comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib rei ca ut quos rõ nõ posset
eos ad offiñ religio ducẽt nõ ne
ocm̃ religionem funditꝰ sustule¬
runt. Quid ꝓdigꝰ Chuus qui er
que ꝓdessent hominuĩ uite d̾or
ĩ mimoͣ ħ̾ita esse dixit. ꝙͣ tandẽ
religionẽ reliquit. quid qui aᷤ
fõtesant claros aut potentes
uiros tradunt post mortẽ ad
nos colere p̃can uenariq solca¬
mꝰ nõ ne exptes sũt religionũ

Expanded text:
 causa, ut quos ratio non posset eos ad officium religio duceret, nonne omnem religionem funditus sustulerunt? Quid Prodicus Cius, qui ea quae prodessent hominum vitae deorum in numero habita esse dixit, quam tandem religionem reliquit? Quid qui aut fortis aut claros aut potentis viros tradunt post mortem ad nos colere precari venerarique soleamus, nonne expertes sunt religionum
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquid appetant ꝙ sit nacure
accomodatũ. deus quid appetat.
ad qmͣi d̾niq rem motu mentis
ac rõne utat᷑. postremo quomõ
beatus sit. quomõ et̾nus quitqd
em̃ hoꝵ attigit ulcus ẽ. ita male m¬
scituta rõ. exitũ in uenire nõ pot̃.
sic enĩ dicebas spẽm dei ꝑcipi cogi¬
tacione nec sensu. nec esse in illã
ullam soliditatẽ. neq eandẽ ad nuͣ¬

Expanded text:
ut aliquid adpetant quod sit naturae accommodatum, deus quid appetat, ad quam denique rem motu mentis ac rationis utatur, postremo quo modo beatus sit quo modo aeternus. quicquid enim horum attigeris ulcus est: ita male instituta ratio exitum reperire non potest. Sic enim dicebas, speciem dei percipi cogitatione non sensu, nec esse in ea ullam soliditatem, neque eandem ad nu
Abbreviated transcription (Latin):
is d̾ diis dixit. ĩ uidie de testande
gr̃a dixisse. Neq enĩ tã desipiens
fuisset ut homũculis simile dñi fi¬
geret inuamẽtis dũtarat extims
nõ habitu solido menbris hoĩms
p̃ditũ omi usu m̃bͦs ne minimo
quidẽ exilẽ q̃nda atq plucidum
nichil cuiꝙͣ tribuente i chil gͣti¬
ficantẽ oĩno. nchil cante nichil
agentẽ. que nat᷑a pͥmu nulla eẽ
pot̾. Id q uidens epicurꝰ re tollit.
orõne relinquit deos. ¶dem̃ si
maxime talis ẽ deus. ut nulla g̃ria
nulla hominũ caritate teneatur

Expanded text:
s dixerit invidiae detestandae gratia dixisse; neque enim tam desipiens fuisset ut homunculi similem deum fingeret, liniamentis dumtaxat extremis non habitu solido, membris hominis praeditum omnibus usu membrorum ne minimo quidem, exilem quendam atque perlucidum, nihil cuiquam tribuentem nihil gratificantem, omnino nihil curantem nihil agentem. quae natura primum nulla esse potest, idque videns Epicurus re tollit oratione relinquit deos; deinde si maxime talis est deus ut nulla gratia nulla hominum caritate teneatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ optime p̃stantissime q nature.
Auid enĩ meliꝰ ant quid p̃stanciꝰ
bonitate ⁊ bñificentia. qua cum
carere uultis neminẽ do nec dm
nec hominẽ carneminẽ ab eo a¬
mari. neminẽ diligi uultis. Ita fit
ut nõ mõ hoĩnes adiis. s ip̃i dii
int se ab aliis alii negligant᷑. qnͣ¬
to stoici meliꝰ qui a uob̾ rep̃hen¬
dunt᷑. censent aut̃ sapiẽtes sapi¬
entib ⁊̃ ignotis eẽ amicos. Nich
ẽ em̃ nirtute amabiłis. ꝙͣ qui adep¬
tus erit/ ubicũq erit genciũ a nob̾
diliget᷑. uos aut̃ quid malidatis.
cũ in betillicitatẽ gͣtificationẽ et
bemuolenciã ponĩtis. ut cñ omit¬
cam un ⁊ natura doꝵ. ne hõmes
quidem nͥ censetis nisi i becilli es¬
sent futuros bñfitos ⁊ benignos
fusse. Nulla caritas naturał in t̾
bones. Cax ip̃m u̾bũ ẽ amoris ex qͦ
amicicie nomẽ ductũ ẽ. ꝙͣ si ad
fructũ nr̃m referemꝰ. nõ ad illius

Expanded text:
est optimae praestantissimaeque naturae. quid enim melius aut quid praestantius bonitate et beneficentia; qua cum carere deum vultis, neminem deo nec deum nec hominem carum, neminem ab eo amari neminem diligi vultis: ita fit ut non modo homines a deis sed ipsi dei inter se ab aliis alii neglegantur. Quanto Stoici melius, qui a vobis reprehenduntur: censent autem sapientes sapientibus etiam ignotis esse amicos; nihil est enim virtute amabilius, quam qui adeptus erit ubicumque erit gentium a nobis diligetur. Vos autem quid mali datis, cum in inbecillitate gratificationem et benivolentiam ponitis. ut enim omittam vim et naturam deorum, ne homines quidem censetis, nisi inbecilli essent, futuros beneficos et benignos fuisse? nulla est caritas naturalis inter bonos? carum ipsum verbum est amoris, ex quo amicitiae nomen est ductum; quam si ad fructum nostrum ref
Abbreviated transcription (Latin):
pe faunoꝵ ex audite sepe uise for¬
ne deoꝵ. quẽius aut nõ hebetem
aut impu deos esse p̾sentes con¬
fiteri coegerunt. ¶pdictiones uͦ
⁊ p̾s̃pciones reꝵ futurar qd alid
decłant. nisi homĩb ea que sit̾ ostẽ¬
di. monstrari. portendi. p̾dici Ex
quo illa ostenta. monstra perten¬
ta. ꝓdigia dicunt᷑. ꝙ si ea fictacre¬
dimꝰ licencia tabulaꝵ. mopsum.
Tyresiam. amphiaraũ. Calcantẽ.
helenũ quos t̾n augures ne ip̃e
quidẽ fabule asciuisset̃. si res oio
repudiarent. ne domestitis quidẽ
exemplis docti nim̃ deoꝵ oyba¬

Expanded text:
es exauditae, saepe visae formae deorum quemvis aut non hebetem aut impium deos praesentes esse confiteri coegerunt. Praedictiones vero et praesensiones rerum futurarum quid aliud declarant nisi hominibus ea quae sint ostendi monstrari portendi praedici, ex quo illa ostenta monstra portenta prodigia dicuntur. Quod si ea ficta credimus licentia fabularum, Mopsum Tiresiam Amphiaraum Calchantem Helenum quos tamen augures ne ipsae quidem fabulae adscivissent, si res omnino repudiarent, ne domesticis quidem exemplis docti numen deo
Abbreviated transcription (Latin):
Ne cũ Cotta dicisset.
Tũ uelleiꝰ. ne ego mot
incantus qui cũ achte¬
mico ⁊ codem rechore
congredi conatus/. Nã neq in diỹ¬
tũ achademicũ ꝑtimuissẽ nes sine
re ualiusti. Corona t̾ ⁊ uidices d̾fu¬
erunt. S ad ista alias. Nunc lncuĩ
Eundẽ equidẽ mallẽ audare Cot¬
tam. dum qr eloqnçia talsos dos
sustulit. cad̾e uos inducat. Est

Expanded text:
e cum Cotta dixisset, tum Velleius Ne ego inquit incautus, qui cum Academico et eodem rhetore congredi conatus sim. nam neque indisertum Academicum pertimuissem nec sine re valuisti; corona tibi et iudices defuerunt. Sed ad ista alias, nunc Lucilium, 'Eundem equidem mallem audire Cottam, dum qua eloquentia falsos deos sustulit eadem veros inducat. est
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sencio. Omĩs t̾n ista reꝵ effigi¬
oritur. Que ⁊̃ si eẽnt que nula sut.
pellere se ip̃a ⁊ agitari int̾se ꝯcursu
fortasse possent. formare figurare
colorare aĩare nõ possent. Nullo gͥ
mõ ĩmortalẽ deum efficitis uide¬
amꝰ nc̃ de beato sine uͥtute. certe i¬
nullo mõ. Nirtus aut̃ actuosa. et
igit᷑ ita ne beatꝰ quidẽ. que gͦ uita:
Suppeditatio in quis bonoꝵ nullo
maloꝵ int̾uentu. quoꝵ tandẽ bõꝵ:
uoluptatũ credo nempe ad corpus
ptinentiũ. Nullã enĩ nomistis insi
ꝓfectam a corꝑe ⁊ redeuntẽ ad corpꝰ
aĩ uoluptatẽ. Non arbit᷑r te uelle

Expanded text:
is tamen ista rerum effigioritur? quae etiam si essent, quae nulla sunt, pellere sepse et agitari inter se concursu fortasse possent, formare figurare colorare animare non possent. Nullo igitur modo inmortalem deum efficitis. Videamus nunc de beato. Sine virtute certe nullo modo; virtus autem actuosa; et igitur; ita ne beatus quidem. Quae ergo vita? "Suppeditatio" inquis "bonorum nullo malorum interventu". Quorum tandem bonorum? voluptatum credo, nempe ad corpus pertinentium; nullam enim novistis nisi profectam a corpore et redeuntem ad corpus animi voluptatem. non arbitror te velle
Abbreviated transcription (Latin):
mã uementi noctu duo iuuenes
in equis albis dixisset᷑ regẽ ꝑsen
illo die captũ. senatui nũciass pͥmo
qiͣ temẽ de republica locutus ess¬
in carderẽ ꝯiectus ẽ. postea paulo
litteris allatis cũ idem dies consti¬

Expanded text:
mam venienti noctu duo iuvenes mam venienti noctu duo iuvenes cum equis albis dixissent regem Persem illo die captum, cum senatui nuntiavisset, primo quasi temere de re publica locutus in carcerem coniectus est, post a Paulo litteris allatis cum idem dies consti
Abbreviated transcription (Latin):
tare possit. Quid enĩ ẽ ħ illo eui¬
tentius. ꝙ sit cognitũ cõphensur¬
q animis in hrmꝰ. nõ t̃r stabilis
opiio ꝑmanẽt. nec ꝯfirmaret᷑
diu turmtate temꝑis. nec una cũ
seclis etatib q hominũ muenta¬
re potuiss. Et enĩ uidemꝰ ceteras
opinones fictas atq uanas diu¬
turmtate extabuisse. Auis einz
ypocentauꝵ fuisse aut chimeram
putat Queneanꝰ tã excors mueĩ¬
ri potest. queilla q̃ quõdã credebã¬
tur apud inferos portenta extimes¬
cat. opimonũ enĩ. ꝯmenta delet
dies. natẽ uidicia cõfirmat. Itaꝙ¬
⁊ ĩnrõ ppło ⁊ incetis deoꝵ cultus
religionũq scĩtates existũt ĩ dies
maiores atq meliores id qr eue¬
ut nõ temere nec casu. s ꝙ q̃ pre
postumꝰ dictator cũ octanio manu¬
lo tusculano p̃mio diniciret ĩ nr̃a¬
Acie. Castor ⁊ pollux ex equis pug̾̃re
nisi sunt. ⁊ recenciori memoria ide
tindaride ꝑ sẽ uictũ nũci auuͣt. pu¬
lescentis. cũ ep̃fectura reatina ro¬

Expanded text:
tare possit; qui enim est hoc illo evidentius? Quod nisi cognitum conprehensumque animis haberemus, non tam stabilis opinio permaneret nec confirmaretur diuturnitate temporis nec una cum saeclis aetatibusque hominum inveterare potuisset. etenim videmus ceteras opiniones fictas atque vanas diuturnitate extabuisse. quis enim hippocentaurum fuisse aut Chimaeram putat, quaeve anus tam excors inveniri potest quae illa quae quondam credebantur apud inferos portenta extimescat? opinionis enim commenta delet dies, naturae iudicia confirmat. Ita populo et in ceteris deorum cultus religionumque sanctitates existunt in dies maiores atque meliores; idque evenit non temere nec casu, sed quod et A. Postumius dictator cum Octavio Mamillio Tusculano proelio dimicaret, in nostacie Castor et Pollux ex equis pugnare visi sunt, et recentiore memoria idem Tyndaridae Persem victum nuntiaverunt. lescentis, cum e praefectura Reatina Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ole ex pfudo sire¬
at celũ eruet. dubitat pͥmo q̃ sit
uisis auditoq nautito cantu sicut
iciti acq alacres rostris ꝑ t̾remũt
delfmi. Itẽ alia multa siluatu Melo
consilem adaures cantũ. ⁊ auditũ
reft̾. ergo ut hͥ p̾mo aspectũ ĩ ãĩũ
qurdd̾a sensuq uacuũ se putat c̃¬
nere. post aut̃ signis c̾tiorib quale
sit illud de quo dubitau̾at incip̃
suspicari. sic phi debuerũt. si forte
eos pͥmꝰ aspectus mũdi ꝯturbaue¬
tat. postea cũ uidisset̃ motus eius
fmitos ⁊ equabiles omiaq ratis
ordinib mod̾ata ĩmutabiliq cõ¬
stantia intelligẽ in ẽẽ aliꝙ̃ nõ so¬
li habitatorẽ in hac celesti ac di¬

Expanded text:
olem ex profundo saxead caelum eruit: dubitat primo quae sit visis auditoque nautico cantu: "sicut †inciti atque alacres rostris perfremunt delphini" —item alia multa— Silvani melo consimilem ad aures cantum et auditum refert — ergo ut hic primo aspectu inanimum quiddam sensuque vacuum se putat cernere, post autem signis certioribus quale sit id de quo dubitaverat incipit suspicari, sic philosophi debuerunt, si forte eos primus aspectus mundi conturbaverat, postea cum vidissent motus eius finitos et aequabiles omniaque ratis ordinibus moderata inmutabilique constantia, intellegere inesse aliquem non solum habitatore
Abbreviated transcription (Latin):
qui nulla re egentes ⁊ int̾ se dili¬
gunt ⁊ homĩb consult᷑. ꝙ nĩ ita s ͭ
quid uenamur. quid p̾camͣ deos.
Cur sacris pontifices. Curanspici¬
is augures p̾sunt. quid optamꝰ
mͥ ab homine nõ tam faceto. qmͣ
adscribendi licentiã lib̃d. que enĩ
pot̾ esse sanctitas si dii humana
nõ curant. Que aut̃ aĩãs natura
nichil curans. Ueriꝰ ẽ igͥ nimix illd̾
ꝙ familiaris oĩum nr̃m possitomꝰ¬

Expanded text:
qui nulla re egentes et inter se diligunt et hominibus consulunt. Quod ni ita sit, quid veneramur quid precamur deos, cur sacris pontifices cur auspiciis augures praesunt, quid optamusmur ab homine non tam faceto quam ad scribendi licentiam libero. quae enim potest esse sanctitas si dii humana non curant, quae autem animans natura nihil curans? Verius est igitur nimirum illud quod familiaris omnium
Abbreviated transcription (Latin):
bis. niuib ⁊ guttis Imbriũ quasi
cruentis. cũ lapidib. aut repenti¬
nu pecudũ q portentis. tũ facib
uisis celestib. tũ stellis hiis qͣs
que nꝑ bello octauiano magna

Expanded text:
bus et guttis imbrium quasi cruentis, tum labibus aut repentinum pecudumque portentis, tum facibus visis caelestibus tum stellis is quas quae nuper bello Oct
Abbreviated transcription (Latin):
sortiri quid loquare. nisi forte ne
ħ quidẽ attendis ñ modo ĩ hoĩe
sit aut usũ nõ hẽat obstare ꝙ̃ mo¬
redudat. S capite collo. e̾nicib
latib aluo. t̾go. poblitib. maĩb
pedib. femorib crurib. Si ut in

Expanded text:
sortiri quid loquare. Nisi forte ne sortiri quid loquare. Nisi forte ne hoc quidem adtendis, non modo in homine sit aut usum non habeat obstare. quam moredundat sed capite collo cervicibus lateribus alvo tergo poplitibus manibus pedibus feminibus cruribus. si ut
Abbreviated transcription (Latin):
reb inferiores cũ simiꝰ. Fornͣi᷑ pares
sum. ad similitudinẽ enĩ deo ꝓpuis
locũ diuciꝰ urgeã. ꝙͣ si ea gnͣa belu¬
ar que in rubro mari. indi aue gait¬
nant᷑. nulla eẽ dicamꝰ. atq ne cu¬
riosissum quide hom̃es exquiren
mari.paludib flumĩb existunt.
delectat maxĩe siłitudo. Quid ca¬
nis nõne simis lupo. atq ut ait
enniꝰ. Simł ꝙͣ similis turpissima
bestia nob̾. at mores mutroq dis¬
pares. Elefanto beluaꝵ nulla pru¬
dencior.at figura que ua stior. de be¬
stiis loquor. Quid int̾ iõs hoĩes.
Nõ ne in simillimis formis dispa
se. sumet aliꝰ msi in t̾restri. nͥ in eo
qui natus sit. insi m eo qui adole¬
uerit. nsi in eo qui didicit. nͥ ĩ eo
qui exaĩo constat ⁊ corpe caduco ⁊
turbat. hiis enĩ omĩb que ꝓposi
adiũctis in homine rõne esse et
mentẽ nidebas. quib detͣctis din
t̃u nosse te dicis. Modo limamẽta¬
nõ maneant.ħ ẽ nõ consid̾are. s qiͣ

Expanded text:
rebus inferiores simus, forma pares sumus; ad similitudinem enim deorum propius locum diutius urgeam quam si ea genera beluarum, quae in rubro mari Indiave gignantur, nulla esse dicamus? atqui ne curiosissimi quidem homines exquirendmari paludibus fluminibus existunt; delectat maxime, similitudo. quid canis nonne similis lupo atque, ut Ennius, "simia quam similis turpissuma bestia nobis"; at mores in utroque dispares. elephanto beluarum nulla prudentior; ad figuram quae vastior? de bestiis loquor; quid inter ipsos homines nonne et simillimis formis disparse; sumet alius nisi in terrestri, nisi in eo qui natus sit, nisi in eo qui adoleverit, nisi in eo qui didicerit, nisi in eo qui ex animo constet et corpore caduco et turbet? his enim omnibus quae proposui adiunctis in homine rationem esse et mentem videbas; quibus detractis deum tamen nosse te dicis, modo liniamenta maneant. hoc est non considerare sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
stabile c̾tamq siñam. Na contra
andire tu ip̃e cocta quid sentias
san iniquit oblitus es ꝗd ĩimicu
dixerim. faciliꝰ me talib p̾ẜtĩ de
reb quid nõ sentuẽ ꝙͣ quid setirẽ
possem dice̾. ꝙ si hr̃ẽ aliquid q li¬
queret. tn te andire uicissim uel
lem cũ ip̃e tam multa dixissem.
Tũ balb gera tͥ morẽ ⁊ acã ꝙͣ bre¬
uissime pot᷑o. Et enĩ cũctis ꝑ epitu¬
ri enorib longa demea disputa¬
cione tracta oracio ẽ
amino duudunt nr̃ totar
istã de diis ĩmortalib qõ¬

Expanded text:
stabilem certamque sententiam. nam contra audire tu ipse Cotta quid sentias.' An inquit oblitus es quid initio dixerim, facilius me, talibus praesertim de rebus, quid non sentirem quam quid sentirem posse dicere? quod si haberem aliquid quod liqueret, tamen te vicissim audire vellem, cum ipse tam multa dixissem. Tum Balbus: Geram tibi morem et agam quam brevissume potero; etenim convictis Epicuri erroribus longa de mea disputatione detracta oratio est. Omnino dividunt nostri totam istam de dis inmortalib
Abbreviated transcription (Latin):
uidisci. Sol duab unꝰ orbis ultĩs
ꝑtib d̾fimẽs motũ cursus ãnuos
confitit. huiꝰ hanc ulustractẽm eiꝰ¬
de incensa radiis mẽstruo spatio lu¬
na complet. Quĩꝙ aut̃ stelle eũdẽ
orbem tenẽtes. alie ꝓpius atris. aͤ
remociꝰ ab hiistẽ principiis dispa¬
rib temꝑib eatẽ spacia cõfmunt.
nunqd tale Epicure iidisti. Ne sit
igit᷑ sol ne luma ne stelle. qm̃ nch̾¬
qͥ ẽdis eẽ omĩa. Tollamꝰ qͦ q̃ aut
ystoria nob aũ noua rõ affertita
cũ esse nõ credant. Que sũt tante
aĩ angustie ut si seriphi natus eẽs
nec unꝙͣ egressus ex insula ĩ quo
lepusculos uulpeculosq sepe ui
putares. et tu quidẽ uellei ñ ur̃o
more s dialetitoꝵ. que funditus
supsisti. Concedimiꝰ. beatũ aut̾ sine
nirtute neminẽ ẽẽ posse id ꝙͦ dimiꝰ
Et nbent̾ quide uͥtutẽ ant̾ sine cõ¬

Expanded text:
l duabus unius orbis ultimis partibus definiens motum cursus annuos conficit; huius hanc lustrationem eiusdem incensa radiis menstruo spatio luna complet; quinque autem stellae eundem orbem tenentes, aliae propius a terris aliae remotius, ab isdem principiis disparibus temporibus eadem spatia conficiunt. num quid tale Epicure vidisti? ne sit igitur sol ne luna ne stellae, quonredis esse? Omnia tollamus ergo quae aut historia nobis aut ratio nova adfert. ita are esse non credant. quae sunt tantae animi angustiae ut, si Seriphi natus esses nec umquam egressus ex insula, in qua lepusculos vulpeculasque saepe vderi te putares. Et tu quidem Vellei non vestro more sed dialecticorum, quae funditus sumpsisti: concedimus. beatum autem esse sine virtute neminem posse: id quoque damus, et libenter quidem. virtutem autem sine
Abbreviated transcription (Latin):
s romb deoꝵ ĩ mortaliũ templa
⁊ aras cu̾terit. Quid ẽ cm̃ cur d̾os
ab homĩb colendos dicas cũ dn
nõ moto hoĩnes nõ colant. s oĩno
nichil curent. nichil agant: ¶Ade
eoꝵ erunia quedã p̃stansq natura
ut debeat ip̃a ꝑse adse colendã clite̾
natura que sua uolũtate letans m¬
chil nec actum sit unꝙͣ neq agat
neq egerit. Que porro pietas ei de¬
betur a quo nichil accepis: aut qd
oĩno cuiꝰ millũ merctũ sit ei deberi
pot̃. Est enĩ pietas iusticia adu̾sum
deos cũ quib quid pot̾ nob̾ esse
doꝵ qui qmͣobrem colendi sunt
nõ intelligo. nullo nec accepto ab
hiis. nec spato bono. quid ẽ aut̃ ꝙ
ẽ lib̾are. cũ sustuletis oẽm iũ deoꝵ.
Nisi forte diagoram. aut theodor
qui oĩno deos eẽ negabant censes
supsticiosos essẽ potuisse Ego ne ꝓ¬
tagoram quidẽ neutrũ licuit nec
esse deos nec nõ esse. Hoꝵ eĩ sinẽ¬

Expanded text:
s deorum inmortalium templa s deorum inmortalium templa et aras everterit. quid est enim cur deos ab hominibus colendos dicas, cum dei non modo homines non colant sed omnino nihil curent nihil agant? "At est eorum eximia quaedam praestansque natura, ut ea debeat ipsa per se ad se colendam elicere natura, quae sua voluptate laetans nihil nec actura sit umquam neque agat neque egerit? Quae porro pietas ei debetur a quo nihil acceperis, aut quid omnino cuius nullum meritum sit ei deberi potest? est enim pietas iustitia adversum deos; cum quibus quid potest nobis esse deorum; qui quam ob rem colendi sint non intellego nullo nec accepto ab his nec sperato bono. Quid est autem est liberare, cum sustuleris omnem vim deorum. Nisi forte Diagoram aut Theodorum, qui omnino deos esse negabant, censes superstitiosos esse potuisse; ego ne tagoram quidem, cui neutrum licuerit, nec esse deos nec non esse. horum enim se
Abbreviated transcription (Latin):
Nam filo nr̃ ferre nõ pot̾at. Asper¬
nari Epitureos molles ⁊ delitatas
uoluptates. sũma em̃ memoria
ꝓnũciabat płimas epituri sm̃as.¬
hiis ip̃is uerbis quib erant sc̃pte.
¶Metdori uo qui ẽ epicuri collega.
sapie multa inprudenciora recita¬
bat. Accusat enĩ timocratẽ frẽm
suũ met᷑dorus ꝙ dubitet oĩa que
ad beat̃a uitã ꝑtineant uentre me¬
tiri neꝙ id semel dicit. s sepiꝰ.an
Satm ẽ id illã habundãtẽ boĩs ui¬
tam beatissimã. Cogitant ĩqunt
assidue beatũ esse se. ħt cnĩ nichil
aliuud ꝙ agitet ĩmente. cõphende
ig̾ manimo ⁊ ꝓponeante oculos
deũ nichil aluid ĩ omĩ et̾ntate nͥ
Nec tñ iudeo quomo nõ uercatur
nec et̾mis. at q̃ descĩtate.d̾ pieta¬
te adu̾sus deos libros scripsit. Epi¬
curus. at quomõ in hiis loquitũ
ut corũcamũ. aut sceuolã ponti¬
fices magnos te audire dicas. ṅ
cũ qui susculit oc̃m fiuiditus
religionẽ. nec manib. ut xerres

Expanded text:
am Philo noster ferre non poterat aspernari Epicureos mollis et delicatas voluptates. summa enim memoria pronuntiabat plurimas Epicuri sententias is ipsis verbis quibus erant scriptae. Metrodori vero, qui est Epicuri collega sapientiae, multa inpudentiora recitabat; accusat enim Timocratem fratrem suum Metrodorus, quod dubitet omnia quae ad beatam vitam pertineant ventre metiri, neque id semel dicit sed saepius. " Satin est id ad illam abundantem bonis vitam beatissimam? "Cogitat" inquiunt "adsidue beatum esse se; habet enim nihil aliud quod agitet in mente". Conprehende igitur animo et propone ante oculos deum nihil aliud in omni aeternitate nisi Nec tamen video quo modo non vereatur nec aeternus. "At etiam de sanctitate de pietate adversus deos libros scripsit Epicurus." At quo modo in his loquitur: ut Ti. Coruncanium aut P. Scaevolam pontifices maximos te audire dicas, non eum qui sustulerit omnem funditus religionem nec manibus ut Xerses
Abbreviated transcription (Latin):
quib duob u̾bis signitĩcatis d̾m
S̾cũ efficere uultis. indumecta cũ¬
repetis. Ita eñ dicebas nõ corpus
ẽẽ in deo. s qiͣ corpꝰ nec sanguine
s qiͣsanguine. ħ ꝑsepe facitis ut
cũ Aliquid nõ u̾isimile dicitis ⁊ ef¬
fugere rep̃hensionẽ uelitis. affera¬
tis aliquid qd õmo ne fieri quider
possit. ũ sãtis fuit illũ ip̃m dequo
imsbigebat᷑ concede̾. ꝙͣ tam inpu

Expanded text:
quibus duobus verbis significatis deum? Quod cum efficere vultis, inrepitis. ita enim dicebas, non corpus esse in deo sed quasi corpus, nec sanguinem sed tamquam sanguinem. Hoc persaepe facitis, ut, cum aliquid non veri simile dicatis et effugere reprehensionem velitis, adferatis aliquid quod omnino ne fieri quidem possit, ut satius fuerit illud ipsum de quo ambigebatur concedere quam
Abbreviated transcription (Latin):
to. cũ uolucres angues eruastitate
lbie uento affrico iuettas int̾fi¬
cuint atq consumũt. ex quo fit ut
ille ne morsu uiue noceant. ne odo¬
re mortue. ¶possem de iche iuno¬
nu utilitate de cocodrilloꝵ defeliũ
dicere. s nolo esse longus. ita con¬
cdudam tñ. beluas abarbaris ꝓpter
nõ mõ bñficiũ nullũ extare. s ne
tactũ quidẽ oĩno. nichil inqt nego
ciiiꝑ fecto epicurus. qiͣ pueri deli¬
cati in chil cessacione meliꝰ existi¬
mant. at ip̃i tñ puer q̃ cũ cessant
ex̾citacione aliqua ludicra delectã¬
tur. dm sic feriatũ uolumꝰ cessatio¬
ne corpe ut si se ꝯmouit damꝰ. ne

Expanded text:
to, cum volucris anguis ex vastitate Libyae vento Africo invectas interficiunt atque consumunt, ex quo fit ut illae nec morsu vivae noceant nec odore mortuae. possum de ichneumonum utilitate de crocodilorum de faelium dicere, sed nolo esse longus. ita concludam, tamen beluas a barbaris propter non modo beneficium nullum extare, sed ne factum quidem fecto Epicurus quasi pueri delicati nihil cessatione melius existimat. at ipsi tamen pueri etiam cum cessant exercitatione aliqua ludicra delectantur: deum sic feriatum volumus cessatione torpere, ut, si se commove
Abbreviated transcription (Latin):
tir̾anꝰ. Gero. delib̾andi sibi unũ diẽ
postulat. Cũ idẽ exeo post tridie q̃¬
reret biduũ petiuit. Cum sepius
duplicaret num diex admirans
Gero requireret cũ ita facet. qm̃
quanto diuciꝰ consid̾o in qt tanto
m̾ spes uidr obscurior. S simoni¬
dẽ arbitror. Nõ enĩ poeta solũ sua
ius u̾m ⁊ cet̾a que doctus sapiẽs¬
q tradit᷑.qm̃ multa uenirẽt ĩ mẽ¬
tem acuta atq sõtilia. dubitante¬
quid eoꝵ ess uerissimũ desꝑasse cẽz
uitatẽ Epicur uo tuus. nã cũ illo
ocri prudencia. querit᷑ p̾mũ ĩ ea
questione que ẽ denatͣa deoꝵ sint¬
ne du nͣ sint. difficile ẽ negare c̾do¬

Expanded text:
tyrannus Hiero, deliberandi sibi unum diem tyrannus Hiero, deliberandi sibi unum diem postulavit; cum idem ex eo postridie quaereret, biduum petivit; cum saepius duplicaret numerum dierum admiransque Hiero requireret cur ita faceret, "quia quanto diutius considero" inquit "tanto mihi spes videtur obscurior". Sed Simoniden arbitror non enim poeta solum suavis verum etiam ceteroqui doctus sapiensque traditur, quia multa venirent in mentem acuta atque subtilia, dubitantequid eorum esset verissimum desperasse omnem veritatem. Epicurus vero tuus nam cum illo ocri prudentia? Quaeritur primum in ea quaestione quae est de natura deorum, sintne dei necne sint. "Difficile est negare
Abbreviated transcription (Latin):
so dillo familiari tuo uideor audis¬
se. cũ te cogatis omĩb sine dubio
ante ferret. pautos tecũ epicureos
ce te diligi intelligebam. arbit᷑bar
illũ ꝑꝑ bemuolentiã ub̾ius id di¬
cere. Egoaut ⁊ si uereor laudare
p̃sentem iudico tndre obscura at¬
q difficili ate dictũ esse dilucide.
Neq sentenciis solũ copiose s ⁊̃¬
appeliare solebat. cũ athenis eẽ au¬
diebam frequent̾. Et quidẽ ip̃o auc¬
tore philone credo ut facilius uidi¬
carẽ qm̃ illa bene refelleñt᷑. cum a
pn̾cipe epicurcoꝵ accepissẽ ꝙ̃ad̾m
ut tu. distĩcte grauit̾ ⁊ ornate S
ꝙ in ip̃o michi usu. sepe uenit. itẽ
mõ cu te audirẽ acoderat. ut mo
nc̃ ego ipẽ aliquid afferã melius
ut enĩ mõ dixi. onub fere in reb
⁊ maxime in phisitis quid nõ sit
cuiꝰ qm quid dixim. Roges meq
aut quale sit deus auctore utar si¬
monide. de quo cũ que siuiss ħ idẽ

Expanded text:
so illo familiari tuo videor audisso illo familiari tuo videor audisse, cum te togatis omnibus sine dubio anteferret, paucos tecum Epicureos fice diligi intellegebam, arbitrabar illum propter benivolentiam uberius id dicere. ego autem, etsi vereor laudare praesentem, iudico tamen de re obscura atque difficili a te dictum esse dilucide, neque sententiis solum copiose sed vrum solebat, cum Athenis essem audiebam frequenter, et quidem ipso auctore Philone, credo ut facilius iudicarem quam illa bene refellerentur, cum a principe Epicureorum accepissem quem ad modum ut tu, distincte graviter ornate. Sed quod in illo mihi usu saepe venit, idem modo cum te audirem accidebat, ut molego nunc ipse aliquid adferam melius. ut enim modo dixi, omnibus fere in rebus sed maxime in physicis quid non sit citius quam quid sit dixerim. roges me quid aut quale sit deus: auctore utar Simonide, de quo cum quaesivisset hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ continuaccẽ fluxisse dicatis. qnͣti
cin ur̃a que latine diuinatio dicit᷑.
qua tanta in bueremꝰ suꝑstitcẽ si uos
audire uellemꝰ. ut anruspices. augu¬
res. uates. arioli. coniectores nobis
cẽnt colendi. ¶hus t̾rorib ab epi¬
aro soluti. ⁊ in lib̾tatẽ uendicati. n
metuemꝰ eos quos intelligimꝰ. uec
sibi fingere ullam molestiã. nͨ altẽĩ
querere. Et pic scẽq colimꝰ naturã
erdellentẽ atq p̃stantẽ. s elatꝰ scu¬
dio uereor ne longior fum̃i. Erit at̃
difficile rem tanta tanꝙ̃ p̃claram ĩ¬
choatam relinquere q̃ ꝙͣ nõ tam
dicendi mͥ rõ h̃nda fuit ꝙ audiendi
mchil sane ex me audire potiusses.
antoreni nõ tam facile inmente
uenie solet᷑ qrͣ ueꝵ si t aliquid qm̃
qm qrͣ falsum. Id q tũ sepe. tũ cum
te audirẽ paulo ante contragit.
Roges me qualẽ naturã deoꝵ esse
dicam nicħ fortasse respondeã / que¬
ras putẽ ne talem esse qualis ate
quid sentiam. Sepe enĩ de lucio ẽs¬

Expanded text:
 continuatione fluxisse dicatis. quantiikh\ vestra, quae Latine divinatio dicitur, qua tanta inbueremur superstitione si vos audire vellemus, ut haruspices augures harioli vates coniectores nobis essent colendi. His terroribus ab Epicuro soluti et in libertatem vindicati nec metuimus eos quos intellegimus nec sibi fingere ullam molestiam nec alteri quaerere, et pie sancteque colimus naturam excellentem atque praestantem. Sed elatus studio vereor ne longior fuerim. erat autem difficile rem tantam tamque praeclaram inchoatam relinquere; quamquam non tam dicendi ratio mihi habenda fuit quam audiendi.” ixisses, nihil sane ex me quidem audire potuisses. mihi enim non tam facile in mentem venire solet quare verum sit aliquid quam quare falsum; idque cum saepe tum cum te audirem paulo ante contigit. roges me qualem naturam deorum esse dicam: nihil fortasse respondeam; quaeras putemne talem esse qualis modo quid sentiam. Saepe enim de L. Cras
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior ether. ignib altissima hori
reddat᷑. bcitiaꝵ quidẽ terrene sũt.
alie ꝑtim aquatiles alia qiͣ antipi¬
tes in utraq sede uiuentes. Sunt
qued̾a ⁊̃ que igni nasci putentur.
appcantq in ardentib foruacib
sepe uolitantes. ¶quero gͥ p̾mur

Expanded text:
i, aetheriis ignibus altissima ora reddatur; bestiarum autem terrenae sunt aliae, partim aquatiles, aliae quasi ancipites in utraque sede viventes, sunt quaedam etiam quae igne nasci putentur appareantque in ardentibus fornacibus saepe volitantes. Quaero igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mines nõ ita ualde mouent hiis
ille clamat õuuim mortaliũ mẽtes
esse ꝑt̾itas. tot milia latrotinant᷑
morte ꝓpõita. alii omĩa que possũt
fana cõpilant. Credo aut illos mor¬
tis timor t̾ret. aut hos religionis.
s q̃m nõ audes iami enĩ cum ipso
epicuro loquar negare eẽ ḋos. ꝗd
aut mũdu. aut mentẽ aliqmͣ sem¬

Expanded text:
mines non ita valde moventur, his mines non ita valde moventur, his ille clamat omnium mortalium mentes esse perterritas; tot milia latrocinantur morte proposita, alii omnia quae possunt fana conpilant: credo aut illos mortis timor terret aut hos religionis. Sed quoniam non audes iam enim cum ipso Epicuro loquar negare esse deos, quid aut mundum aut mentem aliquam sem
Abbreviated transcription (Latin):
tas negare deos eẽ nõ audes.sa¬
metius S ipos deos. Nom ego e¬
epicureos oĩa sigilla nũantes ꝙ̃¬
qm uideo nõ milł uideri Epicure¬
um ne inoffensione athemẽsiu
cadent u̾bis reliquisse dos. te sus¬
tulisse. Itaq in ilł selectis eiꝰ bre¬
nib q sentẽciis qͣs appellatis er¬
ryas doras. ħ ut opinor p̾ma sm̃a¬
ẽ ꝙ beatũ ⁊ ĩ mortale ẽ id nec ħt.
nec exibet cuiꝙ negociũ. In hac
ita expõita sĩa. sũt qui existim̃
ꝙ ille inscicia plane loquendi fete¬
rit fecisse consulto. de homĩe mi¬
mine euafro male existimãt. du¬
biu cn̾̃ est utꝵ dicat aliquid is¬
te beatũ ⁊ ĩmortale ansi ꝙ sit io
eẽ mortale. ¶Non aĩadutũt hic
eũ ambigue locutũ eẽ. s mltis ali¬
Is locis ⁊ illũ ⁊ met̾doꝵ tam apte.
ꝙͣ panlo ante te. Mle uo d̾os ẽẽ pu¬
tat. Nec ꝙ̃ꝙͣ uidi qui mag̃ ea que
timenda eẽ negaret timeret/Mor¬
tẽ dico ⁊ dos quib ⁊ mediocres ho¬

Expanded text:
tas negare deos esse? non audes. sametuis sed ipsos deos. novi ego Epicureos omnia sigilla venerantes. Quamquam video non nullis videri Epicurum, ne in offensionem Atheniensium caderet, verbis reliquisse deos re sustulisse. itaque in illis selectis eius brevibusque sententiis, quas appellatis kuri/as do/cas, haec ut opinor prima s beatum et inmortale est id nec habet nec exhibet cuiquam negotium"; in hac ita exposita sententia sunt qui existiment, quod ille inscitia plane loquendi fecerit, fecisse consulto: de homine minime vafro male existimant. dubium est enim utrum dicat aliquid esse beatum et inmortale an si quod sit id esse tale. non animadvertunt hic eum ambigue locutum esse, sed multis aliis locis et illum et Metrodorum tam aperte quam paulo ante te. Ille vero deos esse putat, nec quemquam vidi qui magis ea quae timenda esse negaret timeret, mortem dico et deos: quibus mediocres ho
Abbreviated transcription (Latin):
nũs ⁊̃ cur beata sit. cur et̾na. que
auit̾ iste imagines ur̃e aut unde.
⁊temoc̾to õio ħ licencia. s et ille
rephensus amultis ẽ. Net uos exi¬
tu repitis. totaq res uacillat et
cdaudicat. Nam quid ẽ ꝙ minus
pbmi possit. oĩum ĩme incide̾ mia¬
guies homeri. archiloci. Romuli
nũme pytagore placonis. nec er
forma. qua illi fuerunt. quomõ gͦ
illi. ⁊ quoꝵ imagines. Corpheuz
goenis. ut nos uultis in aĩm meũ
sepe incurrit. Quid ꝙ eiꝰdem nõis

Expanded text:
ata sit cur aeterna? Quae autem istae imagines vestrae aut unde? a Democrito omnino haec licentia; sed et ille reprehensus a multis est, nec vos exitum reperitis, totaque res vacillat et claudicat. nam quid est quod minus probari possit, omnium in me incidere imagines, Homeri Archilochi Romuli Numae Pythagorae Platonis—nec ea forma qua illi fuerunt: quo modo illi ergo? et quorum imagines: Orpheum go eius ut vos vultis, in animum meum saepe incurrit. Quid quod eiusdem hominis
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ uidimꝰ. Quid ꝙ simł ac mͥ
ad dormientẽ ueniũt nõ uocate.
totares uellei nugatoria ẽ. uos aũ
no mõ cculis imagines. s ⁊̃ aĩmis
niculeatis. tanta ẽ inpunitas gar
deat᷑. pud̾ me dicere nõ intlłige̾
si nos ip̃i intelligẽtis qui ista de¬
scuditis. quomõ enĩ ꝓbas ocinen¬
ista facient ut sint omĩa sempit̾¬
na. confugis adequi lib̾tatẽ. Sic
ctais quomõ sit natura mortał

Expanded text:
quod simul ac mihi ad dormientem veniunt invocatae. tota res Vellei nugatoria est. Vos autem non modo oculis imagines sed etiam animis inculcatis: tanta est inpunitas garrdeatur." Puderet me dicere non intellegere, si vos ipsi intellegeretis qui ista defenditis. quo modo enim probas continenista faciet ut sint omnia sempiterna? Confugis ad aequilibritatem sic c
Abbreviated transcription (Latin):
ne insõpins quidẽ uides mũ cum
pelle capͥna cũ asta. cũ stimilo cũ
calceolis repandis. at nõ ẽ talis
argia nec romana iino. Ig̾ alia
sp̃es umonis. argiuis. alia latims.
et quidẽ alia nobis capitolin a ͣ
afris. amonis. ioiuis. Nõ pudet
q nature ab aĩs consuetudine in¬
bis cestimoniũ petere uitatis.
ssto enĩ mõ dicere licebit iouem
semp barbax. appolinẽ seꝑ ĩberbẽ
cesios eculos minerue. ceruleos
esse neptuni. Et quidẽ laudamus
ec̃ athenis. uulcanũ eũ q fecit alc¬
menes in quo stante atq uestito.
sic accepimꝰ. age ⁊ hiis uocabulis
eẽ dos facimꝰ quib a nobis noĩ¬
nat᷑. at pͥmũ quot hõmũ lingue tot
nõia deoꝵ. Nõ enĩ uelei quocũq
uencris. sic idem in italia uulcanꝰ.
id inaffrica. idẽ in ysꝑama. demȯ
nõmũ nõ magnus nũs in ponti¬
ficiis quid nr̃is. deoꝵ aut̃ ĩ nũabi¬
lis an sine nõĩb sũt. Istũ quidẽ ita
uob̾ dicere ncc̃e ẽ. Quid em̃attin

Expanded text:
ne in somnis quidem vides nisi cum pelle caprina cum hasta cum scutulo cum calceolis repandis. at non est talis Argia nec Romana Iuno. ergo alia species Iunonis Argivis alia Lanuinis. et quidem alia nobis Capitolini alia Afris Hammonis Iovis. Non pudet que naturae ab animis consuetudine inbutis petere testimonium veritatis? isto enim modo dicere licebit Iovem semper barbatum, Apollinem semper inberbem, caesios oculos Minervae, caeruleos esse Neptuni. et quidem laudamus esse Athenis Volcanum eum quem fecit Alcamenes, in quo stante atque vestito leviter sic accepimus. Age et his vocabulis esse deos facimus quibus a nobis nominantur? at primum quot hominum linguae tot nveneris sic idem in Italia Volcanus idem in Africa idem in Hispania. deinde nominum non magnus numerus ne in pontificiis quidem nostris, deorum autem innumerabilis. an sine nominibus sunt? istud quidem ita vobis dicere necesse est; quid enim attinet,
Abbreviated transcription (Latin):
uos mouet considantes que sit
utilitas q̃ oportuntas ĩ homine
m̃broꝵ. ut iudicetis mẽb̾s huma¬
nis deos nõ egẽ Quid enĩ pedib
opꝰ ẽ sine ingressu. Quid manb
sup ua cancũ ẽ. ⁊taq nulla arsi.
iitari solertiã nature pot̾ rabe¬
bit igͥ linguam ds ⁊ nõ loquet.¬
ea frustra habebit ds. nec ertua
mag̃ quẽ int̾iora. Cor pulmoret.

Expanded text:
vos movet considerantis, quae sit vos movet considerantis, quae sit utilitas quaeque oportunitas in homine membrorum, ut iudicetis membris humanis deos non egere? quid enim pedibus opus est sine ingressu, quid manibsupervacuaneum est, itaque nulla ars imitari sollertiam naturae potest. habebit igea frustra habebit deus; nec externa magis quam interiora, cor pulmones
Abbreviated transcription (Latin):
adhumanã figura. quomõ acte¬
dis p̾cipitare quidẽ istde quidem
nõ descende̾. Nec u̾o̾ intelligo cur
maluerit epiturus dos hominũ
similes dicere ꝙͣ hoĩes d̾oꝵ.que¬
uenisse ad deos. dii enĩ semp fue¬
rũt nati nũꝙͣ sut. Siqui dẽ et̾m
sũt futuri. at homiẽs nati sunt
ea que erant forma du ĩ morta¬
les. Nõ ergo illoꝵ hũana forma
s ur̃a diuĩna dicenda ẽ. u̾m hec
quitẽ ut uoletis. Ilũ quero. que
tam telix concursus atomoꝵ. ubi
repente homines deoꝵ forma na¬
sterẽtͦ. Semina deor deçidisse de
patrũ similes extitisse uelle dicẽ¬
tis deoꝵ cognaccẽm. agnoscẽ nõ
ĩuitus. nichil tale dicitis. s casu
eẽ factũ ut deoꝵ similes eẽmus
Et nũc argumĩta querenda ñit qb
ħ refellat᷑. ¶Utinam tã facile uera
inuenire possim. qmͣ falsa ꝯuince
Et enĩ enu̾asti memorit̾ et copio¬
se ut mͥ quidẽ admirari lubr in ho¬
mine eẽ romano tant̾a scĩam. ubi
reuisi sunt qͥ sine manibi ⁊ pedi¬

Expanded text:
ad humanam figuram quo modo accedis? praecipitare istuc quidem est, non descendere. Nec vero intellego cur maluerit Epicurus deos hominum similes dicere quam homines deorum. quaermae figuram venisse ad deos; di enim semper fuerunt, nati numquam sunt, si quidem aeterni sunt futuri; at homines nati; ante eaque erant forma dii inmortales: non ergo illorum humana forma sed nostra divina dicenda est. Verum hoc quidem ut voletis; illud quaero, quae tam felix concursus atomorum, ut repente homines deorum forma nascerentur? Seminane deorum decidisse de patrum similes extitisse? vellem diceretis; deorum cognationem agnoscerem non invitus. nihil tale dicitis, sed casu esse factum ut essemus similes deorum. Et nunc argumenta quaerenda sunt quibus hoc refellatur. utinam tam facile vera invenire possim quam falsa convincere. Etenim enumerasti memoriter et copiose, ut mihi quidem admirari luberet in homine esse Romano tantam scientiam, ure visi sunt qui sine manibus et pedi
Abbreviated transcription (Latin):
uulcanũ. appollonẽ. reliquos q¬
teos ea facie nouiniꝰ. qua pictoe̾s
fictores ue uoluerũt. neq solu
at nõ egiptii ⁊ siri. nec fere cuncta
barbaries. Firmiores enĩ uideas
apud eos opiiones esse d bestiis
quibdam ꝙͣ apud nos dscĩssimis
templis ⁊ simulacris d̾oꝵ. Et enĩ
fana multa expoliata ⁊ simula cͣ
deoꝵ d̾locis scĩssimis ablata ui

Expanded text:
Vulcanum Apollinem reliquos deos ea facie novimus qua pictores fictoresque voluerunt, neque solum at non Aegyptii nec Syri nec fere cuncta barbaria; firmiores enim videas apud eos opiniones esse de bestiis quibusdam quam apud nos de sanctissimis templis et simulacris deorum. etenim fana multa spoliata et simulacra de
Abbreviated transcription (Latin):
titudo dicenda sũt. utꝵq oĩo du¬
r. s usu molienda nob u̾ba sũt.¬
u̾m ea quecũq ẽ. cur ut in sołe il¬
am cadere nõ pot̾. Nich̾ aliud dicis
nisi nuĩꝙͣ uidi solẽ aut mundu
beatũ. Quid mũdũ. p̃t̾ hũc nũꝙͣ¬
ne uidisti. Negabis. cur ig̾ ñ cẽtu
milia eẽ mũdoꝵ. s ĩ nũabilia au¬
docebit. Cũ p̃stantissima nã eaq¬

Expanded text:
titudo dicendast utrumque omnino dutitudo dicendast utrumque omnino durum, sed usu mollienda nobis verba sunt—verum ea quaecumque est cur aut in solem ilam cadere non potest? nihil aliud dicis nisi "Numquam vidi solem aut mundum beatum". Quid mundum praeter hunc umquamne vidisti? negabis. cur igitur non sescenta milia esse mundorum sed innumerabilia audocebit, cum praestantissima natura qu
Abbreviated transcription (Latin):
sime male dixit cetͦdori sodalis
cõcideret in democ̾tu ip̃m q̃ secu¬
tus ẽ fuerit ingͣtus. Nausi fanem
tam male accepit. ¶zeno quidẽ
nõ eos solum qui t̾nerant appol¬
lodoꝵ/ siue cetõs figebat maledic¬
tis s socratẽ ip̃m parentẽ pħie la¬
tino u̾bo utens scurrã atticũ fuis¬
se dicebat / Crisippum nũꝙͣ nͥ cris¬
supum uocabat. Tu ip̃e paulo añ
mos uiros. desipere delirare ḋmẽ¬
tes eẽ dicebas. quoꝵ si nemo uetũ
uid denatͣa deoꝵ ue̾nd̾ est ne ulla
sit õmo. Nã ista que uos dicitis
ne aniculaꝵ. Nõ enĩ sentitis qua nulta
uob suscipienda sint. Si impetͣue¬
ritis. ut concedamꝰ eandẽ hoĩnu
eẽ ⁊ deoꝵ figura. omĩs cultus et
catio corpis erit eadẽ adhibenda
sũ. uñ adistas opimones uescer
ille pnceps uenit.S clamare nõ
desintis retmendũ ħ eẽ ds ut be¬
atus ĩ mortalisq sit. Quid antẽ
obstat quo minꝰ sit beatꝰ si ñ sit
bipes. aut ista suĩ beatitas siĩ bea¬

Expanded text:
sime male dixerit, Metrodori sodalis conciderit, in Democritum ipsum quem secutus est fuerit ingratus, Nausiphanem tam male acceperit. Zeno quidem non eos solum qui tum erant, Apollodorum Sillim ceteros, figebat maledictis, sed Socraten ipsum parentem philosophiae Latino verbo utens scurram Atticum fuisse dicebat, Chrysippum numquam nisi Chrysippam vocabat. tu ipse paulo antemos viros desipere delirare dementis esse dicebas. quorum si nemo verum vidit de natura deorum, verendum est ne nulla sit omnino. Nam ista quae vos dicitis ne anicularum. non enim sentitis quam multa vobis suscipienda sint si inpetraritis ut concedamus eandem hominum esse et deorum figuram. omnis cultus et curatio corporis erit eadem adhibenda sum unde ad istas opiniones vester ille princeps venerit. Sed clamare non desinitis retinendum hoc esse, deus ut beatus inmortalisque sit. quid autem obstat quo minus sit beatus si non sit bipes, aut ista sive beatitas sive bea
Abbreviated transcription (Latin):
matͥtinꝰ t̾ton ping̾ natantib in¬
uehens beluis adiũctis humano
corꝑe nolĩ esse difficili in loco nsor
Est enĩ uis tanta nature. ut homo
nemo uelit nsi hoĩ similis esse.
Et quidẽ formica formice. s tñ cuiꝰ
hoĩmis. quotus enĩ quisq formatꝰ
est athenis cũ cẽm egregib efebõ¬
bis qui concedentib pħis antiqs¬
iocunda sũt. Nenus marticulo pu¬
eri telectat alceñ. at est corpis ma¬
cula nenꝰ. Illi tũ ħ lumẽ uidebatĩ¬
Quĩtus catulus huiꝰ college ⁊ fa¬
miliaris nr̃i pat̾ dilexit municipẽ
tuũ rosciũ. In quẽ ⁊̃ illu est eiꝰ Co¬
stitutã exorientẽ aurorã forte salu¬
tans. cũ sb̾ito alcua rosciꝰ exoritur
pace m liceat celestes dice̾ura mõ¬
calis nisus pulcrior esse deo bie
deo pulcrior ad erat ficut hodie est
pusissimis oculis. quid rest sibe
¶Redeo ad deos. ⁊ quos. sinamn
stratones aut petulos ẽẽ arbitui
ectos neuũ hr̃e. eqͦs silos. flacos

Expanded text:
maritimus Triton pingitur, natantibus inmaritimus Triton pingitur, natantibus invehens beluis adiunctis humano corpori, nolis esse. Difficili in loco versor; est enim vis tanta naturae, ut homo nemo velit nisi hominis similis esse— et quidem formica formicae. Sed tamen cuius hominis? quotus enim quisque formonsus est: Athenis cum essem, e gregibus epheborbis, qui concedentibus phiiucunda sunt. naevos in articulo pueri delectat Alcaeum; at est corporis macula naevos; illi tamen hoc lumen videbatur. Q. Catulus, huius collegae et familiaris nostri pater, dilexit municipem tuum Roscium, in quem etiam illud est eius: constiteram exorientem Auroram forte salutans, cum subito a laeva Roscius exoritur. pace mihi liceat caelestes dicere vestra: mortalis visus pulchrior esse deo. huic deo pulchrior; at erat, sicuti hodie est, perversissimis oculis: quid refert, siidebatur? Redeo ad deos. ecquos si non tam strabones at paetulos esse arbitramur, ecquos naevum habere, ecquos silos flaccos
Abbreviated transcription (Latin):
Dium quis tam cetus inͥ cõter¬
plandis reb fuit ut nõ inderet
spẽs istas hominũ collectas ẽde¬
oͣs aut consalio quodam sapiẽtu
quo facilus aĩos impitoꝵ ad doꝵ
cultũ auite pͣnitate ꝯuerten̾tant
suꝑsticione ut eẽnt simulat᷑ que
uenerantes deos ip̃os se adire core¬
derent. ¶Auxerunt aũt ħ eadem
poete pictores opifices. Erat enĩ
nõ facile agentis aliquid ⁊ moli
lenis natur .a. an putas ulła esse
t̾ra mariq beluam que nõ suige
tacõc equus uacce dũ aquilam
aut leonẽ. aut delphinũ ulli ante¬
ferre censes figuram sue quidig
sit. ut nich pulcrius ꝙͣ hõmerputa¬
ret eam esse cm̃ cur d̾os hõmum
siles pucarem. Quid çenses sirõ
eẽt in beluis noͣ sua qͥsꝙ semͣ᷑ pli¬
mũ tribut᷑as fuisse. at mẽ herde¬
ego enĩ dicam ut sencio. quãms a¬
mẽ ip̃e me. tñ nõ audeo dice̾ pui¬
criorem eẽ me qmͣ ille taurꝰ qui¬
diix̃ europã. Nõ enĩ hoc loco de in¬

Expanded text:
ium quis tam caecus in contemplandis rebus umquam fuit, ut non videret species istas hominum conlatas in deos aut consilio quodam sapientium, quo facilius animos imperitorum ad deorum cultum a vitae pravitate converterent, aut superstitione, ut essent simulacra quae venerantes deos ipsos se adire crederent. auxerunt autem haec eadem poetae pictores opifices; erat enim non facile agentis aliquid et molilena natura? an putas ullam esse terra marique beluam quae non sui gentatione, equus vaccae? an tu aquilam aut leonem aut delphinum ullam anteferre censes figuram suae? quid sit, ut nihil pulchrius quam hominem putaret?   eam esse causam cur deos hominum similis putaremus: quid censes, si ratio esset in beluis, non suo quasque generi plurimum tributuras fuisse? At mehercuego dicam enim ut sentio quamvis amem ipse me tamen non audeo dicere pulchriorem esse me qvexit Europam; non enim hoc loco de in
Abbreviated transcription (Latin):
dam sit deoꝵ que nichil concreti
ħ̾eat. inchil solidi. nchi expressi
nichil emmẽtis. sit q pura. lems
plucida. dicemꝰ ig̾ item ꝙ ĩ uenẽ
choa. corpus illud nõ ẽ. s simile
corpori. Nec ille fusus ⁊ candore mix¬
tus rubor sangnis ẽ s quedã sãs¬
nis siłitudo Sic inepicurco d̾o nõ
rem ẜ similitudines reꝵ eẽ facito.

Expanded text:
dam sit deorum, quae nihil concreti dam sit deorum, quae nihil concreti habeat nihil solidi nihil expressi nihil eminentis, sitque pura levis perlucida. dicemus igitur idem quod in Venere Coa: corpus illud non est sed simile corporis, nec ille fusus et candore mixtus rubor sanguis est sed quaedam sanguinis similitudo; sic in Epicureo deo non rem sed similitudines esse rerum.
Abbreviated transcription (Latin):
agͥpeta uenerat. S cũ agellus eur
nõ satis aleret ut opmor ludima¬
gister t̾int. S hunc placonitu i¬
mirifice cõte̾nt ẽpicurus. ita me¬
tuit ne quid didicisse unꝙ inde¬
at᷑. ĩ nansifane democriteo tenet᷑
quẽ cũ ase neget auditũ. uexat tñ
om̃b ꝯtumeliis. at qui si ħ ade
moc̾to nõ audiss. quid audieat.
Quid ẽ in phisicis epicuri nõ a de¬
mocrito. Nam ⁊ si queda omutaũ
ut quid paulo añ declinaccẽr ato¬
moꝵ dixi. tñ pleraq dicit cadem.
atomos ĩanes miagines ĩfmica¬
tẽ locoꝵ. ĩ nuabilitatẽq mũdoꝵ.
eoꝵ qr ortus. intĩtus. omña fere q¬
corpꝰ ⁊ qiͣ sang̾nem quid inelligis.
ego enĩ te scire ista melꝰ.qm me
quid semel dicta sũt. quid est qd̾
uelleiꝰ intellige̾ possit Cocta ñ pos¬
sit. Itaq corpus quid sit. sanguis
alienos. nec consulta dicis ocul¬
te tanꝙͣ eraclitus.s q int̾ nos
liqueat. ne tu quidẽ intelligis.
Illũ uideo pugnare te spẽs ut que¬

Expanded text:
agripeta venerat, sed cum agellus eum non satis aleret ut opinor, ludi magister fuit; sed hunc Platonicum mirifice contemnit Epicurus: ita metuit ne quid umquam didicisse videatur. In Nausiphane Democriteo tenetur; quem cum a se non neget auditum vexat tamen omnibus contumeliis. atqui si haec Democritea non audisset, quid audierat, quid est in physicis Epicuri non a Democrito? nam etsi quaedam commutavit, ut quod paulo ante de inclinatione atomorum dixi, tamen pleraque dicit eadem, atomos inane, imagines infinitatem locorum innumerabilitatemque mundorum, eorum ortus interitus, omnia fere qcorpus et quasi sanguinem quid intellegis? ego enim te scire ista melius quamquidem semel dicta sunt, quid est quod Velleius intellegere possit Cotta non possit? itaque corpus quid sit sanguis qalienos, nec consulto dicis occulte tamquam Heraclitus, sed, quod inter nos liceat, ne tu quidem intellegis. Illud video pugnare te, species ut quae
Abbreviated transcription (Latin):
cos uituꝑabat qui exopib magͥfi¬
cis acq preclaris. cũ ip̃m mundu
cũ ens menbra. celũ t̾ras maria.
Cumq eoꝵ insĩgnia. solem lima
stellas q uidissent. Cumq tempin
maturitates. mutaciones. ui cissitu¬
dines q cognonissent suspitati s̃
aliqmͣ excellentẽ ẽẽ p̃stantẽq na¬
turã que ħ effeciss mouet. regeret
tura. id̾o tam̃ quid sequat᷑. tu q
opꝰ t̾adem magnũ ⁊ egregiuĩ habes
ꝙ effectum diuina mente uideat᷑
dei ⁊ barbati quidẽ ionis. Galeate
minerue. Nũ ig̾ ẽẽ talis putas. ꝙͣ¬
to melius ħ uulgus impitoꝵ qm
nõ menbra solũ hõims do tribu¬
artũ. sagittas. astam. clipeñ fusci¬
nam fulmen ⁊ si acciones q̃ sint
deoꝵ nõ uident. nichil agentẽ t̃n
d̾m nõ queunt cogitare. Ipi qui
irrident᷑ egiptii. nullã beluam nͥ
obaliqũa utilitatẽ ꝙͣ exea capet
consetrarũt. uelud ibes maximã¬

Expanded text:
uperabas, qui ex operibus magnificis atque preclaris — cum ipsum mundum, cum eius membra, celum, terras, maria, cumque eorum insignia solem et lunam stellasque vidissent, cumque temporum maturitates, mutationes vicissitudinesque cognovissent — suspicati sunt aliquam esse excellentem prestantemque naturam, que hec effecisset, moveret, regeret, amen quid sequantur: tu quod opus tandem magnum et egregium habes quod effectum divina mente videatur, dei". Et barbati quidem Iovis, galeatae Minervae: num igitur esse talis putas? Quanto melius haec vulgus imperitorum, qui non membra solum hominis deo tribuarcum sagittas hastam clipeum fuscinam fulmen, et si actiones quae sint deorum non vident, nihil agentem tamen deum non queunt cogitare. ipsi qui inridentur Aegyptii nullam beluam nisi ob aliquam utilitatem quam ex ea caperent consecraverunt;