comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab ullo phylosophorũ plene deꝓnta.
ñ qđ illi ut arbitror ñ intellexerunt. ali¬
oquin ñ recte phisici. aut philosophi
appellarentur. s qđ nullus illoꝵ quos
adhuc legimꝰ pure & indubitant᷑ rões hoꝵ
satis reddere uideatur. Uerũ tam ex his quȩ
sparsim ipsi scͥpserunt. certisq argum̃tatio.¬
nibꝰ rerũ exꝑim̃to apꝓbauer̃t. de telluris lu¬
neq intͬsticiis quoddã ueri simile tibi api-
re ipsa ꝓdit natura. Globꝰ enĩ illiꝰ detͥm̃tũ suȩ
lucis non pateret᷑. si solari radio in regione̾
ubrȩ incidens ñ pͥuaretur. ac ꝑ hoc subtracta oĩ
ambiguitate conficitur. tanto spacio lu-¬
nã a terra elongari. quanto intͣuallo noctis
umbrã rõ docet ꝓtendidtenditur. aute̾
noctis umbra usq ad lunȩ circulũ. Nox¬

Expanded text:
vel ab ullo philosophorum plene deprompta. vel ab ullo philosophorum plene deprompta. Non quod illi, ut arbitror, non intellexerint, alioquin non recte physici aut philosophi appellarentur, sed quod nullus illorum, quos adhuc legimus, pure et indubitanter horum rationes satis reddere videatur. Veruntamen ex his, quae ipsi sparsim scripserunt, certisque argumentationibus rerum experimento approbaverunt de telluris lunaeque interstitiis, quiddam verisimile tibi aperirere, ipsa prodit natura. Globus enim illius detrimentum suae lucis non pateretur, si solari radio, in regionem umbrae incidens, non privaretur. Ac per hoc subtracta omni ambiguitate conficitur, tanto spatio lunam a terra elongari, quanto intervallo noctis umbram ratio docet protendi. Protenditur autem noctis umbra usque ad lunae circulum. No
Abbreviated transcription (Latin):
telluris mobe ex altatur. in altũ. iđoq uici¬
na terris appellatur. in cuiꝰ umbrã sepe in¬
cetdens. solari luce deserta defectũ luminis
patit᷑. illudq spaciũ quo luna distat a terra
totũ phy losophi hoc spaciũ cũ roabili qn¬
titate uocant. Duobꝰ siquide̾ modis armo¬
niȩ uocũ ꝑiti. tonos dicunt. Nam & dya-¬
stemata hoc ẽ tonoꝵ interualla. ⁊ analogi¬
as. hoc ẽ eoꝵ ꝓportiones tonos appellãt. Q ͤ¬
dã uͦ in medio mundi locata st̃ͣ. ut sol om̃sq
planetȩ quscirca eũ uoluuntur. quedã in
suꝑioribus mundi partibꝰ. ut sint fixi astro¬
rũ chori.. D. De circulis deq int̾sticiis. cę¬
lestium lucidissimorũq corpoꝵ multi¬
plex uariaq sapientũ mundi opinio est
⁊ ad nullã certam rõem quantũ mͥ uidet᷑
deducta. iđoq queso siquid de talibꝰ ueri¬
simile aut roni conueniens tibi uisũ ẽ.
explanare ñ differas. Tm.Tix de talibus¬
quȩ nc̃ exigis ulla opinio e roe subnixa

Expanded text:
telluris mole exaltatur in altum. Ideoque vicina terris appellatur, in cujus umbram saepe incidens, solari luce deserta, defectum luminis patitur. Illudque spatium, quo luna distat a terra, tonum philosophi, hoc est, spatium cum rationabili quantitate vocant. Duobus siquidem modis harmoniae vocum periti tonos dicunt. Nam et diastemata, hoc est, sonorum intervalla, et analogias, hoc est, eorum proportiones tonos appellant. Quaedam vero in medio mundi, ut sol, omnesque planetae, qui circa eum volvuntur. Quaedam in superioribus mundi partibus, ut sunt astrorum chori. 33. DISC. De circulis, deque interstitiis caelestium lucidissimorumque corporum, multiplex variaque sapientum mundi opinio est, et ad nullam certam rationem, quantum mihi videtur, deducta. Ideoque, quaeso, si quid de talibus verisimile aut rationi conveniens tibi visum est, explanare non differas. Mquae nunc exigis, ulla opinio sit ratione subnixa,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie uallẽ significat. Si quidẽ uniꝰcuiꝰq
tione circũ scͥbitur. Cũ gͦ alid corpꝰ ꝑspex e¬
ris. si in eo coloris lucẽ senseris sub ẽẽ igneũ.
si sonũ seu spontaneũ. seu artificialẽ subee̾
aeriũ.si ex plana suꝑficie natura. seu arte
quandã imaginẽ resultare. subeẽ aquaticũ
ubi enĩ ñ resultat. ibi ñ ẽ defectus naturȩ:s
industriȩ: ubi aliquẽ appetitũ naturalis
stationis sursũ uersus. uł deorsũ subee̾ ter¬
bilis concursus in omĩbꝰ cõpositis corꝑibus
semꝑ et libiq indubitanter cognoscit᷑. To.¬
clara lucidaq. in iii. elem̃tis ubiq diffu-¬
sis ex eoꝵ qualitatibꝰ cõposita. ẜtenĩ aliter
in eis subiecta corꝑa suis spaciis collocata
intelligunt᷑. alit᷑ claritas ab eis ꝑ uniuer¬
sa mundi olymata ubiq refulgens. Siꝗ
aliuid ẽ. albũ aliud albedo. nec idipsũ ẽ cla¬¬
rũ & claritas. Vnũ nãq subiectũ. aluid ẽ accidẽs

Expanded text:
prie vallem significat; siquidem uniuscujusque tione circumscribitur. Cum ergo aliquod corpus perspexeris si in eo colorem lucis senseris, subesse igneum; si sonum, seu spontaneum, seu artificialem, subesse aereum; si ex plana superficie naturae, seu arte quandam imaginem resultare, subesse aquaticum, ubi enim non resultat, ibi non est defectus naturae, sed industriae, ubi aliquem appetitum naturalis stationis sursum versus seu deorsum, subesse ternseparabilis concursus in omnibus compositis corporibus semper et ubique indubitanter cognoscitur.clara lucidaque in quattuor elementis ubique diffusis, ex eorum qualitatibus composita. Etenim aliter in eis subjecta corpora, suis spatiis collocata intelliguntur, aliter claritas ab iis per universa mundi elementa ubique refulgens. Siquidem aliud est album, aliud albedo. Nec id ipsum est clarum, et claritas; unum namque subjectum, aliud accidens.
Abbreviated transcription (Latin):
tu celestiũ corpoꝵ intelligatur: Uernali ita.¬
q equinoctio umbrȩ stili ꝓlixitas mediam
gnomoͥnis m̃surã efficit. in meroe insula ni¬
li.⁊ siene ciuitate egẏpti. Ipsa autẽ medietas
stili. diametros ẽ totius ambitus horologii
ac ꝑ hocumbra stili in equinoctio dẏametros
ẽ & stili. ⁊ horo logii. Et quia omĩs dẏame tros
ab ipsa sperafeu circulo cuiꝰ diametros ẽꝰ duplo

Expanded text:
tu caelestium corporum intelligatur. Vernali itaqtu caelestium corporum intelligatur. Vernali itaque aequinoctio umbrae styli prolixitas mediam gnomonis mensuram efficit in Meroe, insula Nili, et Syene, civitate Aegypti. Ipsa autem medietas styli, diametros est totius ambitus horologii. Ac per hoc et umbra styli in aequinoctio diametros est et styli et horologii. Et quia omnis diametros ab ipsa sphaera, seu circulo, cujus diametros est, duplo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc e᷑ horo logica speculatione pdictũ spa¬
ciũ ⁊ quesitũ subtilit᷑ aphilosophis ẽt & abs¬
q ulla ambiguitate reꝑtũ. Quorũ doctis.¬
simus in omni geometri ca.⁊ astrologica¬
supputatione eratostenes traditur fuisse
Scaphia dicuntur quedã rotunda ex erȩ
uasa. que horarũ ductus stili in medio
fundo siti ꝓceritate discriminãt. Qui stil
gnom̃ appellatur. a quo ueluti quodã cen¬
tro lineȩ ducunt᷑ in extrema scaphiorũ
Quȩ linee totũ horologii ambitũ. in aix¬
iiiiͬ. spacia disc̾minãt. hoc ẽ in .x.xiiii. ho¬
sitũ naturalis orchontis quẽ pͥdie tenu¬
erat reu̾tatur. Prefans itaq erastonetes mo¬
logii diligent᷑ anĩadu̾tens. aꝑte intellexit unã
eandẽq rõem eẽ in motu umbre ꝑhorarũ in¬
t᷑ualla circa horologi stilũ inq noctis circu¬
tu ꝑ earundẽ horarũ spacia circa telluris ã¬
bitũ. in tantũ qđ idẽ qđ iuasis horoscopi ħ ẽ
signiferi ꝑspicitur. simili speculatione de mo¬

Expanded text:
 spatium et quaesitum subtiliter ab iis est, et absque ulla ambiguitate repertum. Quorum doctissimus in omni geometrica et astrologicasupputatione Eratosthenes traditur fuisse. Scaphia siquidem dicuntur rotunda ex aere vasa, quae horarum ductus, styli in medio fundo siti proceritate, discriminant. Qui stylus gnomon appellatur; a quo, veluti quodam centro, lineae ducuntur in extrema scaphiorum. Quae lineae totum horologii ambitum in XXIV spatia discriminant, hoc est, in XXIV hositum naturalis horizontis, quem pridie tenuerat, revertatur. Praefatus itaque Eratosthenes, mologii diligenter animadvertens, aperte intellexit, unam eandemque rationem esse in motu umbrae per horarum intervalla circa horologii stylum, inque noctis circuitu per earundem horarum spatia circa telluris ambitum; in tantum, ut omne, quod in vasis horoscopi, hoc est, signiferi, perspicitur, simili speculatione de mo
Abbreviated transcription (Latin):
mel. ado factũ fuisse cognouerat. ueluti tẽpoꝵ
morulis disꝑtitũ ꝓpt᷑ eos quoꝵ sensus monis tẽ:¬
poꝵ. locorũq distantias suꝑare nescierat ex¬
posuit. Qđ & ipse subtilissimꝰ ꝓpħarũ moyses
fecisse dinoscet᷑. Non enĩ semel & simul potuit
narrare. qđ semel ⁊ simul ds potuit face: Siqͥdẽ
& nos qui adhuc in tenebris ignorantiȩ palpe.¬
brantes lucẽ ueritatis conam. aspic̾e: ñ omẽ
qd simulm̃te c̃spicimꝰ u̾bis sunul ex planare
ualemꝰ. Omĩs namq ars in animo sapientis u¬
niuersalit᷑ formata diu̾sarũ litterarũ. ⁊ sillaba.¬
rũ dictionũq temꝑ alibꝰ morulis necessario
particularit᷑ ordinateq in aures discentiũ dif.¬
fundct᷑. Nos gͦ p̃dictũ patrẽ. ñ debemꝰ arbitrari:
bit diuiũ luminare rep̃hendere: dũ nesciat.
quatitũ in se ipso potuit. lucere. lum̃q suum
minꝰ capacibus temꝑanter uoluit distribuere.

Expanded text:
mel a Deo factum fuisse altius cognoverat, veluti temporum morulis dispertitum propter eos, quorum sensus moras temporum, locorumque distantias superare nescierat, exposuit. Quod et ipse sublimissimus prophetarum Moyses fecisse dignoscitur. Non enim semel et simul potuit narrare, quod semel et simul Deus potuit facere. Siquidem et nos, qui adhuc in tenebris ignorantiae palpebrantes lucem veritatis conamur aspicere, non omne, quod simul mente concipimus, verbis explanare valemus; omnis namque ars, in animo sapientis universaliter formata, diversis literarum et syllabarum, dictionumque temporalibus morulis, necessario particulariter ordinateque in aures discentium diffunditur. Non ergo praedictum Patrem debemus arbitrari sbit divinum luminare reprehendere, dum nesciat, quantum in seipso potuit, lucere, lumenque suum minus capacibus temperanter voluit distribuere!
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ occultos meatus omnia penẽtrat. Nullũ
enĩ corpus ẽ. ex quo ignis excuti ñ ualeat.
collisione quadã attractus. Nam ⁊ attritus
undarũ scintillat. nec omĩno currerent.
sicaliditatis exꝑtȩ ᷤꝰ eẽnt. Quid dicã de co¬
loribus qui ea lucis natura absq dubio
spirat. Nulla namq sensił natura ẽ quã sub¬¬
tilissimus aer penetrare ñ possit. qđ ex odo.¬
ribꝰ ac sonis possumus argum̃tari. Non enĩ
inuenies corpus qd qnda odorẽ olfacientibꝰ
aut qͣndã sonũ pulsantibꝰ ñ reddat. Y dor
leiigata imago quedã resultarer ñ uale-¬
at. Actos appellatur tͣra. ex grauitate. Non

Expanded text:
est, occultos meatus omnia penetrat. Nullum enim corpus est, ex quo ignis excuti non valeat, collisione quadam attractus. Nam et attritus undarum scintillant, nec omnino currerent, si caliditatis expertes essent. Quid dicam de coloribus, qui de lucis natura absque dubio spirat. Nulla namque sensibilis natura est, quam subtilissimus aer penetrare non possit. Quod ex odoribus et sonis possumus argumentari. Non enim invenies corpus, quod quendam odorem olfacientibus, aut quendam sonum pulsantibus non reddat. Ὕδωρ levigata, imago quaedam resultare non valeat. Ἄχθος appellatur terra ex gravitate. Non
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ d̾s. fiant luminaria in fiimnam̃to cęli
ti ẽditionẽ gn̾alẽ omĩũ luminariũ cęlestis
firmam̃ti.ĩ pꝰrimordialibꝰ causis ante omẽm
diẽ ⁊ tempꝰ ⁊ locũ diẽ. audi eorundẽ ꝓcessi¬
onẽ ĩ effectibꝰ suis in sp̃es ꝓpͥas multiplica¬¬
tã. locoꝵ intͣuallis discretã. tẽpoꝵ curricu.¬
lis uolubilẽ. motu stabili. statuq mobili c̃¬
pactã fecitq ds duo magna lum̃. lum̃ ma

Expanded text:
o caeli, ti conditionem generalem omnium luminarium caelestis firmamenti in primordialibus causis ante omnem diem, et tempus, et locum; audi eorundem processionem in effectus suos, in species proprias multiplicatam, locorum intervallis discretam, temporum curriculis volubilem, motu stabili, statuque mobili compactam. Fecitque Deus duo magna lumina
Abbreviated transcription (Latin):
neat᷑. ita accidentiũ inundatio nͣn in sub¬¬
iecta substantia consistere p̃ualet. siue in
occultis subiecti sinibꝰ lateant. ut sunt qͣ.¬
litates.⁊ qnͣtitates. causalit̾ siue foras erum¬
pãt. & ĩ aliqͣmatia appareant. ut stͣ moles
corꝑeȩ diuersis coloribꝰ suꝑ fusȩ. siue stabi¬
lia sint. ut st̃ spẽs ⁊ figurȩ: quȩ adiecte mu¬
tabilitati matse uisibilia efficiunt corꝑa
ne subito soluant᷑. inq fluxus suȩ mutabi¬
litatis spẽm qͣ continent᷑. deserentia. laban.

Expanded text:
ns: ita accidentium inundatio non nisi in subjecta substantia consistere praevalet, sive in occultis subjecti sinibus lateant, ut sunt qualitates et quantitates, causaliter, sive foras erumpant, et in aliqua materia appareant, ut sunt moles corporeae diversis coloribus superfusae, sive stabilia sint, ut species atque figurae, quae adjectae mutabilitati materiae visibilia efficiunt corpora, ne subito solvantur, inque fluxus suae mutabilitatis speciem, qua continentur, deserentia labantur
Abbreviated transcription (Latin):
cationibꝰ in sinuet᷑. Omĩs enĩ spẽs in genere
& omẽ genꝰ in sub̾a nat᷑alit᷑ continetur. Ite̾
bꝰ oꝑat᷑. diini pͣcepti uirtutẽ iussa ad mi¬
nistrat. Idoq herbas. lignaq animalia fixa
in loco physicinͣ irracionabilit᷑ appellãt.
St̃ enĩ animata corꝑa locoꝵ & tẽpoꝵ inter¬
uallis e̾scentia. susq locis in quibꝰ crescunt

Expanded text:
nsinuatur. Omnis enim species in genere, et omne genus in substantia naturaliter continetur. Item bus operatur, divini praecepti virtute jussa administrat. Ideoque herbas lignaque, animalia fixa in loco physici non irrationabiliter appellant. Sunt enim animata corpora, locorum et temporum intervallis crescentia, suisque lo
Abbreviated transcription (Latin):
ma. et specie. non in merito pot̾ uocari
nichil. Quas omnes delusiones ueritas¬
et lux ueritatis expulit. ab uno pͥncipio
omnia ẽẽ p̃dicans. et in natura rerũ uisi¬
biliũ et inuisibiluu inueniri quo qͦmodo
generationis in speciẽ: ꝓpͥam erumpat
quod in u̾bo di unigenito ȩternaliter
non constat substitui in quo omnia unũ
sunt. ipsumq đm ꝓnuncians nullam
uoluit. Proinde non dat᷑ locus nichilo nec Qo sit pe¬
extra nec intͣ dm. et tñ de nichilo omia fecis qichiro¬
se nͣ in uanũ credit᷑ ac ꝑ hoc ñ inuanũ dat᷑

Expanded text:
o caret forma et specie, non immerito potest vocari nihil. Quas omnes delusiones lux veritatis expulit, ab uno principio omnia esse praedicans, et nil in natura rerum visibilium et invisibium inveniri, quoquo modo generationis in speciem propriam erumpat, quod in Verbo Dei unigenito aeternaliter non constat substitui, in quo omnia unum sunt, ipsumque Deum pronuntians nullam voluit. 15. Proinde non datur locus nihilo, nec extra, nec intra Deum; et tamen de nihilo omnia fecisse, non in vanum creditur. Ac per hoc nil aliud dat
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis uirtutem. ⁊ dato diuine bonitatis.
scđm naturalem effectiuam potentiam. ⁊ dono eius¬
dem bonitatis scđm suꝑ excellentem. naturas om̃¬
gram. Nam ⁊ hec duo. datum dico ⁊ donum. a se
ac si aꝑte dice̾t. Omĩs naturarum data substitu¬
tio ⁊ restauratio que ex dato ⁊ dono confirmatur
om̃isq ꝑfecta eorum. qui digni sęt̾na beatitudine

Expanded text:
resurrectionis virtutem et dato divinae bonitatis resurrectionis virtutem et dato divinae bonitatis secundum naturalem effectivam potentiam, et dono ejusdem bonitatis secundum superexcellentem omnes naturas gratiam. Nam et haec duo, datum dico et donum, a se Ac si aperte diceret: Omnis naturarum data substitutio et restauratio, quae ex dato et dono conformatur, omnisque perfecta eorum, qui digni sunt aeterna beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
rõnes. effectꝰ suos ꝑagit. Itaq si ꝑ solam diuinã
gram. resurrectio mortuorũ fuerit : omnino
naturalis uirtus euacuabitur. uitalisq: motꝰ.
qui rerum substantias numquam deserit. siue
ui ⁊ potestate siluerit ut in monade numeri.
siue actu ⁊ operatione aꝑta sit: ut numeri a mo¬
nade ꝓcedentes. cet̾aq que ex occuttis causis
in aꝑtos effectꝰ ꝓdeunt: ⁊ iterum si naturalis uirtꝰ re¬
surrõnis effectiua ẽ. absq aduitorio gr̃ẽ: quomodo re¬
demptoris humani gn̾is uirtutem in resurrõne mor¬
tuorum pualere possibile eͣ edere. cum ipse dixerit
ego sum resurro ⁊ uita. Non enĩ hanc dominicam sen¬
tentiam de resurrone mortuorum. que ẽ de mor¬
te iniusticiȩ ⁊ impieratis. ad iusticiȩ ⁊ pietatis uitam.
hoc e̾ inueritatis contemplatione solummodo debe¬
mus accipere. uerũ ⁊̃ de resurrectione corporũ.
cuius pncipale exemplum. in sua ꝓpria carne pre¬
monstrauit. Sana itaq fide possumus attribuere

Expanded text:
m divinam gratiam resurrectio mortuorum fuerit, omnino naturalis virtus evacuabitur, vitalisque motus, qui rerum substantias nunquam deserit, sive vi et potestate siluerit, ut in monade numeri, sive actu et operatione aperta sit, ut numeri a monade procedentes, ceteraque, quae ex occultis causis in apertos effectus prodeunt. Et iterum, si naturalis virtus resurrectionis effectiva est absque adjutorio gratiae, quomodo Redemptoris humani generis virtutem in resurrectione mortuorum praevalere possibile est credere, cum ipse dixerit: Ego sum resurrectio et vita? Non enim hanc Dominicam sententiam de resurrectione animarum, quae est de morte injustitiae et impietatis ad justitiae et pietatis vitam, hoc est in veritatis contemplationem, solummodo debemus accipere, verum etiam de resurrectione corporum, cujus principale exemplum in sua propria carne praemonstravit. Sana itaque fide possumus attribuere
Abbreviated transcription (Latin):
aprat. Datũ itaq diuine bonitatis ẽ. uniu̾sitatis sub¬
stitutio ⁊ scđm gn̾ales ⁊ speciales rones. cunctarũ cͤa¬
turarũ distributio.qmͣ suꝑ eentiat bonitas ꝗ̃ ẽ deꝰ.
uniũs alit̾ om̃ib largit᷑: a sũmo usq deorsum. ħ ẽ ab

Expanded text:
aptat. Datum itaque divinae bonitatis est universitatis subaptat. Datum itaque divinae bonitatis est universitatis substitutio, et secundum generales et speciales rationes cunctarum creaturarum distributio, quam superessentialis bonitas, quae Deus est, universaliter omnibus largitur a summo
Abbreviated transcription (Latin):
facta fuisse recte intelligantur: nũ ueritati pi¬
tandum ẽ ñ ꝯuenire. nos ex istimare. ex causarũ
naturaliũ effectiua potentia. diuine uoluntati
subdita. ipsam resurronẽ dico futuram &. Am¬
bab itaq cooꝑatͥcib ipsa qui dẽ natura ⁊ gr̃ã.
quid ad naturam ꝓpͥe in hac resurr̃onis actiõe
ꝑtineat ñ satis ꝯspicor. Nullam siquidem int᷑
eas eẽ. nemo sollert᷑ sapientiȩ secreta rimanti¬
um. dixerit differentiam . M. Immo magnam. diligñ¬
tiq inquisitione. lucidaq inuentione dignã. In easi¬
tueri debemus. ⁊ pͥmo in ex haustam diuine bonita¬
tis infinitãq ꝑ ea ⁊ in ea qͦ facta s diffusionem. de¬
inde ipsius diffusionis gn̾alem biꝑtitamq schatu¬
riginẽ in ea quȩ dantur: ⁊ ea quȩ donantur. Tria
itaq s̃ ꝯsidanda. bonitas. eiusq data ⁊ dona. quȩ
a se inuicem disc̃nit. rõnis acies ꝓpͥaq singulis co¬

Expanded text:
facta fuisse recte intelligantur: num veritati pufacta fuisse recte intelligantur: num veritati putandum est non convenire, nos existimare, ex causarum naturalium effectiva potentia divinae voluntati subdita ipsam, resurrectionem dico, futuram? MAG. Ambabus itaque cooperatricibus, ipsa quidem natura et gratia, quid ad naturam proprie in hac resurrectionis actione pertineat, non satis conspicor. Nullam siquidem inter eas esse nemo solerter sapientiae secreta rimantium dixerit differentiam. MAG. Imo magnam, diligentique inquisitione lucidaque inventione dignam. In ea situeri debemus: et primo inexhaustam divinae bonitatis infinitamque per ea et in ea, quae facta sunt, diffusionem, deinde ipsius divisionis generalem bipertitamque scaturiginem in ea, quae dantur, et ea, quae donantur. Tria itaque sunt consideranda, bonitas, ejusque data, et dona: quae a se invicem discernit rationis acies, propriaque singulis co
Abbreviated transcription (Latin):
de aqua simplici ⁊ t̾ra senciendũ. nã ⁊ ipsa uͥq om̃ib
corꝑib insunt scđm suã analogiam. quid mirũ
resurrõnis corpora. ultͣ omnẽ sensibilem qualita¬
tem ascendentia. omũ mole ⁊ localitate absoluta.
super omne quod sensus corporeus pot᷑ attingere
ineffabili sua subtilitate ex altari : De eo uͦ quod resus¬
rectio corꝑum. naturali utute cooꝑat̾ee sit futura.
nñ sola in carnati u̾bi gr̃a. nunc pͥmũ incipio cogita¬
re. ⁊ ubi prius titubabam in oꝑatione uiđł naturali
utrũ resurrõnis sit effectiua. humani quippe cor¬
ꝑis redintegrationem. soli redemptoris grẽ atrͥbu
tricib uissu di mouente. factas eeͣ quascumq u¬
tutu᷑ theophanias diuina narrat hẏstoria.⁊ si mi¬
racusu miraculoꝵ ẽ gn̾alis mortuorũ resurr̃o ciuꝰ
maximũ exempłu p̾cessit in xꝰ intantũ uͭ cet̾a fere
omĩa naturalia argum̃ta. in p̾figuratione ipsius

Expanded text:
de aqua simplici et terra sentiendum; nam et ipsa ubique omnibus de aqua simplici et terra sentiendum; nam et ipsa ubique omnibus corporibus insunt secundum suam analogiam. Quid mirum, resurrectionis corpora ultra omnem sensibilem qualitatem ascendentia, omni mole et localitate absoluta, et, super omne, quod sensus corporeus potest attingere, ineffabili sua spirituali subtilitate exaltari? De eo vero, quod resurrectio corporum naturali virtute cooperatrice sit futura, et non per solam incarnati Verbi gratiam, nunc primum incipio cogitare, et ubi prius titubabam, in operatione videlicet naturali, utrum resurrectionis sit effectiva--humani quippe corporis redintegrationem soli Redemptoris gratiae tribtricibus, jussu Dei movente, factas esse quascunque virtutum theophanias, divina narrat historia. Et si miraculum miraculorum est generalis mortuorum resurrectio, cujus maximum exemplum praecessit in Christo, in tantum, ut cetera fere omnia naturalia argumenta in praefiguratione ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ud ꝓbabilius. ueritatiq ꝓpinquiꝰ occurrere: qm cor¬
pora incelestẽ qualitatem ꝯu̾sa. omẽq t̾renũ uni¬
uersalit᷑ deponentia. ex istimari sensib mortalium
diximus quod int᷑ ambitũ euis ꝯtinet᷑ penetrant:
nulliusq cͥcũ s cͥpti corꝑis densitas obstat: ne ubiq
in omĩa diffundant᷑. quisnã de uisibilis huiꝰ machi¬
nȩ natura diligñt᷑ disputantiũ. eiusq catholic&
subtilitatem. ac ueluti quandam incorporalitatẽ.
mentis contuitu inuestigantium. ñ in ounctan¬
t᷑ asserat: aera tenuissimum omĩã cȩlestia. ⁊ ter¬
restria.necñ ⁊ aeria⁊ neptunia. nullo a obstaculo
demorante penetrare: eõq: mirabilius. ⁊ spu̾ali
tenuitati ꝓpinquiꝰ. igneũ spm̃ simplice̾. purũ. oiꝰ
corꝑeo sensu remotum. nͨ sołu cuncta mundi spa¬
ria implere ⁊ ambire: uerũ ⁊̃ ipsum tenuissimũ aera
nimia sui subtilitate. ⁊ incorporalib naturis simi¬
litudine. dum sit intimꝰ omium tranare: Similit᷑ q

Expanded text:
ritatique propinquius occurrere, quam corpora in caelestem qualitatem conversa, omneque terrenum universaliter deponentia existimari, sensibus mortalium diximus, omne, quod intra ambitum ejus continetur, penetrant, nulliusque circumscripti corporis densitas obstat, ne ubique in omnia diffundantur: quisnam de visibilis hujus machinae natura diligenter disputantium, ejusque catholicorum subtilitatem ac veluti quandam incorporalitatem mentis contuitu investigantium, non incunctanter asserat, aëra tenuissimum omnia caelestia et terrestria, necnon et aërea et Neptunia, nullo obstaculo demorante, penetrare, eoque mirabilius et spirituali tenuitati propinquius igneum spiritum, simplex, purum, omni corporeo sensu remotum, non solum cuncta mundi spatia implere et ambire, verum etiam ipsum tenuissimum aëra nimia sui subtilitate et incorporalibus naturis similitudine, dum sit intimus omnium, tranare. Similiterque
Abbreviated transcription (Latin):
tur eẽ. Esse enĩ .⁊ semꝑ eẽ. sublato b̾n eẽ. nec uere
eẽ ẽ̃ nec ue semꝑ eẽ. Illud enim uere ⁊ est. ⁊ semꝑ
est. quod bene. ac beate subsistit. Illa instta me¬
dietas. ħ ẽ bene eẽ. donum diuinȩ bonitatis est. libo
ac bono uoluntatiᷤᷤ intellectuał ⁊ rõnał cͤate motu¬

Expanded text:
et semper esse, sublato bene esse, nec vere esse est, nec vere semper esse: illud enim vere et est et semper est, quod bene ac beate subsistit--illa insita medietas, hoc est bene esse, donum divinae bonitatis est, libero ac bono voluntatis intellectualis et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tans. ħ ait: Intrauit ianuis clausis. carnale eni᷑
Sienĩ ibi ñ erat subtilitas quȩdam sp̃c. corpꝰ pon¬
derosum accep̃. S ut ostenderet quia ħ corrupti¬
bile nrm̃ induet᷑ in corruptionẽ inueritate: naͣ si
mortale ẽ induet᷑ in mortalitatẽ. intuit qͥdem
ianuis clausis. ut ostenderet crassimenbre. subtilim̾bre
⁊ mortale in mortale :⁊ corruptibile incorruptibile: Ut
aũ om̃s redargueret: incredulos in nrã salute dico aũ
resurrõne. in subtilẽ tnsmutans corpꝰ spm̃ ꝯtempaũ
corꝑum resurrõnẽ ⁊ ĩ subtilitate̾ in ꝯphensibilem
reditũ. omĩ tarditate ⁊ qualitate t̾renȩ molis. tociꝰ
q ponđis corporeis sensib succumbens localibq
spacus cͥcum scͥpti abspũ absorpta ꝓnunciat. pu¬
rissime intelligns apłum dicentem. seminat᷑ corpꝰ
animale. surget corpꝰ spũale . D. Intueor: ⁊ magni
uiri auctoritatẽ amplector. De spualitate: siqui¬

Expanded text:
tans haec ait: Intravit januis clausis; carnale enim tans haec ait: Intravit januis clausis; carnale enim Si enim ibi non erat subtilitas quaedam spiritus, corpus ponderosum accepit. Sed ut ostenderet, quia hoc corruptibile nostrum induetur incorruptionem in veritate; nam si mortale est, induetur immortalitatem: intravit quidem januis clausis, ut ostenderet crassimembre subtilimembre, et mortale immortale, et corruptibile incorruptibile. Ut autem omnes redargueret incredulos in nostra salute, dico autem resurrectione, in subtilem transmutans corpus spiritum, concorporum resurrectionem et in subtilitatem incomprehensibilem reditum, omni tarditasque ponderis corporeis sensibus succumbentis, localibusque spatiis circumscripti, ab spiritu absorpta pronuntiat, purissime intelligens Apostolum dicentem: Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale. DISC. Intueor, et magni viri auctoritatem amplector. De spiritualitate siqui
Abbreviated transcription (Latin):
uera ꝯsiđat rõ.sic̃ in monade ⁊ incentꝰ non quan¬
titate᷑: uł qualitatẽ nũorũ ⁊ linearũ. s solam uir¬
tutẽ.que nulla mole: nullo spacio. nulla quanti¬
tate.⁊ qualitate. cͥcũ soͥbit: ꝑspicit: Est enĩ tota ꝑ
totaĩ. in se ipsa. nullo loco ambita. nullo tpr. mota.
& iñ si in uniũsitate sensibiliũ. humana p̾cellit
natura. ⁊ suꝑiora semꝑ inferiora ad se attrahunt.
ñ enĩ sinit rõ suꝑiora ab inferiorib consumi. infe¬
riora aũ in suꝑiora tnsire: ẽtissimis approbationib
approbat: num ueri simile ẽ humanã naturã. cucta
int᷑ se. ⁊ infra se ꝯdita. sibimet copulaturã. ⁊ adu¬
naturã in fine om̃iũ existimare. De sp̃uali aũ hu¬
manorũ corporũ pꝰresurr̾onẽ subtilitate. eiu sde
epiphanũ sentenciã ñ pt̾eundam eẽ arbitͦ: Nã
de corꝑe.xͥ pꝰ resurronẽ. in quo ꝑfectissimũ tociꝰ
humanȩ resurrõnis p̃cessit exemplum dispu¬

Expanded text:
sicut in monade et in centro non quantitatem vel qualitatem numerorum et linearum, sed solam virtutem, quae nulla mole, nullo spatio, nulla quantitate et qualitate circumscribitur, perspicit. Est enim tota per totum in seipsa, nullo loco ambita, nullo tempore mota. Proinde si in universitate sensibilium humana praecellit natura, et superiora semper inferiora ad se attrahunt; non enim ratio sinit superiora ab inferioribus consumi, inferiora autem in superiora transire certissimis approbationibus approbat: num verisimile est, humanam naturam cuncta intra se et infra se condita sibimet copulaturam et adunaturam in fine omnium existimare? De spirituali autem humanorum corporum post resurrectionem subtilitate ejusdem Epiphanii sententiam non praetereundae Christi post resurrectionem, in quo perfectissimum totius humanae resurrectionis praecessit exemplum, dispu
Abbreviated transcription (Latin):
ceterorũ namq animalium. omium q rerum
sensibilia diuersa specialia corpora. quõ in ip¬
sis uitalis motꝰ. dum formis suis continentur
uiget ⁊ mouet. dum soluunt᷑ silet: nequaquã
tn eorũ sub̃am deserit: gn̾alit᷑ cũ mundo tͣnsi¬
qũo cuncta sensibilia ⁊ intelligibilia in humane To tꝰ munuꝰ.¬
naturȩ plenitudine: ꝯdita s. nũ rone resistit. sito aesurget¬
tũ mundĩi cũ om̃ib suis partib tpr̃ restitittionis
ipsiꝰ natȩ: in qͣ totꝰ ꝯtinet᷑ gn̾ali quad am resurrõnis
specie resurrecturũ deliberemꝰ. p̃sertim cũ om̃iũ
sensibiliũ. dũ in se ipsa ꝯsiderat᷑ natura. una eade¬
q ꝑspicit᷑ ⁊⁊ in ħ mundo ñ magnitudinẽ corporee
molis. s in corꝑaliũ sub̾arũ adunationẽ: absq om̃i

Expanded text:
Ceterorum namque animalium, omniumque rerum Ceterorum namque animalium, omniumque rerum sensibilium diversa et specialia corpora, quoniam et in ipsis vitalis motus, dum formis suis continentur, viget et movet, dum solvuntur, silet, nequaquam tamen eorum substantiam deserit, generaliter cum mundo transiimus. Et quoniam cuncta sensibilia et intelligibilia in humanae naturae plenitudine condita sunt, num rationi resistit, si totum mundum cum omnibus suis partibus tempore restitutionis ipsius naturae, in qua totus continetur, generali quadam resurrectionis specie resurrecturum deliberemus? Praesertim cum omnium sensibilium, dum in se ipsa consideratur natura, una eademque perspicitur, et in hoc mundo non magnitudinem corporeae molis, sed incorporalium substantiarum adunationem
Abbreviated transcription (Latin):
sua multum ꝑcuciens. ignem de suo corpr ꝓferens.
incendit subiectam in loco sepulch materiã. ac sic
se ipsam totam comburit. ⁊ totas carnes suas cum os¬
sib. Diuina aũ administratione: nubs mittitur ⁊
pluit. ⁊ extinguit corpꝰ auis ꝯsumentem flammam
mortua quidem iam existente aue ⁊ penitꝰ arden¬
te. Extincta aũ flamma. reliquiȩ carnis eius ꝯsũp¬
tȩ relinquuntur: ⁊ ꝑ unã diẽ ñ apparente uermẽ
gignunt: qui uermis plumescit ⁊ nouus sit. ter¬
cia die solidat᷑. ⁊ solidatꝰ locum inquirentibus
⁊ ministrantib loco se ipsũ manifestat. ⁊ iterũ
in suam recurrit pat̾am unde uenit. ⁊ combustꝰ
iuuenescit. audisti epiphaniũ. Si gͦ in restauran¬
disreb humaniq corporis partib naturalis ius
opatur: inq animalib irrõnalib resuscitan¬
dis. ut p̃fati auctoris approbant exempla. quid
ut ipsus oꝑatione: ipsa corpora restituant᷑ ad
utam. nad tocius humane nature integͥtatẽ

Expanded text:
sua multum percutiens, ignem de suo corpore proferens, incendit subjectam in loco sepulcri materiam, ac sic seipsum totum comburit, et totas carnes suas cum ossibus. Divina autem administratione nubes mittitur, et pluit, et exstinguit corpus avis consumentem flammam, mortua quidem jam existente ave, et penitus ardente; exstincta autem flamma reliquiae carnis ejus consumptae relinquuntur, et per unam diem non apparentes, vermem gignunt, qui vermis plumescit, et novus fit, tertia die solidatur, et solidatus locum inquirentibus et ministrantibus loco se ipsum manifestat, et iterum in suam recurrit patriam, unde venit, et combustus juvenescit. Audisti Epiphanium. Si ergo in restaurandis rebus humanique corporis partibus naturalis vis operatur, inque animalibus irrationabilibus resuscitandis, ut praefati auctoris approbant exempla: quid ut ipsius operatione ipsa corpora ad vitam restituantur, et ad totius humanae naturae integritatem?
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs participant ꝓuidentiã. ex suꝑeentiali. n causa¬
Existentia gͥ omĩa ẽe eiꝰ participãt. Esse enĩ oĩũ
Om̃is quippe eentia ⁊ sub̃a. non aliunde n est
n subsistit. nisi ab ea suꝑ eentiali. ⁊ suꝑ substan¬
tiali bonitate. quȩ per se uere est: ⁊ subsistit:
cuiꝰ participatio dat omnib bona eẽ sol electis donat
deificari. Nulla enĩ eẽntialis sub̃a. ẽ adiuina bonitate
ꝯdita. qͦñ et̃nalit̃ ⁊ in comutabilit᷑ ꝑmaneat. Ea siqͥ¬
de que ꝑperuo ꝑseuerare nequeunt: accidentia sitt᷑.
sub̃iis suꝑ addita. ⁊ c̾ca eas conglobata. inq eas reu̾¬
sura. Eitaq datũ duinȩ bonitatis. nat᷑a om̃is quȩ
in eẽntia ducta ẽ. n perpetualit᷑ custodit᷑ ne ꝑeat:

Expanded text:
 participant providentiam, ex superessentiali et causaExistentia igitur omnia esse ejus participant; esse enim omnium Omnis quippe essentia et substantia non aliunde et est et subsistit, nisi ab ea superessentiali et supersubstantiali bonitate, quae per se vere est et subsistit. am solam, cujus participatio dat omnibus bona esse, solis electis donat deificari. Nulla enim essentia vel substantia est divina bonitate condita, quae non aeternaliter et incommutabiliter permaneat. Ea siquidem, quae perpetuo perseverare nequeunt, accidentia sunt substantiis superaddita, et circa eas conglobata, inque eas reversura. Est itaque datum divinae bonitatis natura omnis, quae in essentiam ducta est, et perpetuali
Abbreviated transcription (Latin):
ambitus omniũ quȩ sunt similiũ similitudo.
dissimilũ dissimilitudo. oppositorũ oppositio.
contrarioꝵ contrarietas. Hȩc omĩa pulebra in¬
effabiliq armonia in unã concordiã colligit
atq componit. Nã quȩ in partibus uniuersi¬
tatis sibimet uidentur opposita. atq contra¬
ria. et a se inuice̾ dissona. in generalissima
unuisitatis armonia considerata conuenien¬

Expanded text:
nim ipse similium similitudo, et dissimilitudo dissimilium, oppositorum oppositio, et contrariorum contrarietas. Haec enim omnia pulchra ineffabilique harmonia in unam concordiam colligit atque componit. Nam quae in partibus universitatis opposita sibimet videntur atque contraria et a se invicem dissona, dum in generalissima ipsius universitatis harmonia considerantur, convenien
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ sequit᷑ eũ nec mouere. nec moueri. Mo¬
uere enim ẽ agere. moueri upati. Ite si nec
agit. nec patitur: quomꝰ dicitur amare oĩa:i
amariabomnib que ab eo facta sunt: Ama¬
re enĩ motꝰ agentis est. amari uͦ patientis et
causa et finis ẽ motus I. ¶ Diuina natura
omniũ causa summuq principium qđ
ds̃ est. agere. et pati non recipit. I. D. Nimiu
difficileq sit simplicibꝰ animis talia ꝑsuadere.¬

Expanded text:
cantur, sequitur, nec movere, nec moveri. Movere enim agere est, moveri vero pati. Item si nec agit nec patitur, quomodo dicitur amare omnia, et amari ab omnibus, quae ab eo facta sunt? Amare enim motus quidam agentis est, amari vero patientis; et causa et finis est motus. Sed hoc dico omnium causa summumque principium, quod Deus est, agere et pati non recipit. DISC. Hujus difficileque simplicibus animis talia suadere
Abbreviated transcription (Latin):
Non ignoras ut opinor. maioris dignitatis
esse quod prius est natura. quã qđ prius est
siquide exuera ratione ꝓcessit. ratio uero ne¬
quaquã ex auctoritate. Omnis enĩ auctori¬
tas. quȩ uera ratione ñ approbatur. infir
astipulatione roborari indiget. Nil enĩ ali

Expanded text:
Non ignoras, ut opinor, majoris dignitatis esse, quod prius est natura, quam quod prius est siquidem ex vera ratione processit, ratio vero nequaquam ex auctoritate. Omnis enim auctoritas, quae vera ratione non approbatur, infirmastipulatione roborari indiget. Nil enim aliu
Abbreviated transcription (Latin):
me conspuet.I. M. Quid tibi uidet᷑. Nũ d̾s
erat. antequã omnia faceret. . D. Hidetur
michi fuisse. Accidens gͦ ei erat facere. Nam
qđ ei coȩternũ non ẽ. atq coessentiale. aut
aliud extra eũ est. aut ei accidens. Preter dm
et extra euͣ esse nil crediderim. In ipso enim
sitio. Nam si aliud cũ ipso intelligit᷑. qđ ip¬
se non est. aut si quippiam ei accidit. pro¬
fecto neq infinitus est. neq simplex. Ipse¬

Expanded text:
m. Quid tibi videtur? Num Deus erat, priusquam omnia faceret? DISC. Videtur mihi fuisse. MAG. Accidens ergo ei erat facere. Nam quod ei coaeternum non est atque coessentiale, aut aliud extra eum est, aut ei accidens. DISC. Aliud praeter eum et extra eum esse non crediderim; in ipso enim sitio. Nam si aliud cum ipso intelligitur, quod ipse non est, aut si quippiam ei accidit, profecto neque infinitus est, neque simplex;
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras noctẽq accipimꝰ. nisi umbrã t̃re.
solariũ radiorum cͥcum fusione factã. ĩstar
coni semꝑq globo luminis oppositã. Eadem
ratio est in minorib umbris qualicumq
lumine. corꝑibusq proiectis. seu finite. seu
infinitȩ sint. et quali scũq formȩ sint. Sic ex¬

Expanded text:
tenebras noctemque accipimus, nisi umbram terrae solarium radiorum circumfusione factam instar coni, semperque globo luminis oppositam. Eademque ratio est in minoribus umbris, qualicunque lumine corporibusque projectis, seu finitae seu infinitae sint, et qualiscunque formae sint. Non
Abbreviated transcription (Latin):
umbra nascitur. neq tnluxneq corpꝰ inum¬
brã mouetur: umbra u đu soluitur in causas
suascorpus uidł atq lucẽ intelligit᷑ redire.
Nmbrarũ siquiđe causam corpus lucẽq ue
ra ratio ed ocet. in quibꝰ naturalit silent. đu in
nullo loco apparere ualeant ꝓpt᷑ undiq circa corꝑ
cͥ cũ fusam luminis claritatẽ. Erant enĩ qui pu¬
tant umbrã ꝑire. u sensibꝰ non apparet Non

Expanded text:
umbra nascitur, neque tamen lux neque corpus in umbram movetur; umbra vero dum solvitur, in causas suas, corpus videlicet atque lucem, intelligitur redire. Umbrarum siquidem causam corpus lucemque esse vera ratio edocet, in quibus naturaliter silent, dum in nullo loco apparere valeant propter undique circa corpora circumfusam luminis claritatem. Errant enim, qui putant, umbram perire, dum sensibus non apparet. Non
Abbreviated transcription (Latin):
amoris accipe. Amor est conexio. et uincu¬
lum quo omniũ rerũ uniu̾sitas in effabili a¬
micicia in solibiliq unitate copulat᷑. Uel
amor est naturalis motus omniũ rerũ que
in motu sunt. finis quietaq statio ultra quã
nullꝰ creature ꝓgͥditur motus. Dionisio au¬
uirtus se ipsam mouens ad unitiuã qͣnđa
temꝑantiã. ex optimo existentiũ usq ad nouis¬
simũ.⁊ ab illo iterũ consequent᷑ ꝑ omia usq
ad optimũ ex se ipsa et ꝑ se ipsam et ad se ipsã
se ipsã reuoluens. et in se ipsa eodẽ mͦ semꝑ reuoluta
Alerito gͦ d̾s amor dicit᷑ qͥa omis amoris causa
ẽ. et ꝑ omnia diffunditur. et in unũ colligit
omnia. et ad se ipsum in effabili regressu reuol¬
uitur. totiusq create amatorios motꝰ in se ipsa
ad se inqͥrenđu . et inueniendu. et quantum
possibile ẽ intelligendu. qͥa omĩa implet. ut
sint. et quasi amoris pacifica copula uniui̾sa
atur. qui solus inpassibilis est. s quia eũ om¬

Expanded text:
m accipe: Amor est connexio ac vinculum, quo omnium rerum universitas ineffabili amicitia insolubilique unitate copulatur. Potest et sic definiri: Amor est naturalis motus omnium rerum, quae in motu sunt, finis quietaque statio, ultra quam nullus creaturae progreditur motus. His irtus, seipsam movens ad unitivam quandam temperantiam ex optimo usque existentium novissimum, et ab illo iterum consequenter per omnia usque ad optimum; ex se ipsa, et per se ipsam, et ad seipsam seipsam reducens, et in seipsam semper eodem modo revoluta. Merito ergo amor Deus dicitur, quia omnis amoris causa est, et per omnia diffunditur, et in unum colligit omnia, et ad seipsum ineffabili regressu revolvitur, totiusque creaturae amatorios motus in seipso ad eum inquirendum et inveniendum et, quantum possibile est, intelligendum, quia omnia implet, ut sint, et universalis veluti amoris pacifica copulatione atur, qui solus impassibilis est, sed quia eum om
Abbreviated transcription (Latin):
rosi aliuid esset corpꝰ preter accidentiũ usie
concurso. subtractis eisde in se ipso. ꝑ se ipsũ
subsisteret. Si quide omne subiectũ ꝑ se sub¬
sistens accidentium ñ indiget ut sit. sicut ip
sausia. corpus autẽ subtͣctis accidentib nullo
modo ꝑ se subsistere pot̾. qm̃ nulla sui substan¬
tia fuleitur. Nam si quantitatẽ a corꝑe sub¬
traxeris. corpus non erit. spaciis enĩ mem¬
brorũ numeroq continetur: Similit si qͣ¬
itatẽ ab eo dempseris. deforme remanebi

Expanded text:
 aliud esset corpus praeter accidentium οὐσίας concursum, subtractis eisdem in seipso per seipsum subsisteret. Siquidem omne subjectum per se subsistens accidentium non indiget, ut sit, sicut ipstit. Corpus autem subtractis accidentibus nullo modo per se subsistere potest, quoniam nulla substantia fulcitur. Nam si quantitatem a corpore subtraxeris, corpus non erit; spatiis enim membrorum numeroque continetur. Similiter si qualitatem ab eo dempseris, deforme remanebit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ malicia ĩ fantasia boni colorata. corꝑeis
nuͣ imaginat᷑
ũsitas totius mali. Illud gͥ ẽ om̃e bonum
uere subsistens. hoc aut̃ om̃e malu ꝑ fan¬
tasiã boni. om̃s malos seducens .D. Cur
utrͣuq lignũ. hoc ẽ om̃e lignũ. qđ &̃ lignũ uite¬

Expanded text:
 malitia in phantasia boni colorata, corporisnum imaginaturversitas totius mali. Illud igitur est omne bonum vere subsistens, hoc autem omne malum, per phantasiam boni omnes malos seducens. Cur autem utrumque lignum, hoc est omne lignum, q
Abbreviated transcription (Latin):
tudo dextrorsũ. & sinistrorsum. altitudo an¬
te. & retro ꝓtendit᷑. Ds̃ autẽ omni spacio ca¬
ret. Caret gͥ qͣntitate. Itẽ qnͣtitas est in nume¬
ro partiũ. aut nat᷑alit᷑ ꝯiunctarũ. ut est li-¬
nea. aut tẽpꝰ. aut nat᷑alĩt disiunctarũ. ut st̃
numeri seu corꝑales. seu intelligibiles. Diui¬
na substantia nec continuiꝰ partibꝰ cõponit᷑
nec diuidius distinguit᷑. Non ẽ gͥ qͣntitas. est¬

Expanded text:
tudo dextrorsum et sinistrorsum; altitudo ante et retro protenditur. Deus autem omni spatio caret. Caret igitur quantitate. Item quantitas est in numero partium, aut naturaliter conjunctarum, ut est linea aut tempus, aut naturaliter disjunctarum, ut sunt numeri, seu corporales, seu intelligibiles. Divina substantia nec continuis partibus componitur, nec dividuis distinguitur. Non est igitur qu
Abbreviated transcription (Latin):
dem ratio ẽ de absentia. Ab sentia namq
ẽ rei cuiꝰda p̃sentis. uł p̃sens fieri ualen¬
tis a sensibꝰ ablatio. Si ergo mundꝰ de ab¬
sentia factꝰ ẽi p̃ cessit aliqua natura. cuius
et ipsa nat᷑a aut d̾s. aut creatura erat: Si¬

Expanded text:
erfecta absentia. Absentia namque est rei cujusdam praesentis, vel praesens fieri valentis, a sensibus ablatio. Si ergo mundus de absentia factus est, praecessit aliqua natura, cujus Et ipsa natura aut Deus, aut creatura erat.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ex causa ĩ effectꝰ suos ꝓcedit. ꝗ a sui na¬
tura alienũ sit. sic̾ in calore̾ ⁊ ĩ luce̾i nil
aliud nͥuis ignea erũpit. Si autẽ qͥs dixe¬
rit. unũ ȩquale sibi unũ gignit nã &
d̾s pat̾ du sit unũ. equale sͥ unũ dm si¬
liũ gignit. cognoscat se nimiũ errare
Sũma siqͥde. scaq tͥnitas ñ ẽ unũ ⁊ unũ ⁊ unu
s simplex. et ĩdiuiduũ unu̾ intͥbꝰ isꝗꝑ abilibꝰ sub¬

Expanded text:
causa in effectus suos procedit, quod a sui natura alienum sit, siquidem in calorem, et in lucem nil aliud nisi ipsa vis ignea erumpit. Si autem quis dixerit, unum aequale sibi unum gignit; nam et Deus Pater, dum sit unum, aequale sibi unum, Deum Filium, gignit: cognoscat se nimium errare. Summa siquidem sanctaque Trinitas non est unum et unum et unum, sed simplex et individuum unum in
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. de qua d̾s mundu fecisse ab eisputa¬
bat᷑ ac si om̃e qđ ẽ aut d̾s aut creat᷑a ẽ.⁊ ne
mo sanũ sapiens estimarit mundu dene¬
gatione di ⁊ creaturȩ factu. relinquit᷑ so¬
la illa negatio ad causã mundi faciendi

Expanded text:
qua Deus mundum fecisse ab iis putabatur. At si omne, quod est, aut Deus, aut creatura est, et nemo sanum sapiens aestimarit mundum de negatione Dei et creaturae factum, relinquitur sola illa negatio ad causam mundi faciendi,
Abbreviated transcription (Latin):
la bona. errantia bona. praua iusta pu¬
tant᷑ eẽ. quorũ turpitudine et malicia
et errore sublatis. omnia pie intelligẽ¬
tibus pura. ꝑfecta.impolluta. ualde bo¬
na.omni errore carentia remanent: nec
Omne datũ optimũ. et omne donũ per¬
fectũ desursum ẽ. descendensa patre lu¬
uͦ uirtutes quibꝰ ornat᷑ un iu̾sa natura
ex fonte omii bonoꝵ đo. qui ĩ omĩa quȩ
st᷑ et quȩ ñ st̃ ꝓfluens in omnibꝰ fit sine qͦ
hec dicimꝰ illoꝵ sensũ refutantes qui de nic¬
hilo quo totiꝰ habitudinis pͥuatio significat᷑
đm omĩa fecisse arbitrant᷑. ñ autẽ de nichi¬
lo. qͦ suꝑ essentialitas et suꝑ naturalitas di¬
uinȩ bonitatis. a theologis innuit᷑. Scimꝰ¬

Expanded text:
la bona, errantia recta, prava justa putantur esse. Quorum turpitudine, et malitia, et errore sublatis, omnia pie intelligentibus pura, perfecta, impolluta, valde bona, omni errore carentia remanent. Et Omne datum optimum, et omne donum perfectum de sursum est, descendens a Patre lu virtutes, quibus ornatur universa natura,ex fonte omnium bonorum, Deo, qui in omnia, quae sunt et quae non sunt, profluens, in omnibus fit, sine quo haec dicimus illorum sensum refutantes, qui de nihilo, quo totius habitudinis privatio significatur, Deum omnia fecisse arbitrantur, non autem de nihilo, quo superessentialitas et supernaturalitas divinae bonitatis a Theologis innuitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa. ipsa tnitas in effabili condescensione
in ea quȩ sunt ut sint. immo ut ipsa in om¬
nibus. a summo usq deorsum sit eterna
gens alterius materie. que ipsa non sit. in
qua se ipsam facit. Ase ipso igitur d̾s ac
cepit theophaniarum suarum. iđ diuina¬
rum apparitionum occasiones. qmͣ ex ip¬
so. et per ipsum et in ipso & ad ipsum stͣ
omnia. ac ꝑ hoc et ipsa materies. de qua
legitur mundu fecisse ab ipso et in ipso
est. et ipse in tantũ est. quantu intelli¬
gitur ea eẽ. Nec hoc mirũ. cũ aĩe moysi¬

Expanded text:
initas, ineffabili condescensione in ea, quae sunt, ut sint, imo ut ipsa in omnibus a summo usque deorsum sit, semperget alterius materiae, quae ipsa non sit, in qua seipsam facit; cipit theophaniarum suarum, hoc est, divinarum apparitionum occasiones, quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso, et ad ipsum sunt omnia. Ac per hoc et ipsa materies, de qua legitur mundum fecisse, ab ipso, et in ipso est, et ipse in ea est, quantum intelligitur ea esse. Nec hoc mirum, cum ho
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsum fecit. Et si ita est. quis de eterni¬
tate omnium quȩ facta sunt in deo du-¬
bitarit. quando non solum facta. et eter¬
na. uerum etiam deus esse intelligunt᷑¬
M. Gradatim in gredere. ne in aliquo

Expanded text:
t, quae fecit. Et si ita est, quis de aeternitate omnium, quae facta sunt, in Deo dubitarit, quando non solum facta et aeterna, verum etiam Deus esse intelligunt. Gradatim ergo ingredere, ne in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsi ĩ aliqͥloco. ł spacio qͦdda edifi ciũ feeͬ ds
fierent omĩa. N on sic docet ratio. Nam ⁊¬
soliste uisibilis. dum ꝑ se ipsũ simplex
ignis sit. nulłaq cõpositione̾ ab his quȩ sͥ
ꝯsubstanti alia ñ ft̃ recipiat. oiũ tamen
sensibilium naturam in se ꝯtinet. ⁊ cõpre¬
hendit. ñ ut aliud preter se ipsũ in se con¬
tineat. s ipse sub alit̾ ẽ om̃e qd in se con

Expanded text:
quasi in aliquo loco, seu spatio, quoddam aedificium fecit Deus fierent omnia? Non sic docet ratio, sed sol iste visibilis, dum per seipsum simplex ignis sit, nullamque compositionem ab his, quae sibi consubstantialia non sunt, recipiat, omnium tamen sensibilium naturam in se continet et comprehendit, non ut aliud praeter se ipsum in se contineat, sed ipse
Abbreviated transcription (Latin):
in qntum in deo ȩternaliter subsistit. infe¬
rior u in quantũ in se ipsa creata est. et
creatio illius non in deo. s ueluti extra dm
in se ipsa estimabitur. contra illud. omĩa
in sapientia fecisti. aut non eadem natu¬
ra est. quȩ ȩternaliter in cognitione dei
erat. et quȩ ueluti postmodum in se ipsa
condita est. ac per hoc non ea que facta
sunti anteqͣm fierent uidit. s ea sola que
eterna sunti in se ipso uidit. Sancta autẽ

Expanded text:
quantum in Deo aeternaliter subsistit; inferiorem vero, quantum in se ipsa creata est; et creatio illius non in Deo, sed veluti extra Deum in seipsa aestimabitur, et erit contrain sapientia fecisti: aut non eandem naturam esse, quae aeternaliter in cognitione Dei erat, et quae veluti postmodum in seipsa condita est. Ac per hoc non ea, quae facta sunt, antequam fierent, vidit, sed ea solummodo, quae aeterna sunt, in se
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. erit factor. et factura. Si autem cre
aturam uidit faciendam. priusquam
enim deus uidet falsa. dum sit in com¬
mutabilis ueritas. et omne quod in ea
est. uerum et in commutabile est. Et
si deusin se ipso uidit creaturam. pri¬
usquam fieret. semper uidit. quoduidit.¬

Expanded text:
fecit, et erit factor et factura. Si autem dixero, fecit, et erit factor et factura. Si autem dixero, creaturam vidit faciendam, priusquam enim Deus vidmutabilis veritas, et omne, quod in ea est, verum et incommutabile est. Et si Deus in seipso vidit creaturam, priusquam fieret, semper vidit, quod vidit.