comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
colligis. Digito ut ira dicã demonstrandũ. ẽ: nec inmulta spetrgendũ. Quid enim ad rem
ꝑtina& in particulas illud deducere : cũ possis dicere. sumũ bonum .ẽ. qđ honestu e : a qd
magis ad mireris. unũ bonũ ẽ. qđ honestũ ẽ: Cetera falsa & adulterina bona sunt Hoc si per¬
suaseris tibi. & urtutẽ ad amaueris amare enim parũ.e: quic quid illa contigerit. id tibi quale¬
eumq alis uidebitur. faustũ felixq erit. Et torqueri si modo iacueris. ipso torquente secu¬
rior. & eprotare si non maledixeris fortunȩ. si non cesseris morbo Omia deniq quaȩ caeteru
uidentur mala. & mansuescent. & in bonum habibunt : si suꝑ illa eminueris: Hoc liqueat.
nihil. eẽ. bonũ nisi honestum. & omĩa in commoda. suo uire bona uocabuntur: quae mo¬
do uirtus honestauerit. Multis uidemur maiora ꝓmetere. quã recipit humana con¬

Expanded text:
colliges ; digito, ut ita dicam, demonstrandum est nec in multa spargendum. Quid enim ad rem colliges ; digito, ut ita dicam, demonstrandum est nec in multa spargendum. Quid enim ad rem pertinet in particulas illud diducere, cum possis dicere: summum bonum est, quod honestum est ? Et quod magis admireris: unum bonum est, quod honestum est, cetera falsa et adulterina bona sunt. Hoc si persuaseris tibi et virtutem adamaveris, amare enim parum est, quicquid illa contigerit, id tibi, qualecumque aliis videbitur, faustum felixque erit. Et torqueri, si modo iacueris ipso torquente securior, et aegrotare, si non male dixeris fortunae, si non cesseris morbo, omnia denique, quae ceteris videntur mala, et mansuescent et in bonum abibunt, si super illa eminueris. Hoc liqueat, nihil esse bonum nisi honestum, et omnia incommoda suo iure bona vocabuntur, quae modo virtus honestaverit. Multis videmur maiora promittere quam recipit humana con
Abbreviated transcription (Latin):
sũ mũ bonũ. & ꝓpositũ totius un tuȩ respice Illienĩ consentire deb&. quie quid
agimus: Nondis pon & sinꝗula. nisi cui iã uitȩ suę suma ꝓposita ẽ: Nemo quã uis
paratos nobent colores. sim. ilitudinẽ redd&. nisiiã const& quid uelit pingere:
Ideo peccamas. qui a departib uitȩ onines deliberamꝰ. detota nemo deliberat:
Sere deb& quid pietat ille. qui sagittã uat mittere & tunc dirigere. ac moderari manu celiun
Erant consilia nr̃a. quia non habent quo dirigantur. Ignoranti quẽ portũ petant: nullus suus
uentus est : Hecesse.ẽ. multũ inuita nr̃a casus possit. quia uiumus casu: Quibidã aũt eue¬
nit. ut quaedã scire se nesciant. quẽ admodũ quȩ rimus sepe eos. cũ quibo stamus: Ita plerũq
sine sumi boni ignoramus ad positũ nec multis uerbis. nec circum itu longo. qđ sit sũmũ bonũ

Expanded text:
summum bonum, propositum totius vitae tuae, respice. Illi enim consentire debet, quicquid summum bonum, propositum totius vitae tuae, respice. Illi enim consentire debet, quicquid agimus; non disponet singula, nisi cui iam vitae suae summa proposita est. Nemo, quamvis paratos habeat colores, similitudinem reddet, nisi iam constat, quid velit pingere. Ideo peccamus, quia de partibus vitae omnes deliberamus, de tota nemo deliberat. Scire debet quid petat ille, qui sagittam vult mittere, et tunc derigere ac moderari manu telum. Errant consilia nostra, quia non habent, quo derigantur. Ignorant, quem portum petat, nullus suus ventus est. Necesse est multum in vita nostra casus possit, quia vivimus casu. Quibusdam autem evenit, ut quaedam scire se nesciant. Quemadmodum quaerimus saepe eos, cum quibus stamus, ita plerumque finem summi boni ignoramus adpositum. Nec multis verbis nec circumitu longo, quod sit summum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
mine ludribriũ iã dudu effugio. quare ego mortẽ armatus expecto : tanto hoc spea¬
sius spectaculũ fuit. quanto honestius mori discunt hommẽs. quã occidere : Quiderie
qđ animi ꝑditi quoq noxio sihabent. non habebunt illi. quos ad uersus hos casus instrũx̃
onga meditatio & magistrarerũ omniũ ratio: Illa nos doc& fatiuarios eẽ accessus. finẽ
ẽ rapto uiuere. at contra pulcherrimũ mori rapto.
ib̵ inde medereb singnlis consulis. oblitus uasto nos mari diuidi: Cũ magna
pars consili sit intẽporẽ. necesse ẽ euenire: Ut dequibusdã rebus tune ad te
ꝑferauir sentia mea. cũ iã contraria potior est: Consilia erã rebus aptantur . res
nr̃ȩ feruntur. immo uuoluuntur: rgy consiliũ nasci subdiẽ deb& ⁊ hoc quoq¬
inueniatur ostenca : Iuociens quid fugiendũ sit aut quil petendũ uolesscire. ad

Expanded text:
omne ludibrium iamdudum effugio ? Quare ego mortem armatus expecto:" Tanto hoc specioomne ludibrium iamdudum effugio ? Quare ego mortem armatus expecto:" Tanto hoc speciosius spectaculum fuit, quanto honestius mori discunt homines quam occidere. Quid ergo? Quod animi perditi quodque noxiosi habent, non habebunt illi, quos adversus hos casus instruxit longa meditatio et magistra rerum omnium ratio: Illa nos docet fati varios esse accessus, finem est rapto vivere, at contra pulcherrimum mori rapto. VALE. Seneca Lucilio suo salutem Subinde me de rebus singulis consulis oblitus vasto nos mari dividi. Cum magna pars consilii sit in tempore, necesse est evenire, ut de quibusdam rebus tunc ad te perferatur sententia mea, cum iam contraria potior est. Consilia enim rebus aptantur. Res nostrae feruntur, immo volvuntur. Ergo consilium nasci sub diem debet; et hoc quoqinveniatur, ostendam. Quotiens, quid fugiendum sit aut quid petendum, voles scire, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ger& : Podẽ ueiiculo quo ad pę̧nã ferebatur : effugit: Nihil obstat erũ pere. &exire cupien¬
ti: Inaꝑto nos natura custodit : Cui ꝑmitat necessitas sua .circũspiciat exitũ mollẽ. cui
ad manũ plura sunt. ꝑquȩ sese asserat insdilectũ agat : ⁊ qua potissimũ liberetur consiae¬
r&. cui difficilis occasio ẽ. ispximã quãq ꝓoptima arripiat. sit lic& in audita. sit noua:
ondeerit ad mortẽ ingeniũ. cui non defuerit aiumas: Uides quẽ ad modũ extrema
mancipia. ubi illos stimulos adent dolor extitentur. & intentissunas custodias falꝰ ad I.
ille uir magnus ẽ : qui morte sibi non tantũ imperauit. scd inuenu: Exeodẽ cibi mune¬
e. plura exẽpla ꝓmisi : Scđo naumachiȩ spectaculo. unus ebarbaris lanceã quã in adͥ¬
uersarios acceperat. torũ uigulo suo mersit: Quare quare iquis: no n omne torm̃tũ.

Expanded text:
rangeret. Eodem vehiculo, quo ad poenam ferebatur, effugit. Nihil obstat erumpere et exire cupienrangeret. Eodem vehiculo, quo ad poenam ferebatur, effugit. Nihil obstat erumpere et exire cupienti. In aperto nes natura custodit. Cui permittit necessitas sua, circumspicit exitum mollem: cui ad manum plura sunt, per quae sese adserat. is dilectum agat et qua potissimum liberetur. consideret: cui difficilis occasio est, is proximam quamque pro optima arripiat, sit licet inaudita, sit nova. Non deerit ad mortem ingenium, cui non defuerit animus. Vides, quemadmodum extrema quoque mancipia, ubi illis stimulos adegit dolor, excitentur et intentissimas custodias fallant ? Ille vir magnus est, qui mortem sibi non tantum imperavi:, sed invenit. Ex eodem tibi munere plura exempla promisi. Secundo naumachiae spectaculo unus e barbaris lanceam, quam in adversarios acceperat, totam iugulo suo mersit. "Quare, quare." inquit, " non omne tormentum,
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ cur fastidaretr electio quã fortt᷑ ille gl idio usus eẽt quã animose ir ꝓfindũ se alci¬
du tlinẽ maris. aut abscise rupis in misss&. undiq desticutus. inuenit quẽ ad modũ & mnorte sibi
deberae et celũ: Ut scias. ad moriend ĩ nihil aliud in mora ẽe quã uelle aoduc e mor. s
homiis acerrimi ut cuiq uisuĩ erte. dũ hoc const&. p̃ftrendũ eẽ spurcisimã mortẽ seri rit
hancrẽ & iã ci contẽptissimis posse contẽpni. Catones. scipionesq & alios quos audire cũ amiratio¬
e consueuimus : supͣ imitationẽ positns putamus: lã egn istã uirtutẽ. habere tã multa exẽpla
in ludo bestiario. quã inducib belli ciuilis ostendã Cũ ad ueheretur nuꝑ int̾ custodias
quidã. acnatutinũ spectaculũ missus. tã quã somno p̃m̃te nutar&. caput usq eo di¬
misie. donec radiis inserer&. ⁊ tã diuse in sedili suo tenuit. donec ceruicẽ circũ actu rõce f¬

Expanded text:
ui fati daretur electio ! Quam fortiter ille gladio usus esset, quam animose in profundam se altitudinem maris aut abscisae rupis inmisisset! Undique destitutum invenit, quemadmodum et mortem sibi deferret et telum, ut scias ad moriendum nihil aliud in mora esse quam velle. Existimetur de facto hominis acerrimi, ut cuique visum erit, dum hoc constet, praeferendam esse spurcissimam mortem servituti  si viderit hanc rem etiam a contemptissimis posse contemni. Catones Scipionesque et alios, quos audire cum admiratione consuevimus, supra imitationem positos putamus; iam ego istam virtutem habere tam multa exempla in ludo bestiario quam in ducibus belli civilis ostendam. Cum adveheretur nuper inter custodias quidam ad matutinum spectaculum missus, tamquam somno premente nutaret, caput usque eo demisit, donec radiis insereret, et tamdiu se in sedili suo tenuit, donec cervicem circumactu rotae f
Abbreviated transcription (Latin):
quiã multos fama ñexcepit sederuit. uides epicurũ quantopere. Nontantis oridrtoo
Meriosita qr la aune metrodoro suo suꝑtes inqua clam. epła cua miciuasi selcta era
me t podor igrata cõ mesoratione ceciniss &. hoc noiussime acdiecit : nichil ibi & metro dorõ
ina bona tarta noruisse⁊ Qđ ipsos illa nobilis gra nienocosolũ habiuses dpene¬

Expanded text:
Quam multos fama non excepit, sed eruit! Vides Epicurum quantopere non tantum eruditiorQuam multos fama non excepit, sed eruit! Vides Epicurum quantopere non tantum eruditiorMultis itaque iam annis Metrodoro suo superstes in quadam epistula, cum amicitiam suam et Metrodori grata commemoratione cecinisset, hoc novissime adiecit, nihil sibi et Metrodoro inter bona tanta nocuisse, quod ipsos illa nobilis Graecia non ign
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ illũ uo cant ininiciasua. Erit aũt illic &iam ante quã hac custodia ex soluatur:
cũuica disieterit : purq ac leuis in cogitationes diunas emicuerit. Hoc nosagre lucili
carisime. in hoc ire impetu toto. lic& pauci sciant. lic& nemo iuuat : Gta umbra uir¬
tutis est. &iã iuta comitabit᷑ sed quẽ ad modũ aliꝗdo umbra antecedit: aliquando¬
inauerso ẽ. maiorq qͦ serior Ubi inuidia secesit. quandui uidebat furere de nocritꝰ
Uix recepit socratẽ  tama. quandiu catonẽ ciuuitas ignorauit. respuit. nec in¬
lexutiguisi cũ ꝑdidit Rutilii innocencia aciurtꝰ later&. nisi accepiss& iniur
du uolat᷑: effulsit Nũqͥd ñsorti t̾ue grãs egit & exiliũ suũ cõplexus est. dehis hoiqpore
quos mnlustr aułt so rtuna dũ uexat qua multoꝵ ꝓftatꝰ in nocenciã euasere postupioo

Expanded text:
Sursum illum vocant initia sua. Erit autem illic etiam antequam hac custodia exsolvatur, Sursum illum vocant initia sua. Erit autem illic etiam antequam hac custodia exsolvatur, cum vitia disiecerit purusque ac levis in cogitationes divinas emicuerit. Hoc nos agere, Lucili carissime, in hoc ire impetu toto, licet pauci sciant, licet nemo, iuvat. Gloria umbra virtutis est; etiam invitam comitabitur. Sed quemadmodum umbra ain averso est maiorque quo serior, ubi invidia secessit. Quamdiu videbatur furere Democritus ! Vix recepit Socraten fama. Quamdiu Catonem civitas ignoravit! Respuit nec intellexit, nisi cum perdidit. Rutili innocentia ac virtus lateret, nisi accepisset iniuriam; dum violatum effulsit. Numquid non sorti suae gratias egit et exilium suum complexus est? De his loquor, quos inlustravit fortuna, dum vexat; quam multorum profectus in notitiam evasere post ipsos !
Abbreviated transcription (Latin):
an ciedina tuo. possit sublabi & inse ruere. anhoc excelsũ cacim & compicuũ ꝑuastimorib
spacia detrabat. assidua uis igniũ. nescio uirtutẽ ñ flama ñ runa ferius auduras t eouna
maiestas depͥmi nescit. nec ꝓferri ultra nec referri potest. si huiꝰ ut celestiũ stꝗta magnitudo ẽ
Aahanc nos conem̃ educere. iã multũ oꝑis effecti est. Immo siueru fateri uolo ñ multũ Necenĩ
nitas ẽ. pessimuis. Esse meliorẽ qͥs ecculis loriet᷑. quis suspices᷑ diem. ciu sol ꝑcaliginẽ sple
lic& c̃tentꝰ interĩ sit essugisse tenebras ad huc ñ fruit᷑ bono lucis: Tunc animꝰ nr̃ habebit qđ
gratule t᷑ sibi. cũ emissꝰ his tenebris inqͥb uolutat᷑. ñ teniu iusu clara ꝓspexerit sed cotũ
ẽ ad miserit. & redditꝰ celo suo fuerit. cũ receperit locũ quẽ occupauit sorte nascendi

Expanded text:
An Aetna tua possit sublabi et in se ruere, an hoc excelsum cacumen et conspicuum per vasti maris An Aetna tua possit sublabi et in se ruere, an hoc excelsum cacumen et conspicuum per vasti maris spatia detrahat adsidua vis ignium, nescio; virtutem non flamma, non ruina inferius adducet. Haec una maiestas deprimi nescit. Nec proferri ultra nec referri potest. Sic huius, ut caelestium, stata magnitudo est. Ad hanc nos conemur educere. Iam multum operis effecti est; immo, si verum fateri volo, non multum. Nec enim bonitas est pessimis esse meliorem. Quis oculis glorietur, qui suspicetur diem ? Cui sol per caliginem splendet, licet contentus interim sit egratuletur sibi, cum emissus his tenebris, in quibus volutatur, non tenui visu clara prospexerit, sed totum diem admiserit et redditus caelo suo fuerit, cum receperit locum, quem occupavit sorte nascendi.
Abbreviated transcription (Latin):
lã cupis grande aliquid. & par priorib scribere. Plus enĩ sꝑare modestia tibi tua ñ ꝑmittit.
uȩ tanta inte .ẽ : ut uidearis mͥ retracturꝰ ingenii tuiuires. si uincendi ꝑiculũ sit. tant
t prioꝵ reuerencia . ẽ : Int̃cȩtera. hoc hab& bonisapiencia. Nemo ab altero potest uinci: nisi
dũ ascendit᷑. Dũ adũmũ ꝑueneris parias : ñ ẽ. increm̃to locus . statur. Nũqͥd sol magnitudini
sue adicit. Nũqͥd ultra quã sol& luna ꝓcedit marta ñ crescunt: mundus eunde habitũ acmodũ
serũat. extollere se quȩ ustã magnitudinẽ impleuere ñ posint : uicũq fuerint sapientes: panis
eruñ &ȩquoles. Habebit unus quisq exhis Nꝓ pͥasdetes alius erit asfabilior alius expeditior
ius ꝓmptior inel& ttmendo aliꝰ facundior. Illud deqͦ agitur qđ beatũ facit equale inoni

Expanded text:
Iam cupis grande aliquid et par prioribus scribere. Plus enim sperare modestia tibi tua non permittit, Iam cupis grande aliquid et par prioribus scribere. Plus enim sperare modestia tibi tua non permittit, quae tanta in te est, ut videaris mihi retracturus ingenii tui vires, si vincendi periculum sit; tanta tibi priorum reverentia est. Inter cetera hoc habet boni sapientia: nemo ab altero potest vinci, nisi dum ascenditur. Cum ad summum perveneris, paria sunt, non est incremento locus, statur. Numquid sol magnitudini suae adicit ? Numquid ultra quam solet, luna procedit ? Maria non crescunt. Mundus eundem habitum ac modum servat. Extollere se, quae iustam magnitudinem implevere, non possunt. Quicumque fuerint sapientes, pares erunt et aequales. Habebit unusquisque ex iis proprias dotes: alius erit adfabilior, alius expeditior, alius promptior in eloquendo, alius facundior; illud, de quo agitur, quod beatum facit, aequalest in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ore montis niues absint. quas ne ȩstas qͥdẽ soluit. ad eo tute suNt. abigne uicino. Non .ẽ. aũt
qđ istã curã inputes mͥ. morbo enĩ tuo daturꝰ eras &iã sinemo qͥd manducare t. donec ethnã¬
escribat intuo carmine. nehunc sollẽpnẽ om̃ib poetis locũ at tingas. quẽ quo minꝰ ouidiꝰ tra¬
tar& nichil opstitit. qđ iã uirgiliꝰ impleuerat. nese uerũ qͥdẽ corneliũ ut̃q de t̾ruit. Om̃ib:
p̃terea felicit̃ hic locus se dedit. & qͥ p̃cesserant ñ p̃ripuisse mͥ uident᷑ quȩ dicipoterant. sed ape¬
ruisse. Sed multũ int̃ .ẽ. utrũ ad c̃sũptã materiã. an ad sub actã accedas. Crescit indies &
inuenturis inuenta ñ obstant . Preterea c̃ditiooptima .ẽ. ultimi Parata uerba inuenit. quȩ
lit̃ instructa nouã faciẽ habent. nec illis manꝰ inicit tãꝗ alienis. Sunt enĩ publica uiris¬

Expanded text:
ipso ore montis nives absint, quas ne aestas quidem solvit; adeo tutae sunt ab igne vicino. Non est autem ipso ore montis nives absint, quas ne aestas quidem solvit; adeo tutae sunt ab igne vicino. Non est autem quod istam curam imputes mihi. Morbo enim tuo daturus eras, etiam si nemo mandescribas in tuo carmine, ne hunc sollemnem omnibus poetis locum adtingas ? Quem quo minus Ovidius tractaret, nihil obstitit, quod iam Vergilius impleverat. Ne Severum quidem Cornelium uterque deterruit. Omnibus praeterea feliciter hic locus se dedit et qui praecesserant, non praeripuisse mihi videntur, quae dici poterant, sed aperuisse. M ultum interest, utrum ad consumptam materiam an ad subactam accedas; crescit in dies et inventuris inventa non obstant. Praeterea condicio optima est ultimi; parata verba invenit, quae aliter instructa novam faciem habent. Nec illis manus inicit tamquam alienis. Sunt enim publica
Abbreviated transcription (Latin):
das. quã consumi & sensim subsidere exhoc colligunt qͥdã qđ aliꝗto longiꝰ nauigantib solebat
ostendi. Potest hoc accidere:. ñ qr montis altitudo descendit. sed qr ignis euanuit . & nimis uehe mers
ac largus effert᷑: Obeandẽ causã fumo qͦq ꝑdiẽ segnior. Neutrũ aut̃ incredibile. ẽ : nec mor
qͥ deuoraret᷑ cotidie minui. nec manere eundẽ. qr ñ ipsũ ex. eẽ. sed in aliqua inferna uale
c̃ceptꝰ ex estuat. & aliis pascit᷑. in ipso monte. ñ alim̃tũ hab&. seduiã : Inlicya. regio notissima
t: ephȩstion incole uocant. foratũ plurib locissolũ. qđ sine ullo nascenciũ dãpno. ignis
in noxius circũiit. Leta itaq: regio ẽ & erbida nil flãmis adurentib:. sed tantũ ui remissa
danguida refulgentibus. Sed reseruemꝰ ista tuncquȩsituri : cũ tum scripseris. quantũ ab

Expanded text:
cendas, quam consumi et sensim subsidere ex hoc colligunt quidam, quod aliquando longius navigantibus solebat cendas, quam consumi et sensim subsidere ex hoc colligunt quidam, quod aliquando longius navigantibus solebat ostendi. Potest hoc accidere, non quia montis altitudo descendit, sed quia ignis evanuit et minus vehemens ac largus effertur, ob eandem causam fumo quoque per diem segniore. Neutrum autem incredibile est, nec montem, qui devoretur cotidie, minui, nec manere eundem, quia non ipsum exest, sed in aliqua inferna valle conceptus exaestuat et aliis pascitur. In ipso monte non alimentum habet, sed viam. In Lycia regio notissima est, Hephaestion incolae vocant, foratum pluribus locis solum, quod sine ullo nascentium damno ignis innoxius circumit. Laeta itaque regio est et herbida nihil flammis adurentibus, sed tantum vi remissa ac languida refulgentibus. Sed reservemus ista tunc quaesituri, cum tu mihi scripseris, quantum ab
Abbreviated transcription (Latin):
uanis & idõ infiniais mecunt᷑: Hlis te cogitationib regea & interĩ eplis nris uacinoo
ueni& aliquod tẽpꝰ. qđ nos iterũ iungat ac misceat. quantulũ lib& sit illud longũ faci& scienti¬
audendi. Nã ut possidoniꝰ ait . unꝰdies hominũ eruditoꝵ plus patet. quã inperitis longisima ȩt
xpecto epłas tuas quib mͥ indices circuitus siciliȩ totiꝰ qͥd tibi noui ostenderit . & om̃a de ipsa
Icharbdi certiora. Nã scylbã saxũ eẽ. & qͥdẽ nont̃ribile nauigantib optime scio: Charibdis an res¬
pondeat fabulis ꝑ scribi mͥ desidero. & si forte obseruaueris. dignũ .ẽ. aũt qđ ob serues. fac nos
certiores utrũ ano tantũ uento agat᷑ inuertices an om̃is tẽpestas atq mare illud c̃torqueat &
Anuerũ sit qͥcqͥd illo feri turbine ad reptũ . ẽ : ꝑmulta milia trahi c̃ditũ & circa tauromenitarũ
itus emergere. Si hȩc mͥ ꝑscripseris. tunc tͥ audebo mandare . ut inhonore meũ aethnã qͦq: as¬

Expanded text:
untur. His te cogitationibus recrea et interim epistulis nostris vaca. Veniet aliquando tempus, quod nos iterum iungat ac misceat; quantulumlibet sit illud, longum faciet scientia utendi. Nam, ut Posidonius ait, " unus dies hominum eruditorum plus patet quam inperitis longissima aetas." xpecto epistulas tuas, quibus mihi indices, circuitus Siciliae totius quid tibi novi ostenderit, et ante omnia de ipsa Charybdi certiora. Nam Scyllam saxum esse et quidem non terribile navigantibus optime scio; Charybdis an respondeat fabulis, perscribi mihi desidero et, si forte observaveris, dignum est autem quod observes, fac nos certiores, utrum uno tantum vento agatur in vertices an omnis tempestas aeque mare illud contorqueat, et an verum sit, quicquid illo freti turbine abreptum est, per multa milia trahi conditum et circa Tauromenitanum litus emergere. Si haec mihi perscripseris, tunc tibi audebo mandare, ut in honorem meum Aetnam quoque as
Abbreviated transcription (Latin):
ondico. in his om̃ib uincit᷑. Nonquero qͥd inse maximũ habeat. sed qͥd Suũ corpꝰ hab
& arbores: Hlab& impetũ hac motũ uoluntariũ. & bestiȩ & uermes. Hlab& uocẽ. sed quantto
clariorẽ: canes acutiorẽ. ħaquilȩ grauiorẽ tauri dulciorẽ mobiliorẽq luscinir. Quid in
homine ꝓpriũ. ratio. Hȩc recta & c̃sũmata felicitatẽ hominis impleuit. Ergo si c
res. cum bonũ suũ ꝑfecit. laudabilis. ẽ. & ad finẽ naturȩ suȩ ꝑuenit homini autẽ
suũ bonũ ratio. ẽ : si hanc ꝑfecit. laudabilis . ẽ. & finẽ naturȩ suȩ tetigit. Hȩx ratio

Expanded text:
Non dico, in his omnibus vincitur. Non quaero, quid in se maximum habeat, sed quid suum. Corpus habet; Non dico, in his omnibus vincitur. Non quaero, quid in se maximum habeat, sed quid suum. Corpus habet; et arbores. Habet impetum ac motum voluntarium; et bestiae et vermes. Habet vocem; sed quanto clariorem canes, acutiorem aquilae, graviorem tauri, dulciorem mobilioremque luscinii ? Quid in homine proprium ? Ratio. Haec recta et consummata felicitatem hominis implevit. Ergo si omnis res, cum bonum suum perfecit, laudabilis est et ad finem naturae suae pervenit; homini autem suum bonum ratio est; si hanc perfecit, laudabilis est et finem naturae suae tetigit. Haec rat
Abbreviated transcription (Latin):
ro. Unũ .ẽ. enĩ bonũ qđ honestũ. in illis nihil inuenies ueri. mhil certi. quȩcũq
famȩ placent. quare in unũ sit bonũ. qđ honestũ dicã : qm̃ parũ me exsecutum
priore epistola iudicas. magisq hanc rem tib laudatã quã ꝓbatã putas. & in artun
quae dicta s̃ contrahã. Omĩa suobono constant. Uitẽ fercilitas cõmendat. & sapor
uinũ. uelocitas ceruũ. Quã forcia dorso ium̃ta sint quęris: quorũ hic unus. ẽ. usus
sarcinas ferre. incarne sagacitas prima.ẽ: sunuestigare deb& feras. cur sus si consequi
audacia simordere & inuadere. ad id qͦq optimũ. eẽ. deb& cui nascit᷑ qͦ censetur: In homine
itimũ qͥdẽ ratio hac antecedit animalia deos sequit᷑. Ratio gͦ ꝑfecta ꝓpriũ bonũ . ẽ. cȩ
illi cũ animalib. satisq cõmunias. Ual&. et leones. Formosꝰ ẽ. & pauones. Uelox ẽ : & ȩqui

Expanded text:
ro. Unum est enim bonum, quod honestum; in illis nihil invenies veri, nihil certi, quaecumque ro. Unum est enim bonum, quod honestum; in illis nihil invenies veri, nihil certi, quaecumque famae placent. Quare autem unum sit bonum, quod honestum, dicam, quoniam parum me exsecutum priore epistula iudicas magisque hanc rem tibi laudatam quam probatam putas, et in artum, quae dicta sunt, contraham. Omnia suo bono constant. Vitem fertilitas commendat et sapor vini, velocitas cervum. Quam fortia dorso iumenta sint quaeris, quorum hic unus est usus, sarcinam ferre. In cane sagacitas prima est, si investigare debet feras, cursus, si consequi, audacia, si mordere et invadere. Id in quoque optimum esse debet, cui nascitur, quo censetur. In homine optimum quid est ? Ratio; hac antecedit animalia, deos sequitur. Ratio ergo perfecta proprium bonum est, cetera illi cum animalibus satisque communia sunt. Valet; et leones. Formosus est; et pavones. Velox est; et equi.
Abbreviated transcription (Latin):
grecus. & p̃co concursũ. At in illo loco in quo uirbonus quȩrit᷑ in quo uirbonus dis¬
tꝰ paucissimi sedent : & in plerisq uident᷑ nibil boni negotii habere: qđ agant in¬
epti. & inertes uocant᷑. Mihi contingat iste derisus. quo animo audienda s̃ impe
peritorũ conuitia. & ad honesta uadenti. contẽpnendus. ẽ ipse contẽptus. Perge u¬
li & ꝓpera tibi. ne tibi accidat qđ mibi. ut senex discas: immo ideo magis propera.
qm̃ id ñ aggressus es: qđ ꝑdiscere uix senex possis. Quantũ inquis ꝓficiã: Quan¬
tũ tẽptaueris. qui expectas: nulli sapere casu obtigit. Pecunia ueniae ultro. honor
affertꝰ. grã ac dignitas fortasse ingerentur tibi. uirtus inte ñ incid&: ne leui quidem
oper&. aut paruo labore cognoscitꝰ᷑. sedẽ tanti labore omiã bona. semel occupati¬

Expanded text:
Graecus et praeco concursum. At in illo loco, in quo vir bonus quaeritur, in quo vir bonus disGraecus et praeco concursum. At in illo loco, in quo vir bonus quaeritur, in quo vir bonus discitur, paucissimi sedent, et hi plerisque videntur nihil boni negotii habere quod agant; inepti et inertes vocantur. Mihi contingat iste derisus; peritorum convicia et ad honesta vadenti contemnendus est iste contemptus. TI. cili, et propera, tibi ne et ipsi accidat, quod mihi, ut senex discas; immo ideo magis propera, quoniam diu non adgressus es, quod perdiscere vix senex possis. " Quantum," inquis, " proficiam ? " Quantum temptaveris. Quid expectas ? Nulli sapere casu obtigit. Pecunia veniet ultro, honor offeretur, gratia ac dignitas fortasse ingerentur tibi; virtus in te non incidet. Ne levi quidem opera aut parvo labore cognoscitur; sed est tanti laborare omnia bona semel occupatu
Abbreviated transcription (Latin):
quidni bona : quid aut̃ stultius .ẽ. quã qr diu ñdidiceris. ñ discere: Quid ergo
idẽ faciã. qđ trossuli & iuuenes: bene mecũ agitur. si hoc unũ senectutẽ meã dec&
Om̃is aetatis homines hec scola admittit. In hoc senescamus ut iuuenes sequamur. In
heatrũ senex ibo. & incircũ deferar. & nullũ par sine me depugnabit. ad philoso¬
phũ ire erubescã : tã diu discendũ. ẽ : quã diu nescias. Si prouerbio credimus. quã¬
diu uiuas. Nec ulli hoc rei magis conuenit. quã huic: tã dui discendũ.ẽ: quem¬
d modũ uiuas. quã diuuiuas. Ego tam̃ hic aliquid & doceo. Quȩris quid doceã:
& iã seni. eẽ. discendũ. Pud& aut̃ me generis humani quociens scholã intraui. praet̃
osũ theatrũ neapolitanorũ ut scis. transeundũ . ẽ. metron actis. petentes domum:
illud quidẽ & ingenti studio quis sit pẏthalaus bonus iudicatꝰ. Hab& tubicẽ quoque

Expanded text:
Quidni bona? Quid autem stultius est quam, quia diu non didiceris, non discere ? " Quid ergo Quidni bona? Quid autem stultius est quam, quia diu non didiceris, non discere ? " Quid ergo ? Idem faciam, quod trossuli et iuvenes?" Bene mecum agitur, si hoc unum senectutem meam dedecctdedecet. Omnis aetatis homines haec schola admittit. " In hoc senescamus, ut iuvenes sequamur ? " In theatrum senex ibo et in circum deferar et nullum par sine me depugnabit ad philosophum ire erubescam ? Tamdiu discendum est, quamdiu nescias; si proverbio credimus, quamdiu vivas. Nec ulli hoc rei magis convenit quam huic: tamdiu discendum est, quemadmodum vivas, quamdiu vivas. Ego tamen illic aliquid et doceo. Quaeris, quid doceam ? Etiam seni esse discendum. Pudet autem me generis humani, quotiens scholam intravi. Praeter ipsum theatrum Neapolitanorum, ut scis, transeundum est Metronactis petenti domum. Illud quidem fartum est et ingenti studio, quis sit pythaules bonus, iudicatur; habet tubicen quoque
Abbreviated transcription (Latin):
& mala tecissima a brunpimus. ñ cupiditas nos non timor pell&. inagitati t̾rorib inc¬
rupti uoluptatib. nec mortẽ horrebimus. nec deos sciebimus. mortẽ malũ ñ . eẽ. deos
maio ñ. eẽ. tã inbecillũ qđ noc&. quã cui nocetur. optima. ui noxia carent. expectat
nos ex hac aliquando fȩxe in illud euadimus sublime. & excelsũ tranquillitas animi
⁊ expulsis errorib absoluta lib̾tas. Quaeris quae sit ista: ñ homines timere. ñ deos.
nec turpia uelle nec nimia: in se ipsũ habere maximã potestatẽ. in aestimabile.
nimicitias mihi denuntias. si quicquã ex his quae cotidie facio ignoraueris. Uideo
quã simplicit̃ tecũ uiuã: hoc quoq tibi cõmittã philosophũ audio. & quidẽ quintũ
iã diẽ habeo. ex quo inscholã eo. & ab octaua disputãtẽ audio. bona inquis atate

Expanded text:
et mala tenacissima abrumpimus. Non cupiditas nos, non timor pellet, Inagitati terroribus, incet mala tenacissima abrumpimus. Non cupiditas nos, non timor pellet, Inagitati terroribus, incorrupti voluptatibus nec mortem horrebimus nec deos; sciemus mortem malum non esse, deos malo non esse. Tam inbecillum est quod nocet quam cui nocetur, optima vi noxia carent. Expectant nos, si ex hac aliquando faece in illud evadimus sublime et excelsum, tranquillitas animi et expulsis erroribus absoluta libertas. Quaeris quae sit ista ? Non homines timere, non deos; nec turpia velle nec nimia; in se ipsum habere maximam potestatem. Inaestimabile beneca Lucilio suo salutem Inimicitias mihi denuntias, si quicquam ex iis, quae cotidie facio, ignoraveris. Vide, quam simpliciter tecum vivam: hoc quoque tibi committam. Philosophum audio et quidem quintum iam diem habeo, ex quo in scholam eo et ab octava disputantem audio. "Bona," inquis, "aetate."
Abbreviated transcription (Latin):
satis firmus. ẽ : quibs dã cedit. mortẽ contẽpnit. dolorẽ reformidat. Dehoc loco. ali¬
quid cogitemus. Bene nobiscũ agetur. sunhunc admitimur numerũ. magna felicitate
naturae. magnaq & assidua intentione ftud&. secundus occupatur gradus. sed ne hic
quidẽ contẽpnendus. ẽ. color tertius. Cogita quantũ circa te uideas malorũ. asp¬
ce. quã nullũ sit nefassine exẽnplo. quantũ cotidie nequitia ꝓficiat. quantũ pub¬
ce priuatimq peccatur. intelliges satis nos consequi. sunt̾ pessimos ñ sumus. Ego uero
inquis spero. me posse & amplioris ordinis fieri. Optauerim hoc nobis. magisquã ꝓ¬
miserĩ. Prȩ occupati sumus ad uirtutẽ. contendimus int̾ uitia: districti. Pud& dicere
honesta colimus quantũ uacat. at quã grande prȩmiũ expectat sioc cupationes nr̃as

Expanded text:
satis firmus est, quibusdam cedit. Mortem contemnit, dolorem reformidat. De hoc loco alisatis firmus est, quibusdam cedit. Mortem contemnit, dolorem reformidat. De hoc loco aliquid cogitemus. Bene nobiscum agetur, si in hunc admittimur numerum. Magna felicitate naturae magnaque et adsidua intentione studii secundus occupatur gradus; sed ne hic quidem contemnendus est color tertius. Cogita, quantum circa te videas malorum, aspice, quam nullum sit nefas sine exemplo, quantum cotidie nequitia proficiat, quantum publice privatimque peccetur; intelleges satis nos consequi, si inter pessimos non sumus. " Ego vero," inquis, "spero me posse et amplioris ordinis fieri." Optaverim hoc nobis magis quam promiserim; praeoccupati sumus. Ad virtutem contendimus inter vitia districti. Pudet dicere: honesta colimus, quantum vacat. At quam grande praemium expectat, si occupationes nostras
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑpetua euis malit. eẽ. cͦeper̃: ut breuit̃ finiã. morb. ẽ. iudiciũ. ut prauo ꝑtinax. tanquã
ualde expectanda s̃ qua leuit̃ expectanda s̃. uel simauis. ita finiamus. Nimis in mi¬
nere leuit̾ petendis. uel extoto ñpecendis. aut in magno p̃tio habere. in aliqua haben
huc inmore adducta tussim facit assiduã. & uetus pthisin. Itaq qui plurimũ ꝓfecere.
extra morbos sunt : affectus ad huc sentiunt. Profecto ꝓximis scđm genus .ẽ. eorũ. qui
& maxima animi mala. & affectus deposuer̃ : sed ita. ut ñ sit illis securitatis suae certa
possessio. Poss enĩ in eadẽ relabi. Terciũ illud genus. extrama. multa & magna uitia. ẽ.
sed ñ extra omĩa. effugit auaritiã. sed irã adhuc sentit. Iã non sollicitatur libidine. e¬
etiã nunc ambitionẽ. iã non concupiscit. sed adhuc tim&. & in ipso metu. ad quaedã

Expanded text:
et perpetua eius mala esse coeperunt. Ut breviter finiam, morbus est iudicium in pravo pertinax, tamquam et perpetua eius mala esse coeperunt. Ut breviter finiam, morbus est iudicium in pravo pertinax, tamquam valde expetenda sint, quae leviter expetenda sunt. Vel si mavis, ita finiamus: nimis inminere leviter petendis vel ex toto non petendis, aut in magno pretio habere in aliquo habendahuc in morem adducta tussim facit, adsidua et vetus phthisin. Itaque qui plurimum profecere, extra morbos sunt, adfectus adhuc sentiunt perfecto proximi. Secundum genus est eorum, qui et maxima animi mala et adfectus deposuerunt, sed ita, ut non sit illis securitatis suae certa possessio. Possunt enim in eadem relabi. Tertium illud genus extra multa et magna vitia est, sed non extra omnia. Effugit avaritiam, sed iram adhuc sentit; iam non sollicitatur libidine, etiamnunc ambitione; iam non concupiscit, sed adhuc timet. Et in ipso metu ad quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
moriae tradidisse satis . ẽ. In opere tentanda sunt. Non .ẽ. beatus. qui scit illa: sed
tamen int̾ uallo abillis deducitur. Int̾ ipsos quosq ꝓficientes. sunt magna discrimina.
intres classes ut quibdã plac& diuiduntur. Primi sunt qui sapientiã ñdũ habent. sed iã in
bonũ suũ ñdũ inusu habent. Iã tam̃ in illa quae fuger̃. decidere ñ poss̃. Iã ibi s. unde ñ . ẽ.
retro lapsus. sed hoc illis dese ñdũ liqu&. qđ inquadã epistola scripsisse me memini. scire
se nesciunt. iã contigit illis bono suo frui. ñdũ confidere. Quidã hoc ꝓficientiũ genus.
de quo locutus sũ ita conplectuntur. ut illos dicã. iã effugisse morbos. animi affectus. ñdũ
& ad huc in lubrico stare : quia nemosit extra periculũ malitiȩ. nisi qui totã eã ex cussit.
inueterata uitia & dura ut auaritia. ut ambitionimia. Actus haec animũ inplicuer̃

Expanded text:
moriae tradidisse satis est; in opere temptanda sunt. Non est beatus, qui scit illa, sed moriae tradidisse satis est; in opere temptanda sunt. Non est beatus, qui scit illa, sed tamen intervallo ab illis diducitur. Inter ipsos quoque proficientes sunt magna discrimina. In tres classes, ut quibusdam placet, dividuntur: primi sunt, qui sapientiam nondum habent, sed iam in est. Bonum suum nondum in usu habent, iam tamen in illa, quae fugerunt, decidere non possunt. Iam ibi sunt, unde non est retro lapsus, sed hoc illis de se nondum liquet; quod in quadam epistula scripsisse me memini, " scire se nesciunt." Iam contigit illis bono suo frui, nondum confidere. Quidam hoc proficientium genus, de quo locutus sum, ita complectuntur, ut illos dicant iam effugisse morbos animi, adfectus nondum, et adhuc in lubrico stare, quia nemo sit extra periculum malitiae, nisi qui totam eam excussit. inveterata vitia et dura, ut avaritia, ut ambitio; nimio artius haec animum inplicuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
se ostendat. Ali& . ẽ. artes ad ingeniũ totae ꝑtinent. hic animi negotiũ agitur. Hon
quęrit eger medicũ loquentẽ. sed si ita cõpetit utdẽ ille qui sanari potest. compte de
s quae facienda sunt disserat : boni consul&. non tamen erit quare gratuletur sibi. qđ
inciderit in medicũ &iã sidissertũ. Hoc enĩ tale. ẽ. quale siperitus gub̾nator. &iã formo¬
sus . ẽ. Quid aures meas scabis: Quid oblectas: Aliud agitur. Urendus secandus. absti¬
ndus sũ: Ad hec adhibitus es: curare debes morbum ueterẽ. grauẽ publicũ. Iantũ ne¬
ģotu habes. quantũ inpestilentia medicus. Circa uerba occupatus es: iã dudũ gaude . si
sufficis rebs. Quandoq multa disces. quando quae didiceris. affiges tibi ita ut didiceri¬
affiges tibi. ita ut excidere ñ possint: Quando illa experieris: Nonenĩ ut cetera me¬

Expanded text:
se ostendat. Aliae artes ad ingenium totae pertinent, hic animi negotium agitur. Non se ostendat. Aliae artes ad ingenium totae pertinent, hic animi negotium agitur. Non quaerit aeger medicum eloquentem, sed, si ita conpetit, ut idem ille, qui sanare potest, compte de iis, quae facienda sunt, disserat, boni consulet. Non tamen erit, quare gratuletur sibi, quod inciderit in medicum etiam disertum. Hoc enim tale est, quale si peritus gubernator etiam formosus est. Quid aures meas scabis ? Quid oblectas ? Aliud agitur; urendus, secandus, abstinendus sum. Ad haec adhibitus es. Curare debes morbum veterem, gravem, publicum. Tantum negotii habes, quantum in pestilentia medicus. Circa verba occupatus es? Iamdudum gaude, si sufficis rebus. Quando, quae multa disces ? Quando, quae didiceris, adfiges tibi ita, ut excidere non possint ? Quando illa experieris ? Non enim ut cetera, me
Abbreviated transcription (Latin):
unũ plane tibi ad ꝓbare uellẽ. omĩa me illa sentire quae dicerẽ. nec tantũ sentire:
sed amare. Alit̃ homines amicã. alit̃ liberos osculantur. Tam̃ in hoc quoq amplexu
tã scõ & moderato. satis appar& affectus. Nonme hercule. ieuina. eẽ. & arida uolo.
quae de reb tã magnis dicentur. Neq enĩ philosphia ini̾eniqre nuntiat: multum
tamen. opere inpendi uerbis ñ oport&. Hec sit ꝓpositi nr̃i suma. Quod sentimus
lo quamur. qđ loquimur senciamus : cũ cord& sermo cũ uita. Ille ꝓmissũ suũ impleuit.
sui & cũ uideas illũ. & cũ audias idẽ est. Uidebimus qualis sit: unussit. Nondelecte
uerba nr̃a sed ꝓsint. sitamen contingere eloquentia ñ sollicito potest. si aut parata. ẽ.
ut paruo constat: ad sit. & res pulcherrimas ꝓsequatur. Sit talis ut respotius quã

Expanded text:
unum plane tibi adprobare vellem: omnia me illa sentire, quae dicerem, nec tantum sentire, unum plane tibi adprobare vellem: omnia me illa sentire, quae dicerem, nec tantum sentire, sed amare. Aliter homines amicam, aliter liberos osculantur; tamen in hoc quoque amplexu tam sancto et moderato satis apparet adfectus. Non mehercules ieiuna esse et arida volo, quae de rebus tam magnis dicentur; neque enim philosophia ingenio renuntiat. Multum tamen operae inpendi verbis non oportet. Haec sit propositi nostri summa: quod sentimus loquamur, quod loquimur sentiamus; concordet sermo cum vita. Ille promissum suum inplevit, qui, et cum videas illum et cum audias, idem est. Videbimus, qualis sit, quantus sit; unus sit. Non delectent verba nostra, sed prosint. Si tamen contingere eloquentia non sollicito potest, si aut parata est aut parvo constat, adsit et res pulcherrimus prosequatur. Sit talis, ut res potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ spaciũ transiluerit. & se in illã scło post futurã sollicitudinẽ in miserit.
dẽ modo sit: ut animos libent̃ egros. & captantes causas doloris. uetera atq oblit¬
ita contristent. Et quȩ praeterierunt. & futura sunt: ab sunt neutra sentiamus. Non
inus tibi ac curatas ame epistolas. mitti quaereris. Quis enũ ac curate loquitur.
nisi qui uult putide loqui: qualis sermo meus ess& siuna sederemus aut ambrila¬
remus. in latboratus & facilis : tales eẽ. epistolas meas uolo. quae nihil habent acer¬
sitũ nec fictũ. Si fieri poss&. quid sentiã oftendere. quã loqui mallẽ. & iã si disputa¬
rẽ nec supploderẽ pedẽ. nec manũ iactarẽ. nec at tolerẽ uocẽ: sed ista oratoribus
reliquissẽ contentus sensus meos ad te ꝑtulisse. quos nec exornassẽ nec abiecissẽ: Hoc

Expanded text:
medium spatium transiluerit et se in illam saeculo post futuram sollicitudinem inmiserit; medium spatium transiluerit et se in illam saeculo post futuram sollicitudinem inmiserit; eodem modo fit, ut animos libenter aegros et captantes causas doloris vetera atque obliterata contristent. Fit quae praeterierunt et quae futura sunt, absunt; neutra sentimus. Non . Seneca Lucilio suo salutem Minus tibi accuratas a me epistulas mitti querens. Quis enim accurate loquitur, nisi qui vult putide loqui ? Qualis sermo meus esset, si una sederemus aut ambularemus, inlaboratus et facilis, tales esse epistulas meas volo, quae nihil habent accersitum nec fictum. Si fieri posset, quid sentiam, ostendere quam loqui mallem. Etiam si disputarem, nec supploderem pedem nec manum iactarem nec attollerem vocem, sed ista oratoribus reliquissent!, contentus sensus meos ad te pertulisse, quos nec exornassem nec abiecissem. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
it illi ꝑsuasio eadẽ. Nihil illorũ malũ. eẽ. nec dignũ. ad qđ mens sana deficiat.
listraiq int̾ diueͥsissimos motus. Nã ꝓpt̾ illa ipsa. quib extollit se miraturq contẽp¬
ta.ẽ: & illa quidẽ quibs głatur. libent̃ facit. Siuero aliquid timetur malũ. & pin¬
de dũ expectat. quasi uenissa&e urgetur : & quicquid nepaciatur tim& iã metu
patitur. quẽ ad modũ incorporib. in signi langore signa p̃currunt. Quedã enim
segnitianerius est: & sine labore ullo lassitudo. & oscitatio & horror menbra per¬
currens. sic infirmus animus. multo antequã opprimatur malis. qualis quatitur.
presumit illa. & ante tẽpus cadit. Quid aũt̃ dementius. quã agni futuris. nec se
tormento reseruare. sed arcessere sibi miserias & ammouere. quas optimũ. ẽ. dif¬
ferre. si discutere ñpossit: Uis scire. futuro neminẽ debere torqueri: quicũ que
audierit post quitiquagesimũ annũ sibi pacienda supplicia. ñ ꝑturbatur. nisi si

Expanded text:
it illi persuasio eadem, nihil illorum malum esse nec dignum, ad quod mens sana deficiat. distrahique inter diversissimos motus. Nam propter illa ipsa, quibus extollit se miraturque, contempta est et ne illa quidem, quibus gloriatur, libenter facit. Si vero aliquod timetur malum, eo proinde, dum expectat, quasi venisset, urgetur et quicquid ne patiatur timet, iam metu patitur. Quemadmodum in corporibus insidentis languoris signa praecurrunt, quaedam enim segnitia enervis est et sine labore ullo lassitudo et oscitatio et horror membra percurrens; sic infirmus animus multo ante quam opprimatur malis quatitur. Praesumit illa et ante tempus cadit. Quid autem dementius quam angi futuris nec se tormento reservare, sed arcessere sibi miserias et admovere? Quas optimum est differre, si discutere non possit. Vis scire futuro neminem debere torqueri ? Quicumque audierit post quinquagesimum annum sibi patienda supplicia, non perturbatum nisi si
Abbreviated transcription (Latin):
dum quã ꝓhibere : Deinde ipsũ M arcellinũ ad monuit. ñ eõ inhumanũ. quẽ ad modũ cena
ꝑacta reliquie circũ stantib diuidunt᷑ sic ꝑacta uita aliqͥd porrigi. is qͥ tocłuitȩ muustri
fuissent. Erat marcellinꝰ facilis animi & libalis : & iã cũ desuo fiera. Minutasitaq sũmulas
distribuit flentib seruis. & illos ultro c̃solatꝰ ẽ. Nonfuit illiopus ferro ñ sanguine. triduo

Expanded text:
dominum quam prohibere. Deinde ipsum Marcellinum admonuit non esse inhumanum, quemadmodum cena dominum quam prohibere. Deinde ipsum Marcellinum admonuit non esse inhumanum, quemadmodum cena peracta reliquiae circumstantibus dividantur, sic peracta vita aliquid porrigi iis, qui totius vitae ministri fuissent. Erat Marcellinus facilis animi et liberalis, etiam cum de suo fieret. Minutas itaque summulas distribuit Sentibus servis et illos ultro consolatus est. Non fuit illi opus ferro, non sanguine; triduo
Abbreviated transcription (Latin):
liũ dabat. qđ delib̾anti graciꝰ fore suspicabat᷑: Amicꝰ nr̃ stoicus. homo egregiꝰ. & ut uer¬
bis illũ qͥb laudari digiꝰ. ẽ. laudẽ: iur fortis acstrenuus uidet᷑ moptine illũ cohortat᷑
Sic enĩ cepit Nolimi marcelline tor queri tãꝗ dere magna deliberes rdone is maxralt
uiuere. Om̃s seruitui uiuunt. om̃a Animalia Magnũ ẽ. honeste mori. prudent᷑. for¬
iter. Cogita quã diuiã idẽ facias. cib. sompnꝰ libido. ꝑhunc cireulũ currit. Mori uelle
ñtantũ prudens aut fortis. aut miser. &iã fastidios potest. Nonopuserat suasore ille. sed
aduitore. Serui parere nolebaNt. pͥmũ detrax illis metũ. & indicuit tunc familiã peri¬
culũ adire. eũ incertũ esset Anmors dñi uoluntaria fuiss&. Alioquin tã mali exẽpli ess& occidere

Expanded text:
lium dabat, quod deliberanti gratius fore suspicabatur; amicus noster Stoicus, homo egregius et, ut verlium dabat, quod deliberanti gratius fore suspicabatur; amicus noster Stoicus, homo egregius et, ut verbis illum, quibus laudari dignus est, laudem, vir fortis ac strenuus, videtur mihi optime illum cohortatus. Sic enim coepit: " Noli, mi Marcelline, torqueri, tamquam de re magna deliberes. Non est res magna vivere; omnes servi tui vivunt, omnia animalia; magnum est honeste mori, prudenter, fortiter. Cogita, quamdiu iam idem facias: cibus, somnus, libido, per hunc circulum curritur. Mori velle non tantum prudens aut fortis aut miser, etiam fastidiosus potest." Non opus erat suasore illi, sed adiutore; servi parere nolebant. Primum detraxit illis metum et indicavit tunc familiam periculum adire, cum incertum esset, an mors domini voluntaria fuisset; alioqui tam mali exempli esse occidere
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc &iã si senex ñesem. fuerat senciendũ Nunc uͦ multomagis quantulũ cũq haberẽ.
tam̃ plusiã mͥ stiꝑ ess& uiatici. quã uiȩ ł sertĩ cũ eã uiã sumꝰ ingressi. quã ꝑagere ñ ẽ ne¬
se It̃ inꝑfectũ erit sii media p̃arte aut citra ꝑtotũ locũ steteris. Uita ñ. ẽ. in ꝑ si¬
ta si honesta . ẽ. Ubicũq desines sibene desines tota . ẽ. S epe aut̃ & fortit desinendũ est :¬
& nͨ ex maxinis causis Nãnec &̾ maximȩ s̃: quȩs nostenent: Tulliꝰ marcellinꝰ. quẽ obtime
noueras. ad olescens quietꝰ: &cito senex morbo. & ñ in sanabili correptꝰ sed longo & moles¬
to. & multa imꝑante cepit deliberare demorte: Conuocauit cõplures amicos. unꝰqͥs q
aut q timidus erat. idilli suadebat. qđ sibi suasiss& aut qd adulator & blandus. id ci¬

Expanded text:
Hoc, etiam si senex non essem, fuerat sentiendum; nunc vero multo magis. Quantulumcumque haberem, Hoc, etiam si senex non essem, fuerat sentiendum; nunc vero multo magis. Quantulumcumque haberem, tamen plus iam mihi superesset viatici quam viae, praesertim cum eam viam simus ingressi, quam peragere non est necesse. Iter inperfectum erit, si in media parte aut citra petitum locum steteris; vita non est inperfecta, si honesta est. Ubicumque desines, si bene desines, tota est. Saepe autem et fortiter desinendum est et non ex maximis causis; nam nec eae maximae sunt, quae nos tenent. Tullius Marcellinus, quem optime noveras, adulescens quietus et cito senex, morbo et non insanabili correptus sed longo et molesto et multa imperante, coepit deliberare de morte. Convocavit complures amicos. Unusquisque aut quia timidus erat, id illi suadebat, quod sibi suasisset, aut quia adulator et blandus, id consi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ p̃mnitti solent. & nunciare secuture classis aduentũ. tabellarias uocant. gratus il¬
larũ cãpaniȩ aspectꝰ. ẽ: Om̃is inpilis puteoloꝵ turba c̃sistit. & ex ipso genere uel
alexandrinas quãuis in magna turba nauiũ intelligit. Solis enĩ lic& si parũ intendere.
qđ inalto om̃s habent naues. Nulla enĩres. ȩque quociens cursũ. quã sũma pars ueli.
illinc maxime nauis urget᷑. Itaq quociens uentꝰ increbruit. maiorq ẽ. quã expe
Antẽna sũmittit᷑. minꝰ hab& uiriũ flatꝰ. & exhumili cũ intrauere capreas. & ꝓmune¬
toriũ. ex qͦ alta ꝓcelloso speculat᷑ uertice pallas: Cȩtere uolo iubent᷑. eẽ. c̃tentȩ. N¬
siparũ alȩxandrinarũ insigne indiciũ ast. In hoc om̃iũ discursu ꝓꝑanciũ adlitus
illic ess& rerũ mearũ statꝰ. qͥd afferent. Olim iã nec perit qͣequã michi nec ad qͥritur

Expanded text:
praemitti solent et nuntiare secuturae classis adventum; tabellarias vocant. Gratus ilpraemitti solent et nuntiare secuturae classis adventum; tabellarias vocant. Gratus illarum Campaniae aspectus est; omnis in pilis Puteolorum turba consistit et ex ipso genere velorum Alexandrinas quamvis in magna turba navium intellegit. Solis enim licet siparum intendere, quod in alto omnes habent naves. Nulla enim res aeque adiuvat cursum quam summa pars veli; illinc maxime navis urgetur. Itaque quotiens ventus increbruit maiorque est quam expedit, antemna summittitur; minus habet virium flatus ex humili. Cum intravere Capreas et promunturium, ex quo Alta procelloso speculatur vertice Pallas, ceterae velo iubentur esse contentae; siparum Alexandrinarum insigne est. In hoc omnium discursu properandum ad litus illic esset rerum mearum status, quid adferrent; olim iam nec perit quicquam millimihi nec adquiritur.