comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mini sunt. qui pͥmum de gentilitate ueniunt
habentes uoluntatẽ credendi in xp̃o. Et quia pͥ¬
mũ exhortationis genꝰ est in lege. Audi ifrł. dñs
d̾s tuus d̾s unus ẽ. inde est ut is tui ꝑ sacerdotẽ
diens nominetur. scł ut unũ agnoscens dm̃ re¬

Expanded text:
meni sunt qui primum de gentilitate veniunt, habentes voluntatem credendi in Christum. Exhortationis praeceptum est in Lege: Audi, Israel; Dominus Deus tuus Deus unus est. Unde est ut is cui per sacerdotem, diens, nominetur; scilicet ut unum agnoscens Dominum, re
Abbreviated transcription (Latin):
Item leges humane. Iura duma st̃. Ius gñale¬
Lex est constitutio scͥpta. Mos ẽ uetustate ꝓbi¬
ta ꝯsuetudo. siue lex ꝯscͥpta. namlex alegenda
uocata. qͥa scͥpta ẽ. Mos autẽ longa ꝯsuetudo łł¬
de morib tracta tantudẽ. Consuetudo autẽ s̃¬
cũ deficit lȩx nec differt scͥptura. anratione consi¬
sat. qñ ut legem rõ ꝯm̃det. Porro si ratione lex
ꝗstat. lexerit omne iam qd̾ ratione ꝯstiterit. dũ¬

Expanded text:
Item leges humane, iura divina sunt. Item ius geLex est constitutio scripta; mos est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Nam lex a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Consuetudo autem cum deficit lex, nec differ, scriptura. an ratione consistat, quando et legem ratio commendet. Porro si ratione lex constat, lex erit omne iam quod ratione constiterit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mori ꝓ dnis sint ꝑati. Sepe etiã necis illate
euidentia canes ad redarguendos reos indicia
ꝓdiderunt ut muto eoꝵ testimonio plerũq
uit creditum. Antioche ferunt in remotiori
parte urbis crepusculo necatum uirum qͥ ca¬
nem sͥ adiunctum hret. Miles quidam predã¬
di studio minist̾ cedis extit̾at tectus idẽ tene¬
broso adhuc diei exordio in alias partes con
cesserat. Iacebat inhumatũ cadauer. freqñs spec¬
tantium turba astabat. Canis questu lacͥma¬
bili dm̃ flebat erumpnã. forte his qͥ necem
intulerat ut se ht̃ u̾sutia humam ingenii
assotiaret innocentie ad illã cͥcũspectantis
popłi accessit coronã. ⁊ uelut miserans appro¬
pinqͣuit ad cadauer. Tunc canis sequestrato
sit. atq app̾hensũ tenuit. ⁊ uelut epylogo
quodam miserabile carmen immurmurãt.
uniu̾sos conu̾tit in lacͥmas. fidẽ ꝓbationis
intulit. qd̾ selum tenuit ex plurimis nec di¬
misit. Demq ꝑturbatus ille. qd̾ tam mani¬

Expanded text:
 dominis sint parati? Saepe etiam necis illatae evidentia canes, ad redarguendos reos indicia prodiderunt; ut muto eorum testimonio plerumque sit creditum. Antiochiae ferunt in remotiori parte urbis crepusculo necatum virum, qui canem sibi ' adjunctum haberet. Miles quidam praedandi studio minister caedis exstiterat: tectus idem tenebroso adhuc diei exordio in alias pcesserat: iacebat inhumatum cadauer, frequens spectantium uulgus adstabat, canis questu lacrimabili domini deflebat aerumnam. forte is qui necem intulerat, ut se habet uersutia humani ingenii, ascisceret innocentiae, ad illam circumspectantis populi accessit coronam et uelut miserans adpropinquauit ad funus. tunc canis sequestrato sit atque adprehensum tenuit et uelut epilogo quodam miserabile carmen inmurmurans uniuersos conuertit in lacrimas, fidem probationi detulit, quod solum tenuit ex plurimis nec dimisit. denique perturbatus ille, quod tam mani
Abbreviated transcription (Latin):
ca Scd̃a: uniuoca. tercia denoĩatua. Equi uoci
sunt qñ multarum rerum nomen unum est.s
non eadem diffinitio. Ut leo. Nam ꝗͣtum ad nom̃ ꝑti¬
net ꝙ uerus ꝙ pictus & celestis leo dr̃. Quantũ addif¬
finitionẽ ꝑtinet. alit̾ uerus diffint᷑ alit̾ pictꝰ alit̾
celestis. Unuoca st̃. qñ duar̃ aut plurium unũ nom̃¬

Expanded text:
ca; secunda univoca; tertia denominativa. Aequivoca sunt, quando multarum rerum nomen unum est, sed non eadem definitio, ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, et verus et pictus et caelestis leo dicitur; quantum ad definitionem pertinet, aliter verus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Univoca s
Abbreviated transcription (Latin):
natoꝵ aĩas. laruas ex hoibꝰ factos demones: aũt
qͥ meriti mali fuerunt. quoꝵ nat᷑a eẽ dr̃. terrer
paruulos.⁊ angulis garrire tenebrosis. larunta
grauiã significat. Laser herba nascitur in mon¬
deinde usu diriuatiue laser noĩatũ est. hoci
aquibusdã opiũ cirmaic̃ appłłatur. qm̃ et apd̾
cirinas nascitur. lascire. labefactare. conuelle

Expanded text:
nides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, retania. Laser herba nascitur in mondeinde usu derivante laser nominatum est. Hoc et a quibusdam opium Cyrenaicum appellatur, quoniam et apud Cyrenas nascit
Abbreviated transcription (Latin):
rationis canẽ eẽ nemo dubttau̾it. tñ si sensu̾
enis uigor ꝯsidetur. censet᷑ sentiendi sagaci¬
tate uim sibi rationis ascire. Demq qd̾ pau¬
ciingninasiis ꝯstituti. qui totam indiscendo
uite longeuitatẽ contͥuerint uix potuert̃
cognoscere ut sillogismoꝵ ꝯuinctiones ꝯte¬
xerent. hoc nat᷑ali canis eruditione ꝯp̃bende
facile pot̾i̾t estimari. Nã uͥ uestigiũ leporis¬
uł cerui repꝑͤit. atq ad diu̾ticulum semite
uen̾it. ⁊ qd̾dam uarum cõpitũ qd̾ inpartes
płimas scinditur obiciens. singłar̃ semitarũ
epordia tacitus sec̃ ipse ꝑtractat. uelut sillo¬
gisticã uocẽ. sagacitate colligñdi odoris ennt¬
tens. aut in hanc partẽ inqͥt deflexit aut in
ilã. aut certe in uno se anfractu contulit. S¬
si nec istam nec illã ingressus ẽ. suꝑ est gͥ ut
hoc canib ex nat᷑a suppetit. ut ante mendatium
reprehendant. ⁊ postea falsitate repudiata in¬

Expanded text:
rationis canem esse nemo dubitaverit; tamen si sensus ejus vigorem consideres, censes eum sentiendi sagacitate vim sibi rationis adsciscere. Denique quod pauci in gymnasiis constituti, qui totam in discendo vitae longaevitatem contriverint, vix potuerunt cognoscere, ut syllogismorum conjunctiones contexerent, hoc naturali canis eruditione comprehendere facile poterit aestimari. Nam ubi vestigium leporis cervive repererit, atque ad diverticulum semitae venerit, et quoddam viarum compitum quod partes in plurimas scinditur; obiens singularum semitarum exordia, tacitus secum ipse pertractat, velut syllogisticam vocem sagacitate colligendi odoris emittens. Aut in hanc partem, inquit, deflexit, aut in illam; aut certe in hunc se anfractum contulit: sed nec istam, nec illam ingressus est viam: superest hoc canibus ex natura subpetit, ut ante mendacium deprehendant et postea falsitate repudiata in
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾a stare ñ possit. Deniq ueracit̾ crede non
possumꝰ. nͥ ea que ꝓmissa sunt sꝑemꝰ. Nec po¬
t̾imꝰ sustin̾e ꝓmissa si desit fidei crudelitas
firma. Necaderit fructus spei uł stabilitas
fidei. nͥ fu̾i̾t ꝑfecta caritas xp̃i. q̃ ⁊ fidẽ ut
p̃cedat adiuuet.⁊ spẽ expectatione corrobo
traditur pͥncipatus et cultꝰ manet eternus. Nã
ꝙ fides cessabit dum fut᷑a que credunt᷑ aduen̾it
et spes finem habebit. dum beatitudinẽ quã
ꝑseuerabit. Ip̃a sola utrumq ꝑducens ad xp̃m.
ip̃a sola ꝑfruens gaudium sempiternum.

Expanded text:
e non possit. Denique ueraciter credere non possumus, nisi ea quae promissa sunt speremus; nec poterimus sustinere promissa, si desit fidei credulitas firma; nec aderit fructus spei uel stabilitas fidei, nisi fuerit perfecta caritas Christi, quae et fidem ut credat adiuuet et spem expectatione corrobortraditur principatus, et cultum manet aeternum. Nam et fides cessabit, dum futura quae creduntur aduenerint; et spes finem habebit, dum beatitudinem quam perseuerabit, ipsa sola utramque perducens ad Christum, ipsa sola perfruens gaudium sempiternum.
Abbreviated transcription (Latin):
manos. dictus autem iuilius quia ab iulo filio
eneẽ originẽ duxit. Hoc confirmat uͥgilius. Iu¬
lius amagno dimissum nomen iuilo. Ab isto¬
qd̾ nr̃m laborẽ. uł onus suo aduitorio subuec¬
tando. aut arando iuuent. Nambos carpenta
laborẽ temꝑant. Uñ ⁊ ium̃ta applłant᷑. ab eo qd̾¬
alii arm̃ta tm̃ boues intelligunt ab arando.
qiͣ aram̃ta.uł qd̾ sint cornib armata. Discretio
est autẽ. int̾ arm̃ta & greges. Nã arm̃ta eqͦrũ

Expanded text:
. Julius autem dictus, quia ab Iulo Aeneae filio, originem duxit, ut confirmat Virgilius: Julius a magno demissum nomen Iulo. 14. Impequod nostrum laborem vel onus suo adjutorio subvectando vel arando juvant. Nam bos carpenta laborem temperant. Unde et jumenta appellantur ab eo qAlii armenta tantum boves intelligunt, ab arando, quasi aramenta, vel quod sint cornibus armata. Discretio est autem inter armenta et greges; nam armenta equorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ difficilis ẽ uenatio tunc ꝑiculosa. Difficilis qͥa
testis ualidiorib esca intior: incdudit᷑. Namuelut
muris qͥbdam molliciem carnis p̾cepti imꝑlalis
int̾pres natura munit. qͣm medio testarum qͦdã
simi ꝯcauo nutrit. ac fouet. ⁊ qͣi in quadã ualle
diffundit. ⁊ ideo omĩa uacua tẽptam̃ta st̃ cancro.
qͥa aꝑire clansum ostreũ nlła ui potest. Et qͥaꝑi¬
culosum est. si cella eiꝰ indudat᷑. ad argum̃ta ꝯfug̾.
⁊ insidias noua fraude molit᷑. Itaq qͥa omĩa gn̾a
delectatione mulcent᷑ explorat si qñ ostreum re
motis in locis ab omĩ uento contra solis radios dip¬
ticum ilud suũ aꝑiat. ⁊ reseret claustra testirũ
ut lib̾o aere uiscerib uoluptatẽ qͣndam capiat.
& tunc occulte calculum immittens impedit
ꝯclusionẽ ostrei. ac si aꝑta claustra repperiens
tur. Kamini dentes duo indextra mala. ⁊ duo
in sinistra sunt. ⁊ dicti canim qͥa ad similitu¬
dinẽ caminoꝵ existunt. ⁊ canis ex ip̃is ossa fran¬

Expanded text:
cum difficilis est uenatio tum periculosa - difficilis, quia testis ualidioribus esca interior includitur; nam uelut muris quibusdam mollitiem carnis praecepti imperialis interpres natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias noua fraude molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa fran
Abbreviated transcription (Latin):
ti regalis. Kalceis reges utebant᷑. ⁊ cesares. forma
eoꝵ. Patticios calceos romulus inuenit .iiiiͬ. cor¬
rigiarum. assutaq luna. his soli patͥcii utebant᷑.
luna autẽ in eis non syderis formam. s notam
centenarii numeri significabat. qd mitio patͥcii

Expanded text:
 4. Calceis reges utebantur, et caesares. Forma eorum. 481 Patritios calceos Romulus reperit quatuor corrigiarum, assutaque luna. Iis soli patritii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patritii
Abbreviated transcription (Latin):
scissura decẽ tͥbuum nom̃ imposuit. Naman¬
tea hebrei siue isrł nũcubantur. Ex qͦautẽ in duo
pe tuda reges habebant uideoꝵ nom̃ sortiti sunt.
celiqͣ pars decem tͥbuum q̃ insamaria regẽ sͥ con¬
stitiuit ob popłi magnitud̾iem pͥstinũ nom̃ reti¬

Expanded text:
scissura decem tribuum nomen inposuit. Nam antea Hebraei sive Israelitae nuncupabantur. Ex quo autem in duo ae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen reti
Abbreviated transcription (Latin):
Iudea regio palestine ex noĩe uide applłata. ex cuiꝰ
tbui reges huĩt. hec pͥus chanaan afilio cham siue.
x chananeoꝵ gentib qͥb expulsis: eandẽ t̾ram ui¬
dei possederunt. Initium longitudis eiꝰ a uicoar¬
fa uisꝙ ad uicum uiliadem porrigitur. in qͦ uideoꝵ
parit̾ ac tẏrioꝵ ꝯmunis habitatio est. latitudo
autẽ eius amonte libani usq ad tyb̾iadis lacũ
ertendit᷑. In medio autẽ. ciuitas ierosolima est. qi
umbilicus regionis totiꝰ t̾re uariarũ opum diueᷤᷤ
frugib fertilis. aqͥs illustris. opima balsamis. uñ
scłm elem̃toꝵ gram existimauer̃t uidei eam ꝓmiᷤ¬
sam patͥb terram fluentẽ lac ⁊ mel. cũ hinc illis

Expanded text:
Iudaea regio Palaestinae ex nomine Iudae appellata, ex cuius tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis eandem terram Iudaei possiderunt. Initium longitudinis eius a vico Arfa usque ad vicum Iuliadem porrigitur, in quo Iudaeorum pariter ac Tyriorum communis habitatio est. Latitudo autem eius a monte Libani usque ad Tiberiadis lacum extenditur. In medio autem Iudaeae civitas Hierosolyma est, quasi umbilicus regionis totius. Terra variarum opum dives, frugibus fertilis, aquis inlustris, opima balsamis. Unde secundum elementorum gratiam existimaverunt Iudaei eam promissam patribus terram fluentem mel et lac, cum hic i
Abbreviated transcription (Latin):
lia insula. acalefaciendo applłata. Est.i. po¬
tio ex succo tͥcici ꝑ artẽ confect̾a. Suscitatur
enim ignea illa uis germinis madefacte
frugis ac deinde siccatur. ⁊ pꝰ in farinam re¬
dacta. molli succo admiscetur. Quo ferm̃ta¬
to sapor aust̾itatis. ⁊ calor ebrietatis adicitur.
Que fit in partibꝰ hispanie. ciiꝰ ferax uim lo¬

Expanded text:
lia, a calefaciendo appellata. Est enim potio ex succo tritici per artem confecta. Suscitatur enim ignea illa vis germinis madefactae frugis, ac deinde siccatur, et post in farinam redacta molli succo admiscetur, quo fermto, sapor austeritatis et calor ebrietatis adiicitur, que fit in his partibus Hispanie, cuius ferax vini lo
Abbreviated transcription (Latin):
a corde lumpsit. dum exaliquo tłmore
aut dolore afficitur. Cor enim greci car¬
dian uocant. Est .N. cordis passio um for¬
cardiam uocant: Uer̃ ipsa res indicat pas¬
si onẽ. nichil alid̾ eẽ. qͣm febrẽ acutam. cũ
nimio sudoris fluxii. ꝑ totũ corpꝰ manan¬

Expanded text:
a corde sumpsit, dum ex aliquo timore aut dolore afficitur, cor enim Greci cardian vocant: est enim cordis passio cum forcitur. Verum ipsa res indicat passionem nihil aliud esse quam febrem acutam cum nimio sudoris fluxu per totum cor­pus manan
Abbreviated transcription (Latin):
alem collem nͥ nunc nunc lacris fundituᷤᷤ
est. dictus acantico cunꝰ locum. Catilo grlo¬
sus. a catelli appetentia. Catini ciphi. & crur¬
le. melius neut᷑ dicimus. quam mascłino.
Nam & salmum dr nichilominꝰ neut᷑. qͣm
aptum salib & melius sic dicimꝰ. qͣm catmꝰ¬

Expanded text:
alem collem, ubi nunc lacus funditur. Est dictus a Cati cuiusdam loco. Catillo, gulosus, a catelli appetentia. Confiet, parle, melius neutro dicimus quam masculino. Nam et salinum dicitur nihilo minus neutro uas aptum salibus. Et melius sic dicimus quam cat
Abbreviated transcription (Latin):
cuus sit. ⁊ ad speculand̾ purior. De celi spera
ꝑa celi est spẽs quedã in rotũdũ¬
formata. Cuiꝰ centr̃ t̾ra ẽ ex omĩbꝰ par¬
tib equalit̾ conclusa. hanc sꝑam nec pͥnci
tundum qͣiͣ cͥculus uñ incipiat. uł uͥ desi¬
hilosophi autẽ mundi .uii.¬
celos .i. planetas globoꝵ consono motu
tro.⁊ e contͣrio certis motib ferri arbitntur. De eia

Expanded text:
era coeli est species quaedam in rotunduformata, cujus centrum terra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec prtundum quasi circulus, unde incipiat, vel ubi desihilosophi autem mundi s, planetas globorum consono motu tro et e contrario certis motibus ferri arbitrantur. 147 CA
Abbreviated transcription (Latin):
xio: Illa gͥ aput nos camere fimilitudo
&̃ scđ̃m litt̾am accepta non impedit eos qͥ
sꝑam dñt. Bñ qͥppe creditur scdm eã par-¬
tem que suꝑ nos ẽ. de celi figa. scͥpturam
te camera ẽ. ex qͣ parte celũ t̾ram conteg̃.
Siautẽ sꝑa ẽ. undiq camera est. S illud qd̾
possit eẽ uidend̾ est. Si enĩ camera non solũ
curua. s ⁊̃ plana recte dr. ꝓfecto & pellis
non solũ in planũ. uer̃ etiã in rotundũ.
sinũ extendr̃. Nam et ut̾ ⁊ uesica pellis
ẽ. De motu etiã celi. non nulli fr̃s q̃stionẽ
mouent. utr̃ stet. an moueat᷑. Quia si mo¬
uetur inqͥunt quomͦ firmam̃tũ est. Si
Septẽ tͥonib breuiores giros uixͣ cardinẽ
ꝑagentib ut celum. Si est nob̃ occultus¬
alius cardo ex alio u̾tice fic̃ sꝑa. Si autem
nullus alius cardo est. uelut discus ro¬
tari uideatur. Quib respondeo multũ
subtilib. ⁊ laboriosis rationib ista ꝑqͥri.

Expanded text:
Et illa quidem apud nos camerae similitudo, etiam secundum litteram accepta, non impedit eos qui sphaeram dicunt. Bene quippe creditur secundum eam partem, quae super nos est, de coeli figura Scripturam te camera est, ex qua parte coelum terram contegit: si autem sphaera est, undique camera est. Sed illud quod dpossit, uidendum est. si enim camera non solum curua, sed etiam plana recte dicitur, profecto et pellis non solum in planum, uerum etiam in rotundum sinum extenditur. nam et uter et uesica pellis est. De motu etiam caeli nonnulli fratres quaestionem mouent, utrum stet anne moueatur. quia, si mouetur, inquiunt, quomodo firmamentum est? si septentrionibus breuiores gyros iuxta cardinem peragentibus, ut caelum, si est alius nobis occultus cardo ex alio uertice, sicut sphaera, si autem nullus alius cardo est, uelut discus rotari uideatur. quibus respondeo multum subtilibus et laboriosis rationibus ista perqui
Abbreviated transcription (Latin):
stacionẽ. s ꝓp̃ firmitatẽ. aut pp̃ intͣnsg̃s¬
sibilem t̾minũ suꝑiorũ. ⁊ inferioꝵ aqͣrũ.
uocatum intelligere licet. Nec si u̾itas
celum stare ꝑsuaserit. impediri nos cͥ¬
cuitu sẏdum. ne hoc intellig̾e possimꝰ. ⁊ ab
ipsis quippe. qͥ hoc curiosissi me.⁊ ociosis¬
sime quesier̃t inuentum ẽ. ꝙ̃ celo non moto.
si sola sydã mou̾entur fĩ potuisse omĩa
que in ipsis sydum conu̾sionib animadu̾¬
sa atq cõprehensa sunt. huic autẽ celo in

Expanded text:
stationem, sed propter firmitatem, aut propter intransgressibilem terminum superiorum et inferiorum aquarum, vocatum intelligere licet; nec, si veritas coelum stare persuaserit, impediri nos circuiti siderum ne hoc intelligere possimus. Et ab ipsis quippe qui haec curiosissime et otiosissime quaesierunt, inventum est, etiam coelo non moto, si sola sidera verterentur, fieri potuisse omnia quae in ipsis siderum conversionibus animadversa atque comprehensa s
Abbreviated transcription (Latin):
tia đr. & galea capitis. S hoc differt. quia
retia huius cassis facit. galea uͦ. huiꝰ cassidiᷤᷤ
Quamuis quidam nominatiuũ sic dixe¬
retis. quod capiat. hinc est qd̾ in cassũ
dicimꝰ .i. sine causa. qiͣ sine cassib sine qͥ¬

Expanded text:
dicitur et galea capitis. Sed hoc differt, quia retia ‘huius cassis’ facit, galea uero ‘huius cassidis’, quamuis quidam nominatiuum retis, quod capiat. Hinc est quod et incassum dicimus, id est, sine causa, quasi sine cassibus, sine qu
Abbreviated transcription (Latin):
credenda sit scđm scͥpturas nr̃as. Mul¬
ti.N. młtum disputant de his rebꝰ. qͣs
maiore prudentia nr̃i auct̃ores omiser̃t.¬
Quid .i. ad me ꝑtinet utr̃ celũ sic̃ sꝑa
undiq concludat t̾ram in media mun¬
di mole libratum. an eam una de parte
desuꝑ uelut discus oꝑiat: S qͥa de fide
docere homines. nulliꝰ saluti ꝓfut᷑a. S
ait aliqͥs. Quomͦ non ẽ contͣrium his. qͥfig᷑ã¬

Expanded text:
credenda sit secundum scripturas nostras. multi enim multum disputant de his rebus, quas maiore prudentia nostri auctores omiserquid enim ad me pertinet, utrum caelum sicut sphaera undique concludat terram in media mundi mole libratam, an eam ex una parte desuper uelut discus operiat? sed quia de fide docere homines nulli saluti profutura.. Sed, ait aliquis, quomodo non est contrarium his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in aquis moratur. Nam cyrson dñt g̾ci
t̾ram. ydros aquam. hic ꝑ quã labit᷑ t̾tam
sumare facit. Quam sic macer describit.
Seu t̾ga expirant spumantia uirꝰ. seu t̾ra
fumat. quat̾ labitur angnis. Et lucanꝰ.
Tractiq uia fumare chelidri. Semꝑ autẽ
directus ambulat. Nam si torserit se dũ
currit. statim crepat. Celi meatus. celi¬

Expanded text:
et in aquis moratur: nam cirson Graeci dicunt terram, ydros aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit; quem sic Macer describit ‘seu terga exspirant fumantia virus / seu terra fumat qua taeter labitur anguis’ et ipse Lucanus ‘tractique via fumante chelydri’. Semper autem directus ambulat: nam si torserit se dum currit, statim crepat. CHELYDRI AD1 mo
Abbreviated transcription (Latin):
num si ocłi auferant᷑ matres eoꝵ illis ex hac
dinum colore uocata. ⁊ duoꝵ est gen̾um. qͦꝵ
una ex alta parte purpurea.⁊ alia purpu¬
rea ngris int̾uenientibꝰ macłis. Celidonia
cro acbifurtꝰ in modũ caude yrundinis
formatus. Unde et celi doniatus dr. Cheli

Expanded text:
num si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac dinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis. Cyanea cro, ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur, unde et chelidoniacus dici
Abbreviated transcription (Latin):
dictum dictum qiͣ caut̾ium qd̃ urat. ⁊ ꝓui¬
da sit in eum. seueraq cautio. ut ilum inde¬
tur cuiꝰ sit. auaracia refrenetur. Quod int̾¬
dum ꝓ signo. int̾dum ꝓcura adhibetur.
ut uiꝰs morbi ignis ardore siccetur. Cautes:¬

Expanded text:
dictum quasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mor ardentis cuiꝰ folia ad cup̾ssi simili-¬
tudinẽ respondent. lignũ uͦ iocundi odoriᷤ.
& diu durans. nec atinea unꝗͣ exterminat᷑.
De qua ꝑsius. Et cedro digna locutꝰ .s. ppt̃
huiꝰ ligni resina cedria d̾r. que in conseruan¬
dis libris adeo utilis. ut ꝑ liniti ex ea nec tine¬
as parciantur. nec tp̃r ꝯsenescant. Nascitur

Expanded text:
mor ardentis, cujus folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero jucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur. De qua Persius: Et cedro digna locutus. SciliceHujus ligni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
mile. Anceps. obcurum. honestum. cause
genus ẽ. cui statim sine oratione nr̃a fauet
animꝰ auditoris. Admirabile. eo qd̾ alie na¬
tus est animꝰ eoꝵ. qui auditi᷑ sunt. humi¬
le est. qd̾ negligitur ab auditore. Anceps
sa honestatis. ⁊ turpitudinis particeps. ut
beniuolentiã pariat et offensam. Obcur̃
in quo aut tardi auditores sunt. aut
difficilioribꝰ ad cognoscendũ negotiis cau¬
sa cernitur implicata. Causarũ status st̃¬
duo. rõnabilis. ⁊ legalis. De rationabili ori¬
untur comectura. finis. qualitas. transla¬
tio. De fine uiditialis.⁊ negotialis. de u¬
ditiali absoluta.⁊ assũptina. de assũptua.
concessio. remotio cͥminis. relatio cͥminis.
ꝯpensatio. de ꝯcessione purgatio. et dep̾̃ca

Expanded text:
mile, anceps, obscurum. Honestum cause genus est, cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris. Admirabile est, quo attentus fit animus eorum qui audituri sunt. Humile est, quod negligitur ab auditore et non msa honestatis et turpitudinis particeps, ut et benevolentiam pariat et offensam: obscurum in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis, causa cernitur implicata. DE STATIBUSrationalis et legalis. De rationali oriuntur conjectura, finis, qualitas, translatio. De fine juridicialis et negotialis. De juridiciali absoluta et assumptiva. De assumptiva, concessio, remotio criminis, relatio criminis, comparatio. De concessione, purgatio et depreca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ gentiim ac linguarum uarietate. qͦ qͦ
u̾sum uadit diu̾sis nominibꝰ nũcupatur.
uͥ autẽ ad orientẽ in excelsorẽ consurgit sulli¬
mitatem. ꝓp̃ nuieum candorẽ caucasus nũ¬
cupatur. Nã orientali lingua caucasũ sig̾rat
candiduma. niuibꝰ densissimis candidan¬
tem. Unde & eum scire. qui eidem monti
iunguntur croacasin uocauerunt. Casm .Nł.
apd̾ eos candor siue nix d̃r. saucasus mons
qui int̾ colchos. qui sunt. suꝑ cyminerion
mare. & int̾ albanos qui sunt ad mare cas¬
pium pͥmum attollitur. Cuiꝰ quidẽ usq in
ultimũ orientem unũ uidetur ugum: s ma¬
gis multa sunt nomina. & multi hoc ipm̃
uigum tauri montis credi uolunt. qͥa re u̾a
parthoatras mons armenie int̾ taur̃ & can¬
casum melius ꝯtimiare taurum cum cau¬
caso putatur. S hoc non ita eẽ discerint.
fluuiꝰ eufrates. qui radice partoacre montis
effusus tendens in meridiem ip̃m ad sinistrã
taurum excludit: ad dext̾am. Cauculȩ. lixe.

Expanded text:
uarum varietate quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud eos candor sive nix dicitur. Monsinter Colchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui sunt ad mare Caspium, primum attollitur: cujus quidem usque in ultimum orientem unum videtur jugum, sed multa sunt nomina: et multi hoc ipsum jugum Tauri montis credi volunt: quia re vera Parchoatras, mons Armeniae, inter Taurum et Caucasum medius, continuare Taurum cum Caucaso putatur: sed hoc non ita esse, discernit fluvius Euphrates, qui, de radice Parchoatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dexteram. Itaque ipse
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate demulceri. Causa uocata. acasu qͦ
uenit. Est .N. matĩa et origo negotii. necdũ
discussionibꝰ exammne patefacta. Que dũ
ꝓponitur causa ẽ dum discutitur iuditiũ
ẽ. dum finitur iusticia. Causa aut argum̃¬

Expanded text:
udice. Causa vocata a casu quo evenit. Est enim materia et origo negotii, necdum discussionis examine patefacta; quae dum praeponitur causa est, dum discutitur iudicium est, dum finitur, iustitia. Vocatum au
Abbreviated transcription (Latin):
lum est. qd̾ nullum ȩxhundat humorẽ. qñ
nullis nubib imber rumpitur. Est etiã fer¬
reum celũ. subobscurꝰ aer. p̾ssus atq nebu¬
losus. colore ferrugineo. qn rigore frigoris
stͥngitur t̾ra. Tunc ueluti suꝑ caput nr̃m
humor suspensus uidetur. & ꝑ momĩta un¬
uenti & nubes.⁊ ꝓcelle & turbines fiunt.
lucretius. Celũ quod draer. Et psalmꝰ. uolu¬
cres celi appellat. cum inanifestũ sit aues
inaere uolare.⁊ nos inconsuetudinẽ hunc
aerem celũ applłamꝰ. Nam cũ de sereno
uł nubilo q̃rimꝰ. aliqñ dicimꝰ qualis ẽ aer.
Aliqñ quale ẽ celum. De celo eiusq nõie.¬
elum philosophi rotundũ. uolubi¬
le atq ardens ẽẽ dix̾unt. uocatũq ħ
nomine. eo quod tanꝗͣ uas celatum imp̾ssa
signa hat᷑ stellar̃. Distinx̃ eñ illd̾ d̾s claris
luminib.⁊ impleuit sole. scł.⁊luna orbe

Expanded text:
lum, quod nullum exundat umorem, quando nullus nubibus imber rumpitur. est etiam ferreum caelum subobscurus aer pressus atque nebulosus colore ferrugineo, quando rigore frigoris stringitur terra. tunc ueluti super caput nostrum umor suspensus uidetur et per momenta inventi et nubes, procellae et turbines fiunt. Lucretius: Coelo, qui dicitur aer. Et psalmus volucres coeli appellat, cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem coelum appellamus; nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: Qualis est aer? Aliquando: Quale est celum philosophi rotundum, volubile, atque ardens esse dixerunt, vocatumque hoc nomine, eo quod tanquam vas coelatum impressa habeat signa stellarum. 2. Distinxit enim id Deus claris luminibus, et implevit so
Abbreviated transcription (Latin):
chebron cruitas uideẽ. que qͦndam uocabat᷑
arbe condita est. a gigantib ante .uii. an¬
nos. ꝗͣ ab eis tanis urbs egypti cond̾etur.
Ipã est arbe a numero ita uocata. qd̾ ibi treᷤᷤ
patͥarche sepulti sunt. ⁊ qͣrtus adam ipsaẽ
⁊ mambre uocata. ex uno amico abrahe.Che

Expanded text:
Chebron civitas Judaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt, et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
es efficitur. Cathinia gignitur in metalloꝵ
eris atq argñti fornacibꝰ. insidente nidorẽ.
Namq ut ipse lapis ex qͦ fit es cathina uo¬
catur. sic rursus in fornacibꝰ existit. & no¬
minis sui originẽ recipit. Cathinia & calci

Expanded text:
aeris flos. 12. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus, insidente nidore. Namque ut ipse lapis ex quo fit aes cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit, et nominis sui originem recipit. 13. Aeri
Abbreviated transcription (Latin):
castellum. Castrum antiqui dicebant oppi¬
dum. loco altissimo situm. qͣiͣ casam altam
ciuꝰ płalis numerus castra. dimimitiuũ caᷤᷤ¬
tellum. siue qd̾ castrabatur inibi licentia
habitantium. ne passim uaga hostipat̾ẽt.
sastus pͥmum a castratione nuncupabat᷑.
Postea placuit uet̾ibꝰ etiam eos sic nominari.
qui ꝑpetuam libidinis abstinentiã pollice¬
cucullata dicta ꝑdiminutionẽ. acasa. qd̾
totum hominẽ tegat. qiͣ minor casa. inde
& cuculla qiͣ minor cella. Casum riunã. ꝑi¬

Expanded text:
s. 13. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam, cujus pluralis numerus castra, diminutivum castellum est, sive quod castrabatur licentia inibi habitantium, ne passim vaga hosti pateret.astus, primum a castratione nuncupatus; postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicecucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa. Inde et cuculla, quasi minor cella. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is. motu ferri arbitͣntur. Siquidẽ ⁊ in dd̾le
eorum nichil sibi p̾sumat humana tem̾itas.
fecit autem celos ds. non informes. uł con
ris cͥculi celũ ꝓͥo discreto t̾minũ eqͣlib un¬
diq spaciis collect̾um extendit. atq ĩneo
uͥtutes sp̃ualiũ creaturaꝵ ꝯstituit. Cuiꝰqͥ¬
dem celi nat᷑am artifex mundi d̃s aqͥs tẽ¬
ꝑauit. ne conflagratio suꝑioris ignis infe¬
riora elem̃ta succendet. Deinde circulũ in¬
ferioris cęli. ñ uniformi. s młtiplici motu
solidauit. nuncupans eum firmam̃tũ ꝓp̃
sustentationẽ suꝑioꝵ aquar᷑. Celũ greco¬

Expanded text:
caeteris motu ferri arbitrantur. Siquidem in ecclecaeteris motu ferri arbitrantur. Siquidem in eccleeorum nihil sibi praesumat humana temeritas. Fecit autem eos Deus non informes, vel conris circuli coelum proprio discretum termino, et  spatiis collectum ostendit, atque in eo virtutes spiritualium creaturarum constituit. Cujus quidem coeli naturam artifex mundi Deus aquis temperavit, ne conflagratio superioris ignis inferiora elementa succenderet. Dehinc circulum inferioris coeli, non uniformi, sed multiplici motu solidavit, nuncupans eum firmamentum propter sustentationem superiorum aquarum. 26 C
Abbreviated transcription (Latin):
li. an plures. Nam sunt qui unũ celum
ẽẽ dicunt. nec alt̾ius celi faciem cum eẽt
expensa. nichil reliqͥ fuit qͥuod ad edifica¬
tionẽ sccł̃i celi t̾cii ue ꝓficeret. Alii uͦ innume¬
ros celos. ⁊ mundos eẽ asseruint. qͦs irrident sui
Non .it. nob̾cum illis maior. qͣm cũ suis pug
na est. qͥ geometͥcis num̾is.⁊ necessitatibꝰ cõ
tendunt ꝓbare. qd̃ aliud celum eẽ non pos¬
sit. nec pati naturam ut aut scdm aur t̾¬
cium sit. nec oꝑatoris uͥtutẽ fuisse ydoneã.
ut multos celos faceret. Itaq nos ñ solum
scđm. s etiam t̾cium celum eẽ negare ñ
possumꝰ. cum apłs raptum se ad t̾cium celũ
scͥturarum fuarum testificatioẽ confirmꝙ
dauid ⁊̃ celos celoꝵ in illo laudantiũ dñm
ꝯstituit choro. quẽ imitantes philosophi
uii.stellarum.⁊ solis ⁊ lune globorum ꝯso¬
num motũ introdux̾unt. quoꝵ orbibꝰ. uł
potiꝰ globis connexa memorant oĩa. qd̾ sibi
inuexos uelut insertos uersariret᷑ ⁊ contͣrio

Expanded text:
li an plures. nam sunt qui unum caelum esse dicant nec alterius caeli faciendi, dum esset expensa, nihil reliqui fuit quod ad aedificationem secundi caeli tertiiue proficeret. alii uero innumeros caelos et mundos esse adserunt, quos inrident sui — non enim nobiscum illis maior quam cum na est, qui geometricis numeris et necessitatibus bus contendunt probare quod aliud coelum esse non possit, nec pati naturam uti secundum aut tertium sit, nec operatoris virtutem idoneam, ut multos coelos faceret. Et quis non hanc eorumsecundum, sed etiam tertium coelum esse negare non possumus, cum Apostolus raptum se ad tertium coelum scriptorum suorum testificatione confirmet . David etiam coelos coelorum in illo laudantium Dominum constituit choro . Quem imitantes philosophi quinque stellarum et solis et lunae, globorum consonum orbibus connexa memorant omnia, quod sibi nexos et velut insertos versari retro et contrario
Abbreviated transcription (Latin):
a castrando dicti sunt. Nam testicłi eorum
apti sunt medicami nibꝰ. pp̃ quos cum p̾sẽ¬
serint uenatorẽ se sequi: ip̃i se castrant. &
morsibꝰ uires suas amputant. de quibꝰ cicero
in scauriana. Redimunt se ea parte corꝑis
pp̃ quam maxime expetuntur. Inuenał.
no testicłi. Ipsi sunt & fibri. qui &̃ pon¬
tici canes uocantur. Castor & pollux dii¬

Expanded text:
a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quod cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant, et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana: Redimunt se ea parte corporis propter quam maxime expetuntur. Juvenalisno Testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam pontici canes vocantur. 22. Ursus fertur di
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ininitio ꝑmissum ͥ fuerat. nͥ tm̃ illd̃ qd̾
scͥptum ẽ lignum fructifer̃. & herbam semi¬
nalem dedi uob̃ in escam. Postea uͦ ꝑ noe da¬
ta sunt in esum cuncta anmalia. Carnẽ ⁊ cor
pus talit̾ qͥdam doct̃oꝵ distinx̃ dicens. Omĩs
etherium nominatur. qd̾ tactui uisuriq sub¬
iaceat. & plerũq uisibile ẽ. atq tangitibile.
Paries corpus ẽ. s noncaro. Lapis corpꝰ ẽ. s ñ
caro. Sic et apłs corpora applłat celestia. ⁊ cor¬
pora t̾restria. Celeste corpus solis ac lune ꝙ

Expanded text:
nam in initio permissum non fuerat, nisi tantum illud, ut scriptum est: Lignum fructiferum et herbam seminabilem dedi vobis in escam. Postea vero per Noe data sunt in esum cuncta animalia, vinique pus taliter quidam doctorum distinxit dicens: "Omnis et aereum nominatur, quod tactui uisuique non subiacet, et plerumque uisibile est atque tangibile. Paries corpus est, sed non caro; lapis corpus dicitur, sed non caro. Sic et Apostolus corpora caelestia appellat et corpora terrestria. Caeleste corpus solis ac lunae et
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur in arabia. uͥga robusti corticis ꝙ
purpurei foliis est. ut piꝑis. Est aut̃ uͥtu¬
tis cinamomi similis. s potentia inferi¬
or. uñ ꝓcinamomi uice duplex eius pondꝰ
in medicam̃tis admiscetur. Casia herba

Expanded text:
nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde et pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamentis admiscitur. Calamus a
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis incorruptio. Continentia uͦ pꝰ corrup¬
tionem sexui renuntiatio. har̃ pͥma feli¬
citatis ẽ. non nosse in totum. aquo postea
libari optabis. Scd̃a uͦ uͥtutis ꝯtẽpnere iũ
qͣm oꝑtime noueris. Alii uͦ ꝯtinentiã in
ꝯuigiis sp̃alib castimoniã in uirginibꝰ in¬
telligunt. Item quidam castitatẽ accipiũt
in mente. iuirginitatẽ in corꝑe. Illa autem
uera castitas est. que nec m̃te polluitur. Cas¬

Expanded text:
corporis incorruptio, continentia uero post corruptionem sexui renuntiatio. Harum prima felicitatis est, non nosse in totum a quo postea liberari optabis; secunda uero uirtutis, contemnere uim quam optime noueris. Alii continentiam in coniugiis spiritalibus, castitatem in uirginibus intellegunt. Item quidam castitatem accipiunt in mente, uirginitatem uero in corpore. Illa est autem uera castitas quae nec mente polluitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tor ammal est. mansuetum nimis. cuiꝰ testi¬
cłi in medicam̃to ualent ad diu̾sas ualitu¬
dines. Philosophi exponunt naturam illiꝰ
dicentes. qr cum inuestigauerit eum uena¬
tor sq̃r pꝰ eum. Castor uͦ cum respex̾it post
se.⁊ iuderit uenatorẽ uenientẽ. statim mor¬
su abscidit cesticłos suos.⁊ ꝓicit eos ante
faciem uenatoris. & sic fugiens euadit. ue¬
nator aut̃ ueniens colligit eos. ⁊ ultͣ iam ñ
ꝓsequitur eum. s recedit ab eo. Si autem
rursus uen̾it alt̾ uenator. & ꝑquirens in¬
ueniat eum. sequat᷑q post eum: ille uidens
se euad̾e non posse erigit se.⁊ demonstrat ui¬
rilia sua uenatori. Uenator autẽ. cum uidit
eum iam non habentẽ testicłos disceclit ab

Expanded text:
ticuli in medicina proficiunt ad diuersas ualetudines. Physiologus exposuit naturam eius dicens quia, cum inuestigauerit eum uenator, sequitur post eum; castor uero, cum respexerit post se et uiderit uenatorem uenientem post se, statim morsu abscidit testiculos suos, et proicit eos ante faciem uenatoris, et sic fugiens euadit; uenator autem ueniens colligit eos, et ultra iam non persequitur eum, sed recedit ab eo. Si autem rursus euenerit ut alter uenator perquirens inueniat et sequatur post eum, ille, uidens se iam euadere non posse, erigit se et demonstrat uirilia sua uenatori; uenator autem cum uiderit eum non habere testiculos, discedit ab
Abbreviated transcription (Latin):
euersa. deductisq ciuium romanoꝵ familiᷤᷤ
que eam incolerent. restaurata & repleta est
magno ante ͤ p̾cedente. Nam cum m̃sores ad li¬
mitand cartaginem agrum missi stipites t̾¬
minorum uidices fixos. ⁊ nocte a lupis reuul¬
sos mordicus corrososq reꝑissent. aliqnͣdui
hesitatum est. utr̃ romane paci expediret
cartaginẽ reformari. Cartadam urbem dido

Expanded text:
eversa, deductis civium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginensem agrum missi, stipites terminorum indices fixos nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquandiu haesitatum est utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari. Eodem anno
Abbreviated transcription (Latin):
leontis corpusculum ad colores qͦs uidet.
facillima ꝯu̾sione uariatur. qd̾ alioꝵ am¬
malium non ẽ ita ad ꝯu̾sionẽ facił corpu¬
lentia. Camelopardꝰ dictus. qd̾ dum sit ut
pardꝰ albis macłis suꝑ asꝑsus. Collo eqͦ simił
pedibꝰ bubał. capite tñ camelo ẽ similis. hc̃

Expanded text:
leontis corpusculum ad colores, quos videt, facillima conversione variari, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Cameleon pardus dictus, eo quod, dum sit ut pardus, albis maculis super aspersus, collo equino similis, pedibus bubulinis, capite tamen cameleo est similis. Hunc maxime
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa ꝓ gurgitibꝰ occultis. quibꝰ nauss absorbet.
Est .it. mare u̾tiginosum. ⁊ inde ibi laniata
naufragia ꝓfundo immergunt. Teraut̃ in
die erigit fluct̾us. ⁊ ter absorbet. Nam accipit
aqͣs ut uomat. uomit ut rursus accipiat. Cari¬
mos ẽ. tropus. quo dura dictu gratus ꝓfer̃tꝰ.¬
.uii. Cum int̾rogantibꝰ nob̾. nunqͥd nos quesi¬
erit aliqͥs respondetur. bona fortuna unde ĩ¬
telligitur neminẽ nos quesisse. Caries os
liquescit. Caries putredo lignoꝵ. dict̾um hoc
nom̃ qd̾ eueniat lignis uͥtute carentibꝰ. Cari

Expanded text:
ta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. MOS est tropus quo dura dictu gratius proferantur: ut, interrogantibus nobis numquid nos quesierit aliquis, respondetur ‘Bona fortuna’, unde intelligitur neminem nos quesisse; et videtur larent. Caries putredo lignorum: dictum hoc nomen, quod eveniat lignis virtute carentibus. Cari
Abbreviated transcription (Latin):
abusiua. Catacrisis ẽ. usurpatio nomĩs
alieni. ut parricidam dicimꝰ. qͥ occidit
frẽm. et piscinam que pisces non ht̃. ħ enĩnͥ
extͥnsecus sumerentur suũ uocabłm non
hr̃ent. Catacrisis est. aliene rei nom̃. appositũ.
ħ ametafora differt. quod illa uocabulum
taurus. Nunc una ambe unctisq ferunt᷑.
frontibꝰ. & longa sulcant uada salsa cari¬
na. dum facies & frons tantundẽ anima
montamis pͥca & maximilla. Hi aduentũ
sp̃c scĩ non in apłis. s in se traditũ asser̃t.

Expanded text:
untur. catachresis est usurpatio nominis alieni, ut parricidam dicimus qui occiderit fratrem, et piscinam quae pisces non habet. haec enim nisi extrinsecus sumerentur, suum uocabulum non haberent. catachresis est alienae rei nomen adpositum. haec a metaphora differt, quod illa uocabulum taurus; nunc una ambae iunctisque feruntur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et frons tantundem animalMontanus, Prisca et Maximilla: hi adventum Spiritus sancti non in apostolis, sed in se traditum asserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ro acreando ẽ applłata. Crem̃tum .N. semen
est mascłi. unde & animalium & hominũ
corꝑa ꝯcipuuit᷑. hinc et parentes creatores
uocant᷑. Caro aut̃ ex .iiiiͬ. elem̃tis compact̾a ẽ.
Nam t̾ra incarne ẽ.aer in alitu. humor in
sanguine. ignis incalore uitali. hñt enim
ꝯpage resoluta. Caro autẽ. & corpus diu̾sa
significant. In carne semꝑ corpus. non semꝑ
in corꝑe caro. Namcaro ẽ que uiuit. idem &
corpus. Corpꝰ qd̾ non uiuit idem non caro.
Nam corpꝰ d̾r. aut qd̾ pꝰ uitam ẽ mortuum
aut sine uita est condicum. Int̾dum & cũ
uita corpꝰ. ⁊ non caro. ut inherba ꝙ ligno. Caro¬

Expanded text:
 creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim i debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum.
Abbreviated transcription (Latin):
speluncã uentoꝵ. Carcer est a quo ꝓhibe¬
mur exire. & dictus carcer a coercendo. hinc
dictus carcer. qd eo homines coerceant᷑ .i.
includant᷑. qͣi arce ab arcendo scł. locum aũ
in quo recludunt᷑ noxii carcerem dicimꝰ.
mimĩo tiñ singłari. Unde uͦ emittuntꝰ qͣdͥ¬
re qua & ille carcer qͥ est inciuitate. qd̾
ut ibi homines dampnati atq inclusi. ita
hic equi coercentur ne exeant anteꝗͣ sig¬
num emitant sarceria sunt in naui. in¬
cacumine arboris trocdee. qͣiͣ.f. litt̾a ꝑ qͣs
funes trabunt᷑. Cinna lucida cum fulgẽt
alti carceria mali. Troclee autẽ uocate qd̾
rotulas hãnt. Trocos enĩ grece rotadr. sar¬

Expanded text:
s flagitans. Carcer est a quo prohibemur exire, et dictus carcer a coercendo. Hinc dictus carcer, quod eo homines coerceantur, includanturque quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrre, qua et ille carcer, qui est in civitate: quod sicut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi coercentur, ne exeant, antequam signum emittant. Carcer autem spiricacumine arboris trochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotulas habent; τροχὸς enim Graece rota
Abbreviated transcription (Latin):
ni gen̾is est. Cardo ẽ locus in quo ostiũ u̾titꝰ
qd̃ qiͣ cor homini totũ. ita ille cuneus ianu¬
am regat ac moueat. Unde & ꝓu̾biale est.
rectus. a cardine celi est. Nam sine dubio
celum u̾titur in septẽtͥonali orbe decumanꝰ
est. qͥ ab oriente in occidentem ꝑ tͣnsu̾sum di¬
rigitur. qͥpro eo qd̾ decem formas facit de¬
cumanus est appellatus. Ager .i. his dimi¬
sus fig᷑am denarii numeri efficit. Car

Expanded text:
 lux est. Cardo est locus in quo ostium vertitur quod quasi cor hominem totum, ita ille cuneus ianuam regat ac moveat. Unde et proverbiale est: rectus a cardine caeli est; nam sine dubio caelum vertitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat decumanus est appellatus. Ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficit. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
uocatum. Calamꝰ aromaticꝰ. a similitudie ca-¬
lami usualis uocatur. Gignuntꝰ in india
multis modis. Genicłatus fuluus. fraglans¬
sp̃c suauitate. qͥ cũ frangit᷑ in multas par¬
tes fit scissibił. similans gustu casiam. cũ
leui acͥmonia remordente. & est uͥtutis minc¬

Expanded text:
uoque aromaticus a similitudine calami usualis vocatur. Gignitur in India, multis modis geniculatus, fulvus, flagrans suavitate spiritus cum frangitur, in multas partes fit scissilis; similans gustu casiam, cum levi acrimonia remordenti. Casia etiam n
Abbreviated transcription (Latin):
afri subhannibale maritima hẏspanie ocu
colonia effecta. nom̃ & ꝓuincie dedit. Nunc
aut̃ agothis subu̾sa. atq indesolationẽ re¬
medulla. qd̾ genus auricłe. & narium discͥ¬
men. & costarum extremitates hñt. sine
oꝑcula ossium que mouentur. Et dict̾e car¬
tilagines. quod leni atcͥtu carent dolore dũ

Expanded text:
Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occucolonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa, atque in desolationem remedulla: quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent, sive opercula ossium, quae moventur: et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore, dum
Abbreviated transcription (Latin):
mulcens aurẽ popłinec tñ uera. Extra urbẽ
enĩ ⁊ foris portam. loca sunt. in quibꝰ truncã¬
tur capita dãpnatorum.⁊ caluarie .i. decollato¬
uoluerit. ides. ideo ibi crucifixum xp̃m ut
sanguis ip̃ius suꝑadam tumulũ distillare:
int̾rogemus eum quare & illi latͦnes ineod̃
loco crucifixi sunt. Ex quo apparet caluari¬
um non sepłcrum pͥmi hominis. s locum sig¬

Expanded text:
mulcens aurem populi, nec tamen vera. Extra urbem enim et foras portam, loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariae, id estvoluerit, ibi ideo Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum stillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sunt? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum sig
Abbreviated transcription (Latin):
Antiqͥ pͥdie quã cantandum erat cibis ab¬
stinebant pallentia tmñ leguma caua uo¬
cis utebant᷑ assidue. Unde ⁊ cantores apd̃ gentileᷤᷤ
fabarii dicti sunt. Uetẽs lamina pectori suppo¬
sita. sub ea cantica exclamare psallendis uo¬

Expanded text:
Antiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine causa vocis assidue utebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres, lamina pectori imposita, sub ea cantica exclamantes alendis vo
Abbreviated transcription (Latin):
minauit. hec incapite syrie sita ab oriente
armeniam tangit. Ab occasu asiam minorẽ.
ab aquilone mare cimericũ. & hemiscerioᷤᷤ
campos habuere amarones. Ameridie uͦ tau¬
rum montem. cui subiacet cilicia. & isauria.
usq ad cilicum sinũ. qui spectat cͣ insulã.
cyprum. Terra eius ante alias nugͥx equoꝵ.
inoriente nascitur. Capparis a grecis nom̃
sumpsisse indetur. qd̾ hat in sũmitatibꝰ ro¬

Expanded text:
minavit. Haec in capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra eius ante alias nutrix equorugignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus ro