comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid ego id admiror: qui accepta pecuiã pessinuntem ip̃m
sedem domiciliumq matris deorum uastaris: et brogitaro gallo¬
dideris. sacerdotẽ ab ip̃is aris puluinaribusq detraxeris. oĩa
illa que uetustas. que ꝑse: que securi: que reges omnes ꝗ
europam asiamq tenuerunt. semꝑ summa religione. coluerũt
ꝑuerteris. Que deniq nr̃i maiores tam sancta duxerunt ut
cum refertam urbem: atq italiam fanorum haberemus. tñ nr̃i
imꝑatores maximis et ꝑiculosissimis bellis: biuc dee uota fe¬
cerunt: eaq in ip̃o pessinunte ad illam ip̃am principem ar̃a
et in illo loco fanoq ꝑsoluerẽt. Quod cum deiotarus religio¬
ne sua castissime tueretur. quem unum habemus in orbe ter¬
rarum fidelissimum huic imꝑio:atq amantissimum nr̃i no¬
minis. Brogitaro ut ante dixi additum peciuĩa tradidisti atq
hunc tñ deiotarum sepe asenatu regali nomine dignum ex isti¬

Expanded text:
sed quid ego id admiror? qui accepta pecunia Pessinuntem ipsum, sed quid ego id admiror? qui accepta pecunia Pessinuntem ipsum, sedem domiciliumque Matris deorum, vastaris, et Brogitaro Gallodideris, sacerdotem ab ipsis aris pulvinaribusque detraxeris, omnia illa quae vetustas, quae Persae, quae Syri, quae reges omnes qui Europam Asiamque tenuerunt semper summa religione coluerunt, perverteris; quae denique nostri maiores tam sancta duxerunt ut, cum refertam urbem atque Italiam fanorum haberemus, tamen nostri imperatores maximis et periculosissimis bellis huic deae vota facerent, eaque in ipso Pessinunte ad illam ipsam principem aram et in illo loco fanoque persolverent. quod cum Deiotarus religione sua castissime tueretur, quem unum habemus in orbe terrarum fidelissimum huic imperio atque amantissimum nostri nominis, Brogitaro, ut ante dixi, addictum pecunia tradidisti. atque hunc tamen Deiotarum saepe a senatu regali nomine dignum existi
Abbreviated transcription (Latin):
a se segregabant. Ne hoc quidem in mente. tibi ueniebat. sibil¬
lino sacerdoti hec sacra maiores nr̃os ex ur̃is libris eapetisse si
illi sunt ur̃i quos tu impia mente conquiris uiolatis oculis legis
contaminatis manibus atractas. hac igitur uate suadente quon¬
dam: defessa italia punico bello atq annibale uex ata sacrai
sta maiores nr̃i assata ec frigia. rome collocauerunt. que uir
is accepit. qui est optimus a populo ro. indicatus p.scipio femi¬
na autem que matronarum castissima putabatur quinta Cla¬
udia euius priscam illam seueritatem sacrificii tua soror miri¬
fica estimatur imitata. Nihil te igitur neq maiores tui con¬
uincti cum his religionibus. neq sacerdotium ip̃um quo ẽ hec
tota religio constituta. neq curulis edilitas que maxime. hãe
tueri religionem solet ꝑmouit. quo minus castissimos ludos
omni flagitio polueres: dedecore maculares scelere obligares.

Expanded text:
a se segregabant. ne hoc quidem tibi in mentem veniebat, Sibyla se segregabant. ne hoc quidem tibi in mentem veniebat, Sibyllino sacerdoti, haec sacra maiores nostros ex vestris libris expetisse? si illi sunt vestri quos tu impia mente conquiris, violatis oculis legis, contaminatis manibus attrectas. hac igitur vate suadente quondam, defessa Italia Punico bello atque ab Hannibale vexata, sacra ista nostri maiores adscita ex Phrygia Romae conlocarunt; quae vir is accepit qui est optimus populi Romani iudicatus, P. Scipio, femina autem quae matronarum castissima putabatur, Q. Claudia, cuius priscam illam severitatem sacrifici mirifice tua soror existimatur imitata. nihil te igitur neque maiores tui coniuncti cum his religionibus, neque sacerdotium ipsum, quo est haec tota religio constituta, neque curulis aedilitas, quae maxime hanc tueri religionem solet, permovit quo minus castissimos ludos omni flagitio pollueres, dedecore maculares, scelere obligares?
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset: aruspices acciendos ex etruria putaremus. Uidem
uniuersi repente examina tanta seruorum ĩmissa inpopulũ
ro. septum atq inclusum et non commoueremur: atq in apiũ
fortasse ex aĩe: nos ex etruscorum seriptis: aruspices ut aserui¬
tio caueremus admonerent. Quod igitur ex aliquo disiũcto
diuersoq monstro significatum caueremus. id cum ipũm sibi
monstrum: et cum in eo ip̃o ꝑiculum ẽ. Ex quo ꝑieulum por¬
tenditur non ꝑtimescemus: Istuis modi magalesia fecit pr̃
tuus. istiusmõi patruus: Is mihi etiam gnis sui mentionẽ.
fecit. cum athemonis aut spartachi exemplo ludos facere.
maluerit. ꝗͣ .G. aut appii clodiorum. Illi eum ludos facerẽt.
seruos de cauea exire. iubebant. Tum in alteram seruos im¬
misisti. ex altera liberos ciecisti. Itaq qui antea uoce preco¬
nis aliberis semouebantur. tius ludis non uoce sed manui liberos.

Expanded text:
 caveamve venisset, haruspices acciendos ex Etruria putaremus: videmus  caveamve venisset, haruspices acciendos ex Etruria putaremus: videmus universi repente examina tanta servorum inmissa in populum Romanum saeptum atque inclusum, et non commovemur? atque in apium fortasse examine nos ex Etruscorum scriptis haruspices ut a servitio caveremus monerent. quod igitur ex aliquo diiuncto diversoque monstro significatum caveremus, id cum ipsum sibi monstrum est, et cum in eo ipso periculum est ex quo periculum portenditur, non pertimescemus? istius modi Megalesia fecit pater tuus, istius modi patruus? is mihi etiam generis sui mentionem facit, cum Athenionis aut Spartaci exemplo ludos facere maluerit quam C. aut Appi Claudiorum? illi cum ludos facerent, servos de cavea exire iubebant: tu in alteram servos inmisisti, ex altera liberos eiecisti. itaque qui antea voce praeconis a liberis semovebantur, tuis ludis non voce sed manu liberos
Abbreviated transcription (Latin):
religionis caũa accesserat in anus afferebantur. quo matronat
nulła a clut ꝑꝑ uim consessumq seruorum. ita ludos eos quo¬
rum religio tanta est: ut ex ultimis terris accersita in hac ur¬
be consederit. qui ludi ne uno quidem uerbo appellantur la¬
tino: ut uocabulo ip̃o appetito. religio externa et marris ma¬
ono nomine suscepta declararetur. hos ludos serui fecerunt.
spectauerunt. Tota deniq hoc edille seruorum magalesia fu¬
erunt. Erob dii immortales qui magis nobiscum loqui possets
si esseris uers areminiq nobiscum ludos ẽẽ publicos pollutos
significatis ac plane dicitis. Quid magis inquinatum defor¬
matum puersum: conturbatum dici põt: ꝗͣ omne seruitium
pmissum magistratus liberatus in alteram scenam immissum
alteri ꝓpositum. ut alter consessus põtatis seruorum obiceretur
alter seruorum totus eẽt. Si examen apium ludis in scenam

Expanded text:
religionis causa accesserat, manus adferebantur, quo matrona religionis causa accesserat, manus adferebantur, quo matrona nulla adiit propter vim consessumque servorum. ita ludos eos, quorum religio tanta est ut ex ultimis terris arcessita in hac urbe consederit, qui uni ludi ne verbo quidem appellantur Latino, ut vocabulo ipso et appetita religio externa et Matris magnae nomine suscepta declaretur—hos ludos servi fecerunt, servi spectaverunt, tota denique hoc aedile servorum Megalesia fuerunt. pro di immortales! qui magis nobiscum loqui possetis, si essetis versareminique nobiscum? ludos esse pollutos significastis ac plane dicitis. quid magis inquinatum, deformatum, perversum, conturbatum dici potest quam omne servitium, permissu magistratus liberatum, in alteram scaenam inmissum, alteri praepositum, ut alter consessus potestati servorum obiceretur, alter servorum totus esset? si examen apium ludis in scaenam
Abbreviated transcription (Latin):
tati unuierse scelere euis qui ludos ad luctum conferre uoluit.
Ex titerunt dies illi ꝓfesti pene funesti: dubitauimus quos ille
fremitus uinciet ludos esse pollutos: Atsi uolumus ea que
de quoq deo nobis tradita sunt recordari: hanc matrem
magnam. cuuis ludi uiolati polluti pene ad cedem et ad fu¬
nus ciuitatis conuersi sunt. Hanc inꝗͣ accepimus agros &:
nemora cum quodam strepitu fremituq ꝑagrare. hec igitur
uobis. hec populo. Ret scelerum iudicia ostendit: et pi¬
culorum signa patefecit. Nam quid ego de illis ludis loquar
quos in palatio nr̃i maiores ante. templum in ip̃o magne. ma¬
tris conspectu magalesibus fieri celebrariq uoluerunt: qui
sunt. more institutisq maxxime casti. solemnes religiosi: ꝗ¬
bus ludis primum ante populi consessum senatui locum. ꝑ
Asrieanus iterum consul ille maior dedit ut eos ludos hec lu¬
es impura polueret. Q si qui liber aut conspecta nisi aut etĩa

Expanded text:
tati universae, scelere eius qui ludos ad luctum conferre voluit, tati universae, scelere eius qui ludos ad luctum conferre voluit, exstiterunt dies illi pro festis paene funesti, dubitabimus quos ille fremitus nuntiet ludos esse pollutos? ac si volumus ea quae de quoque deo nobis tradita sunt recordari, hanc matrem magnam, cuius ludi violati, polluti, paene ad caedem et ad funus civitatis conversi sunt, hanc, inquam, accepimus agros et nemora cum quodam strepitu fremituque peragrare. haec igitur vobis, haec populo Romano et scelerum indicia ostendit et periculorum signa patefecit. nam quid ego de illis ludis loquar quos in Palatio nostri maiores ante templum in ipso Matris magnae conspectu Megalesibus fieri celebrarique voluerunt? qui sunt more institutisque maxime casti, sollemnes, religiosi; quibus ludis primum ante populi consessum senatui locum P. Africanus iterum consul ille maior dedit, ut eos ludos haec lues impura pollueret! quo si qui liber aut spectandi aut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uorum. ab hoc edili religioso repente fornicibus hostiieq õĩbꝰ
in scenam signo dato. immissa irrupit. Tua tum tua gñ. len¬
tule eadem uirtus fuit: que in priuato quondam tuo ꝓauo
Te nomen impium uocem aspectum impetum tuum stans sena¬
tus: equitesq romani et omnes boni sequebantur. cum ille ser¬
uorum & ludentium multitu dini: senatum populumq R
uinctum ip̃o consessu. et constictum inspectaculis: atq im¬
peditum turba et angustiis tradidisset. Aut si ludus consti¬
tit.: aut tibicen repente conticuit: aut puer patrinus et matri¬
nus. si terram non tenuit aut tensam siloꝵ omisit. aut si edilis
uerbo aut si muto aberrauit. ludi sunt non rite facti. caq
errata expiantur. et mentes deorum unmortalium ludorum
instauratione placantur. Si ludi ab leticia ad metum traduc¬
ti sunt. si non intermissi sed ꝑempti atq sublati sunt. si ciui¬

Expanded text:
vorum ab hoc aedile religioso repente e fornicibus ostiisque omnibus vorum ab hoc aedile religioso repente e fornicibus ostiisque omnibus in scaenam signo dato inmissa inrupit. tua tum, tua, Cn. Lentule, eadem virtus fuit quae in privato quondam tuo proavo; te, nomen, imperium, vocem, aspectum, impetum tuum stans senatus equitesque Romani et omnes boni sequebantur, cum ille servorum eludentium multitudini senatum populumque Romanum vinctum ipso consessu et constrictum spectaculis atque impeditum turba et angustiis tradidisset. an si ludius constitit, aut tibicen repente conticuit, aut puer ille patrimus et matrimus si tensam non tenuit, si lorum omisit, aut si aedilis verbo aut simpuvio aberravit, ludi sunt non rite facti, eaque errata expiantur, et mentes deorum immortalium ludorum instauratione placantur: si ludi ab laetitia ad metum traducti, si non intermissi sed perempti atque sublati sunt, si civi
Abbreviated transcription (Latin):
lentule cui sacerdocu sunt tense curricula precentio ludu
libationes epuleq: ludorum. P.C uosq pontifices. ad quos
epulones iouis optimi maximi. si quid ẽ pretermissum: aut
commissum afferunt: quorum de sententia illa eadem re¬
nouata atq instaurata celebrantur. Qui sunt ludi minus
diligenter facti: ꝗͣto aut quo scelere polluti: Respon
hil cuiꝗͣ aut negligentia contemptum: aut scelere eẽ po¬
lutum omnia solemnia ac iusta ludorum: omnibus rebus
obseruatis: summa cum cerimonia eẽ seruata. Quos igitur
aruspices ludos minus diligenter factos pollutos ẽẽ:dicũt
Fos quor ip̃i dii immortales: atq illa mater dea. tete gnee
lentule: cuius ab auia manibus eẽt accepta spectatorem
cẽ uoluit. Q nitu magalesia illo die spectare uoluisses.
baudi scio an iuere nobis. atqhis de rebus iam queri liceret.
Uis enim innumeribilis incitata exc omnibus uicis collecta ser¬

Expanded text:
Lentule,—tui sacerdoti sunt tensae, curricula, praecentio, ludi, Lentule,—tui sacerdoti sunt tensae, curricula, praecentio, ludi, libationes epulaeque ludorum,—vosque, pontifices, ad quos epulones Iovis optimi maximi, si quid est praetermissum aut commissum, adferunt, quorum de sententia illa eadem renovata atque instaurata celebrantur. qui sunt ludi minus diligenter facti, quando aut quo scelere polluti? respondhil cuiusquam aut neglegentia contemptum aut scelere esse pollutum: omnia sollemnia ac iusta ludorum omnibus rebus observatis summa cum caerimonia esse servata. quos igitur haruspices ludos minus diligenter factos pollutosque esse dicunt? Eos quorum ipsi di immortales atque illa mater Idaea te,—te, Cn. Lentule, cuius abavi manibus esset accepta,—spectatorem esse voluit. quod ni tu Megalesia illo die spectare voluisses, haud scio an vivere nobis atque his de rebus iam queri non liceret. vis enim innumerabilis incitata ex omnibus vicis conlecta ser
Abbreviated transcription (Latin):
te: ac religione:atq: hac una sapientia:q deorum immortaliũ
numine omni regi gubnariq pspeximus. omnes gemes:
nationes suꝑauimus. Quare ne plura de re minime loquar
dubia. A chibite animos et mentes ur̃as non solum aures ad
aruspicum uoces admouete. Y in agro latinensi auditus est
strepitus. cum fremitu. mitto aruspices mitto illam ueterem
ab ipĩs dus immortalibus: ut hominum fama ẽ etrurie tradi¬
tam disciplinam. Nos non ne aruspices eẽ possumus: Exau¬
ditus in agro ꝓpinquo. et suburbano est strepitus cum fremi¬
tu quidam reconditus: et horribilis fremitus armorum.
Quis est ex gigantibus illis. quos poete ferunt. bellum diis
immortalibus intulisse.: tam impuis. qui hoc tam nouo tan¬
no neptimo telluri: diis cellestibus. audio quibus diis uuolatis
expiatio debeatur. sed hominum ob que delicta quero. ludos
minus diligenter factos pollutosq. Quos ludos: te appello

Expanded text:
te ac religione atque hac una sapientia, quod deorum te ac religione atque hac una sapientia, quod deorum numine omnia regi gubernarique perspeximus, omnis gentis nationesque superavimus. qua re, ne plura de re minime loquar dubia, adhibete animos, et mentis vestras, non solum auris, ad haruspicum vocem admovete: qvod in agro Latiniensi avditvs est strepitvs cvm fremitv. Mitto haruspices, mitto illam veterem ab ipsis dis immortalibus, ut hominum fama est, Etruriae traditam disciplinam: nos nonne haruspices esse possumus? exauditus in agro propinquo et suburbano est strepitus quidam reconditus et horribilis fremitus armorum. quis est ex gigantibus illis, quos poetae ferunt bellum dis immortalibus intulisse, tam impius qui hoc tam novo tanno, Neptvno, Tellvri, dis caelestibvs. audio quibus dis violatis expiatio debeatur, sed hominum quae ob delicta quaero. lvdos minvs diligenter factos pollvtosqve. quos ludos? te appello,
Abbreviated transcription (Latin):
mum italici belli funesta principia. post sillam cinnaniq tem¬
poris. extremum pene. diserimen. tum hanc recentem urbis
inflamande. delendiq imꝑi conurationem non obseure no¬
mines doctissimos sapientesq dixisse et seripta deorum immor¬
talium minime reliquisse. que ꝗͣꝗͣ diuinitus pscripta uideo
tñ euismoi sunt ut ea maiores nr̃i docuisse illos. non ab illis
didisse uideantur. Et enim quis ẽ tam uecors. qui aut cum
suspexit. in celum: deos ẽẽ non sentiat. et ea que tanta mente
fiunt. ut uix quisꝗͣ arte ulla: ordinem reꝵ ac necessitudi¬
nem ꝑsequi possit: caũ fieri putet: aut cum deos ẽẽ intellexe¬
rit ut intelligat. eorum numine. hoc tantum imꝑium ẽẽ: nat̾u
amen nec numero yspanos nec robore gallos: nec calliditate.
penos: nec artibus grecos. nec deniq hoc ip̃o huius gentis ac
terre domestico natiuoq sensi: italos ip̃os ac latinos:sed pieta¬

Expanded text:
mum Italici belli funesta illa principia, post Sullani Cinnanique temmum Italici belli funesta illa principia, post Sullani Cinnanique temporis extremum paene discrimen, tum hanc recentem urbis inflammandae delendique imperi coniurationem non obscure nomines doctos sapientisque et dixisse et scripta de deorum immortalium numine reliquisse; quae quamquam divinitus perscripta video, tamen eius modi sunt ut ea maiores nostri docuisse illos, non ab illis didicisse videantur. etenim quis est tam vaecors qui aut, cum suspexit in caelum, deos esse non sentiat, et ea quae tanta mente fiunt ut vix quisquam arte ulla ordinem rerum ac necessitudinem persequi possit casu fieri putet, aut, cum deos esse intellexerit, non intellegat eorum numine hoc tantum imperium esse natum , ipsi nos amemus, tamen nec numero Hispanos nec robore Gallos nec calliditate Poenos nec artibus Graecos nec denique hoc ipso huius gentis ac terrae domestico nativoque sensu Italos ipsos ac Latinos, sed pieta
Abbreviated transcription (Latin):
lrate respondissem: an tacuissem: desertum negotium potest
quisꝗͣ uir in rebus magnis cum inuidia uersatus: satis grauiter¬
in inimici contumeliam. sine sua laude respondere: At ipse
non modo non respondet. quicquid põt: eum est lacessitus.sed
etiam gaudet se ab amicis quid respondeat ad moneri. Neq
issum qui si cui forte indeor plusqͣ ceteri qui eque atq ego sunt
oceupati uersari in studiolrãrum. his delecter aut utar omnino
lr̃is. que animos urõs deterrent atq auocant a religione. ł go
uero primum habeo autores. ac magr̃os religionum colendaꝵ
assequi. sed quanta fu̾it ꝑspicere possint. Qui statuas solem¬
nesq cerimonias. pontificatu reꝵ bene gerendarum autori¬
tates augurio. fatorum ueteres predicationes apolinis uatum
libs portendorum explanationes: etruscorum disciplina cõ¬
tineri putarunt. Que quidem tanta ẽ: ut nr̃a memoria pri¬

Expanded text:
litterate respondissem. an tacuissem? desertum negotium. potest litterate respondissem. an tacuissem? desertum negotium. potest quisquam vir in rebus magnis cum invidia versatus satis graviter inimici contumeliis sine sua laude respondere? at ipse non modo respondet quidquid potest, cum est lacessitus, sed etiam gaudet se ab amicis quid respondeat admoneri. sed is sum qui, si cui forte videor plus quam ceteri qui aeque atque ego sunt occupati versari in studio litterarum, his delecter aut utar omnino litteris quae nostros animos deterrent atque avocant a religione. ego vero primum habeo auctores ac magistros religionum colendarum adsequi, sed quanta fuerit perspicere possint; qui statas sollemnisque caerimonias pontificatu, rerum bene gerundarum auctoritates augurio, fatorum veteres praedictiones Apollinis vatum libris, portentorum expiationes Etruscorum disciplina contineri putaverunt; quae quidem tanta est ut nostra memoria pri
Abbreviated transcription (Latin):
ana manu euersa: uos mihi et liberis meis manibus ur̃is red¬
didistis. Non ego de meis.:sed defactie uris loquor: nec uereor
ne hec mea ur̃orum beneficioꝵ predicatio. non grata. porius ꝗͣ
arrogans uideatur. Sed quoniam mea caua excpedita est: uidea¬
mus nunc. quid aruspices dicant. Ego enim fateor me et ma¬
ꝯnitudine. ostenti et grauitate responsi: et una atq constanti
tum efferret. aliquando ad gloriam in reputando maledictis
improborum hominum.animi quidam dolor quis non igno¬
sceret. Uidi enim hesterno die quendam murmurantẽ: quem
aiebant negare ferre me posse. quia cum abhoc eodem impuris¬
simo parricida rogarer: cuius eẽm ciuitatis. respondi me ꝓban¬
tibus & uobis et: equitibus. R eius ẽẽ: que carere me non po¬
tiusset. Ille. ut opinor ingemuit. Quid igitur responderem:
quero ex eo ip̃o qui ferre me non põt. me. ciuem eẽ romanum.

Expanded text:
ante manu eversa vos mihi et liberis meis manibus vestris redante manu eversa vos mihi et liberis meis manibus vestris reddidistis, non ego de meis sed de vestris factis loquor, nec vereor ne haec mea vestrorum beneficiorum praedicatio non grata potius quam adrogans videatur. mus nunc quid haruspices dicant. ego enim fateor me et magnitudine ostenti et gravitate responsi et una atque constanti ommuni salute perfunctum ecferret aliquando ad gloriam in refutandis maledictis hominum improborum animi quidam dolor, quis non ignosceret? vidi enim hesterno die quendam murmurantem, quem aiebant negare ferri me posse, quia, cum ab hoc eodem impurissimo parricida rogarer cuius essem civitatis, respondi me, probantibus et vobis et equitibus Romanis, eius esse quae carere me non potuisset. ille, ut opinor, ingemuit. quid igitur responderem? quaero ex eo ipso qui ferre me non potest. me civem esse Romanum?
Abbreviated transcription (Latin):
sedibus intulisset: decreuit senatus eos qui id fecissent. lege
de ui que est in eos. qui unuiersam rem p. oppugnassent tene¬
ri. Wobis uero referentibus: o post hominum memoriam for¬
tissimi atq optimi consules: decreuit idem senatus frequentis¬
simus. qui meam domum uiolasset: contra rem.p. eẽ facturum.
N ego ullo đ oꝑe publico: de monumẽto. de templo.tot senatus
exe tare consulta. quot de mea domo quam senatus unam
bus puniendam putaret. P. Ualerio ꝓ maximis in rem ꝓ benefi¬
cus: data domus ẽ in uilla publica: at mihi in palatio restitu¬
ta: illi locus: at mihi parietes atq tectum. illi ꝗͣ ip̃e priuato in¬
re tueretur. Mihi quam publico magistratus omnes defende¬
rent. que quidem ego.si aut ꝑine:aut. ab aliis hr̃em non pre.¬
dicarem apud uos: ne nimis gloriari uiderer. Sed cum sit.
mibi data a uobis: cum ea aitentetur eius lingua:cuius

Expanded text:
sedibus intulisset, decrevit senatus eos qui id fecissent lege sedibus intulisset, decrevit senatus eos qui id fecissent lege de vi, quae est in eos qui universam rem publicam oppugnassent, teneri. vobis vero referentibus, o post hominum memoriam fortissimi atque optimi consules! decrevit idem senatus frequentissimus qui meam domum violasset contra rem publicam esse facturum. nego ullo de opere publico, de monumento, de templo tot senatus exstare consulta quot de mea domo, quam senatus unam bus puniendam putarit. P. Valerio pro maximis in rem publicam beneficiis data domus est in Velia publice, at mihi in Palatio restituta; illi locus, at mihi etiam parietes atque tectum; illi quam ipse privato iure tueretur, mihi quam publice magistratus omnes defenderent. quae quidem ego si aut per me aut ab aliis haberem, non praedicarem apud vos, ne nimis gloriari viderer; sed cum sint mihi data a vobis, cum ea attemptentur eius lingua cuius
Abbreviated transcription (Latin):
pontifices reucetur. quorum autoritati fidei prudentie ma¬
iores nr̃i. sacra religionesq & priuatas et publicas commen¬
darunt. Quid ergo hi possunt aluid udicare: ac uidicauerũt.
u ulte sunt domus in hac urbe. ꝑc. atq haud scio: an pene cun¬
te iure optimo sed tñ uire priuato. uire hereditario. uire. autori¬
tatis. iure iancipii. uire nexi. Nego ẽẽ ullam domum aliam. pri¬
uato eodem quoq optima lege. publico uero omni precipuo &
humano & diuino uire munitam. Que primum hedificatur
ex autoritate. senatus pecunia publica. Deinde contra uim
nefariam huius gladiatoris tot senatus consultis munita
atq septa ẽ. Primum negotium usdem magistratibus est da¬
tum anno sugiore: ut curarent. ut sine ui hedificare mihi li ce¬
ret: quibus in maximis ꝑiculis uniuersa res p. cõmendari so¬
let deniq cum ille saxis & ignibus et ferro uastitatem meis

Expanded text:
pontifices reicietur, quorum auctoritati fidei prudentiae mapontifices reicietur, quorum auctoritati fidei prudentiae maiores nostri sacra religionesque et privatas et publicas commendarunt. quid ergo ii possunt aliud iudicare ac iudicaverunt? multae sunt domus in hac urbe, patres conscripti, atque haud scio an paene cunctae iure optimo, sed tamen iure privato, iure hereditario, iure auctoritatis, iure mancipi, iure nexi: nego esse ullam domum aliam privato eodem quo quae optima lege, publico vero omni praecipuo et humano et divino iure munitam; quae primum aedificatur ex auctoritate senatus pecunia publica, deinde contra vim nefariam huius gladiatoris tot senati consultis munita atque saepta est. primum negotium isdem magistratibus est datum anno superiore, ut curarent ut sine vi aedificare mihi liceret, quibus in maximis periculis universa res publica commendari solet; deinde, cum ille saxis et ignibus et ferro vastitatem meis
Abbreviated transcription (Latin):
dicasse. Postremo die frequentissimus senatus te consule de.¬
signato lentule sententie principe. P. Lentulo.&. Q Metello
consulibus referentibus statuit cum omnes pontifices qui e¬
rant huius ordinis adeẽnt: cumq alii qui honoribus populi
Rantecedebant. multa de collegii udicio uerba fecissent.
omnesq idem scribendo ad eẽnt. domum meam indicio pon¬
tificum religione liberatam uideri de hoc igitur loco sacro po¬
tissimum uidentur aruspices dicere. qui locus solus ex priuatis
locis omnibus. hoc precipue ius ht̃ ut abbis qui sacris presunt.
sacer non eẽ uidicatus sit. Uerum referte quod ea senatus c
facere debetis: aut uobis cognitio dabitur: qui primi de hac do¬
mo sententiam diocistis et eam religione omni liberastis. anse¬
natus ip̃e uidicabit. qui uno solo illo antistite sacroꝵ dissentiẽ¬
te frequentissimus aña iudicauit: aut id quod certe fiet ad

Expanded text:
dicasse. postero die frequentissimus senatus te consule dedicasse. postero die frequentissimus senatus te consule designato, Lentule, sententiae principe, P. Lentulo et Q. Metello consulibus referentibus statuit, cum omnes pontifices qui erant huius ordinis adessent, cumque alii qui honoribus populi Romani antecedebant multa de conlegi iudicio verba fecissent, omnesque idem scribendo adessent, domum meam iudicio pontificum religione liberatam videri. de hoc igitur loco sacro potissimum videntur haruspices dicere, qui locus solus ex privatis locis omnibus hoc praecipue iuris habet, ut ab ipsis qui sacris praesunt sacer non esse iudicatus sit? verum referte, quod ex senatus consulto facere debetis. aut vobis cognitio dabitur, qui primi de hac domo sententiam dixistis et eam religione omni liberastis, aut senatus ipse iudicabit, qui uno illo solo antistite sacrorum dissentiente frequentissimus antea iudicavit, aut,—id quod certe fiet,—ad
Abbreviated transcription (Latin):
mus. M. Lepidus.L. Claudius rex sacroꝵ.u. scaurus. M.
Crassus .s. curio. sex. cesar flamen quirinalis.I. cornelius. ꝑ
albinomanus. Q Terrentius pontifices maiores caũa cognita
duobus locis dicta maxima frequentia amplissimorum acsa¬
pientissimorum ciuium adstante: omni religione. una mente
om̃s liberauerunt. Nego un ꝗͣ post sacra constituta. quor
eadem est antiquitas: que ipins urbis. ulla de re: neq de
capite quidem uirginum uestalium. tam frequens collegium
iudicasse: qͣq̃ ad facinoris disquisitionem interest adcẽ ꝗͣ plu¬
rimos. ita est enim interpretatio illa pontificum: ut. idem po¬
testatem habeant uidicum religionis ex piatio.: nec ab uno
pontifice perito recte fieri põt. quod idem in iudicio capitis
durum atq iniquum est. Tamen sic reperietis frequentiores
pontifices. de mea domo: ꝗͣ nunꝗͣ de cerimonus uirginum ui¬

Expanded text:
cipio, C. Fannius, M. Lepidus, L. Claudius rex sacrorum, M. Scaurus, M. cipio, C. Fannius, M. Lepidus, L. Claudius rex sacrorum, M. Scaurus, M. Crassus, C. Curio, Sex. Caesar flamen Quirinalis, Q. Cornelius, P. Albinovanus, Q. Terentius, pontifices minores, causa cognita, duobus locis dicta, maxima frequentia amplissimorum ac sapientissimorum civium adstante, omni religione una mente omnes liberaverunt. nego umquam post sacra constituta, quorum eadem est antiquitas quae ipsius urbis, ulla de re, ne de capite quidem virginum Vestalium, tam frequens conlegium iudicasse. quamquam ad facinoris disquisitionem interest adesse quam plurimos ita est enim interpretatio illa pontificum, ut eidem potestatem habeant iudicum, religionis explanatio vel ab uno pontifice perito recte fieri potest quod idem in iudicio capitis durum atque iniquum est, tamen sic reperietis, frequentiores pontifices de mea domo quam umquam de caerimoniis virginum iu
Abbreviated transcription (Latin):
tus centuriatis omnium etatum ordinumq suffragus eodem
uire ẽẽ uissit. quo fuisset. Postea uos pr̃es conscripti non quodu¬
bia res esset. sed ut huic funosi duitius in hac urbe quam deler
cupet maneret. Uos interdiceretur decreuistis ut de mearum
edium religione ad pontificum collegium referetur que tanta
religio est qua non in nr̃is dubitationibus atq in maximis su¬
pstitionibus umnus ẜ seriilu ac. M Lueuli responso ae uerbo
liberemur: de sacris publicis: de ludis maximis: de deoꝵ pe¬
natium uesteq nr̃is cerimoniis de illo ip̃o sacrificio. quod fit.
tutoris religionum. scelere iuolatum est. quod tres pontifices
statuissent. idem ꝑ populum romanum semꝑ senatu semo ip̃is
diis immortalibus satis sanctum. satis augustum. satis religio¬
sum ẽẽ uisum est. At uero domum meum. E. Lentulus consul
et pontifex. ł Seruilius. M. Luculus. q u etellus glabrio. .i.

Expanded text:
tiis centuriatis omnium aetatum ordinumque suffragiis eodem tiis centuriatis omnium aetatum ordinumque suffragiis eodem iure esse iussit quo fuisset; postea vos, patres conscripti, non quo dubia res esset, sed ut huic furiae, si diutius in hac urbe quam delere cuperet maneret, vox interdiceretur, decrevistis ut de mearum aedium religione ad pontificum conlegium referretur. quae tanta religio est qua non in nostris dubitationibus atque in maximis superstitionibus unius P. Servili aut M. Luculli responso ac verbo liberemur? de sacris publicis, de ludis maximis, de deorum penatium Vestaeque matris caerimoniis, de illo ipso sacrificio quod fit prtutoris religionum scelere violatum est, quod tres pontifices statuissent, id semper populo Romano, semper senatui, semper ipsis dis immortalibus satis sanctum, satis augustum, satis religiosum esse visum est. at vero meam domum P. Lentulus, consul et pontifex, P. Servilius, M. Lucullus, Q. Metellus, M'. Glabrio, M.
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus ꝑiculis maxcimis ꝓpriam uocem iouis optimi max imi
premoneri. Sed primum excpiabo religionem edium mearum
si id facere uere ac sine. cuiusꝗͣ dubitatione potero. Sin serupu¬
lus tenuissimus residere aliquis uidebitur: non modo patienti
sed etiam libenti animo portentis deorum immortalium: reli¬
gioniq: parebo. Sed que tandem est: in hac urbe. tanta domus.
ab ista suspitione religionis tam uacua atq pura. ꝗͣꝗͣ ur̃e dom
ligione tñ una mea domus indicus omnibus liberata in hac ur¬
be sola est. Te enim appello lentule et plalippe ex hoc. aruspi¬
cum responso: decreuit. senatus.ut de locis sacris religiosis:ad
hunc ordinem referretis. Potestis ne referre de mea domo: que
ut dixi sola in urbe hac omni religione omnibus indicuis libe¬
rata est: Quam primum inimicus ip̃e in illa tempestate ac noc¬
scripsisset. ne ulla quidem antigit litem religionis. Deinde ean

Expanded text:
dentibus periculis maximis prope iam voce Iovis optimi maximi dentibus periculis maximis prope iam voce Iovis optimi maximi praemoneri. sed primum expiabo religionem aedium mearum, si id facere vere ac sine cuiusquam dubitatione potero; sin scrupulus tenuissimus residere alicui videbitur, non modo patienti sed etiam libenti animo portentis deorum immortalium religionique parebo. sed quae tandem est in hac urbe tanta domus ab ista suspicione religionis tam vacua atque pura? quamquam vestligione, tamen una mea domus iudiciis omnibus liberata in hac urbe sola est. te enim appello, Lentule, et te, Philippe. ex hoc haruspicum responso decrevit senatus ut de locis sacris religiosis ad hunc ordinem referretis. potestisne referre de mea domo, quae, ut dixi, sola in hac urbe omni religione omnibus iudiciis liberata est? quam primum inimicus ipse in illa tempestate ac noco conscripsisset, ne una quidem attigit littera religionis; deinde eand
Abbreviated transcription (Latin):
quidem aspici fas es non solum aspectu uiriri. sed flagino stu¬
proq uiolarit: in contione. de religionibus neglectis conqueri.
Itaq nunc proxima contio eius expectatur de pudicitia.
Quid enim interẽ utrum ab altaribus religiosissimis fugatus. de
sacris et religionibus queratur: an ex suoꝵ cubiculo egressus.
pudorem pudicitiamq defendat: Responsum aruspicum
hoc recens. de fremitu in contione recitauit. in quo cum alus
multis scriptum etiam illud est. id quod audistis loca saera et
religiosa prophana haberi inea caua ẽẽ dixit domum meam
a religiosissimo sacerdote. P. Clodio consecratam. Gaudeo mibi de
toto hoc ostento. quod haudscio an grauissimum multis his an¬
nis: huic odium nuntiatum sit. datam non modo iustam sed &̃:
necessariam causam eẽ dicendi. Reperietis enim ex hoc toto
ꝓdigio atq responso: nos ex istius scelere ac furore ac de impẽ¬

Expanded text:
quidem aspici fas est non solum aspectu virili sed flagitio stuquidem aspici fas est non solum aspectu virili sed flagitio stuproque violarit, in contione de religionibus neglectis conqueri. itaque nunc proxima contio eius exspectatur de pudicitia. quid enim interest utrum ab altaribus religiosissimis fugatus de sacris et religionibus conqueratur, an ex sororum cubiculo egressus pudorem pudicitiamque defendat? responsum haruspicum hoc recens de fremitu in contione recitavit, in quo cum aliis multis scriptum etiam illud est, id quod audistis, loca sacra et religiosa profana haberi: in ea causa esse dixit domum meam a religiosissimo sacerdote, P. Clodio, consecratam. gaudeo mihi de toto hoc ostento, quod haud scio an gravissimum multis his annis huic ordini nuntiatum sit, datam non modo iustam sed etiam necessariam causam esse dicendi; reperietis enim ex hoc toto prodigio atque responso nos de istius scelere ac furore ac de impen
Abbreviated transcription (Latin):
hesitans. et in me impetum impeditus facere conabitur resistã
et aut concedente: aut etiam adiuuante milone: eius conatum
refutabo. Uelut hesterno die cum mihi staum tacens minaretur
uoce tantum antigi legum initium et indicii. consedit ille: con¬
ticui diem dixisset: ut fecerat. fecissem ut eistatim tertius a
pretore. dies diceretur. Atq: hec. sic moderetur et cognet. si
contentus sit his sceleribus: que cõmisit. iam conseerata miloĩ
si quod in me tellum intorserit: statim me ẽẽ arrepturum ar¬
sum argumentum sententiamq audite. cum riseritis impu¬
dentiam hominis. tum ame. de tota contione. audietis. de
questus est. Non mirum si hoc uobis ridiculum uidetur. &
sua contio risit hominem: quomodo ip̃e gloriari solet. ducen¬
tis confixum senatus consultis. que sunt omnia contra illum.ꝓ
religionibus facta hominemq eum qui puluinaribus bone dee
stuprum intulerit. eaq sacra que uiri oculis ne imprudentis

Expanded text:
haesitans et in me impetum impeditus facere conabitur, resistam haesitans et in me impetum impeditus facere conabitur, resistam et aut concedente aut etiam adiuvante Milone eius conatum refutabo: velut hesterno die cum mihi stanti tacens minaretur, voce tantum attigi legum initium et iudici. consedit ille: conticui. diem dixisset, ut iecerat: fecissem ut ei statim tertius a praetore dies diceretur. atque hoc sic moderetur et cogitet, si contentus sit iis sceleribus quae commisit, esse se iam consecratum Miloni: si quod in me telum intenderit, statim me esse arrepturum arsum argumentum sententiamque audite; cum riseritis impudentiam hominis, tum a me de tota contione audietis. de questus est! non mirum si hoc vobis ridiculum videtur: etiam sua contio risit hominem, quo modo ipse gloriari solet, ducentis confixum senati consultis, quae sunt omnia contra illum pro religionibus facta, hominemque eum qui pulvinaribus bonae deae stuprum intulerit, eaque sacra quae viri oculis ne imprudentis
Abbreviated transcription (Latin):
tiumq Rartaginis: qui illam amultis imꝑatoribus obsessã
oppugnatam labefactam pene captam aliquando quasi fa¬
tali aduentu solus euertit. Sic TAnnius ad illam pestem
comprimendam eoxtinguendam funditus delendam natus
ẽẽ uidetur: et quasi diuino munere donatus rei .p. Solus
ille cognouit quẽadmodum armatum cuiem: qui lapidibus
qui ferro alios fugaret: alios domi contineret. qui urbem to¬
tam. qui curiam. qui forum. qui templum omnia cede in¬
cendiisq terreret: non modo me uinci uerum etiam uincere
oporteret. huic ego et tali et ita de me ac de prĩa merito
uiro nunꝗͣ mea uoluntate preripiam eum. presertim reum.
cuius ille inimicicias non solum suscepit pꝑsalutem meam.
Uerum etiam appetiuit. Sedsi etiam nunc illaqueatus. iam
omnium leguin piculis irreritus odia bonorum omnium exs¬
pectatione supplicii. iam non dinturna non implicatus feretur. tamẽ

Expanded text:
tiumque Carthaginis, qui illam a multis imperatoribus obsessam, tiumque Carthaginis, qui illam a multis imperatoribus obsessam, oppugnatam, labefactam, paene captam aliquando quasi fatali adventu solus evertit, sic T. Annius ad illam pestem comprimendam, exstinguendam, funditus delendam natus esse videtur et quasi divino munere donatus rei publicae. solus ille cognovit quem ad modum armatum civem, qui lapidibus, qui ferro alios fugaret, alios domi contineret, qui urbem totam, qui curiam, qui forum, qui templa omnia caede incendiisque terreret, non modo vinci verum etiam vinciri oporteret. huic ego et tali et ita de me ac de patria merito viro numquam mea voluntate praeripiam eum praesertim reum cuius ille inimicitias non solum suscepit propter salutem meam, verum etiam adpetivit. sed si etiam nunc inlaqueatus iam omnium legum periculis, inretitus odio bonorum omnium, exspectatione supplici iam non diuturna implicatus, feretur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sceleratior fuit ꝗͣ in ipos deos immortales: et enim illos eosce¬
lere. p uiolauit: quo nemo aña. In me fuit eodem animo: quo
etiam meus familiaris catilina si uicisset. fuisset. Itaq eum nũ¬
ꝗͣ a me accusandum eẽ. putaui: non plusqͣ stipitem illum. qui
quorum hominum eẽt nesciremus nisi se ligurem ip̃e ẽẽ dice¬
ret. Quid enim ꝑsequar pecudem acbelluam. pabullo inunicoꝵ
meorum et clade. corruptum: Qui si sensit quo se scelere deuin¬
xerit: non dubito quin sit miserrimus. sin aũt id non uidet:
ꝑiculum est ut se stuporis ex.cusatione defendat:: accidit ẽt.
ꝙ ex pectatione omnium fortissimo et: clarissimo uiro.T.an¬
nio deuota et constituta ista hostia eẽ uidetur. Cui me pre¬
ripere. desponsam iam et destinatam laudem:cum ip̃e euis o¬
ꝑa et dignitatem et salutem recuperauerim ualde est iniqũu.
t enim ut P. Ille scipio natus mihi uidetur ad interinim exci¬

Expanded text:
sceleratior fuit quam in ipsos deos immortalis. etenim illos eo scesceleratior fuit quam in ipsos deos immortalis. etenim illos eo scelere violavit quo nemo antea: in me fuit eodem animo quo etiam eius familiaris Catilina, si vicisset, fuisset. itaque eum numquam a me esse accusandum putavi, non plus quam stipitem illum qui quorum hominum esset nesciremus, nisi se Ligurem ipse esse diceret. quid enim hunc persequar, pecudem ac beluam, pabulo inimicorum meorum et glande corruptum? qui si sensit quo se scelere devinxerit, non dubito quin sit miserrimus; sin autem id non videt, periculum est ne se stuporis excusatione defendat. accedit etiam quod exspectatione omnium fortissimo et clarissimo viro, T. Annio, devota et constituta ista hostia esse videtur; cui me praeripere desponsam iam et destinatam laudem, cum ipse eius opera et dignitatem et salutem reciperarim, valde est iniquum. etenim ut P. ille Scipio natus mihi videtur ad interitum exi
Abbreviated transcription (Latin):
sis prodigus: ac pene huius imꝑu pestibus bellum mihi in ex¬
pugnabile dico ẽẽ susceptum. N eq id tamen ipũm tantum.
ꝗͣtum meus ac meorum. sed tantum ꝗͣtum ur̃ atq omnium bo¬
norum dolor postulauit. In clodium uero non ẽ hodie meũ
maius odum: ꝗͣ illo die fuit. Cum illum ambustum religio¬
sissimis ignibus ognoui muliebri ornatu. ex in cesto stupro
atq ex domo pontificis maximi emissum. Tum inꝗͣ tum ui¬
di ac multo ante ꝓspexi: quanta tempestas excitaretur: ꝗͣta
impenderet. ꝓcella.ro populi. Widebam illud scelus tam im¬
portunum. audatiam tam ĩmanẽ adolescentis furentis no¬
bilis uulnerat. non posse arceri: otiifinibus. erupturum illud
malum aliquando si impunitum fuisset. ad pnitiem ciuita¬
tatis non multum mihi sane post ad odium accessit. Nibil
enim contra me facit odio mei:sed odio seueritatis: odio di¬
gnitatis odio rei p. Non me magis uiolauit q̃senatum q̃

Expanded text:
sis prodigiis ac paene huius imperi pestibus bellum mihi inexsis prodigiis ac paene huius imperi pestibus bellum mihi inexpiabile dico esse susceptum, neque id tamen ipsum tantum quantum meus ac meorum, sed tantum quantum vester atque omnium bonorum dolor postulavit. in Clodium vero non est hodie meum maius odium quam illo die fuit cum illum ambustum religiosissimis ignibus cognovi muliebri ornatu ex incesto stupro atque ex domo pontificis maximi emissum. tum, inquam, tum vidi ac multo ante prospexi quanta tempestas excitaretur, quanta impenderet procella rei publicae. videbam illud scelus tam importunum, audaciam tam immanem adulescentis furentis, nobilis, vulnerati non posse arceri oti finibus: erupturum illud malum aliquando, si impunitum fuisset, ad perniciem civitatis. non multum mihi sane post ad odium accessit. nihil enim contra me fecit odio mei, sed odio severitatis, odio dignitatis, odio rei publicae: non me magis violavit quam senatum,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitata ratio postulasset. N ihil feci iratus: nihil hoc impoten¬
ti animo. nihil non dui consideratum: ac multo ante meditatũ.
Ego enim patres conscripti. inimicum me semꝑ ẽẽ ꝓfessus sum
duobus qui me: qui rem meam cum defendere deberent. seruar
possent: cumq ad consulare officium ip̃is insignibus illius imn¬
peru: ad meam salutem non solum autoritate. sedetiam preci¬
bus ur̃is uocarentur. Primo reliquerunt. deinde ꝓdiderũt.
Postremo oppugnarunt. premusq nefarie factionis funditus
una cum re ꝑ oppressum extinctumq uoluerunt. Quiq suo
ductu & impio cruento illo atq funesto. supplicia neq a sotio¬
rum menibus ꝓhibere: neq hostuim urbibus inferre. potuerũt.
excisionem inflammationem euersionem: depopulationem.
uastationem in ea sua tum preda. meis omnibus tectis atq a¬
gris intulerunt. Cum his furus: et. facibus: cum his inꝗͣ exxitio¬

Expanded text:
cogitata ratio postulasset. nihil feci iratus, nihil impotencogitata ratio postulasset. nihil feci iratus, nihil impotenti animo, nihil non diu consideratum ac multo ante meditatum. ego enim me, patres conscripti, inimicum semper esse professus sum duobus, qui me, qui rem publicam cum defendere deberent, servare possent, cumque ad consulare officium ipsis insignibus illius imperi, ad meam salutem non solum auctoritate sed etiam precibus vestris vocarentur, primo reliquerunt, deinde prodiderunt, postremo oppugnarunt, praemiisque nefariae pactionis funditus una cum re publica oppressum exstinctumque voluerunt; qui quae suo ductu et imperio cruento illo atque funesto supplicia neque a sociorum moenibus prohibere neque hostium urbibus inferre potuerunt, excisionem, inflammationem, eversionem, depopulationem, vastitatem, ea sua cum praeda meis omnibus tectis atque agris intulerunt. cum his furiis et facibus, cum his, inquam, exitio
Abbreviated transcription (Latin):
dem fructum max imum: & exc consurrectione omnium uestrum.
et eac comitatu publicanorum. Sed uecors repente sine. suo uul¬
tu. sine colore. sine uoce constint. deinde inspexit &. sumul ad¬
oneum lentulum consulem aspexit concidit: in curie. pene. li¬
mine. recordatione credo gabini sui. desiderioq pisonis: cu¬
ius ego de effrenato et precipii furore quid dicam: aut. põt
grauioribus a me uerbis uulnerari ꝗͣ est statim infacto ip̃o. a
grauissimo uiro. ꝑ Serulio confectus. ac trucidatus: Cuius si
iam et uim et grauitatem illam singularem ac pene diuinam
assequi non possem tamen non dubito quin ea tella: que conie.¬
cerit inimicus: ꝗͣ ea que collega prĩs amisit. leuiora atq hebe¬
tiora eẽ indeantur. Sed tamen mei facti rationem ex.ponere
illis uolo: qui hesterno die dolore me elatum: & iracundi a
longuis proge digressum arbitrabantur. q̃ sapienuis hominis

Expanded text:
uidem fructum maximum et ex consurrectione omnium vestrum uidem fructum maximum et ex consurrectione omnium vestrum et ex comitatu publicanorum. sed vaecors repente sine suo vultu, sine colore, sine voce constitit; deinde respexit et, simul atque Cn. Lentulum consulem aspexit, concidit in curiae paene limine; recordatione, credo, Gabini sui desiderioque Pisonis. cuius ego de ecfrenato et praecipiti furore quid dicam? an potest gravioribus a me verbis vulnerari quam est statim in facto ipso a gravissimo viro, P. Servilio, confectus ac trucidatus? cuius si iam vim et gravitatem illam singularem ac paene divinam adsequi possem, tamen non dubito quin ea tela quae coniecerit inimicus quam ea quae conlega patris emisit leviora atque hebetiora esse videantur. sed tamen mei facti rationem exponere illis volo qui hesterno die dolore me elatum et iracundia longius prope progressum arbitrabantur quam sapientis hominis
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. Est ame. causa ludices & porata. iam intelligitis quan¬
tum iudiciom sustineatis. quanta res sit comissa uobis.
A
ESTERNO DIE PATRES CONSCRIETI CUM
me. & uestra dignitas et. frequentia equitum
romanorum quibus senatus dabatur magno
pere. cominouisset. Putaui mihi reprimendã
cẽ .P. C.lodu impudicam impudiciciam: eum
sis publicandrum st ultissimis causam interrogationibus impedi¬
Iret. P. Iulioni Sirro nauaret operam:atq ei se cui totus uenie¬
rat. etiam uobis inspectantibus uenditaret: Itaq hominem furẽ¬
tem excultantemq continiu. simul ac piculum indicu intendi: du¬
obus inceptis: omnem impetum gladiatoris ferociamq compres¬
si. At ignarus tñ ille qui consules eeñt: ex angus atq extu¬
ans se eoc curia repente proriguit:eum quibusdam fractis iam
atq in anibus minis: et cum illuis pisoniani temporis gabiniani¬
q terroribus. Quem cum egredientem insequi cepissem:cepi eq¬

Expanded text:
Dicta est a me causa, iudices, et perorata. iam intellegitis quanDicta est a me causa, iudices, et perorata. iam intellegitis quantum iudicium sustineatis, quanta res sit commissa vobis. A hesterno die, patres conscripti, cum me et vestra dignitas et frequentia equitum Romanorum praesentium, quibus senatus dabatur, magno opere commosset, putavi mihi reprimendam esse P. Clodi impudicam impudentiam, cum is publicanorum causam stultissimis interrogationibus impediret, P. Tullioni Syro navaret operam atque ei se, cui totus venierat, etiam vobis inspectantibus venditaret. itaque hominem furentem exsultantemque continui simul ac periculum iudici intendi: duobus inceptis verbis omnem impetum gladiatoris ferociamque compressi. ac tamen ignarus ille qui consules essent, exsanguis atque aestuans se ex curia repente proripuit, cum quibusdam fractis iam atque inanibus minis et cum illius Pisoniani temporis Gabinianique terroribus: quem cum egredientem insequi coepissem, cepi eq
Abbreviated transcription (Latin):
tentia atq autoritate fecisse dicatur. Sed scire cupio quid habe.¬
at argumenti ista manumissio in qua aut crimen ẽ celio quesitũ
aut questio subleuata. aut multarum rerum conscus seruis eum cã¬
uel premium ꝑsolutum. Aut propinquis placuit. cur non place¬
ret cum tu remte ad eos non ab alus tibi ablatam. sed ate ip̃a
comptam deferre diceres: hic etiam miramur si illam comen¬
ticiam pixidem: obscenissima sit fabula consecuta. nil est quod
in euismõi mulierem non cadere uideatur. Audita et: ꝑuul¬
gata et ꝑcelebrata sermonibus res est. Percipitis animis ludices.
iam dudum. quid uelim. uel potius quid nolim dicere. quod si¬
recundo. Sin autem est fictum. non illud quidem modestum
sed tñ est non infacetum mendacium. Quod profecto nunꝗͣ ho¬
minum sermo atq opinio comprobasset. nisi omnia que cum tur¬
pitudine aliqua dicerentur in istam quadrare. apte uideretus

Expanded text:
tentia atque auctoritate fecisse dicatur. sed scire cupio quid habetentia atque auctoritate fecisse dicatur. sed scire cupio quid habeat argumenti ista manumissio; in qua aut crimen est Caelio quaesitum aut quaestio sublata aut multarum rerum consciis servis cum causa praemium persolutum. 'at propinquis' inquit 'placuit.' cur non placeret, cum rem tute ad eos non ab aliis tibi adlatam sed a te ipsa compertam deferre diceres? hic etiam miramur, si illam commenticiam pyxidem obscenissima sit fabula consecuta? nihil est quod in eius modi mulierem non cadere videatur. audita et percelebrata sermonibus res est. percipitis animis, iudices, iam dudum quid velim vel potius quid nolim dicere. quod recundo. sin autem est fictum, non illud quidem modestum sed tamen est non infacetum mendacium; quod profecto numquam hominum sermo atque opinio comprobasset, nisi omnia quae cum turpitudine aliqua dicerentur in istam quadrare apte viderentur.