comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uindos filie nomme daturop¬
timum est pactum ꝯuent cum
utroq gnum face qmqm̃ nnmi¬
cio dotis dande legẽ qmuelit
etiamcitra ꝑsonam mulieris
is ꝗ dat dre possit. suio post da¬
am dotem pacisci uelit utrius
ꝙ psona i paciscendo ncͣcia est.¬

Expanded text:
dos filiae nomine datur, optimum est pactum conuentum cum utroque generum facere, quamquam initio dotis dandae legem quam uelit etiam citra personam mulieris is qui dat dicere possit. si uero post datam pacisci uelit, utriusque persona in paciscendo neces
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam ĩdotem ꝯutentur. anua¬
ri. S ita distinguit ut aiꝗdem fĩ¬
d̃ indotem dedit mulier ita ut
maritus fructꝰ recdoet nõ ee ra¬
tum pactum. Idemq eẽ et si usũ
fr̃. in dotem hoc pacto declit qd̾
si ꝯueniss defructib reddendis
hoc est ut indotem eent fructus
quoꝙ pcepiss. et fundus lusus
ꝑciꝑet dotis futuros cogendu¬
dedote.actio¬

Expanded text:
in dotem conuerteretur, an uari. sed ita distinguit, ut, si quidem fundum in dotem dederit mulier ita, ut maritus fructus redderet, non esse ratum pactum: idemque esse et si usum fructum in dotem hoc pacto dedit. quod si conuenisset de fructibus reddendis, hoc est ut in dote essent fructus quosquos percepisset, et fundus uel usus perciperet dotis futuros, cogendude dote actio
Abbreviated transcription (Latin):
Cio ꝗdem̃ cͣctum ẽe an ad tes¬
tamentũ faciẽd̃ ad hibi possit
ad ultu dampnatus et sane uuis¬
te testimo nuoffĩnei int̾ditu
existimosergo neq nre ciili

Expanded text:
cio quidem tractatum esse, an ad testamentum faciendum adhiberi possit adulterii damnatus: et sane iuste testimonii officio ei interdicetur. existimo ergo neque iure ciuili
Abbreviated transcription (Latin):
latio. ¶Arbit nichil extra ꝯpre¬
missum fac̾e̾ potest. et ideo ncͣciũ
est. ad ici de die ⁊ꝓinissi ꝓferen¬
da. Cet̾m ⁊ ĩpime iubenti ñ pebi¬
tur. Papiñ.

Expanded text:
latio. Arbiter nihil extra compromissum facere potest et ideo necessarium est adici de die compromissi proferenda: ceterum impune iubenti non parebitur. 33 Papin
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus ansua quadrupes eet .ri. nõ
ꝯdẽpnabitur. ¶Si post litem dt̾. de pa¬
uꝑie ab alio sit animaloccisum qr do¬
mino legis acqlie acto ꝯpetit. ꝑo ĩni
ditio hebitur legis acqlie qr domin
noxe cedende facultatem amisit er
go ex iudicio ꝓposito litis extimato¬
nem offerret nisi ꝑatus fint actionẽ
mandare adusus eum ꝗ occidit. iu¬
¶Hanc actionem nemo dubitabiti
brdidari cetis ꝙ successorib. Idemq
Adusus brdes cetos ꝙ non iure suc¬

Expanded text:
rogatus, an sua quadrupes esset, responidum condemnabitur. Si post litem contestatam ab alio sit animal occisum, quia domino legis Aquiliae actio competit, ratio in iudicio habebitur legis Aquiliae, quia dominus noxae dedendae facultatem amisgo ex iudicio proposito litis Aestimationem offe‹r›et, nisi paratus fuerit actionem mandare aduersus eum qui occidit.Hanc actionem nemo dubitauerit heredi dari ceterisque successoribus: item aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
Ec actio ñsolum domino P glul.
Retiameicuius interest ꝯpetit uelu¬
ti eiciures ꝯmodata ẽ. Idem fulloni
ꝙ eo qd̾ tenetur pati dapnum uidetur.
GSiꝗs aliquemeuitans magistratum
forte intabnam ꝓxinam se imisiss. ibi¬
q acane feroce leius eet non posse agi
canis nomine qdam putant ac si sõlu

Expanded text:
ec actio non solum domino, sed etiam ei cuius interest competit, ueluti ei cui res commodata est, item fulloni, quia eo quod tenentur damnum uidentur pati.Si quis aliquem euitans, magistratum forte, in taberna proxima se immississet ibique a cane feroce laesus esset, non posse agi canis nomine quidam putant: at si solu
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ modo minorem dotem ꝯstitutam.
releuaturisunt. Sam de suo paciscitur
maritus ut dimictat creditorem. et erit
mera donatio.S Ceũ.

Expanded text:
e modo minorem dotem constitutam: i fructus releuaturi sunt, iam de suo maritus paciscitur ut dimittat creditorem, et erit mera donatio.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ debet cogi uendere res suas ut solu¬
at pecuniam et repetat ẜuum. ¶ Dñs
exibere eum debet aut absentem  defen¬
dere. qd̃ nisi faciat punituratq si pre

Expanded text:
non debet cogi uendere res suas, ut soluat pecuniam et repetat seruum. Dominexhibere eum debet aut absentem defendere: quod nisi faciat, punitur atque si pr
Abbreviated transcription (Latin):
ditiqr nõ uidetur uenire i ꝑe
eumꝗ distraxit. et ꝓuto posse.
res uendicari nisi emptores
ut ꝑ inde atq sipossidẽt ꝯueni¬
atur. incipit exceꝑciolocimib
ciumꝙ cumq res illud actor
sit ꝯsecutus mlto magis pot̾it
ꝑdidici exteptõnem eum sbmo¬
ueri. Nam ⁊ sud ꝙ adebitorib
exegit posẜor petitori hrditatis¬

Expanded text:
dit', quia non uidetur uenire in pedit', quia non uidetur uenire in peeum qui distraxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores ut perinde atque si possideret conueniatur? incipit exceptio locum haetium quodcumque illud actor sit consecutus, multo magis poterit dici exception‹e› eum summoueri. nam et si id quod a debitoribus exegit pos
Abbreviated transcription (Latin):
Aliꝗd ex patrimonioeius ut m
id factus locupletior udeatur
ꝙ solebat ip̃e erogare añ delatã
tutis u̾o suus sumptibꝰ ude¬
tur fcũs locupletior utiq enĩ
ad uictum cotidianum eroga¬
s Nam ⁊ diuus mrcus incau¬
sa ꝑithodori ꝗ rogatus erat qd̃
sibi snꝑfuiss exhrditate recdde
dec̾uit. eaq alienata erant nõ
minuendi fide i missicã nec p̃¬
cumncorpus pr̃imonupi
thodori rediss ex ꝓprio pithodo¬
riprimonio et exhrditate decẽ¬
dere nõ tñ ex h̾rditate. Et nunc
igitur statũti sumptus utixex
hrditate deced̾ent exemplo rep¬
ti dicu mrci an exsolo primomo
udend̾ erit. et ũus. ẽut ex solo
primonio decedant eaq et su
nõ h̾rs fuiss erogass. ¶Item
si rem distraxrit bone fidei possor
nec expretio sit fcũs locupletior
An singłas res que nondumi
nsucapte sint. uendicare petitor
abemptore possit. et siuendicet
Anerceptone nõ replłatur qd̾
preiudicium brditati nõfiat
intactorem ⁊ eum quenũde¬

Expanded text:
id et patrimonio eius? ut in id factus locupletior uideatur, quod solebat ipse erogare ante delatam tutis uero suis sumptibus uideatur factus locupletior: utique enim ad uictum cottidianum erogasset. nam et diuus Marcus in causa Pythodori, qui rogatus erat quod sibi superfuisset ex hereditate reddere, decreuit ea, quae alienata erant non minuendi fideicommissi nec pretium in corpus patrimonii Pythodori redisse, et ex proprio Pythodori patrimonio et ex hereditate decedere, non tantum ex hereditate. et nunc igitur statuti sumptus utrum ex hereditate decedent exemplo rescripti diui Marci an ex solo patrimonio, uidendum erit: et uerius est, ut ex suo patrimonio decedant ea quae et si non heres fuisset erogasset. Item si rem distraxit bonae fidei possessor nec pretio factus sit locupletior, an singulas res, si nondum usucaptae sint, uindicare petitor ab emptore possit? et si uindicet, an exceptione non repellatur 'quod praeiudicium hereditati non fiat inter actorem et eum qui uenum de
Abbreviated transcription (Latin):
timantur. qr nõ tem̾e ancille
eius rei cã ꝯꝑantur ut piant
augent tũ hrditatem. q ppe
cum omnia ea fiant hrdita¬
h̾rditatem dolo. malo fecitoͦ
mius possid̾et debeat restĩtu¬
eres⁊pensiones que ex loci¬
tiomibꝰ predioꝵ urbanoꝵ ꝓcep¬
te sunt ueniant. lic alii pana¬
Ost senatus ꝯsultum em̃imom¬
ne lucie aufferend esse tambo
Ercedes plane acoionis acçey¬
sunt penssiones. Item uecture
Rlig̾e debere utiꝵ sortem tman
et usuras uelit. cumꝑiculo no¬
minum cognoscereat qn icd̃
hoc nõ obẜuamus. ꝙ senatus
uoluit bone fideipossoremte¬
neri. quãtenus locupletiorsit

Expanded text:
stimantur, quia non temere ancillae eius rei causa comparantur ut pariant, augent tamen hereditatem: quippe cum ea omnia fiunt hereditahereditatem dolo malo fecit quo minus possideret, debeat restituere. Sed et pensiones, quae ex locationibus praediorum urbanorum perceptae sunt, uenient, licet a lupanaost senatus consultum enim omne lucrum auferendum esse tam boercedes plane a colonis accepsunt pensiones: item uecturaere debere, utrum sortem tantum an et usuras uelit cum periculo nominum agnoscere. atquin secundum hoc non obseruabimus quod senatus uoluit, bonae fidei possessorem teneri quatenus locupletior sit
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ enm potestas dabitur lega¬
tis sub bac sp̃e res alienas do
Cassius scribit qmius rome ad¬
ierit borditatem nõ upet̾e meũ
actõnem ne ĩpecliatur legatõ

Expanded text:
liter enim potestas dabitur legatis sub hac specie res alienas domCassius scribit, quamvis Romae adierit hereditatem, non competere in eum actionem, ne impediatur legatio,
Abbreviated transcription (Latin):
ennt ip̃mlafiat non cõs. s societatis
Icoitasit societas ex hus ꝑtibo qͣs
ticius arbitratus fu̾it siticius ante¬
quam arbitraretur decesfit nichil.
Iigitur Namid actum ip̃m ẽne alit
societas sit. qm ut ticius arbitratus
etituit ut tu extriẽte socius cõs ego
ex bessequeris utre ratum id iurẽ
societatis sit. an mchilominus exe¬

Expanded text:
emit ipsius fit, non commune: sed societatis i coita sit societas ex his partibus, quas Titius arbitratus fuerit, si Titius antequam arbitraretur decesserit, nihil agitur: nam id ipsum actum est, ne aliter societas sit, quam ut Titius arbitratusstituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iure societatis sit an nihilo minus ex
Abbreviated transcription (Latin):
meclius t̾cio pocior ẽ ꝗ pactus ẽut
ticio soluta pecuma ĩpleatur ꝯditio
et t̾tius de sua negligencia queri

Expanded text:
medius tertio potior est, qui pactus est, ut Titio soluta pecunia impleatur condicio, et tertius de sua neglegentia queri
Abbreviated transcription (Latin):
Isme uenia edicti impet᷑. S od̃.¬
aprefecto urbis quasi mn officio¬
sus litigator castigatur si mo¬
pia dignoscitur laborare. ¶Tp̃.

Expanded text:
ine uenia edicti impetraa praefecto urbi quasi inofficiosus ‹casti›gatur, si inopia dinoscitur laborare.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum absentẽ defende uellem.
iudiciũ mortuo iam eo accepi
łꝯdẽpnatus solui quesitumẽ
anħrs libareturNtem q̃ actio
mn adu̾sus eum̃ ꝯpet̾et. Re. iudi¬
cium ꝙ iam mortuo eo debito

Expanded text:
Cum absentem defendere uellem, iudicium mortuo iam eo accepi et condemnatus solui: quaesitum est an heres liberaretur, item quae actio mihi aduersus eum competeret. respondi iudicium, quod iam mortuo de
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc aiidice statuendo. ¶Q
mulierem adhibet ad satisi¬
dandum nõuidetur cauere
si nec nules nec minor. xx.u.
uit ꝓsuo ꝓcuratorequidam ⁊̃¬
aunit si amarito fundus dota¬
lis pctatur inrem suam fide iui¬
suram nuilierem. Siẜinis int̾¬
ueniat qui antequam iudiciũ
accipiatur fideiussit idicatũ
solu succurrendum est actori
ut ex integro caueatur. ¶ Mi
rendum est fortasse ⁊ mulieri
ꝑꝑ impiciam. ¶Si fideuissor
iudicatum solui stipłatorilrs
extiterit aut si stiplator fideius¬
soriexintegro cauendoumerit.
¶Tutor ⁊ curator ut rem saluã
fore pupillo caueant mictendi
sunt minumcipio quia neces¬
saria est satudatio. Itẽ de resti¬
tuenda domino ꝓprictate cui
usuffructus datus est. Itẽ le¬
gntarius ut caueat euicta ħr¬
ditate legata reddi ⁊ qd̃ ampli
plegem falcidiam acceꝑit. in¬
Heres quoq ut legntorum no¬
mine satis det audienclus est
ut minunicipium mictatur.
res postulet uti de possone de¬
cedat ꝑatumq se dicat in iu¬

Expanded text:
de hoc a iudice statuendo. Qui mulierem adhibet ad satisdandum, non videtur cavere: sed nec miles nec minor vigintiut pro suo procuratore. quidam etiam, si a marito fundus dotalis petatur, in rem suam fideiussuram mulierem. Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex integro caueatur. mins succurrendum est, fortasse et mulieri propter imperitiam. Si fideiussor iudicatum solui stipulatori heres extiterit aut stipulator fideiussori, ex integro cauendum erit. Tutor et curator, ut rem saluam fore pupillo caueant, mittendi sunt in †municipi‹um›, quia necessaria est satisdatio: item de re restituenda domino proprietatis cuius usus fructus datus est: item legatarius, ut caueat euicta hereditate legata reddi, et quod amplius per legem Falcidiam ceperit: heres quoque ut legatorum satisdet audiendus est, ut municipium mittatur. res postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in mu
Abbreviated transcription (Latin):
re minuncipium euocet. Sed
quibdam hoc nisiurandum
de calumpinia remictitur uel¬
uti pentib ⁊ pr̃onis. ¶Sic au̾t
iurare debet quimmimicipiũ
remietitur . rome se catis dare
non posse ⁊ ibi posse qd̃ postulat

Expanded text:
municipium euocet: sed quibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postul
Abbreviated transcription (Latin):
afferteum quenenum ꝓmedicamen¬
to dederit et cãm in mortis p̾stitisset.
gladium porrexit. Nam nec hunc le
te aliquem precipitaũit celsus ait.
suie hoc ip̃o ictu ꝑierit aut ꝯtinuo
submersus est. aut lassatus ĩflumi¬
ne uictus pierit lege acqlia teneri
quemadinsiqs p̃uer saxo illisiss.¬

Expanded text:
adfert eum qui venenum pro medicamento dedit et ait causam mortis praestitisse, gladium porrexit: nam nec hunc legte aliquem praecipitavit, Celsus ait, sive ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus vi fluminis victus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum saxo inlisiss
Abbreviated transcription (Latin):
nõ peti mimo nec fidenisso¬
rib ꝓderit. neq enim quoqͥ
modo cuiuq int̾est: cum ano
conuentio facta ꝓdest. s timc
demum cum peiimcinexcep¬
tiodatur. priopaliter ei quip
pactus est ꝓficiat. sicut in reo
spoponderit hoc casu fidenisior
prco accipiendus est et pacrũ
cumeo stincum reo fcm essẽ
et duob argentarũs socus n
Perionale p̾actum ad Alium
nõ ꝑtinere quemamodum n
ad hercdem labeo ait. Sr quã¬
ius fideuissoris pactum reo
non ꝓsit.plerumq tamen
doliexteptionem reo ꝓfutu.

Expanded text:
fideiussoribus proderit. neque enim quoquo modo cuiusque interest, cum alio conventio facta prodest, sed tunc demum, cum per eum, cui exceptio datur, principaliter ei qui pactus est proficiat: sicut in reo spopondit, hoc casu fideiussor pro reo accipiendus est et pactum cum eo factum cum reo factum esse et duobus argentariis sociis. Personale pactum ad alium non pertinere, quemadmodum nec ad heredem, Labeo ait. Sed quamvis fideiussoris pactum reo non prosit, plerumque tamen doli exceptionem reo profutu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietario acqrit exemplo ẜutio
coĩs q̃ stiplando remaiti ex domims
cuius res est nichil agit q̃minrem
suam stipłando ꝗs nchil agit al
ulatus sit nichil agit. nõ mag̾ꝙ
ẜuus alienus bona fide michi ẜ¬
uiens id faciendo  domino qcq̃mi
acqrit Simili modo ait necqden
sirem meam ame fructuario ꝯdu¬
cat me nõ obligabit ⁊ reglarit dif¬
finit. qd̃ qs ab auo stipulando michi
acqrit id ame stipulando nichila¬
git nsi forteinqͥt nominatim do¬
mino suo stipuletur a me uelꝰdu¬
cat. ¶Siduos fructuarios ꝓponas

Expanded text:
prietario, ipsi adquirit exemplo serui communis, qui stipulando rem alteri ex dominis cuius res est, nihil agit, quoniam rem suam stipulando quis nihil agit, alulatus sit, nihil agit, non magis quam seruus alienus bona fide mihi seruiens idem agendo domino quicquam adquirit. simili modo, ait, ne quidem si rem meam a me fructuario conducat, me non obligabit. et regulariter definiit: quod quis ab alio stipulando mihi adquirit, id a me stipulando nihil agit: nisi forte, inquit, nominatim domino suo stipuletur a me uel conducat. Si duos fructuarios proponas
Abbreviated transcription (Latin):
Uic enim solui quoq recte po¬
gest. et nouande obligationis
ius habuit. P Aulus.
dandam in dũm putant si ac¬
numdare non oporte exceptio
domino indulgenda est. sibiꝙ

Expanded text:
uic enim solvi quoque recte potest et novandae obligationis ius habuit. Paulus lidandam in dominum, si acnum dare non oportere, exceptio domino indulgenda est sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ponsalibta simisitcum alior
utendo solit se huius legis
nctitate. nec si ab ignorante
diũt̾it rẽctius enim hic ĩuitu.
dr᷑ quiqui dissensit. ¶ Si . ib hos¬
tib pr̃onus captus ẽẽ ꝓponat.
uereor ne possit ista ꝯnubiũ bre
biumputat enim iul durare

Expanded text:
m alio cuertendo soluit se huius legis necessitate nec si ab ignorante diuorterit: rectius enim hic inuitus dicitur quam qui dissensit. Si ab hostibus patronus captus esse proponatur, uereor ne possit ista conubium habere bium: putat enim Iulianus durare
Abbreviated transcription (Latin):
set si nõ domo mariti ul pũs
ẽꝗ uefilius nepos ue exfiliop¬
Enepos ue exfilio nacus. cuius.
eor est erit. neqs eor sponsam
uxorem uesciens dolo malor
to lib̾tinã aut cam que ipacu¬
ius uep̃r mat̾ ue artem udie¬
rani facit fecerit. ne uesenato¬
ris filia neptis ue exfilio ꝓuep¬
tis ueex nepote ex filio nato
nato libtino ei ueqͥ ip̃ms cui¬
ue pat̾et mat̾ ueartem ludice¬
am facit fecit iponsa nupta ue
sciens dolo malo esto ne ueqs
cor dolo malo sciẽs sponsam
ircorem uecam heto. ¶Hoc c¬
pite ꝓbibetur senator libtina.
ludicram fecit. Itẽ lib̾cinus sen¬
torẽfiliam duce Non aut ob¬
est auum et auiã artẽ ludiciã
fetisse nec distiguitur p̃r ĩ pote¬
tate hãt filiam nec netñ iustu
pr an adoptiuus an et is noce¬
at ꝗ añqm̃ adoptaret artẽ ludi¬
cram fecit. atq si naturalis pr
añqm̃ filia nascetur fecit. et su
hinus note homo adoptaut.
naturalis decessiss. ẜ de hoc ca¬
nue uxoris pr̃ mr̃ ue artẽ ludi¬

Expanded text:
et si non in domo mariti uel patris est quiue filius neposue ex filio proneposue ex filio nato cuius eorum est erit, ne quis eorum sponsam uxoremue sciens dolo malo habeto libertinam aut eam, quae ipsa cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit. neue senatoris filia neptisue ex filio proneptisue ex nepote filio nato nata libertino eiue, qui ipse cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit, sponsa nuptaue sciens dolo malo esto neue quis eorum dolo malo sciens sponsam uxoremue eam habeto'. Hoc capite prohibetur senator libertinam ludicram fecerit: item libertinus senatoris filiam ducere. Non obest avum et aviam artem ludicram fecisse. Nec distinguitur, pater in potestate habeat filiam nec ne: tamen iupater an adoptiuus. An et is noceat, qui antequam adoptaret artem ludicram fecerit? atque si naturalis pater antequam filia nasceretur fecerit? et si huius notae homo adoptauerinaturalis decessisset? sed de hoc canuae uxoris pater materue artem ludi
Abbreviated transcription (Latin):
cmarcelł. mulieri iurantiius ni¬
rand ne ꝯuemiatur quasi calũp¬
me causauentris nomine fue¬
rit ĩ posẜone neue inde paciat
ĩpossone.S an ius urand
cousq ꝓsit. ut post edictum ꝑ¬
tum non queraturan exeoe

Expanded text:
Marcellus, mulieri iuranti iusiurandum, ne conveniatur quasi calumniae causa ventris nomine fuerit in possessionem neve vim patiatur in possessione. sed an iusiurandum eo usque prosit, ut post editum partum non quaera
Abbreviated transcription (Latin):
deciduntur Entul
uit. ¶ Eunicum quo agetur
iccipe de bemus ip̃mreun nec
frustra aditur oditione delata
usꝗsq ad ius nirand̾ decurrẽs
nemine sibi deferente ius nrã¬
dum hoñibactionum se lib̾a¬
bit. ¶Quacumq autem actõ¬
ciet eus iurandum siue ĩꝑsõa
siue inrem siue in fcm̃ siue pena¬
liactione uelquaius aliaaga¬
tur siuc de interclicto. ¶S et si
de ditione ꝑsone fu̾it iuratũ
pretor id ius iurandum tuebi¬
tur ut puta detulitibi insiurã¬
dum et iurasti ĩpotestatem me¬
amte nõ ẽẽ cuend̾ erit ius iurã¬
dum. ¶Unde marcellus scri¬
bit etiam de eo iurariposse an p̾g¬
uans sit mulier uel nõ sit. et iu¬
ri uirando standum. deindeq
roportet. si forte quasi pregnã
ure ĩpossonem uolebat. et cũm
entradic̾etur uel i p̃a uirauit
se pregnantemuł ꝯtracam n¬
ratumest. Nam si ip̃a ibit ipos¬
sonemsine metu.siꝯtraeam
nombit quamuis uere pregn

Expanded text:
deciduntur controverit". eum cum quo agetur accipere debemus ipsum reum. nec frustra adicitur "condicione delata"quisque ad iusiurandum decurrens nemine sibi deferente iusiurandum oneribus actionum se liberabit. Quacumque autem actiociet ei isiue in rem siue in factum siue poenali actione uel quauis alia agatur siue de interdicto.Sed et si de condicione personae fuerit iuratum, praetor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Vnde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier vel non sit, et iuriiurando standum: denique ri oportere, si forte quasi praegnas ire in possessionem uolebat et, cum ei contradiceretur, uel ipsa iurauit se praegnatem uel contra eam iuratum est: nam si ipsa, ibit in possessionem sine metu, si contra eam, non ibit, quamuis uere praegn
Abbreviated transcription (Latin):
sit nõtm̃b̾rdem ẽẽ oportet ueꝵ ex eacã
agere uelꝯueniri qͣm gessit. qd̃ ꝙ ami¬
sit postea qmͣb̾rs effectus sit. Ceteꝵ ces¬
sat familie u̾cisꝯde actio et ideo si anteꝙͣ
ammohrdis gessisse uidetur. Queritur¬
ꝗ ante aditamb̾rditatem ꝗd gessit. uelu¬
dioꝵ causa ꝑegre agenti submmisfrauit
sinon credendi animo pr̃imisisse fint a
approbatus s pietate debita decluctus
mixonem portionis queex defunctibo¬
nis ad eum dem filium ꝑtinuit ꝯputan
eqtas non patitur.ꝓm̃.

Expanded text:
ntum heredem esse oportet, uerum ex ea causa agere uel conueniri, quam gessit quodque admisit, posteaquam heres effectus sit: ceterum cessat familiae erciscundae actio. et ideo si ante, qanimo heredis gessisse uidetur. quare qui ante aditam hereditatem quid gessit, ueluorum causa peregre agenti subministrauit, si non credendi animo pater mississe fuerit comprobatus, sed pietate debita ductus: in rationem portionis, quae ex defuncti bonis ad eundem filium pertinuit, computari aequitas non patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
eis tribunis ⁊ suꝑ omnes specta¬
biliuiro pposito qͥ preftus uigi¬
lum appellatur. ¶C ognoscit p¬
fectus ingilum demondiars
effractorib furib raptoribus
receptorib nsi siquata atror
fecto urbis remictatur.Ct
infitancium. aut fustib castig¬
at eos ꝗ negligencuus ignem
locutione Iminatus fustiumi
castigatõnẽ remictit. ¶E ffrac¬
ture fiunt pleꝵq ĩinsulis. in
nunt. cu uel celia effringitur.
uł armariumuł archa uelcusto¬
des plerꝙ puniuntur.⁊ita di¬
uus anconinus exupcio claro:
repsit. ait enim posse cũ horreis ef¬

Expanded text:
eis tribunis et super omnes spectabili uiro qui praefectus uigilum appellatur. Cognoscit praefectus uigilum de incendiariis effractoribus furibus raptorireceptoribus, nisi si qua tam atrox fecto urbis remittatur. Et inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem locutione comminatus fustium castigationem remittit. Effracturae fiunt plerumque in insulis in hnunt, cum vel cella effringitur vel armarium vel arca: et custodes plerumque puniuntur, et ita divus Antoninus Erucio Claro rescripsit. ait enim posse eum horreis ef
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fcm̃ iugilum ꝑtotã noctem
ingilare debere. ⁊ coħ̾rare calci¬
atum cũ armis ⁊ dolabris ut
cura adhibeant omnes ĩ qluoᷤ
admon̾e. ne ꝑ negligenciã ali¬
quã incendu casus õriatur..
Preterea ut aquã unus ꝗsq
inqlmus ĩcenaculo Habeat iu¬
betur admoñe. ¶Adũsus cap¬
sarios quoq qui m̾cede ẜuãda
mbaneis uestim̃ta suscipiunt¬
¶ De idex est ꝯstitutus. ut siqͥd iuẜ
uandis uestim̃tis admiẜunt¬
Mꝑres seuerꝰ antoninus um¬
o rufino prefc̾o uigilum ita rep¬
Funt. insularios ⁊ eos ꝗ negligẽ¬
ter ignem apd̃ se habuerint po¬
tes fustib uel flagellis cediiu¬
bereeos aũt q dolo fecisse ĩcen¬
dium ꝯuincentur. ad fabium
cilionem prefc̃m urbis amicũ
nr̃mremict̾e.⁊ fugittiuos ꝯqre¬
re eos ꝙ̾ dĩs recidere debes.

Expanded text:
m uigilum per totam noctem uigilare debere et coerrare calciat‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iub‹e›tur admonere. Aduersus capsarios quoque, qui mercede seruanda in balineis uestiment‹a› suscipiunt, iudex est constitutus, ut, si quid in seruandis uestimentis res Seuerus et Antoninus Iunio Rufino praefecto uigilum ita rescripserunt: 'Insularios et eos, qui neglegenter ignes apud se habuerint, potes fustibus uel flagellis caedi iubere: eos autem, qui dolo fecisse incendium conuince‹n›tur, ad Fabium Cilonem praefectum urbi amicum nostrum remittes: fugitiuos conquirere eosque dominis reddere debes.
Abbreviated transcription (Latin):
basit.R. scclin ostitutionem diui adria¬
ni suꝑ hoc platam pamphilã est et sticũ
deqb quereretur si manumissi nõ sint
libos nõ eẽclaudiꝰ et diuus maroꝯ ex le¬
ge dc̃a lib̾tatis ĩuendẽdo quãius nõ me¬
numissos fore lib̾os ĩsemestrib ꝯstitiit
l ĩmortis tẽpus emptoris distulit uen¬

Expanded text:
ondit secundum constitutionem diui Hadriani super hoc prolatam Pamphilam et Stichum, de quibus quaereretur, si manumissi non sint, liberos non esse.Claudius: Diuus Marcus ex lege dicta libertatis in uendendo quamuis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis tempus emptoris distulit uen
Abbreviated transcription (Latin):
res ualet uel emptaẽ. ¶Uencator
sicuni sciret deb̾i ẜiututẽ celauit
nõ euad exempto actionẽsi mo¬
do eã rem ẽptor ignorauit omia
enĩ que ꝯtra bonam fidem fiunt.
uenuint ĩ empti actionẽs scles
uẽclitorẽ etiam celare sic actipi
ita dixisse nulla ꝗdem ẜuitus de¬
betur. ueꝵ ne ei̾gat in opinatas¬
uitus nõteneor. ꝓuto eũ exẽpto

Expanded text:
.Uenditor si, cum sciret deberi, seruitutem celauit, non euadet ex empto actionem, si modo eam rem emptor ignorauit: omnia enim quae contra bonam fidem fiunt ueniunt in empti actionem. sed scire uenditorem et celare sic accipimita dixisse: 'nulla quidem seruitus debetur, uerum ne emergat inopinata seruitus, non teneor', puto eum ex empto
Abbreviated transcription (Latin):
nõ p̾statur. exempto ẽ actio. in¬
Uacua posẜo emptoritradita ñ
itelligitur. si alius mea legator
fidei ue missoꝵ ẜuandoꝵ cã ĩ pos¬
ẜone sit autͥem creclitores bona po

Expanded text:
non praestatur, ex empto est actio.Uacua possessio emptori tradita non intellegitur, si alius in ea legatorum fideiue commissorum seruandorum causa in possessione est aut creditores
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ fint mora et labeo qd scribit.
emptori potius noce qm ueditoꝵ
morã adhĩtam. S uidedumẽ
ne postior moradapnosa eisit qo
enim si int̾pellauo ueditorẽ etn
ded̾it. id ꝙ em̾am. de inde postea
offente illo ego nõ acceꝑim. sane
ħcaũ noc̾e michi debe. ¶S si ꝑẽ
torẽ mora finiss demte cumoi¬

Expanded text:
torem mora fuerit, Labeo quidem scribit emptori potius nocere quam venditori moram adhibitam, sed videndum est, ne posterior mora damnosa ei sit. quid enim si interpellavero venditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non acceperim? sane hoc casu nocere mihi deberet. sed si per emptorem mora fuisset, deinde, cum o
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝙ antem emptore tolłemtur
sua natura corrupta fu̾int siꝗdde
bonitate eoꝵ affirmaiit uendi
se q̾rid plane sicum intelliget
uenditor no duraturam bonita
traditus is cuius posẜo ꝑlocatio¬
nẽ retinetur a uẽditore ꝑiculun
hunus an ad emptorẽ ꝑtinet ꝙ¬

Expanded text:
equam ab emptore tollerentur, sua natura corrupta fuerint, si quidem de bonitate eorum adfirmavit venditse queri debet. plane si, cum intellegeret venditor non duraturam bonitattraditus is, cuius possessio per locationem retinetur a uenditore. periculum eius serui ad emptorem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
i a bone fidei posẜore fugit ser¬
uus reqremus antalis fu̾itut
⁊ custodiri debuit. Namsi inte¬
gre opinionis uidebatur ut ñ
debuit custodiri absoluendus
ẽ posẜor ut tñ si int̾im eum usu¬
ceꝑit actionib sins cedat peti¬
tori ⁊ fructus eius temporis
quo possedit prestet. qd si non¬
dum eum usuceꝑit absoluen¬
dumeuni sinecautionibꝰ ut in¬
chilcaueat petitoridepsequen¬
da ea requo minus enim petitor
Nec miquum esse id pompõ. li
xxxix. ad edcin scribit. Si uero ẽ¬
tochiendus fiut ip̃ius nomine
dampnari debebit ut tñ si usu
eum nõ ceꝑit actor eisius actio¬
casib ubi ꝓp fugãẜ iposẜor ab

Expanded text:
i a bonae fidei possessore fugerit seruus, requiremus, an talis fuerit, ut et custodiri debuerit. nam si integrae opinionis uidebatur, ut non debuerit custodiri, absoluendus est possessor, ut tamen, si interea eum usuceperat, actionibus suis cedat petitori et fructus eius temporis quo possedit praestet. quod si nondum eum usucepit, absoluendum eum sine cautionibus, ut nihil caueat petitori de persequenda ea re: quo minus enim petitor nec iniquum id esse Pomponi ad edictum scribit. si uero custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actiocasibus, ubi propter fugam serui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siꝗdem magistrum q p̾ponit
trabicumeo ꝑmictitꝗ nautas
adhibet nõ ꝯtrabencium eis p¬
mictit. s culpa et dolo carereos
curare debet. ¶ Magistri autꝰ
ĩ ponuntur uel locandis naul¬

Expanded text:
i magistrum praeponit, contrahi cum eo permittit, qui nautas adhibet, non contrahi cum eis permittit, sed culpa et dolo carere eos curare debet. Magistri autem imponuntur locandis na
Abbreviated transcription (Latin):
nocet. Matris igiturius iurã¬
dum ꝑtui neq ꝓficiet neq no¬
cebit si mat̾ decułit ius nirã¬
eo non ẽe. ¶ Iurari autem deb

Expanded text:
nocet: matris igitur iusiurandum partui non proficiet: nec nocebit, si mater detulerit et iurenon esse. Iurari autem
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri. Siquis pacucatur ne
ase petatur. s ut abhrde peta¬
tur h̾rdiexteptio nõ ꝑderit.
Si pactus sum ne ame ne ue
aticio petatur non ꝓderit ticio
etiam sih̾rs extitit᷑ qr ex post
fc̃o id ꝯfirmari nõ potest. etħ
iul. scribit. nec impr̃e qui pac¬
tus erat ne ase ne ue afilia
sua petetur. cũ filiapatrihrs
extitisset. ¶Pactum conuen¬
tum cum uenditore fcm simrẽ
et emptori ꝓdest. et hoc iure nos
uti pomp̃. scribit ẜmaũt sabi¬

Expanded text:
etam. Si quis paciscatur, ne a se petatur, sed ut ab herede petatur, heredi exceptio non proderit. Si pactus sim, ne a me neue a Titio petatur, non proderit Titio, etiamsi heres extiterit, quia ex post facto id confirmari non potest. hoc Iulianus scribit in patre, qui pactus erat, ne a se neue a filia peteretur, cum filia patri heres extitisset. Pactum conuentum cum uenditore factum si iet emptori prodest, et hoc iure nos uti Pomponius scribit: secundum Sab
Abbreviated transcription (Latin):
bit eẽ publicianam. ¶Siduob
ꝗqs seꝑatim uendidit bon afide
ementib udeamus ꝗs magis
publiciana utipossit. utix isc
priori res traditaẽanis ꝗ tine

Expanded text:
bit esse Publicianam.Si duobus quis separatim uendiderit bona fide ementibus, uideamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res tradita est an
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cie ꝑtis et cũ libos huiss ꝓprieta¬
tem legauit eam uxorem hrdes fi
testi et alioꝵ criminum accusaue¬
runt qͣre ĩpedita e legatoꝵ peticioĩ¬
terea et filius mulieris natus est
Ideoq xlitio legatiextitit q̃situm¬

Expanded text:
tiae partis et, cum liberos habuisset, proprietatem legauit: eam uxorem heredes falsi testamenti et aliorum criminum accusauerunt, qua re impedita est legatorum petitio: interea et filius ei mulieri natus est eoque condicio legati exstitit. q
Abbreviated transcription (Latin):
Otes agere cum eo depositi quitibi non
aliter quam numinis a te acceptis de¬
positum reddere uoluerit. quamius sine
mora et incorruptum recdliderit.¬
Mandati uel contra. inminimini¬

Expanded text:
otes agere depositi cum eo, qui tibi non aliter quam nummis a te acceptis depositum reddere uoluerit, quamuis sine mora et incorruptum reddiderit.MANDATI UEL CONTRA
Abbreviated transcription (Latin):
Iẜmis pignori obligatũs luatur
cedat offm tñ arbitri durat suffi¬
tercidisset. Nem.
post datas actiones uice succes¬
sonis ad singłos ꝓbrditaria por¬
tõe ꝑtineant modo sicet̾a queñ
dunsit mimumgeneraliter nõ
ꝯtulit uel res datas non seꝙ̃tur.
bitrio fungiuoluit nõ aliter ꝑtẽ
suam cob̾rs pr̃are cogetur qm si
ince mutua ꝑtem nexii ꝑignor¬
Is libam ꝯsequatur. DDem.¬
Eruos inter coh̾rdes tꝑr diuisio¬
nis estimatos nonemendi s di¬
uidendi ammo precii. adscrip¬
tos index placuit quare suspẽ¬
sa ꝯditione mortuos tam b̾rdi
qmͣ fideimissario deꝑisse. Idem

Expanded text:
s pignori obligatus luatur cedat, offtercidisset. 32 Idpost datas actiones uice diuisionis, ad singulos pro hereditaria portione pertinent, modo si cetera, quae non diuisit, in unum generaliter non contulit uel res datas non sequunturbitrio fungi uoluit, non aliter partem suam coheres praestare cogetur, quam si uice mutua partem nexu pignoris liberam consequatur. eruos inter coheredes tempore diuisionis aestimatos non emendi, sed diuidendi animo pretiis adscriptos uideri placuit: quare suspensa condicione mortuos tam heredi quam fideicommissario deperisse. 35 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
adlitem suscipiẽdam  datũ ꝓ quo
ꝯsenciente dñs iudicatum solui
acciꝑe. ¶ Uerum ex causa nõ
de bebit ꝯpelliut puta si nimici¬
cie capitales int̾uen̾int int̾ ip̃m
ꝓcuratorem ⁊ dnmn scribit. Iuł. de¬
bere ĩꝓcuratorem de negariac¬
tione.Item si dignitas access¬
it ꝓcuratori.uł rei publice causa
abfuturus sit. Qius. ꝯt¬

Expanded text:
ad litem suscipiendam datum, pro quo consentiente, dominus iudicatum solvi cogam. Verum ex causa non debet compelli, utpote si inimicitie capitales intervenerint inter ipsum procuratorem et dominum, scribit Iulianus debere in procuratorem denegari actionem. Item si dignitas accesserit procuratori vel rei publice causa abfuturus sit. Iul
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑficiatur ẽptio nisi melior alitio of¬
bit pũc cuires ĩdiem adita ẽ et usu caꝑe
posse. et fructus et accessiones lucraria

Expanded text:
ficiatur emptio, n‹i›si melior condicio ofbit hunc, cui res in diem addicta est, et usucapere posse et fructus et accessiones lucrari e
Abbreviated transcription (Latin):
daridebe existimauimus. ¶Si
fidenissor iuraint se dare non
oport̾e exceptione iurisiurãdi
reus ꝓmittendi tutus est.
Qmsiquasiomnino idem nõ

Expanded text:
dari debere existimauimus. Si fideiussor iurauerit se dare non oportere, exceptione iurisiurandi reus promittendi tutus est: atquin si, quasi omnino idem no
Abbreviated transcription (Latin):
hec erunt spectanda quibus sit
facultatibus ⁊ cuius ꝓpositicu¬
ius ꝙ opinionis tuñc enim a¬
appebit nũquid cirduenirei

Expanded text:
ec erunt specienda: in quibus sunt facultatibus, cuius propositi, cuius opinionis. tunc enim apparebit, numquid circumuenire
Abbreviated transcription (Latin):
amexercuit hoc enim primum
deliquid quod alio instrmtrãs¬
tulit. ¶O si malio loco argen¬
tariam extercet. alibi autem
eclitionem compellatur mini¬
me hoc facere cogitur nisi Rep¬
tum uelis ubi de ea re agitur
eum tibi dare iidelicet᷑tuis ⁊̃¬
sumptibris. PAulus.

Expanded text:
am exercuit: hoc enim primum deliquit, quod alio instrumentum transtulit. quod si in alio loco argentariam exercet, alibi autem ad editionem compelletur, minime hoc facere cogitur: nisi descriptum uelis ubi de ea re agitur eum tibi dare, tuis uidelicet sumptibus: 5 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tariam facere hic ad eclitionẽ
ꝯpellitur S ibi quis cõpellitui
edere ubi argentariam exer¬
cuit. S hoc est constitutũ
quod si instrm argentarie i
alia ꝓuincia habeat malia
ad ministrauerit ibi puto

Expanded text:
iam facere, ad editionem compellitur. Sed ibi quis compellitur edere, ubi argentariam exercuit, ‹et› hoc est constitutum. quod si instrumentum argentariae in alia prouincia habeat, in alia administrauerit, ibi puto
Abbreviated transcription (Latin):
Retor ait argentare mense
extercitoros rationes que ad
se ꝑtinent edent ad iecto die ⁊
consule.¶Huius edictiratio
equissima est. Nan cum singu¬
loꝵ rationes argentari con¬
ficiant equum fuit ut id qd̃
mei causa confecit meumquo¬
dam modo instrm michi edi.
S et filius fam̃. continetur
biis uerbis ut uelip̾e cogatur
edere. An et ip̃e pater. queritur
labeo art scribit patrem nonco¬
gendum nisi sciente co argẽ¬
gentaria exerceretur. s recte

Expanded text:
etor ait: 'Argentariae mensae exercitores rationem, quae ad se pertinet, edent adiecto die et consule'. Huius edicti ratio aequissima est: nam cum singulorum rationes argentarii conficiant, aequum fuit id quod mei causa confecit meum quoda‹m›modo instrumentum mihi edi. Sed et filius familias continetur his uerbis, ut uel ipse cogatur edere: an et pater, quaeritur. Labeo scribit patrem non cogendum, nisi sciente eo argentaria exerc
Abbreviated transcription (Latin):
E quis qm eorũ ¶ arc̃.
aquibꝰ quid afisco petatur
alia instrumenta delatori
cogatur edere quamque ad
eam causam ꝑtinent exqͣ
se deferre ꝓfessus est .Up.¬

Expanded text:
e quisquam eorum, a quibus quid fisco petetur, alia instrumenta delatori cogatur edere, quam quae ad eam causam pertinerent, ex qua se deferre professus est.
Abbreviated transcription (Latin):
riquoꝵ nomina simul fcasũt
unius loco numerabuncur. quia
unum debitum est. et cum tuto¬
res pupilli crelitoris plieres
uenisset uinus loco esse mie¬
rantur.qr unius pupilli nomi¬
ne ꝯuenerant. nec non et inius

Expanded text:
rum nomina simul facta sunt: unius loco numerabuntur, quia unum debitum est. et cum tutores pupilli creditoris plures convenissent, unius loco numerantur, quia unius pupilli nomine convenerant. nec non et unus
Abbreviated transcription (Latin):
sꝗs iussus est ab arbitro ex ꝯꝓmis¬
so  soluere pecuniam moramꝙi
fecerit penam ex ꝯpmisso debet
s postea soluendo apena libera¬
tu Apm̃. Naute caupoñsta¬
saluum receꝑint nisi restituer
int meos iudicium dabo. ¶Maxi
tutum. Namẽ in ip̃orum arbi¬
trio. ne qͣm recipuint ⁊ nisi hoc ẽẽt
statutum mat̾ia daretur cum
furtibadusus eos quos recipi¬
unt corundicum nec qͣdem ab¬
stineant biꝰ frauclibꝰ. ¶Quisũt¬

Expanded text:
 iussus est ‹ab› arbitro ex compromisso soluere pecuniam moram fecerit, poenam ex compromisso debet, sed postea soluendo poena liberatur. NAUTAE CAUPONES‹re›ceperint nisi restituent, in eos iudicium dabo'. Maximtutum: nam est in ipsorum arbitrio, ne quem recipiant, et nisi hoc esset statutum, materia daretur cum furibus aduersus eos quos recipiunt coeundi, cum ne nunc quidem abstineant huiusmodi fraudibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem romanam amiẜit.i
recte nichilminus cum fiderus¬
sore eius agetur. ¶ Qui ꝓreiqͣ¬
litate e uidentissime locupletez
uł si dubitetur aꝓꝓbatum fide¬
uissorem iudicio sistendicansa

Expanded text:
civitatem Romanam amiserit, recte nihilo minus cum fideiussore eius agetur. Qui pro rei qualitate evidentissime locupletem vel, si dubitetur, adprobatum fideiussorem iudicio sistendi causa
Abbreviated transcription (Latin):
forte qmͣ acceꝑat precium ex regobli¬
ri restituit etiam mecdu temꝑis usu¬
ras adebitore pet̾e potest. qr nichilei
solutum esse ut aufferri nõ possit pa¬
lam fcm̃est. s si simplum prestitit do¬
liexteptione repellendus erit abu¬
suraꝵ petitione. qr hĩnt usum pecume
precu ꝙ ab emptore acceꝑat. U Ipm̃.¬
Legant apud me qitum est. si impetras¬
set creditor acesare ut pignus posside¬
ret idꝙ euictum ẽẽt anu̾at ꝯtrariam
uidetur futa ẽẽ pignoris obligatio
soluto eires data fu̾it ut in qnͣtitatẽ
debiti ei satiffaciat uel in qͣnͣtum eius
int̾sit et ꝯpensationem h̾re potest c̾¬
ditor si forte pignoraticia uelexalia
causa cumeo agatur. ¶Quireꝓbos

Expanded text:
forte, quam pretium ex re obliri restituit, etiam medii tem poris usuras a debitore petere potest, quia nihil ei solutum esse, ut auferri non possit, palam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii, quod ab emptore acceperat. leganter apud me quaesitum est, si impetrasset creditor a Caesare, ut pignus possideret idque evictum esset, an habeat contrariam videtur finita esse pignoris obligatio um si pro soluto ei res data fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat uel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigneraticia uel ex alia causa cum eo agetur. Qui reprobos
Abbreviated transcription (Latin):
ad sup fluim reddendum. an non ueli
expectare  debeat quo.ademptor soluat
uł susciꝑe actiones ad usus emptorẽ
et arbitror nõ ẽe urgendum absoluẽ¬
dum creclitorem. s aut expectare de

Expanded text:
ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quoad emptor soluat, uel suscipere actiones aduersus emptorem? et arbitror non esse urguendum ad solutionem creditorem, sed aut
Abbreviated transcription (Latin):
det ei actiones adu̾sus emptorem ꝑi¬
culo tñ uenditoris ꝙ si acceꝑit ia
pecuniam nec suꝑfluum recidit ĩpi¬
gnoraticio iudicio uenit. et sires pig¬
noridatas male tractau̾it creclitor.
uel ẜuos debilitauit plane simalefi¬
cus sius coh̾cuit ueluinx̾it ueloptu¬
lit prefcure uel presidi dñdum est
pignoraticia creditorem nonteneriqͣre
apsticit ancillam uł aliud ĩpbacum
face coegit illico pignus ancille soluit᷑.
struxit creclitor siqdemiam ĩbutos uł
uolũtate debicoris erit actio ꝯtraria si
uero nichil hoꝵ int̾cesẜit et siqdem ar¬
tificus nccͣus erit actio ꝯtraria nõ tñi¬
sic ut cogatur ẜuo carere ꝓ quantitate
sumptuum debitorsicut eim neglige̾
creclitorem dolus et culpa qmͣ prestat nõ
patitur.ita nec talem effic̾e rempignora¬
tam. ut grains sit debitori ad recipien¬
d̾ puta saltum gnͣdem pignoridatum
ab homine q uix luere potest. nec dum
excołe tu acceptum pignori extolius¬
tisic ut mãgni precu faces. alioqn nõ

Expanded text:
s emptorem periculo tamen uenditoris. quod si accepit iam pecuniam, superfluum reddit. In pigneraticio iudicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinxit uel optulit praefecturae uel praesidi, dicendum est pigneraticia creditorem non teneri. quare si prostituit ancillam uel aliud improbatum facere coegit, ilico pignus ancillae soluiturstruxit creditor, si quidem iam imbutos uel uoluntate debitoris, erit actio contraria: si uero nihil horum intercessit, si quidem artificiis necessariis, erit actio contraria, non tsic, ut cogatur servis carere pro quantitate sumptuum debitor. sicut enim neglegere creditorem dolus et culpa quam praestat non patitur, ita nec talem efficere rem pigneratam, ut gravis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui vix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori excoluisti sic, ut magni pretii faceres. alioquin non
Abbreviated transcription (Latin):
filius ꝯtułit fr̃i quasi agnturᷤ
bonoꝵ possonẽ et nõ agnou̾it
tum sit. ita demum aꝓcuratore
repeti nõ potest.si dominus ra¬
tum huit. s ip̃e dñs tenetur ut
iuł. scribit. qd si dñs ratum nõ
hĩuss etiam sidebita pecuma
soluta fuiss ab ip̃o ꝓcuratore
repetet᷑ nõ enim qͣsi in debitum
datum repetitur. s qͣsi obrem
datum nec res secuta sit ratiba¬
bitione nõ inf̾cedente. uelqd̃
furtum fac̾et pecume falsus ꝓ¬
curatorcum quo nõtm̃ furti
agi.s etiam ꝯdici posse. Po̾pon̾.¬

Expanded text:
filius contulerit fratri quasi adgniturus bonorum possessionem et non adgnouit, tum sit, ita demum a procuratore repeti non potest, si dominus ratum habuerit, sed ipse dominus tenetur, ut Iulianus scribit. quod si dominus ratum non habuisset, etiamsi debita pecunia soluta fuisset, ab ipso procuratore repetetur: non enim quasi indebitum datum repetetur, sed quasi ob rem datum nec res secuta sit ratihabitione non intercedente: uel quod furtum faceret pecuniae falsus procurator, cum quo non tantum furti agi, sed etiam condici ei posse. 15 Po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenit ut sumptus de suo faceret adhec
itiña hoc ẽ desalario. ¶Idem ait siꝗd ꝓ
curator citra mandatum ĩ uoluptates
fecit. ꝓmittẽdum ei aufferre ꝙ sine dãpno
dm̃i fiat ansi ꝑronem ꝯ suptus istius dom̃ꝰ¬
Sadmictat. ¶ fidenssores et madatores
et sisme iudicio fecunt B̾nt actionem
ex sua ꝑsona omisũt exceptionem qua
reus uti nõ potuit siqdem minus hon¬

Expanded text:
uenit, ut sumptus de suo faceret ad haec itinera, hoc est de salario.Idem ait, si quid procurator citra mandatum in uoluptatem fecit, permittendum ei auferre, quod sine damno domini fiat, nisi rationem sumptus istius dominus admittit.Fideiussores et mandatores et si sine iudicio soluerint, habent actionem ex sua persona omiserit exceptionem, qua reus uti non potuit, si quidem minus hon
Abbreviated transcription (Latin):
pcio h̾ebo mãdati actionem de pco
recuꝑado. S et si detuo p̾cio ipendõ
cum aliqua bona fide adeptoemroiᷤ
erit ccͣria madati actio autsitem
mẽptam nolis reciꝑe similimodo
debitore suo ꝗs et soluit cum uber¬
uerit. ¶S et si reumusuri nõ tele¬
uainit. ip̃i au et usure absunt uel
siminorib releuauit ip̃e aũ ma¬
ioribꝰ fenus accepitait fidemsu¬
am libar ñ dubito debe eum man¬
dati iudicio et usuras ꝯseqet ure
nouidex arbitrabitur. ¶ Dedipe¬
cumam ut crelitori meo ex soluas
nofecistis prabis mͥ usuras quocu
et ame cclitor pecuma debita cum
usuris recepturꝰ sit. et ita ymp se.¬
iius adriano de mostraci repst¬
¶ Si adolesces luximosus mandrit
hi ut ꝓmetrice fidemibeas. idꝙt u
scies madatũ susceꝑis. nbebis

Expanded text:
nem de pretio reciperando: sed et si tuo pretio, impendero tamen aliquid bona fide ad emptionem rei, erit contraria mandati actio: aut si rem emptam nolis recipere: simili mododebitore suo quis et soluit, cum uberuit. sed et si reum usuris non releuauit, ipsi autem et usurae absunt, uel si minoribus releuauit, ipse autem maioribus faenus accepit, ut fidem suam liberaret, non dubito debere eum mandati iudicio et usuras consequi. eno iudex arbitrabitur.Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita imperator Seuerus Hadriano Demonstrati rescribsit.Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis
Abbreviated transcription (Latin):
nohitur madati actionẽ. si modo hũ¬
it facultatem reiꝯuemiendi desid̾andi¬
ꝙ ut ip̃e susciꝑet pocius iudicium uel
suo uł ꝓcuratorio noĩe. ¶ Si fideusso¬
ridonationis ca acceptum ftm sit acre¬
ditore puto si fideuissorem remun̾a¬
re uoluit c̾ditor u̾re cum mandati ac¬
toem młto mag̾ si mortis cã accepto¬
⁊ tuliss creditor uelsiei libatoem legau.¬

Expanded text:
iturum mandati actionem, si modo habuit facultatem rei conueniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium uel suo uel procuratorio nomine.Si fideiussori donationis causa acceptum factum sit a creditore, puto, si fideiussorem remunerari uoluit creditor, habere eum mandati actionem: multo magis, si mortis causa accepto tulisset creditor uel si eam liberationem legau
Abbreviated transcription (Latin):
di fidenissori remisit actionem mãdati
eum nõ actu. marcell. au̾fatetur. siꝗᷤ
donatu fidenssori ꝓ eo solint c̃clitori.
h̾re fideussorem mandati actionem.¬
plane inqt si filiusfanił. uelẜuus fu¬
it fidenissore⁊ ꝓhiis soluo donaturus
eiᷤmãdati pr̃em uel dñm nõ acturos ħ
ideo qr nõ pr̃i donatum uoluit ꝗ sol¬
uit plane siẜuus fideussorsoluit. dñm
madati actur. ¶ Idem marcellꝰ ibidẽ
ait si filius fa. nõ uissu pr̃is fideilisẜit. ces¬

Expanded text:
mandati eum non acturum.Marcellus autem fatetur, si quis donaturus fideiussori pro eo soluerit creditori, habere fideiussorem mandati actionem.Plane, inquit, si filius familias uel seruus fuit fideiussor et pro his soluero donaturus eis, mandati patrem uel dominum non acturos, hoc ideo, quia non patri donatum uoluit.Plane si seruus fideiussor soluerit, dominum mandati acturum idem Marcellus ibidem ait.Si filius familias non iussu p
Abbreviated transcription (Latin):
deniceps accipe debe̾mus. inu¬
Quod. ait p̾tor qualiscumq fi¬
deuissor accipiatur hoc quãtum
ad facultates .i. etiam nõ locup¬
es ea erit actionem dat pretorq
uero utre ueritatem ꝯtineat an
uero qnͣtitatem uideamus. ⁊ me

Expanded text:
deinceps accipere debemus. Quod ait praetor 'qualiscumque fideiussor accipiatur': hoc quantum ad facultates, id est etiam non locupea res erit actionem dat praetor. quod utrum ueritatem contineat an uero quantitatem, uideamus. et me
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur ĩmortuo licet ꝯfessus
sit ESi ꝓcurator aut tutor aucu¬
rator autꝗs alius ꝯfiteatur ab¬
sentem uulñasse id ꝯfessor iam
eos utilis actio danda est. ¶on¬
dum quod in hac actione quent¬
ũsus ꝯfitentem datur udex nõ
rei iudicande s estimande datuũ
NAmde nulle ꝑtes iudicantisi
confitentes sunt. P Aul.¬
Uta enimꝙ ꝗ ꝯuem̃tur fatertu

Expanded text:
teneatur in mortuo, licet fassus sit. Si procurator aut tutor aut curator aut quiuis alius confiteatur aut absentem uulnerasse, confessoria in eos utilis actio danda est. Notandum, quod in hac actione, quae aduersus confitentem datur, iudex non rei iudicandae, sed aestimandae datur: nam nullae partes sunt iudicandi in confitentes. 26 Paulu