comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re mecditat᷑ et ferre assuescit se simul ut temptare uires
suas coepit et cum fietu totiens resurgit. donec se per do¬
lorem ad id quod nã poscit exercuit animalia quędam
tergi durioris inuersa. tam diu se torquent. ac pedes exe¬
runt et obliquant. donec ad locum reponant᷑. Nullu
torm̃tum sentit supinata testudo. inquieta est tam̃ desidd¬
rio naturalis status. nec ante desinet niti: et quatere se qͣ
in pedes consistat. Ergo omnib constitutionis suȩ̨ sensꝰ
est. et inde membrorum tam expedita tractatio. nec ul¬
lum maius hẽmus uidicium. cum hac illa ad uiuendu
uenire põt noticia. ꝙͣꝙ nullum animal ad usum sui ru¬
de est. Constitutio est inquit ut uos dicitis pͥncipale aĩ
quodam mõ se hñs erga corpus. Hoc tam pplexum et sb̃
ligit.om nia animalia dialenca nasci oportet. ut istam
finitionem magne parti hominum togatorum obscurã

Expanded text:
re meditatur et ferre se adsuescit, simul temptare vires re meditatur et ferre se adsuescit, simul temptare vires suas coepit, cadit et cum fletu totiens resurgit, donec se per dolorem ad id, quod natura poscit, exercuit. Animalia quaedam tergi durioris inversa tam diu se torquent ac pedes exerunt et obliquant, donec ad locum reponantur. Nullum tormentum sentit supina tcstudotestudo, inquieta est tamen desiderio naturalis status nec ante desinit quatere se, quam in pedes constitit. Ergo omnibus constitutionis suae sensus est et inde membrorum tam expedita tractatio, nec ullum maius indicium habemus cum hac illa ad vivendum venire notitia, quam quod nullum animal ad usum sui rude est. " Constitutio," inquit, " est, ut vos dicitis, principale animi quodam modo se habens erga corpus. Hoc tam perplexum et sulegit ? Omnia animalia dialectica nasci oportet, ut istam finitionem magnae parti hominum togatorum obscuram
Abbreviated transcription (Latin):
res quosq ad reddendam similitudinem. multos. uario¬
q ante se posuit celerrime denotat et int̾ cȩtera opusq
facile uultu. ac manu ꝯmeat.sic aĩalium omnium usu
sui mobilem imitari solemus. Saciat pitos qđ in omne
significationem rerum et affectuum parata illorum est
manus. et uerboꝵ uelocitatem gestus assequit᷑. Qđ illis ãs
p̃stat: his natura. Nemo egre molit̾ artus suos. Nemo in
usu sui hesit. At hec edita protinus faciunt. cum hac sci¬
entia prodeunt. instituta nascuntꝰ. Ideo inquit partes sua
animalia apte mouent.ꝙ si aliter mouerint dolorem sẽ¬
sura sunt. Ita ut uos dicitis cogunt̾ metusq illa in tectũ
non uoluntas mouet. Qđ falsum est. tarda .n. sunt quȩ.
necessitate impellunt᷑. agilitas spontancus motus est. Ado
aut̃ non adiicit illa adhec doloris timor ut in nãlem mo¬
tum etiam dolore prohibente nitant᷑. Sic infans qui sta¬

Expanded text:
res, quos ad reddendam similitudinem multos variores, quos ad reddendam similitudinem multos variosque ante se posuit, celerrime denotat et inter ceram opusque facili vultu ac manu commeat; sic animal in omnem usum sui mobilest. Mirari solemus saltandi peritos, quod in omnem significationem rerum et adfectuum parata illorum est manus, et verborum velocitatem gestus adsequitur. Quod illis ars praestat, his natura. Nemo aegre molitur artus suos, nemo in usu sui haesitat. Hoc edita protinus faciunt. Cum hac scientia prodeunt; instituta nascuntur. " Ideo," inquit, " partes suas animalia apte movent, quia si aliter moverint, dolorem sensura sunt. Ita, ut vos dicitis, coguntur, metusque illa in rectum, non voluntas movet." Quod est falsum. Tarda enim sunt, quae necessitate inpelluntur, agilitas sponte motis est. Adeo autem non adigit illa ad hoc doloris timor, ut in naturalem motum etiam dolore prohibente nitantur. Sic infans, qui sta
Abbreviated transcription (Latin):
timeam. Suꝑsticionem mihi excute. doce leue eẽ uanũ¬
quia hoc quod felicitas dicitur. unam illi simillimam
facile accedere. Desiderio tuo satisfaciam. et uirtutes ex¬
hortabor: et uicia conu̾berabo. l aliquis nimium ĩmođ¬
ratumq in hac parte me iudicet: non desistam ꝑsequi
nequitiam et affec̾tus efferatissimos in hibere et uolu¬
ptates ituras in dolorem compescere: et uotis obstrepere
Quid ni cum maxima maloꝵ optau̾imus.et ex gratula¬
tione natum sit: quidquid obsequimur. Interim per¬
mitte mihi ea. quȩ paulo remotiora uident᷑ excut̾e.Q¬
ramus an ẽẽt omnib animalib constitutionis suȩ sensꝰ
ẽẽ aut̃ ex eo sensus maxime apparet ꝙ m̃bra apte et expe¬
dite mouẽt. non aliter qͣ in hoc erudita. Nulli non parti¬
um suaꝵ agilitas est. Artifex instrum̃ta sua tractat ex fa¬
cili. Rector nauis scit gubernaculum fiectere:pictor colo¬

Expanded text:
timeam. Superstitionem mihi excute. Doce leve esse vanutimeam. Superstitionem mihi excute. Doce leve esse vanuque hoc, quod felicitas dicitur, unam illi syllabam facillime accedere." Desiderio tuo satis faciam, et virtutes exhortabor et vitia converberabo. Licet aliquis nimium inmoderatumque in hac parte me iudicet, non desistam persequi nequitiam et adfectus efferatissimos inhibere et voluptates ituras in dolorem compescere et votis opstrepere. Quidni ? Cum maxima malorum optaverimus, et ex gratulatione natum sit quidquid adloquimur. Interim permitte mihi ea, quae paulo remotiora videntur, excuteamus, an esset omnibus animalibus constitutionis suae sensus ? Esse autem ex eo maxime apparet, quod membra apte et expedite movent non aliter quam in hoc erudita. Nulli non partium suarum agilitas est. Artifex instrumenta sua tractat ex facili, rector navis scite gubernaculum flectit, pictor colo
Abbreviated transcription (Latin):
lugabis ego uideo cum tibi hodiernam quȩstiuncła
Lin qua satis diuu hesim us exposuero. Int̾im . n clama¬
dum tibi pͥmum alios opponam cum quib litiges. possi¬
donium et archidemum. hi uidicium accipient. Dem̃
dicam non quidquid morale est bonos mores facit. Aliu
ad hominem alendum ꝑtinet: aliud ad excendum. ali¬
ud ad uestiendum. aluid ad docendum. aliud ad de¬
lectandum. omnia tam̃ ad hominem ꝑtinent: etiam si ñ
omnia meliorem eum faciunt. Mores alii aliter artĩgũt
quidam illos corrigunt et orinant: quidam ñam eoꝵ
et originem scrutantur cum qua re hominem nata pro¬
duxerit. quare p̃tulit animalib cęteris longe me iudi¬
cas mores reliquisse filii est. quomõ.n. scies qui hñdi sĩt
nisi quid boni sit optimum in ueneris: nisi na̾m eius in¬
spex̾is: tunc demum intelliges quid faciendum sit tibi i
quid uitandum. cum didiceris quid nature tue debe¬
as. Ego inquis uolo discere quõ minus cupiam. minus

Expanded text:
gabis, ego video, cum tibi hodiernam quaestiunculam, in qua satis diu haesimus, exposuero. Iterum enim exclamadum tibi primum alios opponam, cum quibus litiges, Posidonium et Archidemum; hi iudicium accipient. Deinde dicam: non quicquid morale est, mores bonos facit. Aliud ad hominem alendum pertinet, aliud ad exercendum, aliud ad vestiendum, aliud ad docendum, aliud ad delectandum. Omnia tamen ad hominem pertinent, etiam si non omnia meliorem eum faciunt. Mores aha aliter attingunt: quaedam illos corrigunt et ordinant, quaedam naturam eorum et originem scrutantur. Cum quaero, quare hominem natura produxerit, quare praetulerit animalibus ceteris, longe me iudicas mores reliquisse ? Falsum est. Quomodo enim scies, qui habendi sint, nisi quid homini sit optimum, inveneris, nisi naturam eius inspexeris ? Tunc demum intelleges, quid faciendum tibi, quid vitandum sit, cum didiceris, quid naturae tuae debeas. "Ego," inquis, "volo discere, quomodo minus cupiam, minus
Abbreviated transcription (Latin):
mõ id agat ne quis sit officiosior suus mõ dilatat se us¬
q ad inuidiam mõ subsidit et contrahit᷑: infra humilita¬
tem uere iacentium. nunc pecuniam spargit. nunc ra¬
pit. Sic maxime coarquitꝰ animus imprudens. aliũs pro¬
dit.atq alius. et quod turpius nihil iudico impar est sibi.
uagnam tem puta unum hominem agere. prȩter sapiẽ¬
tem aut nemo unum agit. Cȩteri aũt̃ multiformes sumus
mõ tibi frugi uidebimur. et graues mõ prodigi et uani
mutamus subinde ꝑsonam. et contraniam ei magis sumi¬
mus. qͥ exuimus. Hoc gͦ a te exige: ut qualem institueris
p̃stare te: talem usq ad exitum serues. effice ut possis lau¬
dari si minus ut agnosei. de aliquo quem heri uidisti
merito dici põt. hic quis est: tanta mutatio est. Uale:¬

Expanded text:
odo id agit, ne quis sit officiosior servus, modo dilatat se usodo id agit, ne quis sit officiosior servus, modo dilatat se usque ad invidiam, modo subsidit et contrahitur infra humilitatem vere iacentium, nunc pecuniam spargit, nunc rapit. Sic maxime coarguitur animus inprudens; alius prodit atque alius et, quo turpius nihil iudico, impar sibi est. Magnam rem puta unum hominem agere. Praeter sapientem autem nemo unum agit, ceteri multiformes sumus. Modo frugi tibi videbimur et graves, modo prodigi et vani. Mutamus subinde personam et contrariam ei sumimus, quam exuimus. Hoc ergo a te exige, ut, qualem institueris praestare te, talem usque ad exitum serves. Effice ut possis laudari, si minus, ut adgnosci. De aliquo, quem here vidisti, merito dici potest: "hic qui est ? " Tanta mutatio est. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs non usitate in dolis. Utiq si hane ut dixi magnitudi¬
nem ueram ẽe oñdebat qualitas uero tenax ꝑmanet. falsa
non durant. Quidam alterius uatinii: alterius catones sũt
et non parum illis seuerus est curius. parum pauper fabri¬
cius. parum frugi. et contemptus uilibus tubero. non li¬
uocauit. Maximum indicium est malȩ m̃tis fluctuato
et inter simulationem uirtutum. amoremq uiciorum
mõ reges. atq tetrarchas. Omnia magna loquens mõ
sit mihi m̃sa tripes. et conca salis puri et toga. quę defẽ¬
dere srigus quamuis crassa queat. decies centena dedisse
Huc parco paucis contento quinq diebus. nihil erat in
loculis. Om̃s isti tales quidem qualem hunc describit
horatius flaccus. Nunꝗͣ eundem ne insimulem quidẽ
sibi. adeo in diu̾sum aberrat. Multos dixi. ꝓpe est ut õs
sint.nemo non quotidie: et consilium mutat et uotum
mõ uxorem uult hẽre mõ amieam. mõ regnare uult. m¬

Expanded text:
species non usitatae indolis ? Utique si hanc, ut dixi, magnitudispecies non usitatae indolis ? Utique si hanc, ut dixi, magnitudinem veram esse ostendebat aequalitas. vero tenor permanet, falsa non durant. Quidam alternis Vatinii, alternis Catones sunt; et modo parum illis severus est Curius, parum pauper Fabricius, parum frugi et contentus vilibus Tubero; modo Liliciis provocant. Maximum indicium est malae mentis fluctuatio et inter simulationem virtutum amorcmqueamoremque modo reges atque tetrarchas, Omnia magna loquens, modo " sit mihi mensa tripes et Concha salis puri, toga quae defendere frigus Quamvis crassa queat "; decies centena dedisses Huic parco, paucis contento; quinque diebus Nil erat. Homines isti tales sunt, qualem hunc describit Horatius Flaccus, numquam eundem, ne similem quidem sibi; adeo in diversum aberrat. Multos dixi ? Prope est, ut omnes sint. Nemo non cotidie et consilium mutat et votum. Modo uxorem vult habere, modo amicam, modo regnare vult, m
Abbreviated transcription (Latin):
põt etas humana protendi. tantum spe occupamus nł¬
dentius quid stultius põt: nihil satis est morituris im mo
morientib quotidie. propius.ni. ab ultimo stamus et illu
uñ nobis cadendum est hora nos omnis impellit. Uide in
quanta cęcitate mens nr̃a sit. hoc quod futurum dieo nẽ
maxime sit: et pars eius magna iam facta est.nam quodi
mus aut̃ qui ultimum timemus diem cum tantundem ĩ
morte singuli conferant. non ille gradus lassitudinem facit
in quo defccimus: s ille prositetur ad mortem dies extremuꝰ
puenit. accedit omnis. carpit nos illa non corripit. Ideo
magnus animus conscius sibi melioris naturȩ dat quidẽ
opam ut in hac statione qua positus est honeste se. atq
industrie gerat. Cȩterum nihil horum quȩ circa sunt suu
iudicat: s ut cõmodatis utit̾ peregrinus et propans. Cum
aliquem uideris huius constantię. Quid ni subiret nos

Expanded text:
potest aetas humana protendi, tantum spe occupamus, nupotest aetas humana protendi, tantum spe occupamus, nudentius, quid stultius potest? Nihil satis est morituris, immo morientibus; cotidie enim propius ab ultimo stamus, et illo, unde nobis cadendum est, hora nos omnis inpellit. vide in quanta caecitate mens nostra sit ! Hoc quod futurum dico, cum maxime fit, et pars eius magna iam facta est, nam quod mus autem qui ultimum timemus diem, cum tantumdem in mortem singuli conferant. Non ille gradus lassitudinem facit, in quo deficimus, sed ille profitetur. Ad mortem dies extremus pervenit, accedit omnis. Carpit nos illa, non corripit. Ideo magnus animus conscius sibi melioris naturae dat quidem operam, ut in hac statione qua positus est, honeste se atque industrie gerat, ceterum nihil horum, quae circa sunt, suum iudieatiudicat, sed ut commodatis utitur, peregrinus et properans. Cum aliquem huius videremus constantiae, quidni subiret nos
Abbreviated transcription (Latin):
le defluxit: qđ nunꝗͣ magis diuinum ꝙ ubi mortalitate
suam cogitat: et scit in hoc natum hominem ut uita defũ¬
geretur. hec demum ẽẽ corpus: s hospitium et quidem
breue hospitium quod relinq̃ndum est: ubi te grauem hoᷤ
piti uideas. Maximum in ꝗͣ mi lucilli argum̃tum est animi
ab altiore uenientis sede.si hȩc in quib uersat᷑ humiliai
uidicat et angusta: si exire non metuit. Scit .ni. quo exitur
sit. qui unde uenerit meminit. Non uidemus ꝗͣ multa nõ
in cõmoda exagitent: qͣ male nobis conueniat hoc corpus¬
nunc de uentre. nunc de capite: nunc de pectore ac fauci¬
bus querimur alias neruinos. alias pedes uexant. Nunc de¬
iectio nunc distillatio. aliquando superest sanguis. aliquã¬
do deest. hinc atq illine temptamur et expellimur. Hoc
euenire solet in alieno hĩtantib. at nos corpus tam putre
sortiti: nihilominus alt̾na proponimus et in quantumi

Expanded text:
le defluxit. Quod numquam magis divinum est, quam ubi mortalitatem le defluxit. Quod numquam magis divinum est, quam ubi mortalitatem suam cogitat et scit in hoc natum hominem, ut vita defungeretur, nec domum esse hoc corpus, sed hospitium, et quidem breve hospitium, quod relinquendum est, ubi" te gravem esse hospiti videas. Maximum, inquam, mi Lucili, argumentum est animi ab altiore sede venientis, si haec, in quibus versatur, humilia iudicat et angusta, si exire non metuit. Scit enim, quo exiturus sit, qui unde venerit meminit. Non videmus quam multa nos incommoda exagitent, qnunc de ventre, nunc de capite, nunc de pectore ac faucibus querimur. alias nervi nos, alias pedes vexant nunc deiectio. nunc destillatio. aliquando superest sanguis, aliquado deest; hinc atque illinc tcmptamurtemptamur et expellimur; hoc evenire solet in alieno habitantibus. At nos corpus tam putre sortiti nihilominus aeterna proponimus et in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
se. Hine intellecta est illa beata uita secundo defluens
cursu arbitrii sui tota. Quomodo ergo hoc ip̃m nobis ap¬
paruit dicam. Nunꝗͣ uir ille ꝑfectus adeptusq uirtutẽ
fortune indixit. Nunꝗͣ accidentia tristis excepit ciuem
ẽẽ se uniu̾si et militem credens labores uelut imperatos¬
partes subiit. quidquid inciderat non tanꝗͣ malum asꝑ¬
natus est et in se casu delatum: s quasi delegatum sibi hoc
qualecunq est inquit meum est. aspum est: durum est
in ip̃o hẽmus oꝑam. Necessario itaq magnus apparuit: ꝗ
nunꝗͣ malis ingemuit. nunꝗͣ de statu suo questus est. fecit
multis intellectum sui. et non aliter ꝗͣ in tenebris lumen
effulsit. au̾titq in se omnium animos cum ẽẽt placidus ⁊
lenis. humanis diuinisq rebus pariter .equus hebat per¬
fectum animum et ad sũmam sui adductus supra quam
nihil est nisi mens dei ex qua pars et in hoc pectus morta¬

Expanded text:
sese. Hinc intellecta est illa beata vita secundo defluens sese. Hinc intellecta est illa beata vita secundo defluens cursu, arbitrii sui tota. Quomodo ergo hoc ipsum nobis apparuit ? Dicam. Numquam vir ille perfectus adeptusque virtutem fortunae maledixit, numquam accidentia tristis excepit, civem esse se universi et militem credens labores velut imperatos subiit. Quicquid inciderat, non tamquam malum aspernatus est et in se casu delatum, sed quasi delegatum sibi. Hoc qualecumque est, inquit, meum est; asperum est, durum est, in hoc ipso navemus operam. Necessario itaque magnus apparuit qui numquam malis ingemuit, numquam de fato suo questus est; fecit multis intellectum sui et non aliter quam in tenebris lumen effulsit advertitque in .se omnium animos, cum esset placidus et lenis, humanis divinisque rebus pariter aequus. Habebat perfectum animum et ad summam sui adductum, supra quam nihil est nisi mens dei, ex quo pars et in hoc pectus morta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗnum. aduersus inimicos tempatum: et publica. ac p̾uata
sancte et religiose administrantem. non deeẽ ei in his quȩ
toleranda erunt patientiam:in his quȩ agenda prudentia
uidimus: ut tribuendum ẽẽt plęna manu dantem: ut la¬
borandum.ptinacem.et obnoxium: et lassitudinem cor¬
poris animo subleuantem. Preterea idem erat semp. et om̃i
actu par sibi iam non consilio bonus: s more eo pductus: ut
non tantum recte facere poss: sed niħ recte facere non possi.
Intelleximus in illo ꝑscãm ẽẽ uirtutem. et in partes diuisimꝰ
oportebat cupiditates refrenari. metus compͥmi. facienda ꝓ¬
uideri: reddenda distribui. Cop̃hendimus tempantiam fo¬
utudinem. prudentiam. iusticiam: et suum cuiq dedimꝰ
officium. Ex quo ergo uirtutem intelleximus. ondit illam
nobis ordo eius et decor et constantia. et omnium inter se
actionum concordia. et magnitudo super omnia efferẽs

Expanded text:
gnum, adversus inimicos temperatum, et publica et privata gnum, adversus inimicos temperatum, et publica et privata sancte ac religiose administrantem, non deesse ei in iis quae toleranda erant, patientiam, in iis quae agenda, prudentiam, vidimus, ubi tribuendum esset, plena manu dantem, ubi laborandum, pertinacem et obnixum et lassitudinem corporis animo sublevantem. Praeterea idem erat semper et in omni actu par sibi, iam non consilio bonus, sed more eo perductus, ut non tantum recte facere posset, sed nisi recte facere non posset. Intelleximus in illo perfectam esse virtutem. Hanc in partes divisimus; oportebat cupiditates refrenari, metus comprimi, facienda provideri, reddenda distribui; conprehendimus temperantiam, fortitudinem, prudentiam, iustitiam et suum cuique dedimus officium. Ex quo ergo virtutem intelleximus ? Ostendit illam nobis ordo eius et decor et constantia et omnium inter se actionum concordia et magnitudo super omnia efferens
Abbreviated transcription (Latin):
dere uirtutis. Adiiciam qđ mirum fortasse uideat᷑ mala
int̾cdum sp̃em honestatis obtulere et optimum ẽ contra¬
rio nituit. Sunt.n. ut scis uicia uirtutib confinia. et per¬
ditis quoq ac turpibus. recti similitudo est. Sic imitat᷑
prodigus liberalem cum plurimum intersit utrum quis
dare sciat an seruare nesciat. Multi inqͣ sunt lucilli qui
non donant: s proiicunt. Non uoco ego liberalem pecu¬
nię sue iratum.imitat᷑ negligentia facilitatem. temeritas
fortitudinem. hec nos similitudo coegit aitendere. et dis¬
stinguere spetie quidem uicina: re autem płimum int̾
se dissidentia: dum obseriiamus eos quos insignes opus e¬
gregium fecerat. coepimus annotare: quis rem aliquam
generoso animo feciss et magno impetu: s semeluidimꝰ¬
hunc in bello fortem in foro umidum. animose pauptatẽ
ferentem: humiliter infamiam. Factum laulauimus cõ¬
tempsimus uirum. Alium uidimus adu̾sus amicos beni¬

Expanded text:
dere virtutis. Adiciam, quod mirum fortasse videatur: mala dere virtutis. Adiciam, quod mirum fortasse videatur: mala interdum speciem honesti optulere et optimum, ex contrario enituit. Sunt enim, ut scis, virtutibus vitia confinia, et perditis quoque ac turpibus recti similitudo est; sic mentitur prodigus liberalem, cum plurimum intersit, utrum quis dare sciat an servare nesciat. Multi, inquam, sunt, Lucili, qui non donant, sed proiciunt; non voco ego liberalem pecuniae suae iratum. Imitatur neglegentia facilitatem, temeritas fortitudinem. Haec nos similitudo coegit attendere et distinguere specie quidem vicina, re autem plurimum inter se dissidentia, ac dum observamus eos, quos insignes egregium opus fecerat, adnotare, quis rem aliquam generoso animo fecisset et magno impetu, sed semel. Hunc vidimus in bello fortem, in foro timidum, animose paupertatem ferentem, humiliter infamiam; factum laudavimus, contempsimus virum. Alium vidimus adversus amicos beni
Abbreviated transcription (Latin):
regis non contra regem promissa flexissent. Boni exem¬
płi tenacem. qđ difficillimum est inbello innocentem: ꝙ
aliquod ẽẽ crederet etiam in hostes nesas. qui in sũma
pauptate: quam sibi decus fecerat. non aliter refugit di¬
uitias qͣ uenenum. Uiuc inquit bñsicio nr̃o pyrrhe et
gaude quod adhuc dolehas fabricium non posse cor¬
rumpi. Horatius codes solus impleuit pontis angustia ᷤ.
adimi ergo sibi reditum dum m̃o iter hosti auferretur
uissit. et dui p̃mentib restitit: donec reuulsa ingenti rui¬
na tigna sonuerunt postqͣ respexit. utq extra piculum c̃ẽ
patriam piculo suo sensit. ueniat si quis uult inquit i
sic euntem sequi: deditq se in p̃ceps. et non minus sollici¬
tus in illo rapido alueo fuminis ut armatis ꝗ̃ ut saluus
exiret retento armoꝵ uictricum decore tam tũtus rediit qͣ
si sponte ueniss. Hec et huius facta im aginem nobis ostẽ¬

Expanded text:
regis, non contra regem promissa flexissent, boni exemregis, non contra regem promissa flexissent, boni exempli tenacem, quod difficillimum est, in bello innocentem, qui aliquod esse crederet etiam in hostes nefas, qui in summa paupertate, quam sibi decus fecerat, non aliter refugit divitias quam venenum. " Vive," inquit, " beneficio meo, Pyrrhe, et gaude quod adhuc dolebas, Fabricium non posse corrumpi." Horatius Cocles solus implevit pontis angustias adimique a tergo sibi reditum, dummodo iter hosti auferretur, iussit et tam diu prementibus restitit, donec revulsa ingenti ruina tigna sonuerunt. Postquam respexit et extra periculum esse patriam periculo suo sensit, " veniat, si quis vult," inquit, " sic euntem sequi," iecitque se in praeceps et non minus sollicitus in illo rapido alveo fluminis ut armatus quam ut salvus exiret, retento armorum victricium decore tam tutus rediit, quam si ponte venisset. Haec et eiusmodi facta imaginem nobis osten
Abbreviated transcription (Latin):
latio per analogiam ur̃i intellectus et honestum et bõu
uidicant. Hoc uerbum cum latini grammatici ciuitate
donauint. ego damnandum non puto. nec in ciuitatẽ
suam redigendum.Utar ergo illo non tantum tanquã
recepto s tanqͥ usitato. Quę sit hȩc analogia dicam. no¬
robur. aliqua benigna facta. aliqua humana. aliqua for¬
na nos obstupefecerant. Hec cepimus tanꝗͣ perfecta miraĩ
suberant illis multa uicia. quȩ spes conspicui alicuius fa¬
cti fulgorq celabat. hec dissimulauimus. natura iubet
iugere laudanda. Nemo non glĩam ultra uerum tulit
ex his igitur sp̃es ingentis boni traximus. Fabricius pyrrh
regis aurum repulit: mauisq regno regias iudicauit o¬
pes posse contemnere: Idem medico pyrrhi promitẽte
uenenum se regi daturum: monuit pyrrhum cauere ĩ¬
sidias. Eiusdem animi fuit auro non uinci. auro non
uincere. Ad mirati sumus ingentem uirum: quem nõ

Expanded text:
latio, per analogian nostri intellectum et honestum et bonum latio, per analogian nostri intellectum et honestum et bonum iudicant. Hoc verbum cum Latini grammatici civitate donaverint, ego damnandum non puto, puto in civitatem suam redigendum. Utar ergo illo non tantum tamquam recepto, sed tamquam usitato. Quae sit haec analogia, dicam. Norobur. Aliqua benigna facta, aliqua humana, aliqua fortia nos obstupefecerant; haec coepimus tamquam perfecta mirari. Suberant illis multa vitia, quae species conspicui alicuius facti fulgorque celabat; haec dissimulavimus. Natura iubet augere laudanda, nemo non gloriam ultra verum tulit; ex his ergo speciem ingentis boni traximus. Fabricius Pyrrhi regis aurum reppulit maiusque regno iudicavit regias opes posse contemnere. Idem medico Pyrrhi promittente venenum se regi daturum monuit Pyrrhum, caveret insidias. Eiusdem animi fuit auro non vinci, veneno non vincere. Admirati sumus ingentem virum, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
cam.bonum putant ẽẽ aliquid qđ utile est. Itaq hec ĩ
diuitiis et equo et uino et calceo nom̃ imponunt. Tan¬
ta fit apud illos uilitas boni et adeo in sordida usq de¬
scendit. Honestum putant cui ratio recti officii cõstat
tanꝗͣ pie curatam patris senectutem aduitam amici pau¬
ptatem fortem expeditionem prudentem moderatam¬
q sententiam. Ita duo quidem facimus. s ex uno nihil
est bonum nisi quod honestum est. Quod honestum ẽ
unq bonum supuacuum uidico adiicere: Quid inter
ista diseriminis sit cum sepe dixim hoc unum dicam
nihil nobis uideri bonum quo quis et male uti põt. Ui¬
Nunc ergo ad id reu̾tor de quo desideras dici: quomõ
ad nos prima boni honestiq noticia puenerit. Hoc nos
Quidam aiunt nos in noticiam incidisse: qđ est incredi¬
bile uirtutis alicuius spẽm casu occurrisse: Nobis uidet᷑
obseruatio collegisse: et rerum sepe factarum inter se col¬

Expanded text:
cam. Bonum putant esse aliqui id, quod utile est; itaque hoc et cam. Bonum putant esse aliqui id, quod utile est; itaque hoc et divitiis et equo et vino et calceo nomen inponunt; tanta fit apud illos boni vilitas et adeo in sordida usque descendit. Honestum putant, cui ratio recti officii constat, tamquam pie curatam patris senectutem, adiutam amici paupertatem, fortem expeditionem, prudentem moderatamque sententiam. Nos ista duo quidem facimus, sed ex uno. Nihil est bonum, nisi quod honestum est. Quod honestum, est utique bonum. Supervacuum iudico adicere, quid inter ista discriminis sit, cum saepe dixerim. Hoc unum dicam, nihil bonum nobis videri, quo quis et male uti potest. Vintur. Nunc ergo ad id revertor, de quo desideras dici, quomodo ad nos prima boni honestique notitia pervenerit. Hoc nos Quidam aiunt nos in notitiam incidisse, quod est incredibile, virtutis alicui speciem casu occucurrisse. Nobis videtur observatio collegisse et rerum saepe factarum inter se con
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nam si ꝑtinere ad te iudicas qͣ crinitus puer et qͣ pluci¬
dum tibi poculum porrigat non sitis.Inter reliqua hoc nͦ¬
bis p̃stitit natã p̃cipuum q necessitati fastidium excussit.
Rccipiunt supuacua delectum hoc parum decens. illuod
parum laudatum oculos hoc meos ledit. Id actum est ab
illo mundi conditore qui nobis uira uiuendi descripsit
ut salui ẽẽmus non delicati. ad salutem omnia parata st̃
et in promptu. deliciis omnia misere ac sollicite comparã¬
tur. Utamur ergo hoc naturȩ: bñficio inter magna nume¬
rando et cogitemus nullo nomine melius illam meru¬
isse de nobis: ꝗ quia quidquid ex necessitate desideratur
sine fastidio sumitur. uale:
F fistola tua per plures quȩstiunculas uagata est. s in
Luna constitit et hanc expediri desiderat quomõ ad
nos boni honestiq noncia puenerit. Hȩc duo apud alios
diuersa sunt apud nos tantum diuisa. quid sit hoc di¬

Expanded text:
tur. Nam si pertinere ad te iudicas, quam crinitus puer et quam perlucitur. Nam si pertinere ad te iudicas, quam crinitus puer et quam perlucidum tibi poculum porrigat, non sitis. Inter reliqua hoc nobis praestitit natura praecipuum, quod necessitati fastidium excussit. Recipiunt supervacua dilectum: hoc parum decens, illud parum laudatum, oculos hoc meos laedit. Id actum est ab illo mundi conditore, qui nobis vivendi iura discripsit, ut salvi essemus, non ut delicati. Ad salutem omnia parata sunt et in promptu, deliciis omnia misere ac sollicite conparantur. Utamur ergo hoc naturae beneficio inter magna numerando et cogitemus nullo nomine melius illam meruisse de nobis, quam quia quicquid ex necessitate desidcraturdesideratur, sine fastidio sumitur. Vale. Epistula tua per plures quaestiunculas vagata est, sed in una constitit et hanc expediri desiderat, quomodo ad nos boni honestique notitia pervenerit. Haec duo apud alios diversa sunt, apud nos tantum divisa. Quid sit hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
tas. sic diuitias hñt quomõ hẽre dicimur febrem cum
illa nos hẽat. E contranio dicere solemus. febris illum te¬
net. eodem mõ dicendum est: diuine illum tenent. Nih̾
ergo monuisse te malim: qͣ hoc ꝙ nemo monet̾ satis: ut
omnia naturalib desideriis metiaris. quib gratis aut sa¬
tisfiat. aut paruo. Tantum miscere uicia desideriis noli
Quęns quali m̃sa. quali argento q̃ plurib ministeriis. et
tibi cum fauces urit sitis. aurea quęris pocula: num esuri¬
ens fastidis omnia p̃ter pauonem rumbumq: ambitiosi
non est fames. contenta desinere est. quo desinat non ninis
curat. Infelicis ista luxurię torĩnta sunt.Querit quemad mo¬
dum post saturitatem quoq esuriat: quemadmõm non im¬
pleat uentrem: s farciat.quemad mõm pͥma potione seda¬
tam sitim reuocet. Egregie itaq horatius negat ad sitm
ptinere quo poculo aqua. aut qͣ eleganti manu ministre¬

Expanded text:
ertas, sic divitias habent, quomodo habere dicimur febrem, cum ertas, sic divitias habent, quomodo habere dicimur febrem, cum illa nos habeat. E contrario dicere solemus: febris illum tenet. Eodem modo dicendum est: divitiae illum tenent. Nihil ergo monuisse te malim quam hoc, quod nemo monetur satis, ut omnia naturalibus desideriis metiaris, quibus aut gratis satis fiat aut parvo; tantum miscere vitia desideriis noli. Quaeris, quali mensa, quali argento, quam paribus ministeriis et ltibi, cum fauces urit sitis, aurea quaeris Pocula ? Num esuriens fastidis omnia praeter Pavonem rhombumque ? Ambitiosa non est fames, contenta desinere est; quo desinat, non nimis curat. Infelicis luxuriae ista tormenta sunt; quaerit, quemadmodum post saturitatem quoque esuriat, quemadmodum non impleat ventrem, sed farciat, quemadmodum sitim prima potione sedatam revocet. Egregie itaque Horatius negat ad sitim pertinere, quo poculo aqua aut quam eleganti manu ministre
Abbreviated transcription (Latin):
nulli non maiorem sui cupiditatem incussit. Quęris q̃
sit huius rei cã. plus incipit hẽre posse: qui plus hẽt. As
sũmam quem uoles mihi ex iis quor nomina cum Croe¬
so licinioq numerant᷑. In medium licet protrahas. affe
ad quod exigit natura composuit: non tm̃ est extra sen¬
sus pauptatis. s extra metum. S ut scias ꝗͣ difficile siti
res suas ad naturalem mõm coartare: hic ip̃e de quo c̾ca¬
natam dicimus: quem tu uocas pauꝑem hẽt aliquid ex
supuacuuis. At excȩcant ppłm. et in se conu̾tunt opes. Si
numerati multi ex aliqua domo efferuntꝰ. si multumi¬
auri tecto quoq eius illinit᷑ si familia. aut corporib electi
aut spectabilis cultu est. omnium istorum felicitas in pu¬
blicum spectat. Ille quem nos et ppło. et fortunę subdu¬
ximus beatus introrsum est. Nam quid ad illos ꝑtinet
apud quos falso diuitiaꝵ nom̃ inuasit. occupata paup¬

Expanded text:
nulli non maiorem sui cupidinem incussit. Quaeris, quae nulli non maiorem sui cupidinem incussit. Quaeris, quae sit huius rei causa ? Plus incipit habere posse, qui plus habet. Ad summam, quem voles mihi ex his, quorum nomina cum Crasso Licinoque numerantur, in medium licet protrahas. Adferad id, quod exigit natura, composuit, non tantum extra sensum est paupertatis, sed extra metum. Sed ut scias, quam difficile sit res suas ad naturalem modum coartare, hic ipse, quem circa dicimus, quem tu vocas pauperem, habet aliquid et supervacui. At excaecant populum et in se convertunt opes, si numerati multauri tecto quoque eius inlinitur, si familia aut corporibus electa aut spectabilis cultu est. Omnium istorum felicitas in publicum spectat; ille, quem nos et populo et fortunae subduximus, beatus introsum est. Nam quod ad illos pertinet, apud quos falso divitiarum nomen invasit occupata paup
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑꝑ illas nemo proscriptus est:quia ꝑꝑ illas nulli uene¬
num silius. nulla impegit uxor: quia in bello tutȩ sunt.
quia in pace ociose: quia nec hẽre illas piculosum est nec
oposum disponere: an parum hẽt qui ñi non alget non
esurit non sint: plus iupiter non hẽt. Nunꝗͣ parum est qđ
satis est. et nunꝗͣ multum est quod satis non est. Fost dan¬
um et indos pauper est alexander macedo. quęrit quod
suum faciat. scrutat᷑ maria ignota. in oceanum classes o¬
mutit nouas. et ip̃a ut ita dicam mundi claustra prum¬
pit. Quod naturę satis est homini non est: Inuentus ẽ
qui concupisceret aliquid post omnia. tanta est cȩcitas
mentium. et tanta uicioꝵ suoꝵ unicuiq cum processit
obliuio. Ille mõ non ignobilis anguli sine controu̾sia
dominus tanto fine t̾rarum per suum rediturus orbe
tristis est. Neminem pecunia diuitem fecit. ĩmo contra

Expanded text:
quia propter illas nemo proscriptus est ? Quia propter illas nulli venequia propter illas nemo proscriptus est ? Quia propter illas nulli venenum filius, nulli uxor inpegit ? Quia in bello tutae sunt ? Quia in pace otiosae ? Quia nec habere illas periculosum est nec operosum disponere ? "At parum habet qui tantum non alget, non esurit, non sitit." Plus Iuppiter non habet. Numquam parum est quod satis est, et numquam multum est quod satis non est. Post Dareum et Indos pauper est Alexander. Mentior ? Quaerit, quod suum faciat, scrutatur maria ignota, in oceanum classes novas mittit et ipsa, ut ita dicam, mundi claustra perrumpit. Quod naturae satis est, homini non est. Inventus est qui concupisceret aliquid post omnia; tanta est caecitas mentium et tanta initiorum suorum unicuique, cum processit, oblivio. Ille modo ignobilis anguli non sine controversia dominus tacto fine terrarum per suum rediturus orbem tristis est. Neminem pecunia divitem fecit, immo contra
Abbreviated transcription (Latin):
Fames appellat.ad proxima quȩq porrigit᷑ manus. En¬
ip̃a mihi commendauiͭ quodcunq: comorȩhendo. niħ
contemnit esunens. Quid sit ergo quod me delectaue¬
rit queris. uidet᷑ mihi egregie dictum. Sapiens diuiti¬
arum naturalium est quȩitor acerrimus. In ani inquit
lance muneras.Quid est istud.quod mane parauera¬
Ego phisicos circũspiciebam. in quod me mare negocia¬
turum ĩmuterem: quod publice agitarem: quas arcesse¬
rem merces. decipere est istud docere: pauptatem cum di¬
uitias promiseris. Puꝑem iudicas. cui nihil deest. Suo
inquis et patientiȩ suȩ bñsicio. non fortunȩ: Ideo ergo
illum non iudicas diuitem quia diuitie eius desinere
non possunt: Utrum mauis hẽre multum an satis: Qui
multum hẽt plus cupit quod est argum̃tum nondum il¬
lum satis here: Qui satis hẽt consecutus est qui nunquã
diuitiis contĩgit finem. An has ideo non putas eẽ diuitia ᷤ.

Expanded text:
Fames me appellat; ad proxima quaeque porrigatur manus; Fames me appellat; ad proxima quaeque porrigatur manus; ipsa mihi commendavit quodcumque comprendero. Nihil contemnit esuriens. Quid sit ergo, quod me delectaverit quaeris ? videtur mihi egregie dictum: sapiens divitiarum naturalium est quaesitor acerrimus. " Inani me," ' inquis, " lance muneras. Quid est istud ? Ego iam paraveram fiscos. Circumspiciebam, in quod me mare negotiaturus inmitterem, quod publicum agitarem, quas arcesserem merces. Decipere est istud, docere paupertatem, cum divitias promiseris." Ita tu pauperem iudicas, cui nihil deest ? " Suo," inquis, " et patientiae suae beneficio, non fortunae." Ideo ergo illum non iudicas divitem, quia divitiae eius desinere non possunt ? Utrum mavis habere multum an satis ? Qui multum habet, plus cupit; quod est argumentum nondum illum satis habere; qui satis habet, consecutus est, quod numquam diviti contigit, finem. An has ideo non putas esse divitias,
Abbreviated transcription (Latin):
senete nom̃ tuum iactent. paratum tibi creditorem dabꝰ
Catonianum illud ate mutuum sumes quantulum cũ¬
q est satiserit si quod derit: id a nobis petierimus. Ni¬
hil .i.milucilli interest utrum non desideres an hẽas
Sũma rei in utroq eadem est. non torqueberis. nec illud
p̃cipio ut aliquid naturȩ neges. Conuimax est. non po¬
test uinci suum poscit sed et quidquid naturam excedit
scias p̃carium ẽẽ non necessarium. Esuno. aedendum est. u¬
trum hic panis sit plȩbeius. an siligineus: ad naturam niħ
ꝑtinet. illa uentrem non delectari uult: s impleri. Sitio
utrum hȩc aqua sit quam ex lacu proximo excepero: ã
ea. quam multa niue clusero ut rigore refrigeretur alie¬
no ad naturam nihil ꝑtinet.Illa hoc unum iubet sitim ex¬
tngui. Utrum sit aureum poculum. an cristalinum. an.
mureum.an tiburtinus calix. an manus concaua. niħ
refert. finem omnium reꝵ specta et suꝑuacua dimutes.

Expanded text:
xenetae nomen tuum iactent. Paratum tibi creditorem dabo xenetae nomen tuum iactent. Paratum tibi creditorem dabo Catonianum illum, a te mutuum sumes. Quantulumcumque est, satis erit, si, quidquid deerit, id a nobis petierimus. Nihil enim, mi Lucili, interest, utrum non desideres an habeas. Summa rei in utroque eadem est: non torqueberis. Nec illud praecipio, ut aliquid naturae neges— contumax est, non potest vinci, suum poscit—sed ut quicquid naturam excedit, scias precarium esse, non necessarium. Esurio; edendum est. Utrum hic panis sit plebeius an siligineus, ad naturam nihil pertinet; illa ventrem non delectari vult, sed impleri. Sitio; utrum haec aqua sit, quam ex lacu proximo excepero, an ea, quam multa nive clusero, ut rigore refrigeretur alieno, ad naturam nihil pertinet. Illa hoc unum iubet, sitim extingui; utrum sit aureum poculum an crustallinum an murreum an Tiburtinus calix an manus concava, nihil refert. Finem omnium rerum specta, et supervacua dimittes.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣplurimum facit uel exigua quia non auget. s implet.Quȩ¬
dam processu priorem exeunt formam.et in nouam transe¬
aluid fc̃m est: ꝗͣ fuit cum magnum uideretur. S et finitu
eodem mõ aliquid difficulter secari cogitauimus. nouissi¬
me crescente hac difficultate in secabile inuentum est. sic
ab eo qui uix et egre mouebat᷑ processus ad ĩmobile: eadẽ
rõne aliquid scłm naturam fuit. Hȩc in aliam proprieta¬
tem magnitudo sua transtulit et bonum fecit. Uale¬
Uotiens aliquid inueni. non expecto donec dicam incõ¬
mune ip̃e mihi dico. quid sit quod inueneris queris
Sinum laxa merum lucrum est. Docebo quomõ diues
fier celerrimepossis. quod ualde cupis audire. nec ĩmei¬
to ad maximas te diuitias compendiarie ducam.Opus
erit tam̃ tibi creditore: ut negociari possis. aes alienum fa¬
cias oportet: s nolo per intercessorem mutueris. nolo pro¬

Expanded text:
quare plurimum facit vel exigua ? Quia non auget, sed implet. Quaequare plurimum facit vel exigua ? Quia non auget, sed implet. Quaedam processu priorem exuunt formam et in novam transealiud factum est quam fuit, cum magnum videretur, sed finitum. Eodem modo aliquid difficulter secari cogitavimus; novissime crescente hac difficultate insecabile inventum est. Sic ab eo, quod vix et aegre movebatur, processimus ad inmobile. Eadem ratione aliquid secundum naturam fuit; hoc in aliam proprietatem magnitudo sua transtulit et bonum fecit. Valeuotiens aliquid inveni, non expecto, donec dicas " in commune." Ipse mihi dico. Quid sit, quod invenerim quaeris; sinum laxa, merum lucrum est. Docebo, quomodo fieri dives celerrime possis. Quam valde cupis audire ! nec inmerito; ad maximas te divitias conpendiaria ducam. Opus erit tamen tibi creditore; ut negotiari possis, aes alienum facias oportet, sed nolo per intercessorem mutueris, nolo pro
Abbreviated transcription (Latin):
quod bonum est secundum nam eẽ. hoc eius proprietas est
fateris. et alia secundum naturam quidem c̃ẽ: sed bona nõ
ẽẽ. Quomõ ergo illud bonum est cum hec non sunt: quͦ¬
mõ ad aliam proprietatem peruenit cum utriq illud p̃
tari. et infans fuit. factus est pubes. alia cius proprietas sit
ille.ii. irrationalis: hic rationalis. Quedam increm̃to tm̃
non in maius exeunt. s in aliud. Non fit inquit aliud q̃
mauis sit uitum lagenam an dolium impleas uino. Nihil
resert. in utroq proprietas uini est. Exiguum mellis pondꝰ
et magnum sapore non differunt. Diuersa ponis exempla
quȩdam amplificata in suo genere. et in sua proprietate
pdurant. Quȩdam post multa increm̃ta ultima demu
uertit adiectio. et nouam illis aliamq ꝗͣ in quam fuerunt
condicionem imp̾mit. unus lapis fornicem. ille qui latera
inclinata cuneauit. et int̾uentu suo iunxit sũma. adiectio

Expanded text:
" quod bonum est, secundum naturam esse; haec eius proprietas est. " quod bonum est, secundum naturam esse; haec eius proprietas est. Fateris et alia secundum naturam quidem esse, sed bona non esse. Quomodo ergo illud bonum est, cum haec non sint ? Quomodo ad aliam proprietatem' pervenit, cum utrique praecipuum tari. Infans fuit; factus est pubes, alia eius proprietas fit. Ille enim inrationalis est, hic rationalis. Quaedam incremento non tantum in maius exeunt, sed in aliud. " Non fit," inquit, " aliud quod maius fit. Utrum lagonam an dolium impleas vino, nihil refert; in utroque proprietas vini est. Et exiguum mellis pondus et magnum sapore non differt." Diversa ponis exempla; Quaedam amplificata in suo genere et in sua proprietate perdurant. Quaedam post multa incrementa ultima demum vertit adiectio et novam illis aliamque quam in qua fuerunt, condicionem inprimit. Unus lapis facit fornicem, ille, qui latera inclinata cuneavit et interventu suo vinxit. Summa adiectio
Abbreviated transcription (Latin):
cuius contractu alia quoq bona funt. Quod dico tale ẽ.
Sunt quedam neq bona. neq: iala tanq̃ militia. legatio
iurisdicio. hec cum honeste administrata sunt. bona esse
incipiunt.et ex dubio in bonum transeunt.Bonum soci¬
etate honesti fit. honestum per se bonum est.bonum &
honesto fluit. honestum ex se est.Quod bonum est malu
ẽẽ potuit. quod honestum est: nisi bonum ẽẽ non potuit.
hanc quidam diffinitionem reddiderunt.Bonum est: qđ
secundum naturam est. Attende quid dicam. Quod boũ
est sccundum naturam est. non protinus qd secundum ña
est etiam bonum est. Multa nature quidem consentiunt. s
tam pusilla sunt: ut non conueniat illis boni nom̃. leuiꝰ
ni. sunt. et contemnenda. Nullum etiam minimum et cõ¬
temnendum bonum. Nam qͣ diu exiguum est bonum
non est: cum bonum ẽẽ cocpit non est exiguum uñ aut¬
cognoscit᷑ bonum si ꝑfecte secundum nãm est. Fateris in qs

Expanded text:
cuius contactu alia quoque bona fiunt. Quod dico, talest: cuius contactu alia quoque bona fiunt. Quod dico, talest: sunt quaedam neque bona neque mala, tamquam militia, legatio, iurisdictio. Haec cum honeste administrata sunt, bona esse incipiunt et ex dubio in bonum transeunt. Bonum societate honesti fit, honestum per se bonum est. Bonum ex honesto fluit, honestum ex se est. Quod bonum est, malum esse potuit; quod honestum est, nisi bonum esse non potuit. Hanc quidam finitionem reddiderunt: " bonum est, quod secundum naturam est." Attende, quid dicam: quod bonum, est secundum naturam; non protinus quod secundum naturam est, etiam bonum est. Multa naturae quidem consentiunt, sed tam pusilla sunt, ut non conveniat illis boni nomen. Levia enim sunt, contemnenda. Nullum est minimum contemnendum bonum; nam quamdiu exiguum est, bonum non est; cum bonum esse coepit, non est exiguum. Unde adcognoscitur bonum ? Si perfecte secundum naturam est. " Fateris," inquis,
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum. et u̾issimile inter se differunt. Itaq quod bonum ẽ
uero iungit᷑. non est.n.bonum. nisi uerum est. At quod in¬
uitat ad se: et allicere facit uissimile est. surripit.sollicitat. at¬
trahit. Quidam ita diffiniunt.Bonum est quod appetionẽ
sui mouet: uel quod impetum animi tendentis ad se mo¬
uet. et huic quidem opponit. multa.n. ipetum animi o¬
mouent quȩ petunt᷑ potentium malo. Melius illi qui ita
diffinierunt.Bonum est: quod ad se impetum animi ẜm
naturam mouet. et ita demum petendum est.cum coepi
c̃ẽ expetendum. lam .ii. honestum est. hoc .i. ꝑfecte peten¬
dum. Locus ip̃e me admonet ut quid intersit inter bõu
honestumq dicam. Aliquid inter se mixtum hñt et in¬
separabile. net põt bonum ẽẽ nisi cui aliquid honesti in¬
est. et honestum utiq bonum est.Quid ergo inter duo in¬
terest. honestum est ꝑfectum bonum quo bt̃a uita c̃õplet̾

Expanded text:
verum et veri simile inter se differunt; ita quod bonum est, verum et veri simile inter se differunt; ita quod bonum est, vero iungitur; non est enim bonum nisi verum est. At quod invitat ad se et adlicefacit, veri simile est; subripit, sollicitat, adtrahit. Quidam ita finierunt: " bonum est, quod petitionem sui movet, vel quod impetum animi tendentis ad se movet." Et huic idem opponitur; multa enim impetum animi movent, quae petantur petentium malo. Melius illi, qui ita finierunt: " bonum est, quod ad se impetum animi secundum naturam movet et ita demum petendum est, cum coepit esse expetendum," Iam et honestum est; hoc enim est perfecte petendum. Locus ipse me admonet, ut quid intersit inter bonum honestumque dicam. Aliquid inter se mixtum habent et inseparabile: nec potest bonum esse, nisi cui aliquid honesti inest, et honestum utique bonum est. Quid ergo inter duo interest ? Honestum est perfectum bonum, quo beata vita completur,
Abbreviated transcription (Latin):
fugienda. aut etiam fastidienda. Cui .ii. assecuto satis fuit
quod optanti nimium uidebat᷑: Non est ut existimãt hoĩ¬
nes auida felicitas s pusilla. Itaq neminem saciat. tu ista
credis excelsa. quia longe ab illis iaces. Ei uero qui ad illa ꝑ¬
uenit humilia sunt.m̃tior nisi adhuc querit ascendere. Is¬
tud quod tu sũmum putas gradus est. Oms̃ aũt male hñt
ignorantia ueri tanꝗ̃ ad bona ferunt᷑ decepti rumorib. dẽi¬
de mala ẽẽ aut inania. aut minora ꝗͣ sperauerint adeptii
ac multa passi uident. maiorq pars mirat᷑ ex interuallo fal¬
lentia.et uulgo bona pro magnis sunt.Hoc ne nobis quidẽ
cueniat quȩramus. quid sit bonum uana eius int̾pretatio¬
Quidam ita diffiniunt. Bonum est: quod inuitat animos
quod ad se uocat. trahit.Huic statim opponit᷑. quid si inui¬
tat quidem. s in ꝑniciem. Scis qͣmulta mala blanda sint.

Expanded text:
fugienda aut etiam fastidienda. Cui enim adsccutoadsecuto satis fuit, fugienda aut etiam fastidienda. Cui enim adsccutoadsecuto satis fuit, quod optanti nimium videbatur ? Non est, ut existimant homines, avida felicitas, sed pusilla; itaque neminem satiat. Tu ista credis excelsa, quia longe ab illis iaces; ei vero, qui ad illa pervenit, humilia sunt. Mentior, nisi adhuc quaerit escendere; istud, quod tu summum putas, gradus est. Omnes autem male habet ignorantia veri; tamquam ad bona feruntur decepti rumoribus, deinde mala esse aut inania aut minora quam speraverint, adepti ac multa passi vident. Maiorque pars miratur ex intervallo fallentia, et vulgo bona pro magnis sunt. Hoc ne nobis quoque eveniat, quaeramus, quid sit bonum, varia eius interpretatioQuidam ita finiunt: " bonum est quod invitat animos, quod ad se vocat." Huic statim opponitur: quid, si invitat quidem, sed in perniciem ? Scis, quam multa mala blanda sint.
Abbreviated transcription (Latin):
agat. alius eoꝵ osculis manus conterat: quib designatꝰ
cõningendam manus negaturus est. omnes artoniti uo¬
cem p̃conis expectant.stare ociosum et spectare illas nondĩa
nec emtem quicꝗͣ nec uendentem: quanto hic maiore gauolio
fruitur qui non p̃toria aut consularia comitia securus intue¬
tur: s magna illa in quib alii honores anniuersarios petũt
alii ꝑpetuas potãtes. alii bellorum euentus prospos. alii di
uitias: alii matrimonia. ac liberos. alii salutem suam. suoꝵ¬
q. Quanti animi res est solum nihil petere. nulli supplica¬
re. et dicere: nihil mihi tecum fortuna non facio tibi copi¬
am.Scio apud te catones repelli. uatinios fien.nihil rogo.
hoc est pͥuatam facẽ fortunam. licet ergo hec inuicem scri¬
bere et hanc integram semꝑ egerere mat̾iam circõspicien¬
ubus tot millia hominum inquieta: qui ut aliquid pestͥ

Expanded text:
agat, alius eorum manus osculis conterat, quibus designatus agat, alius eorum manus osculis conterat, quibus designatus contingendam manum negaturus est, omnes attoniti vocem praeconis exspectent, stare otiosum et spectare illas nundinas nec ementem quicquam nec vendentem ? Quanto hic maiore gaudio fruitur, qui non praetoria aut consularia comitia securus intuetur, sed magna illa, in quibus alii honores anniversarios petunt, alii perpetuas potestates, alii bellorum eventus prosperos triumphosque, alii divitias, alii matrimonia ac liberos, alii salutem suam suorumque ! Quanti animi res est solum nihil petere, nulli supplicare, et dicere: " Nihil mihi tecum, fortuna. Non facio mei tibi copiam. Scio apud te Catones repelli, Vatinios fieri. Nihil rogo." Hoc est privatam facere fortunam. Licet ergo haec in vicem scribere et hanc semper integram egerere materiam circumspicientibus tot milia hominum inquieta, qui ut aliquid pestif