comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditasq sapienti.Cetera cum tua recordabere et si per¬
sepe uirtuti. tamen plerunq felicitati tue gratulabere. De
nobis quos in re.p.tecum saluos ẽẽ uoluiti quotiens co¬
gitabis totiens de maximis beneficiis tuis totiens de in credi¬
bili liberalitate totiens de singula sapientia tua cogitabis.
que non mõ summa bona: sed mmirum audebo uel sola dicere.
tantus est enim splendor in laude uera. tanta in magnitudine aĩ
et consilii dignitas: ut hec a uirtute donata. cȩtera a fortuna c̃õ¬
modata c̃e uideant᷑. Noli in conseruandis uiris bonis defatigari
non cupiditate p̾sertim aliqua aut prauitate lapsis. s opiniõe
officii. stulta fortasse certe non improba et specie quadam rei.p
Non enim tua culpa est si te aliqui timuerunt. contraq sũma
laus: ꝙ mimine timendum fuisse senserunt. N unc uenio ad gra¬
uissimam querelam et atrocissimam suspicionem tuam: quę nõ

Expanded text:
iucunditasque sapienti. cetera cum tua recordabere, etsi periucunditasque sapienti. cetera cum tua recordabere, etsi persaepe virtuti, tamen plerumque felicitati tuae gratulabere: de nobis quos in re publica tecum simul esse voluisti quotiens cogitabis, totiens de maximis tuis beneficiis, totiens de incredibili liberalitate, totiens de singulari sapientia cogitabis: quae non modo summa bona sed nimirum audebo vel sola dicere. tantus est enim splendor in laude vera, tanta in magnitudine animi et consili dignitas ut haec a virtute donata, cetera a fortuna commodata esse videantur. noli igitur in conservandis viris bonis defetigari, non cupiditate praesertim aliqua aut pravitate lapsis, sed opinione offici stulta fortasse, certe non improba, et specie quadam rei publicae. non enim tua ulla culpa est, si te aliqui timuerunt, contraque summa laus, quod minime timendum fuisse senserunt. nunc venio ad gravissimam querelam et atrocissimam suspicionem tuam, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
urbe non uidimus. Quos amisimus ciues. cos martis iuis¬
ꝑculit. non ira uictorię: ut dubitare debeat nemo qiuĩ mł¬
tos si fieri posset.C. Cȩsar ab infens excitaret: quoniam ex
eadem acie conseruat. quos põt. Alterius uero partis nihu
amplius dicam ꝗ̃ id quod omnes uerebamur nimis iracũ
dam fuisse uictoram. Quidam enim non mõ armatis. sed
interdum etiam ociosis minabant᷑. nec quid quisq sensis¬
set: sed ubi fuisset cogitandum ẽẽ dicebant: ut mihi qui¬
dem uideant᷑ dii ĩmortales ẽt si poenas a ppło ro ob ali¬
quod delictum expetiuerunt qui ciuile hellum tantum
et tam luctuosum excitauerunt uel placati iam uel saci¬
ati aliquando omnem spem salutis. ad clementiam uicto¬
ris et sapientiam contulisse. Quare gaude tuo isto tam ee¬
cellenti bono et fruere cum fortuna et głia. tum etiam na¬
tura. et morib tuis. ex quo quidem maxi̾mus est fructus

Expanded text:
urbe non vidimus. quos amisimus civis, eos vis Martis perurbe non vidimus. quos amisimus civis, eos vis Martis perculit, non ira victoriae, ut dubitare debeat nemo quin multos, si posset, C. Caesar ab inferis excitaret, quoniam ex eadem acie conservat quos potest. alterius vero partis nihil amplius dico quam id quod omnes verebamur, nimis iracundam futuram fuisse victoriam. quidam enim non modo armatis sed interdum etiam otiosis minabantur, nec quid quisque sensisset, sed ubi fuisset cogitandum esse dicebant; ut mihi quidem videantur di immortales, etiam si poenas a populo Romano ob aliquod delictum expetiverunt, qui civile bellum tantum et tam luctuosum excitaverunt, vel placati iam vel satiati aliquando omnem spem salutis ad clementiam victoris et sapientiam contulisse. qua re gaude tuo isto tam excellenti bono et fruere cum fortuna et gloria tum etiam natura et moribus tuis; ex quo quidem maximus est fructus
Abbreviated transcription (Latin):
de pace dixi. et in ip̃obello eadem etiam eum capitis mei¬
ꝑiculo sensi. Ex quo nemo erit tam iniustus rerum estimatoͬ
qui dubitet. quȩ cȩsari de bello uoluntas fuerit cum auctoie
pacis conseruandos statim censuerit: cȩteris fuerit iratior. At¬
q id minus mirum uideret᷑ fortasse tum cum eet incertus
exitus. et anceps fortima belli. Qui uero undtor pacis antas¬
tores diligit. is profecto declarat maluisse se non dimicare
qͣ uincere. Atq huius rei marco marcello sum testis. Nostra
enim sensus ut in pace semꝑ. sic tum etiam in bello congiui¬
ebant. Quotiens ego eum et quanto cum dolore uidi cuiũ¬
solentiam cȩterorum hominum tum etiam ip̃ius uictorie
ferocitatem extimescentem: quo gratior tua liberalitas. C ce¬
sar nobis. qui illa uidimus deb eise. Non enim cause sunt
interse. sed uictoriȩ comparandȩ. Uidimus tuam ui ctoriat
pieliorum exitu terminatam. gladium uagina uacuum in

Expanded text:
de pace dixi et in ipso bello eadem etiam cum capitis meide pace dixi et in ipso bello eadem etiam cum capitis meiriculo sensi. ex quo nemo erit tam iniustus rerum existimator qui dubitet quae Caesaris de bello voluntas fuerit, cum pacis auctores conservandos statim censuerit, ceteris fuerit iratior. atque id minus mirum fortasse tum cum esset incertus exitus et anceps fortuna belli: qui vero victor pacis auctores diligit, is profecto declarat maluisse se non dimicare quam vincere. atque huius quidem rei M. Marcello sum testis. nostri enim sensus ut in pace semper, sic tum etiam in bello congruebant. quotiens ego eum et quanto cum dolore vidi, cum insolentiam certorum hominum tum etiam ipsius victoriae ferocitatem extimescentem! quo gratior tua liberalitas, C. Caesar, nobis qui illa vidimus debet esse. non enim iam causae sunt inter se, sed victoriae comparandae. vidimus tuam victoriam proeliorum exitu terminatam: gladium vagina vacuum in
Abbreviated transcription (Latin):
n. ab scelere certe liberati sumus. Nam cum. M. marcellum
patrie reddidit: quorum et frequentiam. et dignitatem. hoc
ip̃o in consessu uidemus. Non ille hostes induxit in curiam.
sed udicauit a plerisq ignorantia potũis et falso. atq in ani
metu qͥ cupiditate autꝰ crudelitate bellum ẽẽ susceptum.
Quo quidem in hello semꝑ de pace agendum audiendũq:
putaui semperq dolui non mõ pacem sed etiam orõnem ci¬
uium pacem Ragitantium repudiari. Neq enim ego ulla ũ
qͣ secutus sum arma ciuilia. semperq mea consilia pacis. et
toge socia. non belli atq armoꝵ fuerunt. hominem sum se¬
cũtus priuato officio. non publico tantumq apud me gra¬
ti animi fidelis memoria ualuit: ut nulla non mõ cupidita¬
te sed ne spe quidem prudens et sciens. tanꝗͣ ad interitu
ruere uoluntarium. Quod quidem meum consilium mini¬
me obscurum fuit. nam et in hoc ordine integra re .p. multa

Expanded text:
ni, ab scelere certe liberati sumus. nam cum M. Marcellum ni, ab scelere certe liberati sumus. nam cum M. Marcellum patriae reddidit, quorum et frequentiam et dignitatem hoc ipso in consessu videtis, non ille hostis induxit in curiam, sed iudicavit a plerisque ignoratione potius et falso atque inani metu quam cupiditate aut crudelitate bellum esse susceptum. quo quidem in bello semper de pace audiendum putavi semperque dolui non modo pacem sed etiam orationem civium pacem flagitantium repudiari. neque enim ego illa nec ulla umquam secutus sum arma civilia semperque mea consilia pacis et togae socia, non belli atque armorum fuerunt. hominem sum secutus privato officio, non publico, tantumque apud me grati animi fidelis memoria valuit ut nulla non modo cupiditate sed ne spe quidem prudens et sciens tamquam ad interitum ruerem voluntarium. quod quidem meum consilium minime obscurum fuit. nam et in hoc ordine integra re multa
Abbreviated transcription (Latin):
is et monum̃tis tuis allatura sinem sit etas. Nihil est enim oꝑc
et manustm quod non aliquando conficiat et consumat uetu¬
stas. At uero hec tua iusticia. et lenitas animi florescet quoti¬
dic magis. ita ut quantum opibus tius diuturnitas detrahet tã¬
tim afferat Laudib Et cȩteros quidem omnes uictores belloꝵ
cuulium iam ante equitate et miseri cordia uiceras. hodierno
autem dic te ip̃m uicisti. Uereor. ne hoc quod dicam pinde in¬
telligi possit auditu atq ip̃e cogitans sentio. ipãm uictoriam
uicisse uideris: cum ca quę illa erat adepta uictis remisisti. Nam
cum ip̃ius uictorię condicione uirc omnes uicti occidissemus:
clementie tue iudicio conseruati sumus. Recte igitur unus in¬
uentus es. a quo etiam ipĩus uictoriȩ condicio usq deuicta est
enim qui ad ula arma fato fuimus nescio quo rei. p. miseroi
funestoq compulsi et si aliqua culpa tenemur erroris huma¬

Expanded text:
is et monumentis tuis adlatura finem sit aetas—nihil est enim opere is et monumentis tuis adlatura finem sit aetas—nihil est enim opere et manu factum quod non conficiat et consumat vetustas— at haec tua iustitia et lenitas florescet cotidie magis. ita quantum operibus tuis diuturnitas detrahet, tantum adferet laudibus. et ceteros quidem omnis victores bellorum civilium iam antea aequitate et misericordia viceras: hodierno vero die te ipse vicisti. vereor ut hoc quod dicam perinde intellegi possit auditu atque ipse cogitans sentio: ipsam victoriam vicisse videris, cum ea quae erant adempta victis remisisti. nam cum ipsius victoriae iure omnes victi occidissemus, clementiae tuae iudicio conservati sumus. recte igitur unus invictus es a quo etiam ipsius victoriae condicio visque devicta est.enim qui ad illa arma fato sumus nescio quo rei publicae misero funestoque compulsi, etsi aliqua culpa tenemur erroris huma
Abbreviated transcription (Latin):
saluum uelis. quib laudibus efferemus: quibus studiis pseque¬
mur: qua beniuolentia complectemur: Parietes meduis fidius
ut mihi uidetur huius curie tibi gratias agere gestiunt ꝙ bre¬
ui tempore illa futura sit auctoritas in his maioꝵ suorum et su¬
is sedibus. Equidem cum. C. marcelli uiri optimi et cominco¬
rabili pietate pixditi lachrymas mõ uiderem uobiscum omniũ
Marcellorum mcum pectus memoriam effudit. quibus tu ctua
mortuis. M. marcello conseruato dignitatem suam reddiddisti
nobilissimamq familiam iam ad paucos redactam pene ab in¬
tentu uendicasti. Hunc tu igitur diem tuis maximis et innume¬
rabilibus gratulationibus irc antepones: Nec enim res unius est
propria. E. cȩsaris. cętere te duce geste magnę illȩ quidem: sed
tamen multo magnoq comitatũ. huuis autem rei tu idemi¬
et dux es. et comes. Que quidem tanta est ut nulla trophe¬

Expanded text:
salvum velis, quibus laudibus efferemus, quibus studiis prosequesalvum velis, quibus laudibus efferemus, quibus studiis prosequemur, qua benevolentia complectemur? parietes, me dius fidius, ut mihi videtur, huius curiae tibi gratias agere gestiunt, quod brevi tempore futura sit illa auctoritas in his maiorum suorum et suis sedibus. equidem cum C. Marcelli, viri optimi et commemorabili pietate praediti lacrimas modo vobiscum viderem, omnium Marcellorum meum pectus memoria offudit, quibus tu etiam mortuis M. Marcello conservato dignitatem suam reddidisti nobilissimamque familiam iam ad paucos redactam paene ab interitu vindicasti. hunc tu diem tuis maximis et innumerabilibus gratulationibus iure anteponis. haec enim res unius est propria C. Caesaris; ceterae duce te gestae magnae illae quidem, sed tamen multo magnoque comitatu. huius autem rei tu idem dux es et comes: quae quidem tanta est ut tropae
Abbreviated transcription (Latin):
amplificare eius p̾stinam dignitatem: hec qui faciat non ego cum
summis uiris comparo. sed simillimum deo udico. itiq.e. Ce¬
sar bellicȩ tuȩ laudes celebrabunt ule quidem neq solum ñis . s
penc omnium gentium litteris atq linguis. nec ulla unqͣ ctas de
tius laudibus conticescet. Sed tamen ciusmõi res nescio quo mͦ
etiam cum legunt obstreꝑe clamore militum uident̾ et tubaru
sono. At uero cum aliquid clementer mansuete iuste modera¬
te. sapienter factum in iracundia p̃sertim que est inmica con¬
silio. et in uictoria. quȩ natura in solens. et superba est aut audi¬
mus aut legimus quo studio incendimur: non m̃o in gestis re¬
bus sed etiam infictis: ut cos sepe quos nunꝗͣ udimus diligamꝰ
te uero quem pñtem intuemur. cuius mentem sensusq et õs cẽ¬
nimus. ut quidquid belli fortuna reliquum rei. p fecerit id ẽẽ

Expanded text:
amplificare eius pristinam dignitatem, haec qui faciat, non ego eum cum amplificare eius pristinam dignitatem, haec qui faciat, non ego eum cum summis viris comparo, sed simillimum deo iudico. itaque, C. Caesar, bellicae tuae laudes celebrabuntur illae quidem non solum nostris sed paene omnium gentium litteris atque linguis, neque ulla umquam aetas de tuis laudibus conticescet; sed tamen eius modi res nescio quo modo, etiam cum leguntur, obstrepi clamore militum videntur et tubarum sono. at vero cum aliquid clementer, mansuete, iuste, moderate, sapienter factum, in iracundia praesertim quae est inimica consilio, et in victoria quae natura insolens et superba est, audimus aut legimus, quo studio incendimur, non modo in gestis rebus sed etiam in fictis ut eos saepe quos numquam vidimus diligamus! te vero quem praesentem intuemur, cuius mentem sensusque et os cernimus, ut, quicquid belli fortuna reliquum rei publicae fecerit, id esse
Abbreviated transcription (Latin):
ic pene omne ducit suum. At uero huius gloriȩ. CCȩsar qͥm
es pauloante adeptus socium hẽs neminem: totum hoc quã¬
tumcunq est quod certe maximum est totum est inqͣ tuum.
tihi tibi ex ista laude centunõ nihil prȩfectus nihil cohors n¬
hil turma decerpit. quinetiam illa ip̃a humanarum rerum.
domina sortuna in istius societatem gloriȩ se non offert tibi
cedit uiam cẽ totam et propriam fãtetur. Nunq̃ enum te¬
meritas cum sapientia cõmiscetur. neq ad consilium casus add¬
mititur. Domuisti gentes ĩmanitate barbaras. multitudincĩ
numerabiles. omni copiarum gene̾ abundantes. Ea tameni
uicisti. quȩ et naturam et condicionem ut uinci possent habe¬
bant. Nulla est enim tanta uis. tanta copia. quȩ non ferro. ac
am cohibere uictoriam tempare aduersarum nobilitate. uge¬
nio uirtute p̃stantem non modo extollere iacentem: sed etiam

Expanded text:
id paene omne ducit suum. at vero huius gloriae, C. Caesar, quam id paene omne ducit suum. at vero huius gloriae, C. Caesar, quam es paulo ante adeptus socium habes neminem: totum hoc quantumcumque est, quod certe maximum est, totum est, inquam, tuum. nihil sibi ex ista laude centurio, nihil praefectus, nihil cohors, nihil turma decerpit; quin etiam illa ipsa rerum humanarum domina, Fortuna, in istius se societatem gloriae non offert: tibi cedit, tuam esse totam et propriam fatetur. numquam emeritas cum sapientia commiscetur nec ad consilium casus admittitur. domuisti gentis immanitate barbaras, multitudine innumerabilis, locis infinitas, omni copiarum genere abundantis: ea tamen vicisti quae et naturam et condicionem ut ant. 24. Nulla est enim tanta vis tantaque copia, quae non ferro ac am cohibere, victoriam temperare, adversarium nobilitate, ingenio, virtute praestantem, non modo extollere iacentem, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
itfms cati quam hodierno dic consecutus es. Soleo sepe ante
deulos ponere idq libenter crebris usurpare sermonib omnis
ploruam gunis regum clarissimoruim res gestas eum tius nec
contentionum magintudine nec nuiero preliorum nec uarie¬
cantergionum nee celentite conficiendi nec dissimilitudine bẽ¬
lorum poleco nferti. Nce uero disuinctissimas terras citius pa¬
sUscuulsq potiusse pagrari q̃ tuis non dicam cursib s uĩ¬
Corisulust rite sunt. Suę quidem ego nisi ita magna c̃ẽ fate¬
ar ut cauie cuiusq̃ mens aut cogitatio cape possit amens sim
Sed timer sunt alia maiora. Nam bellicas laudes solent qui¬
dum extenuare uerbis: casq detrahere ducib cõmunicare cũ
multis ne propriȩ sint imꝑatoꝵ. Et certe in armis milituã
murtus. hocorum opporiuntas auxilia sociorum lasses cõ¬
incatus multum uuant Maximam uero partem quasi
suo ure fortuna sibi uendicat. et quidquid est prospe gestu

Expanded text:
quam eam quam hodierno die consecutus es. soleo saepe ante quam eam quam hodierno die consecutus es. soleo saepe ante oculos ponere idque libenter crebris usurpare sermonibus, omnipopulorum, omnis regum clarissimorum res gestas cum tuis nec contentionum magnitudine nec numero proeliorum nec varietate regionum nec celeritate conficiendi nec dissimilitudine bellorum posse conferri, nec vero disiunctissimas terras citius passibus cuiusquam potuisse peragrari quam tuis non dicam cursibus, sed victoriis lustratae sunt. quae quidem ego nisi ita magna esse fatear ut ea vix cuiusquam mens aut cogitatio capere possit, amens sim; sed tamen sunt alia maiora. nam bellicas laudes solent quidam extenuare verbis easque detrahere ducibus, communicare cum multis, ne propriae sint imperatorum. et certe in armis militum virtus, locorum opportunitas, auxilia sociorum, classes, commeatus multum iuvant, maximam vero partem quasi suo iure Fortuna sibi vindicat et, quicquid est prospere gestum,
Abbreviated transcription (Latin):
sionib. te auctoritatem huius ordinis. dignitatemq rei. p.
tuis uel doloribus uel suspicionib anteferre. Ille quidem fru¬
c̃tum omnis anteacte ȩtatis hodierno die maximum cepit tũ
summo consensu senatus tum prȩterea iudicio tuo grauissimo
t mmoo e quo prosecto intelligis quanti in datoͦ beneficio
Cit auscum in accepto tanta sit glia. Est uero fortimatus ue¬
ctius e salute non minor pene id omnes qͥ ad ilum nentur.
citlet icia puenerit. Quod quidem ci merito atq optimo une
concigit. Pues enim est ulo aut nobilitate. aut probitate. aut
optasatum arium studio aut innocentia: uut ullo in laudie.
gxetiera pstantiorm. ¶uluis tantum flumen est ingeni nala de¬
Senciriut serbendi tanta uis tantaq copia. quę non dicam ex¬
omare nled ematrare. Et sesar ies tuas gestis possit. tamen hoci
attumo et hoc pace dicamtua nullamꝰ inhis eẽ laudem amplio

Expanded text:
sionibus, te auctoritatem huius ordinis dignitatemque rei publicae sionibus, te auctoritatem huius ordinis dignitatemque rei publicae tuis vel doloribus vel suspicionibus anteferre. ille quidem fructum omnis ante actae vitae hodierno die maximum cepit, summo consensu senatus tum iudicio tuo gravissimo et maximo. ex quo profecto intellegis quanta in dato beneficio sit laus, cum in accepto sit tanta gloria. est vero fortunatus cuius ex salute non minor paene ad omnis quam ad illum ventura sit laetitia pervenerit: quod quidem merito atque optimo iure contigit. quis enim est illo aut nobilitate aut probitate aut optimarum artium studio aut innocentia aut ullo in laudis genere praestantior? nullius tantum flumen est ingeni, nulla dicendi aut scribendi tanta vis, tantaque copia quae non dicam exornare, sed enarrare, C. Caesar, res tuas gestas possit. tamen hoc adfirmo et pace dicam tua, nullam in his esse laudem ampliorem
Abbreviated transcription (Latin):
luturni silentii patres conscripti quo
eram usus his temporibus non timore
aliquo: sed partim dolore partim ue¬
recundia. finem hodiernus dies attulit.
idemq: initium. quȩ uellem quȩq
sentirem meo pristino more dicendi
Tantam eiim mansuetudinem tam ĩ¬
usitatam: in auditamq clȩmentiam
tantum in suima potate rerum omnium mõm tam deniq incre¬
dibilem sapientiam ac pene diuinam tacitus nullo mõ prete
non illum solum: sed etiam uocem meam. et auctoritatem: et¬
uobis et rei .p. conseruatam ac restitutam puto. Dolebam eni:
cadem causa fuiss: in qua ego. non in eadem ẽẽ fortuna. Nec mͥ
psuadere poteram nec fas esse ducebam uersari me in ur̃o ue¬
tere curriculo. illo emulo. atq imitatore studioꝵ atq labo
meorum quasi quodam socio a me et comite distracto. Ergo
et mihi mee pristine uite consuetudinem. C. Cęsar interclusa
apuisti et his omnib ad bñ de re.p. spandum quasi signũ
aliquod sustulisti. Intellectum enim est mihi quidem in mul¬

Expanded text:
uturni silenti, patres conscripti, quo eram his temporibus usus, non timore aliquo, sed partim dolore, partim verecundia, finem hodiernus dies attulit, idemque initium quae vellem quaeque sentirem meo pristino more dicendi. tantam enim mansuetudinem, tam inusitatam inauditamque clementiam, tantum in summa potestate rerum omnium modum, tam denique incredibilem sapientiam ac paene divinam tacitus praeterire nullonon illius solum sed etiam meam vocem et auctoritatem vobis et rei publicae conservatam ac restitutam puto. dolebam enim,eadem causa in qua ego fuisset, non in eadem esse fortuna, nec mihi persuadere poteram nec fas esse ducebam versari me in nostro vetere curriculo illo aemulo atque imitatore studiorum ac laborum meorum quasi quodam socio a me et comite distracto. ergo et mihi meae pristinae vitae consuetudinem, C. Caesar, interclusam aperuisti et his omnibus ad bene de re publica sperandum quasi signum aliquod sustulisti. intellectum est enim mihi quidem in mul
Abbreviated transcription (Latin):
ctares cum pro alicuius salute multi laborarent. Causas apđ
te rogantium gratiosiores eẽ ꝗͣ prȩces. Neq tespectare qͣ tuuiꝰ
eẽt necessanius is qui te oraret: sed que illius causa pro quo labo¬
raret. Itaq tribuisti quidem tuis ita multa. ut mihi ẽẽ beatioes
ili uideantur interdum qui tua liberalitate fruunt᷑: ꝗͣ tu ip̃e q

Expanded text:
orarent: causas apud te rogantium gratiosiores esse quam voltus, neque te spectare quam tuus esset necessarius is qui te oraret, sed quam illius pro quo laboraret. itaque tribuis tu quidem tuis ita multa ut mihi beatiores illi videantur interdum qui tua liberalit
Abbreviated transcription (Latin):
ne spes est posita cause nec in coium studio qui a te pro ligario
petunt tui necessarii. Uidi enim et cognoui quid maxime spe¬
ctares cum pro alicuius salute multi laborarent. Causas apd
te rogantium gratiosiores ec̃ ꝗͣ pixces. Neq tespectare qͣ tiuiᷤ
eet necessanus is qui te oraret: sed que illius causa pro quo labo

Expanded text:
posita causae nec in eorum studiis qui a te pro Ligario petunt tui necessarii. vidi enim et cognovi quid maxime spectares, cum pro alicuius salute multi laborarent: causas apud te rogantium gratiosiores esse quam voltus, neque te spectare quam tuus esset necessarius is qui te oraret, sed quam i
Abbreviated transcription (Latin):
dite. Id ne uobis diutuis faciendum sit. atq ut in ppetua pa¬
ce ẽẽ possitis prouidebo quirites:¬
in senatu habita est hec a sicerone oratio ad eos ex coniuratis ꝙ

Expanded text:
dite. id ne vobis diutius faciendum sit atque ut in perpetua padite. id ne vobis diutius faciendum sit atque ut in perpetua pace esse possitis providebo, QuiritesIN SEN
Abbreviated transcription (Latin):
est enum in nõbis inimus ouirites. ut non mõ nullius auda¬
ciȩ cecdamus: sed etiam om̃s improbos ultro semꝑ lacessamus.
Q si omnis impetus domesticoꝵ hostium depulsus a uobis se
in me unum conu̾terit. uobis erit ꝓuidendum quirites qua cõ¬
itione posthac eos eẽ uelitis: qui se pro salute ur̃a obtulerunt
inuidie ꝑiculisq omnib. Mihi quidem ip̃i quid est quodiã
der Sillud ꝓfecto quirites ꝑficiam ut ca que gessi in cosulatu
puatus tucar atq ornem.: ut si qua est in uidia in conseruanda
re .p. suscepta ledit inuidos mihi ualcat ad gliam. Demq ita
mc in re .p. tractabo ut meminenit semꝑ quę gesserimn. curẽꝙ
ut cauirtute non casu gesta c̃ẽ uideant᷑. Uos quirites quoniã
utm estrnore ueneram inͦ ulum iouem custodem huius uibis
cnr̃m ac in ur̃a tecta discedite et ea quanꝗͥ iam est pierilum de¬
pulsum tam̃ eque ac priore nocte custodiis uigiliis q ddefen¬

Expanded text:
est enim nobis is animus, Quirites, ut non modo nullius audaest enim nobis is animus, Quirites, ut non modo nullius audaciae cedamus sed etiam omnis improbos ultro semper lacessamus. quod si omnis impetus domesticorum hostium depulsus a vobis se in me unum converterit, vobis erit videndum, Quirites, qua condicione posthac eos esse velitis qui se pro salute vestra obtulerint invidiae periculisque omnibus: mihi quidem ipsi quid est quod iam re? illud perficiam profecto, Quirites, ut ea quae gessi in consulatu privatus tuear atque ornem, ut, si qua est invidia in conservanda re publica suscepta, laedat invidos, mihi valeat ad gloriam. denique ita me in re publica tractabo ut meminerim semper quae gesserim, curemque ut ea virtute non casu gesta esse videantur. vos, Quirites, quoniam iam est nox, venerati Iovem illum custodem huius urbis ac vestrum in vestra tecta discedite et ea, quamquam iam est periculum depulsum, tamen aeque ac priore nocte custodiis vigiliisque defen
Abbreviated transcription (Latin):
urbis et ad mẽoriam consulatꝰ inci ꝓpagandam. unoq tp̃re
in hac re.p. duos ciues extitisse. quoꝵ alter fines uñ imperii
non terre sed celi regionib t̾minaret. alter ciusdem impii do
micilium sedesq seruaret. Sed quomã carum rerum quas
ego gessi non est cadem fortuna ac cõditio que illorum qui
externa bella gesserunt: ꝙ mihi cum illis uiuẽdum ẽ quosui¬
ei ac subegi uli hostes aut interfectos aut opp̃ssos reliquerunt
do obsint ꝓuidere. Mentes enim hõium audacissimorũ scele¬
rate. ac nefarie ne uobis nocẽ possent ego ꝓuidi: ne mihi no¬
ceant. ur̃m est ꝓuidere. quanꝗ̃ quirites mihi quidem ip̃i m¬
hil ab istis iam noceri põt. Magnum eĩm est in bonis p̃sidi¬
um quod mihi in ppctuum comparatũ est. Magna in re .p. di¬
gnitas quę me semꝑ tacita defendet. Magna uis conscientie
quam qui negligent cum me uiolare uolent sc ip̃i udicibũt

Expanded text:
urbis et ad memoriam consulatus mei, propagatam: unoque tempote urbis et ad memoriam consulatus mei, propagatam: unoque tempote in hacrepubl. duos cives extitisse, quorum alter fines vestri imperii, non terrae, sed caelircgionibusterminaret: alter: eiusmodi imperii domicilium sedisque servaret. sed quoniam earum rerum quas ego gessi non eadem est fortuna atque condicio quae illorum qui externa bella gesserunt, quod mihi cum eis vivendum est quos vici ac subegi, illi hostis aut interfectos aut oppressos reliquerunt, e quando obsint providere. mentes enim hominum audacissimorum sceleratae ac nefariae ne vobis nocere possent ego providi, ne mihi noceant vestrum est providere. quamquam, Quirites, mihi quidem ipsi nihil ab istis iam noceri potest. Magnum enim est in bonis praesidium quod mihi in perpetuum comparatum est, magna in re publica dignitas quae me semper tacita defendet, magna vis conscientiae quam qui neglegunt, cum me violare volent, se indicabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit a lentulo Catilina cethego et cassio constituta ut oiñs quii
salua urbe salui cẽ possent in hostium numero ducerent᷑. ita me
tantum ciuium supfutuꝵ putassent quãtum infunte cedi re¬
stitisset: tantũ aut̃ urbis quantũ flama obire nõ potuiss et ur¬
bem et ciues integros. in columesq scruaui. Ouib pro tantis
rebus quirites nullum ego a uobis p̃mium uirtutis. nullum
insigne honoris nullum monum̃tum laudis postulo p̃ter h¬
huius dici meonam sempitnam. In animis ego ur̃is om̃s triũ¬
phos meos omĩa ornam̃ta honoris monumta głię laudis insi¬
gnia edi et collocari uolo. Nihil me mutũ põt delectare m¬
hil tacitum. nihil deniq ciusmõi quod etiam minus digui is¬
sequi possunt. Memoria urã quirites ñx res alentꝰ smonibus
erescent. luterarũ monim̃tis inuct̾ascent et corroborabuntur
Eandemq diem intelligo quã sꝑo et̾nam fore et ad salutem

Expanded text:
fuit a Lentulo, Catilina, Cethego, Cassio constituta ut omnes qui fuit a Lentulo, Catilina, Cethego, Cassio constituta ut omnes qui salva urbe salvi esse possent in hostium numero ducerentur, ita me tantum civium superfuturum putassent quantum infinitae caedi restitisset, tantum autem urbis quantum flamma obire non potuisset, et urbem et civis integros incolumisque servavi. quibus pro tantis rebus, Quirites, nullum ego a vobis praemium virtutis, nullum insigne honoris, nullum monumhuius diei memoriam sempiternam. In animis ergo vestris omnes triumphos meos, omnia ornamenta honoris, monumentagloriae, laudis insignia, condi et collocari volo. nihil me mutum potest delectare, nihiltacitum, nihil denique huiusmodi, quod etiam minus digni assequi possint. Memoria vestra, Quirites, nostrae res alentur, sermonibus creseeht, literarum monumentis inveterascent, et corroborantur. Eandem diem intelligo, quam spero aeternam fore, et ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
mariũ custodem urbis huius. multosq fortes uiros partim eiccit
ex ciuitate: partim int̾emit. Gn. octauius cõsul armis expulit col
legam suum ex urbe. omĩs hic locus aceruis corpoꝵ et ciuium san¬
quine redundauit. Supauit postea cinna cum mario. Tum uero
clarissimis uiris int̾fectis lumina ciuitatis extincta sunt. Utus est¬
huius uictorię crudelitatem postea sylla. nec dici opus ẽ quanta
diminutioe ciuium et quanta calamitate rei.p. Dissensit. M
lepidus a clirissimo. et fortissimo uiro. O. catulo. attulit notam
ones erant ciusmoĩ quintes que non ad delendam. sed ad com¬
be florere uoluerunt. Atq: illȩ tam̃ om̃s dissensiones quarum
tione concordie: sed int̾ntione ciuium duudicate sint. In hoc au¬
tem uno post hominũ mẽonam maxĩo crudelissimoq bello. qͥ¬
le bellum nulla unq̃ barbaria cum sua gessit: quo in bello lex ħ

Expanded text:
Marium, custodem huius urbis, multosque fortis viros partim eiecit Marium, custodem huius urbis, multosque fortis viros partim eiecit ex civitate, partim interemit. Cn. Gnaeus Octavius consul armis expulit ex urbe conlegam: omnis hic locus acervis corporum et civium sanguine redundavit. superavit postea Cinna cum Mario: tum vero clarissimis viris inthuius uictoriae crudelitatem postea Sylla, ne dici quidem opus est quanta deminutione ciuium et quanta calamitate rei Lepidus a clarissimo et fortissimo viro Q. Quinto Catulo: attulit non taones erant eius modi quae non ad delendam sed ad combe florere voluerunt. atque illae tamen omnes dissensiones, quarum tione concordiae sed internicione civium diiudicatae sint. in hoc autem uno post hominum memoriam maximo crudelissimoque bello, quale bellum nulla umquam barbaria cum sua gente gessit, quo in bello lex haec
Abbreviated transcription (Latin):
Galli ex ciuitate male pacata que gensuna restat que bellum ppłoro.
facere et posse et uelle udeat᷑ spemimpii. ac rerum amplissimaꝵ
ultro sibi a patriciis hominib oblatam negligerent nr̃amq salutem
suis opibus anteponẽnt. id non diuinitus factum ẽẽ putatis: p̃serti
qui uos non pugnãdo sed tacendo suꝑare potuerunt. obrem q¬
rites quoiam ad omĩa deorum puliunaia supplicatio decreta est ce¬
lebratote ilos dies cum cõuigib ac liberis ur̃is nam młti sepe honoẽs
diis ĩmortalib iusti hĩti sunt ac debiti. sed pfecto iustiores nunꝗͣ.
Frepti cim estis ex crudelissimo et misnmo interitu. et erepti sine
cede sine sanguĩe sine excitu sine dimicatioe. togati me uno togato
duce et impatore uicistis. Et eĩm recordamĩ quirites om̃s ciules dis¬
sensioẽs non solum cas quas audistis: sed eas quas uosmetip̃i memi

Expanded text:
Galli ex civitate male pacata, quae gens una restat quae bellum populo Romano Galli ex civitate male pacata, quae gens una restat quae bellum populo Romano facere posse et non nolle videatur, spem imperi ac rerum maximarum ultro sibi a patriciis hominibus oblatam neglegerent vestramque salutem suis opibus anteponerent, id non divinitus esse factum putatis, praesertim qui nos non pugnando sed tacendo superare potuerunt? quam ob rem, Quirites, quoniam ad omnia pulvinaria supplicatio decreta est, celebratote illos dies cum coniugibus ac liberis vestris. nam multi saepe honores dis immortalibus iusti habiti sunt ac debiti, sed profecto iustiores numquam. erepti enim estis ex crudelissimo ac miserrimo interitu, erepti sine caede, sine sanguine, sine exercitu, sine dimicatione; togati me uno togato duce et imperatore vicistis. etenim recordamini, Quirites, omnis civilis dissensiones, non solum eas quas audistis sed eas quas vosmet ipsi memi
Abbreviated transcription (Latin):
senatus et uos quȩ erant contra salutem oĩum cogitata illustꝰ¬
ta. et patefacta uidistis. Quo etiam maiore sunt isti odio sup¬
licioq digni. qui nõ solum uris domiciliis. atq tectis. sed etiã
deorum templis. atq delubris sunt funestos atq nefanos igͦs
inferre conati. Quib ego si me restiuisse dicam nimium mu
sumam et non simferendus. Ille ille uipiter restitit. ille capitolium
ille hȩc templa. ille cunctam hanc urbem ille uos om̃s saluos ẽẽ uoluit.
Diis ergo ĩmortalib ducib hanc m̃tem uoluntatẽq suscepi atq adhec
tanta indicia pueni. lam uero illa allobrogum sollicitatio sic ab lentu¬
lo cętisq domesticis hostibus tam dementer tanta res credita et igͦ¬
tis et barbans cõmisseq littere nunꝗͣ eẽnt ꝓfecto nisi a diis immorta¬
libus huic tante audacie consilium eẽt creptum. Ouid uero ut hoĩe

Expanded text:
senatus et vos quae erant contra salutem omnium cogitata inlustrasenatus et vos quae erant contra salutem omnium cogitata inlustrata et patefacta vidistis. quo etiam maiore sunt isti odio supplicioque digni qui non solum vestris domiciliis atque tectis sed etiam deorum templis atque delubris sunt funestos ac nefarios ignis inferre conati. quibus ego si me restitisse dicam, nimium mihi sumam et non sim ferendus: ille, ille Iuppiter restitit; ille Capitolium, ille haec templa, ille cunctam urbem, ille vos omnis salvos esse voluit. dis ego immortalibus ducibus hanc mentem voluntatemque suscepi atque ad haec tanta indicia perveni. iam vero illa Allobrogum sollicitatio, iam ab Lentulo ceterisque domesticis hostibus tam dementer tantae res creditae et ignotis et barbaris commissaeque litterae numquam essent profecto, nisi ab dis immortalibus huic tantae audaciae consilium esset ereptum. quid vero? ut homines
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Atq illud signum ita collocandum consules illie statue¬
runt: sed tanta fuit oꝑis tarditas: ut neq a supiorib consuli¬
bus neq a nobis ante hodiernum diem collocaret᷑. Hic quis
põt ẽẽ quirites tam au̾sus a uero tam p̃ceps. tam m̃te captus ꝗ
neget hec omĩa quȩ uidemus.p̃cipueq hanc urbem ĩmortali¬
um deorum nutu ac potãte administrari: Eteĩm cum eẽt ita
rari. et ea a ꝑditis ciuib quȩ tum. ꝑꝑ magnitudĩem scelerum
non nullis incredibilia uidebant᷑. ea non mõ cogitata a nefaiis
ciuib. uerumetiam suscepta ẽẽ sentiebã. illudꝰ uero nonne
ita p̃sens est ut nutu iouis optimi maxĩ factum ẽẽ uideat᷑. ut
cum hodierno die mane per forum meo iussu cõiurati et eoꝵ
indices in ȩdem cõcordie ducẽnt᷑ eo ip̃o tempore signum statu¬
eretur: quo collocato atq ad uos senatumq conu̾so. omĩa et

Expanded text:
sent. atque illud signum conlocandum consules illi locavesent. atque illud signum conlocandum consules illi locaverunt; sed tanta fuit operis tarditas ut neque superioribus consulibus neque nobis ante hodiernum diem conlocaretur. hic quis potest esse tam aversus a vero, tam praeceps, tam mente captus qui neget haec omnia quae videmus praecipueque hanc urbem deorum immortalium nutu ac potestate administrari? etenim cum esset ita rari, et ea per civis, quae tum propter magnitudinem scelerum non nullis incredibilia videbantur, ea non modo cogitata a nefariis civibus verum etiam suscepta esse sensistis. illud vero nonne ita praesens est ut nutu Iovis optimi maximi factum esse videatur, ut, cum hodierno die mane per forum meo iussu et coniurati et eorum indices in aedem Concordiae ducerentur, eo ipso tempore signum statueretur? quo conlocato atque ad vos senatumque converso omnia et
Abbreviated transcription (Latin):
didit romulus. quem in auratum in capitolio paruum atq lactẽ¬
tem uberib lupinis inhiantem fuisse meĩstis. Quo quidem tp̃r
cum haruspices e tota ethruria cõuenissent cędes. atq incen¬
dia. et legum int̾itum et bellum cuile ac domesticũ. et totiꝰ
urbis. atq impii occasum appropinquare dix̾unt: nisi dii im¬
ortales. omni ratione placati suo numĩe ꝓpe fata ip̃a flexisset̃.
itaq illorum responsis tum et luodi per decem dies facti sunt
neq res ulla. quȩ ad placandos deos ꝑtinẽt p̃termissa ẽ. lidẽ¬
q uisserunt simulacrũ iouis facere maius. et in excelso collociẽ
et contra. atq antea fuerat. ad onẽtem cõuert̾e. Ac se spare di¬
xerunt. si illud signum qđ uidetis: solis ortum et forum curiã¬
q conspicẽt fore ut ea cõsilia. quȩ clam ẽẽnt inita contra salutẽ
urbis atq imꝑii. illustrarent᷑ ut a senatu. ppłoq ro. pspici poᷤ¬

Expanded text:
didit Romulus, quem inauratum in Capitolio, parvum atque lactandidit Romulus, quem inauratum in Capitolio, parvum atque lactantem, uberibus lupinis inhiantem fuisse meministis. quo quidem tempore cum haruspices ex tota Etruria convenissent, caedis atque incendia et legum interitum et bellum civile ac domesticum et totius urbis atque imperi occasum appropinquare dixerunt, nisi di immortales omni ratione placati suo numine prope fata ipsa flexissent. itaque illorum responsis tum et ludi per decem dies facti sunt neque res ulla quae ad placandos deos pertineret praetermissa est. idemque iusserunt simulacrum Iovis facere maius et in excelso conlocare et contra atque antea fuerat ad orientem convertere; ac se sperare dixerunt, si illud signum quod videtis solis ortum et forum curiamque conspiceret, fore ut ea consilia quae clam essent inita contra salutem urbis atque imperi inlustrarentur ut a senatu populoque Romano perspici pos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt a me administrata. ut deorum ĩmortalium nutu atq consi¬
lio et gesta et puisa cẽ uideant᷑. Idq cum cõiectura cõsequi pos¬
sumus ꝙ uix uidet᷑ humaĩs consiliis. tantã molem rerum gub¬
natio consequi potuisse: tum ita pntes his temporib opemꝰ et
auxilium nobis tulerunt: ut eos pene oculis uidere possemus.
Namut illa omittam uisas nocturno tempore ab occidente fa¬
ces ardoremq celi ut fulminũ iactus ut tremotus relinquam
nunc fiunt canere dii ĩmortales uiderent᷑: hoc certe quirites
quod sum dicturus neq p̃termitendũ neq relinq̃ndum est.
nam ꝓfecto mẽoria tenetis Cotta et torquato consulib complu¬
res in capitolio res de celo ẽẽ pcussas. cum et simulaera deoru¬
ĩmortalium depulsa sunt. et statuȩ ueteruam hominũ deiecte et
regum ora liquefacta. et tactus est ille etiam qui hanc urbem cõ¬

Expanded text:
sunt a me administrata ut deorum immortalium nutu atque consisunt a me administrata ut deorum immortalium nutu atque consilio et gesta et provisa esse videantur. idque cum coniectura consequi possumus, quod vix videtur humani consili tantarum rerum gubernatio esse potuisse, tum vero ita praesentes his temporibus opem et auxilium nobis tulerunt ut eos paene oculis videre possimus. nam ut illa omittam, visas nocturno tempore ab occidente faces ardoremque caeli, ut fulminum iactus, ut terrae motus relinquam,nunc fiunt canere di immortales viderentur, hoc certe, Quirites, quod sum dicturus neque praetermittendum neque relinquendum est. nam profecto memoria tenetis Cotta et Torquato consulibus compluris in Capitolio res de caelo esse percussas, cum et simulacra deum depulsa sunt et statuae veterum hominum deiectae et legum aera liquefacta et tactus etiam ille qui hanc urbem con
Abbreviated transcription (Latin):
paratum. tam aud acem. tam callidum tam in scelere uigillantem
tam in ꝑditis rebus diligentem: nisi ex domesticis insidiis. in ca¬
strense latrociniũ compulissem: dicam id quod sentio quirites nõ
facile hanc tantam molem mali a ceruicib ur̃is depulissem. Non
ille nobis saturnalia cõstitusset. neq tanto ante exitii. ac fati diẽ
rei .p. denũciauisset neq cõmisisset ut signum ut litterȩ suȩ te¬
stes manifesti sceleris dep̃henderent᷑. quȩ nunc illo absente sic
gesta sunt ut nullum in p̾uata domo furtum unꝗͣ sit tam palã
phensa est. & si catilina in urbe adhanc diemn remansiss. quan¬
qͥ quoad fuit. omnib eius consiliis occurri. atq obstiti: tam̃ ut le¬
uissime dicam dimicãdum nobis cum illo fuiss. Neq nos un¬
qͣ cum ille in urbe hostis fuiss tantis piculis rem .p. tanta pace tã¬
to ocio tanto silentio liberassemus. Quanꝗͣ hȩc omnia quirites ita

Expanded text:
audacem, tam paratum, tam callidum, tam in scelere vigilantem, audacem, tam paratum, tam callidum, tam in scelere vigilantem, tam in perditis rebus diligentem nisi ex domesticis insidiis in castrense latrocinium compulissem — dicam id quod sentio, Quirites — non facile hanc tantam molem mali a cervicibus vestris depulissem. non ille nobis Saturnalia constituisset, neque tanto ante exiti ac fati diem rei publicae denuntiavisset neque commisisset ut signum, ut litterae suae testes manifesti sceleris deprehenderentur. quae nunc illo absente sic gesta sunt ut nullum in privata domo furtum umquam sit tam palam hensa est. quod si Catilina in urbe ad hanc diem remansisset, quamquam, quoad fuit, omnibus eius consiliis occurri atque obstiti, tamen, ut levissime dicam, dimicandum nobis cum illo fuisset, neque nos umquam, cum ille in urbe hostis esset, tantis periculis rem publicam tanta pace, tanto otio, tanto silentio liberassemus. quamquam haec omnia, Quirites, ita
Abbreviated transcription (Latin):
rat decretum p̃torem occideret: ea nos religione in p̾uato.p.lẽ
mi piculosissimiq belli nefarios duces captosiam et cõprehen¬
sos tenetis: existimare debetis om̃s catiline copias. omes spes at¬
q opes his depulsis urbis piculis concidisse. Quem quidem ego
cum ex urbe depellebam hoc ꝓuidebam animo quintes: remo¬
to Catilina non mihi eẽ.p. lentuli somniũ. nec.I. Cassii aclipes
nec .C. cethegi sunosam tementatem primescẽdam. Ille erat unus ti¬
mendus ex omnib: sed tam du dum moenib urbis continebatur
omĩa norat: omĩum aditus tenebat appellare tentare. sollicitare
poterat. audebat. erat ei cõsilium ad facinus aptum. cõsilio autẽ
neq lingua neq manus deerat. lam ad certas res. certos homĩes
bat: nihil erat qđ non ip̃e obiret occurreret. uigillaret. laboraret.
fugus fanẽ sitim ferre pot̾at. Hunc ego homine tam aerem. ta

Expanded text:
rat decretum praetorem occideret, ea nos religione in privato P. Purat decretum praetorem occideret, ea nos religione in privato P. Pumi periculosissimique belli nefarios duces captos iam et comprehensos tenetis, existimare debetis omnis Catilinae copias, omnis spes atque opes his depulsis urbis periculis concidisse. quem quidem ego cum ex urbe pellebam, hoc providebam animo, Quirites, remoto Catilina non mihi esse P. Publii Lentuli somnum nec L. Lucii Cassi adipes nec C. Gaii Cethegi furiosam temeritatem pertimescendam. ille erat unus timendus ex istis omnibus, sed tam diu dum urbis moenibus continebatur. omnia norat, omnium aditus tenebat; appellare, temptare, sollicitare poterat, audebat. erat ei consilium ad facinus aptum, consilio autem neque lingua neque manus deerat. iam ad certas res conficiendas certos homines bat: nihil erat quod non ipse obiret, occurreret, vigilaret, laboraret; frigus, sitim, famem ferre poterat. hunc ego hominem tam acrem, tam
Abbreviated transcription (Latin):
in.O. malium chilonẽ qui una cum hoc furio semp erat in hac
lenitate usus est senatus quirites. ut ex tanta cõuratione tanta¬
q ui atq multitudine domesticoꝵ hostium nouem hoium p¬
ditissimoꝵ poena. re.p. cõseruata reliquoꝵ mẽtes sanari posse
arbitraret᷑. Atq etiam supplicatio diis ĩmortalib pro singulari ceo¬
rum merito. meo nonĩe decreta est. quod mihi pͥmũ post hac
urbem cõditam togato contigit: et his decreta ẽ uerbis: ꝙ urbẽ
incẽdiis cede ciues. italiam bello liberassem. Que supplicatio
si cum cętis supplicationib conferat᷑ quirites hoc interest:ꝙ cȩ
terȩ bene re gesta: hec una cõseruata re.p. cõstituta ẽ. Atq illd
p.lentulus quanꝗͣ patefactus indiciis et cõfessionib suis. iudi¬
cio senatus non mõ p̃toris uis uerumetiam ciuis amiserat: tñ
magratu se abdicauit: ut quȩ religio. C. mano clarissimo uiro
non fuerat quominus. C. Glautiam de quo nihil noiatim e¬

Expanded text:
intum Annium Chilonem qui una cum hoc Furio semper erat in hac lenitate senatus est usus, Quirites, ut ex tanta coniuratione tantaque hac multitudine domesticorum hostium novem hominum perditissimorum poena re publica conservata reliquorum mentis sanari posse arbitraretur. atque etiam supplicatio dis immortalibus pro singulari eorum merito meo nomine decreta est, quod mihi primum post hanc urbem conditam togato contigit, et his decreta verbis est: ‘quod urbem incendiis, caede civis, Italiam bello liberassem.’ quae supplicatio si cum ceteris supplicationibus conferatur, hoc interest, quod ceterae bene gesta, haec una conservata re publica constituta est. atque illud m P. Publius Lentulus, quamquam patefactis indiciis, confessionibus suis, iudicio senatus non modo praetoris ius verum etiam civis amiserat, tamen magistratu se abdicavit, ut quae religio C. Gaio Mario, clarissimo viro, non fuerat quo minus C. Gaium Glauciam de quo nihil nominatim e
Abbreviated transcription (Latin):
cere nec bñficio placare possis. Quare mihi cum ꝑditis ciuibus
cternum bellum susceptum ẽẽ uideo. Id ego ur̃o bonoꝵq: õiu
auxilio memoriaq tantoꝵ piculorum: quȩ non mõ in hoc ppło
qui seruatus ẽ: sed etiam in omniũ gentiũ sermonib ac mentib
semꝑ herebit. a me atq: a meis ꝓpulsari posse cõfido. Neq ulla.
ꝓfecto tanta uis repietur: quȩ coniũctionẽ nr̃am equitumq: rõa¬
norm et tantam cõspiratiõem bonoꝵ oium confrngere et
labefactare possit. Ouȩ cum ita sint.p.c. pro impio. pro excitu
pro prouincia. quam neglexi. pro triumpho cȩterisq laudis ĩ
diata. pro clientelis. hospiciisq ꝓuincialib quȩ tam̃ urbanis
opibus non minore labore tucor. ꝗͣ comparo. pro his igit᷑ omĩbꝰ
rebus et pro meis in uos singularib: studiis proq hac quam
conspicitis. ad cõseruandam rem.p. diligentia nihil a uobis ni¬

Expanded text:
cere nec beneficio placare possis. qua re mihi cum perditis civibus cere nec beneficio placare possis. qua re mihi cum perditis civibus aeternum bellum susceptum esse video. id ego vestro bonorumque omnium auxilio memoriaque tantorum periculorum, quae non modo in hoc populo qui servatus est sed in omnium gentium sermonibus ac mentibus semper haerebit, a me atque a meis facile propulsari posse confido. neque ulla profecto tanta vis reperietur quae coniunctionem vestram equitumque Romanorum et tantam conspirationem bonorum omnium confringere et labefactare possit. quae cum ita sint, pro imperio, pro exercitu, pro provincia quam neglexi, pro triumpho ceterisque laudis insdiata, pro clientelis hospitiisque provincialibus quae tamen urbanis opibus non minore labore tueor quam comparo, pro his igitur omnibus rebus, pro meis in vos singularibus studiis proque hac quam perspicitis ad conservandam rem publicam diligentia nihil a vobis ni
Abbreviated transcription (Latin):
coactus est. Ornet᷑ alter eximia laude africanus. qui duas urbes¬
beatur uir egregius.L. paulus ille euius currũ rex potentissimꝰ
quõdam et nobilissimus pses honestauit. Sit et̾na glĩa Marius
qui bis italiam. obsidione et metu ẜuitutis liberauit. Antepo¬
natur omnib pompeiꝰ cuius res gestę atq uirtutes iisdem ꝗ¬
bus solis cursus regionib ac t̾minis continet᷑. Erit ꝓfecto in¬
ter eorum laudes aliquid loci mx glię nisi forte maiꝰ est pate¬
facere nobis ꝓuincias quo exur possimus: ꝙ curare ut etiam il¬
li qui absunt hẽant quo uictores reu̾tant:. Quanꝙͣ est uno lo¬
co conditio melior ext̾nę uictorię ꝗͣ domesticę ꝙ hostes alienge¬
ne aut opp̃ssi seruiunt: aut recepti bñficio se obligatos putãt. qui
aũt ex numero ciuiũ. demẽtia aliqua deprauati hostes patrię se¬
mel ẽẽ coepunt: eos cum a ꝑnicie rei.p. repuleris. nec ui coer¬

Expanded text:
coactus est, ornetur alter eximia laude Africanus qui duas urbcoactus est, ornetur alter eximia laude Africanus qui duas urbbeatur vir egregius Paulus ille cuius currum rex potentissimus quondam et nobilissimus Perses honestavit, sit aeterna gloria Marius qui bis Italiam obsidione et metu servitutis liberavit, anteponatur omnibus Pompeius cuius res gestae atque virtutes isdem quibus solis cursus regionibus ac terminis continentur: erit profecto inter horum laudes aliquid loci nostrae gloriae, nisi forte maius est patefacere nobis provincias quo exire possimus quam curare ut etiam illi qui absunt habeant quo victores revertantur. quamquam est uno loco condicio melior externae victoriae quam domesticae, quod hostes alienigenae aut oppressi serviunt aut recepti beneficio se obligatos putant, qui autem ex numero civium dementia aliqua depravati hostes patriae semel esse coeperunt, eos, cum a pernicie rei publicae reppuleris, nec vi coer