comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res ita se agerent ut par'¬
tim retulimus ordo deposcit ut
ad seriem rei geste romanorum
reuertamur Ergo nilio caesare in
curia rome interfecto magna cõ¬
tinuo malorum incremẽfa subse¬
quuntur In etus uerocedem trahũ¬
tur agmina consciorum Certum
enĩ erat quia caesar indigne perẽp¬
tus plures habere posset ultores
Ergo octauianus qui testamento
tulii caesaris auunculi bereditatẽ
et nomen assumpserat, idemq q̃
postea augustus estdictus simul
ut romã adolescens ex apollonia
rediit indolem suam bellis ciuili¬
bus uouit Nam ut breuiter coacer¬
uationem malorum explicem bel¬
la cuulia quinq gessit mutinẽse
philipense: prusinũ: siculũ: accia¬
cum: e quibus duo hoc ẽ primu
et nouissimum aduersus marcũ
antonium secundum aduersus
brutum et cassium terctum ad¬
uersus Lucium antoniũ. quartũ
aduersus sextum pompetum gnei
pompeii filium confecit Antonis
a senatu hostis pronunciatus est
Decium brutum apud mutinã
obsidione concluserat Consules

Expanded text:
res ita gererentur, ut partim retulimus, ordo deposcit ut ad seriem rei gestae Romanorum revertamur. Ergo Julio Caesare in curia Romae interfecto, magna continuo malorum incrementa subsequuntur. In ejus vero caedem trahuntur agmina consciorum. Certum enim erat quia Caesar, indigne peremptus, plures habere posset ultores. Ergo Octavianus, qui testamento Julii Caesaris avunculi haereditatem et nomen assumpserat, idemque qui postea Augustus est dictus, simul ut Romam adolescens, ex Apollonia enit, indolem suam bellis ciuilibus uouit. nam, ut breuiter coaceruationem malorum explicem, bella ciuilia quinque gessit : Mutinense Philippense Perusinum Siculum Actiacum. e quibus duo, hoc est primum ac nouissimum, aduersus M. Antonium; secundum, adversus Brutum et Cassium; tertium, adversus Lucium Antonium; quartum, adversus Sextum Pompeium, Cneii Pompeii filiua senatu hostis pronuntiatus, Decium Brutum apud Mutinam obsidione concluserat. Consules
Abbreviated transcription (Latin):
erant romanas prouincias fecit
ac deinceps uastata germania im¬
perator apellabatur Uaius iuliꝰ
cognomento polustor illustris grã¬
caesar de captis pannoniis trũpha¬
uit Augustus filiam suam in a¬
dulterio deprehensam exilio
dampnauit Marcus tullius tyro
ciceronis libertus qui primus no¬
tas commentatus est, in puteoia¬
no predio ad centum annos cõ¬
senescit Augustus gladiatorum
ludum et nauale certamen exhi¬
buit Augustus tyberũ et agrippã
in filios adoptauit Iudas galile¬
us ad rebellandum iudeos cohor¬
tatur. Asinius pollio orator uir
consularis qui de dalmatis triũ¬
phauit: in uilla tuscularia lexxͦ
lius asinius gallus orator qui
diris aTybeno suppliciis necatus

Expanded text:
erant Romanas provincias facit, erant Romanas provincias facit, ac deinceps vastata Germania imperator appellatur. G. Julius, cognomento Polyhistor, illustris gramCaesar de captis Pannoniis triumphavit. Augustus filiam suam in adulterio deprehensam exsilio damnavit. Marcus Tullius Tyro, Ciceronis libertus, qui primus notas commentatus est, in Puteolano praedio usque ad centum annos consenescit. Augustus gladiatorum ludum et navaie certamen exhibuit. Augustus Tyberium et Agrippam in filios adoptavit. Judas Galilaeus ad rebellandum Judaeos cohortatur; Asinius Pollio orator vir consularis, qui de Dalmatis triumphavit, in villa Tusculana aetatislius Asinius Gallus orator, qui diris a Tyberio suppliciis necatus
Abbreviated transcription (Latin):
quippe eius castra ab antonianis
capta sunt Larisseus enim magus
et pitagoricus ab augusto et urbe
et italia depulsus est Augustus.n
gallos et calabriam uedtigales fecu¬
ciceronis discipulus orator habe¬
batur insignis: qui cum galliam
cõmatam regeret lugdunum con
Uirgilii et horatii amicus moritur
Tiberius ab augusto missus occu¬
pauit armeniam Uirgilius poeta
brundusii moritur: saturino et
cinna lucentio consulibus Ossa
eius neapolim translata in secũdo
ab urbe miliario sepeliuntur titu¬
lo hmõi suprascripto quem mo¬
riens ipse dictauerat Uantua me
genuit. calabri rapuere tenet nũc
Parthenope cetini pascua duces
Uerrius enim et thucas uirgilii et
horatii contubernales poete habẽ¬
tur illustres. qui eneidos postea li¬
bros emendauerunt sub ea lege
Ut nichil adderent Emilius macer
etiam ueronensis poeta in asia mo¬
ritur Augustus agrippam adop¬
tauit in filium Tiberius uande¬
licos et eos qui traciarum cõfines

Expanded text:
quippe ejus castra ab Antonianis quippe ejus castra ab Antonianis capta sunt. Larissaeus enim magus et Pythagoricus ab Augusto urbe et Italia depulsus est. Augustus etiam Gallos et Calabriam vectigales fecCiceronis discipulus, orator habetur insignis. Qui cum Galliam Comatam regeret, Lugdunum condVirgilii et Horatii amicus, moritur. Tiberius, ab Augusto missus, occupavit Armeniam. Virgilius poeta Brundusii moritur, Saturnino et Cinna Lucentio consulibus: ossa ejus Neapolim translata, in secundo ab urbe milliario sepeliuntur, titulo hujusmodi suprascripto, quem moriens ipse dictitaverat. Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc Parthenope, cecini pascua, rura, duces. Verrius etiam et Tucax, Virgilii et Horatii contubernales, poetae habentur illustres, qui Aeneidos postea libros emendaverunt sub ea lege, ut nihil adderent. Emilius Macer etiam Veronensis poeta in Asia moritur. Augustus Agrippam adoptavit in filium. Tyberius Vindelicos et eos qui Thraciarum confines
Abbreviated transcription (Latin):
da fortuna usus est. in rebus autẽ
domesticis infelicissimus fuit Au¬
gustus uero herodis loco archelaũ
constituit. eiusq fratres quatuor
tetrarchas ficitꝰ
regnum egiptiorum qd
fuit in alexandria destructum est
qui usq ad cleopatram annis cc¬
Al steterat Egiptus uero proĩcia
deinceps romanorum facta est quã
primus Cornelius gallus forolouiẽ¬
Canno propria manu se intermit
De quo Uergilius in bucolicis me¬
minit Quo tempore censu agitato
inuenta sunt ciuium romanoium
Ał centena et lem. Marcus enim
therentius uarro philosophus prope
nonagenarius moritur Tunc ni co¬
polis iuxta accium condita et a¬
gon accius conditus est Arctoricꝰ
medicus augusti post acciacã uicto¬
nam naufragio periit Is namq oc¬
tauianum monuit ut e castris ĩn
campum q̃uis eger contra antoni¬
anos milites properaret, et hoc ei
profuturum fore in sompnis didici¬
sse dixit Quod ut augustus fecit
discrimen mortis euasit Confestim

Expanded text:
da fortuna usus est, in rebus autem da fortuna usus est, in rebus autem domesticis infelicissimus fuit. Augustus vero Herodis loco Archelaum constituit, ejusque fratres quatuor tetrarchas fecit. regnum Aegyptiorum, quod fuit in Alexandria, destructum est, quod usque ad Cleopatram annis 240 steterat. Aegyptus vero provincia deinceps Romanorum facta est, quam primus Cornelius Gallus Forojulientio aetatis suae anno propria manu se interemit, de quo Virgilius in Bucolicis meminit. Quo tempore, censu Romae agitato, inventa sunt civium Romanoruma tria millia. Marcus enim Terentius Varro philosophus, prope nonagenarius moritur. Tunc Nicopolis juxta Actium condita, et Agonactus constitutus est, Arctoricus medicus Augusti, post Actiacam victoriam naufragio periit. Is namque Octavianum monuit ut e castris in campum, quamvis aeger, contra Antonianos milites properaret, hoc ei profuturum fore in somnis didicisse dixit. Quod ut Augustus fecit, discrimen mortis evasit. Confestim
Abbreviated transcription (Latin):
sorore salome et alexandro man¬
to eius ad se uocatis ait Scio ĩquit
mortem mẽã festis gaudiis celebra¬
curos esse iudeos uerum per alios
uigeri potero et preclarissimos hono¬
res assequi sepulture si que precipio
feceritis Hos uiros qui habenturĩ
custodia cum animam efflauero sta¬
tim militibus circundatos occidite
ut etiam in uita omnis michi iudea
omnis domus illacrimet Herodes
nam media tussisq pariter molẽtia
distendebatur flatum praeuenire
conatus est sumptoq malo etiam
cultellum poposcit. sectum enim
comedere consueuerat Deinde cir¬
cumspecto ne quis arbiter impedi¬
ret tanꝙ se percussurum dexteram
sustulit Cum uero aciabius conso¬
brinus eius accucurrisset. manũt
continuisset paululum morte pro¬
telata corrq̃ testamentum, et suc¬
cessorem quidem archelaum natu
maximum antipatri frem scribit
tetrarcham uero antipam Moritur
itaq is herodes post annos quidem
Et in aliis quidem omnibus secun¬

Expanded text:
sorore Salome et Alexa marsorore Salome et Alexa marito ejus ad se vocatis, ait: Scio, inquit, mortem meam festis gaudiis celebraturos esse Judaeos, verum per alios lugeri potero, et praeclarissimos honores assequi sepulturae, si quae praecipio feceritis. Hos viros qui habentur in custodia, cum animam efflavero, statim militibus circumdatos occidite, ut etiam in vita, omnis mihi Judaea, omnis domus, illacrymet. Herodes quia inedia tussisque pariter violentia distendebatur, fatum praevenire conatus est, sumptoque malo, etiam cultellum poposcit. Sectum enim comedere consueverat. Deinde circumspecto ne quis arbiter impediret, tanquam se percussurus dexteram sustulit. Cum vero Aciabus consobrinus ejus accurrisset, manumque continuisset, paululum morte protelata, corrigit testamentum et successorem quidem Archelaum, natu maximum Antipatri fratrem, scribit, tetrarcham vero Antipam. Moritur itaque Herodes post annos quidem et in aliis quidem omnibus secun
Abbreviated transcription (Latin):
oraculum Quam cedem dñs in¬
nocentum terribiliter in eum uin'¬
dicaũ. ꝙ̃uis etiam sophisias duos
in lege eruditissimos cum eorũ
discipulis uiuos incenderet, ali¬
osq eis consentientibus trucida¬
ri iusserat, quia aqui lam intẽ¬
plo auream quam contra leges
instituerat e phano eicere decre¬
uerant Scribas quoq et interpre¬
tes diuine legis occidit quos sus¬
picor in nece paruulorum eum
herode fuisse meditatos Herodis
quippe corpus morbo occupatu
uariis dolonbus differebatur Nã
febris quidem non mediocris eãt
prurigo autem intollerabilis ha¬
bebat omnẽ corporis superficiem
Assiduis nexabatur colli tormẽtis
pedesq tanꝙ̃ exintercutis uicio
tumuerant: quin et inflatio uẽ¬
triculi putredoꝗ testiculorum ur¬
miculos generans Hinc atra iam
belli correptus: et pene ip̃i morti
minitabatur Igitui factum ne¬
pharium excogitans Collectos .n:
cuiusq uici ex omni iudea nobili¬
ores inͣ locum cui nomẽ ẽ yppid¬
romus concludi precepit Deinde

Expanded text:
. Quam caedem Dominus innocentium terribiliter in eum vindicavit, quamvis etiam sophistas in lege eruditissimos duos cum eorum discipulis vivos incenderet, aliosque eis consentientibus trucidari jusserat, quia aquilam in templo auream, quam contra leges instituerat, a fano ejicere decreverant. Scribas quoque et interpretes divinae legis occidit, quos suspicor in nece parvulorum cum Herode fuisse meditatos. Herodis quippe corpus morbo occupatum variis doloribus differebatur. Nam febris quidem non mediocris erat, prurigo autem intolerabilis habebat omnem corporis superficiem. Assiduis autem vexabatur coli tormentis, pedesque tanquam ex intercutis vitio intumuerant, quin et inflatio ventriculi putredoque testiculorum vermiculos generans. Hinc atra jam bili correptus, et pene ipsi morti minitabatur. Igitur factum nefarium excogitavit. Collectos enim cujusque vici ex omni Judaea nobiliores in locum cui nomen est Hippodromo concludi praecepit. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
indignantes et sibi necẽ meditan¬
tes a caesare Octouiano ad morsi
poposcit Imperator uero satissadi¬
onem suscipiens ab alexandro e¬
rat qui ppe acerrimus in dicendo
patri eos reconciliauit. precipĩẽs
Ut Patri obedirent sincero amore
ut dño: herodi uero dixit ut patti¬
no affectu suos recognosceret filio
sicq reconciliatos remisit eos i
regnum Herodes uero mox. utre¬
uersus est iniudẽa insidiis antipi¬
tri qui regnum affectabat pater¬
num captus: et Dosis prioris u¬
oris quam in cubile mariammis
occise introduxerat: armatur ite¬
rum in filios Creuit enĩ per singu¬
los dies odium et indignatio pa¬
tris in filios. quo ad usq morti
eos traderet Quibus interfectis
Antipater non inpune Letatus ẽ
qui actor mortis extiterat fr̃m
Iusto namq: iudicio et parricidi
herodis malo. qui omnes suos se

Expanded text:
cem meditantes, a Caesare Octaviano ad mortem poposcit. Imperator vero satisfactionem suscipiens ab Alexandro, erat quippe acerrimus in dicendo, patri eos reconciliavit, praecipiens ut patri obedirent sincero amore, ut domino; Herodi vero dixit, ut paterno affectu suos recognosceret filios, sicque reconciliatos, remisit eos in regnum. Herodes vero mox ut reversus est in Judaeam, insidiis Antipatri, qui regnum affectabat paternum, captus, et Dosis prioris uxoris, quam in cubile Mariamnis occisae introduxerat, armatur iterum in filios. Crevit enim per singulos dies odium et indignatio patris in filios, quoadusque morti eos traderet. Quibus interfectis, Antipater non impune laetatus est, qui auctor mortis exstiterat fratrum. Justo namque judicio Dei, et parricidae Herodis
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut fama fuit fratrem suum ue
neno occidit Ergo post immẽsam
necem domesticorum aiqinsacia
magis praedicantibus didic̃ natum
cum mox ad callida conuersus ar¬
gumenta extinguere curauit Sed
dum non hoc contig̃ ut uoluit su¬
rorem quem corde celauerat oxcidẽ¬
do pueros bethleemuicos demon¬
strauit Supra omnes enĩ barbaros
crudelissimo edicto omnes pueros
ab uniue noctie ctate usq qd spaci

Expanded text:
suum veneno occidit. Ergo post immensam necem domesticorum atque insatmagis praedicantibus didicit natum, eum mox ad callida conversus argumenta, exstinguere curavit. Sed dum non hoc contigit ut voluit, furorem quem corde celaverat occidendo pueros Bethlehemiticos demonstravit. Supra enim omnes barbaros crudelissimo edicto omnes pueros ab unius noctis aetate usque ad sp
Abbreviated transcription (Latin):
amore uxoris mutus erat graui
autẽ indignatione mulieres se¬
uiebant: et quo maxime cõmo¬
ueretur herodes: crimẽ adulte¬
rii praeter alia multa que ueri
similia fingerentur obiciebant
Quo liuore herodes instigatus
interficere ussit uxorem. Filios
uero suos quos ob necem maternã
Alexandrum et Aristobolum qͣsi
indignantes et sibi necẽ meditan

Expanded text:
tus erat; gravi autem indignatione mulieres saeviebant et quo maxime commoveretur Herodes, crimen adulterii praeter alia multa, quae similia fingerentur, objiciebant. Quo livore Herodes instigatus, interficere jussit uxorem: filios vero suos ob necem maternam Alexandrum et Aristobolum quasi indignantes, et sibi necem m
Abbreviated transcription (Latin):
que uisibilia & contrectabrlia
pora deorum. inesse autẽ his
quosdam spiritus inuitatos q̃
ualcant aliquid siue ad nocen¬
dum siue ad destderia nõulla
inuisibiles per artem quãdam
uisibilibus rebus corporalis
materie copulari. ut sĩt quasi
animata corpora illis spiritily
dicata et subdita simulachra

Expanded text:
e uisibilia et contrectabilia pora deorum esse adserit; inesse autem his quosdam spiritus inuitatos, qui ualeant aliquid siue ad nocendum siue ad desideria nonnullainuisibiles per artem quandam uisibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora illis spiritibus dicata et subdita simulacra
Abbreviated transcription (Latin):
apellatur. Quãuis alii scribant
ex ethiopia in aegiptum hanc ue¬
nisse reginam. et ꝙ late iusteq
imperauerit eisq multa incõmo¬
da et litteras instituerit. unde
honorem illi habitum esse diui¬
num postꝙͣ ibi mortua est con

Expanded text:
Aegypto; quamuis alii scribant eam ex Aethiopia in Aegyptum uenisse reginam, et quod late iusteque imperauerit eisque multa commoda et litteras instituerit, hunc honorem illi habitum esse diuinum. postea quam ibi mortua est,
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta prudentem decet istud
uos ignorare phas non est Futu¬
rum tempus cum appareat e¬
giptios incassum pia mente di¬
uinitatẽ sedula relligione ser¬
uasse. Deinde multis uerbis her¬
mes hunc locum exequitur. in
quo uidetur hoc tempus pradi¬
cere quo xp̃iana relligio qͣnto
est ueratior atq sanc̾tior tãto
Uehementius et liberius cũcta
fallatia figmenta subuertit.
ut gratia Uerissime saluator̃s
Liberet hominem ab eis diis
quos facit homo it et deo sub¬
cdat a quo factus est homo. Sed
hermes cum ista pradicit uelut
amicus eisdem Ludificationib
demonum Ioquitur Eodẽ etiã¬

Expanded text:
cuncta prudentem decet, istud uos ignorare fas non est: Futurum tempus est, quo appareat Aegyptios incassum pia mente diuinitatem sedula religione seruasse.\' Deinde multis uerbis Hermes hunc locum exequitur, in quo uidetur hoc tempus praedicere, quo Christiana religio, quanto est ueracior adque sanctior, tanto uehementius et liberius cuncta fallacia figmenta subuertit, ut gratia uerissimi Saluatoris liberet hominem ab eis dis, quos facit homo. et ei Deo subdat, a quo factus est homo. Sed Hermes cum ista praedicit, uelut amicus eisdem ludificationibus daemonum loquitur, nec Christian
Abbreviated transcription (Latin):
& de parentibus corum q̃ oẽs
reges suisse scribuntur Quib
parentibus suis illa cum sacri¬
ficaret: inuenit ordei segetem
atq inde spicas marito reg et
cius consiliario Mercurio demõ¬
strauit Unde candem et sererez¬

Expanded text:
t de parentibus eorum, qui omnes reges fuisse scribuntur, quibus parentibus suis illa cum sacrificaret, invenit hordei segetem, atque inde spicas marito regi et ejus consiliario Mercurio demonstravit, unde eamdem et Cerer
Abbreviated transcription (Latin):
sua morte focdarit. Sequitur ã¬
nus. in quo cum uicto exercitu
consul obsessus est Nã mutiũ
consulem congressum praelio
equi uulciq superarunt: et fu¬
gientem in algido fame fercoq¬
cinxerunt. actumq infoeliciter fo¬
ret:. Niquintius et Cincinatus pre¬
cipuus ille dictator artatã obsidio¬
nem oppresso hoste soluisset, qui
repertus in rure ab aratro accersi¬
riamq quasi stiuam tenens sub¬
iugatos hostes pre se p̾mus egit

Expanded text:
sua morte foedarit. Sequitur ansua morte foedarit. Sequitur annus in quo cum victo exercitu consul obsessus est. Nam Minutium consulem congressum praelio, Equi Volscique superaverunt, et fugientem in algido fame ferroqcinxerunt, actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, arctam obsidionem oppresso hoste solvisset; qui repertus in rureriam quasi stivam tenens, subjugatos hostes pre se primus egit
Abbreviated transcription (Latin):
expugnantur uincuntur atqsb̃¬
iiciuntur Extant et partha de¬
anthia spolia Tunc et agon ro¬
me clarus habebatur primus
Rome ergo suspenso admodicũ
bello, grauis pestilentia subse¬
quitue. que uniuersam ciuitatẽ
uiolenter incanduit. ut meritõ
precedente prodigio caelum ar¬
dere uisum sit. quando caput
gentium tanto morborum igni
Flagrauit Nam eo anno Ebuci¬
um et Seruilium ambos consu¬
les pestilentia consumpsitz mili¬
tares copias plurima ex parte cõ¬
fcecit: multos nobiles praecipue
plebem fceda tabe deleuit: ꝙͣuis
etiam iam superiore .iiii. anno
aborta lues eundem populum
depopulata sit Proximo dehĩc
anno ciues exules: seruiq fugi¬
tiui: duce Erhonio uro sabino
inuaserunt incenderuntq capĩ¬
tolium Ubi fortissime quidem
Ualerio consule et imperaiore
dimicatum est: sed adeo atrox
& graue discrimen praelii fuit
ut ip̃e quoq consul ualerius ibi
fuerit occisus: et indignam de
seruis uictoriam insuper etiam

Expanded text:
expugnantur, vincuntur atque subexpugnantur, vincuntur atque subjiciuntur, exstant et parta deontia  sic  spolia, tunc et agon Romae clarus habebatur primus. Romae ergo suspenso ad modicum bello, gravis pestilentia subsequitur, quae per universam civitatem violenter incanduit, ut merito praecedente prodigio, coelum ardere visum sit, quando caput gentium tanto morborum igni flagravit. Nam eo anno Ebutium et Servilium ambos consules pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles praecipueque plebem foeda tabe delevit: quamvis jam etiam superiore quarto anno oborta lues, eumdem populum depopulata sit. Proximo dehinc anno cives exsules servique fugitivi, duce Herbonio, viro Sabino, invaserunt incenderuntque Capitolium. Ubi fortissime quidem, Valerio consule et imperatore dimicatum est; sed adeo atrox et grave discrimen praelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus, et indignam de servis victoriam insuper etiam
Abbreviated transcription (Latin):
atq Parmenides philosophi Uli¬
lesius etiã phisicus clari habebãt᷑
Iste autem Thales ut successores
etiam propagaret: terũ natura sc'¬
rutatus suasq disputationes litti¬
ris mandans emuntuit: maxime:
adiirabilis extitit. quod astrolo¬
gie numeris comprebensis defectꝰ
sołis et lune enam predicare potu¬
it Aquam tamen putauit rerum
esse principium, et hinc omnia e
lementa mundi ipsumq mun¬
dum & que in eo gignuntur ex¬
istere Nichil autem huic operi
quod mundo considerato tam
mirabile aspicimus diuinamẽ¬
rimas apud diuersos foecerat.
Lauachrum bizantiorum arbi¬
trantur apellatum Quibusdie¬
bus principium iubilei septua¬
gesimi erat scdm̃ hebreos Tunc
Tapis de caelo ruit in fluuium
egis Ypocrates quoq medicus
ac Socrates philosophus ĩsignes
habentur Sophocles poeta tra¬
gicus atq Democtitus agnos¬
cuntur Pindarus etiam tunc
innotuit
UIDUS DIEBUS
a Manulio tusculão
duce. Latini apud regilli Lacum

Expanded text:
autem atque Parmenides philosophi, Miautem atque Parmenides philosophi, Milesius etiam Physicus clari habentur. iste autem Thales, ut successores etiam propagaret, rerum naturam scrutatus suasque disputationes litteris mandans eminuit; maximeque admirabilis exstitit, quod astrologiae numeris comprehensis, defectus solis et lunae etiam praedicere potuit. Aquam tamen putavit rerum esse principium, et hinc omnia elementa mundi ipsumque mundum et quae in eo gignuntur existere. Nihil autem huic operi, quod mundo considerato tam mirabile aspicimus, ex diuina menrimas apud diversos fecerat, lavacrum Byzantiorum arbitrantur appellatum. Quibus diebus principium jubilaei septuagesimi erat secundum Hebraeos. Tunc lapis e coelo ruit in fluvium Aegis. Hippocrates quoque medicus, ac Socrates philosophus insignes habentur, Sophocles poeta tragicus atque Democritus agnoscuntur, Pindarus etiam tunc innotuituibus diebus a Mammilio, Tusculano duce, Latini apud Regilli lacum
Abbreviated transcription (Latin):
Mathir dicebatur regna¬
uit annis xL post artabanum
qui uii. mensibus regnauerat,
Mrcedificatione uero templi
Nesdras sacerlos clarus apud
hebreos habebatur magisterom¬
nium quippe in legibus sacris
qui regressi fuerant in uidaeam
de captiuitate Necmias uero ci¬
uitatis iherosolimorum muros¬
perfecit Pontifex uero maximus
tempłi fuit ioachim eliasibi filus
quem Iosephus iudam nominat
De functo autem et hoc ioannes
filius eius honorem suscepit sacer
dotalem Quo in tempore etiam¬
Aristarchus tragediogxaphus cra¬
tinus et plato comediarum scripto¬
res Zenon & Eraditus agnoscun¬
tut. Ferecedes secundus hystoria¬
rum scriptor atq Sophoeles et Ae¬
thophanes tragced iarum scripto¬
res habiti sunt Hirodotus uero
cum atbenis libros suos ĩ concilio
legisset honoratus est Pithagore
uero sophiste libros decreto publi¬
C atbenienses combusserunt. eo
ꝙ magicas artes atq nigromãtiã
in eis repperissent Emphedoclis

Expanded text:
Machir dicebatur, regnaMachir dicebatur, regnavit annis 40, post Artabanum, qui 7 menses regnaverat: ab reaedificatione vero templi Hezdras sacerdos clarus apud Hebraeos habebatur; magister omnium quippe in legibus sacris, qui regressi fuerant in Judaeam de captivitate. Neemia vero muros civitatis Hierosolymorum perfecit. Pontifex vero maximus templi fuit Joachim, Eliasippi filius, quem Josephus Judam nominat. Defufilius ejus honorem suscepit: dotalem. Quo etiam in tempore Aristarchus tragoediographus, Cratinus, et Plato, comoediarum scriptores, Zenon et Heraclitus agnoscuntur. Ferecides secundus historiarum scriptor, atque Sophocles et Aristophanes tragoediarum scriptores habiti sunt. Herodotus vero cum Athenis libros suos in concilio legisset, honoratus est. Pythagorae autem sophistae libros decreto publico Athenienses combusserunt, eo quod magicas artes atque necromantiam in eis reperissent. Empedocles
Abbreviated transcription (Latin):
as graecos extitisse uictores
Mira diuini iudicii ordinatio
in Boetia oniente subsole bellũ
fuisse commissum in Asia me¬
ridianis horis sub eadem dre
tantis spatiis maris terreq inter¬
iacentibus nunciatum est Qui
rumor uel maxime ret astipu¬
Latus est quod persas audita
clade sociorum primũ dolo
re dehinc desperauone correp¬
tos. nec bello expeditos. nec su¬
ge habiles reddidit: atq ua con¬
sternatos profligatosq constãtior
factus hostis successu foelicitatis
inuasit. Aerxes bello in graetia
infeliciter gesto. contemptibilis
suis factus per Artabanum prae¬
fectum suum in regia circũuento
occiditur. Quo in tempore. Dia'¬
goras agnoscitur. et sectatores
eus phisici pbilosophi Themisto¬
cles autem in persas fuit Pinnars
cLarus habetur. Sophocles trage¬
diarum scriptor et Euripedes cla¬
ri habentur Herodotus hystoria¬
rum scriptor agnoscitur Dacli¬
lides & Diagoras plurimo ser¬
mone celebrantur
RTARXEROES QU

Expanded text:
as, Graecos exstitisse victores. as, Graecos exstitisse victores. Mira divini judicii ordinatio, in Boetia oriente sub sole bellum fuisse commissum, in Asia meridianis horis sub eadem die, tantis spatiis maris terraeque interjacentibus, nuntiatum est. Qui rumor vel maximae rei astipulatus est, quod Persas, audita clade sociorum, primum re, dehinc desperatione correptos, nec bello expeditos, nec fue habiles reddidit. Atque ita consternatos profligatosque, constantior factus hostis successu felicitatis, invasit. Xerxes bello in Graecia infeliciter gesto, contempsuis factus, per Artabanum praefectum suum in regia circumventus occiditur. Quo in tempore Diogenes agnoscitur, et sectatores ejus physici philosophi. Themistocles autem in Persas fugit. Pindarus clarus habetur. Sophocles tragoediarum scriptor, et Euripides clari habentur. Herodotus historiarum scriptor agnoscitur. Bachilides et Diagoras plurimo sermone celebranturrtaxerxes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Mardonius cut reliquã belli
cus primum successu breui mox
in extrema deiectus est Olyntũ
siquidem gracie oppilum ex¬
pugnauit Athenienses uaria sol¬
licitatione adducere in spem
pacis aggressus. ubi mexpue¬
nabilem eorum libertatẽ uides.
incensa urbis parte in hoetiam
omnẽ belli apparatum deduc̃
Iluc quoq eum.c. milia greco¬
rum insequuta sunt. & cõmisso
Cine mora pralio. mardonium
deletis copiis ipsius uelute nau¬
fragio nudum cum paucis fugẽ
compulerunt. castra regiis opi¬
bus referta cceperunt: nõ paruo
quidem antique industrie dap̃¬
no Nam post istius praede di¬
uisionem aurum persicum p̾ma
gratie uirtutis corruptio fuit
Urget ig̃r inceptos miseros extre¬
ma perditio Nam forte die eo
dem q̃ in boetia mardonii co'¬
pie delete sunt, pars persict ex¬
ercitus in asta sub monte mica¬
le nauali praelto dicabat Ibi
nouus reꝑente rumor utriusq
cladis et popult impleuit au¬
res Mardonii extinctas copi¬

Expanded text:
Mardonius, cui reliqua bella cMardonius, cui reliqua bella catus primum successu brevi, mox in extrema dejectus est. Olyntum siquidem Graeciae oppidum expugnavit. Athenienses varia sollicitatione adducere in spem pacis aggressus, ubi inexpugnabilem eorum libertatem videt, incensa urbis parte, in Boetiam omnem belli apparatum deducit. Illuc quoque eum centum millia Graecorum insecuta sunt, et commisso sine mora praelio, Mardonium, deletis copiis ipsius, velut e naufragio nudum cum paucis fugere compulerunt. Castra, regiis opibus referta, ceperunt, non parvo quidem antiquae industriae damno. Nam post istius praedae divisionem aurum Persicum prima Graeciae virtutis corruptio fuit. Urget igitur inceptus miseros extrema perditio. Nam forte eodem die quo in Boetia Mardonii copiae deletae sunt, pars Persici exercitus in Asia sub monte Micale navali praelio dimicabat. Ibi novus repente rumor utriusque classis et populi implevit aures, Mardonii exstinctas copi
Abbreviated transcription (Latin):
am domesticam propulsaturu
aut si aduersa belli perseuerassent
cessurum se quidem hosti sed tñ
sine regis infamia Erobato con¬
silio. exercitus Mardonio tradi¬
tur Rex abidũ ubi pontem uel¬
ubi uictor maris consederat. cũ
paucis proficiscitur. Sed cum pon¬
tem hibernis tempestatibus disso¬
lutum offendisset: piscatoria sc̃a¬
phia trepidus transiit Erat sane
quod spectare humanum genus
et dolere debuerit, mutationes
rerum hac uel maxime uarietate
permetiens. exiguo contemptum¬
Latere nauigio sub quo ipsum
pelagus antea Latusset: et iugũ
captiuitatis sue iuncto ponte
portasset. uilissimo unius serui
si ministerio. cuiis potentia
dum montes exciduntur. ual
Tes replentur. amnes exhauriũ¬
tur. ipã etiam rerum natura ces¬
sisset Redestres quoq copie que
ducibus cõmisse fuerant. labore:
fame ac metu tabuerunt, et
crudescente morbo. tanta pestis
tantaq fceditas morientium ex¬
orta est ut uie cadaueribus re

Expanded text:
am domesticam propulsaturum, am domesticam propulsaturum, aut, si aduersa belli perseuerassent, cessurum se quidem hosti, sed tamen sine regis infamia. probato consilio exercitus Mardonio traditur. rex Abydum, ubi pontem ueluti uictor maris conseruerat, cum paucis proficiscitur. sed cum pontem hibernis tempestatibus dissolutum offendisset, piscatoria scapha trepidus transiit. erat sane quod spectare humanum genus et dolere debuerit mutationes rerum hac uel maxime uarietate permetiens: exiguo contentumlatere nauigio, sub quo ipsum pelagus ante latuisset et iugum captiuitatis suae iuncto ponte portasset; uilissimo unius seruuli egere ministerio, cuius potentiae, dum montes exciduntur, ualles replentur, amnes exhauriuntur, ipsa etiam rerum natura cessisset. Pedestres quoque copiae, quae ducibus commissae fuerant, labore, fame ac metu tabuerunt, et crudescente morbo, tanta pestis tantaque foeditas morientium exorta est, ut viae cadaveribus rep
Abbreviated transcription (Latin):
rum iura et foedera relligiosa ad¬
hortatione persuadens: precipueq
admonens ut cõmisso praelio ce¬
dertium uice inhrebant remos
offerant Igitur rex partem naui.¬
um sibi detinens spectator pugne
in littore manet. Contra autem
Artemidora regina halicarnasi q̃
in auxilium Xerxi uenerat: ĩter
duces primos acerrime bello ĩmi¬
scetur: ita ut uersa uice in uiro
foeminea cautela in foemina utri¬
lis audacia spectaretur Cũ autẽ
anceps pugna esset iones iuxta
pracceptum. Themistocłis paula¬
tm se certamini subtrahere cepe¬
aperte fugere persuasit In qua tre¬
pidationem multe naues merse
capteq sunt Plures tamẽ seuitiã
regis uelut immanitatem hostis
timentes domos dilabuntur Er¬
So anxium tot malis regem: mar¬
donius aggreditur. suadens re¬
gem in regnum redire oportere
priusꝙ̃ aduersa fama nouas res
domi moliretur. Se aũt si residue
sibi copie traderentur: et ultionẽ
ab hoste exacturum. et ignomini¬

Expanded text:
orum iura foederum religiosa adorum iura foederum religiosa adhortatione persuadens praecipueque admonens, uti commisso proelio cedentium uice inhibeant remos seseque bello auferant. igitur rex, partem nauium sibi detinens, spectator pugnae in litore manet. contra autem Artemidora, regina Halycarnasi, quae in auxilium Xerxi uenerat, inter primos duces acerrime bello inmiscetur, ita ut uersa uice in uiro feminea cautela, in femina uirilis audacia spectaretur. cum autem anceps pugna esset, Iones iuxta praeceptum Themistoclis paulatim se certamini subtrahere coepeaperte fugere persuasit. in qua trepidatione multae nanes mersae captaeque sunt, plures tamen saeuitiam regis uelut immanitatem hostis timentes domos dilabuntur. annum tot malis regem Mardonius adgreditur suadens, regem in regnum redire oportere prius quam aduersa fama nonas res domi moliretur; se autem, si residuae sibi copiae traderentur, et ultionem ab hoste exacturum et ignomini
Abbreviated transcription (Latin):
porum raros homines uix sequũ¬
tur uictores sine dubio nisi mo¬
ri eligissent Praelium a princt¬
pio noctis in maiorem partem
diei tractum est. At postremu
uincendo fatigati ubi quisq
eorum deficientibus membris
uisus est sibi mortis sue ulnõe
satiatus ibi inter impedimenta
cadanerum campumq crasso
et semigelato sanguine palpitã¬
tem Lapsus & mortuus est Aer¬
xes bis uictus in terra. nauale
praelium parat. Sed T hemisto¬
cles dux atheniensium cũ intel¬
lexisset ionas quibus dum auxi¬
lium superiore bello praebet in se
persarum impetum uerterat i aux¬
ilium Lerxis instructam classem
deducere. sollicitare eos parti sue
hostiq subtrahere statuit. Et quia
Loquendi facultas negabatitr. lo¬
cis quibus iones accessuri nauib
uidebantur. proponi symbulos
saxisq affigi iubet, socios qͦndã
et participes periculorum: nunc
autem miuste desides apta incre¬
patione. corripiens: atq ad antiqͦ¬

Expanded text:
porum raros homines uix sequunporum raros homines uix sequuntur: uictores sine dubio, nisi mori elegissent. proelium a principio noctis in maiorem diei partem tractum : ad postremum uincendo fatigati, ubi quisque eorum deficientibus membris uisus est sibi mortis suae ultione satiatus, ibi inter impedimenta cadauerum campumque crasso et semigelato sanguine palpitantem lassus lapsus et mortuus est. Xerxes bis uictus in terra nauale proelium parat. sed Themistoclee dux Atheniensium cum intellexisset Ionas — quibus dum auxilium superiore bello praebet, in se Persarum impetum uerterat — in auxilium Xerxis instructam classem deducere, sollicitare eos parti suae hostique subtrahere statuit. et quia conloquendi facultas negabatur, locis quibus Iones accessuri nauibus uidebantur proponi symbolos saxisque adfigi iubet, socios quondam et participes periculorum, nunc autem iniuste desides apta increpatione corripiens atque ad antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
autem die cum uderet Leonida
undiq hostem circum fundi hor¬
tabatur auxiliares socios, ut
subtraherent se pugne in cacu¬
men montis euadant, ac se ad
meliora tempora reseruent sibi
uero cum sparthanis suis aliã
sortim esse subeundã plus se ta¬
trie debere ꝙ̃ uitae Dimissis so¬
ciis sparthanos admonet de glo¬
ria plurimum: de uita nichil
sperandum neq expectandum
Uel hostem uel diem: sed occa¬
sione noctis perrumpenda ca¬
stra commiscenda arma. con¬
turbanda agmina fore nusꝙ̃
uictores honestius ꝙ̃ in castris bo¬
stium esse perituros Persuasigͤ
mori malle in ultionem futu
re armantur tanqͣm ip̃t interi¬
tum suum et exigerent et uindi¬
carent. Nirum dictu de. utri
castra sexcentorum milium ir¬
rumꝑunt tumũltus totis castͥ
oritur Perse quoq ip̃i spartha¬
nos adiuuant mutuis cedibus
suis Spartani querentes regem
nec inuenientes cedunt sterniũtq
omnia. castra peruagantur uni¬
uersa, et inter densas strues cor¬

Expanded text:
autem die cum uideret Leonida autem die cum uideret Leonida undique hostem circumfundi hortatur auxiliares socios, ut subtrahentes se pugnae in cacumen montis euadant ac se ad meliora tempora reseruent; sibi uero cum Spartanis suis aliam sortem esse subeundam: plus se patriae debere quam uitae. dimissis sociis Spartanos admonet, de gloria plurimum, de uita nihil sperandum; neque exspectandum uel hostem uel diem, sed occasione noctis perrumpenda castra, conmiscenda arma, conturbanda agmina fore; nusquam uictores honestius quam in castris hostium esse perituros. persuasi igitur mori malle, in ultionem futurae mortis armantur tamquam ipsi interitum suum et exigerent et uindicarent. mirum diotu sescenti uiri castra sescentorum milium inrumpunt. tumultus totis castris oritur. Persae quoque ipsi Spartanos adiuuant mutuis caedibus suis. Spartani quaerentes regem nec inuenientes caedunt sternuntque omnia, castra peruagantur uniuersa et inter densas strues cor
Abbreviated transcription (Latin):
dcc milia armatorum
de regno. et trecintas de auxiliis
costratas etiam naues in ducen¬
tas onerarias aũt ii milia nuẽm
habuisse narratur. ut merito ĩo¬
pinato exercitui immenseq clas¬
si uix ad potum flumina uix
terras ad ingressum, uix maria
ad cursum suffecisse memoratũ
sit Huic tam incredibili tempo¬
tibus nr̃is agmini cuius numerũ
nunc difficilius est astrui qͣm tc̃
fuit uinci. Leonida rex spartha¬
norum cum quatuor milibus ho¬
minum in angustiis thermopila¬
rum obstitit Lerxes autem cõ¬
tempiu paucitatis obiecte miri
pugnam conseri manũ imperat
Porro illi quorum cognati et cõ¬
manipulares in campis mara'¬
thoniis occubuerant. et certami¬
nis simul et cladis extitere. prĩ¬
cipium Deinde succedens sibi
turba maior ac segnior cũ iam
neq ad procurendum libera.
neq ad pugnandum expedita.
neq ad fugiendum prompta. so¬
lis mortibus subrigeretur. triduo
continuo non duorrm pugna.
sed cedes unius populi fuit Gito

Expanded text:
 millia armatorum de regno, et trecenta de auxiliis, rostratas etiam naves mille ducentas, onerarias autem tria millia numero habuisse narratur, ut merito inopinato exercitui immensaeque classi, vix ad potum flumina, vix terras ad ingressum, vix maria ad cursum suffecisse memoratum sit. Huic tam incredibili temporibus nostris agmini, cujus numerum nunc difficilius est astrui, quam tunc fuit vinci, Leonida rex Spartanorum cum quatuor millibus hominum in angustiis Thermopylarum obstitit. Xerxes autem, contemptu paucitatis objectae, iniri pugnam, conseri manum porro illi, quorum cognati et commanipulares in campis Marathoniis occubuerant, et certaminis simul et cladis exstitere principium. deinde succedens sibi turba maior ac segnior, cum iam neque ad procurrendum libera neque ad pugnandum expedita neque ad fugiendum prompta solis mortibus subrigeretur, triduo continuo non duorum pugna, sed caedes unius populi fuit. quarto
Abbreviated transcription (Latin):
Lonie habitantes donauerunt
que Hesdras sacurdotibus ac tẽ¬
pli custodibus tradidit Piace¬
pit etiam rex hesdre quem ĩ lege
dei sapientissimum ẽẽ deprehen¬
derat, Ut iudeos erudiret:. ne in
aliquo perignorantiam in legi¬
bus paternis ddelinquerent U
ODEITEDORE
Ioachim defuncto prin¬
cipe sacerdotum filius eius Elia¬
sippus in principatum sacerdo¬
talem successit Neemtas etiam
Xerxis pincerna auxiliante dño
meruit obtinere: ut cum honore
patriam reuerteretur magno. et
ciuitatem rcedificaret dirutam
Qui ueniens iherosolimam cũ mł¬
ta suorum turba. muros ciuitats̃
ea congregans sua beneuolencia
habitare foccit. uir benignus erga
propriam gentem Sub hoc tẽpore
rome uiua defossa est Eschilus pĩ¬
darus. Sophocles et Euripides tra¬
noscuntire

Expanded text:
loniae habitantes donaverunt, loniae habitantes donaverunt, quae Esdras sacerdotibus ac templi custodibus tradidit. Praecepit etiam rex Esdrae, quem in lege Dei sapientissimum deprehenderat ut Judaeos erudiret, ne in aliquo per ignorantiam in legibus paternis delinquerent. o tempore Joachim defuncto principe sacerdotum, filius ejus Eliasippus in principatum sacerdotalem successit. Neemias etiam Xerxis pincerna auxiliante domino meruit obtinere ut cum honore ad patriam reverteretur magno, et civitatem reaedificaret dirutam. Qui veniens Hierosolymam cum multa suorum turba, muros civitatis ea congregans, sua benevolentia habitare fecit, vir benignus erga propriam gentem. Sub hoc tempore Romae viva defossa est. Eschilles, Pidarus, Sophocles et Euripides tranoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
niam uenerunt: ut ascenderent
iberosolimam cum hesdra. pari¬
terq sacerdotes et Leuite et lanito¬
res cantatoresq ac serui sacri Qtͦ
congregans de captiitate trans
Eufraten tribus diebus moratus
ieuinia eis imposuit, ut deo uota
pro salute soluerent: ne quid in
uia paterentur aduerst He nãq¬
que pro nabuchodonosor captiut¬
tatem sunt perpesse sub praedictis
principibus in iudeã sũt reuerse
Ex quo uidelicet tempore a babi¬
Lone profecti sunt. et ip̃i et pro¬
uincia uocitantur iudei Decẽ
autem tribus quae prius ĩ capti¬
uitatem ducte sunt & iocantur¬
israel. hactenus transeufraten
cõmorart probantur Hesdras uᷤ
et qui cum eo reuertebantur. postq̃
uota profecerunt ab eufrate sur¬
imperii anno Xerxis ad iherosoli¬
mam peruenerunt u mẽse euisdẽ
anni ferens secum sacras poecunt¬
rea talentorum .xx. et uasa erea
auro meliora habentia pondo
talenta xii. Nic namq rex it
consiliarii eius et israelite babi¬

Expanded text:
niam venerunt, ut ascenderent niam venerunt, ut ascenderent Hierosolymam cum Esdra, pariterque sacerdotes et Levitae et janitores cantoresque ac servi sacri. Quos congregans de captivitate, trans Euphratem tribus diebus moratus, jejunia eis imposuit, ut Deo vota pro salute solveret, ne quid in via paterentur adversum. Hae namqquae per Nabuchodonosor captivitatem sunt perpessae, sub praedictis principibus in Judaeam sunt reversae. Ex quo videlicet tempore, a Babylone profecti sunt, et ipsi et provincia vocitantur Judaei. Decem autem tribus, quae prius in captivitatem ductae sunt, et vocabantuIsrael, hactenus trans Euphratem commorari probantur. Esdras vero et qui cum eo revertebantur, postquam vota perfecerunt, ab Euphrate surimperii anno Xerxis ad Hierosolymam pervenerunt, quinto mense ejusdem anni, ferentes secum sacras pecunirea talentorum viginti, et vasa aerea auro meliora, habentia pondo talenta duodecim. Haec namque rex et consiliarii ejus et Israelitae Baby
Abbreviated transcription (Latin):
per urbem tandem ingressus do¬
mum. cunctos qui lacrimantes
prosequebantur. Utimo dimisit
alloquio. ac deinde obseratis ia¬
nuis exclusisq etiam filis gla¬
dio dolorem uitamq finiuit¬
annis uiginti imperauit iuxta
hystoriam Iosephi xxu a ree¬
dificatione uero templi iheroso¬
limis erat annus uigesimus uiiꝰ
Hesdras autem xerxis adeptus
gratiam cum munificentissima
illius Largitate atq amicorum
eius dirigitur iherosolimam et
per eum multa a rege ad tẽplũ
mituntue munera Insuper con¬
cessit rex ut omnes quicumq uel¬
lent iudaei in eius habitantes reg¬
nio reuerti cum therosolimam ad
patriumq solum nullo prohubẽ¬
te eos liceret cum omnibus que
possidere uidebantur regredi Ex¬
emplar enim epistole in qua hec
continebantur ad israelitas ine'¬
dia habitantes transmisit Hi uͦ
cognoscentes regis circa deum
pietatem et fauorem quẽ ĩ hesdra
habebat multi siquidẽ faculta¬
tes suas deportantes ad babilo¬

Expanded text:
per urbem, tandem ingressus doper urbem, tandem ingressus domum, cunctos, qui lacrimantes prosequebantur, ultimo dimisit adloquio ac deinde obseratis ianuis exclusisque etiam filiis gladio dolorem uitamque finiuitannis 20 imperavit, juxta historiam Josephi 25. A reaedificatione vero templi Hierosolymis erat annus vigesimus septimus. Esdras autem, Xerxis adeptus gratiam, cum munificentissima illius largitate atque amicorum ejus dirigitur Hierosolymam, et per eum multa a rege mittuntur ad templum munera: insuper concessit rex ut omnes quicunque vellent Judaei in ejus habitantes regno, reverti cum eo Hierosolymam, ad patriumque solum, nullo prohibente eos, licere cum omnibus quae possidere videbantur, regredi. Exemplar etiam epistolae, in qua haec continebantur, ad Israelitas Media habitantes transmisit. Hi vero cognoscentes regis circa Deum pietatem et favorem quem in Esdra habebat, multi siquidem facultates suas deportantes ad Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
MIELCOREXCAR¬
thaginẽsium cumĩ sicilia
bellum gereret. repente horribili
peste exercitum amisit Nec mora
morbis populo cateruatim cadẽte
cito quisq correptus mox mortu¬
us iam nec sepeliebatur Cuius ma¬
li nuntius cum attonitã repẽtĩo
luctu cartaginem repleuisset. nõ
secus ac si capta esset turbata ci¬
uitas fuit Omnia ululantibus
personabant. clause ubiq ianue
cuncte priuata publicaq officia
dampnata Uniuersi ad portum
decurrunt: egredientesq de naui¬
bus paucos qui cladi superfuerãt
de sui percunctantur Postq̃ de cla¬
de suorum tacentibus illis uelge¬
mentibus miseri intelligunt tunc
toto littore plangentium uoces:
tunc infoelicium mr̃m ululatus
et flebiles querełe atidiebãtur
Inter hec procedit etipse de na¬
ui sua imperator sordida serui¬
siq tunica districtus: ad cuius
conspectum plangentia iungũe
agmina Ip̃ẽ quoq manus ad cce¬
lum tendens. nũc sũa nunc pu¬
blicam inforlicitatem accusat et
deflet At postremum uociferãs

Expanded text:
melcho rex Carthaginiensium cum in Sicilia bellum gereret, repente horribili peste exercitum amisit. nec mora: morbis, populo cateruatim cadente, cito quisque correptus, mox mortuus, iam nec sepeliebatur: cuius mali nuntius cum attonitam repentino luctu Carthaginem repleuisset,. non secus ac si capta esset turbata ciuitas fuit. omnia nlulatibus personabant, clausae ubique ianuae, cuncta publica priuataque officia damnata, uniuersi ad portum decurrunt egredientesque de nauibus paucos, qui cladi superfuerant, de suis percontantur. postquam de clade suorum, tacentibus illis uel gementibus, miseri intellegunt, tunc toto litore plangentium uoces, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querellae audiebantur. inter haec procedit et ipse de nani saa imperator sordida seruilique tunica discinctus; ad cuius conspectum plangentia iunguntur agmina; ipse quoque manus ad caelum tendens nunc suam nunc publicam infelicitatem accusat et deflet; ad postremum uociferans
Abbreviated transcription (Latin):
Crtasus regnat Primus quippe
sub eo argis sacerdotio functus
ẽ callithi aspirantis filius Eci¬
tioniorum xuii rex Ortopolis
egiptiorum mispharmutos: cin
successit thumosis His enim tẽ¬
poribus Athlas frater promethei
precipuus astrologuis fuit, qui d
eruditionem discipline celũ
ettam sustinere dictus ẽ Eripi¬
dis autem montem ẽẽ eũ altis¬
simum affirmat qui athłas
uocatus¬

Expanded text:
Criasus regnat. Primus quippe sub eo Argis sacerdotio functus est Callithias Pirantis filius. Sycioniorum XII rex Orthopolis; Aegyptiorum Nuspharmitos, cui succedit Tumosis. His enim temporibus Atlas, frater Promethei, praecipuus astrologus fuit. Qui ob eruditionem disciplinae coelum etiam sustinere dictus est. Euripides autem montem esse eum altissimum affirmat, qui Atlas vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ille excogitato genere mortis
effugit et dedecus et seruitutem
Derpenna consul qui crasso suc¬
cesserat: audita morte crassi et
clade exercitus romani raptim
in asyam peruolauit, aristont¬
cum recenti uictoria feriatum
inprouisum bello adortus. nu¬
datumq omnibus copiis ĩ fugã
uertit Cumq stratonic̃ẽ urbem
ad quam ille fugerat obsidiõe
cinxissit. cruciatum fame ad
editionem coegit Perpenna
consul apud pergamum cor¬
reptus morbo diem obiit Ari¬
stonicus rome iussu senatus ĩ
carcere strangulatus est

Expanded text:
ita ille excogitato genere mortis ita ille excogitato genere mortis effugit et dedecus et seruitutem. Perpenna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi et clade exerciin Asiam pervolavit, Aristonicum recenti victoria feriatum improvisum bello adortus, nudatumque omnibus copiis, in fugam vertit. Cumque Statonicem urbem, ad quam ille fugerat, obsidione cinxisset, cruciatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit. Aristonicus Romae jussu senatus in carcere strangulatus est
Abbreviated transcription (Latin):
opere numantia prius fortiter
repugnans duraret. dum iñi.
num antinorum aduersus xL.
romanorum dui dimicarent
ac sepius uincerent Qui rñdit
Inuicta concordia hoc egit Qͦ
etiam intempore Attalus hume¬
nis filius moriens per testamẽ¬
tum populum romanum in¬
perio asie succedere heredem
usserat Hinc itaq Lucinius
crassus consul et pontifex max
imus aduersus aristonicorum
attali fratrem qui traditam per
testamentum romanis asyam
peruaserat. cum instructissimo
missus exercitu. preterea mag¬
nis regibus hoc est incomede
Luthinie. mitridate ponti et
armente artarathe. cappadocie.
philemene. pafaglonie corũq
maximis copiis adiutus, con¬
serto tamen bello uictus est et
cum exercitu post plurimã cedẽ
in fugam acto. ipse iam circum¬
uentus ab hostibus et pene cap¬
captus esset sed uirgam q̃ erat
usus ad equum in oculum tracis
impegit Barbarus autem cum
tra et dolore exarsisset. Iatus
crassi gladio transuerberauit

Expanded text:
opere Numantia prius fortiter opere Numantia prius fortiter repugnans duraret, dum 4000 Numantinorum adversus 40,000 Romanorum diu dimicarent ac saepius vincerent. Qui respondit: Invicta concordia hoc egit. Quo etiam tempore Attalus Humenis filius moriens, per testamentum populum Romanum imperio Asiae succedere haeredem jusserat. Hinc itaque Licinius Crassus consul et pontifeimus aduersus Aristonicum Attali fratrem, qui traditam per testamentum Romanis Asiam peruaserat, cum instructissimo missus exercitu, praeterea a magnis regibus hoc est Nicomede Bithyniae, Mithridate Ponti et Armeniae, Ariarathe Cappadociae, Pylaemene Paphlagoniae eorumque maximis copiis adiutus, conserto tamen bello uictus est; et cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse iam circumuentus ab hostibus et paene captus esset, uirgam, qua erat usus ad equum, in oculum Thraecis inpegit; barbarus autem cum ira et dolore exarsisset, latus Crassi gladio transuerberauit.