comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o hus que michi scribis. et¬
et ex hñs que audio. bonan
ꝓpeni de te cupio. NNon distris.
net locoꝵ mutatiõĩs inquietaris.
Egri añni ista iactatiõ est. Primũ
argumẽtum compoĩte mentis exi¬
stimo. posse consistere. et morari Ild
antẽ uide. ne ista lectio auctorum
m̃łtoꝵ. et omĩs genis uoliimum
har̾e it aliquid uagumi. et instabile.
Certis ingeniis ĩmorari. ⁊ ĩmit̾ri
oportet. si uẽlis aliquid trahere quod
in aĩo fidelitꝰ sedeat. Nusꝙͣ est.qͥ. ub̃iq
est. Sitam in ꝑegrinatõe exigentib
hoc euenit. ut iur̾ta hospicia habeãt.
mulłas amicicias: Idem accidat hnis
se applicãt. sed omña cursim. ⁊ ꝓper¬
anter transmmittũt. Non prodest cibꝰ
nec corꝑi accedit. qui statim sumptꝰ
enttiture. Michil eque sanitatẽ imped ͭ
ꝙͣ femedioꝵ crer̾ra mictatio. Non
uenit uulmis ad cicatricẽ. ni quo uĩria¬
medicamẽta temptant᷑. Non cõualestͭ.
pl̃anta. que sepe tranffert. Nichil

Expanded text:
 iis quae mihi scribis, et ex iis quae audio, bonam spem de te concipio; non discurris nec locorum mutationibus inquietaris. Aegri animi ista iactatio est. Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari. Illud autem vide, ne ista lectio auctorum multorum et omnis generis voluminum habeat aliquid vagum et instabile. Certis ingeniis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat. Nusquam est, qui ubique est. Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias. Idem accidat neceser applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emittitur; nihil aeque sanitatem impedit quam remediorum crebra mutatio; non venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta temptantur; non convalescit planta, quae saepe transfertur. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
aut ouis. Illa uero non est pauꝑtas.
Rabet. sed qui plus cupiti. pamper esti
Quid eñ reffert. ꝙͣnitum illi in ar¬
cha. qͣrtum in horreis iaceat. ꝙͣntũ
pastat. ꝙͣtum feneret. si alieno im¬
minet. Si non adquisita. sed adqui¬
renda compictat. Quis sit diuiciaꝵ.
modus. queris : Primꝰ habere quod

Expanded text:
aupertas. Illa vero non est paupertashabet, sed qui plus cupit pauper est. Quid enim refert quantum illi in arca, quantum in horreis jaceat, quantum pascat vel feneret, si alieno imminet; si non acquisita, sed acquirenda computet? Quis sit divitiarum modus, quaeris? Primus: habere quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ea quid̃ de quib q̃ri solẽt ꝯmuĩa
omĩb. Aut enĩ de iure dubitari
pt̃ enis qui rogat. Ut de .p. clodii
qui non Rite creatus iribumis
arguebat᷑. at de ip̃iꝰ Rogatioĩs
qd est uariũ siue nõ trino forte
non diuo ꝓmulgata. siue non
ydoneo die siue ꝯtra intercessiõez
uel auspicia alnid ue quid. qued̾
legitimis obstet. d᷑ lata ẽẽ. uel
ferri. siue a̾cui manẽtiũ legum
repugͣre. s h : ad ilłas pͥ ͣ ⁊x̾citaͫͦ¬

Expanded text:
ea quidem, de quibus quaeri solet, communia ea quidem, de quibus quaeri solet, communia omnibus. aut enim de iure dubitari potest eius, qui rogat, ut de P. Clodi, qui non rite creatus tribunus arguebatur; aut de ipsius rogationis, quod est varium, sive non trino forte nundino promulgata sive non idoneo die, sive contra intercessionem vel auspicia aliudve quid, quod legitimis obstet, dicitur lata esse vel ferri, sive alicui manentium legum repugnare. sed haec ad illas primas exercita
Abbreviated transcription (Latin):
gtionis uincło copłatꝰ aꝑꝑeat.
Atq eum nõ tam insertum ꝙͣ
uel qd plm̾q assumi etiã parum
bosissimos locos arcessunt. cũ ex
locis debeat nasti sentẽcia. Ita
sũt autẽ speciosa hec et utilia si
ornĩtur ex causa. Ceterum qmͣl
pulchralocutio nͥ. ad uittoriã
tendit. utiq suꝑuacua. si interim
etiam ꝯtͣria est. Uerum hactenꝰ
euagari satis fint̾. Legũ laus
at uitupa ͦ. maiores ac ꝓpe sũmis
oꝑib sũffecturas uires desidant.
Que qͣd suasoriis an ꝯtrouersus
magis acõmodata sit exercita ͦ
consuetudine. et Iure cirtatum
differt. Aput greres em̃ lat or
eaꝵ ad iudicem uocaibat᷑. Noãnis
ꝓ contione suadere. ac dissuadẽ
moris fuit. Utroq aut̃ modo pau¬
ta de huis et fere certa dicũt᷑ nã
et gña sint t̾a. sacri. publiti.
priuati iuris. Que dĩo ad laudẽ
magis sp̾tat.si quis eam ꝑ gͣdꝰ
augeat. ꝙ lex. ꝙ publica. ꝙ pri¬
uata ad Religionẽ dñi ꝯꝑatasit.

Expanded text:
tionis vinculo copulatus; appareat alioqui non tam insertum quam vel quod plerumque adsumi etiam parum bosissimos locos arcessunt, cum ex locis debeat nasci sententia. ita sunt autem speciosa haec et utilia, si oriuntur ex causa; ceterum quamlibet pulchra elocutio, nisi ad victoriam tendit, utique supervacua, sed interim etiam contraria est. verum his fuerit. legum laus ac vituperatio iam maiores ac prope summis operibus suffecturas vires desiderant; quae quidem suasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civitatium differt. apud Graecos enim lator earum ad iudicem vocabatur, Romanis pro contione suadere ac dissuadere moris fuit. utroque autem modo pauca de his et fere certa dicuntur. nam et genera sunt tria, sacri, publici, privati iuris. quae divisio ad laudem magis spectat, si quis eam per gradus augeat, quod lex, quod publica, quod ad religionem deum comparata sit.
Abbreviated transcription (Latin):
de se confiteri. Nam quid hni possũt
in caĩs qͣro uaria. et noua semꝑ est
facies ꝓpͥum ĩuenire: quo ͦ ꝓpoĩtis
ex parte dui̾sa Rndere. alterca. ᷤ
uelociter occurre. testem rogare.
qu̾etiam in hiis q̃ sũt cõia ⁊ ĩplimis
cãĩs trattant᷑. uulgatissimos sensꝰ
neq̃ant. Nec uero ni cũ ead iudi¬
cus pli̾b dicũt. ãt fastidiunt
mouecc̃t uelut frigidi et repo¬
siti cibi. Aut pudorẽ de prensa
tociens audienciũ meo ĩfelix
suppellex que sicut ap̃. pauꝑes
ambiciosos płib et diu̾s officiis

Expanded text:
ssint in causis, quarum varia et nova semper est facies, proprium invenire? quomodo propositis ex parte adversa respondere, altercationibus velociter occurrere, testem rogare? qui etiam in iis, quae sunt communia et in plurimis causis tractantur, vulgatissimos sensusnequeant. necesse vero iis, cum eadem iudiciis pluribus dicunt, aut fastidium moveant velut frigidi et repositi cibi, aut pudorem deprehensa totiens audientium memoria infelix supellex, quae sicut apud pauperes ambitiosos pluribus et
Abbreviated transcription (Latin):
armata a put la cedemonios uenꝰ
et quid ita crede̾t᷑ cupido puer atq
uolucer. et sagictis ac face armatꝰ
et silĩa in quib strutabani᷑ uolunͭ ͤ ͫ
cuiꝰ in ꝯtrou̾sus freqͣnis q̃tio est. qd
genus chrie uideri pt̃. Nam latos q̃d
qͣles sũt de testibz semꝑne hus cͥdend
et de argumentis. an hr̃da etꝭ ꝑuris
fides adeo maĩfestum est. ad forenses
actiõẽs ꝑtine̾. ut quid neq Ignobłẽs
in officiis cuulib st̾pto eos / mẽorieq
Siligenti . mandatos in promptu

Expanded text:
armata apud Lacedaemonios Venus, armata apud Lacedaemonios Venus, et quid ita crederetur Cupido puer atque volucer et sagittis ac face armatus, et similia, in quibus scrutabamur voluntatem, cuius in controversiis frequens quaestio est, quod genus chriae videri potest. nam locos quidem, quales sunt de testibus, semperne his credendum, et de argumentis, an habenda etiam parvis fides, adeo manifestum est ad forenses actiones pertinere, ut quidam neque ignobiles in officiis civilibus scriptos eos memoriaeque diligentissime mandatos
Abbreviated transcription (Latin):
simili. tñ et duplicat matexiã
pars est. pͥcipienrꝰ suo tp̃e Cões loci
De hus loquor quib cit. ꝑsonas
in ip̃a uita moris est ꝑorare. Ut
in adulterum. aleatorẽ. petulãtẽ.
ex medus sũt iudiciis. et si Reum
cecus. aleator. pauꝑ. petulans.
ꝑ amore dicimꝰ. et leno interim᷑
pasitusq deffendit᷑. sic̾. nõ homĩ
procinemꝰ s cͥmini. Thesis aũt
q̃ sumũtur ex Rero ꝯꝑatiõe. ut
rustita / ne uita an urlana potior ᷤ
Iurisperiti an militaris uiri
laus maior : Mhire sũt ad exer¬
citatioẽs dicendispecõse at bberes.
q̃ uel ad suadendi officiũ. ueletꝭ
ad rudiciũ disteptauẽq iuuant.
plimũ. Nam post̾ior expredictis
lotus in causa murene copioss
a citerone tractat᷑. Sũt et ille
pene tote ad delibãtinũ ꝑtinentes
genꝰ. Ducenda ne uxor. petendi
modo adiectis suasorie er ꝓole¬
kant p̾ceptores mei neq inictili
pparare nos cõiecturalib cansis
cũquer̾e atqr exeqͥ. Iuberẽt. cur

Expanded text:
simili, tamen et duplicat materiam pars est, praecipiemus suo tempore. communes loci de iis loquor, quibus citra personas in ipsa vitia moris est perorare, ut in adulterum, aleatorem, petulantem ex mediis sunt iudiciis et, si reumcaecus, aleator pauper, petulans sa et pro amore dicimus, et leno interim parasitusque defenditur sic, ut non homini patrocinemur, sed crimini. theses autem, quae sumuntur ex rerum comparatione, ut rusticane vita an urbana potior, iurisperiti an militaris viri laus maior, mire sunt ad exercitationem dicendi speciosae atque uberes, quae vel ad suadendi officium vel etiam ad iudiciorum disceptationem iuvant plurimum. nam posterior ex praedictis locus in causa Murenae copiosissime a Cicerone tractatur. sunt et illae paene totae ad deliberativum pertinentes genus, ducendane uxor, petendinmodo adiectis suasoriae erunt. solebant praeceptores mei neque inutili onis praeparare nos coniecturalibus causis, cum quaerere atque exsequi iuberent, cur
Abbreviated transcription (Latin):
uũq poetice similis licentia
est. Seye etiam q̃ri solet de tpẽ.
De loco/ quo gesta res d᷑ Nõmĩꝙͣ
toriq dissentiũt. Inde paulatim
ad maiora tende̾ incipiet. lau¬
dare caros uiros. et uitupare
improbos. qr nõ sim plitꝭ utili ͭ ͤ
opꝰ est. Namq et ingemiũ ex¬
ercetur młtip . uariaq mateͫ
et ãmiꝰ ꝯtemplatiõe recti pͣui¬
q forat᷑. Et młta inde cogm ͦ
Rerum uenit. exemplis q̃ sũt

Expanded text:
rumque poeticae similis licentia rumque poeticae similis licentia est. Saepe etiam quaeri solet de tempore, de loco quo gesta res dicitur, nontorici dissentiunt. inde paulatim ad maiora tendere incipiet, laudare claros viros et vituperare improbos, quod non simplicis utilitatis opus est. namque et ingenium exercetur multiplici variaque materia, et animus contemplatione recti pravique formatur, et multa inde cognitio rerum venit
Abbreviated transcription (Latin):
et ierecunda frons / et ꝯsur do
pessime dicendi et maiorum
exercitatio: et q̃ magnos qͦr
ꝓfectus fre ꝙͣter ꝑdidit arro¬
E gans de se ꝑsuasio ĩnascit᷑.
Erit sicũ ꝑande facilitati tp̃s.
n . a nobis negligẽter locꝰ  ͭ ͤ
transibit᷑. Interim satis ÷ si
puo om̃i cura / et sũmo ꝙͣtum
illa ctas capit labore aͥd ꝓ̃blẽ
scͥpsterit. Inħ assuestat hꝰ. rei
s̾. naturam faciat. Ille demiũ in
enadere/ qui añ distẽt r̾te dice̾
ꝙͣ citos ĩarratiõĩb nõ u̾ctiliter
sudiũgr̃ opus destruendi ꝯfir¬
nõ tm̃i in fab̃losis et cariiẽ tra¬
ditis fieri p̃tuerum etꝭ ĩ ipĩs
ãnałiũ monimẽtis. ut si q̃rat᷑.
ansis credible suꝑcaput ualerii
pugnantis sedisse coruũ qͥ. os
ocłosq hostis galli Rostro ati
alis enerberaret Sit in utrãq
ꝑtem ingens ad dicend̃ mate᷑.
ũt de ẜpente qͦ. supio traditur
genitꝰ. et lupa toniũ et egerie
mnie. Nam gͣcis historis ple¬

Expanded text:
et inverecunda frons et consuetudo et inverecunda frons et consuetudo pessime dicendi et malorum exercitatio et, quae magnos quoque profectus frequenter perdidit, arrogans de se persuasio innascitur. erit suum parandae facilitati tempus, nec a nobis negligenter locus iste transibitur. interim satis est, si puer omni cura et summo, quantum illa aetas capit, labore aliquid probabile scripserit; in hoc assuescat, huius sibi rei naturam faciat. ille demum in evadere, qui ante discet recte dicere quam cito. narrationibus non inutiliter subiungitur opus destruendi confirnon tantum in fabulosis et carmine traditis fieri potest, verum etiam in ipsis annalium monumentis; ut, si quaeratur, an sit credibile super caput Valeri pugnantis sedisse corvum, qui os oculosque hostis Galli rostro atque alis everberaret, sit in utramque partem ingens ad dicendum materia; aut de serpente, quo Scipio traditur genitus, et lupa Romuli et Egeria Numae. nam Graecis historiis ple
Abbreviated transcription (Latin):
nullo martis studis ꝙͣ spe gaudẽt.
alitꝰ. aũt a . etas emẽdanda ÷. et
pro modo uiriũ est exigend ⁊ cor-¬
rigend opꝰ Solebam ego dr̃e pu̾is
aliquid ausis licentiꝰ. at letius
laudare Illud me adhuc uen¬
turũ tp̃s. quo idem nõ ꝑmitterẽ.
Ita et ingeĩo gaudebãt. s iudicõ
nõ faleb̾ant᷑. S ut eo sreu̾tar
unde sum eg̃ssus narratiões stilo
ꝯponi ꝙͣta maxime possit adhi¬
bita diligencia uolo. Nain ut pͦ.¬
cũ ẜmo instituit᷑. dr̃e q̃ audierĩt
utile ẽ piis ad soꝙͣdi facultatẽ.
Ideoq sretro age̾ expõnem ⁊ a
media in utrãq ꝑtẽ disturre̾
sane merito cogant᷑. Sz ad gre¬
miũ p̾ceptoris/ et dum nõ possũt.
et dũ sres ac berba conettere
Ita cũ iam fõram recte atqz
emẽdate orõnis accipiẽt. ret¬
tpãlis garrulitas nͥ expͨtata
cogitatio. et uix sargendimora.
circulatorie uere iattatioĩs est.
huc pentum imꝑitoꝵ ĩane¬
e gaudiũ. ppĩs uero cõtẽptꝰ oꝑis

Expanded text:
spe gaudent. aliter autem alia aetas emendanda est, et pro modo virium et exigendum et corrigendum opus. solebam ego dicere pueris aliquid ausis licentius aut laetius, laudare illud me adhuc, venturum tempus, quo idem non permitterem; ita et ingenio gaudebant et iudicio non fallebantur. sed ut eo revertar, unde sum digressus: narrationes stilo componi quanta maxima possit adhibita diligentia volo. nam ut pmo instituitur, dicere quae audierint utile est pueris ad loquendi facultatem, ideoque et retro agere expositionem et a media in utramque partem discurrere sane merito cogantur, sed ad gremium praeceptoris, et dum aliud non possunt et dum res ac verba connectere ita cum iam formam rectae atque emendatae orationis accipient, extemporalis garrulitas nec exspectata cogitatio et vix surgendi mora circulatoriae vere iactationis est. hinc parentium imperitorum inane gaudium, ipsis vero contemptus operis
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ nam uitiũ. ãt in uerbis at
in reb est. In uerbis quer᷑. satis
sigͥficent. an sit in huis aͥd ãbigu-¬
um. In Reb an lex sibi ip̃a ꝯsenciat:
An in p̾teritũ ferri debeat an in
singlos hoĩes. Maxime uero cõe
est querẽ. an siti hoẽsta. an ĩntilis :
Neci ignoro płes̾ fieri apłisq ꝑtes.
S nos iustum. pñi. Religiosum.
cert᷑aq hus similia hoẽsto ꝯplec¬
tim᷑ iusti tñ spẽs nõ simpłr excu-¬
ti solet. Aut enĩ de reypã queri᷑
ut dignasne pena. uel pͬmio siti :¬
at de modo pͥmii. pene ue. qui
tam maior ꝙͣ minor culpari pt̃.
utilitas qͦ interim nat᷑a dist̾nnt᷑
interim tp̃e. Qued̃ an optineri
possint. ambigi solet. Ne illud
quod ignorare oportet. leges
aliqñ totas. ałiqñ ex ꝑte Reprẽ¬
di solere. cũ exemplum rei utusq
in ppetitũ xogentur. s de hono¬
ris. ãt̃ imperiis qͣlis manilia
fuit. de qua ciceronis or̃o ẽ. Sed
de huis nichil ħ loco pͦcipi pt̃.

Expanded text:
tantur. nam vitium aut in verbis aut in rebus est. in verbis quaeritur, an satis significent, an sit in iis aliquid ambiguum; in rebus, an lex sibi ipsa consentiat, an in praeteritum ferri debeat, an in singulos homines. maxime vero commune est quaerere, an sit honesta, an utilis. nec ignore, plures fieri ased nos iustum, pium, religiosum, ceteraque his similia honesto complectimur. iusti tamen species non simpliciter excuti solent. aut enim de re ipsa quaeritur, ut dignane poena vel praemio sit, aut de modo praemii poenaeve, qui tam maior quam minor culpari potest. utilitas quoque interim natura discernitur, interim tempore. quaedam an obtineri possint, ambigi solet. ne illud quidem ignorare oportet, leges aliquando totas, aliquando ex parte reprehendi solere, cum exemplum rei utriusque in perpetuum rogentur, sed de honoribus aut imperiis, qualis Manilia fuit, de qua Ciceronis oratio est. sed de his nihil hoc loco praecipi potest;
Abbreviated transcription (Latin):
ad imitatidem fori consiliorũq
materias apͥ gcos dic̾e e̾ca deme¬
trium phalerea institutũ fere
tonstati. An ab ip̃o id genꝰ exer¬
citatioĩs sit m̃entum. ut alio
mant ullõ satis ydoneo auitore
intinitur. latinos uero dicendi p̾ce¬
ptores extremis .l. crassi tp̃ibus
cepisse/ cicero auctor est qͦr ĩsigͥs
maxiie plocius fuit.¬

Expanded text:
ad imitationem fori consiliorumque materias apud Graecos dicere circa Demetrium Phalerea institutum fere constat. an ab ipso id genus exercitationis sit inventum, ut alio mant, ullo satis idoneo auctore nituntur. latinos vero dicendi praeceptores extremis L. Crassi temporibus coepisse Cicero auctor est; quorum insignis maxime Plotius fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝙͣ domi dicerem libentiꝰ se pͣ
studia tenerosq ꝓfectꝰ ad Imi¬
tatiõem cõdistipłoꝵ q̃ facilior
eẽt exigere. Qd a quibuss sit
sentenͣ pͥori diu̾sa sit. Ida me
est. cur optimo cuiq p̾ceptorisit
corrigent᷑. At indoctꝰ ille etiam¬
⁊ probabit fortiasse uicõsa. et placere
audientib iudicio suo coget. Sit
Sicere ac facere doceat. De pͥmis¬
partes fethoꝵ putem tradẽ
Incipiam dilata parũ ꝑ illa que
sola uulgo uocat᷑. arte Rethorita.
ingressus ab̾ eo cinꝰ aliquid simile
aput graͫ. puer didicit. Et quia
narrationũ exepta ꝙͣ. in caĩs utim᷑
tres accepimi ꝰ spẽs. fabulam que
uersatur in tragediis at carm̃b.
nõ aueritate modo s etꝭ̃ forma
ueritatis Remotam: Argumentũ.
quod falsum sz uero simile cõedie
finguns: Historiam inꝙͣ. est
geste Rei expõ. gramaticis aut̃
Dicemꝰ Interim ãmone᷑ illud
sat ẽ. ut sit ea neq arida ꝓrsꝰ¬

Expanded text:
esse quam domi dicerem, libentius se prima esse quam domi dicerem, libentius se prima studia tenerosque profectus ad imitationem condiscipulorum, quae facilior esset, erigere; quod a quibusdam sic sententia priori diversa sit. id a me est, cur optimo cuique praeceptori sitcorrigentur; at indoctus ille etiam probabit fortasse vitiosa et placere audientibus iudicio suo coget. sit dicere ac facere doceat. hinc ipartes rhetorum putem, tradere incipiam, dilata parumper illa quae sola vulgo vocatur arte rhetorica. ingressus ab eo, cuius aliquid simile apud grammaticos puer didicerit. et quia narrationum, excepta qua in causis utimur, tres accepimus species, fabulam, quae versatur in tragoediis atque carminibus, non a veritate modo sed etiam a forma veritatis remota; argumentum, quod falsum sed vero simile comoediae fingunt; historiam, in qua est gestae rei expositio; grammaticis autemdicemus. interim admonere illud satis est, ut sit ea neque arida prorsu
Abbreviated transcription (Latin):
curare nõ potĩt ptantissimꝰ meditꝰ
Quid gͦ. non est q̃d̾ elaꝙͣcia maior.
ꝙͣ ut eã intlil consequi ꝑiu̾lis
infurmitas possit: ego uero ꝯfiteor.
s hũs disertum p̾ceptorẽ pͥdẽtem
ꝙ et nõ iggͣrum docendi ẽẽ oppor
cũ parinlo faciat det ei manum.
et gradũ sinũ minuat .n. ꝓcedat
ult ᷑ ꝙͣ comes possit. Quid si plerũq
accidit. ut faciliora sint ad intiaᷤ
et lucidiora multoq̃ cũ adoct
ualet h̃ se magis attolleꝰ ⁊ dila¬
tare amat. ut statirr a breues in
Digitos exigunt᷑. et plaͬ ĩfirmi
minant᷑. Nam et tumidos et
corruptos ⁊ tumulos. et qcũq a ͦ
catozelie gen̾e̾ pcantes certum
hẽo nõ uiriũ s infirimͭ ͥ  uico labo¬
pare. ut corꝑa nõ Robore s uali¬
tudine iniflant᷑. et r̾to itinere
lassi pliñq du̾tunt. Erit ergoetiã
obsturior qͦ quisq de terior. Non
extidit iͥ. scpsisse me ĩlib ͦ pͥore
cũ potiorem ĩstolis eruditionem

Expanded text:
curare non poterit praestantissimus medicus. curare non poterit praestantissimus medicus. quid ergo? non est quaedam eloquentia maior quam ut eam intellectu consequi puerilis infirmitas possit? ego vero confiteor: sed hunc disertum praeceptorem prudentem quoque et non ignarum docendi esse oportcum parvulo faciat, det manum et gradum suum minuat nec procedat ultra quam comes possit. quid ? si plerumque accidit ut faciliora sint ad intelligendum et lucidiora multo, quae a doctivalet, hoc se magis attollere et dilatare conatur, ut statura breves in digitos eriguntur et plura infirmi minantur. nam tumidos et corruptos et tinnulos et quocunque alio cacozeliae genere peccantes certum habeo non virium sed infirmitatis vitio laborare, ut corpora non robore sed valetudine inflantur et recto itinere lassi plerumque devertunt. erit ergo etiam obscurior, quo quisque deterior. non excidit mihi, scripsisse me in libro priore, cum potiorem in scholis eruditionem
Abbreviated transcription (Latin):
cõsẽqͣtur. cũ geminatũ onꝰ sucte¬
Dentes p̾mat. et quid̃ de docendi
moteũ clarũ iñ arte tibiaꝵ ferũt /¬
duplices abħuis qͦs alius instituiss
solitum exigere mextedes. ꝙͣ  Rudes
mĩores existimãt. et bono sane
tores minꝰ docẽnt. nõ peiꝰ. Alter
Ille etiam freꝙͣtior. ꝙ eos qͥ ãpli¬
orem dicendi facultatẽ sit ꝯsecuti
nõ putãt ad mĩora destendẽ. Idq
interim fieri qr fastidiãt p̾stare
hãt inferiorib curã. Interimi qr
õmo nõ possint.Ego porro eũ
qui snolit in muo pcipientium
nõ habeo. Posse aũt max ᷑. si uelit
optimũ quẽq cõtendo. Prmiũ ꝙ
eum qui eloquẽtia ceteris p̾stet
diligentissime ꝑcepisse credible
est. Denĩ qr plirimũ in pͦcpiendo
ualet ratio q̃ doctissimo cauq est
plenissima. Postremo qz nẽo sit
ĩ maiorib eminet . ut eũ m̃ĩora
defficiant. Nisi forte iouem. qͥd
phidias optime fecit. Illa aut̃
laqui nestiret. ãt leuiores morbos

Expanded text:
atum onus succedentes premat et quidem edocendi motheum clarum in arte tibiarum ferunt duplices ab iis, quos alius instituisset, solitum exigere mercedes, quam si rudes minores existimant, et bono sane tores minus docerent non peius; alter ille etiam frequentior, quod eos, qui ampliorem dicendi facultatem sint consecuti, non putant ad minora descendere, idque interim fieri, quia fastidiant praestare hanc inferioribus curam, interim quia omnino non possint. ego porro eum qui nolit in numero praecipientium non habeo, posse autem maxime, si velit, optimum quemque contendo; primum, quod eum, qui eloquentia ceteris praestetdiligentissime percepisse credibile est; deinde, quia plurimum in praecipiendo valet ratio, quae doctissimo cuique plenissima est; postremo, quia nemo sic in maioribus eminet, ut eum minora deficiant. nisi forte Iovem quidem Phidias optime fecit, illa autemloqui nesciet aut leviores morbos
Abbreviated transcription (Latin):
utile totas ip̃m ditare materias.
quas et imitet᷑. puer et interim
tãꝙͣ suas amet. At si tñ negligẽ
ei stillus fuit. ut emẽdauem nõ
Recipiat. ex ꝑtus sum ꝓdesse qͦtiẽs
eand materiã Rursus a me Recͣc

Expanded text:
um totas dictare materias, quas et imitetur puer et interim tanquam suas amet. at si tam negligens ei stilus fuerit, ut emendationem non recipiat; expertus sum prodesse, quotiens eandem materia
Abbreviated transcription (Latin):
cias q̃ quisq et quo ͦ laudet et
platere q̃ benedicet nõ sue magl
ꝙͣ eoꝵ noĩe delectetur qui retee
iudicabũt pͥuos adolestentibus
ꝓmixtos sedere nõ plac michi.
Nam etiam siuir tłis qͣlem esse
oportet stridus mnorib q ppoĩtũs
modest am hre pt̃ / etꝭ iuuẽtutẽ.
tñ uel infirmitas a robustiorib
seꝑanda est. Et carend̃ nõ solũ
nrimine turpitudĩs uerum ecl
suppitiõe.h. notanda brit existi-¬
mani. Nam ut absis ab ultrinis
uitiis ip̃e a stola ne p̾cipiend
qͥd credo. at si quis est qui flagicia
maĩfesta indigendo filii p̾ceptores
nõ uitet. Ĩ aiii hĩc stiat cetera
qͦ q̃ ad utilitatẽ iuuẽtutꝭ cõpo¬
nere conam᷑. ẽẽ sibi hac parte
omissa su peruacua. An protinꝰ¬

Expanded text:
ciat, quae quisque et quomodo laudet, et placere, quae bene dicet, non suo magis quam eorum nomine delectetur, qui recte iudicabunt. pueros adolescentibus permixtos sedere, non placet mihi. nam etiamsi vir talis, qualem esse oportet studiis moribusque praepositum, modestam habere potest etiam iuventutem, tamen vel infirmitas a robustioribus separanda est, et carendum non solum crimine turpitudinis verum etiam suspicione. haec notanda breviter existimavi; nam ut absit ab ultimis vitiis ipse ac schola, ne praecipiendum quidem credo. ac si quis est, qui flagitia manifesta in eligendo filii praeceptore non vitet, iam hinc sciat cetera quoque, quae ad utilitatem iuventutis componere conamur, esse sibi hac parte omissa supervacua. ne i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrou̾sie cõtinẽtur. Ex quo palã
est ꝙͣ turpit̾ deserat eã partẽ
Rethorices institutio quã ⁊ pͥ  ͫ
hũit et diu solam. Quid autẽ
incidat. an nõ in foro narrand̃
est. qua in parte nestio an sisbl
certamĩb illis freꝙͣter inseritur.
credend. et ꝓ testib et in testes. In
mediis lita medullis uersant᷑

Expanded text:
controversiae continentur? ex quo palam controversiae continentur? ex quo palam est, quam turpiter deserat eam partem rhetorices institutio, quam et primam habuit et diu solam. quid autem incidat? an non in foro narrandum est? qua in parte nescio an sit certaminibus illis frequenter inseritur? credendum, et pro testibus et in testes, in mediis litium medullis versantur?
Abbreviated transcription (Latin):
alio qͥn copiosam ꝓpe oĩm maxi¬
marũ arciũ scĩam amplexa sit.
Et rethopice cui nom̃ uis loꝙͣdi
dedit officia sua nõ detrattet . n.
occupari gandeat. ꝑtinẽtem ad se
laborem q̃ dum oꝑe cedit. iam
pene poẜione depulsa est. Neqz
posse. ut ad ħ. quoq tradenda suf¬
ficiat. s cũ id aget rethoris offi ͦ¬
sito fungetur. non suo. Nos por-
In quo quid̃ nõ id est estimand̃
cuiꝰ quisq sit etatis s ꝙͣtũ in
studiis iam effecerit. Et ne diutiꝰ
Differam qñ sit rethori tradẽdꝰ
sit optime diffinire credo cum
poterit. s ħ ip̃m ex suꝑiore pẽdet
ꝯtĩone. Nam si gramatices munꝰ
uq ad suasorias propogatur.
tardiꝰ Rethore. opus est. si
Rethor pͥma officia oꝑis sui nõ
recusat / a narpatiõib statim et
laudandi uituꝑandiqz opustłt
cira enis desiderat᷑. An igͦramꝰ
antiquis ħ fuisse ad augendã
eloꝙͣciam genus epercitationis.
ut thesis dicerent. et cõmuẽs locos

Expanded text:
alioqui copiosam prope omnium maxialioqui copiosam prope omnium maximarum artium scientiam amplexa sit; et rhetorice, cui nomen vis eloquendi dedit, officia sua non detrectet nec occupari gaudeat pertinentem ad se laborem, quae, dum opere cedit, iam paene possessione depulsa est. neque posse, ut ad haec quoque tradenda sufficiat; sed cum id aget, rhetoris officio fungetur non suo. nos porroin quo quidem non id est aestimandum, cuius quisque sit aetatis, sed quantum in studiis iam effecerit. et ne diutius disseram, quando sit rhetori tradendus, sic optime finiri credo; cum poterit. sed hoc ipsum ex superiore pendet quaestione. nam si grammatices munus usque ad suasorias prorogatur, tardius rhetore opus est. at si rhetor prima officia operis sui non recusat, a narrationibus statim et laudandi vituperandique opusculis cura eius desideratur. an ignoramus antiquis hoc fuisse ad augendam eloquentiam genus exercitationis, ut theses dicerent et communes locos
Abbreviated transcription (Latin):
alic̃as occupaue ꝑ ͥ Nam et illi decla¬
mare mõ. et stĩãm declamãdi. ac facul¬
tatem tradere officii sui ducũt. Idq ĩt᷑
deliberatiuas iudicialesq materias.
Namn ceteras ut ꝓfessione sua minores
Despiciũt. Et hii nõ satis credũt excepisse
rias in quib omis dicendi. uel maxi ͫ
est iorũpunt. hici ergo accid ͭ. ut q̃
alt̾us artis pͥma erãt oꝑa facta sint
alãnus nonissima. et etas altiorib iam
disti plius debita in stola mĩore sb̃si¬
datrac rethoricem ap̃. gra ͦ. ͤxerceant.
ita qd est maxime ridiculũ / non ante
ad declamandi magr̃m mittendꝰ uide.
puer ꝙͣ declamare sfiat. Nos suũ cuiq
ꝓfessioni modũ demꝰ et graᵗ ͤ quã in
sines suos norit. p̾sertim tr̃i ab hac ap¬
pellatioĩs sue pauꝑtate intͣ. quã pͥmo
illi ꝯstitere prouerta. Nam an tenuis
a fonte assumptis poetaꝵ historicor
qz uirib pleno iam satis alueo fłi ͭ
cũ p̾ter rõem Recteloꝙͣudi nõ parũ.

Expanded text:
alienas occupaverunt. nam et illi declamare modo et scientiam declamandi ac facultatem tradere officii sui ducunt, idque intra deliberativas iudicialesque materias nam cetera ut professione sua minora despiciunt, et hi non satis credunt excepisse,rias, in quibus onus dicendi vel maximum est, irrumpunt. hinc ergo accidit, ut, quae alterius artis prima erant opera, facta sint alterius novissima, et aetas altioribus iam disciplinis debita in schola minore subsidat ac rhetoricen apud grammaticos exerceat. ita , quod est maxime ridiculum, non ante ad declamandi magistrum mittendus videtur puer quam declamare sciat. nos suum cuique professioni modum demus. et grammatice quam in fines suos norit, praesertim tantum ab hac appellationis suae paupertate, intra quam primi illi constitere, provecta; nam tenuis a fonte assumptis historicoralveo fluit, cum praeter rationem recte loquendi non parum
Abbreviated transcription (Latin):
se efferat in adolestente fecũditas.
Quapp̃. In pͥmis euitandꝰ et in
pneris pͥcipue magr̃ aridꝰ nõ minꝰ
⁊ꝙͣ teneris adħuc plantis siccum et
sme humore ullosolum. Inde siunt
Huiles statim et beꝰ. i̾ram spͥtãtes.
qui inchil supͣ. cothidianũ ẜmonẽ
actollere audeãt. Maties ilłis pro
sanitate. et iudicii loco ĩfirmitas
ost. Et dũ satis putãt bicõ carẽ
Q uare mͥ. ne maturitas qͥd ip̃a
festinet .nͨ. inusta in lacũ statim
austera sinit. Sic et ãnos ferẽt
et uetustate ꝓfuient le illad quid
qd ãmoneamꝰ indigͫ est. Ingẽĩa
ouoꝵ mimia ĩterim emẽdatiois
seuitate deffic̾e. Main et desperãt
et dolent et nouissime oderunt
et qdͥ maxĩe noceb. dũ oĩa timẽt
unchil conãt. Qd etiam Rusticis
notum est. qui frondib teneris
nõ prctant adhibendam eẽ falsã.
q̃ reformidare ferrũuident᷑. et
nond cicat̾iem pati possent. Iocũdꝰ
sRemedia q̃ aliqnͣ natura si asꝑa¬

Expanded text:
se efferat in adolescente fecunditas. se efferat in adolescente fecunditas. quapropter in primis evitandus et in pueris praecipue magister aridus, non minus quam teneris adhuc plantis siccum et sine humore ullo solum. inde fiunt humiles statim et velut terram spectantes, qui nihil supra cotidianum sermonem attollere audeant. macies illis pro sanitate et iudicii loco infirmitas est, et dum satis putant vitio carere, quare mihi ne maturitas quidem ipsa festinet, nec musta in lacu statim austera sint; sic et annos ferent et vetustate proficient. ne illud quidem quod admoneamus indignum est, ingenia puerorum nimia interim emendationis severitate deficere; nam et desperant et dolent et novissime oderunt et, quod maxime nocet, dum omnia timent, nihil conantur. quod etiam rusticis notum est, qui frondibus teneris non putant adhibendam esse falcem, quia reformidare ferrum videntur et nondum cicatricem pati posse. iucundus remedia, quae alioqui natura sunt asper
Abbreviated transcription (Latin):
indoles leta/ genosiq conatꝰ. et
uel pla iusto ꝯcipiẽs interim spẽ.
Nec unꝙͣ me ĩ huis distentꝭ ãnis
neras adhuc mẽtes more nitͥcũ
molliꝰ alant. et saciari uelut qͦs
Iocũdioris distipłie lacte patiãt᷑.
Exit illud planiꝰ interim corpꝰ
qd mox adulta etas adstͥngat.
hinc spes roboris. Maciem nãq
et infirmitatẽ in post̾m minai
solet ꝓtinꝰ om̃ib mẽbris expͦssꝰ
infans. Audeat hec etas plura
ilła nõ satis sicca interim ac seuã.
facile Remediũ ẽ bbertatẜistilia:
nulło labore unicũt᷑. Illa mͥ. in
puis natura mĩmũ spoidedit.
in 9ͣ. ĩgeniũ iudicio p̾simitur.
Materiam ẽẽ pͥmũ uolo. uel hm̃¬
danciorẽ atq ult. ꝙ oporteat fu¬
sam. Multũ inde decoquẽt ãni.
possit. et qd exculpi. Erit autẽ
s nõ abñcio tenuẽ nimium
laminã duxerimꝰ et quã cela¬
tura altior rumpat. Ad me de
hus etatib sentire minꝰ mirabr̃
qui ap̃ ciceronẽ legerit. Uolo enĩ

Expanded text:
laeta generosique conatus et vel plura iusto concipiens interim spiritus. nec unquam me in his discentis annis neras adhuc mentes more nutricum mollius alant et satiari velut quodam iucundioris disciplinae lacte patiantur. erit illud plenius interim corpus, quod mox adulta aetas astringat. hinc spes roboris. maciem namque et infirmitatem in posterum minari solet protinus omnibus membris expressus infans. audeat haec aetas plura illa non satis sicca interim ac severa. facile remedium est ubertati; sterilia nullo labore vincuntur. ilia mihi in pueris natura minimum spei dederit, in qua ingenium iudicio praesumitur. materiam esse primum volo vel abundantiorem atque ultra quam oporteat fusam. multum inde decoquent anni, possit et quod exsculpi; erit autem, si non ab initio tenuem nimium laminam duxerimus et quam caelatura altior rumpat. quod me de his aetatibus sentire minus mirabitur, qui apud Ciceronem legerit: volo enim
Abbreviated transcription (Latin):
Eilor quid persuasio
silentio transeunda ẽ.qͥ.
etiam cũ ydoneos Rethori pu̾os
emmẽtissimo credũt. s apud
m̃ores aliꝙͣdiu detineãt. Tãꝙͣ
instituendis artib magis sit
tum ad sustipiendas elemẽtoꝵ
molestias minꝰ suꝑba. Qua in
Remͥ. nõ atoitror din laborãd
utiostendam / ꝙͣti sit meliꝰ opti¬
inis imbui yͣta ineliciendis q̃¬

Expanded text:
lorum quidem persuasio silentio transeunda est, qui, etiam cum idoneos rhetori pueros eminentissimo credunt, sed apud minores aliquamdiu detinent, tanquam instituendis artibus magis sit tum ad suscipiendas elementorum molestias minus superba. qua in re mihi non arbitror diu laborandum, ut ostendam, quanto sit melius optimis imbui, quanta in eluendis q
Abbreviated transcription (Latin):
sũmã p̾stare abstinẽciã nisi dis¬
⁊cipline seiu̾tate ꝯueĩentiũ quoq ad se
mores adstuxeriti. Sumat ig.¬
⁊ añ omña pentis erga distipłos suos
añ. ac succede̾ se in eoꝵ locũ a qͥb
s̾. liberitradentur existimet ip̃e.
net hẽat uitia .n ͨ. ferat. nõ austi̾tas
eiꝰ tristis nõ dissoluta sit comitas.
ne iude adiũ. hunc ꝯtemptꝰ oriat᷑
plurimꝰ ei de hoẽsto at bono sermo¬
e sit nam quo sepiꝰ monuerit hoc
mulator Simplex in docendo. pa¬
tiens laboris Assiduus potiꝰ ꝙͣ ĩmo¬
dicur int̾rogantib patient᷑. at¬
ꝑtuntet᷑. ultro.In laudandis dis¬
cipło ꝓ dictiõib u . malignꝰ n.
effusus: qr res alta tediũ laboris.
altera seniritatẽ parit. In emã

Expanded text:
summam praestare abstinentiam, nisi dissummam praestare abstinentiam, nisi disciplinae severitate convenientium quoque ad se mores astrinxerit. sumat igitur ante omnia parentis erga discipulos suos animum, ac succedere se in eorum locum, a quibus sibi liberi tradantur, existimet. ipse nec habeat vitia nec ferat. non austeritas eius tristis, non dissoluta sit comitas, ne inde odium hinc contemptus oriatur. plurimus ei de honesto ac bono sermo sit; nam quo saepius monuerit, hoc mulator, simplex in docendo, patiens laboris, assiduus potius quam immodicus. interrogantibus libenter percontetur ultro. in laudandis discipulorum dictionibus nec malignus nec effusus, quia res altera taedium laboris, altera securitatem parit. in
Abbreviated transcription (Latin):
Neq erit uerend ne hiis pͥcepto¬
rib oneret᷑. puer. nõ enĩ crestit
s diuidit᷑: qui sub bno misteb̾at᷑.
labor. en erit sui quisqz oꝑis ma¬
hister utilior ꝙadhuq optinẽt
greci a latinis omissũ est. et fieri
uidet᷑ extusate. qr sũt qui labori
isti successerint.
ego cum ad eas in studiis
uires ꝑuenit puer. ut q̃
mente ꝯsequi possit. tradendꝰ eiꝰ
artis magris exit. qͦe in pͥmis
ĩppici mores oportebit. Qd ego
nõ idcirco potissiͫ in hac parte
tractare sum aggressus. qr nõ in
ceteris qͦ doctorib idem ħ exa¬
minand. ꝙͣdiligenti ͫ putem.
sicut testatꝰ sum libro pͥore. s ꝙ
magis nctͣiam eiꝰ Rei mentionẽ
facit etus ipã difentiũ. Nam et
adulti fere pin ad hos p̾ceptores
tranfferũt᷑. et ap̃ eos iuuenes etꝭ
facti ꝑseuerant. Ideoq maior ad¬
hibenda aͧya est utien teneriores
ãnos ab ñuria stĩtas dõcentis
tustodiat. et ferotõres a licencia
gͣuitas deterreat. Neq uero sat est

Expanded text:
ne binis praeceptoribus oneretur puer. non enim crescet sed dividetur, qui sub uno miscebatur, labor, et erit sui quisque operis magister utilior; quod adhuc obtinent Graeci, a Latinis omissum est, et fieri videtur excusate, quia sunt qui labori isti successerint.ergo cum ad eas in studiis vires pervenerit puer, ut, quae mente consequi possit, tradendus eius artis magistris erit; quorum in prinis inspici mores oportebit. quod ego non idcirco potissimum in hac parte tractare sum aggressus, quia non in ceteris quoque doctoribus idem hoc examinandum quam diligentissime putem, sicut testatus sum libro priore; sed quod magis necessariam eius rei mentionem facit aetas ipsa discentium. nam et adulti fere pueri ad hos praeceptores transferuntur et apud eos iuvenes etiam facti perseverant; ideoque maior adhibenda tum cura est, ut et teneriores annos ab iniuria sanctitas docentis custodiat et ferociores a licentia gravitas deterreat. neque vero sat est
Abbreviated transcription (Latin):
Reserãt. Licet eni satis erẽploꝵ¬
ad imitand̃ ex lectio ẽ subpeditet.
si modo recte sũt instititi ⁊ amãt
et uerent᷑: uix aut disti p̃t qnͣto
libenciꝰ imiitem᷑. eos quib fauemꝰ.
mĩme uero ꝑmittenda puis Ut
fit aput plerosq assurgẽdi exul¬
tandiq in laudando licen᷑.¶Mecꝭ
id se dixisse recte Qd ab eo ꝓͣbit :
credat:. Illa uero uitiosissima que
iam huartas uocat᷑ ĩ uicem qͣłi¬
acũqz laudandi tum est inde¬
cora et theatralis et seuere
nstitutis siolis aliẽa. tũ stu¬
dioꝵ ꝑniciosissima hostis. Suꝑ
exi. tam qui audiũt debent.
tam ip̃e qui d ͭ. Ita eñ probãda
aq improbanda disternent
si stillo facultas cõtinget. au-¬
ditione iudiciũ. At mĩt ꝓni
atq succinti ad om̃em claris-¬
ulam nõ exsurgũt modo. uer
etiam exciorũt. et cũ indecera
exultatiõe ꝯclamiãt. Id mictuũ
est. et ibi declamatioĩs fortuna.
laudent᷑ Ip̃i de illo male sen¬
siant. si se qͦͦ pceptores intente

Expanded text:
referant. licet enim satis exemplorad imitandum ex lectione suppeditet, si modo recte sunt instituti, et amant et verentur. vix autem dici potent, quanto libentius imitemur eos, quibus favemus. minime vero permittenda pueris, ut fit apud plerosque, adsurgendi exultandique in laudando licentia; quiid se dixisse recte, quod ab eo probabitur, credat. illa vero vitiosissima, quae iam humanitas vocatur, invicem qualiacunque laudandi, cum est indecora et theatralis et severe institutis scholis aliena, tum studiorum perniciosissima hostis. supeeri tam, qui audiunt, debent, quam ipse qui dicit; ita enim probanda atque improbanda discernet, si stilo facultas continget, auditione indicium. at nunc proni atque succincti ad omnem clausulam non exsurgunt modo uerum etiam excurrunt et cum indecora exultatione conclamant. id mutuum est et ibi declamationis fortuna. laudentur, ipsi de illo male sentiant. sed se quoque praeceptores intente
Abbreviated transcription (Latin):
ad momitiõe ẜerbi in meõria repo¬
mĩtur: Si aut̃ signũ naugatioĩs
ut anchora mificie ut aquid ex
locum bello. tum uẽstibulo qi assi¬
gnãt. scdm̃ puta artium tum in¬
plurma c̾cum eunt: nec cubituli
modo: aut hexedris. sed stratis etꝭ
similibusq per ordinẽ cõmittunt:
Hoc facto. cum est repetenda mẽoria.
incipiũt as iicio lota hec recensere.
et quod cuiq crediderunt. repostint᷑.
multa sint. quoꝵ menĩisse eporteat᷑.
fiunt singła cõnexa qued̾ cħoro. ne
errant coniugentes porib seguẽtia.
solo edistendi labore: Quod de domo
dixi. et inoperib publicis. et in itine
longo. ut uebium ambctu. et puturis
fieri potest. gtiam fingere has yma¬
gines licet. Opus est ergo locis. q̃

Expanded text:
admonitione verbi in memoriam repoadmonitione verbi in memoriam reponuntur. Sit autem signum navigationis ut ancora, militiae ut aliquid ex rimum sensum vestibulo quasi adsignant, secundum, puta, atrio, tum impluvia circumeunt, nec cubiculis modo aut exedris, sed statuis etiam similibusque per ordinem committunt. hoc facto, cum est repetenda memoria, incipiunt ab initio loca haec recensere, et quod cuique crediderunt reposcunt, uamlibet multa sint, quorum meminisse oporteat, fiunt singula conexa quodam choro, nec errant coniungentes prioribus consequentia solo ediscendi labore. quod de domo dixi, et in operibus publicis et in itinere longo et urbium ambitu et picturis fieri potest. etiam fingere sibi has imagines licet. opus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣꝙͣ michitotũ de Tyudaridis sabłosũ
uidet᷑. Neq onĩmo huiꝰ rei meminit
ũsꝙͣ pocta ip̃e profecto non taciturus de
Reuersi simiꝰ. non ip̃a agnostimꝰ tm̃.
sed etiã que infecerimꝰ reministut᷑
Personeq subeunt nõmĩꝙͣ tatite
quoq cogitatioes in mentẽ reu̾tunt᷑
¶Nata est igr ut inpli̾sq ars ab ex¬
perimẽto. leca discunt ꝙͣ maxĩe priti¬
osa. multa urietate signata: domũ
forte magnã. et in multos ded tam
recessus. In ea quidquid nobir̾e est. aĩo
diligenter affigitur. ut sine contac¬
tione. at mora. partes etus om̃is
cogitatio possit ꝑcurrere. Et pͥmus
hic laber est non herere in occursu
Plus enĩ ꝙͣ firma debet ẽẽ mẽoria:
que aliam mẽoriam adiuuet. Tam̃
q̃ scͥpscrunti. uel cogitatõe compleaũt᷑¬
et alio signo quo monẽatur. notant
qued esse. uel nota ex retota potest:
utide nauigatõe.milicia. uel ex ꝟbo
aliquo. Nam etiam excidẽtes ũnius

Expanded text:
quanquam mihi totum de Tyndaridis fabulosum quanquam mihi totum de Tyndaridis fabulosum videtur, neque omnino huius rei meminit usquam poeta ipse, profecto non taciturus de reversi sumus, non ipsa agnoscimus tantum, sed etiam, quae in his fecerimus, reminiscimur personaeque subeunt, nonnunquam tacitae quoque cogitationes in mentem revertuntur. nata est igitur, ut in plerisque, ars ab experimento. loca deligunt quam maxime spatiosa, multa varietate signata, domum forte magnam et in multos diductam recessus. in ea quidquid notabile est, animo diligenter adfigunt, ut sine cunctatione ac mora partes eius omnes cogitatio possit percurrere. et primus hic labor est non haerere in occursu; plus enim quam firma debet esse memoria, quae aliam memoriam adiuvet. tum , quae scripserunt vel cogitatione complexi sunt, aliquo signo, quo moneantur, notant; quod esse vel ex re tota potest, ut de navigatione, militia, vel ex verbo aliquo; nam etiam excidentes unius
Abbreviated transcription (Latin):
cio est exitus. ꝙ eum duo Iunenes equis
aduecti desiderare maiorẽ in modũ
dicefatur. Et illos quid nõ iuenit:
ilłud supra contenta cõcurruit. atq
ita confudit. ut non ora modo oppres¬
sorum.set mẽbra etiom̃ia reqͥrentes
ad sepulturam ꝓpinqui nuilła nota
possent discernere: Tum Dimomides
dicitur memor ordine quo quisq dis¬
cubuerat. corꝑa siris reddidisse. Est
aũt magna int̾ auctores dissentio.
Gt aucone caristio. an seocrati. an algta¬
tharcho. an Ecope stͥptum sit id carm̃
et pharsali fuerit hec donnus. ut ip̃e
quod loco significare Stimonides uidet᷑.
Atq apohodorus Erastothenes. et Eu¬
phorion. et lariseus Curyphilus tradi¬
derum an c̃ranone uit appsłas Casti¬
machus. quẽ secutus Cicero hãc famã
ladius fudit: Scepani nebilem tessalũ
periisse in eo cõuuro constat. Adicit᷑ͫ
sororis filius. pirtant et ortos plosq
ab illo Scopha. qui maiore etate fuerͭ

Expanded text:
tio est excitus, quod eum duo iuvenes equis tio est excitus, quod eum duo iuvenes equis advecti desiderare maiorem in modum dicebantur. et illos quidem non invenit, illud supra convivas corruit atque ita confudit, ut non ora modo oppressorum, sed membra etiam omnia requirentes ad sepulturam propinqui nulla nota possent discernere. tum Simonides dicitur memor ordinis, quo quisque discubuerat, corpora suis reddidisse. est autem magna inter auctores dissensio, Glaucone Carystio an Leocrati an Agatharcho an Scopae scriptum sit id carmen; et Pharsali fuerit haec domus, ut ipse quodam loco significare Simonides videtur utque Apollodorus et Eratosthenes et Euphorion et Larissaeus Eurypylus tradiderunt, an Crannone, ut Apollas Callimachus, quam secutus Cicero hanc famam latius fudit. scopam nobilem Thessalum periisse in eo convivio constat; adiicitur sororis eius filius; putant et ortos plerosque ab alio Scopa, qui maior aetate fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nic̃tum est. subesse artem aliquã. Inu̾a¬
riq ratiõe natiam. Cum idem docti
obstare mẽorie usum litteraꝵ. uidel ꝙ
dire desimmꝰ et ip̃a securitate dñnictimꝰ¬
¶ Nec dubium est quin plurimũ in hac
parte ualeat mentis intentio. et uelut
aties luminũ a proppectu reꝵ qͣs intue̾t᷑.
non auersa. Unde accidit. ait que ꝑ ples
dies scriluimꝰ edicendi causa. coritatãe
ipsa cõtineat. ¶ Artem autẽ mẽoriẽ
pͥmus ostendisse dicit᷑. Simonides. cinꝰ
bulgata fabula est: Cum pugilicoro¬
nato carmen quale componi bito¬
ribus solet. mercede patta. stͥpsisseti
Ab̾negatam ei pectume partẽ. ꝙ de
more poetis freꝙͣntissimio digressus
in laudes castoris. et polucis goierat:
Quap̃p̃. partes ab̾. iis petere quoꝵ sct̃a
celebrasset. iubebat ᷑ et ꝑsoluep ͭ it tra¬
ditum est. Nam cum essit grandecõui¬
uium in honorẽ eiusd̾ bntorie. atq
adhibitus eidem cene Simonides: nun¬

Expanded text:
mentum est subesse artem aliquam iuvamentum est subesse artem aliquam iuvarique ratione naturae, cum idem docti obstare memoriae usum litterarum, videlicdire desinimus et ipsa securitate dimittimus. nec dubium est quin plurimum in hac parte valeat mentis intentio et velut acies luminum a prospectu rerum, quas intuetur, non aversa. unde accidit, ut quae per plures dies scribimus ediscendi causa, cogitatione ipsa contineamus. artem autem memoriae primus ostendisse dicitur Simonides. cuius vulgata fabula est: cum pugili coronato carmen, quale componi victoribus solet, mercede pacta scripsisset, abnegatam ei pecuniae partem, quod more poetis frequentissimo digressus in laudes Castoris ac Pollucis exierat. quapropter partem ab iis petere, quorum facta celebrasset, iubebatur. et persolverunt, ut traditum est. nam cum esset grande convivium in honorem eiusdem victoriae atque adhibitus ei cenae Simonides, nun
Abbreviated transcription (Latin):
in grris aniniloꝵ signa fruent᷑. existi¬
mant. Neq ero tam eredulus. ut quasi
tante ex interualło repetitas reddere
se ⁊ offerre: nec tantũ reqͥrentib. sed
ctia sponte interim. nec uigilantib.
s etiam quiete compoitis. magis caꝵ
illa qͦ aĩalia que carere intellemi uide¬
nius. meminep ͭ et agnoscũt: et qͣms
longo itinere diducta ad assuetas sibi
edes reuertunt᷑ Quid non heci uarietas
mira est: excidere proxĩa. uetã inherẽ.
hester noꝵ ĩ mẽores: acta puericie recor¬
dari. Qund ꝙ queda requisita seoccul¬
tarnt. et ead forte succurrũt n ͨ. manet
semꝑ mẽoria. s aliq̃ñ etiam reddit.
duruitas illa insi in hoc luẽ orãdi
extuliss. Non em̃ repmodo. sretiam
berhep ordinẽ prestat uec ea paitacõtex.
sed dirrati ꝓpe in infinitũ etrin longissis
actonib prnis audiendi patiẽcia. ꝙͣ
mẽorie fides defficit. Quod et ip̃m argu¬

Expanded text:
in ceris anulorum signa serventur, existiin ceris anulorum signa serventur, existimant. neque ero tam credulus, ut, qui tanto ex intervallo repetitas reddere se et offerre, nec tantum requirentibus sed etiam sponte interim, nec vigilantibus sed etiam quiete compositis: eo magis, quod illa quoque animalia, quae carere intellectu videntur, meminerunt et agnoscunt et quamlibet longo itinere deducta ad adsuetas sibi sedes revertuntur. quid ? non haec varietas mira est, excidere proxima, vetera inhaerere? hesternorum immemores acta pueritiae recordari? quid quod quaedam requisita se occultant et eadem forte succurrunt? nec manet semper memoria, sed aliquando etiam redit? divinitas illa, nisi in hoc lumen vim orandi extulisset. non enim rerum modo sed etiam verborum ordinem praestat, nec ea pauca contexit, sed durat prope in infinitum, et in longissimis actionibus prius audiendi patientia quam memoriae fides deficit. quod et ipsum argu
Abbreviated transcription (Latin):
quasq in promptu semꝑhabere debet
orator. Eadez illa uis presentat. Neq ĩne¬
rito thesaurus elaꝙͣncie dicit᷑ sed non
firme tm cõtinere. uẽrũ etiam cito ꝑcipere
multa acturos oportet: nẽc questripsatis
mode iterata lettione complecti. s ĩcogita¬
tis quoq rerũ. ac uerboꝵ contextũ sequi.
et que sunt aduersa parte dicta memĩisse:
uec uriq ea quo ditta sunt ordĩe refuarre.
sed opertinis socis ponere. Qund extrãlis
oratio necialio michi didet᷑ . mentis bigere
constare. Nam dun aũadicimꝰ q̃ di turi
sumus intuenda sũt: ita cũ semꝑ cogita .
utrra id quod est. longiꝰ querit. quidquid
interin reperit. quedͦ. aput mẽoriã
deponit. Quod illa qͣi qued̃ ꝓuedia manꝰ
acceptũ ab̾ intentione. tradit elocitioi.¬
¶ Non arbitror autẽ michi in hot ñno¬
randum quidꝙͥ mẽoria faciat. ꝙͣꝙͣ pliq¬
impͥmi quid̃ uestigia nr̃o aĩmo belut

Expanded text:
quasque in promptu semper habere debet quasque in promptu semper habere debet orator, eadem illa vis praesentat. neque immerito thesaurus hic eloquentiae dicitur. sed non firme tantum continere, verum etiam cito percipere multa acturos oportet, nec quae scripseris modo iterata lectione complecti, sed in cogitatis quoque rerum ac verborum contextum sequi, et quae sint ab adversa parte dicta meminisse, nec utique ea, quo dicta sunt ordine, refutare, sed opportunis locis ponere. quid ? extemporalis oratio non alio mihi videtur mentis vigore constare. nam dum alia dicimus, quae dicturi sumus intuenda sunt. ita , cum semper cogitatio ultra eat, id quod est longius quaerit, quidquid autem repperit quodam modo apud memoriam deponit; quod illa quasi media quaedam manus acceptum ab inventione tradit elocutioni. non arbitror autem mihi in hoc immorandum, quid sit quod memoriam faciat, qimprimi quaedam vestigia animo, velut