comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S iue instare uigis. & grandia uoluere sara:
Huc iuuenis nota fertur regione iuarum
Arripuit q. locum Ee silius insedit iniquis:¬
U nꝰam exuirginibus socus sacraq caterua
Compellebat. & has tristres latonia uoces
Ore dabat graditur bellum ad crudele camilla
O uirgo & nostris ne quiquam cingitur armis
Cara mihi ante alias. neq enim nouus iste diane
ll enit amor subitaq animum dulcedine morit
Pulsus ob inuidiam regno. uiresq. superbas
Priuerno antiqua metabus cum excederet urbe
In fantem fugiens media inter prȩlia belli
Sustulit exilio comitem. matrisq uocauit
N om̃ine casmille. mutata parte camillam
I pse sinũ prese portans iuga longa petebat
Solorum nemorum tela undiq seua premebant
Et circum fuso uolitabant milite uolsci
Ecce fuge medio summis amasenus abundans
Spumabat ripis: tantus se nubib imber
Quperat. ille innare parans: infantis amore
Tardatur. caroq oneri timet: omnia secum
Uersanti. subito uix hȩc sententia sedit: uans¬

Expanded text:
sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniqunam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quase cumq feͬrens medio tulit agmine uirgo.
Hac arruns subit. & tacitus uestigia iustrat:
Qua uictrix redit illa. pedemq. ex hoste reportat.
Hac uiuenis furtim celeres detorquet habenas
Hos aditus. iamq. hos habitꝰ omnẽq ꝑerrat¬
Undiq circuitum. & certam quatit in probus hastam:¬

Expanded text:
Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat, hac iuvenis furtim celeris detorquet habenas. Hos aditus iamque hos aditus omnemque per circuitum et certam quatit improbus hastam
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc effatus: equum in medios moritinus & ipse
Concitat. & uenulo aduersum se turbidus infert.
Dereptumq ab ȩquo dextra complectitur hostem
Et gregͥium ante suum multam concitus aufert :
Tollitur incęlum clamor. cunctiq latini
Conuertere oculos uolat igneus equore tharcon
Arma uirumq ferens tum summa ipsius ab hasta
Defringit ferrum. & partis rimatur apertas
Qua uulnus lȩtale ferat: contra ille repugnans
Sustinet aiugulo dextram. & uim uirib exit:
Utq. uolans alte raptum cum fulua draconem
Tert aquila. implicuitq pedes. atq unguibus hȩsit.
Saucius & serpens sinuosa uolumina uersat.
Arrectisq horret squamis & sibilat ore
Arduus insurgens. illa haud minus urguet ab unco
Lustrantem rostõ. simul ȩthera uerberat alis
Haud aliter predam tiburtum ex agmine tarchon
Portat ouans: ducis exemplum euentumq secuti
Mȩͥonidȩ incurrunt: tum fatis debitus arruns
Uelocem iaculo & multa prior arte camillam
Circuit. & quesit fortuna facillima temptat:

Expanded text:
Haec effatus equum in medios, moriturus et ipse, concitat et Venulo adversum se turbidus infert dereptumque ab equo dextra complectitur hostem et gremium ante suum multa vi concitus aufert. Tollitur in caelum clamor, cunctique Latini convertere oculos. Volat igneus aequore Tarchon arma virumque ferens; tum summa ipsius ab hasta defringit ferrum et partis rimatur apertas, qua vulnus letale ferat; contra ille repugnans sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. Utque volans alte raptum cum fulva draconem fert aquila implicuitque pedes atque unguibus haesit, saucius at serpens sinuosa volumina versat adrectisque horret squamis et sibilat ore, arduus insurgens; illa haud minus urget obunco luctantem rostro, simul aethera verberat alis: haud aliter praedam Tiburtum ex agmine Tarchon portat ovans. Ducis exemplum eventumque secuti Maeonidae incurrunt. Tum fatis debitus Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat.
Abbreviated transcription (Latin):
A ppenninicolȩ bellator filius auni.
Haud ligurum extremus. dum fallere fata sinebant
Isq. sibi se nullo iam cursu euadere pugnȩ
P osse. neq uistantem reginam a uertere cernit
Consilio uersare dolos ingressus & astũ
Incipit hec: quid tam egregium si femina fõrti
Fidis ȩquo  dimitte fugam. & te comominus equo
Mecum crede solo. pugneq accinge pedestri.
Lam nosces uentosa ferat tui gła fraudem
Dirit᷑ atilla furens. acriq accensa dolore.
Tradit equum comiti. paribusq. adsistit in armis
Ense pedes nudo. puraq interrita parma:¬

Expanded text:
Appenninicolae bellator filius Auni, haud Ligurum extremus, dum fallere fata sinebant. Isque ubi se nullo iam cursu evadere pugnae posse neque instantem reginam avertere cernit, consilio versare dolos ingressus et astu incipit haec: Quid tam egregium, si femina forti fidis equo? Dimitte fugam et te comminus aequo mecum crede solo pugnaeque adcinge pedestri: iam nosces, ventosa ferat cui gloria fraudem. Dixit, at illa furens acrique adcensa dolore tradit equum comiti paribusque resistit in armis, ense pedes nudo puraque interrita parma
Abbreviated transcription (Latin):
Consedere auium. piscosoue amne pa ule¬
Dant sonitum rauci ꝑstagna loquacia cigni
Im̃mo ait o ciues arrepto tempore turnus
Cõgite consilum. & pacẽ laudate sedentes
I lli armis in regna ruunt:. nec plura locutus¬
Corripuit sese. & tectis citus extulit altis:
Tũ uosse armari uuolscorum edice maniplis
Duc ait. & rutulos equites messapus in armis.¬
Et cum fratre coras latis diffundite campis:
Pars aditus urbis firment turruisq capessant
Cetera qua uisso mecum manus inferat arma
Ilicet in muros tota discurritur urbe:
Concilium ipse pater & magna incepta latinus
Deserit. ac tristi turbatus tempore differt.
Multaq se incusat. qui non acceperit ultro
Dardanium enean genueruntq. ad sciuerit urbi
Prefodiunt alii portas. aut sara sũdesq
Subuectant: bello dat signum rauca cruentũ
Bucina: tum muros uaria cinxere corona

Expanded text:
consedere avium piscosove amne Padunt sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus, cogite concilium et pacem laudate sedentes: illi armis in regna ruunt. Nec plura locutuscorripuit sese et tectis citus extulit altis. Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos, duc, ait, et Rutulos. Equitem Messapus in armet cum fratre Coras latis diffundite campis. Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma. Ilicet in muros tota discurritur urbe. Consilium ipse pater et magna incepta Latinus deserit ac tristi turbatus tempore differt multaque se incusat, qui non adceperit ultro Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi. Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque subvectant. Bello dat signum rauca cruentum bucina. Tum muros varia cinxere corona
Abbreviated transcription (Latin):
Tiburiuq. manus: ducis & tu concipe curam:
Sic ait : & parib messapum in pręlia dictis
Hortatur. sociosq. duces. & ꝑgit inhostis:
Est curuo an fractu uallis ac commoda fraudi.
Armorumq dolis: quam densis frondib atrum¬
Urguet utrumq latus teniuis quosemita ducit
Angusteq ferunt fauces. aditusq maligni:
Hanc suꝑ inspeculis. summoq. inuertice montis
Planicies ignota iacet. tut᷑iq. receptus:
Seu dextra leuaq uelis occurrere pugnȩ.¬

Expanded text:
Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi armorumque dolis, quam densis frondibus atrumue latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugn
Abbreviated transcription (Latin):
Aud̃ adsuetus aquȩ ꝑfundi flumme noto
Emicat. arrectisq fremit ceruicibiis alte
Obuia cui ud̾l scorum aciȩ comitante camilla
Occurrit. portisq ab equo regina subipsis
Dissiluit: quantota cohors imitata relictis
Ad terram de fluxit equis: tunc tͣalia fatur:
Audeo & ȩnea dum ꝓmitto occurrere turmȩ:
Solaq thyrrenos equites ire obuia contra:
Mesine prima manu temptare pericula belli
Tũ pedes ad muros subsiste. & męma serua:
Turnus ad hȩc. oculos horrenda in uirgine fucus
O decus italiȩ uirgo. quas dicere grates
Quasue referre parem  sed nunc est omnia quando
Iste animus supra. mecum partire laborem:
A eneas ut fama fidem missiq reportant
Exploratores equitum leuia im ꝓͥbus arma
Premisit. qua terent campos. ipse ardua montis
Per deserta uigo ꝓperans aduentat ad urbem:
Furta paro belli. conuero intramite siluȩ.
Ut biuas arͣmato obsidam milite fauces
Tu t᷑rrrhenum equitem conlatis excipe signis
Tecum acer messapus erit. turmęq latine

Expanded text:
aut adsuetus aquae perfundi flumine noto emicat adrectisque fremit cervicibus alte Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram defluxit equis; tum talia fatur: audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me sine prima manu temptare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva. Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant exploratores, equitum levia improbus arma praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis per deserta iugo superans adventat ad urbem. Furta paro belli convexo in tramite silvae? ut bivias armato obsidam milite fauces. Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis; tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae
Abbreviated transcription (Latin):
Turnus ego haud ulli ueterum uirtute secundus
Deuoui solum ȩneas uocat. & uocet᷑ oro :
N ec drances pocius siue est hec ra deorum
Morte luat sue est uirtus e gła tollat
Olli hȩt iterse dubus derebus agebant
Certantes castra ȩneas aciemq mouebat¬
S uncuis igenui ꝑregia tecta tumultu
Fcce ruit. magnisq urbem terrorib implet.
Instructos acie tiberino a flumine teucros
Trrrenamq manũ totis descendere campos:
Extimplo turbati animi concussaq. uullgi
P ectora & arrecte stimulis haud mollib ire
Arnia manu trepidi poscunt. fremit arma uiuentus:
Ftent mesti mussantq patres: hĩc undiq. clamor

Expanded text:
Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, devovi. Solum Aeneas vocat: et vocet oro, nec Drances potius, sive est haec ira deorum, morte luat, sive est virtus et gloria, tollat. Illi haec inter se dubiis de rebus agebant certantes; castra Aeneas aciemque movebat: nuntius ingenti per regia tecta tumultu ecce ruit magnisque urbem terroribus implet, instructos acie Tiberino a flumine Teucros Tyrrhenamque manum totis descendere campis. Extemplo turbati animi concussaque vulgi pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae. Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus, flent maesti mussantque patres. Hic undique clamor
Abbreviated transcription (Latin):
Fulgebatq alta decurrens aureus arce
Crultatq animis. & spe iam precipit hostem
Qualis ubiꝰ abruptis fugit presepia umclis¬
Tandem liber equus. campoq. potitus aꝑto.
Aut ille in pastus. armentaq tendit ȩquarũ¬

Expanded text:
fulgebatque alta decurrens aureus arce, exsultatque animis et spe iam praecipit hostem: qualis ubi abruptis fugit praesaepia vitandem liber equus campoque potitus aperto aut ille in pastus armentaque tendit equaru
Abbreviated transcription (Latin):
Haud secus exoculis se turbidus abstulit arruns.
Contentusq fuga. medus se in miscuit armis
Llla manu moriens telum trahit. ossa sed inter
Ferreus ad costas alto stat uulnere mucro:
Labitur exsinguis. labuntur frigida lȩco
Lumina pur pureus quondam calor ossa reliquit:
Tum sic expirans: accam ex equalib unam
Alloquitur: ante alias quȩ sola camillȩ.
Qua cum partire curas. atq. hȩc ita fatur:
Hactenus acca soror potui nunc uulnus a cerbum
Conficit. & tenebris nigrescunt omna circum
Effuge & hec turno mandata nouissima perfer:
Succedãt pugnȩ. troianosq arceat urbe:
Iamq uale: simul his dictis. linquebat habenas
Adterram non sponte fluens: tum frigida toto
Paulatim ex soluit se corpore. lentaq colla
Et captum lȩtõ pͣosuit caput. arma relinquens.
U itaq cum gemitu fugit indignata sub umbras:
Tum uero in mensus surgens ferit aurea clamor
Sidera. deiecta crudescit pugna camilla:

Expanded text:
haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns contentusque fuga mediis se immiscuit armis. Illa manu moriens telum trahit, ossa sed inter ferreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto lumina, purpureus quondam color ora reliquit. Tum sic exspirans Accam ex aequalibus unam adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: Hactenus, Acca soror, potui: nunc vulnus acerbum conficit, et tenebris nigrescunt omnia circum. Effuge et haec Turno mandata novissima perfer: succedat pugnae Troianosque arceat urbe. Iamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto paulatim exsolvit se corpore lentaque colla et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor sidera: deiecta crudescit pugna Camilla,
Abbreviated transcription (Latin):
Pulsa cadat. patrias remeabo inglorius urbes
Audut & uoti: phȩbus succedere partem
Mente᷑ dedit. partem uolucris dispersit mauras:
Sterneret ut subita turbatam morte camillam
Anauit oranti: reducem ut patria alta iuderet
N on dedit. inq. nothos uocem uertere ꝓcellȩ:
Ergo ut missa man᷑u sonitum dedit hasta ꝑ auras.
Conuertere animos acris. oculosq tulere¬
C uncti a d reginam uolsei: nihil ipsa neq aurȩ
Nec sonitus memor. aut uenientis ab ȩtherȩ teli
Hasta sub exertam donec perlata papillam mtiat aluatr¬
Hęsit. uirgineumq alte bibit acta cruorem:
Concurrunt trepide comites. dominamq. ruentem
Suscipiunt: fugit ante ᷑ omnis exterritus arruns
Letitia mictoq metu nec iam amplius haste
Continuo in montis sese aisus abdidit altos
Occiso pastore lupus: magnoꝗ uiuenco: magnoue¬
Conscius audacis facti. caudamq remulcens
Sub iecit pauitantem utero siluasq petiuit

Expanded text:
pulsa cadat, patrias remeabo inglorius urbes. pulsa cadat, patrias remeabo inglorius urbes. Audiit et voti Phoebus succedere partem mente dedit, partem volucris dispersit in auras: sterneret ut subita turbatam morte Camillam, adnuit oranti; reducem ut patria alta videret, non dedit, inque Notos vocem vertere procellae. Ergo ut missa manu sonitum dedit hasta per auras, convertere animos acris oculosque tulerecuncti ad reginam Volsci. Nihil ipsa nec aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli, hasta sub exsertam donec perlata papillam haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis exterritus Arruns, laetitia mixtoque metu, nec iam amplius hastae continuo in montis sese avius abdidit altos occiso pastore lupus magnove iuvenco, conscius audacis facti, caudamque remulcens subiecit pavitantem utero silvasque petivit:
Abbreviated transcription (Latin):
Forte sacer eybelo cloreus olimq sacerdos
Insignis. longe phrygus fulgebat in armis
Ipse peregrina ferrugine clarus & ostro.
Spicula torquebat lycio cortinia cornu
Aureus ex humeris sonat arcus. & aurea uati
Cassida tum croceam clamidem. sinusq crepantis
Carbaseos fuluo in nodum collegerat auro.
Pictus au tucas. & barbara tegmina crurum:ꝰ acu¬
Hunc uirgo siue ut templis presigeret arma
Troia. captiulo siue ut se ferret in auro
Uenatrix. unum ex omni certamine pugnȩ
Femineo prȩdȩ & spoliorum ardebat amore:
Telum ex insidus cum tandem tempore capto
Conicit. & superos arrus sic uoce precaturꝰ:
Summe deum. sancti custos soractis apollo.
Quem primi colimus. cui pineus ardor aceruo
Pascitur. & medium freti pietate ꝑignem
Cultores multa premimus uestigia pruna.
Dãpater hoc nostris ab oleri dedecus armis
oͨ mnipotens: non exuuias. pulsȩue tropͥeum
U irginis. aut spolia ulla peto. mihi cetera laudẽ
Facta ferent: hȩc dira meo dum uulnere pestis

Expanded text:
Forte sacer Cybelae Choreus olimque sacerdos Insignis longe Phrygiis fulgebat in armis, Ipse, peregrina ferrugine clarus et ostro, spicula torquebat Lycio Gortynia cornu; aureus ex umeris erat arcus et aurea vati cassida; tum croceam chlamydemque sinusque crepantis carbaseos fulvo in nodum collegerat auro pictus acu tunicas et barbara tegmina crurum. HuHunc virgo, sive ut templis praefigeret arma Troïa, captivo sive ut se ferret in auro venatrix, unum ex omni certamine pugnae femineo praedae et spoliorum ardebat amore, telum ex insidiis cum tandem tempore capto concitat et superos Arruns sic voce precatur: Summe deum, sancti custos Soractis Apollo, quem primi colimus, cui pineus ardor acervo pascitur et medium freti pietate per ignem cultores multa premimus vestigia pruna, da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, omnipotens. Non exuvias pulsaeve tropaeum virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem facta ferent: haec dira meo dum vulnere pestis
Abbreviated transcription (Latin):
At uiuenis uicisse dolo ratus. aduolat ipse
Haud mora. conuersisq fugax aufertur habenis.
Quadrupedemq citum ferrata calce fatigat᷑
Uane ligus. frustraq. animis elate suꝑbis
Ñ e quiquam patrias temptasti lubricus artis.
Nec fraus te in columen fallaci ꝑferet auno:
Hȩc fatur uirgo & pernicib ignea plantis
Transit equum cursu. frenisq aduersa prehensis
Congreditur. pęnasq immico a sangiuine sumit:
Quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto
Con sequitur pennis. sublimnem in nube columbam.
Con prensãq tenet: pedibusq euiscerat uncis:
Tunc cruor & uulsȩ labuntur ab ethere plumȩ
At non hȩc nullis hominum sator atq deorum
Ob seruans oculis. summo sedet altus olẏmpo
Terrhenum genitor tar chonem in prelia sȩua
Suscitat. & stimulis haud mollib incitat iras
Ergo inter cedes. cedentiaq agmina tarchon
Quis metus onumquã dolitusi osemꝑ mnertes
T yrrheni quȩ tanta animis ignauia uenit:
Femma pallantes agit: atq. hȩc agmina uertit:

Expanded text:
At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipse, haud mora, conversisque fugax aufertur habenis quadrupedemque citum ferrata calce fatigat. Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, haec fatur virgo et pernicibus ignea plantis transit equum cursu frenisque adversa prehensis congreditur poenasque inimico ex sanguine sumit: quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto consequitur pennis sublimem in nube columbam comprensamque tenet pedibusque eviscerat uncis; tum cruor et vulsae labuntur ab aethere plumae. At non haec nullis hominum sator atque deorum observans oculis summo sedet altus Olympo: Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia saeva suscitat et stimulis haud mollibus incitat iras. Ergo inter caedes cedentiaque agmina Tarchon Quis metus, O numquam dolituri, O semper inertes Tyrrheni, quae tanta animis ignavia venit? Femina palantis agit atque haec agmina vertit!
Abbreviated transcription (Latin):
Impositum scuto referunt pallanta frequentes:
O dolor atq decus magnum rediture parenti
Hȩc te prima dies bello dedit. hȩc eadem aufert
Cum tamen in gentis rutulorum linquis a ceruos
Nec iam fama mali tanti. sed cercior auctor
a duolat ȩnee : tenui discrimine lȩti
Esse suos: tempus uersis succurrere teucris:
roexima quȩqͣ metit gladio latumq ꝑaginen
Ardens limnitem agit ferro te turnȩ suꝑbum
Cȩde noua quȩrens pallas euander in ipsis

Expanded text:
impositum scuto referunt Pallanta frequentes. O dolor atque decus magnum rediture parenti haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos. Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor advolat Aeneae, tenui discrimine leti esse suos, versis tempus succurrere Teucris. Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
Temptamenta tui pͣepigi meme ipse meumq enapun aciesi
Obicci caput. & supplex ad limina ueni:
Gens eadem quȩ te crudeli daunia bello
In sequitur nos: si pellant nihil affore credunt᷑
Quin omnem hesperiam penitus sua subiuga mit iiunte
Etinare quod supra teneant. quodq. alliut infra
Accipe daque fidem: sunt nobis fortia bello¬
oa. e ectora sunt auini & rebus spectata iuuentus.

Expanded text:
temptamenta tui pepigi: me, me ipse meumque obieci caput et supplex ad limina veni. Gens eadem, quae te, crudeli Daunia bello insequitur; nos si pellant, nihil afore credunt, quin omnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant et mare quod supra teneant quodque adluit infra. Accipe daque fidem: sunt nobis fortia bello pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut celsas inddere rates. atqr inter opacum
A dlabi nemus & tacitos in cumbere remis
Cerrentur iusu subito. cunctiq relictis
consurgunt mensis audar qͣuos rumpere pallas
aͥera uetat. raptoq uolat Nelo obuius ipse
t ꝓͥcu e tumuło iuuenes quȩ causa sub ȩgit
gͣnotas temptare uas. quo tenditis inquit:
Q ui genus unde domo. pacem nȩ huc fertis an arma:
um pater eneas. puppi sic satur ab arta
acifereq manu ramum prȩtendit oliuȩ
rõ uigenas ac tela uides mimica latinis

Expanded text:
Ut celsas videre rates atque inter opacum Ut celsas videre rates atque inter opacum adlabi nemus et tacitis incumbere remis, terrentur visu subito cunctique relictis consurgunt mensis. Audax quos rumpere Pallas sacra vetat raptoque volat telo obvius ipse et procul e tumulo: Iuvenes, quae causa subegit ignotas temptare vias, quo tenditis? inquit. Qui genus? Unde domo? Pacemne huc fertis an arma? Tum pater Aeneas puppi sic fatur ab alta paciferaeque manu ramum praetendit olivae: Troiugenas ac tela vides inimica Latinis,
Abbreviated transcription (Latin):
uotat sacra ferens. & cum grege siftit adaram¬
⁊ hibris ea fluuum quam longa estꝰ nocte tumente¬
Lenut &o. tacita refluens ita substitit unda
Alttis. ut in morem stagni placideq paludis
ter ueret equor aquis. remo ut luctamen ab esset
Ergo iter inceptum celerant rumore secundo
abitur uncta uadis abies. mirantur & undietis
m iratur nemus in suetum. fulgenti a longe
Scuta urum. fluuio pict᷑asq innare caruias :
O lli remigio. noctemq diemq fatigant᷑
Et iongos superant flexus: uarusq teguntur
Arboribus uridesq secant placillõ equore siluas
s ol medium cęli conscenderat igneus orbem
Cum muros arcemq ꝓͥcul & rara domorum
ecta uident. quȩ nunc romana potentia cȩlo ueqasc¬
Aequauit: tumꝰ res in oͣpes euander habebat :
eius aduertunt ꝓras. irbiq. ꝓ pinquant:
F orte due solempnem illo rex̃ arcas honorem
Ampm trioniade magno. duusq ferebat
Ante urbem inluco pallas huic filius una¬
t ina dabant tepidusq eruor fum̃abat ad aras

Expanded text:
tat sacra ferens et cum grege sistit ad aram. Thybris ea fluvium, quam longa est, nocte tumenteleniit, et tacita refluens ita substitit unda, mitis ut in morem stagni placidaeque paludis sterneret aequor aquis, remo ut luctamen abesset. Ergo iter inceptum celerant rumore secundo; labitur uncta vadis abies; mirantur et undae, miratur nemus insuetum fulgentia longe scuta virum fluvio pictasque innare carinas. Olli remigio noctemque diemque fatigant et longos superant flexus variisque teguntur arboribus viridisque secant placido aequore silvas. Sol medium caeli conscenderat igneus orbem, cum muros arcemque procul ac rara domorum tecta vident, quae nunc Romana potentia caelo aequavit, tum res inopes Euandrus habebat: ocius advertunt proras urbique propinquant. Forte die sollemnem illo rex Arcas honorem Amphitryoniadae magno divisque ferebat ante urbem in luco. Pallas huic filius unara dabant, tepidusque cruor fumabat ad aras.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ errorem ingeminat: teueros in regna uocari stilro
S tirpem ad misceri frygiam sc limine ꝑesu
t ũm̃ quorum attonite bacho nemora auia mat es
U natq. collecti cocunt. martẽmq fatigait:
licet in fandum cũneti contra omina bellum
dntra fata deum per uerso numine poseurt
Sertatim regis cĩrcum stant tecta larini¬

Expanded text:
errorem ingeminat: Teucros in regna vocari, stirpem admisceri Phrygiam, se limine pelli. Tum quorum attonitae Baccho nemora avia matres undique collecti coeunt Martemque fatigant. Ilicet infandum cuncti contra omina bellum, contra fata deum perverso numine poscunt, certatim regis circumstant tecta Latini
Abbreviated transcription (Latin):
onte tenet quocumq solo pulcherrimus exrisa
Semper honore meo. semꝑ cȩlebrabere donis
Corniger hesperidum fluuius regnatoma quarũ
Atsis o tandem. & propius tua numina firmes
Sic memorat geminasq legit declasse bi remis
Remigioq aptat socios. simul instruit armis:
Eece autem subitũ. atq. oculis mirabile monstrum
Candida ꝑ siluam cum fetu congolor autsobritu

Expanded text:
fonte tenet, quocumque solo pulcherrimus exis, fonte tenet, quocumque solo pulcherrimus exis, semper honore meo, semper celebrabere donis corniger hesperidum fluvius regnator aquarum. Adsis o tantum et propius tua numina firmes. sic memorat geminasque legit de classe biremis remigioque aptat, socios simul instruit armis. Ecce autem subitum atque oculis mirabile monstrum; candida per silvam cum fetu concolor albo procu
Abbreviated transcription (Latin):
Archades hisoris genus a pallante profectum
Qniregem euandrum comites. qui signa secuti
Delegere locum. & posuere in montib urbem
Pallantis pro aui de nomine pallan teum
i bellum assidue ducunt cum gente latina
h os castris ad hibe socios. & federa uinge
pse ego te ripis & retto flumine ducam
A uersum remis superes subuectus ut amnẽ
Surge age nate dea primisq cadentib astris
I unoni ferrite pretes irasq minasq
Supplicibus supera donis: mihi uictor honorem
Persolues. ego sum pleno quem flumine cernis
Stringentem̃ ripas & pinguia culta secantem
Ceruleus thibris cȩlo gratissimus anͥgđis:
io mihiᷤ magna domds. celsis caput urbib exri
Ount deinde lacu fluuius se condidit actto.
ma petens: nox enean somnusq. reliquit
Sustdlit actalis effundit ad ethera uoces
N rmphe. laurentes nrmphȩ. genus amnib unde
T uq o thybri tu genitor cum flumine sancto ł m¬
ccipite enean & tandem arcete pericas
Alio te cumq. lacus miserantem in commoda nr̃a

Expanded text:
Arcades his oris, genus a Pallante profectum, qui regem Euandrum comites, qui signa secuti, delegere locum et posuere in montibus urbem Pallantis proavi de nomine Pallanteum. Hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina; hos castris adhibe socios et foedera iunge. Ipse ego te ripis et recto flumine ducam, adversum remis superes subvectus ut amnem. Surge age, nate dea, primisque cadentibus astris Iunoni fer rite preces iramque minasque supplicibus supera votis. Mihi victor honorem persolves. Ego sum pleno quem flumine cernis stringentem ripas et pinguia culta secantem, caeruleus Thybris, caelo gratissimus amnis. Hic mihi magna domus, celsis caput urbibus, exit. Dixit, deinde lacu fluvius se condidit alto, ima petens; nox sustuliNymphae, Laurentes nymphae, genus amnibus unde est, tuque, o Thybri tuo genitor cum flumine sancto, accipite Aenean et tandem arcete periclis. Quo te cumque lacus miserantem incommoda nostra
Abbreviated transcription (Latin):
In partisq rapit uarias perq omnia uersat
S icut aquȩ tremulum labris ubi lumen aenis¬
Sole reꝑcussum. aut radiantis imagine iunȩ
Omnia per uolitat late locaiamq. sutauiras¬
rugtur. summiq ferit laquearia tret eli:
N dx erat᷑ & terras animalia fessa ꝑ omnis
Alituum. pecudumq gͥenus sopor altus habebat.
Cum pater inripa gesidiq sub etheris are
Aeneas tristi turbatus pectora bello
Pro cubuit: seramq dedit ꝑmembra quieter
Huisc deus ipse loci fluuio tiberinus amȩno
Populeas inter senior se attollere frondes
Uisus. eum tenus glau̾co uelabat amictu
Carbasus & crinis umbrosa tegebat harundo
Tum sic affari. c curas his demere dictis:¬
O sate gente deum troranam erostib urbem¬
s̃ ꝑ pectate solo laurenti. ariusq. latinis lue stenetit¬
ic tbi cert᷑a domus. certine absiste penates
Neu belli terne᷑ minis. tumor & ire omnis

Expanded text:
 omnia versat: sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenisrepercussum aut radiantis imagine lunae omnia pervolitat late loca iamque sub aurasgitur summique ferit lacuaria tecti. Nox erat, et terras animalia fessa per omnis alituum pecudumque genus sopor altus habebat: cum pater in ripa gelidique sub aetheris axe Aeneas, tristi turbatus pectora bello, procubuit seramque dedit per membra quietem. Huic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno populeas inter senior se attollere frondes visus; eum tenuis glauco velabat amictu carbasus, et crinis umbrosa tegebat harundo, tum sic adfari et curas his demere dictO sate gente deum, Troianam ex hostibus urbem, exspectate solo Laurenti arvisque Latinis, hiibi certa domus, certi, ne absiste, penates; neu belli terrere minis: tumor omnis
Abbreviated transcription (Latin):
a gmen agẽns equitum. & florentis erẽ cateruas
Sellatrir: non illa colo calathisue minerue
Femineas assueta manus sed prȩlia urgo
Oura pati. cursuq pedum ꝓre uertere uentos: anet unm¬
Lilauel intacte segetis ꝑͥ summa uolaret
S ramina. nec teneras cursu lesisset aristas insuisoua nsaree
U ei nare ꝑmedium. fluctu suspensa tumenti
C erret iter celeris nẽc tingueret ȩquore plantas
Iilam omnis tectis agiisq̃. esusa uiuentus.
Turbaq miratur matrum. & prospectat euntem
Aitonitis in hians animis. ut regius ostro
U elit honos leius humeros: ut fibula crinem
Auro inter nectat. lyciam ut gerat ipsa faretram.
Et pastołalem pre fira cuspide mirtum entuoe

Expanded text:
agmen agens equitum et florentis aere catervas, agmen agens equitum et florentis aere catervas, bellatrix, non illa colo calathisve Minervae femineas adsueta manus, sed proelia virgo dura pati cursuque pedum praevertere ventos. Illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas, vel mare per medium fluctu suspensa tumenti ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas. Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus turbaque miratur matrum et prospectat euntem, attonitis inhians animis, ut regius ostro velet honos levis umeros, ut fibula crinem auro internectat, Lyciam ut gerat ipsa pharetram et pastoralem praefixa cuspide myrtum. Ut be
Abbreviated transcription (Latin):
Tilius ardentis haud setius equore campi
Exercebat equos. cirruq in bella ruebat:
Ipse inter primos prestanti corpore turnus
U ertitur armatenens & toto uertice supra est
Qui triplici crinita iuba galea alta chimeram
Tam magis illa fremens & tristib esfera flamnis:
Quam magis effuso crudeseunt sangiunȩ pugne  eat̃
a uro in signibãt iam̃ setis obsita iambos ae nesatite¬
Argume ntum ingens. ã custos urginis argus¬
Celataq amnem fudens pater in achũs urna:
nsequitur nimbus peditum: clipeataq totis
gmimna densantur campis arguiaq̃ pubes
imincȩq manus. rutuli. ueteresq si cani en eontis e¬
t sacrane acies. & picti scuta labiei
Qũi saltus tiberine tuos. sacrumq̃ nunici uant tnng¬
atus arant. rutulosq exeraent uomere colles
q tumeuntq iugum quis uiopiter anre rus arius
Cresidet & iuridi gaudens ferõnia iuco:
Qua saturȩ iacet atra palus gelidusq pimas
Auerit uer ualles atqͣ in mare conditur ufens
oc suꝑ aduena uulsca de gente camilla

Expanded text:
ilius ardentis haud setius aequore campi exercebat equos curruque in bella ruebat. Ipse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram tam magis illa fremens et tristibus effera flammis, quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae. At auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos argumentum ingens, et custos virginis Arguelataque amnem fundens pater Inachus urna. Insequitur nimbus peditum clipeataque totis agmina densentur campis, Argivaque pubes Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani et Sacranae acies et picti scuta Labici; qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici litus arant Rutulosque exercent vomere colles Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxurus arvis praesidet et viridi gaudens Feronia luco; qua Saturae iacet atra palus gelidusque per imas quaerit iter vallis atque in mare conditur Ufens. Hos super advenit Volsca de gente Camilla
Abbreviated transcription (Latin):
Vpse reꝑtorem medicinȩ talis & artis
Fulmine phȩbigenã stigias detrusit uiunoas
At triuua hypolitum secretis alma recondit
Sedibus. & nempȩ egerie. nemoriq relegat
Solus ubi insilius italis. ignobilis ęuum
Exigtret. uersoq ubi nomine uirbius esset ꝓseri¬

Expanded text:
ipse repertorem medicinae talis et artis ipse repertorem medicinae talis et artis fulmine Phoebigenam Stygias detrusit ad undas. At Trivia Hippolytum secretis alma recondit sedibus et nymphae Egeriae nemorique relegat, solus ubi in silvis Italis ignobilis aevom exigeret versoque ubi nomine Virbius esset
Abbreviated transcription (Latin):
Quinꝰ & marrubia uenit degente sacerdos
ronde suꝑ galeam. & felici comptus osina sen
Archippi regis missu fortissimus umbro
ipereo generi & grauiter spirantib hidris
Spargere qui somnos cantuq. manuq solebat
ulcehatq. pas ꝙ morsus arte ieuabat
Sed non darusaniȩ medicari cuspidis ictum
Eualiut. neq. eum uuere in uultrera cantus
Somni feri & marsis quȩ sitȩ montibe uerbȩ
t̃ enemus angitiȩ utrea te furinus unda
Teliquidi fleuere saruesiur¬
bat &̃ hr politi ꝓles pulcherrima belus¬
l irbius. insignem quem mater aricia mintt. ũ cͦ cutu oꝰ¬
Litora pingis lb̃i & placabilis ara dianȩ stie atl qut fiuntst ue¬
amqi ferunt famã hipolitum postquam arte nõuercȩ¬
Occiderit. patriasq explerit sanguine pęnas
urbatis distractius equis. ad sidera rursus
Aetheria. q superas cȩli uenisse sub auras¬
ẽpnus reuocatum herbis. & amore diane
Tum pͣater omnipotens aliquem indignatus ad umbris
Mortalem infernis ad lumina surgere uitȩ

Expanded text:
Quin et Marruvia venit de gente sacerdos, fronde super galeam et felici comptus oliva. Archippi regis missu, fortissimus Umbro, vipereo generi et graviter spirantibus hydris somnos cantuque manuque solebat mulcebatque iras et morsus Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum evaluit, neque eum iuvere in volnera cantus somniferi et Marsis quaesitae montibus herbae. Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, te liquidi flevere lacus. Ibat et Hippolyti proles pulcherrima beVirbius, insignem quem mater Aricia misit, litora, pinguis ubi et placabilis ara Dianae. Namque ferunt fama Hippolytum, postquam arte noOcciderit patriasque explerit sanguine penas Turbatis distractus equis, ad sydera rursus Etherea et superas celi Paeoniis revocatum herbis et amore Dianae. Tum pater omnipotens, aliquem indignatus ab umbris mortalem infernis ad lumina surgere vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
t b̾elli signũ laurenti turnus ab arce see atate
Extulit. & rauco strepuerunt cornua cantu
llt quȩ acris concussit equos. utq. impulit armã
templo turbati animi simul omne tumultu
Conurãt trtepido latium. sȩintqͣ. iuuentus
ffera. ductores primi messapus & ufens
Contemptorq deum mezentius. undiq cogunt
Auxilia. & latos uastant cultorib agros¬
Qui petat auxilium. & latio consistere teucros
At uectũm enean. classi. uictosq. penatis
Inferre. & fatis regem se dicere posci
Edoceat. multasq uiro se adiungere gentes
D ardanio & late latio in crebrescere nomen.
Quid struat hiscȩptis: quẽm si fortuna se¬
Euentum pugne cupiat manifestius ipsi

Expanded text:
t belli signum Laurenti Turnus ab arce extulit et rauco strepuerunt cornua cantu, utque acris concussit equos utque impulit arma, extemplo turbati animi, simul omne tumultu coniurat trepido Latium saevitque iuventus effera. Ductores primi Messapus et Ufens contemptorque deum Mezentius undique cogunt auxilia et latos vastant cultoribus agrosqui petat auxilium et Latio consistere Teucros, advectum Aenean classi victosque penatis inferre et fatis regem se dicere posci edoceat multasque viro se adiungere gentis Dardanio et late Latio increbrescere nomen. Quid struat his coeptis, quem, si Fortuna sventum pugnae cupiat, manifestius ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
el cum sole nouo dense torrertur ariste¬
ut hermi campo aut uciȩ flauentibus arius
S cũta sonant. puisuq. pedum conterrita tellus¬
iicagamenon ius troiani nominis hostis
C urrũ ungit hale sus equos turnoq seroces
Aille rapit᷑ populos uertunt felicia bacho ne ꝓ¬

Expanded text:
el cum sole novo densae torrentur ariut Hermi campo aut Lyciae flaventibus arvis. Scuta sonant pulsuque pedum conterrita tellusAgamemnonius, Troiani nominis hostis, curru iungit Halaesus equos Turnoque ferocis mille rapit populos, vertunt felicia Baccho
Abbreviated transcription (Latin):
Ceu qͥuondam niuei liquida inter nubila cigni.
Cum sese & pastu referunt. & longa canoros
Dant ner colla modulationes sactẽ is & asiai longeluc¬
Nec quisquam ęrattus acies exagmine tanto tt¬
Al isceri pͥutet aeriam sed gurgite ab alto
Urgueri uoiucrum raucarum ad litora nubem:
Ecce sabinonorũ prisco de sanguine magnum cnet¬
Agmen agens clausus. magniq ipse agiinis instar:
Claudia nunc aquo. diffiditur & trib & gens
Per latum post quam in partaẽ data roma sabinis fucesor
u naingens am̃iterña cohors: prisciq quirites

Expanded text:
ceu quondam nivei liquida inter nubila cycni, ceu quondam nivei liquida inter nubila cycni, cum sese e pastu referunt et longa canoros dant per colla modos, sonat amnis et Asia longeNec quisquam aeratas acies ex agmine tanto misceri putet, aeriam sed gurgite ab alto urgueri volucrum raucarum ad litora nubem. Ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum agmen agens Clausus magnique ipse agminis instar, Claudia nunc a quo diffunditur et tribus et gens per Latium, postquam in partem data Roma Sabinis. Una ingens Amiterna cohors priscique Quirites
Abbreviated transcription (Latin):
S iua locum. & magno cedunt uirgulta fragore¬
A ec pręnestinȩ fundator defuit urbis¬
U ullcano genitum. pecora inter a grestia regem
Los uentumq fo̾cis. omnis quem credidit ȩͥtas
Ceculus. hunc legio latẽ comitatur agrestisiettr
Quiqͣ altum preneste uiri: quiq arua gabine
Iunonis gelidumqs. anienem: & roscida iuctlis¬
hernica sara colunt: quos d̾iues a nagnia pasci
Quos amasenie pater: non ilis omnibus arma
Nec cdipei. currus: sue sonant: pars maxima glandes
Liuentis plumbi sꝑ argit. ꝑars spicula gestat
Bina manu fulłios lupi de pelle galeros
Tegmen habent capiti: uestigia nuda sinistri
nstuuere pedis. crudus tegit altera pero ete culo¬
At messapus equum domitor. neptunia proles
am pͣridem resides populos de suetaq bello
Agmina marma uocat subito. ferrumq. retractat
i fescenninãs acies ȩquosq faliscos:
hisoradctis habent arces. flauiniaq ania¬
Et cimani cum monte lacum lucosq. capenos
Lbant equatu numiero. regemq. canebant

Expanded text:
silva locum et magno cedunt virgulta fragore. Nec Praenestinae fundator defuit urbis, Volcano genitum pecora inter agrestia regem inventumque focis omnis quem credidit aetas Caeculus. Hunc late legio comitatur agrestis: quique altum Praeneste viri quique arva Gabinae Iunonis gelidumque Anienem et roscida Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit, quos, Amasene pater. Non illis omnibus arma, nec clipei currusve sonant: pars maxima glandes liventis plumbi spargit, pars spicula gestat bina manu, fulvosque lupi de pelle galeros tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri instituere pedis, crudus tegit altera pero. At Messapus, equum domitor, Neptunia proles, iam pridem resides populos desuetaque bello agmina in arma vocat subito ferrumque retractat. Hi Fescenninas acies Aequosque Faliscos. Hi Soractis habent arces Flaviniaqet Cimini cum monte lacum lucosque Capenos. Ibant aequati numero regemque canebant,
Abbreviated transcription (Latin):
uruinci misere patres: si dicinaq auxta¬
aequora: qui q cales suiqunt. amnisq uadosi
Accola uulturni pariterq saticulus asper
Oscorumq teretes manũs sunt ad rdes illis
ci & seo hec lento mos est aptare flagello:¬
euas cetra tegit. falcati comntinuis en̾ses:¬
et tu carminibus nostris mdictus abibis

Expanded text:
urunci misere patres, Sidicinaaequora quique Cales linquunt, amnisque vadosi accola Volturni, pariterque Saticulus asper Oscorumque manus. Teretes sunt aclydes illis tela, sed haec lento mos est aptare flagelloaetra tegit, falcati comminus enseec tu carminibus nostris indictus abibis
Abbreviated transcription (Latin):
iet matri miseret. quã primo aquilone relinquet
Perfidus alta petens abducta uirgine predo
At non sic frygius penetrat lace demona pastor
Ledeamq helenam troianas uexit ad urbes. Ncuntu
Quid tua sancta sides. quid cura  antiqua tuorũ¬
Sigener externa petitur de gente latinis
Idq. sedet fauniq premunt te uissa parentis.
Omnemq. equidem scẽtris terramq̃ libera nrĩs
Dissidet externam reor & sic̃ dicere diuos:¬

Expanded text:
ec matris miseret, quam primo aquilone relinquet perfidus alta petens abducta virgine praedo? An non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor Ledaeamque Helenam Troianas vexit ad urbes ? Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuoruSi gener externa petitur de gente Latinis idque sedet Faunique premunt te iussa parentis, omnem equidem sceptris terram quae libera nostris dissidet, externam reor et sic dicere divos
Abbreviated transcription (Latin):
Quim etiam insiluas simulato numine bachiꝰ
da auis adorsa nefas. maioremq. orsa furorem
E uolat & natam frondosis montib addit
Quo thalamum eripiat teucris. tedasq moretur
Cuhoe bache fremens. solum teurgine dignum e artg¬
Uociferans: & enim mollis tibi suomere thyrsos ⁊i efstie ꝑ aontn¬
T e lustrare coros sacrum tibi pascere crimem
Fama uolat furusq ac censas pectora matres ⁊ re uisluie utre¬
I dem omnis simul ardor agit noua querere tecta
De seruere domos. uentis tant colla comasmq¬

Expanded text:
Quin etiam in silvas, simulato numine Bacchi, maius adorta nefas maioremque orsa furorem evolat et natam frondosis montibus abdit, quo thalamum eripiat Teucris taedasque moretur, Euhoe Bacche, fremens, solum te virgine dignum vociferans, etenim mollis tibi sumere thyrsos, te lustrare choro, sacrum tibi pascere crinem. Fama volat, furiisque accensas pectore matres idem omnis simul ardor agit nova quaerere tecta: deseruere domos, ventis dant colla comasq
Abbreviated transcription (Latin):
Aut leuis ocreas. lento ducunt argento:¬
Uomeris huc & faicis honos huc omnis artiti to¬
c essit amor reooquunt patrios fornacib ensis
Classica iamq sonant: it bello tessera signun r ete nt¬
hͣic galeam tectis trepidus rapit: ille frementis
A diuga cogit equos. clipeumq auroq trilicem
Loricam induitur. fidoq accingitur ense:
Pandite nunc elcona deȩ cantusq monete

Expanded text:
aut levis ocreas lento ducunt argentovomeris huc et falcis honos, huc omnis aratri cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses. Classica iamque sonant; it bello tessera signum. Hic galeam tectis trepidus rapit, ille frementis ad iuga cogit equos clipeumque auroque trilicem loricam induitur fidoque accingitur ense. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete
Abbreviated transcription (Latin):
Mułta deos aurasq pater testatus inanis.
T rangimur heu fatis inquit ferimurq. ꝓcella
Iplimus sacrilego pende tis sanguine ꝑenas stut et rt titsieus
Omiseri. te turne nesas teͦ triste manebit
S upplicum uotisq deos uenc erabere seri orit
unerẽ felici spolior. nec plura locritus  pene iac afsti qte ue tus¬
M oserat hesperio inlatio quem ꝓt̾iis urbes
a iane coluere sacrum nunc marima rerum
Roma colit cum prima mouent in prelia martẽ¬
S iuegetis in ferre mͣanu lacrimabile bellum.
Necanisue arabisue parant seu tendere ad uidos.
Auroramq sequi partosq reposcere signa
S unt gemine belli porte. sic nomine dicunt
R elligione sacre & seui formidine martis.
Centum aerei claudunt uectes eternaq ferri

Expanded text:
multa deos aurasque pater testatus inanis: Frangimur heu fatis, inquit, ferimurque procella! Ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas, O miseri. Te, Turne, nefas, te triste manebit supplicium, votisque deos venerabere seris. funere felici spolior. Nec plura locutus saepsit sMos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum Roma colit, cum prima movent in proelia Martesive Getis inferre manu lacrimabile bellum Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Sunt geminae belli portae sic nomine dicunt religione sacrae et saevi formidine Martis; centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri
Abbreviated transcription (Latin):
Egredere oqͣuicumq es ait: coramq parentẽ p¬
Alloquere ac nr̃is succede penatib hos pes
Excepita. manu dextramq amplexus in hȩsit᷑
Prͣo gressi subcunt᷑ luco fliuuumq. relinquunt
Tum regem ȩneas dictis affatur amicis
Op̾time grauigenum ciu me fortuna precars qan ua piuis
Et uita comptos uoluit prȩ tendere ramos.
Non equidem extimui danaum quod ductore&x arcas¬
Quodq astirpe fores geminis coniunctus atridis
S ed mea me uirtus. & sancta macula diuum
Cognatiq patres tua terris pedta fama
Coniuntere tibi & fatis egere uolentem:
Dardanus uiace pater primus urbis &e auctor
lectra ut grau ꝑ hibent athlantide cretus
Aduehitur teucros: electram maximus athlas
Ecudit. ȩtherios humero qui sustinet orbes
Uobis mercurius pater est quẽ candioamaia
ylene gelido conceptum uertice fudit  uneinui¬
atmaiam auditis si quicquã credimus athlas
dem athlas generat. cȩli qui scdera tollit
Sic genus amborum. scindit se sangune abuno:¬

Expanded text:
Egredere o quicumque es ait coramque parentem adloquere ac nostris succede penatibus hospes. excepitque manu dextramque amplexus inhaesit. Progressi subeunt luco fluviumque relinquunt. Tum regem Aeneas dictis adfatur amicis: Optume Graiugenum, cui me Fortuna precari et vitta comptos voluit praetendere ramos, non equidem extimui, Danaum quod ductor et Arcaspe fores geminis coniunctus Atridis; sed mea me virtus et sancta oracula divom cognatique patres, tua terris didita fama, coniunxere tibi et fatis egere volentem. Dardanus, Iliacae primus pater urbis et auctor, Electra, ut Grai perhibent, Atlantide cretus, advehitur Teucros; Electram maxumus Atlas edidit, aetherios umero qui sustinet orbes vobis Mercurius pater est, quem candida Maia Cyllenae gelido conceptum vertice fudit; at Maiam, auditis si quicquam credimus, Atlas, idem Atlas generat, caeli qui sidera tollit. Sic genus amborum scindit se sanguine ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
Robore nec custos absistit limine iãmnus:
Has uibi certa sedet patribus sentent᷑iȩi pugnȩ
Ipse qͣuirinali trabea cinctuq gabino
nsienis reserat stridentia limina consul
Lpse uocat pugnas sẽquitur tum cȩtera pubes
Aereaq ad sensu conspirant cornua rauco:
Hoc detum eneadis in dicere bella latinus
More uibebatur tristisq recludere portas
Abstinuit tactu pater auersusq refugit
Feua ministeria & cȩcisse condidit umbris.
Tuni regeina beum celo densapsa. moranttis
Impulit ipsa manu portas. & cardine uerso
Belli ferratas rumpit saturnia postis:
Ardet inercita ausonia atq immobilis ante¬
Puliuerulentus equis furit: omnes arma requirunt:
P ars leuis clipeos. &spicula lucida teeeiu
Aruna pingui subiguntq incote secures.
Signaq ferre uiuat. sonitusq audire tubarũ:
Qumnq ad eo magne positis incudib urbes
t ela nouant atina potens tiburq superbum
Ardea crustumeriq: & turrigere antemne :¬

Expanded text:
robora, nec custos absistit limine Ianus: has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae, ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino insignis reserat stridentia limina consul, ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes, aereaque adsensu conspirant cornua rauco. Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus more iubebatur tristisque recludere portas. Abstinuit tactu pater aversusque refugit foeda ministeria et caecis se condidit umbris. Tum regina deum caelo delapsa morantis impulit ipsa manu portas, et cardine verso belli ferratos rumpit Saturnia postes. Ardet inexcita Ausonia atque immobilis antepulverulentus equis furit; omnes arma requirunt. Pars levis clipeos et spicula lucida tergent arvina pingui subiguntque in cote secures; signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum. Quinque adeo magnae positis incudibus urbes tela novant, Atina potens Tiburque superbum, Ardea Crustumerique et turrigerae Antemn