comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e. de paradiso exoriens copiosissimꝰ gẽmis. qui ꝑ mediã
babiloniã influit. Hic a frugib ł. ab ubertate nom̃ cu¬
frates accepit. Nã hebraice eufrata fertilitas interp̃tatur.
mesopetamiã ⁊ enĩ in quibdã locis trrigat. sicuti alis a¬
lexandriã. Salustiꝰ auͦtor certissimꝰ asserit tigr̃i. ⁊ eufra¬
tẽ uno fonte manare in armenia. qui ꝑ diuersa euntes
longius diuidũtur spacio medio relicto multaꝵ miliũ.
que tñ terra que ab ip̃is ambit᷑. mesopotamia dicitur.
ex quo ieronimꝰ aiãduertit alit de paradisi fluminib

Expanded text:
ae, de paradiso exoriens; copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit; hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit. Nam Hebraice EPHRATA fertilitas interpretatur; Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita irrigat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem auctor certissimus asserit Tigrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividuntur, spatio medio relicto multorum millium, quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dicitur. Ex quo Hieronymus animadvertit aliter de paradisi fluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
de quo taui mpĩguiãtur. Hysit. Ercme aues dicte
ab ircmio salto germanie ubi nascũtur. quaꝵ penne
adõ ꝑ obsturũ emicãt. aut quãuis nox obtensa den¬
sitate tenebrasit a p̃sidiũ itencris dirigẽdi. Niecte it̃¬
luceãt cursusq uie pateat. indicio plumaꝵ fulgẽtiũ¬

Expanded text:
e aves dictae ab Hercinio saltu Germaniae, ubi nascuntur, quarum pennae adeo in obscuris micant, ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi projectae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentiu
Abbreviated transcription (Latin):
le uocate a ciuitate hesꝑide. que fuit in fine mauritani¬
e. sũt enĩ ultra gorgades site sub athlanteũ litꝰ m inti¬
mos maris sinus in quaꝵ ortis fingunt fabule draco¬
nẽ ꝑuigilẽ aurea mala ẜuantẽ. fertur aũt ibi e mari
ẽ uarium a dõ sinuosis laterib tortuosum ut uisentib

Expanded text:
le vocate a civitate Hesperide, que fuit in finibus Mauritanie. Sunt autem ultra Gorgodas site sub Athlanteum litus in intimos maris sinus. In quanem pervigilem aurea mala servantem: fertur enim esse mare aestuarium, adeo undosis lateribus tortuosum, ut visentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uermis inhonolus ł panpmo inuoluta ab erodendo
dicta. de qua meminit plaustus imitatꝰ nẽquã besti¬
am ⁊ maleficã inuolutã in pampino implicat. s idẽ
nec aduolat ut locusta ut huc illucq discurres semi¬
rasta dimittat s ꝑmanet ꝑituris frugib ⁊ tardo la¬
psi pigsq morab unuersa consumit. Eruca. her

Expanded text:
vermis, in oleribus, vel pampino involuta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino. Implicat se eadem, nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. 74 10. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
um. cũ ierosolima antiochus obsideret. hyrcanꝰ pͥnceps
uideoꝵ reserato dauit sepulcro. tria milia auri talenta
iñ abstraxit. ex quib trecenta antiocho declit. ut obsidi¬
one relinqueret atq ut facti inuidiã demeret. fertur ex¬
ex reliqua pecunia instituisse pͥmiꝰ exenedochia quib ad¬
uentũ suscipere paupeꝵ ⁊ peregrinoꝵ. Unde ⁊ uocabu¬
susceptio nũcupatur. Ubi aut̃ egrotantes de plateis col¬
ligũtur. Nios socomion groce dicitur. in quo cosũpta¬

Expanded text:
. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum et peregrinorum; unde et vocabususceptio nuncupatur. Ubi autem de plateis egrotantes colliguntur. Nosocomion grece dicitur. Casa est
Abbreviated transcription (Latin):
nis lauacro tinguitur. Diuisoq celo sp̃s sc̃i descẽden¬
ti testimonio di ẽẽ filus declarat᷑. Cuius dei nomen
ex eo qd̃ apparuit gentib eprphania nũcupat᷑. Epi¬
phania enĩ grece apparitio ł ostensio dicitur. Tribus
dr̃ excausis hic dies. hoc uocabulũ sũpsit. siue qd̃ tẽ
in baptismo suo xp̃s popło fuerit ostensus. siue qd̾ eo
die sid̾is ortu magis est ꝓditus siue qd̃ pͥmo signo ꝑ
a quã in uinũ uersam multis ẽ manifestatus. Refer
aut cafsiaius apird egiptios natiuitatis diem epiphi
et diei unius festuutate celebrari epistole quoq põ¬
tificis alexandrini. ꝑ unuiersas egiptu eeccłas ł mo¬
nasteria dirigantur. quib ⁊ micium quadragesime
⁊ dies pasce denuĩitiãt᷑. Epipate. suꝑueniẽs dr̃ qui da

Expanded text:
lavacro tingitur, divisoque coelo Spiritus sancti descendentis testimonio Dei esse Filius declaratur ; cujus diei nomen, ex eo quod apparuit gentibus, Epiphania nuncupatur. Epiphania enim Graece, Latine apparitio vel ostensio dicitur. Tribus igitur ex causis hic dies hoc vocabulum sumpsit sive quod tunc in baptismo suo Christus populis fuerit ostensus, sive quod ea die sideris ortu magis est proditus, sive quod primo signo per aquam in vinum versam multis est manifestatus. 3. Refert autem Cassianus aiis, sed sub diei unius festivitate celebrari. Epistolae quoque pontificis Alexandrini per universas Aegypti Ecclesias vel monasteria diriguntur, quibus et initium Quadragesimae, et dies Pas
Abbreviated transcription (Latin):
b. Ermꝰ. fluuiꝰ asie. ꝗ smirneos secat cãpos ⁊ ip̃e¬
sicut pactutꝰ flutib aureis ⁊ harenis plenꝰ a quo
⁊ idõ nescio qͥs filius eiꝰ scd̾m grecoꝵ fabulã eros su¬
it nũcupatus. hoc uidelicet uelud misticã sigͥfica¬
tõem i abula qd̾er umoni deputet᷑ uͥ eroas hbitã

Expanded text:
. Hermus fluvius Asiae qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et harenis plenus; a quo et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulas Heros fuerit nuncupatus, hoc uidelicet ueluti mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
fioas. apellantur uiri quasi eru ⁊ celo digni ꝓpt sapiẽ¬
tiam ⁊ fortitudinẽ qd̃ metrũ auctoritatẽ ceterũ metra
p̃eciit. unus ex omĩb tã maximis oꝑib aptus quam
des scilicet ecoꝵ res. Nã ⁊ p̃ter ceteros simplicissimos ha¬
betur. constat qd̃ duob pedib dactilo ⁊ spondeo ac
sepe pene ẜ ex hocł ex illo. Nã. Nisi tẽꝑatissima fit u¬
triusq mixtura quã si instruatur a singłis om̃ib qͦ
metris prior ẽ. Hũc pͥmũ moyses in cantico deutero¬
nomiũ longe añ fericidẽ ⁊ homeꝵ ceciisse ꝓbatur uñ¬
appiret antiqui ore fuisse ap̃ hebreos studiũ carmiñ
qũ ap̃ gentiles. Equidẽ ⁊ iob moysi tẽpõib adaquatꝰ
eatesius melisius fertur primꝰ ꝯposuisse. ł ut alii putãt
hemer heroicũ nõatũ. phiciũ aũt uocatũ uolũt. eo qd̃
hoc gne̾ metͥ oratula appollinis sint etlita. Nã cũ in
pirnaso phitonẽ serpẽtẽ in umndicta sagittis inseque¬

Expanded text:
ri quasi aerii et caelo digni propter sapientiam et fortitudinem. Quod metrum auctoritate cetera metra praecedit; unus ex omnibus tam maximis operibus aptus quam das scilicet eorum res. Nam et prae ceteros simplicissimus habetur constatque duobus pedibus, dactylo et spondeo, ac saepe pene vel ex hoc vel ex illo; nisi quod temperantissimus fit utriusque mixtura quam si instruatur a singulis. Omnibus quoque metris prior est. Hunc primum Moyses in cantico Deuteronomii longe ante Pherecyden apparet antiquiorem fuisse apud Hebraeos studium carminum quam apud gentiles, siquidem et Iob Moysi temporibus adaequathatesius Milesius fertur primus conposuisse, vel, ut alii putant, Homerum heroicum nominatum. Pythium autem vocatum volunt eo, quod hoc genere metri oracula Apollinis sint edita. Nam cum in Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis inseque
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ grece. Eua. uita. siue calamitas. mrror unde a¬
pud hebreos interp̃tatio huiꝰ nõis tã diuersa sit. Ni¬
si forte idõ qd̾ eadẽ edendo hoĩ uitã attulerit. ⁊ tͣnsgre¬
diendo calamitatẽ. ł qd̃ mulier aliis interdũ uita ali
Uita. qr origo fuit nascẽdi calamitas. ⁊ ue. qr ꝑ p̃¬
uaricationẽ causa extitit moriendi. acuendo eno
nom̃ sũpsit calamitas. Alii aut̃ dicũt obhoc eua
uita ⁊ calamitas appellata sit. qr sepe mulier uiro
causa salutis ẽ. sepe calamitatis ⁊ mortis qd̾̃ ẽ ue. Soł.

Expanded text:
gena. Eua uita siue calamitas; miror, unde apud Hebraeos interpretatio huius nominis tam diuersa sit, nisi forte ideo, quod eadem et edendo homini uitam adtulerit et transgrediendo calamitatem, aut quod mulier aliis interdum uita, aliis origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva vita et calamitas appellata, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est vae.
Abbreviated transcription (Latin):
Equitem.⁊ equestrẽ hoc int̾ẽ. Equester naq dr̃. qui
certantib medus interuenit. ꝑ quos utraq pars equã
fidem sequatur. Eques aũt̃ ẽ qui equos sedet in armis.
aequester uõ locus ł ordo. Ut si dicas ille honor cquester
ẽ. Itẽ militat ille qui ĩ equestri ordine ẽ. Equerstres mi¬

Expanded text:
equitem et equestrem et sequestrem. Sequester dicitur qui certantibus medius interuenit, per quem utraque pars aequam fidem sequatur; eques autem est qui equo sedet in armis; equester uero locus uel ordo, ut si dicas: Ille honor equester est, item: Militat ille in equestri ordine. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
doctus. Ygie. Epiteta sũt que latinc adiectiu̾a ł suꝑ¬
posita appellamtur eo qd implẽlã sui significati¬
onẽ noĩb adiciant̃. ut magnus doctus adicis ea ꝑ¬
sonis ut magnus philosophus doctus hõ ⁊ plenus ẽ¬
Inter anomasia aut̃ ⁊ epiteton hoc differt. qd̃ anto¬
nomasia ꝓ uice noĩs ponit᷑. Epitetõ. aut̃ nũqͣm ẽ si¬
ne noĩe quib duob trophis ł uituꝑamꝰ aliquẽ ł o

Expanded text:
e Latine adiectiva vel superposita appellantur, eo quod ad inplendam sui significationem nominibus adiciantur, ut 'magnus', 'doctus'. Adicis ea personis, ut 'magnus philosophus', 'doctus homo', et plenus eInter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia pro vice nominis ponitur, epitheton autem numquam est sine nomine. Quibus duobus tropis vel vituperamus aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
grece. ygii. Etites. lapides. repperiunt᷑ in nidis aqui¬
laꝵ. auit binos inueniri mare ⁊ feminã. nec sini
his parere aquilas. hoꝵ masculus durꝰ. similis gali
subrutiłꝰi. femineꝰ uero pusillus ac mollis ad legati
partꝰ celeritate faciunt. etiam aliqͥd uulue excidunt.
nisi cito parturientib auferat᷑. Etitis lapis aquile

Expanded text:
riis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae
Abbreviated transcription (Latin):
a maiore eius tercia pars. Epitrope. idẽ ꝑmissio cũ a¬
liqͥd ip̃is uidicib ut aduersaris ꝑmittimꝰ estimanda
ut calus in uaticino ꝑfrica frontẽ ⁊ dic te digniorẽ
ꝗ p̃tor fieres quã catonẽ. Epizeusis in uno sensu cõge¬
minatio uerbi ut si sic uiuat ire sub umbras. Epize
uxis ẽ eiusdem uerbi in eodẽ uersu sine aliqua dilatio¬
ne cõgeminatio. ut me me. adsũ qui feci. in me me cõ¬

Expanded text:
atorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catoneminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Eusis est eiusdem verbi in eodem versu, sine aliqua dilatione congeminatio; ut Me me assum qui feci, in me con
Abbreviated transcription (Latin):
tale appellatur. ẽ aut̃ uelut in acͣcelle modũ s sine cu¬
cullo. cuiꝰ uestimẽti duo st̃ gnã. unũ lineũ ⁊ simplex qd̃
sacerclos habebat aliud diuersis colorib ⁊ auro gẽmisq ẽ¬
textum que soli pontifices utelantur. Effoth. qd̾ interp̃¬
ex auro contextũ. hñs in utroq humero lapites suos sma¬
ragdinis aurd conclusos in quib sculta erant noa patͥ¬

Expanded text:
ale appellatur; est autem uelut in caracallae modum sed -- sine cucullo; cuius uestimenti duo sunt genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud diuersis coloribus et de auro gemmisque contextum quo soli pontifices - utebantur. Poderes sacerdoet auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patr
Abbreviated transcription (Latin):
uocãt. quod interp̃tatur latine missa. stola enĩ siue
stali missa ł missi. anͣ carte ⁊ mẽbranaꝵ usum. in de
portitores eaꝵ tabellarios uocauer̃. Hysie. Epitaphi¬
qui in dormitione coꝵ fit ꝗ ĩa defuncti sũt. Seribr̃
enĩ ibi uita. mores ⁊ etas eoꝵ. Epitaphiũ. carm̃ mor
mia. sũt carmina nubentiũ que decantantur a
scolasticis in honore spõsi ⁊ sponse. Hec pͥmũ salo¬
epitalamiũ uidicarũt ⁊ istiꝰ generis carm̃ assumtũ
ẽ. qd̾ genꝰ pͥmũ a gentilib in scenis celebrabatur. Po¬
stea in nuptus aesit. Hocatũ aũt epitalamiũ eo qd̾
in talamis decantetur. Dgt. Epitasso. imꝑo grece.¬

Expanded text:
vocant, quae interpretatur Latine, missa. Styla enim seu styli, missa vel missi ante membranarum usum in dedportitores earum tabellarios vocaverunt. qui in dormitione eorum fit, qui iam defuncti sunt. Scribitur enim ibi vita, mores et aetas eorum. Poesimia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Saloepithalamium vindicarunt, et istius generis carmen adsumptum est. Quod genus primum a gentilibus in scenis celebrabatur, postea tantum in nuptiis haesit. Vocatum autem epithalamium eo, quod in thalamis decantetur. Threnos, quo
Abbreviated transcription (Latin):
isse dicũtur. Set quã mineruã uirginẽ uolũt in ambo¬
rũ contentione uulcanũ cõmotũ effudisse auint sem̃
in terra. atq m̃ hoẽm nato. Ob eam causam tale in¬
dictũ nom̃ ẽ ei. Greca enĩ lingua eris contentio. ethõ
terra ẽ. ex quib duob conpositũ uocabulũ ẽ. Ericto
nius. ueꝵ qd̃ futẽdum refellunt ⁊ a suis dus repellũt
istũ doctores qui hãc opmnionẽ fabulosam hĩe exortã
ferunt qr intẽplo uulcani ⁊ minerue qd̃dã bonum
habebãt athenis expositum. Inuentus puer dracone
inuolutꝰ qui eũ sigͥficauit magnũ futurũ ⁊ ꝓp̃t com¬
miniẽ templũ cũ eẽnt parentes ignoti ei uulcani ⁊
minerur dictũ eẽ filium. Nõis tam̃ eius origine fabu

Expanded text:
isse dicuntur. Sed quoniam Minervam virginem volunt, in amborum contentione Vulcanum commotum effudisse aiunt semen in terram, atque inde homini nato ob eam causam tale inditum nomen. Graeca enim lingua ἔρις contentio, et χθών terra est; ex quibus duobus compositundum est, refellunt et a suis dis repellunt ista doctiores, qui hanc opinionem fabulosam hinc exortam ferunt, quia in templo Vulcani et Mineruae, quod ambo unum habebant Athenis, expositus inuentus est puer dracone inuolutus, qui eum significauit magnum futurum, et propter commune templum, cum essent parentes eius ignoti, Vulcani et Mineruae dictum esse filiu
Abbreviated transcription (Latin):
fpyrꝰ ꝓuincia greciae a pirro achillis filio cognomi¬
nata. cuiꝰ pars cahonia que añ mellosia dictã ẽ a
meloso filio pyrri quẽ de airoromaca habuit. Set
postquã occisus ẽ pirrus orestis insidus andromachẽ
elenus suscepit. tenuitq regnũ pͥuigni qui succes¬
serat patri aquo melosia dicta ẽ. pars epyrri quã
elenus postea a frẽ caone quẽ inuentũ ꝑ ignorã¬
tiã dicitur occidisse caoniã nõauit quasi ad solati¬

Expanded text:
r. Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata, cujus pars Chaonia, quae ante Molosia dicta est a Molosso filio Pyrrhi, quem de Andromacha habuit; sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit, tenuitque regnum privigni, qui successerat patri, a quo Molossia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solati
Abbreviated transcription (Latin):
Epta enĩ greci septẽ dicunt. hac nos septimanã uo¬
camꝰ quasi scptẽ luces. Niam mane lux ẽ. Octauus
aut̃ dies. idem pͥmus ẽ ad quẽ redditur. ⁊ aquo rursꝰ
ebdomade series orditur. Ebdomada dicta apud gre
cos ⁊ romanos. septẽ dieꝵ cursũ ꝑagitur. Apud hebre
os septẽ anni sũt aũt. Occlarat hoc danihel de sep¬
tuagita ebdomadis. Ebdomada aut̃ septẽ ferus
constat. feria quoq a fando dicta. quasi faria eoq
in creatione nrũdi ꝑ singłos dies dixit cdeus fiat lux
Itẽ dies sabbati abinicio feriatus habetur. inͣ dies
solis pͥma feria nũcupatur qr pͥma ẽ a feria. Item
limis ꝓide secũda feria qͥa secũdus ẽ a feria .i. a sab

Expanded text:
 enim Graeci septem dicunt. Hanc nos septimanam vocamus, quasi septem luces. Nam mane lux est. Octavus autem dies idem primus est, ad quem reditur et a quo rursus hebdomadae series orditur. § 33 De mecos et Romanos septem dierum cursu peragitur. Apud Hebraeos autem septem anni sunt. Declarat hoc Daniel de septuaginta hebdomadis. Hebdomada autem septem feriis constat. Feria quoque a fanin creatione mundi per singulos dies dixit Deus: Fiat. Item quia dies Sabbati ab initio feriatus habetur, inde dies solis prima feria nuncupatur, quia primus est a feria. Item luna perinde secunda feria, quia sec
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit qd̃ mẽtẽ appendẽs pariter etiam corpꝰ possideat
greci erũ appensionẽ epilenisia appellãt. fit aũt ex i¬
lancolico humore. quotiẽs exsuꝑauerit ⁊ cerebrum
ꝯuesus fuerit. hec passio ⁊ caduca uocatur eo qd̃ ca¬
dens eger spasmos .i. spumã paciatur. hos etiã uul¬
gus limaticos uocat. qd̾ lunc cursũ comitatu reos ĩ¬
sidia demonũ id̃ ⁊ barbati ip̃i ⁊ ẽ morb comiciał¬

Expanded text:
sumpsit, eo quod mentem appendens, pariter etiam corpus possideat, Greci enim appensionem epilepsiam appellant. Fit autem ex melancholico humore, quoties exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Hec passio caduca vocatur, eo quod cadens eger spasmos patiatur: hos etiam vulgus lunaticos vocat, quod per lune cursum comitetur eos insania demonum. Idem et larvatio. Ipse e
Abbreviated transcription (Latin):
Epilempsia. dicta ẽ ascensũ atq m̃tis oppressionẽ
da greci enĩ epilesia appensionẽ uocauer̃. Hanc¬
li passio significationẽ magna refert. Ercci enĩ gerã
noso uocauer̃ ut democritus. siue qd̾ diumũ merbũ
comicialẽ dict. siue qd̃ aĩe misceatur siue qd̃ ex capitil

Expanded text:
epilepsia dicta est? a sensus atque mentis adprehensione, aeci enim epilepsiam adprehensionem vocant. sio, quod significatione magnam refert. Graeci enim ieran noson vocaverunt, ut Democritus. sive quod divinum morbum comitialem dicant, sive quod animae misceatur, sive quod ex capite
Abbreviated transcription (Latin):
Epactas. greci uocant. latini adiectiones annuas
limaresq ꝑ undenariũ numeꝵ usq ad tͥcenariũ
inse reuuoliũt᷑. qͣs id̃o egiptii adiciũt ut luna¬
ris em̃esio ratiomi soli sequatur. Lunã enĩ iuxta
cursũ suũ iuginti nouẽ semis dies lucẽ dignosci¬
tur ⁊ funt in annũ lunares dies trecẽti ꝙnq̃gĩ¬
ta qͣtuor. Remanẽt ad cursũ anni solaris dies
undec̃. quos egiptii aditiunt. unde ⁊ adiectiones
uocãt᷑ abq his ñ inueries luna qͦta sit ĩ qͦlib an¬
repꝑiunt᷑. in eadẽ luna que fuerit eo die. Conti
iã sequẽti anno ñ addes suꝑ uiginti nouẽ undecĩ
ut decẽ annũties. detractis trignnta set in de reuer¬

Expanded text:
Epactas Latini vocant adjectiones annuas, lunares que per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revoluentes, quas ideo adjiciunt, ut lunaris emensio rationem solis sequatur.+ EPAcursum viginti novem semis dies lucere dignoscitur, et fiunt in annum lunarem dies CCCLIV. Remanent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adjiciunt. 31. Unde et adjectiones vocantur: absque his non invenies lunam quota sit in quolibreperiuntur in eadem luna quae fuerit eo die. Continiam sequenti anno non addes super viginti novem undecim, ut decem adnunties detractis triginta, sed inde rever
Abbreviated transcription (Latin):
Donatio ẽ ciui̾lib rei tñsactio. Dictã aũt dicunt dona¬
tionẽ quasi doni accionẽ ⁊ dotẽ quasi do itẽ. p̃cedẽte
Nam antiqͥs nuptiaꝵ erat ritꝰ. quo se maritus ⁊ uxr
inuicẽ emebãt. ne uit̾ẽtur uxor ancilla sic̃ habemꝰ in
uire. iñ ẽ qd̾ p̃ceclente donatione uiri. seꝗtur dos uxo¬
ris. Donatio usufructuarii idõ dicit᷑. qr donator ex ea¬

Expanded text:
Donatio est cujuslibet rei transactio. Dictam autem dicunt donatiouem, quasi doni actionem; et dotem, quasi do item. Praecedente Nam antiquus nuptiarum erat ritus quo se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in iure. Inde est quod praecedente donatione viri sequitur dos uxoris. Donatio usufructuari
Abbreviated transcription (Latin):
Ysi. Embolismꝰ annꝰ ẽ. ꝗ tredecim menses limares ht̃
longius habitabũt in scdo mense pasca celebrare. Em¬
bolismũ aũt nom̃ grecũ ẽ. qt̾ int̃p̃tatur latirte. suꝑ¬
augm̃tum eo qd̃ expleat numeꝵ annoꝵ cõmunium
quib untocin lunares dies deeẽ cernũt᷑. Embolismi añ
anni.⁊ cominunes sic inueniuntur. Si cnũ quarta¬
docima luma pasce p̃cendentis usq at quartã decimã

Expanded text:
st. Embolismus annus est, qui tredecim menses lunares, id longius habitabant, in secundo mense pascha celebrare. Embolismus autem nomen graecum est quod interpretatur latine, superaugmentum: eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. Embolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quartadecima luna paschae prae
Abbreviated transcription (Latin):
elio adnano elia uocitata ẽ. Elia. interpretatur ds̃
meus ex futumi igitur p̃sagio sic uocatur. Nam alt̃¬
caretur in sacrificio cũ quadringentis sacerdotibus.
lual. inuocato nõe dñi. descendit de celo ignis super
holocaustũ. qd̃ cu uidisset omĩs popłs cecidit infaci¬
en suam ⁊ ait. dñs ip̃e ẽ deus. Ex hac igitur causa¬

Expanded text:
terpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini descendit de caelo ignis super holocaustum. 'Quod cum vidisset onmis populus, cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est Deus'3 Reg
Abbreviated transcription (Latin):
est. sicut scriptũ ẽ de co. Exelsus dñs super celos gła eius. ex¬
celsus aut̃ dictus ꝓ ualde celsus. ex. enĩ ꝓ ualde ponitur.
sicut eximius quasi ualde emmẽs. Eliopolis. urbs egipti
q̃ latine interp̃tat᷑ cuutas solis solisicut septuaginta ĩter¬
pretes arbitrantur. aedificata ẽ aũt a filus ifrt inqua pe¬
tegres sacerdos fuit cuius meminit ezezichiel. Eliotpia.¬
cũ sangumeis uenis causa nõe defectu lapidis est. Nam
deiecta in labris eneis in radio solis mutat sanguini ore¬
ꝑcusso. extra quã aut̃ speculi modo solẽ accipit. dep̃hen¬
ditq defectus eius subeuntes se lunã ostendẽs magnoꝵ
mpudentie manifestissimũ. In hoc quoq exemplũ est
qm̃ admixta herba eliotͦpio ꝗbusdã additis p̃cationib
gerentẽ conspici negãt. gignit᷑ in cypro ⁊ affrica. s me¬
tat. Unde ⁊ alatmis solsequia nũcupat᷑. Nã ⁊ sole o¬
riente. fiores suos aꝑit. Item reclaudit cũ sol occubu¬

Expanded text:
est de eoPs. 113, 4: 'Excelsus Dominus; super caelos gloria eius.' Excelsus autem dictus pro valde celsus. Ex enim pro valde ponitur, sicut eximius, quasi valde eminens. quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Acum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eius subeuntem lunam ostendens. Magorum inpudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta herba heliotropio quibusdam additis precationibus gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed metat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubu
Abbreviated transcription (Latin):
soli d̾dicauer̃. Sccła sabbi. secunda feria. quẽ se¬
culares diẽ lune uocant. Tercia sabbati. tercia
feria. quẽ diẽ illi martis illi martis. Quarta sa¬
bb̃i. quarta feria ꝗ mercurius dies dies dicit᷑ a pa¬
ganis. Quinta sabbati .i. quita feria .i. quintꝰ dieᷤᷤ
a die dnico. qui ap̃ gentiles dies ious uocat᷑. Sex¬
ta sabbati. sexta feria dicit᷑. qui ap̃ costlem paganos¬
dies ueneris nũcupat᷑. Sabbatũ aũt septimꝰ a dnĩco
dies est. quẽ gentiles satn̾o dicauer̃. ⁊ saturni nõe¬
uocauer̃. Sabbatum aut̃ ex groco in latinũ reqos ĩ¬
terpretat᷑. eo qd̾ ds̃ in eo requieuiss ab omib oꝑi¬
u suis. Melius aũt in uocabuł dieꝵ de ore xͥano. ri
tus ioquendi eccłasticus ꝓcedit. Tam̃ siquidẽ foureꝰ
suetudo traxerit ut illud exeat ex ore qd impbat
corde. intelligat illos om̃s de quoꝵ noĩb appellati

Expanded text:
Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeSoli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno dicaverunt et Saturni nour? Resp. Sabbatum autem ex Hebreo in Latinum requies interpretatur, eo quod in eo Deus requievisset ab omnibus operibus suis. Melius autem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit; tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore, quod improbat in corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellati
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb sol stat. crescẽte spaciũ dicꝵ. ł noctiũ. Equinoc¬
tiales dies sũt. in quib dies ⁊ nox eqͣlib oraꝵ spa
appellauer̃. ꝗ pͥnceps ẽ omium syd̾um. sicut ⁊ isdẽ
lumẽ. Tercium ab stella martis que uesꝑ uocatur.
Quartũ a stella mercurii. quã ꝗdũ candidum
entulum dicũt. Quintũ a stella iouis quã feton¬
tem auit. Sextũ a ueneris stella. quã luciferũ
asser̃. que int̾ omĩa syd̾a plus lucis ht̃. Septi¬
mũ a stella saturni. que sexto celo locata tͥgĩ¬
ta annis fertur crplere cursũ suum. Proinde
aũt ex his septẽ stellis nõa dieꝵ gentiles d̾derũt.
co qd̾ ꝑ cosciem aliqͥd sibi effici existimauere. dicẽ¬
tes habere a sole spm̃. a lima corpꝰ. a merturio ĩge¬
nium ⁊ linguã. a uenere uoluptatẽ. a marte san¬
guinẽ. a ioue tẽpantiam. a satumo humorẽ. Tał
quippe extitit gentilium stulticia. qui sibi finxerũt

Expanded text:
quibus sol stat, crescente spatio dierum vel noctium. Aequinocquibus sol stat, crescente spatio dierum vel noctium. Aequinoctiales dies sunt, in quibus dies et nox in aequaappellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem lumen. Tertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. spacia diei duo sũt. int̾ dianũ ⁊ nocturñ. Et est
partes. abusiue dici tres st̃. mane. meridie. ⁊ sup̃ma
Inicia diei alii ab ortu solis putãt. alii ab occasu.
allii a meclia nocte. Nam chaldei a soł exortu diei
ptii aũt ex micio noctis sequẽtis dici originẽ tradũt.
Inte nefasti ꝗb ñ dicit᷑. Feriales dies in qͥb res diui¬
na fit. ⁊ abstmnere hõmes alitib oportet. Profesti fe¬
stis ꝯtrarii.i. sinc religione. Festitanti indemotu ⁊ re¬
ligione sũt. Atri dies st̃. qui ⁊ comunes uocantur.
syd̾ales in quib syd̾a mouent᷑. ⁊ hoes a nauigatio¬
ne excludunt᷑. Iusti ⁊ ꝯtinui triginta p̃liares qͥb
fas ẽ hostem ĩ bello lacessere. De qͥb liber testat᷑ re¬
gum dicens. Eo tp̃r quo solẽt reges ad bella ꝓcede.
b̃. ⁊ qũito kalendaꝵ memorataꝵ finiuntur. Dies
ꝑ totum annũ adiciantur. Solsticiales dies sũt. ĩ

Expanded text:
sum. Spatia diei duo sunt, interdianum et nocturnum; et est sum. Spatia diei duo sunt, interdianum et nocturnum; et est Partes abusivi diei tres sunt: mane, meridies, et suprema. Initia diei alii a solis ortu putant, alii ab occasu, alii a media nocte. Nam Chaldaei a solis exortu diei ptii autem ex initio noctis sequentis diei originem trahunt. ut nefasti quibus non dicitur. Feriati dies, in quibus res divina fit, et abstinere homines a litibus oportet. Profesti, festis contrarii, id est, sine religione; festi tantumdem otii et religionis sunt; atri dies sunt qui et communes vocantur. Siderales, in quibus sidera moventur, et homines a navigationibus excluduntur; justi continui triginta. Praeliares, quibus fas est hostem bello lacessere, de quibus liber regum testatur, dicens: Eo tempore quo solent reges ad bella procedere. 5. pt. et V Kal. memoratarum finiuntur. Dies  annum adjiciantur. Solstitiales dies sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
perit. nõ intelligunt oꝑatõnẽ illam qr lux facta ẽ
⁊ diuisũ ẽ int̃ uicẽ ac tenebras ⁊ uocata ẽ lux dies
⁊ tencbras nox. Hanc ergo totam oꝑationẽ nõ in¬
telligunt ad diẽ ꝑtinere. Post hanc aut̃ oꝑatõnẽ
tanq̃ finito die facta c̃ uesꝑa. Set q etiã nox ad diẽ
suum ꝑtint nõ dicitur tñsisse dies unꝰ. nisi qd̾ factũ ẽ¬
⁊ transactꝰ ẽ dies unus. Iñ incip̃ oꝑatio que sequitur
ab ip̃o mane qd̃ iã factũ ẽ ⁊ post ip̃am oꝑationẽ fit
uesꝑa. dem̃ mane ⁊ tͣnsit alter dies. atq ita deincep
chait ab occasu solis. sccłm uero ꝑsas ab ortu solis. se¬
cũdũ athenienses a sexta hora diei. scd̾m romanos a
media nocte. Unde ⁊ galicinium ẽ quoꝵ uox diei
ostendit p̃coniũ. quãdo ⁊ meso noctis afflatꝰ fit. Dies
ẽ sot orientis p̃sentia quousq ad occasũ ꝑuenit. Di¬
es gemima appellari solet ꝓͥe a solis exortu donͨ rursus
oriatur. abusiue a solis ortu usq quo ueniat ad occa¬

Expanded text:
ationem illam qua lux facta est, et divi sum est inter lucem et tenebras, et vocata est lux dies, et tenebrae nox; hanc ergo totam operationem non intelligunt ad diem pertinere: post hanc autem operationem tanquam finito die facta est vespera. Sed quia etiam nox ad diem suum pertinet, non dicitur t transactus est unus dies, incipit operatio, quae sequitur ab ipso mane quod jam factum est, et post ipsam operationem fit vespera, deinde mane, et transit alter dies: atque ita deinceps choat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Diesest solis orientis praesentia, quousque ad occasum perveniat. Dies gemine appellari solet: proprie a solis exortu, donec rursus oriatur, abusive a solis ortu, usquequo veniat ad occa
Abbreviated transcription (Latin):
artus sunt ut sint rubustiores. quia cito hominib
si diu steterint aut uelocius cucurrerint iugiterq
ambulauerint: genua uexant᷑ ⁊ plante. Coniũcta
enĩ ⁊ articulata facilius concreta aut doloris sensũ
aut casũ offensioĩs admittunt. Hi dentib suis tã¬
de sua quicquid uoluerit frangit. Iede quicquid
cõpresserit uelut quodã lapsu ruine ingentis exeat.
Inuoluunt ꝓmuscide nemora ad sui escam. ⁊ quasi
quidã altissimi dracones serpentinis quos ceperĩt
spiris flagellant. maxime cũ de t̾ra cib colligit᷑

Expanded text:
artus sunt, quo sint robustiores. quam cito hominibus, artus sunt, quo sint robustiores. quam cito hominibus, si diu steterint aut uelocius cucurrerint uel iugiter ambutaueuntambulauerint, genua uexantur et plantae! coniuncta enim et articulata facilius quam concreta atque solidata aut doloris sensum aut causam offensionis admittunt. et de sua quidquid inuoluerint frangunt, pede uero quidquid conpresserint uelut quodam lapsu ruinae ingentis exanimant. inuoluunt promoscide nemora ad sui escam et quasi quidam altissimi dracones serpentinis quos ceperint spiris flagellant. plerumque eas in orbem colligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
etur. hinc uenit usus ꝑiculi. Nam dũ arborib ni¬
xi aut costas fricant aut insomno se relaxant: que
nitudine frangit᷑. atq ille qui sese in eandẽ refudũt
corruit. nec erigere atq eleuare se pot̃. ibiq iacẽs
int̾it. aut gemitu suo ꝓditus sternitur dũ uenter
cetaq ext̾iora iuxta molliora aduulnus patent.
Nam dorsũ cẽtaq ext̾ĩora: nulla facile solẽt tela
nere ñ possint. ruinãq eius arcessunt. Elephanti
magñu reb bellicis subministrant. Inde gens¬
ꝑsaꝵ ferox bellis ualida sagitis om̃iq teloꝵ iacti
quia de suꝑiorib ad inferiora ualidiore nisu tela
torquent᷑. acies eoꝵ uelut gradientib turrib sep¬
ta ꝓcedit in mediis campis tanquã de muro dimi¬
cant. ⁊ uelut hinc arce quadã ⁊ specula collocati spec¬
tant magis bella quã subeunt. Itaq ut immensi
uitã ꝓlucere. quia omĩa sibi in magnitudinẽ men¬
broꝵ conu̾tunt. Idõq nõ distincti ut nob̾ set cõpacti

Expanded text:
t, hinc uenit usus periculi. namque arbori innixi aut costas fricant aut in somno sese relaxant. quae e frangitur atque ille qui sese in eandem refuderat corruit nec erigere atque eleuare se potest ibique iacens interit aut gemitu suo proditus sternitur, dum uentre ceterisque iuxta mollioribus ad uulnus patet; nam dorsum eius ceteraque exteriora non ulla facile solent tela tinere non possint ruinamque eius arcessant. sed simagnum rebus bellicis usum ministrant. inde intarum ferox bellis, ualida sagittis omnique telorum iactu, quia de reflexos ad inferiora ualidiore nisu tela torquentur. acies eorum uelut gradientibus turribus saepta procedit. in mediis campis quasi de muro dimicant et uelut in arce quadam et specula conlocati spectant magis bella quam subeunt itaque alieni uitam producere, quia omnia sibi ad magnitudinem membra conueniunt. ideoque non distincti ut nobis, sed conpacti
Abbreviated transcription (Latin):
bulũ ori admouet. ⁊ ẽ angui similis. Uallo munit᷑
ehurneo. bouis lucas dictus ab antiquis romanis.
bouis quia nullũ animal grandius uidebant. lu¬
cas quia inlucama illos pͥmus pirrus inp̃lio ob¬
iecit romanis. Nam hoc genus aĩantis in reb
bellicis aptu ẽ. In eis aũt ꝑse ⁊ indi ligneis tur¬
rib collocatis tanquã de muro iaculis dimicant.
Intellectu aũt ⁊ memoria multa ugent. gregat̃
incedunt. motu quo ualent salutant. murẽ fugi¬
unt. au̾si corunt. Qñ aũt parturiunt: in aquis
aut insulis dimittunt fetus ꝓpt̃ draconẽ. quia eis¬
inimici sunt. ⁊ ab eis implicati necant᷑. Biennio
aũt portant. nec amplius quã semel gignunt. nec

Expanded text:
bulum ori admovet; et est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est; in eis enim Persae et Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; murem fugiunt; aversi coeunt; quando autem parturiunt, in aquis vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt nec
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. quia cũ sit eminentior cunctis: inclinare se ad
pascendũ nõ pot̃. Itaq ꝓmuscide eiꝰ ad colligendũ
cibũ utit᷑ ministerio ea umani bestia largo potui
infundit humorẽ. Idõq concaua ẽ qd̾ ad restrin¬
gendã tante bestie sitim plenos lacus auriat. ut
collecto flumine possit undare potantẽ. Ceruix sa¬
ne minor ẽ quã poscit tanti corporis moles. ne ea
quoq honeri magis eẽt quã usui. Idõq nec genua
flectit. quia rigidiorib opus sunt crurib quib
uelut colũpnis tanta possit menbroꝵ machina su¬
stineri. Calcaneũ leniter incuruat. rigent cetera

Expanded text:
habet, quia, cum sit eminentior cunctis, inclinare se ad pascendum non potest. itaque eius ad colligendum cibum utitur ministerio. ea immani bestiae largi potus infundit umorem ideoque concaua est, quo ad restinguendam tantae beluae sitim plenos lacus hauriat, ut collecto flumine possit inundare potantem. ceruix sane diuinae est quam poscit tanti corporis moles, ne ea quoque oneri magis esset quam usui. ideoque nec genua inflectit, quia rigidioribus opus fuit cruribus, quo uelut columnis tanta possit membrorum machina sustineri. calcaneum leuiter incuruat, rigent cetera
Abbreviated transcription (Latin):
tͥtulis enĩ galli nata inuenitur cristallina sp̃e mag¬
nitudine fabe. hac incertaminib inuctos fieri
sucinus dr̃. Electrũ aũt uocari fabulosa argum̃ta¬
tio dedit. Namq phetonte fulminis ictu intẽpto
sorores eius luctu mutatas marbores ppłos. lacͥmis
electrũ om̃ib annis fundere iuxta eridanũ amnẽ.
⁊ electrũ appellatũ. qd̾ sol uocitatus sit electrũ płimi
poete dixere. Constat aũt ipsũ nõ eẽ sucũ ppłi s spine
qd̃ ad radiũ solis clarius auro argentoq reluceat.
Sol enĩ apoctis electrũ uocatur. Defecatius ẽ enĩ hoc
metallũ om̃ib metallis. Cuius tria sunt gnã. Unũ
qd̃ ex spmis arboris fluit. qd suciũ dr̃. Alterum
Terciũ. qd̾ fit de tͥb partib auri ⁊ argenti unius¬
mina clarius cunctis metallis fulgeat ⁊ uenenũ ꝓ¬
ducat. Nam si eũ infundas ueneno. stridorẽ edit. ⁊
colores uarios inmodũ arcus celestis emittit. Elec¬

Expanded text:
triculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pinequod ad radium solis clarius auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dicitur; alterum tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti unmina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emittit.
Abbreviated transcription (Latin):
suo cũ uoluerit filios ꝓcreare. Uadit in orientẽ cum
femina usq in ꝓximo paradisi. ⁊ ẽ arbor que dicit᷑
mandragora. Prior enĩ femina gustat. de fructu illiꝰ
arboris. ⁊ sic illa seducit masculũ. ut ⁊ ille ꝑsuasus
manducet. Postquã uõ manducauerint ambo: tẽ
conueniunt sibi inuicẽ. ⁊ statĩ femina mut̃o cõcipit.
Cũ aũt uenĩt tp̃s illi ut pariat: uadit uͥ ẽ stagnus¬
si extra aquã peꝑtꝑit rapiat pecus illud ⁊ deuoret.
Idõ maqua alta ingreditur ⁊ ibi parit. Masculus aũt

Expanded text:
suo cum uoluerit filios procreare, uadit ad orientem cum femina sua usque in proximum paradisi; et ibi est arbor quae dicitur mandragora; prior ergo femina gustat de fructu illius arboris, et sic illa seducit masculum ut ille persuasus manducet. Et postquam uero manducauerint ambo, tunc conueniunt sibi inuicem, et statim femina in utero concipit; cum autem uenerit tempus illius ut pariat, uadit ubi est stagnusi extra aquam peperit, rapit draco pecus illud et deuorat. Ideo in aquam altam ingreditur, ut ibi pariat; masculus aut
Abbreviated transcription (Latin):
chalionis ⁊ pyrre filio. aquo ⁊ pͥus greci ellenes nun¬
cupiti sunt. Ipsa ẽ ⁊ attica t̃ra atte pͥus dicta. Nam
gnarus quidã grecie indigena fuit. Ex huius filia
attis noĩe attica t̃ra uocata ẽ. Hec int̃ macedoniã
⁊ achuiã media iacet. archadie a septetͥonali parte
coniuncta. Ipsa ẽ ⁊ uetus grecia uͥ furt athenaꝵ ci¬
uitas mat̃ lib̾aliũ litt̃aꝵ ⁊ phylosophoꝵ nutͥx. quia
nichil habuit grecia. clarius atq nobilius. inea ẽ
⁊ maratonius campus opimone quondã prelii cruen¬
tissimi. Ellades aũt due sunt ꝓuincie. Boctia ⁊ pelo¬
ponensis. El afeboliũ. tenerũ lingua aug̾ m̃sis dr̃.

Expanded text:
calionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam proelii cruentissimus. Helladis autem duae sunt provinciae: Boeotia et Peloponnensis. Boeo
Abbreviated transcription (Latin):
in actionẽ latior ⁊ et exsccutior rethoricis silogismis. La¬
titudine distans ⁊ ꝓductione ẜmonis a dialeticis silo¬
gifmis ꝓpt̃ qd̃ rethoric dat᷑ hic aut ꝯstat modis trib.
menbris trib. Idẽ p̃posityone assumtione. conclusigne
quadripertitus qui constat ex mẽbris quattuor. Pri
tione. tercia assũptione. quarta eiꝰ ꝓbatione. qͥnta con¬
te partes alicuius gñ causa putari eadẽ ⁊ alii eñi ge¬
nus. alii ꝑartes se potest eidẽ genus pars nõ potest xł
cetera quousq silogismi huiꝰ mẽbra laudantur. Epicu¬
rei dicti ab epycuro quodã phylosopho amatore uani¬
tatis ñ sapientie. ⁊ ab ip̃o phylosophy porcũ nõi auer̃
quasi uolutans. Hic nemo carnali uolũtatẽ corporis
sumũ honũ assereret᷑. ꝗ etiã dixit nulla diuma ꝓuidẽ¬
tia instructũ eẽ aut regi mũdũ s origine reꝵ ut ho¬
mis. Idẽ isecabilib. ac solidis corporib assignauit.
Quoꝵ fortutis occursionib unuiersa nascatur ⁊ na¬

Expanded text:
inatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus.membris tribus, id est propositione, adsumptione, conclusione. Quadripertitus est, qui constat ex membris quattuor: primtione, tertia adsumptione, quarta eius probatione, quinta conte partes alicuius generis causae putari. Eadem enim res alii genus, alii pars esse potest; eidem genus et pars non potest, vel cetera, quousque syllogismi huius membra claudantur. rei dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapientiae, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno carnali, voluptatem corporis summum bonum adserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et na
Abbreviated transcription (Latin):
flleborũ memorant ingrecia circa elleborũ quẽdã
ni alio noĩe ueneratrũ dicunt. ꝓeo qd̾ sũptũ motã
m̃t̾e insanitatẽ reducit. Duo sunt aũt gn̾a. albũ
coturnicũ. eo qd̾ naturali quodã tẽꝑam̃to sui cõpoi̾s
uim pabuli nocentis euitant. Et enĩ si ratione medi¬
cine plerũq ad salubritatẽ humani quoq corporis
tẽꝑatur cui uidet᷑ ẽẽ contrariũ. quanto magis ꝓpͥeta¬
tẽ nature ad cibũ ꝓficit. qd̾ medicinali manu cõuer¬

Expanded text:
lleborum memorant in Graecia circa Elleborum quendam ni alio nomine veratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album coturnicum, eo quod naturali quodam temperamento sui corporis vim pabuli nocentis evitent. Etenim si ratione medicinae plerumque ad salubritatem humani quoque corporis temperatur, cui uidetur esse contrarium, quanto magis proprietate naturae ad cibos proficit quod medica manu conuer
Abbreviated transcription (Latin):
a terestri iono nomẽ tragat quẽ uulgus ericui uocat.
hurłis testula duplex fpius aculeata in modũ casta¬
neaꝵ quãdo ad huc oportet de arborib cadut᷑. caro
uile ac dispicabile marinũ liquor pleꝵq adex futu¬
ripit eũq uelito saburrã uhit ⁊ tanquã anichoram
trahit ne extutiatur fluctib. Itaq ñ se suis liłat ui¬
nbus set alieno ftabilitet iogit pontere qõ iicio nau¬
te uelud signum future ꝑturbationis capaces sũt ⁊ sibi
iste terrenus quẽ uulgo ericiũ uocãt. Siqͥd insidiarũ
p̃senserit spinis suis clauditur. atq in sua se arma col¬
ligit. Ut quicũq eũ contingendũ putauerit uulne¬
retur. Idẽq ecutꝰ futuri p̃uidens geminas sibi res paran¬
di uias murnit. ut q̃n boream fututũ collegerit septẽto¬
nalẽ obsiruat. quãdo notho cognouai̾t det̾gi aeris nubila
ad septẽtrionalẽ se ꝯferat. ut flatus declnet ebiu s ⁊ ere
sius sit sun łe cadẽ alcuuadios. folia ht̃ longa apsꝑa. tenuis¬

Expanded text:
a terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro vile ac despicabile, maritimum loquor, plerumque index futuarripit, eumque velut saburram vehit, et tamquam anchoram trahit, ne excutiatur fluctibus. Itaque non suis se librat viribus, sed alienae stabilitatis regitur pondere. Quo indicio nautae velut signiste terrenus, quem vulgo ericium vocant, si quid insidiarum praesenserit, spinis suis clauditur, atque in sua se arma colligit, ut quicumque eum contingendum putaverit, vulneretur. Idemque echinus futuri providens geminas sibi respirandi vias munit; ut quando Boream flaturum collegerit, Septentrionalem obstruat; quando Noto cognoverit detergi aeris nubila, ad Septentrionalem se conferat, ut flsius sit simile. Eadem alcibiadios. Folia habet longa, aspera, teneri
Abbreviated transcription (Latin):
q opinabile tractatur nom̃ artis tractatur nom̃ẽ¬
artis habebit. Discipline lib̾atium artiũ .uii. sũt. Pͥ¬
ma gramatica .i. loquendi ꝑitia. Scd̃a refborica.
que ꝓpt̃ nitorem ⁊ copiam eloquentie sue maxime
m ciuilib questionib necessaria existimatur. Tercia
dialetica cognomiẽto logica. que disputationis sub¬
tilissimis uera secerrat a falsis. Quarta arithineti ca
que continet numeroꝵ causas ⁊ diuisiones. Qũĩta
musica que in carminib cantibq consistit. Sexta
geometca que mensuras dimẽsionesq complectitur.
Septima astronomia que continet legem astroꝵ. Di¬

Expanded text:
que opinabile tractat, nomen artis aciberalium artium septem sunt. Prima grammatica, id est loquendi peritia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astro
Abbreviated transcription (Latin):
geua. uite fata. Effeta. ab eo qd̾ sit frequẽter fetu exau¬
sta. partꝰ enĩ eã assidis debilem redoit. Effetos. effecũ¬
tu corpois atq sonno etiã insolito ⁊ graui quotiẽs suy¬
pressi grauant᷑. aut p̃focari edoriniens sciat aut aliqͣ
sibi in irrinsse putat qui eiꝰ corpꝰ p̃mẽdo ex aĩa recũdit.
Uñ ⁊ incubo dicta ẽ a mẽtis atq sensus inculutione
Alii aũt incubo dixert̃ qd̃ indigestione cybi hec ueni¬
at. que greci effialtẽ dicũt qd̾ ascẽcdisse aliqͥs supͣ dor

Expanded text:
um. 95. Effeta ab eo quod sit frequenti fetu exhausta; partus enim eam assiduus debilem reddidit. 471 F. 96. Facuntu corporis et somno etiam insolito et gravi, quoties suppressi gravantur, ut prefocari se homo dormiens sentiat, aut aliquem sibi inruisse putet qui eius corpus premendo exanimare contendat. Vnde incubo dictus est? a mentis atque sensus incubatione. alii autem incubum dicunt quod ex indigestione cibi eveniat. Graeci efialten quod ascendisse ali
Abbreviated transcription (Latin):
scant. Ecclasticum libruã certissime iħs filius sirach iero¬
solomita nepos tħu sacerdotis magni ꝯposuit. De quo
menunit zacharias. qui liber apud latinos ꝓpt eloquii simi¬
litudinẽ salomonis titulo p̃notatur. Dictus aũt eccłasticꝰ.
eo qd̃ de totius eccłe disciplina religiose ꝯu̾sationis mag¬
na cura ⁊ ratõe sit editꝰ. hic ⁊ aput hebreos repperit᷑. et

Expanded text:
a. Ecclesiasticum librum certissime Ihesus filius Syrach Ieroa. Ecclesiasticum librum certissime Ihesus filius Syrach Ierosolomita, nepos Ihesu sacerdotis magni, composuit, de quo meminit et Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis tytulo prenotatur. Dictus autem Ecclesiasticus, eo quod de tocius ecclesie disciplina et religiose conversacionis magna cura et racione sit editus. Hic aput Hebreos reperitur, sed