¬
ne parũ dictauit et noua reꝵ nõĩa protulerit in quiba
rt̃ Ricerone et uirgilũ sequetes q alios multa inutasse
et ul anctoritate ul ꝯsuecudine mutaturos ẽẽ nou fit

Expanded text:
numerare pecus inquit Naso; sic est ingenium locuples quasi dirofecto dixisti; calamus iugi opere fatigatus geminam subticuit consonantem. Parce suspitionibus, iam maior es quam qui vel obtrectatorum iudicio in talibus per ignorantiam labi possis. Sed vide, oro, cogita et intende acriter non tantum stilo ne obsit, sed animo etiam urem palestre huius attigimus, maior sit eloquentie cura quam vite et antiquius fame studium quam virtutis; quanta, queso, vigilantia cavemus nequid in sermone sordidum incultum ve sit, cum vite interim negligentes multa ibi squalida prorsus et horrbilis Dei est, ut vero sic aut sic loquamur humanum placitum mque, cum, ut ait Flaccus, lingua Catonis et Enni Sermonem patrium ditaverit et nova rerum Nomina protulerit, in quibus et Ciceronem et Virgilium sequentesque alios multa mutasse et vel autoritate vel consuetudine mutaturos esse non sit
Abbreviated transcription (Latin):
ten genue ẽ ustims uͥtos inpresens ꝯlinq tuum
tanqͣ ꝓuidentissum ꝓris amplecror et in eo quide qd
michi secrẽtũ esse iibes tecum sencio de reliquis fortu¬
na uiderit ubi Sesinãt quis exitꝰ quis euitꝰ in quã ꝑcẽ
obliquo uulgi uditio crahantur in ꝯtigat nichil agere
cuiꝯ uero racio ꝓbalilis reddi põt Sentio equidẽ ꝙ ance qͣr
striberes sencubas fatiq mei reliquias agnosco fncer ppl
manꝯ uersor mea sors netꝰ s nol oro diffidere confri¬
cac̃one clarior fiam quid faciam uidet uulgꝰ interdũ
quid cogitem nõ iudet ira meliore mei patre no pene
totꝰ illũ lateo E⁊ esto solis ex actibꝰ iudicemur quid cuur
ideo sibi uult uulgus nempe omibꝰ quãtum licuit c̾cus¬
petris feci qd meliꝰ si quid hic dubii est ac saltem qd mi¬
no malu tredidi põocũ ar abest ut ire nichil hic boni
fieri astipulator ꝑsalmista nõ ẽ qui faciet bonũ nõ est
usq ad oñu pdostremo siue bgnũ suio małũ feci ꝑcut du¬

Expanded text:
cause genus est, ultimo utor in presens consiliumque tuum tanquam providentissimi patris amplector et in eo quidem quod michi secretum esse iubes, tecum sentio. 5 De reliquis fortuna viderit ubi desinant, quis exitus, quis eventus, in quam partem obliquo vulgi iudicio trahantur; michi contingat nichil agere cuius non ratio probabilis reddi possit. Sentio equidem quod antequam scriberes sentiebam fatique mei reliquias agnosco: inter populi manus versor, mea sors vetus; sed noli, oro, diffidere: confricatione clarior fiam. Quid faciam videt vulgus interdum; quid cogitem, non videt; ita meliore mei parte, imo pene totus illum lateo. 6 Sed esto; solis ex actibus iudicemur. Quid tamen ideo sibi vult vulgus? nempe omnibus quantum licuit circumspectis, feci quod melius; siquid hic dubii est, at saltem quod minus malum credidi; parum enim abest ut iurem nichil hic boni fieri, astipulatore Psalmista: «Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum». Postremo sive bonum sive malum, feci
Abbreviated transcription (Latin):
tinos slimis u̾ticibꝰ offigentꝭ et iugo enco supba reg̃
colło calcatis quid .n. agerem quibꝰ uterer necbis Qͣs
querere fugas quibꝰ uis euadire quibꝰ artibo canci pe¬
catoris pondꝰ excutẽrẽ cui lentiꝰ obedire rebellare erat
Scitũ it illud laberii in Iuliu tesarem et .n. ppi dene¬
gore tui ml poruerũt dn homgñe me denegare quis pos¬
set poti hoc muthi ad pͥmam illiꝰ occurrit uõte simul
et illito no ignobile dictũ licit ab ignobili pocta Et ora.¬
re ducũ species molenta iubendi Et quasi uudato supplitat
ensẽ potens illud equidẽ inter ml̃ta uehemẽtiꝰ urgebat et
reuencie me stimiłꝰ et magestati sue pondꝰ accesserat q̃
pp̃e quoq urc ec̃ia eclesiasticꝰ et q̃rcũ inta et excelso fox
gradu fieri põt deuotissunꝰ ciuꝰ ꝯusatiõnẽ fugere nre ho¬
nestꝰ sine nota suꝑbie iux posset ꝓ iude qua m lnc̃cati
nestari hic fateor humanitate tonca uictꝰ erubui cacra

Expanded text:
tinos summis verticibus affigentis” et iugo eneo superba regum “colla calcantis”? quid enim agerem, quibus uterer verbis, quas quererem fugas, quibus viis evaderem, quibus artibus tanti precatoris pondus excuterem, cui lentius obedire rebellare erat? Scitum est illud Laberii in Iulium Cesarem: Etenim ipsi denegare cui nil potuerunt dii, Hominem me denegare quis posset pati? 8 Hoc michi ad primam illius occurrit vocem, simul et illud non ignobile, dictum licet ab ignobili poeta: Est orare ducum species violenta iubendi, Et quasi nudato supplicat ense potens. Illud equidem inter multa vehementius urgebat, et reverentie mee stimulus et maiestati sue pondus accesserat, quod ipse quoque vir esset ecclesiasticus et quantum in tam excelso fortune gradu fieri potest, devotissimus; cuius conversationem fugere vir honestus sine nota superbie vix posses. 9 Proinde quid michi nestari. 10 Hic, fateor, humanitate tanta victus erubui; tacui
Abbreviated transcription (Latin):
t familiaribꝰ curis meis quibꝰ nłła ps tporis
uatat et necĩe quieti q̃ uł ab̾ iniito suũ exigit
sic humana piocas opposint ut de die indie uo
negociũ et tũ sero literis honusta ir porrigeret mo¬
nũ faciem i festiuãtꝭ aspexi/ S quio solicitꝰ sum iiii¬
nor fuerat nox uulcen qua fando potut crepidꝰ añ
conicibꝰ amore mortis ing̾ere sepe ꝑ exigno spotio mag¬
na coplencur nõ cam breriẽ tempꝰ ẽst ut sama loqͥt
qͣrius aͥͤ modu brene sit puco .n. ad multa sufficeret
nist illud nr̃a segnicies angustaret laxare illue ẽ aĩ
de quo fortassis dabitur ut alibi pluribꝰ ad resc̃bam
qd as hanc accinet nocte ceptabo si occulos fessos bre¬
i̾i sõpno fallere et suias longas brembs uerbis
amplecti quõa Mdichi quidẽ amice luculentissimo e¬
pte fae tener sole clariꝰ oũi sc̾bent ostendit᷑ aueio

Expanded text:
t familiaribus curis meis, quibus nulla pars temporis vacat, et necessarie quieti, que vel ab invito suum exigit,  oblivioni sic humana pietas opposuit ut de die in diem vote negotium et cum sero literis honustam michi porrigeret manum, faciem festinantis aspexi. 2 Sed quid solicitus sum? minor fuerat nox Vulteii, qua fando potuit trepidis ante comitibus amorem mortis ingerere; sepe perexiguo spatio magna complentur; non tam breve tempus est ut fama loquitur, quamvis admodum breve sit; puto enim ad multa sufficeret nisi illud nostra segnities angustaret; laxare illud est animus, de quo fortassis dabitur ut alicubi pluribus ad te scribam. Quod ad hanc attinet noctem, tentabo si et oculos fessos brevi somno fallere et sententias longas brevibus verbis amplecti queam. 3 Michi quidem, amice, luculentissimus epystole tue tenor sole c
Abbreviated transcription (Latin):
lt roso mox flortat et qui mot buida arentisq similis te¬
lencoserar mox feondibꝰ uestiatire qui teruis nnuẜ es stum re¬
boriofissunꝯ incola nobilissimꝰ q traro ciuo otenuie sortes
terinut ouia meos mouetur affectibꝰ coxpus locis eno
nimotur in dies aiꝰ memoria senescit pgeniuq ectum¬
dicur ualitudo ꝯcutitur robur acceritur agilidas ingra¬
nescuisorma ꝯsumtar iuxor excidit mord poseqlit
nestit uto s ou sus om̃ibꝰ sic uertigo cũ crebrerima

Expanded text:
 similis truncus erat, mox frondibus vestiatur; qui tenuis nuper et estivum reboriosissimus incola nobilissimusque terrarum, cuius continue sortes tremunt, cuius mens movetur affectibus, corpus locis, cuius minuitur in dies animus, memoria senescit ingeniumque retunditur, valitudo concutitur, robur atteritur, agilitas ingravescit, forma consumitur, viror excidit, mors insequitur, fugit vita; sed cum sua omnibus sit vertigo tum creberrima
Abbreviated transcription (Latin):
riam iustabilemq portuna uite brenis auxillu opro¬
dum notis picoeusso felicitatꝭ nom̃e optantibꝰ singu¬
lio riri regbꝰ aut dutibꝰ possit accidere regns ato
cirdibꝰ no ĩta que sunt nõ dicam pamortales ut Cate
des quos i analibs danatos atros infanstos ixoo¬
iiuabiles at funebres uocant testantur estis loco
memorie abia cremera Tici Aonci asorenan¬

Expanded text:
is auxilium, optandum votis inconcusse felicitatis nomen optantibus. Singulis forte regibus aut ducibus possit accidere, regnis atque urbibus non ita, que sunt non dicam “immortales”, ut Cicdies, quos in annalibus damnatos atros infaustos innominabiles ac funebres vocant; testantur tristis loca memorie, Allia Cremera Ticinum Tre
Abbreviated transcription (Latin):
sant faciuatie parentes Culliꝯ et Mdaro qd qui mͥnegan
nis ppe sibrcdnseb conseserim utoi tame gramotiea a este fu¬
tegrear mdiçionũ Cuio cedio Cicero spe yr eplis ab clxo lu
poscit anxilau qͣuo Ie mag̃ molertia liberandu dicit at qͣii
si quit in arte gramatica ubi ticubati labentiq uenia debrat᷑
su pretiti ꝑfecti ꝓpe modu ambigiutate posueri cu ut gma¬
ticoꝵ pͥnceps ait pp̃i ꝓbarissimi arcuũ seͥptore nodio tertis
hee csio disperiisse noscantur sr noue ego ꝑ ide tibi mus ps¬

Expanded text:
mane facundie parentes Tullius et Maro, quod qui michi nnil ipse sibi consenserim. Utrique tamen grammatica lis est integrarum etiam dictionum, cuius tedio Cicero ipse in epystolis ab Athico suo poscit auxilium, quo se “magna molestia liberandum” dicit. 3 Atqui siquid est in arte grammatica ubi titubanti labentique venia debeatur, in preteriti perfecti propemodum ambiguitate posuerim, cum ut grammaticorum princeps ait, ipsi probatissimi artium scriptores non omnino certis hec regulis disseruisse nos
Abbreviated transcription (Latin):
genus aluid supoliti ꝑabatus geauora ꝓm̃itu
seutro sailencio et punieba ꝙͣius et lacencior interi pena nõ
Deforet si quide pias nimis erga te manꝰ et si ꝓpẽ lotor dista¬
ciau aferula feriantes a solita tñ libercate traxera guas
no pus ad ꝯsueta ꝯuerta q tu ad u̾tutis iter rectũ ad ado¬
roscentie tus precipiti deuio reuertaris ułłi penitꝰ de te uͥ
u publice fome contrarie ul exꝑienta credituro Ceteꝵ ut¬

Expanded text:
ud supplicii parabatur, graviora promeritum severo silentio puniebam, quamvis et latentior interim pena non deforet; siquidem pias nimis erga te manus, etsi propter locorum distantiam a ferula feriantes, a solita tamen liberalitate retraxeram; quas non prius ad consueta convertam quam tu ad virtutis iter rectum ab adolescentie tue precipiti devio revertaris, nulli penitus de te nisi vel publice fame contrarie
Abbreviated transcription (Latin):
onsiliũ tũu ut nc̃ ꝓbem nc̃ inꝑbem ip̃a ꝓplexi¬
tas rers facit quis nr. ꝓbet ce int̾ra oiur pessuna at¬
qr fedissuna mutoto repente ꝓpoitõ fixisse tento¬
ria. Contra uero quis imꝓbet᷑ te rebus ita se lr¬
tiba optãtũ pate ꝑhorruisse ꝯspectũ emĩa pociꝰ elige¬
tis fugiendu etͣ rcaꝵ orbem fuerat ne illa ospceres cã

Expanded text:
onsilium tuum ut nec probem nec improbem, ipsa perplexitas rerum facit. Quis enim probet te in terra omnium pessima atque fedissima, mutato repente proposito, fixisse tentoria? contra vero, quis improbet te, rebus ita se habentibus, optatum patrie perhorruisse conspectum, omnia potius eligentis? fugiendum extra terrarum orbem fuerat ne illa conspiceres que
Abbreviated transcription (Latin):
et Nono dignũ eẽc libenter annuit eoq ułut clipeo mltos ãnos
us ilło reg̾e de iñ sub filio eiꝰ cumo regũ atq honrum̃ Rober¬
poris ad ĩniuria homi presulis uen̾atione cissantibꝰ duu illo¬

Expanded text:
quod dono dignum esset, libenter annuit, eoque velut clipeo multos annos quod dono dignum esset, libenter annuit, eoque velut clipeo multos annos sub illo rege, deinde sub filio eius, summo regum atque hominum Roberceteris ab iniuria boni presulis veneratione cessantibus, diu nul
Abbreviated transcription (Latin):
res et eclesiastitos tiranos miẜabile diccu aliene passi a/¬
uaricie preda sunt et sepe itẽcĩtate ultima coaca a diuinis
laudibꝰ disthuncur longa ẽ istoria si q̃ ꝑferãt indigna cõ¬
plectura Suma ẽ uñ ininuciora coniteas licebit ome la-¬
ta ambiũt tiranuli inportanissimũ genꝰ et si detur nłło
no calle fugiendũ Sĩt. in. magni treaui sepe rapiendo
mumificĩ Iunt sic puei munifis̃ nũq semi artdi foine¬
scientes qui de rapina ininoribꝰ mardescãt et in spem maioꝵ ne
sis nubla fuge nulla tĩranite mcdie spes ẽ totũ u diino regioo
presidio repositũ itaq ołi alme memorie t̾ra uolum sedm rege
siculũ huiꝯ nr̃i regis auũ suplices adierũt erantes ut uñũ ex
regiis fatellicibꝰ Repucaret quo teste sub umbra iusti regis as
inriis tergentur ¶d ille qui more tesareo nichi negare nonai

Expanded text:
res et ecclesiasticos tyrannos, miserabile dictu, aliene passim ares et ecclesiasticos tyrannos, miserabile dictu, aliene passim avaritie preda sunt, et sepe necessitate ultima coacti a divinis laudibus distrahuntur. Longa est historia si que perferant indigna complectar; summa est, unde minutiora conicias licebit. 11 Omne latus ambiunt tyrannuli, importunissimum genus et si detur, nullo non calle fugiendum. Sicut enim magni tyranni sepe rapiendo munifici sunt, sic parvi munifici nunquam, semper aridi famelsitientes, qui de rapinis minoribus inardescant et in spem maiorum vsis nulla fuge, nulla tyrannice misericordie spes est; totum in divino regioque presidio repositum. 12 Itaque olim alme memorie Carolum Secundum regem Siculum, huius nostri regis avum, supplices adierunt orantes ut eis unum ex regiis satellitibus deputaret, quo teste sub umbra iusti regis ab iniuriis tegerentur; quod ille, qui more Cesareo nichil negare noverat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fermones quid dixerim quid audiẽri quid iunderi quud̾
di uue pnte quid ibi me me aibente gestã sit ut cotꝰ ille
gres angolicꝰ sacro sub lare ccufusus hospiti nel deuo¬
ei obsequi gens omiforit ut digrediente comicacõnes
usq ad exteẽmũ linien fraterq ppe cũ pancis longiꝰ
usq ad raditẽ montis siluoso cable ꝑsecutꝰ rapti ꝑ tpee
tempore młta monẽs multa regõs mlta denũcians qͥo
ut dies nc̃ nox tota suffecerat hec egi inqͣ omĩa ingenio
tuo potis iotimanda q̃r calamo meõ exponẽda ꝯmiserim
unũ quod stire nõ potes ño audias attiga si quid inter
młta et sobria et sancta solatia q̃ mͥ ille sacer locus illud
brene tp̃o accrilit et ne scit quid illic omaruusculũ degus¬
tam doedo at detire intlligi neꝵ ẽẽ qd seͥbitꝰ Qui uolut
In xp̃o pie uiue ꝑsecucione ee passuros/ neq ullo hoi
matori ubicũq capud abdiderit spem quietis donec pr
cato uisibilibꝰ nũc ⁊̃ ab hostibꝰ molestantur interq secala¬

Expanded text:
udierim, quid viderim, quid ibi me presente, quid abeunte gestum sit; 8 ut totus ille grex angelicus sacro sub lare circumfusus hospiti nullum devoti obsequii genus omiserit; ut digredientem comitati omnes usque ad extremum limen, fraterque ipse cum paucis longius usque ad radicem montis silvoso calle prosecutus, raptim pro tempore multa monens, multa rogans, multa denuntians, quibus nec dies nec nox tota suffecerat? Hec ego, inquam, omnia ingenio tuo potius extimanda quam calamo meo exponenda commiserim; unum, quod scire non potes nisi audias, attingam. 9 Siquidem inter multa et sobria et sancta solatia que michi ille sacer locus, illud breve tempus attulit, nescio quid illic amariusculum degustavi, credo ut detur intelligi verum esse quod scribitur: «qui volunt in Cristo pie vivere, persecutionem esse passuros» neque ullam homini viatori, ubicunque caput abdiderit, spem quietis donec in cato, visibilibus nunc etiam ab hostibus molestantur interque secula
Abbreviated transcription (Latin):
on solebat m tempus eẽ tam carũ ꝙͣnus .n. eque se¬
per inceeti plus saltem sꝑati tẽꝑotis t̾uc erat Nũc
res it spes postremo omũa in agustu desiũt pau¬
citas alite est que preciũ rebus facit fac ceera pas¬
sum margoritas feat caleabuntur ut lapibie sac totĩde sit
phe nes inot columbe unici auo fama ꝑerit fac bassa¬
bsie asusta lite mõtes regant plebruis aquor eclt demai

Expanded text:
 Non solebat michi tempus esse tam carum; quamvis enim eque se Non solebat michi tempus esse tam carum; quamvis enim eque semper incerti, plus saltem sperati temporis tunc erat; nunc res et spes, postremo omnia in angustum desinunt. Paucitas autem est que precium rebus facit; fac terra passim margaritas ferat: calcabuntur ut lapides; fac totidem sint phenices quot columbe: unice avis fame perierit; fac balsami arbusta late montes te
Abbreviated transcription (Latin):
de esse Quitqd orit feram dum memineco toto orbẽ ml bo¬
bilon tucbidiꝰ mł peiꝰ ciiꝰ ea ꝑcella p rabies ẽ rit nichil
in t̾tutu ne Elicona quide ppĩ pctm̃ sinat hec inqͣr me¬
mor̃as m̃o hĩc absim quocũq caput hoc sors imperiosa
rotau̾it me solabor Quid aut fortunã ne loci mutatã re¬
ris an nr̃am nũq̃ me hic letus r̾umior puienit inuenet
ne faciet iquide Confestim gͥ ut hoc infame lunẽ ate¬
gi gemino simulate nũtio ꝑcusso didici casũ tuã et illio
uici optimi iacturã undeo quid huit calamo debitũ sed
negotioꝵ fugiente inseques nusqͣ q t̾raꝵ alibi dulci sic
mãnũ pucĩes libertati iter quoq qd dulce deo mox ut hac
litercula implenero ulũt is qui carcerem fugit festi¬
nabundo arripĩa hec onia me amice sc̾bere ꝓbibent
sris digressus mea subsistam si diebꝰ uni nõ uluribꝰ iter
boc sic̃ equid aĩo pacior ut hic emersisse diudia et alplio
eaq dispicilima me pars Cetera brenia pesus et ꝑua sunt

Expanded text:
 dum meminero toto orbe nil Babilone turbidius, nil peius, cuius ea procellarum rabies est ut nichil in circuitu, ne Elicona quidem ipsum, pacatum sinat; hec, inquam, memorans, modo hinc absim, quocunque caput hoc sors imperiosa rotaverit, me solabor. 3 Quid autem? fortunam ne loci mutatam reris an nostram? nunquam me hic letus rumor invenit; ne faciet quidem. Confestim igitur ut hoc infame limen attigi, gemino simul acri nuntio percussus, didici casum tuum et illius viri optimi iacturam. Video quid huic calamo debitum, sed negotiorum fugientem insequens nusquamque terrarum alibi dulci sic manum iniciens libertati, iter quoque, quod duce Deo mox ut hanc literulam implevero, velut is qui carcerem fugit, festinabundus arripiam, hec omnia me amice scribere prohibent,  mea subsistam, sed diebus octo, non pluribus; iter hoc equidem sic animo partior, ut hinc emersisse dimidia et amplius eaque difficillima vie pars, cetera brevia prorsus et prona sint.
Abbreviated transcription (Latin):
moas ui diligent᷑ obseruent filii hominũ pacta brars
et sillabaꝵ accepta a pͥoribꝰ lotatoribꝰ et ate accepta
eterna pacta ꝑpetue salutis neglagãt ut qui illa sonoꝵ
uetera plocita teneat aut doceos si contͣ disciplinã gra¬
matica sine aspiracone pͥme sille homine dixerit magis
displiceat hominibꝰ qͣr si contra tua precepta homĩnẽ

Expanded text:
modo diligenter obseruent filii hominum pacta litterarum et syllabarum accepta a prioribus locutoribus et a te accepta aeterna pacta perpetuae salutis neglegant, ut qui illa sonorum uetera placita teneat aut doceat, si contra disciplinam grammaticam sine adspiratione primae syllabae hominem dixerit, magis displiceat hominibus, quam si contra tua praecepta hominem
Abbreviated transcription (Latin):
indolem et delectatꝰ sum cogicans qͣ multaꝵꝑ nacionũ fe¬
miẽ nõ solum oblata nõ respuerut s negata ⁊̃ inportũe de¬
posceret ueꝵ odiosa u̾itas itaqr noĩos absti nedu Bomane
de ꝯͣteserũt dicat mõ qui uolet inportunos ad pecendũ ingͣ¬
tos cũ acceperĩt pace tanti detracroris dixẽri Romanos eg̃o
noui et ad sꝑuendũ oblata magnanimos et memores accep¬
tors nec iros m̃o /s feminas q̃ nam dicunc a auariores Nlo
lore mlris lr̃is hodie teñe qͣrcũ eas pi itin̾e die illa tenm
tnsmisseniq ubenter ad uesꝑam cũ eet hora diei no dñ teccis
nisi quia uita sumi t̃a saceu femine deuocionis iipetũ reme¬
rae et ipr pret̾ea festinaba uase fre longrasculu iter duce
rei in italiam atturꝰ qd mat᷑are disposiũ si forsitam faru¬
meu studio flecti queat ne semꝑ ꝑegre ꝓfecturo spectare
cogax nł Iuliũ ul Decembre digredimur uale dicto dic

Expanded text:
indolem et delectatus sum cogitans quam multarum nationum feindolem et delectatus sum cogitans quam multarum nationum femine non solum oblata non respuerent, sed negata etiam importune deposcerent. Verum “odiosa veritas”; itaque nominibus abstinendum. fice contempserunt. Dicat modo qui volet importunos “ad petendum, ingratos cum acceperint”; pace tanti detractoris dixerim: Romanos ego novi et ad spernendum oblata magnanimos et memores acceptorum, nec viros modo sed feminas que natura dicuntur avariores. 7 Nolo te in his literis hodie tenere quantum eas in itinere die illa tenui tenuissemque libenter ad vesperam, cum esset hora diei nondum tertia, nisi quia veritus sum tam sacrum feminee devotionis impetum remorari, et ipse preterea festDeo in Italiam acturus; quod maturare disposui, si forsitan fameum studio flecti queat, ne semper peregre profecturus expectare cogar vel Iulium vel Decembrem. Digredimur vale dicto.
Abbreviated transcription (Latin):
Sertnzo collega eiꝯ senator irato ppło obiecto et ut ayebant la¬
pidibꝰ obencꝰ pnrsset succurtiq ꝯfesti illud kucã has urbi mi¬
pere pr̃o de sangume penas ferre datis luitis ingulo sic
arma potente audica aũt cansa cati cans rediit in an
illus Salamonis qui abscondii feuinẽta maledicetur in pp̃łis¬
.I. male miser didecerat cesariũ illud suma fauoris an non
.mom̃eta trahi et illud nescit plebs ieruina tũne int̾oga¬
ii tande unũ me agere quitq̃ ueller erat .ii. aiꝯ ꝑꝑ deũ ꝓpt̃¬
u̾tuce ꝑꝑ pacͥam ꝓptͤ te si quio optasset implere ꝑiribꝰ et
qd pectume ꝑuiatico supsera cũ illis ꝑciri Scis et si nich
addidero quis om̃s una noce responderũt uelle se nichil ꝑeso
fine facilem suꝑne Cuutatꝭ ingressu Cet̾a illis afferat ꝑ
uisa ego uero ut ex me ad acciꝑe in aũi induceret iters acq
iteꝵ nẽ quitq istiti Quis ius agnoni femineã Romana

Expanded text:
senator, collega eius, irato populo obiectus et ut aiebant, lapidibus obrutus, periisset; succurritque confestim illud Lucani Has urbi misere vestro de sanguine penas Ferre datis; luitis iugulo sic arma potentes. Audita autem causa tanti casus, rediit in animum illud Salomonis: «Qui abscondit frumenta maledicetur in populis». Male miser didicerat cesareum illud: summa favoris Annona momenta trahi et illud Nescit plebes ieiuna timere. Interrogavi tandem num me agere quicquam vellent; erat enim animus pter patriam propter te, siquid optassent implere pro viribus, et quod pecunie pro viatico sumpseram, cum illi partiri. Scis etsi nichil addidero, quid omnes una voce responderint: velle se nichil prors reditus et in fine facilem superne civitatis ingressum; cetera illis affatim provisa. 5 Ego vero ut ex me aliquid accipere in animum inducerent, iterum atque iterum nequicquam institi. Quid vis? agnovi femineam romanam
Abbreviated transcription (Latin):
Grachu Cornelia iidere et Catonis marcia et enuiliaz
affcicam totamq illa acĩe illustͥũ ueter feminaꝵ Siue
ut ꝯuenientiꝰ ad rem loquar et etati nr̃e aptiꝰ Rionia nos
⁊pi u̾gines priscam prascedini pudenciana Cecilia et
dignẽte inde digressꝰ luce ꝑxima fratre iudi iuro nͥ me
amor fallit oĩz quos iudisse meminẽu inter ꝑcellosas
mundi mmiẜias felicissimo naiugantẽ et sic at̾enis eleua¬
deam atq dispositu ut et in uita hominis illiꝰ laudet:¬
des et egͥo qͣiaͣs ꝓposito longe impar ac moriba erũbesca
quide as ulcino preuenrei gaudẽa tu ac glorier in tale san¬
guinis atq ueri fiusse consorte Illic inter gͥn anos quiq̃ne¬
ni post limimio reconuĩctos longu ꝑ cẽpore cupidũq collo¬
quiũ fuit a dulta ibi de multis s nullo plura qͣr de Relio
nro qualiter fortuna tecũ quals tu t̃ci illã quid ages ubi e
qua inte m̃a sequereris quid de ꝑcessu quã de fine dispones

Expanded text:
t Catonis Martiam et Emiliam Africani totamque illam aciem illustrium veterum feminarum, sive ut convenientius ad rem loquar et etati nostre aptius, romanas Cristi virgines, Priscam Praxedim Pudentianam Ceciliam et Agnetem. 9 Inde digressus, luce proxima fratrem vidi, virum nisi me amor fallit, omnium quos vidisse meminerim, inter procellosas mundi miserias felicissime navigantem et sic a terrenis elevatum atque ita dispositum ut et in vita hominis illibescam quidem ab ultimo preveniri, gaudeam tamen ac glorier michi talem sanguinis atque uteri fuisse consortem. 10 Illic inter germanos quinquennii postliminio reconiunctos longum pro tempore cupidumque colloquium fuit; multa ibi de multis, sed de nullo plura quam de Lelio nostro: qualiter fortuna tecum, qualiter tu cum illa, quid ageres, ubi esses, quam vite viam sequereris, quid de progressu, quid de fine disponeres,
Abbreviated transcription (Latin):
bus submorꝰ ut̾q nemoroses mõtes et motanos
rios abditꝰ exesitu pp̃o dictꝰ ut arebitror mos ei¬
uuis .n. loco nõie doniꝰ antiqua carrtusie et ꝓpe ab illiꝰ or¬
dinis fundata pͥmordiis geminos fr̃es ferut Iamureses
para acte nanigatores et mutatores ut luc̃ta uerbo uta
ateꝵ eoꝵ alteꝵ occidue mercis exiios fuisse alii quide
abiter narrãt fides ut dici solet penes auctores maneat
ego riferam qd audiui Sõlene his domo suml ꝑficisti c̃¬
qr alter as ortu alter as occasu longo post tẽpore rediisser
in pat̾a ꝯuenire ibi res fortunasq suas recensere atq ut
raliti mos ẽ omib̾a rite dispositis eursum digeedi et macio
retentare id cu sepe fecissent ꝓpitiaq fortuns usi mas¬
nas honestas q diuicias agregassent ongisse at ille ao
oriente pͥmo redĩes hñc ab occidente uenturũ audiret appli¬
cisse a Ddasfilie que cũ aliq̃ dui frustr̾a solicitatũ lris ꝙ¬
pectasfet sũspicatũ fore aliquid et ut ẽ hompr gno u

Expanded text:
osos montes et montanos rivos abditus et e situ ipso dictus ut arbitror. Mons Rivus enim loco nomen, domus antiqua Cartusie et prope ab illius ordinis fundata primordiis. 2 Geminos fratres ferunt ianuenses patria, arte navigatores et “mutatores”, ut Lucani verbo utar, alterum “eoe” alterum occidue “mercis” eximios fuisse. Alii quidem aliter narrant; fides, ut dici solet, penes auctores maneat; ego referam quod audivi: solemne his simul domo proficisci cumque alter ab ortu alter ab occasu longo post tempore rediissent, in patria convenire; ibi res fortunasque suas recensere atque ut talium mos est, omnibus rite dispositis rursum digredi et maria retentare; 3 id cum sepe fecissent propitiaque fortuna usi magnas honestasque divitias aggregassent, contigisse ut ille ab oriente primus rediens, hunc ab occidente venturum audiret applicuisse Massilie; quem cum aliquandiu frustra solicitatum literis expectasset, suspicatum forte aliquid et ut est hominu
Abbreviated transcription (Latin):
epmescbrmiauitꝰ indolui usqr adeo ut Iubito in memoe
phn psus uetii mei tͣnqllitas uerceret ͦ et ppe̾ cũ mei sepe moli¬
leco pastigare Ne aut uera nõ tam tibi que modeste oc fortit᷑
tudisse oniĩs et laturũ esse nõ dubito qua amatissimo genito¬
ritus apfectũ tante conpassionis exhibui ille .n. in mebriex
is nuc eftrotat utq auguror gͣmiꝰ q̃ tu qui ut dibiiam fore¬

Expanded text:
manitus indolui usqueadeo ut subito in merorem leta prius otii mei tranquillitas verteretur, et ipse animi mei sepe mollitiem castigarem. 8 Re autem vera non tam tibi, quem modeste ac fortiter tulisse omnia et laturum esse non dubito, quam amantissimo genitori tuo affectum tante compassionis exhibui; ille enim in membris tuis nunc egrotat utque auguror, gravius quam tu, qui, ut dixi, iam for
Abbreviated transcription (Latin):
pos sine ꝙ ciꝯ lacinis pecierũt nł sacellte regis ees¬
apud regem illi ⁊ me sua pociꝰ u̾tute qͣr meo u̾uto cara ẽe
Spreant nõ de fucuro lustic̃ qui sic ta ꝑnus ad giam quiq
degto religionẽ illa qualiter sit affecca suis inpenisis suaq
diligencia ꝓpe muros pate extraccos nuꝑ insigni cenobio
dictarauit int̾cessur me gͥ apud illu te mẽdio ne si ei scͥpse¬
eo eebus ir maxinus e occapatũ ad̃u tedio sc̾ pͥtioce longio¬
ris afficiã liuga tua calamis meꝰ erit Ita .n. iustissime il¬
lor p̾res meis digitis ad occłos tuos linga tua ad illiꝯ au¬
res et p illũ ad regis noticiã ꝑferendu ⁊ lugustu cesarem
tempłoꝵ õĩ ꝯditore ut restuorẽ a Ticolimio dtm̃ ut nit¬
teretur fuade huit nr̃o seu ueriꝰ m̃cãt et sicut ille falsoꝵo
io dic ueri dei trmpla restituat quoꝵ se iam exhibuit fun
difidentis signũ sic Peefucto aut si te gesseris ut spo cem
feceris et xp̃o gͣtissimã et m̃ uolle¬

Expanded text:
itur cum lacrimis petierunt ut vel satellite regio resapud regem; illi etiam me sua potius virtute quam meo merito carum esse; sperare non defuturum iustitie qui sit tam pronus ad gratiam quique erga religionem illam qualiter sit affectus, suis impensis suaque diligentia, prope muros patrie extructo nuper insigni cenobio, declaravit; 19 intercessurum me igitur apud illum te medio, ne si ei scripsero, rebus in maximis occupatum animum tedio scripture longioris afficiam. Lingua tua calamus meus erit; itaque enim iustissime illorum preces meis digitis ad oculos tuos, lingua tua ad illius aures et per illum ad regis notitiam perferentur. Augustum Cesarem, «templorum omnium conditorem aut restitutorem» a Tito Livio dictum; ut imitetur suade huic nostro seu verius vincat, et sicut ille falsorum, ita hic veri Dei templa restituat, quorum se iam exhibuit funddiffidentie signum sit; profecto autem si te gesseris ut spero, rem feceris et Cristo gratissimam et m
Abbreviated transcription (Latin):
uam legis epłam in qua ꝓ c̾atusiensibꝰ inc̾cedo loqͦt
auͣt ur̃o more nõ ueteꝵ ãpud quos iut̾cedere impe¬
dit᷑a ⁊ et eei cupiam ne ad exitũ ꝓuehat ͣ occurere
ppõm gͦ quã legis eplam uł legist in iͣ deuorissi¬
ma heremo ꝯceptam et post dies paucos in elicone mõ sebi
ceptam hot ip̃o die sic quieti forcuna muider ini Babillone
sus rn Icałia eoploratoribꝰ ñciis inuenio et si ml unãs

Expanded text:
uam legis epystolam, in qua pro Cartusiensibus intercedo — loquor autem nostro more, non veterum, apud quos intercedere impedire est et rei cuipiam ne ad exitum provehatur occurrere — ipsam ergo quam legis epystolam vel legisti, in illa devotissima heremo conceptam et post dies paucos in Elicone nostro scribi ceptam, hoc ipso die — sic quieti fortuna invidet — in Babilone sus in
Abbreviated transcription (Latin):
pitas qdͣ it nccim tibi est et facile largienti et sua digͥssimũ ma¬
gestate quid times quio uarde desideras in aĩn admitte insi quia
utdixi et magnũ gaudiũ mẽs angustia nõ recipit et te tanto
munere sentis indignũ gaude Iam toro aĩo h̃es unde tanq¬

Expanded text:
sitas quod et necessarium tibi est et facile largienti et sua dignissimum masitas quod et necessarium tibi est et facile largienti et sua dignissimum maiestate? quid times quod valde desideras in animum admittere, nisi quia, ut dixi, et magnum gaudium mens angusta non recipit et te tanto munere sentis indignum? 11 Gaude iam toto animo: habes unde; tanta
Abbreviated transcription (Latin):
credibilitate deposita gr̃aꝵ suspicias accione felicior faccus
cꝰ et ꝯsb̃ałis et Coecernꝰ p̃r filius ad te liberçindã uenit
poterat et de magistatis sue solio iubere et ncͣce erat pareri
in celo et in t̾ra efficatiꝰ agore uoluit et humiliꝰ totu
bomiine susciꝑe dignatus es⁊ ut ait Augustinꝰ Et ãbu
caro fact̃a est et habitabit in nobis et seqͬ or̃o ĩta ar ra¬
quit demostrauit carnolbus et nõ ualentibo intueri mẽte
u̾itate corporis q sensibꝰ deditis qͣ excelsum locum inter
trcaturas heat humana nat᷑a qd no solum infibiliter na
id poterat et in aliquo ethereo corpore ad nri aspeccus tol¬
ferantia epato s in loib̃ꝰ in uere homine opparut cuis qͦs¬
ne maluit atcole et qui ardenter amanciã mos sese in t̃¬
ram inclinauit ubi tu Iatebas atq uliis amplexus sus¬
tulit et quo guissime prenebaris pondus subiit tͣnstulit
cere sanguine suo fecit et ut ait quida hoc tecũ ꝑcussũ ẽ sanguĩe

Expanded text:
factum bstantialis et coeternus Patri Filius» ad te liberandum venit; poterat et de maiestatis sue solio iubere et necesse erat pareri in celo et in terra; efficacius agere voluit et humilius; «totum hominem suscipere dignatus est» ut ait Augustinus, «et Verbum caro factum est et habitauit in nobis. ita enim demonstrauit carnalibus et non ualentibus intueri mente ueritatem corporeisque sensibus deditis quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum uisibiliter — nam id poterat et in aliquo aetherio corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato — sed hominibus in uero homine apparuinu maluit attollere, et qui ardenter amantium mos, se se in terram inclinavit ubi tu iacebas atque ulnis amplexus sustulit et quo gravissime premebaris pondus subiit transtulitcere, sanguine suo fecit, et, ut ait quidam, hoc tecum percussum est sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
sicordi in se aũt nuẜabili more mori a dira hec et in effabilia
queda diui amoris signa quis negetur E⁊ an iõ nos ingͣtos
facur boneficii magͥtudo absit ametibꝰ piis hic furor Sen-¬
ciamus nos bneficiis cantis iudignos et nos ad ꝑsolueni/¬
dos mitas grates ũbo etiã longe impares agnoscamꝯ uit¬
tam fragilitatẽ nr̃am inmẽsani dei clomencĩa faceam aĩo¬
tñ q̃tũ possums grati sumo et obseqntes credul et fideles
neq quia res magna no iudigni ideo nobis ilłu consuleur
nequisse uł noluisse ꝑꝑter maccessibilem sue potentie at pi¬
etatis Excellentiã dessieremꝰ Uale iiiiͦ hołns Apͥlis::
Iri semꝑas mor̃te dum rediri uideatur epła Qupita.¬

Expanded text:
uo quodam ad nos misericordi, in se autem miserabili more mori. 21 Mira hec et ineffabilia uo quodam ad nos misericordi, in se autem miserabili more mori. 21 Mira hec et ineffabilia quedam divini amoris signa, quis neget? sed an ideo nos ingratos faciet benificii magnitudo? absit a mentibus piis hic furor; sentiamus nos benificiis tantis indignos, et nos ad persolvendas meritas grates verbo etiam longe impares agnoscamus; victam fragilitatem nostram immensa Dei clementia fateamntum possumus grati simus et obsequentes et creduli et fideles, neque quia res magna, nos indigni, ideo nobis Illum consulere nequivisse vel noluisse propter inaccessibilem sue potentie ac pietatis excellentiam, desperemus. Vale. IV Kal. Aprilis. 5 Iri semper ad mortem dum rediri
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑtineat creature ꝑuersi ingemii ẽ suspitari aliud et mise¬
reri ac pc̃ta dilue uł nolle deũ uł nõ posse hic.ar nõ de fonte
alio despacio nasci solet quoꝵ altero bonꝯ altero negatur oꝑs utͣ¬
mitatur dũ sũme potenti sũmeq bono uł pipõtecia ulla uel
tatur puudia nr̃e salutis obicitur in qd malũ incidisse credi¬
tur hayu ubi ait maior ẽ imquitas mes q̃ ut uenia mere¬
pło abiens se suspendit qui et si mlto ampliꝯ peccasset de Ca¬
miẜitordia petiit et apud illos s̃e peccasse ꝯfessus ẽ qui de
peto eis gaudebãt de supplicio nõ curabat Posrolmo ing ut
Reromino udetur desꝑocione xpm lesit ꝙi ꝑdiciomi memo¬
xandi nabee Quid p ͦ p̃ dꝰ ome qd uu̾t uul̾t aut om̃e qd
nõs salutifeꝵ nouit hoc frema fide ꝯstantiq fiducia tene¬
dã ⁊̃ Censent manes et painde giecture et religiose aures
fusuris demonũ obstruantur magnũ fuerit ꝑꝑ nos deũ suo

Expanded text:
ertineat creature. 17 Perversi ingenii est suspicari aliud, et misereri ac peccata diluere vel nolle Deum vel non posse; hinc enim, non de fonte alio, desperatio nasci solet; quorum altero ‘bonus’, altero negatur mittitur, dum summe potenti summeque bono vel impotentia ulla vel invidia nostre salutis obicitur, 18 In quod malum incidisse creditur Cain ubi ait: «Maior est iniquitas mea quam ut veniam mereplo, abiens laqueo se suspendit; qui etsi multo amplius peccasset quam Camisericordiam petiit et apud illos se peccasse confessus est, qui de peccato eius gaudebant, de supplicio non curabant; postremo magis, ut Ieronimo videturomne quod nobis salutiferum novit: hoc firma fide constantique fidutia tenendum est. Cessent inanes et pavide coniecture, et religiose aures susurris demonum obstruantur; magnum fuerit propter nos Deum suo
Abbreviated transcription (Latin):
duitiienũq diligimꝰ qd moiuẽtanẽũ execeam ͣ feustra qͥd¬
fiet fiet mas̃ ꝙ euasisse dic̾is fiet aliq̃to seruis s cito si iam
nũs no est tergiu̾sadi locus ut poululũ teahas qͣr dui naris
quo nc̃cio reddeundũ ẽ quo uecu redieris digressum simł re¬
uersumq te stripeas plane sic ẽ dicere soleo dilata poroꝑ so¬
luconis dies sed no casra racio ẽ debiti nalis a nascẽte ꝯtrot¬
ti a moriẽte soluendi Balle.

Expanded text:
diuturnumque diligimus quod momentaneum execramdiuturnumque diligimus quod momentaneum execramfiet, inquam, quod evasisse diceris; fiet aliquanto serius, sed cito, sed iam nunc; non est tergiversandi locus; ut paululum trahas, quandiu traxeris quo necessario redeundum est quo ve cum redieris, digressum simul reversumque te stupeas? Plane sic est ut dicere soleo: dilata parumper solutionis dies, sed non cassa ratio est debiti naturalis a nascente contracti a moriente solvendi. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ curriuis ẜ nolamꝰ itaq iam ꝑcul abesse nõ pos¬
suiuo set bono sunꝰ gĩo et eamiꝰ intrepide ĩ cutant̾ nõ mor¬
tis illud forte s uite lime eterne e nr̃is licet cͥminibꝰ obstru¬
sũ xpi tamẽ sangurne patefactũ aptuq uuln̾ibꝰ o si in
llam reguiem iugredi ꝯtingat in m̾utos ⁊ si in pace puid
ipin dormianiꝰ et qui diu multũq laboramiꝰ qͥescamꝰ tande
in ilo qui singulariter nos ꝯsticinit et sꝑe q̃ ip̃o doñate falsa
non fuerit Ego quide tibi bonã ualitidoine restitutã gaudeo nẽ
ad euc nos in ħoc iite exilio seꝑari capio qͣruis ubĩcuq dist hi¬
mur code eterui ducis auspicio uenienda sit Ceter ẽ ut ẽ aĩo
honinũ fortune multũ amicior ꝙͣr nẽ gͣculor me nõ pͥus in
ge te sanatũ Icito ut nõ mo mor̾talis maseris s horis omĩbꝰ
Landi ma mors longior qd fieri mecuimꝰ fit mo dũ log̾m ᷑
et o stupor iuges siuił et mortẽ et mortis exicc̃ formidamo

Expanded text:
non currimus sed volamus; itaque iam procul abesse non possumus. 2 Sed bono simus animo et eamus intrepide incuntanter: non mortis illud forte sed vite limen eterne est, nostris licet criminibus obstrusum, Cristi tamen sanguine patefactum apertumque vulneribus. O si in illam requiem ingredi contingat immeritos, o si in pace in id ipsum dormiamus et qui diu multumque laboravimus, quiescamus tandem in Illo qui singulariter nos constituit in spe, que Ipso donante falsa non fuerit! 3 Ego quidem bonam tibi valitudinem restitutam gaudeo, nec adhuc nos in hoc vite exilio separari cupio, quamvis ubicunque distrahimur, eodem eterni ducis auspicio veniendum sit. Ceterum ut est animus hominum fortune multum amicior quam nature, gratulor me non prius in ge te sanatum scito, ut non modo mortalis manseris, sed horis omnibus landi materia, mors longior, quod fieri metuimus, fit modo dum loquimur, et o stupor ingens!, simul et mortem et mortis exitum formidamus
Abbreviated transcription (Latin):
delectad. sis ai ex pueris meis unũ aliquẽ me ꝯmit̾er ut acci¬
pet orratus Orauit ille ne ꝑfecciõne suam in qua mog̃ sibi
exonerandi cĩ spes ẽer socio grauare nichil .n. sibi in eõ statu
dulciꝰ ꝙ̃ ut solus ee posser nõn aũt sum miratꝰ nã et mich
quatꝰ sit amor solicudinis quibꝰ ego sum cognuꝰ omibãtio
iam biduo abest quiꝰ agam qui cãe credemꝰ qñ illa expeete
opiner terrent me note hominis curz mesto aĩo male ꝯmir¬
tur solitudo Tu si de illo cerciꝰ quitqͣ tenrs ac me pplexitate
eopedi nichũ ẽ qd ampliꝯ ducam nisi illuꝰ duidii Res est so¬
liciti plena timors amor Qui maior absentes haber ut

Expanded text:
delectabilis. 4 Annui, ex pueris meis unum aliquem vie comitem ut accidelectabilis. 4 Annui, ex pueris meis unum aliquem vie comitem ut acciperet hortatus; oravit ille ne profectionem suam, in qua magna sibi exhonerandi animi spes esset, sotio gravarem; nichil enim sibi in eo statu dulcius quam ut solus esse posset. Non autem sum miratus, nam et michi quantus sit amor solitudinis, quibus ego sum cognitus omnibus m rediit et iam biduo abest. 5 Quid agam? quid cause credam? quando illum expectem, opiner; terrent me note hominis cure; mesto animo male committitur solitudo. Tu si de illo certius quicquam tenes, hac me perplexitate expedi. Nichil est quod amplius dicam, nisi illud Ovidii: «Res est soliciti plena timoris Amor»; «Qui maior absentes habet», u
Abbreviated transcription (Latin):
tir et omibo utumbatuis sicens poentu illud famosisfiũ du¬
rate esmsmas reio sermate secrndis Ad Soccatẽ sum so¬
lute quesin an a te licerulaꝵ aliquid ut nich au
cogitare cepit feustra leas quer ubi uiua uox adesset¬
Oreuiter ant sic habe nil mͥ gͣ̃tiꝰ illis homiinis ad¬
uencu Nosaqͣmibꝰ deleltari soleam quanto illi durior for
tanto ppe iͥ dulcior tantoq carior in quato ille ul̃ sibi despecior ul
suꝑbis Excepi eum ut potui et passus ẽ locꝰ rustico rep da añt a/
pparara religio ostendiq sibi mometane solicituditus me qͣrtõ
ꝑ tp̃re dabatur quid ꝑ hos dies in ingenio quid in ortulo quis
tn agello seueri quid ue messueti dum sic eems ut nl/ nobis õro
preter tui p̾sencia deesse uiderecur et in singlis uecris tuu nb
neme occureret cepit .n. familiaris affecti as cupiditas aliqu¬
tispe. euagandi dixit eẽ sibi cordi insulam inuisere qui loco
tribꝰ possuũ milibꝰ abest Sorgia illabente et prẽt labente

Expanded text:
tuis dicens poeticum illud famosissimum: Durate et vosmet rebus servate secundis. 7 Ad Socratem suum, solute, quesivi an a te literularum aliquid; ut «Nichil» ait, cogitare cepi frustra literas queri ubi viva vox adessetBreviter autem sic habe, nil michi gratius illius hominis adventu; nosti quibus delectari soleam: quanto illi durior fortuna tanto ipse michi dulcior tantoque carior michi quanto ille vel sibi despectior vel superbis. 2 Excepi eum ut potui et passus est locus: rustico rerum, animi autem apparatu regio, ostendique sibi montane solitudinis mee quantum pro tempore dabatur, quid per hos dies in ingenio, quid in ortulo, quid in agello severim quid ve messuerim. 3 Dum sic essemus ut nil nobis omnino preter tui presentiam deesse videretur et in singulis verbis tuum nobis nomen occurreret, cepit eum familiaris affecti animi cupiditas aliquantisper evagandi. Dixit esse sibi cordi insulam invisere, qui locus tribus passuum milibus abest, Sorgia illabente et preterlabente
Abbreviated transcription (Latin):
as locum ꝯmutamꝰ hẽbams in t̾ris p̾ceptorẽ hemꝰ ꝑa celis in¬
rercessorẽ apud xp̃m cui ualde placere studuit ille dũ iuxit et
credimꝰ qͣ qd quisq mediocriter bonꝰ pastor optaret ut scil
gregem suũ luppoꝵ ac furũ incrresibꝰ et morbis omibꝰ expe¬
ditid uideat in dimo dñi quo ppẽ uocatus iam precessit Quid
uers aludd a dño poseat in celis qͣ qd a uiccirie ei poscat pos¬
ceb̾at in t̾ris qui paricis aute obitu diebus cũ se iam fim ꝑm¬
nũ iundecur ad Romañ Sedis Antistẽ et quosda de cołie¬
gio plꝯꝙͣ humane caritatis ocdiligencie br̃as destinauit po
quibo qd sine lacͥmis meminisse nequeo suppliciter p̾tabat
nt sibi successionẽ ydoncũ dari uellent et ulũt in extremis
uctens pater anxius fido omico mibilis nate curã sic illors
pdder uidñs comedabat ecclesia o btissimã santissimõq a¬

Expanded text:
ad locum commutavimus. Habebamus in terris preceptorem, habemus in celis inad locum commutavimus. Habebamus in terris preceptorem, habemus in celis intercessorem apud Cristum, cui valde placere studuit ille dum vixit, et credimus quam quod quisque mediocriter bonus pastor optaret, ut scilicet gregem suum, luporum ac furum incursibus et morbis omnibus expeditum, videat in domo Domini, quo ipse vocatus iam precessit? 14 quid vero aliud a Domino poscat in celis quam quod a vicario eius poscebat in terris? qui paum videret, ad romane sedis antistitem et quosdam de collegio plusquam humane caritatis ac diligentie literas destinavit, in quibus, quod sine lacrimis meminisse nequeo, suppliciter precabatur ut sibi successorem ydoneum dare vellent; et velut in extremis agens pater anxius fido amico nubilis nate curam, sic illorum fidei viduam commendabat Ecclesiam. 15 O beatissimam sanctissimamque a