comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orsumunda recurrat. Iterũq relieus quos adierat sinibus
priores sestina feperat. Id eo que sead tempus maior malina his
lit oribi abiens amplius abducat uta libi adueniens amplius ex¬
undare sufsiciat: quod exlunaecur su potest facillim edep hen¬
di uerbi gratia homare posita cisca brumalem solis ostum ł
solstitialemẽius occasũ luna cuiuscũq a&atis siue suꝑtͥra seo¬

Expanded text:
orsum unda recurrat, iterumque relictis quos adierat finibus, orsum unda recurrat, iterumque relictis quos adierat finibus, priores festina repetat, ideoque se ad tempus major malina his littoribus abiens amplius abducat, ut alibi adveniens amplius exundare sufficiat, quod ex lunae cursu potest facillime deprehendi. Verbi gratia, hoc mare, posita circa brumalem solis auctum, vel solstitialem ejus occasum, luna, cujuscunque aetatis, sive super te
Abbreviated transcription (Latin):
subsequentes sit maior & uiolentior aestu matuti no similite
matutino si suerit malinaostu suba estu. matutinus ia maiori
ꝑ dies content aequore terras. porroues ꝑtinus sinib:
quos matutinus aestus coeperat ctentus ulterius cursũ
extendere neglegit quamuis quibidam inmensib ut qides¬
tus in disimili pomnia cremento ꝓficit: quanto autem
plus aestus maiorlitora tenusq: texerat acfluuios ac
frea c̃pleuerit. tantolatius fecedens eademlitora ma¬
ris ex haurire atq: enudare consueuit : Vndeuideat
qui potest anuerũ sit quod philippoteste fuerunt qui¬
damatq confirmant. illam in mensa maris oceanies¬
fusionem ꝑ omniu fegionũ acpatriarũ fluuios itur&
uno punctotemporis fieri. scimus enimnos quidi¬
uersũ brit tanicimaris litus incolimus quod ubi hoc
aequor estuar ecaeperit ipscchoru aliud incipiat ab aestude¬
feruere. & hi ncuidur quib:dam q fecedens aliunze ali¬

Expanded text:
subsequentes fit major et violentior aestu matutino. Similiter subsequentes fit major et violentior aestu matutino. Similiter matutino si fuerit malina orta sub aestu, matutinus jam majori per dies contegit aequore terras. Porro vespertinus finibus quos matutinus aestus coeperat contentus, ulterius cursum extendere negligit, quamvis quibusdam in mensibus uterque aestus in dissimili per omnia cremento proficit. Quanto autem plus aestus major littora terrasque contexerit, et fluvios ac freta compleverit, tanto latius recedens eadem littora maris exhaurire atque enudare consuevit. Unde videat qui potest an verum sit quod, Philippo teste, ferunt quidam atque confirmant, illam immensam maris Oceani effusionem per omnium regionum ac patriarum fluvios ituram, uno puncto temporis fieri. Scimus enim nos, qui diversum Britannici maris littus incolimus, quod ubi hoc aequor aestuare coeperit, ipsa hora aliud incipiat ab aestu defervere; et hinc videtur quibusdam quia recedens aliunde ali
Abbreviated transcription (Latin):
tu defectuq ꝑenni. ituut nͥ tardior solũ quã pridie : Uerum
eciã maior minor uecotidie fedeat aestus. & crescentes qui¬
demmalinas. decrescentes aute placuit appellu seledones:
quialtesnante ꝑseptenos oetonos uedies suc cesu: men¬
seu seminter sequẽq quad rifosimisuae mutationis uarieca¬
eu tedis ꝑtiunt: sepequidemaequautꝰq soste septenis diebus
adimedio cursũ esu̾mantes. sepeluentis inpellentib aut
tepellentib uelalia q lib& accidente siue naturaliui cogen¬
te tardius citiur᷑ uenientes airt minus amplius uesolitofer¬
uentes : itaut ali quoties ordine turba tomalina plures
sibia cstus hoc mense paucioses uindic& inalio : Vnde ut q
motus nuncues ꝑtinonasci. nunc matutino c̃ sueuit in aestu
&siquidem aestuues ꝑtino ł nouilunio ł plenilunio instante
malinã nascictigerit i demestus cotidie ꝑui malinaedies

Expanded text:
tu defectuque perenni, ita ut non tardior solum quam pridie, verum tu defectuque perenni, ita ut non tardior solum quam pridie, verum etiam major minorve quotidie redeat aestus. Et crescentes quidem malinas, decrescentes autem placuit appellare ledones, qui, alternante per septenos octonosve dies successu, mensem inter se quemque quadriformi suae mutationis varietate dispertiunt. Saepe quidem aequa uterque sorte septenis diebus ac dimidio cursum consummantes, saepe, vel ventis impellentibus, aut repellentibus, vel alia qualibet accedente sive naturali vi cogente, tardius citiusve venientes, aut minus ampliusve solito ferventes, ita ut aliquoties ordine turbato malina plures sibi aestus hoc mense, pauciores vindicet in alio; unde uterque motus nunc vespertino nasci, nunc matutino consuevit in aestu. Et siquidem aestu vespertino vel novilunio, vel plenilunio, instante malinam nasci contigerit, idem aestus quotidie per VII malinae dies
Abbreviated transcription (Latin):
quaies septies maria altatumescunt. Abicibus ihoe¬
ruptisrur surq: inse ipsaresidunt : quia luna in dimȩdio
mensis spatio ho nxv noctib acdieb quater decies ter¬
sirm circũ labitur : in suꝑedimȩ diũ teme semel. uinde fii ut
orien templena uespereteneat quae pridem nouauesper
occidentem tenuerat. Mase ꝑid temporis uicies nouies ad¬
suit simul & femeat: ex sicutluna ꝑdies xv. ut sicud diximus
naturali cursus sui tarditate deoccidente inorientẽ uẽꝑti¬
na refunditur : & quae matuina hodicorientẽ tenebat . posi
dies.xv. matitina in occidentem uidebitur : It aecia aestus
oceani nunc ues ꝑtinus postdiesxv sit matutinus : a tetru
matutinus cotidia nod& ractus inpedimento ues ꝑtinus ad surgi
uicibus minus hoc ÷ trecenties quadraies & bisterseam¬
bit orbem. aestãs oceanitẽ poreedem de lxxxiii uicib &ip¬
seteiirs allu. it & resilit. Initatur aute lunae cursu mare
nͥ solũ cõmuniaccessu & recessu : sed eciã quoda suistictus ꝓfec¬

Expanded text:
quagies septies. Maria alta tumescant, Obicibus ruptis, rursusque in seipsa residunt. Quia luna in dimidio mensis spacio, hoc est, in XV noctibus ac diebus quater decies terram circumlabitur, insuper et dimidium terrae semel. Unde fit ut Orientem plena vespere teneat, quae pridem nova vespere Occidentem tenuerat. Mare per id temporis vicies novies adfluit simul et remeat; et sicut luna per dies XV, ut diximus, naturali cursus sui tarditate de occidente in orientem vespertina refunditur, et quae matutina hodie Orientem tenebat, post dies XV matutina in Occidente videbitur, ita etiam aestus Oceani nunc vespertinus post dies XV fit matutinus, ac contra matutinus, quotidiano detractus impedimento, vespertinus adsurgit.vicibus minus, hoc est, trecenties quadragies et bis, terrae ambit orbem, aestus Oceani tempore eodem DCLXXXIIII vicibus et ipse terras adluit ac resilit. Imitatur autem lunae cursum mare non solum communi accessu et recessu, sed etiam quodam sui status profec
Abbreviated transcription (Latin):
uic ueriteor & uta testaturdiis. bectimundo corde qum
Ergo noster libellus deuolubili acflucti uago temporum
lcepsu descriptus . opostunum dea &ernce stocbilitate. acstabili
aderniticte hecbecet finem. Quem rogo siquilectione dignũ
erati fuerint mesuis in precib dño commendent. pieeqͥ cepud
dm̃ & ꝓximos quantum uelent cogaent industria ut post tem¬
porccles caelestium actionum sudores. a &erncem cuncti cx¬
lestium premiorum. merecmur accipere peel meem ¬

Expanded text:
statur Dominus: Beati mundo corde, Ergo noster libellus de volubili ac fluctivago temporum lapsu descriptus, opportunum de aeterna stabilitate ac stabili aeternitate habeat finem. Quem, rogo, si qui lectione dignum rati fuerint, me suis in precibus Domino commendent, piaque apud Deum et proximos, quantum valent, agant industria, ut, post temporales coelestium actionum sudores, aeternam cuncti celestium praemiorum mereamur accipere palmam
Abbreviated transcription (Latin):
sicut lux .vii. diquꝰ quod aute ionunnis in upoca dipsicũ dixirra¬
& uidiccelũ nouuꝰ & terru noua. primũ enimcȩlũ & prima terra
abiqr adiunxit atq: ait & mareiã non ÷ utrũ maximo illo ardo¬
re siccetꝰ mare An& ipsũ uestatꝰ in melius ñ facile pate : Cxlum̃
quippenouũ & tru noua non aute & mayenouũ uspia legim fituri
Num &typice potest intellegi qđ dictũ ÷ & mare iam non at
Quia iamtunc nonerit hoc seculu uit mortalium turbulordum
ꝗđ sepissime inscripturis maris nomine finuratꝰ. ubi autẽipi
ex trem e uniuersalis iudicii sit disrime: hacbendũ. Int̾mul¬
tor repe querit᷑ constat. Namq ꝗcũ discendente cediudiciũ d ñs in
ictu oculi suerit omniũ resurrectio celebrata mortuorũ sci con¬
festim rapiantꝰ obiam ill inera Hoc & it intellegit a postulur
geli & intubcdi discendit decalo & inostui qui inx p̃osuns resur

Expanded text:
Quod autem Joannes in Apocalypsi cum dixisset: Vidi coelum novum, et terram novam, primum enim coelum et prima terra abierunt, adjunxit atque ait: Et mare jam non est, utrum maximo illo ardore siccetur mare, an et ipsum vertatur in melius non facile patet. Coelum quippe novum, et terram novam, non autem et mare novum uspiam legimus futurum. Nam et typice potest intelligi quod dictum est, et mare jam non est, quia jam tunc non erit hoc saeculum vita mortalium, turbulentum, quod saepissime in Scripturis maris nomine figuratur. Ubi autem ipsum extremi et universalis judicii sit discrimen habendum, inter multos saepe quaeritur. Constat namque, quia cum, descendente ad judicium Domino, in ictu oculi fuerit omnium resurrectio celebrata mortuorum, sancti confestim rapiantur obviam illi in aera. Hoc enim Apostolus intelligitur geli, et in tuba Dei descendet de coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
ut non haber& ccliquos .VI. p̃cedentes quib: ess& octauoo. Et
ideo singularit̃ prima ÷ . sed ita singularit̃ non solũ maognae
sed & octaua : dies futurae resurrectionis qr sic post septimam
scebbati ꝓximi uenturus ÷ oc tauce ut non ccliquos hecbeat die
sequenter quib: pors& fieri prima sed ipsco unamaneat celefti
luce ꝑennis. Vnde bene ꝓph&a uisionẽ huius diei sitiens. una
eam̃ uocat dicens qr melior ÷ diesuna inatriistuis suꝑmiliua:
Cumergo octaua in scripturis legim. sciami mistice & dieiu

Expanded text:
ut non haberet aliquos VII praecedentes quibus esset octava, et ut non haberet aliquos VII praecedentes quibus esset octava, et ideo singulariter prima est, ita singulariter non solum magna, sed et octava est dies futurae resurrectionis, quia sic post septimam Sabbati proximi ventura est octava, ut non aliquos habeat dies sequentes, quibus possit fieri prima, sed ipsa una maneat coelesti luce perennis Unde bene propheta visionem hujus diei sitiens, unam eam vocat dicens: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Cum ergo octavam in Scripturis legimus, sciamus mystice et diem
Abbreviated transcription (Latin):
surcepti corporis ad taminandũ. sed sicut esuias ait. Merit
sepulchrũ eius gloriosum. Citeresurr&tionis erat uistute
sublimandũ quianostrarũ quoq: requi& post exutu corporie
animarũ. Non adiquib: angorũ ÷ obscuranda tenebris. sed
solis uere & ꝑ p&uae lucis suscipiendae munerib: & accumulan
sextus & und&cim psulmi scribuntꝰ cuius ad uerba dierum
ita recordentꝰ. porro matnutnias & heliphalo & alui leui¬
tarũ incitharis canebant. epiniceon id ÷ uictorido in ꝑpauu¬
uenturae ogdo cedis eetq iudicis laudes canebaent. epinicion
quippe triumphum pcelmoemq significati uel deresur rectionis
xpi misterio ꝓph&abcent. qua merito singulceris & macgnae uoca¬
tur octaua quã omnes laebentes saeculi diesoctauco : ⁊tecest
post septimum scebbecti octaucc ut ipscc sit &iã primac septimanȩ
sequentis. quo modo autẽ primatotius scđidies iteefuit prima

Expanded text:
suscepti corporis attaminandum, sed, sicut Isaias ait: Et erit suscepti corporis attaminandum, sed, sicut Isaias ait: Et erit sepulcrum ejus gloriosum, cito resurrectionis erat virtute sublimandum, quia nostrarum quoque requies post exuta corpora animarum non aliquibus angorum est obscuranda tenebris, sed solis verae et perpetuae lucis suscipienda et accumulandsextus et undecimus Psalmi scribuntur, cujus et verba dierum ita recordantur. Porro Matathias, et Heliphalu, et alii Levitarum, in citharis venturae Ogdoadis, atque judicii laudes canebant. Epinicion quippe triumphum, palmamque significat. Vel de resurrectionis Christi mysterio prophetabant, quae merito singularis et magna vocatur octava, quia omnis labentis saeculi dies octava ita est post septimum Sabbati octava, ut ipsa sit etiam prima septimanae sequentis. Quomodo autem prima totius saeculi dies ita fuit prima,
Abbreviated transcription (Latin):
pis sione pedenere ab inferir sui sesur ptetiore & isedisio pe
uaspõ & dilactione regnicaelestis ascendere dignatus : : exinior
bertorumasterũ uistis atrocioru ab infidelib ꝑ secut onum
bella tolerauit sed haec tanco fortur uicere. quanio certuis
uouge ꝓillo sepati. quisecũ pusso prius latsmi. sed tunc confer¬
sri ꝓmisit. hodie mecũeris in pastediso: quaebeatis sima pusbedis
seques qr non aliũ fine quã glorificae resurpectionis nub&
metiu: hoc significare uolens etungelistu matheus cũ dni secta
sra passũ & sabbato sepultũ eẽ scripsirse dicturus deresir¬
retione : sic incipit: Uespere autẽ sabbati qua lucescit in pri¬
Ssł sabbati. uenit maria magdalenae & altera maria uidqe
sepulohru. Vesperã quippe sabbati quo dñs insepulchro qui¬
eut non in nocte tenebrescere sedlucesceredicit in una
subobati: qua uidelic& idemeiur sepulchrũ : noncorruptione

Expanded text:
passione redimere ab inferis, sua resurrectione et ascensione passione redimere ab inferis, sua resurrectione et ascensione ad spem et dilectionem regni coelestis accendere dignatus est, eximior beatorum martyrum virtus atrociora ab infidelibus persecutionum bella toleravit. Sed haec tanto fortius vicere, quanto certius novere pro illo se pati, qui secum passo prius latroni, sed tunc confessori, promisit: Hodie mecum eris in paradiso. Quae beatissima paradisi requies, quia non alium finem quam glorificae resurrectionis habet initium, hoc significare volens evangelista Matthaeus, cum Dominum sexta feria passum, et sabbato sepultum esse scripsisset, dicturus de resurretione, sic incipit: Vespere autem Sabbati, quae lucescit in prima Sabbati, venit Maria Magdalene et altera Maria videre sepulcrum. Vesperam quippe sabbati, quo Dominus in sepulcro quievit, non in noctem tenebrescere, sed lucescere dicit in una Sabbati, quia videlicet idem ejus sepulcrum non corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
erũnarũ tenebris p̃surarũq consumant᷑ : Requies ues anima¬
rũ quã ꝓbonis operib: in futuro seło ꝑcipiuns. nullaum quã curae
alicuiur anxi&ate tirbatudefici& se dubitempus iudicii & re¬
surpectionis aduenerit gloriosiore ꝑ p&uaebeatitudinis ꝑfet¬
tione conplebit. Comparat᷑ his a&atib: sac soctis simũ dominioȩ
parsionis sepulturae & re surpectionis tempus: Legim enim
scribente euangelistu iohanne qr ihs ante sexdi& puschiae uenit
b&haniã ubi deuota mulieris officio iudus offensus ꝓdidit aũ
sacerdotũ principib: : Incitestinũ autẽ ipseueniens inusino hie¬
rusolema ci turbudõ laud& canentiũ ꝑconanuos .v. dies in si
diosis eoriꝰ quae stionib: app&itus sex tade mudie crucifixis ÷
septima requieuit in sepu lehso: ostaua autẽ id ÷ una sabbati
resurrexꝰ a mortus quia p̃teritis quinq mundi huius aeatibus¬
sc̃i. reliqi numqua reꝓborũ insidias & odiu paticessar. At
in sextuquã dñs suu incarnatione confirmare in fide sua

Expanded text:
arumque consumantur. Requies vero animarum, quam pro bonis operibus in futuro saeculo percipiunt, nulla unquam curae alicujus anxietate turbata deficiet, sed ubi tempus judicii et resurrectionis advenerit, gloriosiore perpetuae beatitudinis perfectione complebitur. Comparatur iis aetatibus sacratissimum dominicae passionis, sepulturae et resurrectionis tempus. Legimus enim, scribente Evangelista Johanne, quia Christus ante sex dies paschae venit Bethaniam, ubi devotae mulieris officio Judas offensus, prodidit eum sacerdotum principibus. In crastinum autem ipse veniens in asino Hierosdiosis eorum quaestionibus appetitus, sexta demum die crucifixus est, septima requievit in sepulcro, octava autem, id est, una Sabbati, resurrexit a mortuis. Quia, praeteritis quinque mundi hujus aetatibus, sancti nunquam reproborum insidias et odia pati cessarunt. At in sexta, quam Dominus sua incarnatione confirmare in fide, sua
Abbreviated transcription (Latin):
dicen montib tegitenos
Et collib cadite suꝑ nos¬
isrł. Ibi deisteerun ut
non conprehendat illos
iiquitatis uenite menda¬

Expanded text:
dicent montibus operite nos et collibus cadite super nosIsrahel ibi steterunt non conprehendet eos iniquitatis iuxta d
Abbreviated transcription (Latin):
grenequunit : Uerũ in hos omnib utilius ÷ cuiq castũ re distrieti iudi¬
cis p̾berecons pectib quã deiudiciullius modoloco uediscate ye
subdidit dicens & sic semꝑcum dño erimȩ Non sic accipiendũ ÷
ta quã inaepenos dixerit semꝑcũ dno ce mansuros. quia necipseuti
q ibimanebit quȩ ueniens transiturus ÷ : uenienti quippeibitꝰ obuiã
ñmanenti : seditacum dño erimt id ÷ sic erimt habentes corpora sempi¬
terua ubicũq cumillo fucrumnt. Lxxi. de .uni. et uiii. Elatc¬

Expanded text:
gere nequivit. Verum in his omnibus utilius est cuique castum se districti judigere nequivit. Verum in his omnibus utilius est cuique castum se districti judicis praebere conspectibus, quam de judicii illius modo locove discuteresubdit dicens: Et sic semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tanquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros, quia nec ipse ibi utique manebit, quia veniens transiturus est. Venienti quippe ibitur obviam, non manenti, sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna ubicunque cum illo fuerimus. CAPUT LXXI. De septima e
Abbreviated transcription (Latin):
anc eleuari & psidente cdiudicandũ dño sci in sublimi cod&¬
tris cius. ipsi autẽ in inferiorib ad sistanc asinistris tunc poti¬
us apparebit. siuero tunc ignis ille maximt & altissimt uniuer¬
sam t̾ram suꝑ ficiem operiit : & resus citati a mostuis iniusti ne¬
queunt in sublime raptari constat eos ut pote interra positos
igni circũdator iudicis &xpectare sentenuiã sed anillo urantꝰ qͥ ñ
pillũ castigandi sed a &erno potius sunt ignedamnandiquis pͥdi¬
care audeat . Namq aliquos electoruͦ eopurgari a leuioribi qͥb:¬
dam admisis & bectus agustin⁊ in libro deciuitate dĩ uice simo ex ꝓ¬
phaarũ dictis intellegit & ss papa gregorius in omeluir euan¬
gelii ex ponens illud psalimgraphi ignis inconspectueius ar¬
debit & in circuitueius tempesttes ualida districtionẽ quippe
inquit tante iustita tempestas ignisq comitantꝰ qr tem pestus &¬
si triũ puerorũ mostidia adhuccorporio circũ positus caminiignis tar¬

Expanded text:
sidente ad judicandum Domino, sancti in sublimi a dextris ejus, ipsi autem in inferioribus adsistant a sinistris, tunc potius apparebit. Si vero tunc ignis ille maximus et altissimus universae terrae superficiem operit, et resuscitati a mortuis injusti nequeunt in sublime raptari, constat eos ut pote in terra positos igni circumdatos judicis exspectare sententiam; sed an illo urantur qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne damnandi, quis praejudicare audeat? Namque aliquos electorum eo purgari a levioribus quibusdam admissis, et beatus Augustinus, in libro de Civitate Dei vigesimo, ex prophetarum dictis intelligit, et sanctus papa Gregorius, in Homeliis Evangelii, exponens illud Psalmographi: Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuiti ejus tempestas valida: « districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas exsi trium puerorum mortalia adhuc corpora circumpositus camini ignis tan
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibiliũ corporũ mune redonaitas ad ꝑceptionẽ ꝓregnicae lestis con-¬
templationẽ qi diuiae suae maiestatis inducat non auferens gloriam
quã &xutae corporib a siae quoq: egressionis temꝑorebeata in re¬
quiae ꝑceperant. sed maiore illus glorae &ia corporũ redditorũ
accumulans incuius continuate & ñ interruptae beatitudinis typu
moc ses cumsex illor dies pͥmor quib: factus ÷ mundus auce& mane
inchoatos aduesperũ t̃minatos dixisr& : inseptimo quor e quieuit
drs ab operib suir soliur mane. non aute ciuespere. focit mẽlio¬
nẽ. sed eunstu que deeo cõmemorunda putauit aiernȩ requies
abenedistionis iuce conclusit : quus icut & supru meminim cunc

Expanded text:
um corporum munere donatas, ad perceptionem regni coelestis contemplationemque divinae suae majestatis inducat: non auferens gloriam quam, exutae corporibus, a suae quoque egressionis tempore beata in requie perceperant, sed majore illas gloria etiam corporum redditorum accumulans; in cujus continuatae et non interruptae beatitudinis typum Moses cum sex illos dies primos, quibus factus est mundus, a luce et mane inchoatos, ad vesperum terminatos dixisset, in septimo, quo requievit Deus ab operibus suis, solius mane, non autem et vespere fecit mentionem. Sed cuncta quae de eo commemoranda putavit, aeternae requiei et benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
ceni cum in menso & ercitu cons¬
tantinopolim uenientes triennio enu¬
tatem obsident donec ciuibus. mul¬
ti instantia addm̃. Instantibur plurimi
eorum fame frigore pestilentia peri¬
rent ac sic pertas obsidionis abroede¬
rent. qui in de regressi uulgarorum
gentem quae dus& est super danubi¬
ab hac quoque uict refugiunt. Ac naues
re p&cunt suas quibus cum altum pae¬
rent in gruente subita tempestate plu¬
rimi &iam mersis siue confractis ꝑli
tora nauibus sunt necat: liudbrandus
audiens quod sarraceni depopalata
dinia &iam loca foeda rent
illec ubi ossa sci agustini
e piscopi propter uasta¬
tionem barbaro¬
rum olim trani¬
ta & honorifice
fuerant condi¬
dato magno
pr&io ac¬
Ans tulit
ea inti¬
cinis ibi¬
que cum
debito
tanto
natri
honore
recon¬
didit

Expanded text:
ceni, cum immenso exercitu Constantinopolim venientes, triennio civitatem obsident, donec civibus multa instantia ad Deum clamantibus, plurimi eorum fame, frigore, pestilentia perirent, ac sic pertaesi obsidionis abscederent. Qui inde regressi Vulgarorum gentem quae est super Danubiab hac quoque victi refugiunt, ac naves repetunt suas. Quibus cum altum peterent, ingruente subita tempestate, plurimi etiam mersi, sive, confractis per littora navibus, sunt necati. Liuthbrandus, audiens quod Saraceni, depopulata Sardinia, etiam loca foedarent illa ubi ossa sancti Augustini episcopi propter vastationem Barbarorum olim translata et honorifice fuerant condidato magno pretio, acanstulit ea in Ticinis, ibique cum debito tanto Patri honore recondidit
Abbreviated transcription (Latin):
sistens uerbodi ꝑ quaeille tuno mundus periit. Caeliante qui nunc
sunc &tea eoden uerbo repositis igni pes quati in die iudici : Non
uocemane illud maximu accelo sideseo usq: ad aera turbulenu
in quo puso & quico diusnȩq lucis semꝑ pleno er suanua .vii. sidera
uagu ferricredunur sed caelu hoc aerũ id÷ terre primu
A quo aue ereli qđ in eouolen: uppellantꝰ qđ aqua quondã deluui¬

Expanded text:
autem qui nunc sunt et terra, eodem verbo repositi sunt, igni reservati in die judicii. Non eum, hoc est, inane illud maximum a coelo sidereo usque ad aera turbulentum, in quo puro et quieto, diurnaeque lucis semper pleno, errantia septem sidera vaga ferri creduntur, sed coelum hoc aereum, id est, terrae proximum, a quo aves coeli, quod in eo volent, appellantur, quod aqua quonda
Abbreviated transcription (Latin):
annor & dimediũ ꝓcus soaute illo ꝑditionirfilio siue abips, drõ
siue amicnule arohangelo ut quid ÷ docent & a&iqna ultione
damnato Non continao diesiudicii secutu sur ẽẽ crediidus ÷ Alio¬
quin. scire porron nomino illiur aeui tempur iudicii si post erer sanis
scire omnib: licet᷑ : post quantu uqd tonpur consumatȩ eiusdemn ꝑseciꝗ¬
omis ubncũ sus sit. Nemini prorsur scire concedit᷑. denq dicninel
ꝓph&a qui pegnũ antixp̃i. mille ducentir xcdieb: futuri describit

Expanded text:
 dimidium. Percusso autem illo perditionis filio, sive ab ipso Domino, sive a Michaele archangelo, ut quidam docent, et aeterna ultione damnato, non continuo dies judicii secuturus esse credendus est; alioqui scire possent homines illius aevi tempus judicii, si post tres semis scire omnibus licet. Post quantum vero tempus consummatae ejusdem persecutionis venturus sit, nemini prorsus scire conceditur. Denique Daniel propheta, qui regnum Antichristi M, CCXC diebus futurum describi
Abbreviated transcription (Latin):
& tumen eredit sperut . amat orre gur aduentu ꝓfacto de&arditade
eur &uia si fullit̃. felicite fullit̃. habebit enꝰ maiore patieigr si
nocituerit maiore la&itiã sinonerit acpͥ hoc abeis quidiligin
munifestationẽ dñ illeaudit si aulus. istic redit eitius : Nuiautẽ quidho¬
rũ situqũ ignorare se confitet̃. illud optat. hoc tolletet. In nullo coniꝰ

Expanded text:
e ejus etiam fallitur, feliciter fallitur. Habebit enim majorem patientiam si hoc ita erit, majorem laetitiam si non erit, ac per hoc ab eis qui diligunt manifestationem Domini, ille auditur suavius, isti creditur tutius. Qui autem quid horum sit, verum ignorare se confitetur, illud optat, hoc tolerat, in nullo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
gudebunt cuillo secundus &i testiur si aut factũ non fuerit m&uihi
tardũ puttre sed nullũ : Qui autẽ cpedunc qđ dicit sacundus tar
modo quiei credideuor turbabunt᷑ infide. sed inopinato gaudio ꝑ¬
fiuent᷑: Que ꝓptꝰ qui dicit dhnm citiur ee uenuiꝰ optabiliur loqͥtur
sedpariculore fuilit: Quiaute dicit chim t asiliur et uenluqũ

Expanded text:
ertius. Si autem factum non fuerit, metuendum tardum putare, sed nullum. Qui autem credunt quod dicit secundus, tarmodo qui ei crediderant turbabuntur in fide, sed inopinato gaudio perfruentur. Quapropter qui dicit dominum citius esse venturum, optabilius loquitur, sed periculose fallitur. Qui au
Abbreviated transcription (Latin):
dies qͥb: xnilunaecursus confici credidit annus extender et
atq: his .l. dieb: a seadditis adiecit alios sex r&ractos illis
vi. mensib: q: xox habebant dies id ÷ de singulis singulos : fac¬
tosq l & uidies induos nouos menses pariratione diuisit:
ac deduob: pͥorem ianuariũ nuncupauit pͥmũq: anni ce
uoluit tamquã bicipitis deimensem : respicientẽ acꝓspi

Expanded text:
II dies, quibus XII lunae cursus confici credidit, annus extenderetur, atque iis L diebus a se additis, adjecit alios VI retractos illis VI mensibus, qui XXX habebant dies, id est, de singulis singulos, factosque L et VI dies in duos novos menses pari ratione divisit, ac de duobus priorem Januarium nuncupavit, primumque anni esse voluit, tanquam bicipitis dei mensem, respicientem ac p
Abbreviated transcription (Latin):
periorsole Aliquoties indextur
signa currentẽ multo inferius acuicinius aesȩ qua
solem cumisdem moratur in pastib: circuire uiderimus
quii delic& multo in ferius n solusoli sed & ueneri ac
mercorio qua e insimae stellarũ sunt luna in confinio
aeris huius turbulenti & puridecurrita&heris: de¬
niq: multi philo sophoru solemabeẽ aluna unde xx par¬
tes quantas lunã ipsam atessr ꝓdiderunt : pithagoras
uero uir sagacis animia terra adluna cxxvi milia sta¬
natriplicatũ. sed merito q rersac mirari sollicitus
quisq pot ÷ qua seluna in solstitia licirculo decur¬
reus tanto altior aestiuo sole currere tan tobreuio¬
resuideatur facer eumbras. Vnde paucis intiman

Expanded text:
perior sole aliquoties videatur. signa currentem, multo inferius ac vicinius terrae quam solem, cum iisdem moratur in partibus, circuire viderimus, quia videlicet multo inferius non solum sole, sed et Venere ac Mercurio, quae infimae stellarum sunt, luna in confinio aeris hujus turbulenti et puri decurrit aetheris. Denique et multi philosophorum solem abesse a luna undeviginti partes, quantas lunam ipsam a terra prodiderunt. Pythagoras vero, vir sagacis animi, a terra ad lunam CXXVI millia stana triplicatum. Sed merito quaerere ac mirari sollicitus quisque potest quare luna in solstitiali circulo decurrens, tanto altior aestivo sole currere, quanto breviores videatur facere umbras. Unde paucis intiman
Abbreviated transcription (Latin):
nap&ereuid&ur : quanto ma girbor eales sese fecipit in
pastes quod hoc ꝓbat exemplo intrabis noctu in aliquã domu
pergndem ceste aecclesia longitudinela trtudinẽ altitudi

Expanded text:
na petere videtur quanto magis boreales sese recipit in na petere videtur quanto magis boreales sese recipit in partes. Quod hoc probabitur exemplo: Intrabis noctu in aliquam domum praegrandem, certe ecclesiam, longitudine, latitudine et altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dum est quodhunc lunae ꝓgrersũ ultra solem inutra¬
q: caeliplag & australiui delic& & septemtrionali sig¬
niserigignat latitudo : porso inaustrali ipsa quoq:
lunae eiusdem deiectioiuu&. si quidem signiferiden
cectis quidem ixvpastib: & quad sarnte ꝑcaeliãbitũ
longus secd cupastib latus : harũ dua stantũ medias sol
luna omines ꝑuagurec sueuit q cũ australes illinus deuenti
in locos iliquanto humilior hibernosolea ppareat. ponso¬
lũ qui a uncinior : trȩ : sed etiam quiã fere paftib aliquoties
siue eciam solaris sexcursus terminos in meridiem ⁊ tren¬
sit: & quanto amplius interiora austripen&rat tanto
deiectior nostris quiea ab aquilone speculamur par&ob¬
tutib: Accu̾̃ solistitiali graditur incirculo aliquantos aepe
elatior sole uid&ur aestiuo q cũ ꝓpinquior sit ÷ fequa sol.v.
cendit &id cico nostris obtutib: q intꝰrapositi utruq si¬
idus dein seriorib: aspectamus tan toeminentior caeliculmi¬

Expanded text:
dum est quod hunc lunae progressum ultra solem in utraque coeli plaga, et australi videlicet et septentrionali, signiferi gignat latitudo, porro in Australi ipsa quoque lunae ejusdem dejectio juvet. Siquidem signifer idem CCC quidem LXV partibus et quadrante per coeli ambitum longus, sed XII est partibus latus; harum duas tantum medias sol, luna omnes pervagari consuevit. Quae cum Australes illius devenit in locos, aliquanto humilior hyberno sole apparet, non solum quia vicinior est terrae, sed etiam quia quinque fere partibus aliquoties, sive etiam sex solaris cursus terminos in meridiem transiit; et quanto amplius interiora Austri penetrat, tanto dejectior nostris, qui eam ab Aquilone speculamur, patet obtutibus. At cum solstitiali graditur in circulo, aliquanto saepe elatior sole videtur aestivo, quia cum propinquior sit terrae quam solcendit, et idcirco nostris obtutibus, qui in terra positi utrumque sidus de inferioribus aspectamus, tanto eminentior coeli culmi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ p̾textati dis putatione unde & ista decerpsimus quis cire
uult in ueni& : tandem gaius iuliuscerar imitatus xgeptior
ccdnumerũ solis annũ sicut hodie seruatur instituit x. ui
quadrans de esra statuit ut quasto quoq anno rsacerdoter
quicurabane mensib: ac dieb: unũ in terkalarent diem.
eo scilic& meiore &locoquo&iam apud u&erer mensis in¬
terbalabst̃. id ÷ antequinq ultimos meuris februaridies¬

Expanded text:
textati disputatione, unde et ista decerpsimus, qui scire vult inveniet. Tandem Caius Julius Caesar, imitatus Aegyptios, ad numerum solis annum, sicut hodie servatur, instituit; decem quadrans deesset, statuit ut quarto quoque anno sacerdotes qui curabant mensibus ac diebus unum intercalarent diem, eo scilicet mense ac loco quo etiam apud veteres mensis intercalabatur, id est ante quinque ultimos Februari
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb: si c̃ apostolusdoc& non in ferm̃ toma litiae & neqͥtiae sedinadimis sincer tetqs
& ueritatis epulare debanus: & quianos in baptis mo depotestatesatande in por¬
tansorqs scõrũ trunsire que amus sinceritatẽ ͣ ueritatuẽ niecesse ÷ tenaxe :
Itõnq totonreceperegrinationis tmpore quod septeiariodier numero uolu¬
tꝰ cotidiano ꝓf&ccu codinelioreo transire p̃cipiiur : quass &i prs chec ai cinis

Expanded text:
, sicut Apostolus edocet, non in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis epulari debemus. Et quia nos in baptismo, ut de potestate Satanae in partem sortis sanctorum transire queamus, sinceritatem ac veritatem necesse est tenere, itemque toto nostrae peregrinationis tempore, quod septenario dierum numero volvitur, quotidiano profectu ad meliora transire praecipimur, quasi et in paschae
Abbreviated transcription (Latin):
Icem sicut torcopas chaliũ obseruantiee cerimoniar : rta &iã tempus quoagi
p̃cepte ÷ totũ mi steric seccraredol& : in pͥmis nãq aeqͥ noctũ truns gredi
in dominicipeeschaȩ celebiir tone iux talegis decr&ra curaonus utui delic&
sollan pnitcos inquamediator dĩ & hominũ destruc tecpotestate tenebrar̃
mundolucis it̃ aporuit &xiam te iporis ordine foras qͥdintis babec ostorꝰ &
& quae nobis a&er nece beatitudinis lumo pmittit tunc in aoxime celebrecur
cũ solis iumen aniuo ꝓficiens in crem̃to pͥmã sumit do nocts umbrit uiecoric̃o
demndemdnsc̃in pͥmũ aenm qͥ & nouor̃ uocatꝰ in quopas chcc celebrenis adtandine¬

Expanded text:
m sicut tota paschalium observantia caeremoniarum, ita etiam tempus quo agi praeceptum est totum, mysteria sacra redolet. In primis namque aequinoctium transgredi in Dominicae paschae celebratione juxta legis decreta curamus, ut videlicet solemnitas in qua mediator Dei et hominum, destructa potestate tenebrarum, mundo lucis iter aperuit, etiam temporis ordine foras, quid intus habeat, ostendat. Et quae nobis aeternae beatitudinis lumen promittit, tunc maxime celebratur, cum solis lumen annuo proficiens incremento, primam sumit de noctis umbra victoriam. Deinde mensem primum anni, qui et novorum vocatur, in quo Pas
Abbreviated transcription (Latin):
congruente si derumotu. Haec ratio mostals animos subdu¬
cit incaelũ: acuelud in de contemplantib: triu macimarũ
ferũ naturae pastiũ magnitudinem decegit. Non posse
quippetotus soladimi tͥris intercederTe luna: snt etirx
maior ess& qualuna testia exutroq: uastitas solis aperi¬
tur ñ sit ut necesse amplitudine eius oculorũ afgumentis
atq: c̃ iectura an miscruturi : in mensu eẽ qui arborũ

Expanded text:
congruente siderum motu. Haec ratio mortales animos subducit in coelum, ac velut inde contemplantibus trium maximarum rerum naturae partium magnitudinem detegit; non posset quippe totus sol adimi terris intercedente luna, si terra major esset quam luna. Certior ex utroque vastitas solis aperitur, ut non sit necesse amplitudinem ejus oculorum argumentis atque conjectura animi scrutari immensum esse, qui arboru
Abbreviated transcription (Latin):
gentissimus sexagesimus sextus tricesimoquasto ꝑ uniuer¬
sis solis & lunae concordat discursos: &ideo circulis beat¬
dionisii aꝑtis n qͣuingentes simũ sexa ger̃simũ sextũ abin car¬
torũ id ÷ diedominiea resusexit a mostuis: Nullili o& dubita te
catholico nelegiqͥs ꝑagnũ paschalem .xiiiʳ. diepͥmimensis aduer¬

Expanded text:
gentesimus sexagesimus sextus tricesimo quarto per univergentesimus sexagesimus sextus tricesimo quarto per universos solis et lunae concordat discursus. Dionysii apertis, si quingentesimum sexagesimum sextum ab incartorum, id est, die Dominica, resurrexerit a mortuis, nulli licet dubitari catholico, ne legi, quae agnum paschalem quarta decima die
Abbreviated transcription (Latin):
testatur & tres semis annos posibapris ma pͥdicauerit sicut ioban¬
nis in euan geliosuo nͥ solũ cõmemorato redeuntes paschae tempofe
ꝑdoc& sed &idemin apocalipsi sua. Danhel quoq in suis uisionibus
ꝓfocicae designat. sca si quidem somana et apostolicaaedesia hanc
sefidem tenere &ipsis testatꝰ indiculis que suis incefeis anniatim
scribere sol& ubi tempus dominicae passionis inmemoriã populis
ab eius in casnatione dionisius pon& ad notat : deniq annoab enus
in casnatione iuxtadionisiũ septingentissimo p̃mx indotione
quãta decemꝰ fratrisnri quitunc fuefer mae hoc modoseinna¬
talednĩ incefeis scae marin scriptũ uidisse & indedesscrip¬
sisse referebant : A passione dninriihir xpi annisunc dolx vi
Quoigitur ut supsa memoruuimus quingentis xxx duobran¬
nis cisculus paschalis ciscũagitur. his adde xxxiii ł patius xxxiii
qr sicut quingentissimus tricesimus aestius. primorua quin¬

Expanded text:
testatur, et tres semis annos post baptisma praedicaverit, sicut Joannes in Evangelio suo non solum commemorato redeuntis Paschae tempore perdocet, sed et idem in Apocalypsi sua. Daniel quoque in suis visionibus prophetice designat. Sancta siquidem Romana et apostolica Ecclesia hanc se fidem tenere et ipsis testatur indiculis, quae suis in cereis annuatim scribere solet, ubi tempus dominicae passionis in memoriam populis norem quam ab ejus incarnatione Dionysius ponat, adnotat. Denique anno ab ejus incarnatione juxta Dionysium septingentesimo primo, indictione quarta decima, fratres nostri qui tunc fuere Romae, hoc modo se in natali Domini in cereis sanctae Mariae scriptum vidisse, et inde descripsisse referebant: « A passione Domini nostri Jesu Chriigitur, ut supra memoravimus, quingentis triginta duobus annis circulus paschalis circumagitur, his adde triginta tres, vel potiQuia sicut quingentesimus tricesimus tertius primo, ita quin
Abbreviated transcription (Latin):
noctaua nł darũ apliũ erucifixus sexto hł daru̾earũdem die sur¬
sexit᷑ multorũ latae doctorũ aec lesiasticorũ constat senten¬
uia uulgatũ : quauis thõphilus cesariensis antiquus uidelic& iucu¬
nus qua postolicorũ tẽporũ doctor inaepistulu sy nodica qui
naduersus eos quixiiii luna cũ iudeir paschacelebrabant. unaoi
vIiiił aprł resunexit : quomodo ttesdies foras aemminũ exdu¬
sinuesd annũ qualem quȩ rebas in locoque pitabas inuenirenpo
teris. łchronographorũ incuriae ł tua eporius tardraate cil pani

Expanded text:
 Aprilium crucifixus, VI° kal. earumdem die resurrexerit, multorum late doctorum ecclesiasticorum constat sententia vulgatum. 14. 14. Quamvis Theophilus Cesariensis, antiquus videlicet vicinusque apostolicorum temporum doctor, in epistola synodica, quam adversus eos, qui XIIII luna cum Iudeis pascha celebrabant, una cum iles resurrexit. Quomodo tres dies foras terminum excluSin vero annum qualem quaerebas, in loco quem putabas invenire non poteris, vel Chronographorum incuriae, vel tuae potius traditati culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ ociorem lunae discursũ neuidelic& error calculun¬
dieius uel ocitate gigner&ur edsoliscursum cuius mo¬
tus tardior facilius poterat conp̃hendi suos menses
rputare ceperunt sumpto abautumni tempore pͥmor dic

Expanded text:
i primi propter ocyorem lunae discursum, ne videlicet error calculani primi propter ocyorem lunae discursum, ne videlicet error calculandi ejus velocitate gigneretur, ad solis cursum, cujus motus tardior facilius poterat comprehendi, suos menses putare coeperunt, sumpto ab autumni tempore primordi
Abbreviated transcription (Latin):
nis implaurꝰ xxuidelic& duab: horis acdimedia lunari
mense ꝓductior eqͥb: xi epactarudies & qua drans an¬
nuatim subcresceresol&: duo decies i uiceni& bini
ducentos ix iiii faciunt quas eehoras xidierũ. hinc fa¬
cile pat& ꝙ undecies uiceni & quaternie andem sum¬
mam conficiunt : porroduo decies semis s&c faciun
qua e annuae shorae qua drantis. siquidẽ luna xii suos men¬
ses xidiebut dictũ ÷ & qua drante breuior es. totidem solis
mensib: agens in histamen ꝑ agendis tredecies ⁊ odiaci
ambitũ iustrat : sed mnutroq mense conputando consu&udo
ł auctoritas ł ceste conpendiũ calculandinaturae p̃ualuit:
Namñ solũ lunae menses ꝙ calculundinecessitas cogit
tricenis. unde tricenisꝰ dieb: ordinant. sed & lunam
suꝑfluam quȩ iuxta naturae rationem infine anni
ñnum quã eodemq die hic quusta decima ille quintam
decimã alius sactã decimã ad scuerent iunã cẽ plitandam:
Nec non & solis annuos menses dissimillima regula

Expanded text:
nti videlicet duabus horis ac dimidia lunari mense productior, e quibus XI epactarum dies et quadrans annuatim subcrescere solent; duodecies enim viceni et bini CCLXIV faciunt, quas esse horas XI dierum hinc facile patet, quia undecies viceni et quaterni eamdem summam conficiunt. Porro duodecies semis sex faciunt, quae annuae sunt horae quadrantis: si quidem luna XII suos menses XI diebus, ut dictum est, et quadrante, breviores totidem solis mensibus peragens, in iisdem peragendis tredecies zodiaci ambitum lustrat. Sed in utroque mense computando, consuetudo, vel auctoritas, vel certe compendium calculandi naturae praevaluit; nam non solum lunae menses, quod calculandi necessitas cogit, tricenis undetricenisque diebus ordinant, sed et lunam superfluam, quae juxta naturae rationem in fine anni nonnunquam eodemque die hic quartam decimam, ille quintam decimam, alius sextam decimam asseverent lunam esse putandam, nec non et solis annuos menses dissimillima regula
Abbreviated transcription (Latin):
VNTQuicurur explorar etonoti
dicunt lunam noua. quoties sopino cornu. u¬
troq uid&ur tempestuosũmensem. quouies erec¬
to unõserenũ postendere. quod longe alitee natu
neflabrorũ uel nubiũ possealior sũ quam suerat con¬
uesti : &eam qua si future meutempestatis aliquan¬
to altius cornuquãnaturae ordo poscebat adtollere :
maxime cũ n omnib: interris idem fluctuantiu pos¬
si texistere flatus aurarũ : lunae autem status idem

Expanded text:
nt qui, auras explorare conati, dicant lunam novam, quoties supino cornu utroque videatur, tempestuosum mensem; quoties erecto uno, serenum portendere. Quod longe aliter esse ne flabrorum, vel nubium posse aliorsum quam fuerat converti, et eam quasi futurae metu tempestatis aliquanto altius cornu, quam naturae ordo poscebat attollere? Maxime cum non omnibus in terris idem fluctuantium possit existere flatus aurarum, lunae autem status idem
Abbreviated transcription (Latin):
positis ꝑ totũ anniuententis ciscuitũ uno eodemq temporis
puncto solmediũ cae euili conscendat igneus orbem Nec
taoñ eodem utrisq: ipo punctuł hos oriatus aut occi¬
dat sedcũ plagam austriciscuiens hiber notemporeꝑ
uehitur eos quimeridianũ terre latus in habitaniante
oniens adit sed semus dimit ut occidens. Qua nos quiad
septen trionẽ positi globo temrũ obstante tardius eius

Expanded text:
positis, per totum annum vertentis circuitum, uno eodemque temporis positis, per totum annum vertentis circuitum, uno eodemque temporis puncto Sol medium coeli conscendat igneus orbem. Nec tamen eodem utrisque puncto vel hora oriatur, aut occidat, sed cum plagam austri circumiens hyberno tempore pervehitur, eos qui meridianum terrae latus inhabitant, ante oriens adit, sed serius dimittit occidens, quam nos, qui ad Septentrionem positi, globo terrarum obstante, tardius ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nis orbisterrae uocatus esteni reueru orbis ideminme¬
dio totius mundi positus non inlatitudinis solũ grso quasi
instar scuti rotundus sed instar potius pilae undiq: uersũ
aequali rotunditute ꝑsimilis: Neq autemintantae mo¬
lae magnitudinis quauis enosinẽ montiũ ualliũq distantiõ¬
q quantũ inpilaludicra unum digitũtantũ ad defe ueldemere
crediderim Talis esgo schematis temr mostalib: adin habi¬
tandũ datusolis ciscuitus semꝑ in hoc mundo lucentis cesta
srtione constitutionis dĩ alibi diem exhib& alibi noo temfe¬
linquit . & quia sicut aecdesiastes ait . oritꝰsol & occidit &
in locum suũ reuestitur. Ibnq fenascens girat ꝑ meridiem
& flectitur adaquilonem : Necesse ÷ ciscuiens orientidib:
quib:q prius quamoccidentulib: sub eadem linea positis mane
meridiem ues pestẽ adducat eiusdem tñ longitudinis dies u¬
trisq: toto anno sicut & noctes faciat Item necesse ⁊ omni¬
b: subaquilonis & austriplagu contruinuicem in eadem linea

Expanded text:
nis orbis terrae vocatur. Est enim revera orbis idem in medio totius mundi positus, non in latitudinis solum gyro, quasi instar scuti rotundus, sed instar potius pilae undiqueversum aequali rotunditate persimilis, neque autem in tantae mole magnitudinis, quamvis enormem, montium valliumque distantiam, quantum in pila ludica unum digitum, tantum addere vel demere crediderim. Talis ergo schematis terra mortalibus ad inhabitandum data, solis circuitus in hoc mundo lucentis certa ratione constitutionis Dei, alibi diem exhibet, alibi noctem relinquit. Et quia, sicut Ecclesiastes ait, Oritur sol, et occidit, et in locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per Meridiem, et flectitur ad Aquilonem, necesse est circumiens Orientalibus quibusque prius quam Occidentalibus sub eadem linea positis mane, meridiem, vesperam adducat, ejusdem tamen longitudinis dies utrisque toto anno, sicut et noctes, faciat, item necesse est omnibus sub Aquilonis et Austri plaga contra invicem et eadem linea
Abbreviated transcription (Latin):
in pastib ab ea caeliplagio recessu maris luna q hic signat aces¬
sum. Non solũ autem sed & inuno eodemq: litore quia dbore¬
& mei habitant multo mecitius aestũ maris omnem qui uesd
adaustrũ multo serius accipere paritꝰ acrefunde fesolent:
seruante quib:q in regonib: luna semꝑ fegula sou&atis ad
mase quacumq seme lacciperit. Etgomalina ⁊ sere an¬

Expanded text:
in partibus ab ea coeli plaga recessum maris luna qua hic signat accessum; non solum autem, sed et in uno eodemque littore quo ad Boream mei habitant, multo me citius aestum maris omnem, qui vero ad Austrum, multo serius accipere pariter et refundere solent, servante quibusque in regionibus luna semper regulam societatis ad mare quamcunque seme
Abbreviated transcription (Latin):
si s edelocatus quaꝑ huus mistericcsollempnitatis pͥmec nosstolẽ receptusds
pͥnũ suꝑ noe becctitudinis regnũ cc̃ quo in longin quã regonan dis c& sinius nos
rep&ituros eẽsperccmus : decuus glorice regnibeatus a post p&rus coelos
mae feccio nouec: deindeomne &idon t̃ticc̃ mensis eius dẽ septimancc̃ in pascha
obseruamus : quod resu rrectionis dominicae gaudus aptissimae congruit quia
nis consumate ÷ glorid̃ mundo apparuit prima scłinãq temporalegenco¬
turcliꝑpatres. medicc lege littercdiꝑ proph&as e tranc chceris mate
spiritaliꝑseipsũ ueniens in lustrare digncctus ÷ sed & ipsctẽ iu noce conia¬
sio pulcherimũ nobis sec crram̃ ti coelestis spectaculũ p̃b& nceq lunc̃ q̃ ro¬

Expanded text:
si sede locatus: quia per hujus mysteria solemnitatis primam nos stolam recepturos, primum supernae beatitudinis regnum, a quo in longinquam regionem discessimus, nos recepturos esse speramus. De cujus gloria regni beatus Apostolus Petrus, coelos nova facio omnia . Deinde etiam tertiam mensis ejusdem septimanam in Pascha observamus, quod resurrectionis Dominicae gaudiis aptissime congruit, quia nis consummata est gloriam, mundo apparuit. Prima namque saeculi tempora lege naturali per partes, media lege naturali vel prophetis, extrema chrismate spiritali per seipsum veniens illustrare dignatus est. Sed et ipsa tunc lunae conversio, pulcherrimum nobis sacramenti coelestis spectaculum praebet. Namque luna quae ro
Abbreviated transcription (Latin):
heredes noui testamanti &icc̃ diẽ domini cat quã scriptureounc̃ siue pͥ mẽc sab¬
bati cognominct ad nectimus nec in merito q̃ & conditione pͥm tiude lucis ex¬
cellens & triumpho dominicce resurrectionis insignis & nr̃a qq̃ nobis resur

Expanded text:
haeredes Novi Testamenti etiam diem Dominicam, quam Scriptura unam sive primam Sabhaeredes Novi Testamenti etiam diem Dominicam, quam Scriptura unam sive primam Sabbati cognominat, adnectimus; nec immerito, quae et conditione primitivae lucis excellens, et triumpho dominicae resurrectionis insignis, et nostra quoque nobis resur
Abbreviated transcription (Latin):
sedinanimofideliũ qͥb: dã iucissuae ꝓf&tib: usq adsinẽ scłi ꝙe c&e non
adultinũ discipuli somnib: apparuit quib: uidertib: cescensurus in caelũ
p̃ cipiteos sude dispensationis ẽẽ testes in hierusclẽ & inomniiudecc& sa¬
mariec &usq cdultrinũ t̃rire &benelunco cũ nostros crcit cedoculor
pccrib cd&i spatiis redit: hoc ÷ enim qđ ipsedicit &iui a patre & ueiimi
mundũ : Iter̃ relinquomundũ & uado cd patrẽ : & quod deillo psalmus
ncc eos uaelucis incrunarto quod eiens cosole cednostros euoluit ob¬
tutos dñi scclua toris in carneus que ad tẽporapassionis doctrinã uirtutero
significcct. Eo autẽ quod cedsolẽ redieis peculcctim codmiusibilẽ nobis coeli
facciem recollegit resurrectionis illius ccposterioris gloride miro cu¬
laed nons trrot merito a xuina pas dialis uoti. gaudus apta p̃dicatꝰ
nis qiuidem pcis dedis componis ã legis obseruatione sumptis indicus

Expanded text:
sed in animo fidelium, quibusdam lucis suae profectibus usque ad finem saeculi crescere non ad ultimum discipulis omnibus appraecepit eos suae dispensationis esse testes in Hierusalem, et in omni Judaea et Samaria, usque ad ultimum terrae . Et bene luna cum nostros crescit ad ocul Hoc est enim quod ipse dixit: Exivi a Patre, et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem ; et quod de illo Psalmus:Quia ergo luna eo suae lucis incremento, quod exiens a sole, ad nostros evolvit obtutus, Domini salvatoris in carne usque ad tempora passionis, doctrinam virtutesque significat, eo autem quod ad solem rediens, paulatim ad invisibilem nobis coeli faciem recolligit, resurrectionis illius, ac posterioris gloriae miracula demonstrat, merito a decima quinta paschalis voti gaudiis apta praedicatur. His quidem paschalis temporis a legis observatione sumptis indiciis,