comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signes reliquie cõmotionu aĩ cuiꝰmodi erũt & quibus
in locis talia uisiui simulacra nascent᷑. &. pressa &e ob
insigne dui penes memoriã residentia. Sunt porro
reliquie ꝯmotionu aĩ uł ex modestis uł ex ĩtemꝑãtib
interdũq sapientib int̾du stolidis cogitatioib sedate
uł ad iracundiam icitate. Proq locis. ut in capite
ubi est sedes domiciliuq rationis. uel ĩ corde in quo
dominat᷑ iuirilis ille indignationis iugor. uł in iecore.
subterq dimensa. porro hec ois regio libidinis Et quoiam
tractatum ĩcurrimꝰ somnoꝵ de quo uarie senfunt uet̾es
fiat eaꝵ que in honore sunt opionu ꝯmemoratio. Ari¬
stoteles ut qui dei ꝓudentia usq ad lune regione
progredi censeat. Infra uoͣ neq ꝓuidentie scitis regi
nec angeloꝵ ope ꝯsultisq sustentari nec uõ demonũ
ꝓspicientia putet int̾uenire ꝓptereaq tollat omne

Expanded text:
signes reliquiae commotionum animi, cuius modi erunt et quibus signes reliquiae commotionum animi, cuius modi erunt et quibus in locis, talia uisuum simulacra nascentur expressa et ob insigne imaginum diu penes memoriam residentia. Sunt porro reliquiae commotionum uel ex modestis uel ex intemperantibus interdumque sapientibus, interdum stolidis cogitationibus sedatae uel ad iracundiam incitatae, proque locis ut in capite ubi est sedes domiciliumque rationis, uel in corde in quo dominatur uirilis ille indignationis uigor, uel in iecore subterque; dimensa porro haec omnis regio libidinis. Et quoniam tractatum incurrimus somniorum de quo uarie senserunt ueteres, fiat earum quae in honore sunt opinionum commemoratio. Aristoteles, ut qui dei prouidentiam usque ad lunae regionem progredi censeat, infra uero neque prouidentiae scitis regi nec angelorum ope consultisque sustentari nec uero daemonum prospicientiam putet interuenire proptereaque tollat omnem
Abbreviated transcription (Latin):
lat incurrit. Ibidemq uixta materie qualitatẽ formatꝰ
& coloratus sensus uisusq confit ex lumme qui cõtigne
imaginis occu̾su reꝑcussus reditu facto ad oculoꝵ fores
usq ad mentis secreta porrigit᷑. Atq etiã drarni iuibaris
applicatio cũ ignis intimi bamine maĩfestat sine solis
effulsione nihil uideri. Deniq postꝗͣ ĩ noctem ĩquit
discessent cognatus ignis deftum auxilio lumen inti¬
mum remanet cciosum. nullam habens cũ ꝓxĩo tunc
aere nature coĩcationem. Uidereq desinit tactum
illecebra somini. Obductis quippe palpebris quaꝵ tegmen
salubre oculoꝵ auxilium dixit essẽ uis illa ignis inti¬
ma cohercet᷑. comp̾ssaq fundit se ꝑ membra. quo pacto
intimoꝵ motuu relaxat᷑ intentio in soporam quietẽ
tuc interpellante mẽtem uisus ĩquietudĩe. Cũq erit
inquit altior quies crassiore facto ñali sp̃u nihil aut

Expanded text:
lat, incurrit ibidemque iuxta materiae qualitatem formatum lat, incurrit ibidemque iuxta materiae qualitatem formatum et coloratum sensus uisusque confit ex lumine qui contiguae imaginis occursu repercussus reditu facto ad oculorum fores usque ad mentis secreta porrigitur. Atque etiam diurni iubaris applicatio cum ignis intimi lumine manifestat sine solis effulsione nihil uideri. Denique «postquam in noctem, inquit, discesserit cognatus ignis, desertum» eius auxilio lumen intimum remanet otiosum nullam habens cum proximo tunc aere naturae communicationem uidereque desinit factum illecebra somni. Obductis quippe palpebris — quarum tegmen salubre oculorum auxilium dixit esse — uis illa ignis intimi coercetur compressaque fundit se per membra, quo pacto intimorum motuum relaxatur intentio in soporam quietem minime tunc interpellante mentem uisus inquietudine. DE IMAGINIBVS Cumque erit, inquit, altior quies crassiore facto naturali spiritu, nihil aut
Abbreviated transcription (Latin):
tramite ignis liquorem ut ꝑ leues ĩquit cõgestosq & tãꝗͣ¬
firmiore soliditate pauitos orbes luminũ quoꝵ tamen
esset angusta medietas. Subtilior serenus ignis ꝑ ean¬
mẽbranis uł etiã tuncis solidis cõtinen cculoꝵ orbes asseue¬
rantes de na eoꝵ interpretari uident᷑.: Angusta porͣo
illa medietas que puenit usq ad cculoꝵ cauas sedes
que alia est ꝗͣ Rec ꝑ quam fluit ignis serenus: Itaq in¬
quit cu duirnũ iabar applicat se uisus fusiomi tue nmiꝵ¬
incurrentia semet muicem duo similia ĩ umꝰ corporis
coherent speciẽ. quo concurrũt oculoꝵ acies micantes.
quoq effluentis intime effũsionis acies contigue imagi¬
nis cxcursu reꝑcutit᷑ꝰ. Euidenter uisum fieri dicit quoti¬
ens intum caloris lumen quod moffenso ꝑ oculos fluit
aliquã nisibilem materiã quã contiguã ĩmaginẽ appel¬

Expanded text:
biuio tramite ignis liquorem. «Vt per leues, inquit, congestosque et tabiuio tramite ignis liquorem. «Vt per leues, inquit, congestosque et tafirmiore soliditate probatos orbes luminum, quorum tamen esset angusta medietas subtilior, serenus ignis per eanmembranis uel etiam tunicis solidis contineri oculorum orbes asseuerantes de natura eorum interpretari uidentur? Angusta porro illa medietas, quae peruenit usque ad oculorum cauas sedes, quae alia est quam haec per quam fluit ignis serenus? «Itaque, inquit, cum diurnum iincurrentia semet inuicem duo similia in unius corporis speciem cohaerent, quo concurrunt oculorum acies emicantes quoque effluentis intimae fusionis acies contiguae imaginis occursu repercutitur». Euidenter uisum fieri dicit quotiens intimi caloris lumen, quod inoffense per oculos fluit, aliquam uisibilem materiam, quam contiguam imaginem appel
Abbreviated transcription (Latin):
altera edax. & ꝑemptoria. altera mulcebus innoxio luĩe.
hiuc igit᷑ ex qua lux diem inuehens pandit᷑ cognatum
& familiare corpis cculoꝵ diuine potestates cõmente
sunt. Intimu si quidẽ nostri corporis ignẽ ut pote ger¬
manũ ignis lucidi sereni defecati liquoris ꝑ oculos flue
scit ab ineunte etate coĩs oĩ anticipatio. quippe sol
mũdi oculus nũcupat᷑ ab omnib. Ideoq idem auctor
in politia solem quidẽ simulachru esse ait inuisibilis
dei. Oculum u̾o solis & solstitiale quidẽ ut sit eminens
sol intelligibile mũdo suus huic simili ut sensili globus
iste ignitus lucifer cuiꝰ simulacru id lumen quo illustrat᷑
uisus aĩaliu idẽ oculus. Fluere porro uisum ꝑ oculos cõ¬
sentuĩt to physici qͣ ecĩa medici. qui exectis capitis mẽbris
dum scrutant᷑ nature ꝓuidam sollertiã notauerũt ferri

Expanded text:
altera edax et peremptoria, altera mulcebris innoxio lumine. altera edax et peremptoria, altera mulcebris innoxio lumine. Huic igitur, ex qua lux diem inuehens panditur, domesticum et familiare corpus oculorum diuinae potestates commentae sunt, intimum siquidem nostri corporis ignem, utpote germanum ignis perlucidi sereni et defaecati liquoris, per oculos fluere scit ab ineunte aetate communis omnium anticipatio, quippe sol mundi oculus appellatur ab omnibus ideoque idem auctor in Politia solem quidem simulacrum esse ait inuisibilis dei, oculorum uero solis et solstitiale quiddam, ut sit eminens sol intellegibili mundo suus, huic similis in sensili globus iste ignitus lucifer, cuius simulacrum id lumen quo illustratur uisus animalium, id est oculus. Fluere porro uisum per oculos consentiunt tam physici quam etiam medici, qui exectis capitis membris, dum scrutantur naturae prouidam sollertiam, notauerunt ferri
Abbreviated transcription (Latin):
a cerebri sede in qua est sĩta potestas aĩe summa & pͥn¬
cipalis ad oculoꝵ cauernas cii essent nalem spm̃ conti¬
nentes. que cum ex uno imtio eademq radice ꝓgresse
aliquãtisper coniu̾̃cte sint in frontis intimi reꝑate biui
specie ꝑuei̾ant ad cculoꝵ concauas sedes qua suꝑcilioꝵ
obliqui tramites colligunt᷑ sinuateq illic tunicaꝵ gremio
ñalem humorem recipiente globos complent munitos
tegmine palpebraꝵ ex quo appellant᷑ orbes. Porro ꝙ ex
alter sine altero moueri queat. Oculi porro ip̃ius conti¬
nentiã in quatuor mẽbranis seu tunicis notau̾at dispa¬
ꝓposita materia suscipiat laborem. Interi u̾bis platonis ex¬
positis etiã que sit in his ñaliu arcanoꝵ ꝯp̾hensio atq ex¬
pressio consideremꝰ. Cum de sensib loqueret᷑ quos capitis
instrum̃ta esse dix̾at addidit. E quib pͥmi luciferi cculoꝵ¬

Expanded text:
a cerebri sede, in qua est sita potestas animae summa et prina cerebri sede, in qua est sita potestas animae summa et principalis, ad oculorum cauernas meent naturalem spiritum continentes; quae cum ex uno initio eademque radice progressae aliquantisper coniunctae sint in frontis intimis; separatae biuii specie perueniant ad oculorum concauas sedes, qua superciliorum obliqui tramites porriguntur, sinuataeque illic, tunicarum gremio naturalem humorem recipiente, globos complent munitos tegmine palpebrarum, ex quo appellantur orbes. Porro quod ex alter sine altero moueri queat. Oculi porro ipsius continentiam in quattuor membranis seu tunicis notauerunt dispaersequi uelit maiorem proposita materia suscipiet laborem. Interim uerbis Platonis expositis et quae sit in his naturalium arcanorum comprehensio atque expressio consideremus. Cum de sensibus loqueremur quos capitis instrumenta esse dixerat, addidit: «E quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
est. His tam plene tam diligenter elaboratis  uiniores
phi ut non optimi heredes p̾at̾nu censu in frusta discep¬
tantes ꝑfectam atq uberem sentẽtia in mutilas opini¬
unculas ceciderunt. Quare faciendũ ut ad certam
explorationẽ platonici dogmatis cõmentu uetus aduo¬
cetur medicoꝵ & item physicoꝵ illustriu sine uiroꝵ¬
qui ad comphendenda sane nature sollertia artus huma¬
i corporis facta membroꝵ exsectione rimati sunt.
ꝙ existimabant ita demum se suspitionib atq opĩo¬
nib certiores futuros si tam rationi uisus ꝗͣ iuisu ratio
concineret. De mõstranda igit᷑ oculi natura ẽ. de qua
cum pleriq alii tu Alomeo erotoniensis in physicis exer¬
citatus quiq pͥmul exsectionẽ aggredi ẽ ausus &. Cali¬
stenes Aristotelis auditor & herofilus multa & p̾clare
in lucem ꝓtulerunt. Duas eĩm angustas semitas que

Expanded text:
est. His tam plene tamque diligenter elaboratis iuniores est. His tam plene tamque diligenter elaboratis iuniores philosophi, ut non optimi heredes paternum censum in frusta dissipantes, perfectam atque uberem sententiam in mutilas opiniunculas ceciderunt. Quare faciendum ut ad certam explorationem Platonici dogmatis commentum uetus aduocetur medicorum et item physicorum, illustrium sane uirorqui ad comprehendendam sanae naturae sollertiam artus humani corporis facta membrorum exectione rimati sunt, quod existimabant ita demum se suspicionibus atque opinionibus certiores futuros, si tam rationi uisus quam uisui ratio concineret. Demonstranda igitur oculi natura est de qua cum plerique alii tum Alcmaeo Crotoniensis, in physicis exercitatus quique primus exectionem aggredi est ausus, et Callisthenes, Aristotelis auditor, et Herophilus multa et praeclara in lucem protulerunt: duas esse angustas semitas quae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ex ip̃is corporib que uident᷑ colores. Colore porro
ꝓpͥum esse uisus sensu quis nesciat. Flãma est igitur que¬
dam inquit corpoꝵ colore fundens supficiem. que cum
erit equalis cculoꝵ capacitati maĩfesta sunt atq erant
que uident. Cum no minor clara candida. ut que pa¬
tulus & apertus uisus admittat. Si uo maior color qui
diturq acies. & que iudent᷑ atri coloris uident᷑. Trib
ergo his concurrentib uisus exsentit. trinaq ratio ui¬
dendi. lumen coloris intimi ꝑ cculos means que est pͥn¬
cipalis causa. Est lumen ꝯtrapositu ꝯsanguineu lumini
nr̃o quod simul opat᷑ & adiuuat. Lumen quoq quod
ex corporib uisibiliu specieꝵ fluit. Fãma seu color qui
pinde est atq sunt oĩa sine quib ꝓpositu opus estĩci
non potest. ut sine ferramentis que sũnt oꝑi faciundo
necessaria. quoꝵ si quid deerit impediri iusu necessẽ

Expanded text:
ducit ex ipsis corporibus quae uidentur colores. Colorem porro ducit ex ipsis corporibus quae uidentur colores. Colorem porro proprium esse uisus sensum quis nesciat? «Flamma est igitur quaedam, inquit, corporum color infundens superficiem»; quae cum erit aequalis oculorum capacitati, manifesta sunt atque erunt quae uidentur, cum uero minor, clara et candida, ut quae patulus et apertus uisus admittat; si uero maior erit color qui diturque acies et quae uidentur atri coloris uidentur. Tribus ergo his concurrentibus uisus existit trinaque est ratio uidendi: lumen caloris intimi per oculos means, quae principalis est causa, lumen extra positum, consanguineum lumini nostro, quod simul operatur et adiuuat, lumen quoque quod ex corporibus uisibilium specierum fluit, flamma seu color, qui perinde est atque sunt omnia sine quibus propositum opus effici non potest, ut sine ferramentis quae sunt operi faciendo necessaria; quorum si quid deerit, impediri uisum necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sit uelut quidã ignis intimi mĩ habens cu solsticiali
lumine cognationem. s porro lumen instrum̃tu anime
fore ad nisibiliu specieꝵ cõtemplationẽ. siquidẽ ad ocu¬
los ferat᷑ quoꝵ leuigata soliditas & tersa rotunditas
ut pote munita tumcis. textis tenui neruoꝵ sub tegmĩe
fert facile obuia lucem. Medietas uo in qua cõstituit
uidendi uis delicati corporis & sincere ꝓpemoduq in cor¬
poree puritatis admittit contẽplationis ingressu. Causa¬
q pͥncipalis uidendi lumen est intimu. nec tm̃ usq qͥq
ꝑfecta &e sufficiens ad nũi competẽtis pfectionẽ. Opus
est quippe adium̃to cognati extimi luminis. maxĩe ꝗdes
solstitialis. tamen etiã eoꝵ que solis lumen imitantur.
igit᷑ extimu lumen accorporatu lumini quod ex oculis fluit
confirmat illud & facit idoneu obtutu fiuere ꝓpterraq

Expanded text:
quod sit uelut flos quidam ignis intimi nostri habens cum solstitiali quod sit uelut flos quidam ignis intimi nostri habens cum solstitiali lumine cognationem, solis porro lumen instrumentum animae fore ad uisibilium specierum contemplationem, siquidem ad oculos feratur, quorum leuigata soliditas et tersa rotunditas, utpote munita tunicis textis tenui neruorum subtemine, fert facile obuiam lucem. Medietas uero, in qua constituitur uidendi uis, delicati corporis et sincerae propemodumque incorporeae puritatis admittit contemplationis ingressum; causaque principalis uidendi lumen est intimum nec tamen usque quaque perfecta et sufficiens ad muneris competentis perfunctionem. Opus est quippe adiumento cognati extimi luminis, maxime quidem solstitialis, alias tamen etiam eorum quae solis lumen imitantur. Igitur extimum lumen accorporatum lumini quod ex oculis fluit confirmat illud et facit idoneum obtutibus fluere proptereaque
Abbreviated transcription (Latin):
uisus tue scisso radio diuidit᷑ biffaria uisus. & qui hoc
uitio laborant duplicia uidere se censent. Ergo etiam
in geminis pupulis ide uitiu medicoꝵ detegit expi¬
entiam. Namq bicori nali quidẽ pupula recte que
sunt uident᷑. Illa uõ simulacra reꝵ. quappter medici
quod plus est ꝗͣ natura desiderat tollunt. & illam p̾¬
ter nãm pupula ĩterimunt imposita cicatrice. Iuo
uident᷑ acceptis cecasionib a platone suu ꝓpriu fecisse
dogma. nam cu ille ꝑfectam rõnem attulent docuẽĩt¬
q tam ipãm causa uidendi ꝗͣ cetera que cãm sequũt᷑.
atq aduiuant. & sine quib non potest uisũs existere.
Iuniores sumptis ex plena sencẽtia ꝑtib de hisdes ꝑtib
mouent. s quia nulla ꝑtis ꝑfectio est. aliquatenꝰ suctidũt.
ut exposita platonis sententia res ip̃a mõstrabit. Censet
eĩm plato lumen ex cculis ꝓfundi purum & liquatum

Expanded text:
uisus, tunc scisso radio diuiditur bifariam uisus et qui hoc uisus, tunc scisso radio diuiditur bifariam uisus et qui hoc uitio laborant duplicia uidere se censent. Ergo etiam in geminis pupulis idem uitium medicorum detegit experientia; namque bicori naturali quidem pupula recte quae sunt uident, illa uero alia simulacra rerum. Quapropter medici quod plus est quam natura desiderat tollunt et illam praeter naturam pupulam interimunt imposita cicatrice; quo uidentur acceptis occasionibus a Platone suum proprium fecisse dogma. Nam cum ille perfectam rationem attulerit docueritque tam ipsam causam uidendi quam cetera quae causam sequuntur atque adiuuant et sine quibus non potest uisus existere, iuniores sumptis ex plena sententia partibus de isdem partmouent; sed quia nulla partis perfectio est, aliquatenus succidunt, ut exposita Platonis sententia res ipsa monstrabit. Censet enim Plato lumen ex oculis profundi purum et liquatum,
Abbreviated transcription (Latin):
penetralib simulachiu inuenit᷑. obumbrante aliqua ingre¬
dine. Ut in plucidi quidẽ s fusci uitri lamina uł stamus
atris. Ex alto ꝓfunde tue quippe uisus ingredit nõ adeo
densam cutem. & uidet interiora s non adeo clare.
Infringit᷑ tanꝗͣ radius ob tersam lucide materie supficiem
&e obumbrationẽ atri coloris. usq adeo ut ip̃i etiã nosmet
uidentes intra speculu nos met putemꝰ consistẽ. nec os no¬
stru especulo s intra speculu uidere. Que causa est ut cu
accedimis ad speculu imago etiã ꝓximare at cũ recedimꝰ
illa etiã uideat᷑ una recedere: Idem unu esse radium
qui ex utroq oculo porrigit᷑ argumẽtant᷑ ex ea passione
que ypothisis dicit᷑ ex insu eoꝵ qui duplicia uidere credut᷑
& hr̃e pupillas binas. Et eĩ cu crassũs humor ita ocu¬
los obsederit ut non onme eoꝵ cetupauent & obtexe

Expanded text:
penetralibus simulacrum inuenitur obumbrante aliqua nigrepenetralibus simulacrum inuenitur obumbrante aliqua nigredine, ut in pellucidi quidem sed fusci uitri lamina uel stagnis atris ex alto profundo; tunc quippe uisus ingreditur non adeo densam cutem et uidet interiora, sed non adeo clare. Infringitur tamen radius ob tersam pellucidae materiae superficiem et obumbrationem atri coloris usque adeo ut ipsi etiam nosmet uidentes intra speculum nosmet putemus consistere nec os nostrum e speculo sed intra speculum uidere. Quae causa est ut, cum accedimus ad speculum, imago etiam proximare et, cum redimus, illa etiam uideatur una recedere. Idem unum esse radium qui ex utroque oculo porrigitur argumentantur ex ea passione quae hypochysis dicitur et ex uisu eorum qui duplicia uidere creduntur et habere pupulas binas. Etenim cum crassus humor ita oculos obsederit ut non omnem eorum occupauerit et obtexer
Abbreviated transcription (Latin):
ue intuitionis fore in radii fragmine cõmentu tale.
Et eĩz si duo specula sic collocentur ut unu sit ante
uultum. alteꝵ a tergo obliquatu ne impediat᷑ obiectu cor¬
poris uisus radii cõmeantis tunc occipitiu nostru uidemus
n speculo quod habet᷑ a tergo. quod .s. non fieret nisi raduis
uisualis applicans se ad speculu adu̾sum fractusq euis obiectu
faceret angulu. ex quo rursu recurrens ĩ posterius speculu
arietaret. rursuq illic angulo facto desineret in eccipitii se¬
dem. Atq quod uoͣ uisũ non sentit᷑ discursantis aciei lu¬
mine prodit᷑. Similiter cu in modu recte concaue
spere formatu erit speculuꝵ maiores ueris uultus apparẽt
Ideo ꝙ undiq se fundente radii lumĩe uelut exestuans
imago porrigit᷑. Que autẽ paraphasis ab his appellat᷑
ꝓuenit quotiens non in cute speculi s introrsũ &e tanꝗͣ

Expanded text:
uae intuitionis fore in radii fragmine commentum tale. uae intuitionis fore in radii fragmine commentum tale. Etenim si duo specula sic collocentur ut unum sit ante uultum, alterum a tergo, obliquatum ne impediatur obiectu corporis uisus radii commeantis, tunc occipitium nostrum uidemus in speculo quod habetur a tergo; quod non fieret nisi radius uisualis applicans se ad speculum aduersum fractusque eius obiectu faceret angulum, ex quo rursum recurrens in posterius se speculum arietaret rursumque illic angulo facto desineret in occipitii sedem. Atque ita quod uero uisu non sentitur discursantis aciei lumine proditur. Similiter cum in modum sectae concauae sphaerae formatum erit speculum, maiores ueris uultus apparent, ideo quod undique se fundente radii lumine exaestuans imago porrigitur. Quae autem paraphasis ab his appellatur, prouenit quotiens non in cute speculi, sed introrsum et tamquam in
Abbreviated transcription (Latin):
porro euis seu suꝑcilia hinc illinc pro laterib assistant
tunc opinor radius incidens & infractus ob lenem
speculi rigidamq soliditatem in ꝓximu latus euis de¬
labit᷑ in decimam apicis effigiem. Ita dexteri lateris
imagine ĩ simstru simstri etiã in dexteꝵ ob eminẽ¬
tiam marginis utriꝰq deiecta dextere ꝑtes nostre etiã
i speculo dextere sinstreq item sinistre iudebunt᷑.¬
& erit imaginis false remediũ imago falsa. hoc idem
speculu si demu ita erit adu̾sum nos locatu ut emi
cernat᷑ imbrex resupinas ostendit imagines & simula¬
chra prepostera ob similem lapsu fracti radii ꝑ acclua.
directus quippe nisus ad speculi suꝑcilia cu quide su¬
piorem conspexent eminentia. deicit᷑ simulachru
ad ima resupinu. Cum uõ inferiore facit saltẽ uul¬
tus ad marginem suꝑiorem. Indicat porro causa pra¬

Expanded text:
porro eius seu supercilia hinc illinc pro lateribus assistant, porro eius seu supercilia hinc illinc pro lateribus assistant, tunc, opinor, radius incidens et infractus ob leuem speculi rigidamque soliditatem in proximum latus eius delabitur in decimani apicis effigiem. Ita dextri lateris imagine in sinistrum, sinistri etiam in dextrum ob eminentiam marginis utriusque deiecta, dextrae partes nostrae etiam in speculo dextrae sinistraeque item sinistrae uidebuntur et erit imaginis falsae remedium imago falsa. Hoc idem speculum si demum ita erit aduersum nos locatum ut emincernatur imbrex, resupinas ostentat imagines et simulacra praepostera ob similem lapsum fracti radii per accliuia; directus quippe uisus ad speculi supercilia cum quidem superiorem conspexerit eminentiam, deicitur simulacrum ad ima resupinum, cum uero inferiorem, facit saltum uultus ad marginem superiorem. Indicat porro causam pra
Abbreviated transcription (Latin):
sistere pinde ac si duo cõtrastantes dexteras ꝑtes simstris
simstras item dexteris obiuas habeant. Sic adu̾su nos
imagines nr̃e dexteras & simstras ꝑtes cũ ĩmutatione
demonstrant. Idem angulus acutus si ex aliqua conu̾sio¬
ne uł ĩmortata qualitate positionis erit auctior & pro¬
cenor factus longuis euagatꝰ cuncta que retro sunt
in speculo raderi facit. Q si non acutus & rectus erit
angulus tunc ea que ad rectum uigorem supra nos
erunt uidebunt᷑. Si uo hebes & elatior ea que contra
nos excelsiora sunt apparebũt. Nullo porro angulo
nec fracto radio nulla in speculis dũtaxat imago ꝓuenit
ut in globosis & spere similib uasis. At uõ si talis erit speculi
figura ut sit eius concaua suꝑficies & comuta in modum
scapii quadrati uł imbricis adhuc intuemur hoc idem spe¬
culum conu̾sum ut rectus cernat᷑ imbrex. margine

Expanded text:
sistere perinde ac si duo contra stantes dextras partes sinistris, sistere perinde ac si duo contra stantes dextras partes sinistris, sinistras item dextris obuias habeant, sic aduersum nos imagines nostrae dextras et sinistras partes cum immutatione demonstrant. Idem angulus acutus, si ex aliqua conuersione uel immutata qualitate positionis erit acutior et procerior factus, longius euagatus cuncta quae retro nos sunt in speculo uideri facit; quod si non acutus sed rectus erit angulus, tunc ea quae ad directum rigorem supra nos erunt uidebuntur, sin uero hebes et latior, ea quae contra nos excelsiora sunt apparebunt. Nullo porro angulo facto nec fracto radio nulla in speculis dumtaxat imago proueniet ut in globosis et sphaerae similibus uasis. At uero si talis erit speculi figura ut sit eius concaua superficies et tornata in modum scapii quadrati uel imbricis, dehinc intueamur hoc idem speculum ita conuersum ut rectus cernatur imbrex, margines
Abbreviated transcription (Latin):
cõtuentis suꝑficiem piitant. Ut cu in theatro alio ue q̃uo
cõuentu popularis multitudis decursis strictim uultuum
ꝑtib totu populũ uidere nobis uidemus. Item auint ui¬
simpliciter &e pmpte uident᷑ queq dementer uisum
recipientia minime eum ase repellunt. ut plexiis quin
ĩmo fractus rursus ad oculos redeat. Intuitione uõ atq
fragmento radii recurrente ad cculoꝵ aciem uident
qualia sunt que in speculis & aqua considerant᷑ cetẽis
item quoꝵ teres est quidẽ supsicies. ħ ob nimia desitate
idoneus ad repellendũ quidẽ offendit᷑. Ergo &e radii an
gulus uidendi fractus in speculo recurrit ad uultum qui
quidẽ angulus cum erit acutus imaginẽ uultuũ nr̃oꝵ
facit in speculo uideri remeante ad uultu acie. Atq
in de ecculte precipitante simulachro in speculi sinum
Ex quo fit ut uultus noster transisse putet᷑ ad speculũ.

Expanded text:
contuentis superficiem putant, ut cum in theatro alioue quolibet contuentis superficiem putant, ut cum in theatro alioue quolibet conuentu popularis multitudinis decursis strictim uultuum partibus totum populum uidere nobis uidemur. Idem aiunt uisimpliciter et prompte uidentur quaeque clementer uisum recipientia minime eum a se repellunt, ut flexus quin immo fractus rursum ad oculos redeat. Intuitione uero ut quae fragmento radii recurrente ad oculorum aciem uidentur, qualia sunt quae in speculis et aqua considerantur, ceteris item quorum tersa est quidem superficies, sed ob nimiam densitatem idoneus uigor ad repellendum ulum, altera quae a speculo recurrit ad uultum; qui quidem angulus, cum erit acutus, imaginem uultuum nostrorum facit in speculo uideri remeante ad uultum acie atque inde occulte praecipitante simulacrum in speculi sinum, ex quo fit ut uultus noster transisse ad speculum putetur.
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ ex uisibilium specieꝵ concretione mentis intimis tradit.
Porrectus siquidẽ & ueluti patefactus candida esse nuntiat
que uidentur. Confusus porro ce consitetior atra & tenebro¬
sa significat. Similiq eins passione eoꝵ qui marim piscis con¬
tagione corpent. Siquidẽ ꝑ linm & harũdinem perq
manus serpat uisus illuc. penetretq intimu sensu. Geo¬
metre cu ꝑipateticis ꝯtinentes radii effusione uisu opari
putant cu ꝑ fulgidam lucidamq pupille scolam in direc¬
tum emicans raduis serena porrigit lineam. que giries
oculoꝵ circũuecta motib disꝑgat undiq lucem ꝯtempla¬
tionis. quippe teres & lenis cculi globus & humori lubrico
uelut innatans seqnatem lineam usũs utrobiq facile
& illuc uersum ferri censent uisus intentione. sed ob
nimiam repentinamq conu̾sionem oĩa uideri ꝑ illustrẽ

Expanded text:
patitur ex uisibilium specierum concretione mentis intimis tradit, patitur ex uisibilium specierum concretione mentis intimis tradit, porrectus siquidem et ueluti patefactus candida esse denuntiat quae uidentur, confusus porro et confaecatior atra et tenebrosa significat; similisque eius passio est eorum qui marini piscis contagione torpent, siquidem per linum et harundinem perque manus serpat uirus illud penetretque intimum sensum. Geometrae cum Peripateticis concinentes radii effusione uisum operari putant, cum per fulgidam lucidamque pupulae stolam in directum emicans radius serenam porrigit lineam, quae gyris oculorum circumuecta motibus dispergat undique lucem contemplationis; quippe teres et leuis oculi globus et humori lubrico uelut innatans sequacem lineam uisus utrobique facile  illuc uersum ferri censent uisus intentionem, sed ob nimiam repentinamque conuersionem omnia uideri per illustrem
Abbreviated transcription (Latin):
progressa ex cculoꝵ penetrali quod appellat᷑ pupilla. &. ab¬
exordio tenui quo magis porrigit᷑ in soliditatem. opinato
illustratione. ꝙq omnis natura mõ mensuraq moueatur
sui nec nmiu distantia uisibilia clare uideri. Certe conu
ipm pro mõ mensuraq intentiois augeri. & pro ut basis eiꝰ
uł directa uł inflexa ent incidetq in contẽplabilem specie
ita apparebunt que uident᷑ honerania. quippe nauis ẽminus
ꝑexigna apparet deficiente cõtemplationis iugore. nͨ semꝑ
omĩa nauis membra fundente se sp̃u. Turtis itẽ quadrata
rotunditatem simulat chylindri. Atq etia in obliquo uisa
porticus exile deficit oculoꝵ depranatione. Sic etiã stellaꝵ¬
exigiuis ignis apparet. Atq ip̃e sol multis ꝑtib ꝗͣ terra ma¬
ior intra pedalis diametri ambitũ cerint᷑. Sentire porro
mentẽ pritant pinde ut eam pepulerit sp̃ns qui id qd ip̃e

Expanded text:
progresso ex oculorum penetrali, quae appellatur pupula, et abprogresso ex oculorum penetrali, quae appellatur pupula, et abexordio tenui, quo magis porrigitur, in soliditatem opimato illustratione. Quodque omnis natura modo mensuraque moueatur,sui nec nimium distantia uisibilia dare uideri; certe conum ipsum pro modo mensuraque intentionis augeri, et prout basis eius uel directa uel inflexa erit incidetque in contemplabilem speciem, ita apparebunt quae uidentur. Oneraria quippe nauis eminus uisa perexigua apparet deficiente contemplationis uigore nec se per omnia nauis membra fundente spiritu; turris item quadrata rotunditatem simulat cylindri, atque etiam ex obliquo uisa porticus in exile deficit oculorum deprauatione. Sic etiam stellarum ignis exiguus apparet atque ipse sol multis partibus quam terra maior intra bipedalis diametri ambitum cernitur. Sentire porro mentem putant perinde ut eam pepulerit spiritus, qui id quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fectior ꝓposite rei tractatus habeat᷑. Ommes qui reꝵ
initia corporea censuerũt uł cetu ĩnũabiliu minutoꝵ
congestu inam uł ꝑpetuoꝵ cõtinuata proceritate dicũt
uidere nos simulacroꝵ incussionib fluda quippe for¬
matas materie uixta sui similitudiẽ excudere subtiles
corpoꝵ fusiones que sunt uisibiliu simulacra reꝵ eaq
cum uisus noster incurrerit hausta & recepta meatib
simulacri moles erit sẽpatus pandit᷑. Uisus opinor. & can¬
dida tue que sentiunt᷑ uident᷑ Si corpulentior ꝯfundũt
aciem. & uident᷑ atra. atq ad eunde modu cetera forma¬
ta & colorata formaꝵ &e coloꝵ cognatione multaq ab
his dicunt᷑ alia in eundẽ modu. quib singulis ĩ morandu
non erit. At uõ Eraclitus intimu motu qui est intẽtio
intentione cõstituunt. cuiꝰ effigiem cõsile uolunt. hec ꝯppe

Expanded text:
erfectior propositae rei tractatus habeatur. Omnes qui rerum erfectior propositae rei tractatus habeatur. Omnes qui rerum initia corpora censuerunt uel coetu innumerabilium minutorum congesto inani uel perpetuorum continuata proceritate dicunt uidere nos simulacrorum incursionibus; fluidam quippe materiem formatas iuxta sui similitudinem exudare subtiles corporum fusiones, quae sunt uisibilium simulacra rerum, eaque cum uisus noster incurrerit, hausta et recepta meatibus simulacri moles erit, separatur panditurque uisus, opinor, et candida tunc quae sentiuntur uidentur, si corpulentior, confundunt aciem et uidentur atra, atque ad eundem modum cetera formata et colorata pro formarum et colorum cognatione. Multaque ab his dicuntur alia in eundem modum, quibus singulis immorandum non erit. At uero Heraclitus intimum motum, qui est intentio intentione constituunt, cuius effigiem coni similem uolunt: hoc quippe
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ut queq passim futura erant necessaria membra
subiecerũt. quo rationis domiciliu ceteris emineret. Q¬
q ex translaticiis motib queda precedendi ꝯuigatio. Re¬
tro quidẽ unde est exordiu motus. Ante aute ad quod
fit impetus. Procedendi officiu cõmodius inquit iusu est
q̃ recedendi. opinor ideo quia mũdi quoq motus agit᷑
in antecedentia. Natureq aĩaliu ꝯgruentiꝰ progredi qͣ
recessim moueri. Totius deniq corporis confirmatio ꝓuida
nature sollertia sic ordinata est. Ore uultuq ad prece¬
dentia uersu locato. Ducib quoq ad spatiandu sensib
prorsu spectantib. Dehinc subtexit sensib & orgams
sentiendi &e in capite ab optimo p̾clarissimoq sensutum
oiũm uisu. Causas quib uidemus ediserens. S quoĩam
de hoc pleriq alii post ip̃m opĩones uarias libris conditis
sunt executi eas que sunt in honore ꝑstringam. quo ꝑ¬

Expanded text:
corpus et quae motui futura erant necessaria membra corpus et quae motui futura erant necessaria membra subtexuerunt, quo rationis domicilium ceteris emineret», quodque ex translatiuis motibus quaedam est praecedendi coniugatio, retro quidem, unde est exordium motus, ante autem, ad quod fit impetus. «Praecedendi officium commodius», inquit, «uisum est quam recedendi», opinor ideo quia mundi quoque motus agitur in antecedentia naturaeque animalium congruentius progredi quam recessim moueri; totius denique corporis conformatio prouida naturae sollertia sic ordinata est ore uultuque ad praecedentia uersum locata, ducibus quoque ad spatiandum sensibus prorsum spectantibus. DE VISV Dehinc subtexit de sensibus et organis sentiendi et incipit ab optimo praeclarissimoque sensuum omnium uisu, causas quibus uidemus edisserens. Sed quoniam de hoc plerique alii post ipsum opiniones uarias libris conditis sunt executi, eas quae sunt in honore perstringam, quo p
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatu & gentiu erit laudabilis & ad pͥme beata. Ex
quib oñdit placo ueram hominis ꝓprietate in capite
consistere. cuiꝰ species sit mundi forme simillima. Et
quod germana sustentet᷑ aĩã aĩe uiuificantis corpus uni¬
uerse rei. cuiꝰq cancta cognicionis reꝵz instrumenta
mĩme fu̾it opus mundo. quippe nihil extra ambitum
mudi est aut agit᷑. At uõ ꝑfecte hominis instructiom
sensus ad modum necessarii quia initium. & qͣ̃i quedã
intelligendi suscipiendiq semina sunt ĩ sentiẽdo. De inde cãs
demõstrat cur capiti cetera mẽbra subiecta sunt. O portebat
ĩquit aĩal terrenis negotiis prefici. Terre autẽ suꝑficies
iniqua ex ꝑte maxia decliuib &. item accliuib impedi¬
mentis. Erat igit᷑ possibile motu capitis naturali hoc ẽ
globosa decursione terras obici. Proptereaq diuine potesta¬
tes uehiculũ consimilis eiusdemq nature capiti. Ceteꝵ

Expanded text:
ciuitatum et gentium erit laudabilis et apprime beata». Ex ciuitatum et gentium erit laudabilis et apprime beata». Ex quibus ostendit Plato ueram hominis proprietatem in capite consistere, cuius species sit mundi formae simillima, et quod germana sustentetur anima uiuificantis animae corpus uniuersae rei, cuique cuncta cognitionis rerum instrumenta,minime fuit opus mundo — quippe nihil extra ambitum mundi est aut agitur —, at uero perfectae hominis instructioni sunt sensus admodum necessarii, quia initium et quasi quaedam intellegendi sapiendique semina sunt in sentiendo. Deinde causam demonstrat cur capiti cetera membra subiecta sint. «Oportebat, inquit, animal terrenis negotiis praefici, terrae autem superficies iniqua ex parte maxima decliuibus et item accliuibus impedimentis. Erat igitur impossibile motu capitis naturali, hoc est globosa decursione, terras obiri proptereaque diuinae potestates uehiculum consimilis eiusdemque naturae capiti ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
mos sapiẽtissimosq editiores urbis locos habitare uissit. post
hos militarem atq in armis positam iuentutẽ. quib subie¬
cit sellularios atq uulgares. Ut illi quidẽ ut sapientes
precepta dent. Militares agant atq exequant᷑. Uulgares
uo competens & utile p̾beant ministeriu. Sic aĩa qͦq
ordinatam uidemus. rationabile quidẽ ꝑtem euis ut
sapientissima pͥncipem ꝑtem obtinentẽ tanꝗͣ totiꝰ corpo¬
riscapitoliu. Uigorẽ uõ qui est iracundie simul ut mi¬
litarem uiuentutem in cordis castris manentem. Uulga¬
re & sellulariu quod ẽ cupiditas seu libido in inferiorib
oiũ ꝯsensus talis erit & qͣi queda conspiratio ut qđ
oportet precipe recte officiu suu compleat huic pare¬
at quod ẽ dignitatis secunde. postremu uõ atq uiltũ
morem gerat᷑ meliorib. Tunc non solũ hor̃ uita s etiã

Expanded text:
mos sapientissimosque editiores urbis locos habitare iussit, post mos sapientissimosque editiores urbis locos habitare iussit, post hos militarem atque in armis positam iuuentutem, quibus subiecit sellularios atque uulgares, ut illi quidem ut sapientes praecepta dent, militares agant atque exequantur, uulgares uero competens et utile praebeant ministerium. Sic animam quoque ordinatam uidemus: rationabilem quidem partem eius, ut sapientissimam, principem partem obtinentem tamquam totius corporis capitolium, uigorem uero qui est iracundiae similis ut militarem iuuentutem in cordis castris manentem, uulgare et sellularium, quod est cupiditas seu libido, inferioribus horum omnium consensus talis erit et quasi quaedam conspiratio ut quod oportet praecipere recte officium suum compleat, huic pareat quod est dignitatis secundae, postremum uero atque ultimum morem gerat melioribus, tunc non solum hominum uita sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta duunis potãtib que appellant angeli x demones.
infra uõ terrestrib. Et imꝑant quidẽ celestia. exequunt᷑
uõ angelice potestates. regunt᷑ porro terrena. Prima sum¬
mum locum obtinentia. secunda medietatem. Ea uõ que
regale est. Aluid quoq in medio positu. tertiu in imo.
Sũmu quod imꝑat. Medium quod agit. tertiu qđ
regit᷑. & administrat᷑. Imꝑat ergo aĩa. Exequit᷑ iugor
eus in pectore ꝯstitutus. Regunt᷑ &e dispensantur ce¬
tera pudetenus & infra. Atq candẽ ordinatione in¬
uemmus etiã in libris politie. in quib cu ea institia que¬
reret᷑ qua hoĩes adu̾sum sẽ utuntur. hec porro ꝯualesct
cu aĩe potestates opificia sua recognoscunt. nec aliena
appetunt ex unius homis ingenio ad illustrande ciuita¬
tis & populi ꝯfugit exemplu. & de gentiu disputat
ustitia. Prinapales quidẽ urbis illius uiros ut prudẽtissi¬

Expanded text:
subiecta diuinis potestatibus quae appellantur angeli et daemones, subiecta diuinis potestatibus quae appellantur angeli et daemones, in terra uero terrestribus, etuero angelicae potestates, reguntur porro terrena, prima summum locum obtinentia, secunda medietatem, ea uero quae est quiddam regale, est aliud quoque in medio positum, est tertium in imo, summum quod imperat, medium quod agit, tertium quod regitur et administratur. Imperat igitur anima, exequitur uigor eius in pectore constitutus, reguntur et dispensantur cetera pube tenus et infra. Atque hanc eandem ordinationem inuenimus etiam in libris Politiae. In quibus cum ea iustitia quaereretur qua homines aduersum se utuntur, haec porro tunc conualescit cum animae potestates opificia sua recognoscunt nec aliena appetunt; ex unius hominis ingenio ad illustre ciuitatis et populi confugit exemplum et de gentium disputat iustitia. Principales quidem urbis illius uiros ut prudentissi
Abbreviated transcription (Latin):
deliberatio uixta intellectu: Ex ꝯiectura si quidẽ nascit᷑
opĩo. ex opĩone intellectus. ut idem plato docuit in
politia facile assequi ñalia archana ex his que freq̃nter
accidunt. Omnes quippe corporee passiones que mentez
deliberationẽq euis impedunt non insi in capite pro¬
ueiunt. stenesis. obliuio. lapsus. epilenticus furor. atq atii felis
incendia ex arce capitis trahunt uitia. non quo mens de
fert passionem ꝓuenit eĩm passionis sensũ hoĩs ĩteritꝰ
platonis probat᷑. ꝙ aĩe uis p̾ncipalis in cerebri locata sit
sẽde. Illud uõ pͥncipale quod sedẽ dignitatis esse predi¬
pali quod in corde ẽ. At uo homo duob. uno in corde.
altero in capite. Certe homis mẽbra sequit᷑ ordinatioẽ
mũdam corporis. Quare mũdus aĩaq mũdi huiꝰ sunt
ordinationis ut sũmitas quidẽ sit dimensa celestib hisq

Expanded text:
deliberatio iuxta intellectum? Ex coniectura siquidem nascitur deliberatio iuxta intellectum? Ex coniectura siquidem nascitur opinio, ex opinione intellectus, ut idem Plato docuit in Politia. Facile est assequi naturalia arcana ex his quae frequenter accidunt, omnes quippe corporeae passiones quae mentem deliberationemque eius impediunt non nisi in capite proueniunt: phrenesis, obliuio, lapsus epilenticus, furor atque atri fellis incendia ex arce capitis trahunt initia, non quo mens delfert passionem, prouenit enim passionis sensu hominis interitus. Platonis probatur, quod animae uis principalis in cerebri locata sit sede. Illud uero aliud principale, quod secundae dignitatis esse praedipali, quod in corde est, at uero homo duobus, uno in corde, altero in capite. Certe hominis membra sequuntur ordinationem mundani corporis; quare si mundus animaque mundi huius sunt ordinationis ut summitas quidem sit dimensa caelestibus hisque
Abbreviated transcription (Latin):
plato tam dignitate ꝗͣ uirtutũ p̾stantia uenerabilis in¬
quiat. Uirtutes aĩe due sunt. Una deliberatiua. altera
que ad appetendũ quid impellit. Est & deliberatiua
quidẽ uirtus ꝓpria rõnabilis aiantis. Illa uõ alia id ipłu
aĩantis. Conseqñter cõpetentia turib & apta mẽbra dimẽ¬
sa sunt. rationabili uelut arx corporis & regia ut pote urr¬
tuti que regali quadã eminẽtia prestet id donicilii ca¬
cilio sensus quoq habitent qui sunt tanꝗͣ comites racio¬
ns & signiferi. scilicet ut de ꝓximo sensib interpel¬
lantib struat᷑ suꝑ his que sentient᷑. atq etiã intellectus
a rõne aduocatus facile ab ea ꝯmonefiat eoꝵ oĩu que
quõdam uidit ex imaginu recordatione ad ueri specta¬
cali ꝯmemoratione retractus. Quis eĩm nesciat ꝙ¬
quam rõnem sensus ht̃ adu̾sum deliberationẽ hanc ħt¬

Expanded text:
Plato tam dignitate quam uirtutum praestantia uenerabilem Plato tam dignitate quam uirtutum praestantia uenerabilem  uires animae duae sunt, una deliberatiua, altera quae ad appetendum quid impellit, et est deliberatiua quidem uirtus propria rationabilis animantis, illa uero alia id ipsum animantis, consequenter competentia uiribus et apta membra dimensa sunt. Rationabili uelut arx corporis et regia, utpote uirtuti quae regali quadam eminentia praestet, id est domicilium cacilio sensus quoque habitent, qui sunt tamquam comites rationis et signiferi, scilicet ut de proximo sensibus interpellantibus statuatur super his quae sentientur atque etiam intellectus a deliberatione aduocatus facile ab ea commonefiat eorum omnium quae quondam uidit et imaginum recordatione, ad ueri spectaculi commemorationem retractus. Quis enim nesciat m habet sensus aduersus deliberationem hanc
Abbreviated transcription (Latin):
uicissim. & esse antiquissima. p̃renosciq gñib cet̾is.
Ut igit᷑ corpus ut puta homis essentia est sine ulla
dubitatione ꝓptereaq ꝯtrarias passiones uicissim susci¬
pit ut egritudĩem & sospitatem & turpitudine &
item decentiã sic̃ aĩm essentiã fore aꝑte probat᷑. quia
hec quoq ꝯtrarias passiones uicissim suscipit. ut iustiti¬
am. competit porro hec corporee sospitati. & item
iniquitatẽ que demu congiuit corporis morbis. si¬
cut pulchritudim quidẽ temꝑantia. turpitudim li¬
bido Item fortitudim quidẽ magnanimitas. imbecil¬
tudo comꝑatur aĩc bone ualitudim que uirtus es t.
Mala uõ corpons ualitudo intiositati. Deide aĩã
suo.habetq cum nius cognationem. que cuncta
essentia. Certe ridiculu est id quod paret atq ob¬
sequit᷑ essentia esse concedere.s. corpus quod u̾o do¬
minat᷑ oe regit negare in substantia politu. Cum¬

Expanded text:
uicissim et esse antiquissimam praenoscique generibus ceteris. uicissim et esse antiquissimam praenoscique generibus ceteris. Vt igitur corpus, ut puta hominis, essentia est sine ulla dubitatione propterea quod contrarias passiones uicissim suscipit, ut aegritudinem et sospitatem, turpitudinem et item decentiam, sic animam essentiam fore aperte probatur, quia haec quoque contrarias passiones uicissim suscipit, ut iustitiam — competit porro haec corporeae sospitati — et item iniquitatem, quae demum congruit corporis morbis, sicut pulchritudini quidem temperantia, turpitudini libido, item fortitudini quidem magnanimitas, imbeciltudo comparatur animae bonae ualetudini, quae uirtus est, mala uero corporis ualetudo uitiositati. Deinde animasuo habetque cum numeris cognationem. Quae cuncta essentia; certe ridiculum id quod paret atque obsequitur essentiam esse concedere, scilicet corpus, quod uero dominatur et regit negare in substantia positum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
hec enthelechia in reb quoq cernit᷑ que sunt sine anima.
si eĩm est plena cuiꝰq seminis conceptusq ꝑfectio qui
magis aĩalia ꝗͣ stirpes & arbores legittimo tẽpore accipi¬
unt ꝑfectionem: At uoͣ aĩã sine ortu & ex eternitate¬
non sine motu. quẽadmodu enthelechiam aristoteles
fore confitet᷑ s in motu ꝑpetuo. ut pote cuiꝰ nͣaliter mo¬
tiua uis sit. ꝓptereaq diuidit᷑ pͥmitus in duas species
rõnabilem & eam ex qua sunt appetitus. Deinde sub¬
diuidit᷑ in opĩonem in tellectũq. & demu ĩ iracũdia
& cupiditatem. Atq his ex diuisione specieb singulis
apta membra tanꝗͣ corpori organa distributa. Sed ne
precurrere & deliberare uideamꝰ quicꝗͣ ex platonis sen¬
tentia ponemꝰ que illustrauit cunctaq que in aliqua
dam sensib excitato. Sed quia cuncta que sunt diui
goriis ꝓprium essentie fore susciꝑe ꝯtrarias passiones

Expanded text:
haec entelechia in rebus quoque cernitur quae sunt sine anima. haec entelechia in rebus quoque cernitur quae sunt sine anima. Si enim est plena cuiusque seminis conceptusque perfectio, qui magis animalia quam stirpes et arbores legitimo tempore accipiunt perfectionem? At uero anon sine motu, quem ad modum entelechiam Aristoteles fore confitetur, sed in motu perpetuo, utpote cuius naturaliter motiua uis sit. Proptereaque diuiditur primitus in duas species, rationabilem et eam ex qua sunt appetitus, deinde subdiuiditur in opinionem intellectumque et demum in iracundiam et cupiditatem; atque his ex diuisione speciebus singulis apta membra tamquam organa sunt distributa. Sed ne praecurrere et delibare uideamur quicquam ex Platonis sententia, ponemus ipsam quae illustrabit cuncta quae in aliqua dam sensibus excitato —, sed quia cuncta quae sunt diuidgoriis proprium essentiae fore suscipere contrarias passiones
Abbreviated transcription (Latin):
stinere. Qsi quis noĩs p̾sumptione ĩductus cardia¬
cam passionem dieat freqñter essẽ caratam errat no
mine. quippe cu ꝯstet illam passionem non cordis esse
s stomachi.
Dusum que ita respondet᷑. Alia quidẽ fere omĩa
recte. & pro ut fert nã reꝵ platonicisq dogma¬
tib ꝯsentanee dicta. s de aĩe sub̾a erratũ iuderi. Non
eĩm sp̃alem essentia fore aĩam quã appellat Aristote¬
les enthelechiam. hec quippe eĩm forma ẽ corpori acci¬
dens ut plato censet. quam hic specialem essentiam
gibilis penes qua est dignitas exemplaris. igitur
uixta hanc forma qua fõrmant᷑ corpora oĩa esse im¬
posita reb ueru est. Aiãm tam̃ essẽ formabilem hac
p̃em nemo ei concedit. hoc quippe formabile fit oe
ħt ĩternu domesticumq ex natura sua motumr.
Aluid est igit᷑ aa  item alius sp̃alis essentia. Itẽq

Expanded text:
stinere quod si quis nominis praesumptione inductus cardiastinere quod si quis nominis praesumptione inductus cardiacam passionem dicat frequenter esse curatam, errat in nomine, quippe cum constet illam passionem non cordis esse sed stomachi. Aduersum quae ita respondetur: alia quidem fere omnia recte et prout fert natura rerum Platonicisque dogmatibus consentanee dicta, sed de animae substantia erratum uideri; non enim specialem essentiam fore animam quam appellat Aristoteles entelechiam — haec quippe forma est corporibus accidens , ut censet Plato, quam hic specialem essentiam e a corpore et intellegibilis penes quam est dignitas exemplaris. Igitur iuxta hanc formam, qua formantur corpora, nomina esse imposita rebus uerum est, animam tamen esse formabilem hanc speciem nemo ei concedit; hoc quippe formabile fit corhabet internum domesticumque ex natura sua motum. Aliud est igitur anima et item aliud specialis essentia. Itemque
Abbreviated transcription (Latin):
dit corpus. Sensus uoͣ tactus quidẽ ꝑ omne corpus. uisus
endi. Principalis uõ aĩe pars siue potentia ad que ferũt᷑
que nũtiant sensus singuli & que de his que sentiunt᷑
uidicium facit exammatq cuiꝰ moi sint ea que eccurre¬
runt sensib uarie. hanc uͬõ Anistoteles asserit locata ẽe
in penetralib cordis. ubi alie quoq sp̃es aĩe sint locate.
aĩe uirium initia o qͣi queda radices e sede cordi
emanant. Ut quando confecti cibi sucus ꝑ uenas
cordis ceteꝵ corpus irriget. & motus corporeus qui
agitatꝰ & rõnabiliter ignitus ibidẽ coaceruare se cre¬
ditur. possibilitate quidẽ illic hitans. effẽctu uõ ex
conseptu corporis atq uicina ꝯmeans. Hec & multa
to uiro ad ꝓbandum q pͥncipalis aiẽ uis in corde sit.
que usq adeo sit aĩantium ꝓpria. ut ceteris ex utalib
uim pulsusq ꝑatiant᷑ sine aĩantis ĩteritu aĩaluim sũ¬

Expanded text:
dit corpus, sensus uero tactus quidem per omne corpus, uisus dit corpus, sensus uero tactus quidem per omne corpus, uisus endi. Principalis uero animae pars siue potentia, ad quam feruntur quae nuntiant sensus singuli et quae de his quae sentiuntur iudicium facit examinatque cuius modi sint ea quae occurrunt sensibus uarie, hanc uero Aristoteles asserit locatam esse in penetralibus cordis, ubi aliae quoque species animae sunt locatae, animae uirium initia et quasi quaedam radices e sede cordis emanant, quando confecti cibi sucus per uenas cordis ceterum corpus inrigat et motus corporeus, quiagitatus et rationabiliter ignitus ibidem coaceruare se creditur, possibilitate quidem illic habitans, effectu uero extra conseptum cordis atque uiciniam commeans. Haec et multa to uiro ad probandum, quod principalis animae uis in corde sit, quae usque adeo sit animantium propria ut cetera ex uitalibus uim pulsusque patiantur sine animantis interitu, cordis u