comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alius legatoũ dicens Valed cimꝰ tibioryx nã qreddere polusti ciuita tes pepotitui scimꝰ saluã et secure quȩ fratrũ tuoꝵ
capitib: ẽ desixa gȩlerustuũ libra uit defixacerebrũ & siccũ scandalo discesser Tuncrex his uerbis suc¬
census uissit suꝑ capita cuntiũ piciȩ quorũ stercora putresactas astulas paleas ac fenũ patredinediso¬
lutũ ipsuq̃ setidũ urbis lutũ quib: dereb maculati grauiter ponsine in mensa iniuria atq c̃tu mdia¬
Ciiii babierunt Residenteũ fredegundȩ reginamecła parisiaca lconardus ex domestio quituno
aburbe tbolasa aduenerat in gresus adeã causas contumelȩ inurias q filipci parrarecepitdicn Quia
iuxta imperũtuũ accessi cũ regina rigundȩ acuidihumilita tẽ eiꝰ ł qualiter expoliatat̃ athesauris & om̃ib

Expanded text:
alius legatorum, dicens: 'Vale dicimus tibi, o rex. Nam quia reddere noluisti civitatis nepotis tui, scimus, salvam esse securem, quae fratrum tuorum alius legatorum, dicens: 'Vale dicimus tibi, o rex. Nam quia reddere noluisti civitatis nepotis tui, scimus, salvam esse securem, quae fratrum tuorum capitibus est defixa. Celerius tuum libravit defixa cerebrum'. Et sic cum scandalum discesserunt. Tunc rex his verbis succensus, iussit super capita euntium proici aequorum stercora, putrefactas astulas, paleas ac faenum putridine dissolutum ipsumque foetidum urbis lutum. Quibus de rebus maculati graviter, non sine inmensa iniuria adque contumilia abierunt. Resedente vero Fredegunde regina in aeclesia Parisiaca, Leonardus ex domestico, qui tunc ab urbe Tholosa ad venerat, ingressus ad eam, causas contumiliae iniuriasque filiae eius narrare coepit, dicens, quia: 'Iuxta imperium tuum accessi cum regina Rigunthe ac vidi humilitatem eius, vel qualiter expoliata est a thesauris et omnib
Abbreviated transcription (Latin):
uocabatrox gundoualdũ sa pregnũ nrm̃ ad duceris seꝑ perfide & pũquã custodiens quȩpmitis Cuille: Tuinquiddomi
similis mibi quibocertmen inputat occulte ueniat nunc palã & loquat᷑ tunc õrex puisine potens. hocindiuditiũ utillo
discernat cũ nosinunus cãpiplaniciȩ uiderit dimicare. Idhȩ cunctis silentib: ad diditrox Omib aut̃ hȩ causa animus
accenderedeba utrepellat᷑ a finib nr̃is aduenacui pator molinas gubernauit Etut ueredicũ pit᷑ ciꝰ pectinib in seditlanas¬
qi cõposuit st qũ quã pornit suri &unꝰ hiomnoutrius q artificii magisterio subderet᷑ ad norepationẽtam̃ gis quida e ip is.
respondit Ergeduosut ad eres patres hchomo habuit lananũ simul & molinariũ qđ ibsit attorex uttã inculte loquan
p̃ eniduditũ ẽ unũ hominẽ p̃tirspĩtalẽ causa duas hubereposie pariter genitorts. Dehinc cũmultisoluerent᷑ nrisu : respondo

Expanded text:
ovaldum – super regnum nostrum adduceris, semper perfide et numquam custodiens quae promittis!' Cui ille: 'Tu', inquid, similis mihi, qui hoc crimen inpingat occulte, veniat nunc palam et loquatur. Tunc, o rex piissime, ponens hoc in Dei iudicium, ut ille discernat, cum nos in unius campi planitiae viderit demicare'. Ad haec, cunctis silentibus, addedit rex: 'Omnibus autem haec causa animus accendere debet, ut repellatur a finibus nostris advena, cuius pater molinas gobernavit, et ut vere dicam, pater eius pectinibus insedit lanasque conposuit'. Et quamquam possit fieri, ut unus homo utriusque artificii magisterio subderetui, ad increpationem tamen regis quidam ex ipsis respondit: 'Ergo duos, ut adseris, patres hic homo habuit, lanarium simul molinariumque. Absit a te, o rex, ut tam inculte loquaris. Non enim auditum est, unum hominem praeter spiritalem causam duos habere posse pariter genitores'. Dehinc, cum multi solverentur in risu, respondit
Abbreviated transcription (Latin):
hildebertꝰ reges habent sustineatis qđ c̃uenit ut ragos hos rexguntbchran accipiat ñ resistimꝰ: sin aliud dominũ nr̃m
cognoscimꝰ cuiseriuire plenius debdamus Adhȩc illi responder̃ Nibil nob̵ dehaccausa ꝑtin& : isi tantũ ius sa principis ad¬
inider& Nas nolueritis cuncta ut cȩpimꝰ detuastamꝰ. Cũq in hocres ageret᷑ ut uniuersa incendio p̃dȩ atq: aptiu

Expanded text:
Childebertus reges habent, sustineatis. Quod si convenit ut pagos hos bonus rex Guntchramnus accipiat, non resistimus; sin aliud, dominum nostrum Childebertus reges habent, sustineatis. Quod si convenit ut pagos hos bonus rex Guntchramnus accipiat, non resistimus; sin aliud, dominum nostrum recognoscimus, eni servire plenius debeamus. Ad haec illi responderunt: Nihil ad nos de hac causa pertinet, nisi tantum jussa principis adimplere. Nam si nolueritis, cuncta ut coepimus devastamus. Cumque in hoc res ageretur, ut universa incendio, praedae, atqu
Abbreviated transcription (Latin):
sumereit᷑ dbigene Etasolũ pit ĩ qͥcũ dit holedi calleţ altarioqlocite ntiuaquã ustg̃lnt Quinenda cudeotes turonci legeio¬
pt̃ mittunt dicentos Ilelius sibi et̃ adiep̃ guntherã turege sabdi. quã cunctu nendio aferro uastari
in sabip sis reeptꝰ c̃ aibimorabat᷑ Audiensũ qugturonici patibunt᷑ mittit legationẽ obtistuans penos acd parte guntberã nrgis
cuib mandata remisimnꝰ. Qđnisistadtẽ p gunthehrtã norege subderent similia paterent᷑ Adserentes hane it̃ iuine pittẽ sup
duos fibos sigiberchi scilic& ecchlperici quioifuerit adoptati Etscanereregniprincipatũ ut quondĩ blochariustex fu¬
cenit paretr̃. Piquoq ni adquesentib guraric̃ deciuitate gredit᷑ quas exititũ adduturꝰ inurbeũ eberonẽ cubiculariũ
ehl deberhiregis edinquens Sicharius uero cũ uuillachario a urdanen secomite quit̃ turon acepent extraitũ ̃tra

Expanded text:
 collectae altarioque locatae nequaquam exustae sunt. Qua incendia videntes Toronici legationem mittunt, dicentes, melius sibi esse ad tempus Gunthchramno rege subdi quam cuncta incendio ac ferro vastari.ens, ab ipsis receptus est et ibi morabatur. Audiens vero quae Toronici patiebantur, mittit legationem, obtestans, ne nos ad partem Gunthchramni regis civibus mandata remisimus, quod, nisi se ad tempus Gunthchramno rege subderent, similia paterentur, adserentes, hunc esse nunc patrem super duos filios, Sigyberthi scilicet et Chilperici, qui ei fuerant adoptati; et sic tenere regni principatum, ut quondam Chlotharius rex fecerat, pater eius. His quoque non adquiescentibus, Gararicus de civitate egreditur, quasi exercitum adducturus, in urbe vero Eberonem cubicularium Childeberthi regis relinquens. Sicharius vero cum Willachario Aurilianense comite, qui tunc Toronus acceperat, exercitum contra
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exercitib: suis eũ obsiderent : tractantes illũ diesequenti interficere. Manefacto in loco
quoenent congregati : orta tẽpestas tentoria dissi pauit . res diripuit . & cuncta subuertit
nmixtoq fulgora cũ tonitrius aclapidib: suꝑ eos descendunt Ipsi quoq suꝑ infectum
grandine humũ in faciȩ ꝓruunt : & a lapidib decidentib gnouiter uerberant᷑ Nullũ
eni eis tegumen remanserat. nisi parma & tantũ hoc maximȩ metuentes peabignibus
cȩlestib cremarent᷑ Sed & equites eorum ita dispersi sunt᷑ : ut uix in uicesimo quoq
reperient᷑ stadio: Multieni excis : ꝓrsus non sustinentes tuncilla alapidib: ut diximus
cȩsi & humo ꝓrstrati penitentiã agebant : acueniã p̃cabant᷑ adõ qđ ista contra sanguinẽ
Quadata : ad ꝓpria sunt regressi
Qđ nullus ambigat : hancperobtentu reginȩ beati
martym fuis se uirtutẽ¬

Expanded text:
cum exercitibus suis cum obsiderent, tractantes illum die sequenti interficere, mane facto, in loco cum exercitibus suis cum obsiderent, tractantes illum die sequenti interficere, mane facto, in loco quo erant congregati orta tempestas tentoria disjicit, res diripit, et cuncta subvertit; inmixtaque fulgora cum tonitruis ac lapidibus super eos discendunt. Ipse quoque super infectam grandine humum in facie proruunt et a lapidibus decedentibus graviter verberantur – nullum enim eis tegumen remanserat nisi parmae tantum–, hoc maxime metuentes, ne ab ignibus caelestibus cremarentur. Sed et equites eorum ita dispersi sunt, ut vix in vicinsimo quoque repperirentur stadio; multi enim ex eis prorsus non sunt inventi. Tunc illi a lapidibus, ut diximus, caesi et humo prostrati, paenitentiam agebant ac veniam praecabantur Deo, quod ista contra sanguinem Qua data, ad propria sunt regressi. Quod nullus ambigat, hanc per obtentum reginae beati Martini fuisse virtute
Abbreviated transcription (Latin):
ũq: iã septimꝰ annus e& qđ uuisi gardẽ desponsatã haber& : & eã ꝓpt̃ deuteriã accipere
noll& : coniunctifranci contra eũ ualde scandalirabant᷑ : quare sponsã suã reliquer&
Tunc cõmotꝰ relicta deuteria : dequa paruulum filiũ habebat. theo doualdũ nomine.
uuisi gardẽ duxituxorẽ : Quã nec multo tẽpore habens. De functa illa : aliã accepit¬
Uerumta men deuteriã : ultra non habuit
XXUII
Ehil debertꝰ aut̃ & theo debertꝰ : cõmouentes exercitũ : c̃trax chlothariũ iredisponunt
Illeautẽ hȩc audiens estimans se horũ exercitũ sustinere nomposse insylua confugit & con¬
cides magnas in syluas illas fecit. totãq spem suã indĩpi& ate trans fundens Sed& chrot¬
childis regina hȩc audiens : beatim artini sepulchrũ adiit : ibiq: in orationẽ ꝓsternitur
& tota nocte uigilat orans nemter filios saos bellũ ciuile consurger&. Cũq hiuenientes

Expanded text:
iam septimus annus esset, quod Wisigardem disponsatam haberet et eam propter Deuteriam accipere nollet, cuniuncti Franci contra eum valde scandalizabantur, quare sponsam suam relinqueret. Tunc commotus, relicta Deuteria, de qua parvolum filium habebat Theodobaldum nomen, Wisigardem duxit uxorem. Quam nec multo teVerumtamen Deuteriam ultra non habuit. XXVIII. Childebertus autem et Theudebertus commoventes exercitum, contra Chlothacharium ire disponunt. Ille autem haec audiens, aestimans se horum exercitum sustinere non posse, in silvam confugit, et concides magnas in silvis illis fecit, totamque spem suam in Dei pietatem transfundens. Sed et Chrotechildis regina haec audiens, beati Martini sepulcrum adiit, ibique in oratione prosternitur, et tota nocte vigilat, orans ne 130 inter filios suos bellum civile consurgeret. Cumque hi venientes
Abbreviated transcription (Latin):
qui maledictiones scariothicas contin& suꝑ capudeꝰ recitaret᷑ . Autcerte iuditiũ contraeũ
scriberet᷑ nem perp&uũ cõmunicar& Quibus conditionib: ego restiti iuxta ꝓmissum

Expanded text:
qui maledictionibus Scarioticas continet, super caput eius recitaretur aut certe iudicium contra eum qui maledictionibus Scarioticas continet, super caput eius recitaretur aut certe iudicium contra eum scriberetur, ne in perpetuc communicaret. Quibus condicionibus ego restiti, iuxtag promissum
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s ꝓstratur solo ait. Peccaui incelũ & corãte orex misericordissime Ego sũ homicida nȩfandus
Egote interficere uolui & filiũ tuũ in solatio tuo erigere. Hec eo dicente prossterniturrex corã
pedib: sacerdo tũ dicins Audite opiis simis a cerdotes reum crimen ex secraebilẽ confitentẽ
ũq nos flentes regẽ eleuasem asolo : Iussit eũ basilicã egredi ipse uero ad metantũ discessit
ransmittens librũ canonũ inquoerat quatternio nouus. ad nixus habens canones. quasi apos
Hisitaq: lectis cũ p̃tex tatus star& stupens Berthchrãnꝰ ep̃s: ait Audio frat̃ & co episcope
qr regis gratiã ñ habes. Ideoq: nec nr̃am caritatẽ uti poteris p̃rius quã regis indulgentiã me¬
rearis. Hisitagestis. petiit rex ut aut tonica etꝰ scinderet᷑ autcentesimꝰ octauus psalmus

Expanded text:
s episcopus, prostratus solo, ait:'Peccavi in caelo et coram te, o rex misericordissime; ego sum homicida nefandus; s episcopus, prostratus solo, ait:'Peccavi in caelo et coram te, o rex misericordissime; ego sum homicida nefandus; ego te interficere volui et filio tuo in solio tuo eregere'. Haec eo dicente, prosternitur rex coram pedibus sacerdotum, dicens: Audite, o piissimi sacerdotes, reum crimen exsecrabile confitentem'. Cumque nos flentes regem elevassemus a solo, iussit eum basilicam egredi. Ipse vero ad metatum discessit, transmittens librum canonum, in quo erat quaternio novus adnixus, habens canones quasi apostoHis ita lectis, cum Praetextatus staret stupens, Berthechramnus episcopus ait: 'Audi, o frater et coepiscope, quia regis gratiam non habes, ideoque nec nostram caritatem uti poteris, priusquam regis indulgentia merearis'. His ita gestis, petiit rex, ut aut tonicam eius scinderetur aut centisimus octavus psalmus,
Abbreviated transcription (Latin):
teor & uera cẽ quȩ dicit scio: Quidnunc faciã ut reginedeeo uoluntas adimpleat᷑ & ait
te : & accedentes ad eã dicite quasi consiliũ ex uobis m& ipsisdantes. Nosti qđ sit rexchilpericꝰ
pius atq: conpunctus. &cito flectatur admisericordiã humiliare subeo & dicito abeo ab¬
iecta ate ꝑpetrata fuisse: Tuncnos ꝓstratiom̃s corã pedib: eiꝰ : da retibi ueniã impetramus
is seductꝰ p̃textatꝰ ep̃s pollicitus ẽ : seita facturũ. Mancautẽ facto: conuenimꝰ ad c̃suptũ locũ¬
postu lasti ut fidẽ mero uechoseruarent : Respondit ep̃s. Pȩtut fateor a micitias eorũ haberi
cũ eo : & non solum hominẽ sed si fas fuiss& angłm decȩlo euo cauerã qui e& adiutoreiꝰ filius
enĩmihierat ut sȩpe dixispitalis ex lauacro Cumq hȩc altercatio altius tolleret᷑ : p̃textatus

Expanded text:
teor, et vera esse quae dicit scio. Quid nunc faciam, ut reginae de eo voluntas adimpleatur? Et ait: teor, et vera esse quae dicit scio. Quid nunc faciam, ut reginae de eo voluntas adimpleatur? Et ait: Ite, et accedentes ad eum dicite, quasi consilium ex vobismetipsis dantes: Nosti quod sit rex Chilpericus pius atque compunctus, et cito flectatur ad misericordiam: humiliare sub eo, et dicito ab eo objecta a te perpetrata fuisse. Tunc nos prostrati omnes coram pedibus ejus, dari tibi veniam impetramus. His seductus Praetextatus episcopuspostulasti, ut fidem Merovecho servarent ?' Respondit episcopus: 'Petii, fateor, amicitias eorum habere cum eo, et non solum hominem, sed, si fas fuisset, angelum de caelo evocaveram, qui esset adiutor eius; filius enim mihi erat, ut saepe dixi, spiritalis ex lavacro'. Cumque haec altercatio altius tolleretur, Praetextatu
Abbreviated transcription (Latin):
manserunt mecum. Iu autẽ qui nunc calumniaris & mefurti argues. cũ hec caus sa nonadfurtũ
sed ad custodiã debeat deputari Adhȩcrex : Si hoc depositũ peneste habebat᷑ ad custodiendum
cur soluistiunũ ex his & lymbũ aureis contextũ filis in partib: desecasti & dedisti ꝑ uiros quime
a regno deicerent. Pretextatꝰ ep̃s respondit. lãdixitibi superius qr mune raeorũ acceperam
deq hȩc cũ non haberẽ dep̃senti quid darẽ hinc presũpsi & eis uicis situdinẽ munerũ trribui
ropriũ mihi eẽ uidebat᷑ qđ filiomeo mero uecho erat quede lauacro regenerationis excepi
idens autt̃ rex chilpericꝰ qđ eũ his calũnus supentre nequir& : ad tonitꝰ ualde a cconscientia con
fusus discessit a nobis. Uocauitq: quosdã deadula torib: suis : & ait. Vlictũ me uerbis ep̃i fa¬

Expanded text:
manserunt mecum. Tu autem quid nunc calumniaris et me furti argues, cum haec causa non ad furtum, manserunt mecum. Tu autem quid nunc calumniaris et me furti argues, cum haec causa non ad furtum, sed ad custodiam debeat deputare?' Ad haec rex: 'Si hoc depositum penes te habebatur ad custodiendum, cur solvisti unum ex his et lymbum aureis contextum filis in partibus desecasti et dedisti per virus, qui me a regno deiecerent?' Praetextatus episcopus respondit: 'Iam dixi tibi superius, quia munera eorum acciperam, ideoque haec, cum non haberem de praesenti quid darem, hinc praesumpsi et eis vicissitudinem munerum tribui. Proprium mihi esse videbatur, quod filio meo Merovecho erat, quem de lavacro regenerationis excipi'. Videns autem rex Chilpericus, quod eum his calumniis supea nobis; vocavitque quosdam de adulatoribus suis, et ait: Victum me verbis episcopi fa
Abbreviated transcription (Latin):
miliaduo. Hȩc enĩ dicebat rex sibi ab ep̃o fuissefurata qui ep̃is ait. Recolere uos credo
descendente a rotomaginse urbȩ. brunichildȩ regina. quoduenerimaduos. Dixiq: uobis: Quia rer
eius id ẽ quinq: sarcinas cõmendatis haberẽ Et frequentius ad uenire puero sciꝰ adme. ut ea
redderẽ : & nolui sine consilio ur̃o Tuautẽ dixistimihi : orex Fice hȩc ate & reuertantur ad
mulierem res suȩ : nemimiticia interme & childebertũ nepo temmeũ ꝓ hisdebeatreb: pululare
euersus ergo a durbẽ : unũ uolucrũ tradidipueris. Nonenĩ ualebant amplius ferre Reuer¬
siiterũ : requirebant alios Iterũ consiliatꝰ sum magnificentiã ur̃am.: Tu autẽ p̃cepistidicens
ice tice hȩc ate sacerdos : Nefaciat scandalũ hȩc causa Iterũ tradididuos ex his. Duo autẽ alii : re

Expanded text:
millia duo. Haec enim dicebat rex, sibi ab episcopo fuisse furata. Qui respondit: Recolere vos credo, millia duo. Haec enim dicebat rex, sibi ab episcopo fuisse furata. Qui respondit: Recolere vos credo, discedente a Rothomagensi urbe Brunichilde regina, quod venerim ad vos, dixique vobis, quia res ejus, id est quinque sarcinas, commendatas haberem: et frequentius advenire pueros ejus ad me, ut ea redderem, et nolui sine consilio vestro. Tu autem dixisti mihi, o rex: Ejice haec a te, et revertantur ad mulierem res suae, ne inimicitia inter me et Childebertum nepotem meum pro his rebus debeat pullulare. Reversus ergo ego ad urbem, unum voluclum tradidi pueris: non enim valebant amplius ferre. Reversi iterum requirebant alia: iterum consului magnificentiam vestram. Tu autem praecepisti, dicens: Ejice, ejice haec a te, o sacerdos, ne faciat scandalum haec causa. Iterum tradidi eis duo ex his: duo autem
Abbreviated transcription (Latin):
uers ñ incedis quibegore spondisimihi mille libr auriargentiq: dmetis
nũ quid aliue facere pessũnis qd cbis agere precepit
nũ tantaũ polliceor : quod ea quȩ c&̧eris spcđm canones statuta consenserint sequar
tilli non intellegentes quȩ dicebam. gratiasagentes discesserunt. Maneaute facto
aliquid deepĩs ad me uenerunt : similemandatũ ferentes. Quib: e gosimilia respondi
onuenientib: autẽ nobis in ba silica scĩ p&ri : manerex ad fuit. dixitque łp̃senĩ in
furtis dep̃ hensus ab epis copalio fficio ut euallet᷑ canonũ auctoritas sanxit. Nob is
quoq respondentib: quis illesa cerdos eã cuiꝰ furti crimen in terrogare t᷑. Rc̃ipondit¬
rex: Vidistis enĩ species quas nobis furto abstulit ostenderatenĩ tobis dntedictertia.
rte duo uoluera spetitb: & diuersi ornamentis referta quȩ p̃cipriebant᷑ amplius
quã triamilia solidorum. Sed & iacculũ cũ nũ mis mati auri pondere tenentẽ qua si

Expanded text:
mille libras auri argentique donetis, nunquid aliud facere possum, nisi quod Dominus agere praecipit? Unum tantum polliceor, quod ea quae caeteri secundum Canonum statuta consenserint, sequar. At illi non 226 intelligentes quae dicebam, gratias agentes discesserunt. Mane autem facto, aliqui de episcopis ad me venerunt, simile mandatum ferentes: quibus ego similia respondi. Convenientibus autem nobis in basilica sancti Petri, mane rex adfuit, dixitque: Episcopus enim in furtis deprehensus, ab episcopali officio ut avellatur Canonum auctoritas sanxit. Nobis quoque respondentibus: Quis ille sacerdos esset, cui furti crimen irrogareturrex: 'Vidistis enim species, quas nobis furtu abstulit'. Ostenderat enim nobis ante die tertia rex duo volucra, species et diversis ornamentis referta, quae praeciebantur amplius quam tria milia solidorum; sed et saccolum cum nummismati au
Abbreviated transcription (Latin):
braham ninus regnabat super assrrios: Sicionis. eoͣrops. Apud ȩgrptios
autem sex tadetima erat potestas quam sua lingua dinastiam uocabant Tempo¬
re moysi : apud argiuos regnabat septimus tropas in atticacecrops Primus
apud ȩgrptios cencris duo decimus qui & in mari obrutus est rubro. Apud assy¬
rios sextus decimus agathatͦis. Apud sicinios maraatis. Tempore uero scdomo¬
nis quando regnabat super istahel apud latinos quintus regnabat siluius.
Lace demonus festus corinthus secundus oxion. Aegyptiorum tephei exxuianno

Expanded text:
brahae Ninus regnabat super Assyrios; Sicyoniis, Europs; apud Aegyptios autem sexta decima erat potestas, quam sua lingua dynastian vocabant. Tempore Moysi, apud Argivos regnabat septimus Tropas: in Attica Cecrops primus; apud Aegyptios, Cenchris duodecimus, qui et in mari obrutus est Rubro; apud Assyrios, sextus decimus Agatadis: apud Sicyonios Maratis. Tempore vero Salomonis, quando regnabat super Israel, apud Latinos quintus regnabat Silvius; Lacedaemoniis, Festus; Corinthiis, secundus Oxion; Aegyptiorum, Thephei. Cen
Abbreviated transcription (Latin):
in centenarius .c. libras curicapit : Posthȩ c̃tinio dharo l d rexmorit᷑ : Cundeberga regina eaq đonnis langoburdiede fidẽcũsa ramentis firmauerant. chrotinũ Ixx
uidẽunũ exdicib det̃rituriobrissia ad seuen irep̃cepteũ c̃pellens ixore quã habeduat relinquerit et eũm atrimonio atiperitomslango lurdieu sulimalant inregno:¬

Expanded text:
unus centenarius cento libras auri capit. Post haec continuo Charoaldus rex moretur. 70. Gundeberga regina, eo quod omnes Langobardi eidem fidem cum sacramentis firmaverant, Chrothacharium unus centenarius cento libras auri capit. Post haec continuo Charoaldus rex moretur. 70. Gundeberga regina, eo quod omnes Langobardi eidem fidem cum sacramentis firmaverant, Chrothacharium quidam unum ex ducibus de terreturio Brissia ad se venire precepit, eum conpellins, uxorem quam habebat relinquerit et eam matremunium acciperit; per
Abbreviated transcription (Latin):
ardoi legatos ad irsaciũ patricũ setretiusmnitens rogansutasonẽ ducõ piuntie tus canȩ quo poterat ingeno int̃fieret hui bene ficuiucissitudine tributa quas lango¬
ardidemanũ publicare ipiebant triacentinaria auri annissingulis undeunũ centenariũ auri char alđ rex partib imperuideprȩsente cassaret h y saciuis patricius hec
adiens traetabat qͥb: ingeniis potius set im plere tassone in geniosemandans dũ mnoffensa charo aldo eratipseam tie soblegaret. Ipseuero ẽtracharauldi regẽ eiaigxiliaret᷑
ꝓ masuoñ soris urbẽrelinquens in ruenna fuisset in gress statiq uisuerant p̃parati suꝑ tasonẽ inruunt etipsu e suistotꝰ quicũeoueneruant intficunt. haro al d rȩx uno
nenariũ auri sicut ꝓmisserat partib hrsicii. etmperii cassauit duiatantũ entenaria deinceps a partelango bardũ apitricio romano i annis singulis implentur:

Expanded text:
ardorum legatos ad Hisacium patricium secretius mittens, rogat ut Tasonem, ducem provinciae Tuscanae, quo poterat ingenio interficeret. Hujus beneficii vicissitudine tributa, quae Langobardi de manu publica  Id est, imperio recipiebant, tria centenaria auri annis singulis, unde unum centenarium auri Charoaldus rex partibus imperii de praesenti cassaret. Hisacius patricius haec audiens, tractabat quibus ingeniis haec potuisset implere, Tasoni ingeniose mandans, dum in offensa Charoaldi erat, cum ipso amicitias obugaret, iarmam suorum foris urbem relinquens, in Ravennam fuissit ingressus, statem que fuerant preparati super Tasonem inruunt et ipsum et suos totus qui cum eo venerant interficiunt. Garoaldus rex unum centenarium auri, sicut promiserat, partebus Isaciae et emperiae cassavit. Dua tantum centenaria deinceps ad parte Langobardorum a patricio Romanorum annis singolis emplentur;
Abbreviated transcription (Latin):
s& in ꝓptuꝙ corpore candidior cerner&ur. Induta tamen liñte is mundis
sepulturae mandata est. Nlã &alia puella huius monasterii uisam uidit.

Expanded text:
et in prumptu, quod corpore candidior cerneretur; induta tamen lenteis mundis, et in prumptu, quod corpore candidior cerneretur; induta tamen lenteis mundis, sepulturae mandata est. Nam et alia puella huius monastirii visum vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
scã ꝓinfima muliercula crebras iniurias sustines . Inerro gartibus uero
illis adquem haec uerba ꝓferr& pęnitus ñ est effata. Tunc facto modico
inter uallo emisit uocemagnã . cumrisu. & sic tradidit spm̃. & eccequi¬
dam inerguminus quitunc adbeate crucis gloriam mundandus adue¬
nerat ad reptam manibus caesarem conlisit se interramdicenis. heu heu
nobis quitaledamnũ ꝑpessisumus ullicuiss& prius causas inquirere. &sic
depo testate nrã fuiss& ab lata. Haeg enim ab in quirentibus his qui ad eran
q e& hoc uerbum ꝙ loquebat᷑ respondit. Ec ceanimã puellȩ michahel
angelus suscepit. & ipsecam ad caelũ euehit. Princeps uero nr̃ quem uos
diabolũ nominatis nihil in ea participat᷑. Post haec corpus aquis ablutũ
ita cando reniueo refulgebat ut nullũ bnseũ reppe ne abbatissa potuis

Expanded text:
r, sanctae, pro infirma muliercula crebras iniurias sustenis?' Interrogantibus vero r, sanctae, pro infirma muliercula crebras iniurias sustenis?' Interrogantibus vero illis, ad quem haec verba proferret, penitus non est effata. Tunc facto modico intervallo, emisit voce magna cum riso; et sic tradedit spiritum. Et ecce quidam inerguminus , qui tunc ad beati Crucis gloriam mundandus advenerat, adreptam manibus caesariem, conlisit se in terram, dicens: 'Heu, heu, heu nobis, qui tale damno perpessi sumus! Vel licuisset prius causas inquirere, et sic de potestate nostra fuisset ablata haec anima'. Inquirentibus vero his qui aderant, quod esset hoc verbum, quod loquebatur, respondit: 'Ecce anima puellae Michahel angelus suscepit, et ipsi eam ad caelos evexit. Princeps vero noster, quem vos diabolum nominatis, nihil in ea participatur'. Post haec corpus aquis ablutum ita candore niveo refulgebat, ut nullum lenteum repperire abbatissa potuiss
Abbreviated transcription (Latin):
Itra filium suum seniorem in exercitum resider& Inmonasterio autem
beate radegunide puella quedam nomine discila quȩ beati salui albigen¬
sis ep̃i neptis erat obut hoc modo. Cum egrotare caepiss& & eiassiduae sorores
aliae deseruirent. uenit dies illa quomigrar& a corpore. & circa horam nonam
aitsororibus Ecceiam leuiorem meserdio Eccenihil doleo. Nuncaut̃ non est
necesse sollicitudini uraẽ ut mihicurae aliquid inpendatis. sed potius discedi¬
te ame quo facilius soponrerelaxer. Haec audi ertes sorores eius recesserunt
parũꝑ acellula Et post paululũ aduenerunt. deni que ad starlibus illis corãta
ex spectabart̃ quid ab illalocutionis audirent. Ipsa autem ex pansis manibus
benedictionem nescio a quo flagitans ait. Benedic inquid mihi scã hacfa¬
muladi excelsi. Ecceenim iam tertio flagitaris hodiae meicausa. & cur

Expanded text:
tra filium suum seniorem in exercitu resederet. In monastirio autem tra filium suum seniorem in exercitu resederet. In monastirio autem beatae Radegunde puella quaedam nomen Disciola, quae beati Salvii Albigensis episcopi neptis erat, obiit hoc modo. Cum egrotare coepisset et ei assiduae sorores aliae deservirent, venit dies ille, quo migraret a corpore, et circa horam nonam ait sororibus: 'Ecce iam leviorem me sentio; ecce nihil doleo! Nunc autem non est necesse sollicitudine vestrae, ut mihi curae aliquid inpendatis; sed potius discedite a me, quo facilius sopore relaxer'. Haec audientes sorores eius, recesserunt parumper cellola, et post paulolum advenerunt. Denique stantibus illis coram ea, expectabant, quid ab illa elocutionis audirent. Ipsa autem, expansis manibus, benedictionem a nescio quo afflagitans, ait: 'Benedic' inquid, 'mihi, sanctae ac famulae Dei excelsi; ecce enim iam tertio fatigaris hodiae mei causa! Et cu
Abbreviated transcription (Latin):
uennione regressus est. xUIIII¬
ilpericus rex pridiae quã passcha celebrar&ur parisius habiit.
& ut maledictũ qđ inpactione sua. frm suorũ conscriptũ erat u
nullus eorũ parisius sine alterius uoluntate in greder& ur carerepossit¬
Reliquias scõrũ muloꝵ p̃cedexsilius urbem ingressus est. diesquȩ
paschae cũ multa iocunditate tenuit. filiũ que suũ baptismotradidit:
Quem regindus ipsius urlis sacerdos delauacro scõ suscepit. ipsumq
theo dericũ uocitare prae cepitxx
Uancus quo que refrendarius cuius supra meminimus post¬
Icongrega tos dein qus destiptionibus thesauros subito
lateris dolore doren tus uipudto condit acpeniterliam addito¬
enis i pm̃ ex ala uit. rriqeios fosco colatesunł Na magniibi dem
thes auri ex auro argentoq: & multorũ speciererũ reꝑtisunt. tulex inde secum¬
aliud portans nisianimae d&crimeNum
egati dehis panus reuersi nihilcerti renuntiauerunt eo qđ leuui cihldus con¬

Expanded text:
Avennione regressus est. ChAvennione regressus est. Chilpericus rex pridie quam pascha celebraretur, Parisius abiit. Et ut maledictum, quod in pactione sua vel fratrum suorum conscriptum erat, ut nullus eorum Parisius sine alterius voluntate ingrederreliquiis sanctorum multorum praecedentibus, urbem ingressus est; diesque Paschae cum multa jocunditate tenuit, filiumque suum baptismo tradidit, quem Ragnemodus ipsius urbis sacerdos de lavacro sancto suscepit, ipsumque Theodoricum vocitari praecepit. XXVIII. Marcus quoque referendarius, cujus supra meminimus , postcongregatos de iniquis descriptionibus thesauros, subito lateris dolore detentus, caput totondit, atque poenitentiam accipiens, spiritum exalavit, resque eius fisco conlatae sunt. Nam magni ibidem thesauri ex auro argentoque et multarum specierum reperti sunt, nihil exinde secumaliud portans nisi animae detrimentum. Legati de Hispaniis reversi nihil certi renuntiaverunt, eo quod Leuvichildus con
Abbreviated transcription (Latin):
ab una parteripae. & ego exalia quod uoluerit eloquatur: Quod cum
uenis s& ait guntram nus etontra. hoc enim brachium fluminisim¬
ter utrũq erat pasitum Scilic&n quid uadam quia sunt aliqua quȩ
internos secr&ius conferaNtur. Cuuille ueniait n&imeis. ingres susꝰ
iũ uno amicorũ suotũ & erat loricȩ pondere ad grauatus. llico amicus
ille ut foueam amnis ac tingit. sub aquis dimersus nus quam paruit
Guntram nus uero cũ demer ger&ur ad que portar&ur ab unda uelo¬
ci unus deadstantibus porrecta manueius hastam eũ lit conireddi¬
dit. Et tunc in latis sibi conuitus ipse uel mũmulus discesserunt
Obsidente quoque guntram no ipsam urbem cũ exercituguntrãni
regis. Nuntia ta sunt haec hildeberco. Atille ira commotus curhat
non iussus ager&. Gundulfũ superius dictũ illuc direxit quiamo¬
ta obsidionemum molũ aruernus adduxit. Sed post paucos diera

Expanded text:
ab una parte ripae, et ego ex alia, et quod voluerit eloquatur. Quo cum ab una parte ripae, et ego ex alia, et quod voluerit eloquatur. Quo cum convenissent, ait Guntchramnus econtra, hoc enim brachium fluminis inter utrumque erat positum: Si licet, inquit, vadam; quia sunt aliqua quae inter nos secretius conferantur. Cui ille: Veni, ait, ne timeas. Ingressus cum uno amicorum suorum – et erat luricae pondere adgravatus – ilico amicus ille, ut foveam amnis attigit, sub aquis dimersus nusquam conparuit. Gunthchramnus vero cum demergeretur atque portaretur ab unda veloci, unus de adstantibus, porrectam manu eius astam, eum litori reddidit . Et tunc, inlatis sibi convitiis, ipse vel Mummolus discesserunt. Obsedente quoque Gunthchramno ipsam urbem cum exercitu Gunthchramni regis, nuntiata sunt haec Childebertho. At ille ira commotus, cur haec non iussus ageret, Gundulfum superius dictum illuc direxit. Qui, amota obsidione, Mummolum Arvernus adduxit. Sed post paucos dies
Abbreviated transcription (Latin):
perdam par uulomeo Iuncrex ꝑmisit eũ abire : retento secũ ei infantulo Atille
adsumptis secũ ar uernis atque a uellauis auennione habiit Sed astumummo¬
li naues inrhodano infir me para te sunt Ascendensq: simpliciter ut in me¬
dio amnis uenerunt impletis nia uibus mergebantur. Tunc in periculo
positi aliinatando euaserunt Nonnuli uerorarepertis. nauium tabulis¬
ipsarum attingerunt litus. Plerique autem quorumminor fuit
astucia : in anine dimersi sunit¬
dimersi sund: Guntram nus uero dux aduenit auennone. Pro uiderat enim mẽ¬
mulus postquã in tramuros urbns illius est ingressus. ut quia pars parua
resedebat quae r̃ĩuallabatur arhodano. ut eductam ȩceo partemlocus ile
totus hoc alueo iinir&ur: In quo lo cofossas magnae profunditudins
fodit. praeparatis que dolis aqua decurrens operuit: Tune ad uenuien¬
te gunthramno ait ex muro mum molus si fides est integra ueiat ille

Expanded text:
perdam parvoum meum'. Tunc rex permisit eum abire, retentum secum eius infantulo. At ille, perdam parvoum meum'. Tunc rex permisit eum abire, retentum secum eius infantulo. At ille, adsumptos secum Arvernis atque Villavis, Avennione abiit. Sed asto Mummoli navis in Rodano infirmae paratae sunt; ascendentesque simpliciter, ut in medio amnis venerunt, impletis navibus mergebantur. Tunc in periculo positi, alii natando evaserunt, nonnulli vero, arreptis ipsarum navium tabulis, attigerunt litus. Plerique autem, quorum minor fuit astutia, in amne dimersi sunt. Gunthchramnus vero dux advenit Avennione. Providerat enim Mummolus, postquam intra murus urbis illius est ingressus, ut quia pars parva resedebat, quae non vallabatur a Rhodano, ut, eductam ex eo partem, locus ille totus ex hoc alluvio muneretur; in quo loco fossas magnae profunditudinis fodit, praeparatusque dolos aqua decurrens operuit. Tunc, adveniente Gunt
Abbreviated transcription (Latin):
ualdi diuisit & secum iNar uer nodetulit in mensum ut ferunt. argenti
pondus & auri uel reliquarũ rerũ¬
Gunt hchramnus quoque dux aruernũ cũ supradictis thesauris reuersus ad¬
chil debertum regem habiit. Cumq: ex inde regrederetur cuuxore &
filuis : a gunt chramnorege conprehensus retinebatur dicente sibi rege
Tua inuitatio gundo ualdum ad duxit ingalluis & obhoc ante hosannos ab¬
sticonstant nopolĩ . Cuulle MNũ molus inquit duxtuus : ipse suscepit cũ
& iuia uennione secum recinuit Nunc autem permitteme : ut ad du¬
cam ipsum tibi & tunc in munis ero ab hisquȩ reputantur mihi. Qui
rex ait Nonꝑ mittã te abire ab ire Nis ĩ dignas luas pȩnas prohis quȩ
commi sisti A tillecernens se mortem ꝓpinquũ: ait Eccefiliũ meũ suscipeillũ
& sit obsesꝑhisquȩ ꝓmitto domino meo regi Et nusimum molum adduca tibi

Expanded text:
valdi divisit, et secum in Arvernum detulit immensum, ut ferunt, argenti valdi divisit, et secum in Arvernum detulit immensum, ut ferunt, argenti pondus, et auri, et reliquarum reruGuntchramnus quoque dux Arvernum cum supradictis thesauris reversus, adChildebertum regem abiit. Cumque exinde regrederetur cum uxore et filiis, a Guntchramno rege comprehensus retinebatur, dicente sibi rege: Tua invitatio Gundoisti Constantinopoli'. Cui illi: 'Mummolus', inquid, 'dux tuus ipse suscepit eum et in Avennionem secum retenuit. Nunc autem permitte me, ut adducam ipsum tibi, et tunc inmunis ero ab his quae repotantur mihi'. Cui rex ait: 'Non permittam te abire, nisi dignas luas poenas pro his quae commisisti'. At ille cernens se mortem propinquam, ait: 'Ecce filium meum! Suscipe illum, et sit obses pro his quae promitto domino meo rege; et nisi Mummolum adducam tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ustodiebat᷑ igit᷑ sacerdos incellula : nec ꝑ mittebat᷑ eccłȩ ꝓpinquare. Quadã uero Nocte : dumad¬
tentius orar& ad dnm reful sit cellula nimio splendore : ita ut comes quierat custos eiꝰ
ingenti pauore teneritur
Visusque est super eum lucem in mense globus per
duarum horarum spatium. Ma ne autem facto Narrabat haec
comes ille : ceris quicum eo erant Post haec autem ductus est adgunth¬
chramnum regem cum epiphanio epis copo qui tunc lango bardos fugiens
masilia morabatur Scilic& quđ & ipse conscius huiꝰ causae fuiss&
Discus sugitur a rege : iNNullo in uenti sunt crimine. Rex autem
ius sit eos sub custodia dirigere. in qua post multa supplitia epiphanius
epis copus obiit. Gundo ualdus uero in insula maris secessit expectans euentũ
rei. Gunthchramnus uerodux : Cũ duce gunthchramni regis. rẽsgundo¬

Expanded text:
Custodiebatur igitur sacerdos in cellula, nec permittebatur ecclesiae propinquare. Quadam vero nocte, dum atCustodiebatur igitur sacerdos in cellula, nec permittebatur ecclesiae propinquare. Quadam vero nocte, dum attentius oraret ad Dominum, refulsit cellula nimio splendore, ita ut comes qui erat custos ejus, ingenti pavore terreretur; visusque est super eum lucis immensae globus per duarum horarum spatium. Mane autem facto, narrabat haec comes ille caeteris qui cum eo erant. Posthaec autem ductus est achramnum regem cum Epiphanio episcopo, qui tunc Langobardos fugiens, Massiliae morabatur, scilicet quod et ipse conscius hujus causae fuisset. Discussi igitur a rege, in nullo inventi sunt crimine. Rex tamen jussit eos sub custodia degere, in qua post multa supplicia, Epiphanius episcopus obiit. Gundovaldus vero in insulam maris secessit, exspectans 299 eventum rei. Guntchramnus vero dux cum duce Guntchramni regis res Gundo
Abbreviated transcription (Latin):
fratrinuntios dicens Dimitte puerũ utueniat adme Nec moratꝰille : iuuenẽ fratridirexit Quo ui so
chlotharius iussic tundicomã capiticiꝰ dicens Hunc go pongenentui lgit᷑ post chlotharuiregis obitũ :
achariberthorege susceptꝰ ẽ. Quẽ sigiberthus arcessitũ : iterũ amputauit comã capiti eiꝰ : & mis sit eũ
in agripinensimciuitatẽ quȩ nunc colonia dicit᷑ ille quoq ab eoloco dilapius : dimissis iterũ capillis ad nar¬
beodem &iã acceptis equitib: mummolo duci coniunctꝰ ẽ. Erataut̃ tunc mũ molus inciuitate a¬
uennica : sicut supra iã diximꝰ Gunth chranꝰ uerodux ad p̃hensũ theodorũ ep̃m: incustodia ꝓhac
causa detrusit Reputans cur hominẽ ex traneũ intromisiss& ingalliis uoluis&q francorũ
sub scripta ꝓtulit dicens. Nihil ꝑ mefeci : nisi quȩ mihia dominis nr̃is. & seniorib: imperata sunt

Expanded text:
fratri nuntius, dicens: 'Dimitte puerum, ut veniat ad me'. Ne moratus ille iuvenem fratri direxit. Quo viso, fratri nuntius, dicens: 'Dimitte puerum, ut veniat ad me'. Ne moratus ille iuvenem fratri direxit. Quo viso, Chlotharius iussit tundi comam capitis eius, dicens: 'Hunc ego non generavi'. Igitur post Chlothari regis obitum a Charibertho rege susceptus est. Quem Sigyberthus arcessitum iterum amputavit comam capitis eius et misit eum in Agripinensim civitatem, quae nunc Colonia dicitur. Ille quoque ab eo loco dilapsus, dimissis iterum capillis, ad NarAb eodem etiam acceptis aequitibvennica, sicut supra jam diximus . Guntchramnus vero dux apprehensum Theodorum episcopum in custodiam pro hac causa detrusit, reputans cur hominem extraneum intromisisset in Gallias, voluissetque Fransubscriptam, protulit, dicens: Nihil per me feci, nisi quae mihi a dominis nostris et senioribus imperata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aec in hoc anno iteratis signa a parueruN luna eclipsim passa est
in fraturonicum territuriũ. uerus defracto pane sanguis effluxit
deuorauer. Nequaquã hominem m&uenes. ꝑ caelũ ignis disscurrereuisus
Sed &uasa tensis ciuitatis incendio concremata est. itaut ecdesiȩ ł domus
ab solui cõponticionesq ueglegentiũ fico debitas Precepit om̃ino nonexigi : sed magnũ deinceps dolũ hicin
tulit in fans¬
oua iterũ contra theodorũ ep̃mbella consurgunt Nã gundo ualđ quisefiliũ chlotharii regis. eẽ dicebat de con¬
statino poli ueniens masilia ẽ ad uectꝰ. Decui origine quȩdã strict ĩ libuit memorare hiccũ natꝰ e&̃ ingalluis
& diligenticura nutritꝰ ut regnũ istorũ mos ẽ criniũ flagellus ꝑterga dimissus litteris eruditꝰ chil deberto
rege a matrerep̃sentat᷑. Dicenteta Eccemquid uepotẽtuũ chlothariiregis & qr in uisus habet᷑ patri suscipe

Expanded text:
Haec in hoc anno iterato signa apparuerunt. Luna eclipsim passa est; Haec in hoc anno iterato signa apparuerunt. Luna eclipsim passa est; infra Turdeforaverunt, nequaquam hominem metuentes; per caelum ignis discurrere visus est. Sed et Vasatensis civitas incendio concremata est, ita ut eclesiae vel domus absolvi, compositionesque negligentum fisco debitas praecepit omnino non exigi. Sed magnum deinceps dolum tulit infansNova iterum contra Theodorum episcopum bella consurgunt. Nam Gundovaldus, qui se filium Chlothari regis esse dicebat, de Constantinopoli veniens, Massilia est advectus. De cuius origine quaedam strictim libuit memorare. Hic cum natus esset in Galliis et diligenti cura nutritus, ut regum istorum mos est, crinium flagellis per terga dimissis, litteris eruditus, Childebertho rege a matre repraesentatur, dicente ea: 'Ecce', inquid, nepotem tuum, Chlothari regis filium; et
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Illi ꝑuerse egerun. tuuero sapierder age mitte frinuntios
& si iniuriam tuam e mendare uoluerit nihil malegeras: si uero noluerit
trastare deinceps quod sequaris & sic ratione accepta ꝓhiboto exercitu¬
OANNO CFIRODINUS OBIIT. UIRMAGNIFICAE BONITATIS ETPIETATIS
elimosi narius ualde pauperũmq: refector ꝓfluus ditator ecclesiarũ
clericorũq: Nutritor. Nam saepȩ a nouo fundans uillas ponens uineas. ae¬
dificans domus culturas erigens. Vocatis ep̃is quorũ erat parua facultas.
dato epulo cum ipsas domus cũ cultoribus & culturis cũ argenTo pa¬
rastromatibus utensilibus ministtis & famulis benigne distribuit dicen
Sint haec aecclesiaedata utdum dehis pauper feficiundur. Mihi ueniã
obtineant apud dm̃. Multa enim & aliabona de hoc uiro audiuimus quȩ
in sequi longũ est. Transiit aut̃ a&ate octuaginaria. xnii

Expanded text:
sibi: Illi perverse egerunt, tu vero sapienter age. Mitte fratri nuntios, sibi: Illi perverse egerunt, tu vero sapienter age. Mitte fratri nuntios, et si injuriam tuam emendare voluerit, nihil mali quaeras: si vero noluerit, tractabis deinceps quid sequaris. Et sic ratione accepta, prohibito exercitutem. XX. Eo anno Chrodinus obiit, vir magnificae bonitatis et pietatis, eleemosynarius valde, pauperumque refector, profluus ditator ecclesiarum, clericorumque nutritor. Nam saepe a novo fundans villas, ponens vineas, aedificans domos, culturas erigens, vocatis episcopis quorum erat parva facultas, dato epulo, ipsas domos cum cultoribus et culturis, cum argento, peristromatibus, utensilibus, ministris et famulis benigne distribuebat, dicens: Sint haec Ecclesiae data, ut dum de his pauperes reficiuntur, mihi veniam obtineant apud Deum. Multa autem et alia bona de hoc viro audivimus, quae insequi longum est Transiit autem aetate septuagenaria. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
heu quã iniquã senTentiam quã uenenosum sensum. quã prauã mertẽ.
operatur unus ad que idem sps diuidens unicuique ꝓut uult. qui enim
operatur qđ uult nulla cognoscitur eẽ subiectus. Accedense autem an¬
so aldo ad hil pericum regem legatio his paniorum est sub secuta quȩ de
hilperico ad hildebertum accedens in spanus est regressa xii
pud fontem uero urbi ensim ciuitatis parisiacȩ hilpericus rex custodes
po suerat ut insidiatores deregno fr̃isui nenocerent aliquid arce¬
rentur. qđ ascepius exduce praecognito nocte mn ruens ierfecit om̃s
pagumque ponti proximũ grauit depopulatus est. Cum que haecre¬
gi hilperico nuntiata fuissen. misit nundios comitibus ducibus que uel
reliquos agertibus ut collesto exercitu in regno germanisui in re¬
uerenti. sed prohibitus est consilio bonorum ne facerent. dicentibus

Expanded text:
heu! quam iniquam sententiam, quam venenosum sensum, quam pravam mentem! heu! quam iniquam sententiam, quam venenosum sensum, quam pravam mentem! operatur unus atque idem Spiritus, dividens unicuique prout vult . Qui enim operatur quod vult, nulli cognoscitur esse subjectus. Accedente autem Ansoualdo ad Chilpericum regem, legatio Hispanorum est subsecuta; quae de Chilperico ad Childebertum accedens, in Hispanias est regressa. XIX. Apud Pontem vero Urbiensem civitatis Parisiacae, Chilpericus rex custodes posuerat, ut insidiatores 295 de regno fratris sui ne nocerent aliquid, arcerentur. Quo Asclepius ex duce praecognito, nocte irruens, interfecit omnes, pagumque ponti proximum graviter depopulatus est. Cumque haec regi Chilperico nuntiata fuissent, mittit nuntios comitibus, ducibusque, et reliquis agentibus, ut collecto exercitu in regnum germani sui irruerent. Sed prohibitus est consilio bonorum hominum, ne faceret, dicentium
Abbreviated transcription (Latin):
gressus est. Sed non post multos dies a parentibus prisci iNer fectus est
gitur legati hilperic regis idest anso aldus et domi chyselus qui¬
ad conspiciendam dotem in his panus fuerant missi egressi sunt. His
diebus leuui hildus rex. in exercitu contra herminihildũ filiũ suum
resedebat. Cui& emeritam ciuitatem abstulit. Nam hic qualiter
cũ ducibus imperatoris tyberii fuerit coniunctus iam superius exposu¬
imus. Nam & legatos haec causa innexuit mors aut tardius regrede
rentur. Quibus uisus ego sollicitus erã qualit̃ in ipsis xp̃i anis qui pau¬
xp̃iani quinunc apud his panias commoraNur catholicam fidem inte¬
greseruant. sed rex nouo nunc in genio eam nititur extur bari. Dumdo¬
lose & ad sepul chrũ mar trrũ & in ecclesiis religionis nr̃e orare cõfin¬
git Dicit enim mani feste cognoui eẽxpm filiũ dĩ equalem patri. sed spm̃

Expanded text:
regressus: sed non post multos dies a parentibus Prisci interfectus est. regressus: sed non post multos dies a parentibus Prisci interfectus est. XVIII. Igitur legati Chilperici regis, id est Ansouldus et Domad conspiciendam dotem in Hispaniis fuerant missi, regressi sunt. His diebus Leuvichildus rex in exercitu contra Herminichildum, filium suum, resedebat, cui et Meritam civitatem abstulit. Nam hic qualiter cum ducibus imperatoris Tiberii fuerit coniunctus, iam superius exposuimus. Nam et legatis hrentur. Quibus visis, ego sollicitus eram, qualiter in ipsis Christianis, qui pauChristiani qui nunc apud Hispanias commorantur, catholicam fidem integre servant. Sed rex novo nunc ingenio eam nititur exturbare, dum dolose et ad sepulcra martyrum et in ecclesiis religionis nostrae orare confingit. Dicit enim: Manifeste cognovi esse Christum Filium Dei aequalem Patri; sed Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
sede inceps quaerex iusserat impl&urum. Interea oritur intentio
inter illũ & phatiren. exiudeo conuersum. quia iam regifilius erat
ex lauacro. cũque die sabbati priscus precinctus orario nullũ in ma¬
nu ferens ferramentũ. mosarcas leges quas impl&urus secretiora
cõp&er&. subito fatir adueniens ipsum gladio cũsocus qui aderaN
iugulauit. Quibus interfectis adbasilicam sci iuliani cũ pueris suis
qui ad propin quã plateam erat confugit. Cũque ibidem resede¬
reNt audiunt qđ rex dñmuitae caesum famulus tãquam malefactore
abasilica tractos iub& interfici. Tunc unus exeis euaginato gladio
domino suo iam fugato socios interfecit. ipse postmodũ cũ gladio de
basilica egressus sed inruente suꝑse populo crudeliter interfectus est.
phatir aut̃ accepta licentia ad regnũ gun tramni undeuenerat re

Expanded text:
se deinceps quae rex jusserat impleturum. Interea oritur intentio se deinceps quae rex jusserat impleturum. Interea oritur intentio inter illum et Phatirem, ex Judaeo conversum, qui jam regis filius erat ex lavacro. Cumque die sabbati Priscus praecinctus orario, nullum in manus ferens ferramentum, Mosaicas leges quasi impleturus, secretiora competeret, subito Phatir adveniens, ipsum gladio cum sociis qui aderant jugulavit. Quibus interfectis, ad basilicam sancti Juliani cum pueris suis, qui ad propinquam plateam erant, confugit. Cumque ibidem residerent, audiunt quod rex, dominum vita excessum, famulos tanquam malefactores a basilica tractos, juberet interfici. Tunc unus ex his evaginato gladio, domino suo jam fugato, socios suos interficit, ipse postmodum cum gladio de basilica egressus; sed irruente super se populo, crudeliter interfectus est. Phatir autem accepta licentia, ad regnum Guntchramni, unde venerat, est
Abbreviated transcription (Latin):
per occultos pueros nuntios dirigit. ut scilic& eam ereptam alo com
quo posita erat acciper&. Qđ ille nĩ abnuens. ad sumptã de monaste¬
rio puellam suo coniugio copulauit. Regalibusq munitus precep¬
tionibus timere parentum distulit minas
Sex uero hel pericus multos iudeorũ eo anno baptizarep̃cepit. ex
quibus plures excepit ascõ lauacro. Non nullitam̃ quorũ corpore
tantũ ñi corde abluti. ad ipsam quam prius ꝑ fidiam habuerant. dõ men¬
titi regressi sunt. ita ut & sabbatũ obseruare & diem dominicũ honorare
uideanTuri Priscus uero ad cognoscendam ueritatẽ Nulla penitus potu¬
it ratione deflecti. Tunc iratus rex iussit eũ custo die manicipare
Scilic& ut quem credere uolunsariae non poterat audire & crederefa¬
cer& ł inuitum Sedile datis quibus dam muneribus spatiũ postulat
donec filius eius massiliensim hebream accipiat. Pollic&ur dolosae

Expanded text:
 occultos pueros nuntius dirigit, ut scilicet eam ereptam a loco, in  occultos pueros nuntius dirigit, ut scilicet eam ereptam a loco, in quo posita erat, acciperet. Quod ille non abnuens, adsumptam de monastirio puellam suo coniugio copolavit, regalibusque munitus praeceptionibus, timere parentum distulit moenas. Rex vero Chilpericus multos Iudaeorum eo anno baptizare praecipit, ex quibus pluris excipit a sancto lavacro. Nonnulli tamen eorum, corpore tantum, non corde abluti, ad ipsam quam prius perfidiam habuerant, Deo mentiti, regressi sunt, ita ut et sabbatum observare et diem dominicum honorare vidiantur. Priscus it ratione deflecti. Tunc iratus rex, jussit eum custodiae mancipari, scilicet ut quem credere voluntarie non poterat, saltem credere faceret vel invitum. Sed ille datis quibusdam muneribus, spatium postulat, donec filius ejus Massiliensem Hebraeam accipiat; pollicetur dolose