comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabula retitauit. Eiuis decreti uerba hec sunt. cum ł cornelius
Scipio asiaticus triumphans hostium duces in carcerem conie¬
ctauerit. alienum uidetur esse dignitate rei p. ineum locun
impetatorem populi .xo. duci inquẽ locum abeo comeecuut
duces hostium. itaq .l. corneliũ Scipionẽ Aiattumo a colleot
ui prohibeo. Palerius autem Antias contra hari ddetretorun
memorim contraꝙ auctoritates ueterum An aiue post at¬
cani mortem intercessionem istam pro Scipione Asuatico fada

Expanded text:
it. Eius decreti verba haec sunt: Cum L. Cornelius Scipio Asiaticus triumphans hostium duces in carcerem coniectarit, alienum videtur esse dignitate reipublicae, in eum locum imperatorem populi Romani duci, in quem locum ab eo coniecti sunt duces hostium; itaque L. Cornelium Scipionem Asiaticum a collegae vi prohibeo. Valerius autem Antias contra hanc decretorum memoriam contraque auctoritates veterum annalium post Africani mortem
Abbreviated transcription (Latin):
de consonantia litterarum uicunda.
Cniꝑtrai in quodam commentario repperi uersus istosa ut¬
gilio ita primũ esse recitatos atq editos. Talem diues
aiat capua & uicina ueseuo nola iugo. Postea Uirgilium peti¬
use t dolanis a quam uti duceret in p̾ropinquum us nola pos
beneficium petitum non fecisse: poetam offensum nomen uer¬
bis eorum quasi ex hominũ memoria sic e carmine suo deralis¬
E oramꝙ pro Nola mutasse. atq ita reliquisse. & uicina ueseus
ora iugo ꝑa tel uerane an falla sit non laboro. quin tamen
melius suauiusq aclaures sit nola ora dubium id nõ est. Nam uo¬
calis inpriore uersu extrema eademq insequenti prima canoro

Expanded text:
da consonantia litterarum. SCRIPTUM in quodam commentario repperi, versus istos a Vergilio ita primum esse recitatos atque editos: Talem dives arat Capua et vicina Vesevo Nola iugo; postea Vergilium petisse a Nolanis, aquam uti duceret in propinquum rus, Nolanos beneficium petitum non fecisse, poetam offensum nomen urbis eorum, quasi ex hominum memoria, sic ex carmine suo derasisse, oram que pro Nola mutasse atque ita reliquisse; et vicina Vesevo Ora iugo. Ea res verane an falsa sit, non laboro; quin tamen melius suaviusque ad aures sit ora quam Nola, dubium id non est. Nam vocalis in priore versu extrema eademque in se
Abbreviated transcription (Latin):
pepugero metu&. Flium quoꝙ Tuberonẽ libra ad .C. oppiũ
script᷑o occecurrit dixisse Probus annotauit. Et hȩc eius uer¬
ba apposuit si generalis species occecurrerit. Idem Probusia¬
lerium Anciatem libro historiatum .xii. speponderant scri¬
psisse annotauit. Uerbaq eius hȩc posuit. Tiberius Grraccusꝗ
quȩstor & Mancino in hispania fuerat & cȩteri qui pacem
speponderant. Ratio autem istatum dictionũ hȩc esse uiden
potest. Quoniam grȩci inquadam spetie preteriti temporis
quod nog ꝗrei uryor appellant secundam uerbi litteram

Expanded text:
pepugero, métuet. Aelium quoque Tuberonem libro Ad C. Oppium pepugero, métuet. Aelium quoque Tuberonem libro Ad C. Oppium scripto occecurrit dixisse, Probus adnotavit et haec eius verba apposuit: Si generalis species occecurrerit. Idem Probus Valerium Antiatem libro Historiarum XXII. speponderant scripsisse annotavit verbaque eius haec posuit: Tiberius Gracchus, qui quaestor C. Mancino in Hispania fuerat, et ceteri qui pacem speponderant. Ratio autem istarum dictionum haec esse videri potest: quoniam Graeci in quadam specie praeteriti temporis, quod παρακείμενον appellant, secundam verbi litteram
Abbreviated transcription (Latin):
oposci momordi pepigi pupugi cucurri probabiliteꝵe dixisse.¬
ter dici uidetut atq ita nunc omnes ferme doctiores huiusce
uerhis utuntur. Sed Q Ennius insatuis memorderit docit
pe .e. litteram non momorderit miure inquit nõ est. At simi
canis memorderit. Item laberius igillis de integro patrimo¬
nio meo .C. milia nummũ memordi. Item idemꝰ laberius in
coloratore . I. .ꝙ. leui pruna ꝑcoctus simul subdentes mulie¬
ris uenis bil ter memordit item .P. Nigidius de animalibus
libro setundo. ut serpens si memordit. gallina delgitur & op¬
ponituritem Plautus in aululu̾ria ut admem ordit hominẽ
Sed idem Plautus intrigeminis neq prememordisse dixit¬
sisset. Item acta incon̾ciliatrice uexsum: se memotsisse autu¬
mat. Peposci quoq non poposci. Ualerius antias libro anna¬
lium .xlu. scriptum reliquit. Deniq licinius tribunus.pl. per¬
duellionẽ ei diem dixit & comicus diem a .M. Martio pre¬
tore peposcit. Pepugero eque acta in edilitia dicit. Sed in

Expanded text:
OPOSCI, momordi, pupugi, cucurri probabiliter dici videtur atque ita nunc omnesones ferme doctiores hisce verbis utuntur. Sed Q. Ennius in Saturis memorderit dixit per e litteram, non momorderit: Meum inquit nón est, ac si mé canis memórderit. Item Laberius in Gallis: De íntegro património meo céntum milia númmum Memórdi. Item idem Laberius in Coloratore: Itáque leni pruná percoctus símul sub dentes Múlieris Veni, bis, ter memórdit. Item P. Nigidius De Animalibus libro II.: Ut serpens si memordit, gallina diligitur et opponitur. Item Plautus in Aulularia: Ut ádmemordit hóminem. Sed idem Plautus in Trigeminis neque praememordisse neqsisset. Item Atta in Conciliatrice: Ursum sé memordisse aútumat. Peposci quoque, non poposci, Valerius Antias libro Annalium XLV. scriptum reliquit: Denique Licinius tribunus plebi perduellionis ei diem dixit et comitiis diem a M. Marcio praetore peposcit. Pepugero aeque Atta in Aedilicia dicit: Sed sí
Abbreviated transcription (Latin):
onas censebimus. Si uersus furipidis recordemur. quibus sepissime
tȩ ncessarium sed ꝑluxum animi patata atq facilia fastidiẽtis
ꝑimprobam satietatis lasciuiam. Uersus Euripidis ascribendos pu

Expanded text:
nas censebimus, si versus Euripidi recordemur, quibus saepissimenas censebimus, si versus Euripidi recordemur, quibus saepissimetae necessarium, sed per luxum animi parata atque facilia fastidientis per inprobam satietatis lasciviam. Versus Euripidi adscribendos pu
Abbreviated transcription (Latin):
torum hominum luxcuriantem gulam confutauit
ARRO insatira quam ⁊tepi ĩde orgnor inscripsit lepide
ad modum scite factis uersibus cenarum ciborum exqui¬
sitas delitias comprebendit. Nam pleraq id genus que  helluo¬
nes isti terra & mari conquirunt exposuit inclusitq innume¬
ros senarios. Et in ipsos quidem uersus cui ocium erit inlibro quo
dixit positos legat. Eenera autem nominaq edilium & domi¬
cilia ciborum omnibus aliis prȩstantia quę profunda ingluuies
uestigauit quȩ uatro opprobans executus est Nȩc sunt ferme
quantum nobis memoriȩ Pauus e samo phrigia: attagena
grues mellitȩ. edus ex ambracia. Pelanus calcheddonia. Murrena
Farresia. asselli pessimuntii. Ostreata tarenti. Reccunculis helops
rhodius. Scari cilices. nuces thasiȩ. Palma egiptia. Glans hiberica
Hanc autem pera grantis gulȩ & insuccos inquirentis industriam atq
has undiq uorlum indag̾ines cupediarum maiore de testatione di¬

Expanded text:
minum luxuriantem gulam confutavit. M. VARRO, in satura quam Περὶ Ἐδεσμάτων inscripsit, lepide admodum et scite factis versibus cenarum, ciborum exquisitas delicias comprehendit. Nam pleraque id genus, quae helluones isti terra et mari conquirunt, exposuit inclusitque in numeros senarios. Et ipsos quidem versus, cui otium erit in libro quo dixi positos legat; genera autem nominaque edulium et domicilia ciborum omnibus aliis praestantia, quae profunda ingluvies vestigavit, quae Varro obprobrans exsecutus est, haec sunt ferme, quantum nobis memoriae est pavus e Samo, Phrygia attagena, grues Melicae, haedus ex Ambracia, pelamys Chalcedonia, muraena Tartesia, aselli Pessinuntii, ostrea Tarenti, pectunculus Siculus, helops RhodiusRodius, scari Cilices, nuces Thasiae, palma Aegyptia, glans Hiberica. Hanc autem peragrantis gulae et in sucos inquirentis industriam atque has undiquevorsum indagines cuppediarum maiore detestatione di
Abbreviated transcription (Latin):
amplexiis oppleuit omnia non simulacris neq imitamẽtis. sed lucta ato
lamentis ueris & spirantibus. Itaq cum agi fabula uideretur dolor acci
tribuit uisu auditu gustu tactu odoratu quas greci cI oͥ¬
ni rb̃cix do ooꝑgugsi appellant quȩdam animalia alia alio ca¬
rent q aut cȩca natura gignuntur ut inora mauritane. Nullum au¬
tem ullum gigni animas Aristoteles dicit quod aut gustus sensu cate¬
at aut tactus uerba exlibro eius quẽ ⁊tegi axino composuit hec

Expanded text:
amplexus, opplevit omnia non simulacris neque imitamentis, sed luctu atque amplexus, opplevit omnia non simulacris neque imitamentis, sed luctu atque lamentis veris et spirantibus. Itaque cum agi fabula videretur, dolor actutribuit, visu, auditu, gustu, tactu, odoratu, quas Graeci αἰσθήσεις appellant, quaedam animalium alia alio carent et aut caeca natura gignuntur aut inodora inauritave. Nullum autem ullum gigni animal Aristoteles dicit, quod aut gustus sensu careat, aut tactus. Verba ex libro eius, quem Περὶ Μνήμης composuit, haec
Abbreviated transcription (Latin):
cumstatio militum chorona appellata sit. Sed id magis uerũ esse
quod supradixi quod Cato inlibro quẽ composuit de re mili¬
tari doc&. Uerba sunt hec Catonis ut populus sua opera poti¬
us obrẽ benegestam choronatus supplicatum eat quã re male
istrio interra grȩcia fuit fama celebri qui gestus q uo¬
cis claritudine᷑ uenustate cȩteris antestabat. Nomen fuisse
aiunt Polum. Tragedias poetarum nobiliũ scite atq asseuerate
actitauit. Is polus unice amatum filium morte amisit. Cum lu¬
ctum qm̃ satis uisus est lusisse redut adquȩstũ artis. In eo tẽpo¬
re athenis Electra Sophoclis acturus gestare urnã quasicũ
Norestis ossibus debebat: ita compositum fabulȩ argumentũ
est ut ueluti fratris reliquias ferens electra complot& com¬
miseraturq interitũ euis existimatut. Igitur popͥulus lugubris habitu
Clectre indutus ossa atq urnã e sepulchro tulit filii & quasi Norestis

Expanded text:
cumstatio militum corona appellata sit. Sed id magis verum esse cumstatio militum corona appellata sit. Sed id magis verum esse quod supra dixi, M. Cato in libro quem composuit De Re militariMililari docet. Verba sunt haec Catonis: Ut populus sua opera potius ob rem bene gestam coronatus supplicatum eat quam re male atu digna. HISTRIO in terra Graecia fuit fama celebri, qui gestus et vocis claritudine et venustate ceteris antistabat; nomen fuisse aiunt Polum, tragoedias poetarum nobilium scite atque asseverate actitavit. Is Polus unice amatum filium morte amisit. Eum luctum quoniam satis visus est eluxisse, rediit ad quaestum artis. In eo tempore Athenis Electram Sophoclis acturus, gestare urnam quasi cum Oresti ossibus debebat. Ita compositum fabulae argumentum est, ut veluti fratris reliquias ferens Electra comploret commisereaturque interitum eius existimatum. Igitur Polus, lugubri habitu Electrae indutus, ossa atque urnam e sepulcro tulit filii et, quasi Oresti
Abbreviated transcription (Latin):
lleatos uenundari solitos scripserit & quȩ mancipia subcorona mo¬
te maiorum uenierint atq id ipsum subcorona quid sit
IIEATos seruos uenum solitos ire quorum nomine uẽdi¬
tor nihil prȩstar& Celius Sabinus iurisperitusscriptum
reliquit. Cuius rei causam esse ait quod eiusmodi cõditionis mã¬
cipia insignia esse inuendundo deberẽt ut emptores errare ꝗ
capi non possent. neq: lex uendundi operienda ess&. Sed oculisiã¬
perciꝑient quidnã ess& mancipiorũ genus. Sicuti inquit anti¬
quitus mancipia iure belli capta choronis induta ueniebant.&
iccirco dicebantur subchoronis uenire. Nanꝙ ut ea chorona si¬
gnum erat captiuorum uenalium ita pilleus impositus demon¬
strabat eiusmodi seruos uenundari quorum nomine emptori
uenditor nihil prestar&. Est autẽ alia rationis opinio. cur dici
solitum sit captiuos subchorona uenundari. quod milites custo¬
diȩ causa captiuorum uenalium greges circumstarent: eaq cir¬

Expanded text:
quae mancipia sub corona more maiorum venierint; atque id ipsum sub corona quid sit. PILLEATOS servos venum solitos ire, quorum nomine venditor nihil praestaret, Caelius Sabinus iurisperitus scriptum reliquit. Cuius rei causam esse ait, quod eiusmodi condicionis mancipia insignia esse in vendundo deberent, ut emptores errare et capi non possent, neque lex vendundi opperienda esspraeciperent quodnam esset mancipiorum genus; Sicuti, inquit, antiquitus mancipia iure belli capta coronis induta veniebant et idcirco dicebantur sub corona venire. Namque ut ea corona signum erat captivorum venalium, ita pilleus impositus demonstrabat eiusmodi servos vendundarivenundari, quorum nomine emptori venditor nihil praestaret. Est autem alia rationis opinio cur dici solitum sit captivos sub corona vendundarivenundari, quod milites custodiae causa captivorum venalium greges circumstarent eaque cir
Abbreviated transcription (Latin):
qui in uire apuad eum stabant interrogauit quisprari ex mo¬
de inquem dem locumq uedienium promitti iubet& It
Scipio Natium adipsim cppidi quod ossidebatur arcem pro¬
tandãs fecendie inquit sose sistant illo in loco atq ita factũ
die tectio quã redar uissetat ꝯppinum captum est eod

Expanded text:
qui in iure apud eum stabant, interrogavit quispiam ex moqui in iure apud eum stabant, interrogavit quispiam ex more in quem diem locumque vadimonium promitti iuberet; et Scipio, manum ad ipsam oppidi quod obsidebatur arcem protendens, Perendie, inquit, sese sistant illo in loco. Atque ita factum; die tertio, in quem vadari iusserat, oppidum captum est eod
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis diuine creditum est id &iã dicere haud pig&: quod¬
⁊ͥem illi quos supra nominaui litteris mandauerint. Scipionẽ
hunc Africanum solitauisse noctis extremo priusq̃ diluculatã
incapitolium uentitare:ac iubere aperiri cellam iouis ac ibi so¬
lum diu demorari quasi consultationẽ de .re .p. cum loue ȩdi¬
tuosq eius templi sepe esse demiratos quod solum id temporis
in capitolium in gredientem canes semꝑ inalios seuientes neq
latrarent eũ neq incurrerent. Nas uulgi de Scĩpione opiniones
confimare atq approbare uidebantut dicta factaq eius pleraq
admiranda ex quibus est unum huiuscemodi. Assidebat oppu¬
gnabatq oppidũ in hispatia situ menibus defensoribusq uali¬
dum & munitum re &iã cibaria copiosum. nullaq eius poti¬
undi speserat. Et quodam die uis incastris sedens dicebant.
atq ereo loco id oppidum procul uidecͥatut tum emilitibus

Expanded text:
virtutis divinae creditum est. Id etiam dicere haut piget, quod idvirtutis divinae creditum est. Id etiam dicere haut piget, quod idem illi quos supra nominavi litteris mandaverint, Scipionem hunc Africanum solitavisse noctis extreme, priusquam dilucularet, in Capitolium ventitare ac iubere aperiri cellam Iovislovis atque ibi solum diu demorari, quasi consultantem de republica cum Iove, aeditumosque eius templi saepe esse demiratos, quod solum id temporis in Capitolium ingredientem canes semper in alios saevientes neque latrarent eum neque incurrerent. Has volgi de Scipione opiniones confirmare atque approbare videbantur dicta factaque eius pleraque admiranda. Ex quibus est unumunurm huiuscemodiuiuscemodi: Assidebat oppugnabatque oppidum in Hispania, situ, moenibus, defensoribus validum et munitum, re etiam cibaria copiosum, nullaque eius potiundi spes erat, et quodam die ius in castris sedens dicebat atque ex eo loco id oppidum procul visebatur, Tum e militibus,
Abbreviated transcription (Latin):
UOD DEONMUIA UHIII IPDI REQIS UXORE
Alexandri matte inhistoria grȩca
triptum est idem de .P. Scipionis quoꝙ¬
ematre qui prior africanus appellatus
est memoriȩ mãdatum est. Nam a
trem eius dui sterilem existimatã
credunt. ꝑ quoq Scipionem cum quo nurta erat liberos despe¬
rauisse. Postea incubiculo atq inieat mulieris cum absente ma¬
rito cubans sola obdormisse uis m tepente iuxto tam cubare ir.¬
gentem arguem. eumq ul qui uiderant tecritis & clirartib s
elapsum inuenire nen ꝗsir iͥ ipsum .R. scĩpionem ad aruspices de¬
tulisse tas lacrificio far̾te repondise tore ut libri gignerentur
neꝙ multis diet us postꝗͣ ille anguis iniecto uisus est. mulierẽ cõ¬
cep sit concepti fetus signa atq sensum pati. ex ĩde mense deci¬
mo pepetisse natumq esse hunc .P. Scĩpionem qui annibalẽ
⁊cartaginenses in africa bello punico secundo uicit. Sed & eũ
impẽdio magis ex rebus gestis quara ex illo ostento uirum esse

Expanded text:
 Philippi regis uxore, Alexandri matre, in historia Graeca scriptum est, id de P. quoque Scipionis matre qui prior Africanus appellatus est memoriae datum est. Nam ettrem eius diu sterilem existimatam tradunt, P. quoque Scipionem, cum quo nupta erat, liberos desperavisse. Postea in cubiculo atque in lecto mulieris, cum absente marito cubans sola condormisset, visum repente esse iuxta eam cubare ingentem anguem eumque, his qui viderant territis et clamantibus, elapsum inveniri non quisse. Id ipsum P. Scipionem ad haruspices retulisse; eos, sacrificio facto, respondisse fore ut liberi gignerentur, neque multis diebus postquam ille anguis in lecto visus est, mulierem coepisse concepti fetus signa atque sensumsensurn pati; exinde mense decimo peperisse natumque esse hunc P. Africanum qui Hannibalem et Carthaginienses in Africa bello Poenico secundo vicit. Sed et eum inpendio magis ex rebus gestis quam ex illo ostento virum esse
Abbreviated transcription (Latin):
quod prima syllaba acui debeat. cecilius in comedia que inscri¬
bitur triumphus uocabulo isto utitur. Hierocdes hospes estmibi
adolescens approbus. Numigitur inistis uocibus quas nos acui dixi¬
mus ea causa est quod syslaba insequitut natura longior quȩ
non ferme patitur acui priorem inuocabulis syllabarum plu¬
timnum quam duarum. Apprimus autem longe primus .l. Liui¬
us inodiosa dicit inboc uersu Ibidemq uir suminus apprimus
modum. Parcentes inquit admodum quod significat supramo¬
dum dictumq est quasi preter modum inquo .s. prima syllaba
acui debuit. Res ultra fidem tradita suꝑamatore delphino ꝗ puero¬
ie ueteres. sed recentes quoq memoriȩ declarant. Nam
&sub cesaribus inputeolano mari ut Appion scriptum reliquit &
aliquot seculis ante apud naupactũ ut Theophrastus tradidit.
amatores flagrantissimi delphinorum cogniti compertiq sunt.
N eq ii amauerunt quod sunt ipsi genus. sed pueros forma libe¬

Expanded text:
quin prima syllaba acui debeat. Caecilius in comoedia quae inscribitur Triumphus vocabulo isto utitur: Hiérocles hospes ést mi adulescens ádprobus. Num igitur in istis vocibus quas non acui diximus, ea causa est, quod syllaba insequitur natura longior, quae non ferme patitur acui priorem in vocabulis syllabarum plurium quam duarum? Adprimum autem longe primum L. Livius in Odyssia dicit in hoc versu: Ibidemque vir summus adprimus modum; parcentes, inquit, praemodum, quod significat supra modum, dictumque est quasi praeter modum; in quo scilicet prima syllaba acui debe veteres, sed recentes quoque memoriae declarant. Nam et sub Caesare Augusto in Puteolano mari, ut Apion scriptum reliquit, et aliquot saeculis ante apud Naupactum, ut Theophrastus tradidit, amatores flagrantissimi delphinorum cogniti compertique sunt. Neque hi amaverunt quod sunt ipsi genus, sed pueros forma libe
Abbreviated transcription (Latin):
fabre ꝙ admodum & probe dicuntut. Cetera quidem satis cõmo¬
de Annianus. Sed hanc particulam semper cum intentione sigu¬
ficare acga tauit Non id perpetuum uidetut.ilam & appo
I eq tamen a particula satis cominode accentu acuto pronuncia¬
tur. Approbus tamen quod significat ualde probus non inficias es¬

Expanded text:
fabre et admodum et adprobe dicuntur. Cetera quidem satis commofabre et admodum et adprobe dicuntur. Cetera quidem satis commode Annianus. Sed si hanc particulam semper, cum intentionem significaret, acui putavit, non id perpetuum videtur; nam et adpor, neque tamen ad particula satis commode accentu acuto pronuntiatur. Adprobus tamen, quod significat valde probus, non infitias e
Abbreviated transcription (Latin):
ueterum & rationũ in litteris oppido qua peritus fuit & ser¬
mociabatur uiira quadam & scita suauitate. Is asfatim ut admodũ
prima acuta non media pronunciabat. atq ita ueteres locuto scense¬
bat. Itaq se audiente Probum graminatieum holuersus in ẜlanti ci¬
stellatia legisse dicit. Potine tu homo facinus facere streniuĩ alio¬
rum est affatim qui faciant. Sane ego me uolo fortem perhibere
uitum causamq esse huic attentimꝰ este dicebat: quod afatim nõ
essent duȩ partes orationis. Sed utrac pars inunã uocẽ coaluis¬
ssent. Sicuti in eo quoq quod exaduersum dicimus secundam sylla¬
bam debere acui existimabat. quoniam una nõ duȩ essent partes
orationis. atq ita opportere apud Terentium legi dicebat iubi
uersibus in quo hec dicebat ludo. ex aduersum loco tonstrina erat
quȩdam addebat etiam quod aduerbium tũ ferme acueretur
cum significar& etritoꝵ quã intentionẽ uos dicimus sicut ał¬

Expanded text:
rationum in litteris oppido quam peritus fuit et sermocinabatur mira quadam et scita suavitate. Is affatim, ut admodum, prima acuta, non media, pronuntiabat atque ita veteres locutos censebat. Itaque se audiente Probum grammaticum hos versus in Plauti Cistellaria legisse dicit: Pótine tu homo fácinus facere strénuum?—Aliorum áffatim est. Qui faciant; sane égo me nolo fórtem perhiberi virum, causamque esse huic accentui dicebat, quod affatim non essent duae partes orationis, sed utraque pars in unam vocem coaluisset, sicuti in eo quoque quod exadversum dicimus secundam syllabam debere acui existimabat, quoniam una, non duae essent partes orationis; atque ita oportere apud Terentium legi dicebat in his versibus: In quo haéc discebat lúdo, exadversúm loco Tostrina erat quaedam. Addebat etiam quod ad praeverbium tum ferme acueretur, cum significaret ἐπίτασιν, quam intentionem nos dicimus, sicut ad
Abbreviated transcription (Latin):
mioxuͦ  inuerudi uir ex egiptiacorum libro quinto quibus delphi¬
ni amantis & pueri non abhorrentis consuetudines lusus gestatio¬
nes arrigationes referre. eaq omnia sese ipsum multosq uidifse
dicit. Adboc aduicit rem non minus mirandam Postea in
diem. At ille amans ubi sepe adlittus solitum annauit & puer
qui inprimo uado aduentũ eius operiri consueuerat nusꝗ̃ fuit
desyderio tabuit. ext animatusq est & in littore iacens inuẽtus
abiis qui rem cognouerant insui pueri sepulchro humatus est.

Expanded text:
i viri, ex Aegyptiacorum libro quinto, quibus delphini amantis et pueri non abhorrentis consuetudines, lusus, gestationes, aurigationes refert eaque omnia sese ipsum multosquecit rem non minus mirandam. Postea, im diem. At ille amans, ubi saepe ad litus solitum adnavit et puer, qui in primo vado adventum eius opperiri consueverat, nusquam fuit, desiderio tabuit exanimatusque est et in litore iacens inventus ab his qui rem cognoverant, in sui pueri sepulcro humatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uerfus sunt non duo addhanc Funii sententiam pertiuentes erquibus
tertium uersum Cesellius non tespexit. Annibal audaci dũpe¬
ctore de hortatur. ne bellum faciam quem credidit esse meuin
cor Suasorem summum ꝙ studiosũ robore belli. Norum uersium
sensus atep ordo sic opinot est: Annibul ille audentissimus atq tor¬
tissimus quem ego credidi. Hot est enim cor meum credidit pro
inde quem ego stultus homo credidi fore sumnnũ suasoremao
bellandum ismt de hortatur dissuad&q ne bellum faciam. Cese¬
lius autem forte tatimotheron idest uictura ista uerborum
captus quẽ cot dictum putauit & quem accenti acuto legit q¬
uali ad cor refertetur non ad Annibalem. Sed non fugit me
si aliquis sit tam increditus sic posse defendi cor ceselu masculi¬
num ut uideatur tertius uecsus sepe̾ratim atꝙ diuerse legendo
ronde quasi de precisis interruptisq uerbis exclamat anthiocus

Expanded text:
versus sunt, non duo, ad hanchance Ennii sententiam pertinentes, ex quibus versus sunt, non duo, ad hanchance Ennii sententiam pertinentes, ex quibus tertium versum Caesellius non respexit: Hannibal audaci dum pectore de me hortatur Ne bellum faciam, quem credidit esse meum cor Suasorem summum et studiosum robore belli. Horum versuum sensus atque ordo sic, opinor, est: Hannibal ille audentissimus atque fortissimus, quem ego credidi—hoc est enim: cor meum credidit, proinde atque diceret quem ego stultus homo credidi—summum fore suasorem ad bellandum, is me dehortatur dissuadetque ne bellum faciam. Caesellius autem forte ῥαθυμότερον iunctura ista verborum captus quem cor dictum putavit et quem accentu acuto legit, quasi ad cor referretur, non ad Hannibalem. Sed non fugit me, si aliquis sit tam inconditus, sic posse defendi cor Caeselli masculinum, ut videatur tertius versus separatim atque divise legendus, proinde quasi praecisis interruptisque verbis exclamet Antiochus:
Abbreviated transcription (Latin):
VNUE etratum offendimus in illiscelebtatisimis cõciquarũ.¬
mentariis lectionum antiquarum ceseli uidicis hominis
hominis hercle pleraq haud in diligentis quod ei tatum nulios
fugiat qutamimulta incesello teprehendendo Qiam percaliumnias
pim artntur Scxipsit antem cesellius & tnnium in duoddetunoli¬
bro annalium cor dixise genere masculio Netbae esesi subie¬
cta sunt. Masculmo genere ut multa alia enunciauit lnuor
Aam un ñs annali quem cor dixit ascripsit. Deinde uersus tnni
duos Annilul audici cum pectore dehortatur. Nc bellum facia
quem ctedidit esse meum cot. Anthiocus est qui hoc dixit asie
uer is admitatur & permouetur quod Annibal carthaginensisbel¬
lum se facere populo Ro uolentem de hortentur tios autem uer¬
bus sesellius sic accipit tanqͣ si Anthiocus sic dicat Aonibul mene
bellum geram dehortatut. quod cum facit equalem cos putit
babere me ei quã stultum esse me credit cum id mihi persuade¬
re uult toe Ecsellius quidem. Sed aliud lonige Eunius. ramttes

Expanded text:
E erratum offendimus in illis celebratissimis commentariis Lectionum Antiquarum Caeselli Vindicis, hominis hercle pleraque haut indiligentis. Quod erratum multos fugit, quamquam multa in Caesellio reprehendendo etiam per calumnias rimarentur. Scripsit autem Caesellius Q. Ennium in XIII. Annali cor dixisse genere masculino. Verba Caeselli subiecta sunt: Masculino genere, ut multa alia, enuntiavit Ennius. Nam in XIII. Annali quem cor dixit. Ascripsit deinde versus Ennii XIII Annibal audaci cum pectore de me hortatur, ne bellum faciam, quem credidit esse meum cor. CVPRESSVS rex. Is admiratur et permovetur, quod Hannibal Carthaginiensis bellum se facere populo Romano volentem dehortetur. Hos autem versus Caesellius sic accipit, tamquam si Antiochus sic dicat: Hannibal me ne bellum geram dehortatur; quod cum facit, ecquale putat cor habere me et quam stultum esse me credit, cum id mihi persuadere vult? Hoc Caesellius quidem, sed aliud longe Ennius. Nam tres
Abbreviated transcription (Latin):
tius atq inuidius potuisse dici non uidentur mique. Tiro igi
tur Tullius quod exomnibus facultatibus tam opulente orationis
aptis intersese & coherentibus paruum quippiam nudumq sũpersit
quod obtrectare tãq̃ non dignũ a catonem fuerit quod deli¬
ctorum non perpetratorum uolũptates tãtum nõ censuerit pu¬
niendas. Commodius autem certinsq de his meis uerbis quibus Tul¬
lio sironi respondi modo existimabit iudiciumq faci& qui & ora¬
tionem ipsam Catonis totam acceperit inmanus & epistolam Ti¬
ronis ad Anxium scriptam requirere & legere curanerit. Ita em̃
nos sincerius exploratius uel comgere poterit uel probare. Cuiu¬

Expanded text:
tius atque vividius potuisse dici non videntur. Inique igitur tius atque vividius potuisse dici non videntur. Inique igitur Tiro Tullius, quod ex omnibus facultatibus tam opulentae orationis, aptis inter sese et cohaerentibus, parvum quippiam nudumque sumpsit, quod obtrectaret tamquam non dignum M. Catone fuerit, quod delictorum non perpetratorum voluntates non censuerit poeniendas. Commodius autem rectiusque de his meis verbis, quibus Tullio Tironi respondimus, existimabit iudiciumque faciet, qui et orationem ipsam totam Catonis acceperit in manus et epistulam Tironis ad Axium scriptam requirere et legere curaverit. Ita enim nos sincerius exploratiusque vel corrigere poterit vel probare. I
Abbreviated transcription (Latin):
sus superbissimos facta qui superbiam insese amarent in aliis reprę¬
henderent. Preterea animaduertere est intota ista catonis
oratione omnia disciplinarum rhetoricarum arma atq sussi¬
dia mota esse. Sed non proinde ut indiscursibus ludicris ptȩ
compte atq modulate res acta est: sed quasi inancipiti certa¬
mine cum sparsa acies est multis locis marte uario pugnatur sic
iista tum causa catorcum superbia illa rhodiensium famosissi¬
ma multorum odio atꝙ inuidia flagrar& omnibus promiscue
tuendi ac propugnandi modis usus est. Et nunc ut optime meri¬
tos commendat. Nunc tanꝗͣ si innocentes purgat ne bona di¬
uitiȩq eorum expectantur obiurgat. Nunc & quasi sit erratũ de¬
precatur. Nunc ut necessarios rei .p. ostentat. nunc de clementiȩ
nunc mansuetudinis maiorum. Nunc utilitatis .P. commonefacit
eaq omnia distinctius numerosiusq fortasse an dici potuerit for¬

Expanded text:
homines superbissimos facta, qui superbiam in sese amarent, in aliis reprehomines superbissimos facta, qui superbiam in sese amarent, in aliis reprehenderent. Praeterea animadvertere est, in tota ista Catonis oratione omnia disciplinarum rhetoricarum arma atque subsidia mota esse; sed non proinde ut in decursibus ludicris aut scompte atque modulate res acta est, sed quasi in ancipiti certamine, cum sparsa acies est, multis locis Marte vario pugnatur, sic in ista tum causa Cato, cum superbia illa Rodiensium famosissima multorum odio atque invidia flagraret, omnibus promisce tuendi atque propugnandi modis usus est, et nunc ut optime meritos commendat, nunc tamquam si innocentes purgat, nunc ne bona divitiaeque eorum expetantur obiurgat, nunc quasi sit erratum deprecatur, nunc ut necessarios reipublicae ostentat, nuncnune clementiae, nunc mansuetudinis maiorum, nunc utilitatis publicae commonefacit. Eaque omnia distinctius numerosiusque fortassean dici potuerint, for
Abbreviated transcription (Latin):
cit interim autem facta sola censenda dicit atq inudicium uo¬
canda. Seti uoluntates inanesq neq legibus neq penis fieri ob¬
nõaias. Interdum autem quasi deliquisse eos concedat ignosci
postulat & ignoscentias utilis esse rebus humanis doc&. Ac nisi
ignoscant metus in re.p. rerum nouarum mon&. Si enim cõtai
nͦ ignoscatur conseruatum in ostendit populi. no. magnitudi¬
nem superbiȩ quoq crimen quod tunc prȩter cȩteta insen̾atu tho¬
diensibus obiectum erat. Mirifica & prope diuina responsionis f¬
figura elusit. Uerba adeo ipsa ponemus catonis Quoniam siro
ea pretermisit. Rhodienses superbos esse aiunt id obiectantes quod
mihi e liberissmeiᷤᷤ minime dici uelim. Sint sane superbi: ꝗqđ id
adnos attin& Id ne irascimini siquis superbior est ꝗ̃ nos. nihis pror¬
sus hac compellatione dici potest neq grauis neq municius aduer

Expanded text:
cit, interim autem facta sola censenda dicit atque in iudicium vocit, interim autem facta sola censenda dicit atque in iudicium vocanda, sed voluntates nudas inanesque neque legibus neque poenis fieri obnoxias; interdum tamen, quasi deliquisse eos concedat, ignosci postulat et ignoscentias utiles esse rebus humanis docet ac, nisi ignoscant, metus in republica rerum novarum movet; sed enim contra, si ignoscatur, conservatum iri ostendit populi Romani magnitudinem. Superbiae quoque crimen, quod tunc praeter cetera in senatu Rodiensibus obiectum erat, mirifica et prope divina responsionis figura elusit et eluit. Verba adeo ipsa ponemus Catonis, quoniam Tiro ea praetermisit: Rodiensis superbos esse aiunt, id obiectantes quod mihi et liberis meis minime dici velim. Sint sane superbi. Quid id ad nos attinet? Idne irascimini, si quis superbior est quam nos? Nihil prorsus hac compellatione dici potest neque gravius neque munitius adversus
Abbreviated transcription (Latin):
lide conquisiuit. quȩ non iure nature aut iure gentium fieripro¬
hibentur. Sed uire legum rei alicuius medendam aut temporis
causa iussarum sicuti est denumero pecoris & de domino agri prȩ¬
finito inquibus tribus quod prohibitum est fieri perleges quidẽ
nõ lic&. Uelle id tamen facexe si liceat ficere in honestũ nõ est Atq
ea res contulit seorsum miscuitq cũ eo quod nec facere nec uelle
per sese honestum est. Tum deinde ne disparilitas collationis eius¬
dem fier&. Pluribus id propugnaculis defeusat. neq tenuesistas
&enudeatas uoluntatum in rebus illicitis reprehensiones qualia
inphilosophorum ocio disputantur magnifacit. Sedid solu etsuma
ope nititur ut causa rhodienstum quorũ amicitiam retinen
ex re .p. fuit aut equa iudicaretur aut quidem certe ignoscendi
atq interim neq fecisse thodienses bellum neq facere ucluisse di¬

Expanded text:
lide conquisivit, quae non iure naturae aut iure gentium fieri prolide conquisivit, quae non iure naturae aut iure gentium fieri prohibentur, sed iure legum rei alicuius medendae aut temporis causa iussarum; sicut est de numero pecoris et de modo agri praefinito. In quibus rebus quod prohibitum est fieri quidem per leges non licet; velle id tamen facere, si liceat, inhonestum non est. Atque eas res contulit sensim miscuitque cum eo, quod neque facere neque velle per sese honestum est; tum deinde, ne disparilitas conlationis evidens fieret, pluribus id propugnaculis defensat, neque tenues istas et enucleatas voluntatum in rebus illicitis reprehensiones, qualia in philosophorum otio disputantur, magni facit, sed id solum summa ope nititur, ut causa Rodiensium, quorum amicitiam retineri ex republica fuit, aut aequa iudicaretur aut quidem certe ignoscenda. Atque interim neque fecisse Rodienses bellum neque facere voluisse di
Abbreviated transcription (Latin):
& bellum iniustum atq impium populus ro. facere uelle neq item
inficiati posse quin alia causa in premio sit alia inpenis. Nambe ne¬
ficia inquit promissa operiri opport& neq ante remunerari q̃
facta sint. Iniurias autẽ imminentes prȩcauisse iustũ est ꝗͣ expe¬
ctauisse. Summa enim professio stultitie inquit est non ire obuiam
sceleribus cogitatis. sed manere opeririq ut cum admissa & perpe¬
trata fuerint tum deniq ubiq facta sunt infecta fieri nõ possunt.
puniantur. Nec Tiro in satonem non mimis frigide neq sane ina¬
niter. Sed enim Cato non nudam nec solitariam nec improtectam
hanc  facit. sed multis etiam modis prȩfulciti multisq
argumentis conuelat. Et quia nõ rhodiensibus magis q̃ rei p. cõsule¬
bat nbil sibi dictu factuq inea re turpe duxit quin omniũ sentẽ¬
tiarum uia seruatum ire socios niteretur. Ac primum ea non incal¬

Expanded text:
 bellum iniustum atque impium populo Romano facere velle, neque item  bellum iniustum atque impium populo Romano facere velle, neque item infitiari posse quin alia causa in praemio sit, alia in poenis. Nam beneficia, inquit, promissa opperiri oportet neque ante remunerari quam facta sint, iniurias autem imminentis praecavisse iustum est quam expectavisse. Summa enim professio stultitiae, inquit, est, non ire obviam sceleribus cogitatis, sed manere opperirique ut, cum admissa et perpetrata fuerint, tum denique, ubi quae facta sunt infecta fieri non possunt, poeniantur. Haec Tiro in Catonem non nimis frigide neque sane inaniter; sed enim Cato non nudam nec solitariam nec inprotectam hanc ἐπαγωγήν facit, sed multis eam modis praefulcit multisque aliis argumentis convelat et, quia non Rodiensibus magis quam reipublicae consultabat, nihil sibi dictu factuque in ea re turpe duxit, quin omni sententiarum via servatum ire socios niteretur. Ac primum ea non incal
Abbreviated transcription (Latin):
nolui. Deinde paulo infra dicit. Quid nunc & quȩ tandem lex
est tam acerba quȩ dicat siquis illud facere uoluerit mille nũmis
dimidiũ familiȩ mulcta esto. Siquis plus quinquaginta iugera ha¬
bere uoluerit tanta pena esto. Siquis maiorem pecudum numerũ
habere uoluerit tantum damni esto. Atq nos omnia pluta habere
uolumus & id nobis impune est postea dicit. Sed si honorem non
equum est haberi obeam rem quod facere uolui ᷤ quis dicit neq facit
tantum rhodiensibus tale erit quod non malefecerunt sed quia uoluisse
dicuntur. His argumentis Tiro Tullius .M. catonẽ contendere & cõfi¬
cere dicit. Rhodiensibus quoq impune esse debere: quod hostesq¬
dem esse populi . Ro. uoluissent & qui maxime non fuissent. Dissi¬
mulari autem non posse ait quin paria & cõsimilia non sint plusꝗn¬
genta iugera habere uelle quod plebiscito colonis prohibitum fuit¬

Expanded text:
nolim. Deinde paulo infra dicit: Quid nunc? Ecqua tandem lex nolim. Deinde paulo infra dicit: Quid nunc? Ecqua tandem lex est tam acerba, quae dicat si quis illud facere voluerit, mille, minus dimidium familiae, multa esto; si quis plus quingenta iugera habere voluerit, tanta poena esto; si quis maiorem pecuum numerum habere voluerit, tantum damnas esto? Atqui nos omnia plura habere volumus et id nobis impune est. Postea ita dicit: Sed si honorem non aequum est haberi ob eam rem, quod bene facere voluisse quis dicit neque fecit tamen, Rodiensibus oberit, quod non male fecerunt, sed quia voluisse dicuntur facere? His argumentis Tiro Tullius M. Catonem contendere et conficere dicit Rodiensibus quoque impune esse debere, quod hostes quidem esse populi Romani voluissent, ut qui maxime non fuissent. Dissimulari autem non posse ait quin paria et consimilia non sint, plus quingenta iugera habere velle, quod plebiscito Stolonis prohibitum fuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mentis parum honestis & nimis audacibus ac non uiri eius qua¬
lis fuit. sed uaftis ac fallaciosis & quasi grecorum sophistatũ so¬
lertus. Nam cum obiiceretur inquit rhodiensibus quod bellum
populo .Ro. facere uoluissent negauit penȩ. Sed ignosci quia¬
fecissent id non fecissent. Et si maxime uoluissent induxisseq
eum dicit quã dialectici e pagogen appellant rem admodũ
insidiosam & sophisticã neq adueritates magis ꝗ̃ adcaptiones
repertam cum cognatus sit exemplis decipientibus colligere
confirmareq neminẽ qui malefacere uoluit: plecti xquum esse
nisi quod factum uoluit & fecerit. Uerba autẽ ex oratione .m.
catonis hec sunt: Qui acerrime aduersus eos dicit ita dicit
hostes uoluisse fieri. Et quis est tandem qui nostrorũ quod ad
sese attineat equũ censeat penas dare obeam rem quod arguatur
male facere uoluisse. Nemo opinor.Nam ego quod adme attin&

Expanded text:
entisargutnentis parum honestis et nimis audacibus ac non viri qui aentisargutnentis parum honestis et nimis audacibus ac non viri qui alioqui fuit, sed vafris ac fallaciosis et quasi Graecorum sophistarum sollertiis. Nam cum obiceretur, inquit, Rodiensibus quod bellum populo Romano facere voluissent, negavit poena esse dignos, quia id non fecissent, etsi maxime voluissent, induxisseque eum dicit quam dialectici ἐπαγωγήν appellant, rem admodum insidiosam et sophisticam neque ad veritates magis quam ad captiones repertam, cum conatus sit exemplis decipientibus conligere confirmareque, neminem qui male facere voluit plecti aequum esse, nisi quod factum voluit etiam fecerit. Verba autem ex ea oratione M. Catonis haec sunt; Qui acerrime adversus eos dicit, ita dicit hostes voluisse fieri. Ecquis est tandem, qui vestrorum, quod ad sese attineat, aequum censeat poenas dare ob eam rem, quod arguatur male facere voluisse? Nemo, opinor; nam ego, quod ad me attinet,
Abbreviated transcription (Latin):
id eum uerbis eluserit. At hoc enim inquit plane stulti¬
tiȩ plenum est eo consilio atq ea fini facere uelle aliquid uti
nunquã id facias quod uelis. Sed uidelic& Tiro animum non ad¬
uertit non esse inomnibus rebus cauendis eandem causm non
humane uite negocia & actiones & officia uel occupandi uel
deferendi uel efiam ulciscendi uel cauendi similia esse pugne
gladiatoriȩ. Nam gladiatori composito adpugnandũ pugnȩ hȩc
proposita sors est aut occidere si occupauerit aut occumbere si
cessauerit. Nominum autem uita non tam iniquis neq tam in¬
domitis necessitatibus conscripta est ut iccirco prior in iutiam fi¬
cere debeas quã nisi feceris pati possis. Quod tantũ abetat a populo ro.
occupare ut sepe iam inse se factas iniurias ulcisci neglexerit.
post deinde usum esse Catonem dicit in eadẽ oratione argu

Expanded text:
 ὡς χρόνος παρήλυθεν. At hoc enim, inquit, plane stulti ὡς χρόνος παρήλυθεν. At hoc enim, inquit, plane stultitiae plenum est, eo consilio atque ea fini facere velle aliquid, uti numquam id facias quod velis. Sed videlicet Tiro animum non advertit non esse in omnibus rebus cavendis eandem causam, neque humanae vitae negotia et actiones et officiaofiicia vel occupandi vel differendi vel etiam ulciscendi vel cavendi similia esse pugnae gladiatoriae. Nam gladiatori composito ad pugnandum pugnae haec proposita sors est, aut occidere, si occupaverit, aut occumbere, si cessaverit. Hominum autem vita non tam iniquis neque tam indomitisindoimitis necessitatibus conscripta est, ut idcirco prior iniuriam facere debeas, quam nisi feceris pati possis. Quod tantum aberat a populi Romani mansuetudine, ut saepe iam in sese factas iniurias ulcisci neglexerit. Post deinde usum esse Catonem dicit in eadem oratione argum
Abbreviated transcription (Latin):
est non culpa tantum uacat. Sed dignus quoq laude adnyͥa¬
tioneq est cum & ingenue & religiose dicere uisus est cõtra
ab odienses quod sentiebat & parta sibi ueritatis fide ipsum
illud tamen quod contrarium putabatut flexit & transtulit
ut eos iccirco uel maxime ȩquum ess& acceptiores carioresq
fieri populo Ro. Quod cum & utiles essent & uellent regi esse
factum nihil tum adiuandi eius gratia fecerint. Postea uerha
hȩc ex eadem oratione ponit Fa quoq derepente tãta beneficia
ultro citroq tintam amicitiam relinquennis quod illos dicimus uo
R esponderi enim potuit. occupabimus certe Nam si non occupaue
rimus opprimemur: Incidendumq erit in insidias aquibus ante nos
cum Polifontes rex propterea se interfecisse fratrem dicer&: qđ¬
ipse ante consilium de nece eiuscepit. Meropa fratris uxor hisce

Expanded text:
est, non culpa tantum vacat, sed dignus quoque laude admiraest, non culpa tantum vacat, sed dignus quoque laude admirationeque est, cum et ingenue ac religiose dicere visus est contra Rodienses quod sentiebat et, parta sibi veritatis fide, ipsum illud tamen, quod contrarium putabatur, flexit et transtulit, ut eos idcirco vel maximemaxine aequum esset acceptiores carioresque fieri populo Romano, quod cum et utile iis esset et vellent regi esse factum, nihil tamen adiuvandi eius gratia fecerunt. Postea verba haec ex eadem oratione ponit: Ea nunc derepente tanta beneficia ultro citroque, tantam amicitiam relinquemus? quod illos dicimus volResponderi enim potuit: Occupabimus certe; nam, si non occupaverimusoccupaverimnus, opprimemur incidendumque erit in insidias a quibus ante non cum Polyphontes rex propterea se interfecisse fratrem diceret, qipse ante consilium de nece eius cępisset. Cui Meropa, fratris uxor: Si te
Abbreviated transcription (Latin):
qui se qui se in eiusmodi principiis occupabat ut beneuolos
benignosq sibi auditores par&. ociosam operam & nõ neces¬¬
sarus uerbis sumit. Iimdudum enim negocia pericula ipsarũ
reum communia consiliis eos capiends conciliant & ipsi potius
sibi exposcunt consultoris beneuolentiam. Sed quod ait cõ¬
fessum Catonem noluisse rhodienses ita depugnate ut de¬
pugnatum est neq Regem Persem a populo. Ro uinci
atqͦ id eum dixisse non rhodienses modo sed multas quoꝙ
alias natioes uoluisse. Sed id nihil adpurgandum exte¬
nuandumue crimen ualere. lamq primumꝰ Tiro improbe
mentitur. Uerba ponit catonis & aliis tamen eum nerbis
calumniatur. Non enim Cato confitetur Rbodienses noluis.¬
se uictoriam esse populi Ro sed sese arbitrari dixit id eosno¬
luisse: quia erat proculdibo suȩ opinionis ꝑtofessio nõ tho¬
diensiũ culpae confessio. inqua re ut meum quidẽ iudiciũ

Expanded text:
tum qui se in eiusmodi principiis occupat, ut benivolos tum qui se in eiusmodi principiis occupat, ut benivolos benignosque sibi auditores paret, otiosam operam in non necessariis verbis sumit. Iamdudum enim negotia, pericula ipsa rerum communia consiliis eos capiendis conciliant et ipsi potius sibi exposcunt consultoris benivolentiam. Sed quod ait confessum Catonem noluisse Rodiensis ita depugnari, ut depugnatum est, neque regem Persem a populo Romano vinci, atque id eum dixisse non Rodienses modo, sed multas quoque alias nationes noluisse, sed id nihil ad purgandum extenuandumve crimen valere, iam hoc primum Tiro inprobe mentitur. Verba ponit Catonis et aliis tamen eum verbis calumniatur. Non enim Cato confitetur noluisse Rodienses victoriam esse populi Romani, sed sese arbitrari dixit id eos noluisse, quod erat procul dubio opinionis suae professio, non Rodiensium culpae confessio. In qua re, ut meum quidem iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
mabat suadente non ut a patrono causam proreis dicere.
Alia nanq principia conducunt reos apud iudices defendenti
& cdementiam misericordiamq undiq indaganti. alia cum
senatus de re .p. consulitur uiro auctoritate prestanti senten¬
tiis quorundam iniquissimis permoto & pro utilitatibus publicis
ac pro salite sociorum grauiter & libere indignãti simul ac do¬
lent. quippe recte & utiliter indisciplinis rhetorũ prȩcipitur iu¬
dices de capite alieno deq caula adsese non pertinenti cogni¬
turos exqua prȩter officium iudicandi nihil adeos simulꝑiculi
uel emolumenti redundaturum est conciliandos esse ac propi¬
tiandos. Laudabiliter ac placabiliter & leniter existimationi sa¬
lutiq eius ꝗ apiid eos accusatos est. Ac cum dignitas ꝙ fides &
ntil itas omnium communis agitur: obeamq rem aut suadẽ¬
dum quid ut fiat aut fieri iam cepto deferendum est.Tum

Expanded text:
mabat suadente, non ut a patrono causam pro reis dicente. mabat suadente, non ut a patrono causam pro reis dicente. Alia namque principia conducunt reos apud indices defendenti et clementiam misericordiamque undique indaganti, alia, cum senatus de republica consulitur, viro auctoritate praestanti, sententiis quorundam iniquissimis permoto et pro utilitatibus publicis ac pro salute sociorum graviter ac libere indignanti simul ac dolenti. Quippe recte et utiliter in disciplinis rhetorum praecipitur, iudices de capite alieno deque causa ad sese non pertinenti cognituros, ex qua praeter officium iudicandi nihil ad eos vel periculi vel emolumenti redundaturum est, conciliandos esse ac propitiandos placabiliter et leniter existimationi salutique eius qui apud eos accusatus est. At cum dignitas et fides et utilitas omnium communis agitur, ob eamque rem aut suadendum quid ut fiat, aut, fieri iam coepto, differendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ego quidem arbitror rhodienses uoluisse nosita depugnar e ut
id modo uoluere. sed multos populos ac multas nationes ide
uoluisse arbitror. atq haud scĩo an partim eorum fuerint
qui non nostrȩ contumeliȩ causa id uoluerunt euenire. Sed
enĩ id metuere si nemo ess& homo quem uereremir ꝗcquid
liber& faceremus ne subsolo imperio nostro inseruitute uostia
essent libertatis suȩ causa mea sententia fuisse arbitror atq tho¬
dienses tum persem publice nunꝗ̃ adiuuare cogitare quanto no
nostri natiui cautius facimus. Nam unusquisq nostrũ siquis
aduersus rem suam quid fieri arbitratur summa ui contra ni¬
titur ne aduersus ea fiat quod illitatum fersi. Sed quod ad
principium reprȩhensum attin& scre opportuit Tyronem
defensos esse Rhodienses a Catone. Sed ut a senatore & cõ¬
sulati & censorio uiro qui quod optimũ ess& publicũ existi¬

Expanded text:
ego quidem arbitror Rodienses noluisse nos ita depugnare, utiego quidem arbitror Rodienses noluisse nos ita depugnare, uti non Rodienses modo id noluere, sed multos populos atque multas nationes idem noluisse arbitror atque haut scio an partim eorum fuerint, qui non nostrae contumeliae causa id noluerint evenire; sed enim id metuere, ne si nemo esset homo quem vereremur, quidquid luberet faceremus. Ne sub solo imperio nostro in servitute nostra essent, libertatis suae causa in ea sententia fuisse arbitror. Atque Rodienses tamen Persen publice numquam adiuvere. Cogitate quanto nos inter nos privatim cautius facimus. Nam unusquisque nostrum, si quis advorsus rem suam quid fieri arbitrantur, summa vi contraeontra nititur, ne advorsus eam fiat; quod illi tamen perpessi. Sed, quod ad principium reprehensum attinet, scire oportuit Tironem, defensos esse Rodienses a Catone, sed ut a senatore et consulari et censorio viro, quidquid optimum esse publicum existi