comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uattuor ergosimul rep&enster computat᷑ omnem
uam duo denarius circumtulit ordo figuram
iscipulisq piis quibus hoc baptis maiub&ur
ystica causadedit numerum reereare priorem
nradict fulgore locum quo stemm a beatum
clesiaena scentiserat quibus igne meagistro
mbuit oracalor dictisque fluentibus exi
ingrarum populo saseges uon litterages sit
fficium non in genustillacuit ab aure
ena nec egregias signauit ceralo quellas¬
olafu it doctrincofides. opulenta que uerbi

Expanded text:
uatuor ergo simul repetens ter, computat omnem, 63 Quam duodenarius circumtulit ordo figuram. Discipulisque piis, quibus hoc baptisma jubetur, Mystica causa dedit numerum remeare priorem.radiat fulgore locum, quo stemma beatum Ecclesiae nascentis erat, quibus, igne magistro, Imbuit ora calor, dictisque fluentibus exit Linguarum populosa seges; non littera gessit Officium, non ingenii stillavit ab ore 65 Vena, nec egregias signavit cera loquelas; Sola fuit doctrina fides, opulentaque verbi
Abbreviated transcription (Latin):
Affectun cumuo ceperit: confusio linguae
Consimi lituncgente fuit : nunc pluribus unaest
Ecłae quõ uenientis imagine gaued& esunans linan¬
Concordes hecbitura sonos & peccemo destis
it fec ndecredux humilisq recolligit ondo
uodtumidi sparsereuiri: res maxima cogit
Metr &icerediu quid sit quod sp̃s almusn s aatur
IIsdatur in flamina. iordanis abamne columba
Quod cuncritecaoiam promirraq debita soluam
i sua doncferat. duo sunt liaec signa figurat

Expanded text:
Affectus cum voce perit: confusio linguae Consimili tunc gente fuit, nunc pluribus una est, Ecclesiae quoniam venientis imagine gaudeConcordes habitura sonos, et pace modestis Fit fecunda redux, humilisque recolligit ordo, Quod tumidi sparsere viri. Res maxima cogit 67 Non reticere diu, quid sit, quod Spiritus almus His datur in flamma, Jordanis ab amne columba; Quod tunc rite canam, promissaque debita solvam, Si sua dona ferat: duo sunt haec signa figura
Abbreviated transcription (Latin):
Incunctum diffusa gregem quistalia fando
Explic&. aut uerbis attollat ponderarerum
Maximus ille pauor gelidos qui strinxerat artus
Laditiaemensura fuit: man& omneper aeuum
Pignorishuius apex & sedoris obtin& instter
Corpore quod p&rus secerauit & angelus ore
His solidacta fides his estabi roma catenis
Perp &uata seclus. harum circum data nexu
Libera semꝑeris. quidenĩ non uincuila prestent
Quaet&igit qui cuncta porest ab soluere cuius
Naec in uictamanu uł religiosa trium pho
Moenia. non ullo penitus quatientur ab hoste
Elccudit iterbellis qui portam pandit in astris.

Expanded text:
In cunctum diffusa gregem: quis talia fando In cunctum diffusa gregem: quis talia fando Explicet, aut verbis attollat pondera rerum? Maximus ille pavor, gelidos qui strinxerat artus, Laetitiae mensura fuit; manet omne per aevum Pignoris hujus apex, et sideris obtinet instar, Corpore quod Petrus sacravit, et angelus ore. His solidata fides, his est tibi, Roma, catenis Perpetuata salus; harum circumdata nexu Libera semper eris: quid enim non vincula praestent, 166 Quae tetigit, qui cuncta potest absolvere? cujus Haec invicta manu, vel religiosa triumpho Moenia non ullo penitus quatientur ab hoste. Claudit iter bellis, qui portam pandit in astris.
Abbreviated transcription (Latin):
Perlateris sacrauit iter: nunc angelus illa
O&rum parte uocat. menscredat ut omnis in ipso
Ecłae constaredecus: teneatq. suꝑno
Asserto fidem : quo dalciamenta monente
Hi meruere pedes t&igit quos dextramagistri
Qu& otum mundecuit aquis gradientibus illis
Conclus aecesserefores: putat omnia somno
Ludi ficantegeri ⁊cui premia uera parauit
Maiesta signara doli iam ferrea clccustris
Portte pat& rigidi laexant succ uinculcopostes
Sentibus absudens duraefe ritatis a cumen
Asperacunctadomat. neia nuce fixccu&ar&
Orbisiter quocursuserit. dicgloriarerum
Ferreaquidmirum sicedunt ostia p&so
Quemds̃ a&heriae custodem deputat aulae
Infernum supera reiub&. moxliber ab hoste
Diuinum celebrauit opur. quem prima puella
Etenebris remeareprobat. quicegratia xp̃ĩ
R emdedit esseparem uisus adit ipseresurgens
Femineos. loquitur redeuntis gloria carnis
Ad sexum quem mater hab&: pat& hincquoq uatem
Eclam sensissesuum quaegaudia postat

Expanded text:
Per lateris sacravit iter: nunc angelus illa Petrum parte vocat, mens credat ut omnis, in ipso Ecclesiae constare decus, teneatque superno Assertore fidem, quo calceamenta monente 163 Hi meruere pedes, tetigit quos dextra magistri, 164 Quae totum mundavit aquis: gradientibus illis, Conclusae cessere fores: putat omnia, somno Ludificante, geri, cui praemia vera paravit Majestas ignara doli: jam ferrea claustris Porta patet, rigidi laxant sua vincula postes. Gentibus abscidens durae feritatis acumen Aspera cuncta domat, ne janua fixa vetaret Orbis iter, quo cursus erit: dic, gloria rerum, Ferrea quid mirum si cedunt ostia Petro? Quem Deus aethereae custodem deputat aulae,Infernum superare jubet: mox liber ab hoste Divinum celebravit opus, quem prima puella A tenebris remeare probat, cui gratia Christi Rem dedit esse parem; visus adit ipse resurgens Femineos, loquitur redeuntis gloria carnis Ad sexum, quem mater habet; patet hinc quoque vatem Ecclesiam sensisse suum, quae gaudia portet
Abbreviated transcription (Latin):
Qui liberiatis p̃tium tibi uenit ab astris
Perdittrestituens tumulisq iacentia tollens
Respicequam proprio manetes obnoxia regi
Nepereas uult ipsemori posttristia ficcta
Quin&iam cs todedato signare sepulchrum
Adgeminum uoluerenes as. duõq. paratam
Surgendi dam nareuiam. pro ceta uoluntas
Quae puttit a&ernum mortili lege teneri
Et non possesibi post funera reddere membra
Qui totiens alienaleuat. meministis abore
Dauiticae resoncere lrrae. corrupta u& abis
Scm̃ nos setuum. poteratne inpuluore lo&i
Ferremoras quiuitaman&. quem suscitat a uetor
N il pactiens demorceds̃. morsdeniq uicta est
V incendicrans grersamodum. quac iudice tacco
Linquere iussa reos. spolus uacuata u&ustis
Persuc bellacadit ueniensqͥ. ab soluere uinctos
N on r&inendus erat sors ultima coepitauerni
Lamuita p̃sentemori. quaeq omnia subdens
Antefuit cuncipsaperit. triduoq. ꝑacto

Expanded text:
Qui libertatis pretium tibi venit ab astris, Qui libertatis pretium tibi venit ab astris, Perdita restituens, tumulisque jacentia tollens; Respice, quam proprio maneas obnoxia regi; Ne pereas, vult ipse mori; post tristia facta Quin etiam, custode dato, signare sepulcrum Ad geminum voluere nefas, Dominoque paratam 176 Surgenti damnare viam: pro caeca voluntas! Quae putat aeternum mortali lege teneri, Et non posse sibi post funera reddere membra, Qui toties aliena levat: meministis ab ore Davidicae resonare lyrae: Corrupta vetabis Sanctum nosse tuum. Poteratne in pulvere lethi Ferre moras, qui vita manet? quem suscitat auctor Nil patiens de morte Deus. Mors denique victa est, Vincendi transgressa modum, quae, judice tacto Linquere jussa reos, spoliis vacuata vetustis Per sua bella cadit; veniensque absolvere vinctos Non retinendus erat; sors ultima coepit Averni 177 Jam, vita praesente mori, quaeque omnia subdens Ante fuit, tunc ipsa perit; triduoque peracto,
Abbreviated transcription (Latin):
Hacciteraredocens patres bceptis matenostri
In rubro fulsere fr&o sub nominemorsi
Perlegem cum p&rasimul sequer&ur euntes
In librissonat eccetus necredere tardes
Consule signamaris. quae mystica dona susurrant
Temporibus uenturacrucis. cum sanguineihũ
Tinxit aquacs. lacterisq uno de uulnere sluxit
Quod uitae triadonadar&. rubor aequoris ille
Causce futura fuit sicconditor abluit omnes
Sicemit hic pr&i color est ingurgire ponti
Appecrentq. uado miracula debita ligno
aepius obscuris radios infundere feruens
Mentibus haecrursus memorauit in ordine paulus
Post quam signadi carnis uestitus amictu
Xp̃subiq. dedit saciens manifesta quod orbi
Venerit ipsesclus. stimulis agiata furoris
Impia turba fremens p&tihunc auire pilat
Suspendi figiq. cruci. cerrena propago
V otecquodoptanti non possent omnia ferre¬
I pontes cluti feri cosserunt munera xpĩ

Expanded text:
Haec iterare docens: Patres baptismate nostri Haec iterare docens: Patres baptismate nostri In Rubro fulsere freto sub nomine Mosi Per legem, cum petra simul sequeretur euntes;In libris sonat ecce tuis: ne credere tardes. Consule signa maris, quae mystica dona susurrant 175 Temporibus ventura crucis, cum sanguine Jesus Tinxit aquas, laterisque uno de vulnere fluxit, Quod vitae tria dona daret: rubor aequoris ille Causa futura fuit; sic Conditor abluit omnes; Sic emit; hic pretii color est in gurgite ponti, Apparentque vado miracula debita ligno. Saepius obscuris radios infundere fervens Mentibus, haec rursus memoravit in ordine Paulus: Postquam signa Dei, carnis vestitus amictu, Christus ubique dedit, faciens manifesta, quod orbi Venerit ipse salus, stimulis agitata furoris Impia turba fremens petit hunc a jure Pilati Suspendi, figique cruci: terrena propago! Vota quod optanti non possent omnia ferre, Sponte salutiferi cesserunt munera Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
Frugi feris saturantur aquis. nimbiq. coloni
Dant epulas. pluuiamq. uorant & manditur imber
Sic inuictamanus sic gratiae plena creancis
Scitquerulos nutrire greges. & poneresacros
In patriamelio rechoros ut uentris amoeni
Fructus ad adornae florescat semina uita e
Dauiticanam stirpo satus gendrice maria
Xp̃sadest. quemtotacanunt oracu la uatum
Menturum sub carnedm̃. seseq creantem
V irgineos intraresinus. euoluitequicquid
Sabbata urã tegunt typicae documenta figurae
Perspicitis fulgeresacri p̃sepibus agni
Cuius abignosenes auserunt dictaꝓph&ao
Ee dedit anteloqui quod coepit postra nosci
Clauit uirtute potens baptista io hannes
Non egosum postmeueni& cui tangerenon sum
Caltiamentapedum dignus ne quesoluere summã
Quarligat excelsas humilis corrigia plcentas
Quamben euox pauli cecinit p̃cepta lecucceri
Permiscens antiquanouis. nec episto lacersat

Expanded text:
Frugiferis saturantur aquis, nimbique coloni Frugiferis saturantur aquis, nimbique coloni Dant epulas, pluviamque vorant, et manditur imber. Sic invicta manus, sic gratia plena creantis Scit querulos nutrire greges, et ponere sacros In patria meliore choros, ut ventris amoeni Fructus ad aeternae florescat semina vitae. Davidica nam stirpe satus, genitrice Maria, Christus adest, quem tota canunt oracula vatum Venturum sub carne Deum, seseque creantem Virgineos intrare sinus. Evolvite, quidquid Sabbata vestra tegunt, typicae documenta figurae 174 Perspicitis fulgere sacri praesepibus Agni, Cujus ab igne senes hauserunt dicta prophetae, Et dedit ante loqui, quod coepit postea nasci. Clamavit, virtute potens, Baptista Joannes: Non ego sum, post me veniet, cui tangere non sum Calceamenta pedum dignus, neque solvere summam Qua ligat excelsas humilis corrigia plantas. Quam bene vox Pauli cecinit praecepta lavacri, Permiscens antiqua novis! nec Epistola cessat
Abbreviated transcription (Latin):
Nostisait patribus tellus aegrptia nostris
Quaposuit feritate iugum crudelibus aruis
Quos rapuit ꝑsignads̃. quibus minia cedens
Mutauit natura uices. cum uirga fugauit
Tergamacris. fluctusq suis st&it exsulab oris
Paluereo decalle pleccens. pantique facultas
Obsequio est sub iecta pedum. redounte profundo
Naufragium facturareis: qua e uerte reiussa
Peruccrios suaiura modos. his strauit harenas
Hiscumulauit aqueos. iustis uia sontibus unda
Cum ꝑcussa silex uenis spumauit apertis
Ao quoreos enixa lacus deuerti cesicco
Flumineum largitauadum. non pristinamorem
Gessit origosuum. uerem nec prebuit usum
Don ano uella ferens. quamlex auerna coegit
Nminnata sequi. disiunctaq semine. monstrans
Possedari deroredases decaute liquores
Namne paucapiis fluerent miracula causis
Saxauomunt lactices &inundant nubila panes
Aeriusq liquor solidis induruit oscis
Quaeq diu uacuas tenuerunt agmina fauces

Expanded text:
Nostis, ait, patribus tellus Aegyptia nostris Nostis, ait, patribus tellus Aegyptia nostris Qua posuit feritate jugum, crudelibus arvis Quos rapuit per signa Deus, quibus omnia cedens Mutavit natura vices, cum virga fugavit Terga maris, fluctusque suis stetit exsul ab oris, Pulvereo de calle placens, pontique facultas Obsequio est subjecta pedum, redeunte profundo Naufragium factura reis, quae vertere jussa Per varios sua jura modos, his stravit arenas, His cumulavit aquas; justis via, sontibus unda. Cum percussa silex venis spumavit apertis, Aequoreos enixa lacus, de vertice sicco Flumineum largita vadum, non pristina morem Gessit origo suum, veterem nec praebuit usum, Dona novella ferens, quam lex aeterna coegit Non innata sequi, disjunctaque semine monstrat 173 Posse dari, de rore dapes, de caute liquores. Nam ne pauca piis fluerent miracula causis, Saxa vomunt latices, et inundant nubila panes, Aeriusque liquor solidis induruit escis, Quaeque diu vacuas tenuerunt agmina fauces,
Abbreviated transcription (Latin):
Iempus adusq. datur: rorumq. attendore formas
Artificem quibus eẽ negas : cnc nubi lauultum
Cerulois fixeronoris. pectoris atri
Uenit inoracolor: quaerit iam callenegato
Quoduie tutuscat cuius podegressibus inf&
Quis tribuat miscratus opem: uacuasq. pauras
Erroris palpauit iter procon sulo paulus
Moxdidicit lucerefidem. cuicausa uidendi
Noxalience fuit. non sunt noua paule salutis
Obsequia et enebris lucembenesur geronosti
Omna secr&am reserant documenta figuram
Silibeatuigili pul sarelatentia sensu
Iuredocens paulus miracula condere coepit
Ex oculis. iubar unde suimicat altiur oris
Amirso crescentedie. sic nuper iniquum
Subderedignus erat. tenebrisq. fatentibus hostem
V incere quicecus meruit sine fine uidere
Intio chi dictam de nomine uisitat urbem
Maulus & exemplo properã dare uerba cateruis
Quas sinagogaten &. dextraq. silentiamandans

Expanded text:
Tempus ad usque datur, rerumque attendere formas, Tempus ad usque datur, rerumque attendere formas, Artificem quibus esse negas; tunc nubila vultum, Caeruleis vinxere notis, et pectoris atri Venit in ora color: quaerit jam, calle negato, Quo duce tutus eat, cujus pede gressibus instet, Quis tribuat miseratus opem, vacuasque per auras Erroris palpavit iter. Proconsule Paulus Mox dedicit lucere fidem, cui causa videndi 170 Nox aliena fuit: non sunt nova, Paule, salutis Obsequia, a tenebris lucem bene surgere nosti. Omnia secretam reserant documenta figuram. Si libeat vigili pulsare latentia sensu, 171 Jure docens Paulus miracula condere coepit Ex oculis, jubar unde sui micat altius oris, Amisso crescente die; sic nuper iniquum Subdere dignus erat, tenebrisque fatentibus hostem Vincere, qui caecus meruit sine fine videre. Antiochi dictam de nomine visitat urbem Paulus, et extemplo properat dare verba catervis Quas Synagoga tenet; dextraque silentia mandans, 172
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s accensam uerboradiante lucernam
Dulmodio lucereu&ans. secer nitesaulum
Dixit inoris opus. quem mox succrauit euntem
Imposita p&rus illemanu. cui sermomagistri
Omnia possededit. cyprum sa laminaq. linquens
Pergit adirepaphum. quaefercur amoribus olim
Deditc sacrilegae mansisse libidinis antrum
Aligerosq uagos studio coluirse procaci
Hincoperum procedit apex qui a gratiamaior
Ad delictecuenit. culpas huic posseremitti
Exemplum iam pcculus orat: quamsplendida lacudum
Materia est adicciauiro. primordia casta
Inluxus regione serit: fructusq. pudicos
Multiplicat lasuuus ager: cuinescia post haec
Difficilisq for& cimsicuidecitur honestar
D&urpicoepisseloco pars nequa ueccar&
Ameritis ipiuna tamen molitur iniquus
Elo quio cestecremeegus: contraria semper
Vistuti fecereuiam: iaculata r& orquens
Ecłaebellatorait. fallatia monstras
Quo pereas genitoresatus: confinia mostis
Inienebris paueretius.. neq. cernere solem

Expanded text:
s accensam verbo radiante lucernam Sub modio lucere vetans, secernite Saulum, Dixit, in oris opus, quem mox sacravit euntem Imposita Petrus ille manu, cui sermo Magistri Omnia posse dedit. Cyprum, Salamiraque linquens 168 Pergit adire Paphum, quae fertur amoribus olim Dedita, sacrilegae mansisse libidinis antrum, Aligerosque vagos studio coluisse procaci. Hinc operum procedit apex, quia gratia major Ad delicta venit; culpas huic posse remitti, Exemplum jam Paulus erat. Quam splendida laudum Materia est adjecta viro! Primordia casta In luxus regione serit, fructusque pudicos 169 Multiplicat lascivus ager: cui nescia post haec Difficilisque foret, cum sic videatur honestas De turpi coepisse loco? pars ne qua vacaret A meritis jejuna, tamen molitur iniquus Eloquio certare Magus; contraria semper Virtuti fecere viam: jaculata retorquens Ecclesiae bellator ait: fallacia monstrat, Quo pereas genitore satus; confinia mortis In tenebris patiere tuis, neque cernere solem
Abbreviated transcription (Latin):
ateria superante pcri nec raminis ultra
Dersobolem prodir& onus. damnatio iusti
ibertas est foggcoeis : dasemina uerbi
Colligat isteomanus tefructificante maniplos

Expanded text:
ateria superante pari, ne criminis ultra Per sobolem prodiret onus: damnatio justi Libertas est facta reis: da semina verbi Colligat ista manus, te fructificante, maniplos
Abbreviated transcription (Latin):
Ftcuum primadies atq. ultima sit simul una¬
ossemagis quamsciremori. quisluminesice¬
qui sluminesicco
Aut gemitu cessante queat memorarepilati
uoddeflent elementa nefas : quo iudicexp̃s
ubdae promundiuoluit sua membrapeudis

Expanded text:
cum prima dies atque ultima sit simul unaosse magis quam scire mori. Quis lumine sicco, Aut gemitu cessante queat memorare Pilati, Quod deflent elementa, nefas? quo judice, ubdere pro mundi voluit sua membra
Abbreviated transcription (Latin):
ic rogo pauxillumueniens subsisteuiator
It mea scrutare pestore dictatuo.¬
Vt tua deque meis agoscas facta figuris
Uertitur ospecies ut mea sic que tua
Quod nunc es fueram faniosus in orbeuiator
Et quod nunc ego sum tuque futuruseris
Delicias mundi prauo sestabar amore
Aunc cinis & puluis uermibus at quecibus
Qua propter potius animam curare memento
Quain carnem qͥm haec man& illa perit
Curtibi rura paras quam paruocernis inantr
Meten& hicrequies sic tua paruafi&
Cur turio corpus lmias uestirier ostro
Quod mox esuriens puluere uermised &
Ut Nlores pereunt uento ueniente minaci
Sic tua nanique caro gloria totaperit
Tunibi red de uicem lestorrogo carminihuius
Et dic daueniamxpetuo famulo
Obsecronullamanus uiol& pia iura sepuleri
e ion& angelica donec ab arcetuba
Qui iaces lirumulorerra depuluero surge
aanus adest iud ex nilibus innumeris
M iuine nomen erat sophi am semper am anti

Expanded text:
c rogo pauxillum veniens subsiste, viator Et mea scrutare peUt tua deque meis agnoscas fata figuris, Vertatur species ut mea sicque tua. Quod nunc es, fueram famosus in orbe viator, Et quod nunc ego sum tuque futurus eris. Delicias mundi casso sectabar amore, Nunc cinis et pulvis, vermibus atque cibus. Quapropter potius animam curare memento Quam carnem, quoniam haec manet, illa perit. Cur tibi rura paras, quam parvo cernis in antro Me tenet hic requies, sic tua parva fiet? Cur Tyrio corpus inhias vestirier ostro, Quod mox esuriens pulvere vermis erit edet? Ut flores pereunt, vento veniente minaci, Sic tua namque caro gloria tota perit. Tu mihi redde vicem, lector, rogo, carminis hujus, Et dic, da veniam Christe, tuo famulo. Obsecro, nulla manus violet pia jura sepulcri, Personet angelica donec ab arce tuba: Qui jaces in tumulo, terrae de pulvere surge, Magnus adest Judex millibus innumeris, Alchuuin nomen erat, sophiam mihi semper amanti
Abbreviated transcription (Latin):
Dormio cordeuigil : la&e documenta figurae
Discito quiliquido merustir fonterenas ci:
Et quaeforman& sacrato in corporo p&ri

Expanded text:
Dormio corde vigil. Laeti documenta figurae Discite, qui liquido meruistis fonte renasci, Et, quae forma manet sacrato in corpore Petri
Abbreviated transcription (Latin):
nstromentta patent us mulho oter poramorseplisdo
rimur atille parus cui seruit uaequo regressus
R&iaiam cupiens hominum uibraresaluti
tpiscator oucns leu& has defonte cateruar
&ulit a & herios populom irantetrium phos:
enit ad occiduas carnoditer edittis oras
umana sublege ds̃ quitemporis expers
rincipium dematretulit: Nec uileputauit i
Maiestactepotens. terreni sumere formam
orporis. atq. õpi fex hominum parsesse. suo que
Aos p̃tioreuo caresibi: postdona seduus.
ost quetot erecto spulsis languoribus aegros

Expanded text:
nstrumenta patent, simul hoc et tempora monstrant. Primus at ille Petrus, qui figit in aequore gressus, Retia jam cupiens hominum vibrare saluti, Ut piscator ovans levet has de fonte catervas, Retulit aethereos, populo mirante, triumphos. 72 Venit ad occiduas carnaliter editus oras, Humana sub lege, Deus, qui temporis expers Principium de matre tulit, nec vile putavit, Majestate potens, terreni sumere formam Corporis, atque opifex hominum pars esse, suoque Nos pretio revocare sibi, post dona salutis, Postque tot erectos, pulsis languoribus, aegros
Abbreviated transcription (Latin):
Diluuio uastatesalus: producitur a eua
Dormitante uiro lateris generata propago
Nomen habens uitae. sinumquã culpa fuirr&
Sic mansura magis: xp̃s post mrsticus ad am
Dignatus dacremembra cruci. atq in carneꝑ empto
Morte premi quecuitaredit noua don aliquoris

Expanded text:
Diluvio vastante, salus. Producitur Eva, Dormitante viro, lateris generata propago, Nomen habens vitae, si nunquam culpa fuisset, Sic mansura magis: Christus post mysticus Adam, Dignatus dare membra cruci, atque in carne perempta Morte premi, qua vita redit, nova dona liquoris
Abbreviated transcription (Latin):
A& hera curuauit: sola nexuit: aequora fudit:
Materiam que operis solaest largita uoluntas
Nedeforme iugum similis portar & imago

Expanded text:
aethera curuavit sola ++, nec suetaequora fudit, materiamque operis sola est largita uolontas Ne defurme iugum similis portarit imago
Abbreviated transcription (Latin):
obliquos eneratdatiuus tertium quiamags amicis cori¬
uenit accus atiuus quartum quia dinimicos se pius prs¬
fertur : i cinde uocatiuus quia inperfectiorest aliii sensu
&ad secundamsc lummodo pertin&: personam. Du aline ase
idomnes personas iunguntur. Vt ego homo sum tuho moes
illum hominem atuso ame ate abillo homine procili solasuocitius¬
esus dicit o hemoueni sed iblatius qui anouis simgr paeueten¬

Expanded text:
obliquos generat. Dativus tertium, quia magis amicis convobliquos generat. Dativus tertium, quia magis amicis convenit. Accusativus quartum, quia ad inimicos saepius profertur. Deinde vocativus, quia imperfectior est aliis sensu: et ad secundam solummodo pertinet personam, dum alii casus ad omnes personas junguntur, ut, ego homo sum, tu homo es,illum hominem accuso. A me, a te, ab illo homine hoc protuli. Solus vocativus dicit: o homo veni. Sed ablativus, qui novissime repe
Abbreviated transcription (Latin):
Ex planaundecasus dicatur S. Casus utique acadendod i
q ab hos sen su caditinillum ł abhac terminatione caditin illa
dcio sexes secasus sed singulorum interpreauores pdim
panderete osaxo S. Seneuis primus nominatiuus q per
& abeo facra inflexione nascuntur alii Deinde genetiuus
qr peripsum genus significamus. ut genusest pria mi hasenue
stequoque appellatꝰ pos sessiuus eo quod pos sessionem semper
percum si gnificamus ut priam regnum posthunedatiauis
est qui adando dr significans aliquid nosdare utdouibi illa
Quartoloco est acusatiuus qui & causatiuus ut accashominem
& fos dior h aectore achilli s̃ estF Ordinem quaque cunse
positisint profer S. Nominatiuus primum iibilocum
usur pacqui a primum naturahunc protuliuaenꝗduurin
s liundum qusa natura leuinculum generis pas sid& omines q

Expanded text:
explana unde casus dicatur.--SAXO. Casus utique a cadendo diexplana unde casus dicatur.--SAXO. Casus utique a cadendo dicitur, quia ab hoc sensu cadit in illum, vel ab hac terminatione cadit in illam. FR. Scio sex esse casus; sed singulorum interpretationes velim pandere te, o Saxo.--SAXO. Bene vis. Primus nominativus, quia per et ab eo facta inflexione nascuntur alii. Deinde genitivus, quia per ipsum genus significamus, ut genus est Priami Hector. Iste quoque appellatur possessivus, eo quod possessionem semper per ipsum significamus, ut, Priami regnum. Post hunc dativus est, qui a dando dicitur, significans aliquid nos dare, ut, do tibi illam quarto loco est accusatiuus siue causatiuus: accuso hominem et, fortior Hectore Achilles est. FR. Ordinem quoque, cur sic positi sint, profer.--SAXO. Nominativus primum sibi locum usurpat, quia primum natura hunc protulit. Genitivus secundum, quia naturale vinculum generis possedit, omnesque
Abbreviated transcription (Latin):
cum que modi S Quo modo declinantur ẽ posita nomina  Si
e pominatiuo & obliquocas uconponuntur. ea parte quano¬
minatiuus casus est declinantur. Nã alt̃ casus ñ declinatur
suthic tribuns plebis huius tribum plebis huic tribu norledis¬
&rł si exduobus pominatiuis utriq docan anterduaobios oulidu¬
andumꝰ hui iuris iurandi hiociuri iurando simduobus asbois
conpoqunturumanent indeclinabilia uthuius modil presi sonordi
eis onodi ÷ Con ponuntur quoque singularia cumpliralibusiutorbis
ter rae &orbisterrarum possunttamen haeccadem conposita
& iamseparata ee si diuersos accentus his dederis utres pubbies Es
coniundtionom int̃ponas ut tribunusq plebis Acentus son¬
positȩ figure quomodofiunt S P eromnes casus ol peroms es
conpositionos semper subuno acentu pro feruntur. aticus usar¬
dum iurisiurandi cui: cumquemodi: Verte franes et casn ser

Expanded text:
cunquemodi. FR. Quomodo declinantur composita nomina?--SAXO. Si cunquemodi. FR. Quomodo declinantur composita nomina?--SAXO. Si ex nominativo et obliquo casu componuntur, ea parte qua nominativus casus est, declinantur nam alter casus non declinatur, ut hic tribunusplebis, hujus tribuniplebis, huic tribunoplebis. Si ex duobus nominativis, utrinque declinantur, ut hoc jusjurandum, hujus jurisjurandi, huic jurijurando. Sin ex duobus obliquis componuntur, manent, indeclinabilia, ut hujusmodi, istiusmodi, ejusmodi. Componuntur quoque singularia cum pluralibus, ut orbis terrae et orbis terrarum. Possunt tamen haec eadem composita etiam separata esse, si diversos accentus his dederis, ut res publica, vel si conjunctionem interponas, ut tribunusque plebis. FR. Accentus compositae figurae quomodo fiunt?--SAXO. Per omnes casus et per omnes compositiones semper sub uno accentu proferuntur, ut jusjurandum, jurisjurandi, cujuscunquemodi. Verte te, France, ad casus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nanimus: Diriuatiue aue simplici nomine diriuantur : ut apio
pi&as. aut a conposito. uta magnanimo. magnanimitas. quȩ
de conpasitadicuntur: compasita in telleggbili a semperso lubiba
debenuesse in integras dictiones. siue ex integris si ueexcorruptis
õponant fes publica : Ex duobus corruptis ut parricida. ex parente
ce. conpositum non potest esseqi animitas intellegibile nonesi:
Ideo neces seest ut ac̃posito idest amagnanimesit diriuatum mar¬
nanimitus E Quot modisconponuntur namina S. Quattuor exduo¬
bus integris iu siurandum ex duobus corrupas ut parriada. ex integro
&t corrupto utinimicus. excorrupro & integro utefferus. F Cumquib
Cũ nomine ut pater familias cumpro nomine utillius modi cum
uerbo uducifer cum ad uerbio uesatis factio cumparticipio : ut pleb¬
scitum cum coniunctione: ut ut̃q:: Cump̃ positione : ut persidus
EA quot diocionibus c̃ponuntur nomina. S. Aduobus ut

Expanded text:
nanimus. Derivativae autem a simplici nomine derivantur, ut a pio nanimus. Derivativae autem a simplici nomine derivantur, ut a pio pietas; aut a composito, ut a magnanimo magnanimitas, quae decomposita dicuntur. Composita enim intelligibilia semper, et solubilia debent esse in integras dictiones; sive ex integris, sive ex corruptis componantur, ut respublica; ex duobus corruptis, ut, parricida, ex parente esse compositum non potest esse, quia animitas  Ms., nimitas intelligibile non est: ideo necesse est ut a composito, id est magnanimo, sit derivatum magnanimitas. FR. Quot modis componuntur nomina?--SAXO. Quatuor. Ex duobus integris, ut jusjurandum. Ex duobus corruptis, ut parricida. Ex integro et cocum nomine, ut paterfamilias; cum pronomine, ut huiusmodi; cum verbo, ut lucifer; cum adverbio, ut satisfactio; cum participio, ut plebisscitum; cum coniunctione, ut uterque; cum praepositione, ut perfidus. FR. A quot dictionibus componuntur nomina?--SAXO. A duabus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eadem uoce habent femii a singulari Nominat iuo &iaa¬
utralia in plurali. uthaec uatera femina &haecuictira. animalia
In uerb uero nulla uoxest quȩ tadem possit esse in singulari nun
et plurali: Vnde aliqua nomina sicutindonatolegi sempersin¬
ut propria quenaturaliter indiuidua sunt uth aectorachilles sclli
ialia sicila V su utsnguis pulus luxuita Itemquȩ ad pondis
uelmensuram pertinent singularias ut aurumtriticum & c&
Simili ternaturađ u su quȩdam sunt semperpluralia: natura ut gemia
pisces incaelo Vsur ut armamoenia nundinae halendae : Nam
peromnia genera in uenies quȩdam semper singularia quȩdam semper
pluralia quȩ scudio breuitatis nobis pt̃ mitenda es sereor : Frar
utuis & sinonlibens tamen consentio sed defiguris disputemnus & pri¬
mddicquid sit interfiguratas dictiones & diriuatiuas S Quod fi¬
gurate dictiones aut simplices s̃ ut magnus. aut conpositae : ut mug¬

Expanded text:
in eadem voce habent feminina in singulari nominativo et neutralia in plurali, ut haec victura femina, et haec victura animalia. In verbis vero nulla vox est quae eadem possit esse in singulari numero et plurali. FR. Unde aliqua nomina, sicut in Donato legi semper sinut propria, quae naturaliter individua sunt, ut Hector, Achilles; sol, luna, Italia, Sicilia. Usu, ut sanguis, pulvis, lux, vita. Item quae ad pondus vel mensuram pertinent, singularia sunt, ut aurum, triticum, etc. Similiter natura vel usu quaedam sunt semper pluralia: natura, ut Gemini, pisces, in coelo. Usu, ut arma, moenia, nundinae, Kalendae. Nam per omnia genera invenies quaedam semper singularia, quaedam semper pluralia, quae studio brevitatis nobis praetermittenda esse reor. DE FIGURIS. FR. Fiat ut vis, etsi non libens, tamen consentio. Sed de figuris disputemus. Et primo dic quid sit inter figuratas dictiones et derivativas?--SAXO. Quod figuratae dictiones aut simplices sunt, ut magnus; aut compositae, ut mag
Abbreviated transcription (Latin):
Cernite cor depio. doc& hanc ui stutis aperte
Angelus ipseuiam. tangenslatus impulit inqua
Ecłae sttet parte caput: quanuntius ortam
Nouerat in deleuat : lacteri subnexuit arcae
Ostia scanoe. dccusis animalibus hinc est

Expanded text:
Cernite corde pio: docet hanc virtutis apertae Angelus ipse viam; tangens latus impulit, in qua Ecclesiae stat parte caput; qua nuntius ortam Noverat, inde levat. Lateri subnexuit arcae Ostia sancta Noe clausis animalibus, hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
Fertitaq dudiogenis magñ ille phr losophu som̃s suos a se expulit discipulos dicens
lutulentis pedib: suꝑ extructũ maristrilectulũ cucurrit ad sidere doctori
Quẽ diogenis bacubo ferire minabat᷑ Cuipuer inclinato capite respondit Nul¬
lus et ã durus baculus quimeatuo segregare possit latere At si ille amore sȩcu¬
laris sapientiȩ flagrans cȩlestis ueroq̃aduitã ducit ꝑ p&uã ignarussic ardent̃ ma¬
gistrũ sequi ꝑsistebat quantomagis nostua magist in gredientẽ uel egrediente
sed &ia melioris phrlosopluȩ uias quȩ aduitã ducit a&ernã pandere poteris¬
N Diuinauas prȩcedatratio & inthesaurosspira italis deducat sapientiȩ. In
tionis grad ab inferiorib: ad superiora eẽ ducendo freor donec pennȩ uirtutũ
paulatĩ adcrescant quib: ad dltiora puri a& herisspeitamina uolantes dicere
gist & nos ab humo imperitiaȩ eleua & in grad sophiae nostecũ constitue inquib te ex

Expanded text:
r itaque, dum Diogenes magnus ille philosophus omnes suos a se expulit discipulos dicens:lutulentis pedibus super exstructum magistri lectulum cucurrit assidere doctori, quem Diogenes baculo ferire minitabatur; cui puer inclinato capite respondit: Nullus est tam durus baculus, qui me a tuo segregare possit latere. At si  Ms., Si ergo ille amore saecularis sapientiae flagrans, coelestis vero, quae ad vitam ducit perpetuam, ignarus, sic ardenter magistrum sequi persistebat, quanto magis nos tua, magister, ingredientem vel egredientemsed etiam meliores sophiae vias, quae ad vitam ducit aeternam pandere poteris?--MAG. Divina nos praecedat gratia, et in thesauros spiritalis deducat sapientiae, in tionis gradus ab inferioribus ad superiora esse ducendos reor, donec pennae virtutum paulatim accrescant, quibus ad altiora puri aetheris spectamina volantes dicere IS. Da dexteram, magister, et nos ab humo imperitiae eleva, et in gradus sophiae nos tecum constitue, in quibus te ex
Abbreviated transcription (Latin):
eisdẽ donis inlum in auit tam̃s apientia liberaliũ litterarũ septẽ colũnis
confirmata necalit̃ ad ꝑfectã quẽ lib& deducit scientiã nisi hisseptẽ colũni suł.
a &atisnos molliorib: incipelactare ut ad solidiora crescente a& atẽ facilius
uita comie ꝓnr̃arũ portione uirium penes tẽporis & a& ati soportunttatẽ ad
sublimiora speculatiuae scientiae deduxero Oduc &iã duc & tandẽ aliquan do
denidulo nauae in ramos cibi adodetȩ sapenti e cõpone: unde aliqũ ue ritiu

Expanded text:
avit; tamen sapientia 268 liberalium litterarum septem columnis confirmatur; nec aliter ad perfectam quemlibet deducit scientiam, nisi his septem columnis velaetatis nos mollioribus incipe lactare, ut ad solidiora, crescente aetate, facilius vita comite pro nostrarum portione virium penes temporis et aetatis opportunitatem ad sublimiora speculativae scientiae deduxero. DIS. Duc etiam, duc et tandem aliquando de nidulo ignaviae in ramos tibi a Deo datae sapientiae compone; unde aliquod veritati
Abbreviated transcription (Latin):
tereamatheur eu angelu generation iõ e abro¬
heem sumpsit exordium qui&iam pater gentiũ
Ionscatutus est quando mutatũ nom̃ accepit
uastce ad dauid usq adtrani migrationẽ babi lo¬
nir habens annos iuxta hebraicam uenitarem
plius. Generationes iuxta utrosq. codicerx
I uas tamen euangeł matheus cesti mnsteri
gratia xiiii ponit. Aques uelut iuuenali abscete

Expanded text:
terea Matheus evangelista generationum ex Abraterea Matheus evangelista generationum ex Abraham sumpsit exordium; qui etiam pater gentium constitutus est, quando mutatum nomen accepit. Quarta a David usque ad transmigrationem Babylonis, annos habens, juxta Hebraicam veritatem,plius, generationes, juxta utrosque Codices, XVII. Quas tamen evangelista Matthaeus certi mysterii gratia XIV ponit. A qua velut juvenili ae
Abbreviated transcription (Latin):
paratione primo eb domadir in quo mundur
ornatus est aliquante ꝑ strinximur & nunc incon¬
panationo aeui unius hominis quimicro cosmui
grece aphilo sophir hoc est minor mundursol&
nuncupari de eis aliquanto latiur exponemus
Prima est ergo mundi huiur a&cer ab adam
p̃ter ũ ccxlii. Generationer iuxta utrãq.
editionẽ numero X quae uniuorsa lir est del&u
diluuio Si cut primã cuiq. hominir obliuio de¬
mengere consueuit adutẽ quotus enim quiso ost
qui suc̃ record&sur infanticõ
Secunda a&ur a noe usq ad abraham generationes
iuxta hebraicam auctoritate compl&u X annor
tia sautigenerir populidi &ideo inlinguae in uen¬
ia est idest hebrea. Apuoritia namq: homo aicipitu
Norse loqui post infantiam quaeliine appellatues
quod fari non potest Tortia ab abrahom usꝗ.
ad lauid generationes iuxta utrãq auctorita¬
cam XIII÷ annon uero Decec xlii con plectens¬
Haec quaedã uelut adoles centico oẜdue io pulodi
Aqua a &cte quic incipit homoł generare pro¬

Expanded text:
ndus ornatus est aliquanta perstrinximus, et nunc in comparatione aevi unius hominis, qui μικρόκοσμος Graece a philosophis, hoc est, minor mundus solet nuncupari, de iisdem aliquanto latius exponemus. Prima est ergo mundi hujus aetas, ab Adam etes MM,CCXLII, generationes juxta utramque Editionem numero X. Quae universali est deleta diluvio, sicut primam cujusque hominis oblivio demergere consuevit aetatem; quotuqui suam recordetur infantiam? Secunda aetas a Noe usque ad Abraham, generationes, juxta Hebraicam auctoritatem, complexa X, annos tia fuit generis populi Dei, et ideo in ea lingua inventa est, id est, Hebraea. A pueritia namque incipit homo nosse loqui post infantiam, quae hinc appellata est, quod fari non potest. Tertia ab Abraham usque ad David, generationes, juxta utramque auctoritatem XIV, annos vero DHaec quaedam velut adulescentia fuit populi Dei, qua aetate incipit homo posse generare. Prop
Abbreviated transcription (Latin):
Secunda amebeutq ad abrah amigeneratione sinimliter  Annos¬
sRt CC XCI que in lingua inuenta est id est habrea Apueritia
centia incipit homo possegenerure: Saatheusgenerationũ ex abrab
sumpsitex ordium qui &u amipater gerqum constitutu s est
Quasta a dauid usq ad trans migrationẽ babrlois generati¬
onibus aeque iunta matheci .xiiii. Annis aut̃ ccce lXxIi
dignitas regno est habilis Quin tademde usq ad aduentũ &ł¬
uatoris in carnẽ ornerationibus &ipsa xiiii. porro anins o¬
lxxxiiiiii. excertainqua ut graues enectute fessa malis cre¬
briorib plebshebrea quassitur Sextaquaen ncagne
nulla generauonũ ł temponũ sore cesta sed ut a&as decre¬
pree ipsacocin fesi moste fimenda
Tura aucembinis diebus & senishoris aebisseumus horae ꝑ labtur lunam¬
MXΩ diebus &ccestiam dici pastetantum conficerecur sum quantũ cec heu
diebus &i quastadie: paste constat conficere solem &i quantũ paciinunosuo

Expanded text:
Secunda a Noe usque ad Abraham, generationes similiter co CCXCII, quae in lingua inventa est, id est, in Hebraea. A pueritia centia incipit homo posse generare, Matthaeus generationum ex Abraham sumpsit exordium, qui etiam Pater gentium constitutus est. Quarta a David usque ad transmigrationem Babilonis, generationibus eque iuxta Matheum XIIII, annis autem CCCCLXXIII tas iuvenilis regno est habilis. Quinta deinde usque ad adventum salvatoris in carne, generationibus et ipsa XIIII, porro annis DLXXXVIII extenta. In qua ut gravi senectute fessa malis crebrioribus plebs Hebrea quassatur. Sexta, quae nunc agitur, nulla generationum vel temporum serie certa, sed ut aetas decrepita ipsa tocius seculi morte finiendaluna autem binis diebus et senis horis ac besse unius horae perlabitur. Si aXXVII diebus et tertia diei parte tantum conficere cursum, quantum CCCLXV diebus et quarta diei parte constat conficere solem, et quantum spatii in uno suo
Abbreviated transcription (Latin):
uemia& animus sensurobussor Adeulmina sanctarũ serpturara p¬
ueuat: Qu ttinin lunc indear maciiue efidei desensoies & uertiets
aissertor es cinnimodis ineuincibi les efficiam hes
Sart hago uero que principatu a fricae ten& sudis decem por¬
recure urdeatur : staduq parte quarta babilon porrostadis duo¬
decim longa sit Epedib duentis atq uginti Ipsa quaq dorais
oiriio gentiẽ ⁊ pria quct iuor decmstadus & pecdib centuat que
ingurti longo primidus fuerit nondu adieccis hispantib que
multã conge minas se maiestatis cius magnificentia uune¬
trecentis at que sexaginta quinquie librimoni¬
rit. Quid aedicuitus congregandis studetis. Quae ueł deserunit
uel deserautar. Quae effundendo quam seruanđo melius nitent

Expanded text:
aetas et animus sensu robustior ad culmina sanctarum Scripturarum perveniat. Quatenus hinc inde armati verae fidei defensores et veritatis assertores omnimodis invincibiles efficiamini. arthago vero, quae principatum Africae tenet, stadiis decem porrecta videatur stadiique parte quarta, Babylon porro stadiis duodecim longa sit et pedibus ducentis atque viginti, ipsa quoque domina omnium gentium Roma quattuordecim stadiis et pedibus centum atque viginti longa primitus fuerit, nondum adiectis his partibus quae multum congeminasse maiestatis eius magnificentiam visunt, pedibus vero trecentis atque septuaginta quinque. Orit. Quid de divitiis congregandis studetis, quae vel deserunt, vel deseruntur? quae effundendo quam servando melius ditant
Abbreviated transcription (Latin):
seriminculis. laudem quȩ rit: Quid dediuitiis congregandis
quaeritis : Non neimnus es tommum pater &cur iniuriam fa¬
ueis conditoriuestro peora amando & meliora amittendo
Vlle genus humanum terrenis quibus prȩstare : uoluit los
dignitatem uestram In frainfimaq quaede truditis quanto
melius estinterius ornari quam exterius animam perp&uo
splendore polire D. Quod sunt animae ornamen ta perp&ua¬
ante numerasti transitoria sunt. Curnon & harum scientia
transit M animam putatis esse perp&uam .D. Non
solum putamus sed &iam certissime scimus : M Estne sapi¬
enta decus & dignitas animae .S. stuere .M. Nonne¬
pesdiae e uoneest animã absq decore & d ignitate sua eẽp
de sopientiã M uid&isne quolibeo a susepissime duadalua¬
bentem deserere ł comnes sȩculi hon ores multotiens minuas
Nnes dem̃itaq utine regũquidẽ potentia ꝑdurat NI. Quiddiuitiȩ¬

Expanded text:
 qui ex alienis sibi sermunculis laudem quaerit. Quid de divitiis congregandis  qui ex alienis sibi sermunculis laudem quaerit. Quid de divitiis congregandis quaeritis? Nonne unus est omnium Pater? Et cur injuriam facitis Conditori vestro pejora amando, et meliora amittendo? Ille genus humanum terrenis omnibus praestare voluit, vos dignitatem vestram infra infima quaeque detruditis. Quanto melius est interius ornari, quam exterius, animam perpetuam splendore polire. 267 DIS. Quae sunt animae ornamenta perpetuaante numerasti, transitoria sunt, cur non et horum scientia pertransit?--MAG. Animam putatis esse perpetuam? DIS. Non solum putamus, sed etiam certissime scimus.--MAG. Estne sapientia decus et dignitas animae? DIS. Est vere.dignitate sua esse et sapientiam. Videtisne quolibet casu saepissime divitias habentem deserere, et omnes saeculi honores multoties minui? DIS. Videmus itaque ut ne regni quidem potentia perduret  Ms., uti
Abbreviated transcription (Latin):
man& : Quia nihil mutabilȩ presentis uitae inuenuri patese: Quia
pulchrius. luce& haec teniebris succedentibus osfuscatur: quod flo ib
uenustius ȩstatis. quitamen hien alibus frigoribus pereunt:
Quid salut corporis suauius & quis hancperpetuam habere confidit
quid tranquilla pace iocundius & quam saepe haectristidis cordiarum
fomite ipricatur D. Haec ominia sesic habere sic̃ dicis Nondubitamus
s. quorsu isca. M. Vtexmuoribus miniora cognoscatis D. Quonammodo
cialis deleratđ ÷ ransitorĩã esseuec esieest :xcurea anianed ebent
que permanere neque unt: quiduos homus ies denaminss laude der
honoris diguitate. Bediuitiarum congregation cogiiatis. lepis¬
tisdinesi diuitias lex ndri fa mampo penborioremm & quid haet
perntdris  proderunt dumquis que illo rumimmatura morie
cummagno quesitam labore citopeghdit lori a onm inuit quodanor¬

Expanded text:
manet, quia nil non mutabile praesentis vitae inveniri potest. Quid manet, quia nil non mutabile praesentis vitae inveniri potest. Quid pulchrius luce? et haec tenebris succedentibus obfuscatur. Quid floribus venustius aestatis? qui tamen hiemalibus frigoribus pereunt. Quid salute corporis suavius? et quis hanc perpetuam habere confidit? Quid tranquilla pace jucundius? et tamen saepe haec tristi discordiarum fomite irritatur. DIS. Haec omnia sic se habere, sicut dicis, non dubitamus. Sed quorsum ista?--MAG. Ut ex majoribus minora cognoscatis. DIS. Quonam modocialis delectatio transitoria esse necesse est? Et cur ea amari debent quae permanere nequeunt? Quid vos homines de nominis  laude, de honoris dignitate, de divitiarum congregatione cogitatis? Legistis Croesi divitias, Alexandri famam, Pompeii honorem? Et quid haec perituris proderunt? dum quisque illorum immatura morte cum magno quaesitam labore cito perdidit gloriam, minuitque quodam
Abbreviated transcription (Latin):
umia nocere. Siusque adfifie meorumest quae paulo apite
numerasti habunidantia p&enda. M. Quantũ necessicas corpo¬
ris exigit & quantum sapientiae exposblat studium. D. Perfecto¬
rumesse arbi tramur huius modi ratiorus frenis animarum cursus
coerceri M. Ad hauc scilic& perfectionem duma& as flor& dum
animus uig& uosfilu cohortor. D. Ducage & reduc perdiui naerati¬
onis & adhuius cacumen perfectionis trauisfer Namlic& i pari gressu
queris & summa relinquis D. Quae sunt propria uel quae aliena.
MAliena sunt quȩ extraquaeruntur ut diuitiarum congrega¬
possidebis quod uerdum uinquam amitteredo loebis Neculla tiforturia
aufepreualebit. Quidigitur omortales extra p&itis. dumintra hab&is
quid queritis. DTelicitoẽ querimus M Benequaeritis sima neute
quaeritis. & NfugieNtem̃ uid& is quam multis a maritu dinibus ter¬
rena felicitas asperest quaenulli ueltnta proueni& uel fida per¬

Expanded text:
mia nocere. Sed usque ad quem finem eorum est, quae paulo ante numerasti, abundantia petenda?--MAG. Quantum necessitas corporis exigit, et quantum sapientiae expostulat studium. DIS. Perfectorum esse arbitramur hujusmodi rationis frenis animarum cursus coercere.--MAG. Ad hanc scilicet perfectionem, dum aetas floret, dum animus viget, vos, filii, cohortor. DIS. Duc, age, et reduc per divinae vias rationis, et ad hujus cacumen perfectionis transfer. Nam, licet impari gressu, quaeris et summa relinquis? DIS. Quae sunt propria, vel quae aliena?--MAG. Aliena sunt, quae extra quaeruntur, ut divitiarum congregapossidebis quod nec unquam amittere dolebis, nec ulla tibi fortuna auferre valebit. Quid igitur, o mortales, extra petitis, dum intra habetis quod quaeritis? DIS. Felicitatem quaerimus.--MAG. Bene quaeritis, si manentem quaeritis, et non fugientem. Videtis quam multis amaritudinibus terrena felicitas aspersa est, quae nulli vel tota proveniet, vel fida per
Abbreviated transcription (Latin):
Primaigitꝰ a&cte sołi nascentir prima huiusdie
fec̃ dr̃ lucẽ quã appellauit diem Sec̃da firmamñtũ
codi in medio lilirauit aquarũ ipsis aquis aeterra
cũ cẽlo superiore ac uistutib que in eo conditorem lau¬
udulrant ante horũ sexdierũ ex ordiũ creatir
Testiae congnegtns in suũ locũ aquar que cuncta
contexerunt aridũ iursic appurere. Quaita sider¬

Expanded text:
ma hujus die, fecit Deus lucem quam appellavit diem. Secunda, firmamentum coeli in medio libravit aquarum, ipsis aquis ac terra cum coelo superiore ac virtutibus quae in eo conditorem laudarent, ante horum sex dierum exordium creatis. Tertia die, congregatis in suum locum aquis quae cuncta contexerant, arid
Abbreviated transcription (Latin):
Mi magis alternis soluerunt uocibus ora
Corporis atq. animae commirsis partibus extat
Plenus homo. sed nuncstudiis diuersa sequentes
Ambouolunt quod neuterhab&. uas lum in ep lenũ
Subdit utrumq. dõ uideo clamans caro menti
Q uamsit iniqua moae rursusq. sedubriter infit
Non propria de partegeri quod gratia donat.
Hoccelebremusiter uita est quia xp̃s & ipso
Seuocat eõ uiam. persegradiamur ut ad se
Sanctaq. nepedibus possa cessaro lucerna
Precodatus fidei uostigia sug gerit orbi
ttca discedens iam liquerat agmina paulus
E loquiis superatapiis. bimarisq corinthi
da oenia iuncta p&ens populosam repperit urbem
Quacliea alterni continge
Aquila tunc p̃ceptor orat. uirplurima laudis
Instrumenta gerens. cuius sepaulus amico
Contulit hospicio. sociam dignatus adire
Artis amoredomum nam scheni factor uterque
Pollebant operis studus & dogma telegis
X psait. nunc pauledoce non obuiat ullus

Expanded text:
Hi magis alternis solverunt vocibus ora: Hi magis alternis solverunt vocibus ora: Corporis atque animae commissus partibus exit Plenus homo, sed nunc, studiis diversa sequentes, Ambo volunt quod neuter habet; Vas lumine plenum Subdit utrumque Deo, Video, clamans, caro menti Quam sit iniqua meae, rursusque salubriter infit Non propria de parte geri quod gratia donat. 206 Hoc celebremus iter, vita est quia Christus, et ipse Se vocat esse viam, per se gradiamur ut ad se. Sanctaque ne pedibus possit cessare lucerna, Praeco datus fidei vestigia suggerit orbi. Attica discedens jam liquerat agmina Paulus, Eloquiis superata piis, bimarisque Corinthi Moenia juncta petens populosam reperit urbem, Quae, licet alterni contingerAquila tunc praeceptor erat, vir plurima laudis Instrumenta gerens, cujus se Paulus amico Contulit hospitio, sociam dignatus adire Artis amore domum; nam scenifactor uterque 207 Pollebant operis studiis et dogmate legis. Christus ait: Nunc, Paule, doce; non obviat ullus