comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monstratu est. Quare qui oiã fato fien dicunt
merito rep̾hendunt᷑ ab his qui ꝓbant essẽ aliquid ĩ nr̃a
potestate. Demu qui oiã in nrã potestate ꝯstituunt
nec quicꝗ̃ fato relĩquunt falli detegunt᷑. Iuis ei igno¬
ret esse aliquid in fato & extra nostru ius: Sola igit᷑
nera illa ratio ẽ fixaq & stabilis sentẽtia que docetꝰ
quedam fato fieri. alia porro ex hor̃u arbitrio & uo¬
luntate proficisci.
Finde subnectit leges ip̃as o ura fatalia. pͥncipa¬
lem quidẽ legem qua cunctis ais ob uniformem
nãm ad uirtutis uendicationẽ equabilis fato tribuitur
facultas sine cuiꝰꝗͣ prelatione. Addit secũdam qua sanci¬
tum est omnes aĩas que comitate diunu agmen spec¬
tauer̃t eternaꝵ uereq existentiu reꝵ nãm forma
homis induere ad induendu terrena. pie nationis aĩal
hoĩem significans. Ideoꝙ mutis aĩalib nulla sit cogita¬

Expanded text:
monstratum est. Quare qui omnia fato fieri dicunt, monstratum est. Quare qui omnia fato fieri dicunt, merito reprehenduntur ab his qui probant esse aliquid in nostra potestate, demum qui omnia in nostra potestate constituunt nec quicquam fato relinquunt, falli deteguntur; quis enim ignoret esse aliquid in fato et extra nostrum ius? Sola igitur uera illa ratio est fixaque et stabilis sententia, quae docet quaedam fato fieri, alia porro ex hominum arbitrio et uoluntate proficisci. Deinde subnectit leges ipsas et iura fatalia: principalem quidem legem, qua cunctis animis ob uniformem naturam ad uirtutis uindicationem aequabilis fato tribuitur facultas sine cuiusquam praeclaratione. Addit secundam legem qua sanctum est omnes animas, quae comitatae diuinum agmen spectauerint aeternarum uereque existentium rerum naturam, formam hominis induere ad tuenda terrena, «piae nationis animal» hominem significans ideo quod in mutis animalibus nulla sit cogni
Abbreviated transcription (Latin):
nere quippe oĩã que scđmn eandẽ recte administiant᷑.
At uͬo fatum ꝓuidentie scitu est. continet autẽ ca
que sunt in nr̃a potãte ut p̾cedentia. Continet etia
meritoꝵ collocationem. Sequit᷑ aiaduersio & appro
Quid igit᷑ sibi uoluit tractatus huiꝰ tam larga pro¬
lixitas: quiã multi nulla cura ueri sciendi s potiꝰ uens
rõnib renitendi & ip̃i fallunt &. ceteros erroris ĩeluc¬
tabilis implicant lubrico. quippe quia ad una aliquam
ꝑtem mũdane aministrationis respicientes tanqͣ de
solida atq uniu̾sã dispensatione ꝓnũtient quicquid in
una ꝑte mueneñt id esse in omib quoq mũdi ptib
asseu̾ant. Propteaq cu aliquid ueru dicunt. uerisiles
hẽnt᷑ qͣuis ꝯpugnantia inuicẽ dicant. Cum aut̾ de ꝑte
redarguunt᷑ inuicẽ. Namq fãto queda agi uerum est.
Et ꝙͦ queda in nr̃a potestate sint hoc quoq uerũ essẽ

Expanded text:
nere, quippe omnia quae secundum eandem recte administrantur; nere, quippe omnia quae secundum eandem recte administrantur; at uero fatum prouidentiae scitum est, continet autem ea quae sunt in nostra potestate ut praecedentia, continet etiam meritorum collocationem. Sequuntur animaduersio et approbQuid igitur sibi uoluit tractatus huius tam larga prolixitas? Quia multi nulla cura ueri sciendi, sed potius ueris rationibus renitendi et ipsi falluntur et ceteros in erroris ineluctabilis implicant lubrico, quippe qui ad unam aliquam partem mundanae administrationis respicientes tamquam de solida atque uniuersa dispensatione pronuntient, quodque in una parte inuenerint, id esse in omnibus quoque mundi partibus asseuerant; proptereaque, cum aliquid uerum dicunt, ueri similes habentur, quamuis compugnantia inuicem dicant; cum autem de parredarguuntur inuicem. Namque fato quaedam agi uerum est et quod quaedam in nostra potestate sint hoc quoque uerum esse
Abbreviated transcription (Latin):
q dicit᷑ quasi quedam custos legis eterne. his subiectas
fore ronabiles aias legi obseqn̾tes. Ministras uo potãtes
nam fortuna casu oe demones ĩspectatores specalato¬
resq meritoꝵ. Ergo sũmus dens iubet. secũdus ordi¬
nat.tertius ĩtimat. Anme uõ lege agunt. lex porro
ip̃m fatu est. ut sepe diximus. Cui legi qui pareat
sequat᷑q pͥncipis dei uenerĩda uestigiã beatam semper
uitam agit uixta legis ꝓpetue sanctionem. quod est
tam exigunt. donee peniteat eaf delictoꝵ suoꝵ. ex¬
piatisq criminib deinceps ad ĩmortalis dei oe eternaꝵ
dinaꝵ potestatu choros reu̾tant᷑. Et ille legis rigor
ex deteriore fortuna transitu fieri sinat ad beatam. Qd̾
fieri certe non posset si oiã constricta essent uniformi
quada oe ngida atq irreuocabili necessitate. Ex quo
apparet ꝓuidentia quidẽ omĩa intrase complexam te¬

Expanded text:
que dicitur, quasi quaedam custos legis aeternae; his subiectas que dicitur, quasi quaedam custos legis aeternae; his subiectas fore rationabiles animas legis obsequentes, ministras uero potestates naturam, fortunam, casum et daemones inspectatores speculatoresque meritorum. Ergo summus deus iubet, secundus ordinat, tertius intimat; animae uero lege agunt. Lex porro ipsum fatum est, ut saepe diximus. Cui legi qui pareat sequaturque principis dei ueneranda uestigia, beatam semper uitam agit iuxta legis perpetuae sanctionem, quod est tam exigunt, donec paeniteat eas delictorum suorum expiatisque criminibus deinceps ad immortalis dei et aeternarum diuinarum potestatum choros reuertantur et ille legis rigor ex deteriore fortuna transitum fieri sinat ad beatam, quod fieri certe non posset, si omnia constricta essent uniformi quadam et rigida atque inreuocabili necessitate. Ex quo apparet prouidentiam quidem omnia intra se circumplexam te
Abbreviated transcription (Latin):
ce auxiliatricem rõn quelibet. Aulta etia ex cu¬
piditate honesta uł mediocri libidinu sordes. Sicut
ergo pure mũdi aĩe regnu in ꝑpetua mũdi agitatioẽ
pmussu est ita his aĩs que in homines inspirant opꝰ
fuit ratione ⁊racundia & cupiditatib int̾polata. t
cũ quidẽ se ad rõnem totu aĩal ꝯu̾tisset curaret oe
intueret᷑ etiar celestia cu uõ ad terrena despiceret
despectus eque non esset otiosus s ex eadem inclinatione
cura reꝵ terrestriu nasceret᷑ Ut igit breui multa
complectar istius rei disposicio talis mente concipiẽda
est. Originem quidẽ reꝵ ex qua ceteris omnibus
que sunt substantia ministrat᷑ essẽ sũmu esse sũmu o.
ineffabilem deum. Post quẽ ꝓuidentia euis ẜm deum
latorẽ legis utriusq uite tam eterne ꝗͣ temporarie. Ter¬
tiam porro esse substantiã que secũda mens intellectus¬

Expanded text:
se et auxiliatricem rationi praebet; multa etiam ex cuse et auxiliatricem rationi praebet; multa etiam ex cupiditate honesta uel mediocri praeter libidinum sordes. Sicut ergo purae mundi animae regnum in perpetua mundi agitatione permissum est, ita his animis quae homines inspirant opus fuit ratione iracundia et cupiditatibus interpolata ut, cum quidem se ad rationem totum animal conuertisset, curaret, intueretur etiam caelestia, cum uero ad terrena despiceret, despectus aeque ne esset otiosus, sed ex eadem inclinatione cura rerum terrestrium nasceretur. Vt igitur breui multa complectar, istius rei dispositio talis mente concipienda est: originem quidem rerum, ex qua ceteris omnibus quae sunt substantia ministratur, esse summum et ineffabilem deum; post quem prouidentiam eius secundum deum, latorem legis utriusque uitae, tam aeternae quam temporariae; tertiam porro esse substantiam quae secunda mens intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
futurat. Iue cuncta non fato s artificiosis ratioib ułq
M ex pueritia ꝯp̾hendunt᷑. Eque cu ex motu sideꝵ
p̾dictio habet᷑ signa obẜuari solent. ortasq & obitus stel¬
laꝵ co cõformationes ad rationẽ redacte uixta qua
ud est q̃ coniectura reꝵ talum quales ad corpus ꝑti¬
nent uł ad ea que corporis ꝓpria sunt. uł ad aĩam sacis
corpori finentem. Unde opinor platone aiaꝵ quidẽ
exedificationi deu opificem prefuisse dicere. Eoꝵ uero
que nis subtexunt᷑ aliis diunis potestatib inferiorib mu¬
nuis atq offĩciu essẽ mandatũ. ita ut pure quide aĩẽ¬
ꝑtes sincereq & uigentes forentesq rationib a deo
Ditiose porto ꝑtes aĩe que subtexunt᷑ ira ce cupio¬
ditas fatis idonea uite agende instrum̃ta. multa qͥppe
sunt que p iurilem aĩe cõmotione recte in hac uita
fiunt & uidicant᷑. quotiens iuxta iracũdiam comite

Expanded text:
futuram; quae cuncta non fato sed artificiosis rationibus usuque futuram; quae cuncta non fato sed artificiosis rationibus usuque et experientia comprehenduntur. Aeque cum ex motu siderum praedictio habetur, signa obseruari solent ortusque et obitus stellarum et conformationes ad rationem redactae iuxta quamud quam coniectura rerum earum quae uel ad corpus pertinent uel ad ea quae corporis propria sunt uel ad animam satis corpori seruientem. Vnde opinor Platonem animarum quidem exaedificationi deum opificem praefuisse dicere, eorum uero quae animis subtexuntur aliis diuinis potestatibus inferioribus munus atque officium esse mandatum, ita ut purae quidem animae sinceraeque et uigentes florentesque rationibus a deo Vitiosae porro partes animi quae subtexuntur ira est et cupiditas, satis idonea uitae agendae instrumenta. Multa quippe sunt quae per uirilem animi commotionem recte in hac uita fiunt et uindicantur, quotiens iusta iracundia comitem
Abbreviated transcription (Latin):
usq quaq. si quidẽ p̾dictio rationabilis sit existimatio
sortis fũture. que non in reb certis ce necessitate ꝯstric¬
tił s ĩ incertis atq ĩ ambiguis p̾ualet. Quis eĩm cõ¬
sulat p̾sagium de recens nato utru mortalis an ĩmorta¬
lis hiturus sit s illud potinis quod ẽ dubiu queri solet.
Q prolixa uite spatia sortitus essẽ uideat᷑: & utrum
diues an paup clataq an plebera atq humili fortuna
futitrus. Que cuncta obsnatione scientia artificiosã qͦ
sollertia colligunt᷑. Aut eĩ aniu uolatu aut extis aut
oraculis homines p̾monent᷑ p̾dicente aliquo ꝓropitio
demone: qui eoꝵ oiũm que deinceps sequuntẽ scius ꝑm¬
de ut si medicus uixta disciplina medendi predicat uł
exitu uł sanitatem. Aut etiã gubernator celi ꝯdictionũ
non ignatus ex aliqua nubitula p̾nũtiet tempestatem

Expanded text:
usque quaque, siquidem praedictio rationabilis sit aestimatio usque quaque, siquidem praedictio rationabilis sit aestimatio sortis futurae, quae non in rebus certis et necessitate constrictis, sed in incertis atque in ambiguis praeualet. Quis enim consulat praesagum de recens nato utrum mortalis an immortalis futurus sit? Sed illud potius, quod est dubium, quaeri solet quam prolixa uitae spatia sortitus esse uideatur et utrum diues an pauper elataque an plebeia sit atque humili fortuna futurus. Quae cuncta obseruatione, scientia, artificiosa quoque sollertia colliguntur: aut enim alitum uolatu aut extis aut oraculis homines praemonentur praedicente aliquo propitio daemone, qui sit eorum omnium quae deinceps sequuntur scius, perinde ut si medicus iuxta disciplinam medendi praedicat uel exitium uel sanitatem aut etiam gubernator caeli condicionum non ignarus ex aliqua nubecula praenuntiet tempestatem
Abbreviated transcription (Latin):
userat ĩmoderatus dolor pelicatus. Ergo in aĩo con¬
tinentis uiri semꝑ plus consiliu potest᷑. Intempan¬
tis imbecillitas adu̾sum rõnem uitiosis aĩ ꝑtib sũsfra¬
gatur. Sepe etiã hec ip̃a uitia se iuicem ĩpugnant.
ut in adolescente terentiano qui adu̾sus acemmas
amoris flammas resistens honesta tracundia nititur.
cu negat ituꝵ se ad conspectum amice ultro ac¬
cersentis ut exclusu indigne reuocet lenocimo
blanditiisq meretricis. Ergo hec de quib intra ar¬
cana pectoris disceptamus queq utru facienda
nec ne lint deliberamus ad postremu tanq̃ lata
sententia decernimus. Quatenus non sunt pro¬
pria nostra: nsi forte ideo quia cõmoti uł de pra¬
uati libidine disceptatores idonei non sumus cum
roꝵ cuncta iam dudu disposita atq orelinata esse
testat᷑. hec porro dispositio atq ordinatio fatũ uocat᷑
Immo hec ip̃a predictio fatale necessitatẽ dominari negat.

Expanded text:
userat immoderatus dolor pelicatus. Ergo in animo conuserat immoderatus dolor pelicatus. Ergo in animo continentis uiri semper plus consilium potest, intemperantis imbecillitas aduersum rationem uitiosis animi partibus suffragatur. Saepe etiam haec ipsa uitia se inuicem impugnant, ut in adulescente Terentiano qui aduersum acerrimas amoris flammas resistens honesta iracundia nititur, cum negat iturum se ad conspectum amicae «ultro accersentis», ut «exclusum» indigne «reuocet» lenocinio blanditiisque «meretriciis». Ergo haec de quibus intra arcana pectoris disceptamus quaeque utrum facienda necne sint deliberamus et ad postremum tamquam lata sententia decernimus, quatenus non sunt propria nostra? Nisi forte ideo quia, commoti uel deprauati libidine, disceptatores idonei non sumus, cum rorum cuncta iam dudum disposita atque ordinata esse testatur; haec porro dispositio atque ordinatio fatum uocatur». Immo haec ipsa praedictio fatalem necessitatem dominari negat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriu rationi mentẽ applicare rationabilis. Ratiocinan¬
di tamẽ atq intelligendi sciendiq ueru appetitus pro¬
prius est hominis. quia cupiditate atq iracundia plu¬
rimu distat. Illa quidẽ ętia in mutis aĩalib & młto
quidem acriora cemunt᷑. Rationis autẽ ꝑfectio &
intellectus ppria dei & hominis tantu. atq inter ipos
homines non ꝑeque compugnant. quippe se ĩ hoũim
cõmotionib imucem cupiditas iracundiaq &e ite ra¬
tio obtinent adu̾sum se uicissim. Natio ut apud ho¬
meꝵ cum laertus uiuenis. pectore pulsato mẽte
castigat acerbe. Ium toleras mea mens: & eĩ gramo¬
ra tulisti. luippe in illius aĩo ratio tunc iracundiam
subiugabat. Apud eurpidem etia in medee mente
seua tracũdia rationis lumen extinxerat. Id eĩ nec
me actet nũꝗͣ cruenta cogitem. s uincit ĩra sani¬
tatem corporis. Usq adeo salubri consilio uia cla¬

Expanded text:
proprium rationi mentem applicare, rationabilis. Ratiocinanproprium rationi mentem applicare, rationabilis. Ratiocinandi tamen atque intellegendi sciendique uerum appetitus proprius est hominis, qui a cupiditate atque iracundia plurimum distat; illa quippe etiam in mutis animalibus, et multo quidem acriora, cernuntur, rationis autem perfectio et intellectus propria dei et hominis tantum. Atque inter ipsos homines non peraeque, compugnant quippe se in hominum commotionibus inuicem cupiditas iracundiaque et item ratio obtinentque aduersum se uicissim: ratio, ut apud Homerum, cum Laertius iuuenis pectore pulsato mentem castigat acerbe: «Quin toleras, mea mens? Etenim grauiora tulisti», quippe in illius animo ratio tunc iracundiam subiugabat. Apud Euripidem contra in Medeae mente saeua iracundia rationis lumen extinxerat, ait enim: Nec me latet nunc, quam cruenta cogitem, sed uincit ira sanitatem pectoris, usque adeo salubri consilio uiam cla
Abbreviated transcription (Latin):
ratio uł laboret in ꝓsꝑa concretione. uł adiuuetur
moderata ĩ obtentũ honestatis. Ideoq adu̾su huiꝰ moi
uitia rationis consiuisq salubritas apposita est ꝓuidẽtie
lege. Si quidẽ anaritia. libido. crudelitas. cetere hiiꝰ
modi pestes mnhil in pueritia grande designent. Con¬
firmata iam etate noxia tuncꝰ opinor cu etia con¬
silii salubritas ꝯfirmatur cui anxiliat᷑ decus studioꝵ
honestoꝵ. ꝓdest benuoloꝵ rep̾hensio ne detͤ aĩad¬
uersio. Contraq adu̾sis reb obtundit᷑ prauitas mẽ¬
ns. atq insolescit. Ideoq ob consortius corpons ẽ inter
homines bestiasq & cetera. uita carentia sccietas comu¬
nioq corporeoꝵ ꝓuentiuim. si quidẽ nasci. nutriri. cre¬
scere. comune ẽ hominib &e ceteris. Sentire uõ appetẽ.
Cupiditas porro atq iracundia uł agrestiam uł man¬
suetoꝵ appetitus est irrationabilis. hominis uõ cuius ẽ

Expanded text:
natio uel laboret improspera concretione uel adiuuetur natio uel laboret improspera concretione uel adiuuetur moderata in obtentu honestatis — ideoque aduersum huius modi uitia rationis consiliique salubritas opposita est prouidentiae lege, siquidem auaritia, libido, crudelitas ceteraeque huius modi pestes nihil in pueritia grande designent, sed sint confirmata iam aetate noxia, tunc opinor, cum etiam consilii salubritas confirmatur, cui auxiliatur decus studiorum honestiorum, prodest beniuolorum reprehensio, medetur animaduersio; contraque aduersis rebus obtunditur prauitas mentis atque insolescit. Ideoque ob consortium corporis est inter homines bestiasque et cetera uita carentia societas communioque corporeorum prouentuum, siquidem nasci, nutriri, crescere commune est hominibus cum ceteris, sentire uero et appetere s animalibus. Cupiditas porro atque iracundia uel agrestium uel mansuetorum appetitus inrationabilis est, hominis uero, cuius est
Abbreviated transcription (Latin):
& pessime agere uitam ꝯtinet᷑ edicto. & ẽ in homĩs
arbitrio ut p̾recedens. Male porro uitam disponẽ pro¬
pͥum homis. ppeaq puniri plane ẽ ex necessitate fatali.
ut pote quod legem sequatur. hec porro oĩa sede hñt
in aĩa hoñim. que aĩa libera est. & agit ex arbitrio suo
Optima porro pars aĩe ea est quã describit plato du¬
plicem hr̃e uirtutem. Unam ĩ comp̾hensione duunaꝵ¬
reꝵ que sapiã est. Altera in dispositione reꝵ mor¬
taliu que prudentia nominat᷑. Ꝙsi quis ad hu¬
mores corporis nalemq illam concretionẽ respiciẽs
plerosq ĩtemꝑantes. alios porro moderatos hoĩes esse nõ
sine fato putat. &e inbemꝑantes quidẽ ex humoꝵ in¬
temꝑie laborare. Moderatos autẽ ex felicitate chere¬
tionis leuan. eaq oiã decreto fieri putat uera sentit
quidẽ. Est eĩm natura tributu ut mbecilla houẽm

Expanded text:
et pessime agere uitam continetur edicto et est in hominis et pessime agere uitam continetur edicto et est in hominis arbitrio ut praecedens; male porro uitam disponere proprium hominis proptereaque puniri plane est ex necessitate fatali, utpote quod legem sequatur. Haec porro omnia sedem habent in animis hominum, quae anima libera est et agit ex arbitrio suo. Optima porro pars animae ea est quam descripsit Plato duplicem habere uirtutem, unam in comprehensione diuina quae sapientia est, alteram in dispositione rerum mortalium, quae prudentia nominatur. Quod si quis ad humores corporis naturalemque illam concretionem respiciens plerosque intemperantes, alios porro moderatos homines esse non sine fato putat, et intemperantes quidem ex humorum intemperie laborare, moderatos autem ex felicitate concretionis leuari eaque omnia decreto fieri putat, uera sentit quidem — est enim natura tributum ut imbecilla hominum
Abbreviated transcription (Latin):
utimur. utputa iubet lex interfici patrie ꝓditorem.
luid ergo: quia ꝓditorem uocat eum cui pẽna statuit¬
necesse ẽ ut lex faciat ꝓditorem: non opinor. na ꝓditor
quidẽ sua mala mente ꝗn potius amentia ꝓrumpit ad
facinus. punit nõ uixta legem. Rursumq lex est. ut
qui fortiter bellauerit p̾mio afficiat᷑. hoc lex iubet. non
tam̃ uictorem aut uictoria lex facit. & tam̃ p̾mui
nec omnes facunt que uibent᷑. Que res ostendit op¬
tionẽ quidẽ esse in hominib. nec tam̃ in omnibus.
ea uõ que sequunt᷑ idest legittima. idest aĩadu̾siones
uł p̾mia ex lege sancita. Talis est opinor etiã lex illa
celestis que fatum uocat᷑ sciscens homib honesta. pro¬
hibens ꝯtraria. Sequi porro nr̃u est. & fati iugo li¬
beru. laudari u̾o bene agentem tam uixta legẽ ꝗͣ uixta
cõe iudiciu. Simiłr ergo etiã ꝯtraria. Mentiri ꝗde

Expanded text:
utimur. Vt puta, iubet lex interfici patriae proditorem. utimur. Vt puta, iubet lex interfici patriae proditorem. Quid ergo? Quia proditorem uocat eum cui poenam statuitnecesse est ut lex faciat proditorem? Non, opinor, nam proditor quidem sua mala mente, quin potius amentia, prorumpit ad facinus, punitur uero iuxta legem. Rursumque lex est ut qui fortiter bellauerit praemio afficiatur; haec lex iubet, non tamen uictorem aut uictoriam lex facit, et tamen praemnec omnes faciunt quae iubentur. Quae res ostendit optionem quidem esse in hominibus nec eandem in omnibus; ea uero quae sequuntur, id est legitima, id est animaduersiones uel praemia, ex lege sancta. Talis est, opinor, etiam lex illa caelestis quae fatum uocatur, sciscens hominibus honesta, prohibens contraria. Sequi porro nostrum est et a fati iugo liberum, laudari uero bene agentem tam iuxta legem quam iuxta commune iudicium, similiter ergo etiam contraria: mentiri quidem
Abbreviated transcription (Latin):
atq ordinu sancientem. Uolucer uõ curnis imꝑatoris
dei aplanes incelligenda est aundeci uõ ꝑtes exercitus aqr
dinumerat hactenus. pͥmam aplanem. deinde septẽ pla¬
netum. nonam etheris sedem quam incolunt etherii
demones. decima aeria. undecima humecte substantie.
duodecima terram que ĩmobilis ex ꝯuersione mundi ma¬
net. Ueru hec fortassis extra ꝓpositum. ꝗͣuis instituto
smoni concinat ꝙ fatum sine ui ac line ulla necessitate
in extricabili mõ atq salubri ordine ãministret᷑. Ex hoc
ordine reꝵ demanant illa que rari exempli sunt. quoꝵ
ꝑtim fortuna potestatẽ habet. ꝑtim impuisa & sua sponte
pueniunt. quib omnib calus dicit̾ imꝑare. que fatalia
quidẽ sunt. Continent᷑ eim edictis fatalib. nec tam̃ sũt
necessitata uolentia. pinde ut que a nobis hunt. ꝯtinẽt᷑
quippe legib nostris. nec tamẽ scđ̾m leges ꝓueniunt. quib

Expanded text:
atque ordinum sancientem. Volucris uero currus imperatoris atque ordinum sancientem. Volucris uero currus imperatoris dei aplanes intellegenda est, qudinumerat hactenus: primam aplanem, deinde septem planetum, nonam aetheris sedem quam incolunt aetherei daemones, decimam aeream, undecimam humectae substantiae, duodecimam terram quae immobilis ex conuersione mundi manet. Verum hoc fortassis extra propositum, quamuis instituto sermoni concinat, quod fatum sine ui ac sine ulla necessitate inextricabili modo salubri atque ordine administretur. Ex hoc ordine rerum demanant illa quae rari exempli sunt, quorum partim fortuna potestatem habet, partim improuisa et sua sponte proueniunt quibus omnibus casus dicitur imperare. Quae fatalia quidem sunt, continentur enim edictis fatalibus, nec tamen sunt necessitate uiolenta, perinde ut quae a nobis fiunt; continentur quippe legibus nostris, nec tamen secundum leges proueniunt quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta celestia quippe que sint ꝓuidentie uicina atq
& occidunt oĩa que nature lege ꝓueĩunt. Simul qr
imitat᷑ naͣm ars & disciplina. Etia hec que artibus
efficiunt᷑ sunt freqñtia. ꝓuentusq crebri. Que uõ
regunt᷑ hac lege ratione ordine ac sine ui reguntur.
nihil eim rõne & ordine carens non uiolentu. Quod uo tale
est non dui ꝑseuerat. utpote qđ ꝯtra naͣm suam distrahat᷑.
Sequunt᷑ ergo deũ ꝓprium singula. & ut ait plato re¬
gem imꝑatoremq celi pͥncpem agminis &e ducem subli¬
mem uolucri curru dispensantem oia & moderantẽ. legio¬
nes celestiu angelicaꝵ potestatu ĩ undecim ꝑtes distribute
Solam si quidẽ ait uestam mane̾ in sua sede. Uestam .s.
aĩam corporis uniu̾si. mentemq eius aĩe moderantem celi
stellantes habenas iuxta legem a ꝓuidentia sancitam. quã
legem sepe diximus esse fatum serie quadã ꝯsequẽtiaꝵ

Expanded text:
cuncta caelestia, quippe quae sint prouidentiae uicina atque cuncta caelestia, quippe quae sint prouidentiae uicina atque  occidunt omnia quae naturae lege proueniunt; simul quia imitatur naturam ars et disciplina, etiam haec quae artibus efficiuntur sunt frequentia prouentusque crebri. Quae uero reguntur hac lege, ratione, ordine ac sine ui reguntur, nihil enim ratione et ordine carens non uiolentum; quod uero tale est non diu perseuerat, utpote quod contra naturam suam distrahatur. Sequuntur ergo deum proprium singula et, ut ait Plato, «regem imperatoremque caeli, principem agminis et ducem sublimem uolucri curru dispensantem omnia et moderantem, legiones caelestium et angelicarum potestatum in undecim partes distributae», solam siquidem «Vestam» ait «manere in sua sede», Vestam scilicet animam corporis uniuersi mentemque eius animae moderantem caeli stellantis habenas iuxta legem a prouidentia sanctam. Quam legem saepe diximus esse fatum serie quadam consequentiarum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdefessam ad sũmu deu ꝯu̾sionem. estq ei ex illo boni¬
tatis haustus. quo tam ip̃a ornat᷑ ꝗͣ cetera que ip̃o aucto¬
re honestant᷑. hanc igit᷑ dei uolũtatem tanqͣ sapientẽ tutel¬
lam reꝵ oiũm ꝓiudentia hoĩes uocant. non ut pleĩq¬
existimant ideo dictam quia precurrit ĩ uidendo atq
intelligendo ꝓuentus futuros. s quia ꝓpriu est duũe
mentis intelligere qui ẽ ꝓpͥus mentis actus. & ẽ mens
dei eterna. Est igit᷑ mens dei de intelligendo eternus
actus. Sequit᷑ hanc ꝓiudentia fatum. lex duuna pro¬
mulgata intelligẽtie sapienti modulamĩe ad reꝵ oĩu
gubernationẽ. Huic obsequit᷑ ea que secũda mens dicit᷑
idest aĩa mundi triptita ut supra comp̾hensum est.
ut si quis ꝑiti legum latoris aĩam legem uocet. Iuxta
naͣm. beata quidẽ necessitate ĩ cõmutabiliq constantia.

Expanded text:
indefessam ad summum deum conuersionem, estque ei ex illo boniindefessam ad summum deum conuersionem, estque ei ex illo bonitatis haustus, quo tam ipsa ornatur quam cetera quae ipso auctore honestantur. Hanc igitur dei uoluntatem, tamquam sapientem tutelam rerum omnium, prouidentiam homines uocant, non, ut plerique aestimant, ideo dictam quia praecurrit in uidendo atque intellegendo prouentus futuros sed quia proprium diuinae mentis intellegere, qui est proprius mentis actus. Et est mens dei aeterna: est igitur mens dei intellegendi aeternus actus. Sequitur hanc prouidentiam fatum, lex diuina promulgata intellegentiae sapienti modulamine ad rerum omnium gubernationem. Huic obsequitur ea quae secunda mens dicitur, id est anima mundi tripertita, ut supra comprehensum est, ut si quis periti legum latoris animam legem uocet. Iuxta  propriam quaeque naturam, beata quidem necessitate incommutabilique constantia
Abbreviated transcription (Latin):
hec una p̾sumptio faciliorẽ cansa nocentib. quib licebit
non aĩ sui pu̾sitatem ꝯdemnare s de fatali uiolentia cõ¬
queri. facit bonoꝵ uota uixta uita laudabilẽ & impetꝰ
prudentie pigriores. Quare missu faciendu est genꝰ
hoĩu ex uersutia & nouitate concretũ. qui ut ip̃i pu̾tãt
adu̾so fato nati sunt quib hec oe talia opinari fato pro¬
uenerit. Nos uõ diuina legem sequẽtes repetemꝰ ab exor¬
dio digesto ordine que de fato plato uentatis ip̃ius ut mͥ
quidẽ uidet᷑ instinctu locutus est.
PRincipio cuncta que sunt &e ip̃m mũdu ꝯtineri.
oe regi pͥnapaliter quidẽ a sumo deo qui est sũmu
plene pfectionis & nillius sacietatis indigens. de quo
plura dici nue exorbitare est. Deinde a puidẽtia que
est p̾ter illum sumu secũde eminẽtie. qua noyn greci
uocant. Est autẽ intelligibilis essentia emule bonitatis pp

Expanded text:
haec uana praesumptio faciliorem causam nocentibus, quibus licebit haec uana praesumptio faciliorem causam nocentibus, quibus licebit non animi sui peruersitatem condemnare sed de fatali uiolentia conqueri; facit bonorum uota iuxta uitam laudabilem et impetus prudentiae pigriores. Quare missum faciendum est genus hominum ex uersutia et uanitate concretum qui, ut ipsi putant, aduerso fato nati sunt, quibus haec et talia opinari fato prouenerit. Nos uero diuinam legem sequentes repetemus ab exordio digesto ordine quae de fato Plato ueritatis ipsius, ut mihi quidem uidetur, instinctu locutus est. Principio cuncta quae sunt et ipsum mundum contineri regique principaliter quidem a summo deo, qui est summum plenae perfectionis et nullius societatis indiguus; de quo plura dici nunc exorbitare est. Deinde a prouidentia, quae est post illum summum secundae eminentiae, quem νοῦν Graeci uocant; est autem intellegibilis essentia aemulae bonitatis propter
Abbreviated transcription (Latin):
preditam non in omib stellis eande esse. s plerasq̃¬
cogat delinque̾. Et hec ip̃a utru diuina erit anima
an maligna an uõ ratio queda ẽ ut auint qua oĩa¬
fiunt.fiuntq omia que ad p̾sens agunt᷑. queq futura
erunt ꝓuenient. s nimiꝵ monstri simile est dicere
rõne fieri mala. que multo uerius dicent᷑ nulla rõne.
Iniquus ẽ uł etiã libidinosus. Series uõ illa cansaꝵ in¬
euitabilis unde accipiet exordiu insi pͥus merita nostra
ĩ quatũq ꝑte locent᷑. Illud u̾o quis ferre possit ꝙ pre¬
ter cetera que irreligiose dicunt᷑ atq existimant᷑. Proni¬
dentia dei quoq tollit᷑ hac eoꝵ assertione: simulq
omis duunitas ext̾minat᷑. Quid eĩm faciet deus si
oĩa sedm hanc uersutoꝵ hoĩ affirmationẽ fient: atq
impuilsu ripido ferant᷑ ꝓ necessitatis instĩctu: Facit tam

Expanded text:
praeditam non in omnibus stellis eandem esse sed plerasqpraeditam non in omnibus stellis eandem esse sed plerasqcogat delinquere? Et haec ipsa utrum diuina erit anima an maligna? An uero ratio quaedam est, ut aiunt, qua omnia fiunt quae ad praesens aguntur quaeque futura erunt prouenient? Sed nimirum monstri simile est dicere ratione fieri mala, quae multo uerius dicentur nulla ratione. Iniquus est uel etiam libidinosus; series uero illa causarum ineuitabilis unde accipiet exordium, nisi prius merita nostra in quamcumque partem locentur? Illud uero quis ferre possit quod, praeter cetera quae inreligiose dicuntur atque existimantur, prouidentia quoque dei tollitur hac eorum assertione simulque omnis diuinitas exterminatur? Quid enim faciet deus si omnia secundum hanc uersutorum hominum affirmationem fient atque impulsu rapido ferantur pro necessitatis instinctu? Facit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uõ iam fera est quedam & ĩmanis inuidia. An uero
neq uult neq potest. An hoc dicere de fato p̾scim
Nagitiosum. An &e potest &e uult: Ent igit᷑ causa
bonoꝵ ouim. nec maloꝵ auctoritas ptinebit ad fatũ.
unde: & u̾trum uolentib stellis motus ip̃e talis sit
ut ex eodẽ motu & mala puei̾ant & bona: An in¬
uitis.: Si uolentib aĩalia sunt stelle. & uixta propo¬
situm mouent᷑. si inuitis. nullus est eaꝵ actus. Cer¬
te aut omnes stelle dune sunt & bone nec quicqͣ
faciunt mali aut quedam malefice. S maleficas esse
in illo sancto & pleno bonitatis loco quatenus ꝯuenit:
Cumq oiã sidera sint celestis sapientie malitiã por̃o
sciamiis ex dementia nasci. quatenꝰ ꝯuenit maleficas
stellas esse dicere: nisi forte id quod fas non est. Inter¬
dum easdẽ bonas. interdũ malignas essẽ existimandu.
absurdu est putare celestem sub̾am una eademq na

Expanded text:
uero iam fera est quaedam et immanis inuidia. An uero uero iam fera est quaedam et immanis inuidia. An uero neque uult neque potest? At hoc dicere de fato praesertim flagitiosum. An et potest et uult? Erit ergo causa bonorum omnium nec malorum auctoritas pertinebit ad fatum. ed ipse motus unde? Et utrum uolentibus stellis motus ipse talis fit ut ex eodem motu et mala proueniant et bona an inuitis? Si uolentibus, animalia sunt stellae et iuxta propositum mouentur; si inuitis, nullus est earum actus. Certe aut omnes stellae diuinae sunt et bonae nec quicquam faciunt mali aut quaedam maleficae. Sed maleficas esse in illo sancto et pleno bonitatis loco quatenus conuenit, cumque omnia sidera plena sint caelestis sapientiae, malitiam porro sciamus ex dementia nasci, quatenus conuenit maleficas stellas esse dicere? Nisi forte — id quod fas non est — interdum easdem bonas, interdum malignas esse existimandum prabsurdum est putare caelestem substantiam una eademque natura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphete a sceleratis alter mẽbrati sectus alter obrutus. Nũ¬
quiditia hoꝵ causa penes fatum : nec intelligũt diuersas
esse ꝯtrariasq potentias.i. uirtutem &e. item uitia simł
quod fieri non potest assignare delto cum huiꝰ modi cri¬
mina fati ppria esse dicunt. Constituant deniq quid
esse fatum uelint. uirtutẽ ne duunam: s non essẽt
cansã maloꝵ. An uo aĩam malignam: s demũ a mali¬
tia nihil boni fieri potest. &e fato dicunt᷑ etiã bona ꝓ¬
uenire. dicent fortasse mixtam quandam esse substãtia.
Et qui fieri potest ut unũ & idem quod & malitia simł
& bonitate sit preditu intempantia & castitate creet.
ceteramq uirtutu uitiors q impoitet ꝯtranetatẽ: Iue
porro erit de fato existimatio ꝙ uelit certe omnia esse
bona nec tamen possit: ent igit᷑ imbecillũ quiddam
& line uirib. An potest quidem nec tam̃ uult: hec

Expanded text:
prophetae a consceleratis unus membratim sectus, alter obrutus saxis. Numprophetae a consceleratis unus membratim sectus, alter obrutus saxis. Numquid etiam horum causa est penes fatum? Nec intellegunt diuersas se contrariasque potentias, id est uirtutem et item uitia simul, quod fieri non potest, assignare decreto, cum huius modi crimina fati propria esse dicunt. Constituant denique quid esse fatum uelint. Virtutemne diuinam? Sed non esset causa malorum. An uero animam malignam? Sed demum a malitia nihil boni fieri potest et fato dicuntur etiam bona prouenire. Dicent fortasse mixtam quandam esse substantiam. Et qui fieri potest ut unum et idem quid malitia simul et bonitate sit praeditum intemperantiamque et castitatem creet ceteramque uirtutum uitiorumque importet contrarietatem? Quae porro erit de fato existimatio? Quod uelit certe omnia esse bona nec tamen possit; erit igitur imbecillum quiddam et sine uiribus. An potest quidem nec tamen uult? Haec
Abbreviated transcription (Latin):
penes fatu. Hebreis quoq ꝯsiliu datu est adeo cu pre¬
dictione reꝵ futuraꝵ in istu modũ. Si p̾ceptis pare¬
bitis bona terraꝵ oiã penes uos erunt. lacteiq o mel¬
liflui fluctus non deerunt si ꝯtempẜitis. Penaꝵ ĩminẽ¬
tiui senem diuina uox psecuta est. quippe quod essẽt
dubiu id erat positu in homis potestate parere uł con¬
temnẽ uissa celestia. Q si optionẽ eoꝵ p̾cederet de¬
cretum ĩeuitabile necessarioq cõtemnẽdu esset ab un¬
cdaret predictio abundarent etiã ꝓmissa & mine. Est
igit᷑ aliquid in hominis potestate. nec sunt hoĩes ita
uenite. Scimus ce hoꝵ oũim duplex genus. Unm
eoꝵ que ꝑraro accidunt. que uł forte pnenuũt uł ca¬
sus aliquos important ut ex homib portenta nasci. Al¬
teꝵ quod freqñtus quidẽ prouenit. s originem sumit.
ex humani uidicii deprauatione. cum uł a potentib iratis

Expanded text:
penes fatum. Hebraeis quoque consilium datum est a deo cum praepenes fatum. Hebraeis quoque consilium datum est a deo cum praedictione rerum futurarum in istum modum: «Si praeceptis meis parebitis, bona terrarum omnia penes uos erunt. Lac itaque et melliflui fluctus non deerunt. Si contempseritis, poenarum imminentium seriem diuina uox prosecuta est», quippe quod esset dubium id quod erat positum in hominis potestate, parere uel contemnere iussa caelestia. Quod si optionem eorum praecederet decretum ineuitabile necessarioque contemnendum esset, abundaret praedictio, abundarent etiam promissa et minae. Est igitur aliquid in hominis potestate nec sunt homines, ita rouenire». Scimus, et horum omnium duplex genus: unum eorum quae perraro accidunt, quae uel forte proueniunt uel casu aliquo importantur, ut ex hominibus portenta nasci; alterum quod frequentius quidem prouenit, sed originem sumit ex humani iudicii deprauatione, cum uel a potentibus iratis
Abbreviated transcription (Latin):
Cresus quoq ꝯfidens potentieq p̾cpidus decretũ qđ
sequebatur ratu erat fatum ex utriusq ꝓposito pacem
inter eol minime futura. Suꝑerat igit᷑ ex reliquis
ailterutrũ. idq erat dubiu cuiusna regnu extĩgueret᷑.
ppeaq clubia sors dubii q intellectꝰ ꝓcessit᷑ oraculi ut qđ cũq
accidisset id p̃dictu ab apolline uideret᷑. Sũt alie p̾dicti¬
ones ꝯsiloꝵ examim similes: quia cu sit in nr̃a potestate
diligere ex ĩcertis alteꝵ ne ĩ dilectum peccet᷑ ex ignoratoẽ
suadet homĩb quid sit optandũ ꝓpicia diuinitas. ut argi¬
uis ꝑ oraculu querẽtib an adu̾sum persãs bellũ suscipi con¬
ueĩret. responsu ẽ. Uitinis offensa deo carissima prebes.
Armoꝵ cohibe munmina. corporis onme Discrimen
sola capitis tutabit᷑ umbra. Sciebat eĩ quid esset eligen¬
dum. ꝙq optio penes hoĩem. id uõ quod sequit᷑ optionẽ

Expanded text:
Croesus quoque confidens potentiaeque praecupidus, decretum quod Croesus quoque confidens potentiaeque praecupidus, decretum quod sequebatur ratum erat factum ex utriusque proposito pacem inter eos minime futuram; supererat igitur ex reliquis alterutrum idque erat dubium cuiusnam regnum extingueretur; proptereaque dubia sors dubiique intellectus processit oraculum, ut quodcumque accidisset id praedictum ab Apolline uideretur. Sunt aliae praedictiones consiliorum examini similes, quia, cum sit in nostra potestate deligere ex incertis alterum, ne in delectu peccetur ex ignoratione, suadet hominibus quid sit optandum propitia diuinitas, ut Argiuis per oraculum quaerentibus an aduersum Persas bellum suscipi conueniret responsum est: Vicinis offensa, deo carissima plebes, armorum cohibe munimina: corporis omne discrimen sola capitis tutabitur umbra. Sciebat enim quid esset eligendum, quodque optio penes hominem, id uero quod sequitur optionem
Abbreviated transcription (Latin):
dentiam agant᷑ cum agi ea sit inutile cladem astẽ¬
rant. quod a sc̃erate arcebat beniuolu numen. Diuinitio
ũo necessitati quidẽ subiectaꝵ reꝵ ambignaꝵ etia s
quaꝵ iam fatalis completis sit exitus uerã & complexi¬
bilis: si mõ duunatio dicenda est. quippe que semel accide¬
rint infecta esse non possunt. Ambiguaꝵ uõ quaꝵ exi¬
tus adhuc pendẽt nondũ p̾cedentib meritis ambigua ẽ
& obliqua. ut ẽ illa apollinis. Perdet Cresus alim trans¬
gressus plurima regna. Istic eĩm tria erant nisi fallor am¬
bigua. Unu est utru Cyrri &e ꝑsaꝵ regnu esset pe¬
rituꝵ. Alteꝵ an ip̃us Cresi potuis ce lidiu. Tertiu
utru ꝯdicionib uistis bellum deponeret᷑. hoc quippe eĩm¬
fieri poterat. & depositoꝵ belloꝵ aliquot exempla p̾¬
cesserant. S quia uolũtas utriusq adu̾sabat᷑ armoꝵ
depositioĩ cu Cyrrus fera quada esset & gliosa natura.

Expanded text:
dentiam agantur, cum agi ea sit inutile, cladem affedentiam agantur, cum agi ea sit inutile, cladem afferant, quod a Socrate arcebat beniuolum numen. Diuinatio o necessitati quidem subiectarum rerum, ambiguarum etiam, sed quarum iam fatalis completus sit exitus, uera est et complexibilis, si modo diuinatio dicenda est — quippe quae semel acciderunt infecta esse non possunt —, ambiguarum uero, quarum exitus adhuc pendent nondum praecedentibus meritis, ambigua est et obliqua, ut est illa Apollinis: Perdet Croesus Halyn transgressus maxima regna. Istic enim tria erant, nisi fallor, ambigua: unum utrum Cyri et Persarum regnum esset periturum; alterum an ipsius Croesi potius et Lydium; tertium utrum condicionibus iustis bellum deponeretur. Hoc quippe fieri poterat et depositorum bellorum aliquot exempla praecesserant; sed quia uoluntas utriusque aduersabatur armorum depositioni, cum et Cyrus fera quadam esset et gloriosa natura,
Abbreviated transcription (Latin):
ab studiis honestis ad cõsentanea uite institute offĩcia dedu¬
cimur: abq agnitione reuocam ueri bom. Opus ẽ ergo
futims sapientib tam educatione liberali p̾ceptisq ad ho¬
nestatem ducentib ꝗͣ exuditione a uulgo seꝑata. uiden¬
daq eis & spectanda lunt lecta oĩa que protelent ad
sapiã. Ante oĩa diuno p̾sidio opus est ad ꝑceptionẽ
bonoꝵ maximoꝵ. Iue cum lint ꝓpria diunitatis cũ
homib tamen coĩcantur. Corporis quoq oblequium
sufficiens aĩe uirib essẽ debet ad tolerandu exercitii
laborem. Oportet quoq itẽ sufficientes hr̃e p̾ceptores
bonos. ꝓpositumq id quod sortiti sumꝰ singuli numen.
Quippe socrati dicit᷑ apueris comes demon rerum
agendaꝵ p̾ceptor fuisse. non ut hortaret᷑ eu ad ali¬
quem actum. s ut phiberet que fieri nõ expediret.
Proptea quoq in hominis potestate sunt. si ꝑ ĩpru¬

Expanded text:
ab studiis honestis ad consentanea uitae institutae officia deduab studiis honestis ad consentanea uitae institutae officia deducimur atque a cognitione reuocamur ueri boni. Opus est ergo futuris sapientibus tam educatione liberali praeceptisque ad honestatem ducentibus quam eruditione a uulgo separata uidendaque eis et spectanda sunt lecta omnia quae protelent ad sapientiam. Ante omnia diuino praesidio opus est ad perceptionem bonorum maximorum quae, cum sint propria diuinitatis, cum hominibus tamen communicantur. Corporis quoque obsequium sufficiens animae uiribus esse debet ad tolerandum exercitii laborem. Oportet item sufficere praeceptores bonos propositumque id quod sortiti sumus singuli numen. Quippe Socrati dicitur «a pueris comes daemon» rerum agendarum praeceptor fuisse, non ut hortaretur eum ad aliquem actum sed ut prohiberet quae fieri non expediret. Propterea quoque quae in hominis potestate sunt, si per impru
Abbreviated transcription (Latin):
opinor qui ex reb ortus aĩos hoĩi possidet. Ex di¬
uulgatione autẽ succedit errori sũpͣdicto ex matru
& nutricu uotis de diuitiis gloriaq & ceteris falso pu¬
tatis bonis insũsuratio. terriculis etiã quib tenera etas
uehem̃tius ꝯmouet᷑ nec nõ in solatiis & omĩb huiꝰ modi
ꝑturbatio. Quin etiã corroborataꝵ mentiũ delinitrix
poetiea & cetera scriptoꝵ & auctoꝵ oꝑa magnitica
qͣnta aĩs tudib inuehũt uixta uoluptatẽ laboremq ĩ¬
clinationem fauoris: Quid pictores quoq & fictores.
non ne rapiunt asõs ad suauitatem ab industria. Maxĩa
uõ uitioꝵ excitatio est in corporis atq humoris ꝯtrectione.
quoꝵ abundantia uł indigẽtia ꝓpensiores ad libidĩem uł iri¬
cundiã sumꝰ. His accedũt uite ip̃ius agende sortisq discrimiã.
egritudo. ẜuitiu. inopiaq reꝵ necessariaꝵ. quib occupati

Expanded text:
opinor, qui ex rebus ortus hominum animos possidet. Ex diopinor, qui ex rebus ortus hominum animos possidet. Ex diuulgatione autem succedit errori supra dicto ex matrum et nutricum uotis de diuitiis gloriaque et ceteris falso putatis bonis insusurratio, in terriculis etiam quibus tenera aetas uehementius commouetur nec non in solaciis et omnibus huius modi perturbatio. Quin etiam corroboratarum mentium delinitrix poetica et cetera scriptorum et auctorum opera magnifica quantam animis rudibus inuehunt iuxta uoluptatem laboremque inclinationem fauoris? Quid pictores quoque et fictores, nonne rapiunt animos ad suauitatem ab industria? Maxima uero uitiorum excitatio est in corporis atque humorum concretione, quorum abundantia uel indigentia propensiores ad libidinem aut iracundiam sumus. His accedunt uitae ipsius agendae sortisque discrimina, aegritudo seruitium inopia rerum necessariarum, quibus occupati
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias q p̾sentissimu sit in his instrum̃tu uoluptatis
eximie diligunt. gloriamq pro honore amplexant᷑.
Natura quippe omnis homo laudis atq honoris est
appetens. Est eim honor uirtutis testimoiũ. S ptu¬
dentes quidẽ uerlatiq in scisatatione sapĩe uiri scuit
quam & cuĩmodi debeant excolere uirtutem. Uulgus
uõ existimatione impitu ꝓ ignoratione reꝵ pro
honore gliam popularemq existimationẽ colunt. pro uir¬
tute uõ uitam complexant᷑ uoluptatib delibutã potãtem
faciendi que uelint regiam quandã essẽ eminẽtiam exi¬
stimantes. Natura si quidẽ regium aĩal ẽ homo. &. quia
regnum semꝑ comitat᷑ potestas potestati quoq regnu
obsequi suspicant᷑. cum regnũ iusta sit tutella parentu.
Simul quia beatũ necesse̾ ẽ libenter inue̾ putant etiã
eos qui cũ uoluptate uiuũt beatos essẽ. Talis error est

Expanded text:
diuitias, quod praestantissimum sit in his instrumentum uoluptatis, diuitias, quod praestantissimum sit in his instrumentum uoluptatis, eximie diligunt gloriamque pro honore amplexantur. Natura quippe omnis homo laudis atque honoris est appetens — est enim honor uirtutis testimonium —, sed prudentes quidem uersatique in sciscitatione sapientiae uiri sciunt quam et cuius modi debeant excolere uirtutem, uulgus uero imperitum pro ignoratione rerum pro honore gloriam popularemque existimationem colunt, pro uirtute uero uitam consectantur uoluptatibus delibutam, potestatem faciendi quae uelint regiam quandam esse eminentiam existimantes. Natura siquidem regium animal est homo et quia regnum semper comitatur potestas, potestati quoque regnum obsequi suspicantur, cum regnum iusta sit tutela parentium. Simul quia beatum necesse est libenter uiuere, putant etiam eos qui cum uoluptate uiuant beatos fore. Talis error est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea ꝙ ex callida atq humida sede ad frigus ce sic¬
citatem aeris circu̾fusi migrent. Adu̾sum quem dolo¬
rem fletusq pueroꝵ opposita est mediane loco arti¬
ficiosa obstetricu ꝓisio. ut aqua callida cõfoueant
recentes nati. adhibeant᷑q uices & similitudo mater¬
ni gremii er calefactione atq fotu quo laxatũ corpus
teneꝵ delectat᷑ ce quiescit. Ergo ex utroq sensu ta
doloris q̃ delectationis opinio quedã ñalis exoritur.
omne suauẽ ac delectabile bonu. Contraq ꝙ dolorez
afferat malu esse atq uitandu. par atq eade ha¬
betur sentẽtia. De indigentia quoq ex saturatione
blanditiis obuirgationib cũ etatis fuerint anctioris. ppea¬
q cõformata eadẽ etate in anticipata sentẽtia ꝑmanent.
Omne blandũ bonu etiã si sit inutile & omne laboriosu
etiã si cõmoditate afferat malu existimãtes. Cõsẽquẽter

Expanded text:
propterea quod ex calida atque humida sede ad frigus et sicpropterea quod ex calida atque humida sede ad frigus et siccitatem aeris circumfusi migrent; aduersum quem dolorem frigusque puerorum opposita est medicinae loco artificiosa obstetricum prouisio, ut aqua calida confoueantur recens nati adhibeanturque uices et similitudo materni gremii ex calefactione atque fotu, quo laxatum corpus tenerum delectatur et quiescit. Ergo ex utroque sensu tam doloris quam delectationis opinio quaedam naturalis exoritur omne suaue ac delectabile bonum, contraque quod dolorem afferat malum esse atque uitandum. Par atque eadem habetur sententia de indigentia quoque et exsaturatione, blanditiis et obiurgationibus, cum aetatis fuerint auctioris, proptereaque confirmata eadem aetate in anticipata sententia permanent omne blandum bonum, etiam si sit inutile, omne etiam laboriosum, etiam si commoditatem afferat, malum existimantes. Consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
que nr̃a ꝓpria sunt aliena p̾sumit. nihil opinor sapit.
Deniq nullus laudat᷑ ob adeptionẽ secũdoꝵ que in ho¬
minis potestate non sunt. s forte putat᷑ beatus. Prospi¬
tas eĩ non est in eius arbitrio. At u̾o in iustitie con¬
tractib tempantieq negotiis & in ceteraꝵ uirtutum
obsuantia uire laudamur. Si quidẽ uirtus libera est cõ¬
traq agentes rep̾hendim᷑ ꝙ dare opam ut peccemue
existimam᷑. Dicunt por̃o nõ spontanea esse delicta. Ido
expetit. errat tam aliqñ in idicio bonoꝵ &e maloꝵ.
Nam alii nostru sũmu uoluptatẽ putant diuitias alii.
pleriq głiam. & oĩa magis qͣ ip̃m uerũ bonu. Est autẽ¬
erroris causa multiplex. pͥma quã stora duplicem per¬
u̾sionem uocant. hec aute nascit᷑ tam ex reb ipsis qͣ
ex diuulgatione fame. qui ppe mox natis exq mat̾no
iscere descendẽtib ꝓuenit ortus cu aliqͣnto dolore.

Expanded text:
quae nostra propria sunt praesumit aliena nihil, opinor, sapit. quae nostra propria sunt praesumit aliena nihil, opinor, sapit. Denique nullus laudatur ob adeptionem secundorum, quae in hominis potestate non sunt, nisi forte putatur beatus — prosperitas enim non est in eius arbitrio. At uero in iustitiae contractibus temperantiaeque negotiis et in ceterarum uirtutum obseruantia iure laudamur, siquidem uirtus libera est, contraque agentes reprehendimur, quod dare operam ut peccemus existimamur. Dicunt porro non spontanea esse delicta, ideoexpetit, errat tamen aliquando in iudicio bonorum et malorum; namque alii nostrum summum bonum uoluptatem putant, diuitias alii, plerique gloriam et omnia magis quam ipsum uerum bonum. Est erroris causa multiplex: prima quam Stoici duplicem peruersionem uocant; haec autem nascitur tam ex rebus ipsis quam ex diuulgatione famae. Quippe mox natis exque materno uiscere decidentibus prouenit ortus cum aliquanto dolore,