comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Oinis ⁊ agricola: ⁊ tut a latet arte mator
Aut aminis ripis aut alti formce saxi
Dun pluit n terris: ut posłint sole reducto
Etercere diem: sic obrutus undiq telis
Eneas. mbem belli dum detinet omnes
Sutmet ⁊ lausim increpitat. lauioq uniat.
Quo moriture riis maioraq inrib auctes.
stallic te incantũ pietas tua. nec iiuus ule
Eeultat demens sene q iam altius ire
Dardamo surgunt ductori. extrema q lauso
PDarce fila legunt: ualdũ nãq exigit enseni
Per mediũ eneas uinenẽ totumq recondit
Tranint ⁊ parmam mucro lema arma in inacis
Et tumcdm molli mater quã uenerat anro
Impleuit ꝙ si sanorus tũ uita per auias
Conceisit mesta ad manes. corpusq reliqt
At uero ut uultũ indit morientis ⁊ ora
Ora mans anchiũades pallentia miris
Ingenuit imserans grauiter. dextrãq ietendit
Et mentem patrie lubut pietatis imago
matibi nũc nuserande puer ꝓ iandib istir̃

Expanded text:
omnis et agricola et tuta latet arce viator, omnis et agricola et tuta latet arce viator, aut amnis ripis aut alti fornice saxi, dum pluit in terris, ut possint sole reducto exercere diem: sic obrutus undique telis Aeneas nubem belli, dum detonet omnis, sustinet et Lausum increpitat Lausoque minatur: Quo moriture ruis maioraque viribus audes? Fallit te incautum pietas tua. Nec minus ille exsultat demens; saevae iamque altius irae Dardanio surgunt ductori, extremaque Lauso Parcae fila legunt: validum namque exigit ensem per medium Aeneas iuvenem totumque recondit. Transiit et parmam mucro, levia arma minacis, et tunicam, molli mater quam neverat auro, implevitque sinum sanguis; tum vita per auras concessit maesta ad manis corpusque reliquit. At vero ut voltum vidit morientis et ora, ora modis Anchisiades pallentia miris, ingemuit miserans graviter dextramque tetendit, et mentem patriae subiit pietatis imago. Quid tibi nunc, miserande puer, pro laudibus istis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ere canũ triplici ꝑ lignca terga tribusq
Transnt intertum tauris opus: mniaq sẽdit
Ingunie: sed uires haud ꝑtulit arins encẽn
Qneas uiso tyrrem sanouine letus
Eripit a fẽmore: ⁊ trepidanti feruidus inttat
Ingenumt cari gramter genitoris amore
Ut indit lausus lachrimeq perora nolute
Hic mortis dure casum tua q optima facta
Si qua tidem tanto ea operi latura netuctas
Non equidem neq te uiuienis mẽorande silebo
Ille prdem reterens ⁊ mutilis inq ligritꝰ
Geclebat. chipeoq innnicũ hactile trahebat.
Proripuit iiuenis lele q ĩmiseint armis
Iamq allurgentis dextre plagãq ferentis
Enee subut mucronẽ: ipsum q morando
Suamuit. soen magno aamore sequut
Dum genitor nati parma protectus abiret
Tela q conieñt. perturbantq emnimus hate
Miaĩlib furrit eneas tectuiq tenet se
Ac nelut eftusa ũ quando grandine ninibi
Precipitant omnis campis diclugit arator

Expanded text:
aere cavum triplici, per linea terga tribusque aere cavum triplici, per linea terga tribusque transit intextum tauris opus imaque sedit inguine, sed viris haud pertulit. Ocius ensem Aeneas, viso Tyrrheni sanguine laetus, eripit a femine et trepidanti fervidus instat. Ingemuit cari graviter genitoris amore, ut vidit, Lausus, lacrimaeque per ora volutae. Hic mortis durae casum tuaque optima facta, siqua fidem tanto est operi latura vetustas, non equidem nec te, iuvenis memorande, silebo. Ille pedem referens et inutilis inque ligatus cedebat clipeoque inimicum hastile trahebat: prorupit iuvenis seseque immiscuit armis iamque adsurgentis dextra plagamque ferentis Aeneae subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. Socii magno clamore sequuntur, dum genitor nati parma protectus abiret, telaque coniciunt proturbantque eminus hostem missilibus. Furit Aeneas tectusque tenet se. Ac velut effusa siquando grandine nimbi praecipitant, omnis campis diffugit arator
Abbreviated transcription (Latin):
Turbidus ingredit᷑ campo: quã magius orion
Cum pedes inicedit medii per marima nerei
tagua uam scmdens humero supemimet undas.
Int sĩms̃ referens annosã montib ormĩ
Iueredit q solo ⁊ caput intra nubila condit.
Ialis se uactis inifert mezentins̃ arims
Hunc contra eneas ĩpeculatus ĩ agmime lono
Anius ire parat. mauei impterritus ille
ustem magnamiũ opperiens ⁊ mole iua siat
ltq cculis spatiũ eniens q̃tum sacis haste
Dertera michi deus ⁊ telimi qui imnssile tibro
Nunc adsit. Uoneo predomis corpore raptis
Indutum spolns ipsum te lause tropheum
Enee dixit. stridentẽq emimuis hactam
Iecit: at illa uolans chpeo ect excussa pracul q
Egregiũ antorẽ latus inter ⁊ ilia figit
Herculis autorẽ comitem. qui imaũs ab argis
Heserat euandro: atq itala cõsederat urbe
Sternit᷑ intẽlix alieno unluere celim
Aĩpicit. ⁊ dulces moriens remuscit argos.
sum pius eneas hactani iacit. illa per arbem

Expanded text:
turbidus ingreditur campo. Quam magnus Orion, turbidus ingreditur campo. Quam magnus Orion, cum pedes incedit medii per maxima Nerei stagna viam scindens, umero supereminet undas aut summis referens annosam montibus ornum ingrediturque solo et caput inter nubila condit: talis se vastis infert Mezentius armis. Huic contra Aeneas, speculatus in agmine longo, obvius ire parat. Manet imperterritus ille, hostem magnanimum opperiens, et mole sua stat; atque oculis spatium emensus, quantum satis hastae: Dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint! Voveo praedonis corpore raptis indutum spoliis ipsum te, Lause, tropaeum Aeneae. Dixit stridentemque eminus hastam iecit; at illa volans clipeo est excussa proculque egregium Antoren latus inter et ilia figit, Herculis Antoren comitem, qui missus ab Argis haeserat Euandro atque Itala consederat urbe. Sternitur infelix alieno volnere caelumque aspicit et dulcis moriens reminiscitur Argos tum pius Aeneas hastam iacit: illa per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
Prospectant paria: atq eadem mox arna tenebis
Ad quem subridens mixta mezentius ira
Nunc morete. ast de me dii pater atqz houĩz iex
Uiderit. hec dicens eduxit corpore telum
olli dura quies oculos ⁊ terreus urget
Somnur. in eteruã daudint᷑ lumina noctem
Cedicus alcatoni obtruncat: sacrato: hydaspem
N essapus clomumq lycaoniumq ericatem
Illum in trems equi lapsu tellure iacentẽ
Hunc peditem pedes: ⁊ lycuis ꝓcellerat agns
Quem tam̃ hand erpers ualerus uirtutis aiite
Dencit. acronui saluis: saluiq ncalces
Insignis iaculo ⁊ longe tallente saguta
Iam oranis equabat luctus ⁊ uutua in auors
fiera celebant pariter pariterq ruebant
Uictores uictiq non his tuga nota non illis
Dum ioiis in tectis iran unserantis manem
Ambor. ⁊ tantos mortalib esłe labores
Onic uenus hinc contra s̃pectat sacurma uino
Pallida thesĩphone media niter milia senit
Ii uero ingentem quatiens mezentius hastã

Expanded text:
prospectant paria atque eadem mox arva tenebis. prospectant paria atque eadem mox arva tenebis. Ad quae subridens mixta Mezentius ira: Nunc morere. Ast de me divom pater atque hominum rex viderit. Hoc dicens eduxit corpore telum: olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam clauduntur lumina noctem. Caedicus Alcathoum obtruncat, Sacrator Hydaspen , Messapus Croniumque Lycaoniumque Erichaeten, illum infrenis equi lapsu tellure iacentem, hunc peditem. Pedes et Lycius processerat Agis, quem tamen haud expers Valerus virtutis avitae deicit; at Thronium Salius Saliumque Nealces insidiis, iaculo et longe fallente sagitta. Iam gravis aequabat luctus et mutua Mavors funera: caedebant pariter pariterque ruebant victores victique, neque his fuga nota neque illis. Di Iovis in tectis iram miserantur inanem amborum et tantos mortalibus esse labores: hinc Venus, hinc contra spectat Saturnia Iuno, pallida Tisiphone media inter milia saevit. At vero ingentem quatiens Mezentius hastam
Abbreviated transcription (Latin):
Uenerat antiquis corithi de tmib arcon
Grauis homo infectos linquens protugus himencos
Hunc ubi miscentem lonor media agniima indit
Purpureñ pennis ⁊ pacte coningis octro
Impastus stabula alta leo sen sepe ꝑ agrans
Snadet eñi uesana fames si forte t̃ugace
Comperit patriã capreã ant surgentẽ cormia cerm
Gandet hiãs ĩmane comasq arrexit. ⁊ heret
Uiscerib suꝑ accumbens lauit improba teter
Ora cruor.
Sic ruit in densos a lacer mezentius hostes
Sternit᷑ infeliy arcon: ⁊ calcib atram
Tumdit humñ expirans ĩfractaq tela cruentat
Atq id emi fugientẽ hana est dignatus horodẽ
Oternere nec iacta ꝑcecũ cuspide uulmis
Obuini aduersoq occurrit: seq uro nir
Contulit. haud furto melior sed fortib arims̃
sum suꝑ abiectum posito pede mxus ⁊ hacta
Pars belli hana teninenda iiri iacet altꝰ horados.
Conclamant san letũ peana secuti.
Ille aut expiraus nõ me quicũq es in ulto
Uictor nec longum lecabere. te qua tata

Expanded text:
enerat antiquis Corythi de finibus Acron, Graius homo, infectos linquens profugus hymenaeos. Hunc ubi miscentem longe media agmina vidit, purpureum pennis et pactae coniugis ostro: impastus stabula alta leo ceu saepe peragrans, suadet enim vesana fames, si forte fugacem conspexit capream aut surgentem in cornua cervum, gaudet, hians immane, comasque arrexit et haeret visceribus super accumbens, lavit inproba taeter ora cruor, sic ruit in densos alacer Mezentius hostis. Sternitur infelix Acron et calcibus atram tundit humum expirans infractaque tela cruentat. Atque idem fugientem haud est dignatus Oroden sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus: obvius adversoque occurrit seque viro vir contulit, haud furto melior, sed fortibus armis. Tum super abiectum posito pede nixus et hasta: Pars belli haud temnenda, viri, iacet altus Orodes. Conclamant socii laetum paeana secuti. Ille autem exspirans: Non me, quicumque es, inulto, victor, nec longum laetabere: te quoque fata
Abbreviated transcription (Latin):
Ianolat eneas. naginaq eripit ens̃em.
Et super hec. ubi nñc mezentius acer. ⁊ illa
Estera uis animi. contra tyrrenus ut auras
Suspiciens haul̃t celum mentemqz recepit
Hoctis amare quid increpitas mortẽ q inmaris
Nullũ in cede uetas: nec ũc ad prelia ueni
Hec tecum meus hec pepigit michi fẽdera lans:
nũ hoc pli qua est inctis nema hoctib oro.
Corpus humo patiare tegi. scio acerba meor
Circ̃tare odia. hunc oro detẽnde tũrorera
Et me consortem nati concede sẽpulchro
Nc laptutur uiguloq haned micius accipit eniẽ
Uudantiꝙ amina dicudit ĩ osła cruore.

Expanded text:
Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem et super haec: Ubi nunc Mezentius acer et illa effera vis animi? Contra Tyrrhenus, ut auras suspiciens hausit caelum mentemque recepit: Hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? Nullum in caede nefas, nec sic ad proelia veni, nec tecum meus haec pepigit mihi foedera Lausus. Unum hoc per siqua est victis venia hostibus oro: corpus humo patiare tegi. Scio acerba meorum circumstare odia: hunc, oro, defende furorem et me consortem nati concede sepulchro. Haec loquitur iuguloque haud inscius accipit ensem undantique animam diffundit in arva cruore.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic pater ille deum faciat lic altus apollo
Incipias conferre manum
Tantum eflatus ⁊ intecta subit obuius hacta
ille aut quid me abrepto seucsime nato
serres: hec uia sola fuit. qua perdere posses
Nec morte m horrenius. nec diuũ parcimꝰ ulli
Deime: nam uemo moriturus. ⁊ hec tibi porto
Tona prius. dreit. telũ q intorsĩt in hoctem
Inde aliud super atq aliud tĩgitq uolat q
Ingenti giro iẽd iũainet aureus nmbo
ser circũ adctantem leuos equitanit n orbes
sela manu iaciens ter secum trouis heras
Immanẽ erato circũ tert tegnnne syluã
Inde ubi tot traxiae moras tot ipicula tedet
Uellere. ⁊ urget᷑ pugna congredus iniqua
Mlulta mouens animo iam t andẽ erupit ⁊
Bellatoris equi caua tempora comicit hactam
Tollit se erectũ quadrupes. ⁊ calcib auras
erberat. estucum q equitẽ sũp ipiẽ secutus
Implicat: eiectoq incumbit cerinius ario
Clamore intendunt celũ: troeĩq latim q

Expanded text:
Sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo, Sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo, incipias conferre manum. Tantum effatus et infesta subit obvius hasta. Ille autem: Quid me erepto, saevissime, nato terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. Nec mortem horremus nec divom parcimus ulli. Desine: nam venio moriturus et haec tibi porto dona prius. Dixit telumque intorsit in hostem; inde aliud super atque aliud figitque volatque ingenti gyro, sed sustinet aureus umbo. Ter circum adstantem laevos equitavit in orbes tela manu iaciens, ter secum Troïus heros immanem aerato circumfert tegmine silvam. Inde ubi tot traxisse moras, tot spicula taedet vellere et urgetur pugna congressus iniqua, multa movens animo iam tandem erumpit et inter bellatoris equi cava tempora conicit hastam. Tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras verberat effusumque equitem super ipse secutus implicat eiectoque incumbit cernuus armo. Clamore incendunt caelum Troesque Latinique.
Abbreviated transcription (Latin):
Debuerã patrie penas odnsq meoꝵ
Omis ꝑ mortes auimã sontẽ ipiẽ dedilem
Nunc iiuo. neq adhuc homines lucẽq relis
Ded liuquã. siml hec dicens attollit ui egrũ
Daud deiectus equũ duci ibet. hoc decus illi
Hox solamen erat: bellis hoc uictor abibat
Om̃ib. alloquit᷑ merentẽ ⁊ talib infit.
Rebe dii res si qua dui mortalib ulla eił.
Uirmis. hand hodie uictor ĩpolia illa cruenta
Et caput enee referes: lauãqz doloꝵ
Ultor eris mecum: aut a perit si nulla uã is
Occumbes pariter. neq eiũ fortiasnme credo
Incĩa aliena pati. ⁊ dominos dignabere tentros
Dirit. ⁊ exceptus tergo conũeta locauit
Membra. manusq amibas iaculis ꝯneranit acuti
Ere caput fulgens crictaqz hirũtus equina.
Sic curlum in medios rapidus dedit. estuat met
Uno in corde pudor mutoq insama luctu
Et furus agitatus amor ⁊ cõccia uirtus
Atq hic eneã magna ter uoce uocauit
Eneas agnouit em̃ letusq precat᷑.

Expanded text:
Debueram patriae poenas odiisque meorum: omnis per mortis animam sontem ipse dedissem! Nunc vivo neque adhuc homines lucemque relinquo. Sed linquam. Simul hoc dicens attollit in aegrum haud deiectus equum duci iubet. Hoc decus illi, hoc solamen erat; bellis hoc victor abibat omnibus. Adloquitur maerentem et talibus infit: Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibus ulla est, viximus. Aut hodie victor spolia illa cruenti et caput Aeneae referes Lausique dolorum ultor eris mecum aut, aperit si nulla viam vis, occumbes pariter; neque enim, fortissime, credo, iussa aliena pati et dominos dignabere Teucros. Dixit et exceptus tergo consueta locavit membra manusque ambas iaculis oneravit acutis, aere caput fulgens cristaque hirsutus equina. Sic cursum in medios rapidus dedit: aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania luctu, et furiis agitatus amor et conscia virtus. Atque hic Aenean magna ter voce vocavit. Aeneas agnovit enim laetusque precatur:
Abbreviated transcription (Latin):
sectum auoustũ ingeus cẽtũ sublime columinis
ide fuit summa laurentis regia pici
uerendum spliuis ⁊ relligione parentum.
Di sceptra accipere ⁊ primos attollere fasces
ccibi omen erat. Ioc illis curia templum.
si sacris sedes epulis. hic ariete ceso¬
Perpetins soliti patres considere mensis
ntui etiara ueteꝵ estigies ex oraiie quor
Intiqua ee aedro ẽ italusqs prter qi sabiuns

Expanded text:
Tectum augustum ingens. centum sublime columnis, Tectum augustum ingens. centum sublime columnis, urbe fuit summa, Laurentis regia Pici, horrendum silvis et religione parentum. Hic sceptra accipere et primos attollere fasces regibus omen erat, hoc illis curia templum, hae sacris sedes epulis, hic ariete caesoperpetuis soliti patres considere mensis. Quin etiam veterum effigies ex ordine avorum antiqua e cedro, Italusque paterque Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Eta dies. urbem ⁊ fines ⁊ lictora gentis
Diuersi explorant. hic fontis stagña numici
Pic tyberimi fluuiũ. hic tortes habitare latinos
sum satus anchisã delectos ordine ab onñ
Centum oratores augucta ad mema regis
Ire ibet ranus uelatos palladis omnes.
Gonaq ferre uiro: pacemq exposcere tencris.
Haud mora festinaut udĩ: rapidisq ferunt
Passib ipse humili designat mema fossa
Nolitq locum: primasq ĩ littore sedes
Cactioꝵ i morẽ pĩus atq aggere cingit.
Iamq iter einensi turres ac tecta lãtim
Ardua cernebant umenes: murosq iubibant.
Ante urbem pueri ⁊ primeuo flore iuinentus
Erercent equis. domitãt qz ĩ puluere currus
Aut acres tendunt arcus ant lenta lacertis
tpienla contorquent cursu iactuq lacelłunt.
Cum preuectus equo longem regis ad aures
luncius ingentes ignota uecte reportat
ducindẽ uiros. ille intra tecta uocari
Imperat: ⁊ solio medius cõsedit ainto

Expanded text:
orta dies, urbem et finis et litora gentis orta dies, urbem et finis et litora gentis diversi explorant: haec fontis stagna Numici, hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos. Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni centum oratores augusta ad moenia regis ire iubet, ramis velatos Palladis omnis, donaque ferre viro pacemque exposcere Teucris. Haud mora, festinant iussi rapidisque feruntur passibus. Ipse humili designat moenia fossa moliturque locum primasque in litore sedes castrorum in morem pinnis atque aggere cingit. Iamque iter emensi turris ac tecta Latinorum ardua cernebant iuvenes muroque subibant. Ante urbem pueri et primaevo flore iuventus exercentur equis domitantque in pulvere currus aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt: cum praevectus equo longaevi regis ad auris nuntius ingentis ignota in veste reportat advenisse viros. Ille intra tecta vocari imperat et solio medius consedit avito.
Abbreviated transcription (Latin):
Prima locare manu moliriq aggere tetta
NIec erat illa fames. hec nos supremia maueba
Exitus posĩtura modum
Quare agite ⁊ primo leti cum luie solis
Que lara qui ne habeãt hommes ubi iemas¬
Uestigemus ⁊ a portu amersa petamus.
LIunc pateras libate ioui: precib q uoate
Iuchisen ꝯeratorem ⁊ uina reponite meniis
Dic denide etfatus: trondenti tẽpora lauro
Implicat: ⁊ geniũq loci primamq deor
Tellurem nymphasq ⁊ adhuc ignota pͥcat
lumina: tum noctem noctisq orientia sione
Ideumnqz iouem phrygiamq ex orame matri
Inuocat. ⁊ duplices celoq hereboq parentes
Hie pater ouipotens ter celo elarus ab alto
ntonint. radniq ardentem lucis ⁊ auro
psẽ manu quatiens ostendit ab echere nubeni
Dedit hic subitus troiana per agniia rumor
Iduenie diem quo debita mema condant
Certatim iuctaurant epulas. atq omine magno
Cratheras leti statuũt: ⁊ uina coronant.
Poitera cum prima luctrabat lampade terras

Expanded text:
prima locare manu molirique aggere tecta. prima locare manu molirique aggere tecta. Haec erat illa fames; haec nos suprema manebat, exiliis positura modum. Quare agite et primo laeti cum lumine solis quae loca, quive habeant homines, ubi mestigemus et a portu diversa petamus. Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate Anchisen genitorem, et vina reponite mensis. Sic deinde effatus frondenti tempora ramo implicat et geniumque loci primamque deorum Tellurem nymphasque et adhuc ignota precatur flumina, tum Noctem Noctisque orientia signa Idaeumque Iovem Phrygiamque ex ordine matrem invocat et duplicis caeloque ereboque parentis. Hic pater omnipotens ter caelo clarus ab alto intonuit radiisque ardentem lucis et auro ipse manu quatiens ostendit ab aethere nubem. Diditur hic subito Troiana per agmina rumor advenisse diem, quo debita moenia condant. Certatim instaurant epulas atque omine magno crateras laeti statuunt et vina coronant. Postera cum prima lustrabat lampade terras
Abbreviated transcription (Latin):
rammeo ripe religaut ab argere classem
Eneas prnm q dnces ⁊ pulcher nlus
Corpora sub raiis deponunt arboris alte
Inaituũtq dapes ⁊ adorea liba per herbas
Subuciunt epulis. sic upiter ipse monebat
Et cereale solum pomis agrestib augent
Conlumptis hic torte alus ut uertere morsus
Eriguam in cererem pemiria adegit edendi
Et molare manu malisq andacib orbem
Facalis cructi: patulis nec parcere quadris
Hens etiam mensas cõsumpsimus inquit uihi¬
I Iec plura alludens. ea uox audita laboꝵ
Prnna tulit finem: primã qz laruentis ab oie
Eripint pater ac aupetactus mimiine pressit
Contimio salue tatis michi debita tellus
Uosq ait o ticli troie saluete penates
Hic domꝰ hec patria ẽ. genitor michi talia nãg
Nuni repeto anchiles tatoꝵ archana religuis
Cum te nate tames ignota ad lictora uectũ
Accitĩs coget dapib consinnere mensas
Tum sperare domos defellus. ibiq memento

Expanded text:
gramineo ripae religavit ab aggere classem. gramineo ripae religavit ab aggere classem. Aeneas primique duces et pulcher Iulus corpora sub ramis deponunt arboris altae instituuntque dapes et adorea liba per herbam subiciunt epulis sic Iuppiter ipse monebat et Cereale solum pomis agrestibus augent. Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus exiguam in Cererem penuria adegit edendi et violare manu malisque audacibus orbem fatalis crusti patulis nec parcere quadris: Heus ! etiam mensas consumimus, inquit Iulus, nec plura adludens. Ea vox audita laborum prima tulit finem, primamque loquentis ab ore eripuit pater ac stupefactus numine pressit. Continuo: Salve fatis mihi debita tellus vosque, ait, O fidi Troiae salvete penates: hic domus, haec patria est. Genitor mihi talia namque nunc repeto Anchises fatorum arcana reliquit: cum te, nate, fames ignota ad litora vectum accisis coget dapibus consumere mensas, tum sperare domos defessus ibique memento
Abbreviated transcription (Latin):
Omnc itale gentes om̃iiq oenotria tellus
In dubus reiponia petunt. huc dona sacerdos
Contulit. ⁊ cesarum ouium sub uocte filenti
Dellib in uibuit stratis sonnosq petit
Aulta modis sumilacra uidet uolitantia miris
It uarias audit uoces: frit̾ q deoꝵ
Collariuo. atq mns acheronta affat᷑ auerius
Hic ⁊ tum pater ip̃e petens responsa latims
Centum lamgetas mactabat rite bidentes
Itq har effultus tergo: stratũq iacebat
ellcrib. subita ex alto uor reddita luco ea
Ie pete cõnubus natã sociare latrrus
O mea progemes: thalamis neu crede paratis.
Ceterni uenient getieri: qu sanginne uostrum
Iomen in astra ferant. quor q a stirpe nepotes
Annua sub pedtib qua sol utrñq recurrens
lspitu oceanũ. uertiq regi q indebũt.
hec responsa patris fanmi monituiq silenti
Iocte datos nõ ipse suo prenut ore latinus
ul urcum late uolitans iam fama per urbes
insomas tulerat cũ lao medõtia pubes

Expanded text:
Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus in dubiis responsa petunt; huc dona sacerdos cum tulit et caesarum ovium sub nocte silenti pellibus incubuit stratis somnosque petivit, multa modis simulacra videt volitantia miris et varias audit voces fruiturque deorum conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis. Hic et tum pater ipse petens responsa Latinus centum lanigeras mactabat rite bidentis atque harum effultus tergo stratisque iacebat velleribus: subita ex alto vox reddita luco est: Ne pete conubiis natam sociare Latinis, O mea progenies, thalamis neu crede paratis: externi venient generi, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant quorumque a stirpe nepotes omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrens aspicit Oceanum, vertique regique videbunt. Haec responsa patris Fauni monitusque silenti nocte datos non ipse suo premit ore Latinus, sed circum late volitans iam Fama per urbes Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes
Abbreviated transcription (Latin):
Cmmis apes sũmũ dense mirabile dictu
Stridore igenti liquidum trãs ethera uecte
Obsedere apicem ⁊ pedib ꝑ mutua nexis
Examen sũbitũ ramo frondente pependit
Continuo nates externũ cermiinus inquit
Aduentare uir. ⁊ partes petere agniẽ eaide
Partib ex usdem ⁊ sũma dommarier arce
preterea castis adolet dũ altaria tedis
Et tuxta genitorem adaat lauima uirgo
Uisa nephas longis comprendẽ exmib ignem¬
Itq oumem oruatum flamina crepitante cremari
Rezaliiq accensa comas acçensa coronam
Insionem geniinis. tum fiumda lumine fulno
Innolui ac totis iulcamĩ spargere tectis
Ia uero horrendum ac mui imrabile ferci¬
I Iamq fore illutrem tama tatisq canebant.
Iplam s populo magnũ portendere bellum.
It rex solicitus monctris oracula taum
latidici genitoris adit: lucoiq iub alta
Consulit albunea: nemoꝵ que maxima sacro
fonte sonat: seuamq exhalat opaca mephitim

Expanded text:
Huius apes summum densae mirabile dictu, Huius apes summum densae mirabile dictu, stridore ingenti liquidum trans aethera vectae, obsedere apicem, ex pedibus per mutua nexis examen subitum ramo frondente pependit. Continuo vates: Externum cernimus, inquit, adventare virum et partis petere agmen easdem partibus ex isdem et summa dominarier arce. Praeterea, castis adolet dum altaria taedis et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo, visa nefas longis comprendere crinibus ignematque omnem ornatum flamma crepitante cremari regalisque accensa comas, accensa coronam insignem gemmis, tum fumida lumine fulvo involvi ac totis Volcanum spargere tectis. Id vero horrendum ac visu mirabile ferri: namque fore inlustrem fama fatisque canebant ipsam, sed populo magnum portendere bellum. At rex sollicitus monstris oracula Fauni, fatidici genitoris, adit lucosque sub alta consulit Albunea, nemorum quae maxima sacro fonte sonat saevamque exhalat opaca mephitim.
Abbreviated transcription (Latin):
In natem tu diua moue dicã horrida bella
Dicam acies actosq anmmus ĩ tuera reges
Tyrrenamq maniĩ totamq iub arma coattam
Heĩperiam. uaior reꝵ michi nascit᷑ ordo
Iam semior longa plaçidas in pate regebat
Hunc fauno ⁊ nympha genitũ lanrẽte marica
Accipimus. faimo picus p̾ater. iĩq paretitem
le saturne retert. tu langinus ultimus aucto.
Filius hinc fato diuam prolesq uirilis
Nulla tuit: primaq oriens erepta iiuenta est.
Sola domũ ⁊ tantas seruabat fibia sedes
Iam matura uiro. iam plenis mibilis amns
Multi illam magno e latio. tota q petebant
Ausoma : petit añ alios pulcherrimus omnes
Turmis auis atansqz potens: quẽ regia cõuine
Adiungi geneꝵ miro ꝓperabat amore.
Sed uarus portenta aeum terrorib obstant
Laurus erat tecti medio ĩ penetralib altis
Sacra comam multosq metu ẽuata pet annos
Quam pater inuentã primas eñ cõderet arces
Ipse ferebat᷑ phebo sacrasse latmus
Laurentisq ab ea nomen poĩniae colonis.

Expanded text:
 et Virgilius “dicam horrida bella / dicam acies actosque animis in proelia reges / Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam / Hesperiam. Maior rerum mihi nascitur ordo, iam senior longa placidas in pace regebat. Hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica accipimus, Fauno Picus pater isque parentem te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor. filius huic fato divom prolesque virilis nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est. Sola domum et tantas servabat filia sedes, iam matura viro, iam plenis nubilis annis. Multi illam magno e Latio totaque petebant Ausonia. Petit ante alios pulcherrimus omnis Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx adiungi generum miro properabat amore; sed variis portenta deum terroribus obstant. Laurus erat tecti medio in penetralibus altis, sacra comam multosque metu servata per annos, quam pater inventam, primas cum conderet arces, ipse ferebatur Phoebo sacrasse Latinus Laurentisque ab ea nomen posuisse colonis.
Abbreviated transcription (Latin):
Arunce q manus rutuli ueteresq ũcam
Et sarrane acies ⁊ picti lenta libici
Qui saltus tyberme tuos sacrum q nnmici
Lictus arant. rutulosq erercẽt uomere colles
Circeũ qz ingũ. quis ipiter anxirus arius
Preũdet. ⁊ uindi gaudet feroma luco
Qua sature iacet atra palus. geliduiq ꝑ nias
Ruerit iter ualles. atq in mare condit᷑ ntens
Hos sũꝑ adnenit uolsca de gente camlla
Agmien ageus equitũ ⁊ tlorentes ere cateruas u
Bellatrie nõ illa colo calatuue iinerue
ffemincas alneta manus̃. sed prelia mrgo
Dura pati. curiũ q pedũ preuertere cernos
Ila uł intacte segetis per sũma uolaret
Gramina: nec teneras curm̃ lesidet arictas
Uel mare per mediũ tluctu iũspenia tumenti
ferret iter. celeres nec tingeret equore plantas.
Illam om̃ĩs tectis atrisq effusa uinentus
Turba q mirat matrũ ⁊ prospectat eiitẽ
Actonitis in hians ammns ut reguis ostro
Lidet honos leues humeros. ut tibula crinẽ

Expanded text:
Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani et Sacranae acies et picti scuta Labici; qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici litus arant Rutulosque exercent vomere colles Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxurus arvis praesidet et viridi gaudens Feronia luco; qua Saturae iacet atra palus gelidusque per imas quaerit iter vallis atque in mare conditur Ufens. Hos super advenit Volsca de gente Camilla agmen agens equitum et florentis aere catervas, bellatrix, non illa colo calathisve Minervae femineas adsueta manus, sed proelia virgo dura pati cursuque pedum praevertere ventos. Illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas, vel mare per medium fluctu suspensa tumenti ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas. Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus turbaque miratur matrum et prospectat euntem, attonitis inhians animis, ut regius ostro velet honos levis umeros, ut fibula crinem
Abbreviated transcription (Latin):
li trima hippolitũ secretis alma recondit
Bedib ⁊ nymphe egerie tiemori q relegat
olus ubi in ip̃luis italis ignobilis enũ
Engeret nersoq ubi nomine uirbus essẽt
Inde etiam templo trune iucisq sacratis
Cormpedes arcent᷑ equi. quo littore currii
Et inueneni monctris paidi effndere marinis
filins ardentes hauad iecius equore campi
Exercebat equos: currn q in bella rnebat
Ipse inter primos prestanti corpore turmis
Uertit᷑ arma tenens ⁊ toto uertice inpͣ est
Cni triplici crimta uba galea alta chimerã
puatmet: ethueos ealantem fancib ignes
sam magis illa fremens t tristib effera flamis
Q̾ magis effiuo crudescunt sangume puone
At leuem elipeum sublatis cornib io
Iuro insigmbat iam setis obũta iam bos
Arguncatum ingens ⁊ cuctos uirginis argus
Celata q armem fundeus pater mnachus urna
Insequitur minbus peditum clipeataq totis
Agnina deusantur campis aromaq pubes

Expanded text:
At Trivia Hippolytum secretis alma recondit At Trivia Hippolytum secretis alma recondit sedibus et nymphae Egeriae nemorique relegat, solus ubi in silvis Italis ignobilis aevom exigeret versoque ubi nomine Virbius esset. Unde etiam templo Triviae lucisque sacratis cornipedes arcentur equi, quod litore currum et iuvenem monstris pavidi effudere marinis. Filius ardentis haud setius aequore campi exercebat equos curruque in bella ruebat. Ipse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis: tam magis illa fremens et tristibus effera flammis, quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae. At levem clipeum sublatis cornibus Io auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos argumentum ingens, et custos virginis Argus caelataque amnem fundens pater Inachus urna. Insequitur nimbus peditum clipeataque totis agmina densentur campis, Argivaque pubes
Abbreviated transcription (Latin):
Archippi regis mđũ fortiamius umibro
Siperes generi ⁊ graniter spirantib hydris¬
Spargere qui somnos cantu q manuq solebat
Nulcebat q iras ⁊ morsus arce lenabat.
eed non cdardame medicari cuspidis utuni
Eualitit. neq enm inuere ĩ uulnera canitus
Sominteri ⁊ marsis quelite tn montib herbe
so nemus angitie: intrea te fucinus unda
eliquidi tlenere lacus
ibat ⁊ hippoliti proles pulcherrinia bello
Urrbiis inlĩgnem quem mater aricia muit
Eductum egerie hicis hunetia circum
Littora. pnigis ubi ⁊ placabilis ara diane
Iamq tẽrint tama happolitũ postqͣ arte nouerce
Exciderit. patriasq explerit sanouine penas
surbatis distractus eqras ad sidera rursus
Etherea ⁊ inperas celi uenisse sub auras
eomis reuoratũ herbis ⁊ amore diane
sum pater ormpotens aliquẽ ĩdignatꝰ ab imbrii
Mortalẽ internis ad luina surgere uite
Ip̃e reptorẽ medicine talis ⁊ artis
fulmme phebigena stygias detruiit in undas

Expanded text:
Archippi regis missu, fortissimus Umbro, Archippi regis missu, fortissimus Umbro, vipereo generi et graviter spirantibus hydrisspargere qui somnos cantuque manuque solebat mulcebatque iras et morsus arte levabat. Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum evaluit, neque eum iuvere in volnera cantus somniferi et Marsis quaesitae montibus herbae. Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, te liquidi flevere lacus. Ibat et Hippolyti proles pulcherrima bello, Virbius, insignem quem mater Aricia misit, eductum Egeriae lucis umentia circum litora, pinguis ubi et placabilis ara Dianae. Namque ferunt fama Hippolytum, postquam arte novercae occiderit patriasque explerit sanguine poenas turbatis distractus equis, ad sidera rursus aetheria et superas caeli venisse sub auras, Paeoniis revocatum herbis et amore Dianae. Tum pater omnipotens, aliquem indignatus ab umbris mortalem infernis ad lumina surgere vitae, ipse repertorem medicinae talis et artis fulmine Phoebigenam Stygias detrusit ad undas.
Abbreviated transcription (Latin):
Tela. sed hec lento mos est aptare flagello
Leuas scetra tegit talcati cominus enles.
Nec tu carminib nr̃is indictus abibis
Ebale: quem generasse telon sẽbetride nympha
fert᷑. teleboũ capreas cum regna teneret
Iam semor. patrus sed nõ eit filius arins
Contentus late iam tũ ditione premebat
Sarractris populos. ⁊ qui rigat equora sarmis
Quiq rutas batulũqz tenent atq arua celene
Et quos malitere despectant mema belle
Teutonico ritu soliti torquere cateias
Degnima quis capitum raptus de iũbere cortu
Erateq micant pelte micat aureus eniis
Et te montose misere in prelia nersẽ
Ufens insĩgnem fama ⁊ felicib armis
Horrida precipue cii gens assuetaq multo
Uenatu nemoꝵ duris equicola glebis
Armati terram exercent: sempq recentes
Coenuectare uinat predas ⁊ uniere rapto
Quin ⁊ marrubia uemt de gente sacerass
stronde sup galeã ⁊ felici comptus oliua

Expanded text:
tela, sed haec lento mos est aptare flagello; tela, sed haec lento mos est aptare flagello; laevas caetra tegit, falcati comminus enses. Nec tu carminibus nostris indictus abibis, Oebale, quem generasse Telon Sebethide nympha fertur, Teleboum Capreas cum regna teneret, iam senior; patriis sed non et filius arvis contentus late iam tum dicione premebat Sarrastis populos et quae rigat aequora Sarnus quique Rufras Batulumque tenent atque arva Celemnae et quos maliferae despectant moenia Abellae, Teutonico ritu soliti torquere cateias, tegmina quis capitum raptus de subere cortex, aerataeque micant peltae, micat aereus ensis. Et te montosae misere in proelia Nersae, Ufens, insignem fama et felicibus armis; horrida praecipue cui gens adsuetaque multo venatu nemorum, duris Aequicula glaebis. Armati terram exercent, semperque recentis convectare iuvat praedas et vivere rapto. Quin et Marruvia venit de gente sacerdos, fronde super galeam et felici comptus oliva.
Abbreviated transcription (Latin):
Claudia mĩc a quo dictindit᷑ ⁊ trib ⁊ gens
Der latium post qͣ in partẽ cdata roma sabmis
na ingens amiterna cobors prisci qz quirites
Et rhetimanus om̃is olinitereq mntisc̃e
Am nomentum urbem: qui roscida rura uelim
Qui tetrice horrentes rupes montẽq iẽnerum
Casperiam  colunt. fornlosq ⁊ flumen himelle
Qui tyberim phalerimq bibunt. quos trigida unuit
Iursia: ⁊ ortine classes populiq latim
uosq secans infanctum interluit allia nomen
Q multi i lybico uolinĩt᷑ in armore fluctus
xinis ubi orion hiberns condit᷑ iidis
Ut cum sole nouo dense torrent ariste
Aut hermi campo aut lycie flauentib arns
Scuta lonant: puluũ q pedum conterrita tellus
Hinc agamemnomus troiam nomuns hoctis
Curru unigit alesus equos. turnoq feroces
E quora. quiq cales liquũt aminsq uadosi
Accola uulturni: pariterqz saticulus asper
Oscoꝵ q manus teretes sunt aclides illis

Expanded text:
Claudia nunc a quo diffunditur et tribus et gens Claudia nunc a quo diffunditur et tribus et gens per Latium, postquam in partem data Roma Sabinis. Una ingens Amiterna cohors priscique Quirites, Ereti manus omnis oliviferaeque Mutuscae; qui Nomentum urbem, qui Rosea rura Velini, qui Tetricae horrentis rupes montemque Severum Casperiamque colunt Forulosque et flumen Himellae, qui Tiberim Fabarimque bibunt, quos frigida misit Nursia, et Hortinae classes populique Latini, quosque secans infaustum interluit Allia nomen: quam multi Libyco volvuntur marmore fluctus saevus ubi Orion hibernis conditur undis; vel cum sole novo densae torrentur aristae aut Hermi campo aut Lyciae flaventibus arvis. Scuta sonant pulsuque pedum conterrita tellus. Hinc Agamemnonius, Troiani nominis hostis, curru iungit Halaesus equos Turnoque ferocis aequora quique Cales linquunt, amnisque vadosi accola Volturni, pariterque Saticulus asper Oscorumque manus. Teretes sunt aclydes illis
Abbreviated transcription (Latin):
Liuentis plumibi spargit. pars spicula gectit
Bma mann fuluosq lupi de pelle ꝯaleros
Tegnien habent capiti. uestigia nudã simari
Instituere pedis. crudis tegit altera pero
It messapus equũ domitor neptũma proles
Quem neq tas igni cinꝗͣ nec sternere terro
lam padem resides populos deiuetaq bello
lomina in arma uocat iũbito ferrũq retractat.
Hi tescẽtmas acies equoiq faliscosqr
Pi soractis habent arces flamma q arua
Et cimm cum monte lacum lucosq capenos.
Ibant equati mimero regemq canebant
Cen quondam inuei liquida inter nubila eigm
Cimi sese e pactu refermt. ⁊ longa canoros
Dant per colla modos. iõnat amus ⁊ asia longe
Pnlsa palus.
Iec quisꝗͣ eratas acies ex agmime tanto
Nisceri putet: aeriam ĩed gurgite ab alte
iteri uolucrum raucaꝵ ad lictora nubem.
cite sabioꝵ pasco de sanouine magun
Aguien agens clausũs. magtq ip̃e agnamis ictar

Expanded text:
liventis plumbi spargit, pars spicula gestat liventis plumbi spargit, pars spicula gestat bina manu, fulvosque lupi de pelle galeros tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri instituere pedis, crudus tegit altera pero. At Messapus, equum domitor, Neptunia proles, quem neque fas igni cuiquam nec sternere ferro, iam pridem resides populos desuetaque bello agmina in arma vocat subito ferrumque retractat. Hi Fescenninas acies Aequosque Faliscos. Hi Soractis habent arces Flaviniaque arva et Cimini cum monte lacum lucosque Capenos. Ibant aequati numero regemque canebant, ceu quondam nivei liquida inter nubila cycni, cum sese e pastu referunt et longa canoros dant per colla modos, sonat amnis et Asia longe pulsa palus. Nec quisquam aeratas acies ex agmine tanto misceri putet, aeriam sed gurgite ab alto urgueri volucrum raucarum ad litora nubem. Ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum agmen agens Clausus magnique ipse agminis instar,
Abbreviated transcription (Latin):
Et tereti pugnant mucrone uerni q labello
Ipẽ pedes tegmen torquens ĩmane leoms
Terribili impexuĩ seta cum dentib albis
Indutus capiti: sic regia tecta subibat
Hurridus: herculeoq humeros innerus annan
Ium genum tratres tiburtia mema linquut
trĩs tiburti dictã cognomine genten
Catillusq acer qz corar arguia uinentus
Et primam ante acietu densa inter tela ferunt
Ceu duo nubigene cũ uertiee montis ab alto
Deicendunt centauri omoloen otrimq niualẽ
Liquentes curlũ rapido. Aat euntib moxus
Sylua locum: ⁊ maguo cedut uirgulta tragore
Nec prenestine fundator defuit uebis
Uulcano genitũ pecora inter mertia regem
Inuentumq focis. om̃is quem credidit etas
Qinq altum preneste mri quiq arua gabmne
Innonis ge lidum q amenem ⁊ roscicda rims
Herinca saxa colunt: quos dines auagria pasat
Quos amasene pater. non illis om̃ib arma¬
Iet clipei currui ne iouant. pars maxmua glandes

Expanded text:
et tereti pugnant mucrone veruque Sabello. et tereti pugnant mucrone veruque Sabello. Ipse pedes, tegumen torquens immane leonis, terribili impexum saeta cum dentibus albis indutus capiti, sic regia tecta subibat, horridus, Herculeoque umeros innexus amictu. Tum gemini fratres Tiburtia moenia linquunt, fratris Tiburti dictam cognomine gentem, Catillusque acerque Coras, Argiva iuventus, et primam ante aciem densa inter tela feruntur: ceu duo nubigenae cum vertice montis ab alto descendunt centauri, Homolen Othrymque nivalem linquentes cursu rapido; dat euntibus ingens silva locum et magno cedunt virgulta fragore. Nec Praenestinae fundator defuit urbis, Volcano genitum Inventumque focis omnis quem credidit etas, quique altum Praeneste viri quique arva Gabinae Iunonis gelidumque Anienem et roscida rivis Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit, quos, Amasene pater. Non illis omnibus armaec clipei currusve sonant: pars maxima glandes
Abbreviated transcription (Latin):
Florerit terra alma uiris. quib arserit armis
Et memimitis enĩ diue ⁊ memorare potestis
Ia nos uix tenius fame perlabit᷑ aura
Dennus iit bellũ tyrrems alper ab oris
Coteptor adiũ Alesentius aguima armat
filuis hunc ixta lanius. quo pulchrior alter
Ion fuit excepto laurentis corpore turm
Hausus equñ domitor debellatorq ferarum
Ducit agillina ne quicqͣ ex urbe secutos
Mille uiros: dignus patriis qui letior essẽt
Imperiis. ⁊ citi pater hand mezentius essẽt.
Post hos mlignem palma per gramina currũ
Uittoresq octentat equos latus hercule pulchro
Pulcher auentimis: clipeoq ĩsĩgne paterim̃
Centum angnes enictam q gerit serpentib hyarã¬
Collis auentim iylua: quem rhea lacerdo
Fturcum partu lub lumiis edidit auras
Mirta deo mubier postꝗͣ laurentia uictor
Gerione ertincto tiritius actigit arna
Tyrrenoq boues in flumine lauit hiberos
Pila mani senosq gerunt in bella dolonos.

Expanded text:
floruerit terra alma viris, quibus arserit armis. floruerit terra alma viris, quibus arserit armis. Et meministis enim, divae, et memorare potestis: ad nos vix tenuis famae perlabitur aura. Primus init bellum Tyrrhenis asper ab oris contemptor divom Mezentius agminaque armat. Filius huic iuxta Lausus, quo pulchrior alter non fuit excepto Laurentis corpore Turni, Lausus, equum domitor debellatorque ferarum, ducit Agyllina nequiquam ex urbe secutos mille viros, dignus, patriis qui laetior esset imperiis et cui pater haud Mezentius esset. Post hos insignem palma per gramina currum victoresque ostentat equos satus Hercule pulchro pulcher Aventinus, clipeoque insigne paternum centum angues cinctamqCollis Aventini silva quem Rhea sacerdos Furtivum partu sub luminis edidit auras, mixta deo mulier, postquam Laurentia victor Geryone extincto Tirynthius attigit arva Tyrrhenoque boves in flumine lavit Hiberas. Pila manu saevosque gerunt in bella dolones
Abbreviated transcription (Latin):
Pars pedes ire parat. campis pars ardimis altis
Puluerulentus equis turit. omnes arma requirũt
Pars leuis clipeos ⁊ spicula lucida tergẽt
Aruma pingni: iubigũtq ĩ cote secures
Signa q terre iuinat. somtuiq audire tubar
Sunq ad eo magne potitis mendib urbes
sela nonat atina potens tiburq superbũ
Ardẽa cructumeriq ⁊ turrigere autenne
seguinia tuta leuant capitum. flectũtq salignas
i bonii crates: alni toracas aenos
nit leues ocreas lento aucunt argento
Iomeris huc ⁊ falcis honos: huc om̃is aratri
Cessit amor. recoquũt patrios fornacib enses
Classica iamq sonant. it bello tessera signũ.
Sic galeam tectis trepidus rapit: ille trementes
Ia niga cogit equos. clipeũq auroq trilicem
Loucam indint᷑ tidoq accingitur ensẽ
Pandite mĩc elicona dee cautusq mouete
Qui bello exciti reges: que quenq lecute
Complerunt campos acies: quib itala tantũ

Expanded text:
Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis pulverulentus equis furit; omnes arma requirunt. Pars levis clipeos et spicula lucida tergent arvina pingui subiguntque in cote secures; signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum. Quinque adeo magnae positis incudibus urbes tela novant, Atina potens Tiburque superbum, Ardea Crustumerique et turrigerae Antemnae. Tegmina tuta cavant capitum flectuntque salignas umbonum cratis; alii thoracas aenos aut levis ocreas lento ducunt argento; vomeris huc et falcis honos, huc omnis aratri cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses. Classica iamque sonant; it bello tessera signum. Hic galeam tectis trepidus rapit, ille frementis ad iuga cogit equos clipeumque auroque trilicem loricam induitur fidoque accingitur ense. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, qui bello exciti reges, quae quemque secutae complerint campos acies, quibus Itala iam tum
Abbreviated transcription (Latin):
Noma colit. cũ prima mouent in p̾lia ma
Siue gethis inferre manũ lachrimabile belli
Hircams ue arabis ue parãt seu tende ad indos
Auroram q sẽqui. parthosq reposcere signa
Sunt gemine belli porte sic nomme dicunt
Relligione sacre ⁊ seni formidme martis
Centum erei claudunt uectes eterna q ferri
Robora: nec custos absictit limme ianus.
Has ubi certa sedet patrib sententia pugne
Ipie quirmali trabea eman q gabmo
Incĩgnis relerat aridentia lnmina contul
Ipẽ uocat pugnas lequit᷑ tñ cetera pubes
Ereaq assensũ cõspirant cormia rauco.
Hoc ⁊ tũ eneadis indicere bella latinus
Nore iubebat᷑ tristisq recludere portas
Abstmuit tactu pater auerlus qr retugit
sfeda mmisteria: ⁊ cecis sẽ condidit umbris
sum regnia deum celo delapsa morantes
Impulit ipsa manu portas: ⁊ carame uerso
belli tẽrratos rupit saturma poctes.
Ardet in excita ausoma atq ĩmobilis añ.

Expanded text:
Roma colit, cum prima movent in proelia Martem, Roma colit, cum prima movent in proelia Martem, sive Getis inferre manu lacrimabile bellum Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Sunt geminae belli portae sic nomine dicunt religione sacrae et saevi formidine Martis; centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri robora, nec custos absistit limine Ianus: has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae, ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino insignis reserat stridentia limina consul, ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes, aereaque adsensu conspirant cornua rauco. Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus more iubebatur tristisque recludere portas. Abstinuit tactu pater aversusque refugit foeda ministeria et caecis se condidit umbris. Tum regina deum caelo delapsa morantis impulit ipsa manu portas, et cardine verso belli ferratos rumpit Saturnia postes. Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante;
Abbreviated transcription (Latin):
Undiq collecti coerit. martemq tatigãt.
sicet ĩ fandum cincti contra omma bellum
Contra fata dcum puerso uumine poscunt
Certatim reges ciraistant tecta latim
Ille uelut pelagi moles nnmota resitit
Ut pelagi rupes magno uemente tragore
Sue sese multis circũlatrantib idis
Nole tenet scopuli ne quicꝗͣ ⁊ sprmea cirami
Saxa fremunt Iateriq illisa retundit᷑ aloa
Ueꝵ ubi milla dat᷑ cecum exuperare potestas
Consilium. ⁊ seue mitu uinonis eñt res
Nulta deos aurasq pater testat᷑ manes
trangimur heu fatis inquit terimur qr ꝓcella
Ipsĩ has sacrilego pendetis sangume penas
S miseri. te turne netas te tricte manebu
Suppliciũ: uotisq deos uenerabere sẽris
Nam michi parta quies ommiq i limine pore
Itimere felici spolior nec plura locutus
Seplit se tectis reꝵ q reliquit habenas.
Nlos erat hesperio in latio: quẽ protinus urbe
Albane coluere sacrũ: mĩc maxima reꝵi

Expanded text:
undique collecti coeunt Martemque fatigant. undique collecti coeunt Martemque fatigant. Ilicet infandum cuncti contra omina bellum, contra fata deum perverso numine poscunt, certatim regis circumstant tecta Latini. Ille velut pelagi rupes immota resistit, ut pelagi rupes magno veniente fragore, quae sese multis circum latrantibus undis mole tenet; scopuli nequiquam et spumea circum saxa fremunt laterique inlisa refunditur alga. Verum ubi nulla datur caecum exsuperare potestas consilium et saevae nutu Iunonis eunt res, multa deos aurasque pater testatus inanis: Frangimur heu fatis, inquit, ferimurque procella! Ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas, O miseri. Te, Turne, nefas, te triste manebit supplicium, votisque deos venerabere seris. Nam mihi parta quies, omnisque in limine portus; funere felici spolior. Nec plura locutus saepsit se tectis rerumque reliquit habenas. Mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum