comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ego uado: uos non potestis uenire
Non poterant uenire quo ibat: qr in eũ credere nole¬
bant. ꝙ eũ non diligebant. atq ideo ad illã głam
ad quã ille ꝑmortẽ festinabat: ipsi uenire Ñ pote¬
rant. Hoc ipsũ alibi apłis loquens dix̃. Quo ego
uado uos non potestis uenire. Neq enĩ tunc qͦ
ipse ibat uenire poterant. qr necdũ ꝓillo pati ido
abstulit eis spẽ: sed p̃dix̃ dilationẽ. Iudei uero
nunꝗ quo ibat uenturi erant. quia in eũ credere
nolebant. Et idurco audier̃ inpeccato urõ morie¬
mini. Sed audiamꝰ ꝗd responderint. uerba dñi
carnalit̃ tantũ audientes: &ñ intelli gentes
Nũꝗd int̾ficiet semetipsũ quia dic̃ qͦ ego uado
uos non potestis uenire
Quã cȩta mens. & suis tenebris obscurata. Nũ ꝗd .ii.
si dñs se in terficeret. sequi eum ad morte ñ potiror
aut nũ ꝗd mori ipse non ualebant. Ergo quo ego
uado dix̃ non de eo quo ibat ad mortẽ. sed de eo quo
uentur erat post mortẽ . hoc : degła. Ad quã ꝑnis

Expanded text:
Quo ego vado, vos non potestis venire. Non poterant venire quo ibat, quia in eum credere nolebant, et quia eum non diligebant. Atque ideo ad illam gloriam, ad quam ille per mortem festinabat, ipsi venire non poterant. Hoc ipsum alibi apostolis loquens dixit: Quo ego vado, vos non potestis venire modo . Neque enim tunc quo ipse ibat veabstulit eis spem, sed praedixit dilationem. Judaei vero nunquam quo ibat venturi erant, quia in eum credere nolebant. Et idcirco audierunt: In peccato vestro moriemini. Sed audiamus quid responderunt, verba Domini carnaliter tantum audientes, et non intelligentes. Nunquid interficiet semn potestis venire? Quia caeca mens, et suis tenebris obscurata. Nunquid si Dominus interficiat se, sequi eum ad mortem non poterant? Aut nunquid mori ipsi non valebant? Ergo quo ego vado dixit, non de eo quo ibat ad mortem, sed de eo quo venturus erat post mortem, hoc est, de gloria ad quam per
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc modo requiramus animã xp̃i. non illo quo quesi¬
erunt eum iudei. in imici xpĩ. Illi ii. quȩ rebant ut
haberent. isti ut ꝑderent. Vnde & ne putaremꝰ
bene illũ eos quȩ situros: ad iun Xit
Et in peccato uestro moriemini
ideo dixit in peccato ur̃o moriemini. Et qr uidebat
in illis omnib unã uoluntatẽ. similẽq maliciam:
ideo singula ri numero dix̃ inpeccato. plurali h¬

Expanded text:
 modo inquiramus Christum, non illo quo eum quaesierunt Judaei inimici Christi. Illi enim quaerebant ut haberent, isti ut perderent. Unde et ne putaretur bene illos eum quaesituros, adjunxit: Et in peccato vestro moriemini. ideo dixit: In peccato vestro moriemini. Et quia videbat in illis omnibus unam voluntatem, similemque malitiam, ideo in singulari numero dixit, in peccato vestro. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ONs ac reidemptor nr̃ prȩuidens discipulorũ animos
de sua passione turbandos: longe ante eis & pornã
eiusdem passionis. & glãn suȩ resurrectionis p̃di¬
cere uoluit. ut cum eum morientẽ cernerent
resurrec turũ ꝗꝗ sicut eis p̃dixerat minime dubi¬
tarent Et crebro quidẽ hoc ipsũ eis p̃nunciaue¬
rat. sed qr temporis accessu quod audierant
labi amemoria potuerat: idcireo iturus ad pas¬
si onĩ. & secum eos ducturus. iterato eis futurã
p̃dicit. quatenus eos contra uenientẽ temptati¬
onẽ prępararet. Nec ueniente crucis ꝑsecutione
fortissimos quosq obruere solent
Assumpsit inquit xii. discipulos suos
Inicio suȩ prȩdicationis plures dñs uoluit haber
discipulos. equib. .xii. elegit . quos & apłos non¬
nauit : quib euangłii sacramenta cõmuteret
& ꝑ quos totum mundũ ad suã fidem conuocant
quib & alibi dicit. Uos estisqͥ ꝑmansistis mecen
in tẽptationib meis. Hisergo sumptis secreto : at ils

Expanded text:
s ac redemptor noster, praevidens discipulorum animos de sua passione turbandos, longe ante eis et poenam ejusdem passionis, et gloriam suae resurrectionis praedicere voluit, ut cum eum morientem cernerent, resurrecturum quoque sicut eis praedixerat, minime dubitarent. Et crebro quippe hoc ipsum eis pronuntiaverat, sed quia temporis accessu quod audierant, labi a memoria poterat, idcirco iturus ad passionem, et secum eos ducturus, iterato eis futura praedixit, quatenus eos contra venientem tentationem praepararet, ne veniente crucis persecutione fortissimos quosque obruere solent. Assumpsit, inquam, duodecim discipulos suos. Initio suae praedicationis plures Dominus voluit habere discipulos, e quibus duodecim elegit, quos et apostolos nominavit, quibus evangelii sacramenta committeret, et per quos totum mundum ad suam fidem convocaret. Quibus et alibi dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus mei
Abbreviated transcription (Latin):
iudia ira suꝑbia odium rancor dolus. uana
da simulatio. & hissimilia : ad animam. Siue ergo
nimã siue carnẽ contigerit in his uicus cõmaculari:
fomnbus suis egrediatur. Id prȩterita peccata dã¬
nando post ponat carnis desderia morti ficet uolun¬
tates ꝓprias fraengeit. ieiunus. ugluis. cdemosinis
& onrtionibus insistat. Et tam diu in p̾ce ꝑseueret:
quo adusq ad nõ cũ muliere cananea audire mertat᷑
Magna : fides tua. fiat tibi sicut uis. Sed illud non est
prȩter mittendũ. qđ mulier hȩc ꝓfilia rogans. quin¬
to decimo miraculo introducit᷑. Numer̃ iste sacra¬
mentis ȩccłȩ arridet: ꝓpt̃ mysterium ebdomađ & og¬
doadis: Cstat uͦ ex viii. & .viii. Nã quarto decimo
die post egressionẽ de egrpto: ppłs israheliticus
pascha ussus ÷ celebrare. Quindecĩ canticũ graduũ
petro se mansisse testatur : conferens euangłm qđ

Expanded text:
invidia, ira, superbia, odium, rancor, dolus, vana invidia, ira, superbia, odium, rancor, dolus, vana gloria, simulatio, et his similia ad animam. Sive ergo animam, sive carnem contigerit in his vitiis commaculari, a finibus suis egrediatur, id est praeterita peccata damnanda postponat, carnis desideria mortificet, voluntates proprias frangat, jejuniis, vigiliis, eleemosynis et orationibus insistat, et tandiu in prece perseveret, quoadusque a Domino cum muliere Chananaea audire mereatur: « Magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. » Sed illud non est praetermittendum, quod mulier haec pro filia rogans, quinto decimo miraculo introducitur. Numerus enim iste sacramentis Ecclesiae arridet, propter mysterium hebdomadis et ogdoadis: constat vero ex septem et octo. Nam quarto decimo die post egressionem de Aegypto, populus Israeliticus Pascha jussus est celebrare. Quindecim cantica graduum Petro se mansisse testatur, conferens Evangelium quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmeruit : ita nos cõmunib p̃cib magis quã ꝓpriis
& singularib adiuuari credamus. Flabeamus humi¬
litutt̃ ut alis de nobis maiora existimantib nos mi¬
nmos iudicemus in exemplo huius mulieris cananiti¬
dis. quȩ adnõ canib comparirta: ipsa se catellis cõpa¬
niut. Hanc humilitatẽ habebat incorde. qͥ dispectꝰ
ibalus dicebat. Ludã & & uilior fiam plus quã factꝰ
sim. & ero humilis in oculis meis. Hinc & enĩ sapiers
dixit. Quanto magnus es. humilia te in omnib:
a corã dõ inuenies gracm̃ Iã superius ꝑfiliã huius
mulieris. unã quamq animã peccatricẽ signri diximꝰ
Quiuis nec anima sine carne. nec caro sine anima pecca¬
r uossit: tamens̃ quȩdã uicia quȩ specialit̃ ad carnẽ.
ar liuͦ quȩ ad animã ꝑtinere uident᷑. Furtũ quip¬
pe adulteriũ. homicidiũ fornicatio ebrietas. sacri¬
egũ & hissimilia : ad carnẽ ꝑtinent. At uero

Expanded text:
promeruit, ita nos communibus precibus magis quam propriis promeruit, ita nos communibus precibus magis quam propriis et singularibus adjuvari credamus. Habeamus humilitatem, ut aliis de nobis majora existimantibus, nos minimos judicemus, in exemplo hujus mulieris Chananitidis, quae a domino canibus comparata, ipsa se catellis comparavit. Hanc humilitatem habebat in corde, qui despectus ab aliis dicebat: « Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . » Hinc etenim sapiens dixit: « Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . » Jam superius per filiam hujus mulieris, unamquamque animam peccatricem significari diximus. Quamvis nec anima sine carne, nec caro sine anima peccare possit, tamen sunt quaedam vitia quae specialiter ad carnem, quaedam vero ad animam pertinere videntur. Furtum quippe, adulterium, homicidium, fornicatio, ebrietates, sacrilegium, et his similia ad carnem pertinent: at vero,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait scripturoc ex fide uiuit. Et sine fide. impossibile :
plicere dõ Habeamus constantiã : ut si diuina dispen¬
sitio p̃ces nas tardius exaudierit : tã diu preces
p̃ab iungamꝰ. quo usq hoc qđ petimus impetremus.
dicentes ei cum psalmista. Dirige me inueritate tuu
a doceme : quia tues ds̃ salutaris ms̃. & te sustinui tota
de. Sienim pat̃ familius dormit. & tam̃ nr̃is p̃cib
recitatus responderit Nolite mihi molesti eẽ iã hostiũ
meũ dausum ÷ & pueri mei mecum sunt incubili. non
posũ surgere & dare uobis: si tamen instantissime
nos uiderit petentes. & si non dederit surgens eo
benus necessarios. Iubet᷑ .ti. in p̃ce ꝑsistere. qͥuult
accipert usq ad cornu alturis. iđ usq ad finem
Dicente psalmista Estituite diem sollemnem
in condensis. usq ad cornu altaris. Et si ad im pe¬
truindũ qđ petimus nos idoneos eẽ non sentimus :
spualium frm̃ orationes adiutorium quȩ ramus
Vtsic̃ ista mulier apłis ꝓse int̾uenientibus qd petebat

Expanded text:
ut ait Scriptura ex fide vivit, et sine fide impossibile est placere Deo . » Habeamus constantiam, ut si divina dispensatio preces nostras tardius exaudierit, tandiu preces precibus jungamus, quousque hoc quod petimus impetremus, dicentes ei cum Psalmista: « Dirige me in veritate tua et doce me, quia tu es Deus Salvator meus, et te sustinui tota die . » Sicut enim paterfamilihi molesti esse, jam ostium meum clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili, non possum surgere et dare vobis : si tamen instantissime nos viderit petentes, et si non dederit surgens eo bemus necessarios. Jubetur enim in prece persistere, qui vult accipere, usque ad cornu altaris, id est, usque ad fidem, dicente Psalmista: « Constituite diem solemnem, in condensis usque ad cornu altaris . » Et si ad impetrandum quod petimus nos idoneos esse non sentimus, spiritualium fratrum orationes ad adjutorium quaeramus, ut sicut ista mulier, apostolis pro se intervenientibus, quod petebat
Abbreviated transcription (Latin):
paratum est a patre meo
Quod dicit non est meum dare : ita sentir
potest. non est meũ sedurm̃. Non est meũ dare :
quia regnũ cȩlorum in accipientis est potestate
Quicũq u talẽ se exhibuerit ut dignus sit regno
&uos tales fueritis ut dignisitis accipere illud reg¬
accipietis. Siue etiam alio sensu non est meũ dare
uobis: hoc est non ÷ meũ dare illud regnũ suꝑbis
xelatis quod adhuc erant. Siergo illud uultis
accipere : nolite eẽ qđ estis. iđ nolite eẽ elati. quia
tales indigni sunt accipere regnum cȩlorum. Ergo
prius humiliamini. & tunc uobisqꝗ p̃parabitur
regnũ cȩlorũ
Et audientes .x. indignatis̃ de duob frĩbus
Non contnr matrẽ indignant᷑ sed ad filios refe¬
runt᷑ ꝓpt̾ p̃sumptionẽ huiuscemodi postulati¬
onis quod quasi ignonintes mensurã sui immo¬
dica cupiditate ad petendũ regnũ exarseraa.
centib filuis respondit. Nescitis quid petatis
Exqua dnĩ responsione simul & decẽ apłorũ ias¬

Expanded text:
t a Patre meo. Quod dicit, non est meum dare vobis, ita sentiri potest, non est meum, sed vestrum. Non est meum dare, quia regnum coelorum in accipientis est potestate. Quicunque enim talem se exhibuerit, ut dignus sit regno et vos tales fueritis, ut sitis digni accipere illud regaccipietis. Sive etiam alio sensu: Non est meum dare vobis, hoc est, non est meum dare illud regnum superbis et elatis, quod adhuc erant. Si ergo illud vultis accipere, nolite esse quod estis, id est, nolite esse elati, quia tales indigni sunt accipere regnum coelorum. Ergo prius humiliamini, et tunc vobis quoque praeparabitur regnum coelorum. Et audientes decem, indignati sunt de duobus fratribus. Non contra matrem indignantur, sed ad filios referunt praesumptionem hujusmodi postulationis, quod quasi ignorantes mensuram sui, immodica cupiditate ad petendum regnum exarserint.centibus filiis respondit: Nescitis quid petatis. Ex qua Domini responsione, simul et decem apostolorum ind
Abbreviated transcription (Latin):
tradetur principib sacerdotum. & scribis. &
condemnabunt eum morti.
Ad tendendum qđ dñs filium hominis tridendi
& morti condemnandũ dicit. Qui cumsit idera
comp̃hendi. ac passioni. & morti subiacere pota
Simul & illud considerandum. quia pęne in om̃b
scĩ euangłu incis. potius se dñs filium homins
quã filiũ dĩ appellat. ut uidelicet nobis adne¬
moriam reducat. quid ꝓnchis factussit. Nan
qui erat ds̃ excelsus supra omã : factus est honi
humilis inter omã. Sed quanto magis ille hini¬
nitatissuȩ infima commendat. tanto magis nos sib¬
limia eiusdiuinitatis uenerari ac glorificare opora
Tradet̃ ait principib sacerdotũ. Primũ si adami
sacerdotem . de inde ad caiphȩ domum adduci .
qui erat pontifex anni illius. Et condemnabun
cum morti. Morte eum condemnauerunt. qđo
clamauer̃ dicentes. Reus est mortis.  Tolle ga
Et tradent eum gentibus adilludendum
Traditus est gentibus: qr sic̃ textus passionis enl
iudeu serat. Ipse uͦ flagellatum e im tradidi

Expanded text:
ibis, et condemnabunt eum morte. Attendendum quod Dominus Filium hominis tradendum et morte condemnandum dicit, qui cum sit idem comprehendi, ac passioni mortique subjacere potuit. Simul et illud considerandum, quia pene in omnibus sancti Evangelii locis potius se Dominus Filium hominis quam Filium Dei appellat, ut videlicet nobis ad memoriam reducat, quid pro nobis factus sit. Nam qui erat Deus excelsus super omnia, factus est homo humilis inter omnia. Sed quanto magis ille humanitatis suae infima commendat, tanto magis nos sublimia divinitatis ejus venerari ac glorificare oportet. Tradetur, ait, principibus sacerdotum. Primum enim ad Annam sacerdotem, deinde ad Caiphae domum adductus est, qui erat pontifex anni illius. Et condemnabunt eum morte. Etenim morte eum condemnaverunt, quando clamaverunt dicentes: Reus est mortis . Et: Tolle. Et tradent eum gentibus ad illudendum. Traditus est gentibus, quia sicut textus passionis ejusJudaeus erat. Ipse vero flagellatum eum tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
ui tunc uem ꝑ
angłm. ut mitterẽ morsen ad liberandũ ppłm ime¬
an: ipse ego ꝑmemetipsũ ueni liberare genus
humanũ
Vii eigo credideritis qr egosũ ds̃: moriemini
ipeccatis uesłr s
S dil insua stulticiu ꝑ seuerantes. & subtilita¬

Expanded text:
ui tunc veni per angelum, ut mitterem Moysen ad liberandum populum meum, ego per memetipsum veni liberare genus humanum. Nisi ergo credideritis, quia ego sum Deus, moriemini in peccato vestro. Sed illi in sua stultitia perseverantes, et
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. tandẽ resumpta fiducia addnm̃ uenit. &
adorauit eum dicens Dnẽ adiuua me
Quȩ enim salutẽ requirebat : depotestate Non
dubitabat
Qui respondens ait. Non est bonũ sumere panẽ
filiorum. & mittere canibus
Filii quondã iudei fuerunt. dequib ad nõ ꝑmorsen
phantoni dictum est. Dimit te filiũ meũ isrł primo¬
genitum Canes uͦ gentiles: ꝓp̃t spurciciã idola¬
triȩ. Canis quoq inscripturis. uarias significationes
habet. Ali quando ꝓmalo. aliquando ponit᷑ ꝓbono
Bonos doctores significat. sicut ꝑ psalmistã đr̃ lingua
canũ tuorũ exinimicis ab ipso Malos dequibus
quando hereticos. sicut apłs ait Uidete canes.
uidete concisionẽ. uidete malos operarios. Aliqđo¬

Expanded text:
divit, tandem resumpta fiducia ad Deum venit, et divit, tandem resumpta fiducia ad Deum venit, et adoravit eum, dicens: « Domine, adjuva me. » Quae enim salutem requirebat, de potestate non dubitabat. « Qui respondens ait: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. » Filii quondam Judae fuerunt, de quibus a Domino per Moysen Pharaoni dictum est: « Dimitte filium meum Israel primogenitum . » Canes vero gentiles, propter spurcitiam idololatriae. Canis quoque in Scripturis varias significationes habet; aliquando pro malo, aliquando ponitur pro bono. Bonos doctores significat, sicut per Psalmistam dicitur: « Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso ; » malos, de quibuquando haereticos, sicut Apostolus ait: « Videte canes, videte malos operarios, vi
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat inuiã gentiũ ne abieritis. & inciuitates
samaritanorũ ne in troieritis: postea dixit
euntes inmundũ uniuersũ. prȩdicate euangłm
omĩ creaturȩ. Qđ impletum est in eius ascensu.¬
apłorum prȩdicatione. Quod ergo non fecit
corporaliter : post resurrectiont̃ ꝑ discipulos
adimpleuit spũ aliter. Sed illud prȩt̃ mitten¬
dũ non est. quare dixerit ñsũ missus nisi ad
oues quȩ periert̃. cumhi qui perier̃ potius in
hȩdorum quã inouiũ numero computentur
Ad qđ dicendũ quia quos ꝑditos suo merito dnis in¬
uenit : eos oues grẽ suȩ eẽ fecit. Dequib ꝑ apłm¬
petrum đr̃. Fratis . sicut oueserrantes. sid conuersi
estis nunc ad pastort̃ & epm̃ animarum uestracrũ
In quo errore senouerat qui dicebat. Errocui sic̃ ouis
quȩ perut. Atillu mulier quȩ antea repudiata fue¬
rat nec audita : postꝗ discipulos ꝓse rogantes au¬

Expanded text:
dicebat: « In viam gentium ne abieritis, et in civitates dicebat: « In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne introieritis , » postea dixit: « Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . » Quod impletum est post ejus ascensorum praedicationem. Quod ergo non fecit corporaliter, post resurrectionem per discipulos adimplevit spiritu aliter. Sed illud praetermittendum non est, quare dixerit: « Non sum missus nisi ad oves quae perierunt, » cum hi qui perierunt, potius in haedorum, quam in ovium numero computentur. Ad quod dicendum, quia quos perditos suo merito Dominus invenit, eos oves gratiae suae esse fecit, de quibus pur: « Eratis sicut oves errantes, sed conversi estis nunc ad pastorem et episcopum animarum vestrarum . » In quo errore se noverat, qui dicebat: « Erravi sicut ovis quae periit . » At illa mulier, quae antea repudiata fuerat, nec audita, postquam discipulos pro se rogantes au
Abbreviated transcription (Latin):
Dicentes. Dimitte eam
Quiꝰ dest dicere . Dimitte peccata & dona uirtutes
Quia clamat post nos
Mulier post apłos clamauit. quia eccła non solum
eorum doc trinã diligit. sed etiam actiones imitatur
Post apłos aut̃ clamare est : illorũ uestigia sequi
riert̃ domus isrł. cũ alibi dixisse legatur. et alias
oues habeo quȩ nons ex hoc ouili. & illas oportet me
adducere & uocẽ meã audient. & fiet unũ ouile
& unus pastor. Ad quod dicendũ quia de p̃sen
tia corporali dix̃. qm̃ neminẽ gentiliũ ꝑsemetipsũ
docuisse legit᷑ exceptis duobus diebus in samaria.
ut occasionẽ non credendi sic̃ supͣdictũ ÷ iudeis
auferret. Tamencũ inter uideos ambularet. do¬
ceret. signa faceret. salutẽ gentiũ futurã prȩ¬
dicabat dicens Et alias oues habeo quȩ non sunt
exhocouili. Et alibi Malos male ꝑdet. & ui¬
neã suã locabit aliis agricolis. Et ideo qui prius

Expanded text:
dicentes: « Dimitte eam, » quod est dicere Dimitte peccata, et dona virtutes. « Quia clamat post nos. » Mulier post apostolos clamavit, quia Ecclesia non solum eorum doctrinam diligit, sed etiam actiones imitatur. Post apostolos autem clamare est illorum vestigia sequi.rierunt domus Israel, » cum alibi dixisse legatur: « Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor . » Ad quod dicendum, quia de praesentia sua corporali dixit: quoniam neminem gentilium per semetipsum docuisse legitur, exceptis duobus diebus in Samaria, ut occasionem non credendi sicut supra dictum est Judaeis auferret. Tamen cum inter Judaeos ambularet, doceret, signa faceret, salutem gentium futuram praedicabat, dicens: « Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili; » et alibi: « Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis . » Et ideo qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
ł tsicut est filius a patre : sic ueritas auerace. Et ad¬
aendum qđ omnẽ głam dat dõ patri unicus fi¬
lus. ut nos tali instruat exemplo. Quia su pse
quiest coȩternus filius omnẽ glam̃ dat ei aquoꝵ
nuleo magis nos dđm in suis operibus glorifucare.
abemus cuius serui sumus
Et ego quȩ audiui apud eũ.: hȩc loquor in mundo
Quid audierat apud patrem: nisi ueritatẽ : Neri¬
tatẽ ergo aadierat. ueritatẽ loquebatur. Audiũ
aut̃ apud patrẽ. quia est apatre. Nihil .ti. illi est
aliud audisse : nisi eẽ. quia ab illo habet audientiã
a quo habet essentiam
Etnon cognouerunt. qr de patre eius diceret
Quare non cognouer̃: quia adhuc carnalib in hȩ¬

Expanded text:
. Et sicut est Filius a Patre, sic veritas a verace. Et at. Et sicut est Filius a Patre, sic veritas a verace. Et attendendum, quod omnem gloriam dat Deo Patri unicus Filius, ut nos tali instruat exemplo, quia si ipse qui est coaeternus filius, omnem gloriam dat ei a quo est, multo magis nos Deum in suis operibus glorificare debemus, cujus servi sumus. Et ego quae audivi apud eum, haec loquor in mundo. Quid audierat apud Patrem, nisi veritatem? Veritatem ergo audierat, veritatem loquebatur. Audivit autem apud Patrem, quia est a Patre. Nihil enim est illi aliud audisse nisi esse, quia ab illo habet audientiam, a quo habet essentiam. Et non cognoverunt quia patrem ejus dicebat Deum. Quare non cognoverunt? Quia adhuc carnalibus inh
Abbreviated transcription (Latin):
srincipium: qui & loquor uobis
rmcipiũ st dns appellat: qr omã ꝑ ipsũ facta s̃
Ipsez enĩ di sapientia. de qua psalmista dõ patri
dicit. Om̃a insapientia fecisti. Si igit̾ omã fec̃
in sipientia. iđ infilio suo : utiq ipse est principi¬
um omnium rerum. quas ꝑ eum ds̃ pat̾ creauit¬
us Principiũ ait. qui & loquor uobis Acsi di¬
ceret. Ego sũ ds̃ qui ꝓpt̃. humilis factus adhoc
descendi: ut uobis loqui possem ꝑsusceptã hu¬
manitatem. Credite ergo me et̃ principium
qui ut hoc credatis loquor uobis
Multa habeo de uobis loqui & uidicare
In alio euangłi loco dic̃. ego ñ iudico quemquã
Quid est qđ nc̃ dicit. multa habeo de uobis loqui
siluaret. Quod aut̃ nunc dicit multa habeo de
uobis loqui & iudicare : secundum aduentum¬
suũ insinuat. quando adiudicandos uiuos & mor¬
tuos uenturus est
Sed qui me misit uerax est
Acsi diceret Id circo ueritatẽ dico : quia filius
sim ueritatis. Pat̃ enĩ uerax est : filius ueritas¬

Expanded text:
obis. Principium se Dominus appellat, quia omnia per ipsum facta sunt. Ipse enim Dei sapientia est, de quo Psalmista Deo Patri dicit: Omnia in sapientia fecisti . Si igitur omnia fecit in sapientia, id est, in Filio suo, utique ipse est principium omnium rerum quas per eum Deus Pater creavitus. Principium, ait, qui et loquor vobis. Ac si diceret: Ego sum Deus, qui propter vos humilis factus, ad hoc descendi, ut vobis loqui possem per susceptam formam. Credite ergo me esse principium, quia ut hoc credatis, loquor vobis. Multa habeo de vobis loqui et judicare. In alio Evangelii loco dixit: Ego non judico quemquam , quid est quod nunc dicit: Multa habeo de vobis loqui Quod autem nunc dicit: Multa habeo de vobis loqui et judicare, judicium futusuum insinuat, quando ad judicandos vivos et mortuos venturus est. Sed qui me misit, verax est Ac si diceret: Idcirco veritatem dico, quia Filius sum veracis. Pater enim verax est, Filius veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ã uocabunt᷑ filii dĩ. Et iterũ. Postula a me
& dabotibi gentes hȩreditatem tuã. & rłq
Et gentes quȩ non exqui sierunt te ad te current
Sẏdon aut̃. & ipsa asitu uel qualitate loci nominat᷑:
eo qđ ibi multitudo piscium capiatur. Nã fęnices
sydon pisces appellant. Ibi etiã preciosissimi ui¬
tri copia repperiri traditur. In tp̃ aut̃ in nrõe
lingua in utilis uenatio. Significat & ipsa
genus humanũ. qđ ante in carnationẽ dnĩ adiabo¬
lo in utilit̃ uenabat᷑. Sic̃ enĩ uenator cũ rapa¬
cissimis canib bestiã ꝑsequit᷑. eiꝰ carnes cupiens
lacerare : sic diabolus ante in carnationẽ tius genꝰ
humanũ ꝑsequebat᷑. ut animã ipsius ad interitũ
mortis ꝑtraheret. Sed dñs fines sydonis apꝓpin¬
quauit. ut genus humanũ de inutili uenatione
diaboli. ad utilem attraheret. ꝑ eosscilicet uena¬

Expanded text:
i Dei. » Et iterum: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . » Et gentes quae non exquisierunt te, ad te current. Sidon autem et ipsa a situ vel qualitate loci dicitur, eo quod ibi multitudo piscium capiatur. Nam Phoenices sidon pisces appellant. Ibi etiam pretiosissimi vitri copia reperiri traditur. Interpretatur autem in nostra lingua inutilis venatio. Significat et ipsa genus humanum quod ante incarnationem Domini a diabolo inutiliter venabatur. Sicut enim venator cum rapacissimis canibus bestiam persequitur, ejus carnes cupiens lacerare: sic diabolus ante incarnationem ejus genus humanum persequebatur, ut animam ipsius ad interitum mortis pertraheret. Sed Dominus fines Sidonis appropinquavit, ut genus humanum de inutili venatione diaboli ad utilem pertraheret, per eos scilicet vena
Abbreviated transcription (Latin):
Refert superius scs euangłista ioħs. quia cũ doceret
dnĩ inga zophilatio templi. & diuinitatis suȩ mrste¬
ria aꝑtissime ppłis panderet: uoluer̃ eũ uidei ap¬
p̃hendere. sed nemo misit in eũ manus q nondũ
uenerat hone eius. Nondũ .i. ueneras uoluntatis
ipsius & dispositionis. qui sicut uoluntate natus.
sic & uoluntate passus est. Quia ergo illi dnm̃ ad p̃¬
hendere uoluerant: ut ostenderet in efficaciĩ illos
conari quamdiu ipsenollet: ideo dñs dixti qđ
aliis uerbis diceret. Frustrax me ꝑsequimini. in cassi
łgo in quit uadĩ. ego uelens ad passionẽ pergo
uos hi nec modo aliquid mihi facere potestisqr ego nolo¬
Et quȩ ritisme N amore sed odio. Deniq postꝗ¬
nũ absentauit. quȩsier̃ eũ uidei. ꝑsequendo illum¬
in apłis & cȩteris credentibus. Vnde & saulo ꝑsecu¬
habere cupientes: & desiderio uisionis cius exestu¬

Expanded text:
ista Joannes, quia cum doceret Dominus in gazophylacio templi, et divinitatis suae mysteria apertissime populis panderet, voluerunt eum Judaei apprehendere, sed nemo misit in eum manus, quia nondum venerat hora ejus. Nondum enim venerat voluntas ipsius, et dispositionis hora, quia sicut voluntarie natus, sic et voluntarie passus est. Quia ergo illi Dominum apprehendere voluerunt, ut ostenderet inefficaciter illos conari, quandiu ipse nollet, ideo Dominus eis dialiis verbis diceret: Frustra me persequimini, incassum Ego, inquit, vado, ego volens ad passionem pergo. Vos autem nec modo mali aliquid mihi potestis Et quaeritis me, non amore, sed odio. Denique cum Cnum absentavit, quaesierunt eum Judaei, persequendo in apostolis et caeteris credentibus. Unde et Saulo persecuhabere cupientes, et desiderio visionis ejus aestu
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris cognoscimus. Fidẽ constantiã atqhi
militatẽ. Fidẽ habuit. quia cũ esset gentilis ilie¬
tẽ filiȩ suȩ ad nõ se impetrare posse non dubitautꝰ
Constantiã quia cũ esset repudiata: tãdiu inp̃t
ꝑ seuerauit. quousq quod petebat acciperet Ru¬
militatem. qr cũ ad nõ canib esset comparata
ipsa de se humiliussentiens : catulis se coȩquaus
Imitemur ergo & nos hanc mulierẽ quȩ prinale
gentib credendo: mat̃ nrã in fide facta est qu
exgentilitate uenimus Habeamus fidẽ ut uui
dm̃ crediites : quicquid iuste ab eo petimus nolla¬
petrare posse credamus iuxta ꝓmissient̃ aluos
dicentis. Amen dico uobis. quicquid erunt
petitis credite quia accipieus. & fut uebi¬

Expanded text:
mulieris cognoscimus: fidem, constantiam, atque mulieris cognoscimus: fidem, constantiam, atque humilitatem. Fidem habuit, quia cum esset gentilis, salutem filiae suae a Domino se impetrare posse non dubitavit; constantiam, quia cum esset repudiata, tandiu in prece perseveravit, quousque quod petebat acciperet; humilitatem, quia cum Domino canibus esset comparata, ipsa de se humilius sentiens, catellis se coaequavit. Imitemur ergo et nos hanc mulierem, quae prima de gentibus credendo mater nostra in fide effecta est, qui ex gentilitate venimus. Habeamus fidem, ut unum Deum credentes, quidquid juste ab eo petimus, nos impetrare posse credamus, juxta promissionem illius dicentis: « Amen dico vobis, quidquid orantes petitis, credite quia accipietis, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
lant me. Mica uͦ quȩ interior pars panis est : spũa¬
lẽ intellegentiam inscripturis designat. Cateli
edunt de micis quȩ cadunt demensa dominorum
suorum : quando gentiles conuersi apud semetipos
spũalem intellegentiam requirunt. quã iudei
accipere noluerunt. Quod dñs intellegert pridn¬
tem mulierem conspiciens. respondit illi
Omulier magna est fides tua. fiat tibi sicut us li
sanata est filia eius exilla hora
Vbi considerandũ quia ad petitionem matris. fili
illius a demonio liberata est : ut intellegam qua
paruuli inbaptismo qui loqui non possunt. fide
parentum aboriginali peccato ꝑbaptismũ solius¬
Huiꝰ ꝗꝗ fidẽ sicut centurionis dñs ad miratus est
cui dixit. Amen dicouobis. non inueni tantan
fidem in isrł. Et ideo quia fidẽ habuit hei miles
statĩ effectũ sanitatis filiȩ consecuta est. Treiuq
uirtutes principales in uerbis siue operib huus

Expanded text:
lant me . » Mica vero, quae interior pars panis est, spiritualant me . » Mica vero, quae interior pars panis est, spiritualem intelligentiam in Scripturis designat. « Catelli ergo edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum, » quando gentiles conversi apud semetipsos spiritualem intelligentiam requirunt quam Judaei accipere noluerunt. Quod Dominus intelligere prudentem mulierem conspiciens, respondit illi: « O mulier, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. Et sanata est filia illius ex illa hora. » Ubi considerandum quia ad petitionem matris filia illius a daemonio liberata est, ut intelligamus quia parvuli in baptismo qui loqui non possunt, fide parentum ab originali peccato per baptismum solvuue fidem, sicut centurionis, Dominus admiratus est, cui dixit: « Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. » Et ideo quia fidem habuit haec mulier, statim effectum sanitatis filia consecuta est. Tres namque virtutes principales in verbis sive operibus hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͣnd gentiles. sicut in hoc loco ut supra dictũ ÷
Non estbonũ sumere panẽ filiorũ &mittere ca¬
nibus. Acsi diceret. Non estbonũ ut doctrinȩ
panis. a filiis. iđ auideis qui ab inicio dm̃ coluert̃
& ad orauerunt sub trahatur. & uobis gentibus
qui multis spurtiis & idolis deseruistis decur
sumus digni pose idolorũ culturã. panẽ filiorũ
accipere. Sedqr inmundũ dignatus es uenire. ex¬
tende sinũ misericordiȩ tuȩ. usq ad colligendas
gentes. Ut in quib abundauit delictũ. suꝑ abun¬
Uam & catelli edum demicis: qu: cadunt de mensa
dominoꝵ suor&
Vt quimagna capere non possumus. saltim deminins
& suꝑfluis pascamur. Scilicet qui non sum diga
mensȩ filioꝵ participari. saltĩ demicis quȩ cadunt
demensa dominorũ nutriam᷑. Mensa aut̃ in hor
loco scripturã scam̃ significat. quȩ ꝓcapacitat audͥ¬
tor : uarios habet cibos. & apparat᷑ uerborum.
Parasti in conspectu meo mensã. aduersus eos qui trbi¬

Expanded text:
; » aliquando gentiles, sicut in hoc loco, ut supra dictum est: « Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. » Ac si diceret: Non est bonum ut doctrinae panis a filiis, id est a Judaeis, quia ab initio Deum coluerunt et adoraverunt, subtrahatur, et vobis gentibus, qui multis spurcitiis et idolis deseruistis, detur. sumus digni post idolorum culturam, panem filiorum accipere: sed quia in mundum dignatus es venire, extende sinum misericordiae tuae usque ad colligendas gentes, ut in quibus abundavit peccatum, superabun« Nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. » Ut qui magna capere non possumus, saltem de minimis et superfluis pascamur, scilicet qui non sumus digni mensae filiorum participari, saltem de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum, nutriamur. Mensa autem in hoc loco Scripturam sacram significat, quae pro capacitate auditorum varios habet cibos et apparatus verborum, « Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribu
Abbreviated transcription (Latin):
M ulier ꝗꝗ ȩccłȩ cõparat᷑. non ꝓpt̃ mollitiẽ sed
ꝓpt̃ coniunctionẽ uiri. & foecunditatẽ plis.
quȩ usq ad aduentũ dnĩ infȩcunda &sterilis ꝑ¬
mansit. Sed dnõ ueniente . coniuncta sibi eiđi
spũales filios gignere coepit: Impleta ꝓphetua
quȩ ait. Lȩtare sterilis quȩ nom paris. ⁊ relq
Hȩc÷ enim mulier dequa ꝑsalamonẽ dr̃ Mulieiꝰ¬

Expanded text:
aratur, non propter mollitiem, sed propter conjunctionem viri et fecunditatem prolis, quae ante adventum Domini infecunda et sterilis permansit, sed Domino veniente, conjuncta sibi Ecclesia, spirituales filios gignere coepit, impleta prophetia quae ait: « Laetare, sterilis, quae non paris . » Haec est enim illa mulier de qua per Salomonem d
Abbreviated transcription (Latin):
solui responsũ dedit sed etiã hoc qđ petebat.
bengne tribuit. Primo. ut constantia mulit¬
rs ꝓbaret᷑ utrũ in prece ꝑseueraret annon
Sido it occasionẽ non credendi udeis auferretꝰ
nefort dicerent Xp̃c̃ nobis ꝓmissus : &iste
gintis docet &curat. & ideo nolumus credere
mpsõ. Tercio : ut animos discipulorũ admise¬
sordiam ꝓuocaret. Sed absit ut absq miscri¬
uorda eos fuisse credamus quicũ auctore mi¬
sericordiȩ gradiebant᷑. Quorũ animos admi

Expanded text:
solum responsum dedit, sed etiam hoc quod petebat solum responsum dedit, sed etiam hoc quod petebat benigne tribuit. Primo, ut constantia mulieris probaretur, utrum in prece perseveraret, an non; secundo, ut occasionem non credendi Judaeis auferret, ne fortgentes curat, et ideo nolumus credere in ipsum; tertio, ut animos discipulorum ad misericordiam provocaret. Sed absit ut absque misericordia eos fuisse credamus, qui cum auctore misericordiae gradiebantur. Quorum animos ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
qu fact̾: ei ex semine dd scđm carnẽ. Et ꝓpheta
s cce diesuenient dic̃ dñs & suscitabo đđ germen
iustũ & regnabit rex & sapiens erit
ade moniouexat᷑ : mani festauit qr illiqͥ prius
exgenib eredider̃. ꝓliberatione eorũ qͥ adhuc
inerrore detinebant᷑ preces ad dnm̃ fuderunt
Sic enĩ superius diximus. mat̾ ȩccłam significat.
silia ꝗꝗ eiꝰ unã quamq peccatricem p̃figurauit
animã Quȩ male ademonio uexat᷑ : quando
in entegro corpore uitus & criminib subiacet
suadendo aliquando exhortando. aliqͣ do
tos acrius increpando: ali qđo orationis opẽ im¬
pendendo. Nec solũ magistri sibi subiectis cor¬
rectionẽ impendere debent. sed etiam orationẽ
Vt quos ñ poss̃ sermonib corrigere. saltĩ orationi¬
b possint iuuare: Velut faciebat apłs qͥ qͦrũđa
alio seribarũ & phariseorũ. qđ dñs mulieri cla¬
manti non respondit. Sed uarias obcausas ei
pnnũ respondere distulit. cui postmodũ non

Expanded text:
m carnem . » Et propheta: « Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo David germen justum, et regnabit rex et sapiens erit a daemonio vexatur, » manifestavit quia illi qui prius ex gentibus crediderunt, pro liberatione eorum, qui adhuc in errore detinebantur, preces ad Dominum fuderunt. Sicut enim superius diximus, mater Ecclesiam significavit, filia quoque ejus unamquamque peccatricem praefiguravit animam. Quae male a daemonio vexatur, quando in integro corpore vitiis et criminibus subjacet, suadendo, aliquando exhortando, aliquando eam acrius increpando, aliquando orationis opem impendendo. Nec solum magistri sibi subjectis correctionem impendere debent, sed etiam orationem, ut quos non possunt sermonibus corrigere, saltem orationibus possint juvare, velut faciebat Apostolus qui quercilio Scribarum et Pharisaeorum, quod Dominus mulieri clamanti non respondit, sed varias ob causas ei primum respondere distulit, cui postmodum non
Abbreviated transcription (Latin):
gram̃ sp̃s scĩ regenerat. Notandũ aut̃ quodi
ler primũ afinib suis egressa. post modu daris
dr̃ quia nisi ȩccła pristinos errores a nathematia¬
ret : ad noticiã dĩ ꝑuenire nom posset. Ordonaq
necessarius exposcit. ut prius uitis & crimimnb:
abrenunciet. qui uirtutes accipere desiderat
Ut psalmista. Quis homo qui uult uitã dligen
& uidere dies bonos: ꝓhibeat linguã suã anlo
& labia eiꝰ nelo quant᷑ dolũ. Declinet aut̃ amalo¬

Expanded text:
ritus sancti regenerat. Notandum autem quod mulier primum a finibus suis egressa, post Dominum clamasse dicitur, quia nisi Ecclesia prius pristinos errores anathematizasset, ad notitiam Dei pervenire non posset. Ordo namque necessarius exposcit, ut prius vitiis et criminibus abrenuntiet, qui virtutes accipere desiderat, ut Psalmista: « Quis est homo qui vult vitam diligere et videre dies bonos? prohibeat linguam suam a malo, et labia ejus ne
Abbreviated transcription (Latin):
tas dĩ. ut scĩ ficetis uos eo modo quo sequentia man¬
festant. Uidelicet Ut abstineatis uos a fornia¬
tione. Fornicatio in hoc loco triplicit᷑ potest inteleq
Fornicatio ÷ ꝑculturã idolorũ adõ recedero. & idola ꝓco
uero colere. dequa fornicatione dic̃ psalmista. Ids
tio. quando homo terrenarũ rerũ. filiorũ uideb &
possessionẽ diuitiarũ. p̃ponit amoriommi potend
cib uel quocũq modo libidinẽ explet. Vt scat
unusquisq urm̃ suũ uas. Iđ corpussuũ & corpis¬
uxoris suȩ quando abstinet a coitu. qr corpus cuastum
seruatũ : eius oratio castior & acceptior est dõ
Non in passione desiderii. Passio desideruest
quando homo uelut equus & mulus qui sine intel¬
lectũ p̃ceps fertur adlibidinẽ : nec refrenat adore

Expanded text:
tas Dei ut sanctificetis vos eo modo, quo sequentia manifestant, videlicet ut abstineatis vos a fornicatione. Fornicatio isto loco tripliciter potest intelligi. Fornicari est per culturam idolorum a Deo recedere, et idola pro Deo vero colere. De qua fornicatione dicit Psalmista: Perdes tio quando homo amorem terrenarum rerum, filiorum videlicet, possessionum, divitiarum, praeponit amori omnipotentiicibus, vel quocunque modo libidinem suam explet. Ut sciat unusquisque vestrum suum vas, id est corpus suum uxoris suae, quando abstinet a coitu: quia corpus castum servando, ejus oratio castior et acceptior est Deo. Non in passione desiderii. Passio desiderii est quando homo velut equus et mulus, qui sunt sine intellectu, praeceps fertur ad libidinem, nec frenat ardore
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ qđ ante p̃uaricationẽ primi hominis in
sorte di fuit. sed tunc de eiussorte discessit. quando
primus homo peccauit. Oñs aut̃ fines trriapꝓ¬
pinquauit. quando ꝓredemptione generis huma¬
ni inmundũ uenit. quatinus ipsũ genus humnũ
de sorte diaboli: ad sortẽ suã reuocaret. impleta
ꝓphetia quȩ dicit. Uocabo non plebẽ meã : plebẽ
meã & non miseri cordiã consecutã: misericordiã

Expanded text:
humanum, quod ante praevaricationem primi hominis in humanum, quod ante praevaricationem primi hominis in sorte Dei fuit, sed tunc de ejus sorte discessit, quando primus homo peccavit. Dominus autem fines Tyri appropinquavit, quando pro redemptione generis humani in mundum venit, quatenus ipsum genus humanum, de sorte diaboli ad sortem suam revocaret, impleta prophetia quae ait : « Vocabo non plebem meam, plebem meam: et non misericordiam consecutam, miser
Abbreviated transcription (Latin):
buit. et illis non credentib sed in suꝑ & blasphe¬
mantibus: egressus inde secessit in partes trri &
sydonis: Tyrus aut̃ & sydonciuitates fuere gent¬
lium. quȩ ppło iudeorũ sorte datȩ sunt: sed abeis
minime possessȩ. In corde .ii. marissitȩ : non facile
ab hostib capiuntur. In hac fuit iram rex potentis¬
simus. qui salomoni ligna & lapides ad domũ dñĩ
edificandã prȩbuit: Contra quã ez echihel ꝓpheta
multa locutus est. dicens eam sitã eã  in corde
maris. diuitiis locupletam. sed uiciis plenã: & ad eius
destructiont̃ nabochodo nosor regẽ uenturũ pro¬
trria ið preciosissima purpura ibi reperiat᷑. In ue¬
niunt᷑ ibi ꝗꝗ pisces quos conchilia uocant. qui ferro
incisi guttã sanguinis mittunt. ex quib sericũ tin¬
guitur. de quo preciosior purpura texit᷑. Int̃ p̃tat᷑
aut̃ tẏrus in nrã lingua sorsđi : significans genus

Expanded text:
buit, et illis non credentibus, sed insuper blasphebuit, et illis non credentibus, sed insuper blasphemantibus, egressus inde, secessit in partes Tyri et Sidonis. Tyrus autem et Sidon civitates fuere gentilium, quae populo Judaeorum sorte datae sunt, sed ab eis minime possessab hostibus capiuntur. In hac fuit Hiram rex potentissimus, qui Salomonis ligna et lapides ad domum Domini aedificandam praebuit , contra quam Ezechiel propheta multa locutus est , dicens eam sitam esse in corde maris, divitiis locupletem, sed vitiis plenam, et ad ejus destructionem Nabuchodonosor regem venturum proTyria, id est pretiosissima purpura ibi reperiatur. Inveniuntur quoque ibi pisces, quos conchylia vocant, qui ferro incisi, guttas sanguineas mittunt, ex quibus sericum tingitur, de quo pretiosior purpura texitur. Interpretatur autem Tyrus in nostra lingua sors Dei, significat genus
Abbreviated transcription (Latin):
corporis & sanguinis eius. Similit̃ beatus iob mit¬
tebat ꝑsingulos dies ad filios suos. qui forsitan uxo¬
rati extra domũ eius habitabant : & scĩ ficabat eos.
id monebat eos scẽ uiuere. quatenus illorũ sacrificia
& uota accepta essent. Samu hel quoq cũ uenis¬
set unguere đd in regnũ : uocauit isai & filios eius
ad sacrificium. & scĩ ficauit eos. lđ monuit. ut tales
se p̃pararent. quatenus digni essent tanto honore :
quo eorũ frat̃ ado erat in regnũ electus. Sic co¬
tidie nos scĩ ficant apłi. et scĩ doctores suis dictis.
ad monendo ut scẽ uiuamus : quatenus digni simꝰ
non solũ xpĩan uocari. sed & filii dĩ. & ut ds omp̃s
dignetur in nobis habitare. Itaque qui hȩc sub¬
audit᷑ uerba spernit. despicit & contem̃nit : non
hominẽ spernit. Id non me despicit. sed dnm̃ cuius
lectio qualit̃ dñs conflictũ cũ phariseis & scribis ha¬

Expanded text:
corporis et sanguinis ejus? Similiter beatus Job mitcorporis et sanguinis ejus? Similiter beatus Job mittebat per singulos dies ad filios suos, qui forsitan uxoris extra domum ejus habitabant, et sanctificabat eos, id est monebat eos sancte vivere, quatenus illorum sacrificia et vota accepta essent. Samuel quoque cum venisset ungere David in regnum, vocabit Isai et filios ejus ad sacrificium et sanctificavit eos, id est monuit ut tales se praepararent, quatenus digni essent tanto honore, quorum frater a Deo in regnum erat electus. Sic quotidie nos sanctificant apostoli et sancti doctores suis dictis admonendo ut sancte vivamus, quatenus digni simus non solum Christiani vocari, sed et filii Dei, et ut Deus omnipotens dignetur in nobis habitare. Itaque qui haec, subaudis verba, spernit, despicit, et contemnit, non hominem spernit, id est non me despicit, sed Deum, cujus lectio, qualiter Dominus conflictum cum Pharisaeis et Scribis ha
Abbreviated transcription (Latin):
undex de omnibus. Non enĩ uocauit nos ds̃ ad fidẽ
suã. ad gnxm̃. & ad patriã eglestt̃ in in mundicia ut
in inmundicia seruiãmus. sed in scĩficatione & scẽ
uiuamus. scĩ simus. imitantes eum quidixit : Sci esto¬
te : quia & ego sc̃ssum : Inmundiciȩ nomine. in¬
tellegit᷑ omnis incontentia & impudicicia. &
quocumq modo aliquis semetipsum polluat. Scĩ fi¬
catio aut̃ ista constat in orationib in ieiunus. in e¬
lemosinis. in hospitalitate. incaritate. ceterisq uir¬
tutibus. Beatus apłs more scõrũ patrũ. uolebat scĩ fi¬
care thessalonicenses. Sic legimus quod moyses
legis lator datur̾ legẽ. scĩ ficauit ppłm. iđ monuit.
ut scẽ uiuentes. & mundi manentes: digni essent
audire uocẽ dñi. & ꝑcipere eius p̃cepta. dicens
Scĩ ficamini. lauate uestimenta unaẽ. abstinete ab
dauit ꝑbaptismi gram̃. In scĩ ficatione uocauit.
quatenus digne possimus accedere ad sacramentum

Expanded text:
vocavit nos Deus, ad fidem vocavit nos Deus, ad fidem suam et gratiam, et ad patriam coelestem, in immunditiam, ut immunditiae serviamus, sed in sanctificationem, ut sancte vivamus, sancti simus, imitantes eum qui dixit: Sancti estote, quia ego sanctus sum . Immunditiae nomine intelligitur omnis incontinentia et impudicitia, et quocunque modo aliquis semetipsum polluat. Sanctificatio autem ista constat in orationibus, in jejuniis, in elemosynis, in hospitalitate, in charitate, caeterisque virtutibus. Beatus Apostolus more sanctorum Patrum volebat sanctificare Thessalonicenses, sicut legimus quod Moyses legislator, daturus legem, sanctificavit populum, id est monuit ut sancte viventes et mundi manentes, digni essent audire vocem Domini, et percipere ejus praecepta, dicens: Sanctificamini, lavate vestimenta vestra, abstinete ab davit per baptismi gratiam, in sanctificationem vocavit, quatenus digne possimus accedere ad sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs lt nequis suꝑ grediat᷑ neq circũ ueniat in negotio¬
srm suũ isto coitu. ne id aliqua circũ uentione uiolentiã
inferat aliquis fritri suo uolenti uotũ seruare ꝓuocan¬
do eum ad coitũ: sed ex consensu ab stineant sicuti de
Cuenĩ tempore oratio munda placeat đo : tunc est accep¬
tior & gratiosior apud dm̃. quando mundo corde &
an ꝑꝓphetam: E grediat᷑ sponsus de cubilisuo: & spon¬
si de chalamo suo. Sponsũ & sponsã in hoc loco. coniu¬
eatos debemus intellegere. Dicit enĩ beat̾ ieronim
q srustur assumit᷑ poenitentia in uoce & habitũ: nisi
uum abstineat᷑ idelectatione carnis & coitus. Pot ÷
& deomi negotio. & mercimonio intellegi. ut ne mo
debeat fraudde facere fr̃i. neq circũ uenire illum.
ncatione & publica turpitudine: sed etiã de trans gres¬
sone omnis boni ꝓpositi. Uerbi grã. Sicut de illis
qui faciunt uotũ. ut ex consensu abstineant a coitu
tepore eiuinii: & post modũ ũ adimplent ꝓmissuri

Expanded text:
grediatur, neque circumveniat in negotio isto coitus, id est ne aliquo circumventione violentiam inferat aliquis pari suo, volenti votum servare, provocando eum ad coitum, sed ex consensu ab omni coitu abstineaCum enim omni tempore oratio munda placeat Deo, tunc est acceptior et gratiosior apud Deum quando mundo corde et nus ait per prophetam: Egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo , sponsum et sponsam in hoc loco conjugatos debemus intelligere. Dicit enim beatus Hieronymus, quia frustra assumitur poenitentia in voce et habitu, nisi etiam abstineatur a delectatione carnis et coitus. Potest et de omni negotio et mercimonio intelligi, ut nemo debeat fraudem facere fratri, neque circumvenire illum. solum de fornicatione et publica turpitudine, sed etiam de transgressione omnis boni propositi, verbi gratia, sicut de illis qui faciunt votum, ut ex consensu abstineant a coitu tempore jejunii et postmodum non adimplent promissum.
Abbreviated transcription (Latin):
lilidinis respectu & timore omnipotentis dĩ. Sic̃ &
gentes quȩ ignorant dm̃ Gentes quȩ dm̃ ignorant:
formatricess̃: & nimiũ libidini deditȩ. ut pote non
habentes cognitionẽ đi. sic̃ s̃ mauri. uuandali & ma¬
im plius uxores habeant. Et ÷ sensus. Gaulete & ob¬
seruate nenimiũ & in moderate libidini seruentib
afficiamini similes gentibus. qui dm̃ castitatis amatorẽ
ignorant. & cũ eis damne mini & multo amplius
ua serius qui scit uoluntatẽ dominisui. & non facit:
uapulabit plagis multis: Et melius uiã ueritatis ñ cog¬
ascere. quã posteu retrorsum abire. Et nequis
suꝑ grediatur. neq circũ ueniat in negotio frm̃
suum. Beatus apls̃ sociiq eius prȩdicabant. atq sua¬
debant suis auditoribus. dieb. festis & diebus ieiuniorũ
abstinere ex consensu ab omĩ coitu. qđ & multi facie¬
bant oboedientes p̃ceptis & munitionib eiꝰ. & ne forsi¬
tan aliquis post deuotã continentiã instigante diabolo

Expanded text:
i. Sicut gentes quae ignorant Deum. Gentes quae ignorant Deum fornicatrices sunt, et nimium libidini deditae, utpote non habentes cognitionem Dei, sicut sunt Mauri, Vandali, et mata et eo amplius uxores habeant, et est sensus: Cavete et observate ne nimium et immoderate libidini servientes, efficiamini similes gentibus, qui Deum castitatis amatorem ignorant, et cum eis damnemini, et multo amplius, quia servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit vapulabit multis: et melius est viam veritatis non cognoscere, quam postea retrorsum abire. Et ne quis supergrediatur, neque circumveniat in negotio fratrem suum. Beatus Apostolus sociique ejus praedicabant atque suadebant suis auditoribus, diebus festis et diebus jejuniorum abstinere ex consensu ab omni coitu, quod et multi faciebant obedientes praeceptis et monitionibus ejus. Et ne forsitan