comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenepbin Suorum mortes equo aĩo fferendas.
Agens scribendi negociũ michi nũt adiunt utꝯ tua. ut enĩ cor¬
poris sit animi grauius affecti difficilior cura ẽ. Utͥq aute
sano aut nullis aut plane lemoribꝰ remediis est opus. Utq
llic medico. ita hic consolatori minus imo uero nichil est ope.
Tecũ ergo nir optĩe accuratius agerẽ si te fregisset/ aut scra¬
iusset aduersitas. Nunc cũ fortune impetũ fora aio culeris.
consolatoris michi ꝑtes exipiens laudatoris ac miratoris offi¬
ciũ reliquistĩ. qua in re ut diceba oꝑosioris stili mͥ mat̾ia
p̃cedisti. Consblacio enĩ ut inmesti auditoris animũ penetret.
eget mulca uerboꝵ magestate. eget grauibꝰ amosisq senten¬
ciis. u̾tuti testimoniũ simplex et incultũ sufficit. nec oportet
ueritate reꝵ fictis adumbrare coloribꝰ. qmi uirtꝰ ĩp̃a sibi
plandit. et ꝓpͥo contenta p̾coiõ alt̾ius theatri strepitũ nõ
requirit.Denerã adtenuꝑ. acri rumore pculsus ĩmatu¬

Expanded text:
um, suorum mortes equo animo ferendas. Ingens scribendi negotium michi nunc adimit virtus tua. Ut enim corporis, sic animi gravius affecti difficilior cura est; utrique autem sano aut nullis aut plane levioribus remediis est opus; utque illic medico, ita hic consolatori minus imo vero nichil est opere. Tecum ergo, vir optime, accuratius agerem, si te fregisset aut stravisset adversitas; nunc, cum fortune impetum forti animo tuleris, consolatoris michi partes eripiens, laudatoris ac miratoris officium reliquisti. 2 Qua in re, ut dicebam, operosioris stili michi materiam precidisti; consolatio enim, ut in mesti auditoris animum penetret, eget multa verborum maiestate, eget gravibus animosisque sententiis; virtuti testimonium simplex et incultum sufficit, nec oportet veritatem rerum fictis adumbrare coloribus, quoniam virtus ipsa sibi plaudit et proprio contenta preconio, alterius theatri strepitum non requirit. 3 Veneram ad te nuper, acri rumore perculsus immatu
Abbreviated transcription (Latin):
uentis quidẽ famã mordax liuor attigerit. apub quosdam in¬
uemio. qd forte ad purã eiꝰ ac simplice doctͥnam om̃is ambigui ex¬
perte riferendũ est .om apus paulinũ qui ambrosu uitant se ꝓ¬

Expanded text:
ventis quidem famam mordax livor attigerit, apud quosdam inventis quidem famam mordax livor attigerit, apud quosdam invenio. Quod forte ad puram eius ac simplicem doctrinam omnis ambigui expertem referendum est; nam apud Paulinum, qui Ambrosii vitam scri
Abbreviated transcription (Latin):
hec ille. Cibi autẽ tuo foro uti necosse est. quõ ad eũ rege aspirate
nõ tam freti ꝙͣ belli obice ꝓhiboris. patria enĩ tua cuiꝯ nemo
amancior cuus est inimici regis imꝑio subiacet. dicͤem Tyxãm insi
quia timeo aures tuas offendoere. Ad hec ⁊ magnares est. neq nrẽis
talamis discernẽdi s illoꝵ gladiis igit ad inceptũ redeo. Si
hec tibi exempla dꝭ illuscͥssmmuis electa nõ sufficiũt. alia ex ałio
grege hõm̃ũ adiciam ⁊ etate recontioni ⁊ sãtitate claxissima. Qnͣ¬
tos olmi emulos augustinꝰ nẽ. qnͣtos Ieronimꝰ. qͣntos habuit
Gregoriꝰ. donec spectata uirtꝰ ⁊ licterarũ diuina ⁊ admirabilis
ubertas inuidiã uicere. Uix hoꝵ quisꝙͣ integrũ fame p̾conium
nisi ab ip̃o die mortis accepit. unũ enulo ac rep̾hensore carẽtẽ
unũ plena ⁊ indecerpta laude decoratũ Ambeosiũ. cuius neui¬

Expanded text:
12 Hec ille. Tibi autem tuo foro uti necesse est, quando ad eum regem aspirare 12 Hec ille. Tibi autem tuo foro uti necesse est, quando ad eum regem aspirare non tam freti quam belli obice prohiberis. Patria enim tua, cuius nemo amantior civis est, inimici regis imperio subiacet; dicerem ‘tyranni’, nisi quia timeo aures tuas offendere. Ad hec et magna res est neque nostris calamis discernenda sed illorum gladiis. Igitur ad inceptum redeo. 13 Si hec tibi exempla, de illustrissimis electa, non sufficiunt, alia ex alio grege hominum adiciam, et etate recentiora et sanctitate clarissima. Quantos olim emulos Augustinus noster, quantos Ieronimus, quantos habuit Gregorius, donec spectata virtus et literarum divina et admirabilis ubertas invidiam vicere! Vix horum quisquam integrum fame preconium, nisi ab ipso die mortis, accepit. 14 Unum emulo ac reprehensore carentem, unum plena et indecerpta laude decoratum, Ambrosium, cuius ne vi
Abbreviated transcription (Latin):
sa Nerosis. siterar. Somꝰ angustissima. que si marom quotidi¬
am dulcis iusa es qnͣto tũc dultior indereris: ubi ingomorĩ
at scubiorũ equissimꝰ extimator habitat. Adte conflgiat qsq̃s
ingenio frdit nẽq uero differendũ putet. suspecta mora est. deue¬
xa eñ est eras ⁊ mudꝰ iam pͥdem eo carere ripe adinliora regua
unͣsire meritus. Uereorq ne mũlta ip̃e michi sere peintonoie mat̾ia
platando quesierim omis quidẽ pultre rei dilatio turpis er oĩ
da tonesto deliberatõ longior iu honesta est rapienda destro ccafiet
dam ait Eicers. oũna mea scudia mistũ conferã. Ett noͣ oer¬
denti quidem st udio. ac forcasse efficia qd sepe ulatoribũs cũ ppe¬
rant euenit ut si seruis ꝙͣ noluerit forte suraexerit ꝓperando eciã
titius ꝙͣ si de nocte ingilas sent ꝑueniãt quo uelint. Dic ege qrã t
isto honũe colendo tam indorimui dui. ciresu corrigã tarditate

Expanded text:
sa Neapolis, literarum domus augustissima, que si Maroni quondsa Neapolis, literarum domus augustissima, que si Maroni quondam “dulcis” visa es, quanto nunc dulcior videreris, ubi ingeniorum ac studiorum equissimus extimator habitat! 10 Ad te confugiat quisquis ingenio fidit; neque vero differendum putet. Suspecta mora est; devexa enim est etas, et mundus iampridem eo carere et ipse ad meliora regna transire meritus, vereorque ne multam ipse michi sere penitentie materiam prolatando quesierim. Omnis quidem pulcre rei dilatio turpis, et omnis de honesto deliberatio longior inhonesta est; rapienda est occasio, dam ait Cicero — «omnia mea studia in istum conferam. Eo vero ardenti quidem studio, ac fortasse “efficiam” quod sepe viatoribus, cum properant, evenit: ut, si serius quam voluerint, forte surrexerint, properando etiam citius quam si de nocte vigilassent, perveniant quo velint; sic ego, quoniam in isto homine colendo tam indormivi diu, cursu corrigam tarditatem».
Abbreviated transcription (Latin):
it lingua latina. Reppetit tñ ille qui nõ ꝑoẽta s raptorẽ alio¬
narũ inuencionũ ⁊ tnͣslatorẽ dicerẽt. Ip̃e aũt ⁊ ingenii fidutu
⁊ iudice fretus augusto alto aĩo Inuidoꝵ uba despexit. Tibi
quide magnã ingenii consciencĩa eẽ scio s ubi Augustu iudice iu¬
uemies. que emxe ad modũ atq omibꝰ modis ingeniis sui tpeis
tu auiu iudicare possunt. de ingeniis hõiu nõ possunt. qd¬
si forte p̾sũpserint uꝑbie tumor aꝑiee occulos aut flectere ⁊̃
muoꝵ figere nõ siuit. Itaq nequid sue etatis suspitere inde¬
antur. mirantur liet̾es. q̃uos nouere conteninũt. ut deffimetore
laus uiuenciu contumelia nõ uacet. Inter hos iudices iuuendũ
At. Robertũ siculu regem. Fortimata neapolis que unicũ feculi
nt̃i dicus incoparabili feliatato sortita es. fortunata inꝙͣ : iniudio¬

Expanded text:
it lingua latina? Repperit tamen ille, qui non poetam, sed raptorem alieit lingua latina? Repperit tamen ille, qui non poetam, sed raptorem alienarum inventionum et translatorem dicerent; ipse autem et ingenii fidutia et iudice fretus Augusto, alto animo invidorum verba despexit. 7 Tibi quidem magnam ingenii conscientiam esse scio; sed ubi Augustum iudicem invenies, quem enixe admodum atque omnibus modis ingeniis sui temportu avium iudicare possunt, de ingeniis hominum non possunt; quodsi forte presumpserint, superbie tumor aperire oculos aut flectere et in verum figere non sinit. Itaque nequid sue etatis suspicere videantur, mirantur veteres; quos novere, contemnunt, ut defunctorum laus viventium contumelia non vacet. Inter hos iudices vivendum habet, Robertum siculum regem. Fortunata Neapolis, que unicum seculi nostri decus incomparabili felicitate sortita es; fortunata, inquam, et invidio
Abbreviated transcription (Latin):
miracioni hominũ familiaritas detrahit frequẽsq conuictus
uides ne tu hos scolasticos genus hominũ iugiliis ac ieiuno sp
squalidũ. credo. michi incħ as lucubradu dixius. nncħ molliuis ad
iudicandũ. cũ multa laboriosissime legerint nichil ex animãt.
et quid iure sit dedignant᷑ inquirere. cũ hominẽ ip̃m nosse udean¬
tur. Itaq om̃iuz lex est. Cucta enĩ exequo quoꝵ autores uel seml
aspexerint stͥpta fascidiĩt Hoc inquies paruis accidit ingeniis.
magna enĩ ⁊ ualida ꝑ obscancia quełibt erũpunnt. Redde m picha¬
gorã. reddam tibi illius ingenii contemptores. Redeat ingrecia
plato. renastatur homerus. xeuiniscat Aristotilles. reutatur in
Italiam uaro. resurgat liuius reflorestat Citrro. nõ modo seg¬
nes laudatores muemiẽt s mordaces enã ⁊ leuidos detractores
qd quisq sius tp̃ribꝰ exꝑcus est. Quis uregilio maus habu¬

Expanded text:
mirationi hominum familiaritas detrahit frequensque convictus. mirationi hominum familiaritas detrahit frequensque convictus. Vides ne tu hos scolasticos, genus hominum vigiliis ac ieiunio squalidum? Crede michi: nichil ad lucubrandum durius, nichil mollius ad iudicandum. Cum multa laboriosissime legerint, nichil examinant; et quid in re sit, dedignantur inquirere, cum hominem ipsum nosse videantur. Itaque omnium una lex est; cunta enim ex equo, quorum auctores vel semel aspexerint, scripta fastidiunt. 6 ‘Hoc’ inquies, ‘parvis accidit ingeniis; magna enim et valida per obstantia quelibet erumpunt’. Redde michi Pithagoram, reddam tibi illius ingenii contemptores; redeat in Greciam Plato, renascatur Homerus, reviviscat Aristotiles, revertatur in Italiam Varro, resurgat Livius, reflorescat Cicero: non modo segnes laudatores invenient, sed mordaces etiam et lividos detractores; quod quisque suis temporibus expertus est. Quid Virgilio maius habu
Abbreviated transcription (Latin):
de cõniuni om̃ĩu acoruo ĩ usus ꝓprios traduxisses. om̃iu inꝙͣ
quos hic scͥbendi seu amor seu morbꝰ tenuit. omiũm nequos tẽ¬
nebit: Respioe enĩ in pͥmis quoꝵ suit illa que laudantia. q̃re
autores corte pridom incinorẽ uersi sunt. Uis ⁊ tua laudarie
morero. amorte homĩs uiuere incipit humanus fauor. ⁊ uite
pinis pͥncipiũ est głie. que si ante coꝑit. singłaris quedã ⁊ in¬
tempestinares ẽ. plus dicã. dum core qui tecũ iuxerut qͥsꝙͣ
suꝑfu̾it cuuulate quidẽ qd appetis nõ hebis cũ om̃es parite̾r
urna concluserit. uemiẽt qui sine odio ⁊ sine inuidia iudicõt. ferat
itaq de nobis quamlib̃i sentẽcia pñs etas. si cquam feramꝰ equo
aiõ si iniquã ad equiores iudices hoc est ad posteros ꝓuocemꝰ.
ninis offendit᷑. ⁊̃ fame semꝑ iniica prescucia est / a iultũq ad¬

Expanded text:
de comuni omnium acervo in usus proprios traduxisses; omnium, inquam, de comuni omnium acervo in usus proprios traduxisses; omnium, inquam, quos hic scribendi seu amor seu morbus tenuit, omnium ve quos tenebit. Respice enim in primis quorum sunt illa que laudantur; quere auctores: certe pridem in cinerem versi sunt. Vis et tua laudari? morere. 4 A morte hominis vivere incipit humanus favor, et vite finis principium est glorie; que si ante ceperit, singularis quedam et intempestiva res est. Plus dicam: dum eorum qui tecum vixerunt quisquam superfuerit, cumulate quidem quod appetis non habebis; cum omnes pariter urna concluserit, venient qui sine odio et sine invidia iudicent. Ferat itaque de nobis quamlibet sententiam presens etas: si equam, feramus equo animo; si iniquam, ad equiores iudices — hoc est ad posteros — provoceinimis offenditur, et fame semper inimica presentia est, multumque ad
Abbreviated transcription (Latin):
es iato not nu fiuiteteo a ssingere potuero. tu ofiin y douiene¬
uento aohatisõ tuuicisius meus eris. uale. ⁊ Thome messi¬
nen  deminature laudis appetitu.
ueresaom pubsicann nemo sapiens sua faciris dates quosde l
Nulli ne hoc unꝙͣ accidisse rei̾s. Falloris. nulli fere contrariũ acci¬
Dit. uix suꝑstite qui frcerat ciiꝯꝙͣ scͥpta ul gesta placuerũt. lau¬
des hominu mors inchoat Scis quare: quia cũ corpore morite
muidia. inuitq cũ corpore. Multoꝵ iniquis scͥpta laudant: que
si gloriari licet. nõ porgis ulterius. ẜ qui in dignãtibꝰ mos t̾si
sus pensuz liquens audicoris aiz ẜ moe p̾ternolas iexpletode¬
rum enĩuero figientẽ consequor mentis augurio. scio quid ue¬
lis. Multore septa laudantꝰ que tius ad mota carere nõ tm̃ lau¬
datore s eciã lectore debuissent. cũ tua ꝑnt̾im nullꝰ actingat dc̃e
cognosee in u̾bis meis indignatõem tuã. que iusta eẽt insi illa

Expanded text:
er tot difficultates assurgere potuero, tu olim Ydomeneus, tu Athicus, tu Lucilius meus eris. Vale. 2 Thome Messanensi, de immature laudis appetitu. 1 Querelam publicam nemo sapiens suam facit; satis quisque pre debueram. Nulli ne hoc unquam accidisse reris? Falleris; nulli fere contrarium accidit. Vix, superstite qui fecerat, cuiusquam scripta vel gesta placuerunt; laudes hominum mors inchoat. Scis quare? quia cum corpore moritur invidia, vivitque cum corpore. 2 ‘Multorum’ inquis,’scripta laudantur, que, si gloriari licet...’ Non pergis ulterius, sed — qui indignantibus mos est — suspensum linquens auditoris animum, sermone pretervolas inexpleto. Verum enimvero fugientem consequor mentis augurio; scio quid velis: ‘multorum scripta laudantur, que, tuis admota, carere non tantum laudatore sed etiam lectore debuissent; cum tua interim nullus attingat’. 3 Recognosce in verbis meis indignationem tuam, que iusta esset, nisi illam
Abbreviated transcription (Latin):
ulaciũ gratissimore interp̾tũ nõ deexat. Nam ⁊ hoc iñter tuncta
miraliere. colum illus sp̃s pyerios alere. Itaq dum miratur Ie iu¬
uenalis ꝙ Gallia causidicos docuit facunda britãnos. miretur iti¬
dem docta ꝙ argutos aluit germania nares. At ne me autore falla¬
ris stito ibi nulłi maronẽ ẽẽ. nasones plurimos. ut dicas uerum
pusse psaguini qd infine libri metham orphoscos multũ uel
posferitatis grẽ uel ingenio suo fidens posuit. Siquide qua
ꝓdinana potencia seu uerius qua Romanũ nomẽ domito orbe
porragit. psansibilit᷑ nũc fauentis p̃płi ore ꝑlegitur. his ego
comitiboͣ ubi quid audiendũ seu respondendũ incidit. ꝑlingua
⁊ pro auribꝰ isus sum. Unũ igit᷑ ex eo numero ad mitans ⁊ ig¬
narus rerũ ꝑ contatus Uregnianõ illo uersiculo. Quid iuilt᷑
concursus ad aninẽ. quidne petũt aĩe: resꝑonsũ accepi. ꝑue¬

Expanded text:
am et hoc inter cunta am et hoc inter cunta mirabere, celum illud spiritus pyerios alere. Itaque dum muratur Iuvenalis quod Gallia causidicos docuit facunda Britannos, miretur itidem Docta quod argutos aluit Germania vates. 6 At ne me auctore fallaris, scito ibi nullum Maronem esse, Nasones plurimos; ut dicas verum fuisse “presagium” quod in fine libri Methamorphoseos, multum vel posteritatis gratie vel ingenio suo fidens, posuit. Siquidem “qua romana potentia”, seu verius qua romanum nomen, domito orbe, se porrigit plausibiliter nunc faventis “populi ore” perlegitur. 7 His ego comitibus, ubi quid audiendum seu respondendum incidit, pro lingua et pro auribus usus sum. Unum igitur ex eo numero, admirans et ignpetunt anime? responsum accepi, pe
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Forte Płinis babtiste ingilia erat. dum illuc applicui.
et iami ad ocaidentẽ sol uergebat. confestim amicoꝵ monitu nam
et ibi amicos prius michi fama pepererat ꝙͣ meritũ ab hospicio tra¬
ducor ad fluuũ insigne spectaculu iusurꝰ. nec fallebar. om̃is eni
ripa p̾claro et ingenti mulierũ agmine tegebatur. obstupui. dii bom
que formaquis hitus. amare potuisset quisquis eo nõ p̾occupatum
aĩum acculisset. In locũ paulum altiore constiterã/ ude in ea que
gerebant᷑ intenderẽ: incredibilis sine offensione concursus erat. Ui¬
cissimq alacres pars herbis odoriferis ineincte reductisq post cu¬
bitum manicis candidas ingurgite manus ac brachia lauabant. nes¬
cio quid blandum ꝑegrino murmure colloquentes. Uix usꝙͣ clariꝰ
intellexi qd Cicrroni placet ⁊ ueteri ꝓuerbio dici solet. Inter ħn¬
quas in cognitas om̃e ꝓpe modum surdos ac mutos eẽ. inium mͥ¬

Expanded text:
rum. 2 Forte Iohannis Baptiste vigilia erat, dum illuc applicui; rum. 2 Forte Iohannis Baptiste vigilia erat, dum illuc applicui; et iam ad occidentem sol vergebat. Confestim, amicorum monitu — nam et ibi amicos prius michi fama pepererat quam meritum — ab hospitio traducor ad fluvium, insigne spectaculum visurus. Nec fallebar. 3 Omnis enim ripa preclaro et ingenti mulierum agmine tegebatur. Obstupui: dii boni, que forma, quis habitus! amare potuisset quisquis eo non preoccupatum animum attulisset. In loco paulum altiore constiteram, unde in ea que gerebantur, intenderem. 4 Incredibilis sine offensione concursus erat; vicissimque alacres, pars herbis odoriferis incincte reductisque post cubitum manicis, candidas in gurgite manus ac brachia lavabant, nescio quid blandum peregrino murmure colloquentes. Vix usquam clarius intellexi quod Ciceroni placet et veteri proverbio dici solet, inter linguas incognitas omnes propemodum surdos ac mutos esse. 5
Abbreviated transcription (Latin):
mo issup tag a sula turt iliet. et i nuedio palustris sini ĩmenso
sup̃tu iactis molibꝰ palatũ templũq construxit ut nicħ diuine
uel humane rei eũ inde abstraheret. Postremo ibi iute sue reli
quum egit: ibiq sepultꝰ est. Cauco prius ut successores sui pri¬
ma inde corona ⁊ pͥma imꝑii auspicia capesseret᷑. qd hodieq
ẜuatur: ẜuabiturq ꝙͣ diu romano frena imperii theutonica ina¬
grinacio longinqua libror solacio destituta est. et in ppetuo mo¬
tu facilius est multa cogitare ꝙͣ grãdia iustũ eple modũ imple¬
re seriis nõ ualens/ eã ut iuidẽs obuiis quibusq confarcio. Uale.
Quis digressum. sed pͥus unde ortũ oppidi nomẽ putãt
aquis baiano more tepentibꝰ ablutũ excipit Agrippina
colonia. que ad smisceũ reni latus sita est. locus ⁊ sicus
fliuinẽ clarus ⁊ ipło. Mirum interra barbarita quãta c̾iuli¬
tas. que urbis spes. que uirorũ grauiras. que mũdicie matrona¬

Expanded text:
mo illuc regiam suam transtulit et in medio palustris limi immenso sumptu iactis molibus palacium templumque construxit, ut nichil divine vel humane rei eum inde abstraheret. quum egit, ibique sepultus est, cauto prius ut successores sui primam inde coronam et prima imperii auspicia capesserent. Quod hodieque servatur servabiturque quandiu romani frena imperii theutonica maiam peregrinatio longinqua librorum solatio destituta est et in perpetuo motu facilius est multa cogitare quam grandia, iustum epystole modum implere seriis non valens, eam, ut vides, obviis quibusque confercio. Vale. Aquis digressum, sed prius — unde ortum oppidi nomen putant — aquis baiano more tepentibus ablutum, excepit Agrippina Colonia, que ad sinistrum Rheni latus sita est, locus et situ et flumine clarus et populo. Mirum in terra barbarica quanta civilitas, que urbis species, que virorum gravitas, que munditie matrona
Abbreviated transcription (Latin):
runuissetq diogenes: Ille subiuuxit. honio aut̃ ego sum. cũ
ad ena nõ ingasset. cõnclusionẽ subintulit Cauillator ho¬
ino igit᷑ tu nõ es. EQnimuero ultimũ hoc inquit diogenes
pussum est. ⁊ siuerum fieri uis ame incipe: Multa sunt ioge¬
nus pridicula. Inquibꝰ quid querãt an faniã an oblectamẽtũ
anuẽne beateq iiuẽdi consilaũ sciunt ip̃i forsitan. michi
ncł ignotius. ⁊ Lam lucrum haus digna studior merces no¬
bisiba nigeniis uidiri debet. a Iechanicoꝵ est lucra captare
honestarũ arcium generosior finis est. Sini hec audi¬
hont esrastunt᷑. Etst em̃ fere multiloquiũ contentiosi homis
costio ⁊ mas cula ciuꝯ cũ sepe alias tin pulibr de funbo ad¬

Expanded text:
annuissetque Dyogenes”, ille subiunxit: “‘Homo autem ego sum’”; cum annuissetque Dyogenes”, ille subiunxit: “‘Homo autem ego sum’”; cum id etiam non negasset, conclusionem subintulit cavillator: “‘Homo igitur tu non es’”. ‘Enimvero ultimum hoc’ inquit Dyogenes, “‘falsum est; et si verum fieri vis, a me incipe’”. 12 Multa sunt id genus perridicula, in quibus quid querant — an famam, an oblectamentum, an bene beateque vivendi consilium — sciunt ipsi forsitan, michi nichil ignotius. Nam lucrum haud digna studiorum merces nobilibus ingeniis videri debet; mechanicorum est lucra captare; honestarum artium generosior finis est. 13 Dum hec audiunt, irascuntur; est enim fere multiloquium contentiosi hominis fortis et mascula; cuius, cum sepe alias, tum in libro De Finibus Ci
Abbreviated transcription (Latin):
ardentis ingenii derebus altissimis incissim ⁊ dispucabat ⁊ stribe¬
Eat alioqum unde huius tã multa uolilima simio scudio ⁊ tantis
athauta nigiliis: iter multoꝵ ⁊ p̾sertim illuis fortunati dis¬
erois trranes occupationes ⁊ in etate nõ longa. siquide cixca
cum apud scptores infame. t̾ciũ gilicot ⁊ sexagesmmiũ uite an¬
num deprctĩo accepimiꝰ. Isti aũt̃ cur adulco suo tã diuersi abe¬
uum Eur queso dxistotelitos dici inuat: ⁊ nb potiꝰ pudet:
gichil illi tanto philosopho dissimilius honñe nicħ scribẽte
paꝵ intelligẽte multũq et inuciliter clamante. Quis illas
poridusiunculas nõ rideat: quibꝰ lictorati hom̃ies sesimul
ralios fatigant. Inquibꝰ om̃em etatem conterũt. quippe ad
alia in btilis. Ad hoc ip̃mi p̾cipue dammnosi. qualia sunt que
a Elerrono ⁊ a Seneca pluribꝰ locis ierident᷑ Quale est il¬
cud̃ diogeni ꝓpoĩtum quẽ dum contumeliosus dyaleticus uer-¬
bis eẽt aggiessꝰ hoc modo. Quod ego sum idru nõ es

Expanded text:
ardentis ingenii, de rebus altissimis vicissim et disputabat et scribebat; alioquin, unde huius tam multa volumina summo studio et tantis exhausta vigiliis, inter multorum et presertim illius fortunati discipuli graves occupationes, et in etate non longa? siquidem circa illum apud scriptores infamem, tertium scilicet et sexagesimum vite annum defunctum accepimus. 9 Isti autem cur a duce suo tam diversi abeunt? cur, queso, aristotelicos dici iuvat et non potius pudet? Nichil illi tanto philosopho dissimilius homine nichil scribente, parum intelligente multumque et inutiliter clamante. 10 Quis illas conclusiunculas non rideat, quibus literati homines se simul et alios fatigant, in quibus omnem etatem conterunt, quippe ad alia inutiles, ad hoc ipsum precipue damnosi? Qualia sunt que a Cicerone et a Seneca pluribus locis irridentur; 11 quale est illud Dyogeni propositum, quem dum contumeliosus dyaleticus verbis esset aggressus hoc modo: “‘Quod ego sum, id tu non es’,
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit ide Oratorũ imi dum tatpat is quiloc sibi uerio issuepasset.
pielustris scilioet oratorũ pͥncops ⁊ partus tullus uini quoq or¬
rtar ide txibut. Aulolicimo archis. ẜ uerior neidamore iediciũ
q̃d ͤs iustã idiguandi mat̾iam p̾stare possit ꝓnuenieo ne patu¬
c se anteiri au uno uł apantis egrefert. insi quiglie pͥnoputie
otinacr sibimente constitut: Patere ut ceteraeu ueras e igr¬
pri cua sorte nõisqr fortim̃a. pucabas eã insobo diuiciis iuo hre
himanaꝵ reꝵ onħru exçepta litute dña est. Illam quoq sepe op¬
Renia facise rotat ac uentosis suffragiis icũ nostut adigno ens
tes toreno admdignos. nich̃ quide mobilius nch mqut̃ꝰ uulgo¬

Expanded text:
Dedit idem oratorum uni duDedit idem oratorum uni dus scilicet oratorum princeps Marcus Tullius; uni quoque poetarum idem tribuit, Aulo Licinio Archie. Sed vereor ne id, amore iudicium quod tibi iustam indignandi materiam prestare possit, occurret. Nemo enim se anteiri ab uno vel a paucis egre fert, nisi qui glorie principatum pertinaci sibi mente constituit. Patere, ut ceterarum rerum, sic ingenii tui sortem nominisque fortunam. Putabas eam in solis divitiis ius habere? “humanalevius, facile rotat ac ventosis suffragiis circumvolvit, a dignis eam transferens ad indignos. Nichil quidem mobilius, nichil iniquius vulga
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa condicio est / cũc enĩ maoĩe ⁊ esonabis cũ iam loqui ampliq¬
⁊ nequiueris. Ceterũ ualde impacientis anini est breuissima ex¬
pectaciõe torqueri. Expecta paululũ: eris uoti cõpos. cũ obs¬
tare tibi ip̃e Desieris. id exꝑte longeua forsan absençia ad ple¬
num pr mors sola p̾stabit. Reduc ad memorĩa ex om̃ibꝰ seculis
illustres uiros romanos grecos barboros. Cuius nõ p̾sencia fa¬
me nocuit: tibi si retentioͬe memoria es plue̾s forte existoriis oc¬
turrent: ego iduni ommiũ afeicano tributũ memim. ut scili¬
cet ⁊ famna mirabilis ⁊ pñtra mirabilior heretur. Idem saceis in
lrĩs cribuit Salomoni. quere abum. forte nõ nuienies. ⁊ si uir¬
gilius ĩ modico scudio neam suũ exornãdi hoc adeum głie
genus tnsferre contẽdar s ĩmobile uerũ est. excusant tñ quasi
no Quiam ses sub Snee noĩe uieu fortẽ ꝑfectũq destxibat.

Expanded text:
diversa conditio est; tunc enim maxime resonabis, cum iam loqui ampliudiversa conditio est; tunc enim maxime resonabis, cum iam loqui amplius nequiveris. Ceterum valde impatientis animi est brevissima expectatione torqueri. Expecta paululum; eris voti compos, cum obstare tibi ipse desieris. Id ex parte longeva forsan absentia, ad plenum mors sola prestabit. 21 Reduc ad memoriam ex omnibus seculis illustres viros, romanos grecos, barbaros: cuius non presentia fame nocuit? Tibi, si recentiore memoria es, plures forte ex historiis occurrent; ego id uni omnium Africano tributum “memini”, ut scilicet et fama mirabilis et presentia mirabilior haberetur. Idem sacris in literis tribuitur Salomoni. 22 Quere alium; forte non invenies; etsi Virgilius, immodico studio Eneam suum exornandi, hoc ad eum glorie genus transferre contendat. Sed immobile verum est; excusant tamen quasi non Eneam, sed sub Enee nomine virum fortem perfectumque describat.
Abbreviated transcription (Latin):
Cicero. hodie in nr̃or. Causidicoꝵ grege furor ille uulgaris
est. Respice ⁊ hos qui in alt̾catioibꝰ ⁊ cauillaciõĩbꝰ draletias totũ
uite tp̃n expendũt. seq manibꝰ semꝑ quesciunculis exagitant ⁊ p̾
saigiũ meũ de om̃ibꝰ ħeto. Ouiiũ nempe cũ ip̃ĩs fama corxuet.
unũq sepulcrũ ossibꝰ sufficiet ac nõi. cum em̃ mors feigidã lui¬
guam srare cregerit nõ modo ut sileant necesse est. sed ut dehis
eciã silcãtior. Nossem exemplis affluere teq ip̃m ĩ multis tes¬
tem frice. quot loquacissimas picas agnouinꝰ in oculis insane
mustitudinis ꝑ strepentes. quorũ repente uox cecidit. uisi longa
⁊ apics quosda suꝑstitũ odiosa forte naxratio eẽt. Sed Dehis
⁊ epe ałias. ⁊ nũc quod res ip̃a poscebat diximus. noq enĩ u
eos monerẽ ẜmo michi institutꝰ sed ut tibi sacisfacerẽ. ciũꝰ õmo

Expanded text:
Cicero. 18 Hodie in nostrorum causidicorum grege furor ille vulgaris Cicero. 18 Hodie in nostrorum causidicorum grege furor ille vulgaris est. Respice et hos qui in altercationibus et cavillationibus dyaleticis totum vite tempus expendunt seque inanibus semper questiunculis sagium meum de omnibus habeto: omnium nempe cum ipsis fama corruet unumque sepulcrum ossibus sufficiet ac nomini. Cum enim mors frigidam linguam stare coegerit, non modo ut sileant necesse est, sed ut de his etiam sileatur. 19 Possem exemplis affluere teque ipsum in multis testem facere — quot loquacissimas picas agnovimus in oculis insane multitudinis perstrepentes, quorum repente vox cecidit! —, nisi longa et apud quosdam superstitum odiosa forte narratio esset. 20 Sed de his et sepe alias et nunc quod res ipsa poscebat, diximus; neque enim ut eos monerem, sermo michi institutus, sed ut tibi satisfacerem, cuius omnino
Abbreviated transcription (Latin):
uides. Uideris aut̃ quada in parto tuaꝵ luteraꝵ hoc ip̃m con¬
queri. ꝙ multos noueris magnũ in uita nomẽ assecutos: et hoc quoq
si me audire uolueris magnifiex ꝯtenines. Scis eñĩ quibꝰ hoc eue¬
nnt. his ͤ quide solis qui famã suã quĩ calamio nequent. clamore de¬
fendũt.. Asꝑicristos pier puratos qui ingenti screpitu p̃płoꝵ in
se hora conũtũt. qui se sapiences dici uolunt ⁊ quos sapiẽtes iul¬
gus appellat singulis ciuitatibꝰ a scribens saꝑientũ greges: cu
tũ illa florens ołim scudioꝵ mater grecia nõ ampliꝰ ꝙͣ septe
sapientũ nõib̃ꝰ glorient. qd ip̃m posteris importuẽ nõmẽ arxo¬
gancie uisum est. Sed qui eos excusant auĩt nõ ideis cognomẽ
ꝓpͥo iudicio s ppłoꝵ suffragiis obtigisse. Unꝰ exoib̾ꝰ seculis. Epi¬
curus sapientẽ se ꝓficeri ausus intoleranda suꝑbia seu potius
ridiculosa demẽtia cuiꝰ secũdo de finibꝰ bonors ⁊ maloꝵ menunt

Expanded text:
Videris autem, quadam in parte tuarum literarum, hoc ipsum conqueri, quod multos noveris magnum in vita nomen assecutos. Et hoc quoque, si me audire volueris, “magnifice” contemnes. Scis enim quibus hoc evenit; his equidem solis, qui famam suam — quoniam calamo nequeunt — clamore defendunt. 16 Aspice istos purpuratos, qui ingenti strepitu populorum in se ora convertunt, qui se sapientes dici volunt et quos sapientes vulgus appellat, singulis civitatibus ascribens sapientum greges; cum tamen illa florens olim studiorum mater, Grecia, non amplius quam septem sapientum nominibus glorietur; quod ipsum posteris importune nomen arrogantie visum est. 17 Sed qui eos excusant, aiunt non id eis cognomen proprio iudicio, sed “populorum suffragiis” obtigisse. Unus ex omnibus seculis Epycurus “sapientem se profiteri ausus”: intoleranda superbia, seu potius ridiculosa dementia, cuius, secundo De Finibus bonorum et malorum, meminit
Abbreviated transcription (Latin):
uacuuerit. uctñ paucis expediam haud ab̾ simisis est sem plau¬
tino ciuia mores acq am̃s mordaci sale resꝑgens ꝑuus ille nau¬
luiaria. ꝯ mines inquit ñõ eque est aridus atq hic senex. suã
rom pisse seq eraditarier diuum atq hõiui clamat contrnuo si¬
dem Pdesuo tigillo fimnus siqua exit foras. quin cũ it domnituz
pellem obstingit obgulam neqd aĩe forte amittat doemer
ecia obcurat inferiorẽ guturẽ nequid aie forte amittat dormies.
equã psorat /culauat ꝓfundereꝰ fom̃e hercule uteridami si eo¬
gro nuo dasit. quiu ip̃i p̾dem consor ungues dẽꝓserat ol¬
de esit dm̃a abstulitq pͥsegmina. pulmentũ pxidẽ ci exi pusti
unluus homoas ptore plorabonduo deuent insie ibi postu¬
lare p sorans esulans ut ibi siceret nulum uadarier seocen

Expanded text:
rvacuum erit; ut tamen paucis expediam, haud absimilis est seni plautino, cuius mores atque animum mordaci sale respergens, servus ille in Aulularia, Pumex inquit, non eque est aridus atque hic senex... Suam rem perisse seque eradicarier, Divum atque hominum clamat continuo fidem, De suo tigillo fumus siqua exit foras. Quin cum it dormitum, follem obstringit ob gulam, ... nequid anime forte amittat dormiens; Etiam...obturat inferiorem gutturem, ...nequid anime forte amittat dormiens... Aquam...plorat, cum lavat, profundere... Famem hercle utendam, si roges, nunquam dabit. Quin ipsi pridem tonsor ungues dempserat, Collegit omnia abstulitque presegmina... Pulmentum quidem ei eripuit milvus, Homo ad pretorem plorabundus devenit, Infit ibi postulare, plorans, eiulans
Abbreviated transcription (Latin):
rerendũ  enequediunsite suiceeno oxcicancia sensim illaberent:
sege ab̃ditiq adusois interiora tnͣsfigerent. Uale. lrl cuau¬
Rs undem Qhomam messanen detripcio auari penis aͦ
dimio soror est hut insi fame conficit inmortale scitor
Ita siccurs frcatũ corpusculu est. ita ich loci febriba aur
podagee uictũ homiie as pecta ip̃e testatur uultis epallo aa¬
pies gecusorts pocuos triste suꝑcisiu et inculta seueroicpe dosu

Expanded text:
legendum vi quadam insiste dulcedinis excitantia sensim illaberentur atque abditis aculeis interiora transfigerent. Vale. Kaeundem Thomam Messanensem, descriptio avari senis. 1 dinis soror est. Hunc, nisi fame conficitur, immortalem scito: ita siccum et defecatum corpusculum est, ita nichil loci febribus aut podagre. Victum hominis aspectus ipse testatur: vultus pallor, macies et oculorum specus et triste su
Abbreviated transcription (Latin):
nnimi lucidũq i rapidũ ⁊. exundans flimẽ elequẽcie in oracio
nibꝰ suis eperiit. Duo gene infuioes ꝓ auricꝭ. sepe adũfus
rei .p. suosq dostes usus ẽ cicero. quõ ꝓ aliis sepe ꝓ se quãt¬
⁊ quadragies Cato. quodqͥd genꝰ iuexꝑtũ michi ẽ. nã¬

Expanded text:
vim lucvim lucnibus suis exercuit. Quo genere infinities pro amicis, sepe adversus reipublice suosque hostes usus est Cicero; quo pro aliis sepe, pro se “quater et quadragies” Cato; quod quidem genus inexpertum michi e
Abbreviated transcription (Latin):
as.  onsuuere su iniliarit admenere Sec ills enast noi p̃o¬
pua causa fuit. alioqͥn crede in cum reliqͥs arsissent / hec gͦ q̃ uũc t̾
de iursli reliqͥap illax ꝑte obueniũt qualiacũq sunt nõ solam e¬
quo qͥu ẽc aiido aĩo ꝑleges. Nou audeo illus apulen madau¬
rensis in cõe Iacrare. lector incẽde. lecaberis. unde ẽĩ mͥ is si¬
duaie ut lectori delectationẽ leciciã ue policear. leges iñ ista
n socrares rut es amãtissimꝰ cuoꝵ fortasse letabere cilꝯq
aniuiũ. ꝓbas delectaberis stilo. qͥd eĩ reffert qũãta fit forma.
nõ isi amãts subitura qudiciũ. suꝑ nacuo couit᷑. q̃ iani płas
Siqͥs bic sanc in eũ placet nõ id in eum fateor s cũ soc
S nõ qugemii nũ is amicicie ce laꝯ ẽ. Nulla dic equĩde magͣ
uis dicendi. quippe q̃ nc̃ muichi᷑ adest .⁊ quã si plane afforet᷑
quoddã ut ip̃e aĩt .2. temꝑatũ orõms nenꝰ Exnuiã illã

Expanded text:
gne consumerem, familiariter admonere. Hec illis evadendi precipua causa fuit; alioquin, crede michi, cum reliquis arsissent. 12 Hec ergo, que nunc tibi de virili reliquiarum illarum parte obveniunt, qualicunque sunt, non solum equo, quin etiam avido animo perleges. Non audeo illud Apuleii Madaurensis in comune iactare: «Lector, intende: letaberis»; unde enim michi id fidutie, ut lectori delectationem letitiam ve pollicear? 13 Leges tamen ista, mi Socrates, et ut es amantissimus tuorum, fortasse letabere, cuiusque animum probas, delectaberis stilo. Quid enim refert quanta sit forma nonnisi amantis subitura iudicium? supervacuo comitur que iam placet. Siquid hic sane meum placet, non id meum fateor, sed tuum: hoc est, non ingenii mei sed amicitie tue laus est. 14 Nulla hic equidem magna vis dicendi; quippe que nec michi adest, et quam, si plane afforet, quoddam, ut ipse ait, «et temperatum orationis genus»; eximiam illam
Abbreviated transcription (Latin):
peim̃ 2. reluetatẽ natur a/ q̃ me stiłeai as solitudĩs amatore
quõ si exuberer. ubi ex̃ccã nõ hẽo. Soc mediõs doruesticiã
⁊ samiliare dicẽdi genꝰ. Anuce leges ut relica ⁊ bomi ꝯfules
Slo qbꝰ in oonmu simone utinuir aptũ accomodatũqͣ suiis.
ced nõ os̃ tals Indices debo. neq eiũ aut idem os̃ sentiũt
paucis semꝑ studiũ fuit. Triplex ẽ ꝓfecto ueri Iudicii ne¬
uenum. Im̃ot. odiũ Iunidia. Illud at iude ne nrmiũ nos
aĩato ulgare cregeris q̃ młiꝰ latuissent: ut eĩ tͥ amor. sic
aliis forte aliis offiaiet. Int̾ noris aĩ .⁊. inuidie cecitatẽ ca ꝯd
plur iuũ efectu nichil iñtest. odum qd iñdio loco mim̾auerã. nec
mereor cerce. ñc menio. S fieri pẽt. ut nuguas mãs t̃ sere. tibr
legere. iulq in eis aliud ꝙͣ nr̃os ac nr̃o ꝵ caũs memiuisse agues.

Expanded text:
matoremquam, si exuberet, ubi exerceam non habeo, hoc mediocre domesticum et familiare dicendi genus amice leges, ut reliqua, et boni consules, his quibus in comuni sermone utimur, aptum accomodatumque sententiis. Sed non omnes tales iudipaucis semper studium fuit? 17 Triplex est profecto veri iudicii venenum: amor, odium, invidia. Illud autem vide, ne nimium nos amando, vulgare coegeris que melius latuissent; ut enim tibi amor, sic aliis forte aliud officiet. Inter amoris autem et invidie cecitatem, causa quidem plurimum, effectu nichil interest. Odium, quod medio loco numeraveram, nec mereor certe nec metuo. 18 Sed fieri potest ut nugas meas tibi habere, tibi legere nilque in eis aliud quam nostros ac
Abbreviated transcription (Latin):
uusdam templi soc̃̾dotibꝰ. ꝙͣ st ptam michi ostenderũt ⁊ postta
apus mosnõs Eptores acturatius eciã tractatã legi. quam tibi
piet auit penes autores maneat. Rarolum rege que magni
Segnonne e quare pompeio ⁊ alexandro audent mulierculam
qndmi ꝓdite ⁊ afflictim amasse memorant. ein blandiciis enerua¬
tum neglecta fams cui plurimũ inẜuire consuenerat. ⁊ apos¬
tlabitis regni curis aliaꝵ reꝵ om̃ium ⁊ postremo sui ip̃ius
obatũ due nilla ꝓrsus iure inisi in illius amplexibꝰ acqeuisse.
lina tidignatioe suoꝵ ac dolorẽ. Tandẽ cum iam spei inc
upeet. qm̃ aũres regias salutaribꝰ consiliis in sanus amor obs¬
crurerat. fennam ip̃am maloꝵ causa insꝑata mors abscu
sit cuiꝰ rel ingens pͥmũ iuregia s latens gaudiu fuit. de¬
inde dolor tantũ pͥore grauiõr. ꝙͣtum fediori morbo correp¬

Expanded text:
busdam templi sacerdotibus, quam scriptam michi ostenderunt et postea busdam templi sacerdotibus, quam scriptam michi ostenderunt et postea apud modernos scriptores accuratius etiam tractatam legi; quam tibi  queratur, sed, ut aiunt, penes autores maneat. 7 Carolum regem, quem Magni cognomine equare Pompeio et Alexandro audent, mulierculam quandam perdite et efflictim amasse memorant; eius blanditiis enervatum, neglecta fama, cui plurimum inservire consueverat, et posthabitis regni curis, aliarum rerum omnium et postremo sui ipsius oblitum, diu nulla prorsus in re nisi in illius amplexibus acquievisse summa cum indignatione suorum ac dolore. Tandem cum iam spei nichil superesset, quoniam aures regias salutaribus consiliis insanus amor obstruxerat, feminam ipsam malorum causam insperata mors abstulit. 8 Cuius rei ingens primum in regia, sed latens, gaudium fuit; deinde dolor tantum priore gravior, quantum fediori morbo correp
Abbreviated transcription (Latin):
osimo affectus ꝙͣ olim thesalie ciuitate ypathã dimi lustrat Apu¬
deius ita eñi solitito tupore suspensus ⁊ cuncta circuspiciens iu-¬
dondi cupidus explorandĩq uera ne an ficta ẽẽnt que de illa ci¬
uitate audiera nõ ꝑũ in ea t̃pũs absũpsi. et quociens operi lux
drfut noct̃e suꝑabdibi denũ abiendo ⁊ inhiando magna ex
uts didicisse iudeor. quis ineade ueritati quis fabulis lotus sit q̃
pur longa naracio est neq hoc loco satis explicabilis differenda
qst donech exine omĩa cora audies. Gandanũ quoq ut me¬
dia sileam᷑ eodẽ conditõe suꝑbũ indi aplum oppidũ ⁊ opulentũ
indi ⁊ cotoros flandrie Brabancieq ppłos lamficos atq texto¬
res uidi Reodiũ insigne clero lotũ uidi aquensem karoli sedẽ
et intemplo marinores uendum barbaris gentibꝰ illiꝰ pͥnci¬
pis ⁊ pulerum. ubĩ fadellã audiui nõ mamienam cog̾tu aqui¬

Expanded text:
animo affectus quam olim Thesalie civitatem Ypatham dum lustrat, Apuanimo affectus quam olim Thesalie civitatem Ypatham dum lustrat, Apuleius. Ita enim solicito stupore suspensus et cunta circumspiciens, videndi cupidus explorandique vera ne an ficta essent que de illa civitate audieram, non parvum in ea tempus absumpsi, et quotiens operi lux defuit, noctem superaddidi. Demum ambiendo et inhiando, magna ex parte didicisse videor quis in eadem veritati, quis fabulis locus sit; que quoniam longa narratio est neque hoc loco satis explicabilis, differenda est, donec ex me omnia coram audies. 5 Gandavum quoque, ut media sileam, eodem conditore superbum vidi, amplum oppidum et opulentum; vidi et ceteros Flandrie Brabantieque populos lanificos atque textores; vidi Leodium, insignem clero locum; vidi Aquensem Caroli sedem et in templo marmoreo verendum barbaris gentibus illius principis sepulcrum. 6 Ubi fabellam audivi non inamenam cognitu a qui
Abbreviated transcription (Latin):
licum. qd̵ quisqͥs dixreit. dicat idem ⁊ ẜuũ eẽ nobiliorẽ ꝙͣ dnm̃ dt¬
qui nulła hos greculus ꝙ̃tũlibet ꝓcax inpudesq dicere audebit.
gum momiu̾it diuante uebe conditã ante ꝑtũi. ⁊ auctũ uirtu¬
tibꝰ impĩ. demq ante romanos reꝵ dños gentõq thogãtã. nõ¬
q ĩtaliam ẜ quõtam italie partẽ eo tpr̃e deẜtam ⁊ nacũa grecis ha
Sitatoriba possessam magnaq geetia nũcupata. que em̃ tũt magna
iusa est . ꝙ̃ maxima ꝙͣ mintensa iuderi potuit post euersam corm¬
clum post uastatam etholiam. post argos ac miconas cet̾atq
babes tribruphatas. post macedome reges captos. pyͣrũq deuic¬
curs ⁊ madentos itum asiatico cruore termophylas. credo ne¬
mint negaturũ aliꝙͣto cłariꝰ italitũ ẽẽ ꝙͣ grecũ. Scd de hoc
forte alibi nũt ingallias reu̾tanur. Phariseorũ ciuicate
regtui capus que auctore iulium cesarẽ pretendit incron no ał̃r

Expanded text:
licum; quod quisquis dixerit, dicat idem et servum nobiliorem qui nullus hoc greculus, quantumlibet procax impudensque, dicere audebit, dum meminerit diu ante Urbem conditam, ante partum et auctum virtutibus imperium, denique ante Romanos rerum dominos gentemque togatam, non Italiam, sed quotam Italie partem, eo tempore desertam et vacuam, grecisatam. Que enim tunc magna visa est, quam maxima, quam immensa videri potuit post eversam Chorintum, post vastatam Etholiam, post Argos ac Mycenas ceterasque urbes triumphatas, post Macedonie reges captos Pyrrumque devictum et madentes iterum asiatico cruore Termophilas! Credo neminem negaturum aliquanto clarius italicum esse quam grecum. Sed de hoc forte alibi; nunc in Gallias revertamur. 4 Pariseorum civitatem, regni caput, que auctorem Iulium Cesarem pretendit, introii non aliter
Abbreviated transcription (Latin):
eloquencie studio delectet. tñ ⁊ dimi alioꝵ benedicta renseo et
si quando michi aliquio forte sonãtius excidit ut robiq in iagis
meditor ut quitquid id est inte ꝓsit adolestencieq memialio expediat
aredt torrbis pruatorib̃s inuenitis lingua lascuriat. Sũme quidem

Expanded text:
eloquentie studio delecter, tamen, et dum aliorum bene dicta recenseo et eloquentie studio delecter, tamen, et dum aliorum bene dicta recenseo et siquando michi aliquid forte sonantius excidit, utrobique magis meditor ut quicquid id est, vite prosit adolescentieque me malis expediat, quam ut verbis ornatioribus iuvenilis lingua
Abbreviated transcription (Latin):
bo currebãt. Ałiud est enĩ amꝑliꝰ nie ꝑegisse. aliud tardius am¬
bulasse Qui ergo usq ad mortẽ ꝑductiora spacia tporis agit.
nõ sentius ꝑgit. ẜ plus itineris conficit. Ette qͣnti dico iuri
uelocitẽ uite mortałis describetes uolare eam ⁊ currere asserũt.
Quociens uo uirgiliꝰ fugere tp̃us oit. Quid si om̃es tacerẽt.
quid eciam si negarent. nũꝗd ideo signius fugiens curereret
aut uolaret. Neq u̾o me talia sũmis labiis locutũ putes. quiq
corcaneis meis est ẽ mos/ ꝑ Autoꝵ uireta captare flosculos
qd iuro tirepe ait Seneca nobis ita ꝑmissu putant ut nncħ.
uideatur ĩ adolescente formosius. Ego me nõ nego flosculos
interdu legere. quibꝰ inter semorũ choros si res tulerit uti
queam. s ita ad optatam senectutem merita cũ laude ꝑueni¬
da ⁊ ꝙͣuus ut est usus ut est in geniũ ut est añs ut est etas

Expanded text:
bo currebant. Aliud est enim amplius vie peregisse, aliud tardius ambo currebant. Aliud est enim amplius vie peregisse, aliud tardius ambulasse. Qui ergo usque ad mortem productiora spatia temporis agit, non lentius pergit, sed plus itineris conficit». 3 Ecce quanti duo viri, velocitatem vite mortalis describentes, volare eam et currere asserunt. Quotiens vero Virgilius fugere tempus ait? Quid, si omnes tacerent? quid, etiamsi negarent? nunquid ideo segnius fugiens curreret aut volaret? 4 Neque vero me talia summis labiis locutum putes, quique coetaneis meis est mos, per auctorum vireta “captare flosculos”. Quod “viro turpe” ait Seneca, nobis ita permissum putant, ut nichil videatur in adolescente formosius. Ego me non nego flosculos interdum legere, quibus inter seniorum choros, si res tulerit, uti queam; sed ita ad optatam senectutem merita cum laude pervenierenda. 5 Et quamvis, ut est usus, ut est ingenium, ut est animus, ut est etas,
Abbreviated transcription (Latin):
treri mͥ nec in merito iusus es. ne qd fere omibq̃ adoles¬
centibꝰ accidit etatis flore decipiar. Non polli cobor tibi
pater aiũm solidũ ac stabilem om̃isq uanitatis exortẽ.
qd ĩhac etate difficillimũ ⁊ potius dĩe gr̃e ꝙͣ humane uixtutis
arbitror s mente handquaꝙͣ sue condicionis ignarã spondeo.¬
Bencior nle mͥ crede nũc dũ maxĩe florere iudeor maxie ad aceste¬
dum ꝑgere. quid iure celexrima segnis u̾bis utor: uno uero ꝓpe¬
rare mio currere imio ut loquar ꝓprie uolare. Uolat enim etas ut
ait Cicero ⁊̃ õmo nicħ est aliud tpus inte huiꝰ ꝙͣ cursus ad mor-¬
tem. in quo ait. Augustinus. Nemo uel paulo stare uł aliquõ
caredius ire ꝑmictitur. s uegent᷑ om̃s pari motu. nec diu̾so im-¬
pellunt᷑ accessu. neq cm cuiq unta brenior fuit celerius die duxit
ꝙͣ ille cui longior. s cũ equaliter equalia momẽta raperentur am¬
Robꝰ. alter abiit ꝓpͥius alt̾ remotiꝰ quo nõ impari uelocitate am¬

Expanded text:
reri michi, nec immerito, visus es, ne — quod fere omnibus adolescentibus accidit — etatis flore decipiar. Non pollicebor tibi, pater, animum solidum ac stabilem omnisque vanitatis exortem, quod in hac etate difficillimum et potius divine gratie quam humane virtutis arbitror; sed mentem haudquaquam sue conditionis ignaralorere videor, maxime ad arescendum pergere; quid in re celerrima segnibus verbis utor? imo vero properare, imo currere, imo, ut loquar proprie, volare. «Volat enim etas» ut ait Cicero, et «omnino nichil est aliud tempus vite huius, quam cursus ad mortem; in quo» ut ait Augustinus, «nemo vel paulo stare vel aliquanto tardius ire permittitur; sed urgentur omnes pari motu nec diverso impelluntur accessu. Neque enim cuius vita brevior fuit, celerius diem duxit quam ille cui longior; sed cum equaliter equalia momenta raperentur ambobus, alter abiit propius, alter remotius, quo non impari velocitate am
Abbreviated transcription (Latin):
utergũ abitior. Se utilitate quidẽ iuderis. de reliquo qui dolor
iittens libertatis assertor eẽ solet ip̃e ꝓnũcio. ⁊ iulla igit᷑ site
nouu amemor milla curis tius oportumor cecũ est Lelii mei ⁊ ce¬
toro ⁊ pace dixerini. quibꝰ ut me equare audeam suꝑbe forsicã
portue illoꝵ cogit in uidia pogit ⁊ dolor mee. ego enĩ te mũ¬
o ptuli. tu michi queso quid nõ p̾fers: An timuisti ne secre¬
tun tuũ exme in uulgus exuperet. Ita nerimosu ex ꝑtus
es: ita infirii ac futilis am̃ cui tam facile cõmissa diffluerẽt.
gisti ncante. qui mͥ tociens grauiora credideris. Des crede¬

Expanded text:
in tergum abicior? De utilitate quidem, videris; de reliquo, quoniam dolor in tergum abicior? De utilitate quidem, videris; de reliquo, quoniam dolor ingens libertatis assertor esse solet, ipse pronuntio: nulla igitur, si te novi, amenior, nulla curis tuis oportunior tecum est; Lelii mei et ceterorum pace dixerim, quibus ut me equare audeam, superbe forsitan fortune illorum cogit invidia, cogit et dolor mee. Ego enim te mundo pretuli; tu michi, queso, quid non prefers? 5 An timuisti ne secretum tuum ex me in vulgus erumperet? Ita ne rimosum expertus es, ita infirmi ac futilis animi, cui tam facile commissa diffluerent? Egisti incaute, qui michi totiens graviora credideris. 6 Sed
Abbreviated transcription (Latin):
euertebor e germania. ⁊ iam lugdimũ ꝑuenerã. p̾cũ tuoꝵ
⁊ desiderii mei mntis retrahentibꝰ. nõ tam poetico aut phy¬
losophico ꝙͣ cursorio more fescinaus : Illic cursui meo mo¬
lescissimũ feenũ ad hibut insperatus rumor. Iufugisse uei ab¬
sencie meeuelut oportiũtate captata. ⁊ sine me romam petiisse. qd
Suspiciosum ne an cuoꝵ contemptore pute: nicħ minus moribus
tius conurint oblimiosum querar. mirator ip̃e memorie tue. ge¬
difragum dicã s nocissima fides est. Quid ergo. Tu culpe nomẽ
piuemes et ce ip̃m cõ denmnabis. uł si libet ab solues. apud tribu¬
nal tuũ tecũ agitur. tu ide ⁊ reus et cestis et iud eris. Sed. q
et metũ aliꝙͥtisꝑ equo iure discepta. Etquat eni amor imparia.
ꝙ si contra me forge lingua tua pnumaauit ad constienciã ꝓuoca¬
bo. Responde dolori meo. querenci. Cur tu Riome ego in galoa suz.¬
Quid tanto diuoraio dignũ feci: An ut inutilis ⁊̃ iamena sarçina

Expanded text:
evertebar e Germania et iam Lugdunum perveneram, precum tuarum et desiderii mei uncis retrahentibus, non tam poetico aut philosophico quam cursorio mote festinans. Illic cursui meo molestissimum frenum adhibuit insperatus rumor: aufugisse te, absentie mee velut oportunitate captata, et sine me Romam petiisse, quoSuspiciosum ne an tuorum contemptorem putem? nichil minus moribus tuis convenit. Obliviosum querar, mirator ipse memorie tue? Fedifragum dicam? sed notissima fides est. 3 Quid ergo? Tu culpe nomen invenies et te ipsum condemnabis, vel, si libet, absolves; apud tribunal tuum tecum agitur: tu idem et reus et testis et iudex eris. Sede igitur et mecum aliquantisper equo iure discepta; equat enim amor imparia. Quodsi contra me forte lingua tua pronuntiaverit, ad conscientiam provocabo. 4 Responde dolori meo querenti. Cur tu Rome, ego in Gallia sumquid tanto divortio dignum feci? an, ut inutilis et inamena sarcina,