comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex diuerso pugna est neque inmerito et recepta est a doetissimis
hȩc differentia et apud plurimos ac prudenti ssimos ditrat
Et de hoc qđ genere disceptationis t si nõ oĩa tradi tam̃ aliqua
potuerunt. Sunt alia quȩ nisi proposita qͣua dictũ est matena
uiam d ocendi non prebeãt non enim causa uniuersa ĩ questio¬
nes ac locos clucenda est. Sed he ipẽ partes hñt rursus ordinẽ
suum. Nam et ĩprohenio primũ est aliꝗd et secundũ ac demceps
et questio omnis aclocus habet suam dispositionẽ ut thesis
etiam simplices si forte satis erit diuidendo perdat qui contro¬
uersiam in hec dixerit an omne premiũ uiro forti dandã
sit an ex priuato an nuptie an ea quȩ nupta sit an cet¬
deinde quod fuerit de prima questione dicendũ. passim
et ut quicque ĩmentem ueniet miscuerit. non primũ in
ea scierit eẽ tractandum uerbis legis standum sit an uo¬

Expanded text:
ex diverso pugna est. neque immerito et recepta est a doctissimis ex diverso pugna est. neque immerito et recepta est a doctissimis haec differentia et apud plurimos ac prudentissimos durat. Et de hoc quidem genere dispositionis, etiamsi non omnia, tradi tamen aliqua potuerunt. sunt alia quae, nisi proposita de qua dicendum est materia, viam docendi non praebeant. non enim causa tantum universa in quaestiones ac locos diducenda est, sed hae ipsae partes habent rursus ordinem suum. nam et in prooemio primum est aliquid et secundum ac deinceps, et quaestio omnis ac locus habet suam dispositionem ut theses etiam simplices. nisi forte satis erit dividendi peritus, qui controversiam in haec diduxerit, an omne praemium viro forti dandum sit, an ex privato, an nuptiae, an eius quae nupta sit, an hdeinde, cum fuerit de prima quaestione dicendum, passim et ut quidque in mentem veniet miscuerit, non primum in ea scierit esse tractandum, verbis legis standum sit an vo
Abbreviated transcription (Latin):
Son aũt quedam inter hosstatus cognatio nam et in fini¬
t ierie duȩ sit uoluntas nominis quent. et in sy llogis mo
q̃ui secundus a finitione status est quo spectat qiuq uosainte
semiptor et econtranis legibus duos eẽ soripti et uoluntatis
status abparet. Rursus et fimtio quodã modo est amphiholica
ram ton dicos partes diducat᷑ intellettus nõia scnptu et ilolutas
habet in uerbis uocio questionẽ quod idem antinonia pecie
deoq omnia hȩc quidam scrptũ et uoluntatẽ et dhrerunt
A lii in sempto et uoluntate amphiboliã eẽ quȩ faat questiont̃
Sedd distinda sunt. aliud est enĩ obscurũ uis aliuid ambigxiũ
igitur finitio in natura ipã nominis questionẽ habet genoralẽ
et que eẽ et citra complexũ cause possit scriptũ et uoluntas
de eo disputat uero quod est in lege sylogismus de eo quod
non est amphiboliȩ lis in diuersum trahit: legum conrancaor

Expanded text:
est autem quaedam inter hos status cognatio. nam et in finiest autem quaedam inter hos status cognatio. nam et in finitione, quae sit voluntas nominis, quaeritur, et in syllogismo, qui secundus a finitione status est, spectatur quid voluerit scriptor; et contrarias leges duos esse scripti et voluntatis status apparet. rursus et finitio quodammodo est amphibolia, cum in duas partes diducatur intellectus nominis. scriptum et voluntas habet in verbis iuris quaestionem, quod idem antinomia petitur. ideoque omnia haec quidam scriptum et voluntatem esse dixerunt, alii in scripto et voluntate amphiboliam esse, quae facit quaestionem. sed distincta sunt; aliud est enim obscurum ius, aliud ambiguum. igitur finitio in natura ipsa nominis quaestionem habet generalem, et quae esse etiam citra complexum causae possit; scriptum et voluntas de eo disputat iure quod est in lege, syllogismus de eo quod non est. amphiboliae lis in diversum trahit, legum contrariarum
Abbreviated transcription (Latin):
meus dare illi damnas esto omnia sua. In quod genus incidit
Cicero loquens de.C. fannia. is soceri instituto. quẽ ꝗa coaptꝭ
ĩ augurũ collegium non erat nõ admodũ diligebat preẜtim
cum ille.&. sceuolam sibi minorem natu generũ p̃tulisset Nã¬
id sibi et ad socerum referri et ad fanmam potest. productio
quoq in scripto et correptio in dubio relicta causa est ambigui¬
tatis. Ut in hoc cato alium enim oñdit breuis secunda sylla¬
ꝑ sequi nihil necesse est. Nec feror quomodo facta sit amphibo¬
lia aut quo resoluat᷑. Duas enim ressignificari manifestum
est. et quod ad scriptũ uocet᷑ pertinet in utranq parem partẽ
ldeoq fristra precipit᷑ ut ⁊̃ hoc statu uocem ipsan ad nr̃am
secundunt nãm magis sermno. semꝑ utruã sit equarelo utris
qua seripsit et dixit uoluerit. quaꝵ in ueranqi parit̃ sato ex
is que de comectura et qua litate diximus preceptu Et

Expanded text:
meus dare illi damnas esto omnia sua. In quod genus incidit meus dare illi damnas esto omnia sua. In quod genus incidit Cicero loquens de C. Fannio; is soceri instituto, quem, quia cooptatus in augurum collegium non erat, non admodum diligebat, praesertim cum ille Q. Scaevolam sibi minorem natu generum praetulisset. nam sibi et ad socerum referri et ad Fannium potest. productio quoque in scripto et correptio in dubio relicta causa est ambiguitatis, ut in hoc, Cato . aliud enim ostendit brevis secunda syllapersequi nihil necesse est. nec refert, quo modo sit facta amphibolia aut quo resolvatur. duas enim res significari manifestum est et, quod ad scriptum vocemve pertinet, in utramque partem par est. ideoque frustra praecipitur, ut in hoc statu vocem ipsam ad nostram secundum naturam magis sermo, semper, utrum sit aequius, utrum is, qui scripsit ac dixit, voluerit. quarum in utramque partem satis ex his, quae de coniectura et qualitate diximus, praeceptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
meus yxori mee cdare damuas esto argenti quod uoluerit põ¬
do centũ. uter eligat querit᷑. Uerũ id quod ex his primum
est mutatione casuũ sequens diuisione uerboꝵ aut translatio¬
ne emendat᷑ tertiũ adiectione accusatiui geminatione facta
amphibolia soluit᷑ abltõ ut illud lachetẽ audiui ꝑcussisse
demeam fiat a lachete ꝑcussum demeã. Sed ablt̃o ipi ut in
primo diximus in est naturalis amphibolia celo decurrit aꝑte
utrum ꝑ aꝑtum celum an cũ aꝑtum ẽẽt. diuisio respiratione
et mora constat. statuã deinde aureã hastam uel statuã
auream. deinde hastam adiectionalis est argentũ quod
elegerit ip̃e ut heres intelligat᷑. uel ipã ut uxor adiectiõe
facta amphibolia qualis fit nũc flentis illos deprehendimus
detractione soluet᷑. Pluribus uerbis emendandũ ubi est
id quod quo referat᷑ dubiũ est et ip̃m est ambiguũ heres

Expanded text:
meus uxori meae dare damnas esto argenti quod elegerit ponmeus uxori meae dare damnas esto argenti quod elegerit pondo centum. uter eligat, quaeritur. verum id, quod ex his primum est, mutatione casuum, sequens divisione verborum aut translatione emendatur, tertium adiectione. accusativi geminatione facta amphibolia solvitur ablativo, ut illud, lachetem audivi percussisse Demean fiat a Lachete percussum Demean. sed ablativo ipsi, ut in primo diximus, inest naturalis amphibolia. caelo decurrit aperto: utrum per apertum caelum, an cum apertum esset. divisio respiratione et mora constat: statuam, deinde auream hastam; vel statuam auream, deinde hastam. adiectio talis est, argentum, quod elegerit ipse, ut heres intelligatur, vel ipsa, ut uxor. adiectione facta amphibolia, qualis sit, Nos flentes illos deprehendimus, detractione solvetur. pluribus verbis emendandum, ubi est id, quod quo referatur dubium est, et ipsum est ambiguum. heres
Abbreviated transcription (Latin):
trouersias ducunt inde &Vantpĩs illa uulgata cum qrit᷑
utrum aula quȩ ter ceciderit an tibicina si ceciderit debeat
publicari. Tertia est ex compositis ut siquis corpus suum
intutelam cinerũ. Ut solent leget. sit litus hoc casu cultũ¬
plus ambiguitatis fit aut̃ ꝑ casus ut aiote aeacida roma¬
nos uincere posse. per collocationẽ ubi dubium est quid quo
referri oporteat ac frequentissime cum quid quod medium
est utrinq possit trahi. ut de troilo uirgilius lora tenens tñ
hic utrũ quod teneat tñ lora an quãius teneat tamen tra¬
hatur. queri põt unde controuersia illa testam̃to quidam
iusit ponistatuam auream hastam cenẽtem. queritur stacua
hastam tenẽs aurea eẽ debeat. an hasta eẽ aurea in sta¬
tua alterius materię. fit ꝑ flexum idem magis ita ubi erãt
sermo subiunctus sit in dubio est. unde est controuersia heres

Expanded text:
troversias ducunt: inde enim αὐλητρίς illa vulgata, cum quaeritur, troversias ducunt: inde enim αὐλητρίς illa vulgata, cum quaeritur, utrum aula, quae ter ceciderit, an tibicina, si ceciderit, debeat publicari. tertia est ex compositis, ut si quis corpus suum in tutelam cinerum, ut solent, leget, sit litis occasio cultuplus ambiguitatis est. fit autem per casus, ut aio te, Aeacida, Romanos sincere posse. Per collocationem, ubi dubium est, quid quo referri oporteat, ac frequentissime, cum quidem medium est, cum utrinque possit trahi, ut de Troilo Vergilius, lora tenens tamen. hic , utrum teneat tamen lora an, quamvis teneat, tamen trahatur, quaeri potest. unde controversia illa, testamento quidam iussit poni statuam auream hastam tenentem. quaeritur , statua hastam tenens aurea esse debeat an hasta esse aurea in statua alterius materiae? fit per flexum idem magis: quinquaginta sermo subiunctus sit, in dubio est: unde et controversia, heres
Abbreviated transcription (Latin):
aũt et maius est et par et minus. In illa priore an satis lege
cautum sit an et si parũ cautũ est et hoc sit utendum ĩuros
de uolimntare legum datons. Sed de equo tractatus potetisimi¬
siern fieet genera ad modũ pauca aut enim uocibus accidit
singulis aut coniunctis singula afferũt enoreno cõ psiatidiait
rebus aut hominibus eadem appellatio est : dr co plirbu
dicitue ut gallus. Utrum enim aucm an gentem. an nomẽ
an fortunam corporis significet incartũ est. ut aiax telamo¬
nis an oeler filius uerba quoꝗ quedã diuersos intelectu
lmñt ut cerno. Que ambiguitas plurimis modis acc̃idit
unde fere lites precipue ex testamentis cũ delibertate aut
et̃ de hereditate contendũt ii quibus idem nomen est aut
quid sit legatum querit᷑ Alterũ est in quo alia integro uerbo
significatio est alia diuso. ut ingenua et armamentum
et coruinũ in epte sane cauillationes ex qua tam̃ greci cõ¬

Expanded text:
autem et maius est et par et minus. In illo priore, an satis lege autem et maius est et par et minus. In illo priore, an satis lege cautum sit, an, etsi parum cautum est, et hoc sit utendum. In utroque de voluntate legumlatoris. sed de aequo tractatus potentissisignificet; genera admodum pauca; aut enim vocibus accidit singulis aut coniunctis. singula adferunt errorem, cum pluribus rebus aut hominibus eadem appellatio est  ὁμωνυμία dicitur, ut gallus, avem an gentem an nomen an fortunam corporis significet, incertum est; et Aiax, Telamonius an Oilei filius. verba quoque quaedam diversos intellectus habent, ut cerno. quae ambiguitas plurimis modis accidit. unde fere lites, praecipue ex testamentis, cum de libertate aut etiam de hereditate contendunt ii quibus idem nomen est, aut quid sit legatum quaeritur. alterum est, in quo alia integro verbo significatio est, alia diviso, ut ingenua et armamentum et Corvinum, ineptae sane cavillationis, ex qua tamen Graeci con
Abbreviated transcription (Latin):
an quod in toto idem in parte. aratrũ accipere pignore
nõ licet uomerem accepit. an quod in parte idem in toto
lanas uehere tarento nõ licet oues uexit. In his syllogismꝰ
e scripto nititur an satis cautũ actor dicit postulo precipi¬
tetur incesta. lex est et rapta optionẽ petit et ĩ oue lane
sunt. Similit᷑ alias. Sed ꝗa rñderi potest non est scriptum
ut scpius precipitet᷑ dãnatus. aut quãdoq rapta optet. aut
tyrannicida duo premia accipiat. nihil de uomere cautũ nihil
de ouibus ex eo quod manifestũ colligit᷑ quod dubiũ est
maioris pugnȩ est exseripto ducere quod scriptũ non est. qui
patrem occiderit culleo insuatur matrem occidit ex domo
eius educere ne liceat ex̃ tabernacula eduxit In hoc genẽ
hec querunt᷑ an quotiens propria lex nõ est simili sit utedũ
an id de quo agitur ei de quo seriptum est simile sit. Simile

Expanded text:
An , quod in toto, idem in parte. aratrum accipere pignori An , quod in toto, idem in parte. aratrum accipere pignori non licet, vomerem accepit. An , quod in parte, idem in toto. lanas evehere Tarento non licet, oves evexit. In his syllogismus et scripto nititur; nam satis cautum esse dicit. postulo , ut praecipitetur incesta; lex est; et rapta optionem petit, et in ore lanae sunt, similiter alia. sed quia responderi potest, non est scriptum, ut bis praecipitetur damnata, ut quandoque rapta optet, ut tyrannicida duo praemia accipiat, nihil de vomere cautum, nihil de ovibus: ex eo, quod manifestum est, colligitur quod dubium est. maioris pugnae est ex scripto ducere quod scriptum non est; an, quia hoc, et hoc. qui patrem occiderit, culleo insuatur: matrem occidit. ex domo in ius educere ne liceat: ex tabernaculo eduxit. In hoc genere haec quaeruntur, an, quotiens propria lex non est, simili sit utendum, an id de quo agitur ei de quo scriptum est simile sit. simile
Abbreviated transcription (Latin):
Iquia semꝑ pars in eo altera scripto nicitur sed hoc interest
dit. hoc agit ut fiat utiq quod scriptũ est nec hie aliud q̃
scriptum est cius non nulla et̃ cum fintione coicdtio Nam
sȩpe si finitio infirma est insyllogisium delabitur. Sit enĩ
eundem repudiauit ꝑ propinquos rogata ut rediret non
est reuersa suspendit se maritus mulier ueneficii ira est for¬
tissima est actio dicentis amatoriũ uenenũ eẽ. id erit finitio
quȩ si parum ualebit fiet syllogismus ad quẽ uelut remissa
priore contentione ueniemus an perinde puniri debeat acsi
uirum ueneno necasset Ergo hic status ducit ex eo quod
scriptum est id quod incertũ est quod quoniam ratione colli¬
gitur raciocinatiuus dicit᷑. In has aũt fere spẽs uenit an qđ
semel ius est idem et sepius Incesti dãnata et precipitata de
tor profugit rapta nupsit. Reuersio illo petit opinionem

Expanded text:
quia semper pars in eo altera scripto nititur, sed hoc interestquia semper pars in eo altera scripto nititur, sed hoc interestdit, hoc agit ut fiat utique quod scriptum est; hic, ne aliud quam scriptum est. ei nonnulla etiam cum finitione coniunctio: nam epe, si finitio infirma est, in syllogismum delabitur. sit enim eundem repudiavit; per propinquos rogata ut rediret non est reversa; suspendit se maritus. mulier veneficii rea est. fortissima est actio dicentis amatorium venenum esse. id erit finitio; quod si parum valebit, fiet syllogismus, ad quem, velut remissa priore contentione, veniemus, an proinde puniri debeat, ac si virum veneno necasset? ergo hic status ducit ex eo quod scriptum est id quod incertum est; quod quoniam ratione colligitur, ratiocinativus dicitur. In has autem fere species venit an, quod semel ius est, idem et saepius. incesti damnata et praecipitata de tor profugit, rapta nupsit, reverso illo petit optionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ue per mutat an uetet an imꝑet. solet tractari et ura sit an¬
tquier. sed uelut potentissimũ utra minus perdat ut in
desertore et uiro forti ꝙ illo non occisso lex tota tollatur octis
sis reliqua uieo forti alia optio plurimũ tam̃ est in hoc ueruia
fieni sit melius atꝙ equs de quo nihil p̃cipi nisi proposita matia
pot̃ si dubium aut alteri aut inuicem utriq de iure fit contro¬
uersia ut in re tali patri infilium. patrono ĩ libertũ manus
uncclio sit. liberti heredem sequant᷑ : liberai filiũ ꝗdam ftt
patrigille fuisst ꝗa ipt̃ in manu patroni fiucrit. duplices leges
sicut dus collidunt᷑: ut nothus añ legitimũ natus legitimue sit
post legitimũ tantũ ciue quod de legibus idem. de senatis ẽ¬
sultis dictũ. Que sic aut inter se pugnẽt. aut obstene legib
non tam̃ aliud sit eius status nomen¬
UILOGIS MUS habet aliquid simile scripto et uoluntati

Expanded text:
vis; permittat an vetet an imperet. solet tractari et, utra sit anvis; permittat an vetet an imperet. solet tractari et, utra sit antiquior, sed velut potentissimum, utra minus perdat; ut in desertore et viro forti, quod illo non occiso lex tota tollatur, occiso, sit reliqua viro forti alia optio. plurimum tamen est in hoc, utrum fieri sit melius atque aequius; de quo nihil praecipi nisi proposita materia potest. Si dubium, aut alteri aut invicem utrique de iure fit controversia, ut in re tali: patri in filium, patrono in libertum manus iniectio sit; liberti heredem sequantur. liberti filium quidam fecit patris illi fuisse, quia ipse in manu patroni fuerit. duplices leges sicut duae colliduntur: ut nothus ante legitimum natus, legitimus sit; post legitimum, tantum civis. quod de legibus, idem de senatus consultis dictum; quae si aut inter se pugnent aut obstent legibus, non tamen aliud sit eius status nomens habet aliquid simile scripto et voluntati,
Abbreviated transcription (Latin):
et euentu. collidunt᷑ aũt aut pares interse ut si optio tyrã¬
nicide et uiri fortis comparent᷑. utriq data quod uelit petẽ¬
di potestate hic meritoꝵ tempors p̃mii collatio est aut secũ
utra iustior sit petitio. diuerse quoq leges confligũt aut
possit. Ut in hac controuersia ut magistratus ab arce ne disce
recidit inans neque mulicris imago ullo alio casu poni pet
nec tirãnicide ullo alio casu sibmoueri impares si he ciua
alteri multa epponi possunt. altri nihil nisi quod in lite
esteut cũ uii fortis imn punitatẽ desertoris petit Nam contra
legem uiri fortis ut supra oñdi multa dicunt᷑ aduersus diser¬
toris scripta non pot̃ nisi optionẽ subuertit Item confesus et
ex utraq parte ius aut dubiũ si confessum est: hçe fire q̃ rẽ
era lix potentior an ad deos ꝑtineat an ad homines rem p
an puatos de honore an de pena. de magnis rbus an de pĩ¬

Expanded text:
et eventu. colliduntur autem aut pares inter se, ut si optio tyranet eventu. colliduntur autem aut pares inter se, ut si optio tyrannicidae et viri fortis comparentur, utrique data quod velit petendi potestate; hic meritorum, temporis, praemii collatio est; aut secumutra iustior sit petitio. diversae quoque leges confligunt aut possit, ut in hac controversia: magistratus ab arce ne discedoccidit. nam neque mulieris imago ullo alio casu poni potest nec tyrannicidae ullo alio casu summoveri. impares sunt, cum alteri multa opponi possunt, alteri nihil nisi quod in lite est: ut cum vir fortis impunitatem desertoris petit. nam contra legem viri fortis, ut supra ostendi, multa dicuntur; adversus desertores scripta non potest nisi optione subverti. item aut confessum ex utraque parte ius est aut dubium. Si confessum est, haec fere quaeruntur, utra lex potentior; ad deos pertineat an ad homines, rem publicam an privatos, de honore an de poena, de magnis rebus an de par
Abbreviated transcription (Latin):
stamentũ sublatis sestertiis nũmis argenti pondoq posuit. ꝗnq
milia manserunt. apparuit tam̃ quinq pondo dari uoluisse
quia ille in argento legato modus in auditus erat et incredi¬
bilis sub hoc etiam statu generales sunt questiones. scripto an
uoluntate standũ sit quę fuerit seribentis uoluntas. tractatꝰ
omnes qualitatis aut coniecture de quibus satis dictũ arbitror¬
ROXI MUM est de legibus contrariis dicere. ꝗa inter
om̃s artiũ scriptores constat ĩ antinomia duos eẽ scripti et
uoluntatis status. neq ĩmerito ꝗa cum lex legi obstet utrĩq
contra scriptũ dicit᷑ et questio est de uoluntate in utraq id
ambigit᷑ an utiq illa lege sit utendum. Omnibus aũt mani¬
festum est nunꝗ̃ eẽ legem legi contrariã iure ipõ quia si di¬
uersum iussisset alterũ altero ab rogaret᷑. Sed eas casu collidi

Expanded text:
stamentum, sublatis sestertiis nummis, argentipondo posuit, quinque stamentum, sublatis sestertiis nummis, argentipondo posuit, quinque milia manserunt. apparuit tamen, quinque pondo dari voluisse, quia ille in argento legati modus et inauditus erat et incredibilis. sub hoc statu generales sunt quaestiones, scripto an voluntate standum sit, quae fuerit scribentis voluntas; tractatus omnes qualitatis aut coniecturae, de quibus satis dictum arbitroroximum est de legibus contrariis dicere, quia inter omnes artium scriptores constitit, in antinomia duos esse scripti et voluntatis status; neque immerito; quia, cum lex legi obstat, et utrinque contra scriptum dicitur et quaestio est de voluntate; in utraque id ambigitur, an utique illa lege sit utendum. omnibus autem manifestum est nunquam esse legem legi contrariam iure ipso, quia, si diversum ius esset, alterum altero abrogaretur, sed eas casu collidi
Abbreviated transcription (Latin):
cum anulo ferreo inuentũ magistratus alligauit. hic
quia est uerbum in lege de prehensum satis et̃ significatũ
uidetur non contineri lege nisi noxiũ ferrũ. Seđ & qui
uoluntate nitet᷑ scriptũ quotiens poterit infirmare debebit
Qui scriptũ tuebit᷑ adiuuare se ẽt uoluntate temptabit
I ntestamãs et illa acadũt ut uoluntas manifesta sit sorip¬
tum nihil sit. ut iniudicio curiano. in quo nota L. crassi
et sceuole fuit contentio. Substitutus heres erat si postu¬
mus ante tutelȩ suȩ annos decessisset. non est natus. pro¬
pinqui bona sibi uendicabãt. quis dubitaret qn ea uolũtas
fuisset testantis. ut is non nato filio heres eẽt qui mortuo :
sed non scripserat. Id quoq quod huic contrariũ est accidit
nuꝑ ut ẽẽt scriptũ quod appareret scriptorẽ noluisse. qui
sestertiũ nũmũ quinq milia legauerat. cum emendaret te¬

Expanded text:
cum anulo ferreo inuentum a g istratus adligavit. hic cum anulo ferreo inuentum a g istratus adligavit. hic quia est verbum in lege deprehensus, satis etiam significatum videtur, non contineri lege nisi noxium ferrum. sed ut qui voluntate nitetur scriptum, quotiens poterit, infirmare debebit, ita, qui scriptum tuebitur, adiuvare se etiam voluntate temptabit. In testamentis et illa accidunt, ut voluntas manifesta sit, scriptum nihil sit: ut in iudicio Curiano, in quo nota L. Crassi et Scaevolae fuit contentio. substitutus heres erat, si postumus ante tutelae annos decessisset. non est natus. propinqui bona sibi vindicabant. quis dubitaret, quin ea voluntas fuisset testantis, ut is non nato filio heres esset, qui mortuo? sed hoc non scripserat. id quoque, quod huic contrarium est, accidit nuper, ut esset scriptum, quod appareret scriptorem noluisse. qui sestertium nummum quinque milia legaverat, cum emendaret te
Abbreviated transcription (Latin):
neribus occurit᷑. Unum est in quo semꝑ id seruari nõ pos¬
s eg ip̃s patet liberi parentes alant aut uinciant᷑ nõ enĩ
aligabitur infans hic erit ad alia transitus et duisiosio
controuersiaꝵ q̃ quo nullũ argum̃tum est quod ex sege ip̃ã
peti possit. sed de eo tantũ de quo lis est querenddũ sit
peregrinus si murũ ascenderit capite puniatur cum hostes
murum ascendissent peregrinus eos depulit. petit᷑ ad sup¬
plicium. Non erũt hic seperate questiones cin quisquis an
hie. Ia nullum potest afferri argumentũ contra scriptum
uehementius eo ꝙ in lite est. sed hoc tantũ an ne seruan¬
de quiđ ciuitatis causa ergo et siquid est ex uoluntate
pugnandum fieri tam̃ potest ut ex aliis legibus exempla
ducamus. per quȩ appareat semꝑ stari scripto nõ posse ut
Cicero pro cecĩna fecit. Tertium cum ipĩs uerbis legis reperimꝰ
aliquidꝑ quod probemus aliud legum latorẽ uoluisse ut in
hac controuersia ꝗ nocte cum ferro dephensus fuerit alliget᷑

Expanded text:
uo ipso patet, semper id servari non posse: liberi parentis alant ad vinciantur; non enim adligabitur infans. hic erit ad alia transitus, et divisio, num controversiarum, in quo nullum argumentum est, quod ex lege ipsa peti possit, sed de eo tantum, de quo lis est, quaerendum est. Peregrinus, si murum ascenderit, capite puniatur. cum hostes murum ascendissent, peregrinus eos depulit; petitur ad supplicium. non erunt hic separatae quaestiones, an quisquis, an hic, quia nullum potest adferri argumentum contra scriptum vehementius eo quod in lite est; sed hoc tantum, an ne servandae quidem civitatis causa. ergo aequitate et voluntate pugnandum. fieri tamen potest, ut ex aliis legibus exempla ducamus, per quae appareat semper stari scripto non posse, ut Cicero pro Caecina fecit. tertium , cum in ipsis verbis legis reperimus aliquid, per quod probemus aliud legumlatorem voluisse, ut in hac controversia: qui nocte cum ferro deprehensus fuerit, adligetur.
Abbreviated transcription (Latin):
et lucida est ratio ꝗͣ recte partitionis. Sequit enim naturã
ducem adeo ut memoriȩ id maximũ sit auxiliũ uia dicedi
non decedere. Qua propter ne illos quiđ probautrim qui
partitionem uetant ultra tris propositiones extendere.
quȩ sine dubio si nimiũ sit multiplex fugiet memoriam iudi¬
cis et turbabit intentionẽ. hoc tñ numero uelut lege nõ
est alliganda cum possit causa plures desiderare. Alia
sunt magis propter quȩ partitione non est semper utẽdũ
Primum qa pleraq gratiora sunt si muenta subito. nec domo
allata: sed interdicendũ e re ip̃a nata uideat᷑ Unde
illa non miocunda schemata pene excidit mihi: et fugerat
me: & recte admones. Propositis enim probationibus omnis
ĩ reliquum gratia nouitatis precerpit᷑. Interim uero ẽt
fallendus est uidex. et uariis artibus subeundus. ut
aliud agi ꝗ̃ qđ petimus putet. Nam est non nũq̃ dura

Expanded text:
et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam ducem adeo ut memoriae id maximum sit auxilium via dicendi non decedere. quapropter ne illos quidem probaverim, qui partitionem vetant ultra tres propositiones extendere. quae sine dubio, si nimium sit multiplex, fugiet memoriam iudicis et turbabit intentionem; hoc tamen numero velut lege non est alliganda, cum possit causa plures desiderare. alia sunt magis, propter quae partitione non semper sit utendum: primum, quia pleraque gratiora sunt, si inventa subito nec domo adlata, sed inter dicendum ex re ipsa nata videantur, unde illa non iniucunda schemata, paene excidit mihi, et fugerat me, et recte admones. propositis enim probationibus omnis in reliquum gratia novitatis praecerpitur. interim vero etiam fallendus est iudex et variis artibus subeundus, ut aliud agi quam quod petimus putet. nam est nonnunquam dura
Abbreviated transcription (Latin):
dum mutat condicio causaꝵ. nisi forte. M. tullius ĩ ore
pulcherrima quã pro Milone scriptã reliꝗt male distu¬
lisse narrationem uidetur tribus prepositis questionibus aut
profusset exponẽ quomo insidias miloni fecisset. Clodus
si reum ꝗ a se homine occisum fateret defendi omnino
fas non fuisset aut si iam preuidicio senatus danatus cẽt
Milo aut si ER pompeius qui ꝑꝑ aliquã gr̃am iudicium
militibus armatis cluserat tanq̃ aduersus existimaret᷑
Ergo he quoq questiones uim procmii optinebũt cũ om̃s
iudicem preparauerit. Sed pro uareno quoq postra nar

Expanded text:
im mutat condicio causarum; nisi forte M. Tullius in oratione im mutat condicio causarum; nisi forte M. Tullius in oratione pulcherrima, quam pro Milone scriptam reliquit, male distulisse narrationem videtur tribus praepositis quaestionibus; aut profuisset exponere, quomodo insidias Miloni fecisset Clodius, si reum, qui a se hominem occisum fateretur, defendi omnino fas non fuisset, aut si iam praeiudicio senatus damnatus esset Milo, aut si Cn. Pompeius, qui praeter aliam gratiam iudicium etiam militibus armatis clauserat, tanquam adversus ei timeretur. ergo hae quoque quaestiones vim prooemii obtinebant, cum omnes iudicem praeparar
Abbreviated transcription (Latin):
petcee illa simulemus. Interim ut rei quȩ ex aduerso pro¬
ponatur inquitatem om̃s et circũstantes intelligant
In quo genere plurimis figuris erit uarianda expositio
ad effugiendum tediũ nota audientis: sicut meministi
et fortasse suꝑuacuũ fuerit hic cõmorari. Sed ꝗd ego
diuitius cum tu optime noris illud quale sit tu scias et
his similia. Alioꝗn si apud iudicẽ cui nota causa est nã¬
ratio semꝑ uidetur et̃ suꝑuacua potest uideri nõ semter
eẽt et̃ ipã actio nocessaria. Alterũ est de quo frequentius
queritur. ansit utiq narratio proemio subiicienda. quod
ꝗ opinant᷑ non possunt uideri nulla ratione dudti Nas
cum proemium id cirto comꝑatum sit ut iudex ad rem ac¬
cipiendam fiat conciliatior docilior et aitentior et pro¬
batio nisi causa prius cognita non possit adhiberi protinus
iudex notitia reꝵ instruẽdus uidetur. Sed hoc quoq inter¬

Expanded text:
petere illa simulemus, interim, ut rei, quae ex adverso propetere illa simulemus, interim, ut rei, quae ex adverso proponatur, iniquitatem omnes etiam circumstantes intelligant. In quo genere plurimis figuris erit varianda expositio ad effugiendum taedium nota audientis, sicut meministi , et fortasse supervacuum fuerit hic commorari. Sed quid ego diutius, cum tu optime noris? illud quale sit, tu scias, et his similia. alioqui si apud iudicem, cui nota causa est, narratio semper videtur supervacua, potest videri non semper esse etiam ipsa actio necessaria. alterum est, de quo frequentius quaeritur, an sit utique narratio prooemio subiicienda; quod qui opinantur, non possunt videri nulla ratione ducti. nam cum prooemium idcirco comparatum sit, ut iudex ad rem accipiendam fiat conciliatior, docilior, intentior, et probatio nisi causa prius cognita non possit adhiberi, protinus iudex notitia rerum instruendus videtur. Sed hoc quoque inter
Abbreviated transcription (Latin):
sogonum cuius paulo ante hũi mentionẽ uel ad soluen¬
dos aliqua urbanitate ut pro cluctio cirta fratres cepa¬
sios. Interdum ꝑ digressionẽ detoris grã. qualis rursus
ĩ uerrem de proserpina in his quondam locis mater filiu
quesisse dicitur. Que oĩa eo pertinet ut appareat nõ utiq
narrare eum qui negat sed id ip̃m narrare quod negat
Ne hoc quiđ̃ simplicit᷑ accipiendum quod est a me poitu
Quod sic intelligi uolo Sed nõ modo factũ quid sit sciet
sed ita factum et ut nobis expedit opinabit. Neque
enim narratio in hoc reperta est ut em̃ cognoscat iudex
sed aliqñ mapis ut consentiat. Quart. et i non cnt
docendus: sed aliquo modo afficiendus narrabimus cũ
preparatione quadam scire quid cum in summa quid
acti sit tñ rationẽ quoq facti cuiusq cognostere nt ꝓn¬
uetur. interim ꝓꝑ aliquem in consilium adhibitũ noc re¬

Expanded text:
sogonum, cuius paulo ante habui mentionem; vel ad resolvensogonum, cuius paulo ante habui mentionem; vel ad resolvendos aliqua urbanitate, ut pro Cluentio circa fratres Caepasios; interdum per digressionem decoris gratia, qualis rursus in Verrem de Proserpina, In his quondam locis mater filiam quaesisse dicitur. quae omnia eo pertinent, ut appareat non utique non narrare eum qui negat, sed illud ipsum narrare quod negat. ne hoc quidem simpliciter accipiendum, quod est a me positumquod sic intelligi volo, si non modo quid factum sit sciet, sed ita factum etiam, ut nobis expedit, opinabitur. neque enim narratio in hoc reperta est, ut tantum cognoscat index, sed aliquanto magis, ut consentiat. Quare , etiamsi non erit docendus, sed aliquo modo adficiendus, narrabimus cum praeparatione quadam: scire quidem eum in summam, quid acti sit, tamen rationem quoque facti cuiusque cognoscere ne gravetur. interim propter aliquem in consilium adhibitum nos re
Abbreviated transcription (Latin):
causis ꝑ prouinciã uniuersam uel accusatorem aut testẽ
offenderit non iutilit᷑ exponet: Quȩ si narratio non est
ne illa quid ciceronis pro cluẽtio pͥ cuius est mitium
Acluentius habitus. Nihil enim hnc deueneficio sed de
causis quibus ei mater mimica sic dicit. Ille quoque
sunt pertinentes ad cãm: sed non ipius causȩ narratioes
uel exempli grã. ut in uerrẽ de l domitio. qui pastorẽ
ꝙ is aprum quẽ ipi numeri optulerat exceptum eẽ a se
uenabulo confessus eẽt in crucem sustulit. uel ex cutiendi
alitus extrinsecus criminis ut pro rabirio posthumio. nã
ut uentũ alexandriã est iudices hȩc una ratio a rege pro¬
posita posthumio est seruande pecunie si curationem et
quasi dispensationẽ regiam sus episset uel augendi ut
describitur itir uc̃ris ficta interi narratio introduci
solet uel ad concitandos uidices ut pro Rosio circa chry¬

Expanded text:
causis provinciam universam vel accusatorem aut testem causis provinciam universam vel accusatorem aut testem offenderit, non inutiliter exponet? quae si narratio non est, ne illa quidem Ciceronis pro Cluentio prima, cuius est initium: A. Cluentius Habitus. nihil enim hic de veneficio, sed de causis, quibus ei mater inimica sit, dicit. illae quoque sunt pertinentes ad causam sed non ipsius causae narrationes: vel exempli gratia ut in Verrem de L. Domitio, qui pastorem, quod is aprum, quem ipsi muneri obtulerat, exceptum esse a se venabulo confessus esset, in crucem sustulit; vel discutiendi alicuius extrinsecus criminis, ut pro Rabirio Postumo: nam ut ventum Alexandriam est, iudices, haec una ratio a rege proposita Postumo est servandae pecuniae, si curationem et quasi dispensationem regiam suscepisset; vel augendi, ut describitur iter Verris. ficta interim narratio introduci solet, vel ad concitandos iudices ut pro Roscio circa Chry
Abbreviated transcription (Latin):
mimici cum gladio cruẽto. non id modo ulixes rndet
non ẽẽ a se id facinus admissum. Sed sibi in illas cum aiace
inimicitias fusse de laude intͬ ipõs certatũ. deinde
subiungit quomodo in eam solitudinem uenerit iacentem
ex animem sit conspicatus gladiũ e uulne extrax̾it. his
subtexit᷑ argumentatio. Sed ne illud quiđ sine narratio¬
ne est dicente accusatore fuisti in eo loco in quo tuus mi¬
micus occisus est. Non fui dicendum erit ubi fuerit.
quare ãbitus quoq cãȩ et repetundaꝵ hoc et̃ plures
eiusmodi narrationes hre poterũt. quo plura crimina
In quibus ipã quiđ̃ neganda sũt sed argum̃tis exposi¬
tione contraria resistendũ. et interdum singulis. int̾¬
dum uniu̾sis. An reus ambitus male narrabit quos
parentes habuerit quẽ admodũ ipẽ uixerit Quibus men¬
tis fretus ad petitionẽ descenderit. Aut qui repetũdaꝵ
insimulabitur non et̃ ante actam uitam et quibus de

Expanded text:
inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet non esse a se id facinus admissum, sed sibi nullas cum Aiace inimicitias fuisse, de laude inter ipsos certatum; deinde subiungit, quomodo in eam solitudinem venerit, iacentem exanimem sit conspicatus, gladium e vulnere extraxerit. his subtexitur argumentatio. Sed ne illud quidem sine narratione est, dicente accusatore, fuisti in eo loco, in quo tuus inimicus occisus est: Non fui; dicendum enim, ubi fuerit. Quare ambitus quoque causae et repetundarum hoc etiam plures huiusmodi narrationes habere poterunt, quo plura crimina; in quibus ipsa quidem neganda sunt, sed argumentis expositione contraria resistendum est interdum singulis interdum universis. An reus ambitus male narrabit, quos parentes habuerit, quemadmodum ipse vixerit, quibus meritis fretus ad petitionem descenderit? aut qui repetundarum crimine insimulabitur, non et anteactam vitam, et quibus de
Abbreviated transcription (Latin):
repetundaꝵ. Non enim putat ẽẽ narrationẽ nisi quȩ
summa criminis de quo iudiciũ est continet: demde
fateatur ipẽ pro Rabirio posthumo narrasse ciceronem
atq ille. Et negauit ꝑ uenisse ad rabiriũ pecuniã qua
de re erat questio constituta. et in hac narratione ihil
de crimine exposuit. Ego aũt magnos alioꝗn secutus
auctores: duas eẽ in iudicis narrationum speties existi¬
mo. alteram ipius causȩ. alteram ĩ reꝵ ad cãm pertinẽ¬
tium expositione: Non occidi hominẽ nulla narratio
est. conuenit. Sed erit aliqua et interĩ et longa circa
argum̃ta eius criminis de anteacta uita. de causis
ꝑꝑ quas ĩ nocens ĩ periculũ deducat᷑ Aliis quibus in¬
credibile illud quod obiicit᷑ fiat. Nec enim accusator
hoc tm̃ dicit occidisti. sed quibus id probet narrat ut ĩ
tragediis cum teuoer ulixem reum facit aiacis occisi
dicens in uẽtum eum insolitudine iuxta exanime cõpꝰ

Expanded text:
repetundarum. Non enim putat esse narrationem, nisi quae repetundarum. Non enim putat esse narrationem, nisi quae summam criminis de quo iudicium est contineat, deinde fatetur ipse pro Rabirio Postumo narrasse Ciceronem; atque ille et negavit pervenisse ad Rabirium pecuniam, qua de re erat quaestio constituta, et in hac narratione nihil de crimine exposuit. ego autem magnos alioqui secutus auctores, duas esse in iudiciis narrationum species existimo, alteram ipsius causae, alteram rerum ad causam pertinentium expositionem. Non occidi hominem, nulla narratio est; convenit; sed erit aliqua et interim etiam longa contra argumenta eius criminis de anteacta vita, de causis, propter quas innocens in periculum deducatur, aliis, quibus incredibile id quod obiicitur fiat. neque enim accusator tantum hoc dicit, occidisti; sed, quibus id probet narrat. ut in tragoediis, cum Teucer Vlixem reum facit Aiacis occisi dicens inventum eum in solitudine iuxta exanime corpus
Abbreviated transcription (Latin):
partis expositio est cur ea non debeatur et satis est actori
et magis expedit sic indicare dico ab ttoratio sororem
suam interfectam. Nanq ex propositione iudex crimen
omne cagnouit᷑ i et cum ordo et causa facti pro aduersario
magis est reus contra tuc̃ narrationẽ suptrahit. Et cum
id quod obii citur nec nogari nec excusari põt. sed in sola
iuris questione consistit. ut in eum ꝗcum pecuniam pri¬
uatam ex ede sacra surripuit sacrilegii reus est. confessio
uerecũdior est ꝗ expositio. Non negamus pecunã de
templo eẽ sublatam. calumniat᷑ tam̃ accusator actione
sacri legii cum priuata fuerit non sacra. Uosaũt de hoc
cogoscitis an sacrilegium sit admissu Sed ut has aliqñ
non narrandi cãs puto sic ab illis dissentio ꝗ nõ eẽ nar
qua est opione cornelius celsus ꝙ conditioĩs inuius
et̃ arbitratur plerasq cedis causas et om̃s ambitus ac

Expanded text:
partis expositio est, cur ea non debeantur. et satis est actori partis expositio est, cur ea non debeantur. et satis est actori et magis expedit sic indicare: dico ab Horatio sororem suam interfectam. namque et propositione iudex crimen omne cognoscit, et ordo et causa facti pro adversario magis est. reus contra tunc narrationem subtrahet, cum id, quod obiicitur, neque negari neque excusari poterit, sed in sola iuris quaestione consistet; ut in eo, qui, cum pecuniam privatam ex aede sacra surripuerit, sacrilegii reus est, confessio verecundior quam expositio: Non negamus de templo pecuniam esse sublatam, calumniatur tamen accusator actione sacrilegii, cum privata fuerit non sacra; vos autem de hoc cognoscetis, an sacrilegium sit admissum. Sed ut has aliquando non narrandi causas puto, sic ab illis dissentio, qui non existqua est opinione Cornelius Celsus, qui condicionis huius esse arbitratur plerasque caedis causas et omnes ambitus ac
Abbreviated transcription (Latin):
qualis est ciceronis dediscursu amitoꝵ. chrysogonus postꝗ̃
est nominatus et futuroꝵ q̃ solis dari uaticinantibus potest
N am ototu icocie non est habenda narratio. nos potioribus
uacemus. ꝑleriq semꝑ narrandũ putauerũt. quod falsum eẽ
pluribus coarguit᷑. Sunt enim ante oĩa quȩdã tam breues
causȩ ut propositionẽ potius habeãt ꝗ̃ narrationẽ. Id acci¬
dit aliqñ utriq parti cum uel nulla expositio est uel de re
constat deiure querit᷑ ut apud centũ uiros filius anfrat᷑
debeat eẽ intestato heres. łubertas annis an hĩtu corporis
estimet᷑. aut cum est quid iure narrationi locus. Sed aut añ
iudici nota sunt oĩa aut priore loco recte exposita. Accidit
aliqñ alteri et sepius ab actore uel ꝗa satis est proponere
uel quia sic magis expedit. satis est dixisse certam pecu¬
niam peto exstipulatione legum peto ex testam̃to diuersȩ

Expanded text:
qualis est Ciceronis de discursu amicorum Chrysogoni, postquam qualis est Ciceronis de discursu amicorum Chrysogoni, postquam est nominatus, et futurorum, quae solis dari uaticinantibus potest; nam ὑποτύπωσις non est habenda narratio. Sed nos potioribus vacemus. plerique semper narrandum putaverunt, quod falsum esse pluribus coarguitur. sunt enim ante omnia quaedam tam breves causae, ut propositionem potius habeant quam narrationem. id accidit aliquando utrique parti, cum vel nulla expositio est, vel de re constat, de iure quaeritur, ut apud centumviros, filius an frater debeat esse intestatae heres, pubertas annis an corporis habitu aestimetur: aut cum est quidem in re narrationi locus, sed aut ante iudici nota sunt omnia aut priore loco recte exposita. accidit aliquando alteri et saepius ab actore, vel quia satis est proponere vel quia sic magis expedit. satis est dixisse, certam creditam pecuniam peto ex stipulatione; Legatum peto ex testamento. diverse
Abbreviated transcription (Latin):
extrema intelligetis. Hec mihi fere sũt de excrdio cõ¬
IAXI ME naturale est et fieni frequentissime
debet ut preparato ꝑ hoc quȩ sup dicta sunt uidice
res de qua pronuntiaturus est indicet᷑. Ea est narratio
in qua sciens transcurrã suptiles nimiũ diuisiones quoꝵ¬
dam plura eius gn̾a facentiũ. Non enim solam uolunt
et illam negocii de quo apud iudices querit᷑ expositiõe
Sed ꝑsone ut macilius palicanus humillimo loco picens
magis loquax ꝗͣ facundus. loci ut oppidum est in hellespõ¬
to lapsatum iudices tpr̃is ut uere nouo gelidus canis
cum montibus humor. liꝗt causarũ ꝗbus historia fre¬
quentissime utunt᷑ cum exponũt unde bellum seditio
pestilentia. preter hȩc alias perfectas: alias imꝑfectas
uocant quod quis ignorat. adicuit expositione et
preteritoꝵ etͣ temporũ quȩ est frequẽtissima et pñtiu

Expanded text:
extrema intelligetis. haec fere sunt mihi de exordio comextrema intelligetis. haec fere sunt mihi de exordio comaxime naturale est et fieri frequentissime debet, ut praeparato per haec, quae supra dicta sunt, iudice res, de qua pronuntiaturus est, indicetur. haec est narratio. In qua sciens transcurram subtiles nimium divisiones quorundam plura eius genera facientium. Non enim solam volunt esse illam negotii, de quo apud iudices quaeritur, expositionem, sed personae, ut M. Lollius Palicanus, humili loco Picens, loquax magis quam facundus; loci, ut oppidum est in Hellesponto Lampsacum, indices; temporis ut vere nouo, gelidus canis cum montibus humo? liquitur ; causarum, quibus historici frequentissime utuntur, cum exponunt, unde bellum, seditio, pestilentia. praeter haec alias perfectas, alias imperfectas vocant; quod quis ignorat? adiiciunt expositionem et praeteritorum esse temporum, quae est frequentissima, et praesentium,
Abbreviated transcription (Latin):
debebit in principio postremu eẽ cui cõmodissime iungi
mituĩ sequentiũ poterit. illa uero frigida et puerilis est
inscholis affeclio ut ipe transitus efficiat aliquã utiq sen¬
tentiã. et huius ulut prestigie plausum petat ut ouidi
lascuure in uetamorphosi solet. quem tum excusare ne¬
cessitas potest res diuersissimas in spetie unius corporis
colligentem. Oratori uero quid est necesse surmꝑe hanc
transgressione et iudicem fallere: qui ut ordinĩ reꝵ aiũ:
intendat et commouendus est. Feribit enim prima pars
non abrupte cadere ĩ narratione. ita nõ obscure transcendẽ
est optimũ. Si uero longior sequet᷑ at perplexa magis ex¬
positio ad eam ip̃am preparandus iudex ceit. Ut cicero
sepius Sed hoc loco fecit paulo longius exordium rei de¬
monstrande gratia repetã. quod queso iudices ne mole¬
ste patiamini. Principiis enim cognntis multo facilius

Expanded text:
debebit in principio postremum esse, cui commodissime iungi debebit in principio postremum esse, cui commodissime iungi initium sequentium poterit. illa vero frigida et puerilis est in scholis adfectatio, ut ipse transitus efficiat aliquam utique sententiam et huius velut praestigiae plausum petat, ut Ovidius lascivire in Metamorphosesin solet, quem tamen excusare necessitas potest res diversissimas in speciem unius corporis colligentem. oratori vero quid est necesse surripere hanc transgressionem et iudicem fallere, qui, ut ordini rerum animum intendat, etiam commonendus est? peribit enim prima pars non abrupte cadere in narrationem, ita non obscure transcendere est optimum. si vero longior sequetur ac perplexa magis expositio, ad eam ipsam praeparandus erit iudex, ut Cicero saepius, sed et hoc loco fecit: paulo longius exordium rei demonstrandae repetam, quod, quaeso, iudices, ne moleste patiamini; principiis enim cognitis multo facilius
Abbreviated transcription (Latin):
iudices negat. Aliqñ tñ uti nec si uelimus eo licet cum
iudex octupatus. cum angusta sunt tpra. cũ maior pote¬
stas ab ip̃a re cogit incipere. contraq est interĩ proemii uis
et non iexordio. nam uidices et ĩ narratione nõ nunq̃
& in argum̃tis ut attendant et ut faueãt rogamũs
Quo prodicus uelut dormitantes eos ex citari putabat
Quale est tum c. uarenus ꝗ a familia anchiriana occisus
est. hoc queso iudices diligent᷑ aitendite. utiq si multiplex
causa est sua quibusq partibus danda p̃fatio est. ut audite
nũc reliqua. et transto nũc illuc. Sed in ipĩs ẽt̃ probatio¬
nibus multa fungunt᷑ proemii uice ut facit cicero ꝓ cliuctio
dicturus ꝯtra censores. pro murena cum Seruio se excu¬
sat. Uerũ id frequetius est q̃ ut exemplo confirmandu
sit. e uotiens aut proemio fuerimus usi tum siue ad ex¬
positionẽ transibimus : siue protinus ad probationem id

Expanded text:
iudices negat. aliquando tamen uti nec si velimus eo licet, cum iudices negat. aliquando tamen uti nec si velimus eo licet, cum index occupatus, cum angusta sunt tempora, cum maior potestas ab ipsa re cogit incipere. contraque est interim prooemii vis etiam non exordio. nam indices et in narratione nonnunquam et in argumentis ut attendant et ut faveant rogamus, quo Prodicus velut dormitantes eos excitari putabat, quale est: tum C. Varenus, is qui a familia Anchariana occisus est — hoc, quaeso, iudices, diligenter attendite. utique si multiplex causa est, sua quibusque partibus danda praefatio est, ut audite nunc reliqua, et transeo nunc illuc. Sed in ipsis etiam probationibus multa funguntur prooemii vice, ut facit Cicero pro Cluentio dicturus contra censores, pro Murena, cum se Servio excusat. verum id frequentius est, quam ut exemplis confirmandum sit. quotiens autem prooemio fuerimus usi, tum sive ad expositionem transibimus sive protinus ad probationem, id
Abbreviated transcription (Latin):
trans latione atq alis tropis. quę oĩã cauti illi ac dili¬
gentes prohibẽt utemur interi nisi cui illa diuina pro
ligario i ronia de qua paulo ante dixeram displicet
Alia exordioꝵ uitia uerius tradiderũt. Quod in plures
causas accõmodari potest uulgare dicit᷑. Id minus fauo¬
rabile. aliꝗn tñ non inutiliter assumimus a magnis sȩpe
oratoribus non euitatũ. Quo et aduersarius uti potest uti
põt cõe appellat᷑. Quod aduersarius insuam utilitatem de¬
flectere potest cõmutabile. Quod causȩ nõ coheret seperatũ
Quod aliũde trahit᷑ translatũ. preterea quod longũ quod
contra precepta est quoꝵ pleraq non principii modo sũt
uitia sed totius or̃is. hȩc deprocmio quotiens erit usus
Non semꝑ aũt est. Nam et suꝑuacuũ aliqͥñ est ut sisit prepa¬
ratus satis et sine hoc udex aut sires preparatione nõ
eget. Aristoteles quiđ in totũ id necessarium apud bono

Expanded text:
translatione atque aliis tropis quae omnia cauti illi ac dilitranslatione atque aliis tropis quae omnia cauti illi ac diligentes prohibent utemur interim, nisi cui divina ilia pro Ligario ironia, de qua paulo ante dixeram, displicet. alia exordiorum vitia verius tradiderunt. quod in plures causas accommodari potest, vulgare dicitur; id minus favorabile aliquando tamen non inutiliter adsumimus, magnis saepe oratoribus non evitatum. quo et adversarius uti potest, commune appellatur; quod adversarius in suam utilitatem deflectere potest, commutabile; quod causae non cohaeret, separatum; quod aliunde trahitur, tralatum; praeterea quod longum, quod contra praecepta est; quorum pleraque non principii modo sunt vitia sed totius orationis. haec de prooemio, quotiens erit eius usus, non semper autem est; nam et supervacuum aliquando est, si sit praeparatus satis etiam sine hoc iudex, aut si res praeparatione non egeat. Aristoteles quidem in totum id necessarium apud bonos