comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut facciamus pructus eccrũ : Is atc ẽ uineaq: tracditur agricolis &ui
ni torib: inqua quio pera tinon fuerint : nomen tan tũ hacbentes scnp¬
turarui pructus uine aeꝓdituri sunt. quic etiderit suꝑ lacpidemistũ
confring&: Suꝑquem uero ceciderit : contera eũ : Aliud ẽorpen
omnno : conteritur: Reseruatur enim ꝑpaci enciã ad scclutem : suꝑ
quem uero illececiderit: hocẽ cui lacpis ipse inruerit & qui xp̃m peni¬
tus nega r& sic conterer eũ ut ne testac quidem rema neaet : in

Expanded text:
ut faciamus fructus earum. Ista est vinea quae traditur agricolis et vinitoribus, in qua qui operati non fuerint, nomen tantum habentes Scripturarum, fructus vineae perdituri sunt. Et qui ceciderit super lapidem istum, confrinomnino comminuitur, reservatur enim per sapientiam ad salutem. Supra quem vero ille ceciderit, hoc est cui lapis ipse irruerit, et qui Christum penitus negarit, comminuet eum, ut ne testa quidem remaneat in
Abbreviated transcription (Latin):
quod filius hominis ue lindeserto gaitium sit uel in
penetrabilibur hereicorum sed quod ceboriente
us que in occidentan: pides eius in ca thiolicis eclesis
pulgect: Hoc quo que dicbidum: quod secundus
sccluctoris aeduentus. non in humilitacae ut prius
sed ingloria demons traendur sit : Stulcum est
itocque eum in paruoloco uelincebs condito
querere : quito tius mundi lumeisit: Ubicum que
fuerit corpur illuc congregabuntur aquilae :
Deecenplo naeturali quod cotidie cernimus. xp̃i
istruimur sec crameito: Aquilae et uultures etiõe
trans maria dicuntur. settire cada uero
& cedes cam huius cemodi congregori : Siergo
inracion abilis uolucres nocturali sensu toentis

Expanded text:
quod Filius hominis vel 197 in deserto gentium sit, vel in quod Filius hominis vel 197 in deserto gentium sit, vel in penetralibus haereticorum; sed quod ab Oriente usque in Occidentem, fides ejus in catholicis Ecclesiis fulgeat. Hoc quoque dicendum, quod secundus Salvatoris adventus non in humilitate ut prius, sed in gloria demonstrandus sit. Stultum est itaque eum in parvo loco vel abscondito quaerere, qui totius mundi lumen sit. Ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. De exemplo naturali quod quotidie cernimus, Christi instruimur sacramento. Aquilae et vultures etiam trans maria dicuntur sentire cadavera, et ad escam hujuscemodi congregari. Si ergo irrationabiles volucres naturali sensu tantis
Abbreviated transcription (Latin):
bunt signa multac et prodigia itec ut inerrorem
inducantur si fieripoaest eticmelecti: & ces
predixiuobis Tripliciter.i ꝙ utante lom h
lacus hic disse rdidus est : acutde cempore obsidi¬
nis romanȩ ecut de consummatione mundi: ocio
haereticorum contra ecclesicm : pugnoq & istius¬
modi centi xp̃ir: qui sub opinione faelsȩ scieitias
contracxp̃mdimicoent. : Siergo dixerint uobis. ecce scelo
indeserao est noliteecire ecceinpene trabilibur noli¬
te credere : Siquis promiserit uobis: quod indeser¬
togeitilium et philosophorum dogina te xp̃rmore¬
tur : acutinhereicorum pene trabilibus. quidi polli¬
centur crcana: nolite ecire nolite cre dere : Siue
quicepers ecutionis et angustiarum empore senper
pseudo prophȩtae decipibidi inuenientlocum Siquis
sub nomine xp̃i seicctore uoluerit. non stoc tim
ad commodetis fidem: Si cut bnuimfulgur gertebo
riente et par& usque in occi deitem: itccerit &ccd¬
uentus fili hominis : Nolite ecire nolite credere

Expanded text:
unt signa magna et prodigia; ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ecce praedixi vobis. Tripliciter, ut ante jam dixi, locus hic disserendus est; aut de tempore obsidionis Romanae; aut de consummatione mundi; aut de haereticorum contra Ecclesiam pugna, et istiusmodi antichristis, qui sub opinione falsae scientiae contra Christum dimicant. Si ergo dixerint vobis, ecce in deserto est, nolite exire; ecce in penetralibus, nolite credere. Si quis promiserit vobis quod in deserto gentilium et philosophorum dogmate Christus moretur; aut in haereticorum penetralibus, qui Dei pollicentur arcana, nolite exire, nolite credere; sive quia persecutionis et angustiarum tempore semper pseudoprophetae decipiendi inveniunt locum si quis sub nomine Christi se jactare voluerit, non statim accommodetis fidem. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem; ita erit et adventus Filii hominis. Nolite exire, nolite credere,
Abbreviated transcription (Latin):
fugicnt codmontes & qui intecto non desceidoent
tollere aliquid dedomo succ et qui s neegro nonr e uerca¬
tur gollere ctuni cam sucm : Ab ominatio de solati¬
nir intellegi potest et omne dogino peruersum
quodcum ui derimus stccre in lacoseo hocest inecclesice
etͥosten deredm̃ debemus fugise deiudȩec aedmontes
hocese demissa occidente lit cereo & iudocica praui¬
tecae ad propinquare montibur eternus dequibi
in lumincc mircebiliter dr̃. & esse intecto etindo mo¬
t quo non possnt ignito diaboli iocculaeperuenis
nec descendere et collere dedoma aliquid conuerso¬

Expanded text:
fugiant ad montes; et qui in tecto, non descendat fugiant ad montes; et qui in tecto, non descendat tollere aliquid de domo sua; et qui in agro, non revertatur tollere tunicam suam. Abominatio desolationis intelligi potest, et omne dogma perversum; quod cum viderimus stare in loco sancto, hoc est, in Ecclesia, et se ostendere Deum, debemus fugere de Judaea ad montes, hoc est, dimissa occidente littera et Judaica pravitate, appropinquare montibus aeternis, de quibus illuminat mirabiliter Deus ; et esse in tecto et in domate, quo non possint ignita diaboli jacula pervenire: nec descendere et tollere aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
tionis que die to est ced anihel profeta St&ntẽ
inlocos eo qui legit intellegeot: Qucendo adintel¬
beofitie i prouo comur mesticum monstrortur
es se quodelie tumest: Legimu ccutem i dceniheli
hocmodo : etindimidio eb domaedir ccuper dm
secerisi cium meum & liboemina edntemplo ab¬
ominatio desolationum eritur que codconsum¬
matio nenitem porit : t consum matiodacbitur
sup solitudinem dehoc etcepos colus loquitur quod
hio molni quite cas etccduersceriur eleucendur sit
cordrceomnem quidicitur dr̃te & cultur cemite
sestẽ. cuiur aeduentus s ecuidum ope rcetione
sutanae desarucct eor. &aed q selitudinem sediga t᷑
quise surs ceperint. poa est ecutem simpli citer In¬
ccut de contix p̃o ceccipi. ocutde imccgine caȩsceris
quam pilatus posuit intemploecut dehadricni eques
diem sde ut cebominatio quoque secundumuette¬
rem scribturcem idolorum nuncupetur. et idcirco
aadditur desolationis quod in desolocto templo atque
deserato idolum positumsit: Tunc qui lnauhȩ cesunt

Expanded text:
Daniele propheta, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat. Quando ad intelligentiam provocamur, mysticum monstratur esse quod dictum est. Legimus autem in Daniele hoc modo: Et in dimidio hebdomadis auferetur sacrificium et libamina, et in templo abominatio desolationum erit usque ad consummationem temporis, et consummatio dabitur super solitudinem. De hoc et apostolus loquitur : quod homo iniquitatis et adversarius elevandus sit contra omne quod dicitur Deus, et colitur; ita se sit Deus, cujus adventus secundum operationem Satanae destruat eos, et ad Dei solitudinem redigat, qui se susceperint. Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris, quam Pilatus posuit in templo; aut de Hadriani equestdiem stetit. Abominatio quoque, secundum veterem Scripturam, idolum nuncupatur; et idcirco additur, desolationis; quod in desolato templo atque destructo idolum positum sit. Tunc qui in Judaea sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pere: quando ceticto etuer paessi ce no eceptec est :
orare debent. nefugac eorum hie me uel sodibacto
ficct Qui oe in cel tero duritiae prigorir prohibet
ccs olitudiner  pergere & in montibus desn¬
tis quaȩlatita ire Inceltero ceutiaroens gre¬
so legis est n fugire uoluerint: Aut mors inmindis
sire moenserint : Si ccutemde consummatione
mumdi intellegitur hoc praecipit᷑ non repriger¬
ccrt fides nostrao ed nxp̃m cceritas: neque ut otiosi
in operei torpecmur uirtutum. sabbacto: Et nis¬
bseuiteai fuissent dies illi: non fier& sclucc omnis ca
sed propter eletos breuiabuntur dierilli: Adbreuio¬
tos dier non secundum deliramenta quorundoem
quiputant aemporum mombita mutari nec recor¬
dcentur illius scribai : ordinaetionetua perseueran
dier: Sediux taaemporum qualitatem reitire
debemur id est adbreuictor non me surces. se dn¬
mero : At quomodo inbenedictione dicitur:Hongi¬
tudinen dierum replebo eum sic & nunc adbreu¬
tidies intellegantur: necemporum mora fides

Expanded text:
pere, quando a Tito et Vespasiano capta est, orare debent, ne fuga eorum hieme vel sabbato fiat: quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem pergere, et in montibus desertisque latitare: in altero autem transgressio legis est, si fugere voluerint, aut mors imminens, si remanserint. Si autem de consummatione mundi intelligitur, hoc praecepit, ut non refrigescat fides nostra, et in Christum caritas: neque ut otiosi in opere Dei torpeamus virtutum sabbato. es illi, non fieret salva omnis caro; sed propter electos breviabuntur dies illi. Abbreviatos dies, non secundum deliramenta quorumdam qui putant temporum momenta mutari; nec recordantur illius scripti: Ordinatione tua perman sed juxta temporum qualitatem sentire debemus, id est, abbreviatos non mensura, sed numero; ut quomodo in benedictione dicitur; Longitudine dierum replebo eum ; sic et nunc abbreviati dies intelligantur: ne temporum mora, fides
Abbreviated transcription (Latin):
et renum contraregnum  eter unt pestilenticce
&e stemes : & ter remoatus ꝑ locac: habe omnico : initico
sunt dolorum : Non aembigo ehaecquidem uxxatelit¬
tercem putireo quaescripaesunit sed mihi uide cur
Regnum contraregnum et pestilentia eorum quorum
sermo serpit ut caencer & ftcmq ocudieidi uerbĩdĩ
& commotio uniuersae terrae . etauercefides
sepaeratio: inereticis: maegis intellegi: qui contro
se inuicem dimicanter & clesiae uictoricm focci¬
unt. quod ee utemdixit hadcomniae initicesunt
dolorum: Meliur atraens pertur paeruritionũ
ut quocsi concepti quid&m ceduentur antixp̃i
non paertur intelle gactur: Tunc tradentuos
omnium credentium perso na signat curNonqu
tonpore ee postoli in corpore repperididisint
Et quoniaem cebundabit iniquitas : repriges c& ecer¬
tes maltorum : Nonomnium negecuit fidem sed mo
torum: Mul ai enimuococci pecucioc utem elfeti
Nccm incepostolis et similibus eorum a permaen surees
coeritors : dequae serib tum est: A quae mulate nom pos¬

Expanded text:
um contra regnum, et erunt pestilentiae et fames, et terraemotus per loca. Haec autem omnia initia sunt dolorum. Non ambigo et haec quidem juxta litteram futura quae scripta sunt: sed mihi videtur regnum contra regnum, et pestilentia eorum, quorum sermo serpit ut cancer , et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, in haereticis magis intelligi, qui contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt. Quod autem dixit: Haec autem omnia initia sunt dolorum, melius transfertur, parturitionum: ut quasi conceptus quidam adventus Antichristi, non partus intelligaomnium credentium persona signatur, non quo eo tempore apostoli in corpore reperiendi sint. Et quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. ltorum. Multi enim vocati, pauci vero electi. Nam in apostolis et similibus eorum permansura est charitas, de qua scriptum est: Aquae multae non po
Abbreviated transcription (Latin):
mo: aepolinoerir quo quae scripsit plenis simae iper¬
plue que conec tur est uno ecepitulo uelle disserere.
dequoteentis uer suum milibus disputatum est :
No eerit em preepuccitibur Ee nitrietibus in illis diebus ꝯ cexi ix¬
uae illic animcebus quaen on inper fectum uirum
suce ge simina pe dixerunt sed initia hecbent
fide ut e enutritione indigecent in eogistrorum
hoc quo que dicipoaest quo dinpersecutione ae rpi
se uro ieene ecceptiuiteedis praegnaenter & nutri¬
dite uteri etsiliorum scercinae pregroruora ape

Expanded text:
 Apollinarius quoque scripsit plenissime: superflueque conatus est uno capitulo velle disserere, de quo tantis versuum millibus disputatum est. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. Vae illis animabus, quae non in perfectum virum sua genimina perduxerunt, sed initia habent fidei, ut enutritione indigeant magistrorum. Hoc quoque dici potest, quod in persecutione Antichristi, seu Romanae captivitatis, praegnantes et nutrientes, uteri et filiorum sarcina pr
Abbreviated transcription (Latin):
reite aedificia templi: Ipreccutem res pondens
dixit eis: Udetis haec omniae: amendi couobis
non relinquetur lccpir. super lapidem: qui nondes¬
pecedenteute i dño: non detemplo omnicclegis aedifi¬
cice et compositio mandotorum i toc des arucao es
ut nihil aiudatis possit impleri : Et ccepite sublato
uniuersa interse membra compugnent:
Sedeite ccutemeo super montem oliueti ococesse¬
runt cedeum dircipuli secreto dicenes:Die nob
quaendo hoce erunt et quod signum ceduentustui
aedeum: dircipulisecreto : quimisterio et futuro rt̃
reuelationem nos secupiebaent: et inter rogent
trice quo temporeo hierusclem destruendor quo uei
Multienim uenient in nomine meo dicentes ego
sum p̃r Et mul aos seducent: Quorumunus est
si mon se mceritenur quem inecetir  oepostolorum
legimu quise macgnaeiđi dicebact es reuirgutem¬
Ncese quo que intercecero : in suis uoluminibus
seripate ersedimittens. Ego sum rermodi ega sem

Expanded text:
rent ei aedificationes templi. ipse autem respondens rent ei aedificationes templi. ipse autem respondens dixit illis: uidetis haec omnia? amen dico uobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non desRecedente autem Domino de templo, omnia legis aedificia, et compositio mandatorum ita destructa est, ut nihil a Judaeis possit impleri; et capite sublato, universa inter se membra compugnent. Sedente autem eo super montem Oliveti, accesserunt ad eum discipuli secreto, dicentes: Dic nobis quando haec erunt, et quod signum adventus tui, ad eum 193 discipuli secreto, qui mysteria et futurorum revelationem nosse cupiebant, et interrogant tria: Quo tempore Jerusalem destruenda sit; quo Multi enim venient in nomine meo, dicentes: Ego sum Christus, et multos seducent. Quorum unus est Simon Samaritanus, quem in Actibus apostolorum legimus, qui se magnam dicebat esse, haec quoque inter caetera in suis voluminibus scripta dimittens: Ego sum sermo Dei, ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
demui hiereditetem mecem ꝑcec toc est mihi her e¬
uuslo e item iudeorum domum i dest aemplam
ilud qđ cente fulge bact : ccugirtiur oculis com¬
probce mur: Qui coh cebite torem xp̃mperdidit
edier editec aem prae ripere gertienr
occidithereden : Di cobum uobis: non me uidebitis amodo
donec dicatis benedictus quiue nit in nominedñi:
Adhierus celenloquitur &cedpopulum iudoceorum
ufr si culum ccutam istum quo et pcerinili at quelcee toen¬
te iningresu hierusalen dñisol uatoris usis unt:
quando dixerunt. benedictus quiuenit in nominecdni
or aennoc in ecelsis: Sumpsit decxuii psalmo: quima¬
hoc uult intellegi. nisi penitentiam egeritis & con¬
persi fueritis ipsumesre mede quo pro etececinerun
filium omnipotentis poctris mecem faccien nonuide¬
bitis: hcebeits iuda eidactum si bi tempus pȩniten¬
tiae conficteitur. benedictum quiuenit in nomine dñi
& xp̃i ora conspicieit: Et egres sus iłr de templo
ibaa et ccccedunt aed eum discipulieius utosteide¬

Expanded text:
i haereditatem meam: facta est mihi haereDesertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod fulgebat augustius, oculis comprobamus: quia habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimhoc est: Nisi poenitentiam egeritis, et confessi fueritis ipsum esse me de quo prophetae cecinerunt Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae, confi et dicit: et egressus Iesus de templo ibat. et accesserunt discipuli eius, ut ostende
Abbreviated transcription (Latin):
us : Quo dudens st pleuerit in eo ccutem quod
dicit quotisis uolii congregaore si le ftuo
ouine retroprofeates co se missos es segest ce¬
tuor is. celline quo que si militudinem congre¬
go ntis sub celces pullor suos ccentico deutero¬
no mulegimut: Si eut a quilla pro te gerenidũ

Expanded text:
mus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila
Abbreviated transcription (Latin):
turarepert Non fuit recor dactur io aes pectris
querimur quacrebara chiae dicatur filius et non
io iadȩ bacrachicer in lingua nostre benedictur
dñi dicitur et soc cerdotis: Ioiadȩ iustitiac hebreo
no mine de monstratur in euaengelio. quoutuntur
eempl et cel ateres si ue ipor terum eeitibus quaesi¬
exnorsm quideodio iudeorum etsidei pietate.
chiae aebillac ge nereetione quae rcetur cumne¬
utrum eorum occiderit regulae seriptureo¬
rum ee ducer ge nercetiones bonorum et melorũ
norse hoc est singulorum singulcer debonir su¬
mcemus ꝓemplac quis cer ebi dithi montem dni
oeut quis requi es eet inmonte s co eiur : Cumque

Expanded text:
tura refert: Non fuit recordatus Joas patris tura refert: Non fuit recordatus Joas patris quaerimus quare Barachiae dicatur filius, et non Joiadae? Barachia lingua nostra benedictus Domini dicitur: et sacerdotis Joiadae justitia, Hebraeo sermone demonstratur. In Evangelio quo utuntur templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Sierrorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate chiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto
Abbreviated transcription (Latin):
le tur ubi acqaete eiur cedo ncerreetur munere
quaerimu quististe zoechceriaer filiur baere chia
quie mul tos legimur gocchorias et neliberanab
erroris tribueretr stccultas cedditum est
quemoc cidistis interaemplum etcelatere Indiuer¬
sis diuer sclege et debeosingulorum opiniones ponere
alii gocchocricem filium baercechice dicunt qui induo¬
decim prophetis undecimus est pacaris que ineo nomen
se scriptura nonloquitur macxime cumtemporibus
eiur uyxruinae aenpli fuerint alii zaechariaem.
poe treni ohaennis intellegiuolunt ec quibus decm apocry¬
forum somnur adpro braentes quod propaer eoc occisus
sit quio scclucctoris praedicariaaduentum hoc quiee
des cripturis non habetacuetoriaatem eacdem ftccili¬
tecte contemnitur quia probatur alii istum uolunt
esse focchocricem quioccisursit aiocesrege iudae
inter aemplum etcclatore sicut regum narrat histori
sed obseruaendum quod ille accharias non sit filius
baer aechiae sed filiur io iccde soccerdotis unde. & senp¬

Expanded text:
 ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribueretur erroris facultas, additum est: quem occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque in eo nomen re Scriptura non loquitur: maxime cum temporibus ejus vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum somniis approbantes, qusit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habuit auctoritatem, eadem facilitate contemnitur qua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum, quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis. Unde et Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
baer exillir occidetis et crucifigetir &&er flagella¬
bitis insy nacgogis uestris &perse quimini deciui aec te
inciuitatem: Hoc quod centec dixercemur implete
meas ureem pettrum uestrum eod personam dñ ꝑtinere
eo qmod oceidendures set abeis potest Ea ddis cipa¬
aduos prophietaes ercepite iescribaor Ee illis occi¬

Expanded text:
cidetis, et crucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem. Hoc quod ante dixeramus: Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipuad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occi
Abbreviated transcription (Latin):
phetaerim Itacque gestimonioesdis uobis meciptis
quicc pilii estis eorum qui prophetaes occiderunt:
prude tirsimo syllogirmo cerguiteos filios esse homicidcrũ
dumipse opinione bonitetis et gloriae inpopulos
sepulchrac aedificant prophetarum quor inaciores eo¬
rum interficerunt &dicunt si fuissemur illo aempore
non fecissemur ec que pecerunt poetrenostri : Hococu¬
te etiam sis ermone nondicaent operelocuntur ꝑxeo
quod ambitiose et magnificoce aedificaent memoriaer
occisorum quos cepa aribur suis iuguloc tor ẽẽ nonnegant:
Etuos impletȩ in ei suram poetrum uestrorum. Probat ccxXxVIi
tosuperioribus dictir quod filiiessent homicidocrum
& eorum qui prophetas inter fecissent nuncconcludit
quoduoluerect et qua si exaremam syllogis mm pcertem
ponit. Et uor implete in di suraem pacarum uestrorum: quod
illis decuit uos implete : illi interfecerunt seruos uordnm̃
crucifigite : illi prophetoer uoseum qui & prophȩtir praedi¬

Expanded text:
Itaque testimonio estis vobismetipsis: quia filii estis eorum qui prophetas occiderunt. Prudentissimo syllogismo coarguit eos filios esse homicidarum, dum ipsi opinione bonitatis et gloriae in populos, sepulcra aedificant prophetarum, quos majores eorum interfecerunt, et dicunt: Si fuissemus tempore illo, non fecissemus ea quae fecerunt patres nostri. Hoc autem etiamsi sermone non dicant, opere loquuntur, ex eo quod ambitiose et magnifice aedificent memorias occisorum, quos a patribus suis esse jugulatos non negant. Et vos implete mensuram patrum vestrorum. Probato superioribus dictis, quod filii essent homicidarum, et eorum qui prophetas occidissent, nunc concludit quod voluerat, et quasi extremam syllogismi partem ponit. Et vos implete mensuram patrum vestrorum. 189 Quod illis defuit, vos adimplete. Illi interfecerunt servos: vos Dominum crucifigite. Illi prophetas: vos eum qui a prophetis praedi
Abbreviated transcription (Latin):
h a&e generctio quae rbitium dñi quae reitium
fec ciem diieccob. et incclioloco de omnibur scene¬
tis. Seneratio iustorum benedicitur : deoi als
requir entur omni et agenercetione ista Etin
erint inuenti. non dimit ctipeecec ate cterrec ali
om̃r iustos qui similes porent aibur eorum noħ e
& iob etdaenihel uolens intellegi: En go& isti

Expanded text:
Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Iacob. Et in alio loco de omnibus sanctis, Generatio iustorum benedicetur. De malis Requirentur omnia a generatione ista. Et inerint inventi, non dimittam peccata terrae illi: omnes iustos, qui similes forent virtutibus eorum, per Noe et Iob et Daniel vole
Abbreviated transcription (Latin):
side eorum superititio mora retur: sed quo¬
foris hominibur ostendereit scencitiaatem
iihcbitu. Insermone inphilaccterus. in fimbruis
moren donim longiaudine & inceteris istius mod
bi trusdeur eutem q sdit uitiorum sordibis pleni

Expanded text:
side superstitio moraretur, sed quod hominibus ostenderent sanctitatem in habitu, in sermone, in phylacteriis, in fimbriis, in orationum longitudine, et in caeteris istiusmodi, intrinsecus autem essent vitiorum sordibus pleni
Abbreviated transcription (Latin):
thronođi & ineo quisedit super eum. suproc ut uisum
nobirest & posuimus quid significceret traeditiophac¬
riseorum diceitium donum quod cumque est Rme
tibi proderit nunc duplȩ etaduncem auccritia
occasionen arochens phacriseorum tracditio condemn¬
nactur. ut aerguatur cuncta prolucro faccere
& non protimor eđi : Si cutenim inphilacter us&in
simbriis dilo toctis opinio sci tatis coepatteboct.
gloriam. et per occansionem gloricce quec erebat
lucrec sic celia tracditionis inuenta strophac impie¬
tacdis cerguit prae ceptores: siquis incontetione
seu inccliquo iurgio uel incccus ae cembiguo iurass&
intomplo et postea conuietur ess& men doccii nonte¬
et pecunia quae in templo scce& dotibus oppere bee¬
tur. saetetim in quo iurceue roct cogebotur
indono uel in oblationibur hocest inostia inuictin¬

Expanded text:
throthrovisum est, exposuimus quid significaret traditio Pharisaeorum, dicentium: Donum quodcumque est ex me, tibi proderit: nunc duplex, et ad unam avaritiae occasionem trahens, Pharisaeorum traditio condemnatur, ut arguantur cuncta pro lucro facere, et non pro timore Dei. Sicut enim in phylacteriis et fimbriis dilatatis opinio sanctitatis captabat gloriam, et per occasionem gloriae quaerebat lucra: sic alia traditionis inventa stropha, impietatis arguit praeceptores. Si quis in contentione, seu in aliquo jurgio, vel in causae ambiguo, jurasset in templo, et postea convictus esset mendacii, non teet pecunia, quae in templo sacerdotibus offerebatur, statim id in quo juraverat, cogebatur in dono, vel in oblationibus, hoc est, in hostiis, in victi
Abbreviated transcription (Latin):
&nicur ĩmpli citer errcbat eterat słmelfilius gehit¬
nae uids magistrorum uitia& intellegbir
destruese eos opere. quod uerbis docebaent seuera¬
tur ceduomitum suum
&geitilis ficetus
quacsi praeucricaetar
dignus erit: filius ecutom uocatur gehbinae: quomo¬
dofilius ꝑditionir et filius huius s&eculi: unus quisqu
sum cuius operet agiat eius filiur ceppellaetur¬
cxixiiii: Vaeuobis ducercaxi. qui dicitis quicum que iurecuerti
ꝑ timplum nihil est : quiccutem iura uerit inccuro
tonplidebet. Stulti eicaiquidenim moiur est
Aurum centamplum quod sci ficcet ocurum. & quic̃a
iurecuerit ince ltaeri mhilest. qui cum que ccuten iura
uerit indonio quod est super illut
deb& Caeci quid sum meciur est donum
aeneeltere. quod scificcet donum : Quie¬
go incelteese iurat iuret ineo Rinomnibus quae suꝑ
illutsunt. Et qui iura uerte in tonplo iurca in illo &ineo
quih cebitaent in ipro. & qui iura t inccelo iurcat in

Expanded text:
ethnicus, simpliciter errabat, et erat semel filius gehenethnicus, simpliciter errabat, et erat semel filius gehennae, videns 186 magistrorum vitia, et intelligens destruere eos opere, quod verbis docebant, revertitur ad vomitum suum: et gentilis factus, quasi praevaricator, dignus erit. Filius autem vocatur gehennae, quomodo filius perditionis, et filius hujus saeculi. Unusquisque enim cujus opera agit, ejus filius appellatur. Vae vobis, duces caeci, quia dicitis: quper templum, nihil est; qui autem juraverit in auro templi, debet. Stulti et caeci, quid enim majus est? aurum an templum quod sanctificat aurum? et quicunque juraverit in altari verit in dono quod est super illud debet caeci quid enim maius est donum an altare quod sanctificat donum qui ergo iurat in altare iurat in eo et in omnibus quae super illud sunt et qui iuraverit in templo iurat in illo et in eo qui inhabitat in ipso et qui iurat in caelo iurat in
Abbreviated transcription (Latin):
Haebbit scribae &pha¬
risaei legis prophetaerum que notitia i sciunt
xp̃mes sefiliumdi nonignorcent Natumes se deuir¬
gine: sed dum prae docm desubie tecsibi plebe appe¬
tunt : Nec ipsi htroeunt regnoc caelorum NEc eor
quipotereent in tracre ꝑmittunt: hoc est quod
inoseae propheta aerguit. abs conderunt
soccerdotes uicem. in terfecerunt sicima &rur sum
Soc cerdotes non dixerunt ubi est dñs uelce¬
te omnis margis ter quis candalisat maelis
operibus discipulossuos : ludit aente eos regnũ¬
caelorum. Uȩuobis scribae &pharisaei hypoen¬
tae. qui oc circuitis icere & ccridaem ut poccicetis unun
proselitum : & cunifuerit pactus fec citis eum filium
ge habina duplo quamuos: Noneo studioseruoe¬
mus quae¬
esite quoquaerimus: scribae &phacrisae
toccum/
lustrcent orbon propter negotiations
&di uerscelucre taem cediscipulis cceptaenelec
degentibus stccere proselȩtum Idestadue naemi & cir¬
cum cisum miscere populođi : sed quiaente damess&

Expanded text:
Habentes Scribae et Pharisaei Legis Prophetarumque notitiam, sciunt Christum esse Filium Dei: non ignorant natum esse de Virgine; sed dum praedam de subjecta sibi plebe appetunt, nec ipsi introeunt regna coelorum, nec eos qui poterant, intrare permittunt. Hoc est quod in Osee propheta arguit: Absconderunt Sacerdotes viam, interfecerunt Sicimam . Et rursum: Sacerdotes non dixerunt, ubi est Dominus ? Vel certe omnis magister qui scandalizat malis operibus discipulos suos, claudit ante eos regnucoelorum. Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia circuitis mare et aridam, ut proselytum; et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae duplo quam vos. Non eo studio servamus quaesita quo quaerimus. Scribae et Pharisaei totum lustrantes orbem propter negotiationes et diversa lucra, tam a discipulis captanda, de gentibus facere proselytum, id est, advenam, et incircumcisum miscere populo Dei. Sed qui ante, dum esset
Abbreviated transcription (Latin):
ant n fimbrices gloriam capatentes cebhor¬
nib:arguuntur in reliquiis curquȩrant
primor accubitur in cenis & primaer codie¬
dreer insy naegogis. &inpublico gulam s cogei¬
tur et gloriam : Et uocentur ab hominibur.
raebbi: Quod lacino sermone : maegis aerdici¬
tur : denque sequitur: Uos ocutem nolite uoc

Expanded text:
ciant fimbrias, gloriam captantes ab homciant fimbrias, gloriam captantes ab hominibus, arguuntur in reliquis, cur quaerant primos accubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis; et in publico gulam sectentur et gloriam: et vocentur ab hominibus Rabbi, quod Latino sermone magister dicitur. Denique sequitur: Vos autem nolite vo
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis eius: quioergo dixcercadnͦr: omnia
opercesuoc focciunt ut uide centur obhomini¬
bur quod generalicer ceccusaerat nuncin par¬
tes diuidit pittatiolccilla dec celogi philccc¬
terio uocabant quod quicũque habuis s&eoe
quacsi sub custodicem et manu mentum sui habe¬
r&r. Non intelle getibus pharisaeis: quod haec
incorde poraanda sint : non in corpore: alio¬
quin. & cermarice etar eaeli cebbit libros
etłi notitiom non haebent.: Hoc cputnos. suꝑ
stitiose muherculae in paruulis euangelas.
& incrucis ligno : &inistius modi raebur quae ha¬
bent quidem gelumdi. sed nonuecto scifitioem
ui que hodie focctitaent culicem liquaentes
etcamelum gluttientes: istius modieroa¬
fimbricc paerua etbreuis : elege prae cepatac
Quoem et mulier illae quae saenguine pluebat : ae c¬
gia inpcellio dñi. sednonest compuncate: super¬
stitiosis sentibus pharis eorum ⁊̃i macgis¬
que scnato ad taccitumeius: Cũ que
flue dilatent: phylaa teriae et magnas pa¬

Expanded text:
ergo dixerat Dominus, Omnia opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus, quod generaliter accusaverat, nunc in partes dividit. Pictatiola illa decalogi phylacteria vocabant, quod quicunque habuissent ea, quasi ob custodiam et munimentum sui habuerunt, non intelligentibus Pharisaeis quod haec in corde portanda sint, non in corpore: alioquin et armaria et arcae habent libros, et Dei notitiam non habent. Nonne stitiosae mulierculae in parvulis evangeliis et in crucis ligno et in istiusmodi rebus, quae habent quidem zelum Dei, sed non juxta scientiam, usque hodie factitant, culicem liquantes, et camelum glutientes. » Jam veroa et brevis ex Lege praecepta, quam et mulier illa quae sanguine fluebat, tetigit in pallio Domini : sed non est compuncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum; magisque sanata ad tactum ejus. Cumque superflue dilatent phylacteria, et magnas fa
Abbreviated transcription (Latin):
ecelce apaercepsde demonstrart eo quodsorir lati
eent E intrinsecur sordidi hoc numcper ecemplum
sepul chrorum replieat quod quomoda sepul cbra
forisecur leuiga teesinit eglce & orngeat moer mo¬
ribur. &ocuro co loribi que distinedes. Intus cuten
ple oncennt os sibus morauorum sicetperuers¬
munditi oe i haebitu uestis & uerborum humilit&¬
te demonstreit intur ccutem plenisint obini
spurcitice et ecuceridoc edibidine: denique mans¬
festiur hocipsum & primit inferebir sicl& uor
aforis quidem paeretir haminibus iustil intur ccuten
pleniestis hy pocrisi & iniquitecte : Vcceliobis scnbae¬

Expanded text:
e supra demonstrabat, eo quod foris loti essent et intrinsecus sordidi, hoc nunc per exemplum sepulcrorum replicat: quod quomodo sepulcra forinsecus lita sunt calce, et ornata marmoribus, et auro coloribusque distincta, intus autem plena sunt ossibus mortuorum: sic et perversmunditiam habitu vestis, et verborum humilitate demonstrarent, intus autem pleni sunt omni spurcitia, et avaritia, et libidine. Denique manifestius hoc ipsum exprimit inferens sic. Et vos a foris quidem paretis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquit
Abbreviated transcription (Latin):
pactrem : iudei adeludeidam inter rogetionis
ueriactm: friuo la multa confingunt: uernos¬
culum abrahae adrerdites: cuiur fuerie piliu
dacincescus elieger &ecipsius persona scriba
pscelmum : quod post coceden quinque segum
dñs dr̃ dño suo dixerit habra ham sede addi¬
tertc̃metmdonec ponam omnes inimi costuor
scapillum pedum uorum : Quos interrogẽm
quo modo dr̃ dixerit abrochae : Eoques equm¬

Expanded text:
patrem, Judaei ad deludendam interrogationis veritatem frivola multa confingunt, vernaculum Abrahae asserentes, cujus filius fuerit Damascus Eliezer, et ex ipsius persona per scriptum psalmum, quod post caedem quinque regum dominus Deus Domino suo dixerit Abraham: Sede ad dexteram meam, donec ponam omnes inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Quos interrogemus quomodo D
Abbreviated transcription (Latin):
Phacris aeiccuton qui praece peraadñs interim¬
ut intellectus mysticor dimitaamus proper ali¬
moniam. saccerdotum edeuitarum quorum
pacrs ercea dñs omnium rerum opperri in templo
decimas: hoc unum habebant studii ut quoceius sa
fuercent conpor aterbitur: cetere quae erant
mociora utrumquis fcceret annon par uipende¬
baent : Rȩx hoc itaquae cocpitulo cerguiteos ccuari¬
tiae quod studiose eticmuilium holerum decimaes

Expanded text:
Pharisaei autem, quia praeceperat Dominus ut interim intellectus mysticos dimittamus propter alimoniam sacerdotum et Levitarum, quorum pars erat Dominus, omnium rerum offerri in templo decimas; hoc unum habebant studii, ut quae jussa fuerant, comportarentur: caetera quae erant majora, utrum quis faceret, an non, parvipendebant. Et ex hoc itaque capitulo arguit eos avaritiae, quod studiose etiam vilium olerum decimas
Abbreviated transcription (Latin):
sunt omnic mocgis ter qui aper ipsum
hoc praecepatum doctorem geitium cepostolus
esse sedixerit & ut quo modo uilgato sermone
mcexime inpoclȩsti nce et aegypai moncesteri¬
is selnuicem poctres uocent: quod sĩc soluitur
aliutesse nac turoc patren es se uel magis trum
aliut indulgbitioc: Nos si hominem poe trsnuoco¬
mus honoren aeaati deperimus. Non aucgorem
noce ostindimus uita maegis aer quo que dici¬
que dici¬
tur & consortio ueri maegis ari Rne
infinita
rsplicem quomodo unus pernaturam
et unus pilius non prae iudi coca ceteris. Neper

Expanded text:
sunt omnia. Magister, quia per ipsum hoc praeceptum, doctorem gentium Apostolus se esse dixerit ; aut quomodo vulgato sermone, maxime in Palaestina et Aegypti monasteriis se invicem Patres vocent? Quod sic solvitur: Aliud esse natura patrem vel magistrum, aliud indulgentia. Nos si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus, non auctorem nostrae ostendimus vitae. Magister quoque dicitur ex consortio veri magistri. Et ne infinita replicem, quomodo unus per naturam et unus Filius, non praejudicat caeteris ne per
Abbreviated transcription (Latin):
genuite Iurauit dñr & non pae nitebiteum
tues scccerdos in aeternum secundum ordic
mel chired & : Etrespondere cogamus : quomos
abraham ante luciperum gbitur sit : & sace¬
dur puerit s&undum ordinem melchised&:
Proquo mel chired& obtulerit paenen & uinum
&cquo d&cimar praedae cocceperit : Et ne morsi¬
terect reponde se ei uerbum: Neque ccusuy sis
Pacrisei et sacd ducaei : quacerbites occasionim cali¬
nicce: et uerbum ccliquod inuenire: quod pacaes¬
r& insidus: Quia insermonibur confutoaisur
ultra non interrogeat sed apertissime:
conpraebeisum romanȩ credunt potes atee
Ex quo intellegimus ue neno inuidiae possequi¬
den sepcercri red dippicile conquiescere :
Tunc ibr locutur est adturbas & dircipulor suor¬
dicenr: Suꝑcoc ahedraẽc moysi sederunt scribae
etplccrisaei : Omnicergo quae dicerint uobis
seruocae & facite secundum opero uero
eorum nolite poccere: Dicuntbum & non pocci¬
unt: Quid maensuetius: quidbenignus: dñ naemp¬

Expanded text:
 Juravit Dominus, et non poenitebit eum; tu es sacerdos in aeternum, 184 secundum ordinem Melchisedec? Et respondere cogamus, quomodo Abraham ante Luciferum genitus sit; et sacerdos fuerit secundum ordinem Melchisedec: pro quo Melchisedec obtulerit panem et vinum, et a quo decimas praedae acceperit. Et nemo poterat ei respondere verbum: neque aussaei et Sadducaei quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire, quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime conprehensum Romanae tradunt potestati, ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Tunc Jesus locutus est ad turbas et ad discipulos suodicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: omnia ergo quaecumque dixerint vobis, servate et facite: secundum opera vero eorum nolite facere. Dicunt enim, et non faciunt. Quid ma
Abbreviated transcription (Latin):
onercegrocuia et inpor accbiliee eanponunt
inhumeror hominum : digito autem suo nolunt
ecem mouere Hocge nerocliter aduersũ
omnes maegistros. qui graendic iubent. &mi¬
noroe non fccciunt: Notaendum ocutem.
quodethumeri & digitus Ronerco &uincula
quibur celligantur onera spiritaliter intellegin¬
dec sint: Omniac uero operee succ focciunt : ut uide¬
centur cebhominibur: Quicum que igitur itoe poe¬

Expanded text:
onera gravia et importabilia, et imponunt in humeros hominum; digito autem suo nolunt ea movere. Hoc generaliter adversus omnes magistros, qui gravia jubent, et minora non faciunt. Notandum autem 185 quod et humeri, et digitus, et onera, et vincula, quibus alligantur onera, spiritualiter intelligenda sunt. Omnia opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus. Quicum
Abbreviated transcription (Latin):
nibus rabi Uȩ nobis miseris: ced quos phacri sȩ o¬
rum uitia transierunt: Dñr cumdediss& man¬
doc toclegis ꝑmosen : aedȩe tremum intulit ligaebis
ecc in manutua: eterunt in moate antȩ oculos auos
test sensus: praeceto mecc sint in moe nutuec
uͤ topere complecentur: Sint aentȩ oculostuos
utdie ccnocte mediteris in eis: Hoc phacris ae
maele inter praetantes s cribebant in membrc¬
nulis deccelocũ mosi id est decem legis uerbo : com¬
plicaentes ecc: etligantes inpronte : et quacsi coro¬
nãc capiti ftccientes: ut semꝑ ante o culos moue¬
retur: quodus que hodie indie et baeby lonii pocci¬
unt : Et qui hoc habueria  quasi relegiosus inpo¬
pulis iudicactur: Iurseracaquoque aliuel mose
ut inquat tuor aengulis pcelliorum hy acinthinas
pimbrioo feccerent : cedis rochelir populum
dinos ebidumit quomodo in corporibus. circũ
tri caep : toentes curam populcerem cegque
&mulierculis sec taenter lucro ꝓ occiebaent
graendes fimbrices Ecccutis simaes ineis spinas

Expanded text:
eris, ad quos Pharisaeorum vitia transierunt. Dominus cum dedisset mandata Legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos . Et est sensus: Praecepta mea sint in manu tua, ut opere compleantur: sint ante oculos tuos, ut die ac nocte mediteris in eis. Hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in membranulis Decalogum Moysi, id est decem verba Legis, complicantes ea, et ligantes in fronte, et quasi coronam capitis facientes, ut semper ante oculos moverentur: quod usque hodie Indi, Persae, et Babylonii faciunt: et qui hoc habuerit, quasi religiosus in populis judicatur. Jusserat quoque aliud Moyses ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent, ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcitri captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant grandes fimbrias, et acutissimas in eis spinas
Abbreviated transcription (Latin):
bib&is : sed dereccũt add&xterã mea & sinis tra nonẽ meum
dac reuob̾ ged quibus pacratum ẽ & patremeo: Queritur quo¬
modo ceclicem martyrui filii gebede iacob uidelic& etio¬
hacnnes bibenntꝵ cum scypture naerrue ia cobum taentũ
apostolum abherode capite truncctũ ioha n ne sacũt pro¬
pnamos te uitã finierit: sedsilega mus eclesiasticas
sit misus inferuentis oleidoliũ & indea dsuscipiendee coro¬
nã xp̃i. athleta ꝓcesserit sta tĩq relegectus in pathmos
insulac sit: uidebimus mar tyno animũ non defuis scedbi¬
bis se iobannem cclicem confessionis quan & trespueri ineo¬
mino ignis biberun ꝵic& ꝑsautor. non fuderits ce nguinẽ : qđd c̃ut
dicit sed ereaeddȩx terac̃ meã & sinis tracm nonẽ meũ de re uobis
sed quib pecra tum ẽ a pac tremeo: Sic intellegendumͤ resiũ celorũ
non ẽdante sed accipiente: Non est enim ꝑronarũ acceptio

Expanded text:
teram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Quaeritur quomodo calicem martyrii filii Zebedaei, Jacobus videlicet et Joannes biberint, cum Scriptura narret Jacobum tantum Apostolum ab Herode capite truncatum : Joannes autem propria morte vitam finierit. Sed si legamus ecclesiasticas sit missus in ferventis olei dolium, et inde ad suscipiendam coronam Christi athleta processerit, statimque relegatus in Pathmos insulam sit, videbimus martyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis: quem et tres pueri in camino ignis biberunt , licet persecutor non fuderit sanguinem. Quod autem dicit: sedere ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, sic intelligendum est: Regnum coelorum non est dantis, sed accipientis. Non est enim acceptio
Abbreviated transcription (Latin):
allige tã : & pullum cũ etc:. Soluite & ae o ducitemihi: Esiquis uobis:
celiquid dixent: dicite quice dñs hisopus haeb& & confestim dimititit
eos Ereditur dehencho turbis eductis inde quã plurimirs.
& cccecis reddita secm tocte Adppinquect iuero solimi maegnis

Expanded text:
uis vobis aliquid dixerit, dicite: Quia Dominus his opus habet: et confestim dimittet eos. Egreditur de Jericho, turbis eductis inde quamplurimis, et caecis reddita sanitate, appropinquat Jerosolymis, magnis
Abbreviated transcription (Latin):
sed & duo cecieraent. iuxtte uicẽ : cecus aeppellaet qui n&di
dicesepoterat : in lumi netuouidebim⁊ lumen : s&us uicm
q xp̃s est ignora baent: quos plenque plicris ceosint elle¬
gunt & scedduca eos. ali uero utrumq populũ. & uetens
testacmenti & noui qđ celter scriptã legem alterna turae¬
sequens. si n exp̃o cccecus eoct : iiquic ꝑre uidere nom pote dent audier t̃
p̃ conia sccluetons & confess: sunt filium đđ  Sinacũt ute quececus
refestur aedpopulum iudaeorũ hoc qđ sequitur increpe bect eos turbac
super hniris intellegendum quos coposto lusmon& reglonentur &su¬
ꝑbiant contrecrec dicemsuã sed cum ipsi e̾rore pnorũ insertifuent
&olecstro : in bonc̃ oliuam nequa quã debecent inuidese pnorum

Expanded text:
 Caecos appellat qui necdum dicere poterant: In lumine tuo videbimus lumen . Secus viam, uae Christus est, ignorabant: quos plerique Pharisaeos intelligunt et Sadducaeos, alii vero utrumque populum, et veteris Testamenti et novi: quod alter scriptam Legem, alter naturasequens, sine Christo caecus erat. Hi quia per se videre non poterant, audierunt praeconia Salvatoris, et confessi sunt filium David. Sin autem uterque caecus refertur ad populum Judaeorum, hoc quod sequitur, Increpabat eos turba, super ethnicis intelligendum est: quos Apostolus monet ne glorientur, et superbiant contra radicem suam ; sed cum ipsi errore priorum inserti fuerint ex oleastro in bonam olivam, nequaquam debeant invidere priorum
Abbreviated transcription (Latin):
inhiericho : qui egredientes & descendentes dehuencho
hierosolimis interficere & uulnercre consuercent : Ierco
dns̃ uenit hierico cum discipulissuis ut liber& uulneratos
& multeem turbã s&cũ trahat. deniq postquã egrediuo¬
luit cebhiericho s&cuta ẽ eum turba multe: simaensis¬

Expanded text:
in Jericho, qui egredientes et descendentes de Hierosolymis interficere et vulnerare consuerant. Idcirco Dominus venit Jericho cum discipulis suis, ut liberet vulneratos, et multam turbam secum trahat. Denique postquam egredi voluit Jericho, secuta est eum turba multa; si mansis
Abbreviated transcription (Latin):
postulacntes. nfe decemireliquos indignationis increpaet &liuoris
sed toeleponit ȩcemplum quo doceaet eũ maciorem eẽ quiminorfuerit.
&illum dnm fieri quiomniũ serugͥs sst frastre igitur cut illi in mode¬
re tee quesigaent ccut istidolent suꝑ maiorum desideo: cum aedsumi¬
tertam u ir tur tũ non potencicc: edhumilitecte uenictur: demq
sui propo nit &emplum: ut sidictao pariupenderent. erubes¬
cenͣt᷑ edoperitꝰ bedicit. Sicut pilius hominis non uenit minis tran
sed mi nistrase: nate quod erebro dix imus. eum quiminis tra
pro multis quae ndoformã serueccepit ut promundo sceng¬
nem funderoe: et nondixit de secm mã suc̃ redemptionẽ pro
omnib sed ꝓmultis idẽ prohis quic sdere uoluent : Eegri

Expanded text:
postulantes; nec decem reliquos indignationis increpat et livoris, sed tale ponit 157 exemplum, quo doceat eum majorem esse, qui minor fuerit, et illum dominum fieri, qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierint: aut isti dolent super majorum desiderio: cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique sui proponit exemplum, ut si dicta parvipenderent, erubescerent ad opera, et dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Nota, quod m pro multis; quando formam servi accepit, ut pro mundo sanguinem funderet. Et non dixit, dare animam suam redemptionem pro omnibus, sed pro multis, id est, pro eis qu
Abbreviated transcription (Latin):
ignorabacnt. sequi nonpo terant sccluactorem: multe foueae in hiencho
multerupe & p̃rupta in ꝓpundũ uergentia : id cir codnis stoct ut
uenis epossint & uoca riiub& necurbaȩ ꝓhibecnt : & interro gect quasi
ienoraens quid uelint. ut & raponsione caecorũ maniferte debilitas
pacreat et urtus eeremedio cognascactur: Misertus ccũt eorum
iħs teagitoculus eorũ & confestim uiderunt & socitisunt eum:
t&git oculos & prastaet aertip&x qđ nac ture non dederat : autcerte
quod debilitecs tulereot donart misen cordioc : sta timq uiderunt
&steutisunt eũ: quiaente in hiencho contractisedebeent &clec maro
taentum nouerent postec secunturiħm: non tec̃ pedib: quac̃ uir¬
tutib & cuma dpropinquass& hnero solimis & uenisseit bedhs

Expanded text:
ignorabant, et sequi non poterant Salvatorem. Multae foveae in Jericho, multae rupes et praerupta in profundum vergentia: idcirco Dominus stat, ut venire possint et vocari jubet, ne turbae prohibeant: et interrogat quasi ignorans quid velint, ut ex responsione caecorum manifesta 159 debilitas pateat, et virtus ex remedio cognoscatur. Misertus autem eorum Jesus, tetigit oculos eorum: et confestim viderunt, et secuti sunt eum. Tangit oculos, et praestat artifex quod natura non dederat. Aut certe quod debilitas tulerat, donat misericordia. Statimque viderunt, et secuti sunt eum. Qui ante in Jericho contracti sedebant, et clamare tantum noverant, postea sequuntur Jesum, non tam pedibus quam virtutibus. Et cum appropin
Abbreviated transcription (Latin):
tcles estis. qui consequa mimsegnũ cacelorũ : quod pac t̃ meus tnium¬
phaentib & uic tonbus p̃peerecuit: Nios quoq ecc cipi&is illut : alii
demqͥse & helie dictum uolunt: quos pcculo ante in monte cũ eo
uideaent loquentes sed mihi nequa quã uid&ur: Ideo enim sed en¬
tiũ in segno cacelorum uoca bula nondicuntur nepceucis nominatis
ceten putarentur & dusi: Et ccudientes decem: indignactisunt
deduob fractyib : Decem a postoli non indignaentur m&e terfiliorũ

Expanded text:
iumphantibus et victoribus praeparavit, vos quoque accipietis illud. Alii de Moyse et Elia dictum volunt: quos paulo ante in monte cum eo viderant loquentes: sed mihi nequaquam videtur. Ideo enim sedentium in regno coelorum vocabula non dicuntur; ne paucis nominatis, caeteri putarentur exclusi. Et audientes decem, indignati sunt de duobus fratribus. Decem apostol