comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ename fossis siuera ẽ fama latebris
Cubterra fouere laren pęnitusq reꝑte urin
Pumicibq cauis. exȩseq arboris aluo
T utamen & leui rimosa cubilia limo
U ngue fouens circũ: & raraso suꝑ inace frondes
ncu ꝓpius tectis taxum sl e. neue rubentes
Ure foco cancros. altȩ̨ neu crede paludi:
ut ubi odor ceni grauis aut ubi concaua pulsu
S axasonant uocisq offensa resultat imago
uodsuꝑe ubipulsam hiemẽ solaureus egit sllt
S ubterras. cęlũq estiua luce reclusit
llȩ continuo saltus siluasq per agrant
Purpureosq moeunt flores. & flumina libant
ummaleues hinc nescio quadulcedine la&ȩ
Progeniem nidosq fouent. hinc arte recentes
xcudunt cęras & mella tenacia fingunt
Hinc ubi iãemissum caueis ad sidera cacli
are ꝑ ȩstatem liquidã suspexeris agmen
Obscuraq trahiuento mirabere nubem
on templator aquas dulces & frondea semꝑ
Tecta petunt. huc tuiussos asꝑge sapores
rita melis phrlla & cherinthȩ ignobile gramen

Expanded text:
s sub terra fovere larem, penitusque repertae pumicibusque cavis exesaeque arboris antro. Tu tamen et levi rimosa cubilia limo ungue fovens circum et raras superinice frondes. Neu propius tectis taxum sine, neve rubentes ure foco cancros, altae neu crede paludi, aut ubi odor caeni gravis aut ubi concava pulsu saxa sonant vocisque offensa resultat imago. Quod superest, ubi pulsam hiemem sol aureus egit sub terras caelumque aestiva luce reclusit, illae continuo saltus silvasque peragrant purpureosque metunt flores et flumina libant summa leves. Hinc nescio qua dulcedine laetae progeniem nidosque fovent, hinc arte recentes excudunt ceras et mella tenacia fingunt. Hinc ubi iam emissum caveis ad sidera caeli nare per aestatem liquidam suspexeris agmen obscuramque trahi vento mirabere nubem, contemplator: aquas dulces et frondea semper tecta petunt. Huc tu iussos adsperge sapores, trita melisphylla et cerinthae ignobile gramen,
Abbreviated transcription (Latin):
Redorut dicturus demiunoribuste: maiora premiiit
trans lationibas addilatandam materiam dictus apes
habereregis. Pretoria urbes et popłos. Sa uescitnđ
nt supradiximas ultimam partem huus libri esseniu¬
tatam. Namla udes eallibabut lacocus ille. quenẽ opbri¬

Expanded text:
etorice dicturus de minoribus rebus magna promittit, translationibus ad dilatandam materiam, dicens apes habere reges, praetoria, urbes et populos. sane sciendum, ut supra diximus, ultimam partem huius libri esse mutatam: nam laudes Galli habuit l
Abbreviated transcription (Latin):
Populus influuiis. abies inmontibus altis.
Sepius atsi me lrtida formose reuisas.
Fraxinus insilus ced& tibi. pinus in hostis:
Haec memini & uictum frustra contendere thrrsim
Ex illo corrdon corrdon est tempore nobis
imemor herbarii quos e mirata uiuenca
ertantes: quor stupe factȩ carmine lrnces.
t mutata suos liquerunt flumina cursus
Damonis musam dice̾mus. & alphesiboei:¬
ꝗ uia ad pascindenm au distunt. Ideo audi mesipar antas t ado
redeuntos adstabula. quia suprsius illedite trat. ta⁊ anucan
suam peiure debese. cumt auliad płesepia fuis sont scu si

Expanded text:
populus in fluviis, abies in montibus altis: populus in fluviis, abies in montibus altis: saepius at si me, Lycida formose, revisas, fraxinus in silvis cedat tibi, pinus in hortis. Haec memini, et victum frustra contendere Thyrsim: ex illo Corydon Corydon est tempore nobis.immemor herbarum quos est mirata iuvenca certantis, quorum stupefactae carmine lynces, et mutata suos requierunt flumina cursus— Illonis Musam dicemus et Alphesiboeiuia ad pascendum avidissimi sunt. ideo autem increpat tauros tarde redeuntes ad stabula, quia superius ille dixerat, tunc amicam suam venire debere, cum tauri ad praesepia fuissent reversi
Abbreviated transcription (Latin):
te domum pastisiquis pudorite iuuenci
M.us cosi fontes & somno mollior herbansfrmatre
Et quȩ uosrara uiridis. tegit arbutus umbra
Solstitium pecori defendite. iam uenit acͥtas
T orrida iam laeto turgent in palmite gemmae¬
N ic focus & tacdȩ pingues. hic plurimus ig̃is
Semꝑ& assidua postes fuligine nigri.
H ic tantum boree curamus frigora quantum
A ut numerum lupus ãut torrentia flumina ripas: t¬
S tant & umperi & castaneae hyrsutae.
I trata iacent passim sua queq subarbore poma
O mnia nunc rident atsi formosus alexis
Montibus his abeat: uideas & flumina sicca. Plf.¬
A r& ager uinomoriens sitit aeris herba
L iber pampineas inuidit collibus umbras.
Phillidif aduentu nrẽ : nemus omne uirebit.
Iuppiter & lacto descend& plurimus imbri.
P opulus alcide gratissimanuitis iacho
For mosae mrrtus ueneri. sualaurea phoebo uus snesor.¬
Phillysamat corrlos illas du phillis amabit
N ec myrtus uinc& corrlos. neclaurea phoebi
Fraxinus insilius pulcherrima pinus in hortis.P

Expanded text:
te domum pasti, si quis pudor, ite iuvenci. Muscosi fontes et somno mollior herba, et quae vos rara viridis tegit arbutus umbra, solstitium pecori defendite; iam venit aestas torrida, iam lento turgent in palmite gemmae. Hic focus et taedae pingues, hic plurimus ignis semper, et adsidua postes fuligine nigri; hic tantum Boreae curamus frigora, quantum aut numerum lupus, aut torrentia flumina ripas. Stant et iuniperi, et castaneae hirsutae; strata iacent passim sua quaque sub arbore poma; omnia nunc rident: at si formosus Alexis montibus his abeat, videas et flumina sicca. Aret ager; vitio moriens sitit aeris herba; Liber pampineas invidit collibus umbras: Phyllidis adventu nostrae nemus omne virebit, Iuppiter et laeto descendet plurimus imbri. Populus Alcidae gratissima, vitis Iaccho, formosae myrtus Veneri, sua laurea Phoebo; Phyllis amat corylos: illas dum Phyllis amabit, nec myrtus vincet corylos, nec laurea Phoebi. Fraxinus in silvis pulcherrima, pinus in hortis,
Abbreviated transcription (Latin):
S&osi caput hoc apritibi delia paruus suenlsss u¬
Si proprium hoc fuerit. leuide marmore tota
Puniceo stabistsuras eiuncta coturno: essos.
Sinum lactis & hec teliba priape quotannis acudotior¬
Expectare sat est. custoes pauperis orti
Nunc temarmoreum ꝓtempore fecimus attu.
Si fetura gregem suppleuerit aureus esto
Ncrine galatea trmomihi dulcior hiblaegt¬

Expanded text:
osi caput hoc apri tibi, Delia, parvus et Si proprium hoc fuerit, levi de marmore tota puniceo stabis suras evincta coturno. Sinum lactis et haec te liba, Priape, quotannis exspectare sat est: custos es pauperis horti. Nunc te marmoreum pro tempore fecimus; at tu, si fetura gregem suppleverit, aureus esto. Nerine Galatea, thymo mihi dulcior Hyblae
Abbreviated transcription (Latin):
Uersibus ille facit. aut si non possumus omnes.
F ic argutã sa cra pendebit fistula pimi : Nanibra fist¬
P astore fhaedera crescentẽ ornate poetam
Arcades: ĩnuidia rumpantur irtilia codro:
Aut si ultra placitum laudãrit. baccare fromten
Cingite neuati nõccat mala lingua futuro.fsa sad¬

Expanded text:
ersibus ille facit; aut, si non possumus omnes, hic arguta sacra pendebit fistula pinu. Pastores, hedera crescentem ornate poetam, Arcades, invidia rumpantur ut ilia Codro; aut si ultra placitum laudarit, baccare frontem cingite, ne vati noceat mala lingua futuro. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Candidior crgnis haedera formosior alba.
Cum pͥmum pasti repetunt p̾sepia taum
Siqͣuatui corrdonis hab& tecura uenito
Immo ego sardoniis uidear tibi amarior herbis
Horridior rusco ꝓiecta uilior alga. Moerigsis.
Sinihi non hȩc luxtoto ia longior anno est.

Expanded text:
candidior cycnis, hedera formosior alba, cum primum pasti repetent praesepia tauri, si qua tui Corydonis habet te cura, venito. Immo ego Sardoniis videar tibi amarior herbis, horridior rusco, proiecta vilior alga, si mihi non haec lux toto iam longior anno est.
Abbreviated transcription (Latin):
ucidus orbis er̃it. frustra terrebereᷤᷤ nimbis.
Et claro siluas cernes aquilone moueri.
eniq quid uesꝑserus uehat. unde serenas
Uentus agat nubes. quid cogit & humidus auster.
ol tibi signadabit solem quisdicere falsum
Audeat: ille̾ etiã caccos instare tumultus
aepe mon& fraudẽq & oꝑta tumescere bella
I lle enam extinctomis eratus cesare romam
um caput obscura nitidum ferrugine texit:
Impiaq ęt̾nam timuerunt sȩcula noctexi
empore quanquã illo tellus quoq & equora ponti.¬

Expanded text:
ucidus orbis erit, frustra terrebere nimbis ucidus orbis erit, frustra terrebere nimbis et claro silvas cernes Aquilone moveri. Denique quid vesper serus vehat, unde serenas ventus agat nubes, quid cogitet humidus Auster, sol tibi signa dabit. Solem quis dicere falsum audeat. Ille etiam caecos instare tumultus saepe monet fraudemque et operta tumescere bella. Ille etiam exstincto miseratus Caesare Romam, cum caput obscura nitidum ferrugine texit inpiaque aeternam timuerunt saecula noctem. Tempore quamquam illo tellus quoque et aequora ponti
Abbreviated transcription (Latin):
lauco & panopee & inoo meli certę
olquoq & exoriens & cũ se cond& inundas
ignadabit: solem certissima signa sequent᷑
t quę mancrefert. & quȩ surgentib astris:
llc ubinascentẽ maculis uariauerit ortum
onditus in nubẽ demedioq refugerit orbe
Cuspecti tibi sint imbres. naq urg& ab alto
Arboribq satisq nothus pecoriq sinister:
ut ubi subluce densa inter nubila sese
Diuersi rumꝑent radii aut ubi pallida surgit¬
ithoni croceum linquens aurora cubile
H cumale tũmites defend& pampinus uuas.¬
umultã intectis crepitans salithorrida grando:
Nocetiã emenso cumiam deced& olrmpo
rofuerit meminisse magis: nãsȩpe uidemus
Ip̃sius inuultu uarios errare colores
cruleus pluuiã denuntiat. igneus. curos
S in maculę incipient rutilo inmiscerier igni.
mnia tũ pariter uento nimbisq uidebis
Feruere. nilla quisquã menoete ꝑaltum
re. neq aterramoneat conuellere funem:
Atsicũ refer&q diem cond&q relatum sal̃ nedilo¬

Expanded text:
lauco et Panopeae et Inoo Melicertae. Sol quoque et exoriens et cum se condet in undas signa dabit; solem certissima signa sequuntur, et quae mane refert et quae surgentibus astris. Ille ubi nascentem maculis variaverit ortum conditus in nubem medioque refugerit orbe, suspecti tibi sint imbres; namque urget ab alto arboribusque satisque Notus pecorique sinister. Aut ubi sub lucem densa inter nubila sese diversi rumpent radii aut ubi pallida surget Tithoni croceum linquens Aurora cubile, heu male tum mitis defendet pampinus uvasmulta in tectis crepitans salit horrida grando. Hoc etiam, emenso cum iam decedit Olympo, profuerit meminisse magis; nam saepe videmus ipsius in voltu varios errare colores: caeruleus pluviam denuntiat, igneus Euros; sin maculae incipient rutilo inmiscerier igni, omnia tum pariter vento nimbisque videbis fervere. Non illa quisquam me nocte per altum ire, neque a terra moneat convellere funem. At si, cum referetque diem condetque relatum, l
Abbreviated transcription (Latin):
Obsccniq canes. importuneq uolucres
Cigna dabant. quotiens crclopum effer uere inagros
Uidimus undante ruptis fornacib &hnam. łlua sdi¬
lamarũq globos lique factał uoluere saxa.
Armorũ sonitũ toto germania caelo
udiit in solitis tremuerunt monti: alpes
Uox quoq ꝑlucos uulgo ex audita silentes
ngens & simulacra modis pallentia miris
Uisa sub obscurum noctis: pecudesq locutȩ ula¬
nfandum. sistunt amnes. terreq dehiscunt.
Et mestũ in lacrimat tẽplis ebur traq sudantꝰ
roluit in sano contorquens uertice siluas
Eluuior rexeridanus cãposq ꝑ om̃s udiuiu
um stabulis arm̃ta tulit: nectempore. codem
Tristib autꝰ extis fibre apparerę minaces
ud̃ puteis manare cruor cessauit. & altę
er noctẽ resonare lupis ululantib urbes. Colase¬
on alias cęlo ceciderunt plura sereno
ulgora. nccdiritoriens arsere cometę : me essy¬
rgo inter sese paribus concurrere telis

Expanded text:
obscenaeque canes inportunaeque volucres signa dabant. Quotiens Cyclopum effervere in agros vidimus undantem ruptis fornacibus Aetnam flammarumque globos liquefactaque volvere saxa! Armorum sonitum toto Germania caelo audiit, insolitis tremuerunt motibus Alpes. Vox quoque per lucos volgo exaudita silentis ingens et simulacra modis pallentia miris visa sub obscurum noctis, pecudesque locutae, infandum! sistunt amnes terraeque dehiscunt et maestum inlacrimat templis ebur aeraque sudant. Proluit insano contorquens vertice silvas fluviorum rex Eridanus camposque per omnis cum stabulis armenta tulit. Nec tempore eodem tristibus aut extis fibrae adparere minaces aut puteis manare cruor cessavit et altae per noctem resonare lupis ululantibus urbes. Non alias caelo ceciderunt plura sereno fulgura nec diri totiens arsere cometae. ergo inter sese paribus concurrere telis
Abbreviated transcription (Latin):
Fora neq insidus noctis capiere serenę.
una reuertentes cũprimum colligit ignes.
S inigrum obscuro eu prenderit aera cornu
aximꝰ agricolis ꝑclagoq parabitur imber
Atsi uirgincum suffuderit ore ruborem
entus erit: uento seꝑ rub& aurca ꝓhoebe VAAuiđlls
S inortu quarto naq iscertissimꝰ auctor &ł.¬
uraneq obtunsis ꝑcęlũ cornibus ibit
Potus & ille dies: & quinascentur ab illo.
& actũ ad mensem: pluuia uentisq carebunt
otͣaq. seruati soluent in litor& nautae

Expanded text:
hora neque insidiis noctis capiere serenae. hora neque insidiis noctis capiere serenae. Luna, revertentis cum primum colligit ignis, si nigrum obscuro conprenderit aera cornu, maxumus agricolis pelagoque parabitur imber; at si virgineum suffuderit ore ruborem, ventus erit; vento semper rubet aurea Phoebe. Sin ortu quarto, namque is certissimus auctor, pura neque obtunsis per caelum cornibus ibit, totus et ille dies et qui nascentur ab illo exactum ad mensem pluvia ventisque carebunt, votaque servati solvent in litore nautae
Abbreviated transcription (Latin):
pͣpara& liquido sublimis in aere nisus
t ꝓpor purto poenas datserlla capillo
Quacũq illa leuem fugiens secat aethera pennis.
cce inmicus a trox magnostridore ꝑ auras
nsequit᷑nisus: quase fert nrsus ad auras.
llaleuẽ fugiens raptim secat ęcherapennis
Iu liquidas corinp̾sso ter guiture uoces
ut quat̃ ingeminant. & sepe cubilib altis
N escio quap̃ter solitum dulcedine laci.
nter se foliis strepitant: uiuat imbrib actis
Progeniem paruã. dulcesq reuisere nidos
aud equidẽ credoqͥuiasit diuinitus illis
Ingeniũ autrerũ fato prudentia maiorͣ
erũ ubi tempestas & celi mobilis humor
Mut auer ciuas. & iuppiter humidus austris
ensat᷑ erant quȩ rara modo. & quȩdensa relaxat.
Uertunt species aninorum & pectore motus
unc alios. alios du nubila uentus agebat
Concipiunt. hinc illeauium concentus in agris:
tlacie pecudes & ouantes guiture corui:
Siuero solem ad rapidum lunasq squentes¬
rdine respicias: numquã te crastina fall&

Expanded text:
paret liquido sublimis in aëre Nisus et pro purpureo poenas dat Scylla capillo: quacumque illa levem fugiens secat aethera pinnis, ecce inimicus, atrox, magno stridore per auras insequitur Nisus; qua se fert Nisus ad auras, illa levem fugiens raptim secat aethera pinnis Tum liquidas corvi presso ter gutture voces aut quater ingeminant, et saepe cubilibus altis nescio qua praeter solitum dulcedine laeti inter se in foliis strepitant; iuvat imbribus actis progeniem parvam dulcisque revisere nidos; haud equidem credo, quia sit divinitus illis ingenium aut rerum fato prudentia maior; verum ubi tempestas et caeli mobilis humor mutavere vias et Iuppiter uvidus austris denset, erant quae rara modo, et, quae densa, relaxat, vertuntur species animorum et pectora motus nunc alios, alios, dum nubila ventus agebat, concipiunt: hinc ille avium concentus in agris et laetae pecudes et ovantes gutture corvi. Si vero solem ad rapidum lunasque sequenties, numquam te crastina fallet
Abbreviated transcription (Latin):
Soluunt᷑i tardosq trahit sinus ultimꝰ orbis
st etiam ille malus calabris insaltib anguis
S quamea conuoluens sublato pectore terga
tq notistlongã maculosus grandib aluum
Q uidũ amnestulli rũpunt̾ fontib & dum
ere madent udo terra acpluualib austris.
S tagna colit ripisq habitans. hic piscib atram
mꝑb ingluiuem ransq loquacib expl&
Post quã exusta palus terreq ardore dehiscunt
xilit insiccũ & flãmantia lumina torquens
S euitꝰ agris: asperqͣ siti.atq exterritꝰ bęstu:
emihi tumolles subdiu̾o carpere somnos
N eudorso nemoris libeat. iaciusse ꝑ herbas
õposits nouus exuiuis nitidusq iuuenta
U oluit᷑. aut catulos tectis. aur oua relinquens
rduus adsolẽ. & linguis micat ore trisulcis
Morboꝵ quoq teciusas & signa docebo
urpis quis teptat scabies ubi frigidꝰ imber

Expanded text:
solvuntur, tardosque trahit sinus ultimus orbis. solvuntur, tardosque trahit sinus ultimus orbis. Est etiam ille malus Calabris in saltibus anguis, squamea convolvens sublato pectore terga atque notis longam maculosus grandibus alvum qui, dum amnes ulli rumpuntur fontibus et dum vere madent udo terrae ac pluvialibus austris stagna colit, ripisque habitans hic piscibus atram improbus ingluviem ranisque loquacibus explet; postquam exusta palus, terraeque ardore dehiscunt, exsilit in siccum et flammantia lumina torquens saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. Ne mihi tum mollis sub divo carpere somnos neu dorso nemoris libeat iacuisse per herbas, cum positis novus exuviis nitidusque iuventa volvitur, aut catulos tectis aut ova relinquens arduus ad solem et linguis micat ore trisulcis. Morborum quoque te causas et signa docebo. Turpis ovis temptat scabies, ubi frigidus imber
Abbreviated transcription (Latin):
Sublucẽ exportant calathis adit oppida pastor.
ut parco sale c̃tingunt: hiemiq reponunt
Nectibi cura canum fuerit postrema: seduna.
locis sparte catulos acreq molosum¬
octurnum stabulis furẽ incursusq luporum
Autin pacatos atergo horrebis hyberos . b łł sant rspenȩ.¬
s ȩpectiam cursu timidos agitab̵ onagros tuscisa¬
Ett᷑anib leporẽ: canibus uenebere damas¬
Latrati turbabis agens: montisq ꝑ altos
ngentẽ clamore p̃mes ad retia ceruum
Disce &e odoratam stabulis accendere cȩdrum.
Salbaneoq Agitare grauis nidore chelidros:
Sȩpe subimmotis p̃sepibus aut mal& tactu
i ipera deltiuit. cęlũq ex territa fugit
Aut tecto adsu&us coluber succedere & umbre
estis a cerba boum pecoriq aspergere uirus
Fouit humum: capesaxa manircape robora pastor
ollentẽq minas & sibila colla tumentea
Deucsiꝗ̃q: fuga timidum caput abdidit alte
umedii nexiis extremȩq agmina caudȩ

Expanded text:
sub lucem exportant calathis adit oppida pastor; sub lucem exportant calathis adit oppida pastor; aut parco sale contingunt hiemique reponunt. Nec tibi cura canum fuerit postrema, sed una velocis Spartae catulos acremque Molosocturnum stabulis furem incursusque luporum aut impacatos a tergo horrebis Hiberos. Saepe etiam cursu timidos agitabis onagros et canibus leporem, canibus venabere dammaslatratu turbabis agens montisque per altos ingentem clamore premes ad retia cervum. Disce et odoratam stabulis accendere cedrum galbaneoque agitare gravis nidore chelydros. saepe sub immotis praesepibus aut mala tactu vipera delituit caelumque exterrita fugit, aut tecto adsuetus coluber succedere et umbrae, pestis acerba boum, pecorique aspergere virus, fovit humum. Cape saxa manu, cape robora, pastor, tollentemque minas et sibila colla tumentem deice. Iamque fuga timidum caput abdidit alte, cum medii nexus extremaeque agmina caudae
Abbreviated transcription (Latin):
t pecudum fuluis uelanturł corpora s&cis.
Sitibi lanitium curẽe primũ aspera silua
appęq: tribuliq absint. fuge pabula lȩta
Continuoq greges uillis lege mollib albos. Valas. ladiall sas.¬
llũ aut quauis aries sit candidus ipse
N igra sub est udotantum cuilingua palato ulad. senNIAL¬
eice: nemaculis infusc& uellera pullis lalgeangs a sascal
N ascentum  plenoq alium arcũ spice campo:
unere sic niueo lanȩ sicredere dignum est
Pandeus archadiȩ captã teluna fefellit
nmemora alta uocans nectua spernata uocantẽ:
At cui lactis amor erthisũ lotosq frequentis
lle manu salsasq ferat p̃sepib herbas
H inc&amant fluuios magis. & magis ubera tendunt.
tsalis occulium refer in lacte saporea
Mubti iam exer&os ꝓhibent amatrib hȩdos
rimaq ferratis p̃figunt ora capistris:
Qđ surgente die mulsere horisq diurnis.
octe p̃munt: qđ iã tenebris & sole cadente Nasamit

Expanded text:
et pecudum fulvis velatur corpora saetis. et pecudum fulvis velatur corpora saetis. Si tibi lanitium curae, primum aspera silva, lappaeque tribolique, absint; fuge pabula laeta; Continuoque greges villis lege mollibus albos. Illum autem, quamvis aries sit candidus ipse, nigra subest udo tantum cui lingua palato, reice, ne maculis infuscet vellera pullis nascentum, plnascentum, plenoque alium circumspice campo. Munere sic niveo lanae, si credere dignum est, Pan deus Arcadiae captam te, Luna, fefellit in nemora alta vocans; nec tu aspernata vocantem. At cui lactis amor, cytisum lotosque frequentis ipse manu salsasque ferat praesepibus herbas. Hinc et amant fluvios magis et magis ubera tendunt et salis occultum referunt in lacte saporem. Multi iam excretos prohibent a matribus haedos primaque ferratis praefigunt ora capistris. Quod surgente die mulsere horisque diurnis, nocte premunt; quod iam tenebris et sole cadente,
Abbreviated transcription (Latin):
ttotę insolidam glaciem uertere lacunę
Stiriaq implexis induruit horrida barbis
nterea toto ñ sadius aere ninguit:
ntereunt pecudes: stant circũ fus & priunas¬
orpora magna boum c̃fertoq agmine cerui¬
orpent mole noua & sumis uix cornib extant.¬
os non inmissis canib non cassib ullis
Punice a gũc̾ agitant pauidose formidine pen̾nȩ
tfrustra oppositum trurdemis pectore montẽ Iuum¬
ominꝰ obtruncant᷑ ferro: grauit̾q rudentis sidadi:¬
edunt & magnolxi clamore reportant:
psi indefossis specubus secura subalta
etina facit datnuã pluralem: ut abhoo fluctn bisfluctib.
eil qmapingnius sonat etmolius. sprceb dicimus. Vnã tam̃
nemenest qud non altrł dicimus. Et łribubus.
Ad uoluere focis ulmos igniq dedere
ie noctem ludo ducunt: & pocula l&i
Ferm̃to atq acidis imitantur uitea sorbis
alis rꝑbore septem subiecta trioni
Gens ẽffrena uirum riphoeo tunditur euro:

Expanded text:
et totae solidam in glaciem vertere lacunae et totae solidam in glaciem vertere lacunae stiriaque impexis induruit horrida barbis. Interea toto non setius aere ninguit: intereunt pecudes, stant circumfusa pruorpora magna boum, confertoque agmine cerorpent mole nova et summis vix cornibus extant.os non immissis canibus, non cassibus ullis puniceaeve agitant pavidos formidine pennae, sed frustra oppositum trudentis pectore montem comminus obtruncant ferro graviterque rudentis caedunt et magno laeti clamore reportant. psi in defossis specubus secura sub alta et ita facit dativum pluralem, ut 'ab hoc fluctu' 'his fluctibus'; sed quia pinguius sonat et melius, 'specubus' dicimus. unum tamen nomen est, quod aliter non dicimus, ut 'tribubus'. advolvere focis ulmos ignique dedere. Hic noctem ludo ducunt et pocula laeti fermento atque acidis imitantur vitea sorbis. Talis Hyperboreo septem subiecta trioni gens effrena virum Rhiphaeo tunditur euro
Abbreviated transcription (Latin):
rmaq amicleumq: canẽ cressaq phar&ram
N on secus acpatrus acer romanus in armis
niusto subfasqe uiam cũ carpit: & hostem. lomnatius
Ante exspectatum positis frat in agmine castris lãt iplises¬
tnon qua serthie gentes meotiaqunda
Turbidus & torquens flauentis histerharenas
uaq redit medium rhodope porrecte subrece
Illic clausa tenentastabulis armentaneq ullȩ
ut herbe  campo apparent. autͥ arbore frondes
Sediac& aggeribus niucis in formis. & alto
erra gelu late. septemq ad surgit in ulnas
Semꝑ hiens semꝑ spirantes frigora chauri: aina sunt
usol pallentes haud ũqua discutit umbras
Neccũ inuectus equis altũpetit aethera: nec cum
e recipitẽ oceamꝰ rubro lauit aequore currũ
Concrescunt subitę currenti in flumine cruste¬
ndaq iam tergo ferratos sustin& orbes rotas
Puppib ill asprius patulis nunc hospita ꝑ laustris:
a eraq dissiliunt uulgo uestesq rigescunt
ndutȩ: ceduntq securib: humida uina

Expanded text:
rmaque Amyclaeumque canem Cressamque pharetram; non secus ac patriis acer Romanus in armis iniusto sub fasce viam cum carpit et hosti ante expectatum positis stat in agmine castris. At non, qua Scythiae gentes Maeotiaque unda, turbidus et torquens flaventis Hister harenas, quaque redit medium Rhodope porrecta sub axem. Illic clausa tenent stabulis armenta, neque ullae aut herbae campo apparent aut arbore frondes; sed iacet aggeribus niveis informis et alto terra gelu late septemque adsurgit in ulnas. Semper hiemps, semper spirantes frigora cauri. Tum Sol pallentis haud umquam discutit umbras, nec cum invectus equis altum petit aethera, nec cum praecipitem Oceani rubro lavit aequore currum. Concrescunt subitae currenti in flumine crustndaque iam tergo ferratos sustinet orbis, puppibus illa prius, patulis nunc hospita plaustris; aeraque dissiliunt vulgo vestesque rigescunt indutae caeduntque securibus umida vina
Abbreviated transcription (Latin):
ulcib idcirco fluuiis pecus omne magistri
Perfundunt: udisq aries ingurgite iullis
mersatur missusq secundo defluit amni : artassila¬
Aut tonsum tristi cominguunt corpus amurca
deasq pi ces & pinguesdunguine ceras

Expanded text:
ulcibus idcirco fluviis pecus omne magistri perfundunt, udisque aries in gurgite villis mersatur missusque secundo defluit amni; aut tonsum tristi contingunt corpus amurca pices et pinguis unguine ceras
Abbreviated transcription (Latin):
ẽpestas. totõq autuni incanduit aestu.
Et genus omne neciꝑecudũ dedit. omne̾ ferarum
orrup itq lacus. infecit pabula ͣtabo
Necuia mortis erat simplex: sedubi ignea u̾enis
miib acta sitis miseros adduxerat artus.
Rursus abundabat fluindus liquor ommaq inse

Expanded text:
empestas totoque autumni incanduit aestu et genus omne neci pecudum dedit, omne ferarum, corrupitque lacus, infecit pabula tabo. Nec via mortis erat simplex, sed ubi ignea venis omnibus acta sitis miseros adduxerat artus, rursus abundabat fluidus liquor omniaque in se
Abbreviated transcription (Latin):
ũsciat aerias alpes a norica siquis lonor rans illre¬
astella intumulis & iapidis aruatimaui.
unc quoq post tanto uideat desertaq regna
astor & longe saltus lateduuacante s
Hic quondam morbo cȩli miseranda coorta est

Expanded text:
sciat, aerias Alpis et Norica si quis casciat, aerias Alpis et Norica si quis castella in tumulis et Iapydis arva Timavi nunc quoque post tanto videat desertaque regna pastorum et longe saltus lateque vacantis. Hic quondam morbo caeli miseranda coorta est
Abbreviated transcription (Latin):
crllãq helleborosq grauis nigr̃uq bitumen
Nontamen ulla magis p̃sens fortuna laboꝵ ẽ¬
I uãsiquis ferro potuit rescindere sũmum
ũ medicas adhibere manꝰ aduulnera pastor
Abnegat & meliora deos sed& omina poscens
a unetiam ima dolor balantũ lapsus a dossa
Cũ furit ÷ atq artus depascit᷑ arida febris u ..¬
I rofuit incensos estus auertere  & inter¬
Ima ferire pedis salientẽ sanguine uenam
ialte quomore solent acefq: gesonus paili Ptrpisr¬
Cũ fligit inrhodopeiatq indeserta g&arum it¬
tlac concr&um cũ sanguine potat equino
Q uã ꝑcul aut molli succedere sȩpius umbrę¬
ideris. autsũmas carpentẽ ĩgnauius herbas.
Extremamq sequi. autmedio ꝓcũbere cãpo
e ascentẽ: & sȩrȩsola decedere nocti.
Continuo culpa ferro compesce priusquaa
ira ꝑ incautũ serpant contagia uulgus
Nontam creberagens hieme ruit equore turbo¬
÷ uã multȩ pecudum pestee. nec singula morbi
Corpora corripiunt sed tota estiua repente corripn

Expanded text:
cillamque elleborosque gravis nigrumque bitumen. Non tamen ulla magis praesens fortuna laborum est, quam si quis ferro potuit rescindere summum um medicas adhibere manus ad volnera pastor abnegat et meliora deos sedet omnia poscens. Quin etiam, ima dolor balantum lapsus ad ossa cum furit atque artus depascitur arida febriprofuit incensos aestus avertere eima ferire pedis salientem sanguine venam, Bisaltae quo more solent acerque Gelonus; cum fugit in Rhodopen atque in deserta Gt lac concretum cum sanguine potat equino. Quam procul aut molli succedere saepius umbideris aut summas carpentem ignavius herbas extremamque sequi aut medio procumbere campo pascentem et serae solam decedere nocti: continuo culpam ferro compesce, prius quam dira per incautum serpant contagia volgus. Non tam creber agens hiemem ruit aequore turbo, quam multae pecudum pestes. Ncorpora corripiunt, sed tota aestiua repente,
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc torrete ignifruges. nunc frangite saxo
Quippe etiam festis quedã exercere diebus
Fas & iura sinunt riuos deducere nulla
Rellegio uetuit: seg&i p̾tendere sacpem
Insidias auibus moliri. incendere uepres

Expanded text:
nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo. Quippe etiam festis quaedam exercere diebus fas et iura sinunt; rivos deducere nulla religio vetuit, segeti praetendere saepem, insidias avibus moliri, incendere vepres
Abbreviated transcription (Latin):
Inuitae ꝓperes anni spem credere terrae
Multi ante occasum maiȩ̨ cepere. sed illos
Expectata seges: uanis elusit auenis:
Siuero uiciamq seres uilemq phasclum bmla. mosils¬
Nec pelusiacę curam aspernabere lentis.
Haud obscura cadens mitt& tibi signabootes
Incipe. & ad medias sementẽ extende. priunas
Idcirco certis dimensum partibus orbem
Perduo dena regit mundisolaureus astra
Quinq tenent caclii zonę quaru una corusco
S emꝑ sole rubens. & torrida semꝑ abigni
Quã circum. extremę dextra leuaq trahuntur
Cacrulee & glacile conerete atq imbrib atris.
hasinter mediamq due mortalib Aegris
M unere concessac diuuml& uia sccta ꝑambas lit ut and&s

Expanded text:
invitae properes anni spem credere terrae. invitae properes anni spem credere terrae. Multi ante occasum Maiae coepere; sed illos exspectata seges vanis elusit avenis. Si vero viciamque seres vilemque phaselum nec Pelusiacae curam aspernabere lentis, haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes: incipe et ad medias sementem extende pruinas. Idcirco certis dimensum partibus orbem per duodena regit mundi Sol aureus astra. Quinque tenent caelum zonae; quarum una corusco semper sole rubens et torrida semper ab igni; quam circum extremae dextra laevaque trahuntur caeruleae, glacie concretae atque imbribus atris; has inter mediamque duae mortalibus aegris munere concessae divom, et via secta per ambas, obliquus qua s
Abbreviated transcription (Latin):
lrar ait̃s ait dies: qui a in magintu dinesui multistiras
dicl Er tempestas antp̃ee de signum. autse quttur autra
onest apo pen płodiei sedregularis genitiuus est. Nam
ntsepedite inius obli qui casus numełi siengularis a nomina¬
tiuoꝑlur alima iosis essenondibent.
ibradie somiiiq pares ubi fecerit. horas.
Et mediumluci atq umbris iaduudet orbem.
Exercete uiri tauros. serite hordea campis
Usq sub extremumbrumȩ in tractabilis imbrea
Nec non gelini seg&em & cg̨rcale. papaueru du¬
Tempus humo tegere. cuam dudum incubere rastris
Dum sicca tellure lic&. dum nubila pendent:
Uere fabis sacio tunc te quoq medica p̾utres
Accipiunt sułci & milio uenit anua cura.
Candidus auratis aperit cum cornib annum
Tau̾rus. & auerso cedens canis occidit astro
At si trineram immessem : robustaq farra
Exercebis humum solisq instabis aristis.
Ante tibi eoae athlantides abscondant᷑
G nosiaque ardentis decedat stella coronae.
Debita qua sulcis commitas semina quãq

Expanded text:
bene autem ait 'dies', quia et magnitudine sui multis diebus oritur, et tempestas aut praecedit signum aut sequitur aut on est apocope pro 'diei', sed regularis genetivus est. nam, ut saepe diximus, obliqui casus numeri singularis a nominativo plurali maiores esse non debent: ibra die somnique pares ubi fecerit horas et medium luci atque umbris iam dividit orbem, exercete, viri, tauros, serite hordea campis usque sub extremum brumae intractabilis imbrem; nec non et lini segetem et Cereale papaver tempus humo tegere et iamdudum incumbere aratris, dum sicca tellure licet, dum nubila pendent. Vere fabis satio; tum te quoque, Medica, putres accipiunt sulci et milio venit annua cura, candidus auratis aperit cum cornibus annum Taurus et averso cedens Canis occidit astro. At si triticeam in messem robustaque farra exercebis humum solisque instabis aristis, ante tibi Eoae Atlantides abscondantur Gnosiaque ardentis decedat stella Coronae, debita quam sulcis committas semina quamque
Abbreviated transcription (Latin):
Grandior ut fo&us siliquis fallacib ess&
Et quauis igni exigut ꝓperata maderent:
U idilectadiu. & multo spectata labore ilr ts srenat¬
Degenerare tamen. niius humana quot annis
axima queq manuleger&: si comnia fatis
Inpeuis ruere. acretro sublapsa referri.
Nonaliter qũaqui aduerso uix fluminelẽbum
R emigiis subit. si brachia forte remisit
Atq illum inp̃ceps pronorapit alueus amini:
Prȩterea. tam sunt arcturi sideranobis
Haedorumq dies seruandi & lucidus angius

Expanded text:
grandior ut fetus siliquis fallacibus esset, grandior ut fetus siliquis fallacibus esset, et, quamvis igni exiguo, properata maderent. Vidi lecta diu et multo spectata labore degenerare tamen, ni vis humana quot annis maxima quaeque manu legeret. Sic omnia fatis in peius ruere ac retro sublapsa referri, non aliter, quam qui adverso vix flumine lembum remigiis subigit, si bracchia forte remisit, atque illum in praeceps prono rapit alveus amni. Praeterea tam sunt Arcturi sidera nobis Haedorumque dies servandi et lucidus Anguis
Abbreviated transcription (Latin):
aeditur & tilia ante iugoleuis altaq fagus¬
Stuaq: quȩ currus atergo torqueat imos:
Et suspensa focis explorat robora fumus
Possum multa tibi ueterum p̃cepta referre
N ire fugis tenuesq pig& cognoscere curas
Arcã cum primis ingenti a equanda crlindro
Et uertenda manu. & cr&ra solidand& tenaci
N esubeant herbę neupuluere ucta fatiscat
Tumꝗariȩ inludunt pestes. sepe exiguus mus
S ub terris posuitq domos atq horrea fecit
Aut oculis capti foderẽ cubilia talpase:
I nuentusq cauis bũfo. & quȩ plurima terrę.
Monstraferunt. populantq ingentẽ farris aceriiũ.
Gurgulio. atq in opimetuens formica senectȩ
Contẽ plator item. cũ se nux plurim& siluis
I nduet inflorem. & ramos curuabit olentis
Sisuperant fętus pariter frumenta sequent᷑
Magnaq cum magno ueni& tritura calore:
At siluxliria foliorum exuberat umbra.
N e quiquã pingues palea ter& arca culmos
Semina uidi equidẽ multos medicare serentes
It nitro prius & nigraꝑ fundere a murca.

Expanded text:
aeditur et tilia ante iugo levis altaque fagusquae currus a tergo torqueat imos, et suspensa focis explorat robora fumus. Possum multa tibi veterum praecepta referre, ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. Area cum primis ingenti aequanda cylindro et vertenda manu et creta solidanda tenaci, ne subeant herbae neu pulvere victa fatiscat, inludant pestes: saepe exiguus mus sub terris posuitque domos atque horrea fecit, aut oculis capti fodere cubilia talpae, inventusque cavis bufo et quae plurima terrae monstra ferunt, populatque ingentem farris acervum curculio atque inopi metuens formica senectae. Contemplator item, cum se nux plurima silvis induet in florem et ramos curvabit olentis. Si superant fetus, pariter frumenta sequentur magnaque cum magno veniet tritura calore; at si luxuria foliorum exuberat umbra, nequiquam pinguis palea teret area culmos. Semina vidi equidem multos medicare serentis et nitro prius et nigra perfundere amurca,
Abbreviated transcription (Latin):
Uomeris obtunsidentem: cauat arbore lintres.
Aut pecori signum: aut numeros inp̃ssit aceruis
Ixacuunt alii u̾allos. furtasq bicornes:
Atq. amcrina parant lenteretiscula uiti
N unc facilis rubea texatur fiscina uirga

Expanded text:
vomeris obtunsi dentem, cavat arbore lintres, vomeris obtunsi dentem, cavat arbore lintres, aut pecori signum aut numeros inpressit acervis. Exacuunt alii vallos furcasque bicornis atque Amerina parant lentae retinacula viti. Nunc facilis rubea texatur fiscina virga
Abbreviated transcription (Latin):
Mundus ut ad serihnã ripheasq arduus arcesllat
Con surgn pͥmttur libiȩ deuexus in austros
Hicuer tex nobis semꝑ sublimis: At illum
Subꝑcdib stia atra uidet manesq ꝓfundi
Maximus hic flexũ sinuoso clabitur anguis sig¬
Circum ꝑq duas dites inmorem fluminis arctos:
Arctos oceam inetuentes acquore tingui
I llic ut ꝑhibent aut intempesta silet nox
Semꝑ & obtenta densentur nocte tenebrę.
Aut redit a nobis aurora. diemq reducit
Nosq ubi primus equis oriens ad flauit anhelis.
Illic sera rubens accendit lumina uesper:
H inc tempestates. dubio p̃discere cado
Possum: hinc messisq diem tempusq serendi
Et quando infidum r̃emis inpellere marmor
Conueniat. quando armatas deducere classes
A ut tẽpestiuam siluis cuertere pinum
N ec frusti signorum obttusspeculam & ortus
Tẽporibq parem diuersis quattuor annum
Frigidus agricolam si quando contin& imber.
Multa forent quȩ mox cȩio ꝓperanda sereno
Mature datur: durum ꝓcudit Arator

Expanded text:
Mundus, ut ad Scithiam Ripheasque arduus arces / consurgit, premitur Libie demersus in AustrosHic vertex nobis semper sublimis; at illum sub pedibus Styx atra videt Manesque profundi. Maximus hic flexu sinuoso elabitur Anguis circum perque duas in morem fluminis Arctos, Arctos Oceani metuentis aequore tingui. Illic, ut perhibent, aut intempesta silet nox, semper et obtenta densentur nocte tenebrae, aut redit a nobis Aurora diemque reducit; nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis, illic, sera rubens accendit lumina Vesper. Hinc tempestates dubio praediscere caelo possumus, hinc messisque diem tempusque serendi, et quando infidum remis inpellere marmor conveniat, quando armatas deducere classis, aut tempestivam silvis evertere pinum. Nec frustra signorum obitus speculamur et ortus, temporibusque parem diversis quattuor annum. Frigidus agricolam si quando continet imber, multa, forent quae mox caelo properanda sereno, maturare datur: durum procudit arator
Abbreviated transcription (Latin):
Ille malum uirus serpentibus addidit atris:
Prȩdariq lupos iussit. pontumq moueri.
Mellaq decussit foliis. ignemq remouit.
Et passimriuis currentia uina rep̃ssit.
Ut uarias usus meditando extunder& artes
Paulatim & sulcis frumeni querer& herbam.
Ut sulicis. uenis abstrusum excuder& ignem
T unc̃ alnos fluiui primũ sensere cauatas:
Nauita tũstellis numeros & nomina fecit.
Pliadas hradas claraq ircaonis arcton
Tu laqueis captare feras & fallere uisco iisas¬
liert þro onĩa. Iaȩ dixi arando sintex perti ri hominum et

Expanded text:
Ille malum virus serpentibus addidit atris Ille malum virus serpentibus addidit atris praedarique lupos iussit pontumque moveri, mellaque decussit foliis ignemque removit et passim rivis currentia vina repressit, ut varias usus meditando extunderet artis paulatim et sulcis frumenti quaereret herbam. Ut silicis venis abstrusum excuderet ignem. Tunc alnos primum fluvii sensere cavatas; navita tum stellis numeros et nomina fecit, Pleiadas, Hyadas, claramque Lycaonis Arcton; tum laqueis captare feras et fallere visco licet haec omnia, quae dixi, arando sint experti et hominum et
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ exustus ager moriemib aestuat herbis:
Ecce suꝑcilio cliuosi tramitis undx
Elicit illa cadens raucum ꝑleuia murmur
Saxaci&. scatebrisq arentia temperat arua:
Quid quine grauidis ꝓcumb& culmus aristis
Luxuriem seg&um tenera de pascit inherba
Cumprimum sulcos aequant sata: quiq paludis
Collectum humorem bibula deducit harena
Pracsertim in certis simensib amnis abundans
Exit. & obducto late ten& omnialimo
Unde cauȩ tepido sud ant humore lacunȩ
N ectamen haec cũ sint hominũq bo ũq labores
Uersando terram exꝑtinihil imꝓbus anser id¬
S trimonięq grues & amates intiba fibris ed.¬
Officiunt. aut umbra noc&. pater ipse colendi
Naud facilem eẽ uiam uoluit primꝰq ꝑartem
M ouit agros: curis acuens mortalia corda
Nectorperẽ graui passus sua regna ueterno:
Ante iouem: nulli subigebant arua coloni.
N ec signare quidẽ aut partirilimite cãpum
Fas erit inncilium quęrebant ipsaqͣ tellus
Omnia liberuis nullo poscente ferebat

Expanded text:
et, cum exustus ager morientibus aestuat herbis, ecce supercilio clivosi tramitis undam elicit. illa cadens raucum per levia murmur saxa ciet, scatebrisque arentia temperat arva. Quid qui, ne gravidis procumbat culmus aristis, luxuriem segetum tenera depascit in herba, cum primum sulcos aequant sata. quique paludis collectum humorem bibula deducit harena. Praesertim incertis si mensibus amnis abundans exit et obducto late tenet omnia limo, unde cavae tepido sudant humore lacunae. Nec tamen, haec cum sint hominumque boumque labores versando terram experti, nihil inprobus anser Strymoniaeque grues et amaris intiba fibris officiunt aut umbra nocet. Pater ipse colendi haud facilem esse viam voluit, primusque per artem movit agros curis acuens mortalia corda nec torpere gravi passus sua regna veterno. Ante Iovem nulli subigebant arva coloni; ne signare quidem aut partiri limite campum fas erat: in medium quaerebant ipsaque tellus omnia liberius nullo poscente ferebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Flauaceres altiie quiquam spectat olrmpo.
Et qui ꝓscisso que suscitat aequore terga..
Rursus inobliquum uerso ꝑrumpit aratro:
aclis ager nullo tantũ se moesia cultu
Iactat. &x ipsa suas mirantur gargara messes
Q uiddicam. iacto quisemine comminus arua
In sequitur. cumulosq ruit male pingius harenae
onenum ł brrautar quod nnteriissio fficit arationis. luaon
sẽ rarsum reprait dicendo. Nec nulla interoa est manite¬

Expanded text:
flava Ceres alto nequiquam spectat Olympo; flava Ceres alto nequiquam spectat Olympo; et qui, proscisso quae suscitat aequore terga, rursus in obliquum verso perrumpit aratro, us ager: nullo tantum se Mysia cultu iactat et ipsa suas mirantur Gargara messis. Quid dicam, iacto qui semine comminus arva insequitur cumulosque ruit male pinguis harenae on etiam roborantur, quod intermissio efficit arationis. quam rem rursus repetit dicendo 'nec nulla interea est in
Abbreviated transcription (Latin):
Aut tenuis faceus uicie tristisq lupini Sensfegsimas¬
Sustuleris. fragiles calamos siluãq sonantea
Urit enim lin campum seges urit auenę.
Erunt laoheo ꝑfusa papauera sumno:
Sed tamen alternis facilis labor. arida tantua
Nesaturare fimo pingui pudeat sola neue
Eff&os cinerem inmundum iactare ꝑagros.
Sic quoq mutatis requiescunt fa&ib arua.
Nec nulla interea est in aratȩ gratia terrae.
Saepe etiam steriles incendere ꝓfuit agros.
Atq leuem stipulam crepitanib urere flãmis
Siue inde occultas uires & pabula terrat
P inguia concipiunt: siuc ollis omneperignem
E xcoquitur uitium atq exsudat inutilis umor.
Seupluris calor ille uias: & caeca relaxat
Spiramenta. nouas ueniat quasucus in herbas
S eudurat magis. & uenas ad stringit hiantes
Netenues pluuie rapidi uepotentia solis
Acridr autboreȩ penetrabile frigus adurat:
Multũ adeo rastris glebas qui frangit inertes
U imineasq trahit crãtes uiuat arua: neq illum

Expanded text:
aut tenuis fetus viciae tristisque lupini sustuleris fragilis calamos silvamque sonantem. Urit enim lini campum seges, urit avenae, urunt Lethaeo perfusa papavera somno: sed tamen alternis facilis labor, arida tantum ne saturare fimo pingui pudeat sola neve effetos cinerem inmundum iactare per agros. Sic quoque mutatis requiescunt fetibus arva; nec nulla interea est inaratae gratia terrae. Saepe etiam sterilis incendere profuit agros atque levem stipulam crepitantibus urere flammis: sive inde occultas viris et pabula terrae pinguia concipiunt, sive illis omne per ignem excoquitur vitium atque exsudat inutilis humor, seu pluris calor ille vias et caeca relaxat spiramenta, novas veniat qua sucus in herbas, seu durat magis et venas adstringit hiantis, ne tenues pluviae rapidive potentia solis acrior aut Boreae penetrabile frigus adurat. Multum adeo, rastris glaebas qui frangit inertis vimineasque trahit cratis, iuvat arva, neque illum
Abbreviated transcription (Latin):
Quissine: nec potuere seri. nec surgere messes
Uomis or inflexi pͥmum graue robur aratri.
Tardaq eleusinc matris uoluentia plaustra
Tribulaq traheq & iniquo pondere rastri¬
U irgea p̃terea celei uilisq su pellex
Arbuteȩ efates & mistica uannus iachi.
O mnia quȩ multo ante memor ꝓuisa repones
Site digna man& diuinigła ruris:
Continuo insilius. magnauiflexa domatur
I nburim. & curui formã accipit ulmus aratri
H. uc astirpe pedes temo ꝑtentus inocto
Binȩ aures. duplici aptant᷑ dentilia dorso:

Expanded text:
quis sine nec potuere seri nec surgere messes: quis sine nec potuere seri nec surgere messes: vomis et inflexi primum grave robur aratri tardaque Eleusinae matris volventia plaustra tribulaque traheaeque et iniquo pondere rastri; virgea praeterea Celei vilisque supellex, arbuteae crates et mystica vannus Iacchi. Omnia quae multo ante memor provisa repones, si te digna manet divini gloria ruris. Continuo in silvis magna vi flexa domatur in burim et curvi formam accipit ulmus aratri. Huic a stirpe pedes temo protentus in octo, binae aures, duplici aptantur dentalia dorso
Abbreviated transcription (Latin):
In uentum:᷑ & magnos canib cireñdare saltus.
Atq alius altum funda ia uerberat amnem i¬
Altapetens ꝑclagoq alius trahit humidalina
T ũ ferri rigoratq argutę lamina serrae
N am primum: c̃uncis scindebant fissile lignum.
Tum uarię uenere artes. labor omnia uncit
Lin ꝓbus. & duris urgens in reb egestas: uettũ¬
Prima ceres ferro moitales uertere terram
Instituit: cum iamglandes atarbuta sacrę
Deficerent siluę: & uictum dodona negara:
Mox & frumentis labor additꝰ. ut malaculmos
Ess& rubigo. segnisq horreret in aruis
Carduus. intereunt segetes subit aspera silua
Lappeq tribuliq interq nitentia culta
Infelix lolium. & steriles dominant᷑ auenae:
Q uodnisi & assidiuis terrã in sectabere rastris
Et sonitu terrebis aues. & ruris opaci
Falce p̾mas ubras. uotisq uocaueris imbrem.
Heu magnum alterius. spectabis aceruum. ÷ frustã¬
Concussaq famẽ insilus solaberc quercu
Dicendumꝰ. & quȩsint duris a grestib arma

Expanded text:
inventum et magnos canibus circumdare saltus; atque alius latum funda iam verberat amnem alta petens, pelagoque alius trahit humida lina; tum ferri rigor atque argutae lamina serrae,— nam primi cuneis scindebant fissile lignum tum variae venere artes. Labor omnia vicit inprobus et duris urgens in rebus egestas. Prima Ceres ferro mortalis vertere terram instituit, cum iam glandes atque arbuta sacrae deficerent silvae et victum Dodona negaret. Mox et frumentis labor additus, ut mala culmos esset robigo segnisque horreret in arvis carduus; intereunt segetes, subit aspera silva, lappaeque tribolique, interque nitentia culta infelix lolium et steriles dominantur avenae. Quod nisi et adsiduis herbam insectabere rastris, et sonitu terrebis aves, et ruris opaci falce premes umbras votisque vocaveris imbrem, heu magnum alterius frustra spectabis acervum, concussaque famem in silvis solabere quercu. Dicendum et, quae sint duris agrestibus arma,
Abbreviated transcription (Latin):
min& tarminibus uestrum seruasse menalcan
udieras & fama fuit sed carmina tantua tfs¬
offra ualent lrcidatela inter martia: quantum
haonias dicunt aquila u̾eniente colunibas: uaas.¬
uodnisime quacumq nouas incidere lites
nte sinistra caua monuiss& abilice cornix
ec tuus hic moeris. nec uiuer& ipse menalcas.
eucadit in quemquã tantum sclus. heut̾ua nobis
enesinul tȩcum solatia rapta menalca
uis caner& niphas quis humum florentib herbis
parger&: Aut uiridi fontes inducer&e umbra
elquȩ sublegi tacitus tibi carmina nũperi. m: a¬
umte addelicias ferres amarrllida nostras.
itrre dum redeo breuis est uia pasce capellas.
t potum pastas age titrre & intera gendum
ccursare capro cornuferit ille caueto:
mmohȩc quȩ uaro nȩcdũ ꝑfecta canebatfs
are tuum nomen super& mõdo mantua nobis

Expanded text:
ia carminibus vestrum servasse Menalcan. Audieras, et fama fuit; sed carmina tantum nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas. quod nisi me quacumque novas incidere lites ante Sinistra cava monuisset ab ilice cornix, nec tuus hic Moeris, nec viveret ipse Menalcas. Heu, cadit in quemquam tantum scelus? Heu, tua nobis paene simul tecum solatia rapta, Menalca? quis caneret nymphas; quis humum florentibus herbis spargeret, aut viridi fontes induceret umbra? vel quae sublegi tacitus tibi carmina nuper, cum te ad delicias ferres, Amaryllida, nostras? Tityre, dum redeo—brevis est via—pasce capellas, et potum pastas age, Tityre, et inter agendum occursare capro, cornu ferit ille, caveto. Immo haec, quae Varo necdum perfecta canebat: “Vare, tuum nomen, superet modo Mantua nobis