comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egero emoemi emerã emero: lauolaui lauerã lauero: alo ahi¬
odio odioderam odero: eo iliiu: erã uero: sipo siui
sto st&u: Itẽ om̃a uerba qͥm p̃terite ante crercunt : in primis sel¬
labis brruiant utpendo pependito ndõ totandiposto poposcicur¬
bastribus modis cogͥnoscimus: pocitione & diptongis : & ac crntu sal

Expanded text:
egero, emo emi emeram emero, lauo laui laueram lauero, odio odi oderam odero, eo iui iueram iuero, sino siui sto steti. item omnia uerba quae in praeteritis antecrescunt in primis syllabis breuiantur, ut pendeo pependi, tondo totondi, posbas tribus modis cognoscimus, positione et diphthongis et accentu. s
Abbreviated transcription (Latin):
duo lectas ap̃ salustiũ nomina fluminũ: hocio locha hocturia: S. finita
neutrigeneris s̃ om̃a & tertiȩ dedinationis: ut hoc sedile sedilis monile mo

Expanded text:
duo lecta sunt apud Sallustium nomina fluminum, hoc Muluccha, hoc Turia. e finita neutri generis sunt omnia et tertiae declinationis, ut hoc sedile sedilis, monile mon
Abbreviated transcription (Latin):
peratiuus ab eo qđ ẽ pono : dicamꝰ ponẽ ut ad uerbiũ signific& loci: ł simili tergo
urmtellegat᷑ ꝓ eo qđ t̃ causa: Vt in uirgł illius ergõ uenimꝰ. idẽ illiuscausa uenimꝰ
uerbi fintusq mitiũ requentis: ut intere a loci cũ tam̃ itare exi gerit: Di as

Expanded text:
amus poné, ut aduerbium significet loci: uel similiter ergô, ut intellegatur pro eo quod est causa, ut in Vergilio «illius ergo uenimus», id est illius causa uenimusuerbi fine usque ad initium sequentis, ut interea ~ loci, cum tamen usus exegerit. dias
Abbreviated transcription (Latin):
quanta usnumero sellabarũ peneultimũ sibi tant ũindicat locũz & legt̃ ut ubi
fuerit hc accentus penultima sit naturalit longa: ita fit ut huic accentui trodhies
naturalit̃ longus conuenire uideat : Itẽ mono syllaba parsorationis tumncistã habde
accentũ eũ lon gafuerit natura tantũ: ut sol dos: Grauis uero accentus cu acuto & circ̃¬
slexo accentu pomi potest: possumus enĩ in conomine qđ ẽ cͥaltellus. graut accentũ¬
lala comune candt̃ cũ c&ris quam cũ circũ flegxo & acuto quãsitam̃ &cũ c&tris
hiabuerit̃ b ab& nisi pistos ut malesanus imn tertaloci si nequis putee in hiũ modi
dictionib: quat tuor ẽẽ accentus. Yfen aut acutũ aut circũflerũ aut grauẽ si quidẽ
dis in cõposstis dictionib: unũ accencũtẽ deberc ñ minus qua in una parte orationis :

Expanded text:
quantouis numero syllabarum paeneultimum sibi tantum uindicat locum, et hac lege, ut, ubi fuerit hic accentus, paeneultima sit naturaliter longa, ita fit ut huic accentui trochaeus naturaliter longus conuenire uideatur. item monosyllaba pars orationis tunc istum habebit accentum, cum longa fuerit natura tantum, ut sôl dôs. grauis uero accentus cum acuto et circumflexo accentu poni poterit. possumus enim in eo quod est Càtúllus grauem ponere ahabet communionem eandem cum ceteris, quam cum circumflexo et acuto. quam si tamen et cum ceteris habuerit, non habet nisi per istos, ut malesánus intereáloci. sed nequis putet in huius modi sermonibus quattuor esse accentus, hyphen aut acutum aut circumflexum aut grauem, siquidem dicit in conpositis dictionibus unum accentum esse debere non mi
Abbreviated transcription (Latin):
sis  ulistã finalis secunde personat : quã peneultim a primȩ
pluralis & secundȩ pluralis ꝓducit᷑ syllaba: ut sim sis sit simus
sitis sint quelim uelis uelit uelimus uełitis udit: Inaliis uero pe¬
raris sunt : Appat &igit᷑ bm̃a tr̃pora in omni coniugationt.

Expanded text:
am finalis secundae personae quam paenultima primae pluralis et secundae syllaba producitur, ut sim sis sit simus sitis sint uelim uelis uelit uelimus uelitis uelint; in aliis uero rarissime. Apparet igitur omnia tempora in omni coniugation
Abbreviated transcription (Latin):
diuussẽ auditusse ł audisse. &rł : futurũ uero psepinũ inum desinens & uerbũ¬
irostsut amatũ ire. doctũ ire. loccũire auditũ ire: ueł par̾ cicipiũ futurum
ł sopina quio tres casus habere uident᷑. & loco in sitiua cũ articulo coniuicti
apud grecos accipiant᷑ : Nascuntur a participio p̃sentis in .d conuersa & addita

Expanded text:
diuisse uel audiissem audiisse. futurum uero per supinum in um desinens et ire fit, ut amatum ire doctum ire lectum ire auditum ire, uel per participium futurum uel supina, quae tres casus uidentur habere et loco infinitiui cum articulo coniuncti apud Graecos accipiuntur, nascuntur a participio praesentis temporis s in d conuersa et addita
Abbreviated transcription (Latin):
puetiur  expontis mono se llabis quȩ cuiusq sintgeñ . de cacris qđ lib& illal aru
nominibus disseremus q̃ his clausulis terminantur quattuor uocalib
p̃teri & semiuocalibus pt̃ f: & unamutat: dequibus ordine regulas
subiectas notabimus: exceptis illis uidelic& q̃ mininit̃ dedinant᷑ ut fas
nefas nihilinugas gumi frugi sinapi pedũ nequã : ex hisnt̃i generis
fasnefas. gũmi pedũ̃ alia omnisec eere es doliratio¬
ne nomiuis. I terminata masculinas ꝓpria: utrylla seneca
catilina cottã tucca agrippa pansa: Paucas appellatiua mascu¬
linigeneris: hiclanista hicdamma bic t alpa hic popia hic naut a hic
poxa hiccolliga hic scurra hidixa hic adrecula hicscriba hic ꝓfuga

Expanded text:
trux. expositis monosyllabis, quae cuiuscumque sunt generis, de ceteris quotlibet syllabarum nominibus disseremus, quae his clausulis terminantur, quattuor uocalibus praeter i, sex semiuocalibus praeter f, et una muta t. de quibus ex ordine regulas subiectas notauimus, exceptis illis uidelicet, quae minime declinantur, fas nefas nihili nugas gummi frugi sinapi pedum nequam: ex his neutri sunt generis fas nefas gummi sinapi pedum, alia omnis. de genere et declinatione nominum a terminata masculina sunt propria, ut Sylla Seneca Catilina Cotta Tucca Agrippa Pansa. pauca sunt appellatiua masculini generis, hic lanista, hic damma, hic talpa, hic popa, hic nauta, hic poeta, hic collega, hic scurra, hic lixa, hic assecla, hic scriba, hic perfuga
Abbreviated transcription (Latin):
mid tima eicorreptã habet: sed &iã ris in re. conuersa sol& radẽ seconda ꝑsona
in omni coniugatione ꝓferrt utim as amaris ł amare: doces doceris ł docere
legis legeris łlegere  audirisł audire : Quomodo a utẽ docuimus in actuo
sic & e in passiuo p̃sencis dedinatio doco &ia reliquorũ tẽporũ absq p̃to

Expanded text:
tima e correptam habet; sed etiam ris in re conuersa solet eadem secunda persona in omni coniugatione proferri ut amas amaris uel amare doces doceris uel docere legis legeris uel legere audis audiris uel audire. quomodo autem docuimus in actiuo, sic etiam in passiuo praesentis declinatio
Abbreviated transcription (Latin):
uos E t̃tiapsona hac ÷ declinatio masđo genr num̃o sigłi nom̃ is
supenor ẽ dedinab: tã ad genera: ꝙ &iã ad numeros. sana questio et
tor ipsum eorpus amici non dix̃ ipsud sih ec questio soluit hociiodo anti qei
par tiscriptores ꝓ nom̃ hoc ad socmã nominis transtulerun ut q̃modo inno minc
sũ ñ ipsud q̃ modo istud & illud. Nunc dicendũ deinfinitis num̃o singłi. q cuius tui¬

Expanded text:
vos. Ex tertia persona haec est declinatio masculino genere numero singulari: N. superiorem declinabis tam ad genera quam etiam ad numeros. Sane quaestio est in rgilius «atque ipsum corpus amici», non dixit ipsud. Sed haec quaestio soluitur hoc modo: antiquiartis scriptores pronomen hoc ad formam nominis transtulerunt et, quomodo in nomiipsum, non ipsud, quomodo istud et illud. nunc dicendum de infinitis: num numero sing si
Abbreviated transcription (Latin):
Albiuo seranus grã mancus.
libi hunc libellum praetex ta torium detus albine de uol
Nalic& patris auiq quib maximã reuerentiã lit tere debmn
ondia urgearis. exemplo ibiq pubescat quo uelut ad mura¬
rum sacra uenitur non tamen caelo suo tantũ numina ꝑfruu

Expanded text:
Albino Seruius grammaticus. tibi hunc libellum, praetextatorum decus Albine, deuoui. nam licet patris auique, quibus maximam reuerentiam litterae debent, cottidie urgearis exemplo ibique pubescas, quo uelut ad Musarum sacra uenitur, non tamen caelo suo tantum numina perfruu
Abbreviated transcription (Latin):
adũbia facilit̃ & diffialit̃ s hu fusha q̃ si ad uerbia umdicauit.
q̃ cũq nõa qualitatis fuerina. uaut quantitatis ea sidatiuo sigli o lita
t̃minant᷑ ad uerbia in eyꝓductã mittura ut iusto iustȩ s hao
ueteres indiferont᷑ posuerunt : ut humanit̃ durit̃ queq: aut̃ .i.
littera t̃minant᷑ in ter sellabã mittunt ut agili nobili aude¬
ad uerbia cõmunia cũ aliis partib: orationis nominib: sunt com¬
munia ut ait salustius. falso q̃ritur denatura sua genꝰhuma
secũ ad uerbiũ ÷ plura significat similitudinẽ sic ut quondã
uititatẽ ettequib hat tor aboris expectate uenisutquis ante. Co

Expanded text:
aduerbia, faciliter et difficiliter, sed usus haec quasi aduerbia uindicauit. aduerbia, faciliter et difficiliter, sed usus haec quasi aduerbia uindicauit. quaecumque nomina qualitatis fuerint aut quantitatis, ea, si datiuo singulari o littera terminantur, aduerbia in e productam mittunt, ut iusto iuste. sed haec ueteres indifferenter posuerunt, ut humaniter, duriter. quaecumque autem i littera terminantur, in ter syllabam mittunt, ut agili, nobili, audaaduerbia communia cum aliis partibus orationis. nominibus sunt communia, ut ait Salustius falso queritur de natura sua genus hum aduerbium est, plura significat: similitudinem sic: «ut quondam quantitatem, ut «quibus Hector ab oris expectate uenis? ut et quante»; co
Abbreviated transcription (Latin):
stione se paratã ab aduerbio & partẽ trationis aliquã: Id circo¬
a uolad qͥ a aduerbii ꝓpͥũ ẽ qđ uerbi adiungipotest. Freciaut̃
iutaectionẽ aduerbio ñ soparani ꝓpterea qͥamorus animi.
banratati ad signani & haec om̃ a subgenere qualitatis putant.
dderbia st̃ ad uerbia qͣntitatis ut longe alte qͣlitatis ut ben
nm ale. ad uerbia ñ solũ ab appellationib transeunt. ħ est ans¬
tulliane. aꝓ nominib: &iã ameo tuo meatins tuatĩ a uerbis
id ÷ nomine simul & uerbo s̃ &i ã aduerbia q̃ utrũ a nomine tr¬
secon an a uerbo incertũ sit ut furtũ. Incertũ ẽ enĩ an a fure
qđ nom̃ ÷ transeat. an a uerbo furor furaris. a participus qͥ da
nolunt. s inueniunt ut adocenti docen : a nominib: tracta as¬
uerbia sex modis t̃minant᷑ aut ine. ut docte pulchre. hon est
a in r. ut uelocit᷑. ã in m. ut ubertim. singilatĩ : aut in us. ut ra
qͣ litatis ine littera exeuntia ꝓducideben: bec tam̃ dissentiun

Expanded text:
separatam ab aduerbio et partem orationis aliquam idcirco uolunt, quia aduerbii proprium est quod uerbo adiungi potest. Graeci autem interiectionem ab aduerbio non separant, propterea quia motus animi qualitati adsignant et haec omnia sub genere qualitatis putant aduerbia. sunt aduerbia quantitatis, ut longe, alte, qualitatis, ut bene, male. aduerbia non solum ab appellationibus transeunt, hoc est a noTulliane, a pronominibus etiam, ut a meo tuo meatim tuatim, a uerbis id est a nomine simul et uerbo. sunt etiam aduerbia, quae utrum a nomine transeant an a uerbo incertum est, ut furtim incertum est enim an a fure, quod nomen est, transeat an a uerbo furor furaris. a participiis quidam nolunt, sed inueniuntur, ut a docente docenter. a nominibus tracta aduerbia sex modis terminantur, aut in e, ut docte, pulchre, honeste, aut in r, ut uelociter, aut in m, ut ubertim, singillatim, aut in us, ut radqualitatis in e litteram exeuntia produci debent. haec tamen dissentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ege debuit ꝑ unũ .u. ñ ꝑ duo. Nã ubi geminata .u. litt̃a nomini¬
muus ÷, Nom̃ ÷ ñ participiũ. ut fatuus ingenuus. arduus. cardio
aciguus beluus ut cicero dix̃ in uus & alia contra regulã par tei¬
pioꝵ mortuus putat᷑ eẽ participiũ s inuimi regulam nomis
conuersus est: Deconiunctione. Con iunctio est pari
orationis nec tans ordinansq: p̃sentiã. coniunctioni accils
figura ordo potestas figura est q̃ appar& figura simplex s uiq
p̃poni & subiungi. & potaestas coniunotionũ. In qͥnq species diuidi¬
t᷑ sunc enĩ copulatiue &q e at atq qͦ de disiunctiue. aut ue.i

Expanded text:
exire debuit per unum u, non per duo. nam ubi geminata u littera nominaexire debuit per unum u, non per duo. nam ubi geminata u littera nominatiuus est, nomen est, non participium, ut fatuus, ingenuus, arduus, carduus, exiguus, beluus, ut Cicero dixit, Inuus et talia. contra regulam participiorum mortuus putatur esse participium, sed in uim regulamque nominis uerbiis. De coniunctione Coniunctio est pars orationis nectens ordinansque sententiam. Coniunctioni accidunt figura ordo potestas. Figura est qua apparet si figura simplex sit, utpraeponi et subiungi, ut et. Potestas coniunctionum in quinque species diuidit
Abbreviated transcription (Latin):
debuit. a meate ab illo a nob a uob̵ abillis. Temp̃r fut cũcursũ iredeb& ame
ne abillo a nob auđ abllis. suni &alia uerba q̃ inchoatiuadicunt᷑ haȩc subita
iffectione nascunt᷑ & exeunt in esco sellabã ut ardeo ardesco calto calesco
candeo candesco labeo labesco, tepeo tepesco ferueo feruesco uireo uiresco
ueo ł ferui. acaleo calui nã calescui fer uescui & uirescui latina ñ sunt.
& ideo incoatiua dicunt᷑ ꝑ fẽctũ tẽpꝰ ñ habere. qͥaq̃ incoamꝰ ad huc ꝑfecte ñ s̃. & om̃a
li ax q̃dixi in esco exire sẽꝑ neu tralias̃ nec accipiunt r. lit terã. & ideo ad mouis¬
se neutralia nete ꝑturb& eẽ q̃dã uerba instor exeuntia & tam̃ admittere
dicunt᷑ qͥb aliqͥd fr equentius factum significat᷑. ut adicto dictito alego lecti¬
to abscribo scriptito, aclamo, damito acio. cicito qđ significat frequent̃
uoco unde nuno aliquos uode p̃conscitat᷑ dicimꝰ. id ÷ frequent᷑ uocat᷑ & alia

Expanded text:
mpore futuro cursum iri debet a me a te ab illo a nobis a uobis ab illis. sunt et alia uerba, quae inchoatiua dicuntur. haec subita affectione nascuntur et exeunt in sco syllabam, ut <ab> ardeo ardesco, a caleo calesco, a candeo candesco, a labo labasco, a tepeo tepesco, a ferueo feruesco, a uireo uiresco, ueo ferui, a caleo calui; nam calescui, feruescui et uirescui Latina non sunt. et ideo inchoatiua dicuntur perfectum tempus non habere, quia quae inchoamus adhuc perfecta non sunt. et omnia quae dixi in sco exire semper neutralia sunt nec accipiunt r litteram. et ideo ammonui esse neutralia, ne te perturbet esse quaedam uerba in scor exeuntia et tamen admitterdicuntur, quibus aliquid frequentius factum significatur, ut a dicto dictito, a lego lectito, a scribo scriptito, a clamo clamito, a cio cito, quod significat frequenter uoco, unde nunc aliquos uoce praeconis citatos dicimus, id est frequenter uocatos, et alia.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃t ruor medis figurant᷑ ꝑ locũ ad locũ in loco & loco: ꝑlocũ ut hiaec
q̃ in locũ & in loco & eloco ut penitus eo sũ uenio. si ad uerbia sig
nificationes numeribabentia ut semel bis ter demonstrationisꝰ
ut en ecce adfirmationis ut quidm quippe ortationis ut leia
int̃rogationis. ut quur q̃re nẽpe. simlitudinis ut sic qͤsi. conpa¬
ratioms ł p̃lationis. ut magis potius dubitandi. ut fortasse.
anuendi ut plane sane discretionis ut seor sũ segregatĩ optandi
utinã uocandi ut heus r espondendi ut heu derogandi ut
nequiquã srustra. lurandi ut depoletaste. ꝓhibendi ut ne:
negandiut ñ. aut minime c̃gregandi ut una simul ordi¬
nandi deinde deniq mirandi ut pape. laudandi uteuge.
exdamandi ut ro. dolendi ut ei ei iugendiut uuab ingemes¬
cendi uteiem:¬

Expanded text:
quattuor modis figurantur: per locum, ad locum, in loco, e loco; per locum, ut «hac quattuor modis figurantur: per locum, ad locum, in loco, e loco; per locum, ut «hac quae in locum et in loco nificationem numeri habentia, ut semel, bis, ter, demonstrationis, ut en, ecce, adfirmationis, ut quidni, quippe, hortationis, ut eia, interrogationis, ut cur, quare, nempe, similitudinis, ut sic, quasi, comparationis uel praelationis, ut magis, potius, dubitandi, ut fortasse, adnuendi, ut plane, sane, discretionis, ut seorsum, segregatim, optandi, ut utinam, uocandi, ut heus, respondendi, ut heu, denegandi, ut nequaquam, frustra, iurandi, ut edepol, ecastor, prohibendi, ut ne, negandi, ut non, haud, minime, congregandi, ut una, simul, ordinandi, ut deinde, denique, mirandi, ut papae, laudandi, ut euge, exclamandi, ut pro, dolendi, ut ei, laetandi, ut uaha; ingemescendi, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
in aduerbus & exqͥb: uis artib: intellectũ facili Itt̃ deaducebi
duerbiũ ÷ pansorationis q̃ adiecta uerbo signisicationẽ eius
⁊explanat atq: impl& ut scribobene. lego optime. Aduerbio
accidunt significatio figura gradus. Aduerbia aut asenascunt
ut heri nuꝑ. aut ibalus transierunt ut docte sapient̾. ab eo qđ
doctꝰ & sapiens. Aduerbioꝵ significationis s̃ multe. s̃ enĩ aut tẽporis
ut heri nuꝑ. aut ꝑsone. ut mecũ tecũ. a loci ut hic istic sed aduer¬
bia localia sunt. In t̃ rogauua ut unde ubi qͣ lias̃ responsiua
illinc hinc illo sunt duplicis forme ut intꝰ intro. foris foras. qͦrum
obseruatio talis ÷ foris & intus in loco. ut inturest fuit futurus ẽrat.
intus erat futurus erat. faris erat suerat. futurus erat. Eloco intus
uem. stuis uenio. foris aut̃ & intro. ad locũ significane ut foris eo.
foras uenio. Inero eo foras uenio. foras eieram. introeieram. li xo¬

Expanded text:
in aduerbiis et ex quibusuis artibus intellectu facilia. item de aduerbiis aduerbium est pars orationis quae adiecta uerbo significationem eius explanat atque implet, ut scribo bene, lego optime. aduerbio accidunt significatio, figura, gradus. aduerbia aut a se nascuntur, ut heri, nuper, aut ab aliis transeunt, ut docte, sapienter ab eo quod est doctus et sapiens. aduerbiorum significationes sunt multae. sunt enim aut temporis, ut heri, nuper, aut personae, ut mecum, tecum, aut loci, ut hic, istic. sed aduerbia loci alia sunt interrogatiua, unde, ubi, quo, alia responsiua, illinc, hinc, illo. sunt duplicis formae, ut intus, intro, foris, foras, quorum obseruatio talis est: foris et intus in loco, ut intus est, fuit, futurus est, intus erat, fuerat, futurus erat, foris erat, fuerat, futurus erat; e loco, <ut> intus uenio, foris uenio; foras autem et intro ad locum significant, ut foras eo, foras uenio, intro eo
Abbreviated transcription (Latin):
tia cedo possessione. abstineo cibo. fungor officus. sacrificor uictima.
glorior uiribus. donatus torque. dignꝰ honore. Nomina datiuo
casui intentus studiis. mimicus uirtuti. audiens dicto. inuidens
bono. maliuolus studenti utilis ciuib: i tus scene finrt¬

Expanded text:
tia, cedo possessione, abstineo cibo, fungor officiis, sacrifico uictima, tia, cedo possessione, abstineo cibo, fungor officiis, sacrifico uictima, glorior uiribus. donatus torque, dignus honore. nomina datiuo casui: intentus studiis, inimicus uirtuti, audiens dicto, inuidens bono, maliuolus studenti, utilis ciuibus, aptus scen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ receptum. ut si quis dicat in latino sermone dellas ꝓcarice quod
utiq punicũ ÷ es seaut̃ nullius omnino gentis uerbũ ꝓuerbo numi
benorũ mesereor pueronum pud& facti pig& gratiae penitallalas
tede operis meminit lectionis reminiscor doloris ignarus melor
uerba accusatuo casu dec& dnm. penit&amicũ. pig&inertẽ ride
fratrem. calomniat᷑ catonẽ c̃cede p̃ciũ. lego homerum. scribo histo¬
riam. consulor inimicum.
expers bonoꝵ dubius itneris. cupidus honoris. neglegens pictura
conscius facti. datiuo casui. maledico isti. suad eo iudicib indicotib
cedo potenti ministroparenti. langior amico. dono ꝓpinquo¬
obsequor dño. aduersor immico. gratificor illis. subscribo epis¬
tolis. ad sum clementi per eo legibus. Nomina uocatiui cosus
uirgili scribe. cicero responde ablatiuo casus. uerba fruor fratre
potior pecuma. utortoga priuor potestate. egeo laude. careo moles¬

Expanded text:
non receptum, ut si quis dicat in Latino sermone bdellas pro carica, quod non receptum, ut si quis dicat in Latino sermone bdellas pro carica, quod utique Punicum est. esse autem nullius omnino gentis uerbum pro uerbo enbonorum, misereor puerorum, pudet facti, piget gratiae, paenitet laboris, taedet operis, memini lectionis, reminiscor doloris, ignarus malorum. uerba accusatiuo casui: decet dominum, paenitet amicum, piget inertem, ridet fratrem, calumniatur Catonem, concedo pretium, lego Homerum, scribo historiam, consolor inimicum, expers bonorum, dubius itineris, cupidus honoris, neglegens picturae, conscius facti. datiuo casui seruiunt maledico hosti, suadeo iudicibus, indico tibi, cedo potenti, ministro parenti, laobsequor domino, adversor inimico, gratificor illis, subscribo epistulis, adsum clementi, pareo legibus. Nomina vocativi casus: Virgili scribe, Cicero responde. Verba ablativi casui: fruor fratre, potior pecu
Abbreviated transcription (Latin):
inuna parte orationis adiectione acuminis offendit. auditũ sidicat iuili
ꝓuilla commotatione lit tere sidicat displicina ꝓ disciplina transmuti¬
one syllabe inuicio ÷ qͥ a multa detractione & adiectione cõmua¬
tione & trans mutatione. aut aspirationis aut litterȩ. aut syllabae
aut accentuum. aut tẽporũ fit bar barismꝰ s ad cetera uitanda potest q̃a
letio boni auctois subuenire. ꝓp̃t tepra aut̃ & accent᷑ alia erudicia & pora
maxime necessarus. aut syllabis tẽpus excludit anĩ aduertendus dilig
e qđ eiusdẽ tẽpris docti uł q̃ habeniꝰ ł dixerini ł ꝓbauerine a sũ momu¬
sec̃ sensu. quod inscriptis eorum quibus lib& & insermone cũ cura
edito facillime appar& sanequidem discernuni int̃barbarisinũ
& barbarꝰ ut bar barismꝰ sit si pars orationis secđm red ditã ratio¬
nem. aliqua suꝑ &uiciosa barbarus aut̃ si alicuiꝰ gentis uerbum :

Expanded text:
in una parte orationis, adiectione acuminis offendit auditum. si dicat uulla in una parte orationis, adiectione acuminis offendit auditum. si dicat uulla pro uilla, commutatione litterae; si dicat displicina pro disciplina, transmutatione syllabae in uitio est, quia detractione et adiectione, commutatione et transmutatione aut aspirationis aut litterae aut syllabae aut accentuum aut temporum fit barbarismus. sed ad cetera uitanda potest quaecumque lectio boni auctoris subuenire. propter tempora autem et accentus alia eruditio et poetae maxime necessarii sunt, aut si ab his tempus excludit, animaduertendus diligenter et quod eiusdem temporis docti qui habentur uel dixerint uel probauerint, a summo sunt consensu, quod in scriptis eorum quibuslibet et in sermone cum cura edito facillime apparet. sane quidam discernunt inter barbarismum et barbarum ut barbarismus sit si pars orationis secundum redditam rationem aliqua superest uitiosa, barbarum autem si alicuius gentis uerbum est
Abbreviated transcription (Latin):
so iiuridens dicat sedbono animo arbitrans ita ẽẽ dicendum. Nũ quã solo
narep̃hendi ut solecismũ fecisse arguatur. hoc ergo int̾ ÷ int̃ solearũ & in ppri
qđ insolec sinõr ep̃hendit᷑ ordinis ignorantia In mꝓprio aut̃ significationer
Aliud ẽ enĩ nescire quomodo se uerba consequidebeant. aliud nercire quid signi
ficeni qđ singula ipsal uerbalatina non st̃. Nã si qͥs dicat hominẽ retractai
aspiratione barbaris mũ facit aut coronã addita aspiratione petcat aut lug
de tracta syllaba scilic& peccauit. aut potest ꝓ potest ad dita syllaba latis
ñ ÷ ut sidicat pone & pͥmã syllabã corripiat detractione tẽporis barli¬
rismus ÷ ut sidicat bonꝰ itx pͥmã syllabã ꝓducat adiectionẽ tẽporis uiciũ
adiectione acuminis de tractione peccat. siaut̃ duas acuat syllabas

Expanded text:
», nisi vituperans aut inridens dicat sed bono animo arbitrans ita esse dicendum, nunquam solet », nisi vituperans aut inridens dicat sed bono animo arbitrans ita esse dicendum, nunquam solet ita reprehendi ut soloecismum fecisse arguatur. Hoc ergo interest inter soloecismum et i in soloecismo reprehenditur ordinis ignorantia, in improprio autem significationis: aliud est enim nescire quomodo se uerba consequi debeant, aliud nescire quid significent. de barbarismo barbarismus quo singula ipsa uerba Latina non sunt. nam si quis dicat hominem retracta aspiratione, barbarismum facit; aut coronam addita aspiratione, peccat; aut luctat detracta syllaba, scilicet peccabit; aut potestur pro potest addita syllaba, Latinum non est; aut si dicat pone et primam syllabam corripiat detractione temporis, barbarismus est; aut si dicat bonus et primam syllabam producat adiectione temporis, uitium am, acuminis detractione peccat. si autem duas acuat syllabas
Abbreviated transcription (Latin):
obrem qͣre p̃sertim Itẽ itẽq ceterũ alioquin. Nationales ita
sepeaut̃ transeun in alteras species potestatis. modo in expletiuã
ut & q̃ tante fuit romã tibi causa uidendi .r.t .c. iiu. ꝓqualitat
ł quantitatir ut timeo danaos & donaferentes ꝓ maximo. Itẽ ait¬
coniunctio significat modo em̃ ꝓ ad uerbio diseretionis accipitur
sitiue c̃iunctiones s̃ uit at ast. aut subiunctiue. ut q aut̃ aus
cõmunesiut & igit᷑. st̃ &ia dictionis qͦs in certũ ÷ utrũ p̃posiu

Expanded text:
quamobrem, quare, praesertim, item, itemque, caeterum, alioquin. Rationales, itaSaepe autem transit in alterius speciem potestatis. Modo in expletivam, ut, Et quae tanta fuit Romam tibi causa videndi? Pro qualitatis et quantitatis, ut, Timeo Danaos et dona ferentes . Et, modo pro diconiunctio multa significat: modo enim pro aduerbio discretionis accipitur, ositiuae coniunctiones sunt, ut at, ast, aut subiunctiuae, ut que, autem, aut communes, ut et, igitur. sunt etiam dictiones quas incertum est utrum coniu
Abbreviated transcription (Latin):
posita ut indocte in prudent̃ Fradus ad uerbiis accidun quotien
auonis unde transeunt conparantur. ut doctedoctius doctirsime fru
minib: p̃positio separatim adiciñ deb& quã ꝗ lectũ sit. adhancapuo
errentiũ. interea mulier q̃dã alliinc trienniũ & apuduir giliũ
inde ꝑamplũ mit timꝰ elisium. & dehine ut dehinc libera tolle¬

Expanded text:
enter, aut composita, ut indocte, imprudenter. Gradus aduerbiis accidunt, quotiens appellationes unde transeunt comparantur, ut docte doctius doctissime. Recomnibus praepositio separatim adici non debet, quamquam lectum sit abhinc apud Terentium «interea mulier quaedam abhinc triennium», et apud Virgilium «exinde per amplum mittimur Elisium» et dehinc, ut «dehinc ubi libera coll
Abbreviated transcription (Latin):
r& liqu& & indedicunt᷑ in ꝑsonalia qͥ a careni ꝑsonis duab: pͥma & secunda
& solãbabene tertiam ꝑsonã nã nec inpudeo pudes dicimꝰ nec doceo doces
nec lib eo libes. nec pigeo piges nec misereo miseres. nec peniceo penites
net parreo parres nec lique eliquiens scias aut̃ par& &liqu& hoc sign¬
ficar e qđ dicimꝰ manifestũ ÷ ut sidicas & si pares. hoc edixisse in iuriã fecisti¬
hoc significat. & liqu& idem manifestũ ẽ. ted & aut̃ tedio ÷ signific& quomodo
pig& q̃si prigritiã significat nã cũ dicimꝰ pig& me fecisse hoc dicere non
surg& animꝰmeus ꝓbare qđ feci haec aut̃ om̃a uerba q̃ sic declinant᷑ pud& me

Expanded text:
dicuntur impersonalia, quia carent personis duabus, prima et secunda, et solam habent tertiam personam. Nam nec pudeo pudes dicimus, nec deceo deces, nec libeo libes, nec pigeo piges, nec misereo miseres, nec poeniteo poenites, nec pateo pates, nec liqueo liques. Scias autem patet et liquet hoc significare, quod dicimus, manifestum est. Ut si dicas, Et si patet hoc significat et liquet, id est manifestum est. taedet autem taedio est significat, quomodo piget quasi pigritiam significat; nam, cum dicimus piget me fecisse, hoc est dicere non surgit meus animus probare quod feci. haec autem omnia uerba sic declinantur: pudet me,
Abbreviated transcription (Latin):
dipim̃ er go ue ba actiua q̃ id eodicunt᷑ ab agendo. Tractauimus
diqda snon patiunt᷑ & quasi semine uitalia dicunt᷑ ut nato curro
ferueo somnio meridio rigeo frgeo, stupeo & alia. hat om̃a tã in ho

Expanded text:
tractauimus ergo uerba actiua, quae ideo dicuntur ab agendo. tractauimus tractauimus ergo uerba actiua, quae ideo dicuntur ab agendo. tractauimus aliquid, sed non patiuntur, et quasi semineutralia dicuntur, ut nato, curroferueo, somnio, meridio, rigeo, frigeo, tumeo, langueo, o
Abbreviated transcription (Latin):
r. lat̃. latinũ ÷ deposita aut̃ latinũ ñ ÷sic &iam deponentia cũꝑdideritr
lit̃ta latina ñs̃. subicio itaq: ñ paruauerba deponentia cetera ususleotionis
docebit. sun aut̃ ominor minor grator & gratulor arbitror gratificoa. auspicor
gratudior misereor. lenocinor meditor lector conor suffragor, letor meror
stomacor. arior. ariolor argutor. paciscor. conpleotor aduersor. angor q̃ ror a sig¬
nficatione querellae. macinor raciocinor. argum̃tor. blandior fabulor nitor
labor a significatione lapsus uagor rustigor continor idẽ ad populũ loquor.
mecor. scor tor. locundor. uociferor. nanciscor iđ inuenio suspicor & alia
memineris utiã dixi cũ r litta enuntiare nã nemo dicit ll andio aut pacisco
sic ominia dedinant᷑ ad formã declinationis uerbi communis qđ dixicriminor

Expanded text:
r littera Latinum est, deposita autem Latinum non est, sic etiam deponentia, cum perdiderint r r littera Latinum est, deposita autem Latinum non est, sic etiam deponentia, cum perdiderint r litteram, Latina non sunt. subicio itaque non parua uerba deponentia, cetera usus lectionis docebit. sunt autem opinor, minor, grator et gratulor, arbitror, gratificor, auspicor, gradior, misereor, lenocinor, meditor, luctor, conor, suffragor, bacchor, laetor, morior, stomachor, orior, hariolor, argutor, paciscor, complector, aduersor, angor, queror a significatione querelae, machinor, ratiocinor, argumentor, blandior, fabulor, nitor, labor a significatione lapsus, uagor, rusticor, contionor id est ad populum loquor, moechor, scortor, iucundor, uociferor, nanciscor quod est inuenio, suspicor et alia. <haec> memineris, ut iam dixi, cum r littera enuntiare: nam nemo dicit blandio aut pacisco. sic haec omnia declinantur ad formam declinationis uerbis communi, quod dixi, criminor.
Abbreviated transcription (Latin):
t esse infuturũ criminatꝰ ire Ad
Adhanc sormã cominuuia
uerba declinabis q̃cur es ortor osculor uidificor iaculor tutan
consolor. scrutar mirar. feneror amplector. amplexor. ex or furori
unde ÷ furor furanis. furatͥ. cõnuttor. recor dor. neminiscor. ꝑ comor.
minor. gestor. piscor odor. accupor. uenor contẽplar speculor sectar
ueneror. dignor memor aut memoror p̃cor miseor audor uadur
dicat reminisco aut recordo ł p̃co ł digno ł secto ergo memineris
deo đr deponens qͥ adeponit aliqͥd deqͣntitate cõmunis uerbi. nã cũ par¬
tcipia .IIII. habeani uerbũ cõmune p̃sens criminans. fut̃m criminatu¬
rus pr̃m criminatus. fut̃m. a passiua significatione criminanđ hoc
ñ hab& uerbũ deponens & id eo đr deponens qͥ a deponit unũ participiũ
suturi tẽporis auerbo passiuo qđ exit induassyllabas. ut puta ł minor.
uerba st̃ deponentia. uenit ad participiũ p̃sentis tepr p̃sentis tẽpr facit

Expanded text:
 esse, in futuro criminatum iri. ad hanc formam communia uerba declinabis. percurres sic hortor, osculor, ludificor, iaculor, tutor, consolor, scrutor, moror, feneror, amplector, amplexor, execror, furor, unde est furor furaris furatur, comitor, recordor, reminiscor, percontor, minor, gestor, piscor, odoror, aucupor, uenor, contemplor, speculor, sector, ueneror, dignor, mereor, precor, miseror, uador unt: quis enim dicat reminisco aut recordo uel preco uel digno uel secto? ergo memineris deo dicitur, quia deponit aliquid de quantitate communis uerbi. nam, cum participia quattuor habeat uerbum commune, praesens criminans, futurum criminaturus, praeteritum criminatus, futurum iterum a passiua significatione criminandus, hoc non habet uerbum deponens et ideo dicitur deponens, quia deponit unum participium futuri temporis a uerbo passiuo, quod exit in dus syllabam, ut puta opinor uel minor uerba sunt deponentia: uenitur ad participium praesentis temporis et facit
Abbreviated transcription (Latin):
panto cantar pulsopulsas, freno frenas armo armar inpugno in¬
sared ebes setundã uerbi ꝑsona ꝑhas eyllabam exire. Nã indeđi oniu¬
gatio qđ ibi adunũ sonũ multa uconiuget has coniugationis gretiantu
dicunt sic & similia uđ ad hano formã inuentã ꝑcurress. Ses ecesicit in
coniucatione. Qccunda uutẽ conugano ẽ q̃ insec̃da similit̃ ꝑ sonapritut

Expanded text:
canto cantas, pulso pulsas, freno frenas, armo armas, impugno imcanto cantas, pulso pulsas, freno frenas, armo armas, impugno imscire debes secundam uerbi personam per as syllabam exire. nam inde dicitur coniugatio, quod sibi ad unum sonum multa coniungat. has coniugationes Graeci syzygias dicunt. sic et similia uel ad hanc formam inuenta percurres. de secunda coniugati
Abbreviated transcription (Latin):
isilisso asato euulso & alia istis omnib: adicit᷑ .r. lit tera & facui
passiua utlamor, clamaris damato amor amaris amato
pulsor pulsaris pulsato secor secaris secato curor curariscurato¬
i ꝓcurris ꝑ illos mođ qͦs superius diximꝰ indicatiuũ
imperatiuũ optatiuũ coniunctiuũ in finitiuũ sanee hoc sono
quo uerba actiua ordinauimꝰ iđ quib: nos agerealiqͥd significam᷑
suna similissono s ad uenbia ꝑtinent neutralia sane temoueat
q̃redicuntur neutralia hacratio est qr nec agun aliꝗd nec patun
t utsto iaceo cubo sedeo hac innulla actione s̃ sni in nulla pasi¬
onesun Alia neutralia abuscu dicta q̃ habent actionẽ sed passionõ
nullã ut certo hab& actionẽ s ñ dicmꝰ certor utcurro ex quoso nomul¬
casunt q̃ cũ in oexeunt or ñ admittunt ut har uerba pugno pugnu
dico eulo sacrifico cacino hatom̃a primae c̃iugationis sunt qͣ scos¬
dã ꝑsonã bon omniũ uerboꝵ in as srilabam mittunt ut amo Qene

Expanded text:
s serenat et talia. istis omnibus adicitur r littera et fiunt passiua, ut clamor clamaris clamatur, amor amaris amatur, pulsor pulsaris pulsatur, secor secaris secatur, curor curaris curat illos modos, quos superius diximus: indicatiuum, imperatiuum, optatiuum, coniunctiuum, infinitum. sane ex hoc sono, quo uerba actiua ordinauimus, id est quibus nos agere aliquid significamus, sunt similes soni, sed ad uerba pertinent neutralia. sed, ne te moueat, quare dicuntur neutralia, haec ratio est, quia nec agunt aliquid nec patiuntur, ut est sto, iaceo, cubo, sedeo: haec in nulla actione sunt, in nulla passione. sunt alia neutralia abusiue dicta, quae habent actionem, sed passionem nullam {ut certo habet actionem, sed non dicimus certor}, ut curro. ex quo sono multa sunt, quae, cum in o exeunt, or non admittunt, ut haec uerba: pugno pugnas innas cachinnat. haec omnia primae coniugationis sunt, quae secundam personam {horum omnium uerborum} in as syllabam mittunt, ut amo amas,
Abbreviated transcription (Latin):
futr tep nam mittun nũq inbonis auctoritate p̃sũpta naẽ ars hoc plib&
leo tilo erigo carpo cognosco capio fugio mergo sero arguo accipio
gon sumo ascendo expugno incipio hoc accipiuntr. lit & faciunt passiuo
suera legor carpor carpior &c& subhaec formaneutralia q̃ ñ accipiunt
r. lit tera ñ habent & dicunt neutralia inchoatiua q̃ ex eunt in sco. Ergo
ueutralia memineris sẽꝑnũꝗ ad mittere .r. lit Remanent duo alia
uerba q̃ cõmiia dicunt᷑ & deponentia .s. cõmunia ideo dicunt᷑ qͥa & cõ
ł homo hic & hacsacer dos fac̃ hic &hac homo sic & haec uerba dicunt᷑ cõmuns
&nũq deponunt r. lit ne non sit latina ut asculor si tollas .r. lit & dicas osco¬
lo ñ ÷ latinũ & dicimꝰ cum agimꝰ osculorte dũ aut̃ patimur & ab alio efficit᷑

Expanded text:
us in am mittunt, numquam in bo, nisi auctoritate praesumpta: nam ars hoc prohibet. us in am mittunt, numquam in bo, nisi auctoritate praesumpta: nam ars hoc prohibet. . Sunt autem haec: lego, tollo, erigo, carpo, cognosco, capio, fugio, mergo, sero, arguo, accipio, pono, sumo, ascendo, expono, incipio. Haec accipiunt r litteram et faciunt passiua uerba: legor, carpor, capior et cetera. Sub hac forma sunt neutr litteram non habent et dicuntur neutralia {uerba inchoatiua, quae exeunt in sco}. ergo neutralia memineris semper numquam admittere r litteram. remanent duo alia uerba, quae communia dicuntur et deponentia. sed communia ideo dicuntur, quia sim homo hic et haec sacerdos facit, hic et haec homo. sic et haec uerba dicuntur communia et numquam deponunt r litteram, ne non sint Latina, ut osculor: si tollas r litteram et dicas osculo, non est Latinum. et dicimus, cum agimus, osculor te; dum autem patimur et ab alio afficimur,
Abbreviated transcription (Latin):
alit terã a silice in nuda conixa relinquid. in mediũ orationir in tar¬
ecta ÷ a. lit̃tã : om̃t partes orationis decurse a nob̵ st̃ q̃ ad compendiũ
ufficient aut occupati aut neglegentes : sane qđ omisimꝰ in tractatu
iominis redimus. scire enĩ debemus nõa numeroꝵ aquattuor usq
dcentũ aptota ẽe generis omnis. ut quattuor uiri. femin equattor
quattuor mancipia sic ꝑ om̃scasus qͥt tuor dicimꝰ. ut puta uiroꝵ qͣttuor¬
nulierȩ qͣt tuor mancipioꝵ quattuor. sic datiuo. uiri .iiiͦi. fem̃is. iii.¬

Expanded text:
a litteram «a silice in nuda conixa reliquit» in medium orationis intera litteram «a silice in nuda conixa reliquit» in medium orationis interiecta est a littera. Omnes partes orationis decursae a nobis sunt, quae ad compendium sufficiant aut occupati aut neglegentis. Sane quod omisimus in tractatu nominis, reddimus. Scire enim debemus nomina numerorum a quattuor usque ad centum aptota esse generis omnis, ut quattuor uiri, feminae quattuor, quattuor mancipia. Sic per omnes casus quattuor dicimmulierum quattuor, mancipiorum quattuor; sic dat datiuo uiris quattuor, femini
Abbreviated transcription (Latin):
defigere. siccũ dicimꝰ qͥ fugit scilic& in locũ ubilit& in loco Et goe
diximꝰ dũ iubent ad uerbia haecduo ad c̃fusionẽ distinguende p̃ps¬
nones utriusq casus. sic nãq: dehac ad uerbioũ ratione pur gatir
&illudinuerinis qđ ille in capite ab hostiũ duce acceperat. Er go uuls
directũ in apit: & acceptũ incapite. Nũqͥd quo accepisulnꝰ dicimꝰ fiu
accepis E uirgł q̃ ue ire iubes in locũ significat : Inlo& aut̃ ÷ ubi pones¬
quandã significat ut puta sũ instro erã inforo fui in foro futurũ su in
foro. sic similit̃ sedeo. laceo cubo sto. consto ereo. Om̃aliat ad sitũ
ꝑtinent meditanta : Igit᷑ st & inusũ ducenta ut iã in hanc p̃posi uos
firmo &reote &l Nalla iͦ esitatione loquentes studuis se nos diliget
redduni : &uocant᷑ int̃iectiones qđ int̃rũpant orationem: ut estilla di
icint̃ densas corilos modonãq: gemellos spem gregis. & mox int̃ ucia

Expanded text:
defigere». Sic, cum dicimus quo fugit?, scilicet in locum, ubi latet?, in loco. Ergo, ut defigere». Sic, cum dicimus quo fugit?, scilicet in locum, ubi latet?, in loco. Ergo, ut dixi, multum iuuant aduerbia haec duo ad confusionem distinguendam praepositionis utriusque casus. Sic namque de hac aduerbiorum ratione purgatur et illud in Verrinis, «quod ille in capite ab hostium duce acceperat»: ergo uulnus directum in caput et acceptum in capite. Numquid quo accipis uulnus dicimus? Sed ubi accipis. Et Virgiliuquamdam significat, ut puta, sum in foro, eram in foro, fui in foro, futurus sum in foro. Sic simpliciter sedeo, jaceo, cubo, sto, consisto, haereo. Omnia haec ad situm pertinent. Meditanda igitur sunt et in usum ducenda, ut jam in hac praepositioforma et recte et nulla haesitatione loquentes studuisse nos diligentireddunt, et uocantur interiectiones, quod interrumpant orationem, ut est illud, «hic inter densas corilos modo namque gemellos spem gregis», et mox interiectio per
Abbreviated transcription (Latin):
ambulo inforo. sic cadit inforo. Idẽ ambulat in gredit᷑q solo &
caput in t̃nubila condit. Vt est in aruis. ał cius inledit᷑ idẽ ambulat
udes motũ eẽ & tam̃ ab łs sibiuindicare s in hioc loco ut dixi ñ deloco
in locũ siclapsus inpiscinã. & lapsus impiscina side alio loco inpiscinã
tib umibras & subiuncxit. succedimꝰ ubi mot delaco in locumi¬
autẽ gemina suꝑ arboresedum : It̃ subt̃ deloco in locũ & angusti
sub t̃ fastigia tecti ingentẽ in eandux̃. Abłoaut̃ cũ tam̃ omnis fere
currat: aliłmten& suꝑ tec tocurno sic suꝑ fluotꝰ mergo si eli¬
quis sit sul fluctib: subt̃ fluctib mergit᷑ sed multũ iubant hancli¬
tionẽ &i obseruationem : Duo ad locorũ quo. & ubi quo in locũ
motus ÷ ubi in looo sitꝰ est inqͥuenit telũ in hostẽ ubi est in hosto¬
S ut quo uoluit catilena telũ dirigere in consulis corpus. libi uoluit di¬
figi in consulis corpore. sic enĩ ait de sic aut eã putes in consulis carp

Expanded text:
ambulo in foro. sic cadit in forum et cadit in foro {id est ambulat}  ingrediturque solo et caput inter nubila condit Vuides motum esse et tamen ablatiuum sibi uindicare, sed in loco, ut dixi, non de loco in locum. Sic lapsus in piscinam et lapsus in piscina: si de alio loco in piscinamtibus umbras», et subiunautem: Geminae super arbore sidunt . Item subter, de loco in locum: ut, Angusti subter fastigia tecti ingentem Aeneam duxit . In loco autem: Omnes Ferre net: super tecto curro. sic subter fluctus mergor: si ex liquis sit in fluctibus, subter fluctibus mergitur. Sed multum iuuant hanc locutionem et obseruationem duo aduerbia locorum: quo et ubi. Quo in locum motus est, ubi in loco situs est, ut quo uenit telum? in hostem: ubi haesit? in hoste; ut quo uoluit Catilina telum dirigere? in consulis corpus; ubi uoluit defigi? in consulis corpore. Sic enim ait de sica: «ut eam necesse putes in consulis corpore
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ mđ si ne ꝑsonis ÷ & hab& solũ tẽ pꝰfinitũ p̃sens p̃teritũ & futurũ
ii puta cdamarẽ p̃sens ÷ clamasse p̃teritũ clamatũ irefuturũ. Ecoe
uides designari tantũ tep̃r ñ ꝑsonas. clamare enĩ &clamasse & da¬
matũ ire nescitꝰ ꝑsona nisi uelisiungere &dicere clamare deb& ille
masse nec finitũ ÷ utrũ deuno andeduob: dicã Isti ergos modi

Expanded text:
tum, praesens praeteritum et futurum, ut puta clamare praesens est, clamasse praeteritum, clamatum ire futurum. Ecce uides designare tantum tempora, non personas: clamare enim et clamasse et clamatum ire, nescitur persona, nisi uelis iungere et dicere: clamare debet ille; masse, nec finitum est, utrum de uno an de duobus dicam. Isti autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uoã q̃sie definiun ꝑ sonã ut non ego ante monstratorẽ quones
sicergo hac minꝙ finita dicenda s̃. habenteni quanda designationes
siñ plene significationis qͦ modo ego ut puta pone et̃ turbã ñ sic signui¬
cantius đr in turba quomodode turba comunꝰdixerit ego seđ ut dems¬
tis unũ significemꝰ que querimꝰ aut ñ addimꝰ aut digitũ intendim uti

Expanded text:
 sic plene definiunt personam ut non egeant demonstratore, quomodo Sic ergo haec minus quam finita dicenda sunt: habent enim quandam designationem sed non plenae significationis quomodo ‛ego’; ut puta pone esse turbam: non significantius dicitur in turba, quomodo de turba cum unus dixerit ‛ego’. Sed ut de multis significemus quem quaerimus aut nomen adicimus aut digitum intendimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sic sorex stilio musca. Ergo hocmt̃ ẽ int̃genꝰ comniune epi dienon¬
inepr chenon pecora tantũ qđ ingenere cõmuni ambo articuli sun
genr̃s neũi qđ ÷ heo pecus subar ticulo quisonat hoc intellegit᷑ & fem̃a
t uir gilius ait. lenta salix feto pecori ecce in pecore lic& sit genꝰ neutrũ. auditor
illic & genꝰ femininũ cũdix̃ feto pecori id ÷ grauido Nunc dicendũ de cõmu¬
penates. In fem̃o tantũ plurali ut terme exequie incsidie diuitiae nundi¬
ne kalende. Itẽ in nominib: ciuitatum. amide teneattine siracus. & ebetu¬
bune salde abitine macomades calesca preas ar elares. fur mituniq
locatunus dicunt᷑ & alia similia. In neutrotantũ singłi ut aurũ argentũ
nia arma exta iđ uiscera bac traq: ẽ ciuitas partiae ergo & haec tiui¬
tas genr̃ neui ÷ num̃i tantũ pluralis sana sune nomina subdupli ciȩnorti¬
anone

Expanded text:
sic sorex, stellio, musca. Ergo hoc interest inter genus commune et in epicoeno pecora tantum: quod in genere communi ambo articuli suntgeneris neutri, quod est hoc pecus: sub articulo qui sonat hoc, intelligitur et femina, ut Virgilius ait, Lenta salix feto pecori . Et in pecore licet sit genus neutrum, auditur illic et genus femininum, cum dixit, feto pecori, id est gravido. CAPUT VIII.-- De nomipenates. In feminino tantum plurali, ut thermae, exsequiae, insidiae, divitiae, nundinae: in nominibus civitatum, Amyclae, Thenae, Athenae, Syracusae, Thebae, Tubunae, Saldae, Abiturae, Macomades, Cales, Carreasi, Relares, Furnitum, quae loca turnos dicuntur, et alia similia: in neutro tantum singulari, ut aurum, argentum, nia, arma, exta id est uiscera, Bactra quae est ciuitas Parthiae; ergo et haec ciuitas generis neutri est numero tantum plurali. sane sunt nomina sub duplici enuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
masculino tantũ:
t ertiomͦ uerba dicimꝰ ꝓsententis uul garib: q̃ ꝓuerbia dicuntur ui
mat. hic ꝑsone s̃ iii. ut lamoego lamastu elamat ille & tẽpus
p̃sens deinde plurale damamꝰ nos. damastis uos. clamant illi tẽo
đt imperatiuus qͥ a sonum hab& imperanti si iste mođ ñ hab& pͥmõ ptonã
dament futuro tepr̃ ad secundã clamato ad t̃tiã similit̃ clamato siq̃te
qunc aut̃ de mođ optatiuo sic enĩ dicimꝰ qͥa optantis mođ loqͥt᷑ pͥma ꝑ sana
tep̃t p̃senti utina clamarẽ res r& & pł uninã clamaremꝰ retis rent

Expanded text:
masculino tantum. tertio modo uerba dicimus pro sententiis uulgaribus, quae prouerbia dicuntur, ut ae sunt tres, ut clamo ego, clamas tu, clamat ille; et tempus est praesens. Deinde pluraliter, clamamus nos, clamatis vos, clamant illi. Tempur imperatiuus, quia sonum habet imperandi. Sed iste modus non habet primam personam, clament; futuro tempore ad secundam clamato, ad tertiam similiter clamato. Sed quare Nunc de modo optatiuo. Sic autem dicimus, quia optantis modo loquitur, prima persona tempore praesenti utinam clamarem, secunda utinam clamares, ad tert
Abbreviated transcription (Latin):
& similia. &ideo partim copulatiue dicunt᷑. partimdis iunctiue par tim
ex pletiue . partim & causales partimrationales. sed multae ominno¬
ian coniunctiones suni dequib: diligenter grã matici deliberant. quons¬
audi qͥno: nominum eas noceiu ł utrum alie differentia̧ sint adicien
quã litem. quia & longum & difficile est soluere illud de conunotionib
breue p̃ceptum. sicut cum legini uiros locutionis auctori tate dignissim
Aduertamur quoq: q̃ loco &inquasententia ponisoleat ut consuetuli
intellegendi bene coniunetib uti possimꝰ. Nãsiqͥs q̃rat qͥd sit immo nl
facile dixerim qͦ modo ei ł definire ł in t̃ p̃tari hanc coniunctionem pos
ꝓ ferendoergo multa sententia inqͥb pouta ÷ miro quodaminedoqͥdua
insinuomꝰ: Cu quodã &iã gestũ ꝓnuntiandi. ut est immo. ait õiuesa

Expanded text:
et similia. et ideo partim copulatiuae dicuntur, partim disiunctiuae, partim et similia. et ideo partim copulatiuae dicuntur, partim disiunctiuae, partim expletiuae, partim causales, partim rationales. sed multae omnino coniunctiones sunt, de quibus diligenter grammatici deliberant, quo istorum quinque nominum eas uocent, uel utrum aliae differentiae sint adiciendae. quam litem quia et longum et difficile est soluere, illud de coniunctionibus breue praeceptum sit, ut cum legimus uiros locutionis auctoritate dignissimos, aduertamus quo quaeque loco et in qua sententia poni soleat, ut consuetudine intellegendi bene coniunctionibus uti possimus. nam si quis quaerat quid sit immo, non facile dixerim quomodo ei uel definire uel interpretari hanc coniunctionem possimus: proferendo ergo multas sententias in quibus posita est, miro quodam modo quid ualeat insinuamus cum quodam etiam gestu pronuntiandi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gcasu disger ntus. ut par ticipio enĩ inius culti facit. uenit autẽ auen
ueneror color coleris colitur. A nomine autẽ hui cultus facit. sapiensi
sapientissimꝰ. q̃ ratiomͥ non ad modum plac&. nã par ticipia uidentͥ con
ar maturus & ar mandus dicip otest. quod fatendum ÷ ficum tẽpore accpia
participia disficile uidentur pͥse conparationem recipere & nã & illud eđ
cultũ dictũ ÷ facit cultior & cultissimus sedsi ad tẽpus pt̃m referas ñ facit.
actione cultoris. Accidun purticipis & iamfigurae sicat ateris par tib orans
simplexut scribens. conposita ut describens EMterioNe
porestas. est ł quae copulat uerba ut & que ac. ł disungit ut aut uel. ne nos
aut expl& ut pror sus. uidelic& salic&. quin&iam. & similia. aut qͣsi caus amia
ut nani. namq enĩ quã ꝯbrem. Itaq & qͣsi raciocinat᷑ ut ergo igit᷑ ꝓpteru

Expanded text:
o discernitur: a participio enim huius culti facit - uenit autem a o discernitur: a participio enim huius culti facit - uenit autem a uerbo color -, a nomine autem huius cultus facit. sapiens usapientissimus. quae ratio mihi non admodum placet: nam participia uidentur comest armaturus et armandus dici potest. quod fatendum est, si cum tempore accipiantur participia, difficile uidentur posse comparationem recipere: nam et illud quod cultus dictum est facit cultior et cultissimus, sed si ad tempus praeteritum referas, non facit. eterita utique actione cultoris. accidunt participiis etiam figurae sicut ceteris partibus orationis, simplex ut scribens, composita ut describens. de coniunpotestas. est uel quae copulat uerba, ut et, que, ac, uel disiungit, ut aut, uel, nec, neque, aut explet ut prorsus, uidelicet, scilicet, quin etiam et similia, aut quasi causam reddit ut nam, namque, enim, quamobrem, itaque, aut quasi ratiocinatur, ut ergo, igitur, propterea,