comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Armatiq cauis expectant turrib ostem.
Iurnus ut ante uolans cardum precesserat aginen.
Piginti lectis aequitum comitatus. & urbi
n prouisus adẽ. maculis quem trachius albis
ortat equus eristaq tegit galea aurea rubra.¬
Et quis erit mecum u̾iuenes qui primus in hostem :
En aiti& iaculum ad torquens emittit in auras.
Principium pugnac. & camposese arduus infert
Clamorem excipiunt socii fremituq sequuntur.
orri sono teucrum mirantur mestia corda.
Non equo dare se campo non obuia ferre¬
Arma uiros. sed castra fouert huc turbidus at que huc
Lustratequo muros aditamq perauia quaerit.
Ac ueluti pleno lupus insidiatus ouili
C un fremit ad caulas uentos perpessus & imnbres
N octe super media tuti sub matrib agni
Balatum exercent ille asper & im probus ira.
S euit in absentis. collecta fatigat edendi
Ex longo rabies & siccae sanguine fauces:
Haut aliter rutulo muros & castra tuenti.
Ignescunt ⁊rae. duris dolor ossib: ard&.

Expanded text:
armatique cavis expectant turribus hostem. armatique cavis expectant turribus hostem. urnus, ut ante volans tardum praecesserat agmen, viginti lectis equitum comitatus et urbi improvisus adest: maculis quem Thracius albis portat equus cristaqEcquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem? En, ait et iaculum attorquens emittit in auras, principium pugnae, et campo sese arduus infert. Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferrearma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet.
Abbreviated transcription (Latin):
P rocessit. summoq hausit de gurgite lẏmphã.
Multa deos oransi orans onerauitq a& hera uotis.
Iamque omnis campis exercitus ibat apertis.
Diues aequum diues pietai uestis & auri¬
A essapus primas acies. postrema coercent
Tyrride iuuenes. medio dux agiine turnus.
Pertacitum ganges aut pingui flumine nilus
Cum refluit campis. & iam se condidit alueo.
Hic subitam nigro glomerare ᷑ puluere nubem
Prospiciunt teueri. actenebras insurgere campis.
Erimus ab aduersa conclamat mole caicus.
Quis glob o ciues caligine uoluitur atra:
E este citi ferrum. date tela & scandite muros.
hostis adẽ. eia ingenti clamoreper omnis
Condunt se teueri portas. & moenia complent.
Nam que ita discedens praeceperat optimus armis
Aeneas siqua interea fortuna fuiss&.
N eustruere auderentacies. ne̾c redere campo.
Castra modo & tutos seruarent aggere muros.
Ergo &si conferre manum pudor iraq: monstrant.
Obiciunt portas tam̃. & precepta faces sunt.

Expanded text:
processit summoque hausit de gurgite lymphas, processit summoque hausit de gurgite lymphas, multa deos orans, oneravitque aethera votis. Iamque omnis campis exercitus ibat apertis, dives equum, dives pictaï vestis et auri; Messapus primas acies, postrema coercent Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnus, per tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus cum refluit campis et iam se condidit alveo. Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis. Primus ab adversa conclamat mole Caicus: Quis globus, o cives, caligine volvitur atra? Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros, hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis condunt se Teucri portas et moenia complent. Namque ita discedens praeceperat optumus armis Aeneas: siqua interea fortuna fuisset, neu struere auderent aciem neu credere campo; castra modo et tutos servarent aggere muros. Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat, obiciunt portas tamen et praecepta facessunt
Abbreviated transcription (Latin):
tque ea diuersa penitus dum parte gerantur
Irim de caelo misit saturnia iuno
IAudacem abur num iluco tum forteparentis
Pilum niturnus sacrata uallae sedebat.
Ad quẽ sic roseo thaumancias ore locuta est.
Turne quod optanti diuum promittere nemo
Auder&: uoluenda dies en attulit ultro.
Aeneas urbe & socis & classe relicta
Sceptra palantini sedemq p&it euandri.
Nec satis extremas cori tͥi penetrauit adurbes.
Lidorumq manum & collectos armat a grestes.
Quid dubitas: nunc tempus equos. nunc pascere currus.
Rumpe moras omnis. & turbata arripe castra.
Dixit. & in caelum parib se sustulit alis.
Ingentemq fuga saeuit sub nubib arcum.
Agnouit iuuenis duplicesq ad sidera palmas
Sustulitactali fugientem ẽ uoce secutus.
Iridecus caeli. quis te michi nubib actam
Detulit in terras: unde haec tam clara repente
Tempestas. medium uideo discindere caclum.
Pałlantisq polo stellas. se q̃or omnia tanta.
Quisquis in arma uocas & sic effatus. adundam

Expanded text:
tque ea diversa penitus dum parte geruntur, Irim de caelo misit Saturnia Iuno audacem ad Turnum. Luco tum forte parentis Pilumni Turnus sacrata valle sedebat. Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta est: Turne, quod optanti divom promittere nemo auderet, volvenda dies en attulit ultro. Aeneas urbe et sociis et classe relicta sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes Lydorumque manum collectos armat agrestis. Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus. Rumpe moras omnis et turbata arripe castra. Dixit et in caelum paribus se sustulit alis ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce secutus: Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haec tam clara repente tempestas? Medium video discedere caelum palantisque polo stellas. Sequor omina tanta, quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam
Abbreviated transcription (Latin):
Donare cognoseit populorum. aptatq suꝑbis
Postib incedunt uicte. longo ordine gentes.
Quam uariȩ linguis abitu tam uestis & armis.
Hine ndimadum genus. & discinctos muleiferafpo
H inc lelegas. carasqu sagita ferosq gelonos
Finxerat.. euphrates ĩam ibat mollior. undis.
Extremiq hominum mori nurhenusq bi cornis.
Indomitiq dac & & pontem indignatus a raxis.
Talia per clipcum uulcani dona parentis
Miratur rerumq: ignarus imagine gauda
At collens limero famamq & fata nepotum

Expanded text:
dona recognoscit populorum aptatque superbis dona recognoscit populorum aptatque superbis postibus; incedunt victae longo ordine gentes, quam variae linguis, habitu tam vestis et armis. Hic Nomadum genus et discinctos Mulciber Afros, hic Lelegas Carasque sagittiferosque Gelonos finxerat; Euphrates ibat iam mollior undis, extremique hominum Morini, Rhenusque bicornis, indomitique Dahae, et pontem indignatus Araxes. Talia per clipeum Volcani, dona parentis, miratur rerumque ignarus imagine gaudet, attollens umero famamque et fata nepotum
Abbreviated transcription (Latin):
Contra neptunum & uenerem contraq mineruã
Telatenent saeuit medio incertamine mauors
Caelatus ferro tristesq ex aechere dirae
Et scissa gaudens uadit discordia palla
Quam cum sanguineo sequitur bellona flagello.
Actus haec cernens arcum tendebat a pollo
Besup. omnis eo terrore aegiptus & indi
Omnis arabs omnis uertebant tergas abei.
Ipsa uidebatur uentis regina uocatis
Uela darei & laxos iam iamque in mittere funes.
Illam in tercedes pallentem morte futura
Fecerat igni potens undis & iapige ferri.
Contra autem magno merentem corpore nilum.
Pandentemq sinus. & tota ueste uoc antem
Caerulcum in gremium latebrosaq flumina uictos.
At cesar triplici inuectus romana triumpho¬
Disitalis uotum immortale sacrabat.
Maxima tercentum totam delubra ꝑ urbem.
La&icia ludisq uiae plausaq fremebant.
Omnib in templis matrum chorus. omnib arae.
Ante aras terram cęsis trauere iuuenci.
Ipse sedens niueo candentis limine phoebi

Expanded text:
contra Neptunum et Venerem contraque Minervam contra Neptunum et Venerem contraque Minervam tela tenent. Saevit medio in certamine Mavors caelatus ferro tristesque ex aethere Dirae, et scissa gaudens vadit Discordia palla, quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello. Actius haec cernens arcum tendebat Apollo desuper: omnis eo terrore Aegyptus et Indi, omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei. Ipsa videbatur ventis regina vocatis vela dare et laxos iam iamque inmittere funis. Illam inter caedes pallentem morte futura fecerat Ignipotens undis et Iapyge ferri, contra autem magno maerentem corpore Nilum pandentemque sinus et tota veste vocantem caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos. At Caesar, triplici invectus Romana triumphoItalis votum inmortale sacrabat, maxuma tercentum totam delubra per urbem. Laetitia ludisque viae plausuque fremebant; omnibus in templis matrum chorus, omnibus arae; ante aras terram caesi stravere iuvenci. Ipse, sedens niveo candentis limine Phoebi,
Abbreviated transcription (Latin):
Feruere leucaten auroq effulgere fluctus.
Hinc augustus agens italos in proelia caesar
Stat celsa in puppi geminas cui timpora flammas
La&a uomunt patriumq: aperitur uerticesidus.
Paste alia uentis & diis agrippa secundis
Arduus agmenagens. cuibella in signe suꝑbum
Tempora nauali fulgent rostrata corona.
Hinc ope barbarica uarusq: antonius armis
Uictor ab aurorȩ populis. & lit ora rubro
Aegiptum uiresq orientis & ultima secum
Bactra uehit sequitur que nefas aegiptia coniunx.
Una omnes ruere. ac totum spumare reductis
Conuulsum remisi postris stridentib ae quor
Alta p&unt pelago. credas in nare reuulsas
Cycladis aut montes concurrere montibi altos.
Tanta mole uiri turritis puppib instant:
S cupeaslamma manu tel isq uolatile ferrum
Spargicur arua noua neptunia cede rubescunt:
Regina in mediis patrio uocat agmina sistro.
N ec dum & iam geminos at ergo respieit anges.
Omnigenumq deum monstra & latrator anubis

Expanded text:
fervere Leucaten auroque effulgere fluctus. fervere Leucaten auroque effulgere fluctus. Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar s, stans celsa in puppi; geminas cui tempora flammas laeta vomunt patriumque aperitur vertice sidus. Parte alia ventis et dis Agrippa secundis arduus agmen agens; cui, belli insigne superbum, tempora navali fulgent rostrata corona. Hinc ope barbarica variisque Antonius armis, victor ab Aurorae populis et litore rubro, Aegyptum viresque Orientis et ultima secum Bactra vehit, sequiturque nefas Aegyptia coniunx. Una omnes ruere, ac totum spumare reductis convolsum remis rostrisque tridentibus aequor. alta petunt: pelago credas innare revolsas Cycladas aut montis concurrere montibus altos, tanta mole viri turritis puppibus instant. stuppea flamma manu telisque volatile ferrum spargitur, arva nova Neptunia caede rubescunt. Regina in mediis patrio vocat agmina sistro necdum etiam geminos a tergo respicit anguis. omnigenumque deum monstra et latrator Anubis
Abbreviated transcription (Latin):
Atque hic auratis uolitans argenteus anser.
Porticib gallos in limine ad eẽ canebat.
Galli perdumos aderant arcemq tenebant
esensi tenebris & dono noctis o pacae
Aurea cesaries ollis. atq aurea uestis.
Uirgatis lucent sagulis. tum lactea colla
Auro in nectuntur: duo quisq alpina coruscat
Eaesa manuscutis ꝓtecti corpora longis.
Hic exultantis salios. nudosque lupercos.
Lanigerosq apices & lapsa ancilia caelo
Extuderat. castȩ ducebant sacra perurbem
Pilentis matres in mollib: hinc procul addit
Tartareas & iam sedes alta hostia ditis.
Et scelerum poenas. & te catilina minaci
Pendentem scopulo furiarumq ora crementem.
Sccr& osq pios his dantem iura catonem.
Haec intertumidi late maris ibat imago
Aurea sed fluctu spumabat cerula cano.
Et circum argento claro delphines in orbem
Ae quora uerrebant caudis estumq sec abant.
In medio classes eratas actia bella
Cernere erati totumq instructo maste uideres

Expanded text:
/ Atque hic auratis volitans argenteus anser / / Atque hic auratis volitans argenteus anser / porticibus Gallos in limine adeGalli per dumos aderant arcemque tenebant, defensi tenebris et dono noctis opacae: aurea caesaries ollis atque aurea vestis, virgatis lucent sagulis, tum lactea colla auro innectuntur, duo quisque Alpina coruscant gaesa manu, scutis protecti corpora longis. Hic exsultantis Salios nudosque Lupercos lanigerosque apices et lapsa ancilia caelo extuderat, castae ducebant sacra per urbem pilentis matres in mollibus. Hinc procul addit Tartareas etiam sedes, alta ostia Ditis, et scelerum poenas et te, Catilina, minaci pendentem scopulo Furiarumque ora trementem, secretosque pios, his dantem iura Catonem. Haec inter tumidi late maris ibat imago aurea, sed fluctu spumabant caerula cano; et circum argento clari delphines in orbem aequora verrebant caudis aestumque secabant. In medio classis aeratas, Actia bella, cernere erat, totumque instructo Marte videres
Abbreviated transcription (Latin):
Aulcere alternos & corpore fingere lingua.
Nec procul hinc romam & raptas sine more sabinas.
Con sessu cauę magͣis circensib aetis
Ad diderac sobitoq nouum consurgere bellum
A omuli distatioq seni curibusq seueris.
Postidem interse posito cestamine reges
Armatiaouis ante aram paterasq tenentes
Stabant. & caesa iungebant foedera porca.
Haud procul inde citae m& um indiuersa quadrige
Distulerant. attudictis albane maneres.
R aptabatq uiri mendaces uiscerat ullus
Per siluami& sparsi rorabant sanguine uepres.
Nec non tarquinium eiectum porsenna iubebat
Accipere ingentiq urbem obsidione p̃mebat.
Aeneadae inferrum pro libertate ruebant.
Illum in dignanti similem. similemq minanti
Aspiceres pontem auder& quia uellere cocles.
Et fluuium uinclis in nar& cloelia ruptis.
In summo custos tarpeiae manlius arcis
Stabant ꝓtemplo & capitolia celsa tenebat.
Romuleoq recens horrebat regia culmo.

Expanded text:
mulcere alternos et corpora fingere lingua. mulcere alternos et corpora fingere lingua. Nec procul hinc Romam et raptas sine more Sabinas consessu caveae magnis circensibus actis addiderat subitoque novum consurgere bellum Romulidis Tatioque seni Curibusque severis. Post idem inter se posito certamine reges armati Iovis ante aram paterasque tenentes stabant et caesa iungebant foedera porca. Haud procul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant, at tu dictis, Albane, maneres, raptabatque viri mendacis viscera Tullus per silvam, et sparsi rorabant sanguine vepres. Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat accipere ingentique urbem obsidione premebat: Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant. Illum indignanti similem similemque minanti aspiceres, pontem auderet quia vellere Cocles et fluvium vinclis innaret Cloelia ruptis. In summo custos Tarpeie Mallius arcis / stabat pro templo et Capitolia celsa tenebat, / Romuleoque recens horrebat regia culmo.
Abbreviated transcription (Latin):
En ꝑfecta nei ꝓmissa cõuigis arte
Munera. ne mox aut laurentis nat&e superbos
Aut acrem dubites in proelia poscere turnum.
Dixit. & amplexus nati cit herea p&iuit.
Arma sub aduersa posuit radiantia quercu.
Ille deae donis & tanto la&us honore.
Expleri nequit atq oculos ꝑ singula uoluit.
Miraturq interque manus & brachia uersat
Terribilem cristis galeam. flammasq uomentem
Fulgente ensem. loricam exaergri gentem.
Sanguineam ingentem qualis cum cerula nubes
Solis in ardescit radiis. longeq: refalg&.
Tum leuis oereas electro auroq recocto
astamq & clipei nuł eñ narrabile textum.
Iilic resicalas romanorumq trium pho
Haud uatum ignarus uenturiq inscius a eui
Pecerat igni potens. illic genus omne futurac
S tirpis ab ascanio pugnataq in ordine bella
Iecerat & uiridi f&am mauostis in antro
Pro cubuisse lupamgeminos huic ubera circum
Ludere pendentes pueros & lambere matrem.
In pauidos illam ter&i ceruice reflexa

Expanded text:
En perfecta mei promissa coniugis arte En perfecta mei promissa coniugis arte munera, ne mox aut Laurentis, nate, superbos aut acrem dubites in proelia poscere Turnum. Dixit et amplexus nati Cytherea petivit, arma sub adversa posuit radiantia quercu. Ille, deae donis et tanto laetus honore, expleri nequit atque oculos per singula volvit miraturque interque manus et bracchia versat terribilem cristis galeam flammasque vomentem fatiferumque ensem, loricam ex aere rigentem sanguineam ingentem, qualis cum caerula nubes solis inardescit radiis longeque refulget; tum levis ocreas electro auroque recocto hastamque et clipei non enarrabile textum. Illic res Italas Romanorumque triumphos haud vatum ignarus venturique inscius aevi fecerat ignipotens, illic genus omne futurae stirpis ab Ascanio. pugnataque in ordine bella. Fecerat et viridi fetam Mavortis in antro procubuisse lupam, geminos huic ubera circum ludere pendentis pueros et lambere matrem impavidos, illam tereti cervice reflexa
Abbreviated transcription (Latin):
Extulit os sacrum. calo tenebrasq resoluit.
Scant pauidȩ in muris matres. oculisq secuntur
Pulueream nubem. & fulgentis aere cat̃ uas.
Olliꝑdumos qua proxima meta uiarum
Armati tendunt. it clamor & agmine facto
Qua drupedante putrem sonitu quatit̃ ungula campum
Est ingens gelidum lucus ꝓpeceritis amnem
Relligione patrum late sacer undiq colles
Inclusere caur& nigra nenus abi&e cingunt.
Siluano fama ẽ. ueeres sacrasse pelasgos
Aruorum peccoris que deo lucumq diemque.
Quiprimi fines aliquando habuere latinos.
Haut ꝓ/ cul hinc tarcho & tyrrheni tuta tenebant
Castra. locis celsoq omnis decolle uideri.
Iam poterut legio & latis tendebat inaruis.
Hunc pater aeneas. & bello lecta uiuentus
Succedunt fessiq & equos &corpora curant.
At uenus a & herios interdea candida nẋmbos
Dona ferens aderat. natumq inualle reducta
Ut ꝓcul & gelido secra um flumine uidic.
Talibus affata. ẽ dictis. seque obtulit ultro.

Expanded text:
extulit os sacrum caelo tenebrasque resolvit. extulit os sacrum caelo tenebrasque resolvit. Stant pavidae in muris matres oculisque sequuntur pulveream nubem et fulgentis aere catervas. Olli per dumos, qua proxuma meta viarum, armati tendunt; it clamor, et agmine facto quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum. Est ingens gelidum lucus prope Caeritis amnem, religione patrum late sacer; undique colles inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt. Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos, arvorum pecorisque deo, lucumque diemque, qui primi finis aliquando habuere Latinos: haud procul hinc Tarcho et Tyrrheni tuta tenebant castra locis, celsoque omnis de colle videri iam poterat legio et latis tendebat in arvis. Huc pater Aeneas et bello lecta iuventus succedunt fessique et equos et corpora curant. At Venus aetherios inter dea candida nimbos dona ferens aderat; natumque in valle reducta ut procul egelido secretum flumine vidit, talibus adfata est dictis seque obtulit ultro:
Abbreviated transcription (Latin):
Huic capiti in sultans tot ferro saeua dedissa
Funeratam multis uiduassq ciuibus urbem
A tuos osuperia& duum tumaxime rector
Iuppiter. arcadii quȩso miserescite regis.
Et patrias audite preces. si numina uestra
In colomem pallanta michi si fata reseruant.
Siuisurus cum uiuo. & uenturus in unum.
Uitã moro patior quemuis durare laborem.
Sin aliquem in fandum casum fostuna minaris.
N unc nunc oliceat crudelem ab rumpere uitam.
Dum curae ambiguae. dum spes incerta futuri.
Dum te care puer. mea sera & sola uoluptas
Com plexu ceneo. grauior ne nuncusaures
Uulnereohaec genitor digressũ dicta supremo
Fundebat. famuli conlapsum intecta ferebant.
Iamque adeo exierat postis equitatus a pertis.
Aeneas interprimos & fidus achates.
Ende alii troiae pro ceres. ipse agmine pallas
In medio clamide & pietis conspectus in armis.
Qualis ubi oceani per fusus lucifer unda.
Quem uenus ante alios astrorum diligit ignes

Expanded text:
huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset funera, tam multis viduasset civibus urbem. At vos, o superi, et divom tu maxume rector Iuppiter, Arcadii, quaeso, miserescite regis et patrias audite preces. Si numina vestra incolumem Pallanta mihi, si fata reservant, si visurus eum vivo et venturus in unum: vitam oro, patior quemvis durare laborem. Sin aliquem infandum casum, Fortuna, minaris: nunc O nunc liceat crudelem abrumpere vitam, dum curae ambiguae, dum spes incerta futuri, dum te, care puer, mea sera et sola voluptas, complexu teneo, gravior neu nuntius auris volneret. Haec genitor digressu dicta supremo fundebat: famuli conlapsum in tecta ferebant. Iamque adeo exierat portis equitatus apertis, Aeneas inter primos et fidus Achates, inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas in medio chlamyde et pictis conspectus in armis: qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda, quem Venus ante alios astrorum diligit ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nuncia uentura ascanio rerumq patris que
Dantur aequi teueris tyrrhena p&entibꝰ arua.
Ducunt ex ortem aeneae quem fulua leonis
Pellis obit totum p̃fulgens unguib aureis.
Fama uolat paruam subito uulgata ꝑ urbem.
O tius ire equites tyrrheni adlimina regis.
Uota m&u duplicant matres. propiusq perielo
It timor & maior mastis iam appar& imago.
Ium pater euandrus dextram complexus euntis.
haer& in explaum lacrimans. ac talia fatur.
Om prȩteritos referat si iuipiter annõs
Qualis erãm cum primam aciem prãe nestẽ sub ipsa
Straũ scutorumq incendi uic̃tor aceruos.
Etregem hac er̃ỹlum dextra sub tastara misi.
Nascenti cũi tres animas feronĩã mater
Horrendum dictu dederat. terna arma mouenda
Ter lo&o sternendus eraticuitum tamen omnes
Abstulit haec animas dextra & cõtidem exuit armis.
Nonego nunc dulciamplexu diuellerer usquam.
Nate tuoneq finitimo mef̧entius umquam

Expanded text:
nuntia ventura Ascanio rerumque patrisque. nuntia ventura Ascanio rerumque patrisque. Dantur equi Teucris Tyrrhena petentibus arva; ducunt exsortem Aeneae, quem fulva leonis pellis obit totum, praefulgens unguibus aureis. Fama volat parvam subito volgata per urbem, ocius ire equites Tyrrheni ad litora regis. vota metu duplicant matres, propiusque periclo it timor, et maior Martis iam apparet imago. tum pater Evandrus dextram complexus euntis haeret inexpletus lacrimans, ac talia fatur: O mihi praeteritos referat si Iuppiter annos, qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa stravi scutorumque incendi victor acervos et regem hac Erulum dextra sub Tartara misi, nascenti cui tris animas Feronia mater horrendum dictu dederat; terna arma movenda, ter Leto sternendus erat; cui tunc tamen omnis abstulit haec animas dextra et totidem exuit armis: non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam, nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam
Abbreviated transcription (Latin):
Per sudum rutibare uident. & pulsa sonare.
Obstipuere animis aliu sed trouis heros
A gnouit sonitum. & diuȩ promissa parentis.
Tum memorat ne uero hospes ne quere ꝓfecto
Quem casum postenta ferant ego poscor olimpo.
Hoc signum cecinit missuram diua ereatrix
Sibellum ingruer& uulcaniaq arma ꝑ auras
Laturam auxilio.
Heu quantȩ miseris cȩdes laurentib instat.
Q uas penas mihi turnȩ dabis. quam multa subundas
S cuta uirum galcasq & fostia corpora uolues
Tybri pater poscant acies & foed ara rumpant.
Haec ubi dicta dedit. solio se tollit ab alco.
Et primum herculeis sopitas ignib aras
Excitat. a&ernumq larem paruosq penates
La&us: adit. mactat lectas de more bidentis
Euandrus pariter: pariter troiana uiuentus.
Post hinc adnaues graditur. sociosq reuisit
Q uorum denumero qui sese inbella sequantur
Prȩstantis uirtute legit. pars c&era prona
Fertur aqua segnisq secundo defluit amni.

Expanded text:
per sudum rutilare vident et pulsa tonare. per sudum rutilare vident et pulsa tonare. Obstipuere animis alii, sed Troius heros agnovit sonitum et divae promissa parentis. Tum memorat: Ne vero, hospes, ne quaere profecto, quem casum portenta ferant: ego poscor Olympo. Hoc signum cecinit missuram diva creatrix, si bellum ingrueret, Volcaniaque arma per auras laturam auxilio. Heu quantae miseris caedes Laurentibus instant; quas poenas mihi, Turne, dabis; quam multa sub undas scuta virum galeasque et fortia corpora volves, Thybri pater! Poscant acies et foedera rumpant. Haec ubi dicta dedit, solio se tollit ab alto et primum Herculeis sopitas ignibus aras excitat hesternumque larem parvosque penatis laetus adit: mactant lectas de more bidentis Euandrus pariter, pariter Troiana iuventus. Post hinc ad navis graditur sociosque revisit. Quorum de numero qui sese in bella sequantur praestantis virtute legit; pars cetera prona fertur aqua segnisque secundo defluit amni,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed mihi tarda gelu sedisq eff&a senectus
I nuid& imperium. seraeq: ad fortia uires.
N atum exhortarer. nimixtus matre sabella
hinc partem traher&. tu cuius & annis
Et generi fata indulgent. quem numina poscunt
Ingredere. oteucrum atq italum fortissime ductor.
Hunc tibi preterea spes & solatia nostri
Pallanta ad iungam. sub te colerare magistro
Mlitiam & graue mastis opus cua cernere facta
Asuesct primis & temiretur ab annis.
Areadas huic equites biscentum robora pubis
Leta dabo. totidemq suo tibi nomine pallas.
ix ea fatus erat defiri que ora tenebant
A eneas anchisiades & fidus achates.
Maltaq duara suo tristi cum corde putabant.
Ai signum eaelo citherta dediss& apto.
Sam que in prouiso uibratus ab a& here fulgor.
un sonita uenit. & ruere omnia uisa repente.
piehenusq cubȩ mugire per a& bora clangor
Suspiciunt. iterum acq iterum fragor intonat ingens.
Arma in ternubem caeli in regione serena

Expanded text:
Sed mihi tarda gelu saeclisque effeta senectus Sed mihi tarda gelu saeclisque effeta senectus invidet imperium seraeque ad fortia vires. natum exhortarer, ni mixtus matre Sabella hinc partem patriae traheret. Tu, cuius et annis et generi fatum indulgent, quem numina poscunt, ingredere, o Teucrum atque Italum fortissime ductor. hunc tibi praeterea, spes et solacia nostri, Pallanta adiungam; sub te tolerare magistro militiam et grave Martis opus, tua cernere facta adsuescat primis et te miretur ab annis. Arcadas huic equites bis centum, robora pubis lecta dabo totidemque suo tibi nomine Pallas. Vix ea fatus erat, defixique ora tenebant Aeneas Anchisiades et fidus Achates multaque dura suo tristi cum corde putabant, ni signum caelo Cytherea dedisset aperto. Namque inproviso vibratus ab aethere fulgor cum sonitu venit, et ruere omnia visa repente Tyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor. Suspiciunt, iterum atque iterum fragor increpat ingens: arma inter nubem caeli regione serena
Abbreviated transcription (Latin):
Tormenti genus. & sanię taboq fluenti.
Complexu in misero longa sic morte necabat
At fessi candem ciues. infanda furentem
Armati circum sistunt ipsumq domumq
Obtruncant sociosagnem ad fastigia iactant.
Ille intercedes rutulorum elapsus inagros
Confugere. & turni defendier hospitis armis.¬
Ergo omnis furus surrexit & ruria iustis.
Regem ad supplicium p̃senti maste reposcunt.
His ego te aenea duc torem milib addam.
Totonamq fremunt condensac ltore puppes
Signa quae ferre iuuent. retin& longeuus harus pex
Fata canens. omaconiae delecta iuuentus.
Elos u&erumiuistusq uirum quos iustus in hostem
Fest dolon & merita accendit me̾entius ira.
Nulli fas italo tantam sub iungere gentem.
Externos optate duces. tum& rusca resedit
Hoc acies campo. monitis ex territa diuum.
Ipse oratores ad me regnique coronam
Cum sceptro misit. mandatq insignia tarchon.
Sucedam castris. tirrena que regna capessam.

Expanded text:
tormenti genus, et sanie taboque fluentis tormenti genus, et sanie taboque fluentis complexu in misero longa sic morte necabat. at fessi tandem cives infanda furentem armati circumsistunt ipsumque domumque, obtruncant socios, ignem ad fastigia iactant. Ille inter caedem Rutulorum elapsus in agros confugere et Turni defendier hospitis armis.Ergo omnis furiis surrexit Etruria iustis: regem ad supplicium praesenti Marte reposcunt. his ego te, Aenea, ductorem milibus addam. Toto namque fremunt condensae litore puppes Signaque ferre iubent; retinet longaevus haruspex fata canens, O Maeoniae delecta iuventus, flos veterum virtusque virum, quos iustus in hostem fert dolor et merita accendit Mezentius ira, nulli fas Italo tantam subiungere gentem: externos optate duces; tum Etrusca resedit hoc acies campo, monitis exterrita divom. Ipse oratores ad me regnique coronam cum sceptro misit mandatque insignia Tarchon, succedam castris Tyrrhenaque regna capessam.
Abbreviated transcription (Latin):
Neo minus aeneas se matutinis asebat.
Filius huic pallas. illi comes ibat ac chates.
Congressi iungunt dextrasmedusq residunt
Aedib: & licito tandem sermone fruuntur.
Rex priorhaec.
M axime teucrorum ductor quo sopitõ numquam
Res ae quidem troiae uictas aut regna fatebor
Nobis adbelli auxilium ꝓnomine canto
Exiguae uires. hirt tuscꝰ claudimur amni.
Hinc rutulus p̃mit. & murum circum sonat armis
Sed tibi ego ingentis populos opulentaq regnis
Iungere castra paro qua. fors in opina salutem
Ostentat. fatis huc te poscentib affers.
Haud ꝓcul hinc saxo in colitur fundata uausto
Urbis agyllinȩ sedes ubi lidia qpͣndam
Gens bello p̃clara iugis insedit & rucis.
Hanc multos florentem annos rex deinde suꝑbo
Imperio & saeuis tenuit mefentius armis.
Quid memorem in fandas cedes. quid facta tyranni
Efferardi capiti ipsius generiq reseruent.
Mortua quin & iam iungebat corpora uiuis.
Com ponens manibusq mans atq oribꝰ ora

Expanded text:
Nec minus Aeneas se matutinus agebat. Nec minus Aeneas se matutinus agebat. Filius huic Pallas, illi comes ibat Achates. Congressi iungunt dextras mediisque residunt aedibus et licito tandem sermone fruuntur. Rex prior haec: Maxume Teucrorum ductor, quo sospite numquam res equidem Troiae victas aut regna fatebor, nobis ad belli auxilium pro nomine tanto exiguae vires: hinc Tusco claudimur amni, hinc Rutulus premit et murum circumsonat armis. Sed tibi ego ingentis populos opulentaque regnis iungere castra paro, quam fors inopina salutem ostentat: fatis huc te poscentibus adfers. Haud procul hinc saxo incolitur fundata vetusto urbis Agyllinae sedes, ubi Lydia quondam gens, bello praeclara, iugis insedit Etruscis. Hanc multos florentem annos rex deinde superbo imperio et saevis tenuit Mezentius armis. Quid memorem infandas caedes, quid facta tyranni effera? Di capiti ipsius generique reservent! Mortua quin etiam iungebat corpora vivis componens manibusque manus atque oribus ora,
Abbreviated transcription (Latin):
Ocius in cubuere omnes. pariterq laborem
Sortito fluit aes riuis auriq m& allum.
Uulnificusq chalibs uasta fornace liquescit.
Ingentem clipeum informanti unum omnia cõtra
Tela latinorum. septenosq orbib orbes.
Impediunt alii uentosis follib auras.
Accipiunt redduntq ali is tridentia tingunt
Aera lacugemit impositis incudib antrum
Illi inter sese mult auibrachia tollunt
In numerumiuersantq tenaci forcipe massam.
Haec pater aeoli is ꝓperat dum lemnius bͥris.
Fuandrum ex humili tecto lux suscitat alma.
Et matutini uolucrum sub culmine cantus.
Con surgit seniori tunicaq induitur artus.
Et thirrena pedum circumdat uincula plantis.
Tum lateri atq limeris tega eum subligat ensem.
Demissa ablȩua pantherae terga retorquens.
Meenon & gemini custodes limine ab alto
Prȩcedunti gresumq canes comicantur herilem
Hospitis aencae sedem & secreta p&ebat:
Ser monum memor& ꝓmissis muneris heros.

Expanded text:
ocius incubuere omnes pariterque laborem ocius incubuere omnes pariterque laborem sortiti. Fluit aes rivis aurique metallum, volnificusque chalybs vasta fornace liquescit. Ingentum clipeum informant, unum omnia contra tela Latinorum, septenosque orbibus orbes impediunt. Alii ventosis follibus auras accipiunt redduntque, alii stridentia tingunt aera lacu. Gemit impositis incudibus antrum. Illi inter sese multa vi bracchia tollunt in numerum versantque tenaci forcipe massam. Haec pater Aeoliis properat dum Lemnius oris, Euandrum ex humili tecto lux suscitat alma et matutini volucrum sub culmine cantus. Consurgit senior tunicaque inducitur artus et Tyrrhena pedum circumdat vincula plantis; tum lateri atque umeris Tegeaeum subligat ensem, demissa ab laeva pantherae terga retorquens. Nec non et gemini custodes limine ab alto praecedunt gressumque canes comitantur erilem. Hospitis Aeneae sedem et secreta petebat sermonum memor et promissi muneris heros.
Abbreviated transcription (Latin):
Ferrum exercebant uasto ciclopes in antro.
Brontesq steropesq & nudus membra ꝑ yragmon.
His informatum manib. iam parte polita
Fulmen erat. coto genitorq plurima caelo
Deicit in terras. parsimꝑfecta manebat.
Tris imbris costi radios. tris nubis a quosae
Addiderant rutu li tris ignis & alitis austri
Fulgores nunc terrificos sonitumq m&umq
M iscebant operi flammisq sequacib iras.
Parte alia masti currumq rotasq uolueres
Instabant. quib ille uirosi quib excitat urbes.
Aegidaque horriferam turbate palladis arma
Certatim squamis serpentum auroq polibant.
Conexosq angues ipsamq in pectore diuae
Gorgonam desecto uertentem lumina collo.
Tollite cuncta inquit coeptosq auferte labores¬
A & hnei ciclopes. & huc aduestite mentem.
Arma acri facienda uiromunc uirib usus.
Nunc manib rapidis. omni nunc arte magistra.
Praccipitate moras. nec plura effatus. at illi

Expanded text:
Ferrum exercebant vasto Cyclopes in antro, Ferrum exercebant vasto Cyclopes in antro, Brontesque Steropesque et nudus membra Pyragmon. His informatum manibus iam parte polita fulmen erat, toto genitor quae plurima caelo deicit in terras, pars inperfecta manebat. Tris imbris torti radios, tris nubis aquosae addiderant, rutili tris ignis et alitis austri: fulgores nunc horrificos sonitumque metumque miscebant operi flammisque sequacibus iras. Parte alia Marti currumque rotasque volucris instabant, quibus ille viros, quibus excitat urbes; aegidaque horriferam, turbatae Palladis arma, certatim squamis serpentum auroque polibant conexosque anguis ipsamque in pectore divae Gorgona, desecto vertentem lumina collo. Tollite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores, Aetnaei Cyclopes, et huc advertite mentem: arma acri facienda viro. Nunc viribus usus, nunc manibus rapidis, omni nunc arte magistra. Praecipitate moras. Nec plura effatus; at illi
Abbreviated transcription (Latin):
Quantum ignes animaeq ualent. absiste p̃cando
Uirib indubitare tuis. ea uerba locutus
Optatos dedit amplexus placidumq p&iuit
Coniugis in fusus. gremio ꝑ membra soporem.
Inde ubi prima quies medio iam noctis ab actae
Curriculo expulerat somnum. cum femine primum
Cui tolerare colo uitam tenuiq minerua
Impositum cinerem & sopitos suscitat ignes
Noctem addens operi famulasq ad lumina longo
Exerc& penso castum ut seruare cubile
Con iugis. & possit paruos educere natos.
Haud secus igni potens nec tempore segnior illo
Mollib ẽ stratis opera ad fabrilia surgit.
Insula si canium iuxta latus a coliamq
Frigicur liparen fumantib ardua saxis.
Quam subter specus & ciclopum exesa caminis
Antra a & hnea tonant. ualidiq incudib ietus
Auditi referunt gemitum. striduntq cauernis
Strieturȩ chalibum. & fornacib ignis anhelat
Uulcani domus. & uulcania nomine tellus.
Hoc tunc igni potens caelo descendit ab alto.

Expanded text:
quantum ignes animaeque valent, absiste precando quantum ignes animaeque valent, absiste precando viribus indubitare tuis. Ea verba locutus optatos dedit amplexus placidumque petivit coniugis infusus gremio per membra soporem. Inde ubi prima quies medio iam noctis abactae curriculo expulerat somnum, cum femina primum, cui tolerare colo vitam tenuique Minerva impositum, cinerem et sopitos suscitat ignes, noctem addens operi, famulasque ad lumina longo exercet penso, castum ut servare cubile coniugis et possit parvos educere natos: haud secus Ignipotens nec tempore segnior illo mollibus e stratis opera ad fabrilia surgit. Insula Sicanium iuxta latus Aeoliamque erigitur Liparen, fumantibus ardua saxis, quam subter specus et Cyclopum exesa caminis antra Aetnaea tonant validique incudibus ictus auditi referunt gemitus striduntque cavernis stricturae Chalybum et fornacibus ignis anhelat, Volcani domus et Volcania nomine tellus. Hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto.
Abbreviated transcription (Latin):
Arma rogo genetrix natote filia nerer
Ie potut lacrimis tithonia flectere coniunx.
Aspice qui coeant populi quae moenia clausis
Perrum acucint portis in me. excidiumq meorum
Dixerat & niueis hinc atq hinc diua lacertis
Cunetantem amplexu molli foua. ille repente
Aecepit solitam flammam notusq medullas
Lutrauit calor. & labe facta ꝑossa cucurrit
Non secus atq olim conitru cum rupta chorusco
gnea rima micans ꝑcurrit lumine limbos.
ensic la&a dolis & formae conscia conunx.
un pator ad erno fatur de uictus amore
Quid causas p&is ex alto fiducia cessit
Q uod tibi diua mer similis sicura fuiss&
Tunc quoq fas nobis theueros armare fuisset.
Nec pater omni potens troiam nec fata u& abant
Stare decemq alios priamum suꝑ. esse ꝑ annos.
Et nunc sibella reparas atq hȩc tibi mens ẽ.
Qut quid in arte mea possum ꝓmittere curae.
Quod fieri ferro liquido ue potest electro.

Expanded text:
arma rogo genetrix nato. Te filia Nerei, arma rogo genetrix nato. Te filia Nerei, te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx. Aspice qui coeant populi, quae moenia clausis ferrum acuant portis in me exscidiumque meorum. Dixerat et niveis hinc atque hinc diva lacertis cunctantem amplexu molli fovet. Ille repente accepit solitam flammam, notusque medullas intravit calor et labefacta per ossa cucurrit: non secus atque olim tonitru cum rupta corusco ignea rima micans percurrit lumine nimbos. Sensit laeta dolis et formae conscia coniunx. Tum pater aeterno fatur devinctus amore: Quid causas petis ex alto? Fiducia cessit quo tibi, diva, mei? Similis si cura fuisset, tum quoque fas nobis Teucros armare fuisset: nec pater omnipotens Troiam nec fata vetabant stare decemque alios Priamum superesse per annos. Et nunc, si bellare paras atque haec tibi mens est, quidquid in arte mea possum promittere curae, quod fieri ferro liquidove potest electro,
Abbreviated transcription (Latin):
Roma noque foro. & lautis mugire carinis
Ytuentum ad sedes. haec inquit limina uictor
Alcides subuit hacc illum regia cocpit.
A ude hopes contempnere opes. & te quoq dignam
Fingedeo rebiq ueni non asper egenis.
Dixit& angusti subter fastigia tecti
Ingentem Aenean duxit stratisq locauit
E ffultum folius & pelle libystidis ursae.
Nox ruit .& fuscis tellurem amplectitur alis.
Ac uenus haud animo ne quiquam ex territa mater
Taurentumq minis & duro mota tu multu
Uulcanum allo quitur thalamoq coniugs aureo
Incipt. & dictis diuinum aspirat amorem.
Dun bello argolici uastabant ꝑgama reges
Debica casurasq in inicis ignib arces.
N on ullum auxilium miseris. non arma rogaui
Artis opisq tuae. nec te harissime coniunx
In cassum ue tuos uolui exercere labores.
Quam uis & priami deberem plurima natis.
Ic durum aeneae fleuissem saepe laborem.
N unc iouis imperiis rutulorum constitit oris.
Ergo cadem supplex uenio. & sanctum michi numen

Expanded text:
Romanoque foro et lautis mugire Carinis. Romanoque foro et lautis mugire Carinis. ventum ad sedes: Haec, inquit, limina victor Alcides subiit, haec illum regia cepit. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum finge deo rebusque veni non asper egenis. dixit et angusti subter fastigia tecti ingentem Aenean duxit stratisque locavit effultum foliis et pelle Libystidis ursae. Nox ruit et fuscis tellurem amplectitur alis. At Venus haud animo nequiquam exterrita mater Laurentumque minis et duro mota tumultu Volcanum adloquitur thalamoque haec coniugis aureo incipit et dictis divinum adspirat amorem: Dum bello Argolici vastabant Pergama reges debita casurasque inimicis ignibus arces, non ullum auxilium miseris, non arma rogavi artis opisque tuae nec te, carissime coniunx, incassumve tuos volui exercere labores, quamvis et Priami deberem plurima natis et durum Aeneae flevissem saepe laborem. Nunc Iovis imperiis Rutulorum constitit oris: ergo eadem supplex venio et sanctum mihi numen
Abbreviated transcription (Latin):
Uatis fatidicae. cecinit quȩ prima futuros
Aeneadas magnos & nobile pallanta cum.
Hinc lucum ingentem quem romulus acerasilum
Retulit. & gelidam monstrat sub rupe lupercal
Parrhasio dictum panos demore licħaei.
N ec non & sacri monstrat nemus argileti.
Testatur que locum & lo& um doc& hospitis argi.
Hinc ad tarpe iam sedem & capitolia ducit.
Aurea nuno olim siluestrib horrida dumis.
Lamtum relligio pauidos terrebat a grestis
Dira locuiam tum siluam saxumq tremebant.
Hoc nemus. hunc inquit frondoso uertice collem
Quis deus in certum. c̃. habitat deus arcades ipsum
Credunt se uidisse iouem. cum saepe ni grantem
Aegida cancuter& dextramimbosq cier&.
Haec duo preterea de iectis oppida muris
Relliquias ueterumq uides monimenta ui sporum.
Hanc ianus pater hanc saturnus condidit arcem.
Laniculum huic illi fuerat saturnia nomen.
Talib interse dictis ad tecta subibant
Pauperis euandri passim que armenta uidebant

Expanded text:
vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros Aeneadas magnos et nobile Pallanteum. Hinc lucum ingentem quem Romulus acer Asylum rettulit et gelida monstrat sub rupe Lupercal, Parrhasio dictum Panos de more Lycaei. Nec non et sacri monstrat nemus Argileti testaturque locum et letum docet hospitis Argi. Hinc ad Tarpeiam sedem et Capitolia ducit, aurea nunc, olim silvestribus horrida dumis. Iam tum religio pavidos terrebat agrestis dira loci, iam tum silvam saxumque tremebant. Hoc nemus, hunc, inquit, frondoso vertice collem quis deus incertum est habitat deus: Arcades ipsum credunt se vidisse Iovem, cum saepe nigrantem aegida concuteret dextra nimbosque cieret. Haec duo praeterea disiectis oppida muris, reliquias veterumque vides monimenta virorum. Hanc Ianus pater, hanc Saturnus condidit arcem: Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia nomen. Talibus inter se dictis ad tecta subibant pauperis Euandri passimque armenta videbant
Abbreviated transcription (Latin):
Primus ab a&hereo uenit saturnus olẏmpo.
Arma iouis fugiens & regnis exul ad emptis.
Isgenus indocile Ac dispsum montib altis
Composuit. leges que dedit. latiumq uocari
M aluit. his quoniam latuiss& tatus in oris.
Aureaque ut perhibent illo subrege fuerunt
Saccula sic placida populos in pace regebat.
De terior donec paulatim ac decolor a& as
Et belli rabies & amor successit habendi.
Tum manus ausoniae & gentes uenere sicanae
Sacpuis. & nomen posuit saturnatellus.
Tum reges. asperque immam corpore chibris
A quo post itali flunium cognomine chobrim
Diximus amisit uerum uaus albula nomen.
Acpulsum patria pelagiq extrema sequentem
Fortuna omnipotens & ineluctabile fatum
His posuere locisi matrisq egere tremenda
Carmentis nymphe monita & deus auctor a pollo¬
U ixea dicta de hinc ꝓgressus monstrat & aram
Et carmentalem romani nomine portam.
Quam memorant nẏmphȩ priscum carmentis honorem

Expanded text:
Primus ab aetherio venit Saturnus Olympo, Primus ab aetherio venit Saturnus Olympo, arma Iovis fugiens et regnis exsul ademptis. Is genus indocile ac dispersum montibus altis composuit legesque dedit Latiumque vocari maluit, his quoniam latuisset tutis in oris. Aurea quae perhibent illo sub rege fuere saecula. Sic placida populos in pace regebat, deterior donec paulatim ac decolor aetas et belli rabies et amor successit habendi. Tum manus Ausonia et gentes venere Sicanae, saepius et nomen posuit Saturnia tellus; tum reges asperque immani corpore Thybris, a quo post Itali fluvium cognomine Thybrim diximus, amisit verum vetus Albula nomen; me pulsum patria pelagique extrema sequentem Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum his posuere locis matrisque egere tremenda Carmentis nymphae monita et deus auctor Apollo. Vix ea dicta: dehinc progressus monstrat et aram et Carmentalem Romani nomine portam quam memorant, nymphae priscum Carmentis honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
M octe ullac faciesi nonterruit ipse typhocus
Arduus armatenens. non terationis egentem
Lerneus curba capitum circum st&it anguis.
Salue uera iouis proles decus addice diuis.
Et nos & tua dexter adipede sacra secundo.
Talia carminib celebrant suꝑ omma caci
Spcluncam adiciuntis pirantemq ignib ipsum.
C onsonat omne nemus strepitio collesq resultant.
Ex in se cuncti diuinis rebus adurbem
Perfectis referunt ibat rex obsitus aeuo.
Et comitem aenean iuxtamatumq tenebat.
Ingrediens uarioq uiam sermone leuabat.
Miratur facilisq oculos fert omnia circum
Aeneas capiturq locis. & singula la&us
Exquiritq audicq uirum monimenta priorum.
Tum rex euander romane conditor arcis.
Haec nemora indigenȩ fauni mimpheq tenebant.
Gensque uirum truncis & duro robore nata.
Q uis neq mos neq cultus erati nec iungere tauros.
A ut componere opes norant aut parcere pasto.
Sed rami atq asper uictu uenatus alebat.

Expanded text:
nec te ullae facies, non terruit ipse Typhoeus, nec te ullae facies, non terruit ipse Typhoeus, arduus arma tenens; non te rationis egentem Lernaeus turba capitum circumstetit anguis. Salve, vera Iovis proles, decus addite divis, et nos et tua dexter adi pede sacra secundo. Talia carminibus celebrant; super omnia Caci speluncam adiciunt spirantemque ignibus ipsum. Consonat omne nemus strepitu collesque resultant. Exim se cuncti divinis rebus ad urbem perfectis referunt. Ibat rex obsitus aevo et comitem Aenean iuxta natumque tenebat ingrediens varioque viam sermone levabat. miratur facilisque oculos fert omnia circum Aeneas capiturque locis et singula laetus exquiritque auditque virum monimenta priorum. Tum rex Euandrus, Romanae conditor arcis: Haec nemora indigenae fauni nymphaeque tenebant gensque virum truncis et duro robore nata, quis neque mos neque cultus erat, nec iungere tauros aut componere opes norant aut parcere parto, sed rami atque asper victu venatus alebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uelauitq comas. folusq in nexa pependit.
Et sacer impleuit dextram scyphus. ociuis omnes
In mensam la&i libiant. diuosq precantur.
Deuexo interea propior fit uesper olympo.
Iamque saterdotes primusq potitius ibant
Pellib in morem cincti flammasq ferebant.
Instaurant epulas. & mensȩ grata secundae
Dona ferunt cumulantq oneranteᷤᷤ lancib aras.
Tum salii ad cantus incensa altaria circum
Populeis ad sunt euincti tempora ramis.
Hic iuuenum chorus ille senum. qui carmine laudes
Herculeas & facta ferunt. ut prima nouercae
M onstra manu geminosq premens eliserit angues.
U tbello egregias idem dis iecerit urbes.
Troiamq occhaliamq & duros mille labores
Rege sub euris ⁊cofatis iunonis iniquȩ
Pertulerit. tunubigenas in uiete bimembris
Hileumq pholum que manu tu cressia mactas
P rodigia & uastum ne mea subrupe lconem.
Iestygu tremuere lacusi teunitor orci
Ossa suꝑ recubans antro semesa cruento

Expanded text:
velavitque comas foliisque innexa pependit velavitque comas foliisque innexa pependit et sacer implevit dextram scyphus. Ocius omnes in mensam laeti libant divosque precantur. Devexo interea propior fit Vesper Olympo, iamque sacerdotes primusque Potitius ibant, pellibus in morem cincti, flammasque ferebant. Instaurant epulas et mensae grata secundae dona ferunt cumulantque oneratis lancibus aras. tum Salii ad cantus incensa altaria circum populeis adsunt evincti tempora ramis, hic iuvenum chorus, ille senum; qui carmine laudes Herculeas et facta ferunt: ut prima novercae monstra manu geminosque premens eliserit angues, ut bello egregias idem disiecerit urbes, Troiamque Oechaliamque, ut duros mille labores rege sub Eurystheo fatis Iunonis iniquae pertulerit. Tu nubigenas, invicte, bimembris Hylaeeumque Pholumque, manu, tu Cresia mactas prodigia et vastum Nemeae sub rupe leonem. Te Stygii tremuere lacus, te ianitor Orci ossa super recubans antro semesa cruento;