comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tum celerare fugam patriaq excedere suadet.
Auxiliumq uie tellure ueteris recludit
Le sauros. ignotuq argenti pondus et anei.
Mis cõmota fugam Dido sotios ꝙ paxabcit.
Conueniunt quibus aut odim cendelle tyranni
Aut metus acer erat. naues quȩ forte parate
Coripumit. onerantq anro. portantur anari
Ligmalionis opes pelago. dux foeminasticti.¬
¶ Deuenere locos. ubi minc ingentia cernes
Moenia. surgentemꝙ uone cartaginis arcem.
Mercanq solum facti de nomine bixsam.¬
T aurmo quantumpossent ciec mudare tergo.
¶Sed uos. qui tandem. quibus aut uenistis ab oris.
Quo ue tenetis iter. ¶ Quȩxenti talibus. ille
Suspieans⁊ imoq trahens a pectore uocem.
¶O dea si prnna repetens ab origine pergam.¬

Expanded text:
Tum celerare fugam patriaque excedere suadet, auxiliumque viae veteres tellure recludit thesauros, ignotum argenti pondus et auri. His commota fugam Dido sociosque parabat: conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni aut metus acer erat; navis, quae forte paratae, corripiunt, onerantque auro: portantur avari Pygmalionis opes pelago; dux femina facti. Devenere locos, ubi nunc ingentia cernis moenia surgentemque novae Karthaginis arcem, mercatique solum, facti de nomine taurino quantum possent circumdare tergo. Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris, quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille suspirans, imoque trahens a pectore vocem: O dea, si prima repetens ab origine pergam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sepe enam inmensum celo uenit agmen aquarũ
Et fedam glemerant tempestatem imtritus atris
Cillecte ex alto nubes. iuit arduus ether
Et pluuia ingenti sata leta. bouumq labores
D iluit implentur fosse et caua flumina crescunt
Cum sonitu feruetq fretis spirantibus equor
Ipse pater media nimborum in parte sinistia
Fulmina molitur dextra. quo maxima motu
Teua tremit fugere fere et mortalia corda
Pergentes humilis strauit pauor ille flagranti
Aut athon aut iodopen aut alta ceraunia tello
Deicit ingeminant austri et densissimus imber
Nunc nemora ingenti uente nunc littora clangunt
¶Nes meniens celi messes. et sidera serua
Tuigida saturni sese que stela reportet

Expanded text:
. Saepe etiam inmensum caelo venit agmen aquarum . Saepe etiam inmensum caelo venit agmen aquarum et foedam glomerant tempestatem imbribus atris collectae ex alto nubes; ruit arduus aether et pluvia ingenti sata laeta boumque labores diluit; inplentur fossae et cava flumina crescunt cum sonitu fervetque fretis spirantibus aequor. Ipse pater media nimborum in nocte corusca fulmina molitur dextra; quo maxuma motu terra tremit; fugere ferae et mortalia corda per gentis humilis stravit pavor; ille flagranti aut Athon aut Rhodopen aut alta Ceraunia telo deicit; ingeminant austri et densissimus imber; nunc nemora ingenti vento, nunc litora plangunt. Hoc metuens caeli menses et sidera serva, frigida Saturni sese quo stella receptet
Abbreviated transcription (Latin):
M utuaq inter se len cenuiuia curant
I nuitat gemalis hiems curasq resciuitmnto ipi¬
Ceu presse cum iamportum tengere carine
Pupitus et len naute impesuere cort nas
Sed tamen et quernas glandes tune stringere tempus
Et lauri laccas cleamq cruentaq mirta
Tum cruibus pedicas et rena ponere ceruis
Auritesq sequi lepores tum fugore damas
S tupea torquentem balearis uerbera sunde
Cum nix alta iacet glaniem cum flumina tiudunt
Liud tempestates autumni et sidera dicam
Atq ubi breuicrq dies et melicr estas
Que uigilanda uiris uel cum ⁊uit imbriterum uer
Spicea iam campis cum messis inherruit. et cum
Furmenta in uiridi supula lactentia tiergunt¬
¶ Sepe ego cum flauis messorem induceret arius
A gricola. et fragili iam stungeret ordea culat
Cmnia uentorum concunere prelia uidi
Que grauidam Late segetem a radicibus inus
Sublime expulsam eruerent ita turt ine nigu
Feret hiems cumulumq leuem inpulasq uelantes¬

Expanded text:
mutuaque inter se laeti convivia curant. mutuaque inter se laeti convivia curant. Invitat genialis hiems curasque resolvit, ceu pressae cum iam portum tetigere carinae, puppibus et laeti nautae inposuere coronas. Sed tamen et quernas glandes tum stringere tempus et lauri bacas oleamque cruentaque myrta, tum gruibus pedicas et retia ponere cervis auritosque sequi lepores, tum figere dammas, stuppea torquentem Balearis verbera fundae, cum nix alta iacet, glaciem cum flumina trudunt. Quid tempestates autumni et sidera dicam, atque, ubi iam breviorque dies et mollior aestas, quae vigilanda viris. vel cum ruit imbriferum ver, spicea iam campis cum messis inhorruit et cum frumenta in viridi stipula lactentia turgent. Saepe ego, cum flavis messorem induceret arvis agricola et fragili iam stringeret hordea culmo, omnia ventorum concurrere proelia vidi, quae gravidam late segetem ab radicibus imis sublimem expulsam eruerent; ita turbine nigro ferret hiems culmumque levem stipulasque volantis
Abbreviated transcription (Latin):
Ceuq iapethumq creat sceuumq tiphea
Et coniuratos celum resindere fratres
Ter sunt conan imponere pellio ossam
S. cilicet atq osse frondosum inuoluere olimpum
Ter pater extructos disiecit flumine montes¬
¶ Sepma post decuam felix et ponere uites
Et prensos domitare boues. et litia telle
Addeie. non a fuge melior contraria furtis
¶M ulta adeo melius gelida se nocte dedere
Aut cum sole nouo terras morat eous
N ecte leues melius spule nocte arida prata
Tondentur. noctis lentus non delieit humor
Et quidam seres hiberni ad luminis ignes
Peruigilat ferroq faces inspicat acuto
Incerea longum cantu se lata laborem
A iguto coniunx percurit pectine tellas
Aut oultis inusti uulcano decequit humerem
Et filiis undam trepidi dispumat aeni
¶At iuticunda ceres medic succinditur estu
Et medio cestas estu terit area fiuges
Nudus ara sere midus. hiems ignaua celene
F ugoribus parto agucole plerumq fruuntur

Expanded text:
Coeumque Iapetumque creat saevumque Typhoea Coeumque Iapetumque creat saevumque Typhoea et coniuratos caelum rescindere fratres. Ter sunt conati inponere Pelio Ossam scilicet, atque Ossae frondosum involvere Olympum; ter pater exstructos disiecit fulmine montis. Septima post decimam felix et ponere vitem et prensos domitare boves et licia telae addere: nona fugae melior, contraria furtis. Multa adeo gelida melius se nocte dedere, aut cum sole novo terras inrorat Eous. Nocte leves melius stipulae, nocte arida prata tondentur, noctes lentus non deficit humor. Et quidam seros hiberni ad luminis ignis pervigilat ferroque faces inspicat acuto; interea longum cantu solata laborem arguto coniunx percurrit pectine telas, aut dulcis musti Volcano decoquit humorem et foliis undam trepidi despumat aeni. At rubicunda Ceres medio succiditur aestu t medio tostas aestu terit area fruges. Nudus ara, sere nudus; hiems ignava colono. Frigoribus parto agricolae plerumque fruuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Temporibusq parem diuersis quatuor annum
¶Fugidus agricolam si quando coninet imbrem
Multa forẽt que mox celo properanda sereno
Maturare datur durum procudit arator
U omeris obtusi dentem cauat arbore lantres
Aut pecori signum: aut numeros imponit aceruis
Exacuunt alii uallos. surcasq bitornes
Atq amerina parant lente rennacula uiti
Nunt facilis iubea texatur fyscina uirga¬
Nunc torete igni fruges. nunc frangere saxo
¶Quippe enam festis quedam exercere diebus¬
Fas et iura sinunt uuos deducere nulla
Religio ueniit segen p̃tendere sepem¬
Insidias auibus moliri incendere uepres
Balantum gregem fluuio mersare salubri
Sepe oleo tardi costas agitator aseli
U ilibus aut onerat pomis. Lapidemq reuertens
Incussum. aut atre massam picis urbe reportat¬
¶ psa dies alios alio dedit ordine luna
Felices opeium quintum fuge pallidus ortus
Eumenidesq sate cum partu terra nestndo

Expanded text:
temporibusque parem diversis quattuor annum. temporibusque parem diversis quattuor annum. Frigidus agricolam si quando continet imber, multa, forent quae mox caelo properanda sereno, maturare datur: durum procudit arator vomeris obtunsi dentem, cavat arbore lintres, aut pecori signum aut numeros inpressit acervis. Exacuunt alii vallos furcasque bicornis atque Amerina parant lentae retinacula viti. Nunc facilis rubea texatur fiscina virganunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo. Quippe etiam festis quaedam exercere diebusfas et iura sinunt; rivos deducere nulla religio vetuit, segeti praetendere saepeminsidias avibus moliri, incendere vepres, balantumque gregem fluvio mersare salubri. Saepe oleo tardi costas agitator aselli vilibus aut onerat pomis, lapidemque revertens incusum aut atrae massam picis urbe reportat. Ipsa dies alios alio dedit ordine Luna felicis operum. Quintam fuge: pallidus Orcus Eumenidesque satae; tum partu Terra nefando
Abbreviated transcription (Latin):
N as inter mediamq due mortalibus egus
M unere concesse duium et uia secta per ambas
Obliquus quase signorum uerteret ordo
M undus ut ad scithiam rpheas qi arduus arces
Consinrgit premitur libie ceuexus in ciustros
Nic uertex nobis semper sublimis at illum
Sub pedibus siix atra uidet manesq prosundi
Maximus hic flexu sinoso elabitur angius
Cicum perq duas in morem fluminis arctos
Aictos occeani menientes equore tingi
Illic ut perhibent haut intempesta silet nox
Semper. et obtenta densantur nocte tenebre
Naud redit a nobis aurora diemq reducit
Nos que ubi primus equis oriens afflauit anhellis¬
Illic sera iubens accendit lumina uesper¬
¶ Hinc tempestates dubio prediscere celo
Possumus hinc messisq diem tempusq serendi
Et quando insidum iemis impe lere marmor
Conueniat quando armatas deducere classes
Aut tempestiuam silius euertere pinum
Nec frustia signorum obitus speculamur et ortus

Expanded text:
; has inter mediamque duae mortalibus aegris ; has inter mediamque duae mortalibus aegris munere concessae divom, et via secta per ambas, obliquus qua se signorum verteret ordo. Mundus, ut ad Scythiam Rhipaeasque arduus arces consurgit, premitur Libyae devexus in austros. Hic vertex nobis semper sublimis; at illum sub pedibus Styx atra videt Manesque profundi. Maximus hic flexu sinuoso elabitur Anguis circum perque duas in morem fluminis Arctos, Arctos Oceani metuentis aequore tingui. Illic, ut perhibent, aut intempesta silet nox, semper et obtenta densentur nocte tenebrae, aut redit a nobis Aurora diemque reducit; nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelisillic, sera rubens accendit lumina Vesper. Hinc tempestates dubio praediscere caelo possumus, hinc messisque diem tempusque serendi, et quando infidum remis inpellere marmor conveniat, quando armatas deducere classis, aut tempestivam silvis evertere pinum. Nec frustra signorum obitus speculamur et ortus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nec non et lini segetem et cereale papauer
Tempus humo tegere et iam dudum incumbere matus¬
H um sicca tellure licet. dum nubila pendent¬
¶ Uere fabis satio ẽ tum te quoq medica putres
Accipiant sulci et milio uenit annua cinra
Candidus auratis aperit cum cornibus annum
Taurus et aduerso cedens canis occidit astro
At si trinnam in messem iobustaq farra
Exercebis humum solisq instabis mristis
Antenbi eoe athlanndes abscondantur
E nosiaq aridentis decedat stela corone
Debita ꝙ̃ sulcis comittas semmnina q̃. q
Inuite properes. anni sꝑem credere tene
Multi ante ocasum maie cepere sed illos
E xpectata seges uanis elusit auenis
¶Si uero uinamq seres uilemq faselum
Nec pelusiace euram aspernabere Lentis
H aud obscura cadens mitnt nbi signa boetes
Incipe et admedias sementem extende prunas
EI denco certis dimensum parribus orbem
Per duodena regit mundi sol aineus astra.
Semper sole uibens et touida semper ab igne

Expanded text:
nec non et lini segetem et Cereale papaver nec non et lini segetem et Cereale papaver tempus humo tegere et iamdudum incumbere aratridum sicca tellure licet, dum nubila pendent. Vere fabis satio; tum te quoque, Medica, putres accipiunt sulci et milio venit annua cura, candidus auratis aperit cum cornibus annum Taurus et averso cedens Canis occidit astro. At si triticeam in messem robustaque farra exercebis humum solisque instabis aristis, ante tibi Eoae Atlantides abscondantur Gnosiaque ardentis decedat stella Coronae, debita quam sulcis committas semina quamque invitae properes anni spem credere terrae. Multi ante occasum Maiae coepere; sed illos exspectata seges vanis elusit avenis. Si vero viciamque seres vilemque phaselum nec Pelusiacae curam aspernabere lentis, haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes: incipe et ad medias sementem extende pruinas. Idcirco certis dimensum partibus orbem per duodena regit mundi Sol aureus astra. / semper sole rubens et torrida semper ab igni;
Abbreviated transcription (Latin):
¶At si luxuria foliorum exuberat umbra
Ne quicquam pinguis palee terret area culmos
Semina uidi equidem multos medicare serentes
Et uitro prius et nigra persundere amica
Grandior ut fetus siliquis falacibus ẽẽt
Et quamuis igni exiguo properata maderent¬
U idi lecta diu et multo spectata labore
Degenerare tamen ni uis humema quot amus
Maxima queque manu legeret Sic omnia fatis
In peius iuere. et rao sublapsa iefeiri
N on aliterq qui aduerso uix flumine lembum
Remigiis subigit. si brachia forte remisit
Atq illum in preceps prono iapit alueus amui
¶reterea tam sunt arcturi sidera nobis
E dorumq dies seruandi. et lucidus anguis
Q quibus in patriam uentosa per equora uectis
Pontus et hostriferi fauces tentantur abidi
Libra die somniq pares ubi fecerit horas
Et medium Luci atq umbras iam diuidit orbem
E xercete unios tauros serite ordea campis
Usq sub extremum brume intractabilis Imbiem

Expanded text:
at si luxuria foliorum exuberat umbra, at si luxuria foliorum exuberat umbra, nequiquam pinguis palea teret area culmos. Semina vidi equidem multos medicare serentis et nitro prius et nigra perfundere amurca, grandior ut fetus siliquis fallacibus esset, et, quamvis igni exiguo, properata maderent. Vidi lecta diu et multo spectata labore degenerare tamen, ni vis humana quot annis maxima quaeque manu legeret. Sic omnia fatis in peius ruere ac retro sublapsa referri, non aliter, quam qui adverso vix flumine lembum remigiis subigit, si bracchia forte remisit, atque illum in praeceps prono rapit alveus amni. Praeterea tam sunt Arcturi sidera nobis Haedorumque dies servandi et lucidus Anguis, quam quibus in patriam ventosa per aequora vectis pontus et ostriferi fauces temptantur Abydi. Libra die somnique pares ubi fecerit horas et medium luci atque umbris iam dividit orbem, exercete, viri, tauros, serite hordea campis usque sub extremum brumae intractabilis imbrem;
Abbreviated transcription (Latin):
In burim et curui formam accepit culmus aratri
Niuie astripe pedes temo protentus in octo
Bine aures duꝑlici aptantur dentalia dorso
Ceditur et thilia ante iugo leuis altaq fagi
Stiuaq que cinius atergo torqueas imos
Et suspensa focis exploret ⁊obora sumus
Possum multa tibi ueterum precepta referre
Hi iesugis. tenuesq piget cognoscere curas
¶Aiea cum primis ingenti equanda chelindro
Et uertenda manu et cieta solidanda tenaci
Ne subeant herbe ne puluere uicta fatiscant
Tum uarie illudunt pestes. sepe exiguus mus
Sub terus. posuitq domos atq horrea fecit
A ut oculis capni fodere cubilia talpe
Inuentusq cauis buffo et que plurima terre
M onstia. ferunt. populantq ingentem faris aceruum
Gingulio atq inopi meniens formica senecte
Contemplator item cum se nux plurima siluis
Induet in florem. et ramos curabit olentes
Si superant fetus pariter frumenta sequentur
Magnaq cum magno ueniet tunna calore

Expanded text:
in burim et curvi formam accipit ulmus aratri. in burim et curvi formam accipit ulmus aratri. Huic a stirpe pedes temo protentus in octo, binae aures, duplici aptantur dentalia dorso caeditur et tilia ante iugo levis altaque fagus, stivaque, quae currus a tergo torqueat imos, et suspensa focis explorat robora fumus. Possum multa tibi veterum praecepta referre, ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. Area cum primis ingenti aequanda cylindro et vertenda manu et creta solidanda tenaci, ne subeant herbae neu pulvere victa fatiscat, tum variae inludant pestes: saepe exiguus mus sub terris posuitque domos atque horrea fecit, aut oculis capti fodere cubilia talpae, inventusque cavis bufo et quae plurima terrae monstra ferunt, populatque ingentem farris acervum curculio atque inopi metuens formica senectae. Contemplator item, cum se nux plurima silvis induet in florem et ramos curvabit olentis. Si superant fetus, pariter frumenta sequentur magnaque cum magno veniet tritura calore;
Abbreviated transcription (Latin):
Hesicerent silue et uictum dodona negaret
Mox et furmentis Labor additus. ut mala culmos
Esset iubigo. segnisq horrerent in aruis
Carrduus intereunt segetes subit aspera silua
Lappeq tribuliq interq uirennia culta
Infelix lolium. et steriles dominantur auene
Quod nisi et assiduis terram sectabere rastris
Et sonitu tenebis aues. et rurris ꝯpac:
T alce premes umbram. uotisq uocaueris ymbrem
Neu magnum alterius frustra spectabis aceruũ
Concussaq famem in silius se labere quercu
¶Dicendum et que sint diuis agrestibus arma
Quis sine nec poniere seri nec singere messes¬
U omis. et inflexi primum giaue robur aratri
Tardaque eleusine matris uoluentia plaustra
Tribulaq trabeq et iniquo pondere rastri¬
U irgea preterea celi uilisq supelex
Arbutee crates/ et missica uanus iaci
Omnia que multo ante memor prouisa ieponas
Site digna manet diuini gloria uiris
Continuo in silius magna ui inflexa domatur

Expanded text:
deficerent silvae et victum Dodona negaret. deficerent silvae et victum Dodona negaret. Mox et frumentis labor additus, ut mala culmos esset robigo segnisque horreret in arvis carduus; intereunt segetes, subit aspera silva, lappaeque tribolique, interque nitentia culta infelix lolium et steriles dominantur avenae. Quod nisi et adsiduis herbam insectabere rastris, et sonitu terrebis aves, et ruris opaci falce premes umbras votisque vocaveris imbrem, heu magnum alterius frustra spectabis acervum, concussaque famem in silvis solabere quercu. Dicendum et, quae sint duris agrestibus arma, quis sine nec potuere seri nec surgere messes: vomis et inflexi primum grave robur aratri tardaque Eleusinae matris volventia plaustra tribulaque traheaeque et iniquo pondere rastri; virgea praeterea Celei vilisque supellex, arbuteae crates et mystica vannus Iacchi. Omnia quae multo ante memor provisa repones, si te digna manet divini gloria ruris. Continuo in silvis magna vi flexa domatur
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia Liberius nullo poscente ferebat.
Ille malum uirus serpentibus addidit atus
Piedariq lupos iussit pontumq moueri
Mellaq decussit foliis ignemq remouit
Et passimriuis currentia uina iepressit
Ut uarias usus meditando excuderet artes
Paulanm et sulcis surmenti quereret herbam
U t silicis uenis arbustum exeuderet ignem
¶Tunc alaos fluuii primum sensere cauatas
Nauita tum stelis nuimeros. et nomina fecit
Pliadas. et hyadas elaramq licaonis arcton
Tum laqueis captare feras. et fallere uisco¬
I nuentum et magnos canibus circundare saltus
Atq alius iatum funda iam uerberat amnem
A ita petens. pelagoq alius trahit humida lina
Tum ferii rigor. atq argute lamina sere
Namprimum cuneis seindebant fissile lignum
Tum uarie uenere artes. Labor omnia uincit.
Improbus. et ouris urgens in rebus egestas
¶Prima ceres fenro mortales uertere terram
I nstinut cum iam glandes atq arbuta sacre

Expanded text:
omnia liberius nullo poscente ferebat. omnia liberius nullo poscente ferebat. Ille malum virus serpentibus addidit atris praedarique lupos iussit pontumque moveri, mellaque decussit foliis ignemque removit et passim rivis currentia vina repressit, ut varias usus meditando extunderet artis paulatim et sulcis frumenti quaereret herbam. Ut silicis venis abstrusum excuderet ignem. Tunc alnos primum fluvii sensere cavatas; navita tum stellis numeros et nomina fecit, Pleiadas, Hyadas, claramque Lycaonis Arcton; tum laqueis captare feras et fallere viscoinventum et magnos canibus circumdare saltus; atque alius latum funda iam verberat amnem alta petens, pelagoque alius trahit humida lina; tum ferri rigor atque argutae lamina serrae,— nam primi cuneis scindebant fissile lignum tum variae venere artes. Labor omnia vicit inprobus et duris urgens in rebus egestas. Prima Ceres ferro mortalis vertere terram instituit, cum iam glandes atque arbuta sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum exustus ager morientibus exniat herbis
Ecce supercilio clinosi tramitis undam
Flicit. ille cadens raucum per deuia murmur
Saxa ciet. scatebrisq arentia temperet aiua
Q uid/ qui ne grauidis procurat culmus mrissis
Luxurie segetum tenera de pascit in herba
Cum primum sulcos equant satat quiq paludis
Colectum humorem bibula deducit arena
Presernm in terris. si messibus amnis habundans
E xit. et obducto late tenet omnia limo
Unde caue tepedo sudant humore lacune¬
¶ Nec tamen hec cum sint hominum bouumq labores
U ersando teriam experti. nihil improbus anser
Strmonieq grues. et amaris intiba abris
O ffinunt haut umbra nocet.⁊ Dater ipse colendi
Pi aud facilem e̾e uiam uoluit. primus q per artem
Mouit agros curis acuens mortalia carda
Nec torpere graui passus sua regna ueterno
Ante iouem nulli subigebant arua coloni
Nec signare quidem aut partiri Limite campum
F as erat. In medium querebant: ipsaq tellus

Expanded text:
et, cum exustus ager morientibus aestuat herbis, et, cum exustus ager morientibus aestuat herbis, ecce supercilio clivosi tramitis undam elicit. illa cadens raucum per levia murmur saxa ciet, scatebrisque arentia temperat arva. Quid qui, ne gravidis procumbat culmus aristis, luxuriem segetum tenera depascit in herba, cum primum sulcos aequant sata. quique paludis collectum humorem bibula deducit harena. Praesertim incertis si mensibus amnis abundans exit et obducto late tenet omnia limo, unde cavae tepido sudant humore lacunae. Nec tamen, haec cum sint hominumque boumque labores versando terram experti, nihil inprobus anser Strymoniaeque grues et amaris intiba fibris officiunt aut umbra nocet. Pater ipse colendi haud facilem esse viam voluit, primusque per artem movit agros curis acuens mortalia corda nec torpere gravi passus sua regna veterno. Ante Iovem nulli subigebant arva coloni; ne signare quidem aut partiri limite campum fas erat: in medium quaerebant ipsaque tellus
Abbreviated transcription (Latin):
Pinguia consipiunt siue illis omne per ignem
E xcoquitur uinum atq exudat inutilis humor
Seu plures calor ille uias. et ceca relaxat
Spiramenta nouas ueniat qua secus in herbas
Seu dinat magis. et uenas constringit hiantes
Ne tenues pluuie rapidi. ue potennia solis
A cuor aut borree penetrabile frigus adurat
¶Multum adeo rastris glebas qui frangit inhertes
U imeneasq trahit crates iuuat orua neq illum
⁊ laua ceres alto ne quicquam spectet olimpo
Et qui prociso que sucitat equore terga
Rirsus in obliquum uerso prorumpit aratro
Exercetq frequens. tellurem atq imperat aruis
¶Numida solstina. atqi hyemes orate serenas
Agricole. hiberno lenssima puluere farra
Letus ager. nullo tantum se mesia cultu
Lactat. et ipsa suas mirantur gargara messes
¶Siud dicam. iacto qui semine quominus arua
Insequitur cumulos q ruit male pinguis arene
Deinde satis fluuium inducit. riuosq sequentes

Expanded text:
pinguia concipiunt, sive illis omne per ignem pinguia concipiunt, sive illis omne per ignem excoquitur vitium atque exsudat inutilis humor, seu pluris calor ille vias et caeca relaxat spiramenta, novas veniat qua sucus in herbas, seu durat magis et venas adstringit hiantis, ne tenues pluviae rapidive potentia solis acrior aut Boreae penetrabile frigus adurat. Multum adeo, rastris glaebas qui frangit inertis vimineasque trahit cratis, iuvat arva, neque illum flava Ceres alto nequiquam spectat Olympo; et qui, proscisso quae suscitat aequore terga, rursus in obliquum verso perrumpit aratro, exercetque frequens tellurem atque imperat arvis. Humida solstitia atque hiemes orate serenas, agricolae; hiberno laetissima pulvere farra, laetus ager: nullo tantum se Mysia cultu iactat et ipsa suas mirantur Gargara messis. Quid dicam, iacto qui semine comminus arva insequitur cumulosque ruit male pinguis harenae deinde satis fluvium inducit rivosque sequentis
Abbreviated transcription (Latin):
Fortes inuertant thauri glebasq iacentes
Puluerulenta coquat maturis solibus estas
At si non suerit tellus fecunda sub ipsum
Ricturum tenui sat erit suspendere sulco
Iuic offitiant letis ne frugibus herbe
Nic sterilem exiguus ne deserat humor mrenam
¶Aiternis idem tonsas cessare noualles
Et segnem panere situ durescere campum
¶Aut ibi flaua seres mutato sidere farra
Unde prius letum siliqua quassante ligumen
Aut tenues fetus uitie tristesq lupini
Sustuleris. fragiles calamos siluamq sonantem
U ut enim lini campum seges urit auene
U runt letheo persula papauera somno
Sed tamen alternis facilis labor arida tantum
Nec sacurare frino pudeat pingui sola neue
E ffectos cinerem inmundum iactme per agros
Sic quoque mutatis requiescant fetibus mrua
Nec nulla interea ẽ inarate gratia terre
¶Sepe enam steriles incendere prosuit agros
Atq leuem stipulam crepitantibus inere flamnus
Siue inde ocultas uires et pabula terre

Expanded text:
fortes invertant tauri glaebasque iacentis fortes invertant tauri glaebasque iacentis pulverulenta coquat maturis solibus aestas; at si non fuerit tellus fecunda, sub ipsum Arcturum tenui sat erit suspendere sulco: illic, officiant laetis ne frugibus herbae, hic, sterilem exiguus ne deserat humor harenam. Alternis idem tonsas cessare novalis et segnem patiere situ durescere campum; aut ibi flava seres mutato sidere farra, unde prius laetum siliqua quassante legumen aut tenuis fetus viciae tristisque lupini sustuleris fragilis calamos silvamque sonantem. Urit enim lini campum seges, urit avenae, urunt Lethaeo perfusa papavera somno: sed tamen alternis facilis labor, arida tantum ne saturare fimo pingui pudeat sola neve effetos cinerem inmundum iactare per agros. Sic quoque mutatis requiescunt fetibus arva; nec nulla interea est inaratae gratia terrae. Saepe etiam sterilis incendere profuit agros atque levem stipulam crepitantibus urere flammis: sive inde occultas viris et pabula terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Liquitur et zephiro putris se gleba resoluit
Depresso incipiat iam tum mihi taurus aratro
Ingemere. et sulco atritus splendescere uomer
Iula seges demum uotis iespondebit auari
A grioole bisquoq solem bis fugora sentit
ILius ĩmense iuperunt horrea messes
¶At prius ignotum ferro q̃ scindimus equor¬
U entos. et uarium celi prediscere morem
Cura sit. ac patrios cultusq habitusq locorum
Et quid queque ferat iegio. et quid queque recuset
Hic segetes illie ueniunt telicius uue
Aiborei fetus alibi. atq inuisa uirescunt
E ramina non ne uides croceos ut molus odores
Indiamittit ebur molles sua tura sabei.
Et calibes nudi ferrum uirosaq pontus
Castorea. Eliadum palmas epiros equarũ
Coninuo has leges eternaq federa certis
Imꝑosuit natura Locis quo tempore primum
Deucalion uacuum Lapides iactauit in orbem
U nde homines nati sunt durum genus ꝙ age terre
Pingue solum prims extemplo a mensibus anni

Expanded text:
liquitur et Zephyro putris se glaeba resolvit, liquitur et Zephyro putris se glaeba resolvit, depresso incipiat iam tum mihi taurus aratro ingemere et sulco attritus splendescere vomer. Illa seges demum votis respondet avari agricolae, bis quae solem, bis frigora sensit; illius inmensae ruperunt horrea messes. At prius ignotum ferro quam scindimus aequor, ventos et varium caeli praediscere morem cura sit ac patrios cultusque habitusque locorum et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset. Hic segetes, illic veniunt felicius uvae, arborei fetus alibi, atque iniussa virescunt gramina. Nonne vides, croceos ut Tmolus odores, India mittit ebur, molles sua tura Sabaei, at Chalybes nudi ferrum, virosaque Pontus castorea, Eliadum palmas Epiros equarum. Continuo has leges aeternaque foedera certis inposuit natura locis, quo tempore primum Deucalion vacuum lapides iactavit in orbem, unde homines nati, durum genus. Ergo age, terrae pingue solum primis extemplo a mensibus anni
Abbreviated transcription (Latin):
Quique satis Largum celo demintis imbrem
Tuque adeo quem mox que sint habitura deoꝵ
Concilia incernum ẽ urbes ne inuisere cesar
Terrarumq uelis curam et te maximus oibis
Autorem frugum tempestatumq potentem
Accipiat cingens materno tempora mirto
An deus ĩmensi uenias maris. an tua naute
Numina sola colant tibi seruiat ultima thyle
Teq sibi generum tetis emat omnibus undis
An ne nouum sidus tardis te mensibus addas
Qua locus eugonem inter chelasq sequentes
Panditur cipse tibia brachia contrahit ardens
S corpius. et celi iusta plus parte relinquie
Quicquid eris Cnam te nec sperent tartara iegem
Nec nbi regnandi ueniat tam oira cupido
Quamius elisios mirenir giena campos
Nec repenta sequi euret proserpina matrem
Na facilem cursum atq audacibus anue ceptis
Ignarosq uie mecum miseratus agrestes
Ingiedere. et uotis iam nue asuesce uocari¬
¶ Uere nouo gelidus canis cum montibus humor

Expanded text:
quique satis largum caelo demittitis imbrem; quique satis largum caelo demittitis imbrem; tuque adeo, quem mox quae sint habitura deorum concilia, incertum est, urbisne invisere, Caesar, terrarumque velis curam et te maximus orbis auctorem frugum tempestatumque potentem accipiat, cingens materna tempora myrto, an deus inmensi venias maris ac tua nautae numina sola colant, tibi serviat ultima Thule teque sibi generum Tethys emat omnibus undis, anne novum tardis sidus te mensibus addas, qua locus Erigonen inter Chelasque sequentis panditur—ipse tibi iam bracchia contrahit ardens Scorpius et caeli iusta plus parte reliquit— quidquid eris,—nam te nec sperant Tartara regem nec tibi regnandi veniat tam dira cupido, quamvis Elysios miretur Graecia campos nec repetita sequi curet Proserpina matrem— da facilem cursum atque audacibus adnue coeptis ignarosque viae mecum miseratus agrestis ingredere et votis iam nunc adsuesce vocari. Vere novo, gelidus canis cum montibus humor
Abbreviated transcription (Latin):
UDfaciat letas segetes quo sydere terram
Uertere mecenas. ulmisq adiungere uites
Conueniat que cura bouum quis cultus hnͣdo
Sit pecori apibus quanta experientia parcis
Hinc canere incipiam ¶Uos o clarissima mũdi
Lumina labente celo que ducitis annum
Liber et alma ceres. uestro si munere tellus
Cahoniam pinqui glandem mutauit arista
Doculaq inuentis acheloya miscuit uius
Et uos agrestum pñna mimina fauni
Ferte simul. fauniq pedem. driadesq puele
Munera uestra cano ¶Tuque o cui prima frementem
Fudit equum magno tellus percussa tridenti
¶Neptune cultor nemorum cui pinguia cee
Tecentum niuei tondent dumenta iuenci
Ipse nemus linquens patrium saltusq licei
Pan ouium custos nia si tibi menala cure
Adsis o tegee fauens. oleeq minerua
I nuentrix. unciq puer monstrator aratri
Et teneram a radice feiens siluane cupressum¬
M iiq deeq omnes. sudium quibus arua tueri
Quique nouas alitis non ullo semine fiuiges

Expanded text:
faciat laetas segetes, quo sidere terram vertere, Maecenas, ulmisque adiungere vitis conveniat, quae cura boum, qui cultus habendo sit pecori, apibus quanta experientia parcis, hinc canere incipiam. Vos, o clarissima mundi lumina, labentem caelo quae ducitis annum, Liber et alma Ceres, vestro si munere tellus Chaoniam pingui glandem mutavit arista, poculaque inventis Acheloia miscuit uvis; et vos, agrestum praesentia numina, Fauni, ferte simul Faunique pedem Dryadesque puellae: Munera vestra cano. Tuque o, cui prima frementem fudit equum magno tellus percussa tridenti, Neptune; et cultor nemorum, cui pinguia Ceae ter centum nivei tondent dumeta iuvenci; ipse nemus linquens patrium saltusque Lycaei, Pan, ovium custos, tua si tibi Maenala curae, adsis, o Tegeaee, favens, oleaeque Minerva inventrix, uncique puer monstrator aratri, et teneram ab radice ferens, Silvane, cupressum, dique deaeque omnes, studium quibus arva tueri, quique novas alitis non ullo semine fruges,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed falsa ad celum mittunt in somnia manes
P rosequitur diens portati emitat eburna.
¶ue uiam secat ad naues sonosq reuisit

Expanded text:
sed falsa ad caelum mittunt insomnia Manes.prosequitur dictis, portaque emittit eburna, ille viam secat ad naves sociosque revisit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ um genitor ueterum uoluens mommenta niroꝵ
Andite proceres ait. et spes discite uestras.
¶Cretha louis magni medio lacet insu la ponto
Mons ydeus ubi et gentis cunabula nre.
Centum urbes habitant magnas. uberrima regna.
Maximus unde pater si rite audita recordor
Theriexus rithoeas pramim est aduectus in oras.

Expanded text:
um genitor, veterum volvens monumenta virorum, Audite, O proceres ait et spes discite vestras: Creta Iovis magni medio iacet insula ponto; mons Idaeus ubi, et gentis cunabula nostrae. Centum urbes habitant magnas, uberrima regna; maximus unde pater, si rite audita recordor, Teucrus Rhoeteas primum est advectus in oras
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non cinte datur telluris oper ta subire
Auricomos ꝗͣ quis decepserit arbore fetus.
Hoc sibi pultra suum ferri proserpina mumuis
I nsumit. primo auulso non deficit alter¬
Aureus: et simili frondescit uirga metallo.¬
¶ E igo alte uesnͣga oculis et rite repernim¬
E crrpe manu: namq ipse uolens facilisq sequenn
Si te fata uocant. aliter non uiribus ullis
U incere nec ditro poteris conuellere ferro.
Prȩterea iacet exanimum nbii

Expanded text:
Sed non ante datur telluris operta subire, auricomos quam quis decerpserit arbore fetus. Hoc sibi pulchra suum ferri Proserpina munus instituit. Primo avulso non deficit alteraureus, et simili frondescit virga metallo. Ergo alte vestiga oculis, et rite repertum carpe manu; namque ipse volens facilisque sequetur, si te fata vocant; aliter non viribus ullis vincere, nec duro poteris convellere ferro. Praeterea iacet exanimum ti
Abbreviated transcription (Latin):
Ninc uia tartarei que fert acharontis ad undas.
T urbidus hic ceno uastaq uoragine gurges
Exniat. atq omnem cochito eruat ar̾nam.
¶P ortitor has hõrrendcis aquas et fluminaseruat
T erubili squalore charon/. eui plurima mento

Expanded text:
inc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undas. Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges aestuat, atque omnem Cocyto eructat harenam. Portitor has horrendus aquas et flumina servat terribili squalore Charon, cui plurima mento
Abbreviated transcription (Latin):
Pat somnos. adimitq. et lumina morte resignat.
Illa fretus agit uentos. et turbido tranat
aniq uolans apicem et latera ardua cerut
Athlantis duri. celumq uertice sulcit
A thlantis cintum asidue cui nubibus atris
P iniferum caput. et uento pulsatur et ymbri
Nixhumcros infu a tegit. tum fluminamento

Expanded text:
at somnos adimitque, et lumina morte resignat. Illa fretus agit ventos, et turbida tranat nubila; iamque volans apicem et latera ardua cernit Atlantis duri, caelum qui vertice fulcit, Atlantis, cinctum adsidue cui nubibus atris iniferum caput et vento pulsatur et imbri; nix umeros infusa tegit; tum flumina mento
Abbreviated transcription (Latin):
Tecta metu petiere. ruunt de montibus anes.
¶Speluncam dido duxet troyamis eandem e¬
Deuenint. Pxima et tellus et pronuba luno

Expanded text:
tecta metu petiere; ruunt de montibus amnes. Speluncam Dido dux et Troianus eandem deveniunt: prima et Tellus et pronuba Iuno
Abbreviated transcription (Latin):
Tregina graui iam dndum saucia cura
Uulmus alit uenis . et ceco ccrepitur igni.
Multtiuiri uixtus animo multusq recuresat
Eentis honos. hexent infixi pectore uultus.
Uerbaq nec placidam membris dcit cura ꝗetem.
¶Losta phebea lustrcibat lampade terras
Humentenq aueora polo dimouercit umbrã.
¶um sic uncnimem a loquitur malesana sororem.
Anna soror que me suspensam insomnia teerent:
Quis nouus hic nostris succedit sedibus hospes:
Quem sese creferens quem forti pectore et armis
Credo equidem. nec uana fides gemis esse deoꝵ.
Pegeneres animos timor creguit. heu quibus ille
Lac̾tatus satis . que bella exhausta canebat.
Postꝗͣ primus amor deceptam moete fefellit
Si non pertesum thalami tedeq fuisset
Huic uni fors an potui sub cumbere culpe
Annac. fatebor enim. miẜi post fata Sychei
Coniugis et sparsos frater cede penͬates

Expanded text:
regina gravi iamdudum saucia cura volnus alit venis, et caeco carpitur igni. Multa viri virtus animo, multusque recursat gentis honos: haerent infixi pectore voltus verbaque, nec placidam membris dat cura quietem. Postera Phoebea lustrabat lampade terras, umentemque Aurora polo dimoverat umbram, cum sic unanimam adloquitur male sana sororem: Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent! Quis novus hic nostris successit sedibus hospes, quem sese ore ferens, quam forti pectore et armis! Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Degeneres animos timor arguit: heu, quibus ille iactatus fatis! Quae bella exhausta canebat! postquam primus amor deceptam morte fefellit; si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, huic uni forsan potui succumbere culpae. Anna, fatebor enim, miseri post fata Sychaei coniugis et sparsos fraterna caede Penatis
Abbreviated transcription (Latin):
Remigio alarnin. ac libię Citus astitit oris.
Et iam iussa facit. pominq ferotia pem
Corda uolente deo. In primis regina quietum¬
A accipit in Tbencros animummentemq benignam.
Al pius Eneas per noctem plurima noluens

Expanded text:
remigio alarum, ac Libyae citus adstitit oris. Et iam iussa facit, ponuntque ferocia Poeni corda volente deo; in primis regina quietum accipit in Teucros animum mentemque benignam. At pius Aeneas, per noctem plurima volvens
Abbreviated transcription (Latin):
P ostꝗͣ illum uita uictor spolicuit achilles¬
Pardanio enee se se fortissins heros
Ad diderat sonuni noninferiora seculus.
¶Sed cum forte eaua dum personat equora concha

Expanded text:
postquam illum vita victor spoliavit AchillesDardanio Aeneae sese fortissimus heros addiderat socium, non inferiora secutus. Sed tum, forte cava dum personat aequora concha
Abbreviated transcription (Latin):
Quas ego per terras/ et quanta per equora uectum
Accipio quants iactanim nate perielis
Quam menu ne quid li bie nbi iegna nocerent
S tant sale tyreno classes: da uingere destram
Da genitor teq amplexu ne subtrahe nr̃o¬
¶Sic memorans lengo fleni simul ora rigobat
Ter ronatus ibi colo dare brachia cueum:
Ter fiusta comprensa mauus esligit unago:
Par leuibus uentis uolueriq similuma somno
Oncerea uidit eneas un uallered ueta
Seclusum nemus et uirgulta sonanna silius:
Letheumq domos placidas qui p̃natat amnem

Expanded text:
Quas ego te terras et quanta per aequora vectum accipio! quantis iactatum, nate, periclis! Quam metui, ne quid Libyae tibi regna nocerent!stant sale Tyrrheno classes. Da iungere dextram, da, genitor, teq/ Sic memorans largo fletu simul ora rigabant. / Ter conatus ibi collo dare brachia circum; / ter frustra comprehensa manus effugit ymago, / par levibus ventis volucrique simillima somno. Interea videt Aeneas in valle reducta seclusum nemus et virgulta sonantia silvis, Lethaeumque, domos placidas qui praenatat, amnem
Abbreviated transcription (Latin):
Lam celum terramq meo sine nimine uentinito
Miscere et tantas andetis tollere moles.
Quos ego. sed motos presttit componere fluctus.uo

Expanded text:
am celum terramque meo sine numine, venti, / miscere et tantas audetis tollere moles? / quos ego... sed motos prestat componere fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
Permitit patria. hospitio peohibemur haeene. acoib ꝓilet
Bella cient. primaq uetant consistexe terea.
Si genus humanum & mortalia tem intis arina. fant.¬
At sperate deos memores fandiꝙ nefaindi.
¶Nex exat Eneas nobis. quo iustior alter
Nec pietate fuit. nec bello maior et armis.
Quem si fata uirum seruant. si uescitur anra
E thexia. neq adhuc crudelibus ocubat umbris.
Non metus. offitio nec te certasse priorem
Poenitecit. ¶Sunt et Syculis regionibus urbes
Armaq troianoꝙ a sangnine clarus Acestes.

Expanded text:
permittit patria? Hospitio prohibemur harenae; bella cient, primaque vetant consistere terra. Si genus humanum et mortalia temnitis arat sperate deos memores fandi atque nefandi. Rex erat Aeneas nobis, quo iustior alter, nec pietate fuit, nec bello maior et armis. Quem si fata virum servant, si vescitur aura aetheria, neque adhuc crudelibus occubat umbris, non metus; officio nec te certasse priorem paeniteat. Sunt et Siculis regionibus urbes arvaque, Troianoque a sanguine clarus Acestes.
Abbreviated transcription (Latin):
A ꝯmen aigens equitum et florentis ere cateruas
Belatux non illa collo callatis ue minerue
Remineas asueta manus/ s prelia uirgo
E ramina: nec teneras cursu lesisset aristas¬
U el mare per medium fluctu suspensa nimenti
Feriet iter/. celeres nec migerent equore pantas
I ua omnis tectis agrisq effusa iuuentus
Turoaq miratur matrum et perspectat euntem
A tronitis inhians animis ut regius ostio
Auro internectat/. linam ut gerat ipsa pharetram
Et pastoralem prefiexa cuspide mrtum.

Expanded text:
agmen agens equitum et florentis aere catervas, agmen agens equitum et florentis aere catervas, bellatrix, non illa colo calathisve Minervae femineas adsueta manus, sed proelia virgo gramina nec teneras cursu laesisset aristas, vel mare per medium fluctu suspensa tumenti ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas. Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus turbaque miratur matrum et prospectat euntem, attonitis inhians animis, ut regius ostro auro internectat, Lyciam ut gerat ipsa pharetram et pastoralem praefixa cuspide myrtum.
Abbreviated transcription (Latin):
Exercebat equos curuiq in bella ⁊uebat.
Opse inter primos prestanti orpore turnuis
U ertitur arma tenens. et roto uertice supra ẽ
Cui triplici crinata uila. galea alta e himeram
Sustinet ethnees efflantem faueibus ignes
Tum mauis illa fremens et tristibus effera flamĩs
Quam magis effuso erucseunt sanguine pugne
¶At leuem clipeum sublatis cornibus io
A uro insignibat tam setis obsita iambos
A rgumentum ingens et custos uirginis arguli
Celutaq aminem fundens pater inachus urna
I nsequitur nimbus peditum/ clipeataq rotis
Agnuna densannir campis arguiaq pubes
Aurunceq manus ⁊utuli ueteres ꝗ sicani
Et saraue anes et picti scuta labia
Qui saltus tyberinemos sacrumq munin
Littus arant runilosq exercent nomere colles
Crieumq iugum quis iupiter auxuris aruis
P residet et unridi gaudens feronia luco
Qua sa ture iacet atra palus/ gelidusq per imas
Querit iter uaies. atq in mare condittir usteus.
¶Nos super aduenit uolsea de gente E amilla

Expanded text:
exercebat equos curruque in bella ruebat. Ipse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis: tam magis illa fremens et tristibus effera flammis, quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae. At levem clipeum sublatis cornibus Io auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos argumentum ingens, et custos virginis Argus caelataque amnem fundens pater Inachus urna. Insequitur nimbus peditum clipeataque totis agmina densentur campis, Argivaque pubes Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani et Sacranae acies et picti scuta Labici; qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici litus arant Rutulosque exercent vomere colles Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxurus arvis praesidet et viridi gaudens Feronia luco; qua Saturae iacet atra palus gelidusque per imas quaerit iter vallis atque in mare conditur Ufens. Hos super advenit Volsca de gente Camilla
Abbreviated transcription (Latin):
Quem damꝑnet labor aut quo uergat pondere Lenim
Emicat hic impune putans. et cor̃pore toto
Alte sublatum consurgit tunus in ensem
Et ferit exclamant troes trepidiq latini
Arepteq amborum aties at persidus ensis

Expanded text:
quem damnet labor et quo vergat pondere letum; quem damnet labor et quo vergat pondere letum; Emicat hic, impune putans, et corpore toto alte sublatum consurgit Turnus in ensem et ferit: exclamant Troes trepidique Latini, arrectaeque amborum acies. At perfidus ensis
Abbreviated transcription (Latin):
Menia quiq imos pullabant ariete miros
Armaq deposuere humeris stpet ipse latinus
Ingentes genitos diuersis parnibus orbis
Inter se se coisse uios. et decernere ferio
¶Atq illiait uacuo patuerunt equore campi
P ro cursu rapido comiectis eminus hastis
I nuadunt martem clipeis. atq ere sonoro
Dat geminim tellus. tum crebros ensibus ictus
Congeminant tors et uirtus miscennir in unum
¶At uelut ingenti silua sumo ue taborno
Et duc conuersis immica in prelia thauri
Frontibus incurrunt. pauidi cessere magr̃i
Stat pecus omne meni munim musantq uuence
Quis pecori imperet et quem tota armenta sequantur
Iui intei se se multa ui uulnera miscent
Cornuaq obnixi insigunt et sanguine largo
Colla armosq lauant gemitu nemus onme iemugit
Non aliter tros eneas. et damius heros
Concuruit elipeis, ingens tragor ethera complet
Uuppiter ipse duas equato ex amine Lances
Substinet et tata imponit diuersa duoium

Expanded text:
moenia quique imos pulsabant ariete muros, moenia quique imos pulsabant ariete muros, armaque deposuere umeris. Stupet ipse Latinus ingentis, genitos diversis partibus orbis, inter se coiisse viros et cernere ferro. Atque illi, ut vacuo patuerunt aequore campi, procursu rapido, coniectis eminus hastis, invadunt Martem clipeis atque aere sonoro. Dat gemitum tellus; tum crebros ensibus ictus congeminant: fors et virtus miscentur in unum. Ac velut ingenti Sila summove Taburno cum duo conversis inimica in proelia tauri frontibus incurrunt; pavidi cessere magistri, stat pecus omne metu mutum mussantque iuvencae, quis nemori imperitet, quem tota armenta sequantur; illi inter sese multa vi volnera miscent cornuaque obnixi infigunt et sanguine largo colla armosque lavant; gemitu nemus omne remugit: non alitur Tros Aeneas et Daunius heros concurrunt clipeis; ingens fragor aethera complet. Iuppiter ipse duas aequato examine lances sustinet et fata imponit diversa duorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Eruit auulsum uento seu turbidus imber
Piuit aut amnis fluit sullapsa uenistus¬
⁊ ernir in aibrupnim magno mons impiobus actu
Exultatq solo siluas armenta uirosq inuoluens fec¬
I nuoluens secum. disiectu per agniina turrnus
Sic ruit ad muros uibis ubi plinima suso
Sanguine terra madet striduntq hastilibus aure
S ignificat q manu et magno simul meipit ore
Parcite iam runili et uos tella inhibete lann
Quecumq ẽ fortuna mea ẽ me uerius unũ
Pro uobis fedus luere et dicernere ferro
Discessere omnes mecu. spatiumq dedere
¶At pater eneas audito nonune turni
Deserit et muros et summas deserit arces
P recipitatq moras omnes opera omnia iumpit
Lena exultans horrendumq intonat armis
¶Quanni athon aut quantus erix/ aut ipse ceruscis
Cenfremit illicitus quantus gandiq iuali
U ernte se attollens pater appenius ad auras
Iam uero et runili certatim et troes et omnes
Conuertere oculos itali. quiqi alta tenebant

Expanded text:
cum ruit avulsum vento, seu turbidus imber cum ruit avulsum vento, seu turbidus imber proluit aut annis solvit sublapsa vetustas; fertur in abruptum magno mons improbus actu exsultatque solo, silvas armenta virosque involvens secum: disiecta per agmina Turnus sic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso sanguine terra madet striduntque hastilibus aurae, significatque manu et magno simul incipit ore: Parcite iam, Rutuli, et vos tela inhibete, Latini; quaecumque est Fortuna, mea est: me verius unum pro vobis foedus luere et decernere ferro. Discessere omnes medii spatiumque dedere. At pater Aeneas audito nomine Turni deserit et muros et summas deserit arces praecipitatque moras omnis, opera omnia rumpit, laetitia exsultans, horrendumque intonat armis; quantus Athos aut quantus Eryx aut ipse coruscis cum fremit ilicibus quantus gaudetque nivali vertice se attollens pater Appenninus ad auras. Iam vero et Rutuli certatim et Troes et omnes convertere oculos Itali, quique alta tenebant