comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gna ĩt̾ auctores dissensio Glauco ne carsstio: an leocratiian
agatharcho. an Seope scriptũ sit id carmen: e pharsali fuẽit
heȩ domꝰ: ut ip̃e dã loco sigficare Simoniaes uidrꝰ : atq apol¬
lodorus & F ratosthenes : & fuphorion e larisscus Eurypilus
tradidenã. an cranone : ut apollas calimachus : quẽ secueꝰ
Cicͦ hãc famã lati fudit. Scopã nobilẽ thessadũ perisse
ĩ eo ꝯiunio ꝯstat. Adiicit᷑ sororis filius putãt & ortas pleresq
ab illo Scopa: ꝗ maiore erate fuerit : Qx̃ꝙ m totũ detinde¬
ridis fabulotum iuẽt. Neq oĩo huiꝰ rei me̾minit usꝗͣ poeta
ipse ꝓsto nõ tacitunꝰ de tãta suagła Ex hoc Simonidis fa¬
cto notari iuđ̃t iuiuari memoria signatis aĩo sedib: Idq ete¬

Expanded text:
gna inter auctores dissensio, Glaucone Carystio an Leocrati an gna inter auctores dissensio, Glaucone Carystio an Leocrati an Agatharcho an Scopae scriptum sit id carmen; et Pharsali fuerit haec domus, ut ipse quodam loco significare Simonides videtur utque Apollodorus et Eratosthenes et Euphorion et Larissaeus Eurypylus tradiderunt, an Crannone, ut Apollas Callimachus, quam secutus Cicero hanc famam latius fudit. scopam nobilem Thessalum periisse in eo convivio constat; adiicitur sororis eius filius; putant et ortos plerosque ab alio Scopa, qui maior aetate fuerit. quanquam mihi totum de Tyndaridis fabulosum videtur, neque omnino huius rei meminit usquam poeta ipse, profecto non taciturus de tanta sua gloria. ex hoc Simonidis facto notatum videtur, iuvari memoriam signatis animo sedibus, idque cre
Abbreviated transcription (Latin):
at Arit̃ at memoriȩ pͥmꝰ oñdisse dt̃ Simonides: cuiꝰ uulga.¬
ta fabula ẽ: cũ pugili coronito carmẽ : quale cõponi uistotib
solȩ merce de pasta scripsiss ab negata ei peciũe pars est:
ꝙ more poetis freq̃ntissimo digressus : laudes castoris : q pollucis
exierat. Quaꝑꝑ ꝑtem abiis petere quoꝵ facta celebrasse:
uidebatur: ẜ ꝑsoluerũt: ut traditũ ẽ.Nã cũ essie grade cõ¬
uiuiũ in honorẽ eiꝰem iuctoriȩ sat adhibitus ei coenȩ Si¬
monies : nũtio ẽ excit: ꝙ eum duo iuuenes eꝗs aduesti
desiderare maiorẽ in modũ dicebãt᷑. E illos ꝗde nõ inuenit:
fiusse tã gratos erga se exitu cõꝑit. Nã iux eo limen egressol
tricliniũ illud supͣ cõuiuas corruit. Atq ita ꝯfudit : ut non
ora mõ opp̃ssoꝵ. sed mẽbra &̃ oĩa reꝗrẽtes ad sepulturam
ꝓpĩqui nlła nota possẽ discerne᷑. sum Simonides dtꝰ memor
ordine qo ꝗsq discubuetat corpota suis reddidisse. Est aur ma¬

Expanded text:
 autem memoriae primus ostendisse dicitur Simonides. cuius vulgata fabula est: cum pugili coronato carmen, quale componi victoribus solet, mercede pacta scripsisset, abnegatam ei pecuniae partem, quod more poetis frequentissimo digressus in laudes Castoris ac Pollucis exierat. quapropter partem ab iis petere, quorum facta celebrasset, iubebatur. et persolverunt, ut traditum est. nam cum esset grande convivium in honorem eiusdem victoriae atque adhibitus ei cenae Simonides, nuntio est excitus, quod eum duo iuvenes equis advecti desiderare maiorem in modum dicebantur. et illos quidem non invenit, fuisse tamen gratos erga se deos exitu comperit. nam vix eo ultra limen egresso, triclinium illud supra convivas corruit atque ita confudit, ut non ora modo oppressorum, sed membra etiam omnia requirentes ad sepulturam propinqui nulla nota possent discernere. tum Simonides dicitur memor ordinis, quo quisque discubuerat, corpora suis reddidisse. est autem ma
Abbreviated transcription (Latin):
receptu difficilis. Dilucida uo̾ erit ꝓnũtiatio pͫ si
u̾ba tota exegerit: quoꝵ ꝑs deuorari ꝑs destitui solȩ
plȩrisq extremas syllabas nõ ꝓferẽtib : dũ pͥoꝵ sono indul
uelut ãnũart lm̃s molestũ & odiosu. Nã & uocales freqn¬

Expanded text:
receptu difficilis. dilucida vero erit pronuntiatio prinum, si receptu difficilis. dilucida vero erit pronuntiatio prinum, si verba tota exierint, quorum pars devorari, pars destitui solet, plerisque extremes syllabas non perferentibus, dum priorum sono indulgvelut adnumerare litteras molestum et odiosum. nam et vocales frequen
Abbreviated transcription (Latin):
eo ip̃it tumẽ: at oĩa uelut gẽminãt tenera: & ĩ iune
obnoxia. S ut ad ꝓpositũ redeam:iã cõfirmatȩ / ꝯstitutoq
uocis genꝰ exͥcitationis optimũ duco : qđ ẽ oꝑi simillimũ
dr̃e quotidie sicut agimꝰ. Nãq hoc m̃o nõ uox tm̃ cõfirma¬
ut illa em̃datai dilucida : ornata. apta et̃ deba: ita heg
qͦ em̃data erit:i. uito carebit: si fuerit os facile ex¬
planatũ iucũdũ urbanũ .i. ĩ quo nlła n rusticitas n
niꝰ ꝓbat cũ dicit: suauiloqͣnti ore cethegũ fuisse: nõ q̃d Cicͦ
ĩ iis reprȩhẽdit : quos ait lattare nõ agere. St̾ .n. młta
uitra: E ꝗb dixi: cũ ĩ quidã pͥmi libr ꝑte pueroꝵ
ora formare : opõtuniꝰ ratꝰ ĩ ea etate face̾ illoꝵ m̃tio¬
nẽ: ĩ qua em̃dati possu̾t.Itẽq si ip̃a uor pͫ fuerit: ut
prȩp̃igius aut tenius: inanis: acerba pusilla : mollis
esftminata Pp̃us nͨ bitus nec paꝵ durabilis : nec ĩ

Expanded text:
enera et iniuriae obnoxia. sed , ut ad propositum redeam, iam confirmatae constitutaeque voci genus exercitationis optimum duco, quod est operi simillimum, dicere cotidie sicut agimus. namque hoc modo non vox tantum confirmaut illa emendata, dilucida, ornata, apta esse debet, ita haec quoque emendata erit, id est, vitio carebit, si fuerit os facile, explanatum, iucundum, urbanum, id est, in quo nulla neque rusticitas neque nius probat, cum dicit suauiloquenti ore Cethegum fuisse, non quod Cicero in his reprehendit, quos ait latrare non agere. sunt enim multa vitia, de quibus dixi, cum in quadam primi libri parte puerorum ora formarem, opportunius ratus, in ea aetate facere illorum mentionem, in qua emendari possunt. itemque si ipsa vox primum fuerit, ut praepinguis, aut tenuis, inanis, acerba, pusilla, mollis, effeminata, spiritus nec brevis nec parum durabilis nec in
Abbreviated transcription (Latin):
excitãdi: cũ sũmittẽda : st tẽꝑandi. Nã pͥma ẽ obẜuatio
recte ꝓnũtiãdi e qualitas: ne ẜmo sbsulte ĩparib spaciis
ac sonis miscens longa breuih. grauia acutis. elata sũ¬
missis: E ĩ equalitate hoꝵ oũ sicut pedũ claudicoe. Sa
uarietas : ꝙ sola ẽ ꝓnũtiatio. Ac neꝗs pugnare ĩtꝰ se pute :
ȩqualitatẽ ⁊ uaretatẽ : cũ illi u̾tuti ꝯͣriũ stutiũ sit ĩ ȩqua¬
porro uariandi: cũ grãm prebis : ac renouat aures tũ oͣnte¬
ip̃a laboris mutatiõe reficit: ut stãdi ãbulãdi: sedẽdi ie¬
cẽdi uices R: nihilqi eoꝵ pati unũ diu possumꝰ. Illud u̾o
maximũ : h id paulo post tractabimꝰ: ꝙ ẜmn roem rege¬

Expanded text:
ttenda sunt temperandi. nam prima est observatio ttenda sunt temperandi. nam prima est observatio recte pronuntiandi aequalitas, ne sermo subsultet imparibus spatiis ac sonis, miscens longa brevibus, gravia acutis, elata summissis, et inaequalitate horum omnium sicut pedum claudicet; secunda varietas, quod solum est pronuntiatio. ac ne quis pugnare inter se putet aequalitatem et varietatem, cum illi virtuti contrarium vitium sit inaequaporro variandi cum gratiam praebet ac renovat aures, tum dicenteipsa laboris mutatione reficit, ut standi, ambulandi, sedendi, iacendi vices sunt, nihilque eorum pati unum diu possumus. illud vero maximum
Abbreviated transcription (Latin):
pẽdus ẽ cõtectꝰie e ꝯͣrio spũ int̾im reciꝑe sñ intellectu
more nẽce d̾. Qͦ loco qiͣ surripiẽdus ẽ. Alioꝗ si ĩscite reci¬
piat᷑: nõ minꝰ asferat obscuritatis ꝙ̃ uitiosa distinctio. Vimꝰ
ãt distinguẽdi fortasse sit ꝑua: sñ qua tñ eẽ nłła alia
ĩ agento p̃t. Ornata ẽ ꝓnũtiatio: cui suffragat᷑ uor facilis
magna: beata. flexibilis firma dulcis: durabilis : clara, pu-
hñs õis in se: ꝗ e siderãt᷑. sonos ĩ tentionesq E toto ue a¬
iũt organo instrusta: cui aderit lat̾is firmitas spũs cũ spacio
ꝑtinar tũ labori nõ facile cessurꝰ. Neq grauissimꝰ at ĩ musi¬
ca sonꝰ: nec acutissimꝰ orõib ꝯuenit. Nã ⁊ hic paꝵ clanis
quo remissior. hoc grauior e plenior: quo tensior hoc te¬
nius & acuta magis. Sin imauim nõ ht̃ : sũma rũpi ꝑi¬
chtat᷑. Mediis gͦ utendũ sonis. Hi gͦ cũ augẽda ĩtẽtio s̃.¬

Expanded text:
 spiritum interim recipere sine intellectu morae necesse est, quo loco quasi surripiendus est; alioqui si inscite recipiatur, non minus adferat obscuritatis quam vitiosa distinctio. virtus autem distinguendi fortasse sit parva; sine qua tamen esse nulla alia in agendo potest. ornata est pronuntiatio, cui suffragatur vox facilis, magna te, beata, flexibilis, firma, dulcis, durabilis, clara, pura,habens omnes in se qui desiderantur sinus intentionesque et toto, ut aiunt, organo instructa; cui aderit lateris firmitas, spiritus cum spatio pertinax, tum labori non facile cessurus. neque gravissimus autem in musica sonus nec acutissimus orationibus convenit. nam et hic parum clarus quo remissior, hoc gravior et plenior, quo tensior, hoc tennis et acuta magis est. sic ina vim non habet, summa rumpi periclitatur. mediis ergo utendum sonis, hique tu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe filiũ criminis loco poni ab accusatorib n his iudicãtib opot¬
tut nec defendntib nobis Impudes tumłtuosa iracũ daractio
õib indecora: sed ut ꝗsq erat digͥtatt: usus prȩcedie : mig̃
ea reprehedes. uideas ãt rixatores quosdã n iudicũ reuentia
ut iuuat quẽq ẽ dicẽ. Numiliora illa uitia sũmissa abalatio
affectata scurilitas ĩ reb ac u̾bis paꝵ modestis ac pudicis uilis
pudor in õĩ negocio neglecta auctas. Quȩ fenȩ accidũt iis:
ꝗ nimiũ aut blancdi ẽẽ aue ridiculi uolũt. Ipm ẽ eloqͣntiȩ ge¬
nus alios alius cets. Nã n tã plenũ / e erectũ E audars &
petulcũ senib ꝯuencrit ꝙpressi: & mitt e limatũ ĩ e¬
quale ĩ telligi uult citꝰ cũ dicit orõe sũa coepisse canesce :¬
sicut uestib qͦ nõ purpura crocoqi fulgẽtib illa etas satis
apta sit: in iuuenib ẽ uberior paulo q pene ꝑiclitãtia

Expanded text:
e filium, criminis loco poni ab accusatoribus, neque vobis iudicantibus oportuit neque defendentibus nobis. impudens , tumultuosa, iracunda actio omnibus indecora, sed ut quisque aetate, dignitate, usu praecedit, magis in ea reprehendendus. videas autem rixatores quosdam neque iudicum reverentia ut vivat, quemque etiam dicere. humiliora illa vitia: summissa adulatio, adfectata scurrilitas, in rebus ac verbis parum modestis ac pudicis vilis pudor, in omni negotio neglecta auctoritas; quae fere accidunt iis, qui nimium aut blandi esse aut ridiculi volunt. ipsum etiam eloquentiae genuum senibus convenerit quam pressum et mite et limatum et quale intelligi vult Cicero, cum dicit, orationem suam coepisse canescesicut vestibus quoque non purpura coccoque fulgentibus illa aetas satis apta sit. in iuvenibus etiam uberiora paulo et paene periclitantia
Abbreviated transcription (Latin):
it ip̃a nõ possit. Secum itaq ẽ: ut aliꝗo eoꝵ qͦ. cã uideret᷑ facẽ
cãtta quos dicẽt᷑. Illd ẽ s̃ locis monui: ꝗ̃ turpis esse fortunȩ ĩ¬
sestatio & ne ĩ totos ordines aut gẽtes aut popłos petulã na
ĩcurrent : sed ĩtim fides patrocinu cegit : quȩdã de uniu̾sogñe ali¬
quoꝵ hoĩu dic̃t̃ lib̃tinoꝵ uł militũ uł publicanorp ũł siłr ali
onũ ĩ qb õib cõt remediũ ẽ: ut ca: quȩ lȩdũt : nõ libe̾ter tra¬
ctant uuearis. net ĩ oĩa impetũ facias : sed ĩ io q̃đ expugnãdũ ẽ
reprghendẽs alia laudt̃ cõpenses : si cupidũ dicas ẽõ. Nõmiꝵꝙ¬

Expanded text:
retur facere contra quos diceret. illud etiam in iocis monui, quam turpis esset fortunae insectatio, et ne in totos ordines aut gentes aut populos petulantia incurreret. sed interim fides patrocinii cogit quaedam de universo genere aliquorum hominum dicere, libertinorum vel militum vel publicanorum vel si omnibus commune remedium est, ut ea, quae laedunt, non libenter tractare videaris nec in omnia impetum facias, sed in id quod expugnandum est, et reprehendens alia laude compenses: si cupidos milites di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuadendi ardua t̃o: ita dñdi expeditissima. Fiducia .n. iu
infl̃dus ut tãto clarior futura sit fides ac religio ĩ ꝓnũtia¬
do: q̃to minus uł offense. uł utilitati suȩ ĩdulserit. Hoc e
ãp̃ cos a qb appellatũ erit : si fonte ad eosdem remittent᷑
adiciẽda tõ uł nẽtitatis alicuiꝰ si io cãe cedit uł erroris
uł suspicionis. Tutissimũ gͦ poenitẽtiȩ ꝯfessio: e satisfasto
culpe ꝑducẽdusq oĩ mͦ iudet adire pudore. Accidit q̃ nõ

Expanded text:
persuadendi ardua ratio, ita dicendi expeditissima. fiducia enim iuinflandus, ut tanto clarior eius futura sit fides ac religio in pronuntiando, quanto minus vel offensae vel utilitati suae indulserit. hoc et apud eos, a quibus appellatum erit, si forte ad eosdem remittemur; adiicienda ratio vel necessitatis alicuius, si id causa concedit, vel erroris vel suspicionis. tutissimum ergo paenitentiae confessio et satisfactio culpae, perducendusque omni modo iudex ad irae pudorem. accidit
Abbreviated transcription (Latin):
aut alioꝗ turpiũ a nob ĩ usoꝵ quȩdã sta laudãda sunt
Dete .n. rẽ ip̃am ꝓbare ĩ qualicũꝙ ꝑsona. Dixit citͦ ꝑ
Gabimo e. p. uatimio mimicissimis aña sibi hõib: e in
ingenii fama. sed de fide es̃ solicitum. Difticilior ei rõ
ĩ iudicio Cluentiano fut : cũ Seamãdru here dr̃e no¬

Expanded text:
aut alioqui turpium aut nobis invisorum quaedam facta laudanda sunt. decet enim rem ipsam probare in qualicunque persona. dixit Cicero pro Gabinio et P. Vatinio, inimicissimis antea sibi hominibus et in ingenii fama, sed de fide esse sollicitum. difficilior ei ratio in iudicio Cluentiano fuit, cum Scamandrum necesse
Abbreviated transcription (Latin):
toniũ dicẽ : Arrogã tes e illi : ꝗ se iudicasse de cã ñ ałt affutu¬
ros fuisse ꝓponũt . Nã Eĩuiti iudices audiũt prȩsum̃ tt̃ ꝑtes
suas Nec hoc oratori ꝯtingẽ ĩtꝰ adu̾sarios qđ pythagont ĩt̃ disci¬
pulos ꝯtgit p̃t. Ip̃e dixit. S istud magis minꝰue uitiosũ ẽ:
ꝓ ꝑsonis eñtiũ. Desendt᷑ .n aliquatenꝰ gtate dignitate aultatẽ :

Expanded text:
tonium dicere? arrogantes et illi, qui se iudicasse de causa nec aliter adfuturos fuisse proponunt. nam et inviti iudices audiunt praesumentem partes suas, nec hoc oratori contingere inter aduersarios quod Pythagorae inter discipulos potest ipse dixit. sed istud magis minusve vitiosum est pro personis dicentium. defenditur enim aliquatenus aetate, dignitate, auctoritate;
Abbreviated transcription (Latin):
de quo mͦꝰ diti : metrodorus : quas cicꝰ dicit usos hac ex̃citatione :
sibi he̾ant sua: nos simpliciora tradamꝰ: Si lĩgior cõplestẽda
cũ distingus at ꝯcidt᷑. Nec utiq cẽrtũ impaueñ mõ : s ma¬
xime ut ꝗsq finict locus : ni forte tã nũosus : ue ĩpo q diucli
debeat. Dandi st certi ꝗdã t̾mini: ut ꝯtextũ u̾boꝵ : ꝗͣ est dif¬
ficllimꝰ cõtinus crebra meditatio : ꝑtes de inceps ĩpãs repe
nene notas : quaꝵ recordatio cõmeneat : ꝓ qĩ excit me¬
moriã. Nemo .n. fere tã infelix: ut q̃d cuiq loco signũ de¬
shinauerit: nesciat : ue si ent trauedus ad hoc eo qͦ ad huc re¬
mediũ utit : ut ip̃e notȩ Hic ẽ ex ip̃a arte nõ inutile anẽ¬
tus ad eos: ꝗ excidũt sensus. anconã & sup̃ posui: si de naue
dñdũ essa. spͥiculũ si de prelio Młtui n. signa faciũt : Text
alia memoria uenit alia : ꝙ cũ traslanꝰ anulus : uł alligatꝰ¬

Expanded text:
de quo modo dixi, Metrodorus, quos Cicero dicit usos hac exercitatione, sibi habeant sua; nos simpliciora tradamus. si longior complectenda eam distinguent atque concident. nec utique certum imperaverim modum, sed maxime ut quisque finietur locus, ni forte tam numerosus, ut ipse quoque dividi debeat. dandi sunt certi quidam termini, ut contextum verborum, qui est difficillimus, continua et crebra meditatio, partes deinere notas, quarum recordatio commoneat et quasi excitet memoriam; nemo etiam fere tam infelix, ut, quod cuique loco signum destinaverit, nesciat. at , si tardus ad hoc, eo quoque adhuc remedio utetur ut ipsae notae hoc enim est ex illa arte non inutile aptentur ad eos qui excidunt sensus: ancora ut supra pro posui, si de nave dicendum est, spiculum, si de proelio. multum enim signa faciunt, et ex alia memoria venit alia:
Abbreviated transcription (Latin):
grȩcoꝵ ex ꝑmiserat. Ueꝵ elo q̃ntiȩ ut ĩ detora iactatio: sic
nõ nũꝙͣ ꝯcedẽda fiducia ẽ. Nã ꝗs reprȩhendat hȩc: Qd putem
contẽptu ne me : Nõ uideo nec ĩ uitans ĩ gta ̃ ñ ĩ reb gesis
n in hac mea mediocritate ingenis ꝗd despice᷑ possit Anconius
Et paulo post aꝑtiꝰ. An detertare mecũ uolua ꝯrentiõe dñdi : Hoc

Expanded text:
 eloquentiae ut indecora iactatio, ita nonnunquam concedenda fiducia est. nam quis reprehendat haec: quid putem? contemptumne me? non video nec in vita nec in gratia nec in rebus gestis nec in hac mea mediocritate ingenii, quid despicere possit Antonius? et paulo post apertius: An decertare mecum voluit contentione dicendi? hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dũ potiꝰ suadebo ꝯu̾tere. S hȩc rara ĩfelicitas erit. Cȩt̾u
ꝗͣtu nã studioq ualeat memoria : uł T hemistoles testis
quẽ unũ intra ãñu optime locutũ eẽ ꝑsice ꝯstat: uł Mitrida¬
tes cui duas: ꝓtxͣ linguas quot nationib ĩ ꝑauit : tradit᷑ :
grȩti ẜmonis differẽtias sic tenuit: ut qua ꝗsq ap̃ eũ lingua
postulasse : eaieius sibi redditũ ferre : uł cynis : quẽ õiui
militũ tenuisse creditũ ẽ nõĩa. Qn semł auditos ꝗlibe
mltos u̾sus ꝓtinus đt̃ reddidisse Theodectes. Dicebãt᷑ ꝙ̃ cẽ¬

Expanded text:
dum potius suadebo convertere. sed haec rara infelicitas erit. ceterum quantum natura studioque valeat memoria, vel Themistocles testis, quem unum intra annum optime locutum esse Persice constat; vel Mithridates, cui duas et viginti linguas, quot nationibus imperabat, traditur quinque Graeci sermonis differentias sic tenuit ut, qua quisque apud eum lingua postulasset, eadem ius sibi redditum ferret; vel Cyrus, quem omnium militum tenuisse creditum est nomina. quin semel auditos quamlibet multos versus protinus dicitur reddidisse Theodectes. dicebantur e
Abbreviated transcription (Latin):
senatort̃ pͥuatũ em̃ libeꝵ rõ ẽ. Nec eodẽ sono pu iudicia
e arbitroꝵ disceptationes agunt᷑. Nã ut orãtem ꝓ capite so¬
licitudo deteat : & cura & om̃s ad amplificãdã or̃one qĩ ma¬
chinȩ : ita ĩ ꝑuis reb iudiciisq uana sit̃ eadem tieat᷑q
merito: ꝗ ap disceptatorẽ de re leuissima sedes dc̃utꝰ utat᷑

Expanded text:
atum, tantum liberum ratio est, nec eodem sono publica iudicia et arbitrorum disceptationes aguntur. nam ut orantem pro capite sollicitudo deceat et cura et omnes ad amplificandam orationem quasi machinae, ita in parvis rebus iudiciisque vana sint eadem, rideaturque merito, qui apud
Abbreviated transcription (Latin):
bert tũ angustũ est: at ad hȩt oĩa cõponẽius orator. E loco
pu. pͥuatoq celebri. ansetreto. aliena ciuitate : antua:
in castris deniq an foro dicas ĩ fest płimũ at suã ꝗcq formã
& pͥu quẽdam mõ eloq̃ntiȩ postit: cũ ẽ ĩ cȩt̾is actibus
uitt. Nõ ide ĩ foro curia campo theatro. domo facẽ queniat
alibi q̃ mos ꝓmuserat. turpia habeant᷑. Illõ iã dreimꝰ q̃to plis
nitonis E culiꝰ de mõstatiue matię. ut ad delectatice audĩe¬
tiũ ꝯpõĩte: ꝗ̃ quȩ st̾ ĩ actu a ꝯtentione suasoriȩ iudicia¬
lesq ꝑmittat. Hoc adhuc adiiciẽdũ : aliquas ẽ: quȩ st egre¬
ctorez a pͥncipẽ ꝓ se ip̃e dicat freqͥnti tr̃as latidẽ fictiẜ aut
repetitis ex uetustate uerbis cõpositiõe: quȩ sit maxĩe
a uulgari usu remota. de turrẽtib ꝑiodis ꝗͣ ietissimis locis
ꝓ ambitiosum ĩstitorẽ eloq̃ntis ĩ ãcipiti sorte uideat : Nõ

Expanded text:
berum, tum angustum est, atque ad haec omnia componendus orator; et loco publico privatone, celebri an secreto, aliena civitate an tua, in castris denique an foro dicas, interest plurimum, ac suam quidque formam et proprium quendam modum eloquentiae poscit: cum etiam in ceteris actibueniat; alibi quam mos permiserit turpia habeantur. illud iam diximus, quanto plus nitoris et cultus demonstrativae materiae, ut ad delectationem audientium compositae, quam, quae sunt in actu et contentione, suasoriae iudicialesque permittant. hoc adhuc adiiciendum aliquas etiam, quae sunt egrectorem et principem pro se ipse dicat, frequenti translatione, fictis aut repetitis ex vetustate verbis, composition quae sit maxime a vulgari usu remote, decurrentibus periodis, quam laetissimis locis et ambitiosum institorem eloquentiae in ancipiti sorte videat? non
Abbreviated transcription (Latin):
mãtiũ ẽ. Nõ .n. semꝑ ut aduocati: sed plęrũq ut litiga¬
tores dicimꝰ. Uerũ ẽ ĩ iis cũis: ꝗb ad uocamꝰ etidẽ diffe¬
rẽtua diligetet ẽ custodienda. Utim̃ n. fictione ꝑsonaꝵ
& uelut ort alieno loꝗms : dãdiq sunt iis ꝗd uoce accomabi¬
mus : sui mores Altꝰ n .p. clodius ałt a ppiꝰ cȩcus ałr cȩcilianꝰ¬

Expanded text:
mantium est; non enim semper ut advocati sed plerumque ut litigatores dicimus. verum etiam in iis causis, quibus advocamur, eadem differentia diligenter est custodienda. utimur enim fictione personarum et velut ore alieno loquimur, dandique sunt iis, quibus vocem accommodamus, sui mores
Abbreviated transcription (Latin):
Ro socie & ȩquales nõ ꝯueniãt barbe illi: at tristitiȩ
At uir ciuilis uereq sapies ꝗ se nõ ociosis disputatiõibus
cãt᷑. recesserũt. oĩa : quȩ ad efficiẽdũ orõe qo prȩposueãt
ualẽ : libentet adhibebit i cũ pͥus ꝗd honesti sit efficẽ
ĩ aĩo suo ꝯstituerit. Est qd pͥncipes deceat: aliis nõ ꝯtesse¬
ris Imꝑatoꝵ ac tumphaliũ seꝑata ẽ ãliq̃ ex ꝑte rõ elo¬
quẽtiģ: sicut pompeiꝰ abũde diẜtus reꝵ suaꝵ nãtator :
hic ꝗ bello ciuili se ittecit cato elaq̃ns senator fuit :
Idẽ dc̃um sȩpe ĩ alio libeꝵ ĩ alio furiosum: in alio suꝑbũ
ẽ. Uerba adu̾sum agamemnone a Thersite hĩta nidet᷑¬
At illa Diomedi aliiue : cui par magnũ aũq̃ fere prȩ
se uidebũt᷑. Ego te ĩquit cõsidẽ putẽ. L.crassus philip¬
po: cũtume nõ putes senatort : Vox honestissimȩ libet¬
tatis : nõ tñ feres quẽ cũq dñtẽ. Negat se magͥfaẽ ali¬

Expanded text:
 sociae et aequales, non conveniant barbae illi atque tristitiae. at vir civilis vereque sapiens, qui se non otiosis disputationibus,one quod proposuerit valent, libenter adhibebit, cum prius quid honestum sit efficere in animo suo constituerit. est quod principes deceat, aliis non concesseris. imperatorum ac triumphalium separata est aliqua ex parte ratio eloquentiae, sicut Pompeius abunde disertus rerum suarum narrator, et hic, qui bello civili se interfecit, Cato eloquens senator fuit. idem dictum saepe in alio liberum, in alio furiosum, in alio superbum est. verba adversus Agamemnonem a Thersite habita ridenta illa Diomedi aliive cui pari: magnum animum ferre se videbuntur. ego te consulem putem, inquit L. Crassus Philippo, cum tu me non putes senatorem? uox honestissimae libertatis; non tamen ferres quemcumque dicentem. negat se magni facere ali
Abbreviated transcription (Latin):
distat : ꝗa simplicitas illa & uelut securitas ĩ affectatȩ
orois mire tenues cãs dece : maiorib iłłđ ad mirabile dñidi ge¬
nus maig̃ ꝯuenit. In utroq emina & Cicꝰ. Ex ꝗb alt̾u ĩꝑiti
se posse ꝯseꝗ credẽ : neuttũ ꝗ ĩ telligũt : De memoria¬
ea niõ dubie p̃limũ ẽ h ip̃a excoledos sicus alia om̃ia
ria ꝯstat frusttaq docem᷑ si ꝗꝗd audimꝰ prȩt̾fiuat
& q̃ sint ab adu̾sa ꝑte deã meminisse. Nec utiq ea ꝗͣ
det᷑ st ordine refutart s opõtunis locis ponẽ. Qdextẽ¬
poralis orõ: nec alio m indet᷑ m̃ns uigore ꝯstart Hã dũ
alia dͥicimꝰ: quȩ dcũri sumꝰ ̃ tuẽdda sR. Ita cũ semꝑ cogitatio

Expanded text:
distat, quia simplicitas illa et velut securitas inadfectatae orationis mire tenues causas decet, maioribus illud admirabile dicendi genus magis convenit. in utroque eminet Cicero; ex quibus alterum imperiti se posse consequi credent, neutrum, qui intelligunt. memoriaea non dubie plurimum, sed ipsa excolendo sicut alia omnia ria constat, frustraque docemur, si quidquid audimus praeterfluat sint ab adversa parte dicta meminisse, nec utique ea, quo dicta sunt ordine, refutare, sed opportunis locis ponere. quid ? extemporalis oratio non alio mihi videtur mentis vigore constare. nam dum alia dicimus, quae dicturi su
Abbreviated transcription (Latin):
at obtrectatores plus uẽdicat sibi. Erãt n. tuẽda cũ obiicero¬
tur. In carminib utinã pepercisse. quę nõ desierũt carꝑe mali¬
gniꝰ. Cedãt arma togȩ. concedat laurea linguȩ q: Ofortuna

Expanded text:
atque obtrectatores plus vindicat sibi. erant enim illa tuenda, cum obiicerenatque obtrectatores plus vindicat sibi. erant enim illa tuenda, cum obiicerentur. in carminibus utinam pepercisset, quae non desierunt carpere maligni: cedant arma togae, concedat laurea ling
Abbreviated transcription (Latin):
ligẽtia cõparaui. Qn ẽ ꝯͣ Entũ Cȩciliũ de accusatorẽ
ĩ uerrẽ ꝯstituẽdo ꝗͣuis młtu esse ĩ ħ qͦ. mom̃ti: uter ad
agẽdũ mag̃ idoneus uenire : dñdi tñ facultatẽ mag̃ ille
detraxit: ꝗͣ arrogauit sibi: seq nõ ꝯsetutũ is oĩa fecisse: ut posse
głari nescio: an sit magis tolerabile / uł ip̃a uitii hui simpli¬
citate: ꝗͣ illa iactatione ꝑu̾sa: si abũdans opib pauꝑem se
negae : nobilis obscurũ : & potẽs infirmũ e diẜtus ĩꝑitũ plane
e ĩ fanit̃ uocq̃. Ambitiosissimũ głandi genus ẽ :  deri&¬
Ab aliis ergo laudemur. Nã ip̃os ut Demosthenes ait erube¬
sce ꝙ : cũ ab aliis laudabim̃ : dc. Neq hoc dico nõ ałñ e
reb a se gestis oratori eẽ dñdũ: sicut eidẽ Demostheni ꝓ
Cresiphõit : qd tñ ita em̃dauit: ut nẽcitatẽ id ficiẽdi oñit᷑.
inuidiãq om̃e in eũ regerte: ꝗ hoc se cocgissie. Et m. Tulliꝰ

Expanded text:
paravi . quin etiam contra Q. Caecilium de accusatore in Verrem constituendo, quamvis multum esset in hoc quoque momenti, uter ad agendum magis idoneus veniret, dicendi tamen facultatem magis illi detraxit quam adrogauit sibi, seque non consecutum, sed omnia fecisse, ut posset gloriari nescio an sit magis tolerabile vel ipsa vitii huius simplicitate, quam illa iactatio perversa, si abundans opibus pauperem se neget, nobilis obscurum et potens infirmum et disertus imperitum plane et infantem vocet. ambitiosissimum gloriandi genus est ab aliis ergo laudemur; nam ipsos, ut Demosthenes ait, erubescere, etiam cum ab alis laudabimur, decet. neque hoc dico, non aliquando de rebus a se gestis oratori esse dicendum, sicut eidem Demostheni pro Ctesiphonte; quod tamen ita emendavit, ut necessitatem id faciendi ostenderet invidiamque omnem in eum regereret, qui hoc se coegisset. et M. Tullius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb erat usus adiutorib ĩ oppͥmenda ꝯiuratiõe : a rn ebat
ĩuidiȩ: cui tñ nõ fuit par: seruatȩ pr̃ie poenã passus
uideri nõ głe mag̃ ꝗ̃ defensioni data. Eloq̃ntiã ꝗđ cũ ple¬
nissimã diu̾sȩ ꝑtis aduocatis cõcedet : sibi nũꝗͣ ÷̃ agẽdo ĩ

Expanded text:
quibus erat adiutoribus usus in opprimenda coniuratione, aut respondebat quibus erat adiutoribus usus in opprimenda coniuratione, aut respondebat invidiae cui tamen non fuit par, servatae patriae poenam passus videri non gloriae magis quam defensioni data. eloquentiam quidem, cum plenissimam diversae partis advocatis co
Abbreviated transcription (Latin):
diuicenda ẽ rõ eoꝵ: dũ sciamꝰ plȩtaq neutro loco ꝯuenire. In
pͥmis ig oĩs sui uitiosa iastatio ẽ: eloq̃ntiȩ tñ ĩ oratore preti-¬
pue. Affertq audiẽtib mõ s plerũq ẽ odiũ. Habq .n. mẽs¬
nr̃a nã sbltme ꝗddã & erectũ: o ĩ patĩes suꝑioris. Iõq abie¬
ctosiaut sb̾mutẽtes se libenter alleuamꝰ: ꝗa hoc facẽ tãꝗ
maiores uidem᷑ & qñs discessit ȩ mulatio succedit humani¬
tas. At ꝗ se supͣ mõu extollit: preme̾ ac despicẽ credit᷑
nec tã se maiorẽ ꝗ̃ minores cȩfos fact᷑. Iñ inuidẽ humi¬
liores Hoc uitiũ ẽ eoꝵ ꝗ nec cedert uolũt : nec possł ꝯtendẽ
Ridẽ suꝑiores : imꝑbat boni. Plȩrũq uõ de prghẽdas arrogã¬
tiã ĩ fallacẽ opiones : s ĩ ueris q sufficit ꝯstia . Reprȩhesus
rũq illuo qͦ nõ sñ aliqua rõe facit. Nut .n. tuebat᷑ eos

Expanded text:
dividenda ratio est eorum, dum sciamus pleraque neutro loco convenire. in dividenda ratio est eorum, dum sciamus pleraque neutro loco convenire. in primis igitur omnis vitiosa iactatio est, eloquentiae tamen in oratore praecipue, adfertqnostra sublime quiddam et erectum et impatiens superioris; ideoque abiectos aut summittentes se libenter allevamus, quia hoc facere tanquam maiores videmur; et quotiens discessit aemulatio, succedit humanitas. at qui se supra modum extollit, premere ac despicere creditur, nec tam se maiorem quam minores ceteros facere. inde invident humiliores, hoc vitium est eorum, qui nec cedere volunt nec possunt contendere rident superiores, improbant boni. plerumque vere deprehendas arrogantium falsum de se opinionem; sed in veris quoque sufficit conscientia. reprehensus rumque illud quoque non sine aliqua ratione fecit. aut enim tuebatur eos,
Abbreviated transcription (Latin):
part sibi ꝯueniẽte iudicasse. Quo uł solo patae: nõ ꝑsuadedi
s bñ dñdi finẽ in oratore seruãdũ : cũ int̾im ꝑsuader de¬
forme sit. Non fuit. hoc utile absolutiõi p̃sed q̃d̃ est maiꝰ homi-¬
tẽ seꝑemus: Nili forte prior ille Asticanꝰ: ꝗ patria cede qͣ
cũ tribuno pł humillimo cõtẽdere ĩ nocẽtia sua maluit: ĩutiłr
sibi uiđt ꝯsuliusse: aᵈ pa Rutiliꝰ uł cũ illo pene soctatico gn̾e
defensionis ẽ usus : uł cũ reuotait eo .p. Sylla mane᷑ ĩ exilio
malut: Quid sibi max̾ie ꝯducẽt: nesciebat. Hiuo ꝑua illa :
quȩ abicctissimꝰ ꝗsq aĩuis utilia credit: si cũ u̾tute ꝯfem̃tur:
despicic̃da iudicauerũt: iõq ꝑpetua sẽcłoꝵ almirationt cele¬
brãt. Neq nos simꝰ tã humiles : ue q̃ laudamꝰ : ĩutila credamꝰ sed qͣ¬
dĩt̃ honeste cõstaq neiẽm ũꝗͣ ullo ĩ loto turpiter. Minom uo
reprȩhẽ denda. Cũ dicamꝰ aut̃ de reb aut alienis: aut ñis

Expanded text:
parum sibi convenientem iudicavisset. quo vel solo patet non persuadendi sed bene dicendi finem in oratore servandum, cum interim persuadere deforme sit. non fuit hoc utile absolutioni, sed, quod est maius, homitem separemus; nisi forte prior ille Africanus, qui patria cedere quam cum tribuno plebis humillimo contendere de innocentia sua maluit, inutiliter sibi videtur consuluisse; aut P. Rutilius, vel cum illo paene Socratico genere defensionis est usus, vel cum revocante eum P. Sulla manere in exilio maluit, quid sibi maxime conduceret, nesciebat. hi vero parva illa, quae abiectissimus quisque animus utilia credit, si cum virtute conferantur despicienda iudicaverunt, ideoque perpetua saeculorum admiratione celebrantur. neqdicere honeste, contraque neminem unquam ullo in loco turpiter. minora vereprehendenda. cum dicamus autem de rebus aut alienis aut nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gh grauia filio p̃r obielturꝰ mibrimã sibi oñdat ec̃
hãc ip̃am necitãte . Nec hoc paucis m̃o u̾bis ħ toto colore :¬
cãnti pupillo sic tutor irascat᷑ unꝗͣ ut nõ remaneat a¬
moris uestigia E sacra quedã pr̃is eiꝰ memoria Iã quo
ꝯtra abdicatem prẽm querẽte uxore agi cãm oportert.¬
ras: quãtꝰ liber:ĩ qͦ ꝓoemii precepta st: ꝯtina. Esse e iuͦ
bis qđ deceat: ã turpe sit nemini dubiũ ẽ. Unũ ia igͣ
huic loco : q̃ł ẽ sane sũme difficultatis adiiciẽdũ iũdr : ꝗb
mõis ea: quȩ st na paꝵ speciosa : quȩq nõ dice: si utrũhẽe

Expanded text:
 gravia filio pater obiecturus miserrimam sibi ostendat esse hanc ipsam necessitatem, nec hoc paucis modo verbis, sed toto colore causanti pupillo sic tutor irascatur unquam, ut non remaneant amoris vestigia et sacra quaedam patris eius memoria. iam quomodo contra abdicantem pat, quartus liber, in quo prooemii praecepta sunt, continet. esse et in verbis quod deceat aut turpe sit, nemini dubium est. unum iam igitur huic loco, quod est sane summae difficultatis, adiciendum videtur, quibus modis ea
Abbreviated transcription (Latin):
alio magis animi iudicũ ꝯciliari: aut sires in ꝯͣriũ tulit:
ip̃a utilitatẽ uinesi qd deees. Nã ꝗs nescit inihil magis ꝓfuturs
ad absolutionẽ soctati fiusse : ꝗͣ si esse usus illo iudiciali gñe:
defensionis : E orõe sũmissa ꝯciliasse iudicũ aĩos sibi : erimẽq
ipsu solicite redargiusse. Uerꝵ id minime eũ detebas. Iõq sic
egit : ut ꝗ poenã suã honorib sũmis essae estimaturꝰ. Maliut

Expanded text:
alio magis animi iudicum conciliari aut, si res in contrarium tulit, alio magis animi iudicum conciliari aut, si res in contrarium tulit, ipsam utilitatem vincet quod decet. nam quis nescit, nihil magis profuturum ad absolutionem Socrati fuisse, quam si esset usus illo iudiciali genere defensionis et oratione summissa conciliasset iudicum animos sibi crimenque ipsum sollicite redarguisset? verum id eum minime decebat; ideoque sic egit, ut qui poenam suam honoribus summis esset aestimatu
Abbreviated transcription (Latin):
iudici ꝯueniat: ꝗd quaq ꝑte orõis petamꝰ. Ita ñ ueta ñ
tr̃aslata a ficta uerba ĩ ponẽdoi nãrãdo argumtãdo tractabi¬
mus: n de currẽtis ꝯtexto nitore circuitꝰ ubi diuid̃ da
enit cã: q ĩ ꝑtes suas digerẽda :n humile at qͣtidianũ
ẜmonis genus: & cõpositũt ip̃a dissolutũ epilogis dabimꝰ
nec locis lachrymas: ubi opꝰ ent miẜatione : sic tabimꝰ. Nam
ornatus om̃is nõ tam sua: ꝗ̃ rei cui alhibet ꝯdicione
ꝯstat. Nec plus refent ꝗd dicas ꝗͣ quo loco S totũ hoc apie dicẽ
nõ elocutiõis tm̃ gnͣe ꝯstat : s ẽ cũ ĩ uentione cõe. Nã si tm̃ hñt
ẽ u̾ba mom̃tũ. ꝗto res ĩp̃e magis: Quart q̃ esse obseruatio sus
fiblocis st̾rã se̾ietimꝰ. Illud eẽ diligẽtius docẽdũ: eñ demũ dr̃e
apte: ꝗ nõ solũ ꝗd expediat : sed ẽ ꝗd iec&s ĩspexit. Hec me
fugit plexũq hȩc eẽ ꝯiũcta. Nã qđ deceat fere prodest . Nec

Expanded text:
d quaque parte orationis petamus. ita nec vetera aut translata aut ficta verba in incipiendo, narrando, argumentando tractabimus neque decurrentes contexto nitore circuitus, ubi dividenda erit causa et in partes suas digerenda, neque humile atque cotidianum sermonis genus et compositione ipsa dissolutum epilogis dabimus, nec iocis lacrimas, ubi opus erit miseratione, siccabimus. nam ornatus omnis non tam sua quam rei, cui adhibetur, condicione constat; nec plus refert, quid dicas quam quo loco. sed totum hoc apte dicere non elocutionis tantum genere constat, sed est cum invents locis subinde subiecimus. illud est diligentius docendum, eum demum dicere apte, qui non solum quid expediat, sed etiam quid deceat inspexerit. nec me fugit, plerumque haec esse coniuncta. nam quod decet, fere prodest, neque
Abbreviated transcription (Latin):
tes scĩa petẽdi ꝯsulatꝰ ademcit. Qdmn aliud elle : qͦ se
iustum hõ nobilis E iuris ãtistes mag̃ fere : Ut uõ rões
defensionis suȩ reddidit: cũ se studuisse petitiõi Sulpitii ꝯͣ
honorẽ Murenȩ nõ idem debere accusatiõs cõtra capud̃ di¬
cere. Ꝙt molli at articulo tractauit Catonẽ: ciꝰ nam

Expanded text:
 quo se victum homo nobilis et iuris antistes magis ferret? ut vero rationem defensionis suae reddidit, cum se studuisse petitioni Sulpicii contra honorem Murenae, non idem debere accusationi contra caput diceret! quam molli autem articulo tractavit Catonem Cuius natura
Abbreviated transcription (Latin):
at ẽ oĩum: ꝗ ad rẽ agendã assũt : meus aut uult mole¬
stior aut uox ĩ moderatiot aliqua :a deniq : qđ nimiũ est
iactatior gestus fuisse uideat: At ꝗ sunt quȩdã actiones
ĩ sansfactione de p̃catione ꝯfessione poĩte sentẽtiolis ne fle:¬
dũ erit. Epiphonemata : a enthymemata exorabũt: Nõ
nẽ securitate larabit : Age si de morte filii sui uł iniuria :
quȩ mõte sit grauior. dicẽdũ patri fuerit: a ĩ nãrãdo gr̃a
illã expõitionis : quȩ qnag&i ex ẜmone puro. at diluci¬
do: q̃re breuiter ac sigficãter ordinẽ sei ꝑtulisse ꝯtẽt
Aut argu deduce ĩ digitas : & ꝓpositionũ te ꝑtitionũ ca-¬
ptabit leporem : Et ut plȩrũq ĩ hoc gñe moris ẽ : s̃tẽtiõe
uĩ iemissa loquet᷑: Quo fugͥetit ĩti dolorille: ubi lachry¬
mȩ sustiteñt.⁊ Uñ se i mediũ tã secura obsuatio artiũ mi¬
serit : Nõ ab exordio usq ad ultimã uocẽ ꝯtinuus ꝗdã gemi¬

Expanded text:
am omnium, qui ad rem agendam adsunt, meus aut vultus molestior aut vox immoderatior aliqua aut denique, quod minimum est, iactantior gestus fuisse videatur. atqui sunt quaedam actiones in satisfactione, deprecatione, confessione positae: sententiolisne flendum erit? epiphonemata aut enthymemata exorabunt? non , nem securitate laxabit? age , si de morte filii sui vel iniuria, quae morte sit gravior, dicendum patri fuerit, aut in narrando gratiam illam expositionis, quae continget ex sermone puro atque dilucido, quaeret, breviter ac significanter ordinem rei protulisse contentus, aut argumenta diducet in digitos et propositionum ac partitionum captabit leporem et, ut plerumque in hoc genere moris est, intentione omni remissa loquetur? quo fugerit interim dolor ille? ubi lacrimae substiterint? unde se in medium tam secura observatio artium miserit? non ab exordio usque ad ultimam vocem continues quidam gemi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpositi. Nã ciceronis ad p̃ns mo tp̃us aptatos libeus Tyro ꝯttax:
Quos nõ iõ etcuso: ꝗa nõ ꝓbẽ : seo ut sit̃ magis ad mirabiles In h
gñe ꝓrsus recipio hãc breuẽ ã notationẽ  libellosq ꝗ uł minu te¬
neãtur : E ad quos ĩ tim respicẽ fas sit Illud qđ lenas precipit dis¬
pliee mihi: nec ĩ iis q̃ scripsetimꝰ uł in sũmas siue cõmetarios:
& capita cõferre. Facit n. ediscẽdi negligẽtiã hec ip̃a fiduat :

Expanded text:
compositi. nam Ciceronis ad praesens modo tempus aptatos libertus Tiro contraxit; compositi. nam Ciceronis ad praesens modo tempus aptatos libertus Tiro contraxit; quos non ideo excuso, quia non probem, sed ut sint magis admirabiles. in hoc genere prorsus recipio hanc brevem adnotationem libellosque, qui vel manu teneantur, et ad quos interim respicere fas sit. illud quod Laenas praecipit displicet mihi, vel in his quae scripserimus velut summas in commentarium et capita conferre. facit enim edis
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ cribẽdũ cẽte nũꝗͣ ẽ mag̃ ꝗͣ cũ młta dicemꝰ ex ip̃rẽ. Itañ.sto¬
uabit᷑ pondus : e ĩttãs illa u̾boꝵ facilitas ĩ altũ reducat᷑ sicut ru-¬
stici prorimas uitis radices amputãt : q̃ illã in sum̃u solũ ducĩ :
ut inferiors penitꝰ descẽieado firm̃tur. Ac nescio anuirũq
cũ cura se studio fecerim: ĩuicẽ ꝓsit ut scribedo dicamꝰ diligẽ¬
ni litigatot destitutꝰ ẽt̃ utat᷑. Plexũq ãt mltã agẽtib acci¬
dit : ut maxiẽ netiã & utiq initia scribat: cȩta q̃ domo affeit
cogitatunt ꝯplestãt᷑ subitis ex tpre acturrãt. Qđ fetisse M. Tul¬
liũ sius cĩmentaris appare. S ferũt᷑ alioꝵ qͦ.s & ĩuenti forte ut
eos drũrus ꝗsq ꝯposuerat: & ĩ libros digesti : ut cãꝵ ꝙ̃ st astȩ a¬
Seruo Sulpitio : cuiꝰ tres orões extãt. S ii. deꝗb loquor cõmẽ¬
tani: ita st exacti: ut ab ip̃o mͥĩ memonã post̾itatis iuueñt᷑ et̃

Expanded text:
ta dicemus ex tempore. ita enim servabitur pondus, et innatans illa verborum facilitas in altum reducetur; sicut rustici proximas vitis radices amputant, quae illam in summum solum ducunt, ut inferiores penitus descendendo firmentur. ac nescio an, si utrumque cum cura et studio fecerimus, invicem prosit, ut scribendo dicamus diligenneque litigator destitutus esse videatur. plerumque autem multa agentibus accidit, ut maxime necessaria et utique initia scribant, cetera quae domo adferunt cogitatione complectantur, subitis ex tempore occurrant; quod fecisse M. Tullium commentariis ipsius apparet. sed feruntur aliorum quoque et inventi forte, ut eos dicturus quisque composuerat, et in libros digesti, ut causarum Ser. Sulpicio , cuius tres orationes extant; sed hi de quibus loquor commentarii ita sunt exacti, ut ab ipso mihi in memoriam posteritatis videantur esse
Abbreviated transcription (Latin):
cilitatẽ maxĩe parit. Qug si paulũ int̾misla fuerit: nõ
uelocitas mõ illa tardat᷑: sed ip̃m coit atq ꝯcurrit : S̃ ꝗ
n. opꝰ ẽ nali quada mobilitate aĩ :ut dũ ꝓxima dicimus:
struere ult̾iota possimꝰ: setaꝑq nr̃am uocẽ ꝓuisae for¬
mata cogitatio excipiat. Unr tã ã nã / aue r̃o in tã młm̃pee officiũ
diduct̃ aĩũ queat : ut ĩ uentioni disposition: elocutioni : ordini uͦ¬
adhibita uocis ꝓnutiationis gestus obẜuatione una sufficiat Longe
n. prgcedat op ĩ tentio ac prg se res agat : ꝗͣtuq dñdo ꝯsumitur
tm̃ ex ultĩs poroget: ut dinee ꝑueniamꝰ adfinẽ: nõ min ꝓspestu¬
ꝓcelamꝰ qͣ gradu : si nõ ĩt̾sistẽtes offensantesq breuia illa iat ꝯcisa
la illa ĩ scȩnis pilatioꝵ ac uẽtilator : ut ea : quȩ emiserit:
ultro uenine ĩ manꝰ credas & qua iubent᷑ ecurre᷑. S hic usus¬

Expanded text:
cilitatem maxime parit; quae si paulum intermissa fuerit, non cilitatem maxime parit; quae si paulum intermissa fuerit, non velocitas illa modo tardatur, sed ipsum os coit anaturali quadam mobilitate animi ut, dum proxima dicimus, struere ulteriora possimus semperque nostram vocem provisa et formata cogitatio excipiat, vix tamen aut natura aut ratio in tam multiplex officium diducere animum queat, ut inventioni, dispositioni, elocutioni, ordini adhibita vocis, pronuntiationis, gestus observatione, una sufficiat. longe enim praecedat oportet intentio ac prae se res agat, quantumque dicendo consumitur, tantum ex ultimo prorogetur; ut, donec perveniamus ad finem, non mincedamus quam gradu, si non intersistentes offensantesque brevia illa atque concisa la illa in scenis pilariorum ac ventilatorum, ut ea quae emiserint ultro venire in manus credas et qua iubentur decurrere. s
Abbreviated transcription (Latin):
ña cõpłata : ut mutari aut ĩ t̾uelli sine ꝯfusione nõ possit᷑.
Qͥsꝗs aũt̃ uã disce: ducet᷑ añ oĩa reri ip̃a serie uelut duce.
proptet q̃d hoĩes ẽ modicȩ excitati facillime tenorẽ in
nãratiõib seruãt. Deiñ ꝗd quoq loco querat : sciã nec cir¬
cũspectabũt: nec offerẽtib se aliuñ sensib turbabũt᷑. nec
ꝯfundẽ ex diu̾sis or̃one uelut saliẽtes huc illuc uelut ĩ
sistentes. postremo hebũt mõui & finẽ: ꝗ esse citra diuisi¬
onẽ nullus p̃t̃. Ex pletis ꝓ facutate oĩb q̃ propoluerĩt ꝑ¬
uenisse se ad ultimũ seatig̃ : & hec ꝗdẽ ex arte. Illa uõ ex
studio ut copiã ẜmonis optimi : quẽ ad modũ prx̧ceptũ c̃:
cõparemꝰ: młto ac fideli stilos sic cõparet᷑ or̃o : ut scriptor
colorẽ ẽ ea: quę subito effusa sũt: reddãt : ut cũ mł̃ta
scripserimꝰ : q̃ młta dicam. Nã cõsuetub & excitatio fa¬

Expanded text:
i aut intervelli sine confusione non possint. quisquis autem via dicet, ducetur ante omnia rerum ipsa serie velut duce; propter quod homines etiam modice exercitati facillime tenorem in narrationibus servant. deinde , quid quoque loco quaerant, scient. nec circumspectabunt nec offerentib ex diversis orationem velut salientes huc illuc nec usquam insistentes. postremo habebunt modum et fine, qui esse citra divisionem nullus potest. expletis pro facultate omnibus quae proposuerint, pervenisse se ad ultimum sentient. et haec quidem ex arte, illa vero ex studio: ut copiam sermonis optimi, quemadmodum praeceptum est, comparemus: multo ac fideli stilo sic formetur oratio, ut scriptorum colorem etiam quae subito effusa sint reddant, ut, cum multa scripserimus, etiam multa dicamus. nam consuetudo et exercitatio fa
Abbreviated transcription (Latin):
circũductum uł ꝯrinuatio uł ꝯclusio. Inõi porro cõpositione
ta dicimꝰ. In his cauẽdũ ne decrescat or̃o: & fortiori sbiugat
aliꝗd ĩ firmius: ut sactilego fur: ut latroni petulas . Augeri
istis lat̾ibiista gladiatoria tonꝰ cõꝑis firmitate. Aluo .n. maus
alio suꝑuenit. At si coepisse a toto corpore nõ bñ ad latera
Ruicesq descendent. Est e alius nãlis ordo : ut uiros e feminas
diẽ ac nodt̃ ortũ ꝓ octa sũ dias potiꝰ ꝗ̃ retrorsũ: Quȩdũ ordinc
ꝓmutato fũt suꝑuacua : ut stẽs gomini Nã si precessit german¬

Expanded text:
circumductum vel continuatio vel conclusio. In omni porro compositione τα diximus. In his cavendum, ne decrescat oratio, et fortiori subiungatur aliquid infirmius, ut sacrilege fur, aut latroni petulans. augeri istis lateribus, ista gladiatoria totius corporis firmitate. aliud enim maius alii supervenit. at si coepisset a toto corpore, non bene ad latera faucesque descenderet. est et alius naturalis ordo, ut viros ac feminas, diem ac noctem, ortum et occasum dicas potius quam retrorsum. quaedam ordine permutato fiunt supervacua, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq totũ hoc exꝰcitatiõis genus ita istituẽdũ ut  digredi ex
eose rediit ĩ ii facile possim. Nã ut pͫ ẽ como afferre
paratã dãdi copia : ita refutarͥ tp̃ris mnunera longe stultis¬
simũ ẽ. Er̃ cogitatio ĩ hoc preparet᷑ : ut nos fortuna de¬
cipere nõ possit ad iuare possit. Io ãt fiae memoriȩ uiri¬
bus : ut ea quȩ cõplexi aĩo simus: fluãt nõ solicitos i ere

Expanded text:
ideoque totum hoc exercitationis genus ita instituendum est, ut et digredi ex ideoque totum hoc exercitationis genus ita instituendum est, ut et digredi ex eo et redire in id facile possimus. nam ut primum est domo adferre paratam dicendi copiam et certam, ita refutare temporis munera longe stultissimum est. quare cogitatio in hoc praeparetur, ut nos fortuna decipere non possit, adiuvare possit. id autem fiet memoriae viribus, ut illa, quae complexi animo sumus, fluant
Abbreviated transcription (Latin):
scribẽdi securitate laxatur. Sed̾ ne adhãc q̃đ iĩ cggitãdi ꝑ¬
nos ẽ cogitãtes sequat᷑ : tũ assumdus usus paulatim : ut pauca pͫ
cõplestam aĩo : quȩ reldi fuełt possit᷑: moꝵ ꝑ increm̾ta tam
modica: ut onerari se labor ille nõ sentiat : augeta usu & ex.¬
citatiõe ml̃ta ꝯtinẽda ẽ. Quȩ ꝗd maxĩa ex ꝑte memoria ꝯ¬
stat. Iõq aliqua mͥ ĩ illũ locũ differẽda R. ꝑo tã ꝑuenit ut
.is: cui nõ refraget᷑ ingeniũ acri studio adiutus : tm̃ ꝯseq̃tur
ut ẽ : quę cogitarit : queq scripsetit atq edidicerit ĩ eñib
fidem ẜut᷑. Cicͦꝰ certe grętoꝵ Metrodoruõ: Sceptiũ & Em
̃bnu philũ Rhodiũ : nr̃oꝵ hortẽsiũ traddit : quȩ cogitau̾ant ad uͦ¬
bũ in agẽdo retulisse. S si forte aliꝗs int̾ endum effiure¬
nt ectẽporalis color: nõ suꝑstitiose cogitatis demũ ẽ ĩhȩ

Expanded text:
scribendi securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi pscribendi securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi pnos etiam cogitantes sequatur; tum adsumendus usus paulatim, ut pauca primum complectamur animo, quae reddi fideliter possint; mox per incrementa tam modica, ut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exercitatione multa continenda est, quae quidem maxima ex parte memoria constat. ideoque aliqua miis, cui non refragetur ingenium, acri studio adiutus tantum consequatur, ut ei tam quae cogitarit quam quae scripserit atque edidicerit in dicendo fidem servent. Cicero certe Graecorum Metrodorum Scepsium et Empylum Rhodium nostrorumque Hortensium tradidit, quae cogitaverant, ad verbum in agendo retulisse. sed si forte aliquis inter dicendum effulserit extemporalis color, non superstitiose cogitatis demum est inhae
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ. ꝑꝑ qd accidit: ut necsuo loco ꝗcꝗͣ ponat᷑: nec illa: quȩ
pͥma st̾ ẜuẽ suã lege̾ : iuuenib fiosculos oiu ꝑtiũ in ea:
quȩ st̃ dicturi congerentib: Quo fit : ut timẽtes : ne se¬
Roxima stilo cogitatio ẽ : quȩ & ip̃a uires ab hoc accipit :
e ẽ int̾scribẽdi laborẽ extemporalẽq fortunã media
quȩdã & nescio anusus freq̃ntissimꝰ: ꝗnã scribere nec ubiq
nec semꝑ possumꝰ. Cogitationi tp̃ris ac loci płimum ẽ. Hȩc
paucis admõm horis magnas ẽ causas cõplectit᷑. Hes q̃ns
ĩ t̾missus ẽ somnꝰ : ip̃is noctis tenebris adiuuat᷑. Hȩt ĩtꝰ me¬
dios reꝵ actꝰ aliꝗd ĩuenit uacui: nec ociũ patitur. Neq uõ
reꝵ ordinẽ mõ ͥ qd ip̃m satis eͣrat intta se ip̃a disponit.
sed ũba ẽ copulat: totãq rta ꝯtexit or̃onc̃: ut ei ñł pretꝰ ma¬
nũ desit. Nã memoriȩ quoꝑ plerũq ĩhent fidelius : quȩ nłła

Expanded text:
 ponatur, nec illa quae prima sunt servent suam legem, iuvenibus flosculos omnium partium in ea quae sunt dicturi congerentibus; quo fit, ut timentes, ne seroxima stilo cogitatio est, quae et ipsa vires ab hoc accipit, estque inter scribendi laborem extemporalemque fortunam media quaedam et nescio an usus frequentissimi. nam scribere non ubique nec semper possumus; cogitationi temporis ac loci plurimum est. haec paucis admodum horis magnas etiam causas complectitur; haec, quotiens intermissus est somnus, ipsis noctis tenebris adiuvatur; haec inter medios rerum actus aliquid invenit vacui nec otium patitur. neque vero rerum ordinem modo, quod ipsum satis erat, intra se ipsa disponit, sed verba etiam copulat totamque ita contexit orationem, ut ei nihil praeter manum desit. nam memoriae quoque plerumque inhaerent fidelius, quae nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ci formariq uolumꝰ ꝯsentiãt. Si genꝰ sblimte dñdi ꝑ¬
uis ĩ causis. ꝑuũ limatũq gr̃adib. letũ tristib lent
asꝑis: minax supplicib sũmissũ ꝯcitatis : ttux at uiolẽ¬
tũ uicũdis adhibeamꝰ : ut monilib & mãgaritis ac
ueste longa: que st̾ orna feminaꝵ d form̃t᷑ uiri: nec hitꝰ
tumphalis quo nł ex cogitari põt augustius feminas de ceat
Hũc locũ Citꝰ breuiter ĩ 3ͦ de oratore li pgȩstrigit: nec tã¬

Expanded text:
sentiant, si genus sublime dicendi parvis in causis, parvum limatumque grandibus, laetum tristibus, lene asperis, minax supplicibus, summissum concitatis, trux atque violentum iucundis adhibeamus? ut monilibus et margaritis ac veste longa, quae sunt ornamenta feminarum, deformentur viri, nec habitus triumphalis, quo nihil excogitari potest augustius, feminas deceat. hunc locum Cicero breviter in tertio de Oratore libro perstringit, neque ta