comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admiratõe equu possit asscendere equitare fortis¬
sime Conto scienter uti. Sagictas doctissime mic¬
tere. Turmales suos idest sub cura sua equites
positos erudire ad omĩa que equestris pugna de¬
posscit cosdem cogere loricas suas uel catafractas
contos uel cassides frequenter tergere ⁊ curare¶Plu¬
rimu eni terroris hostibus. armoru splendor im¬
portat.Quis credat militem bellicosum cuius dis¬
simulatione situ ac iubigine arma fedantur nõ so¬
lum autẽ equites. s etiã equos ip̃os assiduo labore ꝯ¬
uenit edomar Itaq ad decunone et sanitatis. et
exertitationis tam hoĩum ꝙͣ equoru ꝑtinet cura.
Quemadmodum legiones instituant᷑¬
Unc quẽadmodu instruenda sit aties si pugna ĩ¬
mineat declaretur Unius legionis exemplo ꝙ si
usus exegent transferri possit ad plures ¶Equi¬
tes locantur in cornibus. Aties peditũ a prima cohorte

Expanded text:
admiratione equum possit ascendere, equitare fortisadmiratione equum possit ascendere, equitare fortissime, conto scienter uti, sagittas doctissime mittere, turmales suos, id est sub cura sua equites positos, erudire ad omnia quae equestris pugna deposcit, eosdemque cogere loricas suas vel catafractas, contos et cassides frequenter tergere et curare. Plurimum enim terroris hostibus armorum splendor importat. Quis credat militem bellicosum cuius dissimulatione situ ac rubigine arma foedantur? Non solum autem equites sed etiam ipsos equos assiduo labore convenit edomari. Itaque ad decurionem et sanitatis et exercitationis tam hominum quam equorum pertinet cura. XV QVEMADMODVM LEGIONVM ACIES INSTRVANTunc qualiter instruenda sit acies si pugna immineat declaretur unius legionis exemplo, quod si usus exegerit transferri possit ad plures.Equites locantur in cornibus.Acies peditum a prima cohorte
Abbreviated transcription (Latin):
Remadmodu inter pedites centuna uel ma¬
nipulus oppellatur. Ita inter equites turma
dicitur et halet una turma equites trginta
duos huic qui preest detuno noĩatur. ¶Centum enĩ¬
et decem pedites ab uno centunone sub uno ueyillo
reguntur./ Similit trigintaduo equites ab uno de¬
cunone sub uno uexillo gubernant Preterea sicut
Centurio eligendus est magnis uinbus procera sta¬
tura. qui astas uł missilia pente iaculetur ⁊ fortit᷑
qui diicare gladio. ⁊ scuto rotare doctissime nouĩt
qui omnez artez didicei̾t armature uigilans sobri
agilis magis ad fatiendu que ei imperantur ꝙ
ad loquendum paratus. contubernales suos ad di¬
sciplinam retinent ad arinoꝵ exertitium cogat ut
bene uestiti ⁊ calceati sint ut arma oĩu deficet᷑¬
et splendeant. Similiter engendus est decuno qui
turme equitu pponatur Amprimis habili corpoe̾
ut loricatus et armis circundatus omnib cũ sũma

Expanded text:
Quemadmodum inter pedites centuria vel maQuemadmodum inter pedites centuria vel manipulus appellatur, ita inter equites turma dicitur; et habet una turma equites triginta duos. Huic qui praeest decurio nominatur. Centum enim decem pedites ab uno centurione sub uno vexillo gubernantur; similiter triginta duo equites ab uno decurione sub uno vexillo reguntur. Praeterea sicut centurio eligendus est magnis viribus, procera statura, qui hastas vel missibilia perite iaculetur et fortiter, qui dimicare gladio et scutum rotare doctissime noverit, qui omnem artem didicerit armaturae, vigilans sobrius agilis, magis ad facienda quae ei imperantur quam ad loquendum paratus, contubernales suos ad disciplinam retineat, ad armorum exercitium cogat, ut bene vestiti et calciati sint, ut arma omnium defriceac splendeant, similiter eligendus est decurio qui turmae equitum praeponatur imprimis habili corpore, ut loricatus et armis circumdatus omnibus cum summa
Abbreviated transcription (Latin):
misso bello celenter ordines atiesq turbari at¬
q confundi ne posset accidere cohortes in cẽtu¬
rias diuiserunt et singulis centuriis singula ue¬
xilla constituerunt Ita ut ex qua cohorte/ uel
quota esset centuria illi uexillo literis esset ascͥp¬
tum quod intuentes uł legentes milites ĩ quã¬
to uis tumultu a contubernalib suis oberrare
non possent.Centuriones insuꝑ qui nũc cen te¬
cilius noscerent᷑ quos singulas uisserunt guber¬
nare centurias quatenus error nõ existeret. cum
centeni milites sequerentur non solu uexillu
siuuiz S etia Centinonem. qui signum habebat
ingalea Eursus ip̃e centune in contubernia di¬
uise sunt ut detem militibus sub uno papilione
degentib unus quasi preesset decanus. qui capur
contubernii nominatur. Contuberniu aute ma¬
mipulus uocabatur ab eo ꝙ iũctis manibus pati¬
ter dimicabant. De turmis eꝗtũ legionaioꝵ.

Expanded text:
misso bello, celeriter ordines, aciesque turbari, atmisso bello, celeriter ordines, aciesque turbari, atque confundi, ne hoc possit accidere, cohortes in centurias diviserunt et singulis centuriis singula vexilla constituerunt, ita ut ex qua cohorte et ut quota esset centuria, in illo vexillo literis esset ascriptum, quod in tuentes vel legentes milites, in quantovis tumultu, a contubernalibus suis aberrate non possent. Centuriones insuper transvecilius noscerentur, singulas iusserunt gubernare centurias, quatenus nullus error existeret cum centeni milites sequerentur non solum vexillum suum sed etiam centurionem, qui signum habebat in galea. Rursus ipsae centuriae in contubernia divisae sunt, ut decem militibus sub uno papilione degentibus unus quasi praeesset decanus, qui caput contubernii nominatur. Contubernium autem manipulus vocabatur ab eo quod coniunctis manibus pariter dimicabant. XIIII DE TVRMIS EQVITVM LEGIONARIORVM
Abbreviated transcription (Latin):
prima erat militania inqua sensu genere
literis forma uictute pellentes milites micte¬
bantur huic trbunus preerat armoru scient¬
ia uirtute corporis morum honestate precipiuiᷤ
Relique cohortes prout principi placuisset a tri¬
bunis uł aprepositis regebant᷑. ¶Tãnta autẽ sẽ¬
uabatur exercendi militib cura ut non solum
tribuni uel prepositi contubernales sibi creditos
sub oculis suis iuberẽt cotidie meditari. s etiã
ip̃i armorum arte prefecti ceteros ad immita¬
tionem proprio ortarentur exemplo. Tribiũ
aute solicitudo tribunali laudatur industria
cum miles ueste nitidus armis bene munitꝰ
ac fulgens exertitii usu ⁊ disciplina eruditus
incedit. De centuriis ac uexillis peditu
Rimu sig̃nu totius legionis est aquila¬
qua aquilifer portat. dracones etiã ⁊ iaz¬
per singulas cohortes/ a draconariis ferunt᷑
ad preliu S antiqui quia sciebant inatie cõ

Expanded text:
prima erat miliaria, in qua censu genere prima erat miliaria, in qua censu genere litteris forma virtute pollentes milites mittebantur. Huic tribunus praeerat armorum scientia, virtute corporis, morum honestate praecipuus. Reliquae cohortes prout principi placuisset a tribunis vel a praepositis regebantur. Tanta autem servabatur exercendi militis cura ut non solum tribuni vel praepositi contubernales sibi creditos sub oculis suis iuberent cotidie meditari sed etiam ipsi armorum arte perfecti ceteros ad imitationem proprio hortarentur exemplo. Tribuni autem sollicitudo, tribuni laudatur industria, cum miles veste nitidus, armis bene munitus ac fulgens, exercitii usu et disciplina eruditus incedit. XIII DE CENTVRIIS ATQVE VEXILLIS PEDITVM Primum signum totius legionis est aquilaquam aquilifer portat. Dracones etiam per singulas cohortes a draconariis feruntur ad proelium. Sed antiqui, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
Abet preterta legio fabros lignanos structo¬
res s carpentarios ferrarios pictores reliquoq
artifices ad ydemoꝵ hedifitia fabricanda ad
machinas turres ligneas ceteraq quibus uel ex¬
pugnant᷑ aduersaĩeru ciitates. uel defendunt᷑
pprie preparatos / etia qui arma. qui uenicula ce¬
teraq genera tormentoru uel noua facerent uel
quassata repararent. Mabebat etia fabricas scu¬
tanas loricarias/ artuarias in quib sagicte mis¬
silia cassides omĩaq armoru genera formabat᷑
hec enim erat cura precipua ut quicquid eyeri¬
tui netessariu uidebat᷑ nũꝙͣ deesset in castris.
usq eo ut etia cunicularios haberẽt qui ad morẽ
messoru sub teriis ducto cuniculo murisq intra
fundam̃ta perfossis inuisi emergerẽt ad urbes hosti¬
um capiendaohorum uidex proprius erat pre¬
fectus fabroꝵ. De offitio tribuni armorum
Etem cohortes habere diximus legione. S¬

Expanded text:
Habebat praeterea legio fabros tignarios structoHabebat praeterea legio fabros tignarios structores carpentarios ferrarios pictores reliquosque artifices ad hibernorum aedificia fabricanda, ad machinas turres ligneas ceteraque quibus vel expugnantur adversariorum civitates vel defenduntur propriae praeparatos, qui arma vehicula ceteraque genera tormentorum vel nova facerent vel quassata repararent. Habebat etiam fabricas scutarias loricarias arcuarias, in quibus sagittae missibilia cassides omniaque armorum genera formabantur. Haec enim erat cura praecipua, ut quicquid exercitui necessarium videbatur numquam deesset in castris, usque eo ut etiam cunicularios haberent qui ad morem Bessorum ducto sub terris cuniculo murisque intra fundamenta perfossis inprovisi emergerent ad urbes hostium capiendas. Horum iudex proprius erat praefectus fabrorum. XII DE OFFICIO TRIBVNI MILITVM Decem cohortes habere diximus legionem, s
Abbreviated transcription (Latin):
assiduis operibus ad omnez deuotionẽ ad omnez for¬
mabat industriam. sciens ad prefecti laudem. sub¬
iectorum redundare uirtutem.
De offitio prefecti Castrorum.
Rat etiam castrorum prefectus s non infenor
dignitate occupatus tam nõ mediocribus ca¬
usis ad quẽ Castrorum positio ualli ⁊ fosse exti¬
matio ꝑtinebat tabernacula uł case militũ cũ im¬
pedim̃tis omĩb nutu ip̃ius curabantur Pret̾ea
egri contubernales ⁊ medici a quib curabant᷑ Ex¬
pense etia ad eius industria pertinebant. Uehi¬
cula. Saginarii nernon etiam ferramenta quib
materies secatur uł ceditur quibusq aperitur foᷤ¬
sa. contessitur uallu ⁊ aqueductus. Item ligna ł
stramina / arietes/ onagri baliste / ceteraq genera
tormentorum ne deessent aliquando procurabat.
Is post longam probatamq militiam peritissimuᷤ
omnium legebatur ut recte doceret alios quot
ip̃e cum laude fecisset. De offo pfecti fabroru

Expanded text:
assiduis operibus ad omnem devotionem, ad omnem forassiduis operibus ad omnem devotionem, ad omnem formabat industriam, sciens ad praefecti laudem subiectorum redundare virtutem. X DE OFFICIO PRAEFECTI CASTRORVM Erat etiam castrorum praefectus, licet inferior dignitate, occupatus tamen non mediocribus causis, ad quem castrorum positio, valli et fossae aestimatio pertinebat. Tabernacula vel casae militum cum impedimentis omnibus nutu ipsius curabantur. Praeterea aegri contubernales et medici a quibus curabantur, expensae etiam, ad eius industriam pertinebant. Vehicula sagmarii nec non etiam ferramenta quibus materies secatur vel caeditur quibusque aperiuntur fossae, contexitur vallum, aquae ductus, item ligna vel stramina, arietes onagri ballistae ceteraque genera tormentorum ne deessent aliquando procurabat. Is post longam probatamque militiam peritissimus omnium legebatur ut recte doceret alios quod ipse cum laude fecisset. XI DE OFFICIO PRAEFECTI FABRORVM
Abbreviated transcription (Latin):
citum mictebant᷑ quibus legiones ⁊ auxilia
uniuersa obtemperabant in ordinatione pa¬
cs uel netessitate bellorum n quoru locu nũc
illustres uiros constat inagros militu substitu¬
tos. Aquib non tantu bine legiones s etiã plu¬
ies numero gubernant᷑. Proprius aute uidex
erat prefectus legionis hñs continue primi ordi¬
nis diguitatem qui absente legato tamꝙͣ uicar¬
us ip̃ius potestatem marimam retinebat Cn¬
buni uel Centunones. Cetenq milites eius p̃cepta
seruabant Uigiliaru siue professionis tessera ab eo¬
dem petebatur Si miles crimen aliquod cõmisisset
auccoritate prefecti legionis a tribuno deputabatur
ad penam Arma omĩu militu ⁊tez equi uestes ar¬
nona ad cura ipĩus ꝑtinebant. Discipline uis et
scueritas exertitatio nõ solum peditu s etiã equitu
legionanoru precepto eius cotidie curabatur ¶pẽ
autez iustus diligens sobrius legione sibi credita

Expanded text:
es et auxilia universa obtemperabant in ordinatione pacis vel necessitate bellorum; in quorum locum nunc illustres viros constat magistros militum substitutos, a quibus non tantum binae legiones sed etiam plures numeri gubernantur. Proprius autem iudex erat praefectus legionis, habens comitivae primi ordinis dignitatem, qui absente legato tamquam vicarius ipsius potestatem maximam retinebat. Tbuni vel centuriones ceterique milites eius praecepta servabant; vigiliarum sive profectionis tessera ab eodem petebatur; si miles crimen aliquod admisisset, auctoritate praefecti legionis a tribuno deputabatur ad poenam; arma omnium militum, item equi vestes annona, ad curam ipsius pertinebant; disciplinae severitas, exercitatio non solum peditum sed etiam equitum legionariorum praecepto eius cotidie curabatur. Ipse autem iustus diligens sobrius legionem sibi creditam
Abbreviated transcription (Latin):
Nã pesum sed punctĩ fertredocendos tiro
Rrmaturã docendostirones
dirones eeercendoa amsilia iaccenda
Sigittis diligent̃ tirone s imbuendos
Ad iactandos lapides sundis exerc̃das tard
nes exerc̃dis̃.

Expanded text:
re docendos tironesXIII Armaturam docendos tironesXIIII Tirones exercendos ad missilia iaciendaXV Sagittis diligenter tirones imbuendosXVI Ad iactandos lapides fundis exercendos tirones exercendi
Abbreviated transcription (Latin):
s nundcis turbant ut scalis ascendendi facilior praescet᷑ oc casio
sodetios dicunt minõies imachinas qͥb: ꝓtectibella totes ilutũ obfuerite iuitatis. la pidib¬
liggis iosdacnselũ iõplent sed a&iãsolidanc ut turris abula coria suue in pdim̃ eonun gatit᷑
admur Vocane aut̃ amarinis belius muscũli Nãquẽ ad modũilli cũ mino ressint᷑. tam̃
lenis auciliũ admini culũq uigit̃ ex hibent ita istaema chinae breuibres ualde putate turrib
guiatue uit᷑ dicunt᷑ machinam̃ta ad cdisicioꝵ speciẽ artrabibr tabulatisi. copatu⁊ neta¬
tuopus hostli s mmetarin cdio dilig̃ tissime excrudise orusncentonib: põmunita quio
⁊ modo citudinis additurlatitudo Nã in terdũ tricenos pedes ꝑquadrã int̃dũ ꝑoͣ drage

Expanded text:
s exturbant, ut scalis ascendendi facilior praestetur occasio.Musculos dicunt minores machinas quibus protecti bellatores sudatum auferunt civitatis, satum complent, sed etiam solidant, ut turres ambulatorie sine impedimento iungantur ad murum. Vocantur autem a marinis belluis musculi. Nam quemadmodum illi cum minores sint, tamen balenis auxilium adminiculumque exhibent, ita iste machine breviores deputate turribus, ta ad edificiorum speciem, ex trabibus tabulatisque compacta et ne tantum opus hostili concremetur incendio, diligentissime ex crudis coriis vel centonibus communitur, quibus pro modo altitudinis additur latitudo: nam interdum tricenos pedes per quadrum, interdum quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
is deputat᷑. Cũ itaq har definitio toto orbeplacuissec. custodiendi qͣdrantis grã adiũs¬
labat᷑ Necusosiã tam̃ ad liqͥdũ fiebat. tẽporũ ꝑ aeqͣtio. Gretigꝰ singulis annis xi. dies i qͣ drantẽ detrahebant. eosq
oenies multiplicatos in annũ n ouũ reseruabant. ut c̃trat non agenariꝰ numerꝰ intres m̃ses ꝑtricenos
trahebant tẽpora uł augebant. Cũ haec sic forent c̃stituta. modusq int̃calandi int̃dũ cumulatior. in t̃dũ
sieret imminutior uł om̃i madis simulatus p̃ceriet᷑. ñ nũ quã accidebat ut m̃ses qͥsuerant transact hieme.

Expanded text:
is deputatur. Cum itaque haec definitio toto orbe placuisset, custodiendi quadrantis gratiuam tamen ad liquidum fiebat temporum peraequatio. Graeci ergo singulis annis undecim dies et quadrantem detrahebant, eosque octies multiplicatos in annum nonum reservabant, ut contractus nonagenarius numerus in tres menses per tricenos publicanorum pro libidine sua subtrahebant tempora vel augebant. Cum haec sic forent constituta modusque intercalandi interdum cumulatior, interdum fieret imminutior, vel omnino dissimulatus praeteriretur, nonnumquam accidebat, ut menses qui fuerant transacti hieme,
Abbreviated transcription (Latin):
nã nominatã: Quã arc ades q̃ habitassent in excelsa parte montis. deriuatũ de ĩceps ut tucissima urbiũ
Deinde suadenterhonẽ nobilissima captiuarũ qua his comeserat in censis nauib posuisse sedes uru¬
mads pdoiũquã inuulũ uenit. Sed ueatũ publicari qgm̃ qͥdẽ quominꝰ enunciarot᷑. ceramoniarũ archana
sanrer. Ut ho epacto noticiã ei abolent sidesplacite taciturnitatis. Valeriũ deniq: soranũ qđ c̃o aunt
ditũ eloquũ id ausus fonet ob meritũ ꝓfana uocis netidatũ. Int̃ antiqͥssimias sane ieligione sacellũ¬

Expanded text:
tiam nominatam. Quam Arcades quoniam habitassent in excelsa parte montis, deriuatum deinceps, ut tutissima urbium tiam nominatam. Quam Arcades quoniam habitassent in excelsa parte montis, deriuatum deinceps, ut tutissima urbium  per Tiberim, deinde suadente Rome nobilissima captiuarum quae his comes erat, incensis nauibus posuisse sedes, insam quidem quo minus enuntiaretur caerimoniarum arcana sanxerunt, ut hoc pacto notitiam eius aboleret fides placitae taciturnitatis, Valerium denique Soranum, quod contra interdictum eloqui id ausus foret, ob meritum profanae vocis neci datum. Inter antiquissimas sane religiones sacellu
Abbreviated transcription (Latin):
pĩ nulia diã dugia iemoraci: quep ÷ imutenre ĩ curio sũ uidebat᷑ quorũq: auctoruar . Qđcũ pͥmus industriae¬
mn animũtuũ uenerint. des uelĩ infanta mee ueniã . Nã c̃stantia ueritatis penes eos : qu&secuti sum. Sic̃ ͦ
quõ abirsaut itadixerĩ figurarũ arce auspiciũ faciant ĩ choandi nosqq̃ acapit torbis id÷ ab urbe roma dncipũ¬
cansioñ Ruã uismrad supeadoctisimi auctores ioli querint qđ innouũ uł in notũ p̃coniũ possic suscitari. Ac su ua¬
puũ penest⁊ ulegee tramitẽ deciusũ tot annalib: Nec tam̃ prsꝰ dissimulata sit . originẽ ciꝰ quanta ualemꝰ ꝑ sequars̃¬
Quñ qͥ uideri uelint rom&̧ uocabulũ ab euandro pͥmũ datũ cũ oppidũ ibi ofsendisset dex tractũ an¬
a ita ualetiã dixerit uiuentꝰ latina. Seruataq signini catione impositi priꝰ nominis. romi grece ualen¬

Expanded text:
nonnulla etiam digna memoratu, quae praetermittere incuriosum videbatur quorumque auctornonnulla etiam digna memoratu, quae praetermittere incuriosum videbatur quorumque auctorin animum tuum uenerint, des uelim infantiae meae ueniam: constantia ueritatis penes eos est quos secuti sumus. Sicut quam ab ipsa ut ita dixerim figurarum arce auspicium faciant inchoandi, nos quoque a capite orbis, id est ab urbe Roma principnihil super ea doctissimi auctores reliquerint, quod in nouum praeconium possit suscitari, ac superuacuum paene sit relegere tramitem decursum tot annalibus. Ne tamen prorsus dissimulata sit, originem eius quanta ualemus persSunt qui uideri uelint Romae uocabulum ab Euandro primum datum, cum oppidum ibi offendisset, quod extructum antea Valentiam dixerat inuentus Latina, seruataque significatione inpositi prius nominis, Romam Graece Valen
Abbreviated transcription (Latin):
idq oppido eꝑtꝰ dobeniuo łtatua nililtemero pceperĩ reputaui ex im̃ opustule stne potissimũ dar Cuiꝰ ał
lustri a ꝓm̃ptiꝰ susstugiũ uł penignitas ueniã ipondebat faciliore. Liber ÷ adi
uelut ferm̃tũ cogniciosis magis eũ eõ quã bracteas eloquentie de p̃huender. Eriͥsitisinĩ aliquotuo lumiuib:
studuisse me cõpendio fateor . ut a notiorib: nferrẽ pedc̃ in motis largiꝰ inmoranr. Locorũ cõmemoratioplu¬
rinũ tenet inquã partẽ ferme indinatior ÷ uniuersa materies . Quorũ cõmemunis seitauist̃ ÷ ut in clitos
c̃rarũ suꝰ iiidignestractꝰ nris. seruatao bisdistinctione suo quaq: ordinereddormꝰ Inseruimꝰ upleraq: disfernt̃ ẽ¬
gruente ut sinihilalud saltĩ uarietas ipra logentiũ fastidiũ mederet᷑ : Int̃hac hominũ ⁊ alio ꝵ animaliũ nato¬
rascipisiinꝰ Aadita paucade arborib groticis deextim arũ ginciũ formis deritu dissono abditarũ nationũ

Expanded text:
idque oppido expertus de beniuolentia tua nihil temere praeceperim, e re putaui examen opusculi istius tibi potissimum dare, cuius uel industria promptius suffragium uel benignitas ueniam spondebat faciliorem. Liber est ad uelut fermentum cognitionis magis ei inesse quam bratteas eloquentiae deprehendes. Exquisitis enim aliquot uoluminibus studuisse me inpendio fateor, ut et a notioribus referrem pedem et remotis largius inmorarer. Locorum commemoratio plurimum tenet, in quam partem ferme inclinatior est uniuersa materies. Quorum commeminisse ita uisum est, ut inclitos terrarum situs et insignes tractus maris, seruata orbis distinctione, suo quaeque ordine redderemus. Inseruimus et pleraque differenter congruentia, ut si nihil aliud, saltem uarietas ipsa legentium fastidio mederetur. inter haec hominum et aliorum animalium naturas expressimus. Addita pauca de arboribus exoticis, de extimarum gentium formis, de ritu dissono abditarum nationum,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati. Nã ut adfirmat uarro auctordilig̃ tissimꝰ. romã c̃didit romulus martegenitꝰ & prheas iliua uelut
p̃mulli marte uilia. Dictaq pͥmũ ÷ roma qͣdrata: qđ ad aeqͥlibriũ foret posita. Eaĩ cipit asilua que÷ in area

Expanded text:
ueritati: nam, ut adfirmat Varro auctor diligentissimus, Romam condidit Romulus, Marte genitus et Rea Siluia, uel ut ueritati: nam, ut adfirmat Varro auctor diligentissimus, Romam condidit Romulus, Marte genitus et Rea Siluia, uel ut nonnulli Marte et Ilia; dictaque primum est Roma quadrata, quod ad aequilibrium foret po
Abbreviated transcription (Latin):
nouent sa turni quȩ̃ celtorẽ iegionis illi cognouerant ercitisse : Idem ⁊ montõ capitolinũ satur¬
niũ nominauer: Castdlli quoq qđ excitauer portũ ipellauer̃ raturniã quae post medã
uandana uociata ÷: Pars & iã infima capito lini montis habitaculũ carmenae suit. ubi carm̃tos nc̃ fanũ : aqͣ curm̃ta¬
b porta nom̃datũ. Palaciũ nemo dubi tauerit quin arthadas habeat auctores aqͥbi pͥmũ pallanteũ erpidũ editũ
Ođ aliquandiu ab origines habitatũ ꝓpt̃ in cõmodũ uicinaepaludis quã pret duens tibetisseterit pfto
feate postmodũ reliquer: Sunt quelint abalatib ouiũ mutata littera. uł apale pastoralidea. aut ut slenu
ꝓbat apalanto hrꝑborei filia. quõ hercuies ibi cõpressisse uisus : nom̃ monti adoptatũ. Sed quã quã istasio
c̃gruant palã ÷ ꝓspero ili auguriodeberigłam romani nominis. maximecũ annoꝵratio faciat cardinẽ

Expanded text:
inum Saturnium nominauerunt. Castelli quoque quod excitauerunt portam appellauerunt Saturniam, quae postmodum Pandana uocitata est. Pars etiam infima Capitolini montis habitaculum Carmentae fuit, ubi Carmentis nunc fanum est, a qua Carmentali portae nomen datum. Palatium nemo dubitauerit quin Arcadas habeat auctores, a quibus primum Pallanteum oppidum conditum; quod aliquamdiu Aborigines habitarunt, propter incommodum uicinae paludis, quam praeterfluens Tiberis fecerat, profecti Reate postmodum reliquerunt. Sunt qui uelint a balatibus ouium mutata littera, uel a Pale pastorali dea, aut ut Silenus probat a Palantho Hyperborei filia, quam Hercules ibi conpressisse uisus est, nomen monti adoptatum. Sed quamquam ista sic congruant, palam est prospero illi augurio deberi gloriam Romani nominis, maxime cum annorum ratio faciat cardinem
Abbreviated transcription (Latin):
urta defensionum oppugnantiũq: s̃ genera quaelo SitauẽsaTIaNTUROBSESSI¬
tunis locis p̃sidus ordinatis uł aqua ꝓhibet inclausos. ł deditionẽ sperata fame quando om̃is
abula equis p̃cipue c̃gerenda ⁊ qu& ad portari nequiuerint exurii¬
ꝑsuadet Parũ aut̃ pricit multũ collegisse nisi ab exordio duñsiones a lubra ꝑidoncos eroga¬
tiotpereau Nu quã ꝑiclitatis fame q frugalitatẽ int̃copiasco eper : In bollis qq̃ atas acsx¬
pp̃net essitatẽ uictus portis frequent̃ exclusa ÷ nepenuria oppͥmeret armatos aqͥb: moenia
Sitomen sulphur picẽ liqͥdã oleũ qđ in cendiariũ uocant ad eo urendas hostiũ machinas c̃ue¬

Expanded text:
ulta defensionum oppugnationumque sunt genera, quae locis competentibusersarius oportunis locis praesidiis ordinatis vel aqua prohibet inclusos vel deditionem sperat a fame, quando omnesantes sunt necessariae. Pabula equis praecipue congerenda et quae adportari nequiverint exuratis ratio persuadet. Parum autem proficit plurimum collegisse nisi ab exordio dimensione salubri per idoneos erogatio temperetur: numquam periclitati sunt fame qui frugalitatem inter copias servare coeperunt. necessitatem victus portis frequenter exclusa est, ne penuria opprimeret armatos a quibus moenE SINT PRO DEFENSIONE MVRORVM Bitumen sulphur picem liquidam oleum quod incendiarium vocant ad exurendas hostium machinas c
Abbreviated transcription (Latin):
puolr̃ ibe mul conrite romunlĩ tulta iRiuepeante arã hocule quãuo ueraetsi aniussas bouess ꝑissct
at srustrat uincula ⁊ unde uenerat redux p̃sidiis ãpliorib occupato curta uultur¬
nm̃ ied̃paniangio dũ ad inectare &iã en audet quae c̃ cesserant in arca dũ iura duge hotule ꝗtnc
furte id erlts añissuo : Moplen sabini retepor disciplina auguiandi ab eodocti. Suo q̃ nomini
ide hetules instrcuit art̃ quamarima apua pontisices habee. Cũ se ⁊nicostrait euanari ma

Expanded text:
mulum culta sint. Quippe aram Hercules, quam uouerat si amissas boues repperisset,  frustratus vincula et unde venerat redux, praesidiis amplioribus occupato circa Vulturnum et Campaniam regno, dum adtrectare etiam ea audet, quae concesserant in Arcadum iura, duce Hercule qui tunc forte aderat oppressus est. Megalen Sabini receperunt, disciplinam augurandi ab eo docti. Suo quoque numini idem Hercules instituit aram, quae maxima apud pontifices habetur, cum se ex Nicostrate, Euandri m
Abbreviated transcription (Latin):
muros scal& ł machina plurimũ ualent si eamagnitu Nas tacie¬
dine cõpactae fuerint. ut altiuidinẽ ex suꝑent ciuitatis. Mensura ad¬
enĩ linũ tenuẽ expeditũ unocapite nectitur. ⁊ sagitta : quacũ ad mu
sto nemodubitet ex ũbra derẽ pedes inuenire altitudinẽ ciuitatis: cũ sciat᷑ quanta alte¬
oiuantũ ũbiae mittit ĩ longũ Qua adoppugnandas ł defendendas urbes auctoresbell¬
tũ artiũ ꝓ dider̃. uł qua recentior nr̃arũ aetatũ usus inuenũ. ꝓ publicaut arbitror uti¬
edigessi. Illud iterũ iterũq: cõmonens. ut sollertissi me caueat᷑ nequando au
nergat aut̃ cibi ꝗͥb malis nulla arit succurrit᷑. Idõq: ĩ tramuros tanto pliua condendas
anto scitus elausuretepus in obsidentiũ potestate c̃sister Exetlis .iIII.FI .U.R.¬

Expanded text:
muros scalae vel machinae plurimum valent si ea magnitudine compactae fuerint ut altitudinem exsuperent civitatis. Mensura aenim linum tenue et expeditum uno capite nectitur in sagitta, quae cum ad mutitudinem civitatis, cum sciatur quanta altitudo quantum umbrae mittat in longum. Quae ad oppugnandas vel defendendas urbes auctores bellicarum artium prodiderunt vel quae recentium necessitatum usus invenit pro publica ut arbitror utilitate digessi, illud iterum iterumque commonens, ut sollertissime caveatur ne quando aut potus inopia emergat aut cibi, quibus malis nulla arte succurritur; ideoque intra muros tanto plura condenda sunt quanto scitur clausurae tempus in obsidentum potestate consistere. XXXI PR
Abbreviated transcription (Latin):
DEBEREMUPIRE
RBES atq castella aut natura
muniuntur. aut manu. aut
utroq: qđ firmius ducitur
Natura aut locoꝵ editi. aut ab¬
ruptu. aut circũ suso mari. siue
paludib ł fluminib: Manu
fossis acmuro In illonaturalibe¬
nesicio tutissimo eligentis c̃siliũ
Inplano quaerit᷑ fundam̃tis indus¬
tria. Uidemꝰ antiqͥssimas ciuita¬
tes ita in cãpispatentib c̃stitutas.
ut deficiente auriliolocoꝵ. arte
tam̃ ⁊ oꝑ e redderentur inuicte
NONDIRECTOSSEDARTICULOSOS
auRos facitridos.
Ambitũ muri ñ directũ ret eres duci uoluer̃ neadictus arietũ et̃ eepo sitꝰ sed sinuosis anfractib: ia
tis clausere urbes crebrioresq: turres i ipsis angulis tradider̃ ꝓptera q÷¬

Expanded text:
DEBERE MVNIRI Vrbes atque castella aut natura muniuntur aut manu aut utroque, quod firmius ducitur: natura aut locorum edito vel abrupto aut circumfuso mari sive paludibus vel fluminibus, manu fossis ac muro. In illo naturali beneficio tutissimo eligentis consilium, in plano quaeritur fundantis industria. Videmus antiquissimas civitates ita in campis patentibus constitutas ut deficiente auxilio locorum arte tamen et opere redderentur invictae. II NON DIRECTOS SED ANGVLOSOS MVROS FACIENDOS Ambitum muri directum veteres ducere noluerunt, ne ad ictus arietum esset expositus, sed sinuosis anfractibus iactis fundamentis clausere urbes, crebrioresque turres in ipsis angulis reddiderunt propterea q
Abbreviated transcription (Latin):
ia intueneri pantib: insidiis subi acent obsiden Pidanis capi
tis nãsiecibo sues c̃no fuerint occupat siue ocio aut aliͣ nẽcessitate disꝑsi. tc̃ oppida
pntȩprũpunt ignorantespimunt. arietes machinas ipiosq: aggeresignib: c̃eremant
miq in ꝑnitiẽ suã fabricataopa subuntunt ⁊ pt̃ qđ obsidentes ultra iactũ telifossã faciunt
s loriculam uocant. ⁊ scepe cũ obsidio describitur. in uenitur inhi
cuistꝰ ulla nec munimina poss defendere bellatores. Nã more ful mis¬

Expanded text:
ia intervenerit, paribus insidiis subiacent obsidentes. Nam sive cibo sive somno fuerint occupati sive otio aut aliqua necessitate dispersi, tunc oppidani repente prorumpunt, ignorantes perimunt, arietes machinas ipsosque aggeres ignibus concremant omniaque in perniciem suam fabricata opera subvertunt. Propter quod obsidentes ultra ictum teli fossam faciunt int obsistere, quod opus loriculam vocant. Saepe, cum obsidio describitur, invenitur in hi praecedunt, a quibus nec virtus ulla nec munimina possunt defendere bellatores. Nam more fulmi
Abbreviated transcription (Latin):
ransiere oppidũ arege sel euco pꝰmodũ ẽstitutũ. Isti marsias ortus istic ⁊ se
ni signat. ⁊ ab appamia decẽmilib: passuũ sep arata alo crene usq: ad huc dr̃. Exarce huiꝰce oppidi mean¬
der caput tollit. qͥ recurrentib: ripis flexuosus int̾̃ cariã ⁊ ioniã p̃cipitat᷑ insinũ. qͥ miletũ diuidit ⁊ prienã.
itumulus crocoflorentissumꝰ. Amnis pactolus quẽ aurato fluore incitũ alit̃ chrisdidã uocant. in his
cis animalnascit᷑ qđ bona cũ dicunt. cui taurinũ caput acde ĩceps om̃e

Expanded text:
ransiere, oppidum a rege Seleuco postmodum constitutum. Istic Marsyas ortus, istic et srei signat et ab Apamea decem milibus passuum separata Aulocrene usque adhuc dicitur. Ex arce huiusce oppidi Maeander amnis caput tollit, qui recurrentibus ripis flexuosus inter Cariam et Ioniam praecipitat in sinum qui Miletum diuidit et Prienam.  dies medius est. Mons Lydiae Tmolus croco florentissimus; amnis Pactolus, quem aurato fluore incitum aliter Chrysorrhoam uocant. In his locis animal nascitur quod bonacum dicunt, cui taurinum caput ac deinceps corpu
Abbreviated transcription (Latin):
nsin atmagietẽ rapeferrũ . ułsi ad motꝰ mnagnes ferrũ traxent qͣs ẽdã qͣndã adamans magneti
sipiat atq auferat. Lichnitẽ ꝑ indeferc india cuiꝰ lucis iugorẽ flagrantia excitat luc̃narũ. qͣ e
causa lichnitẽgieci uo cauer : Dupleo ei facies. Aut ĩ purpureã emi catdaritatẽ aut meraciꝰ susfundit᷑
cocci rubore . Pomnẽ itimd̃ sui si quidẽ purasit in osfensã admittit ꝑspicutatẽ. At siex candiut m
tumacitscal pturis nesistens Acsi quando ĩ signita : dũ signa erpͥmit qͣsi quodã anim alimorsu par¬
tẽ cere recentit Berillos insexangulas formas indi atter̃ . ut hebea uoloris lonitatẽ anguloꝵ rꝑcussu
citent adiugorẽ . Berillongeis aiuidit᷑ ispetiẽ multisariã eximu int̃ iurente glouorie erulicẽꝑ a

Expanded text:
sinat magnetem rapere ferrum vel si admotus magnes ferrum traxerit, quasi praedam quandam adamans magneti sinat magnetem rapere ferrum vel si admotus magnes ferrum traxerit, quasi praedam quandam adamans magneti rapiat atque auferat. Lychniten perinde fert India, cuius lucis vigorem flagrantia excitat lucernarum, qua ex causa lychniten Graeci vocaverunt. Duplex ei facies: aut in purpurae emicat claritatem aut meracius suffunditur cocci rubore, per omne intimum sui, si quidem pura sit, inoffensam admittens perspicuitatem: at si excanduit racontumaciter scalpturis tem cerae retentat. Beryllos in sexangulas formas Indi atterunt, ut hebetem coloris lenitatem angulorum repercussu excitent ad uigorem. Beryllorum genus diuiditur in speciem mul
Abbreviated transcription (Latin):
erangulũ utrĩq setꝰ leuit turbinatꝰ ne etut quã ultrae magnicudinẽ nul ei auellane raptꝰ. huic
primꝰ ĩ excellentissimo auro dep̃hendit᷑. Sc đspallidior ac magis ad arg̃ti colorẽ penitens. Toresꝰinue¬
tam̃ ⁊ pocestate. Nã thic ⁊ qͥ ĩ cipro dep̃hendunt᷑. sfangi queunt. pleriqi &iã ab ad amante altero ꝑ fõ¬
tant᷑. Atilliquos pͥmos signisi cauimꝰ. nec ferrouincunt᷑ ner ignidomant᷑. Verũ tam̃ sidiu ĩ sangunehir¬
ano macerent n alic̃ quã si calido łrerentim alleis ali quot antefractis ⁊ cudib dissipatis aliquan do
coedunt: atq ĩ particulas dissiliunt. Quefragm̃ta soalptorib: inuisũ in signiendae cuiꝰ cemoda
sema erpetunt᷑ Intet aditmantẽ ⁊ magnetẽ est quaedã natur& occulta dissensio. adõ ut iux taposu

Expanded text:
secus leuiter turbinatus nec umquam ultra magnitudinem nuclei Abellani repertus. Huic secus leuiter turbinatus nec umquam ultra magnitudinem nuclei Abellani repertus. Huic proximus in excellentissimo auro deprehenditur, pallidior ac magis ad argenti colorem renitens. Tertiutamen et potestate. Nam et hic et qui in cypro deprehenduntur frangi queunt, plerique etiam adamante altero perforantur. At illi quos primos significauimus nec ferro uincuntur nec igni domantur; uerum tamen si diu in sanguine hircino macerentur, non aliter quam si calido uel recenti, malleis aliquot ante fractis et incudibus dissipatis aliquando cedunt atque in particulas dissiliunt. Quae fragmenta scalptoribus in usum insigniendae cuiusce modi gemmae expetuntur. Inter adamantem et magnetem est quaedam naturae occulta dissensio, adeo ut iuxta positus
Abbreviated transcription (Latin):
passuũ extutand᷑ Ramorũ ũbrae ãbicu binastadia c̃sumunt folioꝵlatitudo. formaeamatoni
ert palmas. oleã geat uin eis abunlat: Tetras om̃s had mirac ulo sola uincit.e
ibuersꝰ ÷ Arb orespiperis ostentit qͣsi ad iuniperi similitudinẽ diuerse fruct edere asseuerant᷑ &ͥ peno
nom̃ trahunt decolore. Hebenũo ĩdia mitri datico triũ pho romaepͥmũ magnꝰ põpe bohibuit. Auttit
pua ⁊ calamos e heratus imulta alia fraglantia mirisici sp̃s suatutate Iñdicoꝵ lapidũ in adaman
ndignitas pͥma ut pote qͥ lĩ phationes ab igunt. uenenis nsistunt m̃tiũ uanos metus pollunt ꝗspͥmũ de
Vsp̃ dicareoporaiue q̃ respicere a dutilitatẽ uideb anꝰ. Nc̃ reddemꝰ quot ad amantũ s̃ specier ⁊ qͥs color qͥq:
xiniꝰ i n qͦ dã cristalli genere ĩuenit᷑. Materia in qͣ nascit᷑ ad aquae similis splendore liqͥdissimo ĩ mucrene

Expanded text:
passuum extuberantur; ramorum umbrae ambitu bina stadia consumunt; foliorum latitudo formae Amazonicpassuum extuberantur; ramorum umbrae ambitu bina stadia consumunt; foliorum latitudo formae Amazonic insula est; ea fert palmas, oleam creat, uineis abundat. Terras omnes hoc miraculo sola uincit, qobuersus est arbores piperis ostentat, quas ad iuniperi similitudinem diuerse fructus edere adseuerant. Qui paene  calor fecerit, nomen trahunt de colore. Hebenum ex India Mithridatico triumpho Romae primum Magnus Pompeius exhibuit. Mittit India et calamos odoratos et multa alia fragrantia mirifici spiritus suauitate. Indicorum lapidum in adamantibus dignitas prima, utpote qui lymphationes abigunt, uenenis resistunt, mentium uanos metus pellunt. Haec primum de his praedicari oportuit, quae respicere ad utilitatem uidebamus; nunc reddemus quae adamantium sint species et quis color cuique. Eximius in quodam crystal
Abbreviated transcription (Latin):
cipitat insaxũ. nisu seoris excipitat. ⁊ quodã qͣsi sunda r̃to utat᷑ extra ordin ariae firmitatis
Caput uͦ tã ualens. ut si quando addiscendũ plagissit amonendus. nã studet ut qđ homunes alloquatus
⁊ cuiꝰ dixit ⁊ retin et tenaciꝰ. Paulo senior ⁊ obliui osus ÷ ⁊ in docilis. Int̾nobiles ⁊ ignobiles. dis cretu¬
nẽ digitorũ fac̃ numerꝰ. Qͥ p̃stant qͥ nosĩ pedes hñt digitos. ceterit̃nos. Lingualata multoq latior
quã ceteris auib. Vnde ꝑficit᷑ ur articulata uerba penuꝰ elo qͣtur. Qđingeniũ itaro manaedelic
mirates ut harbari psicta cos merc ẽ seceruo Indolũ nemora intã ꝓcerã sublimant᷑ excelsi¬
tr̃ ut trans iaci neragitis qͥdẽ possintu romarios sicorhũt qͣrũ cordices in orbẽ spatia 2x

Expanded text:
t, ut cum e sublimi praecipitat in saxum, nisu se oris excipiat et quodam quasi fundamento utatur extraordinariae firmitatis; t, ut cum e sublimi praecipitat in saxum, nisu se oris excipiat et quodam quasi fundamento utatur extraordinariae firmitatis; caput uero tam ualens, ut si quando ad discendum plagis sit admonendus nam studet ut quod homines loquatur, trata sunt et citius discit et retinet tenacius; paulo senior et obliuiosus est et indocilis. Inter nobiles et ignobiles discretionem digitorum facit numerus; qui praestant, quinos in pedes habent digitos, ceteri ternos. Lingua lata multoque latior quam ceteris auibus; unde perficitur, ut articulata uerba penitus eloquatur. Quod ingenium ita Romanae deliciae miratae sunt, ut barbari psittacos mercem fecerint. Indorum nemora in tam proceram sublimantur excelsitatem, ut transiaci ne sagittis quidem possint. Pomaria ficus habent, quarum codices in orbem spatio sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
fluminũ gaudet . Indicis tauris colorfuluus ÷ uolurris ꝑnicitas. pilus in c̃trarũuersꝰ hiatꝰ om̃e qđ ca
capti aninas ꝓ iciant furore. Mlanticora ꝗ q̃ nomine int̃ ħ nascit᷑. triplicidentiũ ordinecorunte u¬
cib alt̃nis fac ehominis glauas oculisi Sanguine colore. corporeleonino cauda uelut s corpioni
aculeo spiculata. uoce tã sibila ut imitet᷑ modulos sistularũ tubarũq c̃ cinentes. Humanas carne
auidissime asfectat. Pedib siouiget. saltusio pocest. ut morari eã nec extentissi maspatia possint nec
cula latissima S p̃ tercabo ues upi comes ⁊trioornes. solidis ungulis
chia. longitudinis cubita ñ minꝰ sena. Adõ robustis uirib: ut elefantos ad potũ uentitantes mordicꝰ
cõ p̃honsaipsonũ manu rapiant ĩ ꝓsundũ. Indica mariaballonar hñt ultraspatia iiͦI. iugerũ S
t auẽpsittacũ colore uiridẽ torque puniceo Cuiꝰ rostritanta duritia ÷

Expanded text:
fluminum gaudet. Indicis tauris color fuluus est, uolucris pernicitas, pilus in contrarium uersus, hiatus omne capti animas proiciant furore. Mantichora quoque nomine inter haec nascitur, triplici dentium ordine coeunte uicibus alternis, facie hominis, glaucis oculis, sanguineo colore, corpore leonino, cauda uelut scorpionis aculeo spiculata, uoce tam sibila ut imitetur modulos fistularum tubarumque concinentum. Humanas carnes auidissime affectat. Pedibus sic uiget, saltu sic potest, ut morari eam nec extentissima spatia possint nec obstacula latissima. Sunt praeterea boues unicornes et tricornes solidis ungulis  Hi bina habent brachia longitudinis cubita non minus sena, adeo robustis uiribus, ut elephantos ad potum uentitantes mordicus conprehensa ipsorum manu rapiant in profundum. Indica maria balaenas habent ultra spatia quattuor iugerum, sed t auem psittacum colore uiridem torque puniceo, cuius rostri tanta duritia es
Abbreviated transcription (Latin):
quas iuba sub meridie quidẽ sitas &e primas occa sui dic̃ . De carũ nominib: e poctarimagnũ miror s ĩ fafao
uocabuli res÷ . In pͥma earũ cui nom̃ ÷ norion. edificianee s nee fuer̃ Iuga montiũ stagnis madeseunt fen¬
Le surgunt ad arboris magnitu dinẽ. Parũ quȩ nigraes exp̃ssȩ li quorẽ reddant amarissimũ. Quae candidar
a quas nuomunt. &i ãpotui ac cõmodatas. Alterã in sulã uinonia appellarifer̃ in qua
pauxilla ȩdesi gnobilit̃ ad culm̃ fastigiata. Tciahuic ꝓximat. eodẽ nomine nuda om̃a
tolococapraria appellat᷑. en ormib: lacertis plusq referta. Seqͥt᷑ nifuria
exhibitis iuba regi. In ea edisicioꝵdurant uestigia. auiũ magna copia. nemora pomisera. Palmeta ca¬
riotas ferritantia multa. Nux pinea. larga mellatio. ãnessiluris piscib abundantes. ꝑhibent &iã
expui in eã undoso mari beluas. Deĩde cuni monstra illa putredine tabesactas. om̃a illic infici te¬

Expanded text:
us iacere, quas Iuba sub meridie quidem sitas, sed proximas occasui dicit. De harum nominibus expectari magnum non miror, sed infra famam vocabuli res est. In prima earum, cui nomen est Embrion, aedificia nec sunt nec fuerunt. Iuga montium stagnis madescunt. Ferulae surgunt ad arboris magnitudinem: earum quae nigrae sunt, expressae liquorem reddunt amarissimum, quae candidae, aquas revomunt etiam potui accommodatas. Alteram insulam Iunoniam appellari ferunt, in qua pauxilla aedes ignobiliter ad culmen fastigata. Tertia huic proximat eodem nomine, nuda omnia. Quarto loco Capraria appellatur, enormibus lacertis plus quam referta. Sequitur Nivariexhibiti sunt Iubae regi. In ea aedificiorum durant vestigia. Avium magna copia, nemora pomifera, palmeta caryotas feritantia, multa nux pinea, larga mellatio, amnes siluris piscibus abundantes. Perhibent etiam expui in eam undoso mari beluas: deinde cum monstra illa putredine tabefacta sunt, omnia illic infici tae
Abbreviated transcription (Latin):
seaia alias ut equus c auda elephanti nigro colore imaxillis a prinis. p̃sertis cornua ultta cubi¬
lemodũ longa ado bseqͥũ cuiꝰ uelit mnotꝰ accõmodata. Neq enĩ rigent s mouent᷑ ut us exigit p̃liandis¬

Expanded text:
ulatur. Est et eale, alias ut equus, cauda elephanti, nigro colore, maxillis aprugnis, praeferens cornua ultra cubiulatur. Est et eale, alias ut equus, cauda elephanti, nigro colore, maxillis aprugnis, praeferens cornua ultra cubitalem modum longa ad obsequium cuius uelit motus accommodata; neque enim rigent sed mouentur, ut usus exigit proeliandi
Abbreviated transcription (Latin):
pora caninis dentid: seridoie t̃risico. Ap̃ eos uͦ qͥb ad uiuendi rationẽ exactioreura ÷. multeurores in ei
uri coeunt matromnonũ : Et cũ maritꝰ hominedecesserit. ap̃grauisimos iudices suã queg demeratisa qe
caus Etquaeo fficiosior cecerissen teniã uicert iudicantiũ. hocpalmae resert p̃miũ ut arbitniosuo are¬
dat rogũ qurgis ⁊ sup̃miseiꝰ samecipsã dec inferus. cetera nota uiuant. En ormitas ũerpentib tantas
ut cercos⁊ animantiũ alia adpait̃ nolẽ totahauriant. Quin &iã oc eanũ ridicũ quantꝰ᷑ penegrentiũ iulo
tedime in ꝑoput partacula ꝑse quem̃. Leuco crota uelocitate p̃cedeseras uniũ sas. Iesa &siniseri mo¬
nitudine. cerui clunib pector. ac crurib: leoninis capite melium bisideaungula ore ⁊ ad usq an

Expanded text:
siluestres, hirti corpora, caninis dentibus, stridore terrifico. apud eos uero, quibus ad uiuendi rationem exactior cura est, multae uxores in eiusdem siluestres, hirti corpora, caninis dentibus, stridore terrifico. apud eos uero, quibus ad uiuendi rationem exactior cura est, multae uxores in eiusdem uiri coeunt matrimonium, et cum maritus homine decesserit, apud grauissimos iudices suam quaeque de meritis agunt causam, et quae officiosior ceteris sententia uicerit iudicantium, hoc palmae refert praemium, ut arbitrio suo ascendat rogum coniugis et sut ceruos et animantium alia ad parem molem tota hauriant, quin etiam oceanum Indicum quantus est penetrent insutudine et copia uel particulam persequemur. Leucrocota uelocitate praecedit feras uniuersas; ipsa asini feri magnitudine, cerui clunibus, pectore ac cruribus leonis, capite melium, bisulca ungula, ore ad usque aur
Abbreviated transcription (Latin):
ade mon ẽ hum anũ nulla uoce s: latran brtantũ sonantib rictibyq Apud iec estã logit᷑ quasdã eminas ibi sana
parer. natosq canesilicofieri. Eserursũ gentẽ alterã quae inuuenta tana sit nigrescat ĩ sengetute ultra eu
inr̃i t̃minos ꝑennantẽ : Legimꝰ monoculos qq̃ ibi nasci singulis crurib isingulari ꝑ nicitate. Qubi defendiseu¬
lint atalore. resupinati plantarũ suarũ magnitudine in ũ brent᷑: Coangis fontẽ qͥ acco lunt. nullꝰ adescã
indigui. odore uiuunt pomoꝵ siluestriũ. longiꝰ ꝑgentes eadẽ illa ĩ psidio gor̃ ut olaetualant᷑ Qd sicetr¬
if forcetraxerunis. ex animarieos certũ ÷ ꝑhibent eẽ ⁊ gentẽ seminañ q̃ quinquennes c̃cipiant.s ulta

Expanded text:
ad sermonem humanum nulla uoce, sed latratibus tantum sonantes rictibusque. Apud Ctesiam legitur quasdam feminas ibi semel ad sermonem humanum nulla uoce, sed latratibus tantum sonantes rictibusque. Apud Ctesiam legitur quasdam feminas ibi semel parere natosque canos ilico fieri; esse rursum gentem alteram, quae in iuuenta cana sit, nigrescat in senectute, ultra aeui nostri terminos perennantem. Legimus monocolos quoque ibi nasci singulis cruribus et singulari pernicitate, qui ubi defendi se uelint a calore, resupinati plantarum suarum magnitudine inumbrentur. Gangis fontem qui accolunt, nullius ad escam opis indigi odore uiuunt pomorum siluestrium longiusque pergentes eadem illa in praesidio gerunt, ut olfactu alantur. Quod si t forte traxerint, exanimari eos certum est. Perhibent esse et gentem feminarum, quae quinquennes concipiant, sed ultra
Abbreviated transcription (Latin):
imiculati pͥmi&iã flexibilib: libris cutũdati. Qͥdã ppłi adõ ꝓceri. ut elefantos uelut equos facillim
sultatione transiliant. Plurimis placet neq animalocciđe neq uesci carnib: Pleriq: tantũ piscib: a
uuunt. Sqͥ ꝓrimos parentesq priꝰus annis aut aegritudine in maciẽ eant
hilo sophos hñtindi gĩ nos ophistas uocant. Qabȩx ortuadusq: solis occasũ c̃tentis oculis. orbẽ candidis¬
ni sidis c̃tuent᷑. ĩ globo igneorim antessetreta q̃dã. harenisq seruentib: ꝑpetẽ diẽ alt̃nis pedib in¬
stunt. Ad montẽ qͥ nulo dr̃ habitant qͥb auersae planiaes ⁊ octonidigiti ĩ plantis singulis. Alegastenes
uũ sos ĩ dicemontes eẽ scribat nationes capitb: caninis. anatas unguib amictas uestirẽ tot̃gorũ

Expanded text:
miculati, plurimi etiam flexibilibus libris circumdati. Quidam populi adeo proceri, ut elephantos uelut equos facillima miculati, plurimi etiam flexibilibus libris circumdati. Quidam populi adeo proceri, ut elephantos uelut equos facillima insultatione transiliant. Plurimis placet neque animal occidere neque uesci carnibus. Plerique tantum piscibus aunt qui proximos parentesque priusquam annis aut aegritudine in maciem eant,Philosophos habent Indi gymnossimi sideris contuentur in globo igneo rimantes secreta quaedam harenisque feruentibus perpetem diem alternis pedibus insistunt. Ad montem, qui Nulo dicitur, habitant quibus auersae plantae sunt et octoni digiti in plantis singulis. Megasthenes per diuersos Indiae montes esse scribit nationes capitibus caninis, armatas unguibus, amictas uestitu tergorum,
Abbreviated transcription (Latin):
loaxo. dies parent sic̃ auctor ÷ bethon qͥ ꝑhibet hoc inplurimis indiaelocis euenue . Indo flumini ꝓ¬
es uersa ad meridiẽ plaga ultra alios torrent᷑ calore. Deniq: uĩ sideris ꝓdith
a pigmeitenent. Athiqͥb ÷ uicinꝰ oceanꝰ sineregib degunt. Fandea gens a seminis regit᷑. cui reginã pͥmã
signant herculis filiã ⁊nisi urbs regioni istidat᷑. Mlons &iã iouis a cerineros nomine. in cuiꝰ specu
or̃ ueteres indiaffirmant. Ex huiꝰ uocabuli argum̃to lasciuienti fame rredit᷑. liberu
eminaenatũ. Extra indi ostiũ s̃ ĩ sulae duae chrise ⁊ argire. ad õ faetundae copia metalloꝵ utpleri q
ultꝰ p̃cipuus ĩ gẽmis. nullꝰ fenerũ apparatꝰ. p̃terea ut uibae ⁊ arthelai regũ libris editũ ÷. ĩ quantũ mores

Expanded text:
n anno semel nec ultra quindecim dies parent, sicut auctor est Baeton, qui perhibet hoc in plurimis Indiae locis euenire. Indo flumini proximantn anno semel nec ultra quindecim dies parent, sicut auctor est Baeton, qui perhibet hoc in plurimis Indiae locis euenire. Indo flumini proximantes uersa ad meridiem plaga ultra alios torrentur calore; denique uim sideris prodit hominum color. Montana Pygmaei tenent. At hi quibus est uicinus Oceanus sine regibus degunt. Pandaea gens a feminis regitur, cui reginam primam adsignant Herculis filiam. Et Nysa urbs regioni isti datur, mons etiam Ioui sacer, Meros nomine, in cuius specu nutritum Liberum patrem ueteres Indi adfirmant; ex cuius uocabuli argumento lasciuienti famae creditur Liberum femine natum. Extra Indi ostium sunt insulae duae Chryse et Argyre adeo fecundae copia metallorum, ut pleriultus praecipuus in gemmis. Nullus funerum apparatus. Praeterea, ut Iubae et Archelai regum libris editum est, in quantum more