comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
borare Nuc tandem plena feu ii e rbi med sino sule alie¬
nis terquetur angorious qm̃ in sua ingens trescit ex alie¬
na selieitate felicitas unũ est uit arbitror ad in tantis gau¬
diis soleat doleat amatissimꝰ parens ꝙ eccleriormdna et no
abiene liquit ac hepholos Quis uocthi dernceps septuraro
nodos fando dissoluitur disseluetuar quis archana eeferabi¬
tur quis explicabit eingnata quis tenceoras Illastraet
quis pret̾ea formabit mores ext it pabit uitia litutes qr¬
seretur quis eriget Lapsos trepidos fir mabit stantes or¬
tabitur quis humiles accolet cõpͥmet supbos terrebit au¬
daces ꝯfilndet infamet nudabit ꝓpoc̾tas celobrabit dignis
sternet hereticos arcebit ab ouilibꝰ xp̃i fures Post̾mo quis or-¬
phanos uiduasq cuebitur quis pascet esurientes quis uesti
nudos quis polabitur aflictos quis isitabit infirmos quis hu-¬
ilło ꝑiter diectissum fratrs amisimꝰ sine ꝑociꝯ ut dixi de loco

Expanded text:
borare. Nunc tandem plene felix ibi est ubi nec suis nec alienis torquetur angoribus; quin etiam sua ingens crescit ex aliena felicitate felicitas. 10 Unum est, ut arbitror, quod in tantis gaudiis doleat amantissimus parens, quod Ecclesiam viduam et nos abiens liquit acephalos. Quis michi deinceps scripturarum nodos fando dissolvet? quis archana reserabit? quis explicabit enigmata? quis tenebras illustrabit? quis preterea formabit mores, extirpabit vitia, virtutes inseret? quis eriget lapsos, trepidos firmabit, stantes hortabitur? 11 quis humiles attollet, comprimet superbos, terrebit audaces, confundet infames, nudabit ypocritas, celebrabit dignis sternet hereticos, arcebit ab ovilibus Cristi fures? postremo quis orphanos viduasque tuebitur? quis pascet esurientes? quis vestiet nudos? quis solabitur afflictos? quis visitabit infirmos? quis huillo pariter, dilectissimi fratres, amisimus, sive potius, ut dixi, de loco
Abbreviated transcription (Latin):
Ianuari Ad Geraldu germanũ sum Monacũ Cartusieñ¬
enaiba forte apud scissimũ atq optimũ uirũ ildebra¬
dinũ pataui ne presulem eccłie qui tũt ¶uiitatẽ
illam multiplicibus utũtũ radiis illustrabat nũe
nouũ celo sidas accessit dũ ecce duos tibi ordinis p̾o/¬
res casus occulat Alteꝵ Iralicũ tnsalpinũ alceꝵ hic casulas
domꝰ moderator q̃ albigauins liguribꝰ inpendet ille ualtis
ad uesꝑam sermone multa ꝑcuctarecur acq i pͥmis q̃ il¬
los cã patauũ alcuuxist adduxisset responderũt se missos
ao ordine ut in c̾ritorio ceruisiuo eenobiũ carturiense oster¬
erent fauẽte in pͥmis Ep̃o atq aliis quibusdã eiuibus lo-¬
ci illiꝰ bonis ac deuoris iiris Quod oꝑus quãbr acrens suc¬
cesserit successuꝵ uesit nestio Ceterp cũ iuix ille cuiꝰ ut in¬
ta exemplaris sit et doctͥna et or̃o scã fuit u̾bũ ẽ ubo ellaci/¬
ens et inter alia cii quoq mẽciõnẽ faciens qͣ sorte ac uocãtõ¬

Expanded text:
Ianuariis. 2 Ad Gerardum germanum suum, monachum cartusieenabam forte apud sanctissimum atque optimum virum Ildebrandinum Patavine presulem Ecclesie, qui tunc civitatem illam multiplicibus virtutum radiis illustrabat, nunc novum celo sidus accessit, dum ecce duos tui ordinis priores casus attulit, alterum italicum, transalpinum alterum; hic Casularum domus moderator erat, que Albingaunis Liguribus impendet, ille Vallis ad vesperam sermone multa percontaretur atque in primis que illos causa Patavum adduxisset, responderunt se missos ab ordine ut in territorio Tervisino cenobium cartusiense construerent, favente in primis epyscopo atque aliis quibusdam civibus loci illius bonis ac devotis viris; quod opus qualiter hactenus successerit successurum ve sit, nescio. 3 Ceterum cum vir ille, cuius ut vita exemplaris sic et doctrina et oratio sancta fuit, verbum e verbo eliciens et inter alia tui quoque mentionem faciens, quam sorte ac vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait ille reuisur ꝑgerẽ forte in me medio roma¬
nor inges acies matronaꝵ fuir obiia miꝵ ꝑcul pn
uidor colloquecũ audĩre nichil dub suꝑfuit figo gradũ tãm
quas nestiꝰ et uulgari eas serur ne maronẽn ĩ int̾ogo Qui
genꝯ un domo ad pͥmũ Italite sonũ uotis lete subsistat er
quibꝰ natu maio. 2. mone inquit sumus Romaq ꝑfec¬
te mino ad ppa nũ iacob. limẽ Tu aũt an forte Bomano

Expanded text:
ut ait ille, revisurus pergerem, forte michi vie medio romanarum ingens acies matronarum fuit obvia; mirum, procul in voces colloquentium audirem, nichil dubii superfuit. Figo gradum tamen quasi nescius et vulgari eas sermone maroneum illud interrogo: Que genus? unde domo? Ad primum italice sonum vocis lete subsistunt; e quibus natu maior: «Romane» inquit, «sumus Romaque profecte imus ab hispanum Iacobi limen. Tu autem an forte romanus
Abbreviated transcription (Latin):
nõuerat tariores exoctior castodia ꝯseruabat iamoꝵ longe
nsu eo puen̾at ut et noĩa nosset oꝑo ueteꝵ et mea sine
pirmosset opuscusa totus ilĩa rertebat quoties sib ntset. Ssor̃
Asique surmanibo posuissem stemge ꝙ ad pectus suspreadat
lustris curas ꝑtiri solitus ñc secus eo qͣ ut dici solet cereis sacer¬
dote ne aliter domo eiꝯ ꝙͣ templo fidei usus eram et quẽ pdie
imꝑantibꝰ qm̃ uobis iude dig̾ssus beniter egrotantẽ dunisisse re¬
bar iamt semoͣ S ut adcro ait cruda et iuiridi seneecute ee
ad uaspera me duisit ad inclioris dñi tͣnslatus obfequia Ille
iam Sefiit ce mortałis ut iudeat nõ mẽã ẜ dm̃i nõlutat̃e et
nisitet templũ ciꝰ nõ aruũ meũ in quo młtos ꝑannos ge¬
su et estu duratũ corpus excuit sub me fessus subte quid e

Expanded text:
exactiori custodia conservabat; iamque longo usu eo pervenerat ut et nomine nosset opera veterum et mea simul internosset opuscula. Totus hilarescebat quotiens sibi, ut fit, librum aliquem in manibus posuissem, stringensque ad pectus suspirabat; lustris curas partiri solitus, nec secus eo quam, ut dici solet, Cereris sacerdote, nec aliter domo eius quam templo fidei usus eram, et quem pridie, imperantibus quidem vobis, inde digressus leviter egrotantem dimisisse rebar, iam senior sed, ut Maro ait, “cruda” et “viridi senectute”, heri ad vesperam me dimisit ad melioris domini translatus obsequia. 8 Ille iam desiit esse mortalis; “ut videat” non meam sed “Domini voluntatem et visitet templum Eius” non arvum meum, in quo multos per annos gelu et estu duratum corpus exercuit; sub me fessus, sub Te, oro,
Abbreviated transcription (Latin):
am meo s bellũ iuge mortifers siune induciis siue pace
Rroc sellu up̃i miles ingsso fieri tondem uno ex ducibo me¬
ruisti in qͣuo bine cepissenõ sufficit / s si iucctem experis
coronã oportet de mane ad uesperã in acie store et ado le¬
syostem dextra seuoq scuiem̃te cł peu indefese u̾tutis a¬
rollere meaplicios quidt tcus impetitur hĩc unportrã

Expanded text:
um iuge, mortiferum, sine indutiis, sine pace. 3 Hoc bellum Cristi miles ingressus, fieri tandem unus ex ducibus meruisti; in quo bene cepisse non sufficit sed si victricem expetis coronam, oportet de mane ad vesperam in acie stare, et adversus hostem dextra levaque sevientem, clipeum indefesse virtutis attolle
Abbreviated transcription (Latin):
de maleus Eneꝰ scipio ex Ispaniis ubi folicissime eẽm gebar
missionẽ popostit ꝙ dece diceret fibie sue doceresie erpeiote
duosp islustssimor dncũ cohcħhat in me unũ conse dabliore¬

Expanded text:
ce malleus, Gneus Scipio, ex Hispaniis, ubi felicissime rem gerebat, ce malleus, Gneus Scipio, ex Hispaniis, ubi felicissime rem gerebat, missionem poposcit quod deesse diceret filie sue dotem, sic ego, ut duorum illustrissimorum ducum coeant in me unum cause, bibliothe
Abbreviated transcription (Latin):
decimꝰ ad Calarãdũ albanẽsem et Guidond̃ portuesem
Epõs Cardinales Peticio licẽcie iuẜta causa tenui quid
i ille Cartaginẽsiũ pͥmꝰ terror a darcus atilius
reglus magnũ et anceps ni Africa rei. p. nego¬
ciũ g̾ens cam̃ a fenatu petende missionis illan
sibi sub urbani agri iugera collerat discessissit quid erubescã
eggo pͥuati modicũ publici negotii nchil ageris a uobis ge-¬
iini decus ecclie missionẽ flagitare eandẽ ob cãm̃ ꝙ uillico
quoq meꝰ nobis nõ ignotꝰ qui michi panca itide sid̃i ruris
iugera collebat externa die obiit neq .n. uerchor ne quis ire
nũt nͥi respondeat q̃d tũc fenatus otilio iubeatq ceptis insis¬
tece et in se curã deferti riris excipiat illiꝰ .n. ager rõm erat
m ad fontẽ Sorgie ẽ non inisi tenui uobis cognitũ fama
Rotu Accedit ꝙ maior quẽda michi solitudinis cansa ẽ Re¬
q n ut ille ffituate tantũ telluri ꝑspicio sed sicut alter diffa¬

Expanded text:
I 1 Ad Talarandum Albanensem et Guidonem Portuensem epyscopos cardinales, petitio licentie, inserta causa tenui quidem i ille Carthaginiensium primus terror Marcus Atilius Regulus, magnum et anceps in Africa reipublice negotium gerens, causam a senatu petende missionis illam sibi suburbani agri iugera coluerat, decessisset, quid erubescam ego, privati modicum, publici negotii nichil agens, a vobis, geminum decus ecclesie, missionem flagitare eandem ob causam, quod villicus quoque meus vobis non ignotus, qui michi pauca itidem sicci ruris iugera colebat, hesterno die obiit? 2 Neque enim vereor nequis vestrum nunc michi respondeat quod tunc senatus Atilio, iubeatque ceptis insistere et in se curam deserti ruris excipiat; illius enim ager Rome erat, meus ad fontem Sorgie est, nonnisi tenui vobis cognitum fama locum. 3 Accedit quod maior quedam michi solicitudinis causa est; neque enim ut ille inculte tantum telluri prospicio, sed sicut alter Afri
Abbreviated transcription (Latin):
solitũ pugne genꝯ excipiat ueniẽti obiõ ꝓcedit
de iuctoria ꝓpe certus de lande c̾rissimꝰ gandet ex¬
ꝑunentũ sui sepiꝰ peti et ũtutẽ duxis exerceri ma¬
nult ꝙͣ molłi ocio languere itaq intex puluerẽ ac sudorẽ
piter enses ac uuluera nõ tx̃ sine dolore si sepe et oli uo
Buptate uersatur nõ sentit p̃ncia rotꝰ in fine ꝓ ininet et¬
Eibi quide carltate feater etate filii dignicate aũt pater que

Expanded text:
cedit, de victoria prope certus de laude certissimus; gaudet experimentum sui sepius peti, et virtutem duris exerceri mavult quam molli otio languere. Itaque inter pulverem ac sudorem, inter enses ac vulnera non tantum sine dolore sed sepe etiam cum voluptate versatur; non sentit presentia, totus in finem Tibi quidem caritate frater etate fili dignitate autem pater, quem
Abbreviated transcription (Latin):
neri arcuictũ et q̃d neuiie suspicabar uerenda illam sacero
ris efigiom in tͥris amplis ñs iusure qͣrtũ quibueq consiluxe
tͣhere nisus sit mestus meo mecũ repeto ꝑ quibꝰ om̃ibo quid f¬
bi retbuã no habeo nisi memoriã et amorẽ et fiduciã qua illia
orare nõ mẽo suꝑuatuũ sed tem̾ariũ iudetur Tit ne pnoto
dolor ĩnꝰ ꝓpõiti oblitũ a publito dolore distraxerit ad ues un
xp̃o carissimi fres mci redeo Quid uero nũc dicam nescio ab
illiq uiri ꝯmemorãtõne discedere quo magis de illo cogito ma¬
gis ardio quo pla soquor plura loqui cupio quo longia io lon¬
giõre fandi mͣa iudeo et ininꝰ exitũ ruuenio S epła frnẽ
poscit no audeo quide ortari imo uero nec ꝑmitt̾e ut calis¬
iuiri exitũ ploretis ne ixra siuãm Ciceronis inuidie poꝰ¬
q̃ amicicie iuideatur complorare felic̃e / quis. ir. nͥ inuidꝰ a¬
micũ lugeat de carne ad spiritũ de terris ad celir de laboriba

Expanded text:
suspicabar, verendam illam sacri oris effigiem in terris amplius non visurum, quantum quibusque consiliis retrahere nisus sit, mestus modo mecum repeto. Pro quibus omnibus quid sibi retribuam non habeo nisi memoriam et amorem et fidutiam, qua illum odolor meus propositi oblitum a publico dolore distraxerit, ad vos, in Cristo carissimi fratres mei, redeo. Quid vero nunc dicam? nescio ab illius viri commemoratione discedere; quo magis de illo cogito, magis ardeo; quo plus loquor, plura loqui cupio; quo longius eo, longiorem fandi materiam video et minus exitum invenio; sed epystola finem poscit. 36 Non audeo quidem hortaviri exitum ploretis, ne iuxta sententiam Ciceronis, “invidie” potiusquam “amicitie” videatur complorare felicem. Quis enim nisi invidus amicum lugeat de carne ad spiritum, de terris ad celum, de laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
pleu seinam puam netͣ eclesiam eogitabar Similimus¬
q Martio nũc mori timebat nec ꝓ ppłi salute longioris uite la¬
bores tedia recusasfet ciiꝯ rei cura diuine ꝓuidencie ꝯmissa sp̃e in-¬
terim qd̾ in se erat et deũ orabat et quos hic pot̾at hoies preca¬
quis cogitasse quosdam legimo imo uero quis ẽ qui de successo¬
re no cõgicet ẜ ad mouendũ aĩos illustͥora ꝑseͥngina Darad
Riex aliq̃ dm anxiꝰ tande certo et discusso iudicio filiũ ex se ge¬
intũ rogm fecit heredem seplecissimũ ut foma loquitux ureit
duos rex ordine filies imꝑii successores hũit diius Despi¬
sianus Nomanꝰ imꝑator alterũ iuicor optimũ pessimã roͦ
altoꝵ qd ppẽ et p̾sensisse et publice predixisse tradicur Quore
fuccessor nerua facere idem nõ poruit ꝓli cares doptauit
aũt nrrĩd fortẽ at stremũ et rei cp. utillom traranũ isq aliũ
aibi et ille eursus aliũ adoptauit diuq in iꝑio romano is

Expanded text:
ed animam suam et Ecclesiam cogitabat, simillimusque Martino nec mori timebat nec pro populi salute longioris vite labores ac tedia “recusasset”! cuius rei cura divine providentie “commissa”, ipse interim, quod in se erat, et Deum orabat et quos hic poterat homines preca successore quidem cogitasse quosdam legimus; imo vero quis est qui de successore non cogitet? Sed ad movendum animos illustriora perstringimus. David rex aliquandiu anxius, tandem certo et discusso iudicio filium ex se genitum regni fecit heredem, sapientissimum, ut fama loquitur, virum. Duos ex ordine filios imperii successores habuit divus Vespasianus Romanus Imperator, alterum virorum optimum, pessimum vero alterum; quod ipse et presensisse et publice predixisse traditur. 20 Quorum succeseor Nerva facere idem non potuit prole carens; adoptavit autem virum fortem ac strenuum et reipublice utilem, Traianum; isque alium sibi et ille rursus alium adoptavit, diuque in imperio romano is
Abbreviated transcription (Latin):
cedii pondus nllã seneccus nłla mors distͣhat ubi nõ cruti¬
ent morbi nõ augot inopia nõ fastidia afficiãt nõ torq̃ant
cure nõ bella ꝑtereant ubi nõ ira aiu accedat nõ odia infla¬
ment nõ luxus inquinet nõ guila solicitet ubi nõ t̾stis rodat
liuor ꝑspitas uana ꝑmłcrat pungat adu̾sitas letitia efun¬
dot inflet claco spes accolat deiciat metus dolor q̃hat con¬
ficirat ieror desꝑacio precipitet Quibꝰ malis q̃q̃ ĩ ess¬

Expanded text:
tedii pondus, nulla senectus, nulla mors distrahat; ubi non crucitedii pondus, nulla senectus, nulla mors distrahat; ubi non crucient morbi, non angat inopia, non fastidia afficiant, non torqueant cure, non bella perterreant; ubi non ira animum accendat, non odia inflamment, non luxus inquinet, non gula solicitet; ubi non tristis rodat livor, prosperitas vana permulceat, pungat adversitas, letitia effundat, inflet elatio, spes attollat, deiciat metus, dolor contrahat, conficiat meror, desperatio precipitet. 9 Quibus malis quanquam hic e
Abbreviated transcription (Latin):
Seneca.  Iulla sine dõ meng bona. ⁊̃ Que si n̾a funt qño siue ds̃ uñꝙ
dubio qui secum erat et qui ubiq est ad illũ unt corpus suũ sibi
despectũ et nos aĩs suo caros cu quibꝰ ad ep̃s exulabat corporabe
derelinques et quibus u̾bis iscissime presul qdq nemo guabitur p̾¬
sul dociꝰ eximisũ nr̃i eiu quibus uerbis et felitiͭ tũe gͣtuler et
bi difficultãtes atq ardua qđq ꝯplanau̾at durũq maleo fer /¬
uide uͥtutis iter strau̾at ut nchil oĩo qd pedem gͣbientꝭ offen¬
deret occurisse ⁊ear Iuit aũt sũmo gandio feliciũ aĩaꝵ du̾cis¬
sonis emptibꝰ angłoꝵ astra et cõlũ et ome mltentibꝰ In sinu
cesserat celu tenet hoc tm̃ int̾est ꝙ ubi hactenꝯ curas suas
onis hiũt ibi nũc totã ħẽt aĩa et corpus ẜuicio ac t̾eno coor¬
cere lbueratus illic lerus uotiq cõpos hĩcãt quo mlta oli sus¬
piria sc̃a p̾miserat. Ioi ẽ unde ulłã eum ius hostilis nle

Expanded text:
Seneca; «nulla sine Deo mens bona est». Que si vera sunt, quando sine Deo unquam Ivit ad Eum proculdubio qui secum erat et qui ubique est; ad Illum ivit, corpus suum sibi despectum et nos animo suo caros, cum quibus ad tempus exulabat corporaliter, derelinquens. Et quibus verbis, sanctissime presul quodque nemo gravabitur, presulum decus eximium nostri evi, quibus verbis et felicitati tue gratuler et bi difficultates atque ardua queque complanaverat durumque malleo fervide virtutis iter straverat, ut nichil omnino quod pedem gradientis offenderet occurrisse rear. Ivit autem summo gaudio felicium animarum, dulcisonis cantibus angelorum astra et celum omne mulcentibus, in sinu meditatione discesserat, celum tenet; hoc tantum interest quod ubi hactenus curas suas omnes habuit, ibi nunc totam habet animam, et corporis servitio ac terreno carcere liberatus, illic letus votique compos habitat quo multa olim suspiria sancta premiserat; 8 ibi est unde nulla eum vis hostilis, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
danũ eccl̃ie tantũ et tam irreꝑabiliter doleatis Illus in qͦ
errare nõ possum ortor atq obsecro ut prĩs nt̃i memorĩa hñts
nẽ uestigia deserents religionem collere derimonias ab eo tra-¬
ditas obseruate ab eode cepta ꝑagere ꝑacra custodire nirami¬
iu usq oĩi tẽpore s nc̃ prefertim dum uacat eccłia insta¬
cior ac denocior oro nr̃ã sit ad deũ ut iꝑẽ nobis pastores Iẽ¬
per il debrãdino silens largiatur sic ar hetote illã in medio
ñri angelũ dei postis fiusse qͣ hominẽ Tu uero nobilis pa-¬
dua felix t̾re situ celiq demecia ꝑxima pelago flumir/¬
nis et uetusti ꝯ nois claritate ꝑlecebris semper pnt pontifi-¬
ces cuos gliosa ꝯfessoꝵ cuor noia si quid michi credis Ildebra¬
dinũ nõ ultimũ nominabis

Expanded text:
bile doleatis. 37 Illud in quo errare non possum hortor atque obsecro, ut patris nostri memoriam habentes nec vestigia deserentes, religionem colere, cerimonias ab eo traditas observare, ab eodem cepta peragere, peracta custodire nitamini, utque omni tempore, sed nunc presertim dum vacat Ecclesia, instantior ac devotior oratio nostra sit ad Deum, ut Ipse nobis pastores semper Ildebrandino similes largiatur. Sic enim habetote illum in medio nostri angelum Dei potius fuisse quam hominem. 38 Tu vero, nobilis Padua, felix terre situ celique clementia, proxima pelago flumininis et vetusti nominis claritate percelebris, semper inter pontifices tuos et gloriosa confessorum tuorum nomina, siquid michi credis, Ildebrandinum non ultimum numerabis
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat᷑ om̃ii segaçionis sue platoꝵ solenme confilĩ ctrurꝯ lcqs
⁊ueriꝯ fegĩ Cturras. dici posset si Ciulis ꝑñ concordia ño abiit
Ita ꝑ lugũstiaiun sinũ quo nillꝰ acrior ꝓcedi nos ãt palmiferos
alts ꝓ edoriffer atq indissonũ lirus ad Italie fine ueniẽt In Gal
cunditas senciatur/ et gẽnosa nens pluriforiũin reꝵ recreetur as
et memorabłiã uidisse et ubiq clarissinũ nõme suũ Illa q̃ iñpnu¬
re famã solet auxisse ꝓfencia ht̃ et quo letetur Italia q̃ iut p̃nt
as Iucio reꝵe ut ĩpe nõ ig̾noras om̃i uuto ⁊ restimonio lauda

Expanded text:
cogitat, omnium hic legationis sue prelatorum solemne concilium acturus; atque verius regum civitas dici posset, si civilis inde concordia non abesset; ita per Ligusticum sinum, quo nullus amenior, per cedrinos ac palmiferos saltus, per odoriferum atque undisonum litus ad Italie finem veniet in Gallicunditas sentiatur et generosa mens pluriformium rerum recreetur aspet memorabilia vidisse, et ubique preclarissimum nomen suum illa que minuere famam solet, auxisse presentia; habet et quo letetur Italia, que inter pab initio rerum, ut ipse non ignoras, omnium auctorum testimonio laudat
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e testabitur si qua mientꝭ augurio fides q̃ piũ certe consiliũ piefi¬
cas ur de bebit uale. As emndem de fallaci spe Epła il¬
efellit opĩo

Expanded text:
ipse testabitur. Siqua mentis augurio fides est, pium certe consilium esse inefficax non debebit. Vale. 16 Ad eundem, de fallaci spe. 1 Fefellit opi
Abbreviated transcription (Latin):
te iuplabitur truncũ batiste capud̃ r Caurẽcii cortitula aduectũ qꝙ
Scephanũ alind unoq duos ꝯtẽtos Sospicio ex spectabit Ubi
In Ceutẽ acc ẽ Perrꝰ Ubi parih fuso sanguine dulcꝭ aque fontꝭ
erupiñt Uud naro dño fomꝰ olei destendit in Tibeũ ubi tẽpli
pultrimi fundamẽta stine niis Irdiccio iacta surit etobi ꝓtubin¬
gimis tenpla fortissilma corruerũt. ubi suo celo lapsus saxum
et dictata diuinitꝰ iusanabilis morbi cura infiuta p̃tea quoło xr̃¬
suen oplero Si qn ar acelestita ad terrena mẽs fuerit corcuspiciet

Expanded text:
 Baptiste caput et Laurentii craticulam, advectumque Stephanum aliunde, unoque duos contentos hospitio; 36 spectabit ubi in crucem actus est Petrus, ubi Pauli fuso sanguine dulcis aque fontes eruperunt, unde nato Domino fons olei descendit in Tyberim, ubi templi pulcerrimi fundamenta estive nivis indicio iacta sunt, et ubi partu Virginis templa fortissima corruerunt, ubi Simon celo lapsus saxum  Constantini et dictata divinitus insanabilis morbi cura, infinita preterea, quorus
Abbreviated transcription (Latin):
Derit Epicureu uulgus qͥd ꝓuũciet Ego tã genĩosu ex̾cicũ oĩ¬
bus delics oiłꝯq uoluptãtibꝰ p̃tulerĩ quas fenꝰ aut uentꝰ oa
anibicio aut libido p̃stare põt om̃is eñs uiriis om̃is głia oĩs
honesta delectacõ in ardno sica ẽ ad obstena destendit con¬
fertuña Soũle pociꝰ te c̾dito ⁊ exiliu nũ geme qui tã ꝓculi
acentẽplada illiꝰ gliia recesisti. doler̃e ⁊. ego nc̃ ꝑĩt iceꝵ
tuã tiuiq exilũi nifere n tu illu imẜans tacite tẽ felitẽ abser¬
cia Iudicares Gatãdenti at compati uereor ne suꝑuaae ẜit pie¬
tatis nͥ forte falso gaudio gaudetẽ mfariea deura nredra fu¬

Expanded text:
ego tam generosum exercitium omnibus delitiis omnibusque voluptatibus pretulerim, quas somnus aut venter aut ambitio aut libido prestare potest. Omnis enim virtus, omnis gloria, omnis honesta delectatio in arduo sita est; ad obscena descenditur, confortunam; exulem potius te credito et exilium tuum geme, qui tam procul a contemplanda illius gloria recessisti. Dolerem et ego nunc pariter vicem tuam tuumque exilium miserarer, ni tu illum miserans tacite te felicem absentia iudicares. Gaudenti autem compati vereor ne supervacue sit pietatis, nisi forte falso gaudio gaudentem miserari,
Abbreviated transcription (Latin):
et utq aq de hebreor storns atnga bic mirate ille adulo¬
mn outis esouginquo Ierosolim̃a uenit uisura qd audiciat
licitꝰ quisq de futura tiniui meas suꝑ exgreces excrescente
uereo medic̃oq tam młta undiq ex omibꝰ t̾ris ac scłis occ̾sãt¬
riud̃ uero ut desiña quid hic muri est srũta tua młtoꝵ qui¬
demi s i his hino cõis aĩci fidei credita me in tña ãiciti
duulcedine captu t̾hit ᷑ p̾reẜum cũ nichil obscer eiũ q̃ in has
miramue quoꝵ nõ mĩtio est hĩta Non eras nõ patͥa no bel
lu no nõ fora ꝵ magͣ diuersitas auit inꝑitas scudioꝵ Con¬
fabulari tecũ his leis iocũdum aĩo m̃o fuit eritq iua
noce iocudiꝯ si qua nos ĩ uñũ sors ꝯͣxerit ħ ĩa manũ s¬
Norũ atq Iudicioꝵ ueritas quanta sit Epła
rrare quid ita te amor meis fallit in rebo nͥ sepedoc¬
tissimos fefellisset iuncissi q forrissios et altissios
pichinasset Excosisti ut igr ioto subscͥbere successit q

Expanded text:
e aliquid de Hebreorum historiis attingam, hinc miratrix illa Salomonis e longinquo Ierosolimam venit visura quod audierat;licitus, quique defuturam timui materiam, superexcrescentem vereo11 Quid vero, ut desinam, quid hic miri est si virtus tua, multorum quidem sed in primis huius comunis amici fidei credita, me in tuam amicitiam dulcedine captum trahit, presertim cum nichil obstet omnium que in his miramur quorum mlum non fortunarum magna diversitas aut imparitas studiorum? Confabulari tecum in his literis iocundum animo meo fuit eritque viva voce iocundius, siqua nos in unum sors contraxerit. Hic iam Morum ac iudiciorum varietas quanta sit. 1 Mirarer quid ita te amor meis fallit in rebus, nisi sepe doctissimos fefellisset vicissetque fortissimos et altissimus inclinasset. Extorsisti ut ignoto scriberem successit
Abbreviated transcription (Latin):
uero antem pendat an obstruat suñ exit fuñ uero id unu¬
ut acrit̾ qua iuꝑte u̾gant inspicias meqr siu ꝯsibui c̾ciore fatiaꝵ
mea sans no multũ inter fuerit quid de me homines existimet
aut loquat modo ꝯstiencie mec nõ premat acculeis qͣrdu cũ illa
pace heo extnabella no merua Cepi ego ꝑ lit̾as aliqua cio opi
mone adiectũ cenocare fi flectit᷑ instancia si obdurunt desista
frusta eecetabit᷑ nemo facile cogitͦ ad credendũ et sepe crestit¬
ex excusacõne suspicio uale Idiba ganuarii Aimonẽ
Ad Iohannẽ de bunaco causidicũ familiaris Epła .s.¬
t si ab adolescencia usq ad hãc etãte faciẽ in cũa puu¬

Expanded text:
ero aurem pandat an obstruat, suum erit; tuum vero id unuut acriter quam in partem vergat, inspicias, meque sui consilii certiorem facias. 4 Mea sane non multum interfuerit quid de me homines extiment aut loquantur, modo conscientie mee non premar aculeis; quandiu cum illa pacem habeo, externa bella non mevocare; si flectitur insistam, sin obduruit desistam: frustra enim retentabitur. Nemo facile cogitur ad credendum et sepe crescit excusatione suspitio. Vale. Idibus Ianuariis, Avinione. 8 Ad Iohannem de Bunio causidicum, familiaris. 1 Etsi ab adolescentia usque ad hanc etatem faciem michi tuam invi
Abbreviated transcription (Latin):
ũbiam oxadit ꝙ si unꝙͣ excidere debuisset fatebor fic ea magrendo
ab sui temoritas ẽ mułto faciliꝰ Indicci pot̾am ut p̃nti male dicerem
amore ut / ides alieña pariã mãm feci si qua nõ sua potza utro
seda fit ut arduror fides mea ex qͥbꝰ nemo me credo uire arguet
beo quatũ tͥ dedicũ infidelem illis defendi aut cañ ip̃am nõ patro¬
ii ossicio s amici ioq nõ argutꝰ neq conuiais aut ullis omiĩno
sarim fameq morsiliꝰ s asẜcione rere simplier ac modesta uł ꝙ raꝵ
in cãis neq suuio nouitt̾ neq collegio co ã quibꝰ ea ixerat ulla

Expanded text:
bum excidit? quodsi unquam excidere debuisset, fatebor, sive ea magnitudo animi sive temeritas est, multo facilius induci poteram ut presenti maledicerem qamore, ut vides, alienam patriam meam feci, siqua non sua patria virosecunda fit, ut arbitror, fides mea. Ex quibus nemo me credo iure arguet,beo, quam tibi deditum infidelem illis. Defendi autem causam ipsam non patroni officio sed amici, idque non argutiis neque convitiis aut ullis omnino salibus fameque morsibus, sed assertione rerum simplici ac modesta, ut, quod rarum in causis, neque Summo Pontifici neque collegio, coram quibus ea lis erat, ulla
Abbreviated transcription (Latin):
ua ex te olim didici fabella accipe ignis uetꝰ aqͣ suspicio sil
agebant iter cu ad quadruuu ꝑuenissent et suu qͥsq cal̾e
hoc suspicio me quide aut repire ꝑfacile est uos .i. pꝯtinuo mo¬

Expanded text:
uam ex te olim didici fabellam accipe. Ignis ventus aqua suspitio simul uam ex te olim didici fabellam accipe. Ignis ventus aqua suspitio simul agebant iter. Cum ad quadrivium pervenissent et suum quisque callem hec suspitio, ‘Me quidem’ ait, ‘reperire perfacile
Abbreviated transcription (Latin):
uenenis infeccũ alieña fam̃a inseciari qdq ego nuqͣr in ocio cogi¬
taui et p ea tͣnquillitate tp̃oꝵ nn sepe ne fari pullulat appetitꝰ
Id nc in hac tepe ͭ ͤ negocioꝵ q̃ michi iuix respirandũ spaciũ p̾stat
mutat repente studiis ac moribꝰ incepisse Audio ir a młtꝭ reu¬
endu prem ac pontisiẽr nr̃m secꝰ qͣr mexeo ͫ et qͣ uelle de me senti¬
re ꝙ nõ culpe sue tͥbuo si forͫ mee atqr aliene nequiciẽ Tuͥ añ
semꝑ de illis ais ac moribꝰ uisu fit. Si sub moris assentatoribꝰ cõi
pontificũ pͥncipũq ꝑiicie ip̃e sibi ne ꝓpie liqͣt ͣ  io tibi potissiu
hoc omis qd felicit᷑ sub ibis q̃ posui ut ingẽtem sts sibi qͣr ira ac do¬
lore dictatibo scͥpsi eplam representes q̃ si graui si stotiu atq etan
debitu aiuir legent inueu̾it et suspiconem male radicãta extre¬
pabit et ne unqͣ renastat᷑ eͥfficit hac tu queso iue uocis ope ꝓsi¬
quere et uale.
As eundem de suspiccione Epła A.¬

Expanded text:
is infectum, alienam famam insectari; quodque ego nunquam in otio cogitavi et in ea tranquillitate temporum unde sepe nefarii pullulant appetitus, id nunc in hac tempestate negotiorum, que michi vix respirandi spatium prestat, mutatis repente studiis ac moribus, incepisse. 3 Audio enim a multis reverendum patrem ac pontificem nostrum secus quam mereor et quam vellem, de me sentire; quod non culpe sue tribuo sed fortune mee atque aliene nequitie. Tu michisemper de illius animo ac moribus visum sit, si submotis assentatoribus, comuni pontificum principumque pernicie, iphoc honus, quod fideliter subibis, imposui, ut ingentem sibi quam ira ac dolore dictantibus scripsi, epystolam representes, que si generi, si statui atque etati debitum animum legentis invenerit, et suspitionem male radicatam extirpabit et ne unquam renascatur, efficiet. Hanc tu, queso, vive vocis ope prosequere et Vale. 7 Ad eundem, de suspitione. 1 Q
Abbreviated transcription (Latin):
scatebris ma ẽ uñ iux equos auulsimꝰ hic uo supra qͣr fieri posse
uideat ͣ iociudissime excipior nucio dñoꝵ me preuenat quor
sepe magnifice ip̃a reꝵ nͣa succubuit Apparata ossipare cenao
erat exrͣna iumna ꝑegne epule obsequio si biospites leti iulto de/¬
niq urbana om̃io pret᷑ locũ qͥ quas yeme su sic estas rdiaidẽ
mis quide mustai domo ac culitu quoꝵ mm ᷑ admorat mat̾is

Expanded text:
scatebris via est, unde vix equos avulsimus. 3 Hic vero supra quam fieri posse videatur, iocundissime excipior; nuntius dominorum me prevenerat, quorum sepe magnificentie ipsa rerum natura succubuit. Apparata opipare cena erat; externa vina, peregrine epule, obsequiosi hospites, leti vultus, denique urbana omnia preter locum, qui qualis hieme sit, estas indicio est; nunc quidem muscarum domus a
Abbreviated transcription (Latin):
at auẽu argetũ a iolia a ronilia anuli armile sigͣ coͣ cuma¬
ta nosa Corĩchea fulgentes gẽme rotudissime a argarite
Marmor nrieũ sculptũ ebur ꝑicte tabule uiue ac spirãtes
statue radiantes purpure cͫ id geno fex ac purgameta t᷑¬
rar ul fuliginosoꝵ deca arnficũ ai aicꝰ single qddam et
In extimabiłe bõñu ẽ ꝙ nõ ferãt uẽti nõ ur̃at ꝑriune ro feagat¬

Expanded text:
iat, aurum argentum monilia anuli armille signa toreumata, vasa chorintia, fulgentes gemme, rotundissime margarite, marmor niveum, sculptum ebur, picte tabule, vive ac spirantes statue, radiantes purpure ceteraque id genus, fex ac purgamenta terrarum vel fuliginosorum decus artificum! 2 Amicus singulare quoddam et inextimabile bonum est, quod non fera
Abbreviated transcription (Latin):
idicu qta fam̃a qua interamĩates mei nõis ut cũa cus¬
todio ad incorupn uidicis cbunal inuitã tlris no qd orgie¬
metirhes ei cui nuꝑ ortatu tuo scͥpser̃i ut ceta cuctu susc̃o
mosut q nos a gallis ac gͣmanis alpes çierte sonabaffris
ucclis q ca diũsitas ut ꝙ alt̾i exigna se̾bend cã fuit sic huit¬
penita nlła. Notꝭ quids ac familia ribꝰ aic̃is interdir st̾be¬
re sepio uero resc̾bere soleo no tom cupidiẽ ¶ laudis ꝙͣ sepe
uenie et tolloqudu q̃rda n u ꝑua dulcedine ignorꝭ precpne
no solco Pce gͥ amice ꝑce fam̃a ciuo intͦ cultores scio nõ ul¬
si que fũt ꝯtentꝰ noli nouos querere et felix errore tuo ut ali ait
ilłe noli alios inerrõre cogere illos preserti qui et cogi nẽqũt
et maiore ridigo ex uͦ qͣ ex blando errore ꝑcipiũt nolupta¬
tẽ Noli qͦ ꝯmit̾e ut tibi curiositate ninio delectato tuia peat
ore iudicio tetegat᷑ ͣ simłq in uełu quo sub occłis cuis lateo

Expanded text:
 Ita famam quam inter amantes mei nominis utcunque custodio, ad incorrupti iudicis tribunal invitam trahis; nam quod argumentum habes eius cui nuper hortatu tuo scripserim, ut cetera cunta similia mos; utque nos a Gallis ac Germanis Alpes aerie, ab Afris oculis quanta diversitas, utque alteri exigua scribendi causa fuit, sic huie. 4 Notis quidem ac familiaribus amicis interdum scribere, sepius vero rescribere soleo, non tam cupidine laudis quam spe venie et colloquendi quadam non parva dulcedine; ignotis et precipue  oro famam meam, cuius inter cultores, scio, non ulsiqui sunt contentus, noli novos querere et felix errore tuo, ut ait ille, noli alios in errorem cogere, illos presertim qui et cogi nequeunt et maiorem rigido ex vero quam ex blando errore percipiunt voluptatem; noli quoque committere ut tibi curiositate nimia delectatio tua pereaore iudicio retegatur, simulque michi velum quo sub oculis tuis lateo,
Abbreviated transcription (Latin):
ħic ar m sim̃a ut nosti rii quoqr auida nuratorq qui ad te
tn ꝓmerendu se anuicicie nr̃e iuiribꝰ ad iutũ putet lñc de re
spans et tui nũc indigiis fauoris fac oro mi Reli ut qd oppi¬
hat e tiat᷑ qd sꝑat iueniat q̃d̾ petit accipiat quo indiget E¬
fruat et uale nr̃i memio lucinarie 4ͦ hobis Iuł nocte me¬

Expanded text:
i quoque avidus miratorque, qui ad te tamen promerendum se amicitie nostre viribus adiutum putet; hinc de te sperans et tui nunc indigus favoris, fac oro, mi Leli, ut quod opinatur sciat, quod sperat inveniat, quod petit accipiat, quo indiget perfruatur. Et vale, nostri memor. Luciarie, IV Kal. Iulias, nocte me
Abbreviated transcription (Latin):
eet q ad ira dei malignoꝵ q hominũ furoͣ addico hei pe
ian deffit̾e incipio atq illoꝵ more quos uicine febris po
oreo inuaserit tͥsti iam frigore ꝯtͣmesco Iom fcm̃ ẽ qd quasi ne
audeo etlibens ad modũ ab his curis atq ab hoc ẜmone diuelio¬
rer s inpellit tͣhitq añi doloͣ ardorq ppositi lincͣq ẽc qͥda tui q̃¬
di qͥdem duos amicos nõ forͣ reliq̃rat et si .i. aͣs reliqͥsset hiti so¬
li er̃at quiba cũ uite qd restat illa nõ phibente tͣnsigi posse iudeba
Quid .i precor obstabat nc̃ diuitie nõ pauptas nõ inpitas nolup¬
tãtũ no amicitie malũ ing̃es occupatõ aninꝰ in quatuor ꝓc¬
toribꝰ unꝯ erat Itaq gloriaba antiqͥtate rarꝭ quide ⁊ indiu̾sis¬

Expanded text:
essetque ad iram Dei malignorum quoque hominum furor additus. Hei michi! essetque ad iram Dei malignorum quoque hominum furor additus. Hei michi! iam deficere incipio, atque illorum more quos vicine febris primus horror invaserit, tristi iam frigore contremesco. Iam factum est quod quasi nunc audeo, et libens admodum ab his curis atque ab hoc sermone divellerer, sed impellit trahitque animum dolor ardorque propositi livorque etiam quidam tui, qSiquidem duos nobis amicos fortuna reliquerat; etsi enim alios reliquisset, hi tamen soli erant quibuscum vite quod restat, illa non prohibente, transigi posse videbatur. Quid enim, precor, obstabat? Non divitie, non paupertas, non imparitas voluntatum, non amicitie malum ingens, occupatio; animus in quattuor pectoribus unus erat. 4 Itaque gloriabar antiquitatem raris quidem et in di
Abbreviated transcription (Latin):
bris fida coitato secͣtoꝵ Quãtũ uero et amabat Qũeto ueder¬
recupiobat ꝙͣ in t̾uis occlis iom iudeb̾at qͣrtu u̾ite t̾us solucit᷑
set metu poito prefundabat᷑ alac̾tate mirabili Et hic quidẽ ꝙ si
ne mltꝭ lacͥmis no dico et cũ pluribꝰ dicẽre nͥ preerdentiba malit
exaustos hoste occlos acq oms si q sunt iacͥmar reliquias insta
pence corecto ad uesꝑam postq cena cũ amicis et qd occidui tp̃r̃is
git mane aũt rapida morte subtͣctꝰ ẽ Ae nequid de fumesca ꝯsue¬
tudine laxaretur tilio in explcto illu fili oñus familia ꝯsecuti
sũt Ite ne mortałs excuate anchelate laborate curite terras et
mania ut nõ secuturas opes nc masuram gliam tumulatus. som¬
nus est uita qua degunꝰ et quidquid in ea geritur somo silimũ Sola
mors sonum eis er soma discutit o si pͥus ex ꝑgisti datu sit Tu
leseundem de anua morte uiolenta.9.
ondu satis fecẽra foi iusi acuciori cuspide raresꝰ ĩpetere

Expanded text:
 vero te amabat, quantum videre cupiebat, quem internis oculis iam videbat, quantum vite tue solicitus set, metu posito perfundebatur alacritate mirabili. Et hic quidem — quod sine multis lacrimis non dico et cum pluribus dicerem nisi precedentibus malis exhaustos hosce oculos atque omnes, sique sunt, lacrimarum reliquias instanpente correptus, ad vesperam postquam cenam cum amicis, et quod occidui temporis git, mane autem rapida morte subtractus est. 5 Ac nequid de funesta consuetudine laxaretur, triduo inexpleto illum filii omnisque familia consecuti sunt. Ite nunc, mortales, estuate, anhelate, laborate, circuite terras et maria ut non secuturas opes nec mansuram gloriam cumuletis. Somnus est vita quam degimus, et quicquid in ea geritur somnio simillimum. Sola mors somnum et somnia discutit. O si prius expergisci datum sit! Tu 9 Ad eundem, de amici morte violenta. 1 Nondum satisfeceram fortune, nisi acutiori cuspide rursus impeterer
Abbreviated transcription (Latin):
auci  pusum inhostu cateruas cogere no quide mei q̃ ño mag¬
ni esst si que iigens cue fame fugies iactirea tibi n. su pbie da
dies est
ocunde inͥ semꝑ lre tue sunt tue p̾cipue du ulũt a suꝑis pꝑ¬
fecro solant apud inferos constitutu peccatoꝵ Eteor mor
ucis sic tencor nc absoliu ullis artiba possu res hud mira

Expanded text:
amicis pulsum in hostium cathervas cogere, non quidem mei, que non magna est, sed, que ingens, tue fame fugiens iacturam; tibi enim superbie dadies est. ocunde michi semper litere tue sunt, tunc precipue dum velut a superis profecte, solantur apud inferos constitutum. Peccatorum, fateor, meorum uncis hic teneor, nec absolvi ullis artibus possum; res haud mira,
Abbreviated transcription (Latin):
arta e ex quo Iralia repetes re ꝓcul ad fonte Sorgie lacͥmaten
lac̾mias dimisi nõ iube in longũ occtos reflecte hes pancrilos
dies numera et cogita quid cramo et quid sumo ubi dulces
ũc amici ubi sunt amati uultꝰ ubineeba mulcencia u̾mit ꝭ iocundo
ꝯu̾sacio Qd fulm̃e ista ꝯsupsit quis t̾re motꝰ currit euertit que te pes¬
tas emersit que abisso absorbuit Eripati erama ꝓpe iam soli sumꝰ
mutacone puenimꝰ ut expiri lic in ub̃ an pclara illa Epicurei
uote mire põssima dicere Satꝭ magnu alter alteri theatͫ sumꝰ qd ut
uere dici possit a ub qͣrdiu tũ dici pot̾it aut quis augur statuat
quorsũ nb datũ sit de huiꝰ mucui cheatri scabilitate confidere
alinsecꝰ mutatibo iam colunis quid .n. gͦ di tua iuita c̃tiõ hec scbe
q tuszec płegẽs de m̃a/ nimis cadũc simul ac supdu u ereu

Expanded text:
acta est, ex quo Italiam repetens, te procul ad fontem Sorgie lacrimantem lacrimans dimisi. Non iubeo in longum oculos reflectere; hos pauculos dies numera, et cogita quid eramus et quid sumus. Ubi dulces nunc amici, ubi sunt amati vultus, ubi verba mulcentia, ubi mitis et iocunda conversatio? quod fulmen ista consumpsit, quis terre motus evertit, que tempestas demersit, que abyssus absorbuit? 20 Stipati eramus, prope iam soli sumus. mutatione pervenimus, ut experiri liceat in nobis, an preclaram illam Epycuri vocem iure possimus dicere: «Satis magnum alter alteri theatrum sumus». Quod, ut vere dici possit a nobis, quandiu tamen dici poterit? aut quis augur statuat, quorsum nobis datum sit de huius mutui theatri stabilitate confidere, altrinsecus nutantibus iam columnis? quid enim ego de tua vita certior hec scribens, quam tu hec perlegens de mea? 22 Nimis caducum simul ac superbum anim
Abbreviated transcription (Latin):
frater amacissime quid dico un ordia qͦnam uertar un¬
iq dolor Terrõ undiq inune uno uideas ꝙ de tanca urbe apd
Uirgiliũ legisti nam crudelis nq luctꝰ uq pauor et plurio
optare cogor quid ⁊ dtur pucas si ad extrema senectũtẽ uene
initimis ac miẜet me mei Quid ir dicet qui hec audiet du qui
solame auxilui q aliis la cxꝯ̃ indebaris qui de menb ml medio¬
ere ꝑmiseras q maloꝵ usu obduxisse iam callu aduersa om̃s sor¬
cune tribulos osz qr duricie seu mag insilice obliguisse debueres
u̾ba magͥfica q̃ si ad ingenii laude nõ ad uite ꝯsiłiũ eefcrat᷑ qͦd
nͥ solitꝰ in anis et amosaꝵ delmimĩta sũt auriũ Prestolabamͣ

Expanded text:
frater amantissime, quid dicam? unde ordiar? quonam vertar? undique dolor, terror undique. In me uno videas quod de tanta urbe apud Virgilium legisti, nam crudelis ubique Luctus, ubique pavooptare cogor, quid dicturum putas si ad extremam senectutem venerintimis ac miseret me mei. 3 Quid enim dicent qui hec audient? ‘Tu qui solamen auxiliumque aliis laturus videbaris, qui de te nobis nil mediocre promiseras, qui malorum usu obduxisse iam callum adversus omnes fortune tribulos omnemque duritiem seu magis in silicem obriguisse debueras, verba magnifica, que si ad ingenii laudem non ad vite consilium referantur, quid nisi sonitus inanis et curiosarum delinimenta sunt aurium? 5 Presto
Abbreviated transcription (Latin):
queso tot p̾ẜtim adusantibꝰ tancebiuiꝰ et tam repentine magni¬
cudis cã fuit᷑ Dixerit aliquis fortasse gnͣac̃oi aptissimũ aũre ca¬
iudustam / usatilesꝙ aĩos et aplicabile ad oñis artes ingeniũ ĩt
tas numabit / Noñ inepte id quide dum menuu̾it setam diri
dum ciuitas / s ñc domꝰ exigua / nõ dic̃a t̾sdere ẜ nũt stare quidẽ
relinquerit so si m ꝑ igͣuia labi ꝑmictit᷑ quid sꝑareł ad qͣr¬

Expanded text:
queso, tot presertim adversantibus, tante huius et tam repentine magnitudinis causa fuit? Dixerit aliquis fortasse generationi aptissimum aerem caindustriam versatilesque animos et applicabile ad omnes artes ingenium inter causas numerabit; non inepte id quidem, dum meminerit se tandiu dum civitas sed nec domus exigua, non dicam crescere, sed nec stare quidem reliquerunt. Id si modo per ignaviam labi permittitis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uicror ftil aziea ca pinee neue forsita rudis leccor caꝑama¬
didici puter Cãpania dico inferioris ilamanie ut ne ulgo fert᷑
mo et na sum ius tenet et limo quol et quocũq sub aere mag
misit ilo ipe ipre quo ego ꝑcul a ͦ t̾rars orõe nascebar qͣrus ꝙ
orrigo fecit abienigena masuerudo aĩ et ꝯu̾seçio longior ator ya

Expanded text:
rudis lector Campaniam dici putet, Campiniam dico, inferioris Alemanie, ut nunc vulgo fertur, nio et natura suum ius teneret e limo quolibet et quocunque sub aere magnmisit illo ipso tempore quo ego procul alio terrarum orbe nascebar, quamvis, quem origo fecit alienigenam, mansuetudo animi et conversatio longior atque in
Abbreviated transcription (Latin):
ad cumũltu nͥ quida fois nõie nobies c̃uetiba accurenres coħbito
inpetu seq̃ntͫ curpida cat̾uam et cͥenta spolia sius lareb̾ exceꝑis
sent olipͫ aduc e s in manibꝰ hñter ꝓcul me incer siluas uisũ
nilq de illo ut ħ aliud auditũ t̾ste ome uenti auferat necio an utͣ¬
qr exticro leuia latura fueri sir̃o nenpe quid agendu m clansis fo¬
ribo et ꝯsolatoriis exclusis dolori mo sola incunbere et nõ leuare
flemi aui ul oppniere ulł leire merore desideriũ ul inplere et

Expanded text:
ad tumultum, nisi quidam solo nomine nobiles e montibus accurrentes, cohibito ad tumultum, nisi quidam solo nomine nobiles e montibus accurrentes, cohibito isent. Olimpium adhuc ensem in manibus habentem procul inde inter silvas visum, nilque de illo post hec aliud auditum. 21 Triste omen venti auferant: nescio an utrunque extinctum levius laturus fuerim. Scirem nempe quid agendum michi: clausis foribus et consolatoribus exclusis, dolori meo solus incumberem, et vel levarem fletu animum vel opprimerem, vel lenirem merore desiderium vel implerem, et
Abbreviated transcription (Latin):
abcesẜat ego pit̾im mita in duicia fingeba hi ab ortu adorat ab oteasu
ille quis me lioĩr faciuoͣ Cenꝯ uita tͣnqllior has int̾ curas q̃ instat
uigui et excussa manu calamꝰ sc̃bente em forte ꝯceput Quid rei afferb
die ociꝰ excc̃amo lle gemitu ãba fiangetem infelix inqͥt nũcis sur
t amici tui suꝑ appenum ũtice senas in lac̾nũ mana maiderut here
hec suma fuit smpliciana nr̃m op̃t innocetissimmq moetałur qͦ
cu force pͥmo ibat iusidias lapsum ac repente anprehensũ ꝑut gͣdios
cãinficiu coreuisse mex olipͣ clamore excitu aduolasse soiuq inter
dece aut plurs sicaricos seͥpto mucne astituisse mltisqr ul neciba
dat ac acceptꝭ iux tande equo sci mulis aꝰ açro uinũ euasisse pre¬
done sublata ne integra occisi preda gressu pra pido sic fugisse ut
laoore sinil et consciã fatigati facile caꝑi poruerit collectꝭ ag̾stiba

Expanded text:
abscesserat; ego interim multa michi dulcia fingebam: ‘Hi ab ortu aderunt, ab occasu ille; quis me hominum felicior? cuius vita tranquillior?’ Has inter curas que instantis Dirigui, et excussus manu calamus; scribentem enim forte compererat. ‘Quid rei affers? dic ocius’ exclamo. Ille gemitu verba frangente: ‘Infelix’ inquit, ‘nuntius sum tibi. Amici tui super Apennini verticem sevas in latronum manus inciderunt’. ‘Heu’ hec summa fuit. Simplicianum nostrum, optimum innocentissimumque mortalium, qui tum forte primus ibat, in insidias lapsum ac repente compressum, inter gladios carnificum corruisse; mox Olimpium, clamore excitum, advolasse solumque inter decem aut plures sicarios stricto mucrone constitisse, multisque vulneribus datis et acceptis, vix tandem, equo stimulis adacto, vivum evasisse; predones, sublata nec integra occisi preda, 20 gressu prerapido sic fugisse, ut labore simul et conscientia fatigati, facile capi potuerint collectis agrestibus
Abbreviated transcription (Latin):
as eo die quo suustrũ pedẽ domo extulit insidias tẽcederũt iis¬
qͣ nist in sum nr̃o mũtare ausi sunt qdq auoꝵ tͣpr̃iba cogi¬
tare ẽt in cubitũł timuissent id sub occas ur̃is et in uia pblita
ceudeui atq i nolleranda ꝓes audacia ꝑegerũt Quid scela si in¬
ult liquit accũ est de statu pbłico / accũ de iustit accũ demqi de
sasute delibrtate de glis/ Corruit fundametũ suꝑ qd usqr ad R¬

Expanded text:
ab eo die quo sinistrum pedem domo extulit, insidias tetenderunt, nusquam nisi in sinu vestro mactare ausi sunt, quodque avorum temporibus cogitare etiam in cubilibus timuissent, id sub oculis vestris et in via publica crudeli atque intoleranda prorsus audacia peregerunt. 21 Quod scelus si inultum linquitis, actum est de statu publico, actum de iustitia, actum denique de salute, de libertate, de gloria. Corruit fundamentum illud super
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse as tu ꝑtul dubio nõ miraris qui tue sedis dirite
ño ignoras Neq eg̃o cam ostãt ͦͣ hec dicer̃e nͥ .uͣ. sedis an¬
tistite et hos R. cardine fulgidos atq alios ueb̃i prelatos
familiale nouissem/ Que familiaritas in illor adeubate fe¬
bicitat᷑ iudico me ñ suat errare dr incerserã adriani pa¬
pe ña dt cd regiis omiba ẽ notͣͫ qui traditũ sibi diadema ut
Salerio cit pͥusqͣͣ capiti inꝑon̾et retẽtũ diu ꝯsiderans di-¬
xit d nobile ing q̃ felicẽ p̃anũ ꝙ si quis penitꝰ ꝯg̾stat qͣ
mltꝭ ꝑicłis sit referto ne hui quĩde iacente tollere uellet

Expanded text:
e sedis duritiem non ignoras. 25 Neque ego tam constanter hec dicerem, nisi romane sedis antistitem et hos romano cardine fulgidos atque alios urbium prelatos familiariter novissem; que familiaritas in illorum adumbrate felicitatis iudicio me non sinit errare. Dictum interseram Hadriani pape. Nam dictum illud regis omnibus est notum, qui «traditum sibi dyadema» ut Valerius ait, «priusquam capiti imponeret, retentum diu considerans dixit: ‘O nobilem magis quam felicem pannum, quem siquis penitus cognoscat quam multis periculis sit refertus, ne humi quidem iacentem tollere vellet
Abbreviated transcription (Latin):
lectu custodem domꝰ cũ illaꝵ tenore acordem audio tͥstis et admirãs s
quid agere Tanto illi ante disceserat ut iam et exꝑectatore redicu liat
demẽs et negligeciã acnsarẽ q postqͣr debito longĩo iusae nni efanut̾
Eflorencia misi uicio rem excrcitas amicu atq illd adicies ut euder
nrciũ alt̾i uͥcunq locoꝵ eẽt mit̾e̾r cͥ et iulta ꝑ eos dies scͥpsera et t̃nc

Expanded text:
, literisque perlectis custodem domus cum illarum tenore concordem audio, tristis et admirans. Sed quid agerem? Tanto illi ante discesserant ut iam et expectarem reditum, ah demens, et negligentiam accusarem; que, postquam debito longior visa est, unum e famulis Florentiam misi, viciniorem excitans amicum atque illud adiciens, ut eundem nuntium alt
Abbreviated transcription (Latin):
cita satt icines iutruoto ꝑ hospiçiba atqr assidius lucs soli¬
tudo illis et uestitas damnosaq billa succederet Issem credonti¬
qr in casdem manꝰ forsitam inpellete me fato meo nͥ me ãmi tr̃s
et ualitudo flagiũo tenuissont nee id c̾eo in ino an uc̃citati arũs
an ꝯpediba rupt desiderio prat adhuc mitat inc̾tit et lide sut

Expanded text:
cilicet interrupto, pro hospitibus atque assiduis lucris solitudo illis et vastitas damnosaque bella succederent. 24 Issem credo utique in easdem manus forsitan impellente me fato meo, nisi me anni tempus et valitudo fragilior tenuisset. Nec idcirco minus an necessitati animus an compedibus r
Abbreviated transcription (Latin):
ce fabella tibi tua posto tos amicos pgero at çiua ultima ꝑs si
absꝙ excepcione u̾a est ue quit᷑qͣr mlta u̾ba ꝓfuderi In hoc gͥ acum
tũn ut exerceas ueli Nle quid adlras meas respondeat audiemo
no om̃ia tñ expen et lingua ul calama mltã .n hors hca fros¬
qr ipa gestꝭ coĩor accento pes manꝯ occłi suppliciũ loqñtͦ sab

Expanded text:
ero, cuius ultima pars si absque exceptione vera est, nequicquam multa verba profuderim. In hoc igitur acumen tuum ut exerceas velim. Ille quid ad literas meas respondeat, audiemus; non omnia tamen expediet lingua vel calamus; multa enim oris habitus fronsque ipsa gestus color accentus pes man