comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chru socone siue chrrstus non hab&
latinaem ocppellationem peelmi altitu¬
dinem comantibus fulgore ccuri co¬
rumbis radice nigra ex austero dulci
in p&rosis opacisq: nascenis qui fruti¬
Qt fere ꝑ actis colorum quoque cele¬
berrimir transit ratio adeas coro¬
nas quȩ uecri&cete sola placent duo
earum genera quando aliȩ flores
consante alio folio florem esse dixe¬
rim genias namq: & his decerpitur
luteus. Item rhododem tronitem zizi¬
pha quia cappadoci uocantur his odoratur
similisq: olearum floribus inuepͥb nas¬
telaominum de quo plura ecliae flos euis
colossinus in coronas admitatur folio¬
corona mentium miliacis &edere
coronbiq: earum optinent principatum
dequibus infruticum loco abunde dixu¬
mus. Sunt & clia genera nominibus
grecis indicanda que nostris maiore
ex pcerte huius numundatur e de fuit
cura & plercoque eorum in exteris terris
nascuntur nobis tcomen consectandec quo¬
nicm denatura sermo est nondeitelia ergo
in coronamento folio uenere melotrum

Expanded text:
chrysocome sive chrysitis non habet Latinam appellationem. palmi altitudine est, comantibus fulgore auri corymbis, radice nigra, ex austero dulci, in petrosis opacisque nascens. xxvit fere peractis colorum quoque celeberrimis, transit ratio ad eas coronas, quae varietate sola placent. duo earum genera, quando aliae flore constant, aliae folio. florem esse dixerim genistas, namque et his decerpitur luteus; item rhododendron, item zizipha, quae Cappadocia vocantur; his odoratus similisque olearum floribus. in vepribus naslaminum, de quo plura alias. flos eius Colossinus in coronas admitcoronantium milaces et hederae corymbique earum optinent principatum, de quibus in fruticum loco abunde diximus. sunt et alia genera nominibus Grae- cis indicanda, quia nostris maiore ex parte huius nomenclaturae defuit cura; et pleraque eorum in exteris terris nascuntur, nobis tamen consectanda, quoniam de natura sermo, non de Italia est. Ergo in coronamenta folio venere melotrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ricino similis nomi cornicula deder
Aliipeduculor t̃reuocant adhuquo¬
q: terrã aegesta in linunt strumis
&niimilib uitus oipodagris triduo
uabluunt ꝓdesthaax medicinaman
nũ omniaq: his ad scribunt quȩros
iugrillis rulimus quida & a formi
cis terra gesta sic̃ utuntꝰ. Aliiuor¬
mes terrenos todeqđ sint stru¬
meadalligant parit̃quecumi s arer¬
cunt Aliuera circacanis ortũcir¬
cũcidunt ut diximꝑ deininediatũ¬
burunt cin ereeũ dantbibendũ tr
septenis dieb quantũ pͣdit ternis
digitis sicstrumismedentꝰ aliqͥ
uero circũligantes lino quoprae¬
ligata intra caput uipera pepeu¬
derit donecexaminar& & mili¬
pedes utunt additaresinator¬
bentine parte quarta quome di¬
camento onia a postemata cura¬
reiubent Vmeridolorib muste¬
lecinis cũcera med& pe sint ale hir¬
sute formicarũ. Oua pueris insii¬
cata prestant Itẽ mangonib: ut laonu¬
go tardior sit pubescentiũ sanguis
&esticuli sagnoꝵ cũ castran tꝰ quieud¬

Expanded text:
icula dedere—, alii pediculos terrae vocant ; ab his quoque terrain egestam inlinunt strumis et similibus vitiis et podagris, triduo non abluunt. prodest haec medicina in annum, omniaque his adscribunt, quae nos in gryllis rettulimus. quidam cis terra egesta sic utuntur. alii vermes terrenos totidem, quot sint strumae, adalligant, pariterque cum iis arescunt. alii viperam circa canis ortum circumcidunt ut diximus, dein mediam comburunt, cinerem eum dant bibendum ter septenis diebus, quantum prenditur ternis digitis; sic strumis medentur, aliqui vero circumligantes lino, quo praeligata infra caput vipera pependerit, donec exanimaretur. et milipedis utuntur addita resinae terebinthinae parte quarta, quo medicamento omnia apostemata curari iubent. Umeri doloribus mustelae cinis cum cera medetur .—Ne sint alae hirsutae, formicarum ova pueris infricata praestant, item mangonibus, ut lanugo sit pubescentium , sanguis e testiculis agnorum, cum castrantur. qui evul
Abbreviated transcription (Latin):
ca quoque duorum generum est raphani¬
tisa similitudine quȩ & mollior rhiz otomo
subrufa optima quester nuta menta trac¬
tatũ mou& caulem haeb& cubitalem erec¬
tis flor& uersiculorisspecie sicut arcus
cȩlestir unde & nomer
on in probatur & pisidica efforsuritri¬
bus ante mensibus mulsa aqua circũ¬
fusa hoc ueluti placamento terrȩ blan¬
diuntur circum scriptm inuorone
glacdior b&riplici & cumlegerunt ꝓ.¬
tinus incȩlum adtollunt naturȩ ferue¬
tis tracteo quȩ pulsulas ambusti modi sa¬
cit prȩcipitur ante omnia ut castilega¬
nite redines nonsicca modo uerum &
in terra celerrime sentit optinum
ante arinum leucade & elide sferebatꝰ
iampridem enim & seritur nunc &
pamphilia sed silicum maxime laudat᷑
atque septentrionclibus desilInca
Saliunca folia quidem subbreui & quod
necti nonpossit radici numerosȩ co
her& uerius quam flos derisae ueluti
manu pressa breuitque cespes pes sui
generis pconnonia hȩc gignit & norici

Expanded text:
ca quoque duorum generum est: raphanica quoque duorum generum est: raphanitis a similitudine, quae et melior, rhizotomos. subrufa optima, quae sternumenta tractatu movet. caulem habet cubitalem, erectum; floret versicolori specie, sicut arcus caelestis, unde et nomen. non inprobatur et Pisidica. effossuri tribus ante mensibus mulsa aqua circumfusa hoc veluti placamento terrae blandiuntur, circumscriptam mucrone gladii orbe triplici cum legerunt, protinus in caelum adtollunt. natura est fervens, tractataque pusulas ambusti modo facit. praecipitur ante omnia, ut casti legant. teredines non sicca modo, verum et in terra celerrime sentit. —Optimum antea irinum Leucade et Elide ferebatur— iam pridem enim et seritur—, nunc e Pamphylia, sed Cilicium maxime laudatur atque e septentrionalibus.— Saliunca folio quidem subbrevi et quod necti non possit, radici numerosae coherba verius quam flos, densa veluti manu pressa breviterque caespes sui generis. Pannonia hanc gignit et Norici
Abbreviated transcription (Latin):
quedom u&lustȩ odoratior aut eotone co
eademq decert in suis rcedicibus quȩdã non
nis defracta aut ex ad tritu olent elia nonnis
d&racto cortice quȩ da i uero non nisi iusta
sicut tura murrȩ quȩ flores tritiom̃s a ma¬
mores quam intanti aliqua arid diucius
odorem concinent ut melilotur. quȩ dam
locum ipsum adoratiorem faciunt ut iris
quin & cerborem totam cuiuscumque ra¬
dices ad ting& hesperis noctu mocgis ol&
inde nomine inuento cinimalium nullum
od oratum nisi si depaentheris qucm quod die
his ad tinere ad coronamenta ut irim at
saluncam quam qua m nobilissimi odoris
utramque sediris radic&antum com¬
mendatur unguentis nascens & medicinȩ
laudat issima in illrrico &ibi quoque non
in maritimis sed in siluestribus drinonis
& naronȩ proxima in macedonia longiss¬
mahȩc & candidecus & exillis
TeRCIΙ locum hab& africana amplissima
interomnes gustuq a marissima ulliri¬

Expanded text:
quaedam vetustate odoratiora, ut cotonea, quaedam vetustate odoratiora, ut cotonea, eademque decerpta quam in suis radicibus. quaedam non nisi defracta aut ex adtritu olent, alia non nisi detracto cortice, quaedam vero non nisi usta, sicut tura murraeque. flores triti omnes amariores quam intacti. 39 aliqua arida diutius odorem continent, ut melilotos. quaedam locum ipsum odoratiorem faciunt, ut iris, quin et arborem totam, cuiuscumque radices adtingat. hesperis noctu magis olet, inde nomine invento. animalium nullum odoratum, nisi si de pantheris quod dictum eshil adtinere ad coronamenta, ut irim atque saliuncam, quamquam nobilissimi odoris utramque. sed iris radice tantum commendatur, unguentis nascens et medicinae . laudatissima in Illyrico, et ibi quoque non in maritimis , sed in silvestribus Drinonis et Naronae, proxima in Macedonia, longissima haec et candicans et exilis. tertium locum habet Africana, amplissima inter omnes gustuque amarissima. Illyri
Abbreviated transcription (Latin):
uorundam odor suauiore longuingo pro¬
orius aed motus hȩb&cctur ut uiole rosa
ecensac longuinquo ol& sicca ꝓprius om̃is
uerno tempore acrior & matutinis quic¬
nid ad meridianas horas dies uergit he¬
bebatur Nouella quoque u&ustis nimis
idorata acerrimus tamenodor omni¬
um a&e media rosa &crocum odoratio¬
ra cumserenis diebus leguntur &omnia
ncalidis qucom in frigidis in egrpto tacmen¬
nomen minime odorati flores quȩ nebulo¬
sis & ruscidus a cresto multo flumine quo¬
rundem suauitate grauitas in est quȩ dã
ium uirent nonolent propter humorem
umium utbuceros quod est foenum gre¬
cum a quatus odor no n omnium sine suco
est ut uiolȩ rosȩ croco. Quȩuero ex oquatis
carent suco eorum ominium odor grauis
it in lilio utriusque generis abrutonum
&amaracum acres habent odoresquorur¬
dcm flos taentum iocundus relique pcer¬
tes gnacue ut uiole acrosȩ
Ortensium odor cctissima quȩ sicca ut ru¬
ta menta copium &quȩ insiccis nascantur¬

Expanded text:
ginquo, propius admotus hebetatur, ut violae. rosa recens a longinquo olet, sicca propius. omnis autem verno tempore acrior et matutinis; quidquid ad meridianas horas dies vergit, hebetatur. novella quoque vetustis minus odorata; acerrimus tamen odor omnium aetate media. rosa et crocum odoratiora, cum serenis diebus leguntur, et omnia in calidis quam in frigidis; in Aegypto tamen minime odorati flores, quia nebulosus et roscidus aer est a multo flumine. quorundam suavitati gravitas inest. quaedam, dum virent, non olent propter umorem nimium, ut buceras, quod est fenum Graecum. aquatis odor non omnino sine suco est, ut violae, rosae, croco; quae vero ex aquatis carent suco, eorum omnium odor gravis, ut in lilio utriusque generis. habrotonum et amaracum acres habent odores. quorundam flos tantum iucundus, reliquae partes ignavae, ut violae ac rosae. hortensium odoratissima quae sicca, ut ruta, menta, apium, et quae in
Abbreviated transcription (Latin):
por tento s acis parsit obit̃ in ficto
quacũq cũ meauerant mundo
diligentiores aulo urtehunepo¬
nunt coro asten aliu ꝓconensũ
qđ certuahic maxime ostanosid¬
rabiẽ nauiditatẽ medo scicnta
eis grecorũ populos egit qua¬
qua anĩ aduerso sũ malitterarũ
cdaritatem gloriamus ex eascicr¬
tia antiquitus & penes ẽꝓpectã
certepithagoia sẽꝑpeduclor
dimocritus placo adhane discer¬

Expanded text:
portentosae sparsit obiter infecto, portentosae sparsit obiter infecto, quacumque commeaverat, mundo. diligentiores paulo ante hunc ponunt Zoroastren alium Proconnensium. quod certurabiem, non aviditatem modo scientiae eius, Graecorum populos egit. quamquam animadverto summam litterarum claritatem gloriamque ex ea scientia antiquitus et paene semper petitam. certe Pythagoras , Empedocles, Democritus, Plato ad
Abbreviated transcription (Latin):
apusorũ & taratũ medor babiloniosq
marmarũ & arabantiphocũ aua
tesilentiũ fuis sehumero tantũ qie
operis exeadẽ mulixi serrorib: ad¬
eo ide totũ opus ũ aliunde const&
sĩ quidẽꝓpterea & sirenũ cantus a¬
pudeũ u alit intellegiuolunt circeu¬
tiq: & inferũ euocatione hoc solum
agi nec posteaquisquã dix̃ quõ mo¬
douenissartel mesũ relegiosiss¬
ma urbẽ quando transiss& adte¬
salas matres quarũ quarũ cognõm
diuoptinuit innostro orbe aliena
gente troianis utiq: tẽporib: chiro
fulminatimior equide achillis popu¬
lis fameeius intantũ ad hesirse
ut menander quoq: litterarum¬
qđ suptilitatis in emulo genius the¬
sala cognominar& fabulã coplo¬
.xi. ambages feminarũ d&rit¬
hentiũ lunaorphea puta reme
totatra ceninagices suissempri¬
mii qđ extecute quide inuenio
conmentatus. de eaosthaner
rũ bello qđ si grecie intulit co¬
mitatus acudut semina artir

Expanded text:
, Apusorum et Zaratum Medos Babyloniosque , Apusorum et Zaratum Medos Babyloniosque Marmarum et Arabantiphocum aut ea silentium fuisse Homero tantumque operis ex eadem in Ulixis erroribus, adeo ut vel totum opus non aliunde constet, siquidem Protea et Sirenum cantus apud eum non aliter intellegi volunt, Circe utique et inferum evocatione hoc solum agi. nec postea quisquam dixit, quonam modo venisset Telmesum, religiosissimam urbem, quando transisset ad Thessalas matres, quarum cognomen diu optinuit in nostro orbe, aliena genti Troianis utique temporibus Chironfulminanti. miror equidem Achillis populis famam eius in tantum adhaesisse, ut Menander quoque, litterarum subtilitati sine aemulo genitus, Thessalam cognominaret famulam complexam ambages feminarum detrahentium lunam. Orphea putarem e tota Thrace magices fuisset. primus, quod exstet, ut equidem invenio, commentatus est de ea Osthanes rum bello, quod is Graeciae intulit, comitatus ac velut semina artis
Abbreviated transcription (Latin):
sis hominũ sensib: tripliciuinculo
am in magna partegentiũ p̃ualeat
& mnoriente grecũ regib: impera si¬
ne dubio illi cortam ꝑside atoroas¬
tre ut int̃auctores conuenit sedu¬
nus hifuerit inpostea & alius
usatis constat eudorus qui inter
sapientia sectas cdarissimã utilis¬
simaq ea intellegiuoluit. ⁊oroas¬
ten hunc sexmilib: annoru inte
platonis mortẽ fuisse didit. Sic
& aristoteles herimppus quid¬
& ota arte a diligentissime scrip¬
sit & uitiens centũ milia uersuũ
Moro astre condita indicib: quo¬
q uoluminũ eius positis ex plana
Preceptorẽ aquo instraitũ dice¬
N tradidit agonaecẽ ipsii uero
quinq: milib: annorũ ante troiaiũ
bellu fuisse mirũ hoc impriinis di¬
ras eorũ artemq: tã longo aeuo cõmer¬
taris int̃cidentib: prȩterea necda¬
ris nec continuis succisionib: custo¬
dita quutuseni quisq: cõmiauditus¬
altecognitoshabent quisoli nominau

Expanded text:
sis hominum sensibus triplici vinculo sis hominum sensibus triplici vinculo am in magna parte gentium praevaleat et in oriente regum regibus imperet. Sine dubio illic orta in Perside a Zoroastre, ut inter auctores convenit. sed unus hic fuerit an postea et alius, non satis constat. Eudoxus, qui inter sapientiae sectas clarissimam utilissimamque eam intellegi voluit, Zoroastren hunc sex milibus annorum ante Platonis mortem fuisse prodidit; sic et Aristoteles. Hermippus, qui de tota ea arte diligentissime scripsit et viciens c milia versuum a Zoroastre condita indicibus quoque voluminum eius positis explanavit, praeceptorem, a quo institutum diceret, tradidit Agonacen, ipsum vero quinque milibus annorum ante Troianum bellum fuisse. mirum hoc in primis, durasse memoriam artemque tam longo aevo, non commentariis intercedentibus, praeterea nec claris nec continuis successionibus custoditam. quotus enim quisque hominum auitu saltem cognitos habet, qui soli nominantur
Abbreviated transcription (Latin):
Muarrone nigidio cicerone
sexto nigro quigreces licioͥma¬
Cudoxo aristoreleherimppo
humero apione oiphȩo demori¬
to anaxilao anidics Notris
apollo doro menandro arche¬
demomed aristogene xeno¬
crate diodoro chrassipo phi¬
Sȩpius quida intecedente ope¬
ris parte ubicũq: cuiselocus que
poscebun coarguim d&egemis¬
q &iannũ in paucis tam̃ digna
res dequa pluradicant uel coip¬
so qđ fraude lentis sima artium
plurimũ intoto trarũ orbiplu¬
rimisq seculis ualuit austorita¬
tẽ ei maximã fuis sene moii¬
reur quando quae sola artiu
tres alias perios ssimashunua
mentis complexa muna redigit:
Natĩ prima medicina neclubi tauit
xspecie salutari in repisse uelutabo¬
orẽ suictiorẽq meditinã itablandis¬
simis desiderantis simisq: ꝓmissis
addidisse uires relegiones quas ma¬
xime &iã nunc calligat humanum
genus atq: ut hoc quoq: sugeritmiscu¬
auido futura dese sciendi atq: eacae¬
louerissime p&i credente posses¬

Expanded text:
arrone. Nigidio. M. Cicerone . Sextio Nigro qui Graece scripsit LiEudoxo. Aristotele.Hermippo. Homero. Apione. Orpheo. Democrito. Anaxilao. MEDICIS Botrye. Apollodoro. Menandro. Archedemo. Aristogene . Xenocrate. Diodoro. Chrysippo phisaepius quidem antecedente operis parte, ubicumque causae locusque poscebant, coarguimus detegemusque etiamnum. in paucis tamen digna res est, de qua plura dicantur, vel eo ipso quod fraudulentissima artium plurimum in toto terrarum orbe plurimisque saeculis valuit. auctoritatem ei maximam fuisse nemo miretur, quandoquidem sola artium tres alias imperiosissimas humanae mentis complexa in unam se redegit . natam primum e medicina nemo dubitabit ac specie salutari inrepsisse velut altiorem sanctioremque medicinam, ita blandissimis desideratissimisque promissis addidisse vires religionis, ad quas maxime etiam nunc caligat humanum genus, atque, ut hoc quoque successerit, miscuavido futura de sese sciendi atque ea e caelo verissime peti credente. ita posses
Abbreviated transcription (Latin):
qui in erba ueneris labro appel
cimices infunduntꝰ aurib: curo¬
sacco hare nuloq inueniuntur
in cornib codearũ cauisdentiũ
indutastatim liberant dolore
codearũ maniucinis iumorra
gingius ꝓdest. Serpentiscũsa¬
le molla exuste cinis cũrosacco
in contraria aurẽ infus asanguo¬
niuernationis mebrana cũ
oleo tȩde queres in acule facta
& auriat teruirim fusa adicut
circa canis oitũ anguescandi
queminus credibile in tepidis
regionũiã sero exui hanc aut
uel inu&erate cũceracdermẽ
euellereradunt & densaigui¬
ũad alligatus dolors mitigat
sunt quia raneũ animal ipsũ si¬
nistrã anucaptã tritũq in ro¬
sacco & inaure infusũ cuius a
parte doleat ꝓdesse arbratꝰ
os siculigallinaru in pariale ser¬
uatis sistulas saluit atudente
uelgingiuas carifata piestoqie
ossiculostatĩ dolorẽ abir&ra¬
dunt Itẽ fimo corui lanaadal¬
ligato uel passerũ cũ olea calo¬
facto expxime auricula in fuse
pritũ quidẽ intollerabilẽfacit

Expanded text:
bro appellcimices infunduntur auribus cum rosaceo . harenulae, quae inveniuntur in cornibus coclearum, cavis dentium inditae statim liberant dolore. coclearum inanium cinis cum murra gingivis prodest, serpentis cum sale in olla exustae cinis cum rosaceo in contrariam aurem infusus, anguinae vernationis membrana cum oleo taedaeque resina calefacta et auri alterutri infusa—adiciunt circa canis ortum angues candidm est multoque minus credibile in tepidis regionumtam sero exui. hanc autem vel inveteratam cum cera celerrime evellere tradunt. et dens anguium adalligatus dolores mitigat. sunt qui et araneum animal ipsum sinistra manu captum tritumque in rosaceo et in aurem infusum, cuius a parte doleat, prodesse arbitrentur . ossiculi gallinarum in pariete servati fistula salva tacto dente vel gingiva scariphata proiectoque ossiculo statim dolorem abire tradunt, item fimo corvi lana adalligato vel passerum cum oleo calefacto et proximae audem intolerabilem facit,
Abbreviated transcription (Latin):
odore non amneleganti: DEUACIN¬
uenit hocibiloco hyginum tingunt ad
eius bulbacea magonis uisu aenalicis pi¬
cre noteque euino dulciinlita puberu
cchere& & nonpatitur erumpense tor¬
bus & araneorum monsibus rest&u
necm impellit contra serpentes & scoroi
morborum que regium semen eiusco
ceduersus serpentes & scorpiones & cri¬
nes similiaque bibitur lini semin&ri
siluestris eccdem stomacho mutili: edu
soluit add& rechendam uilem es sicaes¬
ma ducbus dragmis scorpionibus tam
trcoricom ut omnino uiso ea torpescanti
Stuica peruica siue camedafne aridis¬
sar dropicis detur maqua ineusura e¬

Expanded text:
odore non ineleganti. Hyacinprovenit. hoc ibi fuco hysginum tingunt. radix est bulbacea, mangonicis venaliciis pulchre nota, quae e vino dulci inlita pubertatem coercet et non patitur erumpere. torminibus et araneorum morsibus resistit. urinam impellit. contra serpentes et scorpiones morbumque regium semen eius cum adversus serpentes et scorpiones et crabrones similiaque bibitur e vino semine trito. silvestris eadem stomacho inutilis. alvum solvit, ad detrahendam bilem efficacissima duabus drachmis, scorpionibus tam contraria, ut omnino visa ea torpescant. vicapervica sive chamaedaphne arida hydropicis datur in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
crimam contin& iocundi soporis achan¬
Ectactos quoque insicilia tantum nasci¬
tur suȩ propri&atis & ipse interra ser¬
punt caules aradice mirsi lato folio & spi
noso caules uocant cattus nec fastidunt in
cibis in u& ercctosque unum autem caulẽ
rectum habent quem uocant De TINICΑ¬
Tinica eiusdem succuitectis sed u&usta¬
tis in paciontem semen es lanuginis quã
pccppum uocant quod aracto & cortice
teneritas similis cerebro palme est
Tribolus nonnisi in peclustribus nasci¬
tur dircore selibȩ iuxta nilum & str¬
monem amnes excipitur incibus indi¬
natos inuadum folio at que effigiemil¬
mi pediculo longo ad in reliquo orue
genera ucini cerculȩ folio alteri acu¬
leata hic & serius flor& incogisseptao¬
sid & uillecrum semen rutundius ng
insiliqua edteri hecrenatulum spinos
rum &i comnum aliut genus a nonis
rcomis enim spinas hab& ad posito foli
rutȩ similitoto caule foliato in modũ
coronȩ sequitur rarata frugibus

Expanded text:
crimam continet iucundi saporis, acancrimam continet iucundi saporis, acanEt cactos quoque in Sicilia tantum nascitur, suae proprietatis et ipse. in terra serpunt caules a radice emissi, lato folio et spinoso. caules vocant cactos, nec fastidiunt in cibis inveteratos quoque. unum autem caulem rectum habet, quem vocant pternica, eiusdem suavitatis, sed vetustatis inpatientem. semen ei lanuginis, quam pappum vocant, quo detracto et cortice teneritas similis cerebro palmae est. Tribulus non nisi in palustribus nascitur. dura res alibi, iuxta Nilum et Strymonem amnes recipitur in cibos, inclinatus in vadum, folio lato atque effigie ulmi, pediculo longo. at in reliquo orbe genera II, uni cicerculae folia, alteri aculeata. hic et serius floret magisque saepta obsidet villarum. semen ei rotundius, nigrum, in siliqua, alteri harenaceum. spiorum etiamnum aliud genus anonis. in ramis enim spinas habet adposito folio rutae simili, toto caule foliato in modum coronae. sequitur arata, frugibus
Abbreviated transcription (Latin):
tos chalde necos polracantos conopr¬
gos helsines colomoschameleox in fo¬
lus non haber& aculeor est &illadis¬
ferentia quod qued amin his multis¬
caulia recmosco quȩ sunt ut carduus
uno autem caulenera mosum en ecos
qued & i cacum in &antum spinosa
sunt ut curngeli quȩ dcm estacte
florent ut t&ralis m& helsine s coli¬
mos quoque sero flor & ei diua crona colore
tantum refodis tingitur & pinguiore su¬
coidem erat at ractillis quoque nisi candidi¬
or ers& & nisi sanguineum sucum funde¬
r& quao de caus phonos uocatur a quibus¬
deomodore &iam gracuis sero matu¬
Scolimus carduorum generis abhis
distcot quo d racdix eius uescendo est de¬
cocteo mirum quod sine inter uallo tota
estacte aliud flor & in eo genere aliud
concipit celiud paorturit aculerares¬
cente folio desinunt pungere DeHelXIV¬
Helsinerora uisuest neque inomnib
terris aradice foliosa exscetiua medi¬
a ueluti malum extuberat contectum
sua fronde huius uertex summus la¬

Expanded text:
nthos , onopyxos, helxine, scolymos. chamaeleon in foliis non habet aculeos. est et illa differentia, quod quaedam in his multicaulia ramosaque sunt, ut carduus, uno autem caule nec ramosum cnecos. quaedam cacumine tantum spinosa sunt, ut erynge. quaedam aestate florent, ut tetralix et helxine. scolymos quoque sero floret et diu. acornaa cneco colore tantum rufo distinguitur et pinguiore suco. idem erat atractylis quoque, nisi candidior esset et nisi sanguineum sucum funderet, qua de causa phonos vocatur a quibusdam, odore etiam gravis, sero matuscolymus carduorum generis ab his distat, quod radix eius vescendo est decocta. aestate aliud floret in eo genere, aliud concipit, aliud parturit. aculei arescente folio desinunt pungere. helxine rara visu est neque in omnibus terris, a radice foliosa, ex qua media veluti malum extuberat contectum sua fronde. huius vertex summus la
Abbreviated transcription (Latin):
& amaradns quem fhirigium cognoni¬
nant sed maxime spectecbilis de pero¬
Posthos duo genera huius unum cui
racinthac est alter candidus qui fere nis¬
citur intumulis quõ furcius durat des
et irisa ȩstacte flores cebeunt &hi
marces sunt que alii rursur subeunta
alterum odoratum primi summa in¬
bribus emicantia coronari quidem &
spine flore utuntur quippecum sp¬
ne albȩ cauliculi inter oblectamenta
quoque gulȩ condiantur hic est trans
maria ordo florum deitalie plo

Expanded text:
et amaracus, quem Phrygium cognominant. sed maxime spectabilis pothos. duo genera huius: unum, cui flos hyacinthi est, alter candidus, qui fere nascitur tumulis, quoniam fortius durat. et iris aestate floret. abeunt et hi marcescuntque. alii rursus subeunt alterum odoratum, primis omnia imbribus emicantia. coronarii quidem et spinae flore utuntur, quippe cum spinae albae cauliculi inter oblectamenta quoque gulae condiantur. hic est trans maria ordo florum. in Italia vio
Abbreviated transcription (Latin):
mariapposita cuius uenetia fluuius silis
ex montibus taruis anus oppidum ultinum
flum enliquentia &t montibus opi terginis
& portus eodem nomine colonia concordia
flumina & portus romatinum tiliauentũ
muiusminusque a naxum quo uarianus deflut
alsunati socum tarro praefluente a quileiam
coloniam xu .p. marisitam carnorum
Haec regio iuncta quae iapudum amnistima¬
ius castellum nobile uino punicum tergestin
sinus coloniatergeste. xxxiiiabaquileia
ultra quam sex milia .p. formioamnis ab
rauennuclxxx viiii. p̃ anticus auctae lta¬
liue terminus. Nunc uero histriae quam cog¬
nominatam a flumine histro ipaudriam ef¬
fluente adu nubio amne e&dem qui histro
ad uersum pudi stuices contrario eorum per¬
cus sum mari Interiecto dulciscente pleriq
dixere falso & nepos ecium pudiac cola
Nullus enim ex dauio amnis inmare adriaticũ
effunditur deceptus cy¬

Expanded text:
mari adposita, cuius Venetia, fluvius Silis mari adposita, cuius Venetia, fluvius Silis ex montibus Tarvisanis, oppidum Altinum, flumen Liquentia ex montibus Opiterginis et portus eodem nomine, colonia Concordia, flumina et portus Reatinum, Tiliaventum Maius Minusque, Anaxum, quo Varamus defluit, Alsa, Natiso cum Turro, praefluentes Aquileiam coloniam XV p. a mari sitam. Carnorum haec regio iunctaque Iapudum, amnis Timavus, castellum nobile vino Pucinum, Tergestinus sinus, colonia Tergeste, XXXIII ab Aquileia. ultra quam sex milia p. Formio amnis, ab Ravenna CLXXXVIIII, anticus auctae Italiae terminus, nunc vero Histriae. quam cognominatam a flumine Histro, in Hadriam effluente e Danuvio amne eodemque Histro exadversum Padi fauces, contrario eorum percussu mari interiecto dulcescente, plerique dixere falso, et Nepos etiam Padi accola; nullus enim ex Danuvio amnis in mare Hadriaticum effunditur. deceptos c
Abbreviated transcription (Latin):
opipidum o poredia sibillinis a populo romano
conditum iusis sẽ puredicis gallibonos equorum
ddometores uoctant: uergillac libiiorum ex alius
forten nouaria exuerta ma corisuocontio¬
rum bodieque pugo nionut cato existimat ligu
tuno mno quibus latui& marici condidere
aoibur pne procul apudo sicut bor trans¬
morbus u ostcebliudem pompeum i subres
mediolunum  orcͦm douiorum stirpis esse
los auctor est cuto. sed origir emgentis
ignorare se futetur.: quam doc& cornelius
alexunder ortamꝰ grecia: Interpretatio¬
nem &iam nominis uitam in montibus degen
tibus In hocsitu interit oppidum orumbo¬
hiorum parra unde bergomates catodixit
ortos &iunnum. Prudentes altius quam
fortunatius si tum interiere & euturigens
in subrum exules & spina supradicta. Item
mel plm opulentia praecipuum quod ab
in subribus & bois & senonibus deletum Eo
die quo cumillus ueios ceperit neposcor¬
Sequitur decimã regio italiae hudriaticam

Expanded text:
—, oppidum Eporedia Sibyllinis a populo Romano —, oppidum Eporedia Sibyllinis a populo Romano conditum iussis. eporedias Galli bonos equorum domitores vocant. Vercellae Libiciorum ex Salluis ortae, Novaria ex Vertamocoris , Vocontiorum hodieqrum, ex quibus Laevi et Marici condidere Ticinum non procul a Pado, sicut Boi Transalpibus profecti Laudem Pompeiam, Insubres Mediolanum. Oromobiorum stirpis esse los auctor est Cato, sed originem gentis ignorare se fatetur, quam docet Cornelius Alexander ortam a Graecia interpretatione etiam nominis vitam in montibus degentium. 125 in hoc situ interiit oppidum Oromobiorum Parra, unde Bergomates Cato dixit ortos, etiamnum prodente se altius quam fortunatius situm. interiere et Caturiges, Insubrum exsules, et Spina supra dicta, item Melpum opulentia praecipuum, quod ab Insubribus et Bois et Senonibus deletum eo die, quo Camillus Veios ceperit, Nepos CorSequitur decima regio Italiae, Hadriatico
Abbreviated transcription (Latin):
dulum sicut aedronem med oaciduo ac fossa
dodicu his sepudus misc& acperhaec effundit
pleris que ut inaegyptonilus quod uocant
del tari quae tram figuram inoteralpesat que
ciramimanis facere proditur studium ⁊ ii mis¬
tircuiti pud& a grecis itulia erationem mu¬
tuuri Metrodorus tamen sceptius dicit.
quonuagucrea fontem arbor multu sitpicea
quales e allicẽ uocentur padiħocnomen acce¬
pocdeligurum quidem linguam amnem ipsum
bo dirgumuocueni quod signific& fundocaren¬
dstcuia gt umento adest oppidum hiteait¬
dustra uetusto nomine bodingomagum
ubipiaec ionaulertudo ncipit transpa dana
apoellac tor abeo regio indecima torulame¬
dito praneo cnimaria cunctt fructuoso alueo
Vit or unt oppida uibiforum segus ocoloniae
abialoium rudicibus augusta taurinorum
be denciuigabilipado antiqua ligurumstir¬
pedein sala nõrum augusta praccoria iuxta
geinus alpium fores graias at que pepinas
orselnos grais herculem transissȩ memorant

Expanded text:
dulum, sicut Aedronem Meduaci duo ac fossa dulum, sicut Aedronem Meduaci duo ac fossa Clodia. his se Padus miscet ac per haec effundit, plerisque, ut in Aegypto Nilus quod vocant Delta, triquetram figuram inter Alpes atque oram maris facere proditus, stadiorum II circuitu. 122 pudet a Graecis Italiae rationem mutuari, Metrodorus tamen Scepsius dicit, quoniam circa fontem arbor multa sit picea, quales Gallice vocentur padi, hoc nomen accepisse, Ligurum quidem lingua aBodincum vocari, quod significet fundo carentem. cui argumento adest oppidum iuxta Industria vetusto nomine Bodincomagum, ubi praecipua altitudo incipit. Transpadana appellatur ab eo regio undecima , tota in mediterraneo, cui marina cuncta fructuoso alveo inportat. oppida Vibi Forum, Segusio, coloniae ab Alpium radicibus Augusta Taurinorum — inde navigabili Pado — antiqua Ligurum stirpe, dein Salassorum Augusta Praetoria iuxta geminas Alpium fores, Graias atque Poeninas — his Poenos, Grais Herculem transisse memorant
Abbreviated transcription (Latin):
t̃m maria dictus fucere augusta fossa raue¬
nirahitur ubi padusa uocatur quondam mes¬
icus appellatus. proximum in deostium magni¬
inem portus hab& quiua terenidicitur quta
udius catsino beri tanniam triumphans prȩgrar¬
dulla domo uerius quam naue iNtrauit
iuno. inceeante heridanum ostium dic tumest
alis pineticum ab urbe: spma quae fuit
m praeuclens ueł del ficiscreditum est the¬
os condita u diomede aug& ibi pudum ucc¬
us auimis ex soro corniliensi a gropr oxximum
cos tum caprusiae dein sugis. dei uolane
batur Omnia cu fussu s flutue ł qram primi
austria norum puludes quȩ septemmaria
ualartur nobiliportutuscorum assiae a quo
uncum mare ante appellubatur quo dnunc
sossiones acfilistina quod alii turtarum
uocaent omniufilistinae fossat abundatio¬
neus: nascentia uccedentibus atesi extriden¬
tinis alpibus e togisono ex patiguinorum
agris parseorum & proximum ftuoit brun¬

Expanded text:
Septem Maria dictus facere. Augusta fossa RaveSeptem Maria dictus facere. Augusta fossa Ravennam trahitur, ubi Padusa vocatur, quondam Mesicus appellatus. proximum inde ostium magnitudinem portus habet qui Vatreni dicitur, qua Claudius Caesar e Britannia triumphans praegrandi illa domo verius quam nave intravit Hadriam. hoc ante Eridanum ostium dictum est, ab aliis Spineticum ab urbe Spina, quae fuit iuxta, praevalens, ut Delphicis creditum est thesauris, condita a Diomede. auget ibi Padum Vatrenus amnis ex Forocorneliensi agro. proximum inde ostium Caprasiae, dein Sagis, dein Volanebatur, omnia ea fossa Flavia, quam primi versum in Atrianorum paludes quae Septem Maria appellantur, nobili portu oppidi Tuscorum Atriae, a quo Atriaticum mare ante appellabatur quod nunc Fossiones ac Philistina, quod alii Tartarum vocant, omnia ex Philistinae fossae abundatione nascentia, accedentibus Atesi ex Tridentinis Alpibus et Togisono ex Patavinorum agris. pars eorum et proximum portum facit Brun
Abbreviated transcription (Latin):
subnensiumagr olterum exoriens nulle donis¬
uibiciurutae snferior grecis die tus eridonis
paena pethontis inlustratus augetur ad canis
tus liquatis niuibus agris quamuis torren¬
or niltamen exraptoibiuindicuns at que ubi
quit᷑ ubertate lurgior. Ccc. p afonte addens
eati duode .XC̃. nec amnes tantum appenni¬
s alpinos que nauigabilis cupinens. sed lacus
oque inmensos in eum sese exonerantes omni
imero triginta flumina Inmare adriaticũ
fert celeberrima ex his appennini latere
tum tanarum trebiam placentinum tarum.
cium gubellum scultelnam renum. Alpium
rostura morgum durius duas sess Itemtici¬
imlambrum aduamollium mincium. Nec ali
amnium tam breui sputio maoris incremen
st. Vagetur quippe aquarum mole& ii
ofundum agitur gruius terrae quam quam
ductus in flumina & fosscis interrauenam
tinumque pefcxxtiumen qua lurgius uomit

Expanded text:
vibiensium agro iterum exoriens, nullo amnivibiensium agro iterum exoriens, nullo amnium claritate inferior, Graecis dictus Eridanus ac poena Phaethontis inlustratus, augetur ad canis ortus liquatis nivibus, agris quam navigiis torrentior, nihil tamen ex rapto sibi vindicans atque, ubi linquit, ubertate largitor. 118 CCC p. a fonte addens meatu duo de LXXXX nec amnes tantum Appenninos Alpinosque navigabiles capiens, sed lacus quoque inmensos in eum sese exonerantes, omni numero XXX flumina in mare Hadriaticum defert, celeberrima ex iis Appennini latere Iactum, Tanarum, Trebiam Placentinum, Tarum, Inciam, Gabellum, Scultennam, Rhenum, Alpium vero Sturam, Orgum, Durias duas, Sesitem, Ticinum, Lambrum, Adduam, Ollium, Mincium. 119 nec alius amnium tam brevi spatio maioris incrementi est. urguetur quippe aquarum mole et in profundum agitur, gravis terrae, quamquam diductus in flumina et fossas inter Ravennam Altinumque per CXX, tamen, qua largius vomit,
Abbreviated transcription (Latin):
cumcrino uolo & usidicami& plungenses paefi¬
nates caclestini ameriam supra scriptam cuto
anteper seibellum condittim annis dccec lxuii
pro diditOcitiua regio de terminatur arimopa¬
do a pennino inoru fluuius crustunũra arimi
num colonia cumamnibus arimino & prusa
fluuius đrubico quondam finis ltuliatiabeo
sapis a uitis & c nemortiuenna sabinorum gopi¬
dum cumamne bedescubuncon& eN neprocul
amariumbrorum brutium iptus coloniag boui¬
nia felsina uocitatã cum princeps etruriacessa
bruxillum mutina purua placenua si prudnt
cesena claterna foro lodiliui populistruent¬
nates regienses alepido solonates saltus que
galliani qui cognominantur a quinates aemm¬
tuani ueliactes cognomine uetar egates urben¬
tes ir hoc tractu interierunt bioiquor uenones¬
bus exui fuisse auctor est cuto. Etem sonones
elun sfinibus ligurum eubien mocrum use sile
fonte fuulens condensque se cumi euloudl sonsoro¬

Expanded text:
cum Crinivolo et Vsidicani et Plangenses, Paesicum Crinivolo et Vsidicani et Plangenses, Paesinates, Caelestini. Ameriam supra scriptam Cato ante Persei bellum conditam annis DCCCCLXIII prodit. Octava regio determinatur Arimino, Pado, Appennino . in ora fluvius Crustnum colonia cum amnibus Arimino et Aprusa, fluvius Rubico, quondam finis Italiae. ab eo Sapis et Utis et Anemo, Ravenna Sabinorum oppidum cum amne Bedese, ab Ancona CV, nec procul a mari Umbrorum Butrium. intus coloniae Bononia, Felsina vocitata tum cum princeps Etruriae esset, Brixillum, Mutina, Parma, Placentia. 116 oppida Caesena, Claterna, Fora Clodi, Livi, Popili, Druentinates, Regienses a Lepido, Solonates Saltusque Galliani qui cognominantur Aquinates, Tannetani, Veleiates cognomine Vetti Regiates, Urbanates. in hoc tractu interierunt Boi, quorum tribus CXII fuisse auctor est Cato, item Senones,elati finibus Ligurum Bagiennorum visendo fonte profluens condensque se cuniculo et in Foro
Abbreviated transcription (Latin):
trecentu corum oppida tusciuhllasse reperiunt᷑
Nunc inora flumen aessi senegalliam & aurus
fluuius coloniae funum fortunae piscurum:
cumamne & intuspellum tuder. Decȩtero ame¬
riniattidiates a sirinates urnates. aesinatescu
mertes cas uentillani cursulani doiactes cogno¬
minc sulentini fulginiutes. foro flamminienses
foro fulienses cognomine concupien ses forobrE¬
nuntiani foro sempronienses ĩguini Initeram¬
nates cognomine nurtes. meuanates meuanionen¬
sesimatilicates narnienses quod oppidum neque¬
numentea uocitatum est nucerini cognomine
fuuonienses & cumelluni oericulani ostranipitu¬
lani cognomine pisuertes & ulimergentini
plestini sentinates sarsinates spolentinis uurra¬
ni sestinates suillates adinates trebiates tufica¬
tenuere supra interamna & surranates cum
oppidis a cerrisque uafriae cognominabuntur
turo caclo quoduet tuolum est solinates curu¬
tes fallienates apienates interiere &urienates

Expanded text:
trecenta eorum oppida Tusci debellasse reperiuntur. trecenta eorum oppida Tusci debellasse reperiuntur. nunc in ora flumen Aesis, Senagallia, Metaurus fluvius, coloniae Fanum Fortunae, Pisaurum cum amne et intus Hispellum, tuder. de cetero Amerini, Attidiates, Asisinates, Arnates, Aesinates, Camertes, Casuentillani, Carsulani, Dolates cognomine Sallentini, Fulginiates, Foroflaminienenses, Foroiulienses cognomine Concupienses, Forobrentani, Forosempronienses , Iguini, Interamnatescognomine Nartes, Mevanates , Mevaniolenses, Matilicates, Narnienses, quod oppidum Nequinum antea vocitatum est, Nucerini cognomine Favonienses et Camellani, Ocriculani, Ostrani, Pit cognomine Pisuertes et alii Mergentini, Plestini, Sentinates, Sarsinates, Spoletini, Suasani, Sestinates, Suillates, Tadinates , Trebiates, Tuficatenuere supra Interamnam et Sarranates cum oppidis Acerris quae Vafriae cognominabantur, Turocaelo quod Vettiolum, item Solinates, Curiates, Falinates, Sapinates . interiere et Arinates
Abbreviated transcription (Latin):
quod finitur praetuitiana regio & picentum
Incipit cupra oppidum castellum firmanorum
& super id colonia asculum piceni nobilis sima
intus nouana inora duuna potentia numana
a siculis condita ubhisdem colonia uncona appo¬
sita promuntorio cunero. In ipso fleg tentͥe se
orecubito agurgano clxxauintus auxima¬
tes uere grani cingula nuci prenses cognomine
montani fularienses pausuluni pluninenses
recinen ses septem pedates tollentinustracen¬
sesurbş suluia pollentini iungũntur. hie see¬
cum circa uriminum ab uncon& gallica ora
incipit togatȩ gallicae cognomine siculi & libur¬
niplurim cẽius tractũs tenuere in primis pal¬
men sempes tuttiunum adriunum que agrum
umbrico sexpulere hos etruria hate gallium¬
brorum gens antiquissima itulia e existimatur
ut quo umbriuos a grecis putent dictos quod i
undatione terrarum imbribus superfuis sent

Expanded text:
inum, Helvinum, quo finitur Praetutiana regio et Picentium inum, Helvinum, quo finitur Praetutiana regio et Picentium incipit. Cupra oppidum, Castellum Firmanorum et super id colonia Asculum, Piceni nobilissima intus, Novana. in ora Cluana, Potentia, Numana a Siculis condita, ab iisdem colonia Ancona, adposita promunturio Cunero in ipso flectentis se orae cubito, a Gargano CLXXXIII. intus Auximates, Beregrani, Cingulani, Cuprenses cognomine Montani, Falerienses, Pausulani, Planinenses, Ricinenses, Septempedani, Tolentinates, Trai- enses, Vrbesalvia Pollentini. Iungetur his sexcum citra Ariminum. ab Ancona Gallica ora incipit Togatae Galliae cognomine. Siculi et Liburni plurima eius tractus tenuere, in primis Palmensem, Praetutianum Hadrianumque agrum. Umbri eos expulere, hos Etruria, hanc Galli. Umbrorum gens antiquissima Italiae existimatur, ut quos Ombrios a Graecis putent dictos, quod in inundatione terrarum imbribus superfuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeriunus sub in iut quidam existimauere
areligione & deum cultusacuim appellatio
uel inos accolunt lucus proscidis collibus naram¬
niscabaurit illos sulfereis aquis tiberim ẽxhispetens
replaemonte fiscello a ues ux tu uacunae nemo¬
rac reute in eosdem conditus at ex aliu parte
annio inmonte trebanorumortus lucustris
a menitate nobiles q̃ui nomen dedere sublaqueo
defert intiberim in agro recitino cutitu ac la¬
cum in quo fluctuetur in sulu italia gumbilicũ
esse .m̃ uurro tradit: Infra sabinosatium est
alutere picenum a tergo umbria appennini
iugis subims utrimque uullantibus: Quinta
regio picen &ł quondam uberrimae multitudi¬
nis ccc̃ lx picentium infidem rõmanorum
P.R. uenere orti sunt a subinis uoto uere
sacro tenuere ab at terno amne ubi nuncager
udrianus & adria colonia amari dũi ne pass¬
flumen uomanum praetut tiunus palam eͥsisq
Item castrum nolim flumen uibatinum tru¬
entum cum amne quod solum liburnorum

Expanded text:
Valerianus. Sabini, ut quidam existimavere, Valerianus. Sabini, ut quidam existimavere, a religione et deum cultu Sebini appellati, Velinos accolunt lacus, roscidis collibus. Nar amnis exhaurit illos sulpureis aquis Tiberim ex his petens, replet e monte Fiscello Avens iuxta Vacunae nemora et Reate in eosdem conditus. at ex alia parte Anio, in monte Trebanorum ortus, lacus tris amoenitate nobiles, qui nomen dedere Sublaqueo, defert in Tiberim. in agro Reatino Cutiliae lacum, in quo fluctuetur insula, Italiae umbilicum esse M. Varro tradit. infra Sabinos Latium est, a latere Picenum, a tergo Vmbria, Appennini iugis Sabinos utrimque vallantibus. regio Piceni est, quondam uberrimae multitudinis. CCCLX Picentium in fidem p. R. venere. orti sunt a Sabinis voto vere sacro. tenuere ab Aterno amne, ubi nunc ager Hadrianus et Hadria colonia a mari VI. flumen Vomanum, ager Praetutianus Palmensisque , item Castrum Novum, flumen Batinum, Truentum cum amne, quod solum Liburnorum
Abbreviated transcription (Latin):
famiestinsur getinibutuntinen sesdeciani
uintu regio quarta gentium uel fortissi¬
berune l culiae inora frentunorumatistr
fumen ertinium por tuosum :oppida hsto¬
superequani scilmonen sesmarsorum anxa¬
tiniattinates fucenses. lucenses marruuini.
albensium alba ud fucinum lucum aequicula¬
angulani pennienses peltuinates quibus iungun¬
tur aufinates cis montun sumnitium quos
sabellos & grecisaunitas dixere. colonia uobia¬
upumuetus  ulterum cognomine undecuma¬
norumuu fidenates &serrini fagi fuguli fico¬
lenses sepinates teuentiates subinorum ami¬
ternini curenses forum deciforum nouumꝰ fide¬
nates inter amnates pursini uomentanirea¬
tini trebuluni qui cognominantur mutuesti.
nhoc situ ex aequiculis interiere cominita¬
diatester caediciul futernigellanus auctor
est lucũ fucino haustum mursorum oppidum¬
archippȩ conditum amursic ducelydorum
temuiticinorum Inpiceno deletum aromanis

Expanded text:
Apamestini, Argetini, Butuntinenses, Deciani, Apamestini, Argetini, Butuntinenses, Deciani, uitur regio quarta gentium vel fortissimarum Italiae. in ora Frentanorum a Tiferno flumen Trinium portuosum, oppida HistoSuperaequani, Sulmonenses. — Marsorum Anxatini, Antinates, Fucentes, Lucenses, Marruvini. — Albensium Alba ad Fucinum lacum. — AequiculaAngulani, Pennienses, Peltuinates, quibus iunguntur Aufinates Cismontani. — Samnitium, quos Sabellos et Graeci Saunitas dixere, coloniae Bovianum Vetus et alterum cognomine Undecumanorum, Aufidenates, Aesernini, Fagifulani, Ficolenses, Saepinates, Tereventinates. — Sabinorum Amiternini, Curenses, Forum Deci, Forum Novum, Fidenates, Interamnates, Nursini, Nomentani, Reatini, Trebulani qui cognominantur Mutuesci es. 108 in hoc situ ex Aequicolis interiere Comini, Tadiates, Caedici, Alfaterni. Gellianus auctor est lacu Fucino haustum MArchippe, conditum a Marsya: duce Lydorum; item Vidicinorum in Piceno deletum a Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
imniscerbalus dauniorum finis portus
aggusius promuntorium montis gcrganiẜ
a sullentino siue iupuio cc̃xxiiiiabitugargani
portus garnelagus puntanus flumen portuo¬
sumferturteunum apulorum. Itemque lari¬
num literniuti fernus amnis Inderegio frẽtana
itu apulorum genr̃a triatecinꝰ ducegrais
iucani subuctiã chalcant e que nunc locatenent
tetinutes dauniorum praeter supradicta
olonia e luceria uenusia oppida canusiumar¬
ut gentes nom adorum durdorum que & urbes
icis quae In prouerbin ludicrum uertere
pinam metaiioram
actera intus in secunda regione hirpinnorum
olonia unabeneuentum auspicatius mutato
omine quae quondam uppellata muleuentum¬
nsseculuni a qui loniabellinates cognomine
ttinutes ar puniborcuni collatini corrinen
n&d nobilss clade romuna camenses dirintfo¬
entunigenus inherdomen ses irini lurita¬
s cos nomine frentuni etinutos exgurgo no
a teolunineretinematin: rubu sin siluim

Expanded text:
amnis Cerbalus, Dauniorum finis, portus amnis Cerbalus, Dauniorum finis, portus Aggasus, promunturium montis Gargani, allentino sive Iapygio CCXXXIIII ambitu Gargani, portus Garnae, lacus Pantanus, flumen portuosum Fertor. Teanum Apulorum itemque Larinum, Cliternia, Tifernus amnis. inde regio Frentana. ita Apulorum genera tria: Teani a duce e Grais; Lucani subacti a Calchante, quae nunc loca tenent Atinates; Dauniorum praeter supra dicta coloniae Luceria, Venusia, oppida Canusium, Arvit gentes Monadorum Dardorumque et urbes duas, quae in proverbii ludicrum vertere, Apinam et Tricamtera intus in secunda regione Hirpinorum colonia una Beneventum auspicatius mutato nomine, quae quondam appellata Maleventum, Aeculani, Aquiloni, Abellinates cognomine Atinates, Arpani, Borcani, Collatini, Corinenses et nobiles clade Romana Cannenses, Dirini, Forentani, Genusini, Herdonienses, Irini, Larinates cognomine Frentani, Metinates ex Gargano, Mateolani, Neretini, Natini, Rubustini, Silvini,
Abbreviated transcription (Latin):
sa upollonia tum oppidi latitudine intercur¬
rentis freti ĩ nonamplius hoc interuullum
pedestricontinuȩre transitu pontibus iactis
primum pyrrhus epyrir ex cogitauit post eun
m̃ uarro cum classibus pompei pyraticobello
pracess& Vtrumque Aliae impediere curae:
ab hi druntes oletum desertum dein fratruer¬
tium portus turentinus. statiomibtõ paesupia
bulaesum cacliꝰbrundisium .i.p. abhydrunte
Inprimis ituliae portu nobile acuelut certor¬
& transitu sicut longiore excipiente illyrica
urbe dirrhatio cexx Ptra iectu brundisio
conterminus pediculorum ager nouemado¬
lescentes totidem que uirgines ab illyris xiii
populõs genuere pediculorum oppidatudia¬
egnati abariõmam nexia pryxa deduli fregea
quo & iapugia amitan pattius aufidus exhis¬
pinis montibus canisium praefluens
inc apulia dauniorum cognomine aduce diom¬
dis socero in qua oppidum supͣia hannibubs
meretricio amore inclutum sipuntumuriae

Expanded text:
so Apolloniatum oppidi latitudine intercurso Apolloniatum oppidi latitudine intercurrentis freti L??? non amplius. hoc intervallum pedestri continuare transitu pontibus iactis primum Pyrrus Epiri rex cogitavit, post eum M. Varro, cum classibus Pompei piratico bello praeesset; utrumque aliae inpedivere curae. ab Hydrunte Soletum desertum, dein Fratuentium, portus Tarentinus, statio Miltopes, Lupia, Balesium, Caelia,Brundisium L??? p. ab Hydrunte, in primis Italiae portu nobile ac velut certiore transitu sicuti longiore, excipiente Illyrici urbe Durrachio CCXXV traiectu. Brundisio conterminus Poediculorum ager. novem adulescentes totidemque virgines ab Illyriis XII populos genuere. Poediculorum oppida Rudiae, Gnatia, Barium, amnes Iapyx a Daedali filio rege, a quo et Iapygia Acra, Pactius, Aufidus ex Hirpinis montibus Canusium, praefluens. hinc Apulia Dauniorum cognomine a duce Diomedis socero, in qua oppidum Salapia Hannibalis meretricio amore inclutum, Sipuntum, Vria,