comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ ꝓuid̾e̾ qͦmͦ maturitate adhibita possit accepta plenitudine potesta¬
tis diuine uoc̾ationis impłẽ munꝰ. Erit enĩ ꝑpiciante dõ firmissima co
nebit.
plene deuotõnis obseqͥa. Uererer tantã alloqui maiestatẽ. nͥ me
ur̃a benignitas releuaret. ⁊ aĩaret ad u̾bũ illiꝰ uere caritatis recordat̾o
qͣm p̃ cet̾is fere mortalib ad sc̃m̃ cẽ ꝯfessorẽ nc̃ głosũ martirẽ habuistis¬
cui me ꝓ lib̾tate eccle coexulare diuina fecit miscd̃ia. hac fiducia
roboratꝰ audeo scĩtati ur̃e attenciꝰ cõmendare uirũ ꝓculdubio cõm̃da¬
bilẽ Ric̃ u intoñ electũ cuiꝰ facultates st̃ egenoꝵ subsidia. eccł̃iar̃ conꝰ¬
solatõ. Cuiꝰ potestas iniqͥtatis ext̾minatio ẽ. ⁊ iusticie firmam̃tũ Is tan¬
ta affectione amicũ ur̃m̃ głosũ martirẽ xꝑi dilig̃: ut se illiꝰ ꝯstituerit ser¬
uũ. ut alũpnos qui młti ad eũ ꝯflirunt in suis necĩtatib consolet᷑. ⁊ eũ

Expanded text:
e quo modo maturitate adhibita possit, accepta plenitudine potestatis, divinae vocationis implere munus. Erit enim, propitiante Deo, firmissima colnebit.plenae devotionis obsequia. Vererer tantam alloqui majestatem, nisi me vestra benignitas relevaret, et animaret ad verbum illius verae charitatis recordatio quam prae caeteris fere mortalibus ad sanctum tunc confessorem, nunc gloriosum martyrem habuistiscui me pro libertate Ecclesiae coexsulare attentius commendare virum procul dubio commendabilem. Ric. Winton. electum, cujus facultates sunt egenorum subsidia, ecclesiarum consolatio. Cujus potestas iniquitatis exterminatio est, et justitiae firmamentum. Is tanta affectione amicum vestrum gloriosum martyrem Christi diligit, ut se illius constituerit servum, ut alumnos qui multi ad eum confluunt in suis necessitatibus consoletur, et eum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ resone ꝯuentꝰ scił qͥ nqͣginta duoꝵ monachoꝵ innotuit. Post ea uͦ ad se
reu̾sus in cetu fr̃m mandatũ ur̃m totũ plene audiuit. Publica uͦ fama
sic ꝯsonabat his q̃ ad uos ꝑlaca fua̾nt. ut nlłi ꝓuincialiũ ueniret in du¬
biũ. qͥn excessuũ electi magnitudo ne dicamꝰ ⁊ cͥminũ: monachoꝵ q̃rimoniã
uincẽt. mirũ ꝙ fere oĩb iidebat᷑ ꝙ ad ruinã ⁊ lacͥmas domꝰ ur̃e tã sero

Expanded text:
tuit. Postea vero ad se reversus, in coetu fratrum mandatum vestrum totum plene audivit. Publica vero fama sic consonabat his quae ad vos perlata fuerant, ut nulli provincialium veniret in dubium quin excessuum electi magnitudo, ne dicamus et criminum, monachorum querimoniam vinceret: mirumque fere omnibus videbatur, quod ad ruinam et lacrymas domu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ mͦis oĩb ad bonorẽ dĩ in statũ p̾stinũ reformare. Precepistis ⁊̃ sub ar¬
ta districtione qͣtinꝰ si nob̃ ꝯstaret eccłe statũ reformari ñ posse absꝙ amo¬
tione electi ⁊ qͦꝵdã monachoꝵ. tã electũ qm illos auctoritate ur̃a oĩ occa¬
sione ⁊ appłłone cessante. pꝰposito timore ⁊ gr̃a nullatenꝰ amou̾e diffẽmꝰ¬
⁊ loco illoꝵ honestas ⁊ utiles dõ auctore sustituere. ut ex frudu reforma¬
in eo iuris dictionẽ habebamꝰ nͥ ex delegatione ur̃a oĩ occasione ⁊ appłło¬
ne remota pareret iudicio. Cũ uͦ in capitło frũm ei ur̃e fuissent litt̾e
p̃sentate: tand̾ p̃cepit ut eas cantor aꝑiret ⁊ leg̾et. s añqmͣ plene ꝑle¬
gẽnt᷑: ddixit se ⁊ sua in ur̃a ꝑtectione ꝯsift̾e. ⁊ eos qui litt̃is uti decreu̾ant:

Expanded text:
. Praecepistis etiam sub arcta districtione, quatenus si nobis constaret ecclesiae statum reformari non posse absque amotione electi et quorumdam monachorum, tam electum quam illos auctoritate vestra omni occasione et appellatione cessante, postposito timore et gratia nullatenus amovere diffeonas honestas et utiles, Deo auctore, substituere, ut ex fructu reformain eo jurisdictionem habebamus nisi ex delegatione vestra, omni occasione et appellatione remota, pareret judicio. Cum vero in capitulo fratrum ei vestrae fuissent litterae praesentatae, tandem praecepit ut eas cantor aperiret et legeret; sed antequam plene perlegerentur dixit se et sua in vestra protectione consistere, et eos qui l
Abbreviated transcription (Latin):
anglia ⁊ bñficia que idẽ archiep̃c eis postea contulit. Quare eos secu¬
re uenire faciatis ⁊ res suas haͣnt bñ ⁊ in pace salua fidelicate mea ꝙͣ
mͥ facient. ĩ. Gaufr̃ archid̾ cant̾ Ric̃ archid̾. pict̾. Ric̃ de hum̃. Const̾. Ric̃¬
deluci. Reginald̃ de curtenai. apd̾ sloec̃. Idem eidem.¬
Rex angł ⁊ dux Normanñ. ⁊ aquitañ. ⁊ comes and̃ .b. ep̃o
applicui in norm̃. ⁊ inueni t̾ram meã totã cismarinã in sũma pace⁊
tͣnquillitate disponente dño ꝯstitutã. ⁊ hoĩes ac fideles meos de aduen¬
tumeo ut opͦtebat ub̃iori leticia ꝑfusos. Accessi deiñ ad dños legatos
⁊ qnͣꝗͣ eos in pͥncipio duros inuenissẽ. ⁊ ut uidebat᷑ penitꝰ flecti ñ pos¬

Expanded text:
Anglia, et beneficia que idem archiepiscopus eis postea contulit. Quare eos secure venire faciatis, et res suas habeant bene et in pace, salva fidelitate mea quam mihi facient. de Luci, Reginald. de Curtenai apud Cloec. EPIrex Angl. et dux Norman. et Aquitan. et comes Andeg., B. episcopo applicui in Normanniam, et inveni totam terram meam cismarinam in summa pace et tranquillitate disponente Deo constitutam, et homines ac fideles meos de adventu meo, ut oportebat, uberiori letitia perfusos. Accessi deinde ad dominos legatos, et quamquam eos in principio duros invenissem, et, ut videbatur, penitus flecti non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenint: induant᷑ queso aliqͥ ut̃m uͥtute ex alto ut eas porrigant. dĩ.
lumi pontificis auctoritate ꝓhibentes ⁊̃ int̾posita appelłone si opꝰ fuit: ne
tante ̃ p̃ iudiciũ sce cant̾ eccłe inferat᷑ p̃seitum c̃ is ad quẽ specat dñscan¬

Expanded text:
pervenerint, induantur, quaeso, aliqui vestrum virtute ex alto ut eas porrigant, Dei et pervenerint, induantur, quaeso, aliqui vestrum virtute ex alto ut eas porrigant, Dei et summi pontificis auctoritate prohibentes, etiam interposita appellatione, si opus fuerit; ne tant
Abbreviated transcription (Latin):
maxime uolebant eiuitari: de m̃ito amisert᷑ locũ ⁊ gente. Nã fere qͦtien.
ex aliqͣ causa ꝯsulto ds offendit᷑. res in ꝯtͣriũ uoto ꝑgit euentũ. Si tam̃
illi longo tꝑre expectati penitentiã egissent: potuerant loci ⁊ gentis re¬
tinuisse pͥmatũ. qͥ ilł induratis: genti draditꝰ ẽ facienti fructũ eiꝰ. Uosita
q diłmi qm adhuc tempꝰ ẽ ꝓpiciationis ⁊ m̾̃iti: accełate ad ueniã ꝑ dig¬
nos penitentie fructꝰ. ⁊ p̃ occupate faciem iudicis in ꝯfessione.⁊ satisfacti¬
onis diligentia redimnite morã. ⁊ lapsã erigite caritatẽ. facił ⁊ głosa si u̾a¬
sc̃ q̃ añr ap̃ nos fat̾faciendi ⁊ redundi famã uob̾ offert᷑ o ccasio. cũ dñs
rex ut auint in miuriam eccłe ur̃e filiũ suũ ꝑ manũ archiep̃i ebora¬
ceñ aut alteriꝰ ep̃i: uelit inungi ⁊ ꝯsecrari in regẽ. ꝓhibet ħ dñs ppͣ. man¬
dato it̾ãto. ⁊ st̃ ꝓhibitorie eiꝰ ĩ regno. Qͥs si porrig̾e cessau̾int alii. ⁊ ad uos

Expanded text:
ntem. Nam fere quoties ex aliqua causa consulto Deus offenditur, res in contrarium voto pergit eventum. Si tamen illi longo tempore exspectati poenitentiam egissent, potuissent loci et gentis retinuisse primatum, qui illis induratis genti traditus est facienti fructum ejus. Vos itaiam adhuc tempus est propitiationis et meriti, accelerate ad veniam per dignos poenitentiae fructus, et praeoccupate faciem judicis in confessione, et satisfactionis diligentia redimite moram, et lapsam erigite charitatem. Facilis et famam vobis offertur occasio. cum dominus rex, ut aiunt, in injuriam Ecclesiae vestrae filium suum per manum archiepiscopi Eboracensis aut alterius episcopi velit inungi et consecrari in regem. Prohibet hoc dominus papa mandato iterato, et sunt prohibitoriae ejus in regno. Quas si porrigere cessaverint alii, et ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
set xͥ pauꝑib ꝓ iusticia ⁊ lib̾tate eccł̃ie exulantib erogari. nͥ forte qͥsplam
credat dm̃i ĩ extremo examine głificaturũ illos qͥ duplicib induti st̃: ⁊ e¬
pulant᷑ cotidie splendide. Sachanas uotiuo pietatis affectui satellitũ mi¬
nisterio młtas tetendit insidias. s eas aliqͦꝵ fides ⁊ diligentia licet pau¬
coꝵ euasit. qd uos faciliꝰ potuisse conicio: si qñq fuisset attẽptatũ. uti¬
nã pietatẽ ur̃am salte̾ uoluisse cuiꝰc̃q oꝑis testimonio ꝯunci potuis

Expanded text:
ti pauperibus pro justitia et libertate Ecclesiae exsulantibus erogari, nisi forte quispiam credat Deum in extremo examine glorificaturum illos qui duplicibus induti sunt, et epulantur quotidie splendide. Satanas votivo pietatis affectui satellitum ministerio multas tetendit insidias, sed eas aliquorum fides et diligentia licet paucorum evasit. Quod vos facilius potuisse conjicio, si quando fuisse attentatum. Utinam pietatem vestram sa
Abbreviated transcription (Latin):
gͦtantes qͥb coĩfirmor inuitare. ut parit̾ curramꝰ ad medicũ: ꝓfecto cuili
bet discipło xͥ ⁊̃ minimo liberũ ẽ. ip̃o inspirante dare testimoniũ u̾itati.
qͣm qͥsqͥs ex dõ ẽ ñ mͦ patient̾ s ⁊ libent̾ audit Audite gͦ ⁊ uos aĩo patienti
qmͣ ego reputẽ culpã urãm ꝙ dispendiũ caritatis. ꝙ q̃so uͥ apparu̾it no

Expanded text:
grotantes quibus coinfirmor invitare ut pariter curramus ad medicum? Profecto cuilibgrotantes quibus coinfirmor invitare ut pariter curramus ad medicum? Profecto cuilibet discipulo Christi etiam minimo liberum est ipso inspirante dare testimonium veritati: quam quisquis ex Deo est, non modo patienter, sed libenter audit. Audite ergo et vos animo patienti quam ego reputem culpam vestram, quod dispendium charitatis: quod, quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rigata ⁊ ꝑfusa celestis gr̃e mmibrib: pot̾it reuirescẽ. ⁊ uẽ cõpassionis ⁊
iusticie face fructꝰ. si cor posu̾it aĩa suꝑ uias suas. si penituit. si culpam
fateat᷑. si ꝓ facultate satisfaciendo: redimat ꝙ cõmisit. S fortasse dicetis. li
qͥs es. aut que ẽ domꝰ patͥs tui in ifrł ut religiosos arguas uiros. p̾sertim
ĩ eccłiar̃ bricannie cardine ꝯfticutos: Aut nos qͥd cõmisimꝰ uñ caritatẽ
ꝓbes extinctã aut remissã: Ego quid̃ ꝓ me respondeo ꝙ p̃misi. qͥa ꝓ scͥp
toꝵ xͥ ininimꝰ sũ. ⁊ ꝙ ex ꝯscĩa loqͦr. quẽ ⁊ elus domꝰ dĩ ut alteriꝰ parcã iu¬
dicio uł errori: iã młto tꝑre fecit exulare ꝓsc̾ptũ. ⁊ qͥ ut ꝓpͥam fadeat in¬
sipientiã. scandala fr̃m patienti aĩo sine scrupulo neq̃o tołare. An ñ licet
mͥ p̾sertim apło docente ꝓpͥam ustionẽ deplorare ĩ scandalis: Non licet coe¬

Expanded text:
e imbribus possit revirescere, et verae compassionis et justitiae facere fructus, si cor posuerit anima super vias suas, si poenituerit, si culpam fateatur, si pro facultate satisfaciendo redimat quod commisit. Sed fortasse dicetis: Tu quis es aut quae est domus patris tui in Israel, ut religiosos arguas viros, praesertim in ecclesiarum Britanniae cardine constitutos? Aut nos quid commisimus unde charitatem obes exstinctam aut remissam? Ego quidem pro me respondeo quod praemisi, qarcam judicio vel errori, jam multo tempore fecit exsulare proscriptum: et qui, ut propriam fatear insipientiam, scandala fratrum patienti animo sine scrupulo nequeo tolerare. Annon licet mihi praesertim apostolo docente propriam ustionem deplorare in scandalis? Non licet coae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisi. qd̃ scił ab instanti festo pentec̃. usꝙ ĩ annũ tantã pecuniã dabo.
uñ ad arbitriu fr̃m templi . cc. milites ad defensionẽ t̾re Ierosolimita
ita t̾ñ ut si qͦs suspectos habuerĩ: añqmͣ de regno exeant iurent ꝙ in
itinere illo nec malũ meũ. nec dedecꝰ regni mei ꝑquirent. Et ꝙ ꝯsuetudinẽ
q̃ tẽpore meo contͣ eccłas t̾re mee inducte st̃ dimitta. qͥs quid̃ aut paucaᷤᷤ
aut nlłas estimo. Et ꝙ possessiones cant̾ eccłe si que ablate st̃ plene resti¬
tuam. sic̃ hũit uno anno añqmͣ archiep̃c de angł eg̾dẽtur. Uericis p̃te¬
rea ⁊ laicis utͥusq sexꝰ pace̾ meã ⁊ possessiones suas restituam qͥ occone

Expanded text:
misit quod ab instanti festo Pentecostes usque in annum tantam pecuniam daret, unde ad arbitrium fratrum templi ducenti milites ad defensionem terrae Hierosolymiita tamen ut, si quos suspectos habuerim, antequam de regno exeant, jurent quod in itinere illo nec malum meum nec dedecus regni mei perquirent ; et quod consuetudines, que tempore meo contra ecclesias terre mee inducte sunt, dimittam, quas quidem aut paucas aut nullas estimo ; et quod possessiones Cantuariensis ecclesie, si que ablate sunt, plene restituam, sicut habuit uno anno antequam archiepiscopus de Anglia egrederetur ; clericis preterea et laicis utriusque sexus pacem meam et possessione
Abbreviated transcription (Latin):
similia sint. Qͥs referat qͦs gemitꝰ. qnͣteᷤ lacͥ marũ imbres scõꝵ cetꝰ qͥ ade¬
rat. ĩ reuełone adu̾brate religionis emiserit: Nec tñ in his oĩb ꝑsecu¬
toꝵ qͥeuit furor dicentiũ corpꝰ ꝓditoris uit̾ scõs pontisices ñ eẽ human¬
dũ. s ꝓiciendũ in paludẽ uiliorẽ. ł suspendendũ ẽẽ patibło. Uñ scĩ ui

Expanded text:
similia sint. Quis referat quos gemitus, quantos lacrymarum imbres sanctorum coetus qui adesimilia sint. Quis referat quos gemitus, quantos lacrymarum imbres sanctorum coetus qui aderant, in revelatione sic adumbratae religionis emiserit? Nec tamen in his omnibus persecutorum quievit furor, dicentium corpus proditoris inter sanctos pontifices non esse humandum, sed projiciendum in paludem viliorem, vel suspe
Abbreviated transcription (Latin):
uino ꝯtigit. ꝙ qͣndomagis achleti fortissimi głam offuscare intebat᷑ hu
mana tem̾itas: tanto eã ampliꝰ dñs illustraret ĩ ostensione uͥtutis: ⁊ mi¬
racłoꝵ manifestis indiciis. Qd̃ uiri impii. qͥ eũ insaciabilit̾ od̾ant intuen¬
ponit. Eo enĩ ampliꝰ ꝑcrebuere miracła. qͦ uidebant᷑ impiis studiosiuᷤ
occultanda. hõ uidet in facie. solꝰ d̾s ẽ qͥ renes ⁊ corda scrutat᷑. Nãb̾ati
martiris corpꝰ sepulture tͣdendũ eẽt ⁊ de more pontificalib indueret᷑:
ꝙ ad modũ pauci familiares eiꝰ noi̾ant. ĩ uentũ ẽ cilicio pediełis ⁊ u̾mib
referto inuoluto. ip̃a ꝙ femoralia eiꝰ interiora usq ad poplites cilicina.
ꝙ ap̃ nr̃ates andea su̾at inauditũ. reꝑta sc̃. Extĩor tñ habitꝰ cet̾is con¬
formabat᷑ uxta sapientis edictũ. frons tua popso ꝯueniat. intꝰ oĩa dis¬

Expanded text:
vino contigit quod quanto magis athletae fortissimi gloriam offuscvino contigit quod quanto magis athletae fortissimi gloriam offuscostensione virtutis et miraculorum manifestis indiciis. Quod viri impii qui eum insatiabiliter oderant intuenponit. Eo enim amplius percrebuere miracula, quo videbantur impiis studiosius occultanda. Homo videt in facie: solus Deus est qui renes et corda scrutatur. Nam cum beati martyris corpus sepulturae tradendum equod admodum pauci familiares ejus noverant, inventum est cilicio pediculis et vermibus referto involutum, ipsaque femoralia ejus interiora usque ad poplites cilicina, quod apud nostrates antea fuerat inauditum, reperta sunt. Exterior tantum habitus caeteris conformabatur, juxta sapientis edictum, dicentis: Frons tua populo conveniat, intus omnia dis
Abbreviated transcription (Latin):
clamorẽ emisit nͨ edidit gemitũ. nͨ brachiũ aut ueste̾ opposuit ferien¬
ti. s cap̃ inclinatũ qd̃ gladiis exposuerat: uͥtute admiranda. donec cõ¬
sũmaret᷑ tenebat ĩ mobile. ⁊ tand̃ in t̾ram ꝓcidens. recto corꝑe. ũ pedẽ
mouit aut manũ. Carnifices aũ ñ minꝰ cupidi qm crudeles. iñ tã in re¬
gie potestatis qmͣ diuine maiestatis iniuriã ad ecclẽ palaciũ redeuntes.
uniu̾sã suppellectilẽ. ⁊ qͥcqͥd in scͥniis aut clicellis archiep̃i. ⁊ suoꝵ po¬
tuit ĩueniri. siue ĩ auro. siue ĩ argento. aut uestib. aut uariis ornam̃tͤ.
aut libͥs. aut pͥuilegiis. aut aliis quibc̃q scͥptis aut eqͥtaturis. ĩ saciabłi
auaricia. ⁊ stupendo ausu diripientes: ea ut libuit int̾ se diuisert̃. imi
q̃ sacͥlegus p̾do surripuit: ad rege̾ in normanniã tnsmissa st̃. S nutu di¬

Expanded text:
clamorem emisit, nec edidit gemitum, nec brachium aut vestem opposuit ferienclamorem emisit, nec edidit gemitum, nec brachium aut vestem opposuit ferienti, sed caput inclinatum, quod gladiis exposuerat, virtute admiranda, donec consummaretur, tenebat immobile: et tandem in terram procidens recto corpore non pedem odidisse. Carnifices autem non minus cupidi quam crudeles, inde tam in regiae potestatis quam divinae majestatis injuriam ad ecclesiae palatium redeuntes, universam supellectilem et quidquid in scriniis aut clitellis archiepiscopi et suorum potuit inveniri, sive in auro, sive in argento, aut vestibus, aut variis ornamentis, aut libris, aut privilegiis, aut aliis quibuscunque scriptis aut equitaturis, insatiabili avaritia et stupendo ausu diripientes, ea, ut libuit, inter se diviserunt, iquae sacrilegus praedo subripuit, ad regem in Normanniam transmissa sunt. Sed nutu di
Abbreviated transcription (Latin):
ecclẽ patͦnis. ⁊ b̾ato dionisio ꝯmendo meip̃m. ⁊ ecclẽ cãm. set̾a qͥs sine
suspiriis. singuttib ⁊ lac̾mis referat: Singula ꝓseqͥ pietas ñ ꝑmittit.
que carnifices in manissimi dĩ timore ꝯtẽpto. ⁊ tã fidei qm tociꝰ huma¬
nitatis in nemores cõmi sert̃. Non enĩ suffecit eis sanguine sac̾dotis
⁊ nece ꝓphanare eccłam. ⁊ diẽ sacͣtissimũ incestare: nͥ corona capitis.
qͣm sac crisittatis unctio dõ dicau̾at. amputata: qd ⁊̃ dictt horribile ẽ.
funestis gladiis iam defuncti eioent cerebrũ. ⁊ ꝑ ꝓauim̃tũ c̃ cruore ⁊ os¬
sib crudelissime sparg̾ent. ĩmaniores xͥ crucifixorib. qͥ eiꝰ crura quẽ o¬
biisse uid̾ant. sic̃ adhuc uiuentiũ ñ censuert᷑ ẽẽ frangenda. S in his õib
cruciatib ĩuicti ammi ⁊ admirande ꝯstantie martir. nͨ u̾bũ ꝓtulit nͦ

Expanded text:
ecclesiae patronis et beato Dionysio: Commendo me ipsum et Ecclesiae causam. Caetera quis sine ecclesiae patronis et beato Dionysio: Commendo me ipsum et Ecclesiae causam. Caetera quis sine suspiriis, singultibus, et lacrymis referat? singula persequi pietas non permittit, quae carnifices immanissimi, Dei timore contempto, et tam fidei quam totius humanitatis immemores, commiserunt. Non enim suffecit eis sanguine sacerdotis et nece profanare ecclesiam, et diem sacratissimum incestare, nisi corona capitis, quam sacri chrismatis unctio Deo dicaverat, amputata, quod etiam dictu horribile est, funestis gladiis jam defuncti ejicerent cerebrum, et per pavimentum cum cruore et ossibus crudelissime spargerent: immaniores Christi crucifixoribus, qui ejus crura, quem obiisse viderant, sicut adhuc viventium, non cencruciatibus invicti animi et admirandae constantiae martyr nec verbum protulit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
isse ꝯstantior. ⁊ ego ꝓ d̾o mori paratꝰ sũ. ⁊ ꝓ assertione iusticie. ⁊ eccłẽ
lib̾tate. S si cap̃ meũ q̃ritis ꝓhibeo ex parte oĩpotentis dĩ ⁊ sub ana¬
themate ne cuiꝗͣ alii siue monacho. siue cłico. uł laico maiori uł mi¬
nori in aliqͦ noceatis. s sint ĩmunes a ꝑena. sic̃ exstitert̾ a c̃a. Hon enĩ
illis s mͥ inputandũ ẽ. si qͥ eoꝵ cãm laborantis eccłe susceꝑũt. Mortẽ li
bent̾ amplector. dũ mͦ eccłã in effusione sangͥnis mei pacẽ ꝯsequat᷑
⁊lib̾tatẽ. Qs isto uid̾r in caritate feruentior qͥ dũ se ꝓ lege dĩ ꝑ secuto¬
rib offerebat: in id solũ erat sollicitꝰ ne ꝓximi in aliqͦ led̾ent᷑: u̾ba
hos abire: his dictis uidens carnifices eductis gladiis. ĩ modũ orantis
inclinauit cap̃. hec nouissima ꝓfe̾ns u̾ba. Dõ ⁊ beate marie ⁊ scĩs huiꝰ

Expanded text:
isse constantior: Et ego pro Deo mori paratus sum, et pro assertione justitiae et Ecclesiae isse constantior: Et ego pro Deo mori paratus sum, et pro assertione justitiae et Ecclesiae libertate. Quod si caput meum quaeritis, prohibeo ex parte omnipotentis Dei, et sub anathemate, ne cuiquam alii, sive monacho, sive clerico, sive laico, majori vel minori, in aliquo noceatis, sed sint immunes a poena sicut exstiterunt a causa; non enim illis, sed mihi imputandum est, si benter amplector, dummodo Ecclesia in effusione sanguinis mei pacem consequatur et libertatem. Quis isto videtur in charitate ferventior? qui dum se pro lege Dei persecutoribus offerebat, in id solum erat sollicitus ne proximi in aliquo laederentur. Vhos abire? His dictis, videns carnifices eductis gladiis, in modum orantis inclinavit caput, haec novissima proferens verba, Deo et sanctae Mariae et sanctis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
bri uulgatũ ẽ: pari iure trahendũ ẽ ⁊ ad ꝯpͥlices eiꝰ. eo ꝙ de siłib reb
id̃ ꝯstet ẽẽ iudiciũ. ut xꝑianis oĩb ex fide liqueat ꝙ celi reuelab̾t᷑ in¬
iqͥtatẽ ip̃oꝵ. ⁊ adu̾sus eos t̾ra ꝯsurget. Q̾s enĩ fideliũ audeat dubitare.
qd dͣs auctores ⁊ ꝑpetratores tanti saclegii. aut ꝯu̾tet aut ꝯteret: Pas¬
surꝰ aũ in eccła. ut dictũ ẽ corã altari.xͦ martir añ qmͣ feriret᷑: cũ se
andisser inqͥri. militib qͥ ad ħ uen̾ant. ĩ turba elicoꝵ ⁊ monachoꝵ uo
cifãntib. uͥ ẽ archiep̃c: occurnit e gͣdu quẽ ex magna parte ascend̾at.
uultu intrepido dicens. Ecce ego. Quid lrulcis: Cui uꝰ fimestoꝵ militũ
in spũ furoris intulit. Ut mͦ mortaris. Inpossibile enĩ ẽ ut ulteriꝰ uiua
Respondit aũ archiep̾c ñ minori ꝯstantia u̾bi ꝗͣ aĩ. qͥa ꝙ oĩũ martir̃¬
pace ex animi mei sña fident̾ dix̾ĩm. nlłs eoꝵ uid̾r in passione isto fu¬

Expanded text:
jure trahendum est et ad complices ejus, eo quod de similibus rebus idem constet esse judicium, ut Christianis omnibus ex fide liqueat, quod coeli revelabunt iniquitatem ipsorum, et adversus eos terra consurget. Quis enim fidelium audeat dubitare quod Deus auctores et perpetratores tanti sacrilegii aut convertet aut conteret? Passurus autem in ecclesia, ut dictum est, coram altari Christi martyr, antequam feriretur, cum se audisset inquiri, miliepiscopus? » occurrit iis ex gradu quem ex magna parte ascenderat, vultu intrepido dicens: « Ecce ego: quid vultis? » Cui unus funestorum militum in spiritu furoris intulit: « Ut modo moriaris: impossibile enim est ut amplius vivas. » Respondit archiepiscopus non minori constantia verbi pace ex animi mei sententia fidenter dixerim nullus eorum videtur in passione isto fu
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in scis suis mirabił ⁊ głiosꝰ ẽ. Nam ⁊ in loco passionis eiꝰ. ⁊ uͥ añ ma¬
ius altare ꝑnoctauit humandꝰ. ⁊ uͥ tand̃ sepultꝰ ẽ: paralitici curant᷑. ce¬
ci uident. surdi audiunt. loquunt᷑ muti. claudi ambulant. euadt᷑ febri
citantes. arreptii a demonio lib̾ant᷑.  a uariis morbis sanant᷑ egroti. blas¬
oꝑante qͥ solus ẽ suꝑ oĩa bñdictꝰ in scl̃a. ⁊ eos p̾elegit eẽ głe sue ꝯsortes qͦs
ꝑ u̾itatẽ fidei ⁊elũ iusticie. ꝯfessionis uirtutẽ. ⁊ inuicte ꝯstantie ꝑseu̾anti¬
am. facturꝰ erat de u̾itatis ac fidĩ adu̾sariis tͥumphantes. Que ꝓfecto nlła
rõne scb̾e p̾sũpsissẽ. nisime suꝑ his fides ocłata certissimũ reddidisset.

Expanded text:
Nam et in loco passionis ejus, et ubi ante maius altare pernoctavit humandus, et ubi tandem sepultus est, paralytici curantur, caeci vident, surdi audiunt, loquuntur muti, claudi ambulant, leprosi mundantur, evadunt febricitantes, arrepticii a daemonio liberantur, et a variis morbis sanantur aegroti, blase suae consortes quos pro veritate fidei, zelum justitiae, confessionis virtutem, et invictae constantiae perseverantiam, facturus erat de veritatis ac fidei adversariis triumphantes. Quae profecto nulla ratione scribere praesumpsissem, nisi me super his fides oculata certissimum reddidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
uoti. ħ solũ impetͣto. ut dñs ppͣ. mitt̾et nuncios qͥ pacẽ ꝓcurarent gͣtianũ
scit subdiaconũ. ⁊ magr̃m uiuianũ urbis uet̾is archidiaconũ qͥ mun̾e
aduocationis fungi solet in curia. Eos tũ ante p̾scͥpta forma pacis. sacͣ¬
ciens. ut a regis suptib ꝯtineant. nͥ pace eccła impetrata.⁊ ne ult᷑ diem qͥ¬
qͦ minuit. qͥn lib̃e om̃i occasione ⁊ appelłone cessante in ip̃m rege̾. ĩ regñ
⁊ ꝑsonas regni seuitatẽ eccłiasticã ualeat exercere. ꝓ ut sͥ ⁊ eccłe dĩ expe

Expanded text:
curarent, Gratianum scilicet subdiaconum, et magistrum Vivianum urbis veteris archidiaconum, qui munere advocationis fungi solet in curia. Eos tamen ante praescripta forma pacis sacrciens, ut a regis sumptibus abstineant nisi pace Ecclesiae impetrata, et ne ultra diem qquo minuit, quin libere, omni occasione et appellatione cessante, in ipsum regem, in regnum et personas regni severitatem ecclesiasticam valeat exercere, prout sibi et Ecclesiae De
Abbreviated transcription (Latin):
in articło tẽptat̃onis recedens adu̾sa ꝑpessꝰ ẽ: s exiliũ ⁊ acerbã ꝓscͥptõ¬
nẽ in annũ septimũ ꝓtelauit. tanta quid̃ uͥtute ꝯstandie regia uia ince
uientis impetu posset frangi. nͨ blandiciis emolliri. S ⁊ uͥ sit immolatꝰ
adu̾tite. Certe in eccła q̃ caput regni ẽ. ⁊ aliar̃ omniũ mat̾ in xͦ. Corã
altari. int̾ ꝯsac̃dotes ⁊ manꝰ religiosoꝵ. qͦs armatoꝵ carnificũ cumultꝰ¬

Expanded text:
o tentationis recedens adversa perpessus est; sed exsilium et acerbam proscriptionem in annum septimum protelavit, tanta quidem virtute constantiae regia via incedvientis impetu posset frangi, nec blanditiis emolliri. Sed et ubi sit immolatus advertite. Certe in Ecclesia, quae caput regni est, et aliarum omnium mater in Christo, coram altari, inter consacerdotes et manus religioso
Abbreviated transcription (Latin):
ut opinor iã fere ꝑ orbẽ latinũ ex rełone płimoꝵ sit nota ⁊ uulgata
macĩa. hoc tñ int̾anto diune dispensacõnis mun̾e silendũ ẽẽ ñ c̾oidi:
qd̃ ad dĩ ⁊ martyris sui głam uniu̾si mirant᷑. Quia sic om̃s cͥc̃stantie
ꝯcurrert̾ in agone pontificis. ut patientis tidm ꝑpetuo illustͣrent. ⁊ ꝑ¬
seqñtiũ reuelarent impietatẽ. ⁊ nom̃ sempit̾no macłarent obꝓbrio. Si it
ꝑsonas hinc iñ intueri. ⁊ metiri placu̾it: occurrit hinc religios archiep̃e.
britamuar̃ pͥmas. sed̾ aplice legatꝰ. uidex incorruptissimꝰ. utpote nͨ accep¬
tor ꝑsonar̃ nͨ munerũ. assertor eccl̃iastice lib̃tatis. ⁊ qͣsi turris erecta in

Expanded text:
um jam fere per orbem Latinum ex relatione plurimorum sit nota et divulgata materia. Hoc tamen in tanto divinae dispensationis munere silendum esse non credidi: quod ad Dei et martyris sui gloriam universi mirantur, quia sic omnes circumstantiae concurrerunt in agone pontificis, ut patientis titulum perpetuo iliustrarent et persequentium revelarent impietatem, et nomen sempiterno macularent opprobrio. Si enim personas hinc inde intueri et metiri placuerit: occurrit hinc religiosus archiepiscopus, Britanniarum primas, sedis apostolicae legatus, judex incorruptissimus, utpote nec acceptor personarum, nec munerum, assertor ecclesiasticae libertatis, et quasi turris erecta in
Abbreviated transcription (Latin):
Remigio iugit̾ famulant᷑: uix sine gemitu ⁊ fuspiriis aut madore lacͥma¬
rũ possũ ad animũ reuocare recolens me qdda instar paradisi felicit᷑ in¬
coluisse: dũ illoꝵ p̾sentia fruebar. ⁊ caritatis ex ꝑiebar imaginẽ. q̃ in et̾¬
na uita sꝑat᷑. Illos q̃so diligentiꝰ sollicitate. ut alũpnoꝵ suoꝵ memi¬
n̾ĩnt in orõnib suis. Qmͣ cito ds ꝓsꝑa donabit. uob̃ currentiũ litt̾arũ
ministĩo xͦ ꝓpiciante coĩcare ñ differã. Ualeat semꝑ ⁊ uigeat scĩtas ut̃a
x insꝑato ⁊ in tnͣsitu mͥ gr̃a dĩ ꝓpitiante nuꝑ innotuit: qd̃ ad
nũ dari solaciũ. qd in tutis aurib licebat angustrar̃ cumulũ deplo¬
rare. S uñ sumet᷑ exordiũ: Nam dicendi parit inopiã mat̾ia copiosa⁊
angustias an domesticas deplorabo: S gn̾ales mundꝰ agnouit. Sua quẽꝙ
miseria ꝑurit acriꝰ. nͥ forte qͥspiam sectatoꝵ xͥ tanta sit caritate succemꝰ:

Expanded text:
Remigio jugiter famulantur, vix sine gemitu et suspiriis, aut madore lacrymarum possum ad animum revocare, recolens me quondam instar paradisi feliciter incoluisse, dum illorum praesentia fruebar, et charitatis experiebar imaginem, quae in aeterna vita speratur. Illos, quaeso, diligentius sollicitate, ut alumnorum suorum meminerint in orationibus suis. Quam cito Deus prospera donabit, vobis currentium litterarum miniEx insperato et in transitu mihi, gratia Dei propitiante, nuper innotuit, quod ad num dari solatium, quod in tutis auribus licebat angustiarum cumulum deplorare. Sed unde sumetur exordium? Nam dicendi parit inopiam materia copiosa angustias an domesticas deplorabo? Sed generales mundus agnovit. Sua quemque miseria perurit acrius: nisi forte quispiam sectatorum Christi tanta sit charitate succensus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. q̃ sic de recepto pastore gauisa ẽ: ac si decelo xͦ int̾ hoĩes ip̃e descen¬
ep̃i ⁊ ep̃oꝵ suspensoꝵ nuncii ad sedẽ appłłantes apłicã. licet eis indubi¬
tant̾ ꝯstaret. ꝙ sũmꝰ pontifex omnẽ appellandi p̃clusi̾t facultate. Ue¬
nert ex alio latere dñi regis officiales. suo rogantes noĩe. ⁊ publica
denuntiantes auctoritate: ut archiep̃c latã in archiep̃m eborac̃ ⁊ alios

Expanded text:
tum, quae sic de recepto pastore gavisa est, ac si de coelo Christus inter homintum, quae sic de recepto pastore gavisa est, ac si de coelo Christus inter hominepiscoporum suspensorum nuntii ad sedem appellantes apostolicam, licet eis indubitanter constaret, quod summus pontifex omnem appellandi praecluserit facultatem. Venerunt ex alio latere domini regis officiales suo rogantes nomine, et publica denuntiantes auctoritate, ut archiepiscopus latam in archiepiscopum Eboracens
Abbreviated transcription (Latin):
rans a flandria dñm archiep̃m in angliã felici nauigõne ꝑdux̾. ueni¬
entẽ ad portũ cui sandi icꝰ nom̃ ẽ tegii satellites exceꝑunt custodiis
ꝑ litora dispõitis ut credit᷑ ad nocendũ.⁊ armatis ꝑstrepentib qͦs añfa¬
t̾us ioħs de oxeneford cohibuit ⁊ ꝯpulit arma depon̾e. ñ tã ut putat᷑
fauore ntõꝵ: qmͣ ne tem̾itas eoꝵ dñm regẽ ⁊ lib̾os suos nota ꝓditioniꝰ
ĩureret. Exegert cñ ut alieuigene qui cũ archiep̃o uen̾ant sacͣm̃ tum
p̾starent: de seruanda fidelitate regi ⁊ regno. Nec apparebat qͥsqͣm
alienigena p̃ter simonẽ senonensẽ archid̾. qͥ ad p̃standũ iuram̃tũ
facile fuisset inductꝰ. si archiep̃e ꝑmisisset. qͥ exẽ pli ꝑniciẽ ueritꝰ. te.¬
hospites ⁊ ꝑ egͥni ad huiꝰ mͦi iuram̃ta. Et fortasse satellites uĩ ꝑa¬
rassent: nͥ eos ꝯpes cuisset tumltꝰ popłaris. uerentes plebis impe¬

Expanded text:
ndria dominum archiepiscopum in Angliam felici navigatione perduxit, venientemque ad portum cui Sandwicus nomen est, regii satellites exceperunt, custodiis per littora dispositis, ut creditur, ad nocendum, et armatis perstrepentibus, quos antefatus Joannes Oxenefor. cohibuit et compulit arma deponere, non tam, ut putatur, favore nostrorum, quam ne temeritas eorum dominum regem et liberos suos nota proditionis inureret. Exegerunt tamen ut alienigenae qui cum archiepiscopo venerant, sacramentum praestarent de servanda fidelitate regi et regno. Nec apparebat quisquam alienigena praeter Simonem Senonens. archidiac. qui ad praestandum juramentum facile fuisset inductus, si archiepiscopus permisisset, qui, exempli perniciem veritus, rehospites et peregrini ad hujusmodi juramenta: et fortasse satellites vim parassent, nisi eos compescuisset tumultus popularis verentes plebis impe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ gratis ꝑsequit᷑. ⁊torquet ĩnocentes: Aut qͥs erit penitentie fructꝰ nͥ corde
ꝯtͥto ⁊ humiliaco ꝯfiteat᷑ culpã. ꝯponat ĩ iuriam. dãpna ꝓ facultate re¬
sareiat. ⁊ similia ĩ posterũ cauere disponat.: Si uͦ memorati scĩ tanto dño
tã sincero amico. uicti spe ułtimore dicenda tacuerint: qͥs eũ decetõ sta¬
tuet ꝯtͣ faciẽ suã. qͥs a domo eiꝰ a uercet gladiũ dñi qui potentes poten¬
tiꝰ punit. torquet ⁊ aufert spm pͥncipũ : fcce cũ ceuconco tiranio qͥd eg̾it.
que sic̃ fama publica ẽ ap̃ nos uelut illã statuã qmͣ nabugodonosor uidit
ĩ sõpnis podagra ꝓcussit in ꝑe dib ut inced̾e nequeat nͥ stipatoꝵ au¬
cilio fulciat᷑. & quid̃ spes ẽ ut in b̃ui pateat ruine magne.xꝑoq quem¬

Expanded text:
s erit poenitentiae fructus, nisi corde contrito et humiliato confiteatur culpam, componat injuriam, damna pro facultate resarciat, et similia inposterum cavere disponat. Si vero memorati sancti tanto domino, tam sincero amico, victi spe vel timore dicenda tacuerint, quis eum de caetero statuet contra faciem suam? Quis a domo ejus avertet gladium Domini, qui potentes potentius punit, torquet et aufert spiritum principum? Ecce cum Teutonico tyranno quid egerit, quem, sicut fama publica est, apud nos, velut illam statuam quam Nabuchodonosor vidit in somnis, podagra percussit in pedibus, ut incedere nequeat nisi stipatorum auxilio fulciatur. Et quidem spes est, ut in brevi pateat ruinae magnae
Abbreviated transcription (Latin):
ño Grãno. Io. Ueritas xꝑi quã in uob eẽ p̃ cet̾is qui missi fu̾ant in
negocio scĩ thome mundus agnouit. mͥ ꝯfidenciã p̾stat. ut eos qͦs
p̃fato meli deuotos eẽ ꝯstat dilectiomi ur̃e secure audeã cõm̃dare. hoꝵ
unꝰ ẽ ⁊ num̾andꝰ in pͥmis. uen̾abił uir .R. Winton̾ electꝰ. qͦndã pict̾ arch̃.
pupilloꝵ pat̾. ⁊ m̾enciũ ꝯsolator. fautor eccl̃iastice lib̃tatis. iusticie cultor.
⁊ iniqͥtatis adu̾sariꝰ. qnͣtũ ꝓ tẽꝑe licet ĩmo ulteriꝰ. ut ĩ õuĩ sepe ꝓ dño ꝯten¬
dentẽ ñ sine ꝑ icło maloꝵ impetꝰ excandescat. hõ deuotꝰ ẽ apłice sedi. ⁊ cuiꝰ
familiaritas honori ur̃o ualeat inł̾uire. Et qͥd̃ desid̾at ut sedulitas eiꝰ uob̃
officiosa possit eẽ in aliqͦ. magni ꝙ censebit instar mun̾is. si ei qͥcqͣm ĩ iun¬
g̾e uoluit dilectio ur̃a. Quia gͦ scdm dm ad regim̃ eccłe salubrit̃ ⁊ ad ꝯsołonẽ¬

Expanded text:
 quam in vobis esse prae caeteris qui missi fuerant in negotio sancti Thomae mundus agnovit, mihi confidentiam praestat, ut eos quos praefato martyri devotos esse constat dilectioni vestrae secure audeam commendare. Horum unus est et numerandus in primis, venerabilis vir R. Winton. electus, quondam Pictavens. archid. pupillorum pater, et moerentium consolator, fautor ecclesiasticae libertatis, justitiae cultor, et iniquitatis adversarius, quantum pro tempore licet, imo ulterius, ut in eum saepe pro Domino contendentem non sine periculo malorum impetus excandescat. Homo devotus est apostolicae sedi et cujus familiaritas honori vestro valeat inservire. Et quidem desiderat ut sedulitas ejus vobis officiosa possit esse in aliquo, magnique censebit instar muneris si ei quidquam injungere voluerit dilectio vestra. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
magis cem̾ariũ. aut ĩ dm̃ qͥ ħ singłaris eminentie pͥuilegio uendicat in¬
iuriosiꝰ ẽ: Nã seip̃m nosse ⁊̃ apollinis oracło sũmã eẽ sapĩam ad eo celebͥs
sña ẽ ap̃ philosophos. ut ei nemo uet̾m ausꝰ sit refragari. De celo si qͥd̾ ut

Expanded text:
magis temerarium, aut in Deum, qui hoc singularis eminentiae privilegio vindicat, inmagis temerarium, aut in Deum, qui hoc singularis eminentiae privilegio vindicat, injuriosius est? Nam se ipsum nosse, etiam Apollinis oraculo summam esse sapientiam adeo celebris est sententia apud philosophos, ut ei nemo veterum ausus sit refragari. De coelo si quidem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
onsilium dñi senoneñ ⁊ nr̃m ẽ si uob̃ meliꝰ ñ occurrit: ut litcẽ ur¬
gentiores qͣs habetis penes uos de iusticia exercenda si pax ñ fu̾it:
celeriꝰ rothomageñ ⁊ turoneñ archiep̾is ostendant᷑. saltẽ ut audiat hos¬
pes ⁊ t̾reatur. P̃terea desid̾at ut sue reddant᷑ auxitano ⁊ burdegaleñ. qͥa
cause ꝓdesse pot̾ic. ⁊ ꝑsecutoris minuere uies. si ĩ Guasconia auditũ
su̾it t̾cam eiꝰ int̾dicto subiciendã eẽ. Nam adbiturieñ. quicqͥd desuer¬
iris ꝯangat: semꝑ facilior ꝓ babilit̾ sꝑatur accessi niemiñitis qͣntũ
ꝑicłm ⁊ infortuniũ ad se craxĩt mora porrigendi ꝯuentionales archiep̃o
spicantiũ more subtilit᷑atẽ urãm uaticinia q̃ ñ erant a sp̃u delusert᷑. Utinã
occurrit. Et qͥd recte ut arbitror. cũ nos alieni ingenii imaginationib uantꝰ
psum̾emꝰ euolu̾e cordis humani latebras: quar̃ solꝰ d̾s̃ arbit̾ ẽ. Ed queso

Expanded text:
nsis et nostrum est, si vobis melius non occurrit, ut litterae urgentiores quas habetis penes vos de justitia exercenda, si pax non fuerit, celerius Rothomagensi et Turonensi archiepiscopis ostendantur: saltem ut audiat hostis et terreatur. Praeterea desiderat ut suae reddantur Auxitano et Burdegalensi, quia et causae prodesse poterit, et persecutoris minuere vires, si in Guasconia auditum fuerit terram ejus interdicto subjiciendam esse. Nam ad Bituricensem, quidquid de guerris contingat, semper facilior probabiliter speratur accessus. Et memineritis quantum riculum et infortunium ad se traxerit mora porrigendi conventionales archiepiscopo spicantium more, subtilitatem vestram vaticinia quae non erant a spiritu deluserunt. Utinam eu consolatio non occurrit. Et quidem recte, ut arbitror, cum nos alieni ingenii imaginationibus vanis praesumeremus evolvere cordis humani latebras, quarum solus Deus arbiter est. Quid, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsitu eoꝵ ⁊ machinõnib cercior fieret: conatꝰ eoꝵ uia q̃ potuit: elisit.
xit nunciꝰ lond̾ ⁊ saresb̾ ep̃is quib in sũam anathematis reuocant᷑. ⁊¬

Expanded text:
transitu eorum et machinationibus certior fieret, conatus eorum via qua potuit elisit, transitu eorum et machinationibus certior fieret, conatus eorum via qua potuit elisit, xit nuntius London. et Saresb. episcopis, quibus in s
Abbreviated transcription (Latin):
ut sub optentu cautionis huiꝰ ad obseruantiã ꝯsuetudinũ artaret᷑. Hicebãt
enĩ ꝙ reditꝰ eiꝰ dño regi dãpnosus ⁊ ꝓbrosus futurꝰ erat. nͥ ista p̃ced̾ent. fece¬
rant ⁊̃ de singłis uacantib eccłiis senas euocari ꝑsonas in qsͣ de pastore
eligendo uniu̾sitatis arbitͥa ꝯferrent᷑. ut electõnes de ecda in aliud reg¬
nũ ⁊ palatiũ ꝓtͣcte. celebrarent᷑ ad nutũ regis. iͥ si cantuar̾ ob reu̾entiã
canonũ ꝑ officii sui debito obloq̃ ret᷑: regiã offendet maiestatẽ. si con¬
b̃andꝰ ab obligõne creditoꝵ. ⁊ c̃ honore in patͥam remitiendꝰ. d fefellit
eũ opinio Ioħ̃e de oxeneford affẽnte litt̾as dm̃ regis quib rogabat ⁊mo¬
nebet. ut sine mora rediret ad eccłam suã. ⁊ añdicti Iohis ꝯductu⁊
solacio ĩ itin̾e frueret᷑. Paruit archiep̃c. ⁊ in redeuudo emuloꝵ ꝑ ami¬
cos machinam̃ta cognouit. qͥ iã ad mare ꝓfecti: uentũ cõmodũ expe¬

Expanded text:
tionis hujus ad observantiam consuetudinum arctaretur. Dicebant enim quod reditus ejus domino regi damnosus et probrosus futurus erat, nisi ista praecederent. Fecerant etiam de singulis vacantibus ecclesiis senas evocari personas, in quas de pastore eligendo universitatis arbitria conferrentur, ut electiones de Ecclesia in aliud regnum et palatium protractae celebrarentur ad nutum regis: ubi si Cantuar. ob reverentiam canonum pro officii sui debito obloqueretur, regiam offenderet majestatem; si conberandus ab obligatione creditorum, et cum honore in patriam remittendus. Sed fefellit eum opinio, Joanne de Oxeneford. afferente litteras domini regis, quibus rogabat et monebat, ut sine mora rediret ad Ecclesiam suam, et antedicti Joannis conductu et solatio in itinere frueretur. Paruit archiepiscopus, et in redeundo aemulorum per amicos machinamenta cognovit, qui jam ad mane profecti ventum commodum exspe
Abbreviated transcription (Latin):
tã ͦ Sic ñ ÷ in uob̾ aliqͥs qͥ ñ faciat p̾ciosiorẽ mom̃taneã uitã. qmͣ salutẽ ec̃¬
die sue ⁊ coronã iusticie. Non enĩ nc̃ a uob̃ ur̃a q̃runt᷑ s ut uos doceatĩs
eẽ dĩ cultores. ⁊ eccłe filios. Hac uͥtute p̃cedentes redimetis offensas. ⁊ tã ꝑ¬
spicua caritas mltitudinẽ q̃ p̃cessert̃ oꝑiet peccoꝵ.Fis tñ qui inspirante
X armaturã ⁊ eli assũpserint induti ꝓ torace iusticiã.⁊ ꝓ galea iudiciũ cer¬
cũ. dux ⁊ custos aderit sideł ds. qui cos supͣ uires tẽptat᷑i ñ patiet᷑ s ea que

Expanded text:
taneam vitam, quam salutem Ecclesiae suae et coronam justitiae. Non enim nunc a vobis vestra quaeruntur, sed ut vos doceatis esse Dei cultores et Ecclesiae filios. Hac virtute procedentes redimetis offensas, et tam perspicua charitas multitudinem quae praecesserunt operiet peccatorum. Eis tamen qui inspirante Christo armaturam zeli assumpserint, induti pro thorace justitiam, et pro galea judicium certum, dux et custos aderit fidelis Deus, qui eos super vires tentari non patietur; sed ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
tuti deputatꝰ: respicieb̾a ad auxiliũ hominũ. ⁊ ñ erat. suti enĩ meȩ ꝯfũp¬
tis carnib os meũ adhesãt. leuaui gͦ ad celũ ocłos. ⁊ in angustia sp̃c mei ad¬
dm clamaui. ⁊ int̾cedentib m̾itis ⁊ or̃onib ur̃is exaudiuit me ꝓ sua reu̾en¬
tia. Qui malleo bonitatis sue innate p̃dicto pariete ꝯfracto. ⁊ in nichilũ re¬
dacto: fugientib babiloniis. q̃ clausa tenebat᷑ u̾itatẽ eduxit. ⁊ qualore carce¬
rali det̾so. lib̃am in publicũ exire p̃cepit. Quȩ simulac sue reddita ẽ lib̃¬

Expanded text:
tuti deputatus respiciebam ad auxilium hominum et non erat cuti enim mee consumptuti deputatus respiciebam ad auxilium hominum et non erat cuti enim mee consumptis camibus os meum adhesDeum clamavi et intercedentibus meritis et orationibus vestris exaudivit me pro sua reverentia Qui malleo bonitatis sue innate predicto pariete confracto et in nichilum redacto fugientibus Babiloniis que clausa tenebatur veritatem eduxit et squalore carcerali deterso liberam in publicum exire precepit Que simul ac sue reddita est libe
Abbreviated transcription (Latin):
solo habitu religiosi uidentes illos ꝓsꝑari inimqͥtatib suis cũ illis currebãt.
⁊ neglecto qĩ timore adeu̾sionẽ dignitatis ecde nĩe una cũ m̃etͥcib suis quã
secũ duxant. ne qͥs sexꝰ ꝑsecutõm mee decẽt młta dixert̃ hi om̃̾s in unum
ꝯuenientes ꝓposuert᷑ in cordib suis gigantes imitati. parietẽ ex ma¬
ximis qͣsi quib dã lapidib ⁊ młtis m̾daciis. fictis ad cempꝰ suspiriis ⁊
gemitib. ñ solũ domos. s ⁊ pladeas replentes diurno ⁊ nocturno ulu¬
latu. eundẽ ꝙ ip̃m parietẽ. tanqmͣ qͦdã indissolubili bitumine uim nat᷑e
facientes simłatis lacrimis liniert. sꝑantes ħ mͦ celũ daud̾e se posse. ⁊ u̾ita¬
tẽ ꝑpetuo carti deputare. Quid pła. Idem phatao illoꝵ ille spũał. cuiꝰ ip̃i
m̃bra st̃ in tali eq̾tatu inced̾e uidebat᷑ cũ corona. ⁊ ego misere cophini su̾i¬

Expanded text:
solo habitu religiosi videntes illos prosperari in iniquitatibus suis cum illis currebant, solo habitu religiosi videntes illos prosperari in iniquitatibus suis cum illis currebant, et neglecto Dei timore ad eversiquis sexus persecutioni mee deesset multa dixerunt Hi omnes in unum venientes proposuerunt in cordibus suis gigantes imitari parietem ex maximis quasi quibusdam lapidibus et multis mendaciis fictis ad tempus suspiriis et gemitibus non solum domos sed et plateas replentes diurno et nocturno ululatu eundemque ipsum parietem tanquam quodam indissolubili bitumine vim nature facientes simulatis lacrimis linierunt sperantes hoc modo celum claudere se posse et veritatem perpetuo carceri deputare Quid plura Idem Pharao illorum ille spiritualis cuius ipsi menbra sunt in tali equitatu incedere videbatur cum corona et ego misere cophini servi
Abbreviated transcription (Latin):
state sustiniuim. in qͣtm̃ inuidie mandati adu̾sũ me licuit: ut uix aliqͥs
ui̾tati relinq̃ret᷑. familiare ẽ oib iniqͥs qͦtiens nanscisci posst̾ occõnẽ. male¬
dictis eos quib inuident murere ⁊ uenenatis u̾boꝵ iacłis fig̾e̾ ĩ nocenteᷤ.
fecert᷑ ħ qͥ iã pͥd̃ sedunt mͥ in insidiis. Et qͥd̾ pͥmo parauert̾ laq̾um suspen
sionis. qͦ añs ppͣ. płꝰ eoꝵ falsas suggestiones. qmͣ iuris ordinẽ secutꝰ me in¬
nodauit. Deuide ne qͦ qͦ mͦ solui posset. iniqͥtatẽ iniqͥtati addentes hinc ma¬
ximoꝵ uiroꝵ libellos arte młtiplici sic̃ iam a płib ret᷑ annis instructi
fũant. ꝯquirebant. iñ ꝑegͥnoꝵ ⁊ qui me nunqmͣ uid̾ant młticudinẽ sub¬
ornabant. ut ea que ñ nou̾ant m̃tientes: ap̃ sũmũ pontificẽ. ⁊ curiã rom̃.
qͦ cũ q mͦ famã oñarent. Absens erã. ⁊ qui ex parte mea in curia pauei tan¬
de młtitud̃ini uix resist̾e pot̾ant. tam exqͥsitis p̾ssi m̃daciis. maxime c̃ qͥdã

Expanded text:
state sustinuerim in qua tantum invidie mandari adversum me licuit ut vix aliquis locus veritati relinqueretur Familiare est omnibus iniquis quotiens nanscisci possunt occasionem maledictis eos quibus invident inurere et venenatis verborum iaculis figere innocentes Fecsionis, quo dominus papa plus eorum falsas suggestiones quam juris ordinem secutus, me innodavit. Deinde ne quoquo modo solvi posset, iniquitatem iniquitati addentes, hinc maximorum virorum libellos arte multiplici sicut jam a pluribus retro annis instructi fuerant conquirebant, inde peregrinorum et qui me nunquam viderant multitudinem subornabant, ut ea quae non noverant mentientes, apud summum pontificem et curiam Romanam quocunque modo famam onerarent. Absens eram, et qui ex parte mea in curia pauci tantae multitudini vix resistere poterant, tam exquisitis pressi mendaciis, maxime cum quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ce liquidior astat. Cuiꝰ faciẽ gͣuẽ ⁊ fulgentẽ p̃dicti archiep̃c. ⁊ uiri religio¬
si a dño ambianensi destinati. intuentes: gauisi st̃ gaudio magno ualde.
⁊ nullã morã sustinentes. iuxta formã qͣ. eis dñs ppͣ p̃scͥpsãt. in ꝯtiuenti me
a suspensione qͣ tenebar absoluert̃. uniusis qui aderant bñdicentib dñm.
qͥ suꝑbos humiliat. qͥ sapientes in astucia sua ꝯp̃hendit. qui de miscdia
sua p̾sum̃tes lib̾at. ⁊ uinctos educit infortitudine. Ip̃i gła ⁊ nc̃ ⁊ ꝑ ĩmorta
lia scł̃a scłoꝵ am̃. Ueniã aui ad uos dõ uolente in ꝓximo. ut gaudiũ meu̾
in uob̃ impleat᷑ qͦs ego ultra qmͣ dici possit uid̾e desidõ. Bñdictio di patͥs

Expanded text:
ce liquidior astat Cuius faciem gravem et fulgentem predicti archiepiscopus et viri religiosi a domino Ambianensi destinati intuentes gavisi sunt gaudio magno valde et nullam moram sustinentes iuxta formam quam eis dominus papa prescripserat incontinenti me a suspensione qua tenebar absolverunt universis qui aderant benedicentibus Dominum qui superbos humiliat qui sapientes in astutia sua comprehendit qui de misericordia sua presumentes liberat et vinctos educit in fortitudine Ipsi gloriala saeculorum. Amen. Veniam autem ad vos, Domino volente, in proximo, ut gaudium meum in vobis impleatur. Quos ego ultra quam dici possit videre desidero. Benedictio Dei Patris
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs aũ huiꝰ tanti martiris głam euacuari desid̾at: quic̃q sit ille. anteqͣm
ei credamꝰ: aut maiora aut saltẽ similia oꝑetur. Alioqͥn peccare credit᷑ ĩ sp̃m¬

Expanded text:
Si quis autem hujus tanti martyris gloriam evacuari desiderat, quicunque sit ille, antequam Si quis autem hujus tanti martyris gloriam evacuari desiderat, quicunque sit ille, antequam ei credamus, aut majora aut saltem similia operetur. Alioquin peccare creditur in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicło ammar̃. Mirarer itaq supͣ modũ cur eũ dñs ppͣ. in cathalogo mi¬
cũ pilatꝰ missa rełone tib̾ium cesarẽ ꝯsuluisset. an xꝑm qͥ tot ⁊ canta fe¬
cãt. ⁊ a płimis colebatur ut d̾s coli opͦteret ut dm̃: senatꝰ ab imꝑatore ꝯ¬
sultꝰ. respondit colendũ quid̃ fuisse ut dm̃. nͥ qͥa id ꝓuinciales citra senatꝰ
auctoritatẽ psũpsant. Et quid sic nutu faciente diuino responsũ ẽ. ne dĩtas
xꝑi. cuiꝰ nom̃ erat iudeis ⁊ gentib p̃dicandũ. t̾rene potestati uidetur ob¬
noxia. ⁊ eam em̃dicatã dic̾e̾nt infideles. qui uelint nolint cogunt᷑ audire.¬
Qm̃ dñs regnauit irascant᷑ popłi. ⁊ exultet t̾ra: in qͣ xꝑi fundat᷑ eccła. Sic
gͦ nutu diuino arbitͦr euenisse ut martiris huiꝰ gła. nec decreto pontificis
apłicꝰ infirmauit: ꝓfecto uͥ d̾s auctor ẽ frustra suꝑior desid̾atur auctoritas

Expanded text:
periculo animarum. Mirarer itaque supra modum cur eum dominus papa in catalogo mapericulo animarum. Mirarer itaque supra modum cur eum dominus papa in catalogo macum Pilatus missa relatione Tiberium Caesarem consuluiset, an Christum qui tot et tanta fecerat, et a plurimis colebatur ut Deus, coli oporteret ut Deum: senatus ab imperatore consultus respondit colendum quidem fuisse ut Deum, nisi quia id provinciales citra senatus auctoritatem praesumpserant. Et quidem sic nutu faciente divino responsum est, ne deitas Christi, cujus nomen erat Judaeis et gentibus praedicandum, terrenae potestati videretur obnoxia, et eam emendicatam dicerent infideles, qui velint nolint coguntur audirenus regnavit, irascantur populi, et exsultet terra in qua Christi fundatur Ecclesia. Sic ergo nutu divino arbitror evenisse ut martyris hujus gloria, nec decreto pontificis, fecto ubi Deus auctor est, frustra superior desideratur auctoritas.