comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Cromaticum uero tali ratione diuidimus sumo enim differentiã
et ui. dcccc xii. eaest dcc lxuiii hanc dimidiam partior ut duo
efficiam semitonia fient ccclxxxiiii. hanc adicio ui deccc xii ut
tria semitonia fiant erunt UI CC XCUI Haec erit Flicanos hypatoncro¬
matice ab ea quae est hypatemeson tribus semitoniis distans: relinquitur
ergo duo semitonia unum quidem inter licanon hypaton cromaticen et par¬

Expanded text:
est. Chromaticum vero tali ratione dividimus. Sumo differentiam est. Chromaticum vero tali ratione dividimus. Sumo differentiam C. XL. IIII. et VI. DCCCC. XII. ea est DCC. LX. VIII. hanc dimidiam partior, ut duo efficiam semitonia, fient CCC. LXXX. IIII. hanc adjicio ad VI. DCCCC. XII. ut tria semitonia fiant, erunt VII. CC. XC. VI. haec erit F. lychanos hypaton chromatica, ab ea quae est hypate meson tribus semitoniis distans. Relinquuntur ergo duo semitonia, unum quidem inter lychanos hypaton chromaticen,
Abbreviated transcription (Latin):
Q unc ergo hypaten et tetra cordon ꝑrotria genera diuidendum
est sumo hỹ patemeson idest uĩ cxlini dimidia partẽ quaefit
III Lxxiihanc eidem sia diecero fient uiiii cexui quie est pros¬
lam ba nomenos ad hr̃ pate meson diapente consonantiã seruans eius
de aũt hr̃pate meson id est ui cxliii auferam tertiam partẽ quaȩ
est i XL uiii eidemq adiecero fient uiii exe ii et haec est õ hypa¬
te hypaton lgitur hypatesmeson ad proslamba nomenon. diapente est
consonantia adhypaten hy paton uero diatesfaron. ab hac igitur hr¬
patemeson idest uĩ cxl.iiii. pars auferatur octaua erunt dccłx uiii
Hanc eidem siquis ad iungat fient ui dcccc xii quae est ẽ licanos hy¬
paton dia tonos ad hypaten meson toni obtinens proportionem Rursus
de ui dccccxii pars auferatur octaua ea est dccc lx iiii. haec si eisdem
copuletur fitnt uni declxx ui quae est c̃. parhypate hypaton diato¬
et UIII C xc. II. et diatoni generis quidem hypaton tale tetra cordu

Expanded text:
unc ergo hypaton tetrachordon per tria genera dividendum est. Sumo hypaten meson, id est VI. C. XL. IIII. dimidiam partem, quae fit III. LXX. II. hanc eidem si adjecero, fient VIIII. CC. XVI. quae est proslambanomenos, ad hypaten meson diapente consonanti meson, id est VI. C. XL. IIII. si auferam partem, quae est II. XL. VIII. eidemque adjecero, fient VIII. C. XC. II. et haec est B. hypate hypaton. Igitur hypates meson ad proslambanomenon diapente est consonantia, ad hypaten hypaton vero diatessaron. Ab hac igitur hypate meson, id est. VI. C. XL. IIII. pars auferatur octava, erunt DCC. LX. VIII. hanc eisdem si quis adjungat, fient VI. DCCCC. XII. quae est E. lychanos hypaton diatonos ad hypaten meson toni proportionem obtinens. Rursus de VI. DCCCC. XII. pars auferatur octava, ea est DCCC. LX. IIII. haec si eisdem copuletur fient VII. DCC. LXX. VI. quae est. C. parhypate hypaton diatoet VIII. C. XC. II. Et diatonici quidem generis hypaton tale tetrachordum
Abbreviated transcription (Latin):
cclxxxuiii. eandem adicio numero maiori idest ũCLx xx ini fient
ucccclxxii quaesit ñ licanos meson chromaticerelinquuntur igitur
duo semitonia unum inter lica non meson chromaticonete par hrpaten
meson chromaticen idest inter ṽ cccclxxii et᷑ dccc xxxii et aliud
inter par hy pates meson chromaticen et hypaten meson id est int̾¬
diuidimus qm̃ ea quae erat parhypatemeson diatonos uel ea quae erat
par hypate meson chromatice duos tonos distabat amese obtinens
nios i littera ꝑ notata duos nihil ominus ad mesen obtinens tonos
reliquum igit᷑ semitoniũ qđ ẽ int̃licanon meson en armonion et hypa¬
te meson idest inter v dccexxxniet uĩ cxliiii induas diesis hoc mo¬
do diuidimus aufero differentiam U dccc xxxii. ad uĩ cxliiii
ea est cccxii. hanc dimidiam partior fiunt cLUI HoC ađ DCCEΜ¬

Expanded text:
CC. LXXX. VIII. eamdem adjicio numero majori, id est V. C. LXXX. IIII. fiunt CC. LXXX. VIII. eamdem adjicio numero majori, id est V. C. LXXX. IIII. fiunt V. CCCC. LXX. II quae est. N. lychanos meson chromatice. Relinquuntur igitur duo semitonia, unum inter lychanon meson chromaticen, et parhypameson chromaticen, id est inter 5472 et 5832, et aliud inter parhypate meson chromaticen et hypaten meson, id est intdividimus, quoniam ea quae erat parhypate meson diatonos, vel ea quae erat parhypate meson chromatice, duos tonos distabat a mese obtinens nharmonios, L littera pernotata, duos nihilominus ad mesen obtinens tonos. Reliquum igitur semitonium quod est inter lychanos meson enharmonion et hypaten meson, id est inter 5832 et 6144, in do dividimus. Aufero differentiam V. DCCC. XXX. II. et VI. C. XL. IIII. ea est CCC. XII. hanc dimidiam partior, fient C. L. VI. hos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhisigitur quepdicta sunt inceteris non arbitror diutius esse laborandũ.
adoruenim exemplar &iam reliquatetra corda meson atq hypaton cexenda
s ad primum quidem diatonici generis mesontetro cordõ hocordine deseribemꝰ
eidem copulo fient uicxluiii easit ħ hrpate meson diatessaron admosen
continens consonantiam̃. haec duobusconis acsemitonio Ita diuiditur. Sumoem
meses idĩmi deuiui oct auam partem quae est DXXUI. hanc eidem iungo ficr¬
UC Lxxx iiii ea est licanos mesendiatonos iđ cñ cuius iterum parssumat᷑
octaua ea est igitur dc xl.uiii. hanc eisdem adiungo fiea ũ dece trigin
ta duo easit ĩ pars hypate meson diatonos tonum obtinens ad lica non
me son diatonon duob aut̃ tonis distans amese relinquitur igitur
semitonium inter hypate meson diato non et par hypate meson diato¬
non constitutum idest inter uĩ cxLiI et ũ dcce xxxii idem uero
tetra cordum mese atq hẏ pate meson inchromatico genere tali ratione par¬

Expanded text:
his igitur quae praedicta sunt, in caeteris non arbitror diutius esse laborandum: ad horum enim exemplar etiam reliqua tetrachorda meson atque hypaton extendenda sunt. Ac primum quidem diatonici generis meson tetrachordon hoc ordine describemus. eidem copulo, fient 6144, ea sit II hypate meson diatessaron ad mesen continens consonantiam, haec duobus tonis ac semitonio ita dividitur: Sumo enim meses, id est 4608, octavam partem, quae est 576; hanc eidem adjungo, fiV. C. LXXX. IIII. ea est lychanos meson diatonos, id est. M. cujus iterum pars sumatur octava, ea est, DC. XL. XIII. hanc eisdem adjungo, fient V. DCCC. XXXII. ea est. I. parhypatemeson diatonos tonum obtinens ad lychanos meson diatonon, duobus autem tonis distans a mese. Relinquitur igitur semitonium inter hypatemeson diatonum, et parhypatemeson diatono constitutum, id est, inter VI. C. XL. IIII. et V. DCCC. XXX. II. Idem vero tetrachordum meses, atque hypatemeson in chromatico genere tali ratione par
Abbreviated transcription (Latin):
tica Rursus qm̃ tritae hyꝑboleon uel diatonica uel cromatica duos co¬
nos distat anete hy perbolen et in armonio genere paranete hr perbole¬
on duobus conis distat abea quae est nete hrperboleon eadem erit
in armonio genere paranete hy perboleon quae est indiatonico uel chro¬
matico trite hyꝑboleon sed qm̃ tritae hyperboleon diatonici generis
et chromitici ad neten die zeug me non minus semitoniũ seruant
constat aut tetra chordum en armomii generis ex duobus in tegris tonis
& diesi ac diesi quae sunt dimidia spatia semitonii minoris distantiã rã
quae est int̾ neten diegeus menon et paraneten hs perboleon en armo¬
boleon en armonios ΠĨ CCCCXUI. horũ distantia erit CLUI horum
deseriptt est igniur se dem tria genera tetra chordũ qđ ẽ hy ꝑboleũ
cuius forma subt̃ ad iecimus

Expanded text:
tica. Rursus quoniam trite hyperboleon vel diatonica vel chromatica duos totica. Rursus quoniam trite hyperboleon vel diatonica vel chromatica duos tonos distat a nete hyperboleon, et in enarmonio genere paranete hyperboleon duobus tonis distat ab ea quae est nete hyperboleon, eadem erit et in enarmonio genere paranete hyperboleon, quae est in diatonico vel chromatico trite hyperboleon. Sed quoniam trite hyperboleon diatonici generis et chromatici ad nete diezeugmenon minus semitonium servant, constat autem tetrachordum enarmonii generis ex duobus integris tonis et diesi ac diesi, quae sunt dimidia spatia semitonii minoris: distantiam eam, quae est inter neten diezeugmenon et paraneten hyperboleon enarmoerboleon II. CCC. X. horum distantia erit CCCC. XX. VIII. horum Descriptum est igitur secundum tria genera tetrachordum, quod est hyperboleon, cujus formam subter adjecimus
Abbreviated transcription (Latin):
on diatono sanece hr ꝑ bolȩon ab ea diatonum distat relinquitur spatium
quod est interneten die zeusmenon et triten hrperbolacon semitonii mino¬
ris qm̃ igitur tetra chordum hrperbolȩ on diatonici generis ex plebimur
nune chromatici et en armonii tetra corda supplenda sunt hoc modo
qem enino paranete hr perboleon ad necen hrperbolaeon indiathonico qui¬
dem genere tonodistat inchromatico uero tribus semitonis in en armonio
uero duobus tonis si distantiam patanetes hrperbolieon et netes hr perbo¬
lȩon dia tonici generis sum serimus eiusq dimidium paranete hrperbolae¬
on quae est diatonici generis apponamus habebimus numerum tribus
semitoniis ab hrperboleon nete distantem eterit haec inchromatico
genere paranete hyperbolacon. aufero igitur de ũo xEII id parane tes
hr perbolȩon diatonicis generis ĩ cc in id est necen hr perbolxon relin

Expanded text:
on diatonos a nete hyperboleon ditonum distat, relinquitur spatium, on diatonos a nete hyperboleon ditonum distat, relinquitur spatium, quod est inter neten diezeugmenon et triten hyperboleon semitonii minoris. Quoniam igitur tetrachordum hyperboleon diatonici generis explevimus, nunc chromatici et enharmonii tetrachorda supplenda sunt hoc modo: quoniam enim paranete hyperboleon ad neten hyperboleon in diatonico quidem genere tono distat, in chromatico vero tribus semitoniis, in enharmonio vero duobus tonis, si distantiam paranetes hyperboleon et netes hyperboleon diatonici generis sumpserimus, ejusque dimidium paranete hyperboleon, quae est diatonici generis, apponamus, habebimus numerum tribus semitoniis ab hyperboleon nete distantem, et erit haec in chromatico genere paranete hyperboleon. Aufero igitur de 2592, id est de paranete hyperboleon diatonici
Abbreviated transcription (Latin):
Siigitur ex ũ ccciui octauam astulero partem Iđ cC LXXXUIII eisdem quae
adiecero fient mihi IĨ D. XTII ErΙtq NN II D. xc quaesit parane te
II DCCCC XV. Tonum quidem distans ab eaquaeẽ. paranete hyꝑboleon diatonos
diatonũ uero ab eaquaeest nete hyꝑbolaeon eadẽ uero fferit inchroma¬
ticogenere trite hyꝑbola eonchromatica. In armonio uero parinete hyꝑbo¬
leon enarmonios. qđ fucilius agnoscitur cur eueniat cumtriũ generũ triapri¬
na tetracorda ante hyperboleon inchoantia descripserimus. ꝗmuero si a
ses qui tertia proportione duasses qui ostauas abstulero relinqueturmihi semi
tonium minus. sumo tertiã eiusquae est .ii. iđ neten hyꝑbola consunt dcclx uiii
hoc eis dem adicio fientmihi III lXXII. quorũ e. do nete diez eug menõ continens
adiriten hyꝑbolȩon semitoniumminus. Nam qm̃ nete diez eug menon ad nete
hy perbolicon diatessaron continet consonantum trite aut hr ꝑ bole¬

Expanded text:
igitur ex II. CCC. IIII. octavam abstulero partem, id est, CC. LXXX. VIII. eisdemque adjecero, fient mihi II. D. XC. II. eritque HH. II. D. XC. II. quae sit paranete hII, DCCCC. XVI. tono quidem distans ab ea, quae est paranete hyperboleon diatonos, ditono vero ab ea quae est nete hyperboleon. Eadem vero FF. erit in chromatico genere trite hyperboleon chromatica; in enarmonio vero paranete hyperboleon enarmonios. Quod facilius agnoscitur cur veniat, cum trium generum tria prima tetrachorda a nete hyperboleon inchoantia descripserimus. Quoniam vero si a sesquitertia proptonium minus, sumo tertiam ejus quae est LL, id est neten hyperboleon, et sunt 768. Hos eisdem adjicio, fient mihi 3072. Quorum est DD nete diezeugmenon continens ad triten hyperboleon semitonium minus. Nam quoniam nete diezeugmehyperboleon diatessaron continet consonantiam; trite autem hyperbole
Abbreviated transcription (Latin):
XCI quae plittera pernotetur & siteatritesy nemenon enarmonios.
eritq femitonium quod conunetur interparaneten synemenon en armonion
& mesen. Idinter iniccclxx iiii &iui de viii. Diuisum pereriten
synem menon enarmonion eamscilic& quae est ĩII ccc xti. quocir¬
cahuius quoq tetra chordi expeditaratio. Nuncaũ facienda depscrip¬
tio est iunctatamen cumceceris idest hyperboleon acdiezeum enon
ut paulatimfiat dispositionis rata pro gressio.

Expanded text:
XC. I. quae P. littera pernotetur: et sit ea trite synemmenon enarmonios, XC. I. quae P. littera pernotetur: et sit ea trite synemmenon enarmonios, eritque semitonium, quod continetur inter paraneten synemmenon enarmonios et mesen, id est, IIII. CCC. LXX. IIII. et IIII. DC. VIII. divisum per triten synemmenon enarmonion, eam scilicet, quae est III. CCCCXCI. Quocirca hujus quoque tetrachordi expedita ratio. Nunc autem facienda descriptio est; juncta est tamen cum caeteris, id est hyperboleon, ac diezeugmenon, ut paulatim fiat dispositionis rata progressio.
Abbreviated transcription (Latin):
meon diatoni admesenꝰ quasi c̃tinuũ et coniunctũ uocatur et diatonici
qͥ dẽ generis hoc modo est facta partitio. chromatici uero talis diuisio est
sumonete srmenon et paranete synemenon diatonisd ũ cacluiet iñ deccc
fiunt cCxui. Hanc adicio adũ dacc lxxxuii ut tria semitonia fiant eruNuiciui.
quae ẽ paranete sy nemenon chromatica cuilittes s. suꝑposita ẽ. Ab hacigit᷑ idẽ paranetes¬
nemeñ chromaticaadtritenss nemeñ priusqͥdẽ diatonicã. Nunc uera hr̃o maticã semi¬
thoniũ. est. a qua sinemenon chromatica usque admesen aliud semi¬
tonium repperitur sedqm̃ anete synemenon diatonon uel chroma¬
ticam duo tonisunt quae est indiatonico uel chromatico generib
trite sine menon diatonos uel chromatica eadem ingenere en armonio
paranete sinemenon enarmonios est Habens sũmam rmi ceclxxui& sit
R aqua usq ad mesen semitoniumest. hoc partior in duas diesis hoc modo.
Sumo differentiã paranete synemenon enarmonu ecmeses idest. uiũ¬

Expanded text:
eo synemmenon quasi continuum et conjunctum vocatur. Et diatonici quidem generis hoc modo est facta proportio. Chromatici vero talis divisio est: sumo netes synemmenon et paranetes synemmenon diatonici, id est 3456 et fiunt CC. XVI. hanc adjicio ad III. DCCC. LXXX. VIII. ut tria semitonia fiant, erunt IIII.quae est paranete synemmenon chromatica, cui littera S. superapposita est. Ab hac igitur, id est, paranete synemmenon chromatica ad triten synemmenon prius quidem diatonicam nunc vero chromaticam semitonium est: a qua trite synemmenon chromatica usque ad mesen semitonium reperitur. Sedticam duo toni sunt, quae est in diatonico vel chromatico generibus trite synemmenon diatonos vel chromatica, eadem in genere enharmonio paranete synemmenon enharmonios est, habens summam 4374, quae sit R, A, qua usque ad meson semitonium est, hoc partior in duas dieses hoc modo: Sumo differentiam paranetes synemmenon enharmonii et meses, id est
Abbreviated transcription (Latin):
acꝓximae tale qualeest illud quod senuit aduerat. Ratiouero diuidicat integri¬
catẽ atq imas ꝑsequitur differentias. Itaq sensus inuenit quidem confusa acꝑxi¬
maueritati non accipit uero rationis integricatẽ Ratiouero ipsa quidẽ inuenit in te
concipit integritatis sedusquead proximũuenit. Ratiouerodiidicat uł utsiquis
manu circulum scribat. fortasse eũuerecirculũ oculusesse arbitretur. faciouero
nullo modoẽe id qđ similat᷑ intelligit ho cuero idcir coest qm̃sensus circa mate¬

Expanded text:
ac proxime tale, quale est illud quod sentit, advertit. Ratio autem dijudicat integriac proxime tale, quale est illud quod sentit, advertit. Ratio autem dijudicat integritatem atque unas persequitur differentias. Itaque sensus invenit quidem confusa ac proxima veritati, accipit vero ratione integritatem. Ratio vero ipsa quidem invenit integrconcipit integritatis, sed usque ad proximum venit. Ratio vero dijudicat, velut si quis manu circulum scribat, fortasse eum circulum vere oculus arbitretur. Ratio vero nullo modo esse id quod simulatur intelligit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ostmonochor diregularis diuis amem adicienda esse arbicror ea in quibus
ueteris musice doctores sententiae diuersitate discordant habendũq de
omnibus supule iudiciũ atq id quod ꝓposito de ẽ. operi medioeris doctrine
dispensacione supplendũe. Potestenimꝰ alia quoque eẽdiuisio. in quo non unus
tantu modo neruus ad sumitur quipositis ꝓpositionibus diuidatur. uerum
octo atq huiusinodi fiateitara. Vt in pluribus & quanti necessarii sint nerui tota
ꝓportionum ratio quasioculis subecta cernatur. II¬
Sed dehis paulo posiloque ur. Nunc dicendumest quae sit uis armonicae. Dequa
tractare infuientes quattuor impledbimus libros. Naturã uero eius uimq exprimen¬
dam in huius quinto uoluninis seriam disculimus. Armonicaẽ sacultas differentias
acutorum & grauiũ sonorũ. sensua cratione ꝑpendens. Sensusenim acratio quasi
quaedã facultatis armonicae inscrumentas Sensusnamq consusus quid dam

Expanded text:
is divisionem adjicienda arbitror esse ea in quibus veteres musicae doctores sententiae diversitate discordant, habendumque de omnibus subtile judicium, atque id quod proposito deest operi, mediocris doctrinae dispositione supplendum est. Potest enim alia quoque esse divisio, in qua non unus tantummodo nervus assumitur, qui positis proportionibus dividat. Verum octo, atque ejusmodi cythara fiat, aut in pluribus, et quanti necessarii sunt nervi, tota proportionum ratio quasi oculis subjecta cernatur. Sed de his paulo post loquemur; nunc dicendum est quae sit vis harmonicae, de qua tractare instituentes, quatuor libros implevimus. Naturam vero ejus unoque exprimendam in hujus quinti voluminis seriem distulimus. Harmonica est facultas differentias acutorum et gravium sonorum sensu ac ratione perpendens. Sensus enim ac ratio, quasi quaedam facultatis harmonicae instrumenta sunt. Sensus namque confusum quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
Nete diẽ teugmeno quae ẽ ultimadiuisarũ. phi iacens. &en inuersũ diductũ
Trite hi perbola eon quae ẽ t̃tia excellentiũ. Y deorsum respiciens dextrũ. & semi
A sinistrum sursum respiciens. A. Hy perboleon en armonios que ẽ excellen¬
tium en armonios .te supinunu. & semi .a. dextrũ supinũ. v. Hyperboleonchro¬
matice quae ẽ. excellentium chromatica. te. supinum habens lineã & semi . a.¬
dextrũ supinum habens lineam H. hyperbola eondiatonos quae est excellen

Expanded text:
tima divisarum, Φ jacens et Ν inversum diductum . Trite hyperboleon, quae est tertia excellentium, Γ deorsum respiciens dextrum et semi Α sinistrum sursum respiciens . Hyperboleon enharmonios, quae est excellentium enharmonios Τ supinum et semi Α dextrum supinum . Hyperboleon chromaticae, quae est excellentium chromatica, Τ supinum habens lineam et semi Α dextrum supinum habens retro lineam . Hyperboleon diaton
Abbreviated transcription (Latin):
ac. cd dẽ. En. Estaũ ab̃. quattuor earundem partium. Eb autriũ. ab.lgitur ses¬
qui tertia ẽ. ab ea quae est . C̃ Rursus quiatrium est aequalium partium. CB. sed ds̃
duarum. erit igitur. cb sesqualtera eius. quae est dũ. Rursus qm̃c̃. est trium pastiũ
a equalium qualis estuna es. Triplaigitur est .cp. licanos hypaton diatonos. Conso¬

Expanded text:
tem A B quatuor earumdem partium, C B autem trium, A B sestem A B quatuor earumdem partium, C B autem trium, A B sesquitertia est ab ea quae est C B. Rursus quia trium est aequalium partium C B, sed D B duarum, erit igitur C B sesquialtera ejus quae est D B. Rursus quoniam C B est trium partium aequalium, qualis est una E B, tripla igitur est C B ab ea quae es
Abbreviated transcription (Latin):
totius & sic̃ ab ab ea quae est ð dupla est spatio ita dB. ab eaquae ẽ ab duplaẽ acumine
Nã ut superius dictũ .ẽ. spatii & acuminis semꝑ ordo conuersus est. Nãtanto est corda
maior in acumine. quanto fuerit minor in spatio. Quo circaerit . eb. Nece hy ꝑbola eon
qm̃ ẽs̃. eius quae est dũ. dimidia quidem est inquantitate : duplauero ẽ In acumine
Rursum qm̃eadem e eius quae est as quarta pars est inspatio. qud ruplaerit ab eadẽ
in acumine. Eritigitur ut dictũ ẽ Nete hyꝑbolaeon dupla in acumine. ab eaquae est
mese. Mes eaũ dupla in acumine ab eaquae est pros lamba nomenos. Nete uero hyꝑbo¬
laeon quad rupla in acumine ab eaquae est pros lamba nomenos. Consonabit igit᷑
pros lamba nomenos ad mesen diapason. Mese adnece hyꝑlolceon. diapason
pros lamba nomenos adneten hy ꝑbola eon bis diapason. Nussusqmaquae partess

Expanded text:
totius, et sicut A B ab ea quae est B D dupla est spatio, ita B D ab ea quae est A B, dupla est acumine. totius, et sicut A B ab ea quae est B D dupla est spatio, ita B D ab ea quae est A B, dupla est acumine. Nam, ut superius dictum est, spatii et acuminis semper ordo conversus est. Nam tanto est chorda major in acumine, quanto fuerit minor in spatio, quocirca erit et E B. Nete hyperboleon quoniam E B ejus quae est D B, dimidia quidem in quantitate, dupla vero in acumine. Rursus quoniam eadem E B ejus quae est A B quarta pars est in spatio, quadrupla erit ab eadem in acumine. Erit igitur ut dictum est nete hyperboleon dupla in acumine ab ea quae est mese. Mese autem dupla in acumine ab ea quae est proslambanomenos. Nete vero hyperboleon quadrupla in acumine ab ea quae est proslambanomenes, consonabit igitur proslambanomenos ad mesen diapason, mese ad neten hyperboleon diapason, proslambanomenos ad neten hyperboleon bis diapason. Rursus quoniam ae
Abbreviated transcription (Latin):
inminorib in grauitatẽ saeperemisimus. Hic uero ubi cordarum spatia sonosq metiemur.
natunam rerũ sequi necesse .ẽ: maioriq longitudini cordarũ exqua grauitas existit am¬
pliores. minori uero ex quauocis acumennascitur darebreuiores. Sit corda intensa. Ab̃.
huic aequa sit regula quae propositis partionib diuidatur. ut ea regula cordȩ appositae
eadẽ diuisiones innerui longitudine signentur quas antea signa uerimus in regula Nos
uero nuncita diuidimus quasi ipsã cordã. & non regula partiamur. Diuidaturigitur Ab̃
inquattuor partes ꝑtriap unsta quae sunt . C̃ d.ẽ. Eritigitur totaquidem ab̃. dupla
ab his que sunt D̃ ad. singillatim uero duplae sunt. ab hisquae suN ac̃. c̃o. de es. Erit
igitur ab quidem grauissima . iđ pros lamba nomenos. do. aut mese. estenim dimidia

Expanded text:
t minoribus in gravitatem saepe remisimus. Hic vero ubi chordarum spatia sonosque metiemur, t minoribus in gravitatem saepe remisimus. Hic vero ubi chordarum spatia sonosque metiemur, naturam rerum sequi necesse est, majorique longitudini chordarum ex qua gravitas existit, ampliores, minori vero ex qua vocis acumen nascitur, dare breviores. Sit chorda intensa A B, huic aequa sit regula quae propositis partitionibus dividatur, ut, ea regula chorda apposita, eaedem divisiones in nervi longitudine signentur quas ante assignaveramus in regula. Nos vero nunc dividimus ita, quasi ipsam chordam et non regulam partiamur. Dividatur igitur A B in quatuor partes, per tria puncta quae sunt C D E. Erit igitur tota quidem A B dupla ab his quae sunt D B, A D; sigillatim vero A D, D B duplae sunt ab his quae sunt A C, C D, D E, E B. Erit igitur A B quidem gravissima, id est proslambanomenos, D B autem mese. Est enim dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
monocord regularis partitio ingenere diatonico
ediam tempus ẽ ad regularis monocordi diuisionem uenire. dequare. illũd
est praedicendum quod siue in mensuna nerui siue innumeris atq in eorum pro¬
portione sicituatur describenda diuisio. maiusspatium cordae & maior numeri
multitudo sonos grauiores efficiee. Atsi fuerit nerui longitudo contractior.
& innumeris non multa pluralitas acutiores uoces edinecesseest atq: ex hac
compaitione quantum una quaeq. fuerit uł longior ł plurimum numerdium¬
aliaquȩ uł contractior uł pauciorib signat anumeris tanto uł grauior uł acutior
inuenitur. Nec lectorem res illa cõturb& qđ intendentes saepe spatia ꝓportionum
numerorũ maiorem signabimus remittentes uero minorẽ. Cũ intentio acumen faciat
remissio grauitatẽ . Illic enĩ ꝓportionũ tantũ spatia signabamus. nihil degrauitatis aut
acuminis ꝓprietate laborantes. atq ideo & in acumen maiorib. numeris intendimus &¬

Expanded text:
Monochordi regularis partitio in genere diatonico. Sed jam tempus est ad regularis monochordi divisionem venire De qua re illud est praedicendum, quod sive in mensura nervi, sive in numeris, atque in eorum proportione statuatur describenda divisio, majus spatium chordae et major numeri multitudo sonos graviores efficiet. At si fuerit nervi longitudo contractior, et in numeris aeque non multa pluralitas, acutiores voces edi necesse est. Atque ex hac comparatione, quantum unaquaeque fuerit vel longior vel plurium numerorumaliaque vel contractior vel paucioribus signata numeris, tanto vel gravior vel acutior invenitur. Nec lectorem res illa conturbet, quod intendentes saepe spatia proportionum numero majore signavimus, remittentes vero minore, cum intensio acumen faciat, remissio gravitatem. Illic enim tantum proportionum spatia signabamus. Nihil de gravitatis aut acuminis proprietate laborantes, atque ideo et in acumen majoribus numeris intendimus, e
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi defecerint litterae eiusdem rursus Seminamus hoc modo ut quando ⁊̃fu
erit usq peruentum itadescribimus reliquos neruos. bis ã ãa & bisBiđBB
&bis c̃ idest c̃c. Sit egitur primus quidem numerus maximusq quiproslãba¬
nom̃ obtineat locum UIIII CCxui sitq totus chordȩ modus abeo quod est. Ausq ad
id quad est TI. Hanciđ ã ꝓslam banomenon .UIIII. CCXUI. diuido dimidia mad ou
sittoca ã. dupla abeaquȩ̨ est. G itemõ. sit dupla abea quae est .ĩ. eritigitur¬
a ouidem proslambanomenos. dautem mese iĩ netehy ꝑbolacon. hahebitigitur
XUIIII CCXUI. Quero horum dimidium iđ iui deviii ut mese ad pros lamba¬
nomenon dia pason consonantia conueniat eauero qua eest ii dimidiumese ut sit
proslam banomenos ab ea que estnete. hyperholoo quadrupla. & bisdia pason ade
conson& sxmphioniam. Sitq ũ. uxCC iIIi.

Expanded text:
ubi defecerint litterae, easdem rursus geminamus hoc modo, ut quando ad Z. ubi defecerint litterae, easdem rursus geminamus hoc modo, ut quando ad Z. fuerit usque perventum, ita describimus reliquos nervos. bis a. aa. bis b. bb. et bis c. cc. Sit igitur primus quidem numerus maximusque, qui proslambanomeni obtineat locum VIIII. CC. XVI. Sitque totius chordae modus ab eo, quod est A. usque ad id, quod est LL. Hanc id est A. proslambanomenon. VIIII. CC. XVI. divido dimidiam ad O. ut sit tota. A. dupla ab ea quae est. O. item O. sit dupla ab ea quae est bis II. netA quidem proslambanomenos, O autem mese, et LL nete hyperboleon; habebit igitur A quidem 9216, O vero horum dimidium, id est 4608, ut mese ad proslambanomenon diapason consonantia conveniat. Ea vero quae est LL dimidium est meses, ut sit proslambanomenos ab ea quae est nete hyperboleon quadrupla, et bis diapason ad eam consonet symphoniam, sitque LL 2304.
Abbreviated transcription (Latin):
pastes aequas fuerint diuisa. erit RX. eritq xõ. paranete hyperbolaeon
MLLONO CUREIAETAAUM IH PERBOLEON PERTRIAGEHERPAATITO
uncigitur diatonici generis descriptio factaest in eoscilic& modo quiest
simplicior ac princeps quemlidium nuncupamus. De quibus modisnunc
disserendum non est Vt uero ꝑtria genera currat. miata descriptio. & omnib
ꝓpria numerorum pluralitas apponatur ad conseruandas scilic& ꝓportiones
uel tonorum atq dieseon ocogitatis esinumerus. quihaec omnia posse&eaplere¬
ut maximus quidem ad pros lamba nomenon describatur. quisit viiii cc xvi mi¬
nimus uero ĩiccciui. reliquorum uero sonorum proportiones in hori medietate
tatentur. Saneabinferiore procedimus omniumq nomina chordin arũ non solũ
nominibus uerũ&iam appositis litteris demonstramus. Sedita ut q̃m triungene¬
rum estfacienda partitio neruorum quae modus litterarum numerus &cedit:

Expanded text:
partes aequas fuerit divisa, erit K X, eritque X B paraneto hyperboleon. partes aequas fuerit divisa, erit K X, eritque X B paraneto hyperboleon. Monochordi netarum hyperboleon per tria genera partitio. Nunc igitur diatonici generis descriptio facta est in eo scilicet modo qui est simplicior ac princeps, quem Lydium nuncupamus. De quibus modis nunc disserendum non est, ut vero per tria genera currat mixta descriptio, et omnibus propria numerorum pluralitas apponatur ad conservandas scilicet proportiones, vel tonorum atque dieseon, excogitatus est numerus qui haec omnia posset explereut maximus quidem ad proslambanomenon describatur, qui sit 9216; minimus vero 2304. Reliquorum vero sonorum propotexentur. Sane ab inferiore procedimus omniumque nomina chordarum non solum nominibus, verum etiam appositis litteris, demonstramus. Sed ita ut, quoniam trium generum est facienda partitio, nervorumque modus litterarum numerum excedit,
Abbreviated transcription (Latin):
proslamba nomenos ad colicanon hypaton diatonum habet consonantiam diatessaron
Ad aut̃ pros lamba nomenos ad os hipatemeson habet consonantiam diapente it̃ cs̃
ad ds̃ id licanos hipaton diathonos ad mesen habet consonantiã diapente ob aut adoꝵ
id hipate meson ad mesen habet consonantia diatessaron htanos aut hypacon iđ ed ad¬
hrpaten meson comparata id et distabit tono si aut eius quae est cs̃ quartam parte
sumsero erit cb igitur es̃ ad RB obtinebit ses qui tertiam proportionẽ R̃s̃
ab ea quae est dB ses qui octaua proportione distabit erit igitur h quidem dia¬
diatessaron continens consonantiam Rursus sieius quae est ds̃ nona partẽ sũse¬
ro erit mihi dł igitur ls erit paramese siaut eius quae est DB quartam partem
sum sero erit doĩ igitur or̃s erie nete sine menon. si aut eius quae est ds̃ tertia
partem sumsero erit ðÑ. Igitur NB erit nece dieteumenon. Si autẽ R̃B induas

Expanded text:
proslambanomenos ad C. B. hychanos hypaton diatonicam habet consonantiam diatessaronproslambanomenos ad C. B. hychanos hypaton diatonicam habet consonantiam diatessaronA B autem proslambanomenos ad G B hypate meson habet consonantiam diapente. Item C B ad D B, id est lychanos hypaton diatonos ad mesen habet consonantiam diapente, G B autem ad D B, id est hypate meson ad mesen, habet consonantiam diatessaron. Lychanos autem hypaton, id C B quartam partem sumpsero, erit C K. Igitur C B ad K B obtinet sesquitertiam proportionem, K B autem ab ea quae est D B sesquioctava proportione distabit. Erit igitur K B quidem diatessaron consonantiam continens. Rursus si ejus quae est D B nonam partem sumpsero, erit mihi D L. Igitur L B erit paramese. Si autem ejus quae est D B quartam partem sumpsero, erit D M. Igitur M B erit nete synemmenon. Si autem ejus quae est D B tertiam partem sumpsero, erit D N. Igitur N B erit nete diezeugmenon. Si autem K B in duas
Abbreviated transcription (Latin):
diatessaron, Eadem uero licanos hypaton diatonon consonabit ad mesen: Conso¬
nantia diapente. Eudemq. lycanos diatonon consonabit ad necen hyꝑbola eondia¬
pason &diapente. Rursus sidetota as. nonam partem auferã eamquae . ẽ. ap
erunt partes octo f̃b. eritigitur pũ hypate hypaton adquam ses quioctauam
contin& ꝓportionem Ab Id est pros lamba riome Nos. Ini mu¬
sicauero tono¬
uperior descriptio inferiora signa quae continet. eius sunt descriptionis ubi cordis notulas
apposuimus. qm̃ earum nomina longum fuit ascribere Item si ab. Trib incisionib partia mur
etit parstertia. ao dua eigitur eius dẽerunt . GB. consonabitigitur. ãs pros lamba nomenos
ad õb. quaeẽ hypate meson diapente consonantiã. in proportione sesqualtera constituta
CBAũ adGB erit ses quiocitiua et contenebit tonum idq ordinecadit. Nam lytanos hypa¬
tondiatonos iđ CB. ad eã quae ẽ. hypate meson. Iđ ob contin&tonum Rursus aB¬

Expanded text:
o lychanos hypaton diatonos consonabit ad mesen consonantiam diapente. Eademque lychanos diatonos consonabit ad neten hyberboleon, diapason et diapente. Rursus si de tota A B nonam partem auferam, eam quae est A F, erunt partes octo F B. Erit igitur F B hypate hypaton, ad quam sesquioctavam contineat proportionem A B, id est proslambanomenos, in musica vero tonvero descriptio inferiora signa quae continet, ejus sunt descriptionis, ubi chordis notulas apposuimus, quoniam earum nomina longum fuit ascribere. Item si A B tribus incisionibus partiamur, erit pars tertia A G. Duae igitur ejusdem erunt G B. Consonabit igitur A B proslambanomenos ad G B, quae est hypate meson, diapente consonantiam in proportione sesquialtera constitutam; C B autem ad G B erit sesquioctava, et continebit tonum, idque ordine cadit. Nam lychanos hypaton diatonos, id est C B, ad eam quae est hypate meson, id est G B, continet tonum. Rursus A
Abbreviated transcription (Latin):
tertius uero iIIIadiii. ergo sex adii. duplices sunt
xduplici interuallo atq ses qualtero triplex nascitur
aequus est duob . G. rursus qm̃ .d. eius qđ .e.c̃. ses qualter ẽ .B. igitur hab& insetotum
C et eiꝰ dimidiam partem . duob igitur s aequi sunt trib. c̃. sed duo  aequi eraNT uni
A et unus igitur a aequus ẽ tribus c̃igitur. Auno .c. triplex .e & innumeris sit.
duplex quidem senarius ternario. sesqualter uero ternarius binario senarius
igitur triplex est binario.
Sises qualtero interuallo ses qui tertium deintum fuerit int¬
Quallum. erit qui relinquitur sesquioctauum sitenĩ ã quidẽ

Expanded text:
tertius vero 8 ad 6: ergo 12 ad 6 duplices sunt. tertius vero 8 ad 6: ergo 12 ad 6 duplices sunt. Ex duplici intervallo atque sesquialtero triplex nascitur aequus est duobus B. Rursus quoniam B ejus quod est C sesquialter est, B igitur habet in se totum C et ejus dimidiam partem. Duo igitur B aequi sunt tribus C. Sed duo B aequi erant uni A, et unus igitur A aequus est tribus C; igitur A uno C triplex est. Et in numeris sit duplex quidem senarius ternario, sesquialter vero ternarius, binario. Senarius igitur triplex est binario. Si sesquialtero intervallo sesquitertium demptum fuerit intervallum, erit quod relinquitur sesquioctavum. Sit enim A qui
Abbreviated transcription (Latin):
rit d eius quod est c̃ multiplexꝰ sienim est et d eius quod est .c̃. multiplex est at
non est. non erit igitur. B eius quod est c̃. multiplex.
uplex inter uallum ex duob maximis suꝑ particularibus
coniungitur. ses qualtero & sesqui tertio . Sitenĩ .A. quidemeius
qđ ẽ .B. ses qualter .B. uero eius qđ ẽ .C̃. ses qui tertius. dico qm̃ .A.
quidem eius qđ ẽ .C. duplus .ẽ. qm̃igitur ses qualter ẽ A eius qđ est B. Igitur A
hab& totum in se .B. eiusq dimidium duo igitur A. aequi sunt tribus .G. Rur¬
sus qm̃ .G̃. eius qđ .ẽ. C̃. ses quitertius ẽ .B. igitur hab& C̃ eius tertiam pãtem
Tresigitur .G. aequi sunt adquattuor .c̃. tresaũ .b. aequi erant duobus . a.
duo igitur .a. aequis ad quattuor .c̃. Vnusigitur .A. &equus est duob. c̃. duplex
eritigitur ã eius qđ ẽ .c & in numeris sitenim sesqualter .VI adiiii. sesqui¬

Expanded text:
fit D ejus quod est C multiplexfit D ejus quod est C multiplexnon est, non erit igitur B ejus quod est C multiplex. Duplex intervallum ex duobus maximis superparticularibus, conjungitur sesquialtero et sesquitertio. Sit enim A quidem ejus quod est B sesquialter, B vero ejus quod est C sesquitertius. Dico quoniam A ejus quod est C duplex est. Quoniam igitur sesquialter est A ejus quod est B, igitur A habet in se totum B ejusque dimidium. Duo igitur A aequi sunt tribus B. Rursus quoniam B ejus quod est C sesquitertius est, B igitur habet C, et ejus tertiam partem. Tres igitur B aequi sunt ad quatuor C. Tres autem B aequi erant duobus A. Duo igitur A aequi sunt ad quatuor C; unus igitur A aequus est duobus CC. Duplex erit igitur A ejus qui est C, et in numeris. Sit enim sesquialter 12 ad 8, sesqui
Abbreviated transcription (Latin):
tiplex int̃uallũ creatũ id qđ multi plicatũ ẽ. bis intuallum eẽ multiplex. erit
igitur . ħC multiplex sed ñ e positum. Nigitur erit .d. eius qđ .e .C̃. multiplex
Nec uero suꝑ particularem Nã suꝑ particularis proportionis medius propor¬
tionaliter minus nullus inter uenit inter ðuero et ẽ est proportionaliter termi¬
nus constitutus iđ  namut est c̃ ad d ita s add in possibile igitur erit. d̾ eius
quod ẽ c̃ uel mult iplicem esse uel suꝑ particularem quod oportebat ostendere &
in numeris sit non multiplex interuallum Urad inii fiatque ut sunt iiii. ad ui
itaui ad alium quem libet numerũ hic erit igitur nouenarius qui quaternarii neque
multiplex neque super particularis est
Siinteruallum binario multiplicetur atq id qđ exeadẽ
mulcipli catione creabitur multiplex non sit ipsum quoq
non erit multiplex. sic enim interuallum sẽ fiatq: ut c̃ ads̃ita s̃ add et ñ

Expanded text:
id quod multiplicatum est bis intervallum esse multiplex. Erit igitur B C multiplex, sed non est positum. Non igitur erit D ejus quod est C multiplex, nec vero superparticulare. Nam superparticularis proportionis medius proportionaliter terminus nullus intervenit. Inter D vero et C est proportionaliter terminus constitutus, id est B. Nam ut est C ad B, ita B ad D; impossibile igitur erit D ejus quod est C, vel multiplicem esse, vel superparticularem, quod oportebat ostendere. Et in numeris sit non multiplex intervallum 6 ad 6, fiatque ut sunt 4 ad 6, ita sex ad alium quemlibet numerum. Hic erit igitur novenarius, qui quaternarii neque multiplex neque superparticularis est. Si intervallum binario multiplicetur, atque id quod ex ea multiplicatione creabitur multiplex non fit, ipsum quoque non erit multiplex. Sit enim intervallum B C, fiatque ut C ad B, ita B ad D, et non
Abbreviated transcription (Latin):
igitur. ð eius quod est c̃. et est dc̃ interuallum effectum ex compositobis copu¬
lato quaȩ sibimet et perbinarium multiplicato. Sc̃ inceruallo innumeris quoq
idem probatur sit enim B ad c̃ duplum ut binarius adunitatem est fiat ut c̃
adẽ ita s̃ adõ est igitur d̃ qua ternarius multiplex est aũt s̃ adc̃ iđ binarius
druplus quat narius unitatis. & binario multiplica medietas qđ ẽ intuallũ. Pe
iinteruallum binario multiplicatum
multi plexeffecerit interuallũ ipsũquoq
multiplexerit. Si inter uallũ Bc̃ & fiat ut
c ads. itas add eto sitad c̃. multiplexdico.¬

Expanded text:
igitur D ejus quod est C, et est C D intervallum, effectum ex composito bis copuigitur D ejus quod est C, et est C D intervallum, effectum ex composito bis copulatoque sibimet et per binarium multiplicato B C intervallo. In numeris quoque idem probatur. Sit enim B ad C duplum, ut binarius ad unitatem, et fiat ut C ad B, ita B ad D. Erit igitur D quaternarius. Multiplex est autem B ad C, id est binarius druplus quaternarius unitatis, et binario multiplicata medietas quod est intervallum B C. Si intervallum binario multiplicatum, multiplex effecerit, intervallum ipsum quoque multiplex erit. Sit intervallum B C, et fiat ut C ad B, ita B ad D, et D sit ad C
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis aũ partiũ coniunstio quadũ ꝓportione cõmittitur sonorũ. Igitur con¬
iunctio ꝓportionib constituta ẽ. proportiones h principalit̃ innumeris con¬
sidentur. proportio uero simplex numerorum uł inmultiplicib uł in sup par¬
ticularib uł insuꝑ parcientib inuenitur. Scđm multi plices uero ꝓportio¬
nes uł suꝑ particulares. consonantiae uł dissonae uoces ex audiuntur. Consonȩ
quidẽ s̃. quae simulpulsae suauẽ ꝑmixtũq int̃se coniungunt sonum. Dissonae
uero quaesimul pulsae ñ reddunt suauem neq ꝑmixtũ sonum. hisigitur ita p̃¬
dictis. deproportionibus paucadi camus ũ iutt suc de interon
tione interuallum multiplex erit. si multiplex interuallum c̃ et s̃ multiplex
Buel bis uel tertio uł de inceps ut est c̃ ads̃ ita s̃ adõ metitur igitur s̃ termi

Expanded text:
Omnis autem partium conjunctio quadam proportione committitur. Sonorum igitur conOmnis autem partium conjunctio quadam proportione committitur. Sonorum igitur conjunctio proportionibus constituta est. Proportiones autem principaliter in numeris considerantur, proportio vero simplex numerorum vel in multiplicibus, vel in superparticularibus, vel in superpartientibus invenitur. Secundum vero multiplices proportiones, vel superparticulares, consonae vel dissonae voces exaudiuntur. Consonae quidem sunt quae simul pulsae suavem permixtumque inter se conjungunt sonum; dissonae vero quae simul pulsae non reddunt suavem neque permixtum sonum. His igitur ita praedictis, de proportionibus pauca dicamus. CAPUT II. Diversae tione intervallum, multiplex est. Sit multiplex intervallum B C, et B multiplex B, vel bis, vel tertio, vel deinceps, et est ut C ad B, ita B ad D. Metitur igitur B termi
Abbreviated transcription (Latin):
UOCUMDIEFERENTIAS IN QUANTITATE CONUIOENE
tsi om̃a quaede monstranduerant superioris libri tractatione digessimus.
Ñpenitet tamenrus sus eadem breuit̃ memoriae recolligenda praesture.
cũquadam diuersitate tractatus. ut his rursus ad memoriã redeuntib adre¬
gulae diuisionem quo totatendit intentio ueniamus. si for& rerũ omnium
int̃se respulsum cierent. Vtigitur sit uoxpulsus ẽ opus. sed ut sitpulsus mo¬
tus necesse ẽ. antecedat. Vt ergo situox motũ eẽ necesse .ẽ sed omnis motus
hab& inse. tum uelocitatẽ. tum &iam tarditatem. Suigitur tardus impellendo
motus gniuior redditur sonus Nã ut turditas proxima sititioni est. Ita grauitas
contigua tacitur nitati. uelox uero motus acutam uoculã praestat. praeterea
quae gnauis est intentione crescitadmedium. Quae uero acuta remissione decresẽ
ad medium. Vnde fit ut omnissonus quasi exquib: p̃artibus cõpositus eẽ. uideat᷑

Expanded text:
ocum differentias in quantitate consistere. Etsi omnia quae demonstranda erunt superioris libri tractatione digessimus, non poenitet tamen rursus eadem breviter memoriae recolligenda praestare, cum quadam diversitate tractatus, ut his rursus ad memoriam redeuntibus ad regulae divisionem, quo tota tendit intentio, veniamus. Si foret rerum omnium ctis motibus nullae inter se res pulsum cierent: ut igitur sit vox, pulsu est opus. Sed ut sit pulsus, motus necesse est antecedat. Ut ergo sit vox, motum esse necesse est. Sed omnis motus habet in se tum velocitatem, tum etiam tarditatem. Si igitur sit tardus in pellendo motus, gravior redditur sonus. Nam ut tarditas proxima stationi est, ita gravitas contigua taciturnitati. Velox vero motus acutam voculam praestat. Praeterea, quae gravis est, intensione decrescit ad medium. Quae vero acuta, remissione decrescit ad medium. Unde fit ut omnis sonus quasi ex quibusdam partibus compositus esse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quioctauus est qm̃ enim ã eius quod ẽ p̃. ses qualtera est A. igitur hab& inse .B. & eius
dimidiam partem octo igitur .a. aequi suntad xii .p̃. rursus qm̃ . c̃. eius qđ ẽ .B. sesqui ter¬
tius est C̃igitur hab& in seb̃ et eius tertiam partem. Octoigitur .c̃. aequis. ad xii. BXII
aut s. aequi erant ad unii ã et octo igitur ã aequi sunt ad uiiii c̃ igitur ã aequus
est ei quod est c̃ et octaue eius parti ã igitur eius quod est c̃ ses qui octauus est et
innumeris ses qualterũ quidem int̃ uallũ .e nouenarius ad senarium ses qui tertium
uero octonarius ad senarium nouenarii igitur ad octo ses qui octaua ꝓportio ẽ
Sex proportioner ses qui octauae maiores sunt unoduplici int̃ uallo
Sitenim quidem numerus ã. huiusaũ ses quioctauus. sit .ũ. hiusaũ
sesqui octauus .c̃. huius ir sesquioctauus. dethuius ses quioctauus.¬

Expanded text:
ejus dimidiam partem. Octo igitur A aequi sunt ad duodecim B. Rursus quoniam C ejus quod est B sesquitertius est, C igitur habet in se B et tertiam ejus partem. Novem igitur C aequi sunt ad duodecim B. Duodecim B aequi erant ad octo A; et octo igitur A aequi sunt ad novem C. Igitur A aequus est ei quod est C, et octavae ejus parti. A igitur ejus quod est C sesquioctavus est. Et in numeris sesquialterum quidem intervallum sit novenarius ad senarium, sesquitertium vero octonarius ad senarium. Novem igitur ad octo sesquioctava proportio est. Sex proportiones sesquioctavae majores sunt uno duplici intervallo. Sit enim quidem numerus A, hujus autem sit sesquioctavus B, hujus sesquioctavus C, et hujus sesquioctavus D
Abbreviated transcription (Latin):
notorum nuncupatio¬
estat ut qm̃sumus neruum scđm p̃dictas consonantias ꝑ regulã diuisuri qm̃qua
necessarios sonos tribus generibur cantilenae exibebit ista partitio musi¬
cas interim nottis apponere utcum diuisam lineam hisdemnotulis signauerimus
quod unicuiq nomensit facillime possit agnosci Veteres enimmusici propter com¬
pendiam scriptionis neintegrasempernomina necesse e& ascribi his notulis usi sunt¬
ctum N Mese quae est media. lota & labda iacens T Trite syne menon
quae est tertia coniunctarum teta et labda supinũ V. Syne menon en armo¬
nios quae est coniunctarum enarmonios. heta grecum & labda lacens conuer¬
sum ꝑmedium habens uirgulã .S. Sx ne me nonchromatice. quae est coniunc¬
tarum chromatica. heta grecum habens uirgulam. & labda conuersum ha¬
bens uirgulam *IT Sy ne me non diathons quae estconiunctarum. Extenta
gamma eten N. Netesynemenon quae est ultima coniunctarum. V qua¬

Expanded text:
notarum nuncupatioestat quoniam sumus nervum secundum praedictas consonantias per regulam divisuri, quoniamque necessarios sonos tribus generibus cantilenae exhibebit ista partitio, musicas interim notas apponere, ut cum divisam lineam iisdem notulis signaverimus, quod unicuique sit nomen, facillime possit agnosci. Veteres enim musici propter compendium scriptionis, ne integra semper nomina necesse esset apponectum . Mese, quae est media, Ι et Λ jacens . Trite synemmenon, quae est tertia conjunctarum, Φ et Λ supinum . Synemmenon enharmonios, quae est conjunctarum enharmonios, Η Graecum et Λ jacens conversum per medium habens virgulam . Synemmenon chromaticae, quae est conjunctarum chromatica Η Graecum habens virgulam, et Λ conversum habens virgulam . Synemmenon diatonos, quae est conjunctarum extenta Γ et Ν . Nete synemmenon, quae est ultima conjunctarum, Ω qua
Abbreviated transcription (Latin):
maior uero ab õ sola enim inter est unitas quanti uero suꝑ particularibus proportionib
proportionaliter inter eiusdem proportionis minimos incident tot eciam inter
ceteras eiusdem proportionis incid& sed nullus inter Fdatque g̃minimos eiusdem
pro portionis inter uenire potest nullus igitur inter. Batque c̃ proportio naliter
cadet. et innumeris sit quaelibet super particularis proportio ut ses qualtera h
uero sint XΕTXU in eadem uero proportione minimi ii et iii. aufero de tribus
binarium fit reliqua unitas eademq utrosque medietur. nullus erit igitur inter
binarium ternariumq numerus qui sit binario maior minor uero ternario alio¬
quin unitas diuidetur quod est in conueniens quare ne inter decem quidem atque
xu quis quam inuenietur numerus qui talem decem obtineat proportionem qualẽ
ad eum tenet XU.
Si interuallum non multi plex binariomulti plicetur nec

Expanded text:
major vero ab G. Sola enim interest unitas, quanti vero in superparticularibus proportionibus major vero ab G. Sola enim interest unitas, quanti vero in superparticularibus proportionibus proportionaliter inter ejusdem proportionis minimos intercident, tot etiam inter caeteros ejusdem proportionis incident. Sed nullus inter F D atque G minimos ejusdem proportionis intervenire potest. Nullus igitur inter B atque C proportionaliter cadet, et in numeris sit quaelibet superparticularis proportio, ut sesquialtera; hi vero sunt 10 et 15, in eadem vero proportione minimi 2 et 3, aufero de 3 binarium; fit reliqua unitas, eadem utrosque metitur. Nullus erit igitur inter binarium ternariumque numerus, qui sit binario major, minor vero ternario. Alioquin unitas dividetur, quod est inconveniens. Quare ne inter 10 quidem atque 15 quisquam invenietur numerus qui talem ad 10 obtineat proportionem qualem ad eum tenent 15. Si intervallum non multiplex binario