comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ixpedit facultates ecdesiae possideri: & ꝓ¬
prias perfectionis amore contẽpni Nenĩ
propriae s̃ sed cõmunes ecdesiae facultates: &ideo
quisquis omnib quathabuit dimissis cuit uendi¬
tis: fit rei suae contẽptor: cũ prȩpositus fuerit
factus ecdesiae: omniũ quae hab& ecdesiã ef¬
ficitur dispensator. Deniq sõs pblinas ut ipsi
melius nostis: ingentia pueda quã fuet̃ sua
uendit a pauperib: ero gtuntesis: deũ postea
factus ei s& episcopus non contepsit ceden te facul¬
tatei sed fidelissime di pensauitsechuofe dorte¬
Qđ sc̃s hilarius: nonue ipi omnia bona sua :aũ
panntibus reliquid. cuit uendita paupenib ero¬
gauit : is. tam̃ cũ merito per fectionis suoe fi¬
er& ecdesiat arelatensis qpis copus: qd illatup
habebat ecdesia ñ solũ possadit : sed&iam ac¬
ceptis fideliũ numerosis hene ditatibus amplia¬
uit istiergo tã sci tã pefecti pontifices:
factis euidentib clamant posse & debere fieri

Expanded text:
xpedit facultates, etc. ecclesiae possideri et proprias perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes, ecclesiae facultates: et ideo quisquis omnibus, quae habuit, dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor, cum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Denique sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis, ingentia praedia quae fuerant sua, vendita pauperibus erogavit. Sed cum postea factus fuisset episcopus, non contempsit ecclesiae facultates, sed fidelissime dispensavit. Quo facto sanctus Hilarius? Nonne et ipse omnia sua, aut parentibus reliquit, aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen, cum merito perfectionis suae fieret ecclesiae Arelatensis episcopus, quod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam acceptis fidelium numerosis haereditatibus ampliavit. Isti ergo tam sancti, tamque perfecti pontifices, factis evidentibus clamant, posse et debere fieri
Abbreviated transcription (Latin):
tantibus produnt: illos quis ferat: quiad¬
umbycte pra&endentei honestatis imaginc̃
ad hoc pupillorũ aituduaruc ausas uelut
tuendas si mulata piclate Iuscipiunt . ut
earũ facultates sui cltiant esdiuites
expiuperibus factie u exbutibie litionei
tenuem censum pernefas adcumulant
Vt cũ fuerint exundante patrimonio sum tu¬
osiores effecti:num quã materia uolupta¬
tis gloriae suae deficiat: hos igitur tales:
quare non cirguune qui ar guendi potestatẽ
diuinitus acceperuntu non uerentur. nesor¬
te cumtã flagitiose uiuontibus parcunt:
uide atur probart quae faciunt quid qđ eos
&iam cid officiũ dericatus admittunt i&
prone fas quatũ parũsit. qd tales dissi¬
mulata seueritate non increpant : in suꝑ¬

Expanded text:
tantibus produnt. Illos quis ferat qui, adtantibus produnt. Illos quis ferat qui, adumbratae praetendentes honestatis imaginem, ad hoc pupillorem ac viduarum causas, velut tuendas simulata pietate suscipiunt, ut earum facultates suis adjiciant, et divites ex pauperibus facti, vel ex divitibus ditiores, tenuem censum per nefas accumulent: ut cum fuerint exundante patrimonio sumptuosiores effecti, nunquam materia voluptatis gulae suae deficiat? Hos igitur tales quare non arguunt, qui arguendi potesta tem divinitus acceperunt? Non verentur, ne forte cum tam flagitiose viventibus parcunt, videantur probare quae faciunt? Quid quod eos etiam ad officium clericatus admittunt, et proh nefas! quasi parum sit quod tales dissimulata severitate non increpant, insu
Abbreviated transcription (Latin):
uideri: non fieri: Iaulant eos: quoru cupiunt
pruedicatione laudari: leiunant ut uultus su
pallorem perniciosis laudibus uendant : ad
repraehendendos alios prompti: se non pati¬
untur o quibus lib&l uelleuiter reprahendi:
Ad faciem puplicam patientiã fingunt: & in
Sanimo iracundi aeuiros abs condunt:
Ad nocendũ paritti: cũ nocenditempus inue¬
nerint: suorumarnuum neglegentes funł.
ciliorũ procaci libes tate censores: In puden¬
ter sẽ ad suunt uit gimhus sacris acuiduis.
quibus tunto adgltinantut affectu: ut
ftacilius cib ecclesiae quod dictu quoque ne¬
fas est : quã abear cõmunione discedan:
Nui & sicũ illis forte speretint: tamen ialȩ
suspicionis desẽ prebendo materiam : uitã
suã maculis sinistus opinionis infamant:
Taceo deillis qui inindante la prabundi
corporis motu : defluentibus intalos uesti¬
mentis incedunt: quagis laterum flexib
quod ammodo flucdiantes. animoru deso¬
lutionẽ uestigii sensuosa mobilitate nu¬

Expanded text:
ideri, non fieri; laudant eos quorum cupiunt praedicatione laudari; jejunant ut vultus sui pallorem perniciosis laudibus vendant. Ad reprehendendos alios prompti, se non patiuntur a quibuslibet vel leviter reprehendi. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt, ad nocendum parati, cum nocendi tempus invenerint: suorum actuum negligentes, fiunt aliorum procaci libertate censores. Impudenter se assuunt virginibus sacris ac viduis, quibus tanto inglutinantur affectu, ut facilius ab Ecclesiae quod dictu quoque nefas est quam ab earum communione discedant. Qui etsi cum illis forte non peccant, tamen malae suspicionis de se praebendo materiam, vitam suam maculis sinistrae opinionis infamant. 3. Taceo de illis qui, undante lapsabundi corporis motu, defluentibus in talos vestimentis incedunt, et vagis laterum flexibus quodammodo fluctuantes, animorum dissolutionem vestigiis sinuosa mobilitate nu
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus uelut purus : & dõ simulate uirtu¬
tissordib: plenus: Nec minus acupiditate pos¬
sidendi suꝑ flua : quã uoluptate percipiendi
nobis cbstinendũ est: Qm̃ cũ omnia quae habemus ꝓ
nostris usibus habeamus: ea quibus uti nolis auden¬
ter habere uelle: uel &iam lucris hinc in dequaesi¬
tis augere : nihil est aliud quã non tolextendae ne¬
cessitati: sed intolexenda cupiditati seruire
ec possũ dicere ut sit unde cotidiae pauperibus ero¬
g&ur meti possideo: quando nemo perfectius e¬
rogauerit eo quinibil sibi perfectionis intenti¬
one reliquit exproprio: XIIII.CIIA HIlegi

Expanded text:
hominibus velut purus, et Deo simulatae virtuhominibus velut purus, et Deo simulatae virtutis sordibus plenus. Nec minus a cupiditate possidendi superflua, quam a voluptate percipiendi nobis est abstinendum. Quoniam cum omnia quae habemus, pro nostris usibus habeamus, ea quibus uti nolis, ardenter habere velle, vel etiam lucris hinc inde quaesitis augere, nihil est aliud quam non tolerandae necessitati, sed intolerandae cupiditati servire. Nec possum dicere: Ut sit unde quotidie pauperibus erogetur, mea possideo; quando nemo perfectius erogaverit eo, qui nihil sibi perfectionis intentione relinquit ex proprio. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
libus iudicant tẽ perterdũ: ut pere grinis pomis
ac sorbi unculis delicatis. Merisq aluis inanem
sui corporis impleant appoitũ : cũ spiritalis abs¬
tinentia ñ ailiquorũ crborũ usũ : sed desideriũ
sua d& concupiscendũ: & illimagis parsimonia
seruire censendi sint : quisibi p̃ aliquarũ rerũ per¬
ceptiores: sed dilectationes corporis int̃ dicunt :¬
lliquoque quine gata sibi umõ perceptione : diue¬
sorũ poculorũ pationibus inundantur : ne quaqduã
mihi abstinentiã uidentur implere : qui& cid hoc
se foltassis & uino suspendunt ut mercentur ab
hominib laudem : & interdicti sibi uini c̃pensant
tinens : ñ auinotantũ. sed ab omnib: quae accipien¬
tes in hebriant uel ab illis quae & siñ ebri&atẽ su¬
auitatẽ celtt percepta conciliant. abstinebit:
ut sit inueritate abstinentiae perfectae c̃sũ ma¬
tus: ñ eius imagine foris splendidus. intus cauus.

Expanded text:
libus judicant temperandum, ut peregrinis pomis, libus judicant temperandum, ut peregrinis pomis, ac sorbis poculisdelicatis, caeterisque aliis immanem sui corporis impleant appetitum, cum spiritalis abstinentia, non aliquorum ciborum usum, sed desiderium suadeat compescendum. Et illi magis parcimoniae servire censendi sunt, qui sibi non aliquarum rerum perceptiones, sed delectationes corporis interdicunt. Illi quoque qui, negata sibi vini perceptione, diversorum poculorum potionibus inundantur, nequaquam mihi abstinentiam videntur implere. Qui et ad hoc se fortassis a vino suspendunt, ut mercentur ab hominibus laudem, et interdicti sibi vini compensant  sed ab omnibus quae accipientes inebriant, vel ab aliis quae etsi non ebrietatem, suavitatem certe percepta conciliant, abstinebit, ut sit veritate abstinentiae perfecte consummatus; non ejus imagine foris splendidus, intus cavus,
Abbreviated transcription (Latin):
ti sub iectã: mobilem roddit: sensus &iã quos
dicuntur. crassos officert uel grauare con¬
gesta delitiae: consanudo parcitas ex oneyet :¬
& uelut quadã politunt religiose exercita¬
perfruantur ñ mibi uidentur resecare dilec¬
tationes suicorporis sed mutare. nec proabs¬
tinentia sed uelut ꝓnescio qua m munditia:
uel ceste quod uerius prosthomachi nausian¬
tis teneritudine delicata: illas cõmunes ac
uiles carnes abicere: quo possint edus ñsolũ
carnib sed &iã delicatiorib uosiorib¬
carnibus suas uoluptates ex plere: Cũ sicut su prte
iã patut : ñ aliquarũ carniũ quae usui humano con¬
cesse sunt nobis naturae dã pnandae sint : quas dĩ ins¬
tituit: sed carnales concupis centia fugienda : qͥs
sensui carnis diabolus introdigent: Illiautẽ quipar¬
tiores uideri uolunt: & gloriã sibi uelut cibstinen¬
tia districtione conquinunt : sic ab omnib anima¬

Expanded text:
ti subjectam mobilem reddit. Sensus etiam quos ti subjectam mobilem reddit. Sensus etiam quos dicuntur crassos efficere vel gravare congestae deliciae, consuetudo parcitatis exonerat, et velut quadam politura religiosae exercitaperfruantur, non mihi videntur resecare delectationes sui corporis, sed mutare; nec pro abstinentia, sed velut pro nescio qua immunditia, vel certe, quod verius est, pro stomachi nauseantis teneritudine delicias illas communes ac viles carnes abjicere, quo possint aliis non solum carnibus, sed etiam delicatioribus ac pretiosioribus suas voluptates explere, cum, sicut supra jam patuit, non aliquarum carnium quae usui humano concessae sunt, nobis naturae damnandae sint, quas Deus instituit; sed carnales concupiscentiae fugiendae, quas sensui carnis diabolus introduxit. Illi autem qui parciores videri volunt, et gloriam sibi velut de abstinentiae districtione conquirunt, sic ab omnibus anima
Abbreviated transcription (Latin):
bere macipit dicens: Noli adhuc a quã bibe¬
rt : sediuo dicuib uiere ꝓpt̃ sthoma chũ tu¬
ũ a frequeni stuas infir mitates: Ac ꝑ hoc :¬
nibil contuonabstinentiã faciunt : qui uinũ ni
pto ebn& ua sediantũpro corporis s alute
percipiuNt:
Nec hoc eis of felt uoluntas sed promatit in fir¬
nitces: Quae side fuerit auino abst inendũ t
ne uiniperceptio qua infit mã sustentat: sanũ cor¬
pus incendat: Qm̃ qdidẽ uino uti & usu habere
oleũ nullus doxcerit eso peccatũ: sed hace ileo
non de bemus carni dessideranti pncestare ne cũ
licita concodere coeperimus poscat inlicta
& sibi obsequentes in ssunmis inflagitia pumen¬
da conpellat: ac naddis ali ordinc̃ perturbato
ñ spũi corpus: sed sp̃t comparidominantide¬
ser uiat : Huc accedit: quoð & ipsã manẽ absti¬
nentiae fructus ala eẽ facit: car nẽ quoque ñ
usq ad lassitu dinemi fatigatã : sed ipũĩ ordinqp¬

Expanded text:
bere praecepit, dicens: Noli adhuc aquam bibebere praecepit, dicens: Noli adhuc aquam bibere; sed modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes infirmitates nihil contra abstinentiam faciunt qui vinum non pro ebrietate, sed tantum pro corporis salute percipiunt, nec hoc eis offert voluntas, sed permittit infirmitas: quae si defuerit, a vino est abstinendum, ne vini perceptio quae infirmum sustentat, sanum corpus incendat. Quandoquidem vino uti, et usui habere oleum, nullus dixerit esse peccatum; sed haec ideo non debemus carni desideranti praestare, ne cum illi licita concedere coeperimus, poscat illicita, et sibi obsequentes in minimis, in flagitia punienda compellat, ac naturali ordine perturbato, non spiritui corpus, sed spiritus corpori dominanti deserviat. Huc accedit quod et ipsam mentem abstinentiae fructus alacrem facit; carnem quoque non usque ad lassitudinem fatigatam, sed spiritui ordinan
Abbreviated transcription (Latin):
cho reficiendo ae fami eximendae satisesse
titus auiditate percipiendi: sed conprimant
at que eis nons aturitas aedendi finem faciat
sed uoluntis : qui atã acupiditate pra&ioso¬
rũ crborasi quam aniia perceptione uiliũ
continebunt : qui crbis neclaut iorib uolunt
oar tluxuriantor de sole ne distentione
uentins uilibus. honerr quando abstinentes
uiri: nec delitiosi solcant csse nec auidi: lam
deuino abstiuendo d percipiendo quiddicã
unde scẽ apłs cestã sim negulã dicens. nolite
lnebeiariuino inquost licuria: Qua si dicer&:
Iuxariam facit & mutotteami per ceptio nimia ñ
natuta. & proutene arñ uos ut iuino sed in aebria¬
riprobibeo: quando quidẽ infirmũ stomacũ
moderatus usus unicanfortat: ebri&as autẽ
animũ corpusqr. debilitat Deniq timottheo
suo discipulo qu selonga abstinentiae distric¬
taone iam fregerat & sthomachũ suũ aquae
petceptione etrupetat: modicouini utide¬

Expanded text:
cho reficiendo ac fami eximendae  Forte decho reficiendo ac fami eximendae  Forte detitus a viditate percipiendi, sed comprimant, atque eis non saturitas edendi finem faciat, sed voluntas, quia tam a cupiditate pretiosorum ciborum quam a nimia perceptione vilium continebunt, qui cibis nec lautioribus volunt carne luxuriante dissolvi, nec distentione ventris vilibus onerari, quando abstinentes viri nec deliciosi soleant esse, nec avidi. Jam de vino abstinendo vel percipiendo quid dicam? us Apostolus certam fixit regulam dicens: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . Quasi diceret: Luxuriam facit et nutrit vini perceptio nimia, non natura; et propterea non vos uti vino, sed inebriari prohibeo. Quandoquidem infirmum stomachum moderatus usus vini confortat, ebrietas animum corpusque debilitat. Denique Timotheo suo discipulo, qui se longa abstinentiae districtione jam fregerat, et stomachum suum aquae perceptione corruperat, modico vino uti de
Abbreviated transcription (Latin):
C Hembra sua quae sunt super terrã mortifican:
quando in solens corpus ieiuniorũ continuatio¬
ne castigant: Quando intyir necessariũ modũ
crbis modenrta distructione suspendunt: sed
&iam ipsis cõmunibus inihil cannis suae prodesi¬
derio. sed pro sustentanda uitae necessitate
permittunt: certi qđ ne odilitiae quice libo si
cebsq: desiderio percipiantur osficiunt: & uiles
erbi plerũq abstinentiar perisrttũ. sicidp&en¬
ter accipiantur in pediunt. hinc est qđ sc̃s dauid
aiquae inse concupis centiam castigauit: atq
eã sibi asuis oblatũ ne de sideriosuo execosatis¬
facere uider&ur effudit: & scõ hicelia percep¬
tio carnium. non concupitee n̾ nocuit unde dat᷑
intellegi: qđ uerciter abstinontes. es carũ ñ¬
naturas sed concupis centuss dãpnont: acolun¬
tates suas desideracticrbuuelpotus aib ũsione
mosti ficent: Quiaut̃e don solã a qualitate
sed &iam a quantitate. orborũ cupiunt abstine¬
se nihil aliud student. insiut quantum stoma¬

Expanded text:
1. Membra sua, quae sunt super terram, mortificant, quando insolens corpus jejuniorum continuatione castigant, quando intra necessarium modum cibis moderata districtione suspendunt, sed etiam in ipsis communibus nihil carni suae pro desiderio, sed pro sustentandae vitae necessitate permittunt; certi quod nec deliciae quaelibet, si absque desiderio percipiantur, officiunt, et viles cibi plerumque abstinentiae profectum, si appetenter accipiantur, impediunt. Hinc est quod sanctus David aquae in se concupiscentiam castigavit, atque eam sibi a suis oblatam, ne desiderio suo ex ea satisfacere videretur, effudit ; et sancto Heliae perceptio carnium non concupita non nocuit . Unde datur intelligi quod veraciter abstinnaturas sed concupiscentias damnent, ac voluntates suas desiderati cibi vel potus abusione mortificent. Qui autem non solum a qualitate, sed etiam a quantitate ciborum cupiunt abstinere, nihil aliud student, nisi ut quantum stoma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽn aminat : ñ feccit in pudentẽ audacia: iniqũ
iniustitia : ferũ indementia : uarium in cons¬
lantia : pertina cẽ contumacia : in sanũ uc sani¬
di dilitia cũgulie: Rebellũ in oboedientia : uanũ
iactantia : infidelem perfidia: Leuem facilitas÷
satum crudelitas: manducantẽ tur pis aedacitas:
inpatientem nobilitas: Mobilem instabilitas :
uagũ spiritilis infirmitas : Inccundũ animosi¬
tnsisuspiciorũ peruersitas: uerborũ sanitas :
iniurroius ũ malignitas: Quir motus est: asa¬
cularibus prorsus in lecebris remotus : cebinimi¬
sit is t motus ab infidis alienis remotus anepi¬
nis ul occultioribus uel apestis remotunep
Amendacus suc periurus postremore motus ab
omnigenege flrgiortũ at q. fcrcinorũ qubus
carnaliter uiuentes dm̃ offendunt: & mostui pec¬
cato non seruiunt: sicut in quã carne mortuus.
nec feccere potest ista quaedixi nec pati: ita his

Expanded text:
exanimat; non facit impudentem audacia, iniquum exanimat; non facit impudentem audacia, iniquum injustitia, ferum inclementia, varium inconstantia, pertinacem contumacia, insanum vesania, deliciosum gula, rebellem inobedientia, vanum jactantia, infidelem perfidia, levem facilitas, saevum crudelitas, manducatorem turpis edacitas, impatientem mobilitas, mobilem instabilitas, vagum spiritualis infirmitas, iracundum animositas, suspiciosum perversitas, verbosum vanitirrisorem malignitas. Qui remotus est a saecularibus prorsus illecebris, remotus ab inimicitiis, remotus ab insidiis alienis, remotus a rapinis vel occultioribus vel apertis, remotus a malitiis sive perijuriis, postremo remotus ab omni genere flagitiorum sive facinorum quibus carnaliter viventes Deum offendunt, et mortui peccato non serviunt; sicut, inquam, carne mortuus nec facere potest ista quae dixi, nec pati, ita his
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o unus quisq: autt̃ urm̃: non oniũ uetitur
peciaio sedsuo: quidest peccatonnori insulãp¬
nandis operibus omnino nonuiuent: delcon¬
cupiscere : carnalitor nihil ombire: sicut
qui mortuus est carne nulli iam ilantbit mul¬
lum aduersatur aut despexit: nullius pudic i¬
tiã. callida circũ uentione corrũpit: Nemin
lentiae de ditus inse bibedus d
descit : non conpendia niusta sectatur: Non po¬
tentibus cuit diuitib adulatur: non in qui& a
curiositate raptatur: non domestica sollicitu¬
dinis cura distenditur ñ officiosis occurrentũ
salutationibus delectatur: nec superborũ in iu¬
rus fatigcitur: Ñ cũ superbi a inflat: nonam¬
bitio dã nosa praccipitat ñ uana gloria turpit᷑
iactat : ñ desideriũ gloriasae opinionis in flã mat
Non distentio cilieni actus in laqueat : ñcd soci& a¬
it turpiũ. turpitudinis ccmorinuitat: ñ nebies
insanifuroris ex agitat : non sũ ptuosarũ litiũ stu¬
dium mactat: non ardor animosae contentionis

Expanded text:
ro, unusquisque autem nostrum non omnium moritur peccato, sed suo. Quid est peccato mori, nisi damnandis operibus omnino non vivere, nihil concupiscere carnaliter nihil ambire? Sicut enim mortuus carne nulli jam detrahit, nullum aversatur aut despicit, nullius pudicitiam callida circumventione corrumpit, nemini lentiae deditus in se, bibendi descit, non compendia injusta sectatur, non potentibus aut divitibus adulatur, non inquieta curiositate raptatur, non domesticae sollicitudinis cura distenditur, non officiosis occurrentium salutationibus delectatur, nec superborum injuriis fatigatur, non eum superbia inflat, non ambitio ventosa praecipitat, non vana gloria turpiter jactat, non desiderium gloriosae opinionis inflammat, non distentio alieni actus illaqueat, non ad societatem turpium turpitudinis amor invitat; non rabies insani furoris exagitat, non sumptuosarum deliciarum studium mactat, non ardor animosae contentionis
Abbreviated transcription (Latin):
fides cõmend& caritasq c̃sumat: Quas uir¬
tutes illi non habentes occidere sẽ possunt: & difi¬
cariciutẽ &ut perfici taliter abstinendo ñ possunt
niausui nr̃o concessa cũ grctiarũ actione perci¬
piunt : ñ nos propter abstinentiã price fenimus
ne foste plus humilitatis aliarũq uistutũ habe¬
ant illi : unde iure nobis abstinentib: p̃ferentur:
Quocirca: siuolumus nobis abstinentiã nram ieiu
pellit omnis uistutes cutminuit : & i actantia cup¬
tis inimica uirtutibus: at que ab omnib omnino
uitus discedamus: ut prosit nobis qđ acibis de¬
lectabilib: cibst inemus. Quiatunc nobis prode¬
rit quod corporte nostrie: uelcerte corporum
incentiua rigore districtionis cibstinentiae cas¬
tigaimus: siccr nalibis desideriis absoluti sc̃is
uirtutibus floramus sediam finem liber ac¬
cipiat. ut deuistutibus acuitis unde hic pauca
te tigimus : latius acplenius intertio uolumi¬
ne donante dño disputemus e¬

Expanded text:
fides commendat, caritasque consummat, quas virfides commendat, caritasque consummat, quas virtutes illi non habentes occidere se possunt, aedificari autem aut perfici taliter abstinendo non possunt.nia usui nostro concessa, cum gratiarum actione percipiunt, non nos propter abstinentiam praeferamus: ne forte plus humilitatis aliarumque virtutum habeant illi, unde jure nobis abstinentibus praeferantur. Quocirca si volumus nobis abstinentiam nostram jepellit omnes virtutes, aut minuit, et jactantia cunctis inimica virtutibus, atque ab omnibus omnino vitiis discedamus, ut prosit nobis quod a cibis delectabilibus abstinemus. Quia tunc nobis proderit, quod corpora nostra, vel certe corporum incentiva rigore districtioris abstinentiae castigamus; si carnalibus desideriis absoluti, sanctis virtutibus floreamus. Sed jam finem liber accipiat, ut de virtutibus ac vitiis, unde hic pauca tetigimus, latius ac plenius in tertio volumine, donante Deo, disputemus
Abbreviated transcription (Latin):
erum tamen sic abstinere uel ieiunare debemus:
ut non nos ieiunandi uel cibstinendi necessitati
sub damus: Neiam p̃ deuoti: sed uti rem uolunta¬
riam faciamus: sienim quos lib& aduenientes ie¬
iunio inter misso reficioi non soluo ieiuniũ: impleo
caritatis officium: c&crũ si propt̃ cibstinentiã:
spiritales fr̃s quos nouimȩa remissione delec¬
tari contristo: abstinentia mea ñ ẽ uistus dicen¬
da: seduitiũ: Qm̃ qui dem ipsa abstinentiae acie¬
iuniorũ continuatio : nisi fuerit quandorẽs exigit
p̃t̃ missa: & me in flat: & fratrẽ meũ cuicaritas ui¬
b& seruiri contristat: uelces te mihi nihil inesse
caritatis fraternae de monstnet : cũ sine cibsti¬
nentia que lib& hominẽ catholicũ caritts sola
perficiat : & omnis aibstinentia. Qut perdat sine
nentia sed proin munditia d&estantes: corpore
sua panis & aqua percoptions conficiunt: ñ ꝓ
magnoducamus. quando abhis quae illiquoquerei¬
ciunt abstinemus: sed quando cibstinentiã nostr̃

Expanded text:
erumtamen sic abstinere vel jejunare debemus, ut non nos jejunandi vel abstinendi necessitati subdamus: ne jam non devoti, sed inviti rem voluntariam faciamus. Si enim quoslibet advenientes, jejunio intermisso, reficio, non solvo jejunium, sed impleo caritatis officium. Caeterum si propter abstinentiam spirituales fratres, quos novi mea remissione delectari, contristo; abstinentia mea non est virtus dicenda, sed vitium: quoniam quidem ipsa abstinentiae ac jejuniorum continuatio, nisi fuerit quando res exigit praetermissa, et me inflat, et fratrem meum, cui caritas jubet servire, contristat; vel certe mihi nihil inesse caritatis fraternae demonstrat; cum sine abstinentia quemlibet hominem catholicum caritas sola perficiat; et omnes abstinentia aut perdat sine nentia, sed pro immunditia detestantes, corpora sua panis et aquae perceptione conficiunt: non pro magno ducamus quando ab his quae illi quoque rejiciunt, abstinemus; sed quando abstinentiam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
fuimus  ipsecusente cecidimus itaqͥa¬
in xp̃o esseiicocpims rpronobis omnib: dig¬
natus est me: & uor pecitis nr̃is illicãmortuiᷤ
cũ illo spusadutr resamus : In illo omnia
mus tes ipoiseuent itrieius uestigia teneamus
cedã nos obnbxiauit malisi omnib: per ꝓpriã
culpam : aquib nos libentuit aduentus xp̃. ꝑ
grectiã: Ilt mnos culpã suã trans misit & poe¬
nã. uc quiculpã nostrat suscipere : ut pute
coneentus & natus sine peccato ñ potuit: sȩ de
susiceptione poent nras̃ culpã nostñc simul ab¬
oleuit apoenã: & ut totũ dicã: adã nobis
eripuit pare drsũ xp̃s donauit & caclum:¬
bulcist & nos spiritalie ambulemus : Quidẽ
ambulare sicut ille amiulaut nisicontẽ pnere
omnia prosperit quae corempsit: nontimere ad¬
uersa quae pestulit: libenten ficecre qua fecit:
tasua mecliuolis: & dare proitimicis: amart
bonos: miscreri pemtensos: Inuator tauersosi
suscipere in caritate conuersos:q a taanimit̃

Expanded text:
fuimus omnes, ipso cadente cecidimus; itai pro nobis omnibus dignatus est mori, et nos peccatis nostris illi commortui cum illo spiritaliter resurgamus. In illo omnia mus, si perseveranter ejus vestigia teneamus. Adam nos obnoxiavit malis omnibus per propriam culpam, a quibus nos liberavit adventus Christi per gratiam. Ille in nos culpam suam transmisit et poenam; hic, qui culpam nostram suscipere ut pote conceptus et natus sine peccato non potuit, de susceptione poenae nostrae culpam nostram simul abolevit et poenam: et ut totum dicam, Adam nobis eripuit paradisum, Christus donavit coelumbulavit, et nos spiritualiter ambulemus. Quid est ambulare sicut ille ambulavit, nisi contemnere omnia prospera quae contempsit, non timere adversa quae pertulit, libenter facere quae fecit, ta sua malevolis, et orare pro inimicis, amare bonos, misereri perversis, invitare aversos, suscipere in caritate conversos, et aequanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
ed iam uide amus siplacos qualiter
illi homines primi cõmisqint ta grande pti¬
catũ : quod & ipsos dopantaio proitetpi boc
uitae poenalis exilium &sicis origmalitet
t otũ dã pnauit genus huminũs & mibi quidẽ
uid& ur q̃d non cͦderent deigip probubito: nisi

Expanded text:
ed jam videamus, si placet, qualiter illi homines primi commiserint tam grande peccatum, quod et ipsos de paradiso projecit in hoc vitae poenalis exsilium, et in eis originaliter totum damnavit genus humanum. Et mihi quidem videtur quod non ederent de
Abbreviated transcription (Latin):
dulce dinẽ : languoris amaritudoumendat:
Ccsic hoc illimalũ ñ dnndo sed exꝑemendo sus¬
tinere coeper̃ : qd̃ melius ignatrentaexipsa
miseria sua sentin epnit: quantã bc antudinẽ p¬
didis sent: Atq quos ñ mouerati fortici sis boni
naturtelis amissio: mouer& saltĩ mali peonalis.
ius taper pessio: Haec per ex cessũ necessarium
dicta sint nobis de primis hominib: ut quinolunt
dãpnationis eorũ subire supplicium: caueant
prolaptionis exemplum:
salubriter in nouati de ponimus Quid est imi¬
tariadã nisi procarnalib: concupiscentiis ac

Expanded text:
dulcedinem languoris amaritudo commendat: dulcedinem languoris amaritudo commendat: ac sic, ad hoc illi malum non discendo, sed experiendo, sentire coeperunt quod melius ignorarent; ut ex ipsa miseria sua sentirent quantam beatitudinem perdidissent, atque ita quos non moverat fortassis boni naturalis amissio, moveret saltem mali poenalis justa perpessio. Haec per excessum necessarium dicta sunt nobis de primis hominibus; ut qui nolunt damnationis eorum subire supplicium, caveant prolapsionis exemplum. rsationem salubriter innovati deponimus. Quid est imitari Adam, nisi pro carnalibus desideriis ac
Abbreviated transcription (Latin):
inmundo concupscentia carnis est : & c̃cupis¬
centia oculorũ : Nambitio saculi quae ñ ẽ expa¬
tre sed de mundo est: Qua nisi illi quia dilectio¬
ne dĩ iam de seceunt diligere coepissent : nũ¬
quã male suade serpentis consilio credidis¬
sent : Itaq c̃cunsentia carnis ab eis impl&a ẽ:
qđ deligno uotogustauerunt: Concupiscen¬
tici tulorũ : quio iibi a periri oculos cupier
diderunt : Pro inde dileẽtione carnis. & oculorũ
curiositate ac saeculr dmbitione corrupti: aug¬
nouitae ex quo eis arcendȩ mortis. ac salutis con¬
tinu andae gratia prestabatur abscissi sunt: & mor¬
bidã qualitatẽ eorũ uorpont contraxer̃: ut uox¬
ta sententiã dĩ eo diicredantur mortui : quo
nomen accepit : cc̃ quist abstineres eũ possint mi¬
tantobono nullũ malicur reret: qualeꝑdi¬
dissent bonũ fortenes cirent: Nulcior enim
fit salus cũ dolor exprnuat: & sanitans amissac

Expanded text:
 concupiscentia carnis est, et concupis concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est . Quae nisi illi qui a dilectione Dei jam defecerant diligere coepissent, nunquam male suasi serpentis consilio credidissent. 2. Itaque concupiscentia carnis ab eis impleta est, quod de ligno vetito gustaverunt; concupiscentia oculorum, quod sibi aperiri oculos cupierunt; diderunt. Proinde delectatione carnis, et oculorum curiositate, ac saeculi ambitione corrupti, a ligno vitae, ex quo eis arcendae mortis, ac salutis continuandae gratia praestabatur, abscisi sunt; et morbidam qualitatem eorum corpora contraxerunt, ut juxta sententiam Dei, eo die credantur mortui quo innomen accepit, a quo se abstinere cum possent, mitanto bono, nullum malum incurrerent, quale perdidissent bonum forte nescirent. Dulcior enim fit salus, cum dolor excruciat; et sanitatis amissae
Abbreviated transcription (Latin):
rent dm̃. nisi superbirent: & similitudinem dĩ dã¬
nabiliter ad p&issent : aid quã peruenturi essent
sine corporis moste: si sub dõ suo uiuentes praecep¬
tũ qd cicceperint custodissent: Ut quiposse non
mori acceperant innatura: ñ posse mori conse¬
querentur ingloria: & ibi accepturiessent prȩ¬
mium ñ posse peccare: sihic meritũ eorũ fuiss&
peccare noluisse: Nonigitur creatore suo in
creatunt̃. diuinitatis affextione conlapsos mo¬
uer& apelta concupiscentia: nisicos ante cor¬
rupiss& occulta superbia: Nec eis perserpen¬
tẽ diabolus propinar& tc̃ferale consiliũ : nisi
prius eorũ deꝓhender& aed p&itũ: sunquit gus¬
taueritis deligno scientiae bona & mali: aperi¬
enturo culiure & eritis sidit dii: scientes bonũ
& malũ : Haec sunt illatria que in mundo erse
& diligi non debere adilectorib dĩ: contestatur
sc̃s iobannes apłsidicens : Nolite diligere mundũ
neq: ea qua in nindo sunt : quia omne quod est¬

Expanded text:
Deum, nisi superbirent, et similitudinem Dei damnabiliter appetissent: ad quam perventuri essent, sine corporis morte, si sub Deo suo viventes, praeceptum quod acceperant custodissent; ut qui posse non mori acceperant in natura, non posse mori consequerentur in gloria; et ibi accepturi essent praemium non posse peccare, si hic eorum meritum fuisset peccare noluisse. Non igitur a Creatore suo in creaturam divinitatis affectatione collapsos moveret aperta concupiscentia, nisi eos ante corrupisset occulta superbia; nec eis per serpentem diabolus propinaret tam ferale consilium, nisi prius eorum deprehenderet appetitum. Si, inquit, gustaveritis de ligno scientiae boni et mali, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Haec sunt illa tria quae in mundo esse, et diligi non debere a dilectoribus Dei, contestatur sanctus Joannes apostolus dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ tã inlecebris carnaliũ uoluptatum quã
cĩpeccatis omnibus facit: Cuius nec animũ desi¬
deriorum morbi corrũ punt: nec imperiogloria
dominantis. qua site delitia uires animae corpo¬
risq fitengunt: Promde ille abstines uere cre¬
dendus est: quiuitiorũ omniũ liber effectus ac
recisis corporen uoluptatibus elaboyaet: non
ut concupis uentiam suae carnis ex sati&: sed ut
mostalẽ uitã necessariorũ perceptione susten¬
t&: Om̃ quidem quicquid sine quo potest uiui
percipitur: non sustent andȩ sed fouendae lu¬
xuria carnis inpenditur: Haec utiq: uistus:
quae abstinentia non solũ delicatorũ erborum sed
&iam malorũ omniũ nuncupatur: cũ omnibus
omnino necessariasit : tũm axime illis familia¬
rior atq: coniupctior esse credenda est : quib
nia omniũ eõmunia fiunt: sita meneis ita una
sit uita sicut fit una substantia : & nulla sit in
cis diuer sit Nanimorũ quib: est cõmunia facul¬

Expanded text:
nentem tam ab illecebris carnalium voluptatum, quam nentem tam ab illecebris carnalium voluptatum, quam a peccatis omnibus facit alienum; cujus nec animum desideriorum morbi corrumpunt, nec imperio gulae dominantis quaesitae deliciae vires corporis frangunt. Proinde ille abstinens vere credendus est qui vitiorum omnium liber effectus est, ac, recisis corporalibus voluptatibus, elaborat, non ut concupiscentiam suae carnis exsatiet, sed ut mortalem vitam necessariorum perceptione sustentet. Quoniam quidem quidquid sine quo potest vivi percipitur, non sustentandae vitae, sed fovendae luxuriae carnis impenditur. 2. Haec itaque virtus, quae abstinentia non solum delicatorum ciborum, sed etiam malorum omnium nuncupatur, cum omnibus omnino necessaria sit, tum maxime illis familiarior atque conjunctior esse credenda est, quibus nia omnium communia fiunt: si tamen ita eis una fit vita, sicut ut fit una substantia; et nulla sit in eis diversitas animorum, quibus est communio facul
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum collecta sufficiant: & quacquid omni¬
bus occupationib ab solen proficiunt: fructus
illius quiunus promultis ꝗccupatus fiat ⁊atq
ita ille quis ollicitulines pmnium sub sẽiueꝵ¬
tium postat: in congregtione sua proficien¬
te proficiat Ut sicut illius occupatio omnium
suorũ facta est fructuos auacatio : ita omni¬
um discipulorũ perfectio gloriosa magistri
honor habeatur & gloria
perfectio: & utrũ tantũ corpori an danima
debeat necessaria iudicari: si borunt̃ dotũ uir¬
tus haec quae cibstinentia nomin aurRer¬
fecte scĩ seat: non solũ corpore sedocanime
necessaria est: quia omnif. homo excorpore ẽs¬
tat & cinima: sed ineis qui diuersis uitiis sub ia¬
centes : aliquid sibieorũ quae u sui nr̃o concessa
sunt inter dicunt: abstinentia quidem sed carna¬
lis & inperfecta osse deb& intellegi: Ea autem
spiritalis atq perfecta censenda est : quae cbsti¬

Expanded text:
hoc ipsum collectae sufficiant; et quidquid omnihoc ipsum collectae sufficiant; et quidquid omnibus occupationibus absoluti proficiunt, fructus illius, qui unus pro multis occupatus est, fiat; atque ita ille, qui sollicitudines omnium sub se viventium portat, in congregatione sua proficiente proficiat: ut sicut illius occupatio omnium suorum facta est fructuosa vacatio, ita omnium discipulorum perfectio gloriosa magistri honor habeatur et gloria. perfectio; et utrum tantum corpori, an et animae debeat necessaria judicari. Si hominem totum virtus haec quae abstinentia nominatur, perfecta sanctificat, non solum corpori, sed et animae necessaria est; quia omnis homo ex corpore constat et anima. Sed in eis qui, diversis vitiis subjacentes, aliquid sibi eorum quae usui nostro concessa sunt, interdicunt, abstinentia quidem, sed carnalis et imperfecta esse debet intelligi: ea autem spiritualis atque perfecta censenda est, quae absti
Abbreviated transcription (Latin):
occupationibus inplicati: officiosuo dignas ex¬
cubias strenuae curare non possint: nunc autẽ
qd xp̃iani temporis sacerdotos magis sustinent:
quia curant possessiones ecdesiae : &iam in
hoc dõ de seruiunt: Quiasidĩ sunt Eaqua
conferuntur ecdesi aedĩ opus agat. qui res
dõ conseentias un alicuius cupiditatis: sed fi¬
delissima dispensationis intentione ñ deserit
Iua propt posses sidnes quas oblatas cipopulo
dendae : sed dĩ: Qm̃ siuestes acuasa & c&era
quae in sacris usuiminis entntibus erant. scã uo¬
cabantur : nec in usus humanas reuocariiam
poterant. diuinis semd minisifis conseenta.
quomodo non ea que construntur et desice
sacra credenda sununquib nonut saccularib
lucuriosae: sed sc̃e ut dõ consectatis utuntut
ac necessaria sacendotos: ut illis ommibus qui
seperfectionis amert sub uno constituunt.
& sua sibi ñuindidint. cedesia facubiates ad

Expanded text:
occupationibus implicati, officio suo dignas exoccupationibus implicati, officio suo dignas excubias strenue curare non possent. 4. Nunc autem, quod Christiani temporis sacerdotes magis sustinent quam curant possessiones ecclesiae, etiam in hoc Deo serviunt: quia si Dei sunt ea quae conferuntur ecclesiae, Dei opus agit qui res Deo consecratas non alicujus cupiditatis, sed fidelissimae dispensationis intentione non deserit. Quapropter possessiones, quas oblatas a populo dendae, sed Dei. Quoniam si vestes, ac vasa, et caetera quae in sacris usui ministrantibus erant, sancta vocabantur, nec in usus humanos revocari jam poterant, divinis semel ministeriis consecrata, quomodo non ea quae conferuntur ecclesiae, sacra credenda sunt, quibus, non ut saeculi rebus, luxuriose, sed sancte, ut Deo consecratis, utuntur ad necessaria sacerdotes: ut illis omnibus qui se perfectionis amore sub uno constituunt, et sua sibi non vindicant, ecclesiae facultates ad
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur esse possessio : ciliquit aliud quaerit. aut
quis ũ prire amore illius omnia quae putantur
magna contẽ on& : egoqui uult dm̃ possidere renun¬
ti& mundo. ut sit illi dr̃ beata possessio : nec re¬
nunti& mundo is quẽ tenrenae possessionis ad¬
huc dilectat ambitio quia quãdiu sua non ire¬
linquit mundo cuius bona r&in& seruit : & uti¬
que non potest mundo sendri simul & dõ : ucsici
propteta uoluit ds̃ cultor  suos omnibus re¬
nuntiarti ppt̃q diligitur mundus: Vt exlu¬
sa cupiditate mundi : diuin ineis caritas possit
augeri uel pet fici &i decimas atquepri¬
mitiuas frugũ÷ primogenita & sacrificia pro
peccato. uel uota quae di hi iussit offerri: sacer¬
dotibus ccminisins dsirim debereconstituit:
ut de uotissimo pebat necessaria minis¬
hunte: ipsicit acorpastori suo liberis men¬
tibus ministrent at meius cultu sine ulla
sollicitudine corporab proficerent : n&errenis

Expanded text:
dignatur esse possessio, aliquid aliud quaerit? aut dignatur esse possessio, aliquid aliud quaerit? aut quis non pro amore illius omnia quae putantur magna contemnit? Ergo qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Nec renuntiat mundo is quem terrenae possessionis adhuc delectat ambitio; quia quandiu sua non relinquit, mundo, cujus bona retinet, servit; et utique non potest mundo servire simul et Deo; ac sic propterea voluit Deus cultores suos omnibus renuntiare propter quae diligitur mundus; ut exclusa cupiditate mundi, divina in eis caritas possit augeri vel perfici. Et ideo decimas atque primitias frugum, primogenita et sacrificia pro peccato, vel vota quae sibi Deus jussit offerri, sacerdotibus ac ministris distribui debere constituit; ut devotissimo populo vitae necessaria ministrante, ipsi creatori ac pastori suo liberis mentibus ministrarent, atque in ejus cultu sine ulla sollicitudine corporali proficerent: ne terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
in illo & deillo uiuaqiugiter: & nihil terrenum
cũ illo possideat Quia omnium conditor cui
nihil potest eorũ quae fecit equari: non digna¬
tur cũ his quae condidit possideri: Deinde: quid
ultrac quaerit cui omnia suus conditor fit. aut qͥd
ei sufficit. cui ipse uonsufficit. hunc possideͥat.¬
& ab illo possidebatur ille: qui dicebat inspũ:
Portiomea dñe dixicusto dire legẽ tuã: & dñs
pars hereditatis mecie : & calicis mei: sed & ipsecũ
dicit: filuis leui non dabitis pastẽ inter fratres suos
renae hereditatis contepserint: portionẽ dnm̃
munerib: omnia quae clanc habentur in hoc
mundo fastidiunt : & ipsũ possidere ũel ab ipso
possideri: eo solo perfrui: atq: illi adhęrere in¬
se parebiliter concupiscunt undedatur intelle¬
gi : qđ quitẽ poyaeliabona : quis ac culi gaũdia peri¬
tunt sectatur acdiligit : quae & quantasit diuinae
dulceilinis multitudo nondidicit Quisenĩ cuidĩ

Expanded text:
in illo, et de illo jugiter vivat, et nihil terrenum in illo, et de illo jugiter vivat, et nihil terrenum cum illo possideat? Quia omnium Conditor, cui nihil eorum quae fecit valet aequari, non dignatur cum his quae condidit possideri. Denique quid ultra quaerit, cui omnia suus Conditor fit? aut quid ei sufficit, cui ipse non sufficit? Hunc possidebat, et ab illo possidebatur ille qui dicebat in Spiritu: Portio mea Dominus, dixi custodire legem tuam . Et: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Sed et ipse cum dicit: Filiis Levi non dabitis partem inter fratres suos; renae haereditatis contempserint portionem, Deum muneribus, omnia quae praeclara habentur in hoc mundo fastidiunt; et ipsum possidere vel ab ipso possideri, eo solo perfrui, atque illi adhaerere inseparabiliter concupiscunt. 3. Unde datur intelligi quod qui temporalia bona, qui saeculi gaudia peritura sectatur ac diligit, quae et quanta sit divinae dulcedinis multitudo non didicit. Quis enim cui Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dianis inminuat: uistates augeat : & procar¬
nalib: quae contempsit. spiritali abona porside¬
at: In his se diuinitus exercetit: ea semper
am plectactur acdiligat: & ñ solũ omnibus ali¬
is delectationibus suis: sed &iam ipsis suae car¬
nis cruciatibus ante ponat: ut quinihil sibire¬
liquit qõ formidar& amittere: ea proquib
omnia quae habebat abiecit. tanta fidei firmi¬
tate r&inett Aut sinecesse fuerit proeis. liben¬
ter suum corpus inpendat: Pro inde quae possi¬
dendi dilectat ambnuio caelestis: dm̃ qui possi¬
d& omnia quae creauit. ex peditamente possideat:¬
& in eo habebit. quae cũque habere sc̃ẽ desiderat :
Sed qm̃ nemo possid& dr nisi qui possid&ur aidõ:
sit ipse primitus dĩ possessio & efficitur eidĩ pos¬
ses sor & postio: & quid potest eo esse felicius.
cuiefficitur suus conditor census: & hereditas
essedignatur ips adiuinitas. simodo cum scĩs
operibus colat: omnes fructus ex illo percipiat:

Expanded text:
dianis imminuat, virtutes augeat, et pro cardianis imminuat, virtutes augeat, et pro carnalibus, quae contempsit, spiritualia bona possideat? in his se divinitus adjutus exerceat, ea semper amplectatur ac diligat; et non solum omnibus aliis delectationibus suis, sed etiam ipsis suae carnis cruciatibus anteponat? ut qui nihil sibi reliquit quod formidaret amittere, ea pro quibus omnia quae habebat abjecit, tanta fidei firmitate retineat, ut si necesse fuerit, pro eis libenter suum corpus impendat. 2. Proinde quem possidendi delectat ambitio, Deum, qui possidet omnia quae creavit, expedita mente possideat, et in eo habebit quaecunque habere sancte desiderat. Sed quoniam nemo possidet Deum, nisi qui possidetur a Deo, sit ipse primitus Dei possessio, et efficietur ei Deus possessor et portio. Et quid potest eo esse felicius cui efficitur suus Conditor census, et haereditas ejus dignatur esse ipsa Divinitas, si modo eum sanctis operibus colat, omnes fructus ex illo percipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
sed idem uiui. simul & moltui hinc tsi quod
peccatouiuentes : quantũ i lisn gostirũ opũ
prolcct& accessio: ipsa fruedoalb de¬
lectationẽ sentimus : & qu antã tũ susti¬
ne amus in opiã: uelut musti austisgib. ignono¬
Iaec sunt: propt̃ quae nͣ ex plendis uoluptatib
ac fouendis sed congregandis fratribus aut a¬
lendis expedit facultates ecclesiae possideri:
ut uno sollicitudines omniũ insua soci&ate u¬
uentiũ sustinente. omnes qui sub eosunt. fruc¬
tuos auacatione potiantur spiritaliter & qui¬
&e : Ideo inter posui istudad uerbium. qm̃ qui
otiasa qui &e perfruitur: hisispiritaliter uyxe¬
rit: more pecudũ uiuit: &ideo is quẽ nulla
corpore ae necessitas custe sollicitat: nulla oc¬
cupatio domesticae solligtudinis inqui&at:
nullus litigator infesta nullus calum nio¬
sus ex agitat : quid aliud ira re deb& harũ mo¬
lestiarũ & hissimilium liber : nisiunde cidme¬
liora proficiat i undetia sua profectibus coti¬

Expanded text:
s, id est vivi simul et mortui. Hinc est quod peccato viventes quantum nos congestarum opum oblectet accessio, ipsa fruendi carnalibus delectatione sentimus; et quantam virtutum sustineamus inopiam, velut mortui virtutibus ignoHaec sunt propter quae, non explendis voluptatibus ac fovendis, sed congregandis fratribus aut alendis expedit facultates ecclesiae possidere: ut uno sollicitudines omnium in sua societate viventium sustinente, omnes qui sub eo sunt fructuosa vacatione potiantur spiritualiter et quiete. Ideo interposui istud adverbium, quoniam qui otiosa quiete perfruitur, nisi spiritualiter vixerit, more pecudum vivit. Et ideo is quem nulla corporeae necessitatis cura sollicitat, nulla occupatio domesticae sollicitudinis inquietat, nullus litigator infestat, nullus calumniosus exagitat; quid aliud curare debet, harum molestiarum et his similium liber, nisi unde ad meliora proficiat, unde vitia sua profectibus quoti
Abbreviated transcription (Latin):
guarus poenalis imali habitator pape drsi :
ex pers peccatis capix dt̃: Postremo quideo
folicus fuit ciuantt orbis sub iectus nullus
infestus libor dumnus & iusibilis d ÷
Iuando quidm̃ensi ante peccatũ dm̃ ui dere in
co suption usbilis eraturae soler& : quo
nũ quã uidiss& abs conder&: potuit ergo ita
uidere dm̃ prius quam peccar& adã sicut cũ¬
scĩ patri arche uiderunt: sed quando ait uo¬
cemtuã cudiui & timui: ex illaiam uidendidm̃
scĩtate ceciderat: iam sę indignum uidendo
dm̃ reddiderat uocemtuam inquit audiui &
timui: eo qđ nudus ossem & cibs condime:
O quantũ securitatis htbent qui sibibene price
cons cii: & quantũ r turbatus humiliat per¬
p&yrtio puden dasectati: sicuo sti qui sẽab
bant qui a ueste ereno extrin secus nudi: sed
quia intrinsecus prstetionoduma nudati

Expanded text:
ignarus poenalis mali, habitator paradisi, ignarus poenalis mali, habitator paradisi, expers peccati, capax Dei. 2. Postremo quid eo felicius fuit, cui erat orbis subjectus, nullus infestus, liber animus, et visibilis Deus? Quandoquidem nisi ante peccatum Deum videre in assumptione visibilis creaturae soleret, quomnunquam viderat, absconderet? Potuit ergo ita videre Deum, priusquam peccaret Adam, sicut eum patriarchae viderunt; sed quando ait: Vocem tuam audivi, et timui ; ex illa jam videndi Deum sanctitate ceciderat, jam se indignum videndi Deum reddiderat. Vocem tuam, inquit, audivi, et timui; eo quod nudus essem, et abscondi me . O quantum securitatis habent qui sibi bene sunt conscii! et quantum perturbatos humiliat perpetratio pudenda peccati, sicut isti qui se absbant, quia veste erant extrinsecus nudi, sed quia intrinsecus protectione divina nudati.
Abbreviated transcription (Latin):
enumer& : quae & quanta bona illi abstinenti ae
temptatus aid imer&: quod intellectualis mentis
dignitate donatus imicginem sui creatoris ac¬
cepit : quod solidõ suo sub iectus uisibilia sibi
sub iecta cons pexit: qd ei ad uiuendiusus ad¬
fatim lignorũ omniũ quac eyent in pant diso
feracitas diuina iussione seruiuit : qd̃ arbor
uitae mysticũ erbũ: uonunde uiuer&. sed un¬
deuictũ cor poris non finir&: suicrtatoris mu¬
nere ministacuit: Quicebus quã diu percipe¬
r&ur : ita percinentem semuno status acio¬
menti cuius dã latentis figuntta significatio¬
ne seruar& : iteum neculla in firmitate cor¬
rũpi: nec a&ã mutat aut se nescere nec
dis solui moyis perter& : Non in qui¬
gabat labor ni otiosum : non somnus
opprimebat inuitum N amittenda uita
timor angebat : dem mołtalitate securũ ba¬
bebat facilem uictũ corpus ex ominib: par¬
tibus sanũ: trenullũ motũ cormundũ

Expanded text:
enumeret quae et quanta bona illi abstinentiae enumeret quae et quanta bona illi abstinentiae contemptus ademerit? quod intellectualis mentis dignitate donatus, imaginem sui Creatoris accepit: quod soli Deo suo subjectus, omnia visibilia sibi subjecta conspexit; quod ei ad vivendi usus affatim lignorum omnium quae erant in paradiso , feracitas divina jussione servivit; quod arbor vitae mysticum cibum non unde viveret, sed unde vitam corporis non finiret, sui Creatoris munere ministravit; qui cibus quandiu perciperetur, ita percipientem se in uno statu, sacramenti cujusdam latentis figurata significatione, servaret; ut eum nec ulla infirmitate corrumpi, nec aetate mutari et senescere, nec dissolvi morte permitteret. Non inquigabat labor anxius otiosum, non somnus opprimebat invitum, non amittendae vitae timor angebat de immortalitate securum. Habebat facilem victum corpus ex omni parte sanum, tranquillum motum, cor mundum,