comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat.: qd ñ putauerũt sub tecto ꝯsecrandũ quẽ
in aꝑto hñt. Est aut̃ circus om̃e illud spaci¬
um: quod cirtuire equi solent. hunc romani
dcm̃ putant a circuitu equoꝵ eo ꝙ ibi cͥcũ
metas equi currant. Greci u̾o a circe solis
filia. que patri suo hoc genꝰ certamiiis ĩsti¬
tuit. asserunt nũcupatũ: et ab ea circe ap¬
⁊ uenefica: ⁊ sacerdos demonũ. In cuiꝰ habi¬
tu ⁊ opere magice artes ⁊ cultꝰ ydolatͥe
rnamenta circi sunt: oua. meta. obo¬
liscus. carter. Oua honori pollucis
⁊ castoris ascribunt: qui illos ouo editos
credendo de cigno ioue ñ erubescũt. fingũt
aut̃ cĩtensia roiani ad causas mũdi re¬
ferre: ut sub hac spetie suꝑstitiones uani-¬
tatũ suaꝵ excusent.iiii. De metis.
etarũ qͥppe t̾minũ ac finẽ mũdi desig¬
nari uolunt: ab eo quod alicui emer¬
fert᷑: tali ex causa. Cum quodã tpr̃e
nilus iuolenta inundatõe egyptũ nocuiss:

Expanded text:
cat, quod non putaverint sub tecto consecrandum, quem cat, quod non putaverint sub tecto consecrandum, quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spaum quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi apet venefica et sacerdos demonum, in cuius habitu et opere et magice artes et cultus idolatrie Ornamenta circi sunt oliscus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris adscribunt, qui illos ovo editos credendo de cygno Iove non erubescunt. Fingunt autem Circensia Romani ad causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent. § 30 De metis. e proprie terminum ac finem mundi designari volunt, ab eo quod alicui emenfertur tali ex causa. Cum quodam tempore Nilus violenta inundatione Aegypto nocuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
censes sacroꝵ causa ac demoniorũ.
gentiliũ celebratõib instituti st̃. Uñ ⁊ qͥ
eos expectant: demonioꝵ cultib inseruire
agebat᷑. ⁊ utiq ꝯmunis usus reatꝰ ñ erat.
s cũ ad ludos coactꝰ est naturał usus ad
demonioꝵ cultũ tnslatꝰ est. Itaq castori
⁊ polluci deputant᷑ hee species: quib eqͦs
a m̾curio distributos hystorie docent. Sed¬
⁊ neptunꝰ equestris ludi est quem greci ippon
appeslant. Sed ⁊ matti ⁊ ioui eqͥ st̃ in ludis
consecrati: ⁊ ip̃i q̃drigis p̾sunt. Circenses au¬
tẽ ludi. ideo dicti. ł a circueundo. ł qd̾ uͥ nẽ
mete sunt.olim gladii ponebant᷑. qͦs qͣdri¬
ge circuibant: ⁊ inde dcĩ curcenses ab ensib
circa qͦs curcebant. Siquidem ⁊ in littore
circa ripas fluminũ currus agitantes gla¬
dios in ordine in ripe littore ponebant: ⁊¬
erat artis equũ cura ꝑitula torquere. Inde
consecratꝰ ẽ a paganis. Cuiꝰ edes me¬
dio spacio ⁊ effigies de fastigio edis emi¬

Expanded text:
censes, sacrorum causa deorum ac gentilium celebrationibus instituti sunt. Unde et qui eos spectant, demonum cultibus inservire agebatur, et utique communis usus reatus non erat, sed cum ad ludos coactus est naturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. 2. Itaque et Castori et Polluci deputantur hae species, quibus equos a Met Neptunus equestris ludi est, quem Graeci ἵππιον appellant; sed et Martis et Iovis in ludisconsecrati, et ipsi quadrigis praesunt. 3. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod ubi nunc metae sunt; olim gladii ponebantur, quos quadrigae circuibant, et inde dicti circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem in littore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae littore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde consecratus est a paganis, cujus aedes medio spatio et effigies de fastigio aedis emi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ currũ qiͣ cursũ. Quadrigarũ u̾o currus
dupli enim̃ temone erant ꝓpetuoq. ⁊ qͥ
omib equis inicẽt᷑. Iugo pͥmꝰ ciristenes si¬
cioniꝰ tm̃ medios uigauit: eosq singulos
ex utraq parte simplici uiñculo applicuit:
quos greci sciniforos. latini funarios uocãt.

Expanded text:
 carrum quasi currum. Quadrigarum vero currus duplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte simplici vinculo adplicavit, quos Graeci σειραφόρους, Latini funarios vocant
Abbreviated transcription (Latin):
est meueniens ⁊ mendacium: incõueniẽ¬
tis speties sunt. qd̾ est in honestũ ⁊ qd̾ mu¬
tile. Item inhonestum tractat᷑ aut in dictis
aut in fc̃is. In dcĩs ut si quis indecora ⁊ nõ
respondentia auctoritate dixisse dicatur. ⁊¬
ut si aliquis infamet catonẽ illum enco¬
rium. iuuentutẽ illam ad nequitiam war
a scĩmonia ⁊ noĩe suo fecisse dicat᷑. ut est
fabula de adulterio martis ⁊ uen̾is. Menda¬
cium autem tres habet species. incrediblẽ
qd̃ fcm̃ ñ ẽẽ credit᷑: ut adolescentẽ qui de
siculo litore ingredientes alliriam classes
uideret: impossibile est autẽ ut clodius
insidias milioni fec̾it ⁊ idem octisus est a
milione : ⁊trariũ est. nam si insidias fecit
ecidit: qui occisus est ñ fecit insidias.  xec
distributio in ⁊trariũ reformata catasce¬
ue proderit: oportebat. tñ principia sic or¬
dinare. ut aut credendum ẽẽ ueterũ auc¬
toritatẽ. aut fabulis fidem nõ habendam
ramus: ne quid aliud significare uoluerint

Expanded text:
eniens, et mendacium. Inconvenientis species sunt: quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur, aut in dictis, aut in factis. In dictis, ut si quis indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur, velut si aliquis infamet Catonem illum Censorium juventutem ad nequitiam et la sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur, ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium autem tres habet species: incredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem de Siculo littore egredientes Africa classes videre. 5. Impossibile est: « ut Clodius insidias Miloni fecerit, et idem occisus sit a Milone. » Contrarium est: « Nam si insidias fecit, occidit. Occisus est, non fecit insidias. » Haec distributio in contrarium reformata catascevae proderit. Oportebit tamen principia sic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam ramus, ne quid aliud significare voluerint
Abbreviated transcription (Latin):
quod grece thesis. latine ꝓpositũ noĩat᷑. ħ
ꝑsonam ñ ht̃ certam. nec est aliqͣ certa cir¬
cunstantia. idest nec locꝰ nec tempꝰ. in causa
Qũo certa omĩa st̃ unũ qͣi pars cause ꝓpositũ.¬
illud uti oportebat: ut res. locus. tempꝰ. per¬
sona audientis efflagitet᷑: ne ꝓphana religio¬
ni. ne inuerecunda castis: ne leuia grauib.
ne lasciua seriis. ne ridicula tristib misce¬
ant᷑ latine autẽ ⁊ perspicue loquendũ. Lati¬
ne autẽ loquit᷑ qui u̾ba rerum uera ⁊ nat᷑a¬
lia persequit᷑: nec a sermone neq cultu pre-¬
sentis temporis discrepat. Huic nõ sit satis
uidere quid dicat: nisi id quoq aꝑte ⁊ sua¬
uit̾ dicere: ne id quidẽ tantũ: nisi id qd̃

Expanded text:
quod Graece thesis, Latine propositum nominatur. Hoc quod Graece thesis, Latine propositum nominatur. Hoc personam non habet certam, nec inest ei aliqua certa circumstantia, id est, nec locus, nec tempus. In causa vero certa omnia sunt, unde quasi pars causae estillud uti oportebit, ut res, locus, tempus, persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. Latine autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur, qui verba rerum vera et naturalia persequitur, nec a sermone atque cultu praesentis temporis discrepat. Huic non sit satis videre quid dicat, nisi id quoque aperte et suaviter dicere; ne id quidem tantum, nisi id q
Abbreviated transcription (Latin):
lena: etenim si mecum pat̾a mea que mͥ ui¬
⁊ cet̾a. Sic ⁊ montes ⁊ flumina ł arbores
loquentes inducimꝰ: personam imponentes
rei que ñ habet nat᷑am loquendi. qd̾ ⁊ tra¬
gedis usitatũ est et in orationib frequen¬
hõis personam fingimꝰ pro expͥmen¬
dis affectib. etatis. studii. fortune. leticie.¬
sexus meroris. audacie. Nam cũ pirate ꝑ¬
sona suscipit᷑ audax abrupta temeraria e¬
rit oratio: cũ femine sermo simulat᷑ sexui
ꝯuenire debet oratio: iam u̾o adolescentis.
⁊ rustici. ⁊ philosophi. diuersa ratio dicen¬
da est. Aliter enim loquitur gaudio affectꝰ.
alit̾ uulneratꝰ: mn quo gen̾e̾ dictionis illa
sunt maxime cogitanda: quis loquat᷑. et
apud quem. et de quo. ⁊ ubi. ⁊ quo tempore:
quid gerit. quid acturꝰ sit. aut quid pati
possit si ħ ⁊sulta neglexerit. De genibus
duo sũt: quoꝵ unũ finitum alterũ
dicitur: ypochesis grete. latine causa dr̃.
ubi cum certa ꝑsona ꝯtrou̾sia est. Infinitũ

Expanded text:
a: etenim si mecum patria, quae mihi vi nam montes et flumina et arbores loquentes inducimus, personam imponentes rei, que non habet naturam loquendi; quod et tragedis usitatum est et in orationibus frequenhominis personam fingimus, pro exprimendis affectibus etatis, studii, fortune, sexus, letitie, meroris, audacie. Nam cum pirate persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio: cum femine sermo simulatur, sexui convenire debet oratio. Iam vero adolescentis et rustici et philosophi diversa oratio dicenda est. Aliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda, quis loquatur et apud quem, de quo et ubi et quo tempore: quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta neclexerit. De generibuduo sunt, quorum unum est finitum, alterum Finitum hypothesis Graece, Latine causa dicitur, ubi cum certa persona controversia est. 2. Infinitum
Abbreviated transcription (Latin):
atascua est afirmatio ꝓposite rei. ntrnet¬
sceua autẽ ꝯtraria superiori est: reuin¬
cit enim ñ fuisse aut ñ ẽẽ. qd natum aut
factum aut dictum eẽ ꝓponit᷑: ut si quis
cimeram neget ẽẽ aut fuisse ꝯfirmet. Intꝰ
hance et thesin ħ interest. qd thesis qauir
⁊ ip̃a habeat disputationẽ in utrãq partem:
tñ incerte rei qͣi quedã delibatio ł coartatõ
est. Cathasceue autẽ ⁊ anasceue in hus re¬
b que u̾issimiles nõ sunt s pro ueris ponũ

Expanded text:
atasceva est confirmatio proposite rei. Anasceva autem contraria superiori est: revincit enim non fuisse, aut non esse, quod natum aut factum esse, vel dictum proponitur; ut si quis Chimeram neget fuisse, aut non fuisse confirmet. Inter has et thesin hoc interest, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incerte rei quasi quedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceva autem et anasceva, in his rebus que verisimiles non
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ ꝙ det escas. idest apponat: a quo
tum a mensa ꝑ diruiationẽ qiͣ mensori¬
um. Parapsis qͣdrangulũ ⁊ q̃drilaterũ
uas: idest parib absidis. Patena ꝙ dis¬
pansis patentib q sit horis. lancis. Ga
uata qr cauata: g. pro .c. litt̾a posita.
Hinc ⁊ conca. s illa cauata ista ꝯcaua:
sic ⁊ greci hec nuncupant. Scutella ꝑdi-
apofereta a grecis a ferendo poma. ł aliud
aliquid: nominata: est enim plana. Sa¬
linum uas aptũ salib: idem ⁊ sultita
qͣiͣ saltica. Acitabulũ qiͣ acitaferũ: quod
acetũ ferat. Coclear ab usu. prius cocle¬
ouis. Nunquid sts pot us cur cocleare uo¬
cer: Trisiles greco nõie. latine tripides: qͥ
aut̃ .iiiiͣ. pedib insistunt abusiue dicunt᷑:
In uasculis aut̃ tria q̃runt᷑ q̃ placeãt: ma-

Expanded text:
vocatus, quod det escas, id est, apponat. A quo vocatus, quod det escas, id est, apponat. A quo tum a mensa per derivationem quasi mensorium. 498 Parapsis, quadrangulum, et quadrilaterum vas, id est, paribus absidis. Patina, quod dispansis patentibusque oris sit lancis. 11. Gabata, quasi cavata, g pro c littera posita. Hinc et concha, sed illa cavata, ista concava; sic et Graeci haec nuncupant. Scutella, a Apophoreta a Graecis a ferendo poma vel aliud aliquid nominata; est enim plana. Salinum vas aptum salibus. Idem et sulzica, quasi salzica. Acitabulum quasi acetaforum, quod acetum ferat. Coclear ab usu prius cocleovis. Numquid scis potius quur cocleare dicor? Trisceles Graeco nomine, Latine tripedes: qui autem quattuor pedibus insistunt abusive dicuntur. In vasculis autem tria quaeruntur quae placeant: ma
Abbreviated transcription (Latin):
salsam̃tũ pisciculi eundem humorẽ liqͣnͣt:
cuius liquor appellat᷑ salsugo uł muria.
Proprie aut̃ dr᷑ muria aqua sale ⁊mixta:
effectaq gustu iñ modũ maris. Sucus
dic̃us : eo ꝙ ex sacco expͥmat᷑: ut tisane. re-¬
ꝙ fiant ⁊ fingant᷑ ex t̾ra. fing̾e enim ẽ
fac̾e. formare ⁊ plasmare: uñ ⁊ figuli di¬
ꝯtͣ ⁊ uas fictile dr᷑. ñ fictũ in illud qd̾ mẽ¬
daciũ ẽ: s ꝙ format᷑ ut sit. ⁊ habeat ali¬
qm formam. Uñ ⁊ apłs dicit. Nunquid
dicit figmentũ ei qui se finxit: qͣre sic
me fecisti: fictilia uasa in samo insula
prius inuenta tradunt᷑ fcã ex creta ⁊ in¬
durata igni: uñ ⁊ sanua uasa. Postea in¬
uentũ ⁊ rubricam addere: et ex rubra cre¬
ta facere. Antiquiorẽ autẽ fuisse usum
fictiliũ. uasoꝵ qm fundendi eris uel ar¬
genti. Apud uet̾es enim nec aurea nͨ ar-¬
gentea. s fictilia uasa habebant᷑: sed ui-¬

Expanded text:
salsamento pisciculi eundem humorem liquant. salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisanae. Ptiquod fiant et fingantur ex terra. Fingere enim est facere, formare et plasmare, unde et figuli dicuntur. Et vas fictile dicitur non fictum in illud quod mendacium est, sed quod formatur ut sit, et habeat aliquam formam, unde et Apostolus dicit: Nunquid dicit figmentum ei qui se fingit: Quare me sic fecisti? 3. Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex creta, et indurata igne, unde et Samia vasa. Postea inventum est rubricam addere, et ex rubra creta fingere. Antiquiorem autem fuisse dicunt usum fictilium vasorum, quam fundendi aeris, 497 aut argenti. Apud Veteres enim, nec aurea, nec argentea, sed fictilia vasa habebantur, sicut ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
Collatũ uas ꝓpriũ nuncupat᷑: in quo de¬
portat᷑. Gazetum u̾o regio unde defert᷑:
gaza enĩ oppidũ palestine ẽ. Infertũ ui¬
nũ dicit᷑: quod altario libat᷑ atq defert᷑.
Spureũ qd̃ offerri ñ licet. aut cũ aqͣ
admixtũ ẽ: qiͣ spuriũ hoc ẽ ĩmundum.
Honorariũ uinũ: qd̃ regib ⁊ potentib
honoris grã defertur. Cato de innocẽtia
res ad p̾tores ⁊ consules uinũ honorariũ
dabant: nũqmͣ accepi nec pͥuatꝰ quidem.

Expanded text:
Colatum vas proprium nuncupavit in quo deColatum vas proprium nuncupavit in quo deportatur: Gazeum vero regio, unde defertur; Gaza enim oppidum est Palaestinae. Infertum vinum dicitur quod altario libatur atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admixta est, quasi spurium, hoc est inmundum. Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoris gratia offertur. Cato de innocentia res ad praetores et consules vinum honorarium dabant: numquam accepi, ne privatus quidem.'
Abbreviated transcription (Latin):
tiq rei admixtã. Hinc ⁊ me. N. d̃ anti¬
quitꝰ id temꝑis pueris oꝑariis quib pa¬
in cena ad unam mensam. Inde credimꝰ ⁊̃
illud tempus qd̃ post mediũ diẽ ẽ. m̾idiẽ
appellari: ꝙ purũ sit. Mustũ ẽ uinũ: e lacu
statim sublatũ. Dc̃m aut̃ credimꝰ mustũ: qd̃
in se limũ ⁊ t̾ram habeat mixtã. Nam mꝰ
t̾ra: uñ ⁊ humꝰ. Cuiꝰ tanta uis feruoris ẽ:
ut uasa qͣmuis gnͣdia ex eo plena absq spi¬
ramine. repleta ilico disrumpat. Roseũ
uinum. idest cum rubore: rosa enĩ rubet.
Amineũ qͣi sine mineo. idest sine rubore:
nam albũ ẽ. Sucinaciũ sucine gemme
simile est. idest fului coloris. Limpidum
uinũ: idest ꝑspicuũ ab aque specie dcm̃
qiͣ limphidũ. Limpha enim aqͣ ẽ. Turbi¬
dum qͣiͣ terbidũ. idest t̾ra ꝯmixtũ: qd̃ ẽ
fece. Falernũ uinũ uocatũ a falerna regi¬
one campanie ubi optima uina nascũt᷑.

Expanded text:
tique rei mistam. Hinc et merenda, quod antitique rei mistam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis cibus pain coena ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. 4. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum, quod in se limum et terram habeat mistam. Nam mus terra, unde et humus. Cujus tanta vis fervoris est, ut vasa, quamvis grandia, ex eo plena, absque spiramine relicta, illico disrumpat. 5. Roseum vinum, id est, cum rubore. Rosa enim Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
otio a greca diriuatõe uocata: illi
enim hanc potos dicunt. Aqua ge¬
neralit̾ uocata: ꝙ suꝑficies eius equalis
sit. Hinc ⁊ equora. Quam inde recentem
dicimꝰ. qr ñ ẽ utilis uetusta ut uinũ: s
statim sublata ⁊ de flumine ⁊ de fonte
ł de puteo. Fetescit enĩ uetusta. Uinũ .n.
dictum ꝙ eius potus uenas sanguine cito
repleat. Hoc dicunt alii qd̃ nos cura soluat.
lieũ appellant. Ueteres uinũ uenenum
uocabant: s postqmͣ inuentũ ẽ uirus leti¬
feri suci. hoc uinũ uocatũ illud uenenũ.
Uñ ⁊ iheronimꝰ in libro quẽ de uirginita¬
te seruanda ꝯscripsit adolescentulas in¬
quit ita uinũ debere fuge̾ ut uenenum:
ne pro etatis calore feruenti bibant et
ꝑeant. Inde :⁊ꝙ pud uet̾es roma. ios. se¬
mine ñ utebant᷑ uino naũ sacroꝵ causa cer¬
tis ⁊ ieb. Merũ dicmꝰ cum uimi purũ sig¬
nificamꝰ. Nam merũ dicimꝰ quicqͥd purũ
atq sincerũ ẽ : sicut ⁊ aquã mũ nulli u¬

Expanded text:
otio a Graeca derivatione vocata; hanc enim illi πότος dicunt. Aqua generaliter vocata, quod superficies eius aequalis sit: hinc et aequora. Quam inde recentem dicimus quia non est utilis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine et fonte vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum e
Abbreviated transcription (Latin):
una ẽẽt tellus medium spacium aut ꝑ hu-¬
militatẽ abruptũ ẽ aquis: aut ꝑ angusti¬
am scissum: ⁊ inde regiũ nõiatũ. qr grece ab
ruptũ hoc nomem nũcupat᷑. Est enĩ artis¬
simũ tͥum miliũ spaciũ. siciliam ab ytalia
diuidens: fabulosis in fame monstris. Cuiꝰ
hinc inde scilla ⁊ caribdis ostendr᷑. Scillã
accole saxũ mari imminens appellant: simi¬
le celebrate forme ꝓcul udentib. Unde ⁊
monstruosam speciem fabule illi dederũt.
qͣͣ formam honimis. caninis succinctam capiti¬
b : qr collisi ibi fluctus latratꝰ uident᷑ expͥ¬
mere. Caribdis dc̃a ꝙ gurgittib occultis na¬
ues absorbeat. Est enim mare u̾tigosũ: et
inde ibi laniata naufragia profũdo em̾gũt.
Ter aut̃ ĩ die erigit fluctus : ⁊ ter absor¬
bet. Nam accipit aqͣs ut euomat: euomit
ut rursũ accipiat. Sirtes st̃ loca in mari

Expanded text:
una tellus, medium spatium aut per huuna tellus, medium spatium aut per humilitatem obrutum est aquis aut per angustiam scissum, et inde Regium nominatum, quia grruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem arctissimum, trium millium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt,  formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Syrtes autem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
stat pelago rubra est ⁊ sanguineo colori
ꝓxima. Ideoq inde nimiũ acutissimũ exc̃¬
pit᷑. ⁊ alii colores quib pictura uariatur.
Ergo cum t̾ra habeat hanc naturã. fluc¬
tib subinde diluitur: ⁊ quicqͥd adhesũ est
in colorẽ cadit. Ob hoc ⁊̃ in hiis lictorib gẽ¬
me rubee inueniũt᷑. Lapillus .n. huiꝰmodi hu¬
mo inuolutꝰ: cũ int̾ harenas aitrit᷑ ẽ. ⁊ t̾re
colorem ht̃. ⁊ maris. Hoc mare in duos sinꝰ
scindit᷑. Ex hiis qui ad orientem ẽ ꝑsic̾ ap¬
pellat᷑: qr ora illius perse inhabitant. Alter
est maris accessus. ł recessus: idest inquie¬
tudo. Uñ ⁊ estiua maria: per quẽ mare uitis¬
sim tam accedit qmͣ recedit. Fretum autẽ ap¬
pellatũ: qd̾ ibi mare ferueat. Nam fretũ ẽ an¬
gustũ est angustũ et qͣiͣ feruens mare : ab un¬
darũ feruore nõiatũ: ut gaditanũ ⁊ siculum.
dr᷑ : salustiꝰ ex tali causa uocari scribit dicẽs.¬

Expanded text:
stat pelago, rubra est et sanguineo colori stat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter tus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum vel Siculum; dicitur, Sallustius tali ex causa vocari scribit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
enomacho p̾cipitatꝰ ẽ. Icarus u̾o cretensis.
ut fabule ferunt altiora petens: pennis
solis calore solutis. mari in quo cecidit no¬
men imposuit. Frixus qͦq cum helle sorore
sua fugiens insidias nouertales. conscẽdit
nauim signũ arietis halentẽ qua lib̾atus
est helles aut̃ soror eius perpessa naufragiũ
decidit in mare : ⁊ mortua helles ponto
mari nomen dedit ab ordine fluenti ꝓpon¬
uenit. Idem ⁊ a transitu. ł angustis mea¬
tib boũ: bofforos. Egyptiũ aut̃ pelagus¬
Pelagus aut̃ est latitudo maris sine lit¬
latitudine dcm̃. Uñ ⁊ pilagia: eo ꝙ sint
inus dicunt᷑ maiores recessus ma¬
ris: ut in mari magno ionius. In
occeano caspius. indicus ꝑsitꝰ. arabitus:
aut̃ mare uocatũ eo ꝙ roseis sit undis in¬
fectũ: ñ tñ talem naturam ht̃. qͣlem uide¬
tur ostende̾. s uicinis littorib uiciatur
gurges atq inficitur: qr om̃is t̾ra q̃ circũ¬

Expanded text:
Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pennis solis calore solutis, mari, in quo cecidit, nomen imposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore sua fugiens insidias novercales, conscendit navem signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror ejus perpessa naufragium decidit in mari, et mortua Hellesponto mari dedit nomen. 9. Ab ordine fluenti, Proponaevenit. Item et a transitu, vel angustis meatibus bouPelagus autem est latitudo maris sine lilatitudine dictum, unde et plagia, eo quod sint inus dicuntur majores recessus maris, ut in mari Magno Junius, in Oceano, Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circum
Abbreviated transcription (Latin):
ab insula carphatho illic posita. Agentibꝰ
gallicũ. ausoniũ. dalmaticũ. libusticũ. Ab
oppidis. argolicũ. corinthiũ. tyrium. adria-¬
ticũ. Nam adria ciuitas quedam illirico ma¬
ri proxima fuit: que adriatico mari nom̃
dedit. A positõe celi. ut suꝑum ⁊ inferum:
qd̾ sit oriens suꝑior occidens infior. Est .n.
thuscũ ⁊ adriaticũ. A memoria regis: ut
ioniũ. Io quippe rex grecie fuit. Uñ ⁊ iones
athenienses. Hoc mare ⁊ tirrenũ dictum.
siue ꝙ thusciam abluit .i. tirrena: siue a
tyrrenis nautis. qui se in hoc p̾cipitauerũt¬
mare. Et sciendũ ẽ ioniũ sinũ ẽẽ immesũ.
ab ionia usq ad siciliam: ⁊ huius partes eẽ
adriatitũ. achaicũ epiroticũ. amorib acco-¬
larũ. euxinus. ascenus antea appellatꝰ. A ca¬
sib hominũ qui deciderunt in mare: ut
hellespontũ. icariũ mirtheũ. Nam mirtheũ
mare dcm̃ est a mirtoli lapsu: qd̾ illic ab

Expanded text:
ab insula Carpatho illic posita. 6. A gentibus, ab insula Carpatho illic posita. 6. A gentibus, Gallicum, Ausonium, Dalmaticum, Ligusticum. Ab oppidis, Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen dedit. 7. A positione coeli, ut Superum, et Inferum, quod sit Oriens superior, Occidens inferior, est autem Thuscum, et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Ion quippe rex fuit Graeciae, unde iones Athenienses. Hoc mare, et Tyrrhenum dictum; sive quod Thusciam alluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse immensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et hujus partes esse Adriaticum, Achaicum et Epiroticum. A moribus accolarum Euxinus, AXENOS antea appellatus. 8. A casibus hominum qui ceciderunt in mare, ut Hellesponticum, Icarium, Myrtoum: nam Myrtoum mare dictum a Myrtili lapsu, quod illic ab
Abbreviated transcription (Latin):
de diffusus equore patenti rursus restrin¬
git᷑. ⁊ facit ꝓpontidem. qui mox in qͥngen¬
tis passib coartatur: fit q bofforus tra-¬
chius. quo darius copias tnͣsportauit. Inde
ponticꝰ sinꝰ amplissimꝰ a t̾go meotidis palu¬
dis: ꝙ mare ex multitudine aqͣrũ ⁊ flumi¬
nũ dulcius qͣm cet̾a. nebulosum q ⁊ breuiꝰ
unde ⁊ ponticũ uocatũ ꝙ sit breuiꝰ: atq eo
p̃ter focas ⁊ tinnos atq delphines. alias be¬
luas maiores nõ patit᷑. Sicut aut̃ t̾ra dũ
una sit pro diu̾sis locis uariis appellat᷑ uo¬
cabulis: ita ⁊ pro regionib hoc mare ma-¬
gnũ diu̾sis nominib nuncupat᷑. Nam hẏ¬
bericũ ⁊ asiaticũ a prouinciis dc̃m : ab iñ¬
sulis balearicũ. siculũ. tretitũ. cipricũ. egeũ.
carphathiũ. Nam int̾ tenedũ ⁊ chiũ. saxũ
est in mari potius qͣm insula: qd̾ uidẽtib
procul capre simile credit᷑: quã greci egam¬

Expanded text:
de diffusus aequore patenti rursus strinde diffusus aequore patenti rursus stringitur et facit Propontidem; qui mox in quingentos passus coartatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludibus; quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam cetera, nebulosumque et brevius. Unde et Pontum vocatum, quod sit pervius; atque eo praeter phocas et thynnos atque delphinos, alias beluas maiores non patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum a provinciis dictum; ab insulis Balearicum, Siculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpathium: 126 nam inter Tenedum, et Chium, saxum est in mari potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam αἷγα
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: sperans illic ẽẽ orbis t̾raꝵ finem.
it. ⁊ in m̾idiem u̾git: deinde ad septẽtri¬
onem tendit. Quod inde magnũ appellat᷑.
qr cet̾a maria in ꝯparatõe eius minora st̃.
Illud est ⁊ medit̾raneum. qr ꝑ mediã t̾rã
usq ad orientem perfundit᷑: euroꝑam ⁊ af¬
fricam asiam q dist̾minans. Cuius pͥme par¬
tis sinus qui in hispaniis perfundit᷑. hibericꝰ
et ualeritꝰ appellat᷑: ⁊ deinde gallicꝰ qui nar¬
bonensẽ prouinciam. adluit: mox ligusticus
qui iuxta genuam urbem est proximꝰ. Post
hec tirrenus qui italiam attingit: quẽ gre¬
ci ioniũ. itali inferum uocant. Inde sicilicꝰ:
qui a sicilia usq ad cretam uadit. Deinde
creticꝰ: qui in pamphiliam ⁊ egyptũ per¬
tendit. Inde hellesponthus : qui in septẽtrio¬
nem retorquens anfractib magnis iuxta
gretias ⁊ hilliricum in angustias septem sta¬
dioꝵ stringit᷑: quo ⁊erses ponte nauibus
fcõ in greciam ꝯmeauit. Ibi est abydos in¬

Expanded text:
posuit, sperans illic esse orbis terrarum fineit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste est et Mediterraneus, quia per mediam terram usque ad orientem perfunditur, Europam et Africam Asiamque disterminans. Cuius primae partis sinus, qui in Hispaniis perfunditur, Ibericus et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam adtingit; quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem retorquens, anfractibus magnis iuxta Graecias et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur; quo Xerses ponte navibus facto in Graeciam commeavit: ibi est Abydos. In
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupauit. ex qͣ ortꝰ ꝓcedit fluiuꝰ harenis
auriferis copiosus: ⁊ ob hoc cet̾is fluuiis
ꝓuincie nom̃ dedit. De quo martiał. Boc
rea qui nitidis uellera tingis aquis. eo ꝙ
ibi. lane pulchro colore tingunt᷑. Boctis
aut̃ dc̃s: eo ꝙ humili solo decurrat. Biti
ruptis meatib eruperunt. xi. De dilu

Expanded text:
nuncupavit, ex quo procedit copiositas arenis nuncupavit, ex quo procedit copiositas arenis auriferis, et ab hoc ceteris fluuiis provinciae nomen dedit. De quo Martialis12, rea qui nitidis vellera tingis aquis; eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus eo quod humili solo decurrat: †bitiruptis meatibus eruperunt. § 22 De dilu
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ famam. Idem ⁊ hister: qr dũ ꝑ innume¬
ras uadit gentes mutat ⁊ nom̃: ⁊ maio¬
res sͥ ambiendo colligit uires. Orit᷑ a ger¬
manicis ugis ⁊ occidentalib partib bar¬
baroꝵ. pergens circa orientem .lx. in se
fluuios recipit: septẽ ostiis in ponthũ in¬
fluit. Rodanꝰ gallie fluuiꝰ ab oppido rodo
cognominatꝰ quẽ coloni rhodioꝵ uocauerũt.
qui rapido ecitꝰ cursu thirrem equoris freta
scindens. ñ modicũ sepe nauigantib ꝑiculũ¬
facit: dũ int̾ se maris fluctꝰ. ⁊ amnis fluen¬
orit᷑. Est aut̃ germanie fluiuꝰ int̾ tres eu¬
rope maximos fluuios ꝯputat᷑: qui a iugo
alpiũ usq in occeani profunda gressus su¬
os dirigit. Hiberus amnis: qui quondã
totius hispanie nom̃ dedit. Mineus flu¬
uiꝰ gallicie nom̃ a colore pigmenti sũpsit:
qd̃ in eo plurimũ inuenit᷑. Durius a grecis
qͣiͣ doritꝰ. Tagũ fluuiũ carthago hẏspanie¬

Expanded text:
habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumehabet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, non modicum saepe navigantium facit periculum, dum inter se maris fluctus et amnis fluenoritur. Est autem Germaniae fluvius inter tres Europae maximos fluvios conputatus, qui a iugo Alpium usque in Oceani profunda cursus suos dirigit. Iberus amnis, qui quondam totius Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in eo plurimus invenitur. Durius a Graecis, quasi Doricus. Tagum fluvium Cart
Abbreviated transcription (Latin):
missus. Padus ytalie fluuiꝰ a iugis alpi-¬
um fusus: ex trib fontib oritur. Ex qͥb
uni uocabulũ ẽ padus: qui diffusus in
modũ stagni amnẽ sinu dig̾it: a quo ⁊
padus est nũcupatꝰ. Hic a grecis hxridanꝰ
cognõiatꝰ. ab heridano solis filio. quẽ phe-¬
tontẽ dicũt: qui fulmine ꝑcussus mn eodẽ¬
fluuio deiectꝰ est ⁊ extinctꝰ. Auget᷑ enĩ ab or¬
tu canis liquescentib niuib: ⁊ cũ accessione
triginta fluminũ circa rauennã in adriaticũ
mare defert᷑. Tyberis ytalie fluuiꝰ a tyberi¬
no rege albanoꝵ dr᷑ appellatꝰ: qui in hunc
fluuiũ decidit ⁊ de exitu suo nom̃ dedit. Nã
antea albula antiquũ nom̃ a colore habuit.
ꝙ niuib alb sit. Ip̃e est aũt̃ tibris qui ⁊
tybis: s tyberis in cotidiano sermone ty¬
bris in u̾su dr᷑. Danubius germanie fluuiꝰ
uocari fert᷑ a niuiũ copia: quib magis
auget᷑. Iste est qui in europa plus om̃ib

Expanded text:
missus. 26. Padus Italiae fluvius, a jugis Alpimissus. 26. Padus Italiae fluvius, a jugis Alpium fusus, ex tribus fontibus oritur, ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni, amnem sinu dirigit, a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatur, ab Eridano Solis filio, quem Phaetontem dicunt, qui fulmine percussus, in eodefluvio dejectus est, et exstinctus. Augetur autem exortu Canis, liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. 27. Tiberis Italiae fluvius, a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis, sed Tiberis in quotidiano sermone, Tibris invocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ues soluũt᷑: reliquis anni temporib tenu¬
is est ⁊ quietꝰ. Ilas fluuiꝰ asie. pactolus
fluuꝰ asye: aureas harenas trahens. de qͦ
uir̃gilius. Pactolusq irrigat auro. Quem
pro aurato fluore alit̾ crisortium uocant.
Erinus fluuiꝰ asye qui smirneos secat
campos: ⁊ ip̃e fluctib aureis cũ harenis
plenus: a quo ⁊ smirna uocata est. mean¬
der amnis asye. flexuosus: a quo recurrẽ¬
tib riuis int̾ asyam ⁊ ioniã p̾cipitatur
in sinũ: qui miletũ diuidit ⁊ prienã. me¬
ander aut̃ uocatꝰ ꝙ sit flexuosus ⁊ ñqͣmͣ
tarũ primꝰ. a quo thanais fert᷑ fluuiꝰ nun-¬
cupatꝰ᷑: qui ex ripheis ueniens siluis. ditimͣ
europam ab asya: int̾ duas mũdi partes
medius currens. atq in ponthũ fluens.
Inachus achaie flumuꝰ. argolicos irrigans
campos. quẽ rex machꝰ a se nominauit.
qui exordiũ argiue gentis pͥmꝰ dedit. Ibi
⁊̃ erimanthus ab herimetho monte di¬

Expanded text:
ves solvuntur; reliquis anni temporibus tenuves solvuntur; reliquis anni temporibus tenuis est, et quietus. 21. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, arenas aureas trahens. De quo Virgilius: Pactolusque irrigat auro: quem pro aurato fluore alii Chrysorhoam vocant. 22. Hermus fluvius Asiae, qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et arenis plenus, a quo Smyrna vocata est. 23. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui, recurrentibus ripis 138 inter Cariam et Ioniam, praecipitatur in sinum qui Miletum dividit et Prienen. Maeander autem vocatus, quod sit flexuosus et nunquam harum primus, a quo Tanais fertur fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens, dirimit Europam ab Asia, inter duas mundi partes medius currens, atque in Pontum fluens. 25. Inachus Achaiae amnis, Argolicos irrigans campos, quem rex Inachus a se nominavit, qui exordium Argivae genti primus dedit. Ibi est et Erimanthus ab Erimantho monte de
Abbreviated transcription (Latin):
xis fluiuꝰ armenie: qui ab uno monte cum
te cuncta prost̾nat. Nñ ⁊ cũ alexander
eum trãsgredi uellet ponte fabricato:
tanta. ui. mundauit ut pontẽ dirueret.
Hic breuib int̾uallis ab eufratu caput
tollit. ac deinde caspiũ fert᷑ in mare. Fu
uius syrie qui uocat᷑ orientis iuxta mu¬
ros anthiochie decurrens: qui a solis ortu
oriens. non longe ab urbe mari ꝯditus.
Quẽ de originis sue tractu. orientes uet̾es
latini appellau̾e. Cuius fluentis ex ip̃o im¬
duob fontib nominatꝰ: quoꝵ alt̾ uocat᷑
in unũ alueum fẽderatis: deinceps iordanis
et diuidit iudeam ⁊ arabiam: qui ꝑ mul¬
tas circiitꝰ uixta iherico in mare mortuũ
influit. Ensis caucaseis montib diffusus.
cũ płimis aliis in eusinũ p̾cipitat mare.
tauro monte progrediens. miram aqͣrũ
hñs suauitatẽ: ⁊ qr quicqͥd candidũ ẽ cig¬
nũ gentili lingua syri dicunt. Uñ ⁊ am¬
ni huic nom̃ datũ. qr tumet estate qñ ni-¬

Expanded text:
xis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum xis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum te cuncta prosternat. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit, ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium fertur in mare. 17. Fluvius Syriae, qui vocatur Orontes, juxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellaverunt, cujus fluentis ex ipso imduobus fontibus nominatus, quorum alter vocatur in unum rivulum foederatis, Jordanis et dividit Judaeam et Arabiam, qui per multos circuitus juxta Jericho in mare Mortuum influit. 19. Phasis Caucaseis montibus fusus, cum pluribus aliis in Euxinum se praecipitat mare. ciae, a Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quidquid candidum est cydnum gentili lingua Syri dicunt. Unde amni huic nomen datum, quia tumel aestate quando ni
Abbreviated transcription (Latin):
osissimꝰ gẽmis: qui ꝑ mediam baloniam in¬
fluit. Hic a frugib uł ab ub̾tate nom̃ acce¬
pit. Nam eufrata hebraice fertilitas int̾
lustius aũt auctor certissimꝰ ita asserit ti¬
grim ⁊ eufraten uno fonte manare in
armenia: qui ꝑ diu̾sa euntes longius di¬
uidunt᷑. spacio medio relicto mułtꝵ mili¬
um. Que tñ t̾ra que ab ip̃is ambit᷑: meso¬
alit̾ de paradysi fluminib intelligendũ.
Indus fluuius orientis.: qui rubro mari excipi¬
tur. Stasspes fuit medoꝵ rex antiquissimus.
ex quo amnis orientis nomen accepit qui nũc
Araris fluuius orientis. De quo uirgilius. Ant
Currit enim ꝑ parthiam ⁊ assiriam. Bac¬
trus fluuius orientis a rege bactro uocatꝰ
fert᷑: a quo ⁊ bactriani ⁊ urbs eoꝵ. Coas¬
ram dulcedinem aque habeat: adeo ut ꝑ¬
sici reges qmͣdiu int̾ ripas ꝑsidis st̃. sibi ex
eo pocula uendicarint. Ex hoc amne qͥdã
cignũ cilicie fluuiũ diriuarĩ existimãt. Ara¬

Expanded text:
osissimus gemmis, qui per mediam Babylonem inosissimus gemmis, qui per mediam Babylonem influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit. Nam Ephrata Hebraice fertilitas interlustius auctor certissimus asserit, Tigrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes, longius dividuntur, spatio medio relicto multorum millium, quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesoaliter de Paradisi fluminibus intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen accepit, qui nunc Araris fluvius orientis. De quo VergiliusEcl. 1it enim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum. Choasuae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges, quandiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vendicarint. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. 16. Ara
Abbreviated transcription (Latin):
memorant᷑. Geon fluuius de paradyso exi¬
ens. atq uniũsam. ethiopiam. cingens: uo¬
catꝰ hoc noĩe. ꝙ increm̃to sue exundatõis
t̾ram egypti irriget. Ge enim grece. latine
terram significat. Hic apud egiptios nilus
uocat᷑: ꝓpt̾ limũ quem tͣhit. Qui efficit fe¬
IcON. Nam anthea nilus. latine melo dice¬
bat᷑. Apparet aut̃ in nili latu. de quo ĩ mi¬
diem u̾sus excipit᷑ egypto: ubi aquilonis
flatib repercussus aquis retro luctantibus
intumescit. ⁊ inundationẽ egypti facit.
ꝯ memorat: exiens de paradyso. pergit ad
tur ⁊ efficit᷑ unꝰ. Ganges aut̃ uocat᷑ a re¬
ge gangaro indie. Fert᷑ aut̃ nili mͦ exalta¬
re. ⁊ suꝑ orientis t̾ras erũpere. Tygris flu¬
ꝑgens ꝯtͣ assyrios: ⁊ post multos cireui¬
tus in mare rubrũ influens.: uocatꝰ hoc no¬
mine ꝓpt̾ uelocitatẽ. instar bestie tigris
nimia ꝑnicitate currentis. Eufrates fluui¬
us mesopotame de paradyso exoriẽs copi¬

Expanded text:
memorantur. Geon fluvius de Paradiso eximemorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine quod incremento suae exundationis terram Aegypti inriget; γῆ enim Graece, Latine terram significat. Hic apud Aegyptios Nilus vocatur propter limum quem trahit, qui efficit feἰλύν: nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. ura cognominat, exiens de Paradiso tur et efficitur unus. Ganges autem vocatur, a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari et super Orientis terras erumpere. Tygris flucontra Assyrios post multos circuitus in mare Mortuum influit. Vocatur autem hoc nomine propter velocitatem instar bestiae tigris nimia us Mesopotamiae de paradiso exoriens, copi
Abbreviated transcription (Latin):
Duo aut̃ st̃ fluminũ gen̾a : unũ torrens
me flumine uiuo abluero. Torrens est aqͣ
ueniens cum impetu. Dictus aut̃ torrens:
ꝙ fluuio crescit. siccitate torrescit .i. arescit.
De quo pacuuiꝰ. Flammeo uapore torrens
torret. Cui greci nom̃ ab hyeme dederũt:
nos ab estate. Illi a temꝑe quo succrescit.
nos a temꝑe quo siccat᷑. Aminis fluuiꝰ est
nemore a frondib redimitꝰ: ⁊ ex ip̃a ame¬
nitate amnis uocatꝰ. Decursus ꝓprie fi¬
nis cursus: siũe aqͣrũ sit. siue quarũlibet
rerum. Riui deĩ ꝙ diriuent᷑ ad irrigãdũ
.I. ad inducendũ aqͣs in agros. Nam irri¬
gare inducere est. Gurges ꝓprie dictus
lacus in flumine altꝰ. Puteus est lacus
defossus. ex quo haurit᷑ aqͣ a potatione
dictus. Fons caput est aque uascentis. qĩ
aqͣs fundens. Quidam aut̃ fluuioꝵ ꝓpriis
ex causis noĩa acceperunt: ex quib non¬
nulli notandi sunt qui in hystoriis celebres

Expanded text:
Duo autem sunt fluminum genera: unum torrens,Duo autem sunt fluminum genera: unum torrens,me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in historiis celebres
Abbreviated transcription (Latin):
Aqͣ est statiua ⁊ sine motu eqͣlis. Unda u̾o
eminens liquor: qui sempet in motu est.
Cucretiꝰ. Aerias undas .i. motꝰ: ⁊ corpꝰ illud qd̾
refluctuat. Nam nec unda ꝑ se equa ẽ. s aqͣ
in motii quodã. ⁊ agitatõe qͣi ab eũdo ⁊ re¬
deundo unda uocata est. latex ꝓprie liquor ẽ¬
fontis: ⁊ dictꝰ latex ꝙ in uenis terre lateat.
Gutta est que stat: stilla q̃ cadit. Hinc stil¬
licidiũ. qͣi stilla cadens. Stiria enim grecũ
est .i. guita: inde et diminutiuũ ut dicamꝰ
stilla. Dum enim stat aut pendet de tectis
ł de arborib. qͣsi glutinosa gutta ẽ: dum
occid̾it stilla est. Spuma dc̃ã est ab eo ꝙ
spumat᷑. Sordes enim st̃ undarũ. unde ⁊
mustum ⁊ ea que coquunt᷑: spuma purgã¬
tur. Hinc ⁊ sputum .x. De fluminib. a¬
luuiꝰ est ꝑhennis aqͣꝵ decursus: a
fluendo ꝑpetim dictus. Proprie autẽ
flumen ip̃a aqͣ: fluuius cursus aq̃. Prius

Expanded text:
Aqua est stativa et sine motu aequalis. Unda vero, Aqua est stativa et sine motu aequalis. Unda vero, eminens liquor qui semper in motu est. Lucretius2, 151: Aerias undas, id est motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo et redeundo, unda vocata. Latex proprie liquor fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria enim Graecum est, id est gutta: inde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. § 21 De fluminibus. Fluvius est perennis aquarum decursus, a fluendo perpetim dictus. Proprie autem flumen ipsa aqua, fluvius cursus aquae. Priu
Abbreviated transcription (Latin):
met extreans. Uñ ⁊ genesar dr greco uoca¬
bulo: qiͣ generans sibi auram. Deniq ꝑ dif¬
fusoria spacia lacus: frequentib auris spi¬
e benacꝰ in uenetia. de quo fluuiꝰ nascit᷑ min¬
tius qui lacus magnitudine sui tempestates
campanie st̃. Lucrinꝰ aut̃ dc̃s: qr olim ꝓp¬
ter copiam piscium uectigalia magna
rũ densitate sic ambiebatur: ut exhalãtes
inde ꝑ angustias aque sulphuree odor gͣ¬
uissimꝰ suꝑuolantes halitu suo aues ne¬
stilentib. Lacus autem idem ⁊ stagnũ:
ubi immesa aqͣ conuenit. Nam dictũ est
stagnũ: ab eo ꝙ illic aqͣ stet nͨ decurrat.
e abyssis ⁊ reliqͥs aqͣꝵ nominib.
byssus est profunditas aqͣrũ im¬
penet᷑bilis. siue spelunce aquarũ
latentiũ: e quib fontes ⁊ flumina pro¬
cedunt: uł que occulte subt̾eunt. Unde ⁊
abyssus dc̃s. Nam omnes aque siue tor¬
rentes ꝑ occultas uenas ad matricẽ reu̾
toꝵ enim impulsu: agitate aque fluctuant.

Expanded text:
 excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco voca excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spiae in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius, qui lacus magnitudine sua tempestates Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus, quia olim propter copiam piscium vectigalia magna rum densitate sic ambiebatur, ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae fetor gravissimus supervolantes aves halitu suo ne9. Lacus autem, idem et stagnum, ubi immensa aqua convenit; nam dictum est stagnum ab eo quod illic aqua stet, nec decurrat.. Abyssus profunditas est aquarum inpenetrabilis, sive speluncae aquarum latentium, e quibus fontes et flumina procedunt; vel quae occulte subter eunt, unde et abyssus dictus. Nam omnes aquae, sive torrentes, per occultas venas ad matricem abyss Ventorum enim inpulsu agitatae aquae fluctuant.
Abbreviated transcription (Latin):
Lunt .uiii. De lacis. ⁊ stagnis.
tur occeani fluctib. aut magno mari: et
dicũt᷑ lacus ⁊ stagna. Lacus est recepta¬
culũ in quo aqͣ retinet᷑ nec miscet᷑ flucti¬
b. ut lacus affalti: ut lacꝰ benacus ⁊ lariꝰ.¬
fontes labunt᷑ in fluuios. flumina. in freta
discurrunt. Lacus stat in loco nec fluit: et
dc̃s lacus qiͣ aque locus. Lacus affaltuidem
neq pisces ht̃: neq assuetas aquis ⁊ letas
m̾gendi usu patitur aues. S ⁊ quecũq
uiuentia igenda temptau̾is qͣcũq arte
dimersa statim resiliunt turbinib bitumi¬
ne. quo aqͣ om̃is stagnat᷑: neq nauigatõib
patiens est. qr omĩa uita carentia in pro¬
fundũ m̾gunt᷑: nec mat̾i̾am ullam susti¬
net. nisi bitumine lustrat᷑. lucernam ac¬
censam ferunt suꝑnatare: extincto dim̾¬
gi lumine. Hoc mare salinarum dr᷑: siue¬
iherico. ⁊ zoaram. longitudo eius usq ad
quondam herodes in honorẽ tyͣbii cesaris
tib aquis. aura nõ uentis. s de seip̃o sibi¬

Expanded text:
UT VIII. De lacis et stagnis. tur Oceani fluctibus aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum, in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus, efontes labuntur in fluviis; flumina in freta discurrunt; lacus stat in loco nec profluit. Et dictus lacus quasi aquae locus. Lacus Asphalti ideneque pisces habet neque adsuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves, sed et quaecumque viventia mergenda temtaveris, quacumque arte demersa statim resiliunt, ne, quo aqua omnis stagnatur, neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine inlustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, siveJericho et Zoaran. Longitudo ejus, usque ad quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris tibus aquis, auram non ventis, sed de seipso sibi