comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris mutarisq ⁊ aliqͥd tñ auris habeas sen¬
tencias suauitatẽ souitus claudere. Uersus ex
decimo hi sunt. Tresqͦ treicias boree degente
supͤmatͥs quos ida pat̾ ⁊ patͥa ismara mittit.
tres illic tris hic pensicula utrũq modulare¬
q reꝑies suo qͥdque inloco senare apussime: s i
illo qͦ itid̾ uirgilii u̾su. hec finis pͥami fatoꝵ si
mutes hec. ⁊ hic finis dicas. durum atq abso¬
nũ erit respuent. qaures qd̾ mittau̾is sicut
illud ꝯtra eiꝰd̃ iurgili ĩ suauiꝰ facias simutes. quẽ das
finẽ ser magne laboꝵ: nã si ita dicas. quã dasłiuẽ.
iniocũdũ nescio qͦ pacto ⁊ laxiorẽ uocis sonũ fece¬
ris. Enniꝰ itẽ rectos cupressos dixit. ꝯtra receptũ
uocabuli genꝰ. hoc n̾su capitib nutantis pinos
restosq cupressos firmior ei credo ⁊ uiridior so¬
nꝰ ẽe uocis uisus ẽ. rectos dr̃e cupressos ꝙͣ rectas

Expanded text:
dixeris mutaverisque et aliquid tamen auris habeas, sendixeris mutaverisque et aliquid tamen auris habeas, sentias suavitatem sonitus claudere. Versus ex decimo hi sunt: Tres quoque Threicios Boreae de gente suprema Et tris quos Idas pater et patria Ismara mittit. Tres illic, tris hic; pensicula utrumque modulareque, reperies suo quidque in loco sonare aptissime. Sed in illo quoque itidem Vergilii versu: Haec finis Priami fatorum, si mutes haec et hic finis dicas, durum atque absonum erit respuentque aures quod mutaveris. Sicut illud contra eiusdem Vergilii insuavius facias, si mutes: quem das finem, rex magne, laborum? Nam si ita dicas: quam das finem, iniucundum nescio quo pacto et laxiorem vocis sonum feceris. Ennius item rectos cupressos dixit contra receptum vocabuli genus hoc versu: Cautibus nutantis pinos rectosque cupressos. Firmior ei, credo, et viridior sonus esse vocis visus est, rectos dicere cupressos quam rectas.
Abbreviated transcription (Latin):
nantia uõcũ ꝓximaꝵ: p̾cer ea idem uirgilius
turrĩ dixit nonturrem ⁊ securim ñ securẽ: tur¬
rim in p̃cepitistantẽ. iincertam excussit cerui¬
cessecurim: q̃ sunt opinor iocũdioris gracslita¬
tis ꝗͣ si suo utr̃q loco. ꝑ .e. lit̾tam dicas at ille
qui int̾rogauerat rudis ꝓfecto ⁊ aure agres¬
ti homo. cur inqͥt alrud alio in loco pociꝰ rechꝰ.¬
q eẽ dicas. ñ sane intelligo. Tum ꝓbus iamꝰ
morior. Noli ĩ qͥt gͥ laborare utr̃ istoꝵ de beas
dic̾e urbis an urbes. Nam cũ id genꝰ sis qd̾ uideo.
ut sine iactura tua pecces. nicħ ꝑ des utrũ dixe¬
ris: his tũ u̾bis ꝓbus ⁊ hac fini hominẽ dimi¬
sit ut mos eiꝰ fuit erga in dociles ꝓpe iuclem̃¬
ter. nos autẽ aliud qͦ pꝰ ea ꝯsimilit̾ auirgilio
duplici modo scͥptã itiuemꝰ. Nam ⁊ cres: ⁊ tris.
posuit eod̃ in loco ea iudicii subtilitate utꝰ alit̾

Expanded text:
nantia vocum proximarum. Praeterea idem Vergilius nantia vocum proximarum. Praeterea idem Vergilius turrim dixit, non turrem, et securim, non securem: Turrim in praecipiti stantem et: incertam excussit cervice securim. Quae sunt, opinor, iucundioris gracilitatis quam si suo utrumque loco per e litteram dicas. At ille qui interrogaverat, rudis profecto et aure agresti homo, Cur, inquit, aliud alio in loco potius rectiusque esse dicas, non sane intellego. Tum Probus iam commotior, Noli, inquit, igitur laborare, utrum istorum debeas dicere, urbis an urbes. Nam cum id genus sis quod video, ut sine iactura tua pecces, nihil perdes, utrum dixeris. His tum verbis Probus et hac fini hominem dimisit, ut mos eius fuit erga indociles, prope inclementer. Nos autem aliud quoque postea consimiliter a Vergilio duplici modo scriptum invenimus. Nam et tres et tris posuit eodem in loco ea iudicii subtilitate, ut si aliter
Abbreviated transcription (Latin):
nterrogatus ẽ ꝓbus ualeriꝰ qd̾ ex familiari eiꝰ qͣdã
conpleri. has ne urbis an has urbes : ⁊ hanc turruni
an hunc turrẽ dici oporteret: si aut n̾sũ in qͥt
pangis. aut racionem solitã strius. atq eatͥ
nͣba dicenda sunt nonfinitiones illaᷤ prerã¬
cidas neq fetutinas grãmaticas spectaneris.
s aurẽ tuã int̾roga qͦqͥd loco ꝯueniat dic̾e̾.
qd̾ illa suaserit i ꝓfecto erit recissimũ.
tum is qͥ q̃sierat qͦ nã mͦ inqͥt ius aurẽ meã
int̾ro gem: et ꝓbum ait respondisse qͦ suã
uirgiliꝰ ꝑ contatꝰ ẽ. qͥd diu̾sis in locis urbis ⁊
urbes dixit. arbito ꝯsilio qusus auris. Nã
sar t̃raꝵ uelis curam: uerte enĩ ⁊ mutanit
urbes dicas insubiduis nescio qͥd facies ⁊ pin¬
guius ꝯtra ĩtercio eneidis urbił dixit ꝑ .e.
litr̾am. centũ urbes habitant magnas. hic itẽ
nutauit: urbis dicas nimis exilis uox erat
⁊ sanguis. tanta qͥppe iũcture diffr̾a est ĩ ꝯso¬

Expanded text:
NTERROGATUS est Probus Valerius, quod ex familiari eius quodam conperi, hasne urbis an has urbes et hanc turrem an hanc turrim dici oporteret. Si aut versum, inquit, pangis aut orationem solutam struis atque ea tibi verba dicenda sunt, non finitiones illas praerancidas neque fetutinas grammaticas spectaveris, sed aurem tuam interroga quo quid loco conveniat dicere; quod illa suaserit, id profecto erit rectissimum. Tum is qui quaesierat, Quonam modo, inquit, vis aurem meam interrogem? Et Probum ait respondisse: Quo suam Vergilius percontatus est, qui diversis in locis urbis et urbes dixit arbitrio consilioque usus auris. Nam sar, Terrarumque velis curam. Verte enim et muta, ut urbes dicas, insubidius nescio quid facies et pinguius. Contra in tertio Aeneidis urbes dixit per e litteram: Centum urbes habitant magnas. Hic item muta, ut urbis dicas, nimis exilis vox erit et exanguis, tanta quippe iuncturae differentia est in conso
Abbreviated transcription (Latin):
q moninẽtis rerũ abalexandro. gestaꝵ ⁊ paulo
ante ualibro .m. uarronis qͥ inscriptus ẽ. orestes.
uł de ĩsama olympiadẽ philippi uxorem festuussi¬
me rescͥpsisse Legimꝰ alȩxandro filio. hanicũ is
ad matrem ita rescͥpsisset rex alexander iouis
hammonis filiꝰ olimpiadi matri salutẽ dieto.
Olẏmpias ei rescͥpsit hanc sentẽciã. Amͦbo ĩqͥt mi
fili qͥ escas neq deferas me neq criminere ad n̾¬
sũ iunomem ualũ mͥ ꝓrsus illa magnũ dabit cũ
tu me litt̾is tuis pelicẽ ẽẽ illi ꝯfiteri ᷤ ea mulieris
scite atq prudentis erga ferocẽ filiũ comitassẽ¬
sim ⁊ comit̾ ad monuisłe eũ uisa ẽ. deponẽdã eẽ
opinionẽ uanã quã ille ingentib uictoriis ⁊

Expanded text:
xandro gestarum, et paulo ante in libro M. Varronis qui inscriptus est Orestes vel De Insania, Olympiadem, Philippi uxorem, festivissime rescripsisse legimus Alexandro filio. Nam cum is ad matrem ita scripsisset: Rex Alexander, lovis Hammonis filius, Olympiadi matri salutem dicit, Olympias ei rescripsit ad hanc sententiam: Amabo, inquit, mi fili, quiescas neque deferas me neque criminere adversum lunonem; malum mihi prorsus illa magnum dabit, cum tu me litteris tuis paelicem esse illi confiteris. Ea mulieris scitae atque prudentis erga ferocem filium comitas sensim et comiter admonuisse eum visa est deponendam esse opinionem vanam quam ille
Abbreviated transcription (Latin):
uib ociũ ⁊ studiũ fuit. uitas atq etates docto¬
rũ hõiũ q̃rere ac memorie tradere. de .m.pa¬
cuuio ⁊ attio tragicis phenis historiã scͥpserunt h¬
ce modi cũ pacuuius inqͥũt gnͣdi iã etate ⁊ mor¬
bo corꝑis diutino ad fectus carentũ exurbe roma
ꝯcessiss ac tiꝰ tũc haut paruo iunior ꝓficiscens. ã
asiã cũ ĩ opidũ ueniss deu̾tit ad pacuutũ comit̃¬
q ĩ uitatꝰ p̾lusculisq abeo dieb retentꝰ tragediã
suã eui atreus nom̃ ẽ. de sid̾anti legit cũ pacnus¬
um dixisse auint. sonora qͥd ẽẽ q̃ scͥpsiss ⁊ grati¬
dia s uideri tłi ea sibi duriora paulũ ⁊ acerbi¬
ora. Ita ẽ ĩ qͥt acciꝰ uti dicis. neq idme sane peni¬
tet. meliora enĩ fore sꝑo q̃ de inceps scͥbã nam
quod ĩ pomus itid̾ inqͥt eẽ aiunt in ingeniis.
dum gͥ uisũ ẽ. ĩ ingenio qd dies atii etas nuitificet

Expanded text:
UIBUS otium et studium fuit vitas atque aetates doctorum hominum quaerere ac memoriae tradere, de M. Pacuvio et L. Accio tragicis poetis historiam scripserunt huiuscemodi: Cum Pacuvius, inquiunt, grandi iam aetate et morbo corporis diutino adfectus, Tarentum ex urbe Roma concessisset, Accius tunc, haut parvo iunior, proficiscens in Asiam, cum in oppidum venisset, devertit ad Pacuvium comiterque invitatus plusculisque ab eo diebus retentus, tragoediam suam cui Atreus nomen est desideranti legit. Tum Pacuvium dixisse aiunt sonora quidem esse quae scripsisset et grandia, sed videri tamen ea sibi duriora paulum et acerbiora. Ita est, inquit Accius, uti dicis, neque id me sane paenitet; meliora enim fore spero, quae deinceps scribam. Nam quod in pomis, itidem, inquit, esse aiunt in ingeniis; dum igitur visum est in ingenio quod dies atque aetas mitificet
Abbreviated transcription (Latin):
eũ amuliere ĩqͥt qͣdã tribum plebis adu̾sum eũ
adiri gellianũ ad eũ misissent ut ueniret ⁊ mu¬
tieri responderet: iussit eũ qͥ missus erat redire.
⁊ tribunis dic̾e.iuis eos nonhr̃e neq se neq aliũ
quẽquã uocandi. qm̃ morib maioꝵ tribuni ꝑle¬
bis preusionẽ hr̃ent nocationẽ ñ hr̃ent : possegͥ
eos uenire ⁊ prendisse iub̾e s uocandi absentẽ us
ñ hr̾e: cũ hoc inea capitonis epistola legissemꝰ id
ipsũ pꝰ ea in m. uarronis rerũ humanaꝵ uno
⁊ uicesimo libro enarratius scͥptũ ĩ uenimꝰ.
Uerbaq ipsa suꝑ ea re. uarronis adscͥpsimꝰ. In
magistratu ĩqͥt hñt alii uocationẽ alii prensi¬
onem alii neutrũ. Uocationẽ ut ꝯsules ⁊ cet̾i
qͥ hñt imꝑiũ̃: prensionẽ ut tributu plebis. ⁊
alii qͥ hñt uiatorẽ. neq uocationẽ neq prensi

Expanded text:
ere, inquit, quadam tribuni plebis adversum eum aditi, in Gallianum ad eum misissent, ut veniret et mulieri responderet, iussit eum qui missus erat redire et tribunis dicere ius eos non habere neque se neque alium quemquam vocandi, quoniam moribus maiorum tribuni plebis prensionem haberent, vocationem non haberent; posse igitur eos venire et prendi se iubere, sed vocandi absentem ius non habere. Cum hoc in ea Capitonis epistula legissemus, id ipsum postea in M. Varronis Rerum Humanarum uno et vicesimo libro enarratius scriptum invenimus, verbaque ipsa super ea re Varronis adscripsimus: In magistratu, inquit, habent alii vocationem, alii prensionem, alii neutrum; vocationem, ut consules et ceteri qui habent imperiunm; prensionem, ut tribuni plebis et alii qui habent viato
Abbreviated transcription (Latin):
qñ sic ib̾ nordo ⁊ ĩsuꝑabilis q̃dã necessit a fariꝰ
constituttur ut oĩa intra fatũ claudenda sint:
biuni ẽ quin uiolentam ⁊ ĩopinatã mortẽ signi¬
ficauerit. que quidẽ pot̾ recte iuderiaccid̾e p̃t̃
naturã. s cur id qͦ genꝰ mortis extra fatũ posu¬
erit. neq oꝑis huius ẽ. explorare neq tẽꝑis. Itd
tũ ñ preter mittendũ est. qd̾ uirgil iꝰ qͦ id ipsũ qd
cic̾o defato oꝑinatꝰ ẽ: cũ hoc ĩqͣrto libro dixit de
lissa q̃ morte̾ ꝑ iũ poctta ẽ. ham qͥa nec fatom̾ita
nec morte ꝑibat. tamꝗͣ ĩ faciẽdo fine uite q̃ nolẽ¬
ta sunt ñ uideant᷑ efato uenire demosthenis aũ
iuri prudentia pari atq facũdia p̾diti. uerbaib̾
fere significãtia de natura atq .m. cicero secutus
uidetur. Ita eñi scͥptũ ẽ ĩ oratione illa egregia cu

Expanded text:
io et ordo et insuperabilis quaedam necessitas fati constituitur, ut omnia intra fatum claudenda sint, bium est quin violentam et inopinatam mortem significaverit, quae quidem potest recte videri accidere praeter naturam. Sed cur id quoque genus mortis extra fatum posuerit, neque operis huius est explorare neque temporis. Illud tamen non praetermittendum est, quod Vergilius quoque id ipsum quod Cicero de fato opinatus est, cum hoc in quarto libro dixit de Elissa, quae mortem per vim potita est: Nam quia nec fato, merita nec morte peribat, tamquam in faciendo fine vitae quae violenta sunt non videantur e fato venire. Demosthenis autem, viri prudentia pari atque facundia praediti, verba idem fere significantia de natura atque fato M. Cicero secutus videtur. Ita enim scriptum est in oratione illa egregia, cu
Abbreviated transcription (Latin):
qr ea qͥ oĩa. acta iͦuenta firmtter meminis¬
se ⁊ ꝓuide saꝑe atq consulere ex his q̃ ꝑicula
ipsa rerũ docueriit ñ q̃ libri tm̃ aut magistri
ꝑ quasdã inanitates u̾boꝵ ⁊ imaginũ tãqͣm
in mimo aut ĩ somnio de lectauerut. Uersus
affranii st̃ ĩtogata cui selle nom̃ ẽ. Usus me
genuit mater peꝑit memoria. sophiã uocãt
me grai: uos sapientiã. Item u̾sus ẽ in eandẽ
ferme sentñciã pacuuii quẽ mecedo philoso¬
phus uir bonus familiaris m̃s scͥbi debere
censebat ꝓforib oĩum tẽploꝵ. Ego odi hoĩes ig¬
naua oꝑa ⁊ philosopha sentencia. Hich̾ eñi fie¬
ri posse indigniꝰ neq intolerantꝰ dicebat⁊ qͣm̃
qd̾ hoĩes ignaui ac desides. oꝑti barba ⁊ pallio.
mores ⁊ emolum̃ta philosophie in lingue ner¬
boꝵq artes conu̾terent. ⁊ uicia facũdissime
accusarent: utt̾ tutib ipsi uicimadentes Uit.¬

Expanded text:
que eaque omnia acta et eventa firmiter meminisque eaque omnia acta et eventa firmiter meminisse et proinde sapere atque consulere ex his quae pericula ipsa rerum docuerint, non quae libri tantum aut magistri per quasdam inanitates verborum et imaginum tamquam in mimo aut in somnio deliraverint. Versus Afrani sunt in togata, cui Sellae nomen est: Usús me genuit, máter peperit Mémoria, Sophiám vocant me Grái, vos Sapiéntiam. Item versus est in eandem ferme sententiam Pacuvii, quem Macedo philosophus, vir bonus, familiaris meus, scribi debere censebat pro foribus omnium templorum: Ego odi homines ígnava opera et phílosopha Senténtia. Nihil enim fieri posse indignius neque intolerantius dicebat quam quod homines ignavi ac desides, operti barba et pallio, mores et emolumenta philosophiae in linguae verborumque artes converterent et vitia facundissime accusarent, intercutibus ipsi vitiis madentes. I
Abbreviated transcription (Latin):
partu nũquã edere p̃lures quã unũ he rodoetꝰ
int̾cia historia scͥptũ reliq̃rit. Uerba ex eo libro
nas qͦ uirili gen̾e appellat qͦua gramatici. GR.
uoctuit pluris gign̾e atq educare catulos dicit.
Uersus qͥb hocaꝑte demõstrat: hii sunt. GR. Item¬
diu̾sitas cũ agitaret inclitissimi poetarti ⁊ histo¬
ricoꝵ nobilissini placuit libros aristotilis
philosophi ĩspici quos de añmalib exqͥsttissi¬
me ꝯposuit ĩ qͥb qd̾ suꝑ ista re scͥpt̃a ĩ ueneri¬
mꝰ cũ ipsiꝰ aristotilis uerbis ĩ his conũttariis
poeta de gignẽdã conꝑanda q̃ sapr̾a oppinat
q̃d eã filiã esse usns i memorie. arxiteo nãq¬
arguñtto demonstrat qͥ sapiens rerũ ẽẽ huma.¬
naꝵ uelit ñ libris soł neq disciplinis retho¬
ricis dialecticis opꝰ eẽ. s oportere eũ u̾sari qͦͣ
exerceri ꝙĩ reb ꝯmuinitꝰ nocendis ꝑiclitandis¬

Expanded text:
partu numquam edere plures quam unum, Herodotus partu numquam edere plures quam unum, Herodotus in tertia Historia scriptum reliquit. Verba ex eo libro nas quoque virili genere appellat, quod grammatici ἐπίκοινον vocant, pluris gignere atque educare catulos dicit. Versus, quibus hoc aperte demonstrat, hi sunt: diversitas cum agitaret inclutissimi poetarum et historicorum nobilissimi, placuit libros Aristotelis philosophi inspici quos De Animalibus exquisitissime composuit. In quibus quod super ista re scriptum invenerimus, cum ipsius Aristotelispoeta de gignenda conparandaque Sapientia opinatd eam filiam esse Usus et Memoriae dixit. Eo namqargumento demonstrat, qui sapiens rerum esse humanarum velit, non libris solis neque disciplinis rhetoricis dialecticisque opus esse, sed oportere eum versari quoque exercerique in rebus comminus noscendis periclitandis
Abbreviated transcription (Latin):
aristotiles rhodiũ petit: degustat: firmũ ĩ qͥt her¬
cle uinũ ⁊ iocũdũ: petro mox lesbiũ quoit itẽ de¬
fuccessorẽ illa uoce sibi ñ uinũ delegisset. Is erat
elesbo theophrastꝰ suauitate homo in signi lingue
pariteratq uite. Itaq ñ du post aristotilẽ uita
de functo atheophrastũ om̃s ꝯcessert̃:¬
uas g̾ci. GR̾. dicunt eas uẽtes docti. tũ notal
uocũ. tũ moderam̃ta tũ accentiunculas tũ
uocislaciones appellabant: qd nc autẽ barbare
quẽ loqui dicimꝰ: id uiciũ sermonis ñ barbarũ
eẽ s rusticũ ⁊ cũ eo uicio loqñtes rustice loqͥdic¬
titabant: nigidiꝰ ĩ ꝯmẽtariis gramaticis rusticꝰ
fit sermo inist. si aspires ꝑsꝑami. Itaq iduo cabu¬
lũ qd̃ dr᷑ uulgo barbarismꝰ. Qui ante diui augusti
etatẽ pure atq in tegre laͦcitti suit. andixerunt.
ñdũ eqidem in ueni: ui.
eenas int̾ om̃em uitã semel parere. eo qd̾ uno

Expanded text:
Aristoteles Rodium petit, degustat: Firmum, inquit, herAristoteles Rodium petit, degustat: Firmum, inquit, hercle vinum et iucundum. Petit mox Lesbium. Quo item desuccessorem illa voce sibi, non vinum delegisset. Is erat e Lesbo Theophrastus, suavitate homo insigni linguae pariter atque vitae. Itaque non diu post Aristotele vita defuncto, ad Theophrastum omnes concesser προσῳδίας dicunt, eas veteres docti tum notas vocum, tum moderamenta, tum accentiunculas, tum voculationes appellabant; quod nunc autem barbare queen loqui dicimus, id vitium sermonis non barbarum esse, sed rusticum, et cum eo vitio loquentes justice loqui dictitabant. P. Nigidius in Commentariis Grammaticis: Rusticus fit sermo, inquit, si adspires perperam. Itaque id vocabulum, quod dicitur vulgo barbarismus, qui ante divi Augusti aetatem pure atque integre locuti sunt an dixerint, nondum equidem inveniENAS inter omnem vitam semel parere eoque uno
Abbreviated transcription (Latin):
ristotiles philosophus annos iã fere natꝰ duo
⁊ seraguita corꝑe egro ad fecto q̃. adspẽ uite
tenuiffuit. tẽ oĩs eiꝰ sectatoꝵ cohors ad eũ accedit
orantes obsecimites q̃ ut ipse  lilig̾et locisui ⁊
magist᷑ii successorẽ q  pꝰ sũmũ eiꝰ diẽ ꝓ inde ut
ipso uterentur ad studia doctͥnaꝵ ꝯplenda excolẽ¬
daq qͥb ab eo inbuti fuissent. Erant tc̃ ineiꝰ lu¬
do bonimulti s p̾cipui duo theo phrastꝰ ⁊mene-¬
demꝰ: Ingeniohi atq doctnis cetos p̃stabant:
Alter ex insula lesbo fuit menedomꝰ añ rlyoilo.
aristotiles respondit facturũ ẽȩ qd̾̃ uellent cũ
id sibi foret tempestiuũ. Postea breui tẽꝑe cũ
idem illi qͥ de magistro destinãdo pecierant p̃senteᷤᷤ
sua.s in salubre r̃ẽ atq asꝑũ ac ꝓpt̾ea q̃ri debere
etoticũ ł rhodiũ aliqͦd uel lesbium. Io sibi utr̃q
ut curarent petiuit. usurũ qͥ eo dixit qd̾ sese ma¬
gis uiuiss: Eunt curant. inueniunt. ad ferunt cũ

Expanded text:
ARISTOTELES philosophus, annos iam fere natus duo et sexaginta, corpore aegro adfectoque ac spe vitae tenui fuit. Tunc omnis eius sectatorum cohors ad eum accedit, orantes obsecrantesque ut ipse deligeret loci sui et magisterii successorem, quo post summum eius diem proinde ut ipso uterentur ad studia doctrinarum conplenda excolendaque quibus ab eo inbuti fuissent. Erant tunc in eius ludo boni multi, sed praecipui duo, Theophrastus et Eudemus. Ingenio hi atque doctrinis ceteros praestabant; alter ex insula Lesbo fuit, Eudemus autem Rodo. Aristoteles respondit facturum esse quod vellent, cum id sibi foret tempestivum. Postea brevi tempore, cum idem illi qui de magistro destinando petierant praesentes sua, sed insalubre esse atque asperum ac propterea quaeri debere exoticum, vel Rodium aliquod vel Lesbium. Id sibi utrumque ut curarent petivit, usurumque eo dixit quod sese magis iuvisset. Eunt, quaerunt, inveniunt, adferunt. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi de his stellis q̃ appellantur suculȩ hoc scͥptũ
ẽ. Ad eo inqͥt uet̾es romani litt̾as grecas nesciue¬
runt. ⁊ rudes g̾ce lrngne fuerunt ut stellas q̃
incapite tauri sunt ꝓpt̾ ea succulas appellarint
qd eas g̾ci.Gk̃. uocant. tã quã id uerbũ latinũ
id÷ nonasuibus itaut nr̃i opici putauer̃t. s
abeo qd ẽ. gr̃. appelantur. Nam ⁊ cũ orũtur ⁊
cũ occidunt tẽpestates pluuias largosq imbres
cient: plure autẽ g̾ca lingna. GR̾ dicitur hec
qͥd tyro inpande᷑tis sedem̃ uet̾es nr̾i ñ usq
eo rupices ⁊ agrestes fuerunt. ut stellas hya¬
das idc̾co suculas nõiarent. qd Gk̾. latine
sues dicantur. s ut qdꝰ greci.GR̾. nos pͥmo¬

Expanded text:
Ibi de his stellis quae appellantur suculae hoc scriptum est: Adeo, inquit, veteres Romani litteras Graecas nesciverunt et rudes Graecae linguae fuerunt, ut stellas quae in capite tauri sunt propterea suculas appellarint, quod eas Graeci ὑάδας vocant, tamquam id verbum Latinum  non a subus, ita ut nostri opici putaverunt, sed ab eo quod est ὕειν, appellantur; nam et cum oriuntur et cum occidunt, tempestates pluvias largosque imbres cient. Pluere autem Graeca lingua ὕειν dicitur. Haec quidem Tiro in Pandectis. Sed enim veteres nostri non usque eo rupices et agrestes fuerunt, ut stellas hyadas idcirco suculas nominarent, quod ὕες Latine sues dicantur; sed ut quod Graeci ὑπέρ, nos
Abbreviated transcription (Latin):
fac & as nebulonis hoĩs risi & reliqui. uu
autẽ nigichiꝰ in libro quem de extis
composuit bidentes. appellari att.
nec oues solas s õs bunas hostias neq tũ
tib bidentes pͥmodictas. d. litera ĩmis¬
sa quasi biennes. taĩ longo usu loquen¬
di corruptam uocẽ ẽẽ. exbi. enirib biden¬
tes fastiun. qm̃ id uidebat᷑ ẽẽ dictu faci¬
liꝰ leuiꝰq hyginꝰ tam̃ piliꝰ qui tus pon¬
tificũ non uidetur ignorasse in quarto
libroꝵ quos deuugilio fecit. bidentes
appellari scripsit hostias que
ꝑ etatẽ duos cdentes altiores haberent.
u̾ba illiꝰ ipsa posui. que bidens : in qͥtꝰ
hostia oportet habeat dentes octo s ex
his cluos ceterũ altiores ꝑ qͦs appareat᷑ ex
minore etate inmaiorem transcendisse
hygnu opinio anu̾asit ñ argumtis s¬

Expanded text:
Facetias nebulonis hominis risi et reliqui. P. autem Nigidius, in libro quem De extisErtis composuit, bidentes appellari ait non oves solas, sed omnes bimas hostias, neque tamen tibus, bidennes primo dictas, d littera inmissa, quasi biennes, tum longo usu loquendi corruptam vocem esse et ex bidennibus bidentes factum,.quoniam id videbatur esse dictu facilius leniusque. Hyginus tamen Iulius, qui ius pontificum non videtur ignorasse, in quarto librorum quos De Vergilio fecit, bidentes appellari scripsit hostias quae per aetatem duos dentes altiores haberent. Verba illius ipsa posui: Quae bidens est, inquit, hostia, oportet habeat dentes octo, sed ex his duo ceteris altiores, per quos appareat ex minore aetate in maiorem transcendisse. Haec Hygini opinio an vera sit, non argui
Abbreviated transcription (Latin):
mentario legi cepetum reuinescit. &
congeyminat decendente luna. contra
ai̾t̾ in arescit ad olescente. Esam causã
eẽ. dicunt sacerdotes egiptii. cur pelu¬
sio te cepe nonedunt quia solum ole¬
rum om̃ium contra lune augm̃ta atq
Damna uices minuendi &. augendi:
habeat contrarias.

Expanded text:
mentario legi: Cepetum revirescit et congerminat decedente luna, contra autem inarescit adolescente. Eam causam esse dicunt sacerdotes Aegyptii, cur Pelusiotae cepe non edint, quia solum olerum omnium contra lunae augmenta atque damna vices minuendi et augendi habeat contrarias.
Abbreviated transcription (Latin):
Iͦd incapite suꝑiore acritolao scͥptũ ẽẽ diximꝰ
suꝑ demostene. id  ͤ gracchus in oratione qͣ legẽ au¬
ferã dissuasit indemaden ꝯtulit. u̾bis his cenã uos
qͥrites si uelitis sapientia atq uirtute uti. ⁊ siq̃ritiᷤ
neminẽ nr̃m ĩ uenietis sine precio huc ꝓdire. om̃s

Expanded text:
D in capite superiore a Critolao scriptum esse diximus D in capite superiore a Critolao scriptum esse diximus super Demosthene, id C. Gracchus in oratione, Qua legem Aufeiam dissuasit, in Demaden contulit verbis hisce: Nam vos, Quirites, si velitis sapientia atque virtute uti, etsi quaeritis, neminem nostrum invenietis sine pretio huc prodire. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ritholaus scͥpsit legatos mileto ꝑublice rei
Icausa uenisse athenas. fortasse an dixerit auxi¬
milesiis ad ppłm fecisse demostenen milesioꝵ pos¬
tulatis acriter respondidisse. neq milesios auxi-¬
lio dignos neq ex rep̾. id ẽẽ contendisse: rem in
posterũ diem ꝓlatam. legatos ad demosthenen ue¬
nisse. magnoq oꝑe orasse uti ꝯtra ne dic̾et: cũpe¬
cuniã petiuisse. ⁊ qͣnͣtã petiuerat abstulisse  pꝰ pͥdie
cũ res agi denuo cepta eẽt demosthenen lana mul¬
ta collũ ceruicesq circũ uolutũ ad populũ ꝓdisse.
⁊ dixisse se sinãchen pati: eo contra milisios loqui
unqͥretũ epopulo unũ exclamasse. ñ sinanchen qd̃
demosthenes pat̾etur. sed arcyrechen eẽ. Ipse ⁊̃ demos¬
aristodemũ actorẽ fabulaꝵ qͣnͣtũ m̾cedis uti ag̾er
accepisset. ⁊ aristodemꝰ talentũ respondisset at
ego plus inqͥt accepi ut tacerem. uiii.¬

Expanded text:
RITOLAUS scripsit legatos Mileto publicae rei RITOLAUS scripsit legatos Mileto publicae rei causa venisse Athenas, fortasse an auxiMilesiis ad populum fecisse, Demosthenen Milesiorum postulatis acriter respondisse, neque Milesios auxilio dignos neque ex republica id esse contendisse; rem in posterum diem prolatam. Legatos ad Demosthenen venisse magnoque opere orasse uti contra ne diceret; eum pecuniam petivisse et quantam petiverat abstulisse. Postridie, cum res agi denuo coepta esset, Demosthenen, lana multa collum cervicesque circumvolutum, ad populum prodisse et dixisse se synanchen pati, eo contra Milesios loqui non quire. Tum e populo unum exclamasse, non synanchen, quod Demosthenes pateretur, sed argyranchen esse. Ipse etiam DemosAristodemum, actorem fabularum, quantum mercedis, uti ageret, accepisset, et Aristodemus talentum respondisset, At ego plus, inquit, accepi, ut tacerem.
Abbreviated transcription (Latin):
chosus bouinatorq ore imꝓbis duro. Iuste uenuste¬
q ad itod̾ rep̾hendisse dr̃ aulũ. albinũ.in. cato.
albinꝰ qͥ cũ .l. lucullo ꝯsul fuit. res romanas oraci¬
one gͥca scͥptitauit.I eiꝰ historie pͥncipio scͥptũ. ẽ.
ad hanc sentuciã neminẽ succensere sibi ꝯueni¬
re. siqͥd ĩhis libͥs parũ ꝯposite aut minꝰ elegat̃
tum scͥptũ foret. nã sum in qͥt homo romanꝰ roma
uatus lacio. greca oratio a nob̾ alienissima est:
ideoq ueniam gr̾am q̃. male existumationis siqͥd
eẽt erratũ postulauit: eam cũ legisset.m. cato: ne
tu inqͥt aule nimũi muigator es. cũ malusti culpã
dep̃cari quã culpa uacare: nampet̾e uenian
solemus aut cũ ĩ prudentes errauimꝰ. aut cũ ꝯpulsi
peccauimꝰ. tͥ in qͥt oro te qͥs ꝑpulit ut id ꝯmittẽs qd̾
pͥus qͣm fad̾es pet̾es ut ignosc̾etur: scͥptũ hoc ẽ haa
libro corneli ne potis de inlustrib libris: Uit¬

Expanded text:
uit. IUSTE venusteuit. IUSTE venusteque admodum reprehendisse dicitur Aulum Albinum M. Cato. Albinus, qui cum L. Lucullo consul fuit, res Romanas oratione Graeca scriptitavit. In eius Historiae principio scriptum est ad hanc sententiam: neminem suscensere sibi convenire, si quid in his libris parum composite aut minus eleganter tum scriptum foret; nam sum, inquit, homo Romanus natus in Latio, Graeca oratio a nobis alienissima est, ideoque veniam gratiamque malae existimationis, si quid esset erratum, postulavit. Ea cum legisset M. Cato: Ne tu, inquit, Aule, nimium nugator es, cum maluisti culpam deprecari quam culpa vacare. Nam petere veniam solemus, aut cum inprudentes erravimus aut cum compulsi peccavimus. Dic, inquit, oro te, quis perpulit ut id committeres, quod, priusquam faceres, peteres ut ignosceretur? Scriptum hoc est in libro Corneli Nepotis De Inlustribus Viris XI
Abbreviated transcription (Latin):
nam illud utͥusq u̾bi foret : pꝰdeinde qͣsi nescio
qͥd tusce aut gallice dixisset uniu̾si risert̃ lege¬
rat autẽ ille apud ⁊̃ uet̾es rusticos frum̃ti furfu¬
reur. dixisse idq a plauto ĩ comedia si ea plautiẽ.
q̃ altraba inscͥpta ẽ. positũ ẽẽ. Item flocces audierat
p̾sca uote significari uini fecẽ me uini ȩxpͥssam
sicuti fracesoleis. idq apud ceciliũ. in polumenis le¬
gerat: eaq sibi duo u̾ba ad oracionũ ornam̃ta ser¬
uauerat. Alt̾ qͦ alectionib id genꝰ paucis apiro calꝰ
cũ adu̾sariꝰ causã differri postularet. rogo p̃torĩ¬
qͥt subueni succurre. qm̃ usq nos bouinator ẽ.
commurmuracio fieri cepta ẽ aplerisq qͥ aderãt.
qͣsi monstrũ u̾bi ad mirantib. at ille iactans
igestiens ñ eñi luciliũ in qͥd legistis qͥ tergi u̾sa¬
torẽ bouinatorẽ dicit: estã ĩlucilio u̾sus hic stri

Expanded text:
nam illud utriusque verbi foret; post deinde, quasi nescio nam illud utriusque verbi foret; post deinde, quasi nescio quid Tusce aut Gallice dixisset, universi riserunt. Legerat autem ille apludam veteres rusticos frumenti furfurem dixisse idque a Plauto in comoedia, si ea Plauti est, quae Astraba inscripta est, positum esse. Item flocces audierat prisca voce significare vini faecem e vinaceis expressam, sicuti fraces ex oleis, idque aput Caecilium in Polumenis legerat, eaque sibi duo verba ad orationum ornamenta servaverat. Alter quoque a lectionibus id genus paucis apirocalus, cum adversarius causam differri postularet: Rogo, praetor, inquit, subveni, succurre! quonam usque nos bovinator hic Commurmuratio fieri coepta est a plerisque qui aderant, quasi monstrum verbi admirantibus. At ille iactans et gestiens: Non enim Lucilium, inquit, legistis, qui tergiversatorem bovinatorem dicit? Est autem in Lucili
Abbreviated transcription (Latin):
isolentib nouitatisq dure ⁊ ĩ lepidę par eẽdelic¬
tum uidetur: s molestiꝰ eqͥd̃ culpatiꝰq eẽ arbitror
u̾ba noua cõgnita ĩ audita. dic̾e ꝙͣ ĩuolgata ⁊ sordẽ¬
cia: noua aute uideri dico etia ea q̃ sunt ĩusitata
idestta. ⁊ si sũt uetusta ẽ adeo io uiciũ plerũq
sere eruditionis ꝗͣ gͥti. Głu ꝗͥpellant ut qd̾ nũquã¬
didiceris diu ignorau̾is. cũ id scire aliqñ ceꝑis. mag̾¬
ni facias. qͦ in loco cũq ⁊ qͣcũq in re dic̾e ueluti rome
nob̾ p̃sentib uetꝰ celebrat᷑ q homo ĩ causis s repen¬
tina⁊ qͣsi tumultuaria doctna p̾ditus. cũ apus p̃¬
festũ urbis u̾ba face̾t ⁊ dic̾e uellet inopi quẽdã mi¬
seroq uictu uiu̾e. ⁊ furfureũ panẽ esttare. uinũq
eructũ ⁊ fetidũ potare. hic inqͥt eques romanꝰ a plude
edit.: ⁊ flocces bibit: Aspeperunt om̃s qͥaderant aliꝰ
aliũ pͥmo tͥstiores turbato ⁊ reqͥrente uultu qͥs¬

Expanded text:
lepidae, par esse delictum videtur. Sed molestius equidem culpatiusque esse arbitror verba nova, incognita, inaudita dicere quam involgata et sordentia. Nova autem videri dico etiam ea quae sunt inusitata et desita, etsi sunt vetusta. Est adeo id vitium plerumque serae eruditionis, didiceris, diu ignoraveris, cum id scire aliquando coeperis, magni facias quo in loco cumque et quacumque in re dicere. Veluti Romae, nobis praesentibus, vetus celebratusque homo in causis, sed repentina et quasi tumultuaria doctrina praeditus, cum apud praefectum urbi verba faceret et dicere vellet inopi quendam miseroque victu vivere et furfureum panem esitare, vinumque eructum et fetidum potare, Hic, inquit, eques Romanus apludam edit et flocces bibit. Aspexerunt omnes qui aderant alius alium, primo tristiores turbato et requirente voltu, quid
Abbreviated transcription (Latin):
uando ab arbitris negociisq ociũ est ⁊ motãdi
corꝑis gr̾a aut spatiamur aut uectani q̃rere nũ¬
nĩ quã apud memet ipsũ soleo res eiꝰ modi par¬
uas qͥd̾ minutasq ⁊ hominib ñ bene eruditis
asꝑnabiles. s adueterũ scripta penitꝰ noscenda
⁊ asciendã lingue latine cũ pͥmis necessarias.
uelud ẽ qd̾ forte nuꝑ ĩprenestino recessu ues¬
ꝑtina ambulacione solus ambulaus ꝯsid̾abami.
qualis qͣnͣtaq eẽt ꝑticulaꝵ quarũdam moracio¬
ne latina uarietas: qd̾ genꝰ ẽ. p̃posicio. pro. Alit̾
enĩ dici uide bã pontifices ꝓcollegio decrenisse:
aliter quẽ piã testẽ introductũ ꝓtestimonio
dixisse: Alit̾ .m. catonẽ inoriginũ qͣrto p̾liũ fac¬
tũ depugnatũq procastris scripsisse. ⁊ itẽ ĩqͥn
pro ꝯcione atq alit̾ t ribunũ plebis ꝓpotestate
iter cessisse: s has oñis dictiones qͥ aut oĩo similes
ipares. aut usq qͣq diu̾sas ex istimaret errare

Expanded text:
UANDO ab arbitriis negotiisque otium est et motandi corporis gratia aut spatiamur aut vectamur, quaerere nonnumquam aput memet ipsum soleo res eiusmodi, parvas quidem minutasque et hominibus non bene eruditis aspernabiles, sed ad veterum scripta penitus noscenda et ad scientiam linguae Latinae cumprimis necessarias; velut est, quod forte nuper in Praenestino recessu vespertina ambulatione solus ambulans, considerabam qualis quantaque esset particularum quarundam in oratione Latina varietas. Quod genus est praepositio pro. Aliter enim dici videbam pontifices pro conlegio decrevisse, aliter quempiam testem introductum pro testimonio dixisse, aliter M. Catonem in Originum quarto: Proelium factum depugnatumque pro castris scripsisse et item inpro contione atque aliter tribunum plebis pro potestate intercessisse. Sed has omnes dictiones qui aut omnino similes et pares aut usquequaque diversas existimaret, errare
Abbreviated transcription (Latin):
q pateniur ut aures nr̃e cadentis apte oratio¬
nis modis eblandire. animũ qͦ nob̃ uoluptate
inani ꝑfund̾ent. cũq uos admonitione ista adcẽ¬
sentñcie granitas aut gr̃a. q̃ nos cupide ꝑ hosce
annos ad petistis atq uoliustis ea si temere re¬
pudiaritis ab ẽẽ ñ pot̾ qͥn aut olim cupide adpetis
se aut nc̃ temere repudiasse dicaris. At si opinor
ĩ qͥt ita scͥptum ẽẽt que uos ꝑ hosce annos ad petistiᷤ
atq uoluistis ea nũt si repudiaritis ab eẽ ñ pot̃
qͥn aut olim cupide adpetisse aut nc̃ tem̾e repu¬
diasse dicaminl. si ita ĩqͥt dic̾etur gͣuior scilicet so¬
lidiorq fieret sentncia ⁊ acciꝑet aliqͥd iuste ĩ audi¬
endo expectacionis. Hunc aũ cupide uerba ħ: ⁊ te

Expanded text:
que pateremur ut aures nostrae cadentis apte oratioque pateremur ut aures nostrae cadentis apte orationis modis eblanditae animum quoque nobis voluptate inani perfunderent. Cumque nos admonitione ista adtensententiae gravitas aut gratia: Quae vos cupide per hosce annos adpetistis atque voluistis, ea si temere repudiaritis, abesse non poaveris, temere repudiasse dicaris? At si, opinor, inquit, ita scriptum esset: Quae vos per hosce annos adpetistis atque voluistis, ea nunc si repudiaritis, abesse non potest quin aut olim cupide adpetisse aut nunc temere repudiasse dicamini; si ita, inquit, diceretur, gravior scilicet solidiorque fieret sententia et acciperet aliquid iustae in audiendo expectationis; nunc autem verba hae
Abbreviated transcription (Latin):
uł pła dicit. qͥ se sensit uniũ dicere: xi.¬
pud titũ castriciũ discipline rethorice doctorẽ
graui atq firmo iudicio urũ legebatur ora¬
cio gracchi inpopiliũ. In eiꝰ orationis pͥncipio
collata u̾ba sunt accuratius modulaciꝰq ꝙͣ uet̾ũ
oratoꝵ ꝯsuetudo fert: ea u̾ba sicuti dixi conposi¬
ta hec sunt: q̃ uos cupide ꝑ hosce annos apetistis
atq uoluistis. ea si tut̾ie repudiaritis ab ẽẽ ñ pot̾
qͥn aut olim cupide appetisse. aut nc̃ tenie repudi¬
asse dicanun: cursus gͥ hic ⁊ sonꝰ rotũde uolubi¬
lisq sententiẽ exunie nos ⁊ unice delectabat. tãto¬
ib magis qd̃ iam tunc.c. graccho uiro in lustri ⁊
seuero eiꝰ modi ꝯposicionem fuisse cordi uidebamꝰ
s enĩ cũ ead̾ ipsa u̾ba sepiꝰ petñtib nob̾ lectitarẽ¬
tur. ad moniti a castricio sumꝰ ut consid̾aremꝰ. qua¬
euis quo due emolum̃tũ eius sententie foret: ne¬

Expanded text:
vel plura dicit, qui se sensit unum dicere. XIvel plura dicit, qui se sensit unum dicere. XIAPUD Titum Castricium, disciplinae rhetoricae doctorem, gravi atque firmo iudicio virum, legebatur oratio C. Gracchi In P. Popilium. In eius orationis principio conlocata verba sunt accuratius modulatiusque quam veterum oratorum consuetudo fert. Ea verba, sicuti dixi conposita, haec sunt: Quae vos cupide per hosce annos adpetistis atque voluistis, ea si temere repudiaritis, abunc temere repudiasse dicamini. Cursus igitur hic et sonus rotundae volubilisque sententiae eximie nos et unice delectabat, tantoid magis, quod iam tunc C. Graccho, viro inlustri et severo, eiusmodi compositionem fuisse cordi videbamus. Sed enim, cum eadem ipsa verba saepius petentibus nobis lectitarentur, admoniti a Castricio sumus ut consideraremus quae vis quodve emolumentum eius sententiae foret, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ut taterem decem talenta a rege accepi. Id̃ nc̃
bonaꝵ p̾cellentis. quẽ .m. cicero. ĩ genii doctͥnaꝵ¬
q noĩe sumine reueritꝰ est. Inter mendacuim
dicere ⁊ mentiri distat: qui m̃titur ipse ũ
fallitur: alt̾m falłe conatur: qͥ mẽdaciũ dicit.
ipse fallitur. Itẽ hoc addidit qui m̃titur inqͥt
ne mendatiũ dicat. Alt̾m uicidit ĩ hõiẽ alt̾m nõ
uarie me hercule ⁊ lepide puigidiꝰ tot sentẽcias
ĩ eãdꝰ rẽ qͣsi aliud atq aliud dic̾et. disꝑauit: X.
ex eodꝰ duo uł plura accipi possuntz diodoruis
autẽ cui cirono cognonitũ fuit nullũ inquit
uerbũ est ambiguum dicit aut sentit nec
aliud dici uideri debet. quã quod sedicere
sentit is quidicit. At cũ ego inquit aliud sensisti
aliud accepisti obscure magis dictũ uideri pot̾
quã ambigue: ambigui eñi u̾bi natura illa eẽ
debuit. ut qͥd dr̃et duo ł pła dic̾e̾t. nemo autẽ duo

Expanded text:
ut tacerem, decem talenta a rege accepi. Item nunc ut tacerem, decem talenta a rege accepi. Item nunc bonarum artium praecellentis, quem M. Cicero ingenii doctrinarumque nomine summe reveritus est: Inter mendacium dicere et mentiri distat. Qui mentitur ipse non fallitur, alterum fallere conatur; qui mendacium dicit, ipse fallitur. Item hoc addidit: Qui mentitur, inqne mendacium dicat; alterum incidit in hominem, alterum non. Varie me hercule et lepide Nigidius tot sententias in eandem rem, quasi aliud atque aliud diceret, disparavit. ex eodem duo vel plura accipi possunt. Diodorus autem, cui Crono cognomentum fuit, Nullum, inquit, verbum est aaliud dici videri debet quam quod se dicere sentit is qui dicit. At cum ego, inquit, aliud sensi, tu aliud accepisti, obscure magis dictum videri potest quam ambigue; ambigui enim verbi natura illa esse debuit, ut qui id diceret duo vel plura diceret. Nemo autem duo
Abbreviated transcription (Latin):
quo faciliꝰ ur̃a ꝯmoda ⁊ rem .p. administrare pos¬
sitis. ñ gratis ꝓdeo: u̾ũ peto auob̾ ñ pecuniã. s bo¬
nã existimationẽ atq honorem. qͥ ꝓdeunt dissua¬
suxi ne hanc legẽ accipiatis petunt ñ honorẽ
auobis. u̾ũ anicomede pecuniã. Qͥ suadent ut ac¬
cipiatis. hi qͦ ꝑetunt ñ auobis bonã existimatio¬
nẽ u̾ũ amitridate ẽi familiaris sue pͣcũi et pmĩ
qui autem ex eodem loco atq ordine placent hi uł
acerrimi st̃. ñ ab om̃ib precium accipiunt ⁊ om̃s
fallunt uos. cũ putatis eos ad his reb remotos
eẽ. ĩ ꝑitis bonã existimationẽ legationes autẽ
aregib cũ putant eos sua causare ticere. sũptꝰ atq
pecunias marimas p̾bent. Item uti int̾ra g̾cia
quo intẽpore g̾cus tragedus głe sibi ducebat ta¬
lentũ magnũ obunã fabulam datũ eẽ hõ eloqñ¬
tissimꝰ cuittatis sue de mades. ei respondisse dicit᷑
mirũ tͥ uidetur si tu loqñdo talentũ q̃sisti: ego

Expanded text:
possitis, non gratis prodeo; verum peto a vobis, non pecuniam, sed bonam existimationem atque honorem. Qui prodeunt dissuasuri ne hanc legem accipiatis, petunt non honorem a vobis, verum a Nicomede pecuniam; qui suadent ut accipiatis, hi quoque petunt non a vobis bonam existimationem, verum a Mitridate rei familiari suae pretium et praemium; qui aacerrimi sunt, nam ab omnibus pretium accipiunt et omnis fallunt. Vos, cum putatis eos ab his rebus remotos esse, inpertitis bonam existimationem; legationes autem a regibus, cum putant eos sua causa reticere, sumptus atque pecunias maximas praebent, item uti in terra Graecia, quo in tempore Graecus tragoedus gloriae sibi ducebat talentum magnum ob unam fabulam datum esse, homo eloquentissimus civitatis suae Demades ei respondisse dicitur: Mirum tibi videtur, si tu loquendo talentum quaesisti? Ego,
Abbreviated transcription (Latin):
agros popularetur. ñ ut scaurus ĩꝯsimilib u̾bis
ait. cũ populantẽ ageret ł cũ inutaretur. s ĩqͥrẽ¬
tib nob̾. q̃ nam pacio ⁊ arigo ẽẽt hꝰ cenͦu figure po¬

Expanded text:
agros popularetur, non, ut Scaurus in consimilibus verbis agros popularetur, non, ut Scaurus in consimilibus verbis ait, cum populantem ageret vel cum imitaretur. Sed inquirentibus nobis quaenam ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ herele reꝑiebamꝰ: ñ ẽ eñ dubiũ qͥn hec gen̾e
ipso dunttaxat idem significent d̾ ead̾emons¬
trant a quib producuntur: qͥdͥ eẽt autẽ ludentẽ
agere ł imitari non ĩtelligere uideri malnimꝰ ꝙͣ
insimulare eum tamquã ipsum minus intelli¬
gentẽ qͥn magis scautũ oportuit ꝯm̃taria caesel¬
li criminantem hoc ab eo p̾teritum requirere
qd ñ dixexit. an qͥd. ⁊ qnͣtulũ differret alu¬
similia. an apͥncipalib uerbis paulũ aliqͥd dista¬
rent. ⁊ quã oĩo iũ hab̾et particħa ħ extremaeiꝰ¬
modi uocabulis addita: hoc enĩ fuit pociꝰ reqͥrẽd̾
particula habeat aliquid sue ꝓͥe significationis
cũ rep̾hensionẽ autẽ illam scauri notaremꝰ ĩ me¬
moriam nob̾ rediit qd̾ sisena inqͣrto historiaꝵ
eiꝰdem figure u̾bo ita usus est. populabũdus ĩ¬
qͥd agͦs ad opidũ ꝑuenit. qd̵ scilicet significat cũ

Expanded text:
non hercle reperiebamus. Non est enim dubium quin haec, genere non hercle reperiebamus. Non est enim dubium quin haec, genere ipso dumtaxat, idem significent quod ea demonstrant a quibus producuntur. Quid esset autem ludentem agere vel imitari non intellegere videri maluimus quam insimulare eum tamquam ipsum minus intellegentem. Quin magis Scaurum oportuit, commentaria Caeselli criminantem, hoc ab eo praeteritum requirere, quod non dixerit an quid et quantulum differret a lusimilia, an a principalibus verbis paulum aliquid distarent, et quam omnino vim haberet particula haec extrema eiusmodi vocabulis addita. Hoc enim fuit potius requirendum particula habeat aliquid suae propriae significationis. Cum reprehensionem autem illam Scauri notaremus, in memoriam nobis rediit quod Sisenna in quarto Historiarum eiusdem figurae verbo ita usus est. Populabundus, inquit, agros ad oppidum pervenit, quod scilicet significat cum
Abbreviated transcription (Latin):
frugiusus ẽ ĩpͥmo annalẽ de iomuli regis ui¬
ta atq uictu scribet. ea u̾ba q̃ scͥꝑsit hec sunt:
eũd̾e iomulũ dicunt adcenã uocatũ ibi ñ multũ
bibisse. qr pꝰ tridie negociũ hr̃et: ei dñt romule si
istuo om̃s hoĩes faciant uinũ uilius sit his respondit
ĩmo uͦ carũ: si qͣntũ qͥsq uolet bibat. nã ego bibi
tẽ u̾bo inusitaciꝰ ficto amorabundã dixit: Id u̾bũ
ceselliꝰ uindex ĩ ꝯmẽtario electionũ antiquaꝵ ea
driani temꝑib grãmaticꝰ ł uobilissimꝰ unter illa
q̃ deceselli errarib conposuit in hoc qͦ u̾bo errasse
eũ scͥpsit qd̃ idẽ eẽ putau̾it ludens. ⁊ ludibunda.ri¬
dens ⁊ ridibunda. errans ⁊ errabunda. nã ludibñda
ĩ qͥt ⁊ nidibunda ⁊ errabunda eea dr̾ q̃ ludentẽ uł
ridentẽ uł errautẽ agit aut simulat: s qͣ racione
scaurus ad ductꝰ sit ut ceselliũ ineo reprehend̾et.¬

Expanded text:
Frugi usus est in primo Annali, cum de Romuli regis viFrugi usus est in primo Annali, cum de Romuli regis vita atque victu scriberet. Ea verba, quae scripsit, haec sunt: Eundem Romulum dicunt, ad cenam vocatum, ibi non multum bibisse, quia postridie negotium haberet. Ei dicunt: Romule, si istud omnes homines faciant, vinum vilius sit. His respondit: immo vero carum, si quantum quisque volet bibat; nam ego bibi, tem, verbo inusitatius ficto, amorabundam dixit. Id verbum Caesellius Vindex in Commentario Lectionum Antiquarum ea driani temporibus grammaticus vel nobilissimus, inter alia quae De Caeselli Erroribus conposuit, in hoc quoque verbo errasse eum scripsit, quod idem esse putaverit ludens et ludibunda, ridens et ridibunda, errans et errabunda. Nam ludibunda, inquit, et ridibunda et errabunda ea dicitur quae ludentem vel ridentem vel errantem agit aut simulat. Sed qua ratione Scaurus adductus sit ut Caesellium in eo reprehenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q̃ nascioririq exipsa rei ꝯceptione debebant.
ante oĩo quã res postulat dñr. nã qͥ ita dicit. si hoc
feceris. cupide fecisse diceris: rẽ dicit sensꝰ alicꝰ ra¬
cione collectã ⁊ ꝯsertam: qui uͦ ita dicit si cupide
feceris cupide fecisse diceris: non longe setus dicit
atq si dic̾et: si cupide feceris: cupide feceris. hec
ego inqͥt ad monui. non ut. e. gracco uicio darẽ : dii
die uiro uicii ł erroris eẽ dici põt id om̃e ⁊ auctori¬
tas eiꝰ ex hausit ⁊ uetustas ꝯsũpsit s uti caueretis
ne uosfacile prestring̾et modu latꝰ aliqͥs currentis
facũ die sonitꝰ atq ut uini ipsã rerũ uirtutẽq
ipsis orationis ⁊ gestib plauderetis: si uero fragi¬
di ⁊ leues et futtiles sensus ĩ u̾ba aꝑte num̾ose q
posita ĩcluderentur ñ eẽ id secus crederetis. ꝗͣcum
hõies insigni deformitate ad facienda ridicula nu¬
tantur. histriones ⁊ gestiũt: xii.¬
Simplicissima suauitate ⁊ rei ⁊ orationisil piso

Expanded text:
et quae nasci oririque ex ipsa rei conceptione debebant, ante omnino quam res postulat dicuntur. Nam qui ita dicit: si hoc feceris, cupide fecisse diceris, rem dicit sensus alicuius ratione conlectam et consertam; qui vero ita dicit: si cupide feceris, cupide fecisse diceris, non longe secus dicit atque si diceret: si cupide feceris, cupide feceris. Haec ego, inquit, admonui, non ut C. Graccho vitio darem,—dii erroris esse dici potest, id omne et auctoritas eius exhausit et vetustas consumpsit,—sed uti caveretis ne vos facile praestringeret modulatus aliqui currentis facundiae sonitus atque ut vim ipsam rerum virtutemque ipsis orationis et gestibus plauderetis; si vero frigidi et leves et futtiles sensus in verba apte numeroseque posita includerentur, non esse id secus crederetis quam cum homines insigni deformitate ac facie deridicula imitantur histriones et gestiunt. XISIMPLICISSIMA suavitate et rei et orationis L. Piso
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqͥt inforo honeste mos erat. domi qd̃ satis erat
equos caruis ꝙͣ coquos emebant. poetice artis hõ¬
nos ñ erat siqͥs in ea restudebat aut sese ad qui¬
uia ad plicabat crassator uorabatur. Illa qͦ exeo¬
dem libro p̾clare uitatis sentencia. ẽ nam uita
ĩqͥt humana ꝓpe uti ferrũ. ẽ: si exerceas inercia¬

Expanded text:
inquit, in foro honeste mos erat, domi quod satis erat. inquit, in foro honeste mos erat, domi quod satis erat. Equos carius quam coquos emebant. Poeticae artis honos non erat. Si quis in ea re studebat aut sese ad convivia adplicabat, crassator vocabatur. Illa quoque ex eodem libro praeclarae veritatis sententia est: Nam vita, inquit, humana
Abbreviated transcription (Latin):
cũ laude s io fere u̾bum ad tatẽ . m. catonis uicii
ñ laudis fuit: ẽ nãq hoc anmadu̾te cũ inqͥb dã
aliis tũ ĩ libro catonis. qͥ inscͥptus. ẽ. carm̃ demori¬
b: ex quo libro u̾ba hec sunt: auariciã oĩa uicia
hr̃e pittabant. suptuosus. cuꝑidus elegans. ui¬
ciosus uiritusq habebatur: is laudabatur: ex qͥ¬
b ũbis apparet elegantẽ dictũ antiqunꝰ ñ ab ĩ¬
genii elegantia. s qͥ nimis lecto amenoq cultu
uictuq eẽt. Post ea elegaris rep̾hendi qͥdẽ desiit.
s laude nulla dignabat᷑. nͥ cuiꝰ elegantia erat mo¬
deratissima. sic. in.tulliꝰ.l. crasso. ⁊ ꝙ. sceuolae non
merã elegãtiã s multã parsimoni a nurtã laudi
dedit: crassus in qͥt erat partissimꝰ elegantiũ sce¬
uola parcoꝵ elegantissimꝰ. p̾t̾ea exeod̾ libro catonis
hec ⁊̃ sparsim ⁊ intercisẽ cũ meminituꝰ: uestiri

Expanded text:
cum laude, set id fere verbum ad aetatem M. Catonis vitii, cum laude, set id fere verbum ad aetatem M. Catonis vitii, non laudis fuit. Est namque hoc animadvertere, cum in quibusdam aliis, tum in libro Catonis qui inscriptus est Carmen De Moribus. Ex quo libro verba haec sunt: Avaritiam omnia vitia habere putabant; sumptuosus, cupidus, elegans, vitiosus, inritus qui habebatur, is laudabatur; ex quibus verbis apparet, elegantem dictum antiquitus non ab ingenii elegantia, sed qui nimis lecto amoenoque cultu victuque esset. Postea elegans reprehendi quidem desiit, sed laude nulla dignabatur, nisi cuius elegantia erat moderatissima. Sic M. Tullius L. Crasso et Q. Scaevolae non meram elegantiam, set multa parsimonia mixtam, laudi dedit: Crassus, inquit, erat parcissimus elegantium, Scaevola parcorum elegantissimus. Praeterea ex eodem libro Catonis haec etiam sparsim et intercise commeminimus: Vestiri,
Abbreviated transcription (Latin):
appellentur. atq ita .m. uarro u̾ba ħ legituna
qͥb minima multa dic̾etur ꝯcepit.m. terentio
qũ citatꝰ neq respondit neq excusatꝰ. ẽ. ego ei
unũ ouẽ multa dico: ac nsi eo gn̾e diceretur.
negauerunt iustã uideri multam. Uocabulũ
autẽ ipsũ multe. idem. m̃. uarro in uno uicesi¬
mo rerũ humanaꝵ ñ latinũ s sabmũ ẽẽ dicit.
idq ad suã memorĩa mansisse ait in lingua
amuitiũ qͥ sunt asabinis ortiset turba grãma¬
dici tradidert̃ cũ autẽ usus ⁊ mos sermonũ ns
sit ut ita ⁊ nc̃ loqͣmur ut pleriq uetũ locuti
suit multã. dixit: ⁊ multa dicta ẽ: ñ ẽẽ absre
putaui notare qd .m. cato alit̾ dixit: nã ĩ qͣrto
originũ uerba ħ sunt. Imꝑ̃. nost̾ siquis extra
ordinẽ depugnatũ iuit ei mubtã faciti Pot̾ aũ
uideri ꝯsulta elegantia mutasse u̾bum cũ in
castris ⁊ ĩ exercitu multa fieret. non incͦnͥrio nec
ad ppłm diceretur. Elegans homo ñ dicedat᷑

Expanded text:
appellentur; atque ita M. Varro verba haec legitima, quibus minima multa diceretur, concepit: M. Terentio, quando citatus neque respondit neque excusatus est, ego ei unum ovem multam dico; ac nisi eo genere diceretur, negaverunt iustam videri multam. Vocabulum autem ipsum multae idem M. Varro in uno vicesimo Rerum Humanarum non Latinum, sed Sabinum esse dicit, idque ad suam memoriam mansisse ait in lingua Samnitium, qui sunt a Sabinis orti. Sed turba grammadici tradiderunt. Cum autem usus et mos sermonum is sit, ut ita et nunc loquamur, ut plerique veterum locuti sunt: multam dixit et multa dicta est, non esse abs re putavi notare quod M. Cato aliter dixit. Nam in quarto Originum verba haec sunt: Imperator noster, si quis extra ordinem depugnatum ivit, ei multam facit. Potest autem videri consulta elegantia mutasse verbum, cum in castris et in exercitu multa fieret, non in comitio nec ad populum dicere