comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anta & elegerint quȩ uolui: clabocis indo¬
no mea. & in muris meis locũ.. Locũ nomina¬
ũ daboes: a nom̃ sem pit̾nũ qđ ñ peribit
luetiã si pollutionẽ ñ solũ mente sedaiã cor¬
pore fugerint: audiant qđ ioħs ait iapoca¬
lpsm: Hlisunt quicũ mulierib ñ sunt comꝗ¬
uad :ĩuigines enĩ sunt. Uelcerte tri cesimũ
Sedq sides operib mortua ẽ. ad tricesimũ ad¬
ungunt socagesimũ. cũ in confessione fidei
bona opera addunt. Quia enĩ sex sunt dics
nquib lic& operari. ꝑ sexagenariũ fructũ
lna opera figurant. Sed quia recte cre¬
At & bene uuit. futurã mercedẽ oxpatat:
centesimũ & tricesimũ ꝓferunt. quẽ ad modũ
głamacternã ꝑ cpiant: Sed qm̃ in om̃ĩ opo¬
re bono patientia necessaraẽ : recto subditaras
E tstuctã afferunt :÷ in patientia. Donange¬

Expanded text:
domo mea et in muris meis locum . » Locum nominatum dabo eis et nomen sempiternum, quod non peribit. Qui etiam, si pollutionem non solum mente, sed etiam corpore fugerint, audiant quod Joannes ait in Apocalypsi: « Hi sunt, qui cum mulieribus non sunt coinquinati, virgines enim sunt . » Vel certs sine operibus mortua est, tricesimum adjungunt sexagesimo, cum in confessione fidei bona opera addunt. Quia enim sex sunt dies in quibus licet operari, per sexagenarium fructum bona opera figurantur. Sed quia qui recte credit et bene vivit, futuram mercedem exspectat, centesimum tricesimum proferunt, quemadmodum gloriam aeternam percipiant. Sed quoniam in omni opere bono patientia necessaria est, recte subditur: « Et fructum afferunt in patientia. » Bona igi
Abbreviated transcription (Latin):
aessonans aut crmbalũ tonniens. nihilq es ꝓdest.
quia nullũ utilitatẽ sibi pr̃stant. Sic ochomo qui
loquit᷑ linguis : absq caritate. Reuera sicut aes
& sibi nichil confert iuuat aut̃ idẽ delectat audi¬
entes : italingua caritate priuata. Mesquoq
&crmbalũ ñ a sesonans nisi ab aliquo tangantur :
aut Aliciũ rei inpulsione cõmoueant᷑ Sed& qui
lingius loquit᷑ ñ a se loquit᷑ : sed potentia sp̃ssc̃ ꝑ eũ¬

Expanded text:
aes sonat aut cymbalum, nihil eis prodest, quia nullam utilitatem sibi praestant, sic est homo qui loquitur linguis absque charitate. Revera sicut aes sonat, et sibi nihil confert, juvat autem, id est delectat audientes, ita lingua charitate privata. Aes quoque et cymbalum non a se sonant, nisi ab aliquo tangantur, aut alicujus rei impulsione commoveantur. Sic et qui linguis loquitur non a se loquitur, sed potentia Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑:tuidentes ñ uide ant: & audien¬
tes ñĩntellegant. Specialit̾ iudeos ꝑcutit
lidentes enĩ quondã erant & audientes: quan¬
Gentes autẽ ñ uidentes & ñ au dientes erant.
qr dñm ñ cognoscebant. Sed dño ueniente
inmundo uidentes a audientes ꝓ pt̃ suꝑbi¬
ã cȩci & surdi facti sunt : quando ineũ crede¬
renoluer Impleta ꝓphetia isaie quȩdi¬
cit Exceca cor populi huꝰ & aures eiꝰ. ad¬

Expanded text:
ditur: « Ut videntes non videant, et audientes non intelligant » Specialiter Judaeos percutit. Videntes enim quondam erant et audientes, quangentes autem non videntes et non audientes erant, quia Dominum non cognoscebant: sed Domino veniente in mundo, videntes et audientes, propter superbiam caeci et surdi facti sunt, quando in eum credere noluerunt, impleta prophetia Isaiae quae dicit: « Excaeca cor populi hujus, et aures e
Abbreviated transcription (Latin):
sncimi drẽ fructꝰ Adl conugatos ꝑtinet: qa
affit᷑ : quẽ ad modũ intricenirio numerodi¬
uo digtꝰ unctus. castã iunctionẽ inter uirũ &
costꝰ signficia. Dequa scriptũ ẽ. Eterunt di
Ortinȩ una. Sexa gesimũ uero fructũ. uidu

Expanded text:
cesimus enim fructus ad conjugatos pertinet, qui monstratur, quemadmodum in trigenario numero digito digitus junctus castam conjunctionem inter virum et uxorem significat, de qua scriptum est: « Et erunt duo in carne una . » Sexagesimum vero fructum vidu
Abbreviated transcription (Latin):
adere. sed singulurit᷑: ne forte siñ habue¬
it ipromptu qđ respondere possi erubes¬
sua sue utliceat cũ quiddicat considerare
uldre aitĩ dicit᷑ uob̾ datũ ẽ. nosse myste¬
niregnidĩ : catris aut̃ in parabolis. ut
otadat nemini desuis meritis gloriandũ
suc faciebunt pelagiasi. qui diceb aont
hominẽ usti ficari posse sine grã dĩ. nec
desua sapientia uł uirtate p̃su mendũ.
quando apłi my steriũ regni dĩ ase ipsũ
ñ habueit̃: sedda tũ adõ acce per̃¬

Expanded text:
 sed singulariter, ne forte si non habuerit in promptu quod respondere possit, erubescat, sive ut liceat eum quid dicat, considerare. Pulchre autem dicitur: « Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, » ut ostendat nemini de suis meritis gloriandum, sicut faciebant Pelagiani, qui dicebant hominem justificari posse sine gratia Dei: nec de sua sapientia vel virtute praesumendum, quando apostoli mysterium regni Dei a seipsis non habuerunt, sed datum a
Abbreviated transcription (Latin):
clesia pene uerbũ audiunt: sed ñ om̃s ap
lit̃ ꝓficiunt sed alius plus ꝓficit alius mas
Quienĩ temporalẽ sub stantiã bene dspo
bonũ fructũ facit. Diue aerte bonũ ftuca
cit : qui ꝓ amore filiorũ legiti mo utit᷑ ou¬
gio: Qui uero continentiã ł uirginiat᷑ o
matheus eugłista ut int̃ ipsos iustos dsfeia¬
tiã ostendere : deiactato in bonũ terãs¬
mine dicit Etor tũ fecit fructũ Aliu
in ge simũ. Aliud soca gesimũ. alid cnti¬
mũ. Et marcus. Afferebat unũttiel¬
mũ: erunũ sexa gesimũ. & unũ centesios
In trib ergo srugũ generib tres ordins u

Expanded text:
Ecclesia pene verbum audiunt, sed non omnes aequaliter proficiunt: sed alius plus proficit, alius minus. Qui enim temporalem substantiam bene disponit, bonum fructum facit: qui vero omnia amore filiorum legitimo utitur conjugio: qui vero continentiam vel virginitatem Matthaeus evangelista, ut inter ipsos justos differentiam ostenderet, de jactato in bona terra semine dicit: « Et ortum fecit fructum, aliud tricesimum, aliud sexagesimum, aliud centesimum . » Et Marcus: « Afferebat unum tricesimum, et unum sexagesimum, et unum centesimum . » In tribus ergo frugum generibus, tres ordines
Abbreviated transcription (Latin):
elit̾. adeo in lucrimis plerũq conpungant᷑
dibicarnis pul chritudo eoꝵ oculis apparue
oblius cunt᷑ qđ prius ꝓ miserant: Et
si fiales ad peruutũ redeunt : quasi prius
onta peccatu n hil deliberatũ haberent
Dmub ꝑ salomonẽ dicit᷑ Sicut carius
cactutur aduomitũ suũ : sic stultus ad stul¬
niã suã At contra idẽ ipse nos admona
Om̃itimpr fint uestim̃ tatua candida: & oleũ
duapite tuo ñ deficiat Hinc descã mulicre
dictĩe. Etuultus illius ñ ẽ. ampli us indiuer¬
si mutatus. Idẽ. qualis fuerat tempr̃ ora¬
uonis: talẽ omnitempr̃ uitȩ suȩ monstra uit
Ialesego cĩ uerbũ dĩ audiunt quasi ger mi

Expanded text:
t et lacrymis plerumque compungantur: sed ubi carnis pulchritudo eorum oculis apparuerit, obliviscuntur quod prius promiserant, et sic faciles ad peccatum redeunt, quasi prius contra peccatum nihil deliberatum haberent. De quibus per Salomonem dicitur: « Sicut canis revertitur ad vomitum suum, sic stultus ad stultitiam suam , » at contra idem ipse nos admonet: « Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat . » Hinc de sancta muliere dictum est: « Et vultus illius non est amplius in diversa mutatus , » id est qualis fuerat tempore orationis, talem se omni tempore vitae suae monstravit. Tales ergo cum verbum Dei audiunt, quasi germ
Abbreviated transcription (Latin):
lutrũ Clumu infortitudine : qui
qrusl coͥrĩ turbis int̃rogaueront : sed sicut ait
ura cũ eõ sin guliris indomo interoga¬
bandũ que eẽt. hȩc parabola Quib ille ast
uds ditũ ẽ nosse ntrsteriũ regnidĩ : Illis aut̃
qaonssint: omã inparabolis fiunt Domꝰ

Expanded text:
um: « Clama in fortitudine, qui cipuli coram turbis interrogaverint, sed, sicut ait Marcus, cum esset singularis in domo, interrogabant eum quae esset haec parabola. « Quibus ille ait: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, illis ausunt, omnia in parabolis fiunt. » Do
Abbreviated transcription (Latin):
placita s ei. ꝑfecta quia nihilduplex pla¬
cetei. sed quȩ sincero animofiunt. Aliter.
Bona infide. bonu placens in spe futurbrũ
bonoꝵ̃ : ꝑ fectu in caritate. id÷ indilec¬
tionedĩ & proximi. Hacenimtria : uolun¬
tatemdĩ ꝑficunt. Siue aliter. Bonauolun¬
tasdĩẽ in coniugatis beneplacens inuidius.
perfecta in uirginib: Hutres ordinessi se¬
cundũ uoluntatem dĩ & tramitẽ uirtutũ¬

Expanded text:
placita sunt ei; perfecta, quia nihil duplicitatis plaplacita sunt ei; perfecta, quia nihil duplicitatis placet ei, sed ea quae sincero animo fiunt. Aliter: bona in fide, beneplacens in spe futurorum bonorum, perfecta in charitate, id est in Dei dilectione et proximi. Haec enim tria voluntatem Dei perficiunt. Sive aliter: bona voluntas Dei est in conjugatis, beneplacens in viduis, perfecta in virginibus. Hi tres ordines, si secundum voluntatem Dei et virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed reformamini innouitate sensus ur̃i.
studium lectionis & meditationis ueteris
testamenti. & uoui : coctidie sensus nr̃
id÷ intel bectus innouat᷑ . & reformatur.
dum ꝓficimꝰ. & magis acmagis in sapientia
crescimꝰ. callem dõ intellegendo. quȩ ante
iardrabam̃. Reformatur innouitate sen
noras trausit ad eugłm. didicit qđ lex
spitalit̃ debeat intelligi. Atq ita reformat᷑
ẽ in nouitate sensussui: dum amissis tenebris
carnalas intellegentiȩ. ad fructum transit
spĩtulis allegoriae. Sic intellegendũ ẽ &¬
dehis qui spretis uitus. aduirtutes transeunt.
& dũ ꝑficiint deuirtute inuirtutẽ. cocti¬
die innouant᷑.
t ꝓbetis quesit uoluntas dĩ.
uisacras scripturas sedulo legit. ille inuenit
quȩ sit uoluntasdĩ. id ÷ quid dõ placeat.
quiduȩ displiceat. uł quomodouolunta seiꝰ
que agimus: annon.
Sona bene placens. & ꝑfectu
onuẽ uoluntasdĩ. qui abona desiderat
semꝑ. Bene placens : quia omniabonu

Expanded text:
eformamini in novitate sensus vestri, per studium lectionis et meditationis Veteris Testamenti et Novi. Quotidie sensus noster et intellectus innovatur et reformatur dum proficimus, et magis ac magis in sapientia crescimus, ea de Deo intelligendo quae antea ignorabamus. Reformatur etiam in novitate senora: transiit ad Evangelium: didicit quod lex spiritaliter debeat intelligi, atque ita reformatus est in novitate sensus sui, dum amissis tenebris carnalis intelligentiae ad fructum transiit spiritalis allegoriae. Sic intelligendum et de his qui, spretis vitiis, ad virtutes transeunt, et dum proficiunt de virtute in virtutem, quotidie innovantur: ut probetis quae sit voluntas Dei: qui sacrquae sit voluntas Dei, id est quid Deo placeat, quidve displiceat, vel quomodo voluntas ejus quae agimus annon: bona, et beneplacens, et perfecta. Bona voluntas Dei est quia bona desiderat semper; beneplacens, quia omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
II
toto corpori. caures audiunt. &us lo
qui alus ministrant spĩtule lumen
sicut doctores. Aures boni auditores.
qui uerba magistroꝵ humilit̃ audi¬
unt. Nares. quiscientium discernen¬
di inter foctoresuitiorum. & odores
uitutum optinent. Os qui alios eru¬
duns. Manus. qui aliis ministrant.
necessaria. sicut sunt elemosinarii
boni. ses. qui ꝓsangiune innonio
liberando. & infir mouisitando cur¬
runt. Haẽc sibi inuicẽ proficere. &
ministrare debent. Qua ꝓpt̃ & infert
inguli aut̃: alter alterius membra.
Quia unusquisq iuxta gratiã sibi
diunitus. collatam alios iuuare debet:
ut sint sibi inuicem membra. & inspita¬
libus & intemporalibus.

Expanded text:
i toto corpori, et aures audiunt, et os lqui aliis ministrant spiritale lumen sicut doctores: aures, boni auditores, qui verba magistrorum humiliter audiunt; nares, qui scientiam discernendi inter fetores vitiorum et odores virtutum obtinent; os, qui alios erudiunt; manus, qui aliis ministrant necessaria sicut sunt eleemosynarii boni; pedes, qui pro sanguine innoxio liberando, et ad infirmos visitandos currunt. Haec sibi invicem prospicere et ministrare debent. Quapropter et infert singuli autem alter alterius membra; quia unusquisque juxta gratiam sibi divinitus collatam alios juvare debet, ut sint sibi invicem membra, et in spiritalibus, et in temporalibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Hocdico & p̃cipio. non plussapere quam o¬
portet sapere. id ÷ non superbire. Hoc dicit
contra gentiles tumentes ꝗ in sultabant ui¬
deis tamquã ramis fractis. Plusenĩ quame
oportet sapit. qui ꝓpter alterius miseriã
se ex tollit: cumpotius humiliari debeat
ne & ipsecadat. Dicendũ & ꝓpt̃ eosqͥsa
nã doctrinã execrantes. quȩdam falsitatis
dogmata conponunt. quib simplicium
animos corrumpunt: non plus sapere quã
tium magistroꝵẽ adimplens quod da
sapientia: Nontrans grediuris cermin
sub audit dico. sic debere sapere. sicut
diuisit mensuram fidei
mensura ẽ quantũ
ad nran
captᷤtatẽ aitin&:
quia ale¬

Expanded text:
dico et praecipio, non plus sapere quam oportet sapere, id est non superbire. Hoc dicit contra gentiles tumentes, qui insultabant Judaeis tanquam ramis fractis. Plus enim quam oportet sapit, qui propter alterius miseriam se extollit, cum potius humiliari debeat, ne et ipse cadat. Dicendum et propter eos qui, sanam doctrinam non sectantes, quaedam falsitatis dogmata componunt, quibus simplicium animos corrumpunt, non plus sapere quam entium magistrorum, adimplens quod dicit Sapientia: Ne transgrediaris terminos subaudis, dico sic debere sapere, sicut Deus divisit mensuram fidei; mensura est, quantum ad nostram capacitatem attinet, quia al
Abbreviated transcription (Latin):
scientiae. Et hiuus modi mensura scđinta
& ultra licitum non usurpari. Verbi
Presbiter es. neusurpes epĩ ministeru
Dia conuses. nolitibi uindicare aliquida
officit prbi. Sic decoteris sninisteris
degradib intellegendum

Expanded text:
, etc. Et hujusmodi mensura secundum et non ultra licitum usurpari. Verbi gratia: Presbyter es, non usurpes episcopi ministerium; diaconus es, noli tibi vindicare aliquid ex officio presbyteri. Sic de caeteris ministeriis et gradibus intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
efficimur. Verum membra corpo¬
nr̃i. sua id ÷ propriahabent offi
rius membri ñusurpat officium: sic ul¬
quisq nr̃m: nõdebet inuadert alcos
minsterium. Ett am̃ sicut occuli uis¬

Expanded text:
illo. Verum membra corporis nostri propria habent officia, rius membri non usurpat officium, sic unusquisque nostrum non debet invadere alterius ministerium. Et tamen sicut oculi vi
Abbreviated transcription (Latin):
II Numquid etiã uiuendo & c̃uersindom
mundo ñ plura peccato atididerat Si
ergo hit & parentos eiꝰ peacatũ habebant
tes eĩ peccasse s. Sed sciendũ qura dm̃
adrem dequa fuerat interrogat̾ respom¬
dit Illi enõ interrogauer utrũ ꝓsuo
uel parentũ peccato excus natus fiissit
Ad hoc respondit dñs noq ipsũ ner paren¬
testiꝰ peccasse hoc :nimiru ut illo ꝯtuł
nasceretur. Nã habebant &ipse & paren¬
tes eiꝰ peccata innumera : sed non ꝓpt̃ illa ip¬
se cȩcus edit̾ fuerat. Quare ergo: Sed ut
genita cęcitate illũ liberando & lumen
restituendo filius dĩ eẽ omnib. aperte
Me oportet operari operari qui misit
ie donec dies est

Expanded text:
t? Nunquid etiam vivendo et conversando in mundo, non plura peccata addiderant? Si ergo hic et parentes ejus peccatum habebant, neque parentes? Sed sciendum quia Dominus ad rem de qua fuerat interrogatus respondit. Illi enim interrogaverant utrum de suo, vel parentum peccato caecus natus fuisset. Ad hoc respondit Dominus neque illum neque parentes ejus peccasse hoc, nimirum ut ille caecus nasceretur. Habebant ergo ipse et parentes ejus peccata innumera, sed non propter illa ipse caecus editus erat. Quare ergo? Sed, ingenita caecitate illum liberando, et lumen restituendo, Filium Dei se esse omnibus aperte Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cogitem naturȩ dissimilitudinẽ
patris auctoritatẽ
Iue rebant ergo eũ apphendeso s
gno ineũ misit manus. quia nondum
idĩ uenerat hora eiꝰ. hora uidelicet uolun¬
ansei. Sic̃ enĩ uoluntate natus ÷. sic & uo

Expanded text:
ne cogitemus naturae dissimilitudinem, sed Patris auctoritatem. Quaerebant ergo eum apprehendere, et nemo in eum misit manus, quia nondum nondum venerat hora ejus, hora videlicet voluntatis ejus. Sicut enim voluntate n
Abbreviated transcription (Latin):
pederet dix̃ Consũmatũ : Et indinato
apte. tradidit sꝑm̃: Non ergo potuer̃
iũ udei cõphendere . qr ipse mortẽ suã
aministros mortis suȩ insua habebat po¬
qͥate At cũ ipse uoluit pati. etiã si uolu¬
isent a nece eius abstinere iudei: ñ potu¬
sint. In altero igit᷑ miseri cordia. in al¬
io ueritas progata est: Misericordia
quidẽ in humilitate carnis quã patiuolu¬
i. ueritas in potestate diuinitatis. qͣ donec
pse uduit comp̃hendi nequiuit: Vtrũq
fatus fuerat qͥ hominẽ fecerat. ne perir&
qdđ fecerat: Non ergo simus ingrati tan¬
ns beneficiis qͣ ab ipso immeriti accepimꝰ
aindigni: Oboediam p̃ceptis eĩ. ut simꝰ
iõpotes ꝓmissionis eiꝰ. Quȩram̃ spũ ali de¬
sideno uultũ eiꝰ. quȩram faciẽ eĩ semper
ueraimus eũ non sicut iudei ut eũ occida¬
nus sedut ab ipso uiui ficemur Quęramꝰ
inut eũ a nobis expellamus. sed ut cũ eo

Expanded text:
et inclinato capite tradidit spiritum . Non ergo potuerunt eum Judaei comprehendere, quia ipse mortem suam et ministros mortis suae in sua habebat potestate, ac cum ipse voluit pati, etiam, si voluissent a nece ejus Judaei abstinere, non potuissent. In altero igitur misericordia, in altero veritas praerogata est. Misericordia quidem in humilitate carnis, qua pati voluit; veritas in potestate divinitatis, qua donec ipse voluit comprehendi nequivit. Utrumqufactus fuerat, qui hominem creaverat, ne periret quod fecerat. Non ergo simus ingrati tantis beneficiis, quae ab ipso immeriti accepimus et indigni. Obediamus praeceptis ejus, ut simus compotes promissionis ejus. Quaeramus spirituali desiderio vultum ejus, quaeramus faciem ejus semper. Quaeramus eum, non sicut Judaei, ut eum occidamus, sed ut ab ipso vivificemur. Quaeramus non ut eum a nobis expellamus, sed ut cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
nerat di filius ad solemnitatt̃ scenophe
& nouissimo die eiusdẽ festiuitatis
sinttplo docehat ppłm. qui ad dit̃
su fluxerat. Redarguebat iudeos
boni inimici iudei uerba illius ferre non
ualentes: ad lapides c̃fuger̃. quȩrentes
obruere quẽ ñ poterant intellegere :
Ipse aut̃ transiens. ꝑ mediũ illorũ ibat : Nec¬
dũ quippe uenerat hora quã p̃finierat
passioni: quia ñ inscenophegia sed inpas¬
chi pati disposuerat steriens ergo đns
sic̃ nunc sc̃s ȩuangelista loquit᷑ uidit ho¬
minẽ cȩcũ anatiuitate: hoc : cȩcũ natum
quẽ mat̃ ex tenebris uteri ꝓfuderat. i¬

Expanded text:
 solemnitatem Scenopegiae, et novissimo die ejusdem festivitatis stans in templo, docebat populum qui ad diem festum confluxerat. Redarguebat Judaeosboni inimici Judaei, verba illius ferre non valentes, ad lapides confugerunt, quaerentes obruere quem non poterant intelligere. Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Necdum quippe venerat hora quam praefinierat passioni, quia non in Scenopegia, sed in Pascha pati disposuerat. Praeteriens ergo Dominus, sicut nunc Evangelista loquitur, vidit hominem caecum a nativitate, hoc est, caecum natum, que
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. &uultus eĩ effigiẽ nouerant: Scr¬
bant ergo eũ qr dẽ regia stirpe desita¬
derat. & nobilitatis lam pas illustnila¬
tere non poterat
Et ame ipso nonueni. sed est uerus qͥuti
me. quẽ uos non scitis:
Hoc ad suã retulit diuinitatẽ. scđ mo
ignorabant. eũ eẽ đi filiũ. & a pareri¬
mundũ missũ. Nesciebant etiã ampi
trẽ qͥuerus ÷ ipsius genitor uertais:

Expanded text:
ant. Sciebant ergo eum quia de regali stirpe descenderat, et nobilitatis lampade illustris latere non poterat. Et a me ipso non veni, sed est verus qui misit me, quem vos nescitis. Hoc ad suam retulit divinitatem, secundum quam ignorabant eum esse Dei Filium, et a Patre missum in mundum. Nesciebant etiam Deum Patrem, qui verus est ipsius genitor ver
Abbreviated transcription (Latin):
dedicatio facta ÷ intimare curauit diq
Et hiemp̃s erat. Phoc quippe ostendi
hȩc encenia ñ ad primã templi dedites
sed ad eã quȩ ultima fuit ꝑtinet Pertes
srima si quidẽ eĩ dedicatio a salomonis¬
machabeo & fribdus hie nis temp̃

Expanded text:
dedicatio facta est, intimare curavit, dicens: Et hiems erat. Per hoc quippe ostendit, quod haec encaenia non ad primam templi dedicationem, sed ad eam quae ultima fuit pertineret, rima siquidem ejus dedicatio a SalomoMachabaeo,
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ fr̃s eius credebant in eum:
Iotuer̃ enĩ scđm carnẽ c̃sanguinei xp̃t ẽẽ.
ssed credere ipsa ꝓpinquitate dedignatis
quẽ głe hui contemptare nouerant cre¬
dere nolebant Putabant ergo illũ tan¬
tũ eẽ hominẽ. atq ideo eũ exsese m̃tien¬
us. & sic̃ ipsi honoris erant cupidi. ita eũ
arbitrantes adhuc cupiditate nequaquã
tẽ immunẽ. quasi c̃sultantes. & c̃siliũ ei
uitas. & uenerabile omĩ mundo templũ¬
ut ibi omnib: in notescas. & ab omnibus.
ltui uideant opera tua quȩ facis. Vi
pera ipsius. sed ñ ad hoc qđ illi quȩrebant.
ur ea terrenis & popularib fauoribus
adtollerent. qm̃ diuina opera diuins
anꝰ quid amatorib głȩ dñs responderit
p meum nondum aduenit
i quidẽ suadebant ire iniudeã. & suam
potentiã miraculis mundo in notescer&.
latens ignobilis & inglorius haberet᷑
duẽ dñs respondit. ñ ad uenisse tempus

Expanded text:
Neque enim fratres ejus credebant in eum. Potuerunt enim secundum carnem consanguinei Christi esse, sed credere ipsa propinquitate dedignati squem gloriae hujus contemptorem noverant, credere nolebant. Putabant ergo illum tantum esse hominem, at ideo eum ex se metientes, et sicut ipsi honoris erant cupidi, ita eum arbitrantes ab hac cupiditate nequaquam esse immunem, quasi consolantes, et consilium ei vitas, et venerabile omni mundo templum, ubi hominibus innotescas, et ab omnibus li tui videant opera tua quae facis. Vidpera ipsius, sed non ad hoc quod illi quaerebant, ut ea terrenis et popularibus favoribus attolerent, quoniam divina opera divinis amus quid amatoribus gloriae Dominus responderit: Tempus meum nondum advenit. Illi quidem suadebant ire in Judaeam, et suam potentiam miraculis mundo innotescere, ne latens, ignobilis et inglorius haberetur. Verum Dominus respondit nondum advenisse tempus
Abbreviated transcription (Latin):
u iħe & clamabat dic̃s. Siqͥs sitit. ueniat
qne abibat: Qui credit inme. sic̃ dic̃ scrip¬
ur. flumina deuentre ei fluent aquȩ uiuȩ
Ndemnitas scenophegiȩ tunc celebrabatur
ant indeserto. Agebat᷑ aut̃ hȩc solẽnitas
nense septimo. qui a latinis septemb appella¬
siconsueuit Solerinitabantq eam ꝑocto
nosdies. & octaua. id÷ nouissima erat celeb¬
nma des & scĩssima. In hac nouissima die
lequendo. sed clamando om̃s adse clamabat
dus Qui sitit. ueniat ad me &bibat. Sitis
sta non: corporis sed m̃tis. Siquis ergo sitit.
hac : siquis uult credere & diligere xpm̃:¬
uenut. sed effectib m̃tis. Veniat. ñ mi¬
grando corporalit̃ ad xpm̃. sed amando
apm̃ Recedat ab amore scłi. suscipiat amo
sẽxi. Qui credit inquit inme. sic̃ dicit
cripiura flumina deuentre eiꝰ fluent a¬
que uiuę Quã aquã intellegere debe

Expanded text:
t, veniat et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura , flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Solemnitas Scenopegiae tunc celebrabatur,runt in deserto. Agebatur haec solemnitas mense septimo, qui a Latinis September appellari consuevit. Solennizabantque eam per octo dies, et octava, id est, novissima dies erat celeberrima et sanctissima. In hac novissima die loquendo, sed clamando advocabat, dicens: Qui sitit, veniat ad me et bibat. Sitis ista non erat corporis, sed mentis. Si quis ergo sitit, hoc est, si quis vult credere et diligere  sed affectibus mentis; veniat non migrando corporaliter ad Christum, sed amando Christum recedat ab amore saeculi, et suscipiat amorem Christi. Qui credit in me sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Quam aq
Abbreviated transcription (Latin):
dis simplicitite seruiens. ab inreligiosis
& maliciosis uituperat᷑. & ab aliis boñ. &
impostor & seductor uocat᷑ Hoc igitur
enĩ exhorrescant membra xp̃i: quod ipsi
illatũ ÷ xp̃o capiti suo: n refugiant serui
Nemo tam̃ pała loquebat᷑ de illo. ꝓpt̾ metũ
iudeorum.
Quod dic nemo palã loquebat᷑ deillo. ad illos
tantũ respicit qui dicebant bonus : Hiti
clarius resonabat eorũ sonitꝰ. clarius audi¬
ebat̃. tamꝗ arentiũ foliorũ. Sed đo grãs
ꝑmutatȩ s̃ immelius uices. Quãuis enĩ
nec đu uenerit illa gła xp̃i quã deuoti p̃sto¬
lam̃. ꝑ quã aet̾nitatis p̃mia nos adepturos.
libera & excelsa uoce psillant̃. palãq dicato

Expanded text:
in simplicitate cordis serviens, ab irreligiosis in simplicitate cordis serviens, ab irreligiosis et malitiosis vituperatur, et ab aliis bonus, ab aliis seductor vocatur. Hoc igitur enim exhorrescant membra Christi, quod ipsi illatum est capiti suo? Non refugiant servi Nemo tamen palam loquebatur de illo propter metum Judaeorum. Quod dicit, nemo palam loquebatur de illo, ad illos tantum respicit qui dicebant quia bonus esclarius resonabant, eorum sonitus clarius audiebatur tanquam arentium foliorum. Sed Deo gratias, permutatae sunt in melius voces. Quamvis enim necdum venerit illa gloria Christi, quam devoti praestolamur, per quam aeternitatis praemia nos adepturos slibera et excelsa voce psallantur, palamque dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ głȩ meae nondũ impletũ ÷. Tunc ii.
erit meus festus dies ñcertis dieb ꝑtransi¬
ens. sed c̃tinua celebritate ꝑmanens
Nec cũ dixisset. ipse mansit ingalilea.
Ut aut̃ ascender̃ fr̃s eiꝰ. tunc & ipse ascen¬
dit addic̃ festũ. Non manifeste. sed qͣsi
in occulto
Quantũ adliterã: occulte dñs ascendit.
quia ñ fauores hominũ requirebat.
non pompisscłi. & stipantiũ turbarũ sese¬
obsequiis delectabat Mystice uͦ occul¬
tȩ ascendit. quia ipse in illissolemnitatib⁊
latebat. Typicis hostiarũ quȩ ibi offere¬
nobis reuelata ueritatis luce agit᷑
Iudei ergo quȩrebant eũ indie festo. qr ipse¬
int̃ se dissidentes habebant. Nam sicut
euangelista subiungit
Quidi aut̃ dicebant quiabonus÷. alii aut̃
non. sed seducit turbas
mabant. Sed quod tunc dednõ ab impiis
dicebat̃. hoc ipsũ hodieq defidelib seruis
dicit᷑ Nã qui cumq religiosus &đo in coꝵ

Expanded text:
hoc est, gloriae meae, nondum impletum est. Tunc enim hoc est, gloriae meae, nondum impletum est. Tunc enim erit meus festus dies, non certis diebus pertransiens, sed continua celebritate permanens. Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum, non manifeste, sed quasi in occulto. Quantum ad litteram, occulte Dominus ascendit, quia non favores hominum requirebat, non pompis saeculi, et stipantium sese turbarum obsequiis oblectabatur. Mystice vero, occultus ascendit, quia ipse in illis solemnitatibus latebat, qui typicis hostiarum quae ibi offerenobis revelata luce veritatis agitur. Judaei ergo quaerebant eum in die festo, quia ipseinter se dissidentes habebant. Nam sicut evangelista subjungit, quidam dicebant quia bonus est; alii autem: non, sed seducit turbas.mabant. Sed quod tunc de Domino ab impiis dicebatur, hoc ipsum hodieque de fidelibus servis ejus dicitur. Nam quicunque religiosus est, et Deo
Abbreviated transcription (Latin):
go. Tẽp meũ. hoc ÷ tẽp̃ meae glorifi¬
Tempus aut̃ urm ait semꝑ est paratum
Temp̃ uidelicet gloriȩ quã semꝑ affectatis
ꝓpt̃ quã omã facienda putatis. Sed licet
om̃ĩ studio mundi głam quȩrerent : eam
consequi ñ ualebant: quando gła suos
ꝑsequit᷑. & ambit contemptores. & exe
tat fabula. qua dicunt᷑ quidã apud in fe¬
ros damnati. ut saxũ ingens contra montẽ
uoluant. Sicut qͣui lapidẽ ad altiora im¬
pellit retroactus pondere saxi ad inferi¬
ora relabit᷑ : sic ambitiosi quiq turpem
patiunt᷑ repulsũ. nec ad id quod conan
Et qui se exhibuit in humilitate. appareb̾
inmaiestate
Ios ascendite addiem festum hunc
dhucͥ inquit diem ascendite. in quouos
Ad mundi głam extenditis. nec cȩlestẽ
cogitatis
go non ascendam addiem festũ istũ.
quia tempus meũ nondũ aduenit
Quare dic̃ dñs ñ ascendã. cũ insequentib
Tc̃ enĩ noncũ illis ascendit. sed p̾ aliquot
dies festiuitatis emensos. Quia temp̃ meũ.

Expanded text:
 Tempus meum, id est, tempus meae glorifiTempus autem vestrum, ait, semper est paratum. Tempus, scilicet gloriae, quam semper affectatis, propter quam omnia facienda putatis. Sed licet omni studio mundi gloriam quaererent, eam consequi non valebant, quoniam gloria suos persequitur et ambit contemptores, despicla fabula, qua dicuntur quidam ita apud infernum damnati, ut saxum ingens contra montem volvant. Sicut enim qui lapidem ad altiora impellit, retroactus pondere saxi, ad inferiora relabitur: sic ambitiosi quique turpem patiuntur repulsam, nec ad id quod conantur et qui se exhibuit in humilitate, apparebit in majestate. Vos ascendite ad diem festum hunc. Ad hunc, inquit, diem ascendite, in quo vos ad mundi gloriam extenditis, nec coelestem cogitatis. Ego non ascendam, ad diem festum istum, quia tempus meum nondum impletum est. Quare dicTunc enim non cum illis ascendit, sed post aliquot dies festivitatis emensos, quia tempus meum,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ dm̃. equalẽ se faciens dđõ. Sed quã uis
irascerent᷑. quãuis indignarent᷑. quã uis
fremerent: ueritaf tam̃ sẽꝑ dicebat ueri¬
tatẽ. ostendens nobis qr quotienscũq pro
ueritate scandalũ nascit᷑. melius ÷ ut scan

Expanded text:
um, aequalem se faciens Deo . » Sed quamvis irascerentur, quamvis indignarentur, quamvis fremerent, Veritas semper tamen dicebat veritatem, ostendens nobis quia quotiescunque pro veritate scandalum nas
Abbreviated transcription (Latin):
uder enĩ dnm̃ ñ studio agnoscendȩ ue¬
Ius. sed grã ingerendȩ temptationis.
uende calũ niȩ ut inuenirent qͥm̃ de ͤ¬
eos dimittendo tolleret. qui ad hoc uenerat
ut animas inse credentiũ saluaret:. Situes
tũ hominẽ futurũ. & regẽ cęcris excesio¬
rẽ uenturũ credunt. qđ etiã posderi corũ
ant dem̃tissime arbitrari ñcessant . Nole¬
tenꝰ possent eũ quasi augusto repugnantẽ.
& imperiũ sibi usurpantẽ p̃sidis potestati
illis aditũ calũniȩ obstrueret. & quia ipse
xp̃c eẽt futuris fudelib suis aꝑtiuoce pander&¬

Expanded text:
agnoscendae veritatis, sed gratia ingerendae tentationis, et struendae calumniae, ut invenirent quomodo eos dimittendo tolleret, qui ad hoc venerat, ut animas in se credentium salvaret. Si tu es tum hominem futurum, et regem caeteris excelsiorem ventntissime arbitrari non desinunt. Voletenus possent eum quasi Augusto repugnantem, et imperium sibi usurpantem, praesidis potestati illis aditum calumniae obstrueret, et quia ipse Christus est, futuris fidelibus aperta voce pander
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uenerant abier̃ retrorsũ. & cecidert̃
in terrã. Sed omã ꝓuidentissima dispen¬
satione disponens p̃bendi gram̃ exempli
ut dictum est dignatus : ad tẽp̃ se ꝑstu¬
torib absentare
Erat h in pximo dies fest uideoꝵ scenoplegr
cenophegia erat festiuitas tabnaculorũ.
qm̃ mense .viiͫ.ͦ om̃s iudei intabnaculis
lege p̃cipiebant᷑ habitare. in memoriule
ullis domib cõmoratis in deserto Dies
festiuitas. Nã ꝑ .vii. dies in tabnaculis h¬
bitabant. sed quot quot dieseent̃ eiusãi
celebritatis: unũ diẽ ꝓpt̾ unã solem niter
c̃sueuerant appellare iudei
Iixer̃ ergo adeũ fr̃s eius. Transi hinc.

Expanded text:
 retrorsum, et ceciderunt in terram . Sed omnia providentissima dispensatione disponens, praebendi gratia exempli, ut dictum est, dignatus est ad tempus se persecutoribus absentare. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegiae. Scenopegia erat festivitas Tabernaculorum, quando mense septimo omnes Judaei in tabernaculis lege praecipiebantur inhabitare, in memoriam iullis domibus commorati sunt in deserto. Diesfestivitas, nam per VII dies in tabernaculis habitabant, sed quotquot dies essent ejusdem celebritatis, unam diem propter unam solemnitatem consueverunt appellare Judaei. Dixerunt ergo ad eum fratres ejus: Transi hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sgulos succedentes anniuersaria dedicatio¬
astadẽ dies diuinis laudib appło fidelium
iuoit sitis excolit᷑. tantoq ꝓpensius ac ma¬
⁊ studio celebrat᷑. quanto eẽ. gratissima
demptori ñ dubitat᷑. adeo Ut in hac die ipsũ
iplu intrare. & diuinatis suȩ mysteria po¬
nlo pandere dignatus sit: Sane ꝑ asperi¬

Expanded text:
giter succedentes, dies anniversaria dedicationis ecclesiae divinis laudibus a populo fidelium devote satis excolitur tantoque propensius ac majori studio celebratur, quanto esse gratissima redemptori non dubitatur adeo ut in hac die ipsum templum intrare, et divinitatis suae mysteria populo pandere dignatus sit. Sane e
Abbreviated transcription (Latin):
tus ÷. delat̾ aparentib inegyptũ Pactus
etiã uiuenis. cũ eum uideoꝵ principes
ꝓpt̃ euangłii p̃dicationẽ uelent int̃fi¬
cere crebro iudeã desaruit. & ad alias
transut regione s. ne uidelicet membra
illius hoc facere metuerent. quod no¬
uerant in suo capite p̃cessisse. neue a¬
licui ꝓcrimine obiceret᷑. si quando cap¬
t̃ formidine fugę p̃sidiũ requisisset
bulabat iħc ingalileã. ñ enĩ uoluit ire
in iudeã. quia quȩrebant eũ uidei int̃¬
ficere Neq .ii. dñs sua cõmiserat potes¬
tatẽ. sed nrãm hoc faciens c̃solabat᷑ infir¬
mitatẽ. Nã siuellet poterat tot̾ int̃ illos
ambulare. qui ipsam quoq mortẽ in po¬
testate habere testat᷑ dicens. Potestatem
habeo ponendi animã meã. &iterũ .s.e.¬

Expanded text:
tibus in Aegyptum. Factus etiam juvenis, cum eum Judaeorum principes propter evangelii praedicationem vellent interficere, crebro Judaeam deseruit, et transiit ad alias regiones, ne videlicet membra illius hoc facere metuerent, quod noverant in suo capite praecessisse, neve alicui pro crimine objiceretur, si quando captus formidine, fugae praesidium requisisset.bulabat Jesus in Galilaeam. Non enim volebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei interficere. Neque enim Dominus suam amiserat potestatem, sed nostram hoc faciens consolabatur infirmitatem. Nam si vellet, poterat tutus inter illos ambulare, qui ipsam quoque mortem in potestate se habere testatur, dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum s
Abbreviated transcription (Latin):
rs dñĩ usitatissimo more scacrȩ scripun
consanguinei ipsius scđm carnẽ consdo¬
niuidelicet ipsius intellegunt᷑: Nã qu
quadã uxore ei esta nomine nulla auin¬
tate subnixũ ÷ atq ideo afidelibimule
modo recipiendũ. Sciendũ siquidẽ qdis
sacro eloquio fr̃s trib modis dici solen
Alatura. gente. & cognatione Natuis

Expanded text:
s Domini usitatissimo sermone sacrae Scripturae, consanguinei ipsius secundum carnem, consobrini videlicet ipsius intelliguntur. Nam quod quadam uxore ejus Isca nomine, nulla auctoritate subnixum est, atque ideo a fidelibus nullo modo recipiendum. Sciendum siquidem, quod in sacro eloquio fratres tribus modis dici solent, natura, gente, et cognatione. Natura,
Abbreviated transcription (Latin):
tas ds̃sp̃s ÷. dñõ dicente. ds̃ sps est. sat̃ ergo
sp̃s. & filius sp̃s. Atq ideo ut distinctio fiat
patris & filii: tercia trinitatis ꝑsona iã ñ
& post ascensionẽ die pente costes in linguis
lũ acceperaent. sic̃ postea accepturi erant
Habebant spm̃ scm̃. ut ipsi recte uiuerent.
tota aecła illuminat᷑. instruit᷑. & int̃ sȩculi
pressuras spe futuroꝵ bonoꝵ lȩtat᷑ c̃ solat᷑
Cuĩ efficacissimã potentiã apłs enumerans
unus atq idẽ sp̃s. diuidens singulis ꝓ ut
uult Huncigit᷑ deuoti poscam. ut sic m̃tes
nras ab omnib desiderioꝵ carnaliũ sordib
maculet. quatenꝰ nos sua in habitatione¬
dignos efficiat. tota id operante omĩpoten¬

Expanded text:
tus est, Domino dicente: Deus spiritus est . Pater ergo spiritus, et Filius spiritus: atque ideo ut distinctio fiat Patris et Filii, tertia trinitatis persona jam non et post ascensionem die Pentecostes in linguis lum acceperunt, sicut postea accepturi erant. Habebant Spiritum sanctum, ut ipsi recte viverent, tota Ecclesia illuminatur, instruitur, et inter saeculi pressuras spe futurorum bonorum consolatur. Cujus efficacissimam potentiam Apostolus enumerans,unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. Hunc igitur devoti poscamus, ut sic mentes nostras ab omnibus desideriorum carnalium sordibus evacuet, quatenus nos suam inhabitationem efficiat, tota id operante omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in bethel & dan statuerat coluerm
Et idcirco sesuscitauit dñs contra salman¬
sar regẽ assyrioꝵ. qͥdux̃ eos captuos n
exteras nationes. Ita tam̃. ut in eoꝵ reo¬
one alias gentes constituerit:. Quȩ etũs
bestias. ursos uidelicet & leones Adqu
morsus & plagas cũ plures morerentir
miser̃ nuncios ad regẽ dicentes Terra
inqua habitamꝰ optima est. sed habitats
suos deuorat. eo qdđ ignoremꝰ legitimu
terre colere: Tunc rex inito consilio. mii
unũ de sacerdotib hȩbreoꝵ. qui eos lin¬
tima di terrȩ colere doceret. Et exeoi¬
pore ipsȩ gentes đm cȩli coluer̃. ñ tan
idola sua relinquentes. Trib aut̃ iuda
& beniamin inquib reges destirpe dl
regnabant. sic̃ ei dñs ꝓmiserat luceris
ei sedaturũ ex semine eiꝰ inȩternũ: ned
adhuc ducti incaptiuitatẽ inierus ales
manebant. Ex quo tempore iuderdicos

Expanded text:
statuerat, coluerint. Et idcirco suscitavit Dominus contra illos Salmanasarregem Assyriorum, qui duxit eos captivos in exteras nationes, ita tamen, ut in eorum regione alias gentes constitueret. Quae etiam bestias, ursos scilicet et leones, ad quorum morsus et plagas cum plures morerentur, miserunt nuntios ad regem, dicentes: « Terra in qua habitamus optima est, sed habitatores suos devorat, eo quod ignoremus legitima Dei terrae colere. » Tunc rex, inito consilio, misit unum de sacerdotibus Hebraeorum, qui eos legitima Dei terrae colere doceret, et eo tempore ipsae gentes Deum coeli coluerunt, non tamen idola sua relinquentes. Tribus autem Juda et Benjamin, in quibus reges de stirpe David regnabant, sicut ei Dominus promiserat lucernam ei se daturum ex semine ejus in aeternum, necdum adhuc ductae in captivitatem, in Jerusalem manebant. Ex quo tempore Judaei dicti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑsequentiũ se abscondit ut morittime¬
ret qui ꝓ nobis mori uenerat. sed humi¬
litatis grã. Ut c̃gruo tempore c̃guã
mortẽ susciperet. uidelicet crucis
Sed pulchre utraq dni natura infine hui
lectionis. diuina scilicet &humana nobis
demonstrat᷑. si hanc cũ altera cferam̃. legi¬
mus enĩ. quia cũ ducerent eũ usq ad suꝑciliũ
montis supͣ quẽ ciuitas eoꝵ aedificata erat. ut
inde p̃cipitarent eũ : ipse transiens ꝑmediũ
illoꝵ ibat. Et. in eodẽ iohanne. Quia cũ mi¬
sissent principes & sacerdotes milites qui eũ
cõp̃henderent: ihc̃ p̃cesserat obuiã illis. &
int̃rogauit eos. Quẽ quęritis: Atilli res¬
ponder Ihm̃ nazarenũ. Ait illis. Ego sũ
Statĩ ut dixit egosũ: abier̃ retrorsũ. & ce¬
cider̃ in terrã. Quasi ergo homo ab ocu¬
lis lapidantiũ se abscondit. sed quasi ds̃ ꝑ
mediũ ꝑsequentiũ transiuit. & in imicos

Expanded text:
nus persequentium sese abscondit, ut mori timenus persequentium sese abscondit, ut mori timeret, qui pro nobis mori venerat, sed humilitatis gratia, ut congruo tempore congruam mortem susciperet, videlicet crucis.Sed pulchre utraque Domini natura in fine hujus lectionis, divina scilicet et humana, nobis demonstratur, si hanc cum altera conferamus. Legimus enim quia cum ducerent eum usque ad supercilium montis, super quem civitas eorum aedificata erat, ut inde eum praecipitarent, ipse transiens per medium illorum ibat . Et in eodem Joanne, quia cum misissent principes et sacerdotes milites, qui eum comprehenderent, Jesus processit obviam illis, et interrogavit eos: « Quem quaeritis? At illi responderunt: Jesum Nazarenum. Ait illis: Ego sum. » Statim ut dixit, ego sum, abierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quasi ergo homo ab oculis lapidantium se abscondit, sed quasi Deus per medium persequentium transivit, et inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
dices filiis isrł. Ego sũ qui sũ Qui : isit
me aduos. Nec solũ ante abraam ÷. sed etũ
ante omẽ initiũ sic̃ ipseait. Ego princi¬
piũ qui &loquor uobis. Cui in laude
tos eẽ uider̃. ita ut uerba uerbis oppo¬
eũ necare conatis Unde & subditur
uler̃ ergo lapides. ut iacerent in eum
Aecte ad lapides cucurrer̃. qui lapideũ
cor habebant. Quib bene c̃gruit. quod
eorũ patrib ꝑ ꝓphetã dictũ fuerat
Neruus ferreus ceruixtua. & frons tua
xorũ soliditatẽ duruerant. qm̃ dm̃
eis fuerat ꝓmissus. miracula facientẽ.
p̃dicantẽ. & operantẽ. sicut scriptũ habe¬
bant p̃sentialit̃ uidebant. & ñ recognos¬
cebant. sed lapidare uolelunt: Et quia
ñ uenerat potestate sed humilitate hostes
suos uincere: uire subdit᷑
hc̃ aut̃ abscondit se & exiuit de templo
ȩ iudeis. aquib se abscondit. Ab scondit
enĩ se ab aspectib corpore. qͥ ñ merebant᷑
eũ uidere mente Non enĩ dñs ante ma¬

Expanded text:
 Ego sum qui sum; qui est, misit me ad vos . » Nec solum ante Abraham est, sed etiam ante omne initium, sicut ipse ait: « Ego principium, qui et loquor vobis , » cui in laude tos esse viderunt, ita ut verba verbis oppoeum necare conati sunt. Unde et subditur: « Tulerunt ergo lapides, ut jacerent in eum. » Recte ad lapides cucurrerunt, qui lapideum cor habebant, quibus bene congruit, quod eorum patribus per prophetam dictum fuerat: « Nervus ferreus cervix tua, et frons tua xorum soliditate duri erant, quoniam eis fuerat promissus, miracula facientem, praedicantem, et operantem, sicut scriptum habebant, praesentialiter videbant et non recognoscebant, sed lapidare volebant. Et quia non venerat potestate, sed humilitate hostes suos vincere, jure subditur: « Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. » Vae Judaeis a quibus se abscondit. Abscondit enim se ab aspectibus eorum corpore, qui non merebantur eum videre mente. Non enim Dominus ante ma
Abbreviated transcription (Latin):
lu habere corperit: habebit fontẽ aquȩ
u immo ipsa efficit᷑ fons. Fons enim
igit diriuare ꝓfectũ: n fluit aqua
uiua de ore eiꝰ: Si uero aliis uult exbonoqð
accepit ꝓdesse: fluit aqua uiua deuentre
eiꝰ. quia diffundit̃ ad ꝓximos beniuolentia
eiꝰ. nec ulla ariditate fonsiste siccabitur.
sed magis magisq ꝓfluo cursu sẽꝑ augebit᷑
Hoc aut̃ dicebat de spũ quẽ accepturi erant
credentes in eũ. Spm̃scm̃ dic̃. quẽ nos ter

Expanded text:
 habere coeperit, habebit fontem aquae vivae, imo ipsa efficietur fons. Fons enim iste satagit derivare profectum, non fluunt aquae vivae de ventre ejus; si vero aliis vult ex bono quod accepit prodesse, fluit aqua de ventre ejus, quia diffunditur ad proximos benevolentia illius. Nec ulla ariditate iste fons siccabitur, sed magis magisque pio cursu semper augebitur. Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s nos manifestari oportet ante tribunal
xp̃i. ut referat unusquisq put gessit siue
bonũ siue malũ. Nec alicũi impossibile de¬
bet uideri uno iudicii nomine duas habere
significationes. cũ multa talia inueniant᷑
inscripturis E enĩ temptatio adducens głam.
est tẽptatio adducens peccatũ. Est timor
seruilis que ꝑfecta caritas forasmittit. & ẽ.
timor castus qui ꝑmanet insłm scłi. Sic est¬
quos ꝑ increpationẽ corrigi ñ uidebat. blan¬
da ꝓmissione ad corrigenđũ puocel¬

Expanded text:
os manifestari oportet ante tribunal Christi, ut referat unusquisque prout gessit, sive bonum, sive malum . » Nec alicui impossibile debet videri, uno judicii nomine duas habere significationes, cum multa talia inveniantur in Scripturis. Est enim tentatio adducens gloriam, et est tentatio adducens peccatum. Est timor servilis, quem perfecta charitas foras expellit: et est timor castus, qui permanet in saeculum squos per increpationem corrigi non videbat, blanda promissione ad corrigendum pro
Abbreviated transcription (Latin):
me ÷. Et iterũ. Pat scẽ manifestaui no¬
mentuũ hominib quos de distimihi
Et iterũ. Ego ame ipso nihil facio: Et in
passione sat̃ si fieri potest. transeat a
me calix iste . Sed uidei filiũ patrẽ hono¬
rantẽ. in honorauer̃ . quando dixerunt
Inbeelzebub principe demoniorũ eicit

Expanded text:
 » Et iterum: « Pater sancte, manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi . » Et iterum: « Ego a meipso nihil facio . » Et in passione: « Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . » Sed Judaei Filium Patrem honorantem inhonoraverunt, quando dixerunt: « In Beelzebub principe daemonioru
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. sine me nihil potestis facere Tc̃ ergo
rali demundo recesserat. & ascendendoad
patrẽ. cȩlos penetrauit
tubi sũ ego. uos non potestis uenire
Ierpendũ quod defuturo dixit quȩritis
& ñ inuenietis. dep̃senti ñ dicit ubi egosi
ñ potestis uenire: Insinu quippe patrisẽ¬
sempiternꝰ & c̃substantialis illi filius erat¬
qui in terra loquebatur. sed ap̃ patrẽ &ii
patre cõmorabat᷑: quo illi uenire ñ pon¬
rant. qr eũ patri ȩqualẽ credere nolcdus

Expanded text:
i: Sine me nihil potestis facere . Tunc ergo rali de mundo recesserat, et ascendendo ad Patrem coelos penetraverat. Et ubi sum ego, vos non potestis venire. Perpendendum quod de futuro dixit: quaeretis me, et non invenietis; de praesentia nunc dicit: ubi ego sum, vos non potestis venire. In sinu quippe Patris consempiternus et consubstantialis illi Filius erat. In terra loquebatur, sed apud Patrem et in Patre commorabatur, quo illi venire non poterant, qui eum Patri aequalem crede
Abbreviated transcription (Latin):
der̃. quia filiũ eiꝰ ab eo missũ ñ credidert̃
Si enĩ patrẽ cognouissent: utiq & filiũ eius
credidissent: sic̃ ipse filius eis dic̃ Sids pat̾
go aut̃ noui eum
Alit̃ enĩ filius patrẽ nouit. alit̃ nos Nos
uero extẽpore ab illo illuminati. parũ de
eiꝰ subtili natura sentimus. Illi aut̃ nosse:

Expanded text:
 ab eo missum non crediderunt. Si enim Patrem cognovissent, utique et Filio ejus credidissent, sicut ipse Filius eis dicit: « Si Deu« Ego autem novi eum. » Aliter enim Filius Patrem novit, et aliter nos. Nos vero ex tempore ab illo illuminati, parum de ejus subtili natura sentimus. Illi autem nosse
Abbreviated transcription (Latin):
Et sid ixero qr nesciotũ : ero similis uob m̃ dax.
Cũ enĩ ut ait scriptura omnis homo mendax
dĩ aut̃ solus uerax sicut ipse ait Ego sin
ueritas : multo deterius iudei menda¬
ceserant. qui filiũ dĩ doemoniũ habere
dicebant
Sed scioeũ. & sermonem eius seruo
csi diceret. Si inuisibilẽ đm uidere ñ
ualetis. ex operib quȩ in nomine ei facio
me ab illo missũ eẽ. cognoscere potestis.
sic̃ ipse ait. Si mihi ñ creditis. ł operibus
credite: It iterũ. Opera quȩ ego faciom
nomine patris mei: ipsa testimoniũ ꝑͥ
bent de me. Et qr inde me eũ cognosee¬
re manifesto quia sermonẽ eiꝰ seruo. ꝓ¬
fecto uos falso illũ cognoscere głamim
cuĩ p̃cepta contẽnitis . Vnde ioħs apłe Si¬
quis dixerit qm̃ diligo đm. & mandita
eĩ non custodierit. mendax est
Abrahã pat̾ uest exultauit ut uideredi
meũ. & uidit & gauisus est
Quȩrit fortasse aliquis ubi. ł qđo ben
abrahã patriarcha diẽ xpĩ uidisse & gaa¬

Expanded text:
nescio eum, ero similis vobis, mendax. » Cum enim ut ait Scriptura « omnis homo mendax , » Deus autem solus verax, sicut ipse ait: « Ego sum veritas , » multo deterius Judaei mendaces erant, qui Filium Dei daemonium habere dicebant. « Sed scio eum, et sermonem ejus servo. » Ac si diceret: Sed invisibilem Deum videre non valetis, ex operibus, quae in nomine ejus facio, me ab illo missum esse cognoscere potestis, sicut ipse ait: « Si mihi non creditis, vel operibus credite . » Et iterum: « Opera quae ego facio in nomine Patris mei, ipsa testibid. » Et quia inde me eum cognoscere manifesto, quia sermonem ejus servo, profecto vos falso illum cognoscere gloriamini, cujus praecepta contemnitis. Unde Joannesquis dixerit, quoniam diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . » « Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est. » Quaerit fortasse aliquis, ubi vel quando beatus Abraham patriarcha diem Christi vidisse, et gav