comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ponegerunt poeniten¬
tia: Et iterum: Quis in¬
firmatur. & ego non in¬
firmor: quis scandalizat᷑
& ego non uror Qua ꝓpt̃
sciens quod si quib lib &
diuitib ac potentib male
onis officium: Certus qđ
ei nichil sua iusticia suf¬
fragetur : decuius manu
anima pereuntis exigit᷑
Quando quicumq alius pe¬
rierit. quemnulla docen¬
di necessittis man&: so¬
lus poenas sui sceleris
dabit: Ille aut̃ cui dispeñ¬
satio uerbi commissa. ẽ.
etiam si scae ii it. & ta¬
men ꝑdite uiuentes ar¬
guere aut erubescat aut
metuat. cumominib qui
eo tacente perierint.
perit Etquid ei ꝓderit
pon puniri suo : qui pu¬
mendus. ẽ. alieno pecca¬
to: Mentior. nisi hoc
dñs ꝑ ezechielẽ ꝓphetã:
subcuiusdã terroris de¬
nunciatione loquitur
dicens ad eum Et tu fili
hominis : speculatorem
dedite domui isrł: Ne
hoctranseuntes debemꝰ
audire : quod sacerdotẽ
speculatorẽ appellat :
Ut sicut speculatoris . ẽ.

Expanded text:
et non egerunt poenitenet non egerunt poenitentiam. Et iterum: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Quapropter sciens quod si quibuslibet divitibus ac potentibus male onis oei nihil sua justitia suffragetur: de cujus manu anima pereuntis exigitur. Quando quicunque alius perierit, quem nulla docendi necessitas manet, solus poenas sui sceleris dabit. Ille autem cui dispensatio verbi commissa est, etiamsi sancte vivat, et tamen perdite viventes arguere aut erubescat, aut metuat, cum omnibus qui eo tacente perierint, perit. Et quid ei proderit non puniri suo, qui puniendus est alieno peccato? Mentior, nisi hoc Dominus per Ezechielem prophetam sub cujusdam terroris denuntiatione loquitur, dicens ad eum: Et tu, fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel . Nec hoc transeunter debemus audire, quod sacerdotem speculatorem appellat; ut sicut speculatoris est
Abbreviated transcription (Latin):
QUOD NICHIL PROSIT SA¬
CERDOTI ETIAMSI BENE
UIUATSI MATE UIUEN¬
TES TACENDO NONAROUMN
uoduero dicit apłs. ut
nos formam debeam
exhibere fidelibus. quid
ualebit si his cui exhortan¬
di bonos. uł castigandi ma¬
los cura commissa. ẽ: be¬
ne uiuendo se imitandum
bonis exhibeat. & malos
tacendo non arguat: ad
hoc enim nisi me fcillit
opinio. scãe uiuendũ. ẽ.
sacerdoti : nedicta sua
repugnantib factis eua¬
cu& Si qđ predicat fieri
debere non faciat. ausi
quod non facit praedica¬
re prae sumpserit: nichil
apud eos qui eius uitam
nouere proficiat: Suia
adhoc .e. aecclesiae dei
praepositus : ut nonsolũ
bene uiuendo alios exẽ¬
plo suae conuersationis
instruat. sed &iam fidu¬
cialit̃ praedicando: singu¬
lis ante oculos peccatt
sua constituat Quae
poena maneat duris.
quae gloria oboedientib
ostendat: Nullius salu¬
tem: disperando contẽp¬
nat: Animas emendari
uolentium plangat: imi¬
tatus apłm qui ait: Et
lugeam multos ex his:
qui ante peccauerunt.

Expanded text:
Quod nihil prosit sacerdoti, etiamsi bene vivat, si male viventem tacendo non corrigit. Quod vero dicit Apostolus, ut nos formam debeamus exhibere fidelibus, quid valebit, si is cui vel hortandi bonos, vel castigandi malos, cura commissa est, bene vivendo se imitandum bonis exhibeat, et malos tacendo non corrigat? Ad hoc enim, nisi me fallit opinio, sancte vivendum est sacerdoti, nam dicta sua repugnantibus factis evacuet si quod praedicat fieri debere, non faciat; aut si quod non facit, praedicare praesumpserit, nihil apud eos qui ejus vitam novere proficiat. Quia ad hoc est Ecclesiae Dei praepositus, ut non solum bene vivendo alios exemplo suae conversationis instituat, sed etiam fiducialiter praedicando, singulis ante oculos peccata sua constituat: quae poena maneat duros, quae gloria obedientes, ostendat. Nullius salutem desperando contemnat: animas emendari nolentium plangat, imitatus Apostolum, qui ait: Ut lugeam multos ex his qui ante peccaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
turarum scãrum p̃cepta ob¬
seruart debere: opere pre¬
cium dircim. quaedã euan¬
gelica. atq apostolica. quã
breuissime ad medium de¬
duxre p̾ceptar: uthaec huiꝰ¬
cemodi imperiti homines
audientes. hisq ⁊ aurem
cordis accommodantẽs:
Intellegant quae sibi. quȩ
monachis conueniant ob¬
seruare praecepta Qui
eram mente e corpore
uuit contempnere scłm
& pauperem sequi xp̃m.
audiat ipsum dicentẽ in
euangelio Siuis ꝑ fectus
esse: uade uende omnia
quae habes . & da pauperib
& ueni sequere me  Et iterũ
Omnis qui reliquerit domũ.
aut frãtres. aut patrẽ. aũt
matrem. aut agros. propt̃
me : centuplũ accipi&. &
uitam aeternã possidebit:
d discipulos autem Uos in¬
ꝗuit reliquistis omniaa. &

Expanded text:
turarum sanctarum praecepta observare debere, operae pretium duximus quaedam evangelica atque apostolica quam brevissime ad medium deducere praecepta, ut haec hujuscemodi imperiti homines audientes, hisque aurem cordis accommodantes, intelligant quae sibi, quae monachis conveniant observare praecepta. Qui enim mente et corpore vult contemnere saeculum, et pauperem sequi Christum, audiat ipsum dicentem in Evangelio: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus: et veni, sequere me. Et iterum: Omnis qui reliquerit domum, aut fratres, aut patrem, aut matrem, aut agros propter me, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit. Ad discipulos autem: Vos, inquit, qui reliquistis omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
Rome : natł sc̃i thelespho
ri. qui septimus post petrũ
apłm pontifex ordinat᷑.
inlustre martyrium duxit:
Apud antiochiam: depo¬
sicio scĩ sẏmeonis monachi¬

Expanded text:
Romae, natalis beati Thelesphori papae, qui septimus post Petrum apostolum pontifex ordinatus, illustre martyrium duxit. Apud Antiochiam, sancti Simeonis monachi
Abbreviated transcription (Latin):
FICISCI DEBEANT .IXLI.
uod non oporteat sacer¬
dotem uel cdericum sine
litteris profid cisci canoni¬
Icis.
sius ep̃s dixit: hoc quoq I
omnib: plac&. ut siue dia¬
conus. siue prbt. siue quis
clericoꝵ ab ep̃o suo cõmu¬
nione fuerit priuatus. &
eum ab ep̃o suo fuisse ab¬
iectum : non oport& ut ei
communionem indulgeat:
Qđ si fecerit : sciat se conuo¬
catis ep̃is. causas. eẽ. dic¬
turum: Uniuersi dixerunt :
hoc statutum & pacem
seruabit & concordiam
custodi&:¬

Expanded text:
ficisci debeant, tit. XVI, Quod non oporteat, etc. sacerdotem, vel clericum, sine litteris proficisci canoniII. s, etc. dixit: Hoc quoque omnibus placet, ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum ab episcopo suo communione fuerit privatus, eteum ab episcopo suo fuisse abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat. Quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixerunt: Hoc statutum et pacem servabit, et concordiam custodi
Abbreviated transcription (Latin):
euangłm. omnib: gentib:¬
qufinorientis ultimis se¬
cessib reconduntur. fidei¬
& deuotionis calor ꝓfectꝰ
sit: & usq ad indiam cite¬
riorem. p̃dicando ꝑuenit.
ubi repperit bartholomeũ¬
iuxta mathei euangeliũ
predicasse : Iđ ebraicis lit¬
teris scriptum. reuertens
alexandriam secũ detulit
Ubi preclaram & nobilẽ
uitã. beato fine conclusit:¬

Expanded text:
um omnibus gentibin Orientis ultimis ses reconduntur, fidet devotionis calore profectus sit, et usque ad Indiam citeriorem praedicando pervenerit. Ubi reperit Bartholomaeujuxta Matthaei Evangelium praedicasse. Quod Hebraicis litteris scriptum, revertens Alexandriam secum detulit: ubi praeclaram et nobilem vitam beato fine conclusit
Abbreviated transcription (Latin):
corpora: acsi eodẽ die fu¬
issent inter empti Iuecũ
inurbem introducerentur.
quidam cecus feretri tac¬
tũ lum recepit Eodẽ die
ursicini martyris. qui sub
iudice paulino postnimia
tormenta in confessione
dñi. immobilis ꝑmanens.
capitis abscisione marty

Expanded text:
corpora ac si eodem die fuissent interempti: quae cum in urbem introducerentur, quidam diu caecus feretri tactu lumen recepit; passi Ursicini martyris, qui sub judice Paulino post nimia tormenta in confessione Domini immobilis permanens, capitis abscissione marty
Abbreviated transcription (Latin):
ab arrianis rebaptitarent᷑
grauissimis & innumeris
suppliciis excruciate con¬
fessoꝵ xp̃i numero socia¬
ri meruerunt : Equib pre¬
dictus uenerabilis adoles¬
cens maioricus. dionisie
matris exortattionibus
roboratus. incertamine
confessonis sp̃m reddens.
cursum palmiferum con¬
summauit :¬
.UI. it̾ decẽbriᷤᷤ.

Expanded text:
ab Arianis rebaptizarentur, gravissimis et innumeris suppliciis excruciati, confessorum Christi numero sociari meruerunt. E quibus praedictus venerabilis adolescens Majoricus, Dionysiae matris exhortationibus roboratus, in certamine confessionis spiritum reddens, cursum palmiferum consummavit. E. VII IDUS DECEMBRIS.
Abbreviated transcription (Latin):
dionisie. datiue. leoncie.
&emiliani. medici. & re¬
ligiosi nomine tercii : &
bonefticii. & seruii. et
uictricis. & maiorici ad¬
oles centis. quiomnes ꝑse¬

Expanded text:
Dionysiae, Davitae, Leontis et Emiliani medici, et religiosi viri Noetercii, et Bonifacii, et Servi, et Victricis, et Majorici adolescentis, qui omnes
Abbreviated transcription (Latin):
aliud esse res a eccłe nisi
uota fidelium. precia pec¬
catorum .&. patrimonia
pauperum. non eas uindi¬
cauer̃ inusus suos ut pro¬
prias : sed ut comendattis
pauperib diuiserunit:
Hoc est possidendo contẽp¬
nere : non sibi sed alias pos¬
sidere: Nec habendi cupi¬
ditate ecłe facultates
ambire : sed eas pietate
subueniendi suscipere:
nichil habentib hab&s cõ¬
mune: Nec aliquid inde
eis qui sibi de suo sufficiunt
e rogare: quando nichil
aliud sit habentib dare
quam ꝑdere: xXXU

Expanded text:
aliud esse res ecclesiae, nisi aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum; non eas vindicaverunt in usus suos, ut proprias, sed ut commendatas pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere; nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. nihil habentibus habet commune, nec aliquid inde eis qui sibi de suo sufficiunt debet erogare, quando nihil aliud sit habentibus dare quam perdere. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ra. ẽ. ab solutio: presiden¬
tis cum in terni arbitrium
sequitur uidicis: Quod be¬
ne quatriduatu mortui re¬
suscitatio illa significat.
quae uidelicoꝵ demonstrat
quia prius mortuum dñs
uocauit. & uiuificauit dic̃s
Olatare ueni foras. & post¬
modum his qui uiuus egres¬
sus fuerat: a discipulis. ẽ.
solutus. sicut scriptum. ẽ:
Cumq egressus essoe qui fue¬
rat ligatus institis: tunc
dixit discipulis suis Soluite
eum & sinite abire: Scilic&
ut pastores aecłȩ ei pęnã
debeant amouere quam
meruit . qui non erubuit con¬
fiteri qđ fecit: Sub magno
moderamine pastores ȩclȩ
ulsoluere ftudeant ułligare:
Sedutrum iuste aniniuste
oblig& pastor : pastoris
tamen sententia gregi tim̃da
qui omnia sua reliquerant:
tanti actales uiri. qui uo¬
lentes fieri xp̃i discipuli.
renunciauer̾ omnib quae
habebant. non ut possesso¬
res. sed ut procuratores fa¬
cultates a eccłe possideban
Et idcirco scientes. nichil

Expanded text:
ra est absolutio praesidenra est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tunc dixit Jesus discipulis suis: Solvite eum et sinite abire . Scilicet ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda qui omnia sua reliquerant rtanti ac tales viri qui volentes esse Christi discipuli, renuntiaverunt omnibus quae habebant non ut possessores, sed ut procuratores facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil
Abbreviated transcription (Latin):
iustum dampnat: Et non
uicturum uiuificare nitit᷑:¬
qui reum a supplicio absol¬
uere conatur : Ds̃ omnip̃s.
ut nos a precipitante sen¬
tentiae prolatione con¬
percer&. cum omnia nuda
& aꝑta sunt oculis eiꝰ mala
tamen sodome noluitau¬
dita iudicare : quiait:
Descendam & uidebo
utrum clamorem qui
uenit ad me opere con¬
pleuerint: annon est
ante probationẽ quasi
dubittit. nisi ut grauita¬
nat. nemala hominum
ante presummamꝰ crede¬
re quam probare. Quidhoc
exemplo nisi nos admo¬
nemur ne adproferendã
sententiam umquã prȩci¬
pites eẽ. debeamꝰ. nete¬
mere indiscussa iudicemꝰ.
neque lib& mala auditti
nos moueant. ne passim
dicct sine probationie
credamus . Cause uidẽ¬
lic& pensande sunit :¬
& tune ligandi atq̃ sol¬
uendi potestas exercenda:
Uidendum᷑ quae cul a aut
quae sit penitentia secu¬
ta post culpam Vt quos
omp̃s dr̃ ꝑ conpunctionis
gr̃am uisitat: illos pastoris
sententia absoluat: Tuncue¬

Expanded text:
iustum damnat; et non iustum damnat; et non victurum vivificare nititqui reum a supplicio absolvere conatur. Deus omnipotens, ut nos a praecipitatae sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint, an non est ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitanat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae videlicet pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum quae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam, ut quosper compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
raedicatores scĩ. qui
districtum dĩ iudicium
metuunt : animarum iudi¬
ces fiunt Et alios dam¬
nant & liberant : qui se¬
medipsos dampnari metũ¬
ebant: Horum profecto
nunc in aecła: ep̃i locum
tenent: Soluendi atque
ligandi auctoritatẽ susci¬
piunt : qui gradum regimi¬
nis sortiuntur: Grandis
honor pontificalis: sed
graue pondus istius est
honoris Durum quippe.ẽ.
ut qui nescit tenere mode¬
ramina uitae suae: iudex
uirȩ fi̾t alienae Plerũq
contingit. ut ipse iudicii
locum teneat: cui ad lo
dampno inmeritos: uł ali¬
os ipse ligatus soluat:
Sepe in soluendis acligañ¬
dis subditis suae uolupta¬
tis motus: non aut̃ causarũ
merita sequitur : Unde
fitut ipsa & ligandi ac sol¬
uendi potestate sepriu& :
fit. ut erga quem lib& ꝓxi¬
mum: odio ulgratia mo¬
ueatur pastor: Iudicare
autem digne desubditis
nequeunt : qui insubditoꝵ
causis sua uel odia uel
gratiaᷤ secuntur: Unde
recte ꝑproph& amdicitur:
Mortifictibant animas
quae non moriuntur : et

Expanded text:
raedicatores sancti, etc., qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt: et alios damnant et liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in ecclesia episcopi locum tenent: solvendi atque ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor pontificalis, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Plerumque contingit, ut ipse judicii locum teneat, cui ad locdamnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem caussarum merita sequitur. Unde fit, ut ipsa et ligandi et solvendi potestate se privet, fit, ut erga quemlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare autem digne de subditis nequeunt qui in subditorum causis sua vel odia vel gratiam secuntur. Unde rede per prophetam dicitur: 'Mortificabant animas, quae non moriuntur, et v
Abbreviated transcription (Latin):
apeculino consulari.
obhoc maxime quia pre¬
sionis agone positum suis
exortationib roborass&.
post eculei tormenta.
iussus. ẽ. ꝑduci ad palmã¬

Expanded text:
aulino consulari ob id maxime, quia praesionis agone positum suis exhortationibus roborasset, post equulei tormenta jussus est perduci ad palma
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝓouib sibi creditis.
ceruicem libent̃ tetendit̃
& ꝑcussus gladio migrauit
adxp̃m: Percussor uero eiꝰ :
mox amentia correptus
interiit: Sepultus est idẽ
beatus martyr : in basili¬
ca intra urbis muros:¬

Expanded text:
 ovibus sibi creditis cervicem libenter tetendit, et percussus gladio migravit ad Christum. Percussor vero ejus mox amentia correptus, interiit. Sepultus est idem beatus martyr in basilica intra urbis muros
Abbreviated transcription (Latin):
nportu romano: natł scĩ
uincencii mr̃: Ingallus ci¬
uitate . namnetis: natł¬
rogacioni fratrum: In istria:
IUNI.
Rome uia numentana.
incimiterio pretextati :
mastyrio coronatisunt :
Mediolano : scĩ dionisii
ep̃i & confessoris: Alii

Expanded text:
omano, natalis S. Vincentii martyris. In Galliis, civitate Nannetis, nataRogatiani fratrum. In Istria, JUNII. Romae via Numentana, in coemeterio Praetextati, martyrio coronati sunt. Mediolani, S. Dionysii episcopi et confessoris. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
altari Dudum fautor
istrionum: nunc uirginũ
consecrator: Id autẽ ait.
ne insuꝑbiam ȩlatus. in
iudicium incidat diaboli.
quis non exemplo uerũ¬
esse prob&: Ignorat mo¬
mentaneus sacerdos hu¬
militatẽ : & mansuetudinẽ
rusticorum: Ignorat blan¬
dicias xp̃ianas: Nescit se¬
ipsum contem pnerẽ : De
dignitate : transfertur
addignitatem: Non ieiu
nauit : non fleuit. non
mores suos saepe reprae¬
hendit. & ad sidua medita¬
tione correxit: Non subs¬
tantiam : pauperib eroga¬
uit: Dec athedra. quomo¬
do ducitur ad cathedram:
idest de suꝑbia ad suꝑbiã.
iudicium autẽ ceruinas
diaboli : nulli dubium. qui¬
in arrogantia sit: Incidunt
in eam . qui in puncto hore
necdum discipuli : iam. ma¬
gistrisunt O port& autẽ
eum testimonium habere
bonum : ab his qui foris suN:
Quale principium : talis &
clausul. Qui in reprehen¬
sibilis. ẽ. nonsolum adomes¬
ticis. sed & ab alienis con¬
sono ore laudatur: Alie¬
m extra aeccłam sint: iu¬

Expanded text:
altari; dudum fautor altari; dudum fautor histrionum, nunc virginum consecrator. Quod autem ait, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli, quis non exemplo verum probet? Ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit seipsum contemnere. De dignitate transfertur ad digninauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam mageum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt. Quale principium, talis et clausula. Qui irreprehensibilis est, non solum a domesticis, sed et ab alienis consono ore laudatur. Alieni extra Ecclesiam sunt Ju
Abbreviated transcription (Latin):
ichib ẽ. in potentius arro
midis sermonib tonant:
Auariciã in sacerdote ui¬
tandam : & samuhel doc&.
nichi coram populo eripuis
se cuiquam probans : et
apostolor paupertas qui
refrigeria sumptuũ afr̃i¬
bus accipiebant. & pret̃
uictum atq uestitum.
nichil se aliud nechabe¬
re. nec uelle gloriabant᷑
Quam ad timotheũ auariciã:
adtitum turpis lucri cu¬
piditatem aꝑtissime notat:
Domum suam bene regtẽ:
Non ut opes augeat non ut
regias par& aepulas. non
ut celatas patenas struat.
& fassidę s aues lentis ua¬
poriba coquat. qui ad os
carnium non dissoluanit
artificii temperamento:
Sed ut qđ populis praecep¬
turus. ẽ. prius ad omesti¬
cis exigat Filios ha¬
bentem. subditos
cum omni castitate
Ne scilic& imitentur filios
heli : qui inuestibulo tẽpli
cummulierib: dormieban:
Nonne ophitum.
Ne insuꝑbiam elatus. in
iudicium incidat diaboli:
Heri catecuminus: hodie
pontifex: Heri in amphi¬
teatro: hodie inecta:
Vespere incirco: mane in

Expanded text:
ihil enim inpotentius arrogmidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans et apostolorum paupertas, qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad oscar- Dium non dissoluant artifici temperamento, sed ut, quod populis praedicatums est, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet iHeli, qui in vestibulo templi cum mulieribus dormiebant . Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ors martyrum. marii
& martȩ. cum filiis suis
audifax. & abacuc: pobi¬
lium de ꝑsid&. qui ad orati¬
onẽ uenerant romam tp̃r
claudii principis Equib
post toleratos fustes. ecũ ħ¬
leum. ignes. ungui ũ ma¬
nuum precisionẽ. martha
innimpha necata: ceteri
omnia incenisai

Expanded text:
ctorum martyrum Marii et Marthae, cum filiis suis, Audifax et Abacuc nobilium de Persida, qui ad orationem venerant Romam tempore Claudii principis; e quibus post toleratos fustes, equuleum, ignes, ungues, manuum precisionem, Martha in Nympha necata, caeteri omnia incensa
Abbreviated transcription (Latin):
Et inponto : nađ scorum
martyrũ. mosei & am mõnii.
qui cum essent milites : pri
mo ad metalla dep̾utati.
nouissime ignitraditi suñ¬

Expanded text:
Et in Ponto natale sanctorum martyrum, Mosei et Ammonii, qui cum essent mimo ad metalla deputati, novissime igni traditi sun
Abbreviated transcription (Latin):
lib: infraclaustra monas¬
terii uiuendum : quid. a
prelatis stipendioꝵ dan¬
dum quib documentis. &
uirtutum instrumentis
exornande sint Iuatenꝰ
hanc formula uiuendi in¬
specta & deo sibi aduto¬
rium prebente humiliter
suscepta. & efficacit im¬
pleta : cum bonoꝵ operũ
lampadib uenienti spon¬
so apparere : atq eius
thalamum ingredi mereant᷑:¬

Expanded text:
libus infra claustra monaslibus infra claustra monasterii vivendum, quid a praelatis stipendiorum dandum, quibus documentis et virtutum instrumentis exornandae sint: quatenus hac formula vivendi inspecta, et Deo sibi adjutorium praebente, humiliter suscepta et efficaciter impleta, cum bonorum operum lampadibus venienti sponso apparere, atque ejus thalamum ingredi mereant
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ uigilanti studio
congestam dignisq prȩ¬
comiis laudatam. iuxta
uirium possibilitatẽ modis
omnib: obseruandam:
Quatenus hanc. siue alia¬
rum sanctarum scriptura¬
rum. documenta sedula
meditatione ꝑlegentes.
& prelati. & subditi. uoca¬
tione quauocati sunt. ope
diuina adminiculati. in fa¬
tigabilit̃ ambulent. & ꝓ
tam p̾ussimo principe. qu i
oblucrum animarum hoc
sacrum &e uenerabile con¬
oilium adhanc formam
congerendam & statuendã
salutiferis ad monicionib
excitauit. modernis futu¬
risq: temporib dei inm̃sã
clementiam iugit̃ exoren :
Nam & in altero libello idem
sacer conuentꝰ eodem re¬
ligiosissimo augusto mo¬
nente : quandam institu¬
tionis formulam ex sc̃oꝵ
patrum dictis studiose
excerpsit : & mnunũ bre¬
uit̃ satisq congruenter
congessit. i & scĩmonialib
canonice degentib tenen¬
dam ꝑcensuit: Inqua con¬
tinetur : quales ei sabba¬
tis se preferende sint. qua¬
lit eisdem sanctimonia¬

Expanded text:
virorum vigilanti studio virorum vigilanti studio congestam dignisque praeconiis laudatam, juxta virium possibilitatem modis omnibus observandam: quatenus hanc, sive aliarum sanctarum Scripturarum documenta, sedula meditatione perlegentes et praelati et subditi, vocatione qua vocati sunt, ope divina adminiculati, infatigabiliter ambulent, et pro tam piissimo principe, qui ob lucrum animarum hoc sacrum et venerabile concilium ad hanc formam congerendam et statuendam salutiferis admonitionibus excitavit, modernis futurisque temporibus Dei immensam clementiam jugiter exorent. Nam in altero libello idem sacer conventus, eodem religiosissimo Augusto monente, quamdam institutionis formulam ex sanctorum Patrum dictis studiose excerpsit, et in unum breviter satisque congruenter congessit, et sanctimonialibus canonice degentibus tenendam percensuit. In qua continetur quales eis abbatissae praeferendae sint, qualiter eisdem sanctimonia
Abbreviated transcription (Latin):
iectos regere. eisq aeccle¬
siasticos sumptus ad mi¬
nistrare : & indei seruicio
constringere : bene ope¬
rantes quoq: ad meliora
ꝓuocare. proteruos quosq
& neglegentes debeant cor¬
ripere: Cum igitur huiꝰ
institutionis formã corã
memorato glorioso prin¬
cipe ꝓlatã. sacer cõuentꝰ
laudib extuliss&r: et
aecclesi astica auctoritate
fulcitam laudeq dignã.
atq proficuam. consona
uoce predicaro nichilq
inea reprehensi onis ab
his ꝗtui sanum sapiant
reperiri posse ꝓfiteret᷑.
ab eodẽ tuctoriosissimo
principe. & abominib
qui aderant: dõ gr̃as
adclamatum ẽ Nec in¬
merito quippẽ: qui et
occulta sua dispensatio¬
ne : & gratissima inspi¬
ratione p̃fatũ principẽ.
ut id fieri moner& com¬
pulit. & ud adeffectum
ꝑduceretur . miserando
adiuuit: Proinde om̃iũ
sententia ftatutum. ẽ.
abomnib qui in canoni¬
ca professione dño mili¬
tant: hanc institutionis
formam tot eclasticoꝵ

Expanded text:
jectos regere, eisque ecclejectos regere, eisque ecclesiasticos sumptus administrare, et in Dei servitio constringere, bene operantes quoque ad meliora provocare, protervos quosque et negligentes debeant corripere. Cum igitur hujus institutionis formam coram memorato glorioso principe prolatam sacer conventus laudibus extulisset, et ecclesiastica auctoritate fulcitam, laudeque dignam, atque proficuam consona voce praedicaret, nihilque in ea reprehensionis ab iis qui sanum sapiunt reperiri posse profiteretur, ab eodem victoriosissimo principe, et ab omnibus qui aderant, Deo gratias acclamatum est. Nec immerito: quippe qui et occulta sua dispensatione, et gratissima inspiratione, praefatum principem, ut id fieri moneret, compuli, et ut ad effectum perduceretur, miserando adjuvit. Proinde omnium sententia statutum est, ab omnibus, qui in canonica professione Domino militant, hanc institutionis formam, tot ecclesiasticorum
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis canonicã ser¬
uent institutionẽ. & inple¬
risq locis idem ordople¬
nissime seruetur: m̃ium
tamen id animis sedit.
ut scđm eiꝰdẽ principis ad¬
monitionem una diuino
freti auxilio. & eiusdem
piissimi principis non
modico ad iuti iuuamine.
eius uidelicoꝵ liberalissima
largitione copiam libroꝵ.
prȩ manib habentes. ex
canonica auctoritate et
sc̃oꝵ patrum dictis uelu¬
ti ex diuersis pratis quos¬
dam flosculos carpen¬
tes: hanc inftitutionis
formam excerperent.
& canonicis obseruandã
conferrent: Ut quorum
forte labore obtarditatẽ
ingenii. seu inopiã libro¬
rum sparsim digesta dif¬
ficile conp̃hendi poss&.
sollerti studio in eodẽ
opere breuit̃ congesta.
mite: mccdere. & subdi¬
tis normam uiuendrabs¬
q ignorantiae obstacu¬
lo: salubrit̃ nossent pre¬
bere Uigilanti ergo
studio eandem institu¬
tionis formam colligere
studerunt: Inqua plenis¬
sime continetur. qualit̃
& praelati uiuere . & sub¬

Expanded text:
subjectis canonicam sersubjectis canonicam servent institutionem, et in plerisque locis idem ordo plenissime servetur, omnium tamen id animis sedit, ut secundum ejusdem principis admonitionem, una divino freti auxilio, ejusdem piissimi principis non modico adjuti juvamine, ejus videlicet liberalissima largitione copiam librorum prae manibus habentes, ex canonica auctoritate, et sanctorum Patrum dictis, veluti ex diversis pratis quosdam flosculos carpentes, hanc institutionis formam excerperent, et canonicis observandam conferrent; ut quorum forte labore, ob tarditatem ingenii, seu inopiam librorum, sparsim digesta difficile comprehendi posset, solerti studio in eodem opere breviter congesta mite incedere, et subditis normam vivendi absque ignorantiae obstaculo salubriter nossent praebere. Vigilanti ergo studio eamdem institutionis formam colligere studuerunt: in qua plenissime continetur qualiter et praelati vivere, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
dem sacris canonib et
sc̃oꝵ patrũ dictis institu¬
tionis formam: pariuo¬
to. pariq: consensu ex¬
cerperent : ꝑquã patent̃
praelatoꝵ & subditoꝵ.
uita monstraretur: Iuate¬
nus omnes quicanonica
censentur professione.
ꝑuiam pro positi sui iN
et inxp̃i milicia deuotius
unanimes atq concordes.
existerent Sedut idnutu
diuino fieroꝵ dñm in com¬
mune humilit̃ exorandũ
premonuit ut seruorum
suors exorabilib pulsatꝰ
p̃cib eiꝰ ad monicionem
scđm suam uoluntatem
fieri suaq gr̃a eam p̃ce¬
dere. & subsequi dignaret᷑:
dquam &iã ad monicionẽ
sacer conuentus intimo
gaudio repletus : expan¬
sis incaelum manib crea¬
toriomnium gr̃as agens
benedixit. Quippe quita¬
lem tampium tamq benig
simum prae tulerit procu¬
ratorem: Suscipientes
ergo libentissime hilari¬
terq: eiꝰ saluberrimã mul¬
tis deo miserante ꝓfuturã
admonicionem lic ple¬
riq auxiliante xp̃o de¬
uote acreligiose cũ sibi

Expanded text:
dem sacris canonibus, et dem sacris canonibus, et sanctorum Patrum dictis, institutionis formam pari voto parique consensu excerperent, per quam patenter praelatorum et subditorum vita monstraretur, quatenus omnes qui canonica censentur professione, per viam propositi sui inoet in Christi militia devotius unanimes atque concordes existerent. Sed ut id nutu divino fieret, Dominum in commune humiliter exorandum praemonuit, ut servorum suorum exorabilibus pulsatus precibus, ejus admonitionem secundum suam voluntatem fieri, suaque gratia eam praecedere et subsequi dignaretur. Ad quam etiam admonitionem sacer conventus intimo gaudio repletus, expansis in coelum manibus creatori omnium gratias agens, benedixit. Quippe qui talem, tam pium, tamque benignsimum praetulerit procuratorem. Suscipientes ergo libentissime hilariterque ejus saluberrimam multis Deo miserante profuturam admonitionem, licet plerique auxiliante Christo devote ac religiose cum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ANOUIAE
SANUAE ET IDIUDUE
trinitatis xp̃i anissimus
hac gloriosissimus ludo¬
uicus suꝑno munere uic¬
tor augustus. anno incar
aquis grani palatio ge¬
neralẽ sc̃mq conuocas¬
so conuentum : & coe¬
pissoe scđm ardentissimã
ergci diuinũ cultũ sibi
caelitꝰ inspiratã uolunta¬
tem multa congrua. &
necessaria de emendati¬
us uidelic&. amore : qui
eam suo sc̃o & precioso
redemit sanguine : eiq
se ad futurum usq ad cõ¬
summationem pollicitus
est scłi . sollerter accuri¬
ose ꝑtractare eo usq int̾
dem sc̃m &uenerabilem
deo annuente ad grega¬
immo consulendo ad mo¬
nerce suꝑ quib dã ȩccle¬
siarum prȩpositis qui par¬
tim ignorantia. partim
desidia. subditoꝵ curã
parui pendebant: & os¬
pitalitatẽ minus iusto di¬
ligebant: quid facto opus
ess&ꝵ: Adiunxit etiã mo¬
nendo. ut quia canonico¬
rum uita sparsim in sacris
canonib & in sc̃oꝵ patrũ
dictis : erat indita: ꝓpt̃
simplices quosq minusq
capaces aliquam exeis¬

Expanded text:
nomine sanctae et individuae Trinitatis Christianissimus ac gloriosissimus Ludovicus superno munere victor Augustus, anno incarnAquisgrani palatio generalem sanctumque convocasset conventum et coepisset, secundum ardentissimam erga divinum cultum sibi coelitus inspiratam voluntatem, multa congrua et necessaria de emendatius videlicet amore, qui eam suo sancto et pretioso redemit sanguine, eique se adfuturum usque ad consummationem pollicitus est saeculi, solerter ac curiose pertractare: eo usque inter dem sanctum et venerabilem, Deo annuente, aggregaimo consulendo admoneret, super quibusdam Ecclesiarum praepositis, qui partim ignorantia, partim desidia, subditorum curam parvipendebant, et hospitalitate justo diligebant, quid facto opus esset. Adjunxit etiam monendo, ut quia canonicorum vita sparsim in sacris canonibus et in sanctorum Patrum dictis erat indita, propter simplices quosque minusque capaces, aliquam ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
& nec nubere uellor nec
sacrificare post nulta
facta miracula. Int̃ꝙ̃ plu¬
rimas uirgines aggrega¬
uerat : ꝑcussa . ẽ. gladio
incorde a carnifice tali
gatu sui sponsi: Deposi¬

Expanded text:
et nec nubere vellet, nec sacrificare, post multa facta miracula, inter quae plurimas virgines aggregaverat, percussa est gladio in corde a cgatu sui sponsi; deposi
Abbreviated transcription (Latin):
UIA ERGO COns
quors noscitur docum̃¬
tis post apostolica in¬
ftructa ubertim corus¬
ccire: debent non solũ
praelati imitando: ue¬
rum &e iam subditi obse¬
quendo. usquequaque
studere : qualiter eor
exemplis & doc trinis pa¬
rentes. ad felicitatis gau¬
dia quo illi precesser̃ uale¬
qui eor doccrinis & exẽplis
summa deuotione oboe¬
diunt: aeternis gandus
inseruntur: Ita pimirũ ea
sectari nolentes. a et̃ ns
suppliciis mancipantur:
Memoratas ittiq Ic̃oꝵ patrũ
sentencias. quib clerica¬
lis ordo adbene uiuendũ
instruitur: sedule ꝑlegat.
& diligent̃ ꝑtractoe. quis¬
quis canonicam ꝓfessus. ẽ.
uitam: Quascum bene ꝑ¬
scrutatus fuerit: patent̃
inueni&. qđ illi non ener¬
uate : sedre ligiose uiuen¬
dum sit:

Expanded text:
uia ergo const noscitur documentis post apostolica instituta ubertim coruscare, debent non solum praelati imitando, verum etiam subditi obsequendo, usquequaque studere, qualiter eorum exemplis et doctrinis parentes, ad felicitatis gaudia, quo illi praecesserunt, valequi eorum doctrinis et exemplis summa devotione obediunt, aeternis gaudiis inferuntur, ita nimirum ea sectari nolentes aeternis suppliciis mancipantur. Memoratas itaque sanctorum Patrum sententias, quibus clericalis ordo ad bene vivendum instruitur, sedule perlegat et diligenter pertractet, quisquis canonicam professus est vitam. Quas cum bene perscrutatus fuerit, patenter inveniet, quod illi non enervate, sed religiose vivendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
munus amanu. aliud munꝰ
a linga: Munus ab obseqͥo
est : subiectio indebite
inpensa: Munus amanu
pecunia: munus alingaa
fauor: Qui ergo sacros
ordines tribuit. tunc ab
omni munere manꝰ excu¬
tit : quando indiuinis reb
nonsolum ullã pecuniam.
sedoeiam humanã gratiã
ponrequirit: Plerumq fit.
utquisq: eors uelbona cor¬
poralia ab omnib accipe¬
re contempnat Sed quia
haec non accipit: maiores
ab eis recipere laudes
querat: Et fortasse munꝰ
se accepisse non estimat:
quibona corporalia ac¬
cipere recusat: Sicut scrip¬
tum .ẽ. superius: Aliquando
munus amanu. aliquando
uero abore porrigitur : Nã
qui nummum tribuit : munꝰ
exmanu dedit : Iui aut̃ uerbũ
laudis inpendit: munus
abore protulit: Merumq:
sacerdos. & siexteriora dona
qu terrenae forsitan neces¬
sitati congruunt pro in po¬
sitione manuum accipere
recusat. plus est qđ sibi re¬
tribui appoeit. cum ultra
meritum laudari deside¬
rans : munus ab orequerit:

Expanded text:
munus a manu, aliud munus munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio, est subjectio indebite impensa. Munus a manu, pecunia est. Munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. Plerumque fit, ut quisque eorum vel bona corporalia ab hominibus accipere contemnat: sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, qui bona corporalia accipere recusat. Sicut scriptum est superius, aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit: qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Plerumque sacerdos, etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, pro impositione manuum accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli episcoporum
donum accepti sp̃s
usum solent negocia¬
culoꝵ signa ad auariciȩ
obsequium declinare:
Hinc estenim qđ si mon
ꝑ inpositionem manus
ȩdita miracula concupis¬
cens. ꝑcipere donũ sp̃s
pecunia uoluit: Scilico
ut deterius uender&.
qđ male conparassce:
Redemptor nr̃ flagello
de resticulis facto: detẽ¬
plo turbas eiecit. cathe¬
dras uendentiũ colũbas
euertit: Columbas quip¬
peuendere .ẽ. inpositio¬
nem manus qua sp̃s sc̃s
accipitur: non aduitae
meritum : sed ad p̃mun
quinamorum quidem
praemia ex ordinatione
accipiunt: & tam̃ sacros
ordines ꝓhumanagratia
largiuntur. atq: de lar¬
gitate eadẽ laudis solũ¬
modo retributionẽ quer:
Hi pimirum qđ gratis ac¬
ceptum. ẽ. gratis nontri¬
buunt. quia de inpenso
officio sc̃itatis nummum
isaias prophoea ait:
Qui excutit manꝰ suas.
ab omnimunere: Neq enĩ
dicit qui excutit manus
suas amunere : sed adiunx̃
abomni Iuia aliud. ẽ. mu¬
nus. ab obsequio : aliud

Expanded text:
onnulli episcoporum donum accepti Spiritus in usum solent negotiaculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon per impositionem manus edita miracula concupiscens, percipere donum Spiritus pecunia voluit ; scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Redemptor noster flagello de resticulis facto, de templo turbas edras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere, est impositionem manus, qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemium qui nummorum quidem praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt: quia de impenso officio sanctitatis, nummumIsaias propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere . Neque enim dicit, Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
est Nehis qui sub est. et
cum iniuste forsitani ligat᷑
obligationis suae senten¬
tiam : ex alia culpamereat᷑:
Pastor quisq uł absoluere
indiscrete timeat: uel liga¬
re. His aut̃ qui sub manu
pastoris . ẽ. ligaritimeat
iuste uł in iuste : ne pasto¬
ris sui iudicium temere
reprehendat Ne et si in ius¬
te ligatus. ẽ: & ipsa tumi¬
de reprehensionis suꝑbia
culpa quaenon erat fiat :¬

Expanded text:
est: ne is qui subest, et est: ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor quisque vel absolvere indiscrete timeat vel ligare. Qui sub manu pastoris est, ligari timeat iuste vel iniuste: nec pastoris sui iudicium temere reprehendat, ne, etsi iniuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa, quae non erat, fiat
Abbreviated transcription (Latin):
separentur: Atrociter ar¬
guunt. qui decipien¬
do peccantes: non solum¬
quia ponarguunt pro
peccato. sed etiam adu¬
lanter decipiunt : dicen¬
te proph&a: Erunt
quibeatificant populũ
istum seducentes. & qui
beatificantur p̃cipitati
A trociter iterum arguuNTt
qui peccantem non reci¬
piunt: sed despiciunt
& sꝑnunt: Nec alterius de¬
lictum: tamquam proprium
ingeme scunt Detalib ꝑ
isaiam dñs cõminans dic̃
Qui dicunt recede ame ne
ad propinques michi: quia
inmundus es: isti fumus
erunt inforore meo: ignis
erroris. sed conpassionis
miseratione: Scilico. ut
ita uicia aliena fler&.
quẽ admodum sitali & ipse
inplicaretur errori Boni
pastores populi debent
delicta deflere: & totos
seplanctib tradere. Imi¬
tantes hieremiã ꝓphetã
dicentem: Quis dabit capi¬
timeo aquam. & oculis
meis fontem lacrimarum
& plorabo die ac nocte
int̃fectos populi mei:
tamquam propria igitur
delicta plebis sacerdos
flere deb&. sed affectu

Expanded text:
separentur. Atrociter arseparentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu
Abbreviated transcription (Latin):
Cacerdotes ꝓpopuloꝵ¬
Uiniquitate damnant᷑.
si eos aut ignorantes non
erudiant. aut peccantes
non arguant: testante
dño ad prophoxam: Spe¬
culatorem dedite domui
isrł: Si non fueris locutꝰ
ut secustodiat impius
auia sua: ille in iniquita¬
te sua morietur. sangui¬
nem uero eius demanu
tua requiram: Sic enim
heli sacerdos: pro filioꝵ
iniquitate dampnatus. ẽ:
Et lic& eos delinquentes
admonuit : sed tam̃ non
ut oportebat redarguit
Sacerdotes ex quirere de¬
bent peccatti populoꝵ.
& sagaci sollicitudinie
unum quemq: probare.
iuxta testimonium dñi
ad hieremiam loquentis:
Probatorẽ in quiđ dedite
inpopulo meo robustum:
& scies & probabis uias
eors: Sacerdotes studio
corrigendi facta ꝑscru¬
taridebent subiectorũ:
ut emendatos lucri face¬
re possint: Sicut autem
peccatorem conuenit ar¬
gui. ita iustum non exulce¬
rari: Sacerdotes curam
debent habere de his
quipereunt. ut eo redar¬
gutione aut corrigantur
a peccatis. aut si incori
biles existunt: ab ȩcła

Expanded text:
acerdotes pro populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant, testante Domino per prophetam: Speculatorem dedi te domui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur; sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est; et licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . 2. Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad 334 Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi in populo meo robusto, ut scias probare vias eorum . 3. Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. 4. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut eorum redargutione aut corrigantur a pegibiles existunt, ab ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
nterritorio lugdunensi.
mani abbatis. qui primus
illic uitam heremiticã dux̃:
& multis uirtutib hac
miraculis clarus. plurimoꝵ.

Expanded text:
territorio Lugdunensi lmani abbatis, qui primus illic vitam heremiticam duxit, et multis virtutibus ac miraculis clarus, plurimorum
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillini patris mar¬
tẏrum. marci. & marcel¬
liani. qui ad predicatio
nem beati sebastiani
dum ad beati pauli con¬
fessionẽ orar&. tentus
a paganis ac lapidatus.
martyrium consũmauit:¬

Expanded text:
Tranquillini, patris martyrum Marci et Marcelliani, qui ad praedicationem beati Sebastiani apostolorum dum ad beati Pauli confessionem oraret, tentus a paganis ac lapidatus martyrium consummavit
Abbreviated transcription (Latin):
solatio lucis & uictus
fraudatti: septimo die
acollo ce acapillis in ar¬
bore suspensa: ad ibito
subter orribili fumo: in con¬
fessione dñi emisit sp̃m: oot

Expanded text:
solatio lucis et victus fraudata, septimo demum die a collo et a capillis in corpore suspensa, adhibito subter horribili fumo, in confessione Domini emisit spirit
Abbreviated transcription (Latin):
5.
Apud siriam scĩ domicii
martyris. qui uirtutib suis
multa in colis beneficia
łzoae uxoris beatinicos¬
trati mr̃is: quaedum ad
confessionẽ beati petri
apłiorar& : a paganis or¬
tata: ducta ẽ ad patronũ
regionis naumatiae : A quo
primũ incustodia obscu

Expanded text:
. Apud Syriam, natalis S. Domitii martyris, qui virtutibus suis multa incolis beneficia Zoae uxoris beati Nicostrati martyris, quae dum ad confessionem beati Petri apostoli oraret, a paganis arctata, ducta est ad patronum regionis Naumachiae: a quo primum in custodiam obscu
Abbreviated transcription (Latin):
die : decollatio scĩ ioħis
baptistȩ . qui primo insama¬
ria conditus est nunc in
alexandria : Porro caput
de hiero solimis ad senie
urbem emesã delatum . ẽ:
III.

Expanded text:
 decollatio sancti Joannis Baptistae, qui primo in Samaria est conditus, nunc in Alexandria. Porro caput de Jerosolymis ad Phoeniciae urbem Emesam delatum est. D. III.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipso die apud cartaginem :
sc̃oꝵ mãrm masse. candide.
qui passisunt tp̃r ualeriani.
& gallieni: Ferunt enĩ int̃
alia supplicia tunc ap̃side
clibanum calcis accensum.
& inora illius pruncs cũ ture
exhibitas. & p̃sidẽ dixisse

Expanded text:
odem die apud Carthaginem, sanctorum martyrum Massae candidae, qui passi sunt tempore Valeriani et Gallieni. Ferunt enim, inter alia supplicia tunc a praeside clibanum calcis accensum, et in ora illius prunas cum thure exhibitas, et praesidem dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
ua manidata: Id est non
homicidium facies: non
adulterabis. non furtum
fticies non ftalsum testi¬
monium dices: non concu¬
pisces rem proximi tui:
honora patrem tuũ. et ma¬
trem tuam & diliges ꝓri¬
mum tuum sic̃re ipsuni:
c his quitrans migrant
deciuitate inciuitatem
ep̃i aut clericin placuit ut
canones. qui de hacre a scĩs
patrib statuti sunt: habe¬
ant propriam firmitatẽ:¬

Expanded text:
va mandata, id est, non va mandata, id est, non homicidium facies, non adulterabis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, non concupisces rem proximi tui; honora patrem tuum et matrem tuam, et diliges proximum tuum sicut teipsum  his qui transmigrant de civitate in civitatem episcopis, aut clericis, placuit ut canones qui de hac re a sanctis Patribus statuti sunt habeant propriam firmitate
Abbreviated transcription (Latin):
bebitis Et item: Thesau¬
rirate uobis thesauros
incaelo : ubi nec erugo.
nectinea demolitur Item:
Attendite uobis: neforte
grauentur corda ur̃a in
crapula & ebrietate: &
curis huius uitȩ:. Item:
Dico autem uobis: nolite
resistere malo: Et diligite
Omnis qui irascitur fratri
reus erit gehennȩ ignis:
Item: Nolite iurare neq
autem sermo uester : est.
est. non . prni: Item: Omne
uerbum ociosum qđ locu¬
ti fuerint homines. red¬
dent deeo rationẽ in
die iudicii: Item: Si quis
te ꝑcusserit indexterã
maxillam : prebe illi &
alteram: Item: E stote mi¬
sericordes : sicut et pat̾
uester misericors ẽ: Itẽ:
Sipeccauerit inte frat̃tuus.
dimitte ei septies: Et non
solum septies: sedusq
septuagies septies Itẽ
Sinon remiseritis hominib
decordib ur̃is: neo pat
uester cȩlestis. dimitt&
uobis peccataur̃a: Item
ꝗerite primum regnumdi.
& iusticiam eius. & hecom¬
nia adicientur uobis
Et cui dam diuiti Si in quie
uis aduittt̃ ingredi: ser¬

Expanded text:
estrum . Item: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea demolitur . Item: Attendite vobis, ne forte graventur cordavestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae . Item: Dico autem vobis: Nolite resistere malo; et: DiligiteOmnis qui irascitur fratri reus erit gehennae ignis. Item: Nolite jurare, neque autem sermo vester, Est est, Non non . Item: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Item: Si quis te percusserit in dextera maxilla, praebe illi et alteram . Item: Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est . Item: Si peccaverit in te frater tuus, dimitte ei septies: et non solum septies, sed usque septuagies septies. Item: Si non remiseritis hominibus de cordibus vestris, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra. Item: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus: et haec omnia adjicientur vobis . Et cuidam diviti: Si, inquit, vis ad vitam ingredi, ser
Abbreviated transcription (Latin):
secuti estsme : sed ebitis
suꝑ sed es duodecim: iudi¬
cantes duodecim trib isrł:
Iaec o& huius cemodi p̃cep¬
tti solis specialit. coni¬
gruunt monachis. Et quan¬
to singulciria: tanto et
precipua: Dicit ȩtiam idẽ.
saluator : generalĩt om̃ib
Omnis quiuenit adm̾e &.
non odit patrẽ suum. &
matrẽ. & uxorẽ. & filios

Expanded text:
e, sedebitis super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Haec et hujusmodi praecepta solis specialiter congruunt monachis: et quanto singularia, tanto et praecipua. Dicit etiam idem Salvator generaliter omnibus: Omnis qui venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem,