comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
participes dicebant Omnes genterte adorent tibi genuflectant atquetibi sunt subditi. Vnde factu
dum adurbem alin anensẽ uenisiẽ mu cerat cidie sollenonituis btutimar tynudest quarto poramensis quinti
procs sitque inobiuam cius in mensa populiturba cũ sgnis at quẽ uixillis canente laudes & hinclingua sirar
hinclatinrum hinc ȩtiam ipsorũ iude orum diuersi: laudib uariȩ concrepabat dicens lliuatr a
regnũ que ei im populis annis in numeris dilatetur iudȩ uero quihis lau dibus uidebantur er se
est ut celebratismissis. cũrex ad conuiuium redir& dicer&. Vegenti uidei male & perfide
a csub dolo semper serisu uiuenti obhocenĩ mihi inquid hodielauder adulatorias adcda mabat
Vt me cuncte gentes qua si dominum a dorarent ut sin agoga eorum quȩ dudum xpia nis

Expanded text:
participes, dicebant: Omnes gentes te adorent 376 tibique genu flectant, atque tibi sint subditae. Unde factuparticipes, dicebant: Omnes gentes te adorent 376 tibique genu flectant, atque tibi sint subditae. Unde factum ad urbem Aurilianensem venisset, erat ea die solemnitas beati Martini, id est quarto Nonas mensis quinti. Prccessitque in obviam eius inmensa populi turba cum signis adque vixillis, canentes laudes. Et hinc lingua Syrorum, hinc Latinorum, hinc etiam ipsorum Iudaeorum in diversis laudibus variae concrepabat, dicens: 'Vivat rex, regnumque eius in populis annis innumeris dilatetur'. Iudaei vero, qui in his laudibus videbantur esse est, ut celebratis Missis, cum rex ad convivium resideret, diceret: Vae genti Judaicae, malae et perfidae, ac subdolo semper sensu viventi. Ob hoc enim mihi, inquit, hodie laudes adulatorias acclamabat, ut me cunctae gentes quasi dominum adorarent, ut synagogam eorum, quae dudum a Christianis
Abbreviated transcription (Latin):
parũp farie panẽ ficiehunt Euor &iã multi quib ñerat aliquid farinȩ quidiuersascolligentes erbas & comedentes tu mefactide ficiebant
lurimiem̃ t̃ ex iedia tabeistentes mortuisunt Grauit᷑ tunc negotiatores populũ spoliauer̃ Itautux ł modiũ annone aut s̃emodium
ũmi unotriante uenundarent subdebant pauperereruitio uit quantulũ cũq dealim̃ ta porrigerent hsucit Inci situdi uiii.¬
git gunthcrã nrex annoxxii regnisur : degͥauillono ꝓgressus neue ynensẽurbẽ adgredit᷑ inuitat enĩ parisius ueniebat ut chilperici
filiũ quẽiã chlothariũ uocitabant ã sacro regnerationis fontedeber& excipere Digresus uͦ an euerno ad aurilianen sẽ urbẽuent
magnũ st tunc ciuib: siuis p̃bens pã ꝑdomoseorũ muitatꝰ habibat multũ ab his mnunerat munera que i psis pflua benignitate largitꝰ ẽ¬

Expanded text:
parum farinae, panem conficiebant; multi etiam herbam parum farinae, panem conficiebant; multi etiam herbam Plurimi enim tunc ex inedia tabescentes, mortui sunt. Graviter tunc negotiatores populum spoliaverunt, ita ut vix vel modium annonae, aut semimodium vini uno triante venumdarent. Subdebant se pauperes servitio, ut quantulumcunque de alimento porrigerent. XLVI. His di rex anno XXIIII. regni sui de Cavillonno progressus, Nevernensem urbem adgreditur. Invitatus enim Parisius veniebat, ut Chilperici filium, quem iam Chlotliacharium vocitabant, a sacro regenerationes fonte deberet excipere. Digressus vero a Neverno ad Aurilianensem urbem venit, magnum se tunc civibus suis praebens. Nam per domibus eorum invitatus abibat et prandi
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑcussus cedidit & grauit̃ agerecȩpit c̃uersusq adagentũ uoceflebili ait Rogo ut facius suꝑme crucẽ dñ & in uoces nom̃beati martin
uncaut̃ cognouiꝙ magna ẽ uirtꝰeiꝰ Nã in gredienteme : atrũdomꝰ uidiuirũ sem̃ ex hibent̃ arbort̃in manũ suaquẽm ex extensistamis
omneatriũ texit excaenĩ unꝰ mtadtingit ramꝰ decui hictu turbatꝰ corrui Egressu s aut̃ inuocare nom̃beatimartini acttentius cȩpit¬
henĩeõ modiusagens sanat᷑ ẽ. Desideriusũin fraciastireũ munitione seres qsu astutauit llu ad domaiadomꝰ rigundis adorinieldã
reinãtrinsir & abta suscptꝰ cũ munerib e grã t÷̃ demissus Charulfus busilicã sc̃martiniȩx petiut Magn ab anno fanis penegillias
totas oppressit Nũplurimi quin quarũ somina flores auellanorũ pĩ nullirtdices herbȩfelicis a refactas redactasq in puluere ad miscentes

Expanded text:
t facias super me crucem Domini et invoces nomen beati Martini. Nunc autem cognovi, quod magna est virtus eius. Nam ingrediente me atrium domus, vidi virum senem exhibentem arborem in manu sua, quae mox extensis ramis omne atrium texit. Ex ea enim unus me adtigit ramus, de cuius ictu turbatus corruis'. Et innuens suienim commodius agens, sanatus est. Desiderius vero infra castrorum munitione se resque suas tutavit. Waddo maior domus Rigundis ad Brunichildem reginam transiits, et ab ea susceptus, cum muneribus et gtotas oppressit; nam plurimi uvarum semina, flores avellanarum, nonnulli radices herbae filicis arefactas, redactasque in pulverem, admiscentes
Abbreviated transcription (Latin):
hicab: suitiant: Qucrũ demanu dil apsis dũ fuertiã exammnis puiterer᷑ ex tractog ladio ca pudonꝰ grauuisine ue tle tua
n eedort ealiu allats ⁊epetit ab totutiris cupiens incuꝰ paronũ euerentia habererĩsapuit Illo quo qreudent
at perpegcatiẽe s gelis inmiensã &pisitusibueneris periemꝰ Hȩ coloquente in ruor̃ pueriehorulsucũg adus adan¬
ceis obseratuq reperiente subhostio effracuis cellulȩuitreis hastis ꝑ parietes fenetras metiunt laudiũ qũ semiuiuum
uuuus erpit᷑ Reseranq hostas turhagladiaterĩ ingredit᷑ Nonnulli eiã matriculariorũ & reliquorũ pauperun

Expanded text:
ictibus sauciant. Quorum de manu dilapsus, dum fugiictibus sauciant. Quorum de manu dilapsus, dum fugicellolam abbatis expetiit, ab eo tutari se cupiens, in cuius patronum reverentiam habere non sapuit. Illo quoque resedente, ait: 'Perpetratum est scelus inmensum, et nisi tu subveneris, periemus'. Haec eo loquente, inruerunt pueri Eberulfi cum gladiis ae lanceis, obseratumque repperientes ostium, effractis cellolae vitreis, hastas per parietes fenestras inieciunt Claudiumque iam simevivum vivus eripetur; reseratisque ostiis, turba gladiatorum ingreditur. Nonnulli etiam matricolari
Abbreviated transcription (Latin):
tuguriũ ingredi mansionis meȩ Misitq puerũ unũ pꝰ aliũ ad requirenda potentiora uina laticina uidelic& atqgaritina
ũqillũ apueris relictũ solũ laudius conspexiss& eleuata c̃trabis lica maniait. Mlartinebeatis sime fueme uxorẽ cũ pa¬
rentib citouidere In felix enĩ in discrimine positꝰ & hinc intersicere in atrio cogitabit & iurtiat̃ scui antescitis metuebat
uncun epueris daudu quierat robustior ad p̃hensu ȩberulfũ atergo ualidiorib: lacertis adstringit resupinatũq pectꝰe
adiugulandũ parat: Id daudius ꝯxdricto abaldito glidio adeũ dirigit sed&illeplatũ acingulo sirtũ se ad ꝑcatiendi
lo fitusas retactũq adselibrat ictupollie dindiuntercidit Exhocc̃uenient pueritiꝰ cũ el aduis erial suediurrs

Expanded text:
tugurium ingredi mansionis meae'. Misitque pueros unum post alium ad requirenda potentiora vina, Laticina videlicet adque Gazitina. tugurium ingredi mansionis meae'. Misitque pueros unum post alium ad requirenda potentiora vina, Laticina videlicet adque Gazitina. Cumque illum a pueris relictum sclum Claudius conspexisset, elevata contra basilica manu, ait: 'Martine beatissime, fac me uxorem cum parentibus cito videre'. Infelix enim in discrimine positus, et hunc interficere in atrio cogitabat et virtutem sancti antestitis metuebat. Tunc unus e pueris Claudiis qui erat rubustior, adpraehensum Eberulfum a tergo validioribus lacertis adstringit resupinatumque pectus eius ad iugulandum parat. At Claudius , extractu a balteo gladio, ad eum diriget. Sed et ille prolatum a cingulo ferrum se ad percutiendum, defixisset, retractumque ad se, libratu ictu pollicem Claudii intercidit. Ex hoc convenientes pueri eius cum gladiis, Eberulfum. diversis
Abbreviated transcription (Latin):
erũ ubiuidit eberulfus ꝙ deitalia cũ sacram̃ toinipsã basilicĩ acꝑparticꝰ uel sitigula loca atruiueneranda ꝓmuterit credidit
miseri hominũ peierantt. Dieaut̃ altero cũ nos inullã quasi milia xxx. ab urbe cõmoraret᷑ ad c̃uiuiũ basilicȩscȩ cũcodẽ uel
reliquis cuub: ẽ ad scitꝰ. Ibiq eũ daudius gladiũ ferire uoluit sipuerieiꝰ longius adstitis sent. Verũ tam̃ quã hȩc eberulfus
ut oratuanꝰ aduertit. Postquã aut̃ c̃uiuiũ ẽfinitũ ipsesimul acclaudius ꝑ atriũ domꝰ basi liȩ deambulare cepor sibuinuicẽ
fidẽ accaritatẽ sacram̃tis int̃currentib ꝓmittentes : Hisi talo quentib a it daudius berulso delectatamimno ad metatũ¬
tuũ haurirepotic̃ si una ado ram̃tis eent inmixta dutcrtepotentioris uinilibationẽ strenuitastua requirer& Ec codi¬

Expanded text:
ncam'. Verum ubi videt Eberulfus, quod ei talia cum sacramento in ipsam basilicam ac per porticos vel singula loca atrii veneranda promitterit, crededit ncam'. Verum ubi videt Eberulfus, quod ei talia cum sacramento in ipsam basilicam ac per porticos vel singula loca atrii veneranda promitterit, crededit miser homini perieranti. Die autem altero, cum nos in villam quasi miliareliquis civibus est ascitus; ibique eum Claudius gladio ferire voluit si pueri ejus longius astitissent. Verumtamen nunquam haec Eberulfus, ut erat vanus, advertit. Postquam autem convivium est finitum, ipse simul ac Claudius per atrium domus basilicae deambulare coeperunt, sibi invicem fidem ac charitatem sacramentis intercurrentibtuum haurire potum, si vina odoramentis essent inmixta aut certe potentioris vini libationem strenuetas tu a requireret'. Haec eo di
Abbreviated transcription (Latin):
urbis portas adiunger& Scilic& ut cũuonis s& ꝑeorũ solatiũ eberulsũ posit obprimere. Cũq omes lociuiro sistos cõmonr¬
daudius turonꝰ ꝑ acces sit. It cũ iteruger& ut c̃sueta ẽ barbirorũ auspitia intendere cȩpit acdiceresibi cẽ c̃trama simulq inter¬
rogare multis suurtꝰ beatimartini dep̃senti manifestaret᷑ in perfidis. aut certesi aliquis iniuriã ineũ sperantib intulis &¬
siꝓtinꝰ ultio sequeret᷑. Igit᷑ p̃ positis ut diximꝰ uiris quiad solatiũ eiꝰ uemire debuenent : psea dbasilicãscam̃ accessit statimque
infelici eberilso c̃ iunctis sacram̃ tada recepit aciuram ꝑomã sacro scã uel uirtu tẽ p̃sentis antestitis ullũ in ouisis ei forefide¬
liorẽ quii tacurgo causas eipossit exserere. Hocenĩ apud set̃ siliũ habuerat miserrimꝰ nisieũ pe ierando decipereñuncũ

Expanded text:
bis portas adiungeret, scilicet ut, cum venisset, per eorum solatium Eberulfum possit obpremere. Cumque comes loci viros istos commonaudius Turonis accessit. Et cum iter ageret, ut consuetudo est barbarorum, auspicia intendere coepit, ac dicere sibi esse contraria, simulque interrogare multos, si virtus beati Martini de praesenti manifestaretur in perfidis? aut certe, si aliquis injuriam in eum sperantibus intulissi protenus ultio sequeretur. Igitur postpositis, ut dixemus, viris, qui ad solatium eius venire debuerant, ipse ad basilicam sanctam accessit. Statimque infelici Eberulfo coniunctus, sacramenta dare coepit ac iurare per omnia sacrosancta vel virtutem praesentis antestitis, nullum in causis eius fore fideliorem, qui ita cum rege causas eius possit exserere. Hoc enim apud se consilium habuerat miserrimus: 'Nisi eum perierando decipero, non vi
Abbreviated transcription (Latin):
unc illihȩ magicis artib: factũ a sseuerantes : In surgunt contracũ inuna conspi¬
ratione : & trhenteseũ dicebant Nondiutius nobis falso pastoris nomine domi¬
naberis : ulleaut̃ ad satis faciendũ adhuc populo prunas ardentes inbyrra suõ
posuit & adse stringens usq ad sȩpulchrũ beatimartyni una cũ populorũ turbis
accedit sroiectasq ante sepul chrũ prunis uestim̃tũ eiꝰinustũ apparuit ilo quoq
sic ꝓ sequente . si cut istud uestim̃tũ ab his ignib: uidet᷑ in lȩsũ : ita & corpꝰmeũ atactu
muli ebris coitiꝰ ẽ in pollutũ : illis uero ñ credentib: sed c̃ tradicentib trahitur:
calũ pniat eicit᷑ ut sermoscĩ a dimpleret᷑ noueriste in epis copatu multa aduersa

Expanded text:
Tunc illi magicis haec artibus factum adseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione, et trahentes eum, dicebant: 'Non diutius nobis falso pastoris nomine dominaberis'. Ille autem ad satisfaciendo adhuc populo prunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparuit. Illo quoque sic prosequente: 'Sicut istud vestimentum ab his ignibus videtis inlesum, ita et corpus meum a tactu muliebris coiti est inpollutum', illis vero non credentibus, sed contradicentibus, trahitur, calumniatur, eicitur, ut sermo sancti adimpleretur: 'Noveris, te in episcopatu multa adversa
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ regina consurgens & ualedicens a rege detinebat᷑ dicente sibi Adhuc aliquid cibisume. Cui illa
obstipuit sciens quartũ et̃ men sc̃ ex quo aliũ ediderat filiũ tam̃ ꝑmisiteã consurgere Priorib: quoq: de
regno chilperici uterat ansoualdus & reliqui ad filiũ ti quierat ut superius diximꝰ quattuor mensuum se
colligerunt quẽ chlothario uocitauerunt : Exigentes sacra menta ꝑciuitates quȩ ad chilpericũ prius aspext
rant ut scilic& fideles eẽ debeant gunt hchrã noregi acnepotisuo chlochario Gunth enẽnꝰ uͦrex om̃iq fido
regis chilperici nonrecte diuersis abstulerunt iniusticia in tercedente restituit i multa esipsorcłiis conferens
estam̃ ta quoq defunctorũ quiȩcđias hȩredes instituerant : & ab chilpericũ c̃p̃hensa fuenent restaurauit¬

Expanded text:
rentum, regina consurgens et vale dicens, a rege detenebatur, dicente sibi: 'Adhuc aliquid cybi sume'. Cui illarentum, regina consurgens et vale dicens, a rege detenebatur, dicente sibi: 'Adhuc aliquid cybi sume'. Cui illaobstupuit, sciens quartum esse mensem, ex quo alium ediderat filium: tamen permisit eam consurgere. Priores quoque de regno Chilperici, ut erat Ansoualdus et reliqui, ad filium ejus qui erat, ut superius diximus, quatuor mensium, se collegerunt, quem Chlotharium vocitaverunt, exigentes sacramenta per civitates, quae ad Chilpericum rant, ut scilicit fidelis esse debeant Gunthchramno rege ac nepote suo Chlothario. Gunthchramnus vero rex omnia, quae fidelis regis Chilperici non recte diversis abstulerant, iusticia intercedente, restituit, multa et ipsi eclesiis conferens; testamenta quoque defunctorum, qui eclesias heredis instituerant
Abbreviated transcription (Latin):
desiste Quib: illeait Eccepactiones quȩ internos facte sunt : ut quisq sinepatris uolũ tate parisius. urbẽ ingrederet᷑ a
mntteret partẽsuã e& quȩ polioctus matyr cũhilario dtq: martyno confessorib: uidex acretributor eiꝰ Sosthec in
gressiones amiserunt partessuas Ideoq: q illi iuxtadĩ uiditiũ & maledictionib: pactionũ defecer Omnem
regnũ chariberthi cũthes auris meis ditionib: lege opitulante subiciã nec exinde alicuiquicquã nisi spontanea
id dehomicidã quȩ amitã mea suggillauit quȩ patrẽ nt̃fecit & patruũ quȩ ipsosquoq c̃sobrinos meos gladio interemit Atille
nplacito in quit quẽ habemꝰ cunitado cernimꝰ tractantes quid oponteat firi Nã fredegunidẽ patro ciniosuo fouebat
plãqsepus ad cuuiũ euocans ꝓinitaens secifieri meximũ defensort̃ . Qoad a uetodie dũparit admensã epula

Expanded text:
desiste. Quibus ille ait: Ecce pactiones quae inter nos factae sunt, ut quisquis sine fratris voluntate Parisios urbem ingrederetur, desiste. Quibus ille ait: Ecce pactiones quae inter nos factae sunt, ut quisquis sine fratris voluntate Parisios urbem ingrederetur, amitteret partem suam, essetque Polioctus martyr, cum Hilario atque Martino confessoribus, judex ac retributor ejus. Posthaecgressiones amiserunt partes suas. Ideoque, quia illi iuxta Dei iudicium et maledictionibus pactionum defecerunt, omnem regnum Chariberthi cum thesauriRedde homicidam, quae amitam meam suggillavit, quae patrem interfecit, et patruum: quae ipsos quoque consobrinos meos gladio interemit. At ille: In placito, inquit, quod habemus, cuncta decernimus, tractantes quid oporteat fieri. Nam Fredegundem patrocinio suo fovebat, ipsamque saepius ad convivium evocans, promittens se ei fieri maximum defensorem. Quadam vero die dum pari
Abbreviated transcription (Latin):
ed cũ parisi aci reciperenollent: legatũ ad gunthchrãnũ regẽ dirigit dicens: Sciopiis sime pat̃ ñ laterepietatito
qualit̃ utrũq usq p̃sens tẽpͥ pars obp̃serit inimica ut nullus dereb sibi debitis possit in uenire iusticiã id circosup¬
plex punc dep̃car ut plicita quȩint̃ nosppatris meiobitũ sunt in nexa custodiant᷑ Iuncgunthchr̃i n rȩdegitisillus
ait : Omiseri &seꝑ perfidi. pihil in uobis uerũ habentes neq: in ꝓmissis ꝑmanentes. etc eoma quȩmihi pollicitictis
rdictis cũ chilperico rege Nouã pactionẽ seripsistis. ut mea regno depulsociuitates meas int̃ sediuiderent ecce
pactiones ipsas etceman urẽ sub scriptiones quib: hanc conuenientiã c̃firmastis & quanunc frontequeritis ut nepott̃
m̃ tẽ racundia cȩpit . ut nihil nepotituo dehis quȩpollicitꝰ es indulgeas. łilla quȩd eregno charibertdidebent᷑ auferre

Expanded text:
eum Parisiaci recipere nollent, legatos ad Gunthchramnum regem diregit, dicens: 'Scio, piissime pater, non latere pietati tuae, qualiter utrumque usque praesens tempus pars obpraesserit inimica, ut nullus de rebus sibi debitis possit invenire iustitiam. Idcirco supplex nunc depraecor, ut placita, quae inter nos post patris mei obitum sunt innexa, custodiantur'. Tunc Gunthchramnus rex legatis illius ait: 'O miseri et semper perfidi, nihil in vobis verum habentes neque in promissis permanentes, ecce omnia quae mihi polliciti estis relictis, cum Chilperico rege novam pactionem scripsistis , ut, me a regno depulso, civitates meas inter se dividerent. Ecce pactiones ipsas, ecce manus vestrae subscriptiones, quibus hanc conibentiam confirmastis! Et qua nunc fronte quaeritis, ut nepotemmentem iracundia cepit, ut nihil nepoti tuo de his quae pollicitus es indulgeas, vel illa, quae de regno Chariberti debentur, auferre
Abbreviated transcription (Latin):
refulger& ad consumandũ laudis suaetitulũ . tres mortuos uitae restituit
uarto ualentiniani & ualentis anno. scẽ hilarius apud pictauis plenus scĩtate
& fide multis uirtutib: editus migrauit ad cȩlos Nã & ipselegit᷑ mortuos suscitas se
elania uero matrona nobilis & in cola urbis¬
abiit . Vrba nofilio romȩ relicto quȩ ipse incuncta bonitate acscĩ tate om̃ib: p̃buit
ut te cla uocaret᷑ ab in colis. Post mortẽ autẽ ualentiniani ualens in tegri successor
imperii monachos admilitiã cogiiub& Nolentes fustib: p̃cepit uerberari
osthec bellũ seuisuimũ intratias romanigessere in quotanti strages fuit ut romani
amissoe quorũ p̃sidio pedib: fugirent. Cũq a got his internitione maxima cȩderent᷑
& ualens sagitta fugir& sautiatus paruũ teguriũ ad gressus inminentib: hostibus
suꝑ se incensa casula opta tã caruit sȩpulturã. Sicq ultio diuina obscõrũ effuso sangui

Expanded text:
refulgeret, ad consummandum laudes suae titulum tres mortuos vitae restituit. Quarto Valentiniani et Valentis anno sanctus Helarius apud Pictavus, plenus sanctitate et fide, multis virtutibus aeditus, migravit ad caelos; nam et ipsi legitur mortuos suscitasse. Melania vero matrona nobilis et incula urbisabiit, Urbano filio Romae relecto. Quae ita se in cuncta bonitate ac sanctitate omnibus praebuit, ut Thecla vocaretur ab incolis. Post mortem autem Valentiniani Valens integri successor imperii, monachus ad militiam cogi iubet, nolentes fustibus praecipit verberari. Post haec bellum saevissimum in Thracias Romani gessire, in quo tanta stragisfuit, ut Romani, amisso equorum praesidio, pedebus fugirent. Cumque a Gotis internitione maxima caederentur et Valens sagitta fugiret sauciatus, parvum tugurium adgressus, inminentibus hostibus, super se incensam casulam, optatam caruit sepulturam. Sicque ultio divina ob sanctorum effuso
Abbreviated transcription (Latin):
uesopib Ac scđm secłi dignitatẽ. nobilitate senatoria florens. Etqđ his om̃ib
ẽ. nobilius fidecatholicapollens quȩdõ om̃p̃otenti in rep̃hensibiliter ser uiebat
Adhanc questionẽ ad duceret᷑. Cũq regis fuiss& oblata conspettib cȩpiteã primũ
ad rebapti zandũ blandis sermonib: inlicere. Quȩ cũ uenenosũ eiꝰ iaculũ fidei pan¬
ma ꝓpeller&: p̃cepitrex facultates eiꝰ auferri quȩiã mente porudebat regna
paradysi. Deinde supplicu adplicatã si nespe p̃sentis uitae torqueri Quid
plura postmultas questiones postablatos terrena rũdiuntiarũ thesaurosi ciunt
ad hue frangi ñ poria atbeatã scinder& trinitatẽ ad rebaptizandũ inuita deduet¬

Expanded text:
ves opibus ac secundum saeculi dignitatem nobilitate senatoria florens et, quod his omnibus ves opibus ac secundum saeculi dignitatem nobilitate senatoria florens et, quod his omnibus est nobilius, fide catholica pollens, quae Deo omnipotenti inreprehensibiliter serviebat, ad hac quaestionem adduceretur. Cumque regis fuisset oblata conspectibus, coeprebaptizandum blandis sermonibus illicere. Quae cum venenosum ejus jaculum fidei parma propelleret, praecepit rex facultates ejus auferri, quae jam mente possidebat regna paradisi; deinde suppliciis applicatam, sine spe praesentis vitae torqueri. Quid plura? Post multas quaestiones, post ablatos terrenarum divitiarum thesauros, cum ad hoc frangi non posset, ut beatam scinderet Trinitatem, ad rebaptizandu
Abbreviated transcription (Latin):
manmorũ rex quousq bellũ suꝑ cunctũ populũ cõmouet᷑: Nepereantquesopo¬
puli utriusq: falange. Sed ꝓcedant duo ex nr̃is incãpũ cũ armis bollicas denosi
Interse confligant Tunc ille cuiꝰ pueruicerit : regionẽ si necerta mine obtiuehit
Adhȩc cunetꝰ ciensit populus : neuniuersa multitudo inore gladuruera husend
dieb gundericꝰ rex obierat Incuiꝰ loco trasimundus obtinuertet regnũ Consu¬
gentib uero pueris. parsuuandalorũ uicta succubuit Inter fectoq puero pla¬
citũ egrediendi trasimudus spopondit ut scilic& p̃paratis itineris pecessarus:
sea finib: his paniȩ remouer&. Peridẽ uero tẽpꝰ : ꝑsecutione xpĩa nos traũmun¬
Ac totã hispaniã ut ad ꝑfidiã arrianae sectae consentir& torm̃tis
aediuersis mortib impellebat Vndefactũ ẽ ut puella quȩdã religiosa predib¬

Expanded text:
amannorum rex: Quousque bellum super cunctum populum commovetur? Ne pereant, quaeso, poamannorum rex: Quousque bellum super cunctum populum commovetur? Ne pereant, quaeso, populi utriusque phalangae: sed procedant duo de nostris in campum cum armis bellicis, et ipsi inter se confligant. Tunc ille, cujus puer vicerit, regionem sine certamine obtinebit. Ad haec cunctus consensit populus, ne universa multitudo in ore gladii rueret. His enim diebus Gundericus rex obierat, in cujus loco Trasamundus obtinuerat regnum. Confligentibus vero pueris, pars Vandalorum victa succubuit; interfectoque puero, placitum egrediendi Trasamundus spopondit, ut scilicet, praeparatis itineris necessariis, se a finibus Hispaniae removeret. Per idem vero tempus ac totam Hispaniam, ut perfidiam Arrianae sectae consentiret, tormentes ac diversis mortibus inpellebat. Unde factum est, ut puella quaedam relegiosa, praedi
Abbreviated transcription (Latin):
refert: Quiad sedẽ apłicã resedens : plerũq missarũ sollẽ pnia celebrauit bi quic¬
quid inscm̃dĩ deliquerat deflens¬
eptimoigit᷑ regressus anno aroma : cũ auctnitate papȩ illius turoni sredire
dispospit: Et ueniens aduicũ cuiniom̃ laudiacꝰ sexto ab urbe miliario mansionẽ
accepit Armentius uero febre corripit᷑. Media uuit᷑ nocte : sp̃mexalauit Qđ p
tinꝰ briccio epõ peruisũ reuelatũ .ẽ. Quiait suis Surgite uelocius ut adtumũ¬
andũ fraetrẽ nr̃m turonicũ pontificẽ occurramus: Cũq illiuenientes portã
ciuitatis in grederent᷑ : ecceistũ ꝑ aliã portã mortuũ efferebant : quo sepulto:
briccius in catbedrã suã remissus ẽ. Septẽ postea feliciter uiuens annos: cui
el mo septimo episcopatꝰ anno defuncto : Scs eust hochius successit magnific
ualde uastatis his panias ad petunt hosiecuti eusebu id ẽ alamanni gallitiã ad¬
rant: Cũq ad bellũ armati ꝓcederent : Acieq in conflictuparati cert udit eb¬

Expanded text:
refert. Qui ad sedem apostolicam resedens, plerumque missarum solemnia caelebravit ibi, quicquid in sanctum Dei deliquerat deflens. Septimo igitur regressus anno a Roma, eum auctoritate papae illius Toronus redire disponit; et veniens ad vicum cui nomen est Laudiacum, sexto ab urbe miliario, mansionem accepit. Armentius vero febre corripitur, media autem nocte spiritum exalavit. Quod protinus Brictio episcopo per visum revelatum est; qui ait suis: 'Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum, Turonicum pontificem, occurramus'. Cumque illi venientes portam civitatis ingrederent, ecce! istum per aliam portam mortuum efferebant. Quo sepulto, Brictius in cathedram suam regressus est, septem postea feliciter vivens annos. Cui post quadragesimo septimo episcopatus anno defuncto sanctus Eustochius successit magnificavalde vastatis, Spanias adpetunt. Hos secuti Suebi, id est Alamanni, Gallitiam adrant. Cumque ad bellum armati procederent, ac jamjamque in conflictu parati essent, ait Al
Abbreviated transcription (Latin):
uidiã in flãmante succendit᷑ enent enĩ tunc tẽporis cũ scõ eugenio uiri pradentis simi
atq: sc̃ĩs simi uindemialis & longinus ep̃i pares gradu & uirtute nonimpares. Nã sc̃s uindemi¬
alis eotẽpore ferebat᷑ mortuũ suscitas se. longinꝰ aut̃ multis infirmis salutẽ tribuit Iugeni¬
usquoque nonsolũ uisibiliũ oculorũ cecitatẽ : sed&iã mentiũ depellebat. Quocernens
ile nequã arrianorũ ep̃s : uocatũ ad se quendã hominẽ ab illo quo ipse uidebat errore dit
on patior qđ hi ep̃i multamm populos signadȩꝓmunt Illosq cuncti me neglatosecunt᷑ : ad¬
qui escepunchis que p̃cipio Etacceptis quinquaginta aureis. sedem platea ꝑ quã nobis c̃
transitus & manus suꝑ clausos oculos ponens me prȩtereunte. Cũ reliquis exdama in
magna uirtutedicens: Adtebeatis simȩ cirola nt̃ẽ religionis antetes dep̃cor. Vt respi¬

Expanded text:
invidia inflammante succenditur. Erant enim tunc temporis cum sancto Eugenio viri prudentissimi invidia inflammante succenditur. Erant enim tunc temporis cum sancto Eugenio viri prudentissimi atque sanctissimi Vindimialis et Longinus episcopi, pares gradu et virtute non inpares. Nam sanctus Vindimialis eo tempore ferebatur mortuus suscetasse; Longinus autem multis infirmis salutem tribuit. Eugenius quoque non solum visibilium oculorum caecitatem, sed etiam mentium depellebat. Quod cernens ille nequam Arrianorum episcopus, vocatum ad se quendam hominem ab illo quo ipse vivebat errore, ait: 'Non patior, quod hi episcopi multa in populos signa depromunt illosque cuncti, me neglecto, secuntur. Adquiesce nunc his quae praecipio, et acceptis quinquaginta aureis, sede in platea, per qua nobis est transitus, et manum super clausus oculus ponens, me praetereunte cum reliquis, exclama in magna virtute, dicens: „Ad te, beatissime Cirola, nostrae relegiones antestes, depraecor, ut respi
Abbreviated transcription (Latin):
guine om̃iũ pereuntiũ escio qr aduersus eos legent᷑ littere istȩ ante tribunal xp̃i
cũuenerit reddere unicuiq sȩcđm operasua. Sireuersus fuero futres uidebouos in hac
uita Sin reuersus fuero : uidebouos infuturo. Dico uobis ualctȩ oratepnobis &ie¬
iunate Quia iciuniũ & cdemosina semꝑ ad misericordiam deflexerunt Alem̃ tote
scriptũ inȩuuangłio: Noliteti mereeos quioccidunt corpꝰ: animã aut̃ ũpossunt occi¬
dere Timete auiẽ cũ qui post quã occiderit: hab& potestatẽ & animã & crpus per¬
dere & mittere ingehennã. Ductꝰ itaq eugenius ad regẽ cũ illo arrianorũ ep̃o: ꝓfi
decatholica decertauit. Cũq eum descȩ trinitatis mysteri potentissimȩ deuicis¬
s& a insu ꝑmultas percũ uirtutes xp̃s ostender& In maiore in sania idem ep̃s ut

Expanded text:
guine omnium pereuntium, et scio, quia adversus eos legentur litterae istae ante tribunal Christi, guine omnium pereuntium, et scio, quia adversus eos legentur litterae istae ante tribunal Christi, cum venerit reddere unicuique secundum opera sua. Si reversus fuero, fratres, videbo vos in hac vita; si non reversus fuero, videbo vos in futuro. Dico vobis: valete, orate pro nobis et ieiunate, quia ieiunium et elemosina semper ad misericordiam deflexerunt. Mementote scriptum in euangelio: 'Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere; timete autem eum, qui, postquam occiderit, habet potestatem et animam et corpus perdere et mittere in gehennam'. Dm de sanctae Trinitatis mistirium potentissime devicissit et insuper multas per eum virtutes Christus ostenderit, in maiore insania idem episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
euacuat᷑ : unde ñ n merito dñs ineuuangelio ait Sisal infatuatũ fuerit : inquosa¬
liet᷑ et utiq: hoc ẽ infatuari uellescđo condiri cũ semel factũ sufficiat. Non audis¬
tis xpm̃dicentẽ Q uise mellotus ẽ non hab& necessitatẽ iterũ lauandi Ideoq
fr̃s & filii filiȩq meȩ
in dño ñ uos contrist& absentiae mequa si catholicae
disciplinae adhereatis.
ego uos nec longinquitate aliqua obliuiscor: nec morte
a uobis diuellor Scitote quocũq: mefecerint diuidi agones: metũ .ẽ. palma Siad
exiliũ habiero : beati io hannis euuangelistȩ exemplũ. Siad mortis exiciũ : uiuere
mihi xp̃s ẽ : & morilucrũ. Si rediero fratres implebit ds̃ desidestiũ ur̃m ad tam̃
sufficit modo qđ uobis nitacui monui instruxi. quomodo potui. in munis sũ asan¬

Expanded text:
evacuatur. Unde non inmerito Dominus in euangelio ait: 'Si sal infatuatum fuerit, in quo saevacuatur. Unde non inmerito Dominus in euangelio ait: 'Si sal infatuatum fuerit, in quo salietur?' Et utique hoc est infatuari velle secundo condiri, cum semel factum sufficiat. Non audistis Christum dicentem: 'Qui semel lotus est, non habet necessitatem iterum lavandi?' Ideoque, fratres et filii filiaeque meae in Domino, non vos contristet absentia mea, quia, si catholicae disciplinae adhaereatis, ego vos nec longinquitate aliqua obliviscor nec morte a vobis divellor. Scitote, quia, quocumque me fecerint dividi agones, mecum est palma: si ad exilium abiero, beati Iohannis euangelistae exemplum; si ad mortis exitium, 'vivere mihi Christus est, et mori lucrum'. Si rediero, fratres, implebit Deus desiderium vestrum. Attamen sufficit modo, quod vobis non tacui; monui, instruxi, quomodo potui, inmunis sum a san
Abbreviated transcription (Latin):
suburba nociuitatissuȩ repperitpersecutor. Quẽ ita ui olenter rapuit. ut nec
ad cohortandũ gregẽ xp̃icolũ abire permitter&. Illeuero cũ seuider& abduci:
epłam ciuib: ꝓcustodienda fide catholica hoc modo trans misit. Dilectissimis in
galis emanauit auctoritas ꝓ exercenda fidecat holica edictonos ad cartaginem
uenire p̃cepit : & ideo neabiens a uobis eccłam dĩ in ãbigo hoc ẽ insuspenso dimitte¬
rẽ: Aut oues xp̃i nonut uerꝰ pastor ilentio reliquissem necessariumduxi. has ꝓme
uicarias urãe dirigere scĩtati. in quib: ñsine lacrimis pȩto hortor. moneo & satis
abundeq: obtestor. ꝑdĩ maiestatẽ & ꝑ tremendũ iuditudiem . atq ad uentũ xp̃i ter
dientes crismatis unctionẽ nemopostaquã reuertat᷑ ad aquã Renatꝰ ex aqua
nutuenĩ dĩ salin aqua conficit᷑ : sed inaqua redactũ fuerit. Omĩs specier eiꝰ confestĩ

Expanded text:
suburbano civitatis suae reperit persecutor. Quem ita violenter rapuit, ut nec suburbano civitatis suae reperit persecutor. Quem ita violenter rapuit, ut nec ad cohortandum gregem Christi locum habere permitteret. Ille vero cum se videret abduci, epistolam civibusgalis emanavit auctoritas, et pro exercenda fide catholica, edicto nos a Carthagine venire praecepit. Et ideo ne abiens a vobis Ecclesiam Dei in ambiguo, hoc est in suspenso, dimitterem, aut oves Christi non verus pastor silentio relinquerem, necessarium duxi has pro me vicarias vestrae dirigere sanctitati: in quibus non sine lacrymis peto, hortor, moneo, et satis abundeque obtestor per Dei majestatem, et per tremendum judicii diem, atque adventus Christi dientes crismatis unctionem. Nemo post aquam revertatur ad aquam, renatus ex aqua. Nutu enim Dei sal in aqua conficitur, sed si in aqua redactum fuerit, omnis species eius confestim
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ unũ credo ec substantia essentieque Digno a qua sanguine cuncta sanfeo ies ẽ
suxu uentris aspersit. Exhinc acdlegitimã deducta questionẽ post acculcos post
uidetur ut aliquaexhis que circadi ȩccłas intulerunt uel que a dmodũdereg no
ex pulsi sunt memorare. Defunctoigit᷑ tra smundo post scelent: que in icũ diexer¬
cuit honorius mente crudelior asfricanũ occupat regnũ atq grletione iuuanda¬
lorũ ipsis p̃ponitur. Cui subtẽpr̃ quanti xp̃ianorũ populi ꝓ ipsoxp̃i sacratissi mo¬
nomine cȩsi sint. Ab hominibus non potest cõp̃hendi testis ẽ tã africa quae
misit & xpĩ dexten. Quȩ gemis inmarciscibilib: coronauit legimꝰ tamer
quorundã exipsis martyrũ passiones. Ex quib: quȩdã replicanda sunt. ut ad ea
habebat᷑ assertor. Cũ que ad ꝑsequendũ xp̃i anos rexꝑdiuersa transmitter& sc̃m
eugeniũ ep̃m uirũ inenarrabilis scĩtatis . quituncferebat᷑ magnȩ prudentiȩ eẽ in

Expanded text:
m unius credo esse substantiae essentiaeque', digno aquas unguine cunctas infecit, id est fluxu ventris aspersit. Exhinc ad legitimam deductam quaestionem, post aeculeos, post videtur, ut aliqua ex his quae circa Dei eclesias intulerunt vel quemadmodum de regno expulsi sint, memorare. Defuncto igitur Trasamundo post scelera, quae in sanctis Dei exercuit, Honericus mente crudilior Africanum occupat regnum atque ex electione Wandalorum ipsis praeponitur. Cuius sub tempore quanti christianorum populi pro ipsonomine coesi tint, ab hominibus non potest comprehendi. Testis est tamen Africa quae misit, et Christi dextera quae gemmis immarcessibilibus coronavit. Legimus tamen quorumdam ex ipsis martyrum passiones, ex quibus quaedam replicanda sunt, ut ad ea habebatur assertor; cumque ad persequendum Christianos rex per diversa transmitteret, sanctum Eugenium episcopum, virum inenarrabilis sanctitatis, qui tunc ferebatur magnae prudentiae esse in
Abbreviated transcription (Latin):
potentis inridere ꝑpecuniã estimabat. Quiussa cõplens residensq: in platea Transeunte
heretico cũ scĩsdĩ : Iste quidm̃ in ridere cogitabat : exclamat in magna uirtute dicens
Nudime beatissi mecirola: audime scẽ sacer dosdi . Respice cecita tẽmeã experia rergo medi¬
cam̃ta quȩsepecȩci reliqui ate meruerunt. Quȩle prosi experti sunt quȩ ipsi mor tui pre¬
senser̃ Adiurote ꝑipsa uirtutẽ quã habes : ut mihidesi ia quȩsideratã restituas lucem.
uirtute triũ phaturꝰ. eclatꝰ uanitate atq suꝑbia: posuit manũ suã suꝑ oculos eiꝰ dicens.
scđm fidẽ nr̃am qua rectedm̃ credimꝰ aperiant᷑ oculitui Etmox ut hunenefas erupuit
risus mutat᷑ in planctũ & dolus ep̃i est patefactꝰ inpub lico. Nã tant᷑ dol&

Expanded text:
em videre quam perdidi. Qui jussa complens, residensque in platea, transeunte haeretico cum sanctis Dei, iste qui Deum irridere cogitabat, exclamat in magna virtute, dicens: Audi me, beatissime Cirola, audi me, sancte sacerdos Dei: respice caecitatem meam. Experiar ego medicamenta quae saepe caeci reliqui a te meruerunt, quae leprosi experti sunt, quae ipsi etiam mortui persenserunt. Adjuro te per ipsam virtutem quam habes, ut mihi desideratam restituas lucem, virtute triumphaturus, elatus vanitate atque superbia, posuit manum suam super oculos ejus, dicens: Secundum fidem nostram, qua recte Deum credimus, aperiantur oculi tui. Et mox ut hoc nefas erupit, risus mutatur in planctum, et dolus episcopi est patefactus in publico: nam tantus dol
Abbreviated transcription (Latin):
lluisortĩ ienugans eũq dspiciensiufaciemȩ puens A alul fusernens seuitȩ periculu abere ad huorulduir egẽ ꝓtm̃ꝰcucurrit pe¬
tensit sacretius adsuggerendi haberea ponere t locu acceptiidix. Uadrage dominone reginatua gundeberga apudta smone ducẽ
seretius trbus deb lacutiẽ uiteuenenannt ficeret ipsu c̃iugatus ublimaret in regnu: Charo alcd rex his mendacus auditig undebergiin lau

Expanded text:
ns, eumque despiciens in faciem exspuit. Adalulfus cernens 629 se vitae periculum habere, ad Charoaldum regem protinus cucurrit, petens ut secretius quod ad suggerendum habebat, exponeret. Loco accepto, dixit ad regem: Domina mea regina tua Gundeberga apud Tasonem ducem secretius tribus diebus locuta est, ut te veneno interficeret, ipsumque sibi conjugatum sublimaret in regnum. Charoaldus rex his mendaciis auditis credens, Gu
Abbreviated transcription (Latin):
interit haro alđ statirgnũ rriput tuso ñeduicib lingebirdĩ cugeret tuscicinõ ꝓuntu siꝑbudat᷑ aduerschum aldũrgre eperit rebellore: gonsdxit¬
tunde bergaregnacũe etpulora aspetubengna incunetise tpietate plenssima xp̃iana elemosinis arga p̃ellente linitattn diligebit acuntis Hlono quid ĩnomine acdlaliul
exgener elangobarebor̃ cũnaula pallacuas si duea dobsequũ rogisc̃ũer saret᷑ qũdũuae ad regoiãuenuenscũinei: stare conspatuguna berga regina eũ sicuteteteris dlili

Expanded text:
interiit. Charoaldus statim regnum arripuit. Taso unus ex ducibus Langobardorum interiit. Charoaldus statim regnum arripuit. Taso unus ex ducibus Langobardorum ssima, Christiana, eleemosynis larga, praecellente bonitate ejus, diligebatur a cunctis. Homo quidam, nomine Adalulfus, ex genere Langobardorum, cum in aula palatii assidue ad obsequium regis conversaretur, quadam vice ad reginam veniens, cum in ejus staret conspectu, Gundeberga regina eum sicut et caeteros dili
Abbreviated transcription (Latin):
harius ipsa tribita a parte lango bardor̃ cessauit. etamitiã ꝑpetuã cũ l angobardisec sacram̃tis etpactis fi
gano cacperant rebellare : Vuinidibe fulcicũ chunis fuerant ia antiquitꝰ eicũ chunisex ertitu etragentẽ quãibet ad gredebant chun ꝙꝓpecastra adunatũ illõi stabint
aoqđ duplicẽ in c̃gressi one er tam ie chumi huemandũanus singulis ii sclauosueuebant ixres sclauor etfiliosan firatusu mebant tributa ꝑ alia s obpressiones selaui
chunissoluebant E ili chunor quo siniger esiuunidõ etfilias generauerant tandẽ ñ sufferentes malitia ferre et obpressione chunõ dominatione negantes u supm
memini eperant rebellare : Cũ exercitiuiunidic̃tracdunis fuissent adgressi samo negotians quo memorauisuperius ciũpsosinexercituꝑ rex iliq eifuit ualitas de
Ipsaq anno xłchlotharu adlo ald rex langoburdoĩ filius agonergo cũpatrisuo successisset in regno legatom auricioimperatorisnom eusebno ingeniosead seuenantẽ benignesu sce¬

Expanded text:
harius ipsa tributa a parte Langobardorum cassavit; et amicitiam perpetuam cum Langobardis sacramentis et pactis figano ceperant revellare. Winidi befulci Chunis fuerant iam ab antiquito, ut, cum Chuni in exercitu contra gentem qualibet adgrediebant, Chuni pro castra adunatum illorum stabant eo quod dublicem in congressione certamine veChunis solvebant. Filii Chunorum, quos in uxores Winodorum et filias generaverant, tandem non subferentes maliciam ferre et oppressione, Chunorum dominatione negantes, ut supra memine, ceperant revellare. Cum in exercito Winidi contra Chunus fuissent adgressi, Samo negucians, quo memoravi superius, cum ipsos in exercito perrexit; ibique tanta ei Ipsoque anrio 40. Chlothariae Adloaldus rex Langobardorum, filius Agone regi, cum patri suo successisset in regno, legato Mauricio imperatoris nomen Eusebio ingeniose ad se venientem benigne susce
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius urbͥpperans euocetopuero uis sithapteriũ p̃pari inuiconẽ ptodoro Dũ aut het agerent᷑ legatichildebertirogis acces sera deũ dicentes Nonenius ta nup¬

Expanded text:
ipsius urbis properans, evocato puero, iussit baptisterium praeparari in vico Nemptudoro. Dum autipsius urbis properans, evocato puero, iussit baptisterium praeparari in vico Nemptudoro. Dum aut
Abbreviated transcription (Latin):
rebunt : Ex quib nosplerosq iudimus quos obiuirgantes reuo care aborrore nisumus. Posthat aut̃ legatos ad guñh chranũ rege redegundis metit
dicens Proficaiscat᷑ cdominus meus rexusq parasus etarcessito filiomeonepotesuo iubeatei iuptis matis gratia consecrari ipsũq: descõ lauato exceptũ taquãalinũ
ꝓprio huabere dignet᷑ Haccaudens rex comoris epis ide etherui ludunenisim sia errũ agusti dunen sim flauinq cauil lonensim uelreliquos quosuoluit pari
siusacedere iubet indicaunsse postino dũ secuturis Iuerẽtã ad iocplacitũ nulti deregno eus tũ domesuiciquã comites adp̃parinda rogalis expenseneessariue
R graut deliberatione acta utad hae deberet acedere peduẽ dolore ꝓhibitus Postquã ut̃ conualuit accessit parisius etexinde a drotolalensi miullan

Expanded text:
ferebant; ex quibus nos plerosque vidimus, quos obiurgantes revocare abferebant; ex quibus nos plerosque vidimus, quos obiurgantes revocare abdicens: Proficiscatur dominus meus rex usque Parisios, et arcessito filio meo nepote suo, jubeat eum baptismatis gratia consecrari, ipsumque de sancto lavacro exceptum, tanquam alumnum proprium habere dignetur. Haec audiens rex, commotis episcopis, id esius accedere iubet, indecans se postmodum secuturum. Fuerunt etiam ad hoc placitum multi de regno eius tam domestici quam comites ad praeparanda regalis expensae necessaria. Rex autem, deliberatione acta, ut ad haec deberet accedere, pedum est dolore prohibitus. Postquam autem convaluit, accessit Parisius, exinde ad Rotoialinsim villam
Abbreviated transcription (Latin):
uelent staqus gererent: Vnuiscut̃ ehis quera senor cusemdinasset quasioscuilaturus genuaeus acdiscussurisiuĩilus ussit eũa c p̃hesa¬
spo liari Nemora ille euaginato gladio m frustic̃ aidit : Cȩciditq christus ille quimags anti drist nominare debet emontus ẽ: Disꝑsisom̃s
qui cũeoerant : Maria aut̃ illa suplicus dedita omnia fantas mata eius ac prestigias pullicauit Nã homines illiquos ad secredendu diabolica cirto¬
uentione turbauerat nũquã adsensũ integrisunt ragres si sed hunc seꝑ quas i xpm̃ mariã aut illa partẽ deitatis habere ꝓfitebant᷑ sede t ꝑtotas
gallias emerser̃ pleriq. quiphas prestigias adiungentes sibi muliertulas quasdã quaed ebachantes santos eos confiterent᷑ magos sem populis p̃st¬

Expanded text:
vellent ista quae gereret. Unus autem ex iis qui erat senior, cum se inclinasset quasi osculaturus genuavellent ista quae gereret. Unus autem ex iis qui erat senior, cum se inclinasset quasi osculaturus genuaspoliari. Nec mora, ille, evaginato gladio, in frustra concidit, ceciditque Christus ille, qui magis Antechristus nominare debet, et mortuus est; dispersique sunt omnes, qui cum eo erant. Maria autem illa suppliciis dedita, omnia fantasmata eius ac praestigias publicavit. Nam homines illi, quos ad se credendum diabolica circumventione turbaverat, numquam ad sensum integrum sunt reversi, sed hunc semper quasi Christum, Maria autem illa partem deitatis habere profitebantur. Sed et per totas Gallias emerserunt plerique, qui per has praestigias adiungentes sibi mulierculas quasdam, quae debacchantes sanctos eos confiterentur, magnus se in populis prae
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quib agebet: Seductuẽ aut̃ ꝑeũ multitu doinm̃ sapopuli etionsolurustitiores ueris etiã et sacerdotes etec desiastici. Sequebant᷑ aut̃ eũ
amplius trimlia populi Interea coepit quosla spoliare acp̃dare quos initinere reperiset spolia tam̃ non habentib largiebat᷑ Epis accuub¬
mninas mortis intentabat eo quod h abhis adorari dispiceret᷑ ingressus aut̃ uel laue urbt̃miniu ad locũ que maniciũ uocitant accedit etadba¬
silitas ppinquans cũominexerciturestiatt Inftruens aciem qualit cũ aurelio ibidẽ tuic amsistente epobellu inferret : Mittens etiã antsenunts
bunines nudo corpore saltantes atq ludentes quiaduentĩ er adinintiarent: Quod stupenseps̃ direx a deũiuros firenuos in quirentes quidib

Expanded text:
nescio quibus agebat. Seducta est autem per eum multitudo immensa populi, et non solum rusticiores, verum etiam sacerdotes ecclesiastici. Sequebantur autem eum nescio quibus agebat. Seducta est autem per eum multitudo immensa populi, et non solum rusticiores, verum etiam sacerdotes ecclesiastici. Sequebantur autem eum amplius quam tria millia populi. Interea coepit quosdam spoliare ac praedari, quos in itinere reperisset: spolia tamen non habentibus largiebatur. Episcminas mortis intentabat, eo quod ab iis adorari despiceretur. Ingressus autem Vellavae urbis terminum, ad locum quem Anicium vocitant accedit, et ad basilicas propinquas cum omni exercitu restitit, instruens aciem, qualiter Aurelio ibidem tunc consistenti episcopo bellum inferret, mittens etiam ante se nuntios, homines nudo corpore, saltantes atque ludentes, qui adventum ejus annuntiarent. Quod stupens episcopus, direxit ad eum viros strenuos, inquirentes quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tuensxpĩ Aadsuptã secũ mulierẽ quendã ꝓsorore quã mariã uocitarifecit : Confluebat adeũ multitudo populi exhibens in firmos quos con¬
tingens sanitatẽ reddebat : Conferebant etiã ei aurũ argentũq acuestim̃ta. hiqui adeu c̃ueniebant : Quodille quo facilius seduceret paupe¬
ribus erogabat prosternensse solo effudensorationẽ cuimuliere memorata. Et siuc eeñ seitorũ a dirto furqi adrilii sedicer e paupe¬
ribus erogabat prosternens se solo effudensorationẽ cũ muliere memorata : Et surgens seiterũ a cirtũ stantib adorari iubebat Praedia¬
bat enim futura etquibdã morb qui busdã dãna p̃uenire denuntiabat paucis salutẽ futura :. Sedh aeominia diabolicis artib et prestigiis

Expanded text:
tuens Christum, assumpta secum muliere quadam pro sorore, quam Mariam vocitari fecit. Confluebat ad eum multitudo populi, exhibens infirmos, quos contuens Christum, assumpta secum muliere quadam pro sorore, quam Mariam vocitari fecit. Confluebat ad eum multitudo populi, exhibens infirmos, quos contingens sanitati reddebat. Conferebant enim ei aurum argentumque, ac vestimenta, ii qui ad eum conveniebant. Quod ille, quo facilius seduceret, pauperibus erogabat, prosternens se solo, effundens orationem cum muliere memorata, et surgens se iterum a ribus erogabat, prosternens se solo, effundens orationem cum muliere memorata, et surgens se iterum a circumstantibus adorari jubebat. Praedicebat enim futura, et quibusdam morbos, quibusdam damna provenire denuntiabat, paucis salutem futuram. Sed haec omnia diabolicis artibus, et praestigiis
Abbreviated transcription (Latin):
mot᷑ ploci etasurgent pseudochristi pseudo ꝓphete etdibunt signa eꝓdigia incelo tauteletos ierrors ittant sicutp̃ sentigestũe t̃epor
Quidi eni ebiturigo utipse post modũpfessus duis altus siluarũ in gressus ligna cuderet explendãoperis cuius dĩneessitatẽ muscaru eũcrtũ dedit
exam̃ quade causa ꝑbienniũ amensẽ habitus Vnde intellegidat᷑ diabolice emissionis fiuisse nequitiã Posthec trans actis urbib ꝓpinquis arela
tensim puntiã aduit ibiq indutus pellib quasi religiosus orabat: at quẽ in ludendũ pars aduersa diu inandiei tribuit facultate ex hocut inm .ui¬
ri ꝓficeret sodere Comimotꝰa loco ꝓiuntiã memoratã deserens gabalitane regionis terminũ ẽ in gressus ꝓferensse magnũ acꝓfiterise non me¬

Expanded text:
terrae motus per loca; et exurgent pseudochristi et pseudoprophetae et dabunt signa et prodigia in caelo, ita ut electos in errore mittant, sicut praesenti gestum est tempore. terrae motus per loca; et exurgent pseudochristi et pseudoprophetae et dabunt signa et prodigia in caelo, ita ut electos in errore mittant, sicut praesenti gestum est tempore. Quidam enim ex Biturigo, ut ipse postmodum est professus, dum saltus silvarum ingressus ligna caederet explendam operis cuiusdam necessitatem, muscarum eum circumdedit examen, qua de causa per biennium amens est habitus; undtensem Provinciam adiit, ibique indutus pellibus, quasi religiosus orabat: ad quem illudendum pars adversa, divinandi ei tribuit facultatem. Ex hoc ut in majori proficeret scelere, commotus a loco, Provinciam memoratam deserens, Gabalitanae regionis terminum est ingressus, proferens 519 se magnum, ac profiteri se non me