comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenire quod quaeritur C nterpres quod inter
partes medius sit duarũ linguarũ dũtransfert
sed qui in terdm̃ quẽ int̃ p̃tatur. &l homines quibas
qui iura dicit lndoles proprie essimago quaedĩ
futurae uirtuti s Vustus dictꝰ qui iuracistodeꝗ e& scđm
legem uiuit n nox quod non noceat n nocuus cui
nocitũ non sit ssed apud ueteres utrumq indifferens ÷
Maris graũ nomen esti lo cundus eõquod sit semper
iocis aptuss&l ilaritate a frequentia sicut iracundus
Locosus iocis sus ilnclitus grecũ nomen est spã ditoꝵ
greci gloriosum dicunt In lustris notitiae estsquod
dec reat multi spleadore geperis uelsapienti ae ulurtatis
Icũi contrarius est obscure natus łdoneusi in coldmes
a columna nomen hibetsquasi erectus fortis estabilis
In temeratus in corruptus & nulla temeritate iuolatus
En firmussquia si ne forma ñ becillis quia si nebaculo

Expanded text:
venire quod quaeritur? 124. Interpres, quod inter venire quod quaeritur? 124. Interpres, quod inter partes medius sit duarum linguarum 476 dum transfert. Sed et qui inter Deum, quem interpretatur, et homines, quibus quia legum iura dicit. Indoles proprie est imago quaedam futurae virtutis. Iustus dictus quia iura custodit et secundum legem vivit. Innox, quod non noceat: innocuus, cui nocitum non sit. Sed apud veteres utrumque indifferens est. Ilaris Graecum nomen est. Iocundus, eo quod sit semper iocis aptus et hilaritati; a frequentia, sicut iracundus. Iocosus, iocis usus. Inclitus Graecum nomen est. Nam κλυτὸν Graeci gloriosum dicunt. Inlustris nomen notitiae est, quod clareat multis splendore generis, vel sapientiae, vel virtutis; cuius contrarius est obscure natus. Idoneus. Incolomis a columna nomen habet, quasi erectus, fortis et stabilIntemeratus, incorruptus et nulla temeritate violatus. Infirmus, quia sine forma. Inbecillus, quasi sine baculo
Abbreviated transcription (Latin):
grecia ferunt fuis sȩrobustos & excellenter uiribus populos quosferunt fabula abirata
contra froster taa deius ultionem creatos sunde cetitanes dietisunt ANoTOUttreTE quo
ł drst abultione quo diqulis ulcis cendȩ  nact is torrae causalndeos armatqec istirent quos
fabulȩ abioue bello fuisse supcrator atque extinetos finguntꝰ prepter quo d ecelo iactis

Expanded text:
Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est ab ultione, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis
Abbreviated transcription (Latin):
ant &piscibus a lantur tantum inõ post indos montanas regiones tenents quossub actos alec¬
ander magnus piscibus uesci prohibuit ¶ Antropofagi gensas ꝑrima subregione sericũ:
sitas quia umanis carnibus uescuntur ideo antropo fagiuo canturs. Itaq sicut his itu ceeeis
sgentibus per saecula saut aregibus saut alocis Paut amoris laut ex quibus libet alusc
immutata uocabula sunt ¶ Itaut prima origo nominis eorum s temporum uetustate ponaite¬
at Nam uerohi qui antipodae dicuntur ł Eo ꝗuld contrariiet uestigiis nostris putantursĩt
qua si subterris positi aduersa petibus nris calces uestigia nulła ratione eredenduron
est quia nec soli dicas patitur nec centrum terres sed neque hoc ulla historiae cognitione
firmatur ssedhoc poecȩ quasi ratio cinando coniectant E Ii tanos autem quo sdamir

Expanded text:
ant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in
Abbreviated transcription (Latin):
De quibus uirgilius extremꝗͥ gara mantes. T Extremi autem quia saeui &a consortio humani¬
tatis remoti SHes peri uero sunt quicir ca his paniã commoranturs : Nam his pania hesperia
Ehopes dicti Iafiliocham qui uocatus est chus ex quo originem trahunts chus enim hebrei calin
gua aethiopes int̃ pt̃. IHi quondam abindo flumine con surgentess ur̃eta aegyptum int̃
nilum & oceanum inmediesubipsa solis uicini tate in sederunt łquorum tressunt populi
hesperigaramantess dupdi. ETesperi sunt occidentis  gramantes tripolis &indiorientis :
Trogoditaegens aet hiopum ideo nuncupatis quodtanta celeritatepollent ut feras cũsupedum
adsequantur Eanfagis & ħi inaechiopia sunt quibus es ca est quic quid mandipo
&ominia fortuitu gignentias. Vde & appellatis letio fagi quoduenan doipmari uale¬

Expanded text:
de quibus Virgilius extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi, et a consortio humanide quibus Virgilius extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi, et a consortio humanitatis remoti. 126. Hesperii vero sunt qui circa Hispaniam commorantur. Nam Hispania HESPERIA 127. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, a quo originem trahunt. Chus enim Hebraica Aethiops interpretatur. 128. Hi quondam, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari vale
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos propria lingua numides appellauerunt ĩ dest sine opꝑido uagos & errantes ¶ Medi autem cũ
libi u is semis cuerunt qui proxima hnspania in habitabant squorum pomen paulatim lybies corrupere
barbara lingua mauros proptermedos appellantes Ilicet mauri obcolorem agrecis uocantur Igreci
enim nigrum in auron uocantsa estifero quippe calore afflatis peciem atri coloris ducuntꝰ
¶Ma silla ciuitas a fricae est non longe abath lante I& hortis hes peridumsa quaciuitate masilli
uta sacerdos. Qallalum gentes sunt ameridie usque ad oceanums hesperium peruagantes
nomengdu lealn sula deditsquae est iuxta aet hiopiam ubinec serpens nascituss nec uiuit ¶Ca¬
ramantes populi a fricȩ pro pecirena in habitantes agaram ante reges apopulinis filiqͣ nomina¬
tis quiibi exsuo nomine garama oppidum condidit  Sunt autem proximi gentibus a echiopũ

Expanded text:
ipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum ipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli trata sacerdos. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
suis nauibus conscendentes sloca sirtium ip libya occupauerunt s&quia exgetis uenerant.
iriuatiuo nomine igetuli cognominati sunt .¶ Vnde &opinio est apud gothossab antiq
pognatione mauros consanguinitate propin quossibi uocare ¶Africam autem initio ha
uere libyes ¶ Deinde afri poste haec geculi postremum inauri &numider¶Mauri &
mides ut afriputant sic sumpserunt exordium & uocabulum. INam post quam in his pania¬
interut hercules s& ex ercitus eius conpositus exuariis gentibus samissoduce passi
sibi sedes quȩ rebant. Tex eo numero medi &persȩ & armenii nauibus in africam
suectis proxima marilo ca occupauere .: Sedpersȩ dum materiam ipagris pro
construendis domicilus non inuenis sent s &ignara lingua commercium prohiberet
erpatentes agros & diuersas solitudines uagabanturs & apabulationibus uagabundis seme¬

Expanded text:
suis navibus conscendentes loca Syrtium in Libya occupaverunt: et quia ex Getis venerant, suis navibus conscendentes loca Syrtium in Libya occupaverunt: et quia ex Getis venerant, inde derivato nomine Getuli cognominati sunt: unde et opinio est, apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem in initio nomen habuere Libyes, deinde Afri, post hoc Getuli, postremo Mauri et Numidae. Mauri et Numidae ut Afri putant sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispaniainteriit, et exercitus eius conpositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi et Persae et Armenii navibus in Africam transvecti proxima mari loca occupavere. Sed Persae, dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semet
Abbreviated transcription (Latin):
res gens his paniȩ uocats eo quod circa isturam flumen septi montibus siluisq crebris
pellatihorum animus pertinaxs& magis ad latrocinandum & adbellandum suel adper¬
tiendum uerbera semper parati ¶ Celtiberi exgallis celticis fuerunt quorum exp
mine appellata est regio celtiberia  Nam exflum ine hispaniȩ hiberos ubi consedert̃
exgallis quiceltici dicebanturs mixteo utro que uocabulo celtiberi noncupati sunt
Efriappellati abuno exposteris abra hȩ quiuo cabatur afersquidicitur diocisseaduersus li¬
am exercitum &ibi uictis hostibus consedisseleius que posteros ex nomine attaui & a
&a fricam noncupasse. CPoeni autem cartaginienses sunt a foenicibus non cupatisq uicũ
didone pro fecti sunt VTirios uero atiria urbe fenicum nominatos . Dequa pro fecti sunt
in a fricae litus uenerunt ¶ Cetuli getȩ dicuntur fuisse qui ingenti agmine alo

Expanded text:
res, gens Hispaniae, vocati eo quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris res, gens Hispaniae, vocati eo quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris pellati. Horum animus pertinax, et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. 114. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, in Africae littus venerunt. Getuli Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis
Abbreviated transcription (Latin):
nes antiquit s dicebantior: VTenones q̃uod liberum᷑ hospitio recepissent s Posteat ins. lutera
commotataest ¶U acca oppidum fuit iuxta pirineum aquo sunt cognominati uaccei ¶Dẽqui¬
tis habitant solitud inem sidem euascones quasiuaccones .c. in .s. lit teram demutata IQuos¬
gneus pompeius et tomita his pania & adtrium phum ueni re festinans depirinei iugis deposuit
at & inunum oppidum congregauit .¶ Vnde & conuenarum nomen urbs accipit ¶tłis pani
hibero amne primum hiberis postea abhis panohis pani cognominati sunt CCallecia
candore dicti TVnde &galli reliquis enim hispaniȩ populis candidiores existunt IE igre¬
cam sibi originem ad serunt s Vnde & naturali ingenio callent ssiquidem post finem troiani
bellisteucrum mortȩ a iacis fratris inui sum patritela monidum non reciperetur ipregnii
ciprum conces sis seslbi quȩ urbem nomine antiquȩ patriȩ salaminam condidisselirde

Expanded text:
Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de quitis habitant solitudinem. Idem eCneus Pompeius, edomita Hispania, ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit: unde et convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli; reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt, unde et naturali ingenio callent: si quidem post finem Trojani belli Teucrum morte Ajacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse ferun
Abbreviated transcription (Latin):
eos a feritatemorum non cupatos existimanturs sunt enim in illis mores inconditiia¬
turalis ferocitas animorum. ¶Britones quidam latine nominatosssuspicantur eoqđ
bruti sunt igens intra oceanim interfusomarisquasi extra orbemposita ¶De quibus uir¬
gilius totodiuisos orbe britannos ¶Scotti propria lingua nomen habents apie tocoe¬
pore eo quod aculeis ferreis cum a tramento siari arum figurarum stigmate ad noten¬
tur ¶Eali candore a corporis noncupati sunt sgala enimgrece lac dicctur ¶ Vnde &
uirgł sic eos appellatscum ait de histum lactea colla auro innec tentur ¶ Secundum¬
inim diuer sitatem caeli & facies hominur & colores & corporũ quantitates & animorũ
diuer i teuos ecistiun ¶teromanos gnues E pecos leues Hastos uersi pelle sgallos
uatura ferocessat que acriores ingenio ꝑuidemus quodratura climatum facits galliautem

Expanded text:
eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naeos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et animdiversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem
Abbreviated transcription (Latin):
dam significat ¶Sueui pars germanorum fuerunt infine septentrionis ¶Dequibus
icanus fundit ab extremo flauos aquilones ueuos. Quorum fuis se centum pagos
populos multi prodiderunt. ¶Dicti autem sueui putantur amonte sueuosqui abortu
ininium germaniae facit cuius loca incoluerunt ¶Burgundiones quondam aromanis
subacta iuteriore germania sꝑ castrorum liites positi fatiberio caesare inmagnam
eo aluerunt gentim satque ita nomen eaxlocis sumpseruntsquia crebra perlimites habita¬
cula constituta sburgos uulgo uocant: IHi postea rebelles romanis effectiplus quam
octoginta milia ermatorum sriperheni fluminis in sederuNt & nomen gentis obtinu¬
erunt i S a xonum gens inoccani litoribus & paludibus inusitata siur tute at que agi¬
litate habiles ł Vnde & appellate quod sit durũ &ualidissimum genus hominu
praestans ceterispiraticis ¶rancia quodam proprio duce suo cariputantur si

Expanded text:
quendam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis. De quibusquendam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis. De quibus Lucanus 2, 51: Fundit ab extremo flavos aquilone Suevos. Quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu initium Germaniae facit, cuius loca incoluerunt. Burgundiones quondam, a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum licoaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii
Abbreviated transcription (Latin):
uocati sunt ¶ S armatȩ patentibus campis armati inequita bant prius quam cos lentulus
daniubio prohiberetsat que inde abstudio armorum sarmatȩ non cupati existimantur.¬
uis fluuius fertur ultra danubium aquo alani dicti sunt sicut & populi inhabitantes
quamtonsas Candalicur amnis ab extremis galliȩ erum penssiuxta quem in habitas se
&ex eo traxisse nomenuandali perhibentur ¶ Cermaniȩ gentes dictȩs quod sint in ma
orporas inmanes quenationes se uissimis duratȩ frigoribuss quimores exipso caeli
rigo retraxeriut Ifero ces animis & sensin domiti s aptu iuenatuqueui uentes IHorum
urimȩ gentes uariȩ armis discoloreshabitu lingius dissonȩ s& origine uocabul
incertȩ sut colorater sam siuari quaditu mungrsmarcomannĩ brutenicã massiblan¬
i anitubantes . ¶Quorum inmanitas barbariae etiam in ipsis uocabulis horrorem

Expanded text:
vocati. 93. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus vocati. 93. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus Danus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt, sicut et populi inhabitantes quam tonsa. 96. Vindilicus amnis ab extremis Galliae erumpens, juxta quem fluvium habitasse et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. 413 97. Germaniae gentes dictae, qcorpora inmanesque nationes saevissimis duratae frigoribus; qui mores ex ipso caeli rigore traxerunt, ferocis animi et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae; ut Tolosates, Amsivari, Quadi, Tuungri, Marcomanni, Bruteri, Chamavi, Blangiani, Tubantes; quorum inmanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem
Abbreviated transcription (Latin):
mani uictis marsis tulerunt ¶ Marsos autem grecstus cosuocant quasi oenoics quod multos
pentes habeant &o ꝙ eic serpen es dcatur IInlaesos autem esse carminum maleficus
In habitant autem plagam appennini montis simulcum umbris ¶Cothi ãmagogfilio iafeth
minati putantur idesimilitutdne ultimȩ syllalae quos ueteres magis getas quam godios
cauerunt sgens fortis & potentissima corpore mole ardua s armorum genere terribililis
Dequibus lucanus hinc dacus premat indegetis occurrat hiberis. QDaciautem gothorum so¬
boles fuerumt sc̃ dictos putant dacos quasidagos quia degothorum stirpe creatisunt dequi¬
bus ille ¶bis arctoos proculos que dacos. Bessi barbara fuerunt squi ã multitudine boum
sicuocati creduntur. ¶ De quibus quidam qui colit terre medio. Ilie lille diuitis mnul tobou¬
pilleatus accolaripae CCipides pedestri proeliimagis quami equestrisunt ust exhac causa ita

Expanded text:
omani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Oscos vocant, quasi ὀφσκους,o quod multas omani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Oscos vocant, quasi ὀφσκους,o quod multas serpentes habeant, et ὄφις serpens dicatur. Inlaesos autem esse carminum maleficiis. Inhabitant autem plagam Appenninnominati putantur, de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt, gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis, de quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. 90. Daci autem Getarum suboles fuerunt, et dictos putant Dacos, quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt. De quibus ille: Ibis Arctoos procul, usque Dacos. 91. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille divitis multo bopileatus accola ripae. 92. Gipedes pedestri praelio magis, quam equestri sunt usi, et ex hac causa ita
Abbreviated transcription (Latin):
romam condidit gentis que &ciuitati nom en dedit Ihi antea. a saturno saturnii
latino latiuocati sunt INam latinus italia e frex fuit qui ex suo non cupati appell
uit squĩ postea non cupati sunt romanii T hi& quirites dictis quia & quirinur dictus
est romulus quod semper hasta utebaturi quae sabi ñorum lingua quiris dicitur sltã¬
lus quoque & sabinus & sicanus fratres fuerunt sex quibus nomina populis irposi¬
ta dregionibus sunt Inam abitalo itali: A sabino sabini asi cano sicani cogno¬
minati sunt qui & siculi id est sicilienses CTusciitaliaegens est a frequentia sacrorum
propagos quia penninum montem in colunt :De quibus ihnstoriȩ perhibent eo quod tempore
a quo secladis imbribus super fuerints& obhoc umbros grecenominatos Mar sigens italiaethcta
omite liberi marsi q qui usum illis uitiumn ostendit I ob hoc illi statuam fecerunt squam postear¬

Expanded text:
Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Saturnii, a Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae ravit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua Quiris diciturlus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina populis inposita et regionibus sunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino Sabini, a Sicano Sicani cognominati sunt, qui et Siculi, id est Sicilienses. Tusci Italiae gens est a frequentia sacrorum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ὀμβρίους Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit; et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea R
Abbreviated transcription (Latin):
tra messeniossueriti nediutur nitate proelii spemppolis amitterents praeceperunt ut
uirgines eorum cum iuu enibus domi relictis concumberen sic̃ que expromiscuo
ginum concubitu s iuuones deincertis parentibus nati ex nota mat̃npudoris
spartaniuocatisunt. INam ipsos esse spartanos quos & lace de momos ¶T races ex
io ia feth quiuocatus est tyrass &orti & cognominati ut superius dictum est per
hibentur łLicet gentiles eos ex moribus ita dictos existimant squod sint trucessȩ uissimi¬
enim omnium gentium fuerunt. TVnde & multa deeis fabulosa memorantur quod cap¬
ios duissuis litarent & humanum sangunem in ossibus capitum pota resolitiesse
auarorum P H istorum gens originem : Aco behis ducits quimissi ad argo nai
per sequendos ut aponto intrauerunt histrum fluuium sauocabulo amnis quo ama
recesserunt appellatisunt ¶ Nomani aromuli nomine non cupati qui urbe

Expanded text:
tra Messenios, veriti ne diuturnitate proelii spem prolis amitterent, praeceperunt ut tra Messenios, veriti ne diuturnitate proelii spem prolis amitterent, praeceperunt ut virgines eorum cum iuvenibus domi relictis concumberent; sicque ex promiscuo virginum concubitu iuvenes de incertis parentibus nati ex nota materni pudoris Spartani vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemonios. Thraces ex filio Iaphet, qui vocatus est Thiras, et orti et cognominati, ut superius dichibentur: licet gentiles eos a moribus ita dictos existimentenim omnium gentium fuerunt, unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum potare soliti esseavarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem
Abbreviated transcription (Latin):
ti VPelas ginominati quia cum uelis pansis uerno tempr aduenisse italiamsi
ut aues primo enim eos uarro italia expulis se cominem orats Creciuero pelasgos
abiouis & larissae filio perhibent dictos¶Mirmidones fuerunt achillis socue
lopes pirrhi I Dien autem sunt mirmidones propter astutiam quasi mir micȩ sidest
quasi formicȩ :T Eratos tenes autem dicit mirmidonas amir midono duceio
& regioni & genti dedit᷑ & exea attici cognominati qui sunt athenienses Nlon uirfortis
ex suo nomine eosdem athenienses uocauitiones ¶Macedones a nomine macedonis re¬
gis antea emaci non cupati sunt s postea macedones dicti ¶Epirotȩ apirrho achillis sili
neptum &ellepis filius fuit. Vndedori & originem & nomen ducunt ¶Sut autempars
greciae gentis eequibus etiam cognominata est tertia lingua grecorun quae dorica ap¬
llatur Vace demones a lace demone semelle filio Iħĩ diuperseuerantes inbello co¬

Expanded text:
ti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam viti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam adpulisse commemorat. Graeci vero Pelasgos a Iovis et Larissae filio perhibent dictos. Myrmidones fuerunt Achilli socii: Dolopes Pyrrhi. Dicti autem sunt Myrmidones propter astutiam, quasi μύρμηκες, id est formicae. Eratostet regioni et genti dedit, et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion vir fortis ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt, postea Macedones dicti. Epirotae a Pyrrho Achillis filiNeptuni et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis; ex quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. Lacedaemones a Lacedaemone Semelae filio dicti. Hi diu perseverantes in bellum con
Abbreviated transcription (Latin):
latȩ noncupantur ¶ Creci ante thesali athessalo postea a greco regi: greci sunt noncupaa
am greci proprie thes salisunt ¶La phitas autem gentem thessaliae fuis se aiuntcirc
pelion omnem olim inhabitantems alaphita apollinis filia non cupatos s ĩciones gre
sunt non cupati asicioni orege Ihi primum agialei uocabantur arege agia. le
squi primus imperauit sicioniis saquo & agialea ciuitas non cupata estsquae Nuns
loponensis uocatio sãpelope regesuo Ipsisint & arca des sabarcade regeio uis
& calistȩ filio dicri. ¶Danaia danao regeuocati sIdem & argiui ab argo conditore
cognominatis post quam autem rex grecorum apis mortuus estshuic filius argus suc¬
cessit in regnums & ex eo argiui appellati sunsquietiam abeis post obitum utdeus ha¬
beri coepit stemplo & sacrificio honoratus ¶Achei qui & achiui abacheo iouis filiodic¬

Expanded text:
Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, circa Penion amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii Graeci sunt nuncupati, a Sicyone rege. Hi primum Agialei vocabantur, a rege Agealeo, qui primus Sicyonis imperavit; a quo et Agealea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponensis vocatur a Pelope rege suo. Ipsi sunt et Arcades, ab Arcade rege Iovis et Callistae filio dicti. Danai a Danao rege vocati. Idem et Argivi, ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi, ab Achaeo Iovis filio dic
Abbreviated transcription (Latin):
amatonus in est pupilla ddeo ut nocte plus quam die cernare ¶Abani autem uici¬
ni ama tonum fuerunt .¶ Vgnos antea unos uocatoss postremo aregesuo a uareos appel¬
latos q̃ui prius inultimam eotide interglacialẽ tanaim &massa getarum in manes po¬
ulos habitauerunt ¶Deinde pernicibus equis caucasi rupibus feras gentes alexan¬
sc laustra cohibentes ruperunt e orientem xx annis tenuerunt captiuum s& ab aegyp¬
is atq aethiopibus annuum uectigal exegerunt. ¶roi anorumgens antea dardanꝰ
ad ardano nominata. INam dardanus e& iasius fratres egrecia profecti exhis iasius ad
traciamsdardanus ad frigiam peruenit ibi que primus regnauits p̃ost quem filuis euis
erichthonius de inde nepos eius trossã que trõiani noncupati sunt ¶ Calatȩ galliessenos¬
cuntur sq̃uun auxilium arege bithiniȩ euo cati regnum cum eoperacta uictoria diuiseruñ¬
que delade grecis ad muxti primum gallo grecisunc ex antiquogallorum nomine:

Expanded text:
a, inest pupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vicini Amazonum fuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae evosicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Speciosus aspecie suel aspectu ssicut
formosus a forma
Tollers quod sit sollicitus in arte
sEutilisssollers enim apud antiquos
dicebatur squi erat omniboNia
im molabat ut sui sibi liberi
superstites essentrequietus
¶Sedulus familiare uerbum terrentis
shoc est sinedolo alias assiduus
Codales dicuntur qui ad simbolũ con¬
Iquasi suadentes Tip̃si & socii dicuntur
propter periculi saut operis societatem
squa si in una caligases in uno uestigio
manentes
fatuum esse non opinor
Id est obtunsis quidem sensibus Inon
tamen nullis
Etultus est squi per stuporẽ non moue¬
tur iniuria seuitiã perfert Ifec ultus
est pec ullo ignominiae com mo¬
uetur dolore
Degnis id est sipe igne ingenio carens
se autem sine significat ut sedulus
per quod in utiles accipimus¬
¶tupidus saepius stupens
Qũperbus dictus squia super uult uideri
Iqͣuia pon hi facie alicuus ssed in aurelo¬
quitur de altero detrahendũ
Seditiosus qui dissensionem apimorũ

Expanded text:
Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona inmolabant, ut sibi sui liberi superstites essent.' Sollicietus. Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo: alias adsiduus. Sodales dicuntur qui ad symbolum conquasi suadentes. Ipsi et socii dicuntur propter periculi aut operis societatem, quasi in una caliga et in uno vestigio manentes. fatuum esse non opino, id est obtunsis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla ignominia commovetur dolore. Segnis, id est sine igni, ingenio carens. 'Se' autem sine significat, ut sedulus per quod inutiles accipimus. 248. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus, quia super vult videri quia non in facie alicujus, sed in aure loquitur de altero detrahendo. 250. Seditiosus, qui dissensionem animorum
Abbreviated transcription (Latin):
iestatem principis egis se uiderentur
Iuel quileges in utiles reipublicae detule¬
rants uel utiles abrogauerant ¶ Rixosus
aritu canino dictusssem per enĩ ad contra¬
dicendũ paratus est se iuirgio delecta¬
tur & pro uocat contendentẽ rã
Rusticus dictus quodrus operetur id est ter
apiens dictus a saporesquia sicut
gustus aptus est ad discretionem
saporis ciborums sic sapiens ad dinoscen¬
tiam rerum atq causarum ¶ quo unum¬
quodq dinoscat᷑ sensu ueritatis discer¬
nats Cui contrarius est insipiens
squod sit sine sapore s& nec alicuius
dis cretionis suel sensus studiosus
ẽs aueteri consuetudine appel¬
latus seo quod hi qui purificari uole¬
bant sari guine hostiae tangeban¬
¶Cincerus quasi sine corrupti one
Icũi contrarius in sincerus uiciatus
Supremus sum mus ab eo quod suꝑ¬
Iunde & supremas partes dicimus
Guauis sub limis ab altitudine ho¬
uoris uocatus Nam proprie
sub lime dicitur squod in alto est

Expanded text:
iestatem principis egisse viderentur, iestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus dictus quod rus operetur, id est terram. Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dinoscat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus. Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebanSincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, us, summus, ab eo quod suUnde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. Nam proprie sublime dicitur quod in alto est,
Abbreviated transcription (Latin):
ligendo intelligentes Ratiocinatordictꝰ
uir magnussquia deomnibus rebus quasesse
mirabiles constats possit reddere rationẽ
¶Netractator repetitor ¶Nãm retractare est
repetere quod omiserat CResipiscens eo qđ
mentem squasi post In saniam recipiq aut
quia resapi Iqui sapere desierat Ic astigat
enĩ seipsum dementiaes & confirmat animũ
suũ ad rectius uiuendum s cãuens peiterũ
corruat Eẽpentinus a repente FRepens
autem & aduerbium & nomen potest ẽẽ
CRobustus fortis ualidus a fortitudine roboreae
arboris appellatus Capidus uel ox pedibus
Raptor eo quod corruptorsunde & rapta
sẽo quod corrupta est Reus aredequa obpo¬
xius estł &reatum areo est nuncupatum
Reus maiestatis primũ dictusqui aduersus rem¬
publicam aliquid ȩgissets aut qui cumq.
hostibus cosensis set ¶Dictus autem reus
maiestatissqui a maius est lȩdere patriam:
quã unum ciuemł Postea etiam ethirei
maiestatis dicti sunt  qui ad uersus ma¬

Expanded text:
legendo intellegentes. Rationator dictus legendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus ma
Abbreviated transcription (Latin):
Prostituta merstrices a prosedendo i merituriss
uel fornicibus ¶Pellex apud grecos propriedicitur¬
alatinis concubas dicta autem a fallacialidest uersucia
sub dolositates uel me nulati arocuruus quasi prolox¬
gũ curuus dł auidus est quem uexat trepidatio mentis
hubet cordis pulsationem : cordis metum Inã paũere
ferire est unde & pauimentũ ¶ ẽtra autẽ & rupes
aduritia saxorum nominantur ũs illanimis
pus illo animo eculcus dictussab appetendo uinde
etiã & meretrices petulcas uocamus sPrõductus
uȩstor aquȩrendo dictussquasi quaesitor
¶Quaestuosus quaeri moniosus Querulus
sqͣuia quaerelam infert Quietus quod sit
ipse sib animo securus¶ Neminem tangens
eligiosus ait cicero arelegendo appella¬
tus qui retractat & tãquã relegit ea
quae ad cultũ diuinum pertineant Ihi sunt
dicti religiosi exrelegendo stãquã exeligendo
eligentess ex diligendo diligentes sex intel¬

Expanded text:
Prostitutae meretrices, a prosedendo in meritoriis, Prostitutae meretrices, a prosedendo in meritoriis, vel in fornicibus. Pellex, apud Graecos, propriea Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est versutia, subdolositate vel mendacio. Procurvus, quasi per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, unde et pavimentum. Petro autem et rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus dictus ab adpetendo; unde etiam et meretrices petulcas vocamus. Productus. aestor a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus. Querimoniosus. Querulus, quia querellam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. R Religiosus ait CiceroDeor. Nat. 2, 72 a relegendo appellatus; qui retractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intel
Abbreviated transcription (Latin):
e qui uel in accusando nocitura suel in defendendo
futura p̃tereats Aut in utiliter dubieq porat mer¬
cedis gratiã licet corruptus cicero quid enĩtapua¬
rũ sidest ualde uarũs ellax dolosus esfallax a pelle
id est uultu foris enim ut fallat arrid etssed nequitiã
intus geritPro fanus quasi porro a fapo sacris enĩ
illi ponlicet inter eẽ CParricida propriedicitur
interfector parentis quãuis quidĩ ueteres hunc
parenticidã dixerunt sqm̃ patricidĩ & homici¬
dium quocũq itelligi posste ł cũm sint homines
hominibus pares Cer secutor nonsemꝑ ꝑromalo
intelligiturs e ꝑsecutus ꝑfete secutuss ub licirꝰ
est qui uectigalia publica exigiduel qui perpubli¬
ca negotia saeculi lucra sectatur sunde & cogno
catus quasi pellicators quod nomen apud antiques
tantũ flagitiosũ significabatꝰ Postea transit hoc
uo cabulum in appellationẽ hominũ in iquoꝵ

Expanded text:
et qui, vel in accusando nocitura, vel in defendendo et qui, vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat, aut inutiliter 491 dubieque ponat, mercedis gratia, scilicet corruptus. Cicero: Quid enim tam praevarum? id est, valde varum. 225. Pellax, dolosus, et fallax, a pelle, id est, vultu. Foris enim ut fallat arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. 226. Parracida, proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerint, quoniam parricidium et homicidium in quocunque intelligi possit, cum sint homines hominibus pares. 227. Persecutor non semper pro malo intelligitur, unde, persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit, vel qui per publica negotia saeculi lucra sectatur; unde, et cogncatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum.
Abbreviated transcription (Latin):
NgenasProiectus quasi Conge & proculiactatus
ssicut & produx̃ quasi porro illũ duex̃s e puocaũ
quasi porro illũ uocau ł iectus porro eiectus
scriptus ordinem significitssicũt ei p̃scripti anes
apud iuris copsultos ¶Pro emctus expeditꝰ ⁊ armatꝰ
NUnde & in procincto d est cũ bellicausa arma sume¬
es laũ pedes discipulorũ suorũ ¶raedo est qui
sab abigendo p̃dasdictus seꝰ p̃do qui p̃lam habet
Er aedator hoc est cui debetur dep̃da aliquid P lagi pa¬
certauia gradiaturssed pelliciendo dolis iratar po¬
sunt p̃dones maritim Tab incendio pauiũ transe¬
untiũ quas capiebant dictis nã piro ignis est .B.
dator APugillator quidemanu himanũ : nũ moꝵ
T tem proditor perditor ut unius obirã prodimur
Perfidus quia fraudulentus estłei sine fide quasi ꝑdens
Iꝑ iurus autem in uerbo .r non habetł pãpeiuro &
deiuro dicimus raeuaricatar malȩfidei aduocat᷑

Expanded text:
nigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; nigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eiectus scriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumeet lavit pedes discipulorum suorum.' Praedo est qui ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda debetur aliquid. Plagicerta via grassatur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est.  Pugillator, qui de manu in manum nummorum . Item proditor, perditor, ut: Unius ob iram prodimur. 223. Perfidus, quia fraudulentus est, et sine fide, quasi perde jurat. Perjurus autem in verbo r non habet. Nam pejero et dejero dicimus. 224. Praevaricator, malae fidei advocatus,
Abbreviated transcription (Latin):
in propriositosuo adiuctoriã perseuerat
Antiqui enim uiciam dicebant quã posuicto¬
riaseredo quod indedicatur herbauici d est
in conatibus ꝑseuerans AAlii ꝑnicem Iudo cẽ intelli¬
qunt pedibus sÑam pernicitas pedũ estut ꝑma¬
bus ignea plantisssicut celeritas pennarũ est sut
coleriq fuga sub sidera lapsae Piger quasi pedi¬
bus aeger sest eni tardus ad incedendu qđ nom̃
ꝑusũ transuit ad animũ Cer nox ꝑuigilans nocte
pertinens E etulans punc quidem pro audace
& improbo ponitur Olim autẽ a cerbi flagi
tatores& proprie argentariorũ pueri coactex
quod p̃tiarerũ erbrius & asperius exi gebant
apetendo peculantes uocati Pro cax propriedict᷑
sidem quod petaxinam procare est petere sunde
ed puptiarum pecitores procidicuntur¶Prodi¬
gus sumptuosus sitq. coꝵsum ptorui omnia por¬
ro agit quasi proicit ro fugus propriedicitur
qui procula sedibussuisuagatur quasi porro fu¬
gatus Eeregrinus longe a pitria positussicut alie¬

Expanded text:
ui in proposito suo ad victoriam perseverat. 489 Antiqui enim viciam dicebant, quam nos victoriam; credo quod inde dicatur herba vicia, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans nocte.pertinens. 214. Petulans, nunc quidem pro audace et improbo ponitur; olim autem tatores et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo petulantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est petere; unde et petitores nuptiarum proci dicuntur. Prodigus, sumtuosus atque consumtor, qui omnia porro agit et quasi proicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus, longe a patria positus, sicut alie
Abbreviated transcription (Latin):
et calcaneus ¶ Solum inferior pars pedis dictum quia eo terrae uestigia in primimussed et solum
inomne quod aliquid sustinet :¶quasi solidums unde et solum terta quod cuncta sustinext sls¬
lum pedis quodiotam corporis molem portat CUiscera pontantum intestina dicimus sed quic qud
sub corio st sauisco quod est inter cutem. et carnem ltẽm iuscera uitalia id est circũ fusa cordis laa
quasi uiscora eoquod ibi uita sidest anima continetur Ntem uiscera capita peruorũ ex sangiune et
delitescentium snam inde musculi amuriũ similitudine Ildem etiam et tori quod illic iuscera tor¬
ta uideantur. ¶Cor agreca appellatione diriuatum quod illi cardian dicunt siue acura Iñ eo
n omniscura & scientiae causa manetsquodideo pulmoni uicipius est sut cum ira accepditur
pulmonis humore tem peretur. Muius duae artheriae sunt sequibus sinistra plus sangiunem

Expanded text:
et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum pedis, quod totam corporis molem portat. 116. Viscera, non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem, et carnem. Item viscera, vitalia, id est, circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est, anima contineatur. 117. Item viscera, capita nervorum ex sanguine et delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
cui contrarius est pus illanimis Magnificus a magna
faciendo uocabulũ trax̃ Qan suetus mitis ł domitus
quasi manu ad suetus ¶Modestus dictus a modo et tem¬
peries nec plusquic quã necminus agens Mitis lenis
& mansuetus e cedens improbitatibus & ad sustinendã
iniuriã tacens quasi mutus ¶Mutus quia uaxeius ñ est
sermonis quasi mugitus uocalemenĩ sp̃m pernares¬
quasi mugien  U em̃or uel qumemoro teseedt que¬

Expanded text:
Cui contrarius est pusillanimis. Magnificus a magna Cui contrarius est pusillanimis. Magnificus a magna faciendo vocabulum traxit. Mansuetus, mitis vel domitus, quasi manu adsuetus. Modestus dictus a modo et temperie, nec plus quicquam nec minus agens. Mitis, lenis et mansuetus et cedens inprobitatibus et ad sustinendam iniuriam tacens, quasi mutus. Mutus, quia vox eius non est sermo, nisi mugitus: vocalem enim spiritum per naresquasi mugiens em
Abbreviated transcription (Latin):
ex partesciati sicut iusciliosus qui uespere pihil uidet
Nuscos quos codites dixerunt antiqui sunde & cidopas co¬
clites legimus dictos q uodunũ oculũ habuisse ꝑhibent᷑
Cotus lautus idest mundus Iupã meritrix ara pacitate
uocatas qđ ad serapiat miseros & ad p̃hendat
i sericons a compatiendo alien ae miserue uocabu¬
lũ est sortitꝰ ehin cappellata miseri cordia quad
miserũ corfaciat dolentis alienã miseriã Inon autem oc¬
currit ubiq. haec ȩchimologiaNam est in dõ misericordia
sine ulla cordis miseria Mactus magis auctus gloria
& est nomen tractũ a sacrissquotiens enĩtus aut uinũ
suꝑ uictimã fundebatuns dicebant mactus est taurus
uino uelture hoc est cumulata est hostia & magis aucta
Munificus dicitur suel quialicui multa muperadat
suel quiamunꝰ suũ id est offitiũ quod debet adimplet
ssic e munifex quia munera fert MagnuslMagna
nimis eo quod sit magnianim i & magnae uirtutis

Expanded text:
ex parte sciat, sicut luscitiosus, qui vesperi nihil videt. ex parte sciat, sicut luscitiosus, qui vesperi nihil videt. Luscos coclites dixerunt antiqui, unde et Cyclopas Coclites legimus dictos, quod unum oculum habuisse perhibentur. Lotus, lautus, id est mundus. Lupa, meretrix, a rapacitate vocata, quod ad se rapiat miseros et adprehendat. Misericors a conpatiendo alienae miseriae vocabulum est sortitus: et hinc appellata misericordia, quod miserum cor faciat dolentis aliena miseria. Non autem occurrit ubique haec etymologia; nam est in Deo misericordia sine ulla cordis miseria. Mactus, magis auctus gloria; et est nomen tractum a sacris. Quotiens enim tus aut vinum super victimam fundebatur dicebant: 'Mactus est taurus vino vel ture'; hoc est cumulata est hostia et magis aucta. Munificus dicitur vel quia alicui multa munera dat, vel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magnanimis, ab eo quod sit magni animi et magnae virtutis.