comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eC ubi dictu dedit gradib regina suꝑbis
issiluit. tantiq oꝑis concordia consor
etatura nouũ iacto fundamine tẽplũ
urea planiciẽ spaciis ꝑcurrit harundo
im̃sis qͣdrent ut q̃tuor undiq fronces
e cõmissuris distantib angulus impar
rgutã mutil ꝑ dissona semetra normã
urore de parte trib plaga lucidu portis
llu stratu patoe triplex aꝑit᷑ ad austrum
ortarũ numerꝰ. tres occidualib offert
anua trina fores tociens aquilonis ad axẽ
andit᷑ alta domꝰ nullũ hic structile saxum̃
ed cauu ꝑ solidũ multoq foratu do latu
ẽma. relucenti lim̃ conplectitur arcu
estibulũq lapis penetrabile concipit unus
ortarũ sũmis inscriptu in postib auro
omina aplici fulgent bissena senatus
p̃s his titulis archana reconditu mentis
mbit ⁊ lectos uocat in p̃cordia sensus
uaq hoĩs natura uig& qua corpore toto
uadrua uis animȩ trinis in gressib arã

Expanded text:
haec ubi dicta dedit, gradibus regina superbis haec ubi dicta dedit, gradibus regina superbis desiluit tantique operis Concordia consors metatura novum iacto fundamine templum. aurea planitiem spatiis percurrit harundo dimensis, quadrent ut quattuor undique frontes, ne commissuris distantibus angulus inpar argutam mutilet per dissona semetra normam. Aurorae de parte tribus plaga lucida portis inlustrata patet, triplex aperitur ad austrum portarum numerus, tris occidualibus offert ianua trina fores, totiens aquilonis ad axem panditur alta domus, nullum illic structile saxum, sed cava per solidum multoque forata dolatu gemma relucenti limen conplectitur arcu, vestibulumque lapis penetrabile concipit unus. portarum summis inscripta in postibus auro nomina apostolici fulgent bis sena senatus. Spiritus his titulis arcana recondita Mentis ambit et electos vocat in praecordia Sensus; quaque hominis natura viget, quam corpore toto quadrua vis animat, trinis ingressibus aram
Abbreviated transcription (Latin):
um generosa fides hȩc subdidit ĩmo scđis
n reb cessit gemitꝰ concordia lesa est
ed defensa fides quin & concordia sospes
ermana comitatt fidẽ sua uulnera rid&
et mea sola salus nil hac mihi triste recepta
nũ opꝰ egregio restat pꝰ bella labori
ꝓceres regni quo tandẽ pacifer heres
elligeri armatȩ successor mermis & aulȩ
nstitui salomon qũm genitoris anheli
umarat calido regũ de sanguine dextra
anguine nã terso tẽplũ fundatur & ara
onitur auratis xp̃i domꝰ arduu tectis
unc hierusalẽ tẽplo illustrati quietum
uscepit iã diua deũ circumuaga pꝰꝗ
edic marmoreis fundata altarib archa
urgat ⁊ i nr̃is tẽplũ uenerabile castris
& heris inlapsus purgati corporis urbẽ
ntret in ornatã tẽpli splendentis egenus
ctenꝰ alt̾nis sedatũ ẽ cõminꝰ armis
unia nunc agit& tacitȩ toga candida pacis
tq sacris sedẽ ꝓꝑ& discincta iuuentus

Expanded text:
um generosa Fides haec subdidit: ‘immo secundis in rebus cesset gemitus. Concordia laesa est, sed defensa Fides: quin et Concordia sospes, germanam comitata Fidem, sua vulnera ridet, haec mea sola salus, nihil hac mihi triste recepta, unum opus egregio restat post bella labori, o proceres, regni quod tandem pacifer heres belligeri, armatae successor inermus et aulae, instituit Solomon, quoniam genitoris anheli fumarat calido regum de sanguine dextra. sanguine nam terse- templum fundatur et ara ponitur auratis Christi domus ardua tectis. tunc Hierusalem templo inlustrata quietum suscepit iam diva Deum, circumvaga postquam sedit marmoreis fundata altaribus arca. surgat et in nostris templum venerabile castris,ilius arce aetheris inlapsus purgati corporis urbem intret inornatam templi splendentis egenus? hactenus alternis sudatum est comminus armis: munia nunc agitet tacitae toga candida pacis, atque sacris sedem properet discincta iuventus.’
Abbreviated transcription (Latin):
gemarũ nec ÷ ulla respulcrior aduiden¬
dũ & si quis uo luerit eũ polire obscuriit
si ꝑ sẽ relinqͥt pulcrior ẽ. hunc diligunt
reges suꝑ ões gẽmas & suꝑ oẽs diuicias¬
pis eos qui examinati & purgati cupidi

Expanded text:
gemmarum, nec ulla res pulchrior est ad videndum, et si qui velint eum polire obscuratur, si per se relinquitur, clarior est. Hunc diligunt reges super omnes gemmas et super omnes divitiat eos qui examinati et purgati cupidit
Abbreviated transcription (Latin):
hc significat eos qui ĩt tor¬
stinent tã ꝗ flama carita¬
tis habent quod orantꝓ
eis qui se occidunt aplus
illi faciunt quã de pena
quã suffer̃. ⁊ bene extremꝰ Q

Expanded text:
cat eos, qui inter torustinent, tanquam flammas charitatis habent, orantes pro eis qui se occidunt, et plus qui occidunt quam de poena quam patiuntur. Et bene extremus
Abbreviated transcription (Latin):
bonicate & qͥ malefaciunt eis
Gri phes uero qui seruant
eas gẽmas significane
diabolos qui p̃ciosã
margaritã fider in¬
uident hõĩb qui uo¬
lunt eã habere &
ferre non ideo ꝗ
meritis suis quasit̃
s̃ quitsi alites. Cont᷑
hos dimicant mono¬
culi .i. illi qui non ã¬
bulant duab uus
nec hñt duplex cor
nec duplicẽ uolun-¬
tait̃ nec duob dnis

Expanded text:
bent malefaciunt eis. Gryphes, qui servant eas, significant diabolos, qui pretiosam margaritam fidei invident hominibus, qui volunt eam habere, et ferre, non ideo quod meritis suis,  quasi alites. Contra hos dimicant monoculi, id est illi qui non ambulant duabus viis, nec habent duplex cor, nec duplicem voluntatem, nec duobus
Abbreviated transcription (Latin):
gnib insilias seruans inamabile uotũ
ile sub obliquu p̃ciosã ꝓderit ihu
in pedisse animã ti meriti qua clausula pax ⁊
on inflatu tum& ñ inuid& aemula frĩ
mĩa ꝑpoitur patiens atq oĩã credit
unqua lesa bol& contͣ offensacula donat
ccasũ lucis uenia p̃currere gestit
nxia ne stabilẽ linquat sol conscius irã
uisq litare deo mactatis uult olo caustis
fferat in pͥmis pacẽ.nullꝗͥostia xp̃o
ulcior ħ solo scũ ad donaria uultum
unere conuertens liquido oblectat᷑ odore
ed tam̃ & niueis tradit ds̃ ipse colubis
ennatũ tenera plumarũ ueste colubrũ
imante ingenio docte intnoscere mixtũ
nnocuis ouib lat& ⁊ lupꝰ ore cruento
acteolã m̃titꝰ ouẽ sub uellere molli
ruda ꝑ agninos exercens funera riccus
csese occultat focinꝰ ⁊ arriꝰ arte
inmanes feritate lupi discrim Da ꝓdunc
rã. recensq cruor quauis de corpore sũmo

Expanded text:
Ignibus insilias, servans inamabile votum Ignibus insilias, servans inamabile votum Bile sub obliqua, pretiosam proderit lesu 652 Impendisse animam: meriti quia clausula pax est. Non inflata tumet, non invidet aemula fratri, Omnia perpetitur patiens, atque omnia credit. Nunquam laesa dolet, cuncta offensacula donat. Occasum lucis venia praecurrere gestit Anxia, ne stabilem linquat sol conscius iram. Quisque litare Deo mactatis vult holocaustis, Offerat imprimis pacem: nulla hostia Christo Dulcior: hoc solo sancta ad donaria vultum Munere convertens, liquido oblectatur odore. Sed tamen et niveis tradit Deus ipse columbis Pennatum tenera plumarum veste colubrum Rimante ingenio docte internoscere, mixtum Innocuis avibus: latet et lupus ore cruento 653 Lacteolam mentitus ovem sub vellere molli, Cruda per agninos exercens funera rictus. Hac sese occultant Photinus, et Arrius arte, Immanes feritate lupi: discrimina produnt Nostra, recensque cruor, quamvis de corpore summo,
Abbreviated transcription (Latin):
arbaries. scę̃quȩ circum sepserat urbis
ndigenas. ferroq uiros flãmaq p̃mebat
ublica s requies pͥuatis rure foroq
onstat amiciciis. scissuru domestica turbat
ẽ ppłi. titubatq foris. ꝙ dissid& intꝰ
rgo cauete uiri ne sit sententi discors
ensib in nr̃is. nec sectu exotica tectis
ascatur conflata odiis. qr fissa uoluntas
onfundit uaiis archana bi formia fibris
onspira studio. nil dissociabile firmũ ÷
ui sociat mortale patri. ne carnea distent
re quicquid gerimus m̃tisq & corporis actu
ps unimodis texat cõpagib unus
Ax plenũ uirtutis opꝰ. pax sũma laboꝵ
ax belli exacti p̃ciũ ẽ. p̃ciũq ꝑieli
idera pace uigent. consistunt t̾rea pace
il placitũ sine pace dõ. ñ ilmunus ad arã
um cupias offerre ꝓbat. si turbidu frẽm
ens imxacati supectoris oderit antro:
ec si flãmicomis xp̃i ꝓ nomine martyr

Expanded text:
Barbaries, sanctae quae circumsepserat urbis Barbaries, sanctae quae circumsepserat urbis Indigenas, ferroque viros, flammaque premebat. Publica sed requies privatis rure, foroque Constat amicitiis: scissura domestica turbat Rem populi, titubatque foris, quod dissidet intus. Ergo cavete, viri, ne sit sententia discors Sensibus in nostris, ne secta exotica tectis Nascatur conflata odiis: quia fissa voluntas Confundit variis arcana biformia fibris. Conspiret studio: nil dissociabile firmum esenit lesus. Qui sociat mortale Patri, ne carnea distent Sic, quidquid gerimus mentisque, et corporis actu, Spiritus unimodis texat compagibus unus. Pax plenum virtutis opus, pax summa laborum, Pax belli exacti pretium est, pretiumque pericli. Sidera pace vigent, consistunt terrea pace: Nil placitum sine pace Deo, non munus, ad aram Cum cupias offerre, probat, si turbida fratrem Mens impacati sub pectoris oderit antro: Nec si flammicomis Christi pro nomine martyr
Abbreviated transcription (Latin):
ditiore loco. tumulus quẽ uertice acuto
xcitat inspeculã subiectu unde orã late
iber in offenso circũspicit aere uisus
unc sincera fides simul ⁊ concordia sacro
ȩdere urato xp̃i sub amore sorores
onscendunt apicẽ mox & sublibre tribunal
ar scm̃ carũq sibi suꝑemin& ȩquo
ure potestatis consistũnt aggere sũmo
onspicue ppłosq iubent astare frequentes
oncurrunt a lacres castris ex oĩb om̃s
ulla lat& pars m̃tis iners que corporis ullo
nĩtepta sinu ꝑ conceptacula sese
egeneri languore tegat tentoria aꝑtis
unctu patent uelis reserantꝰ carbasa. ne qͥs
arceat obscuro stertens habitator oꝑto
urib intentis expectut concio quid nã
ictores pꝰ bella uoc& concordia pͥnceps
uũ uelit atq fides uirtu̾tib addere legẽ
rũpit pͥma in uocẽ concordia tali
lloquio. cumulata quidẽ iã gła uobis
patris o dni fidissima pignora xp̃i
ontigit. extinctu ẽ multo certamine sȩuu

Expanded text:
ditiore loco: tumulus quem vertice acuto Excitat in speculam, subjecta unde omnia late Liber inoffenso circumspicit aere visus. Hunc sincera Fides, simul et Concordia, sacro Foedere juratae Christi sub amore sorores, Conscendunt apicem: mox et sublime tribunal Par sanctum, carumque sibi supereminet aequo Jure potestatis: consistunt aggere summo Conspicuae, populosque jubent astare frequentes. Concurrunt alacres castris ex omnibus omnes, Nulla latet pars mentis iners, quae corporis ullo Intercepta sinu per conceptacula sese Degeneri languore tegat: tentoria apertis Cuncta patent velis: reserantur carbasa, ne quis Marceat obscuro stertens habitator operto. Auribus intentis exspectat concio, quidnam Victores post bella vocet Concordia princeps, 650 Quam velit atque Fides virtutibus addere legem. Erumpit prima in vocem Concordia tali Alloquio: Cumulata quidem jam gloria vobis, O Patris, o Domini fidissima pignora Christi, Contigit, exstincta est multo certamine saeva
Abbreviated transcription (Latin):
niger in medio ẽ candidꝰ
huc lapidi cõparantur
hõines qui incorpore suo
sustinent flagella & pe
psi s̃ despecti & quasi
quasi peccatores & dict̃¬
uermis & nhõ oppbriũ A¬

Expanded text:
imo, in medio candidus Huic lapidi comparantur homines, qui in corpore suo sustinent flagella et poenpsis despecti sunt, et quasi peccatores, et dicunvermis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
adaptũ luc& uolentib eũ sculpere
contͣ stat calefactus radio solis uł
fricatu digitoꝵ ad se paleas trabit¬
ħ lapide monstrantur illi qͥ suã bo¬
unt in abscondito ieiuniuĩ elemosi¬

Expanded text:
ad apertum lucet, volentibus eum insculpere contra stat. Calefactus radio solis vel fricatu digitorum trahit ad se paleas. Hoc lapide demonstrantur ii qui bount in abscondito, jejunium s
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur in fundam̃co
habuerit nulla fantas¬
mata tim& hic signi¬
ficat eos qui fidẽ di
arescunt ab ea .s. sẽꝑ
uirent in ea nec timent¬
fallacias diaboli qͥtãꝗ¬

Expanded text:
ponitur in fundamento habuerit, nulla phantasmata timet, significatque eos qui fidem Dei arescunt ab ea sed semper virent in ea, nec fallacias diaboli t
Abbreviated transcription (Latin):
quos ñ abiratis s aꝓpitiis potius miserantibq. ac¬
cusatoribus ad iudiciũ ueluti aegros ad medicum
duci oportebat: ut culpe morbos supplicio resecarens
Quo pacto defensorũ opera ł tota friger& ł sipa¬
esse bominibus mall&. in accusationis habitum uer¬
ter&. Ipsi quoq imꝓbi si eis aliqͣ rimula uirtutẽ
relictam. fas ẽẽt aspicere uitiorũq sordes poenarũ
cruciatib se deposit᷑os uiderent: cõpensatione aai¬
piscende ꝓbitatis nec hos cruciatꝰ eẽ ducerent de¬
fensorũq openã repudiarent. acse totos accusato¬
ribus iudicibq. ꝑmit terent. Quo fit: ut apud
sapientes nullus prorsus odio locꝰ relinquatur.
Nam bonos quis nisi stultissimꝰ oderit: Malos uͦ
odisse ratione car&. Nã si uti corporũ langor
ita uiciositas qͥuidã quasi morb animoꝵ: cum
egros corpore minime digno: odio. s potius mise¬
ratione iudicemus: multomagis ñ ĩsequendi s

Expanded text:
quos non ab iratis sed a propitiis potius miserantibusque acquos non ab iratis sed a propitiis potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium ueluti aegros ad medicum duci oportebat ut culpae morbos supplicio resecarent. Quo pacto defensorum opera uel tota frigeret uel si prodesse hominibus mallet in accusationis habitum uerteretur. Ipsi quoque improbi, si eis aliqua rimula uirtutem relictam fas esset aspicere uitiorumque sordes poenarum cruciatibus se deposituros uiderent, compensatione adipiscendae probitatis nec hos cruciatus esse ducerent defensorumque operam repudiarent ac se totos accusatoribus iudicibusque permitterent. Quo fit ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? Malos uero odisse ratione caret. Nam si uti corporum languor ita uitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos odio sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi sed
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas audire rationes. Omnẽ inquit impbum
nũ supplicio dignũ negas : es Minime. ⁊c Infelici
ores uero ee̾ qui sint imꝓbi multiplicit̾ liqu&. Et.
tu inquam. re Qui igitur supplicio digni sunt mi¬
seros eẽ non dubitas. eł Conuenit inquũ.re Sig¬
cognitor ait. resideres cui supplicium inferendum
putares. ei nequi feciss&. anqui ꝑtuliss& iniuriam : er¬
Nec ambigo inquã quin ꝑ pesso. satis facerẽ dolore fa¬
cientis. Misereͥor gͥ tibi in uiriȩ in lator quã acceptor
esse iuderetur. Conseqͥt᷑ inquã. H inc gͥ aliis decausis
ea radice nitentib qđ turpitudo suapte natura mise¬
ros faciat: appar& in latam cui lib& iniuriã ñ acci¬
pientis s inferentis eẽ miseriam. N Atqͥ nc̃ ait ẽtͣ
faciunt oratores. Prohis enĩ qͥ grauȩ qͥd acerbũq¬
ꝑpessis miserationẽ iudicũ excitare conant᷑. Cum
magis amittentib mala uistior miseratio debeat̃

Expanded text:
ipsas audire rationes. Omnem, inquit, improbum ipsas audire rationes. Omnem, inquit, improbum num supplicio dignum negas? Minime. Infelices 5 vero esse, qui sint improbi, multipliciter liquet. Ita est, inquam. Qui igitur supplicio digni sunt, miseros esse non dubitas? Convenit, inquam. Si igcognitor, ait, resideres, cui supplicium inferendum putares, eine qui fecisset, an qui pertulisset injuriam? Nec ambigo, inquam, quin perpesso satisfacerem dolore facientis. 10 Miserior igitur tibi injuriae illator, quam acceptor esse videretur. Consequitur, inquam. Hac igitur aliisque de causis ea radice nitentibus, quod turpitudo suapte natura miseros faciat, apparet, illatam cuilibet injuriam non accipientis, sed inferentis esse miseriam. Atqui nunc, ait, contra faciunt oratores. Pro his enim qui grave quid, acerbumqperpessi sunt miserationem iudicum excitare conantur, cum magis admittentibus iustior miseratio debeatur;
Abbreviated transcription (Latin):
tem scelerum putant eẽ felicẽ. Uide aut̃ quid a&̃na
lex santiat. Melioribus animum c̃ formaueris:
nil opus ẽ. iudice p̃miũ deferente. tu te ipse excellen¬
tiorib addidisti. Studiũ ad peiora de flexeris: ex¬
trane quesieris ultorẽ. Tute ipse indeteriora tru¬
sisti: ueluti siuicibus sordidã humũ cęlũq respi¬
cias : cunctis extra cessantib ipsa cernendi ratione
nc̃ cȩno. nc̃ siderib inter eẽ uidearis. At qͥ uulgͥ
ista non respicit. Quid gͥe his ne accedamꝰ quos
bellius similes eẽ monstrauimus : quid: siquis
amisso poenitꝰ uisu. ipsũ &iam se habuisse obliuis¬
cer& ur intuitũ. Nichilq sibi ad humanã ꝑfectionẽ
de ẽẽ arbitrar&̾. Nũ uidentes eadẽ cęcos putaremꝰ:
Nam ne illud quidẽ adquiescent quod aeque ualidis ra-¬
tionũ nitit᷑ firmam̃tis infeliciores eos ee̾ qui faciunt
quã qui patiuntur in uiriam .: Et. Uellẽ in quã has

Expanded text:
tem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna tem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna lex sanciat? Melioribus animum conformaveris; nihil opus est judice praemium deferente; tu te ipse excellentioribus addidisti. Studium ad pejora deflexeris; extra ne quaesieris ultorem; 10 tu te ipse in deteriora detrusisti: veluti si vicibus sordidam humum, coelumque respicias, cunctis extra cessantibus, ipsa cernendi ratione nunc coeno, nunc sideribus interesse videaris. At vulgus ista non respicit. Quid igitur? his ne accedamus, quos belluis similes esse monstravimus? Quid, si quis amisso penitus visu, ipsum etiam se habuisse 15 oblivisceretur intuitum, nihilque sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num videntes eadem caecos putaremus? 283 Nam ne illud quidem acquiescent, quod aeque validis rationum nititur firmamentis, infeliciores eos esse, qui faciunt, quam qui patiuntur injuriam. Vellem, inquam, has
Abbreviated transcription (Latin):
batur maloꝵ potestas. eã nullã eẽ cognosceres.
Quos q impunitos quęrebare. Uideres nũꝙ imꝓbi¬
tatis suȩ carere supplicus. licentiã quã cito finiri
si diuturnior: infeli cissimã uͦ si ess& aet̾na.
ost hȩc miseriores eẽ imꝓbos in uista impu¬
nitate di missos : quã iusta ultionȩ punitos. Cui
sententiae c̃ sequens. est : ut tum demũ grauio¬
rib supplicus ur: ge antur. cũ impuniti eẽ cre¬
duntur. et Tum ego. Cuntuas inquã rationes con¬
sidero : nichil dici uerius puto. Atsi ad hominum
iudicia reuertar. Quis ille ẽ. cui hȩc noncredenda
mͦ. sed saltim audienda uideantur:N Ita ẽ. inquit
illa. Nequeunt enĩ oculos tenebris assuetos. ad lucem
ꝑspicuȩ ueritatis ad tollere : similesq auib sunt. quarũ
in tuitũ nox illuminat: dies cȩcat. Dũ enĩ non rerum
ordinẽ sed suos intuent᷑ affectꝰ: ł licentiã. ł impunita¬

Expanded text:
batur malorum potestas, eam nullam esse cognosceres, batur malorum potestas, eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare, videres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam, quam cito finiri si diuturnior; infelicissimam vero, si esset aeterna: post haec miseriores esse improbos, injusta impunitate dimissos, quam justa ultione punitos. Cui sententiae consequens est, ut tum demum gravioribus suppliciis urgeantur, cum impuniti esse 25 creduntur. Tum ego, Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici verius puto. 282 At si ad hominum judicia revertar, quis est ille est, cui haec non credenda modo, sed saltem non audienda videantur? Ita est, inquit illa. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae veritatis attollere, similesque avibus sunt, quarum intuitum nox illuminat, 5 dies caecat: dum enim non rerum ordinem, sed suos intuentur affectus, vel licentiam, vel impunita
Abbreviated transcription (Latin):
nexum. Nonne multo infelicior. eo censendus est
cuiꝰ infortuniũ boni participatione releuatur: er
Q uidni inquã. N habent igit᷑ imꝓbi cũpuniunt᷑
quidem boni aliquid adnexũ. poenã ipsã scilic&
quȩ ratione iusticiȩ bona est. Idẽq cũ suplicio cares
in est eis aliquid ulterius mali. ipsa impunitas. quã
iniquitatis merito malũ ee̾ confessus es. es Nega¬
re non possũ. A Multo gͥ infeliciores imꝓbi sunt
in iusta impunitate donati: quã iusta ultione punia.
Sed puniri imꝓbos iustũ : impunitos uͦ elabi iniquĩ
eẽ manifostum est. Es Quis id neg&: N Sed ne
Cũ ego. Ista quidẽ consequentia sunt eis : quȩ paulo
ante conclusa sunt. Sed queso inquã te nulla ne
animarũ supplicia post defunctum morte corpus
relinquis : IC Et magna quidẽ inquit. Quorũ alia
ceri puto. Sed Nunc dehis disserere c̃ siliũ ñ est.
d uͦ factenꝰ egimus : ut que indignissima tibi uide¬

Expanded text:
nexum, nonne multo infelicior eo censendus est, nexum, nonne multo infelicior eo censendus est, cuius infortunium boni participatione relevatur? —- Quidni? inquam. — Habent igitur improbi, cum puniuntur quidem, boni aliquid adnexum, poenam ipsam scilicet, quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne quere respondi. Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis, quae paulo ante conclusa sunt; sed quaeso, inquam, te, nullane animarum supplicia post defunctum morte corpus relinquis? — Et magna quidem, inquit, quorum alia ceri puto, sed nunc de his disserere consilium non est. Id vero hactenus egimus, ut, quae indignissima tibi \' vide
Abbreviated transcription (Latin):
sis p̃cedentib: nichil ꝓrsus est qđ de illatione cau¬
setur. Nã hoc quoq qđ dicam nonminus mirum
uideatur : sed ex his quȩ sũpta sunt ȩque est ne¬
cessarium. E Quid nam in quã. N. F eliciores
inquit eẽ improbos supplicia luentes quã si eos
nulla iusticiȩ poena coerceat: Heq idnunc molior
qđ cui uis ueniat inm̃tẽ corrigi ultione pͣuos mores
& ad rectum supplicii terrore deduci ceteris qͦq
exemplũ eẽ culpanda fugiendi: sed alio quodam
modo infeliciores eẽ imꝑbos arbitror inpunitos
tã& sinulla ratio correctionis. nullus respectus
habeatur exempli. Es Et quis erit inquã p̃t̾ hos
alius modus: I & illa. Bonos inquit eẽ felices
addatur. non ne felicior ẽ. eo cuiꝰ pura ac solitaria
sine cuiꝰꝙ boni ad mixtione miseria est: Es Si inꝙ
uidet᷑. N Quid su erdẽ misero qui cunctis careat
bonis. p̃t̃ea quib miser ẽ malũt ałud fuerit an¬

Expanded text:
sis praecedentibus nihil prorsus est, quod de inlatione causis praecedentibus nihil prorsus est, quod de inlatione causetur. Nam hoc quoque, quod dicam, non minus mirum videatur, sed ex his, quae sumpta sunt, aeque est necessarium. — Quidnam? inquam. — Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes, quam si eos nulla iustitiae poena. coherceat. Neque id nunc molior, quod cuivis veniat in mentem, corrigi ultione pravos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi. sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. — Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? — Et illa,: Bonos, inquit, esse felices, addatur, nonne felicior est eo, cuius pura ac solitaria sine cuiusQuam boni ammixtione miseria est? — Sic, inquam, videtur. — Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea, quibus miser est, malum aliud fuerit ad
Abbreviated transcription (Latin):
N eq uenĩ aliquid intãbreuib uitȩ metis ia serũ. Quod
ex pectare longũ inmortuł p̃sertm animꝰ puta. Quos
magna spes & excelsa facinoꝵ machina: repentino aca
insperato sȩpe fine destruit᷑. Quod quidẽ illis miseriȩ
modũ statuit: Nã sine quicia miseros facit: miserior
sic necesse est diuturnior nequã: quos infelicissimos
eẽ iudicarem : siñ eoꝵ maliciã saltem mors extrema
finir&e & enĩ sidepriuitatis infortunio uera con¬
clusimus. infinitã liqu& eẽ miseriã quã eẽ constat
ãnam ETum ego. Mira quidẽ inquã. & conces¬
su difficilis illatio. & his ea ⁊quȩ̨ prius concessa
sunt nimiũ conuenire cognosco. ꝑ. Recte inquit
aestimas Sed qui conclusioni accedere durũ
putat : aequũ ẽ. ł falsum aliquid p̃cessisse de¬
monstr&. ł collocationẽ ꝓpositionũ ñ eẽ efficacem
necessariȩ conclusionis ostendat. Alioquin conces¬

Expanded text:
nim est aliquid in tam brevibus vitae metis ita serum, quod nim est aliquid in tam brevibus vitae metis ita serum, quod exspectare longum immortalis praesertim animus putet. Quorum magna spes et excelsa. facinorum machina. repentino atque insperato saepe fine destruitur, quod quidem illis miseriae modum statuit; nam si nequitia miseros facit, miserior sit necesse est diuturnior --nequam. Quos infelicissimos esse iudicarem, si non eorum malitiam saltem mors extrema finiret; etenim si de pravitatis infortunio vera conclusimus, infinitam liquet esse miseriam, quam esse constat aeternam. — Tum ego: Mira quidem, inquam., et concessu difficilis inlatio, sed his eam, quae prius concessa, sunt, nimium convenire cognosco. — Recte, inquit, aestimas, sed qui conclusioni accedere durum putat, aequum est vel falsum aliquid praecessisse demonstret vel collocationem propositionum non esse efficacem necessariae conclusionis ostendat; alioquin conces
Abbreviated transcription (Latin):
nbe uiciosos tamo so humani corporis specaemi senunt
ubeluas t anẽ animoꝵ qualitate mutari. Es erlq uer unt
seleratas mens bonorũ ꝑniciȩ seuit : idipsit̃ licerc ro¬
luissem .P. Nec lic& inquit uti conuenienti monstrabit
loco. Sed tam̃ si idipsum qđ eis licere credit̃ auferatir
magna expartes sderatorũ hominũ poena releuotur
E terũ ineredibile. cuiquã forte uideat᷑. infeliciores este
necesse ẽ malos cumcupeta ꝑfecerint: quã siea quȩcur¬
unt implere non possint. Nã simiserũ ẽ. uoliusse pniua
potuissemiseruis est. sine quouoluntatis miseraeclonigueuo
effertꝰ. Itaq cum sua singulis miseria sic: triplici in¬
fortunio necesse ẽ. urgeant᷑ quos uideas scelus uelle
posse ꝑ ficere. E Accedo inquam: sed ut hoc infor¬
siinio cito careant. patrandi sceleris possibilitate de¬
senti uehem̃ter exopto. Carebunt inquit ocus
quam uł tuforsitan uelis ł illi sese ȩstiment eẽ caritam¬

Expanded text:
 humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum qualitate mutari; sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saeuit, id ipsum eis licere noluissem. – Nec licet, inquit, uti conuenienti monstrabitur loco, sed tamen, si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum hominum poena releuetur. Etenim, quod incredibile cuiquam forte uideatur, infeliciores esse necesse est malos cum cupita perfecerint quam si ea quae cupiunt implere non possint. Nam si miserum est uoluisse praua, potuisse miserius est, sine quo uoluntatis miserae langueret effectus. Itaque cum sua singulis miseria sit, triplici infortunio necesse est urgueantur quos uideas scelus uelle, posse, perficere. – Accedo, inquam, sed uti hoc infortunio cito careant patrandi sceleris possibilitate deserti uehementer exopto. – Carebunt, inquit, ocius quam uel tu forsitan uelis uel illi sese aestiment esse carit
Abbreviated transcription (Latin):
Illa mendatium specie bonorũ mentes fruentiũ ligat: hȩc cog¬
nitione fhagilis felicitatis absoluit. Itaq illam uideas
uentosam. fluentẽ: suiq semꝑ ignaram. Hanc sobriã suc¬
cinctamq & ipsius aduersitatis exercitatione prudentem.
Postremo: felix auerobono deuos blandiciciis trahit.
Aduersa plerũq. aduera bona reduci unco retrahit. An hoc
inter minima aestimandũ putas. quod amicorũ tibi fide.¬
lium mentes. hȩc aspera. hȩchorribilis fortuna detexit.
Haec tibi certos sodaliũ uultus anbiguos que se creuit: disce¬
dens: suos abstulit. tuos reliquit. Quanti hoc integer
ut uidebaris tibi fortunatus emisses. Nunc & amissas

Expanded text:
illa mendacium specie bonorum mentes fruentium ligat, haec cogilla mendacium specie bonorum mentes fruentium ligat, haec cognitione fragilis felicitatis absoluit. Itaque illam uideas uentosam, fluentem suique semper ignaram, hanc sobriam succinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deuios blanditiis trahit, aduersa plerumque ad uera bona reduces unco retrahit. An hoc inter minima aestimandum putas quod amicorum tibi fidelium mentes haec aspera, haec horribilis fortuna detexit, haec tibi certos sodalium uultus ambiguosque secreuit, discedens suos abstulit, tuos reliquit? Quanti hoc integer, ut uidebaris tibi fortunatus, emisses! Nunc et amissas
Abbreviated transcription (Latin):
Frustra leuare gestiunt:¬
Hic&e remotłs fama ꝑ popłos meas
Diffusa linguas explicet
Et magna titulis fulgeat claris domus
A nũscire consũptos datur:¬
Ilacetis gͦ prorsus ignorabiles.¬
Inuoluit humile parit ⁊ celsũ capue¬
Equatq. summis infima
Ubinc̃ fidelis ossa fabrici manent.
Quid brutus aut rigidus cato:
¶Sed qđ decora nouimꝰ uocabula
Cũsera uob̾ rapi& hoc & iã dies:
ed neme in exorabile contra fortunam gerere bellum
putes. Est aliquando cumdehominibus nichil fallax
illa bene mereatur. Tunc scilic& cumse aperit. Cũ frontem
detegit. Moresq profitetur. Nondũ forte quid loquar in¬
tellegis. Mirũ ẽ. qđ dicere gestio. Eoq sententiã uerbis
ex plicare : iuix queo. Q enĩ plus hominib reor aduersam
quãs prosperam prod esse fortunam. Illa enĩ semꝑ spetie felici¬
tatis cũ uidetur blanda: mentitur. Haec semꝑuera ẽ. cũ se in¬
stabilem mutatione demonstrat. Illa fallit. haec instruit.

Expanded text:
Frustra, leuare gestiunremotos fama per populos means Diffusa linguas explicet Et magna titulis fulgeat claris domusa num scire consumptos datuIacetis ergo prorsus ignorabilesinuoluit humile pariter et celsum capuquatque summis infima. Vbi nunc fidelis ossa Fabricii manent, quid Brutus aut rigidus Cato? Sed quod decora nouimus uocabula Cum sera uobis rapiet hoc etiam dies, Sed ne me inexorabile contra fortunam gerere bellum putes, est aliquando eum de hominibus illa, fallax illa nihil, bene mereatur, tum scilicet cum se aperit, cum frontem detegit moresque profitetur Nondum forte quid loquar intellegis. Mirum est quod dicere gestio, coque sententiam uerbis explicare uix queo. Etenim plus hominibus reor aduersam quam prosperam prodesse fortunam. Illa enim semper specie felicitatis cum uidetur blanda, mentitur; haec semper uera est, cum se instabilem mutatione demonstrat. Illa fallit, haec instruit,
Abbreviated transcription (Latin):
& iã quȩ natura bona non sunt: tam̃ si e̾e̾ uideantur.
quasi uere bona sint appetunt᷑. Quo fit: uti sũma cardo.
acq causa expetendorũ om̃iũ bonitas eẽxiure credatur.
Cui uͦ causa quid expetit̾: id maxime ud & optari. Ueluti
si salutis causa. quis quã uelit aequitare: ñ tam equitandi
motum desiderat. quã salucis effectum. Cũ igitur
om̃ia bonigr̃a pocant᷑: non illa potius. quã bonũ ipsũ
desiderat᷑ ab om̃ibus. Sed ꝓpt̃ qđ cetera obtantur.
beatitudinẽ eẽ concessimus. Quare sic quoq solaquerit᷑
beatitudo. Ex quo liquido appar& : ipsi us boni & beati¬
tudinis unã atq eandẽ ẽẽ substantiam. Et Nichil
uideo. cur dissentire quispiã possit. I Sedm̃ uerãq
beatudinẽ unũ atq idem esse monstrauimus. et.
Ita est idiquam. N Securo gͥ concludere lic& dĩ qͦq
in ipso bono: necusquã alio sitam e̾e̾ substanciam.
Terrenas habitans libido mente¬

Expanded text:
etiam quae natura bona non sunt, tamen si esse uideantur, etiam quae natura bona non sunt, tamen si esse uideantur, quasi uere bona sint appetuntur. Quo fit uti summa, cardo atque causa expetendorum omnium bonitas esse iure credatur. Cuius uero causa quid expetitur, id maxime uidetur optari, ueluti si sal ut is causa quispiam uelit equitare, non tam equitandi motum desiderat quam salutis effectum. Cum igitur omnia boni gratia petantur, non illa potius quam bonum ipsum desideratur ab omnibus. Sed propter quod cetera optantur beatitudinem esse concessimus quare sic quoque sola quaeritur beatitudo. Ex quo liquido apparet ipsius boni et beatitudinis unam atque eandem esse substantiam. – Nihil uideo cur dissentire quispiam possit. – Sed deum ueramque beatitudinem unum atque idem esse monstrauimus. – Ita, inquam. – Securo igitur concludere licet dei quoque in ipso bono nec usquam alio sitam esse substantiam. Terrenas habitans libido mente
Abbreviated transcription (Latin):
uerticem cuncta referuntur: Et Intellego inquam
quid inuestigandũ ꝓponas: sedquid consticuas audire
desidero. ACuiꝰ discretionẽ rei: sic accipe. Si hȩc om̃ia
beatitudinis menbra forent: a se quoq inuicem discrę¬
parent. Hec ẽ. enĩ parciũ natura: ut unũ corpꝰ diũ sa
cõponant. E At quihec om̃ia idẽ eẽ. monstraca sunt. x¬
M inime gͥ menbra sunt. Alioquin: ex uno m̃bro beaticudo
uidebitur eẽ coniunctu: qđ fieri nequit: yestat expecto.
et Id quidẽ inquã dubiũ nonẽ: sed idquod. N Adbonũ
uͦ c&era referri: palam est. Id circo enĩ sufficrentia pait᷑.
qm̃ bonũ esse iudicatur. Id circo potentia : quõ id quoq ẽẽ
creditur bonum. Idem dereuerentia claritudine. iocun¬
ditate. coniectare lic&. Om̃iũ igit᷑ expede̾ndorũ sũma
atq causa bonũ est. Qđ enĩ neq re. neq. fimilitudine. ullũ
inse retinec bonũ: id expeti nullo modo pocest. Contraq

Expanded text:
uerticem cuncta referuntur? – Intellego, inquam, uerticem cuncta referuntur? – Intellego, inquam, quid inuestigandum proponas, sed quid constituas audire desidero. – Cuius discretionem rei sic accipe. Si haec omnia beatitudinis membra forent, a se quoque inuicem discreparent; haec est enim partium natura ut unum corpus diuersa componant. Atqui haec omnia idem esse monstrata sunt. Minime igitur membra sunt; alioquin ex uno membro beatitudo uidebitur esse coniuncta, quod fieri nequit. – Id quidem, inquam, dubium non est, sed id quod uero cetera referri palam est. Idcirco enim sufficientia petitur quoniam bonum esse iudicatur, idcirco potentia quoniam id quoque esse creditur bonum; idem de reuerentia, claritudine, iucunditate coniectare licet. Omnium igitur expetendorum summa atque causa bonum est. Quod enim neque re neque similitudine ullum in se retinet bonum, id expeti nullo modo potest. Contraque
Abbreviated transcription (Latin):
plurimos. E Et pulchrũ inquã hoc atq p̃ciosum.
siue porisma. siue corollarũ uocari mauis. ⁊ r¬
At qui hoc quoq pulchrius nichil ÷ qđ his annectendũ
eẽ ratio ꝑsuad&. Et Quid inquã: N Cũ multa
inquit beatitudo continere uide atur : utrũ ne hȩc
om̃ĩa unũ ueluti cõpus beatitudinis. quadã partiũ
uarietate conuingant. Ansit eorũ aliquid quod
beatitudinis substantiã compleat. ad hoc uͦ c& era
referantur : E Uellem inquã id ipsarũ rerum
cõmemoratione pate faceres. A Nonne inquit bea¬
citudinẽ bonũ eẽ. cense mꝰ: Et Ac sũmũ qͥdẽ inquã.
XAddas inquit hoc om̃ib lic&. Nam eadẽ sufficientia
summa est: eadẽ suma potentia. reuerentia quoq claritas.
ac uoluptas. bratitudo eẽ iudicat᷑. et Quid igit᷑: rer
heccine om̃ia bonũ. sufficientia. potentia. ceteraq ueluti
quedã beatitudinis menbrasunt. an adbonum ueluti ad

Expanded text:
plurimos. Et pulchrum, inquam, hoc atque pretiosum, plurimos. Et pulchrum, inquam, hoc atque pretiosum, siue porisma siue corollarium uocari mauis. Atqui hoc quoque pulchrius nihil est quod his adnectendum esse ratio persuadet. – Quid? inquam. – Cum multa, inquit, beatitudo continere uideatur, utrumne haec omnia unum ueluti corpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit eorum aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera referantur? – Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione patefaceres. – Nonne, inquit, beatitudinem bonum esse censemus? – Ac summum quidem, inquam. – Addas, inquit, hoc omnibus licet. Nam eadem sufficientia summa est, eadem summa potentia, reuerentia quoque, claritas ac uoluptas beatitudo esse iudicatur. Quid igitur, haecine omnia, bonum, sufficientia, potentia ceteraque, ueluti quaedam beatitudinis membra sunt an ad bonum ueluti ad
Abbreviated transcription (Latin):
S ed qđ ꝑfectũ ñ sit: id sũmũ non ẽẽ manifestũ ẽ. Nullo
modo gͥ quȩ sũma sunt bona: ea possunt e̾e diuersa.
Atqui & beatitudinẽ & dm̃: sũmũ bonũ ẽẽ collegimus.
Q uare ipsam necesse ÷ sũmã eẽ beatitudinẽ: quȩ sit sũma
Auunitas. Et Nichil inquã nec reuerius hac. nec racione
firmiꝰ nec dõ dignĩ concludi potest. N Suꝑ hȩc in¬
quit igit᷑ ueluti gemetrȩ solent demonstratis ꝓposi¬
tis aliquid inferre quȩ porismata ipsi uocant: ita
ego quoq ueluti corollariũ dabo. Nã quõ beatitudi¬
nis adeptiore fiunt homines beati. beatitudo uͦ est
ipsa diuinitas: diuinitatis ad eptionę beatos fieri mani¬
festum est. Sed uti iusticiȩ adeptione iusti sapientię
sapientas fiunt: ad diuinitatẽ adeptos. deos fieri simili
racione necesse ẽ. O mĩs gͥ beatus: ds̃. Sed natura
quidem unus participatione uͦ nichil ꝓhib& eẽ quã

Expanded text:
Sed quod perfectum non sit id summum non esse manifestum est; nullo Sed quod perfectum non sit id summum non esse manifestum est; nullo modo igitur quae summa sunt bona ea possunt esse diuersa. Atqui et beatitudinem et deum summum bonum esse collegimus: quare ipsam necesse est summam esse beatitudinem quae sit summa diuinitas. – Nihil, inquam, nec reapse uerius nec rfirmius nee deo dignius concludi potest. Super haec, inquit, igitur ueluti geometrae solent demonstratis propositis aliquid inferre quae porismata ipsi uocant, ita ego quoque tibi ueluti corollarium dabo. Nam quoniam beatitudinis adeptione fiunt homines beati, beatitudo uero est ipsa diuinitas, diuinitatis adeptione beatos fieri manifestum est: sed uti iustitiae adeptione iusti, sapientiae sapientes fiunt, ita diuinitatem adeptos deos fieri simili ratione necesse est. Omnis igitur beatus deus, sed natura quidem unus; participatione uero nihil prohibet esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
id ñ ẽ. illud a quo intelligit᷑ eẽ diuersum. Quare qđ
a sũmo bono diuersũ ẽ. sinatura id sũmũ bonũ ñ est
Qđ nefas est deeo cogitare: quo nichil constat eẽ pres¬
tantius. Om̃ino enĩ nullius reinatura: suo principio
melior poterit existere. Quare qđ om̃iũ principiũ
sit: id &iã sui substantia sũmũ bonũ eẽ uerissima
ratione concluserim. Et Rectssime inquã. NCs Sed¬
sũmũ bonũ beatitudinẽ e̾e̾ concessũ est. es Ita ÷ in¬
quã. A Igitur inquit dm̃ e̾e̾ ipsam beatitudinẽ
necesse ẽ. c̃ficeri. et Nec ꝓpositis inquã priorib re-¬
fragari queo: & illis hoc illatũ consequens eẽ ꝑspicio.
NCRespice inquit an hinc quoq idẽ firmius apꝓbetͥ¬
quod duo sũma bona quȩ asediuersa sint ẽẽ nom possunt.
Et enĩ quȩ discrepant bona: ñ eẽ alterũ qđ sit alterũ liqua
Q uare neutrũ poterit e̾e̾ ꝑfectũ: cũ alt̾ utri alterũ dec̃

Expanded text:
id non est illud a quo intellegitur esse diuersum; quare quod id non est illud a quo intellegitur esse diuersum; quare quod a summo bono diuersum est sui natura, id summum bonum non est; quod nefas est de eo cogitare, quo nihil constat esse praestantius. Omnino enim nullius rei natura suo principio melior poterit exsistere; quare quod omnium principium sit id etiam sui substantia summum esse bonum uerissima ratione concluserim. summum bonum beatitudinem esse concessum est. – Ita est, inquam. – Igitur, inquit, deum esse ipsam beatitudinem necesse est confiteri. – Nec propositis, inquam, prioribus refragari queo et illis hoc inlatum consequens esse perspicio. – Respice, inquit, an hinc quoque idem firmius approbetuquod duo summa bona quae a se diuersa sint esse non possunt. Etenim quae discrepant bona non esse alterum quod sit alterum liquet; quare neutrum poterit esse perfectum, cum alterutri alterum deest.
Abbreviated transcription (Latin):
constitiumus.. Ueram igit᷑ beatitudinẽ in sũmodõ sitã ẽe̾
necesse est. et Accipio inquã. nec est qđł contradici ullo
modo queat. NT Sed queso inquit te: uide quã id sc̃ȩ
atq in uiolabilit̃ ꝓbes qđ boni sũmisũmũ dm̃ diximꝰ
eeꝰ plenissimũ. et Quonã inquã mͦ: Xs. Nehunc
rerum om̃iũ patrẽ: illud sũmũ bonũ quo plenus e̾eᷤ
ꝑ hib& ur. uł extrinsecus accepisse uł ita naturaliter
habere p̃suma s. quasi habentis dĩ habitȩq beatitudinis
diuersã cogites e̾e̾ substantiam. Nã si extrinsecus ac¬
ceptum putes: prestantius id qđ dederit eo quod ac¬
ceperit existimare possis. Sed hunc ẽẽ rerũ om̃iũ
p̃cellentissimũ: dignissime confitem̾. Qđ si natura
quidem in est. s ẽ. ratione. diuersum : cumdererũ prin¬
cipe loquamur dõ: fingat qui potest quis hȩc diũsa
coniuxerit. Postremo quod aqualib& rediuersũ est

Expanded text:
constituimus: ueram igitur beatitudinem in summo deo sitam esse constituimus: ueram igitur beatitudinem in summo deo sitam esse necesse est. – Accipio, inquam, nec est quod contra dici ullo modo queat. – Sed quaeso, inquit, te, uide quam id sancte atque inuiolabiliter probes quod boni summi summum deum diximus esse plenissimum. – Quonam, inquam, modo? – Ne hunc rerum omnium patrem illud summum bonum quo plenus esse perhibetur uel extrinsecus accepisse uel ita naturaliter habere praesumas quasi habentis dei habitaeque beatitudinis diuersam cogites esse substantiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis; sed hunc esse rerum omnium praecellentissimum dignissime confitemur. Quod si natura quidem inest sed est ratione diuersum, cum de rerum principe loquamur deo, fingat qui potest quis haec diuersa coniunxerit. Postremo, quod a qualibet re diuersum est
Abbreviated transcription (Latin):
boni fragilis in ꝑfecta felicitas e̾e̾ aliquã solidã ꝑfectã¬
q. non potest dubitari. et Firmissime inquã uerissi¬
meq conclusum est. XF Quo uero inquit habitet: ita
considera. Dm̃ rerũ om̃iũ principẽ bonũ ẽẽ. cõmunis
humanoꝵ conceptio ꝓbat animoꝵ. Nã cũ nihil dõ me¬
lius ex cogitari queat. id quomelius nichil est bonũ ee
quis dubit& : Ita uͦ bonũ eẽ dm̃ ratio demonstrat. ut
ꝑ fectũ quoq in eo bonũ e̾e̾ conuncat. Nã nitalesit: re¬
rum om̃ium princeps esse nonpoterit. Erit enĩ eo
p̃stantius aliquid ꝑfectum possidens bonũ qđ hoc pͥus
atq. antiquus eẽ uideatur. O mĩa nãq ꝑ fecta. minus
in tegris priora e̾e̾ claruerunt. Quare ne in infinitum
ratio prodeat: confitendũ ẽ sũmũ dm̃ sũmi ꝑfectiq boni
ẽẽ plenissimũ. Sed ꝑfeccum bonũ: uerã eẽ beatitudinem

Expanded text:
boni fragilis inperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamboni fragilis inperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque non potest dubitari. Firmissime, inquam, uerissimeque conclusum est. Quo uero, inquit, habitet, ita considera. Deum rerum omnium principem bonum esse communis humanorum con- ceptio probat animorum. Nam cum nihil deo melius excogitari queat, id quo melius nihil est bonum esse quis dubitet? Ita uero bonum esse deum ratio demonstrat, ut perfectum quoque in eo bonum esse conuincat. Nam ni tale sit, rerum omnium princeps esse non poterit. Erit enim eo praestantius aliquid perfectum possidens bonum, quod hoc prius atque antiquius esse uideatur; omnia namque perfecta minus integris priora esse claruerunt. Quare ne in infinitum ratio prodeat, confitendum est summum deum summi perfectique boni esse plenissimum; sed perfectum bonum ueram esse beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ãi igitur quȩ sit imꝑfecti quȩ &iam ꝑfecti
boni forma uidisti: nunc demonstrandũ
reor. Quonã haec felicitatis ꝑfectio consti¬
ꝯ tuta sit In quo primũ arbitror inqui¬
rendum. an aliquod huiꝰ modi bonũ. quale paulo ante
definisti inrerũ natura possit existere. ne nos p̃t̃ rei
subiecte uirtutẽ cassa cogitationis imago decipiat.
Sed quiexistat sitq. hoc ueluti quidã om̃iũ fons bonoꝵ
negari nequit. Om̃e enĩ qđ in ꝑfectũ ẽẽ dr̃. id im¬
minutione ꝑfecti. in ꝑ fectũ eẽ ꝑ hib&ur. Quofit ut si
in quolib& genere inꝑfectum aliquid ẽẽ uideat᷑. in eo
ꝑ fectũ quoq aliquid e̾e̾ necesse sit. & enĩ ꝑ fectione¬
sublata: unde illud qđ inꝑfectũ ꝑhib& ur extiterit :¬
nefingi quidem potest. neq enĩ ab diminutis in consũ¬
matisq natura rerũ coepit exordiũ : sed ab integris
ab solutisq ꝓcedens. in hȩc extrema atq. effecta dila¬
tabitur. Qđ siti paulo ante monstrauimꝰ: est quȩdã

Expanded text:
am igitur quae sit imperfecti, quae etiam perfecti boni forma uidisti, nunc demonstrandum reor quonam haec felicitatis perfectio constituta sit. In quo illud primum arbitror inquirendum an aliquod huius modi bonum quale paulo ante definisti in rerum natura possit exsistere, ne nos praeter rei subiectae ueritatem cassa cogitationis imago decipiat. Sed quin exsistat sitque hoc ueluti quidam omnium fons bonorum, negari nequit; omne enim quod imperfectum esse dicitur id imminutione perfecti imperfectum esse perhibetur. Quo fit ut, si in quolibet genere imperfectum quid esse uideatur, in eo perfectum quoque aliquid esse necesse sit; etenim sublata, unde illud quod inperfectum perhibetur exstiterit ne fingi quidem potest. Neque enim ab deminutis inconsummatisque natura rerum coepit exordium, sed ab integris absolutisque procedens in haec extrema atque effeta dilabitur. Quod si, uti paulo ante monstrauimus, est quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
at malis optatu concedat nisi causa dep̃henditꝰ
quid ẽ quod aforauitis casib differe uideatur.
Nec mirũ inquit si quid ordinis ignorata ratione
temerariũ confusũq credatur. S tu quauis
causam tantȩ dispositionis ignores. tam̃ qñmbonꝰ
Cur legat tardus plaustraboo tes: Mergatq. seras eqͥre flãns
Cum iimis celeres explicaẽ ort̾. Legem stupebat a& heris ali
Palleant plenȩ cornua lunȩ. Infecta m&is noctis opacae
Qu&q. fulgenti texerat ore Confusa phoebe detegat astra.
Comouet gespubliẽ error. Hassant ꝙ erebris pulsib acra
N emo mirat᷑ flãmina chori. Hitꝰ frem̃ti tundere fluctu.

Expanded text:
at, malis optata concedat, nisi causa deprehenditur, at, malis optata concedat, nisi causa deprehenditur, quid est quod a fortuitis casibus differre uideatur? Nec mirum, inquit, si quid ordinis ignorata ratione temerarium confusumque credatur. Sed tu quamuis causam tantae dispositionis ignores, tamen quoniam Cur legat tardus plaustra Bootes Mergatque seras aequore flammas, cum nimis celeres explicet ortus, legem stupebit aetheris alti. Palleant plenae cornua lunae infecta metis noctis opacae, quaeque fulgenti texerat ore, confusa Phoebe detegat astra: commouet gentes publicus error lassantque crebris pulsibus aera. Nemo miratur flamina Cori litus frementi t
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis ꝓboꝵ atq improboꝵ meritis constitutu. Sed in
Rac ipsa fortuna ppłari non nihil boni maliue in ee ꝑ¬
pendo. Neq enĩ sapientũ quisquam exul. in ops. igno¬
miniosus ẽẽ malit potius quã pollens opib honore
reuerendus. potentia ualidus. in sua ꝑmanens urbe
slorere. Sic enim darius testatiꝰq sapientiȩ tractat᷑
officium cum in contingentes ppłos regentium qͦdũ
modo beatitudo transfunditur. cũ p̃sertim. carcer
cȩteraq legalium torm̃tu pęnarũ ꝑniciosis pocus
ciuib ꝓpt̾ quos eciã constitutȩ sunt debeantur.
Curhȩc igitur uersa uice mutentur scelerumq sup¬
plicia bonos p̃mant p̾mia uirtutũ mali rapiant
uehem̃ter ammiror. Queq tam miuuste confusionis
ratio uideatur. ex te scire desidero. Minus etenim
mirarer si misceri omĩa fortuitis casib crederem
Nunc stupore meũ ds rector ex aggerat qui cũ sepe
bonis iocunda malis asꝑa. contͣ bonis dura tribu¬

Expanded text:
n ipsis proborum atque improborum meritis constituta. Sed in hac ipsa fortuna populari non nihil boni maline inesse perpendo. Neque enim sapientum quisquam exul inops ignominiosusque esse malit, potius quam pollens opibus, honore reuerendus, potentia ualidus, in sua permanens urbe florere. Sic enim clarius testatiusque sapientiae tractatur officium, cum in contingentes populos i egentium quodam modo beatitudo transfunditur, cum praesertim carcer, nex 1 ceteraque legalium tormenta poenarum perniciosis potius ciuibus propter quos etiam constituta sunt debeantur. Cur haec igitur uersa uice mutentur scelerumque supplicia bonos premant, praemia uir- tutum mali rapiant, uehementer admiror, quaeque tu in iniustae confusionis ratio uideatur ex te scire desidero. M in us etenim mirarer, si misceri omnia fortuitis casibus crederem. Nunc stuporem meum deus rector exaggerat. Qui cum saepe bonis iucunda, malis aspera contraque bonis dura tribu
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis: uir sapiens fecit e̾e uircucis. Quid aũ õ
qđ in aliũ facere quisq possit qđ sustinere ab alio ipse
ñ possit : Busiridẽ accepimꝰ necare hospites solitum
ab hercule hospite fuisse mactatũ. Regulus plures
poenorũ bello captos inuincla coniecerat: s. mox ꝙse

Expanded text:
crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid autem est crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid autem est quod in alium facere quisquam 1 possit, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accipimus necare hospites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in uincla coniecerat, sed mox ipse