comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Omne enĩ corpus quod ingeneratione & corruptione sub¬
sistit cõmunẽ uidetur habere materiã sed onomne
abomni uł in omni uł facere aliquiduł pati pocest: Corpo¬
rauero in incorporea nullaratione poterunt ꝑ mutari
qm̃ nulla communima teria subieta participant. quae
susceptis qualitatibus in alterutra ꝑmutetur. Omis erum
natura ini corporte substantiȩ nullomaterienititur
fundam̃to Nullũ uero corpus est cui nonsitmateria subiecta
qđ cũ ita sit cũq neea quidẽ quȩ cõmunẽ materi ã naturalit̃
habent in setranseant. Nisullis ad sit potestas in secase faci¬
endia cpatiendi . multo magis in se ñ ꝑmutabit᷑ quibus non mo¬
do communis materia non est. sed cũ aliares materiȩ funda¬
m̃ tonititur ut corpus alia omnino materiȩ subiectonon
egcatutin corporeũ. Nigitur fieri potest ut corpus in incor¬
poralẽ speciẽ ꝑmutet᷑. Necuero fieri potest ut incorporalia

Expanded text:
Omne enim corpus quod in generatione et corruptione subOmne enim corpus quod in generatione et corruptione subsistit communem uidetur habere materiam, sed non omne ab omni uel in omni uel facere aliquid uel pati potest. Corpora uero in incorporea nulla ratione poterunt permutari, quoniam nulla communi materia subiecta participant quae susceptis qualitatibus in alterutram permutetur. Omnis enim natura incorporeae substantiae nullo materiae nititur fundamento; nullum uero corpus est cui non sit materia subiecta. Quod cum ita sit cumque ne ea quidem quae communem materiam naturaliter habent in se transeant, nisi illis adsit potestas in se et a se faciendi ac patiendi, multo magis in se non permutabuntur quibus non modo communis materia non est, sed cum alia res materiae fundamento nititur ut corpus, alia omnino materiae subiecto non egeat ut incorporeum. Non igitur fieri potest, ut corpus in incorporalem speciem permutetur, nec uero fieri potest, ut incorporalia
Abbreviated transcription (Latin):
ati: a quamiscetur. utraq sunt talia qua eactũ sibi passionẽq
cõmunicent. Potest enĩaquȩ qualitas. auiniqualitate ali¬
quid pati potestitẽ uini abaquȩ qualitate aliquid pati
atq id circosimultũ quide fuerit aquȩ uini uero paululu
Ndicunt᷑ in mixta sed alterũ alterius qualitate corrũpit᷑
Siquis enĩ uinũ fundat inmare Nmixtũ est mariuinũ sed
inmarecorruptũ: Idcirco qm̃ qualitas aque multitud inesui
corporis nihilpassaest aequalitateuini. sed potius in seipsa
uiniqualitate propria multitudine cõmutauit. siuero sint
mediocres sibiq aequales. uł paulo iaequales naturȩ quae
a se facere & pati possunt ille miscentur & mediocribus
int̃se qualitatibus temperant᷑. atq haec quidẽ in corporib
neq his omnibus sed tantũ quaea seutdictũ est & facere
& pati possunt communi atq eadẽ materia subiecta

Expanded text:
atque aqua miscentur, utraque sunt talia quae actum sibi passionemque atque aqua miscentur, utraque sunt talia quae actum sibi passionemque communicent. Potest enim aquae qualitas a uini qualitate aliquid pati; potest item uini ab aquae qualitate aliquid pati. .Atque idcirco si multum quidem fuerit aquae, uini uero paululum, non dicuntur inmixta, sed alterum alterius qualitate corrumpitur. Si quis enim uinum fundat in mare, non mixtum est mari uinum sed in mare corruptum, idcirco quoniam qualitas aquae multitudine sui corporis nihil passa est a qualitate uini, sed potius in se ipsam uini qualitatem propria multitudine commutauit. Si uero sint mediocres sibique aequales uel paulo inaequales naturae quae a se facere et pati possunt, illae miscentur et mediocribus inter se qualitatibus temperantur. Atque haec quidem in corporibus neque his omnibus, sed tantum quae a se, ut dictum est, et facere et pati possunt communi atque eadem materia subiecta.
Abbreviated transcription (Latin):
lenaturalit̃ creditur id in remutabilẽ uerterentur. hoc
igitur fieri nulla ratione contingit sed humana forsitan
natura indĩtatẽ uideatur eẽ conuersa. Hocuero qui fieri
potest diuinitas ingenerationexpi & humanã anima suscepit
& corpus Non enũ om̃is res inremomne uerti. ac transmu¬
tari potest Na cũ substantiarũ aliȩ sint corporeȩ aliȩ incor¬
poreȩ ne corporea inincorporea Neq incorporea in eã
quae corpus est mutari patest. nec uero incorporea Insein¬
uicẽ formas ꝓprias mutant. Sola eni mutari transformariq
insepossunt . quae habent unius materie cõmune subiectum
Nec haec om̃a sed ea quȩ inse & facere & patipossunt id uero
probat᷑ hoc modo Neq enimpotest aes in lapide ꝑmutari
necuero idẽ aes in herba nec quod lib& aliud corpus inquod¬
lib& aliud trans figurari potest nisi & eadẽ sit materia rerũ
inse transeuntiũ &ase & facere & patipossint ut cũ uinũ

Expanded text:
le naturaliter creditur, id in rem mutabilem verteretur. Hoc igitur fieri nulla ratione contingit; sed humana forsitan natura in deitatem videatur esse conversa. Hoc vero qui fieri potest, si divinitas in generatione Christi et humanam animam suscepit et corpus? Non enim omnis res in rem omnem verti ac transmutari potest: nam cum substantiarum aliae sint corporeae, aliae incorporeae, neque corporea in incorpoream, neque incquae corpus est mutari potest. Nec vero incorporea in se invicem proprias formas mutant. Sola enim mutari transformariqin se possunt quae habent unius materiae commune subiectum, nec haec omnia, sed ea quae in se et facere et pati possunt. Id uero probatur hoc modo: neque enim potest aes in lapidem permutari nec uero idem aes in herbam nec quodlibet aliud corpus in quodlibet aliud transfigurari potest, nisi et eadem sit materia rerum in se transeuntium et a se et facere et pati possint, ut, cum uinum
Abbreviated transcription (Latin):
utlitatẽ facta probabitur tanta humilitas dinitatis.
nonẽ qm̃ negatur adsumptus. Rursus igit᷑ sicut ab eodẽ
nestori fonte eutrchis error principiũ sumpsit . Ita ad
cunde finẽreuelabitur. Vt secundũ eutrchenquoq nonsit
saluatugenus humanũ. Qm̃ nonis quiaeger e&̃ & salua¬
tionecuraq eger& ad sumptus est. Traxisse aũt hancsen¬
tentiã uidetur si tam̃ huius erroris fuit ut creder& non
fuisse corpus xp̃i uere exhomine sed extraatq ad eo in
crlo formatũ qm̃ cũ eo incaelũ credit̃ ascendisse qđ ex¬
endit Sed satis deca partedictũ uidetur . si corpus qđ axp̃s
bacepit exmariȩ noncredat᷑ ad suptũ si uero adũptũ est
sonunra peq ꝑmansit ꝑfecta humana diunaq natura
uribis esfici potut madis dutoni diunitas i humani¬
ni oans lataest authumanitas indiuinctate aututre

Expanded text:
utilitatem facta probabitur tanta humilitas diuinitatis, utilitatem facta probabitur tanta humilitas diuinitatis, us non est, quoniam negatur adsumptus? Rursus igitur sicut ab eodem Nestorii fonte Eutychis error principium sumpsit, ita ad eundem finem relabitur, ut secundum Eutychen quoque non sit saluatum genus humanum, quoniam non is qui aeger esset et saluatione curaque egeret, adsumptus est. Traxisse autem hanc sententiam uidetur, si tamen huius erroris fuit ut crederet non fuisse corpus Christi uere ex homine sed extra atque adeo in caelo formatum, quoniam cum eo in caelum creditur ascendisse. Quod exde caelo descendit. Sed satis de ea parte dictum uidetur, si corpus quod Christus excepit ex Maria non credatur adsumptum. Si uero adsumptum est ex Maria neque permansit perfecta humana diuinaque natura, id tribus effici potuit modis: aut enim diuinitas in humanitatem translata est aut humanitas in diuinitatem aut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricatione corruptũ Superiusdito repedlit i
uod sinon eo hominexps indutus est qui propeccati poena
sus tinuerat mortẽ. Vllud eueni& exnullius hominis
semine talẽ potuis senasci qui fuerit sin eoriginalis poena
peccati. Exnulloigitur talis sumpta est caro. unde fit
ut nouit̃ uideatur esseformata.: Sed haec autita hominũ
uis a estoculis ut humanũ putar&ur corpus quod re¬
uera non e & humanũ quippe quod nulli originali s ub¬
iacer& poene. Aut noua quȩ dauera nec pene
pectati subiacens originalis at tempus hominis
natura formata est. Siuerũ hominis corpus non fuit
aptearguitur mentita diuinitas quȩ ostender& hominib
corpus. quod cũ uerũ non e&tum falleren turhui quiuerũ
ẽẽ arbi trarent᷑. Atsinoua ueraq non ex homine sumpta
caro formataest quo tanta trago edia generationis ubi
ambitus passionis. Egoquippe ne in homine quidẽ non
stute fi eriputo quod inutilit̃ factũ est. at quã uero

Expanded text:
praeuaricatione corruptum, supepraeuaricatione corruptum, supeuod si non eo homine Christus indutus est qui pro peccati poena sustinuerat mortem, illud eueniet ex nullius hominis semine talem potuisse nasci qui fuerit sine originalis poena peccati. Ex nullo igitur talis sumpta est caro; unde iit ut nouiter uideatur esse formata. Sed haec aut ita hominum uisa est oculis, ut humanum putaretur corpus quod reuera non esset humanum, quippe quod nulli originali subiaceret poenae, aut noua quaedam uera nec poenae peccati subiacens originalis ad tempus hominis natura formata est? Si uerum hominis corpus non fuit, aperte arguitur mentita diuinitas, quae ostenderet hominibus corpus, quod cum uerum non esset, tum fallerentur ii 1 qui uerum esse arbitrarentur. At si noua ucraque non ex homine sumpta caro formata est, quo tanta tragoedia generationis? Vbi ambitus passionis? Ego quippe ne in homine quidem non stulte fieri puto quod inutiliter factum est. Ad quam uero
Abbreviated transcription (Latin):
bit̃ modis autenuim genitoxp̃o & non adsumente deanm
illud disiunctũ nascitur quod interrogabinus oca
natus ex maria xp̃s. aut ab ea carnẽ hum anatranta
minime si non confitetur ex eatraxisse dicat quolesa
indutus aduenerit. utrũ neeo quideciderat p̃uere
peccati analio. Sieo decuus semineductusest hena:
uestitadinitas est . Nã si ex semine abrahȩ aq l
& postremomariȩ non fuit caro illa qua natus łł sta
excuius hominis sit carne diriuatus. Qmpostyrm
Sed siquẽ dixerit hominẽ a quogeneratio sinptas l
uatoris p̃termariã uirginẽ & ipseerrore confunda
& ad scribere mendacii notã summȩ duunitat in lusis
ipse uidebitur . quando quod habrahȩ atq daudi
mittitur in sc̃ĩs diuinationibus ut exeorũ semine t
est non ab alio sumi potuerit. nisiunde&iã progt
Siigitur amarianonest sumptũ corpus humanu su
quo lib& alio ꝑ mariã tamen est ꝓcreatũ quodiuen

Expanded text:
 modis; aut enim genito Christo et non adsumente de Maria am. De quibus illud disiunctum nascitur, quod interrogabimus hoc modo: natus ex Maria Christus aut ab ea carnem humanam traxit aut minime. Si non confitetur ex ea traxisse, dicat quo homine indutus aduenerit, utrumne eo qui deciderat praeuaricatione peccati an alio? Si eo de cuius semine ductus est homo, quem uestita diuinitas est? Nam si ex semine Abrahae atque Dauid et postremo Mariae non fuit caro illa qua natus est, ostendat ex cuius hominis sit carne deriuatus, quoniam poSed si quem dixerit .hominem a quo generatio sumpta sit saluatoris praeter Mariam uirginem, et ipse errore confundetur et adscribere mendacii notam summae diuinitati inlusus ipse uidebitur, quando quod Abrahae atque Dauid promittitur in sanctis diuinationibus, ut ex eorum semine toti est, non ab alio sumi potuerit nisi unde etiam procreabatur. Si igitur a Maria non est sumptum corpus humanum sed a quolibet alio, per Mariam tamen est procreatum quod fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
scit sicuti iudiciidiẽ &iste passibilis est illem passibilis
ocille quimisit iste quimissus est. & aliaistius modi
in eo quod induit carnem in eo quod mortuus est. in eo
quod re surrexit amortuis qua eista filio contigerunt
sit opus in substantia qua ereceptrixest diuersarũ
qualitatũ & magis contrariũ quod aut̃ dĩ fecerit
ihm xp̃m sacra lectiodicit mactibus apłorũ. Certissi¬
meaut̃ sciat om̃is domus isrł qm̃fecit nobis dr̃ dnm ih imetuicu

Expanded text:
scit: sicut judicii diem . Et iste passibilis est, ille vero impassibilis: scit: sicut judicii diem . Et iste passibilis est, ille vero impassibilis: et ille est qui misit, iste vero qui missus est: et alia istius modi, ut quia iste induit carnem, in eo quod mortuus est, in eo quod resurrexit a mortuis: quae omnia Filio contigerunt.m: quod cum sit opus in substantia, quae quidem receptrix est diversarum qualitatum et magis contrariorum. XI. Quod autem Deus fecerit Jesum Christum, sacra lectio dicit in Actibus Apostolorum: Certissime autem sciat omnis domus Israel, quoniam fecit nobis Deus Dominum Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
effundit & diminutio efficitur patris pars cũ sit filius
autuana generatio. Sitotũ a tota apparuit. Nulla
&enim causa ab eodẽ ipso idipsum generari. & siduplex
sp̃u apparuit tantũ modo aliud sine aliquaef fulgentia
fuerunt Faccũ estergo nonnatũ. & id circo non quod sub¬
stantiale adoigit᷑ nulla generatio. Quid aut̃ existis om¬
nibus cogituratq colligitur omidulcis uictorine qͥm¬
om̃a & sine quonihil factum est Neq generation eadõ
quae non sunt . qm̃ potentia dĩ quod non est adducitut sit
fecit. In quoigiturihĩ effector est eorũ quae sunt dehis
quae non sunt secundũ operationẽ. & in patreestipse
& in ipso est pater &ambo unũ sunt . in quo aut̃ nonidẽ
potest ut aliter accipitur. Nenimaliud omni modis
perfectũ operariual&. sed neque propriao peratione
operatur neq propria uoluntate sed eadẽ uult que pat̃
& ipse & iamsi hab& uoluntatem . dicit tamen sedñ
ut egoualo seduttu. & multa in uoluntate patris non

Expanded text:
et diminutio quaedam fit patris, cum pars sit filius, aut vana generatio. Si vero totum a toto apparuit, nulla causa est, ab eodem ipso id ipsum generari. Et si duplex metipsum, apparuit tantummodo aliud sine aliqua effulgentia.fuerunt. Factum est ergo, non natum, et idcirco non consubstantiale. A Deo igitur nulla est generatio. X. Quid autem ex istis omnibus colligitur, mi dulcis Victorine? Qomnia, et sine quo nihil factum est: neque generatione a Deo, quae non sunt: quoniam potentia Dei, quod non est, adducit ut siteffecit. In quo igitur Jesus est effector eorum quae sunt, ex iis quae non sunt, secundum operationem? Et in patre ipse est, et in ipso pater : et ambo unum sunt . In quo autem non idem potest, alter accipitur. Non enim aliud omnimodis perfectum operari potest. Sed neque propria operatione operatur, neque propria voluntate; sed eadem vult quae pater. Et ipse etiam habet voluntatem; dicit tamen: Non sicut ego volo, sed sicut tu . Et multa in voluntate patris non
Abbreviated transcription (Latin):
sibile est. Nigitur dr̃ quod punctũ. Siaut̃ man& punctũ
ratio. Sienim emittit a sem& ipso aliquid primũ minuit᷑
autin substantia aut indiuinitate autinactione aut in¬
aliquod aliud. De inde aut̃ id quod emittitur autipsius
potentiȩ est autñipsius. Supsius & quomodo duodii
& aequales &utquid duo. Siaequales : Quod ãut̃ potest
alter hocidem & alter non necesse est multi plicari perfecta
plenitudinẽ inunio. Siaut̃ non eiusdẽ potentiȩ qđ ꝓgredit᷑
& inmutatur ds̃ & a parte totũ passus est quod in congruũ
dõ Nullagitur generatio adõ & iuxta hoc. Similiter
aut̃ & iuxta imaginem multũ enim differt imago. ab ima¬
ginali illud ut substantia ista iuxta qualitatẽ solũ adum¬
bratũ fantasma. In alio enimaliquo substantiã hab&
imago & non absesubsiftit. Neq secundũ qđ ipsa est. neq¬
in quo est nonergo imago id est quod genitũ ado consecutio

Expanded text:
sibile est. Non igitur Deus, quod punctum. Si autem manet punctum, sibile est. Non igitur Deus, quod punctum. Si autem manet punctum, ratio? Si enim emittitur a semetipso, aliquid primum minuitur: aut ergo in substantia, aut in divinitate, aut in actione. Deinde, id quod emittitur, aut ipsius potentiae est, aut non ipsius. Si ipsius, et quomodo duo dii et aequales? et ut quid duo, si aequales? Quod autem potest unus, hoc idem et alter: et non est necesse multiplicari perfectam plenitudinem in uno. Si autem non ejusdem potentiae quod progreditur; et immutatur Deus, et a parte totum passus est: quod incongruum Deo est. Nulla igitur generatio in Deo et juxta hoc. VI. Similiter autem et juxta imaginem. Multum enim differt imago ab imaginabili: illud ut substantia, istud juxta qualitatem solum adumbratum phantasma. In aliquo enim alio substantiam habet imago, et non a se subsistit: neque secundum quodpiam est, in quo est. Non ergo imago, id quod genitum a Deo est. Consecutio
Abbreviated transcription (Latin):
est Primũ refulgentia &r motus est. &a d signat tempus
& recessionẽ quandã secedentẽ in propriã substantiã quae
semꝑ. Quid deindenonest inuersio effulgentia. a substan¬
tia enim luminaliquasi fugiens auterutatus splendor
Refulgentia est substantialis non substantia. & sisubstan¬
tia ñeade substantia. lamigitur inuersi o prioris quod
secundũ. Videamus igitur generationẽ iuxtara duiemis¬
sionẽ Est quidẽ conexus radius & conectitur illicuius est
progressus radius. Nihilominus tamen inuersio efficitur
si est genitus aut non est generatio siradius semper in ipso
man& sed punti fluentũ generatio ibi & quomod o istud
immobile enim punctũ & terminus liniamenti quod neque
partẽ hab& neq alterius pars est : Sugitur sic istud est¬
ñ procedit asem &ipso. Sienim procedit iam non punctũ
sediam liniamentũ inmutatur igitur. Sed onim dr̃ inuer¬

Expanded text:
est. Primum quidem refulgentia, et motus est, et assignat tempus, est. Primum quidem refulgentia, et motus est, et assignat tempus, et recessionem quamdam secedentem in propriam substantiam. Quae est. Quid deinde? Non est inversio, effulgentia? A substantia enim luminali, quasi fugiens et eructatus splendor. Refulgentia enim substantialis, non substantia. Et si substantia, non eadem substantia. Jam ergo inversio prioris, quod secundum. V. Videamus igitur generationem juxta radii emissionem. Est igitur connexus radius, et connectitur illi a quo progressus est radius. Nihilominus inversus est, si est genitus: aut non est generatio, si radius semper in ipso manet. Si juxta puncti fluentum generatio ibi, quomodo? immobile enim punctum et terminus lineamenti, quod neque partem habet neque alterius pars est. Si ergo illud sic est, non procedet a semetipso: si enim procedit, jam non punctum, sed jam lineamentum. Immutatur ergo. Sed enim Deus, invi
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ quod uiuit & ẽ& intellegit . & secundũ quod intelle¬
git & est &uiuit : & secundũ unũ tria. & secundũ tria¬
simplex aut̃ principiũ conpositorũ: Principiũ aut̃ sine
principio : Praecedit enim Nullũ principiu antesehabens.
propt̃ quod est principiũ : hocaut̃ est ds̃ : sin eortiugitur
& ingenitus ds̃ : ds̃ ergo ingenitus : Quod aut̃ ingenitus ine
ortu quod sin eortu sinefine: finis enim incipientis:
cognoscibile inuisibile inuersibile inmutabile inuer¬
sio enim & inmutatio principiũ & finis est. Alteri quidẽ
principiũ alii aut̃ finis sed nihil horũ ds̃. Inuersibilis
tionẽ adõ secundũ istos modosesse iuxta effulgentiã ius¬
taradii emissionẽ iurta puncti fluentũ iuxtaemis sionõ
iuxta imaginẽ iuxta caracterẽ iuxta progressũ iuxta¬
quod suꝑplenũ est iuxtamotũ iuxta actionẽ iuxta uo¬
luntatẽ luxta nominatũ tipũ. autsiqui alius fuerit
adidistufimodus sine inuersi oneenĩ nihilistorũ taliũ

Expanded text:
 intelligit, et vivit et est: et secundum unum tria, et secundum triaSimplex autem, principium compositorum: principium autem, sine principio: praecedit enim, nullum ante se principium habens, propter quod est principium. Hoc est autem Deus. Sine ortu igitur, et ingenitus est Deus. Quod autem ingenitum, sine ortu: quod sine ortu, sine fine. Finis enim incipientis est. cognoscibile, invisibile, invertibile, immutabile. Inversio enim et mutatio, principium et finis est: alii quidem principium, alii finis. Sed nihil horum Deus. Inversibilis tionem a Deo secundum istos modos esse: scilicet, juxta effulgentiam, juxta radii emissionem, juxta puncti fluentiam, juxta emissionem, juxta imaginem, juxta characterejuxta motum, juxta actionem, juxta voluntatem, juxta nominatum typum: aut si quis alius fuerit ad istud modus. Sine inversionem enim, et nihil horum talium
Abbreviated transcription (Latin):
uania &it aequltato. Sigitur naq potentia neq exsis¬
pen tuafut ueq e distent altus quas magine habent
simplicitatis. multomagis & ΟNΤΟTNC &on & substantialitas
& substantia: Post genita enim sunt ab existentialitate & ab
existentia: Susta om̃a postgenita : genitaergo sunt. Sigeni
ta aliud fuit a quogenita ista: Igenitũ igitur illud exquoista¬
genitus igiturds̃ : siquidẽ causa istorũ omniũ ds̃: quid uero
ẽẽ dm̃ qualis autque causa hocipsũ dm̃ eẽ : & enimprima cau
sa & sibi causa est non quesit altera alterius : sed hocipsũ
quod ipsũ est ad idut sit causa est ipsesibi locus. ipse habitator
ut nonimaginatio uelutiduorũ fiat ipse est unũ & solũ:
estenim eẽ solũ & uero ipsũ eẽ. Ipsum est & uiuere & intel¬

Expanded text:
tantia et qualitate. Si igitur neque potentia fuit, neque existentia, neque existentialitas, quae imaginem habent simplicitatis: multo magis ὄν et ὀντότης, et substantialitas et substantia. Post genita enim sunt ab existentialitate et ab existentia. Si ista omnia postgenita, genita ergo sunt: si genita ista, aliud fuit a quo genita. Ingenitum igitur illud, a quo ges: siquidem causa horum omnium, Deus. Quid vero esse Deum? qualis? aut qua causa ipsum Deum esse? Etenim prima causa est: et sibi causa; non quae sit altera alterius: sed ipsum hoc quod ipsum est, ad id ut sit, causa est: ipse sibi locus, ipse habitator. Non sic ut imaginatio duorum fiat, ipse est unum et solum. Est enim esse solum. Enimvero ipsum e
Abbreviated transcription (Latin):
gis subiectũ cum sit alteri subiectũ estei quod in ipso est. &
ut alterũ est ab eoquod in ipso est: Autuero aliud. & aliud
ñrecipit᷑ cirtadm: Nenĩ in alio ut aliud est cũ estds̃: Nenĩ
aliud ds̃ aliuddm̃ eẽ : Simplex enĩ quiddã ds̃ : Nonigitur
p̃ersistentia substantia : ingenitus ergods̃: Magis enim
p̃stat ds substantiã quã p̃extitit substantia antedm̃ quae
illo scilicos potiore cuius receptaculũ est & id circoposte¬
rius adnata: Ista eadẽo port& intellegere & in exsistentia
& inexsistentialitate : Differt aut̃ exsistentia ab exsis¬
tentialitate qm̃ exsistentia iam in eoest ut sit eieẽ: Atue¬
tenta ipiũ eõ est & solũ eẽ & ñin alioce aut subiectum

Expanded text:
 subjectum cum sit, alteri subjectum est, ei quod in ipso est: et  subjectum cum sit, alteri subjectum est, ei quod in ipso est: et ut alterum est, ab eo quod in ipso est. At vero aliud et aliud non recipitur circa Deum. Non enim in alio, ut aliud est, Deus est. Non enim aliud Deus, aliud Deum esse. Simplex enim quiddam, Deus: non igitur ex praeexistente substantia. Ingenitus ergo Deus. Magis enim praestat Deus substantiam, quam praeexstitit substantia ante Deum: quillo scilicet potior, cujus est receptaculum, et idcirco posterius adnata. Ista eadem oportet intelligere ex existentia et existentialitate. Differt autem existentia ab existentialitate, quoniam existentia jam in eo est, ut sit jam esse ei: at vetentia ipsum esse est, et solum est; et non in alio esse, aut subjectum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ipseenim cuncta p̃stat. sed fuerunt prius sta
& quomodo potuerunt cũ uoluerunt dm̃ generat
neq enĩ erantꝑ fecta. Neq sub ipsa substitut ue¬
in prae fecta igitur quomodo ergosua &ipsorũ potentia
Aut genuerunt aut fecerunt dm̃ in ꝑfecta cũ essent ꝑ fectũ
Siaut & ds in perfectus sinecaus a est generare quodia fuit.
Cadẽratio si ꝑfecta ꝑfectũ genuer̃ siueigitur ꝑ fecta fuer̃
siue in ꝑfecta dm̃generare auts ine causa aut suꝑfluũ aut
i possibile. Primo quidem antiqui usdicit᷑ ab omni qđ sit
potentia sed & ipsu ee aliquid sin eactu &operatione non ꝑ¬
uenit potentia ipsa ꝑsem& ipsa cũsit potentia non actio¬
ñ potentificata potentia ingenerationẽ alicuius. nedũ in
diman& enim potentia i eo quod est potentialit̃ eẽ sineacti¬
one. Vndeigit natusdisꝰ: ingenitus igiturds : Videam igit᷑ num
forte substantia nũ substantialitas antequã fuit ds̃ fuerit
Nuexsistentia nũ ex substanti alitas: sed enĩ substantia ma¬

Expanded text:
ed fuerint prius ista. Et quomodo potuerunt, cum voluerunt, Deum generare? Neque enim erant perfecta, neque sui ipsa substitutivImperfecta igitur. Quomodo ergo sua et ipsorum potentia aut genuerunt aut fecerunt Deum, imperfecta cum essent, perfectum? Si autem Deus imperfectus, sine causa est generare, quod jam fuit. Eadem ratio, si perfecta perfectum genuerunt. Sive igitur perfecta fuerunt, sive imperfecta: Deum generare, aut sine causa, aut per superfluum, aut impossibile. Primo quidem antiquius dicitur, ab omni quod est potentia: sed ad ipsum esse aliquid, sine actu et operatione, non pervenit potentia ipsa per semetipsam; cum sit potentia, non actio; non potentificata potentia in generationem alicujus, nedum in Dei. Manet enim potentia in eo, quod est potentialiter esse, sine actione. Unde igitur natus est Deus? II. Videamus igitur, num fortasse substantia, num substantialitas, antequam Deus fuit, fuerit? Num existentia, num existentialitas? Sed enim substantia
Abbreviated transcription (Latin):
natus naturȩ rationabilis diuiduã subsistentia ynocta ce¬
uc nomine nuncupauer Nos uero ꝑinopia significantiũ
uocũ trans latitiã retinuim nuncupationẽ eã quãilli ynoc¬
TaCINdicunt ꝑsona uocantes. sed peritior grecia sermonũ
Ynocta ciNuocat in diuidua subsistentiã . atq utigreca
utar oratione in rebus quae a grecis agitata latina int̃prea¬
tione trans lata sunt. MiΥCΙΑΤΕΝΝΕΝ ΤΟΙCΚΑΕΟΛΟΥ

Expanded text:
natius naturae rationalis individuam subsistentiam ὑποστάσεnatius naturae rationalis individuam subsistentiam ὑποστάσεως nomine vocaverunt; nos vero, per inopiam significantium vocum, translatitiam retinuimus nuncupationem, eamque quam illi ὑπόστασιν dicunt, personam vocantes. Sed peritior Grὑπόστασιν uocat indiuiduam subsistentiam. Atque, uti Graeca utar oratione in rebus quae a Graecis agitata Latina interpretatione translata sunt: αἱ οὐσίαι ἐν τοῖς καθόλου
Abbreviated transcription (Latin):
constat re ꝑta ꝑsone est definitio naturȩ rationabilis
itdiuidua substantia. Sed nos ac definitione eã quãgreci
YnoetaciN dicunt terminauimus. Nom̃ eñ ꝑsonȩ uidet᷑
aliunde traductũ exhis scilic& ꝑsonis quae incomoadus¬
tragoediis eosquuint̃ est homines rep̃sentabant. Psona
uerodicta est aꝑsonando circũ flexapenultuma. quod
siacudt ante pencultima aꝑtissime a sonodita uidebit
ld cir coaut̃ asono quia concauitate ipsamaior neces seest
uoluat᷑ sonus grȩciquaq haspersonas prosopauocantur
ab eo quod ponant᷑ infacie. ati. ante oculos obtegant uultũ
ductis histriones in diuiduos homines quorũ int̃erat intra¬
guoedia uł in comedia ut dictũ est rep̃sentahant. id est hae¬
cubã ł medea uł simonẽ uł crematẽ . Idcirco ca&eros quoq
homines quorũ certa prosui formae& agnitio & latini
ꝑsona & grecitieu cona nuncupauer̃. longe uero illi sig¬

Expanded text:
constat, reperta personae est definitio; naturae rationabilis constat, reperta personae est definitio; naturae rationabilis indiuidua substantia. Sed nos hac definitione eam quam Graeci ὑπόστασιν dicunt terminauimus. Nomen enim personae uidetur aliunde traductutragoediisque eos quorum interest homines repraesentabant. Persona vero dicta est a personando, circumflexa penultima. Quod si acuatur antepenultima, aperte a sono dicta videbitur. Idcirco autem a sono, quia in concavitate ipsa major necesse est volvatur sonus. Graeci quoque has personas πρόσωπα vocant, ab eo quod ponantur in facie atque ante oculos obtegant vultum,ductis, histriones, individuos homines, quorum intererat, in tragoedia vel comoedia ut dictum est, repraesentabant: id est, Hecubam, vel Medeam, vel Simonem, vel Chremetem; idcirco caeteros quoque homines, quorum certa pro sui forma esset agnitio, et Latini personam, et Graeci πρόσωπα nuncupaverunt. Longe vero illi sig
Abbreviated transcription (Latin):
substantiarũ aliȩ sunt un iuersales aliȩ particulares. Vni¬
uersales sunt quaede singulis p̃dicant᷑ ut homo anim al
lapis lignũ c&eraq: huius modi quae uel genera uł speciest
Nã & homo de singulis hominib & animalde s ingulis anima¬
libus lapisq aclignũ desingulis lapidib. acligis dicunt᷑
Particulari a uero sunt quaed ealiis minime p̃dicantur
ut cicero plato lapis hicunde haec achillis statua facta est
lignũ hoc undehaecmnensa composita est. sed in his omnibus
nus quã inuniuersalibus ꝑsonadici potest : sed in singularib:
tantũ atq in indiuiduis Qnimalis enĩ uł generalis homi¬
nis nulla ꝑ sona est sed uel ciceronis uł platonis uł singuloru
indiuiduorũ ꝑsone singulȩ nuncupant᷑ Quo circas ꝑsona
in solis substantis est atq in his rationalib: substantiaq
omnis natura est Nec inuniuersalibus sed in induudius

Expanded text:
substantiarum aliae sunt uniuersales, aliae particulares. Vnisubstantiarum aliae sunt uniuersales, aliae particulares. Vniuersales sunt quae de singulis praedicantur ut homo, animal, lapis, lignum ceteraque huiusmodi quae uel genera uel species sunt; nam et homo de singulis hominibus et animal de singulis animalibus lapisque ac lignum de singulis lapidibus ac lignis dicuntur. Particularia uero sunt quae de aliis minime praedicantur ut Cicero, Plato, lapis hic unde haec Achillis statua facta est, lignum hoc unde haec mensa composita est. Sed in his omnibus nusquam in uniuersalibus persona dici potest, sed in singularibus tantum atque in indiuiduis, animalis enim uel generalis hominis nulla persona est, sed uel Ciceronis uel Platonis uel singulorum indiuiduorum personae singulae nuncupantur. Quocirca si persona in solis substantiis est atque in his rationabilibus substantiaque omnis natura est nec in uniuersalibus sed in indiuiduis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona in substantiis dici conueniat sed substantiarũ
aliȩ sunt corporȩ aliȩ incorporeȩ. Corporearũ uero
aliȩ sunt uiuentes aliȩ minime uiuentiũ . Aliȩ sunt sensi
biles alieminime sensibiliũ : alierationales alie inrati¬
onales. Rationaliũ uero alia est in mutabilis atq in pas¬
sibilis ꝑnatur ã ut ds̃. alia ꝑcreatione mutabilis atq passi¬
bilis nisi in passibilis gratia substantiȩ. ad inpassibilitatis
firmitudinẽ ꝑmutetur ut angelorũ atq animȩ . Ex quib.
omnibus neq in non uiuentibus corporib ꝑsonã possedici
manifestũ est. nullus enim lapidis ullã dicit eẽ ꝑsonam
neq rursus eorũ uiuentiũ quae sensucarent. Neq en ĩulla
ꝑsonaest arboris. necuero eius quae intellectu acratione
deserit᷑. Nulla est enĩ ꝑsona equi uł bouis ca&erorũq anima¬
liũ quae muta acsineratione uitã solis sensib degunt. Atho¬
minis dicimus eẽ ꝑsonã. dicimusdi dicimus angeli. sursus

Expanded text:
 substantiis dici conueniat. Sed substantiarum aliae sunt corporeae, aliae incorporeae. Corporearum uero aliae sunt uiuentes, aliae minime; uiuentium alibiles, aliae minime; sensibilium aliae sunt rationales, aliae irrationales. Rationalium sibilis per naturam ut deus, alia per creationem mutabilis atque passibilis, nisi inpassibilis gratia substantiae ad inpassibilitatis firmitudinem permutetur ut angelorum atque animae. Ex quibus omnibus neque in non uiuentibus corporibus personam posse dici manifestum est nullus enim lapidis ullam dicit esse personam, neque rursus eorum uiuentium quae sensu carent neque enim ulla persona est arboris, nec uero eius Quae intellectu ac ratione deseritur nulla est enim persona equi uel bouis ceterorumque animalium quae muta ac sine ratione uitam solis sensibus degunt, at hominis dicimus esse personam, dicimus dei, dicimus angeli. Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
priis &specificis differentiis & accidentib ut ẽẽ pos sint mi¬
nistrant dũ sunt scilic& subiecta. quocirca einai atq oyci
gecia ut marcus tullius alludit sedessentiã subsistentiã
substantia ꝑsona totide nominibus reddit. Essentiã quidẽ

Expanded text:
priis et specificis differentiis et accidentibus ut esse possint mipriis et specificis differentiis et accidentibus ut esse possint ministrant, dum sunt scilicet subiecta. Quocirca εἶναι atque οὐσGraecia est, ut Marcus Tullius alludit, sed essentiam, subsistentiam, substantiam, personam totidem nominibus reddit, essentiam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
TaΝTΑΙ id est essentiȩ in uniuersalib quidẽ esse possunt
insolis uero indiuiduis & particularib substant. Intellec¬
tus enim uniuers aliũ rerũ exparticularib sũptus est
Quocirca cũipsȩ substantiȩ in uniuersalibus quide sint in par¬
ticularibus uero capiant substantia uire subsistentias par¬
ticularit̃ substantes y noc taceic appellauerunt. Neq enĩ
pensius subtiliusq intuentiidem uidebitur eẽ subsistentia
id nos substantiã uł subsistere appellamꝰ. Qđ uero illi VNOC¬
Subsistitenĩ quod ipsũ accidentibus ut possit ẽẽ ñ indigit
Substat aut id quod aliis accidentibus subiectũ quoddã ut ee
ualeant sumministrat. Subillis enimstat dũ subiectũ est
accidentibus Itaq genera ułspecies subsistunt tantu. Neq
enim accidentia generib. speciebus ue contingunt. Indiui¬
duauero non modo subsistunt uerũ &iã substant. nãneq
ipsaindigent accidentib ut sint. informataeni suntiã pro¬

Expanded text:
νται, id est'. essentiae in uniuersalibus quidem esse possunt, in solis uero indiuiduis et particularibus substant. Intellectus enim uniuersalium rerum ex particularibus sumptus est. Quocirca cum ipsae subsistentiae in uniuersalibus quidem sint,in particularibus uero capiant substantiam, iure subsistentias particulariter substantes ὑποστάσεις appellauerunt Neque enim pensius subtiliusque intuenti idem uidebitur esse subsistentia id nos subsistentiam vel subsistere appellamus; quod uero illi ὑπόσSubsistit enim quod ipsum accidentibus, ut possit esse, non indiget. Substat autem id quod aliis accidentibus subiectum quoddam, ut esse valeant, submimstrat; sub illis enim stat, dum subiectum est accidentibus. Itaque genera vel species subsistunt tantum; neque enim accidentia generibus speciebusue contingunt. Indiuidua uero non modo subsistunt uerum etiam substant, nam neque ipsa indigent accidentibus ut sint; informata enim sunt iam pro
Abbreviated transcription (Latin):
hunc modũ dixere unã trinitatis essentiã tressubstam
tresq ꝑsonas. Nisienimtres indõ substantias ecclesiasta
loquendiusus excluder& uider&ur id circo dedieodia
substantia Ñ quod ipse ca&eris rebus quasi subiattu sup¬
ner&ur sed quodidẽ omnibus uti praeess & ita&ia qus
tere subministrat Sed haec om̃a id circo sintdicta udis¬
monstrarem. quo uero nomine unũ quodq oportatip
lari ecclesi asticȩ sit locutionis arbitriũ. Hoc interim
const& quodinternaturã ꝑsonãq dieferre p̃dixmꝰ qm̃ na¬
ar ast qnnatura est cuius lib& substantiȩ specificcta pro¬
dutus errore quod putauerit nomnibus naturis diciposie
ut diplicẽquoq ꝑ sonaeẽ confessus est quai seeoũ falsũ
ecude finitio superius dicta conuincat tu haec argum̃tatio
eudent̃ euis declarauit errore Sienim nonest xp̃iuna
pina duasq naturas eẽmanifestũ est. hominis scilic&atq

Expanded text:
hunc modum dixere unam trinitatis essentiam, tres substantias tresque personas. Nisi enim tres in deo substantias ecclesiasticus loquendi usus excluderet, uideretur idcirco de deo dici substantia, non quod ipse ceteris rebus quasi subiectum supponeretur, sed quod idem omnibus uti praeesset ita etiam qtere subministrat. Sed haec omnia idcirco sint dicta, ut difmonstraremus. Quo uero nomine unumquodque oporteat lari, ecclesiasticae sit locutionis arbitrium. Hoc interim constet quod inter naturam personamque differre praediximus, quoniam natura est cuiuslibet substantiae specificata productus errore, quod putauerit in omnibus naturis dici possebat, duplicem quoque personam esse confessus est. Qua in re eum falsum esse cum definitio superius dicta conuincat, tum haec argumentatio evidenter eius declarabit errorem. Si enim non est Christi una persona duasque naturas esse manife
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ quipat̃ acfilius Ex hisigit᷑ intellegimus patrẽ filiũ
acspinscm non de ipsa diuinitate substantialit̃ dici sed alio
quod ã modo Sienĩ substantialit̃ p̃dicar&ur & desingulis
& d comnibus singularit̃ dicetur. Haec uero ad aliquid dici
manifestũ est Nã & pat̃ alicuius pat̃ est & filius alicuus
filius est sp̃s alicuius sp̃s quofitutne trinitas quidẽ sub¬
stantialit̃ dedõp̃dic&ur Non enĩ pat̃ trinitas Quienĩ
nitas sp̃s sc̃s secundũ eundẽ modũ. Sedirinitas quidẽ i
ꝑsonarũ plura litate coniistit. unitas uero iniubstantie
simplicitate. Quods̃i ꝑsone duussesunt substantia uero
induusasit necessecst: Quod uo cabulũ ex ꝑsonis orignẽ
di uerouentas usttua bonitas ormi petentia. substanti
inmutabilitas uirtus sapientia & quicquid huius modi exco¬
gitari potest substantialit̃ dediuinitate dicuntur. Haecsise

Expanded text:
idem qui pater ac filius. Ex his igitur intellegimus patrem ac filiidem qui pater ac filius. Ex his igitur intellegimus patrem ac filium ac spiritum sanctum non de ipsa diuinitate substantialiter dici sed alio quodam modo; si enim substantialiter praedicaretur, et de singulis et de omnibus singulariter diceretur. Haec uero ad aliquid dici manifestum est; nam et pater alicuius pater est et filius alicuius filius est, spiritus alicuius spiritus. Quo fit, ut ne trinitas quidem substantialiter de deo praedicetur; non enim pater trinitas qui eninitas spiritus sanctus secundum eundem modum, sed trinitas quidem in personarum pluralitate consistit, unitas uero in substantiae simplicitate. Quod si personae diuisae sunt, substantia uero indiuisa sit, necesse est quod uocabulum ex personis originem Deus uero ueritas iustitia bonitas omnipotentia substantia inmutabilitas uirtus sapientia et quicquid huiusmodi excogitari potest substantialiter de diuinitate dicuntur. Haec si se
Abbreviated transcription (Latin):
dicari. Ita pat̃ ueritas est filius ueritas est sp̃ssc̃s ueritas est
Sugitur una in his substantia una est ueritas. Necesseest
ueritatẽ substantialit̃ p̃dicari. Debon itatedein cõmuta¬
bilitate deiustitia de omni potentia. ac dec&eris omnib
quaetã desingulis quã de omnib: singularit̃ p̃dicamꝰ. mani¬
festũ est substantialit̃ dici. Vnde appar&ea quaecũ in
singulis separatĩdici conuenit. Nec tam̃ inomnib: diciqueuns
Nsubstantialit̃ p̃dicari sed aliomodo. Quiuero istesit pos¬
terius quaerã. Naquipat̃ est hocuo cabulũ non transmittit
hocinditũ Nãsi substantiale es set ut ds̃ ut ueritas ut iustitia
ut ipsa quoq substantia dec&̧eris dicer&ur Itẽ filius solus
hocrecepitnom neq enĩcũ aliis iungit sicut indõ sicut hiue¬
ritate sicut inca&eris que superius dixi Sp̃s quoq scs nonẽ

Expanded text:
dicari. Ita pater ueritas est, filius ueritas est, spiritus sanctus ueritas est;dicari. Ita pater ueritas est, filius ueritas est, spiritus sanctus ueritas est;Si igitur una in his substantia una est ueritas, necesse est ueritatem substantialiter praedicari. De bonitate de incommutabilitate de iustitia de omnipotentia ac de ceteris omnibus quae tam de singulis quam de omnibus singulariter praedicamus manifestum est substantialiter dici. Vnde apparet ea quae cum in singulis separatim dici conuenit nec tamen in omnibus dici queunt, non substantialiter praedicari sed alio modo; qui uero iste sit, posterius quaeram. Nam qui pater est, hoc uocabulum non transmittit hoc inditum; nam si substantiale esset, ut deus ut ueritas ut iustitia ut ipsa quoque substantia, de ceteris diceretur. Item filius solus hoc recipit nomen neque cum aliis iungit sicut in deo, sicut in ueritate, sicut in ceteris quae superius dixi. Spiritus quoque non est
Abbreviated transcription (Latin):
tantialit̃ p̃dicentur. analio quolib& modo. Viãq i¬
daginis hinic arbitror esse sumendã. undererũ omniũ
manifestũ constat exordiũ id est ab ipsis catholicȩfidei
fundamentis. Siigitur interroge aniquidr̃ pat̃ subs¬
tantia sit. respondetur eẽ substantia. Quod siquaera
anfilius substantia sit. idemdicitur. Sp̃m quoq scm̃
substantiã eẽ nemodubitauerit. Sedcũrursus colligo
patrẽfiliũ spm̃scm non plures. sed un a occurrit essesub¬
stantia. Vnaigitur substantia triũ nec separari ullo
modo autdis iungi potest. Nec uelut partibus in unũ
coniuncta est sed est una simpliciter. Quaecũq igitur
dediuina substantia p̃dicantur. ea tribus oport& esse
cõmunia: ldq sigierit quae sint quaed ediuinitatis
substantia p̃dicent᷑. Quod quaecũq hoc modo dicuntur
de singulis in unũ collectis tribus singularit̃ p̃dicabunt
substantia est . lic& dĩ nom̃ dediuinitate substantialit̃ prȩ¬

Expanded text:
tantialiter praedicentur an alio quolibet modo; uiamque indaginis hinc arbitror esse sumendam, unde rerum omnium manifestum constat exordium, id est ab ipsis catholicae fidei fundamentis. Si igitur interrogem, an qui dicitur pater substantia sit, respondetur esse substantia. Quod si quaeram, an filius substantia sit, idem dicitur. Spiritum quoque sanctum substantiam esse nemo dubitauerit. Sed cum rursus colligo patrem filium spiritum sanctum, non plures sed una occurrit esse substantia. Una igitur substantia trium nec separari ullo modo aut disiungi potest nec uelut partibus in unum coniuncta est, sed est una simpliciter. Quaecumque igitur de diuina substantia praedicantur, ea tribus oportet esse communia; idque signi erit quae sint quae de diuinitatis substantia praedicentur, quod quaecumque hoc modo dicuntur, de singulis in unum collectis tribus singulariter praedicabuntur. substantia est, licet dei nomen de diuinitate substantialiter prae
Abbreviated transcription (Latin):
tib recte rep&itio de eodẽ quã enumeratiodiuersiud
uelut solsol sol unussol. Sed hoc interim adcãdtõs
significationẽ demonstrationẽq qua ostendit nuu
nẽ unitatũ rep&itionẽ numerũ pluralitãq ꝑfiam

Expanded text:
inantibus recte repetitio de eodem quam enumeratio diuersi uinantibus recte repetitio de eodem quam enumeratio diuersi uuelut sol sol sol unus sol. Sed hoc interim ad eam dictum sit significationem demonstrationemque qua ostenditur non omnem unitatum repetitionem nume
Abbreviated transcription (Latin):
enumnduplex est. Vnus eñim quonumeramus altas
qui in rebus numerabilibus constat. &enĩ unurasut
tas quo unũ dicimus duorursus inreb sunt it henit
lapides dualitas nibil sedtantũ dualitas quia diu
quonumeramus rep&itioiatũ facit pliraboꝰ
in rerũ ueronumero ñ facit pluralitatẽ unitatũr p&dai
uel sidecodicã gladius unus mucro unꝰ enisur padi
unus totuo cabulis gladius agnosci. Haecenimun tadn
iteratio potius est non numeratio. Ve lut si itadicanus
ensis mucro gladius sep&itio quaed ã est eusdẽ om
meratio diuersorũ. Velut sidicã sol solsol nontre us
efficerim sed deuno toties p̃dicauerim Nonigraa
tio numerũ facit. Hocenĩ illis ut dictũ est inmins ous
intereos distantiã faciunt meritorũ Catholicis uo
nihil in differentia constituentibus. ipsãq fornũut
esseponentib Neque aliudeẽ quã estipsũ quadestop¬

Expanded text:
enim duplex est: unus quidem quo numeramus, alter vero qui in rebus numerabilibus constat. Etenim unum res est unitas, qua unum dicimus. Duo rursus in rebus sunt ut homines vel lapides; dualitas nihil, sed tantum dualitas, qua duo quo numeramus repetitio unitatum facit pluralitatem; in rerum uero numero non facit pluralitatem unitatum repetitio, uel si de eodem dicam gladius unus mucro unus ensis unus. Potest enim unus tot uocabulis gladius agnosci; haec enim unitatum iteratio potius est non numeratio, uelut si ita dicamus ensis mucro gladius, repetitio quaedam est eiusdem non numeratio diuersorum, uelut si dicam sol sol sol, non tres soles effecerim, sed de uno totiens praedicauerim. Non igitpraedicatio numerum facit. Hoc enim illis ut dictum est imminet qui inter eos distantiam faciunt meritorum. Catholicis uero nihil in differentia constituentibus ipsamque formam ut est esse ponentibus neque aliud esse quam est ipsum quod est op
Abbreviated transcription (Latin):
ficandũ dictio uocat᷑. Res autẽ ipsa qua eiã uerbum
ñ ÷ neq uerbi inmente conceptio siue habeat uer¬
bũ qͦo significari possit siue non habeat. nihi laliud
quã resuocat᷑ ꝓprioiam nomine. Haeergo quattuor
distincta teneant᷑. Verbum dicibile. dictio. res.
quod dixi uerbũ & uerbũ ÷ & uerbũ significat.
Quod dixi dicibile uerbũ ÷ nectamen uerbũ: Sed qđ

Expanded text:
ficandum, 'dictio' vocatur. Res autem ipsa, quae iam verbum ficandum, 'dictio' vocatur. Res autem ipsa, quae iam verbum non est neque verbi in mente conceptio, sive habeat verbum quo significari possit, sive non habeat, nihil aliud quam 'res' vocatur proprio iam nomine. Haec ergo quattuor distincta teneantur, 'verbum dicibile dictio res'. Quod dixi 'verbum' et verbum est et 'verbum' significat. Quod dixi 'dicibile' verbum est, nec tamen 'verbum', sed q
Abbreviated transcription (Latin):
dicere omne uerbũ sonat. sed qđ sonatnihilad
dialecticã. Desono eni uerbi agit᷑ cũqueritur.
łanimaduertit᷑ quantauocaliũ ł dispositione
leniat ł concursi one dehiscat. itẽ consonantiũ
ł interpositione nodit̃ ł congestione asperitur. Etqt̃
ł qualib: syllabis constet ubi poeticus. ridimus. accentusq
a gramaticis. solarũ auriũ tractat᷑ negotiͦ & tamencum
dehis disputat᷑ p̃terdia lecticã non ÷. Haec enĩ scien¬
tia disputandi ÷ sed cũ uerba s int rerũ quando deipsis ob¬
tinent uerborũ autẽ illa quib: dehisdisputat᷑. Nam
cũ de uerbis loquinisi uerbis nequeamus. & cu loquimur.
ñnisi dealiquib: reb: loquim. occurrit animo itaeẽ
uerba signarerũ utres eẽ non desinant. Cu ergo uer¬
bũ oreꝓcedit si propterse ꝓceđ id÷ ut dcipso uerbo
aliquid quaerat᷑ autdisputet᷑. res÷ utiq disputationi
quaestioniq subiecta. sed ipsares uerbũ uocatur
Quic quid autẽ ex uerbo non aurcͥs sed animus sentit &¬

Expanded text:
dicere omne verbum sonat. Sed quod sonat nihil ad dialecticam. De sono enim verbi agitur, cum quaeritur vel animadvertitur, quanta vocalium vel dispositione leniatur vel concursione dehiscat, item consonantium vel interpositione nodetur vel congestione asperetur et quot vel qualibus syllabis constet, ubi poeticus rhythmus accentusque a grammaticis solarum aurium tractantur negotia. Et tamen cum de his disputatur, praeter dialecticam non est. Haec enim scientia disputandi est. Sed cum verba sint rerum, quando de ipsis obtinent, verborum autem, quibus de his disputatur. Nam cum de verbis loqui nisi verbis nequeamus et cum loquimur nonnisi de aliquibus rebus loquamur, occurrit animo ita esse verba signa rerum, ut res esse non desinant. Cum ergo verbum ore procedit, si propter se procedit id est ut de ipso verbo aliquid quaeratur aut disputetur, res est utique disputationi quaestionique subiecta, sed ipsa res 'verbum' vocatur. Quidquid autem ex verbo non aures sed animus sentit et
Abbreviated transcription (Latin):
& resurrationis gloriã ꝓuenire possimus Nonaua
tursũ alieduȩ tabulo exceptis sexprimis in erda
bentur erigi postergũ tabnaculi quacuenitatos
entali plaga parietes excipiunt. &octdetalis p
parieti conungant ad future remunerationẽpou

Expanded text:
 resurrectionis gloriam, pervenire possimus. Nam quod  resurrectionis gloriam, pervenire possimus. Nam quod rursum aliae duae tabulae exceptis sex primis in angulis jubentur erigi post tergum tabernaculi, quae venientes ab orientali plaga parietes excipiant, et occidentalis plagae parieti conjungantur, ad remunerationem fu
Abbreviated transcription (Latin):
bunt cada uerauirorũ qui p̃uaricati sunt in me. uermis
eorũ non moriet᷑. &ignis eorũ non extingu&ur maris
namq fluctus profundi amari turbulenti & peccata
possunt significare quib: reprobi in hacuita male dilectati
intereunt & futurȩ quoque baratrĩ ꝑditionis cũ inultimo
examine in ignẽ cũ diabo lomittent᷑ a&ernũ. Nec p̃tereun¬
dũ qđ tab naculũ cũ aedificaretur in monte marerubrũ
habuit ad aoccasũ cĩ ntroductũ piesum interrã reꝓmis si¬
onis collocatũ insilo. in eadẽ plaga &iã caeli habuit mare
magnũ dequoitadic̃ Misticepossum sentirȩ qđ scĩ in hacuita
dño seruientes eiq in suo corde tab̵ naculũ suꝑhã impiorũ¬
tura &iã patria d ñ o positis ꝑ p&uã eorũ poenã absq ulla
suȩ felicitatis in t̃missi onerespiciant . ut eomaiores ei
gratias referant qua non solũ fruant᷑ in bonis q̃donauit
uerũ &iãintuentur mala aquib. eos liberauit. bene
aut̃ adẽplagit ab naculi occidentalis łquieaome

Expanded text:
bunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Maris namque fluctus profundi, amari et turbulenti, et peccata possunt significare, quibus reprobi in hac vita male delectati intereunt, et futurae quoque barathrum perditionis, cum in ultimo examine in ignem cum diabolo mittentur aeternum. Nec praetereundum quod tabernaculum cum aedificaretur in monte Sinai, mare Rubrum habuit ad occasum; cum introductum per Jesum in terram repromissionis, et collocatum esset in Silo, eadem plaga coeli habuit mare magnum. De quo ita mystice possumus sentire, quod sancti in hac vita Domino servientes, eique in corde suo tura etiam patria cum Domino positi, perpetuam eorum poenam absque ulla suae felicitatis intermissione respiciant; ut eo majores ei gratias referant, quo non solum fruantur bonis, quae donavit, verum etiam intueantur mala a quibus eos liberavit. Bene autem plaga tabernaculi occidentalis, vel quae