comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ircunciditur itaq puer: ep̃i
Quis ille puer. nisi ille dequo
dictum est. puer natus est nobis. filius
datus est nobis: factus est enĩ sublege:
ut eos qui sub lege essent lucrifaceret.
rem: nisi in ysaie cõmentis ante dixis¬
sem. Circuncisus enim uitiis dñico
dignus iudicabatur obtutu: quia
oculi dñi suꝑ iustos. Uides omnem le¬
gis ueteris seriem: fuisse typum futu¬
ri. Nam & circuncisio purgationẽ sig¬
nificat delictoꝵ. Sed qm̃ prona qua¬
dam cupiditate peccandi.humane
carnis & mentis fragilitas.in extrica¬
bilib uitiis implicatur: eo ꝑ octauũ
circuncisionis diem culpe totius futu¬
ra purgatio resurrectionis prefiguraba¬
tur etate. Hoc est enim illud: quia
omne masculiũ adaperiens uuluã.
sc̃m dño uocabitur. Uerbis enĩ legis:
ꝓmittebatur uirginis partus. Et ue-¬
re sc̃s: quia immaculatus.

Expanded text:
ircumciditur itaque puer. Quis est iste puer, nisi ille de quo scriptum est: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis ? Factus est enim sub lege, ut eos qui sub lege essent lucrifaceret .rem, nisi in Isaiae commentis ante dixissem. Circumcisis enim vitiis, Dominico dignus judicabatur obtutu, quia oculi Domini super justos . Vides omnem legis veteris seriem fuisse typum futurae, nam et circumcisio purgationem significat delictorum. Sed quoniam prona quadam cupiditate peccandi, humanae carnis et mentis fragilitas inextricabilibus vitiis implicatur, eo per octavam circumcisionis diem culpae totius futura purgatio, resurrectionis octava praefiguratur aetate. Hoc est enim illud: Quia omne masculinum adaperiens vulvam sanctum Domino vocabitur . Verbis enim legis promittebatur virginis partus, et vere sanctus, quia immaculatus.
Abbreviated transcription (Latin):
Iali gͦ tanteq ꝑsone. quid tandem
ad honoris cumulum potuit accede¬
re. maius eo quod dei filium uirgo
concepit. uirgo mater eclidit: Hac
nempe dignitate uenerabilis facta
est. ipsis quoq sc̃orum ordinib an¬
geloꝵ. Quod opere manifeste decla¬
el. qui eam antequã dei mater fieret.
quia futuram nouerat tanta uenera¬
tione salutando preuenit. Hac ea¬
dem dignitate facta est etiam imꝑio¬
sa scdm caritatem erga suꝑos. ac suꝑ
inferos ꝑ districtionem. Und. pluri¬
ma scripta sunt exemploꝵ argumenta.
de quib ad presens utrumq sufficiat
memorare. Illa gͥolim in auxilium
magni patris basilii misit sc̃m ange¬
lum. & mortuũ suscitauit: qui male
uiuentem pessumdedit ꝑsecutorem eiꝰ
iulianum apostatam. Et hec histo¬
ria notissima est. Illa etiam te o pecca¬
tor quondam theophile penitentem &¬
se suppliciter inuocantem. ab ipsis dia¬
boli faucib potenter eripuit.

Expanded text:
ali ergo tantaeque personae, quid tandem ad honoris cumulum potuit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo mater edidit, hac nempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus angelorum. Quod opere manifesto declael, qui eam antequam Dei mater fieret, quia futuram noverat, tanta veneratione salutando praevenit, hac eadem dignitate facta est etiam imperiosa, secundum charitatem erga superos, ac super inferos per discretionem. Unde plurima scripta sunt exemplorum argumenta, de quibus ad praesens quaedam sufficiat memorare. Illa igitur olim in auxilium magni Patris Basilii misit sanctum angelum, et mortuum suscitavit, qui male viventem pessumdedit persecutorem ejus Julianum apostatam, et haec historia notissima est. Illa etiam te, o peccator quondam Theophile, poenitentem et suppliciter invocantem ab ipsis diaboli faucibus potenter eripuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen nichil de minus idoneo teste
sit explicabo. Fuerat causa nescio qua:
carnotum oppidum petebamus. In¬
terea dum uicum quendam habitan¬
tium multitudine frequentissimum
preteriremus: obuiam nobis immaniᷤ
turba ꝓcessit: que erat tota gentilium.
Nam nemo in illo uito nouerat xp̃ia-¬
num. Uerum ad famam tanti uiri:
campos omnes late patentes. conflu¬
entium multitudo contexerat. ix.¬

Expanded text:
tamen nihil de idoneo teste tamen nihil de idoneo teste sit, explicabo. fuerat causa nescio qua Carnotum oppidum petebamus. interea, dum uicum quendam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obuiam nobis inmanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo uico nouerat Christianum. uerum ad famam tanti uiri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat.
Abbreviated transcription (Latin):
sulpici. martinũ tibi dicere solitum.
nequaquã sibi in ep̃atu eam uirtu¬
tum gr̃am suppetisse: quam se prius
habuisse meminisset. Qd̃ si uerum ẽ.
imuro quia uerum est conicere possu¬
mus. quanta fuerunt illa que mona¬
chus operatus est. & que teste nul¬
lo solus exercuit: cum tanta illũ in
ep̃atu signa fecisse sub oculis omniũ
uiderimus. Multa quidem illius pri¬
us gesta innotuere mundo neq potu¬
ere celari: sed innumerabilia esse di-¬
cuntur. que dum iactantiam uitat.
occultauit. neq in hominũ notitiã
passus est ꝑuenire: quippe qui huma¬
nam substantiam suꝑgressus. uirtutis
sue conscientia mundi głam calcans.
celo teste fruerctur. Qd̃ uerum esse uł
exhiis que comꝑta nobis sunt. nec late¬
re potuerunt: possumus estimare. Si¬
quidem ante ep̃atum duos mortuos
uite restituerit:quod liber tuus pleni-¬
us est locutus: in ep̃atu uero quod pre¬
termisisse te miror. unum tantummͦ
suscitarit. Cinus rei ego testis sum: si

Expanded text:
Sulpici, Martinum tibi dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam uirtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem illius prius gesta innotuere mundo neque potuere celari, sed innumerabilia esse dicuntur, quae dum iactantiam uitat, occuluit neque in hominum notitiam passus est peruenire, quippe qui humanam substantiam supergressus, uirtutis suae conscientia mundi gloriam calcans, caelo teste frueretur. quod uerum esse uel ex his, quae conperta nobis sunt nec latere potuerunt, possumus aestimare, siquidem ante episcopatum duos mortuos uitae restituerit, quod liber tuus plenius est locutus, in episcopatu uero, quod praetermisisse te miror, unum tantummodo suscitarit. cuius rei ego testis sum, si
Abbreviated transcription (Latin):
nacula traderentur: Aut quantum in
aplatus sui ministerio complacuissexp̃o
credimus paulũ. qui tantũ placere po¬
turt ꝑsecutor: Placuit enĩ: quia non
iniqui pectoris studio. sed simplitis ig¬
norantie incauta deuotione certabat.
eniq ut primũ sensib eius sp̃s ini
ueritatis infusus est. oftenoit continuo
non se xp̃i seuisse odio. sedamore pat̾ne
legis innocenter errasse. De quo quid
ego potissimũ dicam. cum fidelissimus
ipse sibi sit testis. qui cũ nec suas uellet
in se gestum est confitetur: Ait enĩ ue-¬
lut de altero quodã. scio hominem in

Expanded text:
nacula traderentur? Aut quantum in nacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas velit jin se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, in
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimoꝵ apłoꝵ petrixum ep̃i
& pauli inseparabilem fidem pas¬
sionemq germanam. omni nos deuoti¬
one frẽs necesse est celebrare: quia & lau¬
dabilis eos uita ad głiosissimũ ꝑduxit
occasum. ꝙ mirificus obitus ꝑpetuam
tͣnsmisit ad uitam. Et licet in petro fi¬
des emineat. in paulo doctrina p̃cellat.
& magisteriũ tamen pauli fidei pleni-¬
tudo est. & credulitas petri doctrine
est fundamentum. quos tanta celestis
electionis dignatio uisitauit. ut hic
fieret de piscatore doctor. ille de perse¬
ed in hoc ommipotentis di atcol¬
ienda maiestas est. qd̾ inspiratione mi¬
rabili docendi gr̃ãm tribuit imꝑito
&. inmucũ fecit amare qd̾ oderat. & fi¬
dem quã impugnabat asserere. Illuꝰ
piscationem non abstulit sed muta¬
uit: huiꝰ cecauit oculos. ut purgatiore
recepto lumine. clarissime mentis
auie ultra humanũ uidere possit as¬
pectum. Quanti gͥ meriti apd̃ deum
suũ petrus erat: ut ei post nauicule
parue remigium. totius eccłe guber¬

Expanded text:
eatissimorum apostolorum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de perseed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae guber
Abbreviated transcription (Latin):
raptũ in paradisum: & audiuit archa
na uerba. que non licet hominiloqui.
in medio mortalium constituto & su¬
pra celos ire datum. & ad terras redire
concessum est: Quid hoc beatius uiro.
qui inter secreta paradisi ediscere meru¬
it. qd̃ nec lingua hominis loqui posset.
nec quisquã mereretur audire: Et cum
tante sint sublimitatis illa que docuit.
ut comprehendere ea mens humana
ñ possit: quante illud putamus esse
gle̾. quod ꝓdere sibi asserit ñ licere:¬

Expanded text:
t in paradisum, et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui .in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere
Abbreviated transcription (Latin):
Escendit autẽ a radice il¬
lius fide precdari abrabe cui su¬
perne promissa fuerat omniũ
pter notam sibi probitatẽ su
tribu simul et sacerdotali cri¬
paritura regem atqs pontifi-¬

Expanded text:
escendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedicpter notam sibi probitatem egrtribu simul et sacerdotalsummum Regem atque Pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
uincula nec uerbera. nec carceres. non
nũ ꝑsecutionem. ꝓpter iusticiam tolere¬
mus: calicem tamen salutaris actiꝑe.
& martyrii palmam obtinere ualemꝰ
si castigare corpus nr̃m. & seruituti sub¬
icere curamus. si in sp̃u humilitatis.¬
ꝙ in anima contrita dño supplicare
assuescimus. si illatas aꝓximo contu¬
melias. placita mente susciꝑe satagi¬
mus. si & eos qui nos odio habent. qui
iniurias nobis inferunt diligere. his
benefacere. prohoꝵ uita & sospitate
gaudemus exorare: si cum uirtute
patientie. bonoꝵ quoq operũ fructi¬
b adornari contendimus. Taliter
etenim conuersantib nobis & cor¬
pora nr̃a uixta apłi uocem hostiam
uiuentem. scãm. deo placentem exhi¬
bentib. celesti donatione dignabitur.
ut cõmuni cũ eis qui membra sua in
mur.¬

Expanded text:
vincula, non verbera, non carceres, non vincula, non verbera, non carceres, non num persecutionem, propter justitiam toleremus, calicem tamen salutaris accipere, et martyrii palmam obtinere valemus, si castigare corpus nostrum et servituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et animo contrito Domino supplicare assuescimus, si illatas amelias placida mente suscipere satagimus, si et eos qui nos odio habent, qui injurias nobis inferunt, diligere, his benefacere, et pro horum vita et sospitate gaudeamus exorare, si cum virtute patientiae bonorum quoque operum fructibus adornari contendimus. Taliter etenim conversantibus nobis, et corpora nostra, juxta Apostoli vocem, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibentibus , coelesti dignatione donabimur, ut communi cum eis qui membra sua in mur
Abbreviated transcription (Latin):
eis separari potest. in quib unitas na¬
ture. semꝑ inseparabilis manet. eodẽ
filio testante qui an. Ego & pater u¬
num sumus. Neq hoc sine considerati¬
one transeundũ: quomodo dixerit do-¬
minus indifferenter filios zebedei cali¬
cem suũ bibituros. & nouerimus unũ
ex hiis. iacobum scilicet. ꝑ effusionem
sanguinis uitam finiuisse. alium uͦ
ideit lohannem. in pace eccle quieuis-¬
se. Nam de iacobi martyrio lucas aꝑte
testatur:quia misit herodes rex manꝰ.
ut affligeret quosdam de eccl̃a. Occidit
cuiꝰ passione. etiam historia eccl̃astica
rem quandam dignam memorie refert.
uidici ad martyrium. iacobum scili¬
cet. mõtus etiam ipse confessus est se
um. Et cum ducerentur in uia: roga¬
uit iacobum darisibi remissionẽ. At
ille parumꝑ deliberans. pax tibi inqͥt
& osculatus est eum: ꝙ ita ambo si¬
mul capite plexi sunt. Sed & nos frẽs
km̃i etiam si nil tale ꝑpetiamur. si ñ

Expanded text:
eis separari potest, in quibus unitas naeis separari potest, in quibus unitas naturae semper inseparabilis manet, eodem Filio attestante qui ait: Ego et Pater unum sumus . Neque enim hoc sine consideratione transeundum quomodo dixerit Dominus indifferenter filios Zebedaei calicem suum bibituros, cum noverimus unum ex his, Jacobum scilicet, per effusionem sanguinis vitam finisse; alium vero, id est, Joannem, in pace Ecclesiae quievisse. Nam de Jacobi martyrio Lucas aperte testatur, quia misit Herodes rex manus, ut affligeret quosdam de ecclesia, occiditcujus passione etiam historia ecclesiastica rem quamdam dignam memoria refert. judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confesum. Et cum ducerentur, in via rogavit Jacobum dare sibi remissionem. At ille parumper deliberans, « Pax tibi, » inquit, et osculatus est eum: et ita ambo simul capite plexi sunt. Idem Florus mi, etiamsi nil tale perpetiamur, si non
Abbreviated transcription (Latin):
onem quidem quam scł̃m carnem
subeo. uos patiendo. estis secuturi. sed
non est meum. scdm ipsam in qua pa¬
tior humane fragilitatis substantiã.
donoꝵ celestium uobis munera dare.
que dignis quibq ad ꝑcipiendum
sunt a patre parata. me pariter in di¬
uinitate. eadem cum illo parante ac
niini calicem. donstat eos cum ceteris
apłis dignitatem sedium. quam que¬
rebant accepisse. non tamen ea diftin¬
in regno eius alter sederet a sinistris.
sed iuxta quod supra exposuimus. am¬
bo prius ad sinistram eius ad tempus.
ambo nunc ad dexteram eius sedere me¬
ruerunt. A sinistris quippe xp̃i sedebãt
cum regendis in hac uita fideliũ ppłis.
apłico iure presiderent. illo nimirũ
regno de quo ip̃e ait. Regnum d̾i intra
uos est. Sedent a dextris eus nunc in
illa que mortem nescit uita: udices
mundi cum illo. utramq hanc sedem
illis ipso filio. una cũ patre parante.
eq enum largitio donoꝵ in u.

Expanded text:
onem quidem quam secundum carnem onem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera dare, quae dignis quibusque ad percipiendum sunt a Patre parata, me pariter cum illo in divinitate cum illo parante ac licem Domini, constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaerebant, accepisse: non tamen  Al., tanin regno ejus, alter sederet a sinistris, sed juxta quod supra exposuimus, ambo prius ad sinistram ejus ad tempus, ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo meruerunt. A sinistris quippe Christi sedebant, cum regendis in hac vita fidelium populis apostolico jure praesiderent, illo nimirum in regno, de quo ipse ait: Regnum Dei intra vos est . Sedent a dextris  Al. add. ejus nunc in illa, quae mortem nescit, vita, judices mundi cum illo, utramque hanc sedem illis ipso Filio cum Patre parante. Neque enim largitio donorum in
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾c xp̃c humilitatis formam erat pre¬
biturus hominib: cuncta maxime
rũ zebedei ad eum cũ filiis petitura
aduenit: quesiuit ab ea quid uellet.
interrogans quasi homo. quasi nesci¬
us occultoꝵ. quasi ignarus futuroꝵ
qui in eternitate diuine potentie
omnia nouit.antequã fiant.
tquia illa in precib humanita¬
tis eius. potius quã diuinitatis me¬
moriam pretulit.postulans sedem
filiis. a dextris eius & sinistris. qui ĩ
habitu quidem corporeo dexteram
habuit & simstram: sed in diuina
maiestate nulla membroꝵ est compo¬
sitione formatus: consequenter ꝙ ip̃e
tacita impassibili deitatis gła. memo¬
riam passionis quam humanitus
erat suscepturus. in medium ꝓtulit.
atq hanc discipłis imitandã ꝓposuit
Um deuotam eoꝵ sponsionem ui¬
sua etiam attestatione confirmasset di¬
cens. calicem quidem meũ bibetis. con¬
ad dexceram meam ꝙ sinistram non
est meũ dare uobis: sed quib paratũ
est a patre meo. Ac si aꝑte diceret. Passi¬

Expanded text:
ione quia humilitatis formam erat praebiturus hominibus, cuncta maxime r ad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae omnia novit antequam fiant. Et quia illa in precibus humanitatis ejus, potius quam divinitatis memoriam praetulit, postulans sedem filiis a dextris ejus et sinistris, qui in habitu corporeo dextram habuit et sinistram, sed in divina majestate nulla membrorum est compositione formatus, consequenter et ipse tacita impassibilis gloria deitatis memoriam passionis, quam humanitus erat suscepturus, in medium protulit, atque hanc discipulis imitandam proposuit, cum devotam eorum sponsionem sua etiam attestatione confirmasset, dicens: Calicem quidem meum bibetis, dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret: Passi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dñs dedit. Iam uero quod sequi¬
tur. sed deus incrementũ dedit: non
ꝑ illos sed ꝑ seipsum facit. Excedit hoc
humanã humilitatem: excedit ange¬
licam sublimitatem: nec omnino
ꝑtinet nisi ad agricolam trinitatẽ.
Iam uos mundi estis: mundi scilicet
atq mundandi. Neq enim nisi mũ¬
di essent. fructum ferre potuissent:
& tamen omnem qui fert fructum
fructum quia mundus est: atq ut
plus afferat purgatur adhuc. Quis
enĩ est in hac uita sic mundus: ut
non sit magis magisq mundandus:
Ubi si dixerimus quia peccatũ non
habemus nosmet ipsos seduinmus:
& ueritas in nobis non est. Si autẽ
confessi fuerimus peccata nr̃a. fidelis
&. iustus qui dimittat nobis peccata:
ꝙ mundet nos ab omni iniquitate.
Mundet utiq mundos hoc est fruc¬
tuosos: ut tanto sint fructuosiores.
quanto fuerint mundiores. Iam uos
mundi estis: ꝓpter uerbum qd̃ locutꝰ
sum uobis.

Expanded text:
ue de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum,fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confesest et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
mitem in me ñ ferentem fruictum tol¬
let eum. Et omnẽ qui fert fructũ purga¬
bit eum ut fructum plus afferat. Nũ¬
quidunum sunt agricola & uitis:
ior me est: scd̾m id aũ qd̾ ait. ego ꝙ pa¬
ter unum sumus. & ipse agricola est.
Nec talis quales sunt qui exterius ope¬
rando exhibent ministeriũ: sed talis
ut det etiam intrinsecũs incrementũ.
Nam neq qui plantat est aliquid ne¬
q qui rigat: sed qui incrementũ dat
ds. Et utiq ds̃ est xp̃c: quia deus erat
uerbum. unde & ipse & pater unum
sunt. Et si uerbum caro factum est qd̃
non erat: manet qd̃ erat. Deniq cum
de patre dixisset. tanquã de agricola
ferant fructum: continuo etiam se ipsũ
mundatorem palmitũ ostendens. iam
uos inquit mundi estis ꝓpter sermonẽ
quẽ locutus sum uobis. Ecce ꝙ ipse mũ¬
dator est palmitum. quod est agricole
non uitis officium: qui etiam palini¬
tes operarios suos fecit. Nam & si non
dant incrementũ: tamen impendunt
aliquod adiumentũ. Sed non de suo:

Expanded text:
ferentem fructum, tollet eum: et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat. Nunquid unum sunt agricola et vitis?jor me est. Secundum id autem quod ait: Ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est. Nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium, sed talis, ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Sed utique Deus est Christus, quia Deus erat Verbum; unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola ferant fructum; continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens, Jam tos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo:
Abbreviated transcription (Latin):
us quippe nature sunt uitis &. palmi
ture ñ sumus. factus est homo ut in
illo esset uitis humana natura: cuiꝰ
& nos homines palmites esse possemꝰ.
Quid est gͦ ego sum uitis uera: Nun¬
quid ut adderet uera hoc ad illam ui¬
tem retulit. unde ista similitudo tͣns¬
lata est: Sic enum dicitur uitis per
similitudinem non ꝑ ꝓprietatem:
quemadmodũ dicitur ouis. agnus.
leo. petra. lapis angularis. & cetera
huiusmodi que magis ipsa sunt uera.
& quib dicuntur iste similitudines.
non ꝓprietates. Sed cum dicit ego sũ
uitis uera: ab illa se utiq discernit
cui dicitur. Quomodo conuersa es in
amaritudinem uitis aliene: Nam qͦ
pacto eit uitis uera. que expectata est

Expanded text:
us quippe naturae sunt vitis et palmit naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera ? Nunquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis per similitudinem, non per proprietatem, quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, aquila, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus dicuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera , ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata
Abbreviated transcription (Latin):
r̾istus pans est:
de quo qui mandicat, niuit in¬
eternum. De quo ip̃emet dixit. Et pa¬
nis quem ego dabo: caro mea est ꝓ mũdi
uita. Det̾minat quomodo sit panis:
unum cum illa effecta. niuit de spiri¬
tu eius. sieut uiuit corpus de suo spũ.
Qui uero nõ est de corpore xp̃i: nõ niuit

Expanded text:
ristus panis est, de quo qui manducat vivit ineternum, de quo ipsemet dicit: Et panis, quem ego dabo, caro mea est, pro mundi vita, etc. Determinat, quomodo sit panis, unum cum illo effecta, vivit de spiritu ejus, sicut vivit corpus de suo spiritu. Qui vero non est de corpore Christi, non vivit
Abbreviated transcription (Latin):
simus dicere. scd̃m multitudinẽ doloꝵ
meoꝵ in corde meo. paraclisis idest con¬
solationes tue dñe letificauerunt ani¬
mam meam. Alium gͦ inquit paracli-¬
tum dabit uobis: ut maneat uobiscũ
in eternũ. Et addidit. Sp̃m ueritatis:
quẽ mundus ñ potest accipere. Mun-¬
dum aũ appellat homines mundihu¬
ius amori deditos: sicut etontra sc̃i qͥ
celesti desiderio flagrant. celi recte uo¬
Dcantur. dicente psalmista. E annunti¬
abunt celi iusticiam eiꝰ. populoqui na-¬
scetur.

Expanded text:
simus dicere: Secundum multitudinem dolorum simus dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo paracleses id est consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam . Alium ergo, inquit, Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum. Et addidit: Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori deditos, sicut e contra sancti qui coelesti desiderio flagrant coeli recte vocantur, dicente Psalmista: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur
Abbreviated transcription (Latin):
rissimi. si xp̃m ꝑfecte diligimus: ita ut
eiusdem dilectionis ueritatem. manda-
bit etiam ꝓ nobis patrem. & aliũ para-¬
clitum dabit nobis pater. Rogabit pa-¬
trem ꝑ humanitatẽ: qui dabit cum pa¬
tre per diuinitatem.
eq putandum est. quia ante passio¬
nem suam tantũmodo pro eccl̃a roga¬
uerit: & non etiam nunc post ascensio¬
que in corpore gessit & docuit. in euuan¬
geliis scripta tenemus. E si hiis audi¬
endis. legendis. inuicem conferendis.
corde & opere conseruandis. curam im¬
pendimus: counat nimirũ. qd̃ erum¬
pnas scłi facillime quasi dño nobiscũ
ppetuo commorante. ac nos consolan¬
te uincamus. Si gͦ hunc paraclitũ di¬
ligimus. eiusq mandata seruamus:
rogabit patrem. & alium paraclitum
dabit nobis: idest sp̃s sc̃i gr̃am nr̃is cor¬
dib clementer infundet: que nos int̾
aduersa presentis exilii. patrie celestis ex¬
pectatione letificet: ita ut cum ꝓpha pos¬

Expanded text:
rissimi, si Christum perfecte diligimus, ita ut rissimi, si Christum perfecte diligimus, ita ut ejusdem dilectionis veritatem mandatorbit etiam pro nobis Patrem, et alium Paracletum dabit nobis Pater. Rogabit Patrem per humanitatem, qui dabit cum Patre per divinitatem. Neque enim putandum est quia ante passionem suam tantummodo pro Ecclesia rogaverit, et non etiam nunc post ascensioquae in corpore gessit et docuit, in Evangeliis scripta tenemus. Et si his audiendis, legendis, invicem conferendis, corde et opere conservandis curam impendimus, constat nimirum quod aerumnas saeculi facillime, quasi Domino nobiscum perpetuo commorante ac nos consolante, vincamus. Si ergo hunc Paracletum diligimus, ejusque mandata servamus, rogabit Patrem, et alium Paracletum dabit nobis, id est, Spiritus sui gratiam nostris cordibus clementer infundet, quae nos inter adversa praesentis exsilii, patriae coelestis exspectatione laetificet, ita ut cum Propheta pos
Abbreviated transcription (Latin):
ta mnea seruate: & ego rogabo patrem.
& alium paraclitum dabit uobis. in ip¬
sis quidem discipulis. qui eum uere di
qͣndo illis in cenaculo orantib. repen¬
te sp̃s sc̃s in igneis linguis apparuit:
eosq & in ore ꝑ diuersitatem linguaꝵ
docuit. & in corde ꝑ amoris sui conso¬
lationem ioborauit. Habebant autẽ &e
prius parac lytum. ipsum uidelicet do¬
minũ secum in carne commorantem:
cuius & miraculoꝵ dulcedine. & ope
predicationis. ne infidelium ꝑsecutio¬
ne scandalizari possent: erigi & confor¬
tari solebant. Uerum quia ille post re¬
surrectionem ascendens in celum. eos
corporaliter deseruit: quib tamen di¬
uine presentia maiestatis nunquã ab¬
fuit. recte de hoc paraclito. idest sp̃u sc̃o
subiunxit. ut maneat uobiscum in
eternum. In eternũ namq manet cũ
scĩs: quos & in hac uita semꝑ inuisi¬
biliter intus illustrat: & in futuro ad
contemplandam ꝑpetuo speciem. sue
maiestatis introducit. S ꝙ nos fr̃es ca-¬

Expanded text:
servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos eum vere dilquando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae praesentia majestatis nunquam abfuit, recte de hoc Paracleto, id est, Spiritu sancto subjunxit: Ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandum perpetuo speciem suae majestatis introducit. Sed et nos, fratres cha
Abbreviated transcription (Latin):
Delech Adhesit lingua lactentis:
ad palatum eius in siti. Paruuli pe¬
tierunt panem: ꝙ non erat qui frange¬
ret eis. he. Qui uescebantur uolup¬
tuose: interierunt in uiis. Qui nutͥ¬
ebantur in croceis: amplexati sunt
stercora.

Expanded text:
DELETH adhesit lingua lactantis ad palatum eius in siti parvuli petierunt panem et non erat qui frangeret eis HE qui vescebantur voluptuose interierunt in viis qui nutriebantur in croceis amplexati sunt ster
Abbreviated transcription (Latin):
ota quidem sunt uobis dilectis¬
simi & frequenter audita: que
ad sacramentũ ꝑtinent sollempnitatis
hodierne. Sed sicut illesis oculis uolup¬
tatem affert lux ista uisibilis: ita cordi¬
b sanis eternũ dat gaudiũ natiuitas
saluatoris. Que a nobis nunquã est tacen¬
da: licet non sit ut dignũ est explicanda.
Non enim ad illud tantũmodo sacram̃¬
tum. quo filius dei consempiternus est
patriꝰ sed etiam ad hunc ortum quo uer¬
bum caro factum est: credimus ꝑtinere
qd̾̃ dictum est: generationem eius quis
enarrabit.¬

Expanded text:
ota quidem sunt vobis, dilectissimi, et frequenter audita, quae ad sacramentum pertinent solemnitatis hodiernae; sed sicut illaesis oculis voluptatem affert lux ista visibilis, ita cordibus sanis aeternum dat gaudium nativitas Salvatoris, quae a nobis numquam est tacenda, licet non sit, ut dignum est, explicanda. Non enim ad illud tantummodo sacramentum, quo Filius Dei consempiternus est Patri, sed etiam ad hunc ortum, quo Verbum caro factum est , credimus pertinere, quod dictum est: Generationem ejus quis enarrabit
Abbreviated transcription (Latin):
des est sathane. & tenes nomen meum:
& ñ negasti fidem meam. E in dieb illi
antiphas testis meus sidelis: qui occi¬
sus est apud uos ubi sathanas habi¬
tat. Sed habeo aduersum te pauca.
quia habes illic tenentes doctrinam
balaam. qui docebat balac mittere

Expanded text:
s nomen meum et non negasti fidem meam in diebus. quibus Antiphas testis meus fidelissimus, qui occisus est apud uos, ubi satanas habitat. sed habeo aduersus te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balaac mittere
Abbreviated transcription (Latin):
beo aduersum te: qͥa ꝑmittis mulie¬
rem iezabel que se dicit ꝓpheten: docere
ꝙ seducere seruos meos fornicari & mã¬
ducare de idolotithis. Et dedi illi tem¬
pus ut penitentiam ageret: & ñ uult
penitere a fornicatione sua.
cce mittam eam in lectum. & qui
mechantur cum ea in tribulatione ma¬

Expanded text:
mittis mulierem Gezabel: que se dicit prophetam docere: et seducere servos meos fornicari: et manducare de idolotitis. Et dedi illi tempus ut penitentiam ageret: et non vult penitere a fornicatione sua. cce mitto eam in lectum: et qui mechantur cum ea in tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
dabo manna absconditum: & dabo ei
calculum candidũ. & in caltulo nom̃
nouum scriptum: quod nemo scit
nisi qui accipit. Et angelo thyatire
eccle scribe. Hec dicit filius dei. qui ha¬
bet oculos ut flammnam ignis: & pedes
eius similes auricalco. Noui oꝑa tua.
& caritatem tuam. & fidem, & mini¬
sterium. & patientiam tuam: & oꝑa

Expanded text:
conditum et dabo illi calculum candidum et in calculo nomen novum scriptum quod nemo scit nisi qui accipit et angelo Thyatirae ecclesiae scribe haec dicit Filius Dei qui habet oculos ut flammam ignis et pedes eius similes orichalco novi opera tua et caritatem et fidem et ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
aũ dico: & ceteris qui thyatire estis. qui¬
cumq non habent doctrinam hanc qͥ
ñ cognouer̃t altitudinem sathane. quẽ¬
admodũ dicunt. Non mittam super
uos aliud pondus: tamen id quod
habetis tenete donec ueniam. Et qui
uicerit & custodierit usq in finem o¬
pera mea: d abo illi potestatem super
gentes. & reget illas in uirga ferrea. et¬
tanquam uas figuli confringentur. si¬
cut & ego accepi a patre meo. &. dabo
illi stellam matutinam. Qui habet
aurem audiai: quid sp̃s dicat eccliis.
Et angło eccle sardis scribe. Hec dicit qͥ
habet septem sp̃s dei. & septem stellas.
Scio opera tua: quia nomen habes qd̃
uiuas. & mortuus es. Esto iugilans.
& confirma cetera que moritura erant:
non enim inuenio oꝑa tua plena corã
deo meo. In mente gͦ habe qualiter ac¬
ceperis & audieris: & serua & peniten¬
tiam age. Si ergo non uigilaueris. ue¬
niam ad te tanquam ful: & nescies
qua hora ueniam ad te. S habes pau¬
ca nomina in sardis: qui ñ inquinaue

Expanded text:
autem dico caeteris qui Thyatirae estis: Quicunque non habent doctrinam hanc, qui non cognoverunt altitudinem Satanae, quemadmodum dicunt non mittam super vos aliud pondus: tamen id quod habetis tenete, donec veniam. Et qui vicerit, et qui custodierit usque in finem opera mea, dabo illi potestgentes: et reget illas in virga ferrea. Tanquam vas figuli confringentur: sicut et ego accepi a Patre meo: dabo illi stellam matutinam qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat ecclesiis et angelo ecclesiae Sardis scribe haec dicit qui habet septem spiritus Dei et septem stellas scio opera tua quia nomen habes quod vivas et mortuus es esto vigilans et confirma cetera quae moritura eraNon enim invenio opera tua plena coram Deo meo. In mente ergo habe qualiter acceperis, et audieris, et serva, et poenitentiam age. Si ergo non vigilaveris, veniam tamquam fur, et nescis qua hora veniam ad te. Sed habes pauca
Abbreviated transcription (Latin):
t dixit dominus ad me. Sume
tibi librum grandem: & scribe in
eo stilo hominis. Uelociter spolia detͣ¬
he: cito predare. Et adhibui michi te¬
stes fideles: uriam sacerdotem. & ⁊acha¬
riam filium barachie. Et accessi ad ꝓ¬
phetissam: & concepit & peperit filiũ

Expanded text:
t dixit Dominus ad me: Sume tibi librum grandem, et scribe in eo stylo hominis: Velociter spolia detrahe, cito praedare. Et adhibui mihi testes fideles, Uriam sacerdotem, et Zachariam filium Barachiae: Et accessi ad prophetissam,
Abbreviated transcription (Latin):
Interpellat martha hospitem. ad iudi-¬
cem deponit postulationẽ piarũ que¬
relarũ. quod eam soror deseruerat. &
sic laborantem in ministerio adiuua¬
re neglexerit. Non respondente illa
sed tamen p̃sente iuidicat dñs. Maria
causam suam tanquã ociosa iudici
maluit cõmittere: nec in respondendo
uoluit laborare. Si enĩ pararet respõden.¬
di sermonem: remitteret audiendi in¬
tentionem. Respondit gͦ dñs qui in u̾¬
bo non laborabat: quia uerbum erat.
Quid ergo dixit: Martha. martha. Re¬
petitio nominis: indiciũ est dilectio¬
nis: aut forte mouende intentionis.
ut audiret attentius

Expanded text:
Interpellat Martha hospitem, ad judiInterpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriam meruer̃t. Noli dolere. noli
inurmurare. quia temporib natus
es. quando dñm iam non uides in
carne. Non tibi abstulit istam dig¬
nationem. Cura uni inqͥt ex mini¬
mis meis fecistis: michi fecistis. Hoc de¬
tempore dixerimus. ueniainus ad cau¬
sam quã de diuinitate ꝓposui.x
artha dñm pascere disponens ce
preparans circa multun ministeriũ
occupabatur. Maria soror eius pasci
magis elegit a dño. Deseruit quodam
modo sororem suam circa multũ mi¬
nisteriũ laborantẽ: ꝙ sedit ipsa ad pe-¬
des dñi. & uacans audiebat uerbũ eiꝰ.
Auris fidelissima audierat uacate c ui¬
dete: qm̃ ego sum dñs. Ila turbaba¬
tur: ista epulabatur. Illa multa dis¬
ponebat: ista unũ aspiciebat. Utrũq
officium bonũ. sed tamen quid sit me¬
lius uid nos dicanius. habemus quẽ
int̾rogemus. PDatenter audiamus. qͥd
sit melius. Iam cũ legeretur audiuimꝰ.
& me cõmemorante iterũ audiamus.

Expanded text:
propriam meruerunt! Noli dolere, noli propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . tempore dixerimus: veniamus ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens et praeparans, circa multum ministerium occupabatur: Maria soror ejus pasci a Domino magis elegit. Deseruit quodam modo sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uscepit aũ sp̃u pascenda: in carne
pascendum. Uoluit enĩ dñs formam
serui acciꝑe. &. accepta forma serui. in
illa pasci a seruis. dignatione ñ condi¬
tione. Nam & ista dignatio fuit. sepre¬
bere pascendum. Habebat carnem. in
qua esuriret quidem & sitiret: sed nesci¬
tis quia in heremo esurienti angeli
ministrabant: Ergo quod pasci uolu¬
it: pascenti prestitit. Quid aũ mirũ
si & de sc̃o helya prestitit uidue: quẽ
prius coruo ministrante pascebat:
Nunqͥd pascendo defecerat. quando ad
uiduam mittebat: Non pascendo de
fecerat. quando ad uiduam mittebat:
sed religiosam uiduam ꝑ obsequium
ex hibitũ seruo suo benedicere dispone¬
bat. Sic gͦ susceptus est dñs tanquã
hospes: qui in sua ꝓpria uenit.ꝙ. sui
eum ñ receperunt. Sed quotqͦt recepe¬
runt eum. dedit eis potestatem filios
dei fieri. adoptans seruos & frẽs faci¬
ens. redimens captiuos & faciens cohe¬
redes. Ne quis tamen ur̃m forsitan di¬
cat. o beati qui xp̃m suscipere in domũ

Expanded text:
uscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando ad viduam mittebat? fecerat, quando ad viduam mittebat: sed religiosam viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum
Abbreviated transcription (Latin):
gitis mane ad ebrietatem sectandam:
&e po tandum usq ad uesꝑam iuino
estuetis. Cychara orlyra. & tympanum
oe tẏbia. &x unum in conuiuiis ur̃is: et
opus domini non respicitis: nec oꝑa
manuum eius consideratis: ł¬

Expanded text:
em sectandam et potandum usque ad uesperam, ut uino aestuetis cithara et lyra et tympanum et tibia et uinum in conuiuiis uestris: et opus domini non respicitis, nec opera manuum eius consideratis.
Abbreviated transcription (Latin):
miracula: maxima consecuta fuisse:
et idcirco salua fide ab his qui ista fa¬
cere deun posse credunt: sine ꝑiculo
anime sue ⁊ credi et legi potuisse. De¬
niq in quantũ recordari possum. sen
semita. nõ eisdem uestigiis sequens
incedens. nĩc quibusdam diuerticu-¬
lis ad eundem tramitem recurrens.
sic narrationis stilum temꝑabo: ut
non alia dicam quaniq̃z aut ibi scri¬
pta sunt: aut consequenter scribi
potuerunt.
Gitur beata et gloriosa uirgo maria.¬
ex regia stirpe et familia dauid oriun
lilea et ciuitate nazareth: maternũ
uita eorum simplex et recta ante
domin: apud homines qire prehẽ¬
sibilis erat: et pia crat. Nam omnem
substantiam suam. trifariam diuiserũt.
Unam partem templo. et templi serui¬
toribus impendebant: aliam ꝑegrinis
et pauperibus erogabant: terciam si¬

Expanded text:
, maxima consecuta fuisse: et idcirco salva fide ab his qui Deum ista facere posse credunt, sine periculo animae suae credi et legi posse. Denique in quantum recordari possum, senssemita non eisdem vestigiis incedens, nec quibusdam diverticulis ad eamdem viam recurrens: sic narrationis stylum tentabo: et non alia dicam quam quae aut scripta sunt ibi, aut consequenter scribi potuerunt. gitur beata et gloriosa semper virgo Maria de stirpe regia et familia David oriundlilaea et civitate Nazareth. Maternum autem Vita eorum simplex et recta apud Dominum, apud homines irreprehensibilis erat et pia. Nam omnem substantiam suam trifariam diviserunt. Unam partem Templo et Templi servitoribus impendebant; aliam peregrinis et pauperibus erogabant; tertiam s
Abbreviated transcription (Latin):
solium excelsum. & eleuatum: & ea que
sub eo erant implebant templum. Se¬
raphim stabant suꝑ illud. sex aleuni.
& sexale alteri. Duabus uelabant faciẽ
eius. & duabus uelabant pedes eius:
& duab uolabant. Et clamabant alter
ad alterum. & dicebant. Sc̃s sanctus. sc̃s.
dominus ds̃ exercituum: plena est om¬
nis terra głia euis. & commota sunt suꝑ¬
liminaria cardinum. auoce clamantis:
& domus impleta est fumo. Et dixi ue
michi quia tacui. quia uir pollutus sa¬
biis ego sum: & in medio populi polluta
labia habentis ego habito: & regem do

Expanded text:
solium excelsum et elevatum et ea quae solium excelsum et elevatum et ea quae sub eo erant implebant templum seraphin stabant super illud sex alae uni et sex alae alteri duabus velabant faciem eius et duabus velabant pedes eius et duabus volabant et clamabant alter ad alterDominus exercituum, plena est omnis terra gloria ejus. Et commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis, et domus impleta est fumo. Et dixi: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habent
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemauerunt:
Deo iratus est furor domini in populo¬
suo. & extenait manum suam suꝑ eos
& peussit eum &e conturbati sunt mon¬
tes: & fcã sunt morticina eorum quasi
stercus in messio platearum. In omnib
his non est auersus furor eius: ses adhuc
innationib procul. & sibilabit ad eum
de finib terre: & ecce festinus uelociter
ueniet. Non est deficiens neq laborans
in eo. Non dormitabit neq dormiet. ne¬
q soluetur cingulum renum eius: nec
rumpetur corrigia calciamenti eius. Sa¬
gitte eius acute: & omnes arcus eius ex¬
tenti: Ungule equorum euis ut silex: oe
rote eus quasi impetus tempestatis. Ru¬
gitus eius ut leonis. rugiet ut catuli leo¬
num: &e frendet &r tenebit prectam. o am¬
plex abitur. & non erit qui eruat. Et sona¬
bit suꝑ eum in die illa. sicut sonitus ma
ris. Aspiciemus in terram. & ecce tenebre
tribulationis: & lux obtenebrata est in ca¬
ligine eius. In anno quo mortuus est rex
orras. uidi dominum sedentem super

Expanded text:
blasphemaverunt. Ideo iratus est furor Domini in populum, et extendit manum super eum, et percussit eum; et conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum quasi stercora in medio platearum. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc nationibus procul et sibilabit ad eum de finibus terrae et ecce festinus velociter veniet non est deficiens neque laborans in eo non dormitabit neque dormiet neque solvetur cingulum renum eius nec rumpetur corrigia calciamenti eius sagittae eius acutae et omnes arcus eius extenti ungulae equorum eius ut silex et rotae eius quasi impetus tempestatis rugitus eius ut leonis rugiet ut catuli leonum et frendet et tenebit praedam et amplexabitur et non erit qui eruat et sonabit super eum in dieris aspiciemus in terram et ecce tenebrae tribulationis et lux obtenebrata est in caligine eius in anno quo mortuus est rex Ozias vidi Dominum sedentem super
Abbreviated transcription (Latin):
rasin rex syrie. & faceȩ filius Romelie rex
israhel in ierłm. ad preliansum contra
eam. or non potuerunt debellare eam
Et nunciauerunt domui os auid dicẽtes
Requieuit syria suꝑ effraym. Et com¬
motum est cor eus. & cor populi eius:
sicut mouentur ligna siluarum a fa¬
cie uenti. Et dixit dominus ad isayam
Egredere in occursum achar. tu. &qui
derelictus est iasub filius tuus. ad extre¬
mum aque ductus piscine suꝑioris. in
uia agri fullonis: & dices ad eum. U¬
de ut sileas. Noli timere. & cor tuum ne
formidet. aduab caudis titionum. fu¬
migantium istorum. in ira furoris ra¬
sin regis syrie. & filii Romelie: eo quod
consilium inierit contra te syria malũ
& euellamus eum ad nos: & ponamus
regem in medio eius filium thabeel.
Hec dicit dominus as. Non stabit. &
non erit istud: sed capird syrie dãmascꝰ.
& capud damasci rasin. Et adhuc sexa¬
ginta & quinq anni. & desinet effraym

Expanded text:
yriae et Phacee filius Romeliae rex Israhel in Hierusalem ad proeliandum contra eam et non potuerunt debellare eam et nuntiaverunt domui David dicentes requievit Syria super Ephraim et commotum est cor eius et cor populi eius sicut moventur ligna silvarum a facie venti et dixit Dominus ad Isaiam egredere in occursum Ahaz tu et qui derelictus est Iasub filius tuus ad extremum aquaeductus piscinae superioris in via agri Fullonis et dices ad eum videformidet a duabus caudis titionum fumigantium istorum, in ira furoris Rasin regis Syriae, et filii Romeliae, eo quod consilium inierit contra te Syria pessimet evellamus eum ad nos, et ponamus regem in medio ejus filium Tabeel. Haec dicit Dominus Deus: Non stabit et non erit istud, sed caput Syriae Damascus, et caput Damasci Rasin. Et adhuc sexaginta quinque anni, et desinet Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
Et uolauit ad me unus de seraphin: & in
manu eius calculus quem forcipe tuserat
de astari. Et tetigit os meum: & dixie.
mundabitur: le.i.¬
t audiui uocem domini dicentis.
Quem mittam: & quis ibit nobis:
Et dixi. Ecce ego: mitte me & dixit.Hade
& dices populo huic. Audite audientes.
us. & aures eius aggraua. & oculos
eius claude: ne forte uideat ocłis suis. &
aurib suis audiat. & corde suo intelligat:
& conuertatur & sanem eum. Et dixi.
ge faciet dominus homines. Et ml

Expanded text:
de Seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari. Et tetigit os meum, et dixit: mundabitur. Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam? et quis ibit nobis? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et dixit: Vade, et dices populo huic: Audite audientes us, & aures eius aggraua, & oculos eius claude: ne forte videat oculis, & auribus audiat, & corde intelligat, & conuertatur, & sanem eum. Legit ge faciet Dominus homines; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ontigit aũ septem fr̃es cum ma-¬
tre apprehensos. compelli a rege contͣ
fas. ad carnes porcinas: flagris & tau¬
reis cruciatos. Unus aũ ex eis qui erat
primus: sic ait. Quid queris. & quid
uis discere a nobis: Parati sumus mo¬
ri magis: quam patrias dei leges prre¬
uaricari. Iratus itaq rex: iussit sarta¬
gines & ollas eneas succendi. Quibus
statim succensis: iussit ei qui prior lo¬
cutus fuerat amputari linguam. et
cute capitis abstracta. summas quoq
manus ei & pedes precidi: ceteris eius
frĩb & matre inspicientib. &. cũ iam
ꝑ omnia inutilis factus esset: iussit
ignem admoueri: & adhuc spirantem

Expanded text:
ontigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem