comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
familiare bonum omnibus
Ascis: Isaias deniq proph&a
exclamat ad dnm dicens
Denoc iugilat sp̃s meus ad te dr̃
quialux preceptatua sunt suꝑ
terram Item dauid
Media nocte surgebã ad confi¬
tendũ tibi: suꝑ iuditia iustitiae
tuae. Hoc namq tempore uas¬
tator angelus transiens primo¬
genita ae gyptiorũ percussit :
Vnde & nos uigilare oport&:
uepericulo cegrptiorũ admis¬
ceamus : Isdẽ &iã horis uen¬
turumse eẽ in euangelio sal¬
uator asseruit: Vnde adui¬
gilandũ auditores suos eȩsus¬
citans dicit: Beati serui illi
quos cum uenerit dñs inuenerit
iugilantes Qsi uespertina x
inquit hora uenerit et sime dia
nocte. Et sigalli cantu & inue¬
nerit eos uigilantes beati sunt¬
ti quianescitis quahora filius
hominis uenturus est: Ciquidẽ
nec uerbis solũ docuit iugilias

Expanded text:
familiare bonum omnibus familiare bonum omnibus sanctis fuit. Isaias denique propheta exclamat ad Deum dicens: De nocte vigilat spiritus meus ad te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram. Item David: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justitiae tuae . Hoc namque tempore vastator angelus transiens primogenita Aegyptiorum percussit. Unde et nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur. Iisdem etiam horis venturum se esse in Evangelio Salvator adstruxit. Unde et ad vigilandum auditores suos docuit, et suscitans dicit: Beati servi illi, quos, cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Etsi vespertina hora, inquit, invenerit, etsi media nocte, etsi galli cantu, invenerit eos vigilantes, beati suntti; quia, qua nescitis hora filius hominis venturus est. Siquidem n
Abbreviated transcription (Latin):
illi sacrificium offerentes atq:
ineius laudib: pariter &ultan¬
ter : Vesperũ aut nominatũ.
asidere quod uesper uocatur
et decidente sole &oritur
Dequo propheta dicit: Et uespe¬
rũ suꝑ filios hominum pro¬
ducere facit
&xemplis dauidpropheta dicente
Si ascendero in lectũ stratime
sidedorꝗ sompnũ oculis meis &
palpebris meis dormitationem
&requiem timporib: meis donec
inueniam locum dño. taber¬
naculũ dõ iocob¶ Quis non
stupeat tanta indĩ amore animi
deuotione. ut somnum sibi siquo
utiq corpora humana deficiunt
penitus inter dixerit : donec
locum actemplũ doĩo fabrican¬
dum inpectore suo rex & ꝓpheta
repperir& : Quae res nos
deb& fortiter ammore utsi
ipsi locus dño eẽ uolumus & taber¬
naculũ eius aut templum cupi¬
mus haberi inquantũ posumus
exempla scorum imitemur
Nede nobis dicatur quod legitur
Dormierunt somnum suum &
nihil inuenerunt omnes uri
diuitiarũ manib: suis
Antiqua est uigiliarũ deuotio

Expanded text:
illi sacrificium offerentes, atque in ejus laudibus pariter exsultantes. Vesperum autem nominatur a sidere quod Vesper vocatur, et decidente sole exoritur, de quo propheta dicit: Et vesperum super filios hominum producere facit exemplis, David propheta dicente: Si ascendero in lectum strati mei, si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, et requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . Quis non stupeat tantam in Dei amore animi devotionem, ut somnum sibi, sine quo utique corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum Domino fabricandum in pectore suo rex et propheta reperiret? Quae res nos debet fortiter admonere, ut si ipsi locus Domini esse volumus, et tabernaculum ejus aut templum cupimus haberi, in quantum possumus, exempla sanctorum imitemur, ne de nobis dicatur quod legitur: Dormierunt somnum suum et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suisantiqua est, vigiliarum devotio
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare miraculũ. Nam dũ iussione pontificis mei in constan¬
tinopolitine urbis palatio responsis ȩcclesi asticis deferuirẽ .:
illic adme idẽ ueneribilis maximianꝰ haritate exigente.
cũ fratrib uenit. Iui cũ ad monasteriũ meũ romam redi¬
nt inmari adriatico nimia tẽpestate dephenisus in aesti¬
mabili or dine. atq inusitato miriculo erga sẽ cunctosq qͥ
cũ eo iderant. omnipotentis dĩ & iram cognouu & gratiã
Namcũ ineoꝵ mortẽ uentoꝵ nimietatib eleuatis fluccus
seuirent exnaus claui ꝑdiciꝰ arbor abscisa ẽ: uela uindis prore¬
ctau locũq uas ncuus cissacũ nimis fluctib abom̃i fuerat suia
cõpage dis solutũ. Rimis itaq patentib int̾ruit mare

Expanded text:
monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constanmonstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus aevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage d
Abbreviated transcription (Latin):
res ualde mirabilis quia unde unus male inde om̃s de¬
terius habebant : sed sicut prius areuerentissimo florido
ep̃o qui cunc cũ predicto prbo illic parit̃ manebat: & post aꝑuero
qui nocte eadẽ egrotancib: seruiebat. subtilit̃ agnoui: idem
uenerabilis prbt de ꝓprio stratu surgens. ad leccũ freneti¬
ci silenter accessitꝰ & suꝑ eũ positis manib orauit. Moxq il¬
lũ melius habentẽ tulit: atq in superiora domũs secũ ad ora¬
toriũ duxit : Vibi ꝓeo liberius orationi incubuit: et statĩ eũ sa¬
nũ ad lectũ ꝓpriũ reduxit ĩta ut nullas ulterius uoces edena
egritudinẽ auxit alienã : qui ꝑfecte receꝑat m̃tem suam
Ex quo eius uno ftcto didicimus : ut de eo illa omnia auditas
crederemus PET RUS. Magnat uitȩ edificatio ẽ
uidere uiros mira fticientes. ⁊ itq inciuib suis bierłm cȩlestẽ
sirica ssnũ ep̃m. tunc aut̃ mei monasterii patrẽ . dignatus ẽ

Expanded text:
res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deres valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederetaegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes, atque in civibusSyracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
more minũ suꝑ egros ponait. & silutẽ resticuat : & quam lib&
ue hemens egritudo sic id tactũ illius abscedit. Iuẽ hoc etim
habere miniculi ad iunxit: qui inquolib& loco quamuis im¬
manissimȩ asperitatis serpentẽ reppererit. mox eũ signo crucis¬
ut signauerit extinxit: ita ut uirtute crucis quã uir dĩ digito
ediderit. disruptis uiscerib: moriatur. Quẽ siquando serpens
in foramine fugerit : signo crucis os foraminis benedicit : sta¬
iã mortuus trabitur. Quẽ tantȩ
uirtutis uirũ ipse etiã uidere curaiui : eumq ad me deduc¬
tũ in infirmoꝵ domo paucis dieb manere uolui : ubi siqua
ad ess&e curaitionis gr̃icitius ꝓbari potuiss&. Ibi aut̃ quidã
int̃ egros alios mte captꝰ ucebat : quẽ medici greco uocabu¬
lo freneticũ appellat. Sui nocte quiadam cũ magnas uo¬
ces scilic& insanus eder& . unc cosq egros imm̃sisclamorib ꝑ¬
turbaret : ita ut nulli illic capere somnũ licer&: fiebat

Expanded text:
more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, sta serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat
Abbreviated transcription (Latin):
consumpsit: umi in eti ciuiũ adhȩsit : portos pa¬
uit quos & manduccre siliquas uideret et esũ
rar&ꝰ Qui tam̃ etũ postmodũ coepit cogitare¬
bona quȩ ꝑdidit : scripcũ de illo ẽ : In se reuer¬
sus dicit. Iucinti mercennarii indomo patris
mei habundant painib:: si igitur secũ fuit un¬
de ad se reduit: hunc ergo uenerabilẽ uirũ¬
E sccũ habitas se dixerĩ : quia in sua semꝑ
custodiaa circũ spectus ante oculos condito¬
ris se semꝑ aspiciens se sem exciminans ix¬
tra se m̃tis suȩ oculũ non diuulguit¬
GT . RIS Quid ergo quod elopecroi¬
apło scriptũ. ẽ dũ de circere ab angło eductus¬
fuiss& : quia ad se reuersus dixit nunc scio

Expanded text:
cum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectcum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secumiptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo quod inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur
Abbreviated transcription (Latin):
inme facere ista uoluistis: nunquid ñ prius dixi:⁊
quia ur̃is ac meis morib minime conueniret: Ite
et iuxta mores ur̃os uobis patrẽ quaerite. qui¬
me post hȩc habere minime potestis. Tunc ad lo¬
cũ dilecte solitudinis reduit : & solus in suꝑnis ꝓpet¬
toris oculis habitauit secũ. PłT Ris Minus
patent̃ intelligo : quidnam sit. habitauit secum
GRE GORIUS¬
ninit̃ conpirantes sueq conuersationi longe dissimi¬
les caictosdiu sub se tenere uolussa fortisse sui iii.¬
÷ goris usum & modũ tranquillitatis excedera datq
a contẽplationis lumine m̃cis suȩ oculũ decliniss&e
Dũq cocidie illorũ in correctione fritigatꝰ miniis
curr& suct & se forsitain relinquero: et illos non
inuenint. Nam quotiens ꝑ cogititionis motũ m¬
miȩ extra nos ducimur & nos sumꝰ & nobiscũ no
sumꝰ: quica nosinet ipsos minime uidentes ꝑ ali
uagamur Anillũ secũ fuisse dicimꝰ qui in lon¬
ginquã regionẽ abiit: porcionẽ quã acceꝑit¬

Expanded text:
in me facere ista voluistis? Nunquid non prius dixi vobis, quia vestris ac meis moribus minime conveniret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime potestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Smiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimin me facere ista voluistis? Nunquid non prius dixi vobis, quia vestris ac meis moribus minime conveniret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime potestis. Tuncque ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
Hi uero qui aderant p̃uellã in manib exoratorio
sublatã ad domũ ꝓpriã depostauer̃ Cũq hnc
antiquus hostis uexatione continui uobem̃ter
atq amaindo ꝑsequenter uad obtinendũ salutis re¬
mediũ maleficis tradider̃ : ut eiꝰ animã funditus ex¬
tinguerent : cuius cirnĩ magicis artib ad tempus
prodesse concirontur. Ducta itaq ẽ. ad fliuũ ãtq
inaquĩ merie : Ibiq diutinis incantitionib agere

Expanded text:
Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diuti
Abbreviated transcription (Latin):
accepitt : cũ eadẽ socru sua ad dedicationẽ oritconi
beiti sẽbastimi martrris fuercit inuitata : Nocte
uero eidẽ qua subsequentedie ad dedicationẽ p̃¬
dicti oraitorii fuerat processunt : uoluptate cirnis
de uicti a uiro suo sẽse abstinere non potuit: Cũq
mane sticto conscientiã de terrer& ꝑpetrata cirnis
delectatio processionẽ uero imperar& uerecundii plus
erubescens uultũ hominũ quã dĩ iudiciũ metuens ÷
cũ socru suꝙ ad dedicandũ oritoriũ processic mox
uero ut reliquiȩ beati sebastuni martrris oratori¬
um sunt in gressȩ : etindẽ p̃dictȩ matrone nurum
malignꝰ sp̃s arripuit : & corã om̃i popło uexare cepit
Eiusdẽ uero oratorii prbt dũ hanc uehem̃tissime
uexari consp̃icer& exaltar ꝓtinꝰ sindonẽ tulit̃ etĩq
co oꝑuit. sẽd hunc repente simul dicibolus in uasit
& quii ultra uires uoluit quicqͥuã p̃sumere com¬
pulsus ẽ. cognoscere in sua uexitione quid enet

Expanded text:
sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mox vero ut reliquiae beati Sebastiani martyris oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae matronae nurum malignus spiritus arripuit, et coram omni populo vexare coepit. Ejusdem vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ad laborẽ cũ fructu migrant. Unde ille quoq gre¬
gius p̃dicator qui dissolur cupit et cũ xx̃o. eẽ: cui
alios accendit : dimasci ꝑsecutionẽ passus ut potu¬
issa eucdere murũ funẽ sportãq que siuit : seq lacen¬
ter depom uoluit. Nunquidnam paulũ mortẽ
dicimꝰ timuisse : quã se ipse pro itiu amore testit᷑
appetere : sed cũ in eodẽ loco minorẽ sibi fructũ
ad esse conspiceret: et grauẽ laborẽ : ad laborem
se alibi cũ fructu seruauit: fortis & enĩ praelicitor
dĩ teneri intra claustra noluit: certaminis dimpũ
quȩ siuit. Vnde quoq udem uenerabilis benedic¬
tus. si libent̃ audis citius agnõsc̃is: quia uiũ us ip¬
sẽ in dõciles deseruit : quantos in locis aliis ab ami¬

Expanded text:
ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egread laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et cum Christo esse, cui alios adhortatur, Damasci persecutionem passus, ut potuisset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit, seque latenrer deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse consse alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a m
Abbreviated transcription (Latin):
culmine ad hoc rediit: quod in intellectu com¬
muni & prius fuit. Qenerabilis igitur bene¬
dictus in illa solitudine habitauit secũ : in quan¬
tũ sẽ intra cogitationis claustra custodiuit.
Nã quotiens cũq hunc contẽplationis ardor in
altũ rapuit : se ꝓcul dubio sub se reliquit:
ET R.Plac& quod diciss sed quȩso respon¬
decis. si deserere fr̃s debuit. quos semel suscepit
RECO RU. Ut ego petre existimo ibi adima¬
ti ȩquanimit̃ portandi sunt mali: ubi inueniun¬
tur aliqui qui ad iuuentur boni: Nã ubi omnimo
do fructus de bonis de ẽ: fit aliquando de malis
labor suꝑuacuus incocime si euicino ciusȩ suppetinc
quȩ fructũ dõ ualeint ferre meliorem. Vir itaq
sc̃is propt̃ quẽ custodiendũ stiret᷑ qui om̃s unani¬
mit̃ se ꝑsequentes cerneret : et sepe agitur in animo
ꝑfectorũ quod silentio prȩcereundũ non ẽ : quia cũ
liborẽ suũ sine fructu. eẽ considerant: in loco alio

Expanded text:
culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium
Abbreviated transcription (Latin):
illicitos in dexortmi lelaq pareã dẽ flectere
a conuersationis itinere licer& : suscepti fr̃s insa¬
ne seuientes semet ipsos prius accuscire cȩper:
quia hunc sibi prȩ esse poposcerant: quorum
scilic& tortitudo in norma eius rectitudinis of¬
fendebait. Cũq sibi sub eo conspicerent illicita noͣ
licere & se dolerent as sueta relinquere : durũq es¬
s& quod inm̃te ueteri cogebantur noua medita¬
ri : sicut prauis morib semꝑ grauis ẽ uita bonorũ: ⁊¬
tractire de eius aliqued morte conati sunt. Qui
inito consilio : uenenũ uino miscuer̃. & cũ uas ui¬
treũ in quo ille pestifer potus habebatur. recum¬
benti patri ex more monasterii ad benedicendum
signo rupit: sicq confractũ ẽ  acsi in illo uase mor¬
tis. procruce lapidem decdiss&. Intellexit ꝓtinus
uir dĩ : quia potũ mortis habuerat : quod por¬
tare non patuit signũ uitȩ : Atq ilico surrȩxit: &

Expanded text:
illicitos in dexteram laevamque partem deflectere illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendumsigno rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cesse .ẽ. et obsequiis laboribusq fatigiri Cũ uero¬
iã mentis ae tate tranquilla cilor recesserit tẽptitio¬
nis custodes uasorũ sunc quia doctores animarum
fiunt. PETRUIS: Fateor plac& quod dicis: sed qͥa
pliti testimonii claus reserasti: quȩsõ ut de uita ius¬
ti debeas ei que sunt inchoata per currere.iii.¬
ecedente igitur temptitione : uirdi quasi spins¬
eruis exculta terra de uirtutũ segete feracius
fructũ dedit̃: Prȩconio itiq eximiȩ conuerstio¬
nis: celebre nom̃ cius habebatur. Non longe
aut̃ moncisteriũ fuit : cuiꝰ congregationis pcit̃ de fun¬
ctus .ẽ. Om̃isq ex illo congregitio ad cundẽ ueneribilẽ
benedictũ uenit : & magnis p̃cib ut cis p̃esse debera
petut: Iuidiu negando distulit : suis illorũq fratrũ
ioribs conuenire ñ posse p̃dixit : sed uictꝰ qua ndoq
p̃cib assensum dedit. Cũq in codẽ monisterio regu¬
liris uitȩ custodu teneret᷑: nulliq ut prius ꝑcictus

Expanded text:
 et obsequiis laboribusque fatigari: jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere.Recedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinierutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus
Abbreviated transcription (Latin):
ed antiquus bostis unius Raritati in uidens alteri¬
us refectiom : cũ quadã die summitti panẽ consp̃i¬
cent: ustauit lapidẽ & tintinnabulũ frgit : Roma¬
nus tim̃ modis congruentib: ministrare non desit
Cũ uero ũ omnipocens ds̃ et romanũ uella ali¬
bore quiescere & benedicti uitã in exemplũ ho

Expanded text:
Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alteriSed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam Deus omnipotens et Romanum vellet a labor
Abbreviated transcription (Latin):
deret iquisi uit: Cuius cũ desideriũ cognouissa:
asecretũ tenuit & ad iutoriũ impendit : Eiq sc̃ẽ con¬
uersationis habitũ trididit : & in quantũ licuit
minstriunt. Viraut̃ dĩ ad eunde locũ ꝓueniens
in drtissimno specu se trididit tribusq Innscee¬
cepto romano monacho: hominib: incognitus ma¬
sit Sii uidelic& rominꝰ: non longe in monaste¬
ro sub ad eoditi pitris regula degebat : sed pic ci¬
dem patris sui oculis furabatur horas &e quem
sibi ad manducandũ subripere potenat : ieb cer¬
tis benedicto painẽ ferebut. Ad eundẽ uero sõc¬
cũ oa romani cella it᷑ non erit: quu excelsa desip
rupts eminebt : sed ex eidẽ rupe in longissimo fu¬
ne nelgutũ romanꝰ deponere panẽ consueuerat:
inqua eticĩ resti paruu tintinnabulũ inserunt:
ut adionũ tintinnabuli uirdĩ cognoscerae queoi¬
do sibi romanꝰ pcinẽ p̃bera : quẽ exiens accipit

Expanded text:
deret requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, deret requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
fracti capisterii parcib sese cũ laccrimis in orationẽ
dedit. Iui ab oritione surgens. ita iuxta se uis sinũ
res in loco eodẽ acunctis ẽ. agnita: atq intanta ad mi¬
ratione habita : ut hoc ipsũ cipisteriũ eiꝰ loci incolȩ.
in eccłȩ ingressu suspenderent. quatinꝰ & p̃sentes &
secuturi om̃s agnoscerent: benedictus puer conuersio¬
nis grãm. a quanta ꝑfectione coepissse : Quod annis
multis illic ante oculos om̃ium fuit: et usq ad
hȩc langobardorũ tempora suꝑ fores eccłȩ̨ pepen¬
dit. Sed benedictus plus aꝓpetens mala mundi
fugiens deserti loci secessum petut: cui sublacus
uocabulũ ẽ: Iui a romana urbẽ quad raginta fere
milib distins frigidas atq ꝑspicuas emanat aquãs
Iuȩ illic idelio& aquarũ abundantia in extensõ
prius lacu colligitur: ad postremũ uero in amnẽ
deriuatur : Quo dũ fugiens ꝑger& : monachus qui¬
dã romanꝰ nomine. hunc euntẽ repperit: quo tenꝰ¬

Expanded text:
fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mundi fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo ten
Abbreviated transcription (Latin):
Lore ecepit quia uas quod̃ prestitum acciporat
Racum uidebat. Oenedicłus aulem religiotus et pius
pues eum nutuerin suam slere conspicaret
esus dolou companuo. ablalis secum ułusque
flarli eapiterũ parlibus se de cum lacunis u

Expanded text:
flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capiste
Abbreviated transcription (Latin):
accendit : ut se in eius pectore amoris flamima uio
uutꝰ de lbertrae tũ subito suꝑna grã respactus
in seiet ipsum reuersus ẽ : Atq urtiatrũ & uepriũ
ixti densa succrescere frucctii comspicͥtis ⁊xut
indum̃to nudũ se in illis spinarũ aculcis & un¬
ticirũ incendiis proiecit. Ibiq diu uolutatꝰ. toto
ex cis corpore uulneratus exut: et ꝑcutis uulnent¬

Expanded text:
accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix beraret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus ex
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃t recessit. Eodẽ quoq tẽpore : hunc in specu
latitintẽ etiam pastores inuener̃. Iuẽ dũ uestitũ¬
pellib int̃ frutesta cernerent: aliquã bestũ. eẽ. cre¬
dider̃: sed cognoscentes di stimulũ torũ multi ad
piȩcitis gram abesticli m̃te mutiti sunt : Nom̃ itiq
eiꝰ ꝓuicina loca cunctis in nocuit: factũq ẽtut ex il¬
lo um tẽpore a multis frequentiri cocpissa : qui
cũ ei cibos deferrent corporis ab eiꝰ ore in suo pecto¬
Nat̃ nigna pcruiq auis quȩ uulgo merula
uocatur circa eius faciẽ uolitire coepit⁊ ci
uultui impostune insistere : ĩta ut capi manu pos¬
sc ss hinc uir sc̃s tehere uoluissa : Sed signo crucis
ẽdito : recessit auis. Tanta aut̃ cirnis tepcitio aui ca¬
dem retedente secuti ẽ quintĩ uir sc̃s nunquam
fuerat exptus. Siundĩ nanq aliquando feminam
uiderit quã milignꝰ sp̃s ante cius mntis oculos ne¬
duxit Tintoq igne serui dĩ animũ in specie illius

Expanded text:
unc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitupellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectoNum nigra parvaque avis, quae vulgo merula vocatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib p̃stari sibi capisteriũ petuit :uod suꝑ
m̃scm incacite derelictũ cisu accidente fractũ
ẽ sicq ut inducib pastib inucniretur diuisum
Q uod mox ut rediens nutrix illius inuenitꝰ uehe¬
m̃tissime flere coepit : quia ucis quod prestitũ
accepat. frcactũ uidebat. B enedictus aut̃ rõ¬
ligiosus & pius puer cũ nutricẽ suĩ flere con¬
spicer& : eius dolori cõpcessus. ab latis secũ utrisq¬
igilus. scieułes uescius et sapientes indoclus. hupus ego
oinia gesla nou didiei. sed pauca qua nario quallueo
siscipalis illius resereutibus aguori. Conslantino scilleas
rererentis simo ualde uiro qui ei in monasterii regimine
suecessit. halentiulano quoque qui aunis multis¬

Expanded text:
od super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisqigitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
gitur scient᷑ nescius & saipient̃ indotus huius ggo om¬
mugesti non didici : sed ꝑtuci quȩ narro quactuor
disc̃ipulis illius referentib agnoui.: Eonstantmo sc̃ili¬
co reuerentissĩmo ualde uiro qui ei in monasteni
rggimine successit : Valentinino qͦq qui annis
multis lateranens monasterio p̃fut : simplicio
qui congregtitionẽ illius post eũ tercius rexit
Honorito etũ qui nunc adhuc dellȩtius inqud
prius conuersatꝰ fuerat priẽ .c̃. hic itaq eũ i

Expanded text:
gitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius c
Abbreviated transcription (Latin):
hie itaque eun iaur relietis lilterarum studus pelere
deserla decieuisset. nułria que hune atino amabat sola
secula est. cum que ad locum renissent qui efide dicituo
mulłis que honestioribus uiris hceriłale se illie deliuentibus
Purgandum Tutieum auiciuis mulieribus prestari sii
capisteuum petul quod supes mensam incaule¬

Expanded text:
am relictis litterarum studiis petere deserta decrevisset, nutrix quae hunc arctius amabat, sola secuta est. Cumque ad locum venisset qui Enfide dicitur, multisque honestioribus viris charitate se illic detinentibus,purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium pet
Abbreviated transcription (Latin):
En in uno codemq clem̃to ibi piulus nre cũ ñiut ñ
potuit ubi petrũs pedib it̃ feoit: Aꝑte igitur con¬
stit :quia cũ utriusq turtus facrit difpcamihmi¬
raculo utriusq dim̃ mericũ ddispar non q̃ in cndo¬
P .E TRVIS  lat& ftctor onmino quod dicis
testimoniũ fer̃ uȩ so adbub siqui sunt refo¬
ris uide suruntẽ mo ꝑ grempłã bohorũ pciscas
GRE  u Vdim tibi in laudib: redẽp¬
toris de turiĩ eherabilis. bencdicti miraiculis
ualiqua narrare : sed ad hȩc explenda hodier

Expanded text:
et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non potuit, ubi Petrus pedibus iter fecit. Aperte igitur constat, quia cum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non est in coelo. PETR. Placet, fateor, omnino quod dicis: imonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodier
Abbreviated transcription (Latin):
uit Perpende queso hunc de quo loquimur seuerũ
quã dilectũ dñs at tendit: quẽ contristiri nec ad mo¬
dicũ perculit. PET RUs: Ad mirunda sunt
ualde hȩc:quȩ me inuenio nunc usq latuisse: sed
quid eẽ dicimꝰ quod tales uiri modo nequeunt in¬
ueniri GREGORꝰ Ego petre multos ta¬
les in hoc scło nec modo de esse existimo. Neq enĩ si
taliai signa non faciunt. ideo tales non sunt: Uitȩ
ncimq uera estimatio inuirtute .ẽ. operum: non in
ostensone signorũ : nã sunt pleriq qui & si signa non
saiciunt: signa tam̃ ftcientib dispdres non sunt
PE IRCIS Unde mihi rogo hoc ostendi potest:
quod sine quidat̃ qui signa non faciunt & tamen ft
cientib dissimiles non sunt: GREGORITS:¬
primo in principatu a postolico frat̃ .ẽPCTRV
Scio plane nec dubiũ ẽ quit & si minimus om̃ium
Quod bene ipse teminisceris : parus in mare pedib:
ambulauit : Paulus in mari niufragiũ pertulit

Expanded text:
vit. Perpende, Petre, quaeso, hunc de quo loquimur Severum, vit. Perpende, Petre, quaeso, hunc de quo loquimur Severum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit. PETR. Admiranda sunt valde haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non sunt. PETR. Unde mihi, rogo, ostendi potest, quod sint quidam qui signa non faciunt, et tamen signa facientibus dissimiles non sunt? GREGOR. Npostolorum primo in principatu apostolico frater est? PETR. Scio plane, nec dubium est quia etsi minimus omnium Quod bene ipse reminisceris, Petrus super mare pedibus ambulavit , Paulus in mari naufragium pertulit :
Abbreviated transcription (Latin):
defuncti : seq cortim lecto illius cũ lacrimis in t̃raĩ
dedit Cõq: uebem̃ter fler& in t̃rtm caputtun¬
der& sẽ reum montif illi ũs abmcirae : repente is
qui de functus fuerat animã recepit. Quod dũ mul¬
tiqui circũ scabant aspicereent : ad mirationis uocib
quirerent ubi fuerit: uel quomodo rediss&: ut. Tetri
uailde erant homines qui me ducebant : ex quorũ
ore ac ncirib ignis exi bat quẽ tolerare non pocerã
Cũq ꝑ obscura loci me ducerent : subito pulchrȩ ui¬
sionis iuuenis cũ ciliis nobis euntib obuiã ftctꝰ ẽ :
quime trahentib dixit. Reducite illũ q̃uia sẽuer
prbt plangit : eius enĩ eũ lacrimis dñs donaiuit
Qui scilic& seuerus protinus de t̾ra surrexit: eiq peni¬
tentiã agenti opem suȩ int̃cessionis p̃buit : & dum
ꝑ dies septẽ de ꝑpetratis culpis pęnitentiã acger
rediuiuus ager& : octauo die lȩtus de corpore exi¬

Expanded text:
defuncti, seque coram lecto illius cum lacrymis in terram defuncti, seque coram lecto illius cum lacrymis in terram dedit. Cumque vehementer fleret, in terram caput funderet, seque reum mortis illius clamaret, repente is qui defunctus fuerat animam recepit. Quod dum multi qui circumstabant aspicerent, admirationis vocibus eum requirerent ubi fuerit, vel quomodo rediisset, ait: Tetri valde erant homines qui me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem tolerare non poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus enim lacrymis Dominus eum donavit. Qui scilicet Severus protinus de terra surrexit, eique poenitentiam agenti opem suae intercessionis praebuit. Et dum per dies septem de perpetratis culpis poenitentiam aeger redivivus ageret, octava die laetus de corpore exi
Abbreviated transcription (Latin):
quidã uir uitȩ ualde ad mirabilis nomine sẽuerur
ccđe beite mariȩ dĩ genitricis & sẽmꝑ uigins sa¬
cerdos hunc cũ quidã nit̃ stimilias ad extremũ ue¬
nissa diẽ: missis concite nuntiis rogiuit ut ad ise
quintotius uenir&e : suisq onticionib: ꝓpeccitis cius
int̾̃cedera: ut acta de malis suis penitentu solutꝰ
culpa ex corpore exiri. Sui uidelice sicerdos in¬
opinite contigit: ut ad pucandim uineam ea
occupatus itq ad seuenientib diccret. Ante ce¬
dite ecce ego uos subsequor. Cũq uideret sibi
in eodẽ opere parũ aliquid suꝑ esse : pciululum
morã fecit : ut opus quod minimũ restabat exple¬
ret. Quoũ explcto coepit ad egrũ ꝑgere: Cunti
uero in itinere occurrentes hi qui prius: ue ne¬
rant obuiã facti sunt dicentes. Quare tardasti¬
pat̃ noli fatigari : quia iã defunctꝰ ẽ. Quo audi¬
to. ille concremuit : magnisq uocib se int̃fectorẽ
illius clamire coepit: flens itaq ꝑuenit ad corpus

Expanded text:
am vir vitae valde admirabilis, nomine Severus, Ecclesiae beatae Mariae Dei genitricis semper virgnis sacerdos . Hunc cum quidam paterfamilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocius veniret, suisque orationibus pro peccatis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopinate contigit ut ad putandam vineam esset occupatus, atque ad se venientibus diceret: Antecedite, ecce ego vos subsequor. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paululum moram fecit, ut opus quod minimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum pergere. Eunti vero in itinere occurrentes hi qui prius venerant, obviam facti sunt, dicentes: Pater, quare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ti:oquid fecisti : c̃ui ep̃s refondit dicons : Quid fẽ¬
enNt ille ait: duo hesterno die uener̃: qui me cici¬
entes ex corpore inbonũ locu duxer̃ : hodie aut̃ unꝰ
missas ẽ qui dixit: Reducite eũ quia fortunitꝰ
et ex infirmitatt conualuit & in hac uita diutius¬

Expanded text:
ti? o quid fecisti? Cui episcopus respondit, dicens: Quid fecti? o quid fecisti? Cui episcopus respondit, dicens: Quid feci? At ille: Duo hesterno die venerunt, qui me ejicientes ex corpore in bonum locum duxerunt, hodie autem unus missus est qui dixit: Reducite eum, quia Fortunatus ex infirmitate convaluit
Abbreviated transcription (Latin):
flentes aduenerabilẽ fortunaitũ eiq magnis uocib¬
clamire coeper̃: Scimꝰ quia apłorum uitã tenesylȩp¬
sos mundis : cȩcos illuminas: ueni et restiscita mortu
flere ipse etiam de morte illius coepit: eisq respon¬
dit dicens : Recedite : et hȩc dicere nolite: quia ius¬
sio omnipotentis dĩ ẽ. cui contraire nullus hominũ
potest : Illis ittiq discedentib tristis ex morte eiꝰ
mansit ep̃s: Subsequente aut̃ die dominico. ante a¬
sungeneis lucis crepusculũ uocitis duob di conibi sius per¬
rerit ad dorbum defuncti: Accessit ad locũ ubi iacebut
corpus ex animecibiq sc̃ in orationẽ dedit : Ex pleta aut̃
p̃ce surrexit & iuxti corpus defancor scdit : Nonau¬
tẽ grandi uoce defunctũ ꝑ nom̃ uoctuit dicens łint̃
minteile : Ille aut̃ ac si leuit̃ dormions ad iucinam
uocẽ quamuis modicĩ fuiss& excitatꝰ: stiti oculor
aperuit :aTque ad epm resiciens dixit Oquid ficis¬

Expanded text:
flentes ad venerabilem viruflentes ad venerabilem viruclamare coeperunt: Scimus quia apostolorum vitam tenes, leprosos mundas, caecos illuminas, veni, et resuscita mortuum, flere ipse etiam de morte ejus coepit, eisque respondit, dicens: 201 Recedite, et haec dicere nolite, quia fussio omnipotentis Dei est, cui contraire nullus hominum potest. Illis itaque discedentibus, tristis ex morte ejus mansit episcopus. Subsequente autem die Dominico ante exsurgentis lucis crepusculum, vocatis duobus diaconibus suis, perrexit ad domum defuncti; accedensque ad locum ubi corpus jacebat exanime, ibi se in orationem dedit. Expleta autem prece surrexit, et juxta corpus defuncti sedit; non autem grandi voce defunctum per nomen vocavit, dicens: Frater Marcelle. Ille autem, ac si leviter dormiens, ad vicinam vocem quamvis modicam fuisset excitatus, statim oculos aperuit, atque ad episcopum respiciens, dixit: O quid fecis
Abbreviated transcription (Latin):
si nullam umnquã lesonẽ corporis ꝑtulis te: s ictũq
ẽ ut qͥ scõ uiro fortunaito pueros cũ p̃cio redden
oboedientu subectꝰ noluit eos sine p̃cio pene siba ct
docs his igitur expletos : studebat ad huc senexle
co& alici narrire Sed quici non nulli a deronro i d qͦs
ex bortandos occupalur icimq diei tirdior hori in¬
cubuerit fracta uenercibilis fortunati diu mibi au¬
dinccon licuit: quȩ audire si licetit semꝑ uolo Sed
die ilio isdẽ sener: rẽde illo magis ad huc miraibilẽ
inernauit : dicens Incadẽ tudertina urbe marcellus
quidã bonȩ actionis uircũ ducib sororib suis habita
but : qui eueniente molestia corporis. Ioso acratis simo
uespertisente iam scibbato paschali defunctꝰ ẽ: Cuius cor¬
pus cũ longius esse efferendũ t̃lie tede sepeliri nom
patunt: Cũq mora ess& tẽporis ad explendũ debitũ
sepulturȩ sorores eiꝰ morte illius afflictȩ cucurrer̃

Expanded text:
si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhuc senex de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati facta diu mihi audire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sorbat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt
Abbreviated transcription (Latin):
so pueros quos p̃miserat reduxit & uiro uenertebili
fortuncto mandiuit dicens Rogo tepat mitte ac÷
ie iaconẽ tuũ suius diaconꝰdũ ad ucontẽ uenisa
pueros quos red diturũ sẽ ep̃o om̃ino neguuerait : ad me¬
diũ deduxit : cosq diacono illius reddidt dicens Vc te
sa die hr̃o meo ep̃os quict meledisti mihr etce ꝑcussus
su sed pueros quos quesisti recipe et ꝓme rogo int̃to¬
de suseptos itiq puerdłos ad ep̃m diciconus reduxit
Euu benedietã aquct̃ uene rabilis forcunatꝰ scatĩ dedit:
dicens ude citius & eam suꝑ ucentos corpus plct
Prect itaq duconꝰ atq ad gohũ introgressus beno¬
dictt̃ aquã suꝑ mẽbnt illius aspsit: Tes mirti & ue¬
hem̃ter scupendi: mox ut aqua benedicta gochi
coxam contigit: Iti om̃is fraccura solidata e & sa¬
luti pristinȩ cora resticuti : ut hori eidẽ de let¬
to sungera Et ascenso equo iti ceptũ iter agero io

Expanded text:
et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad jacentem venisset, pueros quos redditurum se episcopo omnino negaverat, ad medium deduxit, eosque diacono illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo episcopo: Quia maledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos quaesisti, recipe, et pro me, rogo, intercede. Susceptos itaque puerulos diaconus ad episcopum reduxit, cui benedictam aquam venerdicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac
Abbreviated transcription (Latin):
istos pͥueros hulldtenꝰ red dimꝰ &ui uenerandus iur
blande minatꝰ ẽ dicens: Contristas me & ñ audis pa¬
trẽtuũ Nolime c̃tristare : no non expediat: Sed isdẽ
gotus in cordis sui feritate ꝑmanens negando disces¬
sic : Diẽ uero alterã digressurus: rursus ad ep̃m ue
nit: Quẽ eisdẽ uerbis ꝓ p̃dictis puerulis itrũ ep̃s
rogauit : Cũq ad reddendũ nullo modo c̃sentire uolu¬
iss& : contristatꝰ ep̃s dixic Scio quu tibi ñ expedit: qđ
me contristito discediss Iuȩ gothus uerba despexit.
atq ad hospiciũ reuersus. cosdẽ pucros de quib: age¬
batur. equis suꝑ inpositis cũ suis hominib p̃misit:
piẽ uero scitĩ aiscendens equl : subsecutꝰ ẽ Cũq in cidẽ ci¬
te lapsus ẽ : Iuicũ cocorruit: et cius mox coxi confra
etaẽ ita ut inducibipa rtib osesiet diuisum: Tunc le¬
uctꝰ inminib: reductꝰ ẽ adhospiciũ: ui festinꝰ misit

Expanded text:
istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis patrem tuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis sui feritate permanens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episcopum venit, quem eisdem verbis pro praedictis puerulis iterum episcopus rogavit. Cumque ad reddendum nullo modo consentire voluisset, contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi non expedit quod me contristato discedis. Quae Gothus verba despexit, atque ad hospitium reversus, eosdem pueros de quibus agebatur, equis superimpositos cum 200 suis hominibus praemisit. Ipse vero statim ascendens equum subsecutus est. Cumque in pes lapsus est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sub iunxi: dic rogo siqu illius minicula co¬
gnouisti &e desi dertintimibi quclis uir fuerit in¬
nocesce Quiait: homo ille longe fuit ab istis ho¬
ininib : quõs uidemus modo: Nam quic quid ab
om̃potente dõ petiit : ⁊tadũ pedero impetrauis
Cuiꝰ hoc unũ narro miraculũ quiod ad psensani
ne occurrit. Quadã namq die gohi uixta tu¬
dertinã ciuititẽ uener̃ qui ad partes rauennae
properilunt : sed duos paruos puerulos de pos¬
sessione abstuleraont: quȩ÷ possessio p̃ftitȩ tuder¬
tine ciutati subiacebiꝰ hoc cũ uiro sc̃issimo for¬
tunito nuntiatũ fuissa : procinꝰ misit: atq eosdẽ gocos
ad sẽ ferit cuocari : Iuos blando sermone Alloquens ⁊
corũ prius studuit asperitatẽ placire : at post in¬
tulit dicens: Quale uultis p̃cium dabo & puerulos
quos abstulistis reddite: mihiq: hoc ur̃ȩ gr̃ȩ munus
p̃bete Tunc is qͥ prior corũ cẽ uidebtur : respondit
dicens. Quicquid aliud p̃cipr fccere parati sumꝰ: nã

Expanded text:
 subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula nosti, et desideranti mihi qualis vir fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille longe fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro miraculum, quod ad praesens mo occurrit. Quadam namque die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Gothos ad se evocari fecit. Quos blando sermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstulistis reddite, mihique hoc gratiae vestrae munus praebete. Tunc is qui prior eorum esse videbatur, respondit dicens: Quidquid aliud praecipis, facere parati sumus, nam