comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hib̾nus. qui surgit ab oriente equinoctiali. subsolanꝰ
ap̃ nos ctr̃. g̾ci illũ apheloten uocant. ab oriente hib̾no
eurꝰ exit. quẽ nr̃i uocauere uult᷑mĩ. ⁊ suus ħ illũ noĩe
appellat. in illa pugna romanis. parũ ꝓsꝑa. in qͣm hã¬
nibal. ⁊ contͣ solem orientẽ exercitũ nr̃m ⁊ contͣuentũ
constituit cũ uenti adiutorio ac fulgoris p̃stringñtis
ocłos hostiũ. uicit. Uarro qͦ ħ nom̃ usurpat. s i eurꝰ.
iam ciuitate donatꝰ ÷ inr̃o sermoni ñ canꝙͣ alienꝰ
inuenit. ab oriente solsticiali excitatũ. Raieuian g̾ci
appellant. ap̃ nos sñ noĩe ÷. Equinoctiał occidñs: fa¬
uoniũ mnittit. quẽ rephirũ eẽ dicent cͥ. ĩ qui grece
nesciunt loqui. a solsticiali occidñte cͥorus uenit: qui
ap̃ quosdã ergastes dr̃. mͥ ñ uidet᷑. qi chori uolãta
uis÷. imunã partẽ rapax. Ergastes fere molł: ⁊ tã

Expanded text:
hibernus. Qui surgit ab oriente aequinoctiali, subsolanus hibernus. Qui surgit ab oriente aequinoctiali, subsolanus apud nos dicitur, Graeci illum G–aphelioten uocant. Ab oriente hiberno eurus exit, quem nostri uocauere uulturnum et Liuius hoc illum nomine appellat in illa pugna Romanis parum prospera, in qua Hannibal et contra solem orientera exercitum nostrum,et contra uentum constitutum uenti adiutorio ac fulgoris praestringentis oculos hostium uicit; Uarro quoque hoc nomen usurpat, sed et eurus iam ciuitate donatus est et nostro sermoni non tamquam alienus interuenit. Ab oriente solstitiali excitatum G–kaikian Graeci appellant, apud nos sine nomine est. Aequinoctialis occidens fauonium mittit, quem zephyrum esse dicent tibi etiam qui Graece nesciunt loqui. A solstitiali occidente corus uenit, qui apud quosdam argestes dicitur: mihi non uidetur, quia cori uiolenta uis est et in unam partem rapax, argestes fe
Abbreviated transcription (Latin):
tuamq noctẽ. Dem̃ cũ ista feceit̃: inferos metuunt. s
ut ad id de quo agit᷑ reutar: uentum᷑ st̃. in ortũ occasũ.¬
midiẽ. septẽtͥonemq diuisi. cet̾i qͦs uariis noĩb appel¬
lamus: his applicant᷑. Curus ad auroram nabathea q
regna recesuit. Psidaq i radiis iuga subdita matutimꝰ.
Uesꝑ iocciduo que littora sole tepescunt. Ixima sũt
⁊ephiris. sithiam seꝑtẽ q tͥones. horrifer inuasit bore¬
as contͣria cellus. Nubib assiduis pluuio ꝙ madescit
ab austo. uł sibreuius illos cõplecti manis: un unãcẽ¬
pestatẽ ꝙ fierinullo pot̃ mͦ. cõgregent᷑. Unaeurꝰ q: ruist¬
dunt. ⁊ singłis uentis binos sub p̃sectos dant. hac arte
uarro uir diligens illos ordinat. nec sñ causa. nĩ enĩ
eodẽ semꝑ loco sol orit᷑. aut occidit. s aliꝰ ÷ ortꝰ occasus q
equinoctiał. bis aũ equinoctiũ ÷. Alius solsticiał. alius

Expanded text:
tuamque noctem: deinde, cum ista fecerunt, inferos metuunt! CAPtuamque noctem: deinde, cum ista fecerunt, inferos metuunt! CAPUT 16 Sed ut ad id, de quo agitur, reuertar: uenti quattuor sumeridiem septemtrionemque diuisi; ceteri, quos uariis nominibus appellamus, his applicantur. "Eurus ad Auroram Nabataeaque regna recessit Persidaque et radiis iuga subdita matutinis. Uesper et occiduo quae litora sole tepescunt proxima sunt zephyris. Scythiam septemque triones horrifer inuasit boreas: contraria tellus nubibus assiduis pluuioque madescit ab austro." Uel, si breuius illos complecti mauis, in unam tempestatem, quod fieri nullo modo potest, congregentur: "una Eurusernas diuidunt et singulis uentis binos subpraefectos dant. Hac arte Uarro, uir diligens, illos ordinat, nec sine causa. Non enim eodem semper loco sol oritur aut occidit, sed alius est ortus occasusque aequinoctialis bis autem aequinoctium est, alius solstitialis, alius
Abbreviated transcription (Latin):
pũ macedonũ reges fuere qui pecuniã in altissimis
usq latebris fuereseq̃rent᷑. ⁊ recto spũ uiboq in illos
se dimitt̾ent specus: in quos nullũ noctiũ diet̃q ꝑue
que tanta necessitas hoĩem ad sida erectũ incuruaũ
ieffodit. ⁊ infundũ celluris intime m̾sit ut erueret
aurũ ñ minore ꝑicło q̃rendũ qͣm possidñdũ. pt̃ hoc
cunicłosegit. ⁊ cͥca p̃dam sͣtulentã inc̾tam q repta¬
uit. oblitͦ dierũ: oblitus rerũ nat᷑e melioris aqua se
au̾tit sili gͦ mortuo c̾ra tã grauis : qͣm istis. supͣ qͦs
auaritia ingñs t̃rarũ pondus iniecit. quib ab stuut
celũ qͦsinimo uͥ illud malũ uirꝰ latitat infodit. Illo
descende ausi sunt uͥ nouã rerũ positionẽ. t̾rarum
penantium habit᷑ uentos ꝙ ꝑ cecũ manes exꝑirent᷑.
⁊ aquarũ nulli fluentium horridos fontes. ⁊ alt̾am ꝑpe¬

Expanded text:
pum Macedonum‹que› reges fuere qui pecuniam in altissimis pum Macedonum‹que› reges fuere qui pecuniam in altissimis usque latebris sequerentur et recto spiritu liberoque in illos se demitterent specus, in quos nullum noctium perueniret duit? Quae tanta necessitas hominem ad sidera erectum incuruauit et defodit et in fundum telluris intimae mersit, ut erueret aurum non minore periculo quaerendum quam possidendum? Propter hoc cuniculos egit et circa praedam lutulentam incertamque reptauit oblitus dierum, oblitus rerum naturae melioris, a qua se auertit. Ulli ergo mortuo terra tam grauis est quam istis, supra quos auaritia ingens terrarum pondus iniecit, quibus abstulit caelum, quos in imo, ubi illud malum uirus latitat, infodit? Illo descendere ausi sunt ubi nouam rerum positionem, terrarum pendentium habitus uentosque per caecum inanes experirenet aquarum nulli fluentium horridos fontes et alteram perpe
Abbreviated transcription (Latin):
tenuatũ moui ⁊uiam cũ fremitu uasto atq impeti
querere. s ħ diligñtius ꝑseqͣr. cũ q̃ram de motib t̾̃re.
nc̃ mͥ ꝑmitte narrare fabulam asclepio docꝰ auctor:
demiissos qͣm płimos aphilippo in metallũ antiquũ
olim desticutũ. ut exploraret q̃ ub̾tas eiꝰ eẽt qͥs statꝰ.
aut aliqͣ fut᷑is reliquiss uetꝰ auaritia descendisse illos
cũ multo lumine. ⁊ multos durat᷑o dies dem̃ longaui¬
a fatigatos: uidisse flumina ingentia ⁊ cõceptoͥs aqͣe
mttũ uastos. pares nr̃is. nec cõpressos quidẽ t̾ra suꝑe¬
minente s lib̾e laxitatis ñ sñ horrore uisos cũ mag
pͥmũ auaritiã uenas trarum lapidũ timatã. inte¬
nebris male abstrusa q̃sisse. Ili maiores ur̃i qͦs celebͣ¬
mꝰ laudib quib dissimiles eẽ nos q̃rim᷑. spe ducti mõ¬
ces cecidunt ⁊ supͣ lucrũ sub ruuna stecert̃: Añ philip¬

Expanded text:
tenuatum moueri et uiam cum fremitu uasto atque impetu tenuatum moueri et uiam cum fremitu uasto atque impetu quaerere. Sed haec diligentius persequar, cum quaeram de motibus terrae. Nunc mihi permitte narrare fabulam. Asclepiodotus auctor est demissos quam plurimos a Philippo in metallum antiquum olim destitutum, ut explorarent quae ubertas eius esset, quis status, an aliquid futuris reliquisset uetus auaritia; descendisse illos cum multo lumine et multos duraturo dies, deinde longa uia fatigatos uidisse flumina ingentia et conceptus aquarum inertium uastos, pares nostris nec compressos quidem terra supereminente sed liberae laxitatis, non sine horrore uisos. Cum magna primum auaritiam uenas terrarum lapidumque rimatam in tenebris male abstrusa quaesisse: illi maiores nostri, quos celebramus laudibus, quibus dissimiles esse nos querimur, spe ducti montes ceciderunt et supra lucrum sub ruina steterunt. ante Philip
Abbreviated transcription (Latin):
tis partib caua. ⁊ cecis suspensa latebris. ali uͥ ht̃ in
trat. dicã tñ nubes nebulasq in obscuro cõsist̾e. Nã
as licet nr̃is paria sublabi. alia lenit̃ ducta alia
in cõfragosis locis p̃cipitando sonantia. ꝗd gͦmq̃ istd̾
stagnare. q̃si ita st̃. neceẽ: i illud aera hon̾ari. hon̾a¬
tũq incũb̾e ⁊ uentũ ꝓpulsu suo cõcitare. Q ex il¬
lis gͦ sub t̃raneis nubib sciemꝰ nutͥri int̃ obscura
flatꝰ. cũ tĩ uiriũ fecert̃. qͣnͣto aut t̾re obstanti¬
am auferãt. aut aliqͥ aꝑtũ ad hos efflat᷑ int̃ ocou¬
pent. i ꝑ hanc cau̾nã in nr̃as sedes efferant᷑. Illud
uͦ manifestũ ÷ magnã eẽ sub t̾ris uim sulphuris.
⁊ alioꝵ ñ minꝰ ignẽ alentiũ. ꝑħ loca cũ se exitũ
q̃rens sp̃c torsit: accẽdat flãmã ipso astrictu neceẽ:.
Deiñ flãmis iatis fusis ĩ si quid ignam aeris erat ex¬

Expanded text:
tis partibus caua et caecis suspensa latebris, ‹aliubi abundatis partibus caua et caecis suspensa latebris, ‹aliubi abundatrat, dicam tamen nubes nebulasque in obscuro consistere. Nam as licet nostris paria sublabi, alia leniter ducta, alia in confragosis locis praecipitando sonantia. Quid ergo? Non stagnare? Quae si ita sunt, necesse est et illud: aera onerari oneratumque incumbere et uentum propulsu suo concitare. Et ex illis ergo subterraneis nubibus sciemus nutriri inter obscura flatus, dum tantum uirium ceperint quanto aut terrae obstantiam auferant aut aliquod apertum ad hos efflatus iter occupent et per hanc cauernam in nostras sedes efferantur. Illud uero manifestum est, magnam esse sub terris uim sulphuris et aliorum non minus ignem alentium: per haec loca cum se exitum quaerens spiritus torsit, accendat flammam ipso affrictu necesse est, deinde flammis latius fusis, etiam si quid ignaui aeris erat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
igneus curbo. ħ fere onĩa ꝑicła uenti eruptide
nubib ꝓdunt. quib armam̃ta rapiant᷑. i cote
naues in sublime tollant᷑: ĩ nc̃ qͥdã uenti diu̾sos
ex se gn̾ant. ⁊ inpulsũ aera in alias qͦ partesꝗͣ in qͣs
ipsi inclinau̾e disꝑgunt. Illud qͦ dicã q̃ mͥoccurrit.
quẽadmodũ stillicidia qͣmuis iã inclinent. se ilabã¬
tur. ñdum tñ effłc̾e lapsũ. s uͥ plura coiere. ⁊ turba
uires dedit. tc̃ fluere ure dicunt᷑: sic ꝗͣ dni leues sũt
aeris motus. agitati płib locis: ñdũ uentꝰ ⁊ ct̃ ẽẽ in¬
cipie. cũ om̃s illos miscuit. ⁊ inunũ impetũ intulit.
Sp̃m auento modus seꝑat. Uehem̃tior enĩ sp̃c: uẽtꝰ
÷. Inuicẽ sp̃c lenit̃ fluens aer fepetã nc̃ q̃ in pͥmo dix¬
eram. ediȩ specu uentos. recessuq int̾iore trarũ. H
tota solido cõtextu t̾ra in unũ usq fundat᷑. s mul¬

Expanded text:
gneus turbo. Ac fere omnia pericula uenti erupti de gneus turbo. Ac fere omnia pericula uenti erupti de nubibus produnt, quibus armamenta rapiantur et totae naues in sublime tollantur. Etiamnunc quidam uenti diuersos ex se generant et impulsum aera in alias quoque partes, quam in quas ipsi inclinauere, dispergunt. Illud quoque dicam quod mihi occurrit: quemadmodum stillicidia, quamuis iam inclinent se et labantur, nondum tamen efficere lapsum, sed ubi plura coiere et turba uires dedit, tunc fluere et ire dicuntur, sic, quamdiu leues sunt aeris motus agitati pluribus locis, nondum uentus est; tunc esse incipit; cum ommes illos miscuit et in unum impetum contulit. Spiritum a uento modus separat: uehementior enim spiritus uentus est, inuicem spiritus leniter fluens aer. Repetam nunc quod in primo dixeram: edi e specu uentos recessuque interiore terrarum. Non tota solido contextu terra in imum usque fundatur, sed mul
Abbreviated transcription (Latin):
luctatio. Non nũqͣm calor. quẽ mͦ solfacit. mͦ ipsa arie¬
tatio. magnoꝵ int̾ se corꝑum atiͥtus: ħ loco si tͥ uidet᷑
q̃ri pot̃ cuturbo fiat: Euenire influminib solet. ut
qͣmdiu sine impedim̃to ferunt᷑ simplex ⁊ rectũ illis
it̃ sit. ubi incurrerunt in aliq̃ saxũ. ad latus ripe
ꝓminens recorqueant᷑. ⁊ in orbẽ aquas sũ exituflectãt.
ita ut ccũlata inse sorbeant᷑. iu̾ticẽ efficiant. sicuentꝰ
qͣmdiu nicħ obstitit: uiressuas effundit. u aliqͦ ꝓmũ¬
corio reꝑcussus ÷ aut locoꝵ coeuntiũ in canalẽ cde¬
uexum tenuẽq collectus. sepiꝰ in se uolutat᷑. Similẽ
q uł quas diximꝰ conu̾ti aquis. facit u̾ticẽ. Hic uẽt᷑
ccũactus i eundẽ ambiens locũ. ac se ipsa u̾tigine cõ¬
cttans curbo . qui si pugnatior ÷ ac dutiꝰ uolutat᷑:
inflãmat᷑ i efficit quẽ postã greci uocant. hic est¬

Expanded text:
luctatio, nonnumquam calor, quem modo sol facit, modo ipsa arieluctatio, nonnumquam calor, quem modo sol facit, modo ipsa arietatio uagorumque inter se corporum attritus. Hoc loco, si tibi uidetur, quaeri potest cur turbo fiat. Euenire in fluminibus solet ut, quamdiu sine impedimento feruntur, simplex et rectum illis iter sit; ubi incurrerunt in aliquod saxum ad latus ripae prominens, retorqueantur et in orbem aquas sine exitu flectant, ita ut circumlata in se sorbeantur et uerticem efficiant. Sic uentus, quamdiu nihil obstitit, uires suas effundit: ubi aliquo promontorio repercussus est aut locorum coeuntium in canalem deuexum tenuemque collectus, saepius in se uolutatur similemque illis, quas diximus conuerti, aquis facit uerticem. Hic uentus circumactus et eundem ambiens locum ac se ipsa uertigine concitans turbo est. Qui si pugnacior est ac diutius uolutatus, inflammatur et efficit quod G–prestera Graeci uocant: hic e
Abbreviated transcription (Latin):
iinnos cadit uehenĩs ⁊ ae̾r. qi ñ fusus nec ꝑ aꝑtum
uenit. s laborat. ⁊ it̃ sibi ui ac pugna parat. hic fere
breuis flatus: qr receptacła nubiũ ꝑ que ferebatur
ac munim̃ta ꝑrumpit. Io tumultuosus ueñ aliqñ
ñ sũ igne ac sono celi. hiuenti multo maiores duit᷑¬
nioresq st̃. si alios qͦ flatus ex eadem causa ruentes
inse abstułunt. ⁊ inunũ cõfluere płes Sic̃ torrentes
modice magnitudinis eunt. qͣnidu seꝑatus siuis
cursus : cũ uͦ plures in se aquas cõu̾t̾unt. fluminum
istoꝵ ac ꝑhenniũ magnitudinẽ excedunt. idẽ crectibi
uͦ sociaue uires. iexplurib celi partib elisus sp̃c eodẽ
secõtulit. ⁊impetꝰ ilł accedit. ⁊ mora. facit gͦ uentũ re¬
soluta nibes q̃ płib modis soluit᷑. ir̃nũqͣm cõglobatio¬
nem illã sp̃crũpit Nõ nũqͣm melusi uin eritũ nitẽtiꝰ

Expanded text:
et in nos cadit uehemens et acer, quia non fusus nec per apertum et in nos cadit uehemens et acer, quia non fusus nec per apertum uenit sed laborat et iter sibi ui ac pugna parat. Hic fere breuis flatus est, quia receptacula nubium, per quae ferebatur, ac munimenta perrumpit: ideo tumultuosus uenit, aliquando non sine igne ac sono caeli. Hi uenti multo maiores diuturnioresque sunt, si alios quoque flatus ex eadem causa ruentes in se abstulerunt et in unum confluxere plures; sicut torrentes modicae magnitudinis sunt, quamdiu separatis suus cursus est, cum uero plures in se aquas conuerterunt, fluminum iustorum ac perennium magnitudinem excedunt: idem credibileuero sociauere uires et ex pluribus caeli partibus elisus spiritus eodem se contulit, et impetus illis accedit et mora. Facit ergo uentum resoluta nubes, quae pluribus modis soluitur: nonnumquam conglobationem illam spiritus rumpit, nonnumquam inclusi et in exitum nitentis
Abbreviated transcription (Latin):
sticium flarẽt. cũ longissimi dies sunt. ⁊ cũ maxime
nues tabescunt. Iulio enĩ mĩse iam despoliata st̃ oĩa
aut certe admodũ pauca iacent adhuc sub nie. Ht
quedã gn̾a uentoꝵ que rupte nubes imꝓnũ solute
emittunt. hos g̾ciuentos ecnephias uocant. qui hoc
ut puto mͦ fiunt. cũ magna ineqͣlitas ac dissimilito¬
do corꝑum que uapor t̃renꝰ emittit. in sublime eat.
i alia exhis corꝑib sicca sint alia humida. Extãta
discordia corꝑum int̾ se pugnantiũ. cũ in unũ con¬
globata st̃. iuͥ simile: quasdã cauas effici nubes. ⁊ ĩ¬
t̃ualla int̾ illas relinqͥ fistulosa. un modũ tibie ã¬
gusta. his int̾uallis tenuis includit᷑ sp̃c. qui maus
desid̾at spatiũ cũ eu̾b̾atus cursu parũ libo ĩcaluit.
⁊ ob hoc amplior. fit. sinditq cingentia ⁊ erumpit
inuentũ. qui fere ꝓcellosus : quia suꝑne demittit᷑.

Expanded text:
stitium flarent, cum longissimi dies sunt et cum maxime stitium flarent, cum longissimi dies sunt et cum maxime niues tabescunt; Iulio enim mense iam despoliata sunt omnia aut certe admodum pauca iacent adhuc sub niue. Sunt quaedam genera uentorum quae ruptae nubes et in pronum solutae emittunt: hos Graeci uentos G–eknephias uocant. Qui hoc, ut puto, modo fiunt: cum magna inaequalitas ac dissimilitudo corporum, quae uapor terrenus emittit, in sublime eat et alia ex his corporibus sicca sint, alia umida, ex tanta discordia corporum inter se pugnantium, cum in unum conglobata sunt, uerisimile est quasdam cauas effici nubes et interualla inter illas relinqui fistulosa et in modum tibiae angusta. His interuallis tenuis includitur spiritus, qui maius desiderat spatium, cum euerberatus cursu parum libero incaluit t ob hoc amplior fit, scinditque cingentia et erumpit in uentum, qui fere procellosus est, quia superne demittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
di efflare. int̾ t̾ras ex hon̾atas niue retectasq spirare
lib̾uis. Ita plura ex septẽtͥonali parte celi corꝑa exire. ⁊
cũ ethesias sumere.: i ob ħ asolsticio illis intiũ ĩ. ultͣ q or¬
tum canicule ñ ualent. qr nͣ muitũ effrigida celipar¬
te ir hanc eccestũ ÷. ac sol mutato cursu in nr̃am recti¬
or tendit᷑ ⁊ alt̾am paitẽ aeris attͣbit. alt̾am uͦ impel¬
lit. sic ille ethesiaꝵ flatus estatẽ frangit. ⁊ am̃sũ feruẽ¬
tissimoꝵ gͣuitate defendit. N c̃ q̃ ꝓmisi dicendũ ÷ qͣre
ethesie nos ñ adiuuant nec qͥqͣm huic cõferant cause:
dm̃s añsucẽ aurã recitari eandẽ subsidẽ cũ illã sol at¬
tigis: At qͥ echesie obħ sõniculosi a nautis. i delicatiuo¬
cant᷑ q̃ ut ait gallio mane nesciunt surg̾e. Eo temꝑe
accideret si ut aurã ita illos sol cõmou̾et. Adice nunc.
ꝙ si causa ulł flatus: spatiũ diei ac longitudo:i añ sol¬

Expanded text:
di efflare, item terras exoneratas niue retectasque spirare di efflare, item terras exoneratas niue retectasque spirare liberius: ita plura ex septemtrionali parte caeli corpora exire tum etesias sumere. Et ob hoc a solstitio illis initium est ultraque ortum Caniculae non ualent, quia iam multum e frigida caeli parte in hanc egestum est ac sol mutato cursu in nostram rectior tendit et alteram partem aeris attrahit, alteram uero impellit. Sic ille etesiarum flatus aestatem frangit et a mensium feruentissimorum grauitate defendit. Nunc quod promisi dicendum est quare etesiae nos non adiuuent nec quicquam huic conferant causae. Diximus ante lucem auram incitari, eandem subsidere, cum illam sol attigit. Atqui etesiae ob hoc somniculosi a nautis et delicati uocantur quod, ut ait Gallio, "mane nesciunt surgere": eo tempore t. Quod non accideret, si ut auram ita illos comminueret sol. Adice nunc quod, si causa illis flatus esset spatium diei ac longitudo, et ante sol
Abbreviated transcription (Latin):
sa diducit ac cenuat. Pret̾a loca que aliqͣ iniquitate
nature ita clausa sunt. ut solẽ accipere ñ possint illa
qͦ nubila ⁊ tͥsti luce calefiunt. ⁊ ꝑdiem minꝰ qͣm nocti¬
b rigent. & nc̃ nat᷑a calor om̃s ambigit nebulas. ⁊ a
se repellit. Gsol qͦ idem facit. uõ ut quib dã uidetur:
iñflatus ⁊ uñ sol. ħ falsũ eẽ exeo apparet. qđ aura it
om̃em partẽ uehit. ipͣt᷑ ortum plenis uelis nauga¬
t᷑ qͥ ñ eueniret si semꝑ uentus ferret᷑ a sole. Ethesie qͦ
que in argum̃tũ a quibdã aduocant᷑. ñ nimis ꝓposi¬
tũ adiuuant. Dicam pͥmũ qͥ illis placeat. dem̃cur
displiceat mͥ. Echesie inquiunt hieme ñ st̃. q breuis¬
simis dieb sol desinit. pͥusqͣm frigus euincat᷑. Itaq ẽt
niues ponunt᷑. Eurant. Estate incipiunt flare cũ et
longuis extendr̃ dies. ⁊ recti in nos radĩ dirigunt᷑. Ue
rigͦsimile ⁊ cõcussas calore magno mues plus humi¬

Expanded text:
sa diducit ac tenuat; propterea loca, quae aliqua iniquitate sa diducit ac tenuat; propterea loca, quae aliqua iniquitate naturae ita clausa sunt ut solem accipere non possint, illa quoque nubila et tristi luce calefiunt et per diem minus quam noctibus rigent. Etiamnunc natura calor omnis abigit nebulas et a se repellit: ergo sol quoque idem facit, et ideo, ut quibusdam uidetur, inde flatus est unde sol. Hoc falsum esse ex eo apparet quod aura in omnem partem uehit et contra ortum plenis uelis nauigatur: quod non eueniret, si semper uentus ferretur a sole. Etesiae quoque, qui in argumentum a quibusdam aduocantur, non nimis propositum adiuuant. Dicam primum quid illis placeat, deinde cur displiceat mihi. Etesiae, inquiunt, hieme non sunt, quia breuissimis diebus sol desinit, priusquam frigus euincatur itaque niues et ponuntur et durant: aestate incipiunt flare, cum et longius extenditur dies et recti in nos radii diriguntur. Ueri ergo simile est concussas calore magno niues plus umi
Abbreviated transcription (Latin):
matitinũ illis dat᷑ fiuere. om̃is illoꝵ uis cõspectu soł¬
I
cit᷑ alia aũ imbecillior ac breuior: ꝓut ualentiorib
minorib ue collecta causis : qr̃ tñ tales uenti uere ⁊
estate ualidiores sunt. leuissimi enĩ cet̾a parte anni
nec qui uela impleant surgunt. q uer aquosũ ÷ ex
płib aquis locisq ob humidam celi nat᷑am sat᷑is ⁊ redũ¬
parte ꝑdurat. Qui euocat exeuntia. acuehem̃tius cͣbit.
ut qͥ euocauit absumat. Ob ħ diutius corp̾cła emanare
solita ⁊ esflari t̾ra ex se atq humorẽ mittit. facit aut̃
uentũ ortus ñ calore cm̃s ĩ ittu. lux enĩ ut dixi que¬
sosẽ añcedit: ñdũ aera calefacit. s ꝑcutit añ. Pcussus
aũ illatꝰ cedit qͣmꝙͣ ego ne illud quidẽ concesserĩ. lucẽ
ipsam sñ calore eẽ: cũ ex calore sit. Non ht̃ forsitan tm̃
tͣprͦis qͣntum tactu appareat. opꝰ tam̃ suũ facit. ⁊dẽ¬

Expanded text:
matutinum illis datur fluere; omnis illorum uis conspectu solmatutinum illis datur fluere; omnis illorum uis conspectu solis citur; alia autem imbecillior ac breuior est, prout ualentioribus minoribusue collecta causis est. Quare tamen tales uenti uere et aestate ualidiores sunt? – leuissimi enim cetera parte anni nec qui uela impleant surgunt: quia uer aquosum est ex pluuialibus aquis, locisque ob umidam caeli naturam saturis et redunparte perdurat; qui euocat exeuntia ac uehementius trahit t uirium ut quod euocauit absumat: ob hoc diutius corpuscula emanare solita et efflari terra, ex se atque umorem mittunt. Facit autem uentum ortus non calore solem antecedit, nondum aera calefacit sed percutit tantum, percussus autem in latus cedit. Quamquam ego ne illud quidem concesserim, lucem ipsam sine calore esse, cum ex calore sit: non habet forsitan tantum teporis, quantum tactu appareat, opus tamen suum facit et den
Abbreviated transcription (Latin):
let. Quomͦ gͦ tał flatus cõcipit᷑ quẽ g̾ci encolpian uo¬
cant. Quioqͥd ex se paludes. i flumina remittunt. id
ex haurit᷑ ⁊montib inclusũ inunã regionẽ colligr̃¬
cũ illam impleuit. ĩ se ñ capit. expͥmit᷑ aliqͦ. ⁊i m unã
partẽ ꝓcedit. bic uentꝰ ÷. Itaq eo incũbit. qͦ lib̾ior exitꝰ
inuitat. i loci laxitas. in qͣm coac̾uata decurrant: huiꝰ
rei argum̃tũ ÷ q̃ pͥma noctis parte ñ spirat. Incipit
enĩ fieri illa collectio q̃ cͥca lucẽ iamplena ⁊. hon̾at a
q̃it᷑ quo defluat. i eo potissimũ exit. uͥ płimũ uacui
÷ i magna ac patens aera. Adicit aũ eisstimulos ortꝰ
soł feriens gelidũ aera. Nã ĩ añqͣm appareat.: lumi¬
ne ipsẽ ualet. uñdũ ꝙͣ radiis aera impellit. Iam tñ
lacessit. i irritat luce p̃missanã cũ ipse p̃cessit alia
suꝑius rapiunt᷑. alia diffundunt᷑ tepore. Iõ ñ ultra

Expanded text:
let. Quomodo ergo talis flatus concipitur quem Graeci G–egkolpian uolet. Quomodo ergo talis flatus concipitur quem Graeci G–egkolpian uocant? Quicquid ex se paludes et flumina remittunt id exhauritur et montibus inclusum in unam regioxprimitur aliquo et in unam partem procedit: hinc uentus est. Itaque eo incumbit quo liberior exitus inuitat et loci laxitas, in quam coaceruata decurrant. Huius rei argumentum est, quod prima noctis parte non spirat: incipit enim fieri illa collectio, quae circa lucem iam plena est; onerata quaerit quo defluat, et eo potissimum exit ubi plurimum uacui est et magna ac patens area. Adicit autem ei stimulos ortus solis feriens gelidum aera; nam etiam antequam appareat, lumine ipso ualet et nondum quidem radiis aera impellit, iam tamen lacessit et irritat luce praemissa; nam cum ipse processit, alia superius rapiuntur, alia diffunduntur tepore: ideo non ultra
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ aĩalia edere: mꝰcũ qͦ innasci aquis. ⁊ herbosa q̃dã
uidemꝰ sũmo innatãtia. Et g̃ aliq̃ in aqͣuitale ae
a qua dico Ignis qui omĩa cõsumit. q̃dam creat: ⁊
qͣ uidłiñ pot̾ simile ui: tñ uerũ ⁊ aĩalia igne gn̾ari:¬
ht̃ gͦ aliꝙͣ uim talẽ aer. nõ mͦ spisat se. mͦ expandit
i purgat ⁊ alias contͣbit dictucit ac differt ħ gͦ int̾ :
causaꝵ uenti fundens rigentẽ aerar i ex denso coacto¬
q explicamꝰ nuniu̾sũ de uentis diximꝰ. Nc uiritim
incipiamꝰ illos discut̾e. fortasse apparehit quẽactinodõ
cõuallib aut aliqͦ sinu ferunt᷑: nullus ex his ꝑtinax:
s cacdte fortiore iam sole. nec feit ultͣ t̾raꝵ cõspectum.
ħ uentoꝵ gͦ incipit uere ñ ult᷑ estatẽ durat.  in max¬
nne uenit. uͥ aqͣrũ płimũ. ⁊ montiũ:. Plana licet
habundñt aqͥs. carent aura. hac dico: que ꝑuento ua¬

Expanded text:
ter animalia ederet; muscum quoque innasci aquis et herbosa quaedam ter animalia ederet; muscum quoque innasci aquis et herbosa quaedam uidemus summo innatantia: est ergo aliquid in aqua uitale. De aqua dico? Ignis, qui omma consumit, quaedam creat et, quod uideri non potest simile ueri, tamen uerum est, animalia igne generarigo aliquam uim uitalem aer et ideo modo spissat se modo expandit et purgat et alias contrahit diducit ac differt. Hoc ergo incausa uenti est fundens rigentem aera et ex denso coactoque explicans. In uniuersum de uentis diximus: nunc uiritim incipiamus illos excutere. Fortasse apparebit quemadmodum conuallibus aut aliquo sinu feruntur. Nullus ex his pertinax est sed cadit fortiore iam sole nec fert ultra terrarum conspectum. Hoc uentorum genus incipit uere, non ultra aestatem durat et inde maxime uenit ubi aquarum plurimum et montium est. Plana, licet abundent aquis, carent aura; hac, dico, quae pro uento ua
Abbreviated transcription (Latin):
magnã rerũ nat᷑am alim̃ta mutantẽ emitt̾e sp̃m.
bñ nob̾cũ agr̃cũ q̃ semꝑ concoqͥt alioqͥn inmũdius
aliqͥd cimemꝰ. Nũqͥd gͦ ħ uerius ⁊ dr̃e: multa ex omĩ
parte t̾rarũ ⁊ assidua ferri corpꝰcła q̃ cũ co ac̾uata st̃
dem̃ extenuari sole ceꝑint. qi omẽ qͣ in angꝰto dilata¬
tur spatiũ maiꝰ desidat. uentꝰ exist̃. q̃ gͦ hanc solã
eẽ causã uenti existimo. aquar̃ c̃rarũ q euaporatio¬
nes. ex hisgͣ uitatẽ aeris deiñ solui impetũ. cũ q̃ dẽ¬
sa stet̾ant ut ÷ necẽẽ extenuatanitunt᷑ in amplio¬
rem locũ. Ego uͦ ⁊ hanc udico. Cec̾um illa: longeua¬
lentior uerior s hrẽ aera nat᷑alem ũ mouendise. nec
al iunde cõciꝑe. s ineẽ illi ut aliaꝵ rerũ ita huius
nos mouemꝰ. aera aũ relictũ inertẽ. ⁊ magitabilẽ oẽ.
cũ aqͣ motũ suũ hãt. ĩ uentis quiescẽtib iec enĩ ali¬

Expanded text:
magnam rerum naturam alimenta mutantem emittere spiritum. magnam rerum naturam alimenta mutantem emittere spiritum. Bene nobiscum agitur quod semper concoquit: alioquin immundius aliquid timeremus. Numquid ergo hoc uerius est dicere, multa ex omni parte terrarum et assidua ferri corpuscula? Quae cum coaceruata sunt, deinde extenuari sole coeperunt, quia omne quod in angusto dilatatur, spatium maius desiderat, uentus existit. Quid ergo? Hanc solam esse causam uenti existimo, aquarum terrarumque euaporationes; ex his grauitatem aeris fieri, deinde solui impetu, cum quae densa steterant, ut est necesse, extenuata nituntur in ampliorem locum? Ego uero et hanc iudico. Ceterum illa est longe ualentior ueriorque, habere aera naturalem uim mouendi se nec aliunde concipere sed inesse illi, ut aliarum rerum, ita huius nos moueremus, aera autem relictum inertem et inagitabilem esse, cum aqua motum suum habeat etiam uentis quiescentibus? Nec enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ in magna laxitate corꝑa pauca u̾sant᷑: ne arietare
posst̃ nec ppelli ħ falsũ eẽ uł ex eo colligas licet. qͦtc̃
minime uentꝰ ÷ cũ aer nubilo gͣuis ÷: at qui tt̃ pluri¬
ma corꝑa se in angꝰtũ cõtulert̃ ⁊ iñ ⁊ spissaꝵ nubiũ
gͣuitas: adice nc̃ q cͥca flumina ⁊ lacꝰ freqñs nebula
uͦ tanta caligo effundit᷑. ut õspectũ inuicino stantiũ
eripiat. q̃ ñ eueniret nͥ in paruũ locũ. corꝑa se multa
cõpelsent. At qͥnullũ cẽpꝰ magis qͣm nebulosũ. caret
uento: adice nc̃ q ecõtͣrio uenit. ut sol matutinũ ae
alias enĩt̾ra ipsa magnã uim aeris eicit.⁊ ex abcdito
spirat alias cũ magna ⁊ cõtinua eximo euaporõm
altũ egit que emiserat. inuttacio ipsa alitꝰ rnti
nec ut taceã. quomͦ in nr̃is corꝑib cibo fit inflatio q̃
ñ sũ magna nariũ inuiria emittit᷑. i uentrẽ int̃ctũ

Expanded text:
ubi in magna laxitate corpora pauca uersantur, nec arietare ubi in magna laxitate corpora pauca uersantur, nec arietare possunt nec impelli. Hoc falsum esse uel ex eo colligas licet quod tunc minime uentus est, cum aer nubilo grauis est: atqui tunc plurima corpora se in angustum contulerunt, et inde est spissarum nubium grauitas. Adice nunc quod circa flumina et lacus frequens nebula nterdum uero tanta caligo effunditur ut conspectum in uicino stantium eripiat, quod non eueniret, nisi in paruum locum corpora se multa compellerent. Atqui nullum tempus magis quam nebulosum caret uento. Adice nunc quod e contrario euenit ut sol matutinum aeralias enim terra ipsa magnam uim aeris eicit et ex abdito spirat, alias, cum magna et continua ex imo euaporatio in altum egit quae emiserat, mutatio ipsa halitus mixti nec ut taceam: quomodo in nostris corporibus cibo fit inflatio quae non sine magna narium iniuria emittitur et uentrem interdum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ aliqͥd moiĩ ⁊ ñ fluere: i contͣrio ñ pot̃ fluere nͥ inunã
partẽ s siue ħbreuitas satis a calũpnia cuta: hac uta¬
mͣ siue aliqͥs cͥcuns pectior: u̾boñ partat cuiꝰ adiectio
cauillationẽ omẽm pot̾it exclude nc̃ ad ipsã rẽ acce¬
damꝰ qm̃ satis de formula disputatũ: Nemocͥtus ait.
Cũ in ang̾to uiani multa sint corpꝰcła. q̃ ille athomos
uocat sequi uentũ at contͣ quietũ. i placidũ aeris sta¬
tũ eẽ. cũ in multo iuani pauca st̃ corpꝰcła. Nã quẽad¬
modũ inforo aut uico qͣmdui paucitas: sũ cumul¬
tu ambulat᷑ uͥ turba mn angustũ cõcurrit alioꝵ in ali¬
os incidñtiũ ryxa fit: sic in ħ quo cͥcũdati sumꝰ spatio.
cũ exignũ locũ multa corꝑa in plen̾it: neceẽ: alia ali¬
isincidant. ⁊ impellant ac repellant᷑ ĩplicent᷑ q i cõ¬
pͥmant᷑. ex quib nascit᷑ uentꝰ. cũ illa q̃ colluctabãt᷑
incubuere. ⁊ diu fluctuata aodubia inclmau̾e̾ se: at

Expanded text:
go aliquid moueri et non fluere, et e contrario non potest fluere nisi in unam partem. Sed siue haec breuitas satis a calumnia tuta est, hac utamur; siue aliquis circumspectior est, uerbo non parcat, cuius adiectio cauillationem omnem poterit excludere. Nunc ad ipsam rem accedamus, quoniam satis de formula disputatum est. Democritus ait, cum in angusto inani multa sint corpuscula, quae ille atomos uocat, sequi uentum; at contra quietum et placidum aeris statum esse, cum in multo inani pauca sint corpuscula. Nam quemadmodum in foro aut uico, quamdiu paucitas est, sine tumultu ambulatur, ubi turba in angustum concurrit, aliorum in alios incidentium rixa fit: sic in hoc quo circumdati sumus spatio, cum exiguum locum multa corpora impleuerint, necesse est alia aliis incidant et impellant ac repellantur implicenturque et comprimantur, ex quibus nascitur uentus, cum illa quae colluctabantur incubuere et diu fluctuata ac dubia inclinauere se. At
Abbreviated transcription (Latin):
timo cometẽ dubitaneuignẽ. s intͣ ⁊t̃na oꝑa nat᷑e.
Primũ q̃cũq aercreat breuia st̃. Nascunt᷑ enĩ in re
sagaci ⁊ mutabili. ꝯuomꝰ pot̾ aliꝗ in aere idẽ dii ꝑ¬
mane. cũ ipse aer ñꝗͣ idẽ diumaneat. fluit sẽꝑ et

Expanded text:
timo cometen subitaneum ignem sed inter aeterna opera naturae. timo cometen subitaneum ignem sed inter aeterna opera naturae. Primum, quaecumque aer creat, breuia sunt: nascuntur enim in re fugaci et mutabili. Quomodo potest aliquid in aere idem diu permanere, cum ipse aer n
Abbreviated transcription (Latin):
niũ mͦ alim̃tũ suũ seqr̃. Quãuis enĩ illi ad supiora nisus
sit. tñ deficiente mat̾ia retroeens ipse descendit. In aere
qͣ ñ dextam leuã q p̃mit partẽ. Nulla: enĩ illi iuia s qͣ
illũ uena pabuli sui duxit illaꝰ repit. Nec ut stella ꝓce¬
dit. s ut ignis pascit᷑. Q uare gͦ ꝑ longũ tẽpus apparet
.⁊ ñ cito extinguit᷑: Sex enĩ m̃sib hic quẽ nos ueronis pͥn¬
cipatu letissimo uidimꝰ. spectandũ se p̃buit. In diu̾sũ
enĩ claudiano cͥcũactus. Ille enĩ a septẽtone in u̾ticem
surgens: orientẽ petũt semꝑ obscurior. hic ab ead par¬
te cepit. s in occidũtẽ tendñs ad mĩdiẽ flexit. ⁊ ibi se sub
q descendit inuitante mat̾ia: ñ itine. Q đ apparet adu¬
ob quosspectauimꝰ fuisse diu̾sũ Cũ hic indextrũ motꝰ
su in ortũ eunt &ẽ ob ħ duplex his mottis: Ille qͦ eunt¬
⁊ hic quo auferint᷑. Ego nr̃is ñ assentior. N enĩ exis¬

Expanded text:
nium modo alimentum suum sequitur; quamuis enim illi ad superiora nisus sit, tamen deficiente materia retro iens ipse descendit. In aere quoque non dextram laeuamque premit partem nulla est enim illi uia, sed, qua illum uena pabuli sui duxit, illa repit nec ut stella procedit sed ut ignis pascitur. Quare ergo per longum tempus apparet et non cito extinguitur? Sex enim mensibus hic quem nos Neronis principatu laetissimo uidimus spectandum se praebuit, in diuersum illi Claudiano circumactus: ille enim a septentrione in uerticem surgens orientem petiit semper obscurior, hic ab eadem parte coepit sed in occidentem tendens ad meridiem flexit et ibi se subdque descendit inuitante materia, non itinere. Quod apparet duobus quos spectauimus fuisse diuersum, cum hic in dextrum motus su in ortum eunt, et ob hoc duplex his motus est: ille quo eunt, et hic quo auferuntur. Ego nostris non assentior: non enim exis
Abbreviated transcription (Latin):
rupis foram̃ emtitat aliqñ notos ⁊ ꝑ scła nobiles cõpͥ¬
mat. mille miracła mouet. faciẽ ꝙ muttat locis. i de¬
fert montes. subrigit plana ualles extubat. nouas in
ꝓfundo insulas erigit ħ ex quib causis accidãt. digna
res excuti ꝙ inqͥserit p̃cium oꝑe. qͦ nullũmaiꝰ: nosse

Expanded text:
a nobiles comprimat. Mille miracula mouet faciemque mutat locis et defert montes, subrigit plana, ualles extuberat, nouas in profundo insulas erigit: haec ex quibus causis accidant, digna res excuti. Quod, inquis, erit pretium operae? Quo nullum maius e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾susħ ꝓtinꝰ respondet᷑. ñ idẽ accide in comeais qͣ in ce¬
t̾is Cometeenĩ qͦ pͥmũ die apparu̾nt: maximist᷑ atqͥ
des donec incipiant ȩx tĩgur. Nem̃ q̃ adũsus pͥores: etiã
adu̾sus hc̃ dr̃. Si erraret cometes eẽt ꝙ sidus: intͣ sig¬
niferi c̃minos mouetur. int̾ q omẽ sidus curs suos
colligit. Nũqͣ apparet stella suꝑ stellã. Acies nĩa non
pot̃ ꝑ mediũ sidus exire. ut ꝑ illud suꝑiora ꝓspiciat.
ꝑ cometẽ aut̃ ñ alit̃ qͣm ꝑ nubẽ ult̾iora c̾iunt᷑. Ex quo
apparet illũ ñ eẽ sidus s leuẽ ignẽ ac tumultuariũ:
zenon nr̃ milla sentñtia ÷. Cogruere uidicat stellas ⁊
radios int̾ se cõmite᷑. ac societate luminis: exire inun¬
aginẽ stelle longioris aͦ qͥdã nullos eẽ cometas existi¬
mant. s spẽm illoꝵ ꝑ reꝑcussionẽ uicinoꝵ sidumaut
coniũctionẽ coherentiũ reddi. ꝯuidã aiunt eẽ ꝙͥ s hr̃e¬

Expanded text:
us respondetur non idem accidere in cometis quod in ceteris. Cometae enim quo primum die apparuerunt, maximi sunt; atqui cies, donec incipiant extingui. Deinde quod aduersus priores, etiam aduersus hunc dicitur: si erraret cometes essetque sidus, intra signiferi terminos moueretur, intra quos omne sidus cursus suos colligit. Numquam apparet stella per stellam; acies nostra non potest per medium sidus exire, ut per illud superiora perspiciat; per cometen autem non aliter quam per nubem ulteriora cernuntur: ex quo apparet illum non esse sidus sed leuem ignem ac tumultuarium. Zenon noster in illa sententia est: congruere iudicat stellas et radios inter se committere; hac societate luminis existere imaginem stellae longioris. Ergo quidam nullos esse cometas existimant sed speciem illorum per repercussionem uicinorum siderum aut per coniunctionem cohaerentium reddi; quida
Abbreviated transcription (Latin):
aesortist᷑ ⁊ si ñ dum mota: tñ mobilia. hc̃ fortasse inqͦ
securiꝰ consistitis locũ ħ nox aut hic añ noctẽ diesscĩ¬
det. Uñscias anmelior eoꝵ locoꝵ cõaitio sit in quib
iã ires suas fortuna cõsũꝑsit. ⁊ que infucũ rumasua¬
fulta⁊ Erramꝰ enĩ siullã c̾rarũ ꝑartẽ exceptã ꝙ ĩmu¬
nemq ab ħ ꝑicło credimꝰ om̃s subeadẽ iacent lege
Hicħita ut imobie eẽt natura cõcepit. Alia tẽpib
aliis caciunt. ⁊ qẽ admodũ in urbib magnis nc̃ ħ domꝰ
urbes simul ꝑdid̾it anno pͥore in achaia i macedom¬

Expanded text:
sunt et, si nondum mota, tamen mobilia: hunc fortasse in quo securius consistitis locum haec nox aut hic ante noctem dies scindet. Unde scis an ‹non› melior eorum locorum condicio sit in quibus iam uires suas fortuna consumpsit et quae in futurum rusunt? Erramus enim, si ullam terrarum partem exceptam immunemque ab hoc periculo credimus: omnes sub eadem iacent lege; nihil ita ut immobile esset natura concepit; alia temporibus aliis cadunt et, quemadmodum in urbibus magnis nunc haec domus urbes simul perdidit; anno priore in Achaiam et Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
illas agit flatus. ⁊ pot̃ dissipare magna t̾rarũspatia.
⁊ nouos montes subiectiis extołłe. ⁊ insulas ñ añ uisas ĩ
medio mari pone. Thereytheraã. ⁊ hauc nr̃e ecatis insu¬
lã spectantib nob̾ in egeo mari natã qͥs dubitat qͥn in
lucẽ sp̃c uexerit: duo gn̾a sũt ut possidonio placet qͥb
tͣ i sursũ ac deorsũ mouet᷑. alt̾a indinatio ꝙͣ in alt̾a mu¬
tat alt̾ni nauigii more. Ego ⁊ t̃ciũ illud existimo: q nr̃o
uocabulo signatũ: Non enĩ sñ causa tremorẽ t̃redix¬
ere maiores: qui utͥq dissimił:÷ nã nec succutiunt᷑
tt̃ omĩa: nec inclinant᷑ s uibrant᷑. Res minime in eius¬
mͦ casu noria sic̃ longe ꝑnitiosior ÷ inclinatio: cõcłioẽ.
Nã nͥ cełit̾ exalt̾a parte ꝓbabit motꝰ qui inclinata res¬
tituat: ruina necessario sequit᷑. cũ dissimiles hi motꝰ

Expanded text:
illas agit flatus. Et potest dissipare magna terrarum spatia illas agit flatus. Et potest dissipare magna terrarum spatia et nouos montes subiectus extollere et insulas non ante uisas in medio mari ponere: Theren et Therasiam et hanc nostrae aetatis insulam, spectantibus nobis in Aegaeo mari natam, quis dubitat quin in lucem spiritus uexerit? Duo genera sunt, ut Posidonio placet, quibus tur et sursum ac deorsum mouetur, altera inclinatio, qua in latera nutat alternis nauigii more. Ego et tertium illud existimo quod nostro uocabulo signatum est; non enim sine causa tremorem terrae dixere maiores, qui utrique dissimilis est; nam nec succutiuntur tunc omnia nec inclinantur sed uibrantur, res minime in eiusmodi casu noxia; sicut longe perniciosior est inclinatio concussione: nam nisi celeriter ex altera parte properabit motus qui inclinata restituat, ruina necessario sequitur. Cum dissimiles hi motus
Abbreviated transcription (Latin):
tasse enĩ aer iextͥnsecus alio intͣnte agitat᷑. fortasse
aliqͣ parte subito decidñte ꝑcutit᷑. uiñ in totũ capit.
fortasse aliqͣ pars t̃re uelut colũpnis quib aã acpilis
sustinet᷑ quib uitiatis ac recedñtib tremuit pondꝰ
impositũ. fortasse calida uis sp̃c in ignẽ u̾sa ui flu¬
mini simił. cũ magna strage obstantiũ fert᷑. fortasse
palustres ⁊iacentes aquas. aliqͥs flatus impellit. unde
aut ictus t̾ram quatit. aut sp̃c agit̾o ipso motu cres¬
cens: i se mcitans ab imo in sũma usꝙ ꝓfert᷑. nullam
tam̃ illi placet causam motus eẽ maiorẽ: qͣm sp̃m. no¬
bis ꝙͦ placet hc̃ sp̃m eẽ qui possit tanta conari. qͦq nicħ
÷ in rerũ natura potñtius. nicħ aͥcͥus: sñ quo nec illa ꝙͣ
que uehem̃tissima sunt ualent. Ignẽ sp̃c concitat. aq̃
siuentũ detͣhas: inercesst̃. tc̃ deiñ impetũ sumunt cũ

Expanded text:
tasse enim aer extrinsecus alio intrante aere agitatur, fortasse tasse enim aer extrinsecus alio intrante aere agitatur, fortasse aliqua parte subito decidente percutitur et inde motum capit. Fortasse aliqua pars terrae uelut columnis quibusdam ac pilis sustinetur, quibus uitiatis ac recedentibus tremit pondus impositum. Fortasse calida uis spiritus in ignem uersa et fulmini similis cum magna strage obstantium fertur. Fortasse palustres et iacentes aquas aliquis flatus impellit et inde aut ictus terram quatit aut spiritus agitatio ipso motu crescens et se incitans ab imo in summa usque perfertur. Nullam tamen illi placet causam motus esse maiorem quam spiritum. Nobis quoque placet hune spiritum esse qui possit tanta conari, quo nihil est in rerum natura potentius, nihil acrius, sine quo ne illa quidem quae uehementissima sunt ualent: ignem spiritus concitat; aquae, si uentum detrahas, inertes sunt: tunc demum impetum sumunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sticit. ⁊ illa uis fluminis in se reuoluta ÷ in cõcurrentẽ
t̃ram repellit᷑. ⁊ illã qua parte maxime pendet. exagi¬
tat. Pret̾ea aliqũ madefacta cellus. liquore penitꝰ accrp¬
to: altius sedit. ⁊i fundus ipse uitiat᷑ ⁊̃ ea parsp̃mitur
in qua maxime aqͣꝵ u̾gñtiũ pondus inclinat. Sp̃o
scił partẽ t̃remouet in qͣm coactas aquas intulit ñ ñꝙͣ
int̾rena itina coniectus ⁊ exitũ querens mouet omĩa
excludi uehem̃tior qͣm ut sustim̾ conc̾atus ac rapidu:
Om̃s istas et̃ posse causas: epicurꝰ ait. plures ꝙ alias cẽp¬
tat. ⁊ alios qui aliqͥd unũ ex istis eẽ affirmauerẽ. corri¬
pit. cũ sit arduũ de his que cõiectura seq̃ñda st̃ aliqͥd¬
certi ꝓmitt̾e. u ut ait pot̾ t̾ram mou̾e̾ aqͣ si partes ali¬
qͣseluit. ⁊ adrosit. quib desit posse extenuatis sustim̾.
qͣ integris ferebat᷑. ꝓ ot̾ c̾ram mouere impͥssio sp̃c. for¬

Expanded text:
stitit et illa uis fluminis in se reuoluta est, in continentem stitit et illa uis fluminis in se reuoluta est, in continentem terram repellitur et illam, qua parte maxime pendet, exagitat. Praeterea aliquando madefacta tellus liquore penitus accepto altius sedit et fundus ipse uitiatur: tunc ea pars premitur in quam maxime aquarum uergentium pondus inclinat. Spiriscilicet partem terrae mouet in quam coactas aquas intulit; nonnumquam in terrena itinera coniectus et exitum quaerens mouet omnia.excludi, uehementior quam ut sustineri concitatus ac rapidus. Omnes istas esse posse causas Epicurus ait pluresque alias temptat et illos qui aliquid unum ex istis esse affirmauerunt corripit, cucerti promittere. Ergo, ut ait, potest terram mouere aqua, si partes aliquas eluit et adrosit, quibus desiit posse extenuatis sustineri quod integris ferebatur. Potest terram mouere impressio spiritus: for
Abbreviated transcription (Latin):
incidñs ꝑcussit. agitat ñ alit̃ ꝗͣ illa de quib paulo añ
reculi. mania inclito clamore sonuert̃ eniamꝰ nc̃ ad
eos qui omĩa ista que retuli in causa eẽ dixert̃. aut ex
his plura democͥtus plura putat. Art enĩ motũ aliqñ
pars t̃re ⁊ causa :. In hanc aq̃ magna uis cõfluit. Ex hac
÷ aliqͥd tenue. ⁊ cet̾is liqͥduis. huc cũ suꝑueniente gͣui¬
tate reiectꝰ : illidit᷑ t̾ris. uillas mouet necenĩ fluctua¬
xi
pot̃. sine motueuis in q inpĩgit᷑: ĩ nc̃ quomͦ de sp̃u dice¬
bamꝰ de aqua qͦ dicendũ: ubi iminũ locũ cõgesta est
⁊ caꝑe se desit aliqͦ incũbit ⁊ pͥmo uiã ponde aꝑit.
deiñ impetu. nec enĩ exire nͥ ꝑ deuexũ pot̃. diu inclu¬
sa. nec in directũ cade modate aut sñ cõcussione eoꝵ.
ꝑqueuł in que cadit. Si uͦ cũ iã rapicepit aliqͦ loco sub¬

Expanded text:
incidens percussit, agitat, non aliter quam illa, de quibus paulo ante incidens percussit, agitat, non aliter quam illa, de quibus paulo ante rettuli, inania indito clamore sonuerunt. Ueniamus nunc ad eos qui omnia ista quae rettuli in causa esse dixerunt aut ex his plura. Democritus plura putat. Ait enim motum aliquando pars terrae concaua est; in hanc aquae magna uis confluit. Ex hac est aliquid tenue et ceteris liquidius. Hoc, cum superueniente grauitate reiectum est, illiditur terris et illas mouet, nec enim fluctuari est sine motu eius in quod impingitur. Etiamnunc quomodo de spiritu dicebamus, de aqua quoque dicendum est. Ubi in unum locum congesta est et capere se desiit, aliquo incumbit et primo uiam pondere aperit, deinde impetu; nec enim exire nisi per deuexum potest diu inclusa nec in directum cadere moderate aut sine concussione eorum per quae uel in quae cadit. Si uero, cum iam rapi coepit, aliquo loco sub
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uentũ. nec id quent᷑ ÷ posse iã claudi. nã q̃m
clauso ÷ qͥescit. ⁊ aeris statio ÷. omĩs in fuga uentꝰ ÷. oẽ
sp̃c. q̃ corꝑa qͦ nr̃a ñ alit̃ tremũt. qͣm si spĩn aliqͣ cau¬
sa ꝑturbat. cũ timore contͣctus: cũ senectute langues¬
cit ⁊ uenis torpentib maicet. cũ frigore inhibet᷑. aut
sub accessionẽ cursu suo deicit᷑ nã qͣmdu sine inuiri
a ꝑfluit. ⁊ ex more ꝓcedit: nullus: tremor corꝑi cũ ali¬
qͥd occurrit q̃ inhibeat eius officiũ et̃ parũ potens in ꝓ¬
mꝰ qͥ uult sentũtie loco dicentẽ: ñ enĩ ꝑmitto mͥ ne eas
ꝙͣ opimones p̃t̾ire qͣs imꝓbo. cũ satus sit omĩũ copiam
ꝑcurrit: ac resonat. ⁊ tã leuit̾ mota tñ cͥcuit. ñ sine cac¬
tu eiꝰ tumultuq quo inclusa ÷. Sic speluncaꝵ sub t̾̃ra
pendũtiũ uastitas ht̃ aera suũ. quẽ simul alius suꝑne

Expanded text:
adhuc uentum nec id quod uentus est posse iam claudi. Nam quod in adhuc uentum nec id quod uentus est posse iam claudi. Nam quod in clauso est quiescit et aeris statio est; omnis in fuga uentus est. Equoque nostra non aliter tremunt quam si spiritum aliqua causa perturbat, cum timore contractus est, cum senectute languescit et uenis torpentibus marcet, cum frigore inhibetur aut sub accessionem cursu suo deicitur. Nam quamdiu sine iniuria perfluit et ex more procedit, nullus est tremor corpori: cum aliquid occurrit quod inhibeat eius officium, tunc parum potens in perod uult sententiae loco dicentem. Non enim permitto mihi ne eas quidem opiniones praeterire quas improbo, cum satius sit omnium copiam percurrit ac resonat et tam leuiter mota tamen circumit non sine tactu eius tumultuque quo inclusa est, sic speluncarum sub terra pendentium uastitas habet aera suum, quem, simul alius superne
Abbreviated transcription (Latin):
exiguo tp̃re spirassȩ uentũ. qui scł illud it̃ ipse sibi fe¬
cerat. ꝑ qd ferebat᷑. Maxima gͦ causa: ꝓpt̃ qͣm t̾ra mo
molestus ÷: ubiillũ extͥnsecus suꝑueniens causa sollici¬
tt̃ magno cũ m̃mure montis cͥcumelaust᷑ fremit. q̃
diu pussata cõ uellit. ac iactat. eo a cor quo cũ mora
ualentiore luctatꝰ ÷. Deiñ cũ cͥca ꝑlustuit om̃e quo
te facta: aut ꝑ nouũ uulnꝰ emicuit. Ita eius ñ pot̃
uis canta cohib̾i. nec uentũ cenet ulla cõpages. sol¬
uit enuĩ qͥcũq uincłm ionꝰ omẽ fert secũ infusits
potentia lib̾at. Est utiq concitat᷑ sibi uis suũ usndicat.
Sp̃c̃ uͦ inuicta res s: nicħ erit q̃ luctantes uentos tẽpesta¬
tes q sonoras imꝑio p̃mat. ac uincłis ⁊ carc̾e̾ frenet. sñ
dubio poete hunc uoluert̃ ind̾i carte̾m. in quo sub t̃ra
clausi laterent. s ħ nõ intellexert̃ nec id qͣ clausũ : eẽ

Expanded text:
exiguo tempore spirasse uentum, qui scilicet illud iter ipse sibi feexiguo tempore spirasse uentum, qui scilicet illud iter ipse sibi fecerat per quod ferebatur. Maxima ergo causa est propter quam terra moumolestus est; ubi illum extrinsecus superueniens causa sollicitunc "magno cum murmure montis circum claustra" fremit, quae diu pulsata conuellit ac iactat, eo acrior quo cum mora ualentiore luctatus est. Deinde cum circa perlustrauit omne quo te facta, aut per nouum uulnus emicuit: ita eius non potest uis tanta cohiberi nec uentum tenet ulla compages. Soluit enim quodcumque uinculum et onus omne fert secum infususque potentia liberat se, utique cum concitatus sibi ius suum uindicat. Spiritus ueto inuicta res est: nihil erit quod "luctantes uentos tempestatesque sonoras imperio premat ac uinclis et carcere frenet." Sine dubio poetae hunc uoluerunt uideri carcerem in quo sub terra clausi laterent, sed hoc non intellexerunt, nec id quod clausum est esse
Abbreviated transcription (Latin):
a aliqñ moueat: id qñ fit: qñ illi cursus int̃dictus ÷
nã ꝙͣ du ñ impedit᷑. iam placide cũ offendit᷑. i reti¬
netor¬
insanit. ⁊ moras suas abripit: ñ alit̃ qͣm ille pontẽ in¬
dignatus anaxes qͣnara illi facił. i lib̾: alueꝰ. pͥmas qͣs
acis explicat. uͥ saxa manu uł casu in lat̾e p̃siere ueni¬
entem. tc̃ impetũ mora querit. ⁊ qͦ plura opposita st̃.
plus muenit uriũ: omĩs enĩ illa unda q̃ at̾go suꝑue¬
nit: ⁊ inse crescit. cũr onꝰ fustinere ñ potuit: iũ riuna
parat. ⁊ ꝓna cũ ipsis que obiacebant fugit. Idẽ sp̃uftt
qui quo ualentior agiliorq ⁊ citiꝰ eripit᷑. ⁊ uehem̃tiꝰ
septũ omẽ cisturbat. Ex quo motꝰ fit. scilicet eiꝰ partis
ꝑ multos dies fluxit ut tradit᷑ factũ eo motu quo
chalcis laborauit. ap̃ asclepiodotũ. Inuenies audito¬
rẽ possidonii in his ipsis q̃stionũ naturaliũ causis. In¬
uenies .i ap̃ alios auctores hiasse uno loco t̾ram. i m̃ ñ

Expanded text:
 alia moueat. Id quando fit? Quando illi cursus interdictus est. Nam quamdiu non impeditur, it placide; cum offenditur et retineturinsanit et moras suas abripit, non aliter quam ille "pontem indignatus Araxes": quamdiu illi facilis et liber est alueusas explicat; ubi saxa manu uel casu illata repressere uenientem, tunc impetum mora quaerit et, quo plura opposita sunt, plus inuenit uirium: omnis enim illa unda, quae a tergo superuenit et in se crescit, cum onus suum sustinere non potuit, uim ruina parat et prona cum ipsis quae obiacebant fugit. Idem spiritu fit, qui quo ualentior agiliorque est, citius eripitur et uehementius saeptum omne disturbat: ex quo motus fit, scilicet eius partis nde uentus per multos dies fluxit, ut traditur factum eo motu quo Chalcis laborauit: quod apud Asclepiodotum inuenies, auditorem Posidonii, in his ipsis quaestionum naturalium causis. Inuenies et apud alios auctores hiasse uno loto terram et inde non