comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum. formose puer ut intellegamus ꝑiram eũ aliũd uolũisse dicere ssed in hecip
uerba ne alexin offenderet amoris necessicate conpussum. is Nȩ credẽ: ne c̃fides
amatorie ex florib facit comparationem. ligustrũ aũt flos est candidus &
diues.p.n. tria sunt ꝗb amatores possunt placere. diuitiis. pulchritudine. canti¬
lena. quȩ omĩa se ualere cõmemorat. & multi scđm homerũ. quiait: R&ΙΠMΑ
A EUXON legunt. niuei quã lactis sed melius quã diues peccoris niuei. Nã candi¬
dȩ ouesiningenti sunt pretio. unde ingergicis legimus. Continuoq greges uillis¬
lege mollib albos. itẽ alibi. munere sic niueo lanȩ si credere dignũ est.⁊: Mille
meȩ siculis errant in montib agnȩ: theocritus. BoT & YIAIΟ BocΧO. errant¬
aũt cũ securitate pascunt᷑. & qđ ait agnas & ab sexu & abȩtate laudauit. N lac mihi

Expanded text:
dum 'formose puer', ut intellegamus per iram eum aliud voluisse dicere, sed in haec dum 'formose puer', ut intellegamus per iram eum aliud voluisse dicere, sed in haec verba, ne Alexin offenderet, amoris necessitate compulsum. ne crede ne confide: amatorie ex floribus facit comparationem. ligustrum autem flos est candidus, sed  v. 20 quam dives p. n. tria sunt quibus amatores possunt placere, divitiis, pulchritudine, cantilena: quae omnia se valere commemorat. et multi secundum Homerum, qui ait καὶ γάλα λευκὸν, legunt 'nivei quam lactis'. sed melius est 'quam dives pecoris nivei': nam candidae oves in ingenti sunt pretio, unde in georgicis legimus continuoque greges lege mollibus albos , item alibi munere sic niveo lanae, si credere dignum est . Ad v. 21 mille meae siculis errant i. m. a. Theocritus βοτὰ a sexu et ab aetate laudavit. Ad v. 23 lac mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Sane serpillus herba est: quã grx̧ci herpillon dicunt. inmultis enĩ nominib quȩ
ingaco aspirationem habã nos ꝓ aspiratione.s. ponimus. inde est ꝓherpillo ser
tua lustro uestigia. adme arbusta resonant cũ raucis cicadis. sed melius est ut at cõ¬
unctio sit & ita intellegamus. thestilis herbas tritas messorib portat. uerũ mecum
resonant arbusta araucis cicadis. :: Tristis amarillidis: bene addidit tristes. plerũq
enimut ait terrentius. amantium ire. amoris integratio est. ut uerã iram ostende:¬
ret. nõ fictam illã quȩ aliꝗd gr̃ habere cõsueuit. Unde horatius urit grata ꝓterur
amasse uirgilius. alexandrũ. quem donauit ei pollio. & cebẽten puerũ cũ leria puel¬
la: quã amecenate dr̃ accepisse. unde uolunt quidã ꝑamarillida leriã. ꝓmenalchã
cebetẽ intelligi.  Oformose puer: bene dicit donatus suspendendũ oi & sic dicen¬

Expanded text:
sane serpyllus herba est, quam Graeci herpyllon dicunt: in multis enim nominibus, quae sane serpyllus herba est, quam Graeci herpyllon dicunt: in multis enim nominibus, quae in Graeco aspirationem habent, nos pro aspiratione 's' ponimus: inde est pro herpyllo 'tua lustro vestigia, ad me arbusta resonant cum raucis cicadis'. sed melius est, ut 'at' coniunctio sit et ita intellegamus: Thestylis herbas tritas messoribus portat, verum mecum resonant arbusta a raucis cicadis. Ad v. 14 tristis amaryllidis i. bene addidit 'tristes' — plerumque enim, ut ait Terentius, amantium irae amoris integratio est — , ut veram iram ostenderet, non fictam illam, quae aliquid gratiae habere consuevit: unde Horatius urit grata protervamasse Vergilius, Alexandrum, quem donavit ei Pollio, et Cebetem puerum cum Leria puella, quos a Maecenate dicitur accepisse: unde volunt quidam, per Amaryllida Leriam, per Menalcam Cebetem intellegi. Ad v. 17 o formose puer bene dicit Donatus suspendendum 'o' et sic dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ut sallustius in .lx. At illi ꝗb uires aderant cũcti ruere ad portas in condita
in cassu inani: id ꝓhichili sibi ꝓcurans contra absentem loquebatur: s: Crudelis:
serpentis. Thestilis: nomen rusticȩ mulieris. que messorib ȩstu fatigatis diuersa
genera herbaꝵ cõtundens pulmentariũ his parat. uł concubina corydonis. ułthe¬
stilis ad fictile rusticũ nomen abeo ꝙ ponat cibũ Rusticis. i fessis: id. feruentib¬
uł uehementi ardore fatigatis. ⁊. Alia serpillũq: iđ. herbas: calidas quȩ ȩstũ repel
lunt. Nã ut etiã plinius dicit innaturali historia: omis medicina aut acontra¬
rio aut asimili quȩritur. unde &iã calor potest aut frigore aut alio calore de¬
pelli. hinc est qđ inultima egloga cũ amator remedium quȩ rat ardori. dicit se
iturũ aut ad scythiã aut ad et hiopiã. ut & hyopũ uersemus oues subsidere cãtri.

Expanded text:
ut Sallustius in libro v at illi quibus vires aderant, cuncti ruere ad portas, incondita tut Sallustius in libro v at illi quibus vires aderant, cuncti ruere ad portas, incondita tincassum. inani pro 'nihil sibi procurans contra absentem loquebatur'. Ad v. 6 crudserpentis. Ad v. 10 thestylis nomen rusticae mulieris, quae messoribus aestu fatigatis diversa genera herbarum contundens pulmentarium his parat: vel concubina Corydonis: vel Testilis, id est fictilis, rusticum nomen est ab eo, quod ponat cibum rusticis. fessis id est ferventibus, vehementi ardore fatigatis. Ad v. 11 alia serpyllumque herbas calidas, quae aestum repel- lunt: nam, ut etiam Plinius dicit in naturali historia, omnis medicina aut a contrario aut a simili quaeritur : unde etiam calor potest aut frigore aut alio calore depelli. hinc est quod in ultima ecloga, cum amator remedium quaerat ardori, dicit se iturum aut ad Scythiam aut ad Aethiopiam, ut Aethiopum versemus oves sub sidere cancri .
Abbreviated transcription (Latin):
orydonis inꝑsona uirgilius intelligitur. Cȩsar in persona alixis inducitur¬
n Ardebat: id inpantienter eũ diligebat. & alebat & laudabat. Alexis:¬
quem dicunt alexandrũ. fuit seruus asinii pollionis irgilius uocatus ad
prandiũ cũ uidisset in ministerio omĩum pulcherrimũ dilexitcũ. quem
dono accepit. Cȩsarem ꝗdã acceperũt formosũ in operib & gła. Alii puerũ
cȩsaris: quẽ siquis laudasset gratã rem cȩsari feciss&. Nã uirgilius dicitur in
pueros habuisse amorẽ. net enim eũ turpiter diligebat. Alii corydon asinii
pollionis pueru adamatũ auirgilio terunt. eu adomino ciatu Corycdon
a uirgilio ficto noĩe nuncupan. ex quo genere auisquȩ coridalis dr̃ dulce
canens. Alexin uero puerũ quasi sine responsionẽ ac suꝑbum. hunc autem
forma pollio delectabatur. qui eo tempore transpadanã italiȩ partẽ tene
subito dicta. agrestia. uł insane mentis dicta uerba uł incondita. inscripta

Expanded text:
s intellegitur, Caesar Alexis in persona inducitur. ardebat id est inpatienter diligebat et alebat et laudabat. alexim dicunt Alexandrum, qui fuit servus Asinii Pollionis, quem Vergilius, rogatus ad prandium, cum vidisset in ministerio omnium pulcherrimum, dilexit eumque dono accepit. Caesarem quidam acceperunt, formosum in operibus et gloria. alii puerum Caesaris, quem si laudasset, gratam rem Caesari fecisset. nam Vergilius dicitur in pueros habuisse amorem: nec enim turpiter eum diligebat. alii Corydona, Asinii Pollionis puerum, adamatum a Vergilio ferunt, eumque a domino datum; Corydona a Vergilio ficto nomine nuncupari ex eo genere avis, quae corydalis dicitur, dulce canens; Alexin vero puerum quasi sine responsione ac superbum; hunc autem forma Pollio delectabatur, qui eo tempore transpadanam Italiae partem tenebsubito dicta, agrestia: vel insanientis dicta verba: vel 'incondita' in- conscripta,
Abbreviated transcription (Latin):
uitio: id ad seruitiũ. Seruitiũ esł conditionis indiciũ. I licebat: id̾ nec de ẽẽ
officio poteram.  Iuuenẽ: cesarẽ dicit octauianũ augustũ. decreuerat enimi
senatus. ne quis eũ puerũ uocaret. ne maiestas tanti imperii minueretur: i Di
ꝑmisit libere uiuere. N Primus: id.ante quã nullus sit. Petenti: neccessitatẽ pa¬
tienti: N Pascitͤ ut ante: idat ante eratis in pace pueri.sic & modo pascite in pace.
fortunate senex: non ad ȩtatẽ uirgilii refert. sed ad fortunatũ futurum. p̃ sa¬
go usus est uerbo.  Et tibi magna satis: ordo est magna satis pascua. N Quãuis
lapis: id quãuis mons sit & lacus. Nã a monte usque ad lacũ. & inde usq ad arbo¬

Expanded text:
ro Ad v. 40 servitio servitium est condicionis indicium. licebat id est nec deesse ro Ad v. 40 servitio servitium est condicionis indicium. licebat id est nec deesse officio poteram. Ad v. 42 ivuenem Caesarem dicit Octavianum Augustum: decreverat enim senatus, nequis eum puerum diceret, ne maiestas tanti imperii minueretur. Ad v.permisit libere vivere. 'primus' autem ante quem nullus sit. Ad v. 45 pascite id est, ut ante soliti eratis, pueri, sic et modo pascite in pace. Ad v. 46 fortunate senex non ad aetatem Vergilii refert, sed ad fortunam futuram, praesago usus verbo. Ad v. 47 et tibi magna satis ordo est 'magna satis pascua'. quamvis lapis id est quamvis mons sit et lacus: nam a monte usque ad lacum et inde usque ad arbo
Abbreviated transcription (Latin):
lium.ut inuidiose patrimoniũ suũ dixerit peculiũ acsi seruus eẽt. quia se diu
ꝗb stans populus romanus suffragia ferre consueuerat. Sed qm̃ hȩc septa simi¬
lia s̃ ouilib duo hȩc inuicem ꝓse ponuntur: ut hoc loco septa ꝓ ouilib posuit
ltẽ lucanus econtra. & miserȩ macula uit ouilia romȩ. luuenalis. antiquoquȩ
ꝓxima surgit ouili. Sane  Finguis: melius aduictimã quã ad caseũ refertur.
Ingratȩ urbi: quia cũ alimenta ciuitatib p̃stentur exrusticoꝵ labore: & in his ru¬
stici & deridentur aciuib & multa ꝑdunt. & aduectaꝵ rerũ p̃tia iniqua suscipiũt.
nit.i Mesta amarilli: de est tibi quȩ nemine lȩ tabatur pocta Cui pendere :
id tibi laudar ate nonte meruerũt. ¶Tityrus: uirgilius. u Pinus: roma iđ.
senatores. fontes: poetȩ.⁊ arbusta: fructeta id. scolastici uocabant. N Ser¬

Expanded text:
mus, ut invidiose patrimonium suum dixerit peculium, ac si servus esset, quia se diu mus, ut invidiose patrimonium suum dixerit peculium, ac si servus esset, quia se diu quibus stans populus Romanus suffragia ferre consueverat. sed quoniam haec saepta similia sunt ovilibus, duo haec invicem pro se ponuntur, ut hoc loco saepta pro ovilibus posuit, item Lucanus econtra et miserae maculavit ovilia Romae , Iuvenalis antiquo quae proxima surgit ovili . sane 'pinguis' melius ad victimam, quam ad caseum refertur. Ad v. 34 ingratae urbi quia cum alimenta civitatibus praestentur ex rusticorum labore, in his rustici et deridentur a civibus, et multa perdunt, et advectarum rerum pretia iniqua suscipiunt. nit. maesta amarylli quae nemine laetabatur poeta. cui pendere id est tibi: laudari a te non meruerunt. Ad v. 38 tityrus Vergilius. pinus Roma. Ad v. 39 fontes senatores. arbusta fructeta, id est scolastici. vocabant †inter
Abbreviated transcription (Latin):
tempore: aut archaismo ẽ. Antiqui enĩ post antes circũ &iã ablatiuo iungebãt.
qđ hodie facere minime possumus. aut longo postuna pars orationisut sit sen¬
sus uenit tempore longo post si cut multominus. multomagis. postmodo. horatꝰ¬
Postmodo qđ michi obsit clare multũq locuto. Et longo post. ut postposita ui¬
deatur cẽ p̃positio & in unitatẽ coacta. n fãtebor enĩ: hoc ꝑparentesin dictũ est.
: Nec spes libertatis erat nec cura peculi: nec sperare poterã libertatẽ in opp̃ssa
ciuitate. nec habere curã patrimonii. Peculii aũt aut antique dixit. quia omẽ
patrimoniũ apud maiores peculiũ dicebatur a pecorib inꝗb eoꝵ constabat
uniuersa substantia. unde etiã pecunia dicta est apeculio. aut certe peculium¬
pecunia & hoc ad morsũ tempoꝵ pertinet. Nã modo serui tantũ dicimus pecu¬

Expanded text:
tempore aut archaismos est; antiqui enim 'post' 'ante' 'circum' etiam ablativo iungebant, tempore aut archaismos est; antiqui enim 'post' 'ante' 'circum' etiam ablativo iungebant, quod hodie facere minime possumus: aut 'longopost' una pars est orationis, ut sit sensus, venit tempore longopost, sicut multominus, multomagis, postmodo: Horatpostmodo, quod mi obsit, clare multumque locuto . et 'longopost', ut postposita videatur esse praepositio et in unitatem coacta. Ad v. 31 fatebor enim hoc per parenthesin dictum est. Ad v. 32 nec spes libertatis erat nec cura peculi nec sperare poteram libertatem in oppressa civitate, nec habere curam patrimonii. 'peculi' autem aut antique dixit, quia omne patrimonium apud maiores peculium dicebatur a pecoribus, in quibus eorum constabat universa substantia, unde etiam pecunia dicta est a peculio: aut certe et hoc ad morsum temporum pertinet; nam modo servi tantum peculium dici
Abbreviated transcription (Latin):
tł barba cadebat: Aut mutatio ꝑsonȩ estirIquendã rusticũ accipiamus loquentem
non uirgiliy ꝑallegoriã. Nã ut diximus xxuiii annoꝵ seripsit bucolica. Aut certe ẽ
mutãda distinctio. ut sit non barba candidior sed libertas. Nã xxuiii annort barbã
quiuis potest metere sed nõ canã & bene candidior libertas. Ut in telligamꝰ &iã añ
in libertate sed nõ tali fuisse uirgiliũ. ⁊s Et longo post tempore uenit. postquã nos
amarialis hab&. galathea reliquit: lungendũ est hoc totũ. Nã du pliciratione
tempus ostenditꝰ quo eũ libertas as pexerit. idđ quando cepit secare barbam &e re¬
licta galathea amariłidis amore teneri: allegoricõs aũt hoc dicit. Postquã aũt¬
relicta mantua romã me contuli. Nã galatheã mantuã uult eẽ. romã amand¬
udã. & bene tempora quasi rusticus computat a barbe sectione. N longo post

Expanded text:
ti barba c. aut mutatio personae est, ut quendam rusticum accipiamus loquentem, ti barba c. aut mutatio personae est, ut quendam rusticum accipiamus loquentem, non Vergilium per allegoriam; nam, ut diximus, xxviii. annorum scripsit bucolica: aut certe est mutanda distinctio, ut sit non barba candidior, sed libertas; nam xxviii. annorum barbam potest quivis metere, sed non canam. et bene 'candidior libertas', ut intellegamus etiam ante in libertate, sed non tali fuisse Vergilium. Ad v. 29 et longo post tempore venit, postqvam nos amaryllis h. g. r. iungendum est hoc totum: nam duplici ratione tempus ostendit, quo eum libertas aspexerit, id est quando coepit secare barbam, et relicta Galatea Amaryllidis amore detineri. allegoricos autem hoc dicit, postquam relicta Mantua Romam me contuli: nam Galateam Mantuam vult esse, Romam Amaryllida. et bene tempora, quasi rusticus, computat a barbae sectione. longo post
Abbreviated transcription (Latin):
pellit. Uñ quasi meratur hominẽ rusticũ romã uidere potuisse. ⁊s libertas: amor
libertatis. & aliter dicit seruus libertatẽ cupio. aliter ingenuus. Ille enĩ carere uult
seruitute. hic habere liberã uitã: ꝓsuo scilic& arbitrio agere. Sicut nũc uirgilius sub
ꝑsona tityri dicit se amore libertatis romã uenire compulsũ. Et itẽ latenter carpit
tẽpora ꝗb libertas non nisi in urbe roma erat. Nut simpliciter certe intelligamus
hoc loco tityrũ sicut pastorẽ locutũ. Nlã ubiq theocritus mercenariũ inducit. Item
uirgilius. Titpre dũ redeo breuis est uiã pasce cap̾pellas. N Quȩ sera tam̃ respexit iner¬
tem᷑: Desidem. se non requirtentem. Nã culpat suã inertiam. qđ non añ romã ierit.
Et sit usus puer libertate: qua uti cȩpit ꝓuectioris ȩtatis. is Candidior. postquã tondẽ¬

Expanded text:
pellit: unde quasi miratur hominem rusticum Romam videre potuisse. Ad v. 27 libertas amor pellit: unde quasi miratur hominem rusticum Romam videre potuisse. Ad v. 27 libertas amor libertatis. et aliter dicit servus, libertatem cupio, aliter ingenuus: ille enim carere vult servitute, hic habere liberam vitam, pro suo scilicet arbitrio agere: sicut nunc Vergilius sub persona Tityri dicit se amore libertatis Romam venire compulsum, et item latenter carpit tempora, quibus libertas non nisi in urbe Roma erat. aut certe simpliciter intellegamus hoc loco Tityrum sicut pastorem locutum: nam ubique eum Theocritus mercennarium inducit, item Vergilius, ut Tityre dum redeo, brevis est via, pasce capellas . quae sera tamen respexit inertem desidem, se non requirentem. nam culpat suam inertiam, quod non ante Romam ierit et sit usus puer libertate, qua uti coepit provectioris aetatis. Ad v. 28 candidior postqvam tonden
Abbreviated transcription (Latin):
magna solebã: Uult urbẽ romã non tantũ magnitudine sed &iã genere differre
acȩteris ciuitatib. & ẽẽ quendã alterũ mundũ aut quoddã cȩlũ in quodeũ cȩ sarẽ
uidit. Qui enĩ comparat cani catulũ ułedũ capellȩ magnitudinis facit non genel¬
ris differentiã. Qui aũt dic̃ leo maior est cane. & generis facit & magnitudinis dif¬
ferentiã. Sicut nunc de urbe roma fecit. Putabã in ꝗt ante ita romã comparadã
ẽẽ aliis ciuitatib ut solet edus capre comparari. Nã quãuis maior esset tam̃ etiam¬
ẽã ciuitatẽ eẽ dicebã. Nunc uõ ꝓbaui eã &iã genere distare. Nã est sedes deoꝵ.
hoc aũt eum dicere ille comꝓbat uersus. Quantũ lenta solent int̾ uiburna cup̃ssi:
nã uiburnũ breuissimũ est. cup̃ssus uero arbor ÷ maxima. hoc aũt genus argui¬
mentationis &iã apud aristo telẽ lectũ est & ap̃ ciceronẽ.⁊ Componere: compara

Expanded text:
m. s. vult urbem Romam non tantum magnitudine, sed etiam genere differre a ceteris civitatibus et esse velut quendam alterum mundum aut quoddam caelum, in qua deum Caesarem vidit. qui enim comparat cani catulum vel haedum capellae, magnitudinis facit, non generis differentiam; qui autem dicit, leo maior est cane, et generis facit et magnitudinis differentiam, sicut nunc de urbe Roma fecit. putabam, inquit, ante, ita Romam comparandam esse aliis civitatibus, ut solet haedus caprae comparari; nam quamvis maior esset, tameam civitatem esse ducebam: nunc vero probavi eam etiam genere distare; nam est sedes deorum. hoc autem eum dicere, ille comprobat versus 'quantum lenta solent inter viburna cupressi': nam viburnum brevissimum est, cupressus vero arbor est maxima. hoc autem genus argumentationis et apud Aristotelem lectum est, et apud Ciceronem. componere comparare
Abbreviated transcription (Latin):
tonio arma portauit. qr bella ciuilia gessit. hic uirgilius octauanum augustu
timens tamen secutus ẽ ueritatẽ dum miles portando uincendo alios. N Noua
Insere: sibimetipsi imperat.⁊ Felix quondã: quasi iã diu ego felix fui aliquã do
infinib uestris. hic uid& se pastor exclusũ ẽẽ & uidet se non habere illud quo
cis uł herba quȩ nascitur inter campos & siluas in cythisa ciuitate. I Amaras:¬

Expanded text:
tonio arma portavit, quia bella civilia gessit idest desiderat. Hic Virgilius Octavianum Augustum tonio arma portavit, quia bella civilia gessit idest desiderat. Hic Virgilius Octavianum Augustum laesit, tamen secutus est veritatem dum miles portando vincendo alios. NOVALIAINSERE idest semet imperat. FELIX quasi iam diu ego felix fui aliquando in finibus vestris. Hic videt se pastor exclusum esse et invidet se non habere illud, quo ticis vel herba, quae nascitur inter campos et silvas in Cytisa civitate. amaras
Abbreviated transcription (Latin):
cret coloris est. Daxen phylistenes ai tappolinis & antilenȩ filiũ. hũc caxen
increta oppidũ condidisse. qđ suo nomine nominauit: ut uarro ait. quo magnoᷤᷤ
dere dicta penitꝰ subripuit.: Diuisos: qr olĩ iuncta fuit orbi terraꝵ britannia. ẽ
eniminsula reposita ĩ oceano septẽtrionali. & apoetis alter orbis terraꝵ dr̃. :En:
tiue. ut infra in ip̃o libro. en eritumquã ille dies. qđ significat ũ quam ne aliqñ.
n Tuguri: ategendo dictũ. ⁊ Cespite : t̾ra cũ ꝓpria herba euulsa.  Culmen: eo qđ
culmis tegitur. hic prisca rusticanoꝵ ẽ in paleis & in messibꝰ. i Postaliquot: post¬
multa tempora & quasi rusticus paristas numerat annos. IMea regna: ubi do¬
minatus sũ.uł senẽ se dicit agros suos recepturũ. N Impius miles: iratus meliboe¬

Expanded text:
cretacei coloris est. OAXEN. Philisthenes ait: Apollinis et Anchialae filius; hunc Oaxen cretacei coloris est. OAXEN. Philisthenes ait: Apollinis et Anchialae filius; hunc Oaxen in Creta oppidum condidisse, quod suo nomine nominavit. Vt Varro ait: Quos magnos dere dicta. PENITVS subripuit. DIVISOS idest quia olim iuncta fuit orbi terrarum Britannia. Est enim insula reposita in Oceano septemtrionali et a poetis alter orbis terrarum dicitur.o verbo, alio loco conponit, ut infra in ipso libro: En erit umquam ille dies, quod significat umquamne, aliquando. TVGVRI idest a tegendo dictum. CESPITE idest terra cum propria herba revulsa. CVLMEN idest eo, quod culmo tegitur. Nam physica rusticanorum est in paleis et in messibus. POST ALIQVOT idest tempora idest quasi rusticus per aristas numerat annos. MEA REGNA idest, ubi dominatus sum, vel senem se dicit agros suos recepturum. IMPIVS MILES idest iratus Meliboe
Abbreviated transcription (Latin):
subuinea fitus.⁊ In ethere cerui. auiũ ante cerui uolabunt more. &pisces
sine aqua uiuent. id ante rerũ natura mutabitur ꝙͣ nos cęsarẽ poterimus obli¬
uisci. ii freta: maria. i Destituent: derelinquent: N Per erratis: errore confu
manis & parthis uictis milites ararim germaniȩ flumen biberũt. s. Illius: iđ
thũ exarare bibiturũ. & germanũ extygride quã sibi obliuionẽ futurã dent
diuisi agricȩsaris beneficio. NSitientes ibimus afros: tropus syne doche. abafris
enĩ lybiã quȩ aqua indiget intelligi uult. N Seythia: regio est septentrionali.
Et rapidũ cretȩ oaxen: hoc est lutulentũ. qđ rapit cretã. creta terrã albã dixit᷑.
Nã oaxis fluuius meso potaniȩ est uelocitate utitur: quiã rapiens albam terrã
turbulentus efficitur. uł oaxis fluuius scythiae increta insula non est. seda qua

Expanded text:
sub vinea fit. IN AETHERE CERVI idest avium ante cervi volabunt more. ET PISCES idest sub vinea fit. IN AETHERE CERVI idest avium ante cervi volabunt more. ET PISCES idest sine aqua vivent, hoc est ante rerum natura mutabitur, quam nos Caesarem poterimus oblivisci. Ad v. 60 freta maria. destituent relinquent. Ad v. 61 pererratis erromanis et Persis victis milites Ararim, Germaniae flumen, biberunt. ILLIVS idest thum ex Arare bibiturum, Germanum ex Tigride, quam sibi oblivionem futuram non divisi agri Caesaris beneficio. SITIENTIS IBenim Libyam, quae aqua indiget, intellegi vult. Ad v. 65 scythiam regio septentrionalis. et rapidum cretNam Oaxis fluvius Mesopotamiae et velocitate utitur, qui rapiens albam terram turbulentus efficitur, vel Oaxis fluvius Scythiae: in Creta insula non est, sed aqua
Abbreviated transcription (Latin):
II Nota: cara. i frigus: ꝓestiuo tempore subumbra fit.ꝓ frigus opacũ: icł auras ꝓspe¬
incertũ. an ꝓ ualde frigidũ: Nã unũ est frigus hieme. alterũ uͦ quo refrigeremur
estate. N Ablimite: limes est agriterminus. I Sepes: subaudi fiat. N Hyblaeis:
nascitur. i florẽ depasta: de pastum florẽ habens. i Salicti: uirgulti genus dictũ
genera fronclatorũ. frondator qui arbores amputat. & qui frondib manipu¬
los facit hiemis tempore animalib ad pastũ offerendos & qui manib uitiũ folia
uellit. quo ardor solis uuam maturiorem reddat: N Adauras : ił indie. N Rau¬
tine. sed multoꝵ auctoritas latinũ facit. cicero meia quȩ tala masta scribintur.
iã mare tyrẽnum longe penitusq palũbes reliquĩt᷑. i Gemere: id canere. ꝓprie
tam̃ de turture dr̃. i Turtur: declinatur & masculino & feminino genere. ut
aeria turtur cessabit. & plautus tibi obiustos turtures. ÷ abulmo: id ligno. qđ

Expanded text:
frigus opacum id est auras prospeincertum, an pro 'valde frigidum': nam unum frigus est hieme, alterum quo refrigeremur aestate. Ad v. 53 ab limite limes est agri terminus. saepes subaudi 'fiat'. Ad v. 54 hyblaeis Hnascitur. depasta florem depastum florem habens. salicti virgulti genus, sunt frondatorum: frondator, qui arbores amputat, et qui frondibus manipulos facit, hiemis tempore animalibus ad pastum offerendos, et qui manibus vitium folia avellit, quo ardor solis uvam maturiorem reddat. ad auras id est in die. Atine, sed multorum auctoritas Latinum fecit. Cicero in elegia, quae Talamasta inscribitur: Iam mare Tyrrhenum longe penitusque palumbes reliquit. GEMERE idest canere, proprie tamen de turture. TVRTVR declinatur et feminino et masculino genere, ut ‘aeria turtur cessabit’, et Plautus: Tibi obiustos turtures. AB VLMO idest lignum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur graece: Habeto habeat. Tertia persona est a
futuro imparatiui: quae in hoc modo nũii singularis
similis est secundae: Amazoniam: quasi amazoniam:
cinginiur. sed etiam a quo arma deperdent: contentus
raptim eunt. ut corripit aeneas aditum custode sepulto
linienq reliuquunt: aut regulam aut signum de
sumitatem signant uestigiis. ut alibi. Uix summa ue¬
generalitatem transit ad specialitatem: E bone quia
unde terram calcauius: ergo non proprie dixit calcemi
calte terit. Planta enim calcem potuit torrae. Unde
a parte totum accipendum .÷ caltem pedo terebat. in.¬
cumbens humero: aut flexo humero. aut currontis
est gestis. elapsus prior: ꝑ aut dum labitur idest cele¬
riter currit ut prior fiat. ⁊ satis licenter ost dictum.
aubiguumq relinquat: mninus firmum ad celeritatẽ.
rata uictoria caruit: caeseͤut forte Iuuencis: benȩ
rem notam per transitum tetigit. Aigonalis .N mos

Expanded text:
t. habeto habeat: tertia persona est a t. habeto habeat: tertia persona est a futuro imperativi, quae in hoc modo numeri singularis similis est secundae. Ad v. 311 Amazoniam quasi Amazoniam, cingimur, sed etiam a quo arma dependent. Ad v. 314 Contentus raptim eunt, ut "corripit Aeneas aditum custode sepulto" . limenque relinquunt aut regulam, aut signum de summitatem: 'signant' vestigiis, ut alibi "vix summa vegeneralitatem transit ad specialitatem. et bene, quia unde terram calcamus. Ergo non proprie dixit ‘calcem calce terit’; planta enim calcem potuit terere. Vnde a parte totum accipiendum, id est ‘calce pedem terebat’. INCVMBENS VMERO aut Helymi umero, aut currentis est gestus. ELAPSVS PRIOR eut, dum labitur, id est celeriter currit, prior fiat: et satis licenter est dictum. ambigvum minus firmum ad celeritatem. rata victoria caruit. caesis ut forte ivvencis bene rem notam per transitum tetigit: agonalis enim moris
Abbreviated transcription (Latin):
diximus Singulae trifariam diuiduntur. ut sit prima
uiridis adulta hinc est &ͦ uiridi uiuenta. &oruda
deo uiridisq senectus. Ito in salustius sed mithridates
cit eum ob hoc uenisse ne amicum relinqueret. Aut
distiguendum perse & erit nominatiuus pluralis
ut pueri non referas ad aetatem. sed ad agonane
studium in quo sunt uirorum ⁊ puerorum seperata
certamina. Nam
nomia .N. est pans epiri: Tegeae: si deriuatiuum fuerit
de. non procedit. si tege legerimus nonstat uersus. Nisi
addita des syllaba. Deriuatiuum aũt ille indicat locus
Tum lateri atq humeris tegeum subligat ensem. & lege¬
um oppidum est arcadiae. quos fma oscura recundit.¬
per contrarium illos superiores onmes esse nobiles in
sicut etiam in nauibus goueralia dat E spetialia: leuato.
nitido ut ad leuem clipeum sublatis cornibus io: primi
aliorum comparationie. Nam unus est prinius: flaua
ornamientis. Sermo graccus est quia¬

Expanded text:
diximus, singulae trifariam dividuntur, ut sit prima, diximus, singulae trifariam dividuntur, ut sit prima, viridis, praeceps; hinc est et ‘viridi iuventa’ et «cruda deo viridisque senectus». Item Sallustius «sed Mithridates cit eum ob hoc venisse, ne amicum relinqueret: aut distinguendum per se, et est nominativus pluralis, ut 'pueri' non referamus ad aetatem, sed ad agonale studium, in quo sunt puerorum et virorum separata certamina: namnania enim est pars Epiri. TEGEAEAE si derivativum fuerit, ‘de’ non sequitur; si ‘Tegeae’ legerimus, non stat versus nisi addita ‘de’ syllaba. Derivativum autem ille ind"tunc lateri atque umeris Tegeaeum subligat ensem" . et Tegeum oppidum est Arcadiae, a Tegeo Arcadiper contrarium illos omnes esse nobiles indsicut etiam in navibus, et generalia dat et specialia. levato nitido, ut "at levem clipeum sublatis cornibus Io" . Ad v. 308 Primi aliorum conparatione: nam unus est primus. Ad v. 3ornamentis; sermo Graecus es
Abbreviated transcription (Latin):
uatus abibit. Quod etiam ait pystali certamine. Uictori
uelatum auro uittisq idest ensem atq insignem galcam
solatia uicto Rut certe promisisse eum intelligannuis quande
uidit nauem periclitantem: operum aut ignara mine¬
rue. perita lanificii cressa genus. figura pracca. ut qui
oenus unde domo: pholoe. nomene proprium. orat
Siut lactans. Nam ĩfantes lactentes dicinus grauineuin
silua colles habet. sed est in collibus silua. debuit erdo
dicere quem colles cingebant siluis. mediaq in uille
iest spatium spectaculi: E theatri gracce dixit
ordo est: quo se aeneas medium tulit cum multis
nulibus ⁊ extructu consessu resedit. animos subaudi
eorum mixtiq sicani. quod pars ait e certare para¬
ti uiridĩq iuuenta: aetates omnes uarro sic diui¬
dit infantiam. pueritiam. Adolescentiam. Iuuentau
Senectam. hae tamen sicut etiam de temporibus sup

Expanded text:
natus abibit»; quod et in pyctali ait certamine «victori natus abibit»; quod et in pyctali ait certamine «victori velatum auro vittisque iuvencum, ensem atque insignem galeam, solacia victo». Aut certe promisisse eum intellegamus quando vidit navem periclitantem. OPERVM HAVD IGNARA MINERVAE perita lanificii. CRESSA GENVS figura Graeca, ut «qui genus? unde domo?" pholoe nomen proprium. erat autem lactans: nam infantes lactentes dicimus. Ad v. 287 silva colles habet, sed est in collibus silva. debuit ergo dicere, quem colles cingebant silvis. Ad v. 288 Mediaque in valle id est spatium spectaculi. Et ‘theatri’ Graece dixitordo est: quo se Aeneas medium tulit cum multis milibus et exstructo consessu resedit. ANIMOS ‘eorum’ subaudis. MIXTIQVE SICANI quod ait «pars et certare parati». VIRIDIQVE IVVENTA aetates omnes Varro sic dividit; infantiam, pueritiam, adulescentiam, iuventam, senectam. Hae tamen, sicut etiam de temporibus supra
Abbreviated transcription (Latin):
ni honoris sinit: saenis aũt modo uittis. Alias dr¬
arte .i uirtute: atq ordine debilis uno: Sergestus .s.
ꝓ bene ex mutatione conquisiuit ornatum: Ramirri¬
deri ⁊ siue houore essel hominis est: Lemis carere na¬
uis. uiac in aꝑgere. agger est medię uiae eminentia
coaggeratis lapidibus strata: uude uiae aggere dixit ae¬
req fortis ut aerea pupis grauis fortis ut grauibus certa¬
mina remis: tortus: hos tortus idest sine causa tentat
incessus clauda: ab horine transtulit. cicero mancam
ac debilem fore practuram suam: niembra. etiam hoc ab
homine transtulit: uela facit tñ: apar ONoνgΟΡ ÷ ñ
Nam non praemisit sꝗ̃ q̃ nauigare non posset: subit ho¬
stia portus: ut supradirinus ideo quia exitus flurinũ
frequenter portus efficiunt. promisso: aut magno aut
anto promisso ut intelliģanius in omnibus ludis illuo
eo seruatum singulare. Nenio et hoc numero inibi non do¬

Expanded text:
ni honoris sunt. 'taenis' autem modo vittis: alias ni honoris sunt. 'taenis' autem modo vittis: alias ARTE id est virtute. ATQVE ORDINE DEBILIS VNO Sergestus scilicet. Et bene ex mutatione conquisivit ornatum; nam inrideri et sine honore esse hominis est, remis carere, navis. VIAE IN AGGERE agger est media viae eminentia, coaggeratis lapidibus strata; unde viae aggerem dixit. AEREA fortis, ut «aerea puppis». GRAVIS fortis, ut «gravibus certamina remis». TORTVS hos tortus – id est sine causa temptat incessus. CLAVDA ab homine transtulit; Cicero «mancam ac debilem fore praeturam suam». MEMBRA etiam hoc ab homine transtulit. VELA FACIT TAMEN ἀνακόλουθον; nam non praemisit ‘quamquam remigare non possit’. SVBIT OSTIA portus, ut supra diximus, ideo, quia exitus fluminum frequenter portus efficiunt. PROMISSO aut magno, aut ante promisso, ut intellegamus in omnibus ludis illud esse servatum «nemo ex hoc numero mihi non do
Abbreviated transcription (Latin):
flexuoso E hoc dicit erat inchlamyde flexuosa ⁊ insere¬
iueabilis purpura in modum meandri fluminis cariae
prouinciae: Meliboea: pro meliboensis. est autem thessa
liae ciuitas meliboea: ꝑ egius: troii regis phrygiae filius.
fatigat. laus picturae. quasi gerat. & nou gerere uide¬
ne quicꝗ̃ adsidera tollunt: aut admirantes. aut incre¬
pantes deos nirtute: quia ille fauore uicerat nuiminum:
unde & praenia dantur congrua illi eto chlamys deorũ
continens fabulam: huic lorica idest uirtutis insigne.
hamis auroq hamis aureis: si moenta uenit a nto
tysoo subilio alto: o oreuis fit sequerite uocali. deus
& tutamen: quia triplex de S aurea: phegeris sagarisg
nominatim dicerdo addidit laudem addidit laudem
crresu pallentes troas agtiat. ad aeneae qui cum
uicit pertinet laudem cymbiaq: pocula in modum
S̃ significat lemuiscatas coronas. quae suut de frondi¬
bus ꝓ discoloribus fasciis: E sicut uarro dicit mag¬

Expanded text:
flexuoso. Et hoc dicit: erat in chlamyde flexuosa et in se reflexuoso. Et hoc dicit: erat in chlamyde flexuosa et in se remeabilis purpura, in modum Maeandri, fluminis Cariae provinciae. MELIBOEA pro ‘Meliboeensis’. Est autem civitas Thessaliae Meliboea. REGIVS Troi, regis Phrygiae, filius. FATIGAT laus picturae, quasi gerat. PRAEPES mod AD SIDERA TENDVNT aut mirantes aut increpantes deos. VIRTVTE SECVNDVM quia ille favore vicerat numinum. Vnde et praemia dantur congrua: illi chlamys, deorum continens fabulam, huic lorica, id est virtutis insigne. HAMIS AVROQVE hamis aureis. SIMOENTA venit a nominativo ILIO ALTO ‘o’ brevis fit sequente vocali. DECVS ET TVTAMEN quia triplex et aurea. PHEGEVS SAGARISQVE nominatim dicendo addidit laudem. CVRSV PALANTES TROAS AGEBAT ad Aeneae, qui eum vicit, pertinet laudem. CYMBIAQVE pocula in modum et significat lemniscatas coronas, quae sunt de frondibus et discoloribus fasciis, et sicut Varro dicit, mag
Abbreviated transcription (Latin):
est aũt deus marinus: panopeaq uirgo: una de uere.¬
idibus: quam ideo seporatim dixiinus: ut illas non
uirgines intelligamus: portunus. deus marinus qui
portubus praeest. E bene impulit eum ipse iam ui¬
cinum portui. Nota aũt est fabula. fitamias post furo¬
cem a iunone immiissum Cum occiso learcho. Meli¬
certam alterum filium cum ino uxore sua persoque¬
retur: cumse illi in mars praccipitassent. uoluntate
muninum indcosuersi sunt: Melicerta in portũnum
qui graece palemori dicitur. Nam Nixeno Aixedioa
tutam quas gracce dicit᷑ leucothea: portu se con¬
didit alto. idest usq ad interiora peruenit: ex mor
Ludorum .s. per praeconem: Uictorem: prinium
subaudi. nam illi duo uictores sit sergesti. Unde
parllo post: quem modo nauali Nuesteus certamine
uictor consequitur: dat ferre: graecum est duo ue-¬
rba coniungere: ut paulo post: donat habere uiro :
Sed hoc datur poetis. magnum talentui: ut diximus¬
aliorum ut supra dixinuis circum: in parto extrema¬

Expanded text:
s deus marinus. panopeaque virgo una de Nereidibus, quam ideo separatim dixit, ut illas non virgines intellegamus. Ad v. 241 Portunus deportubus praeest. Et bene ‘impulit’ eum ‘ipse’ iam vicinum portui. Nota est autem fabula: Athamas post furorem a Iunone inmissum cum, occiso Learcho, Melicertam alterum filium cum Ino uxore sua persequeretur et se illi in mare praecipitassent, voluntate numinum in deos versi sunt, Melicerta in Portunum, qui Graece Palaemon dicitur, Ino in matutam, quae Graece dicitur Leucothea. PORTV SE CONDIDIT ALTO id est usque ad interiora pervenit. EX MORE ludorum, scilicet per praeconem. VICTOREM ‘primum’ subaudis; nam et illi duo victores sunt Sergesti - unde paulo post «quem modo navali Mnestheus certamine victor consequitur». DAT FERRE Graecum est duo verba coniungere, ut paulo post «donat habere viro»; sed hoc datur poetis. MAGNVM TALENTVM ut diximusalterius. CIRCVM in parte estrem
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam propter quam comniserat scelus. Beue
autem rotepi quasi debitas. E rgo hoc dicit. feci istud
g illudd. Pelix ni mirum fuissem si tanturu aene¬
as carthaginem non uenissꝗ: Alii haec quasi per in¬
terrogationem uolunt accipi. ut nihil dicat esse
porfectum. nunquid urbem statui: nunquid ulta sum
Nirum: nun quid a fratre poenas recepi: felix
taiien fuisser si uel hoc tancum contingeret a¬
ut carthaginem non uenire aenoas e haucua¬
propter pendent opera interrupta. ut sit ordo. ur¬
beni prdeclaram: ꝓ mea noenia uidi satui hoc est

Expanded text:
pecuniam propter quam commiserat scelus. bene pecuniam propter quam commiserat scelus. bene autem ‘recepi’, quasi debitas. Ergo hoc dicit: ‘feci illud et illud; felix nimirum fuissem, si tantum Aeneas Carthaginem non veniret’. Alii haec quasi per interrogationem volunt accipi, ut nihil dicat esse perfectum: ‘numquid urbem statui? Numquid ulta sum virum? Numquid a fratre poenas recepi? Felix tamen fuissem, si vel hoc tantum contingeret ut Carthaginem non veniret Aeneas’. Et hanc vapropter «pendent opera interrupta», ut ordo sit ‘urbem praeclaram et mea moenia statui vidi’, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
qu& non potest taugi sicut uentus: hino in sexto corpo
ra uira nefas stygia uectaro carina. haue aũt romꝑ
honerus requirit. si mulacro herculis apud inferoe
uiso. T sciendum siniulacra haec esse etiam corum
sunt. Unde aut uisi esse apud inferos: aut illuo desten¬
dise dicnutur: oratius de libero : Te uidit insonscer¬
bocus aureo cueru decoruin. Eciendi tamen ab uti
poctas ꝓ confuso uel simulatrumi: uel umibram dicero:
urbem praclaram. non est contrariumnille loco pen¬
dent opera interrupta: naui licet paulutum aliquid
superosset. quantum ad ipsam pertiuet fecerat: ut
uedeni q paratari. iter paulo post urbem q tum
greuera tiuitati quid superest factis niuris. tem¬
plo. porni. & theatro. miea noenia uidi. a nio fata
ꝓ portiuet ad affectum ut quam uestrae fecoro ma-¬
nus ulta uirum. puniendo eius interfetoromi: nã
ideo addidit poenas inimico a featre recepi. E roue¬
ra nilla auari maior est poerea quam ammittere

Expanded text:
quae non potest tangi, sicut ventus: hinc in sexto "corpoquae non potest tangi, sicut ventus: hinc in sexto "corpora viva nefas Stygia vectare carina" . hanc autem rem etiam Homerus requirit simulacro Herculis apud inferos viso. et sciendum simulacra haec esse etiam eorum sunt: unde aut disse dicuntur: Horatius de Libero «te vidit insons Cerberus aureo cornu decorum». Sciendum tamen abuti poetas et confuse vel simulacrum vel umbram dicere. VRBEM PRAECLARAM STATVI non est contrarium illi loco «pendent opera interrupta»; nam licet paululum aliquid superesset, quantum ad ipsam pertinet fecerat, ut «urbemque paratam», item paulo post «urbemque tuam». Et re vera civitati quid superest factis muris, templo, portu, theatro? MEA MOENIA VIDI a me facta. Et pertinet ad adfectum, ut «quam vestrae fecere manus». VLTA VIRVM puniendo eius interfectorem; nam ideo addidit «poenas inimico a fratre recepi». Et re vera nulla avari maior est poena quam amittere
Abbreviated transcription (Latin):
saturni cursus exitium creat. nisi forto aliarum stel¬
laruinbenignitas e tertium eius superet cuesum. For¬
tuna idest casu qui ad omnia pertinet quae etteinsecus
sunt ut ad ruitiam: incendia: naufragia: uenena. bene
ergo dixit fortunam: sic cicero in philippicis multa ii¬
hi iminere uidebantur praeter naturam: praeterq
fatum .i. gladii auconii es casu. subterras ibit imago: be¬
no imaginem dixit: Ualde enim quaritur apuo philo¬
sophos quid illud sit quod inferos petat. Nam tribus con¬
stanius: auinia: quae superna est  originem suam petit
Corpore. quod interram defict. Umbra. quam lucretius
gie diffeuit. supra spoliatus lumine aer. ergo umbra sier
corpore creatur sine dubio periit cumco nec est quieꝗ
reliquum ox homine quod inferos petat. Sed de prehonde¬
runt esse quoddam simulacrum: quoa ad nostri cor¬
poris effigiom fictum inferos potit: 4 est speties torporea

Expanded text:
Saturni cursus, exitium creant, nisi forte aliarum stelSaturni cursus, exitium creant, nisi forte aliarum stellarum benignitas etiam tertium eius superet cursum; fortuna, id est casu, qui ad omnia pertinet quae extrinsecus sunt, ut ad ruinam, incendia, naufragia. Bene ergo dixit ‘Fortuna’; sic Cicero in Philippicis «multa mihi inminere videbantur praeter naturam praeterque fatum», id est gladii Antonii ex casu. SVB TERRAS IBIT IMAGO bene ‘imaginem’ dixit. Valde enim quaeritur apud philosophos quid illud sit quod inferos petat. Nam tribus constamus: anima, quae superna est et originem suam petit; corpore, quod in terra deficit; umbra, quam Lucretius sic defininivit, «supra spoliatus lumine aër». Ergo umbra, si ex corpore creatur, sine dubio perit cum eo, nec est quicquam reliquum de homine quod inferos petat. Sed deprehenderunt esse quoddam simulacrum quod ad nostri corporis effigiem fictum inferos petit, et est species corporea
Abbreviated transcription (Latin):
imago fuerat. studio aĩili: aut pro aetatis possibilitate: aut
pro industria qua utantur añicul&. At trepida: festina : ncim
moritura nihil timebat. ceꝑtis effera. furiata saeuis cogita¬
tionibus. pallida morte futura. aut pallidior ꝗ̃ solent osse ho
mines post mortem: aut pallida omine mortis futurae.
furibunda: furenti si milis: non hos quęsitum uunus inusus
quem aeneas non ad huue usum reliquerat ut supra di¬
ximus: Secundum honerum uertitur munus in perniciem
tale est inbucolicis hos illi quod dii bene uertant unttimus
ueam abscedore compulit. aut amor: aut necessitas fati:
uixi. excusat uitas ab ruptionem: quia ditit plato ma.¬
gua poena affici animas corui qui uitam aute tẽpusro¬
linquinit: E quem dederat cursum fortuna peregi: non
natura: cui ultra centum ꝙ uiginti annos solsticiales con-
cessum non est: Fato cui nonaginta anni hoc est tros

Expanded text:
imago fuerat. STVDIO ANILI aut pro aetatis possibilitate, aut imago fuerat. STVDIO ANILI aut pro aetatis possibilitate, aut pro industria qua utuntur aniculae. AT TREPIDA festina; nam moritura nihil timebat. COEPTIS INMANIBVS EFFERA furiata saevis cogitationibus. PALLIDA MORTE FVTVRA aut pallidior quam solent homines esse post mortem. aut ‘pallida’ omine mortis futurae. FVRIBVNDA furenti similis. NON HOS QVAESITVM MVNVS IN VSVS quem Aeneas non ad hunc usum reliquerat. Et, ut supra diximus, secundum Homerum vertitur munus in perniciem. Tale est in Bucolicis «hos illi, quod nec bene vertat, mittimus neam abscedere conpulit: aut amor, aut necessitas fati. Ad v. 653 Vixi excusat vitae abruptionem, quia dicit Plato magna poena adfici animas eorum qui vitam ante tempus relinquunt. et quem dederat cursum fortuna peregi non natura, cui ultra centum et viginti solstitiales annos concessum non est; fato, cui nonaginta anni, hoc est tres
Abbreviated transcription (Latin):
cum diuersa significent: pro eodem: spargore lympha. sacri¬
ficantes diis inferiis aspergebant᷑: ut aspergens rore loui p
ramo felicisoliuae. Superis abluebantur: ut donec mie in¬
flurine niuo abluero: modo aũt inferis sacrificat: ut sa
endum stoicos diceͬ unum ẽẽ deuin cui nomina uariant
pro actibus ꝙ officiis. Unde etiam dupplicis sexus numiua
ee dicuntur: ut cum in actu sunt: mares funt sint: fe¬
miue cum patieridi imitantire naturam: unde est in¬
ab actibus aũt uocantur: ut iupiter iuuaus pater: mer¬
curius quod praeest mercibus. liber a libertate: sic ergo
modo iouemi stygium dicit inferis sacrificatura: ut iuno¬
ni infernae dictus sacer: hinc est iddis oratio. coeliclas inea uie
nbra dei quos nostra potestas officiis diuisa facit: qua rite in¬
ceꝑta paraui. ordo est: incepta quas paraui animus est rite
perfitere. curis. auioribus. dardauii q rogum capitis. in quo eius

Expanded text:
cum diversa significent. SPARGERE LYMPHA sacricum diversa significent. SPARGERE LYMPHA sacrificantes diis inferis aspergebantur, ut «spargens rore levi et ramo felicis olivae», superis abluebantur, ut «donec me flumine vivo abluero»; modo autem inferis saendum Stoicos dicere unum esse deum, cui nomina variantur pro actibus et officiis. unde etiam duplicis sexus numina esse dicuntur, ut cum in actu sunt, mares sint; feminae, cum patiendi habent naturam: unde est ". ab actibus autem vocantur, ut 'Iuppiter' iuvans pater; 'Mercurius' quod mercibus praeest; 'Liber' a libertate. sic ergo et modo Iovem Stygium dicit inferis sacrificatura, ut alibi "Iunoni infernae dimbra, dei, quos nostra potestas officiis divisa facit». QVAE RITE INCEPTA PARAVI ordo est: sacra quae paravi animus est rite perficere. CVRIS amoribus. DARDANIIQVE ROGVM CAPITIS in quo eius
Abbreviated transcription (Latin):
pluralis modi indicatiui. docento. legrnto: audiunto: nu¬
triunto urbanus dicit eam et uerbo iuris ee usam ꝑꝑiodi¬
hereditatem. exoriare: ex oriatur: E ostendit hanibalem.: ex
ossibus. secundum auaxagoram qui qUsorpida dicit .i
omnium membrorum similitudinem ẽe in rebus creandis
ergo sicut ex ossibus. sic ex sanguine ꝗ medullis: nam oninia
pro parte sua trauseunt in procreationem. Lucretius. nũc
precor propter illud quod foederibus sanaͥtum est.: ut cor¬
sica media ec̃ inter romanos ꝓ carthaginensos: pugnent
ipli q nepotes potest ꝙ ad ciuille bellum referri: tumoreuite
festinatione mortis: si miul uectit causam morarum ⁊ ipsi
ꝓ sorori. hue siste: huc adhue: ut gregem sistit ad aram
hinc E sistatur dicimus idest adducatur: uamstare aliudẽ :
nec aliter possumus dicere quam sta hic. e fiste huc: fallit
autem pleruuq uerbi sinuilitudo quia dicinius. sto e fisto :

Expanded text:
pluralis modi indicativi, ut ‘amanto’ ‘docento’ ‘legunto’, ‘nupluralis modi indicativi, ut ‘amanto’ ‘docento’ ‘legunto’, ‘nutriunto’. Vrbanus dicit verbo eum iuris usum propd v. 625 Exoriare exoriatur: et ostendit Hannibalem. ex ossibus secundum Anaxagoran, qui homoeomerian dicit, id est omnium membrorum similitudinem, esse in rebus creandis id est ex ossibus, ex sanguine, ex medullis: nam omnia pro parte sui transeunt in procreationem. Lucretius "nunc  foederibus cautum est, ut Corsica esset media inter Romanos et Carthaginienses. PVGNENT IPSIQVE NEPOTES potest et ad civile bellum referri. BREVITER festinatione mortis; simul nectit causam morarum et ipsi et sorori. HVC SISTE huc adduc, ut «et cum grege sistit ad aram». Hinc et ‘sistatur’ dicimus, id est ‘adducatur’; nam ‘stare’ aliud est. Nec aliter possumus dicere quam ‘sta hic’, ‘siste huc’. Fallit autem plerumque verbi similitudo, quia dicimus ‘sto’ et ‘sisto’
Abbreviated transcription (Latin):
nium cum aeueae sotii praedas agerent bellum comisurti
in quo latenus occistis est. fugit tuxnus & niezentii aux
comparato uictus quidem ost ab aeueas. qui tamen inipõ
praclio non comparauit. Aschauius postea mezentium in¬
terenut alii dicuut quod uictor ae neas cum sacrificare
super numitium fluuium lapsus. Erius nec cadauer in¬
uentum est. Unde dicit nediaq inhumatus harona. põa
dictus est inter diuos receptus quem iouem in digetena di¬
xere. aute diem. auto fati necessitatem: & bene quod pasura
est optat aenece: ut sed misera ante dienie: cum sauguiue
fuudo quasi imprecatioues ipsas suo consecrare cruore. tũ
uos oͥ tyxii. non sunt mandato. sed imprecatiores ut disen¬
tiant omiuibus rebus: sicut e factum est: nam si mandata
sunt: quoniodo genus futurum: exercete odiis. idest fatigate
uec foedera sunto: quia rupta sunt tertio. sunto auteni
sunt: ut sit ꝑꝑruietrum addita o tertiae personae nui

Expanded text:
nium, cum Aeneae socii praedas agerent, proelium commissum, nium, cum Aeneae socii praedas agerent, proelium commissum, in quo Latinus occisus est, fugit Turnus; et Mezentii auxilio conparato victus quidem est ab Aenea, qui tamen in ipso proelio non conparuit. Ascanius postea Mezentium interemit. Alii dicunt quod victor Aeneas, cum sacrificaret super Numicum fluvium lapsus est et eius nec cadaver inventum est; unde dicit «mediaque inhumatus harena». Postea dictus est inter deos receptus. ‘Ante diem’ autem ‘ante fati necessitatem’; et bene quod passura est optat Aeneae, ut «sed misera ante diem». CVM SANGVINE FVNDO quasi inprecationes ipsas suo consecraret cruore. TVM VOS, O TYRII non sunt mandata, sed inprecationes, ut dissentiant omnibus rebus, sicut et factum est; nam si mandata sunt, quomodo «genus futurum»? EXERCETE id est ‘fatigate’. NEC FOEDERA SVNTO quia rupta sunt tertio. ‘Sunto’ autem sint; et fit propter metrum, addita ‘o’ tertiae personae numeri