comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cam facinorũ: prꝯpria morteq̃si¬
erit. Nunt tu micha laude dignu
ac memoria ꝙ multis obhan̾cca
contigisse quiddem legimꝰ. hunt
Ego et uitẽ prodigu et his mor¬
tuiu dicami. qui sumul corpirã al¬
q amina. simul hanc uita pro¬
iecerit et eternaz. Contraaule
pro patria illa ꝑpetua que beatu¬
nobia spondet habitaculu. sinc fine.
sme lalore. sine sollicitudino. smne
metu. sie ulla demq molestia.
Iri qua nl turpe. ml impiũ: ml
minstu habitat. quid nõ uł ꝯn¬
dere nel aggredi instu ess: si ꝗd
pictatis aut instĩe esset in nobis.
lam uero ut ut petruã a patria.
sic ego longins̃ ab inçepro pere¬
grinatua su. hosq michi ammoe
donius solitarii sems occursua
dedit. ut orientale nostru obpro¬
briu. occidentis principibus ac
populis exprobrarem. Qua in re
tam efficax utina detera mea sit
ꝙͣ illurs lingua fuit. qd̾ frustra
me optare certe sçio uereor ma¬

Expanded text:
cam facinorum propria morte quesicam facinorum propria morte quesiverit. Hunc tu michi laude dignum ac memoria, quam multis ob hanc causam contigisse legimus, hunc Ego et vite prodigum et bis mortuum dicam, scilicet qui simul corpus atque animam, simul hanc vitam proiecerit et eternam. Contra autem, erusalem, pro patria illa nobis spondet habitaculum, sine fine, sine labore, sine solicitudine, sine metu, sine ulla denique molestia, in qua nil turpe, nil impium, nil iniustum habitat, quid non vel audere vel aggredi iustum esset, siquid pietatis aut iustitie esset in nobis? Iam vere ut Petrus a patria, sic ego longius ab incepto peregrinatus sum, hosque michi animos unius solitarii senis occursus dedit, ut orientale nostrum obprobrium occidentis principibus ac populis exprobrarem. Qua in re tam efficax utinam dextera mea sit, quam illius lingua fuit! Quod frustra me optare certe scio; vereor ma
Abbreviated transcription (Latin):
si promipcias: si socios equibate
et fide defendissent: essetq ueris¬
simu ꝙ illua patrociniu orb̾
terre. uerius ꝙͣ imꝑi poterat no¬
mrinari. quã ius hec̃ inqua erga ho¬
mines sit sũma iustĩa et inocentia
romanoꝵ illuis tp̃is acta consen¬
serim: iniustos tñ in deu fuisse ñ
ambigitur. cui non leue aliquid̃.
s se ip̃os abstulerant fugitiuoꝵ
moꝵ seruoꝵ sui furtu dimino fa¬
cientes: quoq grauissimũ furti
grmnis cuitu deĩ debitu eius hosti¬
bus exhibentes. que inmiru
miustitia multo est maior: ꝙ si
uicino fidus amicua aut manci¬
piu raperetur . Qͥ locus ab augn¬
stino in sue celestis rei publice libri
excussus curioseq tractatus esti
Quod uero siquid nasçendo patriam
nactus in iust̾am maliã morib: qͣles
feremĩt om̃es iudes: mide pro tali
sanguine fudisse laulabilẽ nithilum¬
nuis quiipe. qui malis uiris impro¬
bis cuubus impunita rem publi¬

Expanded text:
si provincias, si socios equitate si provincias, si socios equitate et fide defendissent. Esset que verissimum, quod illud patrocinium orbis terre verius quam imperium poterat nominari – quamvis hec, inquam, sic erga homines summa iusticia et innocencia Romanorum illius temporis acta consenserim, iniustos tamen in deum fuisse non ambigitur, cui non leve aliquid, sed / se ipsos abstulerant fugitivorum more servorum suis furtum dominis facientes, quodque gravissimum furti genus, cultus illi debitos eius hostibus exhibentes, que nimirum iniusticia multo est maior, quam si vicino fundus avitus aut mancipium raperetur. Qui locus ab Augustino in sue »Celestis rei publice« libris excussius curioseque tractatus est. Qui vero, si quis nascendo patriam nactus iniustam malis moribus, quales fere nunc omnes vides, unde pro tali sanguinem fudisse laudabitur? nichil minus, quippe qui malis viris, improbis civibus impunitatem publi
Abbreviated transcription (Latin):
accriter copioseq disputat Cice¬
ro i hia libris quos de republica
scripsit: quibus facile consentirẽ.
ut tunc etiami dumitoti orbi uimi
faceret. et uiolentissima uidere¬
tur iusta eet: qui hiap̃is qui co¬
gebantur expediret cogi. et unũ
idq non nisi oplimu et excellẽs
certe necessarin foret. insi ꝙ dicã
huic sententie uehem̃ter obstaret.
quod .s. et siint̾ honnĩes iustitiam
obẜuarent: cuq ius suu tribuen¬
do: et illis Romanis artib a poeta
descriptis paci morem imponendo:
parcedo subiectis: et suꝑbos debellã¬
do. quãus ut preclare ait Ticero idẽ
alibi. Imporium ppłi Romam bñ¬
ficiis teneretur. non ĩuiriis. bella
ant pro socips: aut de imperio gere¬
rentur. exitus belloꝵ ẽent. aut mi¬
tes aut necessarii. regu populoꝵ
nationu. portus esset ⁊ refugit
senatus. Nostri autẽ magistratus
miperator esq. ex hac unare ma¬
xiam laudem carpere stucderẽt.

Expanded text:
acriter copioseque disputat Ciceacriter copioseque disputat Cicero, in his libris quos De republica scripsit. Quibus facile consentirem, ut tunc etiam, dum toti orbi vim faceret et violentissima videretur, iusta esset, quod his ipsi qui cogebantur expediret cogi, et unum idque nonnisi optimum et excellens certe necessarium foret, nisi, quod dicam, huic sentencie vehementer obstaret. Quod scilicet, etsi inter homines iusticiam servarent, cuique ius suum tribuendo et illis Romanis artibus a poeta descriptis paci morem imponendo, parcendo subiectis et superbos debellando, quamvis, ut preclare ait Cicero idem alibi: Imperium populi Romani beneficiis teneretur, non iniuriis; bella aut pro sociis aut de imperio generentur, exitus bellorum essent aut mites aut necessarii; regum, nacionum, populorum portus esset et refugium senatus, nostri autem magistratus imperatoresque ex hac una re maximam laudem capere studerent,
Abbreviated transcription (Latin):
on pro patria qua¬
quam qui ausi sunt.
multis ad celum laudibus efferant᷑.
Laudatus ex m̃is Brutus. Ianda¬
tur Nu terius. Landatur Cursuns.
laudantur secii. Fabii. Cornelii:
ꝙ sangiuinem sun pro patria eft¬
fuderut. Laudantur et exteri. Si¬
milia enĩ uirtus. non dissimile
laudem merctur. Codrum ac łe¬
mistoclen Athenc laꝑdant. Lace¬
demon. Lconydam Epammendam
l hebe. Carthargo philenes fres.
alieq urbes ciues alios: de qui¬
bus omnib si quia sentia queris.
Cedestis amancla res publica est
quam non tumpultus cridunitu: nõ
successios plebis: non seratus
insolentia. nqn in uicdia simulta¬
tum: hon bella ciuilia: non er¬
trema ꝑtarbant. pro qua quisqͥs
sangui̾em suum dedit boirus cłuis
et premii certus. Non ꝙ i eo hane
temporalem terrenamq patria
de serendum rear: pro qua si res
exigat pugnare iubemtr. Sed
ita demũ: si iustitia regitur. et
le gibua equis uiuit. qualem ali¬
quo tempore fuisse rem publicar
alii scripsere de quo impriigͥs

Expanded text:
on pro patria quam qui ausi sunt, multis ad celum laudibus afferantur. Laudatur ex nostris Brutus, laudatur Mutius, laudatur Curtius, laudantur Decii, Fabii, Cornelii, qui sanguinem suum pro patria effuderunt. Laudantur et exteri; simulis enim virtus non dissimilem laudem meretur. Codrum ac Themistoclen Athene laudant, Lacedemon Leonidam, Epaminondam Thebe, Carthago Philenos fratres, alieque urbes cives alios. De quibus omnibus si quid sentiam queris: celestis amanda respublica est, quam non tumultus tribunitii, non secessiones plebis, non senatus insolentia, non invidia simultatum, non bella civilia, non externa perturbant, pro qua quisquis sanguinem suum dedit, bonus civis et premii certus est. Non quod ideo temporalem hanc terrenamque patriam deserendam rear, pro qua si res exigat pugnare etiam iubemur, sed ita demum, si iustitia regitur et legibus equis vivit; qualem aliquo tempore fuisse rempublicam R multique alii scripsere. De quo in primis
Abbreviated transcription (Latin):
q. et quosᷤ in solituame geiit
Siuũt nati. cumi in palatto gem¬
n quosq uel ad eccłe carcłinẽ
uel ꝯt alios gracdus extulit ia¬
pridem omĩes obierint. taribo
stabiliora sunt sacre solitudimꝰ
fundamenta. ꝙ seculi. ¶ yricleãt
Licet igitar qui uicderunt: qb
pre fulgore auri et purpure. ¶qua¬
naus: opum spretor: et pauꝑ¬
tas sancta sordebat. os hoĩes
hunc uurennir. interq rarissĩ¬
mos nimeremus.damũq
uocemus non uidisse: ciuus
confragosa temptantib. Ccteru
presens fama: con secratumq uiri
nomen: et lauclatorib sius fauent
et argnunt insultantes. Gratias ã
facti sumus ut hos duos petros
ennilis carituros et pusillamim¬
tatem huniscemodi sine exemp lo
ñri temporis futaram sperem.¬

Expanded text:
que et, quos in solitudine genuit, que et, quos in solitudine genuit, vivunt nati, cum in palatio geniti, quosque vel ad Ecclesie cardinem vel ad alios gradus extulit, iampridem omnes obierint: tanto stabiliora sunt sacre solitudinis fundamenta quam seculi. Irrideant licet igitur qui viderunt, quibus pre fulgore auri et purpure squalidus opum spretor et paupertas sancta sordebat; nos hominem hunc miremur interque rarissimos numeremus, damnumque vocemus non vidisse, cuius is vite confragosa tentantibus. Ceterum presens fama consecratumque viri nomen et laudatoribus suis favent et arguunt insultantes. Gratias autem facti sumus, ut hos duos Petros emulis carituros et pusillanimitatem huiuscemodi sine exemplo nostri temporis futuram sperem
Abbreviated transcription (Latin):
licib reluceret. nec ĩ merito. Norat
ensin quid repeteret. nec quiddi¬
mitereb ignorabat. Certe a lado¬
ribus add tequiem: ab in sanis di.¬
sceptationib ad diuina e loquia re¬
meadat. Linquebat ꝑrbem. ibat.
amino. et insi successoris hastu
obstatet: pedibus ibat ĩ mõem
huspidum fateor: ac preruptum.
ded undi sibi planu iter ec̃tad
supero s: cum quo utinam uixis¬
semus. Q uodiacaro precipue de
hoc uno inter tot soli̾tarios op¬
tauerini: quia misqua rei optate
ꝑropiaquius uotu exat. Neq eĩ
disilingimur infuallo. moclitũq
dei cunctancum illi. uł nobisac¬
celerandum fuit. ut iter hoc uite
pariter ageremus: qd̾ ille cũ pa¬
tribua nris egił. Et ꝙ breu spa¬
tio temporis ꝑom̃e ytalie trac¬
tum usq acͥ alpes : qd̾ cib eodẽ
institut ordinis conuentus facti.
ianq ut auclio Alpes ip̃as: de¬
uotis propagata transcendit.
durat religiosa successio. durabit¬

Expanded text:
licum reluceret. Nec immerito; norat licum reluceret. Nec immerito; norat enim quid repeteret, nec quid dimitteret ignorabat. Certe a laboribus ad requiem, ab insanis disceptationibus ad divina colloquia remeabat, linquebat urbem, ibat animo et, nisi successoris astus obstaret, pedibus ibat in montem, hispidum fateor ac preruptum, sed unde sibi planum iter esset ad superos. Cum quo utinam vixissemus! Quod idcirco precipue de hoc uno inter tot solitarios optaverim, quia nusquam rei optate propinquius votum erat; neque enim magno disiungimur intervallo, modicumque vel cuntandum illi, vel nobis accelerandum fuit, ut iter hoc vite pariter ageremus, quod ille cum patribus nostris egit. Et quam brevi spatio temporis, per omnem Italie tractum usque ad Alpes, quot ab eodem instituti ordinis conventus sacri! Iamque, ut audio, Alpes ipsas devotio propagata transcendit. Durat religiosa successio durabit
Abbreviated transcription (Latin):
ad sydereas scancdente sedes con¬
fperisse dicitur: ignarus uerum
⁊ iura culo stupens. atq interro¬
gans. an se tunc inscqui. anquid
Alindagere inberet. Qdiem ille ut
in solitucdme ꝑstaret admonint
et siocelum petens inter uerba
disparut. Discipulus aͥ ille cõfilii
memor: usq ad tempora nr̃a per¬
ueniens: et dieꝵ plenus ante hos
paucos annos: post magistrum
abiit. magna quidem apud suos
sanctitatis opimone et mirabiliu
fania operinu relicta. Sed qd sele¬
stinũ recles: cuius ascensus ꝙͣ me¬
stus: ꝙ̃q contra ammũ suu essit:
descensus letus et spontaneus de de¬
clarauit. q ucluu narrantes qui ni¬
derunt: tants illi in fugisse cũ gau¬
dio. eaq signa lecitie spiritalis ocu¬
ls ac fionte gestantem. dum a
conspectu cosisilii. ian tandem
sidi reclditus at liber ascenderet.
quasi non humerum blaribo oneci
sea collum diris securib subchixiss.
utq eius in uriltu nescio quidange¬

Expanded text:
ad sidereas scandentem sedes conad sidereas scandentem sedes conspexisse dicitur, ignarus rerum et miraculo stupens atque interrogans an se tunc etiam sequi, an quid aliud agere iuberet. Quem ille ut in solitudine perstaret admonuit, et sic celum petens inter verba disparuit. Discipulus autem ille, consilii memor, usque ad tempora nostra perveniens et dierum plenus, ante hos paucos annos post magistrum abiit, magna quidem apud suos sanctitatis opinione et mirabilium fama operum relicta. Sed ad Celestinum redeo, cuius ascensus quam mestus, quamque contra animum suum esset, descensus letus et spontaneus declaravit. Audivi narrantes, qui viderunt, tanto illum fugisse cum gaudio, eaque signa letitie spiritalis oculis ac fronte gestantem, dum a conspectu concilii iantandem sibi redditus ac liber abscederet, quasi non humerum blando honeri sed collum diris securibus subduxisset, utque eius in vultu nescio quid ange
Abbreviated transcription (Latin):
nor unus et qua licuit uite nuicatio
nulla fuit. si quidem insupitio itiũ
culmine. et inter angustissimĩ at pa¬
palem tholimũ. angustam sibi here¬
miticam sibi cauerilam meditatꝰ
m alto humilis. inter turbas solita¬
rius: inter diuiciaa pauper urrit.
Adde qd̾ et statim ab iicio temp¬
tauit fugam: cum discipulo quoda
suo Roberto Salentino tant iuene.
s in opina et et subita ppłi multitu¬
dine cntumientus: cum enaden
di nilla spes ẽet: in discipulum
uersus que sunt an se ad excelsa
tractu et coactu sequi uellet. q uie
autem qui a magr̃o didiciss insi¬
dum spernere. Cristum uero et
quib ad xp̃m itur: uirtutem. pa¬
cem. silentui. et solitudmẽ amare.
que so ait: ut et labon et periculs
meo parcas. meq potins celle mo¬
pis et tuti ocii successorem: ꝙ di¬
uitia ac solicite głe participes uelis.
qm̃ et factu est᷑. S ustitit ẽi pr̃e
Romam abeunte. cunia non mł¬
to anmaz post e carcere gemino

Expanded text:
nor unus et qua licuit vite mutatio nor unus et qua licuit vite mutatio nulla fuit? Siquidem in supremo rerum culmine et intra augustissimum ac papalem thalamum, angustam sibi heremiticamque camerulam meditatus, in alto humilis, inter turbas solitarius, inter divitias pauper vixit. Adde quod et statim ab initio tentavit fugam cum discipulo quodam suo Roberto Sallentino tunc iuvene, sed inopina et subita populi multitudine circumventus, cum evadendi spes nulla esset, in discipulum versus quesivit an se ad excelsa tractum et coactum sequi vellet. Ille autem, qui a magistro didicisset mundum spernere, Cristum vero et quibus ad Cristum itur virtutem, pacem, silentium et solitudinem amare: «Queso» ait «ut et labori et periculo meo parcas, meque potius celle inopis et tuti otii successorem, quam divitis ac solicite glorie participem velis». Quod et factum est. Substitit enim, patre Romam abeunte, cuius non multo post animam e carcere gemino
Abbreviated transcription (Latin):
est. cui seruire regnare e̾st Nuiꝰ
precomo laudis qui usqua queso:
seu quis unquã digior Celestino.
Reliquerunt alii nauiculas suas.
ac retia. alii possessiunculas: alii the¬
Ioniu: alii etiam regna uł regno¬
sunt apłi. facti surit scĩ et anncidi.
apatitin uero: quo inhil est altiꝰ
remtam exoptatam: tamq mira¬
bilem.ut ab admratione: ac stu¬
pore dictum ferant. Quis ulla eta¬
te: pre sectim es quo tanto in p̃cio
ẽẽ cepit: tom mmrabili et excelso
animo contempsit: q ẽ elestinus
iste: pristinũ et nomen et lotu
et amicam boms moribus. egesta¬
tem appetens: atq dum celũ suspi¬
cit. terre imimemor. Q uem ĩ statu
quolibet eque deo placiu: quis nõ
uidet: qui mim eius opera: s alio
digna stilo. trifariam distincta ple¬
gerit: que gessit: aut ante. ꝙͣ ãscen¬
deret: ant post ꝙ descendit. aut duz
sedit. Quid miri autem siuntuao¬
peru non defuit. cuius etanmo te¬

Expanded text:
est, cui servire regnare est». Huius est, cui servire regnare est». Huius preconio laudis, quis usquam, queso, seu quis unquam dignior Celestino? Reliquerunt aliu naviculas suas ac retia, alii possessiunculas, alii teloneum, aliqui etiam regna vel regnosunt apostoli, facti sunt sancti et amici Dei, apatum vero quo nichil est altius, rem tam exoptatam tamque mirabilem ut ab admiratione ac stupore dictam ferant, quis ulla etate, presertim ex quo tanto in precio esse cepit, tam mirabili et excelso animo contempsit quam Celestinus iste, pristinum et nomen et locum et amicam bonis moribus egestatem appetens, atque dum celum suspicit, terre immemor? Quem in statu quolibet eque Deo placitum quis non videt, qui mira eius opera, sed alio digna stilo, trifariam distincta perlegerit, que gessit aut antequam ascenderet, aut postquam descendit, aut dum sedit? Quid miri autem, si virtus operum non defuit, cuius et animi te
Abbreviated transcription (Latin):
iugum nescientis uereq celestis aĩ
factum iror.atq ita sento nõ po¬
tuisse id ab honimefieri: inisi qui
res humanas usto precio estimas¬
set. quiq tuimdum fortume caput
pectibus subieciss. Ambrosii patro¬
qimio locus eget: et eo presertim
libro: quo ad uere himlitatis ob¬
seruantiam sacram uirgine Deme¬
triadem cohortatur.Non ut dilec¬
tores inquid huius seci putant
paru cordis. aut segnis est animi:
terrenas opes sperere. honores
assiquos fastidire: nec ihi glam q̃re .
ubi laudatur pct̃or in desideriis amme
sue: et qui iniqua gerit bñdicitur.
U ucle si uere intesligatur contemp¬
tus iste rorum presenti: ad que tẽ¬
dat. et qualia concupiscat: nihil
erectius: que sacratissimis de side¬
nis uniuersa transcendunt. neq ad
ullam creaturam: quãius potentẽ
atq mirabilem : s ad ip̃m ominũ
uisibiliu atq ĩusibiliu ambint
creatorem. cui approp inquare cla¬
rescere est. quem timere gancdere

Expanded text:
iugum nescientis vereque celestis animi iugum nescientis vereque celestis animi factum reor; atque ita sentio: non potuisse id ab homine fieri, nisi qui res humanas iusto precio extimasset, quique tumidum fortune caput pedibus subiecisset. Ambrosii patrocinio locus eget, ex eo presertim libro, quo ad vere humilitatis observantiam sacram virginem Demetriadem cohortatur. «Non ut dilectores» inquit «huius seculi putant, parvi cordis aut segnis est animi terrenas opes spernere, honores occiduos fastidire, nec ibi gloriam querere, ubi laudatur peccator in desideriis anime sue et qui iniqua gerit benedicitur; unque si vere intelligatur contemptus iste rerum presentium ad que tendat et qualia concupiscat, nichil erectius. Que sacratissimis desideriis universa transcendunt, neque ad ullam creaturam quamvis potentem atque mirabilem, sed ad ipsum omnium visibilium et invisibilium ambiunt Creatorem, cui appropinquare clarescere est, quem timere gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
elarisinnũ faceret ra¬
ritas ip̃a contemptũ
msi eu petri alterine
Romam pontificis:
que Celestia direxe¬
uu deccntior contemptus et
elatior obscintisset: qui pontifica¬
tu maximo uelut mortifero faste
de posito: in antiquam solitudĩe¬
tam capide repedauit: ut ho¬
stili compede liberatu crederes
Q uod factum solitarii sanctiq pa¬
tris uilitati ammi quisquis uolet
attribuat. Licet ẽi in cadem ie
pro uarietate ingemoꝵ non diu̾
sa tm̃ s aduersã sentire Ego ĩ pri¬
nria et sibi utile arbitror et mũ¬
do. Oterq emĩ propter in exꝑien¬
tiam itrum humanarum : quas
multa diumnoꝵ contem plagone ne¬
gleterat. longuniq solituclims amo¬
rem: periculosa ẽẽ anceps. et turbi¬
da poterat altando. Nam quid xp̃o
uisum sit: miraculum qd̾ per eum
dens ostenclit: qui post renũcidnõe
pramis illurit indicio ẽ qd̾ profato
non fieret. si qd̾ gestum erat diuim¬
tas non probaref. Ego prorsus al¬
tissum cuiusclam et liberrina: et

Expanded text:
larissimum faceret raritas ipsa contemptum, nisi eum Petri alterius Romani Pontificis, quem Celestinum dixerunt, recentior contemptus et clarior obscurasset. Qui pontificatu maximo velut mortifero fasce deposito, in antiquam solitudinetam cupide repedavit, ut hostili compede liberatum crederes. Quod factum solitarii sanctique patris vilitati animi quisquis volet attribuat — licet enim in eadem re, pro varietate ingeniorum non diversa tantum sed adversa sentire —; ego in primis et sibi utile arbitror et mundo. Utrique enim propter inexperientiam rerum humanarum, quas multa divinarum contemplatione neglexerat longumque solitudinis amorem, periculosa esse anceps et turbida poterat altitudo. Nam quid Cristo visum sit, miraculum quod per eum Deus ostendit, die qui post renuntiationem primus illuxit, indicio est; quod profecto non fieret, si quod gestum erat divinitas non probaret. Ego prorsus altissimi cuiusdam et liberrimi et
Abbreviated transcription (Latin):
si nũꝙ clericatus tonsuram
uel religionis uestem susçipi¬
ant: non tñ ideo iimis salutẽ
promereri ualent. cũ nõnulli ⁊̃¬
in laicali habitu scĩssum et deo
dilecti inueniantur. Rio ad oc¬

Expanded text:
us tonsuram vel religionis vestem suscipiat, non tamen ideo minus salutem promereri valet, quum nonnulli in laicali habitu sanctissimi et Deo dilecti inveniantur. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
Si eĩ inter honñes solet bone
fidei contractus. nulla ratione
dissolui. ꝙͣto magis illa polliçita¬
tio quan cum deo pepigit. solui
sine uindicta non poterit: Ex¬

Expanded text:
Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
lex. possunt om̃es articuli legũ.¬
bus ant senatus consultis com¬
prehenli. s cum in aliquo casu
sententia eorum manfestata ẽ
is qui uirisclitioni pre est. ad si¬
milia proce dere. atq ius ducẽ¬

Expanded text:
 possunt omnes articuli bus aut senatusconsultis comprehendi. Sed cum in aliquo casu sententia eorum manifesta est, debet is, qui iurisdictioni preest, ad similia procedere atque ita e
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis meis tuam sententiam
aguoscas. et ego supremã metam
cunislibet eloquentis altigisse ui¬
dear. Auditoris animũ monisse quo
uolin. Idq nullo negocio. Tunt eĩ
suadenti magnus est labor: qñ m
suam sententiam trahere mertur
aniniũ resuctantem. Contra quea
difficile habet oratio in illms aux
uenlura: qui quod audit secum
conferens. non exempli ymagmer.
non actoritatis pondus. non rati¬
onis aculenm ut creclat. mhul de¬
niq insi sui ip̃nis testimonium
querit. et tacitus dicit ita est

Expanded text:
erbis meis tuam sententiam agnoscas, et ego supremam metam cuiuslibet eloquentis attigisse videar, auditoris animum movisse quo volui, idque nullo negotio. Tunc enim suadenti magnus est labor, quando in suam sententiam trahere nititur animum reluctantem; contra, quid difficile habet oratio in illius aures ventura qui, quod audit secum conferens, non exempli imaginem, non autoritatis pondus, non rationis aculeum, ut credat, nichil denique nisi suiipsius testimonium querit, et tacitus dicit: «ita est
Abbreviated transcription (Latin):
aliis grauem aut molestam con¬
fitetas. Uude et eam cum oĩb
quib aliqua cansa uista est. cũ his
preoipue permittit qui excellunt
ingenio et doctria. qmaCicere
idem primo uite huuii anpatiens
Cut dixi. E andem multis tandes
dolorib. et mn primis amantissime
fibe morte deiectus optauerit. et
sibi suo achico scribens: Nunc ĩ¬
quit om̃ia respuo. nec quicquaz
habeo tolerabilius ꝙ̃ solitudinem
Et iterum. Michi inquit solitudo
Et pecessus prorunçia est.  alde
urbem fugio multas obcansas. Itẽ
nec enĩ in turba ẽẽ possum. Et rur¬
sus. Nichil hac solitudine iocundi
in qua inquit careo õium colloꝗo.
Cmq mane me in siluam obsta¬
si densam et asperam. non exeo
inde anteuesperum. Quod u̾bñ
quotiens lego sic assencior uł a¬
⁊ ne ip̃o non ab alio dictinp pute
Uta nnchi sepe idem accidit. De¬
mũ ut iam cicerom uale dicam
idem et ip̃e mox dulci blandiens
agnnco. secundim te dicoant. Nihil

Expanded text:
aliis gravem aut molestam conaliis gravem aut molestam confitetur; unde et eam cum omnibus, quibus aliqua iusta causa est, tum his precipue permittit, qui excellunt ingenio et doctrina. Quamvis Cicero idem, primo vite huius impatiens ut dixi, eandem multis tandem doloribus et in primis amantissime filie morte deiectus optaverit et sibi. Athico suo scribens, «Nunc» inquit «omnia respuo, nec quicquam habeo tolerabilius quam solitudinem»; et iterum: «Michi» inquit «solitudo et recessus provincia est», «valde urbem fugio multas ob causas». Item: «Nec enim esse in turba possum»; et rursus: «Nil hac solitudine iucundius, in qua» inquit «careo omnium colloquio, cumque mane in silvam me abstrusi densam et asperam, non exeo inde ante vesperum». Quod verbum quotiens lego, sic assentior ut a me ipso non ab alio dictum putem; ita michi sepe idem accidit. Demum, ut iam Ciceroni vale dicam, idem ipse mox dulci blandiens amico: «Secundum te» ait «nichil
Abbreviated transcription (Latin):
solitudo. et miraberia ediosa. Quid
putad factura eesset optata: Autꝙͣ¬
tum potas optanda est: que ul̃ uolen¬
tibus tantum prodest: Qđlibet
tamen ip̃e sibi iute genus optaret.
Certe quiel phylosophis sit optan¬
dum in eo libro quo ommnis generis
ho minã officia explicat Exequitur
Ait emi multos tran quillitatem
appetentes: dimissia publiciꝰ ne¬
gocris ad ocium profugisse. et in
his fuisse nobilissimos phyloso pho¬
n. longeq principes. nec nõ et
quosdam homĩes seueros ⁊ graues
serre populi mores ac princpum
tion ualentes. quoꝵ aliquosma
gris uixisse. ait sua re familiari de¬
lectatos. atq unũ idemq propositũ
habuisse ꝙ regea. licet non hiscdez
artib: ne ciuia rei egences ne
cui hominu subiecti: In liber tate
uiuerent. Bende collatione facta
et si aefuosam uitam reipublice fr¬
uctuosiorem dicat : quod nos ĩ ꝑte
etiam non negamus: ociosami Iñ
et facilioreni et tutiorem. ⁊ minꝰ

Expanded text:
solitudo et, quod miraberis, odiosa; quid solitudo et, quod miraberis, odiosa; quid putas factura esset optata? aut quantum, putas, optanda est que vel nolentibus tantum prodest? Quodlibet tamen ipse sibi vite genus optaret, certe quid philosophis sit optandum, in eo libro quo omnis generis hominum officia explicat, exequitur. Ait enim, multos tranquillitatem appetentes, dimissis publicis negotiis, ad otium profugisse, et in his fuisse nobilissimos philosophorum longeque principes, necnon et quosdam homines severos et graves ferre populi mores ac principum non valentes, quorum aliquos in agris vixisse ait sua re familiari delectatos atque unum idemque propositum habuisse quod reges, licet non iisdem artibus, ne cuius rei egentes, ne cui hominum subiecti in libertate viverent. Deinde collatione facta, etsi actuosam vitam reipublice fructuosiorem dicat, quod nos in parte etiam non negamus, otiosam tamen et faciliorem et tutiorem et minus
Abbreviated transcription (Latin):
uit leges: Ibi uallauit achademiam.
lbi armauit oratoreni. Ibi descripsit
officia. Ibi deoꝵ formas ac naturas
pnixit. Ibi diunationem radicem
errorum multiplicium conuulsit:
Quem librum ad uite mutationer
it ad studium ueri: ducem fuisse sidi
tantu fidei nr̃e pugil Augu. ingenue
orofitetur. Postremo ne de multis
agena: post unũ amore captus aber¬
rasse uidear. Ibidem mortem sper¬
nere. dolorem cordis patientiam
unicere. Egritudinem mestitiamq
aiumi rõne depellere. Ertirpare Mor¬
cor. et morborum causas et qd̾ ma¬
xime phylosophiara totam Cut uerto
cia utar illustrat urrtutem ad bene
beateq uiuendum. nullis adimm cu¬
bo egere. sel sese esse contentam do¬
cuit contra sententiam marimoru
hominum. Et quod alii aride Ieume¬
q garriunt᷑: id ille copiosissime fio¬
rentissimeq disseriut. ut et utilitati
delectatio. ⁊ marestati rerum. Uerbor
splendor ac dignitas non deessent.
Accendit ergo uiri illuis ingenum

Expanded text:
vit leges, ibi vallavit Achademiam, vit leges, ibi vallavit Achademiam, ibi armavit oratorem, ibi descripsit officia, ibi deorum formas ac naturas pinxit, ibi divinationem radicem errorum multiplicium convulsit, quem librum ad vite mutationem et ad studium veri ducem sibi fuisse tantus fidei nostre pugil Augustinus ingenue profitetur. Postremo, ne de multis agens post unum amore captus aberrasse videar, ibidem mortem spernere, dolorem corporis patientia vincere, egritudinem mestitiamque animi ratione depellere, extirpare morbos et morborum causas, et quod maxime philosophiam totam, ut verbo eius utar, illustrat, virtutem ad bene beateque vivendum nullis adminiculis egere, sed se se esse contentam docuit, contra sententiam maximorum hominum. Et quod alii aride ieiuneque garriunt, id ille copiosissime florentissimeque disseruit, ut et utilitati delectatio et maiestati rerum verborum splendor ac dignitas non deessent. Accendit ergo viri illius ingenium
Abbreviated transcription (Latin):
diçere. ꝙꝙ il errore suioms pu¬
blice mui̾tis altribuatur. Solum
ficeronis in geulũ. Eomam populi
miꝑio par affirmare non timuit.
mii quolibet teste ueratior eudentis¬
simia rerimi fidea ostenderet fuisse ĩ
populo Romanoauꝑii et głe: sic Ci¬
ceromi ingenii et eloquentie monar¬
chiam cefernini quid eidem licet ĩuito¬
ĩ icerom illa solitudo contulerit no¬
timmi est. fecit enĩ magnu de summo
oratore phylosophum. E x quo ꝙ̃¬
tam studiis latims açcrenerit: nemo
studiosus est qui nesciat. Certe idez
de se loquens. cuui dixiss. Nam et
a republica forensibusq negocis:
armis impiis uiq prohibiti ocium
ꝑ sequitinir. Et ob eam causam urbe
relicta. rura ꝑagrantes: sepe soli
sumus. querelam̃ suam tali fme so¬
scripsimus E quicdem ne fefellit. Nam
quis preclara ocia uiri huins: et soli¬
tucdmes gloridsas explicet atq estimet
Arpmatem Cunianam pompemã fo¬
rimanam Iusculanam. Ibi funda¬

Expanded text:
dicere, quanquam id errore sermonis pudicere, quanquam id errore sermonis publici multis attribuatur, solum Ciceronis ingenium Romani populi imperio par affirmare non timuit, nisi, quolibet teste veracior, evidentissima rerum fides ostenderet, fuisse ut populo Romano imperii et glorie sic Ciceroni ingenii et eloquentie monarchiam. Ceterum quid eidem, licet invito, Ciceroni solitudo illa contulerit notum est: fecit enim magnum de summo oratore philosophum; ex quo quantum studiis latinis accreverit, nemo studiosus est qui nesciat. Certe idem de se loquens, cum dixisset «Nam et a republica forensibusque negotiis armis impiis vique prohibiti, otium persequimur, et ob eam causam, urbe relicta, rura peregrantes, sepe soli sumus» querelam suam tali fine soscripsimus». Equidem nec fefellit; nam quis preclara otia viri huius et solitudines gloriosas explicet atque extimet: Arpinatem, Cumanam, Pompeianam, Formianam, Tusculanam? Ibi funda
Abbreviated transcription (Latin):
rei causam odisset leguin atq iultĩe
interitum : qd̾ ip̃e quere larũ suaru
tenor idicat. acceditq preter phy¬
losophyam oratorum maximus: ql¬
q nec ip̃e dissimulat : de hac studiceu
parte precipue głam querena. nusꝙ
profecto illam insi in turbis ⁊ mag¬
no in ppło uidebat. Itaq corã Iulio
çesare Iotaru regeni defensurus
queritur ꝙ intra domesticos parietea
et non coram populo romano cõm
Est illud oratorib singulare et pro¬
priũ ut pro magnitad̃me ingenii:
maguis urbiby acpopuloꝵ frequen¬
tiam delectentur. solitudines exerẽ¬
tur. udiciorumq silentiubi auerse¬
tur atq oderint. Ut ergo nimores
alii suani quisq sic Cicero urbem
Romam non solum ut suam prĩam
io sibi cariorem: quo in eam cõser¬
uandam atq ornandam cirre plus
ac la boria mipenderat. S ut pria
ingenio suo parem exoptbat ĩquo
quidema teste Senreca uterer.qui so¬
lam Ciceromãuocem uere uiuam

Expanded text:
rei causam odisset, legum ac iustitie rei causam odisset, legum ac iustitie interitum, quod ipse querelarum suarum tenor indicat. Accedit quod preter philosophiam, oratorum maximus, quodque nec ipse dissimulat, de hac studiorum parte precipue gloriam querens, nusquam profecto illam nisi in turbis et magno in populo videbat. Itaque coram Iulio Cesare, Deiotarum regem defensurus, queritur quod intra domesticos parietes et non coram populo Romano causam illam agat. Est illud oratoribus singulare et proprium ut pro magnitudine ingenii magnis urbibus ac populorum frequentia delectentur, solitudines execrentur, iudiciorumque silentium adversentur atque oderint. Ut ergo minores alii suam quisque, sic Cicero urbem Romam, non solum ut suam patriam, eo sibi cariorem quo in eam conservandam atque ornandam cure plus ac laboris impenderat, sed ut patriam ingenio suo parem exoptabat. In quo quidem teste Seneca uterer, qui solam Ciceronis vocem vere vivam
Abbreviated transcription (Latin):
cordatur. et illam ociosi exilii igno¬
mimam p resenti occupate gle̾ : haud
ĩmerito anteponit lege locum illũ
Intelliges ex contrarioꝵ collatione
de hoc preferendum censeas : de hoc
pretera. ꝗd eisdem iicleretur cõ
siliu illud lucillo datum inclicat.
cius supra memini. In haric ꝯĩo
sententiam tam precepã ut michy
etiam cui solitudo semꝑ placuit. so¬
litudinis consiliu noñ placeret.
Et qm ꝙͣ iuiri huiua exitum iute du¬
biu essẽ non smat: habet tñ is quẽ
dixi locus tragitus etiam stuporem:
ꝙ ille tui deẜta in solitudme libertas
integra: et inꝑturbatum phylosophic
studiu: in urbe autem regia. ne uita
quidem ab inclementia hominũ salua
fuit: casum ⁊p̃e siurm. et rumã grauã.
tanto ante preuident: litterisq man¬
dauerit¬
um hoc in genere cicerone
uideo: non suit equo aĩo fer¬
re solitudmem qd̾ contigisse arbittor
non tñ est idco qr rem ip̃am quamob

Expanded text:
cordatur, et illam otiosi exilii ignocordatur, et illam otiosi exilii ignominiam presenti occupate glorie haud immerito anteponit. Lege locum illum: intelliges ex contrariorum collatione,  preferendum censeas. De hoc preterea quid eidem videretur, sat consilium illud Lucilio datum indicat, cuius supra memini, in hanc omnino sententiam tam preceps, ut michi etiam, cui solitudo semper placuit, solitudinis consilium non placeret. Et quanquam viri huius exitus in re dubium esse non sinat, habet tamen is, quem dixi, locus tragicus etiam stuporem, quod ille, cui deserta in solitudine libertas integra et imperturbatum philosophie studium, in urbe autem regia ne vita quidem ab inclementia hominum salva fuit, casum ipse suum et ruinam gravem tanto ante previderit literisque mandaverium hoc in genere Ciceronem video non sat equo animo ferre solitudinem. Quod contigisse arbitror, non tam ideo quia rem ipsam, quam quia
Abbreviated transcription (Latin):
uberior materia sit furori. ut sileã
uotum illud infannie. et relatu ⁊̃
fecdum. Exore licet desperali cius¬
libet ꝑditiq hom̃is. quod eum quoq
stilo non puduit aqͥ om̃is emi notitids
phꝑferre: quo scilicet in actu ueiero
resolutum felicem diffinire. et ĩ eo
stata mortem landare ausus : ĩquo
maxime turpis et in xtibs iuta est.
hanc candem sibi adiis optat leti
causam: et hoc utiq ut idem ait
sibi sueq uite comueniens. in se
uero miserrimũ gem mortia. et ipã
proculdubio peuuꝰ morte: Qui nͥ
nis moribus et hoc ammo fruss. ⁊
elarius nomen haderet aput graues
utros ⁊ et ponticum exilium Atq
solitudines et non a disset. nel equa¬
minuã tollerasset. Seel ad rigidicris
nigemi exemplum transeoDe¬
iam cuua ac senatos
et Rome e larior ꝙ̾ sa¬
lutiꝰ ratio. latendiq se¬
cutitas postulabat: ni quadam fra¬
geclia: cum anmi non parua dul¬
cedine solitudinem torsicam re¬

Expanded text:
uberior materia sit furori; ut sileam uberior materia sit furori; ut sileam votum illud infame et relatu etiam fedum, ex ore licet desperati cuiuslibet perditique hominis, quod eum stilo quoque non puduit ad omnis evi notitiam perferre, quo scilicet in actu venereo resolutum felicem diffinire et in eo statu mortem laudare ausus, in quo maxime turpis et inutilis vita est, hanc eandem sibi a diis optat leti causam, et hoc utique, ut idem ait, sibi sueque vite conveniens: in se vero miserrimum genus mortis et ipsa proculdubio peius morte. Qui nisi his moribus et hoc animo fuisset, et clarius nomen haberet apud graves viros, et ponticum illud exilium atque Istri solitudines vel non adisset vel equanimius tolerasset. Sed ad rigidioris ingenii exemplum transeo. Seiam civis ac senator, et Rome clarior quam salutis ratio latendique securitas postulabat, in quadam tragedia cum animi non parva dulcedine solitudinem corsicam re
Abbreviated transcription (Latin):
at qui et ocii eius opera extarit: et
solitudina memoriam locura ẜrat.
Campus oratii dicitur. et tot possesso¬
ribus mutatis. ad huc famosidris do¬
nũ nomen tenet. Cui quidem hoc
aduersantem muenire posse arbilro ⁊.
T iuppe cum nullis hom̃ub tani uel
neçeslaria et amica solitudo sit p̃ter
unũ Quicdiũ nasonem seu qui forte
allum sequũtur: uł quos sequitirr ille¬
Ille michi quidem magm uir ingenii
uidetur. s lascim et lubriçi. et pror¬
sus mulierosi animi fuisse : quem
conuentus femniei delectarent:
usq a deo. ut in illia felicitatia sue
apicem. sũmãq re poneret. Itaq
amatorian artem seribena en sa¬
m̃ opus. et metritam Cnsi follor
exilii sui cansam: non modo urtẽ
Romam seu matronar puellaꝵq
prefertilẽ querenda docet : ab ho
qui ad illam insaniam preter na¬
turalem stimlum : artr quoq cuiꝰ¬
dam calcar adiciunt. s loca etiam
urbis et festa distinguit. quibus

Expanded text:
atque et otii eius opera extant et atque et otii eius opera extant et solitudinis memoriam locus servat. Campus Horatii dicitur et, tot possessoribus mutatis, adhuc famosioris domini nomen tenet. Cui quidem hoc adversantem inveniri posse arbitror, quippe cum fere nullis hominibus tam vel necessaria vel amica solitudo sit, preter unum Ovidium Nasonem, seu qui forte illum sequuntur vel quos ille sequitur. Ille michi quidem magni vir ingenii videtur, sed lascivi et lubrici et prorsus mulierosi animi fuisse, quem conventus feminei delectarent usque adeo, ut in illis felicitatis sue apicem summamque reponeret. Itaque Amatoriam artem scribens, insanum opus et meritam nisi fallor exilii sui causam, non modo urbem Romam ceu matronarum puellarumque prefertilem querendam docet ab his qui ad illam insaniam, preter naturalem stimulum, artis quoque cuiusdam calcar adiciunt, sed loca etiam urbis et festa distinguit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pestatibus urbia. uerba lire motura
somu conuertere digner. Ne uig
iratis ꝑcanctationib promptisq sen¬
tentiis contentum credas: clare de
proprio in hil loqui breuem quidem:
s umuersalem tibi dat regulam: que
est ꝙ scriptorum chorira omĩs amat
nemua. et fugit urbes: quem seculus
ego in epła quacdani E andemq re¬
stringena ad poctas dixi. Silua pla¬
cet. musis. urbs est minuca poetia.i
Idem flactus. et haram sinus tepe¬
re captus et siluan suas: atq agel¬
lum qumq focis habitatum mult
landibus accumulans aruatisq ruris
aspectum : inter grauia et muisa
negocia spirand. urbanam profec¬
to daninat ac despicit stationem de
hoc cum amito : de hoc ita cũ iullico
seruoq suo litigat ut ex ombua
hia milli sit dub̃um quid sentaet.
In quodam uero ẜindne sui dome¬
stict Scii mentione facta. ⁊ec ĩquit
nitã solutorum. misera ambitidne
grauiq. Quam quãsifaceret in epi¬
litudiem. ociũ prefert magnis opib:

Expanded text:
pestatibus urbis verba lire motura pestatibus urbis verba lire motura sonum connectere digner? Ne vero, iratis percontationibus ironicisque sententiis contentum, credas clare de populo nichil loqui, brevem quidem sed universalem tibi dat regulam, que est quod: Scriptorum chorus omnis amat nemus et fugit urbes. Quem secutus ego in epystola quadam eandemque restringens ad poetas, dixi: Silva placet musis, urbs est inimica poetis. Idem Flaccus et Baiani sinus tepore captus, et silvas suas atque agellum quinque focis habitatum multis laudibus accumulans, amatique ruris aspectum inter gravia et invisa negotia suspirans, urbanam profecto damnat ac despicit stationem; de hoc cum amico, de hoc ita cum villico servoque suo litigat, ut ex omnibus his nulli sit dubium quid sentiret. In quodam vero sermone, sui domestici otii mentione facta: hec est, inquit, vita solutorum misera ambitione gravique, Quam quanti faceret in Epylitudinem, otium prefert magnis opibus,
Abbreviated transcription (Latin):
citura anpliua. nisi pietas mi¬
tissu et luterarum ⁊diantissimu
principis obstitisset ¶Dratius
flactus: non iam sibt regiam Ro¬
mam p lacere palam predicat : s
uacuum tibur aut rubelle caren¬
tum: quibus in uerbis quid ĩtel¬
ligi uult aliud quam solitudine
et quietem utriusq contraruun
expertus Rome: ciuus Urbis te¬
dia ex populi conuersatione nastẽ¬
tia. sic diligenter enumerat. ut
facile uideas affectum loqui. episto¬
latum euis ultimia es¶ Floruz
seripta: quem semel inte Pogat de
re certa ut expressior fiat. Sit eĩ Ro¬
me. ne poemata censea scribere posse.
inter tot curas atq labores: dennde
antem eleganti tediorum narratiõe
interposita: yronice concludens ait:
nunc et uer sus tecum meditare ca¬
noros. Fleq his contentus iteru
querit. Tu me int̾ strepitus uoctar¬
nos alq diurnos uia canere. et cõ¬
tacta sequi uestigia uatumt Necdũ
satis est nisi pursua interroges.Nic
ego rerum fluctibus in medriartem¬

Expanded text:
citura amplius nisi pietas micitura amplius nisi pietas mitissimi et literarum amantissimi principis obstitisset. Horatius Flaccus, non iam sibi «regiam Romam» placere palam predicat, sed «vacuum Tibur» «aut imbelle Tarentum», quibus in verbis quid intelligi vult aliud quam solitudinem et quietem, utrisque contrarium expertus Rome? Cuius urbis tedia ex populi concursatione nascentia sic diligenter enumerat, ut facile videas affectum loqui. Epystolarum eius ultima est ad Florum scripta, quem non semel interrogat de re certa ut expressior fiat. Ait enim: Rome ne poemata censes scribere posse inter tot curas atque labores? Deinde autem eleganti tediorum narratione interposita, ironice concludens ait: I nunc, et versus tecum meditare canoros. Neque his contentus, iterum querit: Tu me inter strepitus nocturnos atque diurnos, vis canere et contacta sequi vestigia vatum? Necdum satis est, nisi rursus interroget: Hic ego rerum fluctibus in mediis et tem
Abbreviated transcription (Latin):
ar: Nomerum poeto¬
rum patrem. qñ su¬
ꝑiorimm Orphei scili
et liui et musci ⁊uie
hos poeraa. siue mu¬
sicos: suie proptet artiũ cognatio¬
mini: qd̾ quibusdam placet et mu¬
sicos credimus et poetas: ad nos
iux nouina mda pueminit: Hic
uero non tm̃i gricas solitudines
s ibalitas sic descripsit. Ut q̃ ip̾e
non uiderit: sic ꝯit Cicero decus
enĩ tragitur fuisse. uos ut uidere¬
nuls effecerit ⁊ utq illiuꝰ ingenii
nor poesim: s picturam quodaui¬
modo iudeamus. An puranius ie
erm facere potuisse: nsi eadem loca
solicite ante cecitabera: ac memo¬
riter obhuasset¶Quicl piegiliũ
nrin loquar. qui fugiena urbem
Ronian. Ubi et ingͥenii laude. et
toto urbe regnatitis principis amu¬
cinia florebaf. ac solitiriam liber¬
tadom petcus. mortem quidem in¬
tur turam obinam habuit. Que
omnb eum talibus turis ab solue¬
ret. Ille tamen sic censebat ope
solitiiduns opus eẽ: ut diuinum
illud suma opus posset absolui. la¬
tuns ingens mor a mudit: no¬

Expanded text:
ar Homerum, poetarum patrem, quando superiorum Orphei scilicet et Lini et Musei — sive hos poetas, sive musicos, sive propter artium cognationem, quod quibusdam placet, et musicos credimus et poetas — ad nos vix nomina nuda perveniunt? Hic vero non tantum grecas solitudines sed italicas sic descripsit, ut «que ipse non viderit» sicut ait Cicero cecus enim traditur fuisse «nos ut videremus effecerit», utque illius ingenii «non poesim sed picturam quodammodo videamus». An putamus id eum facere potuisse, nisi eadem loca solicite ante cecitatem ac memoriter observasset? Quid Virgilium nostrum loquar, qui fugiens urbem Romam, ubi et ingenii laude et toto orbe regnantis principis amicitia florebat, ac solitariam libertatem petens, mortem quidem immaturam obviam habuit, que omnibus eum talibus curis absolveret? Ille tamen sic censebat, ope solitudinis opus esse ut divinum illud suum opus posset absolvi; latinis ingeniis mors invidit, no
Abbreviated transcription (Latin):
perstringẽ. lita
et quid de tãterie.
iuite culm̃e sentiam: landando
potius ꝙͣ disputando. breuiter
intimare S olitaria namq
uita. celestis doctrine scola est.
ac diuinaꝵ artiũ disciplina.
Illic deus est totum qd̾ discitur.
Uia qua tenclitur. atq ad sũme
ueritatis notitiam peruenitur.
eremus nempe est paraclisus
deliciaꝵ. ubi tanꝙ redolentium
species pigmentoꝵ. uł rutilan¬
tes flores arꝯmatum: sic flagrã¬
tia spirant ꝯcloramenta uͥtułu.
Ibi siquidem rose caritatis ign¬
eo xubore flãmescunt. Ibi lilia
castitatis. mueo candore cande¬
scunt. eum quib ⁊̃ hũilitatis iu¬
ole dum inituis contente. nulł
flatibus impellũtur. Ibi mir

Expanded text:
perstringere, et quid de praefatae vitae culmine sentiam, laudando potius, quam disputando, breviter intimare. Solitaria sane vita coelestis doctrinae schola est, ac divinarum artium disciplina. Illic enim Deus est totum, quod discitur; via, qua tenditur, per quam ad summae veritatis notitiam pervenitur. Eremus namque est paradisus deliciarum, ubi tanquam redolentium species pigmentorum, vel rutilantes flores aromatum, sic fragrantia spirant odoramenta virtutum. Ibi siquidem rosae charitatis igneo rubore flammescunt; ibi lilia castitatis niveo decore candescunt, cum quibus etiam humilitatis violae, dum imis contentae sunt, nullis flatibus impelluntur; ibi myr
Abbreviated transcription (Latin):
stiolum tuũ aut raro aut nũꝙͣ mu¬
lieru pedes texant. Om̃es puellas
et uirgines xp̃i. aut equaliter
ignora.aut equaliter dilige. ⁊ Rec
frequenter attentis. Caueto ões¬
et sudariola. et fasciolas. et ue¬
stes ori applicataa ⁊oblitas. ac
degustatos cibos.blandasq. ac dul¬
cos litteras. scũs amor non ħt.¬
Pingius uenter non gigrat
sensimm tenuem. Tantu tibi ie¬
iunioꝵ impone. quãtu ferre
potes. u̾nit tibi ieluna pura
casta. simplicia.moderata.et
non suꝑstitiosa. Ꝙ to studio et¬
amore contenderimi. ut parf
ĩ heremo morarem. Audos¬

Expanded text:
tiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne frequenter attendis. Si tameet sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. amore contenderim, ut pariter in heremo moraremu
Abbreviated transcription (Latin):
trabnit ilud qd̾ ꝑ pr ophetam domin
loquitur Ego dis odie hũs raꝑmã
holocaultos. Iderapina nõ holocau¬
stum offert. qui uł oboꝵ iminia e¬
gestate sõnii penuria corpus ĩmo¬

Expanded text:
 quod per Prophetam Dominus loquitur: Ego Dominus odio habens rapinam holocaustorum. De rapina vero holocaustum offert qui sive ciborum nimia egestate vel somni penuria corpus immo
Abbreviated transcription (Latin):
periculo castitatis. iiuebat ĩ he¬
remio. et oculis desiderantibus
xp̃m nichil aliucl degnabatur as¬
picere. Uestis aspera. zona pelli¬
cea. cibus locuste. melq siluestre
omĩa uixtuti et continentie p̃¬
cerat corpur̃ suu. et subicit ẜ¬
cerint naturalem carms ardo¬
rem sue repugnare sententie
ut qd̾ non uult᷑ hoc age̾ compel¬
latur. et qi uim patiens uocife¬
ratur et dicit. Miser ego. quis
me liberabit de corpore mortis
huius : et tu te arbitraris̃ asł
lapsu et uuluere posse transire.
insi omi custocha ẜuaueñ cor
tun. et cur saluatore dixeris:
mr̃ mea. ⁊ frẽs mei hisunt qͥ
faciunt uolintatom pr̃is mei¬
de manu et oculistius reçedar
liber. psalteriu discatur ad ũbũ
ꝯrone sine intermissione. uigil
sensus. nec uams cꝯgitationo
cientiam. Auia scĩam scriptura¬
rũ. ⁊ carinauicia nõ amabis. fac

Expanded text:
o uiueret castitatis. uiuebat in heo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae prcerat corpus suum et subicit cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris meide manu et oculis tuis recedat liber, psalterium discatur ad uerbum, oratio sine intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus tientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec