comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luparios carnibus tĩctis ueneno iupꝰ¬
os necare. Quodideonõ procedit qr
coris ⁊si de carne loquebat᷑ inscrr̃
dionit dicẽ. Lucretius ꝓmistas uistẽ
sangius. Item ip̃e uiscus gigni sã qui¬

Expanded text:
luparios carnibus tinctis veneno lupos necare. quod ideo non procedit, quia coris', et si de carne loquebatur, 'viscere' debuit dicere: Lucretius "permixtus viscere sanguis", item ipse "viscus gigni sangue
Abbreviated transcription (Latin):
ii dicentes osirim uł tritolomũ aratrũ
inuenisse nam aliuo est unã rem in¬
uenit̃ & aliuo omẽm agritulturam do¬
cere qõ fecit ceres nã ferro dicendo cũc¬
ta gnałr rusticoꝵ arma ꝯplectit᷑. Certe

Expanded text:
ii, dicentes Osirin vel Triptolemum aratrum invenisse: nam aliud est unam rem invenire, et aliud omnem agriculturam docere, quod fecit Ceres. nam ferrum dicendo cuncta generaliter rusticorum arma complectitur. sane
Abbreviated transcription (Latin):
de inde satis fliuiium inducit. Sañ
festis diebus m̃phe em̃ sine piaculo
nõ possunt moueri sed scimus neccͣita¬
ti xeligionẽ ceder iñ ꝑite Uregilins
ait balantumq gregem fluiuo mesa
locũ qr dedutẽ ut diximus significat si

Expanded text:
"deinde satis fluvium inducit". sanefestis diebus: nymphae enim sine piaculo non possunt moveri. sed scimus necessitati religionem cedere: unde perite Vergilius ait 'balantumque gregem fluvio mersarlocum, quia 'deducere', ut diximus, siccare si
Abbreviated transcription (Latin):
in rebus dubiis suam denegat fidẽ
ssa qualis intempestate posse aut̃
hꝰ fieri ĩ aliqua parte mundi ut pe
ne totum s uindicet nox probat
bĩtania q̃ lucis diues .i. abundax uix¬
spatium quodam noctib cedit ob

Expanded text:
in rebus dubiis suam denegat fidem. ssa, qualis est intempesta. posse autem hoc fieri in aliqua parte mundi, ut paene sibi totum vindicet nox, probat Britannia, quae lucis dives, vix quoddam spatium noctibus cedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes dinidebat᷑. dinidebãt᷑ hoc est
estinũ ⁊ hyemale solscitia induo
enisperia ut in telligamus er̃i om
nia tp̃ora uoluisse complicti nam
dicit optandum rusticis ut antũn¬
ali ꝙ hremali tempor̃ serenitas sle
q̃ duo tpora ꝑ uno habebant᷑ ẜm em
y ip̃a duo tempora ꝓ uno enint
tm si diligent̾er attendamus po¬
etica licentia ẽ usus ut plurarẽ nũs
Istitio ⁊ hiemes ꝓhyeme posint dicit
aut̃ optanda ħ q̃ pña nõ st̾ quo

Expanded text:
ividebatur, hoc est in aestivum et hiemale solstitium, in duo hemisphaeria: ut intellegamus omnia eum tempora voluisse complecti. nam hoc dicit: optandum rusticis, ut autumnali et hiemali tempore sit serenitas — quae duo tempora pro uno habebantur secunet ipsa duo tempora pro uno erant. tamen si diligenter attendamus, poetica licentia est usus, ut pluralem numerum lstitio et 'hiemes' pro hieme posuit. dicit autem, optanda
Abbreviated transcription (Latin):
Aresteus
in uocat i. apolinis & chiroris filiũ
quem hesiodus dicit apoline pastoralem
hic et salustius docet post lamatum
a canib athegnem filiũ mr̃is instin¬
ctu thẽbas reliquit ꝙ ceam in sulam
tenuit pͦ ad huc homĩb uacuam post¬
ea ea relicta cũ de dedalo ad sardiniã

Expanded text:
Aristaeum invocat, id est Apollinis et Cyrenes filium, quem Hesiodus dicit Apollinem pastoralem. hic, ut etiam Sallustius docet, post laniatum a canibus Actaeonem filium matris instinctu Thebas reliquit et Ceam insulam tenuit primo, adhuc hominibus vacuam: postea, ea relicta, cum Daedalo ad Sardiniam
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ingunt seo me us est ut sic le¬
gamus tͦu cantabitis ut sit sensus
liçet ego duro amoỹ ꝯsumar tnͥ erit
solatium qr meus amo eit nr̃a cãtile¬
na Ossa quiescent nam se dic̃ mori
turum olim futuri temporis est mõ¬

Expanded text:
ribus iungunt; sed melius ut sic legamus 'tamen cantabitis', ut sit sensus: licet ego duro amore consumar, tamen erit solacium, quia meus amor erit vestra cantilena turum. Ad v. 34 olim futuri temporis est mo
Abbreviated transcription (Latin):
est quo cuncta agiunt s aliuo est ap¬
erire annũ aliuo in chohar̃ nã nlłs
oubitat mãtio mense ut sup̃ diximꝰ
añum incohare et hoc est melius aut
qoͥq signum põt incohar̃ annum ẜ
minis usq ad gemids anus ẽ Et aue
oluplex lectio est. nã alii auerso leꝙ¬
unt cũ cane eim oritut siruis qui
est tẽris aduersus de quo legimus
ille sitim mõbosq ferene motalibus
agras nascitũ ut aduerso sit pestist¬
aut̃ adreeso legerimus cũ sbandia
necesse ut atq isioni uento rota con¬
stitit. Orbis .i. cũ uento ut sit sensus
canem cõstat ẽẽ conuictũ Cedens¬
canis nõ recedens sed moedens acc
aspectum nr̃um retulit: nã õtꝰ
Inde fit ut ea signa q̃ cũ solo oriũt᷑
aobis nõ possint̾ iuderi sea que ui¬
demus ꝗ̃tum adsolis rationem ꝑtine¬
at uieantur occioere ꝓͥm qo nunc
ait occio̾it canis: nã canii sparãch¬
elon C.i. sotius cancci .i. cũ eo orit᷑
Cancer aũt tprẽ quo sol inthauro

Expanded text:
est, quo cuncta aperiuntur, — et aliud est 'aperire annum', aliud 'inchoare', nam nullus dubitat, Martio mense, ut supra diximus, annum inchoare — et hoc melius: aut quodque signum et inchoare annum et minis usque ad geminos annus est. Ad o duplex lectio est, nam alii 'adverso' legunt: cum cane enim nascitur Sirius, qui est terris adversus, de quo legimus "ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris nascitur", ut 'adverso' sit pestifeaverso' legerimus, 'cum' subaudiamus necesse est, ut "atque Ixionii vento rota constitit orbis", id est cum vento: ut sit sensus, canem constat esse coniunctucanis' non recedens, sed incedens acciaspectum nostrum rettulit. nam ortus us: unde fit, ut ea signa, quae cum sole oriuntur, a nobis non possint videri, et ea, quae videmus, quantum ad solis rationem pertinet, videantur occidere. secundum quod nunc ait 'occidit canis'; nam canis paranatellon est cancri, id est cum eo oritur. cancer autem quo tempore sol in tauro
Abbreviated transcription (Latin):
me negatĩe unã ꝯfirmatinam sl¬
uint uñ male quidã locũ illum
egunt ĩ Texrentio pr̃ adẽ caue
ne te tristẽ sentiat si enĩ hͦ est
dicit mo̾e ut te tristẽ &e sentiat qd
pades minime potest. Sed itain
telligendum e cane te tristem seti¬

Expanded text:
e negativae unam confirmativam faciunt: unde male quidam locum illum legunt in Terentio "pater adest, cave ne te tristem sentiat" — si enim hoc est, dicit, vide ut te tristem esse sentiat: quod procedere minime potest -sed ita legendum est "cave te tristem e
Abbreviated transcription (Latin):
res uires sañ sciendum. Ciceronem
indialogis &ceteros philosophos trata¬
re nõ qđ debeat fieri seo qđ potissi¬
intmissiõem uñ eã rem frequent᷑
rraꝵ cogit angustia &nõ habes ubi
si tibi opui frumento stercora spãge
anerem uel incende scipulas mutato¬

Expanded text:
res priores. sane sciendum et Ciceronem in dialogis et ceteros philosophos tractare, non quid debeat fieri, sed quid potissiem: unde eam rem frequenter rrarum cogit angustia, ibi si tibi opus est frumento, stercora, sparge cinerem vel incende stipulas. '
Abbreviated transcription (Latin):
et q̃ libri tresst economicorum ꝗ agr¬
icultura ꝯtinent nam pͥmus pc̃ipta
ht̃ quẽ aomou debeat inr̃ familias do¬
mi ageẽ secñdus quẽ admon foris
pr̃familias illud aut̃ scieniũ inhis libuis
nõ ẽẽ obscuritatem in q̃stiombris sic̃
ĩ eneide nisi inpancis admodum lo¬
tis seod ĩ hoc tnm esse difficultatem¬

Expanded text:
e libro tertio oeconomicorum, qui agre libro tertio oeconomicorum, qui agriculturam continet: nam primus praecepta habet, quemadmodum debeat mater familias domi agere, secundus, quemadmodum foris pater familias. illud quoque sciendum est, in his libris non esse obscuritatem in quaestionibus sicut in Aeneide, nisi in paucis admodum locis; sed in hoc tantum esse difficultatem
Abbreviated transcription (Latin):
pecti st iunius a iunone q̃ ꝗͣ alii ama¬
ioribus & iuniorib hos duos menses
uolunt ẽẽ noĩatos Nam añ populus
romanꝰ in centurias iunorũ ꝙse
october nouember detember ⁊ hi erãt
tatum decẽ menses. Duo uõ pprationẽ
signerum añi int̾ calabant᷑ a ianog¬
fabruo noĩati st febriuis aũt ẽ ditis
p̃ cui eo mense sacrificabatũ Quĩ¬
tilis ꝙ soxtilis mutati st poste in ho¬
norẽ Iulii cesaris ꝙ angusti Uñ st̾ in¬
luis ge augustus sie om̃oins in fastis.
Ergo uer nouo .i. ãni mitio accipimꝰ
&pͥiam partem ueris nã anni qua¬
tuõ st tpr̃a oiuisa int̾nos menses
ꝗ ip̃oꝵ ⁊ tp̃orum talem facuũt descreti¬
onem ut pͥmo mense ueris nouum
ner tertio p̾ceps Sic̃ ẽ salustius dic̃ ubi¬
sisse unũ librum echonomicum cuuiꝰ
pars ultia agriculturã ꝯtinet de qua
pãte mlta ad hoe opuis Rirgilius trastu¬
Lit sicut g̃ de grõgicis uł mãçi mago¬
nis africi. Catonis ciceronis uaromo¬

Expanded text:
ia; Iunius a Iunone, quamquam alii a maioribus et iunioribus hos duos menses velint esse nominatos: nam antea populus Romanus in centurias iuniorum et october, november, december. et hi erant tantum decem menses: duo vero propter rationem signorum anni intercalabantur, Februo nominati sunt. Februus autem est Ditis pater, cui eo mense sacrificabatur. quintilis et sextilis mutati sunt postea in honorem Iulii Caesaris et Augusti: unde sunt Iulius et Augustus. sic Ovidius in fastis. ergo 'vere novo' et anni initio accipimus et prima parte veris. nam anni quattuor sunt tempora divisa in ternos menses, qui ipsorum temporum talem faciunt discretionem, ut primo mense veris novum m, tertio praeceps, sicut etiam Sallustius dicit ubisisse unum librum oeconomicum, cuius pars ultima agriculturam continet: de qua parte multa ad suum hoc opus Vergilius transtulit, sicut etiam de georgicis Magonis Afri, Catonis, Varronis, Ciceronis quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
ei tibi mat᷑ros largimꝰ honores Iurã¬
dasq tinĩ ꝑ nom̃ ponimus aras uñ
Liũ dicentes eñ aniditate laudandi
citũ intitum Angusto optasse cum
tum fubat respexisse possumuo tn
mox ꝓ post accipere ut oratirs mox
datiros progeniem uitiosiorem a. po

Expanded text:
i tibi maturos largimur honores iurandasque tuum per numen ponimus aras". lium, dicentes eum aviditate laudandi citum interitum Augusto optasse, cum tunc fiebat, respexisse. possumus tamen 'mox' pro 'post' accipere, ut Horatius "mox daturos progeniem vitiosiorem", id
Abbreviated transcription (Latin):
in toto orbe monstrauit: seo duisi in¬
diuersis locis Et teneram a radite fe¬
rens siluane cup̃ssum. Siluanus do
siluarum est hie amauit puerum
ciparissumt nõĩe ꝗ habebat mansue¬
tissimam cẽuam. hane cũ siluanus
nescius occidissꝰ puer ẽ extinctus do
alem in uocationẽ transit addgñalẽ
ne qd numen p̃tereat. Quodaũt dic̃¬
deotũ ꝙ rõnes ip̃õꝵ numĩu continẽ
a sar̃tione sarĩtor a stẽcoratione ster¬
quilimus a satione satoͬ. Nonas fru¬

Expanded text:
in toto orbe monstrauit, sed d v. 20 et teneram ab radice ferens silvane c. Silvanus deus est silvarum. hic amavit puerum Cyparissum nomine, qui habebat mansuetissimam cervam. hanc cum nescius occidisset, puer extinctus dolalem inuocationem generaliter dicit, ne quod numen pDeorum et rationes ipsorum nominum continent, a sarritione Sarritor, a stercoratione Sterculinius, a satione Sator. TVERI pr
Abbreviated transcription (Latin):
frugora sentit. Que bis gdierum
calorem ꝙ noctiĩ senserit frigora
ꝑ quos duplicit oñdit sationẽ unalem
S autũnalem neq eim add tpr̃a estatis
uł hiemis refere possummꝰ quoo ait bii
solem bis frigora qr ĩ italia nõ st in

Expanded text:
frigora sensit quae bis et dierum calorem et noctium senserit frigora: per quod duplicem ostendit arationem, vernalem et autumnalem. nec enim ad tempora aestatis vel hiemis referre possumus, quod ait 'bis solem, bis frigora', quia non sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
respicis õtuo. Cũ angustus cęsar
lubos fimebres pr̃i celebraret die
medio stella apparuit. Ille eam ꝯfu
repetitum est amrẽ ueneris cdiona¬
Sañ astrum grece dixit: nã stella
debuit dicẽ Astrimi quo segetes gau
derent admensem alludit suliũ qui di¬
ctus est in honorẽ cęsaris quo & uue
⁊ frumenta maturescunt. ancẽt tra¬

Expanded text:
esaris astrum cum Augustus Caesar ludos funebres patri celebraret, die medio stella apparuit. ille eam esserepetitum est, a matre Veneris Diona graece dixit: nam stellam debuiderent f. ad mensem alludit Iulium, qui dictus est in honorem Caesaris: quo et uvae et frumenta maturescunt. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Cixes cũ raptam aprutone ꝓypinã
filiam din quesisset tãdem aliqnãdo
eam esse apuo inferos cõpeĩt proqͦ
re cũ Iouis implorasset augilium
ille responoit posse eã reuti si mhil
apud inferos gustauisset Illa aũt iã
plinici mali et helisio grana gusta
re nõ potint hĩe ait lucamis q̃ te de¬
tineat ethnea dapes. Quã necessitatẽ
mõ Uirgiliuii proypine tribuit uolũ¬
tati sane ceres a ioue postra emer¬
uisse dicitur ut ꝓẜpina sex ẽẽt cũ
mr̃e m̾sib sex cum marito Quoo

Expanded text:
Ceres cum raptam a Plutone Proserpinam filiam diu quaesisset, tandem aliquando eam esse apud inferos comperit. pro qua re cum Iovis implorasset auxilium, ille respondit posse eam reverti, si nihil apud inferos gustavisset. illa autem iam Punici mali in Elysio grana gustavre non potuit. hinc ait Lucanus "quae te detineant Hennaea dapes". quam necessitatem modo Vergilius Proserpinae tribuit voluntati. sane Ceres a Iove postea meruisse dicitur, ut Proserpina sex esset cum matre mensibus, sex cum marito: quod
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑtate orate. Ut sine duo st solstitiã
solsatii dies minimus siẽ escini ma¬
ximꝰ ĩuenit᷑. Uioet̾ ergo q̃rium.
ẽẽ qđ dicit orate pinuias ꝑ solstitia
tuõ partes ẽẽ diuisum in duo sol¬
stitia et duo eꝗnoctia unũ uernale

Expanded text:
optare. nam duo sunt solstitia: lis solstitii dies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. videtur ergo contrarium esse quod dicit, optate pluvias per solstitia ttuor partes esse divisum: in duo solstitia et duo aequinoctia, unum vernale
Abbreviated transcription (Latin):
nam scõpium ꝙ libram uirũ sigͫ
accipiunt. Chele cĩm scõpiĩ libram
tacumt. It caloei uolunt equales
eẽ partes in om̃ib signis sed proqͣli¬
tate sui aliuo sugium .xx. alindxel
haber̃. Cũ egiptii tricenas eẽ paͣtes

Expanded text:
nam scorpium et libram unum signum accipiunt, chelae enim scorpii libram faciunt. iidem Chaldaei nolunt aequales esse partes in omnibus signis, sed pro qualitate sui aliud signum xx, aliud xl habere, cum Aegyptii tricenas esse partes
Abbreviated transcription (Latin):
bus tuq o cui fabula talis ẽ Cum
neptũdus e inmerna de athenaꝵ
nomĩe contenderent placuit diigut
eiis nomine cinitas appellaretũ
ꝗ munꝰ melius mõtalib obtulisset
bello aptum ꝓduxit minerna iacta
hasta oluiã creduit q̃ res est melio
ꝯ ꝓbataꝵ pacis insigne ut aũt mõ
Neptudum in uocet cã eius mu¬
neris facit qr de equis est dicturis
tertio alio ꝗn incog̾nitum ẽ ut de
ayriculcura locutus numen in no¬
cet maris equum aut̃ a neptũdo
progenitum alii sintiũ alii siro¬
nẽ alii arionẽ auunt fuisse noĩatũ
et ideo dicit᷑ equũ imisisse ꝙ uelge
est eins numen emobile sic̃ mar̃

Expanded text:
u 'equm'. fabula talis est: cum Neptunus et Minerva de Athenarum nomine contenderent, placuit diis, ut eius nomine civitas appellaretur, qui munus melius mortalibus obtulisset. bellis aptum, produxit; Minerva iacta hasta olivam creavit, quae res est melior conprobata et pacis insigne. ut autem modo Neptunum invocet, causa eius muneris facit, quia de equis est dicturus in tertio: alioquin incongruum est, si de agricultura locuturus numen invocet maris. equum autem a Neptuno progenitum alii Scythium, alii Scyronem, alii Arionem dicunt fuisse nominatum. et ideo dicitur equum invenisse, quia velox est eius numen et mo- bile, sicut mare:
Abbreviated transcription (Latin):
sceropesq nnons membra prragnõ
uirosaq pontus castorea fabricans
dimunt se ea parte corporis yꝑ quã
magie expetunt᷑. Iuuenalis qui se en¬
michum ip̃e facit cupiens euadere
ros aquarum ypalage ẽ nam hoc lic̃
epiros oceat equas oͦptimas q̃ apud el¬
idas palmas merentꝰ in iͥons olimpia
aicit ista tũ pͥmũ statuta q̃ ab initio

Expanded text:
Steropesque et nudus membra Pyracmon". virosaque pontus castorea fibri canes dimunt se ea parte corporis, propter quam maxime expetuntur", Iuvenalis "qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere ros eqvarum hypallage est, nam hoc dicit: Epiros creat equas optimas, quae apud Elidem palmas merentur in Iovis Olympici dicit, ista tum primum statuta, quae ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
ninc ẽ elefantes sed meliores in india
hinc ẽ qd ait teͣrentius elefantis
esaũt ideo ait uł qd sbaere clementi¬
ores st̾ nã ut ait lucanus quicquid
adeo hos tractus munoiq trporẽ labi¬
tur emollit gentes clementia celi aut
cẽte qr alexander macedo dicitut oste
sis cũ quib ar siueno d̃ arborib coale¬

Expanded text:
nt elephanti, sed meliores in India. hinc est quod ait Terentius "elephanties' autem ideo ait, vel quod sub aere clementiore sunt — nam ut ait Lucanus "quicquid ad eoos tractus mundique teporem ibitur, emollit gentes clementia caeli" —: aut certe quia Alexander Macedo dicitur obscensis, cum quibus dicitur fluens de arboribus coale
Abbreviated transcription (Latin):
Geor. nõ hẽant tñ adutilitatem ru¬
sticam ꝑtinere nã ꝙ petora & apes
habere studii est rustici licet possimꝰ
agritultur ã et̃ in his duob sequẽtib
Inuenir̃: nam & farago siñ cultura
nõ nascitur s in ortis colendis nõ
minorem cĩca terras constat impẽdi
laborem. Et hi libri didasçali se uñ
necesse Tut ꝑ alique̾ scribant᷑ nã
ẜceptũ s doctoris & discimili ꝑsonã
requirit uñ admecenatẽ scripsit su¬
hesiodus ad ꝑsen. Luccetius addmenĩ
sañ agricultur̃ huius p̃cepta nõ ai
om̃es ꝑtinent tras sed adsolum fitũ
ytalie ꝙ p̃cipue uenetiȩ teste ip̃o
Uirgilio ꝗ ait tibi res antiqne landis¬
⁊artis ingrechõ cũ de ⁊ talia dicĩt.
U ID faciat letas segetes i.
que res terras pingues effi
paulo post dicturus ẽ cims intmissio
irandi incensio scipularum st cora¬
ꝗ ꝑ agros. acit᷑ nulgo letam̃ nocat᷑.
Quo siuer̃ quo tempor̃. exsiderib eim

Expanded text:
georgiam non habeant, tamen ad utilitatem rugeorgiam non habeant, tamen ad utilitatem rusticam pertinere; nam et pecora et apes habere studii est rustici. licet possimus agriculturam etiam in his duobus sequentibus invenire: nam et farrago sine cultura non nascitur, et in hortis colendis non minorem circa terras constat inpendi laborem. et hi libri didascalici sunt, unde necesse est, ut ad aliquem scribantur; nam praeceptum et doctoris et discipuli personam requiritHesiodus ad Persen, Lucretius ad Memmium. Sane agriculturae huius praecepta non ad omnes pertinent terras, sed ad solum situm Italiae, praecipue Venetiae teste ipso Virgilio, qui ait: Tibi res antiquae usque ingredior, cum de Italia diceret. Quid faciat laetas segetes, quid terras pingues efficpaulo post dicit: cinis, intermissio arandi, incensio stipularum, stercoraper agros iacitur, vulgo laetamen vocatur. Quo sidere idest
Abbreviated transcription (Latin):
IRGILIUS ĩ operibus snis diui¬
sos secutus est poetas. Homerũ
ĩ eneide quẽ licit longo intu¬
allo secutus est tnͥ theoceitu
ĩ buccolicis aqͦ nõ lonie abest
hesiodum in his libris quẽ penitusit¬
liquio hie aũt hesious fuit de astrea
insula qui scripsit aosrem suum pẽsen
libram quem appellauit
opera s dies hic añt lib̾ continet quẽa¬
amoum agri ⁊ quib tpr̃ib sint colãli
Cuiꝰ titulum trasfere uoluit sic̾ bucc¬
olicorum trastulit. Sic̃ s eneidem ap
Inclicabo quo opere ⁊ quib temporib
ager colenouis sit ingẽti aũt egit
ar̾te ut potentiam nobis sui indicarit
ingenii cohartando lata &angusti¬
ora dilatando nam cum homeri ꝗ
theocriti inbreuitatem scripta co¬
lle gerit unum hesiodi librum diui¬
sił inquatuo. Quod ratioñ nõ carit
Nã om̃is t̾ra ut ỹ uãro docet quaori¬
fariam diuiditur aut enim ariuis
est agẽ .i. sationalis aut cõsitus .i. ap
nescientes t̾tium et quãtum licet

Expanded text:
rgilius in operibus suis diversos secutus est poetas: Homerum in Aeneide, quem licet longo intervallo, secutus est tamen; Theocritum in bucolicis, a quo non longe abest; Hesiodum in his libris, quem penitus reliquit. hic autem Hesiodus fuit de Ascra insula. qui scripsit ad fratrem suum Persen librum, quem appellavitopera et dies. hic autem liber continet, quemadmodum agri et quibus temporibus sint colendi. cuius titulum transferre noluit, sicut bucolicorum transtulit, sicuti Aeneidem appindicabo, quo opere et quibus temporibus ager colendus sit. ingenti autem egit arte, ut potentiam nobis sui indicaret ingenii coartando lata et angustiora dilatando. nam cum Homeri et Theocriti in brevitatem scripta collegerit, unum Hesiodi librum divisit in quattuor. quod ratione non caret. nam omnis terra, ut etiam Varro docet, quadrifariam dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est apt— nescientes tertium et quartum, licet
Abbreviated transcription (Latin):
adurat xe adsolem ꝙ adfrigns ꝑ¬
tinet nã uno srmone duo diersa
oclusit que tantum unũ hnt eff¬
ectũ. Nã s frigoris est finis caloris
initium .i. sumis calor frigoris e
pncipiũ. Uñ qĩ unus est effectus g
egimus enim adt istos rastros int
rastra dtã ꝙ tram radant glebas
metes pugras & nhil cerantes. lim¬
ad agroꝵ .s. equationẽ ꝙ hic trãsit¬

Expanded text:
adurat' et ad solem et ad frigus pertinet: nam uno sermone duo diversa conclusit, quae tamen unum effectum habent. nam et frigoris finis est caloris initium, et summus calor frigoris est principium: unde quasi unus effectus est ra'; legimus enim "at istos rastros interastra dicta, quia terram radunt. glebas inertes pigras, nihil creantes. ad a
Abbreviated transcription (Latin):
cutus sit in qͣ uites altius eleuantur
en ait bones e postea intulit cet̾a
sic̃ ꝗͥ homĩb alibi facit dicens celiq¬
as danaũ atq mutis achilli habendo
lum habetur dũ habeat᷑ experiẽtia

Expanded text:
cutus est, in qua vites altius elevantur. ήν ait boves et postea intulit ceterasicut de hominibus facit dicens: relliquias Danaum atque i. A. HABENDO dum habentur, ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
dnsis locis theocriti aliqua ad
eum contulit. Sañ hoc continet. Uirgi¬
Lius postq̃ pene occisus ẽ ab arrio E¬
turione Romã reu̾tens mandauit᷑
ꝑcuratorib suis ut tuerẽt agros g
tur aũt alt̾ pastor & eũ quo ꝑgat
ĩfrogat . Ille suas deflet muẜias et
hinc iã uarie p̃stat᷑ occasid cantileñ.¬

Expanded text:
ed de diversis locis Theocriti aliqua ad eam contulit. sane hoc continet: Vergilius postquam paene occisus est ab Arrio centurione, Romam revertens, mandavit procuratoribus suis ut tuerentur agros at. sequitur alter pastor et eum quo pergat interrogat: ille suas deflet miserias, et hinc iam variae praestatur occasio cantilen
Abbreviated transcription (Latin):
credamus. hii aũt om̃es u̾sus galli st¬
me sine sola hie est sola demo meret
chis ciuitas dequa fuit enforion quẽ
trastulit gallus ⁊ hoc dicit ibo ꝙ trocritio
stilo canam cãmina euforionis. Condita

Expanded text:
re est . hi autem omnes versus Galli suntme sine sola vides hinc est sola domo maeret cis civitas, de qua fuit Euphorion, quem transtulit Gallus. et hoc dicit: ibo et Theocritio stilo canam carmina Euphorionis. alii
Abbreviated transcription (Latin):
menalios archadicos nã menalus
mons ẽ archadie dt aut hic u̾sus
int calaris qui frequent post aliqͦs
int̾ponit᷑ uecsus sit itcalar̃s dies
lis lunȩꝙ conuer̃at fecit añt hũe
usum ad inmitationẽ theocriti qui
frequent dicit infãmacentia otũbo
ntũ garulum scridulum ut fõte
barguta consederat ilice daphnis
pinosq loquentes ideo h ausus est
ille audit amores s et in pͥma eglo¬
ga formosam resonat doces ama¬
rillida silnas Siciẽneide dant sor̃tũ
nanci ꝓstagna loquatia cigni. Semꝑ¬

Expanded text:
m. m. t. v. Arcadicos: nam Maenalus mons est Arcadiae. dicitur autem hic versus intercalaris, qui frequenter post aliquantulos interponitur versus, sicut intercalares dies lisque conveniat. fecit autem hunc versum ad imitationem Theocriti, qui frequenter dicit in pharmaceutria 'o turbo arrulum, stridulum, ut forte sub arguta consederat ilice Daphnis . pinosque loquentes ideo hoc ausus esille audit amores'. sic etiam in prima ecloga formosam resonare doces Amaryllida silvas , sic et in Aeneide dant sonitum rauci per stagna loquacia cygni . 'am
Abbreviated transcription (Latin):
iuepis amoris oñditur Ex pãte hic
Anthonius capit᷑ inimicus angusti
quem contra romanum morẽ eitha¬
tis ẽ in castra comitata aretusa mu¬
mihi laboriosum ẽ Nã scriber̃ apno
portas luous est ut ee ipum ludere
que nellem e p. a. seo rem tibi .s. laco
riosam .s. ut inpha uirginitate gan¬
dens. p̃stes damorib cantilinãs Sĩ
S roirat dlitens concude ut uerecimde pa¬
uca postulat & eã adiurat et̃ cũ dicit¬
aocettrarũ eglogarũ comparationem
ipta quẽ ui supͣ diximus de suo amore

Expanded text:
turpis amoris ostenditur, et aperte hic turpis amoris ostenditur, et aperte hic Antonius carpitur, inimicus Augusti, quem contra Romanum morem Cytheris est in castra comitata. 'extremumihi laboriosum est — nam scribere apud poetas ludus est, ut et ipsum ludere quae vellem — , sed rem tibi laboicet ut nympha, virginitate gaudens, praestes de amoribus cantilenam. unde et rogat, dicens 'concede', et verecunde 'pauca' postulat et eam adiurat etiam 'ad ceterarum eclogarum comparationem; ripta, quae, ut supra diximus, de suo amore
Abbreviated transcription (Latin):
eanꝰa iugit᷑. licet cantãtes ita eim̃ mi¬
norĩs itiuris sentiemus laborem.
instati centurionẽ platimus nam
sperabat securitatem uł ip̃e angustꝰ
ꝑ actiacis bellis fuerat octupatꝰ.¬
XTREMLU hñe aretusa
om̃es primus egipti ẜfectus
fuit poeta maximꝰ: nam
euphorionem ut supͣ diximus trast¬
ulit in latinũ ẜmonem ⁊ amoꝵ su¬
orũ đ cithereioe scripsit librosqu¬
atuo. hic pͥmus ĩ amitis angusti crs¬
axis fuit postra cũ uenisset᷑ in susp¬
cerat dccisus ẽ fuit aũt amicus uir¬
Quas postea inbente augustoi aristei
fabulam conmutauit hic gallus am¬
duit citheceidem meritricem libertã
uolũmi Que eo spreto anthoniũ eũ¬
tem ad gallias ẽ secuta ꝓpiꝰ q̃ dolo¬
rẽ galli nũc uidetur consolari uirgi¬
lius Nec nos debet monere ꝙ cũ mui¬
tanerit partem quãti libri gror. hãc
eglogam sic reliquit nã licet in ea¬
ꝯͦsoletur gallum. Tam̃ altiꝰ intuẽti
uictuperatio ẽ. Nã sgalli inꝑatiẽtia

Expanded text:
eamus iugiter eamus, sed cantantes: ita enim minorem itineris sentiemus laborem. instat agamus centurionem placemus, nam sperabat securitatem: vel ipse Augustus, qui Actiacis bellis fuerat occupatremum hunc arethusa omnes primus Aegypti praefectus, fuit poeta eximius; nam et Euphorionem, ut supra diximus, transtulit in latinum sermonem, et amorum suorum de Cytheride scripsit libros quattuor. hic primo in amicitiis Augusti Caesaris fuit: postea cum venisset in suspret, occisus est. fuit autem amicus Verquas postea iubente Augusto in Aristaei fabulam commutavit. hic autem Gallus amavit Cytheridem meretricem, libertam Volumnii, quae, eo spreto, Antonium euntem ad Gallias est secuta: propter quod dolorem Galli nunc videtur consolari Vergilius. nec nos debet movere quod, cum mutaverit partem quarti georgicorum, hanc eclogam sic reliquit: nam licet consoletur in ea Gallum, tamen altius intuenti vituperatio est; nam et in Gallo inpatientia
Abbreviated transcription (Latin):
Stant & iuniꝑeri mͦ plene st̃. alias
hõrent ut stant lumĩa flãme alius
ues stant ut stant maĩb ait Castance
hyrsute ad huc int echinos suos locate
casia fudet achanto. Oratius ille tra
sicca. y ꝑ bolicos ꝙ̃ nĩges aquas ꝑ petuo
pestilentia corrupti aexis effligitur.

Expanded text:
stant et iuniperi modo plenae sunt; alias horrent, ut stant lumina flamma ; alias vere stant, ut stant manibus araehirsutae adhuc intra echinos suos locataecasia fundet acantho , Horatius ille terrsicca hyperbolicos: etiam iuges aquas, perpetuo pestilentia corrupti aeris affligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
eli aut arrii dicit᷑. Iucretius in ħ celo
ꝗdicit aer. et hͦ dicit oebes scir s̃ aeris
quẽ admodum a maiorib cultꝰ sit et
qd melius fẽre ꝯsueu̾it namq habitꝰ
locorum possibilitates accipimus hic

Expanded text:
is: Lucretius "in hoc caelo qui dicitur aer". et hoc dicit: debes etiam caeli et quemadmodum a maioribus cultus sit et quid melius ferre consueverit: namque 'habitus locorum' possibilitates vel naturas ac
Abbreviated transcription (Latin):
amasse iĩphã galatheam / q̃ cum
athim que noam pastorẽ amaret &
polifemum spernae̾t ille iratꝰ athim
necauit ꝙ postra galathee mipat¬
ione. infontẽ int̾eitus est ꝗ hodie
dicit in mari nullam eẽ uoluptate.
nam ħ est plena lans q̃ ꝯͣriaꝵ reꝵo¬

Expanded text:
amasse nympham Galatheam, que cum Acim quendam pastorem amaret et Poliphemum sperneret, ille iratus Acim necauit, qui postea Galathee miione in fontem mutatus est, qui hodieque dicit in mari nullam esse voluptatem: nam haec est plena laus, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
uł que solegi Rustica affentione rem¬
misci se illoꝵ carmiu fingit q̃ aliqñ
uirgilio licet in uito Romam enti ab¬
stulerat nã sblegi ẽ furatus sum uñ
& sacrilegiis dr ꝗͥ sacea legit .÷ finat᷑¬

Expanded text:
 bene rustica adfectione reminisci se illorum carminum fingit, quae aliquando Vergilio, licet invito, Romam eunte, abstulerat: nam 'sublegi' est furatus sum. unde et sacrilegus dicitur, qui sacra legit, i
Abbreviated transcription (Latin):
ix hoc ad auguralem ꝑtinet discipli¬
nã augures eim̃ designant spatia li¬
tuo & eis dant nõia ut pͥma pars di¬
catur antiqͣ posteriõ postica Item
doxstra & sinistra mͦ ergo cõnitem
de nulla harũ ꝑte ueĩsse dicit sed ab
anticha ꝙ sinistra pate nolasse g in
caua ilice ꝯseoisse q̃ res agroꝵ dãnũ
significabat. Plei cĩm glandifera ar¬
existens uitiũ possessionis ondit far
ue gͦ nẽ dicit angurio se ẽẽ admõi¬
tum ut abstinẽt ab ocũsu litugiosi mi¬
litis ꝗ receptiꝰ erat possessionem. Iuus

Expanded text:
 hoc ad auguralem pertinet disciplinam: augures enim designant spatia lituo et eis dant nomina, ut prima pars dicatur antica, posterior postica, item dextra et sinistra. modo ergo cornicem de nulla harum parte venisse dicit, sed ab antica ad sinistram partem volasse et in cava ilice consedisse: quae res agrorum damnum significabat. ilex enim glandifera arest, vitium possessionis ostendit fore hoc ergo nunc dicit, augurio se esse admonitum, ut abstineret ab occursu litigiosi militis, qui retenturus fuerat possessionem. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
rioni Quod nec bene uertat q̃ res
inꝑnitiem eius uertat᷑ .i. ut imalo
omine hoc munus accipiat tractum
ẽ ant hoc ab hectore ꝙ aiace nã hecrõ
dedit ayaci gladium quo ille postea¬
se intemit hecto nõ balteum accepit
ab ayace qͦ s̃ muros prĩe tractus est

Expanded text:
rioni. quod nec bene vertat quae res in perniciem eius vertatur, id est ut malo omine hoc munus accipiat. tractum autem hoc est ab Hectore et Aiace: nam Hector dedit Aiaci gladium, quo se Aiax postea interemit; Hector vero balteum accepit ab Aiace, quo circa muros patriae tractus est
Abbreviated transcription (Latin):
fecit hanc elermationẽ cirnias taxo
quib paste apes mel amarissimũ fa¬
magna uerecundia suu̾ meritum
quib tn ip̃e nõ creddo. Uatẽ portam nã
hie rarus poeta fuit y de hoc oratius
Uarcus dicit molle atq facetum.
Item scriberis uãior fotis & hostiũ ui¬
ctor nam uarui oux fuit cui supra

Expanded text:
fecit hanc derivationem 'Cyrneas taxos', quibus pastae apes mel amarissimum famagna verecundia suum meritum quibus tamen ipse non credo. Ad v. 35 rius poeta fuit: de hoc Horatius Varius ducit molle atque facetum , item scriberis Vario fortis et hostium victor : nam Varus dux fuit, cui supra
Abbreviated transcription (Latin):
Imo hic q̃ uaro nimie familiaritatis
esignum qd ei recitabat caͬmen nõ¬
dũ adlimã redactũ. Dicit aũt cãmen
qd qiͣ ceperat ĩ honor uari componer̃.
& ꝑ transitum ponit diu̾sum scema
era cantantes cigni .i. poete sie ora¬
tius de pindaro multa dirceñ leu¬

Expanded text:
m perfecta nimiae familiaritatis est signum, quod ei recitabat carmen nondum ad limam redactum. dicit autem carmen, quod quasi coeperat in honorem Vari componere. et per transitum ponit diversa schediera cantantes cycni', id est poetae: sic Horatius de Pindaro multa Dircaeum lev
Abbreviated transcription (Latin):
uiis omẽm ordinemi hanc eglogam¬
puelle nayades mphas simplicit accip¬
imus nam si pp̾e loqueretur orchades
dice̾t nayades eim fõtium Orchades
mõtiũ m̃phe st. Sane qr diximus ea¬
incidisset intantã amoris angustia.

Expanded text:
uius omnem ordinem ad hanc eclogampuellae n. naidas nymphas simpliciter accipiamus: nam si proprie loqueretur, oreades diceret; naides enim fontium, oreades montium nymphae sunt. sane quia diximus eaincidisset in tantas amoris angustias:
Abbreviated transcription (Latin):
puit iacta ne respexeris nolũt eni
se uideri numĩa nĩsi exnimia ne¬
cessitate uñ promiratulo decim est
Alma parens confessa deã qd nõ fac¬
eret nisi inpericulo filii. Agregiã ise¬
artem magicam nil uales Coriꝑuit
ritum sicut cicero in suo testat᷑ pecãte

Expanded text:
d v. 102 ne respexeris nolunt enim se videri numina, nisi ex nimia necessitate: unde pro miraculo dictum est alma parens confessa deam , quod non faceret, nisi in periculo filii. Ad artem magicam nihil valere. quiritum, sicut Cicero in suo testatur poemate
Abbreviated transcription (Latin):
sep qͦ stella ruebat cantando cum¬
rimoii ab om̃i uerbo simiłr procea¬
⁊ uñ mͦ can tando a passiuo ait cũ
iup̃ ab actiuo dixerit ut tantando
tu illũ Tale e ilło insalustio cũ ip̃e ad
imperandũ assidue nocaret᷑ .i. ut
utitur licisꝰ que ita stamen implica¬
nt ut hoc adulescentis mentem inpl
it ciuꝰ triplex potestas eẽ ꝓhibet᷑ uñ
est tria u̾ginis ora diañ ñam ut su

Expanded text:
sese quo stella receptet . cantandomodus ab omni verbo similiter procreatur: unde modo 'cantando' a passivo ait, cum supra ab activo dixerit, ut cantando tu illum? tale est illud in Sallustio cum ipse ad imperandum Tisidium vocaretur , id est ut utitur liciis, quae ita stamen implicant, ut haec adulescentis mentem implicit, cuius triplex potestas esse perhibetur, unde est tria virginis ora Dianae : qu
Abbreviated transcription (Latin):
imoi anditorum dicendo superiora ut¬
cũq ota st̃ sequentia nõ nisi animib
poterrt explanari sane debemus
accipere pastores hos refere qđ aliqñ
Garchadia audierunt undeꝗ superiꝰ
ait incipe menalios mecũ mea tibio
om̃es. Sic cicero unum iostinere uix

Expanded text:
igit auditorum dicendo: superiora utcumque dicta sunt, sequentia non nisi a numinibus poterunt explanari. sane ita debemus accipere, pastores hos referre quod aliquando in Arcadia audierunt: unde et superius ait 'incipe Maenalios mecum mea tibia omnes sic Cicero unum sustinere vix
Abbreviated transcription (Latin):
st citheridis abscessũ quã licorim uit¬
at. fuer̃t aũt mo tp̃re nobiles mere¬
trites tres. citheris origo arbuscula.
Oratius explosam arbusculã dix̃ iole
ut quonoã mars seuus amato origini
ille ꝙ patriũ mimine donat. harum¬
p̃ssis narib uñ ge sinnas dicimꝰ ꝙ pre¬
theocritus da ẜcipue apip hoe aũt̃ diẽ

Expanded text:
st Cytheridis abscessum, quam Lycorin vocat. fuerunt autem uno tempore nobiles meretrices tres, Cytheris, Origo, Arbuscula: Horatius explosa Arbuscula dixit , idem ut quondam Marsaeus, amator Originis ille, qui patrium mimae donat fundumpressis naribus, unde et simias dicimTheocritus dat praecipue apibus. et
Abbreviated transcription (Latin):
iuidi ut pĩi unũ est temporis aliua
qualitatis. nã hec dicit mox indi
spretus. Grauio enim amo fit ex
rentuis perii qñ minus spei ẽ tãto
mõtes st tratie asperimi ⁊ pite ui

Expanded text:
idi ut perii unum 'ut' est temporis, aliud quantitatis; nam hoc dicit: mox vidi, spretus: gravior enim amor fit ex us perii! quanto minus spei est, tanto montes sunt Thraciae asperrim
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i lonis glanoes nã illud uulgare rõ
parge luices ut rapientibus pue̾is
suit strepitus ne puelle nox uirgittatẽ
beponentis possit auoiri modo aut ioeo
ait sparge mites marite ut eum cul¬
paret infanne: nam meritorii pueri
chatamiti quib licẽt utebantur.
Antiqui recidentes a tũpi stio mices
spargebant .i. ludum puleritie ut
sugnificarent se puerilia cũcta io
spnere uñ illo dcũm ẽ tibi oucit᷑.
uiro iã insultat puelle uire mopso

Expanded text:
i Iovis glandes. nam illud vulgare est, ideo spargi nuces, ut rapientibus pueris fiat strepitus, ne puellae vox virginitatem deponentis possit audiri. modo tamen ideo ait 'sparge marite nuces', ut eum culparet infamiae: nam meritorii pueri, id est catamiti, quibus licenter utebantur antiqui, recedentes a turpi servitio nuces spargebant, id est ludum pueritiae, ut significarent se puerilia cuncta iam spernere. unde et illud dictum est 'tibi ducitur viro iam insultat puellae. ergo sic
Abbreviated transcription (Latin):
amores aut me tuet dulces aut
ꝑit᷑ amores Et tn rhic digni
Lupꝰ stabuł maturis prugib imber
Arborib uenti nõs amar illiois
ire ltẽ alt dulce satis humo de ꝑ¬
ulsis arbritus edis lenta salix feto
pecori min solus amĩctas / adciꝰ
amatoris similituoinẽ ꝓtinet aut
metuet dulces. Nam hĩe menalcas¬
aritudinem ceptus fuerat exe am¬
iex amarillidis iraoindia. Eodem

Expanded text:
amores aut metuet dulces aut experietur amaros et tu et hic digni lupus stabulis, maturis frugibus imbres, arboribus venti, nobis Amaryllidis irae', item alter 'dulce satis umor, depulsis arbutus haedis, lenta salix feto pecori, mihi solus Amyntas'. ad cuius amatoris similitudinem pertinet 'aut metuet dulces': namque hic Menalcasoris expertus fuerat ex amicae Amaryllidis
Abbreviated transcription (Latin):
iusꝑ olimꝑo et ex eo qd dies inuitus ab¬
scessit et ex eo ꝙ nimio auoiendi deside¬
rio nesꝑ ex õtus ẽ cantilene uoluptas
eocriti ẽ nam᷑ gͦ ip̃am transtu¬
lit s mltalio ea đ aliis congessit
cat᷑. alibi argutũ breue signisicat᷑ ut ar¬
gutum caput. dãphnis diuinũ hũc ino̾¬
ucit qmppe filium mẽcurii ut diximꝰ

Expanded text:
vesper olympo et ex eo quod dies invitus abscessit, et ex eo quod nimio audiendi desiderio Vesper exortus est, cantilenae voluptas eocriti est: nam et ipsam transtulit et multa ad eam de aliis congessit. a: alibi 'argutum' breve significat, ut argutumque caput . daphnis divinum hunc inducit, quippe filium Mercurii, ut diximu
Abbreviated transcription (Latin):
bra simul atq decesserat. Et lem
ostendit amatorem tota nocte uusi¬
lasse siqnidem ortum luciferum ẜ¬
mus aspexit & adeum quippe .s. ao
Ueneris stellam. Iocutus est cum¬

Expanded text:
v. simul atque decesserat. et bene ostendit amatorem tota nocte vigilasse, siquidem ortum luciferum primus aspexit et ad eum, quippe ad Veneris stellam, locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ annis oliauit. Argutos canoros
ndit ad anserẽ quendam anthonii
portã qui eius laudes scribebat q
quẽ ab hoc ꝓtransitum cãpit. De ho
g̃e cicero inphilippaitis dicit de agro
falerno anseres depellant᷑ ipum

Expanded text:
ere a. o. 'argutos' canoros, udit ad Anserem quendam, Antonii poetam, qui eius laudes scribebat: quem ob hoc per transitum carpsit. de hoc etiam Cicero in Philippicis dicit ex agro Falerno anseres d
Abbreviated transcription (Latin):
notanoum haberi considerationẽ diui¬
ratione locutus ẽ. apuo mimen seuo
deui lapsacenus elespontiqui artostu¬
ꝑnecessitate si fetura gregem si tot
agnos habueroquot ones hoc ẽ enim
reegem suppleri ꝑ feturam. fetura¬
uĩt patronomicũ est grȩcũ nã femiã
patromimita aut ĩ as exeunt ut peli¬
thumi ibbei uł melle ibbei ut a materia
rem ip̃am dixerit nam opreus nõ hoĩb

Expanded text:
notandum, haberi considerationem diviratione locutus est apud numen severdeus Lampsacenus est Hellesponti, qui hortos tunecessitate, pragnos habuero quot oves: hoc est enim gregem suppleri per feturam. et 'feturaautem patronymicon est graecum: nam feminina patronymica aut in 'ias' exeunt, ut Pelithymi Hyblaei, vel melle Hyblaeo, ut a materia rem ipsam dixerit: nam apibus, non hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
uirente odore sic̃ tamina q̃ ex̾nitatẽ
merẽtur. inuidia rumꝑant᷑ ut ilia
hoc ile ⁊ hec ylia fac̾. uñ et̃ quuena¬
lis ait uis frater abipis yleb na
manib minographus ꝯtẽpisit artẽ
a ioco mouendum et parasito dix̃
ut ut ethõ abilio nũa recedis. Est

Expanded text:
irent hederae, sicut carmina aeternitatem merentur. Ad v. 26 rumpantur ut ilia 'hoc ile' et 'haec ilia' facit, unde etiam Iuvenalis ait vis frater ab ipsis ilibus? nam Marullus mimographus contempsit artem ad iocum movendum et parasito dixit tu ut Hector ab ilio numquam recedis . est
Abbreviated transcription (Latin):
feui uita lon gissima s hr̃e tantum
spiritũ quãtus possit suffice adtue
uirtutis cõmemoratiõem et qͣ timm sat
gnẽ stili pãce se futurus orpheo g
llno fore ꝯmemorat. nõ sibi arrogat
seo hoc dicit tãta est materia tue lau¬
dis ut ẽs humile ingeniũ ĩ ea sup̃ om̃s

Expanded text:
frui vita longissima et habere tantum spiritum, quantus possit sufficere ad tuae virtutis commemorationem. Ad v. 55 non genere stili fore commemorat: nam non sibi arrogat, sed hoc dicit: tanta est materia tuae laudis, ut etiam humile ingenium in ea supra omnes
Abbreviated transcription (Latin):
muse nͥ in merito. nã aque motus
sonu efficit ut in roraulis idemꝰ
Sane sciendum ꝙ ioẽ lãro tres tmmu
sas ee commemorat unã q̃ exaque
nascitur motu altam quã aeris
ĩ hac egloga ẽẽ allegoriã uñ daphn¬
is sit desdr coridon uirgilius ły¬
sis uõ qui uincitur uirgilii obtrecta

Expanded text:
to: nam aquae motus musicen efficit, ut in hydraulia videmus. sane sciendum, quod idem Varro tres tantum musas esse commemorat: unam, quae ex aquae nascitur motu; alteram, quam aëris in hac ecloga esse allegoriam, ut Daphnis sit Caesar, Corydon Vergilius, Thyrsis vero, qui vincitur, Vergilii obtrectat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgͦnes ascisa sit lingua aut certe
Isteron ꝓteron ut qi uteinsq fabu¬
e iudeatur facer cõmemorationem¬
ut ita intelligamus quio loquar aut
scillam nisi quam fama locuta est
andida sbcincam latrantib ingni¬
na monstris dulichias nexasse rates¬
uł certe bis accipimus e ĩuo loquar
aut sillam nisi aut quam fama lo¬
cuta est ut ẽ illuo inpͦ nõ ignara
mali misis succũrere disto monstris
bestiis dulichias uexasse rates itatẽs¬

Expanded text:
Procnes, abscisa sit lingua —: aut certe Procnes, abscisa sit lingua —: aut certe sit hysteroproteron, ut quasi utriusque fabulae videatur facere commemorationem, ut intellegamus 'quScyllam Nisi, quam fama secuta est candida succinctam latrantibus inguina monstris Dulichias vexasse ratesaut certe 'aut' bis accipiamus 'quid loquar aut Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est', ut est illud in primo non ignara mali miseris succurrere disco . Ad v. 76 dulichias vexasse rates Ithacens
Abbreviated transcription (Latin):
filia pulcherima quã cũ amaret gl¬
aucus deus marinus dũ ip̃e amare¬
tur a circe ꝙ eam ꝯtemnẽt illa
irata fontem in quõ silla se solebat
solebat abluẽ infrcit uenenis inquẽ
cum descendisset puella media sui
ꝑte inferas mutata ẽ hanc qͦ glancꝰ
fecit deam marinã q̃ classem ulissis
ꝙ sotios entisse nãratut. Alta uo silla
fuit nisi megarem siue regis filia. cõ¬
tra quos cũ deuictis iam athenensib
pugnaret minos propt filii sui and¬
rogei intitũ quẽ athenienses e me¬
garens es dolo necanerant a matꝰe
a silla nisi filia q̃ ut hostis posset ꝑl¬
aceẽ comam pũpuream parenti ab
cratã ut tam diu regͦ potiret᷑ ꝓcnu
illã hũisset intactamͦ postea ꝙ silo
a minoe cõtẽpta dolor̃ ĩ anẽ ꝯu̾sa ẽ
ĩ auismutatꝰ est rõmã Que auisix¬
die ut ip̃e in heor. docet flagrant
habenis cillarus cũ castõ equoꝵ do¬
mitõ fuerit Itẽ ⁊ maĩb ynge pectus
Signata cruentũ cũ philomene nõ

Expanded text:
irgo pulcherrima. quam cum amaret Glaucus, deus marinus, dum ipse amaretur a Circe et eam contemneret, illa irata fontem, in quo se Scylla solebat abluere, infecit venenis: in quem cum descendisset puella, media sui parte in feras mutata est. hanc postea Glaucus fecit deam marinam, quae classem Vlixis et socios evertisse narratur. quifuit Nisi, Megarensium regis, filia; contra quos dum deuictis iam Atheniensibus pugnaret Minos propter filii Androgei interitum, quem Athenienses et Megarenses dolo necauerant, amatus est a Scylla, Nisi filia. Quae ut hosti posset placere, comam purpuream parenti absecratam, ut tamdiu regno potiretur, quamdiu illam habuisset intactam. Postea et Scylla, a Minoe contempta, dolore in auem conuersa est in avis mutatus est formam: quae aves hodie, ut ipse in georgicis docet, flagrant habenis Cyllarus , cum Castor equorum domitor fuerit; item et manibus Procne pectus signata cruentis , cum Philomelae, non
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. nĩphe nost amõ li betrides
liberos fons est ubi colunt᷑ muse
et sic ait libetrides ac sididerent ipo¬
crenides a. fonte ipocrene. ut aũt
poete inuocent nimphas sic hͦ loco
S infine ut extmũ hune aretusa
mihi concide labortm hec rõ est¬

Expanded text:
. nymphae noster a. libethrides Libethros fons est, ubi coluntur musae, et sic ait 'Libethrides', ac si diceret Hippucrenides a fonte Hippucrene. ut autem poetae invocent nymphas, sicut hoc loco, item in fine extremum hunc Arethusa mihi concede laborem , haec r
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenerat annos mea tegna ubi domi
natus sum uł senem dicit agros suos¬
litis opiteton. Iratus malibeus impi¬
os milites dicit seu ꝙ agrũ suum ten¬
eant seu ꝙ cunle gessecunt bellum. No¬

Expanded text:
ristas numerat annos. MEA REGNA natus sum: vel senem se dicit agros suompius miles iratus Meliboeus impios milites dicit, seu quod agrum suum teneant, seu quod civile gesserint bellum.
Abbreviated transcription (Latin):
siquis ꝑͥndõ ĩte qr adpascendum auidi¬
ssimi st. Ioeo aũt incerpat thauros
tarde redeuntes ad stabula qr superis
ille dixerat tunc ad amicam sua ue¬
nir deber̃ cũ thauri adpsepia fuissent

Expanded text:
siqvis pudor i. i. quia ad pascendum avidissimi sunt. ideo autem increpat tauros tarde redeuntes ad stabula, quia superius ille dixerat, tunc amicam suam venire debere, cum tauri ad praesepia fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
moucitur quedam mulier sacris quib¬
dam ꝑuertens mẽtẽ amatoris agno sꝑ¬
nebatur quam uirgilius transtulit ao
eglege ultimam partem pͥma eiꝰ es pãs
ꝯquestionem ht̃ solam amatoris dece¬
pti quem inibendo alti antiqua spõsa
fefellit musa cantilena amoꝵ quos
suanitate coegerunti ea aĩalia obli¬
uisci pascuorum q̃ st̾ pascendi auidissi¬
manam contra ait ite domũ pasti si¬
quis puddor ite iuuenti. Quoꝵ stuꝑe¬

Expanded text:
mulier quaedam sacris quibusdam pervertens mentem amatoris, a quo spernebatur: quam Vergilius transtulit ad huius eclogae ultimam partem. prima enim eius pars conquestionem solam habet amatoris decepti, quem nubendo alteri antiqua sponsa fefellit. 'musam' ergo cantilenam amorum, quos avitate coegerunt etiam ea animalia oblivisci pascuorum, quae sunt pascendi avidissima: nam supra ait ite domum pasti, siquis pudor, ite iuvenci . Ad v. 3 stupe
Abbreviated transcription (Latin):
cursu adeo ut sponsos ꝗ ea sumere¬
uolibant prouocatos ac uictos occio¬
mer̃ uenerem ut sibi ad ẽẽt Rogauit
aqua cum crpisset de orto expidatu te¬
ia mala aurea prouocanit pͥnellam e¬
ea cũ rẽ te s singla cepit iacere. Tũc
athlante cupiditate colligendorũ malo¬
xũ retenta superata estͦ Sed ipomenes
potitꝰ uictoria in luco mr̃is deum cum
cõuertit & suo cũrui sbiuganit. Tũ pheto¬
Qui cũ dolaret obictu oͥ ab epapho rege
egipti ꝙ eẽt nõ de sole sed daddultio pro¬
ut eiis cũrus agitaret. Sol post eius¬
iuranoum negłir nõ potuit. Acceptis
itaq curib fr̃ton cũ orbita solis inpr¬
udens excessisset & cepisset munoris
axdore a Ione fulminatiis ĩ erioanu
cecidit ꝗ gͦ padus dicit᷑.huius in teritũ
flentes sorores flitusa g lãpetusa deo

Expanded text:
cursu adeo, ut sponsos prouocatos ac uictos occidVenerem ut sibi adesset rogauit; a qua cum accepisset de horto Hesperidum tria mala aurea, prouocauit puellam et singula coepit iacere; tunc Atalante, cupiditate colligendorum malorum retenta, superata est. Sed Hippomenes potitus uictoria in luco matris deum amoconuertit et suo currui subiugauit etQui cum doleret obiectum sibi ab Epapho, rege Aegypti, quod esset non de Sole, sed de adulterio prout eius currus agitaret. Sol post iusiurandum negare non potuit. acceptis itaque curribus Phaethon, cum orbitam solis exisset, et coepisset mundus ardere, a Iove fulminatus in Eridanum cecidit, qui et Padus vocatur. Huius interitum flentes soror
Abbreviated transcription (Latin):
di int̾ se habiusse cẽtamen & cũ de
pomoꝵ ẽ arboris cuiisdam contẽ¬
derent nuo stetit głra mopso cius
rei dolor̃ calchas intiit hẽ aut̃ eu¬
phõmis ꝯtinẽt carmĩa q̃ gallus tra̾s¬
tulit inymonem latinu uñ ẽ alđ i
fine ubi gallus loꝗtur ibo chalchio¬
ico q̃ st mihi conoita u̾sit cãmiã na
calchis ciuitas est enbore d̃ qua fiuer

Expanded text:
i inter se habuisse certamen: et cum de pomorum arboris cuiusdam contenderent numero, stetit gloria Mopso: cuius rei dolore Calchas interiit. hoc autem Euphorionis continent carmina, quae Gallus transtulit in sermonem latinum: unde est illud in fine, ubi Gallus loquitur ibo et Chalcidico quae sunt mihi condita versu carmina ; nam Chalcis civitas est Euboeae, de qua fuer