comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in tanto sacramento non sit que
corrumpi possit panis et uini
substancia. sed tantum panis et
uini que deficere quidem. s. tta
defecari non potest cum suis qua¬
litatib forma. qua etiam oꝑta cre¬
ditur corꝑis xp̃i que est incorrup¬
tibilis substancia: non est ibi de
stercore suspicandum. ubi non ali¬
qua huius feditatis natura. s tm̃¬
modo diuine uirtutis miracłm. Non
sunt igit᷑ obseruanda grecoꝵ here¬
ticoꝵ qui merito stercorianiste uo¬
cant᷑ deliramenta. qui dicunt par¬
ticipatione corꝑis et sanguinis xp̃i
solui eccł̃iastica ieiunia usq ad cra¬
pulam et ebrietatẽ uentͥsq di¬
stensionem. putantes celestem es¬
oam uelud terrenã indifferent̃
accipi. et in sordidũ uentris seces¬
sum demitti. S absit a cordib
ficdelium ut indieb ieiunioꝵ
quotacunq hora misse celebrent᷑
solui credant ieiuniũ: quia cum
mentis dec̾nitur. ne scilicet cõ¬
munis cibus accipiat᷑ donec sũp¬

Expanded text:
in tanto sacramento non sit quae in tanto sacramento non sit quae corrumpi possit panis et vini substantia, sed tantum panis et vini, quae deficere quidem, sed ita defoedari non potest cum suis qualitatibus forma, qua etiam operta creditur, corporis Christi, quae est incorruptibilis substantia, non est tibi de stercore suspicandum, ubi non est aliqua hujus foeditatis natura, sed tantummodo divinae virtutis miraculum. Non sunt igitur observanda Graecorum haereticorum, qui merito Stercoranistae vocantur, deliramenta, qui dicunt participatione corporis et sanguinis Christi, solvi ecclesiastica jejunia usque ad crapulam et ebrietatem ventrisque distentionem, putantes coelestem escam velut terrenam indifferenter accipi, et in sordidum ventris secessum emitti. Sed absit a cordibus fidelium, ut in diebus jejuniorum quotacunque hora missae celebrentur, solvi credant jejunium; quia, cum mentis decernitur, ne scilicet communis cibus accipiatur, donec sump
Abbreviated transcription (Latin):
et potu ostendere quod xp̃c eccłie
sue incorporet᷑: quid deinceps de
ipso fiat si supradicte rationes nõ
uident᷑ sufficere. deo cuuis est fide¬
liter ⁊ honeste cõmittat᷑. Melius. ẽ.
enim deo humilit̾ cõmitt̾e quod
scire non possumꝰ: qmͣ ꝑuerse contͣ
eum fingere & sentire quod tñ nes¬
cimus. S querunt dialectici. cũ
substancia panis in xp̃i corpus con¬
u̾sa. iam non sit panis. in quo fun¬
damento remanentes qualitates.
ut idem qui fu̾at panis color et
sapor habeant fundari &x existere:
cum substantia ipsius sacramenti
id est corpus xp̃i. nec colore panis sit
coloratum. nec sapore sapibum. Ad
quod respondendum est. quod sicut
d̾s inomnib est mirabilis: sic et
in istis. Eacit enim in suo sacram̃¬
To accidentales qualitates existere
ꝑ se: quod in cet̾is est impossibile.
S qui uirgini dedit fecunditatẽ
sine semine. quid mirum si sine
substancie fundamento facit
qualitates existere: Cum ergo

Expanded text:
et potu ostendere, quod Christus Ecclesiae et potu ostendere, quod Christus Ecclesiae suae incorporetur: quid deinceps de ipso fiat, si supradictae rationes non videntur sufficere, Deo cujus est, fideliter et honeste committatur? Melius est enim Deo humiliter committere quod scire non possumus, quam perverse contra eum fingere, et sentire quod tamen nescimus. Sed quaerunt dialectici, cum substantia panis in corpus Christi conversa, jam non sit panis, in quo fundamento remanent qualitates ut idem qui fuerat panis color et sapor habeant fundari et existere, cum substantia ipsius sacramenti, id est, corpus Christi, nec colore panis sit coloratum, nec sapore sapidum. Ad quod respondendum est, quod sicut Deus in omnibus est mirabilis, sic et in istis. Facit enim in suo sacramento accidentales qualitates existere per se, quod in caeteris est impossibile. Sed qui virgini dedit fecunditatem sine semine, quid mirum si sine substantiae fundamento facit qualitates existere? Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
que qualibet alteritate suꝑuenien¬
te nõn manent in eis: et quod sic
mitant᷑ non fit corruptione seces¬
sus. s sola sui alteratione defectus.
u̾bi gr̃a. cum albedo mutat᷑ in nigre¬
dinem. nunquid in defectu suo ali¬
cuius secessus patit᷑ digestionem:
Sic in formis ex qualitatib corꝑisꝯͥ.
defectus. non usq ad secessum est
humiliandus. quia cum a corꝑib
quib naturalit̃ inst̃ sine stercore
deficiant. quomodo que deficientib
substanciis suis. in sacram̃to xp̃i
mirabilit̃ reseruant᷑. in defectu suo
indignitatem secessus nature sue
contrariam incurrant: Secd cum
de ceteris sacramentalib speciebus
ximinum dicat. quia corporales ille
species ꝑacto significationis offitio
transierunt. et. ẽẽ. ult̾iuis destiter̃t.
nichil indignuis dehis corꝑalib spe¬
ciebus que xp̃i contegunt corpusẽ.
scienclum. Offm enim huiꝰ uisibilis
sacramenti est. corꝑali comestione

Expanded text:
quae qualibet alteritate supervenienquae qualibet alteritate superveniente, non manent in eis, et quod sic mutantur, non fit corruptione secessus, sed sola sui alteratione defectus. Verbi gratia: cum albedo mutatur in nigredinem, nunquid defectu suo alicujus secessus patitur digestionem? Sic in formis et qualitatibus corporis defectus, non usque ad secessum est humiliandus, quia cum a corporibus, quibus naturaliter insunt, sine stercore deficiant, quomodo quae deficientibus substantiis suis in sacramento Christi mirabiliter reservantur, defectu suo indignitatem secessus naturae suae contrariam incurrant? Sed et cum de caeteris sacramentalibus speciebus, ximinum dicat, quia corporales illae species, peracto significationis officio, transierunt et esse ulterius destiterunt, nihil indignius de his corporalibus speciebus quae Christi contegunt corpus, est sentiendum. Officium enim hujus visibilis sacramenti est corporali comestione
Abbreviated transcription (Latin):
ergo corporalis esca. s spũalis. ẽ.
i ergo spũalis
et non corporalis est esca. quo¬
modo corporali secessui obnoxiaͦ
Cibꝰ enim spũalis nobis communis
est cum angłis. quia panemi an¬
geloꝵ manducauit homo: cibus car¬
nalis cõmunis est nobis cum besti¬
is. Bestialis difectum patit᷑ digestio¬
nis: angłicus głam seruat incorrup¬
tionis. S notandũ est quia escam
quam ambrosus non corporalem aftͣ¬
it. augustinus corꝑalem dicit. in qͦ
ne dissentiant. sciendum est quod
augustinus corꝑalẽ dicit quia sac¬
mentotenus corꝑalit᷑ sumit᷑: ambro¬
sius corꝑalem negat. quia cũ substã¬
cialit̃ spũalis sit. non corpus s ani¬
mam uegetat. Quia igitur augu¬
stinus scd̾m sacramenti speciem
escam hanc dicit corꝑalem: ne ip̃is
specieb sacram̃talib corꝑalis de¬
putetur secessus. quomodo nec in
ipsis. ẽẽ. possit uideamus. In quib¬
libet substanciis formaꝵ. coloꝵ. sa¬
poruiq qualitates funcdantur.¬

Expanded text:
ergo corporalis esca, sed spiritualis est. » Si ergo spiritualis et non corporalis esca, quomodo corporali secessui obnoxia? Cibus enim spiritualis nobis communis est cum angelis, quia panem angelorum manducavit homo; cibus carnalis, communis est nobis cum bestiis. Bestialis, defectum patitur digestionis; angelicus, gloriam servat incorruptionis. Sed notandum quia escam quam Ambrosius non corporalem astruit, Augustinus corporalem dicit: in quo ne dissentiant, sciendum est quod Augustinus corporalem dicit, quia sacramento tenus corporaliter sumitur; Ambrosius corporalem negat; quia, cum substantialiter spiritualis sit, non corpus, sed animam vegetat. Quia igitur Augustinus secundum sacramenti speciem escam hanc dicit corporalem, ne in ipsis speciebus sacramentalibus corporalis deputetur secessus, quomodo nec in ipsis esse possit videamus. In quibuslibet substantiis formarum, colorum, saporumque qualitates fundantur,
Abbreviated transcription (Latin):
difficilem s cooꝑante deo ñ impos¬
sibilem. ingrediam᷑ semitam. ut
quia humana non ꝓficimus. an¬
gelicam in terris uitam ducamus.
quatinus castitatis mundicia. corde
et corꝑe. xp̃i mundicie conformes.
ne celesti alimonia indigne refici¬
amur simus spe et conuersatiõe
celestes: quia panis angłoꝵ ñ¬
nisi uite angłice est stipendium.
Unde etiam prauidum cominu¬
nicare p̃sumunt cibo qui incom¬
municabiliᷤ est prauitati ut ait
apłc inbecilles funt ⁊ dormiũt
multe quia non diuidicant cor¬
pus dñi. ut uel corꝑalis infirmi¬
tatis molestia corrigantur ꝑ d̾i
misccłiam. uel dormitione mor¬
tis corꝑalis. uitam amtitant. tẽ¬
poralem et eternam. Ad quod
periłm uitandum consulens
apłc ait. ꝓbet se homo et sic de
paue illo edat. et de calice bi¬
bat: quia re uera sollicite debet
ꝑpendere cuuis sit actionis uel
saltem intentionis. qui tante
uult fieri particeps communio

Expanded text:
difficilem; sed, cooperante Deo, non imposdifficilem; sed, cooperante Deo, non impossibilem ingrediamur semitam, ut quia humana non proficimus, angelicam in terris vitam ducamus, quatenus castitatis munditia, corde et corpore Christi munditiae conformes, ne coelesti alimonia indigne reficiamur: simus spe et conversatione coelestes, quia panis angelorum nonnisi angelicae vitae est stipendium. Unde etiam pravi dum communicare praesumunt, cibo qui incommunicabilis est pravitati, ut ait Apostolus, imbecilles fiunt, et dormiunt multi, quia non dijudicant corpus Domini : ut vel corporalis infirmitatis molestia corrigantur per Dei misericordiam, vel dormitione mortis corporalis vitam amittant temporalem et aeternam. Ad quod periculum vitandum consulens Apostolus ait: Probet se homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat ; quia revera sollicite debet perpendere cujus sit actionis, vel saltem intentionis, qui tantae vult fieri particeps communion
Abbreviated transcription (Latin):
suos amatores sine fine ꝑdat. Ut
enim p̃cermitam eam que extͣ
nat᷑am abominabilis est et nefan¬
da. et intra nat᷑am inincestibus
et adult̾iis detestanda. uł in forni¬
cationib et stupris letifera. illa
etiam que in coniugiis est licita.
et si non aufert uitam adeo. tam̃
minuit coronam. ut cum urgi¬
nitas centesimum. iuduitas se¬
xagesimum. conuigalis copula
extremũ et tricesimũ referat
fructum. Si ergo itahumiliat.
uͥ quod non expedit sanat indul¬
gentia. qnͣtum nocet illa cui di¬
uine ĩminet indignationis cen¬
sura: Hec enim pestis quo p̃ ce¬
teris uiciis est nature familiari¬
or. eo ad cauendum lifficilior.
quia cum repellit᷑ nolenti se in¬
gerit inportuna. cum admitti¬
tur uolenti incumbit blande o¬
nerasa: et dum sic sensum in¬
fundit amorem suũ prorsus
extirpat amorem celestium. S
quid econtra faciendum est ne¬
ꝑeamus: Quia aduitam non
ꝑuenit᷑ nisi ꝑ angustam uiam

Expanded text:
suo, amatores suos sine fine perdat. Ut suo, amatores suos sine fine perdat. Ut enim praetermittam eam quae extra naturam abominabilis est et nefanda, et intra naturam in incestibus et adulteriis detestanda, vel in fornicationibus et stupris lethifera, illa etiam in conjugiis quae est licita, etiamsi non aufert vitam, adeo tamen minuit coronam, ut cum virginitas centesimum, viduitas sexagesimum, conjugalis copula extremum et tricesimum referat fructum. Si ergo ita humiliat; ubi quod non expedit, sanat indulgentia, quantum nocet illa, cui divinae imminet indignationis censura? Haec enim pestis, quo prae caeteris vitiis est naturae familiarior, eo ad cavendum difficilior; quia, cum repellitur, nolenti se ingerit importuna, cum admittitur, volenti incumbit blande onerosa, et dum sic sensim infundit amorem suum, prorsus exstirpat amorem coelestium. Sed quid econtra faciendum est, nereamus? Quia ad vitam non pervenitur nisi per angustam viam
Abbreviated transcription (Latin):
lactucis compunctionẽ ut non solũ
ext̾ius. s et int̾ius penitenciam
agamus. in festinatione desiłu ar¬
dorem ad celestia quo suspiremus.
cur accinctis renib abstinentiam
libidinis exp̃ssius indix̾it. cum
de cet̾is uicus nichil nominatim.
s cõmunit᷑ omniũ ul cautelam
uel clisciplinam figurau̾it: Unde
sciendũ quia agnũ dei sine ma¬
cła qui filius est uirginis. luxuri¬
osi & incesti sumunt ꝑiculosius. qͥa
cum in sacramento xp̃i uniri ei
debeamus conformitate passionis
et mundicie: nichil sie adu̾satur
passionis crueiꝰut uoluptas. nichl
sic mundicie ut feditas. nichil sie
eius unicioni ut fornicarie socie¬
tatis unitas. Libido enim appetitu
suo allicit ⁊ incendit. actu suo fe¬
dat & eneruat. usu lubricat et il¬
laqueat. adeo ut placendo displicẽs.
displicendo placens. difficilem aut
nullam sui penitudinẽ admittat:
et nisi ualida manu misctłie dei
subuentum fu̾it. miserabili fine

Expanded text:
lactucis compunctionem, ut non solum lactucis compunctionem, ut non solum exterius, sed et interius poenitentiam agamus, in festinatione, desiderii ardorem, quo ad coelestia suspiremus; cur accinctis renibus abstinentiam libidinis expressius indixerit, cum de caeteris vitiis nihil nominatim, sed communiter omnium vel cautelam vel disciplinam figuraverit? Unde sciendum, quia Agnum Dei sine macula, qui Virginis est filius, luxuriosi et incesti sumunt periculosius; quia, cum in sacramento Christi ei uniri debeamus, conformitate passionis et munditiae, nihil sic adversatur passioni crucis, ut voluptas, nihil sic munditiae ut foeditas, nihil sic ejus unitioni ut fornicariae societatis unitas. Libido enim appetitu suo allicit et incendit, actu suo foedat et enervat, usu lubricat et illaqueat: adeo ut placendo displicens, displicendo placens, difficilem aut nullam sui poenitudinem admittat, et nisi valida manu misericordiae Dei subventum fuerit, miserabili fine
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum pepigit. et tanti testam̃¬
ti sacramentum ad consederandam
sibi eccłiam scãm in cõmune omnib
reliquit: ut unde habemus gustũ
in uia. sacietatem q̃ramus in patͥa.
et ip̃m ꝑ ip̃m inueniamus cumin
manifesta sua apparuerit gła. Cũ
enim corpꝰ xp̃i sumpserimus. & cor¬
pus eius facti fiu̾mus. transibit
ipse in nobis ad patrem. transibimus
et nos in illo. ut cum illo. tanto in
transitus labore unũ facti. unum sẽꝑ
simus imꝑuentionis gaudio. Scien¬
uerum agnum non minus ore cor¬
poris quam ore cordis sumi deb̃e signa¬
ret : quia qui utrũq corpus scilicet
ł animani uenit redim̾e. utͥq se uo¬
luit in sacram̃to suo communicare.
ut dum anima crederet ꝙ corpus
gustaret. utriq una spes salutis
equaliter in xp̃o ꝓueniret. uidendũ
aittem cum ad edendũ agnũ lex
dedi̾t in calciamentis cautelam ne
a uiciis fallamur. in baclo discipli¬
nam qua ꝑpetrata corrigamus. in

Expanded text:
nobiscum pepigit, et tanti testamenobiscum pepigit, et tanti testamenti sacramentum ad confoederandam sibi sanctam Ecclesiam in commune omnibus reliquit, ut unde habemus gustum in via, satietatem quaeramus in patria, et ipsum per ipsum inveniamus, cum in manifesta sua apparuerit gloria. Cum enim corpus Christi sumpserimus, et corpus ejus facti fuerimus, transibit ipse in nobis ad Patrem, transibimus et nos in illo, ut cum illo in tanti transitus labore unum facti, unum semper simus in perventionis gaudio. Scienverum Agnum non minus ore corporis quam ore cordis sumi debere signaret, quia qui utrumque, corpus scilicet et animam venit redimere, utrique se voluit in sacramento suo communicare, ut dum anima crederet quod corpus gustaret, utrique una spes salutis aequaliter in Christo proveniret. Videndum autem cum ad edendum Agnum lex dederit in calceamentis cautelam, ne a vitiis fallamur, in baculo disciplinam, qua perpetrata corrigamus, in
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim pasche. io est transitus
domini quo ex hoc mundo transint
ad patrem: cum quo desidia tardꝰ.
et suꝑ ollas carnium in scl̃i egipto
remoratus transire non p̃ualet ut
illuc ꝑueniat ubi xp̃c in dextera
di sedet. S ut dictum est ideose
unit nobis insacramento: ut quod¬
in nobis est impoisibile. possibile
fiat in ipso. Unde etiam ne quod da¬
bat inane uideret᷑ ⁊ friuolum. nec
ante nec post s in ipsa passionis &
transitus sui hora sacramentum cor¬
ꝑis sui dedit & sanguinis. ut unde
dabat. exemplum. daret etiam my¬
steri exordium. quatinus memorie
nr̃e artius passionis sue caracterem
impͥmeret. spei nr̃e cercius transitꝰ
sui. &. nr̃i uaticũ delegaret. cum
illud sicut pͥmus pͥmũ sic in extre¬
mo temꝑalis uite sue sub noui te¬
stamenti assignatione daret extre¬
mum. Testamento enim sanguinis
sui. redemptiõe data et peccatoꝵ re¬
missione pactum ꝙ habebamus
cum morte deleuit. uite et̃ne fedus

Expanded text:
Est enim phase, id est transitus Est enim phase, id est transitus Domini, quo ex hoc mundo transivit ad Patrem: cum quo desidia tardus, et super ollas carnium in saeculi Aegypto remoratus, transire non praevalet, ut illuc perveniat ubi Christus in dextera Dei sedet. Sed, ut dictum est, ideo se unit nobis in sacramento, ut quod nobis est impossibile, possibile fiat in ipso. Unde etiam ne quod dabat inane videretur et frivolum, nec ante nec post, sed ipsa passionis et transitus sui hora sacramentum corporis sui dedit et sanguinis; ut unde dabat exemplum, daret etiam mysterii exordium, quatenus memoriae nostrae arctius passionis suae characterem imprimeret, spei nostrae certius transitus sui, et nostri viaticum delegaret, cum illud sicut primus primum, sic in extremo temporalis vitae suae sub novi testamenti assignatione daret extremum. Testamento enim sanguinis sui, data redemptione et peccatorum remissione, pactum quod habebamus cum morte delevit, vitae aeternae foedus
Abbreviated transcription (Latin):
exituris. dandus est item agnus
dei peccõrib ut auastante angło
ꝓtegant᷑. s deinceps peccata relic¬
turis: in quo quia ab ipsa fign¬
ra agni traximus similitudinẽ.
ab ipsa comparemꝰ etĩã sumendi
discretionem. In una domo agnꝰ
comedi nec inde aliquid efferri pre¬
cipit᷑ : quia cum extra eccl̃iam ñ
sit locus sacrificii. quantiscunq
polleat quis morib non rite dat
uł sumet agnum nisi catholicus
unitatem scilicet eccłie seruans.
tam fide ne sit hereticus. quam
obedientia ne sit scismaticus.
Inde ieronimus in ysaia. Eterĩ
pascha nẽm immolatus est xp̃c:
intus comecditur. Accinc̾tis autẽ
renib. calciatis pedib. baculos
bemur comed̾e oum lactucis agre¬
stibus festinantes: ut castitate
p̾cinc̃ti ne a serpentib in uia huiꝰ
seculi mordeam᷑. exemplis scõꝵ pa¬
trum munientes gressus actuũ
nr̃oꝵ. uirga discipline castigan¬
tes carnis uituꝑantiam. comeda¬
mus agnum cum lactucis ama

Expanded text:
exituris, dandus est item Agnus exituris, dandus est item Agnus Dei peccatoribus, ut a vastante angelo protegantur, sed deinceps peccatis renuntiaturis. In quo quia ab ipsa figura Agni traximus similitudinem, ab ipsa comparemus etiam sumendi discretionem. In una domo agnus comedi, nec inde aliquid efferri praecipitur, quia cum extra Ecclesiam non sit locus veri sacrificii quantiscunque polleat moribus quis, non rite dat vel sumit Agnum, nisi Catholicus, unitatem scilicet Ecclesiae servans, tam fide ne sit haereticus, quam obedientia ne sit schismaticus. Unde Hieronymus in Isaiam : « Etenim pascha nostrum immolatus est Christus una comeditur. » Accinctis autem renibus, calceatis pedibus, baculos bemur comedere cum lactucis agrestibus festinantes, ut castitate praecincti, et ne a serpentibus in via hujus saeculi mordeamur, exemplis sanctorum Patrum munientes gressus actuum nostrorum, virga disciplinae castigantes carnis intemperantiam; comedamus agnum cum lactucis agre
Abbreviated transcription (Latin):
illud ad ꝑdendum: Non est ergo
metuenda bene oꝑandi necc̃itas
quib in deo tanta ipsius neccita¬
tis est facultas: ut quicquid
bñ uoliu̾miis. ꝑ eum qui omĩa
potest possimus. Unde etiam
batus hylarius inchoantib et
imꝑfectis condescendens. ne quis
de gr̃ã d̾i cdiffidat. consilium dedit
ut qui peccare quieuit comunica¬
re non desinat: qmͣuis eos qui in
affectu peccandi sunt uel de cͥmi¬
nalib digne non penituerunt.
uł ab his ministris qui extra ec¬
cł̃iam sunt consocios sum̾e int̃di¬
cat auctoritas. Quia igit᷑ sicut
magna spe. sic magna disc̾tione
sumendum est corpus dñi. cũ
de ꝑfectis satis supͣdictum sit.
quod corpus dñi sint & sumãt
quia xp̃c in eis & ipsi in eo ma¬
neant: de imꝑfectis qui corpus xp̃i
fieri et sumere uolunt. qualiter ħ
idonee faciant uideamus. Ut ergo
de cͥminaliter peccantib sua decre¬
ta seruentur. quia etiam in egẏpto
datus est agnus iscłitis s inde statĩ

Expanded text:
illud ad perdendum? Non est ergo illud ad perdendum? Non est ergo metuenda bene operandi necessitas, quibus in Deo tanta ipsius necessitatis est facultas, ut quidquid bene voluerimus, per eum qui omnia potest possimus. Unde etiam B. Hilarius inchoantibus et imperfectis condescendens, ne quis Dei gratia diffidat, consilium dedit, ut qui peccare quievit, communicare non desinat, quamvis eos qui in affectu peccandi sunt, vel de criminalibus digne non poenituerunt, vel ab his ministris qui extra Ecclesiam sunt conscios, sumere interdicat aucteritas. Quia igitur sicut magna spe, sic magna discretione sumendum est corpus Domini, cum de perfectis satis superius dictum sit, quod corpus Domini sint et sumant, quia Christus in eis et ipsi in eo maneant, de imperfectis, qui corpus Christi fieri et sumere volunt, qualiter hoc idonee faciant videamus. Ut ergo de criminaliter peccantibus sua decreta serventur, quia etiam in Aegypto datus est agnus Israelitis , sed inde statim
Abbreviated transcription (Latin):
bitrium: qmͣuis ꝓ certo a tanta me¬
dioina uł peccati ꝑtinacia. uel ip¬
sius sacramenti negligentia sub¬
trahi: magnũ salutis sit detrim̃¬
tum. Non est enim sine magno gr̃e
pͥiulegio. quod ds̃ etiam corꝑalit̃
humani corꝑis et cordis uti digna¬
tur diu̾sorio: nec tantum ad hos¬
pitandum ut in templo suo. s ad
concorporandũ sibi ut membrum
capiti suo. Quid enim ad salutẽ
nobił deerit. cum ille qui salus¬
est omnium nobis unitus fu̾it:
Non est ergo desꝑanda inuicta di
gracia. quantancunq hostis frau¬
dem. quantancunq nr̃am fra¬
gilitatem attenderimus: quia
uel hostis fraude uel nr̃o uitio
angustiorem cl̃i grãm constitiu¬
mus. si hostem potenciorẽ ad no¬
cendum quam dm̃ ad liberan¬
dum. nos autem habiliores ad la¬
benclum quã ip̃m ad stabiliendũ
crediderimus. Quid u̾o est ꝙ
ait apł̃c. uͥ habundauit delictũ
suꝑhabundauit gr̃a. nisi hec po¬
tentior sit ad saluandũ. quam

Expanded text:
bitrium quamvis pro certo a tanta mebitrium quamvis pro certo a tanta medicina, vel peccati pertinacia, vel ipsius sacramenti negligentia subtrahi, magnum salutis sit detrimentum. Non est enim sine magno gratiae privilegio, quod Deus etiam corporaliter humani corporis et cordis uti dignatur diversorio; nec tantum ad hospitandum ut in templo suo, sed ad incorporandum sibi ut membrum capiti suo. Quid enim ad salutem nobis deerit, cum ille qui salusest omnium, nobis unitus fuerit? Non est ergo desperanda invicta Dei gratia, quantamcunque hostis fraudem, quantamcunque nostram fragilitatem attenderimus, quia vel hostis fraude, vel nostro vitio angustiorem Dei gratiam constituimus, si hostem potentiorem ad nocendum, quam Deum ad liberandum, nos autem habiliores ad labendum, quam ipsum ad stabiliendum crediderimus. Quid vero est quod ait Apostolus: Ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia , nisi haec potentior sit ad salvandum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sub tectum ineum. ambo salua¬
torem honortficantes. qmͣuis nõ
uno modo: ambo peccatis miseri.
ambo misctłiam consequitti. Itẽ
idem alibi. Cotidie eucharistie cõ¬
munionem ꝑciꝑe. nec laudo nec
hortor. Si tamen mens in affectu
peccandi est: grauari dico magis
eucharistie ꝑceptione. quam purifica¬
ri. Et ideo qmuis peccato mordeat᷑ quis.
lacͥmis et orationib. et confidens
de di miseratione accedat ad eucha¬
ristiam intrepidus et securus. s
de illo hoc dico quem mortalia pec¬
cata non grauant. Quib scor
uerbis magna nobis indicitur bñ
oꝑandi necc̃itas. ne corpus dñi indig¬
ne sumendo sumamus iudicium.
uł sum̾e cessando hoc modo alienati
a uita. mortis nichilominus incur¬
ramus ꝑicl̃m. Necessario enim ag¬
nus sumendus est ut a uastante
angło ꝓtegamur. s si tantã me¬
desꝑet fragilitas. augustinus u¬
niciiq sumendi et non sumen¬
di ꝓpͥe discretionis relinquit ar¬

Expanded text:
sub tectum meum . Ambo Salvasub tectum meum . Ambo Salvatorem honorificantes, quamvis non uno modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. » Item idem alibi: « Quotidie eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si tamen lacrymis et orationibus, et confidens de Domini miseratione, accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed de illo hoc dico, quem mortalia peccata non gravant. » Quibus sanctorum verbis, magna nobis indicitur bene operandi necessitas, ne corpus Domini indigne sumendo, sumamus judicium, vel sumere cessando, hoc modo etiam alienati a vita, mortis nihilominus incurramus periculum. Necessario enim Agnus sumendus est, ut a vastante angelo protegamur. Sed si tantam medesperet infirmitas, Augustinus unicuique sumendi et non sumendi propriae discretionis relinquit ar
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio unitatis non com¬
pleatur in malis ut meliores ef¬
ficiant᷑. et ut uiuant ꝓpter dm̃:
non tamen minus est substanci¬
aliter & uere corpus eius quod
sumunt. Inde augustinus in li¬
bro quinto de baptismo. Sicut
iudas cui bucellam dñs tradi
dit non malum accipiendo. s ma
le accipiendo locum in se cdiabolo
prebuit: sic inligne quisq sumẽs
dominicum sacramentum ñ effi¬
cit ut quia ipse malus est malũ
sit. aut quia non ad salutẽ acci¬
pit nichil acceꝑit. Corpus enim
dni et sanguis nichilominus
erat etiam illis de quib dicẽbat
apłe. Qui manducat et bibit in¬
digne: uidicium sibi manducat
et bibit.
uia ergo suꝑuis satis ast¬

Expanded text:
ficatio unitatis non compleatur in malis, ut meliores efficiantur et vivant propter Deum, non tamen minus est substantialiter et vere corpus ejus quod sumunt. Unde Augustinus in libro V De baptismo : « Sicut Judas, cui buccellam tradidit Dominus, non malum accipiendo, sed bonum male accipiendo, locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens Dominicum sacramentum non efficit, ut quia ipse malus est, malum sit, aut quia non ad salutem accipit, nihil acceperit. Corpus enim Domini et sanguis Domini nihilominus erat etiam illis, de quibus dicebat Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit. Quia ergo su
Abbreviated transcription (Latin):
quod quicunq religiose gustau̾it.
corruptionem sentire non pot̾ie.
Et mito. Quam enim incorruptio¬
nis głam nobis largiret᷑. qui in
se ip̃o tantam corruptionis igno¬
miniam pateret᷑ S et qui ꝙͣ¬
us hoc mortis legib debere uidere¬
tur corruptionem uidere non po¬
tuit in sepulchro. quomodo corrũ¬
pi credendus est in hominis sto¬
machoe Cibi corporel qui angelis
oblati ad comedendũ leguntur ꝑ
diuinam potenciam ꝓrsus ab¬
sumpti. secessum nature sue de¬
bitum euaserunt. ⁊ cib sp̃ualis
qui dat uitam eternam mundo.
incurret secessum nature sue in
debitum. maiestati indignum. po¬
tẽcie omnimodo contrarium. Unde
ambrosius inlibro de sacramentis.
His sacramentis pascit xp̃c eccłiam
suam: quib anime firmat sub̾am.
Et pꝰt pauca. Quid eclamus ⁊ bi¬

Expanded text:
quod quicunque religiose gustaverit, quod quicunque religiose gustaverit, corruptionem sentire non poterit. » Et merito. Quam enim incorruptionis gloriam nobis largiretur, qui in seipso tantam corruptionis ignonimiam pateretur? Sed et qui, quamvis hoc mortis legibus debere videretur, corruptionem videre non potuit in sepulcro, quomodo corrumpi credendus est in hominis stomacho? Cibi corporei qui angelis oblati ad comedendum leguntur, per divinam potentian prorsus absumpti, secessum naturae suae debitum evaserunt; et cibus spiritualis, qui dat vitam aeternam mundo, incurret secessum naturae suae in debitum, majestate indignum, potentiae omnimodo contrarium? Unde Ambrosius in libro De sacramentis : « His sacramentis pascit Christus Ecclesiam suam, quibus animae firmat substantiam. » Et post pauca: « Quid edamus et bi
Abbreviated transcription (Latin):
ut tantum sacramentũ secessui
modi nature ordo compleat᷑. mist̾i¬
um fidei numia sua indignitate
humiliet᷑. Sienim ut ait eusebuis.
hec hostia fide estimanda est. non
specie nec exteriori censentla uisu.
cum huiꝰ hostie substancia credat᷑¬
xp̃c. cur ꝓ specie earnis panis qua
oꝑtus est. adiudicat᷑ ei secessus in¬
dignitas. cum ext̾iori specie uel ui¬
su non sit censenlus: Quod ñ solũ
est contra fidem: s et contra nat᷑e
rationem. In illis enim specieb
rita. Panis enim &ꝵ uni substan¬
cia in corpus et sanguinem xp̃i
conu̾sa. dum facta est quod non
erat: destitit. ẽẽ. quod fuerat. Si
ergo substancia panis & uini ibi
non est. quid defecari et corrumpi
usq ad fecessum potest: Nam sub¬
stancia xp̃i que uere ibi est. et
in qua substancia panis et uini
conu̾sa est: nullatenus corrũpi
credenda est: quia incorruptibilis
est. Unde ambrosius. Corpus xp̃i
alienum est ab omni corruptione.

Expanded text:
ut tantum sacramentum secessui ut tantum sacramentum secessui smodi naturae ordo compleatur, mysterium fidei nimia sua indignitate humilietur. Si enim, ut ait Eusebius, haec hostia fide aestimanda est, non specie, nec exteriori censenda visu, cum hujus hostiae substantia credat cur pro specie panis, qua opertus est, adjudicatur ei secessus indignitas, cum exteriori specie vel visu non sit censendus? quod non solum est contra fidem, sed et contra naturae rationem. In illis enim speciebusrita. Panis enim et vini substantia in corpus et sanguinem Christi conversa, dum facta est quod non erat, desistit esse quod fuerat. Si ergo substantia panis ibi non est, quid defoedari et corrumpi usque ad secessum potest? Nam substantia Christi, quae vere ibi est, et in quam substantia panis et vini conversa est, nullatenus corrumpi credenda est, quia incorruptibilis est. Unde Ambrosius: « Corpus Christi alienum est ab omni corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
humano aut scłi sensu in dei reb
monet loquendum: deinde illud
ipsius sapiencie elogium. altiora
te ne quesieris. & fortiora te ne
scrutatus fui̾s. s que p̃cepit d̾s
illa cogita semꝑ. & inplurib oꝑib
eius ne fui̾s curiosus. Q namenĩ
modo panis efficiat᷑ caro. uinum
uertatur in sanguinem xp̃i. utriꝰq
essencie mutata natura. uel u¬
trum uadant in secessum more
ciboꝵ cõnuinium: iustus qui ex
fide uiuit scrutari ⁊ ratione con¬
ciꝑe non querit. Unde b̾atus gre¬
gorius in omelia paschali. Quod
ex agno remanet igni comburi
incarnationis eius intelligere ñ¬
possumus. potestati scĩ sp̃c humi¬
liter reseruamus. Scimus enĩ hoc
sacramentũ omnimoda reuerencia.
etiam a communib escis secernen¬
dum. quia ut ait apłc qui mandu¬
cat et bibit incdigne non duudicãs
corpus dñi. id est a ceteris escis
non discernens. licet enim simili
modo qnͣtum ad comestionem ꝑ
os in uentrem mittat᷑. absit. tam̃

Expanded text:
humano aut saeculi sensu in Dei rebus humano aut saeculi sensu in Dei rebus monet loquendum. Deinde illud ipsius sapientiae elogium: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris: sed quae praecepit Deus, illa cogita semper, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus . Quonam enim modo panis efficiatur caro, vinum vertatur in sanguinem Christi, utriusque essentiae mutata natura, vel utrum vadant in secessum more ciborum communium, justus qui ex fide vivit scrutari et ratione concipere non quaerit. Unde Gregorius in Homilia paschali : « Quod ex Agno remanet, igne comburimIncarnationis ejus intelligere npossumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus. » Scimus enim hoc sacramentum omnimoda reverentia esse a communibus escis secernendum. Quia, ut ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, non dijudicans corpus Domini, id est a caeteris escis non discernens, etc. Licet enim simili modo, quantum ad comestionem per os in ventrem mittatur, absit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uia suꝑiori li¬
bello de uerita¬
te et potestate
pirante sua gr̃a
aliquantulum
explicuimus: de ipsius sacramenti
questiuncłis. quantũ d̾s ded̾it ui¬
deamus. Diximus suꝑus non mi¬
nus ore corꝑis qmͣ ore cordis corpus
dnĩ. ẽẽ. sumendũ. s ex hac ipsa ui¬
sibili & corꝑali comestione que sacͣ¬
mentotenus fit. nascitur hesis
fedissima stercorianistarũ. Dicunt
enim tm̃ sacramentum: sicut corpora¬
li comestioni. sio ⁊ secessui ẽẽ obnoxiũ.
uoliũit autẽ hoc astruere. tum multis
argumentis: tum ip̃ius xp̃i testimo¬
nio ita in euangłio dicentis. Omne
quod intrat inos in uentrẽ uadit.
et in secessum enuttit᷑: cum constet ħ
cenis hereticis periculosum. ẽẽt. suꝑ
ħ aliquid respondere. magisq dig¬
num aures nr̃as obturare: nisi ꝑi¬
culosius. eẽt. eos in scandalum eccł̃ie
talia ꝓpon̾e. et tantã eoꝵ falsitatẽ
nos nullis fidei catholice rationib
reu̾berare. Quib primum illud
beati hylarii opponimus. qui non

Expanded text:
uia superiori libello de veritate et potestate pirante sua gratia, aliquantulum explicuimus, de ipsius sacramenti quaestiunculis, quantum Deus dederit videamus. Diximus superius non minus ore corporis quam ore cordis corpus Domini esse sumendum: sed ex hac ipsa visibili et corporali comestione, quae sacramento tenus fit, nascitur haeresis foedissima stercoranistarum. Dicunt enim tantum sacramentum sicut corporali comestioni, sic et secessui esse obnoxium. Volunt autem hoc astruere cum multis argumentis, tum ipsius Christi testimonio, ita in Evangelio dicentis: Omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et in secessum emittitur , cum constet hoc cenis haereticis periculosum esset super hoc aliquid respondere, magisque dignum aures nostras obturare, nisi periculosius esset eos in scandalum Ecclesiae talia proponere, et tantam eorum falsitatem nos nullis fidei catholicae rationibus reverbare. Quibus primum illud beati Hilarii opponimus , quo non
Abbreviated transcription (Latin):
mali male sumant sacramenta. cũ
serit: nec etiam a prauis minus ue¬
re confici ipsa sacramenta. cum ip̃e
p̃ditor tanti officii minist̾ium a
summo pontifice accipiens cum ce¬
t̾is. hoc facite in meam cominemo¬
rationem audierit. Sienim sicut
ei a domino iniunctum fu̾at cor¬
pus dñi confeciss. nunquidd minꝰ
uere ab ipso prauo quam a quo¬
uis bono factum fuiss: Quia enĩ
iudas accusatus et dampnatus ñ
fu̾at. ideo xp̃c conscientiam euis
ꝑu̾sam. quamuis sibi notam dãp¬
nare noluit: ut nos instrueret
quod aliquoꝵ prauitas nec conu̾¬
satione nec sacramentoꝵ consecͣ¬
tione uel participatione bonis ali¬
quatenus nocere possit. Unde au¬
gustinus in libro de corꝑe dñi. Intͣ
catholicam eccłiam in misterio
corporis xp̃i. nichil a bono maius
nichil a malo minus ꝑficit᷑ sac̾¬
dote: quia non in merito consecran¬
tis. s in uerbo conficitur cͤatoris
⁊ in uirtute spiritus sancti. Si

Expanded text:
mali male sumant sacramenta, cum mali male sumant sacramenta, cum perit, nec etiam a pravis minus vere confici ipsa sacramenta, cum ipse proditor tanti officii ministerium a summo pontifice accipiens cum caeteris, Hoc facite in meam commemorationem, audierit. Si enim, sicut ei a Domino injunctum fuerat, corpus Domini confecisset, nunquid vere minus ab ipso pravo, quam a quovis bono factum fuisset? Quia enim Judas accusatus et damnatus non fuerat, ideo Christus conscientiam ejus perversam, quamvis sibi notam, damnare noluit, ut nos instrueret, quod aliquorum pravitas, nec conversatione, nec sacramentorum consecratione vel comparticipatione bonis aliquatenus nocere possit. Unde Augustinus in libro De corpore Domini: « Intra Catholicam Ecclesiam in mysterio corporis Christi nihil a bono majus, nihil a malo minus percipitur sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et in virtute Spiritus sancti. Si
Abbreviated transcription (Latin):
quarto. Uerba que locutus sum
ad uos: sp̃c̃ ⁊ uita sunt. Intellexisti
spũalit̃: sp̃c ⁊ uita sunt. Intellexisti
carnaliter. et si illa sp̃ẽ & uita sunt.
s tibi non sunt. Spualit̃ intelli¬
ge que locutus sum.
icut ergo uerba spualiter
intellecta & non intellecta
sumptum non minus est in ue¬
ritate substancie. qmͣius non tibi
quisquis indigne accipis. in ue¬
ritate gr̃e. Quodã modo enim qͣi
sentis corpus xp̃i corꝑali gustu. ħ
non sapis sp̃uali affectu. et ꝓ quan¬
ta parte saporem dulcedinis et sua¬
uitatis eius non ꝑcipis corpus xp̃i
tibi non est quod tamen ꝓ quanta
parte ext̾uis sume̾ p̃sumis corpus
xp̃i non minus est. sicut et uerbum
non est uerbum audienti ⁊ non
intelligenti s tantũ sonus. et tñ
non minus est uerbũ. Cum ergo
malos corpus xp̃i uere sumere ip̃m¬
q uidam a summo sacerdote xp̃o
tructum etiam usdetur. ẽẽ. non. ẽẽ.
nobis noxium. si a nobis uel nobisoũ

Expanded text:
: « Verba quae locutus sum : « Verba quae locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. IntellexiSpiritus et vita sunt: intellexisti carnaliter? etiam sic illa Spiritus et vita sunt, sed tibi non sunt. Spiritualiter intelligite quae locutus sum.» Sicut ergo verba spiritualiter intellecta et non intellecta,sumptum, non minus est in veritate substantiae, quamvis tibi non, quisquis indigne accipis, in veritate gratiae. Quodammodo enim quasi sentis corpus Christi corporali gustu, sed non sapis spirituali affectu. Et pro quanta parte saporem dulcedinis et suavitatis ejus non percipis, corpus Christi tibi non est, quod tamen pro quanta parte exterius sumere praesumis, corpus Christi non minus est, sicut et verbum non est verbum audienti et non intelligenti, sed tantum sonus, et tamen non minus est verbum. » Cum ergo malos corpus Christi vere sumere, ipsumque Judam a summo sacerdote Christructum etiam videtur, non esse nobis noxium, si a nobis vel nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
suas. Et suꝑ firmamen¬
tum qͦd erat imminens
capiti eorum quasi aspẽt¬
tus lapidis sapphiri. si¬
militudo throni ⁊ suꝑ
similitudinem throni
similitudo quabaspectus¬
desup hominis desuper.

Expanded text:
suas. Et super firmamentum quod erat imminens capiti eorum, quasi aspectus lapidis sapphiri, similitudo throni, et super similitudinem throni, similitudo quasi aspectus hominis desuper.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicaturus essem do¬
mũ eius inet̾nũ ꝓpt̾
iniguitatem.eo quod
nouerat indigne ag̃e
filios suos ⁊ nͣ corripu¬
it eos. Idcirco iuraui

Expanded text:
iudicaturus essem domum eius in aeternum propter iniquitatem eo quod noverat indigne agere filios suos et non corripuit eos idcirco iuravi
Abbreviated transcription (Latin):
illic cumdatur in ma¬
nibus inimicorum.
Sancta in manu extͣ¬
neorum facta sunt:
Templum eius sicut ho¬
mo ignobilis uasa głe
eius captiua abduct᷑a
sunt. trucidati sunt iu¬
uenes m plateis ⁊ iu¬
uenes eius ceciderunt

Expanded text:
illic cum datur in manibus inimicorum sancta in manu extraneorum facta sunt templum eius sicut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tium omniũ orientali¬
um.⁊ egiptiorum et
erat sapientior cunitiꝰ
hominibus. Sapienti¬
or ethanz etraite.⁊ he
man. ⁊ calchal .⁊ dorda

Expanded text:
tiam omnium Orientalium, et Aegyptiorum, et erat sapientior cunctis hominibus. Sapientior Ethan Ezhraita, et Eman, et Chalcal, et Dordan,
Abbreviated transcription (Latin):
re tͥ potest. ut det mͥ a
bisag sunamitẽ uxore.
& ait bethsabee. Bene
ego loquar pro te regi.
eint ergo bechsabee
ad regem salomo¬
nem ut loquetur ei ꝓ
adonia. & surrexit rex
in occursum eius: ado¬
rauitꝙ eam. ⁊sedit
super thromim siũ.
Positus quoq est thro¬
nus matris eius regiꝰ
que seclit ad clexterã
eius. Dixit ꝙ ei. pe¬
titioneni unam par¬
uulam ego dep̾cor ate.
nec offendas faciem
meam.Uixit ei rex.
pete mater iii. neꝙ
enim fas est ut auer¬
tam faciem tuam.
Que ait. Detur abi¬
sag sunamites adomͤ
fr̃i tuo uxor.
espondit ꝙ rex sa¬
lomon ⁊ dixit ma

Expanded text:
m potest ut det mihi Abisag Sunamitem uxorem. Et ait Bethsabee: Bene, ego loquar pro te regi. Venit ergo Bethsabee ad regem Salomonem, ut loqueretur ei pro Adonia: et surrexit rex in occursum ejus, adoravit eam, et sedit super thronum suum: positusque est thronus matri regis, quae sedit ad dexteram ejus. Dixitque ei; Petitionem unam parvulam ego deprecor a te; ne confundas faciem meam. Et dixit ei rex: Pete mater mea: neque enim fas est ut avertam faciem tuam. Quae ait: Detur Abisag Sunamitis Adoniae fratri tuo uxor. Responditque rex Salomon, et dixit ma
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ante legẽ
parriarcharũ exempłis.
scdm sub lege ꝓphetarũ
scͥptis. Tercium sub grã
p̃coniis euungelistarũm.
quasi t̾cia dici luce mũ¬
do refulsit. inquo. dñs ac
saluator nr̃ ꝓ redemptõ¬
ne gem̃s humani incar
natus apparuit. S et hoc
in chana galilee. hoc est
bentur typice denũcians
eos. maxime gr̃a xp̃i dig¬
nos existẽ. qui ⁊elo feruere
pie deuotionis. & emu

Expanded text:
 legem, patriarcharum exemplis; secundum sub lege, prophetarum scriptis; tertium sub gratia, praeconiis evangelistarum, quasi tertiae diei luce mundo refulsit; in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc, quod in Cana Galilaebentur, typice denuntiat, eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo fervoris ac piae devotionis  Beda,
Abbreviated transcription (Latin):
rfaxat itaꝙ
rex medorum sub¬
iugauerat młtas gentes
imperio suo:⁊ ipse edi¬
ficauit curitatem poten¬
tissimam qͣm appellauit
igbathanis. Ex lapidibꝰ
quadratis ⁊ sectis fecit
muros eius: in altitu¬
dine cubitorum septua¬
ginta ⁊ in latitudine cu¬
bitorum tͥngĩta. Tur¬
res uero eius ꝑ ofuit in
altitudine cubitorum
centum. Per quadrũ
uero corum latut ntrũ¬
ꝙ iuginorum pedum
spacio tenebatur.
Posuit ꝙ portas eiuꝰ

Expanded text:
rfaxat itaque rex Medorum subiugaverat multas gentes imperio suo et ipse aedificavit civitatem potentissimam quam appellavit Igbathanis ex lapidibus quadratis et sectis fecit muros eius in altitudine cubitorum septuaginta et in latitudine cubitorum triginta turres vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur posuitque portas eiu
Abbreviated transcription (Latin):
in reuelatione ih̃u xp̃i:
quasi filii obecdientie.
Non configurati pͥori¬
bus ignorancie ure pͥo¬
ribus desideriis. sed
secumlum eum qui
uocauit uos sanctũ:
ut ip̃i sancti in om̃i
conu̾satione sitis qm̃
scͥptum est. Sancti
eritis qmͣ ego sanctus
sum. Et si patrem inuo¬
catis eum qui sine ac¬
ceptione personarum
iudicat secundum u̾iꝰ¬
cuiusq opus. in timo¬
re incolatus ur̃i tẽpore
couersamini .q

Expanded text:
latione Iesu Christi: quasi filii oboedientiae, non configurati prioribus ignorantiae uestrae desideriis, sed secundum eum qui uocauit uos sanctum et ipsi sancti in omni conuersatione sitis, quoniam scriptum est: sancti eritis, quoniam et ego sanctus sum. et si patrem inuocatis eum qui sine acceptione personarum iudicat secundum uniuscuiusque opus, in timore incolatus uestri tempore conuersamini.
Abbreviated transcription (Latin):
agentibus: rationis li¬
bera noce contraire. ⁊ ĩ
die domini ꝓ domo isrł
in p̃lio stannis. ac mu¬
rum opponimis. si fi¬
deles innocentes contra
ꝑuersorum iniusticiam
ex iusticie auctoritãte iũ¬

Expanded text:
agentibus rationis libera voce contraibat et in die Domini pro domu Israel in proelio stabat ac murum opponebat, quia fideles innocentes contra perversorum iniustitiam ex iustitiae auctoritate vin
Abbreviated transcription (Latin):
Possedi seruos ⁊ ancil¬
las: ⁊ multamq fa¬
miliam habui. arm̃¬
ta quoꝙ ⁊ magnos oui¬
um greges: ultra om¬
nes qui fuerunt ante
me in iherlm.
substancias regum ac

Expanded text:
possedi servos et ancillas multamque familiam habui, armenta quoque et magnos greges ovium ultra omnes, qui fuerunt ante me in Iherusalem. substancias regum ac
Abbreviated transcription (Latin):
expectante. conculcata
cuius diripuerũt flumi¬
na t̾ram eius : ad locum
noĩs dñi ex̾cituũ montẽ
mis egypti. Ecce dñs
ascencet super mibẽ
leuem & ingredietur egy¬
ptim et mouebunt simͤ¬
lachra egypti a facie eius:

Expanded text:
expectante et conculcata cuius diripuerunt flumina terram eius ad locum nominis Domini exercituum montem Aegypti ecce Dominus ascendet super nubem levem et ingredietur Aegyptum et movebuntur simulacra Aegypti a facie eius
Abbreviated transcription (Latin):
Unde michi hoc ut inue¬
nirẽ grãm ante oculos
tuos ⁊nosse me digna¬
reris peregͥnã mulierẽ.
Cui ille respondit.Nũ¬
ceris socrui tue post mor¬
tem uiri tui: ⁊ quod re¬
liqueris parentes
tuos. ⁊
terram in qua nata es:
⁊ ueni̾s ad pplm quem

Expanded text:
Unde mihi hoc, ut invenirem gratiam ante oculos tuos, et nosse me dignareris peregrinam mulierem? Cui ille respondit: Nunceris socrui tuae post mortem viri tui: et quod dereliqueris parentes tuos, et terram in qua nata es, et veneris ad populum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
dux: qui regnat pplm̃
meum ifrł. Hunc pͥn¬
cip̃e natũ. et pastoribͣ
angeli et nobis nũci¬
auẽre pastores. Hunc
pͥncipem natũ longui¬
que orientaliũ gentiũ
nationes in insolito no

Expanded text:
ps qui regat populum meum Israel . Hunc principem natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito no
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Qui crescebant co¬
q debbora ⁊ barach filiu
amoem indie illo dicẽ¬
tes. Qui sponte obtu¬
listi de isrł ammas ur̃aᷤ
ad periculum benedici¬
te dño. Audite reges
percipite auribus pͥn¬
cipes. Ego sum. ego sũ:
que dño canam psallã
dño deo isrł. Dñe cum
exires de seir & transi¬
res per regiones edom:
terra mot̾a est. celi q
ac miles distilauerunt
aquis. Montes fluxe¬
runt a facie dñi. ⁊ sinai
diebus iahel quieuert
semite et qui ingredie¬
bantur pereas hambu¬
lauerunt per calle deui¬
os. Cessauerunt forteᷤ
in ifrł. & quieuerunt

Expanded text:
bant que Debbora et Barac filius Abinoem in die illo dicentes qui sponte obtulistis de Israhel animas vestras ad periculum benedicite Domino audite reges percipite auribus principes ego sum ego sum quae Domino canam psallam Domino Deo Israhel Domine cum exires de Seir et transires per regiTerra mota est, coelique ac nubes stillaverunt aquis. Montes fluxerunt a facie Domini, et Sinai diebus Jahel, quieverunt semitae: et qui ingrediebantur per eas, ambulaverunt per calles devios. Cessaverunt fortes in Israel, et quieverunt
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tetur: ibiq renas¬
cens girat ꝑ meridĩe
& flectitur ad aquilo¬
nem. Lustrans uniu¬
sa. in circuitu pergit
spͣc: ⁊ in circulo suo re¬
uertitur. Omnia flu¬
urira intrant in ma¬
re:⁊mare non redũ¬
dat .¬
d locum unde exi¬
unt flumina. re¬
uertuntur : ⁊ iterum

Expanded text:
revertitur: Ibique renascens, gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos regreditur. Omnia flumina intrant in mare, et mare non redundat: Ad locum, unde exeunt flumina, revertuntur, ut iter
Abbreviated transcription (Latin):
a mortuis resurrexit:
ostendit. Circa horam
quippe nonam cum in¬
clinata iam esset ad ues¬
perã dies. ꝙ tepefactus
a meridiano feruore ra¬
dius solis mistertum
inctoriosissime passioni
consumauit. Euidenter
se insinualis ꝓpter auferẽ¬
da sc̃elera. quibus diui¬
na luce ⁊ dilectione in
hiuĩ noctẽ ꝑegrinatiois
incidimus crucis subiꝰ

Expanded text:
a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subi
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei pater in manus.
⁊ quia adeo exiuit ⁊ad
deum uadit: surgit a
ceria ⁊ ponit uestim̃ta
gelista de maxima hu¬
militate adsumpte
humanitatis.prius
cõmemorat eteruitatẽ
diuine potestatis: ut
⁊ ip̃m uerũ deum ho¬
minemq demostraret.
Et ut nos illiis prece
pitammoueat: ut qͣn¬
to magni sinus hi¬
miliernir in ommibue.
Homo uanq erat uer᷑
qui hominũ pedes tan¬
gere ac lauare. ꝑ homi¬
uem tradi. atq ab bomi¬
Deus erat uerus: cuĩ
omuiadedit pater ĩ ma¬
nuł. quia a dco exiuit.
bat quia omnĩa dedit ei
pater n mains.¬

Expanded text:
us, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta s de maxima humilitate assumptae humanitatis prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illipti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab homiDeus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, bat quia omnia dedit ei Pater in man
Abbreviated transcription (Latin):
decem cubitos latitu¬
dinis ante facieni
templi. Fecit ꝙ ĩtem¬
plo fenestras obliqͣs:
et edificauit super pa¬
rietem templi tabu

Expanded text:
decem cubitos latitudinis ante faciem templi fecitque in templo fenestras obliquas et aedificavit super parietem templi tabu