comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Wides ne igitur ut in cog¬
noscendo cuncta sua potius
facultate ꝙͣ eorum pocias q̃¬
cognoscuntur utantur.
quitur condicionẽ illius potẽcie
cuius est actusͥ operacõ s nidice¬
re siue cognoscere est actus et ope¬
racio potencie cognoscentis et nõ¬
ergo nidicare et cognoscere sequi¬
tur modum et condicionem cog¬

Expanded text:
Videsne igitur, ut in cognoscendo cuncta sua potius facultate quam eorum, quae cognoscuntur, utantur? quitur conditionem illius potentiae cuius est actus et operatio; sed iudicare siue cognoscere est actus et operatio potentiae cognoscentis et nergo iudicare et cognoscere sequitur modum et conditionem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuius caliginis cã est
ꝙ humane raciocinationiˢ
motus ad diuine prescien¬
cie simplicitatẽ non potest
admoueri. Que si ullo mõ
cegitari queat. Nichil prors
relinquetur ambigui.
¶Quod ita demũ patefacere. Inci¬

Expanded text:
Cuius caliginis causa est, quod humanae ratiocinationis motus ad diuinae praescientiae simplicitatem non potest admoueri, quae si ullo modo cogitari queat, nihil prorsus relinquetur ambigui. Quod ita demum patefacere
Abbreviated transcription (Latin):
encia quia existimant prescĩam
non ẽẽ cãm necessitatis futuris¬
rebus ꝙ aũt per istain responsio¬
nem impediatur illatõ futuroꝵ
tum necessitatis trahis futuro¬
rum nisi ꝙ ea que presciuntur
non possunt non euenire. qͣre di

Expanded text:
uia aestimat praescientiam non esse causam necessitatis futurorum. Quod autem per istam responsionem impediatur illatio necessittum necessitatis futurorum, nisi quod ea quae praesciuntur non possunt non euenire. Si i
Abbreviated transcription (Latin):
ligencia quasi desuper spectans¬
quia ip̃a est in sũmo gradu cog¬
nicionis concepta forma .i. cog¬
eciam cuncta que subsunt illi
forme ut puta cognoscendo hoĩs

Expanded text:
diuina quasi desuper spectans, cum sit in supremo gradu cognitionis, ipsa concepta forma cuncta quae subsunt illi f
Abbreviated transcription (Latin):
iim illauetus inquit¬
hec est de prouidencia que
ter agitata. T̃ibiq ip̃i res
dui prorsus multum quesi¬
ta. Sed haud quamꝙͣ ab ul¬
lo nostrum hactenus satis
diligenter ac firmiter expe¬
dita.
¶Cuius caliginis causa assi

Expanded text:
Tum illa: Vetus, inquitec est de prouidentia querter agitata tibique ipsi res diu prorsus multumque quaesita, sed haud quaquam ab ullo uestrum hactenus satis diligenter ac firmi ter expedita. Cuius caliginis causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sed hoc inquis ip̃m du¬
bitatur an earum rerum
que necessarios exitus non
habent ulla possit esse p̾nctio:
Dissonare etenĩ uidetur. pu¬
tasqz si preuideantur conse¬
qui necessitate si necessitas
desit mĩme presciri. Nichilqz
scĩa diumna comprehendi
posse nisicertum: O si quoꝵ
incerti sunt exitus ea quasi
certa p̾uidentur opinionis
id esse caliginem non sciencie
ueritatem. Aliter eum ac sese
res habeat arbitrani ab inte¬
gritatesciencie credis esse di¬
uersum.¬

Expanded text:
 Sed hoc, inquis, ipsum dubitatur, an earum rerum, quae necessarios exitus non habent, ulla possit esse praenotio. Dissonare etenim videntur putasque, si praevidea.ntur, consequi necessitatem, si necessitas desit, minime praesciri nihiscientia comprehendi posse nisi certum. Quodsi quae incerti sunt exitus ea quasi certa prouidentur, opinionis id esse caliginem non scientiae ueritatem; aliter enim ac sese res habeat arbitrari ab integritate scientiae credis esse diuersum.
Abbreviated transcription (Latin):
la necessitas compellit quitꝙͣ il¬
lorum ita fieri .s. sicut oculus u¬
me et assignat racionem fiust̃
enĩ esset effectũs artis si oĩa mo¬
de frustra esset ars flectendi qua¬
drigas si necessario flecterentur¬

Expanded text:
la necessitas compellit aliquod illorum ita fieri sicut oculis ume; et assignat rationem. Frustra enim esset effectus artis si omnia mofrustra esset ars flectendi quadrigam si necessario flecteretur
Abbreviated transcription (Latin):
lie nam discors federa
rerum.
ausa resoluit quis tan¬
ta deus
eris statuit bella duob.
t que carptin singula
constent.
adem uolint mixta iu¬
gar.
¶An nulla est discors. Soluit¬

Expanded text:
enam discors foedera rerum causa resoluit? Quis tanta deus ueris statuit bella duobus ut quae carptim singula constent eadem nolint mixta iugari? An nulla est discordi
Abbreviated transcription (Latin):
¶am uero probacionem fir¬
ma rõne subnixam constat
nen ex signis neq petitis ex¬
trinsecus argumentis sed ex
ꝯuẽĩentibus necessariisq
causis esse deducendã.
¶S qui fier potest. Soluit

Expanded text:
lam vero probationem firma ratione subnixam constat non ex signis neque petitis extrinsecus argumentis, sed ex convenientibus necessariisque causis esse ducendam. Sed qui fieri potest, ut
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ statuamus .i. ponamus ꝑ
impossibile nullam ẽẽ presenciã
futuror ea que uẽĩunt ex arbi¬
gra atq absoluta scilz ab omni
Quero enim cur illam sol¬
uencium rõnem minus effi¬
cacẽ putes: Que quia p̾sciãz
non esse futuris causain ne¬
cessitatis existimat nichil mi¬
pediri presciencia arbitrii liber¬
tatem putat. Non eñĩtii aliũ¬
de in argum̃tũ futuroꝵ nc̃itatis
trahis nisiꝙ ea que prescĩtur
non euenire non possunt.Si
igitur prenctio nullam futu¬
ris rebus adicit necessitatem
quod tu eciam paulo ante fa-¬
tebare quid est ꝙ uoluntarii
exitus rerum ad certum cogã¬
tur euentum: Et eĩ posicionis
gr̃aut qͥd consequatur adũ¬
tas statuamus nullam esse
presenciã. Non igitur quãtũ
ad hoc attinet que arbitrio ue¬
niunt ad necessitatem cogun¬
tur. Minime statuamus ite¬
rum esse. S nichil rebus ne¬
cessitatis mingere. Manebit
ut opinor eadem uoluntatis
integra atq ab soluta lib̾tas.
¶Sed presciencia. Exludit ꝙͣ¬

Expanded text:
 statuamus, idest ponamus per impossibile nullam esse praescientifuturorum, ea quae eueniunt ex arbigra et absoluta ab omni Quaero enim, cur illam soluentium rationem minus efficacem putes, quae quia praescientiam non esse futuris rebus causam necessitatis existimat, nihil impediri praescientia arbitrii libertatem putat. Num enim tu aliunde argumentum futurorum necessitatis trahis, nisi quod ea quae praesciuntur non euenire non possunt? Si igitur praeuotio nullam futuris rebus adicit necessitatem, quod tu etiam paulo ante fatebare, quid est quod uoluntarii exitus rerum ad certum cogantur euentum? Etenim positionis gratia, ut quid consequatur aduertas, statuamus nullam esse praescientiam. Num igitur quantum ad hoc attinet, quae ex arbitrio eueniunt ad necessitatem cogantur? Minime. Statuamus iterum esse, sed nihil rebus necessitatis iniungere; manebit ut opinor eadem uoluntatis integra atque absoluta libertas. Sed praescientia, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Leq id iniuria. Namcum
omne iudicium iudicãtis
actu existat necesse est ut suã
quisqz operam non ex aliena
s exꝓpria potestate perficiat.

Expanded text:
e id iniuria; nam cum omne iudicium iudicantis actus exsistat, necesse est, ut suam quisque operam non ex aliena. sed ex propria potestate perficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
in mente diuina consistit con¬
Ipsum quoqz hoĩem aliter
sensus aliter ymaginacio a¬
liter racio aliter intelligecia
contuetur. Sensus enun fi¬
guram in subie cta mate¬
ria constitutam ymagina¬
cio uero solam sine materia
iudicat figuram. Racio u̾o-
hanc quoqz transcendit. speci¬
em quoq ip̃ãz q̃ singularib ĩe
uniusali consideracione per¬
pendit. Intelligencie uero cel¬
sior oculus existit. Suꝑgres¬
sa namq unmersitatis ã¬
bitũ iꝑam illam simplicẽ
formã pura mentis acie cõ¬
tuetur.

Expanded text:
conIpsum quoque hominem aliter sensus, aliter imaginatio, aliter ratio. aliter intellegentia, contuetur. Sensus enim figuram in subiecta materia constitutam, imaginatio vero solam sine materia iudicat figuram. Ratio vero hanc quoque transcendit speciemque ipsam, quae singularibus inest, universali consideratione perpendit. Intellegentiae vero celsior oculus exsistit; supergressa. namque universitatis ambitum ipsam illam simplicem formam pura mentis acie contuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sed presciencia inquiẽs
tain et si futuris eueĩendi ne¬
cessitas non est signum tñ
est necessano ea esse uentura
Hoc igitur moco eciam impro¬

Expanded text:
Sed praescientia, inquies, tametsi futuris eueniendi necessitas non est, signum tamen est necessario ea esse uentura. Hoc igitur modo, etiam si pr
Abbreviated transcription (Latin):
An cum mentem cereret
altam.
Dauter sũma et singula
norat.
Lunc membrorum con¬
dita nube.
Non in toto cum est obli¬
ta sui.u
Sũminamqz tenet sin¬
gula perdens.
Igitur quisquis uera re¬
Deutro est habitu nam
neqz nouit.
eᷤ penitus tamen oĩa ne¬
scit.
ed quam retinens meĩ¬
nit sũmam.
Cõnsulit alte iusa retrac¬
tans.tͣ
Et seruans queat oblitaᷤᷤ
addere partes.

Expanded text:
An cum mentem cerneret altam, Pariter summam et singula norat? unc membrorum condita nube, Non in totum est oblita sui, Summamque tenet singula perdens. Igitur quisquis vera reNeutro est habitu: nam neque novit, Nec penitus tamen omnia nescit. 333 Sed, quam retinens meminit, summam Consulit, alte visa retractans, Ut servatis queat oblitas Addere partes.
Abbreviated transcription (Latin):
trio ex presciencia quam quidem
responsionem hic resm̃t et osten¬
dit cam̃ aliquomõ bonam esse
quia sufficienter impedit inten¬
habeatur ꝙ prouidencia nillã
causalitatem h̃t super ea iudetur
sufficienter ostensum esse ꝙ ea q̃

Expanded text:
ter praescientiam diuinam: quam responsionem hic resumit ostendens eam aliquo modo esse bonam, quia sufficienter impedit intenhabeatur, quod praescientia nullam causalitatem habet super futura, uidetur sufficienter ostensum esse, quod ea
Abbreviated transcription (Latin):
diuidit dĩnacõez in multas spe¬
cies non solum hec s tibi ip̃ires¬
ta s haud quaꝙͣ .i. non alicubi
ab ullo noste hactenus satis di¬
ligẽter ac firmiter expedita qͥn
difficultatem dissoluere negat

Expanded text:
diuidit diuinationem in suas species: non solum hoc; sed tibi ipsi esta. Sed haud quaquam, idest non alicubi, ab ullo uestrum satis diligenter et firmiter expedita. difficultat
Abbreviated transcription (Latin):
stam dubitacionem dicens qr¬
sitate unde dicit quasi uero ac¬
si diceret ista tua dubitacõ proce¬
dit. quasi uero nos credamus
ea que prouidencia p̾noscit nõ
esse euentura s hoc non est um̃¬
pocius arbitremur illud.s. ꝙ lic
buisse in sui natura ut eueirẽt

Expanded text:
t dubitationem, dicens, qsitate. Unde dicit: quasi uero: quasi diceret: ista dubitatio procedit quasi non credamus ea quae prouidentia praenoscit non esse euentura; sed hoc non est upotius arbitremur illud, scilicet buisse in sui natura ut euenirent
Abbreviated transcription (Latin):
Cued cur tanto flagrata¬
eu tectas reperire notas.¬
cit ne quod appetit anxia
nosse.
Et si nescit quid ceta tapo¬
rat petit.
uis enĩ quidꝙͣ nescius
oꝑtet.
Aut quis ualet nescita¬
sequi.
Quoue inueniat quisue
reptam.
Queat ignarus noscere for¬
mam.

Expanded text:
Sed cur tanto flagrat ari tectas reperire notas? Scitne quod appetit anxia nosse? At si nescit, quid caeca petit? Quis enim quicquam nescius optet? Aut quis ualeat nescitasequi quoue inueniat? Quis reppertam queat ignarus noscere formam?
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Oinne enĩ quod cognosci¬
tur non secundũ sui uim s
secundum cognoscentium
pocius cõprehenditur faculta¬
tatem. Nam ut hoc breui liq̃¬
at exemplo eãdem corporis
rotunditatem aliter iusus
ał̾r tactus cognoscit. Ille enĩ
mul iactis radiis intuetur.
hic uero coherens orbi atqꝯ
uĩctus circa ip̃m motus ani¬
bitum rotunditatem parti¬
bus comprehendit.

Expanded text:
 omne enim quod cognoscitur non secundum sui uim sed secundum cognoscentium potius comprehenditur facultatem. Nam ut hoc breui liqueat exemplo, eandem corporis rotunditatem aliter uisus aliter tactus agnoscit; ille eminus mul iactis radiis intuetur, hic uero cohaerens orbi atque coniunctus circa ipsum motus ambitum rotunditatem partibus comprehendit.
Abbreviated transcription (Latin):
duobus ueris nuilla est discor¬
dia sed apparencia discordie pro¬
uenit ex debilitate nostri intel¬
lectus unde an .i. nota solucoĩs
nulla est discordia uerisqz pro¬
sed semper cerca coherent sibi s

Expanded text:
bitrio, nulla est discordia, sed apparentia discordiae prouenit ex debilitate nostri intellectus. Unde dicit: an est nota solutionis nulla est discordia ueris: sed semper certa cohaerent sibi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hox igitur modo etiã si
precognicio non fuissz ne¬
cessarios futuroꝵ exitus es¬
se constaret. Omne etenun
signum tantum qͥd sit os-¬
tendit non uero efficit quod
designat. Quare demõstrã¬
dum pͥus est nichil non ex
necessitate contingere ut pre¬
nctionem signum esse huiꝰ
necessitatis appareat. Alioqͥn
si hec nuilla est nec illa quid̃
enis rei signum poterit esse
que non est.
¶Iam uero probacionem imp

Expanded text:
Hoc igitur modo, etiam si praecognitio 15 non fuisset, necessarios futurorum exitus esse constaret. Omne etenim signum, tantum quid sit, ostendit, non vero efficit quod designat. Quare demonstrandum prius est, nihil non ex necessitate contingere, ut praenotionem signum esse hujus necessitatis appareat. Alioquin si haec nulla est, nec illa quidem ejus rei signum poterit esse, non est. Jam vero probationem firma
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sed qui fieri potest ut ea ñ
proueĩant que futura esse pro¬
uidentur. Quasi uero nos ea
que prouidencia futura esse eo¬
gnoiit prenoscit non esse euẽ¬
tura credamus. Ac non illud
pocius arbitremur licet eueni¬
at. nichil tamen ut eueĩrent
sui natura necessitatis habus¬
se. e hinc facile perpendas li¬
cebit. plura etenĩ dum fiurit
subiecta oculis intuemur ut
drigis moderandis atq flectẽ¬
dis facerespectantur aurige.
Atq in hunc modum cetera:¬
iunt. Non igitur quitꝙͣ illoꝵ
ita fieri necessitas ulla cõpel¬
lit. Minime frustra esset ar¬
tis effectus si omnia coacta
mouerentur. Que igitur cum
fuint carent existendi necessi¬
tate. Eadem prius ꝙͣ fiant si¬
ne necessitate futura sunt. Qͣ¬
re sunt quedam euentura quo¬
ium exitus ab omni necessita¬
te sit absolutus. Nam illud qͥ¬
dem nullum arbitror esse dic
habent euentus. Nam sicut p̾¬
scĩa presencium rerum nich
hus que fuint ita prescĩa fu¬
turoꝵ nichilhus que uentu¬

Expanded text:
 Sed qui fieri potest, ut ea non proveniant, quae futura esse providentur? Quasi vero nos ea, quae providentia. futura esse praenoscit, non esse eventura credamus ac non illud potius arbitremur, licet eveniant, nihil tamen, ut evenirent, sui natura necessitatis habuisse. Quod hinc facile perpendas licebit; plura etenim, dum fiunt, subiecta. oculis intuemur, ut drigis moderandis atque flectendis facere spectantur aurigae, atque ad hunc modum cetera. Num igitur quicquam illorum ita fieri necessitas ulla compellit? — Minime; frustra enim esset artis effectus, si omnia coacta moverentur. — Quae igitur, cum fiunt, carent exsistendi necessitate. eadem. nrins nnam fiant. sine necessitate futura sunt. Quare sunt quaedam eventura, quorum exitus ab omni necessitate sit absolutus. Nam illud quidem nullum arbitror esse dicthabent eventus. Nam sicut scientia. praesentium rerum nihil his, quae fiunt, ita praescientia futuro- rum nihil his, quae ventu
Abbreviated transcription (Latin):
de dicit. Hoc igitur mõ .s. ponẽdo
p̾scĩam esse signum ncc̃itatis
si non fuisset precognicio pͥuia¬
et hoc probat ex natura signi di¬
cens omne etenum signum tm̃
ostendit quid sit .i. manifestat
non efficit quod designat quare
prius nichil contingere nisi ex
necessitate .i. oĩa euenire nccio
alioquin si hec scilz necessitas nl¬
la est nec illa quidem .s. prescĩa
poterit esse signum huius rei
que non est. et ita non ualet ad
probandum necessitatem fu¬

Expanded text:
 signo. Hoc igitur modo ponendo praescientiam esse signum necessitatis si non fuisset praecognitio. Quod probat ex natura signi, dicens: omne namque signum tantum ostendit quid sit, idest manifestat non efficit quod designat. Quare prius nihil contingere non ex necessitate, idest omnia euenire necessario: alioquin si haec necessitas la est, nec illa praescientia poterit esse signum eius rei quae non est; et ita non ualet hic arguere necessitatem fu
Abbreviated transcription (Latin):
An milla est discordia
ueris.
Semperqz sibi certa cohe¬
ient.
ed mens cecis obruta
membris.
Nequit oppressi liũnis
igne.
erum tenues noscere
nexus.¬
est ꝙ illa desiderat scire cum
nichil ignotum possit deside
us opo tet quitꝙͣ omius enim

Expanded text:
An nulla est discordia ueris semperque sibi certa cohaerent, sed mens caecis obruta membris nequit oppressi luminis igne erum tenues noscere nexusest quod desiderat eas scire, cum nihil ignotum possit desiderus optet quicquam? Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
Non omne namoz mẽte
depulit lumen.E
Obliuiosam corpus inue¬
hens molem.
eret profecto semen m¬
trorsum ueri.
Quod excitatur uentilãte¬
dectiina.tol
Lam cuz roga ti sponte re¬
cta censetis.
Di mersus alto nuetet fo¬
mes corde.
Quod si platonis musa ꝑ¬
sonat uerum.
Quod quisq didicit inme¬
mor recordatur.

Expanded text:
Non omne namque mente depulit lumen Obliuiosam corpus inuehens. molem. Haeret profecto semen introrsum ueri Quod excitatur uentilantdoctrina. Nam cur rogati sponte recta censetis, Ni mersus alto uiueret fmes corde? Quod si Platonis Musa personat uerum, Quod quisque discit immemor recordatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iusquis profunda mẽ¬
te uestigat uerum.
upitqz nullis ille deuiis
n se reuoluat intuni lu-¬
cem iusus.
Iongos q in orbem cogat ĩ¬
flectens motus.
Limum qz doceat quidꝙ
extra molitur.
uis retiusum possidere
Dudum quod atratexit erro¬
ris mibes.
ucebit ip̃o perspicacius phe

Expanded text:
isquis profunda mente vestigat verum, Cupitque nullis ille deviis In se revolvat intimi lucem visus, Longosque in orbem cogat inflectens motus, Animumque doceat, quidquid extra molitur, uis retrusum possidere Dudum quod atra texit erroris nubes, Lucebit ipso perspicacius Phoebo.
Abbreviated transcription (Latin):
cordabitur per predicta sed eciam¬
cuiusdam alterius quod se igno¬
si priora concessa .s. respicias ne
aberit quidem longius . s. a me¬
moria tua quando recorderis facile¬

Expanded text:
cordabitur propter dicta, sed cuiusdam alterius quod ignola priora concessa respicias, non aberit longius, scilicet a memoria tua quin facile recorderis q
Abbreviated transcription (Latin):
recedit tamẽ excitans
c uires aĩ mouens
uio in corpore passio
Cum uel lux oculos ferit
Lel uox auribus ĩstrepit
um mentis uigor excitꝰ
uas intus species tenet
o motus siles uocans
otis aplicat exteris
ntrorsumq reconditis
ormis miscet ymagiẽs.

Expanded text:
ecedit tamen excitans ac uires animi mouens uiuo in corpore passio cum uel lux oculos ferit uel uox auribus instrepit. Tum mentis uigor excitus quas intus species tenet ad motus similes uocans notis applicat exteris introrsumque reconditis formis miscet imagines.
Abbreviated transcription (Latin):
hic fedatam probis consciẽ¬
ciam spectans et secum for¬
tunam suam compans for¬
sitan ꝑtimescit ne cuius rei
iocundus est usus sit tristiᷤ
amissio. Mutabit ergo mo¬
res. Ac dum fortunam a¬
derelinquit. Alios incladem
meritam precipitauit idig
ne felicitas.
Quibusdam permnissum est¬
ralis et dat causai duplicem¬

Expanded text:
Hic foedatam probris conscientiam spectans et se cum fortuna sua comparans forsitan pertimescit, ne, cuius ei iucundus usus est., sit tristis amissio; mutabit igitur mores ac, dum fortunam derelinquit. Alios in cladem meritam praecipitavit indigne acta felicitas, quibusdam permissum malis esset causa supplic
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sola est enudnuna ni
aui mala quoq bona sint.
Cum eis competenter uten¬
do alicuius bom elicit effec-¬
tum. Ordo enĩ quidam cũc¬
ta complectitur ut ꝙ ab assi¬
gnata ordinis racione dis¬
cesserit hoc licet in alium ta¬
men ordinem relabatur ne
quid in regno prouidencie
liceat temeritati a pkaa een¬

Expanded text:
 Sola est enim divina vis, cui mala quoque bona sint, cum eis competenter utendo, alicujus boni elicit effectum. Ordo enim quidam cuncta complectitur, ut quod ab assignata ordinis ratione discesserit, hoc licet in alium, tamen in ordinem relabatur, ne quid in regno Providentiae liceat temeritati. 15
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Lam ut probis et impro¬
bis nullum fedus est ita
ip̃i inter se improbi neque¬
unt conuenire. Quidui
cum a semecipĩs disserpen¬
tibus conscienciam uicus
quisqz dissenciat. faciantq
sepe ea que tũ gesserint nõ
fuisse gerenda decemant.

Expanded text:
 Nam ut probis atque improbis nullum foedus est, ita ipsi inter se improbi nequeunt conuenire. Quidni, cum a semet ipsis discerpentibus conscientiam uitiis quisque dissentiat faciantque saepe, quae cum gesserint non fuisse gerenda decernant?
Abbreviated transcription (Latin):
idest nidicant bonis magnũ
argumentum quid ndicare de¬
beant de huiꝰmodi felicitate quã
c̾nat sepe famulari improbis
habent enĩ ex hoc certissimum ar¬
gumentũ ꝙ ista non est uera fe¬
¶Leta uero magnum boniᷤ
argumentum loquũtur qui
de huiuscemodi felicitate de¬
beant iudicare quam famu¬
lian sepe improbis cernant.

Expanded text:
idest iudicant bonis magnum argumentum, quid iudicare debeant de huiusmodi felicitate, quam saepe cernant famulari improbis. Habent enim probi ex hoc certissimum argumentum quod illa non est uera feaeta uero magnum bonis argumentum loquuntur, quid de huius modi felicitate debeant iudicare quam famulari saepe improbis cernant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ac de tristibus quod nemo
miratur ꝙ ees malos meri¬
tos omnes existimant. Quo¬
rum quidem supplicia tũ cete¬
ros asceleribus deterrent. tum
ipõs quibus imuch iuuitur
emendant.t

Expanded text:
Ac de tristibus quidem nemo miratur, quod eos malo meritos omnes existimant — quorum quidem supplicia. tum ceteros ab sceleribus deterrent, tum ipsos, quibus invehuntur, emendant
Abbreviated transcription (Latin):
¶lus mixta quedam pro aio¬
ium quautate distribuit.E
Quosdam remordet ne lon¬
ga feucitate luxuient. Alios
duns sunt agitari ut uirtuteᷤ
aĩ paciẽcie usu atq excercitacõe cõ¬
firmẽt. Alii plꝰ equo metuũt qd̃ ferii
possũt. Alii eqͦ despiciũt qd̃ ferre
non possunt hos in exꝑimentũ
sui tristroz ducit. Non nulli
uenerandum seculi nomen
gloriose precio mortis emeĩt
Quidam supplicus in expu¬
gnabiles exemplũ ceteris p̾¬
tulerunt inuictam malis
esse uirtutem. Que ꝙͣ recte ac
disposite ex eorum bono quib
accidere uidentur fiant nul¬
la dubitacio est.

Expanded text:
s mixta quaedam pro animorum qualitate distribuit; quosdam remordet ne longa felicitate luxurient, alios duris 1 agitari ut uirtutes animi patientiae usu atque exercitatione confirment. Alii plus aequo metuunt quod ferre possunt, alii plus aequo despiciunt quod ferre non possunt; hos in experimentum sui tristibus ducit. Nonnulli uenerandum saeculi nomen gloriosae pretio mortis emerunt: quidam suppliciis inexpugnabiles exemplum ceteris praetulerunt inuictam malis esse uirtutem. Quae quam recte atque disposite et ex eorum bono quibus accedere uidentur fiant, nulla dubitatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
cit nam dum quidem .s. mali
uidentur ꝑpeti sibi iniqua a
pessimis .s. illata flagrantes¬
redigere ad frugem uirtutis dũ
se esse dissimiles. s. inuita et¬
¶Ex quo sepe illa suma pro¬
uidencia protulit insigne
miraculum ut malos bonõ
mali facerent. Nam dum in¬
iqua sibi a pessimis quidam
ꝓpeti uidentur noxiorum odi¬
oflagrantes ad iurtutis fru¬
gem redigere dum se eis stu¬
dent dissimiles esse quos ode¬

Expanded text:
 Nam dum quidam mali uidentur perpeti iniqua a pessimis, ipsi flagrantesrediere ad frugem uirtutis, idese esse dissimiles illis Ex quo saepe summa illa Providentia protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi a pessimis quidam perpeti videntur, noxiorum odio flagrantes ad virtutis frugem rediere, dum se eis 10 dissimiles student esse, quos ode
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eit autem sepe uti bonis sũ¬
ma rerum gerendarum defe¬
ratur ut exuberans recũdat
improbitas.¬
¶ Alus mixta quedam assig̃t¬

Expanded text:
 Fit autem saepe, uti bonis summa rerum regenda. deiera.tur, ut exuberans retundatur improbitas. Aliis mixta quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
facit. primo probat intentum¬
sunm de potestate et dignitate
simul. secundo de potestate per se.
ibi Que uero est. tercio it̾m siml
de potestate et dignitate ibi adħ¬

Expanded text:
t primo probat intentum de dignitate et potestate simul. Secundo de potestate diuisim, ibi, quae vero. Tertio iterato simul de dignitate et potestate, ibi, ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quorum quidem tam et¬
li est munerosus exceritũ
spemnendus tamen est quoni¬
am nullo duce regitur seder¬
rore tantum temere ac passi
limphante raptatur. Qui si
quando contra nos aciem
stiuens ualencior incubue¬
rit nostra quid̃ dux copias
suas in artem contrahit. il¬
li uero cura diripiendas in¬
utiles sarcinilas ocupantur
at nos superirridemus eos¬
uilissima rerum queq ra¬
pientes securi tocius furio¬
si tumultus eoq uallo mu¬
niti quo crasanti stulticie
aspirare fas non sit.

Expanded text:
Quorum quidem tametsi est numerosus exercitus, spernendus tamen est, quoniam nullo duce regitur, sed errore tantum temere ac passim lymphante raptatur. Qui si quando contra nos aciem struens ualentior incubuerit, nostra quidem dux copias suas in arcem contrahit, illi uero circa diripiendam inutiles sarcinulas occupantur. At nos desuper inridemus uilissima rerum quaeque rapientes securi totius furiosi tumultus eoque uallo muniti quo grassanti stultitiae adspirare fas non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Q si nec auaragore fu¬
gam nec socratis uenenũ
nec zenonis tormenta qm̃
sunt peregrina noiusti at
canios. at senecas. at sora¬
nos. quorum nec uetusta
nec incelebris memoria est
scire potiusti quos nichil a¬
quod nostris instituti studi¬
is improborum dissimili¬
mi uidebantur. Itaq nichł
est ꝙ admirere si in hoc ui¬
te salo currumflantibus agi¬
tenuuir procellis quibus ħ
marime ꝓpositum est pessi¬
nus displicere.

Expanded text:
si nec Anaxagorae fugam nec Socratis uenenum nec Zenonis tormenta, quoniam sunt peregrina, nouisti, at Canios, at Senecas, at Soranos, quorum nec peruetusta nec incelebris memoria est, scire potuisti. Quos nihil aquod nostris moribus instituti studiis improborum dissimillimi uidebantur. Itaque nihil est quod ammirere si in hoc uitae salo circumflantibus agitemur procellis, quibus hoc maxime propositum est, pessimis displicere.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne apud ueteres quo¬
qz ante nostri platonis etatẽ
magnum sepe certamen cum
stulticie temeritate certauimꝰ.
Godemq superstite precepto:
eus socrates iniuste uictori¬
am mortis me astante pro¬
merut Cuius hereditatez dei¬
ceps epycureum nulgus. as
stoycum ceteriq pro sua par¬
te quisqz raptum ire moli¬
rentur meqz damantẽ rem¬
tentemqz uelud in partem
p̾detraberent uestem quaz¬
disciderunt ab reptisq ab ca
panniculis totam me sibi
cecisse credentes abire in qui¬
bus quoniam quedam no¬
stri habitus uestigia udebã¬
tur meos esse familiares in¬
prudencia rrta nõnullos eo¬
rum prophane multitudi¬
nis errore peruertit.
¶Quod si nec anaxagore ⁊s.¬

Expanded text:
Nonne apud ueteres quoque ante nostri Platonis aetatem magnum saepe certamen cum stultitiae temeritate certauimus eodemque superstite praeceptor eius Socrates iniustae uictoriam mortis me astante promeruit? Cuius hereditatem cum deinceps Epicureum uulgus ac Stoicum ceterique pro sua quisque parte raptum ire molirentur meque reclamantem renitentemque uelut in partem praedae traherent, uestem quadisciderunt abreptisque ab ea panniculis totam me sibi cessisse credentes abiere. In quibus quoniam quaedam nostri habitus uestigia uidebantur, meos esse familiares inprudentia rata nonnullos eorum profanae multitudinis errore peruertit. Quod si nec Anaxagorae fug
Abbreviated transcription (Latin):
an ut tu quoqz mecum rea
falsis crimmacionib agite¬
ris. an inquit illa philoso¬
phia. O te alumpne desere¬
rem nec sartinam quam me¬
i nonunis inuidia substuli¬
sti comunicato tecum labore
partieͬr at qui philosophie
fas non erat incomitatum
relinquere uinocentis. Meã
scilz criminationem uererer
et quasi nouum aliquid ac¬
cideret perorescerem. Nunc eĩ
primum censens apud imꝓ¬
bos mores lacessitam pericu¬
lis esse sapienciam.¬

Expanded text:
An ut tu quoque mecum rea falsis criminationibus agiteris? – An, inquit illa, te, alumne, desererem nec sarcinam quam mei nominis inuidia sustulisti communicato tecum labore partirer? Atqui Philosophiae fas non erat incomitatum relinquere iter innocentis. Meam scilicet criminationem uererer et quasi nouum aliquid accideret perhorrescerem? Nunc enim primum censes apud improbos mores lacessitam periculis esse sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
:aud aliter tusticie nebu¬
lis dissolutis hausi celũ
et ad cognoscendam medicã¬
tis faciem mentem recepi Ita¬
qz ubi in eam duxi oculos ĩtui¬
tumq defixi. respicio nutricẽ
meam cuius utrẽ ab ado¬
lescencia laribus obuersatus
fueram philosophiam et qͥd
dines. O omnium magistrã
uirtutum supero cardine de¬
lapsa uenisti.

Expanded text:
aud aliter tristitiae nebulis dissolutis hausi caelum et ad cognoscendam medicantis faciem mentem recepi. Itaque ubi in eam deduxi oculos intuitumque defixi, respicio nutricem meam, cuius ab adulescentia laribus obuersatus fueram, Philosophiam. Et quidines, o omnium magistra uirtutum, supero cardine desa uenisti?
Abbreviated transcription (Latin):
superexpectanda est dies. homini
diciq beatus autem obiti nemo
suppremaq fuera debet. Qua¬
dam uero nocte uisum est creso
arborem. ubi eum iupiter riga
bit quod ad ultimum contigit

Expanded text:
semper Expectanda dies homini est, dicique beatus Ante obitum nemo suppremaque funera debet. dam uero nocte uidit Craesus arborem ubi Jupiter eum rigabbit : quod ad ultimum contigit
Abbreviated transcription (Latin):
¶et nostra uis est. hunc cõ¬
timum ludum ludimus rotã
uolubili orbe uersamus infima
summis. summa infimis mu-¬
care gaudemus ascende si placet
sz ea lege ne uti cum ludicri mei
ratio poscet destendere miuriaz
putes.¬

Expanded text:
ec nostra uis est, hunc continuum ludum ludimus: rotam uolubili orbe uersamus, infima summis, summa infimis mutare gaudemus. Ascende si placet, sed ea lege, ne uti cum ludicri mei ratio poscet descendere iniuriam putes.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Daiod si a te non dum tota
discessi. quid si hec ip̃a mei nui¬
tabilitatis iusta tibi causa est
sperandi meliora tamen ne a¬
nimo contabescas. et intra cõ-¬
munc omnibus regimi lo¬
catus proprio uiuerr iure desi¬
deies.

Expanded text:
 Quid si a te non tota discessi? Quid si haec ipsa mei mutabilitas iusta tibi causa est sperandi meliora? tamen ne animo contabescas et intra commune omnibus regnum Iocatus proprio uiuere iure desideres.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nuin te pretent paulumꝑ
si regis a se capti calamitatibꝰ
pias impendisse lacrimas. qͥd
tragediarum clamor aliud de¬
flet. Nisi fortunam in discreto
ictu felicia regna uertentem.¬

Expanded text:
 Num te praeterit Paulum Persi regis a se capti calamitatibus pias impendisse lacrimas? Quid tragoediarum clamor aliud deflet nisi indiscreto ictu fortunam felicia regna uertentem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid igitur ingemistis ul
la tibi a nobis est illata uiolen¬
tia. opes honores ceteraq taliũ
mei iuris sunt. dominam fa-¬
mule agnoscunt mecum ueĩ¬
unt me abeunte discedunt
audactacter affirmem. si tua
forent que amissa conquere¬
uis. nullo modo perdidisses.¬

Expanded text:
Quid igitur ingemiscis? nulla 10 tibi a nobis est allata violentia. Opes, honores, caeteraque talia mei sunt juris. Dominam famulae cognoscunt; mecum veniunt, me abeunte discedunt. Audacter affirmem, si tua forent, quae amissa conquereris, nullo modo perdidisses.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid o homo ream me cotidi¬
mis agis querelis quani tibi
fecimus iniuriam. que tibi tua
cona detraximus. quouis iudi-¬
ce de opum dignitatumqz me-
monstraueris ego iam tua fu¬
isse que repetis sponte cõcedaz.

Expanded text:
\'Quid tu, homo, ream me cotidianis agis querelis, quam tibi fecimus iniuriam, quae tibi tuaa detraximus bona? Quouis iudice de opum dignitatumque mecmonstraueris ego iam tua fuisse quae repetis sponte concedam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuin te matris utero natus¬
rã produxit nudum rebus õi¬
bus inopem suscepi. meisq o¬
pibus foui. et quodte mĩc mi¬
pacientem nostri facit fauore
prona indulgencius educa¬
iuris sunt affluencia et splẽdo¬
re cirrumdedi minc michi retͣ¬
here manum libet. habes graci¬
am uelut usus alienis non
habes nus querele tam prorsuᷤ
tua perdideris.
¶Si autem non habes ius que

Expanded text:
Cum te matris utero natura produxit, nudum rebus omnibus inopemque suscepi, meis opibus foui et, quod te nunc impatientem nostri facit, fauore prona indulgentius educaiuris sunt affluentia et splendore circumdedi. Nunc mihi retrahere manum libet: habes gratiam uelut usus alienis, non habes ius querelae tamquam prorsus tua perdideris. non habes ius quer
Abbreviated transcription (Latin):
tendum est ꝙ ratio fortune in
hoc consistit quia nulli manet
rationabilis querimonia de eo
qui uel alienum auffert uel pro¬
pria prolibitu disponit. S for¬
tuna nichil abstulit quod boecii¬
erat s ꝓpria prolibitu disponebat

Expanded text:
d tota ratio fortunae in hoc consistit: nulli manet rationabilis quaerimonia de eo qui nihil aliorum aufert, sed propria pro suo libito disposuit: sed fortuna nihil abstulit quod era
Abbreviated transcription (Latin):
capta arserat. secundũ erat ꝙ ma
gnam partem senatus sine ulla
causa interfecit. Terrium ꝙ fratrẽ
occidit ut solus securius regnaret.
Quartum ꝙ matrem suam occidi
fecit ut uideret in quo loco in uẽtre
eius iacuit. dicit ergo nouunus qnͣ¬

Expanded text:
capta arserat. Secundum malum est quod Nero magnam partem senatus sine ulla causa interfecit. Tertium est occidit ut solus securius regnaret. Quartum est quod matrem suam occidi fecit, ut uideret locum uentris in quo iacuit. Dicit ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
chus consul romanus plures pe¬
norum idest carthagenẽsiũ captos
bello coniecerat in uincula sed
nus cathenis uictorum scilicet
carthagiensium. ullam ne igi¬
tur putas eius hominis poten¬
ciam qui non possit efficere ne a¬
lius ualeat in se quod ip̃e potest
in alio quasi dicat nulla putã¬
uid autem est ꝙ in aliuz
facere quisqz possit quod susti¬
nere ab alio ip̃e non possit. bu¬
siridem accepumus necare. ho.¬
spites solitum ab hercule hos¬
pite fuisse mactatum. Regu¬
lus plures penorum bello sap¬
tos in uincula coniecerat. S
mox ip̃e uictorum cathenis
manus prebuit.ullam ne gͥ
ipe potest in alio ne id in se a¬
liter ualeat.o¬

Expanded text:
us consul Romanus plures Poenorum, idest Carthaginensium captos bello coniecerat, idest posuerat in uincula; sed nus catenis uictorum, idest Carthaginensium. Numquid igitur ullam putas esse hominis potentiam qui non possit efficere ne alius ualeat in se quod ipse potest in alio? Quasi dicat: nulla reputanQuid autem est, quod in alium facere quisquam potest, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accipimus necare hospites solitum, ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in vincula conjecerat: sed mox ipse victorum catenis manus praebuit. Ullamne igiio potest, ne id in se alter valeat
Abbreviated transcription (Latin):
bat omnes populos australes et
omnes populos non tandem cel¬
sa potestas fient .i. tam magna
ualuit uertere rabiem .i. crudelita¬
tem prauineronis quasi dicat

Expanded text:
bat omnes populos Australes. Et omnes populos. Tandem celsa potestas, idest magna mutare rabiem, idest crudelitate
Abbreviated transcription (Latin):
Que uero est ista uestra expe¬
tibilis ac precdara potencia. Nõ¬
ne O terrena anmalia consi¬
deratis quibus presidere uide¬
amini. mt̃si int̾iures uid̾es
unum aliquẽ ius sibi ac po-¬
testatem p̾ceteris uendicantẽ
quanto mouereris chachino
quid uero si corpus spectes ni
chil imbecillius hommne repere¬
re queas. quos sepe muscula¬
ium quoqz uel morsus uel in
secre ta queq reptancium ne¬
cat introitus. Quo uero quis¬
quam is aliquod inꝙ̃ piaz
nili in solum corpus et quod
infra corpus est fortunain lo¬
quor possit exercere. nũ quitꝙͣ
libero imꝑabis animo num
mentem firma sibi racione
coherentem destatu proprie qͥ
dam phylosophi qui nullis tor
quidem putaret se adactunum
idest compulsurum supliciis ui¬
guam momordit atq abscidit
spem tyranni qui ablata lĩgua

Expanded text:
Quae uero est ista uestra expetibilis ac praeclara potentia? Nonne, o terrena animalia, consideratis quibus qui praesidere uideamini? Nunc si inter mures uideres unum aliquem ius sibi ac potestatem prae ceteris uindicantem, quanto mouereris cachinno! Quid uero, si corpus spectes, i imbecillius homine repperire queas, quos saepe muscularum quoque uel morsus uel in secreta quaeque reptantium necat introitus? Quo uero quisquam ius aliquod in quempiam nisi in solum corpus et quod infra corpus est - fortunam loquor - possit exserere? Num quicquam libero imperabis animo? Num mentem firma sibi ratione cohaerentem dam philosophi qui nullis tormputaret se adacturum, idest compulsurum suppliciis linguam momordit atque abscidit, s tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ita prouenit gaudetis
enii res sese aliter habentes
falsis compellare nominibz
que facile ip̃arum reium re¬
darguuntur effectu. Itaq nͨ
ille diuicie nec illa potencia.
nec diguitas iure appellari po¬
test¬

Expanded text:
Cur ita prouenit? Gaudetis enim res sese aliter habentes falsis compellare nominibus quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu; itaque nec illae diuitiae nec illa potentia nec haec dignitas iure appellari potest
Abbreviated transcription (Latin):
et cuicumqz uelocitas adest ma¬
nifestum est esse uelocem sic et¬
musica quidem musicos medi¬
cina medicos rethorica rethoreᷤ
facit. Agit enim cuiusq rei-
natura quod ꝓprium est nec
contrariarum rerum miscet᷑
effectibus et ultro que sũt adu̾¬
sa depellit. At qui nec opes in¬
expletam extinguere auarici¬
am queunt nec potestas suis
potem fecerit quem uiciose li¬
bidines insolubilibus astric¬
tum retinent cathenis. et col¬
lata improbis dignitas. non
modo non efficit dignos. sed ꝓ¬
dit pocius et ostentat indignos.¬

Expanded text:
manifestum est esse velocem. Sic musica quidem musicos, medicina medicos, rhetorica rhetores facit. Agit enim cujusque rei natura quod proprium est, nec contrariarum rerum miscetur effectibus, et ultro, quae sunt adversa, depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere avaritiam queunt, nec potestas sui compotem 15 fecerit, quem vitiosae libidines insolubilibus astrictum retinent catenis; et collata improbis dignitas non modo non efficit dignos, sed prodit potius et ostentat indignos.
Abbreviated transcription (Latin):
fortune illud eciam consideran¬
nemo dubitat esse fortem cui for¬
titudinem messe prospexerit et
cuicumq uelocitas adest mani¬
festum est esse uelocem. sic musi¬
ca quidem musicos medicina
medicos rethorica rethores facit.
tinent astrictum in solubilib
probis non modo .i. non tantuz
nõ ñ efficit dignos sed prodit ⁊
ostentat indignos quia quãto¬

Expanded text:
d etiam considerannemo dubitat esse fortem, cui fortitudinem inesse conspexerit: et cuicunque 10 velocitas adest, manifestum est esse velocem. Sic musica quidem musicos, medicina medicos, rhetorica rhetores facit. tinent astrictum insolubilibus probis non modo, idest non tantum non effecit dignos, sed prodit et ostentat indignos. Cur it
Abbreviated transcription (Latin):
Si ipĩs dignitatibus ac potesta¬
tibus messet aliquid naturalis
pessimis prouenirent. neq enĩ
sociari natura respuit ut contra¬
ria queq iungantur. Ita cum¬
plerumq dignitatibus id eciã¬

Expanded text:
estatibus inesset aliquid naturalis pessimis prouenirent. Neque enim sociari; natura respuit ut contraria quaeque iungantur. Ita cplerumque dignitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus iosue rex uel pocius
tyrannus busiris sius dis suos
hospites ĩmolabat quem filiuz
prohibent fuisse neptuni ex ma¬
tre libia filia epaphi de quo dicit¬

Expanded text:
tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites immolabat, quem filium perhibent fuisse Neptuni ex matre Libya, filia Epaphi. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
Id hec si pĩs dignitatibus
ac potestatibus messet aliquid
naturalis ac proprii boni nũ¬
quam pessinus prouenirent
nay enum sibi solent aduersa so¬
ciau. natura respuit ut contra¬
na queq iungantur. Ita cum
pessimos plenimq dignitatibꝰ
fungi dubium non sit illud e¬
ciam liquet natura sui bona
non esse que se pessimis herere
paciantur.

Expanded text:
d haec si ipsis dignitates ac potestatibus inesset aliquid naturalis ac proprii boni, numquam pessimis prouenirent. Neque enim sibi solent aduersa sociari; natura respuit ut contraria quaeque iungantur. Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non sit, illud etiam liquet natura sui bona non esse quae se pessimis haerere patiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qũm libeium quemdam ui¬
ium suppliciis se quidam tyrã¬
nus ad acturum ꝓutaret adu¬
lum se facte cõmirationis cõ¬
seios proderet linguam ille mos¬
mordit atq abfidit et in os ty¬
ranni seuientis abiecit. Ita cru¬
ciatus quos putabat tyrannꝰ
materiam crudelitatis uir sa¬
piens fecit esse uirtutis.

Expanded text:
um liberum quendam uirum suppliciis se tyrannus adacturum Putaret, ut adusum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
Que si in improbissunum ꝙ̃¬
ethue eructantibꝰ qd̃ ne diluuũ
tantas strages dederĩt. Certeu¬
ti meminisse te arbitror cõsu¬
lare imperium quod lib̾tatis
principium fuerat ob suꝑbiã
consulum nostri ueteres abo¬
lere cupuierunt qui ob eãdem
superbiam prius regium de ci¬
uitate nomen abstulerant. at
si quando quod per rarum est
probis deferantur. quid in eis
aliud quam probitas utenci-¬
um placet. Ita fit ut non uir¬
tutibus ex dignitate. s ex uir¬
tute dignitatibꝰ honor cedat.¬

Expanded text:
ae si in improbissimum quAetnae eructuantibus, quod diluuium tantas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, consulare imperium, quod libertatis principium fuerat, ob superbiam consulum uestri ueteres abolere cupiuerunt, qui ob eandem superbiam prius regium de ciuitate nomen abstulerant. At si quando, quod perrarum est, probis deferantur, quid in eis aliud quam probitas utentium placet? Ita fit ut non uirtutibus ex dignitate sed ex uirtute dignitatibus honor a
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quidem de cunctis
fortune muneribus dignius
ertimari potest. que ad impro¬
bissimum quemq uberiora ꝓ¬
ueniunt. De quibus eciam
illud considerandum puto ꝙ
nemo dubitat esse fortem cui

Expanded text:
Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque uberiora perueniunt. De quibus illud etiam considerandum puto, quod nemo dubitat esse fo
Abbreviated transcription (Latin):
senatu consulibusq opprimeretur.
ip̃e sibi tribunos plebis quasi pro¬
prios ndices et defensores creauit
per quos contra senatum et consu¬
les tutus esse posset. anno ab urbe¬

Expanded text:
e a consulibus premeretur. tum et ipse sibi tribunos plebis quasi proprios iudices et defensores creavit, per quos contra senatum et consules tutus esse posset. || e
Abbreviated transcription (Latin):
meminisse nostri ueteres idest an¬
tiquiores romani cupiuerunt ab¬
superbiam consulum ꝙ .s. imꝑiũ
consulare principiũ libertatis fuit
Quia liberius uinebãt sub consuli¬
bus ꝙͣ sub regibus. unde subdit.
unt priꝰ de ciuitate nomen regi¬
um ob eãdem superbiam ¶Si¬

Expanded text:
meminisse, uestri ueteres, idest antiquiores Romani, cupierunt absuperbiam consulum quod imperium consulare fuerat principium libertatis, quia Romani liberius uiuebant sub consulibus quam sub regibus: qui rant de ciuitate nomen regium propter eamdem superbiam, sci
Abbreviated transcription (Latin):
¶Recordabitur facile si qui¬
dem nos ante cognouerit qd̃
ut possit paulisper lumina
enis mortalium rerum m¬
be caligancia tergamus. hec
dixit oculosqz meos fletibuᷤ
undantes contracta in iugã
ueste siccauit

Expanded text:
Recordabitur facile, si quidem nos ante cognouerit; quod ut possit, paulisper lumina eius mortalium rerum nube caligantia tergamus. Haec dixit oculosque meos fletibus undantes contracta in rugam ueste siccauit
Abbreviated transcription (Latin):
ues uides sedere celsos
Dõlu culmine reges
urpura claros intence¬
ptos tristibus armis
retorno cõminantes
Labie cordis hanelos
Detrahat si quis superbis
¶am teginina cultus
am uidebit intus atras
Dominos ferre cathenas
Hinc enun libido uersat
Auidis corda uenenis
Dinc flagellat ira mentẽ
luctus turbida tollens
Meror captos aut fatigat. E¬
ut spes lubrica torquet
igo caput tot unum
emas ferre tyrannos
Non facit quod optat ipẽ xx¬
omimus pressus iniquis:¬

Expanded text:
uos uides sedere celsos solii culmine reges, purpura claros nitente, saeptos tristibus armis, ore toruo comminantes, rabie cordis anhelos, detrahat si quis superbis uani tegmina cultus, iam uidebit intus artas dominos ferre catenas; hinc enim libido uersat auidis corda uenenis, hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens, maeror aut captus fatigat aut spes lubrica torquet. Ergo cum caput tot unum cernas ferre tyrannos, non facit quod optat ipse, dominis pressus iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
gerendis materia rerum gerenda¬
ium sunt ista sine quibus res cõ¬
uenienter geu non possunt. et sũt¬
ista tria scilz sapiencia auctoritas
potencia. ex enun sine sapiencia
nichil conuenienter generatur de
auctoritate quia homo autenticus¬
libencius auditur et facilius ei credi

Expanded text:
d materia rerum gerendarum sunt ista, sine quibus res conuenienter geri non possunt: et sunt tria: sapientia, auctoritas et potentia. Sine enim sapientia nihil conuenienter geritur, ut de auctoritate libentius auditur et facilius ei credit
Abbreviated transcription (Latin):
prenoseis.  corum qui¬
dam de libero profiscuntur
arbitrio que ꝙͣuis euẽĩãt.
existendo tamen naturaz
ꝓpriam non amittũtꝰ pn
us ꝙͣ fierem etiãnõ eueĩre¬
non potussent. Quid ig̾
refert nonesse ra necessari¬
a cum propter diuine scĩe
condicionem modis omĩ¬
bus ncc̃itatis instar eue¬
¶Hoescilicet ꝙ ea que. Soluit¬

Expanded text:
praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio, quae quamuis eueniant exsistendo tamen naturam propriam non amittunt qua prius quam fierent etiam non euenire potuissent. Quid igitur refert non esse necessaria, cum propter diuinae scientiae condicionem modis omnibus necessitatis instar eueHoc scilicet quod ea quae pau
Abbreviated transcription (Latin):
Quid igitur inquies ex mea¬
ne disposicione scĩa diuna
mutabitur ut cum ego mĩc
hoc nunc illud uelum. Illa
quoqz noscendi uices alt̾na¬
re uideatur. minime omne
namq futurum diuimus
precurrit intuitꝰ et ad pre¬
senciam ꝓprie cognicionis
retorquet ac reuocat nec al¬
ternat ut extĩas ninc hoc
nunc illud prenoscendi ui¬
ce. s uno yctu mutaciones
tuas manes preuenit atz
complectitur. Quam comp̾¬
hẽdẽdi omnia uisendiq p̾¬
senciam non ex futurarũ
prouentu rerũ. S ex ꝓpria
deus simplicitate sortitus
est. Ex quo illud quoq re
soluitur quod pauio ante
posiusti indignum esse ut
sciencie dei causam futura
nostra prestare dicantur
Hec enini sciencie uis presẽ¬
taria nocione cuncta com¬
piestens sebus mdon uib
ip̃a constituit. Nĩchil uero

Expanded text:
Quid igitur inquies? Ex meane dispositione scientia diuina mutabitur, ut cum ego nunc hoc nunc aliud uelim, illa quoque noscendi uices alternare uideatur? Minime. Omne namque futurum diuinus praecurrit intuitus et ad praesentiam propriae cognitionis retorquet ac reuocat nec alternat, ut aestimas, nunc hoc nunc illud praenoscendi uice, sed uno ictu mutationes tuas manens praeuenit atque complectitur. Quam comprehendendi omnia uisendique praesentiam non ex futurarum prouentu rerum, sed ex propria deus simplicitate sortitus est. Ex quo illud quoque re- soluitur quod paulo ante posuisti indignum esse, si scientiae dei causam futura nostra praestare dicantur. Haec enim scientiae uis praesentaria notione cuncta complectens rebus modum omnibus ipsa constitui
Abbreviated transcription (Latin):
poris condicionem licet il¬
lud sicuti de mundo cesuit
dũ tamẽ tale est ut eternũ
esse nire credatur. Non
enĩ totum simul infinite
licet uite spaciũ compbẽdit atqͣ
cõplectit. s futura nõdũ trãsacta iã

Expanded text:
patitur condicionem, licet illud, sicuti de mundo censuitdum tamen tale est, ut aeternum esse iure credatur. Non enim totum simul infinitae licet vitae spatium comprehendit atque complectitur, sed futura nondum, transacta iam