comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecula generationib constant. & inde
scła qd̾ se sequant᷑. Ab euntib eñi
aliis. alia succedunt. Hunc quidã qͥnqͥge¬
simũ annũ dicunt quẽ hebrei iubeleũ
uocant. ob hanc causã qd̵ ille hebreus qui
ꝓpt̃ uxorem & liberos amans dnm̃ suũ au¬
re ꝑtusa serratio subiungatꝰ. seruire iube¬
tur inscłm hoc ÷ usq ad annũ qͥnqͣgesi¬
in annatib. & ꝓ septẽ ut hominis. & ꝑceri
tum. & ꝓ quo uis tempore. Unde & etas.
tempꝰ qͦd de multis scł̃is instruit᷑. Et dicta
ȩtas qͣsi ȩuitas. id ⁊ similitrido ȩui. Nã ȩuus
⁊ ȩtas ꝑpetua cuiꝰ neq uritiũ neq extre

Expanded text:
ecula generationibus constant; et inde saecula, quod se sequantur: abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam quinquagesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesiin annalibus, et pro septem, ut hominis, et pro centum, et pro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi aevitas, id est similitudo aevi. Nam aevum est aetas perpetua, cui
Abbreviated transcription (Latin):
applicatꝰ. sui adustione uesicas efficit plenas
humore. Multipes uermis t̃renus. ex mul¬
titudine pedum uocatꝰ. qui contractꝰ inglo¬
bum complicatur. Nascitur sub petris ex
humore & t̾ra. Limax uermis limi. dictus
quod in limo uł de limo nascatur. uncle et
sordidꝰ semꝑ & immnundꝰ habet᷑. Bumoex fron

Expanded text:
applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx fron
Abbreviated transcription (Latin):
ermis ÷ animal. quod plerumq de
carne uł de ligno uł de quacũq re
t̃tena sine ullo concubitu gignitur. licet
ñ nunquam & de ouis nascantur. sic̃ scorpio.
Sunt autẽ uermes aut t̾rȩ. aut aquȩ aut
aeris. aut carnium. aut frondiũ. aut lignoꝵ.
aut uestimentoꝵ. Aranea uermis aeris.
ab aeris nutrimento cognominata: quȩ exi¬
guo corpore longa fila deducit: & telȩ semꝑ
intenta nunquam desinit laborare. ꝑpetu¬
um sustinens in sua arte suspendium.
Sangii suga uermis aquatilis. dicta quod
sidiatur. cumq illabitur faucib uł ubi uspi¬
am adherescit sanguinẽ haurit. & cũ nimio
cruore maduerit euomit qͦd hausit. ut re¬
centiorem deuo sugat. Scorpio uermis t̾remꝰ
qui potiꝰ uermib ascribitur non serpentib.
animal armatũ aculeo. & ex eo grece uocatũ
qͦd caudam figat. & arcuato uulnere uene¬
na diffundat. Proprium ÷ autẽ scorpinib
qͦd manꝰ palmã ñ feriat. Cantarida uermis
t̃renꝰ. qui humano corpori statii ut fuerit

Expanded text:
ermis est animal quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonnumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis aquatilis, dicta quod sidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum quod cauda figat et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non feriat. Cantharida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
÷ a sciola. Est autẽ manubrio breui. ex adu̾¬
sa parte referens uł simplicem malleum.
aut cauatum uł bicorne rastrum. Scalprꝰ
dictus. qͦd scalturis & foraminib sit aptus:
qͦsi scalforus: cuiꝰ dimmutiuũ scalpellus.
Terebra uocata auerme ligni qͥ nuncupat᷑
terebra: quẽ greci teredonam uocant. Hinc
dicta terebra. qͦd ut uermis terendo forat:
qͣsi terefora. uł qͣsi tranfforans. Taratrum
scophen faciat. Canterium. Gallia. Giuua.¬

Expanded text:
est asciola. Est autem manubrio brevi ex adverest asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta terebra quod ut vermis terendo forat, quasi terefora; vel quasi transforans. Taratrum, scophen faciat. Cantherium . . . . Ga
Abbreviated transcription (Latin):
rum ex arce deiecit: de hinc exulatꝰ cretam
abiit. ibiq aliquandiu fuit: & ut fabulȩ fert̃
ex creta pennis uolauit. & inciliciam uenit.
Circinꝰ dictus. qͦd uergendo efficiat circulũ.
Huiꝰ modus duplicata linea fit: quȩ simplex
ꝑlatitudinem extensa fuerat. Punctus autẽ
in medio circini centrũ agrecis dr̃ in cuius
mediũ cuncta conu̾gunt. Securis uocatur
eo qͦd ea arbores succidantur. quasi succurriꝰ
Item securis qͦsi semicuris. ex una enĩ parte
acuta est: ex altera fossaria. Hȩc apud uetes
penna uocabatur. utramq autẽ habens
aciem bipennis. Nam bipennis dr̃. quod
exutraq parte habeat acutam aciem. quasi
drias pennas. Pennum enim. antiqui acu
ecce nom̃ qͦd reseruauit antiquitatẽ. qͥa uet̾ẽs
pennas dicebant ñ pinnas. Hȩc & dolabra.
qͦd habeat duo labra. Nam securis simplex
est. Dextralis: dextrȩ habilis. Escia ab astu¬
lis dicta qͦs eligno eximit. cuiꝰ diminutiuũ

Expanded text:
rum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam rum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam abiit ibique aliquamdiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam venit. Circinus dictus quod vergendo efficiat circulum. Huius modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini centrum a Graecis dicitur; in cuius medium cuncta convergunt. Securis vocatur eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis quasi semicuris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui acutecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. Cuplȩ uocatȩ qͦd copulent in se luctan¬
tes. Lutantes. qͦd recti inuicemse teneant mo¬
re luctantium agͣntes. Asseres ab asse dicti qͥa
soli ponunt᷑. neq contuncti. Seindule. eo qͥs
scindantur id ÷ diuidantur. Epigri & claui
st̃: quib lignum ligno ad heret. Clauiautem
dicti quasi calibi: quia ex calibe fiunt id ÷ fer¬
ro. Calibs eñĩ ferrum ẽ. Cabulȩ auetĩb tagu¬
lȩ uocabantur a tegendo scilicet: unde & cagu¬
lȩ. Commissura dr̃ tabularum coniunctio.
Sectio autẽ dicta. a sequendo ea quȩ ceꝑit.
Nam secare. sectari & sequi ẽ. Serre autẽ nom̃
de sono factum est: abstridore. Est enĩ p̃tenu¬
dum acceꝑat: cuiꝰ pueritantum ingenium
fertur. ut dum materiȩ diuidendȩ compen¬
dium quereret. spinã piscis imitatꝰ. ex ferro
lamnunã exasꝑans dentium mordacitate
armauit. quam serram artifices nuncu¬
pant. Pro cuiꝰ artis inuentione dedalus ma¬
gister eiꝰ inuidiȩ liuore ꝑmotꝰ. p̃cipitẽ pue¬

Expanded text:
unt. Coplae vocatae quod copulent in se luctantes. Luctantes, quod erecti invicem se teneant more luctantium. Agrantes. Asseres ab asse dicti, quia soli ponuntur neque coniuncti. Scindulae, eo quod scindantur, id est dividantur. Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi autem dicti, quasi calibi, quia e calibe fiunt, id est ferro; chalyps enim ferrum est. Tabulae a veteribus tagulae vocabantur, a tegendo scilicet; unde et tegulae. Commissura dicitur tabularum coniunctio. Sectio autem dicta a sequendo ea quae coeperit; nam secare sectare et sequi est. Serrae autem nomen de sono factum est, id est ab stridore. Serrae cdum acceperat. Cuius pueri tantum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipitem pue
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ quia triginta argenteis appreciatus est:
teis. Ꝙ dixit dñs adme. Proice illud ad statu
tia motus. pecuniam reportauit & ꝓiecit
in templũ. Quã pecuniam bene iħc mercedẽ
suam dixit. Multa enĩ apud eos oꝑa fecerat.
reddens uitam mortuis. lucem cecis. auditũ
surdis. gressum claudis. P quibꝰ om̃ib iudei
nefanda existimatione. mortẽ trignta argen¬
teoꝵ mercedem illi. restituerunt.

Expanded text:
am vero quod triginta argenteis appretiatus, et vis. Et dixit Dominus ad me: Projice illos ad statuatia motus pecuniam reportavit, et projecit Justum . 3. Quam pecuniam bene Dominus mercedem suam dixit; multa enim opera apud eos fecerat, reddens vitam mortuis, lucem caecis, surdis auditum, gressum claudis; pro quibus omnibus Judaei nefanda aestimatione mortem triginta argentorum mercedem illi restituerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
haretra sagntarum techa. aferendo
iacula dicta: sic̃ & feretrum uͥ funꝰ de¬
fertur. Quȩ iccirco ethimologiam cõmunẽ
habent. quia pharetra mortẽ. feretrum
mortuum portat. Coriti ꝓpͥe sunt arcu¬
um techȩ. sicut sagittarum pharetre.
Uagina appellatur. eoqͦd in eam iuero uł
gladius bauletur. Cecha ab eo qͦd aliquid
receptum tegat .c. litt̾ã. ꝓ.g. posita. Alii
g̃co nomine techam uocari asserunt. quod
ibi reponatur aliquid. Inde & bibliotecha
libroꝵ repositio dicitur. Dolones sunt
uaginȩ ligneȩ. intra quas latet pugio. sub
baculi specie. Dolones autẽ adolo dicti ft̃:
qͦd fallant & decipiant ferro. cum speciem
p̃ferant ligni. Hocͥ uulgus gc̃o nomine
oxos uocant. idest acutos. Unde & apud
medicos acutꝰ morbꝰ orea uocatur. Arcꝰ
uocatus. eo qͦd arceat aduersarium. Inde
& arces dicunt᷑ aquib arcentur hostes.
Item arcus ob speciem. qͦd sint curuati
arctius
De fundis .x.

Expanded text:
aretra sagittarum theca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. Quae idcirco etymologiam communem habent, quia pharetra mortem, feretrum mortuum portat. Coriti proprie sunt arcuum thecae, sicut sagittarum faretrae. Vagina appellata eo quod in ea mucro vel gladius baiuletur. Teca ab eo quod aliquid receptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco nomine thecam vocari adserunt, quod ibi reponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas latet pugio sub baculi specie. Dolones autem a dolo dicti sunt, quod fallant et decipiant ferro, quum speciem praeferant ligni. Hos vulgus Graeco nomine oxos vocant, id est acutos. Unde et apud medicos acutus morbus ὀξεῖα vocatur. Arcus vocatus eo quod arceat adversarium. Inde et arces dicuntur a quibus arcentur hostes. Item arcus ob speciem, quod sint curvati artius. De fundis .
Abbreviated transcription (Latin):
dialectici syllogismi. ubi totiꝰ artis eis .uii.¬
eiꝰ utilitas & uirtus ostendit᷑. Quoꝵ conclusio
plurimũ lectorem adiuuat adu̾itatẽ inuesti¬
gandã. tantũ ut absit illi error decipiendi
adu̾sarium. ꝑ sophysmata falsarum conclusi¬
onum. For mulȩ cathegoricoꝵ id ÷ p̃dicatiuoꝵ
syllogismoꝵ sunt tres. Prime formulȩ modi
sunt nouem. Primꝰ modꝰ ÷. qͥ conducit io ÷ qui
colligit ex uniu̾salib dedicatiuis dedicatiuũ
uniu̾sale directĩ. ut om̃e iustũ honestũ. om̃e

Expanded text:
Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur; quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllogismorum, sunt tres. Primae formulae modi sunt novem. Primus modus est, qui conducit, id est, qui colligit ex universalibus dedicativis dedicativum universa
Abbreviated transcription (Latin):
ac uniu̾sali dedicatiua dedicatiuũ particłare
ꝑ reflexionẽ: ut qͦddã iustũ honestũ. omẽ
honestũ utile. qͦddã gͥ utile iustũ. Octauus
modꝰ ẽ. qui conducit ex uniu̾salib addicati¬
ua & dedicatiua particulare abdicatiuũ.
ꝑ reflexionẽ: ut nullũ turpe honestũ.omẽ

Expanded text:
i dedicatiuum particulare per reflexionem, ut 'Quoddam iustum honestum: omne honestum utile: quoddam igitur utile iustum.' Octauus modus est qui conducit ex uniuersalibus abdicatiua et dedicatiua particulare abdicatiuum per reflexionem, uelut 'Nullum turpe honestum: omne
Abbreviated transcription (Latin):
uũ particłare directim: ut qͦddã iustũ ho¬
nestũ. nullũ honestũ turpe. qͦddã gͥ iustum
ñ ÷ turpe. Quintꝰ modꝰ ÷ qͥ conducit ex uniũ¬
salib dedicatiuis particulare dedicatiuum
ꝑ reflexionẽ: ut omẽ iustũ honestũ. omẽ ho¬
nestum bonũ. quoddã gͥ bonũ iustũ. Sextꝰ
modꝰ ÷ qui conducit ex uniũsali dedicatiua

Expanded text:
uum particulare directim, ut 'Quoddam iustum honestum: nullum honestum turpe: quoddam igitur iustum non est turpe.' Quintus modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiuis particulare dedicatiuum per reflexionem, ut 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: quoddam igitur bonum iustum.' Sextus mod
Abbreviated transcription (Latin):
Modos autẽ ypotheticoꝵ syllogismoꝵ
si quis pleniꝰ nosse desid̾at: librum legat
marii uictorini qͥ in scͥbitur de syllogisintꝰ¬
ypotheticis. Hinc ad dialecticas diffiniti¬
onũ species accedamꝰ. quȩ tanta dignita¬
te p̾cellunt: ut possint indicioꝵ aꝑte ma¬
nifestationes. & quȩdam indicia ditionũ

Expanded text:
Modos autem Hypotheticorum syllogismorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini qui inscribitur de Syllogismis Hypotheticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum aperte manifestationes et quaedam indicia dictionum
Abbreviated transcription (Latin):
las cathegoricoꝵ syllogismoꝵ qui plene
nosse desicdłat. librum legat qui perierme¬
tractata cognoscet. Distincta enĩ atq consi¬
derata ad magnas intelligentiȩ uias lectorẽ
p̃stante dño utilit̃ introducunt. Hc̃ ad ypo¬
theticos syllogismos ordine seqͣnti ueniamꝰ.
cum aliqua conclusione: sunt septem.
Drimꝰ modꝰ ÷.Si dies ẽ: lucet. Est aut̃ dies.
Lucet gͥ. Scds modꝰ est. Si diesͤ: lucet. Non
lucet. Non ÷ gͥ dies. Terciꝰ modꝰ ⁊ ita. Non ÷
cdies. Est. & ñ lucet. At qui dies ÷. Lucet gͥ.
Quartꝰ modꝰ ita ẽ. Aut dies ẽ. aut nox. atqͥ
dies : Nor gͥ ñ est. Quintꝰ mod̾ ÷ ita. Aaut¬

Expanded text:
las categoricorum syllogismorum qui plene nosse desiderat, librum legat qui inscribitur Perihermetractata cognoscet. Distincta enim atque considerata ad magnas intellegentiae vias lectorem, praestante Domino, utiliter introducunt. Nunc ad Hypotheticos syllogismos ordine sequenti veniamuscum aliqua conclusione, sunt septem. Primus modus est: 'Si dies est, lucet: est autem dies: lucet igitur'. Secundus modus est: 'Si dies est, lucet: non lucet: non est igitur dies'. Tertius modus est ita: 'Non et dies est et non lucet: atqui dies est: lucet igitur'. Quartus modus est ita: 'Aut dies est, aut nox: atqui dies est: nox igitur non est'. Quintus mod
Abbreviated transcription (Latin):
uod si queritur quando uł quomͦ
pat̃ filiũ genuerit: respondeo. Cur
quentur tempꝰ quando clĩ filiꝰ sit genitus.
dum̃ sit sua in natiuitate ȩt̾̃nus. sic̃ scͥptũ
ẽ deeo. egressus eiꝰ apͥncipio adiebꝰ ȩt̃nita¬
tis: & iterum. Ante solem ꝑmanet nom̃
eiꝰ. & ante lunam sedes eiꝰ. Sed & pat̾ eun¬
dem ante luciferum id ÷ ante omĩa tem¬
pora genuisse se testatur. Sic & ipse filiꝰ. dĩ
uerbum. uirtus & sapientia. de sua natiui¬
tate confirmat dicens. Nec clum erant
abyssi. & ego iam concepta eram. necdum
fontes aquarum eruꝑant. necdũ montes

Expanded text:
quaeritur, quando, vel quomodo, Pater Filium genuerit, respondetur: Cur quaeritur tempus, quando sit Dei Filius genitus, dum sit sua nativitate aeternus? sicut scriptum est de eo: Egressus ejus a principio a diebus aeternitatis . Et iterum: Ante solem permanet nomen ejus, et ante lunam sedes ejus . 2. Sed et Pater eumdem ante luciferum, id est, ante omnia tempora genuisse testatur, quod et ipse Filius Dei, verbum, virtus et sapientia, de sua nativitate confirmat, dicens: Necdum erant abyssi, et ego jam conceptus eram, necdum fontes aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sublatum ẽ. generationẽ eiꝰ qͥs enarrabit:
Et iccirco si eiꝰ natiuitas a ꝓpħa non potuit
enarrari. quis ꝓfitebitur nosse quomͦ po¬
tuit a patre filiꝰ generari: Hinc ÷ illud
in libro iob. Sapientiã dĩ patris unde in¬
uenies: Latet enim ab oculis hominũ.
& uoluerib cęli absconsa ÷. id ÷ etiam ipsis
angłis incognita. Item ibi. Radix sapien¬
tiȩ cui reuelata ẽ : Origo scilicet filii dĩ.
ñ nisi ex duob nascitur. Habeat inquã
huiꝰmodi generis ortum condicio caduca
mortaliũ. Xp̃c enim a patre ita emicuit.
abore. uelut sapientia ex corde

Expanded text:
dicit: Generationem ejus quis enarrabit ? Idcirco si ejus nativitas a propheta non potuit enarrari, quis profitebitur nosse quomodo Filius potuit a Patre generari? 4. Hinc est illud in libro Job: Sapientiam Dei Patris unde invenies? latet enim ab oculis hominum, et a volucribus coeli absconsa est ; id est, etiam ipsis angelis incognita. Item ibi: Radix sapientiae cui revelata est ? origo scilicet Filii Dei. Filius non nisi ex duobus nascatur; habeat, inquam, sibi hujusmodi generis ortum conditio caduca mortalium; Christus enim ex Patre ita emicuit, ab ore, velut sapientia ex corde
Abbreviated transcription (Latin):
paliter. cuiꝰ edes medio spatio & effigi¬
es de fastigio edis emicat. qd̾ ñ putauert᷑
sub tecto consecrãdum. quẽ in aꝑto habent.
Est autẽ circus ome illud spacium. qͦd cir¬
ciure equi solent. Hunc romani dictum
putant acircurtu equoꝵ. eo qͦd ibi circũ
metas equi currant. Greci uͦ a circe solis
filia. quȩ patri suo hoc genus certaminis
instituit asserunt nuncupatũ. & ab ea
circi appellationem argumentant᷑. Fuit
autẽ magna & uenefica. & sacerdos demo¬
num: in cuiꝰ habitatu & oꝑe magicȩ ar¬
tis & cultus idolatriȩ recognoscitur: de
rnamenta

Expanded text:
uius aedis medio spatio et effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius habitu et opera magicae artis et cultus idolatriae recognoscitur. § 29 De ornamentis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa se factis ostendit xp̃ianũ. ambulans sicut
ille ambulauit a quo & nom̃ traxit. Catho¬
licus uiiu̾salis siue generalis int̃pretatur.
Nã greci uniu̾sale catholicon uocant. Ortho
Cathecuminꝰ dictꝰ. ꝓeo qͦd adhuc doctrinã
Competens uocatꝰ. qͥa pꝰ instructionẽ fidei
competit gram̃ xp̃i. Inde & apetendo compe¬
tentes uocati. Laicus popularis. Laos enĩ
grece: popłs dr̃. Proselitꝰ id ÷ aduena & circũ¬
cisus. qͥ miscebat᷑ popło dĩ. Grecum est. Ex pł

Expanded text:
a se factis ostendit Christianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. OrthodCatechumenus pro eo, quod adhuc doctrinam Competens vocatur, quia post instructionem fidei competit gratiam Christi. Inde et a petendo competentes vocati. Laicus, popularis. Laos enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est, advena, et circumcisus, qui miscebatur populo Dei, Graecum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uctor mei generis mͥ pat̾ est:
Ego illi filius aut filia.
Oatris mei pater michi auus est
Ego illi nepos aut neptis
Patris mei auus michi proauus.
Ego illi pronepos aut proneptis
Patris mei proauus michi abauus ÷:
Ego illi abnepos aut abneptis
Patris mei abauus michi atauus::
Ego illi ad nepos aut ad neptis
P atris mei atauus mͥ tritauus ẽ
Ego illi trinepos aut trineptis
Ego illi frĩs filius aut filia
Patrui mei pat̾ mͥ pat̾ magnus est
Ego illi filii fr̃is filius aut filia
Ego illi frĩs filius aut filia
Amitȩ meȩ mat̾ mͥ amita magna ẽ
Ego illi filiȩ frĩs filius aut filia
Amite meȩ auia michi ꝑamita est
Ego illi neptis filius aut filia

Expanded text:
uctor mei generis pater mihi ego illi filius, aut filia. Patris mei pater mihi avus est, ego illi nepos, aut neptis. Patris mei avus mihi proavus est, ego illi pronepos, aut proneptis. Patris mei proavus mihi abavus est, ego illi abnepos, aut abneptis. Patris mei abavus mihi atavus est, ego ille adnepos, aut adneptis. Patris mei atavus mihi tritavus est, ego illi trinepos, aut trineptis.ego illi fratris filius, aut filia. Patrui mei pater mihi pater magnus est, ego illi filii fratris filius, aut filia. ego illi fratris filius, aut filia. Amitae meae mater mihi amita magna est, ego illi filiae fratris filius, aut filia. Amitae meae avia mihi proamita est, ego illi neptis filius, a
Abbreviated transcription (Latin):
Atriꝰ meȩ fr̃ michi auunculus est
Ego ili sororis filius aut filia.
Auunculi mei pat̾ mͥ auunculꝰ magnꝰ est:
Ego illi filii sororis filiꝰ aut filia
Ego illi filii nepos aut neptis
Auunculi mei ꝓauius mͥ abauuncłs est
Ego illi neptis filiꝰ aut filia
temmata dicuntur ramus¬
culi. quos aduocati facrunt
in genere. cum gradus
cognationum partiun
ri. quoru
figurȩ hȩ
sunt:¬

Expanded text:
atris meae frater mihi avunculus est, ego illi sororis filius, aut filia. Avunculi mei pater mihi avunculus magnus est, ego illi filii sororis filius, aut filia. ego illi filii nepos, aut neptis. Avunculi mei proavus mihi abavunculus est, ego ill 449 28. Stemmata dicuntur ramusculi, quos advocati faciunt in genere, cum gradus cognationum partiuntri, quorum figurae hae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quare int̃ cet̾as. liberales disciplinas me¬
dicinȩ ars ñ contineat᷑. Propt̾ea qͥaillȩ singła¬
res contineant causas. ista uͦ omniũ. Nam &
grãmaticã medicꝰ scire debet. ut intelligere
uł ex ponere possit quȩ legit: similit̃ & recho¬
ricam. ut ueracib argumentis ualeat defini¬
re quȩ tractat: nec non & dialecticam ꝓpt̾ in¬
firmitatũ causas ratione adhibita ꝑscrutan¬
das atq curandas: sic & arithineticã ꝓpt̃ nu¬
merũ horarũ in accessionib & ꝑhiodis dierũ:
ñ alit & geometricã. ꝓpt̃ qͦlitates regionum &
locoꝵ situs. in quib doceat quid cuiq obser¬
uare oporteat. Porro musica incognita illi ñ
erit. Nam multa sunt quȩ inegris hominib
legitur. qui ab spũ immũdo saulem arte mo¬
dulationis eripuit. A sclepiades qͦ medicꝰ fre
naticum quendam ꝑ symphoniã pͥstinȩ sani¬
tati restituit. Postremo & astronomiã notam
habebit. ꝑ quam contẽplet᷑ rationẽ astroꝵ &

Expanded text:
quare inter ceteras liberales disciplinas Medicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas. Sic et Arithmeticam propter numerum horarum in accessionibus et periodis dierum. Non aliter et Geometriam propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare oporteat. Porro Musica incognita illi non erit, nam multa sunt quae in aegris hominibus legitur qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulationineticum quendam per symphoniam pristinae sanitati restituit. Postremo et Astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et
Abbreviated transcription (Latin):
punide qͦd aere mouentur. A pud lati¬
nos autẽ uela a uolatu dicta. Unele est illud.
epydromos. dalum. artemon. siparum. medi¬
cum. Ex quibꝰ acateon uelum maximum.
& in media naue constitutum. Epydromon
secundȩ amplitudinis. s ad pupim. Dalum
minimum uelum. & ad ꝓram defixum.
Artemon dirigendȩ potius nauis causa
cõmendatum. quã celeritatis. Saparum
genus ueli unum pedem habens. quo
iuuari nauigia solent innauigatione: quo¬
tiens uis uenti languescit. De quo lucanꝰ.
colligit auras. Quo ex separatione existimant
nominatum. Pes extremus angulus ueli.
quẽ sic naute loquuntur
De funibus. niii

Expanded text:
nde quod aere moventur; apud Latinos autem vela a volatu dicta. Unde est illudVirepidromos, dolo, artemo, siparum, mendicum. Ex quibus acation velum maximum, et in media nave constitutum. Epidromos secunde amplitudinis, sed ad puppim. Dolon minimum velum et ad proram defixum. Artemo dirigende potius navis causa conmentatum quam celeritatis. Siparum genus veli unum pedem habens, quo iuvari navigia solent in navigatione quotiens vis venti languescit. De quo Lucanus colligit auras; quod ex separatione existimant nominatum. Pes extremus angulus veli, quem sic nautae loquuntur. De funibus
Abbreviated transcription (Latin):
ma appellat᷑. Unde & imbrumati dicunt᷑.
qͥb fastidrũ ÷ ciboꝵ. Hibernꝰ autẽ int̃ hie¬
aparte totã hiemẽ significat. Hec teniꝑa
singulis etiã cȩli partib ascͥbunt᷑. U er qͥppe
orientidat᷑. qͥa tc̃ ex t̾ris omĩa oriunt᷑. Estas
uͦ meridiano. eo qd̾ pars eiꝰ calore flagran¬
tior sit. Hiems septẽtrioni. eo qd̾ frigoribꝰ
& ꝑpetuo gelu torpet. Autunnꝰ occidito. ꝓꝓt̃
qd̾ graues morbos ht̃. Unde & tc̃ omĩa folia
arboꝵ defluunt. Ut autẽ autiumꝰ habun¬
det morbrs. facit hoc confiniũ frigoris¬
& caloris: & compugnantia int̾ se contrarioꝵ
aerum

Expanded text:
μα appellatur; unde et inbrumarii dicuntur μα appellatur; unde et inbrumarii dicuntur quibus fastidium est ciborum. 7. Hibernus autem inter hiea parte totam hiemem significat. Haec tempora singulis etiam coeli partibus ascribuntur. 8. Ver quippe Orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero Meridiano, eo quod pars ejus calore flagrantior sit; hiems Septentrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpeat; autumnus Occiduo, eo quod graves morbos habet; unde et tunc folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbet caloris, et conpugnantia inter se contrariorum aerum.
Abbreviated transcription (Latin):
empora anni quatuor st̃. uer. estas. au¬
tunnꝰ. & hiems. Dicta autẽ st̃ tẽpora
a comiunionis tẽꝑam̃to: qd̾ inuicẽ se hu¬
more. siccitate calore. & frigore temꝑent. Hȩc
& curricula dicunt᷑ qͥa ñ stant s currunt.
Constat autẽ pꝰ factũ mundũ ex qͣlitate cursꝰ
solis. tempora in t̃nos menses fuisse diuisa.
Quoꝵ tempoꝵ talem uet̾es discretionem
faciunt: ut pͥmo mense uer nouum dicat᷑.
scdõ adultũ. t̃cio p̾ceps. Sic & ęstas insuis tb
mensil noua: aduita & p̃ceps. Sic &. autunnꝰ
adulta. & p̃ceps: siue extrema. Unde & ÷ illud.
uiret. Cc̃ enĩ pꝰ hiemẽ uestit᷑ tellus herbis.
& inflorem cuncta rũpunt᷑. Estas dr̃ ab
estu id ÷ acalore. & estas qͣsi usta. id ÷ exusta
& arida. Nã calor aridꝰ ÷ Autunnꝰ autẽ a tẽpes¬
tate uocatꝰ. qͦndo & folia arboꝵ cadunt: &
omĩa maturescunt. Hiemẽ ratio hemisꝑii
nncupauit. qͥa tc̃ breuiori sol uoluitur
tẽ uescendi appetitꝰ. Ecdacitas enĩ grece. bru¬

Expanded text:
empora anni quattuor sunt: ver, aestas, autumnus et hiems. Dicta sunt autem tempora a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed cConstat autem post factum mundum ex qualitatibus cursu solis tempora in ternos menses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres discretionem faciunt, ut primus mensis ver novum dicatur, secundus adultum, tertius praeceps. Sic aestas in suis tribus mensibus nova, adulta, et praeceps; sic et autumnus adulta et praeceps sive extrema. Unde est illudViviret. Tunc enim post hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore; et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus quando et folia arborum cadunt et omnia maturescunt. Hiemem ratio hemisphaerii nuncupavit, quia tunc breviori sol volvitur tunc vescendi appetitus. Edacitas enim Graece βρῶ
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs numerꝰ aut scdm se consid̾at᷑.
aut ad aliquid. Iste diuidit᷑ sic.
Alii enĩ st̃ equales. alii in eqͥles. Iste diui¬
ditur sic. Alii sunt maiores. alii minore.
Maiores cliuidunt᷑ sic. Primꝰ multiplex.¬

Expanded text:
nis numerus, aut secundum se consideratur, aut ad aliquid. Iste dividitur sic: alii enim sunt aequales, alii inaequales. Iste dividitur sic: alii sunt majores, alii sunt minores. Majores dividuntur sic: in multiplice
Abbreviated transcription (Latin):
or quadruplex. & reliqui. Contra. submulti¬
plex numerꝰ ẽ: qui intra multiplicẽ conti¬
net᷑: bis. aut ter. aut quat̃. aut multipliciter
ut u̾bi grã. unꝰ aduob bis continet᷑. atrib
ter. a quatuor quat̃ a qͥnq qͥnqͥes. ab aliis
multiplicit᷑. Suꝑ particularis numerꝰ est.
dũ fortior continet intra se inferiorẽ numerũ.
circa quẽ comꝑat᷑. similit̾ & unã partẽ eiꝰ. ut
u̾bi grã tres ad duo dum comparati fuerint

Expanded text:
IV quadruplex, et reliqui. Econtra submultiIV quadruplex, et reliqui. Econtra submultiplex numerus est, qui intra multiplicem continetur bis, aut ter, aut quater, aut multipliciter; ut verbi gratia unus a II bis continetter, a quatuor quater, et ab aliis multipliciter. Superparticularis numerus est dum fortior continet intra se inferiorem numerum circa quem comparatur, similiter et unam partem ejus. 7. Verbi gratia: III ad II dum comparat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑpartiens. quartꝰ sub multiplex sub¬
q sex. & cȩt̾i similes. Ad aliquid numerꝰ¬
ẽ: qͥ relatiue ad alios comparat᷑. ut u̾bi
gr̃a qͥtuor ad duo dũ comparatꝰ fuerit.
duplex dr̃ & multiplex: sex ad tres. octo
Equales numeri dicuntur. qͥ scdim qͦntita¬
tẽ ȩquales st̃: ut u̾bi grã. duo ad dno. tres ad tres.
decẽ ad decẽ. centũ ad centũ. In eqͥles nunieri st᷑.
qͥ adreuicẽ comparati in eqͥlitatẽ demonstrant:
ad sex: & uiniu̾salit̾ maior minori aut minor
maiori huiꝰcemodi dũ cõparatꝰ fuerit: in ȩqͣ¬
lis dr̃. Maior numerꝰ ẽ: qui ht̃ in se illũ mino¬
rẽ numerũ ad quẽ comparat᷑ & aliqͥd plꝰ ut u̾bi
grã q̾nariꝰ numerꝰ t̾nario numero fortior est:
Minor numerꝰ ÷ qͥ continet᷑ amaiori. ad qũẽ
comparatꝰ cũ aliqua parte sui ut t̃nariꝰ adqͥna
rum bis. aut ter. aut quat̃ aut multiplici¬
ter: ut u̾bi gr̃a duo cad unũ dũ compara¬
ti frierint duplex ẽ: tres ad uinum triplex qͣtu

Expanded text:
rticulares, submultiplices subV, VI, et caeteri similes. Ad aliquid est numerus qui relative ad alios comparatur: verbi gratia, quatuor ad II dum comparatus fuerit duplex dicitur et multiplex; sex ad III, octo equales numeri dicuntur, qui secundum quantitatem aequales sunt, ut, verbi gratia, duo ad duo, tres ad tres, decem ad decem, centum ad centum, etc. Inaequales numeri sunt qui ad invicem comparati inaequalitatem demonstrant, ad VI; et universaliter maior minori aut minor maiori huiusmodi dum conparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est, qui habet in se illum minorem numerum, ad quem conparatur, et aliquid plus; ut verbi gratia quinarius numerus trinario numero fortior est, Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarrum bis, aut ter, aut quater, aut multipliciter; ut verbi gratia II ad unum dum conparati fuerint, duplex est; III ad unum, triplex;
Abbreviated transcription (Latin):
grã. tres continent᷑ a quinq cũ aliis duc¬
partib suis. Subsuꝑparticłaris numerꝰ
ẽ. minor qui continet᷑ infortiori numero
cũ alta una parte sua. aut media. aut t̃cia.
aut qͣrta. aut qͥnta: ut u̾bi grã. duo ad treᷤ.

Expanded text:
um aliis partibus suis. Subsuperparticularis numerus est minor, qui continetur in fortiori numero cum alia una parte sua, aut media, aut tertia, aut quarta, aut quinta; ut verbi gratia II ad III,
Abbreviated transcription (Latin):
aliis trib partib eiꝰ. S ubmultiplex suꝑpar¬
tionalis numerꝰ ẽ. qui dũ ad fortiorẽ sͥ cõꝑatꝰ
fuerit. continet᷑ ab eo multiplicit᷑ cũ aliqͥb
partib suis: ut u̾bi grã. tres ad octo continen¬
tur bis cũ duob partib suis. qͣtuor adun
decim continent᷑ bis: cũ trib partib suis

Expanded text:
ibus eius. Submultiplex superpartionalis numerus est qui, dum ad fortiorem sibi comparatus fuerit, continetur ab eo multipliciter cum aliquibus partibus suis, ut uerbi gratia III ad VIII continentur bis cum duabus partibus suis; IIII ad XV continentur tertio cum tribus partibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ad fortiorem sibi numerũ comparatꝰ fu¬
erit. continet eum multiplicit᷑ cũ alia una
ti fuerint. continent᷑ ab eo bis cũ una parce¬
sua. Suꝑpatiens numerꝰ ẽ. qͥ in seinferiorẽ
numerũ totũ continet. & suꝑ hoc alt̾as par¬
aut alias: ut u̾bi gr̃a. qͥnq ad tres dũ com¬
parati fuerint. habet in se qͥnariꝰ numerꝰ
trinariũ. & suꝑ hoc alias partes eiꝰ duas.
habent in se quatuor & alias tres partes
eiꝰ. Nouem ad quinq dũ comparati fueruit.¬

Expanded text:
us ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet eum multipliciter cum aliis ti fuerint continent in s. Superpartiens numerus est, qui in se inferiorem numerum totum continet, et super hoc alteras paraut alias; ut verbi gratia V ad III dum conparati fuerint, habent in se quinarius numerus trinarium, et super hoc alias partes eius habent in se IV, et alias III partes ei
Abbreviated transcription (Latin):
illã uocamꝰ in qͥ hominis ꝑsonam
fingimꝰ ꝓ expͥmenidis affectib ȩtatis stu¬
dii. fortunȩ. lȩtitiȩ. sexus. meroris. auda¬
ciȩ. Nam cum pẏratȩ ꝑsona suscipitur:
audax. abrupta. temeraria erit oratio.
Cũ feminȩ sermo simulat᷑: sexiui conue¬
nire debet oratio. Iã uͦ ad olescentis & semꝰ.
& militis. & imꝑatoris. & parasiti. & ruᷤ¬
tieci. & phy losophi. diu̾sa ratio dicenda ẽ.
Auit̃ enĩ loqͥt᷑ gaudio affectus. alit̃ uul¬
neratꝰ. In quo genere dictionis illa st̃ maxi¬
me cogitanda. qͥs loquat᷑. & apud quẽ. &¬
& deqͦ. &. uͥ. & qͦ tẽpore. qͥd egerit. qͥd acturꝰ sit.
aut qͥd pati possit si hex consulta neglexerit.

Expanded text:
illam vocamus, in qua hominis personam fingimus pro exprimendis affectibus aetatis, studii, fortunae, laetitiae, sexus, maeroris, audaciae. Nam cum piratae persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio: cum feminae sermo simulatur, sexui convenire debet oratio: iam vero adolescentis et senis, et militis et imperatoris, et parasiti et rustici et philosophi diversa oratio dicenda est. Aliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda, quis loquatur et apud quem, de quo et ubi et quo tempore: quid egerit, quid acturus sit, aut quid pat
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc uarie tractari potest. Modo enĩ ut
moueat. mͦ ut designet. mͦ ut uituꝑet aut
laudet. Ut moneat: nobilitas ÷ uircutis.
modoꝵ apud posteros sartina. Ut designet:
apex ⁊ arx corporis. U t laudet: adolescen¬
es diffinitionis ẽ. quã greci cataaferesin
atogenentio. latini ꝑ pͥuationẽ contrarii
eiꝰ qd̾ diffinit᷑ dicunt: ut bonũ : qd̾ malũ
non est: iustũ ÷ qd̾ in iustum non est: & his si
milia. Hoc autẽ genere diffinitionis uti
debemꝰ cũ contͣriũ notũ ÷: ut si bonũ ÷ qd̃
ꝓdest cũ honestate. id qd̾ tale ñ ẽ: maluẽ.
Nona species diffinitionis ẽ. quã greci cata
dieunt. ut eneas ÷ ueneris & anchisȩ filiꝰ.

Expanded text:
Hoc uaHoc uamoneat, modo ut designet, modo ut laudet ac vituperet. Ut moneat: Nobilitas est virtus majorum apud posteros sarcina. Ut designet: Caput est ars corporis. Ut laudet: Adolescenes definitionis est, quam Graeci cata apheresin tu enantiu, Latini per priuantiam contrarii eius quod definitur dicunt, ut: 'Bonum est, quod malum non est; iustum est, quod iniustum non est,' et his smilia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum est'. Nona species definitionis est, quam Graeci κατὰ dicunt, ut: 'Aeneas est Vene
Abbreviated transcription (Latin):
diffiniunt. Quȩ species diffinitionis orato¬
rib magis apta ÷ quã dialecticis. qͥa lati¬
tudines ht̃. Quȩ similitudo: inbonis reb
ponit᷑ & in malis. Quinta species diffiniti¬
onis ÷. quã grece cataantulexin. latine ad
u̾biũ dicimꝰ. Hȩc uocẽ illã decuꝰ reqͥrit᷑ nomi¬
ne alio sermone designat uno ac singulari.
& qͦdãmͦ qͥd ulud sit in uno u̾bo positũ uno
u̾bo alio declarat: ut conticescere : tacere.
itẽ cũ t̃minũ dicimꝰ finẽ. aut populatas
int̃p̃tam᷑ eẽ uastatas. Sexta species diffini¬
tionis ẽ: quã g̾ci catadiaforan. nos ꝑ diffe¬
int̾ regẽ & tyrannũ. adiecta differentia
qͥd ut̃q sit diffinit᷑: id÷. rex ẽ modestꝰ & tem¬
perans. tyrannꝰ uͦ impiꝰ & immitis. Septima
species diffinitionis ẽ. quã greci catameta¬
foran. latini ꝑtrans lationẽ dicunt. ut cy¬
cero intopicis. Litus ÷ qua fluctꝰ eludit.

Expanded text:
definiunt. Quae species definitionis oratodefiniunt. Quae species definitionis oratoribus magis apta est quam Dialecticis, quia latitudines habet, quae similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Gruerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per diffeinter regem et tyrannum, adiecta differentia quid uterque sit definitur, id est: 'Rex est modestus et temperans, tyrannus uero impius et immitis.' Septima est species definitionis, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctus eludit.'
Abbreviated transcription (Latin):
alis ÷: diffinitionũ om̃iũ obtinet pͥncipatũ.
dr̃. latine qualitatiua uocat᷑: qͥa ex qͣlitate
nom̃ accepit. ꝓ eo qͦd qͥd quale sit id qͦd fit
euident̃ ostendit. Cuiꝰ exemplũ tale ẽ. ho
mo ⁊ qͥa ingenio ualet. artib pollet. & cõg¬
nitione rerum: aut qͥd̾ ag̾e debet eligit aut
animadu̾sione qd̾ inutile sit contempnit.
His enĩ qͦlitatib exp̃ssus ac disfinitꝰ homo
ẽ. Quarta species diffiitionis ÷. quȩ g̾ce¬
patur. quȩ adhibita circuitione dictoꝵ fa¬
ctoꝵq: rem quȩ sit descͥptione declarat.
Querit᷑ enĩ quid auarꝰ sit. qͥd crudelis.
quid luxuriosus. & uniu̾sa luxuriosi. auari.
erudelis. natura describit᷑: ut si luxuriosum
uolumꝰ diffinire. dicimꝰ luxurios ÷ uictꝰ non
necessarii s sumptuosi. & honoris appeten᷑
indelicris affluens. inlibidine promptꝰ. Hȩc
& alia diffiniunt luxuriosũ. s ꝑ descͥptionẽ

Expanded text:
alis est, definitionum omnium obtinet principatum. alis est, definitionum omnium obtinet principatum. ης dicitur, Latine qualitativa vocatur: quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. mo est qui ingenio ualet, artibus pollet, et cognitione rerum aut quae agere debeat eligit, aut animaduersione quod inutile sit contemnit.' His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Gnatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis adfluens, in libidine promptus. Haec et alia definiunt luxuriosum, sed per descriptionem
Abbreviated transcription (Latin):
marii. uictoram libro ad breuiato.uiii.
iffinitio est phylosophoꝵ. quȩ in reb
expͥmendis explicat quid res ipsa sit.
qualis sit. & quẽadmodũ m̃bris suis constare
debeat. Est enĩ oratio breuis. uniꝰcuiꝰq rei
nat᷑am a cõmunione diusã ꝓpͥa signisicatio¬
ne concludens. Diuisio diffinitionũ: in par¬
tes quindecim habet᷑. Prima species diffi¬
ꝓpͥe & uere dr̃ diffinitio. ut ẽ. homo animal
rationale. mortale. sensus disciplinȩq ca¬
par. Hȩc eiũ diffinitio ꝑspecies & differen¬
tias descendens uenit ad ꝓpͥũ: & designat
nȩ notio nuncupat᷑. quã notionẽ cõmuni
ñ ꝓpͥo nomine possumꝰ dicere. Hȩc isto mͦ
semꝑ efficitur. Homo ÷ qͥ rationali concep¬
tione & exercitio. prȩ est animalib cunctiꝰ.
Non enĩ dixit qͥd ÷ homo. s qͥd agat. quasi
qͦdam signo innoticiã deuocato. In ista enĩ
& in reliqͥs noticia rei ꝓfert᷑. ñ substantiał
explicatio declaratur. Ꝙ qͥa illa substanti¬

Expanded text:
Marii Victorini libro abbreviata . efinitio est Philosophorum, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definitionum in partes quindecim habetur. Prima species defie dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat ne notio nuncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantialis explicatio declaratur; et quia illa substanti
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã pleni ex eodem genere: ut si que¬
deest ut sit arsis. Duodecima species diffi¬
ꝑlaudẽ. ut tulliꝰ ꝓduentio. Lex ÷ mens
& animꝰ & consiliũ in sententia ciuitatis.
& alit̃. Pax ÷ tranquilla lib̾tas. Fit & ꝑui
tuꝑationẽ. quam greci progon uocant:
ut seruitus ÷ postremũ maloꝵ ominiũ. ñ¬

Expanded text:
gentiam pleni ex eodem genere, ut si quaedeest ut sit assis’. Duodecima species defiper laudem, ut Tullius pro Cluentio: ‘Lex est mens et aniet aliter: Pax est tranquilla libertas. Fit et per vituperationem, quam Graeci φόγον vocant, ut: Servitus est postremum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem & in india & in italia. & ad occeanum
in hispania nasci tradunt. Ferunt autẽ sub
tyberio cesare quendã artificem ex cogitasse ui¬
tri temꝑam̃tum. ut flexibile eẽt & ductile.
Quidũ admissus fuisset ad cesarem. porrexit
phialam cesari: quã ille indignatꝰ inpauim̃tũ
ꝓiecit. Artifex autẽ sustulit fialam de pauim̃¬
to quȩ complicauerat se tanquã uas eneum.
deinde martulum de sinu ꝓtulit: & fialam
correxit. Hoc facto: cesar dixit artisici. Nunqͥd
alius scit hanc contlituram uitroꝵ : Postꝗͣ¬
ille uirans negauit alterum hoc scire: iussit
eum cesar decollari nedum hoc cognitum fie¬
ret: aurum ꝓluto haberetur: & omiũ metal¬
loꝵ p̃tia abstraherentur. Et reuera. quia si ua¬
sa uitrea ñ frangerentur. meliꝰ eeñt quã aurũ
& argentum¬
.de metallis. xui.

Expanded text:
lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera, quia si vasa vitrea non frangerentur, melius essent quam aurum et argentum. De metallis .
Abbreviated transcription (Latin):
tur in officinis. & aliud flatu figuratur: aliud.
turno teritur: aliud argenti modo celatur.
Uinguitur etiam muttis modis. ita ut hia¬
cintos saphirosq & uirides imitetur & om¬
t̾ces: uł aliarum gemmarũ colores. Neq ẽ alia
speculis aptior materia. uł picture accomino¬
datior. Maximꝰ tam̃ honor. in candido uitro.
ꝓximatq cristalli similitudini. Unde & ad
potandum argenti metalla & auri reppulit
uitrum. Olim fiebat & in italia & ꝑgallias &¬
in hispania.harena alba mollissima pila mo¬
laq terebatur. dehinc miscebatur tribꝰ partibꝰ
nitri pondẽ uł mensura. ac liquita in alias for¬
naces trans fundebat᷑. quȩ massa uocabatur
ad monitrum: atq hac recocta fiebat uitrũ
purum & candidum. In genere uitri &. obsianꝰ
lapis annumerat᷑. Est autẽ uirens. int̃dum
& niger. aliquando & translucid. crassior ui¬
su. & in speculis parietum. ꝓinagine umbras
reddens. G emmas multi ex eo faciunt. Hẽ

Expanded text:
tur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud tur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liqunaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum, atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. 5. In genere vitri et obsidianus lapis annumeratur. Est autem urens interdum, et niger aliquando, et translucidus crassiore visu, et speculis parietum pro imagine umbras reddente: gemmas ex
Abbreviated transcription (Latin):
itrum dictum. qͦd uisus ꝑspicuitate
gransluceat. In aliis metallis quicqͥd
intrinsecꝰ continetur absconditur. in uitro uͦ
quilibet liquor uł species qualis ÷ int̾ius. talis
exterius declaratur. & quodã modo clausus
patet. Cuius origo hȩx fuit. In parte sẏriȩ
quȩ fenicis uocatur. finitima iudeȩ circa
radicem montis carmeli palus ÷. ex qua nasci¬
tur belus amnis. qͥnq milium spatio inmare
fluens uixta ptolomaidem: cuiꝰ harenȩ decur¬
rente fluctu sordibꝰ eluuntur. Hic fama est
pulsa naue mercatoꝵ nitri cum sparsim ꝑlit
tus epulas pararent. nec eẽnt ꝓ attollendis
uasis lapides glebas itri naui subdiderunt.
quib accensis ꝑmixta harena littoris. trans lu¬
centes noui liquoris fluxisse riuos: & hanc
fuisse originem uitri. Mox ut est ingemosa¬
sollertia. non fuit contenta solo nitro. s & aliis
aridisq lignis concoquitur a diecto cypro ac
nitro: continuisq fornacib ut es liquatur.
masseq fiunt. Postea ex massis rursus fundi¬

Expanded text:
itrum dictum quod visui perspicuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor vel species qualis est interius talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cuius origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Iudaeae circa radices montis Carmeli palus est, ex qua nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosasollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis aridisque lignis coquitur, adiecto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus fundi
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦd ꝑ totum mundum p̾licauerint euan¬
gelium. idipsũ ꝓpħȩ ñ tacuerunt. De quib
etiã in psalmis ante p̃dictum e. Nonst̃ loque¬
lȩ neq sermones quoꝵ ñ audiant᷑ uoces eoꝵ.
in omnẽ t̾rã exiuit sonꝰ eoꝵ & in fines orb̾t̃rȩ

Expanded text:
et quod per totum mundum praedicaverunt Evangelium, id ipsum prophetae non tacuerunt; de quibus etiam in Psalmis ante praedictum est: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. In omnem terram exivit sonus e
Abbreviated transcription (Latin):
tores apłos p̃dicare ingentib misit:
ꝑ hieremiã ante sic meminit dicens. Ego
mittam piscatores meos dicit dñs. & piscabun¬
tur eos. Deniq scłm mathei euangłium
legitur. qd̾ iħe ueniens iuxta mare galileȩ
petrum & andream frẽm eiꝰ uidit mittenteᷤᷤ¬

Expanded text:
t, et praedicare eos gentibus misit, per Jeremiam ante sic meminit, dicens: Ego mittam piscatores multos, dicit Dominus, et piscabuntur eos . Denique secundum Matthaei Evangelium legitur quod Jesus veniens juxta mare Galileae, vidit Petrum et Andream, fratrem