comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃mino de quo agitur. ꝗd differt locus atoto. quandoꝗdẽ idem x ipsũ
eẽ qđ totum. Neq enim x aliud eẽ quẽ lib& terminũ inquestione
ꝓ positum : quam totũ eẽ t̃minũ eundẽ ꝗ inquestione x constitutus de
partib quoq idem dicinus. Namsiom̃s par tes efficunt ad ciuus partess t̃mi¬
nũq in questione ꝓpostrũ suȩ par tes efficiut̃ : nonx dubiũ ꝗnpar tesqͥqͥ om̃s¬

Expanded text:
oto? quandoquidem idem est ipsum esse quod totum, neque enim est aliud esse quemlibet terminum in quaestione propositum, quam totum esse terminum eumdem qui in quaestione est constitutus; de partibus quoque idem dicimus. Nam si omnes partes efficiunt id cujus partes sunt, terminumque in quaestione pr
Abbreviated transcription (Latin):
nonem manifestum x. negatione tollamus concludi erte. diesigtur ñ x Atã hoc
ciceronis exemplo. utraq pars primȩ. atq ypothegicȩ ꝓpositionis negationib e
nuntiatax: quȩ in assũptione ł condusione non alis nisi affirmatiotib auferun

Expanded text:
e manifestum est, negatione tollamus, concludentes, dies igitur non est. At in hoc Ciceronis exemplo utraque pars primae atque hypotheticae propositionis negationibus enuntiata est, quae in assumptione vel conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
prie tatẽq rerũ omĩum doc&: uł quȩ om̃mo eoꝵ quȩ intellig possunt scientiẽ ẜ¬
site t᷑ nisilȩctantũ ex quanos paucap̃ sũ psimi philo sophia : Quȩ longe aliter
de hisipsis in ꝓprio sapientium tractatu disputart sol& neq ita cursimut nos. Quȩsi
ut in illoꝵ libris sol&e ꝓlixi disserenda simsissem: quisferr& insolentũ hominun

Expanded text:
e rerum omnium docet, vel quae omnino eorum quae intelligi possunt, scientiam profitetur, nisi haec tantum ex qua nos pauca praesumpsimus philosophia? quae longe aliter de his ipsis in proprio sapientium tractatu disputare solet. Neque ita cursim ut nos, quae, si ut in illorum libris solet, prolixius disserenda sumpsissem, quis ferret insolentium hominu
Abbreviated transcription (Latin):
bililius id ÷. ueri similib . ł desophisticis .i. cauilla torus argum̃ta¬
tionib tractat: has enim collectionis partes eẽ p̃diximꝰ: atq̃ ħ ⁊ una
logice partitio. Inqͣdialecucã aristoteles uocat facultatẽ ꝓbabilia
colligendi. Rursus eiusdẽ logice altã diusio : ꝑ quã diducit᷑ tota
diligens ł hocratio disserendi. induas partes. Xnã inueniendi: altam
uidicandi ħ aut̃ uidet᷑ etiã ipsalogicts diffinitio monstrare: fiã
ꝗa logica: ratiodis erendi ẽ. ñ pot: ab in uentione eẽ separata. Cũ
enim nemo p̃ter inuentionẽ disserere pot x. disserendir atio. inuen

Expanded text:
bilibus, id est verisimilibus, vel de sophisticis, id est, cavillatoriis argumentationibus tractat, has enim collectionis partes esse praediximus. Atque haec est una logicae partitio, in qua dialecticam Aristoteles vocat facultatem per probabilia colligendi. Rursus ejusdem logicae altera divisio est, per quam diducitur tota diligens ratio disserendi in duas partes, unam inveniendi, et alteram judicandi. Id autem videtur etiam ipsa logices definitio monstrare, nam quia logica ratio disserendi est, non potest ab inventione esse separata. Cum enim nemo praeter inventionem disserere possit, disserendi ratio inven
Abbreviated transcription (Latin):
Ut siponas hoẽm. statimanimal ne cesse .x. Necante scd̃m tẽpus. ẽẽ hõ dicipotx
pꝰ uͦ: subse ꝗ animal. Ut ante aliꝗs apyaratus x scđm tẽpus posterior effect᷑.
Itaq illic ante cedentia & consequentia nõant᷑. hic. ante rẽ. cũ re & pꝰ rẽ idcir¬
tralentis: antecedensdr̃. consequens id. quod ante cedens comitatur. Cauõ

Expanded text:
 consequitur, ut si ponas hominem statim animal esse necesse est, nec ante secundum tempus homo dici potest, post vero subsequi animal, ut ante aliquis apparatus est secundum tempus, posterior effectus. Itaque illic antecedentia et consequentia nominantur, hic ante rem, cum re, et post rem. Idcirtrahentis antecedens dicitur, consequens id quod antecedens comitatur. Ea
Abbreviated transcription (Latin):
ute quam Latiorẽ. mar: & tullii diusio nem de enumeratis
superioribus locis aggre diar. paucaut sumpollicitus deui
atq or dine.lo cariml iu bi udent᷑ eẽi tractanda. ut eoꝵ
natã diligentius cogita: facilior sc argumentoꝵ cruis
ministr& Primumigit᷑ qm̃ loci om̃s dunsis. ine os qui
in ipso he rerent dequo quȩ rit᷑ & ineosꝗ ex trinse

Expanded text:
tequam latiorem M. Tullii divisionem de enumeratis superius locis aggrediar, pauca, ut sum pollicitus, de vi atque ordine locorum mihi videntur esse tractanda, ut eorum natura diligentius cognita, facilior se argumentorum copia subministret. Primum igitur quoniam loci omnes divisi sunt in eos qui in ipso haerent de qu
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑. Sedimirũ udi potest: cur congressionẽ amoriscausã ñ inter ea numerauerit
esicientie uĩ s sime amminiculo ñ potẽ Velut cũ quȩ raẽ des apientia an solabiue liũ
possit esce Sea merob audes rethor ita disserunt. Car causar q̃ efficiendiũ la¬
bent ea e ẽ facultatẽ ut &ia siadum̃tis ex trinsec indigeant esfect̾ m̃ car adl

Expanded text:
i potest cur congressionem amoris causam non interea enumeravit, efficiendi vim, sed sine adminiculo non potest, veluti cum quaeritur de sapientia an sola beatum possit efficere. Sed Merobaudes rhetor ita disseruit, earum causarum, quae efficiendi vim haberent, eam esse facultatem, ut etiamsi adjumentis extr
Abbreviated transcription (Latin):
Uaris enĩ multiplicibusq sig̃is: elocutio luculenta contexit᷑. Si quis igit᷑ e locu
Quȩ cum ita sint ex hoc quoq ap par& quid intersit int̃ diuisionẽ partionẽq
Cumpartttio int̾dũ talis.x. ut siꝗdinea prȩ t̾̃ missũ sit: nidil affe rat uitii.
d̾ iusiouõ for marũ talis. ut in eañ queat aliquidsine culꝑa prȩ te riri.
Quo factumx ut qr res diffe rebant diuer sa &iamuocabu la reb int̾se distan-

Expanded text:
ariis enim multiplicibusque figuris elocutio luculenta contexitur. Si quis igitur elocuQuae cum ita sint, ex hoc quoque apparet quid intersit inter divisionem partitionemque, cum partitio interdum talis sit, ut si quid in ea praetermissum sit, nihil afferat vitii. Divisio vero formarum talis est, ut in ea non queat aliquid sine culpa praeteriri. Quod factum est, ut quia res differebant, diversa etiam vocabula rebus inter se distan
Abbreviated transcription (Latin):
animalia uł homines fierent. Atuõ aristoteles nullasputat ex tra eẽ substantias
S̾ed intellectã similitudinẽ plurimor int̾ se differentiũ iubstantialẽ gen pͥutat
eẽuł speciẽ. Nã cum homo atq ȩquus differant rationabilitate atq inrationab¬
litate : hoꝵ intellecta simi litudo. efficitgens. Nã sim̾ilitudo eꝗ & hois sub̾stantialis
cioͣ x. qđ uter q substantia x. ut̃ ꝙ animats. ut̃ q sensibilis. Quȩ iuncta efficis¬
unt animal. Est namo. animal: substantia animata sensibilis. lgitur hominis at¬
ꝙ. ȩꝗ simi litudo est anmial quod xgens. Rursus cumplato atq cicero nũo acci¬
dentibq distarent. hoꝵ similitudo quȩ est humanitas intellecta atq animo con¬
formata: species .x. Ergoꝰ cõmunitas quȩ damt & plurimoꝵ int̃se. differentiũ si¬
militudo no̾tiox. Cuiz notionis aliud gensv. aluid forma. Sed qm̃ simili um
intelligentiax om̃is notio iunrebus uo similib necessarar differentiaq diseretio

Expanded text:
animalia fierent. At vero Aristoteles nullas putat extra esse substantias, sed intellectam similitudinem plurimorum inter se differentium substantialem genus putat esse, vel speciem. Nam cum homo atque equus differant rationabilitate atque irrationabilitate, horum intellecta similitudo efficit genus. Nam similitudo equi et hominis substantialisod uterque substantia est, uterque animatus, uterque sensibilis, quae juncta efficiunt animal, est animal namque substantia animata sensibilis. Igitur hominis atque equi similitudo est animal, quod est genus. Rursus cum Plato atque Cicero numero accidentibusque distarent, horum similitudo, quae est humanitas intellecta atque animo formata, species est. Ergo communitas quaedam et plurimorum inter se differentium similitudo notio est, cujus notionis aliud genus est, aliud forma. Sed quoniam similium intelligentia est omnis notio, in rebus vero similibus necessaria est differentiarum discr
Abbreviated transcription (Latin):
et̃inꝗrendũ & hoisnotio uł ad tullũ ł ad platonẽ ł que lib& singularũ psonat᷑ re¬
fart̃ Que cã itasint : quotien, gen: diudit᷑ informas nullã p̃t̃ mittio por tebit
C enĩuitiũ ł maximũ siqua diulentẽ for map̃t̃ eat. ueluti si qĩ ius diuidẽ uelit
& mẽ mune iurisuocabulo subiectas. Culpatũ illoꝵ infcitiã: quidt̃ species
Itormas putant ẽẽ: qđ partes. Cont̾ bariq eosinscitiadic̃ q̃dđ resase plirimũ
diferentesum pte atq im ꝓ uide. distinguere ao se gregare ñ curant. Sedqm̃de

Expanded text:
irendum, et hominis notio vel ad Tullium, vel ad Platonem, vel ad quemlibet singularium personarum refertur. Quae cum ita sint, quoties genus dividitur in formas, nullam praetermitti oportebit. Est enim vitium vel maximum, si qua dividentem forma praetereat, veluti si quis jus dividere velit, mmune, juris vocabulo subjecta sunt. Culpat vero illorum inscitiam qui idem species vel formas putant esse quod partes, conturbarique eos inscitia dicit, quod res a se plurimum differentes imperite atque improvide distinguere ac segregare non curant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
potest: Minoruõ: quonens minora maiorib conferunt᷑. Ut si ciceronẽ
libatorẽ patriaep̃mio nemodignũ putauit. nemoput  eũ p̃mio dignum
putare : ꝗcũtantũ in nocẽs fuerit: nulla in rempublicã contulit merita:
aecitaq omĩa cogiata sibieẽ & adsereferri inuicẽ: & seuelut erigione respicẽ
nullus ignorat. Namut dec̃ iugatis primũ loquamur. & iustitia adud
quoq hñt adse nonm uocabuli cognationẽ. uerũ etiã cuiusdã nãtȩ con¬
gruentiã ita tam̃ ut asediuers asint. Neq enĩ idẽ ÷ iustitia. quodiustus:
Omne enĩ quicquid ab aliquo inflecttur: ab eo in quoaflectitur : diũ sũ:
Cidemq cognatum: aquoetiam ꝓbatur inflexum.⁊. s enus etiamco¬
referuntur : lic & idem genus acspecies nonsint. Illud sane uidendũ ÷:
qũ quasspecies nunccupamꝑ: e as cicero form as uocat: Cuiquidẽ dum quod

Expanded text:
potest. Minorum vero quoties minora majoribus conferuntur, ut si Ciceronem liberatorem patriae praemio nemo dignum putavit, nemo eum putet praemio dignum qui cum tantum innocens fuerit, nulla in rempublicam contulit merita. Haec itaque omnia cognata sibi esse, et ad se referri invicem, et se velut e regione conspicere nullus ignorat. Nam ut de conjugatis primum loquamur, et justitia ad ique habent ad se non modo vocabuli cognationem, verum etiam cujusdam naturae congruentiam, ita tamen ut a se diversa sint. Neque idem est justitia, quod justus. Omne enim quidquid ab aliquo inflectitur, ab eo a quo inflectitur est diversum, eidemque cognatum, a quo etiam probatur inflexum. Genus etiam coreferuntur, licet idem genus ac species non sint. Illud sane videndum est, quoniam quas nos species nuncupamus, eas Cicero formas vocat. Cui quidem, dum quod
Abbreviated transcription (Latin):
exgene : partĩ exforma: descendit.: Exsimilitu dine etiã: uł ex differen¬
tia : uel exc̃trario : nec ñ ex c̃iunctis. ex antecedentib : ex consequentib :
& repugnantib. Excausisetiã : atq exaffectis causar̃ : & ex cõparatione maimi:
aut pariũ : uł minoꝵ.: Qua e omĩa tullius paulo post c̃uenientib rerũ simili¬
tu dinib illustrat Nunc illud nob̾ dicendũ ÷. ꝗsitaffectoꝵ nata. & qui d

Expanded text:
ex genere, partim ex forma descendit, ex similitudine etiam, vel ex differentia, vel ex contrario, necnon etiam ex conjunctis, ex antecedentibus, et consequentibus, et repugnantibus, ex causis etiam atque ex effectis causarum, et comparatione majorum, aut parium, vel minorum, quae omnia Tullius paulo post convenientibus rerum similitudinibus illustrat. Nunc illud nobis dicendum est quae sit affectorum natura, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
explicat quid sit. Sel cũ nom̃ ñ sit oratio : manifestũ x nõe: diffinitionẽ
ñ posse conftitui. Cum p̃ser tm n̾e om̃ia ꝗdem quȩ oratione ꝓmuntur.
atq aliquid ostendunt ꝓpriodiffinitionis nomine designent᷑. Vł ut de¬
scriptiones. om̃isq alia quȩ non ex sub stantia libus par tibus. sed ex quo

Expanded text:
ne definitionem non posse constitui, cum praesertim ne omnia quidem quae oratione promuntur, atque aliquid ostendunt, proprio definitionis nomine designentur, veluti descriptiones, omnisque alia oratio quae non ex substantialibus partibus, sed ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
idcir cocusalẽ conumnc tionẽ apposium : eã qͣ R. si ut ex quo e &̃ gnĩẽ talis ꝓpositioion

Expanded text:
idcirco casualem conjunctionem apposuimus eam quae est si, ut ex quo esset genere talis propositio mon
Abbreviated transcription (Latin):
quaetisuit patrẽ ñ se cunt᷑. Fimiturgͥ in conclisio ne: id quod in propositione
prȩ cesserat ita ꝓlibis igitur manere niduloport&. Sed scđo modo stasusficuant
ulił nãq ut arhitror. p̃ter missum x. Tertii mođ arepugnantib longe ꝑspicuus. h̃ mͦ¬

Expanded text:
nati sunt, patrem non sequuntur. Perimitur ergo in conclusione id quod in propositione nati sunt, patrem non sequuntur. Perimitur ergo in conclusione id quod in propositione praecesserat. Ita pro liberis igitur manere nihil oportet. Sed de secundo modo ista sufficiant, nihil namque, ut arbitror, praetermissum est. Tertius modus a repugn
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss& lociinc̃ se cutione ante cessione. & repugnanti apositi. repperiendiꝗdẽ
argum̃ ti simplicem e ẽ intellectum. trac tandiaũ triplicem adie .c̃. Namꝗd int̃ x.
cum tibi sup̃ seris ad demonstrandã pecuniã numeratã mulieri debi. cuisit ar¬
gentum om̃e legatum : utrumid ab antecȩdentib. anac̃ se quentib anarepug¬
nantib ꝓbes :lã que eadẽ sententia c̃ dusione colligit᷑: & argum̃tatio numdiuier¬
sitas. noninre. sed in antecedentiũ & c̃iequentiũ & repugnantium tractatux am
stituta. Primũ igit᷑ ponatur. qđ testam̃to aliquis om̃e luum ar gentũ mulierilegi¬
uerit. Quȩ rat᷑q annume rataqͥ q pecunia mulieri legatasit concedat᷑q nu¬
meratã & iam pecuniam argentũ appellan. Argum̃ tũ gͥ in primomodo ex
ante cedentibus tali ratione contexitur. Pro ponimus enim sic: Si pecunia
signata nume rataq argentum est : eadempecunia signata atq mune¬
rata legata mulieri est. Hicigitur precedit numeratam atq signa

Expanded text:
dixisset loci in consecutione, antecessione et repugnantia positi, reperiendi quidem argumenti simplicem esse intellectum, tractandi autem triplicem, adjecit: Nam quid interest, cum tibi sumpseris ad demonstrandum, pecuniam numeratam mulieri deberi, cui sit argentum omne legatum, utrum id ab antecedentibus, an a consequentibus, an a repugnantibus probes? Namque eadem sententia in conclusione colligitur, et argumentationum diversitas non in re, sed in antecedentium et consequentium et repugnantium tractatu est constituta. Primum igitur ponatur quod testamento aliquis omne suum argentum mulieri legaverit, quaeraturque an numerata quoque pecunia mulieri legata sit, concedaturque numeratam etiam pecuniam argentum appellari, argumentum igitur in primo modo ex antecedentibus tali ratione contexitur: proponimus enim sic, si pecunia signata numerataque argentum est, eadem pecunia signata numerataque legata mulieri est; hic igitur praecedit numeratam atque signa
Abbreviated transcription (Latin):
&iracundia. & hodiũ & inuidia. & ct̃ȩ animi affectiones ꝑ turbant
Precepta suppeditantur aliis in libris quos poteris mecũ legere cũ
uo les. Adid aut̃ qđ teuelle senserã cumulate satis factũ eẽ deb&
uo lumpiatituȩ. Nã nep̃terirẽ aliꝗd qđ ad argum̃ tũ en om̃i rati¬
one reperiendũ ꝑtiner&. plura quã ate desiderata erant: sũ cõple¬
xus. feciq qđ sepe lib̾abes uenditores solent. Ut cũ edes fundũ¬
ue uendiderint. ruptis. cesis. receptis c̃cedant. tam̃ aliꝗd aeptori
quodordinandi causa apte & locopositũ eẽ udeant᷑: Sic tibinos
adid qđ quasi mancipio dare debumꝰ ornam̃ta quedã uoluimꝰ

Expanded text:
iracundia et odium et invidia et ceterae animi adfectiones perturbantur, iracundia et odium et invidia et ceterae animi adfectiones perturbantur, praecepta suppeditantur aliis in libris, quos poteris mecum legere cum voles. Ad id autem quod te velle senseram, cumulate satis factum esse debet voluntati tuae. nam ne praeterirem aliquid quod ad argumentum in omni ratione reperiendum pertineret, plura quam a te desiderata erant sum complexus fecique quod saepe liberales venditores solent, ut, cum aedes fundumve vendiderint rutis caesis receptis, concedant tamen aliquid emptori quod ornandi causa apte et loco positum esse videatur; sic tibi nos ad id quod quasi mancipio dare debuimus ornamenta quaedam voluimus
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis reb quȩ ex scripto aguntur posse contro uersias eas dẽ
existere. Horũ tractationes in alus libris explicantur. nec solũ ꝑ
petuȩ actiones. sed etiã partes orationis hisdem locis aduuantur
partim ꝓprus. partim cõmunib ut imprincipiis quibus ut beniuoli
ut dociles. ut adtentisint quiaudiant efficiendũ est ꝓprus
locis. Itemq narrationes. ut ad suos fines spectent .i. utplane
sint. ut breues. ut euidentes. ut credibiles. ut moderate. ut cñ di¬
gnitate: Quȩquã quã intota oratione eẽdebent. magistamen
sunt ꝓpria narrandi. Queaut̃ consequit᷑ narrationẽ fides ea ꝑ¬
suadendo qm̃o efficit᷑. ꝗ ad ꝑsuadendũ locimaxime ualeant. Diciũ
quedã ht̃. & maxime ãplificationẽ. Cuius effect̾ hicdeb& eẽ. ut
aut ꝑturbent᷑ animi aut tranquilentur. & suta iam affecti ante
sunt ut augeat eoꝵ mot̾. aut sed& oratio. huie gnr̃i in quo emĩã¬

Expanded text:
reliquis rebus quae ex scripto aguntur, posse controversias easdem reliquis rebus quae ex scripto aguntur, posse controversias easdem exsistere. Horum tractationes in aliis libris explierpetuae actiones, sed etiam partes orationis iisdem locis adjuvantur, partim propriis, partim communibus, ut in principiis, quibus ut benevoli, ut dociles, ut attenti sint qui audiant, efficiendum est propriis locis. Itemque narrationes ut ad suos fines spectent, ut planae sint, ut breves, ut evidentes, ut credibiles, ut moderatae, ut cum dignitate. Quae quanquam in tota oratione esse debent, magis tamen sunt propria narrandi. Quae autem sequitur narrationem fides, ea persuadendo quoniam efficitur, qui ad persuadendum loci maxime valeantquaedam habet, et maxime amplificationem, cujus effectus hic debet esse, ut aut perturbentur animi aut tranquillentur, et si ita jam affecti ante sint, aut augeat eorum motus, aut sedet oratio. Huic generi in quo et mi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ꝗdẽ ad tescribo: qua dere aget᷑ uocari. Ꝙb aut̃ hoc qͣdere agit᷑
c̃tinet᷑ heȩ continentia uocentur quasi firma m̃ta defensionis.
quib sublatis defensionulla sit. Sed qm̃ lege firmius in contro uer¬
sus disceptandis eẽ nichil deb&. danda est oꝑa ut legẽ ad iutricẽ
& testẽ adhibeamus. In quare aliquis status ex istunt noui. sed ap¬
pellantur : legitimȩ disceptationes. Tũ enĩ defendit᷑ ñ id lege dicere
qđ aduersaruis uelit sed aluid. Id aut̃ contingit cũ scriptũ ã bignũ
ẽ aut duȩ sententiȩ differentes. accipipossunt. Tũ opponitꝰ scripto
uo luntas scriptoris. Ut queratur uerba neplus ansententia ualere
debeant. Tum legi lex contraria affertur. Ista sunt triagnã quȩ
contro uersiam in omĩ scripto facerepossunt. Ambiguũ disceptan
tia scripti & uolumptatis scripta contraria. Iam hoc ꝑspicuũ est
non magis in legib quã intestamentis. instipulationib. In

Expanded text:
quidem ad te scribo, qua de re agitur, vocari. Quibus autem hoc qua de re agitur, continetur, haec continentia vocentur quasi firmamenta defensionis, quibus sublatis defensio nulla sit. Sed quoniam lege firmius in controversiis disceptandis esse nihil debet, danda est opera, ut legem adjutricem et testem adhibeamus. In qua re alii quasi status existunt novi, qui appellantur legitimae disceptationes. Tum enim defenditur non id lege dici quod adversarius velit, sed aliud. Id autem contingit cum scriptum ambiguum est, ut duae sententiae differentes accipi possint. Tum opponitur scripto voluntas scriptoris, ut quaeratur verbane plus an sententia valere debeant. Tum legi lex contraria adfertur. Ista sunt tria genera quae controversiam in omni scripto facere possint: ambiguum, tia scripti et voluntatis, scripta contraria. iam hoc perspicuum est, non magis in legibus quam in testamentis, in stipulationibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ fut huisꝰ modi. Quidã p̃ gnantẽ uxorem relinquens scripsit here¬
dẽ posthumũ Eiq aliũ susti tuit se cundũ ꝗcuri uocabat᷑ eac̃ aditione. ut si
postiumi quintra mensesdecẽ ꝓximosnasce retus ante moreret᷑: quã insuã
tutelã ꝑueniss&.i ante obir& diem. quã testamentum iure facẽ poss& secund

Expanded text:
na, quae fuit hujusmodi: Quidam praegnantem uxorem relinquens scripsit haeredem posthumum, eique alium substituit secundum, qui Curius vocabatur, ea conditione, ut si posthumus, qui intra menses decem proximos nasceretur, ante moreretur quam in suam tutelam pervenisset, idem ante obiret diem, quam testamentum jure facere poss
Abbreviated transcription (Latin):
cepte temporib uerȩ s̃ nec repugnant. Nã sicut inhis ꝓpositionib dies x lixñs.
Nullix conse quentia. qm̃ conditiode .x. quȩ ꝓpositionẽ fac̃ conexã sed ureq
interueniat. superiorũ quidem itasententia copulatur. ut conse quentes fant pos¬
pugnat. negatũ enĩ qđ conseꝗ t᷑ repugnare netesse .x. Amplis. Argum̃ tũ qđ exa¬
te cedentibus & conse quentib sit : ex uni ꝓpositionis pertib nascit᷑ slam conditio¬

Expanded text:
ceptae temporibus verae sunt, nec repugnant. Nam sicut in his propositionibus, dies est, lux est, ceptae temporibus verae sunt, nec repugnant. Nam sicut in his propositionibus, dies est, lux est, nulla est consequentia, quoniam conditio deest, quae propositionem facit connexam, sed utraeque interveniat superiorum quidem, ita sententia copulatur, ut consequentes fiant, pospugnat. Negatum enim quod sequitur repugnare necesse est. Amplius, argumentum quod ex antecedentibus et consequentib
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ orationalde non uide t̃idonea nex explicat qđ demonstrart conabatur
Illud certis simũ eẽ constiat: qđ huui loci tractatus conditio nalibus sem per
ꝓpositionibus acõmoda ret᷑ Conditionalis uõ ꝓpositiox : quȩ cũ c̃ ditioney
nuntiat eẽ aliꝗd. sialiud suerit. ueluticũ dm̃s. Sidies x. luc&. Hȩc igiturrerũ
conse quentia. facile in repugnantiũ uertit᷑. Namsiꝰ rebus consequentib ñgatioint̃¬
ponat᷑: ex consequentib repugnantia reddunt᷑ hocm̃. Sidies . luxx. Repugnan¬
nꝰm tiainconditione con̾sistit. Dicim enĩ sidies x luxnonx. Nãdiei c̃trariũ x
nox. Conse quens uõ noctis. lucẽ ñ eẽ. Quarẽ eẽ diẽ ac ñ eẽ lucẽ repugnat. Ar¬
gum̃tũ uͥ .x. hane reyugnantiã inc̃ ditione c̃sistere. Qasic̃dtio desicut: nulla est
re pugnantia ł loc ñ. dies x. luxñ .x. Vtrȩq enĩdis iunc tȩ ꝓpositiones : suassen¬
tentias ger̃ necꝗcquã intelli gunt᷑ habe cõmune. atq id eo diuer sis ac¬

Expanded text:
Quae ratio non valde videtur idonea, nec explicat quod demonstrare conabatur: illud certe firmissimum esse constat, quod hujus loci tractatus conditionalibus semper propositionibus accommodaretur. Conditionalis vero propositio est quae cum conditione pronuntiat esse aliquid, si aliud fuerit, veluti cum dicimus: Si dies est, lucet. Haec igitur rerum consequentia facile in repugnantiam vertitur. Nam si rebus consequentibus negatio interponatur, ex consequentibus repugnantia redduntur, hoc modo: Si dies est, lux esnantia in conditione consistit. Dicimus enim: Si dies est, lux non est, nam diei contrarium est nox. Consequens vero noctis, lucem non esse, quare esse diem et non esse lucem repugnat. Argumentum vero est, hanc repugnantiam in conditione consistere, quia si conditio deficiat, nulla est repugnantia, hoc modo: dies est, lux non est, utraeque enim disjunctae propositiones suas sententias gerunt, nec quidquam intelliguntur habere commune, atque ideo diversis ac
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ sibifuerint mandata trebacii. & qđ ad excitandã sui memoriã
quas ipignus amico aliqđ atꝙ monimentũ uoluss& extare. Cui¬
cum adicit illud. & si iã monitione ñ eges ne offendat animũ sed¬
utilitate.
utilirate. cumsiquẽ cõmonendũ credit obliuionis uideat᷑ arguere:
Hec omiã utdixi beniuolentiȩ partibus plenasunt Sed dȩꝓhemio sats
diciũ. Nc̾ ad sequentia transeamꝰ:. Necsiꝗs hȩc apd nictorinũ latur ractata
repperit nos neglecte in tegritatis stringat inuidia. Nãnec
ins ingulis ut ille̾fecit uerbis. herere uoluimꝰ. & adãphora huuis
oꝑis festinamꝰ. ¶ Cum om̃is ratio diligens disserendiduas habeat¬
partes. unam inueniendi. alterã iudicandi. Usq nosaut̃ qm̃ in
utraq utilitas ẽ sũma. & utramque sierit otiũ. ꝑ seꝗcogitamꝰ abea

Expanded text:
tiae sibi fuerint mandata Trebatii, et quod ad excitandam sui memoriam quasi pignus amico aliquod atque monimentum voluisset exstare. Cui adjicit illud, et si admonitione non eges, ne offendat animum edulitate si quem commonendum credit, oblivionis videatur arguere. Haec omnia, ut dixi, benevolentiae partibus plena sunt. Sed de prooemio satis dictum est. Nunc ad sequentia transeamus, nec si quis haec apud Victorinum latius tractata repererit, nos neglecti integritatis stringat invidia. Nam nec in singulis ut ille facit verbis haerere volumus, et ad ampliora hujus operis festinamus. Cum ompartes, unam inue- niendi, alteram iudicandi, utriusque prinumma utilitas est, et utramque si erit otium persequi cogitamus, ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
ipseper pendo: uereor ne impe rato muneri par esse non possum & desicientiscul¬
ya in ad hor tantis cedat in iuriam. Quosit ut tͥ &iam: atq &iam midi ꝓuiden¬
dum sit. ne tuis ipse moribus emendatus nostrialicuius erroris sarcinamferas

Expanded text:
ipse perpendo, vereor ne imparato muneri par esse non possim, et deficientis culpa in adhortantis cedat injuriam. Quo fit ut tibi etiam atque etiam providendum sit, ne, tuis ipse moribus emendatus, nostri alicujus erroris sarcinam feras
Abbreviated transcription (Latin):
partem id est in tempore positȩ auctoritatis diusit & euidentis simis
pate fecit exemplis. Nam & ingenus sides ad est: atꝙ exe a presto
est aue toritas plurima. Eos quiden sapienti homines loqui credunt
quorum ingenium ad expedi enda que proposue rint susficit. Opibus
quippe prȩ porentes dignos fide iudicant. For tuna quo que & diguta¬
te predaros maiestate auctoritatis impertiunt. nonredu E lio¬
tasse ged & ii dicium in nego ti is& existimatiouie opiio ie clio¬
minum maxuue contine tir. Quȩ qͣuia mutariuix potest. ade am cune

Expanded text:
partem, id est in tempore positae auctoritatis, divisit et evidentissimis partem, id est in tempore positae auctoritatis, divisit et evidentissimis patefecit exemplis. Nam et ingeniis fides adest, atque ex ea praesto est auctoritas plurima. Eos quippe sapientius loqui homines credunt, quorum ingenium ad expedienda quae proposuerint, sufficit. Opibus quoque praepollentes, dignos fide judicant, fortuna quoque et dignitate praeclaris, majestatem auctoritatis impertiunt, non recte fortasse; sed et judicium in negotiis, et existimatio vitae, opinione hominum maxime continetur, quae quia mutari vix potest, ad eam cun
Abbreviated transcription (Latin):
Quãqua uirtus quos ipsaquã. oi tulli innat᷑ ȩ ratione constituit. ꝗbdã
non naturał: sed tumdo ctrina tũ rec taexerctatione uuendi uideat᷑ adscita
S edhȩcita intelligenda diusiox qđ om̃is auc toritas aut ex magnis atq
excellentib reb & ꝑ naturam optunis uen̾it aut ablus quȩ inferiore locos
constitutafude᷑ non exnatȩ qualitate sed exuulgo insitis opinionib capit.¬
& maximas quidẽ excellentesq resinnatura conslituit. quȩͣ semꝑ ut ipse
tulli mul tismlocisdefendit bonix app etens. At uõ quȩ posteriora sunt . sub
tempore posuit. Idcar co quid omĩa tempori subiecta principalis boni non
retinent sta tum. Urtus quidem inde teri flec ti non potẽ. Ingenium
uõ atq: opes furtuna & ars. atqiusus sȩ peonreita exercitatione de pri¬
uantur. Nim quie quid horum fuerit auirtute se iunctum digritatem
uere liudis amittit & de iuir tute quidem distulit dicẽ. Posterio rem uero

Expanded text:
Quanquam virtus quoque ipsa, quam M. Tullius in naturae ratione constituit, quibusdam non naturalis, sed tum doctrina, tum recta exercitatione vivendi videatur ascita. Sed haec ita intelligenda divisio est, quod omnis auctoritas aut ex magnis atque excellentibus rebus et per naturam optimis venit, aut ab his quae inferiore loco sunt constituta, fidem non ex naturae qualitate, sed ex vulgo insitis opinionibus capit. Et maximas quidem excellentesque res in natura constituit, quae semper, ut ipse Tullius multis in locis defendit, boni est appetens. At vero quae posteriora sunt, in tempore posuit, idcirco quod omnia tempori subjecta, principalis boni non retinent statum. Virtus quidem in deterius flecti non potest. Ingenium vero atque opes, fortuna et ars atque usus saepe non recta exercitatione depravantur. Nam quidquid horum fuerit a virtute sejunctum, dignitatem verae laudis amittit; et de virtute quidem distulit dicere. Posteriorem vero
Abbreviated transcription (Latin):
inferat̃ hoc modo Autdiesx autnoxx. At quidies nonx. Pnegationẽ scilic& factas
assũptio. Conseꝗt̃ eẽ noctẽ.¶ Sext uͦ modus acseptimus. ex quar ti atq quin¬
tmodi : dis iunc taꝓpositione de ducuntur. Unane gatione uidelic& ad¬
iuncta & dis uinctiua ꝓpositione de tracta ad ditaq coniunctiua. hisppositionib

Expanded text:
est, aut nox est, atqui dies non est, per negationem scilicet facta est assumptio, consequitur esse noctem. Sextus vero modus ac septimus ex quarti et quinti modi disjunctiva propositione deducuntur, una negatione videlicet adjuncta, et disjunctiva propositione detracta, additaque conjunctiva his propositionib
Abbreviated transcription (Latin):
tiatum. Prȩ dicatumuõ apud iuirum sextȩ dotis par tis post diuor tiumꝑ
mansio. Questio anp̃ di uor tium factum muliere nuntiũ remit tente sextã
dotis par tem apud uirum manere oporte at. Quȩ ro igitur siab ante ce¬
denti bus ar gumentum faciendum est quid antecedat: quid conse quat᷑. Ac siuri
cul pafactum est di uor tium: uide o muli erem dotis parte non posse multari
& iam si prima repudii nuntiummisit. Suod enim ante cessit ut iuri cul pa
sie r&diuortium : id non per mittit : ut dotis pars mulieri per eat : quã uis prima
repudii nuntium mitͥtat. Nonenim quia prior repudium nunti auit. dotis parte
mul tanda est. sed ab sol uenda et potius lampno quia non fita fac tum est
seliemel pa duor tum. Iegtaur ante ce deos est uri culia fae uon cdi aor uon

Expanded text:
tum; praedicatum vero, apud virum sextae partis dotis post divortium permansio. Quaestio an post divortium factum, muliere nuntium remittente, sextam dotis partem apud virum manere oporteat. Quaero igitur, si ab antecedentibus argumentum faciendum est, quid antecedat, quid consequatur. At si viri culpa factum est divortium, video, mulierem dotis parte non posse multari, etiam si prima repudii nuntium misit. Quod enim antecessit, ut viri culpa fieret divortium, id non permittit ut dotis pars mulieri pereat, quamvis prima repudii nuntium mittat. Non enim quia prius libellum repudii nuntiavit dotis parte multanda est, sed absolvenda potius damno, quod non sua factum est, viri culpa divortium. Igitur ante
Abbreviated transcription (Latin):
sitae copu latum.Pe in etotum quidem esse potest coniunc tum
Hic uidetur esse dubitandum: nũ locus. atoto : atq. partib :̃ idẽ sit.
cumom̃s partes. totum. faciant. si con uingantur: Sed respondebitur:
Cumsit ar gumentũ ab enumeratione partium: totum diuidit̾ non
conungitur.: Diuidendo enĩ argum̃ tatioꝓcedit. Nam quisquis partẽ
cuius lib & sup̃ serit. eo ipso. quopartem sũpsit : rem. uidetur eẽ partitus:
Quinõ rẽ diuidit. disscipat ponius quã conficit totuĩ. Sedrestare adhuc
ambiguitas potẽ.z. N andissi nitio qͥ q̃: inuolutam nõis significationem
explicat: ꝑ quandam substantia lium partium aenum erationem.
Enũatio uõ partiũ : quaed ãipsarum asepartũ disscipatio: Sed aliud
Sed aliud
est eiusdem rei partes aenu merare : aliuð. diffinitionis. Nam

Expanded text:
sitae copulatum est, ei ne totum quidem esse potest conjunctum. Hic videtur esse dubitandum num locus a toto atque a partibus idem sit, cum omnes partes totum faciant, si conjungantur. Sed respondebitur, cum sit argumentum ab enumeratione partium, totum dividitur, non conjungitur, dividendo enim argumentatio procedit. Nam quisquis partem cujuslibet sumpserit, eo ipso, quo partem sumpserit, rem videtur esse partitus. Qui vero rem dividit, dissipat potius quam conficit totum, sed restare adhuc ambiguitas potest, nam diffinitio quoque involutam nominis significationem explicat, per quamdam substantialium partium enumerationem. Enumeratio vero partium quaedam ipsarum a se partium dissipatio est. Sed aliud est ejusdem rei partes enumerare, aliud diffinitionis. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Iin quo ꝓ positos ẽẽ intelligimus eos locos. qui in ipso s. his locis : quitra huntur
extrinse cus. Hicuõ loc: qui inipso x: in primas quat tuor distribuit᷑ partes.
¶ Consequitur enume ratio par tium q post diffinitionẽ: ꝓximũ locũ partes
tenere debent. qm̃ toͣtum id cuiꝰ par tes dñr eẽ con iungunt. his apponit᷑ nota
quȩ quasi conũ somͦ diffinitiox Nã sicut diffinitio explicat quod inplicite
nota designat. ita nota inuoluit. & consuse indicat. quod pate fecit.
atq expedit diffinitio. Nota uõ ter tiax idõ: q diffinitio substiã ten&
partium enũotio e adinumerat. quȩ totũ compositum iungunt: Nota uõ
nichil efficit. sed tantum designat. Psost liȩe quȩ in ipsis terminis principalit̃
herent: illa q̃ sunt affectanumerant᷑. Quia iam non ipsis ins̃ t̃minis sed eos¬
dẽ ue lud ext̃ irius posita consecunt᷑. atq idcir cosolũ in ipsis eẽ dicunt᷑: qm̃si

Expanded text:
in quo praepositos esse intelligimus eos locos qui in ipso sunt, his locis qui trahuntur extrinsecus. Hic vero locus qui in ipso est, in primas quatuor distribuitur partes, Consequitur enumeratio partium, quia post definitionem proximum locum partes tenere debent, quae totum id cujus partes dicuntur esse, conjungunt. His apponitur nota, quae quasi converso modo definitio est. Nam sicut definitio explicat quod implicite nota designat, ita nota involvit et confuse indicat quod patefacit atque expedit definitio. Nota vero tertia ideo est, quia definitio substantiam tenet; partium enumeratio ea dinumerat quae totum compositum jungunt, nota vero nihil efficit, sed tantum designat. Post haec quae in ipsis terminis principaliter haerent, illa quae sunt affecta numerantur, quae jam non ipsis insunt terminis, sed eosdem velut exterius posita consequuntur, atque idcirco solum in ipsis esse dicuntur, quon
Abbreviated transcription (Latin):
g̃is aut tres. & tunc tres: cumeatertia quȩ sumitur ex contrarior ꝑ mixtione
perficitur: Vt si colorem diuidams dicendumĩta. Coloris aliud x albũ alud nigrũ
uis in quã lib& aliam coloris spe ciemtrans feratur seupur purei seurubri seu
uirilis. htaq sitale x quod diudis talessunt partes quã ad duusionẽ sumis quas ñ
disficul terꝰ intelligentia comp̃hendat uitiũ erit si quid omiseris. uelut si
tutelas partiaris. ute laquippe: quattuor. fere modisx. Aut enim per
consanguinitatis gaclum .x. Aut patronatus iure defertur. Aut testam̃to pa

Expanded text:
generis, aut tres, et tunc tres, cum ea tertia, quae sumitur, ex contrariorum permistione generis, aut tres, et tunc tres, cum ea tertia, quae sumitur, ex contrariorum permistione perficitur, ut si colorem dividamus, dicendum est ita. Coloris aliud est album, aliud nigrum, m est, quamvis in quamlibet aliam coloris speciem transferatur, seu purpurei, seu rubri, seu viridis. Itaque si tale est quod dividis, talesque sunt partes quas ad divisionem sumis, quas non difficulter intelligentia comprehendas, vitium erit, si quid omiseris, velut si tutelas partiaris. Tutela quippe quatuor fere modis est, aut enim per consanguinitatis gradum est, aut patronatus jure defertur, aut testamento pa
Abbreviated transcription (Latin):
ciamis ita. Cap̃: huimeros manus. thoracẽ. uentrẽ. suras. atq pedes. & qm̃
maiores partes sup̃ simus ad diudendum id circonichil eẽ prȩ t̃missũ uidet᷑
Atsimiutissimas par ticulas perse quamirr: tũ oculiquoq & labra & nares. atq
aures: earumq partes ꝑ sequendȩs unt. Idq intoto corpore faciendũ. Eoqmͦ
difficilior eritpartitio : cum sit partium numers insinttior. Sepe &iam ut
dic tumx resipsȩ lnspartibus iunctȩ sunt: quar ñ sit facilis inspertio. Ut siꝗsfa
pulationũ. & iudiciorũ sor mulas partiat᷑ uł &iã: si figãs loquendi: quȩ scen¬
matag ci uocant. diudine̾ ces sesit. Hicigiturꝰ siꝗd prȩ t̃ missũsit ñ erit iũ¬
tiũ partientis quia partiũ nat̃a mul tiplex : sepiz obtendit errorẽ. Atsiꝗs
geniis dliuidit ꝑ ultio sum x aliquam p̃ t̃ ireformam. Qm̃ for mar̃: si nita quã¬
titas.x. slamꝗa semꝑ incontrarium diuidint̃: autluȩ semꝑ sunt spe cies

Expanded text:
ciemus ita, caput, humeros, manus, thoracem, ventrem, suras atque pedes. Et quoniam majores partes sumpsimus ad dividendum, idcirco nihil praetermissum esse videtur; at si minutissimas particulas persequamur, tum oculi quoque, et labia, et nares, atque aures, earumque partes persequendae sunt, idque in toto corpore faciendum est, eodemque modo difficilior erit partitio, cum sit partium numerus infinitior. Saepe etiam, ut dictum est, res ipsae his partibus junctae sunt, quarum non sit facilis inspectio, ut si quis stipulationem et judiciorum formulas partiatur, vel etiam si figuras loquendi, quae σχήματα Graeci vocant, dividi necesse sit. Hic igitur si quid praetermissum sit, non erit vitium partientis, quia partium natura multiplex saepius obtendit errorem. At si quis genus dividat, perniciosum est aliquam praeterire formam, quoniam formarum finita quantitas est. Nam quia semper in contrarium dividuntur, aut duae sunt semper species
Abbreviated transcription (Latin):
incuius parte qualib& illares de qua contenditur indudendax. ñ id efficit
ut toci substantia conftituatur sed ut illude aꝑꝓbare quȩrimus intra
genus collo ce tur. Quonar gumentationis modũ imprimĩs m tullus ualid
eẽ consirmat. lla enimre gula setis ue maest ac necessaria quȩ de geñe
pre dicantur: eadẽ de specie modis omũb predi cari. Illud uõ que riꝑ iutile .x. cũ ali¬

Expanded text:
eneris in cujus parte quaelibet illa res de qua contenditur includenda est, non id efficit, eneris in cujus parte quaelibet illa res de qua contenditur includenda est, non id efficit, ut totius substantia constituatur, sed ut illud quod approbare quaerimus intra genus collocetur. Quem argumentationis modum imprimis M. Tullius validum esse confirmat. Illa enim regula satis vera est atque necessaria, Quae de genere praedicantur, eadem de specie modis omnibus praedicari. Illud vero quaeri perutile est, cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
te .⁊ formas aut spe cies idere conꝰ agne sed ab enumeratione partiũ drͣ ar gum̃ tũ.
Qotiens enimipsa partium enume ratione utimꝰ ad ar gum̃ tationẽ : tuncabea¬
dem partitione argumentũ tractatume ẽ dicems. Tthioc mͦ si fuondam̃ta. &pa¬
rietes & tectamlt̃ & habitationi x destinat: Loc doms x.lpsa gͥ partitione
utentes. domũ eẽ ꝓbauims Quotiens uõ sub gnẽ aliꝗd collo candum.x. diuisisq pas¬
tb adicueoꝵ quȩ agnẽ de ducuntur id de quoquerit᷑ aggregamus utioc modo
Siuce ronẽ animal eẽ monstrem : dicems ita. Om̃e animal aut ratio nale est.
inunam quamlib & diuisionem. id quod ntebatur ostenđẽ : poss& includi Ia x
ut id de quo dubitatur in assupti continentia gñisre digeretur Itaꝙ de eo
ꝑgeñis natam si des he r&e. Sicgͥ age nẽ fac taar gumentatio iuredice t̃ ant¬
us Partium enumeratio toti: effi cẽ substantiam sol&. Siue illud uniũ sale

Expanded text:
t formas aut species, idcirco non a genere, sed ab enumeratione partium ducitur argumentum. Quoties enim ipsa partium enumeratione utimur ad argumentationem, tunc ab eadem partitione argumentum tractum esse dicimus, ut hoc modo: Si fundamenta, et parietes, et tectum habet, et habitati probavimus. Quoties vero sub genere aliquid collocandum est, divisisque partibus alicui eorum quae a genere deducuntur id de quo quaeritur aggregamus, ut hoc modo: Si Ciceronem animal esse monstremus, dicemus ita: Omne animal aut rationale est, in unaqualibet divisione id quod nitebamur ostendere posset includi, id est ut id de quo dubitatur in assumpti continentia generis redigeretur, itaque de eo per generis naturam fides fieret. Sic ergo a genere facta argumentatio jure dicetur. Amplius ita partium enumeratio totius efficere substantiam solet, sive illud universale
Abbreviated transcription (Latin):
hõ uł ȩquus: animal dr̃. Itẽ for mȩ diffinitionẽ talẽ dedit Formax notio cuidt
ferentia ad cap̃ gñis & quasi fontẽ referripotẽ recte. Nam si for mȩ agnẽ dedicunt᷑
syecies ne cessen referant᷑ ad gen, Sigͥ principiũ qđ dã & fonsformȩ genye ne¬
cessex ut intellec tus for mȩ ad primordiũ sui .i. notionẽ gnis re uertatur intelleo
for macognitioꝰ enodationis indigens. ł lȩc uõ disi nitioliinc tractax. quod plato
ide as quasdã eẽ ƿonebat. iđ species incorportas. sub stantiasq constantes. & ꝑsc
ab aliis natẽ ratione scͤparatas: Vt hoc ipsũ homo. Quib par ticipantes ce tȩ res:

Expanded text:
e definitionem talem dedit. Forma est notio cujus differentia ad caput generis, quasi fontem, referri potest, et recte. Nam si formae a genere deducuntur, species necesse est referantur ad genus. Si igitur principium quoddam et fons formae genus est, necesse est ut intellectus formae formae cognitio enodationis indigens. Haec vero definitio hinc tracta est, quod Plato ideas quasdam esse ponebat, id est species incorporeas substantiasque constantes, et per se ab aliis naturae ratione separatas, ut hoc ipsum homo, quib
Abbreviated transcription (Latin):
quã meritã ẽẽ autumas: male mereri putas: huis qͥ qͥ entimematis : talisx collectio. Non¬
& bene meritã eẽ autumas: & mal e mereri atꝗ bene meritã eẽ autumas. ñ male gͥ me¬
reri. Qđ entimema ex exꝓ positione conex aꝓficiscit᷑ q̃ c̃stat exaffir matione & negatione
ita. Si bene meritã eẽ autumas. ñ male mereri.

Expanded text:
quam meritam esse autumas, male mereri. Huquam meritam esse autumas, male mereri. Hu bene meritam esse autumas, non male igitur mereri. Quod enthymema ex ea propositione connexa perficitur, quae constat ex affirmatione et negatione, ita: si bene meritam esse autumas, non male mereri.
Abbreviated transcription (Latin):
ilo. ñ tã exrepugnantib quã exc̃ trarus argumentum intelligit᷑ contine re
Mle tue re qupye & non me tuere c̃trarias̃. Nisi ħi psa uerboꝵ ꝓlatio. acontrarus ar¬
gum̃ tũ ad repugnantiã retralit. Nã qđ dix̃ hoc metuere: alt̃um in me tu non pone
giont᷑ li& cadẽ ꝓbet᷑ eẽ sententia. hisad iec̃ aliarurs exẽpla. Eã quã nidił accusas
dãpnas : hiuz entimr matis. tał x integer syllogism: Nsinidulaccusas. dapnas. Se d
nidul accusas. ñ dĩpnas gͥ. Venit g̃ hocar gum̃ tũ exeaꝓpositione conexa quȩ exduab cõ¬
ponit̃ ne gatuus ita. Sinidul accusas. iñ dãpnas Posterioriũ parti de tracta negatio e:
& insuꝑ tota ꝓ po sitio de negat᷑ hocmͦ N sinidul accusas damꝑnas exeafactum x argu¬
m̃tũ. qđ positũ inin t̾rogatione. efficit en timemahoc. Quãnichil accus as. dãpnas: Bene

Expanded text:
s argumentum intelligitur continere. s argumentum intelligitur continere. Metuere quippe et non metuere contraria sunt, nisi hoc ipsa verborum prolatio a contrariis argumentum ad repugnantiam retrahat. Nam quod dicit hunc metuere, alterum in metu non ponere, guntur, licet eadem probetur esse sententia. His adjecit alia rursus exempla: Eam quam nihil accusas, damnas. Hujus enthymematis talis est integer syllogismus: non si nihil accusas damnas, sed nihil accusas, non damnas igitur. Venit ergo hoc argumentum ex ea propositione connexa, quae ex duabus componitur negativis, ita: si nihil accusas, non damnas; posteriori vero parti detracta negatio est, et insuper tota est propositio denegata hoc modo, non si nihil accusas, damnas, et ex ea factum est argumentum, quod positum in interrogatione efficit enthymema, hoc modo: quam nihil accusas, damnas, bene
Abbreviated transcription (Latin):
ciues: rẽ .p. mul tomagis nolit ex tingii. Qb cũ ĩt̃ ponit᷑ negatio. Fit ex repugnantib ar¬
gum̃tũ. sed h breuit̃ tullis enuntiauit nos u̾argum̃tũ in syllogismũ redigams are¬
pugnantib scilic&. ex quo entimemata nascisolent hoc mͦ. Sit conexũ. Siꝗsme tint ciues
int̾fici is ñ me tuit int̾ire.rẽ .p. his ad iungit᷑ alia negatio. Nsiꝗs me tuit paucos ciues
int̾fici ñ metuit int̾ irerẽ .p. Quȩ due negationes. uniaffirmationi paressunt: quȩ di c̃
Siꝗsmetuit hoc metuit & illud. Cui: ꝗdẽ assup̃tio .x. At metuithoc. Conclusioseꝗ¬
tur. Me tuitigt᷑ & illud. Quȩ tantundẽ ual&. sine gando int̃roget᷑ita. Hoc
me tuis illud non metius : Sed q nontotus ut supra posuims. inhis argum̃ tationib
ponit̃ syllogisis sed ꝓpositio cui: as sũptio. & conclusio notȩ s̃ idcir coentime madr̃
quasi breius a ninic̃ ceptio & ince t̃is exẽplis idẽ mod e. Sed hȩc ꝗdẽ ciceronis similitu

Expanded text:
cives, rempublicam multo magis nolit exstingui. Quibus cum interponitur negatio, fit ex repugnantibus argumentum. Sed hoc breviter Tullius enuntiavit, nos vero argumentum in syllogismum redigamus, a repugnantibus scilicet, ex quo enthymemata nasci solent, hoc modo: Sit connexum, si quis metuit cives interfici, is non metuit interire rempublicam, jungitur alia negatio: Non si quis metuit paucos cives interfici, non metuit interire rempublicam. Quae duae negationes uni affirmationi partes sunt, quae dicit: Si quis metuit hoc, metuit et illud, cujus quidem assumptio est, at metuit hoc, conclusio sequitur, metuit igitur et illud, quae tantumdem valet, si negando interrogetur ita, hoc metuis, illud non metuis. Sed quia non totus ut supra posuimus in his argumentationibus ponitur syllogismus, sed propositio, cujus assumptio et conclusio notae sunt, idcirco enthymema dicitur, quasi brevis animi conceptio. Et in caeteris exemplis idem modus est. Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
cipia. Alio ꝗuelementũ om̃e : minima pars eius x. cuiuse lementũ est . & id ꝙ exe¬
lem̃ tis efficit᷑ par tis iuice coniungit ut lit terȩ orationẽ. At uõ locis ñ parsargum̃

Expanded text:
cipia, alioqui elementum omne, minima pars ejus est cujus elementum est, et id quod ex elementis efficitur, partes invicem conjungit, ut litterae orationem. At vero locus, non pars argum
Abbreviated transcription (Latin):
affecta qr sunt ad aliꝗd & ꝓpositi t̃imire lationenectunt᷑. Nã & diffini¬
tio alicuius x diffinitio & totũ. partiũ totũ x. & nota. signisicati notax.
Sed inspiciencdanat᷑a x singłoꝵ & uidendũ nũ similit̃ hȩc ad aliꝗd referant᷑
ut ex̧tã. Nã diffinitio rẽquã diffinit quod ã mͦ explicat atq: conformat
tẽ par tes cͥuiꝰ partes sunt ꝓpria coniune tione ꝑ fici ut̃. Ilotaiõ: eiꝰ intellectũ
cõ muniter ten&. & cũ ħi cȩ ̃&a quȩ uocant̃ affecta nonfaciut̃. iurehex ñ int̃

Expanded text:
untur. Nam et definitio alicujus est definitio, et totum partium totum est, et nota significati nota est. Sed inspicienda natura est singulorum, et videndum num similiter haec ad aliquid referantur ut caetera. Nam definitio rem quam definit quodammodo explicat atque conformat. Item partes rem cujus partes sunt propria conjunctione perficiunt. Nota vero, ejus intellectum communiter tenet, et cum haec caetera quae vocantur affecta non faciant, jure haec non int