comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ resurrecturã ut esuriat. ut sierat. ut
egroter. ut laboroe. ut corruptõnibꝰ suberat᷑
m̾ito c̃dere nõ deb̾es hab enĩ mͦ caro ista. haᷤ
uel necessitates uł calamitates: Et hoc̃ unde ÷
Causa peccatũ ẽ: In uno p̾cauzmꝰ. ⁊ om̃s ad cor¬
ruptõnem nati sumꝰ: Maloꝵ oĩum nr̃oꝵ cau

Expanded text:
ut sitiat, ut aegrotet, ut laboret; ut corruptionibus subjiciatur; merito credere non deberes. Habet enim modo caro ista has vel necessitates vel calamitates. Et hoc unde? Causa peccatum est. In uno peccavimus, et omnes ad corruptionem nati sumus. Malorum omniu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cõsona eũ uoce cõllaudãs ⁊ dicens: Głã
i excelsis dõ. ⁊ ĩ t̾ra pax hõibꝰ bone uolũta¬
tis Gla utiq deo. qui desꝑatis mortalibus
munus salutis et̾ne exhibuit: ⁊ pax hõibꝰ
bone uolũtatis. qͦs certamine suo xp̃c suoq
reu̾cauit Et qũã cõgrue angelicꝰ intonat
ẜmo cũ cdicit᷑. gła ĩ excelsis dõ ⁊ ĩ t̾ra pax

Expanded text:
 dicens: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Gloria utique Deo, qui desperatis mortalibus munus aeternae salutis exhibuit: et pax hominibus bonae voluntatis, quos certamine suo Christus, srevocavit. Et quam congrue evangelicus intonat sermo cum dicitur: Gloria in excelsis Deo, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾sepio: qui gemina qͣdã gr̃a humani gͣ¬
neris ⁊ esca erat fut᷑us ⁊ pastor: Qui bene
ĩ p̾sepio ponit᷑: ut ad pabula ꝑẽnis uite spĩ¬
alic̃ ouiũ gͥges agni celestis balatꝰ inuitẽ
Honerat inqͥt ei locus in diu̾sorio: Nũquid tã¬
te illius erant angustie mansionis. ut nati
sub hora paruuli nembra nõ caperẽt: S̾et
id cͥco mistico refert᷑ sermone. non inueniri
locũ in diu̾sorio. quia ing̾ssus mũdũ xp̃c fid̃e
ni qua posset requiesc̾e nõ ĩuenit: ut ait ip̃e
lius non iñ speciosis domibͥus auratisq laqͤ¬
aribus. set in fide credentũ requiescit: Hẽ¬

Expanded text:
in praesepe, qui gemina quadam gratia humani generis et esca erat futurus, et pastor. Qui bene in praesepio ponitur, ut ad pabula perennis vitae spiritualium ovium greges agni coelestis balatus invitet. Non erat, inquit, eis locus in diversorio. Nunquid tantae illius erant angustiae mansionis, ut nati sub hora parvuli membra non caperet? Sed idcirco mystico refertur sermone, non invenire locum in diversorio; quia ingressus mundum Christus fidem, in qua possit requiescere, non invenit, ut ait ipse lius non in spatiosis domibus auratisque laqueariis, sed in fide credentium requiescit. H
Abbreviated transcription (Latin):
tra õĩim uita natalẽ: Quia pͥuilegia pͥme
natiuitatis amisimꝰ: uisitãte nos xͦ sanctio¬
re partu redimus ad uitã: Nodie peꝑit
maria: s ip̃a suũ partͣiuit auctorẽ: Hodie
edioit mũdo hõiẽ: qu̾e nõ suscepit ab hoĩe.
Quid hoc ẽ mixaculi fr̃s: Nascit᷑ caro de
carne nõ tam̃ gen̾ata per carnẽ: ⁊ sec̃to qͦ¬
dam in cop̾hensoq cõceptu ꝓceoit de mor¬
tali femina diuina ꝓgenies: Nec mirũ sa¬
ne si extitit diuina natiuitas uͥ nõ erat hu¬
mana cõceptio: aut si illam matrẽ nõ uio¬
lauit partus. qũa cohitꝰ nõ fetauit. Oit¬
ille qũoda fut᷑oꝵ cõsciꝰ ysaias. ppłis ⁊ gñtibu̾
signũ noue saluitis aꝑiens: Ecce uͥgo ĩ utero

Expanded text:
t vita natalem: quia, qui privilegia primae nativitatis amisimus, visitante nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit mundo hominem quem non suscepit ab homine. Quid hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de carne, non tamen generata per carnem, et secreto quodam incomprehensoque conceptu procedit de mortali femina divina progenies. Nec mirum sane, si exstitit divina nativitas, ubi non erat humana conceptio, aut si illam matrem non violavit partus, quam coitus non foedavit. Ille quondam futurorum conscius Isaias populis et gentibus signum novae saluti
Abbreviated transcription (Latin):
aret omnia t̾ras luce ꝑfudit. celũ syderibꝰ
adornauit. ⁊ ignea celũ claritate uestiui.
Obuoluit᷑ quid̾e̾ pãnis. s hi p̃ani noua
stella radiãte munerãtur a magis: ⁊ exril¬
tãtibꝰ angelis honorãtur: Et ut nou̾imuᷤ
sinu patͥs et̾noq thalamo salutariũ nupti¬
arũ sponsꝰ uenit e celo: sicut ait uen̾andũ
dd̃. Ip̃e tãquã sponsꝰ ꝓcedens de thalamo
suo: Deinde ur legitur ponit᷑ in p̾sepio: q u
ait eugłista nõ erat ei locus in diu̾sorio: Ne que
fr̃s ista ꝑmoueãt: qi oĩs hec ĩ saluatore ui¬
litas p̃ciosissimũ nr̃e salutis ẽ sac̾mentuor

Expanded text:
elum sideribus adornavit, et ignea solem claritate vestivit. Obvolvitur quidem pannis, sed hi panni nova stella radiante munerantur a magis et exsultantibus angelis honorantur. Et ut noverimus sinu Patris, aeternoque thalamo salutarium 32 nuptiarum sponsus venit e coelo, sicut ait venerandus David: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Deinde ut legitur ponitur in praesepe, quia, ut ait evangelista, Non erat illis locus in diversorio . Ne quem, fratres, ista permoveant, quia omnis haec in Salvatore vilitas pretiosissimae nostrae salutis est sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitatis ianua reserat᷑ S hanc tan
tamgłam: latiom fides p̾stint: fides enĩ
est que pecc̃a cooꝑit. que uincit cͥmina.
que facit de latronibꝰ innocentes: Qũauis
enĩ de hnq̃ngũ grandis culpa sit. fide tñ
se de dño. qͣm culpã ꝯtraxisse de mũdo
Sic̃ enĩ ꝑfidia cͥminosũ facit: ita fides ꝑ
isse xp̃m: ita illi sufficit ad ĩnocentiã dño c̾̃¬
didisse: facit gͥ ⁊ fides innocẽtes latroneᷤ. &
fides: que xp̃m crucifixũ głificari magis c̾didat.
qũa puniri: In hoc enĩ totiꝰ forma salutis est:
saluatorẽ tũc magestatis dñm recognosc :
cũ uidet᷑ hũ̾ilitatis paciẽtia cruciari: Unde
at apłs. Si cogn̾uissẽt. nũqũã dñm mages¬
tatis crucifixissẽt: Hec in quã ꝑfecta fides ẽ.¬

Expanded text:
 Sed hanc totam gloriam latroni fides praestitit. Fides enim est, quae peccata cooperit, quae vincit crimina, quae facit de latronibus innocentes: quamvis enim delinquentium gravis culpa sit, fidei tamese de Domino, quam culpam contraxisse de mundo; sicut enim perfidia criminosum facit, ita fides peisse Christum; ita illi sufficit ad innocentiam, Domino credidisse. Facit igitur et fides innocentes latrones, et fides, quae Christum crucifixum 163 gloriari magis credidit, quam puniri; in hoc enim totius forma salutis est, Salvatorem tunc majestatis Dominum recognoscit, cum videtur humilitatis patientia cruciari; unde ait Apostolus: Si cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent . Haec, inquam, perfecta fides e
Abbreviated transcription (Latin):
ancilla destrueret: ⁊ magis p̾ualerre. hosti¬
aria ad ꝑfidiã. quã apłs ad cautelã: Hon bo¬
na hosgiaria. que petrũ ideo indomũ sac̾dotis
includit : ut a fide saluatoris excludat: Male
adã induxit eua. male petrũ indux̃ ancil-¬
la: Illa exclusit a ꝑadiso: hec exclusit a xp̃o:
Illa ꝑsuasone sua uirũ decep̃. hec int̾roga¬
tõne sua apłm circũsc̾pͥsit: Iua ad p̾uaricã¬
dũ adam̃ impulit. hec petrũ cõpulit ad ne¬
gandũ: Et idem sexꝰ in utraq hostiarie offi¬
qũ gerens. aut excludit a uita. aut icludit

Expanded text:
ancilla destrueret, et magis praevaleret ostiancilla destrueret, et magis praevaleret ostiaria ad perfidiam, quam apostolus ad cautelam. Non bona ostiaria, quae Petrum ideo in domum sacerdotis includit, ut a fide Salvatoris excludat. Male Adam induxit Eva, male Petrum introduxit ancilla; illa exclusit a paradiso, haec exclusit a Christo; illa persuasione sua virum decepit, haec interrogatione sua apostolum circumscripsit; illa ad praevaricandum Adam impulit, haec Petrum ad negandum, et idem sexus in utraque ostiariae officium gerens aut excludit a vita, aut includit
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatꝰ ẽ. qd̾ saluatore ⁊ patibulo ꝯshituto.
iudeis insultantibꝰ. ⁊ uelut cͥminose dicẽtibꝰ.
lb̃a te ip̃m si potes: ille c̾tus de chumitate
eiꝰ. ⁊ securꝰ de uolũtate: se magis pꝰtulat
lib̃ari: Oagna in quã sides ĩ illo latrone¬
fuit. ⁊ scĩs apłis cõparanda: nͥ qd̾ ⁊ forte pre¬
cesserit: Precessit enĩ deuotõne ÷ qͥ p̾cessit
comitat᷑. Dñs aurẽ scd̾m fidẽ ⁊ m̾tũ: tribu¬
it ⁊ remun̾atõnis obseqͥum: Om̃s enĩ sic̃ le¬
gimus in passione saluatoris discpl̃i trepida¬
runt. om̃s eũ pene cũ trad̾etur reliquerũt.
factũ est. sicut scͥptum ẽ Pcugam pastorẽ.
⁊ disꝑgent᷑ oues gͥgis: Deinq fidem petruꝰ
nec admonitꝰ potuit custodire: Totiens lap¬
susẽ. quotiens ne laberet᷑ ad monitꝰ: Et nͥ
modũ quendã t̾cio denegandi ei dñs statu¬
issce: forsitan sepiꝰ int̾rogatꝰ. sepiꝰ abnegas¬
set: Tantã enĩ trepidatõnem discpłis intult

Expanded text:
est, quia Salvatore in patibulo constituto, Judaeis insultantibus, vel criminosa dicentibus: Libera te ipsum, si potes : ille certus de divinitate ejus, et securus de voluntate, se magis postulat liberari. Magna, inquam, fides in illo latrone, et sanctis apostolis comparanda: nisi quod et forte praecesserit: praecessit etenim devotione, qui praecessit comitatur. Dominus autem secundum fidem et meritum tribuit et remunerationis obsequium. Omnes enim, sicut legimus , in passione Salvatoris discipuli trepidarunt, omnes 164 eum pene, cum traderetur, reliquerunt; factum est, sicut scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Denique fidem Petrum nec admonitus potuit custodire: toties lapsus est, quoties ne laberetur admonitus: et nisi modum quemdam tertio denegandi ei Dominus statuisset, forsitan saepius interrogatus, saepius abnegasset. Tantam enim trepidationem discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc: In alio locͦ dic̃. Qͥ odit frẽm suũ
homicida ẽ: Qodit frẽm suũ ambulat. exit.
intrat. ꝓcedit: Hullis cathensᷤ oneratꝰ. nullo
carcere inclusus: reatu tñ ligatus est. Hol
illũ putare sine carcere eẽ. Carcer eiꝰ cor eiꝰ ẽ
Cũ audis qͥ odit frẽm suũ in tenebris ẽ usq

Expanded text:
adhuc? In alio loco dicit: Qui odit fratrem suum, adhuc? In alio loco dicit: Qui odit fratrem suum, homicida est . Qui odit fratrem suum, ambulat, exit, intrat, procedit, nullis catenis oneratus, nullo carcere inclusus: reatu tamen ligatus est. Noli illum putare sine carcere esse: carcer ejus, cor ejus est. Cum audis, Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque
Abbreviated transcription (Latin):
ira. aliud ẽ odiũ. Nam sepe etiã pat̾ irascit᷑
filio. s non odit filiũ. Irascit᷑ ut corrigat.
Si ꝓpt̾e̾a irascit᷑ ut corrigat. amando irascit᷑.
Propterea dictũ ẽ. festucã in ocło fr̃s tu
uides. trabem aut̃ in ocło tuo nõ uides:
ipso.  In ꝯꝑatioẽ odii ira festuca ẽ. S festu¬
cam si nutrias trabes erit. si euellas ⁊ ꝓhicia ᷤᷤ
Tenebre transierunt. lux uero lucet. Dem
secutꝰ ad iunxit. Qͥ se dic inlumine ẽẽ ⁊ fr̾em suũ odit:
in tenebriᷤᷤ ẽ usq ad huc. S fortasse tales tene¬
bras eẽ h̃o putet. qͣles paciunt᷑ in carceribꝰ inclits.
Utinã tales eẽnt: E tam̃ intalibꝰ nemo uult eẽ
In hiᷤᷤ aut̾ carcerũ tenebris. possunt includi ĩnocẽtes.
In talibus enĩ tenebris ĩclusi sunt mẽes: Tenebre
cͥcumqͣq fund̾bantꝰ᷑: ⁊ lux uigebat incordib
qͥbus dictũ ẽ. qͥ odit frẽm suũ intenebris ẽ usq

Expanded text:
ira, aliud odium. Nam saepe etiam pater irascitur ira, aliud odium. Nam saepe etiam pater irascitur filio, sed non odit filium: irascitur, ut corrigat. Si propterea irascitur ut corrigat, amando irascitur. Propterea dictum est: Festucam in oculo fratris tui vides; trabem autem in oculo tuo non vides . ipso. In comparatione odii, ira festuca est. Sed festucam si nutrias, trabes erit. Si evellas et projicias, Tenebrae transierunt, lux vera jam lucet. Deinde secutus adjunxit: Qui se dicit in lumine esse, et fratrem suum odit, in tenebri in carceribus inclusi. Utinam tales essent! Et tamen in talibus nemo vult esse. In his autem carcerum tenebris possunt includi et innocentes. In talibus enim tenebris inclusi sunt martyres. Tenebrae circumquaque fundebantur, et lux fulgebat in cordibus. quibus dictum est, Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque
Abbreviated transcription (Latin):
ies isti scĩ quos agimꝰ in obser¬
uatione quadragesime. ad¬
monẽt nos de fr̃na concordia
aliũ querelam finiat: ne finiat᷑. Nolite ista
ꝯteminere fr̃s mĩ: Cum eñ uita ista mortałis
⁊ orat ne submergat᷑. non pͥotest ẽẽ in qͦuis
iusto. sine qualib cũq peccatis: unũ est
remediũ. ꝑ qd̾ iuiuere possumꝰ. qr docuit
nos mag̃r ds̃ dicere in oratione. Dimute
nob̾ debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitor¬
bus nr̃is: Pactũ ⁊ placitũ cũ deo fecimꝰ:
⁊ ꝯditionẽ soluendi debiti. incautione
sub scͥpsimꝰ: Dimitte nob̃ plena fiducia
petimus: sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ: Si aut̾ nõ
dimittimꝰ. dimitti nob̃ pecca nõ putemꝰ:
nec nos ip̃os fallamꝰ: Homo se nõ fallat.
ds̃ neminem fallit: Humanũ ẽ irasc.
⁊ utinã nec hoc possemꝰ: Humanũ est
irasci. s nõ deb iracundia tua natus
surculus breuis suspicionib irrigari:
⁊ ad trabem odii ꝑuenire. Aliud ẽ ent̃

Expanded text:
ies isti sancti, quos agimus in observatione Quadragesimae, commonent nos de fraterna concordia alium querelam, finiat, ne finiatur. Nolite ista contemnere, fratres mei. Cum enim vita ista mortalis iclitatur, et orat ne submergatur, non potest esse in quovis justo sine qualibuscumque peccatis; unum est remedium per quod vivere possimus, quia docuit nos magister Deus dicere in Oratione: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Pactum et placitum cum Deo fecimus, et conditionem solvendi debiti in cautione subscripsimus. Dimitti nobis plena fiducia petimus, si et nos dimittimus: si autem non dimittimus, dimitti nobis peccata non putemus; ne nos ipsos fallamus. Homo se non fallat, Deus neminem fallit. Humanum est irasci: et utinam nec hoc possemus. Humanum est irasci: sed non debet iracundia tua, natus surculus brevis, suspicionibus irrigari, et ad trabem odii pervenire. Aliud est enim
Abbreviated transcription (Latin):
s mũdum ꝯtinet. Ubera suggit. see
angłos paseit. Pannis inuoluit᷑. s in¬
mortalitate nos uestit. Lactatur: s ad¬
oratur. Locũ indiu̾sorio nõ unuenit. s
templũ sͥ meredentiũ cordibꝰ facit. Ut
eñ fieret fortis infirmitas: infiria
facta est fortitudo. Magis gͦ iiremur
quã conteninamꝰ eiꝰ ȩtiam carnalem na-¬
tiuitatẽ: ⁊ ibi agnoscamꝰ tante ꝓpt̾ nos
celsitudinis humilitatẽ. Inde accendamꝰ
caritatẽ : ut ꝑueniamꝰ ad eiꝰ et̾nitatem.

Expanded text:
sed mundum continet: ubera sugit, sed Angelos pascit: pannis involvitur, sed immortalitate nos vestit: lactatur, sed adoratur: locum in diversorio non invenit, sed templum sibi in credentium cordibus facit. Ut enim fieret fortis infirmitas, infirma facta est fortitudo. Magis ergo miremur, quam contemnamus ejus etiam carnalem nativitatem; et ibi agnoscamus tantae propter nos celsitudinis humilitatem. Inde accendamus charitatem, ut perveniamus ad ejus aeternitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
i oĩbꝰ gentibꝰ: ⁊ quod cdixit uiam tuam.
hoc repetuit salutare tuum. Ipsum dño
dixisse meminimꝰ. Ego sum uia. Et modo
cũ eugłm legeretur. audiuimꝰ symeonẽ
beatissimũ sẏmeonẽ senẽ responsũ acce¬
pisse diuniũ. qd̾ non gustaret mortẽ nisi
priꝰ uidisset xp̃m dñi. Qui cum accepis¬
set in manibꝰ infantẽ xp̃m. ⁊ cognouis¬
set paruulũ magnũ: nunc dimittits in¬
quit dñe seruum tuũ scd̾m u̾bũ tuum in

Expanded text:
in omnibus gentibus: et quod dixit, viam tuam; in omnibus gentibus: et quod dixit, viam tuam; hoc repetivit, salutare tuum. Ipsum Dominum dixisse meminimus, Ego sum via . Et modo cum Evangelium legeretur, audivimus Simeonem beatissimum senem responsum accepisse divinum, quod non gustaret mortem, nisi prius vidisset Christum Domini. Qui cum accepisset in manibus infantem Christum, et cognovisset parvulum magnum: Nunc dimittis, inquit, Domine, servum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ asmiꝰ p̾sepe dñ su. Ideo in asello sedit:
qñ iħrłm cũ laudibꝰ multitudinis p̾ceden¬
tis ⁊ consequentis intrauit. Et nos agnos¬
camꝰ. ad p̾sepe accedamꝰ. cibaria mandu¬
cemꝰ. dñm rectorẽq portemꝰ: ut ad cȩles¬
tem ih̾rłm illo ducente ueniamꝰ. Infir¬
ma ẽ xͥ ex matre natuitas: s ex patre
ampla maiestas. Habet in diebꝰ tẽporalibꝰ
tẽporalẽ diem: s ipse est dies et̾nꝰ ex et̾no
die. Merito psalmi eiꝰ tanquã uoce tube
celestis aocendimur. ubi audimꝰ cantate
dño eanticum nouum : cantate dño oĩs
Agnoscamꝰ gͦ ⁊ annuntiemꝰ diem ex die:
qui in carne natꝰ est isto die. Bies filius
ex die patre : ds̃ ex deo lum̃ ex lumme.
Hoc est eñi salutare. de quo alibi diertur.
Ds̃ misereatur nr̃i. ⁊ bñdieat nos: illumi¬
net uultũ suum suꝑ nos. Ut cognoseamꝰ
in t̾ra uuam tuã: i õĩbꝰ gentibꝰ salutare
tuum. Quod dixit in t̾ra. hoc repetiuit

Expanded text:
et asinus praesepe Domini sui . Ideo in asello sedit, et asinus praesepe Domini sui . Ideo in asello sedit, quando Jerusalem cum laudibus multitudinis praecedentis et consequentis intravit . Et nos agnoscamus, ad praesepe accedamus, cibaria manducemus, Dominum rectoremque portemus; ut ad coelestem Jerusalem illo ducente veniamus. Infirma est Christi ex matre nativitas; sed ex Patre ampla majestas. Habet in diebus temporalibus temporalem diem; sed ipse est dies aeternus ex aeterno die. coelestis accendimur, ubi audimus: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis Agnoscamus ergo, et annuntiemus diem ex die, qui in carne natus est isto die. Dies Filius ex die Patre, Deus ex Deo, lumen ex lumine. Hoc est enim salutare, de quo alibi dicitur: Deus misereatur nostri, et benedicat nos; illuminet vultum suum super nos: ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum . Quod dixit, in terra; hoc repetivit,
Abbreviated transcription (Latin):
dere sine reꝑatione damnatã. dñs ueni¬
ens querere qd̾ ꝑierat. utrũq uoluit ho¬
norando comindare: quia utrũq ꝑie-¬
rat. In nullo gͥ sexu debemꝰ iniriam
fac̾e creatori: utrũq ad sꝑandam salu¬
tem comiñdauit natruitas dñi. Honor
maculiui sexus ẽ in carne xͥ: honor
femimiꝰ est ĩ matre .xͥ. uiert serpen
eo qui natꝰ est hodie renascatur. ⁊ cele¬
bret hodiernũ diem. quo die nõ dñs ⁊ͥ
carnẽ quã accepit ex matre in hanc lu¬
cem ꝓtulit: matri fecunditatẽ afferens.
integritatem non auferens. Concipitur.
nascit᷑ : infans est. Quis est iste infans
Infans enĩ cł̾r. qd̾ nõ possit fari: idest lo¬
qui. Eigo ⁊ infans. ⁊ u̾bũ est. ꝑ carnẽ tacet :¬
ꝑ angłos docet. Huntiat᷑ pastoribꝰ pͥnceps
pastorq pastoꝵ: ⁊ in p̾sepi iacet fidelium
eibaria ium̃toꝵ. Predictũ em̃ fuerat per
ꝓpħam. Agnouit bos possessorem suum:

Expanded text:
dere sine reparatione damnatam; Dominus venidere sine reparatione damnatam; Dominus veniens quaerere quod perierat, utrumque voluit honorando commendare, quia utrumque perierat. In nullo igitur sexu debemus injuriam facere Creatori: utrumque ad sperandam salutem commendavit Nativitas Domini. Honor masculini sexus est in carne Christi: honor femeo qui hodie natus est renascatur, et celebret hodiernum diem: quo die non Dominus carnem quam accepit ex matre, in hanc lucem protulit; matri fecunditatem afferens, integritatem non auferens. Concipitur, nascitur, infans est. Quis est iste infans? Infans enim dicitur, quod non possit fari, id est loqui. Ergo et infans, et Verbum est. Per carnem tacet, per Angelos docet. Nuntiatur pastoribus princeps pastorque postorum: et in praesepi jacet fidelium cibaria jumentorum. Praedictum enim fuerat per Prophetam: Agnovit bos possessorem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: imã diumã. alt̾am humanã. Illam sñ
tp̃a: hanc in tp̃r. Ambas aut mixabiles.
llam sñ matre: istã sũ patre. Si istam nõ
comp̃hendimꝰ. illã qñ enarramust Eͥs
comp̃hendat nouitatẽ nouã. inusitatã. uni
na ratio nõ inuenit. fides capit: ⁊ ubi huma¬
na rõ deficit. fides ꝓficit. Qͥs enĩ dicat nõ
potuisse dei u̾bũ ꝑ quod facta s̃ oĩa fac̾e sibi
carnẽ ȩtiã sñ matre. sicut pͥmũ hominẽ
fñ patre fecit ⁊ matre: S qm̃ utrũq se¬
xum idest mascłi ⁊ femmȩ ipse utiq erea¬
uit. ideo utrũq sexum ȩtiam nascendo uo¬
luit honorare: quẽ uen̾at lib̾are. Lapfũ¬
n certe pͥmi hominis nostis.
quia nõ est ausus serpens
loqui uiro: s ad eum deiciendũ femi¬
neo usus ẽ minist̾io. ẜ infiriniorẽ obti¬
niit fortiorem. Et qui ꝑ alterũ penetra¬
uit: de utroq triumphauit. Ideo ut non
possemus mortẽ nr̃am in femina ue¬
lut: Motu iusti doloris orrere. eamq cre¬

Expanded text:
inam, alteram humanam; illam sine tempore, hanc in tempore. Ambas autem mirabiles: illam sine matre, istam sine patre. Si istam non comprehendimus, illam quando enarramus? Quis comprehendat novitatem novam, inusitatam, unicna ratio non invenit, fides capit: et ubi humana ratio deficit, fides proficit. Quis enim dicat non potuisse Dei Verbum per quod facta sunt omnia, facere sibi carnem etiam sine matre, sicut primum hominem sine patre fecit et matre? Sed quoniam utrumque sexum, id est, masculi et feminae, ipse utique creavit; ideo utrumque sexum etiam nascendo voluit honorare, quem venerat liberare. Lapsum certe primi hominis nostis, quia non est ausus serpens loqui viro, sed ad eum dejiciendum femineo usus est ministerio. Per infirmiorem, obtinuit fortiorem: et qui per alterum penetravit, de utroque triumphavit. Ideo ut non possemus mortem nostram in femina velut motu justi doloris horrere, eamque cre
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Hox p̾cessit: dies aũt appropĩquauit.
Abiciamꝰ gͦ oꝑa tenebraꝵ. ⁊ induamꝰ nos
arma lucis : sicut in die honeste ambule¬
mus. Agnoscamꝰ diẽ: ⁊ simus dies. Nox eĩ
infidehtas que totũ mũdum uice noctis
obtexerat. minuenda fuerat fide crescente.
ꝑpeti detrim̃ta: ⁊ dies sum̾e augm̃ta. Ha-¬
beamꝰ gͦ fr̃s sollemnẽ istũ diẽ : nõ sicut m¬
fideles ꝓpt̾ hũc solem. s ꝓpt̾ eũ qui fecit
hũc solem. Q uod eñ u̾bum erat caro fac¬
tum ẽ : ut ꝓpt̾ nos posset eẽ sub sole. Car¬
ne quippe sub sole: maiestate aũt suꝑ uni¬
u̾sum mũd̾. in qͦ ꝯdidit solẽ. Nune uͦ ⁊ car¬
ne suꝑ istũ solem quẽ ꝓ deo colunt. qui m̃¬
te ceci uerũ iꝰticiȩ non uident solem. Diẽ¬

Expanded text:
ies autem appropinquavit: abjiciamus opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus . Agnoscamus diem, et simus dies. Nox eniminfidelitas quae totum mundum vice noctis obtexerat, minuenda fuerat fide crescente; perpeti detrimenta, et dies sumere augmenta. Habeamus ergo, fratres, solemnem istum diem; non sicut infideles propter hunc solem, sed propter eum qui fecit hunc solem. Quod enim Verbum erat, caro factum est , ut propter nos posset esse sub sole. Carne quippe sub sole: majestate autem super universum mundum, in quo condidit solem. Nunc vero et carne super istum solem, quem pro Deo colunt, qui mente caeci verum justitiae non vident solem. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ñs nr̃ iħs qui erat apud
patrẽ ante quã natꝰ eẽt ex
matre: non solũ urrgniem
de qua nasc̾etur. s ⁊ diẽ qͦ
nasc̾etur elegit. Exrantes
homines: plerũq eligũt dies. Alꝰ nouel¬
landi: aliꝰ edificandi. Aliꝰ ꝓficiscendi: ⁊ ali¬
qñ aliꝰ etiã uxorẽ ducendi. Quod cum facit
ideo facit: ut inde aliqͥd natũ felieit̾ mi¬
triatur. Nemo tam̃ potest eligere diem:
qͦ ipse nascatur. S ille potuit utrũq eli¬
gere: qͥ utrũq potuit ⁊ ereare. Hec ita
elegit diẽ. sicut eligunt qͥ fata hominum
manit᷑ de siderũ dispositiõe supendunt.
Non eñi ꝑ diem felix factꝰ est quo ẽ natꝰ:
s felicẽ fecit diẽ quo nasci ẽ ipse dignatꝰ.
Nam ⁊ diẽ natuitatis ers. hab⁊

Expanded text:
noster Jesus qui erat apud Patrem antequam natus esset ex matre, non solum virginem de qua nasceretur, sed et diem quo nasceretur, elegit. Errantes homines plerumque eligunt dies, alius novellandi, alius aedificandi, alius proficiscendi, et aliquando etiam alius uxorem ducendi. Quod cum facit, ideo facit, ut inde aliquid natum feliciter nutriatur. Nemo tamen potest eligere diem, quo ipse nascatur. Sed ille potuit utrumque eligere, qui utrumque potuit et creare. Nec ita elegit diem, sicut eligunt qui fata hominum inaniter de siderum dispositione suspendunt. Non enim per diem felix factus est qui est natus; sed felicem fecit diem, quo nasci est ipse dignatus. Nam et dies nativitatis ejus, hab
Abbreviated transcription (Latin):
pͣit pͥncipatũ: sub quo
qui ĩ domicianũ collati
fuerant detrahunt᷑ Re¬
uocari aũt quicũq ab eo ĩ exiliũ trusi
sunt. ac reciꝑe facultates : ex senatus¬
consulto iubent᷑. De qͥbus singulis.
testimoniũ ꝑhibent: qui gesta illoꝵ

Expanded text:
cepit principatum: sub quo qui in Domitianum collati fuerant detrahuntur. Revocari autem quicunque ab eo in exsilium trusi sunt ac recipere facultates ex senatusconsulto jubentur. De quibus singulis testimonium perhibent qui gesta illorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui largitur: Tributi enĩ redditõ illi p̾stat
bñficũ qui accp̃. elemosine aũt oꝑatõ ei cõ¬
fert m̾itũ qui ministrat: Tribiti inqũa
redditõ detͥmentũ infert soluẽti. elemosine
erogatõ lucrũ tͥbuit eroganti: Ditior enĩ fit
rem enĩ datorẽ diligit deus: atq id̾o mehuᷤ
est illi plus dare: Letꝰ gͦ ⁊ ylaris ẽ: qͥ pauꝑi¬
bus subminstrat: Recte plane letꝰ ẽ. qr ꝑ nu¬

Expanded text:
tributi enim redditio illi praestat beneficium, qui accipit, eleemosynae autem operatio ei confert meritum, qui ministrat. Tributi, inquam, redditio detrimentum infert solventi, eleemosynae erogatio lucrum tribuit eroganti; ditior enim fit rem enim datorem diligit Deus : atque ideo melius est illi plus dare. Laetus ergo et hilaris est, qui pauperibus subministrat. Recte plane laetus est, quia per num
Abbreviated transcription (Latin):
hic solis estũ deuitat. ibi gehẽne sustinebit ar¬
dorem: his aũt ip̃is hõibꝰ cũ dix̾is ut aliqͥd pau¬
ꝑibus largiant᷑: statĩ tibi obiqũt: Necess̾ta¬
tes infinite sunt. tributa grauia. fiscalia expli¬
care nõ possumꝰ: Et tanta tͥ ingerũt. ut qͣsi re¬
um te statuãt. cur hoc ip̃m illos uolueriᷤᷤ com¬

Expanded text:
hic aestum solis evitat, ibi gehennae sustinebit arhic aestum solis evitat, ibi gehennae sustinebit ardorem. 5. His autem ipsis hominibus cum dixerit, ut aliquid pauperibus largiantur, statim objiciunt: Necessitates infinitae sunt, tributa sunt gravia, fiscalia explicare non possumus. Et tanta tibi ingerunt, ut quasi reum te statuant, cur hoc ipsum illos volueris com
Abbreviated transcription (Latin):
hõmibꝰ nõ putent᷑. Quibꝰ cũ reiuniũ indiqt᷑.
de in temꝑie se tẽporis sẽper excusãt : Dicũt
eñ estiuis mensibꝰ: Dies longa ẽ. torrentior
solẽ: sitĩ ferre nõ possumꝰ. poculis nos refrige¬
rare debemꝰ: Hiemis u̾o tp̃r gͣue frigꝰ ẽ. rigoreᷤᷤ
sunt pessim. algorẽ tolerare neqͥmus: escisca¬
lefieri nos oportet: Ita hoĩes quoꝵ aĩmiᷤᷤ sẽꝑ ẽ
ĩ prandio. prãdendi sͥ causas inqͥrũt: ⁊ dũ se a
ieiuniis excusãt: tꝑ̃ra c̾atoris accusãt. Dc mo¬
hũqͥs estus qũe sustenturꝰ es. torrentior ẽ gehen
teneb̾s: In ext̾ores enĩ tenebras abicient᷑ peccato
dor inꝙͣ dentiũ ad instar yberni tp̃ris: erit ĩ illis
teneb̾s: Ergo sic̃ penetrãte algore yemis. toto ho¬
mines corꝑe ꝯtremiscũt: ita ⁊ iterueniẽte ꝯsci¬
entia frigida delictoꝵ. gͣui pecc̃ores dengrũ strido¬
re quatient᷑. Ita sẽꝑ peccator miser dũ hic yb̾n
rigorẽ metuit: ibi tenebrar̃ frigꝰ incurrit: Dũ

Expanded text:
Quibus cum jejunium indicitur, de intemperie se temporis semper excusant; dicunt enim aestivis mensibus: Dies longa est, torrentior sol est, sitim ferre non possumus, poculis nos refrigerare debemus; hiemis vero tempore: Grave frigus est, rigores sunt pessimi, algorem tolerare nequimus, escis calefieri nos oportet. Ita homines quorum animus semper est in prandio, prandendi sibi causas inquirunt: et dum se a jejuniis excusant, tempora Creatoris accusant. 4. numquid aestus, quem sustenturus es, torrentior est gehenteriores enim tenebras abjicientur peccatorum ad instar hiberni temporis semper erit in illis tenebris. Ergo sicut penetrante algore hiemis, toto homines corpore contremiscunt; ita et interveniente conscientia frigida delictorum, gravi peccatores dentium stridore quatientur. Ita miser peccator, dum hic hibernum rigorem metuit, ibi tenebrarum frigus incurrit: dum
Abbreviated transcription (Latin):
on dubito fr̃s contristarz
uos qͦcienscũq absentẽ me a ub̃
necessitas facit: Dũ enĩ qũe diligi¬
tis nõ uidetis. tanꝗͣ bom filii pieta¬
tis stimulis laboratis: S ego qũauis corꝑe

Expanded text:
on dubito, fratres, contristari vos quotiescum que absentem me a vobis necessitas facit; dum enim quem diligitis, non videtis, tamquam boni filii pietatis stimulis laboratis. Sed quamvis corpore
Abbreviated transcription (Latin):
quã legimꝰ occisã. ut de corꝑali gladio sẽs̃
ille ei fut᷑am passionẽ ꝓpħasse uideatur.
S qd̾ subiescit. ut reuelent᷑ młtoꝵ cordiũ
cogitatõnes Scrutãs enĩ inqͥt corda ⁊ renẽ
deus: Et de fut᷑o iudicio apłs ait. qr tũc
manifestabit oꝑta cordiũ: ⁊ occłta tenebraꝵ:

Expanded text:
quam legimus occisam, ut de corporali gladio sanctus quam legimus occisam, ut de corporali gladio sanctus ille ei futuram passionem prophetasse uideatur. sed quod subiecit: ut reuelentur multorum cordium cogitationes scrutans enim, inquit, corda et renes deus, et de futuro iudicio apostolus ait: quia tunc manifestabit deus operta cordium et occulta tenebrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ⁊ ex discpłis suis adolescẽtiorẽ eleͥgit. ut
cõuenient̾ assignae uͥgini apło uͥginẽm
ut qũa relnq̃bat corꝑe. nõ relinq̃ret cura:
S nec corꝑe relicturꝰ. qr qũe undebat mo¬
rientẽ: mox erat uisura rediũiiiuu Et
illud qd̾ ad fidẽ oĩum ꝑtineret salutiferũ
pietatis sacͣmentũ. archana diuini rõne
ꝯsilii sub hac uoce designãs: ut ⁊ alii ma¬
trẽ delegaret ꝓ matre habendã. ⁊ uice sue
ꝯsolandã: atq illi uicissim nouũ filiũ uice
corꝑis sui traderet. inmo ut ita dixerim
gignerae: qͦ ostñde̾t eã p̾ter se qͥ ea uͥgine
natꝰ eẽt. nec hũisse filiũ nec habere: qͥa nec
saluator tantoꝑe curã desolatõnis eiꝰ hũisset:
si illi imicꝰ nõ fuissi S redeamꝰ ad u̾ba sio¬
onis. ĩ qͦrum clausula ĩtelłctum meũ fate¬
um cogitatõnes: Scd̾m litt̾am hoc mͥ pe¬
nitꝰ obscurũ ẽ: qr nec mariã bãtissimã us¬

Expanded text:
nae, et ex discipulis suis adolescentiorem eligit, ut nae, et ex discipulis suis adolescentiorem eligit, ut convenienter assignet virgini apostolo virginem ut, quam relinquebat corpore, non relinqueret cura sed nec corpore relicturus, quia, quem uidebat morientem, mox erat uisura rediuiuum, et illud, quod ad fidem omnium pertineret, salutiferum pietatis suae sacramentum arcana diuini ratione consilii sub hac uoce designans, ut et alii matrem delegaret pro matre habendam et uice sua consolandam atque illi uicissim nouum filium uice corporis sui traderet, immo, ut ita dixerim, gigneret, quo ostenderet eam praeter se, qui ex ea uirgine natus esset, nec habuisse filium nec habere, quia nec saluator tantopere curam de solatio eius habuisset, si illi unicus non fuisset. Sed redeamus ad uerba Symeonis, in quorum clausula intellectum meum calic mihi penitus obscurum est, quia nec Mariam beatissimam us
Abbreviated transcription (Latin):
atur ut ĩ maria: quã utiq usq ad crucem
dñi ĩ qͥuo sui tantũ corꝑis filiũ cogitabat
mat̾na mẽs dux̾at. ut cũ eũ uidiss mortuũ
hũana ĩfixmitate lugeret. sepeliẽdũq col¬
ligeret. nichil sͥ de ip̃ius resurrectõe p̾su¬
mẽs. qr subsecut᷑e admiratõnis fidẽ. ⁊̃ ocłis
posita passiõĩs pena cecabat. qũauis eandẽ
astantẽ cruci sue. dñs nõ moriẽtis ĩ firmi¬
tate trepitãs ꝯsolatꝰ sit: s ip̃am qũa obibat
uolẽs. ĩ potestate habñs mortẽ. plena uͥtu¬
te uiuentis. & cõstantiã resurrecturi de
cruce ad mon⁊. dicẽs de apło b̾ato ioħ̃e.
Mulier ecce filius tuꝰ: Itẽq ibidẽ illi cosis̾¬
tenti: ecce mat̾ tua: Iã scilie ab hũana
fragilitate qͣ erat natꝰ ex femina. ꝑ crucis
mortẽ demigr̃as ĩ et̾nitatẽ cłi. ut eẽt in¬
gła dĩ patͥs: delegat hõi uira pietatiꝰ hũa¬

Expanded text:
atur, ut in Maria, quam utique ad crucem atur, ut in Maria, quam utique ad crucem domini, in quo tunc sui tantum corporis filium cogitabat, materna mens duxerat, ut, cum eum uidisset mortuum, humana infirmitate lugeret sepeliendumque colligeret nihil sibi de ipsius resurrectione praesumens, qua subsecuturae admirationis fidem in oculis posita passionis poena caecabat, quamuis eandem adstantem cruci suae dominus non morientis infirmitate trepidans consolatus sit, sed ipsam, qua obibat uolens, in potestatem habens mortem plena uirtute uiuentis et constantia resurrecturi de cruce admonet dicens de apostolo beato Iohanne: Mulier, ecce filius tuus itemque illi ibidem consistenti: Ecce mater tua. iam scilicet ab humana fragilitate, qua erat natus ex femina, per crucis mortem demigrans in aetgloria Dei Patris, delegat homini jura pietatis huma
Abbreviated transcription (Latin):
tationes: Nunqͥt de passione marie que nꝰ¬
qua scͥpͥta ẽ. hoc ꝓpħasse c̾dendꝰ ẽ : An u̾o de
mat̾no eiꝰ affectu. quo pꝰa ĩ tp̃r passõnis assi¬
tens cruci. qua hoc erat fixũ qd̾ ip̃a pepere¬
rat. mat̾noꝵ uiscerũ dolore ꝯfixa ẽ.⁊ aĩao
illiꝰ illa que eiꝰ scd̾m carnẽ fihũ ip̃a spectã¬
te ꝯfoderat. crucis rũphea penetrabat: U¬
deo enĩ ⁊ ĩ psalmis de ioseph ita dictũ: hu¬
miliau̾unt ĩ ꝯpedibꝰ pecles eiꝰ. ferrũ ꝑtrãsiit
aĩam eiꝰ: sic̃ ĩ euglo dixit simeo ⁊̃. ⁊ tuã ip
suis aĩam ꝑtrãsib̾ gladrus Nõ ait carnẽ s
aĩam. ĩ qua pietatis affectio otinet᷑. ⁊ dolo¬
ris aculeus quasi gladiꝰ oꝑatur: cũ aut aliqͣ
carnis sue iniuria afficit᷑ ut ioseph: qͥ nõ
mortis s ĩuriaꝵ ꝑtulit passioẽs. ĩ ẜuum
uẽditus. ⁊ ĩ reũ uĩculatꝰ. ⁊ carceri datus: aut
cũ affectõnis int̾ne tͥsticia. uł dolore cruci¬

Expanded text:
nes. numquid de passione Mariae, quae nusquam scripta est, hoc prophetasse credendus est? an uero de materno & eius affectu, quo postea in tempore passionis adsistens cruci, qua hoc erat fixum, quod ipsa pepererat, maternorum uiscerum dolore confixa est et animam illius illa, quae eius secundum carnem filium ipsa spectante deo enim et in psalmis de Ioseph ita dictum: humiliauerunt in conpedibus pedes eius, ferrum pertransit animam eius, sicut in euangelio dixit Symeon: sius animam pertransibit gladius. non ait carnem sed animam, in qua pietatis affectio continetur et doloris aculeus quasi gladius operatur, cum aut aliqua carnis suae iniuria afficitur, ut Ioseph, qui non mortis sed iniuriarum pertulit passiones in seruum uenditus et in reum uinculatus et carceri datus, aut cum affectionis internae tristitia uel dolore cruci
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtalis gladius ĩ u̾bo dei ꝑtrãsiuit: exind̾
młtoꝵ cordiũ cogitatõnes reuelate sint:
Expone gͦ maxime de u̾bis simeonis-
clausulã mͥ. qr lucere nõ dubito scẽ aĩe
tue: que de int̾ioris ocłi puritate m̾uit
illuminatõnẽ sp̃c scĩ: ꝑ quẽ scrutari ⁊¬

Expanded text:
spiritalis gladius in uerbo dei pertransiuit, exinde spiritalis gladius in uerbo dei pertransiuit, exinde multorum cordium cogitationes reuelatae sint? expone ergo hanc maxime de uerbis Symeonis clausulam mihi, quia lucere non dubito sanctae animae tuae, quae de interioris oculi puritate meruit inluminationem sp
Abbreviated transcription (Latin):
nostis. Quid gͦ mirũ si istiꝰ u̾bi ignita uis
⁊ ancipiti gładio penetrabilior acies. se
sci ioseph olĩ. ⁊ postea bãte marie aĩao
ꝑtransiuit: Nã neq ĩ illiꝰ. neq ĩ huiũ
corpore ferrũ trãsisse cognꝰuimꝰ: Atq ut
magis pateat ibi ꝓpħam ferrũ ꝓ u̾bi gla¬
dio posuisse: statĩ subseqñte u̾siculo ait:
Sermo dñi igniuit illũ S̾mo enĩ dĩ &
ignis ⁊ gladsꝰ ẽ: ũbo ip̃o d̾o uirũq dicẽ¬
te de se Igne ueni inqͥt ẽnĩ mitt̾e ĩ ter¬
ram Et qͥd uolo. nisi iã accẽdatur: Itẽ
alibi dicit: Nõ ueni pacẽ mitt̾e s gładiũ:
Uides enĩ unã uim doc tͥne sue. diu̾so ig¬
nis ⁊ gladii noĩe designasse: Aut qͦmõdo
marie illata ꝑgladiũ passio uł tribula¬
tio pr̃aret: Itaq hoc scire cupio. qͥs ad
mariã ꝑtineret ut reuelarent᷑ młtoꝵ cor¬
dũ cognatõnes. aut ubi apparuit qr ex
eo qd̾ aĩam eiꝰ siue carnalis ĩ ferro. siue

Expanded text:
nosti: quid ergo mirum, si istius uerbi ignita uis et ancipitis gladii penetrabilior acies et sancti Ioseph olim et postea beatae Mariae animam pertransiuit? nam neque in illius neque in huius corpore ferrum transisse cognouimus. atque ut magis pateat ibi prophetam ferrum pro uerbi gladio posuisse statim subsequente uersiculo ait: sermo domini igniuit illum. sermo enim dei et ignis et gladius est, uerbo ipso deo utrumque dicente de se: ignem enim, inquit, ueni mittere in terram, et quid uolo nisi iam accendatur? item alibi dicit: non ueni pacem mittere sed gladium. uides eum unam uim doctrinae suae diuerso ignis et gladii nomine designasse. aut quo modo Mariae inlata per gladium passio uel tribulatio praestaret? itaque hoc scire cupio: quid ad Mariam pertineret, ut reuelarentur multorum cordium cogitationes, aut ubi apparuit, quia ex eo, quod animam eius siue carnalis in ferro siue
Abbreviated transcription (Latin):
bus cũ ad uidendũ ex oraculo dĩ xͫ agente
sp̃u ueniss⁊ ĩ tẽplũ. ⁊ acceptũ sinui bñdix̃
ĩfantẽ dñm : ait ad marĩã: Ecce hic positũ
ẽ ĩ ruinã ⁊ resurrectõnẽ młtoꝵ ĩ isrł: ⁊ in
signũ cui cotrͣdicet᷑ Et tuã ip̃ius aĩam ꝑtran

Expanded text:
ibus, cum ad uidendum ex oraculo dei Christum agente spiritu uenisset in templum et acceptum sinu benedixisset infantem dominum, ait ad Mariam: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel et in signum, cui contradicetur; et
Abbreviated transcription (Latin):
hs ẽẽ nõ porest nocens: suꝑbꝰ eẽ nõ potest nocens
Hũilitatẽ illã loqͦr. que nõ uult ꝑituris rebꝰ excel¬
lere. s et̾nũ aliqͥt u̾aciter cogitame Que nõ suis
quo nequaqũa bonũ eiꝰ auget᷑ Porro aũ suꝑbra
cõtinuo parit iuidiã: Qͥs u̾o sit inuidꝰ qui nõ eim᷑¬
lũ ueht. cuiꝰ bono crucat᷑: Eigo ⁊ iuidia parit cn¬
consequent̾ maliciam. unde ꝓcessit ⁊ doluᷤ.
⁊ adulatio. ⁊ detractio. ⁊ omne opus malũ:
quod pati nolis ab alio. Nia itaq humi¬
litate seruata. que in scͥpͥturis sancus sc̃a ꝓbat᷑
ĩfantia: securi eritis de immortahtate bonoꝵ.¬

Expanded text:
lis esse non potest nocens, superbus esse non potest innocens. lis esse non potest nocens, superbus esse non potest innocens. Humilitatem illam loquor, quae non vult perituris rebus excellere, sed aeternum aliquid veraciter cogitat, quo non suis quo nequaquam bonum ejus augetur. Porro autem superbia continuo parit invidiam. Quis vero sit invidus, qui non ei malum velit, cujus bono cruciatur? Ergo et invidia parit consequenter malitiam: unde procedit et dolus et adulatio et detractio, et omne opus malum, quod pati nolis ab alio. Pia itaque humilitate servata, quae in Scripturis sanctis sancta probatur infantia, securi eritis de immortalitate beatoru
Abbreviated transcription (Latin):
trac tõne. tanqͣm mͦ nati ĩfantes. rõnabiles. ĩno¬
centes. lac cõcupiscite. ut in eo crescatis i salutem:
testes sumꝰ : nos ub̃ hãc suauitatẽ nutricis ossigo
ministrauimꝰ. Agite itaq admoniti scẽ
instar infantie. deponite maliciam.
dolũ. adulationẽ. inuidiã. detractiõem.
Hanc innocentiã sic tenere debetis:
ut eam crescendo nõ amittatis: Quid
est malicia: nisi nocendi amor: Qͥd
ẽ dolus. nisi aliud agere aliud simũ¬
lare: Qͥd ẽ adulatio nisi fallaci laude sedu¬
Qͥd detractio. nͥ mordatior qũa u̾atior rep̾hen¬
tio: Malitia malo delectat᷑ aleno: inuidẽtia
⁊ boro cruciat᷑ alzeno: Dolus duplicat cor. adula¬
enĩ regñ celoꝵ: hũilium scilie: hoc ẽ spũaliter
paruuloꝵ: Nõ ꝯtemnatis. nõ abhorreatis: Mag-¬
noꝵ ẽ ista pusillitas: Suꝑba u̾o fallax: infirmoꝵ
ẽ magnitudo Que uͥ mentẽ possed̾it. erigñdo dei¬
et: inflando euacuat. distendendo dissipat: Humͥ¬

Expanded text:
actione, tanquam modo nati infantes rationabile et innocens lac concupiscite; ut in illo crescatis in salutem, testes sumus: nos vobis hanc suavitatem nutricis officio ministravimus. Agite itaque admoniti sanctae instar infantiae, deponite malitiam, dolum, adulationem et invidiam et detractionem. Hanc innocentiam sic tenere debetis, ut eam crescendo non amittatis. Quid est malitia, nisi nocendi amor? Quid est dolus, nisi aliud agere et aliud simulare? Quid est adulatio, nisi fallaci laude seduest detractio, nisi mordacior, quam veracior reprehensio? Malitia malo delectatur alieno: invidentia et bono cruciatur alieno: dolus duplicat cor: adulaenim regnum coelorum , humilium scilicet, hoc est, spiritualiter parvulorum. Non contemnatis, non abhorreatis. Magnorum est ista pusillitas. Superbia vero fallax infirmorum est magnitudo; quae ubi mentem possederit, erigendo dejicit, inflando evacuat, distendendo dissipat. Humi
Abbreviated transcription (Latin):
di uiolau̾it: corrũpet illũ dr᷑. Templũ enĩ
se putãt seruare circa alios hor̃es inocentiã
suã. cũ sͥ ita noceãt ut hoc careant habita¬
tore. ⁊ punzant᷑ ultore: hinc etiã fit ut ꝑ
noxias uoluptats lapsi ⁊ esfusi nõ solũ tẽplũ
gen̾atos. qr sicut suꝑiꝰ ꝓpt̾ maliciosas nocẽdi
cupiditates qͥbꝰ fit hõibus qd̾ odert̃: Ita pꝰa ꝓpt̾
turpes ⁊ illicitas carnis delectatõnes. ⁊ nefaria
sacͥlegia. qͥbus hor̃es nocere hõĩmnibꝰ nõ uident᷑
nõ eis faciẽdo qd̾ nolt᷑. s dõ nõ obediendo cui cet̾a
suis fieri nolt̾: idem ip̃e apłs petrꝰ alloqͥtur di¬
cens Xp̃o gͥ passo ĩ carne. ⁊ uos eadẽ cogitatõe
armaniini: qd̾ qͥ moriuꝰ ẽ carne. desiit peccare:¬

Expanded text:
corrumpet illum Deus. Templum enim se putant servare circa alios homines innocentiam suam, cum sibi ita noceant, ut Deo careant habitatore, et puniantur ultore? Hinc etiam fit ut per noxias voluptates lapsi et effusi, non solum templa generatos, sicut superius propter malitiosas nocendi cupiditates, quibus fit hominibus quod oderunt, ita postea propter turpes et illicitas carnis delectationes et nefaria sacrilegia, quibus homines nocere hominibus non videntur, non eis faciendo quod nolunt, sed Deo non obediendo cui cunctasuis fieri nolunt, idem ipse apostolus Petrus alloquitur, dicens: Christo ergo passo per carnem, et vos eadem cogitatione arma
Abbreviated transcription (Latin):
secratũ u̾um deiecit pharaone : egiptio int̾emit
Nichil de pecc̃is p̾teritis tanqͣm de ĩseqñtibuᷤᷤ a t̾go
hõstibꝰ formidetis : De cẽt̾o cogitate uite huiꝰ here¬
t̾ram uuẽtiũ ꝑuenire : ne u̾bi dĩ cõtepintiꝰ tanqͣm
mãne fastidio corda ur̃a uelut ora int̾ora desiprãt.
ne ciboᷤ ꝯcupicẽtes egiptioᷤ. de alm̃tis celestibꝰ mm¬
lut aqͣꝵ illaꝵ qͣs isrł nõ potuit bibere occ᷑rerit.
imitata diĩi pagẽta. uelut iniecto crueis ligno
dulcescãt Si tẽptano ẜ pentina mormord̾it. cons¬
pecta illiꝰ exaltatiõe ẜ̃pentis. tanqͣm mortis ÷̃ car¬
ne dm̃ uicte atq triũphate : eodẽ criicis medica¬
mento sanet᷑. Si adu̾sarꝰ amalechita iter inter¬
clidere atq impedire conabr̃: ꝑseu̾antissima ex¬
tensione brachioꝵ eiꝰdem crucis indicio suꝑetur:
siuisfic p̾teritũ tp̃c uolũtates gn̾tiũ ꝯsũmasse: De¬

Expanded text:
secratum, verum dejecit Pharaonem, Aegyptios interemit: nihil de peccatis praeteritis tanquam de insequentibus a tergo hostibus formidetis. De caetero cogitate vitae hujus ereram viventium pervenire: ne verbi Dei contemptu tanquam mannae fastidio, corda vestra velut ora interiora desipiant; ne cibos concupiscentes Aegyptios de alimentis coelestibus murmulut aquarum illarum quas Israel non potuit bibere, occurrerit; imitata Domini patientia, velut injecto crucis ligno dulcescant. Si tentatio serpentina momorderit; conspecta illius exaltatione serpentis, tanquam mortis in carne Domini victae atque triumphatae, eodem crucis medicamento sanetur. Si adversarius Amalechita iter intercludere atque impedire conabitur, perseverantissima extensione brachiorum ejusdem crucis indicio superetur. Sufficit praeteritum tempus voluntates gentium consummasse. De
Abbreviated transcription (Latin):
morti e hoc. qͦtam modo carnẽ suã uoce tangebat.
Non gͦ ahud: Non pnqͥt pons corpꝰ t̾remĩ. ⁊ accipio
corpͦ aereũ. aut accipio corpꝰ et̾eum. ip̃m accipio. ses
amnẽ mo tis huiꝰ. qͥa oꝑtet cecruptibile nõ ahud
s hoc Iduere incorruptõnẽ. ⁊ mortale nõ ahuło. s

Expanded text:
mortale hoc, quodam modo carnem sua voce tangebat. Non ergo aliud. Non, inquit, pono corpus terrerum, et accipio corpus aereum, aut accipio corpus aethereum. Ipsum accipio, sed non jam mortis hujus. Quia oportet corruptibile, non aliud, sed hoc, induere in
Abbreviated transcription (Latin):
e Qͥsqͥs enĩ ĩ hac domo uult habitare nob̾¬
honis uocẽ ĩ scͥpͥturis minime ẽẽ descͥptam:
Audigͥ: Noẽ ⁊ sitacebat uͦce: oꝑe loq̃bat᷑.¬
S silebat linga. f abricatõne clamabat:
Nam itq cũ oꝑaret᷑ opus nouu. ⁊ nulli al¬
quando comꝑtũ: admonebat cũctos nouis
ꝑiculis noua tabnacula p̾parari: Loquebat᷑
Si mͥ nõ cͥcditis: uł oꝑibus cͥdite:¬

Expanded text:
 hac domo vult habitare nobitionis vocem in Scripturis minime esse descriptam. Audi igitur. Noe etsi tacebat voce, opere loquebatur; silebat lingua, fabricatione clamabat. Nam utique cum operaretur opus novum, et nulli aliquando compertum, admonebat cunctos, novis periculis nova tabernacula praeparari. Loquebatur Si mihi non creditis, operibus credite
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixꝰ est ⁊ ego mũdo. crux inqũa ista
nõ qͣdraginta dierũ est: si totꝰ huiꝰ uite.
que mistico nim̾o qͣdraginta istoꝵ sig¬
nnficat᷑ dierũ. siue qd̾ homͦ ducturus hãc
uitã sic̃ nõnulli asser̃t diebꝰ.xͣl. format᷑¬
lege ꝯcordãt: ⁊ qͣterden istũ nm̾um
signãt. nb̃q in hac uita scͥpturas utrãq
necessarias ẽẽ demõstrãt: siue aha qͣlib
ꝓbabiliore causa qũã potest iͣcellectus
melior ⁊ luculentior ĩuenire Uñ ⁊ mo¬
yses ⁊ helyas ⁊ ip̃e dñs qͣdragĩta  ieiun᷑
uerũt: ut insinuaret᷑ nb ⁊ ĩ moyse ⁊

Expanded text:
crucifixus est, et ego mundo : crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum; sive quod homo ducturus hanc vitam, sicut nonnulli asserunt, diebus quaLege concordant, et quater deni istum numerum signant, nobisque in hac vita Scripturas utrasque necessarias esse demonstrant; sive alia qualibet probabiliore causa, quam potest intellectus melior et luculentior invenire. Unde et Moyses et Elias et ipse Dominus quadraginta diebus jejunaverunt: ut insinuar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatiurꝰ malus a bono: hoc ẽ peccator a iͦto.
diabłs a scõ: h̾eticus a fideli: Rehctis enim
his õibus ad simihtudinẽ chliuiii. tanꝗͣ in
naufragio scłi: sola ad instar arche ilhꝰ in
ub mũdi futurũ excidiũ: ⁊ illos tantũmodo
dicimꝰ ꝑicłis euasuros. qͦs hec triplex archa
intra se gremio religõnis meluserit: T̃ri-
ac tricam̾atã eã fuisse. uiiiq demõstrat iri¬
plice chuinitatis illã gr̃a ẽẽ distinctã: An

Expanded text:
am, malus a bono; hoc est, peccator a justo, diabolus a sancto, haereticus a fideli. Relictis enim his omnibus ad similitudinem diluvii tanquam in naufragio saeculi, sola ad instar arcae illius in vobis mundi futurum esse excidium; et illos tantummodo dicimus periculum evasuros, quos triplex arca intra se gremio religionis incluserit. Tripleet tricameratam eam fuisse, utique demonstrat triplici divinitatis illam gratia esse distincta
Abbreviated transcription (Latin):
nõ aliud ĩ nat᷑a Sẽꝑ ap̃ patrẽ. seꝑ cũ pa¬
tre: sẽꝑ de patre: sẽꝑ ĩ patre: Sẽꝑ ap̃ pa¬
trem. cũ illi ẽ una nat᷑ał immensitas: se¬
per cũ patre. cũ quo illi ẽ una nat᷑alis et̾¬
nitas Sẽꝑ de patre: de quo illi ẽ nat᷑alit̾
et̾na natiuitas: sẽꝑ ĩ patre. cũ qͦ illi ẽ una
nat᷑ałr eqͣlisq diuinitas Et alt̾ quid̾e ille

Expanded text:
apud Patrem, semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alt
Abbreviated transcription (Latin):
uerent᷑ oe chicũt. dñe ne des suꝑ nos sangͥnẽ innͦcẽtem:
Nõne ub̃ uidet᷑ nautarũ imp̾catõ. pilati eẽ ꝯfessio. qͥ
tradidit xp̃m. ⁊ tñlauat manꝰ suas ⁊ dic̃. mũduᷤᷤ ego
sũ a sangͥne stihuiꝰ : Qũa ꝯgrue ꝑ ꝑsonã gẽtilem.
fides gñtiũ p̃dicat᷑. Dic̃ itaq ionas m orõne sua Tol

Expanded text:
verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum t tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue per personam gentilem fides gentium praedicatur! XI. Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tol