comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emnius. Quia inlennũ insulã ut doxim̃ cecidit aiunone ꝓ pt̃ deformitatẽ de iectꝰ quã aerẽ eẽ constat ex qͦ fulmina ꝓc xant᷑. Ideo
aut̃ uulcanꝰ defemore iunonis fingit᷑ natꝰ. qđ fulmina dei moaere nascunt᷑. Iđ eciã iucanꝰ dicit Fulmmib: t̃rȩ ꝓpͥor succidit᷑ aer.¬
uincula. Ihusca calciam̃ta. Et dicit ctepidas quas pͥmo habuere senatores. pꝰ eqͥtes romã nunc milites. Glosa. Alu calceos
umero pellẽ dimissã habuit. Iuã retorquens & indextrãm reuocans partẽ se amiciebat. Ceminicustodes. Hoc & inha mero
drũ heroemdicit cũ sit uirtutis emeritȩ. Plerũq heros & generis ÷. Matutinꝰ agebat. Rem tẽporis ad ꝑsonã transtalit
ego qͥdẽ troiante uiuo uictã ñ arbitror quantũ ẽ in opinione mea Pro nõe tanto Protuinais gła. Et murũ circun¬
sonat armis. Etbreuitatẽ sui ostendit imꝑu. & hostilẽ necessitatẽ obquã se penitus ex armare ñ poterat: amni autẽ

Expanded text:
Iunone propter deformitatem deiectus, quam aerem esse constat ex quo fulmina procreantur. Ideo autem Vulcanus de femore Iunonis fingitur natus quia fulmina de imo aere nascuntur, unde et Homerus dicit eum de aere precipitavincula Tusca calciamenta. et dicit crepidas, quas primo habuere senatores, post equites Romani, nunc milites. alii calceos retorquens a sinistro humero pellem demissam habuit, quam retorquens et in dexteram revocans partem se amiciebat. Ad v. 461 Gemini custodes hoc et in Homero de est quod Euandrum heroem dicit, cum sit virtutis emeritae. plerumque heros et generis est. ego quidem Troiam te vivo victam non arbitror, quantum est in opinione mea. PRO NOMINE TANTO pro tui nominis gloria. ET MVRVM CIRCVMSONAT ARMIS et brevitatem sui ostendit imperii et hostilem necessitatem, ob quam se penitus exarmare non poterat. ‘Amni’ autem
Abbreviated transcription (Latin):
elis p̃mit: omne qđ iaci potest telũ uocat᷑. AΠOTΟΥ TΗΛΟ ΕΝ. Vnd omĩa quȩ addidit arma aduocat. Molarib
sꝑrimissaxis. Non unđ molȩ fiunt & scđm homerũ dixit MΥΑΟ ΔΕΥΡΩ. Pergnẽ Pereã remunde ille speraba
oculos ñ ꝓcedit. Ergo angit adunã rẽꝑtinet. Vt disce puer uirtutẽ exme uerũq laborẽ. Fortunã ex alus. Nã¬

Expanded text:
TELIS PREMIT omne quod iaci potest telum vocatur ἀπὸ τοῦ τηλόθεν, unde addidit ‘omniaque arma advocat’. MOLARIBVS TELIS PREMIT omne quod iaci potest telum vocatur ἀπὸ τοῦ τηλόθεν, unde addidit ‘omniaque arma advocat’. MOLARIBVS asperrimis saxis, non unde molae fiunt. Et secundum Homerum dixit, μυλοειδέι πέτρῳ. PER IGNEM per eam rem, unde ille sperabat oculos’ non procedit. Ergo ‘angit’ ad unam rem pertinet, ut «disce, puer, virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis»: na
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis. ingensregia. Regia sic̃ cacus putabat. Sic ẽ. & illud dictũ. Illas eiactet inaula ȩolus. P aenitꝰ patuere:
omissũ lum̃ . ẽ. usq ad secretaspeluncae. Cauernas aut̃ speluncȩ ꝑtapinos indix̃. Siqua uiterrȩ hiatꝰ. ñ nisi ex t̾rae
motufit. Qui quoniã aut motu aquȩ inferioris nascit᷑ aut crebris tronitrib aut de concauis t̾ris erũpentib uentis.
deo ait. si quaui. Qđ aut̃ dic̃ infernas reseret sedes: notandũ ȩciã deinpossibilib fieri posse cõparationẽ. Dis in uisa :¬
suꝑisscilic&. Trepident .i.l. manes. Lucanꝰ. & subito feriere die. In sueta rudentẽ. Clamantẽ. Et abusiue dictũ ẽ sicut
supra deleonibus. & sera subnoete rudentũ. Nã rudere ꝓpͥȩ asinoiũ est. ꝑsius. Findor ut archadiȩ pec uria ruderedicas

Expanded text:
fluminis. INGENS REGIA ‘regia’, sicut Cacus putabat. Sic est et illud dictum «illa se iactet in aula Aeolus». PENITVS PATVERE fluminis. INGENS REGIA ‘regia’, sicut Cacus putabat. Sic est et illud dictum «illa se iactet in aula Aeolus». PENITVS PATVERE admissum lumen est usque ad secreta speluncae. Cavernas autem speluncae per tapinosin dixit. SI QVA VI terrae hiatus non nisi ex terrae motu fit. Qui quoniam aut motu aquae inferioris nascitur, aut crebris tonitribus, aut de concavis terris erumpentibus ventis, ideo ait ‘si qua vi’. Quod autem dicit «infernas reseret sedes», notandum est etiam de inpossibilibus fieri posse comparationem. DIS INVISA superis scilicet. TREPIDENT I. L. MANES Lucanus «et subito feriere die». INSVETA RVDENTEM clamantem. Et abusive dictum est, sicut supra de leonibus «et sera sub nocte rudentum», nam rudere proprie asinorum est: Persius «findor, ut Arcadiae pecuaria rudere dicas».
Abbreviated transcription (Latin):
&mugut ꝓmugiuit. Proe muniuit. Obice postes. hanc obicen dicimꝰ. Vt ecce maris magna claudit nos obice
pontus. Dubitant enĩ multi utrũ sit masculiñ. Tyrinthius. Athirinta inqͣ nutritus ẽ ciuitate ut diximꝰ supͣ. auen¬
se receperat. Nã corpore fatigatũ dicimꝰ. animo uͦ fessũ. Quã uis hoc sepe confundat auctoritas. Stabat acuta silex.¬
ȩne om̃s huc̃ silicẽ dixer̃. Nã & uarro & lueretius ita dicunt. Tanta tm̃ ẽ uirgłi. auctoritas. ut ꝑsuadeat nobis ȩtiã
hãc silicẽ dixͦi  Dirarũ uolucrũ. Modo dirarũ ñ mali hõis dicit. ut s̃ buboness quȩ humanis cadauerib uescebant᷑:
ix̾ enĩ. forib ad fixi suꝑbis orauirũ tristipendebant. Pallidatabo. Concussit. Soluit. in pulit. Satissignatis usus ẽ.
uerbis. Refluitq ext̾ritus amnis. Rem naturȩ ũtit infabulã. Cũ ruina rupis insere currere nec essesit impetũ

Expanded text:
et ‘mugiit’ pro emugivit. OBICE POSTES hanc obicem dicimus, ut «ecce maris magna claudit nos obice et ‘mugiit’ pro emugivit. OBICE POSTES hanc obicem dicimus, ut «ecce maris magna claudit nos obice pontus». Dubitant enim multi, utrum masculinum sit. TIRYNTHIVS a Tiryntha, in qua nutritus est civitate, ut diximus supra. AVENse receperat" . nam corpore 'fatigatum' dicimus, animo vero 'fessum', quamvis hoc saepe confundat auctoritas. sane quidam sipaene omnes hunc silicem dixerunt: nam et Varro et Lucretius ita dicunt. Tanta tamen est Vergilii auctoritas, ut persuadeat nobis etiam hanc silicem dici. DIRARVM VOLVCRVM modo ‘dirarum’ non mali ominis dicit, ut sunt bubones, sed quae humanis cadaveribus vescebantur: dixit enim «foribusque adfixa superbis ora virum tristi pendebant p. t.». CONCVSSIT solvit, inpulit. Satis signatis usus est verbis. REFLVITQVE EXTERRITVS AMNIS rem naturae vertit in fabulam, cum ruina rupis in se recurrere necesse sit impetum
Abbreviated transcription (Latin):
hocẽ. tantũ recesserant a collibus boues. ut nec echore sultaret. scilicet ad colles iã clamore ñꝑueniente. Iđ ñꝓcedit
qr hoe sensu illud excludit᷑. Reddidit una boũ uocẽ. Sienĩ tam longe fuerunt ut nullaratione recedentiũ boum mu¬
gitus colles derelictos ferir& . quẽ ad modũ inclusi bouis ẽ clamor auditus abhercule. Iugut. More suo ꝓmugiuit.
t audut & triuiȩ longe lacus. Atrofelle dolor. Iuo irascim᷑ scđmfysicos ut splene ridem. Persius. Sedsũ petulan¬
robur grauatũ : uacatq Grauatũ aut̃: ꝓ graue posuit. Nã graue. ẽ. ꝑ naturã ponderosũ. Grauatũ : qđ oneratur
ex trinsecus Turbatũq oeulis. Ea parte turbatũ quȩ ꝓdit rix m̃tis . ẽ. Alii oculi legunt. & accipiunt a superiorib

Expanded text:
hoc est tantum recesserant a collibus boves, ut nec echo resultaret, scilicet ad colles iam clamore non perveniente. Quod nonhoc est tantum recesserant a collibus boves, ut nec echo resultaret, scilicet ad colles iam clamore non perveniente. Quod non procedit, quia hoc sensu illud excluditur «reddidit una boum vocem»: si enim tam longe fuerunt, ut nulla ratione recedentium boum mugitus colles derelictos feriret, quemadmodum inclusi bovis est clamor auditus ab Hercule? MVGIIT more suo pro ‘mugivit’, ut «audiit et Triviae longe lacus». ATRO FELLE DOLOR quo irascimur secundum physicos, ut splene ridemus: Persius «sed sum petulanrobur gravatum’, vacat ‘que’. ‘Gravatum’ autem pro ‘grave’ posuit: nam grave est per naturam ponderosum, gravatum quod oneratur extrinsecus. TVRBATVMQVE OCVLIS ea parte turbatum, quae proditrix mentis est. Alii ‘oculi’ legunt et accipiunt a superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
t furis cacimens. Proingentis celere furis nom̃ posuit. Capitale enĩ crim̃ apud maiores fuit ante pȩnã quadrupli: Aũtt
rat ꝓ pͥũ abegit sed respexit ad p̃dã quȩ auerti dicitur. ut raptas adlitora uertere p̃das. Atq hos. Suotiens mascu¬
linũ &femininũ iunguntur. Haec disciplina ẽ ut eciã si posterius . ẽ. femininũ masculino respondeam᷑. Versis que
bant indicia quae indicare consuer. Nã indiciũ ab indicando nom̃ accepit. Signa. Et hicꝓuestigus. Quȩ¬
relis implerinemꝰ. Nõ ut multi dicunt quia consortes ꝑdiderant. sed quia auellebantur apascuis. Insita enĩ est
bubus auiditas edendi Vnde ẽ. Ite domũ pasti siquis pudor ite iuuenci  Et colles clamore relinqͥ Cũ clamore : ut at que
ixionii uento rota constitit orbis. Cũ uento. Et hoc ÷ melius. Nã multi dicunt relinquebantur colles etiã clamore.

Expanded text:
AT FVRIS CACI pro ingenti scelere furis nomen posuit: capitale enim crimen apud maiores fuit ante poenam quadrupli. AVERTIT AT FVRIS CACI pro ingenti scelere furis nomen posuit: capitale enim crimen apud maiores fuit ante poenam quadrupli. AVERTIT erat proprium ‘abegit’; sed respexit ad praedam, quae averti dicitur, ut «raptas ad litora vertere praedas». ATQVE HOS quotiens masculinum et femininum iunguntur. Haec disciplina est, ut etiam si posterius est femininumbant indicia, quae indicare consuerunt; nam 'indicium' ab indicando nomen accepit. Ad v. 212 signa et hic 'signa' RELLIS IMPLERI NEMVS non, ut multi dicunt, quia consortes perdiderant, sed quia avellebantur a pascuis: insita enim est bubus aviditas edendi, unde est «ite domum pasti, si quis pudor, ite iuvenci». ET COLLES CLAMORE RELINQVI cum clamore, ut «atque Ixionii vento rota constitit orbis», id est cum vento. Et hoc est melius. Nam multi dicunt: relinquebantur colles etiam a clamore,
Abbreviated transcription (Latin):
uspensã rupẽ. Quasi iã iãq lapsurã. Semi hoĩs. Feritate corrupti. In accessã P articipiũ sine uerbi origine
ccedor enĩ ñdicimꝰ. sed tale. ẽ. ut placita nupta triũphata. huic monstro. B enemutauit casũ. inqͦi erat t᷑pis significatio
t nob̵. Sic̃ multis quib herculis profuit monstra purgando. A etas. Beneficiũ tẽporis ut uoluenda dies enattulit
ultro. Maximꝰ ultor. Nontantũ nr̃ sed omiũ terrarũ. Tergemininec egerionȩ. Hanc fabulã diximꝰ illo loco postquam
laurentia uictor gerione extincto. tyrinthius attigit arua. Spolusq suꝑb At quiboues abduxerat. Sed spoliũ ẽ. quic¬
quid dehostib tollitur ut addit equos & tela quib spoliauerat hostem. Itẽ pꝰquã illũ uita uictor spoliauit achilles.

Expanded text:
SVSPENSAM RVPEM quasi iam iamque lapsuram. SEMIHOMINIS feritate corrupti. INACCESSAM participium sine verbi origine, SVSPENSAM RVPEM quasi iam iamque lapsuram. SEMIHOMINIS feritate corrupti. INACCESSAM participium sine verbi origine, ‘accedor’ enim non dicimus; sed tale est, ut placita nupta triumphata regnata. HVIC MONSTRO bene vitavit casum, in quo inerat turpis significatio. ET NOBIS sicut multis, quibus Hercules profuit monstra purgando. AETAS beneficium temporis, ut «volvenda dies en attulit ultro». MAXIMVS VLTOR non tantum noster, sed omnium terrarum. TERGEMINI NECE GERYONAE hanc fabulam diximus illo loco «postquam Laurentia victor Geryone extincto Tirynthius attigit arva». SPOLIISQVE SVPERBVS atqui boves abduxerat: sed spolium est quicquid de hostibus tollitur, ut «addit equos et tela quibus spoliaverat hostem» item «postquam illum vita victor spoliavit Achilles».
Abbreviated transcription (Latin):
nouas intro ducera religiones. Vnde & socrates dãnatus ẽ. & chaldei ł udȩis̃ urbe depulsi. Nouamꝰ honores. Detra
re. Hã renouamꝰ debuit dicere. Iũ particulã : alibi ad didit ut sato re narrabat diuũ. Suspensam hane .ar. Cacus
scđm fabulã uul cani filius fuit ore ignẽ ac fumũ uou̾ens. qͥuicina omĩa popłabat᷑. ueritas tm̃ scđm phylologos & histo¬
ricos hoc habet hunc fuisse euandri nequissimũ seruũ acfurẽ. Nouimꝰ aut̃ malũ agrecis cacũ dici quẽ ita illo tẽpore
arcades appellabant. Postea trans lato accentu. cacus dietus ÷ ut helene helena. Ignẽ aut̃ dictus t uomere. qđ agros
igne popłabat᷑. H unc soror sua eiusdẽ nõĩ sꝑdidit. Vnd etiã facellũ meruit. in qͦ ei ꝑuirgines uestȩ saerificabantur

Expanded text:
novas introduceret religiones: unde et Socrates damnatus est et Chaldaei vel Iudaei sunt urbe depulsi. NOVAMVS HONORES detraxit novas introduceret religiones: unde et Socrates damnatus est et Chaldaei vel Iudaei sunt urbe depulsi. NOVAMVS HONORES detraxit ‘re’, nam ‘renovamus’ debuit dicere: quam particulam alibi addidit, ut «fata renarrabat divum». SVSPENSAM HANC A. R. Cacus secundum fabulam Vulcani filius fuit, ore ignem ac fumum vomens, qui vicina omnia populabatur. Veritas tamen secundum philologos et historicos hoc habet, hunc fuisse Euandri nequissimum servum ac furem. Novimus autem malum a Graecis κακόν dici: quem ita illo tempore Arcades appellabant. Postea translato accentu Cacus dictus est, ut Ἑλένη Helena. Ignem autem dictus est vomere, quod agros igne populabatur. Hunc soror sua eiusdem nominis prodidit: unde etiam sacellum meruit, in quo ei per virgines Vestae sacrificabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nes eas quȩ apud maiores in honore fuer̃ : aut reuera ꝑpetui. Nã de hoc boue immolato herculi. carnes carius
uendebantur causa religionis. et inde alt̃ redimebatur qui ex illius p̃tio cõparatus quasi ꝑpetuus eẽ uidebatiur.
ergo aut̃ potest a parte totũ intellegi. Lustralib Aut pingiuib moris enĩ fuerat cõpleto iustro pingues uictimas offer
censores : aut certe dequinquennali boue .i. ꝑfectae etatis. Nã homerus dic̃ ΠIΟΝΑΤΕΝTΑ ΕTΕΡΟΝ. Exemp¬
ta .f .&.a .c. edendi. Posquã & necossitati satis factũ ẽ. O uoluptati. Non hȩo. Variat in uno ꝓnõẽ. Non hȩc sollẽmano
as exmore .d. hãc tanti numinis .a u. suꝑstitio. Suꝑstitio .ẽ. timor suꝑfluus. & delirus. aut ab aniculis dicta suꝑ

Expanded text:
nes eas quae apud maiores in honore fuerunt. Aut re vera ‘perpetui’: nam de hoc bove immolato Herculi carnes carius nes eas quae apud maiores in honore fuerunt. Aut re vera ‘perpetui’: nam de hoc bove immolato Herculi carnes carius vendebantur causa religionis, et inde alter redimebatur, qui ex illius pretio comparatus quasi perpetuus esse videbatur. ‘Tergo’ autem potest a parte totum intellegi. LVSTRALIBVS aut pinguibus: moris enim fuerat completo lustro pingues victimas offerre censores: aut certe de quinquennali bove, id est perfectae aetatis: nam Homerus dicit πίονα πενταέτηρον. EXEMPTA F. ET A. C. EDENDI postquam et necessitati satis factum est et voluptati. NON HAEC variat in uno pronomine «non haec sollemnia nobis, has ex more d., hanc tanti numinis a.». SVPERSTITIO superstitio est timor superfluus et delirus. Aut ab aniculis dicta supe
Abbreviated transcription (Latin):
isse intellegamꝰ. nesit sedili contrariũ: Congrue aut̃ deleonis pelle dicit cooꝑtũ : quasi in herculis sacris.
nuitat aut̃ & accipit uerba hospitalia. Tunc lecti iuuenes. Nõuacat lecti. Insacris enĩ herculis nec serui int̃¬
erant nec liberti. Adeo: ut appius qͥ sacra hȩc transtulit in libertos. et caruerit oculis. et intra annũ omẽ familiã
ꝑdiderit pinariorũ. certatĩ .÷. studiose. Arȩq s. maxime scilicet. Nondũ enĩ templũ herculis fuerat: sed ara tantu
mͦ quã maxima dicit ex magnitudine fabricȩ. laboratȩ cereris. Suae egit laboris. ut mox & frum̃tis labor ad ditꝰ
ut mala culmos eẽt rubigo. Glandes enĩ sine ullo labore nascuntur. Perpetui tergo bouis. Aut scđm homerũ
intellegendũ. qͥ dicit carnes dorsi apponi solitas honorabiliorib ut sit sensus talis. posuit ante eos magnibouis car¬

Expanded text:
isse intellegamus, ne sit sedili contrarium. congrue autem de leonis pelle dicit coopertum, quasi in Herculis sacris. isse intellegamus, ne sit sedili contrarium. congrue autem de leonis pelle dicit coopertum, quasi in Herculis sacris. invitat et accipit verba hospitalia. Ad v. 179 Tum lecti ivvenes non vacat 'lecti': in sacris enim Herculis nec servi intererant nec liberti, adeo ut Appius, qui sacra haec transtulit in libertos vel, ut quidam volunt, in servos publicos, et caruerit oculis et intra annum omnem familiam perdiderit Pinariorum. certatim id mmodo, quam maximam dixit ex magnitudine fabricae. LABORATAE CERERIS quae eget laboris, ut «mox et frumentis labor additus, ut mala culmos esset robigo»: glandes enim sine ullo labore nascuntur. PERPETVI TERGO BOVIS aut secundum Homerum intellegendum, qui dicit carnes dorsi apponi solitas honorabilioribus, ut sit sensus talis: posuit ante eos magni bovis car
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse. Direxilitteras duas. cum litterȩ quotiens epłam significant. numeritantũ pluralissint. Contra epłas¬
binas ñ dicimꝰ. sed duas. Iuncta ÷ mͥfedere .d. Antiquis amicitus ꝑ anchisȩ hospiciũ. Quando huc uenistis
amici Siqͥdẽ amici iãuenistis. Ex traneos enĩ ad sacra ñ licebat adhibere. Hos aut̃ adhibet ad saera qͣsi
antiquis iunctos amicitus. Vnđ infert. Etiã nunc sociorũ assuescit em̃sis. Annuã q̃: d .n. Anniuersaria sac
norẽ. Nã halendaria si quafuerint ratione dilato : possunt repeti. nec piaculũ eoꝵ int̾missione cõmittit᷑.¬
apes E pulȩ dõꝵ ꝓpriȩ ut iouiscena Sedili. Bene sedili. Nã intẽplo herculis lecti sterniũ eẽ ñ licebat: Acip
ut sucipit ad sedendũ. aut pascit. Vt illos porticib rex accipiebat in amplis. Torũ aut̃ herbarũ suꝑ soliũ fu

Expanded text:
dixisse 'direxi litteras duas', cum 'litterdixisse 'direxi litteras duas', cum 'litterbinas’ non dicimus, sed ‘duas’. IVNCTA EST MIHI FOEDERE D. antiquis amicitiis per Anchisae hospitium. QVANDO HVC VENISTIS AMICI siquidem amici iam venistis: extraneos enim ad sacra non licebat adhibere. Hos autem adhibet ad sacra quasi antiquis iunctos amicitiis: unde infert «et iam norem" . nam DAPES epulae deorum propriae, ut Iovis cena. SEDILI bene ‘sedili’: nam in templo Herculis lectisternium esse non licebat. ACCIPIT aut suscipit ad sedendum: aut pascit, ut «illos porticibus rex acc
Abbreviated transcription (Latin):
ab euandro ẽ. susceptus anchises Visentẽ regna. Vi dere cupientẽ. Protinꝰ. Vno eodẽq tẽpore hoc ÷ dũꝑgit cid a¬
archadiã. Nã ñ possumꝰ simul intelligere cũsalamina insula sit arcadiȩ in continenti. Mirabarq: duces t hos
laudat : quomelior sit ille quẽ p̃fert. Iuuenali ardebat amore. In est enĩ iuuenib studiũ ad quirendarũ
poetas uicinas omẽs prouno habere ciuitatessic̃ dedidone facit. quã ñ nũquã tẏriã aliquotiens sidomã uocat
lle mͥ insignẽ .f. ius hospicii habet int̃ se remunerationẽ. Sed uerecunde tac et euander de suis munerib: Au
dedit int̃ textã. Leguur & int̾̃ texto. ł renaq bina. Poetice. Nã duodebuit dicere. Bina enĩ scđm cicero¬
nẽ non dicuntur. nisi debis quȩ s̃ numeri tantũ pluralis. Nã cicero ꝑ epłam culpat filiũ dicens. male eum

Expanded text:
ab Euandro est susceptus Anchises. visentem regna videre cupientem. Ad v. 159 Protinus uno ab Euandro est susceptus Anchises. visentem regna videre cupientem. Ad v. 159 Protinus uno Arcadiam; nam non possumus ‘simul’ intellegere, cum Salamina insula sit, Arcadia in continenti. MIRABARQVE DVCES hos laudat, quo melior sit ille quem praefert. IVVENALI ARDEBAT AMORE inest enim iuvenibus studium adquirendarum Poetam vicinas omnes pro uno habere civitates, sicut de Didone facit, quam nonnumquam Tyriam, aliquotiens Sidoniam vocat. ILLE MIHI INSIGNEM F. ius hospitii habet inter se remunerationem, sed verecunde tacet Euander de suis muneribus. AVRO DEDIT INTERTEXTAM legitur et ‘intertexto’. FRENAQVE BINA poetice, nam ‘duo’ debuit dicere: ‘bina’ enim secundum Ciceronem non dicuntur nisi de his quae sunt numeri tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tbene ꝓmissionẽ reb confirmat & testimonius quae.ẽ. uerbis inualida. Totũ lustrabat lumine corpꝰ. Patña in eo linia¬
m̃ta cognoscens. ł umine ꝓluminib .i. oculis. Pauca refert. Non pauca sed paucis .i breuit̃. hoc uult dicere. Multa eũ
dixise. sed paucis. A gnosco quelibens. Post quã probauit ex habitu corporis uera eẽ quȩ dicebat aeneas ꝑ anchisen eum
laudat adulatione deposita. Sane int̾ agnosco & cognosco suꝑfluo qͥdã uolunt facere discretionẽ. ut cognoscamꝰ
nouos. agnoscamꝰ antiquos. Sedhȩc apoetis metrinecessitate uariantur. Nam agnoseo propt̾ sinalifam dix̃. Hesi¬
none uisentẽ .r .s. Vt diximꝰ supͣ hercules euersa troia hesionã laomedentis filiam tela moni suo comiti de¬
dit. Ex quanatus ẽ teucer. Priamus postea cũ salaminã tender& ad uisendũ regnũ sororis: ꝑ archadiã it̃ fecit & tẽ¬

Expanded text:
missionem rebus confirmat et testimoniis, quae est verbis invalida. TOTVM LVSTRABAT LVMINE CORPVS paterna in eo liniamenta cognoscens. PAVCA REFERT non pauca, sed paucis, id est breviter. Hoc vult dicere: multa eum dixisse, sed paucis. AGNOSCOQVE LIBENS postquam probavit ex habitu corporis vera esse quae dicebat Aeneas, per Anchisen eum laudat adulatione deposita. Sane inter agnosco et cognosco superfluo quidam volunt facere discretionem, ut cognoscamus novos, agnoscamus antiquos. Sed haec a poetis metri necessitate variantur; nam ‘agnosco’ propter synalipham dixit. HESIONAE VISENTEM R. S. Vt diximus supra Hercules eversa Troia Hesionam, Laomedontis filiam, Telamoni suo comiti dedit, ex qua natus e
Abbreviated transcription (Latin):
sicaniã agentis noẽ. Siciliã uͦ aducis nõe dixer̃ quã quã thuchidid esdicat. Desicilia italũ regẽ uenisse. Et ab eo¬

Expanded text:
Sicaniam a gentis nomine, Siciliam vero a ducis nomine dixerSicaniam a gentis nomine, Siciliam vero a ducis nomine dixer
Abbreviated transcription (Latin):
placida popłos in .p.r. ut merito aurea scła crederent᷑. Decolor ȩtas uitiosa. In omĩ enĩ uitioso corpore in ÷ pessimus
color. Ꝙ alludit ad naturã metalli : quã cernimꝰ discolorẽ. Nec in merito. Supra eũ dixerat aurea scła. Id eo nc̃ dixit
ȩtas decolor: Tunc manꝰ ausomȩ. Ons trȩ habitatores. aut in colȩ s̃. aut aduenȩ. aut conuenȩ. Indigenȩ s̃ indege¬
niti ut defaunis dix̃. Ad uenȩ de un oloco uenientes ut satur nꝰ. Conuenȩ dediuersis ut ausones & sicani. Sicani autem
scđm ñ nullos. popłis hispaniȩ afluio sicori dicti. Lucanꝰ. Hesperios int̃sicoris ñ ultimꝰ annis. Hiduce sicelo uener̃ aditaliã
t eã tenuer̃ ex clusis aboriginibus. M ox ipsi pulsi ab illis quos ante pe pulerant. insulam uicinã italiȩ occupauer̃. & eã

Expanded text:
PLACIDA POPVLOS IN P. R. Vt merito aurea saecula crederentur. DECOLOR AETAS vitiosa: in omni enim vitioso corpore inest pessimus PLACIDA POPVLOS IN P. R. Vt merito aurea saecula crederentur. DECOLOR AETAS vitiosa: in omni enim vitioso corpore inest pessimus color. Et adludit ad naturam metalli, quam cernimus discolorem: nec inmerito; supra enim dixerat «aurea saecula», ideo nunc dixit ‘aetas decolor’. TVNC MANVS AVSONIAE omnes terrae habitatores aut indigenae sunt aut advenae aut convenae. Indigenae sunt inde geniti, ut de Faunis dixit: advenae de uno loco venientes, ut Saturnus: convenae de diversis, ut Ausones et Sicani. Sicani autem secundum non nullos populi sunt Hispaniae, a fluvio Sicori dicti: Lucanus «Hesperios inter Sicoris non ultimus amnis». Hi duce Siculo venerunt ad Italiam et eam tenuerunt exclusis Aboriginibus. Mox ipsi pulsi ab illis quos ante pepulerant, insulam vicinam Italiae occupaverunt et eam
Abbreviated transcription (Latin):
eseruare ordinare. Parcere parto. Dedie inquit uiuebant. nec inuenta seruabant. Ramiatq asꝑ uictu .u.a. cognat
quodã mͦ uictualebant᷑. Aut uenatu montiũ. aut arboꝵ ramis : Ab etherio .u.s. olympo. Hoc dic̃ scđm poeticũ morem
ã saturnus rex fuit eretȩ. quẽ iuppit̃ filiuꝰ bello pepulit. Hic fugiens ab iano ẽ susceptꝰ. qͥ regnabat initalia. quẽ cum
docuisse usũ uinearũ & falcis : in partẽ ÷ ad misus imperii & sibi opidũ fecit postea suũ recepit imꝑiũ. Isgenꝰ indocile. Prom¬
dix̃ ꝓ indoctũ. Hoc aut̃ ÷ qđ dicit cicero in pͥmorethoricoꝵ feros adhic hões magni ciũsdã uiri oratione cõpositus. Legesq
dedit. At qͥdix̃. aut uindo nec legib aequã. Sed intellegimꝰ saturñ dedisse leges. qͥb ad eo obtẽperauer. ut iã ita ꝑnaturã

Expanded text:
reservare, ordinare. PARCERE PARTO de die, inquit, vivebant nec inventa servabant. RAMI ATQVE ASPER VICTV V. A. cognato reservare, ordinare. PARCERE PARTO de die, inquit, vivebant nec inventa servabant. RAMI ATQVE ASPER VICTV V. A. cognato quodammodo victu alebantur, aut venatu montium aut arborum ramis. AB AETHERIO S. V. OLYMPO hoc dicit secundum poeticum morem; nam Saturnus rex fuit Cretae, quem Iuppiter filius bello pepulit. Hic fugiens ab Iano est susceptus, qui regnabat in Italia. Quem cum docuisset usum vinearum et falcis, in partem est admissus imperii et sibi oppidum fecit. Postea suum repetivit imperium. IS GENdixit pro 'indoctum'. hoc autem est quod dicit Cicero in primo rhetoricorum, feros adhuc homines magni cuiusdam viri orDEDIT atqui dixit «haud vinclo nec legibus aequam»; sed intellegimus Saturnum dedisse leges, quibus adeo obtemperaverunt, ut iam ita per naturam
Abbreviated transcription (Latin):
aciles oculos habet : iđ mobiles uino: Capit᷑q: locis delectat᷑ .i. unolo codiutiuꝰ retmet᷑. Romane cõditor arcis Conditor
pallantei ubi nc̃palatiũ ÷ qđ nõ est reuera arx. sedtenet rerũ om̃iũ principatũ. Haec nemora indigenȩ fauni. Indige¬
nae : iđ inde geniti ΑΥΤΟΧΘΟΝΕC Et sciendũ scđm hesiodi theogonã pͥmo deos genitos. inde emiteos post heroas
inde homines in nocentes. ultimo sceleratos. quẽ hic nunc ordinẽ seruat. Truncis & duro robore nati. Hoc figm̃tũ ortum ẽ
ex antiqua hominũ habitatione. quiante factas domos. aut in caius arboribus. aut inspeluncis manebant. Quicũ ex inde
egrederentur aut suam educerent subolẽ dictis inde ꝓcreari : Neq cultꝰ erat .i. nullã suicurã habebant. Cõponere hospes

Expanded text:
«faciles oculos habet», id est mobiles vino. CAPITVRQVE LOCIS delectatur. ROMANAE CONDITOR ARCIS conditor «faciles oculos habet», id est mobiles vino. CAPITVRQVE LOCIS delectatur. ROMANAE CONDITOR ARCIS conditor Pallantei, ubi nunc Palatium est: quod non est re vera arx, sed tenet rerum omnium principatum. HAEC NEMORA INDIGENAE FAVNI ‘indigenae’, id est inde geniti, αὐτόχθονες. Et sciendum secundum Hesiodi theogoniam primo deos genitos, inde hemitheos, post heroas, inde homines innocentes, ultimo sceleratos: quem et hic nunc ordinem servat. TRVNCIS ET RVPTO ROBORE NATI hoc figmentum ortum est ex antiqua hominum habitatione, qui ante factas domos aut in cavis arboribus aut in speluncis manebant. Qui cum exinde egrederentur aut suam educerent subolem, dicti sunt inde procreari. NEQVE CVLTVS ERAT id est nullam sui curam habebant. COMPONERE OPES
Abbreviated transcription (Latin):
modũ etiã gigantũ int̾̃ fuit p̃lio qͥ ante in numeros annos fuisse dicuntur. Nonte : rationis egentẽ. Li totes figura.
ã minꝰ dix̃ &plus intellegimꝰ. Hoc enĩ dicit. Prudentissimũ tenõ circũ uenit. lerneus anguis .i. hydra turba capitũ. Talis
figura. qualis munera nec sꝑno. Vera io uisproles. Nullus enĩ humano sanguine ꝓcreatꝰ tanta ꝑficeret Dexter adi
ł ꝓpitiuꝰ. Pede scđo : ominȩ ꝓsꝑo. Suꝑ omĩa caci .i. hoc factũ laudant ultra omĩa. Et sic ẽ dictũ. ut ÷ ecce suꝑ omĩa
dona unũ oro. & benequantũ ad ipsos ꝑtinet rẽ maiorẽ & utiliorẽ seruare post omĩa. Obsitus aeuo. Aetate in uolutꝰ¬
ut terentius. annis pannisq: obsitus. Facilisq oculosfert omĩa circũ Fisicidicunt ex uino mobiliores oculos fieri Plautus

Expanded text:
modum etiam Gigantum interfuit proelio, qui ante innumeros annos fuisse dicuntur? NON TE RATIONIS EGENTEM litotes figura; modum etiam Gigantum interfuit proelio, qui ante innumeros annos fuisse dicuntur? NON TE RATIONIS EGENTEM litotes figura; nam minus dixit et plus intellegimus: hoc enim dicit: prudentissimum te non circumvenit Lernaeus anguis, id est hydra, turba capitum. Et est talis figura, qualis «munera nec sperno». VERA IOVIS PROLES nullus enim humano sanguine procreatus tanta perficeret. DEXTER ADI id est propitius. PEDE SECVNDO omine prospero. SVPER OMNIA CACI id est hoc factum laudant ultra omnia. Et sic est dictum, ut «sed te super omnia dona unum oro». Et bene, quantum ad ipsos pertinet, rem maiorem servavere post omnia. OBSITVS AEVO aetate involutus, ut «annis pannisque obsitus». FACILESQVE OCVLOS FERT OMNIA CIRCVM physici dicunt ex vino mobiliores oculos fieri: Plautus
Abbreviated transcription (Latin):
taurũ ñ mactauit. sed in colum̃ ad euristeũ ꝑdux̃. Vno tm̃ uerbo utrũq sepe concludit᷑. aliquotiens una pars. ut disce
puer uirtutẽ exme uerũq laborẽ fortunã ex aliis. Nemea subrupe. Nemea silua ẽ. uicina thebis. inqua hercules inter¬
a drapiendũ cerberũ. Ossa suꝑ recubans. A ut adterrorẽ dictũ ẽ aut certe illud ẽ. qđ &iã supͣ diximꝰ. cerberũ cẽ trã
quȩ corpora sepulta consumit. Nã inde cerberus dictus ẽ quasi & peobopoc. alii puerilit̃ uolunt a cerbero amfiara. iđ
ossa consumi qui hiata t̃rȩ scđm statiũ descendit adinferos. Semesa cruento. Sem̃sũ nõ dicimꝰ. sicut necensũ. Nã esũ
facit & comesũ. Necte ullȩ facies. Facies .i. species more suo. Ipse tyfȩus & hoc poeticȩ Nãsi int̾emit centauros quẽ ad¬

Expanded text:
taurum non mactavit, sed incolumem ad Eurystheum perduxit. Vno tamen verbo utrumque saepe concluditur, aliquotiens una pars, ut «disce taurum non mactavit, sed incolumem ad Eurystheum perduxit. Vno tamen verbo utrumque saepe concluditur, aliquotiens una pars, ut «disce puer virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis». NEMEAE SVB RVPE Nemea silva est vicina Thebis, in qua Hercules interad rapiendum Cerberum. OSSA SVPER RECVBANS aut ad terrorem dictum est: aut certe illud est quod etiam supra diximus, Cerberum esse terram, quae corpora sepulta consumit; nam inde Cerberus dictus est quasi κρεοβόρος. Alii pueriliter volunt a Cerbero Amphiarai ossa consumi, qui hiatu terrae secundum Statium descendit ad inferos. SEMESA ‘semensum’ non dicimus, sicut nec ‘ensum’: nam ‘esum’ facit et ‘comesum’. NEC TE VLLAE FACIES ‘facies’, id est species, more suo. IPSE TYPHOEVS et hoc poetice; nam si interemit Centauros, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
filius deboriatus dicens ab hercule & megȩram uxorẽ & ex ea filios int̾ emptos. qđ factũ fuerat iunonis instincru. Vud
iratus heroules ꝓ pt̃ nuptias sibi denegatas. euersa cuitate. int̾emit euritũ. Et ionẽ sustulit. Mille labores rege sub
euristeo. Cuius asꝑrima imꝑia sustinuerat hercules uoluntate iunonis. Nã hoc ẽ qđ dicit fatis iunonis .i. uoluntar
ubigenas. deixione & nube ꝓcreatos centauros. ut suꝑiuꝰ diximꝰ Hileũq pholũq Hileũ theseus int̾emit. Pholus uer
heroulẽ suscepit bospicio. eo tẽpore qͥ ad expugnãdos entauros eẽt ꝓfectus. L ueanus. Hospes & aleides magni
ꝑpoeticã licentiã nõa eẽ ꝓnõib posita. Cresia mactas ꝓdigia. Mactas bene adleonẽ quẽ int̾emit refertur. Nã cretensẽ

Expanded text:
filius dehortatus, dicens ab Hercule et Megaram uxorem et ex ea filios interemptos, quod factum fuerat Iunonis instinctu. Vnde filius dehortatus, dicens ab Hercule et Megaram uxorem et ex ea filios interemptos, quod factum fuerat Iunonis instinctu. Vnde iratus Hercules propter nuptias sibi denegatas, eversa civitate, interemit Eurytum et Iolem sustulit. MILLE LABORES REGE SVB EVRYSTHEO cuius asperrima imperia sustinuerat Hercules voluntate Iunonis: nam hoc est quod dicit «fatis Iunonis», id est voluntate. NVBIGENAS de Ixione et Nube procreatos Centauros, ut superius diximus. HYLAEVMQVE PHOLVMQVE Hylaeum Theseus interemit, Pholus vero Herculem suscepit hospitio eo tempore, quo ad expugnandos Centauros esset profectus: Lucanus «hosomina esse pro nominibus posita. CRESIA MACTAS PRODIGIA ‘mactas’ bene ad leonem, quem interemit, refertur: nam Cretensem
Abbreviated transcription (Latin):
ercules natus ÷ cũ ificloam fitrionis filio. Sed cũ iuno duoserpentes in misiset herculi: hifidus decunis t̾rore lapsus
suo uagitu excitauit parentes. Iuicũ surrexissent uider̃ herculẽ angentẽ manib angues. inmissos ei nouercalibus o
liserit. Prefocauerit : Troiamq Vt supͣ diximꝰ troiam hercules eueruit : ꝓpt̃ negatos sibi alao medonte equos diuno senim
ꝓcreatos. & esione nuptias quã aceto lib̾auerat necato patre eiꝰ lomedonte. Sane triticifrustra culpant uirgiliũ. l
p̃sentib troianis trorae laudari introdux̃. Exeidiũ. ñ respicientes qr hocratiofecit im noꝵ qͥb aliquid subtrah
sacrilegium est . Dechaliãq E uritus rex cechaliȩ ionẽ filiam denegauit. Herculi ante ꝓmissã. ideo qđ eum fue

Expanded text:
Hercules natus est cum Iphiclo, Amphitryonis filio. Sed cum Iuno duos serpentes inmisisset Herculi, Iphiclus de cunis terrore lapsus Hercules natus est cum Iphiclo, Amphitryonis filio. Sed cum Iuno duos serpentes inmisisset Herculi, Iphiclus de cunis terrore lapsus suo vagitu excitavit parentes. Qui cum surrexissent, viderunt Herculem angentem manibus angues inmissos ei novercalibus odiis. ELISERIT praefocaverit. TROIAMQVE ut supra diximus, Troiam Hercules evertit propter negatos sibi a Laomedonte equos divino semine procreatos et Hesionae nuptias, quam a ceto liberaverat. Sane critici frustra culpant Vergilium, quod praesentibus Troianis Troiae laudari introduxit excidium, non respicientes quia hoc ratio fecit hymnorum, quibus aliquid subtrahere sacrilegium est. OECHALIAMQVE Eurytus rex Oechaliae Iolem filiam denegavit Herculi ante promissam, ideo quod eum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
acer impleuit .d. Scyphus. Legitur in libris antiqͥs. herculẽ aditaliã ingens ligneũ poculũ attulisse qͦutebant᷑ in sacris
đ necarie consumeret᷑ : pice oblitũ seruabatur. Cuiꝰ magnitudinẽ significat dicendo. Impleuitdextrãscyphus: De uer
olympo. Inclinato in noctẽ cȩlo. Pellib in morẽ cineti. Aut in morẽ herculis aut certe sacerdotũ. Et m̃sȩ grata scđ ȩ
d. qr ut diximꝰ. una carnis fuerat altã pomoꝵ. Cumulant q: .o.l. aras .i. reddunt exta : Salii qͥ tripudiantes aras circum¬
ibant. Laudes herculeas & facta. f. Senes tantũ uoce laudes herculis exequebantur. Iuuenes. & gestu corporis. enis sac
monstrabant. Prima nouercae monstra. Bene pͥma. Nã & alia omĩa iunonis insidus ꝑtulit: fabula aut̃ hoc habet.

Expanded text:
SACER IMPLEVIT D. SCYPHVS legitur in libris antiquis Herculem ad Italiam ingens ligneum poculum adtulisse, quo utebantur in sacris. SACER IMPLEVIT D. SCYPHVS legitur in libris antiquis Herculem ad Italiam ingens ligneum poculum adtulisse, quo utebantur in sacris. Quod ne carie consumeretur pice oblitum servabatur, cuius magnitudinem significat dicendo ‘implevit dextram scyphus’. DEVEXO OLYMPO inclinato in noctem caelo. PELLIBVS IN MOREM CINCTI aut in morem Herculis: aut certe sacerdotum. ET MENSAE GRATA SECVNDAE D. quia, ut diximus, una carnis fuerat, altera pomorum. CVMVLANTQVE O. L. ARAS id est reddunt exta. SALII qui tripudiantes aras circumibant. LAVDES HERCVLEAS ET FACTA F. senes tantum voce laudes Herculis exsequebantur, iuvenes et gestu corporis eius facta monstrabant. PRIMA NOVERCAE MONSTRA bene ‘prima’; nam et alia omnia Iunonis insidiis pertulit. Fabula autem hoc habet.
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ cȩlestia. aliqͣ tantũ t̾restria. aliqͣ media. quos deos apule ius mediximos uocat. hoc est qr ex hommib: difium
lu cõmunẽ dm̃. ideo dictũ uolunt. qr scđm pontificalẽ ritũ. idẽ ÷ hercules qui & mars. Nã & stellã unã habere
dnr̃. o nouimꝰ martẽ cõmunẽ diei Cicero Martẽq: cõmunẽ. Virgłi. Et dis cõmunib: aras. Itẽ paulo postdat
salios herculi qͦs martis. eẽ . ñ dubũ ẽ Herculea popłs. Herculi cõsecrata. Quicũ ad inferos descendens fatigareti
labore dr̃ dehac arbore corona facta caput uelasse. Vnd folioꝵ pars tẽ porib choȩrens & capiti albuit sudore
pars tẽporib uero ex cerior ꝓpt̃ inferoꝵ colorem nigra ꝑmansit. Et honeste ait pependit popłs .i. corona depopło.

Expanded text:
tantum caelestia, aliqua tantum terrestria, aliqua media: quos deos Apuleius medioximos vocat, hoc est qui ex hominibus dii fiunt. tantum caelestia, aliqua tantum terrestria, aliqua media: quos deos Apuleius medioximos vocat, hoc est qui ex hominibus dii fiunt. alii communem deum ideo dictum volunt, quia secundum pontificalem ritum idem est Hercdicuntur, et novimus Martem communem dici: Cicero «Martemque communem», Vergilius «et dis communibus aras». Item paulo post dat salios Herculi, quos Martis esse non dubium est. HERCVLEA POPVLVS Herculi consecrata. Qui cum ad inferos descendens fatigaretur labore, dicitur de hac arbore corona facta caput velasse: unde foliorum pars temporibus cohaerens et capiti albuit sudore, pars vero exterior propter inferorum colorem nigra permansit. Et honeste ait ‘pependit populus’, id est corona de populo.
Abbreviated transcription (Latin):
me ÷ qđ paulo post potitu tantũ facit cõmemorationẽ. Vt pͥmꝰq potitius ibat. Quod aut̃ dicit domꝰ herculei cust
pinarii saeri : ñ ÷ contrariũ. Nã custos ẽ ministra : ut in .xi. Attriuiȩ custos iãdudũ in montib opis alta sed et .i. minisi
ueo. Templum enĩ ñdũ habuerat hercules s arã tantũ mͦ ut diximꝰ supͣ. M axima. Ingens enĩ ÷ ara herculis sicut
uidemꝰ hodieq Porgite dextris. Prebete inuicẽ pocula. & .ẽ. homeri. Cõmunẽq uocate dm̃. A ut quia argiuus
hercules. & supͣ dix̃ aeneas tã grecos quã troianos deuno sanguinis fonte descendere. aut cõmunẽ dm̃ dix̃. Int̃ deos
& hões und medius fidius dictus. aut utriusq naturae mediũ .i. int̃ mortalitatẽ & diuinitatẽ:. Sunt enĩ numma aliqua

Expanded text:
Hinc est quod paulo post Potitii tantum facit commemorationem, ut «primusque Potitius ibat». Quod autem dicit «domus Herculei custos Hinc est quod paulo post Potitii tantum facit commemorationem, ut «primusque Potitius ibat». Quod autem dicit «domus Herculei custos Pinaria sacri» non est contrarium; nam ‘custos’ est ministra, ut in undecimo «at Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet», id est ministra. LVCO templum enim nondum habuerat Hercules, sed aram tantummodo, ut diximus supra. MAXIMA ingens enim est ara Herculis, sicut videmus hodieque. PORGITE DEXTRIS praebete invicem pocula. Et est Homeri. COMMVNEMQVE VOCATE DEVM aut quia Argivus est Hercules et supra dixit Aeneas tam Graecos quam Troianos de uno sanguinis fonte descendere: aut communem deum dixit inter deos atque homines: unde medius fidius dictus: aut utriusque naturae medium, id est inter mortalitatem et divinitatem. sunt enim numina aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
aduenȩ suscipiebantur nisi haberent ius haspitii. Incertũ enĩ erat qͦ animo uenirent. Vnđ etiã hercules primo
nõ est ab euandro susceptꝰ. postea uͦ cũ se & ioiusfiliũ dixisset. & morte caciuirtutẽ suã ꝓbasset. & susceptꝰ & pronumine
habitus ẽ. Demq ara ÷ ei maxima constituta qđ herculi delfic̃ apollo initalia fore p̃dixerat. Cũ gͦ desuo arm̃to ad sua¬
sacrificia boues dedisset inuentis duosenes. pinarius & potitiũ. qͥb qͣlit̃ secolit uellet ostendit. scilic et ut mane & uesꝑi
ei sacrificaretur. ꝑfecto itaq matutino sacrificio cũ circa solis occasũ eẽnt sacra repetenda. potitiusprior aduenit pia¬
rus postea extis iã retdditis. Vnde iratus hertules. statuit ut pinariorũ familia tantũ ministra eẽt epulantib potitis

Expanded text:
advenae suscipiebantur, nisi haberent ius hospitii; incertum enim erat quo animo venirent. Vnde etiam Headvenae suscipiebantur, nisi haberent ius hospitii; incertum enim erat quo animo venirent. Vnde etiam Henon est ab Euandro susceptus; postea vero cum se et Iovis filium dixisset et morte Caci virtutem suam probasset, et susceptus et pro numine habitus est. denique ara est ei maxima constituta, quod Herculi Delphicsacrificia boues dedisset, inuenti ei sacrificaretur. Itaque perfecto matutino sacrificio, cum ad sacrificium rius postea, extis iam redditis. Vnde iratus Hercules statuit ut Pinariorum familia tantum ministra esset epulantibus Potitiis
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna. ñ discitur. Vnd multi elidens legunt: &integer sensus est. Nã elisosso loe tofanosẽ facit ut sit ita. angit guttur
& elisos oculos facit. Sicũ sanguine. Per hociã exanime cadauer ostendit Abiurateq rapine. Abiurare ÷ rem creditã ne¬
gare ꝑ iurio. Sed hoc isti loco ñ congruit. Vnd modo ab iuratas rapinas. contra iusretentas intellegamꝰ Informe cada¬
expleri corda tuendo. Nã poterant hoes uidendo cadauer. suacadauer corda satiare . Lȩoq: m inores. Noue o satis¬
licent̃ minores dix cũ ab ipso euandro herculẽ constet.eẽ. susceptũ & minores ñdicamꝰ. nisi quotiens graduũ defc
nom̃. Vt puta filius nepos: ꝓnepos ab nepos ad nepos. Vbusti gradus desecerint : merito iãdicimꝰ minores sic̃etiã maioe
dicimꝰ. P ost patris.aui. ꝓaui. abaui. atauiq uocabulũ. Primꝰq potitiuꝰ auctor. Et .d.h .c.p.s. apud maiores raro

Expanded text:
fortuna non discitur. Vnde multi ‘elidens’ legunt, et integer sensus est: nam ‘elisos’ soloecophanes est, ut sit ita ‘angit guttur et elisos oculos facit’. SICCVM SANGVINE per hoc iam exanime cadaver ostendit. ABIVRATAEQVE RAPINAE abiurare est rem creditam negare periurio. Sed hoc isti loco non congruit: unde modo ‘abiuratas rapinas’ contra ius retentas intellegamexpleri corda tuendo non poterant holicenter ‘minores’ dixit, cum ab ipso Euandro Herculem constet esse susceptum, et minores non dicamus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta ‘filius nepos pronepos abnepos adnepos’. Vbi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut etiam maiores dicimus post patris avi proavi abavi atavique vocabulum. PRIMVSQVE POTITIVS AVCTOR ET D. H. C. P. S. apud maiores raro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ aͣuetoribus placet:. B eneaut̃ ꝑtransitũ eius arma descripsit: Duplici squama & auro .i. duplicib squamis aureis.
quame aut̃ sunt loricarũ catenȩ in modũ squamȩ cõpositȩ. Sane squama & splendorẽ signifieat. siapiscib ueniat.
enebaiarũ addidit. ne eubo etm insulã intellegerem. und ealchidenses uener̃ qͥ condider̃ cumas quae s̃ bas uicinae

Expanded text:
prout auctoribus placet. bene autem per transitum eius arma descripsit. Ad v. 704 Duplici squama et auro id est duplicibus squamis aureis. prout auctoribus placet. bene autem per transitum eius arma descripsit. Ad v. 704 Duplici squama et auro id est duplicibus squamis aureis. squamae autem sunt loricarum catenae in modum squamae conpositae. sane squama et splendorem significat, si a piscibus veniat, bene ‘Baiarum’ addidit, ne Euboeam insulam intellegeremus, unde Chalcidenses venerunt, qui condiderunt Cumas, quae sunt Bais vicinae
Abbreviated transcription (Latin):
augetur. Dicit᷑ &iã ignẽ hab̃e ad fixũ. Hospicio El ocaut̃ telopugnatur deturrib quasalasdici manifestũ ẽ. Iuuenat. Con¬
sulit ante falas delphinorũq columnas. Ergo afalis dic ta est falarica. sic̃ amuro muralis. Sane falaricam lucanꝰ dix̃ neruis
mitii tortilib & quadã machina. ut hunc aut uibrata falarica neruis. Virgilius uero ait. Turnũ manu uculari po.¬
tuisse. Vnde appars aut alucano ad auxes in illiuꝰ qͥoccidendus fuerat eẽ dictũ. aut auirgilio ad laudẽ turni qui¬
talẽ hastã manu iaculatus est. Fulminis acta mͦ. Amat tȩ lacũ impetuuenientia fulminib cõparare. Taurea terga.
surpauit ꝓtaurena. Alibi. Taurinis follib. Unde sic̃ & plinius dic̃ deriuationes firmas non habent regulas. sed exeunt.

Expanded text:
augetur. Dicitur etiam ignem habere adfixum. Hoc autem telo pugnatur de turribus, quas falas dici manifestum est: Iuvenalis «conaugetur. Dicitur etiam ignem habere adfixum. Hoc autem telo pugnatur de turribus, quas falas dici manifestum est: Iuvenalis «consulit ante falas delphinorumque columnas». Ergo a falis dicta est falarica, sicut a muro muralis. Sane falaricam Lucanus dixit nervis mitti tortilibus et quadam machina, ut «hunc aut tortilibus vibrata falarica nervis obruat» Vergilius vero ait Turnum manu iaculari potuisse: unde appartalem hastam manu iaculatus est. Ad v. 703 Fulminis acta modo amat tela cum impetu venientia fulminibus comparare. tavrea terga usurpavit pro 'taurina', alibi "taurinis follibus" : unde, sicut et Plinius dicit, derivationes firmas non habent regulas, sed exeunt
Abbreviated transcription (Latin):
ratresqs. quossupͣ dix̃ portã tenere. Seprimꝰ agebat. Seagebat hoc ẽ incedebat. ut sese palmurus aogebat. Iraetus autẽ
sermo est aratione fisica. Nã gͥ corpꝰ animi iudicio. Undterentius. Iuote agis. Sarpe donis alti .i. nobilis. Ita larconus
elum ditala cornusactũ. Stbomaco. Grȩcussermo ẽ. Sperus uulneris. P oetiea exaggeratio. Erimanta manu: Manu
i gladio cõminus ferit. Nã illi deqͥb: suꝑiuꝰ dix̃ nõmanu occisis: sed misso iaculo. Ergo ad differentiã teli iacti accipe m anu
id gladio: Ardentẽ oculis animisq f. et gestu corporis & m̃te cõmotũ. Vitam dedisset. Proreddisset talarica uenit. De
hoc telo legitur. qr ẽ ingens tornofactũ. habens ferrũ cubitale. Su pͣ qđ ẽ ueluti quaedã sphera. cuiuspondus ȩtiã plũbo

Expanded text:
FRATRESQVE S. quos supra dixit portam tenere. SE PRIMVS AGEBAT ‘se agebat’, hoc est ‘incedebat’, ut «sese Palinurus agebat». Tractus autem FRATRESQVE S. quos supra dixit portam tenere. SE PRIMVS AGEBAT ‘se agebat’, hoc est ‘incedebat’, ut «sese Palinurus agebat». Tractus autem sermo est a ratione physica: nam agitur corpus animi iudicio, unde Terentius «quo te agis?». SARPEDONIS ALTI id est nobilis. ITALA CORNVS telum de Itala cornu factum. STOMACHO Graecus sermo est. SPECVS VVLNERIS poetica exaggeratio. ERYMANTA MANV ‘manu’ id est gladio comminus ferit: nam illi de quibus superius dixit, manu occisi sunt, sed misso iaculo. Ergo ad differentiam teli iacti accipe ‘manu’, id est gladio. ARDENTEM OCVLIS ANIMISQVE F. et gestu corporis et mente commotum. VITAM DEDISSET pro ‘reddidisset’. FALARICA VENIT de hoc telo legitur quia est ingens, torno factum, habens ferrum cubitale, supra quod est veluti quaedam sphera cuius pondus etiam plumbo
Abbreviated transcription (Latin):
corda habentes .i. dura &eruenta cogitantes. ut enniũ sit secutꝰ. quiait. suec inetus corda maeheris : Liquetia flumina
circũ. Iuxta padũ & atesin uenetiae flumina. est etiam fluuiuꝰ liquetiuꝰ. quẽ nunc cõmemorat. Ergoliquetia ꝓpriũ
ẽ nom̃. nõ epiteton. ne incipiamꝰ a generalitate adspeciem reuerti. qđ uitiosũ ẽ ut dicas cͥrea flumina nascuntur
arbores & sic inferas. circa tiberi uł anienẽ. Suffic̃ dixisse ciroa flumina generalit̃. Vnd̾ appar& ereliquenia¬
legendũ e: ñ liquentia. In tonsaquȩ cȩlo .a .c. Hoc adsupradictas eristas refertur. Geminȩ quercus Nonquia tantũ duȩ
nascuntur. sed ad istoꝵ similitudinẽ respex̃ .i. quando similes eleuant᷑ quercus. Pulcher aqͥeulus armis. Vt pulcher uestibus. sie
ut certe aliquos fugatos. aliquos int̃ emptos. Animis discordib Hostilib seilic& troianorũ. qui a rutulis discordabant.

Expanded text:
corda habentes, id est dura et cruenta cogitantes: ut Ennium sit secutus qui ait "succincti corda machaeris" . Ad v. 676 Liquetia flumina iuxta Padum et Athesin, Venetiae flumina, est etiam fluvius Liquetius, quem nunc commemorat. ergo 'Liquetia' proprium est nomen, non epitheton, ne incipiamus a generalitate ad speciem reverti: quod vitiosum est, ut si dicas 'circa flumina nascuntur arbores' et sic inferas 'circa Tiberim vel Anienem'; sufficit enim dixisse 'cirlegendum est, non ‘liquentia’. INTONSAQVE CAELO A. C. hoc ad supra dictas cristas refertur. GEMINAE QVERCVS non quia tantum duae nascuntur, sed ad istorum similitudinem respexit, id est quando similes elevantur quercus. PVLCHER AQVICVLVS ARMIS ut ‘pulcher vestibus’, sic aut certe aliquos fugatos, aliquos interemptos. ANIMIS DISCORDIBVS hostilibus, scilicet Troianorum, qui a Rutulis discordabant.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ut eũ circũ uenir& insidus. Poples aut̃. po correpta ẽ. sic̃ insereno legit᷑. sed ꝓducit᷑ positione . Hinc nec loci ẽ. nec tẽporis.
sed ordinis .i. deinde. Raptas aut̃: de hostilib cadauerib Nã qđ dicit donatꝰ ab armigero: ñ ꝓcedit. Nec enĩ lectũ ẽ. Iuno uires
oratius in arte poetica. Nec ds̃ int̾sit nisi dignas uindice nodus inciderit. Al candrũq h.q. .n .q.p. homeri uersus. tantum
coniunetione mutata. Vndappar& ñ adhistoriã sed ad ornatũ poematis hȩc nõa ꝑtinere. Tendentẽ contra. Inse facientẽ¬
p̃missa loci altitudo significot. Ergo eum cõminus ꝑcussũ intelligamꝰ s tantãuim ictus fuisse ut longe capit excuteret . Feli¬
cius. Peritius. Nã in ungendis telis nẽ felicitas sedperitia. Sane nec ungo nec unguentũ .u. recip̃. exceptouno nũe ut

Expanded text:
fuit ut eum circumveniret insidiis. 'poples' autem 'po' correpta est, sicut in Sereno legitur; sed producitur positione. Ad v. 760 Hinc nec loci est, nec temporis, fuit ut eum circumveniret insidiis. 'poples' autem 'po' correpta est, sicut in Sereno legitur; sed producitur positione. Ad v. 760 Hinc nec loci est, nec temporis, sed ordinis, id est 'deinde'. raptas autem 'de hostilibus cadaveribus'; nam quod dicit Donatus 'ab armigero', non procedit; nec enim lectum est, cum sHoratius in arte poetica «nec deus intersit, nisi dignus vindice nodus inciderit». ALCANDRVMQVE H. N. P. Homeri versus, tantum coniunctione mutata, unde apparpraemissa loci altitudo significat. ergo eum comminus percussum intellegamus, sed tantam vim ictus fuisse, ut longe caput excuteret. Ad v. 769 Felicior peritior; nam in ungendis telis non est felicitas, sed peritia. sane nec 'ungo' nec 'ungentum' u recipit, excepto uno nomine, ut