comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes: & cadaueruni dira laceratio & peiores mopia cibi: hec fames iam tua
ẽ. puta me nilul in pñti adicͣe nisi hoc unum. tardius ꝗͣ potueras uenisti
nondum tibi obitio duplicata tempora. nec remensum totiens mare nec gͣ.¬
ues anchioras: nondum tantam moram quanta legationi satis esset.
innocentes essemus populum septem dieb perdidisses:angustos hũani
spiritus terminos facit fames fecit. Morimur deficimus: festina miscri¬
cors omnes excipe auras. etiam si tota secundis flatib uela trtenderint.
tamen remis adiuua.Salutem publicam uehis.spiritum populitur¬
tas.omnium nr̃m in ista classe nauigant anime: Iuramusper tuum
reditum. effusi per gradus templorum uota suscipimus: tendimus manꝰ.
inquas feramus hostias non habemus.Qd spem publicam ad anch¬
ras alligas non stat interim dies: et plenis uelis mors uenit festina me¬¬

Expanded text:
ortes et cadaverum dira laceratio et peiores inopia cibi. haec fames iam tua ortes et cadaverum dira laceratio et peiores inopia cibi. haec fames iam tua est. Puta me nihil in praesentia dicere nisi hoc unum: tardius quam potueras venisti. nondum tibi obicio duplicata tempora nec remensum totiens mare nec graves ancoras, nondum tantam moram, quanta legationi satis esset. si innocentes essemus, populum septem diebus perdidisses. angustos humani spiritus terminos fames fecit. morimur, deficimus; festina misericors, omnes excipe auras; etiamsi tota secundis flatibus vela tetenderint venti, tamen remis adiuva. salutem publicam vehis, spiritum populi tui reportas, omnium nostrum in ista classe navigant animae. iuramus per tuum reditum, effusi per gradus templorum vota suscipimus, tendimus manus; nam, quas feriamus hostias, non habemus. quid spem publicam ad ancoras alligas? non stat interim dies, et plenis velis mors venit. festina, me
Abbreviated transcription (Latin):
tum corporis tabes ingr̃a peccandi durissima nẽcitatum deformissima
malorum. ħ ad humile opus nobiles manus mittit: ħ alienis pedib men¬
dicantes prosternit. ħ sepe sotiorum fidem fregit. ħ uenena populis publi¬
ce dedit: ħ inparricidium pios egit adhuc tñ unum uidebatur remediũ
non expectare mortis diem: et tabescentem quotidie spiritum suꝑue¬
tibus malis subducere: nam infame nemoquidem mortib ĩmunis est an
non tua culpa fames cepit: sed uulneratum iugulasti titubantem stra¬¬
uisti fumantem incendisti: Nequid iniꝗ faciam diuidenda sunt ma¬¬
la primam famem fortune imputo ultimam tibi: Noram tuamitine
separo. deniq exeo iopiamtibi obitio ex quo propter te tuli: Itaq caritas
annone rarum frumentum cedes ac direptio petorum fuerunt fortuẽ
erunt anni: fuerunt temporum. Aliam conditionem hñt ciuium m¬

Expanded text:
tum, corporis tabes, magistra peccandi, durissima necessitatium, deformissima tum, corporis tabes, magistra peccandi, durissima necessitatium, deformissima malorum. haec ad humile opus nobiles manus mittit, haec alienis pedibus mendicantes prosternit, haec saepe sociorum fidem fregit, haec venena populis publice dedit, haec in parricidium pios egit. adhuc tamen unum videbatur remedium non expectare mortis diem et tabescentem cotidie spiritum supervenientibus malis subducere. nam in fame nemo quidem mortibus inmunis est. At non tua culpa fames coepit; sed vulneratum iugulasti, titubantem stravisti, fumantem incendisti. ne quid inique faciam, dividenda sunt mala: primam famem fortunae inputo, ultimam tibi. moram tuam itineribus separo. denique ex eo inopiam tibi obicio, ex quo propter te tuli. itaque caritas annonae, rarum frumentum, caedes ac direptio pecorum fuerint fortunae, fuerint anni, fuerint temporum; aliam condicionem habent civium m
Abbreviated transcription (Latin):
abundantia. desideratos diu cibos auide haurimus. & lassam famem
saturitate strangulamus. Morimur ad huc ẽt frumento tuo atꝗ cetere
Rei.pu. partes que sunt adusum populi comꝑate& leuiore cum damni
sensu pereunt: & facile remedium accipiunt: cum reparari possit a¬
sin. oꝑa restituam erarium replebo Naues aria reficiam hic uulmis al¬
tissime penetrat hic ip̃a uitalia feriuntur ubi populus ruit ubi cõtinui
nerib. omnis sexus atq ctas semel sternitur. ex hausta est ciuitas: et d¬
solatedomus triste florentis quondam fortime inditium.laximuri q ml¬
ti in ciuitate nr̃a perierunt queritis. minima quidem portio est. Sed etiã
ex hoc intelligi pt esurienti populo satiffuerunt: plurimum tũ interest
quomodo perierintifelix pestilentia forlix preliorum strages. deniq pĩs
mors facilis fames aspera uitalia haurit pretordia carpit animi tormen¬¬

Expanded text:
habundantia. desideratos diu cibos avide haurimus et lassam famem habundantia. desideratos diu cibos avide haurimus et lassam famem saturitate strangulamus. morimur adhuc etiam frumento tuo. atqui ceterae rei publicae partes, quae sunt ad usum populi comparatae, et leviore cum damni sensu pereunt et facile remedium accipiunt, cum reparari possit amissum: opera restituam, aerarium replebo, naves, arma reficiam. hic vulnus altissime penetrat, hic ipsa vitalia feriuntur, ubi populus ruit, ubi continuis funeribus omnis sexus atque aetas semel sternitur. exhausta est civitas et desolatae domus, triste florentis quondam fortunae indicium laxi muri. quam multi in civitate nostra perierint, quaeritis? minima quidem portio est, sed etiam ex hoc intellegi potest: esurienti populo satis fuerunt. Plurimum tamen interest, quomodo perierint. felix pestilentia, felix proeliorum strages, denique omnis mors facilis! fames aspera vitalia haurit, praecordia carpit, animi tormen
Abbreviated transcription (Latin):
iopia. sed euerti certelicet. Uictor captiuum aut occidet aut pascet tor¬
enta quidam piratarum tulerunt. felices quibus contingit innocẽti
Mors certe finis est nec seuitia ultra fata procedit: aut etiam siquis adeo hõie
exuit. ut ibi penam querat. nisi sensus doloris non inueniat nempe tamẽ
cadauera feris obiciet: et licet circundati sunt quidam flammis. ip̃a tamiẽ
pena habuit sepulturam:nos incendii cinerem perdidimus:nr̃a etiar
ma tabuit. nr̃a mala nunc latent. non ignis defunctos cremauit: nõ fere
lacerauerunt non aues attigerunt. et tamen cadauera mortib anumera¬
re non possumus. Citra spem conualescendi afflicti sumus: ĩmo etiam cit᷑
uotum. Grauios in dies facti penitentia ẽ pudet uite lucem ac sidera ĩtuei
non audeo cotidie felices mortuos clamo. & male conscĩt facib agitatus
niliil fortunatius in eterna sede ut cunq compositis puto adeo mors plac

Expanded text:
inopia, sed everti certe licet: victor captivum aut occidet aut pascet. torminopia, sed everti certe licet: victor captivum aut occidet aut pascet. tormenta quidam piratarum tulerunt; felices, quibus contigit innocentia! mors certe finis est, nec saevitia ultra fata procedit. aut etiamsi quis adeo hominem exuit, ut ibi poenam quaerat, ubi sensus doloris non inveniat, nempe tamen cadavera feris obiciet. circumdati sunt quidam flammis, ipsa tamen poena habuit sepulturam. nos incendii cinerem perdidimus, nostra etiam ruina tabuit. nostra mala nunc latent: non ignis defunctos cremavit, non ferae laceraverunt, non aves attigerunt, et tamen cadavera mortibus adnumerare non possumus. citra spem convalescendi adflicti sumus, immo etiam citra votum. gravior in dies facti paenitentia est, pudet vitae, lucem ac sidera intueri non audeo. cotidie felices mortuos clamo et malae conscientiae facibus agitatus nihil fortunatius in aeterna sede utcumque compositis puto. adeo mors placet
Abbreviated transcription (Latin):
sartine inuenitur interim clausa domo conditus dominus. si cuius mors
famem euasit: quem rimantes non inuenere proximi: qui inter suos ul¬¬
us decessit. Hos omitto ipãm intuemini contionem unius deficier¬
tis spẽm tota ciuitas ht̃. canum macie caput et conditos penitus oculos
& laxam cutem nudos labris trementib dentes.rigentem uultum. &
destitutas genas: & manes faucium sinus.prona cerurx tergum ossibus
equale: infernis maginib similes: feda etiam cadauera aut siquista
non est confiteatur seusq ad saturitatem comedisse: Sua quisq consulat
miẜa pretordia. suum uentrem consci̾a grauem: dic nime legate Iiocẽs
sum: ꝙ ad illum diemueni. at ego propterte nocens sum ꝙ ad illum die
Que comꝑata nobis mala non delicatas lacͥmas hñt. aliquemt
populum hostilis exercitꝰ intra portas coegit. solet uenire ultima obsessis

Expanded text:
sarcinae. invenitur interim clusa domo conditus dominus, si cuius mors sarcinae. invenitur interim clusa domo conditus dominus, si cuius mors famem evasit, quem rimantes non invenere proximi, qui inter suos ultimus decessit. quo vos mitto? ipsam intuemini contionem, unius deficientis speciem tota civitas habet, cavum macie caput et conditos penitus oculos et laxam cutem, nudos labris trementibus dentes, rigentem vultum et destitutas genas et inanes faucium sinus; prona cervix, tergum ossibus inaequale, infernis imaginibus similes, foeda etiam cadavera. aut si quis talis non est, confiteatur se usque ad saturitatem comedisse. sua quisque consulat misera praecordia, suum ventrem conscientia gravem. dic nunc, legate: 'innocens sum, quod ad illum diem veni.' at ego propter te nocens sum, quod ad illum diem vixi. Quae comparata nobis mala non delicatas lacrimas habent? aliquem populum hostilis exercitus intra portas coegit; solet venire ultima obsessis
Abbreviated transcription (Latin):
cusatorum hoc nunc m querendum. quomodores uerbis. iggrauetur acbo
infirmata ẽ ca lamitatum memoria. que si posset excidere non tament
nartanda uobis: sed ostendenda eratruna publica: agedumsi uidetut
extra porptas prospicite squalida arua & spinis obsitas segetes: & seme¬
Sarborum truncos:uiduis culture agris. errant a fame nr̃a innotẽte
fere manes uille sunt: & deserta horrea in ruinam procumbunt. nullꝰ
muersis aratro glebis campus nitet: nullum solum opere renouatur.La
& insequentem annum famentimeo. Redite in domos ur̃as: uidebi¬
tis noxios focos: & ignestabo cadauerum extinctos & tecta mortibus gͣ¬
uia cum maxime inferimus in tumulos: ossa insepulta ducimus oꝑtas
exequias & ad sepulturam residua conferuntur & tandem cadauera
ni permittimus.Ubi uero uniuersas familias fames extinxit.que
ꝑ maxima est imanes domus situm ducunt. i acent relicte sme hẽde¬

Expanded text:
cusatorum hoc nunc mihi quaerendum, quomodo res verbis adgravetur? adeo cusatorum hoc nunc mihi quaerendum, quomodo res verbis adgravetur? adeo infirma est calamitatium memoria? quae si posset excidere, non tamen narranda vobis, sed ostendenda erat ruina publica. agedum, si videtur, extra portas prospicite squalida arva et spinis obsitas segetes et semesos arborum truncos. viduis cultore agris errant a fame nostrae innocentes ferae, inanes villae sunt et deserta horrea in ruinam procumbunt. nullus inversis aratro glebis campus nitet, nullum solum opere renovatur. iam et in sequentem annum famem timeo. redite in domos vestras: videbitis noxios focos et ignes tabo cadaverum extinctos et tecta mortibus gravia; cum maxime inferimus in tumulos ossa insepulta, ducimus opertas exequias, et ad sepulturam residua conferuntur, et tandem cadavera igni permittimus. ubi vero universas familias fames extinxit, quae pars maxima est, inanes domus situm ducunt, iacent relictae sine here
Abbreviated transcription (Latin):
ed legatus fuisti. qđ tamen ipsum quid est aliud ꝗͣ rem tractare. rem aũt
ui maleagit ut arbitror ledit. an existimas: hanclegatis dari peccand
ieentiam ut quetunq scelera in eo offitio commiscrunt: cumhis omnibuᷤ
lac una lege decidant. Onimium inuidendam huius legationis conditi¬
onem si tibi. et famem remisit & legem. Sed errauerim sane et quia nul¬
lum in foro nr̃o iuditium fuit. de suctudine ip̃a uira exciderint. Quõ
legem meam effugis: nam nisi malis stupeo: duo sunt omnino que int
ciusmodi crimine queri soleant. an lesa sit. Res .pii. an ab eo qui argiutur
Inquibus si quid t̾ fidutie fuisset: non acriminib crimina appellaes
nec ad alteram penam transfugẽs: sed te ab hac que intendit᷑ tuererisi
ico lesam eẽ. Rem. Pu. Oratione ħ opus est haud rliquorum more ac¬¬

Expanded text:
ed legatus fuisti. quod tamen ipsum quid est aliud, quam rem publicam> tractare? rem autem ed legatus fuisti. quod tamen ipsum quid est aliud, quam rem publicam> tractare? rem autem qui male agit, ut arbitror, laedit. an existimas hanc legatis dari peccandi licentiam, ut quaecumque scelera in eo officio commiserunt, cum his omnibus hac una lege decidant? o nimium invidendam huius legationis condicionem, si tibi et famem remisit et legem! sed erraverim sane, et, quia nullum in foro nostro iudicium fuit, desuetudine ipsa iura exciderint: quomodo legem meam effugis? nam nisi malis stupeo, duo sunt omnino, quae in eiusmodi crimine quaeri soleant, an laesa sit res publica, an ab eo, qui arguitur, laesa. in quibus si quid tibi fiduciae fuisset, non a criminibus crimina appellares, nec ad alteram poenam transfugeres, sed te ab hac, quae intenditur, tuereris. Dico laesam esse rem publicam. oratione hic opus est, aut reliquorum more ac
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse ut esurisse nos neget non infitior aut parum prope hoc legis utͣ¬
bo nefas istius signari non posse Maiores enim ne ledi quidem remꝰ. pu.
ame uoluerunt. Ideoq existimo et̃ hoc esse comprehensum memo aũ
uerebatur ne absolui posset crimen lege maius. Quidꝙ actionem Rei. ⁊¬
pu.lese temptat in legem male geste legationis deflectere: eligit reus crimꝰ
hoc est noxius. crucem optat. non sustinco iud in tanto animi motu argum̾e¬
ta conquirere. nec impetusire mee indigitos descendit. hoc tamenscionon
cadit in formulam publicus dolor. net si adeo udicib quid passi sunt exci¬
derit. in hasferant cauilationes non diluentes crimen sed differentes. ꝓpłs
q impunitum nefassine lapidib prteribit: non prescribes accusare te
male geste legationis possum. ageporro si occisos abiecero homines non
tu es causa mortuissi uiolata sepulera non propt̾ te rogos fraudauimus:¬

Expanded text:
fortasse, ut esurisse nos neget. non infitior autem parum proprie hoc legis verbo nefas istius signari non posse. maiores enim ne laedi quidem rem publicam impune voluerunt, ideoque existimo etiam hoc esse comprehensum. nemo autem verebatur, ne absolvi posset crimen lege maius. Quid, quod actionem rei publicae laesae temptat in legem male gestae legationis deflectere? eligit reus crimen, hoc est, noxius crucem optat! non sustineo, iudices, in tanto animi motu argumenta conquirere, nec impetus irae meae in digitos descendit, hoc tamen scio: non cadit in formulam publicus dolor, nec, si adeo iudicibus, quid passi sint, exciderit, ut has ferant cavillationes non diluentis crimen, sed differentis, populus quoque inpunitum nefas sine lapidibus praeteribit. non praescribes. accusare te male gestae legationis possum? age porro, si occisos obiecero homines, non tu es causa mortium? si violata sepulcra, non propter te rogos fraudavimus? s
Abbreviated transcription (Latin):
dit: Quid agis infelicissime uiuenisrogandum ẽ neq hẽs totaspre¬
at debilitatis aduersas nos agendum iuuenis duc imonris humeris nr̃is
manibus innite̾ nos tibi pretes nos tibi accommodamus occulo. quid aduẽ¬
saris infelix quid repugnas: scimus te non rogare pro uitassed dura miset
dura saltemuiuendo. dum uincas/ decet te hic quoq uirtutum tuarum
cumulus decet ut digneris moriturus absolui

Expanded text:
dit? quid agis, infelicissime iuvenis? rogandum est, neque habes +totas+ predit? quid agis, infelicissime iuvenis? rogandum est, neque habes +totas+ preat debilitatis adversa: nos agedum, iuvenis, ducimus, nostris humeris, nostris manibus innitere, nos tibi pedes, nos accommodamus oculos. quid aversaris, infelix, quid repugnas? scimus te non rogare pro vita, sed dura, miser, dura; saltem vive, dum vincas. decet te hic quoque virtutium tuarum cumulus, decet, ut digneris moriturus absolvi
Abbreviated transcription (Latin):
iam non erat domus: uͥq tamen uuieni uidebatur ardere mater. Lam
miser undiq flagrantibus membris cum discurrentem clausisset ignuis
q solum supererat uirium genuis matrem querebat occulis. non fu̾it
illud primum ignium ꝑire lumina cadentia non protexet̾ flagrãte
sua membra faciem & oculi querentibus matrem manib arserunt
rursus infelix totum tact uperlustrat incendium: & une maxninis ẽ
collabentium culminum fagor illo debilitas tamꝗͣ inuentura teuoca¬
turssolus omnium seruatus est beneficio ceritatis protrahatur u si
uidetur in medium res plurimum probatiouib adicere debent tru¬
risseibne huc ille circuns pectus hic ille infelix parricida recesserunt ⁊¬
cuncta debilitatis offitia & hominis qui circum genua ur̃a ducendꝰ
ẽ non est qui dirigat gressus. non seruuli supersunt non penates/ respon¬¬
ete perfidem respondete mortales utrum hic patrem occidit an per¬

Expanded text:
iam non erat domus, ubique tamen iuveni videbatur ardere mater. iam iam non erat domus, ubique tamen iuveni videbatur ardere mater. iam miser undique flagrantibus membris, cum discurrentem clusisset ignis, quod solum supererat virium genus, matrem quaerebat oculis. non fuit illud +primum ignium+ perire lumina candentia: non protexerunt flagrantem sua membra faciem, et oculi quaerentibus matrem manibus arserunt. rursus infelix totum tactu perlustrat incendium, et, unde maximus est conlabentium culminum fragor, illo debilitas tamquam inventura revocatur. solus omnium servatus est beneficio caecitatis. Protrahatur, iudices, si videtur, in medium reus; plurimum probationibus adicere debent trurisse, hic ille circumspectus, hic ille felix parricida. recesserunt cuncta debilitatis officia, et hominis, qui circa genua vestra ducendus est, non est qui dirigat gressus, non servuli supersunt, non penates. respondete, per fidem, respondete, mortales: utrum hic patrem occidit an perdi
Abbreviated transcription (Latin):
causas ht qui occidit alieno. Bentio iud iam dudum indignariti¬
serrimum uiuenem ꝙ argumentis. ꝙ probatione defenditur. Red¬
deuda sunt maximo uirorum patrocinia tam piececitatis. & agẽda
illius incredibilem nouaniq faciem. Uadit rapto patre iuucns per ar¬
dentes crescentesq flanima s dicturum me putetis ut cuadat ut et
fugiati properat miser ut reuertatur. en membra tactu stringuntur
ignium pater tamen toto cooperitur amplexii: & ardentib tunc quoq
pene luminibus texer̃ manus alterius occulos: hoc nunc meputatisstupe
mirari q huic iiuenis oneri per mediosignium globos & ruentia tecta
suffecit: Illud est cui uix hr̃e possit mortalitas fidem uisus est sibi fe¬
cisse remfacilem. Quanta dii deeq pietatis audatia est. ut rursus
in flammas. illo ubi pene patrem perdiderissiam non erat illud penateᷤ

Expanded text:
causas habet, qui occidit alieno. Sentio, iudices, iamdudum indignari micausas habet, qui occidit alieno. Sentio, iudices, iamdudum indignari miserrimum iuvenem, quod argumentis, quod probatione defenditur. reddenda sunt maximo virorum patrocinia tam piae caecitatis, et agenda itionis illius incredibilem novamque faciem: vadit rapto patre iuvenis per ardentes crescentesque flammas, dicturum me putatis, ut evadat, ut fugiat? properat miser, ut revertatur? en membra contactu stringuntur ignium, pater tamen toto cooperitur amplexu, et ardentibus tunc quoque paene luminibus texerunt manus alterius oculos. hoc nunc me putatis stupere, mirari, quod huic iuvenis oneri per medios ignium globos et ruentia tecta sufficit? illud est, cui vix habere possit mortalitas fidem: visus est sibi fecisse rem facilem. quantae, dii deaeque, pietatis audacia est ire rursus in flammas, illo ubi patrem paene perdideris! iam non erat illud penates,
Abbreviated transcription (Latin):
trepidatione tenui miser otium timoris: Osi lum en aliquod pau¬
lisper accommodasset oculusꝰ primum in cubiculum intrassem⁊¬
patris muenissem fortassis adhuc aliqua uerba morientis. loqui
interrogare poͣssem /tarda et trepida sunt offitia seruorum ego tedepre¬
hendissẽm nouerca uigilantem. Sed inquit gladius ceci cruentatuhẽ
paulo ante exquisiti sunt sinus non referret in cubiculum suum feru
q non tegere posset non abscondere & tñ cruentatum sciat. Quis
hanc iud mmpudentiam ferat negat ceto surripi potuisse gladium ⁊¬
mulier que sequiete defendit & quanto facilius est somnos dccipe
miserorum grauior est quies quibus ex lassitudine calamitatum uẽit
ceto uõ facile est et̃ uigilanti surripere gladium ꝗͣ admodum paratur
argumentum quedam facere non pt negligentia: & faciluis est ut
cetitatem imitentur oculigladium cruentatum reponẽtis. hastir̃

Expanded text:
trepidatione tenui miser otium timoris. o, si numen aliquod pautrepidatione tenui miser otium timoris. o, si numen aliquod paulisper accommodasset oculos! primus in cubiculum intrassempatris, invenissem fortassis adhuc aliqua verba morientis, loqui, interrogare potuissem. tarda et trepida sunt officia servorum; ego te deprehendissem, noverca, vigilantem.' 'Sed,' inquit, 'gladius caeci cruentatus inpaulo ante exquisiti sunt sinus, non referret in cubiculum suum ferrum, quod non tegere posset, non abscondere, et tamen cruentatum sciat. quis hanc iudices, inpudentiam ferat? negat caeco surripi potuisse gladium mulier, quae se quiete defendit; et quanto facilius est somnos decipere miserorum? gravior est quies quibus ex lassitudine calamitatium venit. caeco vero facile est etiam vigilanti subripere gladium. +quemadmodum paratur argumentum. quaedam facere non potest neglegentia, et facilius est, ut caecitatem imitentur oculi. gladium cruentatum reponendi hic tantum
Abbreviated transcription (Latin):
q quictisimitari: qđ perfidem maius subite confusionis argumen¬¬
tum est ꝗͣuiaq cetus exiuit & stetit/ grauius necesse est ex pauescãt
uibus de sollicitudine sua non renunciant occuli.& conclusus a¬
mus non exit inuisus/ non ht unde timori suo par sit deprehiensus
est uiuenis ilii illum destituerat impetus timoris/ p̃t negligere ceci¬
tas in cubitulo suo ducem in quo dies omnes cunctasq nõctes agit
et qđ iam multis offensis. multis edidicit errorib / extra limen cet¬
tas est idem error ac tenebre nihil est innocentius ceco qui nec in scele¬
re deprehensus est nec indissimulatione proclamat hec loco iuueniᷤ
ut prinium inquit me pater fragor domus: & uelut tui confudere
emitus itee ꝰ ꝗ terapturus exiliui tunc primum sensimiser facii
cetitatissteti donecmihi runciareris occisus & milla discurrentiu

Expanded text:
m quietis imitari! quod, per fidem, maius subitae confusionis argumenm quietis imitari! quod, per fidem, maius subitae confusionis argumentum est, quam quod caecus exiluit et stetit! gravius necesse est expavescant, quibus de sollicitudine sua non renuntiant oculi, et, cum clusus animus non exit in visus, non habet, unde timori suo par sit. deprehensus est iuvenis, ubi illum destituerat impetus timoris. potest neglegere caecitas in cubiculo suo ducem, in quo dies omnes cunctasque noctes agit iter, quod iam multis offensis, multis edidicit erroribus: extra limen caecitas est, inde error ac tenebrae. nihil est innocentius caeco, qui nec in scelere deprehensus est, nec in dissimulatione. Proclamat hoc loco iuvenis: 'ut primum,' inquit, 'me, pater, fragor domus et velut tui confudere gemitus, iterum tamquam te rapturus exilui. tunc primum miser sensi facinus caecitatis; steti, donec mihi nuntiareris occisus, et in illa discurrentium
Abbreviated transcription (Latin):
relinquo prudentie strepitum quem in cubiculo senis fuisse confes¬¬
si sunt. qui illo potissimum concurrerunt utrum putetis factum col¬¬
luctatione morientis an aꝑacta cede referentis gladium mulieris discũ
m fuisse: an hoc quoq inter artes nouerce: ut omnibus sceleris sui p¬
tib seusim quieteq dispositis ip̃a ad excitandam familiam fetit
strepitum / cui hoc solum superet ut sic inueniretur fragor quo fami¬
lia excitata est ssi redeuntisceci fuit deprehensus iiuenis esset anteꝗͣ
adium referret. Ut sciatis iud neminem fuisse in domo quem no
fragor ille confuderit: cecus quoq in limine inuentus est sicut solet
ultrocitroq comineare iuuenis: Si inter suum patrisq cubiculum
facile discurrit. quid ad hucin limine facit: euasit effugiti gladium
in reposuit & quanto facilius esse ceco simulare somnos: uultun¬

Expanded text:
 aestimandum relinquo prudentiae strepitum, quem in cubiculo senis fuisse confes aestimandum relinquo prudentiae strepitum, quem in cubiculo senis fuisse confessi sunt, qui illo potissimum concurrerunt, utrum putetis factum conluctatione morientis, an a peracta caede referentis gladium mulieris fuisse discursum, an hoc quoque inter artes novercae, ut omnibus sceleris sui partibus sensim quieteque dispositis ipsa ad excitandam familiam fecerit strepitum, cui hoc solum supererat, ut sic inveniretur. fragor, quo familia excitata est, si redeuntis caeci fuit, deprehensus iuvenis esset, antequam gladium referret. Ut sciatis, iudices, neminem fuisse in domo, quem non fragor ille confuderit, caecus quoque inventus in limine est, sicut solet ultro citroque commeare. iuvenis, si inter suum patrisque cubiculum facile discurrit, quid adhuc in limine facit? evasit, effugit, gladium iam reposuit. et quanto facilius est caeco simulare somnos, vultu
Abbreviated transcription (Latin):
stigia tot manus tot proclamationes in eodem tenore durauit noli¬
te mirari ffacilius excites dormientem & hec ẽ omnium nã rerum
ne quid diutius perferas ꝗͣ qo imitaris/ simulare somnum tĩt & hãc
facilitatem q uidetur simil. excitato qui deprehensus ests ꝗd hoc
esse uismulier ꝙ te non excitat res quadomus tota turbatur: Illã
seruulis negligentie quictem. illos sine curis sine affectib somnos illo
qui nisi statim primo timore prosiliunt fragor noctis agitauit ꝗͣntus
deinde fremitus discurrentium tota domo: prima sumt euigilantium
presidia clamores nec p̃t quieta res esse noctis aurilium minore stre¬
pitu commota es: cum excit arerissecce cubiculi ur̃i fores trepide festi¬
nationis effringuntur in pulsuen lumen super lectum ingerunt mlte
manus et ad prostratorum corporum similitudinem cubiculum ge.¬

Expanded text:
stigia, tot manus, tot proclamationes in eodem tenore duravit, nolistigia, tot manus, tot proclamationes in eodem tenore duravit, nolite mirari: facilius excites dormientem, et haec est omnium natura rerum, ne quid diutius perferas quam quod imitaris. simulare somnum habet et hanc facilitatem, quod videtur similis excitato, qui deprehensus est. quid hoc esse vis, mulier, quod te non excitat res, qua domus tota turbatur? illam servilis neglegentiae quietem, illos sine curis, sine adfectibus somnos, illos, qui non statim promo timore prosiliunt, fragor noctis agitavit. quantus deinde fremitus discurrentium tota domo! prima sunt evigilantium praesidia clamores, nec potest quieta res esse noctis auxilium. minore strepitu commota es, cum excitareris. ecce cubiculi vestri fores trepidae festinationis effringuntur inpulsu, en lumen super lectulum ingerunt multae manus, et ad prostratorum corporum +similitudinem+ cubiculum ge
Abbreviated transcription (Latin):
lectulus sciat/ & qñ mulier seni tuoblandius implicita iaciusti. sicci¬
ne dormis que modo turbasti totam domum. cuius preuiguus parri¬
cida iniser est maritus / ecce uitalibus ruptis mamplexus tuos effundit᷑
ruor. & fugiens peruulnus anima agitante se anhelitu agit cre
suspiriasen iterum largus ille sanguis circa tuos duratur artus. strin¬
geris deficientium rigore membrorummon moueiͬs non ex pauescis
sed dormissper tot diuersitates non relinquitur quid aliud simulate
ꝙ incredibile putetis ut quis perferat dormientis simulationem/ ni¬
hil est ꝙ facilius humana calliditas possit imitari si  quidam cadaue¬
rum expressere pallorem & contra uerbera & experimenta telorum
nortium pertulere patientiam squanto facilius simulare rem cu
menibra dedisse suspiriis modum & anhelitus negligenter egisses ĩtt̃
dormientem simulantemq non est nisi conscĩasnam q ad tot ue¬

Expanded text:
lectulus sciat. ecquando, mulier, seni tuo blandius inplicita iacuisti? sicilectulus sciat. ecquando, mulier, seni tuo blandius inplicita iacuisti? sicine dormis, quae modo turbasti totam domum, cuius privignus parricida, miser est maritus? en ecce vitalibus ruptis in amplexus tuos effunditur cruor, et fugiens per vulnus anima agit ante se anhelitus, agit crebra suspiria. en iterum largus ille sanguis circa tuos duratur artus, stringeris deficientium rigore membrorum; non moveris, non expavescis, sed dormis per tot diversitates? non relinquitur, quid aliud simulare t, iudices, quod incredibile putetis, ut quis perferat dormientis simulationem; nihil est, quod facilius humana calliditas possit imitari. sic quidam cadaverum expressere pallorem, et contra verbera, experimenta telorum mortium pertulere patientiam. quanto facilius simulare rem, cuius membra, dedisse suspiriis modum et anhelitus neglegenter egisse! inter dormientem simulantemque non est nisi conscientia. nam quod ad tot ve
Abbreviated transcription (Latin):
terrogo. que tam grauis quies: ut temorstam uicina non excitet:ꝑu
noctium turbamur offensis. excitant nos exigui plerumq motussuox
aniceta longinqua & aliquando ipsumsilentium . Illorum sane iux¬
ta te stipnia non sentias quos senectus. langoresq disoluunt:hominis
qui ferto occiditur tumultuatut exitus & similis est repugnanti
ꝙ ncͣce est nulla morsinquietior sit qͣi que statim tota est inamqo
dormiens occisus est non est q sic extimetis tamquam pet illamꝗete
ransierit in mortems sit aliquod necesse est inter soporem mortem
medium nec p̃t iungi tanta diuersitas: cum sit sõnus ip̃e pars uite
non multum interest quietem ntãm ratio uite rumpat an mortissho¬
minem qui dormiens occiditur ip̃a mors excitat sane non habuerit su¬
premam uocem ht̃ utiq palpitationes ht̃ motus & quicquid tot

Expanded text:
terrogo: quae tam gravis quies, ut te mors tam vicina non excitet? parvulis terrogo: quae tam gravis quies, ut te mors tam vicina non excitet? parvulis noctium turbamur offensis, excitant nos exigui plerumque motus, vox incerta, longinqua, et aliquando ipsum silentium. illorum sane iuxta te suprema non sentias, quos senectus languoresque dissolvunt; hominis, qui ferro occiditur, tumultuatur exitus et similis est repugnanti. quid, quod necesse est nulla mors inquietior sit, quam quae statim tota est? nam quod dormiens occisus est, non est, quod sic aestimetis, tamquam per illam quietem transierit in mortem; sit aliquid necesse est inter soporem mortemque medium, nec potest iungi tanta diversitas, cum sit somnus ipse pars vitae. non multum interest, quietem nostram ratio vitae rumpat an mortis: hominem, qui dormiens occiditur, ipsa mors excitat. sane non habuerit supremam vocem, habet utique palpitationes, habet motus et quicquid totus
Abbreviated transcription (Latin):
ri locussita ex duobus neutrum excitat grauior semper dextre tacta¬
tus ctrantis paulatim deinde admouendus est pectori mucro &
nt confundatur ignorantia nimium liberictus. precedat opo¬
tt gladium manuiꝰ  Unde tantum uirium ceco ut in uno statim
mors tota peragatur. Ince̾tum uulnus esse nc̃tẽ ẽ cuius nupe¬
tum non regitis oculi net possis custodire destinatum fer̃o locum ⁊
dum ad colligendun uulneris pondus dextera redire ꝑmittitur
utrum demde uucnis post uulnus unũ continuotugit & ꝗͥ admo¬
dum scit an facinus expleuit. anpotius expectet ut d parricidio ca¬
laueri credat/ ecce iter: per eadem incerta redeundum est: omnia ri
periculose temptanda uenienti Fidem urãm iud. ut nobis prosit ar¬¬
gumentum criminis ñi cecus si nec uenire neredire sine strepitu põt
neq sic occidere potuit ut deciperet nouercam .te te hoc locomulier in¬¬

Expanded text:
ri locus: ita ex duobus neutrum excitat? gravior semper dexterae tractari locus: ita ex duobus neutrum excitat? gravior semper dexterae tractatus errantis. paulatim deinde admovendus est pectori mucro, et, ne qua confundatur ignorantia nimium liber ictus, praecedat oportet gladium manus; unde tantum virium caeco, ut in uno statim mors tota peragatur? incertum vulnus sit necesse est, cuius impetum non regitis, oculi, nec possis custodire destinatum ferro locum, dum ad colligendum vulneris pondus dexterae redire permittitur. utrum deinde iuvenis post vulnus unum continuo fugit et qdum scit, an facinus expleverit?, an potius expectat, ut de parricidio cadaveri credat? ecce iterum per eadem incerta redeundum est, omnia rursus periculose temptanda quae venienti. fidem vestram, iudices, ut nobis prosit argumentum criminis nostri: caecus si nec venire nec reverti sine strepitu potest, neque sic occidere potuit, ut deciperet novercam. Te, te hoc loco, mulier, in
Abbreviated transcription (Latin):
Eiuini perfidem uid procedentem parricidam qͦs non ista uestigia
frangant rumpantq sõnos: uestigia plura errantium semꝑ. que n
ualent suspensis pretentatisq gressibus librare corpus: & ꝗͣ diu sunt
incerta mitantia. grauius uecesse est primant solum cui crediderint.
quanto ex hoc pluiꝰ accipiat necesse est illa nocturui suentii quies. ꝙ
ambulantis ceci nec manus cessant premittuntur. explorant. & ad¬
esse se nunciant illa pers que complexus ueniunt non sunt in po¬
testate ceci ꝗ toto se fateatur strepitu/ quicquid occurrit nequaꝗͣ põt
eutare cetitas nisi offensa sut ambulare ut ingredi nocte possimus di¬
esfacit. Quam multa deide supersunt postꝗͣ ad patrem perucritũ
est ex ploretur. necesse ẽ pariter iacentium prima diuersita. uultus
ora tractentur. detrahantur uelamenta corporibus: queratur uulne¬¬

Expanded text:
emini, per fidem, iudices, procedentem parricidam. quos non ista vestigia emini, per fidem, iudices, procedentem parricidam. quos non ista vestigia frangant rumpantque somnos! vestigia dura semper errantium, quae non valent suspensis praetemptatisque gressibus librare corpus, et quia diu sunt incerta, nutantia, necesse est gravius premant solum, cui crediderunt. quanto ex hoc plus accipiat necesse est illa nocturni silentii quies! quid, quod ambulantis caeci nec manus cessant? praemittuntur, explorant, et adesse se nuntiant +illa per quae complexus veniunt.+ non sit in potestate caeci, quin tanto se fateatur strepitu: quicquid occurrit, nequaquam potest evitare caecitas nisi offensa. ut ambulare, ut ingredi nocte possimus, dies facit. Quam multa deinde supersunt, postquam ad patrem perventum est! exploretur necesse es pariter iacentium prima diversitas, vultus, ora tractentur, detrahantur velamenta corporibus, quaeratur vulne
Abbreviated transcription (Latin):
rat utrum iaceat senex au iam quiescat & ꝗͣ difficile est ut credat il¬
lum. qui mouo de parricidio suspicatusest dormire patrem tu sentis'
quando senem uicerit lassitudo curarum: Ceto quis rermciat di
cura seruorum itu facere potesoccasionem uxor et domina ceco fortas¬
sis ad aliud limen errandum est tibi hoc solum restat ut ferias/ cecus
necesse est quietem prĩs ip̃a corporum lectione confundat tu uigul
tu potes pertractare pectus dum amplecteris / nobisiterum lim̃ casus re¬¬
ditus rursus incerta tentanda sunt tibi restat ut statim membra compo¬
nasut qui escas non sufficiunt facinus facturo sole cogitationes. & uix
tam multa pariter scireti soculi/ perfidem iud abutro credibilius est oc¬
cisum senem. anouerta q̃ prospexit ut et alius possit esse suspectus ꝗͣ a
iuiuene cuius muidia periturus est: etiam ut illum alius occidit / intu¬

Expanded text:
rat, ubi iaceat senex, an iam quiescat; et quam difficile est, ut credat ilrat, ubi iaceat senex, an iam quiescat; et quam difficile est, ut credat illum, qui modo de parricidio suspicatus est, dormire patrem! tu sentis, quando senem vicerit lassitudo curarum. caeco quis renuntiat +cura servorum? tu facere potes occasionem, uxor et domina. caeco fortassis ad aliud limen errandum est, tibi hoc solum restat, ut ferias. caecus necesse est quietem patris ipsa corporum electione confundat, tu iugulum, tu potes pertractare pectus, dum amplecteris. nobis iterum casus, rursus reditus incerta temptanda sunt; tibi restat, ut statim membra conponas, ut quiescas. non sufficiunt facinus facturo solae cogitationes, et vix tam multa pariter sciretis, oculi. per fidem, iudices, ab utro credibilius est occisum senem, a noverca, quae prospexit, ut et alius possit esse suspectus, an a iuvene, cuius invidia periturus est, etiam ut illum alius occidat? Intu
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenis elogium quia de scelere constaret/ nemo unꝗͣ non obiecit fi
parricidium, quia crederetur perfidem uid duorum inter quos ch
scelere queritur extimemus mutato testamento proximam nocte
liuienis seu innocens seu parricida est/ adhuc in suo silentio stupet
nec facile dix erim unde maior trepidatio: si alienum tenuit an
suum uenenum Inouerea inter manus rem ht̃ anxiam trepidamini¬
hil est difficilius ꝗͣ differre gaudium qđd scias te non mereri & filio
se esse prelatam non est longa persuasio. Ex petat nunc ut uiuenis
agat causam postero dic ut credulum seniem propinqui ut ciuita¬
uniuersa castiget se nouerca sentit unius tantum noctis heredem nõ
editur testamento hominis qui eadem nocte qua filium exhieredau
occiditur/ tractemus nmc iud ipsius sceleris comꝑutionem scetusigno¬¬

Expanded text:
iuvenis elogium, quia de scelere constaret: nemo umquam ideo non obiecit filio iuvenis elogium, quia de scelere constaret: nemo umquam ideo non obiecit filio parricidium, quia crederetur. Per fidem, iudices, duorum, inter quos de scelere quaeritur, aestimemus mutato testamento proximam noctem. iuvenis, seu innocens, seu parricida est, adhuc in suo silentio stupet, nec facile dixerim, unde maior trepidatio, si alienum tenuit an suum venenum. noverca rem inter manus habet anxiam. trepidam. nihil est difficilius quam differre gaudium, quod scias te non mereri, et filio se esse praelatam non est longa persuasio; expectat nunc, ut iuvenis agat causam postero die, ut credulum senem propinqui, ut civitauniversa castiget, et se noverca sensit unius tantum noctis heredem. non creditur testamento hominis, qui eadem nocte, qua filium exheredavit, occiditur. Tractemus nunc, iudices, ipsius sceleris comparationem. caecus igno
Abbreviated transcription (Latin):
qui sibi uidetur filium iam perdidisse/ facilius est dececo parricidiũ
credere dum huc usq erraueris. ut inquireres. Uolo scire uid ꝗd
fecerit homo senex qui parricidam filium sciat non culeum parat
n illud porrigit uenenum. non saltem abdicatione dimittit te¬
stamentum tantummodo mutat: & parricida sola paupertate pu¬
niturl rogo qui se precipitet. puniri urget adeo ne non p̃t fieri ĩdẽ
postero die⁊grauius hoc faciet pater. si non prestiterit uxori ꝗd
ꝗd hoc ipsum tam placide tam quiete facit quasi captet imporie̾.
quid dicitis miserorum parentum affectus ex hereditaturus filiũ
pater non aduocat propin quos non contralit amicos nullis lacri¬
mis tabule nulla uociferatione complentur.Nescis senex quanta
tibi opus sit ratione tabularum: ex heredas miserabilem parricidã
non est iud.q putetis ideo nullum adiectum ad exheredationem ⁊¬

Expanded text:
qui sibi videtur filium iam perdidisse? facillimum est de caeco parricidium qui sibi videtur filium iam perdidisse? facillimum est de caeco parricidium credere, cum hucusque erraveris, ut inquireres. volo scire, iudices, quid fecerit homo senex, qui parricidam filium sciat. non culleum parat, non illud porrigit venenum, non saltem abdicatione dimittit; testamentum tantummodo mutat, et parricida sola paupertate punitur. rogo, quis praecipitat, urget? adeone non potest fieri idem postero die? gravius hoc faciet pater, si non praestiterit uxori. quid, quod hoc ipsum tam placide, tam quiete facit, quasi captet imponere? quid dicitis, miserorum parentum affectus? exheredaturus filium pater non advocat propinquos, non contrahit amicos, nullis lacrimis tabulae, nulla vociferatione complentur? nescis, senex, quanta tibi opus sit ratione tabularum: exheredas miserabilem parricidam. non est, iudices, quod putetis ideo nullum adiectum ad exheredationem
Abbreviated transcription (Latin):
ere facilius est deceptis ꝗͣ deprehensis: Qdꝰ perfidem facere uultu
iuuenem quem de parricidio consulit pater ille seruatus: miror hertu.¬
le non dixisse uolui. su ueneficus. sum parricida: & inuidiam pu¬¬
tarem si confessus esset. Bene ꝙ nescit iuuenis quemadmodum parrici¬
lium neget neq ht ille deprehiensorum multa uerba:Uenenum qui
tenet cetus ipsis est ħ illud excuset: sed inquit exhereditatus a patre ẽ.
poteram uid hoc sȩcretum senis profundumq uocare consilium contͣ
uiuenem tamen isenon debet etiam ut de parricidio crediderit no¬¬
te/ notum hoc ilid sac uulgare facinus est:ꝙ plerumq contra libei
amantur ux eres. & sequentium matrimouiorum non aliunde ꝗͣ
de damno pietatis affrctus est genus infirmissime seruitutis est senex
maritus. & uxorie caripatis ardorem flagrantius frigidis concepimꝰ

Expanded text:
tacere facilius est deceptis quam deprehensis. quid, per fidem, facere vultis tacere facilius est deceptis quam deprehensis. quid, per fidem, facere vultis iuvenem, quem de parricidio consulit pater ille servatus? miror hercule non dixisse: 'volui, sum veneficus, sum parricida.' et invidiam putarem, si confessus esset. bene quod nescit iuvenis, quemadmodum parricidium neget neque habet illa deprehensorum multa verba. venenum, quod tenet caecus, ipsius est, si illud excuset. 'Sed,' inquit, 'exheredatus a patre est.' poteram, iudices, secretum hoc senis profundumque vocare consilium; contra iuvenem tamen esse non debet, etiam ut de parricidio crediderit novercae. notum hoc, iudices, ac vulgare facinus est, quod plerumque contra liberos amantur uxores, et sequentium matrimoniorum non aliunde quam de damno pietatis affectus est. genus infirmissimae servitutis est senex maritus, et uxoriae caritatis ardorem flagrantius frigidis concipimus
Abbreviated transcription (Latin):
quid in sinu habeat ille que deprehendere possis qualem relinquis a
modo nouerta degressa est cuius ordinauit uestes: tetigit sinus metbrat
composuit uenenum p̃t innocentia cecitatis hr̃e sicͤut nesciat pt sic
ut aliud putet/ si rachercule uolueris tenebit tepalam si uisseris accipi¬
et coram seruulis coram amicis. & si uenenum non dices hauriet bi¬
bet. Nullo magis uid argumento p̃t innocentia cecitatis intelligi ꝗͣ
& uudetur deprehensussuuenis si parricida est & exquiritur. hanc sal¬
lara sibi prestabit dissimulationem. ne teneat uenenum. Neminem
non futto mirari ꝙ uiuenis interrogatus ciui parasset uerba non hĩui
nonifut illud patris indignatio. non fuir dolor uenenum uiuenis ex¬
pauit lauferant nobis uocem que fieri posse non credimus & silentium
est a diniratio subita miscrotum nescit tacert deprelicnsorum sccleru¬
trepidatio. & statim respondet illa cum suo sibi scelere parata defensio

Expanded text:
quid in sinu habeat, ille, quem deprehendere possis qualem relinquas, a quo modo noverca digressa est, cuius ordinavit vestes, tetigit sinus, membra composuit? venenum potest habere sic, ut nesciat, potest sic, ut aliud putet. si mehercule volueris, tenebit et palam, si iusseris, accipiet coram servulis, coram amicis; et, si venenum non dices, hauriet, bibet. nullo magis, iudices, argumento potest innocentia caecitatis intellegi, quam quod videtur deprehensus iuvenis: si parricida est et exquiritur, hanc saltem sibi praestabit dissimulationem, ne teneat venenum. Neminems, credo mirari, quod iuvenis interrogatus, cui parasset, verba non habuit. non fuit illud patris indignatio, non fuit dolor; venenum iuvenis expavit. auferunt nobis vocem quae fieri posse non credimus, et silentium est admiratio subita miserorum. nescit tacere deprehensorum scelerutrepidatio, et statim respondet illa cum suo sibi scelere parata defensio:
Abbreviated transcription (Latin):
f di aredit iam statimurnict numꝗ̃ tainentatdiusuenit iMiseramie
full proi na nocte iam uencras etct iam inedios siacea tenent ciũsus
redire qrotm maligna mundus luce clarescit. Quando uenies : iã

Expanded text:
m apparebit, iam statim veniet. numquam tamen tardius venit. miseram me, m apparebit, iam statim veniet. numquam tamen tardius venit. miseram me, fili, proxima nocte iam veneras. ecce iam medios sidera tenent cursus; . miseram me, iam maligna mundus luce clarescit; quando venies? iam
Abbreviated transcription (Latin):
ut cuotata nocturnis ululatib ⁊ ndecunq umbra properatet. sed tãꝗ
bastmsepulihra piemerent. & tumulorum leue pondusesset. filius
mat aneus non satis piit adhucfulgort sicderum fruitur. et noctt m a
nameuim dies occidit imponit morti suc finem donium irpetit et ma¬
tet uos teritat sonmnos. Inueni aliqua inucnuĩ aliqua uincula uerborum
sel artt tota sed labort toto. Magna tua gloria est si retines filium ꝗ
scolit ẽ a morte ad matremmoxium scpulro cutundatut carmen tt
hiorrentib uerbis utna precluditur. tunc primum mis filius nuort
Si uoibra fit. Iit nimc et putate uana fuise inatris solatias filium ista
cogitationib & mani persuasiont uidiset ad huc uidẽt it que sup¬
plitia sustinuit infelix illa statim nocte: Lam totandomum ac fanu¬
lam quies prima sopiuãt et tacentib tenebris uencrat tempusdulcis¬
iru matri. Iacebat łi in somnis inquicta cum dice̾t iam statut¬

Expanded text:
ut evocata nocturnis ululatibus undecumque umbra properaret, sed tamquam ut evocata nocturnis ululatibus undecumque umbra properaret, sed tamquam parum sepulcra premerent et tumulorum leve pondus esset, 'filius,' inquit, 'meus non satis periit; adhuc fulgore siderum fruitur et nocte nostra. nam cum dies occidit, imponit morti suae finem, domum repetit et maternos territat somnos. inveni aliqua, inveni vincla verborum, sed arte tota, sed labore toto. magna tua gloria est, si retines filium, qui redit etiam a morte ad matrem.' noxium sepulcro circumdatur carmen. tunc horrentibus verbis urna praecluditur, tunc primum miser filius mors et umbra fit. ite nunc et putate vana fuisse matris solacia; filium ista si cogitationibus et inani persuasione vidisset, adhuc videret. At quae supplicia sustinuit infelix illa statim nocte! iam totam domum ac familiam quies prima sopiverat, et tacentibus tenebris venerat tempus dulcissimum matri. iacebat haec insomnis, inquieta, cum diceret: 'iam stati
Abbreviated transcription (Latin):
singula referre: nullis inquit destituta sum tenebris donec scclerata tacui
satiabut osculis satiabar amplexibo. et colloquebatur: & audieb am miẜa
pbusq perdidi si nemo ciedit: Lam ceperam tuam quoq mnarue crudelis
agere causam rogabamq iuuenem ut paternis oculis quoq letus occurrẽt.
et t morate dimidia nocte cedebam . lam mniẜ et ille pollicebatur. Hec
nie fun tia perdidit ut confutrer. Rogo quid muliebre quid tam ma
oiaa uidebis illum quem crudlib flamiis exussisti: &t quo cincres &
olsa supersunt iuiuenem uidebis. et forsitan die ct spes iego autt cotis nos¬
tib matte sum. uideo stuor iam et narro. exitum pateriui affectus q̃ritiˢ
filiuem uidert tĩmuit sic magum protinus nescia matre cuius horrido
inurmure imꝑiosisq uerbis. dii suꝑi manesq torquentur ex cogitatos
iste mortis altetius aduocat: non ut exorati manes deduccrentiur. tet t¬

Expanded text:
singula referre? 'nullis,' inquit, 'destituta sum tenebris, donec scelerata tacui; singula referre? 'nullis,' inquit, 'destituta sum tenebris, donec scelerata tacui; satiabar osculis, satiabar amplexibus et colloquebar et audiebam. misera plus perdidi, si nemo credit. iam coeperam tuam quoque, marite crudelis, agere causam rogabamque iuvenem, ut paternis oculis quoque laetus occurreret, et tibi, ingrate, dimidia nocte cedebam. iam miser et ille pollicebatur. Haec me fiducia perdidit, ut confiterer.' rogo, quid tam muliebre, quid tam matxima videbis, illum, quem crudelibus flammis exussisti, ex quo cineres et ossa supersunt, iuvenem videbis et forte etiam ~die speres~ ego certe totis noctibus mater sum, video, fruor, iam et narro.' exitum paterni affectus quaeritis? filium videre timuit. Sic magum protinus nescia matre, cuius horrido murmure imperiosisque verbis dii superi manesque torquentur, excogitator iste mortis alterius advocat, non ut exorati manes deducerentur, nec