comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
errores atq t̾rores. Quicqͥd libebat.
qͥcqͥd t̾rebat: totũ ꝯtẽpserũt: to¬
tũ calcauert̃. Uenerũt ⁊ ad se. attẽ¬
derũt se: inuenerũt se inse. Displi¬
cuerũt sibi. ad eũ cucurrerũt. a qͦ
formarentur: in qͦ reuiuiscerent.
neret qd̾ meis ipse ꝯdiderat. Hoc
ẽ negare se ipsũ. Hoc petrus apłs
ait. Absit a te dñe: nõ fiet istud.
Tnebat ne uita moreretur.
saluatori: passionẽ suã ꝓ nobis
pͥnuntianti: ⁊ quodã modo ꝓmit¬
tenti. Captiuus ꝯtradicebat re¬
dẽptori. Qͥo agis apłe: Quomodo
ꝯtradicis. qͦmodo dicis. nõ fiet
istud: Ergo dñs nõ ẽ passurus:
Scandalũ tibi u̾bũ crucis. ꝑeim¬
tibꝰ stulticia ẽ. Redim̃dus es et
m̾catori ꝯtradicis: Dunitte.
patiatur. Nouit qͥd agat. nouit
quare uenerit: nouit qͦmodo
te querat: nouit qͦmͦ te inue¬
niat. Noli docere magistrum
tinĩ: quere de lat̾e ipsiꝰ p̾ciũ¬
tuũ. Audi tu pociꝰ corrigentem:

Expanded text:
errores atque terrores, quidquid libebat, errores atque terrores, quidquid libebat, quiquid terrebat, totum contempserunt, totum calcaverunt. Venerunt et ad se, et attenderunt se; invenerunt se in se, displicuerunt sibi: ad eum cucurrerunt, a quo formarentur, in quo reviviscerent, neret quod in eis ipse condiderat. Hoc est negare se ipsum. ait: Absit a te, Domine, non fiet istud. Timebat ne vita moreretur. Salvatori passionem suam pro nobis praenuntianti, et quodam modo promittenti. Captivus contradicebat Redemptori. Quid agis, Apostole? quomodo contradicis? quomodo dicis, Non fiet istud? Ergo Dominus non est passurus? Scandalum tibi verbum crucis: pereuntibus stultitia est. Redimendus es, et mercatori contradicis? Dimitte patiatur: novit quid agat, novit quare venerit, novit quomodo te quaerat, novit quomodo te inveniat. Noli docere magistrum tuum; quaere de latere ipsius pretiutuum. Audi tu potius corrigentem:
Abbreviated transcription (Latin):
di adte. S iterũ sursũ u̾s cum
redieris ad te: noli remanere ur
te. Priꝰ ab his que foris s̃ redi ad te:
⁊ deinde redde te. ei qͥ fecit te:⁊
qr forte tues. Populo dico. nõ um hõi.
uni. s humano generi. Redi gͦ. esto
filiꝰ ille iunior. qͥ sua substantia ui¬
uens ꝓdige disꝑsa ⁊ ꝑdita. eguit.
porcos pauit : fame fatigatus respi¬
rauit: recoluit memoria patrem
suum. Et qͥd de illo eugłm dicit:
& reu̾sus ad semetipsum. qͥ dunise¬
rat ⁊ semetipsum. Reu̾sus ad seme¬
tipsum. uideanius si remansit in se¬
metipso. Reu̾sus inͥ semetipsũ: dix̃.
Surgã. Ergo ceciderat. Surgã in qͥt.
⁊ ibo ad patrẽ meũ. Ecce iam negat
se. qͥ inuenit se. Quomͦ negat.:
Audite. Et dicã illi. Peccuaui ĩ cęlũ¬
⁊ corã te. Negat se. Iam nõ sũ dignꝰ
uocari filiꝰ tuus. Ecce qd̾ scĩ mr̃es
fecerũt. Cõtẽpserũt ea que foris
erant. õs illecebras huius scłi: õs

Expanded text:
di ad te: sed iterum sursum versus cum di ad te: sed iterum sursum versus cum redieris ad te, noli remanere in te. Prius ab his quae foris sunt redi ad te, et deinde redde te ei qui fecit te, equia forte tu es. Populo dico, non uni homini; uni, sed humano generi. Redi ergo, esto filius ille junior, qui sua substantia vivens prodige dispersa et perdita eguit, porcos pavit, fame fatigatus respiravit, recoluit memoria patrem suum. Et quid de illo Evangelium dicit? Et reversus ad semetipsum. Qui dimiserat et semetipsum, reversus ad semetipsum, videamus si remanserit in semetipso. Reversus in semetipsum dixit, Surgam. Ergo ceciderat. Surgam, inquit, et ibo ad patrem meum. Ecce jam negat se, qui invenit se. Quomodo negat? Audite: Et dicam illi, Peccavi, inquNegat se. Jam non sum dignus vocari filius tuus. . Ecce quod sancti martyres fecerunt. Contempserunt ea quae foris erant; omnes illecebras hujus saeculi, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
in una parte peccunã: in alt̾a aĩa.
Iã si tu appendis.⁊ ex cupiditate fra¬
udulentos digitos adhibes: uis ut
u̾gat pars. que habet peccuniam.
Pone. noli append̾e̾ . Fraudẽ uis fac̾e
cõtra te. Uideo qͥd agas. Prepon̾e
uis peccuniã aĩe tue: m̃tiri ꝓpter
illã. ꝑd̾e istã. Pone. ds̃ appendat. Qui
nescit falli nec fallere: ipse appendat.
Ecce ipse appendit: uide appenden¬
tem: audi renuntiantẽ. Qͥd ꝓdest
hoĩ si totũ mũdũ lucretur: Uox
diuma ẽ. uox ẽ appendentis. nec fal¬
lentis. Renuntiantis. ãmonentis.
Tu inunã partẽ peccuniã pondeba:
⁊ in alt̾a aĩam. uide ubi posuisti pec¬
cuniã. Qͥo respondet qͥ appendit:
de cũ mũdo. uolebas eã ꝑd̾e̾. ut ab¬
ste acqͥreretur t̾ra: plus habet illa
ponderis. quã cęlũ ⁊ t̾ra. S facis
hoc qr dimittendo dm̃ ⁊ amando
te. existi ⁊ ate. ⁊ alia que iã s̃ fo¬
rinsecus: pluris estimas quã te. Re¬

Expanded text:
in una parte pecuniam, in altera animam. in una parte pecuniam, in altera animam. Jam tu appendis, et ex cupiditate fraudulentos digitos adhibes; vis ut mergat pars quae habet pecuniam. Pone, noli appendere: fraudem vis facere contra te; video quid agas. Praeponere vis pecuniam animae tuae; mentiri propter illam, perdere istam. Pone, Deus appendat; qui nescit falli, nec fallere, ipse appendat. Ecce ipse appendit; vide appendentem, audi renuntiantem: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur? Vox divina est, vox est appendentis, nec fallentis; renuntiantis, admonentis. Tu in una parte pecuniam ponebas, et in altera animam; vide ubi posuisti pecuniam. Quid respondet qui appendit? de cum mundo. Volebas eam perdere, ut abs te acquireretur terra: plus habet ista ponderis, quam coelum et terra. Sed facis hoc, quia dimittendo Deum, et amando te, existi et a te; et alia jam, quae sunt forinsecus, pluris aestimas quam te. Re
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iora: amando ext̾iora. Qͥd dixi:
Om̃s qͥ mala facuit. nõne ꝯscientiã
suam ꝯtẽnunt: Ponit aũt modũ
miqͥtati suȩ: qͥsqͥs erubuerit ꝯsci¬
entiȩ suȩ. Ergo quia ꝯtẽpsit dm̃
ut a maret se: amando foris quod
non ẽ ipse. ꝯtẽpsit ⁊ se. Uidete. au¬
dite apłm huic sensui testimoniũ
caput mali. Uideamus gͦ si rema-¬
nent uł inse: amando se. uidea¬
mus. audiamus quod seqͥtur. Erũt
inqͥt hoiẽs seipsos amantes. Ama¬
tores pecunie. Ubi es qͥ te amabas:
Nempe foris es. Rogo te peccuma
nunqͥd tu es: Nẽpe qͥ neglecto deo
amasti te: amando peccuniã. dese-¬
riusti ⁊ te. Priꝰ deserusti: pꝰea ꝑdidis¬
ti. Fecit enim amor peccunie. ut
ꝑderes te. Menitiris ꝑꝑ peccuniã :
os qd̾ m̃titur occidit aĩam. Ecce
cũ queris peccuniã : ꝑdidisti aĩam.
ꝓfer trutinã u̾itatis: nõ cupidita¬
tis. Frofer staterã: s u̾itatis: nõ cu¬
piditatis. Profer obsecro te. ⁊ pone

Expanded text:
interiora, amando exteriora. Quid dixi? interiora, amando exteriora. Quid dixi? Omnes qui mala faciunt, nonne conscientiam suam contemnunt? Ponit autem modum iniquitati suae, quisquis erubuerit conscientiae suae. Ergo quia contempsit Deum ut amaret se, amando foris quod non est ipse, contempsit et se. Videte, audite Apostolum huic sensui testimonium caput mali. Videamus ergo si remanent vel in se, amando se; videamus, audiamus quod sequitur: Erunt, inquit, homines se ipsos amantes, amatores pecuniae . Ubi es qui te amabas? Nempe foris es. Rogo te, pecunia numquid tu es? Nempe qui neglecto Deo amasti te, amando pecuniam deseruisti et te. Prius deseruisti, postea perdidisti. Fecit enim amor pecuniae ut perderes te. Mentiris propter pecuniam: Os quod mentitur, occidit animam . Ecce cum quaeris pecuniam, perdidisti animam tuam. Profer trutinam veritatis, non cupiditatis: profer stateram, sed veritatis, non cupiditatis; profer, obsecro te, et pone
Abbreviated transcription (Latin):
negat se qͥ amat se. Ita uͦ rõnis ẽ.
s humane. hoo mͥ dicit. Quomͦ
negat se qͥ amat se: S dicit ds
homini. Neget se: si amat se. Aoã
animã suã: ꝑdet eã. Iussit. qͥ nouit
qͥd iubeat. Quia seit ꝯsulere: qui
potuit instruere. Et nouit reꝑare.
qͥ dignatꝰ ẽ creare. Qͥ amat. ꝑdat.
Luctuosa res ẽ ꝑdere qd̃ amas. S
interdũ ⁊ agricola ꝑdit: qd semi¬
nat. Profert. spargit. abicit: obru¬
it. Quid miraris: Iste ꝯtẽptor ⁊ ꝑ¬
ditor: auarus ẽ messor. Qͥo factũ sit.
hyemps ⁊ estas ꝓbauit. Ostendit tibi
gaudiũ metentis. ꝯsiliũ seminan¬
tis. Ergo qͥ amat aĩam suã: ꝑdat eã.
Qui fructũ in ea querit: seminet
eam. hoc ẽ gͦ neget se: ne ꝑu̾se
eam amando ꝑdet se. Hemo enim
ẽ. qͥ nõ se amet. S rectꝰ amor est
querendus: ꝑu̾sꝰ cauendus. Quis¬
qͥs enim dimisso deo. amauerit se.
dm̃q dimiserit: amandose. non
remanet nec inse: s exit ⁊ ase.
Erit exul pectori sui. cõtẽnendo

Expanded text:
egat se qui amat se? Ita vero rationis est, sed humanae: homo mihi dicit, Quomodo negat se qui amat se? Sed dicit Deus homini, Neget se, si amat se. Amandanimam, suam, perdet eam . Jussit qui novit quid jubeat, quia scit consulere qui novit instruere, et novit reparare qui dignatus est creare. Qui amat, perdat. Luctuosa res est perdere quod amas. Sed interdum et agricola perdit quod seminat. Profert, spargit, abjicit, obruit. Quid miraris? Iste contemptor et perditor avarus est messor. Quid factum sit, hiems et aestas probavit; ostendit tibi gaudium metentis consilium seminantis. Ergo qui amat animam suam, perdet eam. Qui fructum in ea quaerit, seminet eam. Hoc est ergo neget se, ne perverse eam amando perdat se. 3. Amest qui non se amet; sed rectus amor est quaerendus, perversus cavendus. Quisquis enim dimisso Deo amaverit se, Deumque dimiserit amando se, non remanet nec in se, sed exit et a se. Exit exsul pectoris sui, contemnendo
Abbreviated transcription (Latin):
mortua ẽ uñ ⁊ hoc ꝓbamꝰ: Ipsam
u̾itatẽ int̾rogemꝰ que ait. Os qd̾
m̃titur occidit aĩam. Quero hoc
quare mortua ẽ aĩa. Quod paulo
ante dicebã: quero quare mortuũ
ẽ corpꝰ. Qͥa discessit uita eiꝰ aĩa. Qua¬
re mortua ẽ aĩa: Quia doseruit
tis. scitote certũq retinete. cor¬
pꝰ mortuũ eẽ sine aĩa : aĩam mor¬
tuã eẽ sine deo. Dĩs hõo sine deo:
mortuã habet aĩam. Plangis mor
ge infidelẽ. scͥptũ est. Luctꝰ mor¬
tui. septem dies. Fatui aut̃ ⁊ impii.
ille m̃r. respõdeat comminatori. Qͥd
gẽ u̾itatẽ. Si noluero qͥd facis: ꝑcutiᷤᷤ
corpꝰ meũ: ut recedat inde aĩa mea.
S ipsa aĩa mea. habet ad se corpꝰ. Nõ
ẽ imprudẽs. ñ ẽ insipiẽs. Tuuis feri¬
re corpꝰ meũ. uis ut cũ timeo ne feri¬
as corpꝰ meũ. ⁊ recedat inde aiã mea ⁊̃
ego feriã aĩam meã. ⁊ recedat ĩde ds̃
m̃s: Nõ gͦ timeas m̃r gladiũ ꝑcus¬
soris: linguã tuã time. ne tu te ꝑcu¬

Expanded text:
bamus? Ipsam veritatem interrogemus, quae ait: Os quod mentitur, occidit animam . Quaero, Quare mortua est anima? Quod paulo ante dicebam, quaero, Quare mortuum est corpus? Quia discessit vita ejus anima. Quare mortua est anima? Quia deseruit tis, scitote certumque tenete, corpus mortuum esse sine anima: animam mortuam esse sine Deo. Omnis homo sine Deo mortuam habet animam. Plangis mortge infidelem. Scriptum est: Luctus mortui, septem dies; fatui autem et impiimartyr respondeat comminatori Quid gem veritatem? Si noluero, quid facis? Percutis corpus meum, ut recedat inde anima mea: sed ipsa anima mea ad se habet corpus. Non est imprudens, non est insipiens. Tu vis ferire corpus meum: vis ut, cum timeo ne ferias corpus meum, et recedat inde anima mea, ego feriam animam meam, et recedat inde Deus meus? Non ergo timeas, martyr, gladium percussoris: linguam tuam time, ne tu te percu
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ uiuat aĩa. Pedes isti ãbulant.
Ecce de imo motu. De uita int̾ro:¬
⁊ corpꝰ ⁊ aĩam. Ambulant pedes.
ad adult̾iũ inqͥt. Ergo mortua est
aĩa. Sic eñi u̾acissime scriptura
dix̃: mortua ẽ uidua que indeliciis
uiuit. Cũ multũ sit int̾ delicias ⁊
adult̾iũ. Quomͦ potest aĩa que in
deliciis mortua dr̃. in adult̾io uiu̾e :
Mortua ẽ. S nec sic qͥdẽ agens.
sonos. nisi habitator ĩtꝰ eẽt: ⁊ qͣsi ad
hoc organũ musicus qͥ lĩgua illa
ut̾etur. Prorsus ĩtelligo. Hoc modo
corpꝰ loqͥtur. corpꝰ uiuit. S in t̾ro¬

Expanded text:
utrum vivat anima. Pedes isti ambulant. Ecce de uno motu. De vita interrogo corpus et animam. Ambulant pedes, Ad adulterium, inquit. Ergo mortua est anima. Sic enividua quae in deliciis vivit . Cum multum intersit inter delicias et adulterium, quomodo potest anima, quae in deliciis mortua dicitur, in adulterio vivere? Mortua est. Sed nec sic quidem agens msonos, nisi intus habitator esset; et quasi ad hoc organum musicus, qui lingua sua uteretur. Prorsus intelligo. Hoc modo corpus loquitur, corpus vivit. Sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio metent: euntes ibant ⁊ fle¬
bant: portantes semina sua: uenien¬
tes aũt ueniẽt ĩ exultatione. tollen¬
tes manipulos suos. Audite si adniuã¬
te dño explicare potuero. quẽad modũ
ad õs ꝑtineat. Cuntes ibãt ⁊ flebãt. Ex
qͦ nascimur: imus. Qͥs eñĩ stat: Qͥs
non ex quo uiã ĩtrauit. cogitur ambu¬
lare: In fans natꝰ ẽ. crescendo ambulat:
mors finis ẽ. In fine iam ueniẽdũ ẽ. s
cũ exultatione. Qͥs eñi nõ hic plorat
in uia ista mala : qñ ipse infans inde
incipit: Utiq infans qñ nascitur :
de angustus ut̾i in huius mũdi lati¬
tudinẽ fũditur. De tenebris ꝓcedit
ad lucẽ: ⁊ tam̃ de tenebris ueniens ad
lucẽ. plorare potest. rid̾e nõ potest. Et¬

Expanded text:
es ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ ex uisibili ⁊ iuisibili creauit.
Uisibilẽ de t̾ra fecit: inuisibilem
flatu suo inspirauit. Substantia
gͦ inuisibił hoc ẽ aĩa. que iacentẽ
t̾rã erexit de t̾ra: non timet eum
ꝑcutis t̾rã. Potes ferire habitacu¬
lũ. nunqͥd habitantẽ. Fugit ꝑcus¬
so uinculo collegatꝰ. ⁊ erit in occul¬
to coronatꝰ. Iuid gͦ minaris. qui
aĩe nichil fac̾e potes: ꝑmeritũ
eiꝰ cui fac̾e nichil potes. resurget
cuii fac̾e aliqͥd potes.ꝑ m̾itũ enim
aĩe. resurget ⁊ caro.⁊ habitatori
reddetur: iam nõ ruitura. s mã¬
sura. Ecce u̾ba mr̃is dico. Ecce ꝓpt̾
ipsam carnẽ meã. timeo comini¬
nantẽ. Caro mea subiacet potesta¬
ti: s etiã capilli capitis numerati
s̃ creatori. Quid timeo ne carnem
ꝑdã. qͥ nec capillũ ꝑdo: Quomͦ ñ
attendit carnẽ meã. eui sic nota
s̃ uilia meas Ipsũ corpꝰ qd̾ ꝑcuti
⁊ occidi potest: ad tempꝰ emis erit.

Expanded text:
ipsum ex visibili et invisibili creavit: ipsum ex visibili et invisibili creavit: visibilem de terra fecit, invisibilem flatu suo animavit. Substantia ergo invisibilis, hoc est, anima quae jacentem terram erexit de terra, non timet cum percutis terram. Potes ferire habitaculum, numquid habitatorem? Fugit percusso vinculo colligatus, et erit in occulto coronatus. Quid ergo minaris, qui animae nihil facere potes? Per meritum ejus cui facere nihil potes, resurget cui facere aliquid potes. Per meritum enim animae resurget et caro: et habitatori reddetur, jam non ruitura, sed mansura. Ecce, verba martyris dico, ecce nec propter ipsam carnem meam timeo comminantem. Caro mea subjacet potestati: sed etiam capilli capitis numerati sunt Creatori . Quid timeo ne carnem perdam, qui nec capillum perdo? Quomodo non attendit carnem meam, cui sic nota sunt vilia mea? Ipsum corpus quod percuti et occidi potest, ad tempus cinis erit
Abbreviated transcription (Latin):
ret ⁊ dic̃. occido te.⁊ nõ timet. ne
cũ minatur: pͥus moriatur. Oecido
inqͥt. Quis dicit. cui dieit: Duos
audio. unũ t̾rentẽ: alterũ metuẽ¬
infirmus: s ambo mortales. Quid
se gͦ extendit inhonore inflatior
potestas. in carne equał infirmitaᷤ:
Securꝰ minetur mortẽ: qͥ nõ timet
mortẽ. Si uͦ uñ t̾ret timet. atte¬
ndat se: ⁊ ei eui minatur compa¬
ret se. Inueniat in eo cui minatur
parẽ cõditionẽ: ⁊ a dño simul cum
illo petat miserationẽ. Hoo ẽ enim
⁊ hoĩ minatur: creatura creature.
s una inflata sub creatore: alt̾a fu¬
m̃r: stans hoõ ante hominẽ. Non
timeo. qͥa timeo. Tu qd̾ minaris.
si ille. nolit nõ facis. Quod aũt ille
minatur ut faciat: a nullo impe¬
ditur. Deinde tu qd̾ minaris.⁊ si
ꝑmitteris. qͥd facis: Usq ad car¬
nẽ seuis: aĩa tua ẽ. Nõ occides. qd̾
nõ uides. Uisibił. iuisibilẽ t̾res. Ha¬
bemꝰ ambo inuisibilẽ creatorẽ. quẽ
simul timere debeamꝰ : qͥ hominẽ

Expanded text:
ret, et dicit, Occido te: et non timet, ne cum minatur, prius moriatur. Occido, inquit. Quis dicit? cui dicit? Duos audio: unum terrentem, alterum metueninfirmus, sed ambo mortales. Quid se ergo extendit in honore inflatior potestas, in carne aequalis infirmitas? Securus minetur mortem, qui non timet mortem. Si vero unde terret, timet; attendat se, et ei cui minatur comparet se. Inveniat in eo cui minatur, parem conditionem; et a Domino simul cum illo petat miserationem. Homo est enim, et homini minatur, creatura creaturae: sed una inflata sub Creatore, altera fumartyr, stans homo ante hominem: Non timeo, quia timeo. Tu quod minaris, si ille nolit, non facis: quod autem ille minatur, ut faciat a nullo impeditur. Deinde tu quod minaris, et si permitteris, quid facis? Usque ad carnem saevis, anima tuta est. Non occides quod non vides: visibilis visibilem terres. Habemus ambo invisibilem Creatorem, quem simul timere debeamus; qui hominem
Abbreviated transcription (Latin):
Sequens ꝑ oĩa uestigia xͥ petrus.
turbatur ⁊ negat.⁊ repicitur ⁊ plorat.¬
ut fletꝰ dilueret. qd̾ timor infecerat.
Non fuit illa petri desertio: s erudi¬
tio. Amorẽ qͥppe dño ĩt̾rogante in
corde suo. p̾sũpserat se ꝓ eo etiam
moriturũ. Uiribꝰ suis hoc tribue¬
bat. Hisi pauliẜ a regente deserere¬
tur: nõ sibi demonstraretur.Ausꝰ ẽ
dic̾e. aĩam meã ꝓ te ponã. Aiãm suã

Expanded text:
Sequens per omnia vestigia Christi Petrus conturbatur, et negat: respicitur, et plorat; fletus tergit quod timor infecerat. Non fuit illa Petri desertio, sed eruditio. Amare quippe Dominum interrogatus in corde suo praesumpserat se pro eo etiam moriturum. Viribus suis hoc tribuerat: nisi paulisper a regente desereretur, non sibi demonstraretur. Ausus est dicere, Animam meam pro te ponam. Animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
te: Noli tu ipse uiuere inte. quid
ẽ noli tu ipse uiu̾e in te: Noli face
uoluntatẽ tuã. s illiꝰ qͥ habitat
eloqͥa diuma que lecta
q̃. tum̃do nõ timere:
⁊ nõ tim̃do timere. Ad
nos eẽ uoluisse: s amonendo ne
timeremꝰ: ⁊ admonendo ut time¬
remꝰ. Ait enim. Nolite timere eos
qͥ corpꝰ occidũt: aĩam aũt nõ pos¬
sũt occidere. Ecce ubi monuit ne
timeremꝰ: uidete ubi monuerit
ut timeremꝰ. S eum inqͥt tume¬
te: qͥ potestatẽ habet corpꝰ ⁊ aĩam
occidere in gehennã. Ergo timea¬
mus: ut nõ timeamꝰ. Timor uide¬
tur ad ignauiã ꝑtinere. Timor ĩ¬
firmoꝵ uidetur eẽ. nõ foctium.
S uidete qͥd ait seriptura. T imor
dm̃ pes fortitudinis. Timeamꝰ ne
timeamꝰ. Hoc ẽ prudent̾ timeamꝰ:
ne manit̾ timeamꝰ. Mr̃es seĩ ꝓpter¬

Expanded text:
te? Noli tu ipse vivere in te. Quid est, Noli tu ipse vivere in te? Noli facere voluntatem tuam, sed illius qui habitat eloquia divina, quae lecta sunt, timendo non timere, et non timendo timere. Advnos esse voluisse: sed admonendo ne timeremus, et admonendo ut timeremus. Ait enim: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Ecce ubi monuit ne timeremus. Videte ubi monuerit ut timeremus. Sed eum, inquit, timete, qui potestatem habet et corpus et animam occidere in gehenna. Ergo timeamus, ut non timeamus. Timor videtur ad ignaviam pertinere: timor infirmorum videtur esse, non fortium. Sed videte quid ait Scriptura: Timor Domini spes fortitudinis . Timeamus, ne timeamus: hoc est, prudenter timeamus, ne inaniter timeamus. Martyres sanct
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hic: ⁊ uenit in m̃tẽ qͦd dicã. Cõ¬
tradici nõ potest uite: nisi ab aĩa
mortua. Eugłm uita ẽ: impietas
⁊ infidelitas. mors aĩe ẽ. E cce potest
mori. ⁊ immortalis ẽ. Quomͦ gͦ im¬
mortał ẽ. Nͥa semꝑ aliqua uita ẽ.
que in illa nunquã extinguitur.
Quomͦ gͦ moritur: Non ut non
sit uita: s amittendo uitã. Et enu
aiã ⁊ uita ẽ.⁊ alicui rei:⁊ habet
etiã ipsa uitam suã. Ordinẽ attẽ

Expanded text:
in mentem quod dicam. Contradici non potest vitae, nisi ab anima mortua. Evangelium vita est, impietas et infidelitas mors animae est. Ecce potest mori, et immortalis est. Quomodo ergo immortalis est? Quia semper aliqua vita est, quae in illa nunquam exstinguitur. Quomodo moritur? Non ut non sit vita, sed amittendo vitam. Etenim anima et vita est alicui rei, et habet etiam ipsa vitam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uiuificare. Paĩam qͥppe. caro ui-¬
uit. Hȩc uita mori nõ potest: ⁊ ideo
aĩa iimortał ẽ. Quare gͦ dixi sed̾o
suum modũ: Audite quare. Quo
dicit apłs loquens de deo. Qui solꝰ
habet imortalitatẽ: ⁊ lucẽ habi-¬
tat in accessibilẽ: quẽ nemo homi¬
nũ uidit. nec uid̾e potest. cui est

Expanded text:
caro vivit. Haec vita mori non potest: et ideo anima immortalis est. Quare ergo dixi, Secundum suum modum? Audite quare. Quondicit Apostolus loquens de Deo, Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, sed nec videre po
Abbreviated transcription (Latin):
suam posuit: sic ⁊ nos debenus pro
frĩbus aĩas ponere : Ecce quantum
tẽpꝰ ẽ. Dicẽdͭo apło. qͥ parce seminat:
parce ⁊ metet. Infatigabiles inqͥt dũ
tẽpꝰ habemꝰ. oꝑem̃ bonũ ad os: max᷑i
aũt ad domesticos fide. Et it̾ũ. bonũ
ĩqͥt facientes nõ deficiamꝰ: tẽꝑe enim

Expanded text:
suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere ? Ecce quantum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facien
Abbreviated transcription (Latin):
gua sua. Qͥs nos seꝑabit a caritate
auri: Tribulatio. an angustia. an
ꝑsecutio: Possunt ⁊ auari dicere
auro: ꝑꝑ te occidimur tota die.
Discerne in qͥt tribulationẽ meã.
bulantur ⁊ auari. Discerne angus¬
tias meas. Paciuntur angustias ⁊
discerne causã meã: Propter te
morte afficimur tota die. Illi si
gͦ discreta causa: certa ẽ uictoria.
Si gͦ causã in sollemnitate mr̃m
amamus: amemꝰ in eis nõ passio¬
nes. s causam passioniĩ. Nam si ama¬
uerimꝰ passiones tantũ ⁊ multos
iuenturi sumꝰ. qͥ peiora pariunt᷑
in causis malis. S causam atten¬
damꝰ. Erucẽ xͥ attendite: ibi erat
dissimilis causa. Unus latro credi¬
dit: aliꝰ blasphemauit. Dñs tam̃
de tribunali crucis inter ambos
iudicauit. Illũ qͥ blasphemauit ĩ

Expanded text:
gua sua: Quis nos separabit a cupiditate gua sua: Quis nos separabit a cupiditate auri? Tribulatio? an angustia? an persecutio? Possunt et avari dicere auro: Propter te occidimur tota die. Discerne, inquit, tribulationem meam: t avari. Discerne angustias meas: patiuntur angustias etdiscerne causam meam? Propter te mortificabimur tota die; illi nonergo discreta causa, certe est victoria. Si ergo, carissimi, solemnitatem martyrum amamus, amemus in eis non passiones, sed causas passionum. Nam si amaverimus passiones tantum, multos inventuri sumus qui pejora patiuntur in causis malis. Sed causam attendamus, crucem Christi attendite: ibi erat dissimilis causa. Unus latro credidit, alius blasphemavit. Dominus tanquam de tribunali inter ambos judicavit: illum qui blasphemavit, in
Abbreviated transcription (Latin):
mina mr̃m p̾nuntiabat. Illa certa¬
mina ubi uicert̃ ꝑsecutionẽ. famiẽ.
sitim. egestatẽ. ignomimã: ad ex¬
tremũ timorẽ mortis: ⁊ hostem
seuissimũ. S uidete fr̾s. qi totũ
ut p̾feramꝰ caritatẽ dei mũdo. Qua¬
ntas angustias paciuntur. qͥ uo¬
lunt res raꝑe alienas: An ꝑsecu¬
tio ait: Et ipsa nõ frangit. Aua¬
ricia tenetur auarus: rapit ac ti¬
met penam. estuat in rapinam.
Multi enĩ famem paciuntur. dum
acqͥrũt ⁊ faciunt lucra. Quibꝰ p̾ci¬
pimus ieiunare: ⁊ ex cusant de sto¬
macho. uacat illis tota die solidos
numerare: ⁊ ieiuni dormiunt. An
nuditas: & qͥd dicã de nuditate:
Cotidie negociatores de naufragi¬
o nudi euadũt.⁊ iterũ nauigãt.
An ꝑiculũ: Unde cotidie ꝑicli
sitas: ⁊ tam̃ comminuit᷑ hereditaᷤ.
Si gͦ hoc meretur tẽporalis cupi
ditas. quare non mereatur beati¬
tudinẽ xͥ hereditas : Auarus dicet
in corde suo: qͥ forte non audet lin¬

Expanded text:
mina martyrum pronuntiabat. Illa certamina martyrum pronuntiabat. Illa certamina, ubi vicerunt persecutiones, famem, sitim, egestatem, ignominiam, ad extremum timorem mortis, hostem novissimum. Sed videte, fratres totum ut praeferamus caritatem Christi mundo. Quantas angustias patiuntur qui volunt rapere res alienas. An persecutio, ait? et ipsa non frangit, avaritia terretur. Avarus rapit, ac timet poenam, ac aestuat in rapina: multi enim famem patiuntur, dum acquirunt et faciunt lucra; quibus praecipimus jejunare, et excusant de stomacho. Vacet illis tota die solidos enumerare, et jejuni dormiant. An nuditas? ut quid dicam de nuditate? Quotidie negotiatores de naufragio nudi evadunt, et iterum navigant ad periculum. Unde quotidie periclitsitas; et tamen 629 comminuitur haereditas. Si ergo hoc meretur temporalis cupiditas, quare non mereatur Christi haereditas? Avarus dicit in corde suo, qui forte non audet in lin
Abbreviated transcription (Latin):
in dnõ letantur: iniusti non noue¬
runt letare nisi ĩ hoc scło. S ipsa
ẽ pͥma acies debellanda. Primo uin¬
cende s̃ delectationes: ⁊ postea do¬
lores. Quomͦ potest suꝑare mũdũ
seuientẽ ÷ qͥ non potest suꝑare bla¬
ndientẽ. blanditur hic mũdus pol¬
licendo honores: diuitias. uolup¬
tates. Mmatur hic mundus intẽ¬
tando dolores: egestates. humilita¬
tes. Qͥs non cõtẽnat qd̾ pollicetur:
Qͥs nõ suꝑare potest qd minatur:
habere delectationẽs suãs diuicias.
qͥs non nouit: S plus habet delec
ut duo ueniant in tẽptatione. di¬
uitie scł ⁊ iꝰticia : ut nõ possis hab̾e
utrũq. s si miseris manꝰ ad diuicias¬
diuicie: mͦ elige.⁊ mͦ pugna: modo
uideamus. si nõ sine causa cantasti.
Letamini in dño. ⁊ exultate iꝰti. Mo¬
tlo uideamus si nõ sine causa audis¬
ti. qͥs nos seꝑabit a caritate xp̃i.
& qͥdem p̾termisit oĩa. qͥbꝰ blan¬
tur mundꝰ: Quare : Quia certa¬

Expanded text:
in Domino laetantur, injusti non noverunt laetari nisi in saeculo. Sed ipsa est prima acies debellanda: primo vincendae sunt delectationes, et postea dolores. Quomodo potest superare mundum saevientem, qui non potest superare blandientem? Blanditur hic mundus, pollicendo honores, divitias, voluptates: minatur hic mundus, intentando dolores, egestates, humilitates. Qui non contemnit quod pollicetur, quomodo superare potest quod minatur? Habent delectationem suam divitiae: quis nesciat? Sed plus habet delectut duo haec veniant in tentationem, divitiae et justitia, et non possis habere utrumque, sed si miseris mandivitiae: modo elige, modo pugna; modo videamus si non sine causa cantasti, Laetamini in Domino, et exsultate, justi: modo videamus si non sine causa audisti, Quis nos separabit a charitate Christi? Et quidem praetermisit omnia, quibus blantur mundus. Quare? Quia certa
Abbreviated transcription (Latin):
Maiorẽ hac caritatẽ nemo ħt quã
ut aĩam suã ponat ꝓ amicis suis.
Accessisti pauꝑ: recedis diues. Im¬
mo non recedis: s manendo diues
eris. Ab illo mr̃es acceꝑunt. qd̾ ꝓ
illo passi s̃. Credite. ab illo acceꝑũt
Pater familias dedit illis. unde il¬
lũ pascerẽt. Ipsum habemꝰ: ab ipso
petamꝰ. Et si acciꝑe minus digni
sumꝰ: ꝑ amicos ipsiꝰ qͥ eũ de ipsius
pauerũt petamus. Orant ipsi ꝓ no¬
bise ut donet ⁊ nobis. Ioħm audi¬

Expanded text:
Majorem hac charitatem nemo habet, quam Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. Accessisti pauper, recedis dives: imo non recedis, sed manendo dives eris. Ab illo martyres acceperunt quod pro illo passi sunt: credite; ab illo acceperunt. Paterfamilias dedit illis unde illum pascerent. Ipsum habemus, ab ipso petamus. Et si accipere minus digni sumus, per amicos ipsius, qui eum de ipsius dono paverunt, petamus. Orent ipsi pro nobis, ut donet et nobis. Et u
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾głista. ĩ epła sua dicit. Sicut xꝰ
tis ad m̃sam potentis. Nostis fideles
ad quã m̃sam acceditis. Recolite scͥp¬
turã dicẽtẽ. Cũ accedis ad m̃sampo¬
tentis: scito qm̃ oportet talia te p̾pa¬
rare. Ad quã m̃sam potentis accedi̾᷑
Qͥ tibi exhibet se ipsum: nõ m̃sam
m̃sam: ⁊ saturare. Esto pauꝑ.⁊ satã¬
beris. Edẽt pauꝑes ⁊ saturabuntur.
Scito qm̃ talia te oporte p̾parare.
Ut intelligas expositorẽ ioħm ad¬
tende. Forte enĩ nesciebas qͥd sit:
cũ accedis ad m̃sam potentis scito
qm talia te oportet p̃̾parare. Audi
pauꝑ accessisti. Uñ talia p̾parabis:
Ab ipso qͥ te muitauit pete: ut
habeas unde illũ pascas. Hisi ipse
t᷑ dederit. nichil habebis. S habes
iam aliqͥd caritatis. Hec hoe tibi
imputes. Qͥd eñĩ habes qd̾ non ac¬
cepisti: Habes habes iam. aliqͥd ca¬
ritatis. Pete ut augeat: pete ut
ꝑficiat. quousq ꝑuenias ad illam
m̃sam. qua maior ĩ hac uita nõ ẽ.

Expanded text:
elista in Epistola sua dicit: Sicut Chrtis ad mensam potentis: nostis fideles ad quam mensam acceditis: recolite Scripturam dicentem, Cum accedis ad mensam potentis, scito quoniam oportet te talia praeparare . Ad quam mensam potentis accedis? Qui tibi exhibet se ipsum, non mensammensam, et saturare. Esto pauper, et saturaberis. Edent pauperes, et saturabuntur . Scito quoniam talia te oportet praeparare. Ut intelligas, Joannem expositorem attende. Forte enim nesciebas quid sit, Cum accedis ad mensam potentis, scito quoniam talia te oportet praeparare. Audi pauper accessisti: unde talia praeparabis? Ab ipso qui te invitavit pete, ut habeas unde illum pascas. Nisi ipse tibi dederit, nihil habebis. Sed habes jam aliquid charitatis? Nec hoc tibi imputes: Quid enim habes quod non accepisti ? Habes jam aliquid charitatis? Pete ut augeat, pete ut perficiat, quousque pervenias ad illam mensam, qua major in hac vita non est.
Abbreviated transcription (Latin):
erit: Forte palpabũt ⁊ nõ dolebũt:
Non uidebũt: s non cruciabũtur.
Ab̾sit. Hon solũ tenebre erunt. ñ
eis sola tollitur pecies: qua gaude¬
bant: s datur etiã qd̾ in ȩt̾nũ ge¬
mant. Neq cõtẽneres eñim tene¬
bras. O qͥsqͥs es flagiciosus. qͥ soles
ult̾ia. non solũ tenebras non horre¬
re. s querere: qͥ soles plus gaudere
qñ lucerna extinguit: non tales te¬
nebras habebis ubi gaudeas. ubi le¬
teris : ubi te uoluptatibꝰ carnis oblec¬
tes. Hon sic erũt ipse tenebre. S qͦ¬
mͦ erũt. Ubi erit fletꝰ ⁊ stridor den¬
tiũ. tortor sine defectu: tortꝰ sine de¬
fectu : nec qͥ torquet fatigatur: nec
qͥ torg̃tur moritur. Erũt gͦ et̾ne
laerime illis qͥ sic uixert: ert̃ et̾na
gaudia scõꝵ: qͣn uenientes uenient
in erultatione: portantes mampu

Expanded text:
erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles ulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia sanctorum, quando venientes venient in exsultat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ista uita. Nunqͥd ĩ patria. Quare
non ĩpatria: Quia uenientes ueni¬
ent merultatione portantes mani¬
pulos suos. Felicitas uenit. nunqͥd
lacͥmas redit: Porro aũt illi qͥ hie
maniter plorant. inaniter rident :
cupiditatibus sius dissipati: quãdo
fraudantur gemũt: qñ fraudãt exul¬
tant. Plorant ⁊ ipsi in ista uia : plo¬
rant ⁊ ipsi. s ñ exultationẽ. uenien-¬
tes aũt ueniẽt ĩ exultatioẽ: portan
tes manipulos suos. Qͥd colligũt: si
nichil seminauert: In uo colligũt:
s qd̾ semmauer̃t. Qa pinas seminaue¬
rõt: ignẽ colligũt. Et eunt non de fle-¬
tu ad risum: sicut scĩ euntes ibant ⁊
flebãt mittentes semina suã. uenientes
aũt uenient in exultatione. Illi afletu:
ad fletũ. Ad̃ fietu cũ risu: ad fletum
sine risu. Qͥd enim illis fiet: Quo
eunt. qñ resurreerĩt: Deo. nisi qd̾
dñs dieit. ligate eiᷤ manus ⁊ pedes.¬
⁊ ꝓicite in tenebras exteriores: age.
qͥd p̾ea: Tenebre erũt.⁊ dolor non

Expanded text:
a via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatites manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ feret qͦ tu non uis. Hoc aũt dixit.
significans qua morte clarificatu¬
rus eẽt dm̃. Factũ ẽ aũt. Puenit
petrus ad passionẽ: qͥ lacrimis dilue.¬
rat negationẽ. Quod ⁊ ꝓmiserat᷑
saluator: non potuit auferre tẽpta-¬

Expanded text:
t quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Dominum . Factum est, pervenit Petrus ad passionem, qui lacrymis diluerat negationem. Quod ei promiserat Salvator, non potuit auferre tenta
Abbreviated transcription (Latin):
debet ad eẽ uita aĩe. hoc ẽ ds: ne
moratur aĩa. Corpꝰ quomͦ moritur:
Aiã deserente. Niã in quã deseren¬
te moritur corpꝰ ⁊ iacet cadauer
paulo ante appetibile. mͦ asꝑnabile.
Insũt m̃bra. oculi. aures.S he fe¬
nestre s̃ domꝰ. habitator abscessit.
Qͥ plangit mortuũ. ad fenestras
habitaculi frustra clamat. Non ẽ
intꝰ qͥ audiat. Quanta dieit plan¬
gentis affectꝰ. quanta enum̾at.
quanta cõmemorat. Et quanta
ut Sixerim doloris in sania quasi
cũ sentiente loqͥtur. ⁊ cũ loquatur
cũ absente: Enum̾at mores. enu¬
m̾at indicia. beniuolentiaȩ cirea
se. Tu es qͥ mͥ illud dedisti. illud et
illud p̾stitisti. T̃ u es qͥ sic ⁊ sie. me
oilex isti. Si attendas. si intelligas.
si insaniã doloris pͥmas: qͥ te dilex̃
abscessit. Frustra te domꝰ patitur
pulsatorẽ: in qua nõ potes mueni¬

Expanded text:
et adesse vita animae, hoc est, Deus, ne moriatur anima. Corpus quomodo moritur? Anima deserente. Anima, inquam, deserente moritur corpus: et jacet cadaver paulo ante appetibile, modo aspernabile. Insunt membra, oculi, aures: sed hae fenestrae sunt domus, habitator abscessit. Qui plangit mortuum, ad fenestras habitaculi frustra clamat: non est intus qui audiat. Quanta dicit plangentis affectus, quanta enumerat, quanta commemorat; et per quantam, ut ita dixerim, doloris insaniam quasi cum sentiente loquitur, cum loquatur cum absente? Enumerat mores, enumerat indicia benevolentiae circa se. Tu es qui mihi illud dedisti; illud et illud praestitisti: tu es qui sic et sic me dilexisti. Si attendas, si intelligas, si insaniam doloris premas, qui te dilexit abscessit: frustra te domus patitur pulsatorem, in qua non potes inveni
Abbreviated transcription (Latin):
mas. Nam uñ dicturꝰ es deo. posuisti
lacͥmas meas in ꝯpectu tuo: uñ dictu¬
non habuit ꝑegrinũ se ẽẽ nõ doluit:
Qua fronte ad patriã uenit. qͥ non ab¬
sens suẜirauit: Hõne codie nobis dr.
ubi ẽ ds tuus: Discite frs̃ mei. discite
de paucis eẽ: bñ unite : ambulate
uiam dei: ⁊ uidete q auditis ubi est
ds̃ tuus. felices eritis: infelices si di¬
xeritis. Quãdo enim defendimꝰ fidẽ
xͥanã. ⁊ repondetur nobis. ecce p̾di¬
catur ubiq nom̃ xͥ : quare habũdãt
mala. qͥd aliud dr̾. nisi ubi ds̃ tuus:¬

Expanded text:
ymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti ymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dictunon habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ridẽt homines plorãdũ ẽ. S plorat
aliuꝰd dãnũ suũ. plorat aliꝰ p̾ssurã suã
qr ĩ carc̾e ẽ ꝯstitut᷑:. plorat aliꝰ qd̾ ami¬
serit mortuũ aliquẽ carissimoꝵ suoꝵ.
Ille hinc: ille hĩc. Iustꝰ unde. Primo
de his oĩbꝰ. Iutꝰ enĩ plorat u̾acit̾. plo¬
rante steriliter. Plorat plorãtes: plo¬
rat ridẽtes: qi ⁊ qͥ plorãt de rebꝰ ua¬
nis innanit᷑ plorãt: ⁊ qͥ ridẽt de rebꝰ
uanis. malo suo ridẽt. Ille ubiq plo¬
rat. Plus gͦ ipse plorat. S ueniẽt cũ
opꝰ bonũ hylarẽ eẽ. Ita plane hylare¬
cit. hylarẽ enĩ datorẽ: diligit ds.
Qñ gͦ plorat. Qñ bona oꝑa sua oran¬
do cõm̃dat. Oratioẽs scõꝵ uoluit cõm̃¬
dare psalmus : orõnes ꝑegrinantiũ ⁊
donec ea insa saciẽtur: qͥ nũc in merore
s̃ ꝯstituti. Et enim fr̃s mei quãdiu
sumꝰ in corꝑe. ꝑegrinam̃ ad nõ. Non de¬
siderat patriã. ꝑegrinatio sine lacrima.
Si desideras qd nõ habes: funde lacͥ¬

Expanded text:
. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo ipse plorat. CAPUT IV. 5. opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacr
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s solꝰ habet immortalitatẽ: certe
aĩa mortał ẽ. Ecce quare dixi im¬
mortalẽ eẽ aĩam. scd̾m modũ suũ.
Nam potest ⁊ mori. Intelligat ca¬
ritas ur̃a: ⁊ nulla questio remane¬
bit. Audeo dicere. Aĩa potest mo¬
ri: potest occidi. Certe immortał
ẽ. Ecce audeo dicere. ⁊ immortalis
ẽ: ⁊ potest occidi. Et ideo dixi. qm̃
ẽ quedã immortalitas: quã solꝰ d̾s

Expanded text:
s solus habet immortalitatem, certe anima mortalis est. Ecce quare dixi immortalem esse animam secundum modum suum. Nam potest et mori. Intelligat Charitas vestra, et nulla quaestio remanebit. Audeo dicere, anima potest mori, potest occidi. Certe immortalis est. Ecce audeo dicere, et immortalis est, et potest occidi: et ideo dixi quoniam est quaedam immortalitas, hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ueneris in regnũ tuũ. Quo usq
penis fururũ ẜ̃abat: ⁊ saltim ĩ eius
aduentũ mĩam in se fieri flagita¬
bat. Proinde se latro sua m̾ita cogi¬
tans differebat: s dñs latroni quod
deꝑ̃auerat offerebat. Tanquã dicẽs.
Tu petis ut meminerĩ tui. dũ ue
cõm̃das. Quẽ credis uenturũ. ante¬
quã ueniã ubiq sũ. Quãuis ĩ infer¬
na descẽsurus. habeo te hodie ĩ para¬
diso: nõ alt̾i̾ cõm̃datũ: s mecũ. Ad
homines enĩ mortales. ⁊ ad ipsos
mortuos descẽdit humilitas mea:
de ꝑadiso nunquã discessit diuini¬
tas mea. Ita facte s̃ eruces. tres cau¬
se. Unꝰ latronũ xͦ ĩsultabat: alter
dabat. Crux xͥ in medio nõ fuit
suppliciũ. s tribimal. De cruce qͥ-¬
ppe ĩsultãtẽ dãnauit: credentẽ li¬
berauit. Timete insultantes: gau¬
dete credentes. Hoc faciet inclari¬
tate : qd̾ fec̃ in hũilitate. Munera
niunt. Mirari ea possumꝰ. inuesti

Expanded text:
. Quousque se futurum sperabat, et saltem in ejus adventu misericordiam in se fieri flagitabat. Proinde se latro, sua merita cogitans, differebat: sed Dominus latroni, quod desperaverat, offerebat; tanquam diceret, Tu petis ut meminerim tui, dum vencommendas; quem credis venturum, antequam veniam, ubique sum. Ideo quamvis in inferna descensurus, habeo te hodie in paradiso; non alteri commendatum, sed mecum. Ad homines enim mortales et ad ipsos mortuos descendit humde paradiso autem nunquam discessit divinitas mea. Ita factae sunt tres cruces, tres causae: unus latronum Christo insultabat; alter, dabat. Crux Christi in medio non fuit supplicium, sed tribunal: de cruce quippe insultantem damnavit, credentem liberavit. Timete insultantes, gaudete credentes: hoc faciet in claritate, quod fecit in humidicio. Mirari ea possumus: investi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o non obaudit ꝑ epłam hũc nota¬
te: ⁊ nolite commisceri cũ eo. Eoce
rixa. S attende qr colũbaꝵ rira ẽ:
non lupoꝵ. Cõtinuo subiecit. Et nõ
ut inimicum eũ estimetis: s corri¬
pite ut frẽm. Colũba amat ⁊ qñ ri¬
xatur. lupus odit.⁊ qñ blanditur.
Colũbaꝵ gͦ simplicitatẽ habentes.
na mrm celebrate: in sobrietate m̃¬
tis. non in ebrietate uentris. Deo

Expanded text:
nostro non obaudit per epistolam, hunc notate, et nolite commisceri cum eo. Ecce rixa: sed attende quoniam columbarum rixa est, non luporum. Continuo subjecit: Et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem . Columba amat et quando rixatur: lupus odit et quando blanditur. Columbarum ergo simplicitatem habentes, nia martyrum celebrate in sobrietate mentis, non in ebrietate ventris, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
thanas. Quare sathanas: Qi uis
ire ante me. Non uis ẽẽ sathanas:
uade pꝰ me. Si enim uadis pꝰ me: A¬
sequeris me. Si sequeris me: tol¬
les crucẽ tuã. Nec mͥeris ꝯsiliariꝰ:
sed discipłs. Nam unde expauisti.
istr. Mori tim̃do. te nõ negasti: te
resurgente dño.xͦ ꝯfirmatꝰ: edifi¬
catꝰ.: ꝓ illo mortuus ẽ: quẽ mori
manet beatꝰ cũ xͦ. Caleauit enim
õs foris illecebras: minas atq t̾ro¬
res. Negauit se: tulit crucẽ suã.
⁊ secutus ẽ dñm. Audi ⁊ apłm pa.¬
ulũ. negantẽ se. Michi inqͥt ab¬
sit głari. nisi in cruce dñi nr̃i iħu

Expanded text:
tanas . Quare satanas? Quia vis ire ante me. Non vis esse satanas? Vade post me. Si enim vadis post me, sequeris me: si sequeris me, tolles crucem tuam, nec mihi eris consiliarius, sed discipulus. Nam unde expavisti, isti? Mori timendo, non te negasti, te resurgente Domino confirmatus, aedificatus, pro illo mortuus est, quem mori manet beatus cum Christo. Calcavit enim omnes foris illecebras, minas atque terrores: negavit se, tulit crucem suam, et secutus est Dominum. Audi et apostolum Paulum negantem se: Mihi, inquit, absit gloriari, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
non face̾t nisi uoluisset. Potestate enĩ
infirma m̃bra corꝑis sui. Et forte de
illis dictũ ẽ. qͥ seminant ĩ lacͥmis in
gaudio metent: idest de infirmiori¬
bꝰ. Nõ enim ĩ lacͥmis seminabat ille
enim immolor: ⁊ tẽpus mee resolu¬
tionis ĩstat. Bonũ certam̃ certaui:
cursũ cõsũmaui. fidẽ seruaui. De ce¬
t̾o suꝑ ẽ mͥ corona f̾ticie. Corona de ma
Quasi dic̾et. Reode̾ mͥ messem: cui me
ipsũ imipendo sem̃tẽ. Hec u̾ba quan¬
tũ intelligimꝰ fr̃s. exultantis s̃: nõ
plorantis. Nunqͥd qñ ista dicebat.
in lacͥ̾mis eratc Hõne similis erat ila¬
ergo referamꝰ hȩc : ut nec ipsi deꝑẽt
⁊ gemitꝰ. ĩ ransiet tͥsticia cũ fine : ⁊
ueniet leticia sine fine. ueruntam̃¬

Expanded text:
ia infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manquasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hilaergo referamus haec verba, ut nec ipsi despereet gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine fine. 4. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
beatos mr̃es u̾ba ista ꝑtineãt. Nulli
enim tantũ impenderũt quã illi.
qͥ se ipsos impenderũt. Sic̃ diẽ apłs
paulꝰ. Et ipse impendar ꝓ aĩabꝰ ur̃is.
Impenderũt enim se ipsos cõfiten¬
do xp̃m: ⁊ implendo in eiꝰadiutorio
qd dictũ ẽ. Ad m̃sam magnã sedisti:

Expanded text:
beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti,
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃m. ⁊ expectatio scĩtatis
ris flagitat. Intelligimis
enim. nos qd̾ huic diei cõgruat
disputare debere. Hoc uultis. hoc
uolumꝰ. Hoc faciat. in ciius manu
s̃ ⁊ nos ⁊ sermones nr̃i. Donet facul¬
tañtẽ. qͥ tribuit uoluntatẽ. In hec
enim m̃res flagrauer̃t. Inuisibiliũ
enim amore succensi: uisibilia cõ¬
tẽpserunt. Qͥd amauit in se. qͥ cõ¬
tẽpsit in se. ne ꝑderet se: Tẽpla
enim dei erant : ⁊ dm̃ uerum in
se habitare sentiebant: ideo deos
falsos non colebãt. Audierãt: si¬
cienter hauserant: medullisq
intimis cordis tradiderãt: sibiq
qͦdã mͦ imuiscerauerãt: qd dñs
neget semetipsũ. Neget inqͥt

Expanded text:
et exspectatio Sanctitatis m flagitat. Intelligimus enim nos quod huic diei congruit disputare debere. Hoc vultis, hoc volumus: hoc faciat in cujus manu sunt et nos et sermones nostri; donet facultatem, qui tribuit voluntatem. In hoc enim martyres flagraverunt: invisibilium enim amore succensi visibilia contempserunt. Quid amavit in se, qui contempsit et se, ne perderet se? Templa enim Dei erant, et Deum verum in se habitare sentiebant; ideo falsos deos non colebant. Audierant, sitienter hauserant, medullisque intimis cordis tradiderant, sibique quodam modo invisceraverant quod Dominus neget semetipsum. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
nniet or̃o. Quid ẽ rogo uos. si
metipsum: ⁊ tollat crucẽ suam.
⁊ sequatur me : Intelligimꝰ qͥdẽ
tollat crucẽ suã. sustineat tribu¬
lationẽ suã. Tollat eni ẽ ferat.
sufferat. Pacient̾ in qͥt accipiat. oĩa
que patitur ꝓ me. ⁊ sequat᷑ me.
quo: Quo eum nouimus isse pꝰ
resurrectionẽ. Ascendit enim in
cȩlũ. ⁊ sedet ad Aext̾am patris. Ibi
nos etiã collocauit. Int̾im p̾cedat
spes: ut sequatur res. Quomͦ de¬
bet p̾cedere spes. nouert̃ qͥ au¬
diut sursum cor. Restat aut q̃¬
rere quantũ adiuuat dñs ⁊ dis¬
cutere.⁊ illo aꝑiente intrare.:
⁊ illo donante muenire: ⁊ uobis

Expanded text:
ipulus. Quid est, rogo vos, Si metipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me? Intelligimus quid est, Tollat crucem suam; sustineat tribulationem suam: tollat enim est ferat, sufferat. Patienter, inquit, accipiat omnia quae patitur propter me. Et sequatur me. Quo? Quo eum novimus isse post resurrectionem. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris. Ibi nos etiam collocavit. Interim praecedat spes, ut sequatur res. Quomodo debeat praecedere spes, noverunt qui audiunt, Sursum cor. Restat autem quaerere, quantum adjuvat Dominus, et discutere, et illo aperiente intrare, et illo donante invenire
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. Illud gͦ p̾cipue cõmonẽdi estis:
qd̾ assidue cõmoneri ⁊ seꝑ cogitare
debetis: qd̾ mr̃em dei non facit pe¬
na. s causa. Iusticia enim nr̃a. non
cruciatibꝰ delectatur ds̃: nec queri¬
tur ĩ oĩpotentis dei iudicio. qͥd qͥsq
paciatur: s quare paciatur. Ut eñi
cruce dñi nos signaremꝰ: nõ fecit
dñi pena. s causa. Nã si pena hoc fe¬
cisset. ⁊ latronũ pena similiter ua-¬
luisset. Unꝰ locus erat triũ crucifixo¬
rũ: ⁊ in medio dñs. qͥ inter iniquos
deputatꝰ ẽ. Duos latrones hĩc atq
inde posuer̃t: s causam non habue

Expanded text:
. Illud ergo praecipue commonendi estis, quod assidue commoneri, et semper cogitare debetis, quod martyrem Dei non facit poena, sed causa. Justitia enim nostra, non cruciatibus, delectatur Deus: nec quaeritur in omnipotentis veracisque judicio, quid quisque patiatur, sed quare patiatur. Ut enim cruce dominica nos signemus, non fecit hoc Domini poena, sed causa. Nam si poena hoc fecisset, hoc et latronum similis poena valuisset. Unrum: in medio Dominus, qui inter iniquos deputatus est : duos latrones hinc atque inde posuerunt, sed causam simile