comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel amoliꝰ armatoꝵ milia efficiebat. parius ad huc romanis reb tante tam̃ in re
militari uirtus erat. Quac cũ ꝓfecta eent. ad uersũ gallos duce lucio furio. qͥdã
exgillis unũ ex romanis qui eet optimus ꝓuocauit. tum se mareus ualeriꝰ cribus
militũ obtulit. Et cũ ꝓcessisset armatꝰ. coruus ei supͣ dextrũ brachiũ sedit
Mox cõmisset aduersũ gallũ pugna idẽ coriis alis & unguibus galli oculos uerberauit.
Nerectũ posset aspicere. Pa crib̾ ualerio int̾fectꝰ . ñ solũ uictoriã ei. sed etiã nom̃ dedit
Latini qͥ noluer̃ milices dare hoc qͦq a romanis exigere cocper̃: ut unus c̃sul ex eoꝵ.
altꝰ ex romanoꝵ popło crearetur. Quod cũ ec̃t negatũ bellũ contra cos susceptũ est¬
⁊ ingenti pugna superati st̃.ac deis ꝑdomitis triuĩphacumẽ. Statuȩ cons. obmeritũ

Expanded text:
vel amplius armatorum milia efficiebat. Parvis adhuc Romanis rebus tanta tamen in re vel amplius armatorum milia efficiebat. Parvis adhuc Romanis rebus tanta tamen in re militari virtus erat. Quae cum profectae essent adversum Gallos duce L. Furio, quidam ex Gallis unum ex Romanis, qui esset optimus, provocavit. Tum se M. Valerius tribunus militum obtulit, et cum processisset armatus, corvus ei supra dextrum bracchium sedit. Mox commissa adversum Gallum pugna idem corvus alis et unguibus Galli oculos verberavit, ne rectum posset aspicere. Ita a tribuno Valerio interfectus non solum victoriam ei, sed etiam nomen dedit. Latini, qui noluerant milites dare, hoc quoque a Romanis exigere coeperunt, ut unus consul ex eorum, alter ex Romanorum populo crearetur. Quod cum esset negatum, bellum contra eos susceptum est et ingenti pugna superati sunt ac de his perdomitis triumphatum est. Statuae consulibus ob meritum
Abbreviated transcription (Latin):
ursus consules faca lucio genucio & quinto seruilio cons. mortiuis ẽ. camilbꝰ honor ei
post romulũ secundus oblatusẽ. Ticius quintiꝰ dictator ad uersus gillos qui ad italia
uenerant missus ẽ. Hi ahurbe iiuͦi miliario transanienem fluuiũ cum sederant.
ibi nobilissimus desenatorib iuuenis lutius mallius ꝓuocantẽ gallũ ad singular
certamen ꝓgressus occidit. ⁊ sublato corque aureo colloq suo imposito. in ꝑpa&uĩ
torquati a posteris cognom̃ accepit. Galli fugatist̃. A ox ꝑgauiũ sulpiciũ dictatorẽ
etiam uicto ñ post multo gaio martio tusci uicti st̃. et yii i. milia captiuoꝵ ex his
intriumphũ ducta. census iterũ habit̾ ẽ. ⁊ cũ latini qͥ a romanis subacti m̃iites erant
prestrare nolant. Ex romanis tantũ tẏrones lectis : facteq legiones .x. qui modus. Lx.

Expanded text:
Rursus consules facti. L. Genucio et Q. Servilio consulibus mortuus est Camillus. Honor ei Rursus consules facti. L. Genucio et Q. Servilio consulibus mortuus est Camillus. Honor ei post Romulum secundus delatus est. T. Quintius dictator adversus Gallos, qui ad Italiam venerant, missus est. Hi ab Vrbe quarto miliario trans Anienem fluvium consederant. Ibi nobiliscertamen progressus occidit et sublato torque aureo colloque suo imposito in perpetuum Torquati et sibi et posteris cognomen accepit. Galli fugati sunt, mox per C. Sulpicium dictatorem etiam victi. Non multo post a C. Marcio Tusci victi sunt et octo milia captivorum ex his in triumphum ducta. Census iterum habitus est. Et cum Latini, qui a Romanis subacti erant, milites praestare nollent, ex Romanis tantum tirones lecti sunt factaeque legiones decem, qui modus sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
NNO CCCͦ LXU aburbe conditto Pos captã pͥmo dignitaces mutate sũ a pro
duob consulib facti tͥbu militares cõnsulari potestate. Hinciã coepit romana res
cresceret. Nã cũ illiꝰ eo anno uulfors cuutatẽ quȩ ꝑ Ixx annos bellũ gessera
uicit et equoꝵs urbẽ et subtrinoꝵs. Acq om̃ib delȩtis earundẽ exercitib occupaui
Et tres simul triumphos egit. Ticus etiam quintiꝰ cincunnatꝰ prenestinos qͥ usq ad
urbis romac portas cũ bello uenerant persecutꝰ ad sumen aliã uicit.yiii. cuutates
quȩ sub ipsis agebant romanis adiunxit. Ipsũ p̃neste aggressuis indedutionẽ
bonoꝵ militariũ ñ dui ꝑseuerauit nã post aliquantũ nullos placuit fieri. ⁊ qua-¬
driennium in urbe ita flux̃ ut pocestates ibi maiores ñ eẽ. p̃sup̃serint. Iamen
tribuni militares c̃sulari potestate iterũ & dignatite atriennium ꝑ seuerauer̃.

Expanded text:
itur post captam Urbem primo dignitates mutatae sunt, et pro itur post captam Urbem primo dignitates mutatae sunt, et pro duobus consulibus facti tribuni militares consulari potestate. Hinc jam coepit Romana res crescere. Nam Camillus eo anno Volscorum civitatem, quae per LXX annos bellum gesserat, vicit, et Equorum urbem, et Sutrinorum, atque omnes deletis earumdem exercitibus occupavit, et tres simul triumphos egit. Titus etiam Quintius Cincinnatus Praenestinos, qui usque ad Urbis Romae portas cum bello venerant, persecutus ad flumen Alliam vicit: octo civitates, quae sub ipsis agebant, Romanis adjunxit, ipsam Praenestem aggressus in deditionem tribunorum militarium non diu perseveravit. nam post aliquantum nullos placuit fieri et quadriennium in urbe ita fluxit, ut potestates ibi maiores non essent. praesumpserunt tamen tribuni militares consulari potestate iterum dignitatem et triennium perseveraverunt;
Abbreviated transcription (Latin):
honesticius habere ñ possã. Egressus igitur ad a fricũ om̃ibus supplicus extin&t̃ :
P. elaudio pulero G̃ uinio cons. claudius contra auspitia pugnauit ⁊ uict ẽ a cart
tam̃ saluũ habuit. quia uicina lictora erant. Gaio lutatio catulo sulo postumio

Expanded text:
honesti civis habere non posset. Regressus igitur ad Africam omnibus suppliciis extinctus est. honesti civis habere non posset. Regressus igitur ad Africam omnibus suppliciis extinctus est. P. Claudio Pulchro L. Iunio consulibus Claudius contra auspicia pugnavit et a Carthaginientamen salvum habuit, quia vicina litora erant. C. Lutatio Catulo A. Postumio Al
Abbreviated transcription (Latin):
hostuĩ cocidit.uI.⁊ xx elefantes coepit. reliquos errantes ꝑ numidas in auxiliũ
habebant collegt. &t romã dedux̃ ingenti pompit. cũ cxxax elefantoꝵ numerꝰ
ont̃a itinera compler&: Posthaec malit carhagimenses regulũ ducẽ quẽ coeperent
pecuer ut romã ꝓficisceretur. ⁊ pacẽ a romanis obtineret. ac ꝑmutationẽ captiuos
facer&. Ille romã cũ ueniss& inductus in senatũ nichil quasi romanꝰ egit diUq.
se ex illa dic qua in pocestate a froꝵ uenisset romanũ eẽ. desisse. Itaq ⁊ uxorem
complexu remouit. ⁊ senatui suasit ne pax cũ penis fier&. Illos enĩ fractos cot
casibus. Spẽ nullã habere setanti non eẽ. ut cot milia captiuioꝵ ꝓpt̃̾ unũse ⁊ senẽ.
& paucos qui ex romanis capti fuerant redderentur. Itaq obtinuit. Nã afros pacẽ
petentes nullꝰ ad misit. ipse carthaginẽ redit. offerentib:q. romanis ut eũ romȩ
tenerent. negauit se in ea urbe mansurũ inqua postquã a fris seruierat dignicatẽ

Expanded text:
uos in auxilium habebat, collegit et Romam deduxit ingenti pompa, cum CXXX elephantorum numerus omnia itinera compleret. Post haec mala Carthaginienses Regulum ducem, quem ceperant, petiverunt, ut Romam proficisceretur et pacem a Romanis obtineret ac permutationem captivorum faceret. Ille, Romam cum venisset, inductus in senatum nihil quasi Romanus egit dixitque se ex illa die, qua in potestatem Afrorum venisset, Romanum esse desisse. Itaque et uxorem a complexu removit et senatui suasit, ne pax cum Poenis fieret; illos enim fractos tot casibus spem nullam habere; tanti non esse, ut tot milia captivorum propter unum se et senem et paucos, qui ex Romanis capti fuerant, redderentur. Itaque obtinuit. Nam Afros pacem petentes nullus admisit. Ipse Carthaginem rediit, offerentibusque Romanis, ut eum Romae tenerent, negavit se in ea urbe mansurum, in qua, postquam Afris servierat, dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
conis asnbo remani consules ad africã ꝓfectist᷑ Cũ trecentarũ nauiũ classe
aflrẽ sum ingenti p̾da dicauit. Ec subacta tunc africa fuisset nisi quoa tanta
fanies erat: uit diutius exercitꝰ exspectare ñ posset: Consules cũ uistrici classe
redeuntes cirea siciliã naufragiũ passist̃. ⁊ tanta tẽpestas fuit ut &x cccs
cepestas audetaẽ E omani tam̃ statĩ ducentas naues reparauer: I eq in aliqs
animꝰ bis in fractus ẽ. Genus seruiliꝰ cȩpio .G. semproniuis blesus consules cum
eͦ lx naub ad a fricã ꝓfectist̃. Aliquot cuutates coeper̃. p̃dã ingentẽ
redueentes naufragiũ passist̃. Itaq cũ continuȩ calamitates romanis dis plicerent
Decreuit senatꝰ ut amaritimi p̃lus recederetur. ⁊ cantũ ⁊ o naues ad p̃si duirn

Expanded text:
consulibus ambo Romani consules ad Africam profecti sunt cum trecentarum navium classe. consulibus ambo Romani consules ad Africam profecti sunt cum trecentarum navium classe. militem suum ingenti praeda ditavit. Et subacta Africa tunc fuisset, nisi quod tanta fames erat, ut diutius exercitus exspectare non posset. Consules cum victrici classe redeuntes circa Siciliam naufragium passi sunt. Et tanta tempestas fuit, ut ex quadtempestas audita est. Romani tamen statim ducentas naves reparaverunt, neque in aliquo animus his infractus fuit. Cn. Servilius Caepio C. Sempronius Blaesus consules cumt. aliquot civitates ceperunt. praedam ingentem reducentes naufragium passi sunt. itaque cum continuae calamitates Romanis displicerent, decrevit senatus, ut a maritimis proeliis recederetur et tantum sexagin
Abbreviated transcription (Latin):
uicit. multa milia inde captiuoꝵ addux̃ triumphauit. Lutio mallio uulscone
marco atidio regulo cons bellũ in africã translatũ ẽ. contra amilcarẽ regẽ carcha:¬
giniensium ducẽ: in mari pugnatũ uictusq ẽ. Nã perditis ⁊ x uiiiͬ nauib reer
sc recepit. romani .x.XII. amiser̃. sed cũ in africã transissent pͥmã clipeam
ciuitatẽ africae in deditionẽ acceper̃. Consules ad carthaginẽ ꝓcesser̃. multis q
A cilius regulus in africa remansit. Is contra a fros acient instrux̃. Contra tres
cuo dhires uouensium duces dimicans uictor fuit XU.III. hostiũ cecidit .u. cũ xyii¬
elefanti coeuit. Ixiii cuuitates in fidẽ accepit. Tum uicti carchagiuenses
paes dromanis petiuer̃. Quã cũ regulus nollet nisi durssimis conditionibus dart
susoriaur aium a lacedemonus peciuer̃. ⁊ duce xintippo quia lacedemonus miss

Expanded text:
vastavit, multa milia inde captivorum adduxit, triumphum egit. L. Mallio Vulsone, vastavit, multa milia inde captivorum adduxit, triumphum egit. L. Mallio Vulsone, M. Atilio Regulo consulibus bellum in Africam translatum est. contra HHamilcarem Carthaginiensium ducem in mari pugnatum, victusque est. nam perditis sexaginta quattruormam Clipeam Africae civitatem in deditionem acceperunt. consules usque ad Carthaginem processerunt, multisque ivorum reduxit, Atilius Regulus in Africa remansit. is contra Afros aciem instruxit. contra tres Carthaginiensium duces dimicans victor fuit, xviii milia hostium cecidit, quinque minta quattuor civitates in fidem accepit. Tum victi Carthaginienses pacem a Romanis petiverunt. Quam cum Regulus nollet nisi dur, Afri auxilium a Lacedaemoniis petiverunt, et duce Xantippo, qui a Lacedaemoniis missus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuã quã a conditet urbe nunquã bella cessassent. Et contra a fros bellum
susceptumẽ. pͥmũ apio claudio. quinto fuluio cons. in sicilia contra eos
pugnatũ ẽ. ⁊ apius claudius de affris siciliaȩ iherone trium phauit.¬
n sequenti anno ualerio marco ⁊ otacilio cons. in sicilia a romanis res magnae
gestae st̃. tauro menitani. catinenses. ⁊ p̃cerea. L. cuutates infidẽ acceptȩ¬
soracusanors p̾acem a romanis impetrauit. Deditq argenti ccͦ. talenta. a fri
in sicilia uicti st̃. Ec de his secundo romae triumphatũ est. Quinto anno pun
belli qđ contra a fros gerebatur pͥmũ remani guo duellio et gneo cornelio asina
cons: in mari dimicauer̃. Paratis nauib rostratis quas liburnas uocant.
Consul cornelius fraude deceptus ẽ. Duellius cõmisso p̃lio cartaginiensium ducẽ
eq. ulla uictoria romanis gratior fuit. quod in uict terra iam etiam mari
plurimũ possent. Gaio aquilio floro cutio scipione cons. scipio corsicam ⁊ sardiniã

Expanded text:
quamquam a condita urbe numquam bella cessassent. et contra Afros bellum susceptum est primum Ap. Claudio, Q. Fulvio consulibus. in Sicilia contra eos pugnatum est et Ap. Claudius de Afris et Insequenti anno Valerio Marco et Otacilio consulibus in Sicilia a Romanis res magnae gestae sunt. Tauromenitani Catinenses et praeterea quinquaginta civitaSyracusanorum pacem a Romanis impetravit deditque argenti ducenta talenta. Afri in Sicilia victi sunt et de his secundo Romae triumphatum est. Quinto anno Punici belli, quod contra Afros gerebatur, primum Romani C. Duillio et Cn. Cornelio Asina consulibus in mari dimicaverunt, paratis navibus rostratis, quas Liburnas vocant. Consul Cornelius fraude deceptus est. Duillius commisso proelio Carthaginiensium ducem neque ulla victoria Romanis gratior fuit, quod invicti terra iam etiam mari plurimum possent. C. Aquilio Floro, L. Scipione consulibus Scipio Corsicam et Sardiniam
Abbreviated transcription (Latin):
T.Quintius crispinꝰ post in faustã aduersus poenos dimicationẽ quo collegã marcellũ
amuserat. cũ cõperisset potitũ anulo int̾fecti hannibalẽ licteras circa manicipia
tocꝰ realiac dimisit ne crederent aepistolis si que marcelli anuli obsignatȩ ꝑferrent᷑¬
A onttiue ẽsecatꝰ ẽ. ut sal apia & aliȩ urbes frustra h annibał dolis tẽptarentur
Post cannensem ladẽ ꝑculsis ita romanoꝵ ica romanors animis ut pars migna¬
reliquarũ nobilissinis auctorib deserendȩ italiȩ inret consibũ. publius scipio adulescens
adimnodu imipetu facto in eo ipso inquo talia agicabuntur coctu. ꝓnunciaut manu
se primꝰ religione tali obligasset stricto gladio mortẽ. ni ex peuris qumacu
nisi acciperit sacram̃tũ. illũ moctu caeteros etiõ exẽplo coegt. adiurandum
Uolscorum castra cũ ꝓpe a urgultis siluaq. posita eent. camillus ea om̃a que ẽceptũ

Expanded text:
T. Quintius Crispinus post infaustam adversus Poenos dimicationem, qua collegam Marcellum T. Quintius Crispinus post infaustam adversus Poenos dimicationem, qua collegam Marcellum amiserat, cum comperisset potitum anulo interfecti Hannibalem, litteras circa municipia totius Italiae dimisit, ne crederent epistulis, si quae Marcelli anulo signatae perferrentur. Monitione consecutus est, ut Salapia et aliae urbes frustra Hannibalis dolis temptarentur. Post Cannensem cladem perculsis ita Romanorum animis, ut pars magnareliquiarum nobilissimis auctoribus deserendae Italiae iniret consilium, P. Scipio adulescens admodum impetu facto in eo ipso, in quo talia agitabantur, coetu pronuntiavit manu  ipse se primus religione tali obligasset, stricto gladio mortem uni ex proximis minatus, nisi acciperet sacramentum, illum metu, ceteros etiam exemplo coegit ad iurandum. Volscorum castra cum prope a virgultis silvaque posita essent, Camillus ea omnia, quae conceptum
Abbreviated transcription (Latin):
Q maximꝰ trans fugere ad hostes uolentẽ staciliũ nobilẽ care opere equitẽ uocari ad se
iussit. eiq ex cusiuit qđ inuidia cõmilitonũ urtuces illiꝰ ad id tẽpus ignoraset
Tũ donato eiequo pȩcuniã in suꝑ largitꝰ obtinuit. ut quẽ ex conscientia trepidum
arcersierat. lȩtũ dimitter&. et ex dubio in reliquũ ñ minꝰ fidelẽ quã fortẽ
haberet equitẽ. Philippꝰ cũ audisset pitiã quendã bonũ pugnatonẽ. alienato
sibi qđ tres filias in obs uix aleret. nec arege ad uiuaretur monentib quib dam
uti eum caueret quid si in qͥt partẽ egrã corporis haberẽ abscidert̃ poiꝰ quã curas
deinde familiarit̾ secreto elicitũ pitiã accepta difficultate necessitatiũ domesticarũ
pecunia instrux̃. ac meliorẽ fideliorẽq habuit quã habuerat antequã offenderet

Expanded text:
Q. Maximus transfugere ad hostes volentem Statilium, nobilem clarae operae equitem, vocari ad se Q. Maximus transfugere ad hostes volentem Statilium, nobilem clarae operae equitem, vocari ad se iussit eique excusavit, quod invidia commilitonum virtutes illius ad id tempus ignorasset; tum donato ei equo pecuniam insuper largitus obtinuit, ut, quem ex conscientia trepidum arcessierat, laetum dimitteret et ex dubio in reliquum non minus fidelem quam fortem haberet equitem. Philippus, cum audisset Pythian quendam bonum pugnatorem alienatum sibi, quod tres filias inops vix aleret nec a rege adiuvaretur, monentibus quibusdam, uti eum caveret, "quid? Si", inquit, "partem aegram corporis haberem, absciderem potius quam curarem?" Deinde familiariter secreto elicitum Pythian, accepta difficultate necessitatium domesticarum, pecunia instruxit ac meliorem fidelioremque habuit, quam habuerat, antequam offenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
anis magna aequitũ romanoꝵ ec̃t manꝰ. eaq. armoꝵ scientia milites cͥficeret o a.
oculosq eoꝵ gladus peti uissit. & sic auersam faciẽ cedere coegio
Uoccei cũ a sempronio gracco conlatis signis urguerent᷑. uniuersas copias cinxere
plaustriss. impleuerant fortissimis uiris muliebr ueste tectis. Semproniũ tã quã¬
inas audientiꝰ ad obsidendos hostis consurgentẽ. ii qui in plaustris
exercere equos ñ poterat. certis cotidie horis ita suspendebat. ut posterioriorib
pedib uinixi priorib alleuatis cũ naturalẽ assistendi appetunt. c̃ suetudinẽ ad
sudorẽ uimq crura iactarent. M. cato pollicentib: barbaris duces itinerũ &
insuꝑ p̾sidiũ si magna sũma eis ꝓmitteretur. ñ dubitauit pollicoi. quia aut
uictorib ex spolus hostilib poterat dare aut intectis ex soluebatur ꝓmisso.

Expanded text:
anis magna equitum Romanorum esset manus eaque armorum scientia milites conficeret, ora anis magna equitum Romanorum esset manus eaque armorum scientia milites conficeret, ora oculosque eorum gladiis peti iussit et sic aversam faciem cedere coegit. Voccaei, cum a Sempronio Graccho collatis signis urgerentur, universas copias cinxere plaustris, quae impleverant fortissimis viris muliebri veste tectis. Sempronium, tamquinas audentius ad obsidendos hostis consurgentem, hi qui in plaustris exercere equos non poterat, certis cotidie horis ita suspendebat, ut posterioribus pedibus innixi, prioribus allevatis, dum naturalem assistendi appetunt consuetudinem, ad sudorem usque crura iactarent. M. Cato pollicentibus barbaris duces itinerum et insuper praesidium, si magna summa eis promitteretur, non dubitavit polliceri, quia aut victoribus ex spoliis hostilibus poterat dare aut interfectis exsolvebatur promisso.
Abbreviated transcription (Latin):
uebem̃t̃ & ipsi cãpani afflictist̃. ⁊ maxime equi cors. quib curbatis ꝓna nr̃is
uctoria futt. Prescipio inlidia cũ dic ac nocte ymbre c̃tinuo uexatũ exercitũ
antiochi pidete .rec homines tantũ aut equos deficere. uerũ arcus quoq madentib:
merus au habiles factos. ex hortatꝰẽ. fracrẽ ut postero quãiuis religioso die com¬
mitteret p̃liũ. quã sententiã secuta uictoria ẽ
atonẽ uastantem hispaniã legati legetũ qui socioꝵ populus erat adierunt. oraur̃ q
auuilia. Ille ne abnegato adiutorio socios alienaret. aut diducto exercitu uires
minueret. t̾ciã partt̃ militũ cibaria parare & naues ascendere iussit. Dato p̃cepto
ut cautiuentos retro redirent. Precedens interĩ aduentantis in auxilii rumor uti¬
legetũ excicauit animos. ita hostiũ c̃silia discussit. C̃ cesar cũ in partib poper¬

Expanded text:
vehementer et ipsi Campani afflicti sunt et maxime equi eorum, quibus turbatis prona nostris vehementer et ipsi Campani afflicti sunt et maxime equi eorum, quibus turbatis prona nostris victoria fuit. P. Scipio in Lydia, cum die ac nocte imbre continuo vexatum exercitum Antiochi videret nec homines tantum aut equos deficere, verum arcus quoque madentibus nervis inhabiles factos, exhortatus est fratrem, ut postero quamvis religioso die committeret proelium; quam sententiam secuta victoria est. Catonem vastantem Hispaniam legati Ilergetum, qui sociorum populus erat, adierunt oraveruntque auxilia. Ille, ne aut negato adiutorio socios alienaret aut diducto exercitu vires minueret, tertiam partem militum cibaria parare et naves ascendere iussit, dato praecepto, ut causati ventos retro redirent; praecedens interim adventantis auxilii rumor ut Ilergetum excitavit animos, ita hostium consilia discussit. C. Caesar, cum in partibus Pompei
Abbreviated transcription (Latin):
emissos iussit a montib qͥ in conspectu erant se ostendere. Quo facto effecit ut
rispinus hannibalẽ ad eẽ. ratus conscenderet naues ac fugeret.
Scipio emilianꝰ ad numantiã om̃ib ñ cohortib tantũ. sed centurus sagatarios. et
funditores int̃posuit. Pelopidas thebanꝰ cũ ad thessalis infugã uersus flumen
in quo tumultuariũ fecerat pontẽ. liberasset ne sequentib hostib idẽ transitus
maneret. nouissimo agͥmini p̃cepit incenderent pontẽ. Romani cũ cãpanis
equitib nullo mͦ pares eent. q̃ neuius centurio in exercitu fulu flacoi ꝓ consulis ex¬
cogitauit. ut delectos ex coto exerciti qui uelocissimi uidebantur. & mediocris erant
staturȩ par mulis ñ amplis & galeiculis. gladusq. ac septenis singulos hastis
qea c̾̃norei custeat pedũ armare. eosq ad iunctos eqͥtib iuberet usq admoenia ꝓuehi

Expanded text:
emissos iussit a montibus, qui in conspectu erant, se ostendere; quo facto effecit, ut emissos iussit a montibus, qui in conspectu erant, se ostendere; quo facto effecit, ut Crispinus Hannibalem adesse ratus conscenderet naves ac fugeret. Scipio Aemilianus ad Numantiam omnibus non cohortibus tantum, sed centuriis sagittarios et funditores interposuit. Pelopidas Thebanus, cum a Thessalis in fugam versus flumen, in quo tumultuarium fecerat pontem, liberasset, ne sequentibus hostibus idem transitus maneret, novissimo agmini praecepit, incenderent pontem. Romani, cum Campanis equitibus nullo modo pares essent, Q. Naevius centurio in exercitu Fulvi Flacci proconsulis excogitavit, ut delectos ex toto exercitu, qui velocissimi videbantur et mediocris erant staturae, parmulis non amplis et galeiculis gladiisque ac septenis singulos hastis quaternorum circiter pedum armaret eosque adiunctos equitibus iuberet usque ad moenia provehi,
Abbreviated transcription (Latin):
Ti graccus cũ edixisset futurũ ut ex uolonũ numero fortib li̾tatẽ daret. ignauos
crucib afficeret. & quatuor milia exlis quia segnius pugnauerant. moetu poene
in quendã munitũ collẽ coissent. misit qͥ eis dicerent. totũ sibi exercitũ uolonũ iuoisi
uideri quod hostes fuissent & sic eos & sua fide ⁊ ipsoꝵ moetu ex solutos recepit.
Hannibal post p̃lium quo ingentẽ cladẽ ad trasimennũ romani acceper̃. cũ sex mila
hostiũ int̃posita pactione in potestatẽ suã redegisset. socios lacini nominis benigne
in ciuitates suas dimisit. dictitans se italia e liberandȩ causa bellũ gerere. eorq
oꝑa aliquot popłos indeditionẽ accepit.¬
N. Iago cũ locri obsiderent᷑ a crispino classis nrãe p̃fecto diffudit ad romana castra rumorẽ
hannibalẽ caesũ marcello ad liberandos obsidione locros uenire. Clã deinde equites

Expanded text:
Ti. Gracchus, cum edixisset futurum, ut ex volonum numero fortibus libertatem daret, ignavos Ti. Gracchus, cum edixisset futurum, ut ex volonum numero fortibus libertatem daret, ignavos crucibus affigeret, et quattuor milia ex his, quia segnius pugnaverant, metu poenae in quendam munitum collem coissent, misit qui eis dicerent totum sibi exercitum volonum vicisse videri, quod hostes fudissent; et sic eos et sua fide et ipsorum metu exsolutos recepit. Hannibal post proelium, quo ingentem cladem ad Trasumennum Romani acceperunt, cum sex milia hostium interposita pactione in potestatem suam redegisset, socios Latini nominis benigne in civitates suas dimisit, dictitans se Italiae liberandae causa bellum gerere; eorumque opera aliquot populos in deditionem accepit. Mago, cum Locri obsiderentur a Crispino classis nostrae praefecto, diffudit ad Romana castra rumorem Hannibalem caeso Marcello ad liberandos obsidione Locros venire; clam deinde equites
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ratione c̃firmatis militib uictoriam consecutus est. Epinarius in sicila p̃sidio
henne p̃positus. cdaues portarũ quas poenes se habebat reposcentib magistratib hen¬
nensiũ quod suspectos eos tãquã transitionẽ ad poenũ pararent habebat. petit
umius noctis ad deliberationẽ spatiũ. Indicataq. militib fraudẽ grecoꝵ. cum
p̃cepisset ut parati postera die signũ expectarent. pͥma luce assistentib milicibas
redditurũ se claues dixit. irhi sudẽ om̃s hennenses censuissent. Obeam causã
unuiersa multtudine c̃uocata  ͫ intheatrũ & idẽ flagitante. manifesta deficiendi
uoluntate signo militib data uniuersos hennenses cecidit
Liphicrates dux atheniensiũ classẽ suã hostili habitu instrux̃ & ad eos quos suspectos
habebat in uectꝰ cũ effuso studio exciperetur. dep̃hensa eoꝵ ꝑfidia oppidũ diripuit

Expanded text:
niciem certissimam; qua ratione confirmatis militibus victoriam consecutus est. C. Pinarius in Sicilia praesidio niciem certissimam; qua ratione confirmatis militibus victoriam consecutus est. C. Pinarius in Sicilia praesidio Hennae praepositus, claves portarum, quas penes se habebat, reposcentibus magistratibus Hennensium, quod suspectos eos, tamquam transitionem ad Poenum pararent, habebat, petit unius noctis ad deliberationem spatium indicataque militibus fraude Graecorum, cum praecepisset, ut parati postera die signum exspectarent, prima luce assistentibus militibus redditurum se claves dixit, si idem omnes Hennenses censuissent; ob eam causam universa multitudine convocata in theatrum et idem flagitante, manifesta deficiendi voluntate, signo militibus dato universos Hennenses cecidit. Iphicrates, dux Atheniensium, classem suam hostili habitu instruxit et ad eos quos suspectos habebat invectus, cum effuso studio exciperetur, deprehensa eorum perfidia oppidum diripuit.
Abbreviated transcription (Latin):
fibulas habuissent. in t̃fici iussit. Hasdrubal subigens dorũ numidarũ causa ingress
fines eoꝵ resistere parantib affirmauit ad capiendos seuenisse elephantos quib ferax ẽ
deretur. in occulto paratis nauib tamquã unã omnino haber& thriremem uicibus
in eam remigẽ exercebat. Quodã deuide tempr̾e om̃is naues inthebanos trans naui¬
gantis immisit. & cõmeatib eoꝵ potitꝰ ẽ.
th olomeus ad uersus ꝑ diccant exercitu p̃ualentẽ. ipse inualidus omne pecudũ gen
religatis ac̃gũ quȩ traherent carpentis agendũ ꝑ paucos curauit aequites. Ipse pre¬
gressꝰ cũ copus quas habebat. effecit ut puluis quẽ pecora excitauerant speciẽ magna
sequentis exercitꝰ moueret. Cuiꝰ exspectatione t̾ritum uicit hostẽ
Mironides atheniensis aduersus thebanos equitatu p̃ualentes pugnaturꝰ : in campis

Expanded text:
fibulas habuissent, interfici iussit. Hasdrubal subigendorum Numidarum causa ingressus fibulas habuissent, interfici iussit. Hasdrubal subigendorum Numidarum causa ingressus fines eorum resistere parantibus affirmavit ad capiendos se venisse elephantos, quibus ferax est deretur, in occulto paratis navibus, tamquam unam omnino haberet triremem, vicibus in ea remigem exercebat; quodam deinde tempore omnis naves in Thebanos transnavigantis immisit et commeatibus eorum potitus est. Ptolomaeus adversus Perdiccam exercitu praevalentem, ipse invalidus, omne pecudum genus, religatis ad tergum, quae traherent, sarmentis, agendum per paucos curavit equites; ipse praegressus cum copiis, quas habebat, effecit, ut pulvis, quem pecora excitaverant, speciem magni sequentis exercitus moveret, cuius exspectatione territum vicit hostem. Myronides Atheniensis adversus Thebanos equitatu praevalentes pugnaturus in campis
Abbreviated transcription (Latin):
eresta urbẽ celebrabrnt. om̃iũ quidẽ colentiũ imitationẽ exp̃sser̃. armis tam̃ &
ueste celatis p actoratu suo ñ statĩ achenas reuersi. sed ꝓtinꝰ inde raptm acto
laconaemonẽ uersus agmine eo tempore quo minime timebant᷑ agrũ hostiũ quib
subinde p̃dae fuerant ultro depopulatisunt
Cassus honerarias naues ñ magni ad alia usus accensas opertuno uento in dassm
hostuĩ misit i & uncendio eã consupsit. M. liuius fuso hasdrubale hortantib eũ
quib dã ut hostẽ ad int̃ nitionẽ ꝑsequeret᷑. respondit aliqui er suꝑsint qͥ de uitora
irã hostib nuneient. Scipio africanꝰ dicere soltꝰ ẽ. hosti ñ solũ dandi ec iã
ad fugiendũ. sed etiam muniendã. Paces atheniensis affirmauit in columes futuros
hostes sideponerent ferrũ. Eisq obsecutis conditionib uniuersos qui in sagulis ferreas

Expanded text:
e extra urbem celebrabant, omnium quidem colentium imitationem expresserunt, armis tamen sub e extra urbem celebrabant, omnium quidem colentium imitationem expresserunt, armis tamen sub veste celatis. Peracto ritu suo non statim Athenas reversi, sed protinus inde raptim acto Lacedaemonem versus agmine eo tempore, quo minime timebantur, agrum hostium, quibus subinde praedae fuerant, ultro depopulati sunt. Cassius onerarias naves, non magni ad alia usus, accensas opportuno vento in classem hostium misit et incendio eam consumpsit. M. Livius, fuso Hasdrubale hortantibus eum quibusdam, ut hostem ad internicionem persequeretur, respondit: "aliqui et supersint, qui de victoria nostra hostibus nuntient." Scipio Africanus dicere solitus est hosti non solum dandam esse viam ad fugiendum, sed etiam muniendam. Paches Atheniensis affirmavit incolumes futuros hostes, si deponerent ferrum; eisque obsecutis condicionibus universos, qui in sagulis ferreas
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽgesta erant uallo ad mouerent. & castra eiꝰ incenderent simulattt ligno
inopia missis undiq quiea furarent᷑ effecit. ut germani uniuersos truncos amolirent
GN scipio bello nauali amphoras pice ⁊ ceda plenas in hostiũ elassem iaculatus est
quarũ uct & pondere foret noxius. & diffundendo quȩ c̃tinuerant alimtũ p̃staret
incendio Hannibal regiantiocho monstrauit ut in hostiũ classẽ uascula iacularetur
iuperis plena. quarũ metu ꝑt̾ritimilites adimicatione & nauticis ministeris imnpedirent᷑
dẽ fecit uã cedente classe sua prusias. M. portius dento in classẽ hostiũ cũ tranfiliusset
lerurbatis ex ea poenis corq armis ⁊ insignib int̃ suos distributis multas naues
hostiũ quos sociali habitu fefellerat mersit.¬
Achenuenses cũ subinde alacedaemonus infestarentur. dieb festis quos sacros minerue¬

Expanded text:
quae congesta erant, vallo admoverent et castra eius incenderent, simulata lignorum quae congesta erant, vallo admoverent et castra eius incenderent, simulata lignorum inopia, missis undique, qui ea furarentur, effecit, ut Germani universos truncos amolirentur. Cn. Scipio bello navali amphoras pice et taeda plenas in hostium classem iaculatus, quarum iactus et pondere foret noxius et diffundendo, quae continuerant, alimentum praestaret incendio. Hannibal regi Antiocho monstravit, ut in hostium classem vascula iacularetur viperis plena, quarum metu perterriti milites a dimicatione et nauticis ministeriis impedirentur. Idem fecit iam cedente classe sua Prusias. M. Porcius Cato, in classem hostium cum transiluisset, deturbatis ex ea Poenis eorumque armis et insignibus inter suos distributis multas naves hostium, quos sociali habitu fefellerat, mersit.enses, cum subinde a Lacedaemoniis infestarentur, diebus festis, quos sacros Minerva
Abbreviated transcription (Latin):
poscentis doceret. adductis in conspectũ duob equis eors p̃ualido alteri. alceri ad modũ
exili duos ad mouit iuiuenes similit̃ electos robustũ & gratlẽ. ac robustiori imperauit
equi exilis uniuĩsam caudã abrũpere. gracili aut̃ ualentioris ꝑsingulos prlos uellere.
Cũq gracili successisset qđ imꝑatum erat. ualidissimꝰ cũ infirmi equi cauda sine effectu
luctaretur. naturã inquit sertoriꝰ romanarũ uiriũ ꝑ hoc uob exẽplũ ostendi milites
In suꝑabiles st̃ unuersos ad gredienti eosdẽ laceribit ⁊ carpet qͥ ꝑ partes attentauerit
aleruis leunꝰ consul cũ intra castra sua exploratorẽ hostiũ deprendisset. magnã q
copiarũ suarũ fidutiã haberet circũ duci eũ iussit. trendiq hostis causa exercitꝰ suos
uisendos spoculatorib eors quotiens uoluissent patere. Caedius pͥmi pilaris qͥ in
germania postualerianã cladẽ obsessis nr̃is ꝓduce fuit. ueritꝰ ne barbari ligna

Expanded text:
conspectum duobus equis, eorum praevalido alteri, alteri admodum exili duos admovit iuvenes similiter electos, robustum et gracilem. Ac robustiori imperavit equi exilis universam caudam abrumpere, gracili autem valentioris per singulos pilos vellere; cumque gracili successisset quod imperatum erat, validissimus cum infirmis equi cauda sine effectu luctaretur, "naturam", inquit rsas adgredienti; easdem lacerabit et carpet, qui per partes attemptaverit." Valerius Laevinus consul, cum intra castra sua exploratorem hostium deprehendisset magnamque copiarum suarum fiduciam haberet, circumduci eum iussit terrendique hostis causa exercitus suos visendos speculatoribus eorum, quotiens voluissent, patere. Caedicius primipilaris, qui in Germania post Varianam cladem obsessis nostris pro duce fuit, veritus, ne barbari ligna,
Abbreviated transcription (Latin):
captiste et iibente scipnone dimissi. hannibal quoq frequenib plus uict ascipione
pett etiã ipse pacẽ. Cũ uentũ eet ad colloquiũ isdẽ ẽditionib dataẽ. quib: priꝰ
ediiones asplicuer̃. usser̃q hannibalẽ pugnare: infertur a scipione et ma¬
sinissa alio rege numidarũ qͥ amicitiã cũ scipione fecerit cartagini bellun.
t acnbel es exploratores ad scipionis castramisit. Quos capto scipio crculic
pcasten uissat eestendeq his totũ exercitũ. Mox etiã prandiũ dari dontio

Expanded text:
capti sunt et iubente Scipione dimissi. Hannibal quoque frequentibus proeliis victus a Scipione capti sunt et iubente Scipione dimissi. Hannibal quoque frequentibus proeliis victus a Scipione petere etiam ipse coepit pacem. cum ventum esset ad colloquium, isdem conditionibus data est quibus prius, condiciones displicuerunt iusseruntque Hannibalem pugnare. Infertur a Scipione et Masinissa, alio rege Numidarum, qui amicitiam cum Scipione fecerat, Carthagini bellum. Hannibal tres exploratores ad Scipionis castra misit, quos captos Scipio circumduci per castra iussit ostendique his totum exercitum, mox etiam prandium dari di
Abbreviated transcription (Latin):
accessit. Itaq ⁊ ipsi euocauer̃ ex hispania p̃corneliũ scipionẽ. His romã cum
ingerit gloriã uenit. Quinto cȩcilio L. ualerio consul: om̃s cuutates q̃
consulẽ facaꝰ & in africũ missus. cui uiro diumũ quiddũ incr̃. existimabatur
ades ut pucaretur etiam cũ numinib habere sermonẽ his in a fricã contra annonẽ
ducẽ affrors pugnat exercitũ eiꝰ int̾ficit. Scđo p̃lio castra coepit. cũ iui.
et castra cius inuadit Si faxcũ nobilissimis numidis ⁊ infiniti spolus romã aspicio¬
ne nseracur. Quart audita omĩs fere italia hannibalẽ deserit. ipse aciar abt¬
pansib re dite nafricã uibetur quã scipio uastabat. Ita anno xUui. ab hanni¬
redderent. Interim hannibale ueniente ad africã pax turbatt ẽ¬
u ubtas hostilia abafris fucta st̃ legati cam̃ eoꝵs exurbe uenientos a romanis

Expanded text:
accessit; itaque et ipsi evocaverunt ex Hispania P. Cornelium Scipionem. Is Romam cum accessit; itaque et ipsi evocaverunt ex Hispania P. Cornelium Scipionem. Is Romam cum ingenti gloria venit. Q. Caecilio L. Valerio consulibus omnes civitatesconsul est factus et in Africam missus. cui viro divinum quiddam inesse existimabatur adeo, ut putaretur etiam cum numinibus habere sermonem. is in Africa contra Hannonem ducem Afrorum pugnat, exercitum eius interficit. secundo proelio castra capit cum quattuoet castra eius invadit. Syphax cum nobilissimis Numidis et infinitis spoliis Romam a Scipione mittitur. qua re audita omnis fere Italia Hannibalem deserit. ipse a Carthaginiensibus redire in Africam iubetur, quam Scipio vastabat. Ita anno septimo decimo ab Hanniredderent. Interim Anibale t, multa hostilia ab Afris facta sunt. legati tamen eorum ex urbe venientes a Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates recepit. In italia tam̃ male pugnatũ ẽ. nã claudius marcellꝰ consul
ab hannibale occisusẽ. Tercio anno post quã scipio ad hispanias ꝓfectus
fuerat rursus res inclitas gerit. regẽ his paniarũ magno p̃lio iuctũ in amicit
accepit && pͥmꝰ om̃ium a uicto obsides non poposcit. Desperans hannlal
his panias contra scipionẽ diutius posse retineri. fratrẽ suũ hasdrubalem
ad italiã cum om̃ib copus euocauit. Hisueniens eodẽ itinere qͦ hannibal
uenerat. a cons. apio claudio nerone ⁊ õ liuo salinatore ut senã picem ciui¬
tatẽ in insidias compositas incidit. strenue tam̃ pugnans occisusẽ. Ingentes et
copiȩ̃ captae Aut int̾fectȩ st̃. Magnũ pondus  auriatq. argenti. romã relatũ.
Posthac hannibal diffidere iam de bellico ep̃ euentu romanis ingens animus

Expanded text:
civitates receperunt. In Italia tamen male pugnatum est. Nam Claudius Marcellus consul civitates receperunt. In Italia tamen male pugnatum est. Nam Claudius Marcellus consul ab Hannibale occisus est. Tertio anno postquam Scipio ad Hispanias profectus fuerat, rursus res inclitas gerit. Regem Hispaniarum, magno proelio victum, in amicitiam accepit et primus omnium a victo obsides non poposcit. Desperans Hannibal Hispanias contra Scipionem diutius posse retinere, fratrem suum Hasdrubalem ad Italiam cum omnibus copiis evocavit. Is veniens eodem itinere, quo etiam Hannibal venerat, a consulibus Ap. Claudio Nerone et M. Livio Salinatore apud Senam, Piceni civitatem, in insidias conpositas incidit. Strenue tamen pugnans occisus est; ingentes eius copiae captae aut interfectae sunt, magnum pondus auri atque argenti Romam relatum. Post haec Hannibal diffidere iam de belli coepit eventu. Romanis ingens animus
Abbreviated transcription (Latin):
fere pͥmꝰ. Is carthaginẽ hispaniȩ capit. Inqua om̃e aurũ argencũ ⁊ belli ap¬
paracũ afri habebant nobilissimos quoq. obsides quos ab his panis acceperant
magonẽ etiam frẽm hannibał ibidẽ capit. quẽ romã cũ aluis mictit. Romȩ ingens
leticia post hunc nuntiũ fuit. scipio hispanoꝵ obsides parentib reddi dit.
uare fere om̃s hispani uno animo adeum transier̃ post quã hasdrubalẽ h anniba
fratrẽ uictũ fugat & p̃dã maximã capit. Inc̃ea in italia cons. publiꝰ fabius
maximꝰ carentũ recepit. Inqua ingentes c piȩ hannibał erant. Ibi etiã ducẽ
hannibał cartalonẽ occidit xx̃y hominũ captiuoꝵ uendidit p̃dã militibus
quȩ ad hannibalẽ transier̃ priꝰ rursꝰ se fabio maximo dedider̃. Insequenti anno
scipio in his pania egregias res egit ⁊ ꝑse ⁊ ꝑ fratrẽ suũ. L. scipionẽIx

Expanded text:
fere primus. Is Carthaginem Hispaniae capit, in qua omne aurum, argentum et belli apfere primus. Is Carthaginem Hispaniae capit, in qua omne aurum, argentum et belli apparatum Afri habebant, nobilissimos quoque obsides, quos ab Hispanis acceperant. Magonem etiam, fratrem Hannibalis, ibidem capit, quem Romam cum aliis mittit. Romae ingens laetitia post hunc nuntium fuit. Scipio Hispanorum obsides parentibus reddidit; quare omnes fere Hispaniae uno animo ad eum transierunt. Post quae Hasdrubalem, Hannibalis fratrem, victum fugat et praedam maximam capit. Interea in Italia consul Q. Fabius Maximus Tarentum recepit, in qua ingentes copiae Hannibalis erant. Ibi etiam ducem Hannibalis Carthalonem occidit, XXV milia hominum captivorum vendidit, praedam militibus quae ad Hannibalem transierant prius, rursus se Fabio Maximo dediderunt. Insequenti anno Scipio in Hispania egregias res egit et per se et per fratrem suum L. Scipionem; LXX
Abbreviated transcription (Latin):
Casu  magiserant quã uirtute decoepti. Quotem pre etiã a consule marcello
siciliae magna pars. capta est. Quã tenere a fricoeper̃. Et nobilissima ubrs
siracusana. p̃da ingens romã ꝑ laca ẽ. Leuinꝰ in macedoniã cũ philippo &
mults greciae popłis ⁊ regeis aurie attalo amicitiã fecit ⁊ ad siciliã ꝓfectꝰe.
hannonẽ quẽdã a froꝵ ducẽ apd̃ agrigentũ ciuitatẽ cũ ipso oppido cebit eũ
romã cũ captiuis nobilib misit. X.L. ciuitates indeditionẽ accepit .XXUI
ex pugnauit. Ita oñis sicilia receptaẽ. macedonia fractit ingenti gloriã romã¬
fegressusẽ. hannibal in italia gñ. fuluiũ cons. subito aggressus cũ oct o¬
duxerat. ꝑ cornelius scipio mitit᷑ filiꝰ p̃scipionis qͥ ibidẽ bellũ gesserate
annos natꝰ iiii. ⁊ .xx. uir romanoꝵ omium ⁊ sua aetate ⁊ posteriore tempre

Expanded text:
casu enim magis erant quam virtute decepti. Quo tempore etiam a consule Marcello casu enim magis erant quam virtute decepti. Quo tempore etiam a consule Marcello Siciliae magna pars capta est, quam tenere Afri coeperant, et nobilissima urbs Syracusana praeda ingens Romam perlata est. Laevinus in Macedonia cum Philippo et multis Graeciae populis et rege Asiae Attalo amicitiam fecit et ad Siciliam profectus Hannonem quendam, Afrorum ducem, apud Agrigentum civitatem cum ipso oppido cepit; eum Romam cum captivis nobilibus misit. XL civitates in deditionem accepit, XXVI expugnavit. Ita, omnis Sicilia recepta regressus est. Annibal itaque in Italia Cn. Fulvium cossubito aggressus, cum IX dux erat, P. Cornelius Scipio mittitur, filius P. Scipionis qui ibidem bellum gesserat, annos natus XXIV, vir Romanorum omnium et sua aetate et posteriore tem
Abbreviated transcription (Latin):
inmacedoniã. M̃ ualeriũ leuinũ ire uisser̃ in sardiniã titũ malliũ torquatũ
IIII. locis pugnabatur in italia contra hannibalẽ in hispanus c̃tra frẽm eiꝰ
hasdrubalẽ. in macedonia c̃tra philippũ. In sardinia contra sardos ⁊ alterũ
has drabalẽ carthaginiensem. Is atito mallio pro consule qui ad sardiniam¬
sardinia sub acta. mallius uictor captiuos ⁊ hasdrubalẽ romã reportauit.
int̾ ea etiã philippus a leuino in macedonio uincitur. Et in his pania apscipionib:¬
uenerat p̃ sulpicio gñ fuluio cons. hannibal usq ad quartũ miliariũ urbis
accessit eqͥtes eiꝰ usq ad portam: mox consulũ cũ exereitu uenientiũ metu hannbal
ad campaniam se recepit. In his pania a fr̾e hasdrubał ambo scipiones qui
ꝑ multos annos uictores fuerant int̾ficiunt᷑ exercitꝰ tam̃ integer mansit:

Expanded text:
in Macedoniam M. Valerium Laevinum ire iusserunt, in Sardiniam T. Manlium Torquatum in Macedoniam M. Valerium Laevinum ire iusserunt, in Sardiniam T. Manlium Torquatum quattuor locis pugnabatur: in Italia contra Hannibalem, in Hispaniis contra fratrem eius Hasdrubalem, in Macedonia contra Philippum, in Sardinia contra Sardos et alterum Hasdrubalem Carthaginiensem. Is a T. Manlio proconsule, qui ad SardiniamSardinia subacta. Manlius victor captivos et Hasdrubalem Romam reportavit. Interea etiam Philippus a Laevino in Macedonia vincitur et in Hispania ab Scipionibual in Italiam venerat, P. Sulpicio Cn. Fulvio consulibus, Hannibal usque ad quartum miliarium Vrbis accessit, equites eius usque ad portam. Mox consulum cum exercitu venientium metu Hannibal ad Campaniam se recepit. In Hispania a fratre Hasdrubale ambo Scipiones, qui per multos annos victores fuerant, interficiuntur, exercitus tamen integer mansit;
Abbreviated transcription (Latin):
a senatu eos ciues ñ necessarios qui cũ armati eeñt. capi potiussent. Ille om̃s postea
uarus supplicus int̾ fecit & iii. modios anulorũ aureoꝵ carthaginẽ misit quos
haniubał hasdrubul remanserat cũ magno exercitu ut eam cotã afris subigeret
ad uobis sipionib: romanis ducib: uincitur. perdit in pugna xxx y. hominũ
elefanti. Anno iiii. post quã aditaliã hannibal uenit or. claudius mareeli
consul apd nolam ciuitatẽ cã paniae contra hannibalẽ benȩ pugnauit.
Hamnibal multas ciuitates romanoꝵs ꝑ apuliã calabriam briccius occupauit.
Quoce pre etiã rex macedoniae philyppꝰ ad eum legatos misit. ꝓmittens auxilia
itra romanos sub a conditione. ut deletis romanis ipse qͦq. contra grȩcos ał
hannibale auxilia acciperet. Captis igitur legatis philippi & recognita romani

Expanded text:
a senatu eos cives non necessarios, qui, cum armati essent, capi potuissent. Ille omnes postea a senatu eos cives non necessarios, qui, cum armati essent, capi potuissent. Ille omnes postea variis suppliciis interfecit et tres modios anulorum aureorum Carthaginem misit, quos Hannibalis Hasdrubal remanserat cum magno exercitu, ut eam totam Afris subigeret, a duobus Scipionibus, Romanis ducibus, vincitur. Perdit in pugna XXXV milia hominum; . Anno quarto postquam ad Italiam Hannibal venit, M. Claudius Marcellus consul apud Nolam, civitatem Campaniae, contra Hannibalem bene pugnavit. Hannibal multas civitates Romanorum per Apuliam, Calabriam, Brittios occupavit. Quo tempore etiam rex Macedoniae Philippus ad eum legatos misit, promittens auxilia contra Romanos sub hac condicione, ut deletis Romanis ipse quoque contra Graecos ab Hannibale auxilia acciperet. Captis igitur legatis Philippi et re cognita Romani
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ impacientẽ ducẽ ñ alit̃ uncerent quã p̃liũ differendo. Uerũ cũ in pacien¬
tia uarronis consulis c̃tradicente altero cons. idẽ. emilio paulo a pđ uicũ qͥ
canne appellat᷑ in apulia pugnatũ eet̃. ambo cons. ab hannibale uincuntur.
Inea pigna iII. a froꝵ pereunt magna pars de exercitu hannibalis sauciatur
ullo tam̃ punico bellũ romani grauiꝰ acceptist̃. Perut enim et ei cons. emiriꝰ
paulus. consulares ⁊ p̃toru aix senatores capti ⁊ occisi xxix nobiles uiricc
militũ xL. aequitũ.iii. et d̾. in quib malis. nemo tam̃ romanoꝵ pacis
m̃tionẽ habere dignatꝰ ẽ. serui quod nũ quã ante manu missi ⁊ milites factisc̃.
Lostea pugnã multȩ italiae ciuitates quȩ romanis paruerant. se hannibalẽ
transtuler̃. Hannibal romanis obtulit ut captiuos redimerent. responsũq  ̃

Expanded text:
et inpatientem ducem, non aliter vincerent, quam proelium differendo. Verum, cum inpatienet inpatientem ducem, non aliter vincerent, quam proelium differendo. Verum, cum inpatientia Varronis consulis, contradicente altero consule id est Aemilio Paulo, apud vicum qui Cannae appellatur in Apulia pugnatum esset, ambo consules ab Hannibale vincuntur. In ea pugna tria milia Afrorum pereunt; magna pars de exercitu Hannibalis sauciatur. Nullo tamen Punico bello Romani gravius accepti sunt. Periit enim in eo consul Aemilius Paulus, comilia et quingenti. In quibus malis nemo tamen Romanorum pacis mentionem habere dignatus est. Servi, quod numquam ante, manumissi et milites facti sunt. Post eam pugnam multae Italiae civitates, quae Romanis paruerant, se ad Hannibalem transtulerunt. Hannibal Romanis obtulit, ut captivos redimerent, responsumque est
Abbreviated transcription (Latin):
relicto in hispania fratre hasdrubalẽ pyrencum transut al pos ad huctũ
e paret inuias sibi patefecit. Traditur ad italiã ⁊ x x̾x peditũ oi. mił
e xsicila exercitũ ariminũ transuex̃. p̃ corneliꝰ scipio hannibali pͥmꝰ occurrit
õ misso p̾lio fugatis sius ipse uulneratꝰ in castra redut semproniꝰ gracchus
S ipse conflicsit apud treuã amnẽ is quoq uinciturh annibali multise o¬
in italia dedider̃. Inde ad tusciã ueniens hannibal flã minio consul occurrto
ipsũ flaminiũ int̾emit romanoꝵ xx̃ u. cesa st̃ caetera diffuger̃: MX issus
ad banmibilẽ postea a romanis quintꝰ fabiꝰ maximꝰ. Iseum differendo pugnã
ad ambitu fregit. max inuenta occasione uicit. Quingentesimo ⁊ 4. anno
a condita urbe lucius emeliuis paulꝰ. P. terentius uarro contra hannibalẽ
mituntur fabio succedunt qui fabius ambo cons. monuit ut hannibalẽ calidũ

Expanded text:
relicto in Hispania fratre Hasdrubale, Pyrenaeum transiit. Alpes, adhuc tum relicto in Hispania fratre Hasdrubale, Pyrenaeum transiit. Alpes, adhuc tum ea parte invias, sibi patefecit. Traditur ad Italiam LXXX milia peditum, X miex Sicilia exercitum Ariminum traiecit. P. Cornelius Scipio Hannibali primus occurrit. Commisso proelio fugatis suis ipse vulneratus in castra rediit. Sempronius Gracchus et ipse confligit apud Trebiam amnem. Is quoque vincitur. Hannibali multi se in Italia dediderunt. Inde ad Tusciam veniens Hannibal Flaminio consuli occurrit. Ipsum Flaminium interemit; Romanorum XXV milia caesa sunt, cetera diffugerunt. Missus adversus Hannibalem postea a Romanis Q. Fabius Maximus. Is eum, differendo pugnam, ab impetu fregit, mox inventa occasione vicit. Quingentesimo et quadragesimo anno a condita Vrbe L. Aemilius Paulus P. Terentius Varro contra Hannibalem mittuntur Fabioque succedunt, qui Fabius ambo consules monuit, ut Hannibalem, callidum