comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oporadm̃ exauis etenĩmanus dñierat cũillo Aꝗagna
operaeñi ex quisita in om̃s uoluntatesenis : eccocnimunã ⁊a¬
eb arnaẽ silentiũ nonipsitanta ũ datur ad penã incredultas
susignũ credendipraficit sed &cũ aufertur oñs iucinoses
puraculo actimare stupe facit : Omã circũquaq montana
famaxatipraph&ȩ ꝑfundit : omnes qui audire poterant as
ꝑquirendũ diligentius pueriquinatus est modũ statum quis
tus est spũ scõ & proph&a uitdicens. benedictus dñs dr̃is¬
rahel quia usitauit & fecit redemptionẽ plebis sude
uanta supenni muneris ẽ largitas si prompta ad accipi¬
endũ nrãe fideisitpi&as : eccelo quela quae solaest abli¬
tadiffidenti: cũ spũ proph&iae est restituta credenti : Tuistuu
si uenditã subpeccato unicifilii suis anguiner edemit : Quodꝙ
beatus ⁊ acharias proxime faciendo cognouerat : ꝓphaida
more quasi iam factũ narrat : & notandũ quoduisitas se &
redemis seplebemsuã dicitur .n quiaueniens hanciuidelita

Expanded text:
at cum illo. Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus. Ecce enim unum Zachariae silentium, non ipsi tantum cui datur ad poenam incredulitatis et signum credendi proficit, sed et cum aufertur, omnes vicinos ejus miraculo ac timore stupefacit, omnia circumquaque montana fama nati prophetae perfundit, omnes qui audire poterant, ad perquirendum diligentius pueri qui natus est modum statumque tus est Spiritu sancto, et prophetavit dicens: Benedictus DIsrael, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Quanta superni muneris est largitas, si prompta ad accipiendum nostrae fidei sit pietas. Ecce loquela quae sola est ablata diffidenti, cum spiritu prophetiae est restituta credenti. Visitavitasi vendita sub peccato, unici filii sui sanguine redemit. Quod quia beatus Zacharias proxime faciendum cognoverat, prophetico more quasi jam factum narrat. Et notandum quod visitasse et redemisse plebem suam dicitur, non quia videlicet hanc veniens
Abbreviated transcription (Latin):
us mentẽ lacerant: & cumusque ad peccatum ꝑtrahunt quasi
cto uulner ecruentant: quas bene in hocloco alio euuangelis
ante. nequaquam dñs diuitias sed fallaces diuitias appellat

Expanded text:
onibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi onibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant, quas bene in hoc loco, alio Evangelista testante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat
Abbreviated transcription (Latin):
posam & inspinis ut dñs exponit seminantur : hiqui auditi
lem uerbi & utilitatẽ ꝓbant & desideriugustant sed neadid
probant ꝑueniant huius uitae eos uel aduersa terrendo
perablandiendo r&ardant: contraqueutraq dampna
i quod acceperat tutari curabat quiait: perarma iustinȩ
tris & asinistris ꝑgloriam & ignobilitatem ꝑ infamiam
nam famam ut seductores & ueraces: hisergo tribus terrae
ibus sclto omnes qui uerbum auditum non faciunt es sedesignatos
us omnibus qui semen acceptum seruat terrabonaest: excipi
sane iudei & gentiles quine audirequidem merentur: quod
en inspinis caecidit hi sunt qui audierunt & sollicitu¬
bus & diuiciis & uoluptatibus uite euntes suffocantu
ireferum fructum Airum quomododñs spi¬
diuitias haterp̃tatus sit: I cum illipugnant iste
tentꝰ: & tamenspinae sunt quia cogitationũ suarũ puncti¬

Expanded text:
petrosa et in spinis, ut Dominus exponit, seminantur, hi qui auditum petrosa et in spinis, ut Dominus exponit, seminantur, hi qui auditum quidem verbi et utilitatem probant, et desiderium gustant, sed ne ad id quod probant perveniant, hujus vitae eos vel adversa terrendo, vel prospera blandiendo retardant, contraque utraque damna semen quod acceperat tutari curabat, qui ait: Per arma justitiae a tris et a sinistris; per gloriam, et ignobilitatem, per infamiam, et bonam famam, ut seductores, et veraces . His ergo tribus terrae generibus, scito omnes qui verbum auditum non faciunt, esse designatos. A quibus omnibus, qui semen acceptum servat, terra bona est. Excipiuntur sane Judaei et gentiles, qui ne audire quidem merentur. Quod autem in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt, et sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae eirum quomodo Dominus spidivitias interpretatus sit, cum illae pungant, istae delectant. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum puncti
Abbreviated transcription (Latin):
se saluatorem sedut marcus ait : cumes s& singula
interrogauerunt eum hi quicum eo erant duõ decim par
& dicebateis. uobis datum est nos sem ysterium regnidia¬
audientes non intellegant:¬
Uarcus ita dicit
uissima mysteriorum regnidĩ : Nam qui ad propinquant peds
diunt & enigmate : qui clausis sensibus cordibus neq intrare ne
curant cognoscere ueritatem : obliti dominicȩ p̃ceptionis qus
b& aures audiendi audiat: qui autem secus uiam hi sums
audiunt. deindeuenit diabolus & tollit uerbũ deca
eorũ nec redentes saluifiant:
ehoc semine mas
ita scribit: hi autem sunt quicircauiã
ubi seminatur uo
& cum audierint confestim uenit satanas & aufert: mad
apit: ex quo manifeste do c&tur eos circauiam seminatos qui
Suim quod audiunit null a fide nullo intellectu nullas altim
pmante sitilitatis occasione ꝑcipere dignantur: porrosuꝑ

Expanded text:
errogasse Salvatorem, sed ut Marcus ait: Cum esset singularis, errogasse Salvatorem, sed ut Marcus ait: Cum esset singularis, interrogaverunt eum, hi qui cum eo erant duodecim, parabolam, et dicebat eis: Vobis datum est; nosse mysterium regni Deaudientes non intelligantarcus ita dicit:novissima mysteriorum regni Dei. Nam qui appropinquant pedibus ejus, in aenigmate, qui clausis sensibus cordis, neque intrare, neque curant cognoscere veritatem, obliti dominicae praeceptionis: Qui habet aures audiendi, audiat . Qui autem secus viam, hi sunt qui audiunt. Deinde venit diabolus, et tollit verbum de corde eorum, ne credentes salviDe hoc semine Marcus ita scribit: Hi autem sunt qui circa viam, ubi seminatur verbum, et cum audierint confestim Satanas aufert . Matthigit, venit malus, et rapit , ex quo manifeste docetur eos circa viam seminatos, qui verbum, quod audiunt, nulla fide, nullo intellectu, nulla saltem tentante utilitatis occasione percipere dignantur. Porro super
Abbreviated transcription (Latin):
& amorseruari proximi iub&ur : amorquippedĩ : ad contem¬
platiuam : amoruero proximi ꝑtin& ad actiuam: denarius
autem numerus per sem& ipsũm ultiplicatus. incenten arium
surgit : underecte perdenten arium magnaꝑ fectio desig¬
natur : sicut deillo qui sua prodño terraena relinquit. dicit᷑:¬
centuplũ accipi&. & uitam a & ernã possidebit : quia quisquis
prodi nomine temporalia atq terraena contempnit. & hic
perfectionẽmentis recipit utiam eanon app&at quaeo¬
tempnit : & insequenti scło ad a &ernã unaegloriam pu
terraergobona fructu centuplo fecundatur quando
docile uir tutũ spiritalium perfectionedonatur: hae
cens clamabat. qui hab& aures audiendi audiat.
uotiens haec ad monitiuncula uel in euuangelio uꝰ
Capocalipsi iohannis interponitur misticumo
quod dicitur quaerendumq a nobis intentius ostendis
Inter rogabant eum discipuli eius quae e& haec pard
emoput& finitamox parabola discipulos haec bñ¬

Expanded text:
 amor servari proximi jubetur. Amor quippe Dei, ad contemplativam, amor vero proximi pertinet ad activam. Denarius autem numerus per semetipsum mutiplicatus, in centenarium surgit. Unde recte per centenarium magna perfectio designatur, sicut de illo qui sua pro Domino terrena relinquitCentuplum accipiet et vitam aeternam possidebit . Quia quisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternam vitae gloriam pervenit. Terra ergo bona fructu centuplo fecundatur, quando cor docile virtutum spiritalium perfectione donatur. Haec dicens, clamabat: Qui habet aures audiendi audiat. Quoties haec admonitiuncula vel in Evangelio vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse quod dicitur, quaerendumque a nobis intentius ostenditur. Interrogabant autem eum discipuli ejus, quae esset haec parabola. emo putet finita mox parabola discipulos haec int
Abbreviated transcription (Latin):
ut figurate seloqui innotescer & rerun
significationes in his &iam quaeper sem & ipsum uoluit expla
docer& essequaerendas : sed siqui a semen quod uerbumd se
aperuit : satorem quaem nob̵ quaerendũ reliquit nullũn
quam filiũ dĩ intellegere possumus qui exiit semin ar esemeno
quia desinupatris quacre a turae nonerat accessus egredd
ad hocuenit inmundum ut testimonium perhiber& ueritan
unde bene iuxit euuangelistas alios hancparabolã dicius
dedomo exisse : mare adisse nauem conscendis se ꝑ hib&ur
samnimirum situ corporis quod processu sermonis isinuas
& dumseminat aliud caecidit secusuiam & conculcatũ¬

Expanded text:
ut figurate se loqui innotesceret, rerumque significationes in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare, doceret esse quaerendas. Sed quia semen, quod verbum Dei  Dominus aperuit, satorem quem nobis quaerendum reliquit, nullum melius quam Filium Dei intelligere possumus, qui exiit seminare semen suum, quia de sinu Patris, quo creaturae non erat accessus, egrediens, ad hoc venit in mundum ut testimonium perhiberet veritati. Unde bene juxta evangelistas alios hanc parabolam dicturus, de domo exisse, mare adisse, navem conscendisse perhibetur, ipsum nimirum situ corporis quod processu sermonis insinuans. Et dum seminat, aliud cecidit secus viam, et conculcatu
Abbreviated transcription (Latin):
egtidesis dereliquit ꝑstringendasunt brcurteni Semenađe
setus uaon daeudnt: duplici lesura disperiit. & auiantib salic&
onculuatum & auolucribus raptum uia estergocor sedulo
orum cogitationum transitu atritum : atq arefaction
lerbise men exciper& hacgerminare sufficiat: atq ideo

Expanded text:
entiae dereliquit, perstringenda sunt breviter. Semen quod secus viam cecidit, duplici laesura disperiit, et a viantibus scilicet conculcatum, et a volucribus raptum. Via est ergo cor, sedulo malarum cogitationum transitu attritum atque arefactum, ne verbi semen excipere ac germinare su
Abbreviated transcription (Latin):
murabant pharisaei & scribae dicentes. quia hic peccato¬
res recipit & manducat cumillis:
uia non solũ iustus
pecareꝑ inhertiamsol& sed& pecca¬
tor resipiscere
sollertiã potest : postquamsal in fatuatumforas mitti
deuere narratum est : mox poenitentũ choors intus ad missa
describitur : quiad audiendũ dĩ uerbum ad propinquantes non
sdlum ad conloquendũ sed &iam ad conuescendũ recepti sunt:
quodudentes pharis aei dedignatisunt : quia uera iustia con¬
passionem hab& : falsa iustitia de dignationẽ : quamuis & iusti
bleant rectepeccatoribus indignari : sed aliud est quod agit᷑
sho suꝑbiae: alud quod ⁊elo disciplinȩ : sedqui ȩgrierant
tacut aeis gossseessen escirent quatinus quoderant agnosa
raerestis eos medicus blandis fomentis curot beniglai esea

Expanded text:
quia hic peccatores recipit et manducat cum illis. Quia non solum justus peccare per inertiam, sed et peccator resipiscere per solertiam potest, postquam sal infatuatum foras mitti debere narratum est, mox poenitentum cohors intus admissa describisolum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt, quia vera justitia compassionem habet, et falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typo superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Sed qui aegri erant, ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum pa
Abbreviated transcription (Latin):
fliuas apserorump̃sidia nonbabebant : & ornatieron
fduis obseruationibus phariscorum reuertitur ueu
boluss ei septinariosibi numero daemonum additolu
gspto posses sifuerant. ante legis notitiam quia aludsi
uenturum noncredere. aliud eum non suscepis sequiuns
Septenarium autem numerum adiunctum diabulo ud
propter sabbatum intellege : uel propter numerum hssi
quideradice conscendit septem sp̃s uirtutum descendos tae
rantur: ita & bȩcontraria uitiorũ numerus indiabolotas¬
secratus sit Factum est autem cum haecdicer& ex
tollens uocẽ  quaedã mulier d&xurba dixitilli bei¬
tus uenter quitepor tauit & ubera quae suxisti
A
scribis & pharisaeis dñm temptantibus simul & ble¬
phemantibus tanta eius in carnationem p̃omnib sinceritar
cognoscit : tanta fidutia confit&ur ut & p̃sentium ꝓcerun
calumniag Q& futurorum con¬
fundat her&icorum perfidiam: nam sicut tunc uidaer sã¬

Expanded text:
i et angelorum praesidia non habebant, et ornati erant superfluis observationibus pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito, hesum, quam in Aegypto possessi fuerant ante legis notitiam, quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium autem numerum adjunctum diabolo, vel propter Sabbatum intellige, vel propter numerum Spiriqui de radice conscerantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est tollens uocem quaedam mulier de turba dixit illi: beatus uenter, qui te portauit, et ubera, quae suxisti. at Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sa
Abbreviated transcription (Latin):
ilinium agriculture profurum quod uiuacibus glebis inmixtũ
onfo&are semina frugum sed extingueresol& : sic omnis qui post
enitionem ueritatis reroredit : neque ipsefructũ bonioperis
ꝓrre neque alios excolere ual&: sedforas mittendus. Hocest
beclesiae est unitate secernendus : ut iuxta p̃missã parabolã
ridentes eum inimicidicant : quia hic ophomo coepit ȩdificare
inom potuit consum mare : & ideo multum utilis ex hortatio sub¬
fertur cum dicitur: quihab& aures audiendi: audiat:
dest quihab& aures intellegentiae quidĩ uerbum ꝑcipere
possit non contempnat sed audiat: oboediendo uidelic& &
faciendo quaedidicit. Nonenim auditor obliuiosus sed factor
operis: hic beatus infacto suo erit Irant autẽ ad ꝓpinquan

Expanded text:
ilinium agriculturae profuturum, quod vivacibus licet glebis immistum ilinium agriculturae profuturum, quod vivacibus licet glebis immistum non fetare semina frugum, sed exstinguere solet, sic omnis qui post agnitionem veritatis retro redit, neque ipse fructum boni operis ferre, neque alios excolere valet, sed foras mittendus, hoc est ab Ecclesiae est unitate secernendus, ut, juxta praemissam parabolam, irridentes eum inimici, dicant quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare. Et ideo multum utilis exhortatio subinfertur, cum dicitur: Qui habet aures audiendi audiat. Id est, qui habet aures intelligentiae, quibus Dei verbum percipere possit, non contemnat, sed audiat, obediendo videlicet et faciendo quae didicit. Non enim auditor obliviosus, sed factor operis hic beatus in facto suo erit. Amen. CAPUT XV. Eran
Abbreviated transcription (Latin):
se des iom p̃ceperates se consumandam: bonum quipsca
di uerbum audirefrequentius : sale sa plentire sumtis
dis archana condiri immo ipsumcum aplis sal terreties
idesteorum quoq qui adhuc terraena sapiunt imbuents
mentibus sufficere : At siquis semelcondimento uriuenes
iuminatus ad a postasiam redierit : quo alio doctre cors¬
tahac quod quidam sapiens ait : quis med&ur incantatos
serpentepcusso : quasententia iudȩ scariothis sociosips
aesignari non i merito credatur quifilargiria uictus
gradum a postolatus prodere & dñm tradere n dibitaud
que inter ram neque insterquiliniũ utileẽ sed forasmitt&:
scut sal in fatuatũ cum ad condiendoscibos carnesq siccandas
ualere desierit : nullo iamusui aptumerit : neque enĩ interram
dcest cuius iniectu germinare prohib&ur : neque enĩ inster¬

Expanded text:
sed etiam praeceperat esse consummandam. Bonum quippe est sed etiam praeceperat esse consummandam. Bonum quippe est Dei verbum audire, frequentius sale sapientiae spiritalis cordis arcana condire, imo ipsum cum apostolis sal terrae fieri, id est, eorum quoque qui adhuc terrena sapiunt imbuendis mentibus sufficere. At si quis semel condimento veritatis illuminatus ad apostasiam redierit, quo alio doctore corr abjecit? Juxta hoc quod quidam sapiens ait: Quis medebitur incantatori a serpente percusso ? Qua sententia Judae Iscariot socios ipsumque designari non immerito credatur qui philargyria victus et gradum apostolatus prodere et Dominum tradere non dubitavit. Neque in terram, neque in sterquilinium utile est, sed foras mittetur. Sicut sal infatuatum cum ad condiendos cibos carnesque siccandas valere desierit, nullo jam usui aptum erit neque enim in terram utile est, cujus injectu germinare prohibetur, neque in sterqu
Abbreviated transcription (Latin):
ea quae pacis sunt: longe enim essedicitur quia ad huc praesens
ꝑ iudicium non uid&ur : mittamus legationem lacrimas nr̃as :
mit tamus miseri cordiae opera : mactemus in araeius hostias
placationis : haecestnrã legatio quaeregem uenientẽ placat :
sicergo omnis ex uobis quinon renuntiat omnib: quȩ pos¬
sid& : non potest m̃s es sediscipulus :  Nanifes tissime
dñsbac conclusione doc& : quid sit ae oi sicareturremł
cũ regefortiore facerepacem suum uidelic& esse discipulũ :¬
ppao nreautem sumptus adꝑficiendam turrẽ : & mit teo
side renduempus oporta ut non nos impediat abadusi
omnibus uerelinquere omnia paucorume nim ꝑfectn
ralei inusu: adernom indesiderio : sic terrenagerere
tamen totamento adcaelestia tendent: bonumest srss
respsel quoq euanuerit. inquo condi&urie asupso
respiei ubiturrem urtutũ non solũ inchoAd

Expanded text:
ea quae pacis sunt. Longe enim esse dicitur, quia adhuc praesens ea quae pacis sunt. Longe enim esse dicitur, quia adhuc praesens per judicium non videtur. Mittamus legationem lacrymas nostras, mittamus misericordiae opera, mactemus in ara ejus hostias placationis. Haec est nostra legatio, quae Regem venientem placat. Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Manifestissime Dominus hac conclusione docet quid sit aedificare turrem, vel cum rege fortiore facere pacem: suum videlicet esse discipulum; peparare autem sumptus ad perficiendam turrem, et mittere possidere ad tempus oportet, ut non nos impediat ab aeteromnibus et relinquere omnia; paucorum enim perfectporalem in usu, aeternam in desiderio; sic terrena gerere, ut tamen tota mente ad coelestia tendant. Bonum est sal: Si autem sal quoque evanuerit, in quo condietur? Ad superiora respicit, ubi turrem virtutum non solum inchoandam,
Abbreviated transcription (Latin):
mimis. maiora pensentur. Namsequitur : aut quis rex iturus
mit terebellum aduersus alium regem: nonne sedens
ius cogitat sipos sit cum decẽ milibus occurrere ei qui¬
uigintimilibus uenit adse : alioquin adhuc illo longe
ente legationẽ mit tens rogatea quae pacis sunt:
ex contru regem ex ȩquo uenit ad proelium : & tamen
siseꝑ pendit non possesufficere legationem mittit : & ea
quaepacis sunt postulat: quibus ergonos lacrimis spe¬
are ueniam debemus : qui in illo tremendo ex amine cum
egenr̃o ex aequo adiudicium nonuenimus : quos nimirũ con¬
itio infirmitatis & causa inferiores exhib&: sed fortasseiã
nalioperis culpas abscidimus : iampraua queq: exterius decli¬
namus : numquid adreddendam rationem cogitationis nrãe
sufficimus : cum duploergo exercitu contra simblum uenit : qui
nos ux in solo opere p̃paratos simul deopere & cogitatione dis¬
citit : & ideodum adhuc longeest legationẽ mittamus rogamꝰ

Expanded text:
minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversum alium regem, non sedens prius cogitat, si posset cum decem milcum viginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa, inferiores exhibet? Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos vix in solo opere praeparatos simul de opere et cogitatione discutit. Et ideo dum adhuc longe est, legationem mittamus, rogemus
Abbreviated transcription (Latin):
quiturrres edficat prius aed ficu sumptus panie: suei
de ta ebsei dedificium distat qued to raonum aedfica
pensas co ligendo constriutur caeleste. uure a afiosa e
brrporsas aisper gendo: adillud sumptus Etamus astuu
posuerit fun dlamentũ & non poterat ꝑficerp omnesui
udoruit picipiant in luderee dicentes qui siihos qi
coeputae tlificare & non potuit consumm a nia hiehons
Qui
ae ta pauliuo cem spectaculũ factisumus mundo Q
angelis & hominibus: & inomne quodagimus considoraren
cultss a duersarios nr̃os debemus : qui sompernrosispenbis ui
intabmsi semper ex nro defectu gratulantur. quos ꝓplli
intuensait d smneus inte confido nonerubescam neq nr ult
e inimicimei : in bonis enĩ operibus intenti nisi contramalig¬
s sp̃s sollicite uigilemus : ipsos inrisores patimur quos ad malũ
uasores habemus : sed quia de construendo aedificio comparatio
taest : nunc exminori ad mauis similitudo subditur : ut exreb:

Expanded text:
Qui turrem aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste autem aedificium expensas dispergendo ad illud sumptus facimus, si nposuerit fundamentum, et non poterit perficere, omnes qui viderint, incipiant illudere ei, dicentes: Quicoepit aedificare et non potui consummare. Quia, juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus. Et in omni quod agimus considerare occultos adversarios nostros debemus, qui semper nostris operibus intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum uasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus
Abbreviated transcription (Latin):
caelorum : tuncerit tibi gloria coramsimul discũbentib
ulchredicitur tunc erit gloria : nenunc quaerere inci¬
piens quod tibi seruatur infine: quia sicut salomon ait.
hereditas ad quã festinatur in principio : in nouissimobene¬
dictionecarebit: potest autem & in hac uita intellegi qui
in nouissimo loco retumbens inuenitur dñoueniente subliat᷑
quia cotidie dñs suas nuptias intrat: cotidiemores sedes ha¬
bitus conuiuantium diiudicat : & superbos despiciens humi¬
lib saepe tanta sui sp̃s munera p̃stat : ut eos merito simul
aistunbeoam hoe stinfide quiescentum coaus undo
namratione glorficor staponso maue toros sus loudo¬
nem prosis cardis ns urihi autom ninis honor sficaticat

Expanded text:
coelorum . Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. coelorum . Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. Pulchre dicitur: Tunc erit tibi gloria, ne nunc quaerere incipias quod tibi servatur in fine; quia, sicut Salomon ait, Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Potest autem et in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus: quia quotidie Dominus suas nuptias intrat, bitus convivantium dijudicat, et superbos despiciens humilibus saepe tanta sui spiritus munera praestat, ut eos merito simul discumbentium, hoc est, in fide quiescentium coetus unanimi admiratione glorificet, stupensque, in auctoris sui laudationem prosiliat, dicens: Mihi au
Abbreviated transcription (Latin):
uite & illum uocauit dicat tibi. dahuic locum. & tunc
scipias cum rubare nouis simum locumtenere :¬
onoratiori post inuitato locumdatille. quidelonge
Isuae conuersationis confidentia securior factus : cita
lorum quise inxp̃o secuti sunt agilitate p̃itur: & cũ rubori
puis simũ locum ten& : quando dealiis meliora cognoscens
uic quid desua operatione celsum sentiebat. humiliat: dicens
uimproph&a: egens sum ego & in laboribus aiuuentutemea
xaltatus aut̃ humiliatus sum & confusus sec¬
ueris uaderecumbe in nouis simoloco:
uanto mag¬
uses inquit: humiliate in omnibus:
& psalmista
loriatur: humiliatus sumusquequaq: dñe uiuificame se¬
undũ uerbũ tuũ: manifeste significans ita se ah̃o posse
cumuenerit quite inuit auit dicat tibi. amice ascende
superius UPeniens dñs quem humilẽ inuenerit amici po¬
mine beati Uficans superius ascendere p̃cipi& : quicumq
enmm humiliaueritse sicut paruulus: hic est maior in regno

Expanded text:
i et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui, de longae suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum ueris, vade, recumbe in novissimo loco. Quanto magnus es, inquit, humilia te in omnibus  Psalmista gloriatur: Humiliatus sum usquequaque, Domine, vivifica me secundum verbum tuum . Manifeste significans ita se a Domino posse cum venerit qui te invitavit, dicat tibi: Amice, ascende superius. Veniens Dominus quem humilem invenerit, amici nomine beatificans, superius ascendere praecipiet. Quicunque enim humiliaverit se sicut parvulus, hic est major in regno
Abbreviated transcription (Latin):
huius uitae neces saria de sint : quin&icmpos sessa ꝓpĩ
elemosynã uendite : quod tunc dignefit quando quis semed
pro dño suis omnibus sp̃tis nihil ominus posthaecl abore me¬
nuũ unde & uictum transigere & elemosynãdare quȩat
operatur : undegloriatur cpłsdicens argentũ . aut aurum
aut uestem nullius concupiui ipsiscitis: quõ ad ea quaemihi opis
erant & his quimetum sint minis trauerunt manus ste omũ¬
ondiuobis qũo sic laborantes oporte suscipore in firmos

Expanded text:
hujus vitae necessaria desint, quin etiam possessa propter hujus vitae necessaria desint, quin etiam possessa propter eleemosynam vendite. Quod tunc digne fit quando qui, semel pro Domino suis omnibus spretis, nihilominus post haec labore manuum unde et victum transigere, et eleemosynam dare queat, operatur. Unde gloriatur Apostolus, dicens: Argentum, aut aurum, aut vestem nullius cerant et his qui mecum sunt ministrauerunt manus istae. omniostendi uobis, quoniam sic laborantes oportet suscipere infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
sinehis necessariis aginon potest adicientur haecuobisu
adicientur. profecto indicat aliudes sequod principuls
datur : aliud quod super ad ditur quia nobis in intention
a dernitus inusuuero temporalittes es sedeb& : & illi
tur e& hocnimirum ex habundunti super addntur
olite timerepusillus grex quia complacuit pamri
ur̃o dar euobis regnum : Nusillum gregem dicton
uel ob comprobationem ma ioris numeri reprobori
uel potius obhumilitatis deuõtionẽ nominat qui auada
ecclesiam suã quanta lib& numerositate iamdilatatũ u¬
menusque ad finem mundi humilitate uult crescere& ad
promissum regnũ humilitateꝑ uenire: ideoq: eius liboles
blunde consolatus quã regnumdĩ tamen quaerere p̃apts
eidem regnũ a patredandũ complacita benignitutepro¬
mittit: uendite quae possid&is & date aelemosinam:
olite inquit timere ne propter regnumdĩ militiontibus

Expanded text:
sine his necessariis agi non potest, Adjicientur haec vobis,sine his necessariis agi non potest, Adjicientur haec vobis,adjicientur, profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Nolite timere pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Pusillum gregem electorum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem nominat. Quia videlicet Ecclesiam suam quantalibet numerositate jam dilatatam, tamen usque ad finem mundi vult crescere, et ad promissum regnum humilitate pervenire. Ideoque ejus labores blande consolatus, quam regnum Dei tantum quaerere praecipit, eidem regnum a Patre dandum complacita benignitate promittit. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. olite, inquit, timere ne propter regnum Dei militantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tasollicitudine dealimentis : consequenter non Lextolla¬
mmonuit: primoenim haec ad neces sitatem implendã ho¬
o quaer & : cum autem haec habundauerint incipit & suꝑbise
aalibus tale hoc est acsiseuulneratus quis iact& qui hab&
multu emplastra indomo: cum hocillibonum es s& ut uul¬
era non haber& & neunoquidem indiger& emplastro:
aecenim omnia gentes mundi quaerunt. pater enĩ ur
þaecomnia adicientur uobis :¬
dit non haecesse app&enda tam¶quã taliubona nr̃a¬
itpropter ipsa debeamus bene facere siquid facimus : sed
famenes se necessaria : quidenim intersit interbonũ quod
pp&endumest & necessarium quod sumendum ẽ. hac senten¬
ta declicrauit cum ait : uerum tamen quaerite regnũdĩ
& hacc omnia adicientur uobis : regnumergodĩ bonu
nĩmest : & hoc app&endum & ibifinis constituendur
quod omnia faciamus quaecumꝙ facimus : sed quia inse
iilitumus ut adillud regnum ꝑuenir epossimus quacos

Expanded text:
bita sollicitudine de alimentis, consequenter ne extollabita sollicitudine de alimentis, consequenter ne extollamonuit. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit. Cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Haec enim omnia gentes mhaec omnia adicientur uobisdit non haec esse appetenda tanquam talia bona nospter ea ipsa debeamus bene facere, si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit inter bonum quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia declaravit, cum ait: Verumtamen quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis. Regnum ergo Dei bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus, propter quod omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec salomon in omni gloria sua uestiebatur sicut¬
unum existis . Et reuera quod syricum quaer egũ purras¬
ra quȩ pictura t ex tricum potest floribus cõparari
quid itte rub& utrose quid itte cand& ut lilium: uio leueds
ipuram nullo superare muricȩ : oculorũ magis quã ser¬
nũ indicium est: si autem fenum quod hodie in agro est
ras indibanũ mit titur: ds̃ sic uestit. quantomagis uos
ufidei : ras inscripturis futurũ tempus intellegi
sdcente iadob & exaudi&me cras iustiticmea: & in sa¬
elis fantas mate phitonissaloquitur ad saulem cras
decibo aut potu aut indumento: sedex¬
es sius quid inquid manduc&is aut quid bibatis & supra
quecor pori quid uestiamini : ubi mihi uidentur argui
sor elo uictum uel uestitũ communi lautiora sibi ł austeri¬
A pͥ his cumquibus uitã ducunt alimenta uelindumente
qurunt. S & nolite in sublime tolli:
Prohi¬

Expanded text:
bis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicutbis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicutunum ex istis. Et revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis voss futurum tempus intelligitur, dicente Jacob: Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris  solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Et nolite in sublime tolli. Prohi
Abbreviated transcription (Latin):
lecis quia utiq rationale animal sicutiẽ homo sublimus o¬
natumest in rerum natura quam inrationabilia seuiꝵ
aues quis autem uestrum cogitando potest adicere al
turam suã cubitũ unũ siergoneque quod minimũ est o¬
tis quid dec&eris sollicitiestis: Idest cuius potestt
dominatu factumest ut adhanc staturã corpus ur
ꝑducer&ur: eius prouidentia &iam uestiripotest : nonas
cubitum huic statur e nom potestis: illiergo&ium teged
corporis curam relinquite : cuius uid&is cura factumẽ it
ram ustatrȩ corpus habeatis : siergoinquit neque qudi
sicutdatum est ꝓpt̃ alimentũ : itaq sequitur & dicit : Consi¬
derateergo lilia quomodo crescunt non laborant ñ no
edista documente non sicut alligorica discutiendct sunt ũ
quaeramus quid significent corui aut lilia: posita sunt en
ut derebus minorib: maioraꝑ suaderentur : dico aũt uols¬

Expanded text:
valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ovaletis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Si ergo neque quod minimum est potestis, quid de caeteris solliciti estis? Id est, cujus potestate atque dominatu factum est, ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest. Non autem cubitum huic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vo
Abbreviated transcription (Latin):
aeam multo facilius aaturum ẽẽ uestimentũ : quolo co quasco
ua utrum ad animã cibus istepertineat : cum anima ucor¬
pordasii iste autem cibus corporeus: sed animam hoclocopista
ur apositam nouerimus cuius r& inaculumest alim̃tũ is tud
corportum: secundum hanc significationẽ dictũ est &iã illudũ
quiamat animc suã ꝓdex illã: quo d nisi dehac uita acceperim
qua oportar ꝓ regno dĩ perdere quod potiusse martresda¬
nunt fcontrarium haec p̃ceptum erit illisententiae quod dictũ
est quid prodest homini si to tũ mundũ lucr&ur ammae aut̃
neq mecunt quibus nonẽ cellariũ ne quehor reum & ds̃ pas¬
c& illos
uod si uolatilia absq cura & erumnis di alunturpua¬
tia quae hodiesunt & cras nonerunt quorũ anio
mor talis est & cumessecessaueriN sempernonerunt q¬
tomagis homines quibus a&ernitas repromittitur dĩregd
imperio: quantomagis pluris estis illis: Idest carusuo

Expanded text:
 multo facilius daturum esse vestimentum. 50. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse Martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: « Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem neque metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. uod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos
Abbreviated transcription (Latin):
at. ne que enim iudicass& quos mimimecoquos eidei &
on quodum modo pescit eos undesint: apudiquos fididus
tionus suue caractor enon approbatutunc incupates
rmanducabimus coramte &bibimus er enplistdes¬
do cuistiq ucabiel simpliciter intellegendũ quod fidei
teria sper Unentos uidei eo sedño nottes aubit reulentu
un lictiyias ad templum deferant coramadño epoulentur
orartuon let tioni ausculient mescientes illudapli monsp̃us

Expanded text:
judicat, neque enim judicasset quos minime cognosceret, et tamen quodammodo nescit eos unde sint, apud quos fidei et dilectionis suae characterem non approbat. Tunc incipietis dicere: Manducavimus coram te intelligendum quod fidei mysteria spernentes Judaei, eo se Domino notos arbitrentur, si solum victimas ad templum deferant, et coram Domino epulentur, prophetarum lectioni auscultent, nescientes illud Apos
Abbreviated transcription (Latin):
muopisces. Nondum eront aplis uusauin que p auese
liutius abdito misteriorum latentum qu. cssunder ti qus
ugabantur atq alebantur occulit: benedunera s arsi
euũ angelium iohannis panes quilegem design ant ordiacu
fus sereferuntur : qui lumentorũmaxime rusticorunqt¬
au duoribiss uorum quic incipientibus nec dumq. per feras
audioribus asperiora & quasi gros siora sunt cõmittendap̃¬
cesoa n s p rnalis enim homo non ꝑcipit ea quae sunt sp̃s di at
sec inoro prouocans primo quinq panibus quinq milia
secuindo septempanibus quattuor hominũ miliũ reficit:
ter tio discipulis suae carnis & sangumis mysteriũ credit

Expanded text:
duo pisces. Nondum erant apostolis plusquam quinque diutius abdito mysteriorum latentium, quasi undis abyssi tegebantur atque alebantur occulta. Bene autem juxta Evangelium Joannis, panes, qui legem designant, hordeacei fuisse referuntur, qui jumentorum maxime rusticorumque est cibus servorum: quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus asperiora et quasi grossiora sunt committenda praecepta. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt spiritus erfectiora provocans, primo quinque panibus quinque millia, secundo septem panibus quatuor hominum millia reficit, tertio discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit:
Abbreviated transcription (Latin):
uiprimus mar tyrium
npassus est mirum
ones: sed quare usque ad sanguinem  achariae
uuerendumest: cum & multi posteum usquer gd
uaditatem xp̃i & ipsomoxnato in nocentes mbeisi¬
leem puerisint abhac generatione perem pate rasi
sorte qui hab el pastor ouiu: Sacharices sacerdus
fun & hic in campo ille in atriotempli necatus esi
iurusq gradus martyres & laicisclico et aldanbs
irficio mancipati subeorum uoluit intimarouocabulo
ulle uobus legis peritis quiatulistis clauem scie¬
nae ipsi non introistis & eos qui introiebant pro¬
hibuistis:
legentiae sacratioris archana pen&rare: aliter
omnis doctor qui auditores quos uerbo aedificat. Qeni¬
ploscandali sat : nec ipser egnumdĩ intrat: nec eosqui
poterant intrarepermittitꝰ: Cum haec ad illos dicer&
edeperiont phauise iue legis periti griuiter ne¬

Expanded text:
rimus martyrium rimus martyrium passus est, mirum non est, sed quare usque ad sanguinem Zachariae, quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato, innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo. Vae vobis legisperitis, quia tulistis clavem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. ligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti graviter
Abbreviated transcription (Latin):
tant alium legis & proph& arum alium noui testant
ampdicare: quamuis sepe &iam apostolica sor pas
proph&as noneos solum quifuturam xp̃i in carnaton
sed & eos quiuentura caelestis regnigaudica prediene
appellat: proph&e inquit duo aut tresdicant acens
diuidicent : sed nequaquam hoscrediderint apostois bi
catidogi ordinem p̃ferendos ut inquiratur sangus
ominium propha& arum quieffusus est a constitio¬
onemundi a generatione ista:
uaeritur quonđ
sanguis omnium ꝓ ph&carum¬
atq iustorum
abuna uidaeorum generatione requi
resurrectionemq: saluatoris ab aluis sint nationibul
erempti & ipsedñs iud aeis lic& adel dus antibusicu
ecno tamen p̃side romanisq sit onletibus ertiois exus
raoris esi scripturarum diues sepegenonationes
mnuis bonorum scilic malonumd conputaue¬
sie que ex uoluntateiur sede rclõ noulcostiss¬
S umnauibus dicitur. uos expatre diabulo estis &
VI. serpentes generatio uiperarum: asangieme
wel usque adsanguinem Sachariae qui perun

Expanded text:
 omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scriptura prophetas non eos solum qui futuram Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo aut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeritur sanguis omnium pre justorum ab una Judaeorum generatione requirresurrectionemque Salvatoris, ab aliis sunt nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computaneque ex voluntate orum quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Et alibi: Serpentes, generatio viperarum . A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae, qui perii
Abbreviated transcription (Latin):
int ne quitia espiritalis: spoliauero eius ipsi homines sunt
þeo decepti : quaeuictor xp̃s destribuit quod est insigne
tiumphantis quiacaptiuam ducens captiuitatem: dedit
on a hominibus quosdam quidem apłos alios euuangelistas
os proph&cas illos pastores ordinans & doctores: qui ñ
est mecum aduersum meest & qui non colligit merint
disꝑgit
ompute quis quam hoc deher&icis dictum & scis man
quamquã &ita ex superfluo possit intellegiꝰ sedax
scouentibus tex tuque sermonis ad diabolum refer todsad
nonp osfin opera seduatoris beels ebub operibus conen

Expanded text:
sunt nequitiae spiritalis. Spolia vero ejus, ipsi homines sunt sunt nequitiae spiritalis. Spolia vero ejus, ipsi homines sunt ab eo decepti. Quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelistas, hos prophetas, illos pastores ordinans et doctores . Qui non est mecum, adversum me est. Et qui non colligit mecum, dispergit. on putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus, textusque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus compar
Abbreviated transcription (Latin):
nor uis quas ineo dantur unicuiqu e ombris ar sil ielio¬
up are. par titio: quam indigitis. quodaut qnioldem
nuu gertibus secernuntur : Cum fontus armatus cus¬
Aet atriumsuum inpacesunt ea quaepos sid &u
ortem diabolum: atrium uero ilius mundum quibis na¬
ligno positus est appellat : in quo usque ad saluatoris id
ntum malepacato potiebantur imperio: qui a icordib
fidelium sineulla contradictione quie scebat: unde &
bi pr inceps mundiuocatur dicente dño: uenitenĩ pran¬
osmundi & in menihil inueni& : & iterum : nunc piinceps¬
sus mundi eicitur foras: dequa & hic eiectione subiungit :
autem fortior illo superueniens uicerit eũ: uniuensa
ama eius aufer& inquibus confidebat & spolia eius dis¬
ribu&: Neseipso quippeloquitur quod non concordi
operatione quem ad modũ calumni abantur:
d fortiori potentia uictor homines ademonio liberar & :
ꝓrmein quibus malefortis ille confidebat: astutiae doliq

Expanded text:
norum quae in eo dantur unicuique propria, sive hominorum quae in eo dantur unicuique propria, sive homiapparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit,nunc agentibus secernuntur. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Fortem, diabolum; atrium vero illius, mundum qui in maligno positus est appentum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium, sine ulla contradictione quiescebat, unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet , et iterum: Nunc princeps mundi ejicietur foras, de qua hic ejectione subjungitur. Si autem fortior illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat, astutiae dolique
Abbreviated transcription (Latin):
aliter filios udȩorum ex orcistasgentiles illius ex mores¬
nificat : qui ad inuocationem ei ciebant daemones & di¬
artateos inter rogatione prudenti ut confiteantur sp̃s
scĩ esseopus quod si expulsio inquid dȩmonum infiliis uẽsse
non daemonib: deputatur : quare in meidemopũs ñ eandi
habeat causam : ergo ipsiurĩ iudices erunt: n on potestat
sed conparatione dum illi expulsionẽ dȩ monum dõ ad signa
uos beel zebub principi dȩ moniorum : porro si indigita
eicio de monia profecto ꝑuenit inuos regnum dĩ:¬
ste est digitus quem confitentur & magi : qui contra mo¬
sen& aaron signafaciebant dicentes. digitas dĩ isteest
quo & ttibulȩ lapideae scriptae sunt in montes in ay
Igiturmanus & brachium. dĩ filius est & digitus eius sp̃ssi
patris & filu & sp̃s scĩ un a substantia est: non tescandali¬
membrorum inequalitas: cum aedificos unitas corporis:

Expanded text:
Aliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more sAliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur Spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio inquit daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei Filius est, et digitus ejus Spiritus sancti una substantia est. Non te scandalimembrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis.