comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luułis regem inclitũ mẽdatio inserã
quasi mito gloriam largiturꝰ sun et
⁊mẽã offustaturi ignouumosa labe
Si adeo quidus essem mẽduciis meã
extollẽ gleriã stant ⁊ alia opuscula
et quibus nullũ est ulło huiõi titulo
siguni p̃tꝰ buccolicũ tarmẽ quod et
sibi intitularẽ peciit donatꝰ appeniui¬
ingena panper ⁊ houestus homo ⁊
p̃cipius amicꝰ mens quũ nõ om̃ibs
noĩa pp̃ono regum p̾terea est ne
hoc sub sole nõnu reges desiderare
sc̃pta quedam ⁊ aunas iuĩge̾ non
equidem diebus uris menum Rob̃¬
tum ibrlui ⁊ sicilie splendidũ regẽ
a seuouit̃ edite titulto quã queso.
anecurꝰ głiam francisci an suar
suam ꝑfecto quid multa Rlon eqde
magnorũ ducũ noiã claros sẽpto¬
res faciut̃ ymo pocius ip̃i reges sẽp¬
tociũ ope cognoscunt᷑ a postens
Insuper si aꝑꝑbandũ sit epus quid
illi adiectũ regis nouiẽ pt̃ auctor¬
tatis aferis aut bene meito auctoi
glorie saꝑ adde̾ Et si imꝑbandum

Expanded text:
ulis regem inclitum mendacio inseram, quasi invito gloriam largiturus sim, et meam offuscaturus ignominiosa labe. Si adeo avidus essem mendaciis meam extollere gloriam, stant et alia opuscula, ex quibus nullum est ullo huius modi titulo insignitum preter Buccolicum carmen, quod, ut sibi intitularem, petiit Donatus Appenninigena, pauper, sed honestus homo et precipuus amicus meus. Quid non omnibus nomina prepono regum? Preterea, est ne hoc sub sole novum, reges desiderare scripta quedam, et amicis iniungere? Non equidem. Diebus nostris memini Robertum, Ierusalem et Sycilie splendidum regem a se noviter edite, titulum! Quam, queso, aucturus gloriam, Francisci an suam? Suam profecto! Quid multa? Non equidem magnorum ducum nomina claros scriptores faciunt, imo potius ipsi reges scriptorum opere cognoscuntur a posteris. Insuper si approbandum sit opus, quid illi adiectum regis nomen potest autoritatis afferre, aut bene merito autori glorie superaddere? Et, si improbandum
Abbreviated transcription (Latin):
falsa de sc̃pseruum ⁊ si uera erit plemor
cescimonn c̾atudo nec insuꝑ ego solus
sum qui nistuerum greca lc̃is uetus
ꝯsuet ud̃o est uoluant si libet uoliã
ateronis uideant sc̃pta matłmn intue¬
autur apulei libros ⁊ ne plures affe¬
rau moni auteun opuseula legant
os sepissime uersus grecos latuus
rĩs inserentes ĩnement hor ego ues¬
tigia inhoc secutus sum Reor dicẽt
illico si dudum laudabile fait hodie
frmolũ esre laborem. nũ cũ nemosit
qui grecas lrãs uorit est consuetudo
betus abolita Ast ego in hoc latinitati
cõpacior q̃ sit om̃o greca abiecit studia
ut eciã nõ noscantꝰ caracte̾s lraruõ riã
⁊ si ẜibi suis puppiciat lr̃ĩs ⁊ in eas omis

Expanded text:
falsa descripserim, et si vera, erit plenior falsa descripserim, et si vera, erit plenior testimonii certitudo. Nec insuper ego solus sum, qui miscuerim Greca Latinis; vetus consuetudo est. Volvant, si libet, volumina Ciceronis, videant scripta Macrobii, intueantur Apuleii libros, et, ne plures afferam, Maximi Auxonii opuscula legant; hos sepissime versus Grecos Latinis licteris inserentes invenient. Horum ego vestigia in hoc secutus sum. Reor dicent illico, si dudum laudabile fuit, hodie frivolum esse laborem, nam, cum nemo sit, qui Grecas licteras norit est consuetudo vetus abolita. Ast ego in hoc Latinitati compatior, que sic omnino Greca abiecit studia, ut etiam non noscamus caracteres licterarum. Nam, et si sibi suis sufficiat licteris, et in eas omnis
Abbreviated transcription (Latin):
s more solico h̃ili gradu iu rũrũ
ibo Dico ugit᷑ si uesciũt carpetes
inmeitum insipidũ est et rimilis
querẽ quod possis et sonte ꝑcipere
Etant homeri libri mͦ ⁊ adħuc st̃
quibus multa oꝑi nr̃o actõmoda sũp¬
ta sunt Et ex huis satis ꝑcipi pt̃ płi¬
ma a p̾scis assumpta a quibꝰ tamꝙͣ
⁊ sũpsi repissime uerũ disũ est aqñ
sacius ex fonce sumẽ ꝙ et rmo nec
semeltm̃ ꝯtigit nõ iu riuo reꝑiri
qd hñdancissimũ erat in fonte Et
si aliqũ in hoc hĩc delectatio inde
oblectationẽ sen quietẽ deduce̾ ne
ue ꝑfeneratõe numa infortate lcõ¬
ius tractus in tediũ aleũra desiscat
qd ĩnurta caruũa sorsan poterãt
aligu fecisse insuꝑ qrd in ꝑͥa pormia
forma poĩt uu ẽ hc̃ uires tescĩouii plem¬
ores si forsan obirgator insistat Si
sit ergo qui sc̾pto a me carnũ fidem
nõ ꝓbeat admenta yliadẽ uł odissea
facile poterit uidisse mĩquid lera aut

Expanded text:
sed more solito humili gradu in responsum sed more solito humili gradu in responsum ibo. Dico igitur, si nesciunt carpentes inmeritum: Insipidum est ex rivulis querere, quod possis ex fonte percipere! Erant Omeri libri michi et adhuc sunt, a quibus multa operi nostro accommoda sumpta sunt. Et ex his satis percipi potest plurima a priscis assumpta, a quibus tanquam et sumpsi sepissime; verum visum est aliquando, satius ex fonte sumere quam ex rivo. Nec semel tantum contigit, non in rivo reperiri, quod abundantissimum erat in fonte, et sic aliquando in hoc hinc delectatio, inde oblectationem seu quietem deducere, ne perseveratione nimia uniformitate lectionis tractus in tedium a lectura desistat; quod in mixta carmina forsan poterunt aliquando fecisse. Insuper quod, in propria forma positum est, habet vires testimonii pleniores, si forsan obiurgator insistat. Si sit ergo, qui scripto a me carmini fidem non prebeat, adinventa Yliade vel Odissea, facile poterit vidisse, nunquid vera aut
Abbreviated transcription (Latin):
libri płimoꝵ Ic̾pta om̃e dubiũ eno¬
daucia Sic ⁊ satrelrẽ multos hũt
ntptes Necnõ ⁊ fatultatos ⁊ artes
relique glosatores ipos hũere ad
quos si oportim at uolens habet
isi recurrat ⁊ quos uelit ex mult
eligat sola poeris quĩ ꝑ poncorum
semꝑ demestua fuit nec aliquid
tau celebie selectoe recurranns
ucce est Et si nõ multũ a quocĩq
saltem quod modicũ possumꝰ ex cer¬
ligenti satis aꝑꝑet cĩ nõ ñꝙͣ nõ tñi
ad uoues autores diuerteri s̃ ad
glosuias eciũ auctoris carẽtes nẽie¬
retursũ hueram Eti idcrceq̃nuli
se oporciũtate uolente nõ solũ in andi¬
tis ueteribus sod ⁊ nouis eciã augto
En hes seu alies dcnres nõ¬
dubito quuir ontationis grã
greta tarmĩa oꝑt meo inise¬
merim Quies satis aduertonõ ex
caĩtatis fomte emissum qu̾yms ure¬
diue licioris ipn upellente ex
adusti cordis intu̾eco h ͨ enuttat᷑
obiectio impio feĩ est Ast ego ꝑ¬
sc̃o nõ cõmenebore opitulante deo

Expanded text:
rimorum scripta, omne dubium enodantia. Sic et sacre lictere multos habent interpretes; nec non et facultates et artes relique glosatores proprios habuere, ad quos, si oportunum sit, volens habet, ubi recurrat, et, quos velit, ex multis eligat. Sola poesis, quoniam perpaucorum semper domestica fuit, nec aliquid tam celebri selectione recurras necesse est, et, si non multum, a quocunque saltem, quod modicum potes, excerligenti satis apparet, cum non nunquam non tantum ad novos autores diverterim, sed ad glosulas etiam autore carentes reuerim. Et id circo queruli, sic oportunitate volente, non solum inauditis veteribus, sed et novis etiam autorSeu hos, seu alios dicturos nodubito, quoniam ostentationis gratia Greca carmina operi meo inseruerim. Quod satis adverto non ex caritatis fomite emissum, quin imo, uredine livoris impii jmpellente, ex adusti cordis intrinsico hec emittatur obiectio. Impie factum est, ast ego profecto non commovebor, opitulante Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
prescanda fides sit incercũ est ht̃ equi¬
dem q̃ruonia hec aliquid gͣuitatis
ꝑseneratũ est a longitudine tomꝑis
aꝓpbatũ sit ⁊ inde płinũ auͣctis sump¬
sisse qd utrũ de om̃ibus nonis ꝙ̃tũ¬
cũq bene suit nũti arbit᷑ri debeat
apud̃ multos bidet᷑ inpendulo Ego
aut huiꝰ sencie sum nrꝙͣ in enũ du¬
raturos hos ques nouitas aꝑꝓbata nõ
sit cũ ab eorũ nouitate necesse sit ex¬
erdm̃ aꝓpbationis sumẽdum Et sic eos
quos ego nouos¬
ram aut noscam iueritꝭ eorũ agẽtibꝰ
eg̃gios esse biros acq ꝓbandos ausus
sum intestuuomiũ enocaẽ hoc antẽ
michi constat ex om̃ibus eos fẽ ꝑ om̃e
uite tempus scudus uasse sacris eos
uit᷑ insignes sc̃ia ⁊ moribus somper
uersatos homines eos sita landabi¬
les nee ulla t̾pi nota signatos eorũ
septa aut dicta a prudẽ tioribꝰ ecialm
aꝓpbata Credo hiis agentibus equiperã¬
du pit eerũ nouitas uetustati uenũ ne

Expanded text:
prestanda fides sit, eis incertum est. Habet equiprestanda fides sit, eis incertum est. Habet equidem querimonia hec aliquid gravitatis, perseveratum est, a longitudine temporis approbatum sit, et inde plurimum autoritatis sumpsisse. Quod utrum de omnibus novis, quantumcunque bene sint meriti, arbitrari debeat, apud multos videtur in pendulo. Ego autem huius sententie sum, nunquam in evum duraturos hos, quorum novitas approbata non sit, cum ab eorum novitate necesse sit exordium approbationis sumendum, et sic eos, quos ego norim aut noscam, meritis eorum agentibus, egregios esse viros atque probandos, ausus sum in testimonium evocare. Hoc enim michi constat ex omnibus, eos fere per omne vite tempus studiis vacasse sacris, eos inter insignes scientia et moribus semper versatos homines, eos vita laudabiles, nec ulla turpi nota signatos, eorum scripta aut dicta a prudentioribus etiam approbata. Credo, his agentibus, equiperanda sit eorum novitas vetustati. Verum ne
Abbreviated transcription (Latin):
negligut Ego quippe nulla ꝑꝑlerione
tirtũnolutum sc̾psisse me reoi ne uideo
eciam si ex compoĩto fecissem quid int̾
terte fabule quãtũ ciap ab eis ĩ audite
possuit difficultatis aut obscuritatis af¬
ferre Reor tanẽ hos astu quodũ tatito
Selle sabulus ⁊ hiscorias sib̾i incognitas
dampnare tamꝙͣ nõ soras sub p̃tertu
tertus impliciti Iam dom̃ est es cõmẽ¬
tarus eeter sumꝑte sunt om̃s ut re¬
fen̾ciũ autor noĩa testant᷑ appõita qͣs¬
esse possit insi qd legeruit reꝑbandes
ex istimare nõ debent Certissimũ ego
hẽo eos multa bidisse q̃ michi penitus
incognita sunt Sit ⁊ ego legisse po¬
tui que noud̃ ad eorũ deuene̾ notitiã
neno pelus p̃ter deñ cegnitõnẽ re¬
Aie comꝑta legant quo uolent alios
legisse sua ⁊ forsan aliꝙͣtũ ater di¬
Onñ pnto quia hec eciã orit¬
querela ꝙ in tesces sõꝑturarũ
nos incognitos auctores quibus strũ

Expanded text:
negligunt. Ego quippe nulla perplexione negligunt. Ego quippe nulla perplexione circumvolutum scripsisse me reor, nec video, etiam si ex composito fecissem, quid inter texte fabule, quantumcunque ab eis inaudite, possint difficultatis aut obscuritatis afferre. Reor tamen hos astu quodam tacito velle fabulas et hystorias sibi incognitas damnare, tanquam non veras, sub pretextu textus impliciti. Iam dictum est, ex commentariis veterum sumpte sunt omnes, ut referentium autorum nomina testantur apposita, quaesse possit, nisi quod legerint, reprobandas existimare non debent. Certissimum ego habeo eos multa vidisse, que michi penitus incognita sunt, sic et ego legisse potui, que nondum ad eorum devenere notitiam. Nemo solus preter Deum cognitionem rea me comperta legant, quo volent alios legisse sua, et, si forsan aliquantum acer viorum puto quia hec etiam eritquerela, quod in testes scriptarum vos incognitos autores quibus utrum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuentariis neterũ sumptas in essẽ
Asurgent hos p̃ter ⁊ alu ⁊ quasi¬
I
queruli clamabant quĩ mandi¬
tas fabulas ⁊ hiscorias ut/ tex¬
tñs gramoes ⁊ implicaciores facerẽ
iiscneram fateor nõ nouas fabulas
aut histoi̾is ĩnuisouisso betib̃ꝰ S sor¬
sais amultis ax lacus hus manditas
seculis ex quibus nullas ñ ex quiẽta¬
ruis ueterũ sumptas apposui nec ut¬
in graniores ac implicaciores tertus
excuderẽ S sit oportĩtate ex utẽte
faccũ est discolorũ quippe ⁊ male secũ
quemẽtiũ conquestio talis est uuil enĩ
equo aĩo pati put̃ si faciles tertus sc̾pse¬
ris ⁊ lara quadam caritate patentes
pedestrẽ dicũt sciłu ⁊ puerile pedago¬
giũ redolentem ⁊ fascidientes abiciũt
Si paulũ acriorẽ dictaneris pͤms in¬
gressu facigati cũ non obinus sẽsus
euestigio tendit ingenio sc̃bentem ac¬
cusant scabrosumq dicut̾ eciã si faci¬
li sit artificio deliuitus ⁊ indignãtes

Expanded text:
mmentariis veterum sumptas, inesse. mmentariis veterum sumptas, inesse. Insurgent hos preter et alii, et quasi queruli clamabunt, quoniam inauditas fabulas et hystorias, ut textus graviores et implicatiores facerem, miscuerim. Fateor non novas fabulas aut hystorias inmiscuisse veteribus, sed forsan a multis ex Latinis his inauditas seculis; ex quibus nullas nisi ex commentariis veterum sumptas apposui, nec, ut graviores aut implicatiores textus excuderem, sed, sic oportunitate exigente, factum est. Discolorum quippe et male secum convenientium conquestio talis est; nil enim equo animo pati possunt! Si faciles textus scripseris et laxa quadam claritate patentes, pedestrem dicunt stilum, et puerile pedagogium redolentem, et fastidientes abiciunt. Si paululum acriorem dictaveris, primo ingressu fatigati, cum non obvius sensus evestigio tendit ingenio, scribentem accusant, scabrosumque dicunt, etiam si facili sit artificio delinitus, et indignantes
Abbreviated transcription (Latin):
oculi buii ⁊ bini uicissim dornuẽtes bigi¬
lantibus reliquis ⁊ tamẽ quꝰ ⁊ sõpñ
aliqũ ire ꝑmittẽt om̃s canisse nõ potitͭ
Si ergo cñ michi tm̃ duo suit ⁊ hnqũq
a sopore tacito uniciantꝰ mirabile non
est Exp̃mant igit᷑ queso ꝙ a me p̃tor¬
nussum est ⁊ fabulanũ amicleatõnes
suppleant aut si miꝰ debite quid ex põi¬
tũ sit ĩnuitẽt̾ ⁊ ĩ melius qd mꝰ de¬
onti opiõne firmatũ est refoniãtes
emẽdent Ego quidẽ ⁊ si nõ plone uẽ
taniẽ atꝙ sc̃c scbẽ ratus sum qd si ñ¬
iue fom̃ est nõ adeo obstmate ꝑtinat sũ
qu̾ meñhnilitꝰ fatear c̾mẽ ⁊ grato
aĩo enrẽdacionẽ suscipiã tamꝙͣ homo
qui et si iam totis pedibus in ponium
tendam doceri nõ bereor yme cupio
⁊ ꝓstrntor hoc eni si fecerunt ꝑfectius
moedit epus ⁊ eg̃o doctior factꝰ magꝭ
eetũ liberalitate laudandus efficiar.
Uullas fubulas a historias insi es cõ¬

Expanded text:
oculi, bini et bini vicissim dormientes, vigioculi, bini et bini vicissim dormientes, vigilantibus reliquis, et tamen, quin in somnum aliquando ire permitteret omnes, cavisse non potuit; si ergo, cum michi duotacito vinciantur, mirabile non est. Exprimant igitur queso, quod a me pretermissum est, et fabularum enucleationes suppleant, aut, si minus debite quid expositum sit, inmutent, et in melius, quod minus decenti opinioni firmatum est, reformantes emendent. Ego quidem, et si non plene, vere tamen atque sancte scribere ratus sum; quod si minime, factum est, non adeo obstinate pertinax sum, quin meum humiliter fatear crimen, et grato animo emendationem suscipiam, tanquam homo, qui, et si iam totis pedibus in senium tendam, doceri non vereor, imo cupio et perscrutor. Hoc enim si fecerint, perfectius incedet opus, et ego, doctior factus, magis eorum liberalitate laudandus efficiar. CAP. V Nullas fabulas aut hystorias, nisi ex co
Abbreviated transcription (Latin):
malicie adest ⁊ res alia in quã fon¬
san pũt obloqui uiri subtiles scilie
cirta explicationes sonsnũ fabularũ
exhibitas absit ut hus ego uelim
bsistẽ Possibile quidom reon cum.
nũꝙͣ de me ausus sum tam magna
ratus siui Et quis ex perfecto hoĩe
ꝑstiũ ex quiret epus soluis dei est apa
Di quid tamẽ tomerarius egi cta
hoc tno inssu rer optime nnpulsus
egi ⁊ obid cirta hanc ꝑtem nimus
bene egern imponũt᷑ onus celsitu¬
diuitue ast hos ego prudenciores
mẽ quod colant ex ist nus uti quadã
saprẽcior anͣcte dẽtes ĩ minꝰ bene
ꝯuiissũ infigant Ita pia hũanitate
eciã uideant᷑ nõ emĩ insuetũ esti.
ut nedum erudites hõies sidere
quodindoctus nõ biderat s aliqũ
indoctos bidisse quos mĩme uiderãt
eruditi/ homo eñ sum ego ⁊ hoĩe
peccasse nec nonũ est nec mirabile
ait em̃ plactus qũq bonus doriuitat
homerꝰ Centũ sterea ergo fuere

Expanded text:
malitie. Adest et res alia, in quam formalitie. Adest et res alia, in quam forsan possunt obloqui viri sublimes, scilicet circa explicationes sensuum fabularum exhibitas. Absit, ut his ego velim obsistere; possibile quidem reor, cum nunquam de me ausus sim tam magna ratus sim. Et quis ex imperfecto homine perfectum exquiret opus ? Solius Dei est, opus Si quid tamen temerarius egi circa hoc, tuo iussu, o rex optime, impulsus egi, et ob id si circa hanc partem minus bene egerim, imponatur onus celsitudini tue. Ast ego hos prudentiores ophie nomen, quod colant existimo, uti quadam sapientiorum autoritate dentes in minus bene conmissum infigunt, ita pia humanitate etiam medeantur. Non enim insuetum est, ut nedum eruditos homines videre quod indoctus non viderat, sed aliquando in doctos vidisse quod minime viderant eruditi. Homo enim sum ego, et hominem peccasse nec novum est, nec mirabile; ait enim Flaccus: quandoque bonus dormitat Omerus. Centum preterea Argo fuere
Abbreviated transcription (Latin):
orsme mẽbra tã ingẽtis torpis possuit
apenis collocari ꝑducãtq ip̃i ĩ mediũ
qd nonorut ut eis uisis si iure que
soͦpsi dampuanda sunt suis fades ad¬
hibeat᷑ integra nam dixisse tiũ me
paulo aute redargutã multa
Lesse omissa que appour debuisset
hu forsan suꝑaddent nel alii hoc ego
si uelim negare nõ possum cũ menu¬
nerĩ saltem despcantibus ad suꝑficiẽ
sabuloram ob librorũ defciũ eruca huiꝰ
oꝑis pucipiũ scpsisse multos es ꝓle
deorũ defaturos heĩes Et si tamen
libri reperri dicant᷑ quis mortaliũ
tam aud̃ar eit ut ꝑrũpons dicat uidis¬
se se om̃s acq legisse Eg̃o aut̃ cũ nõ
bidorim eciã quos alios uidisse potue¬
re absq froncis rubeẽ ꝯfiteor mul¬
tos̾ omissds sore ⁊ nõ nillos fonsan
ob labilis menoris culpam nõ enĩ
sufficit uisis. ⁊ cõc̾to indulgeant q̃so
menores ⁊ quod ignorãtia sen obli¬
mene factũ est uołut eqmiporare

Expanded text:
ordine membra tam ingentis corporis possent ordine membra tam ingentis corporis possent aptius collocari. Producant ipsi in medium, quod noverunt, ut, eis visis, si iure, que scripsi damnanda sunt, suis fides adhibeatur integra; nam dixisse tantum me paulo ante redargutam, multa esse omissa, que apponi debuissent, hi forsan superaddent vel alii. Hoc ego si velim negare, non possum, cum meminerim saltem despectantibus ad superficiem fabulosam ob librormn defectum circa huius operis principium scripsisse, multos ex prole deorum defuturos homines. Et si tamen libri reperiri dicantur, quis mortalium tam audax erit, ut prorumpens dicat vidisse se omnes atque legisse? Ego autem, cum non viderim etiam, quos alii vidisse potuere, absque frontis rubore confiteor multos omissos fore, et non nullos forsan ob labilis memorie culpam, non enim sufficit visis. Et idcirco indulgeant, queso, memores, et, quod ignorantia seu oblivione factum est, nolint equiperare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ bene dc̃a quĩ in ꝓpaculo suit caniuis
lacc̾nt dentib aut̃ palcem infestent᷑
latratib qd snmo exquisitũ atq ꝯpõi¬
tũ labore est ⁊ illusc̾um bironũ añete
abi possibile fuit firmatũ p̃temutiũ
uerbis fere deiectũ est S quid patiẽ¬
da sunt omña ut conculcet᷑ quĩlitate
ꝑt̾ma hiis tamẽ sit aientibus quid rũ¬
surus sim iul hẽo p̃tor quod nouenĩ
de pñcipio genealogie huiꝰ multos
multimode opuatos qd nec orca huis
p̃mi uoliis libri uniem omissum est
atq oñsum quĩ becuscissimũ sumpre¬
rnu ut de tet̾is aliqualis haberetur
mẽtio ⁊ huic uetustissimo capiti ꝓut
ꝯperirse potin successine pectus ⁊ re¬
liqua mẽbra applieni si alie ueriores
suit aut pociorẽ oñdentes ordinem
qd nõ nego fore possibile Et si multũ
uigilanerm plura ⁊ baria reuoluẽdo
eolmã nõ bidisse fateor nec nom quo

Expanded text:
etiam bene dicta, quoniam in propatulo sint, caninis etiam bene dicta, quoniam in propatulo sint, caninis lacerentur dentibus, aut saltem infestentur latratibus! Quod summo exquisitum atque compositum labore est, et illustrium virorum autoritate, ubi possibile fuit, firmatum, pretereuntium verbis fere deiectum est. Sed quid? patienda sunt omnia, ut conculcetur humilitate protervia. His tamen sic aientibus, quid responsurus sim, nil habeo, preter quod noverim de principio Genealogie huius multos multimode opinatos, quod nec circa primi huius voluminis libri initium omissum est, atque ostensum, quoniam vetustissimum sumpserim, ut de ceteris aliqualis haberetur mentio; et huic vetustissimo capiti, prout comperisse potui, successive pectus et reliqua membra applicui. Si alie veriores sint, aut potiorem ostendentes ordinem, quod non nego fore possibile, et si multum vigilaverim, plurima et varia revolvendo volumina non vidisse fateor, nec novi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sura scire prudentũ in eo ppes omis
est ipe uideat Ego quidem quia ri¬
mosum opus meñ cognomi eidem
quilicatem imꝑani sc̃iens quia dens
hũilibus det gruciã S quid ego de
longitudine eni hmiꝰ e̾ba sacio tum
michi ꝑ marinũ sit si adeo ramorũ
adeonntilũ adeo taneruosum utr illud
ꝯposisse potu ad tuas usqr manus ii
rex ꝑuienre queat ut nõ dicam bigilã¬
ciam sed obediẽtiam meã cognostas sa¬
tis hͦ michi tempons erit Si tandem
oltorius ꝑseneret diuie bonitati ⁊ for¬
tune regie imputandũ ocisemio .I.
Neqͥuisse menbra huiꝰ aꝑcius collocari
uꝑnement quidam ariolor et¬
inpptĩs que alii inppeuere dicẽt
optabilius fore prudenti hanc
demõstrabit ⁊ hũc potissume ꝙ latũ ꝓec¬
nis ex craneo. ex pectore tibiẽ formate
suit ⁊ pedesin berticẽ renoluti O suã
secratis felices medici quorꝰ terrate¬
gunt᷑ orrores cum scͤꝓtoris sepisume

Expanded text:
sura, scire. Prudentum in eo spes omnis sura, scire. Prudentum in eo spes omnis est; ipse videat! Ego quidem, quia rimosum opus meum cognovi, eidem humilitatem imperavi, sciens, quia Deus humilibus det gratiam. Sed quid ego de longitudine evi huius verba facio, cum michi permaximum sit, si adeo rimosum, adeo mutilum, adeo cavernosum, uti illud composuisse potui, ad tuas usque manus, O mi rex, pervenire queat, ut non dicam vigilantiam, sed obedientiam meam cognoscas. Satis hoc michi temporis erit; si tandem ulterius perseveret, divine bonitati et fortune regie imputandum existimo. CAP. III Nequisse membra huius aptius collocari. Supervenient quidam, ariolor, etinspectis, que alii inspexere, dicent: optabilius fore prudenti hanc demonstrabit, et hunc potissime, quod latum pectus ex craneo, ex pectore tibie formate sint, et pedes in verticem revoluti. O sententia Socratis felices medici, quorum terra teguntur errores, cum scriptorum sepissime
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃e secũ tħit edificiũ in ruiã
Suuiet ⁊ alu casus polatia ambit ĩni¬
dia ⁊ odia extidiũ parant paraa
domius pancis ⁊ porresson reguita ꝙ̃
dui deo gratũ ost porsenerat Quis
a bitri petuisset ylionẽ recentem
adhuc pͥanu cruitatom tot refertã
diribus tot diuiciis spendidã regni
tecuis asie arcem toti minantem
grecie lapfurã acius pauper aglay
sophydii gurgntiolo Sic ⁊ robuscos
p̃clara balitudine decoros ꝑnant̃ne
in reꝑetuuã pore p̃cipitari mortem
obi nõ ñꝙͣ in malidi senes inlongie¬
rem eciũ quã ueluit enarere uitam
Sz quid refert ꝑ etempla disctere
quont̃ hñdantissua uita mortalis
est dicant isti qued uolunt ⁊ ego quod
cupio arbitron hoc tanrẽ scio certis¬
siiũ nnsi dũs cuscadinerit ciuitate
frustra bugilant quĩ custo diit illam
ip̃ius est sornare atq querc̾e̾ ipsuns
selius est quãtũ nuidana omĩa in
longum duratura suit. son ꝙͣ cito ca¬

Expanded text:
et omne secum trahit edificium in ruinam. et omne secum trahit edificium in ruinam. Sunt et alii casus; palatia ambit invidia, et odia excidium parant. Parva domus, paucis et possessori cognita, quam diu Deo gratum est, perseverat. Quis enim arbitrari potuisset Ylionem, recentem adhuc Priami civitatem, tot refertam viribus, tot divitiis splendidam, regni totius Asye arcem, toti minantem Grecie, lapsuram citius pauperis Aglai Sophydii gurgustiolo? Sic et robustos preclara valitudine decoros, parva inin repentinam fere precipitari mortem, ubi non nunquam invalidi senes in longiorem etiam, quam velint, evasere vitam. Sed quid refert per exempla discurrere, quorum abundantissima vita mortalis est? Dicant isti, quod volunt, et ego, quod cupio, arbitror. Hoc tamen scio certissimum, nisi dominus custodiverit civitatem, frustra vigilant, qui custodiunt illam; ipsius est servare atque conterere; ipsius solius est, quantum mundana omnia in longum duratura sint, seu quam cito ca
Abbreviated transcription (Latin):
citatricbus plenũ exiscimarẽ ilud̃
futurũ ⁊ ut satis appet ⁊ isti am̃t
mea nõ fefellit p̃meditatio ⁊ ideo.
cirta de fcm̃ huunc iure excusandus
uenio Sane quibꝰ adiuniculis poti
illud̃in robur deduri Rec postquã
de luctũ est in excogitatas ⁊ nonas
qued ariolant isti arbitroi a deo re¬
pente nõ facient uã si mors mortaliũ
ꝑ ꝯiecturas de futis p̃uidẽ delmeꝰ in
longũ ꝑsonerabit he epud uidumꝰ eñ
ꝑsepe in sato firiatas artes ĩ rniuã
ire atus ꝙͣ in palust̾ luco pista toria
situata domꝰ hu aũt qui sibi nõ satis
firaua edificia uernẽ bigilantes inppi¬
tuit sepe ⁊ sit si exigat oportur̃tas
rescanrant fundamẽta resarciũt pa¬
rietes tecta tignis ⁊ polarui eaniis
adinmẽtis inffartuit ⁊ sic q̃ illico casu¬
rabidebant᷑ nõ nũ ꝙͣ recta deducuit᷑
in peculum Secus qui forcia so porsi¬
dere exiscuãt nam dum secura
quiete tenent̾ ⁊ ecce lapis unus gnͣ¬
di pondeꝰ pressus acc̾tus crepitat

Expanded text:
rem illud futurum, et ut satis apparet et isti aiunt, mea me non fefellit premeditatio, et ideo circa defectum hunc iure excusandus venio! Sane quibus adminiculis potui, illud in robur deduxi, nec postquam deductum est, inexcogitatas aut novas quod ariolantur isti, arbitror, adeo repente non facient, nam, si more mortalium per coniecturas de futuris previdere velimus, in longum perseverabit hoc opus. Vidimus enim persepe in saxo firmatas arces, in ruinam ire citius quam in palustri luto piscatoria situata domus. Hi autem, qui sibi non satis firma edificia norunt, vigilantes inspiciunt sepe, et sic, si exigat oportunitas, restaurant fundamenta, resarciunt parietes, tecta tignis et solaria variis adiumentis suffarciunt, et sic, que illico casura videbantur, non nunquam recta deducuntur in seculum. Secus, qui fortia se possidere existimant; nam, dum secura quiete tenentur, et ecce lapis unus, grandi pondere pressus, attritus crepitat,
Abbreviated transcription (Latin):
ques uiderit sidedignũ quasi lc̃ĩs fidẽ
begendo iumxerit ipe fateor me an¬
tons plurñ quorũ foreran nõia nõ nuil¬
lis mod̾norũ ꝑeg̾na sunt dca ⁊ fabu¬
las recitasse eõ ꝙut iam doiũ est auti¬
quitate bideant᷑ ꝑlata ⁊ hos om̃s aut
bidi aut legi aut arecẽtioribi allega¬
tos comꝑ Quos si hu q̃ruli nõ bide¬
rñt aut rerũ nõ audine̾ noiã non
autorꝰ ẜ desidie eorũ t̾me est ⁊ iõ sibi
imputad̾ nõ deme ꝯq̃ri debent nõ
eñ pñt uoliuã e biblotetis in maniꝰ
euolare dex penciũ nec qui uiderut
debent uisdrũ noĩa hostiatim defer¬
re legant ꝑscrutentur ⁊ inuemẽt
qd nõ norũt ⁊ ꝑeg̾uis efficientur
do mescici ⁊ ꝯꝑient eos sic auetei̾ta¬
te uabere bti arbitrantꝰ baleant quos
legerus Ihec igit᷑ hẽo q̃ de autoĩbꝰ
tãm nonis tam betĩbus a me ꝑductis
dicenda reor quorũ si me ad indũ¬
cendum nõ ꝑuotarent meita adic

Expanded text:
quod viderit fidedignum, quasi lectis fidem quod viderit fidedignum, quasi lectis fidem legendo iniunxerit ipse! Fateor me autorum plurium, quorum forsan nomina non nullis modernorum preregrina sunt, dicta et fabulas recitasse, eo quod, ut iam dictum est, antiquitate videantur probata; et hos omnes aut vidi et legi, aut a recentioribus alligatos comperi, quos si hi queruli non viderunt aut eorum non audivere nomina, non autorum,  Non enim possunt volumina e bibliothecis in manus evolare torpentium, nec, qui viderunt, debent visorum nomina hostiatim deferre! Legant, perscrutentur, et invenient, quod non norunt, et peregrinis efficientur domestici, et comperient eos sic autoritate valere, uti arbitrantur valeant, quos legerunt. Hec igitur habeo, que de autoribus tam novis quam veteribus a me productis dicenda reor, quorum si me ad inducendum non provocarent merita, ad id
Abbreviated transcription (Latin):
cos metto sc̃̾ptarũ stilo tant p̃terea
ingencia dno epłarũ ꝓ saicarũ uoluiã
canta smãrũ tancarerũ gestartumn
copia tauto oruato artificio ppłeden¬
cũdut in nullo ciceromarus postponẽ¬
dus eas censeat lcor equus tant iu
uredicũ ĩuectine stat solitarie dite
liber Et qui pancis post diebus in
lucẽ uouissunꝯ eonturꝰ est dereme¬
dus ad ucramiq sortunã sunt p̃tea
⁊ i officiua ꝑlures quos ato es ui¬
Dous gͦ hunc in cescẽ rẽmuat Deus
dictis eiuis fidem prestae̾ deueriet
Ouisi panls aute reni calamo sẽpfisse
qued ⁊ quas eis possem suꝑaddẽ loudes
quibus dcorum ab eo fides amplior de¬
ueniret Sed a pñs dcã sufficiant hec
igit᷑ q̃ de nouis dicerẽ hũi berĩ ne de
incogtis autiquis ab hus uideat᷑ ouuissĩ
panca dicenda suꝑsunt ditent igitꝰ
qu me ĩanditos a se inducẽ̾ auetores
quasi quia eorũ nõiã nõ audiuerint
uõ nulłis integra prestandasit fides
Insipientis equidem est orede̾ iuł pt̃

Expanded text:
preterea ingentia duo Epistularum prosaicarum volumina, tanta sententiarum, tanta rerum gestarum copia, tanto ornato artificio splendentium, ut in nullo Ciceronianis postponendas eas censeat lector equus; stant in medicum Invective; stat Solitarie vite liber, et, qui paucis post diebus in lucem novissimus venturus est, De remediis ad utramque fortunam. Sunt preterea et in officina plures, quos cito, eo viQuis ergo hunc in testem renuat? Quis dictis eius fidem prestare deneget? O nisi paulo ante tenui calamo scripsissem, quot et quas eius possem superaddere laudes, quibus dictorum ab eo fides amplior deveniret, sed ad presens dicta sufficiant. Hec igitur, que de novis dicerem, habui, verum, ne de incognitis antiquis ab his videatur omissum, pauca dicenda supersunt. Dicunt igitur hi me inauditos a se inducere autores, quasi, quia eorum nomina non audiverint, non illis integra prestanda sit fides. Insipientis equidem est credere nil preter
Abbreviated transcription (Latin):
nũ semꝑ ⁊ in om̃ibꝰ fidedignũ lnu
testem ⁊ ing̾ quoscm̃q uiros egc̃gios
nua̾ndũ Traho p̃terea aliqũ baclaam
basili cesarrẽẜ monachum calabrum
hominẽ olim corꝑe pusillum pregrã
testanciã nedum hũs iꝑibus apudgre¬
cos esse s nec a multis seculis citra
fausse dirũ tam insigni tamq grandi
sciã p̃dicũ Nõne ergohuic ⁊ potissie
in rebus ad grecos spectantibus ego
credum Non enĩ opus puũ aliqued
bidi esco ꝯposuorit nõ nulla audiueri
habui tanẽ ex suis sc̾pta quedã ĩnullu
reducta librũ nec aliquo insignita ti¬
tulo q̃ ⁊ si ilłũ nõ satis in latĩs luterꝭ
inscructum oñdent eñ tamẽ multa
bidisse at q ꝑspicatissime sensisse mõẽ¬
mũ uirũ cot̾is ĩmisteo Con ⁊ etate
ꝑuectus ⁊ multarũ. erũ noticia dec¬

Expanded text:
in omnibus fidedignum habui in omnibus fidedignum habui testem et inter quoscunque viros egregios numerandum. Traho preterea aliquando Barlaam, Basilii Cesariensis monachum, Calabrum hominem, olim corpore pusillum, pregrantestantia nedum his temporibus apud Grecos esse, sed nec a multis seculis citra fuisse virum tam insigni tanque grandi scientia preditum. Nonne ergo huic et potissime in rebus ad Grecos spectantibus ego credam? Non enim opus suum aliquod vidi, esto composuerit non nulla audiverim; habui tamen ex suis scripta quedam in nullum reducta librum, nec aliquo insignita titulo, que, et si illum non satis in Latinis licteris instructum ostenderent, eum tamen multa vidisse atque perspicacissime sensisse monstmum virum, ceteris inmisceo. Qui et etate provectus, et multaru
Abbreviated transcription (Latin):
fatet᷑ parisius eciã eadem sopissume ad¬
asus quoscñq carica quãtũq fucultatẽ
uolentes nũsiombus aut posicõmbus
suis obicẽ dipputans intrauit gyuina¬
siũ funt ⁊ hic circa pooticũ eruditis¬
sunꝰ ne quidꝙͣ illi laurea abstulit p̃t̾
epiliũ sic em̃ firmanerat aĩo nnĩquã
nisi in pata illam sumẽ qd mĩne illi
pissũ est S quuid plura cialis fuĩt
artificio sẽpsit qn quo ꝑfc̃o se nõ michi¬
cũ quͦymo cacholitũ atqͣ diuũ pocius
oñdit esse theologũ ⁊ cũ fore iam tots
traxisse tostẽ hominẽ qui dẽ honestate
moro ⁊ spectabili uita landubilem qui
⁊ si sacres canones longe mag̾ quã poe¬
ticaõ nomi̾t nõ nulla camiẽ opustula
rithius clgara ydiõmate splendidis
ingemi sui nobilitatẽ tescancia ediat
que scant ⁊ apud ytalos in p̃tio sut
hic integlane si dei homs fuit ⁊ re¬
nerẽtiã dignus quẽ cũ int̾ uenera¬
biles nõ dedignet florenͣ cines opti

Expanded text:
fatetur Parisius, in eadem sepissime adversus quoscunque circa quamcunque facultatem volentes responsionibus aut positionibus suis obicere, disputans intravit gymnasium. Fuit et hic circa poeticam eruditissimus, nec quicquam illi lauream abstulit preter exilium; sic enim firmaverat animo, nunquam nisi in patria illam sumere, quod minime illi permissum est. Sed quid plura? Qualis fuerit, artificio scripsit. In quo profecto se non mythicum, quin imo catholicum atque divinum potius ostendit esse theologum; et, cum fere iam toto traxisse testem, hominem quidem honestate morum et spectabili vita laudabilem. Qui, et si sacros canones longe magis quam poeticam noverit, non nulla tamen opuscula rithimis vulgari ydiomate splendidis, ingenii sui nobilitatem testantia, edidit, que stant, et apud Ytalos in precio sunt. Hic integerrime fidei homo fuit et reverentia dignus, quem cum inter venerabiles non dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ytali ouĩs quorũ singłare a ꝑhemp¬
ne decus est sed ⁊ gallia om̃is atq
guiama ⁊ remotissimꝰ orbis angulꝰ
auglia greciq plu. es poetã nouẽ.
p̃cipuũ ne dubito qñ usq ciprũ ⁊ ad
aures otqr tue subliitatis nomen
eius uiclita fama deculitꝰ. Hnus eñ
celesti eius iugenis costiõm huiciũ
ferẽcia seat em̃ Exitũ cupiẽs adhuc
sub conclam clanra diuma afpinea

Expanded text:
Ytali omnes, quorum singulare et perenYtali omnes, quorum singulare et perenne decus est, sed et Gallia omnis atque Germania, et remotissimus orbis angulus, Anglia, Grecique plures poetam novere precipuum; nec dubito, quin usque Cyprum et ad aures usque tue sublimitatis nomen eius inclita fama detulerit. Huius enim celesti eius ingenio testimonium hinc inde ferentia. Stat enim, exitum cupiens, adhuc sub conclavi clausa, divina Affrica,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsepi nã enn logentẽ homeit ⁊ me¬
ei sigulari amicicia quer santem
fore t̾bus ãnis audiui Nec infĩtis
ab eo recitatis urgente eciã alui cu¬
ra dõm atrior suffeciiset memoria
⁊ paulũ geometrã conciẽ meum
que tibi rex melite sama uotissunm¬

Expanded text:
epi; nam eum legentem Homerum et mecum singulari amicitia conversantem fere tribus annis audivi, nec infinitis ab eo recitatis, urgente etiam alia cura animum acrior, suffecisset memoria, et Paulum Geometram, concivem meum, quem tibi, rex inclite
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si usꝙͣ curiosissumꝰ fuit homo in
ꝑauuẽdis iussu ecrã suis pũcipis
ꝑeg̾ius budecũꝙ libris historiis et
poeticis oꝑibus iste fuit. ⁊ ob u singlai
no poterat eo mredio in nimera et¬
qunsit a grecis huic ingotem scͦpsit li¬
bris que collciõnũ tit mauerat in quo
uit̾ cetã que multa erant ⁊ ad uoria spec¬
arutia quid ꝙͥ de diis genciliũ nõ poln
apud latinos ẜ ec̾ apis grecosineuiri
p̃t adintoĩo barlae arbitror collegire
nes dirisse bẽlor ego inẽeulus adhuc
longge añquã tu in ħͦ opus ami menin
thẽs ex illo multa aindus pocius ꝙͣ
intelligens sumpsi ⁊ potissime ea om̃ia
Qu uoie cheodonen appoĩta sunt ꝙ̃
librũ inaximo huiꝰ oꝑis in cõmodo biel¬
erm plibus aluser libris eirdom de¬
ꝑditũ comperi puto igit eo temꝑe
talibus equiꝑandũ fuisse post hos ⁊
leonciũ pilatũ thesalonicensem unũ
nt ip̃e afferit p̃dc̃i bar lac anditorẽ
ꝑsepe de duco Ainqs aspeñ horridus

Expanded text:
 si usquam curiosissimus fuit homo in perquirendis, iussu etiam sui principis, peregrinis undecunque libris, hystoriis et poeticis operibus, iste fuit; et ob id singulari is habere non poterat, eo medio, innumera exhausit a Grecis. Hic ingentem scripsit librum, quem Collectionum titulaverat, in quo inter cetera, que multa erant et ad varia spectantia, quicquid de diis gentilium non solum apud Latinos, sed etiam apud Grecos inveniri potest, adiutorio Barlae arbitror collegisse. Nec dixisse verebor, ego iuvenculus adhuc, longe antequam tu in hoc opus animum meum traheres, ex illo multa avidus potius quam intelligens sumpsi, et potissime ea omnia, que sub nomine Theodontii apposita sunt. Quem librum maximo huius operis incomodo, Bielcum pluribus aliis ex libris eiusdem deperditum comperi. Puto igitur eo tempore, talibus equiperandum fuisse. Post hos et Leontium Pylatum, Thessalonicensem virum et, ut ipse asserit, predicti Barlae auditorem, persepe deduco. Qui quidem aspectu horridus
Abbreviated transcription (Latin):
surꝰ fuit ⁊ ut ip̃e uidisse potiusti nõ
solũ regulis uoterũ ut płiiũ fucimꝰ
ascrorũ motus agnouit s ut cum
unu̾̃sum fere ꝑagrasset orbem sub
didicit ꝙ nos discunꝰ auditu Et ob
id ⁊ si in om̃ibus illifidem prestandã
crediderum circa eatamẽ q̃ ad astra
spectat᷑ uident nõ alit̾ quã ace̾oni circa
orateriã aut marom crea poetitã er¬
hibendam sences huiꝰ insuꝑ plura stant
opuscula astrorũ celiq motus oñden¬
cia que quãta sibi cinca taliũ p̃minẽtie
fu̾it oñdunit uti senem hñc sit ⁊ dautẽ
alligeru florentinũ poetam ꝯspicnũ
tamꝙͣ pcipuũ aliqũ ĩn oco uirũ meret᷑
quidem fait eñi int̾ cies sues eggiã

Expanded text:
potuisti, non solum regulis veterum, ut plurimum facimus, astrorum motus agnovit, sed, cum universum fere peragrasset orbem, subdidicit, quod nos discimus auditu. Et ob id, et si in omnibus illi fidem prestandam crediderim, circa ea tamen, que ad astra spectare videntur, non aliter quam Ciceroni circa oratoriam aut Maroni circa poeticam exhibendam censeo. Huius insuper plura stant opuscula, astrorum celique motus ostendentia, que quantum sibi circa talia preminentie fuerit, ostendunt. Uti senem hunc sic et Dantem Aligerii, Florentinum poetam, conspicuum, tanquam precipuum aliquando invoco virum. Meretur q
Abbreviated transcription (Latin):
ramosum epus uiderutt nec
bone ꝯpactũ nel diumõsurũ munã
mdustruntibus faciscẽtibus namis
ego hus p̃monitoribus libens gͣtias
ꝯgo extuciũt om̃ ab oculis meis somp¬
nũ iueq solortẽ faciũt ut prescom
oportiũtati subsidiũ uerũ quĩ aute
ceptũ apus sit euasurꝭ illud ratus sũ

Expanded text:
um opus viderint, nec bene compactum, nec diu mansurum, ruinam premonstrantibus fatiscentibus rimis. Ego his premonitoribus libens gratias ago! Excutiunt enim ab oculis meis somnum, meque solertem faciunt, ut prestem oportunitati subsidium. Verum, quoniam ante ceptum opus sic eva
Abbreviated transcription (Latin):
oportintate exigente denenuit phisi¬
ci Quos si auit nõ ꝯtingat saltom.
duu sensũ es p̾uut ex fabula ligno
quostam xpĩanos tractare gẽtilia
Icent alii equo suꝑioribus for¬
san aĩo indecens esse xpĩans
hõi gentiluo suꝑscicoes ⁊ nepha¬
na fuera sen geuealagias desc̾rẽ aut

Expanded text:
oportunitate exigente, deveniunt phisioportunitate exigente, deveniunt phisici. Quod si alias non contingat, saltem dum sensum exprimunt ex fabula lignorquosdam Christianos tractare gentilia. Dicent alii equo superioribus forsan animo, indecens esse Christiano homini gentilium superstitiones, et nepharia sacra, seu geneal
Abbreviated transcription (Latin):
auferri nõ porre nec de mithica uel
alia possit intelligi theolegia te non
theologos tñi si fatre theologie asse¬
rut ꝑferores nec hec ẽ aliqua iustã¬
suit ⁊ ifrahelitẽ alii ⁊ alii agareui. ac
alii x̾aui ⁊ nõ nuilli a deo peruseru
moro ut pocins ĩmanes belue quam
uocantes xp̃o redemptori nro ĩuriã
facuiꝰ quẽ bltra deum uerũ homme
fuisse tegno s curiꝰ Equo mõ si quis po¬
etas dicat theolegos nulli facit ĩm¬
riũ Si sacres quis illos dice̾t quis
ades demẽs est quĩ bideat quĩmẽture¬
tur esco nõ nĩꝙͣ ut in p̃cedentibꝰ pats
cirita honesta eoru theologia Serset᷑
que sepissume pocius phisiologia aut
etheologia dicenda est dum eorũ fabu¬
le uillia concegnt aut mores Et hec
eciũ circa catholicũ beritatẽ uersari
pt̃ dũmõ belit fabulai ꝯditor quod
fecisse nomiinꝰ nõ nulles poetas orcho¬
doxas a ficcõuibus quorũ satra docu¬
mõta tegunt᷑ Nec sic hns audisse dif

Expanded text:
auferri non posse, ne de mithica vel alia possit intellegi theologia, se non theologos tantum, sed sacre theologie asserunt professores. Nec hoc est aliqua instansint, et Israelite alii, et alii Agareni, ac alii Christiani, et non nulli adeo perversorum morum, ut potius inmanes belue quam vocantes, Christo, Redemptori nostro, iniuriam facimus, quem ultra Deum verum hominem fuisse cognoscimus. Equo modo, si quis poetas dicat theologos, nulli facit iniuriam, Si sacros quis illos diceret, quis adeo amens est, quin videat, quoniam mentiretur, esto non nunquam, ut in precedentibus patet, circa honesta eorum theologia versetur, que sepissime potius physiologia aut theologia quam theologia dicenda est, dum eorum fabule naturalia contegunt aut mores. Et hec etiam circa catholicam veritatem versari potest, dum modo velit fabularum conditor. Quod fecisse novimus non nullos poetas orthodoxos, a fictionibus quorum sacra documenta teguntur. Nec sit his audisse diff
Abbreviated transcription (Latin):
it  eurae ne legentes talia tamꝙͣͣ unto
uecustatis tracti more carius rerterẽt
in uonurũ lodie grã iħu xp̃i in robur fir¬
missimũ uentũ est ⁊ ex etrabile cñctis
gentiliũ nomẽ unacũ etroĩbus suis
in ect̾iimũ tenebrasq ꝑpetuas pulsu
est ⁊ uictrit ecciã castra possidet hostiũ
quã es cansam fere alẜ piculo talia et¬
quirũt᷑ ac tractant᷑ nõ tanẽ nego qu̾
uene feur sit si puer absemeat cui me¬
mo ͣ tenat ⁊ tenellũ achuc ingeniũ nec
dum patis plene xana roligio coguita Sit
nes fĩdus homo quẽ nondũ bene firiata
redulitus laratis habenis facile in lubri¬
cñ ex houbitae̾ ꝑmnttẽt Et si forsan
aliqui durieres in tam obstenũ c̾men
se labi ꝑmittẽt Eciã si mlalucd sendue¬
s uix possum credẽ hoc ĩme ꝯtingere
posse. Nam ab uto mr̃is mee ad foittẽ
me cathecuimo ꝓmisere qui me sustu¬
lerut ab ilłe ut p̃t huãna fragilitas in
hodiernũ ini nsq ỹnani cortissumũ sẽp

Expanded text:
iter, ne legentes talia, tanquam unco vetustatis tracti, more canis verterentur in vomitum. Hodie gratia Ihesu Christi in robur firmissimum ventum est, et execrabile cunctis gentilicium nomen una cum erroribus suis in exterminium tenebrasque perpetuas compulsum est, et victrix Ecclesia castra possidet hostium. Quam ob causam fere absque periculo talia exquiruntur atque tractantur. Non tamen nego, quin bene factum sit, si puer abstineat, cui memoria tenax et tenellum adhuc ingenium, nec dum satis plene Christiana religio cognita. Sic neofidus homo, quem non dum bene firmata credulitas laxatis habenis facile in lubricum exorbitare permitteret. Et si forsan aliqui duriores in tam obscenum crimen se labi permiserint, etiam si nil aliud studuero, vix possum credere hoc in me contingere posse. Nam ab utero matris mee ad fontem me cathecummino, promisere, qui me sustulerunt ab illo, ut potest humana fragilitas, in hodiernum usque servavi, certissimum semp
Abbreviated transcription (Latin):
rnealogie. dop gentiliũ ẜr iohan
nem boctatiũ de certaldo liber secund ꝰ
Incipit felicter in arbore aũt signata
de suꝑ in celũ uersa radice ponit᷑ in culmine ether
filius herebi et noccis eiusq in ramis et frondibꝰ
Celius sen celum ious p̾mi solum ꝓsapia designat᷑
omĩs Celii seu celi prole in sequenti rescruata bo¬
filio qui genuit Iouẽ pͥmr̃ĩ et celium sen celum

Expanded text:
NEALOGIE DEORUM GENTILIUM SECUNDUM JOHANNEM BOCCACCIUM DE CERTALDO LIBER SECUNDUS INCIPIT FELICITER. In arbore autem signata desuper, in celum versa radice, ponitur in culmine Ether filius Herebi et Noctis; eiusque in ramis et frondibus, Celius seu Celum, Jovis primi solum prosapia designatur omnis; Celii seu Celi prole in sequenti reservata vofilio, qui genuit Jovem primum et Celium seu Celum
Abbreviated transcription (Latin):
fil̃io cui fu̾nt filii xxi. qͦꝵ pͥmus amor¬
merꝰ uiꝰ doluo uii fiaus uiiiᵃ. pertinacia
iͣ egestas xͥ mistria xiͣ fames. xoniͣ
querela .xiiiꝰ. morbus . xiiii. senectꝰ
xb. pallor .xui tenebra .xuiiͦ sõpnꝰ
.xuiii. mors .xix. charon xxͬ

Expanded text:
filio, cui fuerunt filii XXI. Quorum primus Amorfilio, cui fuerunt filii XXI. Quorum primus AmorMetus, VI Dolus, VII Fraus, VIII Pertinacia, VIIII Egestas, X Miseria, XI Fames, XII Querela, XIII Morbus, XIIII Senectus, XV Pallor, XVI Tenebra, XVII Somnus, XVIII Mors, XVIIII Caron, XX
Abbreviated transcription (Latin):
Docteañ athlantieũ tendens ẽẽ spetĩ hei¬
culi sacrã ⁊ ustͣ trngẽ oppidũ ꝑ nestutũ ab
2ob mnagintudiem milli ħ mĩt abiłis qͣm
ab eo gestatã asẜunt ⁊ sũme colũt Nec
nõ moͣtur abeisd collis modic resupini
hoĩs Iacentis habens y magniẽ quẽ euis
turulũ fuisse ꝯfirmauit᷑ ¶ Adui̾sus
liñe d Theodonciꝰ dionisiũ thebeũ quii
ob insignẽ eius uirtutẽ h̾cules appellatꝰ
fuit bellũ hñisse Et qui cũ a̾u̾cess eum
sepisi mauritama ꝑstratũ reuestigio
gxẽtitus Restaurantẽ fictra firga enm ad
hñe heulem fuisse inlifiliũ quẽ egounuĩ
fu̾it filius ⁊ ꝙ uirib rescauret᷑ ab ea ful¬
gencius quidẽ morale sẜin ficcoĩ subee
amonste dicens antheñ de t̾ea natum
a bidiue esse q sola ex carne nascit᷑ qua
cecca⁊ si fessa sit dbires resurgit leꝵ
ab hoĩe uirtuoso carnis denegato tactu
suꝑat hune fuisse de august̃ regnante
Regu danao Ensebins aut̾ Regnante

Expanded text:
occeanum Athlanticum tendens esse specum Herculi sacram et ultra eam Tingem oppidum pervetustum ab et ob magnitudinem nulli nunc habilis quam ab eo gestatam asserunt et summe colunt. Nec non monstratur ab eisdem collis modicus resupini hominis iacentis habens ymaginem, quem eius tumulum fuisse confirmant. Adversus hunc dicit Theodontius Dionisium Thebeum qui ob insignem eius virtutem Hercules appellatus fuit, bellum habuisse, et qui cum advertisset eum sepius in Mauritania prostratum et evestigio exercitus restaurantem, ficta fuga eum ad hunc Herculem fuisse Nyli filium, quem ego unum fuerit filius, et quod viribus restauraretur ab ea. Fulgentius quidem moralem sensum fictioni subesse demonstrat, dicens Antheum de terra natum libidinem esse que sola ex carne nascitur, qua tacta et si fessa sit in vires resurgit, verum ab homine virtuoso carnis denegato tactu superatur. Hunc fuisse dicit Augustinus regnante Argis Danao; Eusebius autem regnante
Abbreviated transcription (Latin):
ut idem testatur lucanus ut cũ eolutã
muret accessit hcules laboꝵ uictor ⁊ cã
d agone eẽnt eñq sepuis ꝓstratũ Robusti¬
gotulit tamꝙ din tenint don spirarẽt
Tabule huiꝰ sẜur dupp est hystoicus bidet̃

Expanded text:
nus, ut cum eo luctam iniret accessit Hercules laborum victor, et cum in agone essent eumque sepius prostratum robustiextulit, tanque diu tenuit donec spiraret. Fabule huius sensus duplex est, hystoricus et
Abbreviated transcription (Latin):
De quo sie se̾bit lucanꝰ Rond post genitos
tellus effeca gigantes t̾ribilẽ libitis partum
ꝯcepit in antris n ͨ tam iusta fuit traꝵglia
tiphon aut ticios briareus ꝙ ferox ceło ꝙ
popsit qͦd non flegiers antheñ sustłit aruis
sui fecus que cũ terighe parentẽ iã defeta
uigẽt Renonato Robore mẽbra hec illispe¬
lũca domꝰ latuisse sub alta rupe feꝵt epulã
raptos hiisse leones ad sõnos nõ terga
fere prebere eubile assu̾t nõ silua thoꝵ
uiresq Resũpsit iuuida telliue Iatẽs prere
colom arnoꝵ libie peũt qͦs apulit equor¬

Expanded text:
de quo sic scribit Lucanus: Nondum post genitos de quo sic scribit Lucanus: Nondum post genitos tellus effeta gigantes Terribilem Libicis partum concepit in antris. Nec tam iusta fuit terrarum gloria Thyphon, Aut Titios Briareusque ferox celoque pepercit, Quod non Flegreis Antheum sustulit arvis. sui fetus que cum tetigere parentem, Iam defeta vigent renovato robore membra. Hec illi spelunca domus; latuisse sub alta Rupe ferunt, epulas raptos habuisse leones. Ad somnos non terga fere prebere cubile Asserunt non silva torum viresque resumpsit, In nuda tellure iacens, periere coloni, Arvorum Libie pe