comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo : ñ potest eẽ sapiens qui
pecuniam negligit: Socrates
autem pecunũ negligebit t̃
igitur sapiens erat cõmune ẽ
quod nihilo magis ab aduersa¬
riis quã a nobis facit hoc modo
idcir co iudices quia ueram cau¬
sã habebambreui ꝑorari quul¬
gare .ẽ. quod aliam quoq remñ
probabilẽ si non conces sũ sit
trans ferri possit ut hoc: sicau¬
sam ueram non haberet uobis
seiudices non cõmissis set Il eue
ẽ. quod aut post tempus dicitur
hoc modo suinmentẽ uenis sec
non cõmisis set :aut perspicuȩ
turpem remleuitegere uult
defensione hoc modo Cũte
expetebant omnes floren¬
tis simoregno reliqui. nunc
desertum ab omnibus sum mo
periculo solis ut restituã paro
Remotũ ẽ qđ ultra quã satis ẽ.
petitur. huius modi qđ siñp
spicio corneliam filiamtiberio
gracho collocas set atque ex ea¬
iusi duos grachos procreas sec tan¬
te seditiones natae ñ essent :
quare hoc in cõmodũ scipioni

Expanded text:
modo: non potest esse sapiens, qui modo: non potest esse sapiens, qui pecuniam neglegit. Socrates autem pecuniam neglegebat: non igitur sapiens erat. com- mune est, quod nihilo magis ab adversariis quam a nobis facit, hoc modo: idcirco, iudices, quia veram causam habebam, brevi peroravi. vulgare est, quod in aliam quoque rem non probabilem, si nunc con- cessum sit, transferri possit, ut hoc: si causam veram non haberet, vobis se, iudices, non commisisset. leve est, quod aut post tempus dicitur, hoc modo: si in mentem venisset, non commisisset; aut perspicue tur- pem rem levi tegere vult defensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes florentissimo Regno, reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sola ut restituam paro. remotum est, quod ultra quam satis est petitur, huius- modi: quodsi non P. Scipio Corneliam filiam Ti. raccho conlocasset atque ex e duos Gracchos pro- creasset,ae seditiones natae non essent; quare hoc incommodum Scipioni
Abbreviated transcription (Latin):
igitur estis : Conficeret᷑ autẽ
sitibi primoquoq: hoc conces¬
sis sẽ qui pecuniammaiorẽ uel¬
let habere : eũ pecumam non ha¬
bere Saepeaut̃ oblitũ putant
quid concesseris et id circoid qd̃
ñ c̃ficit᷑ quasi c̃ficiat᷑ in c̃clu¬
sione infert hoc modo : Siad
illũ hereditas uemebat : ueri
simle e ab illo necitũ de inde
hoc approbant plurimis uer¬
bis : postas sumunt : Ad illũ
autẽ hereditas ueniebat: De
inde infertur: illeigitur occi¬
dit id qđ ex his quae sũpserant
ñ conficit᷑: quare obseruare
diligent̃ oportec et quid suma T
& quid ex his conficiat᷑ Ipsũaũt
genus argumentationis uitior̃
his decausis ostendet᷑ si autipsoui¬
tiũ erit hut siñ ad id qđ instrant ac¬
cõmodabit : atq in ipso uitiũ enit :
siomninototũ falsũ erit ssi cõmune
si uulgare ssileuesi remotũ sima
sũ inc̃stans ssi aduersũ : falsũ est
id quod ꝑspicuũ m̃daciũ ẽ hoc

Expanded text:
igitur estis; con- ficeretur autem, igitur estis; con- ficeretur autem, si tibi primo quoque hoc concessissem, qui pecuniam maiorem vellet habere, eum pecuniam non habere. saepe autem oblitum putant, quid con- cesseris, et idcirco id, quod non conficitur, quasi con- ficiatur, in conclusionem infertur, hoc modo: si ad illum hereditas veniebat, veri simile est ab illo ne- catum. deinde hoc adprobant plurimis verbis. post adsumunt: ad illum autem hereditas veniebat. de- inde infertur: ille igitur occidit; id quod ex iis, quae sumpserant, non conficitur. quare observare diligenter oportet, et quid sumatur et quid ex his conficiatur. Ipsum autem genus argumentationis vitiosum his de causis ostendetur, si aut in ipso vitium erit aut non ad id, quod instituitur, accommodabitur. atque in ipso vitium erit, si omnino totum falsum erit, si commune, si vulgare, si leve, si remotum, si masi in- constans, si adversarium. falsum est, in quo per- spicue mendacium est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rius positũ uitium prouero ꝓbat᷑:
cũ aut parũ memineris quid con¬
ces seris autambiguum aliquid
procerto concesseris : Ambigu¬
um si conces seris exeaparte
quã ipseintellexeris eã par¬
tẽ aduersarius a diliã partẽ
ꝑ cõplexionẽ uelit accommoda¬
re : demonstrare oportebit ñ
ex eo qđ ipse concesseris sed
ex eo quod ille sũpserit con¬
fici conplexionẽ Ad hunc mo¬
dũ Si indigetis pecumae pe¬
cuniam ñ habetis: si pecumã
ñ habetis pauperes estis : indi¬
getis aut̃ pecunia: mercatu¬
re enimnuta eẽt operam
ñ daretis pauperes igit᷑ estis: hoc
sic rep̃hendit᷑: cũ dicebas si indi¬
getis pecuniae pecunũ ñ habe¬
tis hoc intelligebam Si propt̃
in opiam inaegestate estis pecu¬
nam ñ habetis. et idcirco conce¬
debã : Cũ autẽ hoc sumebas indige¬
tis autẽ pecuniae : illud accipi¬
ebã: uultis aut̃ pecuniã plus ha¬
bere: ex quibus concessionib:
ñ conficitur hoc pauperes

Expanded text:
rius positum vitium pro vero probatur, rius positum vitium pro vero probatur, cum aut parum memineris, quid concesseris, aut ambiguum aliquid pro certo concesseris. ambiguum si concesseris ex ea parte, quam ipse intellexeris, eam partem adversarius ad aliam partem per conplexionem velit accommodare, demonstrare oportebit non ex eo, quod ipse concesseris, sed ex eo, quod ille sumpserit, confici conplexionem, ad hunc modum: si indigetis pecuniae, pecuniam non habetis; si pecuniam non habetis, pauperes estis: indigetis autem pecuniae; mer- caturae enim, ni ita esset, operam non daretis: pauperes igitur estis. hoc sic reprehenditur: cum dicebas: si indigetis pecuniae, pecuniam non habetis, hoc intelle- gebam: si propter inopiam in egestate estis, pecuniam non habetis, et idcirco concedebam; cum autem hoc sumebas: indigetis autem pecuniae, illud accipiebam: vultis autem pecuniae plus habere. ex quibus conces- sionibus non conficitur hoc: pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
non ad huius artis partem
aliquam adiungi possit sed
ipsa separatim longi tempo¬
ris et magneatq: arduae
cognitionis indigeat : qua¬
reillu nobis aliotem poreatq
abaliud institutũ si facultas
erit explicabunt᷑ nunchis
ꝑceptionibus rec orũ adu¬
sũ oratoriũ contentos nos eẽ
oportebit : cũigitur ex his
quae sument᷑ aliquid ñ con¬
cedit᷑ sic in firmabit᷑ cũ aũt
his concessis complexio ex his
non conficitur haecer̃ con¬
sideranda : nũ aliud conficut᷑
aliud dicat᷑. hoc modo sicum
aliquis dicat se profectũ eẽ
ad exercitũ contraeũ quis
uelit hacuti argumentatione
siuenis ses adercitũ a tribu¬
nis militarib: uisus esses: ñ
esaut̃ ab his uisus : ñ esigit᷑
ad exercitũ profectus: hiccũ
concesseris propositionẽ et
as sũptionẽ cõplexiꝰ eun fin¬
aliud in latũ ẽ. Ac nunc quidẽ
quo facilius rescognoscoret᷑ :
ꝑspicuo et grandiuitio p̃ditũ po¬
suimus exẽplũ: sed saepe obscu¬

Expanded text:
non ad huius artis partem non ad huius artis partem aliquam adiungi possit, sed ipsa separatim longi temporis et magnae atque arduae cognitionis in- digeat. quare illa nobis alio tempore atque ad aliud institutum, si facultas erit, explicabuntur; nunc his praeceptionibus rhetorum ad usum oratorium conten- tos nos esse oportebit. cum igitur ex iis, quae sumentur, aliquid non concedetur, sic infirmabitur. Cum autem his concessis conplexio ex his non con- ficitur, haec erunt consideranda: num aliud conficiatur, aliud dicatur, hoc modo: si, cum aliquis dicat se pro- fectum esse ad exercitum, contra eum quis velit hac uti argumentatione: si venisses ad exercitum, a tri- bunis militaribus visus esses; non es autem ab his visus: non es igitur ad exercitum profectus. hic cum concesseris propositionem et assumptionem, conplexio est iatur, inlatum est. ac nunc quidem, quo facilius res cognosceretur, perspicuo et grandi vitio praeditum posuimus exem- plum; sed saepe obscu
Abbreviated transcription (Latin):
si aut contra aliquid dicetur
hoc ẽ si exemplicausa ut in eodẽ
uersemur poterit ostendi he¬
reditate uenisse. Aut suillud
extremum nonerit turpecon¬
cedere. Vt sicum dixerit ad¬
uersa ridaut insidias facere
uoluisti : Autamico moremges¬
sisti. saut cupiditate elatus es
amicosemorem gessis se fa¬
teatur : Simplex autem con¬
clusio rep̃henditur : si hec qđ
sequitur non uideatur neces¬
sario cumeo quod antesit co¬
haerere : Nam hoc quidẽ si spm
ducit uiuit: si dies . ẽ. lucet eꝰ¬
modi ẽ ut cũ priore neces¬
sario posterius cohaere re
uideatur : Hoc autẽ simat̃
ẽ diligit. si aliquando pecca¬
uit numquã corriget᷑ sic con¬
ueniet rep̃hendi ut demons¬
tretur Ñ necessario cđ pri¬
ore posterius cohaerere :
hocgenus et cetera neces¬
saria et omnino omnis argu¬
mentio et eius rep̃hensio.
maiorum quandamium con
tinet. et latius patet qui hic
exponitur : sed eius artifi¬
cu cognitio eius modi . ẽ : Vt

Expanded text:
si aut con- tra aliquid dicetur, si aut con- tra aliquid dicetur, hoc est, si exempli causa, ut in eodem versemur, poterit ostendi hereditate venisse, aut si illud extremum non erit turpe concedere, ut si qui, cum dixerint ad: aut insidias facere voluisti aut amico morem gessisti aut cupiditate elatus es, amico se morem gessisse fateatur. Simplex autem conclusio reprehenditur, si hoc, quod sequitur, non videatur necessario cum eo, quod ante- cessit, cohaerere. nam hoc quidem: Si spiritum ducit, vivit, si dies est, lucet eiusmodi est, ut cum priore necessario posterius cohaerere videatur. hoc autem: si mater est, diligit, si aliquando peccavit, numquam corrigetur sic conveniet reprehendi, ut demonstretur non necessario cum priore posterius cohaerere. hoc genus et cetera necessaria et omnino omnis argumen- tatio et eius reprehensio maiorem quandam vim con- tinet et latius patet, quam hic exponitur; sed eius artificii cognitio eiusmodi est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sidet tũ accuses nonenĩ probis
ẽ Alterius aute partis infirma¬
tione hoc modorep̃hendetur:
Verũ siueret᷑: accusationetua
correctus aberrato recedet
ẽ numeratio uitiosa intelligit᷑
si aut p̃teritũ quiddam di¬
cimus quoduenimus concede¬
re sAut in firmare aliquid
annumeratũ quod aut contra
dicipos sit laut causa non sit
quare non honestepossimus
concedere p̃terit᷑ quiddam
in eius modi enumerationib:
qñm habes istũ aequũ aut
emeris oportet autheredi¬
tate possideas autꝰ unera
acceperis aut domitibi notus
sit aut sie orũ nihil ȩ̃ subra¬
pueris neces se ẽ sineq emis¬
ti neq hereditate uenit. neq
donatus ẽ neq dominatus ẽ
necesse ẽ ergo subripueris:
hoc modo rep̃henditur sidici
pos sit exͥostibus equus eẽ
captus cuius p̃de sectio non ue¬
nerit. quo in lato infirmatur
enumeratio qm̃ id sit inductũ
qđ p̃teritũ sit in numeratione
Altero autẽ modo rep̃hendit᷑

Expanded text:
sidet, tamen accuses; non enim probus sidet, tamen accuses; non enim probus est. alterius autem partis infirmatione hoc modo reprehendetur: verum si veretur, accusatione tua correctus ab errato recedet. Enumeratio vitiosa intellegitur, si aut praeteritum quiddam dicimus, quod velimus concedere, aut infir- mum aliquid adnumeratum, quod aut contra dici possit aut causa non sit, quare non honeste possimus concedere. praeteritur quiddam in eiusmodi enumerationi- bus: quoniam habes istum equum, aut emeris oportet aut hereditate possideas aut munere acceperis aut domi tibi natus sit aut, si eorum nihil est, subripueris ne- cesse est: si neque emisti neque hereditate venit ne- que donatus est neque domi natus est: necesse est ergo subripueris. hoc commode reprehenditur, si dici possit ex hostibus equus esse captus, cuius praedae sectio non venierit; quo inlato infirmatur enumeratio, quon- iam id sit inductum, quod praeteritum sit in enume- ratione. altero autem modo reprehendetur,
Abbreviated transcription (Latin):
iudi cata solitarium aliquod
autrarũ iudicatũ afferatur :
namis rebus auctoritas maxi¬
iudicati
me potest infirmari : atq: ea qui¬
demq̃ quasi probabilia sum̃t᷑:
ad huncmodum tẽptariopor¬
tebit : quȩ ro sicuti necessaria
dicent᷑ easi forte imitabunt᷑
modoneces sariam argumen¬
tationẽ neq: er̃ ei modi sic
rep̃hendentur. primũ conp̃¬
hensio q̃ uerũ concesseris¬
debectollere : siuera ẽ nũquũ
rephendet᷑: Sinfalsa duob¬
modis. Aut conuersione. aut
alterius partis infirmatione
conuersione hoc modo : nã si
ueretur quid eitim accusses
qui ẽ probs si in uere cundũ
a nimi ingeniumpos sidet quid
cum accuses quid parui audi¬
tua estimet: Hic siuereridixe¬
ris siue non uereri concedendũ
hocputat ut neges eẽ accusan¬
dũ quod cã uersione sic rep̃¬
hendet᷑ : immouero accusandis
ẽ: nãsi ueretur accuses ñeñ
parui auditũ a estimabit Sun
uere cundũ animi ingeniũ pos¬

Expanded text:
iudicata, solitarium aliquid iudicata, solitarium aliquid aut rarum iudicatum afferatur. nam sic his rebus auctoritas iudicati maxime potest infirmari. atque ea quidem, quae quasi probabilia sumentur, ad hunc modum temptari oportebit. Quae vero sicuti necessaria dicentur, ea si forte imitabuntur modo necessariam argumentationem ne- que erunt eiusmodi, sic reprehendentur: primum con- prehensio, quae, utrum concesserisdebet tollere: si vera est, numquam reprehendetur; sin falsa, duobmodis, aut conversione aut alterius partis infirmatione. Conversione hoc modo: 'nam si veretur, quid eum accuses qui est probus? Sin inverecundum animi ingenium possidet, quid eum accuses, qui id parvi auditu aestimet?' Hic siris sive non vereri, concedendum hoc putat, ut neges esse accusandum. quod conver- sione sic reprehendetur: immo vero accusandus est. nam si veretur, accuses; non enim parvi auditum aesti- mabit. sin inverecundum animi ingenium pos
Abbreviated transcription (Latin):
ifferecur haberi conuenut
iostendetur. De inde quid rescũ
re differat de monstraliimis
ex quod o cebimus aliud deo qđ
comparabitur. et de eo quicum
comparabitur ex histimare opor¬
tere huius facultatis maxime
indigemus. cumeꝰ ipsa argum̃¬
tatio q̃ ꝑ inductionẽ tractatur
erit rep̃ henda S iniudicatũ
aliquod inferet᷑ qnm̃ id ex his
locis maxime firmat᷑. laude eoꝵ
qui iudicar̃ similitudine eius
reiquȩ̃ deagit᷑ ad eamrẽ qua
deiudicatũ ẽ. et commemoran¬
do ñ modo ñ eẽ rep̃hensũ iu¬
diciũ sed ab omnib: approbatũ.
et demonstrando dis ficilius et
maius fuisse Idiudicatũ quod
instet: contrariis locis si
res autuera aut ueri similis
ꝑmittet infirmari o portebit :
atq erit obseruandũ diligent̃ :
nenihilad id quoagatur ꝑti¬
neat id qđ iudicatũ sit: et ui¬
dendum ẽ. Numea res profe¬
rat᷑ inquusit offensũ ut deipso
qui uidicarit. iudicium fieri
uideatur: oportec aũt animad¬
uertere necũ alit̃ sint multa

Expanded text:
fferetur, haberi con- veniat, ostendetur. deinde, quid res cum re differat, demonstrabimus: ex quo docebimus aliud de eo, quod comparabitur, et de eo, quicum comparabitur, existi- mare oportere. huius facultatis maxime indigemus, cum ea ipsa argumentatio, quae per inductionem trac- tatur, erit reprehendenda. Sin iudicatum aliquod inferetur, quoniam id ex his locis maxime firmatur: laude eorum, qui iudicarunt; similitudine eius rei, qua de agitur, ad eam rem, qua de iudicatum est; et commemorando non modo non esse reprehensum iudicium, sed ab omnibus adpro- batum; et demonstrando difficilius et maius fuisse ad iudicandum, quod instet: ex contrariis locis, si res aut vera aut veri similis mittet, infirmari oportebit. atque erit observandum diligenter, ne nihil ad id, quo de agatur, pertineat id, quod iudica- tum sit; et videndum est, ne ea res proferatur, in qua sit offensum, ut de ipso, qui iudicarit, iudicium fieri videatur. oportet autem animadvertere, ne, cum aliter sint multa
Abbreviated transcription (Latin):
Acsipar in nobis huius artesatq
inillopiturae scientia fuis set :
fortasse magis hoc in suo gene
ille nobilis eniteret : exmaiore
emincopia nobis quã illi fuit
exẽplorũ eligendi potestas : Ille
una exurbe et ex onumero
uirginum q̃ tũ erant eligere
potuit : Nobi s omniũ quicũ que
fuer̃ absultimo principio huius
p̃ceptionis usq ad hoctẽpus ex¬
positis copiis qcũq placeret
eligendi potistas fuit Ac
ueteres quidem scriptores ar¬
tis usqa principe illo atq
inuentoretisia repetitos:
unũ in locũ conduxit aris tote¬
les et nominatim cuiusq p̃cep
ꝓtamagna conquisitu cura ꝑs¬
picuae conscripsit atq: eno¬
dita diligent̃ exposuit : Actan¬
tũ inuȩtorib: ipsis suauitate
et breuitate dicendi pstitit ut
nemo illorũ p̃cepta exipsorũ
libris cognoscat. sed omnes
qui qđ illip̃cipiant uel intell¬
gere adhuncquasi ad quen¬
dãmulto commodiorẽ reuer
noscere mus : ab hoc autẽ qui

Expanded text:
ac si par in nobis huius artis atque ac si par in nobis huius artis atque in illo picturae scientia fuisset, fortasse magis hoc in suo genero pictura nobilis eniteret. ex maiore enim copia nobis quam illi fuit exemplorum eligendi potestas. ille una ex urbe et ex eo numero virginum, quae tum erant, eligere potuit; nobis omnium, quicum- que fuerunt ab ultimo principio huius praeceptionis usque ad hoc tempus, expositis copiis, quodcumque placeret, eligendi potestas fuit. Ac veteres quidem scriptores artis usque a prin- cipe illo atque inventore Tisia repetitos unum in lo- cum conduxit Aristoteles et nominatim cuiusque prae- cepta magna conquisita cura perspicue conscripsit at- que enodata diligenter exposuit; ac tantum inventori- bus ipsis suavitate et brevitate dicendi praestitit, ut nemo illorum praecepta ex ipsorum libris cognoscat, sed omnes, qui quod illi praecipiant velint intellegere, ad hunc quasi ad quendam multo commodiorem ex- nosceremus; ab hoc autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
muneratur: quod qm̃ nobis qͦq
uoluntatis accidit ut artẽ dicen¬
di ꝑscriberemꝰ ñ unũ a liqđ ꝓ
posuim: exẽplũ. cuius om̃s par¬
tes quocũq: eẽnt in genere
ex primende nobis neces sarie
uiderentur sed omnib: unum
mlocũ coactis serptorib qđ qusq
commodis sep̃cipere uidebatur
exerpsimus et exuariis ingenus
excellentissima quaeq libauimꝰ:
Ex his enim qui nomine et memoria
dignis. nec nihil optime nec om̃a
p̃clarissime quis ip̃ dicere nobis
uidebatur : qua propt̃ stultitia uisa ẽ
aut abeneiuenis alicuius rece¬
dere. siquo in uitio eius of¬
fenderemur : aut aduitia eius quoq
accedere cuius aliquabene p̃cep-¬
ta duceremur: quod sun caete¬
ris quoq studiis amultis eligere
homines cõmodissimũ ꝗͥd iquã se¬
se. umali cuicerite uelent addi¬
cereminus in arro gantiam of¬
fenderent. Nͦ tanto opere
inuitiis ꝑseuerarent aliquanto
leuius exinscientia liborarent :

Expanded text:
mu- neratur. Quod quoniam nobis quoque mu- neratur. Quod quoniam nobis quoque voluntatis accidit, ut artem dicendi perscriberemus, non unum aliquod pro- posuimus exemplum, cuius omnes partes, quocumque essent in genere, exprimendae nobis necessarie vi- derentur; sed omnibus unum in locum coactis scripto- ribus, quod quisque commodissime praecipere vide- batur, excerpsimus et ex variis ingeniis excellentis- sima quaeque libavimus. ex iis enim, qui nomine et memoria digni sunt, nec nihil optime nec omnia prae- clarissime quisquam dicere nobis videbatur. quapropter stultitia visa est aut a bene inventis alicuius recedere, si quo in vitio eius offenderemur, aut ad vitia eius quoque accedere, cuius aliquo bene praecepto duceremur. quodsi in ceteris quoque studiis a multis eligere homines commodissimum quodque quam sese uni alicui certe vellent addicere, minus in arrogan- tiam offenderent; non tanto opere in vitiis perse- verarent; aliquanto levius ex inscientia laborarent.
Abbreviated transcription (Latin):
rorũ Igitur formas et corpora
magno hic opere miraretur:
horũin quiunt illi sorores s̃ apud
nos uirgines quare qua sint
ille dignitate potes ex his sus¬
picari: p̃beteigit᷑ mihi quae so
inquit existis uirginib: formo¬
sis simas dumpingo id qđ polli¬
citus sũ uobis : ut mutũ in simula¬
crũ ex animi exemplo uerita
trans feratur Fũ crotoniatȩ
publico deconsilio uirgine s unũ
in locũ conduxer̃ etpictor
qua uellet eligendi potestatẽ¬
deder̃ Illa aucẽ quinq: e legitquart
nomina multi poetȩ memoriae tra¬
dider̃ qđ ei essent iudicioꝓbate
quipul diritudinis habere ueris¬
simũ iudiciũ debuis set : neq enĩ
putauit omĩa q̃ qͥ reret aduenis¬
tatemũ nose in corpore reperire
posse. Ideo qđ nibil simplicun
gemnere omnib ex partibi ꝑfectũ
natura expoliuit : Itaq tãbeteris
ñ sithabitura qđ largiat᷑ si unb
cuncta concesserit aliud alii cõ¬
modi aliquo adiuncto in cõmodo

Expanded text:
rorum igitur formas et corpora rorum igitur formas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt illi, sorores sunt apud nos virgines. quare, qua sint illae dignitate, potes ex his suspicari. Praebete igitur mihi, quaeso, inquit, ex istis virgini- bus formonsissimas, dum pingo id, quod pollicitus sum vobis, ut mutum in simulacrum ex animali exemplo veritas transferatur. tum Crotoniatae publico de con- silio virgines unum in locum conduxerunt et pictori quam vellet eligendi potestatedederunt. ille autem quinque delegit; quarum nomina multi poe+tae memo- riae prodiderunt, quod eius essent iudicio probatae, qui pulchritudinis habere verissimum iudicium de- buisset. neque enim putavit omnia, quae quaereret ad venustatem, uno se in corpore reperire posse ideo, quod nihil simplici in genere omnibus ex partibus per- fectum natura expolivit. itaque, tamquam ceteris non sit habitura quod largiatur, si uni cuncta concesserit, aliud alii commodi aliquo adiuncto incommodo
Abbreviated transcription (Latin):
magno p̃tio conductũ adhibuer̃
is et ceteras. cõplure stabulas
pinx̃ quarũ ñ nulla parsus q ad
nram memoriã ꝓpt̃ fanireligi¬
oneremansit : et ut excellenẽ mu¬
lichis formȩ pulcbritudinẽ muta
in seimago contineret: helene
pingere simulacrũ uelledix̃:
qđ crotoniate qui e ũ muliebri in
corpore pingendo plurimũ aliis
p̃stare sepe accepissent libent̃¬
audier̃: putauer̃ enĩ si quo inge¬
nere plurimũ posset ineo mag¬
gnoopere elabaras etã egregiũ
sibiopus illo in fanore licturum:
Neqitũ eos illa opinio fefellit: nã
zeuxis ili coquae siuit ab hisquas¬
nã uirgines formosas habereN
Illi autẽ statim hominẽ deduxer̃
ipalestrã atq ei pueros osten¬
der̃ multos magna p̃dicos dig¬
nitate : et enim quodã tẽpore ero¬
toamatae multũ ommib: corpor
uirib et dignitatib antesteter̃
atq honestissimas exgimnio
certamine uictorias domũ cum
laude maxima retuler̃ : cũpue¬

Expanded text:
magno pretio conductum adhibuerunt. magno pretio conductum adhibuerunt. is et ceteras conplures tabulas pinxit, quarum nonnulla pars us- que ad nostram memoriam propter fani religionem remansit, et, ut excellentem muliebris formae pulchri- tudinem muta in se imago contineret, Helenae pingere simulacrum velle dixit; quod Crotoniatae, qui eum mu- liebri in corpore pingendo plurimum aliis praestare saepe accepissent, libentaudierunt. putaverunt enim, si, quo in genere plurimum posset, in eo magno opere elaborasset, egregium sibi opus illo in fano relicturum. neque tum eos illa opinio fefellit. nam Zeuxis ilico quaesivit ab iis, quasnam virgines formosas haberent. illi autem statim hominem deduxerunt in palaestram atque ei pueros ostenderunt multos, magna praeditos dignitate. etenim quodam tempore Crotoniatae multum omnibus corporum viribus et dignitatibus antisteterunt atque honestissimas ex gymnico certamine victorias domum cum laude maxima rettulerunt. cum pue
Abbreviated transcription (Latin):
benigne fecerimꝰ quo sadiutores
fore puturimꝰ auta quib indignũ ẽ
serus libc̃tis lientib supplicibꝰ¬
X iii. qui ꝑ obseerationẽ sumit᷑ inquo
orant᷑ modo illi qui audiunt humi¬
eẽ ostendimus : ectum ⁊ amplu
et excelsũ et patientẽ in cõmo¬
dorũ ee et futurũ ee si qued qiđ̃¬
acciderit demonstramus nam
sae peurtus et magni ficentia inq
grauitas et auctoritas ẽ plus ꝑ¬
ficit ad miseri cordiã cõmouendã
quã huimilitas et obsecratio : Cõmo¬
tis aut̃ animis diutius in conquaes¬
stionemorari ñ oportebit. quẽ ad¬
modũ enĩ dixit rhetor a pollonius
lacrima nihilcitius a rescit.
et huius uoluminis magnitudo
longius processit quae sequunt᷑
de inceps insecundo libro dicem¬
Nomnibi copiis et in italia cũ pri¬
mis beatinumerarent᷑ tẽplum
iunonas qđ religiosissime coleban
egregus pieturis locupletare uoluer:
itagberad eotẽreuxi qͥtũ longeceters
exceller
pictoribus ex histimabatur :

Expanded text:
benigne fecerimus, quos adiutores benigne fecerimus, quos adiutores fore putarimus, aut a qui- bis indignum est, ut servis, libertis, clientibus, sup- plicib qui per obsecrationem sumitur; in quo orantur modo illi, qui audiunt, hu- miesse ostendimus et tamen amplum et excelsum et patientem incommodorum esse et fu- turum esse, si quid acciderit, demonstramus. nam saepe virtus et magnificentia, in quo gravitas et auctoritas est, plus proficit ad misericordiam commo- vendam quam humilitas et obsecratio. commotis au- tem animis diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum enim dixit rhetor Apollonius, lacrima nihil citius arescit. et huius voluminis magnitudo lon- gius processit, quae sequuntur deinceps, in secundo libro dicemomnibus copiis et in Italia cum primis beati numerarentur, templum Iunonis, quod religiosissime colebant, egregiis picturis locupletare voluerunt. itaque Heracleoten Zeuxin, qui tum longe ceteris excellere pictoribus existimabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
liberales ꝓferent᷑ et indignaȩ
a etactegenere fortuna pristino
oculos singillatim in cõmoda po¬
nunt᷑ ut uideat᷑ isqui audit uiđre :¬
etre quoq: ipsa quasias sit ñ uer
audiunt similẽ in causã conuertimis
et petimus ut desuis liberis aut pa¬
rentibus Autaliquo quiillis car
uidi ñ post tremã uocem eiusaudi¬
ui non extremũ spiritũ eius ex¬
cepi Itẽ inicorũ inmanibus
mortuus ẽ hostili interratur pit᷑
ucuit in sepultus aferis diuue¬
xatus : cõmuni quoq honore in
morte caruit Uuii ꝑ que oratio
admutas et ex ꝑtis amimires re¬
feret᷑ : utꝰ aequũ domũ uestẽ
sermonẽ alicuius ac cõmodes qͥb
animus eorũ qui audiunt et aliquẽ
peliend. autalicuius etus mo¬
dis iunctio deplorat᷑ ab aliquo
cũdȩ ducaris ab eo quicũ libentis¬
sime uixeris ut a parencefilio
indignatione conqueri t̃ qđ abhis
a quib minime conueniat male
tractemur ꝓquinquis amicis quib

Expanded text:
liberales proferentur et indigna liberales proferentur et indigna aetate, genere, fortuna pristina, oculos singillatim incom- moda ponuntur, ut videatur is, qui audit, videre et re quoque ipsa, quasi assit, non veaudiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus aut aliquo, qui illis carus vidi, non postremam vocem eius audivi, non extremum spiritum eius excepi. item: inimicorum in manibus mortuus est, hostili in terra turpiter iacuit insepultus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, quibus animus eorum, qui audiunt et aliquem peliundi aut alicuius eiusmodisiunctio deploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a parente filio, indignatione conquerimur, quod ab iis, a quibus minime conveniat, male tractemur, propinquis, amicis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
suasresnra s iituiria s referau siad pueros
ꝑtinebit deliberis suiscogitent siad mu¬
lieres deuxorib siad senes depa
solere : et indignatio quidẽ his
fere delocis grauissime sumet᷑
Conquiestionis aut huius mnodi¬
derebus partes : eẽ petere oporteb̵
Conquaestio ẽ oratio auditorũ mise¬
ricordiã captans : in hac primũ et mi
facilius conquaestione cõmoueri
possit: id locis cõmunib: efficere
oportebit ꝑ quos fortunȩ uis in
hominis et hominũ infirmitas os¬
tenditur: quaroratione habita.
grauit̃ et sententiose maxime
demitaitur animus hominum et
admiseri cordiã comparat᷑ cũ ina¬
lieno malo suã in firmitatẽ consi¬
derabit. Deinde primꝰ locus ẽ mi¬
sericordiae ꝓ quã quib: inbonis
fuerit et nunc ꝑ quẽ quib: inmalis
buit᷑ : ꝓquẽ ꝗ bus inmalis fuerint
et sint et futuri sint demonstrat᷑:
delectatio amonspes solatiũ
educatio et si quasimili in gene¬
quẽ resturpes et humiles et in¬

Expanded text:
suas res nostras iniurias referant; si ad pueros suas res nostras iniurias referant; si ad pueros pertinebit, de liberis suis cogitent; si ad mulieres, de uxoribus; si ad senes, de psolere. Et indignatio quidem his fere de locis gravissime sumetur. conquestionis autem huiusmodde rebus partes petere oportebit. Conquestio est oratio auditoris misericordiam captans. In hac primum animumplerumque facilius conquestione commoveri possit. Id locis communibus efficere oportebit, per quos fortunae vis in omnes et hominum infirmitas ostenditur: qua oratione habita graviter et sententiose maxime demittitur animus hoad misericordiam conparatur, cum in alieno malo suam infirmitatem considerabit. deinde primus locus est misericordiae, per quem, quibus in bonis fuerint et nunc per quem quibus in malis buitur, per quem, quibus in malis fuerint et sint et futuri sint, demonstraturdelectatio, amor, spes, solatium, educatio et, si qua simili in genetus, per quem res turpes et humiles et in
Abbreviated transcription (Latin):
ioris natumn hospites inuicinos
inamicos. in eos quib: cũ uitã ege¬
ris ineo sapud quos educatus sis
in eos ab quib: eruditus in mor¬
tuos inmiseros. et misericordia
dignos in homines claros nobiles
et honore usas in eos quine que
laederealiũ nec sede fendere
potuer̃ ut in pueros senes muli¬
eres quib ex omnibus acrit᷑ ex¬
citata in dignatio sũmũ ineũ qui
uiolarit hori aliquid odiũ
cõ mouere poterit PUIIIi locus ẽ
ꝑ que cũaliis peccatis q̃ constant
eẽ peccata hoc quo de quȩstio
ẽ cõparat᷑. et it ꝓcontentionẽ
quanto atrocius et indignius sit
colligimꝰ et rẽ uerbis quã maxi¬
me anteo culoseius apud
que dicit᷑ ponim: Vt id qđ in dignũ ẽ
ꝓ inde illi uideat᷑ indignũa csip
se int̃fuerit acp̃sens uiderit:
XI. locus ẽ ꝓquẽ ostendim abeo
factũ a quomini meo portuerit:
tumelu umctade monstrat᷑ ꝑ que locũ in
locus ẽ ꝑ quẽpetimꝰ abis qͥuuidiunt ut ad

Expanded text:
iores natu, in hospites, in vicinos, iores natu, in hospites, in vicinos, in amicos, in eos, quibuscum vitam egeris, in eos, apud quos educatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claros, nobiles et honore usos, in eos, qui neque laedere alium nec se defendere potuerunt, ut in pueros, senes, mulieres; quibus ex omnibus acriter excitata in- dignatio summum in eum, qui violarit horum aliquid, odium commovere poterit. nonus locus est, per quem cum aliis peccatis, quae constat esse peccata, hoc quo de quaestio est, conparatur, et ita per contentionem, quanto atrocius et indignius sit colligimus et rem verbis quam maxime ante oculos eius, apud quem dicitur, ponimus, ut id, quod indignum est, proinde illi videatur indignum, ac smus locus est, per quem ostendimus ab eo factum, a quo minime oportuerit, tumelia iuncta demonstratur, per quem locum in locus est, per quem petimus ab iis, qui audiunt, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ A nadpares ammo fortunicor
feriores quod suꝑbis simum ẽ
rifaciant et simulostendimus
huicsi concessũ sit multos emu¬
los eiusdẽ audaciae futuros. ex
quoquid mali sit euenturum
demonstrabimus InIII Locus ẽ¬
ꝓquẽ de monstramus multos ala¬
cres expectare quod statut᷑ ut
ex eo quoduni concessũ sit sibi
quo que talidere qđ liceat
ueritate commutatas corrigipos¬
sehanc eẽ rem q̃ si sit sime liu¬
dicata neq alio cõmutari iudi¬
to et de industria factũ de mons¬
tratur et illud adiungitur uo
luntirio maleficio uenam dari
non oportere imprudentiae
rannicũ factũ eẽ dicamus ꝑ
uĩmanũ opulentãqͣ resablegi¬
b: et abae quabili iure remotis
factiactũ eẽ neabauda cissimis
quidẽ hominib: id maleficiũ de
quo agat᷑ atq idaferis qq homi¬
nib: et a b arbaris gentibus
et immanibus bestiis eẽ remotũ
haec er̃q̃ inparentis liberosicon¬
iuges consanguineos. supplices
crude lit̃ facta dicent᷑ : et de¬
inceps siqua proferant᷑ in ma¬

Expanded text:
 an ad pares amore, fortunis, feriri faciant; et simul ostendimus, huic si concessum sit, multos aemulos eiusdem audaciae futuros; ex quo, quid mali sit eventurum, demonstrabimus. quartus locus equem demonstramus multos alacres exspectare, quid statuatur, ut ex eo, quod uni concessum sit, sibi quo- que tali de re quid liceat,veritate commutatas corrigi posse; hanc esse rem, quae si sit semel iudicata, ne- que alio commutari iudito et de industria factum demonstratur et illud adiungitur, vo- luntario maleficio veniam dari non oportere, inpru- dentiae rannicum factum esse dicamus per vim manum opulentiam; quae res ab legibus et ab aequabili iure remotissfactitatum esse ne ab audacissimis quidem hominibus id maleficium, de quo agatur; atque id a feris quoque hominibus et a bar- baris gentibus et inmanibus bestiis esse remotum. haec erunt, quae in parentes, liberos, coniuges, consangui- neos, supplices crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur in ma
Abbreviated transcription (Latin):
inquinq partes tributa ẽ quã
om̃s ab aristotele et theo frasto
profecti maxi me secuti sunt :
nã quẽ ad modũ illud superius
genus argumentandi qđ per
inductionem sumitur. maxime
socrates et socrati citractar̃
sic hoc quod ꝑratiocinationem
expolitur summe ẽ ab aristo¬
tele atq aperipatheticis et
teo frasto frequentatũ de ind
aret oribus his quie ligantis¬
simiatq: artificiosis simiputa¬
tis : quare autẽ nobis illu
magis partitio probeturi dicer¬
dumuidetur netemeres ecu¬
tiputemur: et breuit̃ dicendũ:
ne in huius modireb: diutius
qũ ratio p̃ cipiendi postulit¬
commoremur : Si quadã in ar¬
gumentatione satis ẽ uti in¬
propositione et non o portet
adiungere approbationẽ
propositioni. quadã autem

Expanded text:
in quinque partes tributa est, quam in quinque partes tributa est, quam omnes ab Aristotele et Theophrasto profecti maxime secuti sunt. nam quemadmodum illud superius genus argumen- tandi, quod per inductionem sumitur, maxime Socrates et Socratici tractarunt, sic hoc, quod per ratiocina- tionem expolitur, summe est ab Aristotele atque a Peri- pateticis et Theophrasto frequentatum, deinde a rhetoribus iis, qui elegantissimi atque artificiosis- simi putati sunt. quare autem nobis illa magis partitio probetur, dicendum videtur, ne temere secuti putemur; et breviter dicendum, ne in huiusmodi rebus diutius, quam ratio praecipiendi postulcommoremur. Si quadam in argumentatione satis est uti pro- positione et non oportet adiungere adprobationem pro- pos
Abbreviated transcription (Latin):
ministratur: quinq ꝑtitã igit᷑
hoc pactoputant eẽ argumen¬
tationẽ : quiautem triꝑtitã pu¬
tant eẽ hinonalit̃ tractaripu¬
tant oportere argumentationẽ
sed partitionẽ horũ repraehen¬
dunt negant enim neq a pro
positione neque ab as sumptio¬
ne approbationes eorũ separa¬
rioportere neq propositionẽ
ab solutamneq as sumptionem
sibi profectam uideriq̃ a proba¬
tione confirmata non sit qua¬
requas illiduas partes nume¬
rent propositionẽ et ab pro¬
bationem sibiunam partem ui¬
deri propositionem q̃ sia proba¬
ta non sit propositio nonsit ar¬
gumentationis. Item q̃ ab illis
as sũptio et as suptionis ab pro¬
batio dicat᷑ eadesibias sũptionẽ
solamuideri Ita fitut ea demra¬
tione argumentatio tractata
aliis triꝑtita. aliis quinque¬
ꝑtitauideatur q uare euenit
ut res nontam adusumdi tendi
ꝑtineat qui adrationẽ p̃cepti¬
onis. Nobis autem commodior
illa partitio uideatur eẽ quȩ

Expanded text:
ministratur. quinque- pertitam igitur ministratur. quinque- pertitam igitur hoc pacto putant esse argumentationem. Qui autem tripertitam putant esse, ii non aliter tractari putant oportere argumentationem, sed parti- tionem horum reprehendunt. negant enim neque a pro- positione neque ab adsumptione adprobationes earum separari oportere, neque propositionem absolutam ne- que adsumptionem sibi perfectam videri, quae appro- batione confirmata non sit. quare quas illi duas partes numerent, propositionem et adprobationem, sibi unam partem videri, propositionem; quae si adprobata non sit, propositio non sit argumentationis. item, quae ab illis adsumptio et adsumptionis adprobatio dicatur, eandem sibi adsumptionem solam videri. ita fit, ut eadem ratione argumentatio tractata aliis tripertita, aliis quinquepertita videatur. quare evenit, ut res non tam ad usum dicendi pertineat quam ad rationem praeceptionis. Nobis autem commodior illa partitio videatur esse, quae
Abbreviated transcription (Latin):
melius quã omnes mundus ad¬
minis tratur : Huius as sump
tionis quarto in loco aliam por¬
ro inducunt Ap probationẽ
hocmodo Nam signorũ ortus
et obitus definitum quaedam
ordinem seruant et annuae
commutationes non modo qua¬
dam ex necessitudine semper
codem modo fiunt : Verũ ad
utilitates quoq rerũ omnium
s ac cõmodate et diurnae noc¬
turnaeq uicis situdines nulla
in reumquam mutate quic quã
nocuer̃ : q̃ signo s̃ omnia nor
mediocri quodam consilio na¬
turã mundiadministrari quinto
inducunt loco complexionẽ
eamq aut id infert solũ quod
ex omnibus partibus cogitur
hoc modo consilioigitur mun¬
dus ad ministratur aut unum
in locum cũ conduxerit breuit̃¬
ex propositionẽ etas sũptionẽ
adiungit quid ex his confici¬
atur ad hunc modũ quod sime¬
lius geruntur ea q̃ consilioquã
q̃ sine consilio ad minis trant᷑
Nihil autẽ omnium rerũ melius
ad ministratur quã omnes mun
dus Consilio igitur mundus ad¬

Expanded text:
melius, quam omnis mundus, admelius, quam omnis mundus, administratur. huius assump- tionis quarto in loco aliam porro inducunt adproba- tionem, hoc modo: nam et signorum ortus et obitus definitum quendam ordinem servant et annuae commu- tationes non modo quadam ex necessitudine semper eodem modo fiunt, verum ad utilitates quoque rerum omnium sunt accommodatae, et diurnae nocturnaeque vicissitudines nulla in re umquam mutatae quicquam nocuerunt; quae signo sunt omnia non mediocri quo- dam consilio naturam mundi administrari. quinto in- ducunt loco conplexionem eam, quae aut id infert so- lum, quod ex omnibus partibus cogitur, hoc modo: consilio igitur mundus administratur; aut unum in locum cum conduxerit breviter propositionem et ad- sumptionem, adiungit, quid ex his conficiatur, ad hunc modum: quodsi melius geruntur ea, quae consilio, quam quae sine consilio administrantur, nihil autem omnium rerum melius administratur, quam omnis mun- dus, consilio igitur mundus ad
Abbreviated transcription (Latin):
quiputant in quinq tribui par¬
tes oportere Aiunt primum con¬
uenire exponere sũmã argu¬
mentitionis ad hucue modum:
melius accu rantur quae con
silio geruntur quã q̃ sine con¬
silio ad minis trantur: hanc
primã partem numerant : eam
de inceps rationibus uariis et
quã copiosissimis uerbis apꝓ
bari putant oportere hoc modo
Domus ea quae ratione regitur
omnibus ẽ instructior rebus
et apparatior quã eaq̃ temere
et nullo consilio ad ministrat᷑
exercitus iscui p̃positus ẽ sapi¬
ens et callidus imperator om¬
nibus partibus commodius re¬
gitur quamis quis tultitia ette¬
meritate alicuius adminis trat᷑¬
i Eadem nauigii ratio ẽ namnauis
optim ȩcursũ conficit eaq̃
scientis simogubernatore
utitur. Cũ ꝓ positiosit hocpac¬
to approbata et duae partes
transierunt raciocinationis.
tertia in pirceauint quod oster¬
dereuelis id exui propositio¬
nis oportere as sumere hoc pac¬
to Nihil autem omnium rerũ

Expanded text:
Qui putant in quinque tribui parQui putant in quinque tribui partes oportere, aiunt primum convenire exponere summam argumentatio- nis, ad hunc modum: melius accurantur, quae con- silio geruntur, quam quae sine consilio administran- tur. hanc primam partem numerant; eam deinceps rationibus variis et quam copiosissimis verbis adpro- bari putant oportere, hoc modo: domus ea, quae ra- tione regitur, omnibus est instructior rebus et appara- tior, quam ea, quae temere et nullo consilio admini- stratur. exercitus is, cui praepositus est sapiens et calli- dus imperator, omnibus partibus commodius regitur, quam is, qui stultitia et temeritate alicuius admini- stratur. eadem navigii ratio est. nam navis optime cur- sum conficit ea, quae scientissimo gubernatore utitur. cum propositio sit hoc pacto adprobata et duae partes transierint ratiocinationis, tertia in parte aiunt, quod ostendere velis, id ex vi propositionis oportere assu- mere, hoc pacto: nihil autem omnium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiam non potest ita uideri
iudices : quod silitteris corrigi
neq: ab illo neq a uobis scriptoris
uoluntas potest uidete multo
indignius sit idre et iudicio
ur̃omutari quod ne uerbo quidẽ
comimuturi potest : Acde induc¬
tione quidem satis in p̃sentia dic¬
tũ uidetur : Nunc de inceps ra¬
tiocmationis uim et naturam :¬
consideremus Ratiocinacio ẽ
oratio ex ipsare probabile ali¬
quideliciens quod expositum et
ꝑ cognitum suaseui. etratione
confirmet hoc de genere qui
diligentius considerandũ puta¬
uer̃ cũidemusudicendi seque¬
rent᷑ paululũ in p̃cipiendiratio¬
ne dis senser̃ Nã parti quinqeius
partes cõdixer̃ part̃ r̃ plus quã intres
partes posse distribui putiuer eorũ c̃¬
troũsi ã ñ in cõmodũ uidetur
cũ utrorũq ratione exponere :
Nametbreuis ẽ et ñeius modiut
alteri prorsus nihildicere pu
tentur: et locus hic nohis indocendo
minime negligendus uidet᷑

Expanded text:
tellegentiam; non potest ita videri, tellegentiam; non potest ita videri, iudices. quodsi litteris corrigi neque ab illo ne- que a vobis scriptoris voluntas potest, videte, ne multo indignius sit id re et iudicio vestro mutari, quod ne verbo quidem commutari potest. Ac de inductione quidem satis in praesentia dictum videtur. nunc deinceps ratiocinationis vim et naturam consideremus. Ratiocinatio est oratio ex ipsa re probabile aliquid eliciens, quod expositum et per se cognitum sua se vi et ratione confirmet. hoc de genere qui diligentius con- siderandum putaverunt, cum idem in usu dicendi se- querentur, paululum in praecipiendi ratione dissense- runt. nam partim quinque eius partes esse dixerunt, partim non plus quam in tres partes posse distribui putaverunt. eorum controversiam non incommodum vi- detur cum utrorumque ratione exponere. nam et brevis est et non eiusmodi, ut alteri prorsus nihil dicere pu- tentur, et locus hic nobis in dicendo minime neglegen- dus videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
none atque indicenilo sicut ens¬
dũ sedut eorũ uoluntati satis
fiat qui quodaliquo in loco
uideree alio in loconisimons¬
tratũ ẽ neq unt cognoscere :
Ergo in hac causaq̃ apad gre¬
cos ẽ. ꝑuagata cũ epaminundas
thebanorum imperator qđ ei
qui sibi exlege pcor successerat
exercitũ nontradidit et cum
paucos ipsedies contralegẽ
exercitũ tenuis set lacedemo¬
nius funditus uicit poterit ac¬
cusator argumentatione uti ꝑ
inductionẽ cũ scriptũ legis con¬
trasententiã defendat ad hunc
modũ si iudices id quod e pami¬
nundas ait legis scriptorem
sonsisse ads cribat ad legẽ
et ad dathanc exceptionẽ extra
quã siquis reipublicȩ causa exer¬
citũ nontradidid patiemini non
opinor quidsiuos met ipsi quod
aurã religione et a sapientia re¬
motissimum ẽ istius honoris cau¬
sa hanc eandem exceptionem in¬
ius sꝓp̃i ad legẽ a scribuubeatis pp̃s pipul
thebañ id patiet nefieri ꝓfecto ñ patiet᷑

Expanded text:
one atque in dicendo sit utendum, sed ut eorum voluntati satis fiat, qui id, quod aliquo in loco viderunt, alio in loco, nisi monstratum est, nequeunt cognoscere. ergo in hac causa, quae apud Graecos est pervagata, cum Epaminondas, Thebanorum imperator,  quod ei, qui sibi ex lege praetor successerat, exercitum non tra- didit et, cum paucos ipse dies contra legem exercitum tenuisset, Lacedaemonios funditus vicit, poterit accusator argumentatione uti per inductionem, cum scrip- tum legis contra sententiam defendat, ad hunc modum: si, iudices, id, quod Epaminondas ait legis scriptorem sensisse, adscribat ad legem et addat hanc ex- ceptionem: extra quam si quis rei publicae causa exercitum non tradiderit, patiemini? non opinor. quid, si vosmet ipsi, quod a vestra religione et a sa- pientia remotissimum est, istius honoris causa hanc eandem exceptionem iniussu populi ad legem adscribi iubeatis, populus Thebanus id patieturne fieri? pro- fecto non patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmabit᷑ : nam in signo pri¬
mũ uerũ eẽ ostendi oportet :
Deinde eẽ eius rei signũ propri¬
umquadeagitur ut cruorem
caedis de inde factũ eẽ quod
non oportuerit: aut ñ faccum
quodo portuerit: positremo
scis se cum de quo queritur
eius reilegem et consuetudinẽ
namhieres s̃ signo actributae¬
quas diligentius aperiemus
cũ separatim deipsa coniecturali
constitutione dicemus: ergo
horũ unum quoq in rep̃hensio¬
ne aut ñ eẽ signo Aut parũ
magno ẽt Autase potius qui ab
aduersariis stare aut omnino
Cũ aut̃ pro cõparabilia li quid in¬
ducetur. quim̃ id ꝑsimilitu¬
dinẽ maxime tractatur inre¬
p̃hendendo conuemet simile
id negare ee quod confercur
ei quicũ conferet᷑ id fieripo¬
terit si de monstrabitur di¬
uersũ eẽ genere natura ui

Expanded text:
infirmabitur. nam in signo priinfirmabitur. nam in signo primum verum esse ostendi oportet; deinde esse eius rei signum proprium, qua de agitur, ut cruorem caedis; deinde factum esse, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit; postremo scisse eum, de quo quaeritur, eius rei legem et consuetudinem. nam eae res sunt signo adtributaequas diligentius aperiemus, cum separatim de ipsa coniecturali constitutione dicemus. ergo horum unum quodque in reprehensione aut non esse signo aut parum magno esse aut a se potius quam ab ad- versariis stare aut omnino Cum autem pro conparabili aliquid inducetur, quon- iam id per similitudinem maxime tractatur, in repre- hendendo conveniet simile id negare esse, quod con- feretur, ei, quicum conferetur. id fieri poterit, si de- monstrabitur diversum esse genere, nat
Abbreviated transcription (Latin):
ad argumentindũ siue pro
oꝑ babili siue processario neces¬
se. tẽ sumat᷑ ex his locis ut
ante o stendimus : id quodcre¬
dibili sumptumerit id infir¬
mabit᷑ sicut perspicuae falsũ
erit hoc modo Nemo ẽ qui pe¬
cuniam qui sapientiam malit
aut ex contrario quo qeredi¬
bile aliquid habebit hoc mo¬
do quis ẽ qui non officiicu¬
pidior qus pecuniaesit Erit
autẽ omnino incredibile . ut si
ilique constet eẽ auarũ dicat
alicuius mediocris officii cau¬
sa semaximã pecuniam negle¬
xisse. Aut si quod inquibus¬
dimrebus Aut hominibus ac¬
cidit idomnibus dicitur usu
uenire. hoc paeto qui paupe¬
res sunt his antiquior offi¬
cio pecunia ẽ: qui locus deser¬
tus ẽ in eo caedẽ factã cẽ por¬
tet: in loco celebri homo occi¬
diqd potuit. Autsiid quod
raro fit fieri omnino negat᷑
Vt curio profluuio nemopo¬
test uno as pectu neque p̃teri¬
ens inamorem incidere quod
aut̃ prosigno sumetur idexis¬
dem locis quibus confirmat᷑

Expanded text:
ad argumentandum sive pro ad argumentandum sive pro probabili sive pro necessario, necesse est sumatur ex his locis, ut ante ostendimus. Quod pro credibili sumptum erit, id infirmabitur, si aut perspicue falsum erit, hoc modo: nemo est, quin pecuniam quam sapientiam malit; aut ex contrario quoque credibile aliquid habebit, hoc modo: quis est, qui non officii cupidior quam pecuniae sit? aut erit omnino incredibile, ut si aliquis, quem constet esse avarum, dicat alicuius mediocris officii causa se maxi- mam pecuniam neglexisse, aut si, quod in quibusdam rebus aut hominibus accidit, id omnibus dicitur usu venire, hoc pacto: qui pauperes sunt, iis antiquior of- ficio pecunia est; qui locus desertus est, in eo caedem factam esse oportet; in loco celebri homo occidi qui potuit? aut si id, quod raro fit, fieri omnino negatur, ut Curio pro Fulvio: nemo potest uno aspectu neque praeteriens in amorem incidere. Quod autem pro signo sumetur, id ex isdem locis, quibus confirmatur,