comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Namcum sint propositiones que perse nocte sint & nihil in dignae¬
at quo de monstrentur hae maximae & prin cipales uocant᷑¬
inueniri Namsi argumentum .ẽ. quod reidubiae faciat fidem
ut argumentis omnibus illam fidem tribuant quaeita perse
nota sunt ut aliena probatione nonegeat.
Omnis igitur locudest maximarum differentiae propositionũ
ut ab his ducantur nec esse est terminis quiinquestione suNT
positi praedicato scilic& atq subiecto aut extrinsecus adiumuNt
aut eorum medi atq inter ut rosq uersantur¬
Eorumuero locorum qui ab ipsis ducuntur terminis de quib
in questione dubitatur duplex modus est

Expanded text:
Nam cum sint aliae propositiones, quae cum per se notae sint, cum nihil ulterius habeant, quo demonstrentur, atque hae maxime et principales vocentinveniri. Nam si argumentum est, quod rei dubiae faciat fidem,ut argumentis omnibus illa maximam fidem tribuant, quae ita per se nota sunt, ut aliena probatione non egeant.Omnes igitur loci, id est, maximarum differentiae propositionum, aut ab his ducantur necesse est terminis qui in quaestione sunt propositi, praedicato scilicet atque subjecto; aut extrinsecus assumantur, aut horum medii atque inter utrosque verEorum vero locorum qui ab his ducuntur terminis de quibus in quaestione dubitatur, duplex modus est
Abbreviated transcription (Latin):
siiustitiae uelud generis supponatur hicimus ita substantia
est quod omnibus accedentibus possit esse subiectum
substantia non est locus idest maxima propositio eadeq
superius. Cinus enim definitio uel de scriptio eiq dicitꝰ
species ee non conuenit ideius quo desse perhib& ur¬
a substantia

Expanded text:
substantiae velut generi supponatur. Dicimus igitur: substantia est quae omnibus accidentibus possit esse subiectum; substantia non est. Locus, id est, maxima propositio eadem quae superius. Cuius enim diffinitio vel descriptio ei quod dicitur species esse non convenit, id eius quod species a
Abbreviated transcription (Latin):
donum mittatur quisocis sit auxxilio antencatur initala
utquam maximae contia annibalem copiae sut.
cunistatim siueoratione nostra fau& auditons animus
Immitabile a quo eit alienatus animus eorum quiaudituri sunt
Humilecst̃ quod neglegitur abauditore & nom nagnopere
adtendendum ind&ur.
nceps inquo aut iudicatio dubuest autcausa & honestatis
& turpitudminis particeps ut beniuolentiam parat & hosfẽnsionẽ
Ibscurum in quo auttadi auditores sunt aut dificillioribus
ad cognoscendum negotiis causa inplicaita est.

Expanded text:
doniam mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, doniam mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Annibalem copiae sint. cui statim sine oratione nostra fauet auditoris animus. Ammirabile, a quo est alienatus animus eorum qui audituri sunt. Humile est quod neglegitur ab auditore, et non magnopere attendendum uidetur. Anceps est in quo aut iudicatio dubia est, aut causa et honestatis et turpitudinis particeps, ut beniuolentiam pariat et offensionem. Obscurum in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa ce
Abbreviated transcription (Latin):
cum sentencia scnptonis dissidere :
Lggis contiariae statuscst quando interse duae leges autplu¬
res discrepare uidentur.
Colleccio: quaeratio cinationuntupatur quando exco
quod scnptum est inuenitur.
Desinitio legales est cumuis uerbi quasi definitiua conftituti¬
one in qua posita sitqueritur
ꝗtatus eigo tamiationales quam legales a quibus clam decim
& octo communerati sunt.
Qeterum secundum rethoricas tulludocim.
& nouem inueniuntur. propterta quitrans lationem inter
rationales principaliter ad fixit sfatus. ⁊ inde scipse & ron
cicero sicut superius dictumest rt prehendens trans lationẽ
legalibus statibus applicauit.
hoc modo corinthiis bellum indicimus annon.
unctaest̃ expluribus questionibus in quaplura queruntur
hoc pacto cartago chruxtur ancartaginensibus reddatur
aneo colona deducatur.
Exconparatione utrum potius anquid potissimum quentur
adhunc modum utrum exercitus contra philippum in mace¬

Expanded text:
cum sententia scriptoris dissidere. cum sententia scriptoris dissidere. Legis contrariae status est, quando inter se duae leges aut plures discrepare noscuntur.Collectio, quae et ratiocinatio nuncupatur, est quando ex eo quod scriptum est invenitur. Definitio legalis est, cum vis verbi quasi definitiva constitutione, in qua posita sit, quaeritur. Status ergo tam rationales quam legales a quibusdam decem et octo connumerati sunt. Caeterum secundum Rhetoricos Tullii decem et novem inveniuntur, propterea quod translationem inter rationales principaliter affixit status. Unde seipsum etiam Cicero sicut superius dictum est reprehendens, translationem legalibus statibus applicavit. hoc modo: Corinthiis bellum indicemus, an non. uncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Carthago diruatur, an Carthaginiensibus reddatur, an eo colonia deducatur. Ex comparatione, utrum potius, an quod potissimum 565 quaeritur ad hunc modum: utrum exercitus contra Philippum in Mace
Abbreviated transcription (Latin):
iurri dieialiseot inqua aequi erRectruxtua.
& premii & poeraeratio queritur.
Negotialisesẽ inqua quo diuns exciuli more & rquitatesit consderit᷑ꝰ¬
Ab soluti: qur ipia insccontin& iuris & cum iure queftionem¬
adsim Adiumptun est̃ qua ipta ex senibuldit firmm adrecusa¬
tionem foris autaliquid defensionis ad iumit.
Conces s̃oest cumitus nonid quod factumest̃ defendit sedit
cognascitur postulit. quodnos ad paenitentes probabim: ꝑtinere
Pemotio erminisest cumid erimen quod imferturabsẽ & ab
ante inuiram lacessierit :
Conparatio est cumaliud aliquid alterius factum honestum
aut utile contenditur quodut ficr& illud quo dirguitur
dicitur esse commis sum:
Dpurgatioese cum factum quidem concehitur sedeul pa remoue¬
tur. hacc partes hab& tres in prudentiam casum necssitatem
Deprecatio est cum& peccasse & consulto peccasiẽ reus confit&cun
& tamo ut Ignoscatur postulat quod genus peraro potest̃ accedere
enptum÷ uoluntis est̃ quando uerba ipsa uidentur

Expanded text:
Juridicialis est, in qua aequi et recti natura, et praemii aut poenae ratio quaeritur. Negotialis est, in qua quid juris ex civili more et aequitate sit consideratquae ipsa in se continet iuris et iniuriae quaestionem. Assumptiua est quae ipsa ex se nihil dat firmi ad recusationem, foris autem aliquid defensionis assumit. Concessio est cum reus non id quod factum est defendit, sed ignoscatur postulat; quod nos ad paenitentes probauimus pertinere. Remotio criminis est cum id crimen, quod infertur ab se et ab ante iniuria lacessitus sit. Conparatio est, cum aliud aliquod alterius factum honestum aut utile contenditur, quod ut fieret, illud, quod arguitur, dicitur esse conmissum. Purgatio est cum factum quidem conceditur, sed culpa remouetur; haec partes habet tres, imprudentiam, casum, necessitatem. Deprecatio est cum et peccasse et consulto peccasse reus confitetur, et tamen ut ignoscatur postulat, quod genus perraro potest accidere. Scriptum et uoluntas est, quando uerba ipsa uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
pirxuteo ex intenione et depũhzione.
collec
tiosiue
sano pernegatur
Difinitiuus statuscst̃ cumid quod obicitur non hocesse con¬
tendimus sed quidillud sit adibitis definitionib approbamus
Qualitasest cum qualis itsĩt quacritur. & quadeu & genere
negotii controuerssa est constitutio generalis uocatur¬
agtreuid&ur quemopt& aut noncumeo quicum oport&
aut non apud quos quotem pore qualege quoerimine qua
poema oporteat trans lationi adicitur constitutio quod
actio trans lationis cst commutationis inchgere uid&ur:¬

Expanded text:
Fit autem ex intentione et depulsione, collectio siue sario pernegatur. Definitiuus status est cum id, quod obicitur, non hoc esse contendimus, sed quid illud sit adhibitis definitionibus approbamus. Qualitas est cum qualis res sit quaeritur; et quia de ui et genere negotii controuersia est, constitutio generalis uocatuagere uidetur quem oportet, aut non cum eo quicum oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat, translatiua dicitur constitutio, quod actio translationis et commutationis indigere uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
matione latior & executior syllogismus r&choricis syllogis¬
mi latitudine distant & productione sermonis adaleticis
syllogismis propter quo d r& honbus datur
ꝓrpertitus epichirimaticus syllogimuset qui confat mem¬
bris trbus id estpropositione adumptione condisione :
Q uadnpertituset qui confatamembris quet tuor adiump¬

Expanded text:
inatione, latior et exsecutior rhetoricus syllogismus, latitudine distans, et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus daturpertitus epichirematicus syllogismus est, qui constat membris tribus, id est propositione, adsumptione, conclusione. Quadripertitus est, qui constat ex membris quattuor: p
Abbreviated transcription (Latin):
pignus ae tictus & palma dstna illabitintatione argument
condudens ita ficundit campos copioso sermone discur iens.
illa uerba contrahens ista distendens :
Dulatica siquidem addiserends ituacutior. rechoria adilli
quaentitir docenchisacundior. illa ad scolas nonnumquam
gismis dicimus ubitotius dialecace utilitu&um tus ostendit
oport& clcnuis initiis quis quibuicdom dementis pauea disseitre:
Easicuit a muoribus distmetus ordo. Ita& nostrae euspostions
currat intentio: Consuctudo iaque est doctoribus philosõ¬

Expanded text:
pugnus astrictus et palma distensa: illa brevi oratione argumenta concludens, ista facundiae campos copioso sermone discurrens; illa verba contrahens, ista distendens. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior, rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnunquam gismis dicamus, ubi totius dialecticae utilitas et virtus ostenditur, oportet de ejus initiis, quasi quibusdam elementis, pauca disserere: ut sicut est a majoribus distinctus ordo, ita et nostrae dispositionis currat intentio. Consuetudo itaque est doctoribus philoso
Abbreviated transcription (Latin):
Dulecticam pnim philoiõpli inclitionum suurum quidem
argumentatiomibus habuerunt. pontamen adirtis redigere
menta perdixit. qutpnus sibortis pteceptionibus non fuertñ
Hilibro ficiens xquisitos grecorim scolam multiplici laude
deconuit quem nosfri nomperserentes chutius dunum trans la¬
tum expositum quero mane eloquentor contalerunt
Dulecaici uro erechiorcim uato innouem hscipliait librfalis

Expanded text:
Dialecticam primi philosophi in dictionum suarum quidem argumentationibus habuerunt, non tamen ad artis redegere menta perduxit, quae prius sub certis praeceptionibus non fuerunt. Hic libros faciens exquisitos, Graecorum scholam multiplici laude decoravit; quem nostri non perferentes diutius alienum, translatum expositumque Romanae eloquentiae contulerunt. Dialecticam vero et rhetoricam Varro in novem Disciplinarum libris
Abbreviated transcription (Latin):
citandis contro uersias ut iliter aptauerunt :¬
emonam si quidem lectionis diuinae recognita cautela seruabit
cum insupra dicto libro ciusuim qualitatem cognouent:
item uero pronuntiationis indiuine legis esfatione concipi&.
Nociautem diligentiam in almodue decantatione custodit sic
instructus inopere sco redelitur quamuis libnis scculirib occup&ur:¬

Expanded text:
cendas controuersias utiliter aptauerunt. Memoriam siquidem lectionis diuinae recognita cautela seruabit, cum in supradicto libro eius uim qualitatemque cognouerit; artem uero pronuntiationis in diuinae legis effatione concipiet; uocis autem diligentiam in psalmodiae cantatione custodit. Sic instructus in opere sancto redditur, quamuis aliquantulum libris saecular
Abbreviated transcription (Latin):
Ex soli achumtione utfeillud. sunt autem quimundum: rencha¬
dicant smadiuina amministratione dicur rere
Ex solacondusione utescillud. Vleracst Igitur diuna scienta
Expropostione &adumtione ut est illud smmncusest occi¬
di innmcus autemes & qua illi decft conduso enidy memaiaca¬

Expanded text:
Ex sola assumptione, ut est illud: Sunt autem qui mundum dicunt sine divina administratione discurrere. 15. Ex sola conclusione, ut est illud: Vera est igitur divina sententia. Ex propositione et assumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; in
Abbreviated transcription (Latin):
Conum cibile est̃ quod euidenti ratione conuincit sicut fecit cicero
promilone eius igitur mortis sedetis ultores cuius uitam sipu¬
t&is peruos restiti posẽ noll&is:
Ostenta bileest quod aertaregi demonit̾ratione conftringit sicut
cicero incatiliam. Hictamen uiuit immo&iam insenatum uenit
Sententiabilest̃ quod iententa generalis addidicit uta puch aeren¬
tium obsequium amicos uentis odium parit
Eemplibile est̃ quo dalicuius euenti conpatitione. euentum simi¬
le comminatur sicut cicero inphilippicis dicit. temiror anto
Collatium est̃ cuminunum quaeargumenta tasunt colliguntur
sicutait cicero promilone. Quemlgitur cumgratia noluit hunc
uolint cumali quorum querella quem iure quam loco queintem¬
pore noneft̃ ausus hunchnura a lieno tempore cum perculo
capitis non dubitauit occidere:

Expanded text:
Conuincibile est quod euidenti ratione conuincit, sicut fecit Cicero Conuincibile est quod euidenti ratione conuincit, sicut fecit Cicero pro Milone: 'Eius igitur mortis sedetis ultores, cuius uitam si putetis per uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: 'Hic tamen uiuit. Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile coCollectivum est, cum in unum, quae argumentata sunt, colliguntur; sicut ait Cicero uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitauit occidere?'
Abbreviated transcription (Latin):
prcueneatatio dichaeor quxti apquonentis oratio
Argumentatiocse cnimoratio lpai quainuentum probabiliter
ex equimur argumentum:
nductio÷ oratio quarebus nondubiis captat adiensionemeius
cum quo inscituta est siue inter philosophos siueliter ser mo
Illatio indictionisef quic &a dũmptio cheitur querem dequa
contenditur &cuus causa similitudines adimbete sunt intro ducit
Concdusio indutions et quaic aut conces sionem illationis confir
aut uid exea consiciatur ostendit
AEnthymema igiturese quodlatinae interprecetur mentis
conceptio. quim in perfectum sillo gismum solent artigraphi
nuncuparȩ. Nam in diabus purtibus hecirgumentis forma
sillogis morum lege pretenta ut est illud. sitem pestas uitandiest
nones igitur naugandum exsolaenim propositione. & conclu¬
sione constat essẽ perfectum. Vnde magis orationibus quamdu¬
lecticis conuenire iudicitum est. Decda lectios autem syllogis mis
suo locodicimus.

Expanded text:
rgumentatio dicta est quasi argutae mentis oratio; argumentatio est enim oratio ipsa, qua inuentum probabile exsequimur argumentum. Inductio est oratio quae rebus non dubiis captat assensionem eius cum quo instituta est, siue inter philosophos siue inter rethorIllatio inductionis est, quae et assumptio dicitur, quae rem de qua contenditur, et cuius causa similitudines habitae sunt, introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionem illationis confirmat, aut quid ex ea conficiatur ostendit.aestio comprobamus. Enthymema igitur est quod Latine interpretatur mentis conceptio, quam imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus haec argumenti formasyllogismorum lege praeterita, ut est illud: 'Si tempestas uitanda est, non est igitur nauigandum.' Ex sola enim propositione et conclusione constat esse perfectum, unde magis oratoribus quam dialecticis conuenire iudicatum est. De dialecticis autem syllogismis suo loco dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
prepostione & probatione adumptione & ciis probatio¬
ne & conclusione
Hinc ciato ltafacit arter& honca sidelibeationetde mon¬
fratio gencraisunt causarum nom posiunt roete partes
alicinus generis causaeputari. Eadem enimits aliigenus alii parsꝰ
sẽ potest̃ idem genus csiẽ & pars non potest̃ uel c&era quouisq
syllogisimi huius membra clauclantar. sed uidero quantum

Expanded text:
propositione, et probatione, assumptione, et ejus probatione et conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte rhetorica: Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicujus generis causae putari. Eadem enim res, alii genus, alii pars esse potest: idem genus et pars esse non potest, vel caetera, quousque syllogismi hujus membra claudantur. Sed videro quantum
Abbreviated transcription (Latin):
si ue nonsint nihil refret mododumsint necesiarta.
Hic quoque hn duibus speciebus utitur argumenti que sunt
probabile acnecesiarium necesuarium acnon probabile
Pat& igitur in quo philosophus aboratore acduleetico in pro¬
pra consideatione dissentat ineoscilic& quod illis proba¬
bilitate hucuenitati consfatesiẽ ꝓpositam. Quar uero ipeci¬
es argumenti quam neargumentum quidemrectȩ chei supra
monstrauimus sõphistis solast ad tributa topicorum uero
intentio est ucrisimilium argumentorum copiam demon¬
stiare designatis enim locis cquibus probibilia argumenta
dicuntur. habundans & copiosa nece sit sut materia dis¬
serendi scd quõ ut supra dictumest probabilium argumen

Expanded text:
sive non sint, nihil refert, modo dum sint necessaria; sive non sint, nihil refert, modo dum sint necessaria; hic quoque his duabus speciebus utitur argumentis, quae sunt probabile ac necessarium, necessarium ac non probabile. Patet igitur in quo philosophus ab oratore ac dialectico in propria consideratione dissideat; in eo scilicet quod illis probabilitatem, huic veritatem constat esse propositam. Quarta vero species argumenti, quam ne argumentum quidem recte dici supra monstravimus, sophistis sola est attributa. Topicorum vero intentio est, verisimilium argumentorum copiam demonstrare; designatis enim locis e quibus probabilia argumenta ducuntur, abundans et copiosa necesse fiat materia disserendi. Sed quoniam, ut supra dictum est, prob
Abbreviated transcription (Latin):
Hisquidem auditoribus quibus nondum demonstrata
sunt ad aliudaliquid ad probandum argumenta esse n¬
non possunt. Hnautem qui prioribus ratiombus corum
quibus non ad quiescebat fidem ceperunt possunt eas
que non ambigunt adagumentum uocare sed qua quat¬
tuor facultatibus disserendi omne artisicium continentꝰ.
dicendumest que quibus ut mouerint argumentis. Vtcui
potisimum discipline locorum atque argumentorum
paritur ubertas eundenter appareat:
uit tuor igitur facultatibus corum quel ut opifscibus disse¬
Irendi ominis iatio subiecta est
qua quidem dulecticus atqueorator in communi argumen¬
torum matera uersantur. Vterque enm si ue necessarta siue
minime probabilia tamen sequitur argumenta hisigitur
ille dire species argumenti famulantur quae sunt probabile
acnon necesarium. philosophus uero acdmonstrator deso¬
latantum ueritate pertractat ad que ideo siuesint probabila

Expanded text:
his quidem auditoribus, quibus nondum demonstrata his quidem auditoribus, quibus nondum demonstrata sunt, ad aliud aliquid probandum, argumenta esse non possunt; hi autem qui prioribus rationibus eorum quibus non acquiescebant, fidem coeperunt, possunt eas quae non ambigunt, ad argumentum vocare. Sed quia quatuor facultatibus disserendi omne artificium continetur, dicendum est quae quibus uti noverit argumentis; ut, cui potissimum disciplinae locorum atque argumentorum paritur ubertas, evidenter appareat. Quatuor igitur facultatibus, earumque velut opificibus, disserendi omnis ratio subjecta est, dem dialecticus atque orator in communi argumentorum materia versantur; uterque enim, sive necessaria, sive minime, probabilia tamen sequitur argumenta. His igitur illae duae species argumenti famulantur, quae sunt probabile ac non necessarium: philosophus vero ac demonstrator de sola tantum veritate pertractant. Atque ideo sive sint probabilia,
Abbreviated transcription (Latin):
quoclique tantum necesũrusunt acnon probibila non ꝓbit.
ille quiiudicit. Necesscest utneillud quidem prob&
quod ex hunis modi ratione conficitur. Itaque euenit¬
ut ex huius modi ratiotinationeeaquetantum necessarussinł.
acnon probabilia necesiãriesse argumenta sed nonltaest.
atque hac interpretatio non recte probabilitatis intelle¬
gentuam tenent. ex suntenim probabilia quibus ĩponte
atque ultro consensus adiungitur scilic& ut mox audita sint
ad probentur. Queuero necessaru sunt acnon probabi¬
lia alis probabilibus acnecesiariis argumentis ante ca
demonstrantur. Cognitaque & credita ad ilteriuisrei dequa
dubitatur sidemtrahuntur ut sunt spcculationes. idest
theorimata quehigcom&rica considerantur. Nam que
accedit sed quõ demonitrantur alisargumentis illa quoque
scita &cognita adalurum speculitionum argumenta dicum¬
tur itaque þaobabilia non desunt sed sunt nece siara.

Expanded text:
Quod si quae tantum necessaria sunt, ac non probabilia, non probat Quod si quae tantum necessaria sunt, ac non probabilia, non probat ille qui judicat, est necesse ut ne illud quidem probet quod ex hujuscemodi ratione conficitur. Itaque evenit ex hujusmodi ratiocinatione, ea quae tantum necessaria sunt ac non probabilia, non esse argumenta. Sed non ita est, atque haec interpretatio non rectae probabilitatis intelligentiam tenet. Ea sunt enim probabilia, quibus sponte atque ultro consensus adjungitur; scilicet ut mox audita sint, approbentur. Quae vero necessaria sunt ac non probabilia, aliis probabilibus ac necessariis argumentis antea demonstrantur, cognitaque et credita, ad alterius rei, de qua dubitatur, fidem trahuntur; ut sunt speculationes, id est theoremata, quae in geometria considerantur. Nam quae accedat; sed quoniam demonstrantur aliis argumentis, illa quoque scita et cognita ad aliarum speculationum argumenta ducuntur. Itaque probabilia non sunt, sed sunt necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
sitantum ueri similitud inemten& necesurium uero est. quod
acnecesũrum est ut hocsi quid cuilib& rem̃t aclditumtotum
maius efficitur Nequeemm quisquam ab hac propositione
dissenti& & ita sesc habere necesseest. Probabilauero acnon
necessara quibus facile quidem animus ad ques& seducrttatis
non ten& firmitatem ut hoc simaterest chlgit. Necessarua uero
ris corporis solisuenire defectum. Nequenecessara ueroneq
ritate consistunt ut hochabere que non perdident cornua
diogenem quõ habeat idquisque quod non perdhelerit quȩ
quidem nec argumenta dicipossunt. Argumenta enim rei
dubre faciunt sidem. ex hisautem nulla fidesest̃ quȩnque
esse argumenta quecumstil neccsiara in mime tamen
audientibus a probantur. Namsirei dubuesit fides cogen¬
dusest animus auditoris perea quibusse ad quiescit ut condu¬
sione quoque quamnondum probait possit accedere

Expanded text:
si tantum verisimilitudinem tenet. Necessarium vero est, quod si tantum verisimilitudinem tenet. Necessarium vero est, quod ac necessarium est; ut hoc si quid cuilibet rei sit additum, totum majus efficitur. Neque enim quisquam ab hac propositione dissentiet, et ita sese habere necesse est. Probabilia vero ac non necessaria, quibus facile quidem animus acquiescit, sed veritatis non tenet firmitatem; ut hoc, si mater est, diligit. Necessaria vero ris corporis, solis evenire defectum. Neque necessaria vero neum, neque in veritate consistunt; ut hoc, habere quae non perdiderit cornua Diogenem, quoniam habeat id quisque quod non perdiderit; quae quidem nec argumenta dici possunt, argumenta enim rei dubiae faciunt fidem. Ex his autem nulla fides est, quae neqesse argumenta, quae cum sint necessaria, minime tamen audientibus approbantur. Nam si rei dubiae fit fides, cogendus est animus auditoris, per ea quibus ipse acquiescit, ut conclusioni quoque, quam nondum probat, possit accedere.
Abbreviated transcription (Latin):
subsfantns iuftitiacst̃. Hicenimoratio perquam prostrtur
similitudo cumsupernis diuimis que substantiis subicitur
iustitia uero praedicatur sed dehunus modi propositionibus
in his commentariis quos deperi hermenias aristotelis libro
cmpsimus diligentius disseruimus:o
Irgumentum est oratio reidubie faciens fidem hac semper
notiorem questione esse necesseest. Vt quod adsidem ques¬
tionis affertur sit i pianotius questione. Argumentoꝵ uero
omnium aliasunt probabilia & necessara alaucro probabi¬
lia quidem sed non necesiara. Alunecessara sed non probabilia
alianec probabilaa neccsiara. Probabile uero est quodiuid&ur
uel ommibus uel pluribus ul maixime notis aque precipuis¬
uelimicuque artifici secundum proprum faculttem ut de
medicima ucdice gubernatori domuibus gubernandis & pte¬
terea quodeiindeu cum quosermo consentur uel ipsiqui
quiiudicat in quonihil attin& uerum falsum argumentum

Expanded text:
substantiis, justitia est; hic enim oratio per quam profertur substantiis, justitia est; hic enim oratio per quam profertur similitudo, cum supernis divinisque substantiis subjicitur; justitia vero praedicatur. Sed de hujusmodi propositionibus in his commentariis quos in Perihermenias Aristotelis libros scripsimus, diligentius disseruimus. Argumentum est oratio rei dubiae faciens fidem: hanc semper notiorem quaestione esse necesse est. Nam si tionis affertur, sit ipsa notius quaestione. Argumentorum vero omnium alia sunt probabilia et necessaria, alia vero probabilia quidem, sed non necessaria; alia necessaria, sed non probabilia; alia nec probabilia, nec necessaria. Probabile vero est, quod videtur vel omnibus, vel pluribus, vel savel unicuique artifici secundum propriam facultatem; ut de medicina medico, gubernatori de navibus gubernandis; et praeterea quod ei videtur cum quo sermo conseritur, vel ipsi qui judicat. In quo nihil attinet verum falsumve sit argumentum,
Abbreviated transcription (Latin):
dem inequales terminisunt malor semper desubiecto
predic&ur suicto aqualis uteique conursa desẽpredicti¬
onedicantꝰ ut uerominor demuore predic&ur nulla pro¬
positione contingit. fieri autem potest ut propositionẽ
partes quosterminos dicimus non solum in nominibus
uerum inorationibus inuenumus. Namsepeortio deo¬
ratione praedicatur homodo socrates cumplatone & dis¬
cipulis dephilosophire ratione pertractat:
H e quippe oratio queheft socut escum plitõne &cdiscipulis
subiectiest illiuero qurest dephilo sophiȩ rationepertrac¬
tat prehcitur. Hursus aliquando nomensubiectamest
ortio predicitum hocmodo socrates dephilosoplite iatio¬
ne periactat. Hiceni sociates subiectus est oiacto ueroqua
dicimus dephilosophue ratione pertractat praedicatur d il¬
Euenit &iamut subponitur oratio & simplex uocibulum
pradic&ur hocmodo similitudo cumsupernis diumis que

Expanded text:
dam inaequales termini sunt, major semper de subjecto dam inaequales termini sunt, major semper de subjecto praedicetur: si vero aequales utrique, conversa de se praedicatione dicantur. Ut vero minor de majore praedicetur, in nulla propositione contingit. Fieri autem potest ut propositionum partes, quas terminos dicimus, non solum in nominibus, verum etiam in orationibus inveniamus. Nam saepe oratio de oratione praedicatur hoc modo: Socrates cum Platone et discipulis de philosophiae ratione pertractat; haec quippe oratio, quae est, Socrates cum Platone et discipulis, subjecta est; illa vero, quae est, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Rursus aliquando nomen subjectum est, oratio praedicatum, hoc modo: Socrates de philosophiae ratione pertractat; hic enim Socrates solus subjectus est; oratio vero, quam dicimus, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Evenit etiam ut supponatur oratio, et simplex vocabulum praedicetur hoc modo: Similitudo cum supernis divinisque
Abbreviated transcription (Latin):
H ecduo nomina idem homo & iustus propositionis partes
uocentur. eosdem &iam terminos dicimus quorum quidẽ
Predicitiuus uero quimauor at inea preposicione quadicituir
Homo lustus homoquidem minusest̃ quam luftus nonenim
in solo homine iusticrosie potest̃ uerum&um in corpores
diuinis que substintiis atque ideo muorest terminus iustus
homo uerominor. Quofit ut homo quidem subiectus sit
termmus iufasuero predicctiuus. quõ uero huius modi pro¬
positiones symplices alterum habent predicaitiuum terni¬
num alterum uero subiatum amaioris priuilgio partis pre¬
positio predicatiua uocitiest̃. sepeautem cuenit uthudermi¬
ni sibim& inuenuntur ea quales homodo homori sibilisest
homõ namque & risibilis uterquesibi aquusest̃ terminus:
Nam nequerisibile ultahominem Necultar sibile ho¬
mo porrigitur sed inhis hoc cuener& necesicest̃ ut siqui¬

Expanded text:
haec duo nomina, id est, homo et justus, propositionis partes haec duo nomina, id est, homo et justus, propositionis partes vocantur. Eosdem etiam terminos dicimus, quorum quidempraedicativus vero qui major: ut in ea propositione qua dicitur, Homo justus, homo quidem minus est quam justus. Non enim in solo homine justitia esse potest, verum etiam in corporeis divinisque substantiis; atque ideo major est terminus, justus, homo vero, minor; quo fit ut homo quidem subjectus sit terminus, justus vero praedicativus. Quoniam vero hujusmodi simplices propositiones alterum habent praedicativum terminum, alterum vero subjectum, a majoris privilegio partis propositio praedicativa vocata est. Saepe autem evenit ut hi termini sibimet inveniantur aequales, hoc modo, homo risibilis est; homo namque et risibilis uterque sibi aequus est terminus. Nam neque risibile ultra hominem, nec ultra risibile homo porrigitur; sed in his hoc evenire necesse est, ut si qui
Abbreviated transcription (Latin):
estquidam homo iustus nonest̃ indefinita sichomo iustus est
homo iustus non est̃.
¶ ingulares uerosunt que lnchuiduo aliquid smgularique pro¬
ponunt uttato iustuiest catoiustus nonest & enimeito in diui¬
duusest acsingularis:
Haptum uero ALixs prxdiextruxs ALNS
con diriopales uocxo.¬
A Praedicitiuesunt que simpliciter proponuntur idem quibus
nullauis conditionis adiungitur. Vtsiqui simpliciter dicit¬
celumesse uolubile atĩ huic condtio copulctur sit exluabus¬
propositionibus una conditionalis hocmodo celums irotundũ
sit essẽ uolubile. Hicenim conditio efficit ut ltademum celum
uolubileessẽ intellegatur rotundum. Quo lgitur alie propo¬
sitiones praedicatiue sunt Alie conditionales praedicatiuarum.
partes terminos appellamus. His predicatiuus at que subicctus
erminos autem uoco uerba& nomina quibus propositio
nectitur ut hea propositione quadimus homo huiustus est

Expanded text:
est, quidam homo iustus non est. Indefinitae hoc modo: homo iustus est, est, quidam homo iustus non est. Indefinitae hoc modo: homo iustus est, homo iustus non est. Singulares vero sunt quae individuum aut quid singulare proponunt, ut Cato iustus est, Cato iustus non est; etenim Cato individuus est ac singularis. Harum vero alias praedicativas, alias conditionales vocamus. Praedicativae sunt quae simpliciter proponuntur, id est quibus nulla vis conditionis adiungitur, ut si quis coelum esse volubile sipropositionibus una conditionalis, hoc modo: coelum si rotundum sit, esse volubile; hic enim conditio id efficit ut ita demum coelum volubile esse intelligatur, si sit rotundum. Quoniam igitur aliae propositiones praedicativae sunt, aliae conditionales, praedicativarum partes terminos appellamus. Hi sunt praedicativus atque subjectus. Terminos autem voco verba et nomina quibus propositio nectitur; ut in ea propositione qua dicimus: Homo justus est:
Abbreviated transcription (Latin):
tatio Namuis sententne ratio queca qued auditur ortione
cumaliqid probatur ambiguum argumentum uocatur ipsi
uero argumenti docutio argumentatio dicitur. Quo sit ut
igumentum quidem mens argumentitionisũt ad quesen¬
tenta argumentatio ued argumenti perorationem eplica¬
tio Hocus uero est argumenti sede s uelunde ad propositam
questionem conuemenstrahitur argumentum. Quecum itas i
singulorum diligentius natura tractandaest corumque per
species a membra figuras queficienda diuisio: At prius de
propositione: est̃ disierendum. Hancesẽ dximus oratio¬
nem uenitatem uel mencditium continentem. Huius dux sunt
species affirmatiouna alteriuero negatio¬
ffirmatio est siquis sicefferat celum uo lubileest
gatio siquis ita pronunti& celum uolubile nonest:
Harum uero alresunt uniuersales altepar ticulares aliae
nuersalis quidem ut siquis hoc modo quidim homo iustus

Expanded text:
tatio. Nam vis sententiae ratioque ea quae clauditur oratione, tatio. Nam vis sententiae ratioque ea quae clauditur oratione, cum aliquid probatur ambiguum, argumentum vocatur; ipsa vero argumenti elocutio argumentatio dicitur; quo fit ut argumentum quidem mens argumentationis sit atque sententia, argumentatio vero argumenti per orationem explicatio. Locus vero est argumenti sedes, vel unde ad propositam quaestionem conveniens trahitur argumentum. Quae cum ita sint, singulorum diligentius natura tractanda est, eorumque per species ac membra figurasque facienda divisio. Ac prius de propositione est disserendum: hanc esse diximus orationem, veritatem, vel mendacium continentem. Hujus duae sunt species: una affirmatio, altera vero negatioffirmatio est, si quis sic efferat, coelum volubile est; negatio, si quis ita pronuntiet, coelum volubile non est. Harum vero aliae sunt universales, aliae sunt particulares, aliae vero, si quis hoc modo dicat: quidam homo iustus
Abbreviated transcription (Latin):
est̃ scruus & cicero inrethoricis genusest quod plures partes lam¬
plectitur. item. prasest quod iubest generi:
Latmirei rationem uocant. ut hesest solsuper terras noxese sol
subterris. scireautem debemus prarlictas definitionis topicis merito
locis commemorantur intopios.
N unc xdropicam uemnaous quiegunt:
argumentorum sedes fontes seniuum origines chetionum de
quibus brtunter aliqui dicenda sunt ut & dialecticos locos &r&
horicossiue eorum differentus agnoscere debaam: acprius:¬
Propositioest̃ oratiourum faliumue significans ut si quidicat
Questio uero est indubitationem ambiguntatem que a dducta
Conclusioest argumentis approbata popositio ut siqui exaluis
rebus prob& glumessẽ uolubile. enuntiatio quippe siue sin
tantum causa chcitur siueadilios adfertur probandum propo¬
si tio est cumdeipsa queritur questio sipsicst̃ approbata con
faciens sidem nonuero idemest argamentumes quod argumen¬

Expanded text:
est seruus' et Cicero in Rethoricis: 'Genus est quod plures partes amest seruus' et Cicero in Rethoricis: 'Genus est quod plures partes amplectitur,' item 'Pars est quod subest generi.'ologian, Latini rei rationem uocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris.' Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito locis commemorantur in topicis. Nunc ad topica veniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum, origines dictionum; de quibus breviter aliqua dicenda sunt, ut et dialecticos locos et rhetoricos, sive eorum differentias agnoscere debPropositio est oratio verum falsumve significans; ut si quis dicQuaestio est in dubitatConclusio est argumentis approbata propositio, ut si quis ex aliis rebus probet coelum esse volubile. Enuntiatio quippe sive sui tantum causa dicitur, sive ad alios affertur ad probandum, propositio est; cum de ipsa quaeritur, quaestio; si ipsa est approbata, confaciens fidem. Non vero idem est argumentum quod et argumen
Abbreviated transcription (Latin):
hominem animal designat. cumtimen huicnomini multa iub¬
iaceint remenimque sita mȩ ptadictum declarauit gemplum
Hocuitem proprium defintionis quudsit illud quod quenturdedlarart
ndecima est species defintionis quam greci Icatae lox. tecono¬
Kupoyono tenoic. Hatiniper helgentam pleni ec eo dem
respondeatur ut sit asns.
uodec imaest species definitionis quam groci. Ieatae moꝵ
hatini perlaudem dicunt ut tullius procluentio. lex ex̃ mensci
animus & consilium & sententa ciuitatibus &aliter paxest̃
tranquilla libertis. fit & peruitu perationen quam greci yotori
uocant. seruitus est poftremum malorum omnium non modo
bello sed morte quoque repellanda
rcinomineres definitur infenor ut est illud homo minor
mundus cicero hacdesinitione sicususest edictum legem
annuam dicuntesse:¬
IN Quarta decimaest species desinitionis quemgreci Reataror pocti.

Expanded text:
hominem animal designat, cum tamen huic nomini multa subhominem animal designat, cum tamen huic nomini multa subiaceant. Rem enim quaesitam praedictum declarauit exemplum; hoc est autem proprium definitionis quid sit illud quod quaeritur declarare. Vndecima est species definitionis, quam Graeci cata ellipes olocleru homogenus, Latini per indigentiam pleni ex eodem est, ut sit assis.' Duodecima species est definitionis, quam Graeci cata epenon, Latini per laudem dicunt, ut Tullius pro Cluentio: 'Lex est mens et animus et consilium et sententia ciuitatis' et aliter 'Pax est tranquilla libertas.' Fit et per uituperationem, quam Graeci psogon uocant: 'Seruitus est postremum malorum omnium, non modo bello sed morte quoque repellenda.rei nomine res definitur inferior, ut est illud: 'Homo minor mundus.' Cicero hac definitione sic usus est: 'Edictum legem annuam dicunt esse.' Quarta decima est species definitionis, quam Graeci cata ton pros ti,
Abbreviated transcription (Latin):
subsfantaest̃ quodneque quilitesest̃ neque quntitas nequeiliqua
accedentaa quogenere desinitionis dĩcdesimripotest. & enim
cum quidit di nullo modo conprehendere iuleamus: sublitio
omniumexistentium quȩgreci upta. appellant cognitionem:
dĩ nobis cntumcisa &ablitanotarum rerum cognitione subponit
Vt sidicamus diẽst quodneque corpusme queullum dementum
nequeinimal nequemens nequesensus ne quehitellectus nequeali¬
quod quodex his cipipotest. hi semmactalibus iublitis quid sit dĩ
potent defimri:
tus est nominare utcicero cum meuiddic& sicaruilli deserbant.
Acima species defintionisest quimgreci uctit cõẽ hatim ulu¬
tidicimus appellant usi queratur quids̃t ammal respondeatur
homo: Nonenim manifeste dicitur animal solumessẽ hominẽ
cumsint ala i mumeribila sedcum dicitur homo uelut ipsum

Expanded text:
'Substantia est, quod neque qualitas est neque quantitas neque aliqua 'Substantia est, quod neque qualitas est neque quantitas neque aliqua accidentia.' Quo genere definitionis Deus definiri potest. Etenim cum quid sit Deus nullo modo comprehendere ualeamus, sublatio omnium existentium, quae Graeci onta appellant, cognitionem Dei nobis circumcisa et ablata notarum rerum cognitione supponet, ut si dicamus: 'Deus est, quod neque corpus est neque ullum elementum neque animal neque mens neque sensus neque intellectus neque aliquid quod ex his capi potest' – his enim ac talibus sublatis, quid sit Deus poterit definiri. tus est nominare, ut Cicero: 'Cum me uidelicet sicarii illi describant.' Decima species definitionis est, quam Graeci os typos, Latini ueluti diximus appellant, ut si quaeratur quid sit animal, respondeatur 'Homo'. Non enim manifeste dicitur animal solum esse hominem, cum sint alia innumerabilia; sed cum dicitur 'Homo', ueluti ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
¶extas pecies definitionis est quimgroci hataaia gͥopad
Nospordifftrentiam dicimus idest. cumqueritur quidinter¬
sit inter regem & trrannum adiecta differenta quid intersit
definitur. Pexest̃ modestus & temperans: grannus uero
impius & immitis:
Dxeptimaest spacieslefinitionis quam greci Ieataneta opriu.
latimi percans lationem hicunt utticero intopicis lituseit̃
qua fluctus ludit. hocuxrie tractari potest mocdo enĩ
ut mouet sicut illud. Capudest arex corporis modo em̃
modo ut haid& adulescentre est flosetatis:
Octainspecies definitiomiest quami greci IeatA AΦVpCC nTOuC
uantioy. Latmi perpriuationem contraraeius quod definit
dicunt ut bonumest quod malum nonest lufumest quod
cognitionem si biunius conprehensione comatit :
Hocutem genere desinitionis uti debemus cum contririum notum :÷
Nameerta ex moertis nemoprobat subqui s peciesunt ehficationis

Expanded text:
exta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, exta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per differentiam dicimus; id est, cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adiecta differentia quid uterque sit definitur, id est: 'Rex est modestus et temperans, tyrannus uero impius et immitis.' Septima est species definitionis, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctus eludit.' Hoc uarie tractari potest; modo enim ut moueat, sicut illud: 'Caput est arx corporis,' modo utmodo ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis.' Octaua species definitionis est, quam Graeci cata apheresin tu enantiu, Latini per priuantiam contrarii eius quod definitur dicunt, ut: 'Bonum est, quod malum non est; iustum est, quod cognitionem sibi unius comprehensione conectat. Hoc autem genere definitionis uti debemus cum contrarium notum est, nam certa ex incertis nemo probat. Sub qua specie sunt hae definitiones:
Abbreviated transcription (Latin):
homoest qui ingenio ual& artibus poll& ecognitione
rerum autquac ageredebeat eligit autamima aduersio¬
ne quod mutilesit contempnit. hisenim quilitatibus
expressũs acdefinitus homoest:
Quetr species defintionisest̃ quegrece y notipapĩ en .n¬
latine descmptionalis nuncupatur. quradhibita entu¬
itione ditorum factorum querem quȩ quidiit: descripti¬
one declarat. Vts̃ lixoriosum uolumus definire hiei:
Lixoriosus est uictus non mecesiarii & sumtuosi &onerosi
app&ens incelitias affluens in libidine promptus hec
&tala definiunt lixoriosum. Ques pecies definitionis
ortoribus migis aptiest quim dalecticis quialatitud iis
tine aduerbium dicimus. Necuocem illam decunis requentꝰ
alio sermonc designat. uno acsingulan & quoda modo
quidilluds̃t inuno uerbo positum. uno uerbo alio decharat¬
conticiscere est tacere incumterminum dicimussinẽ
aut populatas inter pretamus essẽ iustatas:¬

Expanded text:
Homo est qui ingenio valet, artibus pollet, et cognitione Homo est qui ingenio valet, artibus pollet, et cognitione rerum: aut quae agere debeat eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit; his enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est quae Graece ὑπογραφικὴ, Latine descriptionalis nuncupatur: quae adhibita circuitione dictorum factorumque, rem quid sit descriptione declarat; ut si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii et sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis affluens, in libidine promptus: haec et talia definiunt luxuriosum. Quae species definitionis, oratoribus magis apta est quam dialecticis, quia latitudinetine ad verbum dicimus: haec vocem illam de qua requiritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. S
Abbreviated transcription (Latin):
Ocfinitionum primaest. oycpa MTAATIE substantia¬
lis que proprie &ueredicitur definitio. Ntest homo
animal rationale mortale sensus discipline que capax
Hecenim desinitio perspecies & differentias lesendens
uenit adproprium & designat plenissime quid sit hor ao
Secundi species definitionis que grece enrioꝵ mtileu
dicitur latinenotio nuncupatur quam notionem com
semper efficitur. homoest quodrationali conceptio¬
ne &exercitio praest animalibus cunctis. Nonenim
dixit quidest homo sed quidagat. Quin quochon signo
in notitum deuocito hista enim & inreliquis notiorei
prosertur. Non subitantalis ut inilla prmaria explaoma¬
tione dedaatur. & quia substantalis est definitionum
omnium optin& principatum:
erta species desinitionisest quagrecȩ Torane
dicitur latinequalitatiua hecdicendo quid qualest id
quod ñt cuidenter ostendit. Cuus exom plum taleese

Expanded text:
Definitionum prima est οὐσιώδης, Latine substantialis, quae proprie et vere dicitur definitio; ut est, Homo animal rationale mortale, sensus disciplinaeque capax; haec enim definitio per species et differentias descendens, venit ad proprium, et designat plenissime quit sit homo. Secunda est species definitionis quae Graece ἐννοηματικὴ dicitur, Latine notio nuncupatur: quam notionem commsemper efficitur: Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis. Non enim dixit, quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam denotato. In ista enim et in reliquis notio rei profertur: non substantialis, ut in illa primaria explanatione declaratur; et quia illa substantialis est, definitionum omnium obtinet principatum. Tertia species definitionis est quae Graece ποιότης dicitur, Latine qualitativa. Haec dicendo quid quale sit, id quod sit evidenter ostendit. Cujus exemplum tale est:
Abbreviated transcription (Latin):
casibus autex coniugatis aut exdiuisione nascuntur in quib
omnib consequentia &repugnatia custoditur sed ea quidem
que ex difinitione uel genere uel differentia uel causis argum̃ta
ducuntur demonstiadiuis igitur maxime syllogis inis uires
atqueordiem summinis trant . Neliqua uero uerisi milib
acdialecticis: Athii locimaxime in eorum substantias dequib
inquestione dubitatur. ad predicatiuos acsimplices reliqui
uero adhypot heticos & conditionales respiciunt syllogismos
Expeditis lgitur locis& diligenter tam definitione quamex¬
emplorum & iamluce patefactis dicendum uidelur quo mo¬
dohulocimaximarum sunt differentrae propositionund
id quebreui nequeemim longo disputatione reseg& Omnes
enimmaxime ꝓpositiones uel difinitiones in eo quodiunt
maxime non differunt sed meo quod haquidem adefiniti¬
one illa uero a genere uelalie ueniant ab aliis locis& his iure

Expanded text:
casibus, aut ex conjugatis, aut ex divisione nascuntur: in quibus casibus, aut ex conjugatis, aut ex divisione nascuntur: in quibus omnibus consequentia et repugnantia custoditur. Sed ea quidem, quae ex definitione, vel genere, vel differentia, vel causis argumenta ducuntur, demonstratione maxime syllogismis vires atque ordinem subministrant: reliqua vero verisimilibus ex dialecticis. Atque hi loci maxime, qui in eorum substantia sunt, de quibus in quaestione dubitatur, ad praedicativos ac simplices; reliqui vero ad hypotheticos et conditionales respiciunt syllogismos. Expeditis igitur locis, et diligenter tam definitione quam exemplorum etiam luce patefactis, dicendum videtur quomodo hi loci maximarum sint differentiae propositionum, idque brevi; neque enim longa disputatione res eget. Omnes enim maximae propositiones, vel definitiones, in eo quod sunt maximae, non differunt; sed in eo quod hae quidem a definitione, illae vero a genere, vel aliae veniant ab aliis locis, et his jure
Abbreviated transcription (Latin):
que oidine uideantur extrinsecus colocata. Sunt autem
hac similitudo obpositio magis acminus reuudicium.
insimilitudine enimturei similitudotum inpropositi¬
onis ratio contin&ur. Omnia enim similitudinemtenent
obposita uero in contrariis in priuationibus inrelationib
innegationibus constant . Conparatio uero maioris ad mi¬
nus quadam quas similium dissimilitudo ÷. Perumenim
ꝑsesimilium inquantitate discrecio maius facitacminus.
quod enim omniqualitate omiiqueratione disiunctum ÷
id nullomodo poterit separari. ereiuero iudicio quesint
argumenta quasitesfimonium prȩbent & sunt in artificia¬
les loci atqueomnino disiuncti. Nam repotius quamopi¬
nionem iuditium quesectantes transsumptionis uero
locus nunc quidem inaequalitate nuncuero inmaioris mino¬
risue conparatione consitit. Aut enim adid quodest simile
autadid quodmaius autminussit argumentorum iationũ¬

Expanded text:
que ordine videantur extrinsecus collocata. Sunt autem que ordine videantur extrinsecus collocata. Sunt autem haec, similitudo, oppositio, magis ac minus, rei judicium. In similitudine enim tum rei similitudo, tum proportionis ratio continetur. Omnia enim similitudinem tenent. Opposita vero in contrariis, in privationibus, in relationibus, in negationibus constant. Comparatio vero majoris ad minus quaedam quasi similium dissimilitudo est; rerum enim per se similium in quantitate discretio majus fecit ac minus. Quod enim omni qualitate, omnique ratione disjunctum est, id nullo modo poterit comparari. Ex rei vero judicio quae sunt argumenta, quasi testimonium praebent, et sunt inartificiales loci atque omnino disjuncti, nec rem potius quam opinionem judiciumque sectantes. Transumptionis vero locus nunc quidem in aequalitate, nunc vero in majoris minorisve comparatione consistit; aut enim ad id quod est simile, aut ad id quod est majus aut minus, fit argumentorum rationum