comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habuit adu̾sus latam snãm si appliasti.
seu post appellationẽ ꝓuocationis sollc̃p¬
nia implere cessaucris. tutele uiditio in¬
dẽpnitatẽ pupule prãre debes
d̾ .a. Pehis que infraudem aministrati¬
onis atutore gesta uł negligent̃ acta acu¬
gtatorib eor quib successisti allegis: agẽ
debes. Simo annos legitime ctatis ĩple¬
sti. neq a ignoras ñ multum patrocinari
fecunditatẽ ubors femͣtnis adrerũ suars
aministratioẽm: si intra etatẽ legitimam
sunt constitute.
poĩta poscentes. ad satis datiogn cõpelli
ñ posse manifestissimum ẽ¬

Expanded text:
habuit et adversus latam sententiam non appellasti seu post appellationem provocationis sollemnia implere cessaveris, tutelae iudicio indemnitatem pupillae praestare debes . De his, quae in fraudem administrationis a tutore gesta vel neglegenter acta a curatoribus eorum quibus successisti adlegas, agere debes, si modo annos legitimae aetatis implesti. Neque enim ignoras non multum patrocinari fecunditatem liberorum feminis ad rerum suarum administrationem, si intra aetatem lesunt constitutae.posita reposcentes ad satisdationem compelli non posse manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ei inuinctum ẽ abcẽ desut. quin ad cui̾
offitium curamq ꝑtineañt negotia pu
adieritis. ut is ad aminstratiõem tute
mp alex̃. P otuit quid ⁊ debuit cõpetẽ
undex in locum excusatitutoriᷤ catore lic
pupulus alios quoscumq brẽt tutores
dare. quamins aut curatorcum aliis in
locum eius substitutus sis tñ ꝑiculo ad¬
ministrationis ultra pub̾tatis tp̃a noti
õ. a Propt̾ late diffusum .i. indit̾isis
locis constitũtum̃ patrimonium. ułqd̃
solus ad ãmistratioẽm ñ sufficias. antibi
tuttiam administranti adungialiquõ
curatores oporteat p̃ses ꝓuintie site non
sufficientẽ dep̃henderit extimabit.

Expanded text:
 ei iniunctum est abesse desiit, quin ad eius officium curamque pertineant negotia pupadieritis, ut is ad administrationem tute . Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. Quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo administrationis ultra pubertatis tempora non . Propter late diffusum  id est in diversis locis constitutum patrimonium, vel quod solus administrationi non sufficias, an tibi tutelam administranti adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te non sufficientem deprehenderit, aestimabit.
Abbreviated transcription (Latin):
quors fuga potius tutori ascribitur. siuie¬
siue neglegentia dissolutam patiatur ẽe
disciplinam. sineduritia usineclia atq ũ¬
bcrib cos afficiat. necgnam dños eͦxecrant᷑.
s magis diligunt. ita ut hec lex ꝑh: q̃q
meliorantiquasit. tunc A remota seruor̃
custedia ̃ intaminoꝵ sepuus ꝓ debatur:
Nec uõ domum uendere liceat. in qua de fẽc
pat̾. minor creuit inqua maior ymagi¬
nes aut uidere fixas aut reuulsas ñuidere

Expanded text:
Quorum fuga potius tutori adscribitur, Quorum fuga potius tutori adscribitur, sive neglegentia dissolutam patiatur esse disciplinam, sive duritia vel inedia atque verberibus eos adficiat 2c . Nec enim dominos execrantur, sed magis diligunt, ita ut haec lex per hoc quoque melior antiqua sit: tunc enim remota servorum custodia etiam vita minorum saepius prodebatur. Nec vero domum vendere liceat, in qua defecit pater, minor crevit, in qua maiorum imagines aut videre fixas aut revulsas non videre
Abbreviated transcription (Latin):
o.aa. Lex quẽ tutores curatoresq ne¬
cessitate adstrinxit. ut aurum argentuo
gemmnas. uestes. cctaq mobilia p̃tiosa ut¬
bana ⁊̃ mancipia. domos balnea. horrea
atq oĩa quentra ciuitates sunt uẽcdent.
osaq ad nummos itdigerent p̃der p̃dia. ⁊
mancipia rustica multum muitum mino¬
rum utilitatiadu̾sa est.p̃cipimꝰ itaq
ut hec oĩa nuintutore curatorumue lice¬
at uendere nisihac forteneccĩtate ⁊ lege.
quarusticum p̃ctium atq mancipium uen¬
usindõtem darem p̃tenitum licebat. scilic
ꝑ inquisitioc̃m udicis. ꝓbationeq cãe ⁊ in¬
t̃positione decreti ut fraudi locus non sit.
Ante oĩa igitur urbana mancipiaq totiꝰ
suppellectilis notitiam gerunt. semꝑ in hxeẜ̃¬
ditate undomo retineãt. Nã bom ẜui frau¬
demficri ꝓhibebunt m᷑alisires exigr̃at sub¬
minuere nec mutare uel subtrabere aliqͥ
riumẽ. ⁊ touerabilius ẽ: si ita contigĩt ser¬
uos mori suis dnũs quã seruire extrancis.

Expanded text:
. Lex, quae tutores curatoresque necessitate adstrinxit, ut aurum argentum gemmas vestes ceteraque mobilia pretiosa, urbana etiam mancipia, domos balnea horrea atque omnia intra civitates venderent omniaque ad nummos redigerent praeter praedia et mancipia rustica, multum minorum utilitati adversa est. Praecipimus itaque, ut haec omnia nulli tutorum curatorumve liceat vendere, nisi hac forte necessitate et lege, qua rusticum praedium atque mancipium vendotem dare in praeteritum licebat, scilicet per inquisitionem iudicis, probationem causae, interpositionem decreti, ut fraudi locus non sit. Ante osupellectilis notitiam gerunt, semper in haereditate et in domo retineantur; nam boni servi fraudem fieriminuere nec mutare vel subtrahere aliquirium est. 2b . Et tolerabilius est, si ita contigerit, servos mori suis dominis, quam servire extraneis.
Abbreviated transcription (Latin):
sti ut curator. olimub̾atus ut affirmas sẽ¬
tentiam p̃sidis. exoffitio curatoris conue
S. aa. Ponomni: titulo rer̃ pupillipo̾tatẽ
alienanbi tutores hñt. s ad ministratiõis
tm̃causa distrarentes que uenundare gis
licet. iustam cãm possidendi cõꝑantibus
ꝓstant¶ cumitaq donare nulia rc̃e res
eoꝵ quors ãministrant negotia potestatẽ¬

Expanded text:
sti ut curator, olim liberatus  ut adfirmas sententia praesidis, ex officio curatoris conves . Non omni titulo rerum pupilli potestatem alienandi tutores habent, sed administrationis tantum causa distrahentes, quae venum eis dare licet, iustam causam possidendi comparantibus praestant. Cum itaque donare nulla ratione res eorum quorum administrant negotia potestate
Abbreviated transcription (Latin):
temtem defunctimsi int̃solos liber̃os apa¬
rentib utruisq sexus hãtur ñuolumus. Sin
uõ in huiusmoĩ uoluntat̃ẽtbis alia sit ex¬
tranea mixta ꝑ sõã certum ẽ eamuolũtatẽ
quantum adillam diuntaxat ꝑmixtam
cupaticẽm quoq hoc ẽ sine scriptũra testa¬
m̃ta ñalias ualere sanccimus: quam si septẽ
testes ut supdictum ẽ simuluno eodẽq tp̃e
collecti: testatoris uoluntatẽ ut testam̃tũ
sine scriptura facientis audierĩntss iquis
aũt testam̃to uire ꝑfecto postea adaluid
infirmari decermmus. quam id qd̃ sccło
facere testator instituit. uire fuit con su¬
matum nisi forte inpriore testam̃to scͥp¬
qui abintestato adeius hereditat̾e uoc̃at᷑.
fon casu licet imꝑfecta uideatur script̃a
posterior infirmato priore testam̃tosccł
eius uoluntatẽ nonq̃i testam̃tum: S qͣsi
cimus: inquauoluntate quinq testiũ
iuratoꝵ depoitioẽs sufficient quo ñ fco
ualebit primum testam̃tin licet incoscͥ¬

Expanded text:
tem tenere defuncti, nisi inter solos liberos a parentibus utriusque sexus habeatur, non volumus. Si vero in huiusmodi voluntate liberis alia sit extranea mixta persona, certum est eam voluntatem, quantum ad illam dumtaxat permixtam cupationem quoque, hoc est sine scriptura, testamenta non alias valere sancimus, nisi septem testes, ut supra dictum est, simul uno eodemque tempore collecti testatoris voluntatem ut testamentum sine scriptura facientis audierint. Si quis autem testamento iure perfecto postea ad aliud infirmari decernimus, quam id, quod secundum facere testator instituit, iure fuerit consummatum, nisi forte in priore testamento scripqui ab intestato ad eius hereditatem vocantur. Eo enim casu, licet imperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore testamento secundam eius voluntatem non quasi testamentum, sed quasi cimus 5a . In qua voluntate quinque testium iuratorum depositiones sufficient: quo non facto valebit primum testamentum, licet in eo scr
Abbreviated transcription (Latin):
o. aa Pumus teseptem testib defuit uł
coram testatore om̃s cod̃ loco testes suos
alicno amilꝗ ñ consignai̾ũt: uire deficiat
testam̃tumftehis aut que int᷑ ieta sine sup̃ o
scripta dicis. ñ ad uiris solẽpnitatẽ s ad fi¬
tei ꝑtincut questicẽm. ut apparẽat utrum
testatoris uoluntate em̃datiõe meruerũt.o
us ab altero inconsulte delcta sunt ab aliqͦ
faiso hec fu̾it comͣmissã.
ãa. ¶ estanoic̃a tepetunia sua legib
certis facuitas. niuiris dictionais mutare fõ¬
mam usuiri publico derogare. cuiquam
urãm facere uoluisse institutio ⁊ exħedita¬
op ꝯstã. QM̃ indignum ẽ obinanem
obẜuatiõem irritas fieri tabulas. ⁊ iudici¬
a mortuoꝵ placuit ad ẽptis his quors i¬
magin᷑arius usus ẽ instituendi hercdis ũ¬
bore ñ ẽe necessariam obẜuantiam utrum
imꝑatiuis. ⁊ directis ũbis fiat. anin fl exis

Expanded text:
. Si unus de septem testibus defuerit vel coram testatore omnes eodem loco testes suo vel alieno anulo non signaverint, iure deficiat testamentum. De his autem, quae interleta sive supra scripta dicis, non ad iuris sollemnitatem, sed ad fidei pertinet quaestionem, ut appareat, utrum testatoris voluntate emendationem meruerunt, vel ab altero inconsulte deleta sunt, an ab aliquo falso haec fuerint commissa.. Testandi causa de pecunia sua legibus certis facultas, non iurisdictionis mutare formam vel iuri publico derogare cuiquam pvestram facere voluisse institutio et exheredaQuoniam indignum est ob inanem observationem irritas fieri tabulas et iudicia mortuorum, placuit ademptis his, quorum imaginarius usus est, institutioni heredis verborum non esse necessariam observantiam, utrum imperativis et directis verbis fiat an inflexa.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. uisti onsulta diualia quib ꝯside¬
rate ꝓspectum ẽ. neuoluntates ultimede¬
ficientium. in hacregia ur beconfecte ap̃
alium aꝑiꝰ possint quam uirum clarissi¬
mum ꝓtp̃e census magistratum: monu¬
mñtis int̾ uenientib ꝓuiris ordine. neue
inhereditate cuuns sumina .c. aurcoꝵ p̃¬
tium s̃i excedit mercedis quicquã aut sũ¬
ptum: aut censũ admunstrantes aut
censualis aparitio. suꝑ intimandis histẽ
elogiis audeant ad sequi. firma nunc qͦ
diicimus: ac repetita ꝓmulgatiõe. ñ solũ
tudices quorlib ⁊ ꝓtribunalium. uers
⁊̃ defensores eccłar quos turpissunum
intimationis genus trrepserat p̃monẽ

Expanded text:
. Consulta divalia, quibus considerate prospectum est, ne voluntates ultimae deficientium in hac regia urbe confectae apud alium aperiri possint quam virum clarissimum pro tempore census magistrum, monumentis intervenientibus pro iuris ordine, neve in hereditate, cuius summa centum aureorum pretium non excedit, mercedis quicquam aut sumptuum censum administrantes aut censualis apparitio super intimandis isdem elogiis audeant adsequi, firma nunc quoque edicimus ac repetita promulgatione non solum iudices quorumlibet tribunalium, verum etiam defensores ecclesiarum, quos turpissimum i
Abbreviated transcription (Latin):
posses uud ⁊̃ adicicndum ẽ ut qui exte¬
stam̃to us abintestato ħrs extitiͣt. ⁊ siuo¬
luntas defuncti carta legata seu fideicõmis¬
sa seulib̾tates legib ñsit subnixa. tñ sisig¬
a sponte agnouit impiendi ẽa necc̃itatẽ
habeat.
mp. arch. Destam̃tum ñ ideo infirmari
debebit quod diu̾sis hoc deficiẽns nõibus
appellauit. cũ suꝑflua ñnoceant. namq e
nccessaria pret̃ iifsa inminuunt cõntͣctũ
censuale publicarisolent. in eod reserent̃.
nec usqua ꝑmittatur ficri ulla tnslat̾io.
Mosnamq retinendus ẽ fitliᷤ sime uetu¬
statis. quẽ siquis inhac urbe uoluerit
inutare irritam̃ mortuoꝵ urõi faci uo¬
iuntateo.¬

Expanded text:
ud adiciendum est, ut, qui ex testamento vel ab intestato heres extiterit, etsi voluntas defuncti circa legata seu fideicommissa seu libertates legibus non sit subnixa, tamen, si sua sponte agnoverit, implendi eam necessitatem habeat. . Testamentum non ideo infirmari debebit, quod diversis hoc deficiens nominibus appellavit, cum superflua non noceant. Namque necessaria praetermissa imminuunt contractus censuale publicari solent, in eodem reserventur nec usquam pemittatur fieri ulla translatio. Mos namque retinendus est fidelissimae vetustatis, quem si quis in hac urbe voluerit immutare, irritam mortuorum videri faciet voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
mõĩ uerbors compõitio ñrite int̾ ptata
pene imꝑnitiẽ. ⁊ testantuim ⁊ tͣestamto¬
rum ꝓcederet. Sanccimus tntp̃e quote¬
stam̃tum cõditur: ułcodicillus nascitur
uł ultira quadam dispõitio sccłm ꝓͥsti¬
nam celebratur obẜuatic̃em. nichil em̃
exea penitus trimutandum ẽe censerus
Ea quid̃ que mimme necessaria st̃ nullo
ꝓ ceclere mõ ⁊ quippe c̃a subtilissima ꝓ¬
poĩta ea que suꝑ fua sunt minime ḋb
infcedere s i quid aũt necessarium eue¬
nerit.⁊ imp̃m corpus laborantis respi¬
ciens contigi̾t .i. uel uictuᷤ necessarii. uł
potioĩs oblatio. usmedicaminis datio
uł impõitio quib relictis ip̃a sanitas te¬
statoris ꝑiclitetur: uł siquis necessariꝰ
nature usus ad depõitioẽm suꝑ flui pon¬
deris immineat ułtestatori us testib ñ
ẽt exhac ca testam̃tum subũterd̃ licet
morb conntialis ꝙ ⁊ factum ẽẽ cõꝑtinꝰ¬

Expanded text:
modi verborum compositio non rite interpretata paene in perniciem et testantium et testamentorum procederet, sancimus in tempore, quo testamentum conditur vel codicillus nascitur vel ultima quaedam dispositio secundum pristinam celebratus observationem  nihil enim ex ea penitus immutandum esse censemus , ea quidem, quae minime necessaria sunt, nullo procedere modo, quippe causa subtilissima proposita ea quae superflua sunt minime debent intercedere. Si quid autem necessarium advenerit et in ipsum corpus laborantis respiciens contigerit, id est vel victus necessarii vel potionis oblatio vel medicaminis datio vel impositio, quibus relictis ipsa sanitas testatoris periclitatur, vel si quis necessarius naturae usus ad depositionem superflui ponderis immineat vel testatori vel testibus, non esse ex hac causa testamentum subvertendum licet morbus comitialis,
Abbreviated transcription (Latin):
tib int̾icimus ut huiusm oĩ ꝑhibeant te¬
stimomia. Et falsi crimme reos teneri p̃cipimꝰ:
Sicum iurescripte acsoliẽpnit̾ defitientiũ
extitmt uoluntates: ñ scriptumaliꝗd sub
nr̃oꝵ nominum m̃tiõm falso astruere mo¬
uantur Nemo itaq relictus ħrs uellegib ad
successicẽ uocatus. nr̃m uł potentium nom̃
torrescat. sicmoferre testimonium inbunc
moclum uelsusciꝑe ingestis huuismõi uoct̃

Expanded text:
tantibus interdicimus, ut huiusmodi perhibeant tetantibus interdicimus, ut huiusmodi perhibeant testimonia, et falsi criminis reos teneri praecipimus, si, cum scriptae iure ac sollemniter deficientium extiterint voluntates, non scriptum aliquid sub nostrorum nominum mentione falso adstruere moliantur. Nemo itaque relictus heres vel legibus ad successionem vocatus nostrum vel potentium nomen horrescat: nemo ferre testimonia in hunc modum vel suscipere gestis huiusmodi voces
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uiberene ꝑost sñam nr̃am inhibitum:
uideatur cõmutationis arbitrium. cumꝰ
hoc ip̃m quod ꝑsupplicatiõem nris aurib
intimatur ita demum firmum sit: siul¬
timum cõꝓbaturr nec cont᷑ iuditium suũ
defunctus postea uenisse detegitur nequid
sane p̃ter misisse credatur. huuismõi ĩsti¬
tutionis successorib designatis oĩa que
scriptis heredib cõpetunt uibemus eos
brẽ. nec suꝑbonore possõnis petitioneo
ullam controu̾siam nasci. cum ꝓbrde
agtre cuncta sufficiart. ⁊uis omne ip̃a cõ¬
plere aditio uideatur. omnib ⁊ enim pire¬
standum ẽe censemus ut libero arbitrio
cuitestandi facultas suppetit. successorẽ
tem defuncti iooneis possit testib appro
d.aa. Polumus cͥonuelli defi
scriptas uire acsoliẽpnit liosutates duo
ꝙ dam morientis sup̃mum ⁊ ñ ad scrtͣptũ
ꝓcessisse confirmatur arbitrium. tanqũa
patrimonium suum ad nos deficiens malu¬
erit ꝑtinere. omnib icnm priuatis ⁊ mili¬

Expanded text:
non iubere, ne post sententiam nostram inhibitum videatur commutationis arbitrium, cum hoc ipsum, quod per supplicationem nostris auribus intimatur, ita demum firmum sit, si ultimum comprobatur nec contra iudicium suum defunctus postea venisse detegitur Ne quid sane praetermisisse credamur huiusmodi institutionis successoribus designatis, omnia quae scriptis heredibus competunt iubemus eos habere nec super bonorum possessionis petitione ullam controversiam nasci, cum pro herede agere cuncta sufficiat et ius omne ipsa complere aditio videatur. Omnibus etenim praestandum esse censemus, ut libero arbitrio, cui testandi facultas suppetit, successorem tem defuncti idoneis possit testibus appro. Nolumus convelli deficientium scriptas iure ac sollemniter voluntates, dum quoddam morientis supremum et non ad scriptum processisse confirmatur arbitrium, tamquam patrimonium suum ad nos deficiens maluerit pertinere. Omnibus enim privatis et mili
Abbreviated transcription (Latin):
contͣctib quã test amͣtis tolumus. ut ta¬
li excepticẽ cessante. ⁊stipulatio ⁊ alii cõ¬
tͣctus. ⁊ testatoris uoluntas indubitate
ualeat. ex actiõem uidelicet post cõditio¬
nẽ uł dicm coͣ pctente.
o.a. Intestam̃tis sine scriptis faciendis
oẽm formalem obseruatiõem penitus am¬
sputamus. ut postquã septem testes con¬
uenĩt satis sit uoluntatẽ testatoris uel
testatrios simul õĩb manifestari signifi¬
cantis ad quos sub̾am suam ꝑuenire uł¬
let. uł quib legata darius fidci cõ mifsa

Expanded text:
am testamentis tollimus, ut tali exceptione cessante et stipulatio et alii contractus et testatoris voluntas indubitate valeat, exactione videlicet post condicionem vel diem competente.. In testamentis sine scriptis faciendis omnem formalem observationem penitus amputamus, ut, postquam septem testes convenerint, satis sit voluntatem testatoris vel testatricis simul omnibus manifestari significantis, ad quos substantiam suam pervenire vellet vel quibus legata vel fideicommissa
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa. Qumintestam̃to directam lib̾tatẽ
pat̾ tuus sit consecutus. quaius eiħrs extitiᷤ
frastra tñ ratioe quas tp̃e seruitutis gessit.
ut recddas cõpele̾ris. cum ñ cã cõditioe acce¬
ꝑit ub̾tatẽ. Isaũt cuilib̾tas siũ fideicõmissa¬
riasine directa. si ratic̃es reddidiss. relicta
ẽ. ante reliqua illata: ⁊ ea que malo ꝯscilio
aditam hectitatẽ qĩ pur̃alib̾tatẽ. ⁊ sequit᷑¬

Expanded text:
. Cum testamento directam libertatem pater tuus sit consecutus, quamvis ei heres extiteris, frustra tamen, rationes quas tempore servitutis gessit ut reddas, compelleris, cum non ea condicione acceperit libertatem. Is autem, cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes reddidisset, relicta est, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio aditam hereditatem quasi puram libertatem consequit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑare quid ab emptorib res satis facere
aut icreclitorib ⁊lid̾tatib querebatur.
Et licetduius scy semel reb uenditis hoc
ñ admisit nobis tñ ulpiam scntũtiam
admonente nos placont. ⁊ nexime ꝓpt̃¬

Expanded text:
perare quidem ab emptoribus res, satisfacere perare quidem ab emptoribus res, satisfacere autem creditoribus et libertatibus, quaerebatur. Et licet divus Severus semel rebus venditis hoc non admisit, nobis tamen Ulpiani sententia admonente placuit maxime p
Abbreviated transcription (Latin):
d. aa. Etatulibis datam lib̾tatẽ adumi
ab hrde non posse certum ẽ. nec alienatio
nec usu capiostata lib̾o. quominus existi¬
de cõditiõ lib̾tatẽ ꝯ scquatur noccre pot.¬
ceat tntestam̃tis relinquere: ut italib̾tates
Mp̃iusti. Cum constitũtio diui marci
declarat. Siquis testõ condito. ułsine te¬
stam̃to condito moriens: ut lecus fut
abintestato successiom uib̾tãt᷑es reliq̃rit
nemo aũt adire uult defuncti heditatẽ
tes forsitan ⁊ sine scriptis fideicõmissa¬
rie relictsucere ułcuilib extranco uł u¬
ni exserius qui ⁊ip̃e lib̾tate donatus ẽ
⁊ ꝓsua ꝑiclitatur cõditic̃e adire ẜedita¬
fe subhac cõditic̃e ⁊ satis datione. et¬
quod creditorib õib satis faciat. ⁊li¬
b̾tates impon his quib uolũt testatõ.
uarie dubitationes ex hac consiitutione
em̃serunt: siamsires herecditane hr de mi¬
nime inuento uemerint. an ⁊ post uer¬
diticem caruind̃ reram possibile ẽ uel
seruumułquemlib alium adire ⁊recu¬

Expanded text:
 . Statuliberis datam libertatem adimi ab herede non posse certum est: nec alienatio nec usucapio statulibero, quominus existente condicione libertatem consequatur, nocere potceat in testamentis relinquere, ut ita vel legatnianus . Cum constitutio divi Marci declarat, si quis testamento condito vel sine testamento moriens, ut locus fiat ab intestato successioni, libertates reliquerit, nemo autem adire vult defuncti hereditatem tes forsitan et sine scriptis fideicommissariae relictae, licere vel cuilibet extraneo vel uni ex servis, qui et ipse li adire hereditatem sub hac condicione et satisdatione, quod et creditoribus omnibus satisfaciat et libertates imponat his, quibus voluerit testator, variae dubitationes ex hac constitutione emerserunt. Nam si res hereditariae herede minime invento venierint an et post venditionem earundem rerum possibile est vel servum vel quemlibet alium adire et recu
Abbreviated transcription (Latin):
bertas uire posci non possit.
Brtemn icripsisse ꝓpõtur. tñ directam ub¬
tatem dure ñ potuit. Iure enim directo lib¬
tatẽ seruis alienis dare nemo põt᷑.¬
Mp. dio. Pirectis ubis inredata ub̾tate.
ñsola impositiõe piliei. Had dita Reditate
si nulla uitis impehat consunt

Expanded text:
bertas iure posci non possit. heredem scripsisse proponatur, tamen directam libertatem dare non potuit: iure enim directo libertatem servis alienis dare nemo pot . Directis verbis iure data libertate non sola impositione pilei, sed adita hereditate, si nulla iuris impediat const
Abbreviated transcription (Latin):
publicis sese conuinctus fũit miscuifse.
statim cum ad maioris potestatis exam̃
deduci oportet. ut cõpetens ineum uin

Expanded text:
publicis sese convictus fuerit miscuisse, statim eum ad maioris potestatis examen deduci oportet, ut competens in eo vin
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓneptes.. anita aut ꝓanita succes¬
sioẽ : fraudari aliosq adrͣisus auitũ ł̃panitũ d̃¬
sid̃ium ułinstitutum insꝑato legaticom¬
moto feditatis gandere. hãnt uo̾ solatiũ
tristitie sue quib ẽ merito consulendum.¬
ꝗͣndies legatiuł fidei cõmissi cedit.
cultates¬
d.ãa Ngrum plutib relictum noĩatm
aĩadñtimus ⁊ cautum ut ad cum qui suꝑ¬
uix iss res ꝑtinẽt. Quicum qͣrigltur. is
fuit aoẜrdemsuum dm̃nm tnsiisit. nec
taufigeicõmisso adstrgitu
tẽ cui legatum aut fitei cõmissum delegatũ
erat petitiõem adħrdem f̾nsimsit. licet antt
decesscrit qua consequ̾ct̃ legatum uł fidei¬
o. a Qumuxoriusus fructus fandi legi¬
tur ⁊ eiuis ꝓpͥetas cũ lib̾os hũit natofilio
statim ꝓprietatis legati dies cedit. nc̃c

Expanded text:
aut proneptes avita vel proavita succesaut proneptes avita vel proavita successione fraudari aliosque adversus avitum vel proavitum desiderium vel institutum insperato legati commodo vel hereditatis gaudere. Habeant vero solacium tristitiae suae, quibus est merito consulendumdies legati vel fideicommissi cedit. cultate. Agrum pluribus relictum nominatim animadvertimus et cautum, ut ad eum qui supervixisset res pertineret. quicumque igitur is fuit, ad heredem suum dominium transmisit nec tali fideicommisso adstringittem, cui legatum aut fideicommissum delatum erat, petitionem ad heredes transmisit, licet ante decesserit, quam consequeretur legatum vel fidei. Cum uxori usus fructus fundi legatur et eius proprietas, cum liberos habuerit, nato filio statim proprietatis legati dies cedit nec
Abbreviated transcription (Latin):
uccati tñ nec illi peꝑcimus nec augustum
 cẽ censemus. nrĩ ẽȩ ꝓprium subiector com¬
motum imꝑialit̃ extim̾antes siccumaiũ
Huc legiconstiturmus tnhis defunctorũ
elogiis que post hãccõpõita fu̾int. ant̾ice̾s
⁊ enim casus suo marte discurrere cẽcedimꝰ.
hec oĩa aduos patres conscͥpti duximus ẽẽ
sanctienda ut ne mmineat incognitus nrẽ
beniuolentie labor ficlictis ex sollẽpnitate
anr̃is magistratib ꝓpoi̾tis oĩb irmotescat.
sanctioemim posterum. filios seu fiuias ne
tuti seu camext̾neis: seusoli sint instituti
⁊ ante aꝑtas tabulas defuncti siue se no¬
uerunt it scriptos b̾rdes siue ignorauer̃.¬
insolos libos suos cuuscumq sint sexus
uł gradus. derelictam sibi ħeditariam por¬
p̃scptioẽ obstante sibi tanqn̾a debitam uẽ¬
dicare Q nod scilicit ⁊ suꝑlegatis. seu fidei¬
cõmissis apatre ułamatre. auo uł amaꝙ¬
ꝑ indignum ẽ fortuitas obcas. uł casus
humanos nepotes aut neptes ꝓnepotes

Expanded text:
amen nec illi pepercimus nec augustum esse censemus, nostrum esse proprium subiectorum commodum imperialiter existimantes. Locum autem huic legi constituimus in his defunctorum elogiis, quae posthac composita fuerint: anteriores etenim casus suo marte discurrere concedimus. Haec omnia ad vos, patres conscripti, duximus esse sancienda, ut nemini maneat incognitus nostrae benivolentiae labor, sed edictis ex sollemnitate a nostris magistratibus propositis omnibus innotescat. sanctionem in posterum filios seu filias, netuti, seu cum extraneis seu soli sint instituti et ante apertas tabulas defuncti, sive se noverint scriptos heredes sive ignoraverint, in liberos suos, cuiuscumque sint sexus vel gradus, derelictam sibi hereditariam porpraescriptione obstante sibi tamquam debitam vindicare: quod scilicet etiam super legatis seu fideicommissis a patre vel matre, avo vel aperindignum est fortuitas ob causas vel casus humanos nepotes aut neptes, pronepotes
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Scire debetis fideicõmissi ⁊ legati
satis datioc̃m remitti posse duum marẽ
⁊duum cõmodum conscituisse. ut autẽ
domuiri arbitratuis cuinsus fructus re¬
lictus ẽ utatur fruatur: minime satis¬
daticẽm remitti testam̃to posse.
o.ã Contra eos siuĩ successores cor ꝗ
rem publicam ad ministrantes ꝑoffitũ
necc̃itatẽ ciuitati sub cõcutic̃e relictifidĩ¬
dõmissi satis acciꝑe debuerunt: quanti
reipublice int̾ ẽ satis acceptum non ẽe.
dirigendam c̃tumẽ actioem. desius ⁊le

Expanded text:
. Scire debetis fideicommissi quidem et legati satisdationem remitti posse divum Marcum et divum Commodum constituisse: ut autem boni viri arbitratu is, cui usus fructus relictus est, utatur fruatur, minime satisdationem remitti testamento posse.. Contra eos sive successores eorum, qui rem publicam administrantes per officii necessitatem civitati sub condicione relicti fideicommissi satis accipere debuerunt, quanti rei publicae interest satis acceptum non esse, dirigendam certum est actionem. ALE
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa.Et intestato defuncto filius ac
nepos exalio quimortis cius tpe rebus
humanis ñ inuenitur manentes ĩsacͥs:
parit̃ succecdant eundent̃ lege. xii. tabu¬
larum cauetur. ꝙ ⁊ bonerarii urris ob¬
seruatio sequitu p
õ.ã. Intestato defuncto postumũ suũ
ħrdem quã sororẽ licet consanguineã
bri potiorẽ. ordo successiomim lege. xii.
tabularum factus nimis euidenter de¬
monstrat.

Expanded text:
. Ut intestato defuncto filius ac nepos ex alio, qui mortis eius tempore in rebus humanis non invenitur, manentes in sacris pariter succedant, evidenter lege duodecim tabularum cavetur. Quod et honorarii iuris observatio. Intestato defuncto postumum suum heredem quam sororem licet consanguineam haberi potiorem ordo successionum lege duodecim tabularum factus nimis evidenter demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
d.a  Exlib̾a cõceptus ⁊ scruo uelut
spurius habetur: nec ut decurionis filius
quãuis pat̃ ciuis naturalis manumissus
⁊natalib sius restitutus hunc funt ad¬
emptus honorẽ defendi põt.¬
t̃.a Hilium hr̃ẽ suum lib̾tus ĩpote¬
state nonꝓhibetur. cum ob p̃teritũ sta¬
tum exlegitimis nuptiis ingenuorũ
exẽplofilios hre lib̾to ñsit int̾dictum.

Expanded text:
. Ex libera conceptus et servo velut spurius habetur nec ut decurionis filius, quamvis pater eius naturalis manumissus et natalibus suis restitutus hunc fuit adeptus honorem, defendi pot. Filium habere suum libertus in potestate non prohibetur, cum ob praeteritum statum ex legitimis nuptiis ingenuorum exemplo filios habere liberto non sit interdictum.
Abbreviated transcription (Latin):
restituere petita sit. mulam tñ adu̾sus
Sbitores Recditarios hãnt pupilli tui acti¬
onẽ plane ut satis fidei cõmissore archi¬
meciorad simõ testator idfieri ñoꝓhi¬
buerit᷑. ap̃srium iudicem connemi

Expanded text:
restitueret, petita sit, nullam tamen adversus debitores hereditarios habent pupilli tui actionem. Plane ut satis fideicommissorum Artemidora det, si modo testator id fieri non prohibuerit, apud suum iudicem conveni
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.dio: Di fideicõmnissum ab intestato
fuit sorori tue relictum codicillis. ⁊ postea¬
qua dies fitei cõmissi cessit. reb lcet igno¬
tans fiteicõmissum decessit. actioẽm huui¬
moĩ ad quiri potinsse dissimulare non
portueras salua scilicet ab intestato succe

Expanded text:
 Si fideicommissum ab intestato fuerit sorori tuae relictum codicillis et, posteaquam dies fideicommissi cessit, ignorans fideicommissum decessit, actionem huiusmodi adquiri potuisse dissimulare non potueris, salva scilicet ab intestato suc
Abbreviated transcription (Latin):
dilata indetur. Et ideo si elia seuerina fi¬
ua testators cuni legatum relictum ẽcdic
legati cedeñte uita functa ẽ. adħrdem
suum actiõem transimsit. scilicet ut eo
tp̃e solutio fiat quo seuerina si reb huma¬

Expanded text:
ata videtur. Et ideo si Aelia Severina filia testatoris, cui legatum relictum est die legati cedente vita functa est, ad heredem suum actionem transmisit, scilicet ut eo tempore solutio fiat, quo severina, si rebus huma
Abbreviated transcription (Latin):
actoramplius postulat qua ut fideicõmiᷤᷤ¬
si noĩe satis detur. s̃ deb⁊ is quiuiri dicẽdo
p̃ẽ subtilit̃ cognoscere debetur. nec ne fid̃i¬
cõmissum s⁊ t̃m decernẽ ut satis detur
ꝑim̃tis cognonimus ad publicam utilitatẽ
legati seufitei cõmissi remitti põt.
fidei cõmissigra inposso̾ne inductũsꝰ es.
pignoris obligatio ant uẽctitio ab herede
ituenit p̃cecdere cãm tuam qu̾ã uit p̃tito
uelud ꝑignus habinsti manifestam ẽ.¬

Expanded text:
actor amplius postulat, quam ut fideicommissi nomine satisdetur, non debet is qui iuri dicendo praeest subtiliter cognoscere, debetur nec ne fideicommissum, sed tantum decernperimentis cognovimus ad publicam utilitatem legati seu fideicommissi remitti potestfideicommissi gratia in possessionem inductus es, pignoris obligatio aut venditio ab herede intervenit, praecedere causam tuam, quam iure praetorio velut pignus habuisti, manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ succcdant. sieciam infrm̃
ulsorore suarum successiones siuie om̃s¬
suisiue emancipati sunt siũ ꝑmixtisiũ
cumemancipatis sint om̃s integro iure
inuicem sibi succedant. ⁊ ñ scđm legẽ a¬
nãstasiamam partealiqua diminuta.
⁊ hoc quid̃ defiliis emancipatis bellissimũ

Expanded text:
similitudinem succedant, sed etiam in fratrum similitudinem succedant, sed etiam in fratrum vel sororum suarum successione, sive omnes emancipati sint sive permixti sui cum emancipatis, aequo iure invicem sibi succedant et non secundum legem Anastasianam parte aliqua deminuta. Et haec quidem de fi liis emancipatis sancire bellissimum
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. Meminimus añ diuinam ꝓuuil¬
gasse constitutiõem. ꝑquã aduestigia le¬
gis duodecim tabularum totam ꝓgeniẽ
exlẽgitima sobole descendentẽ. siũ mascu¬
linam siue femininam legitimo utre he¬
ditatẽ adipisci sanccimus. ut quẽ admo¬
dum ip̃is legitimis succeditur: ita ⁊ tp̃i
legitimarum ꝑsõarum amplectantur
successicẽm. inquaconstitutiõe unum gra¬
tutioẽm insuorobore ꝑmanere censemus.
cum. ⁊innrĩs institũtionib tenor cius ano¬
to necessarium dieximus:⁊liquid ex p̃¬
toriauiris dictiõẽ fragi muñtum ẽ ¶Et ħ
cum ꝑfectissima diffinitione dispoĩtono¬
stras leges ampliari cumigitur p̃torem
filium emancipatum licet subtili uire ca¬
pite fuãt diminitus. at tñ inpatris suc¬
cessione sinculla dimmntiõe uocarema
debant necessarium duximus hoc pͥmũ
corrigere ⁊ legẽ amastasiãm ũisto incre¬
m̃to ꝑfectam ostendere: ut emancipatus
filius filia ñ solum pat̾ms bonis ad suor

Expanded text:
. Meminimus antea divinam promulgasse constitutionem, per quam ad vestigia legis duodecim tabularum totam progeniem ex legitima subole descendentem sive masculinam sive femininam legitimo iure hereditatem adipisci sanximus, ut, quemadmodum ipsis a legitimis succeditur, ita et ipsae legitimarum personarum amplectantur successionem. In qua constitutione unum graam constitutionem in suo robore permanere censemus, cum et in nostris institutionibus tenor eius a noto necessarium duximus, et si quid ex praetoria iurisdictione frugi inventum est, et hoc cum perfectissima definitione posito nostras leges ampliari. 1b . Cum igitur praetor filium emancipatum, licet subtili iure capite fuerat deminutus, attamen in patris successione sine ulla deminutione vocare madebant, necessarium duximus hoc primum corrigere et legem Anastasianam iusto incremento perfectam ostendere, ut emancipatus filius et filia non solum in paternis bonis ad suorum
Abbreviated transcription (Latin):
uterme filiꝰ ⁊ filia soli. ⁊ ñ de inceps ꝑscẽ
una cumhis adiuta adinculi si ꝑue¬
nicbant: ⁊mortuo eo qui patruus quid ẽ
soboli sumli mõ abutroq latere succcdãt.
tanquam siom̃s legitimo iure uemebãt.
scilicet ubi fr̃ ⁊ soror suꝑstes ñsunit his ⁊¬
mittentib ceterigradus remanent penitꝰ
semotiillo ꝓculdubio obseruando suc¬
cessio ñadstirpes suncapita diuidatur ⁊
His gradus tnordinem legitanum trans¬
feratur:ceteris aũt omnib successionib
sccłm ins usq ad p̃sens tp̃c obseruatum ĩ
suostaturemanentib isiquiaũt castis ĩue

Expanded text:
uterinae filius et filia soli et non deinceps personae una cum his ad iura avunculi sui perveniant, et mortuo eo, qui patruus quidem est suboli, simili modo ab utroque latere succedatur, tamquam si omnes legitimo iure veniant, scilicet ubi frater et soror superstites non sunt. His emittentibus ceteri gradus remanent penitus semoti Illo procul dubio observando, ut successio non ad stirpes, sed in capita dividatur et is gradus in ordinem legitimum transferatur: ceteris omnibus successionibus secundum ius usque ad praesens tempus observatum in su
Abbreviated transcription (Latin):
insccło gradu qui succedere põt. ⁊ nult
tunc hñ quos p̃senti lege enrãumus ex
t̃tio gradu mn locum recusãtium succeclãt.
ilo ctiam obseruando ut successio non ĩ
stirpem s incãpita dindatur. ceteris aut̃¬
õib fuccefsionib scđm us usq ad p̃scns
tp̃c obseruatum p̃cedentib ⁊ nullo exco¬
gnatis sup̃memoratos gradus aduiris
agnaticui formam redigerendo. s sium
orlinem suamq ꝓximitatẽ tenente in cõ¬
ruptam. ¶Quas aut ꝑsonas exunt
cognationis in legitimas successicẽs tͣns¬
ueximus: eas ⁊ tutele grauamin uicis¬
sim supponimus. scilicet simasculi sint.
S ꝑfecte etatis scdm nr̃e constitutionis
tenorem ⁊ ñsolum lucrum sentiant si
lamsentiant exhac lege retractationẽ.

Expanded text:
ndo gradu, qui succedere et potest et vult, tunc hi, quos praesenti lege enumeravimus ex tertio gradu, in locum recusantium succedant. 3b . Illo etiam observando, ut successio non ad stirpes, sed in capita dividatur: ceteris omnibus successionibus secundum ius usque ad praesens tempus observatum procedentibus et nullo ex cognatis supra memoratos gradus ad iuris agnaticii formam redigendo, sed suum ordinem suamque proximitatem tenente incorruptam. Quas autem personas ex iure cognationis in legitimas successiones transveximus, eas et tutelae gravamini vicissim supponimus, scilicet si et masculi sint et perfectae aetatis secundum nostrae constitutionis tenorem, ut non solum lucrum sentiant, sed lam sentiant ex hac lege retractationem.
Abbreviated transcription (Latin):
sorores utermas cc̃cedimus incogna¬
tionis loco relinqui:cum enim tam ꝓ¬
ximo gͣclusunt. mĩto eos sine ulla dif¬
ferentia tanquã siconsanguinci fu̾int
nib uocandos ẽe sanccimus: ut sccłogͣtu
constituti ⁊ legitimam successicẽm reꝑti
digni aliis omnib quisunt ulterioris
cumañt t̃tio gradinꝰ tnsuersa linea fu̾it
locum antiquitas dedicauit. una cũ ilł
tam emancipati frĩs quã emancipate
sororis filium tantummõ ⁊ filiam sinie
emancipatos siue suos patrib suis con¬
stitutos ⁊ neminemalium ulterius. nec
sanccunus. ut om̃s quiuł abantiquoiuẽ
ułanr̃a lib̾alitate inlegitimoꝵ quidẽ
põĩti sunt p̃rogatiua ⁊ codem aũt t̃tiogͣ¬
du sunt: simili uire uocentur. successioĩs

Expanded text:
sororem uterinos concedimus in cognationis loco relinqui. Cum enim tam proximo gradu sunt, merito eos sine ulla differentia, tamquam si consanguinei fuerant, ribus vocandos esse sancimus, ut secundo gradu constituti et legitima successione digni reperti aliis omnibus, qui sunt ulterioris autem tertio gradui ex transversa linea fuerit locum antiquitas dedicavit, una cum illis tam emancipati fratris quam emancipatae sororis filium tantummodo et filiam, sive emancipatos sive suos patribus constitutos, et neminem alium ulterius, nec sanximus, ut omnes, qui vel ab antiquo iure vel a nostra liberalitate in legitimorum quidem positi sunt praerogativa, eodem autem tertio gradu sunt, simili iure vocentur. 3a . Successionis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ insi intracertum tp̃c pecuniam quam
mutuam accepit solueret. secessurumcrr̃¬
ditorib: ypothece uẽditiõem ñ contͣxĩt.
S⁊ id comptendit ꝙ ire suo creditor ĩ
adipiscendo pignore habiturus eratcõi
itaq inrecreditor ypothec̃a uñdeie deb.¬
mp̃.dio.Sifundi noĩequẽ uendideras
dedisti. ut quẽ scdo tradid̾as. sris quẽ uẽ¬
dideris euictus ñ fu̾it optineas. de hoc cͣe
eum quimouãt questiõem lata sentẽtia.
cp̃tori parta securitate circa cum quẽ obli¬
ganãs restituendum. ꝯuentiõis fid̾ im¬
pleri si negõtium integrũ ẽ p̃ies ibebit.
Mp̃. cõst. Qm̃ int̾alias captioes p̃cipne
cõmissorie pignoꝵ legis crescit asꝑitas.
placet infirmari eam ⁊mposterum cẽm
eius memoriam aboleri. siquis igitur
talicont̾ctu laborat. hac sanctiõe respit.
quecum p̃terti p̃sentia quoq tepellit.
⁊ futura ꝓhib. Creditores enim reãm̃is¬

Expanded text:
isi intra certum tempus pecuniam quam mutuam accepit solveret, cessurum creditoribus, hypothecae venditionem non contraxit, sed id comprehendit , quod iure suo creditor in adipiscendo pignore habiturus erat. Communi itaque iure creditor hypothecam vendere debio. Si fundi nomine, quem vendideras, dedisti, ut, quem secundo tradideras, si is quem vendideras evictus non fuerit, obtineas, de hoc contra eum qui moverat quaestionem lata sententia emptori parata securitate, circa eum quem obligaveras restituendum conventionis fidem impleri, si negotium integrum est, praeses iubebit.. Quoniam inter alias captiones praecipue commissoriae pignorum legis crescit asperitas, placet infirmari eam et in posterum omnem eius memoriam aboleri. Si quis igitur tali contractu laborat, hac sanctione respiret, quae cum praeteritis praesentia quoque depellit et futura prohibet. Creditores enim re amis
Abbreviated transcription (Latin):
demum cum itenticẽm scd̾m asseũatio¬
nem suam petitor ꝓ bauit. huic locum c̃ẽ
monstrari conucrit.
reis auxilium tribuitur c̃tis exc̃ais: srre¬
plicationib suam intentiõem siquam

Expanded text:
demum, cum intentionem secundum adseverationem suam petitor probaverit, huic esse locum monstrari convenit. reis auxilium tribuitur certis ex causis, sed replicationibus suam intentionem, si quam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃chia tibi obligata uelit: ñ mpediuntur
script̃a testam̃ti qua complexus ẽ debitor.
nullã ãe p̃clia uenundati. ⁊ penam ad di¬
dit. ut fisci fierent. Nec enim potuissecum
chiusmodi lege ius creditoris facere detiuᷤ
ditori suo ne sibi rem pignori obligatam
Distrahat uł his qui abcouolunt cõꝑare
tenuntiat. ita domum efficaxẽ. suminisuo
tamsortis qũa cisurarum offerat debituo
creditori. eoq ñaccipiente. idonea fide ꝓba¬
tionis id ita ut oportet depõitum ostendat.
Namsiuł modicum desorte ususuris in de¬
pito ꝑseueret. distractio reiobligate ñ põt
sipecliri. Neq ea ratice emptor tam ⁊ sisciat
int̃positam adebitore creditoris dem̃itiatio¬
nen male fid̃i fit possessor. Si dũedito pig̾re
tum fu̾it tuum creditorẽciuius distrahendi
pignora fuit. tolo malo fundum̃ uendidis¬
se. quanti tua int̃ ẽ rescituere tibi eundem
creditorẽ iubebit. Q uod sidebonis creditõis
condẽpnati solui pecunia ñ potuĩt. ⁊ ꝓbatũ

Expanded text:
dia tibi obligata velint, non impediuntur scriptura testamenti, qua complexus est debitor nulla a se praedia venumdari et poenam addidit , ut fisci fierent. Nec enim potuisse eum huiusmodi lege ius creditoris facere deterius ditori suo, ne sibi rem pignori obligatam distrahat, vel his qui ab eo volunt comparare denuntiat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum offerat debitum creditori eoque non accipiente idonea fide probationis ita ut oportet depositum ostendat. Nam si vel modicum de sorte vel usuris in debito perseveret, distractio rei obligatae non potest impediri, neque ea ratione emptor, tametsi sciat interpositam a debitore creditori denuntiationem, mala fide fit possessor. GORD. A. NEtum fuerit tuum creditorem, cui ius distrahendi pignora fuit, dolo malo fundum vendidisse, quanti tua interest restituere tibi eundem creditorem iubebit. Quod si de bonis creditoris condemnati solvi pecunia non potuerit et probatum
Abbreviated transcription (Latin):
ductus non ẽ. nullã inr̃e actiõem h̃t.¬
o.aa: Pi in hoc ꝙ uire tibi debetur satis¬
factum non fuit ⁊̃ debitorib res obliga¬
tas tenentib aditus p̃ses ꝓuntie tibi
distrahogdi iubebit fieri facultãteo
acreditore distractis ac tͣditis: si post de¬
Abitor quondam hec sollicitauĩt: ñ uen¬
ditori. si emptori. s ẽptori. c̃c possidẽtẽ
in remcõpetit actio.¬

Expanded text:
ductus non est, nullam in rem actionem hductus non est, nullam in rem actionem ho. Si in hoc quod iure debetur tibi satisfactum non fuit, et debitoribus res obligatas tenentibus aditus praeses provinciae tibi distrahendi iubebit fieri facultatem. a creditore distractis ac traditis si post debitor quondam haec sollicitaverit, non venditori, sed emptori contra possidentem in rem
Abbreviated transcription (Latin):
so.aa: Etqui sub ymagine attius ꝑ¬
sone quam supposuerat iugit tem. cũ sibi
negotium gerat. alienasse ñ uĩdetur. Iure
Npignoris obligatum p̃lium. neq siꝑ sub¬
iectam ꝑ sõam creditor cõꝑauit: neq sisibi
mõi collusicẽmss ane sidebitoretustrahẽte
cõꝑauĩt: consensu ẽptiõem ꝑfectam. sineq
dolus adu̾sarii. neq metus causa gesta ar¬
gueitur raiocare exẽplo graue ẽ. Sugit̃
potiis ciutgntib ꝓbationib monstrare
creditorẽ ꝑ suppõitam ymagiarũ ẽptõis
ꝑsc̃am. semꝑ possoẽm tenuisse. nec uẽdita
bonafide p̃dia postea sincent᷑ cõꝑasse: poti
oblata pecuma cum usuris ad restitutiõe
creditorẽ cõpallere
dełit ꝓalo: gꝑditor eas distrahendi nõ
rt facitate susidissimulatiõe mai̾to
obligante uelut ꝓpͥas: creditoris igno¬
obligatam te ñconsentiente distraxit
om̃ium cumn sua cã tͣnstulit ad ep̃torẽ.
tore coꝑauit si inuacuam possessioẽm in¬

Expanded text:
s . Et qui sub imagine alterius personae, quam supposuerat, iugiter tenet, cum sibi negotium gerat, alienasse non videtur. Iure enim pignoris obligatum praedium neque si per subiectam personam creditor comparaverit neque si sibimodi collusionem Sane si debitore distrahente comparaverit, consensu emptionem perfectam, si neque dolus adversarii neque metus causa gesta arguentur, revocari exemplo grave est. Si igitur poteris evidentibus probationibus monstrare creditorem per suppositam imaginarii emptoris personam semper possessionem tenuisse nec vendita bona fide praedia postea sinceriter comparasse, potes oblata pecunia cum usuris ad restitutionem creditorem compellere. dederit pro alio, creditor eas distrahendi non habet facultatem, nisi dissimulatione, marito obligante velut proprias, creditoris ignoobligatam te non consentiente distraxit, dominium cum sua causa transtulit ad emptorem. tore comparavit, si in vacuam possessionem in
Abbreviated transcription (Latin):
pignora tradid̾at heredib. quod ab eo
ꝑ sonali actiõe peti pot᷑uit solucndo. res ob¬
ligatas distrahendi creditori facuitatẽ
ĩpeciali conuentiõe. ꝑcreditorẽ alium cui
non fuãt uexa uenundate: ñ amittit ꝑ se

Expanded text:
pignora tradiderat heredibus, quod ab eo personali actione peti potuit, solvendo res obligatas distrahendi creditori facultatem speciali conventione per creditorem alium, cui non fuerat nexa, venumdatae non amittit pe
Abbreviated transcription (Latin):
daa. Pipriusquã distraheretarpigno¬
rata possessio. pecuniam creditori obtuli¬
sti. eo ꝙ ñ accipiente contestatiõe facta eam
dẽposuisti hocdieq mead̃ causa ꝑmam. pi¬
gnoris distractioñual.Q uod si priusq̃o¬

Expanded text:
. Si prius, quam distraheretur pignorata possessio, pecuniam creditori obtulisti, eoque non accipiente contestatione facta eam deposuisti et hodieque in eadem causa permanet, pignoris distractio non valet. Quod si prius
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ seditarii unicuq Redum. ꝓportiõe
feclitaria antiqua lege obligatatisũt.s⁊
one ascripscrat: doli maliexceptioẽ ad uͣsꝰ
alios agentes tueri te potes.
ꝑtinere dicis si uidicatum non ẽ: actiõe
dingere potes.Nam exceptio rei uidicate
es temum obstat. uł successorib cius. int̃
quos cognitum suꝑ ea re. ⁊ pnũtiatũ ẽ.¬

Expanded text:
quidem hereditarii unicuique heredum pro portione hereditaria antiqua lege obligati sunt. Sedone adscripserat, doli mali exceptione adversus alios agentes tueri te potes Apertinere dicis, si iudicatum non est, actiones dirigere potes. Nam exceptio rei iudicatae ei demum obstat vel successoribus eius, inter quos cognitum super ea re et pronuntiatum e
Abbreviated transcription (Latin):
intp̃e. suis inaliuis conucationib ea ob ẜuaĩ
ꝓ quib int̃creditorẽ. ⁊ debitorẽ ꝯ uñtum ẽ.
¶Smaũt nulla pactio int̾tesserit. licentia da¬
bitur feneratori extenuntiatiõe uł ex̃sña
nrditiali postbienniũ ex quo attestatio mil¬
saẽ uł sentr̃itia ꝓlataẽ nũandum. eam uen

Expanded text:
 sive in aliis conventionibus ea observari, pro quibus inter creditorem et debitorem conventum est. Sin autem nulla pactio intercesserit, licentia dabitur feneratori ex denuntiatione vel ex sententia iudiciali post biennium, ex quo attestatio missa est vel sententia prolata est, numerandum eam ven
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ legitime tutele uiditio si exꝑtus ñ
es: ꝓposita acticẽ consiste. Noc tunueris.
exceptionẽ pacti si ineo fraudẽ dolumq
ad missum ꝓbare põtes. siam replicatio
doli oppõita. bone fidei uĩditium facit ⁊
com̃tum fraudis repellit
tentia c̃am. s dilatam allegetis: nonẽ
dubium om̃s integras defensicẽs ẽẽ uob̾.
annumlecum hãt. tñ exceptiõe ꝑ petua ̃¬
ci succurri qui ꝑtum expulsus post reti¬
nuit possessioem auctoritate uiris mar̃¬

Expanded text:
torem legitimum tutelae iudicio si expertus non es, proposita actione consiste. Nec timueris exceptionem pacti, si in eo fraudem dolumque admissum probare potes: nam replicatio doli opposita bonae fidei iudicium facit et commentum fraudis repellit tentia causam, sed dilatam adlegetis, non est dubium omnes integras defensiones vobis esse. annum locum habet, tamen exceptione perpetua ei succurri, qui per vim expulsus post retinuit possessionem, auctoritate ma
Abbreviated transcription (Latin):
op dio. Pirecloita tebita quantitate.
u reb insolitum dactis. siũdistractis. ⁊ cõ¬
pensato p̃tiosatis eicc qũ esupplicas factũc̃e
adito p̃side puintiȩ ꝓdar̃s: ui siquid residu¬
um decctar obtuleris: ac si n̾accepit deposu¬
ctis consignãtum.: rescitui tibi res pacto pi¬
gnoris obligatas ꝓuidebit. cum⁊ edicto
ꝑpetuo actice ꝓpo̾ita petuma soluta creclitor̃.
ucisiꝑcum factum sit quominus solueret᷑.
adrecenda ca que pignori acceꝑat uirecũ
fatis cuident᷑ urgei. mamfestum ẽ sumꝰ

Expanded text:
 Si reddita debita quantitate vel rebus in solutum datis sive distractis compensato pretio satis ei contra quem supplicas factum adito praeside probaveris, vel si quod residuum debetur obtuleris ac, si non acceperit, deposueris consignatum, restitui tibi res pacto pignoris obligatas providebit, cum etiam edicto perpetuo, actione proposita pecunia soluta creditori vel si per eum factum sit, quominus solveretur, ad reddenda quae pignoris acceperat iure eum satis evidenter urgueri manifestum sit.