comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitatt̃ postta edificauit cam. Cainan. lam̃tatio.
uł possessio eoꝵ. Sic̃ tnĩ cam possessio. ita dirma¬
tum nom̃ qd̾ ẽ caman facit possessio corũ. Ma¬
tusalã interpr mortuis ẽ: euidens echimolo¬
gia noĩs. Quidã cnĩ cũ cũ patre translatũ fuis¬
se ⁊ diluuiũ p̃terisse putauerunt. Ob hoc signã¬
ter transfert᷑ mortuus ẽ. ut ostenderet᷑ ñ uiris¬
se eũ post diluuiũ. s in eodẽ catadismo fuisse
defunctũ. Soli enĩ octo hoĩes in arca diluiuũ
euaserunt. Lamech ꝑcutiens. Iste cnĩ ꝑcussit¬
⁊ interfecit cam. qd̾ etiã ipse se postea ꝑpetras¬
se uxorib conficetur. Noe requies interp᷑r.
Iste requiescere nos faciet ab om̃ib oꝑib nr̃is.
accepit. Ex ipso enĩ patriarche.⁊ ꝓpħe. ⁊ apłi. ⁊¬
usq ad occasũ magnũ est nomen in gentib. shã
calidus. ⁊ ipse ex p̃sagio futuri cognominatur.
Posteritas enĩ eiꝰ eã t̃re partẽ possedit. q̃ uicino

Expanded text:
it Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainan, facit possessio eorum. Matusalam interpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim eum cum patre translatum fuisse, et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in arca diluvium evaserunt. Lamech et interfecit Cain; quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. 15. NOE requies interpretaIste requiescere nos faciet ab omnibus operibus nosaccepit. Ex ipso enim patriarchae et pusque ad occasum magnum est nomen in gentibus. 17. CHAM, calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus est. Posteritas enim ejus eam terrae partem possedit, quae vicino
Abbreviated transcription (Latin):
interfecit eosdc̃ sacerdotes. uł ꝓpt̾ qd achab adu̾¬
sitatẽ tolerauit. Heliscus. dñi salus interpr.
uocabulũ aũ ⁊ idẽ ex futt᷑i p̃sagio accepit. Deniq
⁊ multas uirtutes fecit. ⁊ famẽ pellens popłm a¬
morte saluauit. Nathan. dedit siue dantis. Ilaias
interpr saluator dñi. ⁊ merito. Saluatorẽ enim
uniuersarũ gentiũ. eiꝰq sacramenta. ampliꝰ
ꝙͣ cet̾i p̃dicat. Ieremias. excelsus dm̃i ꝓ eo qđ di¬

Expanded text:
interfecit eosdem sacerdotes, vel propter quod Achab adversitatem toleravit. 6. ELISAEUS Domini salus interpretatur, vocabulum autem idem ex futuri praesagio accepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens popmorte salvavit. Nathan dedit, sive dantis. Esaias interpretatur salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium eiusque sacramenta amplius quam ceteri praedicat. Ieremias excelsus Domini, pro eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ñ ẽ ciꝰ. sp̃s sc̃s. ex oꝑe etiã ⁊ angełs intelligi¬
tur. Bictũ ẽ. enĩ de illo: ⁊ q̃ uenta st̃ annunti¬
abit uobis. Et utiq angelꝰ grece. latine nun¬
cius interp̃tat᷑. Inde ⁊ duo angeli apparue¬
runt loth. in quib ds singłarit appellatur.
Quos intelligimꝰ filiũ ⁊ sp̃m sc̃m. llam pat̃¬

Expanded text:
sanctus ex opere etiam et angelus intelligitur; dictum est enim de illo: Et quae ventura sunt annuntiabit vobis ; et utique angelus Graece, Latine nuntius interpretatur. Unde et duo angeli apparuerunt Loth, in quibus Dominus singulariter appellatur, quos intelligimus Filium et Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
cłe. ⁊ supͣ sc nullũ ht̃. Sacerdos aũ nom̃ ht̃ cõpo¬
sitũ ex greco ⁊ latino. qͣi sacrũ dans. Sic̃ enĩ rex
a regendo. ita sacerdos a scificando uocatꝰ c̃. Conse.¬
crat enĩ ⁊ scĩficat. Sacerdotes aũ gentiliũ. flami¬
nes dicebant᷑. hi in capite habebant pilleũ. in
quo erat breuis uirga desuꝑ hñs lanȩ aliquid.
Qd cũ ꝑ estũ ferre ñ possent. filo tm̃ capita re¬
ligare ceperunt. Nã nudis penitꝰ eos capitib
incedere. nefas erat. unde a filo qͦ utebantur
flamines dicti st̃. qiͣ filamines. Nerũ festis dieb
filo deposito pilleũ imponebant ꝓ sacerdotii emi¬
nentia. Presbit̃ grete. latine senior interpͣt. ñ ꝓ¬

Expanded text:
llum habet. Sacerdos autem nomen habet conpositum ex Graeco et Latino, quasi sacrum dans; sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrificando vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant pilleum, in quo erat brevis virga desuper habens lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent, filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pilleum inponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior interpr
Abbreviated transcription (Latin):
os mutũ interpr. Quo significat᷑ sacerdotii ue¬
Relle. in sole sacriticiũ. uł incensũ. Saul. petitio
gem petierit. ⁊ accepit. ñ scd̾m dm̃. s scd̾m suam
uoluntatẽ. Dauid. fortis mani. Ntiq qr fortissimꝰ
in p̃liis fuit. ipse ⁊ desiderabilis. in stirpe scilicet
sua. de gua p̃dixerat ꝓpħa. ucniet desideratus
cunctis gentib. Salomon. trinomius fuisse ꝑhi¬
bct᷑. Primũ uocabuluĩ ciꝰ salomon dr᷑ id c̃ pacifi¬
cus. eo qd̾ in regno eiꝰ pax fu̾it. Scd̾m nom̃ enis
idida. eo qd̾ fu̾it dilectꝰ ⁊ amabilis año. Terciũ uo

Expanded text:
os mutum interpretatur, quo significatur veteris saJESSAI, insulae sacrificium, vel incensum. 63. SAUL petitio gem petierit, et accepit non secundum Deum, sed secundum suam voluntatem. 64. DAVID, fortis manu, utique, quia fortissimus in praeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirpe scilicet sua, de qua praedixerat propheta: Veniet Desideratus cunctis gentibus. 65. Salomon trinomius fuisse perhibetur. Primum vocabulum ejus Salomon dicitur, id est, pacificus, eo quod in regno ejus pax fuerit. Secundum nomen Idida, eo quod fuerit dilectus, et amabilis Domino. Tertium
Abbreviated transcription (Latin):
latinũ uertit᷑ seruiens tacco. Misael. qui ppłs
dñi. Ipse ⁊misac. qd̾ interpr risus. uł gaudiũ.
Achia. fr̃ m̃s. Semeia. audiens dñm. Asaph. con¬
gregans. Ethan. robustꝰ. suic ascensus. Iaichũ.
transiliens eos. siue saliens. cos. Quosdã enĩ in¬
herentes humo. curuatos int̾ram. ⁊ ea que in
imo st̃ cogitantes. ⁊ in reb transeuntib spem
ponentes. transiliunt canendo. iste qui uocat᷑
transiliens. Eman. accipiens. uł formido eorũ.
Theman. robustͦ. Barachia. bñdc̃s dñi. uł bene¬
dictꝰ dñs. Oida. discretio. siue deuerticulum.
iudith. laudans. uł confitens. Hester. absconsa.

Expanded text:
itur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus. Semeia audiens Dominum. Asaph congregans. Ethan robustus sive ascensus. Idithun transiliens eos, sive saliens eos. Quosdam enim inhaerentes humo, curvatos in terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Ethan robustus. Barachia benedictus Domini, vel benedictus Dominus. Olda districtio, sive diverticulum. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ multarũ gentiũ. qđ erat adhuc ꝑ fidem
futurũ. fientiũ aũ ñ habet᷑ in noĩe s subaudi¬
tur. uixta illud. erit nom̃ tuũ abrabã. quia
patrẽ multarũ gentiũ constitui te. Isaac ex
risu nom̃ accepit. Riserat enĩ pat̃. qñ ei ꝓmis¬
sus ẽ. admirans in gaudio. risit ⁊ mat᷑. qͣndo
ꝑ illos tres uiros ꝓmissus ẽ. dubitans in gaudio.
Ex hac gͦ causa nom̃ accepit isaac. Interp̃tit᷑¬
ciĩ risus. Sciendũ aũ qd̾ quinq in ueteri
testam̃to absq ullo uelamine. nõib suis an
teqͣm nascerent᷑ uocati st̃. Ismael. ilaac. sam¬
son. salomon. ⁊ iosias. Lege script᷑as. Iacob sup¬
plantator interpr. siue qd in ortu plantã nas¬
centis tr̃is app̃henderit. siue qã postea frc̃m arte.
dereꝑit. Unde ⁊ esau aix̃. Iuste uocatũ t̃ nom̃ eiꝰ¬

Expanded text:
multarum gentium, quod erat adhuc per fidem futurum. Gentium autem non habetur in nomine, sed subauditur, juxta illud: Erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te. 3. Isaac, ex risu nomen accepit. Riserat enim pater quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac, interpretaenim risus. 4. Sciendum autem quod quatuor in veteri Testamento absque ullo velamine nominibutequam nascerentur, vocati sunt: Ismahel, Isaac, Salomon et Iosias. Lege Scripturas. Iacob subplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris adprehenderit, sive quod postea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħice indita st̃ uocabula. ut aut fut᷑is. aut p̃
cedentib eorũ causis conueniant. In qͥb tamen
manente sp̃uali sacramento. nc̃ tm̃ ad litterã
intellectũ hystorie ꝑsequcm᷑. Nbi aũ ethimolo¬
gie interp̃tationẽ ñ attigimꝰ. solã ipsã in latinũ

Expanded text:
prophetice indita suprophetice indita suaecedentibus eorum causis conveniant. 2. In quibus tamen manente spirituali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequemur. Ubi autem etymologiae interpretationem non at
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ. ⁊ uocatũ ẽ. firmamentũ cclũ. Nimirũ
ostenens. qd̾ post riunã angelorũ malorũ. hi
qͥ ꝑmanserunt. firmitatẽ et̃ne ꝑseuerantie con¬
secuti st̃. nullo iã lapsu auersi. nulla suꝑbia ca¬
dentes. s firmit̾ in dĩ amore ⁊ contẽplatione ma¬
nentes. nichil aliuad dulce hñt. nͥ eũ a qͦ creati st̃.
stõ aũ duo seraphin in ysaia legunt᷑. figuralit̃
uetis ⁊ noui testam̃ti sig̾cationẽ ostenat᷑. Qa uͦ fa¬
ciẽ ⁊ peades dĩ oꝑiunt. qi p̃t̾ita ante mundũ. ⁊ fu¬
tura post mundũ scire ñ possumꝰ. s media tm̃
eoꝵ testimonio contẽplam̃. Singłi senas alas hñt.
qr de fabrica tm̃ mundi. q̃ in sex dieb frã ẽ. in p̃¬
senti scło nouimꝰ. Qd clamat ter sc̃s alt̃ ad alt̾m.
trinitatis in una diuinitate demonstrant my¬
steriumz. De hominib qui quodam pre¬
sagio nomina acceperunt .ui.¬
leriq pͥmoꝵ nominũ.
ex ꝓp̾is causis originẽ nominũ bñt. qͥb ita

Expanded text:
tum, et vocatum est firmamentum coelum . 31. Nimirum ostendens, quod post ruinam angelorum malorum, hi qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati figuraliter veteris, et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum, eorum testimonio contemplamur. 33. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. QTrinitatis in una divinitate demonstrat mysterium. § 6 De hominibus qui quodam praesagio nomen acceperunt. Plerique primorum hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita
Abbreviated transcription (Latin):
sone referant᷑. uolunt transferre ad formam
dci. ⁊ rursus ea que dicta st̃. ut ad se inuicem
ꝑsone referantur. uolunt noĩa esse nature
atq substantie. ⁊ faciunt erroie in fide. Sic
aũ dĩ filio coniuncta ẽ. humana natura. ut
ex duab substantiis fieret una ꝑsona. Solus

Expanded text:
sunt. uolunt transferre ad formam dei et rursus. quae dicta sunt, ut ad se inuicem personae referantur, uolunt nomina esse naturae atque substantiae. autem Dei filio coniuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona. Solu
Abbreviated transcription (Latin):
lamentatio. eo qd ꝓ interfecto abel interfectus sit.
Ipenã sui sceleris dederit. dbel luctꝰ interpt᷑. Quo
nõie p̃figurabat᷑ occidendus. Iẽ ⁊ uanitas. quia
ctio. eo qd̾ post fr̃is int̃fectionẽ natꝰ sit. qͣł resur¬
rectionẽ frĩs ex mortius suscitaret. Idẽ ⁊ positio.

Expanded text:
lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. 318 8. ABEL luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia ctio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem, et positio,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inde medicina di uocat᷑. Unde ⁊ ad tobiã idẽ
arthangłs missus. ocłis eiꝰ curationẽ adhibuit.
⁊ cecitate detersa uisũ restituit. Noĩs enĩ inter¬
p̃tatio. ex angeli officio designat᷑. Uriel interp̃¬
tat᷑ ignis dei. Sic̃ legimꝰ apparuisse ignẽ in ru¬
bo. legimꝰ etiã ignẽ missũ desuꝑ. ⁊ implesse
qd̾ p̃ceptũ est. Throni aũ ⁊ dñationes. ⁊ pͥncipa¬
tus ⁊ potestates. ⁊ uirtutes. quib uniuersam
celestẽ societatẽ apłs complectit᷑. ordines angłoꝵ
⁊ dignitates intelligunt᷑. Et ꝓhac ipsa distribu¬
tione officiorũ. alii throni. alii dñationes. alii
pͥncipatꝰ. alii potestates dicunt᷑. ꝓ certis dignita¬
tib quib inuicẽ distingunt᷑. Hirtutes angelica
quedã ministeria ꝑhibent᷑. ꝑ quas signa ⁊ mira

Expanded text:
et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis eius curationem adhibuit, et caecitate detersa visum ei restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inplesse quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principatus et potestates et virtutes, quibus universam coelestem societatem Apostolus complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur. Et pro hac ipsa distributione officiorum, alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguuntur. Virtutes angelica quaedam ministeria perhibentur, per quas signa et mir
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. Si enĩ in ipsis officiis angeloꝵ nequaꝙͣ
potestates suꝑiores inferiores disponerent. nullo
mͦ hoc ꝙͣ hõi diceret. angłs ab angelo cognouisset.
Quidã aũ archangelorũ pͥuatis nõĩb appellant᷑.
ut ꝑ uocabula ipsa. in oꝑc suo qͥd ualtant adesi¬
gnet᷑. E abrihel hebraice. in linguã nr̃am uerti¬
tur fortitudo dei. Ubi enĩ potentia diuina uł
fortitudo manifestabit᷑. gabrihel mittit᷑. Unde
⁊ eo tp̃e. quo erat dñs nasciturus. ⁊ triũpha
turus de mundo. gabrihel uenit ad mariam.
ut illũ annunciaret. qui ad debellandas acri¬
as potestates. humilis uenire dignatꝰ ẽ. Mi¬
chael interp̃tat᷑ quis ut ds. Qñ enĩ aliqͥd in
mundo mire uirtutis fit. hic archangłs mit¬
tit᷑. ⁊ ex ipso oꝑe nom̃ ẽ . ciꝰ. quia ualet facere qd̾
facere potest dĩ. Raphael interp̃tat᷑ curatio uł
medicina dei. Ubicumq enĩ curandi ⁊ medendi
opus necessariũ ẽ. hic archangło a deo mititur.

Expanded text:
. Si enim in ipsis officiis angelorum nequaquam potestates superiores inferiores disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret angelus, ab angelo cognovisset. 9. Quidam autem archangelorum privatis nominibus appellantur, 314 ut per vocabula ipsa in opere suo, quid valeant designetur. 10. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. 11. Unde et eo tempore quo erat Dominus naturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur, Qui sicut Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio vel medicina Dei. Ubicumque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ fint om̃ib communia. ꝓpͥe tñ hec nomina
mundi constat exordio. slam qͥa angeli ⁊ locis ⁊
regni ꝑsaꝵ restitit mͥ. Unde apparet nullũ esse
locũ cui angeli ñ p̃sint. Presunt enĩ ⁊ auspiciis
oꝑum om̃iũ. hic ẽ. ordo. uł distinctio angelorum.
qui post lapsũ maloꝵ in celesti uigore steteruñ.
Nã postꝙͣ apostate angeli ceciderunt. hi ꝑseue¬
rantia et̃ne b̃ĩtudinis solidati st̃. Hnae ⁊ post

Expanded text:
Et cum sint omnibus communia, proprie tamen haec nomina Et cum sint omnibus communia, proprie tamen haec nomina mundi constat exordio. Nam quia angeli et locis et restitit mihi . 29. Unde apparet nullum esse locum cui angeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis operum omnium. 30. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in coelesti vigore steterunt. Nam post quam apostatae angeli ceciderunt, hi in perantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Un
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ cherubin id ẽ. plenitudo scientie appellantur.
hpsa st̃ illa duo aĩalia suꝑ ꝓpiciatoriũ arche. ficta
ex metallo ꝓpt̾ significandam angeloꝵ p̃sentiã.
ardentes. uł incendentes interpretant᷑. Qui ic cir¬
co ardentes uocant᷑. qͥa int̾ eos ⁊ dm̃ nulli alii an¬
geli consistunt. ⁊ ido qͣnto uicimiꝰ corã eo consistur̃.
tanto magis claritate diuni luminis inflãmait᷑.
Unde ⁊ ipsi uelant faciẽ ⁊ pedes sedentis in thro¬
no d̾ei. ⁊ iecirco cet̾a angeloꝵ turba
dere cdi eisentiã plene ñ ualet. qm̃ seraphin eam
regit. hec gͥ nocabula agminũ angeloꝵ. ita sunt
spetialia ordinũ singuloꝵ: uit tñ sint ex parte
comiminia omniũ. slam dũ throni sedes dei.
in quorũdã angelorũ ordine specialiter designea.
isti ordines angelorũ pͥuatis nõib appellant᷑. qͥa
hoc ip̃m officiũ in ꝓpͥo ordine plenus acceper̃t.

Expanded text:
sunt, Cherubin, id est plsunt, Cherubin, id est pl duo illa animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, ardentes, vel incendentes interpretantur, qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deum nulli angeli consistunt et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tanto magis claritate divini luminis inflammantur. 25. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei, et idcirco caetera angelorum turba videre Dei essentiam plene non valent, quoniam Cherubin eam tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum Throni sedes Dei in quorundam angelorum ordine specialiter designentuisti ordines angelorum privatis nominibus appellantur, quia hoc ipsud officium in proprio ordine plenius acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Potestates st̃. quib ⁊ uirtutes aduerse fubiecte
sunt. ⁊ inde potestatũ noĩe nuncupãt᷑. qͥa ma¬
ligni sp̃s eoꝵ potestate coercent᷑. ne tm̃ mundo
ad explendũ ministeriũ diuinũ disponunt.
pͥncipatꝰ uocabulũ acceperunt. Nã alii st̃ qui
administrant. alii qͥ assistunt. sic̃ ꝑ damhelẽ dt᷑.
Milia miliũ ministrabant ei. ⁊ decies milies cen¬
tena milia assistebant ei. Bñationes st̃ hi qͥ ctã¬
uirtutib ⁊ pͥncipatib p̃minet. qui ꝓ eo qdđ cctis
angeloꝵ agminib dñantur. dñationes uocantur.
Tyronist̃ agmina angelorũ. qui latino eloquio
seaei dicunt᷑. ⁊ uocati throni. qi illis conditor p̃¬
sidet. ⁊ ꝑ eos iudicia sua adisponit. Cherubin
aũ ⁊ ipsi sullimes celorũ potestates. ⁊ angelorum
ministeria ꝑhibent᷑. qui ex hebreo in linguã
nr̃am interp̃tant᷑ scientie multitudo. St̃ enĩ
sullimiora agmina angelorũ. qui ꝓ co qd̃ uici¬
nius positi adiuina scientia amplius cetis pleni

Expanded text:
uibus virtutes adversae subjectae sunt, et inde 315 potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum mundo ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui administrant, alii qui assistunt, sicut per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei  Principatibus praeeminent, qui pro eo, quod ceteris angelorum agminibus dominantur, Dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati Throni quia illis conditor praesidet, et per eos iudicia sua disponit. Cherubin autem et ipsi sublimes caelorum potestates et angelica ministeria perhibentur; qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo, quod vicinius positi divina scientia ceteris amplius pleni
Abbreviated transcription (Latin):
di᷑. qr ẽ ei pat̃. Sic ⁊ sp̃s sc̃s. qr ẽ. patris filii q sp̃s.
his enĩ appellationib hoc significat᷑. qd̾ ad se inui¬
cem referunt᷑ ñ ipsa sub̾a qua unũ sc̃. Proinde
trinitas in relatiuis ꝑsonaꝵ nõib ẽ. Deitas ñ
triplicat᷑ s in singularitatẽ ẽ. quia si triplicat᷑.
deorũ inducimꝰ płalitatẽ. Nomen aũ doꝵ in
merito equales. De quib psalmꝰ Ego dixi. dii
lem dirunitatẽ. ñ nom̃ deorũ. s aei esse osten¬
diuna dr᷑. audi isrł. dñs dĩ tiuis. ds unus est.
Scilicet ut ⁊ trinitas sit. ⁊ unis dñs deus sit.¬
fides apuad grecos de trinitate hoc mͦ c̃. Nna usia.
ac si dicat una natura. aut una essentia. Tres
ipostasis qđ resonat in latinũ. uł tres ꝑsonas.
uł tres sub̾as. Nlam latinitas ꝓpͥe ñ dic̃ de deo nͥ

Expanded text:
. His enim appellationibus hoc significatur, 456 quod ad se invicem referuntur. Nam ipsa substantia qua unum sunt, proinde Trinitas in relativis personarum nominibus est. Deitas non triplicatur, sed in singularitate est, quia si triplicatur, deorum inducimus pluralitatem. Nomen autem deorum in merito aequales, de quibus Psalmus, Ego dixi: Dii lem divinitatem, non nomen deorum, sed Dei esse ostendicitur: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est, scilicet, ut, et Trinitas sit, et unus Dominus Deus sit.Fides apud Graecos de Trinitate hoc modo est: una οὐσία, ac si dicatur una natura, aut una essentia; tres hypostases, quod resonat in Latinum, vel tres personas, vel tres substantias. 12. Nam Latinitas proprie non dicit de Deo, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mutat᷑.⁊ longe aluia ꝙͣ erat efficit᷑. Priꝰ cnĩ fedi
cram̃ acformitate pecc̃oꝵ. in ipsa tinctione red¬
dim᷑ pulchiri dealbatione uirtutũ. Unde ⁊ in
canticis scribit᷑ canticorũ. Que est ista q̃ ascen¬
dit dcalbata. Ciuiꝰ mysteriũ. ñ alit̃ nͥ sub tͥnitatis
designatione. id ẽ. patris ⁊ filii ⁊ sp̃s scĩ cognomi

Expanded text:
mutatur, et longe aliud quam erat efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum, in ipsa tinctione reddimur pulchri dealbatione virtutum; unde et in Canticis scribitur canticorum8, 5: 'Quae est ista quae ascendit dealbata?' Cuius mysterium non aliter nisi sub Trinitatis desi
Abbreviated transcription (Latin):
uło q ñ ocłis s corde querendus ẽ. Impassibilis.
qi nullis ꝑturbationib afficit᷑. quib fragilitas
humana succumbit. Non enĩ attingunt eũ
ulle passiones. ut libido. iracundia. cupiditas.
timor. meror. inuidia. ⁊ cet̾a quib mens hu¬
plex aũ dr᷑. siue ñ amittendo qđ ht̃. seu qr non
alud ẽ. ipse ⁊ aliud qd̾ in ipso ẽ. sic̃ in hoĩe¬

Expanded text:
on oculo, sed corde quaerendus est. Impassibilis, quod nullis perturbationibus afficitur, quibus fragilitas humana succumbit. Non enim attingunt eum ullae passiones, ut libido, iracundia, cupiditas, timor, moeror, invidia, etc., quibus mens huplex autem dicitur, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso e
Abbreviated transcription (Latin):
mur ⁊ tenascimꝰ. ita spu signam᷑. qͥ c̃. digitꝰ dĩ.
⁊i spu̾alt signaculũ. Sp̃s sc̃is iccirco in columbe
spetnie uenisse scribit᷑. ut natura cnis ꝑ auẽ sim¬
puatatis ⁊ innocentic. declararet᷑. Inde ⁊ dñs.
bstoit inquit simplices sic̃ columbe. ħ enĩ auis
corporalit᷑ ipso felle caret. habens tm̃ innoccutiã¬

Expanded text:
imur, et renascimur, ita spiritu signamur, qui est Digitus Dei et spirituale signaculum. Spiritus sanctus idcirco in Columbae specie venisse scribitur, ut natura ejus per avem simplicitatis et innocentiae declaretur. Unde, et Dominus: Estote, inquit, simplices sicut columbae . Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens tantum innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
unde diceret. Secutꝰ enĩ ait. Hoc enĩ dicebat
de spũ quẽ accepti᷑ erant credentes in cũ. S
aliud ẽ. aqua sacramenti. aliud aqua que si¬
gnificat sp̃m di. Aqua enĩ sacramenti uisi
bilis ẽ: aqua sp̃c minsibilis ẽ. Ista abluit cor¬
pus. ⁊ significat qł fit in aĩa. P illũ aũ spm
naturali pondere suꝑfert᷑ om̃i liquori. ita in
pͥncipio suꝑferebatur sp̃s sc̃s aquis. Unde et
dñs oleo exultationis. hoc ẽ spũ scõ. legit᷑ fuisse
co ꝑmaneat in uobis. ⁊ necesse ñ habetis ut
aliquis doceat uos. s sic̃ unctio eiꝰ docet uos
de omini te. lpsc c̃. cnĩ sp̃s sc̃i. unctio inuisibił¬
appellat᷑. qđ fiat totũ unũ ex quibusdam
trib qiͣ triunitas. ut memoria. intelligentia.
⁊ uoluntas. in quib mens ht̃ in se quandam
imaginẽ diunc trinitatis. slam dũ tria sint.
unũ sunt. qͥa ⁊ singula in se manent. ⁊ omĩa

Expanded text:
cutus enim ait: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum 28. Sed aliud est aqua sacramenti, aliud aqua, quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visi bilis est; aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima; per illum autemnaturali pondere superfertur omni liquori, ita in principio superferebatur Spiritus sanctus aquis. Unde et Dominus oleo exultationis, hoc est Spiritu sancto, legitur fuisse eo, permaneat in vobis; et necesse non habetis ut aliquis doceat vos: sed sicut unctio eius docet vos de omni re.' Ipse est enim Spiritus sanctus unctio invisibappellata quod fiat totum unum ex quibusdam tribus, quasi Triunitas; ut memoria, intellegentia et voluntas, in quibus mens habet in se quandam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt, quia et singula in se manent et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sonsolator enĩ tristib mittit᷑. scm illã ciusdẽ
dñi sententiã. beati lugentes. qm̃ ipsi consola¬
bunt᷑. Ipse etiã aixit. tunc lugebunt filii sponsi.
cũ ab eis ablatꝰ fuerit sponsus. Itẽ paraclitus.
ꝓco qd̾ consolationẽ prestet animab. que gau¬
diũ tẽporale amittunt. lii paracditũ. latine
oratorẽ uł aduocatũ interpretant᷑. Ipse enim
sp̃s sc̃s dic̃. ipse docet. ꝑ ipsũ dat᷑ sermo sapien¬
sc̃i septiformis nuncupat᷑. ppt̃ dona. que de
unitatis eiꝰ plenitudine. particulatim quiq
ut digni st̃. consequi ꝓmerent᷑. Ipse enĩ sp̃s sa¬
pientie ⁊ intellectꝰ. sp̃s consilii ⁊ fortitudinis.

Expanded text:
ibus mittitur, secundum illam ejusdem Domini sententiam: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur , ipse etiam dixit: Tunc lugebunt filii sponsi, cum ablatus ab eis fuerit sponsus . 12. Item Paracletus pro eo quod consolationem praestet animabus quae gaudium temporale amittunt. Alii Paracletum Latine oratorem, vel advocatum interpretantur. Ipse enim Spiritus sanctus dicit, ipse docet, per ipsum datur sermo sapienitus sanctus septiformis nuncupatur, propter dona quae de divinitatis ejus plenitudine particulatim quique, ut digni sunt, consequi promerentur. Ipse enim spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
uisus. s mansisse in singulis totꝰ. sic̃ fere igni
ut qͣnti ad cũ. qͣnti ad crinẽ purpurei splen¬
doris aspexerint: tantis uisũ sue lucis imꝑti¬
at. tantis ministeriũ sui muneris tribuat. ⁊
ipse nichilominus in sui integritate ꝑmaneat.

Expanded text:
uisus, sed mansisse in singulis totus, sicut fieri ignibut, quanti ad eum, quanti ad crinem purpurei splendoris aspexerint, tantis usum suae lucis inpertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat et ipse nihilominus in sui integritate permaneat.
Abbreviated transcription (Latin):
gitꝰ di esse. in libris euangelii aꝑtissime de¬
clarat᷑. Cũ enĩ unꝰ euangelista dixisset in di¬
gito d̾i eicio demonia. alius ħ idem ita dirit.
in spũ dei eicio demonia. Unde ⁊ aigito dei
scripta lex ẽ. data die quinquagesimo ab oc¬
cisione agni. ⁊ die quinquagesimo uenit¬

Expanded text:
gitus Dei esse in libris Evangelii apertissime declaratur. Cum enim unus evangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia. Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesimo ab occisione agni; et die quinquagesimo
Abbreviated transcription (Latin):
iucifero bñdictꝰ est. Inde ꝓpt̃ uisionẽ dei istł ap¬
pellat᷑ꝰ ẽ. sic̃ ⁊ ipse ait. Nidi dñm. ⁊ salua facta ẽ.
aĩa mea. Ruben interpr᷑ uisionis filius. Sic enĩ
qñ cũ peꝑit lia. uocauit nom̃ ciꝰ ruben dicens:
auditio. Sic ciũ dix̃ lia qñ peꝑit cũ: qi exaudi¬
uit me ds. lcui. additꝰ. Lixit enĩ lia qñ peꝑit

Expanded text:
Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: Vidi Dominum, et salva facta est anima mea. 7. Ruben, interpretatur visionis filius. Sic enim quando eum peperit Lia vocavit nomen ejus Ruben dicens: auditio. Sic enim dixit Lia quando peperit eum: Quia exaudivit me Deus. 9. LEVI, additus. Dixit enim Lia quando peperit
Abbreviated transcription (Latin):
formã dci. quedã scd̾m formã serui dicuntur.
Quoꝵ exempli grã duo quedã commemorant᷑.
ut singula ad singula referant᷑. Scd̾m formã
enĩ dei de se ipso dixit. ego ⁊ pat̃ unũ sumus.
scd̾m formã serui. qm̃ pat̃ maior me ẽ. Hoĩes
au minꝰ intelligentes. qͥd ꝓ qͥd dicat᷑. ea q̃ ꝓpt̃

Expanded text:
formam Dei, quaedam secundum formam servi dicuntur. Quorum, exempli gratia, duo quaedam commemorantur, ut singula ad singula referantur. Secundum formam enim Dei de seipso dixit: Ego et Pater unum sumus; secundum formam servi: Quoniam Pater major me est. 47. Homines autem minus intellige
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ literaꝵ euenit diuersitatẽ. ut in uariis signi¬
ficationib noĩa cominutent᷑. Adam sic̃ beatꝰ
ieronimꝰ tradidit. homo. sue t̾renꝰ. siue t̾ra ru¬
bra interp̃tat᷑ Ex t̃ra cnĩ fc̃a c̃. caro. ⁊ huius ho¬
minis faciendi materies fuit. Eua interpr uita.
extitit moriendi. A cadendo enĩ nom̃ sumpsit
calamitas. Alii aũ dicunt ob hoc eua uita ⁊ cala

Expanded text:
 evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. 4. Adam, sicut beatus Hieronymus tradidit, homo, sive terrenus, sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. 5. Heva interpretam causa exstitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 6. Alii autem dicunt ob hoc etiam Hevam
Abbreviated transcription (Latin):
irem. ⁊ aliũ ꝑaclitũ dabit uobis. Inĩcelsor aũ
ideo uocat᷑ qi ꝓ culpa nr̃a remouenda curam
gerit. ⁊ ꝓ ablucndis nr̃is criminib curã in¬
pendit. Sponsus. qr descendens e celo adhelit
cicłie. ut pace noui testam̃ti elsent duo in car¬
ac suc uoluntatis. Unde ⁊ apud ꝓpħam magni
caro factũ. Unde ⁊ idem dicit. Ego a patre exi
Magister. qͥa osstensor. Nararenus uͦ a loco. nara¬
reus a merito. id ẽ sc̃ĩ. siue mundus. qͥa peccm
ñ fecit. Si quidẽ ⁊ de aliis inferiorib reb nomi¬
num species ad se trahit. xp̃c. ut faciliꝰ intelligat᷑.¬

Expanded text:
trem, et alium paracletum dabit vobis.' Intercessor autem ideo vocatur, quia pro culpa nostra removenda curam gerit, et pro abluendis nostris criminibus curam inpendit. Sponsus, quia descendens de caelo adhaesit Ecclesiae, ut pace Novi Testamenti essent duo in carac suae voluntatis. Unde, et apud prophetam magni caro factum, unde et idem dicit: Ego a Patre exivMagister, quia ostensor. Nazaraeus, vero a loco. Nazaraeus a merito, id est, Sanctus, sive mundus, quia peccatum non fecit. 37. Siquidem et de aliis inferioribus rebus nominum species ad se trahit Christus, ut facilius intelligat
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃: qr illuminat. lux. qr ad ueritatẽ contem¬
plandã. cordis ocłos reserat. Sol. qr illuminator.
Oriens. qr luminis fons. ⁊ illustrator ẽ. rerum.
⁊ qđ oriri nos faciat ad uitã et̃nã. fons. qr rerũ
origo est. uł qd satiat sitientes. Ipse quoq alfa
⁊ co. Alfa cnĩ litt̾a nulla p̃cedit. pͥma ẽ. enim
littaꝵ. sic̃ ⁊ filiꝰ dĩ. Ipse enĩ se pͥncipiũ iudeis in

Expanded text:
Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemLumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam cordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et inlustrator est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam aeternam. Fons, quia rerum origo est, vel quod satiat sitientes. Ipse quoque A et Ω. Alpha enim litteram nulla praecedit; prima est enim litterarum, sicut et Filius Dei; ipse enim s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illa lingua. ita ⁊ ꝑ dĩ uerbo os ponit᷑. qr mos
est ut ore uerba formentur. Uerbũ aũ icło
dicit᷑. qr ꝑ cũ pat̃ om̃ia condi. dit. siue iussit.
Heritas qr ñ fallit. s tribuit qd ꝓmisit. Nita.
qr creauit. Imago dr᷑. ꝓpt̾ parem similitudinẽ
patris. figura ẽ: qr suscipiens formã serui. ope¬
rum uirtutũq similitudinẽ patris. in se ima¬
ginẽ atq unmensam magnitudinẽ designa¬
uit. Manus d̃ĩ est. qđ omĩa ꝑ ip̃m facta st̃.
hinc ⁊ dext̾a. ꝓpt̃ effectũ oꝑis totiꝰ creature. que
ꝑ ip̃m formata est. B̾rachiũ. qr ab ipso om̃ia
continent᷑. Uirtꝰ. ꝓ eo qã om̃em potestait̃ patris
in semet ipso hãt. ⁊ om̃em celi t̃req creaturã
gubernet. contineat. atq regat. Sapientia. ꝓ
eo qd ipse reuelet mysttria scientie.⁊ archana
tus. ⁊ licm̃. ⁊ lux. ꝓpͥc tñ his nõib filius nuncupa¬
tur. Splendor aũ appellat᷑. ꝓpt̾ qd̃ manifestat.

Expanded text:
et illa lingua, ita, et pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. 20. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum Pater omnia condidit, sive jussit. 21. Veritas, quia non fallit, sed tribuit, quod promisit. Vita, quia creavit. Imago dicitur propter parem similitudinem Patris. 22. Figura est, quia suscipiens formam servi, operum virtutumque similitudine Patris in se imaginem atque immensam magnitudinem designavit. 23. Manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. it. Dextera propter effectum operis totius creaturae, quae per ipsum formata est. Brachium quia ab ipso omnia continentur. Virtus pro eo quod omnem potestatem Patris in semetipso habeat et omnem caeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. Sapientia est pro eo quod ipse reuelet scientiae misteria et arcana tus et lumen et lux, proprie tamen his nominibus Filius nuncupatur. Splendor autem appellatur propter quod manifestat.
Abbreviated transcription (Latin):
quã sc̃itas coessentialis. ⁊ consubstantialis am
filii suspicent᷑. Iaco ñ p̃dicat᷑ ingenitꝰ. ne duo
patres in ipsa trinitate credantur. Procedens
aũ di᷑ testimonio dñi dicentis. Multa adhuc
habeo que uobis loquar. s ñ potestis mͦ illa
audire. Heniet aũ sp̾s ueritatis. qui a patre
ꝓcedit. ⁊ de meo accipiet. ille uobis indicabit
om̃ia. hic aũ ñ solũ natura ꝓcedit. s sc̃ꝑ ad
pagenda oꝑa trinitatis. indesinent̃ ꝓcedit.

Expanded text:
titas coessentialis et consubstantialis ambfilii suspicentur. Ideo non praedicatur ingenitus, ne duo patres in ipsa Trinitate credantur. Procedens autem dicitur testimonio Domini dicentis: Multa adhuc habeo, quae vobis loquar, sed non potestis illa audire modo. Veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedet, et de meo accipiet. Ille vobis indicabit omnia . Hic autem non solum natura procedit, sed semper ad peragenda opera Trinitatis indesinentur procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓ nobis immolatꝰ est. ⁊ leo ꝓ regno ⁊ fortitu¬
dinc.⁊ serpens ꝓ morte ⁊ sapientia. Idẽ ⁊ uer¬
mis. qr resurrexit. Aquila. ꝓpt̃ qđ̃ post resur¬
rectionẽ ad astra remeauit. Nec mirum si
ulib significationib figuret᷑. qͥ usq ad nr̃aiꝵ
passionum. seu carnis contumelias descendisse
cognoscit᷑. Qui dũ sit dei patris coet̾nus ante
scła filiꝰ. postꝙͣ uenit plenitudo tẽporis. ꝓpt̃ sa

Expanded text:
 immolatus; et Leo pro regno et fortitudine; et Serpens pro morte et sapientia; idem et Vermis, quia resurrexit; Aquila, propter quod post resurrectionem ad astra remeavit. Nec mirum si libus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum passionum seu carnis contumelias descendisse cognoscitur. Qui dum sit Dei Patris coaeternus ante saecula Filius, postquam venit plenitudo temporis
Abbreviated transcription (Latin):
gularis. uł qͥa dnos parictes e diuerso. id ẽ. de
circuncisione ⁊ p̃putio uenientes. in unã fabri¬
cam eccłie uingit. uł qđ pacẽ in se angelis ⁊
hõib facit. lapis offensionis. qr ueniens humił.
offenderunt in cũ increduli boĩes. ⁊ factꝰ est
lum. fundam̃tũ aũ ideo uocat᷑. qr fides in eo
firmissima ẽ. uł qr suꝑ eũ catholica eccłia con¬

Expanded text:
diverso, id est de circumcisione et praeputio, venientes in unam fabricam Ecclesiae iungit, vel quod pacem in se angelis et hominibus facit. Lapis offensionis, quia veniens humilis offenderunt in eum increduli homines, et factus est lum.' Fundamentum autem ideo vocatur, quia fides in eo firmissima est, vel quia super eum catholica Ecclesia con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥncipes. sub quorũ ordine. unicuiq angeloꝵ
officia deputata st̃. Nã qr archangeli angelis
p̃sunt. zacharias ꝓpħa testat᷑ dicens. Ecte angłs
qͥ loquebat᷑ in me egrediebat᷑. ⁊ angłs aliꝰ egre¬
diebat᷑ in occursũ eiꝰ. ⁊ dit̃ ad eũ. Curre. loque

Expanded text:
et principes, sub quorum ordine unicuique angelorum et principes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praesunt Zacharias propheta testatur dicens2, 3: 'Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur, et angelus alius egrediebatur in oc
Abbreviated transcription (Latin):
popłis nunciant. Angłorũ aũ uocabulũ. offi¬
tunt᷑ uocant᷑ angłi. Quib ido pictorũ licen¬
tia pennas facit. ut celerẽ cors̃ in cuncta dis¬
cursum significet. Sic̃ ⁊ iuxta fabulas poeta¬
rum uenti pennas habere dicunt᷑. ꝓpt̃ ueloci¬
tatem scilicet. Unde ⁊ scriptura sacra dicit. qͥ
ambulat suꝑ pennas uentorũ. Nouẽ aũ ẽẽ.
ordines angelorũ. sacre scripture testant᷑. Id ẽ.¬
angeli. archangeli. throni. dñationes. uirtutes.
principatꝰ. ⁊ potestates. cherubin. ⁊ seraphin.
Quorũ officioꝵ uocabula cur ita dicta sint. in¬
terp̃tando exsequim᷑. Angeli uocant᷑ ꝓpt̾̃ qͥ de
celis ad annunciandũ hõĩb mittuntur. Angłs
cnĩ grece. latine nuncius dr᷑. Archangeli greca
lingua. summi nuncii interprecantur. Qui
enĩ parua uł minima annunciant angeli:
qͥ uͦ sũma archangeli nuncupant᷑. Archangłi
dicti. eo qd pͥmatũ teneant it̃ angelos. Archos
enĩ grece. latine pͥnceps interp̃tat᷑. St̃ enĩ duces

Expanded text:
fituntur, vocantur angeli. 3. Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent, sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter velocitatem, scilicet. Unde Scriptura sacra dicit: Qui ambulat super pennas ventorum . 4. Novem autem ordines esse angelorum sacrae Scripturae testantur, id eeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Quorum officiorum vocabula cur ita dicta sint, interpretando exequimur. Angeli vocantur propter quod de caelis ad adnuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima adnuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; ἀρχός enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim duces
Abbreviated transcription (Latin):
a chrismate ẽ. appellatꝰ. hoc ẽ unctꝰ. Preceptũ
enĩ fuerat iudeis. ut sacrũ conficerent unguẽ¬
tum. qͦ ꝑungi possent hi qͥ uocabant᷑ ad sacer¬
dotium. uł ad regnũ. Et sic̃ nc̃ regib indumen¬
tum purpure insigne ẽ. regie dignitatis: sic
illis unctio sacri unguenti. nom̃ ac potestatẽ
regiã confercbat. ⁊ inde dicti xp̃iam a chris¬
enũ in hac ciuitate aduersus sc̃m filiũ tuũ quẽ

Expanded text:
a chrismate est appellatus, hoc est unctus. Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent hi qui vocabantur ad sacerdotium vel ad regnum: et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat; et inde Christi dicti a chrisenim uere in ista ciuitate aduersus sanctum filium tuum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula ex iisu nr̃o ad dm̃ sũpta de m̃bris nr̃is.
siue de inftriorib. Et qi in ꝓpͥa nat᷑a inuisibił
⁊ incorporeus. ẽ. ꝓ efficientiis tñ causaꝵ. in ipso
rerũ species ascribunt᷑. ut more locutionis nr̃c
faciliꝰ se ip̃m insinuet. Ut qr omĩa uidet dica¬
tur ocłs. ⁊ ꝓpt̃ qd̾ audit omĩa dicatur auris.
ꝓco aũ qđ auertit᷑ ambulat. ꝓ eo qd spectat
stat. Sic ⁊ in cet̾is horũ similib ab humanis
mentib trahit᷑ similitudo ad dm̃. sic̃ ẽ. obli¬
uiscens ⁊ memorans. hinc ẽ. qđ ⁊ ꝓpħa dicit.¬

Expanded text:
sumpta, de membris nostris, sive de inferioribus, et quia in propria natura invisibilis, et incorporeus est, pro efficientiis tamen causarum in ipso rerum species ascribuntur, ut more locutionis nostrae facilius seipsum insinuet, ut quia omnia videt, dicatur oculus; propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. 36. Sic, et in caeteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut et obliviscens, et memorans. Hinc est quod et
Abbreviated transcription (Latin):
¶tis.
xp̃i aũ nom̃ musꝙͣ alibi omino nec in aliq̃ gente
ther. latinc aũ salutaris. siue saluator interp̃tatur.
ꝓ co qd̾ cunctis gentib salutifer uenit. Ethimolo¬
giam enĩ noĩs huiꝰ. ctiã cuangelista sigc̃at diccns.¬

Expanded text:
ris. Christi autem nomen nusquam alibi omnino nec in aliqua gente ωτήρ, Latine autem salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus salutifer venit. Etymologiam autem nominis huius etiam Evangelista significat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
probatissimi auctores. ensebiuis cesaricnsis. theo¬
philus alexandrinus. prosper quoq natione
aquitamis. atq uictorinus. amplificatis ciusdẽ
festiuitatis rationib. młtiplices crcłos edider̃t.
Cuiꝰ qͥdẽ rationẽ beatissimꝰ cirillus alcxrandrine
urbis cp̃s. in nonaginta quinqi annos ꝑ qͥnqͥes
decẽ nouies calculans. qͦto kalendarũ die uł lu¬
na debcat paschał sollẽnitas celebrari. sũma bre¬
uitate notauit. Ciclũ aũ uocatũ. eo qd̾ in orbe di¬
gestũ sit. ⁊ qͣi in cirło dispositũ. ordinẽ cõplectat᷑
annoꝵ. sine uarietate. ⁊ sine ulla arte. Unde factũ
est. ut cuiq materie carmina simplici formitate
facta. cicicla uocarent᷑. hinc ⁊ laterculũ dictũ. qd̾¬

Expanded text:
probatissimi auctores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus atque Victorinus, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Cujus quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandrinae urbis episcopus in nonaginta quinque annos per quinquies decem novies calculans, quoto kalendario vel luna debeat paschalis solemnitas celebrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestus sit, et quasi in circulo dispositum ordinem complet annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est, ut cuique materiae carmina, simplici formitate  sic  facta, cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, q
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃q incominutabile bonum. ⁊ cocternũ.
Pat̃ solus ñ ẽ. de alio. ido solus appellat᷑ ingenit᷑.
filius solus de patre est nat᷑ ido solus dr᷑ uni
amborũ nuncupat᷑ sp̃s. In hac trinicate alia ap¬
pellatiua noĩa. alia ꝓpͥa sunt. Propͥa st̃ essentia¬

Expanded text:
iterque incommutabile bonum et coaeternum. Pater solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus dicitamborum nuncupatur spiritus. In hac Trinitate alia appellativa nomina, alia propria sunt. Propria sunt essentia
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ego sum qui fũ. ⁊ dices filiis isrł. qͥ ẽ. misit
me ad uos. Tanꝙ̃. in ciꝰ comparatione qͥ uere ẽ.
qr incominutabilis est. ea q̃ commnutabilia fa¬
erit: nondũ c̃. Ds aũ tm̃ esse nouit. fuisse ⁊ fu¬
turũ esse ñ nouit. Solus enĩ pat̾ cũ filio ⁊ sp̃u
sc̃õ ueracit̃ est. cuiꝰ essentie comparatũ esse
nr̃m. ñ esse est. Inde ⁊ in colloquio dicimus
uiuit d̾s. qr essentia uita uiuit. quã mors ñ ht̃.
in dõ tm̃ ponit᷑. qd etiã in alła in nouissima
uar. hec. id ẽ duab ia. que duplicata ineffa¬
bile illud ⁊ głosũ dei nom̃ efficiunt. Dr᷑ aũ in¬
effabilis. ñ qr dici ñ potest. s qr finiri sensu et
intellectu humano nullatenꝰ potest. ⁊ ido qr
de eo nichil digne dici potest. ineffabilis ẽ. De

Expanded text:
 Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos, tamquam in ejus comparationem qui vere est, quia incommutabilis est, ea quae commutabilia faerit, nondum est. Deus autem esse tantum novit, fuisse, futurum esse non novit. Solus autem Pater cum Filio et Spiritu sancto veraciter est, cujus essentiae comparanostrum non esse est. Unde et in colloquio dicimus: Vivit Deus, qui essentia vivit quam mors non habet. in Deo tantum ponitur: quod etiam in alleluia in novissima vau, he, id est duabus ia: quae duplicata ineffabile illud et gloriosum Dei nomen efficiunt; dicitur autem ineffabilis, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu humano nullatenus potest, et ideo, quia de eo nihil digne dici potest, ineffabilis est. De
Abbreviated transcription (Latin):
tia. p̃terita deflere. ⁊ fict᷑a ñ admutere. Hec sca
in similitudine fontis ẽ. ut si forte ipu¬
gnante. diabolo aliqd̃ pecc̃m irrepserit.
huiꝰ satisfactione purget᷑. Satisfactio aũ ẽ.
causas peccõꝵ ⁊ suggestiones excludere. ⁊ ultͣ
pecc̃m ñ iterare. Reconciliatio uͦ ẽ: que post
complem̃tũ penitentie adhibet᷑. llam sic̃ con¬
ciliam̃ d̃o qͣndo pͥmũ a gentilitate conũtim᷑.
ia reconciliam̃ qͣndo post pecc̃m penicendo re¬
gredim᷑̃. Exomologesis greco uocabulo dt᷑. qđ
litine confessio interp̃tat᷑. cuiꝰ noĩs duplex si¬
gnificatio ẽ. ut cnĩ in laude ẽ confessio. sic̃ ẽ¬

Expanded text:
tia, praeterita deflere, et futura non admittere. Haec secunda tia, praeterita deflere, et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est: ut si forte, impugnante diabolo, aliquod peccatum irrepserit, hujus satisfactione purgetur. Satisfactio autem est causas peccatorum et suggestiones excludere et ultra peccatum non iterare. Reconciliatio vero est, quod post complementum poenitentiae adhibetur. Nam sicut conciliamur Deo quando primum a gentilitate convertimur, ita reconciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. 75. Exomologesis Graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cujus nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
salb̾o. idc̃. quarta ⁊ serta salbati. Tempoiũ aũ
q̃ legalib ac ꝓpħicis institutionib t̾minatis. it̃¬
porib statuta st̃. ut icuiniũ quarti. quinti. sep¬
timi. ac decimi. uł sic̃ in euangelio dies illi
in quib ablatꝰ ẽ sponsus. uł sĩ obscruatio qua¬
dragesime. que in uniuerso orbe. institutione
apłica obscruat᷑. circa confiniũ anice passio¬
nis. his t̃tiũ genꝰ quidã adiciunt. quã. xero¬
fagiã dicunt. abstinentiã scilicet ciboꝵ hum̃
tium. Unde ⁊ nom̃ hoc datũ. co qđ siccis qͥdam
escis utant᷑. Penicentia appellata qiͣ puniten¬
tia. co qđ ipse hõ m se penitendo punit. quod¬
mali admisit. Nã nichil aliua agunt. qͦs ue¬
racit̃ penitet. nͥ ut id qd̾ mali  fecerunt. impu¬
nitũ esse ñ sinant. ẜo qͥppe mͦ sibi ñ parcen¬
tib ille parcit. cuiꝰ altũ iustũq indicium
nullus contẽptor euadit. ꝑfecta ẽ. aũ peniten¬

Expanded text:
Sabbato, id est, quarta et sexta Sabbati. 69. Temporum autem, Sabbato, id est, quarta et sexta Sabbati. 69. Temporum autem, quae legalibus ac propheticis institutionibus terminatis temporibus statuta sunt ut jejunium quarti, quinti, septimi et decimi; vel, sicut in Evangelio, dies illi in quibus ablatus est sponsus; vel sicut observatio quadragesimae, quae in universo orbe institutione apostolica observatur circa confinium dominicae passionis. 70. His tertium genus quidam adjiciunt, quam xerophagiam dicunt, abstinentiam scilicet humentium ciborum. Unde, et nomen hoc datum, eo quod siccis quidam escis utantur. 71. Poenitentia appellata, quasi punitentia, eo quod ipse homo in se punimale admisit. Nam nihil agunt, quos veraciter poenitet, nisi, ut id, quod male fecerint, impunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cujus altum justumque judicium nullus contemptur evadet. Perfecta est autem poeniten