comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. Geminatus autem quinarius.
denarium ꝑficit. Et quia ex utroq
sexu fidelium multitudo colligitur:
sc̃a eccł̃ia decem uirginib similis de-¬
nunciatur. In qua quia mali cum
bonis & reꝓbi cum electis ammixti
sunt: recte similis uirginib pruden¬
tib & fatius ẽẽ ꝑhibetur. Sunt nãq
pleriq continentes qui ab exteriori
se appetitu custodiunt. & spe ad inte¬
riora rapiuntur: carnem macerant.
& toto desiderio ad suꝑnam patriam
anhelant: ȩterna p̃mia expetunt. ꝓ
laborib suis recipere laudes humanas
nolunt. Hi nimirum głam suam ñ
in ore hominum ponunt: sed intra
conscientiam contegunt. Et sunt ple¬
riq qui corpus ꝑ abstinentiam affligunt.
sedi de ipsa sua abstinentia humanos fa¬
uores expetunt: doctrine inseruiunt.
indigentib multa largiuntur: sed fatuȩ
ꝓfecto sunt uirgines. quia solam laudis
transitoriȩ retributionem querunt. Un¬
de & apte subditur. Quinq fatue non¬
sumpserunt oleum secum: prudentes

Expanded text:
gendi. Geminatus autem quinarius numerus denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed quinque fatuae sumpserunt oleum secum; prudentes
Abbreviated transcription (Latin):
a dño non potest mereri quod petit:
qui hic noluit audire quod iussit. Quia¬
qui tempus congrue penitentiȩ ꝑdidit:
frustra ante regni ianuam cum p̾cibus
uenit. Hinc est enim quod ꝑsalomonem
oñs dicit. uocaui & renuistis: extendi

Expanded text:
a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit: qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi et renuistis; extendi
Abbreviated transcription (Latin):
De qͦm alio loco dñs dicit. Mittet filius ho¬
minis angłos suos: & colligent de regno
eiꝰ omnia scandala. Neq enim in illo reg-¬
no beatitudinis. in quo pax summa est.
inueniri scandala poterunt quȩ colli¬
gantur. Et unde rursum dicitur. Qui
gͦ soluerit unum de mandatis istis mini-¬
mis. & docuerit sic homines: minimus
in regno cȩloꝵ. Mandatum quippe sol¬
uit & docet: quando hoc quisq uoce
predicat. quod uiuendo non implet.
Sed ad regnum ȩternȩ beatitudinis
puenire non ualet. qui non uult im¬
plere oꝑe quod docet. Quomodo gͦ in
eo minimus uocatur: qui ad hoc nul¬
lomodo intrare ꝑmittitur. Quid itaq
ꝑ hanc sentenuam nisi presens eccłia
cȩloꝵ regnum diciturꝰ In qua doctor
qui mandatum soluerit minimꝰ uocat᷑:
Quia cuius uita despicitur: restat ut
& p̾̃dicatio contempnatur. In quinq

Expanded text:
De quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hoDe quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presens Ecclesia regnum celorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut et predicatio contemnatur». Qu
Abbreviated transcription (Latin):
neo praua oꝑa fugere.
mundi huius inqui¬
namenta deuitare:
sed hodierna die scĩ
euangłũ lectione compellor dicere. ut
& bona quȩ agitis cum magna caute¬
la timeatis: ne ꝑ hoc quod ã uobis re¬
ctum geritur. fauor aut gr̃a humana
requiratur. ne appetitꝰ laudis subri-¬
piat: & quod foris ostenditur. intus
ã mercede uacuetur. Ecce enim re¬
demptoris uoce decem sunt uirgines.
& om̃s dicuntur uirgines & tamen
intra beatitudinis ianuam non om̃s
recepte: quia earum quȩdam dum
de uirginitate sua głam foris expetunt:
in uasis suis oleum habere noluert.
Sed prius querendum nobis est qͥd
sit cęloꝵ regnum. aut cur decem uir¬
ginib comparetur. quȩ et̾ uͥgineᷤᷤ pru¬
dentes & fatuȩ dicant᷑. Dum enim cȩloꝵ ii
regnum constet quia reꝓboꝵ nullus
ingreditur. etiam fatuis uirginib cur
simile eẽ ꝑhibetur. ᷤ Sed sciendum.ẽ.
quod sepe in sacro eloquio. regnum
cęloꝵ presentis temporis ȩccłia dicitur.

Expanded text:
neo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisset. Potestate enim fecit. non con-¬
ditione. quia ipse uoluit: non quia iu¬
deus potuit. Transfigurauit gͦ in se ini-¬
firma membra corꝑis sui. Et forte de
illis dictum est. qui seminant in lacri¬
mis in gaudio metent: id est de infir-¬
miorib. Non enim in lacrimis semina¬
bat ille ipsius xp̃i magnus p̾co quando
dicebat. Ego enim iam immolor:. &
tempus meȩ resolutionis instat. Bonũ
certamen certaui. cursum consumma-¬
ui fidem seruaui. De cȩtero: suꝑ est mͥ co¬
rona rusticiȩ. Corona de manipulis.
Suꝑ est inquit mͥ corona iusticiȩ: quã
reddet mͥ dñs in illa die iustus uidex.
Quasi diceret. Reddet mͥ messem: cui
meipsum impendo sementem. Hec uer-¬
ba quantum intelligimus fr̃s: exultan¬
tis sunt non plorantis. Num quid qͣn¬
do ista dicebat: in lacrimis erat : Non¬
ne similis erat hylari datori. quem di
uerba. ut nec ipsi desꝑent qui in lacri-¬
mis seminarunt. Quia & si seminar̃t

Expanded text:
voluisset. Potestate enim fecit, non convoluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hilari datori, quem dileferamus haec verba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt
Abbreviated transcription (Latin):
martyrib dici potest: quia cum lacri¬
mis seminauerunt. Fortiter enim cer¬
tauerunt: & in magnis tribulationi¬
bus fuerunt. Nam ut eoꝵ lacrimas
xp̃e consolaretur:. transtulit eos &
transfigurauit eos & dixit. Tristis est
anima mea usq ad mortem. Uerum¬
tamen fr̃s mei uidetur mͥ quod caput
nr̃m infirmiorib suis membris cõ¬
passum est. ne de se forte membra infir-¬
ma desꝑarent: & sicut humana est¬
fragilitas morte ꝓpinquante ꝑturba¬
rentur. & dicerent non se ad dm ꝑti-¬
nere: nam si ꝑtinerent gauderent.
Ideo prius xp̃c dixit. Tristis est anima
mea usq ad mortem. Pat̾ si fieri po¬
test: transeat a me calix iste. Quis hoc
dicit : Quȩ potestas: Quȩ infirmitas ᷤ
Audite qui dicit. Potestatem habeo po¬
nendi animam meam: & potestatem ha¬
beo iterum sumendi eam. Nemo tollet
eam a me. sed ego pono eam. & iterum
summo eam. Hec potestas tristis erat:
quando faciebat quod non faceret nisi

Expanded text:
martyribus dici potest, quia cum lacrymartyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
& implendo in eiꝰ adiutorio quod dicꝰ¬
tum est. Ad mensam magnam sedisti:
scito qm̃ talia te oportet p̾ꝑare. Quȩ
est mensa magna nisi unde accipimꝰ¬
corpus xp̃i & sanguinem: Quid est scito
qm̃ talia te oportet p̃ꝑare. nisi quod beatꝰ
ioħs exponit. sicut ipse ꝓnobis anim̾a po¬
Sed numqͥd perierunt quando securi¬
tatem a dño etiam de capillo acceꝑunt eᷤ
Rit manus: ubi non ꝑit pilus: Perit
caput: ubi non perit capillus: Ubi ñ
perit palpebra: perit oculus: Hac gͦ¬
magna accepta securitate impendert̃
seipsos. Oꝑib gͦ bonis seminemus cũ
tempus est. dicente apło. Qui parce se¬
minat : parce & metet. In fatigabiles in¬
quit cum tempus habemꝰ oꝑemur bo¬
num ad om̃s: maxime autem ad do¬
mesticos ficłi. Et iterum. bonum in qͥt
facientes non deficiamꝰ: tẽpore enĩ suo me¬
temꝰ ñ deficienteᷤᷤ Qui defecerit in semine:
debeant hylaritatem: Et quidem de

Expanded text:
et implendo in ejus adjutorio quod dicet implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimcorpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut Christus pro nobis animaSed numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo accepta magna securitate, impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, debeant hilaritatem? Et quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
s almus qui cantat᷑
martyrib conue¬
nire. Sed si membra
xp̃i sumus sicut
esse debemus: ad om̃s nos ꝑtinere in¬
telligamus. Qui seminant in lacrimis
in gaudio metent. Funtes ibant &
flebant: mittentes semina sua. Ueni-¬
entes autem uenient in exultatione:
tollentes manipulos suos. Quo euntes
& unde uenientes: Quid seminantes
in lacrimis: Quȩ sunt semina: Qui
manipuli : Euntes in mortem: ueni¬
entes a morte. Euntes nascendo: ue¬
nientes resurgendo. Seminantes oꝑa
bona: metentes mercedem ȩternam:
Semina gͦ sunt nr̃a quicquid boni ii.¬
fecerimus: manipuli nr̃i quod in
fine recipiemus. Si gͦ bona sunt semi¬
na bona oꝑa: quare cum lacrimis:
cum hylarem datorem diligat ds̃ :¬
Hic primum uidete km̃i quomodo
maxime ad beatos martyres uerba
ista ꝑtineant. Nulli enim tantum un¬
penderunt. quam illi qui se ipsos im¬
penderunt: sicut dicit apłs paulus.
& ipse impendar ꝓ animab ur̃is. Im¬
penderunt enim seipsos confitendo xp̃m.

Expanded text:
salmus qui cantatur martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat DHic primum videte, charissimi, quomodo maxime ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
nus & pedes. & ꝓicite illos intenebras
exteriores  Age. Quid postea: Tenebre
erunt: set dolor non erit: forte palpa¬
bunt. sed non dolebunt: Non uideb̾t:
sed non cruciabunt᷑: Absit. Non sole
tenebrȩ erunt. Non eis sola tollitur
species qua gaudebant: sed datur etiã
quod in eternum gemant. Ne contemp¬
neres enim denebras oquis quis es flagi¬
tiosus qui soles ꝓpter tua mala facta.
& ꝓpter lasciua adulteria. non solum
tenebras non horrere sed querere: qui
soles plus gaudere quando lucerna ex¬
tinguitur: non tales tenebras habebis
ubi gaudeas. ubi lȩteris. ubi te uolup¬
tatib carnis oblectes: non sic erunt ip¬
se tenebrȩ. Sed quomodo erunt: Ibi
erit fletus & stridor dentium. Tortor
sine defectu: tõtus sine defectu. Nec qͥ
torquet fatigat᷑ : nec qui torquetur mo¬
ritur. Erunt gͦ eternȩ lacrimȩ illis qͥ
sic uixerunt. Erunt ȩterna gaudia sc̃oꝵ:
quando uenientes uenient in exultatio

Expanded text:
nus et pedes, et projicite illum in tenebras nus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia sanctorum, quando venientes
Abbreviated transcription (Latin):
rando commendat bonum opus quod
fecit. Crebre gͦ sunt lacrimȩ iustoꝵ
sed in ista ui a: numqͥd in patria:
Quare non in patria: Quia uenientes
uenient in exultatione: portantes mani¬
pulos suos. felicitas uenit: numquid la¬
crima redit : Porro autem illi qui hic
inaniter plorant. in aniter rident cupi¬
ditatib suis dissipati. quando fraudant᷑
gemunt. quando fraudant exultant.¬
Plorant & ipsi isti in uita sua: plorant¬
& ipsi sed non in exultatione. Henientes
autem uenient in exultatione: portantes
manipulos suos. Quid colligunt: qui
nichil seminauerunt: Immo colligunt:
sed quod seminauerunt. Quia spinas se¬
minauerunt: ignem colligunt. Et eunt
non fletu ad risum. sicut scĩ euntes
ibant & flebant mittentes semina sua:
uenientes autem uenient in exultatione.
Illi a fletu ad fletum: a fletu cum risu.
ad fletum sine risu. Quid enim illis
fiet : Quo eunt quando resurrexerint:
Quo. nisi quo dñs dixit: ligate illis ma¬

Expanded text:
rando commendat bonum opus quod rando commendat bonum opus quod fecit. Crebrae ergo sunt lacrymae justorum, sed in ista via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultantplorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi ma
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ sunt mͥ lacrimȩ meȩ panes die ac
nocte:. Panis mͥ facte sunt consolatȩ sunt
gementem: pauerunt esurientem. Factȩ
sunt mͥ lacrime meȩ: paneͥs die ac noc¬
te. Unde. Dum dicitur mͥ cotidie. ubi
est d̃s tuus. Quis iustus non habuit
istas lacrimas : Qui non habuit: ꝑe¬
grinum se esse non doluit. Qua fronte
ad patriam uenit: qui non absens
suspirauit: Nonne cotidie nobis dicit᷑
ubi est d̾s tuus: Discite fr̃s mei. disci
te lacͥmas hab̾e : bene uiuite. ambulate
uiam di: & uidete quia auditis ubi
est d̾s tuus. Felices eritis cum hoc au¬
dieritis: infelices si dixeritis. Quando
enim defendimus fidem xp̃ianam
& respondetur nobis. ecce p̾dicatur ubi¬
q nomen xp̃i. quare habundant ma¬
la: quid aliud dicitur. nisi ubi est d̃s
tuus. Qui audit gemit: quia qui
eoꝵ. Bene oꝑatur & hilaris est & plorat
ut bene oꝑetur. Plorat quia bene oꝑatꝰ
est. plorando existit bonum opus. plo¬

Expanded text:
Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte? Panis mihi factae sunt: consolatae sunt gementem, paverunt esurientem. Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuus? Qui audit, gemit; quia qui eorum. Bene operatur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur: plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plo
Abbreviated transcription (Latin):
ille hinc. Iustus unde: Primo de his om̃ib.
Iustus enim plorat ueraciter: plorantes
steriliter. Plorat plorantes: plorat riden¬
tes. Quia & qui plorant de reb uanis.
in aniter plorant: & qui rident de reb
uanis. malo suo rident. Ille ubiq plorat:
opus bonum. hylarem eẽ Ita plane hi¬
larascit. Hilarem enim datorem dili¬
git ds. Quando gͦ plorat: Quando bo¬
na oꝑa sua orando commendat. Oratio¬
nes scoꝵ uoluit commendare psalmus:
orationes ꝑegrinantium. orationes in hac
uita laborantium: orationes amantiũ.
orationes gementium. orationes ȩternã
patriam suspirantium: donec ea uisa
sacientur. qui nunc in merore sunt
constituti. Et enim fr̃s mei quam diu¬
sumus in corpore: peregrinamur a dño.
Non desiderat patriam: peres grina¬
tio sine lacrima. Si desideras quod ñ
habes: funde lacrimas. Nam unde dicꝰ¬
turus es d̃o: posuisti lacrimas meas in
conspectu tuo: Unde dicturus es do.

Expanded text:
iste hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: iste hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiusumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
metent. euntes ibant & flebant mitten¬
tes semina sua: uenientes autem ueni-¬
ent in exultatione tollentes manipulos
suos. Audite si adiuuante dño explica¬
re potero. quemad modũ ad om̃s ꝑtineat¬
euntes ibant & flebant. Ex quo nascim᷑.
imus. Quis enim stat: Quis non ex quo
uiam intrauit: cogit᷑ ambulare : Infans
natus est: crescendo ambulat. Mors finis
est. In de iam ueniendum est: sed cũ
exultatione. Quis enim non hic plorat f.¬
in uia ista mala: quando ipse infans
inde incipit : Utiq infans quando na¬
scitur de angustiis uteri in huius mun¬
di latitudinem funditur. De tenebris
ꝓcedit ad lucem. & tamen de tenebris ue¬
niens ad lucem plorare potest: ridere
non potest. Et rident homines: & plo
rant homines. Et quod rident homi¬
nes: plorandum est. Sed plo¬
rat alius dampnum suum. plorat alius
pressuram suam. quia in carcere est con¬
stitutus. Plorat alius. quod amiserit mor¬
tuum aliquem carissimoꝵ suoꝵ. Ille hinc.

Expanded text:
tes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineatEuntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. rant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc,
Abbreviated transcription (Latin):
mutatur desinit esse quod fuit : &
incipit esse qđ non fuit. Dei uero eẽ
est: dissimiliter numqũa esse. Unde
ad moysen dicit᷑. Ego sum qui sum:
& dices filiis isrł. qui est misit me
ad uos. Iacob quoq ait. Apud quẽ
non est transmutatio: nec uicissitudinis
obumbratio. Itaq ꝑ iohannẽ dicit᷑. Simi¬
les ei erimus. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est:
qͥa ꝑhoc quod aspicimus ẽẽntiam naturȩ.
amutabilitate nr̃a liberati figimur in
ȩternitate.UI.

Expanded text:
mutatur desinit esse quod fuit, et mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit. Dei vero esse est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicitur: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: quia per hoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cum uitam redemptoris nr̃i tacita
cogitatione conspicimus. cũ omnis
nr̃a intentio in eiꝰ imitatione se erigit:
ne si uias lucis aspicere ocłs mentis ne¬
glexerit. statim clausus intenebris er¬
roris cadat.
dhuius similitudinem hominis
surgere. festinabat ꝓpħa: cũ diceret.
In mandatis tius me exercebo : & con¬
siderabo uias tuas. Qui enim tacitus
uias dñi inmente considerat. & se exer¬
cere in mandatis illius festinat: quid
aliud insem& ipso. nisi imaginem no¬
ui hominis reformat: Quod quia in
scõꝵ cordib incessanter agit᷑. recte nunc
in morib tenetur: quandoq ad simili¬
tudinem głȩ ꝑuenit᷑. Hinc & enim ioħ̃s
dicit. Nunc filii dei sumus: & nondum
apparuit quid erimꝰ. Scimꝰ autẽ qm̃ cũ
apparuerit: similes ei erimͦ. Qui mox
unde hoc fieri ualeat adiungit dicens:
qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est. Esse &¬
enim di est eternum hunc atq incõ¬
mutabilem ꝑmanere. Nam omne qd

Expanded text:
cum vitam Redemptoris nostri tacita cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitationem se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, statim clausus in tenebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . Qui enim vias Domini tacitus in mente considerat, et se exercere in mandatis illius fealiud in semetipso, nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc in moribus tenetur, quandoque ad similitudinem gloriae pervenitur. Hinc etenim Joannes dicit: Nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus. Qui mox unde hoc fieri valeat, adjungit, dicens: Quoniam videbimus eum sicuti est. Esse etenim Dei, est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
cto. uendentes & ementes eiecit de tẽ¬
plo. cathedras uendentium columbas
euertit: & nummularioꝵ effudit es.
Nomne quod fortiter agunt. iiii.¬
humilitatem tota indentione custodi-¬
unt: sed & ꝑredẽptorem nr̃m dicitur.
discite a me quia mitis sum & humilis
corde. Persequutores quoq suos dilig̃t
p̃dicatores scĩ: sed & ipse auctor om̃iũ
ac redemptor. in passione positus ꝑ ꝑ-
secutorib intercedit dicens. Pater ig¬
nosce illis: quia nesciunt quid faciunt.
Menbra sua ponunt in passione ꝓfr̃i¬
bus: sed & ꝓ electoꝵ uita usq ad mor-¬
tem se tradidit auctor uitȩ. Dicatur
gͦ de scĩs animalib. quod similitudo
hominis in eis est: quia qđ sc̃a qđ mira
sunt. hoc in eis de specie similitudinis .ẽ.
id est de uirtute imitationis. Caput qͥp¬
pe omniũ nr̃m redemptor nr̃ est: & ꝑsa
lononem dicit᷑. Oculi sapientis in capite
eiꝰ: stultus autẽ indenebris ambulat.
Tunc enim incapite ocłos habemus:

Expanded text:
cto vendentes et ementes ejecit de temcto vendentes et ementes ejecit de templo, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes. . In omni quod fortiter agunt, humilitatem tota intentione custodiunt; sed per Redemptorem nostrum dicitur: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Persecutores quoque suos diligunt praedicatores sancti; sed ipse, auctor omnium ac redemptor in passione positus, pro persecutoribus intercedit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Membra sua ponunt in passione pro fratribus; sed pro electorum vita usque ad mortem se tradidit auctor vitae. Dicatur ergo de sanctis animalibus quod similitudo hominis in eis est, quia quod sancta, quod mira sunt, hoc in eis de specie similitudinis est, id est de virtute imitationis. Caput quippe omnium nostrum Redemptor noster est. Et per Salomonem dicitur: Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem in tenebris ambulat . Tunc enim in capite oculos habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
portauimus imaginem terreni: portemꝰ
& imaginem eiꝰ qui de cȩlo descendit. Sc̃s¬
& enim quisq intantum adsimilitudi¬
nem huius hominis ducit᷑: in quantũ
uitã sui redẽptoris imitatur. Nam ab
eius mandatis atq oꝑib discordare: qͥdẽ
aliud quã a similitudine longe recedere:
Plangunt autẽ uitam delinquentium
predicatores scĩ: sed & de ip̃so nr̃o capite
scͥptum est. quia fleuit suꝑ hierłm. Gau¬
dent de bonis actib subditoꝵ & recte ope¬
rantes diligunt. Sed & de redemptore
nr̃o scriptum est. quia cũ adolescens
quidam diceret. hȩc omnia custodiui
a iuuentute mea: magis dilexit eum.
Portant in latas contumelias p̃dicatores
scĩ: & nullam ad uicem contumeliã
reddunt. Sed & cum redemptori nr̃o di-¬
ceretur dȩmonium habes: non iniuriã
reddidit. sed & mansuete respondit di¬
cens. ego demonium non habeo. feruert
zelo rectitudinis p̃dicatores scĩ: sed &¬
redemptor omĩũ flagello de resticulo fa-¬

Expanded text:
portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo descendit . » Sanctus enim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt autem vitam delinquentium praedicatores sancti. Sed de ipso nostro capite scriptum est, quia « flevit super Hierusalem. » Gaudent de bonis actibus subditorum, et recte operantes diligunt. Sed de redemptore nostro scriptum est: quia cum adolescens quidam diceret: « Haec omnia custodivi a juventute mea , » magis dilexit eum. Portant illatas contumelias praedicatores sancti, et nullam ad invicem contumeliam reddunt. Sed cum redemptori nostro diceretur: « Daemonium habes , » non injuriam reddidit, sed mansuete respondit, dicens: « Ego daemonium non habeo. » Fervent zelo rectitudinis praedicatores sancti, sed redemptor omnium flagello de resticulis fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpitiationis instaret. in qua cunctis pie
querentib regni cȩlestis pateret ingres¬
sus. Quod autem hac die pontifex sc̃ua¬
rium & tab̾naculũ testimonii atq al¬
tare sacerdotes qͦq & uniũsum popłm
expiare iussus est ioħs ipse qui sit iste põ

Expanded text:
propitiationis instaret, in quo cunctis pie propitiationis instaret, in quo cunctis pie quaerentibus regni coelestis pateret ingressus. Quod autem hac die pontifex sanctuarium et tabernaculum testimonii, atque altare, sacerdotes quoque et universum populum expiare jussu
Abbreviated transcription (Latin):
dies sacratissimo huic oraculo dedicatur:
quia nimirum ille nasciturꝰ p̃dicebat᷑. qͥ
consummationẽ obseruantiȩ legalis &
euangłice gr̃ȩ p̾dicaret initium: quia or¬
tus monstrabatur illius. qui pͥm̾ om̃iũ &
uenire & iam adeẽ ostenderet dñm salua¬
torem. De quo scͥptũ ẽ. finis enĩ legis xp̃c.
ad iusticiã omĩ credenti. Nam & septenario
ꝓpter sabbatũ. & denario numero ꝓpter
decalogũ:. legis adimpletio recte sigurat᷑.
Dies hȩc ꝓpitiationis erat & expiationis:
in qua popłs omĩs ab operib uacare & ꝑ
orationes atq abstinentiã affligi & casti¬
gari p̃cept̾ est. Quod beati ioħ̃is & uitȩ ꝙ
p̾dicationi multũ congruit: qui & ipse
amundanis uacans oꝑib. cęlestib solum
studiisae desidis animỹ dabat. & conuenienteᷤ
ad se turbas amalis oꝑib abstinere. ac ꝑ
penitentiam fidemq expiari. & xp̃o con¬
secrari docebat: quia tẽpꝰiam diuine

Expanded text:
dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirum ille nasciturus praedicabatur qui consummationem observantiae legalis, et evangelicae gratiae praedicaret initium: quia ortus monstrabatur illius, qui primus omnium et venire, et jam adesse ostenderet Dominum salvatorem, de quo scriptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis, in qua populus omnis ab operibus vacare, et per orationes atque abstinentiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poenitentiam fidemque expiari, et Christo consecrari docebat: quia tempus jam divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ctimis. sanguis in sca sc̃oꝵ ad expiandũ
inferebatur. Nec sanguis solum ibi asꝑ¬
gebat᷑. sed & thimiama ad olebat᷑: quod
inp̾senti lectione ⁊acharias fecisse memo¬
ratur. Dicit gͦ de hac sollempnitate dñs
moysi. Mense septimo dicima die mensis
affligetis animas ur̃as: nullumq facie¬
tis opus. Expiabit autẽ scũariũ pontifex¬
q hoc uobis legitimum sempiternũ. ut
oretis ꝓ filiis ifrł: & ꝓcunctis peccatis eoꝵ
semel inanno. Et paulo suꝑiꝰ cũ ritum
eiusdẽ expiationis doceret: ait interalia.
Nullus hominum sit intab̾naculo qͣn¬
do pontifex ingredit᷑ scũariũ ut roget
donec egrediat᷑ Longum ẽ de singl̃is huiꝰ
diei cerimoniis scͥptur ⁊ testimonia po¬
nere. Inde hoc maxime libet ur̃e frater-¬
nitatis aurib intimare: quã conueni¬
enter electum sit tempus in quo p̃cursoris
dnĩ natiuitas. & uirtus futura nuntiaret᷑.
Septimꝰ quippe mensis & decima huius

Expanded text:
ctimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum ctimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec solum sanguis ibi aspergebatur, sed et thymiama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit ergo de hac solemnitate Dominus Moysi: Mense septimo, decima die mensis affligetis animas vestras, nullumque facietis opus . Expiabit autem pontifexque hoc vobis legitimum sempiternum, ut oretis pro filiis Israel, et pro cunctis peccatis eorum semel in anno. Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus hominum sit in tabernaculo, quando pontifex ingreditur sanctuarium, ut rogetdonec egrediatur . Longum est de singulis hujus diei caeremoniis Scripturae testimonia pontur, exponere. Unde hoc maxime libet vestrae fraternitatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus, in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus
Abbreviated transcription (Latin):
zacharias in ordine uicis suȩ ante dm̃
scđm consuetudinẽ sacerdotii sorte exiit
ut incensum poneret ingressus in t̾ẽplũ
dñi: claret quidẽ omĩb quia ĩa redeunte
ex ordine septimana uicis suȩ quȩ ei de ui¬
ce abia contigerat. demplum ministraturꝰ
intrauit. Sed forte aliquib obscurũ est: qͥa
scͥptura tacere uidet᷑. quo hȩc sint anni t̾e¬
pore gesta. Quib intimandũ qͥa nec hoc
scͥptura p̾dermisit: sed ex eo qđ addidit la¬
tenter innuit. Et omĩs inquiens multitu¬
do erat popłi orans foris hora incensi. Una
et enim tantũmͦ ꝑ annũ sollempnitas erat
inqua pontifice adorandũ sc̃a scoꝵ intran¬
te. nullũ prorsus hominũ intrafores tẽ¬
pli remanere liceret: sed om̃s temp̃r ob¬
lationis exterius iubent᷑ orare. Hȩc autẽ
erat statuta sollempnitas septimo apascha
ationis siue expiationis uocabat᷑ : quia
uidelic& oblatis in altare holocaustiui¬

Expanded text:
ZachaZachasecundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret quidem omnibus quia jam redeunte ex ordine septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statuta solemnitas septimo a Paschaationis sive expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti vi
Abbreviated transcription (Latin):
Diuinitꝰ est ꝓcuratum. ut sterili matre.
& utroq parente ꝓuectioris etatis ioħs
nasceret᷑: quatinꝰ etiã ipso ortꝰ eiꝰ miracło
patesceret uirũ magne uirtutis futurũ
eẽ qui nascebat᷑: ubi desinente omĩ las¬
ciuia concupiscentiȩ carnalis constaret
quia nulla inconceptione causa uolup¬
tatis. sed sola cogitata sit spiritalis gr̃a
ꝓlis. Sic ysaac filus ꝓmissionis. qui infigu¬
ram redemptoris nr̃i factus ẽ obediens patͥ
usq ad mortem: de ueteranis parentib
& sterili diumatre natꝰ est. Sic iacob &
ioseph patriarchȩ. sic samson fortissimus
ducum. & ꝓpħarũ eximius samuhel. ste¬
riles diũ corpore. sed fecundas semꝑ uirtu¬
tib habuere genitͥces: ut miraculo nati¬
uitatis natoꝵ dignitas nosceret᷑. & ꝓba¬
rentur sublimes in uita futuri. qui in
ipso uitȩ ex ortu conditionis humanȩ
iura transcenderent. Quod uͦ sequit᷑ fac̾¬
tum est autem cum sacerdotio fungeret᷑

Expanded text:
Divinitus est Divinitus est et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur
Abbreviated transcription (Latin):
git. ut hi qui iam ꝑfecti hominũ estima¬
tione iudicant᷑: adhuc in ocłis interni
arbitri minus aliqͥd ꝑfectionis habeant.
Et rursus solet euenire. ut ñnulli qͥb dam
uirtutũ oꝑib immoderatius studendo.
dum sine scientia do placere appetunt:
ꝓximoꝵ oculos offendant. Aqua utraq
rep̾hensione parentes beati ioħis immunes
esse declarant᷑. De quib cum dictũ ẽẽt
erant autem iusti ambo: continuo subne¬
ctitur. Ante dm̃. Et cum adiunctũ ẽẽt.
incedentes in om̃ib mandatis & iustifica¬
tionib dnĩ: mox infertur. Sine querela.
Ac si aꝑte dicat᷑. Ad eo se in actib pariter
& cogitationib suis circum specte agebãt:
ut & diuinis ob tutib in occulto. & huma¬
no foris iudicio placerent: iuxta illud
apłi. Prouidemus enim bona non solum
coram dõ: sed etiam coram hominibus.
Et non erat illis filius: eo qđ eẽt elirabeth
sterilis. & ambo. ꝓcessissent in dieb suis.

Expanded text:
git ut hi qui jam perfecti hominum aestimagit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Et non erat illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ a sabbato usq ad sabbatũ. Et cũ
om̃s gradu sacerdotali essent ȩquales:¬
li reuerentia ac potestate preminens: sũmi
sacerdotis nom̃ haberet. Qui autẽ ordo
partiũ earundem seruari deberet: missa
coram dauid rege. & eiꝰ pͥncipib familiarũ
sacerdotalium & leuiticarum sorte que¬
rebatur. In quarum distributione sortiũ.
abia de cuiꝰ uice & genere racharias orit᷑.
octauo loco positꝰ inuenit᷑. Et recte p̃co no¬
uii testamenti. in quo gła resurrectionis
mundo declarat᷑. loco octauȩ sortis nascit᷑:
quia & dñs nr̃ una sabbati quȩ ẽ a die con¬
ditionis octaua resurrexit amortuis: &
nobis post huiꝰ sex scl̃i etates. ac septimam
quietis animarum. quȩ ẽ in alia uita. oc¬
taua iam ȩtas ꝑpetuȩ resurrectionis in
fine ꝓmittit᷑. Erant autẽ iusti ambo ante¬
dm̃: incedendes in om̃ib mandatis & ui¬
stificationib diũ sine querela. Sepe contin¬

Expanded text:
hoc est a sabbato usque ad sabbatum  Al. hoc est a sabbato usque ad sabbatum  Al. omli reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contin
Abbreviated transcription (Latin):
rent: atq animos popłi circumstantis
ad memoriam amoremq cȩlestiũ ñ solũ
sublimitate uerboꝵ quȩ dicebant᷑. sed
etiã suauitate sonoꝵ quadicebant᷑. eri¬
gerent. Uolens ꝙ ut crescente cultu & ma¬
gnificentia templi decus quoq ministe¬
rii illiꝰ. & ministrantium cresceret cȩtus.
conuocauit omnẽ ꝓgeniem filioꝵ aaron:
& eos uidelic& qui de elearar. & illos qui de
ĩthamar stirpe descenderant. diuisitq eos
in partes uiginti quatuor: ac de his singlis
singłos pontifices eligens. cȩteros qui in par¬
tib erant sacerdotii minoris qui nunc p̾sbi¬
teratus uocatur officio fungi p̃cepit: ea
uidelicet ꝓuisione. ut dum quilib& pon¬
tificum uita decederet. quicũq in eiꝰ par¬
te optimꝰ putaretur ei inpontificatu succe-¬
deret. Quas uidelicet partes taliter ordina¬
uit: ut singłi pontifices cũ subiectis sibi
sacerdotib ꝑ octonos ministrarent dies.

Expanded text:
rent, atque animos populi circumstantis rent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, per octonos dies,
Abbreviated transcription (Latin):
cursor existeret: Si uͦ fr̃nitatem ur̃am
audire delectat. qui sit abias de cuius
uice ⁊acharias genus duxisse ꝑhibetur:
hic temporib dauid regis summꝰ sacerdos¬
erat. Si quidẽ iubente dño ꝑ moysen pͥ¬
mo unꝰ in lege pontifex aaron est consti-¬
tutus: post cuius mortem eleazar filius
eiꝰ sacerdotium suscepit. Et hoc quoq
mortuo: finees filiꝰ eiꝰ sacerdotii successor
extitit. & sic usq ad tempora dauid ꝑ
annos circiter quadringentos septuagin¬
ta: unus post unum extitere pontificatꝰ
heredes. At uͦ dauid cum magno feruens
studio religionis. templum dño condere
desiderasset: dñs autem magis hoc ꝑfiliũ
eiꝰ salomonem uellet impleri. nichilominꝰ
ipse dauid omĩa quȩ ad futuram eiꝰdem
templi constructionem uel reuerentiã ꝑ¬
tinerent: sollicitꝰ p̃ꝑare curauit. Inde
etiam cantores statuit. qui tempore sacͥ¬
ficii cotidie psalmos cum melodia resona¬

Expanded text:
cursor existeret? Si vero fraternitatem vestram cursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resona
Abbreviated transcription (Latin):
corporis & sanguinis in nouo destam̃to
offerendum instituit. Qs gͦ congruentiꝰ
translationem legalis & substitutionẽ
euangłici sacerdotii: quã summi iux¬
ta legem sacerdotis filius ꝓpħaret:
Qui cum & ipse sũmꝰ sacerdos scđm
legem ex istere posse uideret᷑: maluit do¬
cente intrinsecus in cominutabili ratio¬
ne ueritatis noui sacerdotis p̾co. quam
successor & heres ex istere ueteris. Maluit
doctus in spu uocatis in desertum ppłis.
noui testamenti sacramenta p̃dicare:
quã ad se uenientib in templum. głosis¬
simo illo tunc tẽporis sacerdotii ueteris
officio p̃eẽ. Pretulit longam solitudinis
sitim & esuriem continuis hostiarum
sollempniis: pilis cameloꝵ & cinctui ro¬
ne pelliciȩ. auro textas pontificum post¬
posuit stolas. It qͥd enim hec fr̃s mei. nͥ
ut qui merito iusticiȩ ꝑfectioris aucto¬
ritatem sibi p̾dicandi asscuierat: ipse etiã
indubius melioris pontificatꝰ preco & p̃¬

Expanded text:
corporis et sanguinis in Novo Testamento corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam non dubie melioris pontificatus praeco et prae
Abbreviated transcription (Latin):
quippe parentib est genit᷑: ut eo confi¬
dentius iusticiȩ p̃cepta popłis daret. quo
hȩc ipse non quasi nouitia didicisset: sed
uelut hereditario iure a ꝓgenitoribus
accepta seruaret. De sacerdotali ꝓsapia
ortus est. ut eo potentius mutationem sa¬
cerdotii p̾conaret᷑. quo ipsum ad sacer¬
uotale genus ꝑtinere claresceret. Redẽp¬
tor & enum nr̃ in carne apparens: sicut
rex nobis fieri dignatꝰ est. regnum cȩle¬
stȩ tribuendo: ita etiam pontifex factꝰ
est sem& ipsum ꝓ nobis offerendo hosti¬
am dõ in odorem suauitatis. Unde scͥp¬
tum est. Iurauit dñs & non penitebit
eum: tu es sacerdos in ȩternum scđm
ordinem melchisedech. Melchisedech
quippe ut legimꝰ sacerdos di sũmi. longe
legalis sacerdotii tempora p̃cessit: offerens
dñõ panem & uinum. & ido redemptor
nr̃ sacerdos esse dicit᷑ scdm ordinẽ melchi¬
sedech: quia ablatis uictimis legalib
idem sacrificii genus in misterium sui

Expanded text:
quippe parentibus est genitus, ut eo confiquippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui