comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E quor et in tremulo tubrant incẽdia põto
Ecce inter medios cedum ubtira furores
Fulgenti dextram mucrone armata mariti
e t leua infoclix ardentem lampada quassas
Squalentẽ crepta coma ac luẽtia planctu
Pectora nudans ostendens saua. lacertis
Ad tumulum mum suꝑ ista cadauera feri¬
Qualis ubi inferni diru tonat aula paretis
Iraq turbatos ex arcet regia manes
Allecto solui añ dei sedemq tremenda
Tartareo est operata ioui poenasq ministrat
Arma uiri multo nuꝑ deffensa cruore
Imponit tumulo illacrimãs manesq p̾cata
Acciperent se se flagrantem lampada sudit
Tunc rapiens letum tibi ego hocait optime cõrtrx
Ad manes en ipsa ferro sic ense recepto
Anna super ruie & flammas inuadit hiatu
Semiambusta iacet nullo discrimine passi
Infcelix obittis petmixto funere turba¬
Ceu stimtilante fame cumuictor ouilia tadez
F aucib inuasit sic leo mandiiq hianu
Ore sremẽs imbelle pecus padulo q redũdat

Expanded text:
aequor, et in tremulo uibrant incendia ponto. aequor, et in tremulo uibrant incendia ponto. Ecce inter medios caedum Tiburna furores fulgenti dextram mucrone armata mariti et laeua infelix ardentem lampada quassans squalentemque erecta comam ac liuentia planctu pectora nudatis ostendens saeua lacertis ad tumulum Murri super ipsa cadauera ferqualis, ubi inferni dirum tonat aula parentis, iraque turbatos exercet regia manes, Alecto solium ante dei sedemque tremendam Tartareo est operata Ioui poenasque ministrat. arma uiri multo nuper defensa cruore imponit tumulo inlacrimans, manesque precata acciperent sese, flagrantem lampada subdit. tunc rapiens letum Tibi ego haec ait ‘optime coniunx, ad manes, en, ipsa fero.’ sic ense recepto arma super ruit et flammas inuadit hiatu. Semiambusta iacet nullo discrimine passim infelix obitus, permixto funere, turbaceu, stimulante fame cum uictor ouilia tandem faucibus inuasit siccis leo, mandit hianti ore fremens imbelle pecus, patuloque redundat
Abbreviated transcription (Latin):
Quoruis huc ferz clamat cõuerte liconna
Ecce simul iugulum perfoderat ense licormas
Sed magno quoniã Eurimedon suroriste sonabat
Cum planto gemineq nots decepta figur
Funera mutaio reuocabat nomina mater
Donec transacta tremehunda ꝑ tibera ferro
Tunc ee ambiguos cecidit super iscia natos
Quis diros urbiꝰ casus laudandaq mõstra
Ct sidei poenas actristia facta pior
Imperat & uoluens lacrimis uix punina fletu¬
Cessassent castra ac miscrescere nescius hostis
Urbs habitata diu fidei caeloq parẽte
Murorum repentes ruit inter persida gentis
Sidonię cela atq imania facta tuoꝵ
Iniustis neglecta deis furit ensis ee ignis
Quiq caret flama sccelerum est locus erigit airo
Nigrantem fumo robur alta ad sidera nubem
Ardet in excelso procen uertice mõtis
Arx intacta prius bellis hine punica castra
Littoraq et totam solin spectare saguntum
Ardent tecta deum resplendet imagine flãmȩ

Expanded text:
Quo ruis? huc ferrum clamat conuerte, Lycorma, Quo ruis? huc ferrum clamat conuerte, Lycorma, ecce simul iugulum perfoderat ense Lycormas. sed magno Quinam, Eurymedon, furor iste? sonabat cum planctu geminaeque notis decepta figurae funera mutato reuocabat nomine mater, donec transacto tremebunda per ubera ferro tunc etiam ambiguos cecidit super inscia natos. Quis diros urbis casus laudandaque monstra et Fidei poenas ac tristia fata piorum imperet euoluens lacrimis? uix Punica fletucessassent castra ac miserescere nescius hostis. urbs, habitata diu Fidei caeloque parentem murorum repetens, ruit inter perfida gentis Sidoniae tela atque immania facta suorum, iniustis neglecta deis: furit ensis et ignis, quique caret flamma, scelerum est locus. erigit atro nigrantem fumo rogus alta ad sidera nubem. ardet in excelso proceri uertice montis arx intacta prius bellis hinc Punica castra litoraque et totam soliti spectare Saguntum, ardent tecta deum. resplendet imagine flammae
Abbreviated transcription (Latin):
Obliquos uersat materna per uhera uisus¬
N ic raptam liberans dillecte incolla secũnꝰ
Coniugis increpitat sese mediumq fauorẽ
Proiccta damnat stupefadus membra bipeni
Nec tamen euasisse datur nam uerbera ennis
I ncutit atq atros insibilat ore umores
Sic thalami fugit omnis amor dulcesq mauto
Effluxere et subiere oblicua rede
Ille iacit totis connixum uinb egrum
In flamas corpus dempsum qua rurbine nigro
Exundat fumans piceus caligine uertex
At medios inter coetus pietate sinistra
Infcelix timbrene furis poenoq paretis
Dum properas ausserre necem redolẽtia sorma
Ora tuam laceras temerasq simillima membra
Uos etiam primo gemini caeciditis in auo
Cunmedo fraire et sratre mentce licorma
Cuncta pares dulcisq sua nomina natis
Sedlere et in uultu gemunci stare suoꝵ
Iam fixus iugulo culpa te soluerat ensis
Curimedon intermisere lamenta senecte
Dumq mali turbata parens deceptaq uisis

Expanded text:
obliquos uersat materna per ubera uisusobliquos uersat materna per ubera uisus. hic raptam librans dilectae in colla securim coniugis increpitat sese mediumque furorem proiecta damnat stupefactus membra bipenni. nec tamen euasisse datur; nam uerbera Erinys incutit atque atros insibilat ore tumores. sic thalami fugit omnis amor, dulcesque marito effluxere tori, et subiere obliuia taedae. ille iacit totis conisus uiribus aegrum in flammas corpus, densum qua turbine nigro exundat fumans piceus caligine uertex. At medios inter coetus pietate sinistra, infelix Tymbrene, furis, Poenoque parentis dum properas auferre necem, reddentia formam ora tuam laceras temerasque simillima membra. uos etiam primo gemini cecidistis in aeuo, Eurymedon fratrem et fratrem mentite Lycorma, cuncta pares; dulcisque labor sua nomina natis reddere et in uultu genetrici stare suorum. iam fixus iugulo culpa te soluerat ensis, Eurymedon, inter miserae lamenta senectae, dumque malis turbata parens deceptaque uisis
Abbreviated transcription (Latin):
Quam leri perserre moras abrumpere uita
Oerius attoniti quennt luceq grauãt᷑
Certañ structus subrecte molis ad astra
I n media stent uite rogus portantq trahũt ꝙ
Ti prisca aduectos rutuloꝵ ex urbe penates¬
N uc quicꝗd superest capus clypeosq simuloꝵ
I nsaustos iaciunt enses et condita bello
es odiunt pocnitus terrae gaudentq superbi
Uictoris predam flammis donare suppremis
Qua postꝙͣ congesta uidet feralis erinis
Tampada flaminiferis tinctam flegetõus ĩ udis
Quassat et inferna superos caligine condit
Inde opus aꝯgressi totoq nobile mũdo
Ei ernum iuicus infoclix gloria seruat
Princes thesiphone lentum indignata paretez
Precessit ouians capulũ cũctãteq impulu ẽse
Et leuum insonuit stigio bis terq flagello
I nuitas maculant cognato sanguine dexiras
Miranturq nephas aduersa mente peractum
Ci sactu sccelen illacrimãt hic turbidus ira
Et rabie cladum perpesse q ultima uitae

Expanded text:
quam leti perferre moras: abrumpere uitam quam leti perferre moras: abrumpere uitam ocius attoniti quaerunt lucemque grauantur. certatim structus subrectae molis ad astra in media stetit urbe rogus: portantque trahuntque et prisca aduectos Rutulorum ex urbe penates. huc, quicquid superest captis, clipeosque simulque infaustos iaciunt enses et condita bello effodiunt penitus terra gaudentque superbi uictoris praedam flammis donare supremis. Quae postquam congesta uidet feralis Erinys, lampada flammiferis tinctam Phlegethontis in undis quassat et inferna superos caligine condit. inde opus aggressi toto quod nobile mundo aeternum inuictis infelix gloria seruat. princeps Tisiphone lentum indignata pauentum pressit ouans capulum cunctantemque impulit ensem et dirum insonuit Stygio bis terque flagello. inuitas maculant cognato sanguine dextras miranturque nefas auersa mente peractum et facto sceleri inlacrimant. hic turbidus ira et rabie cladum perpessaeque ultima uitae
Abbreviated transcription (Latin):
Posse capi quis telu ingens contra aspera moͬs ẽ¬
D estris seruitu manibo subducite matres
Ardua uirtutem profere uia pergite primi
Nec facilem populis. nec notã inuadere laude᷑
His tibi turbatas hortatib imptilit aures
Inde petit tumulum summo quẽ uernce motig
Amphitrioniades spectandum ex aquore nautis
Struxerat et grato cineres decorarat honore
Excitus sede horrendum prorumpit ab ima
Ceruleus maculis auro squalentib anguis
Ignea sanguinea radiabant lumina flãma
Oraq tubranu stridebant sibila ligua
Isq inter trepidos coctus mediamq per urber
Uoltut et muris propere delabit᷑ altis
Ac simul profuge uicina ad littora tendit
Spumantisq freti preceps immergit᷑ undis
Tũ uiero exccissi amẽtes ceu prodita tecta
E ⁊ palsi fugeant manes umbreq recusent
Captiuo latuisse solo sperare saluti
Pertesum clamantq cibos agit adlita erinis
Naud grauio duns diuum in demẽtia rebo

Expanded text:
posse capi, quis telum ingens contra aspera mors esposse capi, quis telum ingens contra aspera mors est, uestris seruitio manibus subducite matres. ardua uirtutem profert uia: pergite primi nec facilem populis nec notam inuadere laudem.’ His ubi turbatas hortatibus impulit aures, inde petit tumulum, summo quem uertice montis Amphitryoniades spectandum ex aequore nautis struxerat et grato cineres decorarat honore. excitus sede, horrendum, prorumpit ab ima caeruleus maculis auro squalentibus anguis. ignea sanguinea radiabant lumina flamma, oraque uibranti stridebant sibila lingua. isque inter trepidos coetus mediamque per urbem uoluitur et muris propere delabitur altis ac similis profugo uicina ad litora tendit spumantisque freti praeceps immergitur undis. Tum uero excussae mentes, ceu prodita tecta expulsi fugiant manes, umbraeque recusent captiuo iacuisse solo. sperare salutem pertaesum, damnantque cibos: agit abdita Erinys. haud grauior duris diuum inclementia rebus
Abbreviated transcription (Latin):
Haec bello uacuos et seui turbine martis
Lugebat thalamos murros spoliata manto
Clara gents. elaꝵq trahens a sanguine nõm
Cui uultus inducta pares disiectaq crines
Eumenis in medidꝰ inumpit curbida coetus
Et mocstas lacerata genas quis terminus ĩꝗt
Stat sidei proauisq datus uidi ipsa cruetu
I psa meum uidi lacerato uulnẽ nostras
Terentem mumiõ noctes ac dira sonãte
Eripe te comirx miscrandae casib urbis
Et fuge si terras adimit tuctoria poeni
Ad manes tiburna meos cecidem penates
Occidimtis rutuli tenet omnia prinicus ensis
Mens horret nec adhuc oculis absistit imago
N ulla ne postac tua tecta saguntae tudebo
Fcelix inuire patriaq supenstite fcclix
At nos sidoniis famulatũ matribo actas
Post belli casts uastiq pericula ponti
Karthago aspiciet uictrx tandẽq scipiemu
N orte obita libiae gremio captitia iacebo
Sed tios o iuuenes tietuit quos cõscia uintis

Expanded text:
haec bello uacuos et saeui turbine Martis haec bello uacuos et saeui turbine Martis lugebat thalamos, Murro spoliata marito, clara genus Daunique trahens a sanguine nomen. cui uultus induta pares disiectaque crinem Eumenis in medios inrumpit turbida coetus et maestas lacerata genas Quis terminus? inquit ‘sat Fidei proauisque datum. uidi ipsa cruentum, ipsa meum uidi lacerato uulnere nostras terrentem Murrum noctes et dira sonantem: ‘Eripe te, coniunx, miserandae casibus urbis et fuge, si terras adimit uictoria Poeni, ad manes, Tiburna, meos; cecidere penates, occidimus Rutuli, tenet omnia Punicus ensis.’ mens horret, nec adhuc oculis absistit imago. nullane iam posthac tua tecta, Sagunte, uidebo? felix, Murre, necis patriaque superstite felix. at nos, Sidoniis famulatum matribus actas, post belli casus uastique pericula ponti Carthago aspiciet uictrix, tandemque suprema nocte obita Libyae gremio captiua iacebo. sed uos, o iuuenes, uetuit quos conscia uirtus
Abbreviated transcription (Latin):
Tesi phone imos agitantem uẽbere manes
Ci palmas tendens hos inquit nodis alumna
Hos inuros impelle manti populumq feroce
Dextris sternetuis Iuno iubet ipia ꝓpinqua
Effectus studiumq tuu quo comprimit ora
Cerberus ac mixto quae sprimat felle uenena
Et quicꝗd scoeleꝵ poenar quicquid ee ire
Pectore fecundo coquitur tibi cogere preceps
Trutulos tota q herebo imite saguntu
Nac mercede fides constet delapsa ꝑ auras
Sic uoce instimulans dextra dea co̾cita saẽua
Fumenida incussit muris tremtutq repente
Monscirctim &e grauior sonuit per litrora flucus
Sibilat insurgens capit et turgentia circha
Multus cola micat squalent tergore serpẽs
Mors gradittir uasto caua pandens guitura ritu
Casuiro q inhiat populo tunc luctus et atri
Pectora cuctinstant plantus mocrorq dolorq
Atq omnes adsunt poene formaq trifauci
Personat in somnis lacrimose ianitor aulae
Protintis assimilat et faciẽ mutabile mostru
Tiburne gressumq simul sonitumq loquẽtis

Expanded text:
Tisiphonen imos agitantem uerbere manes, et palmas tendens Hos inquit ‘noctis alumna, hos muros impelle manu populumque ferocem dextris sterne suis: Iuno iubet. ipsa propinqua effectus studiumque tuum de Cerberus, ac mixto quae spumant felle uenena et quicquid scelerum, poenarum quicquid et irae pectore fecundo coquitur tibi, congere praeceps in Rutulos totamque Erebo demitte Saguntum. hac mercede Fides constet delapsa per auras.’ Sic uoce instimulans dextra dea concita saeuam Eumenida incussit muris, tremuitque repente mons circum, et grauior sonuit per litora fluctus. sibilat insurgens capiti et turgentia circa multus colla micat squalenti tergore serpens. Mors graditur uasto caua pandens guttura rictu casuroque inhiat populo: tunc Luctus et atri pectora circumstant Planctus Maerorque Dolorque, atque omnes adsunt Poenae, formaque trifauci personat insomnis lacrimosae Ianitor aulae. protinus adsimulat faciem mutabile monstrum Tiburnae gressumque simul sonitumque loquentis.
Abbreviated transcription (Latin):
Insperatus ad est uigor interuisq recusat
Dulcis honor diuae ee sacrum pro uirgine latũ
Et tacitus fessis perouantia pectora sensus
D el laeto grauiora pati sauasq ferasx
Attentare dapes et mensis adlere crime̾
Sed prohibet culꝑa pollutam extendere lucẽ
Casta fides paribq famẽ compescere mẽbris
Quam simtil iuisa gẽtis prospexit ĩ ame
Forte feirens se se libicis saturnia castris
Uirgineum ĩcrepitat miscentẽ bella furorẽ
Ae ꝙͦ ita iurbata gradum ciet otius atram

Expanded text:
insperatus adest uigor, interiusque recursat insperatus adest uigor, interiusque recursat dulcis honor diuae et sacrum pro uirgine letum. it tacitus fessis per ouantia pectora sensus uel leto grauiora pati saeuasque ferarum attemptare dapes et mensis addere crimen. sed prohibet culpa pollutam extendere lucem casta Fides paribusque famem compescere membris. Quam simul inuisae gentis conspexit in arce, forte ferens sese Libycis Saturnia castris, uirgineum increpitat miscentem bella furorem atque ira turbata gradum ciet ocius atram
Abbreviated transcription (Latin):
Statq dies ausis olim tam tnislib ultor
Sed me pollutas proꝑantẽ linquẽ ierras
Sedib his tectis ꝙ nouis succedere adegit
Fecundum in fraudes hominum genus impia liq
Et quantum terrent tantum metuetia regna
Et surias aun nec uilia pitemia sraudũ.
Omne decus multaq oppressum nocte pudores
Uis colitur iurisq locum sibi uendicat ensis
Li probris cessit uinus en aspice gentes
Nemo in sons pace̾ seruant comertia culpa
Sed secura tua fundata ut mornia dextra
Dignu te seruent memorando sine uigore
Dedita nec sessi transmitant corpora poeno
Quod solum nunc fata sinunt senesq futuri
Extendam leti decus atq in secula mut᷑a
Ipsaq laudatas ad manes prosequat umbras
Luctantem fatis petit et flammata saguntu
Inuadit mentes et pectora nota per errat
Immittitq animis nume tum fusa meduillis
Implicat atq sui flagrante inspirat amorem
Arma uolunt ientantq egros ad proelia nisus

Expanded text:
statque dies ausis olim tam tristibus ultor. statque dies ausis olim tam tristibus ultor. sed me pollutas properantem linquere terras sedibus his tectisque Iouis succedere adegit fecundum in fraudes hominum genus: impia liqui et, quantum terrent, tantum metuentia regna ac furias auri nec uilia praemia fraudum omne decus multaque oppressum nocte pudorem. uis colitur, iurisque locum sibi uindicat ensis, et probris cessit uirtus. en, aspice gentes: nemo insons: pacem seruant commercia culpae. sed si cura, tua fundata ut moenia dextra dignum te seruent memorando fine uigorem, dedita nec fessi tramittant corpora Poeno: quod solum nunc fata sinunt seriesque futuri, extendam leti decus atque in saecula mittam ipsaque laudatas ad manes prosequar umbrasluctantem fatis petit inflammata Saguntum. inuadit mentes et pectora nota pererrat immittitque animis numen. tum fusa medullis implicat atque sui flagrantem inspirat amorem. arma uolunt temptantque aegros ad proelia nisus.
Abbreviated transcription (Latin):
Linquentes clipeos anmorum tegmina mãdũt
De super hac celo spectans tirinthius alto
Illacrimant fracte ne quicꝗͣ casibus urbis
Nanq metus magniq tenent precepta paretis
Ne saue tendat contra decreta nouercae
Sic igitur ccepta occultans ad limina sanctę
Condit fidei secretaq peciora tentat
Archanis dealeta polo tum forte remoto
Celicolum magnas uoluehat cõscia curas
Quam tali alloquitur uenie peccator honore
Ante iouem gnͣata decus diuumq hominũq
Qua sine nõ tellus pacem nõ aequora norint
Iustine consors tacitumq in pectore numen
Exitium netue dirum spectare sagũti
Et tot pandente prote dea cernere poenas
Uibem lenta potes monturtibi uulgus et unã
Te matres uncẽte same te mocsta uiroꝵ
Ora uocant primaq sonant ie uoce minores
Fet celo auxilium et fessis da surgere teb
Hac satus alemena estracuitalia uirgo
Cerno equidem nec pronihilo est mihi foedẽa rũpi

Expanded text:
linquentes clipeos, armorum tegmina mandunt. linquentes clipeos, armorum tegmina mandunt. Desuper haec caelo spectans Tirynthius alto inlacrimat fractae nequiquam casibus urbis. namque metus magnique tenent praecepta parentis ne saeuae tendat contra decreta nouercae. sic igitur coepta occultans ad limina sanctae contendit Fidei secretaque pectora temptat. arcanis dea laeta polo tum forte remoto caelicolum magnas uoluebat conscia curas. quam tali adloquitur Nemeae pacator honore: ‘Ante Iouem generata, decus diuumque hominumque, qua sine non tellus pacem, non aequora norunt, iustitiae consors tacitumque in pectore numen, exitiumne tuae dirum spectare Sagunti et tot pendentem pro te, dea, cernere poenas urbem lenta potes? moritur tibi uulgus, et unam te matres uincente fame, te maesta uirorum ora uocant, primaque sonant te uoce minores. fer caelo auxilium et fessis da surgere rebus.’ Haec satus Alcmena; contra cui talia uirgo: ‘Cerno equidem, nec pro nihilo est mihi foedera rumpi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oenoꝵ populos Romana ĩ bella uocabat
Tali sublimis dono notia tegmina latus
Aptat concutiens humeris celscisq profatur
Heu quantum ausonio sudabits arma cruore
Quas belli tundex poenas mihi curia pedes
Iamq senescebat uallatis moenibus hostis
Carpebatq dies urbem dum signa manusq
Expectant fessi socias tandem aquore uano
Auertunt oculos. frustrataq lutora ponunt
Et proprius suprema uident sedet acta medullis
Iamdudum atq inopes penitus coqt itima pestis
Est furtim lento miscris durantia tabo
Uiscera et exurit siccata sanguine tienas
Per longum celata fames iam lumina retro
Exesis fugere genis iam lunda sola
Tecta cute et uenis male iuncta tremecib ossa¬
Extant consumptis uisti deformia membris
U mentis rores noctis terram q madete
Solamen secere mali casso ꝙ labore
Esicco frustra pressernt robore sucos
N il temerare piget rabidi ieiunia uentnis
Insolieis adigunt uesci resolutaq nudos

Expanded text:
Poenorum populos Romana in bella uocabat. Poenorum populos Romana in bella uocabat. tali sublimis dono, noua tegmina latis aptat concutiens umeris celsusque profatur: ‘Heu quantum Ausonio sudabitis, arma, cruore! quas, belli uindex, poenas mihi, Curia, pendes!‘ Iamque senescebat uallatus moenibus hostis, carpebatque dies urbem, dum signa manusque expectant fessi socias. tandem aequore uano auertunt oculos frustrataque litora ponunt et propius suprema uident. sedet acta medullis iamdudum atque inopes penitus coquit intima pestis. est furtim lento misere durantia tabo uiscera et exurit siccatas sanguine uenas per longum celata fames. iam lumina retro exesis fugere genis, iam lurida sola tecta cute et uenis male iuncta tremeextant consumptis uisu deformia membris. umentis rores noctis terramque madentem solamen fecere mali, cassoque labore e sicco frustra presserunt robore sucos. nil temerare piget: rabidi ieiunia uentris insolitis adigunt uesci, resolutaque, nudos
Abbreviated transcription (Latin):
Ardor inest oculis toruumq minatur imago
Nec nõ et leuum clipei latus aspeta signis
Implebat spartana cohors hane ducit ouate
Ledeis ueniens uictor xantpptis amiclis
Iuxta triste decus pendet sub imagine pocne
Regultis et fidei dat magna exẽpla saguntos
Letiot ac contra facies agitata ferata¬
Agmina uenantum et celata mapalia sulge̾t
N ec procul usta cutẽ nignsoror horrida maur
Assuetas patrio mulcet sermone leenas
It liber campis pastor cui fine sine uillo
Inuetitum saltus penetrat pecus omnia poenu
Arment uigilem patrio de more secuntur
Cesaq latrator q cidon tectum q fociq
In silicis uenit et fistula nota iuuentis
Eminet excelso consurgens colle saguntos
Quam citum immensi populi condẽpsaq cĩgu̾e
Agmina certantum pulsantq tremẽtib hastis
Extrema clipei stagnabat hiberus in ora
Curuatis claudens ingentẽ flexibo orbe
Hannibal abrupto transgressus foedere ripas

Expanded text:
ardor inest oculis, toruumque minatur imago. ardor inest oculis, toruumque minatur imago. Necnon et laeuum clipei latus aspera signis implebat Spartana cohors; hanc ducit ouantem Ledaeis ueniens uictor Xanthippus Amyclis. iuxta triste decus pendet sub imagine poenae Regulus et fidei dat magna exempla Sagunto. laetior at circa facies: agitata feraagmina uenatu et caelata mapalia fulgent, nec procul usta cutem nigri soror horrida Mauri adsuetas mulcet patrio sermone leaenas. it liber campi pastor, cui fine sine ullo inuetitum saltus penetrat pecus: omnia Poenum armenti uigilem patrio de more secuntur, gaesaque latratorque Cydon tectumque focique in silicis uenis et fistula nota iuuencis. eminet excelso consurgens colle Saguntos, quam circa immensi populi condensaque cingunt agmina certantum pulsantque trementibus hastis. extrema clipei stagnabat Hiberus in ora, curuatis claudens ingentem flexibus orbem. Hannibal abrupto transgressus foedere ripas
Abbreviated transcription (Latin):
Molib ha claudunt portus his tecta domusq
P artiris iuste bitia ueneranda senecte.
O stentant captit efossa tellure repertu
B ellatoies equi atq omen clamore salutant.
Na sinter spetics orbatum classe siusq
E neam pulstim pellago dextraq precante
Cernere crat frõte hunc auide regina serena
Infcelix aciam uultu spectabat amico
Ninc et speluncam foretinaq foedeta amatus
C allaice fecere manus et elamor ad auras
Latratusq canum subitoq exterrita nimbo
Occultant ale uenantum corpora siluis
N ec proculaneadum uacuo iam littore classis
e quora ne quicꝗͣ reuocante peribat elisa
I pia pirã superingente stans saucia dido
Mandabat tinis ustritia bella. futuris
Ardentẽ q rogum media spectabat ab unda
Dardanui et magnis pandebat carbasa fani
P arte alia fuipplex infemis hatinibal aris
A rchanum stigia libat cũ uate cruorẽ
Et primo bella encadu iurabat ab euo
At senior siculis exultat amilcar ĩ arcus
Spitantem credas certamina anela mouere

Expanded text:
molibus hi claudunt portus, his tecta domosque partiris, iustae Bitia uenerande senectae. ostentant caput effossa tellure repertum bellatoris equi atque omen clamore salutant. has inter species orbatum classe suisque Aenean pulsum pelago dextraque precantem cernere erat: fronte hunc auide regina serena infelix ac iam uultu spectabat amico. hinc et speluncam furtiuaque foedera amantum Callaicae fecere manus: it clamor ad auras latratusque canum, subitoque exterrita nimbo occultant alae uenantum corpora siluis. nec procul Aeneadum uacuo iam litore classis aequora nequiquam reuocante petebat Elissa. ipsa pyram super ingentem stans saucia Dido mandabat Tyriis ultricia bella futuris, ardentemque rogum media spectabat ab unda Dardanus et magnis pandebat carbasa fatis. parte alia supplex infernis Hannibal aris arcanum Stygia libat cum uate cruorem et primo bella Aeneadum iurabat ab aeuo. at senior Siculis exultat Hamilcar in aruis: spirantem credas certamina anhela mouere,
Abbreviated transcription (Latin):
Signa iubet ductor remeator q minator
Redlitur exemplo flagrantior ethere lãpas
Et rremula i fuso tesplendẽt cerula phocbo
At procul emuris uidere ut signa reuelli
Eneide uersum q dice tacita ora uicissim
Obitentant nutuq docent ꝗd credere magno
N on audent herẽte metu nec abire udc̃te
Sed fraudem insidiasq putant et punica corda
At tacite natis infingunt obscula matres
Donee procedens oculis se se abstulit agm̾e
Suspectosq dolos dempto terrore resoluit
Tum uero passim saera ĩ capitolia pergiit
Inq uicem amplexi permexta uoce iriuphũ
Tarpea clamant. Iouis ac delubra coronãt
Iamq onis pandunt portas ruit u̾diq letũ
Non sperata petens dudũ sibi gaudia uulgus
Nu spectant quo fixa locotẽtoria regii
Astiterunt hi qua celsus de sede uocatas.
Affatus fuerit turas ubi bellige̾ astur
Atq ubi atrox. Garamas sauiusq tenderit amo
Corpora nuc uiua spargunt᷑ gurgius unda

Expanded text:
signa iubet ductor remeaturumque minatur. signa iubet ductor remeaturumque minatur. redditur extemplo flagrantior aethere lampas, et tremula infuso resplendent caerula Phoebo. at procul e muris uidere ut signa reuelli Aeneadae uersumque ducem, tacita ora uicissim ostentant nutuque docent quod credere magno non audent haerente metu, nec abire uolentis sed fraudem insidiasque putant et Punica corda, ac tacitae natis infigunt oscula matres: donec procedens oculis sese abstulit agmen suspectosque dolos dempto terrore resoluit. tum uero passim sacra in Capitolia pergunt inque uicem amplexi permixta uoce triumphum Tarpeii clamant Iouis ac delubra coronant. iamque omnis pandunt portas: ruit undique laetum non sperata petens dudum sibi gaudia uulgus. hi spectant, quo fixa loco tentoria regis astiterint, hi, qua celsus de sede uocatas adfatus fuerit turmas, ubi belliger Astur atque ubi atrox Garamas saeuusque tetenderit Hammon. corpora nunc uiua sparguntur gurgitis unda,
Abbreviated transcription (Latin):
Aspice mõtis apex uocitata palatia regi
Parnasio plena tenet et resonãte pharetra
Intenditq arcum et pugnas meditat᷑ apollo
At qui uicinis tollit se collib alte
Molis auentinus uidẽt latonia uirgo
Accensas quatiat flegetõtis gurgite taedas
Excitos auidae pugne nudata lacertos
Parte alia cerne ut seuis gradiuus ĩ armis
Impleret dictum proprio de noie cãpũ
H inc ianus mouet atma manu mouet arma quns
Quisq suo de colle deus. sed eni aspice qͣtos
Egida cõmoueat nimbos flamisq mouẽte
Iuppiter et quants pascat ferus ignib iras
Huc uultus flecte atq aude spectare tonãte
Quas hicmes quantos concusso uenice cernis
Sub nutu tonitrus oculis qui fulgurat ignes
Cede deis tandẽ. et titania desine bella
Sic affata uira indocilem pacisq modiq
Mirantem supera uult̾ & flammea m̃bra
Abstrahit et pacẽ terris celoq reponit
Respectans abit & castris auulsa moueri

Expanded text:
aspice, montis apex, uocitata Palatia regi aspice, montis apex, uocitata Palatia regi Parrhasio plena tenet et resonante pharetra intenditque arcum et pugnas meditatur Apollo. at, qua uicinis tollit se collibus altae molis Auentinus, uiden', ut Latonia uirgo accensas quatiat Phlegethontis gurgite taedas exertos auide pugnae nudata lacertos? parte alia, cerne, ut saeuis Gradiuus in armis implerit dictum proprio de nomine campum. hinc Ianus mouet arma manu, mouet inde Quirinus, quisque suo de colle deus. sed enim aspice, quantus aegida commoueat nimbos flammasque uomentem Iuppiter et quantis pascat ferus ignibus iras. huc uultus flecte atque aude spectare Tonantem: quas hiemes, quantos concusso uertice cernis sub nutu tonitrus! oculis qui fulgurat ignis! cede deis tandem et Titania desine bella.’ sic adfata uirum indocilem pacisque modique, mirantem superum uultus et flammea membra abstrahit ac pacem terris caeloque reponit. Respectans abit et castris auulsa moueri
Abbreviated transcription (Latin):
Auxilia et noctu progressus moenibo aqm
Sic agitare fremens obsessos ocia iãq
Securam hannibalis Romã uiolẽtior ĩstat
Iamq propinquabat muro cũ iuppitt̾ egra
Iunonẽ alloquitur curis mulcetq monẽdo
N ullaq sidonio iuueni cõiũxq sororq
Cura mihi nõ ulla unꝗqͣ sine fine feroci
Adles frena uiro fuent dolore sagũtus
Exequare alpes impone̾ uicula sacro
Eridano foedare latus et ne parebat
Nostras ille domos. nostras prumpe ĩ arces
Siste uira. nãq cernis. iã flagitat ignes
Et parat accensis imitari fulmina flãmis
His dictis grates agit ac turbida ad auras
Deuolat et prensa iuiuenis satumia dextra.
Quoruis o uecors maioraq bella capessis
Mortali ꝗͣ serre datum. luno ĩquit et atr᷑a
Dimouit nubem ueroq apparuit ore
Non tibi cum frigio res laurẽtiue colono
En age atq oculis amota nube parum ꝑ
Cernere cuncta dabo surgit qua celsus ad auras

Expanded text:
auxilia, et noctu progressum moenibus agmen, auxilia, et noctu progressum moenibus agmen, sic agitare fremens obsessos otia, iamque securam Hannibalis Romam, uiolentior instat. iamque propinquabat muro, cum Iuppiter aegram Iunonem adloquitur curis mulcetque monendo: ‘Nullane Sidonio iuueni, coniunxque sororque cara mihi, non ulla umquam sine fine feroci addes frena uiro? fuerit delere Saguntum, exaequare Alpes, imponere uincula sacro Eridano, foedare lacus: etiamne parabit nostras ille domos, nostras perrumpere in arces? siste uirum. namque, ut cernis, iam flagitat ignes et parat accensis imitari fulmina flammis.’ His dictis grates agit ac turbata per auras deuolat et prensa iuuenis Saturnia dextra ‘Quo ruis, o uecors, maioraque bella capessis mortali quam ferre datum?’ Iuno inquit et atram dimouit nubem ueroque apparuit ore ‘non tibi cum Phrygio res Laurentiue colono: en, age namque, oculis amota nube parumper, cernere cuncta dabo, surgit qua celsus ad auras,
Abbreviated transcription (Latin):
Durat et affirmans nõ ultra spondet ĩ ipsos
U enturam crebroq diẽ modo prĩa uirtus
In dextras redeat nec romã excindere pocni
Credant esse nephasibi tũc nã fulmina tadẽ
I nuicti iacuisse iouis cũ sternc̃t ensis
Etholos campos ubi tum syrrena natarẽt
Stagna cruore uira pugnat pro moenibo ĩ qi
Sic rector superum tot iactis fulmine talis
Inter tot motus cur me cõtra tela furẽte
A fflixisse piget. uentis hiemi q fugaces
Terga damus ueniat quaeso mẽs ilia uigor ꝙ
Qua nobis cum pacta patrum cũ foedera ad enit
Integrare acies placitum sic pectora flãmat
Doncc equum titan spumãtia frena resoluit
Haec nox composuit curas sõnusq fremte
Ausus adire uir & redeñt cum luce furores.
Rursus ĩ arma uocat trepidos clipeo q trem̃dus
Increpat atq uentis imitat᷑ uulnera celi
Ut uere accepit tãtũ confidere diris
Ausonios pr̃es submissaq hecis ad oras

Expanded text:
durat et adfirmans non ultra spondet in ipsos durat et adfirmans non ultra spondet in ipsos †uenturam† crebra diem, modo patria uirtus in dextras redeat, nec Romam excindere Poeni credant esse nefas. ubi nam tunc fulmina tandem inuiti latuisse Iouis, cum sterneret ensis Aetolos campos? ubi, cum Tyrrhena natarent stagna cruore uirum? Pugnat pro moenibus inquit ‘si rector superum tot iactis fulmine telis, inter tot motus cur me contra arma ferentem adflixisse piget? uentis hiemique fugaces terga damus. remeet, quaeso, mens illa uigorque, qua uobis, cum pacta patrum, cum foedera adessent, integrare acies placitum.’ sic pectora flammat, donec ecum Titan spumantia frena resoluat. nec nox composuit curas, somnusue frementem ausus adire uirum, et redeunt cum luce furores. rursus in arma uocat trepidos clipeoque tremendum increpat atque armis imitatur murmura caeli. Vt uero accepit tantum confidere diuis Ausonios patres, summissaque Baetis ad oras
Abbreviated transcription (Latin):
Quem simul attollens rutilãte lampada titã
Obruit &x uite redlit mortalib usus.
Poenus adest. nec se castris enotria pubes
Continet haud dum enses stricti mediũq iacebat
Tantum ad bella loci qͣtum tramittere iacte
Sufficerent haste cum fulgor albescere celi
ꝑsubitum coepit dempseq subiere renehre
Atq dies fugere atq armare ad proelia rurs
Iuppiter ĩcumbũt uenti crasscsq rotante
Austro nimboꝵ forbet glob ĩtonat ipse
Quod tremat et rhodore: Taurꝰq det pidarꝰ athla
Adiuuere lacus herebi mersusq profundis
Agnouit tenebris caelestia bella typheꝰ
Inuadit notus eepiceã cum grandĩẽ młta
Intorquens nubem cunctante et uana minãtẽ
Circuagit castrisq duc̃e succede̾ cogit
Uerum ubi depositis sepsit se se agere taelis
Leta serenati facies aperitor olimpi
N ullam q tam mitẽ credas habuisse tonãte
Fulmina nec placido cõmota tonitrua celo

Expanded text:
quem simul attollens rutilantem lampada Titan quem simul attollens rutilantem lampada Titan obruit et uitae rediit mortalibus usus, Poenus adest, nec se castris Oenotria pubes continet. haud dum enses stricti, mediumque iacebat tantum ad bella loci, quantum tramittere iactae sufficerent hastae, cum fulgor hebescere caeli per subitum coepit, densaeque subire tenebrae, atque dies fugere, atque armari ad proelia rursus Iuppiter. incumbunt uenti, crassusque rotante Austro nimborum feruet globus. intonat ipse, quod tremat et Rhodope Taurusque et Pindus et Atlas. audiuere lacus Erebi, mersusque profundis agnouit tenebris caelestia bella Typhoeus. inuadit Notus ac, piceam cum grandine multa intorquens nubem, cunctantem et uana minantem circumagit castrisque ducem succedere cogit. Verum ubi depositis saepsit sese aggere telis, laeta serenati facies aperitur Olympi, nullaque tam mitem credas habuisse Tonantem fulmina, nec placido commota tonitrua caelo.
Abbreviated transcription (Latin):
Ambustis sed enim ductor sidonius armis
Sistebat socios. et caecum enubib ign̾e
Murmuraq auẽtis misceri uana docebat
Tandem post clades socium celiq ruina
Non hoste ĩnimbis uiso non hoste referre
Signa iubet castris mocstasq resuscitat iras
Uentis debebis nimir hiemsq procellis
O num. Roma diẽ sed nõ te crastina nobis
Lux unꝗͣ eripiet descẽdat iuppiter ipse
In terras licet infrendens tum talia fatur
Ecce serenato clarz iubar emicat axe
Purgatusq nitet discussis nubib aether
Eneades sensere deum taelisq repostis
Sumissas tendũt alta ad capitolia dextras
Et festa cingunt mõtis penetralia lauro
Tum uultus modo nõ paruo sudore madetis¬
N unc latos louis aptant. da sũme deora
Da pater ut sacro libis ĩter proelia leto
Concidat haud alia potis est occumbere dextra
Sic adeo orantes p̾ssere silentia postꝗͣ
Abstulerat terras nigrantib hesperus umbris

Expanded text:
Ambustis sed enim ductor Sidonius armis Ambustis sed enim ductor Sidonius armis sistebat socios et caecum e nubibus ignem murmuraque a uentis misceri uana docebat. tandem, post clades socium caelique ruinam, non hoste in nimbis uiso, non ense, referri signa iubet castris maestasque resuscitat iras: ‘Ventis debebis nimirum hiemisque procellis unum, Roma, diem. sed non te crastina nobis lux umquam eripiet, descendat Iuppiter ipse in terras licet.’ infrendens dum talia fatur, ecce serenato clarum iubar emicat axe, purgatusque nitet discussis nubibus aether. Aeneadae sensere deum telisque repostis summissas tendunt alta ad Capitolia dextras et festa cingunt montis penetralia lauro. tum uultus, modo non paruo sudore madentisc laetos Iouis aspectant: ‘Da, summe deorum, da, pater, ut sacro Libys inter proelia telo concidat. haud alia potis est occumbere dextra.’ Sic adeo orantes pressere silentia, postquam abstulerat terras nigrantibus Hesperus umbris.
Abbreviated transcription (Latin):
Romuleo pocnum ut uidit succedere uallo
Caelicolis rapti excitus defendere tecta
Dardana et ĩ septẽ discurrere iusserat arces
Ipse etapeio sublimis uertice cũcta
Et uentos simul et nubes et grandinis iras
Tulmina q et tonitrus & nimbos cõcitat atros
Concussi tremue̾ poli celumq tenebris
Claudit᷑ et terras ceco nox cõdit amictu
Instat tempestas oculis hostiq propĩquo
Roma latet iacte ĩ turmas per nubila flãmae
Stridorem seruant membrisq ĩsibilat ignis
Hinc nothus. hinc horcas. hic fuscis africus alis
Bella mouent quantuq animos et pectora possit
Irati sociare iouis fluit agmẽ aquaꝵ
Turbine cõfusum picco ee nigrãte procella
tq omnis circũ campos spumatib undis
Inuoluit celsus fu̾mo de culmine mõtis
Regnator superum sublata fulmina dextra
Librauit clipeoq ducis nõ cedere certi
Incussit suma liquefacta est cospis s aqua hasta
Et fluxit ceu correptus fornacib ensis

Expanded text:
Romuleo Poenum ut uidit succedere uallo, Romuleo Poenum ut uidit succedere uallo, caelicolis raptim excitis defendere tecta Dardana et in septem discurrere iusserat arces. ipse e Tarpeio sublimis uertice cuncta, et uentos simul et nubes et grandinis iras fulminaque et tonitrus et nimbos conciet atros. concussi tremuere poli, caelumque tenebris clauditur, et terras caeco nox condit amictu. instat tempestas oculis, hostique propinquo Roma latet. iactae in turmas per nubila flammae stridorem seruant, membrisque insibilat ignis. hinc Notus, hinc Boreas, hinc fuscis Africus alis bella mouent, quantis animos et pectora possint irati satiare Iouis. fluit agmen aquarum turbine confusum piceo et nigrante procella atque omnis circa campos spumantibus undis inuoluit. celsus summo de culmine montis regnator superum sublata fulmina dextra librauit clipeoque ducis non cedere certi incussit. summa liquefacta est cuspis in hasta, et fluxit ceu correptus fornacibus ensis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uos exemplo ꝓ auora ad nobile latu
Expectant de more senes mortiq parãtur lronice
T alib hinc poenus contraq enotna pubes
Nõ ullas uoces ducis aut precepta requirit
Stant matres stimulãt. nauq ad cara supinas
Tendentem palmas lacrimãtiaq: ora parẽtũ
Ostentant paruos uagituq ĩ sita pulsant
Corda uira armatis defigũt obscula dextris
Ire uolunt & ꝑmuris oppone̾ densi
Pedora respectantiq suos fletũq resorbẽt
Ut uero impulse patesacta cardine porte.
Et simul erupuit uictis exercitus armis
Tundit᷑ ĩmixtus gemitu p̾cibq per altos
Ad celum muros clangor sparseq soluns
Crinib exululãt matres atq ubera nudãt
Fuluius anteuolans agmen quis nescius ĩꝗt
Non sponte ad uestros poenũ uenisse penatis
Aportis fugit. Caprae submitteͣ plura
Conãtem tristis celi tum murmure uasto
Turbauit fragor & subita de nube ꝓcellae
Iupiter ethiopũ remeans tellure minate

Expanded text:
iam uos exemplo proauorum ad nobile letum iam uos exemplo proauorum ad nobile letum expectant de more senes mortique parantur.’ Talibus hic Poenus, sed contra Oenotria pubes non ullas uoces ducis aut praecepta requirit. sat matres stimulant natique et cara supinas tendentum palmas lacrimantiaque ora parentum. ostentant paruos uagituque incita pulsant corda uirum, armatis infigunt oscula dextris. ire uolunt et pro muris opponere densi pectora respectantque suos fletumque resorbent. ut uero impulso patefactae cardine portae et simul erupit motis exercitus armis, funditur immixtus gemitu precibusque per altos ad caelum muros clangor, sparsaeque solutis crinibus exululant matres atque ubera nudant. Fuluius anteuolans agmen Quis nesciat inquit ‘non sponte ad nostros Poenum uenisse penatis? a portis fugit Capuae.’ subnectere plura conantem tristis caeli cum murmure uasto turbauit fragor et subita de nube procellae. Iuppiter Aethiopum remeans tellure minantem
Abbreviated transcription (Latin):
Quatrupedante sono ꝑculse moenia romae
Nunc aditus lustrat clausas nẽ cuspide pulsat
Infesta portas fruiturq umore pauetu
Nunc lentus celsis astas in collib itrat
Urbem oculis discitq locos cãsq locora
Ac legeret uisu cuncta et penetraret ĩ onis
Spectando partis ĩ magno turbine assedet
Fuluius haud toto capuae obsidiõe relicta
Tum demũ castris turmas ĩflexit orãtis
Spectanda ductor sociatꝰ pectora roma
Atq uibi nox pulsa polo pͥma ꝙ rubescit
Lampade neptunꝰ oreuocat q aurora labores
Effundit rupto ꝑsulrans agmina uallo
Et quãtũ clamore ualet per plurima ur̃a
Osocu decora et sacras ĩ sanguine dextras
Uobis ite pares et tantũ audete subarmis
Q tum roma timet reliquã hãc escindite molẽ
N il qđ uĩcatis toto restabit ĩ orbe¬
H eu populi uos martigene tardant origo
Intratam senonum capietis milib urbe
Assuetam q capi fortasse curulib altis

Expanded text:
quadrupedante sono perculsae moenia Romae. quadrupedante sono perculsae moenia Romae. nunc aditus lustrat, clausas nunc cuspide pulsat infesta portas fruiturque timore pauentum. nunc lentus celsis astans in collibus intrat urbem oculis discitque locos causasque locorum. ac legeret uisu cuncta et penetraret in omnis spectando partis, ni magno turbine adesset Fuluius haud tota Capuae obsidione relicta. tum demum castris turmas inflexit ouantis spectata ductor satiatus pectora Roma. atque ubi nox depulsa polo primaque rubescit lampade Neptunus reuocatque Aurora labores, effundit rupto persultans agmina uallo et, quantum clamare ualet: ‘Per plurima uestra, o socii, decora et sacras in sanguine dextras, uobis ite pares et tantum audete sub armis quantum Roma timet. reliquam hanc excindite molem: nil quod uincatis toto restabit in orbe. neu populi uos Martigenae tardarit intratam Senonum capietis milibus urbem adsuetamque capi. fortasse curulibus altis
Abbreviated transcription (Latin):
Condidit et cuncte fugieit gurgite nimpha
At matres latiae ceu moenia ntilla scipstat sint
Actonite passim furibũde gressib errãt
Ante oculos astant iacere trepidantib ũbre
Oueq grauem ad trebiã ꝙꝙ ad ticina flueta
O ppetiet necẽ pacilus graccusq cruen
Flãminiusq simul miseris ante ora uagat
Clausit turba uias stat celsus & asper ab ira
Ingẽtẽ ꝙ metũ toruo domat ore senatus
In terdum. tamẽ erumperat sub casside fuse
ꝑ tacitũ lacrime quid nã fortuna minetur
Quid ue parẽt suꝑi pubes despsa paltas
Stat turris atq ad huc uentus sub corde uolutat
Ut iam roma satis credat deffende̾ muros
Poentis ut ad somnas uix titã cursib acte
Indulsit pubi noctẽ uigil ipse nec uilla
Ad requie facilis credensq ascẽde uite
Quod sopor cripiat tempus radiãtib armis
Induit᷑ nomidum q iubet ꝓrumpe turmas
Inde leuis frenis circũ pauitãtia fert᷑

Expanded text:
condidit, et cunctae fugerunt gurgite nymphae. condidit, et cunctae fugerunt gurgite nymphae. at matres Latiae, ceu moenia nulla supersint, attonitae passim furibundis gressibus errant. ante oculos astant lacerae trepidantibus umbrae, quaeque grauem ad Trebiam quaeque ad Ticina fluenta oppetiere necem: Paulus Gracchusque cruenti Flaminiusque simul, miseris ante ora uagantur. clausit turba uias. stat celsus et asper ab ira ingentemque metum toruo domat ore senatus. interdum tamen erumpunt sub casside fusae per tacitum lacrimae: quidnam Fortuna minetur, quidue parent superi? pubes dispersa per altas stat turris atque huc uentum sub corde uolutat ut iam Roma satis credat defendere muros. Poenus ut ad somnos uix totam cursibus actae indulsit pubi noctem, uigil ipse nec ullam ad requiem facilis credensque abscedere uitae quod sopor eripiat tempus, radiantibus armis induitur Nomadumque iubet prorumpere turmas. inde leuis frenis circum pauitantia fertur
Abbreviated transcription (Latin):
Tardandis italis corruptas igne carinas
Tũ sidicina lugnt pernicib arua maniplis
Treitiam q calem uestras a noĩe nati
Orithia domos hinc Allifanus yacho
Haud inamatus ager nimphisq habita casinis
Rura euastantũ mox et uicinus aquꝰ
Et quae fumãtẽ texere giganta fregellae
Agmine carpũtur uolucri fert cõcitus inde
ꝑiuga celsa gradum duris qua rupib heret
Bellator frusino et surgit suspẽsa tumu
Dorso frugiferis cerealis a nania glebis
Iamq adeo est campos igressus et arua libiei
Linques telegoni pulsatos ariete muros
Haud dignã inter tanta mora nec amena retẽtãt
Algida nec iuxͣ iunonis tecta Gabine
Preceps ad ripas imani turbine fercur
Sulphureis gelidus qua serpit leniter undis
Ad genitorẽ auio labens sine mti au mure eybrĩ
Hic ut signa feroꝵ dim̾saq castra locauit
E t ripas tremefecit aeques ꝑtcrrita pulsis
Ilia pͥmauadis sacrose coniugis antro

Expanded text:
tardandis Italis corruptas igne carinas. tardandis Italis corruptas igne carinas. tum Sidicina legunt pernicibus arua maniplis Threiciamque Calen, uestras a nomine nati, Orithyia, domos. hinc Allifanus Iaccho haud inamatus ager nymphisque habitata Casinis rura euastantur. mox et uicinus Aquinas et quae fumantem texere Giganta Fregellae agmine carpuntur uolucri. fert concitus inde per iuga celsa gradum, duris qua rupibus haeret bellator Frusino, et surgit suspensa tumenti dorso frugiferis Cerealis Anagnia glaebis. iamque adeo est campos ingressus et arua Labici, linquens Telegoni pulsatos ariete muros, haud dignam inter tanta moram. nec amoena retentant Algida nec iuxta Iunonis tecta Gabinae. praeceps ad ripas immani turbine fertur, sulphureis gelidus qua serpit leniter undis ad genitorem Anio labens sine murmure Thybrim. Hic ut signa ferox dimensaque castra locauit et ripas tremefecit eques, perterrita pulsis Ilia prima uadis sacro se coniugis antro
Abbreviated transcription (Latin):
Turbarum experior cum clausos milite collis
Quasi uictor sparsosq perarua iuuẽtos
Luctare accensis stimulaui cordib ignes
Naud dum omnes abiere doli defende̾ nobis
Si capuam ereptum est. dabit᷑ circũdare Rõma
Naec postꝗͣ placida et tenuit sẽtẽtia m̃tes
Non expectato litã dum gurgite lucẽ
Spirantis proferret equos impellit ĩ agm̾
Uoce ma ꝑ nuq uiros et capta ĩmania padic
Perge age. unice õne miles uirtutis labore
Et quantum humani possũt se tẽnere passus¬
St Arduus accelera. Romã petis. hoc iter alpes
Noc cane strauere tibi eya scutte muris
Umbone̾ iliacis Capueq repende ruinas
Quam tant fuerit cadere ut platia cernas
Et demigrantẽ tarpeia sede tonãte
Instincti clomerãt gressus roma aurib heret
Roma oculis caduntq ducis solertib actis
Aptius id coeptum qͣ si durasset ab ipso
Fatali eneadis campo uulturna citata
Tramittũt aluo uada postremi q reliqur̃it¬

Expanded text:
turbatum, Hesperio cum clausos milite collis turbatum, Hesperio cum clausos milite collis euasi uictor sparsosque per arua iuuencos iactare accensis stimulaui cornibus ignes. haud dum omnes abiere doli. defendere nobis si Capuam ereptum est, dabitur circumdare Romam.’ Haec postquam placita, et tenuit sententia mentem, non expectato, Titan dum gurgite lucem spirantis proferret equos, impellit in agmen uoce manuque uiros et coepta immania pandit: ‘Perge, age, uince omnem, miles, uirtute laborem et quantum humani possunt se tendere passus, arduus accelera. Romam petis. hoc iter Alpes, hoc Cannae strauere tibi. eia, incute muris umbonem Iliacis Capuaeque repende ruinas: quam tanti fuerit cadere, ut Palatia cernas et demigrantem Tarpeia sede Tonantem.’ Instincti glomerant gressus. Roma auribus haeret, Roma oculis, creduntque ducis sollertibus actis aptius id coeptum, quam si duxisset ab ipso fatali Aeneadis campo. Vulturna citata tramittunt alno uada postremique r
Abbreviated transcription (Latin):
Precipites aderãt. Nola uis õnis et arpis
Eui floridior fabius rapida arma ferebãt
Hinc nero hic uolueres.Silanus nocte dieq
Impellebat properata agens ad bella cohortis
Undiq coueniũt pariter appone̾ cũctos
Uni ductores. Iunoni placet arduus ĩp̃e
Ti fata incidit proprior quã moenib ĩstat
Collis et tumulis subiectam despicit urbẽ
Uerum ubi tot se se circũ fundentib armis
Uallatas socium portas unaq negari
Intrauisse sibi capueq erumpere cemit
Anxius aduentũ nũc ferro frangẽ cc̃tum
Obstentum meditatur & hunc nõ auia ccrpto
Consilia atq astu querit tot milia portis
Abstrahere artatis cunctosq resoluere muros
Sic igitur secum curasq ita corde fatigat
Quo mens egra uocas rursusue ꝑicula sũma
Non equus regione loci. Capuaq uidẽte
Terga dabo an residẽs uicini uertice mõtis
Excindi ante oculos patiar socialia tecta
Non ita me expert fabius. fabioq magͣt

Expanded text:
praecipites aderant, Nola uis omnis, et Arpis praecipites aderant, Nola uis omnis, et Arpis aeui floridior Fabius rapida arma ferebat. hinc Nero et hinc uolucris Silanus nocte dieque impellebat agens properata ad bella cohortis. undique conueniunt, pariterque opponere cunctos uni ductores iuueni placet. arduus ipse Tifata insidit, propior qua moenibus instat collis, et e tumulis subiectam despicit urbem. uerum ubi tot sese circumfundentibus armis uallatas socium portas unaque negari intrauisse sibi Capuaeque erumpere cernit, anxius euentus, nunc ferro frangere coetum obstantum meditatur, init nunc auia coepto consilia atque astu quaerit tot milia portis abstrahere artatis cinctosque resoluere muros. sic igitur secum curasque ita corde fatigat: ‘Quo, mens aegra, uocas? rursusne pericula sumam non aecus regione loci, Capuaque uidente terga dabo? an residens uicini uertice montis excindi ante oculos patiar socialia tecta? non ita me experti Fabius Fabiique magister