comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmissimũ patit̃ frigidissimos locos ⁊ minꝰ subatos uel
estiuosos sicientesq. de pulte.
rimꝰ antiquis latio cibus magno argum̃to in adore
donissic̃ diximꝰ: pulte aut̃ ñ pane uixisse longo tẽ¬
⁊ enniiꝰ antiqͥssimus uates. obsidionis famẽ describens.
offã eripuisse plorantib lib̾is patres cõmeniorat. ⁊ hodie
sacra prisca atq nataliũ pulte fritilla conficiuntur.
uideturq tã plus iguote grecie fuisse qͣm italie polen¬
ta. Iriticisemine auidius nullũ ẽ. nec qđ plus alim̃ti
tritici d̾elitias. Candorẽ ⁊ sñ uirtute ⁊ sine ponde.
conueniens humidis tractib quales italie st̃ ⁊gallie
comate. s ⁊ trans alpes in allobrogũ tm̃ memoꝵꝙ agͦ
meliũ. ut gͣuissima queq grana eiꝰ serant᷑. De confec.¬

Expanded text:
firmissimum. patitur frigidissimos locos et minus subactos vel aestuosos sitientesque. primus antiquis Latii cibus, magno argumento in adoriae donis, sicuti diximus. pulte autem, non pane, vixisse longo temet Ennius, antiquissimus vates, obsidionis famem exprimens offam eripuisse plorantibus liberis patres commemorat. et hodie sacra prisca atque natalium pulte fitilla conficiuntur, videturque tam puls ignota Graeciae fuisse quam Italiae polenta. xx 85 Tritici semine avidius nullum est nec quod plus alimenti itici delicias candore sive virtute sive pondere. conveniens umidis tractibus, quales Italiae sunt et Galliae Comatae, sed trans Alpes in Allobrogum tantum Remorumqumedium, ut gravissima quaeque grana eius serantur. 86 e
Abbreviated transcription (Latin):
medendũ utunt᷑. mirũq inusu ium̃toꝵ ignib du¬
rato ac pꝰea molito. offisq humana manu demissis
binos ordines hñt. quedã plures usq ad senos.
rano ipsi aliquid differentie longuis leui usq aut
breuius aũ rotundiꝰ. candidius. nignꝰ. uł cui purp̃a
ẽ. ultimo ad pͦlentã ccͣ tempestates. candido maxima
infirmitas. Ordeũ frugũ omniũ mollissimũ ẽ. Seri
ñ uolet nͥ insicca ⁊ soluta t̾ra ac nͥ leta palea ex optimiꝰ.
tam̾̃to uͦ nullũ comparat᷑. Ordeũ ex omni frumento
minime calamitosũ. qui añ tollit᷑ quã triticũ occu¬
pet. rubigo. ltaq sapientes agͥcole tͥticũ cibaris rm̃se¬
runt. Orcdeũ sarculo seri dicunt. ꝓpt̾ea cełrime redit
fertilissimũ q. qđ in hispania carthagine apͥli mense.
H& seritur eodem m̃se incelty beria: codẽq annobis nasci¬
tur. Rapit᷑ omne apͥma statĩ mat̾itate festinantiꝰ quã
aet̾a. fr̃agili enĩ stipula ⁊ temiissima palea granũ con¬

Expanded text:
medendum utuntur, mirumque in usu iumentorum ignibus durato ac postea molito offisque humana manu demissis binos ordines habent, quaedam plures usque ad senos. grano ipsi aliquot differentiae: longius leviusque aut brevius ac rotundius , candidius nigriusve, cui purpura est opimo ad polentam. contra tempestates candido maxima infirmitas. hordeum frugum omnium mollissimum est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis , stramento vero nullum conparatur. hordeum ex omni frumento minime calamitosum, quia ante tollitur quam triticum occupet rubigo—itaque sapientes agricolae triticum cibariis tantum serunt, hordeum sacculo seri dicunt—, propterea celerrime redit, fertilissimumque quod in Hispaniae Cacollectum est. hoc seritur eodem mense in Celtiberia, eodemque anno bis nascitur. rapitur omne a prima statim maturitate festinantius quam cetera. fragili enim stipula et tenuissima palea granum con
Abbreviated transcription (Latin):
sima. far qđ adoreũ uet̾esappellau̾e. siligo. triticũ.
Hec plurimis t̾ris cõmunia. arynca galliarũ ꝓͥa. copio
conficit etritico suo. nequaqͣm italie parẽ. Qui ⁊ eautun¬
tur. ñ habent far. E st ⁊ hec italie. in campania maxiie.
senienꝙ appellat᷑. Htoc ht̃ nom̃ res p̃clara. ut mor doce¬

Expanded text:
sima far, quod adoreum veteres appellavere, siligo, triticum. haec plurimis terris communia. arinca Galliarum propria, coilaginem conficit e tritico suo nequaquam Italicae parem. qui zea utuntur non habent far. est et haec Italiae, in Campania maxime, semenque appellatur. hoc habet nomen res praeclara, ut mox doce
Abbreviated transcription (Latin):
qon agrũ mercatius ẽ cont̾minũ. agro empto dͥo¬
qmi uendendã inclement᷑ atꝙ ñ exutilitate puble
rrtatius mago censuit. hoc exordio ꝓcepte pancde
ingressus ut uũ appareat assicduitatẽ defideratã abeo

Expanded text:
quam agrum mercatus est conterminum. agro empto doquam agrum mercatus est conterminum. agro empto domum vendendam inclementer atque non ex utilitate publici status Mago censuit, hoc exordio praecepta pandere ingressus, ut tamen appareat adsiduitatem desideratam ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ingñe censoria castigatio erai.are
qͣm uerrere. Nec hoc sine arte quadã ẽ. Nouissimus
uillã in misinensi posuit .c. marius septies ꝯsul.
felix caccos fuisse. Dicere conuenit neq iuxta palu¬
des ponenda eẽ. neq adu̾so amine. qͣm qͣm homeruᷤ
oĩo flumine semꝑ ante lucanas auras insalubtes
u̾issime tradidit. spectare in estruosis locis septẽtrio¬
nẽ debet. meridiẽ infrigidis temꝑatis exortũ equi¬
tas sub signabimꝰ. catonis maxime uerb. Ebulũ
uł prunus siluestris. uł rubus. bulbus minutus.
tͥfoliũ herba pratensis. quertus siluestris. pirus.
malus. frum̃tali solonote. ltẽ nigra t̾ra. ⁊ cinerei
spondent eadẽ. M odũ agri in pͥmis seruandũ an¬
tiqui putauere. quippe ita censebant. satiusesse
minuis serere ⁊ meliuis arare.Qua msententia qurg¬
ni fuise uideo. uerũ ꝙ confitentib latifunliat ꝑ
ierditaraan nͦ ⁊ puntias sec adm̃i senaisseni asit¬
ae possides. int. cũ interfec eos uero pͥnceps ñ frapr̃¬

Expanded text:
quo in genere censoria castigatio erat minus arare quam verrere. nec hoc sine arte quadam est. novissimus villam in Misenensi posuit C. Marius VII cos., sed Felix caecos fuisse diceret. 33 convenit neque iuxta paludes ponendam esse neque adverso amne, quamquam Homerus omnino e flumine semper antelucanas auras insalubres verissime tradidit. spectare in aestuosis locis septentriones debet, meridiem in frigidis, in temperatis exortum aequitas subsignabimus Catonis maxime verbis: ebulum vel prunus silvestris vel rubus, bulbus minutus, trifolium, herba pratensis, quercus, silvestris pirus malusque frumentarii soli notae, item nigra terra et cinerei m clivosis respondent eadem. 35 Modum agri in primis servandum antiqui putavere, quippe ita censebant, satius esse minus serere et melius arare; qua in sententia et Vergilium fuisse video. verumque confitentibus latifundincias — sex domini semissem Africae possidebant, cum interfecit eos Nero princeps —, non fraud
Abbreviated transcription (Latin):
bant quoꝵ hendia colenta suscipiebat res .p. exer¬
citusq ducebant. senatu ili uillicante. Indie illa
rel ostare ei funduis posti. malũ prem familias &liꝗs
interaui faceret qdi noctu posset nͥ intẽpestate cel
priorẽ qui ꝓ fessis dieb ageret qd ferians cdebet pesi¬
pru. qui sereno die sub tecto pocius oꝑaret᷑ qͣm inagro.
Ne ques in temꝑare quominꝰ unũ eremplũ aniti¬
tans asfterã. ex qͥ intelligi possit ap̃ ppłm ⁊̃ de culturis
agendi more furnse. qualit̃ꝙ defendi soliti sint ii
uri c̃. furi eressimus e seruitute lid̾atus. c̃ inparuo
amodũ agello largiores multo fructus ꝑcuꝑet quã
ex amplisimis uicinitas. ⁊̃ inuidia magna erat. ceu
ruges aienas pelticeret ueneficiis. qua obrẽ abfpurio
abinos carruli q ie dicta metuens dãpnationẽ. cũ insut¬
rurata atq uestitã ferram̃ta egregie facta. grauesli¬

Expanded text:
bant, quorum heredia colenda suscipiebat res p., exerbant, quorum heredia colenda suscipiebat res p., exercitusque ducebant senatu illis vilicante. 40 inde illa t quod praestare ei fundus posset; malum patrem familias quisquis interdiu faceret, quod noctu posset, nisi in tempestate caeli; peiorem qui profestis diebus ageret, quod feriatis deberet; pessimum qui sereno die sub tecto potius operaretur quam in agro. 41 Nequeo mihi temperare, quo minus unum exemplum antiquitatis adferam, ex quo intellegi possit, apud populum etiam de culturis agendi morem fuisse qualiterque defendi soliti sint illi viri. C. Furius Cresimus e servitute liberatus, cum in parvo admodum agello largiores multo fructus perciperet, quam ex amplissimis vicinitas, in invidia erat magna, ceu fruges alienas perliceret veneficiis. quamobrem ab spurio albino curuliaedile die dicta metuens damnationem, cum in sufcuratam ac vestitam, ferramenta egregie facta, graves li
Abbreviated transcription (Latin):
merariĩ uideat᷑. unã nocẽ antiquoꝵ potuisse ⁊ for¬
rassisin credibilẽ penitꝰ estimet᷑ nicħminꝰ expedire
qmagrũ optime cołe.l. tartus rufus. infima na¬
alia humititate consulatũ militare indiistria me¬
diui augusti congestũ usq ad detractionẽ herediser¬
uit agrosmpicoeno coemendo. colendoq ĩgłam.
ntnecionẽ gͥ famẽ ꝙ censemꝰ immo hercules modũ
nidicẽ ierũ omniũ utilissimũ. dͥñ colere necessari¬
ura e optime dãpnosũ. p̃ter qͣm sobole suo colo¬
no. aũ pascen dis. alioꝗn colente dño aliqͣs messes.
cosuge ñ erpedit. si cõputet᷑ impendiũ oꝑe. nec tem̃e
lunt᷑ agrier oraculo scł& i alis bonis s defendendi
equũ est ab alus ꝗ p̃ceptis fuis ꝓsper̾e uite. Naraq
a dient mnahis intellige uoluere uilissimos. Sum
Ar pcipiebant eni ista. qui tͥumphales denas arguti
lorar ielsur ellestile cemimi dabant. qͥmortuo uilli¬
coresi quere uictorias ⁊ reuerti m rura sua postula¬

Expanded text:
merarium videatur unam vocem antiquorum posuisse, et fortassis incredibile, ni penitus aestimetur, nihil minus expedire, quam agrum optime colere. 37 L. Tarius Rufus infima natalium humilitate consulatum militari industria meberalitate divi Augusti congestum usque ad detractationem heredis exhausit agros in Piceno coemendo colendoque in gloriam. internicionem ergo famemque censemus? immo, Hercules, modum iudicem rerum omnium utilissimum. 38 bene colere necessarium est, optime damnosum, praeterquam subole sua colono aut pascendis alioqui colente. domino aliquas messes colligere non expedit, si conputetur inpendium operae, nec temere lentur agri? ex oraculo scilicet: malis bonis. sed defendi aequum est abavos, qui praeceptis suis prospexere vitae. namque cum dicerent malis, intellegere voluere vilissimos, summsset inpendii. praecipiebant enim ista, qui triumphales denas argenti libras in supellectile crimini dabant, qui mortuo vilico relinquere victorias et reverti in rura sua postula
Abbreviated transcription (Latin):
uectus uł itinerũ. tũ bñ edificatus ⁊ cultꝰ. In qͦ falli
plerosq uideo. Segnitia enĩ pͥoris dñi. ꝓ emptore
c̃ẽ arbitrat᷑. Nichil ẽ dampnosius deserto agͦ. ltaq ca¬
to debono dño melius emi. Nec tem̾e contẽpnentã
alienã disciplinã. agroq ut homini qͣmuis q̃stuosus
sit. si tñ ⁊ s ũptuosus ñ multũ suꝑẽe. Ille in agͦ ques¬
tuosissimã uidicat uitẽ. ñ frustra. qm̃ añ oĩade im¬
pensa rõne cauit ꝓxime ortos riguos. Net id falso. si
sub oppido sunt. & prata antiqͥ parata dixere. Idemq
cato int̾rogatus quis eẽt certissimꝰ questꝰ. respondit.
Si bñ pascas. qui ꝓximꝰ fit. at bñ sũma omniũ in hoc
spectando fuit. ut fructus is maxir

Expanded text:
evectus vel itinerum, ut bene aedificatus et cultus. in quo falli evectus vel itinerum, ut bene aedificatus et cultus. in quo falli plerosque video; segnitiem enim prioris domini pro emptore esse arbitrantur. nihil est damnosius deserto agro. itaque Cato, de bono domino melius emi, nec temere contemnendam alienam disciplinam, agroque ut homini, quamvis quaestuosus sit, si tamen et sumptuosus, non multum superesse. ille in agro quaestuosissimam iudicat vitem, non frustra, qpensae ratione cavit; proxime hortos irriguos, nec id falso, si sub oppido sint; et prata antiqui parata dixere, idemque Cato interrogatus, quis esset certissimus quaestus, respondit: si bene pascas; qui proximus: si sat bene. summa omnium in hoc spectando fuit, ut fructus is maxime
Abbreviated transcription (Latin):
strenuissimi ex agͥtolis gignunt᷑. minimeq male
cogitantes. Prediũ ne cupide emas. in re rustica oꝑine
parcas. in agro em̃do minime. qd male emprũ ẽ semꝑ
penitet. agrũ paraturos añ oĩa intueri oportet aquã
iuĩ aũ uicinũ. Singła magnas int̾pretationes hñt.
Nec dubius cato. incont̾minis hoc ampliꝰ estimari
iubet. quo pacto iubeant. Inbono enĩ inqͥt religione
bñ nitenti. a tilius regulus ille punico bello bis consul
aiebat. neq fecundissimis locis insalubrẽ agrũ paran¬
dũ. neq effetis salub̾rimũ. Salubritas loci ñ semꝑ in¬
colarũ colore detegit᷑. qm̃ assueti ⁊̃ inpestelentib du¬
rant. Pret̾ea sunt quedã partib anni salubria. Nlich
aut̃ salutare ẽ. nͥ qd toto anno salubre. Malus ẽ ager
cũ quo dñs luctat᷑. Cato inter pͥma spectari iubet. ut
solũ sua uirtute aleat qua dictũ ẽ positione. ut oꝑa¬
rioꝵ copia ꝓpe sit. oppidũq ualidũ. ut nauigioꝵ e

Expanded text:
strenuissimi ex agricolis gignuntur minimeque male cogitantes.—Praedium ne cupide emas. in re rustica operae ne parcas, in agro emendo minime. quod male emptum est, semper paenitet. agrum paraturos ante omnia intueri oportet aquam, viam, vicinum. singula magnas interpretationes habent nec dubias. Cato in conterminis hoc amplius aestimari iubet, quo pacto niteant. in bona enim, inquit, regione bene nitent. Atilius Regulus ille Punico bello bis consul aiebat neque fecundissimis locis insalubrem agrum parandum neque effetis saluberrimum. salubritas loci non semper incolarum colore detegitur, quoniam adsueti etiam in pestilentibus durant. praeterea sunt quaedam partibus anni salubria, nihil autem salutare est, nisi quod toto anno salubre. malus est ager, cum quo dominus luctatur. Cato inter prima spectari iubet, ut solum sua virtute valeat qua dictum est positione, ut operariorum copia prope sit oppidumque validum, ut navigiorum
Abbreviated transcription (Latin):
butur exposita fuisse andromeda. ossa rome apportata
ex oppido uidce ioppe. Ostendit inter reliqua miracula
medilitate sim. mm. scaurus longitudine pedũ .xl. alti¬
tudine costarũ indicos elephantos excedente spine cras¬
Iallene:⁊ in nr̃a maria penetrant. Ingaditano occe¬
Sano ñ ante brumã conspici eas tradunt. Condi aut̃
estans temꝑib in quodã sinu placido ⁊ capaci mire gau¬
dentis ibi parere. hoc scire orcas infestambis beluã ⁊ cu¬
nis imago nulla rep̃sentatione expͥmi possit alia quã
carnis inñise dentib truculente. Inrũpunt gͦ insecre¬
ta. ac uitulos eaꝵ aut fetus uel iãnũ grauidas lancãt
morsu. incursuq ceu liburnicarũ rostris fodiunt. Ille
ad flerũ immobiles. ad repugnandũ mertes. ex pon¬
dere suo onerate. tc̃ quidẽ ⁊ utero graues. pariendi ue
penis inualide. solũ auxiliũ nouere maltũ ꝓfugere:
⁊ se toto defendere occeano. Contra orce occurrere labo¬

Expanded text:
batur exposita fuisse Andromeda, ossa Romae apportata batur exposita fuisse Andromeda, ossa Romae apportata ex oppido Iudaeae Iope ostendit inter reliqua miracula in aedilitate sua M. Scaurus longitudine pedum XL, altitudine costarum Indicos elephantos excedente, spinae crasBallaenae et in nostra maria penetrant. in Gaditano oceano non ante brumam conspici eas tradunt, condi autem statis temporibus in quodam sinu placido et capaci, mire gaudentes ibi parere. hoc scire orcas, infestam iis beluam et cuius imago nulla repraesentatione exprimi possit alia quam carnis inmensae dentibus truculentae. inrumpunt ergo in secreta ac vitulos earum aut fetas vel etiamnum gravidas lancinant morsu incursuque ceu Liburnicarum rostris fodiunt. illae ad flexum inmobiles, ad repugnandum inertes et pondere suo oneratae, tune quidem et utero graves pariendive poenis invalidae, solum auxilium novere in altum profugere et se tuto defendere oceano. contra orcae occurrere labo
Abbreviated transcription (Latin):
humanã effigiẽ hñt. Nãꝙ hec in eodẽ spectata litore est.
Cunꝰ morientis ⁊̃ cantũ tristẽ accole audiuere longe. Et
duio angusto legatus gallie complures in litore apparere
eranimes nereitas scͥpsit. Auctores habeo in equestriordine
splendentes. uisũ ab his gaditano occeano marinũ hoĩem
toto corꝑe ab soluta similitu dine ascende cũ naingia noctur¬
nis temporib. Statĩq degrauari quas insedit partes. ⁊ sidi¬
utus ꝑmaneat ⁊̃ mergi. Tiberio pͥncipe contra lugdiẽ¬
cipcans destituat occeanꝰ mire uarietatis ⁊ magnitu¬
dinis. slec pautiores in sanctonũ litore. inter reliquos
elephantos ⁊ arietes candore tm̃ cornib assimulatis ner¬
eidas uͦ multas. Turranus uͦ ꝓdidit expulsam beliã in
gaditana litora: cuiꝰ interduas pennas ultime caude.
cubita. xui. fuisse. dentes eiusdẽ centũ.xx. Marimi do¬
drautiũ mensura. minimi semipedũ. Belue cui dice

Expanded text:
humanam effigiem habet. namque haec in eodem spectata litore est, humanam effigiem habet. namque haec in eodem spectata litore est, cuius morientis etiam cantum tristem accolae audivere longe, et Divo Augusto legatus Galliae conplures in litore apparere exanimes Nereidas scripsit. auctores habeo in equestri ordine splendentes, visum ab iis in Gaditano oceano marinum hominem toto corpore absoluta similitudine; ascendere eum navigia nocturnis temporibus statimque degravari quas insederit partes et, si diutius permaneat, etiam mergi. Tiberio principe contra Lugdunenciprocans destitutas Occeanus mire varietatis et magnitudinis, nec pauciores in Sanctonum litore, interque reliquas elephantos et arietes candore tantum cornibus adsimulatis, Nereidas vero multas. Turranius prodidit expulsam beluam in Gaditana litora, cuius inter duas pinnas ultimae caudae cubita sedecim fuissent , dentes eiusdem CXX, maximi dodrantiu
Abbreviated transcription (Latin):
dro magno classiũ prefecto ꝓdiderunt in domib fores
maxillis beluarũ facere ossib. tecta contignare. ex quibus
multa quadragenũ cubitoꝵ longitudinis reꝑta. E reunt
⁊ pectori similes belue ⁊ ibi in terrã. pasteq radices frutic̃
cunt᷑ sata. Maximũ animal in indico mari. pristis ⁊ bal¬
N gallico occeano phiseter. ingentis columne mͦ attollẽs
altior q nauiũ uelis. cdiluuiẽ quandã eructans. Ingadita¬
no occeano arbor in tm̃ uastis dispansa ramis. ut ex ea
causa fretũ numqͣm intrasse credatur. apparent ⁊ rote
appellate asimilitudine quat̾nis distincte radiis. Modio¬
los earũ oculis duob utrimq claudentibus. e¬
iberio pͥncipi nuntiauit oly eicidiari¬
sipolensiũ legatio ob idmissa. uisũ auditũq in quo¬
dam specu concha canentẽ tritonẽ qua noscitur forma.
Et nereidũ salsa ñ est squanus mͦ hispido corꝑe. ⁊ iã in qua

Expanded text:
dri Magni classium praefecti prodiderunt in domibus fores dri Magni classium praefecti prodiderunt in domibus fores maxillis beluarum facere, ossibus tecta contignare, ex quibus multa quadragenum cubitorum longitudinis reperta. exeunt et pecori similes beluae ibi in terram pastaeque radices fruticumus, quae depascuntur sata. Maximum animal in Indico mari pristis et balGallico oceano physeter, ingentis columnae modo se attollens altiorque navium velis diluviem quandam eructans, in Gaditano oceano arbor, in tantum vastis dispansa ramis, ut ex ea causa fretum numquam intrasse credatur . apparent et rotae appellatae a similitudine, quaternis distinctae hae radiis, modiolos earum oculis duobus utrimque claudentibus. Tiberio principi nuntiavit Olisiponensium legatio ob id missa, visum auditumque in quodam specu concha canentem Tritonem qua noscitur forma. et Nereidum falsa non est, squamis modo hispido corpore etiamn qua
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib ballene quaternũ iugerũ: pristes ducemĩ
cubitoꝵ: quippe uͥ locuste. quat̾na cubita impleant.
anguille qͦ in gange amne tͥcenos pedes. S in maribe
lue cirea solsticia maxime uisunt᷑. lũc illic ruunt tur¬
bines. tt̃ imbres. tt̃ deiecte montiũ ugis ꝓcelle ab imo
uertunt maria: pulsatasq ex ꝓfundo beluas cũ flucti¬
magni alexandri classis haut alio mͦ qͣm hostĩ acie
obuia contͣriũ aginen aduersa fronte direx̾it. aliter
sparsis ñ erat euadere. Non uoce. ñ sonitu. ñ ictu. si fra¬
gore terrent᷑: nec nͥ ruma turbant᷑. Cadara appellatur
rubri maris pen insula ingens. Płuius obiectu uastus ef¬
ficitur simis .xii. dierũ ⁊ noctiũ remigio enauigatus
ptholomeo regi. qͣndo muillius aure recepit asflatũ.
huiꝰ loci quiete precipua ad immobilẽ magnitudinẽ be¬
lue adolescunt. E edrosii qui arabim. amnẽ accolt alexan¬

Expanded text:
ex quibus ballaenae quaternum iugerum, pristes docenum ex quibus ballaenae quaternum iugerum, pristes docenum cubitorum, quippe ubi locustae quaterna cubita impleant, anguillae quoque in Gange amne tricenos pedes. luae circa solstitia maxime visuntur. tune illic ruunt turbines, tune imbres, tune deiectae montium iugis procellae ab imo vertunt maria pulsatasque ex profundo beluas cum fluctiMagni Alexandri classis haut alio modo quam hostium acie obvia contrarium agmen adversa fronte derexerit: aliter sparsis non erat evadere. non voce, non sonitu, non ictu, sed fragore terrentur nec nisi ruina turbantur. 6 Cadara appellatur Rubri maris paeninsula ingens; huius obiectu vastus efficitur sinus, XII dierum et noctium remigio enavigatus Ptolemaeo regi, quando nullius aurae recipit afflatum. huius loci quiete praecipue ad inmobilem magnitudinem beluae adolescunt. Gedrosos, qui Arabim amnem accolunt, Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
lium que terrestria appel¬
lauimus. hominũ quadã
consortione degentia ĩdi¬
cata natura est. Ex reliqͥs
minimas eẽ uolucres con¬
uenit. Quamobrẽ prius
equorũ. amniũ. stagnoꝵ¬
autẽ complura inhisma
Alia sorsalitũ quib uita pendentib. In mari aut̃ tã late
supino molliq ac fertili nutͥmento accipiente causas
genitales sublimi semꝑq pariente natura. Pleraq etrã
monstrifica repperiuntur perplexis s insem⁊ alit̾ atq
aliter: nc̃ flatu nc̃ fluctu conuolutis seminib atq pͥn¬
cipiis uera ut fiat uulgi opinio qͥcquid nascat᷑ inpar¬
te nature ulla ⁊ inmari eẽ. pret̃q multa que nusquã
alibirerũ quidẽ ñ solũ animaliũ simulacra meẽ licet¬
intelligere intuentib uuã. gladiũ serras. Cucum in
uͦ ⁊ in colore ⁊ inodore similẽ quo minꝰ miremͣ equoꝵ ea¬
ꝑita tã paruis eminere cocleis. Indicimanis belue¬
lurima aut̃ ⁊ maxime animalia in indico mari.

Expanded text:
lium, quae terrestria appellavimus hominum quadam consortione degentia, indicata natura est. ex reliquis minimas esse volucres convenit. quam ob rem prius aequorum, amnium stagnorautem conplura in his malia sors alitum quibus vita pendentibus. in mari autem, tam late supino mollique ac fertili nutrimento, accipiente causas genitales e sublimi semperque pariente natura pleraque etiam monstrifica reperiuntur, perplexis et in semet aliter atque aliter nunc flatu nunc fluctu convolutis seminibus atque principiis, vera ut fiat vulgi opinio, quicquid nascatur in parte naturae ulla, et in mari esse praeterque multa quae nusquam alibi. 3 rerum quidem, non solum animaliuam, gladium, serras, cucumin vero et colore et odore similem, quo minus miremur equorum capita in tam parvis eminere cocleis. ii 4 Plurima autem et maxima animalia in Indico mari,
Abbreviated transcription (Latin):
iitant sirib dranei uenenatus emortus. Eosaĩe ibi¬
terior a ppamisa tegio sͥ habet. Idem lͥicũao sut : orbe¬
ta not cansiere morunt᷑ In olympo maceloruie mõte
tifunt luꝑs mec intreta infula. Ibi quidẽ nec uilpes.
urhue atq omimo millũ maleficiũ animal ter pa¬
lanigue. araneis ia genus. dicemꝰ fuo loco inirabilius. In
caase insiria cerios prer cũ incydoneatarũ regione
Nelse Ite apros ⁊ ut tagenas herinaceos. Hi africa aut̃
nec apros. nec ceruos. nec capreas. nec ursos. u̾ ⁊ que¬
gerimunt. sicut serpentes pariunt in mirinthe. quos
terra nasci ꝓclitur: Item insyria angues circa eufratẽ
marime ripas ddormientes syrosñ attingunt: aut ĩ si
mlcati m omor de ñ sentiuntur maleficia. aliis cuiꝰcũꝙ
gaitis infesti. auide ⁊ cũ cruciatu exanimantes. Quã ob
rem ⁊ syri ñ necant eos Cont᷑ inlate mocarie monte
aristotiles tradit ascorpionib hospites ñ ledi. indige¬
nas interimi. s reliquoꝵ quoq animaliũ ⁊ preterea

Expanded text:
eis venenatus est morsus; eosdem ulterior Appennino regio non habet. iidem ubicumque sunt, orbitam si transiere, moriuntur. in Olympo Macedoniae monte non sunt lupi nec in Creta insula; ibi quidem nec vulpes ursive atque omnino nullum maleficum animal praeter phalangium. in araneis id genus dicemus suo loco. mirabilius in eadem insula cervos praeterquam in Cydoneatarum regione non esse, item apros et attagenas , irenaceos, in Africa autem nec apros nec cervos nec capreas nec ursos. Iam qteremunt, sicut serpentes parvi in Myrinthe, quos terra nasci proditur. item in Syria angues circa Euphratis maxime ripas dormientes Syros non attingunt aut, etiamsi calcati momordere, non sentiuntur malefici, aliis cuiuscumque gentis infesti, avide et cum cruciatu exanimantes, quam ob rem et Syri non necant eos. contra in Latmo Cariae monte Aristoteles tradit a scorpionibus hospites non laedi, indigenas interemi. sed reliquorum quoque animalium et praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
finitur hiberna quiete. Conditi enĩ ⁊ hii cubant. rurs
etate uiuenescunt: similis ⁊ nitelis quiete. que quib¬
ñ solũ alia aliis dedisse terris animalia. s in eodẽ
quoq situ quedã aliquib locis negasse. In messia sil¬
ua italie ñ nisi in parte repꝑiunt᷑ higlires. Inlycia
doreades ñ tͣnseunt montes setis uicinios onagrium¬
ltẽ qui cappa dociã acilitia diuidit. In hellesponto in
Alienos fines ñ cõmeant. Cerui ⁊ circa arginusã elatũ
montẽ ñ excedunt: aurib ⁊̃ in monte fissis. In portu¬
selene insulã uiã mustele ñ transeunt. Inboeotia
lebadeae illate solũ ipsũ fugnint que uirta moreo¬
meno tota subruunt arua talpe: quaꝵ epellibus
cubicularia uidimꝰ stragula. adeo ne religio quidẽ
aportentis submouet delitias. In ithaca lepores illa
meruunt᷑. exttemis quidẽ inlitorbus nebiulo hconbus¬
imclis s̃catento tueta hispania balcateo lis durage

Expanded text:
finitur hiberna quiete — conditi enim et hi cubant —, rursus aestate iuvenescunt. similis et nitelis quies est hin solum alia aliis dedisse terris animalia, sed in eodem quoque situ quaedam aliquis locis negasse. in Mesia silva Italiae non nisi in parte reperiuntur hi glires. in Lycia dorcades non transeunt montes Sexis vicinos, onagri limitem qui Cappadociam a Cilicia dividit. in Hellesponto in alienos fines non commeant cervi, et circa Arginusam Elaphum montem non excedunt, auribus etiam in monte fissis. 226 in Poroselene insula via mustelae non transeunt. item Boeotiae Lebadeae inlatae solum ipsum fugiunt, quae iuxta in Orchomeno tota arva subruunt, talpae. quarum e pellibus cubicularia vidimus stragula: adeo ne religio quidem a portentis submovet delicias. in Ithaca lepores inlati moriuntur extremis quidem in litoribus, in Ebuso cuniculi, scatentibus iuxta Hispania
Abbreviated transcription (Latin):
simos conuenit. ut inalitũ quadrupedũ ꝙ genit᷑a
ẽ quosdã ad conceptũ imperus ⁊ t̾re. hos greci ita
definiunt cũ sit calida ⁊ humida. Uirgilius triticũ
ifar a uergiliarũ occasu seri iubet. or deũ inter
eqͥnoctiũ autũ ni ⁊ brumã. uiciã u̾o ⁊ fasiolos ⁊ len
tẽ boote occidente. Quo fit. ut hoꝵ siderũ alioꝵ¬
q erortus ⁊ occasus digerendi sint in suos dies.
S unt qͥ ⁊ ante uergiliarũ occasũ seri ubeant dũ¬
taxat in arida terra. calidisꝙ ꝓuinciis. Custodiri
enĩ sem̃ corrũpente humore. ⁊ apximo imbre
uno deidie erumꝑe. alii statĩ ab occasu uergiliarũ¬
sequ imbres a septimo fere die. aliqui in frigiois
ab equinoctio autũni. incalidis seruis. ne añ hiemẽ
luxurient. Int̾ om̃s aut̃ conuenit cͥcabrumã se¬
rendũ ñ esse. maguo argum̃to. qm̃ hiberna semi
na añ brumã sata sunt septimo die erũpant. Si pͦ

Expanded text:
simos convenit, ut in alitum quadripedumque genitura, simos convenit, ut in alitum quadripedumque genitura, esse quosdam ad conceptum impetus et terrae. hoc Graeci ita definiunt, cum sit calida et umida. Vergilius triticum et far a vergiliarum occasu seri iubet, hordeum inter aequinoctium autumni et brumam, viciam vero et patem boote occidente. quo fit, ut horum siderum aliorumque exortus et occasus digerendi sint in suos dies. sunt qui et ante vergiliarum occasum seri iubeant, dumtaxat in arida terra calidisque provinciis; custodiri enim semen, corrumpente umore, et a proximo imbre uno die erumpere; alii statim ab occasu vergiliarum—sequi imbres a septimo fere die —; aliqui in frigidis ab aequinoctio autumni, in calidis serius, ne ante hiemem luxurient . inter omnes autem convenit circa brumam serendum non esse, magno argumento, quoniam hiberna semina, cum ante brumam sata sint, septimo die erumpant; si post
Abbreviated transcription (Latin):
tacit ⁊ inanẽ. Pinguia arua ex una seminis radi¬
se num̾osã fundt᷑ densaniq segetẽ ex raro semine
emittunt. Ergo int̾ quatuor ⁊ sex modios ponat᷑ ã
soli qͥnta minus seri plures ue p̃cipiunt. Itẽ in cõ¬
sito aut cliuoso aũ macro hoc ꝑtinet oraculum.
lud magnoꝵe custodiendũ segetẽ ne de fruges
adiecit in sarcuis in praxidico ut sereret᷑. cũ luna
cẽt mariete. geminis. leone. libra. aquario. Toro¬
astius s̃ole scorpionis .xii. partes tranigresso. cũ hi¬
Na esset in tauro. de iemporibus serendi.¬
equit᷑ huic dilata ⁊ maxima indigens cura de
tẽpore fruges s erendi q̃stio. magnaq ex par¬
tẽ ratione syderũ conexa. Quãobrẽ sententias oĩ¬
um in pͥmis ad id ꝑtinentes exponemꝰ. hesiodus qͥ
pͥnceps hominũ de agri cultura. p̃cipue unũ tp̃s
serendi tradidit a uergiliarũ occasu. scͥbebat enum
in boetia helladis ubiita seri diximꝰ. Inter diligentis¬

Expanded text:
facit et inanem; pinguia arva ex uno semine frutifacit et inanem; pinguia arva ex uno semine fruticem numerosum fundunt densamque segetem ex raro semine emittunt. ergo inter quattuor et sex modios, pro natura soli quinta minus seri plusve praecipiunt ; item in consito aut clivoso, ut in macro. hoc pertinet oraculum illud magno opere custodiendum: Segetem ne defrudes. adiecit his Attius in Praxidica, ut sereretur, cum luna esset in ariete, geminis, leone, libra, aquario, Zoroastres sole scorpionis duodecim partes transgresso , cum luna esset in tauro. Sequitur equitur huc dilata et maxima indigens cura de tempore fruges serendi quaestio magnaque ex parte rationi siderum conexa; quamobrem sententias omnium in primis ad id pertinentes exponemus. Hesiodus, qui princeps hominum de agricultura praecepit, unum tempus serendi tradidit a vergiliarum occasu. scribebat enim in Boeotia Helladis, ubi ita seri diximus. 202 inter diligentis
Abbreviated transcription (Latin):
temq festinata satione densũ spargi sem̃. ꝙr tarde
concipiat. serotina rarũ. qr densitate nimia nocet᷑.
artis quoq cuiꝰdã est equalit̾ spargere. Manus utiq
congruere deb⁊ cũ gradu. semꝑ q cũ dextro pede. fĩt
qͦ quorũtã occulta ratione. qd sors genialis aũ pecuda
est. Non tͣnsferendũ ẽ er frigitis locis sem̃ in calida.
iustũ est tritici aut siliginis modios .u. farris
aut seminis qđ frumenti genus ita appellamus .x.
oidei.xi. fabe qͥntam partẽ amplus qͣm tritici. ui¬
e ii. ciceris ⁊ cicercule ⁊ pisi .iii. lupuri.x. lentis .iii.
hanc cũ fimo arido seri uolunt. Etui .ui. sicilie .xi.
sassioloꝵ .iiii. pabuli .xx. milipanici sextarios. iii.
iĩguri solo ptus. gracili minus. Item alius modus
st ⁊ alia distinctio. Indenso de eadem re.¬
aut cretoso aut uliginoso solo triticiaut siligi¬
nis modios sex. in soluta terra ⁊ sicca ⁊leta .iiii. Ma¬
cies enĩ soli ñ nisi rarã culmũ habet. spicã minutã

Expanded text:
temque festinata satione densum spargi semen, quia tarde concipiat, serotina rarum, quia densitate nimia necetur. 197 artis quoque cuiusdam est aequaliter spargere. manus utique congruere debet cum gradu semperque cum dextro pede. fit quoque quorundam occulta ratione, quod sors genialis atque fecunda est. non transferendum est ex frigidis locis semen in calida, iustum est tritici aut siliginis modios V, farris aut seminis, quod frumenti genus ita appellamus, X, hordei VI, fabae quinta amplius quam tritici, viciae VII, ciceris et cicerculae et pisi III, lupini X, lentis III - sed hanc cum fimo arido seri volunt —, ervi VI, siliciae VI, passiolorum IIII, pabuli XX, milii, panici sextarios IIII, pingui solo plus, gracili minus. 199 est et alia distinctio: in denso aut cretoso aut uliginoso tritici aut siliginis modios VI, in soluta terra et sicca et laeta IIII. macie enim solum, nisi rarum culmum habeat, spicam minutam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoꝵ sationi cõmune lucentes uesꝑe ꝑ arua cicendele.
lta appellabant rustici stellantes uolatus. greci uͦ lampy¬
ridas in credibili benignatate nature. Ortat᷑ agͣricolas¬

Expanded text:
et horum sationi commune lucentes vespere per arva cicindelae — et horum sationi commune lucentes vespere per arva cicindelae — ita appellant rustici stellantes volatus, Graeci vero lampyridas — incredibili benignitate naturae. lxvii 251 ia
Abbreviated transcription (Latin):
.iIII. aut̃ canis .ui. Nons mãi cesari sucule matutmo ex¬
oriunt᷑. ⁊ uii. id̾ capella pluuialis. Aegipto aut̃. eodẽ
die canis uesꝑi occultat᷑. Sic fere in .ui. sd̾. Mai. qui ẽ
uergiliarũ exortus decurrunt sid̾a. In hoc temporis
interuallo .xu. dieb pͥmis agͥcole rapienda st̃ quibus
ꝑagendis ante eqͥnoctiũ ñ suffecerit. dũ sciat mñ natã
erꝓbrationẽ fedam putantiũ uites. ꝑ mutationẽ can¬
tus alitis tẽꝑorarie quẽ cuculũ uocant. Dedetis habet᷑
obꝓbriũ que meritũ falcẽ obilla uolucre inuite de¬
prehenddi. ⁊ obid petulantie sales ⁊ cũ pͥmo uere lau¬
dant᷑: auspicio tñ detestabiles uidñ. adeo minima
qͦ magͦ naturalib trahunt᷑ argum̃tis. Extremo aut̃
hoc temꝑe. panici miliꝙ satio est. Iustũ. hoc seri ma¬
turato ordeo. atq ⁊̃ in eodẽ aruo ẽ signũ. illiꝰ maturitatẽ

Expanded text:
IIII autem canis. VI non. Mai. Caesari suculae matutino exIIII autem canis. VI non. Mai. Caesari suculae matutino exoriuntur et VIII id. capella pluvialis, Aegypto autem eodem die canis vesperi occultatur. sic fere in VI id. Mai., qui est vergiliarum exortus, decurrunt sidera. 249 In hoc temporis intervallo XV diebus primis agricolae rapienda sunt quibus peragendis ante aequinoctium non suffecerit, dum sciat inde natam exprobrationem foedam putantium vites per imitationem cantus alitis temporariae, quam cuculum vocant. dedecus enim habetur obprobriumque meritum, falcem ab illa volucre in vite deprehendi, et ob id petulantiae sales, etiam cum primo vere, laudantur, auspicio tamen detestabiles videntur. adeo minima quaeque in agro naturalibus trahuntur argumentis. 250 Extremo autem hoc tempore panici miliique satio est. iustum haec seri maturato hordeo. atque etiam in eodem arvo signum illius maturitati
Abbreviated transcription (Latin):
Lt pͥlis ꝑagi uidet᷑. abeo aduergiliarũ exortũ maturi¬
nũ cesari sig̃cant. Rł apͥlis .iii. noñ apͥł in attica uergi¬
lia uesperi occultant᷑. Eadem pꝰ pridie inboetia. sesa¬
ri aut̃ ⁊ chaldeis. nonis. agypto orion ⁊ gladius eiꝰ
incipiunt ab scondi. cesari .ui. id̾ sig̾tat imber. libre
decasu.xiii. kł. maii egypto sucule occidt̃ uesꝑi sidu̾
uehemens ⁊ terra mariq turbidũ. xui. attice.xu. &e¬
rome natalis. quofere serenitas reddit᷑. Claritatẽ ob¬
secrationis dedit mẽbroꝵ argum̃to. hẏadas appellanti¬
bus grecis has stellas. qđ ñri a similitudine cognominis.
gieci ꝓpter sues impositũ arbit̾ntes. imꝑitia appellau̾e
suculas. Cesari ⁊ .uiii.kł. notat᷑ dies.uii. kł. egypto he¬
di exoriunt᷑. ui. boetie. ⁊ attice canis uesꝑi occultatur.
fidicisla mane orit᷑ .u. kł. assyrie orion totus ab scondit᷑.

Expanded text:
ergiliarum exortum matutiergiliarum exortum matutinum Caesari significant kal. April. III non. April. in Attica vergiliae vesperi occultantur, eaedem postridie in Boeotia, Caesari autem et Chaldaeis nonis, Aegypto Orion et gladius eius incipiunt abscondi. 247 Caesari VI idus significatur imber librae occasu. XIIII kal. Mai. Aegypto suculae occidunt vesperi, sidus vehemens et terra marique turbidum. XVI Atticae, XV CaeRomae natalis, quo fere serenitas redditur, claritatem observationi dedit, nimborum argumento hyadas appellantibus Graecis eas stellas quod nostri a similitudine cognominis Graeci, propter sues inpositum arbitrantes, inperitia appellavere suculas. 248 Caesari et VIII kal. notatur dies. VII kal. Aegypto haedi exoriuntur, VI Boeotiae et Atticae canis vesperi occultatur, fidicula mane oritur. V kal. Assyriae Orion totus absconditur,
Abbreviated transcription (Latin):
que rigua ñ erant afflatu fauonii defendit purgari
herbasꝰ. malas radicitus scri. ficus int̾purgari. semina¬
ria fieri. ⁊ netera sarciri. hec ante qͣm uinea florere
uncipiat. idẽ ꝙ piro florente arare incipiat macra hare¬
nosaq postea utiq gͣuissima ⁊ aquosissima ita postre¬
mo aratro. Ergo hec aratio has habebit notas. lentisci
pͥmũ fructũ ostendentis ac piri florentis. Erit ⁊ t̾cia
inbulboꝵ satu scille. Itẽ in corona mentoꝵ narcisci.
Naniq ⁊ hec ter florent: pͥmoq flore pͥmã arationẽ os¬
tendunt. Medio sccłam. tercio nouissimã. qñ int̾ sese
alia aliis notas p̃bent. ac ñ in nouissimis cauet᷑. ue fa¬
bis florentib attingat᷑ hed̾a. id enĩ noriũ ⁊ exitiale ei
ẽtempꝰ. Quecdã uo⁊ suas hñt notas sicuti ficus. c̃ folia
pauca in cacumine acetabuli mͦ germinent. Iunc
maxie serendas ficus. Equinoctiũ uernũ ad .uiii.¬

Expanded text:
quae rigua non erunt, a flatu favoni defendi et purgari, quae rigua non erunt, a flatu favoni defendi et purgari, herbas malas radicitus erui, ficos interputari, seminaria fieri et vetera sarciri: haec antequam vineam fodere incipias. idemque: piro florente arare incipito macra harenosaque. postea uti quaeque gravissima et aquosissima, ita postremo arato. 244 ergo haec aratio has habebit notas: lentisci primum fructum ostendentis ac piri florentis. erit et tertia in bulborum satu scillae, item in coronamentorum narcissi, namque et haec ter florent primoque flore primam arationem ostendunt, medio secundam, tertio novissimam, quando inter sese alia aliis notas praebent. 245 ac non in novissimis cavetur, ne fabis florentibus attingatur hedera; id enim noxium et exitiale ei est tempus. quaedam vero et suas habent notas, sicuti ficus. cum folia pauca in cacumine acetabuli modo germinent, tunc maxime serendas ficus. lxvi 246 Aequ
Abbreviated transcription (Latin):
iire hbͥnã fruges. maxime q tar. lex certa ieo. ẽ
quarudi fibrarũ eẽ ceꝑit. faba uõ nͥ ante qͣm triũi fo
uoꝵ lis qͦ leui sarculo purgare ueriꝰ quã focłe. flo¬
rentẽ utiq xu. pͥmis dieb ñ atting̾e. Ordeũ nͥ siccũ
ne sarito. Putationẽ eꝗnoctio ꝑactã habeto uinee.
ugerũ quat᷑ne oꝑe putant alligant in arbusto
que separatĩ ꝓimis uoluminib dicet᷑. Eodẽ itobiari tũ
optime scrobes fiunt terra in fut᷑m ꝓscindit᷑ urgilio
marimie auctore ut glebas soleo quati utilior sentencia
que ñ ñ temꝑatũ solũ medio uere arari iubet. qm̃ inpm¬
gii statĩ sulco occupant herbe gracili insetuti estusexit¬
centũ nãꝙ succũ uent̾is semmib auferant. Ialia autũ¬
no meliꝰ arari certũ est. Cato uerna oꝑa sic definit. Scͦ¬
bes fieri. seminaria ꝓpagari in locis crassis ⁊ humidis
ulmos. ficos. poma. oleas. prata stertorari luna siciente

Expanded text:
sarire hibernas fruges maximeque far. lex certa in eo, cum sarire hibernas fruges maximeque far. lex certa in eo, cum quattuor fibrarum esse coeperit, faba vero non antequam trium fouoque levi sarculo purgare verius quam fodere, florentem utique XV primis diebus non attingere. hordeum nisi sicco ne sarito. putationem aequinoctio peractam habeto. vineae iugerum quaternae operae putant, alligant in arbusto quae separatim proximitatis voluminibus dicetur, eodem et topiarii. tum optime scrobes fiunt. terra in futurum proscinditur Vergilio maxime auctore, ut glaebas sol coquat. utilior sententia, quae non nisi temperatum solum medio vere arari iubet, quoniam in pingui statim sulcos occupent herbae, gracili insecuti aestus exsiccent omnemque sucum venturis seminibus auferant. talia autumno melius arari certum est. 243 Cato verna opera sic definit: scrobes fieri, seminaria . . . . propagari, in locis crassis et umidis ulmos, ficos, poma, oleas seri, prata stercorari luna sitiente;
Abbreviated transcription (Latin):
equũ occiłe matutino. łłoc int̾uallũ temꝑis uege¬
tissimũ agricolis maximeq oꝑosũ ẽ: in qͦ prectpue
fallunt᷑. sleq enĩ eo die uocant᷑ ad munia qͦ fauoniꝰ
flare debeat. s quo ceꝑit. hoc acri intentione seruã¬
dũ ẽ: hoc illo mense signũ dis ht̃ obseruatione.
minime fallaci aut dubia. Siquis attendat unde
aspiret his uentiis. quaq parte ueniat. diximus
scło uolumine. ⁊ dicemus mox paulo oꝑosius. In¬
terĩ ab eo die quisqͥs ule fuit quo flare ceꝑit ñ utiꝙ
hiemat post diẽ. At innum̾a rusticos cura distrin¬
gat. ⁊ pͥma queq ꝑagant᷑ que differti nequeunt.
tmestria serant᷑. uites putent᷑. Qua cliximiꝰ ratione
ie surent᷑. poma serant᷑. inserant᷑ ꝙ uinee pasli¬
ist semina digerant᷑. instaurent᷑ alia. harundi¬
nes. salites geneste sei ant᷑ ceclant᷑ ꝙ. Serant᷑ uͦ ulmy.¬

Expanded text:
equum occidere matutino. <2> Hoc intervallum temporis vegeequum occidere matutino. <2> Hoc intervallum temporis vegetissimum agricolis maximeque operosum est, in quo praecipue falluntur. neque enim eo die vocantur ad munia, quo favonius flare debeat, sed quo coeperit. hoc acri intentione servandum est; hoc illo mense signum dies habet observatione minime fallaci aut dubia, si quis adtendat. unde autem spiret is ventus quaque parte veniat, diximus secundo volumine et dicemus mox paulo operosius. interim ab eo die, quisquis ille fuerit, quo flare coeperit—non utique hiemat post diem hunc —, innumera rusticos cura distringat et prima quaeque peragantur, quae differri nequeunt. trimestria serantur, vites putentur qua diximus ratione, oleae curentur, poma serantur inseranturque, vineae pastinentur, seminaria digerantur, instaurentur alia, harundines, salices, genistae serantur caedanturque , serantur
Abbreviated transcription (Latin):
mant italie. ⁊ cũ in aquariũ sentiat᷑ transire. qd̾ fere
xui. kł feb̾r. euenit. uiii. kł stella regia euenit appel
lata tuboni. in pectore leonis occidit matutina. ⁊ pri¬
dieb uͥcumq patiet᷑ celi ratio. lerrã ad rosarũ ⁊ uine
satũ uertere uipalio oportet iugero oꝑe . lx. sufficiuti.
fossas purgare aut nouas facere añ bicanis ferram̃ta
acuere. manubria aptare. dolia quassa sartire. ip̃aꝵ
a fauonio in equinoctiũ uernũ cesari sig̃t . xiiii. Rl.
mar̃ triduũ uarie ⁊ uiii. Kł hirundinis uisu ⁊ posto
die arcturi exortu uesꝑtino. Itẽ .iii. noñ mar̃. cesar
cancri exortu idfieri obseruauit. Maior pars auctoꝵ
uindex initoris emersu .uiii. id aquilonis piscis cror¬
tu ⁊ postero die orionis in attica miluũ apparere. ser¬
uat᷑. Cesar ⁊ icł mar̃. ferales sibis notauit scorpionis
occasii. xu. Rt. uͦ apͥł italie miliũ ostendit .xii.Rł.

Expanded text:
mant Italiae, et cum sol in aquarium sentiatur transire, quod fere mant Italiae, et cum sol in aquarium sentiatur transire, quod fere XVI kal. Feb. evenit. VIII kal. stella regia alata Tuberoni in pectore leonis occidit matutina et pridiebus, ubicumque patietur caeli ratio, terram ad rosaria et vineae satum vertere bipalio oportet — iugero operae LXX sufficiunt —, fossas purgare aut novas facere, antelucanis ferramenta acuere, manubria aptare, dolia quassa sarcire, ovium favonio in aequinoctium vernum Caesari significat, XIIII kal. Mart. triduum varie, et VIII kal. hirundinis visu et postero die arcturi exortu vespertino, item III non. Mart. — Caesar cancri exortu id fieri observavit, maior pars auctorum vindemiatoris emersu — VIII idus aquilonii piscis exortu et postero die Orionis. in Attica milvum apparere servatur. Caesar et idus Mart. ferales sibi notavit scorpionis occasu, XV kal. vero April. Italiae milvum ostendi, XII kal.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq si septima luna competat. Cesaria cͥca brumã seri.
Bubus glandẽ tũ asꝑgi conuenit in uga singła. Modio
largior ualitudinẽ infestat. ⁊ quocũq tp̃re det᷑. si minꝰ
.xxx. dieb continuis data sit narrant uerna scabie
penitere. Mat̾iei cedende tempꝰ hoc dedimus. Reliqua
oꝑa nocturna maxime ugilia constant. cũ suit noctes
tanto ampliores qualos crates fiscinas terere. faces inci¬
dere. rindicas p̃parare. interdiii.xxx.palas .lx. ⁊ inlu¬
cubratione uesꝑtina ridicas.u. palos.x. lotidẽ añluca¬
nũ abruma in fauoniũ cesari nobilia sid̾a sig̾cant.
.III. kł. ian̾. matutino canis occidens qͦdie attice ⁊ fini¬
timis regionib. aquila uesꝑi occide tradit᷑. Pridie no¬
nas ian. cesari delphinꝰ matutino exorit᷑. ⁊ postõ dic
fidicula. qͦ egypto sagitta uesꝑi occidit. Itẽ ad .ui. id
ian̾. eiusdẽ delphini uesꝑtino occasu continui dies hne¬

Expanded text:
utique si septima luna conpetat; cerasa circa brumam seri. utique si septima luna conpetat; cerasa circa brumam seri. bubus glandem tum adspergi convenit in iuga singula modios. largior valetudinem infestat, et quocumque tempore detur, si minus xxx diebus continuis data sit, narrant verna scabie poenitere. materiae caedendae tempus hoc dedimus. reliqua opera nocturna maxime vigilia constent, cum sint noctes tanto ampliores, qualos, crates, fiscinas texere, faces incidere, ridicas praeparare interdiu XXX, palos LX et in lucubratione vespertina ridicas v, palos x, totidem antelucana. A bruma in favonium Caesari nobilia sidera significant, III kal. Ian. matutino canis occidens, quo die Atticae et finitimis regionibus aquila vesperi occidere traditur . pridie nonas Ian. Caesari delphinus matutino exoritur et postero die fidicula, quo Aegypto sagitta vesperi occidit. item ad VI idus Ian. eiusdem delphini vespertino occasu continui dies hie
Abbreviated transcription (Latin):
cectũ ad fauciũ remedia. uisq sominifera. ⁊̃ satiuo. ꝙ.
hactenus de hiberua semente. Replicatio discipline¬
temꝑe conuenit ⁊ arbores stercorare. adcumulare. Item
uineas. Sufficit in uigerũ oꝑa ⁊ uͥ patiet᷑ loci ratio ar¬
busta ac uineas potare. solũ seminarus bipalio p̃parare.
incilia aꝑire. aquã de agͦ pellere. torcular lauare. ⁊ re
bruma conficiat᷑. In eũ diem terna dena subicito estate
tota. hieme pauciora. ñ tam̃ infra nouena. Democͥtus
talẽ fut᷑am hiemẽ arbitrat᷑. qualis fũit brume dies
cͥca eũ terni. Itẽ solstitio estatẽ. Circabrumã plerisq bis
septẽ altionũ fetura. uentoꝵ quietẽ molliũ celũ. s
mhis ⁊ in aliis omĩb exeuentu sig̾cationũ intelligi si¬
da debebunt ñ ad dies utiq p̾finitos spectari tẽpestatũ
uł ⁊̃ cdiffundi hẏginus suadet. a confecta eo septimo die

Expanded text:
coctum ad faucium remedia, visque somnifera etiam sativo. et coctum ad faucium remedia, visque somnifera etiam sativo. et hactenus de hiberna semente. Verum ut parittempore conveniet arbores stercorare, adcumulare item vineas — sufficit in iugerum opera — et, ubi patietur loci ratio, arbusta ac vineas putare, solum seminariis bipalio praeparare, incilia aperire, aquam de agro pellere, torcular lavare et recbruma conficiatur. in eum diem ternadena subicito aestate tota, hieme pauciora, non tamen infra novena. Democritus talem futuram hiemem arbitratur, qualis fuerit brumae dies et circa eum terni; item solstitio aestatem. circa brumam plerisque bis septeni halcyonum feturae ventorum quiete molliunt caelum. sed et in his et in aliis omnibus ex eventu significationum intellegi sidera debebunt, non ad dies utique praefinitos expectari tempestatum vel etiam diffundi Hyginus suadet a confecta ea septimo die,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil occultũ eẽ natura uoluit. ⁊ serendigͥ hoc dedit
signũ. hec ẽ uera interp̃tatio argum̃ti nature secum
afferens. Quippe sic t̾ra petisuadet. ꝓmittiq quandã
stercoris uicẽ. ⁊ contͣ rigores terrã statuusq oꝑari ã se
mntiat ac monet festinare. uarro infabe utiq statu
hãc obseruationẽ custodiri p̃cepit. Alii plena luna serẽ
bent seri. seminis aut uere. Est ⁊alia manifestior ra¬
tio mirabiliore nat᷑e ꝓuidentia. in qͣ ciceronis senten¬
tiũ ipsius uerbis subsignauimꝰ. Iam uͦ semꝑ uiridis
semꝑ q grauata lentiscus tͥplici solitaẽ gͣndescere
fetu. ter fruges fundens. tͥa temꝑa monstrata. radi
exhis unĩ. hocerit idẽ ⁊ lino ac papaueri serendo. Ca¬
Cato de papaue ita tradit. Nirgas ⁊ sarm̃ta que tͥ inci
sioni suꝑerunt in segeto comburito. u̾ eas cõbusseris
ibi papauerẽ serito. Siluestre inmiro usus ẽ. melle de¬

Expanded text:
nihil occultum esse natura voluit. et serendi igitur hoc dedit nihil occultum esse natura voluit. et serendi igitur hoc dedit signum. haec est vera interpretatio argumenta naturae secum adferens, quippe sic terram peti suadet promittitque quandam stercoris vicem et contra rigores terram satusque operiri a se nuntiat ac monet festinare. Varro in fabae utique satu hanc observationem custodiri praecepit. alii plena luna serendbent seri, seminis autem vere. Est et alia manifestior ratio mirabiliore naturae providentia , in qua Ciceronis sententiam ipsius verbis subsignabimus : Iam vero semper viridis semperque gravata Lentiscus triplici solita est grandescere fetu Ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi. Ex his unum hoc erit idem et lino ac papaveri serendo. Cato de papavere ita tradit: Virgas et sarmenta, quae tibi usioni supererunt, in segete comburito. ubi eas combusseris, ibi papaver serito. silvestre in miro usu est melle de