comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q abidit .s. notat ⁊iato. quid nob̃
miensimus ac utdestissns uitis
uisum iri arbitrer serto egn pu u
tantis motibus nõ momi nequeo ⁊
dñsis affectib cunore ictu spe u¬
num pectus urgentib secimiq certã¬
tibus pato auinu careo are ure rep̾¬
bensione cacitutum itddidi si cumi
ii. uluas in classem traberent .ii. gla¬
dics acuorent ac lagitas illi mutos
ac naualia cõmurent quod unũ
mchi telorum genus eint ad tala¬
mum confugissem nõ belli actor. s
suasor pacis. ¶ Fiuem facere iaiui¬
dudum cegito uon ignarũs ꝙ̃to
u̾borum freno uti deceat. cum su¬
penioribus collomuentẽ. s nullus
est amore suirror. Ite te coget
ad ueniam qui ad multiloquiũ
ie cregit. lix unum in fiuem co¬
ram dior i ppłorum ducibus af¬
fusus et lacrimosus ab secco. Infe¬
sta manib arua prꝰtte. date dex¬
tras. Miscete obsinin. auius aĩos.
signis signa comungite. Sic na¬
iugantibus ocreanus et auroui
maris hostia patebunt. nullusq

Expanded text:
bidinis notat Plato, quid vobis mitissimis ac modestissimis viris visum iri arbitrer? certe ego, qui in tantis motibus non moveri nequeo et diversis affectibus, amore metu spe, unum pectus urgentibus secumque certantibus, pace animi careo, iusta me reprehensione cariturum credidi, si cum hi silvas in classem traherent, hi gladios acuerent ac sagittas, illi muros ac navalia communirent, quod unum michi telorum genus erat, ad calamum confugissem, non belli auctor sed suasor pacis. 34 Finem facere iandudum cogito, non ignarus quanto verborum freno uti deceat cum superioribus colloquentem; sed nullus est amore superior. Ille te coget ad veniam qui ad multiloquium me coegit; hoc unum in finem coram duorum populorum ducibus affusus et lacrimosus obsecro: infesta manibus arma proicite, date dextras, miscete oscula, animis animos signis signa coniungite. 35 Sic navigantibus occeanus et Euxini maris ostia patebunt nullusque
Abbreviated transcription (Latin):
formudat. hec u̾a silencii causa ẽ.
hẽo fateor et si aliud nõ haberẽ
tu das abunde quod scribam tem¬
pus utinam dare posses illud eĩ
certe nõ hẽo curis meis obsessus
que licut moderate iunant ex̾cẽt¬
q auimũ sic ñuodice p̾grauant
en eruantq. de reliquo fortune
crimen fuerit. Tu u̾o uit optime
affectum meum nudum licet
effectibus illa tua precor huma¬
nitate complectere nõ ignorans
ue uel in silencio tuum esse. et
si quod spero quidem et cupio cep¬
tis illustribus fauor celestis affu¬
ent ut corpus ytalicum trabe bar¬
banca purgatum medullitus agno¬
scam in quod iani nunc ut fama ẽ
dulcia ur̃is amara hostibus p̾para¬
toria confecistis. Sencio me desid̾i̾o
meo nõ posse dnicius obstare quo¬
minus in issud litus cui nõ modo
in y̾talia sed in toto eci am orbe t̾raꝵ
Scciptores rerum daut pulchritudĩs
principatum init̾ occupacionum me¬
arum recia dilapsus euadam et fa¬

Expanded text:
formidat; hec vera silentii causa est. formidat; hec vera silentii causa est. Habeo, fateor, et si aliud non haberem, tu das abunde quod scribam; tempus utinam dare posses! illud enim certe non habeo, curis meis obsessus, que sicut moderate iuvant exercentque animum, sic immodice pregravant enervantque. De reliquo fortune crimen fuerit; 4 tu vero, vir optime, affectum meum, nudum licet effectibus, illa tua, precor, humanitate complectere, non ignorans me vel in silentio tuum esse, et si, quod spero quidem et cupio, ceptis illustribus favor celestis affuerit, ut corpus italicum tabe barbarica purgatum medullitus agnoscam, in quod iam nunc, ut fama est, dulcia nostris amara hostibus preparatoria confecistis, sentio me desiderio meo non posse diutius obstare quominus in illud litus cui non modo in Italia sed in toto etiam orbe terrarum scriptores rerum dant pulcritudinis principatum, inter occupationum mearum retia dilapsus evadam et fa
Abbreviated transcription (Latin):
possum uir egregie tar¬
ditatem meam eo clippeo
protegere quem magna scapto¬
rum mercium pars pretendit me
nichil habuisse quod scriberem
Smnbendi nempe latislnũ nichi
campum aperit uirtus tua nõ fa¬
nuliares tantum epłas s lidros. tã
magno enim taniq ĩuicto anim
te fortune colluctantem uideo ut
sepe impetus incessent sub tuo no¬
mie grandiusculum aliquid or¬
diri et tibi et michi debitum et cõi
patrie non indebitum que nos mł¬
tum diu̾so sidere te quidem glori¬
osos atq magnificos ad actus me
ad u̾bula hec qualitũq progenu
it accessit ad uberiorem stili ma¬
teriam receus matĩa regia for¬
tima tius semꝑ adiuita consilus
que michi letam spem resticuit
illo incolumi nmꝙͣ barbaros in
r̃talia regnaturos. Proinde reꝵ
gestaritu satis est seu historiam
meditantibus sen poenia ut liri¬
ci carnunus subiectum uite sere¬
moris morumq dulcedinem at¬
q altissume tue mentis tranquil
rum sibi conscius suarum prope
iam fessus ueterum noua cũta

Expanded text:
possum, vir egregie, tarditatem meam eo clipeo protegere quem magna scriptorum inertium pars pretendit, me nichil habuisse quod scriberem; scribendi nempe latissimum michi campum aperit virtus tua non familiares tantum epystolas sed libros. Tam magno enim tamque invicto animo te fortune colluctantem video, ut sepe impetus incesserit sub tuo nomine grandiusculum aliquid ordiri et tibi et michi debitum et comuni patrie non indebitum, que nos multum diverso sidere, te quidem gloriosos atque magnificos ad actus, me at verbula hec qualiacunque progenuit. 2 Accessit ad uberiorem stili materiam recens regia fortuna tuis semper adiuta consiliis, que michi letam spem restituit illo incolumi nunquam barbaros in Italia regnaturos. Proinde rerum gestarum satis est seu historiam meditantibus seu poema, ut lyrici carminis subiectum, vite serenioris morumque dulcedinem atque altissime tue mentis tranquillrum sibi conscius suarum et prope iam fessus veterum, nova cunta
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quid refert uude duccis origi¬
neui: auiũ mag̃ intueor quẽ pla¬
ne ytalicum nr̃a fecit anucicia. Quã¬
obrem applica aurem nu socrates.
de suunuo rei publice statu ualde
auxius sum. et mesta michi p̾sa¬
gia nõ tam rome ꝙ̃ tocius ytalie ne¬
q tam t̾rarum ꝙͣ aĩoꝵ motus ĩcu¬
cuuit. Et cumi multa me t̾reaut tũ

Expanded text:
ginem? animum magis intueor, quem plane italicum nostra fecit amicitia. Quamobrem applica aurem, mi Socrates: de summo reipublice statu valde anxius sum et mesta michi presagia non tam Rome quam totius Italie, neque tam terrarum quam animorum motus incutiunt. 9 Et cum multa m
Abbreviated transcription (Latin):
menior .iiiͦ. Idus iuim placencie.
ud andream dandulo ducẽ uenetoꝵ
exhortacio ad pacẽ cũ Ianuẽsibus
Taliquid ad te scribam in¬
clite dux huic mea fides hĩc
numanitas tua suggerit.
illiuic rerum pñtium ac temporũ
status cogit. hec quidem p̾stat ut
loqui uelimi. hec ut audeam. Ille ãt
ut tacere nequeani. Quis enii
ad amante solicito silentium reqͥ¬
rat. lib̾tas amoris u̾ecundie fre

Expanded text:
ias, Placentie. 8 Ad Andream Dandulo ducem Venetorum, exhortatio ad pacem cum Ianuensibus. 1 Ut aliquid ad te scribam, inclite dux, hinc mea fides hinc humanitas tua suggerit, illinc rerum presentium ac temporum status cogit; hec quidem prestat ut loqui velim, hec ut audeam, ille autem ut tacere nequeam. 2 Quis enim ab amante solicito silentium requirat? libertas amoris verecundie
Abbreviated transcription (Latin):
ciet erumpet tameͬ auriui p̾tus
in ueces. non peregrinas sentẽcias
auit u̾ba uenabitur. quicquid ad
mauum uenerit. quicquid dolor me¬
tus q fuaserit loquetur festina tre¬
pida tumultuaria et quod natura re¬
rum fert sulua mentis fluctib
exibit oratio. Id si ungͣ alias inuic
michi p̾sertun euenite noueris qo¬
ueor equideu dux illustris ⁊ uaide

Expanded text:
ium pectus in voces, non peregrinas sententias aut verba venabitur, quicquid ad manum venerit, quicquid dolor metusque suaserint, loquetur; festina trepida tumultuaria et quod natura rerum fert, simillima mentis fluctibus exibit oratio. 3 Id si unquam alias, nunc michi presertim evenire noveris. Moveor equidem, dux illus
Abbreviated transcription (Latin):
balcam ꝓplecie ultime nouissiiũ
u̾bum quod ut laborem tibi aufe¬
ram euoluendi librum nimen p̃¬
sentibus inserami. Ita igitur sccip¬
tin est. uemient in trieribus de ita¬
lici. superabunt assiries. uastabunt¬
q bebreos. et ad extrruũ eciaui ip̃i
mam imperii ruma uideri possit
impletum atq utinaui non hic ur¬
bis nremor aliam pacis et libertatis
nuuiciet rumami. Cu uo eam uirtu¬
tis ac constantie basim mitanti aĩo
sũmite ut trementib tris stabile
sede conlistat. quin eciam ut flaccꝰ
ait si fractus illabatur orbis ĩpaui¬
dum feriant ruie. Hec tibi pridẽ
patam dicta et dilata hactenus ꝓpt̾
iuicii penuriami. huic mttere libu¬
it non ob aliud insi ut huic conuũ
auico morem gererem ad te uenire¬

Expanded text:
Balaam prophetie ultime novissimum verbum, quod ut laborem tibi auferam evolvendi Librum Numeri, presentibus inseram. Ita igitur scrip: «Venient in trieribus de Italia, superabunt Assyrios vastabuntque Hebreos, et ad extremum etiam ipsi mani imperii ruina videri possit impletum, atque utinam non hic urbis tremor aliam pacis et libertatis nuntiet ruinam! Tu vero eam virtutis ac constantie basim nutanti animo submitte, ut trementibus terris stabili sede consistat, quin etiam, ut Flaccus ait, Si fractus illabatur orbis Impavidum feriant ruine. 11 Hec tibi pridem Patavi dictata et dilata hatenus propter nuntii penuriam, hinc mittere libuit non ob aliud nisi ut huic comuni amico morem gererem ad te venir
Abbreviated transcription (Latin):
nutius est actum. res equidem sine
eremplo est et que multorum ain¬
mos iuire deiciat. si enim inembrorũ
tremor tantarum calamitatũ portẽ¬
dit euentum. quid nõ inmatur tre¬
uior capitis: stomacentur et mͦnu¬
rent qui sibi ailiquid undentur mũ¬
di caput est romia. Et licer obsoletũ
imperumq trarum caput oĩum inud

Expanded text:
 Res equidem sine exemplo est et que multorum animos iure deiciat; si enim membrorum tremor tantarum calamitatum portendit eventum, quid non minatur tremor capitis? stomacentur et murmurent qui sibi aliquid videntur: mundi caput est Roma, et licet obsoletum impexumque, terrarum caput omnium haud
Abbreviated transcription (Latin):
fatigeris ĩ corpus meum illi licuit.
Si quidem uulsimo egressus quod
nunc parum et ignobile opidũ
olim int̾ etrurie capita numera¬
tum est sacram urbem quinto
uisurus alacrit̾ festinabam. unũ
hoc idẽtidem cum aunno meo trac¬
tans. Ecce ut etas nr̃a sensim
labitur. Ecce ut res et consilia bo¬
uiiuũ unitantur. Ecce ꝙͣ uerum ẽ
quod in buccolicis meis sccipsi. Stu¬
dium luuenile senecte displicet et
ucitiant cure uariante capillo.

Expanded text:
in corpus meum illi licuit. Siquidem Vulsinio egressus — quod nunc parvum et ignobile oppidum, olim inter Etrurie capita numeratum est — sacram urbem quinto visurus alacriter festinabam, unum hoc identidem cum animo meo tractans: Ecce ut etas nostra sensim labitur, ecce ut res et consilia hominum mutantur, ecce quam verum est quod in Bucolicis meis scripsi: studium iuvenile senecte Displicet et variant cure
Abbreviated transcription (Latin):
probatissimos amicos quoꝵ qͦcũq
ierim. uultus ac u̾ba circumfero
quesq consencientes in peregrina¬
ciones longissimas mecum duco
saluere ndeas ore tuo meis uocibꝰ
uale. kaleñ. Iuñ. u̾one. ilo socratẽ
suũ . terremotus urb̾ rome et mestũ
nec ullum pũs malum
nõ fututi grauioris mali signum
p̾fert ꝙ̃ꝙͣ quidiam grauius expet¬
tari queat uix intelligam. Mundꝰ
hinc hominũ rabie. huic manu dĩ
ultace cõsumptus et exhaustus ẽ.
eoq miserie processum. ut nulla
iam cogitantibus noua maloꝵ
facies occurtat. et profecto quisqͥs¬
hunc statum retum hunaare poste¬
ris si qui modo sr̃sunt posteri uarca¬
unt. fabulas narcasse uidebitur. nͨ
indignari conuenuet minus ea nob
credi que nullo modo nos aliis crede¬
renius. Me quidem fateor ad creden¬
dum multa promorem tempus hoc
fecent quo mali nichil mexpertum
humano gem est. ut enn illa pre¬
teream diluina tempestates ĩcẽdia

Expanded text:
probatissimos amicos, quorum quocunque probatissimos amicos, quorum quocunque ierim vultus ac verba circumfero quosque non sentientes in peregrinationes longissimas mecum duco, salvere iubeas ore tuo meis vocibus. Vale. Kalendis Iuniis, Verone. 7 Ad Socratem suum, terremotus urbis Rome et mestum nec ullum presens malum non futuri gravioris mali signum prefert, quanquam quid iam gravius expectari queat, vix intelligam. Mundus hinc hominum rabie, hinc manu Dei ultrice consumptus et exhaustus est, eoque miserie processum ut nulla iam cogitantibus nova malorum facies occurrat; et profecto quisqhunc statum rerum humanarum posteris, siqui modo supersunt posteri, narraverit, fabulas narrasse videbitur, nec indignari conveniet minus ea nobis credi que nullo modo nos aliis crederemus. 2 Me quidem, fateor, ad credendum multa proniorem tempus hoc fecerit, quo mali nichil inexpertum humano generi est. Ut enim illa preteream diluvia tempestates incendia,
Abbreviated transcription (Latin):
mur fortune participes nõ cul¬
pe. Illum gͦꝰ ninc quia ubi uelle
nequeo ubi possim querere est
auimus simul ac sparsas dulci
souorum sorgie fontem latet int̾
siluas ac flumina uit̾q libellos
uarios qui ibidem sub rustico cu¬
stode uincti et taciti iam me qua¬
driemnum expectarunt. quod fr̃¬
fu̾it etatis solitaria quiete tran¬
sigere ne si mor uestigia nota re¬
legero corpusculũ hoc contimius
licet ab infancia labonb er̾citũ
uimo forsan ardore confician
cui pano nõ ob aliud insi quo dnu¬
cius torqueam ac fatigem acatu¬
miuis me reuehet ut spero sumul
et libellos illos bibliotece ytale
ques inferce disposu. habes et de
preterito tarditatis mee causas.
et de futuro ꝓpoĩti mei suminam.
Nequid uł admiracionis uł ambi¬
guitatis odrepat. Reliquum est
ut senatui nr̃o cui quid debeam no¬
sti nomẽ meum sedula deuotione
cõmendes. ad hec et tres compatrio¬
tas nros optimos illes quidem ac

Expanded text:
mur, fortune participes, non culmur, fortune participes, non culpe. 8 Illum ergo nunc, quia ubi vellem nequeo, ubi possum querere est animus, simul ac sparsas dulciusonorum Sorgie fontem latet, inter silvas ac flumina interque libellos varios, qui ibidem sub rustico custode vincti et taciti iam me quadriennium expectarunt, quod superfuerit estatis solitaria quiete transigere, 9 ne si mox vestigia nota relegero, corpusculum hoc, continuis licet ab infantia laboribus exercitum, nimio forsan ardore conficiam, cui parco non ob aliud nisi quo diutius torqueam ac fatigem. Autumnus me revehet, ut spero, simul et libellos ipsos bibliothece itale quos inferre disposui. 10 Habes et de preterito tarditatis mee causas et de futuro propositi mei summam, nequid vel admirationis vel ambiguitatis obrepat. Reliquum est ut Senatui nostro, cui quid debeam nosti, nomen meum sedula devotione commendes; ad hec et tres compatriotas nostros, optimos illos quidem ac
Abbreviated transcription (Latin):
illic moram profecto breuissimã
anguror insi quod noui forsan ĩ¬
ciderit quod ipsum quale suspicer
ignoro. Id scio nichil omñno non
posse honuin contingere amma li
caduco prorsus ac mortali licet
int̾ miserias insolenti. latet ergo
rerum exitus presens ꝓpoĩtun
ammu nõ lacet qued et tibi et
nrĩs nõ iguotum uelim. Roma¬
nuim nempe pontificem quem
ad rpani tiberis querere consue¬
uerunt patres nr̃i. Ros ad ripã
rodaui querimus. Querent ne¬
potes forsitan ad ripam thagi.
ut pateat nichil esse qd nõ con¬
fundat ac trausferat longua di¬
es et ad occasum omnia ꝓpeta¬
te. de hoc tamnen sanctus ille ri-¬
gidus q piscator uderit qui tũ
rodanum sciret nec thagum c̾te
nec secanam ignoraret nauicu¬
lam tamen ac recia tibermo fĩ¬
eit in gurgite. Ille inꝙͣ inderit
tinꝰ cimba nunc procellis agitur
cinus naualia deseriitur. uide¬
runt qui ad gub̾naculũ sedent.
Aes uectores sumus. estu rapi¬

Expanded text:
illic moram profecto brevissimam illic moram profecto brevissimam auguror, nisi quid novi forsan inciderit, quod ipsum quale suspicer ignoro. Id scio, nichil omnino non posse homini contingere, animali caduco prorsus ac mortali, licet inter miserias insolenti. Latet ergo rerum exitus, presens propositum animi non latet, quod et tibi et nostris non ignotum velim. 7 Romanum nempe Pontificem quem ad ripam Tyberis querere consueverant patres nostri, nos ad ripam Rodani querimus; querent nepotes forsitan ad ripam Tagi, ut pateat nichil esse quod non confundat ac transferat longa dies, et ad occasum omnia properare. De hoc tamen sanctus ille rigidusque piscator viderit, qui cum Rodanum sciret nec Tagum certe nec Secanam ignoraret, naviculam tamen ac retia tyberino fixit in gurgite; ille, inquam, viderit cuius cimba nunc procellis agitur, cuius navalia deseruntur. Viderint qui ad gubernaculum sedent; nos vectores sumus, estu rapi
Abbreviated transcription (Latin):
si uita comes fu̾it e trausalpino
rure ño ad te iterum sccibaui. ne¬
q deinceps alias prius ex me lit¬
teras erpectes ꝙͣ que puenisse me
nũcient. Illic sane ꝙͣdiu ipã que
res et consilia nra rotat modimi
statuet fortuna ego quidem quod
non tibi tantuu tali amco s mil¬
go eciam notum reor excussis li¬
bratisq omnib. si ex alto datum
esset optarem in eo ture quicquid
est uite quod restat exigere ⁊ si eĩ
loco illi multa defint quid uoluꝑ¬
tas eget urbs qz affluit illa tamẽ
assunt quibus urds caret quibus¬
q ego marime delector. libertas.
ocim. silenctum. solitudo. duo ibi
sunt fateor adu̾sa animo et ꝙ ab
ytalia locus abest ad quam me
naturalis motus attrahit et ꝙ
uiciua est inunis babilon hec occi¬
dentalis rerum pessima hereboq
similima. ude me natura iti dẽ
dehortatur ac retrabit mea. ferrẽ
taniẽ utrumq amara dulcibus
lemens. S alia quedam sunt q̃
refugunt stilum ex quib michi

Expanded text:
si vita comes fuerit, e transalpino si vita comes fuerit, e transalpino rure nostro ad te iterum scribam, neque deinceps alias prius ex me literas expectes quam que pervenisse me nuntient. 4 Illic sane quandiu? ipsa que res et consilia nostra rotat, modum statuet Fortuna; ego quidem, quod non tibi tantum tali amico sed vulgo etiam notum reor, excussis libratisque omnibus, si ex alto datum esset, optarem in eo rure quicquid est vite quod restat exigere; etsi enim loco illi multa desint quibus voluptas eget urbsque affluit, illa tamen assunt quibus urbs caret quibusque ego maxime delector, libertas otium silentium solitudo. 5 Duo ibi sunt fateor adversa animo, et quod ab Italia locus abest, ad quam me naturalis motus attrahit, et quod vicina nimis est Babilon hec occidentalis, rerum pessima Ereboque simillima, unde me natura itidem dehortatur ac retrahit mea. 6 Ferrem tamen utrunque, amara dulcibus leniens; sed alia quedam sunt que refugiunt stilum, ex quibus michi
Abbreviated transcription (Latin):
dum radices hẽo. promiseraui tͥ
me patauo digressurum ad .xiiiiͦ.
de digssus. loquor improprie. Rino
u̾o diuulsus sum uerone bidinm
aut triduum agere decceuerã. hic
quoq iam ꝓcrastinando prope cir¬
cumactus est m̃sis. et ꝙͣuis hac
p̾sertim ꝑte anm ꝑamiena cun¬
tas sit non sine tedio. nõ hec michi
requies fuit ad alia festinanti s
indulgentissum amiti blandis p̾¬
tum compedibus explicaiͣ hactenꝰ
nõ potun. qui michi pene cotitidia¬
nus est carcer. ¶ Et si enu amcor
nichil affectu et pietate dulcius
habeam aut sperem: sepe tamen
arctius me diligi ꝙ̃ ocio meo expe¬
diat. questus sum. querarq si ui¬
eero hinc discedens hoc ipõ die mã¬
tuam peto famosam uirgilii nũ
matrem. Ibi me sumlis laqueus
alt̾ manet. sed ui fallor facilius
dissoluendus. Parme supioris a¬
unci frena nõ hẽbo. tanta breui
rerum unitacio incessit. In cet̾is
inde toctus uie irbibus atq opi¬
dis negorii nichil. Itaq ꝯfestim

Expanded text:
dum radices habeo. Promiseram tibi dum radices habeo. Promiseram tibi me Patavo digressurum ad XIV° de digressus, loquor improprie, imo vero divulsus sum. 2 Verone biduum aut triduum agere decreveram; hic quoque iam procrastinando prope circumactus est mensis et quamvis hac presertim parte anni peramena civitas sit, non sine tedio tamen hec michi requies fuit ad alia festinanti, sed indulgentissimi amici blandis precum compedibus explicari hactenus non potui, qui michi pene quotidianus est carcer. Etsi enim amicorum nichil affectu ac pietate dulcius habeam aut sperem, sepe tamen arctius me diligi quam otio meo expediat, questus sum querarque si vixero. 3 Hinc discedens hoc ipso die Mantuam peto, famosam Virgilii nostri matrem; ibi me similis laqueus alter manet, sed ni fallor facilius dissolvendus. Parme superioris amici frena non habeo, tanta brevi rerum mutatio incessit; in ceteris inde totius vie urbibus atque oppidis negotii nichil; itaque confestim,
Abbreviated transcription (Latin):
sccipti. quid habeo aliud deum in¬
mortalem p̾cari ꝙͣ ut hunc cõsen¬
sum urm ad ultimũ uite finem
michi ꝑferte liceat: Prouide quid
aĩ hẽam ad reditum si ds̃ fau̾it
quantum ue mandatis urĩs obtẽ¬
perare cupiam ne omĩa scripto
sed aliquid unus legati nrĩ uoci¬
bus cõmnitam. uir eg̾gius Iohẽs
bocacii per quem littreras ac mo¬
nitus urõs et iussa percepi pre¬
sens ꝑaget. qui ut hanc epłam.
fida mamu sic ad uos ore disertis¬
linio ꝑferet affectus uieos. quem
ue cum audietitis illius ore me lo¬
quutum credite. Cupio uos florẽ¬
tissima sempet in re publica feli¬
cit̾ ualere .uiiiͦ. Idus aprilis.
.Ao ioliamĩe de Certalto ꝓpositum
scribentis ad transitum alpiũ
que leguntur in fabulis. ama¬
tam phebo uirginem obrigu¬
isse cursu medio et dum pedib
tangere traui putat suditis ra¬
dicibus in hesisse. Certe et ego
quod nesciebam pro mobilium ob¬
sequio pedum tenacissimas inter¬

Expanded text:
scripti, quid habeo aliud Deum imscripti, quid habeo aliud Deum immortalem precari, quam ut hunc consensum vestrum ad ultimum vite finem michi perferre liceat?» 15 Proinde quid animi habeam ad reditum si Deus faverit quantum ve mandatis vestris obtemperare cupiam, ne omnia scripto sed aliquid vivis legati vestri vocibus committam, vir egregius Iohannes Boccaccii, per quem literas ac monitus vestros et iussa percepi, presens peraget, qui ut hanc epystolam fida manu sic ad vos ore disertissimo perferet affectus meos, quem ve cum audieritis, illius ore me locutum credite. Cupio vos florentissima semper in republica feliciter valere. VIII Idus Aprilis. 6 Ad Iohannem de Certaldo, propositum scribentis ad transitum Alpium.que leguntur in fabulis: amatam Phebo virginem obriguisse cursu medio et dum pedibus tangere terram putat, subitis radicibus inhesisse. Certe et ego, quod nesciebam, pro mobilium obsequio pedum tenacissimas inter
Abbreviated transcription (Latin):
michi hoc ur̃o beneficio et lumẽ
ad gloriam et calcar accesserit
ad uirtutem. Quibus rebus si
impares grates agam nõ mee
mentis ingratitudo fuerit. sed
ur̃e inumificencie magnitudo.
Ago tamen quas possum. magͣs
certe. sed ut ait cicero maiores
habeo quibus exprimendis ⁊ ac¬
curaciori stilo et feliciori opus
esset eloquio. Ita me beneficiis
orĩs obrutum ac cirtuuiclusum
sentio. ut ninius sit omẽ quod
direro ꝙͣ quod dicete uoluissem.
Unuim hoc in fine nõ omiserim
quod auno alt̾o roma reducẽ t̃t̾
darissimos illos uiros qui tũ fre¬
na rei publice gub̾nabant dixis¬
se. me recolo. Si quidem eo usqz
patne mee me attollit human¬
tas ut illud quondam pro b̃ius
tituli gaudio imperatoris angu¬
sti responsum cum lacrinus red¬
ditum senatui michi nũc tãtil¬
lus homũcio apud uos pro tãtis
retum ac u̾borum honorib usur¬
pare nõ uerear. Compos enim fac¬
tus uotorum in eorum parres cõ¬

Expanded text:
michi hoc vestro benificio et lumen michi hoc vestro benificio et lumen ad gloriam et calcar accesserit ad virtutem. 13 Quibus rebus si impares grates agam, non mee mentis igratitudo fuerit, sed vestre munificentie magnitudo. Ago tamen quas possum, magnas certe, sed ut ait Cicero, “maiores habeo”, quibus exprimendis et accuratiori stilo et feliciori opus esset eloquio. Ita me benificiis vestris obrutum ac circumclusum sentio, ut minus sit omne quod dixero quam quod dicere voluissem. Unum hoc in fine non omiserim, quod anno altero Roma reducem inter clarissimos illos viros qui tum frena reipublice gubernabant, dixisse me recolo. 14 Siquidem eousque patrie mee me attollit humanitas, ut illud quondam pro brevis tituli gaudio imperatoris Augusti responsum cum lacrimis redditum Senatui, michi nunc tantillus homuncio apud vos pro tantis rerum ac verborum honoribus usurpare non verear: «Compos enim factus votorum meorum, patres con
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscam. Et .o. suꝑuacuos labo
sufficit. quãtulum quod sepul¬
cro. Regnorum finibus uõ con¬
tentos brenis urua concludit.
siue qua tamen et bene uiuere
et feliciter mon licet. Equidem
gloriosissum Ciues indulgencia
ur̃a hec ut uobis sempitem am
laudem sic michi solacium nõ
mediocte peperent. dulcem ac p̃¬
dilectam in sedeui restituto in
qua pr̃. Amis ac procuus meus
uir ut litterarinũ mops sic pre¬
diues iugenii in qua demq ma¬
iores mei reliqui nõ tam fumo¬
sis ymagimbus ꝙͣ clara fide cõ¬
spicui longua lene senuerunt.
Ego enim seu natum michi cõ¬
flante alas seu fortuna uolare
longnis edidici ⁊ I unc uobis
auctorbus pruienus michi tan¬
dem indus panditur quo reuolare
queam longis iam fessis errorib.
Magna hec esse nõ inficior. sed illa
pmarima ꝙ donum publicum
tanto mei nouinus digno utinã¬
preconio tanta precum instãcia
tanta u̾borum suauitate cõditũ
est. ut insi sim sareus eternum

Expanded text:
gnoscam. Et o supervacuos laborgnoscam. Et o supervacuos laborsufficit? quantulum quod sepulcro; regnorum finibus non contentos brevis urna concludit, sine qua tamen et bene vivere et feliciter mori licet. 11 Equidem, gloriosissimi cives, indulgentia vestra hec ut vobis sempiternam laudem, sic michi solatium non mediocre perperit, dulcem ac predilectam in sedem restituto, in qua pater avus ac proavus meus, vir ut literarum inops sic predives ingenii, in qua denique maiores mei reliqui, non tam “fumosis imaginibus” quam clara fide conspicui, longa serie senuerunt. Ego enim seu natura michi conflante alas seu fortuna, volare longius edidici. 12 Nunc vobis auctoribus primevus michi tandem nidus panditur, quo revolare queam longis iam fessus erroribus. Magna hec esse non infitior; sed illa permaxima quod donum publicum tanto mei nominis, digno utinapreconio, tanta precum instantia, tanta verborum suavitate conditum est, ut nisi sim saxeus, eternum
Abbreviated transcription (Latin):
eo quippe natinam soli duriciem
nr̃a uicit iudustria. ut nec affris
ego iam nec siculis stugibus p̃n¬
deam. et campani libeti cet̾isq
c̾tamen ex uberrua ac iocũdis¬
sima ruris stacione mei stacione
despiciam quauilibet regis oppu¬
lenciam auio supgressus. Ita
enim michi contingat hunc tã¬
tum rei publice fauorem qui nc̃
ur̃e liberalitatis est proprins a¬
liquando et meriti mei esse ut
ego multo pluris facio urin hoc
de me tale iudicium et honorifi¬
centissimũ illud elognum inum̾
ur̃o additum ꝙͣ non modo restitu¬
tum s uerius donatum agrum
s quicquid insuꝑ seritur uel ara¬
tur in circuitu. Quod haud diffi¬
cile me ꝑsuasiram rear his qͥ¬
bus ulla rerum mearum fuerit
ex comĩsacione notitia Quid
enim michi p̾stare potest hec in¬
funta diiciariui sitis atq an¬
xia fuim et operosa propaga¬
cio. Certe quo ult̾ius metam fi¬
r̃o longnisq processero eo mag̾
nitelligam quantum restet. Et

Expanded text:
eo quippe nativam soli duritiem eo quippe nativam soli duritiem vestra vicit industria, ut nec Afris ego iam nec Siculis frugibus invideam et campanum Liberi Cererisque certamen ex uberrima ac iocundissima ruris mei statione despiciam, quamlibet regis opulentiam animo supergressus. 9 Ita enim michi contingat hunc tantum reipublice favorem, qui nunc vestre liberalitatis est proprius, aliquando et meriti mei esse, ut ego multo pluris facio vestrum hoc de me tale iudicium et honorificentissimum illud elogium muneri vestro additum, quam non modo restitutum seu verius donatum agrum, sed quicquid insuper seritur vel aratur in circuitu; quod haud difficile me persuasurum rear his quibus ulla rerum mearum fuerit ex conversatione notitia. 10 Quid enim michi prestare potest hec infinita divitiarum sitis atque anxia finium et operosa propagatio? certe quo ulterius metam fixero longiusque processero, eo magis intelligam quantum restet, et
Abbreviated transcription (Latin):
nista. Camilli u̾o neccessaria ⁊ ꝓpe
molenta reuocacio. Rienocarunt
alcibiadem athene. s condicione
nõ absimili et neccessitate publi¬
ca ꝓpe pari. Quo iꝙͣ plebiscito qͦ
ue senatus consulto sponte ab sẽs
auis nullo patrie piculo reuoratꝰ
est. Uirgilio augustꝰ cesar agrũ
reddidit sed quem ipẽ prerpuerat.
Cui unꝙ̃ filio culpa prĩs aut ma¬
iorum ag̃ ꝑditus publico ꝯsilio
restitutus estꝰ In audita ĩt hec pi¬
etatis et liberalitatis iudicia. et
cum fere raritatem claritas seqͣtur
quantus exemplo carentis ur̃e
benificencie fulgor erit. Aduocor.
s quis oro. s a quibus. ꝙͣ ualidis
precibus. ꝙͣ imperiosis blandiciis.
quanta speꝰ ag̾ auitꝰ a priuatis
de publico redemptus restituitur
at quonam sarculo cultus eloquẽ¬
cie quibus u̾borum floribus or¬
natus: quibus laudibus meis fra¬
grans. quanta nr̃e uirtutis mese
letissimus. Cui unꝙͣ tam fertilis
et tam felie fronduit agellus: ad¬

Expanded text:
iusta, Camilli vero necessaria et prope iusta, Camilli vero necessaria et prope violenta, revocatio; revocarunt Alcibiadem Athene, sed conditione non absimili et necessitate publica prope pari: quo unquam plebiscito quo ve senatusconsulto sponte absens civis nullo patrie periculo revocatus est? 7 Virgilio Augustus Cesar agrum reddidit, sed quem ipse preripuerat: cui unquam filio culpa patris aut maiorum ager perditus publico consilio restitutus est? Inaudita sunt hec pietatis et liberalitatis indicia, et cum fere raritatem claritas sequatur, quantus exemplo carentis vestre beneficentie fulgor erit! Advocor; sed quis, oro, sed a quibus? 8 quam validis precibus, quam imperiosis blanditiis, quanta spe? ager avitus a privatis de publico redemptus restituitur; at quonam sarculo cultus eloquentie, quibus verborum floribus ornatus, quibus laudibus meis fragrans, quanta vestre virtutis messe letissimus! cui unquam tam fertilis et tam felix fronduit agellus? Ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum ur̃aꝵ teno inditat. Ex qui¬
bus fateor non mius me stupo¬
ris ꝓcepisse ꝙͣ gaudii. Gmdeo eĩ
atq ut traianũ principem plu¬
thartus alloquitur et inituti urẽ
gratulor ⁊ fortune mee. s supra
fidem stupeo. etate hac quã omis
dom tam sterilem putabam et qd̾
miraculum coaceruat in tot aĩs
tantam popularis ut sic dix̾im
ac publice liberalitatis existere.
Ex quo intelligi potest quanta ĩ
dato beneficio sit laus ut ait cite¬
to. Cum in accepto fit tanta glia.
Quid enim queso p̾clarius. quid
optare. ꝙͣ quod uos absent: michi
iꝑ ac tacito uni illustres ⁊ ma¬
gnifici contulistis: Cuis unꝙ̃ pa¬
trie erga benemetitum ciuem tã¬
ta liberalitas. tunta dignacio. ex¬
cuciatur antiquitas. Proferã tur
hystorie Reuccauit ab erilio cice¬
ronem suum. Roma. reuccauit et
uitilum et metestum. sed ab eo exi¬
lo quod ip̃a mandauerat. si eucca¬
uit et carullum. sed extreme fortu¬
ne casibus admonita. et sicut boꝵ
ominum ĩnista relegacio sic oĩm

Expanded text:
rum tenor indicat, ex quibus fateor non minus me stuporis percepisse quam gaudii. 4 Gaudeo enim atque, ut Traianum principem Plutarchus alloquitur, et “virtuti” vestre “gratulor et fortune mee”; sed supra fidem stupeo etate hac, quam omnis oni tam sterilem putabamus, et quod miraculum coacervat, in tot animis tantum popularis, ut sic dixerim, ac publice liberalitatis existere, ex quo intelligi potest «quanta in dato beneficio sit laus» ut ait Cicero, «cum in accepto sit tanta gloria». 5 Quid enim, queso, preclarius, quid optare quam quod vos absenti michi nuper ac tacito, viri illustres et magnifici, contulistis? Cuius unquam patrie erga benemeritum civem tanta liberalitas, tanta dignatio? Excutiatur antiquitas, proferantur historie. 6 Revocavit ab exilio Ciceronem suum Roma, revocavit et Rutilium et Metellum, sed ab eo exilio quod ipsa mandaverat; revocavit et Camillum, sed extreme fortune casibus admonita, et sicut horum omnium iniusta relegatio, sic omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sufficimus. Nouissime cuui iam
laxatam mortem placatam q
dĩ iram speratemus nos panculi
qui erepti publico niaufragio ui¬
debannur ecce quod adhuc forsau
ignoras. Rioma ip̃a insolito tremo¬
re concussa est tam grauit̾ ut ab
eadem urbe condita supra duo un¬
norum mlia tale ibi nichil acci¬
derit. Cecidit edificiorum ueterũ
negleta cunbus stupenda peregn

Expanded text:
m lassatam mortem placatamque Dei iram speraremus, nos pauculi qui erepti publico naufragio videbamur, ecce, quod adhuc forsan ignoras, Roma ipsa insolito tremore concussa est tam graviter ut ab eadem urbe condita, supra duo annorum milia, tale ibi nichil acciderit. 5 Cecidit edificiorum veterum neglecta civibus
Abbreviated transcription (Latin):
Aores dum letus es. neq oñ
es in ielum astensirus p̾claris¬
sime. Quo eium in laciabilis ista
cupiditas uniendi. untute annm
non annorum nim̾o metienda fe¬
licitas. et cum ꝑuen̾s quo tende¬
bas desmuendum est audebo quidẽ
fingi potest mea gl̾oria ĩgentis
gloris ñr ꝑoxigua quedam erit
acussio. Nima es aut poten¬
dem nescio . s. d me uera loqm ie¬
stis est uita tostis mracio tostis ẽ
ammus meus. huc om̃s cunis
onĩs uigilias meas u̾ti si quo stu¬
dio datum esset ut bomuis fioreni
aut bonorum beniuolentia non
indignus. Quorum pͥmũ nõdũ
michi contigisse ꝙloo scdm̃ u̾o¬

Expanded text:
«Morere dum letus es, neque enim «Morere dum letus es, neque enim es in celum ascensurus». Preclarissime; quo enim insatiabilis ista cupiditas vivendi? virtute animi, non annorum numero metienda felicitas, et cum perveneris quo tendebas, desinendum est. 2 Audebo quidem  vel esse vel fingi potest mea gloria, ingentis glorie vestre perexigua quedam erit accessio. Nunquam opes aut potenmichi quidem nescio; sed me vera loqui testis est vita, testis oratio, testis est animus meus. 3 Huc omnes curas, omnes vigilias meas verti, siquo studio datum esset ut bonus fierem aut bonorum benivolentia non indignus. Quorum primum nondum michi contigisse doleo; secu
Abbreviated transcription (Latin):
phĩs placet cogitariti primus ẽ.
ultimus operanti hunc qualem
michi ammo onam ac uehe¬
ment̾ cupiam in cobra. omissis
omnibus quibus ad illam per¬
uenitur qre piucti locus tem¬
pus ardor mĩcui et comitu fragor
ue libero erplicui s amitũ bre¬
uitati carinen sciens ecto rãtũ
u̾siculis coartaui. quales eccupa¬
to ingenio sors obtulit int̾ urba¬
nas curas et uirgulta siluestria
Ex quibus tamen si legens sca¬
uentem ante oculos habueris
spero fore ut uotinu atq hĩtum
fatigate ad modum ⁊ graiiter
uffecte uientis intelligns uale.
¶Ualle locus cͥausa toto michi
millus in orbe. ¶Gracior. ant
studiis apcior ora mois ¶Ualle
puer causa fuerani. Iuuenemq
reuersum. ¶ Foint innprico ual¬
lis amena sinu. ¶Dalle uir in
clausa meliores dulcit̾ annos¬
¶ Eregi. et uite candida fila mee
¶Uulle sener cdausa supremimi
ducere tempus ¶Et clansa cupio
optuni ciues et illam sapiẽ¬
tis artati uecem cuidire uideor.

Expanded text:
philosophis placet, cogitanti primus est, philosophis placet, cogitanti primus est, ultimus operanti. Hunc qualem michi animo proponam ac vehementer cupiam, videbis, omissis omnibus quibus ad illum pervenitur, que amplecti locus tempus ardor nuntii et comitum fragor ne libero explicui, sed amicum brevitati carmen sciens, octo tantum versiculis coarctavi, quales occupato ingenio sors obtulit inter urbanas curas et virgulta silvestria; ex quibus tamen, si legens scribentem ante oculos habueris, spero fore ut votum atque habitum fatigate admodum et graviter affecte mentis intelligas. Vale. Valle locus Clausa toto michi nullus in orbe Gratior aut studiis aptior ora meis. Valle puer Clausa fueram iuvenemque reversum Fovit in aprico vallis amena sinu. Valle vir in Clausa meliores dulciter annos Exegi et vite candida fila mee. Valle senex Clausa supremum ducere tempus Et Clausa cupio,optimi cives, et illam sapientis amici vocem audire videor:
Abbreviated transcription (Latin):
calce subscripsi. uale .iiiiͦ idus ma¬
ias ieonici. ¶ Heu magno do¬
mus arcta uiro sub mariore ꝑuo.
¶En pater hic patrie spes q salus¬
qr iacent. ¶ Quisquis ad hoc sa¬
cum conuertis lumina lector.
¶Publica dampna legẽs ninge p̃¬
ces laccunis. ¶ Illum flere nefas
sua quen super ethera uirtus.¬
¶ Sustulit. humano si qua fidos
mento. ¶Flere grauem patrie
casum. fractamq bonor. ¶ Spẽ
licet. et subitis ingeniuisse mał.
¶Quen populo patrib q ducẽ
carraria nuꝑ. ¶ Alma dedit pa¬
tauo mors nunica tulit. ¶ Nul¬
lus amiticias coluit dulcedine
tanta. ¶Cum foret horrendus
hostibus ille sins. ¶ Optimus.
inq bonis semꝑ studiosus amã¬
dis ¶Rescius mudie ꝯspicuus¬
q fide ¶Ergo memor. Iacobi
speciosum credula nomen ¶No¬
mĩb raris insere posteritas
ragit mens aurxia ⁊ col¬
loquendi auda. s inten
migustias temporis atq ammi
festinare cogor ad finem qui ut

Expanded text:
calce subscripsi. Vale. IV Idus Macalce subscripsi. Vale. IV Idus Maias, Leonici. Heu magno domus arcta viro! sub marmore parvo En pater hic patrie spesque salusque iacent. Quisquis ad hoc saxum convertis lumina, lector, Publica damna legens iunge preces lacrimis. Illum flere nefas, sua quem super ethera virtus Sustulit, humano siqua fides merito; Flere gravem patrie casum fractamque bonorum Spem licet et subitis ingemuisse malis. Quem populo patribusque ducem Carraria nuper Alma dedit, Patavo mors inimica tulit. Nullus amicitias coluit dulcedine tanta, Cum foret horrendus hostibus ille suis; Optimus inque bonis semper studiosus amandis, Nescius invidie conspicuusque fide. Ergo memor Iacobi speciosum credula nomen Nominibus raris insere, posteritas. 4 tagit mens anxia et colloquendi avida; sed inter angustias temporis atque animi festinare cogor ad finem, qui ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequerentur et in pͥmis ꝓmis¬
quomodo possem addere subitum
calcar musis. Profectusq cum
pautis sum ad sepulchri locum qͣi
licenciam quã a uiuente consue¬
uerami sib eramii ꝑcepturus.
intempestina ora diei erat. obse¬
ratisq templi soribus et meri¬
diatibus editins ix admusꝰ
iussis expectare umitibus ac¬
cessi solus ab tumbn sedi q ixͣ.
et nõ rensuris ossibus multi di¬
xi. Illic gͦ pro tempore breuissi¬
mam moram trabens nõ sine
laciinus sedeam el egos dictam
ardore mag̾ anim ꝙ̃ studio aut
racione artis aduitus. tradidiq
expectantib amitis urx ad exi¬
tum ꝑductos. Atq abii hortatꝰ
ut si nichil aut illis aut michi
interim melius occurrisset ex
his si quid placeret eligerent
arbitratu suo incidendũ mariuo¬
ri ad quod poliendum insignis
uuuc artificum desudat industͥa.
Eos u̾siculos ne quid nt̃m. siue
id seno siue raptun et ex tempore
compoĩtum ignores: in epłe hinus

Expanded text:
prosequerentur et in primis promisprosequerentur et in primis promisquomodo possem, addere subitum calcar musis, profectusque cum paucis sum ad sepulcri locum, quasi licentiam quam a vivente consueveram ab exanimi percepturus. 15 Intempestiva hora diei erat, obseratisque templi foribus et meridiantibus edituis, vix admissus, iussis expectare comitibus, accessi solus ad tumulum sedique iuxta et non responsuris ossibus multa dixi. Illic ergo pro tempore brevissimam moram trahens, non sine lacrimis sedecim elegos dictavi, ardore magis animi quam studio aut ratione artis adiutus, tradidique expectantibus amicis vix ad exitum perductos, atque abii hortatus ut si nichil aut illis aut michi interim melius occurrisset, ex his siquid placeret, eligerent arbitratu suo incidendum marmori, ad quod poliendum insignis nunc artificum desudat industria. 16 Eos versiculos, nequid nostrum sive id serio sive raptim et ex tempore compositum ignores, in epystole huius
Abbreviated transcription (Latin):
Neo q milgo ꝙͣ u̾o proximora fabu¬
lannir hunic mee multoꝵ q queri¬
monis le reb int̾dum fruolis int̾¬
dimi naillis nõ nũꝙ̃ u̾o felicibus.
taritu uotoꝵ pu̾sitas. canta est ce¬
citas animonim. S ecce iam sen¬
sun abertauiuius ab incepto. Ad pͥ¬
mordimm reu̾tauut. ¶ Nondum
itaq de oblata michi mat̾ia tere
continuũ aliquid onsus sum. et
causam audisti. Cecerum omnis
dies humanis eciam nunc mor¬
bis obuorio nonum aliquod de il¬
lius morte suspirium parit. ut si
cuucta licteris mandare uelim
nil fere aliud acturus sim. Ideoq
uentis mandare ꝯsultius sit. In
terdum tamen et litteris. quale
est illud ꝙ cũ ndiust̾cius digres¬
sirus patauo ad memoriom re¬
uocassem regatumi me ut quod
sine p̾cibus debeo illi caro et ama¬
to cineri aliquod epr̃grãma sub¬
scriberem sed diem de die trahen¬
tem neglixisse dolui metũ ⁊ cru¬
bin quicꝙͣ oĩo taui pio et tam de¬
bito obsequio p̾latum. cumq
iam frequentes afforent qui in

Expanded text:
a fabulamur. Hinc mee multorumque querimonie de rebus interdum frivolis, interdum nullis, nonnunquam vero felicibus; tanta votorum perversitas, tanta est cecitas animorum. Sed ecce iam sensim aberravimus ab incepto; ad primordium revertamur. 12 Nondum itaque de oblata michi materia texere continuum aliquid ausus sum, et causam audisti; ceterum omnis dies humanis etiam nunc morbis obnoxio novum aliquod de illius morte suspirium parit, ut si cunta literis mandare velim, nil fere aliud acturus sim, ideoque ventis mandare consultius sit; 13 interdum tamen et literis, quale est illud quod, cum nudiustertius digressurus Patavo ad memoriam revocassem rogatum me ut — quod sine precibus debeo — illi caro et amato cineri aliquod epygramma subscriberem, sed diem de die trahentem neglexisse, dolui mecum et erubui quicquam omnino tam pio et tam debito obsequio prelatum. 14 Cumque iam frequentes afforent qui me
Abbreviated transcription (Latin):
nis passibus ad altissimam illam
artem etheree mentis ascendo unde
nõ uinus ꝙ̃ e sũimis olimpi iugis
nubes suh pedihus c̾nũtur. Uideo
qua hic rerum caligine qua error
mibe circundati quantis in tenebris
ambulemus. Uideo nchil esse quo
passum gaudemus aut dolemus ĩ
hac uita. uichil quod tantope uel
cupnnns uł horreunus. Rugas me¬
nis quibus auginur. laruas quas
pueri. seues ex pauescunus. auram¬
qz leussiman qua deicunur ac le¬
uannr prorsus arundinea leuita
te. uideo eam ipsam que uita dr̃
fugatis umbram nebule uł fumũ
uentis in ꝓpulsum demq uł ꝯfusũ
sominũ esse uel fabulam mexple¬
tam uel si quid ĩtimꝰ dici põt. uideo
ĩ rebus mortalium preter uirtutẽ
se lidi nichil esse. Eam solam beatos
facere quos amplectitur miserosq
eo ita quidem ut diffuncionem illã
larctitubilis potit esse fo tuna s¬

Expanded text:
nis passibus ad altissimam illam nis passibus ad altissimam illam arcem etheree mentis ascendo, unde non minus quam e summis Olimpi iugis nubes sub pedibus cernuntur, video qua hic rerum caligine, qua errorum nube circumdati, quantis in tenebris ambulemus; video nichil esse quo passim gaudemus aut dolemus in hac vita, nichil quod tantopere vel cupimus vel horremus; nugas meras quibus angimur, larvas quas pueri senes expavescimus auramque levissimam qua deicimur ac levamur prorsus arundinea levitate; 10 video eam ipsam que vita dicitur, fugacis umbram nebule vel fumum ventis impulsum denique vel confusum somnium esse vel fabulam inexpletam vel siquid inanius dici potest; video in rebus mortalium preter virtutem solidi nichil esse, eam solam beatos facere quos amplectitur miserosqueeo, ita quidem ut diffinitionem illamlamentabilis poterit esse fortuna, s
Abbreviated transcription (Latin):
pectora pro dilecti capitis salute
mortem equo animo subituta in¬
chil isti ꝑernti tempestiue opis as¬
ferte potuerint nisi ut ꝑs expiran¬
tem attolleret. ꝑs infandum carm¬
ficem excarnficatum nille nulm̾¬
bus conficeret. heu impar sceleri
uindicta. heu mimũ par exitus ĩ¬
pnim spiritũ et in diu̾sa ꝑgenciũ.
¶Que cum ita suit p̾abus tam̃
hactenus obluctor tuis nõ laborũ
fuga nõ eccupacionũ mole ꝙͣiis
illa sepe alsit. hec autem nũꝙͣ desit.
demum non aliam ob causam nͥ
ne semel absumpto doloris impetu
frigestat fortasse aĩus qui tanti a¬
miti memoria et indeficienti lacci¬
marum mat̾ĩa delectatͦ ex haurire
cculos metint quotidie q sibi ali¬
quid reẜuat .o. flebilem ꝑ simoniã
qd̾ de illo loquatur. qd̾ inemmnerit
qued deploret ꝓpoĩtum. Postremo
an ppositum est illius unti faciem
ac mores illius uirtutem ac fortu¬
nau semp aute oculos hr̃e et cum
esse non uegem. Quociens erĩ racio¬

Expanded text:
pectora, pro dilecti capitis salute pectora, pro dilecti capitis salute mortem equo animo subitura, nichil illi pereunti tempestive opis afferre potuerint, nisi ut pars expirantem attolleret, pars infandum carnificem excarnificatum mille vulneribus conficeret; heu impar sceleri vindicta, heu nimium par exitus imparium spirituum et in diversa pergentium! 7 Que cum ita sint, precibus tamen hactenus obluctor tuis, non laborum fuga, non occupationum mole, 8 quamvis illa sepe assit, hec autem nunquam desit, demum non aliam ob causam nisi ne semel absumpto doloris impetu, frigescat fortasse animus, qui tanti amici memoria et indeficienti lacrimarum materia delectatur, exhaurire oculos metuit quotidieque sibi aliquid reservat — o flebilem parsimoniam — quod de illo loquatur, quod meminerit, quod deploret; postremo cui propositum est illius viri faciem ac mores, illius virtutem ac fortunam semper ante oculos habere et cum esse non negem. 9 Quotiens enim ratio
Abbreviated transcription (Latin):
digne atqz in solite genus mortis ⁊
in qua fides aꝑtissima uulgato illo
proubio quereretur. aliene dĩ fie¬
ri quenilibet uite ꝓprie ꝯtemptorẽ.
tam repente enim mediis licet ĩ pe¬
netralibus augustissime domus sue
ingenti procerum ac nobilium ami¬
corum custodumq su corporis cirtũ¬
uallatus agnme luce media die fe¬
sto securus et incautus ĩ obsem ac
desperati canis et ne quid ĩmauita¬
tis abforet eius canis quem ad me̾¬
sam suam illo die pauerat. assidue¬
q pascebat rabiem cruentos q ictꝰ
nicidit. ut nillo imꝙͣ indigiori spec¬
taculo oculos hominũ pollutes reat.
Cum eium ipĩ qui scelus audiuimꝰ
sic affecti sunus ꝙͣ miseri suit quib
uidere contigit. mitissimũ atq alio
fine dignissimũ illum uirum beluã¬
q infamem atq pestiferam imo
momento tprĩs uno q uelut turbiẽ
corruentes. Tam p̾ceps enim mopi¬
mmi qz malum fuit. tanq incredi¬
bilis astancium stupor ut fidissĩa

Expanded text:
digne atque insolite genus mortis et digne atque insolite genus mortis et in qua fides apertissima vulgato illi proverbio quereretur, “aliene dominum” fieri quemlibet “vite proprie contemptorem”; tam repente enim mediis licet in penetralibus augustissime domus sue, ingenti procerum ac nobilium amicorum custodumque sui corporis circumvallatus agmine, luce media, die festo, securus et incautus in obsceni ac desperati canis — et nequid immanitatis abforet, eius canis quem ad mensam suam illo die paverat assidueque pascebat — rabiem cruentosque rictus incidit, ut nullo unquam indigniori spectaculo oculos hominum pollutos rear. 5 Cum enim ipsi qui scelus audivimus, sic affecti simus, quam miseri sunt quibus videre contigit mitissimum atque alio fine dignissimum illum virum beluamque infamem ac pestiferam uno momento temporis unoque velut turbine corruentes! 6 Tam preceps enim inopinumque malum fuit tamque incredibilis astantium stupor, ut fidissima
Abbreviated transcription (Latin):
uus ꝙ̃ dominus. uichil mag̾ ꝙͣ
u̾issimus prĩe pr fuit. laudes atq
fo.timani stilo amplexus. hinc a¬
liquid ad te scribim amoris scili¬
cet meroris q participam psrua
quidem ies si suꝑficie tenus me¬
tiare. sin altius foderis. oꝑosior
forte ꝙͣ putas. quĩ et paugericũ
uiti uictus et mors exigit trage¬
diam p̾clarissima duo poetici la¬
boris opera. latam igitur atq
uberem dicendi materiam affers
s in qua disertũ fieri rerum poci¬
us ꝙͣ ingemi laus sit. Quid enĩ
illi defint qd̾ clato p̾comio dignũ
esset quod dolori aut desiderio
nr̃o deest. et natura facindus est
dolor. et desiderium ui mutue re¬
lacionis accenditur. pronum opꝰ
et de illo et ad te scabere. et e du¬
abus uitandis stili metis alterã
nõ timere ne quid nius quin eci¬
ain plaudente italia cõtordi testi¬
moino bonoram ue obstrepentidus
quidem malis apud amicas aures
laudarem quem diligas. Accedit in¬

Expanded text:
nus quam dominus, nichil magis quam nus quam dominus, nichil magis quam verissimus patrie pater fuit, laudes atque fortunam stilo amplexus hinc aliquid ad te scribam, amoris scilicet merorisque participem. 2 Parva quidem res, si superficietenus metiare; sin altius foderis, operosior forte quam putas, quoniam et pangericum viri virtus et mors exigit tragediam, preclarissima duo poetici laboris opera. Latam igitur atque uberem dicendi materiam affers, sed in qua disertum fieri rerum potius quam ingenii laus sit. 3 Quid enim illi defuit quod claro preconio dignum esset, quid dolori aut desiderio nostro deest? et natura facundus est dolor et desiderium vi mutue relationis accenditur. Pronum opus et de illo ad te scribere et e duabus vitandis stili metis alteram non timere, “nequid nimis”, quin etiam plaudente Italia, concordi testimonio bonorum, ne obstrepentibus quidem malis, apud amicas aures laudare quem diligas. 4 Accedit in