comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Balloꝵ sic iura uolunt/ occurrit ⁊ardet
Si liccat. s multa timet sibi cõstia sortis¬
Nempe ueretunde petit id qd uocr nogare
uisa fuit metuẽs. heu qualis forma gemẽti
Quãq decent lacrime. quid maiesititis ĩ illa c̃.
Et quid leta foret . qualis regina supbo
Alta sedens solto si ghia supplicis ingens
Captiue sitantus hoũos phdulcis amatũ
uita nec alternis cõcordia rupta querclis
una quidem facies semꝑ. mens bna duob
una quies uonusq labor. nõ pulctus orbe
Par fuerit toto nisi nos obliiua forme
forte tenc̃t nr̃e. genus ⁊ om̃s oĩa tãdem
Conueniũt. casusq graues mollite ferendo
Conuenit. atq etas spacio distincta. qd ip̃is
Coniugib gccitũ esse põt quod q ip̃e nottiui.
Conuenit ille ⁊ qui sum̃us ĩfima solug
Equat amor/. propera nec ẽĩ tibi forte ti mẽdũ ẽ
Ne tua cõdẽpnet uiuenilia furta
Scipia qui iuuenc̃ iuuenis miserebitur ultro.

Expanded text:
Bellorum sic iura volunt - occurrit et ardet, Bellorum sic iura volunt - occurrit et ardet, Si liceat, sed multa timet sibi consNempe verecunde petit id, quod voce negare Visa fuit metuens. Heu qualis forma gementi! Quamque decent lacrime! quid maiestatis in illa est! Et quid leta foret? qualis regina superbo Alta sedens solio, si gloria supplicis ingens, Captive si tantus honos? Proh dulcis amantum Vita, nec alternis concordia rupta querelis! Una quidem facies semper, mens una duobus, Una quies unusque labor! Non pulcrius orbe Par fuerit toto, nisi nos oblivia forme Forte tenent nostre; genus et sors, omnia tandem Conveniunt, casusque graves mollire ferendo CConiugibus gratum esse potest; quodque ipse notavi, Convenit ille etiam, qui summis infima solus Equat, amor. Propera, nec enim tibi forte timendum est Ne tua condemnet thori iuvenilia furta Scipio: quin iuvenem iuvenis miserabitur ultro,
Abbreviated transcription (Latin):
fortior ad motas/ rationis spernit habenas.
Ergo ubi uulnifico reuerentia cessit amori.
Presentisq decus forme ⁊ dãpnosa uoluptas
absenti p̃lata duci ẽ. capit illicet ergo eger
Consilium. factiq biã de p̃hendit inanem.
Et sccũ quid lentus agis. sꝑcciosa hymeneug
Coniugia. ⁊ letos blandus modo iupiter años
Obtulit ecte tibi. satis ẽ meminisse laboꝵs.
Regibus ⁊ͣ ppłis multos errasse ꝑ annos
Gaudeo. Iam tempus fuerit fortasse quictis.
Nam si cuncta breuis numerentur tristia uite
Nullus erit toto/ te nũc annosior orbe.
En regnũ fortuna tuũ quo dulcius illo
ꝑfruere. dui longo post temponae reddit
De positũq refert. hostem qua nulla uolupiais
Maior habes iunctũ. uiteq ⁊ mortis in ip̃m
Arbiter es. qui cara tibi tulit oĩa solus
omnĩa nũc redernt. simul hic possessor ini quus
Reegna genens reuomit nitidisq simulima m̃phis
femina p̃terca pͥmo spoliata matito

Expanded text:
Fortior admotas rationis spernit habenas. Fortior admotas rationis spernit habenas. Ergo ubi vulnifico reverentia cessit amori, Presentisque decus forme et damnosa voluptas Absenti prelata duci est, capit ilicet eger Consilium, factique viam deprendit inanem; Et secum: «Quid lentus agis? Speciosa Hymeneus Coniugia et letos blandus modo Iupiter annos Obtulit ecce tibi. Satis est meminisse laborum. Regibus ac populis multos errasse per annos Gaudeo: iam tempus fuerit fortasse quietis. Nam si cunta brevis numerentur tristia vite, Nullus erit toto te nunc annosior orbe. En regnum Fortuna tuum, quo dulcius illo Perfruerere diu, longo post tempore reddit Depositumque refert. Hostem - qua nulla voluptas Maior - habes vinctum, viteque et mortis in ipsum Arbiter es, qui cara tibi tulit omnia solus. Omnia nunc redeunt. Simul hic possessor iniquus Regna gemens revomit, nitidisque simillima Nimphis Femina preterea primo spoliata marito -
Abbreviated transcription (Latin):
Ante oculos bidet ip̃e suos. nec flectere ꝓram
Arte ualens solita. uentoq ĩ pulsus gundis
Omĩa desperans fortunc mandat inique
Et clauũ ⁊ remos ⁊ uela fluentia nimbo
Ac lactimans ĩ purpe sidet. Sic naufta rogis
Mens heret: copussa quidem nec flcctere quã ͣ
Orsa ualens. gemitu sit longã cõcitus horam
Exogit uano. nũc ora nitentia coram
Cernere regine. nũc dulces fingere boces
Ipe sibi. pedibus nũc oscula p̃ssa manusq
Benctor a pprehonsas la crimosaq pectori fictis
dultibugun dantegq oculos ar sisse fauilis¬
At medias inter curas ubi forte uerendi
frons aderat dilecta ducis. tũc ĩꝓba tergũ
Spes daibat.⁊ domitis stabãt p̃cordia flamis.
Sic̃ ubi ardenti gelidus successit acno
Humor aque. furor ille silet. paulũq tepẽti
Stat similis. mox aucta suas ĩ cendia uires
Exercent magis atq magis. Sic ille tumultꝰ
Pectoris oppressus stimulis agitantib iisdem

Expanded text:
Ante oculos videt ipse suos, nec flectere proram Ante oculos videt ipse suos, nec flectere proram Arte valens solita, ventoque impulsus et undis, Omnia desperans, Fortune mandat inique Et clavum et remos et vela fluentia nimbo, Ac lacrimans in puppe sedet: sic naufraga regis Mens heret compulsa quidem, nec flectere quoquam Orsa valens, gemitu sic longam concitus horam Exegit vario: nunc ora nitentia coram Cernere regine, nunc dulces fingere voces Ipse sibi, pedibus nune oscula pressa manusque Leniter apprensas, lacrimosaque pectora flentis, Dulcibus undantesque oculos arsisse favillisAt medias inter curas, ubi forte verendi Frons aderat dilecta ducis, tunc improba tergum Spes dabat, et domitis stabant precordia flammis. Sicut ubi ardenti gelidus successit aeno Humor aque, furor ille silet, paulumque tepenti Stat similis: mox aucta suas incendia vires Exercent magis atque magis: sic ille tumultus Pectoris oppressus, stimulis agitantibus isdem
Abbreviated transcription (Latin):
Nempe ꝓcellosi malesanũ pectus amantis
Nulla quies habitat. nõ lux tranquilla dictũ.
Nõ sua signa poli. nõ nactis ymago serene
Nõ ratib clauũ. nõ tutus litore portus.
horrida ꝓpetuo facios turbata tumultu
undiq naustagiũ scopuli clademq minates
Impiaq aduersis di scordant equora uentes.
heu miseri quib huc subito ualuuntur ⁊illuc
Incerti pelagi atar uio. Iam tecta supremi
Intima rex thalami. secretaq limina solus
Intrarat. tacitusq sedens dũ sĩgula secum
Perttactat. quanã ille fidem ꝑ soluat a mãti
Difficilem uidet esse uiam. nã territat illũ
Captiue status. ⁊ misere fortuna marite.
Romani mens alta ducis.tũ nota pudigi
Pectoris integgritas/ illã inetuebat amor
Aduersam reperire suo. S dura cathenis
Euinctu ualidis lex ĩ penosa trahebat
Cexnẽtem sua fata ꝓcul.:eu uictus ĩ alto
Nauita. qui mestus scopulos syrtesq badosas

Expanded text:
Nempe procellosi male sanum pectus amantis Nempe procellosi male sanum pectus amantis Nulla quies habitat: non lux tranquilla dierum, Non sua signa poli, non noctis ymago serene, Non ratibus clavum, non tutus litore portus: Horrida perpetuo facies turbata tumultu, Undique naufragium scopuli clademque minantes, Impiaque adversis discordant equora ventis, Heu, miseri quibus huc subito volvuntur et illuc Incerti pelagi atque vie. Iam tecta supremi Intima rex thalami secretaque limine solus Intrarat, tacitusque sedens, dum singula secum Pertractat, quanam ille fidem persolvat, amanti Difficilem videt esse viam; nam territat illum Captive status et misere fortuna marite Romani mens alta ducis, tum nota pudici Pectoris integritas: illam metuebat amori Adversam reperire suo. Sed dura cathenis Evinctum validis lex imperiosa trahebat Cernentem sua fata procul. Ceu victus in alto Navita, qui mestus scopulos Sirtesque vadosas
Abbreviated transcription (Latin):
Romanũ fugisse uigũ mͥ meta p̃candi ẽ
Cetera nõ ausim. tibi s ꝑtalib ille
Rex superũ meritis grates / exoluat opimas
Qui mea magnifico transtendere uota fauore
Nisus etas. uultũ hoc dicens auertit. ⁊ illum
Compulit in lacrimas ⁊terũ S parce dolori
Parce ait.⁊ nr̃is oculis quos fletibus istig
Ante dic̃ ꝓinus. spes amplas fessa labansq
uens refũgit. terreq iacens/ nil suspicit altum
Tu tñ intẽdas aniniũ meliorib. ibit
Forte alio fortuna nocens aditũq relinquet
Ad magnos placaita gradus. si dura qd̾ horret
Mens omen fors illa uetat. tũc ultima sero
Uors dabitur ꝓmissa tibi. ꝑ sydera testor
Alta poli reguꝙ fidem manesq deosq
Talia uix tremila ꝯfusus uoce ꝑegit
lunc sese uacuam tulit in requictus ad arcẽ.
Quis queat in stabiles animoꝵ nosceͣ fluctus
Quos fenis urget amor: nõ illos turbidus cquãt
Euripus. nõ stilla tremens nõ dira canbdis

Expanded text:
Romanum fugisse iugum michi meta precandi est. Romanum fugisse iugum michi meta precandi est. Cetera non ausim. Tibi sed pro talibus ille Rex superum meritis grates exolvat opimas, Qui mea magnifico transcendere vota favore Nisus eras." Vultum hec dicens avertit, et illum Compulit in lacrimas iterum: "Sed parce dolori, Parce" ait "et nostris oculis, quos fletibus istis Ante diem perimis: spes amplas fessa labansque Mens refugit, terreque iacens nil suspicit altum. Tu tamen intendas animum melioribus: ibit Forte alio Fortuna nocens, aditumque relinquet Ad magnos placata gradus: si dura quod horret Mens omen fors illa vetat, tunc ultima sero Mors dabitur promissa tibi; per sidera testor Alta poli, regumque fidem Manesque deosque." Talia vix tremula confusus voce peregit, Hinc sese vacuam tulit irrequietus ad arcem. Quis queat instabiles animorum noscere fluctus, Quos ferus urget amor? Non illos turbidus equet Euripus, non Scilla fremens, non dire Caribdis.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic humilem cõplexus erã multũq d̾iuq
Ora salutiferis referentẽ tristia plantis
Subleuat illacrimans. unde ista potẽtia ceco
Tanta deo. tantũ ne leuẽ ualuisse pharettã.
Ut iecur in uicti ꝑ tot fera p̃lia regis
Uulnere traiectũ tenui ꝓsterneret intra
femineũ imperiũ. uultu tandẽ illa remisso
Incipit. o regnũ decus auxiliũq
Dũ meruit patrie nũc terror maximꝰ idem
Si mea post tantos unꝙͣ cõsurgere lapsus
Fata queant.spes q una foret pꝰ dãpna suꝑstos
Quid michi ł longa potuit cõtingere uita
Letuis ad talem/ quã si ttanslata maritũ
Ucerer ⁊ fausta subit᷑q creuisse ruina.
S qr fata p̃mũt ⁊ ntis debitus annus
Finis adest michi care aĩos attollere fractos
de sine. nõ tali pelago cõuulsa ratis nat
fortune mͥ nota fides. sat magna petc̃ti
dona dabis mortem. que libertate retẽta
ꝑforat hanc aĩam recto tramite a dũbras

Expanded text:
Hic humilem complexus heram, multumque diuque Hic humilem complexus heram, multumque diuque Ora salutiferis referentem tristia plantis Sublevat illacrimans. Unde ista potentia ceco Tanta deo? Tantumne levem valuisse pharetram, Ut iecur invicti per tot fera prelia regis Vulnere traiectum tenui prosterneret intra Femineum imperium? Vultu tandem illa remisso Incipit: "O regum decus, auxiliumque, Dum meruit, patrie, nunc terror maximus idem, Si mea post tantos unquam consurgere lapsus Fata queant, spesque una foret post damna superstes, Quid michi vel longa potuit contingere vita Letius, ad talem quam si translata maritum Dicerer et fausta subito crevisse ruina? Sed quia fata premunt et nostris debitus annis Finis adest michi, care, animos attollere fractos Desine: non tali pelago convulsa ratis nat. Fortune michi nota fides: sat magna petenti Dona dabis mortem, que libertate retenta Perferat hanc animam directo tramite ad umbras.
Abbreviated transcription (Latin):
Armet insidias animũ.michi turbida regni
ultima fortune nimiũq aduersa pͥori
Contingerint. dãpnisq meis lapsata ꝗestat.
Mitior hinc aliis. mͥ s romana fuisse
Scis odia. armoꝵq solent me dicere cãm.
Materiãq unã belli. nec falsa querũtur.
Etipe ludibrio mi seramimanibugq suꝑbis
Eripe. deq mee specie rex indite/ mortis
Tu cui fata fauent. cui mens se deuouet ultro
uideris. Hec inter lacrimis ꝑfundere terrã
Ceperat. autatis suffigens oscula plantis.
Imͤmor armoꝵ iuiuenis. cui martius ardor
Exciderat. grauidũq noue dulcedine forme
dectus. ⁊ insolitis ardebant uiscera flãmis¬
Suspirans.Regina pcor iã luctibus ĩquit
Pone modũ. trepidiiq aĩo sedude pauorem.
Parua petis. s magna feres. nã forma genꝰq
Maiestasq aĩ. dignam cui plura petitis
Largiar insinuant.igitur regina manebis.
Et nr̃i memoranda thori ꝑ secła cõsors
Ni renius. nr̃oq nocet uetus ardor amori.

Expanded text:
Armet in insidias animum: michi turbida regni Armet in insidias animum: michi turbida regni Ultima, fortune nimiumque adversa priori Contigerint; damnisque meis lassata quiescat, Mitior hinc aliis. Michi sed Romana fuisse Scis odia, armorumque solent me dicere causam Materiamque unam belli; nec falsa queruntur. Eripe ludibrio miseram, manibusque superbis Eripe; deque mee specie, rex inclite, mortis Tu cui fata favent, cui mens se devovet ultro, Videris.» Hec inter lacrimis perfundere terram Ceperat, auratis suffigens oscula plantis. Immemor armorum iuvenis, cui Martius ardor Exciderat, gravidumque nove dulcedine forme Pectus, et insolitis ardebant viscera flaSuspirans: "Regina, precor, iam luctibus" inquit "Pone modum, trepidumque animo seclude pavorem. Parva petis, sed magna feres: nam forma genusque Maiestasque animi dignam, cui plura petitis Largiar, insinuant. Igitur regina manebis Et nostri memoranda thori per secula consors, Ni renuis nostroque nocet vetus ardor amori."
Abbreviated transcription (Latin):
Liquitur alle tuens captina captus ab hoste
Uictaq uictorẽ potuit domuisse supbum
Quid nõ frangit amor quis fulminis ĩpetus illi
Equandus: Iamq illa gradu ꝓuecta trem̃ti
Est affusa ducis genib quẽ bultus ⁊ arma
diderãt comitũq fauor plaususq sequẽtum.
Arreptaq manus submissa uoce locuta ẽ
Si michi uictricẽ fas ẽ attingere dextram
Captiue uiducq tuã. ꝑ numina supplex
uncta r̃cor mi serere mei nec magna rogaris
Utere iurctuo. captiuã mortis aterbe
Carceris aut dur licet hanc assumeͬ sorte
Est ⁊ eñi mͥ uita mori. lux ne ista placeret
fata corgenĩt statui nimis inuida nr̃o
Fu quaũq librt iubtas genus clige digne
Mortis. ⁊ hoc unũ phibe ne biuia maligno
Seruitio calcanda ferar sũt forte sorores
fata fuisse ui des. succedũt tnstia letis
riec tñ ullor fuetim psaga malors
Fausto in finẽ precor utere rogno
Et natis transincte tius. nullugq ne potũ

Expanded text:
Liquitur ille tuens, captiva captus ab hoste, Liquitur ille tuens, captiva captus ab hoste, Victaque victorem potuit domuisse superbum. Quid non frangit amor? quis fulminis impetus illi Equandus? Iamque illa gradu provecta trementi Est affusa ducis genibus, quem vultus et arma Ediderant comitumque favor plaususque sequentum; Arreptaque manu summissa voce locuta est: «Si michi victricem fas est attingere dextram Captive vidueque tuam, per numina supplex Cunta, precor, miserere mei; nec magna rogaris. Utere iure tuo: captivam mortis acerbe, Carceris aut duri licet hanc absumere sorte. Est etenim michi vita mori: lux ne ista placeret Fata coegerunt statui nimis invida nostro. Tu quodcumque libet iubeas, genus elige digne Mortis; et hoc unum prohibe ne viva maligno Servitio calcanda ferar. Sunt forte sorores, Fata fuisse vides; succedunt tristia letis. Nec tamen ullorum fuerim presaga malorum Ipsa fausto in finem, precor, utere regno, Et natis transmitte tuis, nullusque nepotum
Abbreviated transcription (Latin):
Iurpiter arctari cupiat ꝑ secula nexi
Hinc leues longeq manus teretesq sequaci
Ordine sũt digiti. propriũq ebur exprimit ungues
T um latoꝵ cõuerꝰ decent. ⁊ quicquid ad ymos
Nembroꝵ iacet usq pedes. illosq moueri
Nortali demore neges  sic terra modeste
Tangitur. ut tenere pereant bestigia plãte
Etͥxreũ ceu seruet iter. sic nube coru sca
Obsita magnanimũ benus ẽ affata tonãton
Naustagio nati seu morte ĩpulsa ne potis
Dulcis opem sperare patris dũ troy pondas
dũ subterranco tremuit pia Roma tumultu.
Nic igitur forma nulli cessura deaꝵ
Aturnt iuueni mulier nec cultus ĩ illa
Segnior effigie. bariis nã purpura gẽmis
Inter testa tegit regine pectora meste.
Et dolor ip̃e decet miseras. nec cõpta placeꝰ
Tempore felici poterat magis. illicet crgo
Uulms in ardescens totis errart medullis
Ce perat. estino glacies ceu lenta sub estu
Cerasuł ardenti facilis uicina cammo

Expanded text:
Iupiter arctari cupiat per secula nexu. Iupiter arctari cupiat per secula nexu. Hinc leves longeque manus, teretesque sequaci Ordine sunt digiti, propriumque ebur exprimit ungues. Tum laterum convexa decent, et quicquid ad imos Membrorum iacet usque pedes: illosque moveri Mortali de more neges; sic terra modeste Tangitur, ut tenere pereant vestigia plante, Ethereum ceu servet iter. Sic nube corusca Obsita magnanimum Venus est affata Tonantem, Naufragio nati seu morte impulsa nepotis Dulcis opem sperare patris, dum Troia per undas, Dum subterraneo tremuit pia Roma tumultu. Hac igitur forma nulli cessura dearum Occurrit iuveni mulier: nec cultus in illa Segnior effigie; variis nam purpura gemmis Intertexta tegit regine pectora meste; Et dolor ipse decet miseras, nec compta placere Tempore felici poterat magis. Ilicet ergo Vulnus inardescens totis errare medullis Ceperat: estivo glacies ceu lenta sub estu, Cera vel ardenti facilis vicina camino
Abbreviated transcription (Latin):
Et placidis ĩ plexa modis. sic candida dulcis
Cum croceis iũgebat honos. mixtoq colori
Aurca cõ densi cessissent uascula lactis
Nixq uigis radio solis cõspecta sereni
Lumina quid referã p̃lare subdita fronti
Inuidiã motura deis. diuina ꝙ illis
Uis inerat.radiãgq decor / qui pectora posset
flectere/ quo uellet/ metesq auferre tuendo.
Inq meduscũ p̃cordia uertere marmor.
Affricame mõstris caruiss terra secundis.
Hec plãtu cõfusa nouomm̃õ dulce nitebat̃
dulcius ac solito ceu cũ duo lumina iusta
Scintillant pariter/ madido rorantia celo
Imber ubi nocturnus abit geminata supne
Leniter aercii spẽs ĩflectitur arcus
Candida purpureis ĩmitantur florib alme
Lilia mixta gene. roseis tectũq labellis
Splendet ehur. serie mira. tũ pectus aꝑtũ
Pene tumens blandoq traens suspirra pulsu
Cũ quib in stabilẽ potuit pepulisse p̃tando
Unde nequit reuccare birũ tũ brachia quali

Expanded text:
Et placidis implexa modis: sic candida dulcis Et placidis implexa modis: sic candida dulcis Cum croceis iungebat honos, mixtoque colori Aurea condensi cessissent vascula lactis Nixque iugis radio solis conspecta sereni. Lumina quid referam preclare subdita fronti Invidiam motura deis? divina quod illis Vis inerat radiansque decor, qui pectora posset Flectere quo vellet, mentesque auferre tuendo, Inque Meduseum precordia vertere marmor, Africa nec monstris caruisse terra secundis. Hec, planctu confusa novo, modo dulce nitebant, Dulcius ac solito; ceu cum duo lumina iuxta Scintillant pariter madido rorantia celo, Imber ubi nocturnus abit. Geminata superne Leniter aerii species inflectitur arcus; Candida purpureis imitantur floribus alme Lilia mixta gene; roseis tectumque labellis Splendet ebur serie mira; tum pectus apertum Lene tumens blandoque trahens suspiria pulsu, Cum quibus instabilem potuit pepulisse precando Unde nequit revocare virum; tum brachia quali
Abbreviated transcription (Latin):
Linquit ĩingresu. quo tutior abdita fidis
Corpora diducat la tebris mergenda palato.
Uentũ erat ad miseri felicia tecta tyranni
Que merso male fida uiro regina tenebat.
Hec subitis turbata malis in limine uisa ẽ
Obiua uictori.si quã fortuna pararet
remptatura uiã dureq leuamina sortis
Undiq sydereũ gẽmis auioq intebãt
Dũ fortuna tenuit fidem. nc̃ fidite letis
Paupenor nõ aliter erat. tñ oĩa longe
Regia preradiãs uincebat lumiã ꝯiũx.
Ille nec ethereis unꝙͣ suꝑandus abastris
Nec phebea foret ueritus certamina uultus
Iudice sub iusto. stabat candore ni uali
frons alto miranda ioui.multũq sorori
Celotipie metuenda magis ꝙͣ pellicis unda olla
forma biro dilecta uago. fulgentior auro
Quolibet. ⁊ solis radiis factura pudorem
Cesaries spargenda leui pendebat ab aura
Colla suꝑ recto que sensim lactea tractu
Surgebant.humerosq agiles effusa tegebat
Tũc olim substricta auro certamine blando

Expanded text:
Linquit in ingressu, quo tutior abdita fidis Linquit in ingressu, quo tutior abdita fidis Corpora deducat latebris mergenda palato. Ventum erat ad miseri felicia tecta tyranni, Que merso malefida viro regina tenebat. Hec subitis turbata malis in limine visa est Obvia victori, si quam Fortuna pararet, Tentatura viam dureque levamina sortis. Undique sidereum gemmis auroque nitebant Fortuna fidem: nunc - fidite letis! - Pauperior non alter erat: tamen ommnia longe Regia preradians vincebat lumina coniunx. Ille nec ethereis unquam superandus ab astris Nec Phebea foret veritus certamina vultus Iudice sub iusto. Stabat candore nivali Frons alto miranda Iovi, multumque sorori Zelotipe metuenda magis quam pellicis ulla Forma viro dilecta vago. Fulgentior auro Quolibet, et solis radiis factura pudorem, Cesaries spargenda levi pendebat ab aura Colla super, recto que sensim lactea tractu Surgebant, humerosque agiles affusa tegebat Tunc, olim substricta auro certamine blando
Abbreviated transcription (Latin):
Et sua placatos ꝓcul inde ꝑarua remitit.
Interea lacrimosa cohors miserabilis ingens
feminca audita ẽ gemitu sua menia yplens
Hic pus infremuit iuuenis gessitq patronũ
Ir̃e pudicitie. tute cõmictur arci
Om̃is ab incursu metuens sibi sexus ⁊ ctas
Indigne auxilii ppłs custodia sanctis
Est mandata uiris.uetitũq sub ora benire
femineũ uulgus. ꝙ lumina blanda pudori
Insultant. castiq oculis flos carpitur allt oris
Id mo ꝑmetuens longe captiua relegas
agmina .xh. superi mortali ĩ pectora quãta
Maiestas. Spectate senẽ iuuenilib añis
Nam sitnul etatis stimulos formeq uirentis
Enia magnanimus uictor trepidantia citthe
Ingreditur patriosq lares ⁊ auita tuctur
Fecta libens generis cara incunabula pͥmi
Milite cõfestim ad portas custode relicto
Ip̃e altã cupidus raptim tentebat ad arcem
Sicstimulante fame lupus amplũ nactus ouile
Intima dũ penetrat scciũprede atq labons

Expanded text:
Et sua placatos procul inde per arva remittit. Et sua placatos procul inde per arva remittit. Interea lacrimosa cohors, miserabilis, ingens, Feminea audita est gemitu sua menia complens. Hic pius infremuit iuvenis gessitque patronum Ipse pudicitie. Tute committitur arci Omnis ab incursu metuens sibi sexus et etas, Indigus auxilii populus. Custodia sanctis Est mandata viris, vetitumque sub ora venire Femineum vulgus, quod lumina blanda pudori Insultant, castique oculis flos carpitur oris. Id modo premetuens longe captiva relegat Agmina. Proh, superi, mortali in pectore quanta Maiestas! spectate senem iuvenilibus annis. Nam simul etatis stimulos formeque virentis st ... 5 Menia magnanimus victor trepidantia Cirthe Ingreditur, patriosque lares et avita tuetur Tecta libens, generis cara incunabula primi. Milite confestim ad portas custode relicto, Ipse altam cupidus raptim tendebat ad arcem: Sic stimulante fame lupus amplum nactus ovile, Intima dum penetrat, socium prede atque laboris
Abbreviated transcription (Latin):
Scipio turbatos cuncos atq arma stemc̃tes
agnoscens beritusq nomẽ noui nõ parua duelii
Semina discordes raptim ad p̃toria tut mas
Conuocat. ⁊ beibo surgents cõprimit aras.
Quando ait amboꝵ uirtus tam clara uiror
Eminet ut cunctis longe post tergarelictis
Officiat sibi sola quidem ud debita b neutr ẽ
famanił ambobus quod digius et̃ putamus
tiam porẽ quẽ nemo p̃nt. Sic ore streno
fatus. et amboꝵ pariter uiridante corona
Fem pora circundat. simul ĩpetus onũs ⁊ ira
Concidit. hunc finẽ tristes habuere querele:
Haud aliter ꝙͣ cũ balido ĩ p̃liatauros
Excitat in uidia ⁊ dilecte candor amite.
Cornua tẽptantur trũcis mugitib aure
amplotuntur. tũs ampla faue̾t a rmẽta duob
t patrem fetere boues/ Si prouid̃ uaas
prestnsit rabidosq aggiouit pastor anores
Pempestiu̾s adest ⁊ blando murmure motus
Temperat. at pugiles uictrici fronde coronat.

Expanded text:
Scipio turbatos cuneos atque arma frementes Scipio turbatos cuneos atque arma frementes Agnoscens veritusque novi non parva duelli Semina, discordes raptim ad pretoria turmas Convocat et verbo surgentes comprimit iras 'Quando' ait 'amborum virtus tam clara virorum Eminet ut cuntis longe post terga relictis Officiat sibi sola quidem, vel debita neutri est Fama, vel ambobus; quod dignius esse putamus; Nam prior est quem nemo preit'. Sic ore sereno Fatus, et amborum pariter viridante corona Tempora circumdat: simul impetus omnis et ira Concidit. Hunc finem tristes habuere querele: Haud aliter quam cum validos in prelia tauros Excitat invidia et dilecte candor amice: Cornua tentantur truncis, mugitibus aure Complentur; tunc ampla favent armenta duobus Et partem fecere boves; si providus iras Presensit rabidosque agnovit pastor amores, Tempestivus adest et blando murmure motus Temperat ac pugiles victrici fronde coronat
Abbreviated transcription (Latin):
Ramanis ducib pͥmo seruatus abeoͣ
In ualidas tutasq altis cũ menib urbes
Cingeret obsidio. cui pͥmũ scandere muros
Seu uirtus seu fata darẽt ꝓponere dictam
Nomine muralem de reueniente coronã.
Hoc p̃tii p̃dulce genus. quia gła mẽtos
Erigit in memoresq om̃s facit una ꝑidi.
Id mõ ꝓspiciens aĩos dux talib ardens
Impulerat stimulis. S enĩ fastigia uĩctis
Apprchendisse duos manib uox publica ꝯ ĩgẽs
Ortus erat castris studio bariãte tumultus
Hũc illi. cõtta illũ. alii laudare fauentes.
Sic ubi uulnificis fenentem dentib aprũ
Eiectũ caueis ⁊ opacis sentib actes
Com puere canes certatim. om̃sq ꝑ artus
Ex plicuere: solo sttepitus consurgit ab alto
Spectantũ iuuenũ quis pͥmũ figete morsus
Clunib hirsutis ausus. quis p̾ndere saltu
Iyspida terga feri. quis primũ haurire cruorẽ.
Pugna canũ fit de meritis benantib bna
Illi uictores lattatũ innubila tollunt.

Expanded text:
Romanis ducibus primo servatus ab evo, Romanis ducibus primo servatus ab evo, Invalidas tutasque altis cum menibus urbes Cingeret obsidio, cui primum scandere muros Seu virtus seu fata darent, proponere dictam Nomine muralem de re veniente coronam. Hoc pretii predulce genus, quia gloria mentes Erigit immemoresque omnis facit una pericli. Id modo prospiciens, animos dux talibus ardens Impulerat stimulis. Sed enim fastigia iunctis Apprendisse duos manibus vox publica, et ingens Ortus erat castris studio variante tumultus: Hunc illi, contra illum alii laudare faventes. Sic, ubi vulnificis ferientem dentibus aprum Eiectum caveis et opacis sentibus acres Corripuere canes certatim omnesque per artus Explicuere solo, strepitus consurgit ab alto Spectantum iuvenum: quis primum figere morsus Clunibus hirsutis ausus, quis prendere saltu Hispida terga feri, quis primum haurire cruorem; Pugna canum fit de meritis venantibus; una Illi victores latratum in nubila tollunt
Abbreviated transcription (Latin):
In festo themone ttachas. nec acerbior hebro
Spumantos ĩ mergit equos uetũ arce reclusa
Hostis ubi adueniã piectis concidit armis
Illicet extinctus cecidit furorliraq cessit᷑
Pulsa aĩo ferrũq manu.sic atta serenat
Nubila pacifico despectans iurpiter ore
Continuoq silent uenti fugiũtq ꝓcelle
Sol nitetemergãt fuscis sua noctib astra
Et mundo sua forma redit. Iam uictor ad arte
Tranquillus uoluebat iter romanaq celsis
Turrib affiggi iuctricia signa iubebat.
Post hec sacra deis meritasq rependere grates
Instituit. stabat cinctus de more sacerdos
Lataq deuoti feriebat pectora tauri
Compellans ad sacra iouẽ frigioq penates
Romulcãq aĩam/. cunctosq exordine diuos
Custodes latii quoꝵ capitolia cure
Credita ꝑpetue mundi caput eẽ merẽtut.
His actis grates meritas ⁊ debita soluit
Premia militib. uirtus ut alatur honore
Haud equidem ignarus fuerat mos ille uetustus

Expanded text:
Infesto themone Trachas, nec acerbior Hebro Infesto themone Trachas, nec acerbior Hebro Spumantes immergit equos. Verum arce reclusa Hostis ubi ad veniam proiectis concidit armis, Ilicet extinctus cecidit furor, iraque cessit Pulsa animo ferrumque manu. Sic atra serenat Nubila pacifico despectans Iupiter ore, Continuoque silent venti fugiuntque procelle, Sol nitet, emergunt fuscis sua noctibus astra, Et mundo sua forma redit. Iam victor ad arcem Tranquillus volvebat iter, Romanaque celsis Turribus affigi victricia signa iubebat. Post hec sacra deis meritasque rependere grates Instituit. Stabat cinctus de more sacerdos Lataque devoti feriebat pectora tauri, Compellans ad sacra Iovem Frigiosque Penates Romuleamque animam cuntosque ex ordine divos Custodes Latii, quorum Capitolia cure Credita perpetue mundi caput esse merentur. His actis, grates meritas et debita solvit Premia militibus, virtus ut alatur honore Haud equidem ignarus. Fuerat mos ille vetustus
Abbreviated transcription (Latin):
Sternũtur. uario cõplentur cuncta fragore
Pugnãtũq simul strepitu gemituq cadentũ
Qualis ab ethiopũ rapidis cũ tollitur austris
Litore tempestas nostrũ casura sub axem
Apparet metuenda ꝓcul. mox ꝓxima nubes
Decidit ⁊ mixtis descendũt fulmina saxis
Iamq tumẽt amnes. Iam qui mõ segnis abibat
Quilibet alta fremẽs ĩmitatur flumina torrens
Turbati agncole fugiũt ingensq suꝑne
Terror agit miseros. pereunt a⁊meta furẽtis
Fluminis obiecta quocũq tremẽtia uoluas
Lumina. ternfici disicctis nubibus ignes
prestringiit. morsq añ pedes. nec flectere qͦqͣ
Possis iter. nec stare queas. hĩc luctus ⁊ horror
Lugubresq ꝓcul resonãt ꝑ nubila noces.
Multa sub yxc tempus micuerũt in dole cdara
Signa ducis manifesta. noui bir quãtus ĩ armis
Et quantus post bella foret. nã q arma mouẽte¬
Milite ab aduerso. nõ mars uiolc̾tior urget

Expanded text:
Sternuntur. Vario complentur cunta fragore, Sternuntur. Vario complentur cunta fragore, Pugnantumque simul strepitu gemituque cadentum: Qualis ab Ethiopum rapidis cum tollitur Austris Litore tempestas nostrum casura sub axem, Apparet metuenda procul, mox proxima nubes Decidit et mixtis descendunt flumina saxis; Iamque tument amnes, iam qui modo segnis abibat, Quilibet alta fremens imitatur flumina torrens Turbati agricole fugiunt, ingensque superne Terror agit miseros; pereunt armenta furentis Fluminis obiectu: quocumque trementia volvas Lumina, terrifici disiectis nubibus ignes Prestringunt, Morsque ante pedes, nec flectere quoquam Possis iter, nec stare queas: hinc luctus et horror Lugubresque procul resonant per nubila voces. Multa sub hoc tempus micuerunt indole clara Signa ducis manifesta novi, vir quantus in armis Et quantus post bella foret. Namque arma moventeMilite ab adverso non Mars violentior urget
Abbreviated transcription (Latin):
Euacuantq domos secũ p̃tiosa ferentes
Et te studincã concurrũt undiq ad arcem
Huc fame signantis iter bestigia ẜuans
Scipio conten dit. neglectaq cetera linquens
Hanc petit. huc acies ducit romanaq lrcũ
Castra locat. paruũq leui struit aggere ballũ.
Mira loquar s ua tñ. nõ menia crebris
Turribus ⁊ ualido circũ firmata paratu
Militis aut ardor sua fata extrema uidẽtis
Custodũq acies ⁊ ꝓpugnacula nuille
Ac turbanda ꝓcul ferientes castra baliste
Scandentẽ muros ꝑq te oĩa tela nientem
Sustinuere ducem. breuior nõ cõtigit bsus ullis
Menibus obsidio. si quidem primordia bello
Una dies finc̃q dedit. nõ tecta relinquũt
Ocius ã belles iouis instimuilante colũbe
Armigero. aut pauidi ueniẽtem ad lustra leone
Diffugiuns lepores. subito custodia porte
deseritur. pauci ualide se menib arcis
Atultãt. alii fugiũt. totãq ꝑ urbem

Expanded text:
Evacuantque domos secum pretiosa ferentes Evacuantque domos secum pretiosa ferentes Et testudineam concurrunt undique ad arcem. Huc Fame signantis iter vestigia servans Scipio contendit, neglectaque cetera linquens Hanc petit, huc acies ducit, Romanaque circum Castra locat, parvumque levi struit aggere vallum. Mira loquar, sed vera tamen: non menia crebris Turribus et valido circum firmata paratu, Militis aut ardor sua fata extrema videntis, Custodumque acies et propugnacula mille Ac turbanda procul ferientes castra baliste Scandentem muros perque omnia tela ruentem Sustinuere ducem. Brevior non contigit ullis Menibus obsidio, siquidem primordia bello Una dies finemque dedit. Non tecta relinquunt Ocius imbelles Iovis instimulante columbe Armigero, aut pavidi venientem ad lustra leonem Diffugiunt lepores. Subito custodia porte Deseritur; pauci valide se menibus arcis Occultant, alii fugiunt, totamque per urbem
Abbreviated transcription (Latin):
Qua duo lata patens ĩ ter distantia muitũ
Equora pomigitur. uł qua lon gissma tractu
Ad uestrĩ ⁊ hiuc uersa mare. herculcasq colũ pnas
Illinc ꝑpetuis nom̃ debentia flãmis
Aduiga consurgens galloꝵ ꝓspicit artia
Nostibus ereptũ fortuna iũdice nostrũ est
At tam ex multis de cerpã panca decoris.
Uros sedet hystano posuit quã litore pͥmus
Hasdrubal. ⁊ magne nom̃ cartaginis illi
Imposuit. cuius partõ balidissima cingut̃
Menia. parsq maris rapido defenditur estu
huc om̃s peni pompas hue siggi a uirosq¬
Contulerant. atq ama duces. qula siue ꝑondas
Siue ꝑ explicitos ĩstarent p̃lia campos.
O portuna foret belloq aptissima sedes
Antiquã leuo ꝓspectans tramite matrem
Proximus huc ẽt ppłs confugerat omĩs
Tutti petens. Ceu cũ pͥmas ĩ cendia flãmas
Attollunt piceusq uolans replet ethera fumus
diffugiũt quos dira fugat uicinia pestis

Expanded text:
Qua duo lata patens inter distantia multum Qua duo lata patens inter distantia multum Equora porrigitur, vel qua longissima tractu Ad vestrum est hinc versa mare Herculeasque Columnas, Illinc perpetuis nomen debentia flammis Ad iuga consurgens, Gallorum prospicit arva. ostibus ereptum Fortuna iudice nostrum est. Ut tamen ex multis decerpam pauca decoris, Urbs sedet Hispano posuit quam litore Penus Hasdrubal, et magne nomen Carthaginis illi Imposuit; cuius partem validissima cingunt Menia, parsque maris rapido defenditur estu. Huc omnes Peni pompas, huc signa virosqntulerant atque arma duces, quia sive per undas, Sive per explicitos instarent prelia campos, Oportuna foret belloque aptissima sedes, Antiquam levo prospectans tramite matrem. Proximus huc etiam populus confugerat omnis Tuta petens: ceu cum primas incendia flammas Attollunt, piceusque volans replet ethera fumus, Diffugiunt quos dira fugat vicinia pestis
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ib ista dics gladiũq erexit tom̃s
Sontremuere metu. fati dux ape metellus
Siniguit res nẽ pe ferox inopinaq meleo
Presserat. haud aliter quã si iouro rra trisulcũ
Porsiss male firma domus ĩ culmina telũ
Nic setus irati ciis tremefedit picia s
Impendere sibi mortẽ ꝙ ⁊ uindlaminene
Anpen fetriba simul quo uisserat or dine iurãt
Sux por inde alii. mira sic ille pudẽdar
ampressis uirtute fugam. uix sextus abilo
Amꝰ agebatur quo patrẽ amorte reonaxnit
cciderant alme duo maxima lumina rome
Scipiadũq ingens uno ꝓoe tpr inom
Spruerat fortuna nocens. hispanaq tellus
Indubiis amissa fidem mutarat auita
Miibus ⁊ tantis precerũ coser zore nendus
Mallo ad in men se reparandũ uulnera cladis
A udessat prestare manus. tũ filius ultor
Et puitis ⁊ patrus nom̃ dedit nso pirene
Etans gressus maiore aĩo ꝙͣ uirib omõgm
Retulit hesperiã ppłi sub iura gurtũ

Expanded text:
Omnibus ista dies!' Gladiumque erexit, et omnes Omnibus ista dies!' Gladiumque erexit, et omnes Contremuere metu. Facti dux ipse Metellus Diriguit. Res nempe ferox inopinaque mentes, Presserat; haud aliter quam si Iovis ira trisulcum Torsisset male firma domus in culmina telum. Nec secus irati civis tremefecit imago, Impendere sibi mortemque et vincla minari. Ergo in verba simul quo iusserat ordine iurant, Dux prior, inde alii. Mira sic ille pudendam Compressit virtute fugam. Vix sextus ab illo Annus agebatur, quo patrem a morte reduxit: Occiderant alme duo maxima lumina Rome Scipiadumque ingens uno prope tempore nomen Obruerat Fortuna nocens; Hispanaque tellus In dubiis amissa fidem mutarat avitam. Milibus ex tantis procerum consurgere nullus, Nullus ad immense reparandum vulnera cladis Audebat prestare manus. Tum filius, ultor Et patris et patrui, nomen dedit; isque Pirenem Transgressus maiore animo quam viribus, omnem Rettulit Hesperiam populi sub iura Quiritum:
Abbreviated transcription (Latin):
Erexit ẜmonc aĩos. consurginus om̃s
Consequimurq ducẽ. nõ illo celsior ibat
Amphitrioniades cũ dura rebellib olim
Prelia semiforis / ⁊ grandia tela moueret.
Imus. ⁊ ut trepidi uentũ ẽ ad tecta metelli
Irruit ip̃c pͥor. Stabat ttemefacta pudendis
Consiliis intenta manus. uix mesta sonabãt
Murmura uix pauidum ferrebat lingua palatũ
Qualis in est captis color/ aut fioncia frontis
Quos fera terribili adduỹ sententia morti
lli oquidem miseri trepidant letaꝵ propinqui
Casibus attoniti spectãt tñ omña circum
Qua fugiant qñ illi patet uia solasalutis
Sunc suꝑ insultans stricto mugone tremẽdus
Turo ait etherei ꝑ numina sũma tonantis
Ue nũq̃ dum uita michi dũ mẽbra manebiit
Deẜ turum urbis rome ytalieq labores.
Sassurĩ ue alios. ⁊ nũc tibi quĩte metelle
Surandũ pariter. uł si fortasse recusas
Iac moriere mani. uobisq nouissima uenit

Expanded text:
Erexit sermone animos. Consurgimus omnes Erexit sermone animos. Consurgimus omnes Consequimurque ducem. Non illo celsior ibat Amphitrioniades, cum dura rebellibus olim Prelia Semiferis et grandia tela moveret. Imus, et ut trepidi ventum est ad tecta Metelli, Irruit ipse prior. Stabat tremefacta pudendis Consiliis intenta manus: vix mesta sonabant Murmura; vix pavidum feriebat lingua palatum; Qualis inest captis color aut fiducia frontis, Quos fera terribili addixit sententia morti: Illi equidem miseri trepidant, letique propinqui Casibus attoniti, spectant tamen omnia circum, Qua fugiant, quando illa patet via sola salutis. Tunc superinsultans, stricto mucrone tremendus, 'Iuro' ait 'etherei per numina summa Tonantis, Me nunquam, dum vita michi, dum membra manebunt, Deserturum urbis Rome Italieque labores, Passurumve alios. Et nunc tibi, Quinte Metelle, Iurandum est pariter, vel, si fortasse recusas, Hac moriere manu vobisque novissima venit
Abbreviated transcription (Latin):
Seu residens trũco disiecti turbine claui
E natet. et rabido cõmictat brachia ponto
Talis erat nr̃e status brbis. talia nobis
Consilia. heu quantas tracturos mole ruina
Imperii nutabat apex. quid uera fritet
Distulerim. corunt iuuencs.princepsq metellus
Conuentus. fuga sola placetiterrasq nocentes
Linquere.⁊ hespetiã uictori tradere peno.
Quod simul ĩ notuit. cecider̃ cordatremorq
Omĩb ĩ cessit gelidus.tũ forte tribunus
Militie. uix dum teneras lanugine pͥma
Exornante genas etat ĩꝑteritus bnus
Scipio. dũq om̃s dubiis succutere reb
Consulerent. in opes animi tẽpusq pauẽtes
Extraherent ẜmone uago. Qum ꝑgimus ĩquit
Egregius iuuenis. nõ tpr̃a longa suꝑsũt
Consilii. s facto opus ẽ. Qum stringimus enses
Ite precor mecũ ꝓceros. quibus ultima cura ẽ
Urbis ⁊ ĩpetii bestigia nr̃a sequãtue
Publica res nõ dũ periit. taliq iacentes

Expanded text:
Seu residens trunco disiecti turbine clavi Seu residens trunco disiecti turbine clavi Enatet et rabido committat brachia ponto: Talis erat nostre status urbis, talia nobis Consilia. Heu quantas tracturus mole ruinas Imperii nutabat apex! Quid vera fateri Distulerim? Coeunt iuvenes, princepsque Metellus Conventus: fuga sola placet, terrasque nocentes Linquere et Hesperiam victori tradere Peno. Quod simul innotuit, ceciderunt corda tremorque Omnibus incessit gelidus. Tum forte tribunus Militie, vixdum teneras lanugine prima Exornante genas, erat imperterritus unus Scipio: dumque omnes dubiis succurrere rebus Consulerent inopes animi, tempusque paventes Extraherent sermone vago, 'Quin pergimus?' inquit Egregius iuvenis, 'Non tempora longa supersunt Consilii, sed facto opus est. Quin stringimus enses? Ite, precor, mecum: proceres, quibus ultima cura est Urbis et imperii, vestigia nostra sequantur! Publica res nondum periit!' Talique iacentes
Abbreviated transcription (Latin):
Uastabat ioma iã flãma radotenꝰ ardens
Et capitolinas fumus ꝑ flabat ad arces
Naꝑimus huc nr̃i genitor ducis ip̃e malignis
Mictituor auspiciis. quid multa patentib arus
Congrodimur. supetat penus periiss ĩ illa
Dux acic. nisi natus agens tũc drciter annũ
Octanũ decimũq feroꝵ. tellure iacentem
Transfissumq latus media de morte parc̃tem
Eri puisset opus pucri. mediosq ꝑ ostes
fecisset muctone uã. Iam frita p̾mebat
Ultima/.iãq minax fetro fricibusq potẽtẽ
Hanibal ytaliam cõfecerat atra cruentus
Cannaꝵ ⁊ nr̃o famosus sanguine uisus uicus
Uulnera uiscerib latiis ĩ flixerat. ome
Sp̃e mctus ex pulerat. Ueluti cũ fluctĩbus alnus
Succubuit coliq graues/ pelagiq tu multus
N on tulit .hortescunt naute pallorq pora
funditur. ac trepidos angit noua cura maggr̃os
Qua rapiat sibi quisq fugam. Seu litora saltu
Seu sco piui saxosa petens iuga parua propinqui

Expanded text:
Vastabat. Romam iam flamma Pado tenus ardens Vastabat. Romam iam flamma Pado tenus ardens Et Capitolinas fumus perflabat ad arces. Maximus huc nostri genitor ducis ipse malignis Mittitur auspiciis. Quid multa? patentibus arvis Congredimur. Superat Penus. Periisset in illa Dux acie, nisi natus agens tunc circiter annum Octavum decimumque, ferox tellure iacentem Transfixumque latus media de morte parentem Eripuisset - opus pueri! - mediosque per hostes Fecisset mucrone viam. Iam Fata premebant Ultima, iamque minax ferro facibusque potentem Hanibal Italiam confecerat. Atra cruentus Cannarum et nostro famosus sanguine vicus Vulnera visceribus Latiis inflixerat: omnem Spem metus expulerat. Veluti cum fluctibus alnus Succubuit, celique graves pelagique tumultus Non tulit, horrescunt naute, pallorque per ora Funditur, ac trepidos angit nova cura magistros, Qua rapiat sibi quisque fugam, seu litora saltu, Seu scopuli saxosa petens iuga parva propinqui,
Abbreviated transcription (Latin):
Euentus audire uelis. carthargĩs alte
Menia iã quatit. ille aĩo iã scandere ĩ arcẽ
Cogitat. ac pelago titubantem ĩ uoluere birsim.
Ut leo seu nitidam inpratis errare iuuencam/
Precipiti stimulante fame. seu turbidus hostem
Forte lacessitus iaculis ꝓspectat. ⁊ iras
Supprimit. ac rabiem frenat. dũ ꝓximor fit.
Interea tam̃ absentem nõ dũ ungue cruẽto
Dilacerat mordetq oculis ac tecta ꝑ errat
Uiscera. ⁊ inuisum minuit ꝑ frustra cadauer
Sie noster michi crede leo nũe estuat. ullas
Nec metuit uires. tm̃ ne p̃da uel hostis
Augfugiant / timet. atq habitus circũspicit om̃s
Omĩa posse putat/ que uult. quecũq putauit
Posse põt. igitur ꝑ agit quecũq cu piuit
Optima sola tñ cupit ⁊ pulcherrima factu
Quid iã de pietate loquar ĩ que conita pr̃i ẽ
Et patrie luariis olim spoctata pericdis
S duo nũc tetigisse sat ẽ: furor hostis acetbi
El enda cisalpinigia gallica rura colonis

Expanded text:
Eventus audire velis. Carthaginis alte Eventus audire velis. Carthaginis alte Menia iam quatit ille animo; iam scandere in arcem Cogitat ac pelago titubantem involvere Birsam. Ut leo, seu nitidam in pratis errare iuvencam Precipiti stimulante fame, seu turbidus hostem Forte lacessitus iaculis prospectat, et iras Supprimit, ac rabiem frenat dum proximior fit; Interea tamen absentem, nondum ungue cruento, Dilacerat mordetque oculis ac tecta pererrat Viscera et invisum minuit per frusta cadaver: Sic noster - michi crede - leo nunc estuat, ullas Nec metuit vires, tantum ne preda vel hostis Aufugiat timet, atque abitus circumspicit omnes. Omnia posse putat que vult; quecumque putavit Posse, potest; igitur peragit quecumque cupivit. Optima sola tamen cupit et pulcerrima factu. Quid iam de pietate loquar? que cognita patri est Et patrie variis olim spectata periclis. Sed duo nunc tetigisse sat est. Furor hostis acerbi Flenda Cisalpinis iam Gallica rura colonis
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ego cõspexi cũ iam ferienda retrorsum
Terga darent acies ⁊ signifer ip̃e tremẽt
Uix regeret uexilla manu. ⁊apusse magr̃o
Nila ducem pauido ⁊ medias penetrasse phalãges
Clamantem. deus ecce p̃it. sequimui ne docaitem
Anfugimus : sequat ip̃e libens.bictoria soli
Continget ꝓmissa michi. ⁊ si fata uetabũt
Unus ego emonar. uos en fuga libeta pͦ me
Niuite degeneres alr moritura iuuentus.
his dictis rediisse acies ⁊ petora morti
Orposuisse uiros sic uincere se pe coacto.
Fantus amor ducis ẽ tantus pudor ueget ĩ arma
Namq ubi ꝑpendunt quanta ẽ cõstantia mẽti
Quanta fides superũ. quã presens iu rpiter ili
Consistunt/ uissuq dei remeare putãt se.
Hec propter. cũ multa adeo tractauerit olim
A rdua. nulla acce uictũ. dũ pͥmus ĩ illa
Dux foret assiduis me minerũt scła bellis
Casibus hic quoq nũc quãtũ sibi forte futuris
Sresũmat.scu quos iubeat sperare laboro

Expanded text:
Sepe ego conspexi, cum iam ferienda retrorsum Sepe ego conspexi, cum iam ferienda retrorsum Terga darent acies et signifer ipse trementi Vix regeret vexilla manu, rapuisse magistro Pila ducem pavido et medias penetrasse phalanges Clamantem 'Deus ecce preit! sequimurne vocantem An fugimus? Sequar ipse libens: victoria soli Continget promissa michi et si Fata vetabunt, Unus ego emoriar. Vos, en fuga libera! post me Vivite degeneres, aliter moritura iuventus!' His dictis rediisse acies, et pectora morti Opposuisse, viros sic vincere sepe coactos: Tantus amor ducis est, tantus pudor urget in arma! Namque ubi perpendunt quanta est constantia menti, Quanta fides superum, quam presens Iupiter illi, Consistunt, iussuque dei remeare putant se. Hec propter, cum multa adeo tractaverit olim Ardua, nulla acie victum, dum primus in illa Dux foret, assiduis memorabunt secula bellis. Casibus hic quoque nunc quantum sibi forte futuris Presumat, seu quos iubeat sperare laborum
Abbreviated transcription (Latin):
diuini partus oritur. cui scilicet ipẽ
Editus in lucem puer. ⁊ moꝵ maximꝰ idem
uir simił nulli diuinis rebus apertam
Atq aĩo fac̃ ccce fidem. spoctataq ruesus
Relligio ⁊ uitã mos obseruatus ⁊̃ ome
Namq ubi sol ontur. solus solet ille remotis¬
Onũb ancella ioius augustissima nobis
ar peied que colle sedet/ cui sacra pauc̃tos
Rite sacerdotes celebrant: securus adarã
Intrare ⁊ lim̃ foribus firmare reductis:
Hic quasi multa loquens tempus etit. Inde repente
Digreditur. sumosq aĩos protendere bultũ
Celestemq oculos uideas p̃ferre uigorc̃
Ip̃e spei plenus si quid tũc instat agendi
Aggreditur. ceterosq solet ꝓmictere magnis
Successus bellis. ueluti sibi numine ab ip̃o
Promissos. multis oquidem sic pectora cãpis
Accendit. tribuitq aĩos ⁊ posse cocgit
Quod mõ nõ poterant uires mõs firma ministrat¬
ti
ilq ualent artuginisi qd dedit illa ualere

Expanded text:
Divini partus oritur. Cui scilicet ipse Divini partus oritur. Cui scilicet ipse Editus in lucem puer, et mox maximus idem Vir similis nulli, divinis rebus apertam Atque animo facit esse fidem, spectataque rursus Religio et vitam mos observatus in omnem. Namque ubi sol oOmnibus in cellam Iovis, augustissima nobis Tarpeio que colle sedet, cui sacra paventes Rite sacerdotes celebrant, securus ad aram Intrare et limen foribus firmare reductis. Hic quasi multa loquens tempus terit, inde repente Digreditur, summosque animos portendere vultum Celestemque oculos videas preferre vigorem. Ipse spei plenus, si quid tunc instat agendum, Aggreditur certosque solet promittere magnis Successus bellis, veluti sibi numine ab ipso Promissos. Multis equidem sic pectora campis Accendit tribuitgue animos et posse coegit Quod modo non poterant. Vires mens firma ministrat, ilque valent artus, nisi quod dedit illa valere.
Abbreviated transcription (Latin):
Qua peperit seruare fidemt mõ fama ꝑ om̃e
Uoluitar hesperiam iuuenẽ uenisse su ꝑnis
Diis similem. cui uis hominũ nõ ulla resistat
Quiq ẽt placida quoscũq sub egerit armis
Uincat amicitia.
Nincitur ut celo spõs telluris opace
Flonida sic om̃s tellus p̃mit ytalia terras.
Atq nitet celi pars purior una sereni.
Utalia. sic roma potens p̃fulget ĩ ip̃a
Solq uelut radiss fulgentia sydera uincit
Scipio sic om̃s superat. Stat uera fateri.
Nõ illũ nr̃o uiuenẽ demore creatũ
Dixens. atq ideo nõ omĩa falsa lacuta ẽ
fama uixũ suꝑ astra leuãs.nã ꝓtinus alto
p̾ suasum ẽ multis hominẽ hũc descendere celo.
Nam quid cuncta sequar : ꝑiget illa muuta minuta refere.
fabula s uulgo nota ẽ.pulcherrimus anguii
Sobuersatus eĩ mr̃is ꝑ sepe cubili
Dicitur/ ⁊ uisus multis mouisse pauorẽ.
Suspicioq frcquens hinc iã uulgata ꝑ urbos

Expanded text:
Qua peperit servare fide. Modo fama per omnem Qua peperit servare fide. Modo fama per omnem Volvitur Hesperiam, iuvenem venisse supernis Dis similem, cui vis hominum non ulla resistat, Quique etiam placida quoscumque subegerit armis Vincat amicitia. Vincitur ut celo species telluris opace, Florida sic omnes tellus premit Itala terras; Utque nitet celi pars purior una sereni, Italia sic Roma potens prefulget in ipsa; Solque velut radiis fulgentia sidera vincit, Scipio sic omnes superat. Stat vera fateri: Non illum nostro iuvenem de more creatum Dixeris; atque ideo non omnia falsa locuta est Fama virum super astra levans. Nam protinus alto Persuasum est multis hominem hunc descendere celo. Nam quid cunta sequar? Piget illa mimlta referre; Fabula sed vulgo nota est: pulcerrimus anguis Obversatus enim matris persepe cubili Dicitur et visus multis movisse pavorem; Suspicioque frequens hinc iam vulgata per urbes