comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lurchonis soronis filius. homo et prudens et constans et grauis. Si
uis erat es sraus si metus si circunscrptio quis pactionem sieri
quis adeẽ stos coegit: Ouid si ista omnis pecunia huic adolescẽ¬
tulo al. faces tradita est si petita si redlacta si per hune anti¬
ochum patnum adolescentis libertum seni illi flaceo ꝓbatissimẽ.
ldlemur ne non solum auanciȩ crimen esfugere: sed etiam libe¬
raltati ÷ auchon asequi singbrem: Cõmunem enim hereditatẽ
fadere ad dudus hunus pudore et non amplissimis patramocit
capis asdlioti solum fecit sed etiam prolyxe cumulateq fecit
orquo intedido ub eum cõntra leges pecunias nonceq sse s
eañ suent en hereditate concedendã liberalis. A Faleidianu
cimen enz en heredletnta quin quaginta se flacco dicut dledilleo
uodaims hominem. on adenꝰ quo modo igiue dicicune a¬
colam matd eus gfet et atam sonor. Senptum eẽ dicunt ad¬

Expanded text:
Lurconis sororis filius, homo et pudens et constans et gravis. si Lurconis sororis filius, homo et pudens et constans et gravis. si vis erat, si fraus, si metus, si circumscriptio, quis pactionem fieri, quis adesse istos coegit? quid? si ista omnis pecunia huic adulescentulo L. Flacco reddita est, si petita, si redacta per hunc Antiochum, paternum huius adulescentis libertum seni illi Flacco probatissimum, videmurne non solum avaritiae crimen effugere sed etiam liberalitatis laudem adsequi singularem? communem enim hereditatem, facere adductus huius pudore et non amplissimis patrimoni copiis, id non solum fecit sed etiam prolixe cumulateque fecit. ex quo intellegi debet eum contra leges pecunias non cepisse qui tam fuerit in hereditate concedenda liberalis. at Falcidianum crimen est ingens; talenta quinquaginta se Flacco dicit dedisse. audiamus hominem. non adest. quo modo igitur dicit? epistulam mater eius profert et alteram soror; scriptum ad se dicunt es
Abbreviated transcription (Latin):
toer peicienda i putauit. Questus est libertum finirel gi orie sir̃e
ma uintu padonune abi seu̾eritas piculosa est laberal eas ingrlites
tod imsichiosus afsentatio priciosa srons omniulirastas ingratas
totuins aonlis ir aties treicundie occulte blincditis ipte. eniente
patores expestant p̾sentib in seruunt abcuntes descrpont. Seniente¬
camuis qecirlas. neñm consilium in p̃termittendis ꝓiuinciau
dare audeamur. Litas misit de uillico p. Septimus pinicis dru¬
natie q ui utillicus cedem fecerat. Septimium ardentem iracũdra
uosere potuistis. In lurchonis libertum udicium ex ecdieto dedit
hostis est lureho quid engo: hominum gratiosorum spl endedo¬
cum qieibertis fuit asia tradenda: An simultates nesco quid
uentas odio est candem laudatis cum de nobis iudicatis.: It
ste Aixdro spoliatus bonis ut dicitis ad dicendum testimnonur
deruent.uid si ueniat: decisionis arbiter.c. celius fuit quo
splendore uir. qua fide qua religionc: obsignator .C. stuphululs o

Expanded text:
e reticendam putavit; questus est libertum suum Flacco praetore tia vituperationum, ubi severitas periculosa est, liberalitas ingrata, sermo insidiosus, adsentatio perniciosa, frons omnium familiarisnientis praetores exspectant, praesentibus inserviunt, abeuntis deserunt! sed omittamus querelas, ne nostrum consilium in praetermittendis provinciis laudare videamur. Litteras misit de vilico P. Septimi, hominis ornati, qui vilicus caedem fecerat; Septimium ardentem iracundia videre potuistis. in Lurconis libertum iudicium ex edicto dedit; hostis est Lurco. quid igitur? hominum gratiosorum splendidorumque libertis fuit Asia tradenda? an simultates nescio quas que causis severitas odio est, eandem laudatis, cum de nobis iudicatis? at iste Andro spoliatus bonis, ut dicitis, ad dicendum testimonium non venit. quid si veniat? decisionis arbiter C. Caecilius fuit, quo splendore vir, qua fide, qua religione! obsignator C. Sextilius,
Abbreviated transcription (Latin):
quenq incitent quos ego quo id facilius faiciant non acdiiuios
Cum aurim udeoꝵ nomine quot annis ex italla et ei dnmbobo
nr̃is puincus hicrosolimam exportari soleret. Niccus sanrit edicto
ne ex portari liceret. Quis est iud. qui non hoc iere ludare oiet¬
sit. Exportari aurum non oportere cum sepe antea senatus tũ me

Expanded text:
iant, non adiuvabo. Cum aurum Iudaeorum nomine quotannis ex Italia et ex omnibus nostris provinciis Hierosolymam exportari soleret, Flaccus sanxit edicto ne ex Asia exportari liceret. quis est, iudices, qui hoc non vere laudare possit? exportari aurum non oportere cum saepe antea senatus tum me
Abbreviated transcription (Latin):
daciam qui cum omnium saeris delubrisq bella gesserunt. Postremo
pspicite uidices id quod ad dignitatem ppli ro. maxime ꝑtinet: ut po¬
tus apud uos p̾ces uurginis uestalis q̃ minȩ gallorum ualusse uide

Expanded text:
daciam qui cum omnium sacris delubrisque bella gesserunt. postremo daciam qui cum omnium sacris delubrisque bella gesserunt. postremo prospicite, iudices, id quod ad dignitatem populi Romani maxime pertinet, ut plus apud vos preces virginis Vestalis quam minae Gallorum valuisse
Abbreviated transcription (Latin):
mõi piculis cadem se solatia sius relinquere arbitraretur. quȩ suus
piter sibi reliquisset idem nunc conturbato animo ꝑtumescit ne nõ
mõ ornamto et adium̃to non sit suis sed etiam cum acerbissimo lu¬
etu dedecus eternum miseris atq ignominiam relinquat. O fortunã
lonor disparem. M. fonteii. Si deligere potuisses ut potius telis tibi
guioium q̃ piuriis int̾eundum eẽt. Tuç enim uite socia uirtus mor¬
t̾is cõmunis socia fuiss. Nunc uero qui est dolor uictoriȩ tuȩ atq
impui poenas ad corum arbitrium sufferre qui aut uicti armis sunt:
aut inuictissimi paruerunt. A quo piculo defendite uidices uiꝵ
fortem atq ĩnocentem curate ut nr̃is testibus plus ꝗͣ aliemgenis credioiᷤ¬
se uideamini. plus saluti ciuium q̃ hostium libidini consuluisse. gͥ¬
uiorem duxisse eius obsecrationem: quȩ ur̃is sacris p̾sit. ꝗͣ eorum au¬

Expanded text:
modi periculis eadem se solacia suis relinquere arbitraretur quae suus modi periculis eadem se solacia suis relinquere arbitraretur quae suus pater sibi reliquisset, idem nunc conturbato animo pertimescit ne non modo ornamento et adiumento non sit suis sed etiam cum acerbissimo luctu dedecus aeternum miseris atque ignominiam relinquat. O fortunam longe disparem, M. Fontei, si deligere potuisses ut potius telis tibi Gallorum quam periuriis intereundum esset! tum enim vitae socia virtus, mortis comes gloria fuisset; nunc vero qui est dolor victoriae te atque imperi poenas ad eorum arbitrium sufferre qui aut victi armis sunt aut invitissimi paruerunt! A quo periculo defendite, iudices, civem fortem atque innocentem; curate ut nostris testibus plus quam alienigenis credidisse videamini, plus saluti civium quam hostium libidini consuluisse, graviorem duxisse eius obsecrationem quae vestris sacris praesit quam eorum au
Abbreviated transcription (Latin):
irtisere oe psilium quod solatum reliquum est hoc amĩso Nã
cȩterx soemins signere ip̃e sibi psiclia et hẽre clomi sortuauĩ
omnium socium ꝑticipemq possunt. Nuic uero uirgini quid est
pter frẽm quod aut iocundum aut caium ee̾ possit: Nolite pati
uid aras deorum ĩmortalium uesteq matris quotidianis uirgĩs
lam̃tationib de ur̃o uidicio cõmoueri. frospicite ne ille ignis et¬
nus nocturnis fonteiȩ laboribus uigilisq seruatus. sacerdotis ur̃ȩ la¬
chrymis extinctus ee̾ dicatur. sendit ad uos uirgo uestalis manusi
supplices casdem quas pro uobis diis ĩmortalib tendere consueuit.
Cauete ne piculosum supbumq sit eius uos obsecrationem repudiaẽ
cuius p̾ces si dii aspnent᷑ hȩc salua ec̃ non possunt. Uidetis ne subi¬
to uid. urum fortissimum. M. fonteium parentis et sororis cõme¬
moratione lachrymas ꝓfudisse. qui nunꝗ̃ in acie ꝑtimuent: qui se
armatus sepe in hostium in anũ multitudinemq ĩmiserit. Cum in eiꝰ

Expanded text:
um reliquum est hoc amisso? nam ceterae feminae gignere ipsae sibi praesidia et habere domi fortunarum omnium socium participemque possunt; huic vero virgini quid est praeter fratrem quod aut iucundum aut carum esse possit? nolite pati, iudices, aras deorum immortalium Vestaeque matris cotidianis virginis lamentationibus de vestro iudicio commoneri; prospicite ne ille ignis aeternus nocturnis Fonteiae laboribus vigiliisque servatus sacerdotis vestrae lacrimis exstinctus esse dicatur. tendit ad vos virgo Vestalis manus supplices easdem quas pro vobis dis immortalibus tendere consuevit. Cavete ne periculosum superbumque sit eius vos obsecrationem repudiare cuius preces si di aspernarentur, haec salva esse non possent. videtisne subito, iudices, virum fortissimum, M. Fonteium, parentis et sororis commemoratione lacrimas profudisse? qui numquam in acie pertimuerit, qui se armatus saepe in hostium manum multitudinemque immiserit, cum in eius
Abbreviated transcription (Latin):
matus oppͥmat. ego togatus uobis bonisq omnib adiutoribus hoc qd
conceptum res. pꝰ. piculum parturit consilio discutiam et compmam.
Sed quid tandem fiet: si hec elapsa de manib nr̃is in eum annum qui
consequit᷑ redundarint. unus erit consul et is non in administran¬
do bello sed in sufficiendo collega occupatus. hunc iam qui impe¬
dituri sint
illa pestis imanis importuna catilina ꝓrumpet qua ppło ro. minat᷑
in agros suburbanos repente aduolabit. Uersabitur in castris fuor
in curia timor in foro coniuratio: in campo exercitus. in agris ua¬
stitas omni aũt in sede ac loco flamam ferrumq metuemus quȩ
firment. Due cum̃ ita siunt iuid. pͥmum rei p. ciusa quin¬
licio

Expanded text:
matus opprimat! ego togatus vobis bonisque omnibus adiutoribus hoc quod matus opprimat! ego togatus vobis bonisque omnibus adiutoribus hoc quod conceptum res publica periculum parturit consilio discutiam et comprimam. sed quid tandem fiet, si haec elapsa de manibus nostris in eum annum qui consequitur redundarint? Vnus erit consul, et is non in administrando bello sed in sufficiendo conlega occupatus. hunc iam qui impedituri sint    illa pestis immanis importuna Catilinae prorumpet, qua po    minatur; in agros suburbanos repente advolabit; versabitur in urbe furor, in curia timor, in foro coniuratio, in campo exercitus, in agris vastitas; omni autem in sede ac loco ferrum flammamque metuemus. quae primentur. quae cum ita sint, iudices, primum rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
deret. fetunt enimm ratione illius ut orbetur res.p. auxilio futinti
nuat᷑ contra suum furorem impatorum copia. ut maioꝵ facultas
tribuno pl. detur depusso aduersario seditionis ac discordie concitã¬
de Iaẽ neigitur delecti ex amplissimis ordinibus honestissimi ato. sa¬
pientissimi uiri uidicabunt quod ille impoitunissimus gladiator ho¬
sts rei p. uidicaret: Mihi credite udices in hac causa non solumd̃
extremum uenimus. Nihil est iam unde nos reficiamus. aut ubi la¬
psi resistamus. Non solum non minuenda sunt auxilia quȩ hẽ mus
sed etiam noua. si fieri possit comparanda. Hostis est enim non apud
Anienem: quod bello punico grauissimum usumẽ. sed in urbe info¬
ro. Dii ĩmortales sine gemitu hoc dici non potest. Nonnemo etiam
in uio sacrario rei.p. in ip̃a ctiam curia non nemo hostis est. Dii faxint
ut meus collega uir fortissimus. hoc catilinę. nefarium latrocinium ar¬

Expanded text:
deret. petunt enim rationes illius ut orbetur auxilio res publica, utderet. petunt enim rationes illius ut orbetur auxilio res publica, ut minuatur contra suum furorem imperatorum copia, ut maior facultas tribunis plebis detur depulso adversario seditionis ac discordiae concitandae. idemne igitur delecti ex amplissimis ordinibus honestissimi atque sapientissimi viri iudicabunt quod ille importunissimus gladiator, hostis rei publicae iudicaret? mihi credite, iudices, in hac causa non solum deextremum venimus; nihil est iam unde nos reficiamus aut ubi lapsi resistamus. non solum minuenda non sunt auxilia quae habemus sed etiam nova, si fieri possit, comparanda. Hostis est enim non apud Anienem, quod bello Punico gravissimum visum est, sed in urbe, in foro — di immortales! sine gemitu hoc dici non potest — non nemo etiam in illo sacrario rei publicae, in ipsa, inquam, curia non nemo hostis est. di faxint ut meus conlega, vir fortissimus, hoc Catilinae nefarium latrocinium ar
Abbreviated transcription (Latin):
anumi quantum ingenii quantum auctoritatis quantum rei. p.
p̃sidii. sed cum consulari auctortate et auxilio spoliatam ium tͥ¬
tribuniciam uidernt tum se facilius inermem et debilitatum te
opp̃ssuros arbitrantur. Nam ne sufficiatur consul non timent. Ui¬
dent in tuorum potestate collegirum fore. Spant sibi syllanum
clarum uirum sine collega te sine consule rem. p. sine p̃sidio obii¬
ci posse. His tantis in rebus tantisq in piculis est tuum. M. Cato
defensorem socium in re.p. consulem non cupidum. quod ma
xime hoc tempus postulat fortuna constitutum ad amplexandum
ocium. scientia ad bellum gerendum: animo et usu ad quod uelis ne
rem .p. uos in hac causa tenetis uosgubernatis. Si. L. Catilina cu
suo Onsilio nefarionim hominum quos secum eduxit hac de re
poss uidicare: condemnaret.L. murenam si interficere posset occi¬

Expanded text:
animi, quantum ingeni, quantum auctoritatis, quantum rei publicae animi, quantum ingeni, quantum auctoritatis, quantum rei publicae praesidi; sed, cum consulari auctoritate et auxilio spoliatam vim tribuniciam viderint, tum se facilius inermem et debilitatum te oppressuros arbitrantur. nam ne sufficiatur consul non timent. vident in tuorum potestate conlegarum fore; sperant sibi D. Silanum, clarum virum, sine conlega, te sine consule, rem publicam sine praesidio obici posse. his tantis in rebus tantisque in periculis est tuum, M.Marce Cato, defensorem, socium in re publica, consulem non cupidum, consulem, quod maxime tempus hoc postulat, fortuna constitutum ad amplexandum otium, scientia ad bellum gerendum, animo et usu ad quod velis negotam rem publicam vos in hac causa tenetis, vos gubernatis. si L.Lucius Catilina cum suo consilio nefariorum hominum quos secum eduxit hac de re posset iudicare, condemnaret L.Lucium Murenam, si interficere posset, occi
Abbreviated transcription (Latin):
pello cato. nonne respicis tempestatem anni tui: lam enim hest̾¬
na concione intonuit uox pniciosa designati tribuni college tui
contra quem multum tua mens multum om̃s boni pudenint.
qui te ad tribunatus petitionem uocauerunt: Omnia que per
hoc triennium agitata sunt iam ab eo tempore quo a.I. catili¬
na et .en. pisone initum consilium senatus interficiendi scitis ec
in hos dies in hos menses. in hoc tempus erumpunt. Qui locus est
uiđ. quod tempus. qui dies que nox cum ego non ex istorum ĩ¬
sidiis ac mucronibus non solum meo sed multo etiam magis di¬
uino consilio cripiar atq euolem: Neq isti me inco nomine int¬
fici: sed uigilantem consulem de rei .p. p̃sidio iemouere uolunt.
Nec minus uellent Cato te quoq aliꝗͣ ratione si possent tollere. id
quod mihi crede et agunt et molunt᷑. Uident quantum in te sit

Expanded text:
pello, Cato; nonne prospicis tempestatem anni tui? iam enim in hestepello, Cato; nonne prospicis tempestatem anni tui? iam enim in hesterna contione intonuit vox perniciosa designati tribuni, conlegae tui; contra quem multum tua mens, multum omnes boni providerunt qui te ad tribunatus petitionem vocaverunt. omnia quae per hoc triennium agitata sunt, iam ab eo tempore quo a L.Lucio Catilina et Cn.Gnaeo Pisone initum consilium senatus interficiendi scitis esse, in hos dies, in hos mensis, in hoc tempus erumpunt. qui locus est, iudices, quod tempus, qui dies, quae nox cum ego non ex istorum insidiis ac mucronibus non solum meo sed multo etiam magis divino consilio eripiar atque evolem? neque isti me meo nomine interfici sed vigilantem consulem de rei publicae praesidio demoveri volunt. nec minus vellent, Cato, te quoque aliqua ratione, si possent, tollere; id quod, mihi crede, et agunt et moliuntur. vident quantum in te sit
Abbreviated transcription (Latin):
ego ferrum et audaciam reieci in campo: debilitaui in foro com¬
pssi etiam domi meȩ sepe iudices. His uos si alterum consulem
tradideritis: plus multo erunt ur̃is sententiis qͥ suis gladiis con¬
secuti. Magni interest iudices id quod ego multis rẽpugnãtib¬
egi atq ꝑfeci: eẽ in calendis ianuari in re .p. duos consules. No¬
lite arbitrari mediocribus consiliis atq usitatis uotis aut non
de. ciuium trucidandoꝵ nominis rei .p. extinguendi Ato¬
hec cuies ciues: cuies inꝗͣ si eos hoc nomine appellari fas ẽ de
patria sua et cogitant et cogitauerunt. Norum ego cotidie cõ¬
siliis occurro. audaciam debilito. sccleri resisto. Sed moneo ud¬
dices. cum iam in exitu mei consulatus sim. nolite mihi subtrabe
uicarium mec diligentię. Nolite mihi adimere cum cui rem p
cupio tridere incolumem. ab his tantis piculis defendendam ꝑ
Atq aid hec mala uid. quid accedat aliud non idetis. Te te apͥ¬

Expanded text:
ego ferrum et audaciam reieci in campo, debilitavi in foro, comego ferrum et audaciam reieci in campo, debilitavi in foro, compressi etiam domi meae saepe, iudices, his vos si alterum consulem tradideritis, plus multo erunt vestris sententiis quam suis gladiis consecuti. Magni interest, iudices, id quod ego multis repugnantibegi atque perfeci, esse Kalendis Ianuariis in re publica duo consules. nolite arbitrari, mediocribus consiliis aut usitatis viis eos uti. non ndae, civium trucidandorum, nominis Romani exstinguendi. atque haec cives, cives, inquam, si eos hoc nomine appellari fas est, de patria sua et cogitant et cogitaverunt. Horum ego cotidie consiliis occurro, audaciam debilito, sceleri resisto. sed moneo, iudices. in exitu iam est meus consulatus; nolite mihi subtrahere vicarium meae diligentiae, nolite adimere eum cui rem publicam cupio tradere incolumem ab his tantis periculis defendendam. atque ad haec mala, iudices, quid accedat aliud non videtis? te, te ap
Abbreviated transcription (Latin):
eo ł catilina rem despexit atq contempsit. ut ea copia. quam
secum eduxit: se hanc ciutatem opp̃ssurum arbitraretur. Latius
patet ulius sceleris contagio ꝗ̃ quisꝗ putat. ad plures ptinet. In¬
tus. intus inq̃ est equus trouanus. a quo nunꝗͣ me consule dorimẽ¬
tes orpmimim. Oueris a me quid ego catilinam metuam. Nihil.
et curaui ne quis metueret. sed copias illius: quas hic uideo. dico
ẽẽ metuendas. Nec tam timendus est nunc exercitus. L. Catilinȩ
q isti qui ulum ex̾citum descruisse dicunt. Non enim deseruerũt
scd ab illo in spcculis atq insidiis relicti in capite atq ecrucibus
nr̃is restiterunt. Hi et integrum consulem et bonum impatore
et natura et fortuna cum rei . P. salute coniunctum deiici de urbis
p̃sidio et custodia cuntatis ur̃is sententiis deturbari uolunt. qͦꝵ

Expanded text:
non usque eo L.Lucius Catilina rem publicam despexit atque contempsit ut ea copia quam non usque eo L.Lucius Catilina rem publicam despexit atque contempsit ut ea copia quam secum eduxit se hanc civitatem oppressurum arbitraretur. Latius patet illius sceleris contagio quam quisquam putat, ad pluris pertinet. intus, intus, inquam, est equus Troianus; a quo numquam me consule dormientes opprimemini. quaeris a me ecquid ego Catilinam metuam. nihil, et curavi ne quis metueret, sed copias illius quas hic video dico esse metuendas; nec tam timendus est nunc exercitus L.Lucii Catilinae quam isti qui illum exercitum deseruisse dicuntur. non enim deseruerunt sed ab illo in speculis atque insidiis relicti in capite atque in cervicibus nostris restiterunt. hi et integrum consulem et bonum imperatorem et natura et fortuna cum rei publicae salute coniunctum deici de urbis praesidio et de custodia civitatis vestris sententiis deturbari volunt. quorum
Abbreviated transcription (Latin):
lutas quidem: postea q̃ es designatus multo salutas negligentius.
Nec omnia ad rationem ciuitatis si dingas recta sunt. Sin ppen¬
dere id discipline p̃cepta uelis repiantur prauissima. Ouare ne
plebi romans expediendi fructus isti sunt ludoꝵ gladiatorum
coniuiuoꝵ. quȩ omnia maiores nr̃i comparauerunt. Nec candi¬
datis ista benignitas adimenda est. quȩ liberalitatem magis signi¬
ficat qͥ largitionem.A tenum te ad accusandum res .p. adduxit.
Credo cato te isto animo atq ea opinone uenisse sed tu imprui¬
dentia sabens: Ego quod facio udices. cum amicicię diguitati
q. N murenę gratia ficio. tum me picis ocii concordiȩ liberta¬
tis. salutis. uitȩ deniq omnium ur̃m causa facere clamo atq obte¬
ttor. Nudite audite consulem uidices Nihil dicam arrogantius.
tantum dicam totos dies atq noctes de re .p. cogitantem.Usq

Expanded text:
lutas? quid, postea quam es designatus, multo salutas neglegentius? lutas? quid, postea quam es designatus, multo salutas neglegentius? haec omnia ad rationem civitatis si derigas, recta sunt; sin perpendere ad disciplinae praecepta velis, reperiantur pravissima. qua re nec plebi Romanae eripiendi fructus isti sunt ludorum, gladiatorum, conviviorum, quae omnia maiores nostri comparaverunt, nec candidatis ista benignitas adimenda est quae liberalitatem magis significat quam largitionem. at enim te ad accusandum res publica adduxit. credo, Cato, te isto animo atque ea opinione venisse; sed tu imprudentia laberis. ego quod facio, iudices, cum amicitiae dignitatisque L.Lucio Murenae gratia facio, tum me pacis, oti, concordiae, libertatis, salutis, vitae denique omnium nostrum causa facere clamo atque testor. audite, audite consulem, iudices, nihil dicam adrogantius, tantum dicam totos dies atque noctes de re publica cogitantem!
Abbreviated transcription (Latin):
his edinis pelliculis prȩtura deiectus est. Odit ppłs ro. priuatam lu¬
xuriam publicam magnificẽtiam diligit. Non amat ꝓfusas epulaᷤ
sordes et inhumanitatem multo minus. Distinguit rationem of¬
ficiorum et tempoꝵ uicissitudinem laboris ac uoluptatis. Na
quod ais nulla re allici hominum m̃tes oportẽ ad magrãtum
mandandum nisi dignitate hoc tu ip̃e in quo ẽ sũma dignitas
non seruas. Curenim quenꝗͣ ut studeat tibi ut te adiuuet rogas
rogas tu me ut mihi p̃sis. ut committam me tibi. Ouid tandemuis:¬
num me rogari oportet abste. ante potius a me ut pro mea salute
labores piculumq suscipias: Quidq hẽs nomenclatoirm: in
eo quidem fallis et decipis. Nam si nomine appellari abste ciues
tuos honestum est turpe est eos notiores ee̾ seruo tuo q̃ tibi. sin et̃
noris tamen per monitorem appellandi sunt. Cur autem petis

Expanded text:
his haedinis pelliculis praetura deiectus est. odit populus Romanus privatam luhis haedinis pelliculis praetura deiectus est. odit populus Romanus privatam luxuriam, publicam magnificentiam diligit; non amat profusas epulas, sordis et inhumanitatem multo minus; distinguit rationem officiorum ac temporum, vicissitudinem laboris ac voluptatis. nam quod ais nulla re adlici hominum mentis oportere ad magistratum mandandum nisi dignitate, hoc tu ipse in quo summa est dignitas non servas. cur enim quemquam ut studeat tibi, ut te adiuvet rogas? rogas tu me ut mihi praesis, ut committam ego me tibi. quid tandem? istuc me rogari oportet abs te, an te potius a me ut pro mea salute laborem periculumque suscipias? quid quod habes nomenclatorem? in eo quidem fallis et decipis. nam, si nomine appellari abs te civis tuos honestum est, turpe est eos notiores esse servo tuo quam tibi. sin iam noris, tamenne per monitorem appellandi sunt cum petis, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nimium seuera oratione rephendere. fuit eodem ex studio uir eiu¬
ditissimus apud patres nr̃os et honestus homo et nobilis Q tu¬
ppło ro. daret rogatus est a maximo ut tricdinium sterneret. cum
eẽt tubero eiusdem afncani sororis filius. Atq ille homo eruditissimꝰ
et stoieus strauit pellieulis edinis lectulos punicanos et exposuit
uasa samia quasi uero eẽt chogenes cynicus mortuus et non diui¬
ni hominis africani mors honestaret᷑. Quem cum sup̃mo eius die
uaximus laudaret. grĩs egit diis ĩmortalib ꝙ ille uir in hac re. ꝓ
potissimum natus ec̃t. necẽc enim fuisse ibi cẽ trarum impium ubi il¬
le eet. Nluius in morte celebranda grauiter tulit ppłs ro. hanc per¬
uersam sapientiam tuberonis. Itaq homo integerrimus ciuiis o¬
ptimus. cum eẽt l. pauli nepos.p. africani ut dixi sororis filus

Expanded text:
nimium severa oratione reprehendere. fuit eodem ex studio vir erunimium severa oratione reprehendere. fuit eodem ex studio vir eruditus apud patres nostros et honestus homo et nobilis, Q.Quinto Tupopulo Romano daret, rogatus est a maximo ut triclinium sterneret, cum esset Tubero eiusdem Africani sororis filius. atque ille, homo eruditissimus ac Stoicus, stravit pelliculis haedinis lectulos Punicanos et exposuit vasa Samia, quasi vero esset Diogenes Cynicus mortuus et non divini hominis Africani mors honestaretur; quem cum supremo eius die maximus laudaret, gratias egit dis immortalibus quod ille vir in hac re publica potissimum natus esset; necesse enim fuisse ibi esse terrarum imperium ubi ille esset. huius in morte celebranda graviter tulit populus Romanus hanc perversam sapientiam Tuberonis, itaque homo integerrimus, civis optimus, cum esset L.Lucii Pauli nepos, P.Publii Africani, ut dixi, sororis filius,
Abbreviated transcription (Latin):
torum. Atenim agit mecum austere et stoice cato. Negat ueꝵ
ẽe allici beniuolentiam cibo. Negat iudicium hominum in ma¬
ꝯistratibus mandandis corrumpiꝰ uoluptatibus oportere. Ergo
rtacula rer ꝑ. petas. fouendis hominum sensib: et deliniendis dio
et a elhibendis uoluptatib Utrum lenocinium inquit agrege
delicate uiuentutis. an orbis t̾rarum impium apploro pecebras:
homibilis oratio. sed eam usus uita mores cuntas ip̃a resputet. Ne¬
Qitam̃ lacede monii auctores isttus uite atq orationis: qui quoti¬
dianis epulis in robon accumbunt: Nec uero cretes: quorum nc̃o
gustauit unꝗͥ cubans. melius ꝗͣ cemani homines qui temporauo¬
cuptatis raborisq dispiciunt res suas publicas retinuerunt. quo¬
rum alteri uno aduentu nr̃i exercitus deleti sunt.: alteri m̃i impe¬
ri p̃sidio disciplinas suas legensq conseruant. Quare noli Cato
marorum instituta quȩ res ip̃a quȩ diuturnitas impii comꝑbat

Expanded text:
torum. at enim agit mecum austere et Stoice Cato, negat verum torum. at enim agit mecum austere et Stoice Cato, negat verum esse adlici benivolentiam cibo, negat iudicium hominum in magistratibus mandandis corrumpi voluptatibus oportere. ergornacula rei publicae petas fovendis hominum sensibus et deleniendis animis et adhibendis voluptatibus? Vtrum lenocinium' inquit 'a grege delicatae iuventutis, an orbis terrarum imperium a populo Romano petebas?' horribilis oratio; sed eam usus, vita, mores, civitas ipsa respuit. neque tamen Lacedaemonii, auctores istius vitae atque orationis, qui cotidianis epulis in robore accumbunt, neque vero Cretes quorum nemo gustavit umquam cubans, melius quam Romani homines qui tempora voluptatis laborisque dispertiunt res publicas suas retinuerunt; quorum alteri uno adventu nostri exercitus deleti sunt, alteri nostri imperi praesidio disciplinam suam legesque conservant. qua re noli, Cato, maiorum instituta quae res ipsa, quae diuturnitas imperi comprobat
Abbreviated transcription (Latin):
ent in uiros suos p̾marios qui in cuco totas tabernas tribulium
causa compararunt: Hec omnia sectatorum spectaculoꝵ prandi¬
oram Item crmina a multitudine in tuam nimiam diligentiã
Serui coniecta sunt. in quib murena ab senatus auctoritate de¬
fendit᷑. Quid enim senatus: num obuiam prodire crimen putat:
non. sed mercede conuince. Num sectari multos: non. sed cõdu¬
ctos doce. Num locum ad spectandum dare: aut ad prandium
inuitare: minime sed uulgo passim. Quid est uulgo: uniu̾sos.
Non etiam si.L. natta summo loco adolescens: qui et quo anĩo
iam sit et qualis uir futurus sit uidemus: in equitum centuriis
uoluit ẽẽ et adhoc officium necessituduns et ad reliquum tẽpꝰ
gratiosus: id erit eius uitrico fraudi. aut crimini. nec si uirgo ue¬
stalis huius propinqua et neceĩa locum suum gladiatorium cõ¬
cessit huic: non et illa pie fecit: et hic a culpa est remotus. Dĩa
hec sunt officia necessarioꝵ: cõmoda tenuioꝵ: munia candida¬

Expanded text:
ent in viros primarios qui in circo totas tabernas tribulium causa compararunt? haec omnia sectatorum, spectaculorum, prandiorum item crimina a multitudine in tuam nimiam diligentiam, Servi, coniecta sunt, in quibus tamen Murena ab senatus auctoritate defenditur. quid enim? senatus num obviam prodire crimen putat? non, sed mercede. convince. num sectari multos? non, sed conductos. doce. num locum ad spectandum dare aut ad prandium invitare? minime, sed volgo, passim. quid est volgo? Vniversos. non igitur, si L.Lucius Natta, summo loco adulescens, qui et quo animo iam sit et qualis vir futurus sit videmus, in equitum centuriis voluit esse et ad hoc officium necessitudinis et ad reliquum tempus gratiosus, id erit eius vitrico fraudi aut crimini, nec, si virgo Vestalis, huius propinqua et necessaria, locum suum gladiatorium concessit huic, non et illa pie fecit et hic a culpa est remotus. omnia haec sunt officia necessariorum, commoda tenuiorum, munia candida
Abbreviated transcription (Latin):
culo erelarissimo minicipio ꝓfectamꝰ in monum̃tis rerum gestaꝵ¬
un cessir. ac notatam uidemus: Tum aũt continue ꝑ̃turis eque oeẽe¬
teri orn antis et existmnatione ĩnocentiȩ maxime florieriort. Neniꝰ
terens mẽoris ꝑ arentis. cuuis sanguine non solum asculanor scoemiᷤ
e qus intor festus eet sec totum uluci sociale bellum macila scelers
un butut se÷ s ostremo ip̃e cum in omnib uite partibus homes tiurs

Expanded text:
onumentis rerum gestarum incisam ac notatam videmus, tum autem continuae praeturae, quae et ceteris ornamentis et existimatione innocentiae maxime floruerunt, deinde recens memoria parentis, cuius sanguine non solum Asculanorum manus, a qua interfectus est, sed totum illud sociale bellum macula sceleris imbutum est, postrem
Abbreviated transcription (Latin):
um in maximis piculis huuis urbis atque
impii grauissimo atq: acerbisimo rei. pci
su socio atq adiutore consilioꝵ piculoꝵ¬
q meoꝵ lucio flacco cedem a uobis cõui¬
gibus. libens uñs uastitatem a templis de¬
iubris uibe. italia depellebam speriba uidi¬
ces honoris potius . L Naicci me adiucon.
futurum. q̃ miseriaꝵ dep̃catonem. ouote¬
cimi eet pinum dignititis quod ppłs ro. cum hisus muiorib somp¬

Expanded text:
um in maximis periculis huius urbis atque imperi, gravissimo atque acerbissimo rei publicae casu, socio atque adiutore consiliorum periculorumque meorum L. Flacco, caedem a vobis, coniugibus, liberis vestris, vastitatem a templis, delubris, urbe, Italia depellebam, sperabam, iudices, honoris potius L. Flacci me adiutorem futurum quam miseriarum deprecatorem. quod enim esset praemium dignitatis quod p
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓmiscue. et cõmuniter stultis. ac sapientib a natura datum.
Ouid est igitur ubi elucere possit prudentia : ubi discerni stultus
auditor. et credulus ab religioso et sapienti iudice. Nimirum illđ
in quo ea quȩ dicunt᷑ a testibus coniecture et cogitationi tradũt:
quanta auctoritate quanta animi ȩquitate. quanto pudore. qͥn¬
ta fide. quanta religione. quanto studio existimationis bonȩ q̃n¬
ta cura. quanto timore dicant᷑ An uero uos in testimoniis hõi¬
num barbarorum dubitatis. quod ꝑsepe et nr̃a. et patrum mẽo¬
ria sapientissimi uid. de clarissimis dubitandum mẽ cuutats ui

Expanded text:
et promisce et communiter stultis ac sapientibus ab natura datum. et promisce et communiter stultis ac sapientibus ab natura datum. quid est igitur ubi elucere possit prudentia, ubi discerni stultus auditor et credulus ab religioso et sapienti iudice? nimirum illud in quo ea quae dicuntur a testibus coniecturae et cogitationi traduntur, quanta auctoritate, quanta animi aequitate, quanto pudore, quanta fide, quanta religione, quanto studio existimationis bonae, quanta cura, quanto timore dicantur. an vero vos id in testimoniis hominum barbarorum dubitabitis quod persaepe et nostra et patrum meria sapientissimi iudices de clarissimis
Abbreviated transcription (Latin):
credendum sit salus ip̃a. uirorum fortium innocentiam tueri nõ
põt. Sin aũt in reb uidicandis non minimam partem ad unam qͥn¬
q rem estimandam mom̃toq suo ponderindam sapientia iudicis
adhib ne multo ur̃e maiores. grauioresq partes sint ad cogitandũ
q ad dicendum meç. Mihi enim semꝑ una quaq de re testis non
solum semel ueꝵetiam breuiter interrogandus et sepe etiam non
interrogandus. ne aut irato facultas ad dicendum data: aut cu¬
pido auctoritas attributa ẽẽ uideat. Uos et sepius candem rem aĩs
agitare. et diutius uno de teste cogitare potestis: et si quem nos in¬
terrogare uoluimus quȩ causa nobis tacendi suerit existimare de¬
betis. O obrem si hoc iudici p̃scriptum lege aut officio putatis
testibus credere: nihil est cur alius alio iudice melior. aut sapien¬
tior existimetur. His enim est unum et simplex aurium iudicium

Expanded text:
credendum sit, salus ipsa virorum fortium innocentiam tueri non credendum sit, salus ipsa virorum fortium innocentiam tueri non potest; sin autem in rebus iudicandis non minimam partem tenere ad unam quamque rem aestimandam momentoque suo ponderandam sapientiam iudicis, videte ne multo vestrae maiores gravioresque partes sint ad cogitandum quam ad dicendum meae. mihi enim semper una quaque de re testis non solum semel verum etiam breviter interrogandus est, saepe etiam non interrogandus, ne aut irato facultas ad dicendum data aut cupido auctoritas attributa esse videatur; vos et saepius eandem rem animis agitare et diutius uno quoque de teste cogitare potestis et, si quem nos interrogare noluimus, quae causa nobis tacendi fuerit existimare debetis. quam ob rem, si hoc iudici praescriptum lege aut officio putatis, testibus credere, nihil est cur alius alio iudice melior aut sapientior existimetur. Vnum est enim et simplex aurium iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
uectigal enm ẽẽ impositum fructibus uñs dicitur et pecumnam pͥ¬
cium inimici hanc rem sermonib diuulgare uoluerunt. S ego
ita existimo quo maius crimen sit aliquod si ostendatur ẽe falsumi
hoc maiorem ab eo in iuriam fieri qui id confingat. Uult enim ma¬
gnitudine rei sic occupare animos eorum qui audiunt ut difficilis
aditus ueritati relĩquatur.
De cuspositione hyberno. At hoc galli negant. Actio rerum
et uis argumentoꝵ coargui põt. Igitur testibus uid. non credi cu¬
pidis et i̾ratis et uiratis et ab religione irmotis non solum põt: sed
etiam deb. Etenim si quia galli dicunt idcirco. M. fonteius nocẽs
existimandus est. quid mihi opus est sapiente iudice: quid equo q̃¬
store: quid oratore non stulto: dicunt enim galli. negare non pos¬
sumus. Hic si ingeniosi et periti. et equi uidicis has partes eeͥ exi¬
stimatis ut quoniam quidem testes dicunt sine ulla dubitatione

Expanded text:
vectigal enim esse impositum fructibus nostris dicitur, et pecuniam pevectigal enim esse impositum fructibus nostris dicitur, et pecuniam pe ; maxime enim inimici hanc rem sermonibus divolgare voluerunt. sed ego ita existimo, quo maius crimen sit id quod ostendatur esse falsum, hoc maiorem ab eo iniuriam fieri qui id confingat. volt enim magnitudine rei sic occupare animos eorum qui audiunt ut difficilis aditus veritati relinquatur. de dispositione hibernorvm. 'at hoc Galli negant.' at ratio rerum et vis argumentorum coarguit. potest igitur testibus iudex non credere? cupidis et iratis et coniuratis et ab religione remotis non solum potest sed etiam debet. etenim si, quia Galli dicunt, idcirco M. Fonteius nocens existimandus est, quid mihi opus est sapiente iudice, quid aequo quaesitore, quid oratore non stulto? dicunt enim Galli; negare non possumus. hic si ingeniosi et periti et aequi iudicis has partis esse existimatis ut, quoniam quidem testes dicunt, sine ulla dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
hanc eatipuo ens fonteio legatis. Satis opinor ẽẽ pspicuum ud
hane rationem mimitionis neq ad. M tonteium ꝑsineterei ab ic
eẽ trastatam quos nemo possit rep̃hendere. ognoscite nunc do
crimine uinario.: quod illi inuidiosissimum et maximumee ud
luerunt. Crimen a Pletono iud. ita constitutum est.M. fonteio
non in gallia pͥmum uenisse in mentem ut portorium uim intu¬
tueret. sed hac in italia ꝓposita rõne roma ꝓfectum. Itaq li tunũ
tolose quaternos denarios in singulas uim amphoras portori noĩe
exegisse. erodum portum et munium ternos uictorato uui uoãe¬
ne serneum binos et uictoriatos ai. Atq in his locis se credunt¬
uulcalone ab his portorium eẽ exactum si qui cobiam aco qui iũ¬
eus inter tolosam et narbonem est deuorterent neq tolosam ut
uellent. Elesiodolus tantum senos denarios ab iis qui ad bostem
portarent exegissent. Udeo ud. ee̾ crimen et gnẽ ip̃o magnum.¬

Expanded text:
o leg., ab C.Fonteio leg. satis opinor esse perspicuum, iudices, o leg., ab C.Fonteio leg. satis opinor esse perspicuum, iudices, hanc rationem munitionis neque ad M. Fonteium pertinere et ab eis esse tractatam quos nemo possit reprehendere. cognoscite nunc de crimine vinario, quod illi invidiosissimum et maximum esse voluerunt. crimen a Plaetorio, iudices, ita constitutum est, M. Fonteio non in Gallia primum venisse in mentem ut portorium vini institueret, sed hac inita iam ac proposita ratione Roma profectum. itaque Titurium Tolosae quaternos denarios in singulas vini amphoras portori nomine exegisse; Croduni Porcium et munium ternos et victoriatum, Vulchalone Servaeum binos et victoriatum; atque in his locis ab eis portorium esse exactum si qui Cobiomago—qui vicus inter Tolosam et Narbonem est—deverterentur neque Tolosam ire vellent; Elesiodulis C. Annium senos denarios ab eis qui ad hostem portarent exegisse. video, iudices, esse crimen et genere ipso magnum—
Abbreviated transcription (Latin):
me eẽ non possit. Obiectum est etiam questum.M. fonteum ex
uiarum mmunitiõe fecisse: ut aut ne cogeret munire. aut i quod
munitum eet ne improbaret. Si et coacti sunt munut omnes. et
multoꝵ oꝑa improbata sunt. certe utrunq falsum ẽ et obuaestio¬
nem p̃cium datum cum ĩmunis nemo fuert. et ob ꝓbationem tiõ
mnulta improbata sint. Quid si hoc erimen op̃timis. hominem. cõ¬
legare possimus et ita non ut culpam in alios transseramuim. . ete
doceamus eos isti munitioni p̃fuisse qui facie officium sus.s eti
p̃stare et probare possint: tum ne uos omniain. A fonteium eta¬
gatis suis pͥmariis uiris .C. cannio bellieno et . c. fonteuo negoei¬
um dedit. Itaq p̃fuerunt impauerunt pro dignitates sua ouor
uisum est repbauerunt. quod uos si nulla alia ex re e lris quidẽ
ur̃is quas scripsistis et missis et allatis certe scire potiustio quide
si antea non legistis nunc ex nobis: quid de his rebus fonteuus ad

Expanded text:
me esse non possit? obiectum est etiam quaestum M. Fonteium ex viarum munitione fecisse, ut aut ne cogeret munire, aut id quod munitum esset ne improbaret. si et coacti sunt munire omnes et multorum opera improbata sunt, certe utrumque falsum est, et ob vacationem pretium datum, cum immunis nemo fuerit, et ob probationem, cum multa improbata sint. quid? si hoc crimen optimis nominibus delegare possimus, et ita non ut culpam in alios transferamus, sed uti doceamus eos isti munitioni praefuisse qui facile officium suum et praestare et probare possunt, tamenne vos omnia in M. Fonteium iragatis suis, primariis viris, C. Annio Bellieno et C. Fonteio, negotium dedit; itaque praefuerunt; imperaverunt pro dignitate sua quod visum est et probaverunt; quod vos, si nulla alia ex re, ex litteris quidem nostris quas exscripsistis et missis et adlatis certe scire potuistis. quas si antea non legistis, nunc ex nobis quid de eis rebus Fonteius ad
Abbreviated transcription (Latin):
fiumentum. pecuniam semel atq iterum ac sȩpius inutissimi
dane coreti sunt oxten partun ex uetibus belus agio multati
partim ab hoc ip̃o bello suꝑati et opp̾ssi. Si qui ob aliquod emo¬
lumntuna silum copicduis aliquid icere uident᷑ us crecdi nom con¬
uonit tredomauis emolum̃tum scipionib et aietellis ꝓpositum

Expanded text:
frumentum pecuniam semel atque iterum ac saepius invitissimi frumentum pecuniam semel atque iterum ac saepius invitissimi dare coacti sunt, ceteri partim ex veteribus bellis agro multati, partim ab hoc ipso bello superati et oppressi. si, qui ob aliquod emolumentum suum cupidius aliquid dicere videntur, eis credi non convenit, credo maius emolumentum Caepion
Abbreviated transcription (Latin):
ac tempore allatum quid p̃cio corruptum quid spe ana metũ
deprauatum quid a cupiditate aliqua aut immicicis ꝓfecinetu
uideretur. quȩ si uidex non amplectetur oinnia consiios no nõ
ac mente circunspiciet: si ut quidq ex illo loco dicet ex oraeuiio
aliquo dici arbitrabit᷑: ꝓfecto satis erit id quod dixi ante a non sur¬
dum iudicem huic muneri atq officio p̃cẽ. inhil erit. qͣobrensu¬
le nescioquis sipiens homo ic multaꝵ rerum pitus ad resiudi¬
candis requirat᷑. In uero illi cquites ro. quos nos uidimues ioau
nup in re .p. udiciisq maximis Noruerunt hũerunt tintum am¬
mi tantum robons ut.l. crasso. M. scauro testi non crederent.
uos belgarum atq allobrogum testimoniis non credere tunetis:
Si inunĩco testi credi i non oportuit inunicicior marcello cras¬
sus. aut fimbriȩ scaurus ex ciuilibus studiis atq obtrectatioiei
domestica qͣ huic galli: quoꝵ qui optima in cĩ sunt equites

Expanded text:
ac tempore adlatum, quid pretio corruptum, quid spe aut metu ac tempore adlatum, quid pretio corruptum, quid spe aut metu depravatum, quid a cupiditate aliqua aut inimicitiis profectum videretur. quae si iudex non amplectetur omnia consilio, non animo ac mente circumspiciet, si, ut quidque ex illo loco dicetur, ex oraculo aliquo dici arbitrabitur, profecto satis erit, id quod dixi antea, non surdum iudicem huic muneri atque officio praeesse; nihil erit quam ob rem ille nescio quis sapiens homo ac multarum rerum peritus ad res iudicandas requiratur. an vero illi equites Romani quos nos vidimus, qui nuper in re publica iudiciisque maxime floruerunt, habuerunt tantum animi, tantum roboris ut L. Crasso, M. Scauro testi non crederent; vos Volcarum atque Allobrogum testimoniis non credere timetis? si inimico testi credi non oportuit, inimicior Marcello Crassus aut Fimbriae Scaurus ex civilibus studiis atque obtrectatione domestica quam huic Galli? quorum qui optima in causa sunt, equites,
Abbreviated transcription (Latin):
testibus in.O pompeium hominem nouum non eredidertnt:
piao  uiptuti. gñi rebus gestis fidem et auctoritatem in eelimo¬
no eupiditans atq inimiticiaꝵ suspicio de rogatet in restio
hominem uidimus. et quem uere comemorare pollimus pare
rorisitio graitaite. constantia cȩteris uirtiuib. honono ingenr̃
rerum gestarum ornam̃tis. N Emylio Scauro sousris tancrh¬
uis cuuͦis murati nutu ꝓpc t̾rarum orbis regebat. uirati tescmo¬
nio ueq in.C. fimbriam neq in .x. memum ereditut testino¬
buerunt u quĩ uidicabant hanc patere uiam in imicicus. quem
quisq odissꝰ ut cum testimonio possi tollere. iautusen ueras¬
fopudor fuerit quod ingenum quanta auctoritas quis ignort
tamenis cuius etum sermo testimoni auctoritatem hebat gribiot¬
nio ip̃o. quȩ in . M. Marcellum inimico amiino dicit pbare nd̃io
potuut. fuit. fuit illis uidicib diuinum ac singulare udiciicon¬
cu satore de teste uidicire arbitrabant: quid sictum quid fortuen ae

Expanded text:
testibus in Q. Pompeium, hominem novum, non crediderunt, quorum virtuti, generi, rebus gestis fidem et auctoritatem in testimonio cupiditatis atque inimicitiarum suspicio derogavit. ecquem hominem vidimus, ecquem vere commemorare possumus parem consilio, gravitate, constantia, ceteris virtutibus, honoris, ingeni, rerum gestarum ornamentis M. Aemilio Scauro fuisse? tamen huius cuius iniurati nutu prope terrarum orbis regebatur iurati testimonio neque in C. Fimbriam neque in C. Memmium creditum est; noluerunt ei qui iudicabant hanc patere inimicitiis viam, quem quisque odisset, ut eum testimonio posset tollere. quantus in L. Crasso pudor fuerit, quod ingenium, quanta auctoritas, quis ignorat? tamen is cuius etiam sermo testimoni auctoritatem habebat, testimonio ipso, quae in M. Marcellum inimico animo dixit, probare non potuit. fuit, fuit illis iudicibus divinum ac singulare, iudices, concusatore, de teste iudicare arbitrabantur, quid fictum, quid fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
mauit in gallia. M. fonteio impatore. Satisne uobis multos satis
idoncos testes. et conscios uidetur ip̃a fortuna eẽ uoluisse earum re¬
rum. quȩ n. fonteio p̃tore gererent᷑ in gallia: Quem ex tanto ho¬
minum nimero testem in hac cã ꝓducere potestis: Ouis ẽ ex eo
num ero qui uobis auctor placeat: eo nos iam laudatore. et teste
utemur. Dubitatis etiam diutius uid. quin illud quod initio
uobis proposui uerissimum sit Aliud per hoc iudicium nihil agi
nisi ut. M. fonteio opp̃sso testimoniis eoꝵ. quib multa rei. p.
cã inuitissimis impata sunt segniores posthac ad imꝑandum cȩti

Expanded text:
mavit in Gallia M. Fonteio imperante. satisne vobis multos, satis mavit in Gallia M. Fonteio imperante. satisne vobis multos, satis idoneos testis et conscios videtur ipsa fortuna esse voluisse earum rerum quae M. Fonteio praetore gererentur in Gallia? quem ex tanto hominum numero testem in hac causa producere potestis? quis est ex eo numero qui vobis auctor placeat? eo nos iam laudatore et teste utemur. dubitabitis etiam diutius, iudices, quin illud quod initio vobis proposui verissimum sit, aliud per hoc iudicium nihil agi nisi ut M. Fonteio oppresso testimoniis eorum quibus multa rei publicae causa invitissimis imperata sunt, segniores posthac ad imperandum ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
momti huisse uideat. Quid: ciuium ro. quȩ uoluntas est: Ne¬
mo ẽ ex tanto numero quin hunc optime de ꝓuincia de impio
de sociis et cuiib meritum ecͥ arbitretur. Quoniam igitur iud.
stituite munc quid ur̃a ȩquitas quid ppłi ro. dignitas postulet.
utrum colonis ur̃is. negociatorib ur̃is amicissimis. atq antiquis¬
simis socuis et credere et consulere malitis: an iis quib neq ꝑꝑ
uncundiam fidem neq ꝑꝑ infidelitatem honorem hẽre debetis.
quid si maiorem etiam hominum honestissimoꝵ copiam affero
que hunis uirtuti. atq in nocentiȩ testimonio possit ee̾. tam̃ ne
plus gallorum consensio ualebit. ꝗͣ sũmȩ auctoritatis hominum:
Cum Galliȩ fonteius pesset scitis uid. maximos ppłi ro. ex̾citus in
duab hispanis clarissimosq imꝑatores fuisse. q̃multi equites ro.
qͥ multi tribuni militum quales et quot et quotiens legati ad

Expanded text:
momenti habuisse videatur. quid? civium Romanorum quae voluntas est? nemomenti habuisse videatur. quid? civium Romanorum quae voluntas est? nemo est ex tanto numero quin hunc optime de provincia, de imperio, de sociis et civibus meritum esse arbitretur. quoniam igitur, iudices, statuite nunc quid vestra aequitas, quid populi Romani dignitas postulet, utrum colonis vestris, negotiatoribus vestris, amicissimis atque antiquissimis sociis et credere et consulere malitis, an eis quibus neque propter iracundiam fidem neque propter infidelitatem honorem habere debetis. quid? si maiorem etiam hominum honestissimorum copiam adferam quae huius virtuti atque innocentiae testimonio possit esse, tamenne plus Gallorum consensio valebit quam summa auctoritas omnium? Cum Galliae Fonteius praeesset, scitis, iudices, maximos populi Romani exercitus in duabus Hispaniis clarissimosque imperatores fuisse. quam multi equites Romani, quam multi tribuni militum, quales et quot et quotiens legati ad