comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ladeo autem ꝑpetuaexcep
dampnau̾it b̃rdem suum ut
uenditorem nexu uenditili¬
b̾et.mox uenditor ignorans
rem tradiderit posseeum fum
d̃ dlic̾e idemq et si debitorem
suum dampnauit hrdem lib̾¬
are et ille ignorans soluerit.
¶Qui filio fam̃. solũt cum ẽẽt
eius peculiaris debitor siꝗdem
ignorauit ademptum ei pecu¬
lium libatur siscit. et solu̾it. ꝯdo¬
nem nõ h̾t. et qr sciens in debi¬
tum soluit. ¶Sifilius fi. ccͣ.¬
tri suo h̃rs effcũs. uelit uendi¬
care nmimos exceptione sub¬
mouebitur auenclicatione mũ¬

Expanded text:
Adeo autem perpetua exceptdamnauerit heredem suum, ut uenditorem nexu uenditi liberaret, mox uenditor ignorans rem tradiderit, posse eum fundum condicere: idemque et si debitorem suum damnauerit liberare et ille ignorans soluerit. Qui filio familias soluerit, cum esset eius peculiaris debitor, si quidem ignorauit ademptum ei peculium, liberatur: si scit et soluit, condictionem non habet, quia sciens indebitum soluit. Filius ftri suo heres effectus uelit uindicare nummos, exceptione summouebitur a uindicatione num
Abbreviated transcription (Latin):
ne pene ꝯmisse petitio dabitur.
¶Tamen et sineminem pretor co
qs inse recepit arbitrium. ad cu¬
ram et sollicitudinem suam bnͣc
rem ꝑtinere pretor putat. nõ tñ¬
tum ꝙ studeret lites finiri.ueꝵ
uirum bonum disceꝑtatorem
inter se elegerunt. fingeenim po¬
st causamiam semel atꝙ iterũ
tractatam post nudata utrius

Expanded text:
ine commissae petitio dabitur. Tametsi neminem praetor cogquis in se receperit arbitrium, ad curam et sollicitudinem suam hanc rem pertinere praetor putat: non tantum quod studeret lites finiri, vervirum bonum disceptatorem inter se elegerunt. finge enim post causam iam semel atque iterum tractatam, post nudata utrius
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝗ pignori accepisset magi¬
dem alienamicit apud se ꝑigno¬
ri de pom furtieum seobligasse
se repeti. s sine sciss alienam
apud se de poni non ẽe furem.
¶Item si pecuma eius nomine
aquo pignus acceꝑ aẜuo ei
soluta eet non posset ab eo re¬
peti. POlianus.
emi pecumamq tibi solineã
meate repetitur et eo nomine
ꝯdonem michiẽc omnimodo pu¬
to siũ scisses ẜuum meum ẽe si

Expanded text:
i pignori accepisset magidem alienam scit apud se pignori deponi, furti eum se obligasse sse repeti: sed si nescisset alienam apud se deponi, non esse furem, item, si pecunia eius nomine, a quo pignus acceperat, a seruo ei soluta esset, non posse ab eo repeti. 37 Iulianus emi pecuniamque tibi solui: eam me a te repetiturum et eo nomine condictionem mihi esse omnimodo puto, siue scisses meum esse si
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝗmẜuitute gere cepit pres¬
tare debere auint᷑. Ideoq ⁊ qntũ
si alius eius negocia gessiss ẜua¬
re potuiss. s tm̃ eum q̃ asemet ip¬
p̾statiuꝵ si aliꝗd habuit ĩpeculio
buit. et si posteah̾uit. sibi solu̾e de
ans sicut is ꝗ ĩtemꝑali actione
tenebatur. et post tempus exactũ
scribit. debere acapite ratoem red¬
dendaz. sic ĩtelligi ut appeat ꝗdr
reliquum fu̾it tunc cũprimu
lib̾ essecepit. ñ ut dolum aut cul
pam ĩẜuitute ad missam ĩobli¬
gonem reuocet. Itaꝙ si ĩuenia¬
tur. uel malo more pecuma m
ẜuitute erogata lib̾abitur. ¶Si
libo homi qbona fide michiẜiue¬
bat mandem ut aliqd agat. nõ
fore cũeo mãdati actõem labeo
ait . qr nõ lib̾a uolũtate exeqtur
rem sibi mandata. s qͣsi. ex nctita¬
te ẜuili. erit igitur negoꝵ ges. a¬

Expanded text:
eruitute gerere coepit, praestare debere aiunt: ideoque quantum, si alius eius negotia gessisset, seruare potuisset, tantum eum, qui a semet ippraestaturum, si aliquid habuit in peculio, buit, et si postea habuit, sibi postea ans: sicut is, qui temporali actione tenebatur, etiam post tempus exactum scribit debere a capite rationem reddendum sic intellegi, ut appareat, quid reliquum fuerit tunc, cum primum liber esse coeperit, pam in seruitute admissam in obligationem reuocet: itaque si inueniatur uel malo more pecunia in seruitute erogata, liberabitur.Si libero homini, qui bona fide mihi seruiebat, mandem, ut aliquid agat, non fore cum eo mandati actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequitur rem sibi mandatam, sed quasi ex necessitate seruili: erit igitur negotiorum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. legum in uenientes. ⁊ hoc mis¬
rimum iudicãtes ⁊łimos thesan¬
ros uolentib aꝑimius. ꝗbr per
nr̃am prudenciam quodam¬
modo erogatis doctisimi legũ
oratores efficiantur discipłi. ⁊
rprimo ꝗdẽ anno nr̃as hauri¬
ant ꝯstitutoes ex omni pene
⁊ uete institutionũ corꝑe elim¬
atas ⁊ ab omnib turbidis fõ
temeis tradi scimus quegre¬
co uocablo greco nũcupatur qͣ
nich̃ est anterius quia qd pri¬
mum est aliud ante se hre nõ
pot̾. Et hoc eis exorclium ⁊ finẽ
eruditõnis prii anni ẽẽ dec̾m¬
mus cuius auditores nõ uo¬
lumus uet̾e tam friuolo qͣm
ridicło cognomine dispondi¬
os appellari. s iustima nos no¬
uos nũcupari. et hoc momne
futiꝵ euum optiñecensemꝰ.
ut hii ꝗrudes ad hͨ łime scien¬
cie aspirent. ⁊ su ta prioris an¬
ni acciꝑe maluit nr̃m nomẽ
meantur. qr illico tradendum
ẽ eis primum uolumẽ qd ano¬
bis emanauit auctorib et a

Expanded text:
nientes et hoc miserrimum iudicantes legitimos thensauros volentibus aperimus, quibus per vestram prudentiam quodammodo erogatis ditissimi legum oratores efficiantur discipuli. et primo quidem anno nostras hauriant institutiones ex omni paene veterum institutionum corpore elimatas et ab omnibus turbidis fonttem eis tradi sancimus, quae Graeco vocabulo πρὥτα nuncupatur, qua nihil est anterius, quia quod primum est aliud ante se habere non potest. et haec eis exordium et finem eruditionis primi anni esse decernimus. cuius auditores non volumus vetere tam frivolo quam ridiculo cognomine dupondios appellari, sed Iustinianos novos nuncupari, et hoc in omne futurum aevum optinere censemus, ut hi, qui rudes adhuc legitimae scientiae adspirent et scita prioris anni accipere maluerint, nostrum nomen mereant, quia ilico tradendum eis est primum volumen, quod nobis emanavit auctoribus. a
Abbreviated transcription (Latin):
eos Dacue noconis ꝑleg̾e omn¬
ho alus deuus ⁊ ĩcognitis ꝯsti¬
tutis tũc ⁊ tmmodo ex aliq̃ mi¬
mma ꝑte recitandis quociens
uł idicioꝵ usus hoc fi coeg̾it uł¬
uos ip̃i magistri legum aliqd ex
hiis ꝑ legere festinabatis ut sit
uob aliqd ex hus amplius dis¬
cipłoꝵ ꝑicia. ¶Et hec qdẽ fu̾nt
antique erudicionis momim̃¬

Expanded text:
eos suae notionis perlegere, omnibus aliis deviis et incognitis constitutis et tunc tantummodo ex aliqua minima parte recitandis, quotiens vel iudiciorum usus hoc fieri coegerit vel ipsi magistri legum aliquid ex his perlegere festinabatis, ut sit vobis aliquid amplius discipulorum peritia. et haec quidem fuerant antiquae eruditionis monum
Abbreviated transcription (Latin):
gistra uoce eis tradendoꝵ.
talem ordinem sorciatur. ut
singłarum dispositio. et in
prunis libris singlaris ady¬
pothecariam formam quam
inoportuno loco inquo de y¬
pothecis loquiur posuimus
ut cum emula sit.pignoraticis¬

Expanded text:
gistra voce eis tradendorumtalem ordinem sortiatur, ut,singularium dispositio: et in primis liber singularis ad hypothecariam formulam, quem oportuno loco in quo de hypothecis loquimur posuimus, ut, cum aemula sit pigneratici
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ modo libros accipiebant nͤ
eoꝵ totum corpus eis tradebat᷑.
S pauca ex multis breuissimai
ex amplissimis ut ad huc stien¬
tes abeis reced̾ent. ¶Hus igitur
solis aꝓfessorib nõtracditis pa¬
piniani rensa ꝑsem ip̃os recita¬

Expanded text:
antummodo libros accipiebant, nec eorum totum corpus eis tradebatur, sed pauca ex multis et brevissima ex amplissimis, ut adhuc sitientes ab eis recederent. his igitur solis a professoribus traditis Pauliana responsa per semet ipsos recita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ libri nr̃i singłares .iiii. primꝰ
de illa actoe uetere uioria. scds
de tutelis. tercius nec nõ qrͣtus
de testamentis ⁊ legatis ꝯnura¬
banturquos nec totos ꝑ ꝯsequẽ¬
ciam accipiebant. s multas par¬
tes eoꝵ qͣsi suꝑ uacuas ꝓteribat.
et primo anno primũ hoc opus

Expanded text:
 libri singulares quattuor, primus de illa vetere re uxoria, secundus de tutelis et tertius nec non quartus de testamentis et legatis connumerabantur: quos nec totos per consequentias accipiebant, sed multas partes eorum quasi supervacuas praeteribant. et primi anni
Abbreviated transcription (Latin):
mine mutato fulgere. ¶In se¬
cũdo aũt anno ꝑ quem exedõs
cis nomẽ Antea positũ erat et
tam obẜuaripcpinius. s eos¬
dem libros de iuidicus uł de re¬
bo totos ⁊ ꝑsuam ꝯsequenciã
accipiant nullo penitus ex bi¬
is derelicto qr omma noua pł¬
critudine sunt decorata. nullo
in utili nullo de sueto inbus
penitus inueniendo. Alterut
idicus ul dereb ad iũgi. in
scd̃ianm audienciã uolumꝰ.
iii.libros singłares quos ex
excerpsimus. ¶ Ex collectone
ꝗdẽ tͥꝑtiti uoluminis quos ꝓ
dotib ꝯposuius uno libro
excepto ex duob aũ de tutel
exturatonib excepto uno et
exgemino uolumine detesta
libro.¶Hos igitur.iiii. libros

Expanded text:
mine mutato fulgere. In secundo autem anno, per quem ex edicto eis nomen antea positum et a nobtam observari praecipimus. sed eosdem libros de iudiciis vel de rebus totos et per suam consequentiam accipiant, nullo penitus ex his derelicto: quia omnia nova pulchritudine sunt decorata, nullo inutili, nullo desueto in his penitus inveniendo. alterutri iudiciis vel de rebus, adiungi in secundi anni audientiam volumus quattuor libros singulares, quos ex librorum excerpsimus: ex collectione quidem tripertiti voluminis, quod pro dotibus composuimus, uno libro excerpto. ex duobus autem de tutelis et curationibus uno: et ex gemino volumine de testalibro. hos igitur quattuor libros,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpeti ordinatõem. set passim et
qͣsi ꝑsatirã collect. mi ⁊ utile cum
ĩutilib ꝑmixtum maxima ꝑte
cum mutilib de putata. ¶In se¬
cũdo aũ anno p̾pstera ordinat̾oe
hita prima ꝑs legum eis tradeba¬
tur ꝗbodam certis titulis ab cas
exceptis. cum erat enorme post in¬
stones aliqd aliud leg̾e. qͣm qd
in legib primũ positum erat et
istam niicupationem meruit.
Post eoꝵ u̾o lectonem neq illam
ꝯtinuam s ꝑticłarem ⁊ ex mag¬
na ꝑte inutilem ꝯstitutam titũ¬
li alii eis tradebantur tam ex illa
ꝑte legum que de uidicus nũcu¬
patur. ⁊ illis ñ ꝯtinuam s ratã
u tilium recitatõne prebẽtib qi
cetero totõ uolummine ĩ utili ꝯsti¬
tutus qͣm ex illa que de reb ap¬
pellatur. uii. libris semotis ⁊ in
ut pote nõ ydoneis neq aꝑtissimi¬
etiam ad erudicionẽ ꝯstitutis..
¶Intercio  aut anno. qd̃ ex utroq
uolummne.i. de reb ⁊ de iudicuᷤ.

Expanded text:
petui ordinationem, sed passim et quasi per saturam collectum et utile cum inutilibus mixtum, maxima parte inutilibus deputata. in secundo autem anno praepostera ordinatione habita prima pars legum eis tradebatur, quibusdam certis titulis ab ea exceptis: cum erat enorme post institutiones aliquod legere, quam quod in legibus et primum positum est et istam nuncupationem meruerit. post eorum vero lectionem neque illam continuam, sed particularem et ex magna parte inutilem constitutam tituli alii eis tradebantur tam ex illa parte legum, quae de iudiciis nuncupatur et ipsis non continuam, sed raram utilium recitationem praebentibus, quasi cetero toto volumine inutili constituto quam ex illa quae de rebus appellatur, septem libris semotis et in utpote non idoneis neque aptissimis ad eruditionem constitutis. in tertio autem anno quod ex utroque volu
Abbreviated transcription (Latin):
Alicicams tres capti ee̾nt. ⁊ unꝰ
ei ddone ẽet missus ut is pecu¬
niam ꝓ socus afferret. et insi
recliss ut duo ꝓeo quoꝙ pecus¬
niam darent. et is reu̾ti noluỹ¬
set et ob banccausam illi ꝓtercio
quoq pecuniam soluissent .s uu
rndit equum ẽe p̾torem incum
reddere iudicium. ¶Quu nogocia
h̾rditaria gerit quodam modo

Expanded text:
 unus ea condicione missus, uti pecuniam pro tribus adferret, et nisi re‹di›sset, ut duo pro eo quoque pecuniam darent, isque reuerti noluisset et ob hanc causam illi pro tertio quoque pecuniam soluissent: Seruius respondit aequum esse praetorem in eum reddere iudicium. Qui negotia hereditaria gerit, quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
usucepisti michi negociorumgͥ.¬
udicio ut restituas obligatus
tionẽ euictionis dmictat. net
uideris dolum malũ fac̾e inhe
subiectione. Ideo enim ho face

Expanded text:
usucepisti: mihi negotiorum gestorum ut restituas obligatus tionem evictionis committat: nec videris dolum malum facere in hac subiectione: ideo enim hoc facere
Abbreviated transcription (Latin):
maritus dũ gessit fac̾e potũit.
Asias em̃ ĩputari ñ potest ꝙ asc
ñ exog̾it. S ⁊ postea quãqm pr̃io¬
niu amisit. plena erit neg̾.ges.
tus ꝯueniatur absoluẽdus est
S hic ꝗdam modus ẜuandꝰ est.
ut ita querele locus sit ĩquãtur
face potuit. qmͣiis postea amis¬
it si illo temꝑe quo gessit ei sol¬
ue potuit. Noneñ uestigio in
officio de linqt. si ñꝓtinus res
suas distraxit ad pecumã redi¬
gẽdam pret̾ire deniq aliqd tẽ¬
pis debebit quo cessasse uideat
S ⁊ si fac̾e potint. maritus. Ac¬
negocia debitoris ad reddend̃
pignus. cũ pecuma ei debeatur
nec fũit ꝙ sibi possit ex solu̾e. S
nec relibitorie sp̃em uenire ĩ¬

Expanded text:
it facere potuit: alias enim imputari non pote‹st›, quod a se non exegerit. sed et posteaquam patrimonium amiserit, plena erit negotiorumtus conueniatur, absoluendus est. sed hic quidam modus seruandus est, ut ita querellae locus sit 'quantum facere potuit, quamuis postea amiserit', si illo tempore ei soluere potuit: non enim e u‹e›stigio in officio deliquit, si non protinus res suas distraxit ad pecuniam redigendam: praeterire denique aliquid temporis debebit, quo cessasse uideatused et si facere possit maritus, acnegotia debitoris, ad reddendum pignus, cum pecunia ei debeatur nec fuerit quod sibi possit exsoluere.Sed nec redhibitoriae speciem uenire i
Abbreviated transcription (Latin):
ddoborus et corii et carnis dño
tata fint. cornua quoq ꝯdicen¬
tur. Sz si dommus ꝯdone boius
precium ꝯsecutus fũit. et post¬
est ꝯdicet omnimodo exceptio¬
ne submouetur. Contra sicor¬
umiꝯduxit et preciueius ꝯse¬
cutus bouem ꝯditet offe̾nte fu¬
re precium bouis detracto pre¬
ciocorii doli mali exceptione sb̾¬
mouebitur. Idem iuris ẽ et unis
subreptis. Nam mustum et uina¬
cia iure condici possunt. ¶Celsꝰ
tenetur. Condici autemei non
potest insiliber ꝯtractau̾it.
tit mre ꝯmodata uel de posita
utendo. ꝯd̾one quoq ex furtiua
causa obstringitur que differt
abactione ꝯmodatiobhoc quod
tur.Cum inꝯmodaci actione nõ
facile ultra culpam et indeposi¬
ti non ultra dolum malum tene¬
atur. is cum quo depositi agetur.
dam ꝯdonem offeratur euus fur¬
tiuus an maliud nomen aliũꝙ
statum obligationis cransfera¬
tur nec me mouet presens homo
fũit. nec ne cum mora que eue¬
mebat ex furto. ueluti quadã
debitos nummos sciens acce¬

Expanded text:
bovis et corii et carnis domintata fuerunt: cornua quoque condicentur. sed si dominus condictione bovis pretium consecutus fuerit et postest, condicet, omnimodo exceptione summouetur. contra si corium condixerit et pretium eius consecutus bouem condicet, offerente fure pretium bouis detracto pretio corii doli mali exceptione summouebitur. Idem iuris est uuis subreptis: nam et mustum et uinacia iure condici possunt. 15 Celstenetur: condici autem ei non potest, nisi liber contrectauit. vel re commodata vel deposita utendo, condictione quoque ex furtiva causa obstringitur: quae differt ab actione commodati htur, cum in commodati actione non facile ultra culpam et in depositi non ultra dolum malum teneatur is, cum quo depositi agetur. dictionem, offeratur seruus furtiuus an in aliud nomen aliumque statum obligationis transferatur: nec me mouet, praesens homo fuerit nec ne, cum mora, quae eueniebat ex furto, ueluti quadam indebitos nummos sciens acce
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝑtem pecume petendam ab
eo q satis. accepit acop̾rdẽm c̃tiq
cumeodem agend̾ si sat nõ dedis

Expanded text:
mine partem pecuniae petendam ab eo, qui satis accepit a coherede, incertique cum eodem agendum, si satis non dedis
Abbreviated transcription (Latin):
erit ꝓprictas ad legatarium deb¬
transterri et ab eodem cautio desidã
tis resticuatur. aut estimatis rebus
cͥte pecume nomine cauend esse.q
et ꝯmodius est. Idem . ⁊ .s. decet̾is qͦ¬

Expanded text:
erit, proprietas ad legatarium transferri debet et ab eo cautio desiderares restituatur, aut aestimatis rebus certae pecuniae nomine cauendum est, quod et commodius est. idem scilicet de ceteris q
Abbreviated transcription (Latin):
estimationemo mimodo p̾stab
estimatio est.qr nec res distrabi
donatõnis ca pot. cumeffcm̃n ĩ¬
teruirum et ucoremdonatõ¬
nõ h̾at. res igitur ĩ dotem rema
nebit. s si ante m̃m̃. magis ẽ ut
nrĩonu tempo collata donacõ
uideatur atq ideo nõ ualeat.
mĩoris remextimasse. ut puta
rã ut ẜuus sibrestituetur. enim¬
uo si iestimiationis modo ciro¬
uenta ẽ exit arbitrium maritr
utꝵ iustam estimationemi
anpocius ẜuum p̾stet. et hoc si
aitmagis estimationem p̾stã¬
dam.s nõ iustã. s eam q̃ fc̃a est.¬

Expanded text:
electionem habebit maritus, utrum malit res offerraestimatio, quia nec res distrahi donationis causa potest, cum effectum inter uirum et uxorem non habeat: res igitur in dote remam, magis est, ut in matrimonii tempus collata donatio uideatur: atque ideo non ualet. minoris rem aestimasse, ut puta ram, ut seruus sibi restitu‹a›tur. enimuero si in aestimationis modo circumuenta est, erit arbitrium mariti, utrum iustam aestimationem an potius seruum praestet. et haec, si ait magis aestimationem praestandam, sed non iustam, sed eam quae facta est
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam ẽc ss et si ꝓponas tptore
uł psideni decreuisse qnͣtumer
bonis pr̃is uł ab hostib capti
aut latronib oppressi filie eius
ĩdotem detur. haoc quoq ꝓfecti¬
cia est. ¶ Si pat repudiauithi¬
ditatem dotis ꝯsticuende cãfor¬
te ꝙ maritus erat sb̃stitutus aut
qr potuit ab ĩtestato hrditatem
uendicare. dotem ꝓfecticiam no
ẽẽ iub. ait ¶S et si legatum inhxt
repudiauit pater ut apud gen¬
um prdem remaneat dotis osti¬
p̃r non quasi pat s alio dotem
ꝓͥmictente fide iussit. et quasifi
fuare areo id ꝙ soluit non posit
s si pater dotem ꝓmisit. et fidei¬
sorem alium uł reum ꝓ se declit.
ego puto ꝓfecticiam ee dotem
sufficit enimꝙ pater sit obligat
sine reo siue fideuissori. ¶ Sifi
fam. mutuatus creditorem de¬
legnuit. ut daret ꝓfilia dotem.
ułetiam ip̃e accepit et dedit ui¬
deri dotem ab auo ꝓfectam na¬
c ait. Hactenus quatenus auus
donatus eẽt neptim suam io eni
mrem aui uideri u̾sum. ¶Siqͣs¬

Expanded text:
 et si proponas praetorem uel praesidem decreuisse, quantum ex bonis patris uel ab hostibus capti aut a latronibus oppressi filiae in dotem detur, haec quoque profecticia uidetur. Si pater repudiauerit hereditatem dotis constituendae causa forte quod maritus erat substitutus aut qui potuit ab intestato hereditatem uindicare, dotem profecticiam non esse Iulianus ait. sed et si legatum in hoc repudiauerit pater, ut apud generum heredem remaneat dotis constipater non quasi pater, sed alio dotem promittente fideiussit et quasi fiservare a reo id quod solvit non possit. Sed si pater dotem promisit et fideiussorem vel reum pro se dedit, ego puto profecticiam esse dotem: sufficit enim, quod pater sit obligatus siue reo siue fideiussori. Si filius familias mutuatus creditorem delegauit, ut daret pro filia dotem, uel etiam ipse accepit et dedit, uideri dotem ab auo profectam Neratius ait hactenus, quatenus auus esset dotaturus neptem suam: id enim in rem aui uideri uersum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si qͥs
certam quantitatem patrido¬
nauerit ita. ut hanc ꝓtilia daret.
non ẽẽ dotem ꝓfecticiam. iuii.¬
ce ait. si forte sb̾ea ꝯdone itori
manto det. ut ꝓfilia gn̾o indo.¬
temdaretur. uec iidor iorem
marito donasse. rectissime ergo
ueut non sit int̾dicta donato
uireciuili nec enim ad hoc dectia
aduenticiam iuł ait. et itautim.
pris es alieñ soluit. s suum es
effectedotem ꝓ ea ꝯstitissima

Expanded text:
Si quis certam quantitatem patri donauerit ita, ut hanc pro filia daret, non esse dotem profecticiam Iulise ait, si forte sub ea condicione uxor marito det, ut pro filia genero in dotem daret, nec uideri uxorem marito donasse rectissime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure ciuili: non enim ad hoc dedit, aduenticiam Iulianus ait: et ita utimupatris aes alienum soluit, sed suum aes effectae dotem pro ea constituisset,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃amqr cã sui dotẽ accepit. s etiam di¬
ligenciam pr̃abit. qm insus rebus
exib. ¶ Sire estimata data nupcie
secute nõ sint. indendũ ꝗd repeti debe¬
at. utrũ resã estimatio. s idagiudet.
utita demũ estimatio rata sit. sinup¬
cie seqñtur. qr necalia cã ꝯtrabendi fue¬
uttm̃dem estimata diuorcio fcõ reddes
mane ꝑtum eoꝵ apd̃ telabeo ait.qret
chilomimus maritus de dote obliga.
pulatõnem cum morieris dotis noĩe
totdariqr et paciscisoleant neea uiua
excipiatur qd nõ ee simile accepialid̃
enm est differre ex actionẽ. aliud. Ibincõ
nud tempꝰ stiplariꝙ mm futurum ñ
sinupdie sint secute etita demum exea
cieꝯstant quare si nupcius remictatur de¬
fecisse ꝯdo stiplonis uidetur.Pul.¬

Expanded text:
ia causa sua dotem accipit: sed etiam diligentiam praestabit, quam in suis rebus exhibet. Si re aestimata data nuptiae secutae non sint, uidendum est, quid repeti debeat, utrum res an aestimatio. sed id agi uidetur, ut ita demum tiae sequantur, quia nec alia causa contrahendi fueut tantidem aestimata divortio facto redderes, manere partum eorum apud te Labeo ait, quia et hilo minus maritus de dote obligatupulationem: "cum morieris, dotis nomine tot dari?" quia et pacisci soleant, ne a viva exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id te"si nuptiae fuerint secutae", et ita demum ex ea tiae, constat: quare si nuntius remittatur, defecisse condicio stipulationis videtur. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
te inm̃o ꝑceptismt dotis non erunt.u
Siuo ante nupcias ꝑcepti fu̾mt. indo¬
tem ꝯutuntur. ms fortealiqd int̾ma¬
ritum future et destinatam uxorem
duenit. tuncenim quasi donatione fac¬
tafructus non redduntur. ¶Siniuste
indotemdatus sit. uideamus utrum̃
fructus reddendi sũt nec neet celsus.
dotem ẽe non etiam fructus ꝗ ꝓcipi¬
untur. ¶ Sires in dotem dentur.pu¬
to ĩbonis marititieri accessionemꝙ
tempis marito expsona mulieris de¬
dendam. ¶Etuit autem res maritisi
ostante mimio in dotem dentur. ꝗder¬
gosi ante matrimonium. siꝗde nisic de¬
dit mulier ut eius fiant. statim eius et
ficiuntur. ei uero si hac ddone deditut
tunc efficiantureius cum nupẜ it. sme
sequentur nucio remisso. siꝗdem sic de
ut secutis iipcus ĩcipiant eius ẽt. nũ¬
cio remisso statim eas uendicabit. Si
Autem nũcium remissum uẽdicabit. ex¬
ceptio pot̾it noc̾e uendicanti doli aut̃

Expanded text:
monio percepti sint, dotis non erunt: si uero ante nuptias percepti fuerint, in dotem conuertuntur. nisi forte aliquid inter maritum futurum et destinatam uxorem conuenit: tunc enim quasi donatione facta fructus non redduntur. Si usus fructus in dotem datus sit, uideamus, utrum fructus reddendi sunt nec ne. et Celsusdote esse, non etiam fructus qui percipiuntur. Si res in dote dentur, puto in bonis mariti fieri accessionemque temporis marito ex persona mulieris concedendam. fiunt autem res mariti, si constante matrimonio in dotem dentur. quid ergo, si ante matrimonium? si quidem sic dedit mulier, ut statim eius fiant, efficiuntur: enimuero si hac condicione dedit, ut tunc efficiantur, cum nupserit, sine sequantur nuntio remisso, si quidem sic ut secutis nuptiis incipiant esse, nuntio remisso statim eas uindicabit. sed ante nu‹n›tium remissum si uindicabit, exceptio poterit nocere uindicanti aut doli aut
Abbreviated transcription (Latin):
re circũuenta marcellus ꝓbat.
plane si emptorem habint mu¬
ler iustipcũ. tunc dicendam iꝰ¬
tam estimationẽ prandam. idq
dumtaxat uxori mĩoriannis
prand̃ marcellus scribit sceuo
la marito notat. si dolus eius af¬
finit iustã estimationẽ prandã
et puto u̾ius ꝙ sceuola ait. in¬
¶di cum marito debitore mulier
pacta sit. ut ꝙ debeat ĩ dotem ha
se existimo. licet enim ip̃o mre
oriore debitore lib̾atus nõ sit.
scin exceptoem hre pot. Od¬

Expanded text:
lus probat. plane si emptorem habuit mulier iusti pretii, tunc dicendum iustam aestimationem praestandam idque dumtaxat uxori minori annis praestandum Marcellus scribit: Scaevola autem in marito notat, si dolus eius adfuit, iustam aestimationem praestandam: et puto verius, quod Scaevola ait. Si cum marito debitore mulier pacta sit, ut id quod debeat in dotegere posse existimo: licet enim ipso iure priore debito liberatus non sit, sed tamen exceptionem habere pot
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ad iectum utre mulr uelir
ipa eligat utiꝵ mał pet̾erem an¬
estimationẽaieꝵe si ita fintadies¬
tum utre maritus uelit ipius
ẽelectio. aut sunchilde e iecto¬
ne adiciatur elctionem hebitn¬

Expanded text:
iectum 'utrum mulier uelit', ipsa eliget, utrum malit petere rem aestima tionem: uerum si ita fuerit adiectum 'utrum maritus uelit', ipsius erit electio. aut si nihil de electione adiciatur, electionem habebit
Abbreviated transcription (Latin):
mumt decem ex postiore caures mee
remanebunt. ¶Si res alicui tradido
ut secutis nupcus dotis efficiantur et
inte nupcias decesso. insecutis nup¬
cus dotis ẽẽ incipiant et uereor ne ñ
possint ĩ dño eius effici cuidate sunt.
qr post m̃tem ĩcipiat dñium discedere
abeo ꝗ declit. qr pendet donatio ĩdiem
se rer dm̃um ĩuito eo fatend̾. s benig¬
nius ẽ fauore dociũ nccitatem ĩ pomi
ei hrdi ꝯsentire᷑ qd defũctus fecit aut
rinet mulier maneat ĩdotata dotis
aut cãdata accipe debemus ea q̃ indo¬
lium appellant. indeamus anstatim
efficiantur mariti et puto si sic dentur
ut eius fiant effici maritret cum dis
sepẜunt. plane sirere libess marito de¬
tur ut roe nulgo fieri iudemus.Na
mulier res quas solet musuhre ĩdomo
bat quas res accepit. et cyrographũ¬

Expanded text:
tionem, ex posteriore casu res meae remanebunt. Si res alicui tradidero, ut nuptiis secutis dotis efficiantur, et ante nuptias decessero, an secutis nuptiis dotis esse incipiant? et uereor, ne non possint in dominio eius effici cui datae sunt, quia post mortem incipiat dominium discedere ab eo qui dedit, quia pendet donatio in diemse dominium inuito eo fatendum est. sed benignius est fauore dotium necessitatem imponi heredi consentire ei quod defunctus fecit aut, ri, ne mulier maneat indotata. Dotis autem causa data accipere debemus ea, quae in dolium appellant, uideamus, an statim efficiuntur mariti. et putem, si sic dentur ut fiant, effici mariti, et cum distre rescripserunt. plane si rerum libellus marito detur, ut Romae uolgo fieri uidemus nam mulier res, quas solet in usu habere in domo ibat, quasi res acceperit, et u
Abbreviated transcription (Latin):
ritifiant uideamus et nõ puto ñqei
ñ traduntur ꝗd enim intest ĩ feran¬
tur ĩuoluntate eius ĩdomũ eius an
eitradatur. s qr ñ puto hoc agunt
uirumet uxorem ut domũ ad eum
transferatur.s magis ut c̾tumsit ĩdo¬

Expanded text:
riti fiant, uideamus. et non puto, non quod non ei traduntur quid enim interest, inferantur uolente eo in domum eius an ei tradantur?, sed quia non puto hoc agi inter uirum et uxorem, ut dominium ad eum transferatur, sed magis ut certum sit in do
Abbreviated transcription (Latin):
todia manto ꝯmictitur de positi uel
mandatiagipotit.si minus aget̾
rere amotare si animo amouen¬
cis maritus eas retineat. aut ad
exibend sino amoueeas miisꝰe.¬

Expanded text:
todia marito committitur, depositi uel mandati agi poterit: si minus, agetur rerum amotarum, si animo amouentis maritus eas retineat, aut ad exhibendum, si non amouere e
Abbreviated transcription (Latin):
Nrem estimatam mulier ĩdotem dede¬
rit. demde eam moram faciente intra¬
ditione reinatura ẽẽ desierit action¬
emeambabere non putoꝑ Ompõ.
doris periculo est. Upmꝰ.¬
Dociens res estimata ĩdotem dacur.
euicta ea uire exempto ccͣ uxorem
sit. s dotis cã. nec debeat maritus lucrari
exdampno młris. sufficit enĩ maritũ
indempnẽ pr̃arinõ etiam lucre senti

Expanded text:
rem aestimatam mulier in dotem dederit, deinde ea moram faciente in traditione in rerum natura esse desierit, actionem eam habere non puto. 15 Pomptoris periculo est. otiens res aestimata in dotem datur, euicta ea uirum ex empto contra uxorem sit, sed dotis causa, nec debeat maritus lucrari ex damno mulieris: sufficit enim maritum indemnem praestari, non etiam lucrum senti
Abbreviated transcription (Latin):
tasitet eam mulierattint. ut ni¬
chilominus maritus estimato¬
nemeius prestet. q̃uociens igit
nõestimate res indotemdantur
cessit ħ ad ꝯpendium mnlris pti¬
net. et si aliꝗd decessit et mlris dã¬
pmmmẽ. ¶ Berui sobolemedide¬
runt maritilucix nõ est s fetus
dotalium pecoꝵad maritum ꝓ¬
tinet qr fructibꝰ ꝯputantur sic
tnut suppleri ꝓprietatẽ prius o¬
porteat. et sb̃missis ĩlocum de mo¬
tuoꝵ capitum. et ex iam residinui
Afruct maritus hat.qr fructus.
sb̾secutum secutis igitur mipa¬
is extimatio reꝵe ꝓficiscitur. et fit
uera uenditio. Inde q̃ri potꝰ. si añ
nupcias mancipia deꝑierint an¬

Expanded text:
mulier adtriuit, ut nihilo minus maritus aestimationem eorum praestet. quotiens igitur non aestimatae res in dotem dantur, cessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, mulieris damnum est. si serui subolem ediderunt, mariti lucrum non est. Sed fetus dotalium pecorum ad maritum pertinent, quia fructibus computantur, sic tamen, ut suppleri proprietatem prius oporteat et summissis in locum mortuorum capitum ex adgnatis residuum in fructum maritus habeat, quia fructus secutum'. secutis igitur nuptiis aestimatio rerum perficitur et fit uera uenditio. Inde quaeri potest, si ante nuptias mancipia aestima
Abbreviated transcription (Latin):
fundum bona fide emptum indotem
ded̾it. ab ip̃o ꝓfectus intelligitur. ¶S
indotem dandam circõuentus sit alt̾¬
aut lucrari aliquemcum dampno alc¬
ius as̃idampnum sentire ꝓaltuis lucͦ.¬

Expanded text:
fundum bona fide emptum in dotem dedit, ab ipso profectus intellegitur. Si in dote danda circumuentus sit alteaut lucrari aliquem cum damno alterius aut damnum sentire per alterius luc
Abbreviated transcription (Latin):
lrs extit̾it. Iuł. distinguit int̾¬
et asi nupcias p̃r h̃rs extitit et
detem dedit. an poster. si añ i
dendotem abeo ꝓfectam. potu
ei ꝓfecticiam. POmp̃¬

Expanded text:
distinguit interesse, ante nuptias pater heres exstiterit et dotem dederit an postea: si ante, videri dotem ab eo profectam potuiesse profecticiam. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
turcum nichil int̾ sit. ¶ Ser¬
uinomine ex hac causã noxa¬
li uidicio agendum omnes ⁊¬
senciunt. ¶Et h̃rdi datur ho
actio s non ultra annum/ ad¬
todandamactionem. ut ex

Expanded text:
tur, cum nihil intersit. Serui nomine ex hac causa noxali iudicio agendum omnes consentiunt. Et heredi datur, sed non ultra annum. adto dandam actionem, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
dimuncũis ꝯcessa sũt huius me¬
di corꝑa. ut ecte uectignliũ pu¬
blicoꝵ socus ꝑmissimm est corp
h̾re uel auri focdinaꝵ. uel arge¬
ti fodinaꝵ. uel salinaꝵ. ¶ Iten
collegia rome certasunt. quo¬
rum corpꝰ senatus ꝯsultis atq
ꝯstitutionib principalib co¬
firmatũ est. ueluti pistoꝵ. et
quordam alioꝵ ⁊ nauiculario¬

Expanded text:
in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodinarum et salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus consultis atque constitutionibus principalibus confirmatum est, ueluti pistorum et quorundam aliorum, et nauiculario
Abbreviated transcription (Latin):
Et sibrditas amissa sit obhoc ꝙ
smus nõ exibeatur eꝗssimumẽ
exstimari offo nclicis dampnũ
biditatis.Quo autem loco exi
ben oporteat uelcuius sumptibꝰ
uideamus et labeo ait ibit exibẽ¬
dum ee ubi fu̾it culis ꝯtestaretur
ꝓiculo et ipendus actoris ꝑfen¬
dam ꝑducendam ueeo lociubi
actum sit pasc̾e plane ẜuum ues¬
tire curare posẜorem oportereait
Ego autem arbitror int̾dum ⁊̃
hes s actorem agnosc̾e oportere.
Si forte ipe ẜuus ex oꝑis uelar¬
tificio suo solebat se exib̾e nunc
u̾o cogitur uacare ꝓinde si apd̾
offm̃ funit depositus exibendus
be desid̾auit sinõ solebat posẜor
ẜuum pasce. Nam sisolebat. si¬
cuti pascit itaet cybaria potest. ñ
recusaregnt̾dumtñ eoioco exi¬
be debet suis sumptib si forte
ꝓponas data oꝑa eum in locum
datum res ꝯtulisse ut actori ĩcõ¬

Expanded text:
et si hereditas amissa sit ob hoc, quod servus non exhibeatur, aequissimum est aestimari officio iudicis damnum hereditatis. Quo autem loco exhiberi rem oporteat vel cuius sumptibus, videamus. et Labeo ait ibi exhibendum, ubi fuerit cum lis contestaretur, periculo et inpendiis actoris perferendam perducendamue eo loci ubi actum sit. pascere plane seruum uestire curare possessorem oportere ait. ego autem arbitror interdum etiam haec actorem agnoscere oportere, si forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitur uacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, beri desideravit, si non solebat possessor servum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori inco
Abbreviated transcription (Latin):
si ex mensium exceptione reclibi¬
toria exclusus uelit nitra a̾mu
estimatoria age. ¶ Ei ꝗẜuirea
ninctũ uendidit edililiciũ edi¬
tum remicti equũ est multo. n
amplius ẽ id fac̾e qm ꝑ nũcira
actonib exceptionem oppom
equumẽ si e̾ptor sciret de fuga
aut uĩcłis aut cetis reb siu¬
lib ut uẽclitor absoluatur. i¬
¶Edilicie act̾oes et hrdiet ihr¬
que postea accessut et quecxpi¬
ri potant qͥrantur. ¶Nonso¬
lum de macipus s deomnia
ammali Hec act̾oes ꝯpetunt.
ita ut etiam si ususfrx. in hoĩe
en̾um ꝯpet̾e debeant. ¶Cum
reclibitoria actone de santa¬

Expanded text:
si sex mensum exceptione redhibitoria exclusus uelit intra annum aestimatoria agere.Ei, qui seruum uinctum uendiderit, aedilicium edictum remitti aequum est: multo enim amplius est id facere, quam pronuntiare actionibus exceptionem opponi aequum est, si emptor sciret de fuga aut uinculis aut ceteris rebus similibus, ut uenditor absoluatur.Aediliciae actiones et heredi et iquae postea accesserint et quod experiri potuerint, quaerantur. Non solum de mancipiis, sed de omni animali hae actiones competunt, ita ut etiam, si usum fructum in homine emerim, competere debeant. Cum redhibitoria actione de sanita
Abbreviated transcription (Latin):
Eclibitoria actio ꝯpetit dupplicem
modo ĩduplũ ꝯdẽpnatur uẽditor.
Namsineq precuumi neq accessio¬
nẽ soluat neq eum eqeo noĩe obliga¬
tus erit libet dr ippli p̾cu et acecessionis¬
ꝯdc̃pnari iubetur. Si uo retidat p̾ciũ
et accessio nẽ useũ q̃ eo noĩe obligatus
nõ debes pret qua ꝙ iussutuo fedat aut
enis cuitu eum alienaueris. Pul.
bitoriã et qnto mioris de negandam
uł ꝓcuratoris mortuus sit.¶ Audi¬
endris ẽ is̃ ꝗ de uicio uł morbo ẜuiq̃r¬
ens retin̾e eum uelit. ¶Io nocebit

Expanded text:
edhibitoria actio duplicem modo in simplum condemnatur venditor. nam si neque pretium neque accessionem solvat neque eum qui eo nomine obligatus erit liberet, dupli pretii et accondemnari iubetur: si uero reddat pretium et accessionem uel eum qui eo nomine obligatus non debes, praeterquam quod iussu tuo fecerat aut eius cui tu eum alienaueris. 47 Pabitoriam et quanti minoris denegandam uel procuratoris mortuus sit.Audiendus est is, qui de uitio uel morbo serui querens retinere eum uelit.Non nocebit
Abbreviated transcription (Latin):
Iqs sic solu̾it ut si appuiss ẽẽ m¬
debitum uł falcidia eniserit recd¬
datur repetitio locum hebit. ne
falsum uel moffõsum uel irritũ
uel ruptum apꝓuerit repetetur
suelsi post mulcum temꝑis em̃¬
serit es alienum uelcoclicilli d¬
emptionem ꝯtͥment legatorũ
Namdiuus adriams circam

Expanded text:
is sic soluerit, ut, si apparuisset esse indebitum uel Falcidia emerserit, reddatur, repetitio locum habebit: nfalsum uel inofficiosum uel irritum uel ruptum apparuerit, repetetur, uel si post multum temporis emerserit aes alienum, uel codicilli demptionem continent legatorum nam diuus Hadrianus circa
Abbreviated transcription (Latin):
pepulit ad delinquendum anuo
et si malumortatus est uel ma
nẽtieun . Inmo et sierat fuus
omnimodo fugiturus ueltur¬
tum fturus. hic uero landat
hunus ppositiextitit teneturi
enimoportet laudando aug
maliciam. Siue ergoꝗs boni
ẜummi fec̾it malum siue maia
fec̾it detiorem corrupisse iide¬
bitur. Is quoꝙ det̾iorem facit
ꝗsuo ꝑsuadet ut iniuriamfa¬
ceret uel furtum uel fug̾et ues¬
ud alienum ẜum sollicitart.
uelud petulium intricaret auͥ
amator existet dum errori ues
mał artib esset decditus uelm
spectacuł nimus uelsedicios
uel si actori sua sit u̾bis sũpreuo
ut reones dominicas int̾cioẽt
adult̾aret ueletiam ut reonẽ

Expanded text:
perpulit ad delinquendum, an uero et si malum hortatus est uel malneri eum. immo et si erat seruus omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero laudator huius propositi extitit, tenetur: non enim oportet laudando augeri malitiam. siue ergo bonum seruum fecerit malum siue malum fecerit deteriorem, corrupisse uidebitur.Is quoque deteriorem facit, qui seruo persuadet, ut iniuriam faceret uel furtum uel fugeret uel alienum seruum ut sollicitaret uel ut peculium intricaret, aut amator existeret uel erro uel malis artibus esset deditus uel in spectaculis nimius uel seditiosus: uel si actori suasit uerbis siue pretio, ut rationes dominicas intercideret adulteraret uel etiam ut ratione
Abbreviated transcription (Latin):
teneantur. in quo locupletiores
factisunt ꝗcumq igitur simpp¬
tumfecint ex ħrditate siꝗd dila¬

Expanded text:
teneantur, in quo locupletiores facti sunt. quemcumque igitur sumptum fecerint ex hereditate, si quid dila
Abbreviated transcription (Latin):
nichilominus teneat ꝯstitutumq
retrorsum se hec actio refert: ꝓide
temꝑali actione obligatum ꝯstituẽ¬
do celsus et nił. scribunt teneri debe
lic post ꝯstitutum dies temꝑal ac¬
tionis exsierit. qͥe et si post tempus
obligationis se soluturum dstitũit.
tempus quo nõ tenebatur. ¶Bene
ut rei sit ꝑsecutio. ¶ Uetus fuit du¬
bitatio an ꝗ hac actione egit sortis
obligationem ꝯsumat et tucius est
dice solutione pocius ex hac actione
fc̃a lib̾ationem ꝯting̾e nõ lit̾ ꝯtesta¬

Expanded text:
hilo minus teneat constitutum, quia retrorsum se actio refert. proinde temporali actione obligatum constituendo Celsus et Iulianus scribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit. quare et si post tempus obligationis se soluturum constitueritempus quo non tenebatur. E re ut rei sit persecutio. Vetus fuit dubitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumat. et tutius est dicere solutione potius ex hac actione facta liberationem contingere, non litis contesta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝯstitutum est. ¶ Ergo si nõ stetit
ꝑ actorẽ tenet actioetiam si ꝑ reꝵ na¬
curam scetit s i magis dicendũ
ẽ sb̃ueniri reo deo deb̾e hec aũ uer¬
ba pretoris neq fecisse reum ꝙ con¬
stituit uti ad tempus cõsticuti
ꝑtinẽt. an u̾o usq adlitis ꝯcestatõ¬
nem trahimus dubitari potest et
ꝑe uoluit nec ulla causa iusta fuit
nõ accipiendiequumẽ succurri reo
aut exceptione aut iusti int̾preta¬
tione. ut fcm̃ actoris usq ad temp
iudicu ip̃i noceat. ut illa uerba n
fecisse hoc significent. ut neq in diẽ
ĩquem ꝯstituerit fec̾it nez postea.
Tem illa u̾ba pretoris ne Tp̃.
pactorem stetisse eãdem recipiunt
dubitatonem. Et pompon. dubi¬
hec addiem ꝯstituti referenda ꝓmde
si ualitudine impeditus est. aut ui
aut tẽpestate petitor non uenit. ip̃i
noce pomp̃.scribit. ¶Qḋ autem di¬
citureamq pecuniam quoq cum¬
ꝯstituebatur debitam fuisse int̾pre
tationem plemorem exigit. Nam pri¬

Expanded text:
t.' Ergo si non stetit per actorem, tenet actio, etiamsi per rerum naturam stetit: sed magis dicendum est subueniri reo debere. Haec autem uerba praetoris 'neque fecisse reum quod constituit' utrum ad tempus constituti pertinent an uero usque ad litis contestationem trahimus, dubitari potest: et pere uoluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi, aequum est succurri reo aut exceptione aut iusta interpretatione, ut factum actoris usque ad tempus iudicii ipsi noceat: ut illa uerba 'neque fecisset' hoc significent, ut neque in diem in quem constituit fecerit neque postea.tem illa uerba praetoris 'neque per actorem stetisse' eandem recipiunt dubitationem. et Pomponius dubihaec ad diem constituti referenda. proinde si ualetudine impeditus aut ui aut tempestate petitor non uenit, ipsi nocere Pomponius scribit. Quod adicitur: 'eamque pecuniam cum consttationem pleniorem exigit. nam pri
Abbreviated transcription (Latin):
stabularios eque nos eos accipi¬
mus ꝗ cauponam uel stabulã
ex̾cent. Institores ue eoꝵ ceteꝵ siꝗs
oꝑas mediastim fungitur nõ ꝯti¬
netur. ut puta atriaru ⁊ focaruet
bu similes. ¶ Ait pretorꝙ cuiꝰ¬

Expanded text:
stabularios aeque eos accipiemus, qui cauponam uel stabulum exercent, institoresue eorum. ceterum si qui opera mediastini fungitur, non continetur, ut puta atriarii et focarii et his similes. Ait praetor:
Abbreviated transcription (Latin):
sistipulator dolo ticu et ꝓmissor
dolo meui impeditus fuerit qͦ
minus iniudicio sistat uterq
aduersus eum cuius dolo mi

Expanded text:
stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fuerit, quo minus in iudicio sistatur: uterque aduersus eum, cuius dolo i
Abbreviated transcription (Latin):
Icum uenderet creclitor pignus. ꝯue¬
nerit int̾ ip̃m et emptorem. ut sisolũ¬
it debitor pecumam precuemptorilice¬
ret ei accipe remsuam scripsit mł. et est
reptum obhanc ꝯuentionem pignora¬
ticus actionib ten̾ creditorem. ut de¬
bitori mandet ex uendito actionem
ad u̾sus emptorem s et ip̃e debitorẽ
aut uendicare rem poterit aut infac¬
tum actionem adu̾sus emptorema
ag̾e. ¶ Denit autem in hac actione et
dolus et culpa ut ĩꝯmodato. uenit et
custodiaius maiornonuenit.
Aigicur que diligens p̃r PAuł.¬
debet debitori re ꝓmict̾e et si p̾dium

Expanded text:
cum uenderet creditor pignus, conuenerit inter ipsum et emptorem, ut, si soluerit debitor pecuniam pretii emptori, liceret ei recipere rem suam, scripsit Iulianus et est rescriptum ob hanc conuentionem pigneraticiis actionibus teneri creditorem, ut debitori mandet ex uendito actionem aduersus emptorem. sed et ipse debitor aut uindicare rem poterit aut in factum actione aduersus emptorem agere. Uenit autem in hac actione et dolus et culpa, ut in commodato: uenit et custodia: uis maior non uenit.igitur, quae diligens pater famildebet debitori repromittere: et si praedium
Abbreviated transcription (Latin):
ei quocl creditor bona fide possor fue¬
rit. ¶ Si post distractum piginus de¬
bitor q̃ precario rogauit uel ꝯduxit
pigntis posẜoem non restituat ꝯtrario

Expanded text:
ei, quod creditor bona fide possessor fuit. Si post distractum pignus debitor, qui precario rogauit uel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario
Abbreviated transcription (Latin):
nominacim indando pignore.
Ddiciend ee ait quecumq ex
qua fca nacaue sint. ¶Seruus
frenas res pignori tiul
danuolutate domim potest. sec
es ignoranteeo data sit et ratũ
hint pignus ualebit. ¶Si plu¬
nbores si mul pignoridetur eqͣl
ominum causa est. ¶ Si ꝑcrechito¬
remstetit quominus ei soluat᷑
recte agitur pignoraticia. ¶In¬
terclum si soluta sit pecuma pig¬
noraticia actio est ihibenda. uł¬
uti si creditor pignus suum enĩ
data et area eius tenebitur est
ditortotum qcqd ꝑcepit debito
eum miputare papm̃ ꝯfiteturet
est ueretiam siculpa crelitoris
cutus ẽ s ꝙ ip̃e debitor furti ac¬
tione prestitit creclitori uelcõ¬
ditione an debito sit ĩputand̾
uideamus et ꝗdem nõ oport̾e id
ei restiturꝙ ip̃e ex furtiactione
prestitit ꝑeque relatum est et
fide pignori accepat. Nam et si
egerit ꝙ metus causa fcm̃ẽ et
quadruplum sit ꝯsecutus. nch̾
eirestituet ex eo qd̾ ꝯsecutus est
nec debito ĩputabit. ¶ Sipre¬

Expanded text:
nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'. Seruus Aliena res pignori dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit. Si pluribus res simul pignori detur, aequalis omnium causa est. Si per creditorem stetit, quo minus ei soluatur, recte agitur pigneraticia. Interdum etsi soluta sit pecunia, tamen pigneraticia actio inhibenda ueluti si creditor pignus suum emeridata et area eius tenebitur: estditor, totum, quidquid percepit, debito eum imputare Papinianus confitetur, et est uerum, etiamsi culpa creditoris cutus est. sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori uel condictione, an debito sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si prae
Abbreviated transcription (Latin):
fuit prgnoratum. et denire enus
reꝓmictend̾ est. ne forte ẜuitite
cessante uticreditore amisse sms
gante sided̾it rem pupilipigne
noratam uel ipublicum oblr
tor accipiat uel alienum uelob¬
ligatum uł morbosum ccrummn¬
dicium ei nõ ꝯpetit. ¶ Etiamut¬
tigale predium pignori daup
test. s et suꝑficiarium qr hoclieit¬
les actiones suꝑficiano dancur
bitoris meipignori tibi sitaita¬
enda est aprecore hec ꝯuentioure
et te mexigenda pecumadebito¬
remadu̾sus me sicumeo exꝑua¬
tueatur. ergo sic id nomen petu¬
marium fũit. exactam pecumã
tecum ꝯpensabis. siuero corꝑis
alicus id qd̾ accepis erittibiips¬
noris loco. ¶Si nuda ꝓprietas
pignori data sit usus fructusꝑ
postea accreu̾it pignoriceditor
dem causa est ansuinoms. ¶Sica¬
dus pignoratus uemerit. mans
causam pignoris qr cumsuaci
fundus transeat. sicut ĩ ꝑtu and
nauẽ exea materia ftam nond
se pignori cassius ait. q alnid
sit mat̾ia aliud naiis etideo

Expanded text:
fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte seruitutes cessante uti creditore amissae singante si dederit rem pupilli pigngneratam uel in publicum obligatam tor accipiat uel alienum uel obligatum uel morbosum, contrarium ei non competit. Etiam uectigale praedium pignori dari potest: sed et superficiarium, quia hodie utiles actiones superficiariis danturbitoris mei pignori tibi sit, tuenda est a praetore haec conuentio, ut et te in exigenda pecunia et debitorem aduersus me, si cum eo extueatur. ergo si id nomen pecuniarium fuerit, exactam pecuniam tecum pensabis, si uero corporis alicuius, id quod acceperis erit tibi pignoris loco. Si nuda proprietas pignori data sit, usus fructus, qui postea adcreuerit, pignori erit: eadem causa est alluuionis. Si fundus pigneratus uenierit, manere causam pignoris, quia cum sua causa fundus transeat, sicut in partu annauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
exceptione se tueri ad usus
petentẽ funcdum ꝙ si de fund
deliss pecumam marito ꝯdicet.¬
¶Pateretiam si falso  existimans
se filie sue debitorem eẽ. dotem
ꝓmisiss obligabitur. PDem
ifuo indotem añ nupcias da¬
Ito donatum aliqd uel legatũ
añ nupcias fuiss ampliatur
dos sicut ex fructibo fundi q

Expanded text:
exceptione se tueri aduersus petentem fundum: quod si fundum dedisset, pecuniam marito condicet.Pater etiamsi falso existimans se filiae suae debitorem esse dotem promississet, obligabitur. 47 o in dotem ante nuptias dato donatum aliquid vel legatum ante nuptias fuisset, ampliatur dos, sicut ex fructibus fundi, q
Abbreviated transcription (French):
¶broculus ait si medicus ẜuum impite
sectiit ueler locato uelex lege acq. ꝯpete
actionem. G Auis.

Expanded text:
roculus ait, si medicus servum imperite secuerit, vel ex locato vel ex lege Aquilia competere actionem. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdempnatiomib fcĩs solu̾̃it pecum¬
am quem excã iudicati solũ repetere
non potest.S tuinderis eo mou̾iꝙ
cium tñ sufficit ad impecliend̾a repe¬
titionẽ qd̃ ꝗs se putat ꝯdempnatũ.
qd si neut eoꝵ b̃rs fuit. s qĩb̾rdes es
ẽ qd diximus in altero planesisme
iudice dunẜunt res etiam ꝯdicio est

Expanded text:
condemnationibus factis soluerit pecuniam, quoniam ex causa iudicati soluit, repetere non potest sed tu uideris eo moueri,cium, tamen sufficit ad impediendam repetitionem, quod quis se putat condemnatum. quod si neuter eorum heres fuit, sed quasi heredes essest, quod diximus in altero. plane si sine iudice diuiserint res, etiam condictionem
Abbreviated transcription (Latin):
Residis ꝓfinicie officiales
ꝑpetui sunt et mutuam pec¬
mam dare et fenebremexet¬
possunt. ¶Preses ꝓumciem
tuam pecuniam fenebrem su
ripotest ꝑtinet. EAbbiu

Expanded text:
esidis prouinciae officiales, quia perpetui sunt, mutuam pecuniam dare et faenebrem exepossunt. Praeses prouinciae tuam pecuniam faenebrem sumri potest, pertinet. 36 Iau