comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amicis relinquatur in custodiam coniectus:uel in aliqua gente aliena destitutus.
uel in nauigatione longa retentus:aut in desertum littus eiectus:qualis ẽ Iouis
cum resoluto mundo:& diis inunum confusis:paulisper cessante natura acquie¬
at sibi cogitationibus suis traditus.tale quidam sapiens facit: in se reconditu
secum est quamdiu quidem illi licet suo arbitrio res suas ordinare:se contentus
est: et si dixerit uxorem: se contentus est:& liberos tollit:se contentus est:et tamẽ
non uiuet si fuerit sine homine uicturus. Ad amicitam fert illum nulla utilitas
sua: se naturalis irritatio. nam ut aliarum nobis rerum innata dulcedo est:sic ami¬
citie: quomodo solitudo in odio est:sic in dulcedme appetiuo societatis:quom
hominem homini natura conciliat:sic inest huic quoq reistimulus:qui nos ami¬
citiarum appetentes faciat.Nihilominus cum sitamicorum amantissimus cum il¬

Expanded text:
amicis relinquatur in custodiam coniectus, vel in aliqua gente aliena destitutus, amicis relinquatur in custodiam coniectus, vel in aliqua gente aliena destitutus, vel in navigatione longa retentus, aut in desertum litus eiectus?" Qualis est Iovis, cum resoluto mundo et dis in unum confusis paulisper cessante natura adquiescit sibi cogitationibus suis traditus. Tale quiddam sapiens facit; in se reconditur, secum est. Quamdiu quidem illi licet suo arbitrio res suas ordinare, se contentus est et ducit uxorem; se contentus est et liberos tollit; se contentus est et tamen non viveret, si foret sine homine victurus. Ad amicitiam fert illum nulla utilitas sua, sed naturalis inritatio. Nam ut aliarum nobis rerum innata dulcedo est, sic amicitiae. Quomodo solitudinis odium est et adpetitio societatis, quomodo hominem homini natura conciliat, sic inest huic quoque rei stimulus, qui nos amicitiarum adpetentes faciat. Nihilominus cum sit amicorum amantissimus, cum il
Abbreviated transcription (Latin):
uox ista promittat: se contentus est sapiens ad beate uiuendum:non ad uiuen¬
dum. Ad hoc enim multis illi rebus opus est. Ad illud tantum animo sano
& erecto & despiciente fortunam. Uolo tibi Chrysippi quoq distinctionem indi¬
care. Ait sapientem nulla re indigere: & tamen multis illi rebus opus esse. Contra.
tulto nulla re opus est: nulla enim re scit uti nec uerbis: sed omnibus eger.Sapi¬
ti& manibus et oculis:& multis ad quotidianum usum necessariis opus est. Sed¬
eget nulla re: egere enim necessiratis est.Nihil autem necesse sapienti est.Ergo quis
seipso contentus sit: amicis illi opus est: hos cupit habere q̃plurimos: non ut bea¬
te uiuat: uiuet enim etiam sine amicis beate. Summum bonum extrinsecus in¬
rumenta non quaerit: domi colitur:ex se totum est. Incipit fortune esse subie
si quam partem sui foris quaerit.qualis tamen futura est uita sapientis si sine est¬

Expanded text:
vox ista promittat; se contentus est sapiens ad beate vivendum, non ad vivenvox ista promittat; se contentus est sapiens ad beate vivendum, non ad vivendum. Ad hoc enim multis illi rebus opus est, ad illud tantum animo sano et erecto et despiciente fortunam. Volo tibi Chrysippi quoque distinctionem indicare. Ait sapientem nulla re egere, et tamen multis illi rebus opus esse. " Contra stulto nulla re opus est, nulla enim re uti scit, sed omnibus eget." Sapienti et manibus et oculis et multis ad cotidianum usum necessariis opus est, eget nulla re. Egere enim necessitatis est, nihil necesse sapienti est. Ergo quamvis se ipso contentus sit, amicis illi opus est. Hos cupit habere quam plurimos, non ut beate vivat; vivet enim etiam sine amicis beate. Summum bonum extrinsecus instrumenta non quaerit. Domi colitur, ex se totum est. Incipit fortunae esse subiectum, si quam partem sui foris quaerit. "Qualis tamen futura est vita sapientis, si sine
Abbreviated transcription (Latin):
d commodum accedit: que quicquid consecuta sit expectat. Non dubie habet
quid simile amicitie affectus amantium: possumus dicere illam esse insanã ami¬
cinam nunquid ergo quisquam amat lucri causa: nunquid ambitionis aut glo¬
rie: apse per se amor omnium aliarum rerum negligens: animos in cupiditatem
forme. non sine spe mutue charitatis accendit. Quid ergo: ex honestiori causa co
urpis afsectus. Non lagitur inquis nunc de hoc:an amicitia propter se:an pro
dere:qui scipso contentũs est. quomodo ergo ad illam accedit: quomod ad rem
pulcherrimamꝰ non iuero captus:nec uarietate fortuna perterritus:Detrahit
amicitie maiestatem suam:qui illam parat ad honos casus:se contentus est sa¬
piens. hocmi Lucili perperam pleriq: interpretantur. Sapientem undiq sul¬
uent: & inira cutem suam cogunt. Distinguendum est autem quid & quatenus

Expanded text:
ad commodum accedit, quae quid consecutura sit spectat. Non dubie habet ad commodum accedit, quae quid consecutura sit spectat. Non dubie habet aliquid simile amicitiae affectus amantium; possis dicere illam esse insanam amicitiam. Numquid ergo quisquam amat lucri causa ? Numquid ambitionis aut gloriae ? Ipse per se amor omnium aliarum rerum neglegens animos in cupiditatem formae non sine spe mutuae caritatis accendit. Quid ergo? Ex honestiore causa coit turpis adfectus? " Non agitur," inquis, " nunc de hoc, an amicitia propter se ipsam adere qui se ipso contentus est. " Quomodo ergo ad illam accedit?" Quomodo ad rem pulcherrimam, non lucro captus nec varietate fortunae perterritus. Detrahit amicitiae maiestatem suam, qui illam parat ad bonos casus. Se contentus est sapiens. Hoc, mi Lucili, plerique perperam interpretantur; sapientem undique submovent et intra cutem suam cogunt. Distinguendum autem est, quid et quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
pter hoc ad amicitiam uenit:male cogitat.quemadmodum cepit sic desinet:pa¬
rauit amicum aduersus uincula laturum opem cum primum crepuerit cathena
discedet. Hae sunt amicitie quas temporarias populus appellat: qui causa utili¬
tatis assumptus est:tamdiu placebit quandiu utilis fuerit.hac re florentes ami'¬
corum turba circunsedet. Circa euersos ingens solitudo est & inde amici fugi¬
unt ubi probantur.hac in re ista tot nefaria exempla sunt aliorum metu relinquẽ¬
ium: aliorum metu prodentium: necesse est ut initia inter se & exitus congruan
Qui amicus esse coepit quia expedit: placebit ei aliquod precium contra amicitiam
si ullum in illa placet precium prerer ipsam. Inquies igitur amicum paro ut habe¬
am pro quo mori possim: ui habeam quem in exilium sequar: cuius me mortis
opponam & impendam. Ista quam tu describis negociauo est:non amicitia: quae

Expanded text:
pter hoc ad amicitiam venit, male cogitat. Quemadmodum coepit, sic desinet: papter hoc ad amicitiam venit, male cogitat. Quemadmodum coepit, sic desinet: paravit amicum adversum vincla laturum opem; cum primum crepuerit catena, discedet. Hae sunt amicitiae, quas temporarias populus appellat; qui utilitatis causa adsumptus est, tamdiu placebit, quamdiu utilis fuerit. Hac re florentes amicorum turba circumsedet; circa eversos solitudo est, et inde amici fugiunt, ubi probantur. Hac re ista tot nefaria exempla sunt aliorum metu relinquentium, aliorum metu prodendum. Necesse est initia inter se et exitus congruant. Qui amicus esse coepit, quia expedit, et desinet, quia expedit. Placebit aliquod pretium contra amicitiam, si ullum in illa placet praeter ipsam. In quid amicum paro? Ut habeam pro quo mori possim, ut habeam quem in exilium sequar, cuius me morti opponam et inpendam. Ista, quam tu describis, negotiatio est, non amicitia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
inter metentem agricolam & serentem: hoc inter eum qui parauit amicum & qui
parat.At Thales philosophus dicere solebat: Iucundius esse amicum facere ꝗ̃ h
Quomodo artifici iucundius est pingere ꝗͣ pinxisse:illa in opere suo occupata soli'¬
citudo ingens oblectamentum habet in ipsa occupatione. Non aque delectatur
qui ab opere perfecto remouit manum: iam fructu aris sue fruitur:ipsa fruebat᷑
arte cum pmgeret. Fructuosior est adolescentia liberorum: sed infantia dulcior.
Nunc ad propositum reuertamur. Sapiens etiam si contentus est: se tamen habere
micum uult:si ob nihil aliud ut exerceat amicitiam:ne tam magna uirtus iacea
Non ob hoc quod Epicurus dicebat in hacipsa epistola: ut habeat qui sibi aegro assi¬
deat: succurrat in uincula coniecto uel mopi. Sed habeat aliquem cui ipse aegro
assideat: quem ipse circunuentum hostili custodia liberet. Qui se spectat: & pro¬

Expanded text:
inter metentem agricolam et serentem, hoc inter eum, qui amicum paravit et qui inter metentem agricolam et serentem, hoc inter eum, qui amicum paravit et qui parat. Attalus philosophus dicere solebat iucundius esse amicum facere quam habere, quomodo artifici iucundius pingere est quam pinxisse. Illa in opere suo occupata sollicitudo ingens oblectamentum habet in ipsa occupatione. Non aeque delectatur, qui ab opere perfecto removit manum. Iam fructu artis suae fruitur; ipsa fruebatur arte, cum pingeret. Fructuosior est adulescentia liberorum, sed infantia dulcior. Nunc ad propositum revertamur. Sapiens, etiam si contentus est se, tamen habere amicum vult, si nihil aliud, ut exerceat amicitiam, ne tam magna virtus iaceat, non ad hoc, quod dicebat Epicurus in hac ipsa epistula, " ut habeat, qui sibi aegro adsideat, succurrat in vincula coniecto vel inopi," sed ut habeat aliquem, cui ipse aegro adsideat, quem ipse circumventum hostili custodia liberet. Qui se spectat et pro
Abbreviated transcription (Latin):
aut hostis iciderit. Siquis oculum uel oculos casu excusserit. reliquie illi sueØ
satisfacient: & erit inminuto corpore:& amputato tam letus: ꝗͣ in integro fuit'
Sedque sibi desunt non desiderat: non deesse mauult. Ita sapiens se contentus est:
non ut uelit esse sine amico: sed ut possit. & hoc quod dico possit tale est:amissu
equo animo fert:sine amico quidem nunquam erit. In sua potestate haber ꝗͣ cito
reparet. Quomodo si perdiderit Phydias statuam:protinus alteram faciet.Sic hic
faciendarum amicitiarum artifex substituet alium in locum amissi. Quaeris quo¬
modo amicum cito facturus sit:dicam si illud mihi tecum conuenerit. Ut statim
tibi soluam quod debeam:& quantum ad hanc epistolam paria faciamus. Heco
ait: Ego tibi modo strabo amatorium: sine medicamento:sine herba:sine ullius ue¬
tȩ magnam uoluptatem: sed enam mitium & comparationem noue. Quod interest

Expanded text:
aut hostis exciderit, si quis oculum vel oculos casus excusserit, reliquiae illi suae aut hostis exciderit, si quis oculum vel oculos casus excusserit, reliquiae illi suae satisfacient, et erit inminuto corpore et amputato tam laetus, quam integro fuit. Sed quae si desunt, non desiderat, non deesse mavult. Ita sapiens se contentus est, non ut velit esse sine amico, sed ut possit. Et hoc, quod dico " possit," tale est: amissum aequo animo fert. Sine amico quidem numquam erit. In sua potestate habet, quam cito reparet. Quomodo si perdiderit Phidias statuam, protinus alteram faciet; sic hic faciendarum amicitiarum artifex substituet alium in locum amissi. Quaeris, quomodo amicum cito facturus sit; dicam, si illud mihi tecum converterit, ut statim tibi solvam, quod debeo, et quantum ad hanc epistulam, paria faciamus. Hecaton ait: " Ego tibi monstrabo amatorium sine medicamenta, sine herba, sine ullius ves et certae magnam voluptatem, sed etiam initium et comparatio novae. Quod interest
Abbreviated transcription (Latin):
N merito reprehendat in quadam epistola Epicurus eos qui di¬
cunt sapientem seipso esse contentum: & propter hoc amico non
indigere. desideras scire: hoc obiicitur Stilponi ab Epicuro:& his
quibus summum bonum uisum esse animus impatiens. In am¬
higuitatem incidendum est:si exprimere affatim uno uerbo cito uoluerimus & im¬
panentiam dicere. Poterit enim contrarium ei quod significare uolumus ĩtelligi Nos¬
enim eum uolumus dicere: qui respuat omnis mali sensum. accipietur is qui nullũ
ossit ferre malum. Uide ergo: num satius sit:aut innumerabilem animum dic¬
re: aut animum extra omnem patientiam positum hoc inter nos et illos interest.No¬
ster sapiens uincit quidem incommodumomne:sed sentit.illorum nec sentit quidẽ
Illud nobis & illis commune est:sapientem seipso esse contentum: sed tamen ami¬
cum habere uult:& uicinum:& contubernalem:quãuis sibiipse sufficiat. Uide ꝗͣ
sit se contentus. Aliquando sui parte contentus est:si illi manum: aut morbus:Ø

Expanded text:
n merito reprehendat in quadam epistula Epicurus eos, qui dicunt sapientem se ipso esse contentum et propter hoc amico non indigere, desideras scire. Hoc obicitur Stilboni ab Epicuro et iis quibus summum bonum visum est animus inpatiens. In ambiguitatem incidendum est, si exprimere ἀπάθειαν uno verbo cito voluerimus et inpatientiam dicere. Poterit enim contrarium ei, quod significare volumus, intellegi. Nos eum volumus dicere, qui respuat omnis mali sensum; accipietur is, qui nullum ferre possit malum. Vide ergo, num satius sit aut invulnerabilem animum dicere aut animum extra omnem patientiam positum. Hoc inter nos et illos interest: noster sapiens vincit quidem incommodum omne, sed sentit; illorum ne sentit quidem. Illud nobis et illis commune est: sapientem se ipso esse contentum. Sed tamen et amicum habere vult et vicinum et contubernalem, quamvis sibi ipse sufficiat. Vide quam sit se contentus; aliquando sui parte contentus est. Si illi manum aut morbus
Abbreviated transcription (Latin):
Ducunt uolentem fata:nolentem trahunt.Sic uiuamus: sic loquamur para¬
tos animos inueniat atq ĩpigros fatum.Hic est magnus animus qui se eo
tradidit. At contra ille pusillus ac degenet qui obluctatur: & de ordine mundi
male existimat. &emendare mamult deos: ꝗͣ se. Uale

Expanded text:
Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Sic vivamus, sic loquamur; paraDucunt volentem fata, nolentem trahunt. Sic vivamus, sic loquamur; paratos nos inveniat atque inpigros fatum. Hic est magnus animus, qui se ei tradidit; at contra ille pusillus et degener, qui obluctatur et de ordine mundi male existimat et emendare mavult deos quam se. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
trariis rerum aeternitas constat.Ad hanc legem animus noster aptandus est: hãc
sequatur huic pareat:& quaecunq fiunt debuisse fieri putet: nec uelit obiurgare
aturam. Optimum est pati quod emendare non possis. et deum quo auctore
ratorem gemens sequitur. Quare impigri atq alacres excipiamus imperia:nec
desinamus hunc operis pulcherrimi cursum:cui quicquid patiamur intextum
est. Et sic alloquamur Iouem:cuius tabernaculo moles ista dirigitur:quem Cle¬
antes noster uersibus dissertissimis alloquitur:quos mihi in nostrum sermonẽ
mutare permittitur Ciceronis uiri disertissimi exemplo.Si placuerĩt:boni con¬
sules:Si displicuerit: scies me in hoc secutum Ciceronis exemplum.Due me sume
parens celsiq dominator poli:quocunq placuit. Nulla parendi mora est.As'¬
sum impiger. Fac nolle comitabor gemens: malusq patiar quod licuit bono.

Expanded text:
trariis rerum aeternitas constat. Ad hanc legem animus noster aptandus est; hanc trariis rerum aeternitas constat. Ad hanc legem animus noster aptandus est; hanc sequatur, huic pareat. Et quaecumque fiunt, debuisse fieri putet nec velit obiurgare naturam. Optimum est pati, quod emendare noRATOREM GEMENS SEQUITUR. 10 QUARE IMPIGRI ATQUE ALACRES EXCIPIAMUS IMPERIA NEC DESINest. Et sic adloquamur Iovem, cuius gubernaculo moles ista derigitur, quemadmodum Cleanthes noster versibus disertissimis adloquitur, quos mihi in nostrum sermonem mutare permittitur Ciceronis, disertissimi viri, exemplo. Si placuerint, boni consules; si displicuerint, scies me in hoc secutum Ciceronis exemplum: Duc, o parens celsique dominator poli, Quocumque placuit; nulla parendi mora est. Adsum inpiger. Fac nolle, comitabor gemens Maiusque patiar, facere quod licuit bono.
Abbreviated transcription (Latin):
Que ideo nulli querenda: quia paria sunt. Omnibus ita dico: paria sunt. nam etia
quod efsugit aliquis pati potuit. Aequum autem ius est: non quo omnes usi sut
sed quod omnibus latum est. Imperetur equitas animo:& sine querela mortalita¬
tis tributa pendamus.Hyems frigora abducit: algendum est.Aestas calores
fert: estuandum est. Intemperies celi ualitudinem intentat:egrotandum est.Et
fera nobis aliquo loco occurret:& homo perniciosior feris omnibus.Aliii aqua:
alium ignis eripiet. Hanc rerum conditionem mutare non possumus. Id possumꝰ.
Magnum sumere animum: & ut hono dignum:quo fortiter fortuita patiamur:
naturae consentiamus.Natura autem hoc quod uides regnum mutatiomibus
temperat.Nubilo serena succedunt. Turbantur maria cum quieuerunt. Flant
inuicem uenti.Noctem diesq sequitur. Pars celi consurgit: pars mergitur. Con¬

Expanded text:
quae ideo nulli querenda, quia paria sunt omnibus. Ita dico, paria sunt; nam etiam quae ideo nulli querenda, quia paria sunt omnibus. Ita dico, paria sunt; nam etiam quod effugit aliquis, pati potuit. Aequum autem ius est non quo omnes usi sunt, sed quod omnibus latum est. Imperetur aequitas animo et sine querella mortalitatis tributa pendamus. Hiems frigora adducit: algendum est. Aestas calores refert: aestuandum est. Intemperies caeli valitudinem temptat: aegrotandum est. Et fera nobis aliquo loco occurret et homo perniciosior feris omnibus. Aliud aqua, aliud ignis eripiet. Hanc rerum condicionem mutare non possumus; illud possumus, magnum sumere animum et viro bono dignum, quo fortiter fortuita patiamur et naturae consentiamus. Natura autem hoc, quod vides, regnum mutationibus temperat; nubilo serena succedunt; turbantur maria, cum quieverunt; fiant in vicem venti; noctem dies sequitur; pars caeli consurgit, pars mergitur. Con
Abbreviated transcription (Latin):
morbi: tristisq senectus.In hoc contubernio uita degenda est. Effugere ista
non potes:contemnere potes.Contẽnens autem:si sepe cogitaueris: et futura
presumpseris. Nemo non fortius ad id cui se diu composuerat accessit: & duri¬
us quoq si premeditata erant obstitit.At contra imparatus etiam leuissima
expauit.Id agendum est ne quid nobis inopinatum sit. Et quia omnia noui¬
tate grauiora sunt. Hec cogitatio assidua prestabit: ut nulli sis malo Tyro.Ser¬
ui me reliquerunt:alium compilauerunt:alium accusauerunt:alium occiden:
alium prodiderunt: alium calcauerunt alium ueneno eriminatione petierunt
Quicquid dixeris multis accidit. Deinceps quae multa & uaria sunt in nos diri'¬
guntur. Quedam in nos fixa sunt.Quedam uibrant: & cum maxime ueniunt
dam in alios prouentura non stringunt.Nihil miremur eorum ad que nati sumꝰ

Expanded text:
morbi tristisque senectus. In hoc contubernio vita degenda est. Effugere ista morbi tristisque senectus. In hoc contubernio vita degenda est. Effugere ista non potes, contemnere potes. Contemnes autem, si saepe cogitaveris et futura praesumpseris. Nemo non fortius ad id, cui se diu conposuerat, accessit et duris quoque, si praemeditata erant, obstitit. At contra inparatus etiam levissima expavit. Id agendum est, ne quid nobis inopinatum sit. Et quia omnia novitate graviora sunt, hoc cogitatio adsidua praestabit, ut nulli sis malo tiro. " Servi me reliquerunt." Alium compilaverunt, alium accusaverunt, alium occiderunt, alium prodiderunt, alium calcaverunt, alium veneno, alium criminatione petierunt; quicquid dixeris, multis accidit. Deinceps quae multa et varia sunt, in nos tela deriguntur. Quaedam in nos fixa sunt, quaedam vibrant et cum maxime veniunt, quaedam in alios perventura nos stringunt. Nihil miremur eorum, ad quae nati sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
M
Bi illa prudentia tua: Ubi in despiciendis rebus subtilitas.Ubi
magnitudo iam pusilla tangit: Serui occupationes tuas: occa¬
sionem fuge putauerunt:si amici deciperent.Habeant enim sa¬
ne nomen:quod illis Epicurus noster imposuit & uocentur:qͦ
bant: & de aliis molestum esse credebant.Nihil horum insolitum nihil inexpe¬
ctatum est. Offendi rebus istis tam ridiculum est:quem queri ꝙ spargaris in
publico. Aut inquineris in luto. Eadem uite conditio est que balnei. Turhae
itineris quedam intermittentur:quaedam incident.Non est delicata res uiue¬
re. Longam uiam ingressus es: & labaris oportet:& arietes & cadas:& lasseris:et
exclames. O mors idem mentiaris alio loco comitem relinquis:alio efferes:alio
timebis:per eiusmodi offensas ementiendum est confragosum hociter.Mori
uult: preparetur animus contra omnia.Sciat se uenisse: ubi ponat fulmen.Sci¬
at se uenisse uhi luctus & ultrices posuere cubilia cure. Pallentesq habitant Ø¬

Expanded text:
m Ubi illa prudentia tua ? Ubi in dispiciendis rebus subtilitas ? Ubi magnitudo ? Iam pusilla te res angit ? Servi occupationes tuas occasionem fugae putaverunt. Si amici deciperent—habeant enim sane nomen, quod illis noster error inposuit, et vocentur, quo bant et te aliis molestum esse credebant. Nihil horum insolitum, nihil inexpectatum est. Offendi rebus istis tam ridiculum est quam queri, quod spargaris in publico aut inquineris in luto. Eadem vitae condicio est, quae balnei, turbae, itineris: quaedam in te mittentur, quaedam incident. Non est delicata res vivere. Longam viam ingressus es; et labaris oportet et arietes et cadas et lasseris et exclames: "O mors ! " id est mentiaris. Alio loco comitem relinques, alio efferes, alio timebis; per eiusmodi offensas emetiendum est confragosum hoc iter. Mori vult ? Praeparetur animus contra omnia; sciat se venisse, ubi tonat fulmen. Sciat se venisse, ubi Luctus et ultrices posuere cubilia curae Pallentesque habitant
Abbreviated transcription (Latin):
sa sine gratia iudicent: si quod est precium uirtutis ex fama: nec hoc interit.
ad nos quidem nihil pertmebit. Posterorum sermo: tamen etiam non haec sen'¬
tientes colet: ac frequentabit. Nulli non uirtus et uiuo:et mortuo rettulit gra¬
tiam si modo illam bona secutus est fide: si se non exornauit & pinxit. sedidem
fuit. siue ex edenunciato uidebatur: siue imparatus ac subito.Nihil simula¬
tio proficit: paucis imponit leuiter extrinsecus inducta faciet. Ueritas iom¬
nem sui partem cadem est.Quae decipiunt nihil habent solidi. Tenue est men'¬
dacium: perlucet si diligenter inspexeris. Uale.

Expanded text:
sa, sine gratia iudicent. Si quod est pretium virtutis ex fama, nec hoc interit. sa, sine gratia iudicent. Si quod est pretium virtutis ex fama, nec hoc interit. Ad nos quidem nihil pertinebit posterorum sermo; tamen etiam non sentientes colet ac frequentabit. Nulli non virtus et vivo et mortuo rettulit gratiam, si modo illam bona secutus est fide, si se non exornavit et pinxit, sed idem fuit, sive ex denuntiato videbatur, sive inparatus ac subito. Nihil simulatio proficit. Paucis inponit leviter extrinsecus inducta facies; veritas in omnem partem sui eadem est. Quae decipiunt, nihil habent solidi. Tenue est mendacium; perlucet, si diligenter inspexeris. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
stes in quadam epistola sua: cum amicitiam suam. Metrodori grata commemora¬
ione cecinisset: hoc nouissime adiecit:nil sibi & Metrodoro inter tanta bona n¬
cuisse quot ipsos illa nobilis Grecia non ignotos solum habuisset: sed pene mau¬
ditos. Nunquid ergo non postea quem esse desierat inuentus est. Nunquid non e¬
opimo eius emituit: Hoc metrodorus quoq in quadam epistola confitetur se
et Epicurum non satis enituisse. sed post sc. & Epicurum magnum paratumq
nomen habituros: et qui uoluissent per eademire uestigia. Nulla uirtus later.
et latuisse non ipsius est damnum. Ueniet qui conditam: et seculi sui malignita¬
te compressam dies publicet. Paucis natus est: qui populum aetatis suae cogitat.
Multa annorum milia: multa populorum superuement. Ad illa respice etiam
si omnibus tecum uiuentibus silentium liuor induxerit. Uenient qui sine offẽ¬

Expanded text:
stes in quadam epistula, cum amicitiam suam et Metrodori grata commemoratstes in quadam epistula, cum amicitiam suam et Metrodori grata commemoratione cecinisset, hoc novissime adiecit, nihil sibi et Metrodoro inter bona tanta nocuisse, quod ipsos illa nobilis Graecia non ignotos solum habuisset, sed paene inauditos. Numquid ergo non postea quam esse desierat, inventus est ? Numquid non opinio eius enituit? Hoc Metrodorus quoque in quadam epistula confitetur, se et Epicurum non satis enotuisse; sed post se et Epicurum magnum paratumque nomen habituros, qui voluissent per eadem ire vestigia. Nulla virtus latet, et latuisse non ipsius est damnum. Veniet qui conditam et saeculi sui malignitate conpressam dies publicet. Paucis natus est, qui populum aetatis suae cogitat. Multa annorum milia, multa populorum supervenient; ad illa respice. Etiam si omnibus tecum viventibus silentium livor indixerit, venient qui sine offen
Abbreviated transcription (Latin):
uat. Gloria umbra uirtutis est:etiam in uitam commutabitur. Sed quemad¬
modum umbra aliquando antecedit: aliquando sequitur: uela tergo est ita glo¬
ria aliquando ante nos est:uisendamq se praebet: aliquando in aduerso est ma¬
orq quo serior ubi inuidia secesserit. Quandiu uidebatur furere Democri
uix recepit Socratem fama: quandiui Catonem ciuitas ignorauit respuit: nec
intellexit: nisi cum perdidit Rutili innocentia ac uirtus lateret:nistaceepiss
iniuriam: dum uiolatur effulsit: Nunquid non sorti sue gratias egit: et exili¬
um suum complexus est:de his loquor: quos illustrauit fortuna dum uexat.
Quam multorum profectus non in noticiam euasere post iplos: quem multos
fama non excepit: sed eruit: Uides Epicurum quem tantopere non tantum
eruditiores: sed hec quocunq imperitorum turba miretur hic ignotus ipsis
Athenis fuit circa quas delituerat. Multis itaq iam annis Metrodoro suo suꝑ¬

Expanded text:
iuvat. Gloria umbra virtutis est; etiam invitam comitabitur. Sed quemadiuvat. Gloria umbra virtutis est; etiam invitam comitabitur. Sed quemadmodum umbra aliquando antecedit, aliquando sequitur vel a tergo est, ita gloria aliquando ante nos est visendamque se praebet, aliquando in averso est maiorque quo serior, ubi invidia secessit. Quamdiu videbatur furere Democritus ! Vix recepit Socraten fama. Quamdiu Catonem civitas ignoravit! Respuit nec intellexit, nisi cum perdidit. Rutili innocentia ac virtus lateret, nisi accepisset iniuriam; dum violatum effulsit. Numquid non sorti suae gratias egit et exilium suum complexus est? De his loquor, quos inlustravit fortuna, dum vexat; quam multorum profectus in notitiam evasere post ipsos ! Quam multos fama non excepit, sed eruit! Vides Epicurum quantopere non tantum eruditiores, sed haec quoque imperitorum turba miretur. Hic ignotus ipsis Athenis fuit, circa quas delituerat. Multis itaque iam annis Metrodoro suo super
Abbreviated transcription (Latin):
ra nec referri potest. Sic huius ut celestium statura magnitudo est. Ad hanc
nos conemur educere. iam multum operis effectum est. Immo si uerum fateri s¬
uolo non multum: nec enim bonitas est pessimus esse meliorem. Quis oculis
glorietur: Quis suspicetur diem: cui sol per caliginem splendet: licet contentus
interim sit effugisse tenebras: adhuc non fruitur hono lucis. Tunc animus no¬
ter habebit quod gratuletur sibi: cum emissus his tenebris: in quibus uol¬
tatur non tenui uisu clara prospexerit:sed totum diem admiserit.et redditus
celo suo fuerit: cum receperit locum quem occupauit forte nascendi: sursũ
illum uocant initia sua. erit autem illic: etiam antequam hac custodia ex ol¬
uatur: cum uitia disiecerit.purusq ac leuis: in cognitiones emicuerit. Hoc nos
igere Lucili charissime in hoc ire impetu toto.licet pauci sciant:licet nemoi

Expanded text:
ra nec referri potest. Sic huius, ut caelestium, stata magnitudo est. Ad hanc ra nec referri potest. Sic huius, ut caelestium, stata magnitudo est. Ad hanc nos conemur educere. Iam multum operis effecti est; immo, si verum fateri volo, non multum. Nec enim bonitas est pessimis esse meliorem. Quis oculis glorietur, qui suspicetur diem ? Cui sol per caliginem splendet, licet contentus interim sit effugisse tenebras, adhuc non fruitur bono lucis. Tunc animus noster habebit, quod gratuletur sibi, cum emissus his tenebris, in quibus volutatur, non tenui visu clara prospexerit, sed totum diem admiserit et redditus caelo suo fuerit, cum receperit locum, quem occupavit sorte nascendi. Sursum illum vocant initia sua. Erit autem illic etiam antequam hac custodia exsolvatur, cum vitia disiecerit purusque ac levis in cogitationes divinas emicuerit. Hoc nos agere, Lucili carissime, in hoc ire impetu toto, licet pauci sciant, licet nemo,
Abbreviated transcription (Latin):
bet boni sãpientia: non potest uinci. nemo ab altero potest uinci: nisi dũ ascen¬
ditur dum ad summum perueneris paria sunt: non est incremento locus stat᷑
Nunquid sol sue magnitudini adiicit: Nunquid ultra quem solet & Luna
procedit: Maria non crescunt. Mundus eundem habitum ac modum scruat
xtollere se quae iustam magnitudinem impleuere non possunt. Quicunq fu¬
rint sapientes: pares erunt & aequales habebit unusquisq ex his propriasØ
dotes. Alius erit affabilior. alius expeditior: alius promptior iin eloquendo:
alius facundior: illud de quo agitur quod beatum facit: equale est in omnib
Anetna tua possit sublabi. & in se ruere. An hoc excelsum cacumen et conspi¬
cuum per uasti maris spatia detrabat assidua uis ignium nescio. Uirtutem non fla¬
ma non ruina inferius adducet. hec una maiestas deprimi nescit. nec proferri s¬

Expanded text:
habet boni sapientia: nemo ab altero potest vinci, nisi dum ascenhabet boni sapientia: nemo ab altero potest vinci, nisi dum ascenditur. Cum ad summum perveneris, paria sunt, non est incremento locus, statur. Numquid sol magnitudini suae adicit ? Numquid ultra quam solet, luna procedit ? Maria non crescunt. Mundus eundem habitum ac modum servat. Extollere se, quae iustam magnitudinem implevere, non possunt. Quicumque fuerint sapientes, pares erunt et aequales. Habebit unusquisque ex iis proprias dotes: alius erit adfabilior, alius expeditior, alius promptior in eloquendo, alius facundior; illud, de quo agitur, quod beatum facit, aequalest in omnibus. An Aetna tua possit sublabi et in se ruere, an hoc excelsum cacumen et conspicuum per vasti maris spatia detrahat adsidua vis ignium, nescio; virtutem non flamma, non ruina inferius adducet. Haec una maiestas deprimi nescit. Nec proferri ult
Abbreviated transcription (Latin):
stitit quod iam Uirgilius impleuerat. Nec seuerum quidem Cornelium uterq:
deterruit. Omnibus preterea foeliciter is locutus se dedit: & qui pracesserant
non praeripuisse mihi uidentur quae dici poterant:sed aperuisse. Sed multum
interest utrum ad consumptam materiam:an ad subactam accedas. crescit indi¬
es scientiam:& inueniendis inuenta non obstant. Preterea conditio optima
est ultimi parata uerba inuenit quae instructa nouam faciem habent nec i
manus mucit tanquam alienis. sunt enim publica. Iurisconsulti negant quicꝗͣ¬
publicum usucapi: aut ego te non noui: aut etna tibi saliuam mouet.Iam cupis
grande aliquid et parprioribus scribere. plus enim sperare modestia tibi tua nõ
permittit. quae tanta in te est ut uidearis mihi retracturus ingenii tui uires. siØ
uincendi periculum sit:tanta tibi priorum reuerentia est. Inter caetera ho

Expanded text:
stitit, quod iam Vergilius impleverat. Ne Severum quidem Cornelium uterque stitit, quod iam Vergilius impleverat. Ne Severum quidem Cornelium uterque deterruit. Omnibus praeterea feliciter hic locus se dedit et qui praecesserant, non praeripuisse mihi videntur, quae dici poterant, sed aperuisse. M ultum interest, utrum ad consumptam materiam an ad subactam accedas; crescit in dies et inventuris inventa non obstant. Praeterea condicio optima est ultimi; parata verba invenit, quae aliter instructa novam faciem habent. Nec illis manus inicit tamquam alienis. Sunt enim publica. Aut ego te non novi aut Aetna tibi salivam movet. Iam cupis grande aliquid et par prioribus scribere. Plus enim sperare modestia tibi tua non permittit, quae tanta in te est, ut videaris mihi retracturus ingenii tui vires, si vincendi periculum sit; tanta tibi priorum reverentia est. Inter cetera hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nec montem qui deuoretur. quotidie minui: nec manere eundem:quia non ipse¬
ex se est:sed in aliqua inferna conceptus uale exestuat:& alias pascitur:in ipso
monte non alimentum habet: sed uiam.In lycia regio notissima est Ephesti
incole uocant: perforatum pluribus locis solum quod sine ullo nascentium dam¬
no ignis innoxius circuit. Leta itaq regio est:& herbida nil flammis adurẽ¬
tibus: sed tantum in remissa: ac languida resulgentibus. Sed reseruemus ista:Ø
tunc quesituri:cum tu mihi scripseris quantum ab ipso ore montis niues absint
quas ne estas quidem soluit adeo tute sunt ab igne uicino. Non est autem
istam curam imputes mihi.Morbo enim tuo daturus eras etiam si nemo qui¬
dem mandaret. pudor obstet aetnam describi tuo carmine dum hunc solennẽ
omnibus poetis locum attingas: quem quominus Ouidius tractaret. nhil ob¬

Expanded text:
nec montem, qui devoretur cotidie, minui, nec manere eundem, quia non ipsnec montem, qui devoretur cotidie, minui, nec manere eundem, quia non ipsum exest, sed in aliqua inferna valle conceptus exaestuat et aliis pascitur. In ipso monte non alimentum habet, sed viam. In Lycia regio notissima est, Hephaestion incolae vocant, foratum pluribus locis solum, quod sine ullo nascentium damno ignis innoxius circumit. Laeta itaque regio est et herbida nihil flammis adurentibus, sed tantum vi remissa ac languida refulgentibus. Sed reservemus ista tunc quaesituri, cum tu mihi scripseris, quantum ab ipso ore montis nives absint, quas ne aestas quidem solvit; adeo tutae sunt ab igne vicino. Non est autem quod istam curam imputes mihi. Morbo enim tuo daturus eras, etiam si nemo mandaret. Quid tibi do, ne Aetnam describas in tuo carmine, ne hunc sollemnem omnibus poetis locum adtingas ? Quem quo minus Ovidius tractaret, nihil ob
Abbreviated transcription (Latin):
xpecto epistolas tuas: quibus mihi indices cireuitus Sicilie
totius quid tibi noui ostenderit & omnia de ipsa Charybdi cer¬
nora. Nam Syllam quidem saxum esse et quidem terribile nauigantibus opti¬
me scio. Charybdis an respondeat fabulis perscribi mihi desidero: & si forte
obseruaueris dignum estautem quot obserues fac nos certiores utrum uno
tantum uento agatur in uertices:an omnis tempestas: atq mare illud torque¬
ar. & an uerum sit: quicquid illo fero turbine arreptum est per multa milia ua¬
hi conditum: & circa tauro menia num liitus emergere.Si hoc mihi proscripse¬
ris: tunc audebo tibi mendare:ut in honorem meum Aemam quoq ascend
quam consumi: & sensim subsidere: ex hoc colligunt quidam: quod aliquando
nauigantibus solebat ostendi. Potest hoc accidere: non quia montis altitudo
descendit. sed quia ignis euanuit & nimis uehemens ac largus effertur.ob
cadem causam fumo quoq perdiem segnior. Neutrum autem ineredibile ẽ

Expanded text:
xpecto epistulas tuas, quibus mihi indices, circuitus Siciliae totius quid tibi novi ostenderit, et ante omnia de ipsa Charybdi certiora. Nam Scyllam saxum esse et quidem non terribile navigantibus optime scio; Charybdis an respondeat fabulis, perscribi mihi desidero et, si forte observaveris, dignum est autem quod observes, fac nos certiores, utrum uno tantum vento agatur in vertices an omnis tempestas aeque mare illud contorqueat, et an verum sit, quicquid illo freti turbine abreptum est, per multa milia trahi conditum et circa Tauromenitanum litus emergere. Si haec mihi perscripseris, tunc tibi audebo mandare, ut in honorem meum Aetnam quoque ascendas, quam consumi et sensim subsidere ex hoc colligunt quidam, quod aliquando longius navigantibus solebat ostendi. Potest hoc accidere, non quia montis altitudo descendit, sed quia ignis evanuit et minus vehemens ac largus effertur, ob eandem causam fumo quoque per diem segniore. Neutrum autem incredibile est,
Abbreviated transcription (Latin):
nos. non timor pellet: inagitati terroribus incorrupti uoluptatibus. nec mortem
horrebimus: nec deos. Sciemus mortem malum non esse: deos maiores non
esse: Tam imbecillum est quod nocet: quem cui nocetur. Optima ui noxia carent
expeclant nos. & ex hac aliquando sece in illud euadimus sublime & excelsum¬
quid est tranquillitas animi & expulsis erroribus: absoluta libertas. Queris que
sit isia: non homines timere: nec deos: nec turpia uelle: nec nimia: in scipsum habe'¬
e maximam potestatem. Inestimabile bonum est suum fieri. Uale.POI¬

Expanded text:
nos, non timor pellet, Inagitati terroribus, incorrupti voluptatibus nec mortem nos, non timor pellet, Inagitati terroribus, incorrupti voluptatibus nec mortem horrebimus nec deos; sciemus mortem malum non esse, deos malo non esse. Tam inbecillum est quod nocet quam cui nocetur, optima vi noxia carent. Expectant nos, si ex hac aliquando faece in illud evadimus sublime et excelsum, tranquillitas animi et expulsis erroribus absoluta libertas. Quaeris quae sit ista ? Non homines timere, non deos; nec turpia velle nec nimia; in se ipsum habere maximam potestatem. Inaestimabile bonum est suum fieri. VALE. S
Abbreviated transcription (Latin):
am satis firmus est: quibusdam cedit: mortem contemnit. dolorem reformidat.
De hoc loco aliquid cogitemus: bene nobiscum agetur si in hunc admittimur nu¬
merum magna fcelicitate nature: magnaq & assidua intentione studii: secundus
occupatur gradus. Sed ne contemnendus hic quidem est color tertius. Cogita
quantum circa te uideas malorum. Aspice: quem nullum sit nefas sine exemplo
quantum quondie nequitia proficiat: quantum publice priuatimq peccatur.
Intelliges satis nos consequi: si inter pessimos non simus. Ego uero inquis spe¬
ro me posse: & amplioris ordinis fieri: optauerim hoc nobis. magis ꝗͣ promise¬
rim. Preoccupati sumus: ad uirtutem contendimus inter uitia districti. pudet
dicere honesta colimus: quantum uacat. At quem grande premium expecta¬
ius: si occupationes nostras et mala tenacissima abrumpimus. Noncupidit.

Expanded text:
am satis firmus est, quibusdam cedit. Mortem contemnit, dolorem reformidat. am satis firmus est, quibusdam cedit. Mortem contemnit, dolorem reformidat. De hoc loco aliquid cogitemus. Bene nobiscum agetur, si in hunc admittimur numerum. Magna felicitate naturae magnaque et adsidua intentione studii secundus occupatur gradus; sed ne hic quidem contemnendus est color tertius. Cogita, quantum circa te videas malorum, aspice, quam nullum sit nefas sine exemplo, quantum cotidie nequitia proficiat, quantum publice privatimque peccetur; intelleges satis nos consequi, si inter pessimos non sumus. " Ego vero," inquis, "spero me posse et amplioris ordinis fieri." Optaverim hoc nobis magis quam promiserim; praeoccupati sumus. Ad virtutem contendimus inter vitia districti. Pudet dicere: honesta colimus, quantum vacat. At quam grande praemium expectat, si occupationes nostras et mala tenacissima abrumpimus. Non cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
ualde expetenda sint:que leuiter expetenda sunt.Uel si mauis ita finiamus nimis
imminere: leuiter petendis: uel ex toto non petendis: aut in magno precio hẽre
in aliquo habenda: uel in nullo. Affectus sunt motus animi improbabiles: sub¬
i: & concitati: qui frequentes neglectiq fecere morbum.Sic distillatio una.n
ad huc in morem adducta tussim facit.assidua & uetus piysin. Itaq qui pluri.¬
mum profecere extra morbos sunt affectus adhuc sentiunt profectui proximi.
Secundum genus est eorum qui et mala animi maxima & affectus deposuerũt.
ditaut non sit illis securitatis sue certa possessio. Possunt enim in eadem relal
Tertium illud genus extra multa & magna uitia est: sed non extra omnia efsu¬
git auaritiam:sed iram adhuc sentit.Iam non solicitatur libidine. & nunc etiã¬
ambitionem sentit. Iam non concupiscit sed adhuc timet. & in ipso metu ad que¬

Expanded text:
valde expetenda sint, quae leviter expetenda sunt. Vel si mavis, ita finiamus: nimis valde expetenda sint, quae leviter expetenda sunt. Vel si mavis, ita finiamus: nimis inminere leviter petendis vel ex toto non petendis, aut in magno pretio habere in aliquo habenda vel in nullo. Adfectus sunt motus animi inprobabiles, subiti et concitati, qui frequentes neglectique fecere morbum, sicut destillatio una nec adhuc in morem adducta tussim facit, adsidua et vetus phthisin. Itaque qui plurimum profecere, extra morbos sunt, adfectus adhuc sentiunt perfecto proximi. Secundum genus est eorum, qui et maxima animi mala et adfectus deposuerunt, sed ita, ut non sit illis securitatis suae certa possessio. Possunt enim in eadem relabi. Tertium illud genus extra multa et magna vitia est, sed non extra omnia. Effugit avaritiam, sed iram adhuc sentit; iam non sollicitatur libidine, etiamnunc ambitione; iam non concupiscit, sed adhuc timet. Et in ipso metu ad quaed
Abbreviated transcription (Latin):
sium nondum in usu habent:iam tamen in illa que fugerunt: decidere non possũ
im ibi sunt unde non estretro lapsus:sed hoc illis de se nondum liquet.et qui
in quadam epistola scripsisse me memini: scire se nesciunt. Nam contingit illisØ
bono suo frui.nondum confidere.Quidam hoc proficientium genus dequo lo¬
cutus sum. ita complectuntur ut illos dicant tam effugisse morbos ammi afsecꝰ
nondum & ad huc in lubrico stare: quia nemo scit extra periculum malitie. nisi
qui totam eam excussit. Nemo autem illam excussit nisiqui pro illa sapientiam
assumpsit. Quid inter morbos animi intersit & affectus:sepe iam dixi. NuncØ
quoq te admonebo. Morbi sunt inueterata uitia & dura:ut auaritia:ut ambitio
imia: Haec cum semel animum coeperunt:implicuerunt:& perpetua eius mal.
esse coeperunt ut hreuiter finiam.Morbus est uitium in prauo pertinax tanqua

Expanded text:
suum nondum in usu habent, iam tamen in illa, quae fugerunt, decidere non possunt. suum nondum in usu habent, iam tamen in illa, quae fugerunt, decidere non possunt. Iam ibi sunt, unde non est retro lapsus, sed hoc illis de se nondum liquet; quod in quadam epistula scripsisse me memini, " scire se nesciunt." Iam contigit illis bono suo frui, nondum confidere. Quidam hoc proficientium genus, de quo locutus sum, ita complectuntur, ut illos dicant iam effugisse morbos animi, adfectus nondum, et adhuc in lubrico stare, quia nemo sit extra periculum malitiae, nisi qui totam eam excussit. Nemo autem illam excussit, nisi qui pro illa sapientiam adsumpsit. Quid inter morbos animi intersit et adfectus, saepe iam dixi. Nunc quoque te admonebo: morbi sunt inveterata vitia et dura, ut avaritia, ut ambitio; nimio artius haec animum inplicuerunt et perpetua eius mala esse coeperunt. Ut breviter finiam, morbus est iudicium in pravo pertinax, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
habes: quantum in pestilentia medicus: circa uerba occupatus es: iamdudum gau¬
de si sufficis rebus. Quandoq multa disces: quando quae didiceris affiges tibi ita
ut excidere non possint quando illa expetieris. Non enim:ut caetera memorie rra¬
didisse satis est non opere tentanda sunt non est beatus qui scit illa: sed qui facit.
Quid ergo infra illum operis gradum: nulli gradus sunt: statim a sapientia preceps
est. non ui existimo. Nam qui proficit in numero quidem stultorum est magno
tamen interuallo ab illis diducitur.Inter ipsos quoq proficientes sunt magna di¬
crimina in tres classes. ut quibusdam placet diuiduntur.Primi sunt:qui lapi¬
tiam nondum habent: sed iam in uicinia eius constiterunt:inde etiam quod pro'¬
pe est:.ex hora est. Qui sint hi queris: qui omnes iam affectus ac uitia posuerunt:
quae erant complectenda didicerunt. Sed illis adhuc inexperta fiducia est: honum

Expanded text:
habes, quantum in pestilentia medicus. Circa verba occupatus es? Iamdudum gauhabes, quantum in pestilentia medicus. Circa verba occupatus es? Iamdudum gaude, si sufficis rebus. Quando, quae multa disces ? Quando, quae didiceris, adfiges tibi ita, ut excidere non possint ? Quando illa experieris ? Non enim ut cetera, memoriae tradidisse satis est; in opere temptanda sunt. Non est beatus, qui scit illa, sed qui facit. " Quid ergo ? Infra illum nulli gradus sunt? Statim a sapientia praeceps est?" Non, ut existimo. Nam qui proficit, in numero quidem stultorum est, magno tamen intervallo ab illis diducitur. Inter ipsos quoque proficientes sunt magna discrimina. In tres classes, ut quibusdam placet, dividuntur: primi sunt, qui sapientiam nondum habent, sed iam in vicinia eius constiterant. Tamen etiam quod prope est, extra est. Qui sint hi quaeris ? Qui omnes iam adfectus ac vitia posuerunt, quae erant complectenda, didicerunt, sed illis adhuc inexperta fiducia est. Bonum
Abbreviated transcription (Latin):
concorder sermo cum uita. Ile promissum suum impleuit:quia & cum uideas illũ.
et audias. idem est. Uidebimus qualis sit: quantus sit: an unus sit non delectent
uerba tantum sed prosint.Si tamen contingere eloquentia. non solicito potest si aut
parata est:aut paruo constat:adsit & res pulcherrimas prosequatur.sit talis: ut
es potius quem se ostendat. Alie artes & ingenium tote pertinent:hic animi
gocium agitur. Non querit ager medicum eloquentem: sed si ita competit ut ide
ille qui sanare potest compte de his que facienda sunt disserat: boni consulat. nõ
tamen eritquare gratuletur sibi quod inciderit in medicum etiam disertũ. Hoc
enim tale est: quale si peritus gubernator etiam formosus est.Quid aures meas¬
cabis: Quid oblectas: Aliud agitur: urendus:secandus: abstinendus sum Ad
adhibitus es. currare debes morbum ueterem grauem publicum: Tantum negocii

Expanded text:
concordet sermo cum vita. Ille promissum suum inplevit, qui, et cum videas illum concordet sermo cum vita. Ille promissum suum inplevit, qui, et cum videas illum et cum audias, idem est. Videbimus, qualis sit, quantus sit; unus sit. Non delectent verba nostra, sed prosint. Si tamen contingere eloquentia non sollicito potest, si aut parata est aut parvo constat, adsit et res pulcherrimus prosequatur. Sit talis, ut res potius quam se ostendat. Aliae artes ad ingenium totae pertinent, hic animi negotium agitur. Non quaerit aeger medicum eloquentem, sed, si ita conpetit, ut idem ille, qui sanare potest, compte de iis, quae facienda sunt, disserat, boni consulet. Non tamen erit, quare gratuletur sibi, quod inciderit in medicum etiam disertum. Hoc enim tale est, quale si peritus gubernator etiam formosus est. Quid aures meas scabis ? Quid oblectas ? Aliud agitur; urendus, secandus, abstinendus sum. Ad haec adhibitus es. Curare debes morbum veterem, gravem, publicum. Tantum negotii
Abbreviated transcription (Latin):
Inus tibi accuratas a me epistolas mittiquereris:quis enim
accurate loquitur nisi qui uult putide loqui: Qualis sermo
meus esset:si una sederemus:aut ambularemus:illaboratus
et facilis.Tales uolo esse epistolas meas: quae nihil habeant ac¬
cersitum: nec lictum est fieri possei quid sentiam:ostendere:quem loꝗ mal¬
lem: etiam si disputarem:nec supploderem pedem:nec manum iactarem nec
utollerem uocem sed ista oratoribus reliquissem contentus sensus meos
te pertulisse:quos nec exornassem:nec abiecissem. Hoc unum plane tibi ap'¬
probare uellem omnia me illa sentire quae dicerem: nec tantum sentire. sed
amare. Aliter homines amicam:aliter liberos osculantur:tamen in hoc quo¬
q amplexu. tam sancto & moderato satis apparet affectus. Non mehercule
ieiuna esse et arida nolo: que de rebus tam magnis dicentur. Neq enim philoso¬
phia ingenio renunciat: multum tamen opere impendi uerbis non oportet.Hec
sit propositi nostri summa. Quod sentimus loquamur: quod loquimur sentiamꝰ

Expanded text:
inus tibi accuratas a me epistulas mitti querens. Quis enim accurate loquitur, nisi qui vult putide loqui ? Qualis sermo meus esset, si una sederemus aut ambularemus, inlaboratus et facilis, tales esse epistulas meas volo, quae nihil habent accersitum nec fictum. Si fieri posset, quid sentiam, ostendere quam loqui mallem. Etiam si disputarem, nec supploderem pedem nec manum iactarem nec attollerem vocem, sed ista oratoribus reliquissent!, contentus sensus meos ad te pertulisse, quos nec exornassem nec abiecissem. Hoc unum plane tibi adprobare vellem: omnia me illa sentire, quae dicerem, nec tantum sentire, sed amare. Aliter homines amicam, aliter liberos osculantur; tamen in hoc quoque amplexu tam sancto et moderato satis apparet adfectus. Non mehercules ieiuna esse et arida volo, quae de rebus tam magnis dicentur; neque enim philosophia ingenio renuntiat. Multum tamen operae inpendi verbis non oportet. Haec sit propositi nostri summa: quod sentimus loquamur, quod loquimur sentiamus;