comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
strari. ne cui adeo longam ẽẽ uitam ut ñ ante
se genita putent. E x frugib quoq quoddã
alimentũ sibi ex cogitasse luxuriam. ac medullã
tantũ earum. suꝑ ꝙ pistrinarũ oꝑib ex celaturiᷤᷤ
uiuere alios pane procerum. alios uulgi. tot ge¬
neris usq ad int̾imã plebem descendente anima.
Etiam ne in herbis discrimen inuentum ẽ. opũ¬
sq differentiam facere in cibo. etiam uno asse
uenati. In his aliqua quoq sibi nasci tribus
negant: caule intantum signato. ut pauperis
mensa ñ capiat. Siluestres fecerat natura hor¬
ortule ut passim quisq demeteret. ecce altiles¬
& rauenna ternis libriᷤᷤ
rependit. Heu prodigia uentris. mirum eẽ non
licere pecori carduis uesci. ñ licet plebeis. Aquę
quoq separantur. & ipsa naturȩ elem̃ta in
pecunia discreta sunt. Hii niues. illi glaciem
ponent: poenasq montiũ in uoluptatẽ gulae
uertunt. Seruatur igitur estib. ex cogitaturq

Expanded text:
strari, nec cuiquam adeo longam esse vitam, ut non ante strari, nec cuiquam adeo longam esse vitam, ut non ante se genita potet, e frugibus quoque quondam alicam sibi excogitasse luxuriam ac medulla tantum earum superque pistrinarum operibus et caelaturis vivere, alio pane procerum, alio volgi, tot generibus usque ad infimam plebem descendente annonona. etiamne in herbis discrimen inventum esse, opesque differentiam facere in cibo etiam uno asse venali? in his quoque aliqua sibi nasci tribus negant, caule in tantum saginato, ut pauperis mensa non capiat. silvestres fecerat natura corrudas, ut passim quisqavenna ternis libris rependit. Heu prodigia ventris! Mirum esset nlicere pecori carduis vesci: non licet plebei! aquae quoque separantur, et ipsa naturae elementa vi pecuniae discreta sunt. hi nives, illi glaciem potant poenasque montium in voluptatem gulae vertunt. servatur rigor aestibus, excogitaturque
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam. ortosq & foros tantum contra inuiden¬
tuim fascinationes dicari uidemus. In remedio
saturica signa. quamquam ortos tutelȩ ueneris
assignante plauto iam quidem ortoꝵ nomine
in ipsa urbe delitias agros uillasq possident.
Primus hoc instituit athenis epicurus. ortorũ
magister. Usq ad eum moris ñ fuerat in oppi¬
dis haberi rura. Romȩ quidem ꝑ se ortus: ager
pauꝑis erat. Ex orto plebei marcellum quanto¬
innocentiore uictu. Mergi enim in profunda sa¬
tius ẽ. & ostrearum genera naufragio exquiri:
aues ultra phasidem amnẽ peti. & fabuloso qͥdem
trore tutas unino sic p̃ciosiores. alias in nuundia
q̃ ethyopie sepulchra. aut pugnare cum ferercr
mandiꝙͣ eupientem qͦd mandit alius. At hereu¬
le quam uilia hȩc quam parata uoluptati & sa¬
tietati. nisi eadem quȩ ubiq indignatio oceur¬
reret. ferendum sane fuerit ex quisita nasci po¬
ma. alia sapore. alia magnitudine. alia monstro
pauꝑib interdicta. inueterari uina saccisq ca¬

Expanded text:
foro tantum contra invidentium effascinationes dicari videmus in remedio saturica signa, quamquam hortos tutelae Veneris adsignante Plauto. iam quidem hortorum nomine in ipsa urbe delicias agros villasque possident. primus hoc instituit Athenis Epicurus otii magister; usque ad eum moris non fuerat in oppidis habitari rura. Romae quidem per se hortus ager pauperis erat. <2> ex horto plebei macellum, quaninnocentiore victu! mergi enim, credo, in profunda satius est et ostrearum genera naufragio exquiri, aves ultra Phasim amnem peti ne fabuloso quidem terrore tutas, immo sic pretiosiores, alias in Numidiam atque Aethiopiae sepulchra, aut pugnare cum feris mandique capientem quod mandat alius. at, Hercules, quam vilia haec, quam parata voluptati satietatique , nisi eadem, quae ubique, indignatio occurreret! ferendum sane fuerit exquisita nasci poma, alia sapore, alia magnitudine, alia monstro pauperibus interdicta, inveterari vina saccisque ca
Abbreviated transcription (Latin):
Exeat autẽ crystallũ aut grãdinẽ
si sal interueniat: aut scaraorma
.aut puta. oculis occursintia. nul¬
los magis in uidia indiscreta simili¬
tudine.nitro adulterat. experimẽ¬
tum in sole tantũ. falsos enĩ contra
radios libratis digito ac policonus
atq idem tralucet colos in se con¬
sũptus. ueri fulgor subuide uari¬
as & modo ex hoc plus: modo ex
illo spargi. fulgorq lucis indignos
funditur. hanc gẽmani propter
eximiã gratiã pleriq appellauere
pederota qui priuatim eius genꝰ
facuint sangenon ab indis uocari
tradunt. nasci & in aegypto. &
in arabia & hunulisimũ in põton.
Item.¬

Expanded text:
exeat aut in crystallum aut grandinem , si sal interveniat aut scabritia aut puncta oculis occursantia. nullos magis fraus indiscreta similitudine vitro adulterat. experimentum in sole tantum: falsis enim contra radios libratis digito ac pollice unus atque idem tralucet colos in se consumptus; veri fulgor subinde variatur et modo ex hoc plus, modo ex illo spargit, fulgorque lucis in digitos funditur. hanc gemmam propter eximiam gratiam plerique appellavere paederota. qui privatum genus eius faciunt, sangenon ab Indis vocari tradunt . nasci dicitur in Aegypto et in Arabia, et vilissima in Ponto, item
Abbreviated transcription (Latin):
moni. Cloritis herbacei coloris est. Dicunt magi
ei ferroq includi iubent. ad quedã ꝓdigiosa mo¬
ris sui. TChoaspid̃is a flumine dictus est. uiridis
fulgoris aurei Trise lãpsis in ethiopia nascit᷑.
pallida die. et in nocte iguida ignea.¶Crisopis au¬

Expanded text:
 Chloritis herbacei coloris est; eam in ventrei et ferro includi iubent ad quaedam prodigiosa moris sui. — Choaspitis a flumine dicta est, ex viridi fulgoris aurei. — Chrysolampsis in Aethiopia nascitur, pallida alias, sed noctu ignea. — Chrysopis au
Abbreviated transcription (Latin):
bes ex eo lapide est. quo tradit y mago hertulis¬
ini tiri ţemplo facta. sed ex qua diffiçiles urge¬
bañt. Epmuͣ ͣas fit cũ in candida gẽma suꝑne
nigricat cosoe ¶ ase̾riam asiqui galactiten bo¬
tant. simisem ꝑͥunne dictis. sed intert̾iẽtib

Expanded text:
bes ex eo lapide est, quo traditur in Tyro Herculisbes ex eo lapide est, quo traditur in Tyro Herculis templo facta sedes, ex qua pii facile surgebant. — Epimelas fit, cum candida gemma superne nigricat. lix 162 Galaxian aliqui galactiten vocant, simi
Abbreviated transcription (Latin):
tuslucẽtes. alias bitrie alias cristalliue a lias
iaspidee. s et sordidis tautus ẽ intor ut ymagi¬
nes reddunt ceuspecula Da̾neã zordastres mor¬
bis comitialibus mõstrat i diaclos berillo simi¬
lis est i dipses duplex candida ac ingͣ mas ac
femina. gentile utriusq sepus distinguente linea.¬
diomsia o ingra ac dura imxtis rubẽtib maculis.
Et aqua t̾ta saporem dimi facit. et ebuetati resiste̾ꝰ
putat᷑ ¶ Dracontis sine dracontia e cerebro fic dra¬
sibi apud regem scͥosit bigis uehi querẽtes tradic
ita p̃cidere. Esse candore tñslucido nec postea
eni ͤ ariste In nigͣ effigies cõrdis emiet altera
eodem noĩe. biridi calore cordis spem̃ rep̃sentati
Tertia ingrũ cor ostendit Reliqua sũt arte cã¬
s capiti suppoĩta uisa nocturna ora culi m red
leum igneum minii. mali. ¶ Euneus mileo oliue
Smmlis est Ereatus concarũ ntͦ nõ adeo cãdi¬
da. ¶Eurotias situ uidet̾ oꝑie ingriciam / Cise¬

Expanded text:
s, alias vitreae, alias crystallinae, alias iaspidis, sed et sordidis tantus est nitor, ut imagines reddant ceu specula. Daphnean Zoroastres morbis comitialibus demonstrat .—Diadochos berullo similis est.—Diphyes duplex, candida ac nigra, mas ac femina, genitale utriusque , sexus distinguente linea.—Dionysias, nigra ac dura, mixtis rubentibus maculis, ex aqua trita saporem vini facit et ebrietati resistere putatur. —Draconitis sive dracontias e cerebro fit drasibi apud regem scripsit, bigis vehi quaerentes tradit  ita sopiti praecidere. esse candore tralucido, nec postea enariste, in nigro colore effigie cordis eminente; altera eodem nomine viridi colore cordis speciem, tertia nigrum cor ostendit, reliqua sui parte canet capiti supposita visa nocturna oraculi modo releum, igneum, minii, mali. — Eureos nucleo olivae similis est, striata concharum modo, non adeo candida. — Eurotias situ videtur operire nigritiam. — Euse
Abbreviated transcription (Latin):
Iudica gẽtiũ suaꝵ sͣt nomẽ sub rufo cosore. ni
att̾tiu sudorem purpureũ manat. Alia eodẽ noĩe
candida pusuereo asptus. Ion apud indos mo¬
lacea ẽ ͤrarieͤ ut ãsio colore luceat liepedotes

Expanded text:
Indicae gentium suarum habent nomen, subrufo colore, sed in attritu purpureo sudore manant. alia eodem nomine candida, pulvereo aspectu. — Ion apud Indos violacea est; rarum ut saturo colore luceat. lxii 171
Abbreviated transcription (Latin):
quęri an in coloir mi̾ari debeat taciens iactaci
ꝑalienas pulchricudines noĩs adeo decoris p̃ro¬
gatiua iuo cabulo facta sic Est et suũ genus spta¬
tõne tanca dignũ. Coeunt intus tnͣslucida
cristallis. uiridis suo mͦ aer simusq purpuras et
quidam bmi aurei nitor semꝑ eutremus in uisu
s ꝓupura coronatus : et sis pariter om̃ibus.¬

Expanded text:
est, in quo colore numerari debeat totiens iactati per alienas pulchritudinis nominis, adeo ut decoris praerogativa in vocabulo facta sit. sed tamen et suum genus expectatione tanta dignum. coeunt quippe in tralucidam crystallum viridis suo modo aër simulque purpurae et quidam vini aurei nitor semper extremus in visu, sed purpura coronatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃i quoq his gauderent turq ꝑforatis
uułgus tñ in coslo. et soc ẽ nũc indicarũ
argumitũ. arabice excellũt̃ candore circuli aꝓpe¬
luado acq nõ gracisi neq in recessu gẽme
aus in delectu rue ridente̾. sed in ipĩs umi¬
Gonibus intẽnte p̃terea subserato ingerrimo
colore. hoc in indicis cereũ aut corneũ inue

Expanded text:
s gauderent. utitur perforatis vulgus in collo; et hoc nunc est Indicarum argumentum. Arabicae excellunt candore, circulo praelucido atque non gracili neque in recessu gemmae aut in deiectu renidente, sed in ipsis umbonibus nitente, praeterea substrato nigerrimi coloris. 89 hoc in Indicis caeruleum aut corneum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciere homatites in ethiopia qͥdẽ pnapalis. si
et in arabia et affrca inuenit᷑ sanguineo colore
barbarorũ isidias. zachalias babilonius nͣ his
libris quos sc̃psit ad regem mit̾datẽ gẽmis
quãna ate̾buens facta. hanc nõ cõtenta ocło¬
rum et iocmerũ medicma de corasse a rege eciã
aliquid ꝑetituris dedit licibus iudiciisq inter¬
posuit. In p̃lio eciam et ea ungni salucare ꝓnũ

Expanded text:
Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed et in Arabia, et in Africa invenitur. De qua barbarorum ilibris, quos scripsit ad regem Mithridatem, gemmis humana fata adtribuens hanc, non contentus oculorum et iocineris medicina decorasse, a rege etiam aliquid petituris dedit, eandem litibus iudiciisque interposuit, in proeliis etiam exangui salutare
Abbreviated transcription (Latin):
Abescos in archadie montibus nascicͣ. coloris fer¬
ei¶ Aspillatĩ democritus in arcibia nasci tradi¬
et oportere
monce nasci. argẽteo incore fulgẽtẽ magrnitudine
rum digicorũ. ad lenticule figam odoris iocundi
necess⁊ ria magis regũ cõscitutõ nibus ¶Angites
pbi formice eruut aurũ. in qua ͤ inuenit᷑ auro siłłs
dc̃es iufa est i absictor septenis diebus colorẽ
tenet excalfacta igni. Nigra ac porideros ⁊ distĩ¬

Expanded text:
oris ferrei. — Aspisatim Democritus in Arabia nasci traet oportere monte nasci, argenteo nitore fulgentem, magnitudine trium digitorum, ad lenticulae figuram, odoris iucundi, necessariam Magis regem constituentibus. — Augitis ubi formicae eruunt aurum, in quo et invenitur auro similis, dido rufa est.— Apsyctos septenis diebus calorem tenet excalefacta igni, nigra ac ponderosa, distin
Abbreviated transcription (Latin):
bus et his ad modũ paucis cognitꝰ Ita ap-¬
pellatus auri modo in metallis reꝑtus ꝑ qͣm
rais comes auro et nec nisi in auro nasci bidet᷑.
uet̾es eum in etgiopũ tm̃ metallis inueniri ex¬
istimauere. int̾ delubꝵ mercuri atq insulam
eius sex noscunt᷑. Inditi nõ auro nõscencis sed
quadam cristalli cognatõne. si qͥdem et colore tũs¬
lucidoͣ differt. et latm̃ ser angulo leuiore t̾binaca
in mucrone duabus cõtͣriis partibus. ħi ñgant᷑.
ẽ huic arabicus minor tm̃ similiter nascens
tetis pallidior argẽto et auro nõ nisi excellẽtis¬
simo natalis. In cudibus id dep̃hendũt uta
respuens ictus. ut ferrũ utrũq dissuscet incudesq¬
ecram ipse dissiliant. Qppeduricia eius me nar¬
rabilis est simulq ignũ uictrix nat᷑a et ñꝙͣ¬
milii magnitudine. alterũ macedonicũ in philip
efficacissimus pose hẽ est siderites ferrei splẽdo¬
ris pondere aute cet̾os s  nata dissimilis Nim

Expanded text:
is admodum paucis cognitus. ita appellabatur auri nodus in metallis repertus perquam raro comes auri nec nisi in auro nasci videbatur. veteres eum in Aethiopum metallis tantum inveniri existimarive inter delubrum Mercuri et insulam eius sex noscuntur: Indici non in auro nascentis et quadam crystalli cognatione, siquidem et colore tralucido non differt et laterum sexangulum levore, turbinati in mucronem e duabus contrariis partibus, quo est huic Arabius, minor tantum, similiter et nascens. ceteris pallor argenti et in auro non nisi excellentissimo natalis. incudibus hi deprehenduntur ita respuentes ictus, ut ferrum utrimque dissuetiam ipsae dissiliant. Quippe duritia inenarrabilis est simulque ignium victrix natura et nmilii magnitudine, alterum Macedonium, in Philippefficacissimus. post hunc siderites ferrei splendoris, pondere ante ceteros, sed natura dissimilis. namque
Abbreviated transcription (Latin):
afrodisiaca.
agistilla
bactracitas.
Bartes.
Beliocułꝰ.
Baroptemis uaripp
Bostrictos
Bucardia
calamitis.
calais
Capudocia
cacositis
catopiritis.

Expanded text:
Aphrodisiaca. Aegyptilla batrachitis. baptes. Beli oculus. baroptenus sive bostrychitis. bucardia. Cadmitis. callais. Cappadocia. catochitis. catoptritis.
Abbreviated transcription (Latin):
mas appellari ¶ calcedomos multos minores
ẽẽ. indicis eciam sex carii unius mẽsura caua̾i
Rerchelaus calcedom̾os nigͥoris asptus eẽ. sed
igne uel sode et incliatoẽ acrius qmͣ ceteros
excitari Cosdem obumbrari tecto. purpureos
uideri sub celo flãmeos contͣ radios solis eti¬
scintillare. ceras signãtibus his liquesc̾e̾. qnͣuis

Expanded text:
m —; 95 Carchedonios multo minores esse, Indicos etiam sextarii unius mensura cavari. Archelaus Carchedonios nigrioris aspectus esse, sed igni vel sole et inclinatione acrius quam ceteros excitari; eosdem obumbrante tecto purpureos videri, sub caelo flammeos, contra radios solis scintillare, ce
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ duas horas sub feruefacta unũ colorẽ et om̃i¬
tritis nascit᷑ in alabascride egiꝑti et in sirie̾ damasco.
candorẽ ine̾tincta uariis coloribus. hec cremata
cũ forsillis ale att̾ta gͣuitates oris et dentiũ exte
natõrũ iuẽtas. cͥstalłma spẽ magnitudine faqe
Quibus milonẽ crotoniensem usum iniuctũ cer¬
taminibus fuisse uideri uolunt Audrodamas ax¬
genti intorem hñc habet adamas quadrata sẽꝑ
tessellis similis. M agi putant nomẽ impoĩtũ. aẜ
eo quod impetus hoñ et nracundias domet. Eudẽ
sit an alia argidoraimas auctoe ẜ nõ explicant
Antipates nigra nõ tnͣslucet. Eoꝑimẽtũ eiꝰ uc
coquat᷑ in lacte. Facit enim mirre simile ininis
sum quiddam aliqͣuis exspcet in tot exempti sunc
possessio estr hui noĩs data contͣ effacmatõnes.
Auxiliariã magi uolunt arabica eboris similli¬
ma. sed et hoc uidet᷑ insi auueret duricia. pu

Expanded text:
intra duas horas suffervefacta, unum colorem ex omniintra duas horas suffervefacta, unum colorem ex omnitritis nascitur in Alabastro Aegypti et in Syriae Damasco candore interstincto variis coloribus. haec cremata cum fossili sale et trita gravitates oris et dentium extennaceorum inventas crystallina specie, magnitudine fabae, quibus Milonem Crotoniensem usum in certaminibus invictum fuisse videri volunt. — Androdamas argenti nitorem habet ut adamas, quadratis semper tessellis similis. Magi putant nomen inpositum ab eo, quod impetus hominum et iracundias domet. argyrodamas eadem sit an alia, auctores non explicant. — 145 Antipathes nigra non tralucet. experimentum eius ut coaquatur in lasis aliquis expectet, in tot exemplis uni possessione huius nominis data. contra effascinationes auxiliari eam Magi volunt. — Arabica ebori simillima est, et hoc videretur, nisi abnueret duritia. hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Chorollachates guttis aureis saphi¬
ri modo parg  qͣualis copiosissima increta appella¬
ictus ꝓdesse. Quiod in siculis utiq crediderim. qm̃
pͥmũ eius ꝓunicie afflatu scorpionũ pestis extingli
Et in india iuente contra eadem pollent. et aliis
magnis miraculis Reddũc emĩ fluminũ spẽs nemo¬
rũ etium̃torũ Iam ederas staticula equorũ er¬
namẽta unde medici coticulas faciũt. spͨtasse eciam
ꝓ dest oculis Sicim quoq sedant in os addice pͥri
giae. biridia nõ hñt. thebis egyptiis reꝑte carẽt r̾u¬
bentibus uectus. et albis. Hee quoq contͣ scorpio
in terracma et cͥca etã in parnoͣso et in lesb̾o. et sie¬
ne similes limitũ floribus et in rhode. alie apud
inferuentes lebete addite refrig̾e̾nt. Sed ut ꝓsii
se oninis pellibus ad alligandas Nam hiene pelli
similen ab oĩant᷑. discordialẽ domibus. Eam sꝭ
que unius coloris sit muictã achletis eẽ argumẽtũ¬
esse eius qd̾ in olla plena olei cocta cã pigmĩtis

Expanded text:
corallachates guttis aureis sappiri modo sparsa, qualis copiosissima in Creta. quae e 140 quod in Siculis utique crediderim, quoniam primo eius provinciae adflatu scorpionum pestis extinguiet in India inventae contra eadem pollent, magnis et aliis miraculis: reddunt enim fluminum species, nemorum, iumentorum etiam. essedariis staticula, equorum ornamenta inde medicisque coticulas faciunt, nam spectasse etiam prodest oculis. sitim quoque sedant in os additae. 141 Phyrgiae viridia non habent. Thebis Aegyptiis repertae carent rubentibus venis et albis, hae qin Trachinia circa Oetam et in Parnaso et in Lesbo et in Messene similes limitum floribus et in Rhodo. 142 aliae apud in ferventes cortinas additae refrigerent —, sed, ut prosint, leoninis iubis adalligandas, nam hyaenae addita abominantur discordiam domibus. eam vero, quae unius coloris sit, invictam athletis esse, argumento, quod in ollam plenam olei coiecta cum pigmentis,
Abbreviated transcription (Latin):
hũt: dilucidi quidam ac liquidi s nõ uiri des
hec bicia in accicis marime sentiunt᷑ in argẽta¬
riis metallis reꝑtis in loco qui choricos uocat̾
semꝑ min ͥs pnigues et elriquo elonginquo
spetõsiores. frequens et his plũbago hoc ẽ ut
in solo plũbo bideant᷑ Illud peculiare qd̾ qͥdam
ex his senescũt. paulatim uiriditate euamida eci¬

Expanded text:
t, dilucidi quidem ac liquidi, sed non virides. haec vitia in Atticis maxime sentiuntur in argentariis metallis repertorum. in loco, qui Thoricos vocatur, semper minus pingues, sed ex longinquo speciosiores. frequens est in his et plumbago, hoc est ut in sole plumbei videantur. illud peculiare, quod quidam ex his senescunt, paulatim viriditate evanida, e
Abbreviated transcription (Latin):
gene̾ capine sũt ec iuitreis simuiles. ueluti cis¬
co refulgẽtes uitiri itfat il ut bisu disc̾m nõ
possĩt tractus dep̃hendit. tepidior in iitieis. In
eodem gen̾e sunt melicrisi qui ueluci ꝑ aurũ
suncers melle tñslucent᷑. Chasudias ult qn

Expanded text:
itreis similes, velut croco fulgentes; vitro adulterantur, ut visu discerni non possint; tactus deprendit, tepidior in vitreis. In eodem genere sunt melichrysi veluti per aurum sincero melle tralucente. has India fert,
Abbreviated transcription (Latin):
si erui scͥpsit magno labore. ob argillã foli aᵈ¬
ustis saltibus. Nec ẽ aliud difficilius qmͣ disc̃¬
nere hec gena. Tanta ẽ in his occasio artis
subdicis ꝑ quam tnͣsluce̾ cogant᷑ auint ebecõ¬
res in aceto maceratos . xiiii. diebus intescere
totidem mẽtiẽius durante fulgore. adusterant᷑
ystro siillims̾ s cote dep̃hendunt᷑. sicut alie

Expanded text:
illam soli adusti. — xxvi 98 Nec est aliud difficilius quam discerene haec genera; tanta est in iis occasio artis, subditis per quae tralucere cogantur. aiunt hebetiores, in aceto maceratos XIIII diebus, nitescere totidem mensibus durante fulgore. adulterantur vitro simillime, sed cote deprehenduntur, sicut aliae
Abbreviated transcription (Latin):
Quãobrem ꝓximũ ei dabimꝰ locũ. sardom¬
ces olim ut ex noĩe ipso apparet intelligebã
tur in sarda. hoc est uelud carmbus sugue
hoĩs imposito. et utͦq tnͣslucido Tales q eẽ
nidicas tradut̃ ismenias demõstratus. zeno¬
thenus socacus. hii quidam duo. reliqͥ ommes
qui coͣntͣ luceant. Thecas appellances. que
nũc nomẽ abstulere. nullo sardarũ uescigio.¬
arabice sũt. ceperũcq pli̾bus hanc gẽmam
coloribus intellige radice ingra aut ceruleũ.
imitante ⁊ bugue mimũ creditũ candido pui¬
gui nec sine quadã spẽ purpure candore in
mimũ tnͣseunte. has indis nõ habitas in
honore zenothemis sẽbiti ante alias magintu

Expanded text:
quam ob rem et proximum ei dabimus locum. 86 Sardonyches olim, sicut ex ipso nomine apparet, intellegebantur candore in sarda, hoc est veluti carne ungui hominis inposita, et utroque tralucido. talesque esse Indicas tradunt Ismenias, Demostratus, Zenothemis, Sotacus, hi quidem duo reliquas omnes, quae non traluceant, caecas appellantes. 87 quae nunc abstulere nomen, nullo sardarum vestigio gemae coloribus intellegi, radice nigra aut caeruleum imitante et ungue minium, redimitum candido pingui, nec sine quadam spe purpurae candore in minium transeunte. has Indis non habitas in honore Zenothemis scribit, tantae alias magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
padocia ꝓuenit ¶ Cãpites siue cepolanes cãdidi
dide et oblonge euentuq mirande si modo ẽ fides
p̃sagire eas. habitũ maris nubilo colore aut tũ¬
quillitate/ Ceritis cere similis est ¶Crcosaca piri
corsindes canitiei hoĩs/ choraliachates et curatia
aureis guctis distnicte /Corallius minio similis
gignit᷑ in india et siene.¶ Crateritis int̾ cripolitum

Expanded text:
ens. — Cepitis sive cepolatitis candida didae et oblongae eventuque mirae, si modo est fides praesagire eas habitum maris nubili vel tranquilli. — Ceritis cera similis est, circos accipitri, corsoides caaureis guttis distincta, corallis minio; gignitur in India et Syene. —Crateritis inter chrysolithum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ͥ lia ꝓmisere. si aquile scalpent̾ aut scaraber Qu¬
quidẽ scͥpsisse eos nõ sine ꝯtẽptu et uisu gen̾s
satiet. adeoq nõ implet ocłos ut pene nõ acti¬
gat. marcescens celerius noĩe sui flere. Iad̃s¬
tos Ethiopia mittit et crisositos. aurro fusge¬
ꝵ tnflucentes p̃ferunt hs midcob d sa uarie¬

Expanded text:
ilia promisere , si aquilae scalperentur aut scarabaei, ququidem scripsisse eos non sine contemptu et inrisu generis m satiet, adeoque non inplet oculos, ut paene non attingat, marcescens celerius nominis sui flore. — Hyacinthos Aethiopia mittit et chrysolithos aureo fulgore tralucentes. praeferuntur hi
Abbreviated transcription (Latin):
ł ã labandum et archos¬
timisq mõtibus. Ĩtem in ꝯxͣ. saudata ⁊ in eu¬
ropa alpium ingis. Iuba auctor ẽ. et in qͣdã
insula iubri maris ante arabiã sita nasci. que ne¬
cron uocetur. et in ea que iuxta gẽmã topoziũ
ferati. cubitalemq effossaui apitagara ꝑcolomoi
p̃fecto. cornelius nepos dicitꝭ et in lusitam a
nasci. ꝑ imͣi mirandi pondĩs ãnẽsibus ugis de¬
p̃ssis ad lib ramẽtũ aque puteis. hoc mirĩ
quod et xenocrates ephesius tradit aratio
in asia et crp excitari. Non enim nueniri in
t̾reno nec nsi int̾tautes credicũ fuerat. dimi¬
luis beri ẽ quod idẽ zenoctus tradit a torrẽ¬
tibus sepe deportari. Sudines negat. insi ad
mendiem spͣt cibus locis nasci. Quod c̾tũ
Quare nascat᷑ sex angulis lacibus. nõ facile
ratõ iniri nõ pt̃ eo magis qd̾ neq in mucro¬
absolutꝰ¬
est. laterũ liu̾or. ut nulla id arte possit eua
gari. Magnitudo amplissima ad huc uisa no¬
bis erat qm̃ in capitolio diuus angustus di¬

Expanded text:
 Alabanda et Orthostimisque, item in Cypro, sed laudata in Europa Alpium iugis. Iuba auctor est et in quadam insula Rubri maris ante Arabiam sita nasci, quae Necron vocetur, et in ea, quae iuxta gemmam topazum ferat, cubitalemque effossam a Pythagora Ptolemaei praefecto; Cornelius Bocchus et in Lusitania perquam mirandi ponderis in Ammaeensibus iugis, depressis ad libramentum aquae puteis. hoc mirum, quod Xein Asia et Cypro excitari; non enim reperiri in terreno nec nisi inter cautes creditum fuerat. similius veri est, quod idem Xenocrates tradit, et torrentibus saepe deportari. Sudines negat nisi ad meridiem spectantibus locis nasci. quod certumquare nascatur sexangulis lateribus, non facile ratio iniri potest, eo magis quod neque in mucroabsolutus laterum levor est, ut nulla id arte possit aequari. x 27 Magnitudo amplissima adhuc visa nobis erat quam in Capitolio Livia Augusti di
Abbreviated transcription (Latin):
in tarso et cyꝓ. causam moĩs afferũt qd̃ usq¬
ad bini colorem nõ accidũt. p̾us qmͣ eũ degustẽt.
in uiolam desmit. fulgor/ aliqua siqui dem in pur¬
pura illa nõ ex toto igneu̾  sedͬ uii colorẽ defici¬
ens. ꝑlucent autẽ om̃s uiolaceo colore. scalp¬
turis faciles. Indice absolucũ phenicis puipure
colorem hũc. ad hanc tinguenciũ officine di¬
rigũt. dc̾ta. fundit autẽ eum asp̾tu leniter blã¬
diem neq in oculos ut carbunculi mbrant. al¬
terũ earũ genus descendit ad iacnctos. hunc
colorem indisacon nocãt talẽq gẽmã sacondion
genus colore uinit. Quintum ad uiciniam dis¬
talliꝰ descendit. abbicante purpure defectu: hoc
lud ex carbunculo refulgens quidã in purpu
ra leniter rosens intor. Cales aliqui malunt
pedoratas s̃ ocari. alii anteratas. multi uen̾is

Expanded text:
in Thaso et Cypro. causam nominis adferunt quod usqad vini colorem accedens, priusquam eum degustet, in violem desinat fulgor, alii quia sit quiddam in purpura illa non ex toto igneum, sed in vini colorem deficiens. perlucent autem omnes violaceo turis faciles. Indica absolutum Phoenices purpurae colorem habet. ad hanc tinguentium officinae dirigunt vota. fundit autem aspectu leniter blandum neque in oculos, ut carbunculi, vibrantem. alterum earum genus descendit ad hyacinthos; hunc colorem Indi socon vocant, talemque gemmam socondion. quartum genus colorem vini habet. quintum ad vicina crystalli descendit albicante purpurlut ex carbunculo refulgens quidam leniter in purpura roseus nitor. tales aliqui malunt paederotas vocare, alii anterotas, multi
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ lapidem quẽ alabscriten egyptii docanqi.
cõplures uͦ e ꝓximo laconicos intaigeto monçe
erui medicis similes ⁊ alios in sicilia Inserit᷑
maragdis ⁊ que bocat̾ tanos e ꝑsis benigns gẽ¬
ma. incrãte biridis. atq nntus sordida. Itẽ calco¬
imaragdos e ciꝑ turbida ereis uenis. Theophiris¬
tus tradit. in egyptõrũ cõmẽtariis reꝑiri. re¬
gi eoꝵ a rege babilomo munere missũ smarag¬
dñ. miͦ ͬ cub itorũ longicudine et tͥum lacitudi¬
ne. et fuisse apud eos in iouis delicoro obeliscũ
autẽ sebente ẽe. in tiro lertulis templo pilam
e smnaragto. iisi potius iaspis qmͣ smaragdus sit
midia parte smaragdum: ex dimidia iaspiden
nõdũ humore in totũ tnsfigurato. appion cog¬
noiãtus plistonices p aulo ante scptũ reli quitr
eẽ etiãnũ in laberitho egipti cololũ serapis
e smaragdo .ix.cubitorũ ¶ Eandem multi natura
aut certe similem habe̾ berilli uident᷑ India
pos gignit. raro alibi reꝑtos. poliũtꝰ om̃s sex¬

Expanded text:
di et lapidem, quem alabastriten Aegyptii vocent, complures vero e proximis et in Taygeto monte erui Medicis similes et alios in Sicilia. Inseritur smaragdis et quae vocatur tanos e Persis veniens gemma, ingrate viridis atque intus sordida, itidem chalcosmaragdos e Cypro, turbida aereis venis. Theophrastus tradit in Aegyptiorum commentariis reperiri regi eorum a rege Babylonio muneri missum smaragdum quattuor cubitorum longitudine ac trium latitudine , et fuisse apud eos in lovis delubro obeliscum autem scribente esse in Tyro Herculis templo stelen amplam e smaragdo, nisi potius pseudosmaragdus sit, um ex dimidia parte smaragdum, ex dimidia iaspidem, nondum umore in totum transfigurato. Apion cognominatus Plistonices paulo ante scriptum reliquit esse etiam nunc in labyrintho Aegypti colosseum Serapim e smaragdo novem cubitorum. aut certe similem habere berulli videntur. India eos gignit, raro alibi repertos. poliuntur omnes sex
Abbreviated transcription (Latin):
nũ genus huic esci. palliduis. et a qͥbusdã ꝓpͥi
genis existimat᷑ uocat̾q chrisoprassũ. Crͣto lo¬
to nuant᷑ iacinctizontes. Quĩto quos fididos
pocant. posteos acermi. dem̃ oleagini hoc ẽ
colore olei. postremi cristallis fere similes hui
capillamẽta hñc sordes q. alioqñ euandi. que
sũci om̃i uicia. Indi mire gaudenꝙ longitudiẽ
eorũ. solosq gẽmarũ eẽ. p̃dicant. qui care̾ auro
malino et obid ꝑforatos elephantorũ secis
religant. Aliis cõuenie nõ oport̾e ꝑforari. qͦ¬
rũ sit ab soluta bonitas. uel bnias tm̃ ex auro¬

Expanded text:
 pallidius et a quibusdam proprii generis existimatum vocatumque chrysoprasum. quarto loco numerantur hyacinthizontes, quinto quos aëroidis vocant, postea cerini ac deinde oleagini, hoc est colore olei, postremi crystallo similes. hi fere capillamenta habent sordesque, alioqui evanidi, quae sunt omnia vitia. Indi mire gaudent longitudine eorum solosque gemmarum esse praedicant, qui carere auro malint; ob id perforatos elephantorum saetis subligant. convenit non oportere perforari quorum sit absoluta bonitas, umbi
Abbreviated transcription (Latin):
lioreᷤ fuĩt. neq ẽ alioꝵ magnitudo amplior. cal¬
cedomi nescio an i uotũ exoleuerũt. p ostiͣ me¬
talla eris ibi deferũt. et semꝑ tamẽ uiles fuere
minimiq. udem fiagiles et colore moerti et birẽ¬
ciũ in caudis panonũ colũbarũq in collo plu¬
mis similes ad incl̾matõnẽ magis aͦͤ miua lucidi

Expanded text:
liores fiunt, neque est aliorum amplitudo maior. 72 Calchedonii — nescio an in totum - exoleverunt, postquam metalla aeris ibi defecerunt, et semper tamen vilissimi fuere minimique, iidem fragiles et coloris incerti et virentium in caudis pavonum columbarumque e collo plumis similiter ad inclinationem magis aut minus lucidi,
Abbreviated transcription (Latin):
nerũt oculis gẽmas. S et bicia demõstraĩ opor¬
quedam tamẽ natõnũ peculiaria sicut in hoie.
Ergo cy prii barie glauci magisq ac mina in
eoden smaragdo. aliis ꝑtibus tenorem illum
scithice ausc̾itatis nõ semꝑ custodũt Ad hoc qui¬
busdam int̾turrit smbra sudus ꝙ fit co los. qui
tur ⁊ sũt aliqui odscuri quos uõtant cecote auil

Expanded text:
t vitia demonstrari conquaedam tamen nationum peculiaria, sicut in homine. ergo Cyprii, varie glauci magisque ac minus in eodem smaragdo aliis partibus, tenorem illum Scythicae austeritatis non semper custodiunt. ad hoc quibusdam intercurrit umbra, surdusque fit colos, qui tur, ut sint aliqui obscuri, quos vocant caecos, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsicos g ͦ nõ tũsluados s nõ iocundi tenoris uisũ
impleri ꝙ nõ admittant feliũ pantherarũ ꝙ
oculis similes. Nanm et illos radiare nec ꝑspi¬
ci eodem eosdem in sole hebetai. in umbra reful¬
gere ⁊ longius qmͣ cetos intere. Om̃ horum

Expanded text:
sicos vero non tralucidos, sed iucundi tenoris visum inplere, quem non admittant, felium pantherarumque oculis similes, namque et illos radiare nec perspici, eosdem in sole hebetari, in umbra refulgere et longius quam ceteros nitere. 70 om
Abbreviated transcription (Latin):
in ulla parte nate̾ racõ s uoluntas. Cum feli
crustas ut ceran byx possint. Expetũt᷑ a scalp¬
toribus ferro q. includunt̾. nullã nõ du¬
riciã ex faoli cauantes Adamas dissidet cũ
magnete lapide in tm̃ ut iuxta posica ferrum
nõ paciat᷑ extrahi. aut si ad motus magnes
app̃ħ enderit rapiat acq auferat. adamas et
uenena irrita facit. et limphacõnes abigit
metusq uanos expellit amente. Ob id quͥda
eunacitem bocau̾e̾. Mecradorus scepsius in eadi
sum ẽẽ quis dubitet. ꝓximũ ap̃ nos indias
arabicisꝙ margaritis p̃ciũ est. de quibus

Expanded text:
in ulla parte naturae, sed voluntas! cum felicr crustas, ut cerni vix possint. expetuntur hae scalptoribus ferroque includuntur, nullam non duritiam ex facili cavantes. adamas dissidet cum magnete in tantum, ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi aut, si admotus magnes adprehenderit , rapiat atque auferat. adamas et venena vincit atque inrita facit et lymphationes abigit metusque vanos expellit a mente. ob id quidam eum ananciten vocavere. —Metrodorus Scepsius in eadem sum quis dubitet? Proximum apud nos Indicis Arabicisque margaritis pretium est, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nerbis eis utar. lixiua inq̃ł focus in de eni ci¬
nis. lixiuus potus medet̾. licet uidere gladia¬
pores cũ cõuulsi sunt hac iuuari potione.
Qn et carbonclin genus morbi quo duos cõ¬
sulares imper absup̃tos indicauimus. qͥrneus
carbo cͥtus cũ melle sanat. adeo in reb dap̃¬

Expanded text:
 focus. inde enim cinis lixivus potus medetur. licet videre gladiatores, cum deluserunt, hac iuvari potione. quin et carbunculum, genus morbi, quo duos consulares nuper absumptos indicavimus, querneus carbo tritus cum melle sanat. adeo in rebus da
Abbreviated transcription (Latin):
uero sacrũ uocari. quod et ibi nascat᷑. alios pu¬
tare in n ͣ mdia. exĩugis. suꝑ om̃s est. sophocles
tragicus poeta qd equidem miror tanta gͣuitate¬
⁊ coturm ⁊ p̃te̾a uite / alias pu̾cipe loco genica
athenis. rebus gestis. exc̾citu ducto hic ultͣ indiã
nõ miret᷑. Quã ue puritiam tam imꝑitam posse re¬
piri. que auiũ ploratus ãnuos credat. lachias¬
uitiras gnͣdes auesq e grecia ubi meleager pe¬
riit ploratũ misisse in indos. Quid gͦ. nõ multa
eque fabulosa ꝓdut poete. b hoc in ea re que
cõtidie inueniat᷑ atq abũdet. et hoc mẽdaciũ coar¬

Expanded text:
vero sacrium, quoniam et ibi nascatur; alios putare in Numidia ex limo gigni. super omnes est Sophocles tragicus, quod equidem miror, cum tanta gravita sit, praeterea vitae fama alias principi loco genito Athenis et rebus gestis et exercitu ducto. hic ultra Indiam non miretur? quamve pueritiam tam inperitam posse reperiri, quae avium ploratus annuos credat lacrimasve tam grandes avesve, quae a Graecia, ubi Meleager periit, ploratum adierint Indos? quid ergo? non multa aeque fabulosa produnt poetae? sed hoc in ea re, quae cotidie inve
Abbreviated transcription (Latin):
uenere talibus domos contegentes. Tractũ facili
repente sed fallax. ubicumq imbres gelant
necessariũ bnias ꝑ du̾sum taxatõnes subster¬
ni. capita eaꝵ p̃figi ne torqueant᷑. et ruderi
nouo t̾ciam ꝑtem teste touse addere. Rudiis in
que due ꝑtes quͥte calcis. misceant᷑ pedli cras¬
sitrdine sescucari. tũc nucleo crassos sex digi¬
os digitos strui. Fascigiũ uͦ seruari in pedes
denos sey toͣnce. ac diligent̾ cote despumare. uer¬
nis axibus concabulari na torquent᷑ in utilẽ
putant. Inimo silicem aut paleam fuafte subscer¬
ini meliũs cẽ. quo minor ius calcis ꝑueniat ne¬
cessario globosum lapidem subscerm. siłr suit
spicata testatea. nõ negligendũ eciã nũ unũ
genus grecanici solo fostucato in icit̾ rudus
aut testa ceum panimẽtũ. de nide spisse calcatũ
carbonibus inducit̾ ex sabulo et calce ac fauil¬
la. mixtius matie crassicudine semipedali. as
regulam et libellam constriit̃ ertruit᷑ et est

Expanded text:
venere talibus domos cogentes, genus facile tractu tepente, sed fallax ubicumque imbres gelant. necessarium binas per diversum coaxationes substerni et capita earum praefigi, ne torqueantur, et ruderi novo tertiam partem testae tusae addi, dein rudus, in quo II quintae calcis misceantur, pedali crassitudine festucari, 187 tunc nucleo crasso VI digiII digitos strui, fastigium vero servari in pedes denos sescunciae ac diligenter cote despumari. quernis axibus contabulari, quia torquentur, inutile putant, immo et felice aut palea substerni melius esse, quo minor vis calcis perveniat. necessarium et globosum lapidem subici. similiter fiunt spicata testacea.— Non neglegendum est etiamnum unum genus Graecanici : solo festucato inicitur rudus aut testaceum pavimentum , dein spisse calcatis carbonibus inducitur ex sabulo et calce ac favilla mixtis materia crassitudine semipedali, ad regulam et libellam exigitur, et est
Abbreviated transcription (Latin):
lurimũ ab his differũt opialĩ smarag
siti mayime in enarrabilem bifficultatẽ dederũt.
Est enini in his carbrnculi tenuior ignis. ame¬
et cãncta pariter in credibili mixtura lu¬
mẽto cołores pigmĩtorũ equaue̾. alii sulphũ¬
ris ardentẽ flãmã. aut eciam ignis oleo ac¬
censi. magnitudo nitẽ auellanã equat ĩsigni

Expanded text:
lurimum ab iis differunt opali, smaragd gemmarum maxime inenarrabilem difficultatem adferunt. est in his carbunculi tenuior ignis, eet cuncta pariter in credibili mistura lumento colores pigmentorum æquauêre, aliis sulphuris ardentem flammam, aut etiam ignis oleo accensi. Magnitudo eius vt auellanæ: propter hunc
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta achlanticũ mare eẽ. lacũ cephisiada qͣm
maͬri uoca̾nt electrũ. huc̃ sole excalfactũ
e limo dare electrũ fluicans . m.uaseas af¬
frice locũ sicionẽ appellat et cratin amnem
ni occeanũ effluentẽ e lacu in qͦ sũt aues
quas meleagridas ⁊ penelopas docat. et be

Expanded text:
iuxta Atlanticum mare esse lacum Cephisida, quem Mauri vocent Electrum. hunc sole excalfactum e limo reddere electrum fluitans. 38 Mnaseas Africae locum Sicyonem appellat et Crathin amnem in oceanum effluentem e lacu, in quo aves, quas meleagridas et penelopas vocat, vive
Abbreviated transcription (Latin):
copila iasundos saribus ꝓͥmũ insatusse. Eupilicit¬
Tnichil instituto aperi desit
gẽme suꝑ sunt. Ein artũ coacta
rerũ nat᷑e maiestas nuilla sui
parte mirabilior. Tm̃ tͥbuunt

Expanded text:
s Laribus primum instituisse. Linihil instituto operi desit, gemmae supersunt et in artum coacta rerum naturae maiestas, multis nulla parte mirabilior. tantum tribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
fricat᷑. Ante cognita tascires. gipsũ ẽ. plã eius
gena. Nam et lapide coquit᷑. ut in siria ac turi¬
nis et e terra fodit᷑: ut in cypͫ ac chebis. sũma
tellure chimeacũ estr Qui coquit᷑ lapis nõ dis¬
similis alabastriti ẽẽ debet. Ad marmora insiria
durissimus. affigunt coquinitqz fimo bubulo. ut
celerius urat᷑. Om̃ auc̃ optimũ fieri comꝑtũ ẽ.
la pide speculari. sq̃mãꝵ taleni haben ͤ. Egypso
madidis statim utendum esc. qm̃ celerrim ͤ siccat᷑.
Tamen rursus tundit᷑. et in farmã resolui pacit᷑
usus gypsi in abbariis sigillis edificiorũ et coriis
gͣtissimus. E eremplũ illustre gam̃ ꝓculeũ¬

Expanded text:
ix 182 Cognata calci res gypsum est. plura eius genera. nam et e lapide coquitur, ut in Syria ac Thuriis, et e terra foditur, ut in Cypro ac Perrhaebia; e summa tellure et Tymphaicum est. qui coquitur lapis non dissimilis alabastritae esse debet aut marmoroso. in Syria durissimos ad id eligunt cocuntque cum fimo bubulo, ut celerius urantur. omnium autem optimum fieri compertum est e lapide speculari squamamve talem habente. 183 gypso madido statim utendum est, quoniam celerrime coit; tamen rursus tundi se et in farinam resolvi patitur. usus gypsi in albariis, sigillis aedificiorum et coronis gratissimus. exemplum inlustre est, C
Abbreviated transcription (Latin):
trussã suã nõ ante multos ãnos m̾tatã matrẽ
famiłias nͨ diuite Ĩdem nero amilsarũ rerũ
nũtis accepto duos calices cristallinos in sũꝑ¬
ma ira fremuit elisos. hec fuit ratõ fedm̃ siũ
pumientis neqs alius ex eis bibe̾ti fragiẽta

Expanded text:
trullam unam non ante multos annos mercata matre familias nec divite. Nero amissarum rerum nuntio accepto duos calices crystallinos in suprema ira fregit inlisos. haec fuit ultio saeculum punientis, ne quis alius iis biberet. fr
Abbreviated transcription (Latin):
na intẽtatõne alia aspͨtu smaragdi recreat̾. acies.
sculpencibusꝙ gẽmas nõ alia gͣtior oclorũ refec¬
tio esti I ta iiridi lenitate lassicudinẽ mulcent.
p̃te̾a ᷑ longĩqͣ amplificant᷑ uisu inficientes cirta
se reꝑcussũ ciera nõ sole mutati nõ umbra nõ lu¬
ceriis. semꝑq sensrm radiances. et uisũ admit¬
tentes ad crassi tudmẽ sui facilitate tñslucida qd̾
eciam in aquis nos uiuat. Ĩdem plerũꝙ ⁊ cõcaui
ut insũ colsigant. Quia ꝓp̃t̾ decreto hom̃i his
parat᷑ scalpi ^ uecitis qmgm̃ sachicorũ egyptõrũ q.
duricies tanta ẽ. ut nõ queant lbln̾ari Quorũ
uͥ corpus extentũ ẽ eadem speculatõne supini
ymagines perũ reddũt. Nero ꝑn̾ceps gladiacorũ
pugnas spͤtabat smaragdo. Genã eorũ. xiir2o
bilissimi scichi ab ea gence in qua reꝑiunt̾ appellati.
dictauralꝰ discant tm̃ scchicꝰ a cet̾is smarag¬
dis. ꝑ uinã laudem hũt sic̃ ⁊ sedem bactriam̃.

Expanded text:
 intentione alia aspectu smaragdi recreatur acies, scalpentibusque gemmas non alia gratior oculorum refectio est: ita viridi lenitate lassitudinem mulcent. praeterea longinquo amplificantur visu inficientes circa se repercussum aëra, non sole mutati, non umbra, non lucernis, semperque sensim radiantes et visum admittentes ad crassitudinem sui facilitate tralucida, quod etiam in aquis nos iuvat. 64 iidem plerumque concavi, ut visum conligant. quam ob rem decreto hominum iis parcitur scalpi vetitis. quamquam Scythicorum Aegyptiorumque duritia tanta est, ut non queant volnerari. quorum vero corpus extentum est, eadem qua specula ratione supini rerum imagines reddunt. Nero princeps gladiatorum pugnas spectabat in smaragdo. Genera eorum duobilissimi Scythici, ab ea gente, in qua reperiuntur, appellati. distant, tantum Scythicus a ceteris smaragdis. proximum laudem habent, sicut et sedem, Bactriani.
Abbreviated transcription (Latin):
minis ut pͥiimũ fune pendentes eam exthaut.
picis signa et indicia nota sunti Infestantu
psimis uiciis scabro ferrumine maculosat
nube accusta aliqua uomita p̃duio fiagiluꝵ
tentro. itẽ fale appellato. Esd et rufa alioqu̾
rubigo. aliis capillamẽtis rimis summile hoc
artifices celat᷑a occultant Que uͦ sine uicio
sut̃ puras eẽ. malunc. a cen̾cena appellãtes.
nec spumei coloris limpide aque. postrema
suc urenda corp orũ nõ aliter id fieri ucilius¬

Expanded text:
mque, ut fune pendentes eam extrahant. — peritis signa et indicia nota sunt. 28 infestantur plurimis vitiis, scabro ferumine, maculosa nube, occulta aliquando vomica, praeduro fragilique centro, item sale appellato. est et rufa aliquis robigo, aliis capillamentum rimae simile. hoc artifices caelatura occultant. quae vero sine vitio sint, pura esse malunt, acenteta appellantes, nec spumei coloris, sed limpidae aquae. postrema sint urenda corporu
Abbreviated transcription (Latin):
mili modo harene temꝑant̾. ferunt tiberio pũ¬
cipe ercogitatũ uitri temꝑaͣtũ ut fleribile ẽẽt¬
et totam officinam eius artificis obolitã. ne¬
eris argenti auri metallis p̃cia detherent̃. eaq
fama diu crebrior quiͣ certior fuit. S quid

Expanded text:
mili modo harena temperatur. ferunt Tiberio primili modo harena temperatur. ferunt Tiberio principe excogitato vitri temperamento , ut flexile esset, totam officinam artificis eius abolitam, neeris,, argenti, auri metallis pretia detraherentur , eaque fama cre
Abbreviated transcription (Latin):
denide concrete fossiles harene. auctoͬes sũt in
india e cristallo fracta fieri ⁊ ob id nullũ cõ¬
ꝑari indico. leuibus autẽ aridisꝙ lignis coquit᷑
addico cip  ac intro maxime offirio. cõtinuis¬
fornacibus ut es liquat᷑ masseq fũt colore
ngricantes pingues. acies tanta ẽ. quacũq
ut citra ullum sensũ ad ossa consecet qͥcquid
affuerit corꝑis. Ex massis rursus fundit᷑ in oft¬
genti modo colat᷑ sidon qnͣdam his officinis
ratõ uitri ¶am uero in uult̾no mari italie hare¬
na alba nascens ser milium passuũ a lictore int¬
cumas. atqlittorũ que mollissima ẽ. pila mola¬
q terit᷑. dem miscet᷑ tribus ꝑtibus. i̾tri ponde¬
re uel mẽsura ac liquata in alias fornaces tr̃s¬
fundit᷑ Ibi fit massa que uocat᷑ hãmonitrum
⁊iti hec recoquit᷑ uͣt fit mtrũ purũ ac massa.
incri candidi Iam uͦ et ꝑ gallias hispamasq si¬

Expanded text:
dein conchae ac fossiles harenae. auctores sunt in dein conchae ac fossiles harenae. auctores sunt in India et crystallo fracta fieri et ob id nullum conparari Indico. levibus autem aridisque lignis coquitur addito cyproac nitro, maxime Aegyptio. cofornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt colore pingui nigricantes. acies tanta est quacumque, ut citra sensum ullum ad ossa consecet quidquid adflaverit corporis. ex massis rursus funditur in ofgenti modo caelatur, Sidone quondam his officinis ratio vitri. iam vero et in Volturno amne Italiae harena alba nascens sex milium passuum inter Cumas atque Liternum, qua mollissima est, pila molave teritur. dein miscetur III partibus nitri pondere vel mensura ac liquata in alias fornaces transfunditur . ibi fit massa, quae vocatur hammonitrum, atque haec recoquitur et fit vitrum purum ac massa vitri candidi. iam vero et per Gallias Hispaniasque si
Abbreviated transcription (Latin):
ars ẽsirie. que phenice uocat᷑ finituna
uidee infra montis carmeli radices palu¬
dem hũs que uocat᷑ tandebea. Ex ea credit᷑ nas
fluens. iuixta ꝑtolomaidem coloniã. lentiͥs s
repulso mari harenas facent᷑ fluctibus enĩ uolu¬
tate intescũt decͣtis sordibus. Tũc et marmo
toudũt astu̾gi meatu. nõ p̾us utiłes. Qu̾gẽto¬
rũ est passuũ nõ amplus littoris spaciũ. idq
tm̃ multa ꝑ secula gignendo fuit iuitro. fama ẽ
app ussa naue m̾catorũ intrie cũ sparsi ꝑ litus
epulas pararent nec ẽẽ ⁊ cornichiis actollen¬
dis lapidũ occasio. glebas nitri naui subdidisse
Quibus accensis ꝑmixta harona lictoris tnͣs¬
lucõtes noui liquoris fluxisse riuos. et hanc
fuisse originẽ uitri. Mox ut est ascuta et in¬
geniosa sollertia. nõ fuit contenta intrũ mis¬
cuisse. ceptus addi et magnes lapis. qm̃ in seqͦ
liquorem iutri ut ferrũ traheret. Credit᷑ simili
modo et calculi splendentes multifariam cepturi

Expanded text:
ars Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Iudaeae intra montis Carmeli radices paludem habet, quae vocatur Candebia. ex ea creditur nascerfluens iuxta Ptolemaidem coloniam. lentus hic refuso mari harenas fatetur; fluctibus enim volutatae nitescunt detritis sordibus. tunc et marino creduntur adstringi morsu, non prius utiles. quingentorum est passuum non amplius litoris stantum multa per saecula gignendo fuit vitro. fama est adpulsa nave mercatorum nitri, cum sparsi per litus epulas pararent nec esset cortinis attollendis lapidum occasio, glaebas nitri e nave subdidisse, quibus accensis, permixta harena litoris, tralucentes novi liquores fluxisse rivos, et hanc fuisse originem vitri. lxvi 192 mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta nitrum miscuisse; coeptus addi et magnes lapis, quoniam in se liquorem vitri quoque ut ferrum trahere creditur. simili modo et calculi splendentes multifariam coepti uri,
Abbreviated transcription (Latin):
auimẽta originẽ hñt ap̃. grecos elabo¬
rata arte picture ratõne donec litostra¬
tam expediam. celebrmiꝰ fuit in hoc generosũs
qui ꝑgann strauit quem uocant asoroch. unde
qũ purgamẽta cene in pauimẽto q̃q euerri
solent uelut relicta fecerat p̃ aruiss ẽẽc utilis
tinctisq in uarios colores mirabilis colũba ibi¬
bibens et aqmͣ umibre capiti  infiscans. apͥcãtar
alie lauantes in cantari labro. panimẽta credo
pͥmũ facta. que nũt uocamus barbarica atq
sub tegulanea in italia efestucis cͣa ncita. hoc
aꝑte ex noie ip̃o intelligi pt̃. Rome scalptura¬
tum. in iouis capitolmni ede. pͥmũ fc̃m est. post¬

Expanded text:
avimenta originem apud Graecos habent elaborata arte picturae ratione, donec lithostrota expulere eam. celeberrimus fuit in hoc genere Sosus, qui Pergami stravit quem vocant asaroton oe purgamenta cenae in pavimentis quaeque everri solent velut relicta fecerat parvis e tessellis tinctisque in varios colores. mirabilis ibi columba bibens et aquam umbra capitis infuscans ; apricantur aliae scabentes sese in canthari labro. — Pavimenta credo primumfacta quae nunc vocamus barbarica atque subtegulanea, in Italia festucis pavita. hoc certe ex nomine ipso intellegi potest. Romae scutulatum in Iovis Capitol
Abbreviated transcription (Latin):
bat: nõ in faceto lepore accipientiũ enimata af¬
ferre eam spingẽ Quippe etiam mece  atis rana
ꝑ collatõnẽ pecumarũ in magno terrori erat. Au¬
gustus poscea ad fuluiã ꝓ cõuitiis spingis
alexandri magni ymagme signauit. dacti¬

Expanded text:
pore accipientium, aenigmata adferre eam sphingem. quippe etiam Maecenatis rana per collationes pecuniarum in magno terrore erat. Augustus postea ad devitanda convicia sphingis Alexandri Magni imagine signavit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͣtissimi aspͨtũ. rapacissimũ ignũ ⁊ si iuxta fue¬
rant celerrimie ardescens. hoc collo ad alligatũ¬
mederi febribus et morbis t̾tũ cũ melle et ro¬
saceo auriũ uiciis et si cũ melle actico terat᷑
oculorũ quoq obscuritati scomachi eciã uitiis

Expanded text:
gratissimi aspectus, rapacissimum ignium, si iuxta fuegratissimi aspectus, rapacissimum ignium, si iuxta fuerint, celerrimmederi febribus et morbis, tritum vero cum melle ac rosaceo aurium vitiis et, si cum melle Attico teratur, oculorum quoque obscuritati