comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiu nundinis habere non licebat neplebes rustia auocardut
quies somnuscue instramentis crat glorum demqe iose
icum augurio canario agendo dies constituantur priusquã
agohis moribus non modo sufficiebant fruges nulli proum¬
irum pascente italiam uerum &iam annone uilitas incre¬
piserat Mannius marcius aedilis plebilis primum fru¬
pntum populo inmedio assibus donauit. Minutius augu¬
mus quis purium aelium co arguerat farris pr&ium in
tinis nundinis ad assem redegit. Vndecumus plebei tri¬
inis quadecausa statua ei extra portam trigeminã apopu
stpe conlata statuta est. Treius in aedilitate assibus popu
rumentum prȩstitit quam obcausam & eistatuȩ incapito
iqulatio dicate sunt ipse su premodie populi humeris por¬
nus in rogum est quo uerum anno materdeum aduecta
onuest maiorem eam aestate essequam antecedentibus

Expanded text:
itia nundinis habere non licebat, ne plebes rustica avocaretur. 14 itia nundinis habere non licebat, ne plebes rustica avocaretur. 14 quies somnusque in stramentis erat. gloriam denique ipsam a icum: Augurio canario agendo dies constituantur, priusquam iant. iv 15 Ergo his moribus non modo sufficiebant fruges nulla provinciarum pascente Italiam, verum etiam annonae vilitas incredibilis erat. Manius Marcius aedilis plebis primum frumentum populo in modios assibus datavit. L. Minucius Augurinus, qui Spurium Maelium coarguerat, farris pretium in trinis nundinis ad assem redegit undecimus plebei tribunus, qua de causa statua ei extra portam Trigeminam a populo stipe conlata statuta est. 16 Seius in aedilitate assibus populo frumentum praestitit, quam ob causam et ei statuae in Capitolio ac Palatio dicatae sunt, ipse supremo die populi umeris portatus in rogum est. quo vero anno Mater deum advecta Romam est, maiorem ea aestate messem quam antecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
hab& quia diu hoc solum uertigal fuerat multatio quoque no
nisi ouium boumque inpedio dicebantur : Nuncomittenda
priscarum legum boniuolentia cautum quippeest nebonẽ
prius quam ouem nom inar& qui indicer& multam ludos bo¬
um causa celebrantes bub&iosuocabant. Seriuum ex ominnti¬
ouium boumque efficie primum aras significauit. frugem qu¬
dem aratro quȩ sitam furtim noctu pauisse ac secuisse piuo
xi. tabulis capital erat suspensumque cereri necari iubebaN
grauius quam in homicidio conuictum in pubem pr&oris ar¬
bitratu uerberari noxiam uedu plionem ue decerni. lindis¬
tinctio honosque ciuitatis ipsius non aliunde erat rustiuȩt¬
bus laudatissimȩ corum quirura haberent uanȩ uero inquis
trans ferri ignominia ess& desidiȩ probroitaque quattupr
solȩ crant a partibus urbis inquas habicabant suburana pili¬
na collina esquilina nundinis urbem reuisitabant : &ideocor¬

Expanded text:
habet, quia diu hoc solum vectigal fuerat. multatio quoque non habet, quia diu hoc solum vectigal fuerat. multatio quoque non nisi ovium boumque inpendio dicebatur, non omittenda priscarum legum benivolentia: cautum quippe est, ne bovem prius quam ovem nominaret, qui indiceret multam. 12 ludos boum causa celebrantes Bubetios vocabant. Servius rex ovium boumque effigie primum aes signavit. frugem quidem aratro quaesitam furtim noctu pavisse ac secuisse puberi XII tabulis capital erat, suspensumque Cereri necari iubebant gravius quam in homicidio convictum, inpubem praetoris arbitratu verberari noxiamve duplionemve decerni. 13 iam distinctio honosque civitatis ipsius non aliunde erat. rusticae tribus laudatissimae eorum, qui rura haberent, urbanae vero, in quas transferri ignominia esset, desidiae probro. itaque quattuor solae erant, a partibus urbis, in quis habitabant, Suburana, Palatina, Collina, Esquilina. nundinis urbem revisitabant et ideo com
Abbreviated transcription (Latin):
nouis fruges aut uina antequam sacerdotes pri
uigoboum indie exarari poss&. actus in quoboues
agerentur cuumaratro uno im pecu iustohicerat cxx palund¬
plicatus que in longitudinem iugerum faciebat. Dona anpins
impcratorum acfortium ciuium quantum quis unodie pliti
circum a rauiss& Item quartari farris auteminȩ conferent ĩ¬
pulo cognomina &iam prima indepilam ni quipilum pistrno
inuenerat pisonis apiscendo iam fabiorum lentinorumcur
lia bubulcum nominarunt quibubus optime utebitur qu
&in sacris nihil religiosius conferr&ationis unculoert iu¬
ueque nuptȩ farreum prȩferebant. agrum male colort
censi orium probrum iudicabatur atque ut refert cato cunus
istimabantur. Hinc & locupl&es dicebantur loci hocestagri
plenos pecunia ipsa a pecore appellabatur. &iam ninc inteb¬
lis censoris pascua dicuntur omnia ex quibus populus r tdie

Expanded text:
novas fruges aut vina, antequam sacerdotes primnovas fruges aut vina, antequam sacerdotes primiugo boum in die exarari posset; actus, in quo boves agerentur cum aratro uno impeto iusto. hic erat CXX pedum duplicatusque in longitudinem iugerem faciebat. dona amplissima imperatorum ac fortium civium quantum quis uno die plurimum circumaravisset, item quartarii farris aut heminae, conferente populo. 10 cognomina etiam prima inde: Pilumni, qui pilum pistrinis invenerat, Pisonis a pisendo, iam Fabiorum, Lentulorum, lia Bubulcum nominarunt, qui bubus optime utebatur. quin et in sacris nihil religiosius confarreationis vinculo erat, novaeque nuptae farreum praeferebant. 11 agrum male colere censorium probrum iudicabatur, atque, ut refert Cato, cum vxistimabantur. hinc et locupletes dicebant loci, hoc est agri, plenos. pecunia ipsa a pecore appellabatur. etiam nunc in tabulis censoriis pascua dicuntur omnia, ex quibus populus reditus
Abbreviated transcription (Latin):
tia nutricesua genitus spinea coronaque uitta
alba colligar&ur sacer dotio ei proreligio sissimo
in signidita quȩ prima apud romanos fuit corone
honosque his nonnisi uita finitus & exules &iam
captosque comitatur binatunc iugera p.R. satis
erant nullique maiorem modum ad tribuit quo
seruorum paulo ante principis neronis conten¬
to huius spatii uiridiariis piscinas uuat maio¬
res habere gratumque si non aliquem culinas.
numa instituit deos fruge colere & mola salsa
supplicare atq: ut auctor est eamina fartor rere
quõ tostum cibo salubribus esseid un omodo consecu¬
tum statuendo non eẽ purum a dremdiuinam ni¬
si tustumis & fortuna calla instituit farris tor¬
rendi ferias & equer digiosas terminis agrorum
hosenim deos tunc maxime nouerant seiamque
aserendo segestim a seg&ibus appellabant quarumm
simulacra incirco uidemus. Tertia exhis nomina¬
re subtecto religio est ac neg degustabant quidem

Expanded text:
tia nutrice sua genitos, spicea corona, quae vitta tia nutrice sua genitos, spicea corona, quae vitta alba colligaretur, sacerdotio ei pro religiosissimo insigni data; quae prima apud Romanos fuit corona, honosque is non nisi vita finitur et exules etiam captosque comitatur. bina tunc iugera p. R. satis erant, nullique maiorem modum adtribuit, quo servorum paulo ante principis Neronis contento huius spatii viridiariis? piscinas iuvat maiores habere, gratumque, si non aliquem culinas. Numa instituit deos fruge colere et mola salsa suquoniam tostum cibo salubrius esset, id uno modo consecutus, statuendo non esse purum ad rem divinam nisi tostum. 8 is et Fornacalia instituit farris torrendi ferias et aeque religiosas Terminis agrorum. hos enim deos tum maxime noverant, Seiamque a serendo, Segestam a segetibus appellabant, quarum simulacra in circo videmus — tertiam ex his nominare sub tecto religio est —, ac ne degustabant quidem
Abbreviated transcription (Latin):
genera humana manu fiunt quin & hominis quidem
ut uenena nascuntur a traceu serpentium lingua
uibrat tabesque animi contracta adurit culpan¬
tium omnia acdirarum alitum modo tenebris
quoque uis & ipsarum noctium qui &i inuidentiũ
gemitu quoq: sola uox eorum est ut in auspicatarũ
animantium uice obiuii quoque: u&ent agere
aut prodesse uitȩ nec ullum aliud ab ominatispi¬
rrtus premium nouere quamodise omnia
uerum & in hoc eadem naturȩ maiestas quanto plures
bonos genuit ut fruges quanto fertilior in hisquȩ iu¬
uent alunt que quorum a estimatione & gaudio nos
quoque relictis exustionis suȩ istis hominum urbis
ꝑgemus ex colereuitam eoque constantius quo opere
nobis maior quam fame gretia exp&itur quippe
sermo circarura est a grestisque usus sed quib: uita
& honos que apud priscos maximus fuerit. aruoꝵ
sacerdotes romulus in primis instituit seque duo¬
decimum fratrem appellaiuit inter illos acca sauen¬

Expanded text:
genera humana manu fiunt! quid? non et homines quidem genera humana manu fiunt! quid? non et homines quidem ut venena nascuntur? atra ceu serpentium lingua vibrat tabesque animi contacta adurit culpantium omnia ac dirarum alitum modo tenebris quoque suis et ipsarum noctium quieti invidentium gemitu, quae sola vox eorum est, ut inauspicatarum animantium vice obvii quoque vetent agere aut prodesse vitae. nec ullum aliud abominati spiritus praemium novere quam odisse omnia. verum et in hoc eadem naturae maiestas. quanto plures bonos genuit ut fruges! quanto fertilior in his, quae iuvent alantque! quorum aestimatione et gaudio nos quoque, relictis exustioni suae istis hominum rubis, pergemus excolere vitam eoque constantius, quo operae nobis maior quam famae gratia expetitur . quippe sermo circa rura est agrestesque usus, sed quibus vita constet honosque apud priscos maximus fuerit. Arvorum sacerdotes Romulus in primis instituit seque duodecimum fratrem appellavit inter illos Acca Laren
Abbreviated transcription (Latin):
quõ tamen ipsamateria accedit intus a d reputationẽ¬
eiusdem parientis & noxia nostriseam criminibus
urguetur nostramq: culpam illi imputamus ge¬
nuit uenena & quis inuenit illa pra&er hominẽ
cauere acresugere alitibus ferisque satisestatque
cumarbore exaquant limenq: curnu adephanti &
uri saxorinocerotes utra que a prudentium sicca
siant que ad nocendum prȩpararȩse animalia quod
tamen eorum excepto homine tela sua uenenis tingui:
Nos & sagitta sunguimus ac ferro ipsi nocentius aliquid
damus nos & filomina inficimus & rerumnaturȩ
elementa ipsum quoque quouiuitur in seꝑnitiem uer¬
timus neque est ut put& mus ignorariea ab anima¬
libus quȩ prȩparent contra serpentium dimicatianes
quȩ post prelium admedendum excogitarent indi¬
cauimus nec abullo pra&er hominem ueneno pugnan¬
tur alieno. fiteamur ergo culpanchis quidem que
nascuntur contenti & enim quando plura corum

Expanded text:
quoniam tamen ipsa materia accediquoniam tamen ipsa materia accedieiusdem parientis et noxia: nostris eam criminibus urguemus nostramque culpam illi inputamus. genuit venena. set quis invenit illa praeter hominem? cavere ac refugere alitibus ferisque satis est. atque cum arbore exacuant limentque cornua elephanti et uri, saxo rhinocerotes, utroque apri dentium sicas, sciantque ad nocendum praeparare se animalia, quod tamen eorum excepto homine et tela sua venenis tinguit? nos et sagittas tinguimus ac ferro ipsi nocentius aliquid damus, nos et flumina inficimus et rerum naturae elementa, ipsumque quo vivitur in perniciem vertimus. neque est, ut putemus ignorari ea ab animalibus; quae praepararent contra serpentium dimicationes, quae post proelium ad medendum excogitarent, indicavimus. nec ab ullo praeter hominem veneno pugnatur alieno. fateamur ergo culpam ne iis quidem, quae nascuntur, contenti; etenim quanto plura eorum
Abbreviated transcription (Latin):
e frondem si moboum dilitos spargifolia quotiens imber
tr ueniat quõ obluatur ita uirus medicaminis mira quȩ¬
m ex cogitante solertia inmanat quippe cum auertigran¬
nes carmine credant plerique cuius uerba inserere non
udem serio ausim quam quam acatone proditis contra
xa tamen breui unguendȩ harundinum fissurȩ. Idem
bores religio sas lucosq: suc cidi ꝑmisit sacrificio prius fac
cuus rationem ten rotationem que eodemuolu¬
ne tradidit .C. pliNii SECUDI NATVRALIS
ISTORIAE LIBER XUII. Explicit
EQUITOR NATURA FRUGUM NOnTO
RUMQUAS AC ELORUM
usque alia pr&er arbores aut frutices benigna tellure
muenunt uelpsẽ tantum herbarum inmens contem¬
platione siquis aestim& uari&atem numerum flores
odores colores que & sucos acuires carum quas salutis. auut
uoluptatis hominum gratia gignit quaparte primũ
omnium patrocinari terrae & adessecunctorum pa¬
renti iuuat quam quam interitia operis de fensae

Expanded text:
pat frondem, fimo boum diluto spargi folia, quotiens imber pat frondem, fimo boum diluto spargi folia, quotiens imber interveniat, quoniam abluatur ita virus medicaminis, mira quaedam excogitante sollertia humana, quippe cum averti grandines carmine credant plerique, cuius verba inserere non equidem serio ausim, quamquam a Catone proditis contra luxata membra iungenda harundinum fissurae. idem arbores religiosas lucosque succidi permisit, sacrificio prius facto, cuius rationem precationemque eodem volumine tradidit. C. PLINI SECUNDI NATURALIS HISTORIAE LIBER XVIII r natura frugum hortrumque ac florum quaeque alia praeter arbores aut frutices benigna tellure proveniunt, vel per se tantum herbarum inmensa contemplatione, si quis aestimet varietatem, numerum, flores, odores coloresque et sucos ac vires earum, quas salutis aut voluptatis hominum gratia gignit. qua in parte primum omnium patrocinari terrae et adesse cunctorum parenti iuvat, quamquam inter initia operis defensae. 2
Abbreviated transcription (Latin):
lĩ qui quo exardescit subtecto hocuites circapita ac subbra¬
is ingui ita non fore conuoluolum. Quidam contentisunt fumo
usmixturȩ suffire uineas secundo flatu continuo triduo
rique nominus auxilii & alimenti arbitrantur in urina
nes uias quod neaccidat falces cum sint exacutȩ sibrina
lled aergent atq ita putant aut sanguine ursina liniuolunT
st putationem easdem. Sunt arborum pestes & formicȩ has
bigunt rubrica acpice liquida ꝑunctis caudibus nec non &
pisce suspenso iuxta inunum locum congregant aut lupi
ꝓtritocum oleo radices linunt. Multi & talpas amurca ne¬
nt contraque urucas & mala putrescant lacerti uiridis
e tangi cacumina iubent Pruatim autem contraurucas¬
nbiri arbores singulus amuliere incitati mensis nudis
dibus recincta. Item ne quod animal pastu malefico decer¬

Expanded text:
diu coqui, quoniam exardescat sub tecto. hoc vites circa capita ac sub bradiu coqui, quoniam exardescat sub tecto. hoc vites circa capita ac sub bracchiis ungui; ita non fore convolvolum. quidam contenti sunt fumo huius mixturae suffire vineas secundo flatu continuo triduo. plerique non minus auxilii et alimenti arbitrantur in urina centes uvas. quod ne accidat, falces, cum sint exacutae, fibrina pelle detergent atque ita putant aut sanguine ursino linunt post putationem easdem. sunt arborum pestes et formicae. has abigunt rubrica ac pice liquida perunctis caudicibus , nec non et pisce suspenso iuxta in unum locum congregant aut lupino trito cum oleo radices linunt. multi et has et talpas amurca necant, contraque urucas et, ne mala putrescant , lacerti viridis felle tangi cacumina iubent, privatim autem contra urucasambiri arbores singulas a muliere incitati mensis, nudis pedibus, recincta. item ne quod animal pastu malefico decer
Abbreviated transcription (Latin):
luto obruere sepefodere . Olearum si parum promisere fruc¬
tus nudatas radices hberno frigori opponuntea quȩ cas tigino¬
ne proficiunt : Omnia haec annua cȩliratione constant & ilis¬
quando serius poscuntur aliquando celerius. Nec nanignislia
prodest ut harundini ambusta namque densior mitiorq sie¬
git. cato & medicamente quȩdam componit mensurȩ quoquȩ
distinctione admaiorum arborum radices amphoram admi¬
norum urnam a murcȩ & aquȩ portionem aequa ab laquents
prius radicibus paulatim ad fundi uibens inolea hoc am pliuste¬
mentis ante circumpositis. Itemfi cohusus precipie u&ere trin
ad aggerari radicibus ita futurum ut nondecidant grossinuo¬
que fecunditas nec scabra prouenit. Similimodo necon uoluds
fut inunea amurcȩ congios duos deco ci in crassitudnem mls
n susque cubitum ministeria parte & sulphuris quarta di

Expanded text:
luto obruere, saepe fodere. olearum, si parum promisere frucluto obruere, saepe fodere. olearum, si parum promisere fructus , nudatas radices hiberno frigori opponunt, eaque castigatione proficiunt. omnia haec annua caeli ratione constant et aliquando serius poscuntur, aliquando celerius. nec non ignis aliquis prodest, ut harundini. ambusta namque densior mitiorque surgit. Cato et medicamenta quaedam conponit, mensurae quoque distinction, ad maiorum arborum radices amphoram, ad minorum urnam, amurcae et aquae portione aequa, ablaqueatis prius radicibus paulatim , adfundi iubens, in olea hoc amplius stramentis ante circumpositis, item fico; huius praecipue vere terrain adaggerari radicibus; ita futurum, ut non decidant grossi maiorque fecunditas nec scabra proveniat. simili modo, ne convolvolus fiat in vinea, amurcae congios duos decoqui in crassitudinem mellis, rursusque cum bituminis tertia parte et sulpuris quarta sub
Abbreviated transcription (Latin):
iupini decocti circum fuscai pomis prodest. fici cumuul coullꝰ
tonuit cadunt remedium est ut antestipula hordeaca re
stringintur Cerasus precoces facit cocitque matuirescrtag
ad motaradicibus. & aec autem omnia poma interuelimdiss
ut quȩ relicta sint grandescant᷑. Quaedam poena emendimo
mor su excitantur & palmȩ aclentis ci salis enim aquis alinar
salisuim &cinis sedlei iorem habent ideo ficis ad sperguntur rit¬
que nec fiant uermiose neue radices putrescant. Qum& un
radicib: aquam salsam iubent ad fundisi sint lacrimosȩ suq
fructus carum decidant cinerem ac&o conspgi ipsas qut i¬
lini aut sandaraca si putrescat uua. Siuero fertiles non sunt ao¬
to acri sub acto cinere rigari atque oblini quod sifructum non
maturent prius in arescenttm prȩcis arum abradics plagos
fibrasque ac&o acri& urina u&usta madefacere atqueco

Expanded text:
lupini decocti circumfusa pomis prodest. fici, cum Volcanalibus lupini decocti circumfusa pomis prodest. fici, cum Volcanalibus tonuit, cadunt. remedium est, ut ante stipula hordeacea areae stringantur. cerasos praecoces facit cogitque maturescere calx admota radicibus. et haec autem, ut omnia poma, intervelli melius est, ut quae relicta sint grandescant. Quaedam poena emendantur aut morsu excitantur, ut palmae ac lentisci; salsis enim aquis aluntur. salis vim et cineres , sed leniorem, habent; ideo ficis adsperguntur rutaeque , ne fiant vermiosae neve radices putrescant . quin et vitium radicibus aquam salsam iubent adfundi , si sint lacrimosae; si vero fructus earum decidant, cinerem aceto conspergi ipsasque inlini aut sandaraca, si putrescat uva; si vero fertiles non sint, aceto acri subacto cinere rigari atque oblini; quod si fructum non maturent prius inarescentem, praecisarum ad radices plagam fibrasque aceto acri et urina vetusta madefacere atque eo
Abbreviated transcription (Latin):
dentur nulla autumno acneradiantur qui dem
nisi uere putatio neplaga aduitalia sunt omnia
quȩ cumq: non suꝑuacua similis firmatio gaudent
eosed cauendum ne in feruore solis ad moueatur
nein mutarũ neualidius quamopussit urit ui¬
neas suillum nisi quinquennio interposito p̃ter¬
quam siriguis diluatur. & ecoriariorum sordib:
nisi admixta aqua. Item largiosius tum existi¬
mant inde nos pedes quadratos tresmodios id qui¬
dem solinatura decern& columbino acsuillo plagis
quoque arborum medentur simalupunica aci¬
da nascantur ab laqueatis radicibus fimum siuillũ
aduenst eo anno uinolente proximo dulcia fitura aliur mnahoa
a qua mixta riginde censent quater anno singulis ampbhuris aed
cumina spirgiuino lasare diluto fifindantur in arbore pelos
in torqueri ficis utique amurcam ad fundiceteris arborbusges
fecem uinea aut lupinum circum radices carum seriaquas oy

Expanded text:
deantur, nulla autumn, ac ne radantur quidem deantur, nulla autumn, ac ne radantur quidem nisi vere. putatione plaga ad vitalia... sunt omnia, quaecumque non supervacua. Similis fimi ratio. gaudent eo, sed cavendum, ne in fervore solis admoveatur, ne inmaturum, ne validius quam opus sit. urit vineas suillum nisi quinquennio interposito , praeterquam si riguis diluatur, et e coriariorum sordibus nisi admixta aqua, item largius. iustum existimant in denos pedes quadratos III modios. id quidem soli natura decernet. Columbino ac suillo plagis quoque arborum medentur . si mala punica acida nascantur, ablaqueatis radicibus fimum suillum addi iubent. eo anno vinolenta, proximo dulcia futura. alii urina hominis aqua mixta riganda censent quater anno, singulis amphoris, aut cacumina spargi vino lasere diluto; si findantur in arbore, pediculum intorqueri ; ficis utique amurcam adfundi, ceteris arboribus aegris faecem vini, aut lupinum circum radices earum seri. aqua quoque
Abbreviated transcription (Latin):
r& exeunditanta est auiditas ut pleriq: aut pedere¬
licto aut pine parte erumpant. Est & aliud genus cu¬
licum quos uocant centrinas fucis apium similes ig¬
nauiamalitia que cumꝑmtiȩ uerorum & utilium
interimunt enim illos atq ipsimoriuntur. uexant
& tingȩ femina ficorum contraquos remedium in
eadem scrobe defodere italium lentisci inuersa parte
que fuerit a cacumine uberrimas autem ficus lubri¬
ca amurca diluta & cumfimo infusa radicibus fron¬
de recipientium facit. Caprificorum laudantur ma¬
xime nigre & in parosis quõ frumenta plurima
habeant caprificatio ipsa post imbrem. in primis
autem cauendum neexremediis uitiufiant quod
euenit nimia aut intempestiua medicina. Inter¬
lucatio arborib: prodest sed omnium annorum
trucidatio inutilis sima. Vitis tantum tonsuram
annuam quȩrit . al ternam uero myrtus punicȩ
oleȩ qui a celeriter fruticescunt c&ere rarius ton¬

Expanded text:
ret. exeundi tanta est aviditas, ut plerique aut pede reret. exeundi tanta est aviditas, ut plerique aut pede relicto aut pinnae parte erumpant. est et aliud genus culicum, quos vocant, centrinas, fucis apium similes ignavia malitiaque cum pernicie verorum et utilium ; interemunt enim illos atque ipsi commoriuntur. vexant et tineae semina ficorum, contra quas remedium in eodem scrobe defodere taleam lentisci inversa parte, quae fuerit a cacumine. uberrimas autem ficus rubrica amurca diluta et cum fimo infusa radicibus frondere incipientium facit. caprificorum laudantur maxime nigrae et in petrosis , quoniam frumenta plurima habeant. caprificatio ipsa post imbrem. In primis autem cavendum, ne ex remediis vitia fiant, quod evenit nimia aut intempestiva medicina. interlucatio arboribus prodest, sed omnium annorum trucidatio inutilissima. vitis tantum tonsuram annuam quaerit, alternam vero myrtus, punicae, oleae, quia celeriter fruticescunt. ceterae rarius ton
Abbreviated transcription (Latin):
circum forato defluens pituita abstergeatur
&ulmis d&rahitur sucus inutilis supra terram fora¬
tis usq: ad medullam in senectam aut cum alimen¬
tonimio abunda resentiuntur id est & ficorum
turgido cortice incisuris in obliquum leuib emit¬
titur ita sit nedecidant fructus pomiferisq germi¬
nant nec ferunt fructum fissa radice inditur
lapis fertilesque fiunt: Hoc idem in amygdalis
erobore cuneo ad acto in piris soriusq: & aedie
accinere eterra cooꝑto &iamradices circumcidis¬
se prodest uitium luxuriantium ficorumq
& circumcisiscinerẽ ad didisse. fici serotinȩ fiuNt
si prima aegrossi cum fabȩ magnitudinem exces¬
sere derantur. Subnascuntur enim quȩ serius
maturescunt eadem frondere incipiunt si cacumi¬
na ramicuiusq darahantur firmiores fertilio¬
resque sunt. Nam caprificitio maturatinea
culics nasci egrossis manifestum quõ cum euo lauere
non inueniuntur intus granaq: in eosuersa appa¬

Expanded text:
circumforato defluens pituita abstergeatur circumforato defluens pituita abstergeatur . et ulmis detrahitur sucus inutilis, supra terram foratis usque ad medullam, in senecta aut cum alimento nimio abundare sentiuntur. idem et ficorum turgido cortice incisuris in oblicum levibus emittitur. ita fit, ne decidant fructus. pomiferis, quae germinant nec ferunt fructum, fissa radice inditur lapis fertilesque fiunt, hoc idem in amygdalis e robore cuneo adacto, in piris sorbisque e taeda ac cinere et terra cooperto. etiam radices circumcidisse prodest vitium luxuriantium ficorumque et circumcisis cinerem si primae grossi, cum fabae magnitudinem excessere, detrahantur. subnascuntur enim quae serius maturescunt. eaedem, cum frondere incipiunt, si cacumina rami cuiusque detrahantur, firmiores fertilioresque fiunt, nam caprificatio maturat. In ea culices nasci e grossis manifestum, quoniam , cum evolavere, non inveniuntur intus grana, quae in eos versa appa
Abbreviated transcription (Latin):
e li silmo nen se itiliȩ agro pago fabiano ubi & arua ri¬
e nrumque herbe a qua illa necantur fruges aluntur & ri
ehosar culo est. in eodem agro bruma tanto magis sinues
satice̾nt gel& uc nefrigus uites adurat. circum¬
fundunt riguis quod ibitepidare uoce memorabili
natura in amnesoli sedemaiestate uix toleran di
rigoris carbunculum acrubiginum remedia de¬
monstrauimus uoluminȩ ꝓximo inter imest & di¬
riphacio quȩdam in remediis cum acie corticis
exegritudine adstringentes s iustoq plusuitalia
arborum comprimente exactam falcis aciem utrã¬
que manu in primentes perp&ius incisu risde¬
ducunt acueluti cutem laxant salutare id fuisse
argumento sunt diluta tat cicatrices & interne¬
to corpore expl&o magnaq exparte similis
hominum medicina & arborumest quando carũ
quoque terebrantur ossa: Amygdalȩ examaris
dulces fiunt sicircum fossostipite & abima parte

Expanded text:
piunt in Sulmonense Italiae agro, pago Fabiano, ubi et arva ripiunt in Sulmonense Italiae agro, pago Fabiano, ubi et arva rigant. mirumque , herbae aqua ilia necantur, fruges aluntur, et riguus pro sarculo est. in eodem agro bruma—tanto magis, si nives iaceant geletve—, ne frigus vites adurat, circumfundunt riguis, quod ibi tepidare vocant, memorabili natura in amne solis, eodem aestate vix tolerandi rigoris. Carbunculi acmonstrabimus volumine proximo. interim est et scariphatio quaedam in remediis, cum macie corticis ex aegritudine adstringente se iustoque plus vitalia arborum conprimente exacutam falcis aciem utraque manu inprimentes perpetuis incisuris diducunt ac veluti cutem laxant. salutare id fuisse argumento sunt dilatatae cicatrices et internato corpore expletae , magnaque ex parte similis hominum medicina et arborum est, quando earum quoque terebrantur ossa. amygdalae ex amaris dulces fiunt, si circumfosso stipite et ab ima parte
Abbreviated transcription (Latin):
nsirbor ipsa rigus alitur pomum uero eius marcesc&.
mngdilȩ sicolantur fossione florem amittunt. nec insitas
aimfodere oport& prius quam ualidȩ ferrecocoerint poma.
rimȩ autem amput arisibi uolunt onerosu acsuꝑuacua
u nos ungues & capillum reciduntur ueteres totie rursus
tlone aliquo resurgunt sed nonom nes nec nisiquarum na¬
tin patidiximus. Rigu a aestiuis uaporibus utilia hieme
mca autum nouaria & enatura soliquippe cum uinde¬
utor hispanarum stignante solouuas de m&at c&erũ
uore in parte orbis m pluuias aut omnia qua seri aue
conuenit circãn sortum riga maxime profunt ac n&um qui
uonua quõ in cbri&itis radicibus nocent & a&as modum
portt nouelle enimminus sitiunt desiderant autem maxi
sigarique ad sucuere contrasiccis locis genita non exp&unt
orm nisine cessarium asperiora uina rigariutique cu¬

Expanded text:
ficus arbor ipsa riguis alitur, pomum vero eius marcescit. ficus arbor ipsa riguis alitur, pomum vero eius marcescit. amygdalae, si colantur fossione , florem amittunt. nec insitas circumfodere oportet, priusquam validae ferre coeperint poma. plurimae autem amputari sibi volunt onerosa ac supervacua, sicut nos ungues et capillum. reciduntur veteres totae ac rursus a stolone aliquo resurgunt, sed non omnes nec nisi quarum naturam pati diximus. Rigua aestivis vaporibus utilia, hieme inimica, autumno varie et e natura soli, quippe cum vindemiator Hispaniarum stagnante solo uvas demetat. cetero maiore in parte orbis etiam pluvias autumni aquas derivare convenit . circa canis ortum rigua maxime prosunt ac ne tum quidem nimia, quoniam inebriatis radicibus nocent. et aetas modum temperat, novellae enim minus sitiunt. desiderant autem maxime rigari quae adsuevere, contra siccis locis genita non expetunt umorem nisi necessarium. Asperiora vina rigari utique cu
Abbreviated transcription (Latin):
& romȩ in capitolio incapita bis bello ꝑscienata palmauictorion
trium phosq portendit actempestat ibuis prostrata. Godenloco sus
enata est .i. messala .c cassucentorum iustro a quotempori pud¬
citia subuersapiso grauis aucto pro didit. Suponinia que unque
unis diu&o uniuersouiã publicamtrans gresso aruisq
l tontrario in locum oliu&i profectis: Nunc expositi s arbo¬
in morbis consentincumest dicere & remedia ex hisquȩ
nibit communia omnium. quȩdam ꝓpriu. quarundam
amunia ablaqueatio ad cumulatio adflariradices aut co¬
mri riguas dato portuuel ab lato fimum suco refectis
iugunis circumra si corticis uitium extenuatio & domina¬
r pibnitum geminarum si frigus r&orridas hirtasque
minis guident ueluticu pressus & aqua asꝑnatur & fimũ
eram fossuram amputationemq: & omnia remedia odit
im &um necatur . riguis uitis & punicȩ p̃cipuȩ aluntur

Expanded text:
et Romae in Capitolio in ara Iovis bello Persei enata palma victoriam et Romae in Capitolio in ara Iovis bello Persei enata palma victoriam triumphosque portendit. hac tempestatibus prostrata eodem loco ficus enata est M. Messalae C. Cassii censorum lustro, a quo tempore pudicitiam subversam Piso gravis auctor prodidit. super omnia, quae umquam ordinis oliveto universo viam publicam transgresso arvisque inde e contrario in locum oliveti profectis. Nunc expositis arborum morbis consentaneum est dicere sunt communia omnium, quaedam propria quarundam. communia ablaqueatio, adcumulatio, adflari radices aut cooperiri, riguus dato potu vel ablato, fimum suco defectis, actio sanguinis, circumrasio corticis, vitium extenuatio et domitura palmitum, gemmarum, si frigus retorridas hirtasque aliae minus gaudent, veluti cupressus et aquas aspernatur et fimum et circumfossuram amputationemque et omnia remedia odit, quin etiam necatur riguis, vitis et punicae praecipue aluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Prodigio autem fiunt exdulcibus acerua poma autdulcir ex
ceruis eta prifico fici. aut contra graui ostento cumnde terion
mutantur exolea inoleastrum excandida uua & fico in nigris
aut ut leoditie xer xis aduentu platano inoleam mutetã quilib
ostentis aristandri apud grecos uolumen scata ne in fintum ha¬
amus apud nos uero cepidi comentariis inquibus arbores loat
quo que reperiuntur. Subsedit incumano arbor graui ostent
paulo ante pompei magnibella ciuilia paucis ramis eminem¬
bus inuentum sybillinis libris internicionem hominum fort
tantoq: tamquam maiorem quanto proprius aburbe posto
facta ess&. Sunt prodigia & cumalienis locis enascuntur ut in
capitibus statuarum uelaris &cum in arboribus ipsis aliene fia
in lauro nata est ci Ticiante obsidionem simili modo tran lib
palma inbasi cȩsaris dictatoris circabella ciuilia eius necr

Expanded text:
prodigio autem fiunt ex dulcibus acerba poma aut dulcia ex prodigio autem fiunt ex dulcibus acerba poma aut dulcia ex acerbis, e caprifico fici aut contra, gravi ostento, cum in deteriora mutantur, ex olea in oleastrum, ex candida uva et fico in nigras aut, ut Laudiceae Xerxis adventu, platano in oleam mutata. 243 qualibus ostentis Aristandri apud Graecos volumen scatet, ne in infinitum abeamus, apud nos vero C. Epidii commentarii, in quibus arbores locutae quoque reperiuntur. subsedit in Cumano arbor gravi ostento paulo ante Pompei Magni bella civilia paucis ramis eminentibus; inventum Sibyllinis libris internicionem hominum fore, tantoque eam maiorem, quanto propius ab urbe postea facta esset. 244 sunt prodigia et cum alienis locis enascuntur, ut in capitibus statuarum vel aris, et cum in arboribus ipsis alienae. ficus in lauro nata est Cyzici ante obsidionem. simili modo Trallibus palma in basi Caesaris dictatoris circa bella civilia eius. nec non
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem interseseumbra ueldensitate atque ali¬
menti rapina. Necat & hedera uincens nec iuiscũ
prodest & cytisus nec aurco quod alimon uocant
greci quorundam natura non necat quidem
sedledit odorem aut sucͥ mixtura ut rapĩnus
& laurus uitemolfactatrix enim intellegitur
& tingui odore mirum inmodum id eo cum iux¬
ta sit auerti & recedere saporemque inimicum
corulumni procul ab sint tristis at que a cgram nitrum quscad
alumen marmu aqua calida & fabȩ putamina uel oru uluia
uenenasunt interuitiu arborum: Ost& ꝓdigis locis mei
mus enim eos sub folus natas uitem & malum punicum strpes
fructum tulis se non palmitem aut ramis uitem uuas snedis
oleis quoque amissis se folia bacis herentibus: Sunt mraal
fortuita nam aoliua in totum ambustareuixit & inbo&
dero selocustis ficis iregerminauere : Mutantur arbores &d¬
meque exsemine nascuntur & populus alba innigram tronst
quidam & soruum suncalidiora loca uenerit ster ilesecrepio

Expanded text:
invicem inter sese umbra vel densitate atque aliinvicem inter sese umbra vel densitate atque alimenti rapina. necat et hedera vinciens — nec viscum prodest — et cytisus, necatur eo, quod halimon vocant Graeci. quorundam natura non necat quidem, sed laedit odorum aut suci mixtura, ut raphanus et laurus vitem. olfactatrix enim intellegitur et tingui odore mirum in modum, ideo, cum iuxta sit, averti et recedere saporemque inimicum  omne, odit et corylum, ni procul absint, tristis atque aegra. nitrum quidem et alumen, marina aqua calida et fabae putamina vel ervi ultima venena suntm et malum punicam stirpe fructum tulisse, non palmite aut ramis, vitem uvas sine foliis, oleas quoque amisisse folia bacis haerentibus. sunt et miracula fortuita. nam et oliva in totum ambusta revixit et in Boeotia derosae locustis fici regerminavere. mutantur arbores ime, quae ex semine nascuntur. et populus alba in nigram transit. quidam et sorbum, si in calidiora loca venerit, sterilescere putant.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ si angusta de corticatio fuit nihil noc&ur supra
dictis in firmioribus quidem & insolo gracili uel abuna
tantum parte de&ractus interemit. Similem & decacu¬
minatiorationem hab& pice ȩcedri cupressi. haec enĩ
d&racto cacumine aut ignib: adusto intereunt:
Similem & depastio animalium oleam quidem &iã
silambat capra steriles cere auctor est uarro. Vt
diximus quȩdam haec in iuria moriuntur. Aliqua
d&eriora tantum fiunt ut amygdalȩ exdulcibus
enim transfigurantur in amaras. aliquauero &iam
utiliora ut apud chios pirus quam phochida appel
lant namd& runcatio diximus quibus prodess&. In¬
tereunt pleraque & fis sastirpe exrectis uitem exalio
fico pimices quȩdam uel ab ulcere tantum ficus hanc¬
iniuriam spernit & omnia quȩ resinam gignunt
radicibus amputatis moriminime mirum est :
plȩrequȩ tamen no n omnib: sedmaximis aut quȩ
sunt inter illus uitales abscisis moriuntur. necat

Expanded text:
que. si angusta decorticatio fuit, nihil nocetur supra que. si angusta decorticatio fuit, nihil nocetur supra dictis; infirmioribus quidem et in solo gracili vel ab una tantum parte detractus interemit. similem et decacuminatio rationem habet piceae, cedri, cupressi — haec enim detracto cacumine aut ignibus adusto intereunt —, similem et depastio animalium. oleam quidem etiam, si lambat capra , sterilescere auctor est Varro, ut diximus. quaedam hac deteriora tantum fiunt, ut amygdalae — ex dulcibus enim transfigurantur in amaras —, aliqua vero etiam utiliora, ut apud Chios pirus, quam phocida applant. nam detruncatio diximus quibus prodesset. intereunt pleraque et fissa stirpe, exceptis vite, malo , fico, punicis , quaedam vel ab ulcere tantum. piiniuriam spernit et omnia, quae resinam gignunt. radicibus amputatis mori minime mirum est; pleraeque etiam non omnibus, sed maximis aut, quae sunt inter illas vitales, abscisis moriuntur. 239 Necant
Abbreviated transcription (Latin):
cis diebus necat quȩ in iuri ahominum constat secum¬
dum habent causas pixoleum adeps inimica preci
puȩ nouellis cortice in orbe d&racto necaintur ex¬
cepto subere quod sic &iam iubatur crassescensenĩ
prestringit & stangulat nec andra cle offendit᷑
si nonsimul incidatur & corpus alioqui & cerasus &
tilia &uitis corticem mittunt sed nonuite lem
nec proximum corpori uerum eum quisubnas¬
cente alio expellitur quarundam natura rimo¬
sus cortex ut platinis tiliȩ renascitur paulo minus
quamtotus. Ergo his quarum cicatricem trahit
medentur luto fiditoque & aliquando prosunt
sinon uchementior frigorum aut calor uus setuta est :
Cuedim tardius ita moriuntur ut robora & quercus re¬
fert & tempus anni abiai enim &pino siquis dacraxerit
soletiurum uel geminos transeunte cum germinaNT
statim moriuntur. eandem iniuriam hieme passe
diutius tollerant : Similiter ilex &robur quercus¬

Expanded text:
cis diebus necat. <9> Quae iniuria hominum constant , secuncis diebus necat. <9> Quae iniuria hominum constant , secundupue novellis. cortice in orbem detracto necantur, excepto subere, quod sic etiam iuvatur; crassescens enim praestringit et strangulat. nec andrachle offenditur, si non simul incidatur et corpus. alioqui et cerasus et tilia et vitis corticem mittunt, sed non vitalem nec proximum corpori, verum eum, qui subnascente alio expellitur. 235 quarundam natura rimosus cortex, ut platanis. tiliae renascitur paulo minus quam totus. ergo his, quarum cicatricem trahit, medentur luto fimoque, et aliquando prosunt, si non vehementior frigorum aut calorum vis secuta est. quaedam tardius ita moriuntur, ut robora et quercus. refert et tempus anni. abieti enim et pino si quis detraxerit sole taurum vel geminos transeunte, cum germinant, statim moriuntur; eandem iniuriam hieme passae diutius tolerant. 236 similiter ilex et robur quercus
Abbreviated transcription (Latin):
dentur exhumore nasci tumdulcis subdito corti¬
cibus & egratio quidemfere in his est quȩ clamtem¬
porum causȩ aut locorum non propriedicantur
morbi quõ protinus nec ant sicut tabescum inuasit
arborem aut ure do uelflatus alicuius regionis ꝓ¬
prius ut est in apulia a tabulis incuboea olympias
hicenim si flauit circabrumam frigore exurit are¬
faciens ut nullis postea solibus recreari possint hoc
genere conualles & ad posita fluminibus laborant
p̃cipueque uitis olea ficus quod cum uenit d&egitur
statim in germinatione in oliua tardius sed i nomni¬
bus signimest reuiuescendi folia amisere alio quin
quas putes prȩ ualiusse moriuntur nonnumquam
ina rescunt folia eademq reuiuescunt. alia inter
septentrionalib: ut ponto fragia frigore aut gelu
laborant si postbrumã continuauere .X diebus
tibi autem & in reliquis partibus si pratimis ediis
fructibus uelatium magna consecuta est &im pau¬

Expanded text:
dentur ex umore nasci, tum dulci subdito cortidentur ex umore nasci, tum dulci subdito corticibus. et aegrotatio quidem fere in his est. 232 Quaedam temporum causae aut locorum non proprie dicantur morbi, quoniam protiarborem aut uredo vel flatus alicuius regionis proprius, ut est in Apulia atabulus, in Euboea Olympias. hic enim si flavit circa brumam, frigore exurit arefaciens, ut nullis postea solibus recreari possint. hoc genere convalles et adposita fluminibus laborant, praecipueque vitis, olea, ficus. quod cumevenit , detegitur statim in germinatione , in oliva tardius. sed in omnibus signum est revivescendi , si folia amisere. alioqui quas putes praevaluisse moriuntur. nonnumquam inarescunt folia eademque revivescunt. alia in terris septentrionalibus, ut Ponto, Thracia , frigore aut gelu laborant, si post brumam continuavere XL diebus. et ibi autem et in reliquis partibus, si protinus editis fructibus gelatio magna consecuta est, etiam pau
Abbreviated transcription (Latin):
ssin exeadem causa nascentes & uerucȩdicitur anim alero¬
acde pastam arborem turpifacierelinqunt. Mascitur hoc
ium tempore humido &lento sit aliud exeodem sisolacrior
setatus inussit ipsum uitium id eoque mutauit. Est&iam¬
inpericuliare oliuis acuitibus ara neum uocant. cum ue
ntele in uoluunt fructum & adsumunt & adurunt & flatꝰ¬
dimcis maxime sed & alios fructus. Namuer miculatio
n& pom a ipse ꝑ se quibusdam annis sentiunt malu p̃ira
spina punica inoliua ancipiti euentu quando subeun
nan fructum adimunt augent si in ipso nucleo facere ero¬
its cumgigni illos prohibent pliuiȩ que fiunt post ar&ur
ne edem si austrinȩ fuere generant indroppis quoque que
pauesentes tum sunt precipue caducȩ idrigius magis
euenit &iam si noncecidere fastidiendis. Sunt&culi¬
cum genera aliquis modesta ut glandibuis fico quiui¬

Expanded text:
<7> Sunt ex eadem causa nascentes et urucae , dirum animal, ero<7> Sunt ex eadem causa nascentes et urucae , dirum animal, ero Mileto, ac depastam arborem turpi facie relinquunt . nascitur hoc malum tepore umido et lento. fit aliud ex eodem, si sol acrior insecutus inussit ipsum vitium ideoque mutavit. est etiamnum peculiare olivis et vitibus—araneum vocant—, cum veluti telae involvunt fructum et absumunt. adurunt et flatquidam eas maxime, sed et alios fructus. nam vermiculationem et poma ipsa per se quibusdam annis sentiunt, mala, pira, mespila, punica. in oliva ancipiti eventu, quando sub cute innati fructum adimunt, augent, si in ipso nucleo fuere erodentes eum, gigni illos prohibent pluviae, quae fiunt post arcturum. eaedem si austrinae fuere, generant druppis quoque, quae maturescentes tum sunt praecipue caducae. 231 id riguis magis evenit, etiam si non cecidere, fastidiendis. sunt et culicum genera aliquis molesta, ut glandibus, fico; qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
oprastus in supinum exciss tertiua culturȩ imperitia lȩsis
Qulis deflorescentib roratio aut conacini prius quam crescant¬
toquintur incallum ae grotant &cum alsere lȩsis uredinȩ atton¬
en oculis & calore hoc euenit in tempestiuo quõ omnia modo
sutu uerberauit uel &iam subarator in prudens luxuit
idies corpus uedesqua mauit est & quȩ dam contusio falcis
a&oris quib omnib: causis difficilius tolerant frigora aut es
alis maxime dulcis est quibusdam debilitas sterilitatem non
am adfert ut siquis pino cacumen auferat uel palmȩ ste¬
lescunt enĩ nons moriuntur: aegrotant aliquando & poma
saꝑse sine arbort si ne cessariis temporibus imbres aut tem¬
ris uel adflatus defluere aut contra abunda uere deciduNt
m auto&eriora fiunt. Nessimum est inter omnia cum deflo¬
scentm uitem & oleam ꝑcussit imber quõ simul defluit fruc

Expanded text:
Theophrastus, in supinum excisis, tertia culturae imperitia laesis.Theophrastus, in supinum excisis, tertia culturae imperitia laesis.et his deflorescentibus roratio, aut cdecocuntur in callum. aegrotant et cum alsere, laesis uredine attonsarum oculis. et calore hoc evenit intempestivo, quoniam omnia modo ictu verberavit vel etiam subarator inprudens luxavit radices corpusve desquamavit. est et quaedam contusio falcis hebetioris. quibus omnibus causis difficilius tolerant frigora aut aesmalus, maximeque quae dulcis est. quibusdam debilitas sterilitatem , non necem, adfert, ut si quis pino cacumen auferat vel palmae. sterilescunt enim nec moriuntur. aegrotant aliquando et poma ipsa per se sine arbore, si necessariis temporibus imbres aut tepores vel adflatus defuere aut contra abundavere. decidunt enim aut deteriora fiunt. pessimum est inter omnia, cum deflorescentem vitem et oleam percussit imber, quoniam simul defluit fructus.
Abbreviated transcription (Latin):
sicorum uitia net ubiq sunt enimquȩdam egritudines &lacor
uerum at homini neruorum cruciatus sic & arbori acdiobis
que modis aut enim in pedes hocestradices in rumpituis norb
aut in articulos hocest cacuminum digitos quilongis sime at
corpore exeunt in arescentergo & suntapud gretos siu notis
utrique uitio undique primo dolor mox & macies earum pus¬
tium fragilis postremo tabes morbusq non intrante sico ut
nom ꝑueniente maximeque id fici sentiunt : Caprificus omnb
immunis est quȩ adhuc diximus : Scabies gigitur roribus lentis
post uergilius nam sirariores fuere ꝑfundunt near borem nor
scalpunt scabi c&eros sicadunt siue imbres nimu fuere aliomo
ficus laborat radicib: madidis uitibus pr&er uermiciulatone
& si derationem morbus peculiaris articulatio trib decausis
una uti tem pestiuum germinibus ablitis alteraut nora uit

Expanded text:
ficorum vitia, nec ubique. sunt enim quaedam aegritudines et locorficorum vitia, nec ubique. sunt enim quaedam aegritudines et locorerum ut homini nervorum cruciatus, sic et arbori, ac duobus aeque modis. aut enim in pedes, hoc est radices, inrumpit vis morbi, aut in articulos, hoc est cacuminum digitos, qui longissime a toto corpore exeunt. nigrescunt ergo, et sunt apud Graecos sua nomina utrique vitio. 225 undique primo dolor, mox et macies earum partium fragilis, postremo tabes morsque, non intrante suco aut non perveniente, maximeque id fici sentiunt. caprificus omnibus immunis est, quae adhuc diximus. scabies gignitur roribus lentis post vergilias; nam si largiores fuere, perfundunt arborem, non scalpunt scabie, et grossi cadunt; sive imbres nimii fuere, alio modo ficus laborat, radicibus madidis. 226 Vitibus praeter vermiculationem et siderationem morbus peculiaris articulatio tribus de causis: una vi tempestatium germinibus ablatis, altera, ut notavit
Abbreviated transcription (Latin):
pilosis atquta emoritur. Mespila quoque in seneti cbnoos
causs intellegideb&e e& curbunculatio & quod priumariomn iuris
nit. Hlaecen imuer notem pore inuitatis & erumpere audlents
tis molibus insidens adurit lactescentes ger minum o culos ao
lore carbunculum uocant. Priune pintiosior natura quo lira
side& gelitque acne aura quidemulla depelitur quia nonst ni
moto aere &screno. Propriumt amen sideratonis est siboro
nissit citatium uapar cum in fita ac nouellȩ arbores moriunis
cipue ficus & uites olea pr&er uermiculationem quamatque
cus sentit clauum&iam patitur siue fungum plac& diciidhs
lam haccest solis exustio. Nocere tradit cato a muscum rubre
noc& plerumq uitib: atque oleis & nimia fertilitas scabiescons¬
nis omniumest inp&igo & quȩ agnosci solent cocdeȩ peculuro

Expanded text:
rufis ac pilosis atque ita emoritur; mespila quoque in senecta obnoxirufis ac pilosis atque ita emoritur; mespila quoque in senecta obnoxicausis intellegi debet et carbunculatio et quod pruinarum iniuria evenit. haec enim verno tepore invitatis et erumpere audentibus satis mollibus insidens adurit lactescentes germinum oculos, quod in flore carbunculum vocant. pruinae perniciosior natura, quoniam lapsa persidit gelatque ac ne aura quidem ulla depellitur, quia non fit nisi inmoto aëre et sereno. proprium tamen siderationis est sub ortu canis siccitatum vapor, cum insita ac novellae arbores moriuntur, praecipue ficus et vitis. 223 Olea praeter vermiculationem, quam aeque ac ficus sentit, clavum etiam patitur, sive fungum placet dici vel patellam. haec est solis exustio. nocere tradit Cato et muscum rubrum. nocet plerumque vitibus atque oleis et nimia fertilitas. scabies communis omnium est. inpetigo et, quae adgnasci solent, cocleae peculiaria
Abbreviated transcription (Latin):
simili sorte itaque laborant & fame & cruditate
quȩ fiunt humoris quantitate aliquȩ uero & obesita¬
te ut omnia quȩ resinam ferunt nimia pinguitudi¬
ne in taedam mutantur &cum radices quoque pin¬
guescere coepere intereunt ut animalia nimio
adipe quanto & pestilentia ꝑge̾nera sicut inter
omines nunc seruitia nunc plebes urbana uel
rustica uermiculantur magis minus ue quadam
omnes tamen fere idq aues cani corticis sono expe¬
riuntur. Iamquidem & hoc inluxuria essecoepit
prȩgrandes que roborum delicatiores ut incibo
cosses uocant atq: &am farina saginati hi quoq
altiles fiunt maximeautem arborum hoc sen¬
tiunt piri mali fici minus quȩ amare sunt &odorat dru
qui insicis exustunt alinascuntur &x ipss alius parit quuot ua
cerastesorines tamen incerasten figurantur sonuirqi add
paruulistridoris & sorbuis arbor infestatur ue malsrus

Expanded text:
simili sorte. 219 itaque laborant et fame et cruditate, simili sorte. 219 itaque laborant et fame et cruditate, quae fiunt umoris quantitate, aliqua vero et obesitate, ut omnia, quae resinam ferunt, nimia pingitudine in taedam mutantur et, cum radices quoque pinguescere coepere, intereunt, ut animalia nimio adipe, aliquando et pestilentia per genera, sicut inter homines nunc servitia, nunc plebes urbana vel rustica. 220 Vermiculantur magis minusve quaedam, omnes tamen fere, idque aves cavi corticis sono experiuntur. iam quidem et hoc in luxuria esse coepit, praegrandesque roborum delicatiore sunt in cibo — cosses vocant — atque etiam farina saginati hio quoque altiles fiunt. 221 maxime autem arborum hoc sentiunt piri, mali, fici, minus quae amarae sunt et odoratae. eorum, qui in ficis existunt, alii nascuntur ex ipsis, alios parit qui vocatur cerastes, omnes tamen in cerasten figurantur sonumque edunt parvoli stridoris. et sorbus arbor infestatur vermiculis