comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuingat᷑. Ar ñ aduocatis ꝓuin¬
existimet anꝙͥ imungend. Nulla
gͥ togatis insptio nulla ingerat᷑
ꝑeqͣtio nulla oꝑis extructio. nul¬
la discusio. uullũ ratiocunũ imp¬
ouat᷑ iuniũ deuiq aluit eis man¬
det᷑ p̃s arbitriũ in eod̾ dũcarat ĩo¬

Expanded text:
ungatur: sed nec advocatis provinexistimet aliquid iniungendum. nulla igitur togatis inspectio, nulla ingeratur peraequatio, nulla operis instructio, nulla discussio, nullum ratiocinium imponatur, nullum denique aliud eis mandetur praeter arbitrium in eodem dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
intllig̾ent. ⁊ pastoris uotem
ouesq mee nõ erant audi¬
remuunie uoluerũt. Inqͥbꝰ
Suantes ea que ab ipõꝵ sũt
statuta rontifice eos minime
in nrr ꝯmunione recipimꝰ
⁊ ab om̃i ecclia catholica
ẽẽ iissimꝰ alienos. nͥ errore
dmpnato doctriuã it̃am ꝙͣ¬
tocus sequi habita regłari
ꝓfessione signau̾ut. ¶ Eqũ
quippe ẽ ut qui ur̃is minime
obedĩam sõmodant statuciᷤᷤ¬
extorres ab ecclus h̾eantur

Expanded text:
is vocem oves, quae meae non erant, audire minime voluerunt. In quibus observantes ea quae ab ipsorum sunt statuta pontifice, eos minime in nostra communione recepimus, et ab omni Ecclesia catholica esse jussimus alienos; nisi errore damnato, doctrinam nostram quantocius sequi habita regulari professione signaverint. Aequum quippe est ut qui nostris minime obedientiam accommodant statutis, ab Ecclesiis habeantur
Abbreviated transcription (Latin):
epõs ut nͨ nr̃am sc̾itatẽ lateãt
ã a qubusdã paucis mõachit
male ⁊i iudaice sc& nestorũ ꝑ¬
fidiami denegata sũt. Petuꝰ
Sedem apłicam beatituduus
ur̃e manifestũ nobis faciatis
ꝙ om̃s qui p̾dicta recte con¬
fitentur suscipit ur̃a scĩtas
et eoꝵ qui iudaice ausi funt
rectã denegare fidem. contẽp¬
nat ꝑfidiam plus euĩ ita et
cirtã uos om̃iũ amor et nr̃e se¬
dis crescit aisctas et q̃ ad uos

Expanded text:
ut nec vestram sanctitatem lateat, quae a quibusdam paucis monachis male et Iudaice secundum Nestorii perfidiam denegata sunt. Petimusedem apostolicam beatitudinis vestrae, manifestum nobis faciatis, quod omnes, qui praedicta recte confitentur, suscipit vestra sanctitas et eorum, qui iudaice ausi sunt rectam denegare fidem, condemnat perfidiam. Plus enim ita et circa vos omnium amor et vestrae sedis crescit auctoritas et quae ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
auctas et nos ꝯfirmauimius
inom̃ib. Oportunũ ẽ gͦ uocet
uud celũ desuꝑ. effundant
las ocłoꝵ cõuenit obs̾uari.
caritas fuet qui cam recte tã
u̾e cõfessionis ur̃e fid̾i refrag
ator existat.: cũ impietatẽ eui¬
dent nestorii. euticisq ur oĩũ
h̾rcicoꝵ dampnantes. unam.
u̾am catholicam fidem diũ et
dei nũ saluatoris m̾u xp̃i in¬

Expanded text:
as et nos confirmauimus in omnibus. oportunum < est ergo uoce tur caelum desuper, effundant las oculorum conuenit obseruare. caritas feruet, qui tam rectae, tam uerae confesator existat, cum impietatem evidenter Nestorii Eutychisque et omnium haereticorum damnantes, unam veram catholicam fidem domini et dei nostri salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
cisq p̾dicatõib uͥq diffussam
et scõꝵ ꝑ totũ orbem confess¬
ionib rororatam patrũ atqr
cusse at imnolabilit denota
deo ⁊ pia m̃te s̾uatis. Soli ⁊¬
de quib diuma scripta᷑ loquit᷑
dicens. P̾osuerũt mendatium
dicit semitas ꝓpͥe culture erra¬
u̾nt. Colligt̃ aut̃ manib infru¬
ut diximꝰ patres om̃s p̃fulesq
romane eccłie quos in om̃io
Sequim. ħ sedes apu̾ca p̃dica¬
uit hactenus et inconcusse
autodiuit⁊ huic ꝯfessioni huic
fidei quisquis ccͣdictor extic̾it
alienũ sane a ꝯmuone. alie¬
uũ se ip̃m ab ect̾a iudicau᷑¬

Expanded text:
cisque praedicationibus ubique diffusam et sanctorum per totum orbem confessionibus roboratam patrum atquecusse atque inuiolabiliter deuota deo et pia mente seruatis. soli ede quibus diuina scriptura loquitur dicens: posuerunt mendacium  Salomon dicit: semitas propriae culturae errauerunt, colligunt autem manibus infruut diximus, patres omnes praesulesque Romanae ecclesiae, quos in omnibus sequimur, hoc sedes apostolica praedicauit hactenus et inconuulse custodiuit: huic confessioni, huic fidei quisquis contradictor extiterit, alienum a sancta communione, alienum se ipse ab ecclesia iudicau
Abbreviated transcription (Latin):
re prẽ tuo quẽ asseu̾as tesfarori
d̾ib ꝓpoĩtũ eit oblata satisdatõs
qui prari oportet in possõnẽ ost¬
itui ut ira reteutõne opetenti
futaris ex piri potes. unde¬

Expanded text:
e tuo, quem adseveras testatori dibus propositum est, oblata satisdatione, quam praestari oportet, in possessione constitui, ut ita retentione competenti utaris, experiri potes. DI
Abbreviated transcription (Latin):
possit qui accepisse petiuuã ie
alias res &cͥptuc tit uł successor eiꝰ
S intͣ solũ bienniũ ꝯtinuũ ut
eo lapso nullo mͦ q̃rela ñ nu̾ate
pecunie iitͤ duci possit. hus scil
qui pp̃ aliquas cãs sp̃alit̾ legib
exp̃ssas ⁊ lapso quĩqͥuiuo in p̃ci¬

Expanded text:
sit, qui accepisse pecunias vel alias res scriptus sit, vel successor eius, sed intra solum biennium continuum, ut eo lapso nullo modo querella non numeratae pecuniae introduci possit: his scilicet, qui propter aliquas causas specialiter legibus expressas etiam lapso quinquennio in p
Abbreviated transcription (Latin):
aut causis uet̾em deffeussiois o¬
bseruatõnẽ tolluuꝰ p̃cipientes illoꝵ
cũmͦ peculia qui ex possõne seru¬
itutis suꝑ lib̾tatis ꝯditõise litig¬
aut aliasꝙ res qͣ uendicant᷑ intu¬
to ꝓ dispõne uiditis tollocari. O

Expanded text:
aut causis veterem defensoris observationem tollimus, praecipientes illorum tantummodo peculia, qui ex possessione servitutis super libera condicione litigant, aliasque res quae vindicantur in tuto pro disposi
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣffẽiuꝰ. iubentes si quis uł adhs
Suiens lib̾ui ce eẽ dixit uł in
libͥtate ꝯmorans ad seruitutem
uocatus fu̾it assertoris difficulta¬
se adiutentõnẽ eius qui diñu se
asserit ezude. et si ex possõne li

Expanded text:
transferimus iubentes, si quis vel adhuc serviens liberum se esse dixerit vel in libertate commorans ad servitutem vocatus fuerit, adsertoris difficultase ad intentiones eius qui dominum sese adserit respondere et, si ex
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ tnͣsactoĩs causa cor uideb¬
itã errore facti olei mat̾iau:
uos archancio stiplanti dare sꝑ¬
opondisse rector aiadũt̾it ꝓnũ¬
cie ieddito ꝙ debetis residui li¬
bͥatõnẽ tõd̾icenͣtes audieta¬

Expanded text:
Si non transactionis causa, sed indebitam errore facti olei materiam vos archantico stipulanti dare spopondisse rector animadverterit provinciae, reddito quod debetis residui liberationem condicentes audiet
Abbreviated transcription (Latin):
reos tͥ nim̾asset possõnem ei
ted̾es ł si eaui infetceͣ qͣtititem
non curasset ultiꝰ q̃stionẽ uõ
pat̾eris. ⁊ is qui ita spopondit
ꝓuniss o satis ñ fecit conseqũs

Expanded text:
asset, possessione ei cederes, vel, si eam inferre quantitatem non curasset, ulterius quaestionem non patereris, et is qui ita spopondit promisso satis non fecit, consequ
Abbreviated transcription (Latin):
cop̃. Si debitũ ñ inficiãt᷑ huaͦs
obuoxios debitorib fisci ẽẽ ꝓpomͨ.
potest uideri ñ ẽẽ iniquũ ꝙ desid¬
eras ut ad solutõnẽ ꝑ officiũ ꝓcu¬
ratoris ꝯpellant᷑ slam si q̃o aliqͣ
refert᷑ id ꝯcedi ñ oportẽ ⁊ ipe ꝓsp
qui debitorib fisci urĩ sunt oblig¬
ati actõnem fiscalẽ extendi oport̾e
Qnͥ patuerit pͥncipales reos ỹdouẽ¬
os ũ eẽ certissum uiris est.
dem. In solutũ noĩe dato ñ alit̾
uͥ mandatis actõib ex ꝑsona sui
debitoris adu̾sus eiꝰ debitores cre¬
ditor exꝑiri pot̾. suo aut̃ noĩe u¬
tili actõne recte utet᷑. De actonii¬

Expanded text:
. Si debitum non infitiantur hi, quos obnoxios debitoribus fisci esse proponis, potest videri non esse iniquum quod desideras, ut ad solutionem per officium procuratoris compellantur. Nam si quaestio aliqua refertur, id concedi non oportere et ipse qui debitoribus fisci nostri sunt obligati, actionem fiscalem extendi oportere, nisi patuerit principales reos idoneos non esse, certissimi iuris est.. In solutum nomine dato non aliter nisi mandatis actionibus ex persona sui debitoris adversus eius debitores creditor experiri potest. Suo autem nomine utili actione recte utetur DIO
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑti illatũ. Siquid̾ is cui inpouit᷑ tͣ
sacrain̾itũ u ad ħ fu̾it reluctatur
⁊ hoc p̃stet᷑ uł referat᷑ nectͣitate
unponenda ei cui uire refert᷑ relatͤ¬
toĩs subur satram̃tũ ul si ħ recus¬
au̾it qi illato satrau̾ito pstito cã¬

Expanded text:
ti illatum, si quidem is cui imponitur sacramentum nihil ad hoc fuerit reluctatus, et hoc praestetur vel referatur, necessitate imponenda ei cui refertur relationis subire sacramentum, vel, si hoc recusaverit, quasi illato sacramento praestito ca
Abbreviated transcription (Latin):
tabularios ⁊ ceta officia publi¬
ca cõmouenda q̃ ꝑ libimu cosligi
oportebit. at unutit supͣ menio¬
ratis ꝑsonuis sub actoꝵ cõfectio¬
ne ingereud̾ quoꝵ q̃ntione fide̾
possit inquiri. qua ꝓbata in ros
quos gestoꝵ. petita confectiouẽ
negasse constit̾it iugor iudicia

Expanded text:
tabularios et cetera officia publica commonenda, per quae libellum colligi oportebit atque invitis supra memoratis personis sub actorum confectione ingeri, quorum quaestione fides possit inquiri: qua probata in eos, quos gestorum petitam confectionem negasse constiterit, vigor iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
applłonũ auditorus is solus
post ꝯuĩam iudicis emendati¬
onẽ ĩuerat qui ad ꝓuocatoĩ
uctimꝰ itaq si applłator semł
in iuditiũ ueu̾it ⁊ causas ap¬
ciam ⁊ adu̾sariũ eiꝰ si qͥd

Expanded text:
appellationum auditoriis in solus post sententiam iudicis emendationem meruerat, qui ad provocationis ncimus itaque, si appellator semel in iudicium venerit et causas aptiam
Abbreviated transcription (Latin):
intendis sollẽpuib actusatõib up¬
letis fideui asseu̾atõis tue fat S⁊ uͦ
ad exibend̃ intendis iuditõꝵ more

Expanded text:
intendis, sollemnibus accusationibus impletis fidem adseverationi tuae fac, sin ad exhibendum intendis, iudiciorum more
Abbreviated transcription (Latin):
fidi xpi atq p̃sbri diacoti quo
qui semel ꝓbatis morib integrita¬
tem castissiua ad hũc grad̾ meru¬
erũt ꝑuenire ea q̃cũq in eod̃ clica¬
tꝰ gradu locoq iuuentes ad quirẽ
⁊ hr̃e potueriut ⁊ si in patris aiuꝙ
aut. ꝓ aui potestate constituti sunt
et ad huc suꝑtistes hẽaut᷑ taiqmͣ
bona ꝓͥa uendicent. de bis si qrͣdo
eis iiͥ ncu fuit testandi ł douandi
r quob auo titulo alienandi lib̾a
psfacultate concessa ut ea loua qͦ¬
ui sororilz aut ex eis genitis con¬
ferant᷑ d ad eoꝵ filios posto̾s¬

Expanded text:
iscopi atque presbyteri, diaconi quoque, qui semel probatis moribus integritate castissima ad hunc gradum meruerint pervenire, ea, quaecumque in eodem clericatus gradu locoque viventes adquirere et habere potuerint, etiamsi in patris avique aut proavi potestate constituti sunt et adhuc superstites habentur, tamquam bona propria vindicent: de his, si quando eis libitum fuerit, testandi vel donandi vel quolibet alio titulo alienandi libera facultate concessa, ut ea bona qvel sororibus aut ex his genitis conferantur, sed ad eorum filios post
Abbreviated transcription (Latin):
temitas sua iutratiua concedatur
or ut imputens calũpiuantiũ ref¬
rruet᷑ audacia iubeus quociens h¬
ũ qui sac̾totes seu cłicos sen mona¬
⁊ chos cet̾os suꝑuis desiguatos ur¬
Lin cue maguitudius examtine ue
in ꝓrunciali iuditio ꝓposita actõc
cõuenut si sausa cogiuta comucli
fu̾nit siuc ꝯͣt  cot et legituna peci¬
tione pulsasse. om̃s eis legituuas
expeusas sũptus ꝙ quos ab ex ord¬
io cepte cõtrou̾sie ipõꝵ iucio tosa¬
sse eos ꝯstit̾ĩtꝰ redib̾e cogaut᷑: ut
Hac salteui sensure iustissime: reu

Expanded text:
temeritas sua lucrativa concedatur et ut impudens calumniantium refrenetur audacia, iubemus, quotiens ii, qui sacerdotes seu clericos seu monachos ceterosque superius designatos vel in tuae magnitudinis examine vel in provinciali iudicio proposita actione convenerint, si causa cognita convicti fuerint sine iusta eos et legitima petitione pulsasse, omnes eis legitimas expensas sumptusque, quos ab exordio coeptae controversiae ipsorum vitio tolerasse eos constiterit, redhibere cogantur, ut hac saltem censurae
Abbreviated transcription (Latin):
hup̃. alex .a. tullic. Age cuͣge¬
negocia tua gessit ⁊ si ap̃ iud¬
icem uegabit se actõne teneri
qmĩ cnsactio ⁊ aquiliana stipu¬
lacio int̾posita est. iuder cõte¬
platoue iuditũꝗ ẽ. boue fidi
q̃ret de qͣta pecunia noĩatĩ
tłisactũ sit ⁊ si apparuerit de

Expanded text:
 A. Tulliae. Age cum Genegotia tua gesserit, et si apud iudicem negabit se actione teneri, quoniam transactio et Aquiliana stipulatio interposita est, iudex contemplatione iudicii quod est bonae fidei quaeret, de quanta pecunia nominatim transactum sit: et si apparuer
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbendã ⁊ si ñ ꝯsiliarĩ signimi
ꝙ solitũ ẽ. cartis imponat si ali¬
as quiadã lrãs excogitatas assi¬
mulaiũt existuuatis ei lite̾ fung
excogitatis artib eludẽ festuãt
huc te positas deludebant. si qͥ
⁊ euĩ rncali ꝯmisso fu̾it inuentꝰ
iciat se de iatͥcłis aduocatoꝵ
peuitꝰ eẽ. delend̾ ⁊ .x. libraꝵ au¬

Expanded text:
scribendam et , si non consilarii signum quod solitum est chartis imponat, sed alias quasdam litteras excogitatas adsimulaverit, existimari ei licere fungi excogitatis artibus eludere festinant. ges super hac re positas deludebat. Si quis etenim in tali commisso fuerit inventus, sciat se de matriculis advocatorum penitus esse delendum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsedit res mobiles uł se mouẽtes
ul incorꝑales post amiale tpt restit¬
ꝑtẽ tentesue ex boua fite intͦou¬
tendas maritꝰ p̾stet fructib uuteb
ĩmobiliũ reꝵ ꝑti iuulieris ex tp̃re
peusionib uł uecturis uaurũ siueĩu¬
liũ annonaꝵ ⁊ ui alus q̃ sũt ei siłia
ꝑti młris restitue ndi ¶gitꝰ ⁊ iuseꝙ̃¬
ti capło sua exstipłatu actõ utat᷑ nata.
tis debitũ liceat ei sicuti alia debita

Expanded text:
sederit res mobiles vel se moventes vel incorporales post annale tempus restitpartem centesimae ex bona fidei introducendas maritus praestet: fructibus videlicet immobilium rerum parti mulieris ex tempore pensionibuilium annonarum et aliis quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio utatur natura, tis debitum liceat ei sicuti alia debita
Abbreviated transcription (Latin):
nostr̃ a ꝯsilũ exig̾e iide¬
ex enisis postea fcĩt aliqmͣ
meliore consilio ꝑmutatõẽ
u emendatõnẽ desid̾abant
umanũ iuixũ excelsũ ma

Expanded text:
nostrumque consilium exigere videex emersis postea factis aliquam meliore consilio permutationem vel emendationem desiderabant, onianum virum excelsum
Abbreviated transcription (Latin):
legatũ relictum est die legati cedẽ¬
te uita functa est. ad hr̃deui suũ
actõneni tnͣsunsit scil ut eo tpr̃e
Golutio fiat quo seuerina si ueb
bumaius substracta ũ fiusset .ixi.¬

Expanded text:
legatum relictum est, die legati cedente vita functa est, ad heredem suum actionem transmisit, scilicet ut eo tempore solutio fiat, quo Severina, si rebus humanis subtracta non fuisset, vi
Abbreviated transcription (Latin):
iuptias acqri. suic ꝑ sacrũ ora¬
culũ emuancipatio ꝓ cedat. siue
alio legitinuo modo a sacris bi¬
utit᷑ usufructu ⁊ uotũ eiꝰ est ad
alios filios suas res puruire qͣ¬

Expanded text:
nuptias, adquiri, sive per sacrum oraculum emancipatio procedat sive alio legitimo modo a sacris pautitur usu fructu et votum eius est ad alios filios suas res pervenire, q
Abbreviated transcription (Latin):
is genitorib u̾nucrũt ħ dubita¬
tũ est. Cũ cuĩ auastasia lex iura
frĩl legitia uoscit᷑ seruare si
quis ex buc siue cestõ ł lib̾is de¬
cessĩt. utrũ ne ad frẽm uł sororẽ

Expanded text:
is genitoribus meruerunt, dubitatum est. Cum enim Anastasiana lex iura fratribus legitima noscitur servare, si quis ex his sine testamento et liberis decesserit, utrumne ad fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
daui faciendis ⁊t in moto ⁊ł
ꝯditõis implende grã uł alia
fendꝰ est is qui lucrũ quidꝰ
amplectit᷑. ħouꝰ autẽ ei aniiͦ.¬
exũ c tempuit. ¶ In nouissi¬
mo aut̃ articulo ubi ꝓprie

Expanded text:
dam faciendis vel in modo vel condicionis implendae gratia vel alia ferendus est is, qui lucrum quidem amplectitur, onus autem ei adnexum contemnit. In novissimo autem articulo, ubi pr
Abbreviated transcription (Latin):
xune ẽptor eũ alii uendidit soi
tũ tu auo tuo hrs extistiti ut tͥ re¬
ddeito ate p̃cio Restituat᷑ postqraͣ
placuit in rem qͦ dari actõnẽ scd̾
formã ꝑpetui edcĩ addito p̃fide ꝓ¬
uuicie pot̾is postulare. si mͦ qui fõ¬

Expanded text:
or eum alii vendidit, si tamen tu avo tuo heres extitisti, ut tibi reddito a te pretio restituatur, postquam placuit in rem quoque dari actionem, secundum formam perpetui edicti adito praeside provinciae poteris postulare, si modo qui
Abbreviated transcription (Latin):
utili ꝯuentos actõne tam dolũ ꝙͣ
latã tulpaͣm p̾stare deb̾e nͨ ad eos
officiũ aduninstͣtõis tũsire Io nullã
alienandi eos res adiate potestatẽ
hrẽ cõuenit.

Expanded text:
utili conventos actione tam dolum quam latam culpam praestare debere nec ad eos officium administrationis transire ideoque nullam alienandi eos res adultae potestatem habere convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
luius neccitał᷑ admmnistratõis finẽ fa¬
cit. huic aut̃ ꝓpͥa uolũptas facicc at
satit haburide sufficit si cui uł ii pa¬
tiũ dolũ ⁊ latã culpã s ⁊ leuem p̾sta¬
re uecc̃e hẽat a te ꝯueuiri potest. et
ea q̃ cibi ab eo ͭebi pacu̾it tũ usu¬
alũs tui cstituta iuris detenta cxac¬
ta ñ sut̃ abͨ l qui nec agendi quidẽ
pp᷑ exceptõis obstaculũ facultatẽ brẽ
potuit exigi ũ potest ⁊ idcirco adũtꝰ¬

Expanded text:
ministrationis finem , huic autem propria voluntas facit ac satis abunde sufficit, si cui vel in patantum dolum et latam culpam, sed et levem praestare necesse habeat, a te conveniri potest et ea, quae tibi ab eo deberi patuerit, cum usualiis tui constituta iuris detenta exacta non sunt, ab hoc, qui nec agendi quidem propter exceptionis obstaculum facultatem habere potuit, exigi non potest: et idcirco ad
Abbreviated transcription (Latin):
maritus tuns indotẽ acceꝑit au
ꝓpͥet᷑a s qͣud doti data sit uerũ
pactũ int̾cessit ut moriente eo
tͥ ead possõ redc̾et᷑ nã usufruc¬
Iuatiꝰ quid ꝓpͥetatẽ pignorare

Expanded text:
maritus tuus in dotem acceperit, an proprietas quidem doti data sit, verum pactum intercessit, ut moriente eo tibi eadem possessio redderetur. Nam usufructuarius quidem proprietatem pignorare
Abbreviated transcription (Latin):
oꝯp᷑. Nu magrãtus inuincipales tutoꝵ
nominatores si adiministratõnis fini¬
to tpr ũ fu̾i̾nt soluendo nͨ ex tautõe
fideuissionis solidũ exigi possit pu¬
pillus quondã in solidũ ydep̃uitatis
noĩe actõnẽ utilem ꝯpet̾e ex seuat᷑
ꝯsilto qd actore diuo troiano parẽ

Expanded text:
. In magistratus municipales tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem utilem competere ex senatus consulto, quod auctore divo T
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutes ꝑtinentis auenare uł ỹ¬
potbete ticulo dare uł pignori
assiguare Melius eiũ est coar¬
⁊care iuueniles calores ne cupid¬
iui dediti tristem exitum senti¬
aut qu cos post dispsum exp᷑¬
tant pr̃ioniũ. Cum eui sicuco

Expanded text:
ertinentis alienare vel hypothecae titulo dare vel pignori adsignare. melius enim est coartare iuveniles calores, ne cupidini dediti tristem exitum sentiant, qui eos post dispersum expectat patrimonium. cum enim, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Quũ est ħ ad alior moois oĩby
ꝑtin̾e cũ talis dispõitio infur¬
ti actõne iaui dud uet̾ib legi¬
b diffinita est dicentib si quis
alienam rem adũsus diũ uolũ

Expanded text:
uum est, hoc ad alios modis omnibus pertinere, cum talis dispositio in furti actione iam dudum veteribus legibus definita est dicentibus: si quis alienam rem adversus domini volu
Abbreviated transcription (Latin):
ep . ¶. Iullũ ex officio ratõualis
qui actõĩ uł cartis inseruiat ĩ
alio iuditio adduti oportet nͥ
forte ciuꝰpiã cap̃ actusatio legi¬
m iustituta pulsai̾t.¬

Expanded text:
p. Nullum ex officio rationalis, qui exactioni vel chartis inserviat, in alio iudicio adduci oportet, nisi forte cuiuspiam caput accusatio legibus instituta pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
deui. Ealis de anciquo iire du¬
bietas nr̃e serenitati suggesta ẽ.
uos qui supplicio afficiũt᷑ sub
eod tecto ꝯmorantes. ⁊ ñ siũ
auxiliũ dũo ꝑ iusidras ettisso
p̃bentes. Ret̾es euĩ t̾tũ ũ faci¬
dub eod cecto liguilicat᷑ siueĩ
cod cubitulo siue iutriciio s
portitu uł uaula ħ applłatio
accipi debeat adicientes si dõ¬
f fectus eos seruos puniri qͥ¬

Expanded text:
. Talis de antiquo iure dubietas nostrae serenitati suggesta est vos, qui supplicio adficiuntur sub eodem tecto commorantes et non suum auxilium domino per insidias occiso praebentes. vet" sub eodem tecto" significatur, sive in eodem cubiculo sive in triclinio vel porticu vel in aula haec appellatio accipi debeat, adicientes, si domterfectus, eos servos puniri, q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bensus ñ expͨtata eł iudicit
uotõne saꝑ quo ꝑ auibicum
dir bonoris p̃scͥptõne sub¬
mota a iudice qui ui locis a
gregetur.

Expanded text:
expectata eius iudicis notione, sub quo per ambitum dicati honoris praescriptione submota ab iudice, qui in locis adgregetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sõnem suscepat int̾tessit ut
idem fundꝰ t̾ pignoris uoĩe
teueat᷑ ꝙiuis ꝑsonali actõne
exꝑtus feceris ꝯdempnatouẽ
pignoris tñ habes ꝑsecutinẽ
sat si inpossõnẽ fu̾it ꝯstitutur.
inisi ea quo peciia tͥ debito¬
re reddat᷑ uł offatꝰ que sine pi¬
gnore det᷑ uł delet᷑ eam restitu¬
ere pp̃ exceptõnẽ doli mali nõ
cog̾is iure eiuĩ ꝯtendis debitoreᷤ
eaui solã petiniã cuiꝰ uoĩe ꝑig¬
uora obligau̾nt offe̾ntes audi
uit᷑ cỹrographariũ ⁊ debitũ pͥ¬
ori creditori offerre De distra¬

Expanded text:
onem susceperat, intercessit, ut idem fundus tibi pignoris nomine teneatur, quamvis personali actione expertus feceris condemnationem, pignoris tamen habes persecutionem. Ac si in possessione fueris constitutus, nisi ea quoque pecre reddatur vel offeratur, quae sine pignore debetur, eam restituere propter exceptionem doli mali non cogeris. Iure enim contendis debitores eam solam pecuniam, cuius nomine pignora obligaverunt, offerentes audirnitur chirographarium etiam debitum priori creditori offerre. GOR
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝑ iũdicanda ccce dñi cui ortanito ⁊¬
fuit. ut p̃fecto p̾torio uix̃ ad notati¬
oiuis nr̃e decretũ demandaremꝰ ã . ad¬
ire cura ut auditis his ã inlibello ꝯ¬
cuusti ⁊ reos inuestigare et seiussi¬
igere curet.

Expanded text:
indicanda caede domini tui hortamento fuit, ut praefecto praetorio iuxta adnotationis nostrae decretum demandaremus quem adire cura, ut auditis his, quae in libello contulisti, et reos investigare et severissigere curet.
Abbreviated transcription (Latin):
udici ꝑ executores uegotu ac¬
torem reqͥre ꝑte fugiente ex u¬
na ꝑte actoris absenciã incissã
ꝑ cres uices ħ fu̾it subsetutum.
torem iustructũ ꝑuen̾it tunc
iudicẽ negocũ acta ap̃ se confe¬
cta ꝯspit̃e censemꝰ et si qͥd̾ nich
sufficieus actitatũ est ex quo pos¬
sit t̾unto cause cuncta fieti isꝑ ⁊¬
iectura. ulumꝰ ñ solũ ꝑtem fu¬
gieutẽ ab obceruatõne indicu
relumeen ⁊ mom̃s expensas q̃
conlueto uioto cirta litet expen¬
eaꝵ sacͥuiento fugientit inaufe¬
standa ⁊ oĩ cautela ꝙ̃ suꝑ lite teꝰ
exposuit reddenda q̃ ⁊ si reman¬
ex gestis ap̃ se habitis ꝑte acto¬
ris minime inuenta possit uni¬
eiure iuã ex qua manufestũ ei
fiat quid statuend̾ sit et̃ ab se¬
tori ꝯdempnare expensis tũimͦ
litis quuc reus legitune se expen¬
disse uirauit᷑ co̾dempuatõe excip¬
iendis qr hanc penã actori ĩnelio

Expanded text:
udici per exsecutores negotii actorem requirere, parte fugiente ex una parte actoris absentiam incusanteper tres vices hoc fuerit subsecutum, torem instructum pervenerit, tunc iudicem negotii acta apud se confecta conspicere: Et si quidem nihil sufficiens actitatum est, ex quo possit termino causae certa fieri coniectura, non solum partem fugientem ab observatione iudin omnes expensas, quae consueto modo circa lites expenearum sacramento fugientis manifestanda et omni cautela, quam super lite reus exposuit, reddenda: quae et si remanex gestis apud se habitis parte actoris minime inventa possit invenire viam, ex qua manifestum ei fiat, quid statuendum sit, et absetori condemnare, expensis tantummodo litis, quas reus legitime se expendisse iuraverit, condemnatione excipie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quo ⁊ p̃sentẽ legẽ uiduxiunis
Si aũ mant̾iore tp̃r inquo larga
tpic suꝑest dilatio ⁊ sꝑes ab senti
relicta fu̾it reu̾cendi alt̾ut᷑ pars
cessau̾it in sola expeusaꝵ datioue
⁊ absolutõne forsitã p̃stec᷑ peuał¬
erit decisa oiuĩs iudices qui sub ĩ¬
.ꝑio ur̃o ꝯstituti sũt sciaut ui ex

Expanded text:
 quo et praesentem legem induximus. si enim in anteriore tempore, in quo larga temporis superest dilatio et spes absenti relicta fuerit revertendi, alterutra pars cessaverit, in sola expensarum datione et absolutione forsitan praestetur poenaerit decisa, omnes iudices, qui sub imperio nostro constituti sunt, sciant in ex
Abbreviated transcription (Latin):
a dati uł a ur̃is ꝓterib delega¬
ti ñ ẽẽ eis concedend̾ ult̾ius lites
qui ꝑ tͥenii spacu extent̾e
ħ t eiuĩ udicialis magit ẽẽ pote¬
statis nemo est qui ignoret. nam
di ip̃i uoli̾nt nultus tami aud¬
ax inuienit᷑ nu possit ĩuito iud¬
ice utẽ ꝓtrahe. ¶ Et si quid̾ ꝑs¬

Expanded text:
ra dati vel a nostris proceribus delegati, non esse eis concedendum ulterius lites quam triennii spatio extendere. hoc etenim iudicialis magis esse potestatis nemo est qui ignoret: nam si ipsi voluerint, nullus tam audax invenitur, qui possit invito iudice litem protelare. Et si quid
Abbreviated transcription (Latin):
oẜ̃. H ospanõ nobis iusũ est
ne lites fiant pene anmortales
et iute hoĩm modͥuͣ excedant cũ
trĩales quid̾ causas iã nrã lex
bienino ꝯclusit ⁊ peciunarie ca¬
use freq̃tõres sũt ⁊ sepe ip̃e ma

Expanded text:
. Properandum nobis visum est, ne lites fiant paene immortales et vitae hominum modum excedant, cum criminales quidem causas iam nostra lex biennio conclusit et pecuniariae causae frequentiores sunt et saepe ip
Abbreviated transcription (Latin):
¶hus duñb loc̾ hũcib cũ uiuis
uidex omẽmi causã abuncio pa¬
mortis iudicis ł alia iurecus ab¬
ili occõne iudiciũ fu̾it uutatũ
i amplius residet iu quo alius
uidex taute impouit iutͣ reli¬
quũ tpẽ tausa fuiat᷑. Sui ã¬

Expanded text:
cum unus iudex omnem causam ab initio peramorte iudicis vel alia inrecusabili occasione iudicium fuerit mutatum, vel amplius residet, in quo alius iudex causae imponitur, intra reliquum tempus causa finiatur: sin a
Abbreviated transcription (Latin):
itu dñi eẽ. institutõnem ꝯscͥptani
tem eũ ꝯpuli adire quid̃ hr̃ditatẽ.
⁊ eã ad quire̾ nulli aut̃ ex pꝰ facto
subici grauamini si lib̾ ꝓnũciet᷑. e

Expanded text:
itu domini esse institutionem conscriptam, cem eum compelli adire quidem hereditatem et eam adquirere, nulli autem ex postfacto subici gravamini, si liber pronuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
p̾staret᷑ nͥ noĩatim ab uno uł exc̾¬
tis hr̃dib fũat relictũ tũc eiũ qũi¬
ad̾ui solus uł soli p̃stabant. ita et
luicrũ seuciant. ¶ Sĩ autẽ legatatũ
ul fid̾iꝯmnssarũ suit uł mortis cã
donatõne honorati ui alia forte ꝑͥ¬

Expanded text:
staretur, nisi nominatim ab uno vel ex certis heredibus fuerat relictum: tunc enim, quemadmodum solus vel soli praestabant, ita et lucrum sentiant. Sin autem legatarii vel fideicommissarii sint vel mortis causa donatione honorati vel alia forte
Abbreviated transcription (Latin):
Simle sit. uicħ ciũ refeit siue
ꝑ cum de quo testator locutus
est suice ꝑ aliũ eiusdem lucris
uctessorẽ adimpleat᷑. ¶ Si uo
leri ñ possit tũt ⁊ si lucrũ ad a¬

Expanded text:
simile sit: nihil etenim refert, sive per eum, de quo testator locutus est, sive per alium eiusdem lucri successorem adimpleatur. Sin verleri non possit, tunc, etsi lucrum ad a
Abbreviated transcription (Latin):
Mp. E dotem ut ꝓporus defiui¬
cta ii uiu̾no uxore tua prĩ eius
reddidisti. uł ⁊ ca ñ reddita test̃
recepisse dotẽ iunuu̾tã ꝯdam so¬
ter ciuis significauit ne ħ uoĩe
ꝯueniaris tollicite agẽ ñ debe
cũ aut soluta dote nulla suꝑsit

Expanded text:
. Si dotem, ut proponis, defuncta in matrimonio uxore tua patri eius reddidisti, vel etiam ea non reddita testamenti recepisse dotem universam quondam socer tuus significavit, ne hoc nomine conveniaris, sollicite agere non debes, cum aut solu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiũ de quo supplicas ⁊psse te
dicis en si cogitau̾is fisti uiei rẽ
usucapi ũ posse respond̾e te ac¬
tõĩb fisci mei intelligis. uͨ aliaᷤ
posse rei ꝓpͥetatẽ oꝑtin̾e. qmͣ si
ũ ex auclla fiscali natũ fuisse ꝯ¬

Expanded text:
o supplicas, comparasse te dicis: sed si cogitaveris fisci mei rem usucapi non posse, respondere te actionibus fisci mei intellegis nec alias posse proprietatem obtinere, quam si non ex ancilla fiscali natum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
atõnes unã coadunatõnẽ tociue
caltuli ꝙ satis scrupulosũ ⁊ ꝑ minam¬
iam subcilitatẽ ꝑuitõsũ est Si ã
munine res mobiles fu̾int estuna¬
te ea post bienniũ obs̾uari q̃ legeᷤ

Expanded text:
ationes unam coadunationem totius calculi, quod satis scrupulosum et per nimiam subtilitatem perniciosum est. Sin autem minime res mobiles fuerint aestimatae, ea post biennium observari, quae leges
Abbreviated transcription (Latin):
tpĩ emerso exactõnẽ recusare. uł
quibidã ex debitorib debitũ ag¬
noscentib uł in uiditio pulsatis
repellis nobit pietate sugg̾ente
iudet᷑ eẽ humanũ seiuel in uno
tõne ur aguitõrie ad hibita om̃s
Ennił ꝯpelli ad debitũ ꝑsolne¬
fiur pses creditores suic ñ. ampliꝰ¬
ꝙͣ scĩmꝰ ii om̃b cãibꝰ quos nost̾
Sermo ꝯplexus est alioꝵ deuoti¬
ouẽ ur aguitõnẽ uł ex libello a¬
moiutõuẽ alus debitorib p̃iudi¬
care ⁊ aluis ꝓtesse creditoril. sit
itaꝙ gen̾alis deuotio ⁊ uennus
liceat alieuã ideuotõuẽ sequi ꝯ
ex una stirpe uno ꝙ foute iinus
efluxit ꝯtractus uł debiti causa
ex eadem actõne apparuit. De¬

Expanded text:
 emenso exactionem recusare, vel quibusdam ex debitoribus debitum agnoscentibus vel in iudicio pulsatis repelli: Nobis pietate suggerente videtur esse humanum semel in uno tione vel agnitione adhibita omnes simul compelli ad debitum persolvesive plures creditores vel non amplicimus in omnibus casibus, quos noster sermo complexus est, aliorum devotionem vel agnitionem vel ex libello admonitionem aliis debitoribus praeiudicare et aliis prodesse creditoribus. Si itaque generalis devotio et nemini liceat alienam indevotionem sequi, cum ex una stirpe unoque fonte unus effluxit contractus vel debiti causa ex eadem actione apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃.E um quids rei stipłandi ce¬
rtos he̾bãt reos ꝓmittendi. uł u¬
mus forte creditor ouos uł ples
creditores unũ d ebiorẽ ⁊ alii
ex reis ꝓuctendi ad certos cred¬
itores debitũ agnou̾ut uł ꝑ so¬
lutonẽ uł ꝑ alios modos. quos
in ant̾iorib ꝯtĩonib iutruptoi̾t¬

Expanded text:
. Cum quidam rei stipulandi certos habebant reos promittendi, vel unus forte creditor duos vel plurcreditores unum debitorem, et alii ex reis promittendi ad certos creditores debitum agnoverint vel per solutionem vel per alios modos, quos in anterioribus sanctionibus interruption
Abbreviated transcription (Latin):
possederũt  eos aut̃ possores
ũ ꝯuenit applłari i qui ica tenei
ut ob ħ ipm̃ solitã debeant p̃st¬
are mercedẽ. Nemo gͥ qui ad p¬
ossõnem  d ductor accedit dui al¬
tis usurpet. ne cogaut᷑ diũ aũt
samtite ad locaũnut aut ꝯducto¬
res utiles cͥ fortasis exclud̾e au

Expanded text:
possederunt, eos autem possessores non convenit appellari, qui ita tenent, ut ob hoc ipsum solitam debeant praestare mercedem. Nemo igitur, qui ad possessionem conductor accedit, diu altis usurpet, ne cogantur domini aut amittere quod locaverunt aut conductores utiles sibi fortassis excludere au
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidi ortos de quibꝰ agebat᷑ tuos
ẽẽ iutłłigis obligari eos treditori
ab alio ñ potuisse si ñ stiens ħ agi
iufraudẽ treditoris ⁊guorantis dissi
ul tutor pupilli ꝓpͥam reui mobilẽ
eiꝰ cuiꝰ uegotia tuet᷑ pignoris iure
obligare il potest nͥ uirẽ eiꝰ pcĩam
uutuam accipiat.

Expanded text:
sidi hortos de quibus agebatur tuos esse, intellegis obligari eos creditori ab alio non potuisse, si non sciens hoc agi in fraudem creditoris ignorantis dissil tutor pupilli propriam rem mobilem eius, cuius negotia tuetur, pignoris iure obligare non potest, nisi in rem eius pecuniam mutuam accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
um̃e q ꝯpleu̾it ⁊ lib̾tare eũ et b¬
ereditate sua culpa defraudari ¶q¬
in aut̃ casual ẽ. ꝯditõ ⁊ ex forcune
uisidiis defec̾it tũc humauitacis ĩ¬
tuitu ub̾catẽ quid̾ ei oĩo ꝯpeteir̃¬

Expanded text:
ue compleverit, et libertate eum et hereditate sua culpa defraudari. sin autem casualis est condicio et ex fortunae insidiis defecerit, tunc humanitatis intuitu libertatem quidem ei omnimodo competer
Abbreviated transcription (Latin):
urãs douiꝰ aliquis eis reseruetur.
regressus. ¶Cuni eiũ multa pͥ¬
ulegia augusta fortuna m̃unit
⁊ iudonatõib sine insinuatõne
gestoꝵ omĩem firuntatẽ hũcili¬

Expanded text:
ras domos aliquis eis reservetur regressus. Cum enim multa privilegia Augusta fortuna meruit et in donationibus sine insinuatione gestorum omnem firmitatem habenti
Abbreviated transcription (Latin):
hincem emptorib impoui licet
ñ soliẽpriem ꝯfecuti fu̾int fecui¬
titatem soluta fusse ptia ꝓ ba¬
re es cũ sit iarbitͥo pciususti¬
pientis unium̃e d epon̾e sere qdꝰ
uͭ acceꝑit suscepisse ita ꝯueuit

Expanded text:
isdem emptoribus imponi, licet non sollemnem consecuti fuerint securitatem, soluta fuisse pretia probare. sed cum sit in arbitrio pretia suscipientis minime deponere sese quod non accepit suscep
Abbreviated transcription (Latin):
quiom de urĩt possõib rece¬
ssissent ⁊ se ad diu̾sa milicie
gu̾a ꝯtulissent cingło in quo
ob repsant frandulent̾ exuti
Si ad aliquas fortasse custen¬

Expanded text:
que de nostris possessionibus recessissent ac se ad diversa militiae genera contulissent, cingulo, in quo obrepserant fraudulenter, exuti, si ad aliquas fortasse transcen
Abbreviated transcription (Latin):
imittatõue̾ fisci quas existimãt
posse sͥ ꝯpet̾e actones ui rẽ uł
ypothecariã uł ex urã iussione
causa moueat᷑ ⁊ ꝯpetentẽ iu̾ea¬
t᷑ effectũ qd si quadrieunun

Expanded text:
imitationem fisci, quas existimant posse sibi competere actiones in rem vel hypothecariam, ut ex nostra iussione causa moveatur et competentem mereatur effectum. quod si quadriennium
Abbreviated transcription (Latin):
ut in illoꝵ sentencia scet᷑ ꝓtre¬
abat. siquio prd  pte pulsata
forma arbit᷑lis ꝓced̾et excep¬
tõnẽ ei ueluti pacti gn̾ari si̾
aũ ꝓ actore calculꝰ pon̾et᷑ uith

Expanded text:
ut in illorum sententia stetur, procreabat, si quidem pro parte pulsata forma arbitralis procederet, exceptionem ei veluti pacti generari, sin autem pro actore calculus poneretur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ guałr diffiniuimꝰ. Muentũ
iuducẽ qi mordiuario iuidicio
ꝓunssarios acta st̃. si aliquid
iufciũ respicient e ꝓ fessum
eł actestatũ posse eo ⁊ suordi¬

Expanded text:
entum inducere, quasi in ordinario iudicio pud compromissarios acta sunt, si aliquod in factum respiciens vel professum est vel attestatum, posse eo et in ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurator exꝑtũs ẽ. iudex rtuui
hrẽ. debebit Tun ã ei abadus¬
ario suo oppoĩta fu̾it in nõ litis
exordio defension̾is aillegatio et̾
ipẽ qͣi ab sentis in hac ꝓte ꝓcura¬
cor satisdatõnẽ suꝑ excipieutan
te p̃stare cogit᷑ Qua ũ ꝓcetẽte
lis q̃ ei mantata est. u lt̾uis ꝓcedẽ

Expanded text:
curator expertus est, iudex ratum habere debebit. Sin autem ei ab adversario opposita fuerit in ipso litis exordio defensionis adlegatio, etiam ipse quasi absentis in hac parte procurator satisdationem super excipienda lite praestare cogitur, qua non praecedente lis quae ei mandata
Abbreviated transcription (Latin):
Secretũ ut in qͣuocꝙ aures eiꝰ
offend̾int ũ dubitant sibimet
foridaud̾ data cuurtis iudicibꝰ
absꝙ ullo p̃scͥptoĩs fori obsta¬
culo sicut sepe dictũ est uite¬
stes quoꝵ uoces falsitate ⁊ił sei¬
ute ũ carere ꝑspex̾int ꝓ qͣlita

Expanded text:
secretum, ut, quodcumque aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iudicibus absque ullo praescriptionis obstaculo  sicut saepe dictum est testes, quorum voces falsitate vel fraude non carere perspexerint, pro qualita
Abbreviated transcription (Latin):
adimpłe neglexint om̃i negotio
debitã ea octõne imiadant ut ꝑ¬
upillic uł adultis iurgandi cop¬
ia ⁊ fructus adimat᷑ hus cateꝰ sub¬
no culpa ten̾ntatis aliene sos illito
quis possõ ei a quo est ablata re
ddat curatores aut̾ uł tutores et̾na
deportatõne punitos bõꝵ quor ꝑ
ublitatio ꝑsequat᷑.¬

Expanded text:
implere neglexerint, omni negotio, debitam ea occasione pervadant, ut pupillis vel adultis iurgandi copia et fructus adimatur, his eatenus subno culpa temeritatis alienae, sed ilico quidem possddatur, curatores autem vel tutores aeterna deportatione punitos bonorum quoque publicatio persequat
Abbreviated transcription (Latin):
uom̃b licigiis iam motis et re¬
ndentib seu postea suꝑ s̾uili uł
ascripticia conditõe mouendis
tuͣsactõnes celebrandas nł et̾ ce¬
lebratas si ñ alio iuirͥ toguito
miͦ eas uacilare cõtig̾it iures suaᷤ
oꝑtiũe ũ ob hoc iuderi tenorẽ

Expanded text:
in omnibus litigiis iam motis et pendentibus seu postea super servili vel adscripticia condicione movendis transactiones celebrandas vel iam celebratas , si non alio iuri cognito modo eas vacillare contigerit, vires suas obtinere nec ob hoc videri tenorem
Abbreviated transcription (Latin):
ciarie coguitõis adiungi ut si parẽ
ount gen̾e ac moribꝰ petitores is
ns mulier ꝙpbau̾it ui ue forte hũ
qui gradi ꝓxĩo ad iuduaꝵ sucte¬
ssionẽ uocant᷑ houestas uuptias ĩ¬
pediant i li rei suspictu ꝓtessit

Expanded text:
ciariae cognitionis adiungi, ut, si pares sunt genere ac moribus petitores, is ns mulier adprobaverit. Sed ne forte hi, qui gradu proximo ad viduarum successiones vocantur, etiam honestas nubtias inped
Abbreviated transcription (Latin):
demi E tptõuẽ reł : fĩ ñ posseia
pͥteui placuit Igit᷑ tũ fruu̾iti c̾tã
ato te dedisse ut tͥ rep̃sentent.
olei designatũ poudꝰ asseu̾es si
placitis citra stipłois sollẽputa¬
te ũ exibrant fidem ꝙcũ dedisti

Expanded text:
onem rebus fieri non posse pridem placuit. igitur cum frumenti certam ato te dedisse, ut tibi repraesentent olei designatum pondus adseveres, si placitis citra stipulationis sollemnitatem non exhibeant fidem, quantum dedisti,
Abbreviated transcription (Latin):
Eic explitari possit tanta aucto¬
⁊ uarietas cũ ñ solũ iuris auct¬
ores sor ⁊ ip̃e pͥncipales ꝯstituti¬
ones quas ipĩ auctores retułmt
int̾ se uariasse uident᷑: ¶Melĩ
itaꝙr nobis uisũ est om̃̃ hi u̾
bositate explosa crunictõnẽ at¬
aut ꝓͦ. et accipi uideat᷑ copi¬

Expanded text:
tanta auctorum varietas, cum non solum iuris auctores, sed etiam ipsae principales constitutiones, quas ipsi auctores rettulerunt, inter se variasse videntur. Melius itaque nobis visum est omni huiusmodi verbositate explosa coniunctionem "aut" pro "et" accipi, ut videatur copu
Abbreviated transcription (Latin):
amibo legata siłit acpiant
tid̾iomissũ unutrũꝙ diuidat
ub̾tas utrũꝙ caprat. cutoris an¬
to fungant officio dic nemo
defrandet a emodo testatori
sic maio ꝓuidencia prpillit
iufãt. Niedum dubitat᷑ aput
quẽ debet ee. tutela minedie

Expanded text:
a similiter accipiant, fideicommissum in utrumque dividatur, libertas utrumque capiat, tutoris ambo fungantur officio. Sic nemo defraudetur a commodo testatoris, sic maior providentia pupillis inferatur, ne, dum dubitatur, apud quem debet esse tutela, in medio
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitũ est. ea ⁊̾ ã tam fruttuũ
petora sttorandi uł pascendi
cã ibi ꝯstituta aut ut fructꝰ de
hius capiant᷑ uł ut fundꝰ fit in¬
scructior fid̾iꝯmisso cedẽ c̾ti iut¬

Expanded text:
definitum est: ea etiam, quae tam fructuum pecora stercorandi vel pascendi causa ibi constituta, ut fructus de his capiantur vel ut fundus sit instructior, fideicommisso cedere certi iu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si extausa douatoĩs utriꝙ rei
dũiũ uendicetis eũ cui pͥori pos¬
sessio ꝯołi t̾radita est. hr̃ potõrẽ¬
domũ aliquis ostruxit hauc u¬
obis ꝯminẽ iuris fec̾it ratio cꝰ
portõnẽ ab es qui boua fide pos¬
sideus edificarut sruelis uendi¬
care sũptus offerre deles nedo¬
Ili uiali possit exteptõne sb̾mou̾i.

Expanded text:
et si ex causa donationis utrique dominium rei vindicetis, eum, cui priori possessio soli tradita est, haberi potioredomum aliquis extruxit, hanc vobis communem iuris fecit ratio. cuius portionem ab eo, qui bona fide possidens aedificavit, si velis vindicare, sumptus offerre debes, ne doli mali possis exceptione submoveri.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑte ub in solid exponũt nullã
exceptõnẽ ñ num̾ate pecunie pe¬
uitꝰ oppoui. ¶ nꝑ tetis u̾o securi¬
tatib q̃ suꝑ pͥuatis debitis a cred¬
itore ꝯscͥbunt᷑ ꝑtem debiti sortis
ue usuraꝵ uoĩe solutã ẽẽ. Sigin¬
ficantes. uł ad huc feueraticia sa¬
utõne ap̃ treditorẽ mauente so¬
lidi tũ tebiti solouẽ fcãm esse
demoustrantes ub ⁊ futurã eẽ
redibito̾uẽ iustrĩ fen̾aticũ ꝓiit

Expanded text:
ur, nullam exceptionem non numeratae pecuniae penitus opponi. Super ceteris vero securitatibus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente, solidi tamen debiti solutionem factam esse demonstrantes, vel etiam futuram esse redhibitionem instrumenti feneraticii
Abbreviated transcription (Latin):
gilent ⁊ ab oĩ hostiũ uicursione sb̃¬
iectos urõs tucant᷑ illesos ut festiuit᷑
die noctuq dei unuocaudo auxiliũ
⁊ diligent̾ laborando us ad illos si¬
nes ꝓuincias affricanas extende̾ uͥ
añ inuasionem Waudaloꝵ ł mauroꝵ
ies pubuca nomana fincs hũerat
⁊ u̾ castodes antiqui seruabant. sic̃
ex clausuris ⁊ burgis ostendit᷑ in axͤ
aut̃ ciuitates q̃ ꝓpe clausuras et fure s
aũa tenebant᷑ c̃ eẽnt sub romano in¬
ꝑio cõstitute auriliaute diuia misdoia
tũ hostes ꝑ pot̾ates expellũt᷑ festina¬

Expanded text:
sione subjectos nostros tueantur illaesos, et festinent die nocteque Dei invocando auxilium, et diligenter laborando, usque ad illos fines provincias Africanas extendere, ubi ante invasionem Vandalorum et Maurorum respublica Romana fines habuerat, et ubi custodes antiqui servabant, sicut ex clausuris et burgis ostenditur; maxime autem civitates quae prope clausuras et fines antea tenebantur, cum essent sub Romano imperio constitutae, auxiliante divina misericordia, cum hostes per partes expelluntur, festin
Abbreviated transcription (Latin):
forsutĩ cõmitio aliq̾ fu̾it poss¬
unit np̃ limitanei si ũ cõmitatẽ¬
sib militib una cũ c̃utib adiu¬
uare loca uͥ dispositi fu̾int ñ lõ¬
ge lintẽ ereuntes nͨ ip̃ lunitan¬
ei. ñ diices eoꝵ ut nullũ ⁊ disp¬
endiũ aducib ł ducianis p̃dicti¬

Expanded text:
forsitan commotio aliqua fuerit, possnt ipsi limitanei sine comitatensibus militibus una cum ducibus suis adiuvare loca, ubi dispositi fuerint, non longe limitem exeuntes nec ipsi limitanei nec duces eorum, ut nullum etiam dispendium a ducibus
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ pate ꝓuincie tũ antiquis fin¬
ib integre reseruant᷑. ⁊ iugilũs
⁊ laborib deuocissimoꝵ militũ et
cura spͨcabiliũ ꝓ tpr̃ ducũ custodiã¬
tͣ illese qunta cõueuit ut semꝑ cu¬
stodes fines ꝓrũcie setuent ne det᷑
hostan litia uiturrendi aut deiĩ¬
st indi loca ã nr̃i subiti possitent ꝗͣ¬
tos aut̃ mlites siue ⁊ides tres siuis
equites ꝑ unũq̃q limitẽ qui debet᷑

Expanded text:
tate et pace provinciae cum antiquis finibus integrae serventur et vigiliis ac laboribus devotissimorum militum et cura spectabilium pro tempore ducum custodiantur illaesae, quoniam ita convenit, ut semper custodes fines provinciae servent, ne detur hostibus licentia incurrendi aut destandi loca, quae nostri subiecti possident. Quantos autem milites sive pedestres sive equites per un
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate eos pͥriari mag̾ eium
tebent duces ⁊ cͥbum supͣ depũ¬
cata sibi emoluu̾ita sid̾ labores̃
suos de nrã largitate iemuu̾at¬
ionẽ spare ⁊ nõ de cõmeratis mi

Expanded text:
dignitate eos privari. Magis enim debent et duces et tribuni supra deputata sibi emolumenta secundum labores suos de nostra largitate remunerationem sperare, et non de commeatis mi
Abbreviated transcription (Latin):
nem in locis seu cuntatib quib in¬
ssimꝰ sedeant doñ deo auxiliante uo¬
bis at res publite nr̃e ꝑ labores uo¬
stros in ilł locis constitui possint ĩ
integre tenebant᷑ ꝓ lintaneis uͦ

Expanded text:
nem in locis seu civitatibus quibus iussimus sedeant, donec deo auxiliante nobis ac rei publicae nostrae per labores nostros in illis locis constitui possint, inintegrae tenebantur. Pro limitaneis vero
Abbreviated transcription (Latin):
oris uł ratõnabilis fu̾it ꝓuos¬
atũ ad sint̾itatẽ tuã negtĩ t¬
aut longiquitas religiouis
ad uiditiũ cuũ litigatores u¬
euite ũ paciaut᷑. iuditio recto

Expanded text:
oris vel rationalis fuerit provocatum, ad sinceritatem tuam negotium taut longinquitas regionis ad iudicium tuum litigatores venire non patitur, iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
Mꝑ¶inus ex tutele iudicio  r ad¬
Osecuti de suꝑfluo hr̃e actonẽ u̾sus¬
ita potestis si tpr̃ iudicu iunores rẽ¬
aunis fuistis ⁊ nũc bũficiũ etatis ni¬
uobis largitur. Cet̾m si post dica¬
legitunã etatẽ sũia ꝓlata ẽ. tam
ttato eautẽ actõem de husd̾ spẽb ł

Expanded text:
Minus ex tutelae iudicio consecuti de superfluo habere actionem ita potestis, si tempore iudicii minores annis fuistis et nunc beneficium aetatis vobis largitur. Ceterum si post legitimam aetatem sententia prolata est, iterato eandem actionem de isdem speciebus
Abbreviated transcription (Latin):
x. ab sentes aut̃ .ix. muniuntur
toꝵ ꝑte resticuioĩs p̃tendat᷑ au¬
xiliũ deducto eoͣ ꝗd siqiud fu̾it
gcitu tucturri solet residuũ ꝯ¬
assputari ratoĩs est.

Expanded text:
m, absentem autem viginti muniuntur.torum parte restitutionis praetendatur auxilium, deducto eo, quo, si quid fuerit gestum, succurri solet, residuum computari rationis est.
Abbreviated transcription (Latin):
erũ ur puella qui post iuo. ͥs¬
rau uati sunt. ouĩs uet̾ĩs uirit̾
auctores ꝯsentunit. dubitabat᷑
aut̃ iut̾ eos si matri morienti pͦ
patiuiꝰ s sauctimuꝰ eandẽ matu sꝓ
gensem hr̃deui ab uitestato po¬
sse ei exist̾e saluo iure legitio

Expanded text:
uellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris iuris auctores consentiunt, dubitabatur autem inter eos, si matri morienti potpatimur, sed sancimus eandem matris progeniem heredem ab intestato posse ei existere, salvo iure legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
Laucille distracte ⁊ añ traditonẽ
Sine mora uenditoris dilatã nõ
ad uonditorẽ s ad emuptorem
ꝑtinet ⁊ hac ũ ex p̾c̾ito uitio re¬
b humanis exempta sołonem
emptor p̃cũ ñ uecte retusat.

Expanded text:
ancillae distractae etiam ante traditionem sine mora venditoris dilatam non ad venditorem, sed ad emptorem pertinet, et hac non ex praeterito vitio rebus humanis exempta solutionem emptor pretii non recte recusat.
Abbreviated transcription (Latin):
disti dt mauint̾et᷑ ⁊ si man¬
Quunssa ñ eẽt tentũ aurei p̾sta¬
raptã euestigio S uitutis ad li¬
b̾tatẽ q̃ p̾stari potuit ꝯstitit.
uͤ petunia qͣi rupta fide suste¬
pta recte petet᷑ cũ ũ pe muta¬
ta uenditoris uolũptate ꝯdi¬
tõis pocestatẽ post maninunt¬
eutis fri rep̃sentari optia¬
t ratõne placuit. De ediitu

Expanded text:
t, si manumissa non esset, centum aurei praestaraptam e vestigio servitutis ad libertatem, quae praestari potuit, constitit, nec pecunia quasi rupta fide suscepta recte petetur, cum non mutata venditoris voluntate condicionis potestate post manumittentis factum repraesentari optima ratione placuit. S. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝵ actõnes nasci. pͥncipali aut̃
actõue ũ assistente satis suꝑua¬
tuũ est suꝑ usuris ⁊ ił fructib.
adhuc iuditẽ tognost̾e. ¶ Suꝑ

Expanded text:
earum actiones nasci: principali enim actione non subsistente satis supervacuum est super usuris vel fructibus adhuc iudicem cognoscere. Super
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃. SSi dotare filia uoleus ge¬
ño res tuas obligasti ꝑtine ad
te bũficiũ seuatꝰ ꝯsulti falso ꝑ¬
utas. haut eiũ tam̃ ab eo bũficio
ẽẽ. remouendã prudentes iuris p¬
ut auerunt.

Expanded text:
enus . Si dotare filiam volens genero res tuas obligasti, pertinere ad te beneficium senatus consulti falso putas: hanc enim causam ab eo beneficio esse removendam prudentes viri putaverunt.