comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minus est quo& littere perpolierunt quo melius uerumin pronun¬
tiatione q famam dicendi fortius querunt.Nam et clamant ub
q omnia leuata ut ipsi uotant manu emugiunt multo discur su
anhelitu iactatione gestu. motu capitis furentis. furentes iam col¬
lidere manus. terrȩ pedem ineutere focmur pectus frontem ce¬
derc mire ad pullatum circulum facit cum ille erulitus ut in
oratione multa sum mitere uariare disponere Ita etiam in pro¬
nuntiando suum euiq eorum que dic& colori accomodare actũ¬

Expanded text:
minus est, quod litterae perpolierunt, quo melius. verum hi pronuntiatione quoque famam dicendi fortius quaerunt. nam et clamant ubique et omnia levata, ut ipsi vocant, manu emugiunt, multo discursu, anhelitu, iactatione gestus, motu capitis furentes. iam collidere manus, terrae pedem incutere, femur, pectus, frontem caedere, mire ad pullatum circulum facit; cum ille eruditus, ut in oratione multa summittere, variare, disponere, ita etiam in pronuntiando suum cuique eorum, quae dicet, colori accommodare actu
Abbreviated transcription (Latin):
minis nune atie directaꝰ nunc cuncis nunc legione pugnabitur
Monnunqmtuam terga dedisse simulata fuga proderis ita prolte¬
mium necessarium an sũperuacuum breue an ionguis ad uidicem
omni sermone direato an aliquando aduersa per aliquam figura
dicendum sit constricta an latius fusa narratio continua andiuisa
recta an ordine permutato causȩ docebunt. litmq de qõnum ordĩe
cum in eadem controuersia aliud alii partiprius queri frequenier
expedict Neq enim rogationibus plebis nescitis saneta sunt ista

Expanded text:
cta nunc cuneis, Nunc auxiliis nunc legione pugnabitur, nonnunquam terga etiam dedisse simulata fuga proderit. ita prooemium necessarium an supervacuum, breve an longius, ad iudicem omni sermone derecto an aliquando averso per aliquam figuram dicendum sit, constricta an latius fusa narratio, continua an divisa, recta an ordine permutato, causae docebunt. itemque de quaestionum ordine, cum in eadem controversia aliud alii parti prius quaeri frequenter expediat. neque enim rogationibus plebisve sc
Abbreviated transcription (Latin):
dat actum quemdam er factum. ideo nec ad unum modum forina¬
te manus et in uultu mille speties cursum habent quedam et impe¬
tum sedent alia uel incumbunt nuda hec illa uclata sunt quedam
mixta ex utrcq. quid tam distortum et claboratum ꝗͣ est ile dis¬
cobolos mironis. si quis tamen ut parum rectum improb& opus
Nount ab intellectu artis abfuerit in qua uel precipue laudabilis

Expanded text:
quendam et adfectum. ideo nec ad unum modum formatae manus et in vultu mille species. cursum habent quaedam et impetum, sedent alia vel incumbunt; nuda haec, illa velata sunt, quaedam mixta ex utroque. quid tam distortum et elaboratum quam est ille discobolos Myronis? si quis tamen, ut parum rectum, improbet opus, nonne ab intellectu artis abfuerit, in qua ve
Abbreviated transcription (Latin):
compuraturum qui uero imaginem ip̃am eloquentiȩ dina quad am
mente conceperir quiq illam ut ait non ignobilis tragicus reginam
rerum orationem ponet ante oculos fructumq non ex stipe aduoca¬
tionum sed ex animo suo er contemplatione ac scientia peret ppetuũ
ulum nec fortune subiectum facile persuadebit sibi ut ip̃ra quȩ̨ spec¬
taculis campo tesseris: otiosis. deniq sermonibus ne dicam somno &
conuiuiorum mora conterunt grometrie porius ac musico impendat
quanto plus delectationis habiturus ꝗͣ ex illis meruditis uoluptatibus. De¬
dit enimhoc prouidentia hominibus munus ut honesta magis iuuarẽt
Sed nos hec ip̃a dulcedo longius duxit. Hactenus ergo de studiis quibus
anreqͣ maiora capiat puer insꝰtituendus est proximus liber uelut nouus
sumet exordium et ad rhetoris offitia transibit.i¬

Expanded text:
computaturum. qui vero imaginem ipsam eloquentiae divina quadam computaturum. qui vero imaginem ipsam eloquentiae divina quadam mente conceperit, quique illam ut ait non ignobilis tragicus reginam rerum orationem ponet ante oculos, fructumque non ex stipe advocationum sed ex animo suo et contemplatione ac scientia petet perpetuum illum nec fortunae subiectum, facile persuadebit sibi, ut tempora, quae spectaculis, campo, tesseris, otiosis denique sermonibus, ne dicam somno et conviviorum mora conteruntur, geometrae potius ac musico impendat, quanto plus delectationis habiturus quam ex illis ineruditis voluptatibus. dedit enim hoc providentia hominibus munus, ut honesta magis iuvarent. sed nos haec ipsa dulcedo longius duxit. hactenus ergo de studiis, quibus, antequam maiora capiat, puer instituendus est; proximus liber velut novum sumet exordium et ad rhetoris officia transibit.
Abbreviated transcription (Latin):
bimus. Nam non ego consumi studentem in his artibus uolo nec mo¬
duletur aut musicis notis cantica excipiat nec ad minutissima utiq
geometrie opera descendat non comedum in pronuntiando nec salta¬
torem in gestu fatio que si omnia exigerem suppeditabit tamen ip̃c
longa est enim quȩ discit aeras er ego non de tardis ingeniis loquoR
deniq cum his omnibus quę discenda oratori futuro puto eminuit
Plato qui non conrentus disciplinis quas prestare poterant athene nõ
pithagoreorum ad quos in iraliam nauigauerat. Egipti q sac̾dores
adiit atq corum archana perdidicit difficultares patrocinia pretere¬
untes segnitie. neq enim nobis oꝑis amor est. nec quia sit honesta
atq rerum pulcherrima eloquentia petitur ipsa sed ad talem usũ
et ad sordidum lucrum accingimur. Dicant sme iis in foro multi
et arquirant dum sit loxupletior aliquis sordidę mercis negotiaror & plus

Expanded text:
bimus? nam nec ego consumi studentem in his artibus volo, nec mobimus? nam nec ego consumi studentem in his artibus volo, nec moduletur aut musicis notis cantica excipiat, nec utique ad minutissima usque geometriae opera descendat, non comoedum in pronuntiando nec saltatorem in gestu facio; quae si omnia exigerem, suppeditabat tamen tempus. longa est enim, quae discit, aetas, et ego non de tardis ingeniis loquor. denique cur in his omnibus, quae discenda oratori futuro puto, eminuit Plato? qui non contentus disciplinis, quas praestare poterant Athenae, non Pythagoreorum, ad quos in Italiam navigaverat, Aegypti quoque sacerdotes adiit atque eorum arcana perdidicit. difficultatis patrocinia praeteximus segnitiae. neque enim nobis operis amor est, nec, quia sit honesta ac rerum pulcherrima eloquentia, petitur ipsa, sed ad venalem usum et sordidum lucrum accingimur. dicant sine his in foro multi et adquirant, dum sit locupletior aliquis sordidae mercis negotiator et plus
Abbreviated transcription (Latin):
continui lusus et totius diei discursus qui a pondus illis abest noc scip̃.
grauant. sic animi quoq credo quia minore conatu mouentur nec suo nixu
studiis insistunt sed formandos se tantum modo prestant et insistunt nõ¬
similiter fatigantur Preterea secundum aliam ętatis illius facilitatem
uelut simplicius dicentis secuntur nec que iam egerint mentiuntur
Abest illis adhuc laboris iuditium porro ut frequenter experti sumus
minus afficit sensus fatigatio ꝗͣ cogitatio sed ne temporibus quidem
unꝗͣ plus erit quia iis atatibus om̃is in audiendo profectus est cum
ad stilum scecedet cum generabit ipse aliquid atq compon&.tum in¬
choare hec studia uel non uacabit uel non libebit Ergo cum gramati¬
cus totum diem occupare non possit nec debeat nec discentis animũ
tedio aduertat quibus potius studiis hȩc tpͣum uelut subicina dona¬

Expanded text:
continui lusus et totius diei discursus, quia pondus illis abest nec sese ipsi continui lusus et totius diei discursus, quia pondus illis abest nec sese ipsi gravant: sic animi quoque, credo, quia minore conatu moventur nec suo nisu studiis insistunt, sed formandos se tantummodo praestant, non similiter fatigantur. praeterea secundum aliam aetatis illius facilitatem velut simplicius docentes sequuntur nec quae iam egerint metiuntur. abest illis adhuc etiam laboris iudicium. porro , ut frequenter experti sumus, minus adficit sensus fatigatio quam cogitatio. sed ne temporis quidem unquam plus erit, quia his aetatibus omnis in audiendo profectus est. cum ad stilum secedet, cum generabit ipse aliquid atque componet, tum inchoare haec studia vel non vacabit vel non libebit. ergo cum grammaticus totum occupare diem non possit nec debeat, ne discentis animum taedio avertat, quibus potius studiis haec temporum velut subsiciva dona
Abbreviated transcription (Latin):
nibus domesticis aliquid cur& corporis non nihil uoluptatibus quondie
damus. Quarum nos una res qualib& nihil intermittentes fatigaret
adeo facilius est multa facere ꝗͣ aui illud quidem minime uerendum est
ne labore studiorum pueri difficilius tollerent. Neq enim ulla aetas minꝰ
fatigatur mirum sit forsiran sed exꝑimentis deprehendas. Nam et docilio¬
ra sunt ingenia priusꝗͣ obduruerunt. Hic uel hoc argumento patet ꝙ
intra biennium ꝗͣ uerba recte formare potuerunt: qͣuis nullo instãte
omnia fere locuntur At nouiciis nr̃is per quot annos sermo latinus
repugnat magis scias siquem iam robustum instituere lr̃is experis
non sine causa dici¬
fatiant. Et patientior est natura laboris pueris q̃ uiuenibus uidelic&
ut corꝑa infantium nec casus quo in terram totiens deferuntur tam gra¬
uiter afflgit nec illa per manus et genua reptatio nec post breue tp̃ue

Expanded text:
nibus domesticis, aliquid curae corporis, nonnihil voluptatibus cotidie nibus domesticis, aliquid curae corporis, nonnihil voluptatibus cotidie damus? quarum nos una res quaelibet nihil intermittentes fatigaret. adeo facilius est multa facere quam diu. illud quidem minime verendum est, ne laborem studiorum pueri difficilius tolerent, neque enim ulla aetas minus fatigatur. mirum sit forsitan, sed experimentis deprehendas. nam et dociliora sunt ingenia, priusquam obduruerunt. id vel hoc argumento patet, quod intra biennium, quam verba recte formare potuerunt, quamvis nullo instante, omnia fere loquuntur; at noviciis nostris per quot annos sermo Latinus repugnat. magis scias, si quem iam robustum instituere litteris coeperis, non sine causa dicifaciant. et patientior est laboris natura pueris quam iuvenibus. videlicet , ut corpora infantium nec casus, quo in terram totiens deferuntur, tam graviter adfligit nec illa per manus et genua reptatio nec post breve tempus
Abbreviated transcription (Latin):
seuerare ideo et stilus lectione requiescit et ip̃ius lectionis tedium uici¬
bus leuatur ꝗͣlib& multa ingerimur quodam tamen mõ recentes ad id
quod incipimus quis non obtundi possit siper totum diem euiuscunq artis
unum magistrum ferat muratione recreabit᷑. sicut in cibis qͦꝵ diu̾sirare
reficitur stomachus et pluribus minore fastidio alitur Aut dicant isti mͥ qͤ
sir alia ratio discendi gramaticosolo deseruiamus. deinde geometri tantum
omitramus interim quod didicimus mox transeamus ad musicum excidãt
priora et cum latinis studebimus lr̃is non respiciamus ad graecas. ut et
semel finiam nihil fatiamus nisi nouissimum cur non idem suademus
agricolis ne arua simul et uineta et oleas & arbustum colant pratis &
pecoribus et hortis et alucaribus auibusq accomodent curam C in ipsi
aliquid forensibus negociis aliquid desideriis amicorum aliquid ratio¬

Expanded text:
severare. ideo et stilus lectione requiescit, et ipsius lectionis taedium viciseverare. ideo et stilus lectione requiescit, et ipsius lectionis taedium vicibus levatur. quamlibet multa egerimus, quodam tamen modo recentes sumus ad id quod incipimus. quis non obtundi potest, si per totum diem cuiuscunque artis unum magistrum ferat? mutatione recreabitur sicut in cibis, quorum diversitate reficitur stomachus et pluribus minore fastidio alitur. aut dicant isti mihi, quae sit alia ratio discendi. grammatico soli deserviamus, deinde geometrae tantum, omittamus interim quod didicimus? mox transeamus ad musicum, excidant priora? et cum Latinis studebimus litteris, non respiciamus ad Graecas, et, ut semel finiam, nihil faciamus nisi novissimum? cur non idem suademus agricolis, ne arva simul et vineta et oleas et arbustum colant, ne pratis et pecoribus et hortis et alvearibus avibusque accommodent curam? cur ipsi aliquid forensibus negotiis, aliquid desideriis amicorum, aliquid ratio
Abbreviated transcription (Latin):
humani ingenii ualeat quae ita estagilis et uelox sic in omnem ꝑtẽ
ut ita dixerim spectat ut ne possit quiꝰdem aliquid agere tantum unũ
In plura uero non codem die modo sed eodem tp̃ris momentouim suam
impendat An uero citharedi non simul et memorie et sonouocis et plu¬
ribus elexibus seruiunt Cum interim alios neruos dextera percutiunt
alios leua trahunt. continent prebent ne pes quidem oriosus certã legem
temporum seruat et hȩc pariter omnia quid nos agendi subita neccitate
deprehensi Nonne alia dicimus. alia prouidemus: cum piter inuentio re¬
rum electio uerborum composito gestus pronuntiatio uultus motusq
desiderctur que si uelut sub uno conatu tam diuersa carent simul cur
non pluribus curis horas partiamur cum presertim refitiat animos ae
reparet uarieras ipsa. contraq sit aliquanto difficilius in labore uno per¬

Expanded text:
humani ingenii valeat; quae ita est agilis ac velox, sic in omnem partem, humani ingenii valeat; quae ita est agilis ac velox, sic in omnem partem, ut ita dixerim, spectat, ut ne possit quidem aliquid agere tantum unum, in plura vero non eodem die modo, sed eodem temporis momento vim suam intendat. an vero citharoedi non simul et memoriae et sono vocis et plurimis flexibus serviunt, cum interim alios nervos dextra percurrunt, alios laeva trahunt, continent, praebent, ne pes quidem otiosus certam legem temporum servat, et haec pariter omnia? quid ? nos agendi subita necessitate deprehensi nonne alia dicimus, alia providemus, cum pariter inventio rerum, electio verborum, compositio, gestus, pronuntiatio, vultus, motus desiderentur? quae si velut sub uno conatu tam diversa parent simul, cur non pluribus curis horas partiamur? cum praesertim reficiat animos ac reparet varietas ipsa, contraque sit aliquanto difficilius in labore uno per
Abbreviated transcription (Latin):
Crassi quibus precepit ut orator utatur laterum inclinatione forti ac uirili
non a scena et histrionibus sed ab armis aut etiam palestra cuius disciplic
usus in nostram usq &tatem sine reprehensione descendit. Ame tamen
nec ultra pueriles annos retinebitur nec in iis ip̃is diu. Neq enim gestũ
oratoris componi ad similitudinem saltationis uolo sed subesse aliquid ex hac
exciratione puerili unde nos non agentis furtim decor ille discentibus
traditus prosequatur
Ueri solet an etiam discenda sint hȩc eodem tp̃r tamen tradi omnia
et percipi possint.Negant enim quidam quia confundatur animul
ac farigetur tor disciplinis in diuersum tendentibus ad quas nec
mens nec corpus nec dies ip̃e suffitiat. Et si maxime hoc aetas robustior
pueriles annos onerari non oporreat.Sed non ꝑspitiunt quantum nã

Expanded text:
Crassi, quibus praecipit, ut orator utatur laterum inclinatione forti ac virili, Crassi, quibus praecipit, ut orator utatur laterum inclinatione forti ac virili, non a scena et histrionibus sed ab armis aut etiam a palaestra; cuius disciplinae usus in nostram usque aetatem sine reprehensione descendit. A me tamen nec ultra pueriles annos retinebitur nec in his ipsis diu. neque enim gestum oratoris componi ad similitudinem saltationis volo, sed subesse aliquid ex hac exercitatione puerili, unde nos non id agentes furtim decor ille discentibus traditus prosequatur. quaeri solet, an, etiamsi discenda sint haec, eodem tempore tamen tradi omnia et percipi possint. negant enim quidam, quia confundatur animus ac fatigetur tot disciplinis in diversum tendentibus, ad quas nec mens nec corpus nec dies ipse sufficiat, et si maxime patiatur hoc aetas robustior, pueriles annos onerari non oporteat. sed non satis perspiciunt, quantum natura
Abbreviated transcription (Latin):
proferendis pedibus iustitia ne caput oculiq ab alia corporis inelina¬
tione dissideant. Nam neq hoc omne in parte pronuntiationis ne¬
gauerit quisqm neq ip̃am pronuntiationem ab oratore se cerner Et
certe quod facerc oporteat non ignorandum est discere. Cum preser¬
tim hac chironomia quȩ est in nomine ipso declaratur. lex gestus &
ab illis temporibus heroicis orra es et a summis graetiȩ uiris et ab ip̃o
enam Socrare probata a plarone qͦ in parte ciuilium posita uirtutum
Et Erisyppo in preceptis deliberorum educatione composins non omissa
Nam lacedemos quidem & saltationer quandam tamꝗͣ ad bella qͦ uti¬
lem habuisse inter ex̃citationes accepimus. Neq id uereribus romanis
dedecori fuit. argumentum est sacerdotum nomine ac religione durãs
ad hoc tempus saltatio Et illa in tertio ciceronis libro de oratore uerba

Expanded text:
proferendis pedibus inscitia, ne caput oculique ab alia corporis inclinaproferendis pedibus inscitia, ne caput oculique ab alia corporis inclinatione dissideant. nam neque haec esse in parte pronuntiationis negaverit quisquam, neque ipsam pronuntiationem ab oratore secernet, et certe, quod facere oporteat, non indignandum est discere, cum praesertim haec chironomia, quae est, ut nomine ipso declaratur, lex gestus, et ab illis temporibus heroicis orta sit et a summis Graeciae viris atque ipso etiam Socrate probata, a Platone quoque in parte civilium posita virtutum et a Chrysippo in praeceptis de liberorum educatione compositis non omissa. nam Lacedaemonios quidem etiam saltationem quandam tanquam ad bella quoque utilem habuisse inter exercitationes accepimus. neque id veteribus Romanis dedecori fuit; argumentum est sacerdotum nomine ac religione durans ad hoc tempus saltatio, et illa in tertio Ciceronis de Oratore libro verba
Abbreviated transcription (Latin):
certos ex comeduis elegerit locos et ad hoc maxime idoneos idest actio¬
nibus similes. Idem autem .non ad pronuntiandum modo eloquenti am¬
mexime accomodati erunt. et hoc dum infirma &tas maiora non capiet
Caterum cum legere orationes oportebir cum uirtutes earum iam sen¬
tiet cum mihi ddiligens aliquis ac ꝑitus assistat neq solum lectione for¬
met uerum ediscere etiam electa ex iis cogat et ea dicẽ stantem dãe¬
clare et quemad modum agere oportebit ut protinus pronuntiatioẽ
uorem et mormoriam exceat ne illos quidem reprehendendos puto ꝗ
paulum etiam palestricis uocauerunt. Non de his loquor quibus pars
uitȩ in oleo pars in uino consumitur qui corporum cura mentem obru¬
erunt. Nos enim ab esse ab eo quem instituimus ꝗͣ longissime uelim sca
nomen est idem his aquibus gestus motusq formatur ut recta sint
brachia ne modeste rustice manus ne status indecorus ne qua in

Expanded text:
certos ex comoediis elegerit locos et ad hoc maxime idoneos, id est, actiocertos ex comoediis elegerit locos et ad hoc maxime idoneos, id est, actionibus similes. iidem autem non ad pronuntiandum modo utimaxime accommodati erunt. et haec, dum infirma aetas maiora non capiet; ceterum, cum legere orationes oportebit, cum virtutes earum iam sentiet, tum mihi diligens aliquis ac peritus adsistat, neque solum lectionem formet, verum ediscere etiam electa ex iis cogat et ea dicere stantem clare et quemadmodum agere oportebit, ut protinus pronuntiationem, vocem, memoriam exerceat. ne illos quidem reprehendendos puto, qui paulum etiam palaestricis vacaverunt. non de his loquor, quibus pars vitae in oleo, pars in vino consumitur, qui corporum cura mentem obruerunt hos enim abesse ab eo quem instituimus quam longissime velim; sed nomen est idem iis, a quibus gestus motusque formantur, ut recta sint brachia, ne indoctae rusticae manus, ne status indecorus, ne qua in
Abbreviated transcription (Latin):
me sillabe intercidant. ut par sibi sermo sit. ut quotiens exclamandũ
erit lateris conatus sit ille non capins ut gestus ad uocem uultus ad ges¬
tum accomodetur. Obseruandum erit etiam ut recta sit faues dicentis
ne labra detorqueantur. ne inmodicus hiatus ructum distendat. ne
supinis uultus ne deiecti in terram oculi ne declinata utrobilib& ceruix
Nam fronspluribus generibus peccat. Uidi multos quorum superci¬
lia ad singulos uocis conatus alleuantur aliorum constricta aliorum
etiam dissidentia cum altero in uerticem tenderent altero pene oculus
ipse premere. Infinitum autem ut mox dicemus in iis qͦ rebus momen¬
tum est et nihil potest placere qued non dec& Deb& etiam docẽ comedus
quomõ narrandum qua sit au̾cte dissuadendum qua concitatione con¬
surgat ira quis slexus deceat miserationem. Quod ita optime fatiet si

Expanded text:
mae syllabae intercidant, ut par sibi sermo sit, ut, quotiens exclamandum mae syllabae intercidant, ut par sibi sermo sit, ut, quotiens exclamandum erit, lateris conatus sit ille non capitis, ut gestus ad vocem, vultus ad gestum accommodetur. observandum erit etiam, ut recta sit facies dicentis, ne labra distorqueantur, ne immodicus hiatus rictum discindat, ne supinus vultus, ne deiecti in terram oculi, ne inclinata utrolibet cervix. nam frons pluribus generibus peccat. vidi multos, quorum supercilia ad singulos vocis conatus adlevarentur, aliorum constricta, aliorum etiam dissidentia, cum alterum in verticem tenderent, altero paene oculus ipse premeretur. infinitum autem, ut mox dicemus, in his quoque rebus momentum est; et nihil potest placere quod non decet. debet etiam docere comoedus, quomodo narrandum, qua sit auctoritate suadendum, qua concitatione consurgat ira, qui flexus deceat miserationem. quod ita optime faciet, si
Abbreviated transcription (Latin):
manu nec excursionibus nimius.Nam siqua nihil ars est dicentium
ea prima est ne ars esse uideatur.Quod est igitur huius doctoris offiuũ
inprimis uitia siqua sunt oris emendet ut expressa sint uerba ut suis
quȩq lr̃e sonis enuntientur:quarundam enim uel exilitate uelpinꝗ¬
tudine nimia laboramus.Quasdam uelut actiones parum efficimus
et aliis non dissimilibus. sed quasi hebetioribus permittamus. Quippe
et rholr̃e qua Demosthenes laborauit lauda sucredit. quarum uis
est apud nos quoq et cum.c. ac similiter gn. ne ualuerunt in & demo¬
faucibus patictur audiri: nec oris inanitate resonare. nec quoel mi¬
nime sermoniputo conueniat simplicem uocis naturam pleniore ꝗͥ¬
a sono circunlinire quod greci catapeplasmenon dicunt sic aspellatur
cantus tibiarum quȩ pręclusis quibus clarescunt foraminibus recto
modo exitu grauiorem spiritum reddunt Curabunt etiam ne extre¬

Expanded text:
manu nec excursionibus nimius. nam si qua in his ars est dicentium, manu nec excursionibus nimius. nam si qua in his ars est dicentium, ea prima est, ne ars esse videatur. quod est igitur huius doctoris officium? in primis vitia si qua sunt oris emendet, ut expressa sint verba, ut suis quaeque litterae sonis enuntientur. quarundam enim vel exilitate vel pinguitudine nimia laboramus, quasdam velut acriores parum efficimus et aliis non dissimilibus sed quasi hebetioribus permutamus. quippe et Rho litterae, qua Demosthenes quoque laboravit, Labda succedit quarum vis est apud nos quoque; et cum c ac similiter g non evaluerunt, in t ac d molfaucibus patietur audiri nec oris inanitate resonare nec, quod minime sermoni puro conveniat, simplicem vocis naturam pleniore quodam sono circumliniri, quod Graeci καταπεπλασμένον dicunt. sic appellatur cantus tibiarum, quae praeclusis quibus clarescunt foraminibus, recto modo exitu graviorem spiritum reddunt. curabit etiam, ne extre
Abbreviated transcription (Latin):
intendimus plurimas qd̃nes quibus difficilior alia ratione explica¬
tio est ut de ratione uidendi desectione infinitum. de celeritate
augenda linearibus illis polutionibus solui solere ut si est oratori ꝗ
proximus demonstrabit liber: de omnibus rebus dicendum nullo
modo sine geometria esse possit orator
tenus qua pronuntiandi scientiam futurus orator desiderat.
Non enim puerum quem in hoc ins tituimus aut fremineş uo¬
cis exilitate frangi uolo aut seniliter tremere aut uitia ebrietatis effin¬
gat nec seruili uernilitate inbuatur nec amoris auaritiȩ moctus dis¬
cat affectum que neq oratori sunt necessaria et mentem precipue
in etate prima teneram ad huc et rudem infitiunt.Nam frequens n¬
mutatio transit in mores nec gestus quidem omnis nec motus a como¬
dis petendus est Qnͣꝗͣ enim utrinq: eorum adquendam modum prȩs¬
tare deb& orator plurimum tamen aberit abscenico nec uultu nec

Expanded text:
intendimus, plurimas quaestiones, quibus difficilior alia ratione explicaintendimus, plurimas quaestiones, quibus difficilior alia ratione explicatio est, ut de ratione dividendi, de sectione in infinitum, de celeritate augenda, linearibus illis probationibus solvi solere; ut, si est oratori quod proximus demonstrabit liber de omnibus rebus dicendum, nullo modo sine geometria esse possit orator. tenus, qua pronuntiandi scientiam futurus orator desiderat. non enim puerum, quem in hoc instituimus, aut femineae vocis exilitate frangi volo aut seniliter tremere. nec vitia ebrietatis effingat neque servili vernilitate imbuatur nec amoris, avaritiae, metus discat adfectum; quae neque oratori sunt necessaria et mentem, praecipue in aetate prima teneram adhuc et rudem, inficiunt. nam frequens imitatio transit in mores. ne gestus quidem omnis ac motus a comoedis petendus est. quanquam enim utrumque eorum ad quendam modum praestare debet orator, plurimum tamen aberit a scenico, nec vultu nec
Abbreviated transcription (Latin):
impartiri patet plus soli esse qͣuam caeli Quid quod si eadem geome¬
tria tollit ad rationem usq mundi: in qua cum siderum certos consti¬
tutosq cursus numeris doc& discimus nihil esse mordinatum atq fos¬
tuitum quod ipsum non nunqͣm pertinere ad oratorem potest.An
uero cum perides Aithenienseͥs solis obscuratione territus redditis ciꝰ
rei causis metu liberauit Aut cum sulpitius ille gallus in excitu.lpa¬
li de lunȩ defectione disseruit ne uelut prodigio diuinitus facto. mi¬
litum animi terrerentur non uidetur esse usus oratoris offitio. q si
Nitias in Sicilia sciss& non eodem confusus moctu pulcherrimum
Atheniensium ex̃citum pdidiss& Sicut Dion cum ad destruendam
Dionis i tyranmdem uenit non est tali casu deterritus. Sint ex lic&
usus bellici transeam usq ꝙ Archimedes unus obsidionem syracusa¬
rum in longius traxit Iilud utiq iam ꝓprium ad effitiendum quod

Expanded text:
imperito patet plus soli esse quam caeli. quid quod se eadem geomeimperito patet plus soli esse quam caeli. quid quod se eadem geometria tollit ad rationem usque mundi? in qua, cum siderum certos constitutosque cursus numeris docet, discimus nihil esse inordinatum atque fortuitum; quod ipsum nonnunquam pertinere ad oratorem potest. an vero, cum Pericles Athenienses solis obscuratione territos redditis eius rei causis metu liberavit, aut cum Sulpicius ille Gallus in exercitu L. Paulli de lunae defectione disseruit, ne velut prodigio divinitus facto militum animi terrerentur, non videtur usus esse oratoris officio? quod si Nicias in Sicilia scisset, non eodem confusus metu pulcherrimum Atheniensium exercitum perdidisset; sicut Dion, cum ad destruendam Dionysii tyrannidem venit, non est tali casu deterritus. sint extra licet usus bellici, transeamusque, quod Archimedes unus obsidionem Syracusarum in longius traxit. illud utique iam proprium ad efficiendum quod
Abbreviated transcription (Latin):
latitudine patere non fere quisqͣm est qui ignor& & qui fit circuitus
et qnͣtum campi claudat colligere expeditum At centeni et octogeni
in quamqͣm partem pedes idem spatium extremiratis. sed multo am¬
plius duset quatuor lineis fatiunt. Ia si computare quem piget bre¬
uioribus numeris idem discat.Nam deni in quadrum pedes quadra¬
ginta per oram intra centum erunt Atsi quini deni per latera quini
in fronte sint ex illo quod amplectunt᷑. quartam deducent eodem cir¬
cunductu Si uero porrecta utruiq unde uiceni singulis discent:
non plures intus quadratos. hebant ꝗͣ per quod longitudo ducetus
quȩ circunibit aurem linea eiusdem spacii erit euius ea quȩ cen¬
tum continet.Ita quicquid forme quadrati detraxeris amplitudini
quoq pibit. Ergo etiam id fieri põr ut maiore circuitu minor loci
amplitudo cludatur hoc inplanis.Nam in collibus uallibusq: etiam

Expanded text:
latitudinem patere, non fere quisquam est qui ignoret, et qui sit circuitus latitudinem patere, non fere quisquam est qui ignoret, et qui sit circuitus et quantum campi claudat, colligere expeditum. at centeni et octogeni in quamque partem pedes idem spatium extremitatis sed multo amplius clausae quattuor lineis areae faciunt. id si computare quem piget, brevioribus numeris idem discat. nam deni in quadram pedes, quadraginta per oram, intra centum erunt. at si quini deni per latera, quini in fronte sint, ex illo, quod amplectuntur, quartam deducent eodem circumductu. si vero porrecti utrinque undeviceni singulis distent, non plures intus quadratos habebunt, quam per quot longitudo ducetur; quae circumibit autem linea, eiusdem spatii erit, cuius ea quae centum continet. ita quidquid formae quadrati detraxeris, amplitudini quoque peribit. ergo etiam id fieri potest, ut maiore circuitu minor loci amplitudo claudatur. haec in planis. nam in collibus vallibusque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
plnas uocanit quibus pueri ludere solebamus. sed alia maiora sunt tꝰa
quis nonita. quorum locorum extremȩ lince candem mensuram col¬
ligunt eorum spatium qͥ quod is lineis continetur par sit nec̃ce est
At i salsuin est nam primam refert cuius sit forme illius cireuitus
reprehensiq agcometris sunt historia quia inagnitudinem insulaꝵ
saris significari nauigationis ambitu crediderunt᷑. Nam ut queq fõr
ꝓfectissima ita capacissima est. Ideoq circumcurrens linea si effitiet
orbem quȩ forma est in planis magis perfecta amplius spatium cõplec¬
terur q si quadratum paribus oris effitiat rursus quadrata triangu¬
lis triangula ip̃a plus equis lateribus q̃ inequalibis. Sed alia forsiran
obscuriora nos facillimum esse inpitis sequamur experimentum Iugẽi
mensuram ducentos et quadraginta longitudinis pedes esse dimidioq in

Expanded text:
αφίας vocant, quibus pueri ludere solebamus. sed alia maiora sunt. nam αφίας vocant, quibus pueri ludere solebamus. sed alia maiora sunt. nam quis non ita proponenti credat? quorum locorum extremae lineae eandem mensuram colligunt, eorum spatium quoque, quod iis lineis continetur, par sit necesse est. at id falsum est. nam plurimum refert, cuius sit formae ille circuitus; reprehensique a geometris sunt historici, qui magnitudinem insularum satis significari navigationis ambitu crediderunt. nam ut quaeque forma perfectissima ita capacissima est. ideoque illa circumcurrens linea si efficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complectetur quam si quadratum paribus oris efficiat, rursus quadrata triangulis, triangula ipsa plus aequis lateribus quam inaequalibus. sed alia forsitan obscuriora; nos facillimum etiam imperitis sequamur experimentum. lugeri mensuram ducentos et quadraginta longitudinis pedes esse dimidioque in
Abbreviated transcription (Latin):
sis uero uel frequentissime uersari solet. In quibus actor non dico si circa
summas trepidat sed si digitorum salrem incerto aut indecoro gestu
a computatione dissensit iudicat᷑ in aoctus. Iua uero lincaris rano & ip̃a
quidem cadit frequenter in causas. Nam de terminis mensurisq sunt
lites. Sed habent quandam aliam cum arte oratoria cognationem lam
primum ordo est geometrie nec̃c̃ius Nonne et eloquentie exprioribꝰ
ꝯcometria probat in sequentia et certis incerta: Nonne id in dicendo
Racimus quid ul aꝓpositarum questionum conelusio. non tota fere
constat silogismis propter quod pluris inuenias qui dyaletiee similẽ
qͣ qui ⁊ hetoriee fareantur hane artem. Ucrum et orator etiam si raro
autem magis oratio q̃ probationem petit: falsa quoq ucrisilia geometa
ratione depreherdit. fit hoc et in numeris per quasdam quas psendogra¬

Expanded text:
sis vero vel frequentissime versari solet; in quibus actor, non dico, si circa sis vero vel frequentissime versari solet; in quibus actor, non dico, si circa summas trepidat, sed si digitorum saltem incerto aut indecoro gestu a computatione dissentit, iudicatur indoctus. ilia vero linearis ratio et ipsa quidem cadit frequenter in causas nam de terminis mensurisque sunt lites, sed habet maiorem quandam aliam cum arte oratoria cognationem. iam primum ordo est geometriae necessarius; nonne et eloquentiae? ex prioribus geometria probat insequentia, ex certis incerta; nonne id in dicendo facimus? quid ? illa propositarum quaestionum conclusio non fere tota constat syllogismis? propter quod plures invenias, qui dialecticae similem quam qui rhetoricae fateantur hanc artem. verum et orator etiamsi raro autem magis oratio quam probationem petit? falsa quoque veris similia geometrica ratione deprellendit. fit hoc et in numeris per quasdam, quas Ψευδογρ
Abbreviated transcription (Latin):
adhibetur infannbus adlectanioni suum quoddam assignat. Est etiã
non merudut aa declamandum materia in qua ponitur tibicen qui
sacrificanti phrygiam cecinerit oecinenatiaste aie insaniam et per preci¬
pitia ddelato accusari quod causa mortis extiterit quat si dici acb& ab ora¬
tore nec dici citra scientiam inusicis porest quomodo non hanc qͦ artẽ
nec̃ciam esse usus nostro uel iniqui consentient Dugrqmerrio upi¬
Am gcometria partem fatentur esse utilem teneris atatibus agitaĩ
namq animos et acui et ingenia ad celeritatem ꝑcipiendi uenire
inde concedunt. sed prodeise eam non ur cateras cum percepie sint
sed cum discatur existimant id uulgaris opinio est. nec sine causa summi
uiri etiam impensam huic scientie operam dederunt. Nam cum geome¬
tria duisa in numeros atq formas numerorum quidem notitiam non
oratori modo sed cuicunq primis saltim lr̃is erudito necc̃ia est. In cau¬

Expanded text:
adhibetur infantibus, adlectationi suum quoddam carmen assignat. est etiam adhibetur infantibus, adlectationi suum quoddam carmen assignat. est etiam non inerudite ad declamandum ficta materia, in qua ponitur tibicen, qui sacrificanti Phrygium cecinerat, acto illo in insaniam et per praecipitia delato accusari, quod causa mortis extiterit; quae si dici debet ab oratore nec dici citra scientiam musices potest, quomodo non hanc quoque artem necessariam esse operi nostro vel iniqui consentient? in geometria partem fatentur esse utilem teneris aetatibus. agitari namque animos et acui ingenia et celeritatem percipiendi venire inde concedunt, sed prodesse eam non ut ceteras artes, cum perceptae sint, sed cum discatur, existimant: ea vulgaris opinio est. nec sine causa summi viri etiam impensam huic scientiae operam dederunt. nam cum sit geometria divisa in numeros atque formas, numerorum quidem notitia non oratori modo, sed cuicunque salter primis litteris erudito necessaria est. in cau
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ usq achirone arq achule ad nr̃a tpr̃a apud omnes qui modo le¬
gitimam disciplinam non sint perosi durauerit: non est comutendũ
Sit ula dubia fatiam defensionis sollicitudine. Ꝙuis autem satis ex ip̃is
quibus summ̃o usus exemplis credam esse manifes tum quae mihi &
quatenus musice placeat aptius tamen proferendum putt non hanc
ame precipi que nunc in scenis effdeminata et inpudicis modis frac¬
ta non ex parre minima si quid in nobis uirilis roboris manebas. ex¬
cidit: sed qua laudes fortium canebantur: quaq ip̃i fortes canebant
nec psalteria et spadicas etiam uirginibus probis recusanda sed nec re¬
cusanda sed nec cognitionem rationis quȩ ad mouendos leniendosq
affectus plurimum ual&. Nam & pithagoram accipimus concitaros
ad uim pudicitie domui afferendam iuiuenes. uissa mutare in spon¬
dium modos tibicina composuisse. Et Crysippus & nutricum illi qͦ

Expanded text:
 usque a Chirone atque Achille ad nostra tempora apud omnes, qui modo le usque a Chirone atque Achille ad nostra tempora apud omnes, qui modo legitimam disciplinam non sint perosi, duraverit, non est committendum, ut illa dubia faciam defensionis sollicitudine. quamvis autem satis iam ex ipsis, quibus sum modo usus, exemplis credam esse manifestum, quae mihi et quatenus musice placeat, apertius tamen profitendum puto, non hanc a me praecipi, quae nunc in scenis effeminata et impudicis modis fracta non ex parte minima, si quid in nobis virilis roboris manebat, excidit, sed qua laudes fortium canebantur, quaque ipsi fortes canebant; nec psalteria et spadicas, etiam virginibus prolis recusanda, sed cognitionem rationis, quae ad movendos leniendosque adfectus plurimum valet. nam et Pythagoran accepimus concitatos ad vim pudicae domui adferendam iuvenes, iussa mutare in spondeum modos tibicina, composuisse; et Chrysippus etiam nutricum illi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
potest in quo pars actionis non minima consistit Qua de re sepositus est
nobis locus agesi hebit in primis curam uoris orator. Quid tam musices
ꝓprium. sed ne hec quidem presumenda pars est: ut uno interim conien¬
ti sumus exempio C gracchi precipu suorum tp̃um oratoris. cui con¬
tionanti consistens poit eum musicus fis tula quam tonarion uocant
mcdos quibus deber& intendi ministrabat. Hȩc etiam cura ei intus tur¬
bidissimas actiones uel terrenti optimates uel iam timenti profuit.
ubet ip quosdam impitiores & crassiore ut uocant musa dubitationẽ
hurs utiliratis eximere Nam poetas certe legendos oratori futuro.
conceierint. Num igitur hiscine musicȩ ac si quis tam caecus animiest
ut de aliis dubitet Iuos certe qui carmina ad lyram posuerunt. Nac
duitius ferent dicenda si hoc studium uelut nouum preciperem. Cum

Expanded text:
potest; in quo pars actionis non minima consistit, qua de re sepositus nobipotest; in quo pars actionis non minima consistit, qua de re sepositus nobis est locus. age , non habebit imprimis curam vocis orator? quid tam musices proprium? sed ne haec quidem praesumenda pars est. uno interim contenti simus exemplo C. Gracchi, praecipui suorum temporum oratoris, cui contionanti consistens post eum musicus fistula, quam τονάριον vocant, modos, quibus deberet intendi, monstrabat. haec ei cura inter turbidissimas actiones vel terrenti optimates vel iam timenti fuit. libet propter quosdam imperitiores etiam crassiore, ut vocant, Musa dubitationem huius utilitatis eximere. nam poetas certe legendos oratori futuro concesserint: num igitur hi sine musice? ac si quis tam caecus animi est, ut de allis dubitet, illos certe, qui carmina ad lyram composuerunt. haec diutius forent dicenda, si hoc studium velut novum praeciperem. cum
Abbreviated transcription (Latin):
sideratur uecis rationem Aristoxenus musicus dundit in constat
Scouaionem uerborum tertium ad elexus uocis qui sunt in agendor
q pui imi pertinet nisi forte in carminibus tantum in canticis exigitur
structura quedam et in orfensa. Copulatio uocum in agendo superuacua
est aut non compositio et sonus ioratione qͥ uarie prorerum modo
adhibxtur sicut in musica Namq et uoce et modulatione gaudia elate io¬
cunda dulciter moderata leinter canit. totaq arte consentit cum corũ
que ducuntur affectibus Atqui in orando qͦ intentio uocis. remissio fle¬
xus pertinet ad mouendos audientium affectus. Alia quoq et collocu¬
tionis et uocis. ut eodem utar uerbo modulatione concitationem ui¬
dicis alia misericordiam petimus cum etiam organis quibus sermo expͥ¬
mi non porest affici animum in diuersum hitum sentiamus. Corpus qͦ

Expanded text:
sideratur. vocis rationem Aristoxenus musicus dividit in ῥυθμόν sideratur. vocis rationem Aristoxenus musicus dividit in ῥυθμόν erum ad collocationem verborum, tertium ad flexus vocis, qui sunt in agendo quoque plurimi, pertinet: nisi forte in carminibus tantum et in canticis exigitur structura quaedam et inoffensa copulatio vocum, in agendo supervacua est; aut non compositio et sonus in oratione quoque varie pro rerum modo adhibetur sicut in musice. namque et voce et modulatione grandia elate, iucunda dulciter, moderata leniter canit, totaque arte consentit cum eorum quae dicuntur adfectibus. atqui in orando quoque intentio vocis, remissio, flexus pertinet ad movendos audientium adfectus, aliaque et collocationis et vocis ut eodem utar verbo modulatione concitationem iudicis, alia misericordiam petimus; cum etiam organis, quibus sermo exprimi non potest, adfici animos in diversum habitum sentiamus. Corporis qu
Abbreviated transcription (Latin):
pueros antiquitus solitos eise demonstrat. Et apud enandrum in hi¬
perbolimeo senex qui reposcenti filium patri uelut rationem impendio¬
rum qua in educationem contulerit opponens se saltris se ergromets
multa dicit dedisse unde etiam ille mosut in conuiuiis post eonam cir¬
cunferetur lyra cuius se imperitum cum themis todes confessus esser
ut uerbis Ciceronis utar. est habitus indoctior sed uererum quoq roma
norum epulis fides ac tibias adhibere moris fuit. uersus qͦ saliorum¬
habent carmen quę cum omnia sint a Numa rege instituta fatiunt
manifestum. Ne ulis quidem qui rudes ac bellicosi uidentur curam o¬
musices qͣntum ula rccipiebat oeras defuisse deniq in prouerbium usq
grecorum eelebratum est in doctos musis atq grecis abesse Nexum ꝗ
Ex eo pprie perat futurus oraror. disseramus. numeros musiee duplic es
hab& in ucribus & corpore utriusq enim rei aptus quidam modus de¬

Expanded text:
pueros antiquitus solitos esse demonstrat, et apud Menandrum in Hypueros antiquitus solitos esse demonstrat, et apud Menandrum in Hypobolimaeo senex, qui reposcenti filium patri velut rationem impendiorum, quae in educationem contulerit, exponens, psaltis se et geometris multa dicit dedisse. unde etiam ille mos, ut in conviviis post cenam circumferretur lyra; cuius cum se imperitum Themistocles confessus esset ut verbis Ciceronis utar, est habitus inorum epulis fides ac tibias adhibere moris fuit. Pluhabent carmen. quae cum omnia sint a Numa rege instituta, faciunt manifestum, ne illis quidem, qui rudes ac bellicosi videntur, cura musices, quantum illa recipiebat aetas, defuisse. denique in proverbium usque Graecorum celebratum est, indoctos a Musis atque a Gratiis abesse. verum quid ex ea proprie petat futurus orator, disseramus. numeros musice duplices habet in vocibus et in corpore, utriusque enim rei aptus quidam modus de
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a uidetur ad tollerandos facilius uelut muneri nobis deduse Si
quidem et remiges cantus hortatur Nec solum inhis operibus pa
quibus plurium conatus precunte aliqua iocunda uoce conspirat
sec etiam singuiorum fatigatio qͣlibet seruili modulatione solatus
laudem adnuc dicere artis pulcherrime uideor nondum eam tũ
oratori coniungeret. Iranseamus igitur id quoq gramatice queda
ac musice uncte fuerunt. Siquidem Architas atqͦ. Aristoxenus &
subiunctam gramaticam musicȩ putauerunt. Et eosdem utriusq rei
preceptores fuisse cum Sophron oñdit mimorum quidem scͥptos
Sed quem plato adeo probauit ut suppositos capiti libros eius cum mo¬
rerenir habuissę credatur Cum Cupolis apud quem prodamus et
musicen et Iyras docet. Et Maricas qui est inperbolus nihil se ex musis¬
cis scire nisi lr̃as confiretur. Aris tophanes qͦ non uno libro sic mstitui

Expanded text:
ipsa videtur ad tolerandos facilius labores velut muneri nobis dedisse, si ipsa videtur ad tolerandos facilius labores velut muneri nobis dedisse, si quidem et remigem cantus hortatur; nec solum in iis operibus, in quibus plurium conatus praeeunte aliqua iucunda voce conspirat, sed etiam singulorum fatigatio quamlibet se rudi modulatione solatur. laudem adhuc dicere artis pulcherrimae videor, nondum eam tamen oratori coniungere. transeamus igitur id quoque, quod grammatice quondam ac musice iunctae fuerunt; siquidem Archytas atque Euenus etiam subiectam grammaticen musicae putaverunt, et eosdem utriusque rei praeceptores fuisse cum Sophron ostendit, mimorum quidem scriptor sed quem Plato adeo probavit, ut suppositos capiti libros eius, cum moreretur, habuisse credatur, tum Eupolis, apud quem Prodamus et musicen et litteras docet, et Maricas, qui est Hyperbolus, nihil se ex musice scire nisi litteras confitetur. Aristophanes quoque non uno libro sic institui
Abbreviated transcription (Latin):
his motibus dederint. Nam plato cum in aliis quibusdam tum precipue
in tymeo ne intelligi quidem nisi ab his qui hanc qͦ partem disciplina
diligenter perceperint. porest. Quid de phis loquor quorum fons ip̃e so¬
crates se iam senex institui lyra non erubescebat. Duces maximos et si¬
dibus et tibuis eecinissetaditum est. Ex̃citus lacede moniorum musicis
accensos modis. Quid autem aliud in nr̃is legionibus cornua ac tube
fatiunt quor um contentus quanto est uchementior tantur. io mana
in bellis gloria corteris prestat. Non igitur frustra plato ciili uito
uocant necciam musicam credidit. Et eus¬
eus secte quae aluis seuerissima aluis asperrima iudetur principe
in hac fuere sententa ut existimarent sapientium aliquos non ullas
operas uis suduis accomedaturos. licurgus durusimorum lacedemo¬
nus legum auctori musice disciplinam probauit atq eam natur&

Expanded text:
iis motibus dederint. nam Plato, cum in aliis quibusdam tum praecipue iis motibus dederint. nam Plato, cum in aliis quibusdam tum praecipue in Timaeo, ne intelligi quidem nisi ab iis, qui hanc quoque partem disciplinae diligenter perceperint, potest. de philosophis loquor, quorum fons ipse Socrates iam senex institui lyra non erubescebat? duces maximos et fidibus et tibiis cecinisse traditum et exercitus Lacedaemoniorum musicis accensos modis. quid autem aliud in nostris legionibus cornua ac tubae faciunt? quorum concentus quanto est vehementior, tantum Romana in bellis gloria ceteris praestat. non igitur frustra Plato civili viro, vocat, necessariam musicen credidit. et eius sectae, quae aliis severissima aliis asperrima videtur, principes in hac fuere sententia, ut existimarent sapientium aliquos nonnullam operam his studiis accommodaturos. et Lycurgus, durissimarum Lacedaemoniis legum auctor, musices disciplinam probavit. atque eam natura
Abbreviated transcription (Latin):
se et testimonio sunt clarissimi poete apud quos inter regalia conuiuia
laudes herorum atq deorum ad eytharam canebantur. Iopas uero ille
uirgilii nonne canit errantem lunam solisq labores et rotera quibus
certe palam confirmat auctoreminentissimus musicam cum diuinasx
etiam rerum cognitione esse coniunctam quod sidatur erit ẽt oratori
neccia siquidem ut diximus hec quoq pars quac ab oratoribus relicta
aphis est occupata nr̃i operis fuit ac si non omnium talium scientia
non potest esse perfecta eloquentia Atq claros nomine sapientie uiros
nemo dubitauerit studiosos musicos fuisse cum pythagoras atq cum
secuti sine dubio antiquitus opinionem uulgauerint mundum ip̃m¬
euis ratione esse compositum quã postea sit lẏra mutata. Nec illa mõ
contenti dissimilium concordia quam uocant armoniam. sonum qͦ

Expanded text:
se, et testimonio sunt clarissimi poetae, apud quos inter regalia convivia se, et testimonio sunt clarissimi poetae, apud quos inter regalia convivia laudes heroum ac deorum ad citharam canebantur. lopas vero ille Vergilii nonne canit errantem lunam solisque labores et cetera? quibus certe palam confirmat auctor eminentissimus, musicen cum divinarum etiam rerum cognitione esse coniunctam. quod si datur, erit etiam oratori necessaria, siquidem ut diximus haec quoque pars, quae ab oratoribus relicta a philosophis est occupata, nostri operis fuit, ac sine omnium talium scientia non potest esse perfecta eloquentia. atque claros nomine sapientiae viros, nemo dubitaverit, studiosos musices fuisse, cum Pythagoras atque eum secuti acceptam sine dubio antiquitus opinionem vulgaverint, mundum ipsum ratione esse compositum, quam postea sit lyra imitata, nec illa modo contenti dissimilium concordia, quam vocant ἁρμονίαν, sonum quoque