comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã adinimicos extendatis. Ad tendite
ne iusticiã urãm faciatis corã hominib ut ui¬
deamini ab eis. Adtendite. id ÷ cauetene ad
hoc iusta opera exhibeatis. ut ab hominib ui¬
deamini. & lauđẽ humanã ab eisquęratis.
Non : qͥđe peccatũ iusta opera corã hominib
facere. sed peccatũ: ideu iusta opera facere
corã hominib ut laus ab eis quȩrat᷑ Vnde
& dñs superius dix̃. Sicluceatlu uestracerã¬
hominib ut uideant urã bona opera &glo

Expanded text:
tis. « Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. » Attendite, id est, cavete ne ad hoc justa opera exhibeatis, ut ab hominibus videamini, et laudem humanam ab eis quaeratis. Non est quidem peccatum justa opera coram hominibus facere, sed peccatum est ideo justa opera facere coram hominibus, ut laus ab eis quaeratur. Unde et Dominus superius dixit: « Sic luccat lux vestra corahominib
Abbreviated transcription (Latin):
timoniũ erit . & manducabt̃ carnes urãs sicut
ignis. Et esaias. Nȩ qui coniungitis domũ
addomũ. & agrũ ad agrũ copulutis usq: ad
terminũ loci Notandũ aut̃ : qr duosunt quȩ
diuitias coniungit. Sollicitudines: & uolup¬
tates. Quia enĩ cũ uoluptate sollicitudo con
uenit : sciendũ ẽ qr alio tempr̃ amor diuitia¬
rũ ꝑ sollicitudinẽ mentẽ stimulat. alio uero
in uoluptate reliat: In ad quirendo quip¬
pe & sollictudinẽ hab& ne ipsas ꝑdat: uelud
negotiatores deregno ad regnũ diuersis tem¬
porib dis currentes ut eas ad quirere possint
ntantũ ut siquis cis ipsa auferre uoluerit: ar¬
ma contra eũ crigant: Noluptatẽ ueron
seculurib. Sedhis detrib terrȩ generibad
quid debonaterra dñs ꝓferat audiamis
& optimo audientes uerhũ retinent a fira
afferunt in patientia Bonu ergo tera: b

Expanded text:
ut ignis . » Et Isaias: « Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum ad agrum copulatis usque ad terminum loci . » Notandum autem, quia duo sunt quae divitias conjungunt, sollicitudines et voluptates. Quia enim cum voluptate sollicitudo non convenit, sciendum est quia alio tempore amor divitiarum per sollicitudinem mentem stimulat, alio vero in voluptate relaxat. In acquirendo quippe et sollicitudinem habet, ne ipsas perdat, velut negotiatores de regno ad regnum diversis temporibus discurrentes, ut eas acquirere possint, in tantum ut si quis eis ipsas auferre voluerit, arma contra eum erigant. Voluptatem vero hsaecularibus . » Sed his de tribus terrae generibus dictis, quid de bona terra Dominus proferat, audiamus. « et optimo audientes verbum retinent et fructum afferunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ faciessuas: Proeo uerbo qđ in consuus¬
ne legimꝰ. ex t̃minant. beatꝰ hieroninꝰ de
eẽ. legendũ demoliunt᷑Nia
aepra uant an lauant se. pallorẽ a
antn cum ieunas ungue capiet tuum

Expanded text:
enim facies suas. » Pro eo verbo quod in consuetudine legimus, exterminant, beatus Hieronymus docet esse legendum: demoliuntur. depravant, et non lavant se, pallorem et« Tu cum jejunas, unge caput tuum
Abbreviated transcription (Latin):
qr aduersarius ur̃ diabolus tã quã leo rugi¬
es. circuit quȩ rens quẽ deuoret. Cuire¬
sistite: fortes infide Neq enĩ diuina
pi&as adiuitoriũ tibi petenti negabat : sul¬
Cpeccutũ p̃beat. manifestat᷑ cũ ad iungit᷑
tans aut̃ ihs̃ iussit eũ adduci ad se. Quier¬
go prius transibat ꝓpt̃ tẽptationes de monũ
humanis m̃tib illutas. nunc ꝑ in stantiã du¬
moris stat : qr cũ ꝑfantas mata temptationũ
in oratione patini. qua sitranseuntẽ dnm au
dimꝰ ed inorixtione quȩ rendo. petendo.
puls ando ꝑ seuera uerimꝰ : quasistans nos ad
du Ad se iub& qnĩ tranquillitatẽ m̃tis red¬
dita dul cedinẽ sue contẽplutionis uł tenuit᷑
manifestat. Qua utipseatt: Heati mundo
corde: qm̃ ipsi dm̃uidebunt. Et quia io

Expanded text:
 adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . » Neque enim divina pietas adjutorium sibi poenitenti negabit, si ilpeccatum praebeat, manifestatur cum subjungitur: « Stans autem esus, jussit eum adduci ad se. » Qui ergo prius transibat, propter tentationes daemonum humanis mentibus illatas, nunc per instantiam clamoris stat. Quia cum phantasmata tentationum in oratione patimur, quasi transeuntem Dominud si in orando, quaerendo, petendo, pulsando perseveraverimus, quasi stans nos ad se adduci jubet. Quoniam tranquillitate mentis reddita, dulcedinem suae contemplationis vel tenuiter manifestat, quia ut ipse ait: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum vide
Abbreviated transcription (Latin):
taxat : sidigne & in rep̃hensibi lit̃ fiat : Irs
quidã scribȩ & pharisei. qui tempr̃ iamb¬
ex terminubant faciessuas. quatinꝰ partita
hominib: ieiunantes: Siergo rpogritȩ aa
illi. qui ideo faciessuas oxt̃minabant eda
nib ieuinantes apparerent: constat ql a
aliud tenet incorde & aliudagit iepeto
y pocrita ẽ. sicuti scribȩ opharissi: od¬

Expanded text:
taxat, si digne et irreprehensibiliter fiat. Erant quidem Scribae et Pharisaei, qui tempore exterminabant facies suas, quatenus parerent hominibus jejunantes. Si ergo hypocritae erant illi, qui ideo facies suas exterminabant, ut hominibus jejunantes apparerent, constat quia qui aliud tenet in corde, et aliud agit in opere, hypocrita est, sicut Scribae et Pharisaei,
Abbreviated transcription (Latin):
rã toto desideno inquirt̃ Prȩterire quippe scoꝵ
ẽ ñ in amorẽ mundi radicẽ cordis infigere : sed
ad ȩternã uitã toto desiderio festinare. Unde
unꝰ eoꝵ cũ uidiss& impiũ suꝑ ex altatũ & eleuatũ:
ait. Transiui & ecce ñ erat. & c&̃ Cũq oreo

Expanded text:
ram toto desiderio inquirunt. Praeterire quippe sanctorum est, non in amorem mundi, radicem cordis infigere, sed ad aeternam vitam toto desiderio festinare. Unde unus eorum, cum vidisset impium superexaltatum et elevatum, ait: « Transivi, et ecce non erat , » etc. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
peccata
ꝑ secutionib impio rx grauiora
Est peccatu usq ad mortẽ. inpeccato usq ad mor¬
tẽ ꝑseuerare. Nel peccatum usq ad mortẽ
operat᷑. qͥ p̃ agnitionẽ di societatẽ fraternita¬
tis impugnat. & eande iniuriȩ facib agitat

Expanded text:
peccata persecutionibus impiorum graviora. Est peccatum usque ad mortem, in peccato usque ad morperseverare. Vel peccatum usque ad mortem operatur, qui post agnitionem Dei societatem fraternitatis impugnat, et eamdem injuriae fa
Abbreviated transcription (Latin):
eũ utta cer&. Hiqui p̃cedentes cȩco silentiũ im¬
ponere uolebunt : turbus inmundoꝵ spũum sig¬
nificant. qui ininitio fidei huna nũ genus ad nĩcre¬
dulitate reuocare conatisunt . ñ suadendo sed aniã
in cre pando: idẽ ꝑsecutiones & tribulationes com¬
mouendo. Ded quid cȩcus fecerit : Audia mus
pscuero multo magis lumubat: filidđ misc¬
reremci. Sed cȩcus magis acmagis elumubit:
qiquunto Amplius genus humanũ sc ab in mun¬
dis spiritib sentit opprimi : tanto ardentius studet

Expanded text:
eum ut taceret. » Hi qui praecedentes caeco silentium imponere volebant, turbas immundorum spirituum significant, qui initi fidei humanum genus a Domini credulitate revocare conati sunt, non solum suadendo, sed etiam increpando, id est persecutiones et tribulationes commovendo. Sed quid caecus fecerit audiamus. « Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. » Sed caecus magis ac magis clamabat, quia quanto amplius genus humanum se ab immundis spiritibus sentit opprimi, tanto ardentius studet
Abbreviated transcription (Latin):
eũ quẽ redire Adueniã uiderint consur gunt reait
subdit̾. Et quip̃ibant: incre pabunt cũ utta¬
ceret. Prȩtereuntes ergo cȩco silentiũ inponere
uolebum : qr inmundi sps̃ nepeccator ad poemien¬
tiã redeat contradicunt Multis quoq modis
mmundisps pꝰ consessionẽ. m̃tẽ retrahere conant᷑
ne in consessione ꝑueniant. Aiquundo suasio¬
nib aliquando increpationib Contraquȩ
omã scriptura salomonis: Animũ fir mare admo¬
na cũ dicit. Fili accedas ad seruititẽ dĩ stainius¬
ticia &timore : & p̃para animã tuã ad tẽptacionẽ
candi durius incipit rebellure : consensent post
assuçta mulu ad uirtutes uelleire. Uerbigrã
Elmosus aliquis cũ ad sobrictatẽ redire consur gn.
mox contracũ tiillutio potandi surgit. Adułt
dũ ad castitatẽ uenit. statĩ contracũ camis delic¬
tatio consur git Ad p̃terita cõmissa retta here
cupit ne addm̃ conuertat᷑. quia aro concupis¬
at aduersus sp̃m. sps̃ aut̃ aduersus carnẽ. Flex

Expanded text:
eum quem redire ad veniam viderint, consurgunt, recte subditur: « Et qui praeibant, increpabant eum ut taceret. » Praetereuntes ergo caeco silentium imponere volebant, quia immundi spiritus, ne peccator ad poenitentiam redeat, contradicunt. Multis quoque modis immundi spiritus post confessionem mentem retrabere conantur, ne in conversione permaneat, aliquando suasionibus, aliquando increpationibus, contra quae omnia scriptura Salomonis animum firmare admonet, cum dicit: « Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem senserit post assueta mala ad virtutes velle ire. Verbi gratia, ebriosus aliquis cum ad sobrietatem redire consurgit, mox contra eum titillatio potandi surgit; adulter dum castitatem vovit, statim contra eum carnis delectatio consurgit, et ad praeterita commissa retrahere cupit, ne ad Dominum convertatur: quia « caro concupiscit adversus spiritum, spiritus adversus carnem . » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
int̃rogut quid hoc sit. Et cũ exeorũ uerb̵ didi¬
cent nihil eẽ. omne qđ terrenũ & transitoriũ ẽ
quasi ihm̃ nazarenũ tran sire audit. Cui age¬
redebeat. silum̃ cordis recipere desiderat: cȩ¬
cus suo oxemplo ostendit cũ clumauit dicens
lũ fili dđ: miserete mei. Cecus enĩ Ad dm

Expanded text:
Et cum ex eorum verbis didicerit, nihil esse omne quod terrenum et transitorium est, quasi Jesum Nazarenum transire audit. Quid agere debeat, si lumen cordis recipere desiderat, caecus suo exemplo ostendit, cum clamavit, dicens: « Jesu fili David, miserere mei. » Caecus enim ad D
Abbreviated transcription (Latin):
iora hominib: utuideant urã bona opera: & glo¬
nficent patrẽ urm̃ qui incęlis ẽ: Ded qđ ad genꝰ
huna nũ docimꝰ ꝑ tinere generalit̃ : patest & ad
inũ quẽq peccũ torẽ. referrispecialit̾. Quienĩ
amuale pecatũ cõmittit in opere: qualeẽ. ad¬
ditũ homicidiũ furtũ. rapinã sacrilegiũ . &
le similia. Odium quigestat incorde : cȩcusẽ

Expanded text:
ideant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . » Sed quod ad genus humanum diximus pertinere generaliter, potest et ad unumquemque peccatorem referri specialiter. Qui enim criminale peccatum committit in opere, quale est adulterium, homicidium, furtum, rapina, sacrilegium, et his similia, odiumque gestat in corde, caecus
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq: Etcũ ad ꝓpinquassoc: interrogauit illũ
dicens. Quid tibi uis faciã : Adducto aut̃
cico Ad se. interro gauit eũ quiduellet. ñ qđ ignora¬
ret cũ poenconis quiibi erant id nossent: sedlum̃
qđ ex suabonitate largiturꝰ cierat. Ad sui poriti¬
onẽ tribuera & cius confessionẽ apꝓbaret. lius
enĩ dñs suadonu gratuita. nra uult eẽ. merita:¬

Expanded text:
ua. « Et cum appropinquasset, interrogavit illum, dicens: Quid tibi vis faciam? » Adducto autem caeco ad se, interrogavit eum quid vellet, non quod ignoraret, cum pene omnes, qui ibi aderant, id nossent: sed lumen quod ex sua bonitate largiturus ei erat, ad sui petitionem tribueret, et ejus confessionem approbaret. Pius enim Dominus sua dona gratuita, nostra vult e
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ om̃ã deillo p̃dicta millo cõpleta nullus fideliũ
dulntat: diligers lector facile repperire potest
Qđ enĩ tradendus cã. p̃dictũ fuit: scilic& hicremia
quidix̃. Tradiditme quẽ diligebã Et psalmis¬
ta. Traditussũ: a negrediebar. Qđ implecũ ẽ
tempr passionis quando iudas scarioth uiꝰ deduo¬
ditĩ abiit ad prinapes sacer dotũ diceas. Quid
uultis mihi dare & egouob eũ tradã: Atillic̃¬
stituer ei .xxx. argenctos Et accepta pecunia
tradidit eũ ministris principis sacer dotũ. dics̃
Quẽ osculutꝰ fuero: ipse ẽ: tenete eũ Ođ illuden¬
ũ faccussũ uicinis meis: subs annatio e in lusio ini¬
micismcis. Et iterũ Lũ bunei impletisunt in¬
lusionib Et hieremias In surrexer̃ in me
uiri in lusores Qđ impletũ ẽ. tempr̃ passions
quando coronã spincã inponentes capnãere dao¬
tes anindinẽ indexteraeius. & genuflexo antecum

Expanded text:
» Quae omnia de illo praedicta, et in illo completa nullus fidelium » Quae omnia de illo praedicta, et in illo completa nullus fidelium dubitat, et diligens lector facile reperire potest. Quod enim tradendus esset, praedictum fuit, scilicet ab Jeremia, qui dicit: « Tradidit me quem diligebam. » Et Psalmista: « Traditus sum et non egrediebar , » quod impletum est tempore passionis, quando Judas Scarioth, unus de duodecim, abiit avultis mihi dare, et ego vobis eum tradam ? » At illi constituerunt ei triginta argenteos, et accepta pecunia, tradidit eum ministris principis sacerdotum, dicens: « Quem osculatus fuero, ipse est: tenete eum. » Quod illudenium factus sum vicinis meis, subsannatio et illusio inimicis meis . » Et iterum: « Lumbi mei impleti sunt illusionibus . » Et Jeremias: « Insurrexerunt in me viri illusores » quod impletum est tempore passionis, quando coronam spineam imponentes capiti ejus, et dantes arundinem in dextera ejus, et genu flexo ante eum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonqđ omã in passione consũmatas nt: sed qre mag¬
na ex partę consũmu tusunt onĩa consũmanda di¬
cunt᷑. Quȩ enĩ adiucrsis patrib diuersistẽporib:
narios erogauit russusquinq: & alios quindecĩ
Haec sununũ receperit: centena runumeri sũ mã inue¬
ma Otaergo dñi incarnatio. passio. & resurrecti¬
o diuersis tẽporib: adiuersis patrib: p̃dicta sunt:
sed in uno mediatore dĩ & hominũ consũmata. Et
id eo firmitas fidci immobilis ꝑseuerat: qr om̃a quȩ
inxp̃õ futura erant. ante p̃dicta fuert̃. Passionem
quoq p̃dicers magisse filiũ hominis
quã filiũ dĩ appella re uolut: ut ostenderet qrꝑ hoc
qđ filius hominis fuit: potuit teneri. flugelluri
pati. & crucifigi. Diuinitas aut̃ s in passibilis mansit
Quȩ aut essent. quȩ tem pore passionis inillo consũman¬
daeent: manifestat cĩ adiungit. Iradet̾ enĩ genti¬
b: & illudet᷑ & flagellubit᷑ a conspuct᷑ Et p̃quã
flugellu uerint occidenteũ : & die t̃ca resurget

Expanded text:
od omnia in passione consummata sunt, sed quia magna ex parte consummata sunt, omnia consummanda dicuntur. Quae enim a diversis Patribus diversis temporibus narios erogavit, rursus quinque, et alias quindecim: haec si in unum receperit, centenarii numeri summam inveniet. Ita ergo Domini incarnatio, passio et resurrectio diversis temporibus a diversis Patribus praedicta sunt, sed in uno mediatore Dei et hominum consummata, et ideo firmitas fidei immobilis perseverat: quia omnia quae in Christo futura erant antea praedicta fuerant. Passionem quoque praedicens, magis se filium hominis quam Filium Dei appellari voluit, ut ostenderet quia per hoc quod filius hominis fuit, potuit teneri, flagellari, pati et crucifigi, Divinitas autem impassibilis mansit. Quae autem essent, quae tempore passionis in illo consummanda essent, manifestat cum adjungit: « Tradetur enim gentibus, et illudetur, et flagellabitur, et conspu die tertia resurget.
Abbreviated transcription (Latin):
tomim maduersis. Dñs aut̃ quasiicricho ap¬
puquauit: quando defectũ nrȩ carius siuemu¬
libtaẽ assũpsit. Ut qui immu tabiles erat
es̃ mutabilis fieret in nr̃is. Sedeo icticho
ipnquante: cȩcus quidã scclebat. secusuã
tidiaus. Nnde & quidã metrica norus ait

Expanded text:
in adversis. Dominus autem quasi Jericho appropinquavit, quando defectum nostrae carnis sive mutabilitatem assumpsit: ut qui immutabilis erat in suis, mutabilis fieret in nostris. Sed eo Jericho appropinquante, caecus quidam sedebat secus viam mendicans. Unde et quidam metrico
Abbreviated transcription (Latin):
i cut̾ qđ cũ ueneru ñ erit iam ucces se ut
ꝓphetet᷑. Ponat unũ exemplũ ꝓ ominb. Pro¬
phetat᷑ xp̃c̃ Adiuditiũ uentur: eo ueniente. non
ert necesse ut hȩc ꝓphetia recicet᷑ amplius : Sic
deco ens intelle gendũ Siue lingue: cessabunt
Qm̃ sicut ante turtim babel una crat lin gua hebre¬
plo uidicio ipsa re manebit una. Reuera in mul¬
tis linguis uarietas ẽ: aubiẽ uarictas: ibi dissensi
tas. Siue scientia : destruȩt᷑ Prȩseas quȩ e par¬

Expanded text:
t jam necesse ut prophetetur. Ponatur unum exemplum pro omnibus. Prophetatur Christus ad judicium venturus: eo veniente non erit necesse ut haec prophetia recitetur amplius: sic de caeteris intelligendum. Sive linguae cessabunt, quoniam sicut ante turrim Babel una erat lingua Hebraeeto judicio, ipsa remanebit una. Revera in multis linguis varietas est, et ubi est varietas, ibi dissensiotas. Sive scientia destruetur; praesens scie
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio suscipiunt uerbũ Et hiradbos
temp tationis recedunt Sicut dñ&
ponente cognos am. sicut ñ nulli quicũ
uerbũ dĩ p̃dicare Audiunt: totsuouis
seruaturos qđ audi unt ꝓmittunt
Ded ubi locus peccundi aduenerit: su¬
bito qđ prius ꝓmiserant obliis cant᷑
Uerbi grã Cũ audiunt aliqui dam̃
dicentẽ Nȩ uob diuitib quihabe

Expanded text:
cipiunt verbum, et hi radices tempore tentationis recedunt. » Sicut Domino exponente cognoscimus, sunt nonnulli, qui cum verbum Dei praedicari audiunt, totis votis se servaturos quod audiunt, promittunt: sed ubi locus peccandi advenerit, subito, quod prius promiserant, obliviscuntur. Verbi gratia, cum audiunt aliqui Dominum dicentem: « Vae vobis divitibus, qui habe
Abbreviated transcription (Latin):
indie resur rectionis meȩ infuturũ Etipse ꝑ
psalmistã: Ego dormiui & somnũ cȩpi: & ex¬
surrexi: Etalibi Resustitome: & egoremribu
ãcis. Qđ impletũ ẽ. die terta post passionẽ.
quando mulieres quȩ ante diluculũ ad sepul¬
chrũ uenerant : Ab angło audierunt Ihm̃¬
quẽ quȩ ritis ñ ẽ. hic surrexit Etipsi ni hul
horũ intellexer. Erat aut̃ uerbũ istud ab¬

Expanded text:
in die resurrectionis meae in futurum . » Et ipse per Psalmistam: « Ego dormivi et somnum cepi, et exsurrexi . » Et alibi: « Resuscita me, et ego reddam eis, » quod impletum est die tertia post passionem, quando mulieres, quae ante diluculum ad sepulcrum venerant, ab angelo audierunt: « Jesum quaeritis, non est hic, surrexit . » « Et ipsi nihil horum intellexerunt. Erat aut
Abbreviated transcription (Latin):
ordanis amues
tonis legunt᷑. Quȩ tẽ porib iosuȩ mirabili
uido. arcda ipsius dñ septẽ dieb crcũ ducon
s lit̃ p̃tata aut̃ icricho in nralingua: di
ꝑlon. Luna quippe. quȩ nenstrius horis
da sdecrescit Inscripturis aliꝗdo defec

Expanded text:
ordanis amnem transeuntes, leguntur, quae temporibus Josue mirabiliter a Domino, arca ipsius Domini septem diebus circumducta, ejus. Interpretata autem Jericho in nostra lingua dicitur luna. Luna quippe quae menstruis horis crescit et decrescit, in Scripturis aliquando defec
Abbreviated transcription (Latin):
omã trahã ad me ipsũ: ipsistatim intellegen¬
tes : responderunt dicentes. Demoniũ habes
Qiuiste quęrit int̃ficere: Nos audiuimus
ro cũmanifeste suã passionẽ p̃ diceret. apłi
nihul horũ intellexer Quidẽ qđ uideitã
ducera dicers: Hocaut̃ doc̃ : significans quanq¬
te eã moritur. Etipsi statim intelloxer̃. Apł
aut̃ manifeste audicr̃ & ñ intellexer: nimirĩ
qđ istis pietas ꝓbscomdebut : illis impietas pi¬
te faciebut Hab& enĩ humanamers hoc ꝓptẽ
ut qđ omnino ñ uult. aut uox aut tarde crede
Et qđ omnino fieri uult. facile intellogat: a fi¬
clius credat. Qui aergo udȩi hoc optalint qo¬
modo occiderepossent: lico occulte deci pisso¬
ne aliquid audirent. confestim intellegdior
Quia uero apłi nec obtabant. nec credebuan.

Expanded text:
ad meipsum : » ipsi statim intelligentes, responderunt dicentes: « Daemonium habes; quis te quaerit interficere ? » Nos audivimus ero, cum manifeste suam passionem praediceret, apostoli nihil horum intellexerunt. Quid est duceret, dicens: « Hoc autem dixit, significans qua morte esset moriturus , » et ipsi statim intellexerunt: apostoli autem manifeste audierunt, et non intellexerunt; nimirum quod istis pietas abscondebat, illis impietas patefaciebat. Habet enim humana mens hoc proprium, ut quod omnino non vult, aut vix aut tarde credat: et quod omni modo fieri vult, facile intelligat et facilius credat. Quia ergo Judaei hoc optabant quomodo occidere possent, licet occulte de ejus passione aliquid audirent, confestim intelligebant: quia vero apostoli nec optabant, nec credebant
Abbreviated transcription (Latin):
usđdm quoꝵ morem clñs loquitur dicers.¬
dis festis oleo unguebant caput. & p̃tiosis
ogucaus fouebant : Et est sensus: Cum
anis festi uumte ex hibe & hilarem. qua¬
si non ui dearis ieunare : sed potius sollemp¬
alaionẽ significat: nde psal mistadiat:

Expanded text:
um quorum morem Dominus loquitur, diebus festis oleo ungebant caput, et pretiosis unguentis fovebant. Et est sensus: Cum jejunas, festivum te exhibe et hilarem, quasi non videaris jejunare, sed potius solemnulationem significat. Unde per Psalmistam dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sponta neȩ sed coactã ꝓ nołi passionẽ susta¬
niusse prius ipsã passionẽ p̃dot̃ ut intello¬
gamꝰ qđ is quiedo cũ passionuis &s tẽpꝰ p̃di¬
cere potuit passio nẽ dediiu reposset nis
hanc ꝓnrã redẽptione spontaneȩ sustina¬
set. Noncnĩ eũ mors cõpulit: sedipsea
tẽ quã uoluit elegit Iuxta qđ ipse ta
passionis iudicẽ allocutꝰ ẽ. dicas Potd

Expanded text:
non spontanee, sed coactum pro nobis passionem sustinon spontanee, sed coactum pro nobis passionem sustinuisse, prius ipsam passionem praedixit, ut intelligamus, quod is qui et locum passionis et tempus praedicere potuit, passionem declinare posset, nisi hanc pro nostra redemptione spontanee sustinuisset. Non enim eum mors compulit, sed ipse mortem quam voluit elegit, juxta quod ipse tempore passionis ju
Abbreviated transcription (Latin):
neratã transit ad passionis suȩ tropheum
ut ostenderet ñ posse nec salutẽ ꝑ fectã con¬
se qui nec terrena relinquȩre a eȩ lestia app̃¬
hendere. nisulle moreret᷑ ꝓomniũ saliae qui
ẽ salis omniũ nrm̃. Quib aiã uitã ȩternã ꝓ¬
miserat passiones ante ponit tribulutionũ ut
tisergo tribulactionib considerandũ ẽ. qđ p̃iũ¬
ders dñs ex sua passione animos discipuloꝵ con¬
t̃ bundos longe eis ante eandẽ passionẽ p̃¬
dicere uoluit. ut tanto minus turbarent᷑ it̃¬
pore passionis quanto & hanc a pio magis¬
tro p̃dictã recolerent Minus enĩ iaculu
feriunt: quȩ p̃uident᷑. Nec solũ passionis
suȩ poenã sed &iam resurrectionis głum p̃¬
dicit: ut cũ eũ morientẽ sicut p̃dictũ erat cer¬
nerent: &i ã resurrecturũ minime dubitarent
Et quos contristabat denuntiata passio lȩtifi¬
caret p̃dicta resurrectio Prȩuiders aiam
paga no stulticiã futurã qui dic turieran cũ

Expanded text:
tam, transit ad passionis suae tropaeum, ut ostenderet non posse nec salutem perfectam consequi, nec terrena relinquere, et ad coelestia apprehendere, nisi ille moreretur pro omnium salute, qui est salus omnium nostrum. Quibus etiam vitam aeternam promiserat, passiones anteponit tribulationum, ut tis ergo tribulationibus, considerandum est, quod praevidens Dominus ex sua passione animos discipulorum conturbandos, longe eis ante eamdem passionem praedicere voluit, ut tanto minus turbarentur tempore passionis, quanto et hanc a pio magistro praedictam recolerent. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur. Nec solum passionis suae poenam, sed etiam resurrectionis gloriam praedixit, ut cum eum morientem sicut praedictum erat cernerent, etiam resurrecturum minime dubitarent. Et quos contristabat denuntiata passio, laetificaret praedicta resurrectio: praevidens etiam paganorum stultitiam futuram, qui dicturi erant eum
Abbreviated transcription (Latin):
nib: quib deb& puritas ex hiber nullo fas¬
tu ꝑ nitiosȩ uanitatis influri: nihil eorũ
quȩ sunt Aliena crimina cupiditatis ambire.
quȩ sua sunt piȩ cõmuni onis bo ño ñ quȩrere.
nulli malũ quib lib& irritatus inuiriis cogia
gaudere. om̃s inquetos uł inqui etudi nesfun¬
data. Animi tranquillitate sufferrę. Post
hancuitã diuinitus poenas cõminatas credere
ñ metuendo. ꝓmissa p̃mia sperare gau¬
dendo reuelutionẽ fili orũ dĩ desiderare for¬
titer sustinendo Quando ergo uidemus
ista & hissinulia bona aliquos posse. noue¬
rimꝰ ñ eos magnitudine uirtutis suȩ posse
qđ uolunt ardent̃ & faciunt : sed bene fido
illius caritatis quȩ ñ ẽ & nobis: sed diffu¬

Expanded text:
nitas charitatis exhiberi; nullo fastu perniciosae vanitatis inflari; nihil eorum quae sunt aliena crimine cupiditatis ambire: quae sunt sua, piae communionis bono non quaerere; nulli malum, quibuslibet irritatus injuriis, cogitgaudere: omnes inquietos vel inquietudines fundata animi tranquillitate sufferre: post hanc vitam divinitus poenas comminatas credere non metuendo, promissa praemia sperare gaudendo, revelationem filiorum Dei desiderare, fortiter sustinendo: quando ergo videmus ista et his similia bona aliquos posse, noverimus non eos magnitudine virtutis suae posse quod volunt ardenter et faciunt, sed beneficio illius charitatis, quae non est ex nobis, sed diffu
Abbreviated transcription (Latin):
perã. ñ influt᷑ ñẽ. Ambitiosa ñ quȩritquȩ
sua sunt : si omã suffert . omã credit. oma spe¬
rat. omã sustinet: eis in quib fuent om̃a ista
quȩ hab& in ꝑtit. Et quid illis eẽ. potest inꝰ
hacuita ꝑfectius quitantis habundant cari¬
tate inse regnante uirtutib  merito ꝓ inde
quando uidemus aliquos patientiȩ molle fune¬
datos in concussũ pectus scuentib malis oppo¬
nere. habundantia scȩ̃ benignitatis locũ plo¬
tes. bonũsuũ uellẽ cũ omnib habere cõmu¬
nȩ : ñ aliquib ardentius inuidiȩ facib: quo

Expanded text:
inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet , eis in quibus fuerit, omnia ista quae habet impartit. Et quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, charitate in se regnante, virtutibus? Merito proinde quando videmus aliquos patientiae mole fundatos, inconcussum pectus saevientibus malis opponere, abundantia sanctae benignitatis locupletatos, bonum suum velle cum omnibus habere commune, non aliquibus ardentis invidiae facibus
Abbreviated transcription (Latin):
l cũ om̃s ꝑ seuerantes in se Ad uisionẽ dĩ ꝑ¬
dicet. Ceterũ ꝓ phetia a mesteriorũ om¬
fagilitati necessaria iudi cant᷑: In illa ꝑ¬
fectione sc quo in caritate radicatiten¬
dun: ꝓuenientib necessaria eẽ. ñ poter̃.
cũllis mõ parabilit̃ meliora ac ꝑ fectiora
suassernt. qr nec ꝓ phetia ibiopus cũ ad
illus utȩ die ꝑ petuo. solsuis ciuib: efful¬
sent Nec mysteriorũ noticia Aut ipsa
sides necessaria erit: quando adea quȩ ꝑ
nsteniũ significa bant᷑ & credebant᷑ exfi¬
de ꝑfecuo xp̃i ana ꝑ uenerit. Caritas
ueo hc quidẽ necessaria ẽ. quȩ nos sepa
de duinȩ caritatis amplificans : Adiun¬
et uquiens. Si distribuero in aibos pau¬
pt̃ om̃s facultates meas. & sitra dide¬
n corpͥmeũ ut ardea : caritatẽ ñ habu¬
banee de mosrnȩ nec mortificatio si
cssio corporis. nec illu omã supe¬
Sdicta ũł alia quãius bonu ꝑducunt
bonu uł passio. nisi eaefide quȩ ꝑdilectio¬

Expanded text:
omnes perseverantes in se, ad visionem Dei perduxerit. Caeterum prophetia et mysterium ometiam fragilitati necessaria judicantur, in illa perfectione sanctorum quo in charitate radicati tendunt, praevenientibus necessaria esse non poterunt, cum illis incomparabiliter meliora ac perfectiora successerint. Quia nec prophetia ibi opus erit, cum ad illius vitae die perpetuo Sol vivus justis effulserit; nec mysteriorum notitia, aut ipsa fides necessaria erit, quando ad ea quae per mysterium significabantur, et credebantur ex fide, perfectio Christiana pervenerit. Caritas vero hic quidem necessaria est, quae nos sepadem divinae charitatis amplificans, adjungit, inquiens: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, charitatem aqua nec eleemosynae nec mortificatio sive occisio corporis, nec illa omnia superius dicta, vel alia quamvis bona perducunt actio vel passio, nisi ex fide, quae per dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
nos cognoscem̃ illũ. ut glorificate creaturȩ conueni¬
g  DQunc auĩ manent. fides spes carta striahȩc
Hactres uir tutes modo uinctȩsunt inuicẽ: atta in
huiꝰ uitȩ tem pora copulant᷑ ut una sine altera si¬
re ñ possit. Quienĩ creit inlmͥ sperat quȩ abillo
ꝓ mittunt᷑ seꝑ cepturũ. Et quo magis sperat. eo
magis credit inillũ: & ideo hab& caritatẽ qr diligit
tati : amplius incaritate feruemꝰ Ueracũ enĩ
credere ñ possumꝰ. nisi ea quȩ ꝓmissa sunt speremꝰ:
nec poterim susti nere ꝓmissa sidesit fidei fideli¬
tas firma nec aderit ftuctꝰ spei uł stabilitas fidei
ut p̃cedat adiuu&. & spem expectatione corro¬

Expanded text:
 illum ut glorificatae creaturae conveniet. Nunc autem manent fides, spes, charitas: tria haec. Hae tres virtutes modo junctae sunt adinvicem, et ita in hujus vitae tempore copulantur, ut una sine altera stare non possit. Qui enim credit in Deum, sperat quae ab ipso promittuntur se percepturum, et quo magis sperat, eo magis credit in illum et ideo habet charitatem; quia diligit tati, amplius in charitate fervemus. Veraciter enim credere non possumus, nisi ea quae promissa sunt speremus, nec poterimus sustinere promissa, si desit fidei fidelitas firma. Nec aderit fructus spei, vel stabilitas fidei, ut praecedat adjuvet, et spem exspectatione corro
Abbreviated transcription (Latin):
copiosȩq di sertent. tam̃ sido cendi ossio
uanitate plucendi magis quã consilodi
ritate suscipiant: ñ ut alios doccat Ri
e diligentiã trans ferant maledicude
linguã & stu diosuis eloquentã ids
cũrare quã uitã. suꝑ cilio uane lacu¬
tates dati. dicta sua magis cupiat e¬
sermonis elucubrati uenustate olis
Nũ quid nontales merito a era ñobe¬
ti. aut tinnienti crmbalo cõparitͥ
in modũ tinnientis acram̃ti uł onul
sationis ob nubilent : honesta pde¬

Expanded text:
ioseque disserant, tamen docendi officium vanitate placendi magis quam consulendi charitate suscipiunt, non ut alios doceant, sed e diligentiam transferant mendaces ad ad linguam, et studiosius eloquentiam velint curare quam vitam: si supercilio vanae loquacitatis elati, dicta sua magis cupiant lris, sed de sermonis elucubrati venustate solliciti: nunquid non tales merito aeramento sonanti, aut tinnienti cymbalo comparantur? qui in modum tinnientis aeramenti, vel cyconversationis obnubilent, honesta p
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ : quia sicut uita hȩc in ꝑfecta ẽ: ita & scientia. Ni¬
denĩ nunc ꝑ speculũ in eiugmatȩ tunc aut̃ facie ad
faciem. Ad hoc tendit p̃missa cõparanio. Sicut
quis uidet ꝑ speculũ uultũ suũ . & inde discedes oblius¬
atur qualis fuerit. sic& nos dedõ & uita futura. par¬
nm quid ꝑ spicimꝰ : & hoc in enigmatȩ. idẽ. in obscunta¬
dũ capere ne quimus Tune ait̃ idẽ infuturo fa¬
coenoso ee purte : sub audã dñ. tunc aut̃ cognoscã¬

Expanded text:
icut vita haec imperfecta est, ita et scientia. Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Ad hoc tendit praemissa comparatio, sicuti quis videt per speculum vultum suum, et inde discedens obliviscitur qualis fuerit, sic et nos de Deo et vita futura parum quid perspicimus. Et hoc in aenigmate, id est in obscuritaidum capere nequimus. Tunc autem, id est in futuro, facognosco ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
dine scõꝵ Etex parte ꝓphetamus: Quia qđ
&x partesamus &iã ex parte p̃dicamꝰ Cũ aut̃
uenerit qđ ꝑ fec tũ ẽ idẽ. qđ totũ ẽ. a integrum
quando reuelicta faciȩ. ipsũ dnm̃ contẽ plubunt᷑
dectisicuti ẽ : quasi ex inaniet᷑ a Ad nichi labit᷑ qđ
& ñdũ apparuit quid erimꝰ. Scim̃ aut̃ qr cũ ap
paruerit similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ cũ sicutiẽ
Cũ essẽ paruulus: loquebarut pariulus. Compa¬
rationẽ dat corporalis in crementi : & adhiba ex¬
emplũ humanũ. quo ostendat scentiã quã habemꝰ
in p̃sentieẽ qua si infantiã : & futurũ qua si uirile
cobur. qđ habiturũ sit ꝑ fectã habunda nuam
Cũ essẽ in quid pariulus : Ioquebar ut paruulus¬

Expanded text:
ia quod ex parte scimus, etiam ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, id est quod totum est et integrum, quando revelata facie, ipsum Deum contemplabuntur electi sicuti est, quasi exinanietur et annihilabitur, quod et nondum apparuit quodparuerit, similes ei erimus: quoniam videbimus eum sicuti est . Cum essem parvulus, loquebar ut parvulus. Comparationem dat naturalis incrementi, et adhibetur exemplum humanum, quo ostendit scientiam quam habemus in praesenti, esse quasi infantiam et futuram, esse quasi virile robur quod habiturum sit perfectam abundantiam. Cum essem, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
mib sed quȩ erant latronũ. homicidarũ. atq
nlefiori hominũ Oputa uidelica colaphos
alipus imsiones uerbera crucẽ & mortẽ. Et
surore ñ cogit᷑ adiundictã ut malũ ꝓ malored¬
dit Noncogitat malũ. iđ. ñ solũ ñ facit sed
atogitat ut alii noceat Mongaud& suꝑ
nquitatẽ. sed pocius tristat᷑. cũ uiderit quẽ li
paliqđ scelus ruere Con gaud& autẽ
unat idẽ operib iustitiȩ. uł oriã illi qui in
untue a ñfictȩ fidelis ẽ. Oma suffert
ult̃ aduersa patient̃ Omã credit quę¬

Expanded text:
ed quae erant latronum, homicidarum, atque maleficorum hominum, sputa videlicet, colaphos, alapas, irrisiones, verbera, crucem et mortem. Et furorem; non cogitur ad vindictam, ut malum pro malo reddat. Non cogitat malum, id est non solum non facit, sed nec cogitat ut alii noceatur. Non gaudet super iniquitate, sed potius tristatur, cum viderit quemlibet per aliquod scelus ruere; congaudet autem veritati, id est operibus justitiae, vel etiam illi qui in veritate et non ficte fidelis est. Omnia suffert, subaudis adversa patienter, omnia credit qu
Abbreviated transcription (Latin):
terra serit᷑ parũ uidet᷑ p̾ostea crescers mul¬
tiplicat᷑ ita uerbũ dĩ cũ in cor dib auditoꝵ
semi nat᷑. parũ uidet̾ Sed cũ auditores in
bonis operib ꝗtuerint : tunc parit̃ cũ iplis
uerbũ di magnũ fructũ inur tutib ꝓ stifert
Et sicut ormultipli cato semine pascit᷑ corp̃
ita uerbodĩ pasdt̃ Anima. Dño dicente
Non insolo pane uiut homo : sed in omni uer¬
bo qđ ꝓ cedit deoredĩ. Et quẽ ad modũ
cũ multiplicatũ sem̃ congregat in horreũ a¬
gricolu gaud&: ita cũ homo ad maturitatẽ.
ꝑseuerantiȩ ꝑ uenerit. dignꝰ efficit᷑ ut m ho¬
reũ dĩ congrege t. ubi ñ esurat. neq siciat neq
ꝑ cutiat eũ aestus. autsol sed semꝑ gaudeat.
semꝑq lȩet. Quasi enĩ tempr̃ sationis paruũ
sem aspiciebat psalmista cũ dicebat. Cuntes

Expanded text:
tea crescens multiplicatur: ita verbum Dei, cum in cordibus auditorum seminatur, parvum videtur, sed cum auditores in bonis operibus creverint, tunc pariter cum ipsis verbum Dei magnum fructum in virtutibus profert. Et sicut ex multiplicato semine pascitur corpus, ita verbo Dei pascitur anima, Domino dicente: « Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . » Et quemadmodum, cum multiplicatum semen congregat in horreum agricola, gaudet: ita cum homo ad maturitatem perseverantiae pervenerit, dignus efficitur ut in horreum Dei congregetur, ubi non esuriat, neque sitiat, neque percutiat eum aestus aut sol, sed semper gaudeat, semperque laetetur. Quasi enim tempore sationis parvum semen aspiciebat Psalmista, cum dicebat: « Euntes
Abbreviated transcription (Latin):
rdiquȩ rt̃. Qđ cũ audir& cecus idẽ genꝰ huma¬
nũ: interro gauit quid hoc cõ. Atillidixe¬
runt ei: qđ ihs̃ natarenꝰ transiret. Et cũ audiss&
abeis qđ i hs̃ nararenꝰ transiret idẽ cũ excorli
bris. dnĩ in carnationẽ passionẽ arẽ surretionẽ
didi ciss : eredulac uoce cȩpit dumare dices
hũ fili dđ : miscrere mei Incuĩ uerb̵ pulchrȩ
iatholica cõmendut᷑ sides : quȩ mediatorẽ
dĩ & hominũ &uerũ dm̃. & uerũ hominẽ consi¬
tet᷑ & credit. Nisienĩ uerũ dm̃ credidissa
imscreri sibi ab illo ñ posceret. Et nisi eundẽ
uerũ hominẽ credidiss& : ñ diceret ihũ filidđ¬

Expanded text:
udisset caecus, id est genus humanum, interrogavit quid hoc esset. « At illi dixerunt ei, quod Jesus Nazarenus transiret. » Et cum audisset ab eis quod Jesus Nazarenus transiret, id est cum ex eorum libris Domini incarnationem, passionem et resurrectionem didicisset, credula voce coepitchre catholica commendatur fides, quae mediatorem Dei et hominum et verum Deum et verum hominem confitetur et credit. Nisi enim verum Deum credidisset, misereri sibi ab illo non posceret: et nisi eumdem verum hominem credidisset, non diceret: « Jesu fili
Abbreviated transcription (Latin):
dit Nonueni uocare iustos. sed peccutores
Diamis atciomodo. Caritas id ẽ ipseds̃ ueni¬
ens imundũ : ñquȩ siuit quȩ sua erant. Quiderat
suĩ ÷ Niab omni creatura ad oraret᷑ glorifica¬
tꝰ ueeraret : sicut ds̃ & creator omniũ. Dedip
ei quȩsuit ista quȩ sua erant. & sibi cõpecebiał:¬

Expanded text:
re justos, sed peccatores . Dicamus et tertio modo: Charitas, id est, ipse Deus veniens in mundum, non quaesivit quae sua erant. Quid erat suum? Ut ab omni creatura adoraretur, glorificaretur, veneraretur, sicut Deus creator omnium. Sed ipse non quaesivit ista quae sua erant
Abbreviated transcription (Latin):
t Adex agerandũ qđ uolebia ostendere posi.¬
iso carnatis scilicdcium. Siquidẽ angli. non
linguã nec palatũ. uł dentes habent: ut p̃ otesps
quib uerba forment: Quando uero apparent
hominib : sup̃tis corporib aerus scđm eorũ
linguã lo cunt᷑ quib apparen Nam loq
Etdm̃ loqui adillos nihil aliud ẽ: quã p̃semi¬
tart & ipsoꝵ uox in laude conditoris ipsa ẽ.
admiratio intime contẽplationis. Int̃ sequoq
angłi locunt᷑ nob̵ in effabilit̃ : sed eoꝵ Ael inui¬
cẽ conlo cutio. bone uoluntatis ẽ concordano
Net̃. necesse utibi sonent uerbu : ubi indĩ contẽplu¬
tione omniũ angłoꝵ concors ẽ. uoluntas bona
possẽ : nihil mihi ꝓ desse sinc caritate. Posst̃ oniã¬

Expanded text:
volebat ostendere, posuisse charitatis scilicet vim: siquidem angeli nec linguam nec palatum vel dentes habent, utpote spiritus, quibus verba forment. Quando vero apparent hominibus, sumptis corporibus aeriis, secundum eorum linguam loquuntur quibus apparent: nam loqui eum loqui ad illos nihil aliud est quam praesentitare; ipsorum vox in laude conditoris, ipsa est admiratio intimae contemplationis. Inter se quoque angeli loquuntur ineffabiliter, sed eorum ad invicem collocutio, bonae voluntatis est concordatio, nec est necesse ut ibi sonent verba, ubi in Dei contemplatione omnium angelorum concors est voluntas bona. possem, nihil mihi prodesset sine charitate. Poss
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ihĩ nararenus transire dicit᷑ qr ñsicut catri
mortales in mundo ꝑmansit. sed postquã p̃dica¬
uit & passus ẽ. diabolo superato uctor ad patrẽ
redut Transitus aut̃ ipsius : fuit decelo inuterã
Dcutero insepul drũ : dese pulchro irũ inorlura

Expanded text:
s transire dicitur, quia non sicut caeteri mortales in mundo permansit, sed postquam praedicavit et passus est, diabolo superato, victor ad Patrem rediit. Transitus autem ipsius fuit de coelo in uterum, de utero in sepulcrum, de sepulcro iterum in coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
u Etucerũ. Ecutiã pastorẽ : & disꝑ gentꝰ oues
gregis Qđ impletũ ẽ in passione : quando
flugellis iussus ẽ. cedi. Dicente piluto Ergo
flu gellutũ eũ dimitã. Qđ conspuendus eẽ
sic ineiꝰ ꝑsonu p̃dixerat. esaias ꝓpheta. Eaciem
mednonauerti:. Ab in crepantib & conspuentibus
inme. Etiob In surrexer̃ mme uiri iniqui abs

Expanded text:
 Percutiam pastorem et dispergentur oves gregis , » quod impletum est in passione, quando flagellis jussus est caedi, dicente Pilato: « Ergo flagellatum eum dimittam. » Quod conspuendus esset, sic in ejus persona praedixerat Isaias propheta: « Faciem meam non averti ab increpantibus et conspuentibus in me . » Et Job: « Insurrexerunt in me viri iniqui absq
Abbreviated transcription (Latin):
Siue certe fallu cessunt. qr m̃tis inopiã ñ extingunt
sed quanto magis ad qui site fuerint. tantoma¬
gis in ad quisitione animũ posses sores accendunt
Salo mone testante qui aitAuarus ñ imple¬
bit pecunus: nec anima illius saturat᷑ bonis
de diuites faciunt & postmodũ here des reg¬
nicȩloꝵ constituunt. Has quȩrere hasama¬
re : dñs monebat cũ dicebat. Thes auriza¬
te uob̵thes auros incȩlo ubinec erugo nectinea
demolitur. & ubi fures non effodiunt. nec furan

Expanded text:
Sive certe fallaces sunt, quia mentis inopiam non exstinguunt, sed quanto magis acquisitae fuerint, tanto magis in acquisitione animum possessoris accendunt, Salomone testante, qui ait: « Avarus non implebitur pecuniis, nec anima illius satiabitur bonisde divites faciunt, et postmodum haeredes regni coelorum constituunt; has quaerere, has amare Dominus monebat, cum dicebat: « Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo nec tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt nec f
Abbreviated transcription (Latin):
nt᷑ dnm̃ ihm̃ significat. Sicut scriptũ ẽ
b̃ quitimetis dm̃ oriet᷑ sol iustitiȩ Cũ ue
pimalo: Aestũ tẽptationis. Sicut dereꝓ¬
lis dict᷑ Etasole aestu atefunt. Aliosenĩ
pheritas inflict: alios aduersitas frangit.
nueptũ semĩ ad maturitatẽ ꝑ clucant
Coneutraq dampna. apłs sem̃ qđ audie¬
nt: obser uare studebut. cũ aicbat. F
arma iustitiȩ. ad extris & a sinistris. E
elim a ignobilitatẽ. Finfamiã abonã
fanã. Vt seductores. & ueraces
diuis qui ignoti & cogniti Et ca cra
Oñis enĩ aequalit̃ diligebat Hlosenĩ insuo ope¬
re significauit balaam ille diuinꝰ: quicũ castra
istaheli tarũ cerner&. dicebat: Moriat᷑ anima
mea morte iustoꝵ: & fiant nouissi mamea. hoꝵ
similia. Sed postea a estu auaritiȩ tactus:
in eoꝵ mortẽ consiliũ dedit. quib se Ad mortẽ
fier similẽ optauit Quod auẽ inspiniscȩ¬
cidit : hisunt qui audierunt & a sollicitudinib:

Expanded text:
ignificat, sicut scriptum est: « Vobis qui timetis Deum, orietur sol justitiae : » cum vero in malo, aestum tentationis, sicut de reprobis dicitur: « Et a sole aestuati sunt. » Alios enim prosperitas inflat, alios adversitas frangit, ne acceptum semen ad maturitatem perducant. Contra utraque damna Apostolus semen quod audierat observare studebistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, ut seductores et veraces, sicut qui ignoti et cogniti , » etc. Omnes enim aequaliter diligebat. Hos enim omnes in suo opere significavit Balaam ille divinus, qui cum castra Israelitarum cerneret, dicebat: « Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia : » sed postea aestu avaritiae tactus, in eorum mortem consilium dedit, quibus se ad mortem fieri similem optavit. « Quod autem in spinis cecidit, h
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus quila tro siue criminutor de
omalus appellut᷑ : deorsũ fluere fac
quos decipit . & contrarius ẽ. amnabs
deliũ e ad ꝑ poruũ malũ quos decept
ꝑ trahit: Tot enĩ hab& uocabulu : q
no cendi in genia. Dequo ꝑbeatũ pan¬

Expanded text:
diabolus qui latro sive criminator vel diabolus qui latro sive criminator vel o malus appellatur, deorsum fluere facit quos decipit, et contrarius est animabus fidelium, et ad perpetuum malum quos deceperit pertrahit, tot enim habet vocabula, quot nocendi ingenia, de quo per beatum P
Abbreviated transcription (Latin):
ex positionis: hoc cognoscimꝰ quiauiantes
malus & in mundas cogitatio nes significant
unt enĩ ñ nulli quiuerbũ dĩ audiunt. seddũ
inmundu desideri. in cordib: suis cõmorari
ꝑmittunt : sem̃ erbi di spũ alẽ fructũ ꝓfer¬
re iĩ potest. Dũq: ineorũ cordib: in mundã
cogitationẽ in mundior sequit᷑ operatio : qua¬
si aui antib uerbũ dĩ conculcat᷑. nefructificari
possit. Qualib ꝑ ꝓphetã inspecie iudeȩ dicit᷑
Et posusti ultra corp̾tuũ : & quasiuã tug¬
ut transe camus. Ut quime cedes cn¬
gat: misit eas in sacculũ ꝑtusũ. Siato
ulus ꝑ tusus frustroc A superi ore parte
cedes colligit. quas inferius fundit iap
riȩ ñ retin& Unde bene in lege omi
animal quȩ ñ ruminat : in mundũ repue
Quia illi Asaorificio dĩsunt Alien: a cua
memoria diabolus uerbũ uitȩ tollit
dentes saluifiant. Et quia diabolus ui
modis homines. ncuerbũ dĩ retineant ile
tur. Ab isto qui hoc euan geliũ scapt.

Expanded text:
cognoscimus, quia viantes, malas et immundas cogitationes significant. Sunt enim nonnulli, qui verbum Dei audiunt, sed dum immunda desideria in cordibus suis commorari permittunt, semen verbi Dei spiritalem fructum proferre non potest: dumque in eorum cordibus immundam cogitationem immundior sequitur operatio, quasi a viantibus verbum Dei conculcatur, ne fructificari possit, qualibus per prophetam in specie Judae dicitur: « Et posuisti ut terra corpus tuum, et quasi ut transeamus: et qui mercedes congregat, misit eas in sacculum pertusum. Sicut enim sacculus pertusus frustra a superiore parte mercedes colligit, quas inferius fundit, itamoriae non retinet. Unde bene in lege omne animal quod non ruminat, immundum reputatur: quia illi a sacrificio Dei sunt alieni, a quorum memoria diabolus verbum vitae tollit, ne credentes salvi fiant. Et quia diabolus variis modis homines, ne verbum Dei retineant, illlistis censetur. Ab isto qui hoc Evangelium scripsit,
Abbreviated transcription (Latin):
mnullu grã. Quiaut̃ secus uiã: hi sunt qui
audiunt. deinde uenit diabolus & tollit uer¬
bũ de corde eoꝵ. necredentes salui fiant
De hoc semine: marcus itascribit. Hiaut̃ sunt
quicir cauia ubi seminiã uerbũ. Et cũ audi¬
erint confestim uenit satanas & aufert uerbũ¬

Expanded text:
cus viam, hi sunt, qui audiunt, deinde venit diabolus et tollit verbum de corde eorum, ne credentes salvi fiant. De hoc semine Marcus ita scribit: Hi autem sunt qui circa viam, ubi seminatur verbum, et cum audierint confestim Satanas aufert
Abbreviated transcription (Latin):
laces diuitias dñs appellut. dicers. Fallutia di¬
uitiarũ suffocant᷑: & ñ referunt fructũ Fallaces
enĩ sunt quia du nob̾ cũ ꝑ manere ñ possunt
Aut enĩ noseas deserentes ex pendimꝰ: aut ipse
nos manentes reiciuntnde ꝑ apłm paulũ¬

Expanded text:
ia divitiarum suffocantur, et non referunt fructum . » Fallaces enim sunt, quia diu nobiscum permanere non possunt. Aut enim nos eas deserentes expendimus, aut ipsae nos manentes rejiciunt. Unde per a
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ referunt fructũ Mirũ ualde uidet᷑ siquis¬
piã ꝑspinis diuitus int̾ p̃tari uoluss&r: nisi hoc
dñs suis uerb ex posuiss&: Maximȩ cũ spilȩ
pungant: diuitiȩ mulceant Tam̃ sicũ conside¬
ratione attendimꝰ: diuitiȩ spine sunt Quia sict̃
spinȩ sius punctionib cor p̃ laniant & cruentant:
turpe ac focdũ ioculis hominũ teddunt sic a¬
mor diuitiarũ. Animã miserã & infelicẽ corã odi¬
lis dĩ fact Et sicut spinȩ aintractabilessunt: &

Expanded text:
uispiam per spinas divitias interpretari voluisset, nisi hoc suis verbis Dominus exposuisset, maxime cum spinae pungant, divitiae mulceant, tamen si cum consideratione attendimus, divitiae spinae sunt: quia sicut spinae suis punctionibus corpus laniant et cruentant, turpe ac foedum in oculis hominum reddunt, sic amor divitiarum animam miseram et infelicem coram oculis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tione : portantes manipulossuos. Sicut ergo
sem̃ inspe fructꝰ sent᷑ : ita & uerbũ dm̃ ꝓpt̃ solã
mer aedẽ uitȩ aeter nȩ do cendũ ẽ. In semine
quippe aliud ẽ tẽpus sationis. aliud messionis:
qi in hac uita semi nandũ ẽ. qđ infuturo recipi¬
at᷑. quando sicut ait apłs Quȩ cũq semina¬

Expanded text:
go semen in spe fructus seritur, ita et verbum Domini propter solam mercedem vitae aeternae docendum est. In semine quippe aliud est tempus sationis, aliud messionis: quia in hac vita seminandum est, quod in futuro recipiatur, quando, sicut ait Apostolus; « Quaecun
Abbreviated transcription (Latin):
furore uinatꝰ : inulla tribulatione superatur
nulla ꝑserutione tur. lactur i. Duȩ ñ solũ ineli¬
uinis fla gellis. necessanaẽ : seda iã ad poxii¬
morũ ꝑ secutionẽ ut̃ in ommnib Ahimus ꝑ seueran¬
tis fruetũ afferatꝰ in patientia : trbdnꝰ ñ fuit eui
malos tollerare recusauit Hȩo uirtus qualis
sit: aiã dñs alibi manisestat at̃ diat Inpatiea

Expanded text:
e vincitur, nulla tribulatione separatur, nulla persecutione turbatur: quae non solum in divinis flagellis necessaria est, sed etiam ad proximorum persecutionem, ut in omnibus animus perseverantis fructum afferat in patientia: quia bonus non fuit, qui malos tolerare recusavit. Haec virtus qualis sit,