comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua erea. ferreũ gͦ celum ẽ. qd̾ nullũ exundat hu¬
morẽ. qñ nullis nubib imber rũpit᷑. Est ⁊̃ ferreũ
celũ sub obscurus aer. pressus atq nebulosus colore¬
ferrugineo q̃n rigore frigoris stringit᷑ t̾ra t̃c ueluti suꝑ
caput nr̃m humor suspensus uidetur ⁊ ꝓmom̃ta in¬
nubes. et ꝓcellẽ et turbines fu̾int. Lucretius. caelum
hunc aerẽ celũ appellamꝰ.Nam cũ de sereno. uł de
nubilo querimꝰ. aliq̃n dicimꝰ qualis ẽ aer. aliq̃n qua

Expanded text:
tur. Ferreum ergo coelum, quod nullum exsudat humorem, quando nullis nubibus imber rumpitur. Est etiam ferreum coelum subobscurus aer, pressus atqferrugineo, quando rigore frigoris stringitur terra. tunc ueluti super caput nostrum umor suspensus uidetur et per momenta innubes et procellae et turbines fiunt. Lucretius4, 133: Caelum, hunc aerem caelum appellamus. Nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus, 'qualis est aer?', aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
stinus que forma et figura celi ẽe credenda sit scđm
scripturas nr̃as. Multi enĩ multũ disputant de his
reb quas maiore prudentia nr̃i auctores omiserunt.¬
terram. inmecdia mundi mole libratã. an eam exuna
parte desuꝑ uelud discus oꝑiat. S ꝗa de fide agit scri¬
isse ista docere hoĩes nulli saluti ꝓfutura. s ait aliꝗs
quomͦ non ẽ contrariũ his qui figurã spere celo tribu

Expanded text:
et, quae forma et figura caeli esse credenda sit secundum scripturas nostras. multi enim multum disputant de his rebus, quas maiore prudentia nostri auctores omiseruntterram in media mundi mole libratam, an eam ex una parte desuper uelut discus operiat? sed quia de fide agitur scriisse ista docere homines nulli saluti profutura.. Sed, ait aliquis, quomodo non est contrarium his, qui figuram sphaerae caelo tribu
Abbreviated transcription (Latin):
s de numero eoꝵ nichil sibi p̃sumat humana teme¬
ritas fecit aut̃ eos ds̃ non informes uł confusos s
ctum extendit atq ineo uirtutes sp̃alium creaturaꝵ con¬
stituit. Cuiꝰ ꝗdem celi naturã artifex mundi ds̃ aquis tem¬
ꝑauit ne conflagratio suꝑioris ignis inferiora elementa
succenderet. De hinc circulũ inferioris celi non unifor¬
mi s multiplici motu solidauit. nuncupans eũ firma¬

Expanded text:
 de numero eorum nihil sibi praesumat humana temeritas. Fecit autem eos Deus non informes, vel confusos, ctum ostendit, atque in eo virtutes spiritualium creaturarum constituit. Cujus quidem coeli naturam artifex mundi Deus aquis temperavit, ne conflagratio superioris ignis inferiora elementa succenderet. Dehinc circulum inferioris coeli, non uniformi, sed multiplici motu solidavit, nuncupans eum firma
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ. eo qd incapite cornu habeat simile arietum. Ce¬
rata i greci cornua uocant. Sũt aut̃ illi quadrigemi¬
na cornicula quoꝵ ostentatiõe ueluti esca inlice sol¬
licitat aĩaliũ ꝑinit. otũ iz corpus tegit arens nec
ullum indicium sui p̃beret nisi ex ea parte qua inui¬
tatus aues uł aĩalia capit. ẽ aut̃ flexuosus plusquã
aliȩ serpentes ita ut spina non habere uideatur.

Expanded text:
dictus, eo quod in capite cornua habet similia arietum. Cerata graeci cornua dicunt. Sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione veluti esca illice sollicitata, animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte, qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
raunioꝵ lapidũ. duo gn̾a sũt. unũ quẽ germania mit¬
tit. cristallini similẽ. splendit tñ ceraleo ⁊ si subdiuo po¬
sit᷑ fuerit fulgore rapit sydereũ. Cerauniũ. alterum
et qualitas ut ignis. hec adu̾sus uim fulgoꝵ. opilari fer¬
tur si credimꝰ. Dicta aut̃ ceraunia q̃m alibi nõ inuenit᷑
quã in loco fulmine hicto ꝓximo. gr̃e ⁊ cerauniꝰ fulm̃¬

Expanded text:
rauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto proximo; Graece eni
Abbreviated transcription (Latin):
ligere possumꝰ ⁊ ab ipsis ꝗppe qui hoc curiosissime et oti¬
osissime quesierunt inuentũ ẽ. etiã celo non motu si
sola sycła mouent᷑ fieri potius se omĩa que in ipsis h

Expanded text:
ligere possimus. Et ab ipsis quippe qui haec curiosissime et otiligere possimus. Et ab ipsis quippe qui haec curiosissime et otiosissime quaesierunt, inventum est, etiam coelo non moto, si sola sidera verterentur, fieri potuisse omnia quae in
Abbreviated transcription (Latin):
plana recte d̃r ꝓfecto ⁊ pellis nõ solũ inplanũ ueꝵ
etiã in rotundũ sinũ extendit᷑. Uam ⁊ uter ⁊ uesica
pellis ẽ. de motu etiã cęli non nulli fr̃s questionẽ mo¬
uent utrũ stet anue moueat᷑. Ꝙa si mouet inqunt
quomͦ firmam̃tũ ẽ: Si aut̃ stat. quomͦ sydera que in
illo fixa credunt aboriente usq in occidentẽ crrcũeũt.
septentrionib breuiores gyros iuxta cardinẽ ꝑagen¬
tib ut celũ si ẽ nob aliꝰ occultꝰ cardo ex alio uerti sicut
spera. Si aut̃ nullus aliꝰ cardo ẽ uelud discus rotari
uideat᷑. Qͥb respondeo multũ subtilib ⁊ laboris rati¬
onib ista ꝑquiri. ut uere ꝑcipiat᷑ utrũ ita an ita sit.
hoc sane nouerint nec nom̃ firmam̃ti cogere ut stare
tatẽ aut ꝑꝑ intͣnsgressibilẽ t̾mmum suꝑioꝵ ⁊ inferioꝵ
aquaꝵ uocatũ intelligere licet. Acc si ueritas celum
state ꝑsuaserit impecliri nos curtuit᷑ sideꝵ nec hoc ĩtel¬

Expanded text:
na recte dicitur, profecto et pellis non solum in planum, uerum etiam in rotundum sinum extenditur. nam et uter et uesica pellis est. De motu etiam caeli nonnulli fratres quaestionem mouent, utrum stet anne moueatur. quia, si mouetur, inquiunt, quomodo firmamentum est? si autem stat, quomodo sidera, quae in illo fixa creduntur, ab oriente usque ad occidentem circumeunt septentrionibus breuiores gyros iuxta cardinem peragentibus, ut caelum, si est alius nobis occultus cardo ex alio uertice, sicut sphaera, si autem nullus alius cardo est, uelut discus rotari uideatur. quibus respondeo multum subtilibus et laboriosis rationibus ista perquiri, ut uere percipiatur, utrum ita an ita sit: hoc sane nouerint nec nomen firmamenti cogere, ut stare nsgressibilem terminum superiorum et inferiorum aquarum, vocatum intelligere licet; nec, si veritas coelum stare persuaserit, impediri nos circuiti siderum ne hoc intel
Abbreviated transcription (Latin):
cersidros. quã sicerim ꝗa ⁊ inaquis et int̾ris morat᷑.
Nam cirson dicunt greci t̾ram. ydros aquas. hic cũ
labit t̾ram fumare facit. quã sic macer de scribit. seu
terga spirant spumantia uirus. seu t̾ra fumat qͣter
labit anguis. et lucanꝰ tractiq uia fumantia celidri.
Semꝑ autẽ direct᷑ ambulat. Nam si torserit se dum

Expanded text:
cersidros quasi cerigni, qui et in aquis et in terris moratur. Nam cirson dicunt Graeci terram, ydros aquam, per quam labitur, terram fumare facit. Quam terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur anguis. Et Lucanus9, 711: Tractique via fumante chelydri. Semper autem directus ambulat; nam si torserit se, dum
Abbreviated transcription (Latin):
caprcu. cyxo paue. idest arboris humor ardentis. cuiꝰ folia ad
cypressi similitudinẽ respondent. lignũ uero iocundi odo¬
ris ẽ. et diu durans. nec atinea umquã ext̾minat᷑. De qͦ ꝑ
sus et ced̾ro digna locut᷑ scilicet ꝑꝑ durabilẽ ꝑpetuitatẽ
unde intẽplis propt̾ diuturnitatẽ. Ex hoc ligno luca¬
libris adeo ẽ utilis ut ꝑliti exeo nec tineas patiant nec
tp̃r ꝯsenescant. Nascit increta. africa. atq siria. DoU.¬

Expanded text:
δρυὸς ὑγρόν, id est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est et diu durans, nec a tinea umquam exterminatur. De qua Persius1, 42: Et cedro digna locutus; scilicet propter durabilem perpetuitatem: unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno laculibris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa atque Syria.
Abbreviated transcription (Latin):
rias dicimus partes exercit᷑ incentenos milites. uñ
et qui inhis presunt. centuriones dicunt᷑. Ergo suc¬
centuriati sunt. non qui inpͥma s qui in sccda centu¬
ria sũt quasi sub pͥma centuria. tm̃ structi etiã ipsi
inspeculis positi inbello sũt. ut si pͥmi defecerint isti
quos sub ẽẽ diximꝰ laborantib pͥmi subueniant.
Uñ ⁊ ad insidiã dũ ponit᷑ succenturiatos quasi ar¬
num retinuit. Innumero i centure multiplica¬
te sunt. nom̃ mutare non potuerunt. Centum

Expanded text:
ria est pars exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria: tamen structi etiam ipsi et in speculis positi in bello sunt; ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi arnum retinuit; in numero enim centurie multiplicate sunt, sed nomen mutare non potuerunt; et a
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ pullis hẏrundinũ si oculi auferant᷑. mat̃ eoꝵ. illis
num colore uocata. et duoꝵ ẽ geneꝵ quaꝵ una ex alte¬
ra parte purpurea et alia purpurea nigris int̾ueni¬
entib maculis. Celidoniacus gladiꝰ ferrum ẽ latum.¬
cuiꝰ duplex mucro ac bifurtis in modũ caude hyrun¬
dine format᷑. uñ ⁊ celidoniacus dr̃. OGł. Celidres. ser¬

Expanded text:
quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis num colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis. Ccuius duplex mucro ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur; unde et chelidoniacus dicitur. Sica a se
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit an aliud. et si duo celi anplures. Nam sũt
qui unũ celũ ẽẽ dicunt. nec alterꝰ celi faciendũ ẽẽt
una hylen ut ipsi aiunt potuisse sub petre substan¬
tiam quo non cũ omĩ suꝑi celo ẽet et expensa nicbilre¬
liqui fuit qd adheddificationẽ scdi celi terciiue ꝓficeret.
Alii uero innumeros celos. et mundꝰ ec̃ asserunt᷑ qd̾ irri¬
dent sui. Non i nos cũ illis maior quã suis pugnaẽ.
qui grumetricis numeris et necessitatib ꝯtendunt
taut aut sccłm aut t̾cium sit nec oꝑatoris uirtutẽ
idoneã ut multos celos faceret. Itaq nos non solum¬
scc̃m s etiã t̾ciũ celũ eẽ negare nõ possumꝰ. cũ apłs
raptũ se adterciũ cebũ scripturaꝵ suaꝵ testificatiõe
confirmet. dauid etiã celos celoꝵ in illo laudantiũ
dñm constituat psalmo quẽ imitantes phylosophy
septẽ stellaꝵ et solis et lune globoꝵ cũ sonũ motum
introduxerunt. quoꝵ orbis uł potiꝰ globis connexa

Expanded text:
ioribus caelum appellauit an aliud et si duo caeli an plures. nam sunt qui unum caelum esse dicant nec alterius caeli faciendi, dum esset una flantibus, ut ipsi aiunt, potuisse subpetere substantiam, quoniam cum omnis superiori caelo esset expensa, nihil reliqui fuit quod ad aedificationem secundi caeli tertiiue proficeret. alii uero innumeros caelos et mundos esse adserunt, quos inrident sui — non enim nobiscum illis maior quam cum suis pugna est — qui geometricis numeris et necessitatibus conteuduram, ut aut secundum aut tertium sit, nec operatoris uirtutem idoneam, ut multos caelos faceret. et quis non um coelum esse negare non possumus, cum Apostolus raptum se ad tertium coelum scriptorum suorum testificatione confirmet . David etiam coelos coelorum in illo laudantium Dominum constituit choro . Quem imitantes philosophi quinque stellarum et solis et lunae, globorum consonum motum introduxerunt, quorum orbibus vel potius globis connexa
Abbreviated transcription (Latin):
eum quidã acanore latrat᷑ꝰ appellatũ existiment. eo qd in¬
sonat. uñ ⁊ canere. Nichil aut̃ sagatius canib. plus i
sensui ceteris aĩalib hñt. nãq soli sua nõia recognoscũt.
dños suos diligunt. dñoꝵ tecta defendunt. ꝓdñis suis
se morti obitiunt. uoluntarie cũ dño ad p̃dam currunt.
corpus dñi sui etiã mortuũ nõ relinquunt. Quoꝵ po¬
stremo natura ẽ. extra hoĩes ẽe non posse. Incanib duo
pliniꝰ canes. nati ex lupis ⁊ canib cũ int̾ se forte miscãt᷑.
Solet et india feminas canes nocte insiluis aligatas ad¬
mitti adtigrides bestias aquib insiliri. et nasci ex eodẽ
fructu canes adeo acerrimos. ut in cõplexu leones ꝓster¬
stremo nature insitũ ẽ. uoluntarie ad id qd preꝑant᷑. et
tremoris expectatione suspendi donec ad ꝑagendi licen¬
tiam nutu signoue mitant᷑. bñt enĩ ꝓprios appetitꝰ. qͣn¬
tum brutis excellentiores. tantũ rationalib ꝓpinqͣntes.

Expanded text:
eum quidam a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo Plinius canes nati ex lupis et canibus, cum intra se forte miscentur. Solent et Indae feminae canes noctu in silvis alligatae admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri et nasci ex eodem fetu canes adeo acerrimos et fortes, ut in complexu leones prosters natura insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantutimoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes,
Abbreviated transcription (Latin):
tos maximatim. AGł. Cataplus. aduentus na¬
diciã ita se nõiauerũt. gloriantes enĩ de suis meritis
negant penitentib ueniã peccatoꝵ. uiduas sinupse¬
rint cdãpnant tãquã adulteros. mundiores se ceteris
p̃dicant. qui nom̃ suũ si cognoscere uellent. munda¬
nos se potiꝰ quã mundos uocarent. Catartica. gr. lãt̃.¬

Expanded text:
trinarum. C 78 CATAPLUS, adventus naditiam ita se nominaverunt. Gloriantes enim de suis meritis, negant paenitentibus veniam peccatorum: viduas, si nupserint, tamquam adulteras damnant: mundiores se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani a
Abbreviated transcription (Latin):
admirabile. anceps. obscurũ. honestũ cause genꝰẽ. cui
statim sine oratione nr̃a fauer animꝰ adiutoris. Admi¬
rabile aquo ẽ alienatꝰ animꝰ eoꝵ. qui audituri sũt. hu¬
mile ẽ qd negligit᷑ ab auditore. Anceps ẽ in quo aut iu¬
dicio dubia ẽ aut causa honestatis et turpitudiniᷤᷤ par¬
ticeps. ut beniuolentiã pariat et offensa. Obscuꝵ ĩ quo
aut tardi auditores sũt aut difficiliorib ad cognosoẽ¬
dum negociis causa cernit᷑. inplicata causaꝵ statuti
sũt duo. rationabilis. et legalis. De rationali oriunt᷑
coniectura finis. qualitas. translatio. define iudiciali
et negocialis. De uidiciali obsoluta et ad sũptiua. De
assũptiua concessio remotio criminis. relatio crimi¬
nis cõpensatio. De concessione purgatio et dep̃catio.

Expanded text:
admirabile, humile, anceps, obscurum. Honestum causae genus est, cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris. Admirabile, a quo est alienatus animus eorum, qui audituri sunt. Humile est, quod neclegitur ab auditore. Anceps est, in quo aut iudicatio dubia est, aut causa honestatis et turpitudinis particeps, ut benivolentiam pariat et offensam. Obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur inplicata. § 9 De Syllogisunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De concessione purgatio et deprecatio.
Abbreviated transcription (Latin):
don .a scđm tota primũ attollit᷑. cuiꝰ ꝗdem usq inulti¬
mum orientẽ unũ uidet᷑ iugũ. s multa sũt noĩa. et
multi hoc ipsum iugũ tauri montis crecli uolunt.
quia re uera parchoatras mons armeniȩ inter tauꝵ
et caucasum mediꝰ continuare tau cũ caucaso puta¬
tur s hoc nonita ẽẽ discernit fluuiꝰ eufrates qui radice
parcoatre montis effusus tendens inmeridiẽ ipsum
ad sinistrã taurũ excludit ad dexterã. Nac̃. Caucule.

Expanded text:
 Caspium, primum attollitur. cuius quidem usque in ultimum orientem unum uidetur iugum, sed multa sunt nomina; et multi hoc ipsum iugum Tauri montis credi uolunt, quia re uera Parcohatras mons Armeniae inter Taurum et Caucasum medius continuare Taurum cum Caucaso putatur; sed hoc ita non esse discernit fluuius Euphrates, qui, radice Parcohatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dextram. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposite rei. anasceua aut̃ ꝯtͣria suꝑioris ẽ. Reuincit
enĩ non fuisse. aut nõ et̃ qd̾ natũ aut fatũ. aut dictũ
ẽẽ ꝓponit᷑. ut siqꝗ cimerã neget fuisse aut fuisse ꝯfir¬
met. Int̾ hec et chesin hoc int̃ esse. qd thesis quãuis et ip̃a
habeat disputationẽ. inutͣmq partẽ tñ incerte rei quasi
quedã delib̾atio uł coartatio ẽ. Catasceua aut̃. et anasceua.
inhis reb que uerisimiles non sũt s pro ueris ꝓponunt᷑

Expanded text:
evincit enim non fuisse, aut non esse, quod natum aut factum esse, vel dictum proponitur; ut si quis Chimeram neget fuisse, aut non fuisse confirmet. Inter has et thesin hoc interest, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incerte rei quasi quedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceva autem et anasceva, in his rebus que verisimiles non sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
nere u̾emorant᷑. Igio. Castra st̃ uͥ miles stet̾it. dicta
aut̃ castra. quasi casta. uł q illic castret᷑ libido. Nam
antiꝗ dicebant oppidũ loco altissimo fitũ. quasi casã
multã cuiꝰ plurimus numerus castra. Diminutiuũ.
castellus ẽ. siue qd castrabat᷑ licentia inibi habitantiũ
ne passim uaga horti pateret. Castꝰ. pͥmũ acastratione

Expanded text:
necabantur. Castra sunt ubi miles steterit. Dicta autem castra quasi casta, vel quod illic castraretur libido. Nam antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive quod castrabatur licentia inibi habitantium, ne passim vaga hosti pateret. Pagi sunt apta ae
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ꝗspiam contende uoluerit. ideo ibi xp̃m crucifixũ
ut sanguis ipsius suꝑ adam tumulũ distillaret. Int̾ro¬
gemꝰ eum quare et illi latrones in eodem loco crucifixi
sunt. Ex quo apparet caluariã sniͣsepulerũ primi homi¬
nis s locum significaret decolatoꝵ. Adam uero sepul¬

Expanded text:
autem quispiam contendere voluerit, ideo ibi Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum distillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sint? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum significare decollato
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i patres in concilio niceno de om̃i orbe t̾raꝵ ꝯuenien¬
uenerabiles sinodos que totã pͥncipalit̾ fidem cõplectũt.
quasi quatuor euãgłia uł totidem paradisi flumina.

Expanded text:
sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum conveniensancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenienvenerabiles synodos, quae totam principaliter fidem complectuntur, quasi quatuor eva
Abbreviated transcription (Latin):
detimũ ꝑuenies. Si gͥ aꝑto quolib eugłio placuerit sei¬
re qui reliquoꝵ eugłistaꝵ similia dixerunt. assumens
adiacentẽ numerũ capituli et reꝗres inipsũ numerum
insuo canone que indicat. ibiq inuenies qui et qui di¬
xerunt. et ita demũ incorꝑe inqsita loca que ex ipsis
numeris indicat᷑ ꝑsingula eugłia de udem dixisse nu¬
ducit. nec aliquando alios subtrahit. Alii dixerunt re¬
gulam dictã uł quod regat. uł qd normã recte uiuendi
prebeat. uł qd̾ distortũ prauũq ꝗd corrigat. Canones
aut̃ generaliũ concilioꝵ: atẽporib constantini ceperũt.
Inp̃cedentib namq annis ꝑsecutione feruente docen¬
darum plebiũ minime dabat᷑ facultas. inde xͥanitas
indiu̾sas hereses scissa ẽ. ꝗa non erat licentia ep̃is inunũ
conuenire nisi tẽpore supra dicti imꝑatoris. Ipse enĩ de¬
dit facultatẽ xp̃ianis libere congregari. Sub hoc etiam

Expanded text:
decimum pervenies. Si igitur aperto quolibet Evangelio placuerit scidecimum pervenies. Si igitur aperto quolibet Evangelio placuerit scire, qui reliquorum evangelistarum similia dixerint, assumes adjacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, et ibi invenies, qui et quid dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur per singula Evangelia de eisdem dixisse invducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis persecutione fervente docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum conveniendi, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregari. Sub hoc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tum enĩ semen ẽ masculi. uñ ⁊ aĩalium ⁊ hominũ
corpora concipiunt᷑. hinc et parentes creatores uo¬
cant᷑. Caro aut̃ ex quatuor elem̃tis cõpacta t̃. Nam
terra incarne ẽ. aer. inalitũ. humor .i. aqua. insangui¬
ne. Ignis. incalore uitali. Habent ii in nob̾ elem̃ta
et corpꝰ diu̾sa significant. sicut incarne semꝑ corpꝰẽ
non semꝑ incorꝑe caro. Nam caro ẽ que uiuit iđ
⁊ corpꝰ. corpꝰ qd̾ non uiuit idẽ non caro. Nam corpꝰ d̃r̃
aut qd post uitã ẽ mortuũ. aut sine uita t̃ conditũ.
Int̃dum ⁊ cũ uita corpꝰ ⁊ non caro ut herba ⁊ lignũ.

Expanded text:
tum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elemeet corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non ca
Abbreviated transcription (Latin):
res uocauerunt arundinẽ. postea uato dixit. Sciendũ
sane qd̾ latinũ canna de lingua hebrea sũpsit. apud eos
enĩ calamis canna dr̃. Cicuta aut̃ ẽ qd̾ ẽ int̾ cannaꝵ
nodus dicta qd̾ lareat. Inindios stagnos nasci arundi¬
nes calamiq dicunt᷑. Ex quoꝵ radicib exp̃ssũ suauiᷤᷤ¬
simũ sucũ bibunt. uñ ⁊ baro ait. Indica non magnũ
cia cui nequeant suco condere mella. Cana maula.¬

Expanded text:
 vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat. In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait20: Indica non magna in cia cui nequeant suco contendere mella. Sabu
Abbreviated transcription (Latin):
Carcer ẽ. a quo ꝓhibem̃ exire. ⁊ dictꝰ carcer. a cohercendo.
unt᷑ noxii. et dictꝰ carcer qd eo hoĩes coerceant᷑ includã¬
turq quasi arche ab arcendo scilicet. Locũ aut̃ inquo
seruant᷑ noxii carcerẽ dicimꝰ nũo tm̃ singulari. u̾n uõ
emitunt᷑ qͣdrige carcẽs uocamꝰ nuo tm̃ plurali. Carcẽs.¬
clusi ita hic equi cohercent᷑. ne exeant ante quã signum
quasi. f. littera ꝑ quã funes trahunt᷑. Cinna. lucida
ꝯfulgent alticarceria mali. trogliȩ aut̃ uocati qd̃ rotu

Expanded text:
Carcer est a quo prohibemur exire, et dictus carcer a coercendo. untur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigclusi; ita hic equi coercentur, ne exeant antequam signum ochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotu
Abbreviated transcription (Latin):
li inmedicina ꝓficiunt addiu̾sas ualitudines. Phisiologꝰ
exposuit naturã illiꝰ dicens. qr cũ inuestigauerit eũ uena¬
tor. seꝗt᷑ post eũ. castor uͦ cũ respexerit post se ⁊ uid̾it ue¬
natorẽ uenientẽ. statim morsu abscidit testiculos suos
⁊ ꝓicit cos ante faciem uenatoris ⁊ sic fugiens euadit.
Uenator aut̃ ueniens colligit eos ⁊ ultͣ iã nõ ꝑseꝗt᷑
eũ s recedit ab eo. Si aut̃ rursꝰ uenerit alt̾ uenator ut¬
ꝑꝗrens inueniat ⁊ sequt pꝰeũ ille uidens se iam euade
non posse erigit se uirilia sua uenatori. uenator autẽ
cũ uiderit eũ non habentẽ testiculos discedit ab eo. Iib̾.¬

Expanded text:
li in medicina proficiunt ad diuersas ualetudines. Physiologus exposuit naturam eius dicens quia, cum inuestigauerit eum uenator, sequitur post eum; castor uero, cum respexerit post se et uiderit uenatorem uenientem post se, statim morsu abscidit testiculos suos, et proicit eos ante faciem uenatoris, et sic fugiens euadit; uenator autem ueniens colligit eos, et ultra iam non persequitur eum, sed recedit ab eo. Si autem rursus euenerit ut alter uenator perquirens inueniat et sequatur post eum, ille, uidens se iam euadere non posse, erigit se et demonstrat uirilia sua uenatori; uenator autem cum uiderit eum non habere testiculos, discedit ab eo. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Isis̃. Cartaꝵ usũ pͥmꝰ egyptꝰ ministrauit ceptum ap̃
memphiticã urbẽ. memphis enĩ ciuitas ẽ egyptioꝵ.
ubi carte usus inuentꝰ ẽ pͥmũ. sic̃ ait lucanꝰ᷑. Confi¬
papirũ dixit. qd humorẽ bibat. Carta aut̃ dicta. Qd̾
partim papiri tegm̃ deceptũ glutinat᷑. cuiꝰ gña ꝗͣ
plurima sũt. Prima. et p̃cipu̾a augustea regia et
maioris forme inhonore octauianiꝰ augustĩ appel¬
lata. Scdã. libana. ob honore libiȩ ꝓuinciȩ. Ter¬
cia ieratica dicta qd̾̃ ad sacros libros eligebat᷑ simi¬
lis auguste. s subcolorata. Quarta. teneotica alo¬
co alexandrie que ita uocat᷑ fiebat. Ornta saltica
ab oppido salo. Sexta. cornelia. acornelio gallo ꝓ¬
fecto egypti pͥmũ confecta. Septima emporitica

Expanded text:
itur. Chartarum usum primum Egyptus ministravit, ceptum, apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Egyptiorum, ubi charte usus inventus est primum, sicut ait Lucanus: Confipapyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui ita vocatur, ubi fiebat. Quinta Saitica, ab oppido Sai. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica
Abbreviated transcription (Latin):
Castitas ẽ corporis incorruptitio. Continentia uero
post corruptionẽ sexui renuntiatio. harũ pͥma felici¬
tatis c̾ nõ nosse intotũ aquo postea liberari optab̾is.
Scd̾m uͦ uirtutis ꝯtemnẽ uim quã optue noueris.
alii ꝯtinentiã inꝯiugiis sp̃alib ꝯcastitatẽ inu̾ginib
intelligũt. Itẽ ꝗdem castitatẽ accipiunt. Inueniet᷑ u̾gi¬

Expanded text:
Castitas est corporis incorruptio, continentia uero post corruptionem sexui renuntiatio. Harum prima felicitatis est, non nosse in totum a quo postea liberari optabis; secunda uero uirtutis, contemnere uim quam optime noueris. Alii continentiam in coniugiis spiritalibus, castitatem in uirginibus intellegunt. Item quidam castitatem accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Carnẽ. ⁊ corpꝰ. talit̾ ꝗdã doctoꝵ distinxit. Omĩs ca¬
ro ẽ corpꝰ. non om̃e corpus ẽ caro. Caro ẽ que ꝓp̾e san¬
guinẽ neruis ossibq distinguit. Corpꝰ uõ quãquã
⁊ caro dicat᷑. int̾cdũ tñ ⁊ aerium noĩat᷑ qd tactui uisu¬
iq non subiacet. ⁊ pleꝵq uisibile ẽ. atq tangibile.
paries corpꝰ ẽ. s nõ caro. Lapis corpꝰdr̃. s nõ caro. Sic et

Expanded text:
 taliter quidam doctorum distinxit dicens: "Omnis caro et corpus, non omne corpus et caro est. Caro est quae proprie sanguine, neruis, ossibusque distinguitur; corpus uero, quamquam et caro dicatur, interdum tamen et aereum nominatur, quod tactui uisuique non subiacet, et plerumque uisibile est atque tangibile. Paries corpus est, sed non caro; lapis corpus dicitur, sed non caro. Sic et
Abbreviated transcription (Latin):
det. Chamelon. bestia non hñs unũ colorẽ. s diuersa ẽ
corpusculũ. ad colores quos uidet facillima conuersa¬
tione uariatur. qd alioꝵ aĩaliũ non ẽ ita ad conuer¬
parclus dictus qd̾ dũ sit ut pardus asbis maculis suꝑ
asꝑsus. colleo quo similis pedib bubus. capite tamen
humiles fiant accũbant. ꝗa greci chamile et breue di¬
cunt. siue ꝗa curuus ẽ dorso. Chames eñĩ uerbo greco
curuũ significat. hos licet alie regiones mutant. sed
arabia plurimos. Oifferunt aut̃ sibi.Nam arabici
bina ub̃a indorso habent. reliquaꝵ regionũ singula.

Expanded text:
t. Chamaeleon non habet unum colorem, sed diversa est corpusculum ad colores quos videt facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad converpardus dictus, eo quod, dum sit ut pardus, albis maculis super aspersus, collo equino similis, pedibus bubulinis, capite tamen humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile et breve dicunt sive quia curvus est dorso. Camur enim verbo graeco curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos: differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula.
Abbreviated transcription (Latin):
Catacresin. abusiua. Catacresis ẽ usurpatio nõis alieni.
ut parricidã dicimꝰ qui occidit frẽm. et piscinã que
pisces non ht̃. hec enĩ nisi extrinsecus sumerent᷑ suum
uocabulũ non haberent. Catacris ẽ aliene rei nom̃
adpositũ. hec ametaphora differt q illa uocabulũ habẽ
ferunt᷑ frontib et longa sulcant uada saxa longa cari
men si poeta naumon apposuisset ꝗd ꝓpriũ eidẽ parti

Expanded text:
a dicuntur. catachresis est usurpatio nominis alieni, ut parricidam dicimus qui occiderit fratrem, et piscinam quae pisces non habet. haec enim nisi extrinsecus sumerentur, suum uocabulum non haberent. catachresis est alienae rei nomen adpositum. haec a metaphora differt, quod illa uocabulum habentferuntur / frontibus et longa sulcant uada salsa carina Vermen si poeta naui non apposuisset, quid proprium eidem parti
Abbreviated transcription (Latin):
post istoꝵ. quatuor auctoritatẽ. omni manent stabi¬
lita uigore quoꝵ gesta in hoc oꝑe condita continent᷑.
Sinodũ aut ex greco int̃pretari aiunt oomitatum
uł cetum. Concilii uero nom̃ tractũ ex more roma¬
no. tp̃r enim quo cause agebant᷑. conueniebant om̃s
inunũ cum. uiiiq. inter trione tractabant. un
et conciliũ a cõmuni int̾trione dicti quasi consilium.
littera transennte. Cȩtus uero conuentꝰ ẽ uł congre¬
gatio acoeundo. uł conueniendo munũ. uñ et con¬
uentũ ẽ nuncupatũ sic̃ conuentꝰ cetus uł concilium
asocietate multoꝵ in unum. Canopea. egyptꝰ dr̃.¬

Expanded text:
post istorum quatuor auctoritatem omni manent stabipost istorum quatuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc corpore condita continentur. 11. Synodus autem ex Graeco interpretatur comitatus, vel coetus. 12. Concilii vero nomen tractum eno. Tempore enim, quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum communique intentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, quasi comcilium. littera transeunte. Coetus vero conventus est, vel congregatio a coeundo, id est conveniendo in unum. Unde et conventus est nuncupatus, sicut conventus coetus concilium, a societate multorum in unum. Epistola Gr
Abbreviated transcription (Latin):
ta blasfemia. quã de inequalitate sc̃e trinitatis. idc̃
arrius asserebat ꝯsubstantialẽ deo patri d̃m̃ filium.
eadẽ sc̃a synodꝰ ꝑsimbolũ definiuit. Scd̾a synodꝰ centũ
quinquaginta patrũ sub theodosio seniore ꝯstantino¬
polim congregata ẽ. que macedoniũ sp̃m sc̃m dm̃ esse¬
negantẽ condẽpnans. consubstantialem patri et filio¬
sp̃m sc̃m demonstrauit. dans symboli formã quam
augusto edita. que nestoriũ duas ꝑsonas in xp̃o asse¬
rentẽ iusto anathemate condempnauit. ostendenꝰ ma
sub machiano principe habita ẽ inqua eutice con¬
stantinopolitanũ abbatem uerbi dei et carnis unam
naturã ꝓnuntiantẽ. et eiꝰ de fensorẽ dioscorũ quon¬
dam alexandrinũ ep̃m et ip̃m rursũ nestoriũ cum
reliquis hereticis una patrũ sententia p̃damnauit.
amur nature: hec sunt que quatuor sinodi pͥnci¬
pales fidei doctrina plenissime predicant. S et siqua
sunt concilia que scĩ patres sp̃u dei pleni asserunt.

Expanded text:
a blasphemia de inaequalitate sanctae Trinitatis, id est, Arius asserebat consubstantialem Deo Patri Deum Filium, eadem sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae Macedonium Episcopum, negantem sanctum Spiritum demonstravit, dans symboli formam quam Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens mansub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et eius defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia praedamnavit, amur naturae. 10. Quatuor hae sunt synodi principales, fidei doctrinam plenissime 266 praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩlum philosophy rotundum uolubilem atq arden¬
tem esse dixerunt. uocatumq hoc noĩe eo qd tanquã
uas celatum in pressa signa habeat stellaꝵ. Distinxit
enim eũ ds̃ claris luminib et impleuit. Sol scilicet
et lune orbem fulgenti et astroꝵ micantiũ splenden

Expanded text:
Caelum philosophi rotundum, volubile atque ardens esse dixerunt; vocatumque hoc nomine, eo quod tamquam vas caelatum inpressa signa habeat stellarum. Distinxit enim eum Deus claris luminibus, et inplevit sole scilicet et lunae orbe fulg
Abbreviated transcription (Latin):
mis cõmorant᷑. et siquando feraꝵ uł hominũ adu̾sita¬
tem presenserint. de altissimis saxoꝵ cacuminib sese
precipitantes insuis se cornib illesa suscipiunt. Capre
nature misteriũ cũ sint rationis exꝑtes. rationem
tamen euadendi ꝑiculi. uł tuende salutis agnoscũt.
noxiaq parit ac ꝓͥfutura distingunt. E Gł. Capro¬

Expanded text:
mis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitamis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cenaturae mysterium, cum sint rationis expertes, rationem tamen euadendi periculi uel tuendae salutis agnoscunt noxiaque pariter ac profutura distinguunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
cus arbor appellata eo qd parietes quib innascit᷑ car¬
pit. Rũpit i et ꝓdit ex latebris ꝗb ꝯcepta ẽ. alii capͥ¬
ficũ putant dictũ qd̾ ficus arbor eiꝰ reme confundet.¬
arbores cnĩ cincinni siue uncino liꝗb se in necterunt
uites et suspendere solent arboris. quo adminiculo fre¬
ti paruites uentos aci turbines contingere nequeãt.
et sine lapsu ꝑiculoꝵ fructꝰ suos sustineant ac sese ua¬
gta ꝓceritate diffundant. Capros. et capras. acarpendis
uirgultis quidam dixerunt. Alii qd̵ captent aspera.
non nulli acrepitu crurũ. unde eas creas uocitatas que
celsis montib et quãuis de longinquo uident. tamen
om̃s qui ueniunt. idem aut̃ et capre. idem ibices quasi
habices eo qd̾ ad instar auium ardua et excelsa tene¬
ant et insublime inhabitent. Ita ut de sublimita¬
te uix humanis optutib pateant. unde et meridia¬
na pars ibices aues uocant. qui nichil influentis in¬
habitant. hec itaq animalia ut diximꝰ inpetris altissi¬

Expanded text:
cus appellata eo quod parietes quibus innascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum quod ficus arbor eius remedio fecundetarbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vagrandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae celsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissi
Abbreviated transcription (Latin):
nus. capitolio seruiens. Isis. Capitolium rome uoca¬
tum . co qd fuerit romane urbis et religionis capud
sũmum. Alui aiunt cũ tarquinius priscus capitolu
fundam̃ta rome aperiret inloco fundam̃ti capud ho¬
minis lite tristuscis notatũ inuenit. et ꝓinde capito¬
capitulare dr̃. iđ et cappa uł qd̃ duos apices ut cappa
littera habeat uł ꝗa capitis ornam̃tũ ẽ. Capsax. se

Expanded text:
s studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitocapitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices ut cappa littera habeat, vel quia capitis ornamentum est. Mitra e
Abbreviated transcription (Latin):
subdolus. u̾sut᷑ aũt cuiꝰ mens ad quãlib fraudem
facile uertit᷑. Ergo callidꝰ nõ ꝓ astuto tantũ. s ꝓastu¬
cui subiacet adeurum insulata. ꝓbane ex quo occe¬
anus indicus uocari incipit. His. Caligarius. non¬
callo pedũ. s acallo .i. ligno uocatus. sine quo sui
calciamenta non possunt. quas greci calapodas di¬
cunt. fiebant aut̃ prius ex salice tantũ. Calige. uł
acallo pedum dicte. uł quia ligant̃. Nam socci nõ
ligantur s tantum intro mittuntur. Gł. Cali
nubes. nebula. Caligo. umbra est despissitudine ae¬
ris effecta. et dicta caligo qd̾ maxime aeris calore

Expanded text:
subdolus, uersutus autem cuius mens ad quamlibet fraudem facile uertitur. Ergo callidum non pro astuto tantum, sed pro astucui subiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus uocari incipit; a dextra a callo pedum, sed a calo, id est, ligno vocatus, sine quo consui calceamenta non possunt, quos Graeci calopodas dicunt. Fiebant autem prius ex salice tantum; hinc et a callo pedum dicte, vel quia ligantur: nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui ne variatur. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta: et dicta caligo, quod maxime aeris calore
Abbreviated transcription (Latin):
smaragduis gc̃ma dicta qd uiridis sit et turbida arsꝰ
uenas. hec megypto uł cipro insula nascit᷑. Calcos
acalculis .i. lapillis minutis. quos antiqui in manu
tenentes. numeros cõponebant. Hib. Calculi inlusu
culus dicit᷑ lapis breuis qu sine molestia sui bre¬
uitate caleat᷑. item calculi qd ꝑuias ordinales eat
quasi ꝑ calles. Calculi partim ordine mouentur
partim uage. Ideo alios ordinarios alios uagos
appellat. aut uero qui moueri om̃ĩno non possũt.
incinctos dicunt. uñ ⁊ agentes hoĩes inciti uocã¬
tur. quib spes ultra ꝓcedendi nulla restat. Calculi

Expanded text:
smaragdus dicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro insula nascitur. Prasa calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebant. Conpilator, qui culus dicitur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per vias ordinales eant, quasi per calles. partim vage: ideo alios ordinarios, alios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat. § 68
Abbreviated transcription (Latin):
mistrũ. acus ẽ. que calefacta ⁊ adibita calefacit ⁊ intor¬
quet capillos unde tota calamistrati appellant᷑ qui co¬
mam torquent. Calamistratꝰ. acalamistro .i. acu ferreo¬
incalami similitudine facto in quo crines obtorquẽt
ut crispi sint. quã incinere calefacere solent qui ca¬
pilios crispant ut calamistrati sint. EGł. Calamĩs.¬

Expanded text:
mistrum acus est quae calefacta et adhibita calefacit et intorquet capillos. Unde et calamistrati appellantur qui comam torquent. Clavis in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. Corpulentus
Abbreviated transcription (Latin):
Ori̾. Chaos. locus uł habitaculũ eẽ nouimus contra
post modũ omĩa singillatim ꝑspicies uarias formas¬
que ꝓprias ꝓdierunt. de qua scriptura loquitur¬
dicens. qui fecisti mundũ de materia informi. ISid.¬
urbs ꝓpria nominauit. hec incapite syrie sita aborien¬
te armeniã tangit. ab occasu asiam minorẽ. ab aꝗlone
mare cunericũ. et themisirios campos. quos hñt ama¬
zones. ameridie uero taurũ montẽ. cui subiacẽt cilicia
et ysauria usq ad ciliũ sinũ qui expectat contͣ insulã
ciprum. terre eiꝰ ante alias nutrix equoꝵ. alis ammis
postã fluit qui quondã lidie rex nadis unxit aꝑsis.

Expanded text:
a postmodum singillatim per species varias formasque proprias prodierunt. De qua materia Scriptura loquitur: Qui fecisti mundum de materia informi. urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita; ab Oriente Armeniam tangit, ab Occasu Asiam minorem, ab Aquilone mare Cimmericum, et Themiscirios campos, quos habuere Amazones, a Meridie vero Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicum sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra ejus ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disjunxit a Persis.
Abbreviated transcription (Latin):
stella que et sirus dr̃. estiuis mensib inmedio centro
celi ẽ. et dũ sol ad eam ascendit coniuncta cũ sole du¬
plicat᷑ calor ipsius. et dissoluunt᷑ corꝑa ⁊ uaporant᷑. unde
et ex ipsa stella dies caniculares dicunt᷑. quando et mo¬
morbo afficiat. uł ꝓpt̾ flãme candorẽ. qd̾ eiꝰmodi sit ut
preceteris lucere uideat᷑. Itaq quo magis eã cognosce¬

Expanded text:
stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde e, et ipsi stellae dies Caniculares dicuntur, quando et momorbo afficiat, sive propter flammae candorem, quae hujusmodi sit, ut prae caeteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
in deutero nonuo p̃cipit᷑ non manducari. physiologꝰ
dicit de hoc sitñ credendũ ẽ. ꝗa totus alb est nullam
partẽ hñs nigrã. Cuiꝰ interior fimꝰ curat caliginem
oculoꝵ. istud inuasis regũ inuenit᷑. Orosii. Calagur¬
confectã. atq ad infames escas miseranda inopia coactã
ultima cede incendioq deleuit. RGł. Calamaula. can¬

Expanded text:
in Deuteronomio: Non manducandum. Physiologus dicit de hoc quia totus albus est, nullam partem habens nigram; cuius interior fimus curat caliginem oculorum. Istud in atriis regum inuenitur. confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit. percu
Abbreviated transcription (Latin):
exeis creent᷑. Sic̃ aut̃ cabrones nascunt᷑ de equoꝵ car¬
nib putridis ita ex cis sepe nascunt᷑ scarabei unde co
gnominati sũt. Caccab asono feruoris cognomi¬
natus. Gacenfaton. dictio obscena uł incõposito so¬
iuuare et dorica castra. mala enĩ fuit cõpositio abea silła

Expanded text:
ex eis creentur. Sicut autem scabrones nascuntur de equorum carnibus putridis, ita ex his iterum saepe nascuntur scarabaei; unde et cognominati sunt. Tauri neum'. Cacemphaton dictio obscena vel inconposite sotVirg. Aen. 2, 27: Iuvat ire et Dorica castra. Mala enim fuit conpositio ab ea syllaba
Abbreviated transcription (Latin):
cumq curamã ingenuũtuũ
remunerare. quiuix dũde¬
subhonorato patrȩ illo: Pa¬
tre inqua primo insulcr
tro. cumte illicbeatis simi
hylari Tunc insulanitrro¬
nis. Set iam nunc summi pon¬
tificis doctrina formaret ꝑ
om̃s sp̃ciliũ rerum disciplinas
adhoc & icĩtepostea consu¬
mantib: scis uiris saluiano
atq uincentio. eloquencia
parit̃ sciencia quȩ p̃minenti¬
b. His igit᷑ tot actalib usi¬
bus magistris ex mequoq
minimo omniũ ciudiesq sci¬
tatus es. in quib iamnunc.
& te in t̃rogantẽ & me respon¬
dentẽ recognosce

Expanded text:
cumque cura mea ingenium tuum cumque cura mea ingenium tuum remunerari qui uixdum desub Honorato patre, illo, inquam, primo insularum tro; cum te illic beatissimi Hilarii tunc insulani tironis sed iam nunc summi pontificis doctrina formaret per omnes spiritalium rerum disciplinas, ad hoc etiam te postea consummantibus sanctis uiris Saluiano atque Uincentio eloquentia pariter scientiaque praeeminentibus. his igitur tot ac talibus usus magistris ex me quoque minimo omnium audies quae sciscitatus es. in quibus iam nunc et interrogantem te et me respondentem recognosce
Abbreviated transcription (Latin):
ris multtirum rerum ab¬
solucionẽ quȩ indiuinis uo¬
luminib int̃p̃tem postulcint
Colligam ꝓut reddierint in
memoria que ad temissclo¬
nistudio cognos cendi sedule
copioseq ꝓlatas. atq eis ñ
meo ingenio sed ex inlustri¬
um doctorũ iudicio neq
exꝓpria temeritate. sed
ex alioꝵ cuctoritate respon¬
deã. Consectans nontã elo¬
quii exultantis ambitũ quã
necessariȩ breuitatis modũ
Sic enim & innumeris scctis fie¬
ri in quisitionib tuis poterit.
& mibi in suꝑ liberum erit
aliqua ex trinsecusq cogni¬
tionituȩ utili cirbi trabor in¬
serere. ut est illud Quidsig¬
quid sit cytharis ephot sy¬
clus. & cȩtera quȩ uel insci¬
cris libris frequentate uł
madcimȩ ineccłe usuposita
int̃p̃tacionẽ requir̃. Hȩccũ
se legentib ꝑ totũ scriptura¬
rum corpus crebro offer̃ non
habere. existimciuiea tib
cũ significationib suis in ope¬
re hoc quasi coaceruata os¬
tendere. Dignũncmq: ÷ qua¬

Expanded text:
ris multarum rerum absolutionem quae in diuinis uoluminibus interpretem postulant; colligam, prout redierint in memoriam quae a te, mi Saloni, studio cognoscendi sedule copioseque prolata sunt, atque eis non ex meo ingenio sed ex inlustrium doctorum iudicio, neque ex propria temeritate sed ex aliorum auctoritate respondeam consectans non tam eloquii exultantis ambitum quam necessariae breuitatis modum. sic enim et innumeris satisfieri inquisitionibus tuis poterit et mihi insuper liberum erit aliqua extrinsecus quae cognitioni tuae utilia arbitrabor inserere, ut est illud, quid sigquid sit cidaris, ephod, siclus et cetera, quae uel in sacris libris frequentata uel maxime in ecclesiae usu posita interpretationem requirunt. haec cum se legentibus per totum scripturarum corpus crebro offerant, non ab re existimaui ea tibi cum significationibus suis in opere hoc quasi coaceruata ostendere. dignum namque est qua
Abbreviated transcription (Latin):
Momentũs. ẽ. minimũ. atq angus¬
tissimũ tempus a motusiderũ.
d ic tũ ẽ enĩ ex tremitas. ore
in breuib: int̃uallis. cũ aliꝗdsi¬
bi cedit. atq succedit.  d&¬

Expanded text:
Momentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Moeni as. muri ciuitates dicta¬
aut̃. ab eo qđ muniat ciuitatẽ
quasimunim̃ta. urbis idẽ
tuta menita:
Hu nũaũt. dictũ. quasimanu

Expanded text:
Moenia sunt muri civitatis, dicta ab eo quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ dum ciuĩt alie lit tere. in locũ
ciliorum riteponunt᷑ . h. & post
lit teris quendam cognatio est.
Nam ꝓbrro dicimꝰ pirrum. E.
& c. quã cognitionẽ habent.
postea dicimꝰ quad ringentos.

Expanded text:
nterdum autem aliae litterae in locum aliarum rite ponuntur. B et p litteris quaedem cognatio est; nam pro birro dicimus pirrum. C et g quamdam cognationem habent; recentos, postea dicimus quadringentos,
Abbreviated transcription (Latin):
Rtogra fia grece: latine
recta scriptura in t̃p̃tatur.
Haec disciplintidocei. quẽ ad mo¬
dum scribere debeamus. Namsi¬
cut cirs tractat departiũ decli¬
natione : ita orto grafia discri¬

Expanded text:
rthographia Graece, Latine recta scriptura interpretatur. Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scri