comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in oculo harundini ingeniculo om̃us.
Terre ꝓxinia crassiora in longituqh¬
nem extrescunt. abies larix palma
cypressus ulmus et siqua unistiroa
Rainosarum cerasus etiam. in .xi cu¬
bitoꝵ trabes equali ꝑ totam diñ cu¬
bitoꝵ crassitudine. reꝑitur. Quetła sta¬
qm in ramos sparguntur ut mali.
orter aliis tenuis ut lx xuiii
lauro tiliȩ. aliis crassus ut robori. alis
leuis ut malo fico. idem scabe robon
palnie. Omnib in senecta rugosior.
Quib dam rumpitur sponte ut ura.
quib dam rumpitur etiam cadit ut
malo unedoni. Carnosus ut suber po
pulo. Membrana ceus ut uiti haru¬
dini. libris similis ceraso. multiplȩx
tunicis ut uitib tiliȩ abieti. Quibilai
simplex ut fico harundini. lx.xx
agna et radicum differentia. Copi¬
ose fico robori platano. breues et an¬
guste malo. singulares abieti larici.
Singulis enim innituntur quanꝗͣ n
At robori carnose: robora suas in pro¬
fundum agunt. Si uirgilio quide ce¬

Expanded text:
in oculo, harundini in geniculo. omnium in oculo, harundini in geniculo. omnium terrae proxima crassiora. in longitudinem excrescunt abies, larix, palma, cupressus, ulmus et si qua unistirpia. ramosarum cerasus etiam in XL cubitorum trabes aequali per totam duum cubitorum crassitudine reperitur. quaedam statim in ramos sparguntur, ut mali. Cortex aliis tenuis, ut lauro, tiliae, aliis crassus, ut robori, aliis levis, ut malo, fico, idem scaber robori, palmae, omnibus in senecta rugosior. quibusdam rumpitur sponte, ut viti, quibusdam etiam cadit, ut malo, unedoni, carnosus subuni maximo minoribus . Ramorum aliqui pulo, membranaceus viti, harundini, libris similis ceraso, multiplex tunicis vitibus, tiliae, abieti, quibusdam simplex, ut fico, harundini. lvi 127 Magna et radicum differentia: copiosae fico, robori, platano, breves et angustae malo, singulares abieti, larici; singulis enim innituntur, quamquamat robori carnosae. robora suas in profundum agunt; si Vergilio quidem cre
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾e buxi loto transmarinȩ. Qued̾a
bifurce atq etiam in quinas partes
sicut picee abieti. Aliis inconditꝰ ut
robori malo pyro. Et abieti quidem
detruncatis durat. et si infra quã ra¬
mi fuere p̃cidatur qd̃ suꝑ ÷ uiuit. si uͦ
cacumen tantũ auferatur tota morit᷑.
Alia ab radice brachiata ut ulmus.
lia in cacuminelx.x uii¬
ramosa ut pinus faba greca quam
rome ac suauitate. Fructus siluestris
p̃cipue domib expetitur ramoꝵ pe¬
tulantia. breui caudice latissima exspa¬
tiantiũ umbra et in uicinas domos se¬
pe transilientium nulla opacitas bre¬
uior. nec auferunt solem hyeme. deci¬
dentib foliis. nullis cortex iocundior
aut oculos excipiens blandius. nullis
rami longiores ualiclioresq aut plu
Suni maximo minorib Ramoꝵ iliqͥ
ceci qui ñ germinant. quod natius
fit si ñ eualuere. aut pena cum depi¬
tatos cicatrix hebetauerit. Quȩ dii¬
duis in roma natura est. hȩc uiti

Expanded text:
genere buxi, loto transmarinae. quaedam genere buxi, loto transmarinae. quaedam bifurcae atque etiam in quinas partes sicut piceae, abieti, aliis inconditus, ut robori, malo, piro. et abieti quidem detruncatis durat. et si infra quam rami fuere praecidatur, quod superest vivit, si vero cacumen tantum auferatur, tota moritur. alia ab radice bracchiata, ut ulmus , alia in cacumine ramosa, ut pinus, faba Graeca, quam Romae a suavitate fructus, silvestrispraecipue domibus expetitur ramorum petulantia brevi caudice latissima expatiantium umbra et in vicinas domos saepe transilientium . nulla opacitas brevior, nec auferunt rami solem hieme decidentibus foliis. nullis cortex iucundior aut oculos excipiens blandius, nullis rami longiores validioresque aut pluni maximo minoribus . Ramorum aliqui caeci, qui non germinant, quod natura fit, si non evaluere, aut poena, cum deputatos cicatrix hebetavit. quae dividuis in ramo natura est, haec viti
Abbreviated transcription (Latin):
raus. Tarde et ea quorum crispa ma¬
teries. ut palnia acer populus: et sub¬
arata ocius senescunt. Siluestria aut̃
t̾em adicit. fertilitas senectã. ideo et
p̃florent alia et p̾germinant totum
p̃cocia fiunt: qm̃ omnis inftrinitas
celo magis oboccidit.Lx. x iiii
ulta᷑ plura gignunt ut diximus
in glandiferis interquȩ laurus uuas
suas maximet sterilis quȩ ñ gignit
aliud. Ob id a quibdam mas exstima¬
tur. Ferunt et abellanę iulos compacti¬
i callo ad nichil utiles. lx.xu¬
lurima uͦ buxus. nam et sem̃ suu̾
et granum qđ̃ gratecum uocant. et
a septentrione uiscum. a meridie hy¬
pear de. quis plura mox paulo int̾cłuq
partter res quaternas hñt.  lx.xui¬
rbores quedam simplices quib
a radice caudes unus et rami frequen¬
tes ut oliuȩ fico uiti. Quedam fruti¬
cosi generis ut paliurus myrtus nux
abellana. qui in nno melior et copio¬
sior fructu. In plures disꝑsa ramos
hȩc quib omnino nullũ. ut in suo

Expanded text:
rans, tarde et ea, quorum crispa marans, tarde et ea, quorum crispa materies, ut palma, acer, populus. et subarata ocius senescunt, silvestria autemtem adicit, fertilitas senectam. ideo et praeflorent talia et praegerminant, in totum praecocia fiunt, quoniam omnis infirmitas caelo magis oboedit. lii 120 Multae plura gignunt, ut diximus in glandiferis, inter quas laurus uvas suas maximeque sterilis, quae non gignit aliud; ob id a quibusdam mas existimatur. ferunt et abellanae iulos compactili callo, ad nihil utiles, plurima vero ilices, nam et semen suum et granum, quod crataegum vocant, et a septentrione viscum, a meridie hyphear — de quis plura mox paulo — interdumque pariter res quaternas habent. Arbores quaedam simplices, quibus a radice caudex unus et rami frequentes, ut olivae, fico, viti. quaedam fruticosi generis, ut paliurus, myrtus, item nux abellana, quin immo melior et copiosior fructu in plures dispersa ramos. hi quibusdam omnino nulli, ut in sato
Abbreviated transcription (Latin):
turescunt. alia turgescunt. alia floreñ.
M̾. uarro auctor est uitem fuisse myr¬
ne apud matrean triferã. et mału
in agro consentino. Hoc aut̾e euenit
ꝑpetuo in uenesi africe agro: de quo
plura alias. Ea est soli fertilitas. Trife¬
fera est et cypressus: namq bace eius
colligunt᷑ mense iaiunuari o et maio
sui parte ferciliores arbutus quercus:
inferiore uiglandes fici marisce.
Omnes quo magis senescunt hoc
tardiora: quędam ex his omnino nec
maturescunt. Item quȩ subarant᷑ aut
quȩ ablaqueantur celeriora neglectis
necta fertilissime ut et glandifere et
qd̾clam genus ficoꝵ. cetera in iuuenta
uͦ senescit et in senecta deteriore fru¬
ctum gignit malus. Namq et mino¬
ra poma ꝓueniunt. et uermiculis ob¬
noxia: quin et in ipsa arbore nascunt᷑.
ficus sola ex omnium arboꝵ fetu ma¬
turitatis causa meditaturia quide
et portentis. qm̃ maiora sunt p̾tia p̾po¬
steris. Om̃ia autem celerius senescunt

Expanded text:
turescunt, alia turgescunt, alia florent. turescunt, alia turgescunt, alia florent. M. Varro auctor est vitem fuisse Zmyrnae apud Matroon triferam et malum in agro Consentino. hoc autem evenit perpetuo in Venesi Africae agro, de quo plura alias. ea est soli fertilitas. trifera est et cupressus. namque bacae eius colliguntur mense Ianuario et Maio sui parte fertiliores arbutus, quercus, inferiore iuglandes, fici mariscae. omnes quo magis senescunt, hoctardiora. quaedam ex his omnino nec maturescunt. item quae subarantur aut quae ablaqueantur celeriora neglectis.necta fertilissimae, ut et glandiferae et quoddam genus ficorum, ceterae in iuventa vero senescit et in senecta deteriorem fructum gignit malus. namque et minora poma proveniunt et vermiculis obnoxia; quin et in ipsa arbore nascuntur. 118 ficus sola ex omnium arborum fetu maturitatis causa medicatur, iam quidem et portentis, quoniam maiora sunt pretia praeposteris. omnia autem celerius senescunt
Abbreviated transcription (Latin):
tant et mares e̾e quȩ ferant tradunt.
Facit et densitas sterilitatem. l x uiii
ignentium autẽ quedam et laterib
ra quȩ frugib. n̾amq et in his spica
in cacumine. nascit᷑. legumina in lat̾ib.
Palma sola ut dictum ÷ in spathis ht̃
fructum ramis ꝓpendentẽ Lxuiiii
Deliquis sub folio pomum ut ꝓtegtt᷑.
exoepta ficu cui folium maximũ um¬
brissimumq et ideo supra id pomum.
Ei demum serius foliu̾i nascitur quã¬
gen̾e cilicye cypris helladis ficus sub fo¬
lio. grossos uͦ pꝰt folium nasci. ficus et
It ceo insula caprifici triferȩ sunt hil
primo fetu. sequens euocatur. sequenti
terttus. Hoc fici caprificantur. et capri¬
fici aut̾e ab aduersis foliis. Nascuntur
bifere et in malis ac piris quȩdam sicut
et p̾coces. Malus siluestris bifera: seq̃ns
eius fructus pꝰt ardurum in apͥcis maxi
mar. Uites quidem et triferȩ sunt. quaᷤᷤ
ob id insanas uocant: qm̃ in his alia ma¬

Expanded text:
tant et mares esse qutant et mares esse qufacit et densitas sterilitatem. xlviii 112 Gignentium autem quaedam et lateribusra quae frugibus. namque et in eis spica in cacumine nascitur, legumina in lateribus. palma sola, ut dictum est, in spathis habet fructum, racemis propendentem. xlix 113 Reliquis sub folio pomum, ut protegatur, excepta fico, cui folium maximum umbrosissimumque, et ideo supra id pomum. eidem uni serius folium nascitur quagenere Ciliciae, Cypri, Helladis, ficos sub folio, grossos vero post folium nasci. ficus etin Ceo insula caprifici triferae sunt; primo fetu sequens evocatur, sequenti tertius. hoc fici caprificantur. et caprifici autem ab adversis foliis nascuntur. biferae et in malis ac piris quaedam, sicut et praecoces. malus silvestris bifera. sequens eius fructus post arcturum, in apricis maxime. 115 vites quidem et triferae sunt, quas ob id insanas vocant, quoniam in his alia ma
Abbreviated transcription (Latin):
ilicem et oliuam.
neq frudum ferunt. Gremutiꝰ auctor
est numqmͣ uirere: arbore. ex qua phil¬
lis se suspenderit. Que gumnũ gign̾t
pͦt germinationẽ aꝑiunt. Gumniis ñ
ͥ fructu detracto spissatur. Lxui¬
ouellȩ arbores carent fructu ꝙͣ diu
pirus. Item punica quȩ. etiam rorib
nimiis et pruinis florem amittit. qua
decausa inflectunt ramos eius ne sub
ñ pluat s fiat austrinũ celum aut nu¬
bilum amittunt flor̾e. et pͥmos fructꝰ.
si cum tlefloruerit tales dies fuerint.
Occisime aut̾e salix amittit sem̃ ante.¬
quam omino maturitate sentiat. ob
id dicta homero frugiꝑdia. Secuta¬
ȩtas scelere suo interp̾tata est hanc
sententiam. quando semen salicis mu¬
lieri sterilitatis medicam̃tum e̾e constat.
S in hoc quoq ꝓuidens natura facile
nascenti et depacto surculo incuriosius
semen dedit. Una tam̃ ꝓdit᷑ ad matu¬
ritatem ꝑferre solita increta insula ipso
iunt uͦ quędam loci uitio infructu

Expanded text:
ilicem et olivam. ilicem et olivam. ferunt. Cremutius auctor est numquam virere arborem, ex qua Phyllis se suspenderit. quae cummim gignunt, post germinationem aperiunt; cummis non nisi fructu detracto spissatur. Novellae arbores carent fructu, quamdipirus, item punica, quae etiam roribus nimiis et pruinis florem amittit. qua de causa inflectunt ramos eius, ne subnon pluat, sed fiat austrinum caelum aut nubilum, amittunt florem et primos fructus, si, cum defloruere, tales dies fuerint. ocissime autem salix amittit semen, antequam omnino maturitatem sentiat, ob id dicta Homero frugiperdia. secuta aetas scelere suo interpretata est hanc sententiam, quando semen salicis mulieri sterilitatis medicamentum esse constat. sed in hoc quoque providens natura facile nascenti et depacto surculo incuriosius semen dedit. una tamen proditur ad maturitatem perferre solita in Creta insula ipso iunt vero quaedam loci vitio infructuo
Abbreviated transcription (Latin):
nere. femina pꝰt autumnũ fert bacas
acerbas et ingustabiles cunctis animali¬
ma se fortissimisq sit tanta differentia
ab eodem gen̾e. fit seu. Et therebintꝰ
messib reddit semen et acer et fra¬
xinus nuces et mala et pira p̾ter¬
quam hyb̃na aut p̾coca. Autum no
glandifere seris etiãnum uergiliaꝵ
occasii. esculus tantum autumno.
Incipiente. autẽ hẏeme quȩđa gen̾a ma¬
li piriq et subser. abies floret croci
colore circa solstitiũ sem̃ reddit pꝰt
uirgiliaꝵ occasum. Pmus et picea pre¬
et ilex annifere habentur. nouusq
fructus in his eum annotino pendet.
rescentem. ht̃ ꝓximo anno ad matu¬
ritatẽ uentoꝵ. ac deinde t̾tio. nec
ulla arboꝵ auidius se ꝓmittit quo
mense ex ea nux decerpit᷑. eodẽ ma¬
turescit. Alia sic dispensatur ut milla
ñ mense maturescant quȩ se in arbore
hoc ÷ ne sem̃ quidem tamarix scopis
tantum nascens. nec populus. alnꝰ ul¬
mus atima a laternus cui folia inter

Expanded text:
nere femina post autumnum fert bacas nere femina post autumnum fert bacas acerbas et ingustabiles cunctis animamas e fortissimis durissimisque sit. tanta differentia ab eodem genere fit sexu. et terebinthus messibus reddit semen et acer et fraxinus, nuces et mala et pira praeterquam hiberna aut praecocia autumno, glandiferae serius etiamnum, vergiliarum occasu, aesculus tantum autumno, incipiente autem hieme quaedam genera mali pirique et suber. abies floret croci colore circa solstitium, semen reddit post vergiliarum occasum. pinus autem et picea praeet ilex anniferae habentur, novusque fructus in his cum annotino pendet. rescentem , habet proximo anno ad maturitatem venturum ac deinde tertio. nec ulla arborum avidius se promittit; quo mense ex ea nux decerpitur, eodem maturescit alia; sic dispensatur, ut nullo non mense maturescant. quae se in arbore hoc est ne semen quidem—tamarix, scopis tantum nascens, populus, alnus, ulmus Atinia, alaternus, cui folia inter
Abbreviated transcription (Latin):
etis Serptnia quetia geminatu flo¬
rent maturantq celeriter sicuti morꝰ
quȩ nouissima urbanarum germinat.
tum uniu̾sa germinatio erumpit᷑ u
ꝑa nocte ꝑageret etiam cũ strepitu.
unt. florent pͥmo om̃ium amygdalȩ
mense ianuario. martio uͦ pomũ ma¬
turant. Ab ea ꝓxime florent armenia¬
cadunt in tuberes et p̾coces. Illȩ ꝑegri¬
ne. hec coacte. Ordine aute nature
siluestrium pͥmȩ sambucus cui medul¬
la plurima. et cui nulla cornus macu¬
la urbanoꝵ malus. paruoq pꝰt ut
simul possit uideri pirus et cerasus.
et prunus. sequitur laurus ilła cyp̾ssꝰ.
dem punica fici et uites et olee. flo¬
rentib iam his g̾minant. concipiunt
uergiliaꝵ exortu. Hoc sydus illaꝵ est.
floret autem solstitio uitis: et quȩ pau¬
lo serius incipit olea. De florescunt
omĩa septenis dieb ñ celerius. quȩła
tardius: s nulla plurib bisseptenis.
candidum. pꝰtea sanguineũ. Ex eo ge¬

Expanded text:
vitis. serotino quaedam germinatu flovitis. serotino quaedam germinatu florent maturantque celeriter, sicuti morus, quae novissima urbanarum germinat ntum universa germinatio erumpit, ut una nocte peragatur etiam cum strepitu.unt, floret prima omnium amygdala mense Ianuario, Martio vero pomum maturat. ab ea proximae florent Armeniaca , dein tuberes et praecoces, illae peregrinae, hae coactae; ordine autem naturae silvestrium primae sabucus, cui medulla plurima, et cui nulla, cornus mascula, urbanarum malus parvoque post, ut simul possit videri, pirus et cerasus et prunus. sequitur laurus, illam cupressus, dein punica, fici. et vites et oleae florentibus iam his germinant, concipiunt vergiliarum exortu. hoc sidus illarum est. floret autem solstitio vitis et, quae paulo serius incipit, olea. deflorescunt omnia septenis diebus non celerius , quaedam tardius, sed nulla pluribus bis septenis, candidum, postea sanguineum. ex eo ge
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam paterq uernasq suis con¬
stant sẏderib. Quorum ratio aptius
reddetur t̾tio ab hoc uolumine. Hyb̾¬
na aquile exortu. ȩstiua canis ortu.
tertia acturi. has duas quidam om̃ib
arborib cõmunes putant. sentiri aut̃
maxime in ficu uite puuicis. causant
afferentes qm̃ in thessalia macedoni¬
aq plurima tunc ficus exeat. maxime
tamꝰ in egẏpto apparet hec ratio. Et
reliquȩ quiłe arbores ut pͥmum cȩpe¬
re continuant gͥminationẽ. Robur
e abies et larix int̾mittunt triꝑtito
as tͥma germina edunt. Ideo et inter
squmas corticum spargunt qd̃ om̃ib
arboub ing̾minatione. euenit. qm̾¬
et pͥma eaꝵ incipiente: uere circit᷑ .xu.
dieb It̃m germinant transeunte ge¬
miuos sole: sic fit ut pͥma cacumina
mpellisccutis appareat geniculato incre¬
mento. Tertia est eaꝵdem a solsticio
brriusima nec diutius septenis dieb
fooit partus tantum ẽ et maturitas

Expanded text:
quibusdam praeterque vernam, quae suis conquibusdam praeterque vernam, quae suis constant sideribus—quorum ratio aptius reddetur tertio ab hoc volumine—, hiberna aquilae exortu, aestiva canis ortu, tertia arcturi. has duas quidam omnibus arboribus communes putant, sentiri autem maxime in fico, vile, punicis, causam adferentes, quoniam in Thessalia Macedoniaque plurima tum ficus exeat. maxime tamen in Aegypto apparet haec ratio. et reliquae quidem arbores, ut primum coepere, continuant germinationem, robur et abies et larix intermittunt tripertito ac terna germina edunt. ideo et ter squamas corticum spargunt, quod omnibus arboribus in germinatione evenit, qem prima earum incipiente vere circiter xv diebus. iterum germinant transeunte geminos sole. sic fit, ut prima cacumina inpelli secutis appareat, geniculato incremento. tertia est earundem a solstitio brevissima, nec diutius septenis diebusflorent, partus tantum est et maturitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ed hoc negatum plerisq: ñ eni
omnes florent. et sunt tristes queq
ut ñ sentiant gaudia annoꝵ. Nlamꝙ
neq ilex picea larix pinus ullo floe
exhilarantur. natalesue pomoꝵ ieas¬
sus annuos uersicolori nuntio ꝓinit¬
tunt. Nec fici atq caprifici. ꝓtimis
enim fructũ flores gignunt. In f̾ial
mirabiles sunt et abortus qui num
nio hereant. S id falsum: om̃ib q
his dura facies semꝑ. Sic et hominu
multis fortuma sine flore ẽ. Omnes
que sunt in palustrib pͥora germineq̃.
mox campestria. nouissima in siluis.
ꝑse autem tardius piri siluestres qmͣ
cetera. Primo fauonio cornus. proxi¬
me laurus. pauloq ante ȩquinoctiũ
tilia acer. int̾ pͥmas uͦ populus ulmꝰ
salix alnus nuces festinat et platanꝰ.
Cetera uere conceptura. aquifolium
therebintus paliurus castanea glan¬
des. serotino autẽ germine malus.
ardissimo suber. Luiii
euenit. In arborib tam̃ nimia germi¬
natio elacescit. Sunt aliȩ naturales

Expanded text:
sed hoc negatum plerisque; non enim sed hoc negatum plerisque; non enim omnes florent, et sunt tristes quaedam quaeque non sentiant gaudia annorum. nam neque ilex, picea, larix, pinus ullo flore exhilarantur natalesve pomorum annuos versicolori nuntio promittunt, nec fici atque caprifici; protinus enim fructum pro flore gignunt. in ficis mirabiles sunt et abortus qui numqnio haereant . sed id falsum, omnibusque his dura facies semper. sic et hominum multis fortuna sine flore est. Omnes quae sunt in palustribus priora germinent, mox campestria , novissima in silvis, per se autem tardius piri silvestres quam ceterae. primo favonio cornus, proxime laurus pauloque ante aequinoctium tilia, acer, inter primas vero populus, ulmus, salix, alnus, nuces. festinat et platanus . cetera vere coepturo, aquifolium, terebinthus, paliurus , castanea, glandes, serotino autem germine mains, tardissimo suber. quibusevenit. in arboribus tamen nimia germinatio elactescit. sunt aliae naturales
Abbreviated transcription (Latin):
bori et in caudice ipso iam denso ae
rara semꝑq lata rariora. disposita.
myrto. concaua buxo. in ordinata
pomis plura eodem pediculo exeun¬
tia malis pirisq. ramulosa ulmo et
cytiso quib adicit cato decidue a po¬
soruo uiuersa ceteris paulatim. et
ente uento fauonio ex ad fere.ui itꝰ
feb̾. hoc maritantur uiuescentia eter¬
ra quippe cũ etiam ȩque in hispania
mundi a fouendo dictus ut quidam
existimauere. Fat ab occasu noctiali
uer inchoans. caditionem rustici uo¬
cant. gestiente natura semina acci¬
ꝑe eaq anima interente omnib sa¬
tis concipiunt uariis dieb et ꝓ sua
queq natura alia ꝓtinus ut anima¬
lia tardius aliqua et diutius grauidi
partus gerunt quod germinatio ideo
in pomo est hoc et germinatio laboꝵ
flos est pleni ueris inditium et anni
renascentis. flos gaudium arboꝵ Dc̃
se nouas aliasq quam sunt ostentt.
tunc uariis colorum picturis in certa¬
nen usq luxriant.

Expanded text:
bori et in caudice ipso. iam densa aut bori et in caudice ipso. iam densa aut rara semperque lata rariora. disposita myrto, concava buxo, inordinata pomis, plura eodem pediculo exeuntia malis pirisque, ramulosa ulmo et cytiso. quibus adicit Cato decidua posorbo universa, ceteris paulatim. et ente vento favonio, ex a. d. fere VI idus Febr. hoc maritantur vivescentia e terra, quippe cum etiam equae in Hispaniamundi a fovendo dictus, ut quidam existimavere . flat ab occasu aequinoctiali ver inchoans. catlitionem rustici vocant, gestiente natura semina accipere eaque animam ferente omnibus satis. concipiunt variis diebus et pro sua quaeque natura alia protinus, ut animalia , tardius aliqua et diutius gravida partus gerunt, quod germinatio ideo in pomo est. Haec et germinatio laborarborum, flos est pleni veris indicium et anni renascentis, flos gaudium arborum. tunc se novas aliasque quam sunt ostendunt, tunc variis colorum picturis in certamen usque luxuriant.
Abbreviated transcription (Latin):
parte: incisuras uͦ subter ut manꝰ
humana. Olee suꝑne candidiore. et
minus leuia. item heredere:
ed om̃ium folia cotidie ad li¬
solem oscitant interiores partes tepe¬
fieri uolentia. suꝑior pars omĩum
lanuginem quantulamcũq habet qͥ
in aliis gentium lana ⁊ li
N oriente funes ualidos e foliis
palmȩ fieri dictum ẽ. eosq in humo¬
re utiliores e̾ẽ. Et apud nos uͦ pal¬
mis a messe decerpant᷑ eis meliora
quȩ sese ñ diuiserit siccant᷑ subtectu
tur et noctib relicta donec candore
spma ꝓ folio est. Carnosa cypresso.
tamarici. crassima alno. longa harun¬
dini salici palmȩ et duplicia. cercina
num modo picee: abieti. sinuosa to¬
to ambitu robori. spinosa cute rubo
ilici. longo uitib. tremulo populis
et hisdem solis inter screpitantia:
nam et in pomo ipso mali quocła i
genere parua mediis emicant folia
int̾im et gemina Pret̾ea aliis cura
ramos aliis et in cacumine ramoꝵ po¬

Expanded text:
parte, incisuras vero subter, ut manus parte, incisuras vero subter, ut manus humana. oleae superne candidiora et minus levia, item hederae. sed omnium folia cotidie ad solem oscitant, inferiores partes tepefieri volentia. superior pars omnium lanuginem quantulamcumque habet, quae in aliis gentium lana est. In oriente funes validos e foliis palmae fieri dictum est, eosque in umore utiliores esse. et apud nos vero palmis a messe decerpuntur. ex his meliora quae sese non diviserint. siccantur sub tecto tur et noctibus relicta, donec candore spina pro folio est —, carnosa cupresso, tamarici, crassissima alno, longa harundini, salici, palmae et duplicia, circinatnum modo piceae, abieti, sinuosa toto ambitu robori, spinosa cute rubo. 91 ilici, longo vitibus, tremulo populis, et iisdem solis inter se crepitantia. iam et in pomo ipso mali quodam in genere parva mediis emicant folia, interim et gemina, praeterea aliis circa ramos, aliis et in cacumine ramorum, ro
Abbreviated transcription (Latin):
rant subnascentib aliis tum aresct̃
uetera: qd̵ uenit circa solstitia maxi
populo hederȩ crotoni. quam et
ꝙci diximus uocari. xluiiii¬
opuli tria genera. alba ac nigra
et que lybica appellantur minima
folio ac nigerrima fungisq nascen¬
tib. Iaudatissima alba folio bicolor
suꝑne candicarsobii. inferiore parte
uiridi. huic nigrȩ quȩ et cotom in
ium̃ta cercin natę rotunditatis st̃.
uetustiora in angulos ȩxeunt. E con¬
trario hedere angulosa rotundant᷑.
Populoꝵ foliis grandissima lanugo
candida euolat tradita filo numero¬
siore canclida et ut uille folia. Gra
irum in pͥmis id
qd ulmo tilieq et oleȩ et populo
albe. et salici euenit. Circumagunt᷑
enim folia eaꝵ pꝰt solstitium. nec alio
argum̃to certius intelligitur sẏdus
confectum. Est et publica omnium
folioꝵ in ipsis differentia nam quȩ
pars inferiora terra herbido uiret
colore. ab eadem leuiora neruos cal¬
lumq et articulos in suꝑiore hñt

Expanded text:
rant subnascentibus alis; tum arescunt rant subnascentibus alis; tum arescunt vetera, quod evenit circa solstitia maximpopulo, hederae, crotoni, quam et cici diximus vocari. populi tria genera: alba ac nigra et quae Libyca appellatur, minima folio ac nigerrima fungisque enascentibus laudatissima. alba folio bicolor, superne candicans, inferiore parte viridi. huic nigraeque et crotoni in iuventa circinatae rotunditatis sunt, vetustiora in angulos exeunt. e contrario hederae angulosa rotundantur. populorum foliis grandissima lanugo evolat candida et radiata, folio numerosiore candicant ut villi. folia grairum in primis id quod ulmo tiliaeque et oleae et populo albae et salici evenit. circumaguntur enim folia earum post solstitium, nec alio argumento certius intellegitur sidus confectum. est et publica omnium foliorum in ipsis differentia. namque pars inferior a terra herbido viret colore, ab eadem leviora nervos callumque et articulos in superiore habent
Abbreviated transcription (Latin):
memphim egypti et in elephantine.
thebaidis nulli arborum decidant ne
enumerare longũ ẽ folia deꝑdunt.
obseruatumq ñ arescere nͥ tenuia et
lata et mollia. quȩ uͦ ñ decidunt callo¬
crassa et angusta ee. Falsa definitio
est ñ decidere his quaꝵ pinguior su¬
cus sit. Quis enim pot̾ in ilice intelli¬
gere: decidere timeus mathematicus so¬
le scorpionem transeunte sẏderis ui et
quodam aeris ueneno putat. Cur ergoᷤ¬
ñ eadem causa aduersus om̃s polleat
iure miremur. Cadunt plurimis au
mes ꝓrogant moras. Neq int̾est ma¬
turius germinasse ut pote cũ quȩtła
pͥme germinent et int̾ nouissimas
nudentur ut amyglalȩ fraxini. sã¬
buci. Morus aut nouissima germinat.
crisq et uetustȩ pͥus arbori. Multis
etiam anteqͣm maturescat fructus.
ut serotine fico et hyberno piro. et
malagranatũ qđ ẽ pomũ tantum
aspici in matrem. Neq his aut̃ quȩ
semꝑ retinent comas eade folia du¬

Expanded text:
Memphim Aegypti et in Elephantine Memphim Aegypti et in Elephantine Thebaidis nulli arborum decidant, neenumerare longum est — folia deperdunt, observatumque non arescere nisi tenuia et lata et mollia, quae vero non decidcrassa et angusta esse. falsa definitio est non decidere iis, quarum pinguior sucus sit. quis enim potest in ilice intellegere? decidere Timaeus mathematicus sole scorpionem transeunte sideris vi et quodam veneno aëris putat. cur ergo non eadem causa adversum omnes polleat, iure miremur. cadunt plurimis autmes prorogant moras, neque interest maturius germinasse, utpote cum quaedam primae germinent et inter novissimas nudentur, ut amygdalae , fraxini, sabuci, morus autem novissima germinet, crisque, et vetustae prius arbori , multis etiam antequam maturescat fructus, ut serotinae fico et hibernae piro et malo, granatumque est pomum tali tantum aspici in matre. neque iis autem, quae semper retinent comas, eadem folia du
Abbreviated transcription (Latin):
uecumq comniunia sunt montib
planisq maiora fiunt aspectu pulcri
rent quam differentiã antecedat neces¬
se est prior. Sunt en̾i arborum quȩda
omnino siluestres. quędam urbaniores.
qm̾ his placet nominib distinguere.
arum generi ñ decidunt. oleȩ
rhododendron ut nomine apparet
a g̾ͥcis uenit. Alii nerium uocarunt
alii rhododaphnem sempiternum fron¬
de rose similitudine caulib frutico¬
sum iunͣtis caprisq et ouib uenenu̾
est. Idem homini contra serpentiũ ue
abieti larici penastro iumipero cedro
terebintho buxo ilici aquifolio sube¬
ri taxo tamarici. Int̾ utraq genera
sunt andracile in grecia et ubiq
unedo. Reliqua enim folia decidunt.
his p̾ter quam in cacuminib. ñ deci¬
N thurino agro ubi sibaris fuit.
ex ipsa urbe ꝓspiciebatur quercus una
numꝗͣ. folia dimittens. nec ante medi¬
am estatem germinans. Idq inirũ est
grecis auctorib ꝓditum: apud nos pꝰea
sileri. Nam locoꝵ tanta uis ẽ ut cura

Expanded text:
ecumque communia sunt montibus planisque, maiora fiuntet aspectu pulchrirent, quam differentiam antecedat necesse est prior. sunt enim arborum quaedam omnino silvestres , quaedam urbaniores, quoniam his placet nominibus distinguere 79 Harum generis non decidunt oleae, rhododendron, ut nomine apparet, a Graecis venit. alii nerium vocarunt, alii rhododaphnen, sempiternum fronde, rosae similitudine, caulibus fruticosum. iumentis caprisque et ovibus venenum est, idem homini contra serpentium venabieti, larici, pinastro, iunipero, cedro, terebintho, buxo, ilici, aquifolio, suberi, taxo, tamarici. inter utraque genera sunt andrachle in Graecia et ubique unedo; reliqua enim folia decidunt iis praeterquam in cacuminibus. non decin Thurino agro, ubi Sybaris fuit, ex ipsa urbe prospiciebatur quercus una numquam folia demittens nec ante mediam aestatem germinans; idque mirum est, Graecis auctoribus proditum, apud nos postea sileri. nam locorum tanta vis est, ut circa
Abbreviated transcription (Latin):
cauatis naingant quaꝵ quȩdam.
t xxx. homines ferunt.
pissima ex om̃i materi x ideo et
grauissima iudicatur hebenus et buxꝰ
larix. Ex reliquis siccissima lotos
quȩ romȩ ita appellatur. de in robur
exalburnatum et huic nigricans color
desunt qui syriacas therebintos
nigriores affirment. Celebrat᷑ et
tetricles nomine calices ex therebin
meliorq fit. Olee olor mire adulterat᷑
iuglande ac piro siluestri tinctis atq
in medicamine decoctis. Smnib quȩ
deri materies ꝓpt̾ exilitatem s lignũ
ñ alio pene: quam ad radios rotarum
utale aut si quid cuneandum sit in li¬
gno elauisue figendũ ceu ferreis.
lex tem et oleast̾ et olea atq casta¬
adimitq uires. De cet̾o plerisq
N nͥ madefactum ñ queat et ne sic
ersem uidet᷑ et calidissima. argum̃tũ
aeruit qd̾ citisime ascias retundat.

Expanded text:
cavatis navigant, quarum quaedam cavatis navigant, quarum quaedam et XXX homines ferunt. 204 spississima ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur hebenus et buxuslarix. ex reliquis spississima lotos, quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. et huic nigricans color desunt qui Syriacas terebinthos nigriores adfirment. 205 celebravit et Thericles nomine calices ex terebinthmeliorque fit oleo. colos mire adulteratur iuglande ac prio silvestri tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus quaederi materies propter exilitatem, sed lignum non alio paene quam ad radios rotarum utile aut si quid cuneandum sit in ligno clavisve figendum ceu ferreis. ilex item et oleaster et olea atque castaadimitque vires. 207 de cetero plerisque nisi madefactum non queat et ne sic eadem videtur et calidissima. argumentum adferunt quod citissime ascias retundat.
Abbreviated transcription (Latin):
ligebatur uia credibilis. reliqua alitudo
fastigium ad cacumen extimantib.
fuit memoria nr̃a et in porticib septe
delibatorio suꝑ fuerat.x.x. pedib bit¬
uior. sesquipedali craiitudine. Abies
in uaticano circo statutum quatue ꝙ
truncos lapidis eiusdem ad suitmendi
eum aciluxit. Qua naui niehil aninl¬
rabilius uisũ in mari certum: cxr
mocdioꝵ lentis ꝓ saburaci fuere. lousẽ¬
do spacium optinuit magna ex poit
ostensis portus latere leuo. ibi nanꝗ e¬
mersa est. C lautdio pͥncipe cun tui
molio turum altitudine in ea qd¬
f̃catis obiter puteolano puluere ad¬
uectisq arbͥoris eius crassitudo quatu¬
oi homnium ulnas comꝑlectentium
uͦ coniecti xl. sestertii plerasq. At in
egypto ac syria reges inopia abietis
cidio ad classes feruntur usi maxin&
ea in cẏpro trachitur ad undecerem
demetri succisa. c xxx pedum. Crassi¬
tutinis uͦ ad tͥum hominũ complȩxũ
Germaniȩ p̾dones singulis arborib

Expanded text:
llegebatur vix credibilis reliqua altitudo llegebatur vix credibilis reliqua altitudo fastigium ad cacumen aestimantibus . fuit memoria nostra et in porticibus saeptdiribitorio superfuerat, XX pedibus brevior, sesquipedali crassitudine. abies in Vaticano circo statutum quattuorque truncos lapidis eiusdem ad sustinendum eum adduxit. qua nave nihil admirabilius visum in mari certum est. CXX modium lentis pro saburra ei fuere. longitudo spatium obtinuit magna ex parte Ostiensis portus latere laevo. ibi namque demersa est Claudio principe cum tribus molibus turrium altitudine in ea ificatis obiter Puteolano pulvere advectisque. arboris eius crassitudo quattuor hominum ulnas conplectentium vero conecti XL sestertium plerasque. 203 at in Aegypto ac Syria reges inopia abietis cedro ad classes feruntur usi. maxima ea in Cypro traditur ad undeciremem Demetri succisa CXXX pedum, crassitudinis vero ad trium hominum conplexum. Germaniae praedones singulis arboribus
Abbreviated transcription (Latin):
sima parnasia et eboica. qmi ramose.
ibi et contorte: putrescentesq facile.
At cedrus in creta africa syria laudatistr
Cedri oleo ꝑuncta ma¬
teries nec rimam nec cariem sentit.
Iumpero eadem uirtus quȩ cedro. ua¬
sta hȩc in hispania maximeq uacer is.
medulla enis ubicumq solidior etiam
quam cedris. Publicũ omniu̾ uitium
more centra id ÷ duritia clauo similis
Siminiea serris. Et quȩdam forte acciat
in lapide. comp̃henso ac recepto in copꝰ
rerant arma quȩ cotice ambiente
ȩtas longa occultauerat fuitq arboi
illa fatalis extidii urbis p̾motis oraculo
lapides ita inuentos ad continendos
partus e̾e remedio. Amplissima arboꝵ
ad hoc eui existimatur romȩ iusa qua
ꝓpter miraculum tyberius cesar in iose
ponto naumaciario exposuerat adue¬
ctam cum reliqua materie. durauitq
ati neronis principis amphiteatrum.
fuit aut̾e trapsee larice longa pedes. ei.
bipedali crassitudine ȩqualis quo inta¬

Expanded text:
sima Parnasia et Euboica, quoniam ramosae sima Parnasia et Euboica, quoniam ramosae ibi et contortae putrescentesque facile. at cedrus in Creta, Africa, Syria laudatissima. cedri oleo peruncta materies nec tiniam nec cariem sentit. iunipero eadem virtus quae cedro. vasta haec in Hispania maximeque Vaccaeis. medulla eius ubicumque solidior etiam quam cedris. publicum omnium vitium more, centra, id est duritia clavo similis, inimica serris. et quaedam forte accidunt, ut lapide comprehenso aut recepto in corpuxerant arma, quae cortice ambiente aetas longa occultaverat, fuitque arbor illa fatalis excidio urbis praemonitae oraclapides ita inventos ad continendos partus esse remedio. Amplissima arborum ad hoc aevi existimatur Romae visa, quam propter miraculum Tiberius Caesar in eodem ponte naumachiario exposuerat advectam cum reliqua materie, duravitque ad Neronis principis amphitheatrum . fruit autem trabs ea e larice, longa pedes cxx, bipedali crassitudine aequalis, quo inte
Abbreviated transcription (Latin):
eximitur. Omnino caueto nigrã ma¬
t̾iem doles neue cedas neue tangas
nͥ siccam neue gelidam neue rorulen¬
tam. Tyberius itlem et in capillo ton¬
dendo seruauit int̾luma. M. uarro
aduersus defluuia p̾cipit obseruanđu
id a pleniluniis.
Laricis et magis abietis succisis humor diu
deluit: hee omĩum arboꝵ altissimȩ: ac
rectissimȩ nauiu̾ malis antemnisq
tos uenaꝵ cursus bifidos ue habeant.
uł omnino simplices fabroꝵ intestina
oꝑaria medulla sectilis optima quadri
lectus in cortice ꝓtinꝰ ꝑitis. Ciii¬
A bietis quȩ pars a terra fuit enodis
est hac qua diximus ratione. fluuiata
decorat᷑ atq ita sappinus uocat᷑ suꝑior
partes. et in totum deteriores ex humi
turnȩ ideo rome inferua abies sirona¬
te p̃fertur. Eit ꝑ se gentium quoꝙ i
his differentia alpib appenninoq lu¬
datissime in gallia uitib ac monte.
uosego in corsyca bytinia ponto mag¬
donia. Det̾ior eneatica et hacacia pes¬

Expanded text:
eximitur. omnino caveto ni quam maeximitur. omnino caveto ni quam materiem doles neve caedas neve tangas nisi siccam, neve gelidam rorulentam. — Tiberius item et in capillo tondendo servavit interlunia. M. Varro adversus defluvia praecipit observandum id a pleniluniis.Larici et magis abieti succisis umor diu defluit . haec omnium arborum altissimae ac rectissimae. navium malis antemnisquetos venarum cursus bifidosve habeant vel omnino simplices. fabrorumin intestina opera medulla sectilis optima quadriplectus in cortice protinus peritis. abietis quae pars a terra fuit, enodis est. haec qua diximus ratione fluviata detoratur atque ita sappinus vocatur, superpartes, et in totum deteriores ex umiturnae. ideo Romae infernas abies supernati praefertur. Est per se gentium quoque in his differentia. Alpibus Appenninoque laudatissimae, in Gallia Iuribus ac monte Vosego, in Corsica, Bithynia, Ponto, Macedonia. deterior Aenianica et Arcadica, pes
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾iem nec ueteres utilissime. Circum¬
cisas qͦ ad medullam aliqui ñ inutilit̃
relinquunt ut ominis humor stantib
defluat. Mirum apud antiquos pͥmo
punico classem diuilli imꝑatoris ab arbo¬
re .lx. die naingasse. contra uͦ iheronẽ
regem .cc xx. naues effectas dieb .xlu.
tradit .l. piso. Scđo quoq punico sey¬
pionis classis .x. die a securi nauigauit.
Tantũ tempestiuitas etiam in rapida ce¬
leritate pollet. Cato hominũ sũmus in
omni usu. de materiis hȩc adicit. p̾lum
ex sappino atra potissimũ facito. ulme¬
am pincã nuceam hanc atq aliam ma
tiem cu exfodies luna de crescente. exe¬
mito pꝰt meridiem sine uento austro
tũ erit tempestiua cum sem̃ suũ matu¬
rum erit cauetoq ꝑ rorem trahas aut
doles. Idemq mox nͥ in tremestri lunaq
dimidiata ne tangas mat̾iem tam effo¬
dias aut p̾cidas abs terra dieb .iiiͦiͬ. ꝓx¬
mis quib luna plena fuerit optime

Expanded text:
materiem nec veteres utilissimae. circummateriem nec veteres utilissimae. circumcisas quoque relinquunt, ut omnis umor stantibus defluat. mirum apud antiquos primo Punico bello classem Duilli imperatoris ab arbore LX die navigavisse, contra vero Hieronem regem CCXX naves effectas diebus XLV tradit L. Piso. secundo quoque Punico Scipionis classis XL die a securi navigavit. tantum tempestivitas etiam in rapida celeritate pollet. Cato hominum summus in omni usu de materiis haec adicit: Prelum ex sappino atra potissimum facito. ulmeam, pineam, nuceam, hanc atque aliam materiem omnem cum ecfodies, luna decrescente eximito post meridiem sine vento austro. tum erit tempestiva, cum semen suum maturum erit. cavetoque per rorem trahas aut doles. idemque mox: Nisi intermestri lunaque dimidiata ne tangas materiemdias aut praecidas abs terra. diebus VII proximis, quibus luna plena fuerit, optime
Abbreviated transcription (Latin):
alias cortice in extricabili et caria subna¬
scente ei materia q nigrescente. Tigna
et quib aufert securis corticem a bru¬
ma ad fauoniũ aut si p̾uenire cogam᷑
aͥcturi occasi et ante eum fidiculȩ no¬
uissima ratione solstitio. Dies sẏderum
hoꝵ reddetur suo loco. Wolgo satis pu¬
tant obseruare. ne qua dedolanda ster¬
nat᷑ ante editos suos fructꝰ. Robur uͦ
etiam ut torqueat sese findatq. Qd̾
in subere tempestiue qͦ cęso euenit
Infinitũ refert et lunaris ratio nec uͥ
a .xx. in .xxx. cedi uolunt. Int̾ om̃s
uͦ conuenit utilissime in coitu eiuis ster
larices ad restituendum p̾fimuit. Qui
dam dicunt ut in coitu et sub terra sit
luna. quod fieri ñ pot̾ nͥ noctuosi com¬
petant ceptus in nouissimũ diẽ bru¬
me illa sit et̾na materies ꝓxime cum
supradictis sẏderib. Quidam et canis
ortum acddunt. et sic cęsas materies in
forum augustum. Nec nouelle: aut̃ ad

Expanded text:
alias cortice inextricabili et carie subnaalias cortice inextricabili et carie subnascente ei materiaque nigrescente; tigna et quibus aufert securis corticem a bruma ad favonium aut, si praevenire cogamur, arcturi occasu et ante eum fidiculae, novissima ratione solstitio. dies siderum horum reddentur suo loco. vulgo satis putant observare, ne qua dedolanda sternatur ante editos suos fructus. robur veetiam, ut torqueat sese findatque, quod in subere tempestive quoque caeso evenit. infinitum refert et lunaris ratio, nec nisi a xx in xxx caedi volunt. inter omnes vero convenit utilissime in coitu eius sternlarices ad restituendum caedi in Raetia praefinivit. quidam dicunt, ut in coitu et sub terra sit luna, quod fieri non potest nisi noctu. si competant coitus in novissimum diem brumae , illa fit aeterna materies; proxime, cum supra dictis sideribus. quidam et canis ortum addunt, et sic caesas materias in forum Augustum. nec novellae autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
re: Cet̾a mensaꝵ gen̾a filsis arborib cer¬
cunantur in pulpam̃. alioqum fragilis
rauit᷑ nichil ex p̃da attigisse p̾ter gutũ
faginum quo sacrificaret. Iignum in
longitudinem fluctuat᷑. ut quȩ pars
fuit ab radice. ualidius sidit. Quib dã
pulpa sine uena mero stamine et tenui
constat. hec magis fissilia. Alia fran¬
gi celeriora quam findi: quib pulpa
ñ ÷ ut oleȩ uites. At e contrario to¬
tum e carne corpus fico. Tota ossea ẽ¬
ilex cornus robur cytisus morus hebenꝰ
lotos et quȩ sine medulla ẽe diximus.
eet̾is ingͥcans color. fulua cornus in ue¬
nabulis nitet incisuris nodata ꝓpt̾ de¬
corem. Cedrus et larix et uiniperus
rubent. Larix feminam ht̃ quã greci
uocant egida mellei coloris in uentu
Cedri quoq durissima quȩ medullȩ ꝓgi¬
ma ut in corꝑe ossa deraso modo limo.
Et sambuer interiora mire firma tra
teraq usus. retundi cum germinant.

Expanded text:
re. cetera mensarum genera fissis arboribus cirre. cetera mensarum genera fissis arboribus circinantur in pulpam; alioqui fragilis ravit se nihil ex praeda attigisse praeter guttum faginum, quo sacrificaret. — 186 Lignum in longitudinem fluvitat, ut fuit ab radice, validius sidit.— quibusdam pulpa sine venis mero stamine et tenui constat . haec maxime fissilia. alia frangi celeriora quam findi, quibus pulpa non est, ut oleae, vites. at e contrario totum e carne corpus fico, tota ossea ilex, ornus, robur, cytisus, morus, hebenus, lotos et quae sine medulla esse diximus. ceteris nigricans color, fulva cornus in venabulis nitet incisuris nodata propter decorem. cedrus et larix et iuniperus rubent. larix femina habet quam Graeci vocant aegida mellei coloris. hoc ligcedri quoque durissima quae medullae proxima, ut in corpore ossa, deraso modo limo. et sabuci interiora mire firma trateraque usus rotundi, cum germinant,
Abbreviated transcription (Latin):
hora diei secunda lapide in cisus manat.
altius fractus siccus uidetur. P̾roximi
a colore arboꝵ. Mollis ac pessima¬
pessima pars ligni etiam in robore. faci¬
le putrescens teredinĩ obnoria quare
semꝑ amputabit᷑. Sub÷ huic caro cui ossa:
idẽ materie optimum. Alternant fructꝰ
quib siccius lignu̾. ut oleȩ magis qmͣ
quib carnosum ut cerasus. Nec om̃ib
adipes carnesue large sicuti nec anima¬
lium acerrimis. Neutrum hñt buxus
cornus olea. nec medullam minimũq etiã
sanguinis. sicuti ossa ñ hñt sorba carn̾e̾
sambuci et plurime ambȩ medullam.¬
nec harundines maiori ex parte. In qua¬
rũdam arboꝵ carnib pulpȩ ueneq st̾
discrim̃ eaꝵ facile uenȩ letiores candidi¬
oresq pulpe fisilib insunt. ideo fit ut
aure. ad capud trabis qmͣlibet p̾longe.
acdmota ictus ab alt̾o capitr uel graui¬
Unde dep̾henditur an torta sit materies
nodisq concisa. Quib sunt tubera sic

Expanded text:
hora diei secunda lapide incisus manat, hora diei secunda lapide incisus manat, altius fractus siccus videtur. proximi a colore alburnum, mollis ac pessima pars ligni, etiam in robore facile putrescens, teredini obnoxia, quare semper amputabitur . subest huic caro, carni ossa, id est materiae optimum. alternant fructus quibus siccius lignum, ut olea, magis quam quibus carnosum, ut cerasus. nec omnibus adipes carnesve largae, uti nec animalium acerrimis. neutrum habent buxus, cornus, olea, nec medullam minimumque etiam sanguinis, sicuti ossa non habent sorba, carnem sabuci—at plurimam ambae medullam—nec harundines maiore ex parte. In quarundam arborum carnibus pulpae venaeque sunt. discrimen earum facile; venae latiores candidioresque . pulpae fissilibus insunt. ideo fit, ut aure ad caput trabis quamlibet praelongae admota ictus ab altero capite vel graunde deprehenditur, an torta sit materies nodisque concisa. 185 quibus sunt tubera, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nautici uerum et in mari piscator afri¬
cus p̃postero more uela intra malos su¬
spendens. Et mapalia sua mauri tegt᷑.
ꝓximeq estimanti ħ uideat᷑ eeͥ qd̾ inin¬
eriore parte niundi papyrum usui.
buci fungosi gen̾is. alit̾ tam̾ quam fe.¬
cynusbatus. Tertium genus ideũ uocant
greci a loco tenuiores quam cet̾a minori¬
bq spinis et minus aduncis. Fos eius
contra lippitudines illinitur ex melle.
et igni sacro. Contra stomachi quoq
uitia bibitur exaqua. Sambuci acinos
hit̃t nigros atq paruos humoris lenti
inficiendo maxime. capillo qui et ipsi.¬
Egius eaꝵ intelligi debet. ñ idem om̃ib.
fĩcis lacteus: hiuc ad caseos figurandos
coaguli uis. Cerasis cumminosus. ulmis
saliuosus. lentus ac pingius malis. uitib
piris aquosus: uiuaciora quib lentior.
Atq in totum corꝑe arboꝵ ut reliquoꝵr
animalium cutis sanguis caro nerui uene.
ossa medullȩ: ꝓ cite cortex. Mirum his
in moro medicis sucũ quęrentib uere

Expanded text:
nautici, verum et in mari piscator Africus praepostero more velum intra malos suspendens, et mapalia sua Mauri tegunt, proximeque aestimanti hoc videantur esse, quod in interiore parte mundi papyrum. Sui, buci, fungosi generis, aliter tamen quam fecynosbatos. tertium genus Idaeum vocant Graeci a loco, tenerius quam cetera minoribusque spinis et minus aduncis. flos eius contra lippitudines inlinitur ex melle et igni sacro; contra stomachi quoque vitia bibitur ex aqua. sabuci acinos habent nigros atque parvos, umoris lenti, inficiendo maxime capillo. qui et ipsiearum intellegi debet, non idem omnibus: ficis lacteus— huic ad caseos figurandos coaguli vis—, cerasis cumminosus , ulmis salivosus, lentus ac pinguis, malis, vitibus, piris aquosus. vivaciora quibus lentior. atque in totum corpori arborum, ut reliquorum animalium, cutis, sanguis, caro, nervi, venae, ossa, medullae. pro cute cortex. mirum , is in moro medicis sucum quaerentibus vere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuscum. pinnis auiũ tactu ligandis
oleo subactum cũ libeat insidias moliri
Non ÷ omittendum in gare. et galliaꝵ
ammiratio. Nil hni̾t druide. ita suos
Iappellant magos. iusco et arbore in
qua gignatur si modo sit robur sacra¬
tius iamiam ꝑ se roboꝵ eligunt lucos.
tatione greca possint druide uideri.
Enimuͦ quicqͥd adnascatur illis e cȩlo
missũ putant. signumq ee electe ab ip¬
so deo arbͥoris. Est autẽ idraꝵ ad morũ
inuentu et repꝑtum magna religione.
petitur. et ante: omnia sexta luna quȩ
pͥncipia mensiũ anuoꝵq his facit et
seculi. Post tͥcesimum annũ quia iã ui¬
rium habunde habeat nec sit sui dimi¬
dia omĩa sanantẽ appellantes suo uo¬
cabulo sacrificio epulisq rite sub ar¬
bore comparatis. duos ad mouent can¬
didi coloris tauros. quoꝵ cornuatum
pͥmũ uinciant᷑. Sacerdos candida ue¬
ste cultus arborem scandit. falce aurea
demetit. candido id excipit᷑ sago. Tum

Expanded text:
est viscum pinnis avium tactu ligandis est viscum pinnis avium tactu ligandis oleo subactum, cum libeat insidias moliriNon est omittenda in hac re et Galliarum admiratio. nihil habent Druidae — ita suos appellant magos — visco et arbore, in qua gignatur, si modo sit robur, sacratius. iam per se roborum eligunt lucos ntatione Graeca possint Druidae videri. enimvero quidquid adgnascatur illis e caelo missum putant signumque esse electae ab ipso deo arboris. est autem id rarum admodum inventu et repertum magna religione petitur et ante omnia sexta luna, quae principia mensum annorumque his facit et saeculi post tricesimum annum, quia iam virium abunde habeat nec sit sui dimidia. omnia sanantem appellant suo vocabulo. sacrificio epulisque rite sub arbore conparatis duos admovent candidi coloris tauros , quorum cornua tum primum vinciantur. sacerdos candida veste cultus arborem scandit, falce aurea demetit , candido id excipitur sago. tum