comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aĩaliũ dicentem. Bilibris tritici denario. ce tres
bilibres ordei denario. et uinum ce oleum ne
fideliũ suoꝵ necẽ minime detͥmentũ sustinuit. s more sina¬
ꝑis qͦ mag̃ aterebat᷑ maiꝰ agm̃tũ accepit. Nam occisis martiri¬
bis coruscantib pꝰ mortẽ ip̃oꝵ ꝑ eos nuracłis multi popłi p
ad fidem conu̾sisũt. qui pꝰmod̾ deo intͣ scãm eccłam fidelit̾:
seruierunt. S cernẽs sediabolꝰ ꝑ aꝑtam ꝑsecutionẽ neqͣꝗͣ¬
infirmare temptauit. Uñ apte sub aꝑtioe hꝰ tercii sigilli dr̃.
ruide. ⁊ ecce eqꝰ nig̃. ⁊ cũ aꝑuiss sigillũ t̾ciũ .i. cũ scd̃ ꝓcessum

Expanded text:
animalium dicentium: Bilibris tritici uno denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum, et oleum ne fidelium suorum necem minime detrimentum sustinuit. Sed more sinapis quo magis atterebatur magis augmentum accepit. Nam occisis martyribus, coruscantibus post mortem ipsorum per eos miraculis, multi populi ad fidem conversi sunt, qui postmodum Deo intra sanctam Ecclesiam fideliter servierunt. Sed cernens se diabolus per apertam persecutionem neqinfirmare tentavit. Unde apte sub apertione hujus tertii sigilli dicitur: et vide. Et ecce equus niger. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
telligñtia ⁊ p̃dicõ discreta.⁊ eqͣ. Uor in medio quatuor aĩaliũ omu¬
ne euãgłistar̃ ⁊ p̃dicatoꝵ testimoniũ. denariꝰ fides. bilibris tͥtici: ꝑfec¬
cta intelligñcia euãgłii. bilibres tres ordei: ꝑfecta cognicio uet̾is¬
et noui testam̃ti. Uinũ ⁊ oleũ ꝑfecti increpatores ⁊ osolatores. ꝓhibi¬
t cum apuisset sigillum quartũ audiui uo¬
cem qͣrti aĩał dicens. Ueni ce uide. &e ecce eqꝰ
pallidus. et qui sedebat suꝑ illum nom̃ illi
mors. et infernus sequebatur eum. et data est il¬
li potestas suꝑ quatuor ꝑtest̾re int̾fic̾e gladio.¬
et fame et morte et bestus terre: Postqͣm hostis antiqꝰ¬

Expanded text:
discreta, et aequa vox in medio quatuor animalium, commune evangelistarum et praedicatorum testimonium. Denarius, fides; bilibris tritici, perfecta intelligentia Evangelii; bilibres tres hordei, perfecta cognitio Veteris Testamenti; vinum et oleum, perfecti increpatores, et consolatores. Prohibit cum aperuisset sigillum quartum, audivi vocem quarti animalis dicentis: Veni, et vide. Et ecce equus pallidus: et qui sedebat super eum, nomen illi Mors, et Infernus sequebatur eum; et data est illi potestas super quatuor partes terrae, interficere gladio, fame, et morte, et bestiis terrae. Et cum a
Abbreviated transcription (Latin):
bus eoꝵ. Alt̾ angelꝰ xp̃c. ap̃ditis anglis ualde diu̾sus. qͥ ascẽdit
ab octu soł. quia p̾dicator ⁊ largitor est prue claritatis. qui ce ꝑ hoc
quod ascendit. nob̾ formã ad suꝑna bona tendẽdi mõstͣuit. Iste
angłs descendit ꝑ carnis assũptõnẽ. ascendit: ꝑ eiꝰdem carnis głi¬
ficationẽ. Qui signũ dĩ iuii huit. qr imortał diuinitatis in sepo-¬
tenciam mõsfuit. Uoce magna qͣtuor angłis qͥb datũ est .i. ꝑmis
sum nocere t̾re ⁊ mari. clamauit. qͥa eoꝵ maliciam magneacto-¬
ritans imꝑio refrenabit. Phocaũ. ꝙ hic uͥait. qͥb datũ est no-¬
cere t̾re ⁊ mari. de arboribus tacuit. pͥ intelligi q ꝑfecte boniᷤᷤ
nolite uoc̾e ꝑ effrenatã temptõnem donͤ signemꝰ seruos dei

Expanded text:
lis multum diversus, qui ascendit ab ortu solis, quia praedicator et largitor paternae claritatis. Qui etiam per hoc quod ascendit, nobis formam ad superna bona tendendi monstravit. Iste angelus descendit per carnis assumptionem, ascendit per ejusdem carnis glorificationem. Qui signum Dei habuit, quia immortalis divinitatis in se potentiam ostendit. Voce mast nocere terrae et mari clamavit, quia eorum malitiam magnae auctoritatis imperio refrenabit. Per hoc quod hic ubi ait, quibus datum est nocere terrae et mari, de arboribus tacuit, potest intelligi quod perfecte bonis Nolite nocere per effrenatam tentationem donec signemus servo
Abbreviated transcription (Latin):
doctoꝵ p̾dicans iusticiam ⁊ głam electoꝵ. hii qui amidi sũt sto¬
tis albis. corꝑib ⁊ oꝑib mũdis. Qui sunt .i. qͣnte dignitatis. Et undͤ
uenerũt .i. de qua fornace tͥbulatõis : Et dmi illi. dñe mi tu scis. qͣsi
dic̾et Ego scio. s tu doceme. Et dũ humiłr se utrũq ignorare fa-¬
tetur ip̃e ab angło quemadmod ⁊ nos ab uniu̾sitate doctoꝵ de u-¬
troq edocet᷑. Nam subdr. Et dixit mͥ. hii sunt qui ue
stolas suas in sanguine agn̾i. Eit ordo sensuũ. la¬
uerũt stolas suas .i. in baptismo dealbauerũt eas: bñ oꝑando.
⁊ utrũq in sanguine agni .i. in fide passionis xp̃i. Et sictã¬
dem uenerunt de tͥbulatõe magna. de p̾sentiũ passionũ tolerã¬

Expanded text:
doctorum praedicans justitiam et gloriam electorum. Hi qui amicti sunt stolis albis, corporibus et operibus mundis. Qui sunt, id est quantae dignitatis, et unde venerunt, id est de quanta fornace tribulationis. Et dixi illi: Domine mi, tu scis; quasi diceret: Ego nescio, sed tu doce me. Et dum humiliter se utrumque ignorare fatetur, ipse ab angelo quemadmodum et nos ab universitate doctorum de utroque edocetur. Nam subditur: Et dixit miht eas in sanguine Agni. Et est ordo sensuum: laverunt stolas suas, in baptismo, dealbaverunt eas, bene operando et utrumque in sanguine Agni, in fide passionis Christi; et sic tandem venerunt de tribulatione, de praesentium passionum toleran
Abbreviated transcription (Latin):
ter ostendit. ut eos de singłis ꝑfecte doceat. ⁊ docẽdo: ad omiã p̾m¬
stinati sũt nullũ detͥmentũ paciatur. Desc̾bit aũ uisõ ista sub
distinciõe .uii. angłoꝵ tub̃ canẽtiũ uniu̾sitatẽ p̾dicatoꝵ tͣbi-¬
nes ꝑsecutõnũ. retͥbutões p̾mioꝵ. Incip̃ deniq narrõnẽ suã

Expanded text:
ter ostendit, ut eos peter ostendit, ut eos pestinati sunt nullum detrimentum patiatur. Describit autem visio ista sub distinctione septem angelorum tubis canentium, universitatem praedicatorum, turbines persecutionum, retributiones praemio
Abbreviated transcription (Latin):
circa finẽ scłi Silentiũ qͣi media hora. pax ⁊ tͣnqͥllitas ultima. Et u
e .iiii. aĩalib. In t̾cio: de libro signato. quẽ sedens intono indȩ
tera tenuit. ⁊ de agno qui librũ aꝑuit. In qͣrto de pͥmitiis re
natis. ⁊ ꝑ gr̃am ad uitã resurgẽtib In qͥnto: de impus ꝑsecutorib.
In serto: de heticis. In septimo: de ypocͥtis. In octano de martirũ que¬
rimonis. ⁊ singłis stoł ĩ datis. In nono: de ꝑ secutõe antixͥ. In decimo:
hausimꝰ. s iam stilũ ponẽdo quiescimꝰ: ũ ad t̾ciam discuciend̃
alacriꝰ resurgamꝰ. Incipit lib̃ terciꝰ.¬
s cuiꝰ magna uͥtus cꝰ sapientie ñ est num̾us. qͥ ꝑ potẽciam cũc¬
ta cͤauit ꝑ sapientiam cuncta disposuit. disposita multipli-¬
cat. multiplicata gub̃nat. ip̃e ineffabili bonitate sua suis electis
fut᷑a p̾dic̃. ⁊ qͥd sit agẽd̾ quid cauẽd̾ quid tolerãd̃. qͥd sꝑand̾: patẽ¬

Expanded text:
circa finem saeculi. Silentium quasi media hora, pax et tranquillitas ultima. Et utde quatuor animalibus. In tertio, de libro signato quem sedens in throno in ejus dextera tenuit, et de Agno, qui librum aperuit. In quarto, de primitivis, et renatis et per gratiam ad vitam resurgentibus. In quinto, de impiis persecutoribus. In sexto, de haereticis. In septimo, de hypocritis. In octavo, de martyrum querimoniis, et singulis stolis sibi datis. In nono, de persecutione Antichristi. In decimo, hausimus, sed jam stylum ponendo quiescimus, ut ad tertiam discutiendam alacrius resurgamus. LIBER TERTIcujus magna virtus, cujus sapientiae non est numerus; qui per potentiam cuncta creavit, per sapientiam creata disposuit, disposita multiplicat, multiplicata gubernat, ineffabili bonitate sua suis electis futura praedicit, et quid est agendum, quid cavendum, quid tolerandum, quid sperandum paten
Abbreviated transcription (Latin):
distintiõib dispoñe ea que in hoc capitło otmẽtur. nam uͥ dix̃
Scio uͥ habitas. p̃misit ꝯsolationẽ laudis. ubi ait habeo ad u̾suᷤ
te pauca. addidit rigorẽ increpatioĩs. nͥ subiũ sit age penitẽ¬
ciam. admonicionẽ em̃dationis. ubi dixit si qͦminꝰ ueniã
cito. t̾rorem ꝯminationis. uͥ tãdẽ dixit uincenti dabe m
abscũditũ. p̃miũ b̾atitudinis. Dȩ eĩꝯ thigt re¬

Expanded text:
 disponere ea quae in hoc capitulo continentur. Nam, ubi dixit, scio ubi habitas, praemisit consolationem laudis; et ubi ait, habeo adversus te pauca, addit rigorem increpationis; ubi subjunxit: Age poenitentiam, admonitionem emendationis; ubi dixit, si quominus veniam tibi cito, terrorem comminationis; ubi tandem intulit: Vincenti dabo manna absconditum, praemium beat
Abbreviated transcription (Latin):
sionib discͥnere possumꝰ. Uͭ uͦ dic̃. scio oꝑa tua qr neq.F.¬
e. neq .c. redarguit ip̃iꝰ põtificis teporem. Uͥ ait suadeo tͥ
em̾e aurũ. ame. admonuit eũ ad emĩdatõnẽ. Uͥ ad iecit: sto
penitenti ꝓposuit fiduciam sue miserationis. U tãdem intulit
qui uicerit faciam illũ sede in tͦno meo ꝓmisit uincenti oses-¬
sum regni sp̃ĩtal atq celestis. Et ut omĩa que ĩ hac pͥma ⁊ p̾ce¬
denti uisione otinẽtur adeuidentiam ꝑ recordationẽ recapitu¬
lemꝰ. Primũ posuit auctor titulum libri ⁊ eccłarũ salutatõem.
dein apparẽtẽ s̃ descͥpsit filii hõis similitudinẽ. t̾cio loco ad sin¬
głares singłis ep̃is factas admoniciones descendit. ⁊ ep̃m ephe¬

Expanded text:
sionibus discernere possumus. Ubi quippe dicit: Scio opera tua, quia neque frigidus es, redarguit ipsius pontificis teporem; ubi ait: Suadeo tibi a me emere aurum, admonuit eum ad emendationem; ubi adjecit: Sto enitenti proposuit fiduciam suae miserationis; ubi tandem intulit: Qui vicerit, faciam illum sedere in throno meo, promisit vincenti consessum regni spiritualis atque coelestis. Et, ut omnia quae in hac prima visione continentur ad evidentiam per recordationem recapitulemus, primum posuit auctor titulum libri, et Ecclesiarum salutationem. Deinde apparentem sibi descripsit Filii hominis similitudinem. Tertio loco ad singulares singulis episcopis sanctas admonitiones descendit: et ep
Abbreviated transcription (Latin):
os inunge ut possis recta uid̾e Suadeo tͥ .e.a .i. Quid ꝑ aur̃¬
tatẽ.⁊ ut ignis ꝑ dilectionẽ feruet: que qͦ in electis in forna¬
ce tͥbulationis uidicrũ subit examinationis. Dicat gͦ scadeo tibi
dilectionis ignitã. in eledtis meis ꝑ fornacẽ tͥbulationis ꝓbatam
pot̾is. s siñ ip̃a semꝑ pauꝑ eris. Et uestim̃tis alb̾ induit᷑ qͥsqͥs in¬
ũdis extͥnsecꝰ cͥcondat᷑. ⁊ ornat᷑. Et bñ post aurũ de uestinĩtis sub¬
iunxit. qr caritas pͥor ẽ. ⁊ de caritate omĩs actio bona ꝓcedit.
Ut nõ appareat ꝯfusio nuditatis tue. Quem nimirũ bona
actio nõ tegit hũc sua nuditas ap̃ alios ofundit. quia in hoc¬
coram aliis h̃et ofusionẽ: ꝙ amisit bonã actionẽ. Recte gͥ iste qui bona
oꝑa nõ ħat admonet᷑. ut uestim̃tis albis .i. oꝑib mõdis induat᷑: ut ꝑ
hoc nuditas eiꝰ otegatur. ne ampliꝰ ap̃ intuentes de nuditate .i. de bo-¬

Expanded text:
os inunge, ut possis recta videre. Suadeo tibi emere a me auret ut ignis per dilectionem fervet, quae quoque in electis in fornace tribulationis judicium subit examinationis? Dicat ergo: Suadeo tidilectionis ignitam, in electis meis per fornacem tribulationis probatam. poteris, sed sine ipsa semper pauper eris. Vestimentis vero albis induitur quisquicumdatur, et ornatur. Et bene post aurum de vestimentis subjunxit, quia charitas prior est, et de charitate omnis actio bona procedit. Unde non appareat confusio nuditatis tuae. Quem nimirum bona actio non tegit, hunc sua nuditas apud alios confundit, quia in hooram aliis habet confusionem quod amisit bonam actionem. Recte igitur iste qui bona opera non habebat admonetur ut vestimentis albis, id est operibus mundis, induatur, ut per hoc ejus nuditas contegatur, ne amplius apud intuentes de nuditate sua,
Abbreviated transcription (Latin):
rus. in pͥncipio sermonis illi p̾scribr. qͥnõ posit mẽtiri. ⁊ pͥn¬
cipiũ eẽ ereat᷑e dĩ denũciat᷑ ouenient᷑. sine quo iꝰticia nõ possit

Expanded text:
verus in principio sermonis illi praescribitur, qui non possit mentiri, et prinverus in principio sermonis illi praescribitur, qui non possit mentiri, et principium esse creaturae Dei denuntiatur convenienter, sine quo justitia
Abbreviated transcription (Latin):
creature dei scio oꝑa tua quia neq frigidus
es neq calidus. utmnam frigidus esses aut ca-¬
lidus. Sec quia tepidus es: et nec frigidus nec
calidus: incipiam te euomĩe ex ore meo quia
dicis quod diues sum et locupletatus et nuil¬
lius egeo et nescis quia tu es miser. et misera¬
bił et pauꝑ. et cecus et nudus. Episcopũ laodicie
septimo loco singlarũ admonicionũ ⁊ in fine uisionis pͥme sacͣ
uisio ponit. et eum de tepore ⁊ arrogancia et iactancia ⁊ penu¬
ria uͥtutũ et oꝑ̃m iꝰticie grauit᷑ rep̾hendit. admonet ad penitẽ¬
ciam. et penitenti celerem ꝓmittit indulgentiam. Et qm̃ iste
ꝓpt̾ quedam dona et donoꝵ oꝑa que magis hõib patent. s u̾e
iꝰticie minꝰ ħ̃ent. se ⁊ a semz ip̃o iꝰticiam qua uacuus erat ħre
existimabat. ⁊ se de uiciis ⁊ locupletatiõe sc̃itatis ap̃alios mag¬
nificabat. Recte xpͣc a quo de his oĩb redarguit᷑. fideł. ⁊ ue

Expanded text:
ei: scio opera tua, quia neque frigidus es, neque calidus. Utinam frigidus esses, aut calidus! sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo. Quia dicis quod dives sum, et locupletatus et nullius egeo: Et nescis quia tu es miser et miserabilis et pauper et caecseptimo loco singularum admonitionum, et visionis primae sacra visio ponit, et eum de tepore, et arrogantia, et jactantia, et penuria virtutum, et operum justitiae graviter reprehendit, admonens ad poenitentiam, et poenitenti de scelere promittit indulgentiam. Et, quoniam iste propter quaedam dona, et donorum opera quae magis patent, sed verae justitiae minus habent, se et a semetipso justitiam qua vacuus erat habere existimabat, et se divitiis, et locupletatione sanctitatis apud alios magnificabat, recte Christus a quo de his omnibus redarguitur fidelis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tissime ꝯcordat. quia illũ ꝑꝑ suũ teporem nͥ penit̾et ip̃e redemptor
inciꝑe euom̾̃e ex ore suo disponebat. Sic̃ nõ sołli ex gestis rerũ. set
etiã ex int̾pretatõib nõiũ. diligens sacre pagine scruptator pͭ inue¬
iure uñ ad lucẽ scĩe ualeat ꝑuenire. hucusq de pͥma uisiõe libri
huiꝰ. ñ sic̃ debuimꝰ. s sic̃ potuimꝰ locuti. stilũ ponimꝰ. ũ ocio

Expanded text:
tissime congruit, quia illum propter suum teporem, nisi poeniteret ipse Redemptor incipere emovere ex ore suo disponebat. Sic non solum ex gestis rerum, sed etiam ex interpretationibus nominum diligens sacrae paginae scrutator potest invenire, unde ad lucem scientiae valeat pervenire. Huc usque de prima visione libri hujus non sicut debuimus, sed sicut potuimus locuti, stylum ponimus, ut otio
Abbreviated transcription (Latin):
lo increpauit. Siqͥs deniq int̾pretões noĩum septẽ ciui¬
tatũ que ĩ hac uisione otinẽtur uoluerit uestigare: iudebit
re. Ephesus int̾pretat᷑ lapsus sũ osiliũ. que utͣq int̾pretõ põtifici q¬
uitatis ⁊ eiꝰ actib rectissime osonat. qͥ pͥmam caritatẽ relinquẽ-¬
do ad minorationẽ uirtutis lapsus erat. et cui duuina admonitõ ꝯ¬
siliũ p̾bet. uͭ pͥma oꝑa faciendo: ad pͥmũ gͣdũ itͣm ascendat. Smir¬
na ĩterp̾tatur cãticũ. que int̾pretõ eiꝰ ep̃o bñ ouenit. quẽ diuina

Expanded text:
quis interpretationes nominum septem civitatum quae in hac visione continentur voluerit investigare, videbit re. Ephesus interpretatur lapsus sive consilium, quae utraque interpretatio pontifici civitatis, et ejus actibus rectissime consonat, qui primam charitatem relinquendo ad minorationem virtutis lapsus erat, et cui divina admonitio consilium praebet, ut prima opera faciendo, ad primum gradum iterum ascendat. Smyrna interpretatur canticum; quae interpretatio ejus bene convenit episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
tegendi potestatẽ Magna ꝓmissio mãnum donũ hoc ꝓmint.¬
dinis eiꝰ ꝑticipationẽ. Potest io qd̾ dic̃ dabo illi potestatẽ siꝑ gẽ¬
tes ⁊ reget illas in uiria ferrea. ⁊ tãquam uas figłi ofringent᷑.
tantũ referri ad maloꝵ dampnationẽ. ut ille qui in uictoria
Et dabo illi stellam matutinam. Stella matutina: stella pͥma.
stella ꝓpt̾ claritatem dtẽplationis. matutura̾: ꝓpt̾ inchoacionem
beatitudinis. dab̾r gͦ uincenti in mũdo stella matutina .i. sto¬
la in celo. ut accepta pͥma: securus sit de reliqua. Ista stel¬
la matutina: mutab̾r in solem meridianu̾ in resurectione.
qñ aĩa głificab̾r in ressurgenti corꝑe. Scͥptũ qͥppe est. fulge¬
bunt iusti sic̃ sol in regno patͥs ẽoꝵ Possumꝰ aũ ea que in hoc
capitło otinẽtur quinq distintionib discernere. nã uͥ ait

Expanded text:
Patre meo regendi potestatem. Magna promissio, magnum donum. Hoc promitilli potestatem super gentes, et reget illas in virga ferrea , et tanquam vas figuli confringentur, tantum referri ad malorum damnationem, ut ille qui in victoria Et dabo illi stellam matutinam, stella matutina stola prima, stella propter claritatem contemplationis, matutina propter inchoationem beatitudinis. Dabitur ergo vincenti in mundo stella matutina, id est stola in coelo, ut accepta prima securus sit de reliqua. Ista stella matutina mutabitur in solem meridianum in resurrectione, quando anima glorificabitur in resurgenti corpore. Scriptum quippe est: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . Possumus autem ea quae in hoc capitulo continentur quinque distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
ai arguit ⁊ castigat. tit eoꝵ in diuino flagello tolerãtiam uideat.
et ad agendam penitenciam: nõ torpescat. Dicit gͦ ego qͦs amo ar¬
guo. et castigo. emulare gͦ ⁊ penitenciã age. Qͣsi dic̾et. si suasio p̾¬
missa te de tepore ac toipore tuo ñ pͭ excitare. illos qͦs amo meis u̾¬
bis argue ⁊ slagelł castigare. et illos dicta ⁊ flagella tolerare dili-¬
ent̃ aĩadũte. et ab ip̃is exemplũ sume. ⁊ emulare .i. in bono illos
emulando imitare. et tͥbulationẽ q̃ in agenda penitencia sustinet᷑
noli formidare. ũ si tͥ nõ sufficit u̾bũ admonitõis: addat᷑ u̾bo exem-¬
plũ imitatõis. Seqr̃. Eecce sto ad lostium et pulso. si qͥs

Expanded text:
 arguit et castigat, ut eorum in divino flagello tolerantiam videat, et ad agendam poenitentiam minime torpescat. Dicit ergo: Ecce quos amo, arguo et castigo: aemulare ergo, et poenitentiam age; quasi diceret: Si suasio praemissa te de torpore ac tepore tuo non potest excitare, illos quos amo me verbis arguere, et flagellis castigare, illosque dicta et flagella tolerare diligenter animadverte, et ab illis exemplum sume, et aemulare in bono illos, id est, aemulando imitare, et tribulationem quae in agenda poenitentia sustinetur noli formidare. Unde, si tibi non sufficit verbum admonitionis, addatur verbo exemplum imitationis. Sequitur: Ecce sto ad
Abbreviated transcription (Latin):
discucientes: te miserũ uidũt. miserabił appares. et de
tua miseria ꝯpassionẽ ħnt. cuiꝰ miserie põdus: ꝑ tria
seqũtia distingũtur. Et pauꝑ. ⁊ cecus. ⁊ nudus. pauꝑ: ꝑ a¬

Expanded text:
discutientes te miserum vident miserabilis appares, et de discutientes te miserum vident miserabilis appares, et de tua miseria compassionem habent. Cujus miseriae pondus per tria sequentia distinguitur: et pauper, et caecus, et nudus. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ. siũ uidelic ꝑ scientiem cognicionẽ. siũ ꝑ scͥpture p̾di¬
cationẽ. siue ꝑ scłaris eloquẽtie nitorem. siũ ꝑ sacͣmentoꝵ
administͣtionẽ. siue ꝑ põtificał apicis dignitatẽ siũ ꝑ uul
laudẽ inanẽ. Ex huiꝰ quippe bonis in qͥb ꝑfecta salus mi¬
nime ꝯsistit ap̃ se extollebat᷑. ⁊ coram hõib głabat᷑. quoꝵ
bonoꝵ cumulus ꝑfecte declarat᷑ cũ subditur. ⁊ nulluis e¬
geo. Multũ enĩ diues est qui nulliꝰ eget. s ꝑpendat qui
potest: quãtũ lõge p̾sul iste a ꝑfecto bono recesserat: qͥ
in imꝑfecto bono ꝑfecto ofidebat. qͥ solũmͦ insufficiẽs a¬
ad salutẽ habebat otemplabat᷑. ⁊ alt̾uis se nõ indig̾e testa¬
itur. qui u̾e nõ tm̃ afectꝰ uapore tepidus: s et su̾sus rõni
hebes erat. qͥ hoc sibi suffic̾e uͦ aliud necessariũ fore crede¬
bat Uñ recte subdit᷑. Et uescis qr tu es miser ⁊ miserabil.
Miser inte. miserabił: aliis. Ilł nã: qͥ uitam tuam subtiłr

Expanded text:
tatus, sive videlicet per scientiae cognitionem, sive per Scripturae praedicationem, sive per saecularis eloquentiae nitorem, sive per sacramentorum administrationem, sive per pontificalis apicis dignitatem, sive per vulgi laudem inanem. Ex hujusmodi quippe bonis in quibus perfecta satus minime consistit apud se extollebatur, et coram hominibus gloriabatur, quorum bonorum cumulus declaratur cum subditur, Et nullius egeo. Multum enim dives est qui nullius eget. Sed perpendat qui potest quam longe praesul iste a perfecto bono recesserat qui in imperfecto bono perfecte confidebat, qui solummodo quod insufficiens ad salutem habebat contemplabatur, et alterius se non indigere testabatur, qui vere non tantum affectus vapore tepidus sed et in sensu rationis hebes erat, qui hoc sibi sufficere, nec aliud necessarium fore credebat. Unde recte subditur: Et nescis quia tu es miser et miserabilis: miser in te, miserabilis aliis. Illis namque, qui vitam tuam subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
le irrũpit. oues rap it ⁊ dispargit. ⁊ rapiendo ⁊ disꝑgendo
gregem minuit. Qui uestim̃ta sua nͨ inquinauert̃. qr dona
ĩnocencie ⁊ ĩmortalitatis in baptismate accepta. ad pͥstina ma¬
la reu̾tẽdo ñ otaminau̾unt. Ałr ñ dtaminau̾unt .u .s. qr po¬

Expanded text:
le rumpit, oves rapit et dispergit, et rapiendo, et dispergendo le rumpit, oves rapit et dispergit, et rapiendo, et dispergendo gregem minuit. Qui vestimenta sua non inquinaverunt, qui dona innocentiae et immortalitatis in baptismate accepta ad pristina mala revertendo non contaminaverunt. Aliter. Non contaminaverunt ves
Abbreviated transcription (Latin):
pauca noĩa in sardis qui non inquinauerũt
uestimenta sua et ambulabũt mecum quia d¬
igni sunt. Post increpationẽ. admonitionẽ omination
ponit᷑ ei uita bonoꝵ sibi subiectoꝵ siue ad leuam̃ osolatioĩs
siũ ad exemplũ imitationis. ũ ip̃e qui mag̃ debuit ⁊ minꝰ
fec̃. in grege suo bonos eẽ audia t ⁊ de se nõ desꝑet s erubeᷤᷤ
cat. ⁊ sumpta spe illoꝵ exemplo: ad iusticiam resurgat. Set
hẽs pauca noĩa in sardis qui nõ inquinauerunt uestimẽta
sua. quasi dic̾et. Paucos bonos qui tibi sunt subiecti atendͤ.¬
⁊ uł ex tãtillo residui boni cõfortare. ⁊ eoꝵ exemplo cõ e
recte uiue. ħes pauca noĩa .i. paucas ꝑsonas uͥtute iꝰticie mi¬
chi uotas. Et̃ notãd̾ quod oic̃ pauca. quia quãuis ubiq multi
sint uocati pauci sunt tñ elecli. Set in sardis pauci sunt electi
culpa forsitan fuit ep̃i. qr dũ pastor t̾renis intẽdit. lupꝰ oui¬

Expanded text:
pauca nomina in Sardis qui non inquinaverunt pauca nomina in Sardis qui non inquinaverunt vestimenta sua, et ambulabunt mecum in albis quia digni sunt. Post increpationem, admonitionem et commination sive ad levamen consolationis, sive ad exemplum imitationis, ut ipse qui magis debuit et minus fecit, in grege suo bonos esse audiat, et de se non desperet, sed erubescat, et sumpta spe, illorum exemplo, ad justitiam resurgat. Sed habes pauca nomina in Sardis qui non inquinaverunt vestimenta sua, quasi diceret: Paucos bonos qui tibi subjecti sunonfortare, et eorum exemplo cum eis recte vive. Habes pauca nomina, id est paucas personas virtute justitiae mihi notas. Et notandum quod dicit, pauca, quia quamvis ubique multi sint vocati, pauci sunt tamen electi. Sed quia in Sardis pauci sunt, culpa forsitan fuit episcopi; quia, dum pastor terrenis intendit, lupus ovi
Abbreviated transcription (Latin):
uis oꝑatua coram hõib uideant᷑ ꝑ ostentatione̾ plena: coram
deo meo ꝓpt᷑ absentiam caritatis sunt uacua. Quia gͦ oꝑa tua
ꝓ humana laude eribita caritate amissa coram deo ꝓptͣ huma
euangelicam p̃dicacionẽ. ⁊ serua utrũq per bonam actionem.
et peniẽciã age de amisso bono. de omisso malo: ꝑ emĩdaciones
satitacionẽ. Sequit᷑. Si ergo nõ uĩgilaueris ueniam
ad te tamquã fur. et nescies qua hora ueni¬
am ad te. Post admonicionẽ em̃dationis addit nisi se
corrigat: cõminationẽ dampnationis. Si nõ uigilaũis .i. nisi
de te in his que dicta sunt sollicitus fueris: ueniam ad te e¬
tamquã fur qui uenit ut bona auferat. ⁊ possessorẽ occidat.
ita ueniam ad te ut auferam tͥ gram meã. ⁊ inferã penam.
ad te. huic qr nunis a u̾a ĩticia remotꝰ. ⁊ in culꝑam erat lapsuᷤ
timeat ciciꝰ resipiscat. studiosius se corrigat. Seqr̃. Det ħes

Expanded text:
vis opera tua coram hominibus videantur per ostentationem plena, coram vis opera tua coram hominibus videantur per ostentationem plena, coram Deo meo propter absentiam charitatis sunt vacua. Quia ergo opera tua pro humana laude exhibita, charitate amissa coram Deo meo propteevangelicam praedicationem, et serva utrumque per bonam actionem, et poenitentiam age de amisso bono, et de commisso malo per emendationis satisfactionem. Sequitur: Si ergo non vigilaveris veniam ad te tanquam fur, et nescies quando veniam ad te. Post monitionem emendationis, addit, nisi se corrigat, comminationem damnationis. Si non vigilaveris, id est nisi de te in his quae dicta sunt sollicitus fueris, veniam ad te tanquam fur qui venit ut bona auferat, et possessorem occidat; ita veniam ad te, et auferam tibi gratiam et inferam poenam. ad te. Huic, quia nimis a vera justitia remotus in culpam erat lapsus,timeat, citius resipiscat, studiosius se corrigat. Sequitur: Sed habes
Abbreviated transcription (Latin):
et ea sine qͥuib in cõspectu dĩ uistificari nõ possũt ꝑupẽdũt
querentes de minimo cresc̾e: ⁊ de maximo minui. Set posqͣm
manina dona uͥtutũ sꝑnunt: minora in quib ofidebant ⁊ głabãt᷑
ꝑdunt. ut se diuina grã nudatos cernant. et de negligentia ticus
resipiscant. At uͦ diuina misentio ep̃o sardis qͣdam de minorib
bonis adhuc ocesserat. de quoꝵ ofirmatiõe illum admonebat. Ait
gͦ. confirma cet̾a que morit᷑a erant. Sequit᷑. Non enĩ inuenio oꝑa¬
Nam ñ altͣerab̾. ñ occides. nõ furab̾is. ñ falsum testimoniũ dices.
nõ ocupices rem ꝓrimi tui.⁊ siq est aliud mandatũ: in hoc u̾bo
instaurat᷑. Plenitudo enĩ legis est dilectio. dicat ita: Nõ inuenio
oꝑa tua plena. quia cuncta que facis: caritate sunt uacua. in qͦ
qui ofendit multa bona ꝑdit. et om̃ĩum reus existit. Igit᷑ quã¬

Expanded text:
et ea sine quibus in conspectu Dei justificari non possunt parvipendunt, et ea sine quibus in conspectu Dei justificari non possunt parvipendunt, quaerentes de minimo crescere, et maximo minui. Sed postquam maxima dona virtutum spernunt, minora in quibus confidebant et gloriabantur perdunt, ut se divina gratia nudatos cernant, et de negligentia citius resipiscant. At vero divina miseratio episcopo Sardis quaedam de minoribus bonis adhuc concesserat, de quorum confirmatione illum admonebat. Ait ergo: Confirma caetera quae moritura erant. Sequitur: Non enim invenio opNam, non adulterabis, non occides, non furaberis, non falsum testimonium dices, non concupisces reminstauratur. Plenitudo enim legis est dilectio. Dicit itaque: Non invenio opera tua plena, quia cuncta quae facis charitate sunt vacua, in qua qui offenderit multa opera perdit, et omnium reus existit. Igitur quam
Abbreviated transcription (Latin):
Esto uigilans ⁊ ofirma cet̾a que morit᷑a erãt Post in ẽpatõ¬
nẽ subiũgit admonitionẽ. Esto uigilians .i. sollicitꝰ de salu-¬
te tua. Ille nã nõ uigilat qui sem⁊ ip̃m negligens de salu-¬
te sua nõ cogitat. Et ꝯfirma cet̾a que mout᷑a erãt. Precipua
bona in quib salꝰ ostat. sic̃ est caritas. humilitas in xp̃o iã
erãt moitua. minora uͦ que ⁊ si salutem nõ otuieant:
tineant: tñ ad sadutem iuuant. s icut sciencia scͥpt᷑arũ. doctͥ¬
na. p̃dicacio. ⁊ cet̾a talia. si in malo ꝑmaneret erãt moit᷑aia. Iu¬
to nimirũ iudicio qui maiora que ꝓrsus sunt ad salutẽ neces¬
saria custodire otempnit. minora ⁊ siad salutẽ nõ necessaria tñ
utilia funditus amitit. ⁊ qui ea quib coram doͣ uere bonꝰ erat
negligit. ea quib coram hõib laudabił erat: iure ꝑdit. Sunt
quipe nõ nlłi qui ea qͥb ap̃ hões magni uident᷑ magis diligu̾t

Expanded text:
era quae moritura erant. Post increpationem subjungit admonitionem. Esto vigilans, id est sollicitus de salute tua. Ille namque non vigilat qui, semetipsum negligens, de salute sua non cogitat, et confirma caetera quae moritura erant, praecipua bona in quibus laus consistit, sicut est charitas, humilitas, in ipso erant jam mortua; minora vero quae, etsi salutem Scripturarum, doctrina, praedicatio et caetera talia, si mala permanerent, erant moritura. Justo nimirum judicio qui majora quae prorsus sunt ad salutem necessaria custodire contemnit, minora, etsi ad salutem non necessaria, tamen utilia, funditus amittit. Et qui ea quibus coram Deo vere bonus erat negligit, ea quibus coram hominibus laudabilis erat jure perdidit. Sunt quippe nonnulli qui ea quibus apud homines magni videntur magis diligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙẽ rep̾hensibił erat. eo quod caritatẽ pͥmã reliquerat. Nam
epm̃ sinirne minime increpauit. ⁊ ideo de penitẽcia nicħ ei
cdi ĩ igne̾ et̃mim. ħ est rũphea ex utq parte acuta quã in p̾ci¬
pio capicli huiꝰ posuit ad t̾riendam negligẽtiam pastoris. et¬
maliciã gregis hanc om̃s eccłarum rectores h̃re debont ad bonos ⁊
malos secer nẽdũ. bonos defendẽdũ. malos ꝑuniend. Qui hẽt alt¬
res audiat quid sp̃c dicat eccł̃us. Uincenti dab¬
o manna abcõditum. et dabo illi calculum cã
deum enĩ nemo uidit ũquã. de hoc it̾m scͥptũ est. Quã mãna mł¬

Expanded text:
et ipse reprehensibilis erat, eo quod charitatem primam reliquerat. Nam episcopum Smyrnae minime increpavit, et ideo de poenitentia ei nihil cti, in ignem aeternum . Haec est romphaea ex utraque parte acuta quam in principio capituli istius posuit ad terrendam negligentiam pastoris, et hanc omnes Ecclesiarum rectores habere debent ad bonos et malos secernendum, bonos defendendum, malos puniendum: Qui habet aures, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis: Vincenti dabo manna absconditum, et dabo illi calculum candDeum nemo vidit unquam, de hoc iterum scriptum est: Quam magna m
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ quoꝵdã alioꝵ s reꝑbando. qr ueq f.e. nͦc. Utinam frigidus
esses aut calidus. s q tepioꝰ es ⁊ nec frigidꝰ nec calidus: inciptam
te euom̾̃e ex ore meo. frigious eẽt ꝑ inficelitatem. calidus ꝑ
caritatem. s neutrũ existens inter utrũq tepidus erat: ꝑ solã
credulitatem. Estimabat nã solam sibi suffic̾e fide̾. nõ aiaduer¬
tens necessariam ẽẽ caritatem. et caritatis accionẽ in sola con¬
fidens fidei cognicione. ⁊ sacramẽtoꝵ ꝑceptione. Meliꝰq illi
fuiss in ĩfidelitate ꝑmãssisse quã accepta fide tepide uiu̾e.

Expanded text:
utinam frigidus esses, aut calidus. Sed, quia tepidus es, nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere de ore meo. Frigidus esset per infidelitatem, calidus per charitatem. Sed neutrum existens, et inter utrumque tepidus erat per solam credulitatem. Existimabat namque solam sibi sufficere fidem, non animadvertens necessariam esse charitatem, et charitatis actionem, in sola confidens fidei cognitione, et sacramentorum perceptione. Meliusque illi fuisset in infidelitate permansisse, quam accepta fide tepide vivere,
Abbreviated transcription (Latin):
pne lapidee: ꝑ firmitatẽ credulitatis alii colũpne enee: ꝑ sonũ
p̃dicationis. alii argentee: ꝑ eloquẽtiam. alii auree ꝑ sapĩam.
et ne iodem ũbũ sepiꝰ oporteat expon̾e: uhͥoq dic̃ dei. et ad iun-¬
git . mei. siũ aliud hꝰmodi. ꝓpt̾ humanitatẽ hoc dic̃. qua patri
minor eristit. Et foras nõ egre diet᷑ ampliꝰ .i. si in iꝰticia stare uo¬
luerit: criminabiłr aut dampnabiłr ampliꝰ non peccabit.
nec de osorcio iustoꝵ emigrabit. Et scͥbam suꝑ eum nom̃ dei m¬
ei. Quod dr᷑ gͥcͥo transit. quod scribitur: diu ꝑmanet. Qd̃ gͦ di
scribam. tm̃dem ualet ac si diceret: in sempit̾num tͥbuam. Et

Expanded text:
nae lapideae per firmitatem credulitatis, alii columnae aeneae per sonum nae lapideae per firmitatem credulitatis, alii columnae aeneae per sonum praedicationis, alii argenteae per eloquentiam, alii aureae per sapientiam. Et, ne idem verbum saepius oporteat exponere, ubicunque dicit, Dei, et adjungit, mei, sive aliud hujusmodi, propter humanitatem hoc dicit qua Patre minor existit. Et foras non egredietur amplius, id est, si in justitia stare voluerit, criminaliter amplius non peccabit, nec de consortio justorum emigrabit. Et scribam super eum nomen Dei mei. Quod dicitur, cito transit, quod scribitur, diu permanet. Quod ergo dicit, scribam, tantumdem valet ac si diceret, in sempiternum tribuam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionẽ nõ sustineret: s ut sustinẽdo nõ defic̾et. s magis ꝓ¬
fic̾et. hoc est enĩ uere seruari cum augm̃to uͥtutis illesus a cul¬
pa custodiri. Sequitur. Ecce ueniam cito tene quod h¬
abes: ut nemo accipiat coronam tuam. Circa fi¬
nem allocutionis hortat᷑ eũ ad pacientiam ne ꝑdat coronam.
S qi intͥbulatione positꝰ erat ũpote qui int̾ infideles ⁊ in me
turam audiebat recte ne in p̾ssuris deficiat se cito uentur̾
piat coionam tuam. Cũ enĩ sit deo certus suoꝵ num̃us qñ a-
a reliquit gentilitas introiuit. Seq̃r. Qui uicerit fa-¬
ciam illum columpnam in templo dei mei.
et foras nõ egredietur ampliꝰ. et scribam suꝑ
illum nom̃ dĩ mei. et nom̃ ciuitatis noue ieru¬
salem que descendit de celo a deo meo et nom̃
meum nouum. Cunctis suꝑiꝰ que ad cõmendationem. ꝓ¬
donũ uincentis. Qui uicerit sicuti supͣ expositũ est. faciam
cio in quo ꝑfecti qͥlibet sunt columpne. lapidee. sunt alii colũ¬

Expanded text:
secutionem non sustineret, sed ut sustinendo non deficeret, sed magis proficeret. Hoc est enim servari cum augmento virtutis, illaesum a culpa custodiri. Sequitur: Ecce venio cito, tene quod habes, ut nemo accipiat coronam tuam. Circa finem allocutionis hortatur ad patientiam, ne perdat coronam. Sed quia in tribulatione positus erat, utpote qui inter infideles, et in turam audiebat, recte ne in pressuris deficiat se cito venturumpiat coronam tuam. Cum enim sit Deo certus suorum numerus, quaea reliquit gentilitas introivit. Sequitur: Qui vicerit faciam eum columnam in templo meo, et foras non egredietur amplius, et scribam super illum nomen Dei mei, et nomen civitatis novae Hierusalem quae descendit de coelo a Deo meo, et nomen meum novum. Cunctis superius quae ad commendationem edonum vincentis: Qui vicerit, sicuti supra expositum est, faciam cio in quo perfecti quilibet sunt columnae, alii sunt colum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sũt ꝑ ueritatẽ. s m̃tiũtur ꝑ falsitatem. Quomͦ aũ eos illi da-¬
idem in me credendo et adorent se humiliando.¬
tuos se humiliando. te uen̾ando.⁊ se a te baptizari. instrui.
⁊ regi suplicit᷑ exorando. Seqr̃. Et scient quia ego dilexi
łe. Scient tẽ oũsi: qd̃ nc̃ ignorant adu̾si. scient amici: qd̾̃ igno¬
rant. scient intͦmissi: quod ignorant extra positi. Scient tẽ qr
ego dilexi te : ꝑ ueram caritatẽ: quod neͣ ignorant dum te ꝑmit¬
to examinari ꝑ tͥbulationẽ. Cuiꝰ dilectionis cãm subdit dicñs.
Qm̃ seruasti uerbum paciencie mee. Uerbum .i. p̃ce

Expanded text:
non sunt per veritatem, sed mentiuntur per falsitatem. Quomodo autem illi danon sunt per veritatem, sed mentiuntur per falsitatem. Quomodo autem illi dafidem in me credendo, et adorent atuos se humiliando, te venerando, et se a te baptizari, instrui, et regi simpliciter exorando. Sequitur: Et scient quod ego dilexi te. Scient tunc conversi quod nunc ignorant aversi, scient amici quod ignorant inimici, scient intromissi quod ignorant extra positi. Scient tunc quod ego dilexi te per veram charitatem, quod tunc ignorant, dum te permitto examinari per tribulationem, cujus dilectionis causam subdit, dicens: Quoniam servasti verbum patientiae meae, verbum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
paruitatẽ uirtutis in eiꝰ obseqͥo dificiliꝰ laborauit. Seq̃r. Esce
dabo tibi de sinagoga sathane qui se dicunt iude¬
os ẽẽ et non funt᷑. set mentiuntur. Post ꝓmissũ
donũ p̾dicatiõĩs: spõd⁊ illi piam uictouam: se donat᷑um dei¬
ladelphia de quoꝵ sinagoga quidam ep̃i p̃dicacĩonẽ cõtradice¬
bant. ⁊ eiꝰ humilitatẽ deridebant. qͣi si uerã in deo fidem hret
eum signis euidenciorib: suũ eẽ famłum manifestaret. qui for-¬
sitan minime ꝑsone eiꝰ odio ꝑ maliciam: s legis sue delo ꝑ igno¬
rãciam: ad hoc ducebant᷑. Istos ita: ꝓmittit illi ad fidem ẽẽ ouer-¬
tendos. ⁊ eiꝰ magist̾io subiciendos. ait ergo. Ecce dabo tͥ de syna¬
goga sathane. Quisi p̾cedñcia sequẽtib iũgens ait. dicat. Quia q̃
supͣ dicta sũt ꝑegisti. ⁊ micħ placita fecisti: illos qui mͦ sũt satha-
ne᷑ ꝑꝰ infidelitatẽ. qui se dic̃t iudeos ẽẽ ꝑ diuini noĩs ꝯfessionẽ et

Expanded text:
pravitatem virtutis in ejus obsequio difficilius laboravit. Sequitur: Ecce dabo tibi de Synagoga Satanae, qui se dicunt Judaeos esse, et non sunt, sed mentiuntur. Post promissum donum praedicationis, illi spondet piam victoriam se donaturum de iladelphia, de quorum Synagoga quidem episcopi praedicationi contradicebant; et ejus humilitatem deridebant, quasi si veram in Deo fidem haberet cum signis evidentioribus suum eum esse famulum manifestaret. Qui forsitan minime personae ejus odio per malitiam, sed legis suae zelo per ignorantiam ad hoc ducebantur. Istos itaque promittit illi ad fidem esse convertendos, et ejus magisterio esse subjiciendos. Ait ergo: Ecce dabo de Synagoga Satanae, quasi praecedentia sequentibus jungens dicat, quia quae suprados esse per divini nominis confessionem, et
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt de iudea. nõ mitam suꝑ uos aliud pondus .i. nõ exigam
a uob̾ uet̾es odseruãtias legis. Tm̃ id quod ħetis tenete donec ueniã
Euãgeliũ quod ħetis ꝑ fidem: tenete ꝑ bonam oꝑationẽ. donec ue.
ueniam ad retͥbunonẽ. Seqr. Et qui uicerit et qui cꝰ¬
todierit usq in finem uerba mea. dabo illi
potestatem suꝑ gentes. et reget illas in uirga
ferrea. et taniquam uas confringentur. Sic
ego accepi a patre meo. et dabo illi stellam

Expanded text:
si sunt de Judaea. Non mittam super vos aliud pondus, id est non exigam a vobis veteres observantias legis, tantum id quod habetis tenete, donec veniam. Evangelium quod habetis per fidem tenete per operationem bonam, donec veniam ad retributionem. Sequitur: Et qui stodierit usque in finem opera mea dabo illi potestatem super gentes et reget illas in virga ferrea tamquam vas figuli confringentur sicut et ego accepi a Patre meo et dabo illi stellam
Abbreviated transcription (Latin):
bro damꝑnãdi ⁊ siuideant᷑ scͥpti ꝓpt̾ grãm atq i̾ticiam ad tẽ¬
pus sibi collatam: agnoscũtur postinod̾ deleti qm̃ labuntur
ꝑ culꝑam. ⁊ dampnant᷑ ꝑ penam. uñ scͥptũ est. Deleant᷑ deli
pociꝰ non quã seͥꝑti. Pampnãdi quipe quãuis cõ saluadis in li

Expanded text:
bro damnandi etsi videantur scripti propter gratiam atque justitiam ad tembro damnandi etsi videantur scripti propter gratiam atque justitiam ad tempus sibi collatam, agnoscuntur postmodum deleri quando labuntur per culpam, et damnantur per poenam. Unde scriptum est: Deleantur de lpotius nunquam scripti. Damnandi quippe quamvis cum salvandis vi
Abbreviated transcription (Latin):
bibonis circũdant᷑. munu̾tur. et ornãtur. Quia sũt digni. di¬
quos etenĩ in socios a sumo. indignos reliquo det qui sunnt
digni nullitenꝰ digni forent: nisi a me dignitatẽ accepissent:
Sequit᷑. Qui incerit sic uestimentis albis uestiet᷑.¬
quia non delebo nom̃ eĩ de libro uite. et con¬
ficebor nom̃ eius coram patre meo et coram an¬
gelis eius. Om̃ib que ad epm̃ ꝑtinebant exactis subdit
de muñe uincentis siunto exemplo ꝓmissionis. ex illoꝵ iusto¬
rũ laude qui erant in sardis. Qui uic̾it sic̃ supͣ exposit᷑ est.
sic uestiet᷑ uestim̃tis alb̃ sic̃ illi .s. electi qui sũt in sardis.
Et nõ delebo noĩ eiꝰ de libro uite. Mmꝰ dicit ⁊ maiꝰ intelligit
et dũ unũ negat aliud affirmat.l.ib̾ uite est sapiencia dĩ
inqua om̃s electi recte dicũtur scͥpti. quia ao uitam et̾nam
sunt p̃destinati. ip̃a uã p̃destinacio: ip̃a est scͥptio. In hoc li¬

Expanded text:
 circumdantur, muniuntur et ornantur. Quia sunt digni. Dignos etenim socios assumo, indignos relinquo. Sed qui sunt digni, nullatenus digni forent, nisi a me dignitatem accepissent. Sequitur: Qui vicerit sic, vestimentis albis vestietur, et non delebo nomen ejus de libro vitae, et confitebor nomen ejus coram Patre meo, et coram angelis ejus. Omnibus quae ad exemplum pertinebant exactis, subdit de munere vincentis, sumpto exemplo promissionis ex illorum justorum laude qui erant in Sardis. Qui vicerit. Supra expositum est, sic vestietur vestimentis albis sicut illi videlicet electi qui sunt in Sardis. Et non delebo nomen ejus de libro vitae. Minus dicit, majus intelligit, et dum unum negat, aliud confirmat. Liber vitae est sapientia Dei in qua omnes electi, recte dicuntur scripti, et ad vitam aeternam sunt praedestinati. Ipsa namque praedestinatio ipsa est scriptio. In hoc li
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑o re: quod modo credunt fide. Quia ego sum scrutans
renes .i. carnales ꝯcupiscencias. ⁊ corda .i. cognationes malas.
hoc est ergo qd̃ in pͥncipio sermoĩs ait. eum .s. hr̃e ocłos sicut
flama ignis. qd nͣ solũ possit ext̾iora nr̃a cognosc̾e: s etiã in
senimirũ scrutat᷑ bonoꝵ renes. quia eoꝵ diligit castitatẽ. seru¬
itur ⁊ corda: quia eoꝵ amat mõdam cogitationẽ. unde id
los. Hoc uͦ qd̃ dic᷑. ego sum scrutans renes ⁊ corda. ⁊ dabo u

Expanded text:
futuro, re, quod modo credunt fide, quia ego sum scrutans renes, id est carnales concupiscentias, et corda, id est cogitationes malas. Hoc est ergo quod in principio sermonis ait eum habere oculos sicut flammam ignis, quod non solum possit cose nimirum scrutatur bonorum renes, quia eorum diligit castitatem. Scrutatur et corda, quia eorum amat mundam cogitationem. Unde id l
Abbreviated transcription (Latin):
diuine pietatis miseratio neqͣquam absolute ⁊ in misericordit᷑
dix̃. mitto. s temꝑauit ominationẽ dicens. nisi penitentiam e¬
erint ab oꝑib suis. Noluit enĩ ꝑ effrenatũ terrorem peccato¬
res p̾cipitare in desꝑationẽ. s ꝑ temꝑam̃tum ommationis eo
reuocare: si penitere uellent. ad ꝯfidentiam sue miseratioĩs.¬

Expanded text:
ivinae pietatis miseratio nequaquam absolute et simpliciter dixit, mitto. Sed temperavit comminationem, dicens: Nisi poenitentiam egerint ab operibus suis . Noluit enim per effrenatum terrorem peccatores praecipitari in desperationem. Sed per temperamentum comminationis eos revocare, si poenitere vellent, ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui scͥpti estimabant᷑ nõꝙͣ scripti fuisse manifestãtur. Paga¬
ni uͦ sũ uidei qui sine fide xp̃i moriũtur: nullatonꝰ in hoc
libro aliqñ scͥpti credũtur. Sunt ⁊̃ multi saluãdi qui dum
ad tempꝰ sceleribꝰ inuoluũtur ab hoc libro uident᷑ deleti. qui
tñ sic̃ semꝑ sunt p̃destiuati. sic semꝑ in libro uite sũt scͥpti
Quod ergo dic̃. nõ delebo nom̃ eiꝰ de libro uite. tm̃dẽ

Expanded text:
nunquam tamen scripti fuisse manifestantur. Pagani vero sive Judaei qui sine fide Christi moriuntur nullatenus in hoc libro aliquando scripti creduntur. Sunt etiam multi salvandi qui, dum ad tempus sceleribus involvuntur, ab hoc libro videntur deleti; qui tamen sicut semper sunt praedestinati, sic semper in libro vitae sunt scripti. Quod ergo dicit: Non delebo nomen ejus de libro vitae, tantumdem
Abbreviated transcription (Latin):
catione labotãti. ⁊ nͨ mnangustus in ip̃a u̾bi administraciõe cessã¬
ti: grã diuine doctͥne ꝓmittit᷑. recte ꝓmissor ⁊ largitor boni sc̃s¬

Expanded text:
catione et nec in angustiis in ipsa Verbi administratione cessancatione et nec in angustiis in ipsa Verbi administratione cessanti gra
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s it uerꝰ qui het clauem dauid it ap¬
erit et nemo claudit. claudit et nemo a¬
perit. Scio oꝑa tua. ecce dedi coram te ostrum
apertũ quod nemo ꝑͥ claude. quia ħes modi
cam uirtutem. et seru̾asti nom̃ meũ. et non
negasti fidem meam. Epm̃ philadelphie uisio alloq̃e¬
scelestis in hoc sermone laudib iusticie acollit. nec de aliqua
negligentia ł culpa. sic̃ nec ep̃m sinuirne rep̾hendit. ꝓmit¬
tit ei grãm sapientie ad p̾dicand̾ ⁊ adu̾sarios iudeos se ilł sub¬
miffurũ. ⁊ in hora temptatiõĩs: sue ꝓtectioĩs axiliũ. adulti¬
mũ hoitat᷑ eũ ad ꝑseuerãntiã: ne ꝑdat coronam ⁊ quemadino¬
dũ maliis capłis solet fac̾e talem xp̃m in pͥncipio describit: qͣlem
subsequens sermo reqͥrit. ũ in pͥncipio sermonis ipẽ ep̃c aĩaduer¬
tat quantũ de sequẽti ꝓmissione ofid̾e queat. Nam qi de sacͣ p̾di-¬

Expanded text:
sanctus et verus qui habet clavem David qui apsanctus et verus qui habet clavem David qui aperit et nemo cludit et cludit et nemo aperit scio opera tua ecce dedi coram te ostium apertum quod nemo potest cludere quia modicam habes virtutem et servasti verbum meum et non negasti alloquens in hoc sermone laudibus justitiae attollit, nec de aliqua negligentia, vel culpa, sicut nec episcopum Smyrnae reprehendit. Promittit ei gratiam sapientiae ad praedicandum, et adversarios Judaeos se illi submissurum, et in hora tentationis suae mum hortatur eum ad perseverantiam, ne perdat coronam. Et quemadmodum in aliis capitulis solet facere, talem Christum in principio describit qualem subsequens sermo requirit, et ut in principio sermonis episcopus ipse animadvertat quantum de sequenti promissione confidere queat. Nam quia in sacra praedi
Abbreviated transcription (Latin):
sitiui: ⁊ dedistis mͥ bib̾e ⁊ c̃. Confitebor nom̃. quia testifi-¬
cabor notum mͥ ꝑ iusticiam fuisse in uia: quem ꝓ iusticia eral-¬
tabo in patͥa. et hoc coram patre meo. ⁊ coram angłis eius. qr
corã patre meo ⁊ corã angłis eiꝰ: scd̃m m̾itũ dabo ei p̾miũ. scd̃m la-¬
orem reddam ei m̃cedem. Qui ħet au resaudiat
quid sp̃c dicat eccl̃iis. Quod enĩ uni dicit omib dic̃.
sic̃ u̾a docẽdo. mala choibendo. recta p̾cipiendo. penã cõminã¬
do ita głam ꝓmittendo. Possumꝰ ergo quinq distincionib di¬
uid̾e cucta que in hoc capło otinẽtur. Ubi enĩait. scco oꝑa
tua qr nom̃ ħes ꝙ uiuas ⁊ mortuus es. posuit asꝑitatẽ increpa-¬
cionis. ubi dix̃ esto uigilans: admonicionẽ em̃dationis. adiecit
si nõ uigilaueris. ueniam ad te taqͣm fur. terrorem ominatio¬
nis. uͥ subiũxit s ħes pauca noĩa in sardis qui ñ inqͥnauert̃
t angło philadelphie eccłe scribe. hec dicit

Expanded text:
sitivi, et dedistis mihi bibere . Confitebor nomen, quia testificabor notum mihi per justitiam fuisse in via, quem pro justitia exaltabo in patria. Et hoc coram Patre meo et angelis ejus, quia coram Patre meo et coram angelis dabo ei praemiuem secundum laborem. Qui habet aures, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Quod enim uni dicit, omnibus dicit, sicut bona docendo, mala cohibendo, recta praecipiendo, poenam comminando, gloriam promittendo. Possumus ergo quinque distinctionibus dividere cuncta quae in hoc capitulo continentur. Ubi enim ait: Scio opera tua quod vivas, et mortuus es, posuit asperitatem increpationis. Et ubi dixit: Esto vigilans, admonitionem emendationis; ubi dicit: Si non vigilaveris veniam ad te tanquam fur, terrorem comminationis; ubi subjungit: Sed habes pauca nomina in Sardis qui non inquinaverunt t angelo Philadelphiae Ecclesiae scribe: Haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ionem cognicionis: quia qui ueritatis cognicionẽ nͣ ħet: nͥ
se nͨ sibi utilia uidet. Nũdꝰ ꝑ amissionẽ boni oꝑis : quẽ dia¬
bolus bono oꝑe denudat: neqͣquã ħet unde se coiã ꝓximo
exoinet. aut oꝑiat. Iste gͦ mis erat. ⁊ miserabił aparebat. quia
uirtute caritatis. cognicione u̾itatis. amictu boni oꝑis amiᷤᷤ
e a me aurũ. ignitum. probatum. ut locuples
fias. et uestimentis albis induaris et non apꝑat
confusio nuditatis tue. et collirio munge o¬
culos tuos ut uideas. Post increpationẽ adiũgit admo¬
nicionẽ. et distingit hic tͥa. licet mutato ordĩe cõtra tͥa que
suꝑiꝰ dixerat. Ibi ⁊ enĩ dixit hc̃ de qͦ sermo ÷ eẽ pauꝑem. cecũ.
et iidũ. hic uͦ suadet ei aurũ a se em̃e. uestim̃tis albis in

Expanded text:
qui veritatem cognitionis non habet, nec se, nec sibi utilia videt. Nudus per amissionem boni operis, quia, quem diabolus bono opere denudat, nequaquam habet unde se coram proximo exornet, aut operiat. Iste ergo miser erat, et miserabilis apparebat, quia virtute charitatis, cognitione veritatis, amictu boni operis amisbi emere a me aurum ignitum, probatum, ut locuples fias, et vestimentis albis induaris, et non appareat confusio nuditatis tuae, et collyrio inunge oculos tuos, ut videas. Post increpationem adjungit admonitionem, et distinguit haec tria mutato ordine contra tria quae superius dixerat. Ibi etenim dicit hunc de quo sermo est esse pauperem, caecum et nudum; hic vero suadet illi aurum a se emere, vest
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ in alos bonꝰ extitit. ⁊ int̾ infideles fidem xp̃i tenuit. ⁊ nõ
negatut nã multo leuiꝰ est int̾ bonos bñe agere quam int̾ in¬
fideles fidem seruare. sicut ualde faciliꝰ est uemine obstãte quã
repugnãtib hostib ciuitatẽ iutͦire. Etne se solũ int̾ fideles
fidem seruasse ł se estimet solũ int̾ malos bñe uirisse ⁊ ob hoc

Expanded text:
inter malos bonus fuit, et inter infideles fidem Christi tenuit, et non inter malos bonus fuit, et inter infideles fidem Christi tenuit, et non negavit. Nam multo levius est inter bonos bene agere, quam inter infideles fidem servare. Sicut valde facilius est, nemine obstante, quam repugnantibus hostibus, civitatem introire. Et ne solum inter infideles fidem