comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scã uincula ñ mag̃ qm in aliqͦ sacͣ¬
to loconudare se. nefas ẽẽ credebat᷑.
Conuiuiũ etiã sollempne
maiores instituert. idq caristia ap¬
pellauer̃. Cui p̃ter cognatos ⁊ affines
nemo int̃ponebat᷑. ut siqua inter
necessarias ꝑsonas querela eẽt or¬
ta: apud sacra m̃se ⁊ int̾ hylarita¬
tẽ aĩoꝵ ⁊ fautorib c̃cordie adhibi¬
tis tolleretur.
enectuti iuuentas ita cumulatũ
⁊ circũinspectũ honorẽ reddebat.
tamꝗͣ maiores natu ad olescentium
cõmunes patres eẽnt. Quocͥe a iuue¬
nes. senatus die. utiq aliquẽ ex pa¬
trib conscͥptis aut ꝓpinquũ. aut pa¬
ternũ amicũ. ad curiã deducebant.
affixiq ualuis expectabant. donec
reducendi etiã officio fungerent᷑.
Qua qͥde uoluntaria statione. &
corpora ⁊ aiõs ad publica officia im¬
pigre sustinenda roborabant. Bre¬
uiq ꝓcessu rarũ in lucẽ uirtutũ
suarũ uerecunda laboris medita¬

Expanded text:
sancta uincula non magis quam in aliquo sacrasancta uincula non magis quam in aliquo sacrato loco nudare se nefas esse credebatur. Conuiuium etiam sollemne maiores instituerunt idque caristia appellauerunt, cui praeter cognatos et adfines nemo interponebatur, ut, si qua inter necessarias personas querella esset orta, apud sacra mensae et inter hilaritatem animorum et fautoribus concordiae adhibitis tolleretur. Senectuti iuuenta ita cumulatum et circumspectum honorem reddebat, tamquam maiores natu adulescentium communes patres essent. quocirca iuuenes senatus die utique aliquem ex patribus conscriptis aut propinquum aut paternum amicum ad curiam deducebant adfixique ualuis expectabant, donec reducendi etiam officio fungerentur. qua quidem uoluntaria statione et corpora et animos ad publica officia inpigre sustinenda roborabant breuique processurarum in lucem uirtutum suarum uerecunda laboris medita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iudere sc̃ȩ & aspici. mutuo pudo¬
re custodiebat᷑. Quotiens uͦ inter
uirũ ⁊ uxorẽ aliqͥd iurgii int̾cesse¬
rat. in saccellũ deȩ uiri place. qd̾:
ẽ in palatio ueniebant. ⁊ ibi inui¬
cẽ locuti quȩ uoluerant. c̃tentiõe
aĩoꝵ deposita. c̃cordes reu̾tebant᷑
Dea nom̃ hoc aplacandis uiris fer¬
tur assecuta. Ueneranda qͥdẽ. ⁊ nes¬
cio an p̃cipus s exqͥsitis sacͥficiis
colenda: ut pote cotidiane ac do¬
mesticȩ paciscustos. In qͦ par iiugo
caritatis. ipsa sin appellatione ui¬
roꝵ maiestati debitũ ac feminis
reddens honorẽ. huiꝰmodi inter
coniuges uerecundia.¬
Quid inter ceteras necessitudines ñne
apparet c̃sentanea: Nã ut mini¬
mo indicio maximã uim eiꝰ signi¬
ficem. aliqͣndu nec pat᷑ cũ filio pu¬
bere. nec socer cũ generolauabat᷑.
Manifestũ gͥ ẽ tantũ religionis
sanguini ⁊ affinitati qͣntũ ipsis dis
ĩmortalib tributũ. qr int̾ ista tam

Expanded text:
et uidere sancte et aspici mutuo pudoet uidere sancte et aspici mutuo pudore custodiebatur. Quotiens uero inter uirum et uxorem aliquid iurgi intercesserat, in sacellum deae Viriplacae, quod est in Palatio, ueniebant et ibi inuicem locuti quae uoluerant contentione animorum deposita concordes reuertebantur. dea nomen hoc a placandis uiris fertur adsecuta, ueneranda quidem et nescio an praecipuis et exquisitis sacrificiis colenda utpote cotidianae ac domesticae pacis custos, in pari iugo caritatis ipsa sui appellatione uirorum maiestati debitum a feminis reddens honorem. Huius modi inter coniuges uerecunquid, inter ceteras necessitudines nonne apparet consentanea? nam ut minimo indicio maximam uim eius significem, aliquandiu nec pater cum filio pubere nec socer cum genero lauabatur. manifestum igitur est tantum religionis sanguini et adfinitati quantum ipsis dis inmortalibus tributum, quia inter ista tam
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ sterilitatis causa dimisit.
Qͥ quãꝗͣ tolerabili ratione motus
uidebat᷑. rep̃hensione tñ ñ caruit.
qr nec cupiditatẽ quidẽ liberoꝵ
coniugali fidei p̃poni debuisse ar¬
bitrabant᷑. S quo matronale decꝰ
uerecundiȩ munim̃to tutiꝰ esset.
in ius uocanti matronã corpus eiꝰ
attinge ñ ꝑmisert̃. ut inuiolata
manus. alienȩ tactu stolȩ relinq̃¬
ret᷑. Uini usus olim romanis femi¬
nis ignotꝰ fuit. ne scilicet in aliqd̃¬
dedecus ꝓlaberent᷑. Quia ꝑximꝰ
a libero patre intẽꝑantiȩ gradus.
ad inc̃cessam uenerẽ eẽ consueuit.
Cȩterũ ut ñ tristis earũ & horrida
pudicicia. s & honesto comitatis ge¬
nere tẽꝑata eẽt. Indulgentib nãq
maritis. ⁊ auro abundanti ⁊ mul¬
ta purpura usest̃. Quoformã suã
concinniorẽ efficerent. sũma cum
diligentia capillos cinere rutilart̃.
Nulli enĩ tc̃ subsessoꝵ alienoꝵ matri¬
monioꝵ oculi metuebant᷑. s parit᷑

Expanded text:
uxorem sterilitatis causa dimisit. uxorem sterilitatis causa dimisit. qui, quamquam tolerabili ratione motus uidebatur, reprehensione tamen non caruit, quia ne cupiditatem quidem liberorum coniugali fidei praeponi debuisse arbitrabantur. Sed quo matronale decus uerecundiae munimento tutius esset, in ius uocanti matronam corpus eius adtingere non permiserunt, ut inuiolata manus alienae tactu stola relinqueretur. Vini usus olim Romanis feminis ignotus fuit, ne scilicet in aliqdedecus prolaberentur, quia proximus a Libero patre intemperantiae gradus ad inconcessam uenerem esse consueuit. ceterum ut non tristis earum et horrida pudicitia, sed et honesto comitatis genere temperata esset,—indulgentibus namque maritis et auro abundanti et multa purpura usae sunt—quo formam suam concinniorem efficerent, summa cum diligentia capillos cinere rutilarunt: nulli enim tunc subsessorum alienorum matrimoniorum oculi metuebantur, sed pariter
Abbreviated transcription (Latin):
pud antiquos ñ solum
publice s etiã priuatĩ
nichil gerebatur. nisi
auspicio priꝰ sumpto.
Quo ex more nuptiis etiã nc̃ au¬
spices int̾ponuntur. Qͥ quãuis
auspicia petere desierint: ipso
tñ noĩe ueteris c̃suetudinis uesti¬
gia usurpant᷑. femine cũ uiris
cubantib. sedentes cenitabant.
Quȩ consuetudo. ex hoĩm c̃uictu.
ad diuina penetͣuit. Nã iouis epu¬
lo. ipse in lectulũ. iuno ⁊ miner¬
ua in sellas ad cȩnã inuitabant᷑.
Qd̾ genꝰ sȩueritatis. etas nr̃a dili¬
gentiꝰ in capitolio ꝗͣ in suis domib
conseruat. Uidelicet qͥa mag̃ ad
ciȩ honorabant᷑. Existimabant
enĩ eũ p̃cipue matrone sincera fi¬
de incorruptũ eẽ animũ. qui de¬
positȩ uͥginitatis cubile. inpubli¬
cũ egredi nesciret. Multoꝵ matͥ¬
monioꝵ exꝑientiã. quasi legitimȩ
Repudiũ int̾ uxorẽ Sdentes.¬
⁊ uirũ a condita urbe usq ad cen¬
tesimũ ⁊ qͥnqͣgesimũ annũ. nullũ
int̾cessit. Prius aũ spuriꝰ carbilius

Expanded text:
pud antiquos non solum publice, sed etiam priuatim nihil gerebatur nisi auspicio prius sumpto. quo ex more nuptiis etiam nunc auspices interponuntur, qui, quamuis auspicia petere desierint, ipso tamen nomine ueteris consuetudinis uestigia usurpantur. Feminae cum uiris cubantibus sedentes cenitabant. quae consuetudo ex hominum conuictu ad diuina penetrauit: nam Iouis epulo ipse in lectulum, Iuno et Minerua in sellas ad cenam inuitabantur. quod genus seueritatis aetas nostra diligentius in Capitolio quam in suis domibus conseruat, uidelicet quia magis ad tiae honorabantur: existimabant enim eum praecipue matronae sincera fide incorruptum esse animum, qui depositae uirginitatis cubile in publicum egredi nesciret, multorum matrimoniorum experientiam quasi legitimae Repudium inter uxoreum a condita urbe usque ad centesimum et quinquagesimum annum nullum intercessit. primus autem Sp. Caruilius
Abbreviated transcription (Latin):
subnectam.
Siccȩ enĩ fanũ ẽ ueneris. in qd̾ se ma¬
tronȩ c̃ferebant. atq indeꝓceden¬
tes. questũ dotis corꝑis iniuria con¬
trahebant. Honesta nimirũ tam
inbonesto uinculo q̃iugia iũcturȩ.
Nam ꝑsarũ admodũ ꝓbabile
institutũ fuit. qđ liberos suos ñ priꝰ
aspiciebant. ꝗͣ septimũ annũ ĩples¬
sent. quoparuuloꝵ amissionẽ ȩqͥo¬
re ammosustinerent.
Te numidȩ qͥdẽ reges uituꝑandi. qͥ
more gentis suȩ nulli mortaliũ os¬
culũ ferebant. Qͥcqͥd enĩ in excelso
fastigio positũ ẽ. humili ⁊ trita c̃¬
suetudine qđ sit uenerabiliꝰ uacu¬
um ẽẽ conuenit
De disciplina mi

Expanded text:
subnectam: Siccae enim fanum est Veneris, in quod se matronae conferebant atque inde procedentes ad quaestum, dotis corporis iniuria contrahebant, honesta nimirum tam inhonesto uinculo coniugia iuncturae. Nam Persarum admodum probabile institutum fuit, quod liberos suos non prius aspiciebant quam septimum annum inplessent, quo paruulorum amissionem aequiore animo sustinerent. Ne Numidiae quidem reges uituperandi, qui more gentis suae nulli mortalium osculum ferebant: quidquid enim in excelso fastigio positum est, humili et trita consuetudine, quo sit uenerabilius, uacuum esse conuenit. DE DISCIPLINA MI
Abbreviated transcription (Latin):
ex abdito sacrarii specu uoce mis¬
sa. aglaum sophidiũ ei p̃tulit. Is
erat archadũ pauꝑrimꝰ. s ⁊ etate
iam senior. t̾minos agelli sui nũꝗͣ
excesserat. paruuli ruris fructib¬
ac uoluptatib c̃tentꝰ. Uerũ ꝓfecto
beatȩ uitȩ finẽ apollo ñ adumbratũ
oraculi sagacitate cõplexis ẽ. Quo¬
circa insolenter fulgore fortune
sue głanti respondit magis se ꝓ¬
bare securitate ridens tugurium:
qm tristem curis ⁊ sollicitudinib
aulã. Paucasq glebas pauoris ex¬
ꝑtes. ꝗͣ pinguissima lẏdiȩ arua
metu referta. & unũ aut alterũ
iugũ boum facilis tutelȩ. ꝗͣ exer¬
citus ⁊ arma.⁊ equitatũ uoracib
impensis onerosũ. & usus necessa¬
rii horreolũ nulli nimis appeten¬
dũ. ꝗͣ thesauros omniũ insidiis
⁊ cupiditatib expositos. Ita gyges
dũ astipulatorẽ uane opimonis
dm̃ habere c̃cupiscit. ubinã solida
⁊ sincera eẽt felicitas didicit. xliuii¬

Expanded text:
ex abdito sacrarii specu uoce misex abdito sacrarii specu uoce missa Aglaum Psophidium ei praetulit. is erat Arcadum pauperrimus, sed aetate iam senior terminos agelli sui numquam excesserat, paruuli ruris fructibus uoluptatibus contentus. uerum profecto beatae uitae finem Apollo non adumbratum oraculi sagacitate conplexus est. quocirca insolenter fulgore fortunae suae glorianti respondit magis se probare securitate ridens tugurium quam tristem curis et sollicitudinibus aulam, paucasque glebas pauoris expertes quam pinguissima Lydiae arua metu referta, et unum aut alterum iugum boum facilis tutelae quam exercitus et arma et equitatum uoracibus inpensis onerosum, et usus necessarii horreolum nulli nimis adpetendum quam thesauros omnium insidiis et cupiditatibus expositos. ita Gyges, dum adstipulatorem uanae opinionis deum habere concupiscit, ubinam solida et sincera esset felicitas didicit.
Abbreviated transcription (Latin):
filias nuptũ daret. earũq sobolem
sinu suo exciꝑet. Tot partus. tot in¬
cunabula. tot uiriles toge.tã mul¬
tȩ nuptiales faces honoꝵ. imꝑioꝵ.
omĩs deniq gratulationis summa
abundantia. cũ interim nullum
funus. nullus gemitꝰ. nulla causa
tristiciȩ. Cȩlũ contẽplare. uix tam̃
ibi talem statũ repꝑies. Qm̃quidẽ
luctus ⁊ dolores deoꝵ qͦ pectorib a
maximis uatib assignari uidea¬
mꝰ hc̃ uitȩ actũ eiꝰ consentaneus¬
uitȩ finis excepit. Namq metellũ
ultimȩ senectutis spatio defunctũ.
leniq genere mortis int̾ oscula cõ¬
plexusq carissimoꝵ pignoꝵ extin¬
ctum. filii ⁊ generihumeris suis
ꝑ urbẽ latũ rogo imposuert̃.
Clara hec felicitas. obscurior illa s
diuinosplendore p̃posita. Cũ enĩ
gẏges regno lydie. armis ⁊ diuiti¬
is abundantissimo inflatus aĩo.
apollinẽ pythiũ sciscitatũ ueniss.
an aliqͥs mortaliũ se eẽt felicior. ds̃

Expanded text:
filias nuptum daret earumque subolem filias nuptum daret earumque subolem sinu suo exciperet. tot partus, tot incunabula, tot uiriles togae, tam multae nuptiales faces, honorum, imperiorum, omnis denique gratulationis summa abundantia, cum interim nullum funus, nullus gemitus, nulla causa tristitiae. caelum contemplare, uix tamen ibi talem statum reperies, quoniam quidem luctus et dolores deorum quoque pectoribus a maximis uatibus adsignari uidemus. hunc uitae actum eius consentaneus finis excepit: namque Metellum ultimae senectutis spatio defunctum lenique genere mortis inter oscula conplexusque carissimorum pignorum extinctum filii et generi humeris suis per urbem latum rogo inposuerunt. Clara haec felicitas: obscurior illa, sed † diuino splendori praeposita: cum enim Gyges regno Lydiae armis et diuitiis abundantissimo inflatus animo Apollinem Pythium sciscitatum uenisset an aliquis mortalium se esset felicior, deus
Abbreviated transcription (Latin):
De felicitate.
olubilis fortune cõplura
exempla retulimꝰ: con¬
stantis ꝓpͥe ad modũ pau¬
ca narraripossunt. Quo patet eam
adu̾sas res crpido aĩo infligere.:
secundas parco tribuere. Eadem
uͥ malignitatis obliuisci sibi imꝑ¬
auit. ñ solũ plurima ac maxima
s etiã ꝑpetua bona congerit.
Tideamus gͥ quot gradib benefici¬
oꝵ qͥntũ metellũ a pͥmo originis
die adultimũ usq fati tẽpus. nũꝗͣ
cessante indulgentia ad sũmũ be¬
ate uitȩ cumulũ ꝑduxerit. Nasci
eũ in orbe t̾rarũ principẽ uoluit.
parentes ei nobilissimos dedit. Ad¬
iecit animi rarissimas dotes.⁊ cor¬
porisuires. ut sufficere laborib pos¬
sent. Uxorẽ pudicitia ⁊ fecundita¬
te c̃spicuã conciliauit. Consulatꝰ
decus. imꝑatoriã potestatẽ. specio¬
sissimi tͥumphi p̃textũ largita ẽ.
fecit ut eodẽ tp̃r tres filios consula¬
res. unũ &̃ censoriũ triumphalem.
& qͣrtũ pretorrũ uideret. ut qͥ tres

Expanded text:
DE FELICITATE Volubilis fortunae conplura exempla retulimus, constanter propitiae admodum pauca narrari possunt. quo patet eam aduersas res cupido animo infligere, secundas parco tribuere. eadem, ubi malignitatis obliuisci sibi imperauit, non solum plurima ac maxima, sed etiam perpetua bona congerit. Videamus ergo quot gradibus beneficiorum Q. Metellum a primo originis die ad ultimum usque fati tempus numquam cessante indulgentia ad summum beatae uitae cumulum perduxerit. nasci eum in urbe terrarum principe uoluit, parentes ei nobilissimos dedit, adiecit animi rarissimas dotes et corporis uires, ut sufficere laboribus posset, uxorem pudicitia et fecunditate conspicuam conciliauit, consulatus decus, imperatoriam potestatem, speciosissimi triumphi praetextum largita est, fecit ut eodem tempore tres filios consulares, unum etiam censorium et triumphalem, quartum praetorium uideret, utque tres
Abbreviated transcription (Latin):
altũ ꝓcessisset. ut classe ꝑforata
suo arbitrioꝑirent.⁊ hostes p̃da
carerent: ñ sustinuit mergere
aurũ ⁊ argentũ. s futurũ necis
suȩ p̃miũ domũ reuexit. Pcul
dubio hic ñpossedit diuitias. s
a diuitiis possessus ẽ. Titulo rex
insulȩ. aĩo pecuniȩ miserabile
mancipiũ
De suꝑbia & ĩpotentia.

Expanded text:
altum processisset, ut classe perforata altum processisset, ut classe perforata suo arbitrio periret et hostes praeda carerent, non sustinuit mergere aurum et argentum, sed futurum necis suae praemium domum reuexit. procul dubio hic non possedit diuitias, sed a diuitiis possessus est, titulo rex insulae, animo pecuniae miserabile mancipium. DE SVPERBIA ET INPOTENTIA
Abbreviated transcription (Latin):
maiores uires in.q. cassio exhibuit.
Qui in hispana sylliũ ⁊ calpurniũ
occidendi sui grã cũ pugionib dep̃¬
hensos. qͥnqͣgies sesterciũ ab illo. ab
hoc sexagies pactus dimisit. At qͥn
dubites. si alterũ tantũ daret᷑ iugu¬
lũ qͦ suũ ȩquo aĩo illis fuisse p̃bitu
Ceterũ auaritia ante
om̃s .l. septimulei p̃cordia possedit.
Qui cũ .g. gracchi familiaris fuiss.
caput eiꝰ abscidere & ꝑurbẽ pilo fixũ
ferre sustinuit. qͥa opimiꝰ cons. au¬
roipsirepensurũ edixerat. St̃ qui
tradant liquato plumbo eũ cauatã
partẽ capitis quo ponderosiꝰ eẽt
explesse. Fuerit ille seditiosus.
bonoꝑierit exemplo. clientis
tam̃ scelesta fames. in has usque
iacentis iniurias esurire ñ debu
Odiũ merita septimuliiSit.
auaritia. ptolomei autẽ regis cy¬
prioꝵ. risu ꝓseq̃nda. Nã cũ anxi¬
is sordib magnas opes corripuiss:
ꝓpt̾q eas ꝑiturũ se uideret. ⁊ ido
om̃ĩ pecunia imposita nauib in

Expanded text:
maiores uires in Q. Cassio exhibuit, qui in Hispania Silium et Calpurnium, occidendi sui gratia cum pugionibus deprehensos quinquagies sestertium ab illo, ab hoc sexagies pactus dimisit. en quem dubites, si alterum tantum daretur, iugulum quoque suum aequo animo illis fuisse praebiturum. Ceterum auaritia ante omnes L. Septimulei praecordia possedit, qui, cum C. Gracchi familiaris fuisset, caput eius abscidere et per urbem pilo fixum ferre sustinuit, quia Opimius consul auro id se repensurum edixerat. sunt qui tradant liquato plumbo eum cauatam partem capitis, quo ponderosius esset, explesse. fuerit ille seditiosus, bono perierit exemplo, clientis tamen scelesta famis in has usque iacentis iniurias esurire non debuit. Odium merita Septimulei auaritia, Ptolomaei autem regis Cypriorum risu prosequenda: nam cum anxiis sordibus magnas opes corripuisset propterque eas periturum se uideret et ideo omni pecunia inposita nauibus in
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit maxima pars ab hoc uiro
ꝓfligata ẽ. Ei ne gͦ popłs c̃sulatũ ne¬
gare potuit. cui mox duas clarissi¬
mas ꝓuãs aut daturus erat aut
debiturus achaiã aut machedoniã:
Et quidẽ hoc facto meliore eo ciue
usus est. Intellexit enĩ ꝗͣ indust̾e
sibi gerendus eẽt consulatꝰ. quem
tanto labore impetͣri senserat.
Quid tam excellens qͥd tã opulentũ
quã. L. sylla diuitias imꝑia largi¬
tus ẽ : Leges uetustas abrogauit.
nouas tulit. Hic qͦ in eo campo cuiꝰ
postea dñs extitit repulsa preturȩ
suggillatus ẽ. oĩa loca petiti hono¬
ris siquis mͦ deoꝵ formã ⁊ imagi¬
sentasset. impetraturus.
Sed ut comitioꝵ maximũ erimen
referã: M̃. portiꝰ cato plus morib
suis p̃turȩ decoris additurus qͣm
p̃texto eius splendoris ipse laturꝰ
consequi illã a popło aliqͣndo ñ po¬
tuit. Exima dem̃tiȩ suffragia.
quȩ qͥdẽ satis graues penas erroriᷤ
sui pependert̃. Qm̃ quẽ honorem

Expanded text:
adiecit, maxima pars ab hoc uiro adiecit, maxima pars ab hoc uiro profligata est. eine ergo populus consulatum negare potuit, cui mox duas clarissimas prouincias aut daturus erat aut debiturus, Achaiam et Macedoniam? et quidem hoc facto meliore eo ciue usus est: intellexit enim quam industrie sibi gerendus esset consulatus, quem tanto labore impetrari senserat. Quid tam excellens, quid tam opulentum quam L. Sulla? diuitias, imperia largitus est, leges uetustas abrogauit, nouas tulit. hic quoque in eo campo, cuius postea dominus extitit, repulsa praeturae suggillatus est, omnia loca petiti honoris, si quis modo deorum formam et imagisentasset, impetraturus. Sed ut comitiorum maximum crimen referam, M. Porcius Cato, plus moribus suis praeturae decoris adiecturus quam praetexto eius splendoris ipse laturus, consequi illam a populo aliquando non potuit. proxima dementiae suffragia, quae quidem satis graues poenas erroris sui pependerunt, quoniam quem honorem
Abbreviated transcription (Latin):
bratã iudicantes. irã suã aduersus
contumeliosam eiꝰ urbanitatẽ de¬
strinxert̃. G̃ ciuitas nr̃a nobilium
iuuenũ ingenia ab insolentia re¬
uocando. magnos ⁊ utiles ciues fec̃.
honoribq ñ patiendo eos asecuris
peti debitũ auctoritatis pondus
talis. in .l. ȩmilio paulo. c̃spectus
ẽ. s tam̃ aliquotiens frustra c̃sula¬
tũ petiit. Idemq cũ iam campũ re¬
pulsis suis fatigasset. bis coñs ⁊ cen
quidẽ ipsa nota accensam cupidi¬
tatẽ sũmi honoris ardentiorẽ ad
comitia detulit. Ut popłm qͥa no¬
bilitatis splendore ⁊ animi bonis
mouere ñ potuerat. ꝑtinacia uin
Q autẽ cȩciliũ
metellũ pauci⁊ mesti amici c̃sula-¬
tus repulsa afflictũ tristicia ac ru¬
bore plenã domũ reduxert̃. Eundẽ
de pseudo philippo tͥumphantem
uniuersus senatꝰ letũ ⁊ alacrẽ in
capitoliũ ꝓsecittus ẽ. Achaici etiã
belli cui sũmã manũ .L. muminiꝰ

Expanded text:
bratam iudicantes iram suam aduersus bratam iudicantes iram suam aduersus contumeliosam eius urbanitatem destrinxerunt. igitur ciuitas nostra nobilium iuuenum ingenia ab insolentia reuocando magnos et utiles ciues fecit honoribusque non patiendo eos a scurris peti debitum auctoritatis pondus talis in L. Aemilio Paulo conspectus est, sed tamen aliquotiens frustra consulatum petiit, idemque, cum iam campum repulsis suis fatigasset, bis consul et cequoniam quidem ipsa nota accensam cupiditatem summi honoris ardentiorem ad comitia detulit, ut populum, quia nobilitatis splendore et animi bonis mouere non potuerat, pertinacia uinceret. Q. autem Caecilium Metellum pauci et maesti amici consulatus repulsa adflictum tristitia ac rubore plenum domum reduxerunt. eundem de Pseudophilippo triumphantem uniuersus senatus laetum et alacrem in Capitolium prosecutus est. Achaici etiam belli, cui summam manum L. Mummius
Abbreviated transcription (Latin):
continentiã ꝓbabant. ita publice
maxima cura splendoris habita ẽ.
Quo circa urbs ñ uniꝰ conuiuii nu¬
merũ s totã se in illis pelliculis iacu¬
isse credens. ruborẽ ȩpuli suffragiiᷤ
suis uindicauit.
Pautẽ scipio nasica togate poten¬
tiȩ clarissimũ lum̃. qui coñs iugur¬
the bellũ indixit. qui matrẽ ideã
ephrygicis sedib ad nr̃as focosq mi¬
grantẽ scĩssimis manib excepit. qͥ
multas ⁊ pestiferas seditiones aucto¬
ritatis suȩ robore opp̃ssit: &ͦ pͥncipe
senatus ꝑ aliqͦt annos głatus ẽ. cũ
edilitatẽ curulem adolescens pete¬
ret. manũq cuiꝰdã rustico oꝑe dura¬
tã more candidatoꝵ tenacius app̃¬
hendisset. ioci grã int̾rogauit eũ
nũ manib solitus eẽt ambulare.
Qđ dictũ a circũstantib exceptũ
ad popłm manauit. causãq repul¬
sȩ scipioni attulit. Om̃s nãq rusti¬
cȩ tribus pauꝑtatẽ sibi ab eo expro¬

Expanded text:
continentiam probabant, ita publice continentiam probabant, ita publice maxima cura splendoris habita est. quocirca urbs non unius conuiuii numerum, sed totam se in illis pelliculis iacuisse credens ruborem epuli suffragiis suis uindicauit. P. autem Scipio Nasica togatae potentiae clarissimum lumen, qui consul Iugurthae bellum indixit, qui matrem Idaeam e Phrygiis sedibus ad nostras aras focosque migrantem sanctissimis manibus excepit, qui multas et pestiferas seditiones auctoritatis suae robore oppressit, quo principe senatus per aliquot annos gloriatus est, cum aedilitatem curulem adulescens peteret manumque cuiusdam rustico opere duratam more candidatorum tenacius adprehendisset, ioci gratia interrogauit eum num manibus solitus esset ambulare. quod dictum a circumstantibus exceptum ad populum manauit causamque repulsae Scipioni attulit: omnes namque rusticae tribus paupertatem sibi ab eo expro
Abbreviated transcription (Latin):
ampi quoq rep̃sentata c̃ditio
ambitiosam ingredientis uiã
ad fortiꝰ sustinendos parũ ꝓsperos
comitioꝵ euentꝰ utiliter instruxe¬
rit. Quia ꝓpositis ante ocłos clarissi¬
moꝵ uiroꝵ repulsis ut ñ minore
cũ spe honoris ita prudentiore cũ
animi iudicio petent. Memine¬
rintq nefas ñ ẽẽ aliqͥd ab om̃ibus
uni negari. cũ sepe numero singu¬
licunctoꝵ uoluntatib resistere fas
esse duxerint. Scientes &̃ patientia
queri debere. qd̃ gr̃a ĩpetͣri neqͥerit.
Deliuis tubero. aq. fabio
maximo ȩpulũ popłonoĩe.p̃ affri¬
cani patrui suidante rogatus ut
tricliniũ sterneret lectulos punicat¬
nos pellib ȩdinis strauit. Et ꝓ ar¬
genteis uasis samia exposuit. Cuiꝰ
rei deformitas sic hoĩes offendit. ut
cũ alioquiuir egregiꝰ haberet᷑ comi¬
tiisq p̃toriis candidatꝰ in campũ.l.
paulo auo ⁊ .p̃. affricano auunculo
nixus descendisset. repulsa inde ab¬
iret notatus. Nam ut priuatĩ semꝑ¬

Expanded text:
ampi quoque repraesentata condicio ambitiosam ingredientis uiam ad fortius sustinendos parum prosperos comitiorum euentus utiliter instruxerit, quia propositis ante oculos clarissimorum uirorum repulsis ut non minore cum spe honores, ita prudentiore cum animi iudicio petent meminerintque nefas non esse aliquid ab omnibus uni negari, cum saepe numero singuli cunctorum uoluntatibus resistere fas esse duxerint, scientes etiam patientia quaeri debere quod gratia impetrari nequierit. Q. Aelius Tubero a Q. Fabio Maximo epulum populo nomine P. Africani patrui sui dante rogatus ut triclinium sterneret lectulos Punicanos pellibus haedinis strauit et pro argenteis uasis Samia exposuit. cuius rei deformitas sic homines offendit, ut, cum alioqui uir egregius haberetur comitiisque praetoriis candidatus in campum L. Paulo auo et P. Africano auunculo nixus descendisset, repulsa inde abiret notatus: nam ut priuatim semp
Abbreviated transcription (Latin):
erant carissima atq undiq cͥcũ¬
datis accensisq ignis nutrim̃tis.
ne a societate nr̃a desisterent. pub¬
lico ⁊ cõmuni rogo semet ipsi suꝑie
humana negotia speculantẽ mȩstũ
gessisse uultũ. ꝑseuerantissimũ sui
cultũ iniq fortunȩ iudicio tã acer¬
boexitu damnatũ cernentẽ.
dem p̃stando petilini. eundẽ lau¬
gatos ad senatũ auxiliũ imploranteᷤᷤ
misert̃. Qb ꝓpt̾ recentẽ cannensem
cladem succurri ñ potuit. Cȩterũ
ꝑmissũ ẽ. ut ei facerent qd̾ utilissi¬
mũ incolumitati ipsoꝵ uideretur.
Lib̾m gͦ erat kartaginensiũ grãm
amplecti. Illi tñ feminis om̃iq etate
imbelli urbe egesta. quotutiꝰ arma¬
ti famen traherent. ꝑtinacissime
in muris c̃stitert̃. Expirauitq priꝰ
eoꝵ tota ciuitas. ꝗͣ ulla ex parte re¬
spectũ romanȩ societatis deposuit.
Itaq hannibali ñ petiliã s fidũ pe¬
tiliȩ sepulchrũ caꝑe c̃tigit. x¬

Expanded text:
erant carissima atque undique circumerant carissima atque undique circumdatis accensisque ignis nutrimentis, ne a societate nostra desciscerent, publico et communi rogo semet ipsi superiem humana negotia speculantem maestum gessisse uultum, perseuerantissimum sui cultum iniquae fortunae iudicio tam acerbo exitu damnatum cernentem. Idem praestando Petelini eundem laugatos ad senatum auxilium inplorantes miserunt. quibus propter recentem Cannensem cladem succurri non potuit. ceterum permissum est uti facerent quod utilissimum incolumitati ipsorum uideretur. liberum ergo erat Karthaginiensium gratiam amplecti. illi tamen feminis omnique aetate inbelli urbe egesta, quo diutius armati famem traherent, pertinacissime in muris constiterunt, expirauitque prius eorum tota ciuitas quam ulla ex parte respectum Romanae societatis deposuit. itaque Hannibali non Peteliam, sed fidum Peteliae sepulcrum capere contigit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis ꝑiculi grã. falsũ legationis
nom̃ amplecti. Ut romani im̃p. po
tiꝰ decepta fides. ꝗͣ frustra ĩplorata
iudicaret᷑. Rep̃sentemꝰ &̃ illud sena¬
tus nullomͦ p̃termittendũ opus
Legatos ab urbe apollona
romã missos. q̃ fabiꝰ. cñ. apniꝰ edili
orta c̃tentione pulsauert̃. Qd ubi
cõperit. continuo eos ꝑfetiales lega¬
tis dedit. Questoremq cũ his brun¬
dusiũ ire iussit. ne quã in itinere
a cognatis deditoꝵ iniuriã acciꝑeñ
Illã curiã mortaliũ qͥs c̃ciliũ. an ñ
fidei tẽplũ dixerit: Quã ut ciuitaᷤ
nr̃a semꝑ benignã p̃stitit. ita in so¬
cioꝵ qͦ animis c̃stantẽ recognouit.
Post duoꝵ in hispania
scipionũ totidẽq romani sangui¬
nis exercituũ miserabilẽ stragem.
saguntini uictricib hannibalisar¬
mis intra menia urbis suȩ cõpulsi.
cũ uim punicã ulteriꝰ neqͥrent ar¬
cere. collatis in forũ quȩ unicuiq

Expanded text:
praesentis periculi gratia falsum legationis praesentis periculi gratia falsum legationis nomen amplecti, ut Romani imperatoris potius decepta fides quam frustra implorata iudicaretur. Repraesentemus etiam illud senatus nullo modo praetermittendum opus. legatos ab urbe Apollonia Romam missos Q. Fabius, Cn. Apronius aedilicii orta contentione pulsauerunt. quod ubi conperit, continuo eos per fetiales legatis dedidit quaestoremque cum his Brundisium ire iussit, ne quam in itinere a cognatis deditorum iniuriam acciperent. illam curiam mortalium quis concilium ac non Fidei templum dixerit? quam ut ciuitas nostra semper benignam praestitit, ita in sociorum quoque animis constantem recognouit. Post duorum in Hispania Scipionum totidemque Romani sanguinis exercituum miserabilem stragem Saguntini uictricibus Hannibalis armis intra moenia urbis suae conpulsi, cum vim Punicam ulterius nequirent arcere, collatis in forum quae unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
romani animi estimator. nicħ tale
tim̃dũ ratus. maxima cũ fiducia ad
colloqͥũ eoꝵ tetendit. Apud qͦs cũ de
fine belli ageret. ⁊ tͥbunus militũ ei
dixisset. posse illi merito euenire
qd̃ cornelio accidisset. uterq coñs. tri¬
buno tacere iusso. isto te inqͥt metu
hanno fides ciuitatis nr̃e liberat.
Claros illos fecerat tantũ hostium
ducẽ uincere potuisse. s multo cla¬
riores fecit noluisse.
Aduersus eosde hostes parẽ fidẽ in
ere. M. enĩ ȩmiliolȩpido .l. flami¬
nio coñs .l. minutiũ. ⁊l. manliũ
kartaginensiũ legationi qͥa manꝰ
dedendos curauert̃. Se tẽ senatus.
ñ eos qͥb tc̃ prestabat᷑ aspexit.
uiꝰ exemplũ suꝑior affricanꝰ secutꝰ.
cũ onustã multis ⁊ illustriũ kar
taginensiũ uiris nauẽ in suã pote¬
statẽ redegiss. inuolutã dimisit.
qͥa se legatos ad eũ missos dicebant.
tã & si manifestũ erat illos uitandi

Expanded text:
Romani animi aestimator, nihil tale Romani animi aestimator, nihil tale timendum ratus maxima cum fiducia ad conloquium eorum tetendit. apud quos cum de fine belli ageret, et tribunus militum ei dixisset posse illi merito euenire quod Cornelio accidisset, uterque consul tribuno tacere iusso 'isto te' inquit 'metu, Hanno, fides ciuitatis nostrae liberat'. claros illos fecerat tantum hostium ducem uincire potuisse, sed multo clariores fecit noluisse. Aduersus eosdem hostes parem fidem in ere: M. enim Aemilio Lepido, L. Flaminio consulibus L. Minucium et L. Manlium Karthaginiensium legatis, quia manus io praetore dedendos curauerunt. se tunc senatus, non eos, quibus hoc praestabatur, aspexit. Cuius exemplum superior Africanus secutus, cuthaginiensium uiris nauem in suam potestatem redegisset, inuiolatam dimisit, quia se legatos ad eum missos dicebant, tametsi manifestum erat illos uitandi
Abbreviated transcription (Latin):
uiiꝰ magnitudinẽ ante ocłos
positã uenerabile fidei num̃
dexterã suã certissimã salutis hu¬
manȩ pignꝰ ostentat. Quã semꝑ in
nrã ciuitate uiguisse ⁊ om̃s gentes
sensert̃. & nos paucis exemplis re¬
¶ cognoscamꝰ.
senatus. m̃. emiliũ lepidũ pontifi¬
cem maximũ bis coñs. ad pueri tu¬
telam gerendã alexandriã misit.
amplissimiq ⁊ integerrimi uiri
nȩ ꝓcurationi uacare uoluit. ne fi¬
des ciuitatis nr̃e frustra petita existi¬
maret᷑. Cuiꝰ beneficio regia incuna¬
bula ẽseruata parit̃ ac decorata. in¬
certũ ptolomeo reddidert̃. patͥs ne
fortuna magis an tutoꝵ maiesta¬
te głari deberet. Speciosa illa qͦ ro¬
manoꝵ fides.
Ingenti penoꝵ classe circa siciliam
deducta. duces eiꝰ fractis animis c̃si¬
lia petendȩ pacis agitabant. Qͦrũ
hamilcar ire se ad coñs. negabat au¬
dere. ne eodẽ mͦ cathenȩ sibi inice¬
rent᷑. quo ab ipsis cornelio asinȩ coñs
fuerant miectȩ. Hanno aut̃ certior

Expanded text:
uius imagine ante oculos posita uenerabile fidei numen dexteram suam, certissimum salutis humanae pignus, ostentat. quam semper in nostra ciuitate uiguisse et omnes gentes senserunt et nos paucis exemplis recognoscamus. senatus M. Aemilium Lepidum pontificem maximum, bis consulem, ad pueri tutelam gerendam Alexandriam misit, amplissimique et integerrimi uiri atam externae procurationi uacare uoluit, ne fides ciuitatis nostrae frustra petita existimaretur. cuius beneficio regia incunabula conseruata pariter ac decorata incertum Ptolomaeo reddiderunt patrisne fortuna magis an tutorum maiestate gloriari deberet. Speciosa illa quoque Romana fides. ingenti Poenorum classe circa Siciliam deuicta duces eius fractis animis consilia petendae pacis agitabant. quorum Hamilcar ire se ad consules negabat audere, ne eodem modo catenae sibi inicerentur, quo ab ipsis Cornelio Asinae consuli fuerant iniectae. Hanno autem, certior
Abbreviated transcription (Latin):
totũ se illi debere c̃fitendo. Recte
itaq eschines cũ ꝓpt̾ iudicialẽ ig¬
nominiã relictis athenis rhodum
petisset. atq ibi rogatu ciuitatis
suã pͥus inthesiphontẽ deinde de¬
mosthenis ꝓeodẽ orationẽ clarissi¬
ma ⁊ suauissima uoce recitasset.
admirantib cunctis utͥusq colu¬
minis eloq̃ntiã s aliqͣnto magis
demosthenis. qͥd sunqͥt ipsũ au¬
dissetis: Tantus orator.⁊ mͦ tam
infestus aduersariꝰ. sic inimici
uim ardorẽq dicendi suspex̃. ut
se scͥptoꝵ eius parũ idoneũ lectorẽ
ẽẽ p̃dicaret. exꝑtꝰ acerrimũ iugo¬
rem ocłoꝵ. terribile uultꝰ pondus
accõmodatũ singłis uerbis. sonũ
uocis. efficacissimos corꝑis motus.
Ergo ⁊ si oꝑiilliꝰ adici nichil potest.
tam̃ indemosthene magna pars
demosthenis abest. qd̾ legit᷑ potiꝰ
quã auditur.¬
ni effectus artium sint:

Expanded text:
totum se illi debere confitendo. recte totum se illi debere confitendo. recte itaque Aeschines, cum propter iudicialem ignominiam relictis Athenis Rhodum petisset atque ibi rogatu ciuitatis suam prius in Ctesiphontem, deinde Demosthenis pro eodem orationem clarissima et suauissima uoce recitasset, admirantibus cunctis utriusque uoluminis eloquentiam, sed aliquanto magis Demosthenis, 'quid, si' inquit 'ipsum audissetis?' tantus orator et modo tam infestus aduersarius sic inimici uim ardoremque dicendi suspexit, ut se scriptorum eius parum idoneum lectorem esse praedicaret, expertus acerrimum uigorem oculorum, terribile uultus pondus, adconmodatum singulis uerbis sonum uocis, efficacissimos corporis motus. ergo etsi operi illius adici nihil potest, tamen in Demosthene magna pars Demosthenis abest, quod legitur potius quam auditurNI EFFECTVS ARTIVM SINT
Abbreviated transcription (Latin):
diendũ eũ an ad spectandũ c̃cur¬
reret᷑. Sic uerbis oratoris aspectus
⁊ rursus aspectui u̾ba seruiebant.
Constat esopũ rosciũq ludicre ar¬
tis ꝑitissimos illocausas agente in
corona freq̃nter astitisse. ut foro pe¬
titos gestus in scȩnã referrent.
Nam. in. cicero quantũ in utraq re
de qua loqͥmur mom̃ti sit. oratiõe
quã ꝓ gallohabuit significauit.
.in. calidio accusatori exꝓbrando
qd̃ p̃paratũ sibia reo uenenum
testib cyrographis questionib ꝓ¬
baturũ affirmans. remisso uultu
⁊ languida uoce & soluto genere
orationis ususeẽt. Pariterq & ora¬
toris uitiũ detexit. ⁊ causȩ ꝑiclitan¬
tis argum̃tis adiecit totũ hc̃ locũ
ita claudendo. Tu istud. m. calidi
nͥ fingeres sic ageres.
onsentaneũ huic demosthenis iu¬
diciũ. Quicũ int̾rogaret᷑ qͥd nam
eẽt in dicendo efficacissimũ. res¬
pondit. ytiokricin. Iterũ deinde
⁊ tercio int̾pellatꝰ idem dix̃. pene

Expanded text:
diendum eum an ad spectandum concurdiendum eum an ad spectandum concurreretur: sic uerbis oratoris aspectus et rursus aspectui uerba seruiebant. constat Aesopum Rosciumque ludicrae artis peritissimos illo causas agente in corona frequenter adstitisse, ut foro petitos gestus in scaenam referrent. Nam M. Cicero quantum in utraque re, de qua loquimur, momenti sit oratione, quam pro Gallio habuit, significauit M. Calidio accusatori exprobrando, quod praeparatum sibi a reo uenenum testibus, chirographis, quaestionibus probaturum adfirmans remisso uultu et languida uoce et soluto genere orationis usus esset, pariterque et oratoris uitium detexit et causae periclitantis argumentum adiecit totum hunc locum ita claudendo: 'tu istud, M. Calidi, nisi fingeres, sic ageres?' Consentaneum huic Demosthenis iudicium. quidam, cum interrogaretur quidnam esset in dicendo efficacissimum, respondit 'h upo/krisis2'. iterum deinde et tertio interpellatus idem dixit, paene
Abbreviated transcription (Latin):
loquentiȩ autẽ ornam̃ta in
ꝓnuntiatione apta ⁊ c̃ueni¬
ente motu corꝑis consistunt. Quib
cũ se instruxit. trib modis hoĩes
aggreditur. Aiõs eoꝵ ipsa inuaden¬
do hoꝵ alteri aures alteri oculos
ꝑmulcendos tradendo. S ut ꝓposi¬
ti fides in ꝑsonis illustrib exhibeat᷑
gracchus eloq̃ntiȩ ꝗͣ propositi
felicioris adolescens. qm̃ flagͣntissi¬
mo ingenio cũ optime rem .p. tue¬
riposset. ꝑturbare impie maluit.
quotiens apud popłm c̃cionatus ẽ.
seruũ post se musicȩ artis ꝑitum
habuit. qui occulte eburnea fistu¬
la ꝓnuntiationis eiꝰ modos forma¬
bat. Aut nimis remissos excitando.
aut plus iusto c̃citatos reuocando.
qͥa ipsũ color atq ĩpetus actionis
attentũ huicȩ temꝑantiȩ estima¬
torem ẽ ñ patiebatur.
Dautẽ hortensiꝰ plurimũ in coꝑis
decoro motu repositũ credens. pene
plus studii in eodẽ laborando ꝗͣ in
ipsa eloq̃ntia affectanda ĩpendit.
Itaq nescires utrũ cupidiꝰ ad au¬

Expanded text:
loquentiae autem ornamenta in pronuntiatione apta et conueniente motum corporis consistunt. quibus cum se instruxit, tribus modis homines adgreditur, animos eorum ipsa inuadendo, horum alteri aures, alteri oculos permulcendos tradendo. Sed ut propositi fides in personis inlustribus exhibeatur, C. Gracchus, eloquentiae quam propositi felicioris adulescens, quoniam flagrantissimo ingenio, cum optime rem publicam tueri posset, perturbare impie maluit, quotiens apud populum contionatus est, seruum post se musicae artis peritum habuit, qui occulte eburnea fistula pronuntiationis eius modos formabat aut nimis remissos excitando aut plus iusto concitatos reuocando, quia ipsum calor atque impetus actionis attentum huiusce temperamenti aestimatorem esse non patiebatur. Q. autem Hortensius plurimum in corporis decoro motu repositum credens paene plus studii in eodem elaborando quam in ipsa eloquentia adfectanda inpendit. itaque nescires utrum cupidius ad au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hc̃ clam meretͥcẽ redimere passus.
paratissimũ ꝓ nob̾ excussiorẽq reddi-
Uemã nc̃ ad eos quib¬
salus astutia quesita est.
N. uolusius edilis pł ꝓscͥptꝰ assũpto
isiaci habitu ꝑitinera uiasq publi¬
casstipem petens. qͥsnã reuera esset
occurrentis dinoscere passus ñ est.
Eoq fallaciȩ genere tectus. in. mñ
bruti castraꝑuenit. Qͥd illa necessi¬
tate miseriꝰ quȩ magistratũ p̃r. ab¬
xlui. Stratege

Expanded text:
et hunc clam meretricem redimere passus et hunc clam meretricem redimere passus paratissimum pro nobis excursorem reddidit. Veniam nunc ad eos, quibusalus astutia quaesita est. M. Volusius aedilis pl. proscriptus adsumpto Isiaci habitu per itinera uiasque publicas stipem petens quisnam re uera esset occurrentis dinoscere passus non est eoque fallaciae genere tectus in M. Bruti castra peruenit. quid illa necessitate miserius, quae magistratum pi abiecto honoris praetexto alienigenae reli
Abbreviated transcription (Latin):
ministeriũ executa ẽ. Tunc barba¬
rȩ contioni quorsũ ea res tenderet
cognoscere cupienti. subicit equi
caude c̃similẽ ẽẽ nr̃m exercitũ. Cuiꝰ
partes aliqͥs aggrediens oppͥmere
possit. uniu̾sum conatũ ꝓsternere
celeriꝰ tradiderit uictoriã qm occu¬
pauerit. Ita gens barbara asꝑa ⁊ regi
difficilis. in exitiũ suũ ruens. quam
utilitatẽ aurib respuerat ocłis ꝑuidit.
abiꝰ autẽ maximꝰ cuiꝰ ñ dimicare
uincere fuit. cũ p̃cipue fortitudinis
nolanũ peditẽ dubia fide suspectum
⁊ strenuȩ oꝑe lucanũ eqͥtẽ amore scor¬
ti deꝑditũ in castris haberet. ut utͦq
potiꝰ bono milite uteret᷑ ꝗͣ in utrũq
aĩaduerteret. alt̾i suspicionẽ suã dis¬
simulauit. in alt̾m disciplinã pau¬
lulũ arecto tenore deflex̃. Nãq illũ
plene ꝓtribunali laudando omniq
genere honoris ꝓseqñdo animũ suũ
a penis ad romanos coegit reuocare.

Expanded text:
ministerium exsecuta est. tunc barbaministerium exsecuta est. tunc barbarae contioni quorsum ea res tenderet cognoscere cupienti subicit equi caudae consimilem esse nostrum exercitum, cuius partes aliquis adgrediens opprimere possit, uniuersum conatus prosternere celerius tradiderit uictoriam quam occupauerit. ita gens barbara, aspera et regi difficilis, in exitium suum ruens, quam utilitatem auribus respuerat, oculis peruidit. Fabius autem Maximus, cui non dimicare uincere fuit, cum praecipuae fortitudinis Nolanum peditem dubia fide suspectum et strenuae operae Lucanum equitem amore scorti deperditum in castris haberet, ut utroque potius bono milite uteretur quam in utrumque animaduerteret, alteri suspicionem suam dissimulauit, in altero disciplinam paululum a recto tenore deflexit: namque illum plene pro tribunali laudando omnique genere honoris prosequendo animum suum a Poenis ad Romanos coegit reuocare,
Abbreviated transcription (Latin):
cose aiebat nullã orationẽ scͥpsisse
ut siqͥd suꝑiore iudicio actũ quem
postea defensurus ẽet nociturũ fo¬
ret. ñ dictũ a se affirmare posset. qr
facti uix pudentis causã tolerabilẽ
habuit. Pro ꝑiclitantiũ enĩ capite
ñ solum eloqñtia sua uti. sedetiã ue¬
recundia abuti erat paratꝰ.
Sertoriꝰ uͦ corporis robore atq animi
consilio parẽ naturȩ indulgentiã
exꝑtus. ꝓscriptione sẏllana dux lu¬
sitanoꝵ fieri coactus cũ eosoratione
flectere ñ posset. ne cũ romanis uni¬
uersa acie confligere uellent. uafro
c̃silio ad suã sententiã ꝑduxit. Duos
enĩ in c̃spectu eoꝵ ẽstituit eqͦs. uali¬
dissimũ alterũ. alterũ infirmissi¬
mũ. Ac deinde ualidi caudã ab im¬
becillo sene paulatĩ carpi. infirmi
a iuuene eximiarũ uiriũ uniu̾sã
conuelli iussit. Obtẽꝑatũ imꝑio ẽ.
Sed dũ adolescentis dextra irrito se
labore fatigat. senio confecta manꝰ

Expanded text:
co se aiebat nullam orationem scripsisse, co se aiebat nullam orationem scripsisse, ut, si quid superiore iudicio actum ei, quem postea defensurus esset, nociturum foret, non dictum a se adfirmare posset, quia facti uix pudentis causam tolerabilem habuit: pro periclitantium enim capite non solum eloquentia sua uti, sed etiam uerecundia abuti erat paratus. Sertorius uero corporis robore atque animi consilio parem naturae indulgentiam expertus, proscriptione Sullana dux Lusitanorum fieri coactus, cum eos oratione flectere non posset ne cum Romanis uniuersa acie confligere uellent, uafro consilio ad suam sententiam perduxit: duos enim in conspectu eorum constituit equos, ualidissimum alterum, alterum infirmissimum, ac deinde ualidi caudam ab inbecillo sene paulatim carpi, infirmi a iuuene eximiarum uirium uniuersam conuelli iussit. obtemperatum imperio est. sed dum adulescentis dextera inrito se labore fatigat, senio confecta manus
Abbreviated transcription (Latin):
litiȩ metu maximũ beneficiũ fieret.
Qđ sequit᷑ narrandũ est.
fabius labeo. arbiter asenatu fi¬
niũ constituendoꝵ int̾ nolanos ac
neapolitanos datus. cũ in rem pre¬
sentẽ uenisset. utrosq separatim
monuit. ut omissacupidate regre¬
di mͦ controuersia ꝗͣ progredi mal¬
lent. Idq cũ utraq pars auctorita¬
te uiri monita fecisset. aliqͣntũ in
mediũ uacui agri relictũ ẽ. Consti¬
tutis deinde finib ut ipsi termina¬
uerant. qͥcqͥd reliqui soli fuit . p̃ .r̃. ad¬
iudicauit. Ceterũ ⁊ si ꝗrcũuenti no¬
lani ac neapolitam queri nichil po¬
tuert᷑. scdm ipsoꝵ demonstrationẽ
dicta sententia: imꝓbo tñ p̃stigioꝵ
genere nouum ciuitati nr̃e uecti¬
gal accessit.
undem ferunt cũ arege antiocho
quẽ bello suꝑauerat ex federe icto di¬
midiã partẽ nauiũ acciꝑe deberet.
medias om̃s secuisse. ut eũ tota clas¬
nio remittendũ conuitiũ ẽ. qͥ idcir¬

Expanded text:
litiae metu maximum beneficium fieret. litiae metu maximum beneficium fieret. Quod sequitur † narrandum est. Q. Fabius Labeo, arbiter a senatu finium constituendorum inter Nolanos ac Neapolitanos datus, cum in rem praesentem uenisset, utrosque separatim monuit ut omissa cupiditate regredi † modo controuersia quam progredi mallent. idque cum utraque pars auctoritate uiri mota fecisset, aliquantum in medio uacui agri relictum est. constitutis deinde finibus, ut ipsi terminauerant, quidquid reliqui soli fuit populo Romano adiudicauit. ceterum etsi circumuenti Nolani ac Neapolitani queri nihil potuerunt secundum ipsorum demonstrationem dicta sententia, improbo tamen praestigiarum genere nouum ciuitati nostrae uectigal accessit. eundem ferunt, cum a rege Antiocho, quem bello superauerat, ex foedere icto dimidiam partem nauium accipere deberet, medias omnes secuisse, ut eum tota clasNam M. Antonio remittendum conuicium est, qui idcir
Abbreviated transcription (Latin):
tã uafre telluri ĩpressũ osculum
urbi libertatẽ bruto pͥmũ in fastiᷤ
locum tribuit.
Scipio qͦ suꝑior p̃sidiũ calliditatis
amplexus ẽ. Ex sicilia enĩ petens
affricã cũ ẽ fortissimis peditib ro¬
manis trecentoꝵ eqͥtũ numerum
cõplere uellet. neq tã subito eos
poss instruere: qͦd tp̃ris angustiȩ
negabant sagacitate c̃silii assecutꝰ :
Namq ex his iuuenib qͦs secũ tota
sicilia nobilissimos ⁊ ditissimos sed
inermes habebat catos speciosa ar¬
ma ⁊ electos eqͦs qͣm celerrime expe¬
dire iussit. uelut eos c̃tinuo secũ ad
oppugnandã kartaginẽ auecturꝰ.
Qui cũ imꝑio ut celeriter ita lon¬
ginqui ⁊ ꝑiculosi belli respectu solli¬
citis animis paruissent. remittere
scipio illam expeditionẽ si arma ⁊
equos militib suis tradere uoluisseñ
edix̃. Rapuit conditionẽ imbellis
ac timida iuuentus. instrum̃toq
suo cupide nr̃is cessit. Gͤ calliditas

Expanded text:
tam uafre Telluri inpressum osculum tam uafre Telluri inpressum osculum urbi libertatem, Bruto primum in fastis locum tribuit. Scipio quoque superior praesidium calliditatis amplexus est: ex Sicilia enim petens Africam, cum e fortissimis peditibus Romanis trecentorum equitum numerum conplere uellet neque tam subito eos posset instruere, quod temporis angustiae negabant sagacitate consilii adsecutus est: namque ex his iuuenibus, quos secum tota Sicilia nobilissimos et diuitissimos sed inermes habebat, trecentos speciosa arma et electos equos quam celerrime expedire iussit uelut eos continuo secum ad oppugnandam Karthaginem auecturus. qui cum imperio ut celeriter, ita longinqui et periculosi belli respectu sollicitis animis paruissent, remittere eis Scipio illam expeditionem, si arma et equos militibus suis tradere uoluissent, edixit. rapuit condicionem inbellis ac timida iuuentus instrumentoque suo cupide nostris cessit. ergo calliditas
Abbreviated transcription (Latin):
acuminis in pͥmis uiniꝰ brutꝰ re¬
ferendus ẽ. Nam cũ arege tarqͥnio
auunculo suo omnẽ nobilitatis
indolem excerpi. int̾q ceteros &̃
frẽm suũ qd̃ uegetioris ingenii
erat int̾fectũ aĩaduerteret. ob¬
tunsi se cordis eẽ simulauit. eaq
fallacia maximas uͥtutes suas tex̃.
ꝓfectus & delphos cũ tarqͥnii filiis
quos is ad apollinẽ pĩthiũ mune¬
rib ⁊ sacrificiis honorandũ mise¬
rat. aurũ deo noĩe doni causa ca¬
uato baculo inclusũ tulit. qͥa ti¬
mebat ne sibi cęleste num̃ aꝑta libe¬
ralitate uenerari tutũ ñ eẽt. Pactiᷤ
deinde mandatis patͥs. apollinem
iuueneᷤ consuluert̃. qͥsnã ex ipsis
romȩ regnaturus uideretur. At is
penes eũ sũmã urbis nr̃ȩ potestatẽ
futurã respondit. qui ante om̃s ma¬
tri osculũ dedisset. Tum brutꝰ ꝑin
de atq casu ꝓlapsus de industria
se abiecit. terrãq cõmunẽ om̃iũ
matrẽ existimans. osculatꝰ ÷. Qͦd

Expanded text:
acuminis in primis Iunius Brutus reacuminis in primis Iunius Brutus referendus est: nam cum a rege Tarquinio auunculo suo omnem nobilitatis indolem excerpi interque ceteros etiam fratrem suum, quod uegetioris ingenii erat, interfectum animaduerteret, obtunsi se cordis esse simulauit eaque fallacia maximas uirtutes suas texit. profectus etiam Delphos cum Tarquinii filiis, quos is ad Apollinem Pythium muneribus et sacrificiis honorandum miserat, aurum deo nomine doni clam cauato baculo inclusum tulit, quia timebat ne sibi caeleste numen aperta liberalitate uenerari tutum non esset. peractis deinde mandatis patris Aiuvenes consuluerunt quisnam ex ipsis Rome regnaturus videretur. At is penes cum summam urbis nostre potestatem futuram respondit, qui ante omnes matri osculum dde atque casu prolapsus de industria se abiecit terramque communem omnium matrem existimans osculatus est. quod
Abbreviated transcription (Latin):
dictoꝵq genus. asapientia ꝓ¬
ximo deflexi aduafriȩ nom̃ ꝓgres¬
sum. Qđ nisi fallacia uires assũp¬
sit. fidem ꝓpositi ñ inuenit. laudẽ¬
q occulto magis tramite qͣ aperta
uia petit.
Seruio tullio regnante. cuidã patri¬
ciȩ familiȩ in agro sabino p̃cipuȩ
magnitudinis ⁊ eximiȩ formȩ uac¬
ca nata est. Quã oraculoꝵ certissimi
auctores in hoc adis ĩmortalib editã¬
respondert̃. ut qͥsqͥs eã auentima¬
nidiane ĩmolasset. eiꝰ patria totiꝰ
t̾rarũ orbis imꝑiũ obtineret. Letꝰ
eo dñs. bouẽ sũma cũ festinatione
romã actam in auentino ante arã
dianȩ c̃stituit. sacrificio sabinis
regimen humani generis datur.
De qua re antistes templi certior
factus. religionẽ hospiti intulit.
ne pͥus uictimã cederet quã proxi
ma se aqua abluisset. Eoq alueũ
tiberis petente uaccã ipse ĩmola¬
uit. ⁊ urbẽ nr̃am tot ciuitatũ tot
gentiũ dñam pio sacrificii furto
¶reddidit.
Ouoingenere

Expanded text:
dictorumque genus, a sapientia proximo deflexu ad uafritiae nomen progressum, quod, nisi fallacia uires adsumpsit, finem propositi non inuenit laudemque occulto magis tramite quam aperta uia petit. Seruio Tullio regnante cuidam patri familiae in agro Sabino praecipuae magnitudinis et eximiae formae uacca nata est. quam oraculorum certissimi auctores in hoc a dis inmortalibus editaresponderunt, ut quisquis eam Auentinensi Dianae immolasset, eius patria totius terrarum orbis imperium obtineret. laetus eo dominus bouem summa cum festinatione Romam actam in Auentino ante aram Dianae constituit, sacrificio Sabinis regimen humani generis daturus. de qua re antistes templi certior factus religionem hospiti intulit, ne prius uictimam caederet quam proximi amnis se aqua abluisset, eoque alueum Tiberis petente uaccam ipse immolauit et urbem nostram tot ciuitatium, tot gentium dominam pio sacrificii furto reddidit. Quo in genere