comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& tẽrrae motus & conturbatio suꝑ terram.
Et ecce duo dracones magni paratique
contra se in proelium.
Ad quorum clamorem cunctae concitatȩ
sunt nationes Vt pugnarent contra
gentem iustorum.
Tuitque dies illa tenebrterum & discriminis
tribulationis & angustiae. & ingensfor¬
mido super terram.
Conturbataque est gens iustorum timen¬
tium mala sua & p̃parata ad mostem
Clamaueruntque addm̃ & illis uociferantib
fons paruus creuit in fluuium maximum
& in aquas plurimas redundauit
Lux & sol ostus ẽ & humiles exaltati sunt¬
& de uorauerunt Indytos.
Qquod cum uidiss& mardo cheus & surrexis¬
s& de stratu cogitabat quidds̃ facere uell&
& fixum habebat in animo scire cupiens
regis cum gabatha & thara eunuchis regis
qui ianitores erant palatii.
Cumque intellexiss& cogitationes eorum
& curas diligentius ꝑ uidiss&
didicit quod conarentur ix regem astarser¬
sen manus mittere. & nuntiauit suꝑco regi.

Expanded text:
et terraemotus, et conturbatio super terram, et terraemotus, et conturbatio super terram, et ecce duo dracones magni, paratique contra se in praelium. Ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum. Fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angustiae, et ingens formido super terram. Conturbataque est gens justorum timentium mala sua, et praeparata ad mortem. Clamaveruntque ad Deum: et illis vociferantibus, fons parvus crevit in fluvium maximum, et in aquas plurimas redundavit. Lux unt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi.
Abbreviated transcription (Latin):
Et obseruabuntur dies isti in mense ad ar quar¬
ta decima & quinta decima die eiusdem mensis
cum omnistudio & gaudio in unum cͦ&um
populi congregati incunctas de inceps gene¬
rationes populi isrł.
patra attulerunt do srtheus qui se sacerdo¬
tem & leuitici generis ferebat & ptholomeus
filius eius hanc epistolam phurim.
quam dixerunt inter p̃tatum esse.
lrsomachum ptholomei filium inhierus alem
Hoc quoque principium erat Ineditione
uulgata. quod nec in hebreo Nec apud ullum
festur inter pretum.
A Nuo secundo regnante astarxerse maximo
prima die mensis nisan. uidit somnium
mardo cheus filius iahiri filii semei. filiicis
d&ribubeniamin. homo iudacur qui habitabat
in urbe susis. uir magnus. & inter primos
aulae regiae. Erat autem de conumero
captiuorum quos transtulerat Nabuchonosor
rex babrlonis de hierusalem cum ieconia
rege iudae. Et hoc eius somnium fuit.
Apparucrunt uoces & tumultus & tonitrua

Expanded text:
Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarEt observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deinceps generationes populi Israelpatra, attulerunt Dositheus, qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inter primos aulae regiae. Erat autem de eo numero captivorum, quos transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis de Jerusalem cum Jechonia rege Juda, et hoc ejus somnium fuit: Apparuerunt voces, et tumultus, et tonitrua,
Abbreviated transcription (Latin):
lingua & litteris contin&ur. Et interim post
finem librihoc capitulum ferebatur quod iuxta
consu&udinem nr̃am oboelo ÷ id ẽ ueru p̃ notauimꝰ
Dixitq mardocheus: Adõ. facta sunt ista. Pecor¬
datus sum somnii quod uideram haec eadem
significantis Nec eorum quicquam irritum fuit
Paruus fons qui creuit influuium & in lucem
solemque conuersus ẽ. & In aquas plurimas
redundauit . Hester ẽ quam rex accepit uxo¬
rem & uoluit esse reginam. Duo autemn
dracones egosum & aman. Centes quae con¬
sunt iud aeorum. Cens autem mea isrł est
qui clam auit addm̃. & saluum fecit dñs popu¬
lum suum liberauitque nos de omnib: malis.
Et fecit signa magna atq postenta intergeñ¬
tes. & duas sostes esse p̃cepit. unam populo
dĩ & alteram cunctarum gentium. Uenit¬
que utraque sors instatutum ex illo tem pore
diem corem dõ uniuersir gentib & recordatus
est dñs populi sui ac misestus. ẽ hereditatis suae

Expanded text:
lingua et litteris continetur, et interim post lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudinem nostram obelo ÷, id est, veru praenotavimus. ÷ Dixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman. Gentes, quae conn Judaeorum. Gens autem mea: Israel est, quae clamavit ad Dominum, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit signa magna atque portenta inter gentes: et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus est haereditatis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
sancir&ur inposterum. Et miserunt
ad omnes iuda cos qui incentum uiginti septem
regis a sueri prouincus uersabantur ut ha¬
berent pacem & susciperent ueritatem ut¬
obseruantes dies sostium & suo tempore cum
gaudio celeburrent sicut constituerant mardo¬
cheus & hester. Et illi obseruanda suscepe¬
ranit ase & a semine suo iciunia atq: clamores
& sostium dies &omnia quae librihuiur
qui uocatur hester historia continentur
Pex uero asuerus omnem terram & cunctas
maris insulas fecit tributarias. Cuius fostitu¬
do & imperium & dignitas atq sublimitas quãe
ex altauit mardocheum scripta sunt in libris
medorum atq ꝑsarum. & quo modo mardo¬
cheus iud aici generis secundus a rege asuero
fuerit & magnus inter iudacos & acceptabilis
plebi frxtrum suorum quaerens bona populo
suo & loquens ea quae ad pacem sui seminis
ꝑuenirent: Quae habentur in hebreo plena fi¬
de exp̃ssi. Hacc autem quae sequuntur scripta
repperi ineditione uulgata quae grecorum

Expanded text:
sanciretur in posterum et miserunt sanciretur in posterum et miserunt ad omnes Iudaeos qui in centum viginti septem regis Asueri provinciis versabantur ut haberent pacem et susciperent veritatem observantes dies Sortium et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardocheus et Hester et illi observanda susceperant a se et a semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero Asuerus omnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scripta sunt in libris Medorum atque Persarum et quomodo Mardocheus iudaici generis secufuerit, et magnus apud Judaeos, et acceptabilis plebi fratrum suorum, quaerens bona populo suo, et loquens ea quae ad pacem seminis sui pertinerent. Quae habentur in Hebraeo, plena fide expressi. Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod contra iudacos cogitauerat reuester&ur
in caput eius. Deniq & ipsum & filios cius ad¬
fixerunt cruciatq ex illo tempore dies isti
apellati sunt. phurim. id ẽ sostium eoquod fur
id ẽ sors in undm missa fuerit. Et cuncta
quae gesta sunt epistolae id ẽ. librihuius uolu¬
mine continentur. Quaeque sustinueriNT &¬
quae de inceps inmutatas int suscspere iudaci
suꝑ se & semen suum. & super cunctos qui reli¬
gioni eorum uoluerint copulari. Vt nulli lice¬
at duos hos dies absq sollemnitate trarnsigere
quam scriptura testatur & cesta expediunt
tempora annis sibi iugiter succe dentibus.
Isti sunt dies quos nulla umquam delebit
obliuio & ꝑ singulas generationes cunctae IN
toto orbe ꝓuintiae celeb irebuN Nec ẽ ulla
ciuitas inqua dies phurim id ẽ sostium non
obseruentur a iuda eis & ab eorum ꝓgenie
quae his caeremoniis obligata est.
Scripserunt que hester regixa filia abiahil
& mardo cheus iudacus &iam secundam epis¬
tolam ut omnistudio dies ista follemnis

Expanded text:
quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt cruci atque ex illo tempore dies isti appellati sunt Phurim id est Sortium eo quod phur id est sors in urnam missa fuerit et cuncta quae gesta sunt epistulae id est libri huius volumine continentur quaeque sustinuerint et quae deinceps inmutata sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos nulla umquam delebit oblivio et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt nec est ulla civitas in qua dies Phurim id est Sortium non observentur a Iudaeis et ab eorum progenie quae his caerimoniis obligata est scripseruntque Hester regina filia Abiahil et Mardocheus Iudaeus etiam secundam epistulam ut omni studio dies ista sollemnis
Abbreviated transcription (Latin):
de iudea fugiens propter defensionem quam
me occidere. Ego autem fugi & direpta ẽ om¬
nis substantiamea & nihilmihi remansit plus
quam uxor mea anna. & thobias filius meus
Et contigit dum laterem postdies qua dicginta
quinq: occiderunt regemillum duo filii sui & fu¬
cum archedonassarfilius eius ꝓillo. et consti

Expanded text:
de Iudaea fugiens propter defensionem quam ut occideret me. Ego autem fugi, et direpta est omnis substantia mea, et nihil mihi remansit plus quam uxor mea Anna, Tobias filius meus. Et contigit post dies quadraginta quinque, occiderunt regem illum filii  Arcedonossar filius ejus pro eo i
Abbreviated transcription (Latin):
rut. Iustihereditabunt terram & habitabunt in saccu
Non deficient gressus eiꝰ. Considerat impiusius¬
tum & quaerit ut occidat eum. Dñs non derelin¬
qu& eum inmanueiur & non condemnabit eum
cum iudicatur. Expecta dñm & custodiuiam cius
& ex altabitte ut posside as terram cum interibuN
impii uidebir. Ui dumpium robustum & fostissimũ
sicut indigena uirentem. Et transiui & eccenonerat
& quae siui eum & non est inuentus. Custodi simpli¬
eorum intempore tribulationis. Et auxili abitur

Expanded text:
utem haereditabunt terram, et inhabitabunt in saeculnon deficient gressus ejus. Sade. Considerat impius justum, et quaerit, ut occidat eum. Dominus non derelinquet eum in manu ejus, et non concum judicabitur illi. Exspecta Dominum et custodi viam ejus, et exaltabit te ut possideas terram, cum interibunt impii, videbis. Vidi impium robustum, et fortissimum, sicut indigenam virentem, et transivi et ecce non erat, et quaesivi eum, et non est inventus. Custodi simplieorum in tempore tribulationis, et auxiliabitur
Abbreviated transcription (Latin):
a&ernaerit. Non confundentur intempore ma¬
lo. & in dieb: famis saturabuntur. Quia impu
peribunt & inimici dñiglorianes ut monocero¬
tes consumentur. sicut fumur consumitur.
Faenus accipit impiur & non reddit iustus autẽ
donat & tribuit. Qui a quibene dicti fueriNT ab eo
hereditabunt terram & quimaledicti interibuN
tentat manum eius. Puerfui siquidem senui &
non uidiiustum derelictum Neq semen eius quae¬

Expanded text:
onfundentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur. Caph. Quia impii peribunt, et inimici Domini gloriantes ut monocerotes. consumentur, sicut fumus consumitur. Lamed. Fenus accipit impius, et non reddet: justus autem donat, et tribuit. Quia qui benedicti fuerint ab eo, haereditabunt terram. et qui maledicti, interibuntentat manum ejus. Nun. Puer fui siquidem et senui, et non vidi justum derelictum: neque semen ejus quae
Abbreviated transcription (Latin):
oli contendere cummalignis. Neque aemuleris
facientes iniquitatem. Qm̃ sicut herba uelociter
conterentur. & sicut holus uiride arescent. Sperx
in dño & facbonum. peregrinare interra & pasce¬
refide. Et delectare in dño & dabit tibi p&itiones
cordistui. Uolue suꝑdñm uiam tuam & confide in
eo &ipse faci&. Et educ& sicut lumen iustitiam
tuam & iudicium tuum sicut meridiem. Tacedño
& expecta eum Noli contendere aduersum cum qui
proficit inuia sua aduersum uirum qui facit quae
cogitat. Dimitte iram & relinque furorem Noli
contendere ut male facias. Qm̃ quimalo faciuN
interibunt expectantes autom dñm ipsi heredita¬
bunt terram. Adhuc enim modicum & non eritim¬
pius & cogitabis deloco eius & non subsist&. Mites
autem hereditabunt terram. & delectabuNur in
multitudine pacis. Cogitat impius deiusto & fren¬
d& aduersum eum dentib: suis. Dñs deri debit eũ
Gladius corum ingrediatur in coreorum. & arcis

Expanded text:
oli contendere cum malignis, neque aemuleris facientes iniquitatem. quoniam sicut herba uelociter conterentur et sicut holus uiride marcescent. spera in domino et fac bonum, peregrinare in terra et pascere fide. et delectare in domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. uolue super dominum uiam tuam et confide in eo, et ipse faciet. et educet sicut lumen iustitiam tuam, et iudicium tuum sicut meridiem. tace domino et expecta eum: nolui contendere adersus eum qui proficit in uia sua, aduersus uirum qui facit quae cogitat. dimitte iram et relinque furorem: noli contendere, ut male facias. quoniam qui male faciunt interibunt, expectantes autem dominum ipsi hereditabunt terram. adhuc enim modicum, et non erit impius: et cogitabis de loco eius, et non subsisautem haereditabunt terram: et delectabuntur in multitudine pacis. Zain. Cogitat impius de justo, et frendet adversus eum dentibus suis. Dominus deridebit eum: Gladius eorum ingrediatur in cor eorum, et arcus
Abbreviated transcription (Latin):
tes emamus denariis ducentis panes: & dabimus cis
manducare. Et diciteis. Quot panes hab&is : Ite & uidee
Et cum cognouissent: dicunt. Quinque. et duos pisces.
Et p̃cepitillis ut accumbere facerent omnes secundum
contubernia super uiridẽ faenum: & discubuerunt in
pastes ꝑcentenos & perquinquagenos. Et acceptis qͣinq
panibus & duob piscibus: intuens in caelum: benedixit
& fregitpanes: & deditdiscipulis suis ut ponerentante
eos. & duospisces diuisit omnib: Et manducauerunt
omnes : & saturati sunt. Et sustulerunt reliquias frag¬
mentorum : duodecim cophinos plenos. & depiscibus.
Erant autem quimanducauerunt : quinq miliauirorũ.
Et statim co egitdiscipulorsuos ascendere nauem:
ut p̃cederenteum trans fr&um adb& hsaidam: dumipse
dimitter& populum. Et cumdimi sirr& eos ab iit in
montemorare. Et cumsero ers& erat nauis in medio
mari & ipsesolus interra. Et uidens eos laborantes
in remigando eratenimuentus contrarius eis. & circa

Expanded text:
panes et dabimus eis manducare et dicit eis quot panes habetis ite et videte et cum cognovissent dicunt quinque et duos pisces et praecepit illis ut accumbere facerent omnes secundum contubernia super viride faenum et discubuerunt in partes per centenos et per quinquagenos et acceptis quinque panibus et duobus piscibus intuens in caelum benedixit et fregit panes et dedit discipulis suis ut ponerent ante eos et duos pisces divisit omnibus et manomnes, et saturati sunt. Et sustulerunt reliquias fragmentorum duodecim cophinos plenos, et de piscibus. Erant autem qui manducaverunt, quinque millia virorum. Et statim coegit discipulos suos ascendere navim, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum. Et cum dimisisset eos, abiit in montem orare. Et cum sero esset, erat navis in medio mari, et ipse solus in terra: et videns eos laborantes in remigando, e
Abbreviated transcription (Latin):
dua pauper. misitduominuta quod est quadrans. et con¬
uocans discipulos suos aitillis.: Amendicouobis qnm̃ui¬
dua haec pauperplus omnib: misit quimiserunt ingaro¬
phylacium. Omnes enim exeo quod abundabat illis mi¬
serunt. Haec uero depoenuria sua omnia quaehabuit
misit totum uictum suum. Etcum egreder&d&emplo
aitilliunus ex discipulissuis. Magister. aspice quales
lapides & quales structurae. et respondens ihs aitilli.¬
Non ne uides has omnes magnas aedificationes. Nonre¬
linqu&ur lapis suꝑ lapidem qui non destruatur. Et cũ
seder& in monte oliuarum contra templum. Interroga
bantcum separatim p&rus &ia cobus &iohannes &
andreas. Dic nobis quando istafient & quod signum¬
erit quando haec omnia incipient consummari. Et
respondensi hs̃ coepitdicere illis. Vid &e nequis uos se¬
ducat. Multienim uenient in nomine meo dicentes quia
ego sum & multos seducent. Cum audieritis autẽbella

Expanded text:
dua pauper misit duo minuta quod est quadrans et condua pauper misit duo minuta quod est quadrans et convocans discipulos suos ait illis amen dico vobis quoniam vidua haec pauper plus omnibus misit qui miserunt in gazofilacium omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt haec vero de penuria sua omnia quae habuit misit totum victum suum et cum egrederetur de templo ait illi unus ex discipulis suis magister aspice quales lapides et quales structurae et respondens Iesus ait illi vides has omnes magnas aedificationes non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur et cum sederet in montem Olivarum contrnt eum separatim Petrus, et Jacobus, et Joannes, et Andreas: Dic nobis quando ista fient, et quando haec omnia incipient consummari? Et respondens Jesus, coepit dicere illis: Videte ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, quia ego sum: et multos seducent.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tereum. &ut diligatur extoto corde & extoto intellectu
& extota anima & extota fostitudine. Et diligere ꝓximũ
tamquam seipsum. Maius est omnib: olochaustomatib:
& sacrificis Ihs̃ autemuidens quod sapienter respondis¬
s& dixitilli. Nones longe a regnodĩ. Et nemoiam au¬
debat eum amplius interrogare Etrespondensihs̃ dice
bat docens intemplo. Quomod odicunt scribae xpm̃ filiũ
meo sede ad extris meis. donec ponaminimi costuos sca¬
bellum pedumtuorum Ipscergodauid dicit eum dnm
&undeest filius eꝰ : & multa turba eumlibenter audie¬
bat. Et dicebat ei sindoctrina sua. Cau&e ascribis
qui uolunt in stolir ambulare & salutari inforo & in
primis cathedris sed ere in synagogis & primos discubi¬
tos in caenis. uid euorant domos uiduarum sub ob¬
tentu plixacorationis. hiaccipient plixius iudicium
Et sedensihs contragatophrlacium aspiciebat quo¬
modo turba iactar& aes in gato plilacium &omuto
diuites iactabantmulta. Cumueniss& autemunaui-

Expanded text:
gatur ex toto corde, et ex toto intellectu, et ex tota anima, et ex tota fortitudine, et diligere proximum tamquam se ipsum maius est omnibus holocaustomatibus et sacrificiis. Iesus autem uidens quod sapienter respondisset dixit illi: non es longe a regno dei. et nemo iam audebat eum intexit docens in templo: Quomodo dicunt Scribae Christum filium meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum ipse ergo David dicit eum Dominum et unde est filius eius et multa turba eum libenter audivit et dicebat eis in doctrina sua cavete a scribis qui volunt in stolis ambulare et salutarprimis cathedris sedere in synagogis, et primos discubitus caenis: qui deuorant domus uiduarum sub obtentu prolixae orationis, hi accipiunt prolixius iudicium. et sedens Iesus contra gazophylacium aspiciebat quomodo turba iactarent in gazophylacium: et multi diuites iactabant multa. cum uenisset autem una
Abbreviated transcription (Latin):
richo &discipulis eiꝰ & plurimamultitudine filius
timei bastimaeus caecus sed ebat iuxtauiammendicanis.
Quicum audirr& quia ih s̃ natarenus est coepit clamare
& dicere. Filidauidihũ miserere mei. Et comminabant᷑
illimulti ut tacer&. Atille multo magis clamabat . Fili
dauid misereremei. Et stansi hr̃ p̃cepit illum uocari.
Etuocant caecumdicentes ei Animae quior esto surge
uocatte . Qui piecto uestimento suo exiliens uenit ad eũ
Etrespondens illii hr̃dixit. Quiduis tibi faciam: Cae¬
cus autem dixitci. ꝑabboniut uideam. Ihr̃ autem dixei
Vade fidestua tes aluum fecit. Et confestimuidit & se¬
quebatur eum inuia. Et cum ad ꝓpinquarent hiero solr¬
mae &b&haniae ad montemoliuarum. mittit duos ex
discipulissuis & aitillis. Ite in castellum quod est con¬
trauos. & statim intro euntes illuc in ueni&is pullũ

Expanded text:
richo et discipulis eius et plurima multitudine filius richo et discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam mendicans qui cum audisset quia Iesus Nazarenus est coepit clamare et dicere Fili David Iesu miserere mei et comminabantur illi multi ut taceret at ille multo magis clamabat Fili David miserere mei et stans Iesus praecepit illum vocari et vocant caecum dicentes ei animaequior esto surge vocat te qui proiecto vestimento suo exiliens venit ad eum et respondens illi Iesus dixit quid vis tibi faciam caecus autem dixit ei rabboni ut videam Iesus autem ait illi vade fides tua te salvum fecit et confestim vidit et sequebatur eum in via et cum adpropinquarent Hierosolymae et Bethaniae ad montem Olivarum mittit duos ex discipulis suis et ait illis ite in castellum quod est contra vos et statim introeuntes illuc
Abbreviated transcription (Latin):
teramtuuam &caliur ad sinistramtuam sedeamus
ingloriatua Ihs̃ autemaiteis. Nescitis quid p&atis
Potestis bibere calicem que megobibo. autbaptismũ
quo egobaptizor baptizari : Atillidixerunt ei. pos¬
sumus. Ihs̃ autem aiteis. Calicem quidem quemego
bibobib&is. &b aptismum quo egobaptizor baptiza¬
bimini. Sedere autem ad dexterammeam̃ uelad si¬
nistram. Non est meumda reuobis sed quib: paratũ est
Et audientes decem coeperunt indignarideiacobo
&iohanne . Ihs̃ autem uocans eos aitillis. Scitis
quia hi qui uidentur principari gentib: dominant᷑ eis
& principes eorum potestatem habent ipsorum. Non
ita est autem in uobis. sed quicumq: uoluerit fieri
maior. erituester minister . Et quicumq: uoluerit
in uobis primus esse erit omnium seruus. Nam &
filius hominis nonuenit ut ministrar&urei. sed ut
ministrar& &dar& animam suam redemptionem ꝓ
multis. Et ueniunt hiericho & ꝓficiscente eodehie¬

Expanded text:
teram tuam, et alius ad sinistram tuam sedeamus teram tuam, et alius ad sinistram tuam sedeamus in gloria tua. Jesus autem ait eis: Nescitis quid petatis: potestis bibere calicem quem ego bibo: aut baptismo, quo ego baptizor, baptizari? At illi dixerunt ei: Possumus. Jesus autem ait eis: Calicem quidem, quem ego bibo, bibetis: et baptismo, quo ego baptizor, baptizabimini: sedere autem ad dexteram meam, vel ad sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est. Et audientes decem, coeperunt indignari de Jacobo et Joanne. Jesus autem vocans eos, ait illis: Scitis, quia hi qui videntur principari gentibus, dominantur eis, et principes eorum potestatem habent ipsorum. Non ita esmaior, erit uester minister, et quicumque uoluerit in uobis primus esse, erit omnium seruus. nam et Filius hominis non venit ut ministraretur ei sed ut ministraret et daret animam suam redemptionem pro multis et veniunt Hierichum et proficiscente eo de Hie
Abbreviated transcription (Latin):
Autpatrem autmatrem aut filios aut a gros ꝓpterme
& propter euangelium quinon accipiat centies tanũ
Nunc intemporehoc domor & fratres & sorores &
matres & filios & agros cumpersecutionib: & inscło
futuro uitam a&ernam. Multi autem erunt primi
nouissimi & nouis simi primi. Erant auteminuia
ascendentes in hiero solrmam & praecedebat illos i hs̃
& stupebant & sequentes timebant. Et as sumensite¬
rumduodecim coepit illis dicere quacessent eiuentura
Quia ecceas cendimus in hiero s olrmam & filius homi¬
nis trad&ur principibur sacerdotum & scribis & se¬
nioribus: &damnabunt eum moste & tradent eum
gentibus & in ludentei & conspuenteum & flagella¬
bunteum & interficienteum & testia diere surg&
Et accedunt adillumia cobus &iohannes filii rebe¬
deidicentes Magister uolumur ut quod cumq p&ie¬
rinus facias nobis Atilledixiteis. Quiduultis ut
faciamuobis et dixerunt. Da nobis ut unur addex¬

Expanded text:
aut matrem aut filios aut agros propter me aut matrem aut filios aut agros propter me et propter euangelium, qui non accipiet centies tantum nunc in tempore hoc domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus et in saeculo futuro vitam aeternam multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi erant autem in via ascendentes in Hierosolyma et praecedebat illos Iesus et stupebant et sequentes timebant et adsumens iterum duodecim coepit illis dicere quae essent ei ventura quia ecce ascendimus in Hierosolyma et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et scribis et senioribus et damnabunt eum morti et tradent eum gentibus et inludent ei et conspuent eum et flagellabunt eum et interficient eum et tertia die resurget et accedunt ad illum Iacobus et Iohannes filii Zebedaei dicentes magister volumus ut quodcumque petierimus facias nobis afaciam vobis? Et dixerunt: Da nobis ut unus ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
falsumtestimonium dixeris. Nefraudem feceris. Honora
patremtuum & matrem : Atilleres pondens aitilli Ma¬
gister omniahaec obseruaui aiuiuentutemea Ihs aut̃
intuitus eumdilexiteum. & dixitilli. Vnumtibide est
uade quaecumque habes uende & da pauperib: & habe¬
bis thesaurum in caelo. &ueni sequereme. Qui contris¬
tatus in uerbo abiit maerens. Eratenim habens pos¬
sessiones multas. Et circum spiciensihr̃ ait discipulis
suis. Quam difficile qui pecunias habent in regnumdĩ
introibunt. Discipuli autem stupescebant in uerbis eiꝰ.
Atihs̃ rursus respondens aitillis. Filioli quam diffi
cile est confidentes in pecuniis regnum dĩ introire.
diui temintrare inregnumdĩ. Quimagis ammirabant᷑
dicentes ad sem&ipsos. Et quis potest saluus fieri :
&intuens illosihs ait : Apud homines in porsibile est
sed non apud dm̃. Omnia enim possibilia sunt apud
dm̃. Coepit p&rus ei dicere . Ecce nordimisimꝰ omnia.
Nemo est qui reliquerit domum aut fratres aut sorores

Expanded text:
testimonium dixeris ne fraudem feceris honora patrem tuum et matrem et ille respondens ait illi magister omnia haec conservavi a iuventute mea Iesus autem intuitus eum dilexit eum et dixit illi unum tibi deest vade quaecumque habes vende et da pauperibus et habebis thesaurum in caelo et veni sequere me qui contristatus in verbo abiit maerens erat enim habens possessiones multas et circumspiciens Iesus ait discipulis suis quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei introibunt discipuli autem obstupescebant in verbis eius acile est confidentes in pecuniis regnum Dei introire! divitem intrare in regnum Dei. Qui magis admirabantur, dicentes ad seipsos: Et quis potest salvus fieri? Et intuens illos Jesus, ait: Apud homines impossibile est, sed non apud Deum: omnia enim possibilia sunt apud Deum. Et coepit Petrus ei dicere: Ecce nos reliquimus omnia, nemo est qui reliquit domum aut fratres aut sorores
Abbreviated transcription (Latin):
unt ad eumpharisa ei & quidam describis uenientes ab
hiero solrmis & cumuidissent quordam ex discipulis ei
communib: manibus id est non lotis manducare panes
Nisi crebro lauent manus. non manducant tenentes
traditionem seniorum. Et a foro Nisibaptizentur Non
comedunt. Et alia multa quae tradita sunt illis seruare
baptismata calicum & urceorum & aeramentorum &
lectorum. Et in terrogabant eumpharisaei &scribȩ
Quare discipulitui non ambulant iuxta traditionem se

Expanded text:
 Pharisaei et quidam de Scribis venientes ab Hierosolymis, cum vidissent quosdam ex discipulis ejus, communibus manibus, id est non lotis, manducare panes, nisi crebro lavent manus, non manducant tenentes traditiones seniorum, et a foro, nisi baptizentur, non comedunt, et alia multa, quae tradita sunt illis servare, baptismata calicum, et urceorum et aeramentorum et lectorum. Et interrogabant eum Pharisaei et Scribae: Quare discipuli tui non ambulant juxta traditi
Abbreviated transcription (Latin):
dñi & doctrinablasphem&ur. Qui autẽ fideles
habent dominos non contemnant quia fratressuNt:
sed magis seruiant quia fideles sunt & dilecti:. qui
beneficiidĩ pasticipes sunt. Haec doce & exhostare.
Siquis aliter doc& & non ad qui escit sanis sermoni¬
est doctrinae. superbus nihil sciens. sed languens
circa quaestiones & pugnas uerborum. Ex quib
oriuntur inuidiae . contentiones: blasphemiae :
suspiciones malae : Conflictationes hominum men¬
te corruptorum. & quiueritate priuati sunt: existi¬
mantium quaestum esse pi&atem. Est autem
quaestus magnus. pi&as cum sufficientia Nihil
enimintulimur in hunc mundum: haud dubium
quia nec auferre quid possumus. Habentes autẽ
alimenta & quibus tegamur: his contentisimus.
Nam qui uolunt diuites fieri : incident in temptatio¬
nem & laqueum diaboli & desideria multa inutilia

Expanded text:
domini et doctrina blasphemetur. qui autem fideles domini et doctrina blasphemetur. qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis seruiant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt. haec doce et exhortare. si quis aliter docet et non adquiescit sanis sermoniest doctrinae, superbus nihil sciens, sed languens circa quaestiones et pugnas verborum, ex quibus oriuntur invidiae, contentiones, blasphemiae, superstitiones malae, conflictationes hominum mente corruptorum, et qui veritate privati sunt, existimantes quaestum esse pietatem. Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. Nihil enim intulimus in hunc mundum, haud dubium quia nec auferre quid possumus; habentes autem alimenta et quibus tegamur, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem, et laqueum diaboli, et des
Abbreviated transcription (Latin):
ut his quae uerȩ uiduae sunt sufficiat. Quibene
praesunt presbiteri : duplicihonore dignihabe¬
antur: Maxime quilaborant in uerbo & doc¬
trina. Dicit enim scriptura. Non in frenabis os
boui trituranti. Et dignus est operarius merce¬
desua. Aduersũ presbiterum accusationem noli
recipere : nisi subduob: & tribus testibus. Peccan¬
tes autem coram om nib: argue : ut & c&eritimo¬
tir angelis. ut haec custodias: sine p̃iudicionihil
faciens in aliam pastem declinando. Manuscito
Nemini in posueris: Neque communicaueris pec¬
catis alienis : teipsum castum custodi. Noli ad¬
huc aquambibere. sed uino modico utere ꝓpter
stomachum tuum: & frequentes tuas in firmi¬
tates. Quorundam hominum peccata manifesta
sunt p̃cedentia adiudicium : quosdam autem &
subsequuntur. Similiter & facta bona mani¬
festa sunt: & quac aliter sehabent. abscondi p̃
possunt. Quicumq sunt subiugo serui. dominos
suos omnihonore dignos arbitrentur: Nenomen

Expanded text:
ut his quae vere viduae sunt suffut his quae vere viduae sunt suffpraesunt presbyteri, duplici honore digni habeantur: maxime qui laborant in verbo et doctrina. Dicit enim Scriptura, Non infrenabis os bovi trituranti; et, Dignus est operarius mercede sua. Adversum presbyterum accusationem noli recipere, nisi sub duobus et tribus testibus. Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timot electis Angelis, ut haec custodias sine praejudicio, nihil faciens in alteram partem declinando. Manus cinemini inposueris neque communicaveris peccatis alienis te ipsum castum custodi noli adhuc aquam bibere sed vino modico utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium quosdam autem et subsequuntur similiter et facta bona manifesta sunt et quae aliter se habent abscondi non possunt quicumque sunt subsuos omni honore dignos habeant, ne nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tua est. Et hoc p̃cipe: ut in rephensibiles sint. Siquis
autem suorum & maximedomesticorum euram Ñ
hab&. fidemnegauit & est infideli d&erior.
Vidua eligatur. Nonminus sexaginta annorum
quae fuerit unius uiriuxor. in operibus bonis
testimonium habens. Si filios educauit. sihospitio
recepit si scõrumpedes lauit. si tribulationem
patientib sub ministrauit : si omne opus bonum
sub sequuta est. Ad olescentiores autem uiduas :¬
deuita. Cum enim luxuriatȩ fuerint. in xp̃o Nubere
uolunt. Habentes damnationem. qui a primam
fidem irritam fecerunt. Simul autem & otiosȩ
discunt circuire domos. Non solum otiosȩ. sed &
uerbosȩ & curiosȩ loquentes quae nonopost&.
Volo ergo iuniorer nubere : filios ꝓcreare. matrer
familias esre : Nullamoccasionem dare ad uer¬
sario. maledicti gratia. Iam enim quaedam con¬
uersae sunt r&ro satan. Siqua fidelis hab & uidu¬
as. sub ministr&illis & non grauetur ecdesi a :¬

Expanded text:
tua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. si quis tua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit, si hospitio recepit, si sanctorum pedes lauit, si tribulationem patientibus subministsubsecuta est. Adolescentiores autem uiduas deuita. Cum enim luxuriatę fuerint | in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt simul autem et otiosae discunt circumire domos non solum otiosae sed et verbosae et curiosae loquentes quae non oportet volo ergo iuveniores nubere filios procreare matres familias esse nullam occasionem dare adversario maledicti gratia iam enim quaedam conversae sunt retro Satanan si qua fidelis habet viduas subministret illis et non gravetur ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
cipehaec &doce.Nemo adolescentiam tuam
contemnat. sed exemplum esto fidelium. In
uerbo : In conuersatione : Incaritate : Infide : In
castitate. Dumuenio : aetende lectioni & exhor¬
tationi doctrinae. Noli neglegere gratiam quae
inte est : quaed ata est tibi perꝓph&iam cuminposi¬
tione manuum prerbiteri Haec meditare in his
esto ut ꝓfectus tuus manifestus sit omnib goten¬
de tibi & doctrinae: insta in illis. Hoc enim faciens
& teipsum saluum facies. & eos quite audiunt. Se¬
niorem Neincrepaueris. sed obsecra ut patrem. Iu¬
uenes ut fratresanus. ut matres: Ad olescentulas.
ut sorores in omni castitate. Viduas honora : quae
uerȩ uiduae sunt. Si qua autem uidua filios acnepo¬
tes hab&. discat primum domum suam regere. & mu¬
tuam uicem reddere parentib Hoc enim acceptũ est
coramdõ. Quae autem uere uidua est & desolata.
speret indm̃ & instat obsecrationib: & orationib:
die ac noete. Nam quae indelicus estiuiuens mor¬

Expanded text:
cipe haec et doce. nemo adulescentiam tuam cipe haec et doce. nemo adulescentiam tuam contemnat: sed exemplum esto fidelium in uerbo, in conuersatione, in caritate, in fide, in castitate. dum nemo, adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. noli neglegere gratiam, quae in te est, quae data est tibi per prophetiam, cum inpositione manuum presbyterii. haec meditare, in his esto, ut profectus tuus manifestus sit omnibus. adtende tibi et doctrinae, insta in illis hoc enim faciens et te ipsum saluum facies et eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaueris, sed obsecra ut patrem, iuuenes ut fratres, anus ut matres, iuuenculas ut sorores in omni castitate. uiduas honora, quae uere uiduae sunt si qua autem uidua filios aut nepotes habet, discant primum domum suam regere et mutuam uicem reddere parentibus: hoc enim acceptum est coram deo. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in deum et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis est, uiuens mor
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s autem mani feste dicit : quia in nouis simis
temporibus dircedent quidam a fide. at tendenes
spiritibus erroris & doctrinis daemoniorum in
hrpochrisi loquentium mendacium. & cauteria¬
tam habentium suam conscientiam : prohibentiũ
nubere. abstinere acibis quos ds̃ creauit ad perci¬
piendum cum gratiarum actione fidelibus. & his
qui cognouerunt ueritatem : quia omnis creatura
dĩbona & nihil reiciendum quod cum gratiarũ
actione percipitur. Sc̃ĩficatur enimper uerbum
dĩ : & orationem. Haec ꝓponnens fratribus
bonus eris minister xp̃iihũ: enutritus uerbis fi¬
dei & bon aed octrinae quam ad sequutus es In
eptas autem & aniles fabulas: deuita. exerce
teipsum ad pi&atem Nam corporalis exercitatio:
ad modicum utilis est. pi&as autem ad omnia
utilis est: promissionemhabens uitae quaenunc
est & futurae. Fidelis sermo: & omni acceptio¬
ne dignus. In hoc enimlaboramus & maledici¬
mur : quia speramus indm̃uiuum qui est salua¬
tor omnium hominum. maxime fidelium. prae¬

Expanded text:
e dicit quia in nouissimis temporibus discedent quidam a fide,, adtendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, et cauteriatam habentium suam conscientiam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos deus creauit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem quia omnis creatura Dei bona et nihil reiciendum quod cum gratiarum actione percipitur sanctificatur enim per verbum Dei et orationem haec proponens fratribus bonus eris minister Christi Iesu enutritus verbis fidei et bonae doctrinae quam adsecutus es ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est: pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens uitae quae nunc eat et futurae. fidelis sermo et omni acceptione dignus. in hoc enim laboramus et maledicimur, quia sperauimus in deum uiuum, qui est saluator omnium hominum, maxime fidelium. prae
Abbreviated transcription (Latin):
uinolentum. Non percussorem sed modestum:
Non litigiosum. Noncupidum : Suae domiubene
p̃positum ꝑ ilios habentem subditos. cum omni
castitate. Si quis autem domui suae prae esse
Nescit quomodo ecclesi ac dĩdiligentiam habebit.
Non ne o phrtum : ne in superbiam elatus. in iu¬
dicium incidat diaboli. Opost& autem illum &
testimonium haberebonum ab his qui forissunt.
ut non in ob ꝓbrium incidat & laqueum diaboli
Diaconos. similiter pudicos. Nonbilingues. Ñ
uino multo deditos. Nonturpelucrum sectantes :
Habentes mysterium fidei in conscientia pura
Ethi autem ꝓbentur primum : & sic ministrent.
nullum crimenhabentes. Mulieres similiter pu¬
dicas pond& rahentes sobrias. fideles in omnib:
Diacones sintunius uxoris uiri qui filus suis
bene p̃sunt & suis domib: qui enimbeneministra¬
uerint : gradumbonum sibi ad quirunt & multã
fiduciam in fide quac est in xp̃õihũ dño nostro
ad tecito Si autem tardauero: ut scias quomodo

Expanded text:
vinolentum, non percussorem, sed modestum; vinolentum, non percussorem, sed modestum; non litigiosum, non cupidum, suae domui bene praepositum, filios habentem subditos cum omni castitate. Si quis autem domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? Non neophytum, ne in superbiam elatus in judicium incidat diaboli. Oportet autem illum et testimonium habere bonum ab iis qui foris sunt, ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli. Diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes. Habentes mysterium fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum: et sic ministrent, nullum crimen habentes. Mulieres similiter pudicas, non detrahentes, sobrias, fideles in omnibus. Diaconi sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Qui enim bene ministraverint, gradum bonum sibi acquirent, et multam fiad te cito. Si autem tardavero, ut scias quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sem& ipsum redemptionem ꝓ omnibus: cuius
testimonium temporib suis datum est. inquo
positursum ego p̃dicator & apostolus. Veritatẽ
dico nonmentior: doctor gentium infide &ue¬
ritate. Volo ergo uiros orare i n omni loco. leuan¬
tes puras manus sineira & disceptatione. Similit̃
& mulieres in habitu ordinato. cumuerecundia
& sobri&ate ornantesse: Non in tostis crinibus
aut auro aut margaritis uel ueste p̃tiosa. sed
quod dec& mulieres. ꝓmittentes pi&atem perope¬
rabona. Mulier in silentio discat cumomni sub¬
iectione. Docere autem mulieri non ꝑmitto. Neq
dominari inuirum sed erse insilentio. Adam enĩ
primus formatus est: deinde eua. Sed ad amp̃
est seductus: mulier autem seducta in p̃uarica¬
tione fuit. Saluabitur autem ꝑfiliorum genera¬
quis epis copatum desiderat : bonum opus desiderat.
Opost& ergo epm̃ in rephensibilem esse unius
uxoris uirum. Sobrium. uigilantem. prudentẽ.
pudicum. ornatum. hospitalem. doctorem Non

Expanded text:
semetipsum pro omnibus. Cujus testimonium temporibus suis confirmatum est, in quo positus sum ego praedicator et apostolus . Veritatem dico, non mentior; doctor gentium in fide et veritate. Volo ergo viros orare in omni loco, levantes sanctas manus sine ira et disceptatione. similiter et mulieres in habitu ordinato cum uerecundia et castitate ornantes se, non in tortis crinibus aut auro ant margaritis aut ueste pretiosa, sed quod decet mulieres promittentes castitatem per opera bona. mulier in silentio discat in omni subiectione. docere autem mulieri non permitte, neque dominari in uirum, sed esse in sileprimus formatus est, deinde Heva: et Adam non est seductus, mulier autem seducta in praevaricatione fuit. Salvabitur autem per filiorum generaquis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse, unius uxoris virum, sobrium, prudentem, pudicum, ornatum, hospitalem, doctorem, non
Abbreviated transcription (Latin):
Vana spes & mendacium uiro insensato & somnia
extollunt in prudentes: quasi qui ad p̃hendit
umbram & sequitur uentum. sic & qui ad tendit
aduis amendacia. Hoc secundum hoc uisio somnio¬
rum: ante faciem hominis similitudo hominis
Ab inmundo quiꝰ mundabitur. & amendace quid
uerum dic&ur: Diuinatio erroris & auguria men¬
dacia & somnia male facientium uanitas est.
Et sicut pasturientis cortuum phantasias patitꝰ
nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio. Nedede¬
ris in illis cortuum. Multos enim errare feceruNT
somnia & exciderunt sperantes in illis. Sine m̃¬
dacio consummabitur uerbum. & sapientia in ore
fidelis conplantabitur. Qui non est temptatus
quid scit. Vir in multis exꝑtus. cogitauit multa
Et qui multa didicit. en arrabit intellectum:
qi non est exꝑtus. pauca recognoscit. Qui autem
in multis factus .ẽ. multiplicabitmalitiam suam
Multa uidi enarrando & plurimas uerborum
consu&udines . Aliquotiens usq: ad mostem pere¬

Expanded text:
Vana spes et mendacium uiro insensato: et somnia extollunt inprudentes. et quasi qui adprehendit umbram et sequitur uentum, sic et qui adtendit ad uisa mendacia. hoc secundum hoc uisio somniorum, ante faciem hominis similitudo hominis. ab inmundo quid mundabitur? et a mendace quid uerum dicetur? diuinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illis cor tuum. multos enim errare fecerunt somnia et exciderunt sperantes. in illis, sine mendacio consummabitur uerbum et sapientia in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est expertus pauca recognoscit qui autem in multis factus est multiplicabit malitiam  multa vidi errando et plurimas verborum consuetudines aliquotiens usque ad mortem peri
Abbreviated transcription (Latin):
Vide ad flictionẽ mcã & cripcme. qui a legistuae
non sum oblitus. Iudica causam meã⁊ & redimȩ
me sermon&uo uiuificame
Honge ab impiis salus. quia p̃ceptatua. pon q̃i¬
erupꝰ Miseri cordia &uae multae dñe iuxta
udiciatua uiuificame. Multi quipse quantut
me & adfligunt me a testimonustius nondei¬
elinau. Vidipuaricatores tuos &macrebam
qui a uerbumtuũ noncustodierunt. Vide qm̃ p̃cepta
tua dilexi dñe. iux tamiseri cordiamtuã uiui ficame
Caput uerborũtuorũ ueritas. & sempiternũ omne
iudicium iustitia &uae
tisunt me sine causa. uerba autemtua timuit
cormeum Caudens ego sum ineloquiumtuum
sicut quiinuenit s polla multa Mendacium odioha¬
bui & d&estaturrũ. legem autẽ tuã dilexi. Sep¬
ties indie laudauite. suꝑiudicus iustitia &uae.
pax multa diligentib: legemtuã & non est illis .s¬
candalũ. Expectaui salutar&uum dñe & manda¬
tatua feci. Custo diuit animamea testimoniatua.

Expanded text:
Vide afflictionem meam, et eripe me: quia legis tuae non sum oblitus. Judica causam meam, et redime me: in sermone tuo vivifica me. Longe ab impiis salus: quia praecepta tua non quaesierunt. Misericordiae tuae multae, Domine: juxta judicia tua vivifica me. Multi qui per sequuntur me, et affligunt me: a testimoniis tuis non declinavi. Vidi praevaricatores tuos, et moerebam: quia verbum tuum non custodierunt. Vide quoniam praecepta tua dilexi: Domine, juxta misericordiam tuam vivifica me. Caput verborum tuorum veritas, et in sempiternum omne judicium justitiae tuae. ti sunt me sine causa: verba autem tua timuit uersus: Gaudens ego sum in eloquio tuo sicut qui inuenit spolia multa. mendacium odio habui et detestatus sum: legem autem tuam dilexi. septies in die laudaui te super iudiciis iustitiae tuae. pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum. expectabam salutare tuum, domine, et mandata tua feci. custodiuit anima mea testimonia tua
Abbreviated transcription (Latin):
uenes ciꝰ deuora uitignis. & uirgines eiꝰ pemoluxit
Fl&aC St cuigilauit iuasi dormieni dñs quasi
fostis post crapulamum. Et ꝑcur sit hostersuor
r&ror sum obpbrium sempiternum dedit cor
Et piecit tabernaculum oseph & tribum ephraĩ
nonelegit. Sed elegit trilumiuda montem sion
quem dilexit. Et a edificaut in similitudinem
uit illudin sacculum. Et clegitdauid seruum ũ
et tulit eum degregib: ouium. Sequentem f&as
aldluxit cum ut pasceraia cob seuum suum
& israhel hereditatem eiꝰ. Qui pauit eos in simpli¬
citate cordis sui. & in prudentia manuum suarum
dux eorum fuit.

Expanded text:
venes ejus devoravivenes ejus devoravifletae. Et evigilavit quasi dormiens Dominus: quasi fortis post crapulam vini. Et percussit hostes suos retrorsum: opprobrium sempiternum dedit eis. Et projecit tabernaculum Joseph, et tribum Ephraim non elegit. Sed elegit tribum Juda, montem Sion quem dilexit. Et aedificavit in similitudine mvit illud in saeculum. Et elegit David servum suum, et tulit eum de gregibus ovium. Sequentem fetas adduxit eum, ut pasceret in Jacob populum ejus, et in Israel haereditatem ejus. Qui pavit eos in simplicitate cordis sui, et in prudentia manuum suarum dux eorum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
omnem primo genitum in ae gypto principium
populum suum &minauit eos sicut gregem in deser¬
to. Et duxit cos cum fiducia & absq timore inimi¬
cos eorum operuit mare. Et ad duxit eos ad termi¬
num scĩficatum suum montem istum quem posse¬
dit dextera eiꝰ. Et eiecit a facie corum gentes &
possidere eos fecit in funiculum hereditatem & con¬
locauit in tabernaculis eorum trib: isrł. Et temp¬
tauerunt & ꝓuocauerunt dm̃ excelsum & testimo¬
nia eĩ non custo dierunt. Et auersi sunt & p̃uari¬
cati sunt ut patres eorum incuruati sunt quasi ar¬
cus inutilis. Et ꝓuocauerunt cum in ecclesiis
suis & insculptilib suis ad aemulandum concita¬
uerunt. Audiuit dñr & non distulit & proiecitue¬
hementer isrł. Et reliquit tabernaculum silo
tentorium quod conlocauit interhomines. Tra¬
didit in captiuitate gloriam suam & decorem su¬
um in manu hostir. Et conclusit ingladio popu¬
lum suum & in hereditate sua nondistulit . Iu¬

Expanded text:
omne primogenitum in Aegypto: principiumomne primogenitum in Aegypto: principiumpopulum suum, et minavit eos sicut gregem in deserto. Et eduxit eos cum fiducia et absque timore: inimicos autem eorum operuit mare. Et adduxit eos ad terminum sanctificatum suum. montem istum, quem possedit dextera ejus. Et ejecit a facie eorum gentes: et possidere eos fecit in funiculo haereditatem. et collocavit in tabernaculis eorum tribus Israel. Et tentaverunt, et provocaverunt Deum excelsum: et testimonia ejus non custodierunt. Et reversi sunt et praevaricati sunt ut patres eorum: incurvati sunt quasi arcus inutilis. Et provocaverunt eum in excelsis suis, et in sculptilibus suis ad aemulandum eum concitaverunt. Audivit Deus, et non distulit: et projecit vehementer Israel. Et reliquit tabernaculum Silo: tentorium quod collocavit inter homines. Et tradidit in captivitatem virtutem suam, et decorem suum in manu hostis. Et conclusit in gladio populum suum, et in haereditatem suam non distulit. Ju