comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantiaĩo. destensus uideba᷑ E ut
dici solet qued cerebu uertigo altitudit
tantam metientis inaefferat : Itaq delib̾as̃
et coremispicrẽs hecebat. nec umiꝙ insĩ
morte destendis. Ceuocrea. licet ut ditmn
est inter solitarios qtq ocio fruẽtes nlłs
huit magno occupatoq prinapi locus eẽt
quia tñ bom huiꝰ ꝙ̃ta dulcedo ẽ nõ alio
clarius. teste cognoste. Nõ fuit ista tractã¬
tibus p̾cermittendus cesar / ¶ui cũ onna
dare posset. hoc sibi unũ dar optabat.
cũ om̃ib p̾eẽt solum hoc solio suo altius
uidebat.
T qd Angustus optauerat dyocdenanq
Impltuit Iae qui pͥmus ex nostrĩs
Impatorib adorari se ut deum iusserat.
nuq calciamẽte at̾ uestibꝰ insẽrẽs margͥa
et hromustus gemie icedẽs hitum cesartũ
extonano ãtq hũano ꝑsictũ seu dm̃ũ
bet sse uideba᷑ iui captuus insĩqnib ꝰ
pit currũ actis pͥlataq parchoꝵ p̃da
pauloan trũpharat  Postꝙ fremĩtis

Expanded text:
cogitanti animo descensus videbatur, et, ut cogitanti animo descensus videbatur, et, ut dici solet, quedam cerebri vertigo altitudinem tantam metientis incesserat. Itaque deliberans et circumspiciens herebat, nec unquam nisi morte descendit. Quo circa licet, ut dictum est, inter solitarios atque otio fruentes nullus huic magno occupatoque principi locus esset, quia tamen boni huius quanta dulcedo est, non alio clarius teste cognoscitur, non fuit ista tractantibus pretermittendus Cesar; qui cum omnia dare posset, hoc sibi unum dari optabat, cumque omnibus preesset, solum hoc solio suo altius videbat. d Augustus optaverat Diocletianus implevit. Ille qui primus ex nostris imperatoribus adorari se ut deum iusserat; quique calciamentis ac vestibus inserens margaritas et honustus gemmis incedens, habitum cesareum exfecisse videbatur; qui, captivis insignibus ante currum actis prelataque Parthorum preda, paulo ante trimpharat, postquam frementis
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩe Respirabat. Cuiꝰ Rei et scriptores
aliqui meminere. Et q̃ in manus meas
uenit qued̃ eiur̃ ad senatũ epł̃a ẽ testis
Eͣta cum uoluptate Ig̃r̃ eo ꝑuẽturum
fuisse extimamus quo tam dultiter occłos
mentis intenderat . Nec uero senatũ mͦ
et magĩatibus domũ achatis Racionariũ
imperii tradidit. ut trãsquillus ait. Ome
autem Reputans et se p̾uatũ. nõ sine ꝑicio
fore. et rem p. pluriũ arbitrio temere
comicti. in Retmenda ꝑseuerauit. Ut eidẽ
placet historico. ditq Ita ꝓp̾e sim̃ł et
publice saluti modestissima uota post¬
hĩit. Suie utopinari licet senatus ac
połi pͥncop p̾cibur̃ id tribuit. qͦꝵ qͦd cõstat
Nemo pͥncipũ fuit mnĩãteor. Suit nullis
om̃io p̾cibus motũ nullo publico pͥuato¬
q metu sipa eum Rerũ n᷑aͣ turbabat. Ab
altissimo enim fortune culiine. Cui mũdi
dñs. ac Rector insẽderat. Ad illud huile
submissum q desideriũ pͥruptus forte

Expanded text:
nomine respirabat. Cuius rei et scriptores nomine respirabat. Cuius rei et scriptores aliqui meminere et, que in manus meas venit, quedam eius ad senatum epystola est testis. Quanta cum voluptate igitur eo perventurum fuisse extimamus, quo tam dulciter oculos mentis intenderat? Nec vero senatum modet magistratibus domum accitis, rationarium imperii tradidit», ut Tranquillus ait. Sive autem «reputans et se privatum non sine periculo fore, et rempublicam plurium arbitrio temere committi, in retinenda perseveravit», ut eidem placet historico, atque ita proprie simul et publice saluti modestissima vota posthabuit; sive, ut opinari licet, senatus ac populi precibus id tribuit, quorum quod constat nemo principum fuit amantior; sive, nullis omnino precibus motum nullo publico privatoque metu, ipsa eum rerum natura turbabat. Ab altissimo enim fortune culmine, cui mundi dominus ac rector insederat, ad illud humile submissumque desiderium preruptus forte
Abbreviated transcription (Latin):
t procelłis forensibꝰ in ociũ rhodiũ secede
decieuisset  atq Ibi kĩt opa dare phi¬
bitus tannẽ tũc incursib piratarum.
Et postta huic cuuliũ. huic ext̾noꝵ estib
belloꝵ implẽ̾ non potuit. quod optabat
Augustũ cesarẽ ꝑtires quẽ põtine mor ͥ
et humani fastigii sũma ẽ. Et se mtdũ
hĩtantem Rure. atq in silius spaciatri solitũ
Inuemã. qr Rarã came᷑ ut auguror puati
ocii licenciã. publici negotũ moles dabat.
Ut solitarus ybuisse nõ ausim. sit soli¬
tarie uite miratorib ãmrare nõ ue̾ar
huius eñi uite requiẽ sꝑ optauit. qtqͣd
cogitabat. quicqͥd loqueba᷑ in ocuom
desmebat. hoc solamẽ pñtiũ laborũ h
p̾ceritoꝵ merces o hec uẽturi tpuĩt. spes
erat. Om̃is huic statui collatus diuicior
honos. om̃e honut iꝑni. seu que s¬
III
aliquid at uile sordebat i. Demq in sũma
om̃nũ q̃ fortuatissimo ho mini cõtingere
pñt. bonoꝵ copia defessus /n solo uite h

Expanded text:
nsibus in otium rhodium secedere decrevisset atque ibi literis operam dare, prohibitus tamen tunc incursibus pyratarum et postea hinc civilium hinc externorum estibus bellorum, implere non potuit quod optabat. Augustum Cesarem, penes quem potentie mortalis et humani fastigii summa est, etsi interdum habitantem rure atque in silvis spatiari solitum inveniam, quia raram tamen, ut auguror, privati otii licentiam publici negotii moles dabat, ut solitariis inseruisse non ausim, sic solitarie vite miratoribus annumerare non verear. Huius enim vite requiem semper optavit: quicquid cogitabat, quicquid loquebatur, in otium desinebat, hoc solamen presentium laborum, hec preteritorum merces, hec venturi temporis spes erat. Omnis huic statui collatus divitiarum honos, omne onus imperii, ceu grave sibi aliquid ac vile sordebat. Denique in summa, omnium que fortunatissimo homini contingere possunt bonorum copia defessus, in solo vite huius
Abbreviated transcription (Latin):
uixisse profuerit. tũc ut spero fatebr̃
qͥ mĩt negat. trãs ꝯuillũ ihoc saltẽ fuisse
consiliũ. Itaq tantus ardor tãtus mc̃
amor est. ut cũ młta dixim płrã se offerat̾.
ẜ faftidio cõsuleadũ. Putabã enĩ epłam
setibere. librũ st̾psi/. Que diuisurꝰ nõ
futrã quo st solitarie uite solitarius
cber eẽt insi qr in mẽtem fedit ẽa me

Expanded text:
vixisse profuerit; tunc, ut spero, fatebitur vixisse profuerit; tunc, ut spero, fatebitur qui nunc negat, tranquillum hoc saltem fuisse consilium. Itaque tantus ardor, tantus materie amor est, ut cum multa dixerim, plura se offerant; sed studio consulendum est. Putabam enim epystolam scribere; librum scripsi. Quem divisurus non fueram, quo scilicet solitarie vite solitarius iber esset, nisi quia in ment
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sollicitus inꝯͥsitor sim. Ad qualicet oĩ
studio semꝑ aspirem. uereor tq̃ negñ
michi uel pluis tatebre. uel mes cure.
uel tarditas qued obsc̃et ingemii. Ut sẽpo
res q̃rens opĩonib implicer hͦ ergo nõ
diffinitor. sed serutator. uestigator qr¬
s liictautam. Nã et diffumte sapientisẽ.
propriũ. Et ego nec sapies n ͭ ꝓxiniꝯ
sapienti: Ued ut ciceromis Rbo utar
magnus sum opmator ¶ Cont autẽ. paucos
quibus loquor affuturos stio. p̾ter mĩrã
suꝑiores. rebus om̃ib atq uictores
Ego Iam hinc indicii lui arr̃a teneo
Datis est. Quid alii Iudicent. ꝓ se qͥsq
uideat. dum uagas fluctuãtes q sene¬
tias. nulla mritas ad uerũ cogit / tat.
Icum uenerit meuitabłis dies i uige
aiam huic ceꝑit merũtabłis mortis hora.
qñ non in porticibus. aut compiue . ppt
digito mõstratum ẽẽ. nõ Regẽ nt põtifice᷑
fuisse. Non pecuaia. nõ gra. nõ delius.
affluxisse. sed caste. sed pie. ẜ innocẽter

Expanded text:
sim. Ad quam licet enim studio semper aspirem, vereor tamen nequando michi vel illius latebre, vel mee cure, vel tarditas quedam obstet ingenii, ut sepe res querens opinionibus implicer. Hec ergo non diffinitor, sed scrutator vestigatorque tractaverim. Nam et diffinire sapientis est proprium, et ego nec sapiens nec proximus sapienti; sed, ut Ciceronis verbo utar, «magnus sum opinator». Contra autem paucos quibus loquor, affuturos scio preter numerum superiores rebus omnibus atque victores. Ego iam hinc iudicii tui arram teneo; satis est. Quid alii iudicent, pro se quisque viderit, dum vagas fluctuantesque sententias nulla necessitas ad verum cogit. Certe cum evenerit inevitabilis dies et urgere animam hinc ceperit ineluctabilis mortis hora, quando non in porticibus aut compitis populi digito monstratum esse, non regem aut pontificem fuisse, non pecunia, non gratia, non delitiis affluxisse, sed caste, sed pie, sed innocenter
Abbreviated transcription (Latin):
dirrogant. Et signistros se ꝓsessi. pͥmi
ordines deserunt pui uirtutꝭ impio
Rebellant Non hos igr̃ dico. ẜ Illes
utros qui semꝑ pauci nũc nesstio an
penitus nlli sint. qui quod ꝓfitent
conlexẽ u̾sus sit satis. Et ut ait
Naccus. Uersus moꝑes Rr migas¬
q ranorat. quib usq ad fastidum
hundanis. sed eos qui si quid ciceroni

Expanded text:
derogant, et signiferos se professi primi derogant, et signiferos se professi primi ordines deserunt primi virtutis imperio rebellant. Non hos igitur dico, sed illos veros, qui semper pauci, nunc nescio an penitus nulli sint, qui quod profitencontexere versus sit satis, et, ut ait Flaccus, versus inopes rerum nugasque canoras, quibus usque ad fastidium abundamus; sed eos qui, siquid Ciceroni
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter succesfit nõ noui Btro tamẽ
ꝙ mulca ferunt: et st̾bunt᷑ ꝓpt᷑ que
non plene fortuatars cognoni c̾rar
fortua cõuemiat. Ceterũ genet Iolã
p̾ cimetis ferme mortalib sotitudine
gaudere. morib tñ incultã. Adeoq nõ
absimilem beluis. ut nͣe᷑ magl ĩfemctu.
ꝙ̃ electione. sic agentem. nõ ta solitarie
Comiere. sp̃ in solitudimibꝰ errare. seu
cum feris seu eũ gregibꝰ sius dicas.
Ded Iam satis curiositate haclõge
lateq disuiitos mũd angłos ꝓuaga¬
tus sum  Quorũ om̃nũ nõ apud it
qui becta uel audita refero. Eedapud
auctores Rerũ pͥmarios. fides .eut
Ego aũtẽ his decrsis ad clariora
Et nobis notiora progredior. Caͫ. xii .¬
ud ergo pħi. quid̃ poete. phõs¬
autẽ dico non istos quos ꝯu
Dus cachedrirace pͥmũ dixit. Illt m
perxpͥũ Ree nomen Imposuisse uisus
est. In cachedris enm pħane. In actorb¬
suis p̾mi obscãt. ꝑ̾i reges a se ratis

Expanded text:
qualiter successerit non novi; scio tamen qualiter successerit non novi; scio tamen quod multa feruntur et scribuntur, propter que non plene fortunatarum cognomini terrarum fortuna conveniat. Ceterum gentem illam pre cuntis ferme mortalibus solitudine gaudere, moribus tamen incultam adeoque non absimilem beluis ut, nature magis instinctu quam electione sic agentem, non tam solitarie vivere quam in solitudinibus errare seu cum feris seu cum gregibus suis dicas. Sed iam satis curiositate hac longe lateque disiunctos mundi angulos pervagatus sum, quorum omnium non apud me, qui lecta vel audita refero, sed apud auctores rerum primarios fides erit; ego autem, his decursis, ad clariora et nobis notiora progredior. 12 Quid ergo philosophi, quid poete? Philosautem dico, non istos quos, qui cathedrarios primum dixit, ille michi proprium rei nomen imposuisse visus est. In cathedris ensuis primi obstant primi legibus a se latis
Abbreviated transcription (Latin):
Infup et agriculture negligẽtẽ. pascua
et slluas incolere. comꝑtum hẽo. Cui
pro delicis ociũ. pro sũmis opibus
sit libertas. felitẽ gentem drẽm insialia
si modo uera est infamia et morũ
malignitate Retra herer ¶ Pretereo
fortimatas insulas. q̃ exmo sub oci¬
Dente ut nobis et uiciniores et notiões
sic ꝙlogissime uel abidis absunt. uel
arlho. Terra multoꝵ. S in pͥmis
flar lyrico carmine nõbłis. Cuius
et puetusta fama est et Recẽs. Eo
siquidem et patrũ mẽoria Ianuẽsiũ .¬
armata classis penetrauit. et nuper
clemẽs uiͭꝰ illi prĩe pͥncipẽ dedit quẽ
uidintꝰ hispanoꝵ et galloꝵ Regum
mixto fangiĩe generosum. quenid
uiiũ. Qui mẽmisti enim dũ ex die
corona. ac ceptro per urbẽ spectadus
intederet. Repẽte tantus celo imber
iffluxit. Atq sta domũ maddeꝰ fediit.
Ut omen esset incubuisse illi. uere
pluualis et aquose prĩe p̾nipãtũ.
Cui quidẽ in diño extra orbẽ fito.

Expanded text:
insuper et agriculture negligentem, pascua insuper et agriculture negligentem, pascua et silvas incolere compertum habeo, cui pro delitiis otium, pro summis opibus sit libertas. Felicem gentem dicerem, nisi alia, si modo vera est, infamia et morum malignitate retraherer. Pretereo Fortunatas Insulas, que extremo sub occidente, ut nobis et viciniores et notiores, sic quam longissime vel ab Indis absunt, vel ab Artho, terra multorum sed in primis Flacci lyrico carmine nobilis, cuius pervetusta fama est et recens. Eo siquidem et patrum memoria, Ianuensium armata classis penetravit, et nuper Clemens VI illi patrie principem dedit, quem vidimus, hispanorum et gallorum regum mixto sanguine generosum quendam virum. Qui, meministi enim, dum eo die corona ac sceptro per urbem spectandus incederet, repente tantus celo imber effluxit, atque ita domum madidus rediit, ut omen esset incubuisse illi vere pluvialis et aquose patrie principatum. Cui quidem in dominio extra orbem sito
Abbreviated transcription (Latin):
huic ꝑsimilis mentione ¶Arĩpheos
uotant. quibus sedes utmora. almẽta
sunt bacce. Sam gentẽ ẜiem striam.
et clemt̃tem dicunt. intare autem
ubi Ripheox mõtiũ Iuga defficiũt
gentem sacrũ hẽri. cuus auc̃tas tãta sit
ut inter tot ferocissimas nationes. nõ
ip̃i solum. s quicũq ad eos ꝯfugerint
q̃st çd templum aliquod salui Imuolati¬
q sint. Apuo hos coma ꝓbrũ. sexus
uec qͣ tondetur ¶unt ad occasum
ursus ⁊ transeo pħos gallor. quor
Inter striptores crebra mẽcio diriadads̃
dixere. solitos in spetubꝰ ac Remotis
in saltib doctie noblissimos gentis
O apiam atq facundia. et nãs Ier̃ũ et
Siderum motus. et deoꝵ archana et
ĩmortalitatẽ aĩaꝵ. et allerus uite
statum. transeo chilẽ ⁊ hiberniam.
qͣre altera stubennũ uarittatt famosis¬
sima ẜͦ ignota est. altera uͣcro notisfiã.
Cuius gentẽ. op̃u Rerũq cuuliũ ꝯtept̾tẽ.

Expanded text:
huic persimilis mentionem, Arimpheos huic persimilis mentionem, Arimpheos vocant, quibus sedes nemora, alimenta sint bacce. Eam gentem seriam et clementem dicunt habitare autem ubi Ripheorum montium iuga deficiunt; gentem sacram haberi, cuius autoritas tanta sit, ut inter tot ferocissimas nationes non ipsi solum, sed quicunque ad eos confugerint quasi ad templum aliquod, salvi inviolatique sint. Apud hos coma probrum, sexus uterque tondetur. Hinc ad occasum versus transeo philosophos Gallorum, quorum inter scriptores crebra mentio — druidas dixere — solitos in specubus ac remotis in saltibus docere nobilissimos gentis sapientiam atque facundiam, et naturas rerum, et siderum motus, et deorum archana, et immortalitatem animarum et alterius vite statum. Transeo Thilem et Hibernem, quarum altera scribentium varietate famosissima sed ignota est, altera vero notissima. Cuius gentem, opum rerumque civilium contemptricem,
Abbreviated transcription (Latin):
toto anno ditm atq unã noctẽ fuerit.
et utramq semenstrem. hiꝑboream.
gentem t̃ẽ. nsdem gpe moribꝰ fama
est. nisi ꝙ de nuditate nchil c̾do
mortis cõfuetudine pessima. Bed alio
qñt moriẽs. Wiciet etum Indi ĩ flãmas
cunt. fic hñ ubi ut aĩt nõ tẽdium.
ẜ fauttas uite et defideriũ mortis
Incesẜĩt. seait ornati. letũ uelut ad¬
sestum, ac solenne ꝑgentes. se igxios
fluctus maris. ab alti ͫ⁊ upe p̾cipitãt
hic ꝑcelebris uite funs. hoc sepulihr
genus eximiũ. gentẽ sane in reliq̾s ua
Innocentissimã esse iustissimãq mor .
et longioris et beatioris uite. belloꝵ
exꝑtem ac nesciã Iurgioꝵ. ocio q
semꝑ pacifico fruẽtem. et mr̃ lucos
at solitudines hĩtãtem scuiꝰ gentis
et pomponius melas in cofmogrhit
libris et multi alu meminere ¶aiddũt
płmnius 2 ᷝ ͥ ᷤᷤ et solimus curiofissum tłiũ
strutatores gentis allius. ẜ uicine. et

Expanded text:
toto anno diem atque unam noctem ferunt, toto anno diem atque unam noctem ferunt, et utranque semestrem, Yperboream gentem esse iisdem prope moribus fama est, nisi quod de nuditate nichil credo mortis consuetudine pessima, sed alio genere moriendi. Sicut enim Indi in flammas eunt, sic hi ubi, ut aiunt, non tedium sed satietas vite et desiderium mortis incesserit, sertis ornati, letum velut adfestum ac solemne pergentes, se in proximos fluctus maris ab altissima rupe precipitant: hic percelebris vite finis, hoc sepulcri genus eximium. Gentem sane in reliquis certe innocentissimam esse iustissimamque mortalium et longioris et beatioris vite, bellorum expertem ac nesciam iurgiorum, otioque semper pacifico fruentem, et inter lucos ac solitudines habitantem. Cuius gentis et Pomponius Melas in Cosmographie libris et multi alii meminere. Addunt Plinius Secundus et Solinus, curiosissimi talium scrutatores, gentis alterius sed vicine et
Abbreviated transcription (Latin):
Lõgissimaꝵ Refageriũ uiaꝵ Reges ipõs
ꝑhibent. quod cum hñs q̃ fecisse ale¬
pandrum Regimiꝰ satis ꝯuẽit. cũ adcã
quã Is mħitat siluã uenerit. solitos
ex equis desilire pͣpureã clomidem
exuere. diademata et amilos / et
urmillas̃. et ceptia depone̾. dimissis¬
q satellitibꝰ. solos aut cũ paucssime
electis uiris ad eum nõ sine scupore
esse eterne gne hẽa. Quod ꝑtintus
quia dr̃ breuius nõ abhorret. esse Ibi
hoste hom̃ies. Aid quos cũ Rex uenent.
adorare illos solitus sit. patẽ qͦ puis
In illorũ p̾cib arbitiat᷑ sitã. qui si
oum plures futrãt quid uetat unũ
esse hodie. multa pretẽa de hñs dici
pottrãt. q̃ ꝑsequi lengũ est. Ged
qm̃ Iuuat intes siñglares solitudinis
iimeos. solitarias enã ut lta dicã
sgentes actingẽ. Longe alio mũdi
tractu. trans aqͥlonẽ mõtes qs fipheos
ubi exigente celi rõe. non insi unẽ

Expanded text:
longissimarum refrigerium viarum. Reges ipsos longissimarum refrigerium viarum. Reges ipsos perhibent quod cum his que fecisse Alexandrum legimus satis convenit, cum ad eam quam is inhabitat silvam venerint, solitos ex equis desilire, purpuream clamidem exuere, dyademata et anulos et armillas et sceptra deponere, dimissisque satellitibus solos aut cum paucissimis electis viris ad eum non sine stupore esse eterne glorie haberi. Quod penitus quia dicitur brevius, non abhorret: esse ibi hosce homines, ad quos cum rex venerit, adorare illos solitus sit, pacemque provincie in illorum precibus arbitretur sitam. Qui si olim plures fuerant, quid vetat unum esse hodie? Multa preterea de his dici poterant, que persequi longum est. Sed quoniam iuvat inter singulares solitudinis amicos solitarias etiam, ut ita dicam, gentes attingere, longe alio mundi tractu, trans aquilonem montesque Ripheos, ubi exigente celi ratione nonnisi unam
Abbreviated transcription (Latin):
mores probem. soliludinẽ tñ ac̾ soli¬
tariã uitã ꝓbo. de qͣ scribes p̾tereũ¬
dos non credidi qͦe hac uita singłarat
preq om̃ib głiari solitos accepisse
Transeo tñ hĩit. uelut C egiõe susp̾ta
Re diuciut insisees tam lõgmge ĩ tepꝰ
eris forte falsa ꝑmisttã. c̃iis nũc
etiã dum hec seaibo nõ desint aliqui
ex nris. quibus nuilla nacio orbem
Eustrare curriosior/. qui asẜãt apud
idos esse hom̃nem hũs moribꝰ ĩcredibli
innocenia ac doct̾na. ad qu̾ẽ uisens
połi ar Reges indorũ plusꝙħ dici possit.
humilĩ atq supplicit accedãt. mĩtessiõem
eus rpud deum. et Respõsa in dubns
ac uite consilia postentes. et quẽ per
om̃ia ꝓpe duuius uenerẽtur honoribꝰ.
Tum lait grandemus nudus. hum
Recubans. nec ip̃is assurgẽs regibus.
uix motis labnis pauca respõdrat.
.Cuius uoces pro oracłis excepte.
magnũ om̃is casus sint solamẽ. et

Expanded text:
mores probem, solitudinem tamen ac solimores probem, solitudinem tamen ac solitariam vitam probo, de qua scribens pretereundos non credidi, quos hac vita singulariter preque omnibus gloriari solitos accepissem. Transeo tamen hinc, velut e regione suspecta, ne diutius insistens tam longinquis in rebus veris forte falsa permisceam. Quamvis nunc etiam, dum hec scribo, non desint aliqui ex nostris, quibus nulla natio orbem lustrare curiosior, qui asserant apud Indos esse hominem his moribus incredibili innocentia ac doctrina; ad quem visendum populi ac reges Indorum, plus quam dici possit, humiliter atque suppliciter accedant, intercessionem eius apud Deum et responsa in dubiis ac vite consilia poscentes et quem per omnia prope divinis venerentur honoribus, cum ille grandevus, nudus humi recubans, nec ipsis assurgens regibus, vix motis labiis pauca respondeat; cuius voces pro oraculis excepte magnum omnis casus sint solamen et
Abbreviated transcription (Latin):
qz dei puerelis diuiciaꝵ ad miracio.
femineus q mariũ ornatus tumor
amim tmior mortis. Incosultus appeͭꝰ
glorie. Adhet lingne rapsus. multi¬
loquiũ Inane. et lõquẽt sepe nopiũ.
pnĩa om̃is In uerbis. senfus in
labiis. uite ẜmo cõtrarius. Incõsidatio
actionũ. penitẽcie pgrima. infmita Rer
indigẽtia. ꝑ auocritiam Inuecta. affectuũ
intestina discordia. et ext̾ioꝵ mẽbrop
multa rebellis. młta moꝵ ꝑuersitas
.atq añ alia cedis amor. ac bellorum
seudiũ. domestia quoq uictꝰ enormi¬
tas. p̾ceps ebrietas. et gula sui hostis
ꝙ ꝑuines alũpm Ridiclã ciboꝵ cõqu¬
sicio. Et in pͥmis esuc̃ carmũ. ubi
Bmordaciter nos non bobus equislel
ceruis. ẜ Lupis ac leombꝰ pares dicit
atq ardennore cõiuicio mortuoꝵ eniã
corporũ sepulchra uiuẽtia.In hoc
quoq te ẜmoinis diu̾soriũ. Care aĩo
meo pater non huueus addux̾im.
qm̃ licet ut audisti nõ omes bragia

Expanded text:
sque Dei, puerilis divitiarum admiratio, sque Dei, puerilis divitiarum admiratio, femineusque marium ornatus, tumor animi, tremor mortis, inconsultus appetitus glorie, ad hec lingue lapsus, multiloquium inane et loquenti sepe noxium, philosophia omnis in verbis, sensus in labiis, vite sermo contrarius, inconsideratio actionum penitentie proxima, infinita rerum indigentia per avaritiam invecta, affectuum intestina discordia et exterior membrorum multa rebellio, multa morum perversitas, atque ante alia cedis amor ac bellorum studium, domestici quoque victus enormitas, preceps ebrietas, et gula sui hostis ac pernicies alumni, ridicula ciborum conquisitio, et in primis esus carnium, ubi premordaciter nos non bobus equisque vel cervis sed lupis ac leonibus pares dicit, atque ardentiore convitio mortuorum etiam corporum sepulcra viventia. In hoc quoque te sermonis diversorium, care animo meo pater, non invitus adduxerim, quoniam, licet ut audisti non omnes bragmanicos
Abbreviated transcription (Latin):
dro in frontem multa cũ lib̾tate Resci¬
terit / et michi si assit pro sua heresi
maifete responsuiũ ¶Ex diuerso
euitẽ placet Ille cõtimptus mũdi q̃
Iusto maior esse nõ pt̃. placet solitudo.
ulacet ubertas. q̃ nulligẽciũ tãta est.
plaret silennũ. placet ocũ. placet
quies. placet intenta cogitatio. placet
integatas atq securitas  mͦ temtritas
abfit. placet añnor eqͣbilitas. una q
semꝑ fions. et nullus rer timor. aut
cupĩditas. platet siluestris hĩta ͦ. fontis¬
q uicinitas quẽ ut in eo libͦ scaptum
est. qͣsi uber terre matris incorruptũ
atq integrũ in os suũ mulgẽ ꝯsutu̾at.
Monetq me fateor colloquutio illa
grauissima tum braginanaꝵ om̃ium.
tum pcipue dardami. de q̃ pauloañ
dicebã cũ alexandro hĩta. In q̃ nõ illi
uni sed uinuerso ꝓpe modũ gentri
hũano. expbrantur stelerũ iurãbiliũ ate
nonniatini mexoplebilis auri sitis
inhumana feritas. odiũ homũ ꝯteptꝰ¬

Expanded text:
dro in frontem multa cum libertate restiterit, et michi, si adsit, pro sua heresi magnifice responsurum. Ex diverso autem placet ille contemptus mundi, qui iusto maior esse non potest; placet solitudo, placet libertas, que nulli gentium tanta est; placet silentium, placet otium, placet quies, placet intenta cogitatio, placet integritas atque securitas, modo temeritas absit; placet animorum equabilitas unaque semper frons, et nullius rei timor aut cupiditas, placet silvestris habitatio, fontisque vicinitas quem, ut in eo libro scriptum est, quasi uber terre matris incorruptum atque integrum in os suum mulgere consueverat. Movetque me, fateor, collocutio illa gravissima cum bragmanarum omnium tum precipue Dandami, de qua paulo ante dicebam, cum Alexandro habita. In qua non illi uni, sed universo propemodum generi humano exprobrantur scelerum innumerabilium acervi, nominatim inexplebilis, auri sitis, inhumana feritas, odium omnium contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
inbrimos Suas sibi diuicias habtant
suos modes suat uoluptates. Rtmpe q̃e
eteunas uellent duutis abibunt / et q̃s
caeii Recrahut uolupte ᷤᷤ fugiẽt. Atquib
nouisse cupent. meres frabũt ⁊ comitabũ
luuitos. Cunta het q̃ illos uulgo mira

Expanded text:
miserrimos; suas sibi divitias habeant, miserrimos; suas sibi divitias habeant, suos mores, suas voluptates. Nempe quas eternas vellent divitie abibunt, et quas manu retrahunt voluptates fugient; at quibus caruisse cupient mores stabunt et comitabuntur invitos.
Abbreviated transcription (Latin):
Porpsite aduocutio ꝓrosenits. seniratotiba
pnibbrars tabelliomb meditis uguẽtaris
tibus Alchimistis fulombꝰ fabris textorib
Aichitectie. statuats putoribꝰ mune¬
salfatoribus. atħ aredis. cirtulatoribus
Lenonibus. furibꝰ. hospitibꝰ. Trcuse ptoribꝰ¬
I maleficis. adulteris parafitis ac sturris
edacibus. et odor̃e fori uigili nare captã¬
tibus. Quibus una feliitas una est Nli
mihiant. Aullus aũt indor in mõtibus
et solitis ac placitis caruisse suppliciũ
Quit illos nõ st nr̃i generis. ꝑminte diuitibꝰ
mĩmos suos mierare/. et in hoc̃ arismetice
p̾sidio uti . Nos diuicias nras sine studio
sint arte nũrabimꝰ. A ichil est quod Illis
Inuideamus. inisi ñc ecia quod abfit
putri sumus. quos ficta et adumbrata
suspendãt. demi falereis eqͥs uenalibus
uetus est cauthela. Remo samis de forne
puellã ꝙ bent uestita eẽt in cougiũ optauit
Nos si Raltras ymo laruas hiis ꝑp̃mratis
felicibus det hanus. clare uidebimnq et

Expanded text:
etis, feneratoribus, publicanis, tabellionibus, medicis, unguentariis, ribus, alchimistis, fullonibus, fabris, textoribus, architectis, statuariis, pictoribus, mimis, saltatoribus, cytharedis, circulatoribus, lenonibus, furibus, hospitibus, circumscriptoribus, maleficis, adulteris, parasitis ac scurris edacibus, odorem fori vigili nare captantibus, quibus ea felicitas una est, illi inhiant; nullus autem nidor in montibus, et solitis ac placitis caruisse supplicium. Sine illos: non sunt nostri generis. Permitte divitibus nummos suos numerare et in hoc arismetice presidio uti; nos divitias nostras sine studio, sine arte numerabimus. Nichil est quod illis invideamus, nisi nunc etiam, quod absit, pueri sumus, quos ficta adumbrata suspendant. Demi faleras equis venalibus vetus est cautela; nemo sanus puem, quod bene vestita esset, in coniugium optavit; nos si faleras, imo larvas, his purpuratis felicibus detrahamus, clare videbimus esse
Abbreviated transcription (Latin):
dimm Inueniti pt. et inuocenus dũ ꝓpe
est. qͥn et dimi corpoa nr̃a peg̾nant᷑
Bmictamus illos ad celimm cũ tempus
N quo Impetus calamũ tulit.
ꝙp̃ multa diximꝰ de Re parua. dot
uulgus existimat. ut ego senno ꝑnia¬
ponna/. Et michi equidemtã Iocunda
Bot cum Iu hoc corpeo carcẽ du uinctũ
fuisse intimerim uixisse nõ ã plius
mitbri uideor nisi ꝙ diu solus ⁊ occiofus

Expanded text:
invocemus dum prope est, quin et, dum corpora nostra peregrinantur premittamus illos ad celum, cum tempus . En quo impetus calamum tulit, quam multa diximus de re parva, ut vulgus existimat, ut ego sentio permaxima, et michi equidem tam iucunda, ut cum in hoc corporeo carcere diu vinctum me fuisse meminerim, vixisse non amplius michi vide
Abbreviated transcription (Latin):
pqes hebu diuicias ingtũs heres E⁊ forsã
hostis inuisus: Qorpi permes  doxupe
Tartarus aiãs. nome. obluus sempitna¬
.Cont ¶iuis pauꝑ hic fuerit erct in mtoͣ
eterna erit Iustus. Non nos igd ad enula¬
cionẽ prouocit falsa ꝓsꝑitas. uera imẜia.
seq̃strent᷑ a nõb molles et tneruati ludices¬
duites. Illis therint formies. atria popine.
nobis silue. montes pͬta. fontes placeant
Illi carius desideria et lucrũ undetu
Bemẽs. nos studia libalia. ⁊ hõesta sectem̃
Et se quid mechaniũ mistere Iuuat sĩt
ngritultura. Uenanoq. Cui sp̃uis messe
clomosum aliguid et nr̃o ppo ͭ ͦ dissonũ

Expanded text:
es. Habebit divitias ingratus heres et forsan hostis invisus, corpora vermes et upupe, Tartarus animas, nomen oblivio sempiterna. Contra, quamvis pauper hic fuerit, in memoria eterna erit iustus. Non nos igitur ad emulationem provocet falsa prosperitas, vera miseria; sequestrentur a nobis molles et enervati divites. Illis therme, fornices, atria, popine; nobis silve, montes, prata, fontes placeant. Illi carnis desideria et lucrum undecunque veniens; nos studia liberalia et honesta sectemur. Et siquid mechanicum miscere iuvat, sit agricultura venatioque. Cui quamvis inesse clamosum aliquid et nostro proposito diss
Abbreviated transcription (Latin):
Nuiq celestia cõtemplari. ed ucẽdꝰ et foras
Eo ꝙ ni urbibꝰ obitetu młtaꝵ et malaꝵ ͭ
Rerũ. mortalis obtundꝰ ac prepedr̃ obtuitg
Ita dico educendus foras. ẜ educẽdꝰ a dno.
Alioq̾n nusꝙ̃ tutus. praculis nris ĩ media
nos deẜ̾ta sequẽtibꝰ et maria alea trãsnã¬
cias suas sequati quidem in solitudine

Expanded text:
quique celestia contemplari, educendus est foras, quique celestia contemplari, educendus est foras, eo quod in urbibus obiectu multarum et malarum rerum mortalis obtunditur ac prepeditur obtuitus; ita dico educendus foras, sed educendus a Domino, alioquin nusquam tutus, piaculis nostris in media nos deserta sequentibus et maria alta tranantias suas
Abbreviated transcription (Latin):
scelus turꝑi adult̾io degenerẽ fraudẽ. et
homindiũ cradele comũyat. Conferebat cũ
ꝓsaat. solitudine. suã sortẽ urbanã cogitans.
ut Illi post diei mediũ. meditadi gratia
in agrum egͣ ssõ et per uĩa de onubulante .¬
felix castumq cõuigiũ. sic sibi pose mea¬
dianũ sompnũ. uoluptuose de ambłanti.
in solario Rgie domus. aliena cõuigia
fedandi uoluntatem impĩa ac supbam.
et occasionẽ penitendam ac misrã cõtigisse.
Iure eogo ꝑidosam et infaustã urbem
Fugiens / Iutam ac feluem insolitudinem
properabat. Quod si de xp̃o dc̃tiĩ accipiꝰ.
ut quidꝰ uolũt. eo maius ad id dt quo
ugitur argumientum est. quo nõ mods daudd
S omium maior est cops. aurumaro¬
on siue causa eguidem ut simoins
heus exͥma cum pͥmis Iungã de ipo
Ebrũhã scriptum opinori luet. ꝙ eduxit
eum dñs foras et ait Illi. Ouspice cllum.
meo namq Iudicio qui celum uult suspice̾.

Expanded text:
scelus, turpi adulterio degenerem fraudem et scelus, turpi adulterio degenerem fraudem et homicidium crudele coniunxerat. Conferebat cum Isaac solitudine suam sortem urbanam, cogitans ut illi post diei medium meditandi gratia in agrum egresso et per viam deambulanti felix castumque coniugium, sic sibi post meridianum somnum voluptuose deambulanti in solario regie domus aliena coniugia fedandi voluntatem impiam ac superbam et occasionem penitendam ac miseram contigisse. Iure ergo periculosam et infaustam urbem fugiens, tutam ac felicem in solitudinem properabat. Quod si de Cristo dictum accipimus, ut quidam volunt, eo maius ad id de quo agitur argumentum est, quo non modo David sed omnium maior est Cristus. Non sine causa equidem ut sermonis huius extrema cum primis iungam, de ipso Abraham scriptum opinari licet, quod «eduxit eum Dominus foras, et ait illi: Suspice celum». Meo namque iudicio, qui celum vult suspicere
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑ muros eius imqͥtatẽ et laborem
in nredio eius et Inustitiã. et nõ defficẽtes
de plateis eius usurã et dolũ/. pp quod ip̃e
quoq tantoꝵ rector. ac debitor ppłoꝵ. pro
salute ꝓp̾a elõgauit fugies. et mã sit In
solitudine. expectas dnnĩ qui eũ a tẽpe¬
state amini saluũ fecit. Nempe memrerat
sibi in solitudine dm̃ieus oblatũ Regnnũ.
Seq nõ fr̃b tñ fuis. qui in citate erãt.
maioribz natu s̾ Regi enã Ifraet. qui erat
in regia diño iudino platum. eumq ipsum
Regem sibi implacabilit̾ aduersantẽ. In
solitudine. ac speliis bis in manus suas
craditumiac dimissum. tã maĩ sestꝭ indicuis
innocẽcie sue ut ora clamidis. hastaq Regia
pcul ostens.ĩmitem licet añ. benefitio uictũ
flere compelle̾t ⁊ leputabat inde secum. utbis¬
In solitudine magm hostis et qͣ nulla clarior
uictoria bis̃ añmi sui uictor. In ihr̃łm uero
Uictus libidine. indignũ maiestate Regis

Expanded text:
et «super muros eius iniquitatem; et laborem et «super muros eius iniquitatem; et laborem in medio eius et iniustitiam, et non deficientes de plateis eius usuram et dolum»? Propter quod ipse quoque tantorum rector ac debitor populorum, pro salute propria elongavit fugiens et mansit in solitudine, expectans Dominum qui eum a tempestate animi salvum fecit. Nempe meminerat sibi in solitudine divinitus oblatum regnum, seque non fratribus tantum suis, qui in civitate erant, maioribus natu, sed regi etiam Israel, qui erat in regia, divino iudicio prelatum, eumque ipsum regem sibi implacabiliter adversantem in solitudine ac speluncis bis in manus suas traditum ac dimissum, tam manifestis indiciis innocentie sue, ut ora chlamidis hastaque regia procul ostensis, immitem licet animum beneficio victum flere compelleret. Reputabat inde secum, ut bisin solitudine magni hostis et, qua nulla clarior victoria, bis animi sui victor, in Ierusalem vero victus libidine, indignum maiestate regis
Abbreviated transcription (Latin):
ac psccncus error q̃se quicqͥd deleco
en derecit. ubi non q̃tit quid iure fit ses
quĩ rgi solect. uut ꝯuid płrimis uidcca᷑.
quo fallacius lestimoniũ pullum est
seq̃ris. aut uiciũ fugis. ut hant tentas
Ranti Rreue ab illo tentarie n me petibi
¶i pplis est mora. Quid enm łbi uideat
furta. Rapmas. honitidia. hee te artes
excipient p̾ms urbis in iimine. Heo łrrũ
y magiies crrcuolabũt. hec exempla
circũ ferepent difficillimũ crit. qumn et se
alius fueris. quales cunctos Iuueneris
En tibi nũt forte. spes melior blãdiat
quase uel aliud auditurus uisurus.
Doe uel inter lubrica. cõstantiore uestigis
mansurus fis. Innocentioris eui ⁊ altioris
uiri exemplo. Diste quid speres. dauid e le
Rex erat. et sctũeiet sapiẽs at epheta. et iñ¬
conf cõcustatus et conturbatꝰ et formidine
mortis et timore. ac titmort obrutus tenel̾s¬
q contectus. quid aliud uidit nise Imq̾tatẽ.
et contditione in ciuitate ut suis utas u̾bis.

Expanded text:
icquid delectat et deceat? Ubi non queritur quid in re sit, sed quid agi soleat aut quid plurimis videatur, quo fallacius testimonium nullum est. sequeris aut vitium fugis, ut hanc teneas neve ab illo tenearis, anceps tibi in populis est mora. Quid enim ibi videas furta, rapinas, homicidia? He te artes excipient primo urbis in limine, he rerum imagines circumvolabunt, hec exempla circumstrepent, difficillimum erit quin, etsi alius fueris, quales cuntos inveneris eu tibi nunc forte spes melior blandiatur, quasi vel aliud auditurus visurus ve, vel inter lubrica constantiore vestigio mansurus sis, innocentioris evi et altioris viri exemplo disce quid speres. David certe rex erat et sanctus et sapiens et propheta, et tamen contristatus et conturbatus, et formidine mortis et timore ac tremore obrutus tenebrisque contectus; quid aliud vidit nisi «iniquitatem» et «contradictionem in civitate», ut suis utar verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicraituni. ubi Iule Rethoricã florentissime
docebat imecta manu ad solitũdinẽ et ad
meliora sc̃udia / insigni quad amoris fidutia
udio autem Etransuerso quid adusus
hec Rursum obstrepi soltat. Nlã pͥmo
stupturis sacas nobis facere nitũtur
Inindiã  Ue qo soli. qr cũ cecidit nõ hẽs
subleuãtem se. Et melius e duos sinil ẽẽ¬

Expanded text:
detractum, ubi ille rethoricam florentissime detractum, ubi ille rethoricam florentissime docebat, iniecta manu ad solitudinem et ad meliora studia insigni quadam amoris fiducia udio autem e transverso, quid adversus hec rursum obstrepi soleat. Nam primo de Scripturis Sacris nobis facere nituntur invidiam. «Ve soli, quia cum ceciderit non habet sublevantem se», et «melius est duos simul e
Abbreviated transcription (Latin):
ciu multum fidis it cui qd pegnationes
Amicissmiũ te notaui. hunc uite modum
ut ex frioribꝰ liquet impltuit. simul et
Ritinĩs ut Iure suo genadiũ et monachũ
et ep̃m Illum uocit. Nemps qui pͥus ante
baptismũ quod diffialius est implessẽt / m
adolescenna in q ip̃a nilicia utraq Religioẜ
aduer sa consilus. Sicꝰ uiues ut lam tunc
sicut in uita eius scriptũ est / nõ nuiles sed
monachus putaret᷑. Et alter menas, cui
natalis Idem. qui martino est terrenã celest
nliciã non in urbe s in hẽmo ꝑmutauit.
¶Et huc quoq de industria dilatus g̾goꝰ
Iaz agemus. Ut Iheromimiꝰ testaͬ. unio se ep̃m¬
in loco sus urdmas Euri uitã mõachi Excuit
Cuius uite sp̃tus Illi semꝑ amor futtit.
huic elicis. ꝙ lamañ fab sub Recc̃tem ex
anhemẽsi auditorio digssum. Baselum
di saritus em Ramosum compũetã ⁊ collegã.
Atq ut famã sequuitus Augustinꝰ. Aĩt enã
Carut gm̃anũ suid. E. cachedra magisttĩ

Expanded text:
ultum fidis et cui, quod peregrinationes amicissimum te notavi, hunc vite modum, ut ex superioribus liquet, implevit, simul et nitatem retinens, ut iure suo Gennadius et monachum et epyscopum illum vocet: nempe qui prius ante baptismum quod difficilius est implesset, in adolescentia inque ipsa militia utraque religiosis adversa consiliis sic vivens, ut iam tunc, sicut in vita eius scriptum est, «non miles sed monachus putaretur». Et alter Menas, cui natalis idem qui Martino est, terrenam celesti militia non in urbe sed in heremo permutavit. Et huc quoque de industria dilatus Gregorius Nazanzenus, ut Ieronimus testatur, «vivo se, ep loco ordinans, ruri vitam monachi exercuit». Cuius vite quantus illi semper amor fuerit, hinc elicis, quod iam ante, sub recentem ex atheniensi auditorio digressum, Basilium Cesariensem famosum compatriotam et collegam atque, ut famam secutus Augustinus ait, etiam carne germanum suum e cathedra magisterii
Abbreviated transcription (Latin):
masis comigͥmus. Duib cũ fortiter tarere
posse ceꝑimus / lum demũ plena libtas
ert et securũ gaudũo. Intereci ut ues sunt
mises certe quietius uicturi simus: Neq
enm uel quia diffidã tam obmꝑe ago
uel tanto derboꝵ insu quitbi tibi durum
aut gue sundeo cũ et pltitudine amm tuꝵ
neum et sine huiꝰ siue arcioris uie aor¬

Expanded text:
nulis commigremus; quibus cum fortiter carere posse ceperimus, tum demum plena libertas erit et securum gaudium. Interea, ut res sunt, nusquam certe quietius victuri sumus. Neque enim vel quia diffidam tam obnixe ago, vel tanto verborum nisu quicquam tibi durum aut grave suadeo, cum et altitudinem animi tui norim, et sive huius sive arctioris vie
Abbreviated transcription (Latin):
autem affert tent̾bras et spinas et t̾bulos
curariũ tristiũ atq pungẽcuõ et ͦ pͥgatu
uidi᷑ eo abditis malis infictius iu
secum uehunt et imros iaborts fae a
dist minũ. Si mier no satie ist fide̾a ͤ¬
ꝯ̃it ab hñs quos selices uocit it adur
uot ueri melul occultẽt Inuemet totua
ditam supolicuis plenã suis ut qua mira¬
baras gosoritas aut cõtempnas/ et ituigas
huit uite ad quã te ortor magnas dĩciat᷑
ml prodesse. Sepe autẽ obe ssẽ s̃ ptrinu
Ut nẽdum non tato studio congirede
suit ẜ abinende pocius s ultro adessẽt
domes ad eum quẽ nã et uirtus statuut

Expanded text:
autem affert tenebras et spinas et tribulos autem affert tenebras et spinas et tribulos curarum tristium atque pungentium, et quo purgatius videtur eo abditis malis infectius estsecum vehunt et innumeros labores causasque discriminum. Si michi non satis est fidei, quere ab his quos felices vocant et adiura ut veri nichil occultent, invenies eorum vitam suppliciis plenam suis, ut quam mirabaris exhorreas aut contemnas, et intelligas huic vite ad quam te hortor magnas divitias nil prodesse, sepe autem obesse quam plurimum, ut nedum non tanto studio conquirende sint, sed abiciende potius si ultro adessent, donec ad eum quem natura et virtus statu
Abbreviated transcription (Latin):
tamdem: et id sp̃tulũeũq qd̾ suꝑest
in solitudine hansigamus om̃i studie
cauentes. Ne dum opẽ ferre naufragis
updemur. ip̃i Rerũ humanaꝑ f luctibie
obruamur piũ huanaꝵ scopulis ułlidam᷑.
Demqs quod ꝓbunꝰ Id ugamꝰ ne qui
moribus est publicus quodq in abns
sepe rephendimnꝰ. cõmittamꝰ ut mditia
simonis q nai ab actionib diseit pent¬
PA emo uero nos fallat: ntmo nobis
persuadecit. Inhoc amplas opes expetẽdas
non adiuuãt sc̃i impediũt. pͥmũtq nõ
subleuãt. ad uitã astẽfus est. Neno in
altum astensurut. suꝑuacuns spõte põre¬
ribus aut laqueit impꝑlica. nichil auro
gͣuius. niihilq tenatius .dnisi quo ad
deiiat. It in t̾ra cogat. Neq io mirũ.
Si eterra ortum ad ecmide̾ pondẽ suo
fertur . Non conuemt aiãm celests originis
terrlstrũ cauernulaꝵ sarcimis ꝯbriu
fecibus inqͥnari ⁊ preseit quidẽ splindorẽ
et lenitatem sensibus iludente᷑. añno

Expanded text:
tandem et id quantulumcunque quod superest tandem et id quantulumcunque quod superest in solitudine transigamus, omni studio caventes, ne, dum opem ferre naufragiis videmur, ipsi rerum humanarum fluctibus obruamur, scopulis allidamur. Denique quod probamus id agamus, ne, qui morbus est publicus quodque in aliis sepe reprehendimus, committamus, ut iudicia sermonesque nostri ab actionibus discrepent. Nemo vero nos fallat, nemo nobis persuadeat in hoc amplas opes expetendas: non adiuvant sed impediunt, premuntque non sublevant. Ad hanc vitam ascensus est; nemo in altum ascensurus supervacuis sponte ponderibus aut laqueis implicatur. Nichil auro gravius nichilque tenacius; id nisi quoad deiciat et in terram cogat, neque id mirum si e terra ortum ad eandem pondere suo fertur. Non convenit animam celestis originis terrestrium cavernularum sarcinis obrui, fecibus inquinari; prefert quidem splendorem et levitatem sensibus illudentem, animo
Abbreviated transcription (Latin):
it ualidũ. hunc iste mõtem peruiũ fecit
Et hanc montanã predurã q silicem.
ꝓforauit. suis ut aũt manib opus fuoris
diues. atq ortulo lconcẽtus et flũie
Postremo proau hinc morĩes huc refferri
atq hic sepetiri uoluit. Ut nosti. tam
clooro scupendoq mreacło. Ut ꝯd̾ olim ĩ
transita maris iubri uiuẽtis moystos
uirga potuerat. hoc si q̃ fides ĩ transitu
fluminũ. Uttg palliũ posset extincti.
h huitemus .Nam de reliq̾s Rris sui
laudibus multa dici pñt . Sed ⁊ młła
sepe diximꝰ et hodierno colloqͥo dundus
Iue Itaq deo fuire uolumꝰ que
una libertas est. atq una felicitas.
sine aitibus bonis ingtinũ excolẽ: qui
Iroximꝰ egregius labor est. sine aliquid
meditando et scribendo nostri mtoriam
posteris re linquere. atq ita digermm
fugã sistere. et hoc breuissimũ uate ip̃s
extendẽ̾. suue simł hec onña p̾stare⁊
pportum est nobis. fugiamꝰ oro Iam¬

Expanded text:
et validum. Hunc ipse montem pervium fecit et validum. Hunc ipse montem pervium fecit et hanc montanam preduramque silicem perforavit suis, ut aiunt, manibus, opus fervoris ives, atque ortulo contentus et flumine. Postremo procul hinc moriens, huc referri atque hic sepeliri voluit, ut nosti, tam daro stupendoque miraculo, ut quod olim in transitu Maris Rubri viventis Moyseos virga potuerat, hoc, siqua fides, in transitu fluminum Verani pallium posset extincti. Hec hactenus; nam de reliquis ruris tui laudibus multa dici possunt, sed et multa sepe diximus et hodierno colloquio dandus ive itaque Deo servire volumus, que una libertas est atque una felicitas; sive artibus bonis ingenium excolere, qui proximus egregius labor est; sive aliquid meditando et scribendo nostri memoriam posteris relinquere, atque ita dierum fugam sistere et hoc brevissimum vite tempus extendere; sive simul hec omnia prestare propositum est nobis, fugiamus, oro, ian
Abbreviated transcription (Latin):
añ te tenuit gdẽs locã pacis. hic deniũ
sbstitit. pulsoq huic dracont terubite
sctõm ac solitariã uitã hiis duxit i
locis. Cuius nomẽ mĩ famose solitudines
amnieos nõ priteritũ ẜ dilatũ est. ut ĩ exmo
pofitũ tenacius hereret mẽorie. nõ tam tut¬
donde illud auelli cõmeoracio cothidicina
non sunt. et presens sꝑ urna sb occulis
fidti tue testis in ꝯuã p̾ciosis sctĩ uiri
Reliquiis exequandã oñe tu studiũ. ome
opes ut dici solet uent᷑ fraudato. Om̃e
demq quod tibi usꝙ trat argentũ / atq aurũ
Ie miuxptime cõtalisti ꝙ̃ ceteroꝵ ꝯͥ fortassĩs
hec legent /. hic equidem hĩtauit. Ille du
uixit priusꝙ ad statũ cure pontificalis ĩuitũ
spcitata uirtus actolleret. hic uelut in t̾ra
hostoli sed ase ꝑdomita ac parata. et
cultui homũ acquifita xp̃o cuius auspiciis
signoq uiterat trophẽli crexł taulo bragii
henitacis. in signe templũ exaguũ ẜ decor̃s

Expanded text:
ante te tenuit, querens locum pacis hic demum ante te tenuit, querens locum pacis hic demum substitit; pulsoque hinc dracone terribili, sanctam ac solitariam vitam his duxit in locis. Cuius nomen, inter famose solitudinis amicos, non preteritum sed dilatum est, ut in extremo positum tenacius hereret memorie, non tam tuunde illud avelli commemoratio quotidiana non sinit, et presens semper urna sub oculis fidei tue testis, in quam preciosis sancti viri reliquiis exequandam omne tu studium, omnes opes, ut dici solet, ventre fraudato, omne denique quod tibi usquam erat argentum atque aurum, virum optime, contulisti quam ceterorum, qui fortassis hec legent. Hic equidem habitavit ille dum vixit, priusquam ad statum cure pontificalis invitum spectata virtus attolleret; hic velut in terra hostili, sed a se perdomita ac pacata et cultui hominum acquisita, Cristo, cuius auspiciis signoque vicerat, tropheum erexit titulo Virginis genitricis insigne, templum exiguum sed decorum
Abbreviated transcription (Latin):
et congestu aquaꝵ multaꝵ nouimus
fontem nublã/. Rursus si terciũ est uetũ
Subita mõt ex abdito uasti ãnis trũpto
aras hẽt ÷ ubi oro dignius are futait
Quas ego iam pͥdem xp̃m̃ testos se qua
uoto facultas affulserit. Illic m ortulo
meo qui fontib ĩmmet ac Rupibꝰ sbĩacet
crigẽ meditor. non nimphis ut seneta
senciebat/. Nec ullis fonnũ flũnũ ip
numimbus. sed marie. Cuius ꝑtus mef¬
fabilis et fecunda uirgnitas dñes deoo
mras ac templa fubuertit. Aderit ip̃a
fortassis. ut quod diu iam et ise fallor
pie cupio Aliqñ perficiã. Nũc ceptũ
sẽguor. Poteris it igͣs tuũ locũ sꝑurce
que alieigent uenerãt᷑ bcu et libtati et
quieti. et ocio. et sciẽcie et un ͭ . At ne in
Singlis inorer / ad sumã om̃ib ꝯuibus studes
Annussimũ locũ ut cetra sildã tanto olim
et tibi tam culto hr̃tatore digͣtum. Scis
fedem tũã mĩt solito duriorẽ mestio qͦtus

Expanded text:
et congestu aquarum multarum novimus, et congestu aquarum multarum novimus, fontem nullum. Rursus si tertium est verum: «Subita» inquit «ex abdito vasti amnis eruptio aras habet», ubi, oro, dignius are fuerint? Quas ego iampridem, Cristum testor, siqua voto facultas affulserit, illic in ortulo meo, qui fontibus imminet ac rupibus subiacet, erigere meditor, non Nimphis, ut Seneca sentiebat, neque ullis fontium fluminumque numinibus, sed Marie, cuius partus ineffabilis et fecunda virginitas omnes deorum aras ac templa subvertit. Aderit ipsa fortassis, ut quod diu iam et, nisi fallor, pie cupio aliquando perficiam. Nunc ceptum sequor. Poteris ne igitur tuum locum spernere, quem alienigene venerantur? locum et libertati et quieti et otio et scientie et virtuti ac, ne in singulis immorer, ad summam omnibus quibus studes amicissimum: locum, ut cetera sileam, tanto olim et tibi tam culto habitatore dignatum. Scis sedem tuam nunc solito duriorem nescio quotus
Abbreviated transcription (Latin):
domi habes. quod multi trasmaria q̃ fitre.
Cmautem tibi indus̃ tuꝯ sordet aut qͣo
forte liberius petis/ euolare lucet i
propmiquũ Ramũ et sup̃ uicinũ fontem
Amenissima et qluetissima stalione cõsistẽ
Adest tibi tuus sorgia Rex fonciũ: Ad
cuius tibi murmur hec stribo. Adest libri¬
mũ gͣtissimũq ꝑfugiũ clausenalis. Sic
Dit tnm uocant incole. Sit uocari uoluit
natura qñ illa arcunductis collibus abdidit
extra om̃e Iter. om̃em q concursum ⁊ uideri¬
ꝙ inst ab ineolit nõ ꝑmisit. hic lu quoq
quod Raꝵ et liber et dñs et ẜsul ⁊ solitarius
esse potes. Potetis ne tuũ locũ spernere
qui adutinis et Reuẽncia inncit ⁊ smportn
Si quis specus inquit. Stneca saxis
penitus toefis mõtem suspenderit/ yo
manufetis sed n᷑aͣlibꝰ causis in tatã laxor
est uerũ. magnoꝵ emm in quit flũnũ
capita uentrani ubi maior ueneratio
flua quidem maiora longe uie spatio

Expanded text:
domi habes, quod multi trans maria quesiere. domi habes, quod multi trans maria quesiere. Sin autem tibi nidus tuus sordet, aut quid forte liberius petis, evolare licet in propinquum ramum et supra vicinum fontem amenissima et quietissima statione consistere. Adest tibi tuus Sorgia, rex fontium, ad cuius tibi murmur hec scribo; adest liberrimum gratissimumque perfugium Clause Vallis; sic enim vocant incole, sic vocari voluit natura, quando illa circumductis collibus abdidit extra omne iter omnemque concursum, viderique nisi ab incolis non permisit. Hic tu quoque, quod rarum, et liber et dominus et presul et solitarius esse potes. Poteris ne tuum locum spernere, qui advenis et reverentiam inicit et stuporem? «Siquis specus» inquit Seneca «saxis penitus exesis montem suspenderit, non manufactis sed naturalibus causis in tantam laxitest verum: «Magnorum» enim inquit «fluminum capita veneramur», ubi maior veneratio? Flumina quidem maiora longe vie spatio