comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
queritur apud pedum. libro.uii.
siticium quasi debitoremtuu
extra iudicium aminon uero et
is michi soluit cum debitor tu¬
us non esset.tuꝙ postea cogno¬
ueris et ratum habueris an ne¬
gocioruges. actione me possr
ꝯuenire: et ait dubitari posse.qr
nullum negocium gestum est
cum debitortuus non fu̾it. S
ratihicio in qd fecit tuum nego¬
ciumet sicut ei aquo ex actum
est adũus eumdatur rẽpeticio
quiratum habuerit ita et ipide
bebit post ratihicionem adusus
me ꝯpetere actio. et sic ratihicio
ꝯstituct tuum negocium ꝙ ab
micio tuum non ẽrat. scua ꝯte¬
platione gestum. ¶ Idem art si
ticui debitorem cuite yrdem pu¬
taban cum esset seushs due¬
nero similiter et egero. mor tu
ratum hius esse michi adu̾sus
te et tibi adu̾sus me mutuam

Expanded text:
quaeritur apud Pedium libro septimo, si Titium quasi debitorem tuum extra iudicium admonuero et is mihi soluerit, cum debitor non esset, tuque postea cognoueris et ratum habueri‹s›: an negotiorum gestorum actione me possis conuenire. et ait dubitari posse, quia nullum negotium tuum gestum est, cum debitor tuus non fuerit. sed ratihabitio, inquit, fecit tuum negotium: et sicut ei a quo exactum est aduersus eum datur repetitio qui ratum habuit, ita et ipbebit post ratihabitionem adversus me competere actio. sic ratihabitio constituet tuum negotium, quod ab initio tuum non erat, sed tua contemplatione gestum. Idem ait, si Titii debitorem, cui te heredem putabam, cum esset Seius heres, convenero similiter et exegero, mox tu ratum habueris: esse mihi adversus te et tibi mutuam
Abbreviated transcription (Latin):
liberi qui tibi bon a fide fiuebat ne¬
gocia gesẜo. si ꝗdem putans tuir
esse ẜuumi gessi. pomp̃. scribit ea¬
rumrerum peculiarum ciisaq̃
te sequi deberet tecum inichi fo¬
re negociorum ges. Actionemoi
rum uero rerum que ip̃m sccun¬
tur nõ tecum s cum ip̃o. S et si

Expanded text:
liberi qui tibi bona fide seruiebat negotia gessero: si quidem putans tuum esse seruum gessi, Pomponius scribit earum rerum peculiarium causa, quae te sequi debent, tecum mihi fore negotiorum gestorum actionem, earum uero rerum, quae ipsum sequuntur, non tecum,
Abbreviated transcription (Latin):
taricuroblata derato caucio¬
ne cum nõ duenerit. si modo¬
ei facile fu̾it satis dare. ccte
isua psona indubitatumẽ.
et ideo si ex causa fint obliga¬
tus q̃ certo tempe fimebatur
et tempe lib̾atus est nichilomu¬
nus negociorum gestoruma
actionẽ erit obligatus. Ideme
erit dñdum et mea cauia ex
quah̾rs nõ tenentur.ut mar¬
cellus ĩcribit. ¶ Item si fimd̃
tuum uel cuntatis pobrepto

Expanded text:
tari, cur oblata de rato cautione eum non conuenit: si modo facile ei fuerit satisdare. certe in sua persona indubitatum est: et ideo si ex causa fuit obligatus, quae certo tempore finiebatur, et tempore liberatus est, nihilo minus negotiorum gestorum actione erit obligatus. idem erit dicendum et in ea causa, ex qua heres non teneretur, ut Marcellus scribit. Item si fundum tuum uel
Abbreviated transcription (Latin):
libabis qr hec actiom locumdi¬
recte actionis succedit. uisr
dicemus simoram fecis i ul¬
dicio accipiendo. ¶hrdine

Expanded text:
liberaris, quia haec actio in locum directae actionis succedit: diversum dicemus, si moram feceris in iudicio accipiendo. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
pmisit sine causa ꝯdice quãtita¬
tom non potest qͣ non dedit. s. ip¬
amobligationem. ¶Or et si ob
tendique finita est uel secuta ñ
lonstat id demum posse ꝯdici alicͥ.
uelod non ex iusta causa adeuz
nuenit uel redit ad non iustam
ciusam. IN Dem.
terit. de ide amissis hiis domi¬
no precuun ex locato ꝯuentus

Expanded text:
isit sine causa, condicere quantitatem non potest quam non dedit, sed ipsam obligationem. Sed et si ob tendi quae finit‹a› est uel secuta noni locum fore. Constat id demum posse condici alicui, quod uel non ex iusta causa ad eum peruenit uel redit ad non iustam causam. 2 Idem lxerit, deinde amissis eis domino pretium ex locato conuentus
Abbreviated transcription (Latin):
dño indetur. ergo qui negociũ
gessit utilem ẜuianam darici¬
bi non recte desiderauit si tnoᷤ
sideat exceptione doli defendi¬
ditur. ¶Cum uenditor numa¬
ta sibi ꝑte pretu p̾dium ꝙue¬
nierat pignori accepiss. ac post¬
ea residĩ precium emptori
littis ad eum missis donass. eop
defuncto donationem qboda:
modis mutilem ẽẽ ꝯstabat. ire
pignoris fiscum frustra peteri
predium ꝗ succesc̾at in locum
uenditoris apparuit. ciius p¬
gnoris solut ec pact̾ prima no¬
luntate donationis ꝯstabat
qm mutilem pecume donato
lex facit. cui nonẽ loco ĩpigno¬
re libando. defẽsor absẽtis cu¬
tionem iudicat᷑ solui ꝓstitit m
uissores obrem iudicatam quo
defensor declit non tenebity
aposẜore pecient et possorũts
estimationem obtulit et abeo
debitor rem uendicet. non alit¬
ci h̾ fac̾e xeclitur. nisi prius ei
debita offerat. T lp̃¬

Expanded text:
videtur. igitur qui negotium gessit, utilem Servianam dari sibi non recte desiderabit: si tamen possideat, exceptione doli defenditur. Cum venditor numerata sibi parte pretii praedium quod venierat pignori accepisset ac postea residuum pretilitteris ad eum missis donasset, eoque defuncto donationem quibusdam modis inutilem esse constabat. iure pignoris fiscum frustra petere praedium, qui successerat in locum uenditoris, apparuit, cuius pignoris solutum esse pactum prima uoluntate donationis constabat, quoniam inutilem pecuniae donationem lex facit, cui non est locus in pignore liberando. Defensor absentis cautionem iudicatum solui praestitit: in iussores ob rem iudicatam quos defensor dedit non tenebuntur a possessore petierit et possessor litis aestimationem obtulerit et ab eo debitor rem vindicet, non aliter hoc facere concedetur, nisi prius ei debitum offerat. Vlpi
Abbreviated transcription (Latin):
arinisi salua ca pignoris sui
ꝯsentiret. s et si p̃e uendid̾it
creditor sic tñuenditionẽ fec̃
ne discedet apignore nisisat ei¬
fiat dicend̾ erit exteptionem ei
non noce. s et si nõ dsenẜit pig¬
nus uendari szratam bũnit uen¬
ditionem. idemerit ꝓbandum¬

Expanded text:
i salua causa pignoris sui consentire. sed si ipse uendiderit creditor, sic tamen uenditionem fecit, ne discederet a pignore, nisi ei satisfiat, dicendum erit exceptionem ei non nocere. sed et si non concesserat pignus uenumdari, sed ratam habuit uenditionem, idem erit probandum
Abbreviated transcription (Latin):
cadiscedatur. si paciscatur nc̃i
sor daretur et datus ẽ. sat fcm̃
indebitur ut ypotheca lib̾ctur.
Aliud ẽ si ius obligomis uẽlide¬
rit creclitor et petimiã acceꝑit
tũcenĩ manẽt õs obligões inte¬

Expanded text:
ca discedatur. Si paciscatur crediussor daretur, et datus sit, satisfactum uidebitur, ut hypotheca liberetur. aliud est, si ius obligationis uendiderit creditor et pecuniam acceperit: tunc enim manent omnes obligationes inte
Abbreviated transcription (Latin):
nupcias mcͥiomis esttisuras dotis i
stipł.atum cũ dote post diuorcumde¬
bere ceꝑit. mecdn aũ temꝑis debebun¬
tur. ¶In domũ absentis uxore ĩduc
ras reu̾sus uir ĩ ꝓbe petit. ¶Genera
socero dotem arbitratu soceri c̾to die
dari nõ de monstratare uł qnͣtitate sti¬
płatas fũat arbitrio quoq detracto st¬
plonem uale placuit. nec idi simile.
ꝙ fundo nõ demonstrato nlłm ẽẽ leg¬
tum ułstiploem fundi dstaret. cum ĩ
ter mod̾ ꝯstituende dotis et corpus ig¬
notum diffr̃a magna sit dotis et emm
qnͣtitas ꝓmodo facultatũ mariti et dig¬
pcus ex uoluntate prĩs puelle cũ filio
tutoris nireccͣtis dos ꝓ modo facłtatũ
et dignitate natalium recte ꝑtutorem
ꝯstitui potest. ¶ Patrona dotẽ ꝓlib̾ta
ire ꝓmissã qr extitit ingrata nõ retine¬
bit. ¶Cum res ĩdotem estimatas solu¬
to mĩio rectli placint. sũma declaratur
nõ uenditio cchitur. Ideoq rebꝰ euctis
si młr bona fide eas ded̾it. nulla ẽ actio

Expanded text:
it, rationis est. Vsuras dotis in stipulatum cum dote post divortium debere coepit: medii autem temporis debebuntur. In domum absentis uxore deductras reversus vir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata re vel quantitate stipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem valere placuit, nec videri simile, quod fundo non demonstrato nullum esse legatum vel stipter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum differentia magna sit: dotis etenim quantitas pro modo facultatium patris et digptiis ex voluntate patris puellae cum filio tutoris iure contractis dos pro modo facultatium et dignitate natalium recte per tutorem constitui potest. Patrona dotem pro liberta iure promissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit. Cum res in dotem aestimatas soluto matrimonio reddi placuit, summa declaratur, non venditio contrahitur: ideoque rebus evictis, si mulier bona fide eas dederit, nulla est actio
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥsiu. ¶ De illo pompõ. dubi¬
dat. si fugituius ĩ quo meus usꝰ
fr̃. est stipululetur aliqd ex mea
re uł ptraditionem accipiat ac
ꝑhoc ip̃m qiͣ utar retineam usũ
fr̃. magisq anuttit retiñe Nam
sepe etiam si presentib ẜuis licet
nõ utamur tñ usumfr̾ retine¬
mus ut puta egrotantis ẜm. uł
Infantis. cunus ope nulle sunt
uł defecte senectutis hominis. Nã
et si agrumaremus licet tã stilis
sit ut nullus fructus nascatur
retinemus usumfr̃. Iuł. tñ . li.¬

Expanded text:
adquisiui. De illo Pomponius dubitat, si fugitiuus, in quo meus usus fructus est, stipuletur aliquid ex re mea uel per traditionem accipiat: an per hoc ipsum, quasi utar, retineam usum fructum? magisque admittit retinere. nam saepe etiamsi praesentibus seruis non utamur, tamen usum fructum retinemus: ut puta aegrotant‹e› seruo uel infant‹e›, cuius operae nullae sunt, uel defectae senectutis homin‹e›: nam et si agrum aremus, licet tam sterilis sit, ut nullus fructus nascatur, retinemus usum fructum. Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
nebitursi ame eas susceꝑit. ¶ Re¬
cipit autem saluum fore. utre si ĩ
nauemres misseei assignate sũt.
an⁊si ñ sunt assignate hoc tñ ip̃
so ꝙ in nauem misse sunt recep¬

Expanded text:
nebitur, si ante eas suscepit.Recipit autem saluum fore utrum si in nauem res missae ei adsign‹a›tae sunt: an et si non sint adsignatae, hoc tamen ipso, quod in nauem missae sunt, recep
Abbreviated transcription (Latin):
et nerue snĩam ꝓbat existiman¬
cium fiitutem qdemeumuẽ¬
ditrre non porse ueretiamus
uimfr uendicatur. ac ꝑ hoc uici¬
num si non paciatureumire ⁊
igerecenerieiqi non paciatur
utitrui. ¶ Usufr. legatus ad¬
cesse est tñ ut sequatureum adi
loci leget ita ne hrs cogatur inã
prestare mutilit haoc Adiectum
iudeatur. ¶temsi usufr. lega¬
toite. Attemptum sit. mutił. est
aditus nõ est phrditarium fũ¬
dum ex testamento utiq agen¬
Do friictuarius ꝯseqtur ut cũ
aditus sibi prestet usumfr̾. ini¬
Utrumautem aditus tm̃ et it
in uero ⁊ iua debeatur fructua¬
n laquaꝵ an uero non. et puto
cs solas prestare ꝯpellendumi
sine qbd omnino uti nõ potest.
s:sicum aliquo inꝯmodo utitꝰ
nonee prandas. ꝑ Omponꝰ.¬
Ib hrde ex testamento fundii
usust. petitus sit. q. arbores de¬
ieciss. aut editicium demolitus
ẽet.iuit.iliquo modo detiorem
usumfr̾. feciss. auit ẜuitutes ĩpo¬
nendo: lut ucinoꝵ precdia lib̾¬

Expanded text:
entiam probat existimantium seruitutem quidem eum uindicare non posse, uerum usum fructum uindicaturum ac per hoc uicinum, si non patiatur eum ire et agere, teneri ei, quasi non patiatur uti frui.Usus fructus legatus adcesse est tamen ut sequatur eum aditum fructum loci leget ita, ne heres cogatur uiam praestare, inutiliter hoc adiectum uideatur: item si usu fructu legato iter ademptum sit, inutilis est aditus non est per hereditarium fundum, ex testamento utique agendo fructuarius consequetur, ut cum aditu sibi praestetur usus fructus.Utrum autem aditus tantum et iter an uero et uia debeatur fructuaet aquarum, an uero non? et puto eas solas praestare compellendum, sine quibus omnino uti non potest: sed si cum aliquo incommodo utatur, non esse praestandas. 2 Pomponb herede ex testamento fundi usus fructus petitus sit, qui arbores deiecisset aut aedificium demolitus esset aut aliquo modo deteriorem usum fructum fecisset aut seruitutes imponendo aut uicinorum praedia libe
Abbreviated transcription (Latin):
Icet depone tam plures qͣm ¶loꝵ.¬
unꝰ possũt. actũ ap seqͥstiꝵ nõ nisi plures
de pon̾e possũt. namtuc id cũ aliqua res
ĩꝯtrou̾siam deducituritaꝙ hoc casu m
solid̃iinus qsq undetur deposuisse. ꝙ. ali¬
ter c̃ cumrem ꝯnuem plures deponunt.¬
¶ Nei deposite ꝓprietaᷤ ap̃ deponẽtem ma¬
net.s et posẜo insi ap̾ seq̃ste: res depoĩta
ẽ. Namtũc demũ seqͥst possidet. id .n. agi¬
tur ca depositone ut neutrius posẜois id

Expanded text:
icet deponere tam plures quam unus possunt, attamen apud sequestrem non nisi plures deponere possunt: nam tum id fit, cum aliqua res in controuersiam deducitur. itaque hoc casu in solidum unusquisque uidetur deposuisse: quod aliter est, cum rem communem plures deponunt. Rei depositae proprietas apud deponentem manet: sed et possessio, nisi apud sequestrem deposita est: nam tum demum sequester possidet: id enim agitur ea dep
Abbreviated transcription (Latin):
s ip̃e filius E plꝰ trebacius ersi¬
mat et si ap̃ẜuũ depõĩtum sit e n¬
nimussus remteneat. inpmdan¬
da actioẽ. nõ indu̾mlicet excets
causis ĩ manumissum actio nẽ¬

Expanded text:
 ipse filius. Plus Trebatius existimat, etiamsi apud seruum depositum sit et manumissus rem teneat, in ipsum dandam actionem, non in dominum, licet ex ceteris causis in manumissum actio n
Abbreviated transcription (Latin):
nõ esse equũ pretio.i. qnͣtires est
litem estimari. Cum et ꝯtuma¬
cia punienda sit. et arbitrio pociꝰ
domim rei precium statuendum
sit potestace petitori mlitem inu¬
randi ꝯcessa. SAbbm̃.

Expanded text:
non est aequum pretio, id est quanti res est, litem aestimari, cum et contumacia punienda sit et arbitrio potius domini rei pretium statuendum sit potestate petitori in litem iuran‹d›i concessa.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ito. nec eĩm sufficit semꝑ ĩpos¬
dum sp̃es ẽẽ potest. ut ĩbonis la¬
titantis micti nõ possit. aut non
latitet. finge eĩm dum ad uocatõ¬
nes postulat diem exisse uelduz.
alia mora iudicu ꝯtingat.
sacone ⁊ solercia efficiunt necũ.
ip̃is agi possit.  Ans¬
Uod ꝗdem simili modo ad eum ꝑ
tinere diçimus. ꝗ nõ frustnͣdi
Igr̃a id fac̾et. s ꝙ multitudine re
dulgebitur. ¶ Adu̾sus relegatũ
restonem faciẽdam ex gn̾ali c lau¬
sula pompoñ. Ait. Se nõ u p̃i ꝯce¬
dendam qr potuit ꝓcuratorem
relinquere. Ex causatñ puto ⁊
ip̃i succurrendum. ¶ Ait pretor
aut cum eum iuitum ĩius uo¬
care nõlicebit. neq defendetur.
¶hec clausula ad eos ꝑtinz quos
more maioꝵ sine fraude ĩ ius uo

Expanded text:
ito, nec enim sufficit semper in posrdum species esse potest, ut in bonis latitantis mitti non possit aut non latitet: finge enim, dum aduocationes postulat, diem exisse, uel dum alia mora iudicii contingirsatione et sollertia efficiunt, ne cum ipsis agi possit. uod quidem simili modo ad eum quoque pertinere dicemus, qui non frustrandi gratia id faceret, sed quod multitudine rerdulgebitur. Adversus relegatum restitutionem faciendam ex generali clausula Pomponius ait: sed non et ipsi concedendam, quia potuit procuratorem relinquere: ex causa tamen puto etiam ipsi succurrendum. Ait praetor: "aut cum eum invitum in ius vocare non liceret neque defenderetur". haec clausula ad eos pertinet, quos more maiorum sin
Abbreviated transcription (Latin):
ẜone dare potest. ⁊ in po¬
sessionem nuctere ⁊ pu¬
pullis nõ habentibus¬
tutores ꝯstituere iudi¬
ea quoꝙ concessa eẽ uidẽ¬
tur sine qͥb iuris dicio expli¬
cari non potuit.UTp̾.
Mpium aut merum. aut mix¬
tumest. merum imꝑiumest h¬
abere glaclu potestatem. anim
aduertendi in facmnorosos bo¬
mines quod etiam potestas appel
latur. mixfimmest imꝑiumti
etiam uirisdicio mest.quol m
danda bonorum possessione cõ¬
sistit. Iurisdicio est etiam uudi¬
cis dandi licencia.ł Lpni.¬

Expanded text:
em dare potest et in posessionem mittere, pupillis non habentibustutores constituere, iudiea quoque concessa esse uidenr, sine quibus iurisdictio expcari non potuit. ium aut merum aut mixtum est. Merum imperium est habere gladii potestatem, ad advertendum in facinorosos homines, quod etiam polatur. mixtum est imperium, cui etiam iurisdictio inest, quod in danda bonorum possessione consistit. iurisdictio est etiam iudicis dandi licentia. 4 I
Abbreviated transcription (Latin):
malo fecerit alius dolo malo mã¬
daint. qui mand auit tenebitur
siuterq dolo malo fecit. ambo
tenebuntur. Nam ⁊ si plures

Expanded text:
malo fecit, alius dolo malo mandauit, qui mandauit tenebitur: si uterque dolo malo fecerit, ambo tenebuntur: nam et si plures
Abbreviated transcription (Latin):
Nistrumentis queꝗs nõ exi¬
bet actori ꝑmictitur in litem in¬
rare qͣnͣti sua it̾ est ꝓferriut tã¬
cti ꝯdempnetur reus Idꝙ etiam
diuus ꝯmoclus repsit PAul.

Expanded text:
In instrumentis, quae quis non exhibet, actori permittitur in litem iurare, quanti sua interest ea proferri, ut tanti condemnetur reus: idque etiam divus Commodus rescripsit. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
sane siꝗs hoc admisit eueniet ut du¬
obꝰactio ẜuni corrrupti ꝯpetat ꝙ est
absurdum. S neceum cuibona fide
lib homo euit hanc accionem posse
extereopinamur. ¶Quocd autem.
ait. pretor recepisse ita accipimus si
susceꝑit ẜuimi alienum ad seet ẽ ꝓpͥe
recipe refugium abscondendi caͣ̃ ẜuo
prestare uel insuo agro uel malieno
loco eclificioue. ¶Psuadere autem.
ẽ plus quam ꝯpelli atq cogisibiꝑe¬

Expanded text:
ut duobus actio servi corrupti competat, quod est absurdum. sed nec eum, cui bona fide homo liber servit, hanc actionem posse exercere opinamur. Quod autem praetor ait "recepisse", ita accipimus, si susceperit servum alienum ad se: et est proprie recipere refugium abscondendi causa servo praestare vel in suo agro vel in alieno loco aedificiove. Persuadere autem est plus quam compelli atque cogi sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Dł. scribit exceptionem senatus .¬
sulti macedomami mili obstare n¬
N ꝗs sciret aut scire potiiss filium
famił ẽe eum cuicredebat. PDem.¬
is cundum impotestate patris
esse pecuma mutua data fuerat pa¬
terfamis. factus per ignoranciam
facti nouatione facta eam pecumi¬
am ex promisit sipetatur ex easti¬
pulatione in factum excipiendũ

Expanded text:
 scribit exceptionem senatus consulti Macedoniani nulli obstare, nisi qui sciret aut scire potuisset filium familias esse eum cui credebat. Pomi, dum in potestate patris esset, mutua pecunia data fuerat, pater familias factus per ignorantiam facti nouatione facta eam pecuniam expromisit, si petatur ex ea stipulatione, in factum excipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝗdem alii mutuum dedimus a filio
fa.noriandi causa stipulemur nõ esse
tem nepoti meo clitum est iussu pa¬
tris eius euesitum ẽ an ꝯtra senatus
ꝯsult fieret dixietsi u̾bis senatus cõ¬
suilti filui ꝯtinentur.tñ et ĩ ꝑsona ne¬
potis idemẜ uari debere iussum al¬

Expanded text:
d alii mutuum dedimus a filio familias nouandi causa stipulemur, non esse tem: nepoti meo creditum est iussu patris eius: quaesitum est, an contra senatus consultum fieret. dixi, etiamsi uerbis senatus consulti filii continerentur, tamen et in persona nepotis idem seruari debere: iussum a
Abbreviated transcription (Latin):
qi ex mandato eiꝰ pecumam acteꝑ¬
it caiuss et ad pr̃em lictas emisit ut
testationem interpone dtrnie uosũ¬
ꝑit mutuam pecuniam ut eam pro
sorore sua ĩdotem daret. pater eius
irem uso actione tenebitur. Ip̃i eĩ
mortua ĩ matrimonio puella repe¬
ticio dotis datur. U Enuł.¬

Expanded text:
si ex mandato eius pecuniam acceperit, cauisset et ad patrem litteras emisit, uttestationem interponere coit mutuam pecuniam, ut eam pro sorore sua in dotem daret, pater eius de in rem uerso actione tenebitur: ipsi enim mortua in matrimonio puella repetitio dotis datur. De
Abbreviated transcription (Latin):
autemhuius patris non efficere
quominus dtra senatus ꝯsult cre¬
ditum estimaretur. cum ip̃e mea
causa ẽet ut pecumam mutuam inui¬
to pre suo acciꝑe non possit.¶rc¬

Expanded text:
autem huius patris non efficere, quo minus contra senatus consultum creditum existimaretur, cum ipse in ea causa esset, ut pecuniam mutuam inuito patre suo accipere non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
UM PREE¬
ORARBI¬
tratus est. prius eos ccͣtus expone¬
re eorum q aliene potestatis subat¬
tisunt ꝗ insolidum tribuunt aco¬
onem sicdemum ad hunc ꝑueni¬
re ubi depeculiodatur actio. in¬
¶Est antem triplex hoc edictumaũ
enmi depeculio. aut de inrem u̾so
aut quod iussu hincoritur actio
¶Uerba autem edictitalia sunt q
cumeo qui malterius potestatee
negocium gestum erit. ¶De colo¬
quitur non de ea s tamenetob
eam que est femim sexus dabit
ex hoc edicto actio. ¶ Sicum ĩpu¬
trem de peculio actio. si locupleti
eoꝵ peculium fc̃m est. ¶ Pocesta¬
tis uerbo ꝯmunit accipiendest
tam infilio qm inẜuo. nec mag do¬
minium ẜuoꝵ ẽe spectand qua
facultatem h̃ndi eos. Nonem

Expanded text:
ium praetor arbitratus est prius eos contractus exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribuunt actionem, sic deinde ad hu‹n›c peruenire, ubi de peculio datur actio. Est autem triplex hoc edictum: aut enim de peculio aut de in rem uerso aut quod iussu hinc oritur actio. Uerba autem edicti talia sunt: 'Quod cum eo, qui in alterius potestate esset, negotium gestum erit'. De eo loquitur, non de ea: sed tamen et ob eam quae est feminini sexus dabitur ex hoc edicto actio. Si cum imputrem de peculio, si locupletius eorum peculium factum est.Potestatis uerbum communiter accipiendum est tam in filio quam in seruo.Nec magis domin‹i›um seruorum esse spectandum quam facultatem habendi eos: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Am et si obligatus soluo ꝙ a
me petere uelles hicedicto locꝰ
nõerit. ¶Situtor pupilli uł
agnatus furiosi alienau̾it u¬
tilis actio ꝯpetit qr ꝯsilium hu
suo nomine litigare de posẜo¬
nib quas sibi donatas ẽẽdice¬
bat rensum ẽ si iudicu mutan¬
di causa donatio fc̃a fu̾it.prio

Expanded text:
am et si obligatus soluero quod a me petere uelles, huic edicto locus non erit. Si tutor pupilli uel adgnatus furiosi alienauerint, utilis actio competit, quia consilium huisuo nomine litigare de possessionibus, quas sibi donatas esse dicebat, responsum est, si iudicii mutandi causa donatio facta fuerit, prio
Abbreviated transcription (Latin):
uia ꝑtinet ꝗdem ad Saiuis
rei ꝑsecutionem uidetur an ex
delicto dari. Paułꝰ
bet si arbitratu iudicis pristinã¬
cam iudicli non restituit. ¶ Ait
pretor que uł alienatio niclicu
mutancli causa factaerit.i. si fu¬
cius ꝙ iam fit. ¶Alienare in¬
telligituretiam ꝗ̃ alienam rẽ
uendiclit. ¶ Si h̾rdem instituẽ¬
do uel legando siꝗs alienet bu¬
ic eclicto locus ñerit. ¶Siꝗs a¬
lienau̾it deinde receꝑit nõ tene¬
bitur hoc edicto. ¶ Qui uenclito¬
ri suo redib nõ uidẽtur iuclicu
mutanclu cã alienare. P auł.¬

Expanded text:
uia pertinet quidem ad rei persecutionem, videtur autem ex delicto dari. Paulusbet, si arbitratu iudicis pristinam iudicii causam non restituit. Ait praetor: 'quaeue alienatio iudicii mutandi causa facta erit': id eseius quod iam sit. Alienare intellegitur etiam qui alienam rem uendidit. Sed heredem instituendo uel legando si quis alienet, huic edicto locus non erit. Si quis alienauerit, deinde receperit, non tenebitur hoc edicto. Qui uenditori suo redhibet, non uidetur iudicii mutandi causa abalienare, 9 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
pecuna dabatur qd̃ u̾m est. Nã
nisi exmagna ⁊ euidenti callidi¬
tate non debet de dolo actio  da.
eum facultatib labitui lucrig
gr̃a a firmasti michi ydoneun
ẽẽ m̃ito adu̾sus te cum meide¬
cipiendi gr̃a alium fło laudas¬
ab h̾rde emit non est de dolo acto
cum ex uendito sufficiat. Si aũt
michi ꝑsuaẜit ut repudiẽ u̾rdita¬
tem quasi mnus soluendo sit.
uł ut oportẽt ẜuum qͣsi melior
eo michi familia nõ sit dico de
dolo dandam actionem si calli¬
de hoc fecerit. ¶ Item si tabule
testi ne de mofficioso dretur.d
diu suppresse sunt morx mortue

Expanded text:
pecunia dabatur, quod uerum est: nam nisi ex magna et euidenti calliditate non debet de dolo actio dari.eum facultatibus labi, tui lucri gratia adfirmasti mihi idoneum esse, merito aduersus te, cum mei decipiendi gratia alium falso laudasab herede emit, non est de dolo actio, cum ex uendito sufficiat. Si autem mihi persuaseris, ut repudiem hereditatem, quasi minus soluendo sit, uel ut optem seruum, quasi melior eo in familia non sit: dico de dolo dandam, si callide hoc feceris. Item si tabulae testamenti, ne de inofficioso diceretur, diu s
Abbreviated transcription (Latin):
postioꝵ scribit. ¶ Si oleum tu¬
um quasi suum defendat ticiꝰ
et tuhoc oleum de posĩs apuds
seyum ut is hoc uenderet et pre¬
cium ẜuaret donec int̾ uos u¬
diceturcuius oleum esset. neq
ticius uelit iudicium acciꝑe qm
neq mandatineq sequestra¬
ria seius ꝯueniri potest. Non

Expanded text:
posteriorum scribit, si oleum tuum quasi suum defendat Titius, et tu hoc oleum deposueris apud Seium, ut is hoc uenderet et pretium seruaret, donec inter uos deiudicetur cuius oleum esset, neque Titius uelit iudicium accipere: quoniam neque mandati neque sequestraria Seium conuenire potes non
Abbreviated transcription (Latin):
enimsidominus ꝗdempatussie
defend̾e actor u̾o desigiare pos
nisiexpresentib qr aut fuim
nõ recognoscitaut nomenenis
nontenet nõne equum est citi¬
mili amexiberiut norium suir
agnoscat. qd ex causa debet fien
ad designand eumcuius noie
noxaliꝗͥs agit recensione fuor
błas testamenti uel codicillos is
qd aliud ad testamentum pti¬
nens exiberi uelit. dñdum et.
Hanc actionem agendum no
esse. En sufficiunt sibimte¬
dictamhanc rem dpetencia. eti¬
ta. pompõ. scribit. ¶ Sciend est
autem non solumeis quodrt¬
mus quos ꝯpet̾e ad exibenda
tionem. uerxeiquoq cuius me¬
est exiberi. Iudex igitur sumina¬
tim debebit cognosc̾e. aneius
tersit. no an eius res sit et sic m¬
b̾e uel exibei uł nõ qr nichil mt̃¬
est. ¶Plus dicit ius. et siuendi¬
cationem nõ h̾am int̾im mepo
se agere ad exibend̾. ut puta su¬
michi ẜuus legatus sit. quem
ticius optass. agamenim ado
hibend̾ qr mea int est exibenut
ticius oportet et sic uendicem qͥ¬

Expanded text:
i dominus quidem paratus sit defendere, actor uero destinare non possit nisi ex praesentibus, quia aut seruum non recognoscit aut nomen non tenet? nonne aequum est ei familiam exhiberi, ut noxium seruum adgnoscat? quod ex causa debet fieri ad designandum eum, cuius nomine noxali quis agit, recensitione seruorum bulas testaquid aliud ad testamentum pertinens exhiberi velit, dicendum est per hanc actionem agendum non esse, cum sufficiunt sibi interdicta in hanc rem competentia: et ita Pomponius. Sciendum est autem non solum eis quos diximus competere ad exhibendum actionem, verum ei quoque, cuius interest exhiberi: iudex igitur summatim debebit cognoscere, an eius intersit, non an eius res sit, et sic iubere uel exhiberi, uel non, quia nihil interest. Plus dicit Iulianus, etsi uindicationem non habeam, interim posse me agere ad exhibendum, quia mihi seruus legatus sit quem Titius optasset: agam enim ad exhibendum, quia mea interest exhiberi, ut Titius optet et sic uindicem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
magistro nõ ita. Nam mtdii.
locus tempus non patitur ple¬
nius de libandiꝯsilium. Magil¬
trum nauis acciꝑe debennis c
tocius nains anchora est man

Expanded text:
magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium. Magistrum nauis accipere debemus, cui totius nauis cura man
Abbreviated transcription (Latin):
accipi ut ꝑide tencãtur inue̾nta et il¬
lata ac si sp̃aliter ꝯuenissc̾te lib̾tatihi¬
moclipignus non officit id q et pomp̃
ꝓbat. ait enim manumissiomi nõ offic̾e
ob hitatõnem obligatum macipiu.

Expanded text:
accipi, ut perinde teneantur inuecta et inlata, ac si specialiter conuenisset, certe libertati huiusmodi pignus non officit idque et Pomponius probat: ait enim manumissioni non officere ob habitationem obligatum.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam coꝵ quos induxit p̾stet suo
noie et si nichil dueĩt. si tñculpam
min cluceclis ad misit ꝙ tales huit
tione ꝯuenit ignẽ ne heto et hĩnt
tenebitur. et si fortuitus caus ad mi¬
sit ĩcenlium qr nõ debuit ignẽ b̃re.
aliud ẽ enĩ igne̾ ĩgnocẽte hrs. ꝑmit¬
titur eĩ h̾re s ĩ noxiũ ignẽ. ¶ Itemꝓ
spice d xductor ne aliqd̃ reius ue̾l¬
corpus det̾ius faciat uł fi paciat.
¶Qui innum decãpama trasportadu
gluxiss deide mota aquodã ꝯtro¬
u̾si a signatũ suo et alt̾ius sigillo
ĩ apothetam de posuiss exlocato te
ꝯuenat. ne ĩuilla urbana fenum cõ¬
ponetur ꝯposut deinde ẜuus igne
illato succẽdit. ait labeo tem aluc¬
torẽ ex locato qr ip̃e causam p̾brpt
inferendo ꝯtra xluctionẽ. NEtdgͥ.¬

Expanded text:
t praestet suo nomine, etsi nihil conuenit, si tamen culpam in inducendis admittit, quod tales habuerit tione conuenit 'ignem ne habeto' et habuit, tenebitur etiam si fortuitus casus admisit incendium, quia non debuit ignem habere. aliud est enim ignem innocentem habere: permittit enim habere, sed innoxium, ignem. Item prospicecorpus deterius faciat uel fieri patiatur. Qui uinum de Campania transportandum conduxisset, deinde mota a quodam controuersia signatum suo et alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locaconvenerat, ne in villa urbana faenum componeretur: composuit: deinde servus igne illato succendit. ait Labeo teneri conductorem ex locato, quia ipse causam praebuit inferendo contra conductionem. Hermoge
Abbreviated transcription (Latin):
iucditio locati casum prestare non coge¬
ris atq tpris ꝙ insecutum ẽ incedes
ut ĩdebitas recuꝑabis. ¶Celsus eti
carciencdũ ꝗd pollic̃dũ ue xluxit cul¬
pã eum p̾stare deb̾e et ꝙ ĩpicia pecca¬
xit.Si alienam domũ nuchi loca¬
ĩus eaq michi legata uł donata sit
nõ teñcibi me ex locato obpẽsione
s de tẽꝑe p̾terito uideamus si qd añ
legati diem pẽsionis debet puto soluẽ

Expanded text:
iudicio locati, casum praestare non cogeris atque temporis quod insecutum est mercedes ut indebitas reciperabis.' Celsus etiasarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccaxit. Si alienam domum mihi locaueris eaque mihi legata uel donata sit, non teneri me tibi ex locato ob pensionem: sed de tempore praeterito uideamus, si quid ante legati diem pensionis debetur: et puto soluend
Abbreviated transcription (Latin):
teẽdapnũ fec̾it tenebitur. Impa¬
tor antonio cũ pr̾ecũgrex eẽt ab¬
actus quẽ ꝗs ꝯclux̾at ita rescrip¬
Iit. sicapras latrones citra tua
fraude ab egisse ꝓbari potest iu

Expanded text:
st, damnum fecerit, tenebitur. Imperator Antoninus cum patre, cum grex esset abactus quem quis conduxerat, ita rescripsit: 'Si capras latrones citra tuam fraudem abegisse probari potest iu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrahitur si de pretio ꝯuenerit. sic
etlocatio et xeluctio ꝯtrahi ĩtelligi¬
tur.si de m̃cede duemt. ¶Adeo q¬
autem familiaritatem aliquam
H̾re uidentur emptio et uencditio
ditio anlocatio et uluctio sit ur
ecce sicum aurifice miehi due¬
int.ut is exauro suoanulos n¬
michifacet c̾ti pondis c̾teq tor¬
meet acceꝑit u̾. gr̃a tricentau
trum emptio et uenditio sita
anlocatio et aluctio s placet
nũ ẽẽ negociũ et mag emptiõe¬
ẽẽ et uenditionẽ. ꝙ si ego Aru

Expanded text:
trahitur, si de pretio conuenerit, sic et locatio et conductio contrahi intellegitur, si de mercede conuenerit. Adeo autem familiaritatem aliquam habere uditio sit an locatio et conductio. ut ecce si cum aurifice mihi conuenerit, ut is ex auro suo anulos mihi faceret certi ponderis certaeque formae et acceperit uerbi gratia trecenta, utrum emptio et uenditio sit, an locatio et conductio? sed placet unum esse negotium et magis emptionem et uendi
Abbreviated transcription (Latin):
restituer nec enrnutiq qui
minor est statim etc̾tum scrip¬
tum se docuit pretͥea extepto
stasiue cognitio statutumi
bet egrecdi. ¶ S et siꝗs ĩ frau¬
dem creditorum nisiurand̾
de tulit debitori adusus ex¬
ceptionem iusnirandirepli¬
catio fraudis creditorib d
dar.¶Pretea sifraudator
detułit nisiurand̾ creditorii
uiret sibi .x.darioporte mox
bomis enis uenditis exꝑirii
uolet ant denegar debet ei ac
audatoꝵ.Ius uirand defenso¬
ri uel ꝓcuratorirei ab adusao
delatũm ꝓdesse exceptionem
ꝙdño parere. iulianus scrip¬
sit:idem ergo dicendum erit ⁊¬
sidatus ad peted̃ ꝓcurator reo
ronem. ¶Sipetitor nirau̾it
possore defendente rem suã
eẽ actoridabitur eumꝗ nisui
rand  detulit eos qd q meius lo¬
ecum succesẜ unt cetum adu̾sꝰ
alium si uelit prerogatiua ni

Expanded text:
restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit. praeterea exceptio ista siue cognitio statutum di. Sed et si quis in fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari. praeterea si fraudator detulerit iusiurandum creditori, ut iuret sibi decem dari oportere, mox bonis eius uenditis experiri uolet, aut denegaeditorum. Iusiurandum defensoris vel procuratoris ei ab adversario delatum prodesse exceptionemque domino parere Iulianus scribit. idem ergo dicendum erit et si datus ad petendum procurator reo et rationem. Si petitor iuravit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, randum detulit eosque qui in eius locum successerunt: ceterum aduersus alium si uelit praerogatiua i
Abbreviated transcription (Latin):
totum adm̾e uel augere uel minu¬
ere dñs possit. animadutend̾ est. nõ
qd ẜuius sit qd dominus ꝯstituendi
tate remiẜit dominus qd debũ̾nt. de¬
sinat ẜuus debitor et si uero nomĩa
ita fecerit dominus. ut qĩ debitore
to. Re enim et nõ uerbis peculum
qd̾ nõ uere est s sepe fit ut ignoraᷤ¬
te domino incipiat ẜui minuipe¬
culuuim. ueluti cum domino damp¬
enum dat suus aut furtum facit.
Siopem fente ẜuo meo furtum mi¬
chifeceris. id ex peculio deducend̾
est qd̾ minus obrem subreptam
seꝗ possim. Siere alieno dinco exau
riatur peculium eui. res tñ incau¬
sa peculiarimanent. Nansiant ser¬
uo donasset debitum dominus aut
nomme ẜiialius dommo ĩtulisset
pecunum suppleretur nec enim noua
cessione  domini opũs ẽ. Non solur
id ĩ peculio incarioꝵ ponend̃ est cui

Expanded text:
totum adimere vel augere vel minuere dominus possit, animadvertendum est non quid servus, sed quid dominus constituendi tate remiserit dominus quod debuerit, desinat servus debitor esse: si vero nomina ita fecerit dominus, ut quasi debitorem to: re enim, non uerbis peculiumquod non est uerum. Sed saepe fit, ut ignorante domino incipiat minui serui peculium, ueluti cum damnum domino dat seruus aut furtum facit. Si opem ferente seruo meo furtum mihi feceris, id ex peculio deducendum est, quo minus ob rem subreptam consequi possim. Si aere alieno dominico exriatur peculium servi, res tamen in causa peculiaria manent: nam si aut servo donasset debitum dominus aut nomine servi alius domino intulisset, peculium suppletur nec est nova concessione domini opus. Non solum id in peculio vicariorum ponendum e
Abbreviated transcription (Latin):
et fuus dantes peculiares num¬
mos obligant. Ideninitaleẽ qͣle
siuoluntate meatudes pecuni¬
ami.Naam michi actio acquit̃
licet numimi mei non fũit. iui

Expanded text:
eruus dantes peculiares nummos obligant: id enim tale est, quale si uoluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adquiritur, licet mei nummi non fuerint.U
Abbreviated transcription (Latin):
sidere autem aliꝗͥs d utiq et
litis ꝯtestate temꝑe ⁊ quo res
uidicatur. Q uods litis ꝯtesta¬
tionis tꝑr possedit. cum Autem
Item silitis ꝯtestate tempe non
dicatur possidet ꝓbanda ẽ ꝓci¬
li sm̃a. ut ominimodo ꝯdempne¬
tur. Ergoet fructuum noĩe
exquocepit possid̾e dampna¬
bitur. ¶Si homo petitus dolo
ma possoris detior fc̃us sit de¬
inde culpa eius ex alia ca moz¬
tuus sit. extimatio nõ fieretei

Expanded text:
autem aliquis debet utique et litis contestatae tempore et quo res iudicatur. quod si litis contestationis tempore possedit, cum autem item si litis contestatae tempore non dicatur possidet, probanda eia, ut omnimodo condemnetur: ergo et fructuum nomine ex quo coepit possidere damnabitur.Si homo petitus dolo possessoris deterior factus sit, deinde sine culpa eius ex alia causa mortuus sit, aestimatio non fiet
Abbreviated transcription (Latin):
quod deteriorem eum fecerit
q nichil intest petitoris s. hoc
qntum ad inrem actionemle¬
qs autem acꝗlie actio durat.
actione idq exsenatus ꝯ sulto
colligi potest. quocautumẽ utdi¬
ximus ut dolus p̾teritus inh̾r¬
ditatis petitio nem ueniat ¶u
eim inprditatis petitoe quẽ et
ip̃a inreme dolus fertur pͥferit
nõ est absurdum ꝑ ꝯsequencia
⁊ insp̃ali irem actione dolum
pretitum deduci. ¶ Si ꝑ filiu
aut ꝑẜuum p̃r ul dominus:
possiteat. et is sme culpa pris do¬
mim ue rei uidicate tꝑr absit. uł
tempus dandum us cauend̾ est.
eret actorpete remsuam nõ
redlitis sũꝑtib. Idemẽetiam
si noxal uidicio ẜuum defend¬
it. et dampnatus p̾stitit pecum¬
am aut marea que fuit petito¬
ris perrorem nisulam eclificauit
nsitũ ꝑatus sit petitor pati tol¬
lerecimedificium qd̃ et marea
uxoridonata ꝓudicem. ꝗde de
te cognoscitfaciend̃ dix̾unt.i
¶Ii puer meimncum possideres

Expanded text:
quod deteriorem eum fecerat, quia nihil interest petitoris: sed haec quantum ad in rem actionem: legis autem Aquiliae actio durat.Sactione: idque ex senatus consulto colligi potest, quo cautum est, ut diximus, ut dolus praeteritus in hereditatis petitionem ueniat: cum enim in hereditatis petitione, quae et ipsa in rem est, dolus praeteritus fertur, non est absurdum per consequentias et in speciali in rem actione dolum praeteritum deduci.Si per filium aut per seruum pater uel dominus possideat et is sine culpa patris dominiue rei iudicandae tempore absit: uel tempus dandum uel cauendum est eret actor petere rem suam non redditis sumptibus. idem est etiam, si noxali iudicio seruum defendit et damnatus praestitit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificauit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres,
Abbreviated transcription (Latin):
nem presunt mnius uocatus
uenire debet ut hoc ip̃m sciatur
anuiris donis eius cit. ¶Siꝗs
inius uocatus non ier excausa¬
Aconpetente iudice mulcta ꝓ
ułris d̾one uidicis dãpnabit.
Rusticitatieñ homiiis ꝓcẽdũ
erit. Iter si nichil inter sit. ictor¬
is eotẽpore mius adusarium
uenisse remictat penam preto
puta quia feriatus dies fuit.

Expanded text:
ioni praesunt, in ius vocatus venire debet, ut hoc ipsum sciatur, an iurisdictio eius sit. Si quis in ius vocatus non iera competenti iudice multa pro iurisdictione iudicis damnabitur: rusticitati enim hominis parcendum erit: item si nihil intersit actoris eo tempore in ius aduersarium uenisse, remittit praetor poenam, puta quia feriatus dies fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
S si ius anulorum accepit. pu¬
to eum reuenciam prono exibe
debere quamius omnia ĩge¬
nuitꝗtis munera habet. aliud
si natalib sit restitutus. Nam
princeps ingenuu facit Qui
manumictitur acorꝑe aliquo
uelcollegio uelciuitate singu¬
los iuiuis uocabit. nam nõ est
illoram libertus s rei publice
Donorem habere debet. et si adũ¬
sus rem publicam uelciuitater
uelit exꝑiri uenam elicti pet̾e
debet quamius actorem eorũ
constitutum mius sit uocatin
uiberos ꝑentes ꝙ promi pr̃one

Expanded text:
 si ius anulorum accepit, puto eum reverentiam patrono exhibere debere, quamvis omnia ingenuitatis munia habet. aliud si natalibus sit restitutus: nam princeps ingenuum facit. Qui manumittitur a corpore aliquo vel collegio vel civitate, singulos in ius vocabit: nam non est illorum libertus. sed rei publicae honorem habere debet et si adversus rem publicam vel universitatem velit experiri, veniam edicti petere debet, quamvis actorem eorum constitutum in ius sit vocaturus. Liberos parentesque patroni patron
Abbreviated transcription (Latin):
marciuenit ad lbertaten cũ
sit in patronus iius uocari
non potero. S et si nunmnis
emisius ⁊ sidem fregiꝓ patro¬
no non hebor. ¶Prostituta
contra legem uenditionis uẽ¬
ditorem hebit patronum si hac
lege uenierat ut ꝓstituta esser
fie̾t lib̾a. ¶ Ac si uenditor ꝗ ma¬
nus nuecionem excepit ip̃e ꝓs¬
tituit quoniam ⁊ hec ꝑuenit ad
libertatem sb̾illo quidem quiue¬
didit libertatem ꝯ sequitur secł

Expanded text:
 cum si‹m› patronus, in ius uocari non potero. sed si suis nummis emi et fidem fregi, pro patrono non habebor. Prostituta contra legem uenditionis uenditorem habebit patronum, si hac lege uenierat, ut, si prostituta esset, fieret libera. at si uenditor, qui manus iniectionem excepit, ipse prostituit, quoniam et haec peruenit ad libertatem, sub illo quidem, qui uendidit, libertatem consequitur, s
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina concludebatur. ¶Sed
quia solitum ẽ anni quarti stu¬
diosos greco Hsucto quodam¬
modo uocabło yrcc appellari

Expanded text:
doctrina concludatur. Sed quia solitum est anni quarti studiosos Graeco et consueto quodam vocabulo λύτας appellari
Abbreviated transcription (Latin):
tõnem rogatus manumittere post
certum tempus. postea quam Roes
ip̃iet coħ̾rdib frĩb recllidiss ante
diemet inte rectlitas Rones adli¬
btatẽ uindicta manumittendo ꝓ¬
dire̾it. quesitum est. an exfideicõ¬
misio hrdib tenetur ut reones eo¬
neri. Ueꝵ si ideo ꝓperass manumit¬
tere ne peones fratrib reddet. posse
bat. litẽ ꝓprietatis adu̾sarius mou̾e
cepit. et postoa quã oprtuntatem
emptoris cui uenũdari potint ꝑe¬
mit. destitit. placiit posẜori hoc no¬
mĩe actonem in fcm̃ cum sua in
do tuo eice. aut certam uł haren¬
am fodere. et sũptum ĩ hanc rem
tecerim. et non paciaris me tollere
nulla alia actio quã dedolo lo¬
quis tabłas testamenti apudse
de positas post mortẽ testatoris
deleuit uel alio modo corruꝑit b

Expanded text:
onem rogatus manumittere post certum tempus, posteaquam rationes ipsi et coheredibus fratribus reddidisset, ante diem et ante redditas rationes ad libertatem uindicta manumittendo perduxerat: quaesitum est, an ex fideicommisso fratribus tenetur, ut rationes eoneri: uerum si ideo ‹pro›perasset manumittere, ne rationes fratribus redderet, posse bat, litem proprietatis aduersarius mouere coepit et posteaquam oportunitatem emptoris, cui uenundari potuit, peremit, destitit: placuit possessori hoc nomine actionem in factum cum sua inddo tuo eicere uel cretam uel harenam fodere, et sumptum in hanc rem fecerim, et non patiaris me tollere: nulla alia quam de dolo quis tabulas testamenti apud se depositas post mortem testatoris deleuit uel alio modo corru
Abbreviated transcription (Latin):
an audiendꝰ sit. si uelit rem dare
nõ precium. Impredonem dici¬
mus electõnem ẽe debere actoris.
anhic magis posfor audiendus
sit. si uelit remtrad̾e licet det̾iorẽ
fcãm. nõ petitor siprecium deside¬
ret. qd̃ muecondum sit tale desi¬
d̾ium an u̾o qr ex reb̾rditaria
locupletior sit. et id ꝙ amplius
h̾t ex pretio restituere debeat.
uidendum ẽ. Nam ⁊ mor̃one di¬
enare ꝑcepit redde̾ qr potest existi¬
mari ilocum hrditarie reuiẽlite
precium eius successisse. et quo¬
dam modo ip̃e mb̾rditarium fac¬
tum oportet igitur posẜoremet
rem rectituere petitoriet ꝙ exuen
ita demum si factus sit locuple¬
Ambiguum ẽ solum ne hoc con¬
tineat. qd prima rone fu̾it an

Expanded text:
an audiendus sit, si uelit rem dare, non pretium? in praedone dicimus electionem esse debere actoris: an hic magis possessor audiendus sit, si uelit rem tradere licet deteriorem factam, non petitor, si pretium desideret, quod inuerecundum sit tale desiderium: an uero, quia ex re hereditaria locupletior sit, et id quod amplius habet ex pretio restituere debeat, uidendum. nam et in oratione diena re perceperit, reddere, quia potest existimari in locum hereditariae rei uenditae pretium eius successisse et quodammodo ipsum hereditarium factum.' oportet igitur possessorem et rem restituere petitori et quod exita demum, si factus sit locupleambiguum est, solumne hoc contineret, quod prima ratione fuerit, an
Abbreviated transcription (Latin):
Et et h̾rs eius gaius suus cor¬
ruptus est b̃t actionem hanc
non solum simansit mnb̃rditate
tione teneri possit. et ait tem.
cumꝓsocio pꝑea potit et ꝯmumi
diuidundo. et ꝓsocio sisocust̃¬

Expanded text:
ed et heres eius, cuius servus corruptus est, habet hanc actionem, non solum si manserit in hereditate tione teneri possit, et ait teneri eum socio: praeterea poterit et communi dividundo et pro socio, si soc
Abbreviated transcription (Latin):
cio agat. qm̃ sicum extraneoi
aget. Nam ꝗcum extraneo ag
siue receꝑint. siue corruperit. a¬
age̾ potest. ꝗ cum socio smne alt̾¬
nãtione .i si corrupit nisi forte
non putau̾ituil. bec eudem. in so¬
cium. Nemo eium suum recepit.
siꝗdem a mesit detio ft̃s pot̾is
metum exꝑiri. situ id fecis ego
ad̾e utiuactione posum adom¬
nos enimcoryiptellam hecactõ¬

Expanded text:
cio agat, quam si cum extraneo agit? nam qui cum extraneo agit, siue recepit siue corruperit agere potest, qui cum socio, sine alternatione, id est si corrupit. nisi forte non putauit Iulianus hoc cadere in socium: nemo enim suum recipit. si quidem a me sit deterior factus, poteris mecum experiri, si tu id feceris, ego agere utili actione possum; ad omnes enim corruptelas haec act
Abbreviated transcription (Latin):
si forte alium eum receꝑit uel corrumꝑ¬
it utilis actio fructuano ꝯpetit. ¶Da¬
tur enm hec actio qnͣtiea res eiz eius
duppli. S qstionis est estimatio utre
eius dunitaxat fieridebeat ꝙ ẜuus mi¬

Expanded text:
si forte alius eum receperit vel corruperit, utilis actio fructuario competit. Datur autem actio quanti ea res erit eius dupli. Sed quaestionis est, aestimatio utrum eius dumtaxat fieri debeat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cum here de se furis agere nondi
patieum iudex debet sicepitis
temptare ꝓbare furem ẽe. ¶Slo¬
exempto age potit. ut ei cetays
ri possit uidend̾ est. et siꝗdem de
hoc ip̃o uiratum ẽ qd̾ pͥcium so¬
lutum est nulla ꝓp̾cio actio si¬
est. Si u̾o hoc nõ fuit iuratumte
ꝯsequens est de pretio euintent¬
Idem dicemus et siqs societate
fecisse iurauit. Namet is ꝓsocio
poterit ꝯueniri. ¶Mazcellus
etiam scribit siqs iuruit obx¬

Expanded text:
cum herede se furis agere, non dpati eum iudex debet, si coeperit temptare probare furem. Sex empto agere poterit, ut ei cetera iri possit, uidendum. et si quidem et de hoc ipso iuratum est, quod pretium solutum est, nulla pro pretio actio superest: si uero hoc non fuerit iuratum, tunc consequens est de pretio eum teneri.Idem dicemus et si quis societatem fecisse iurauerit: nam et is pro socio poterit conueniri.Marcellus etiam scribit, si quis iurauerit ob
Abbreviated transcription (Latin):
fortassis eumetiammꝙ. exu
utitur eius ꝗ uirauit eamquir
or sua fu̾it rẽ sibiindotem de¬
disse. Namet hic uxori. aicuti¬
lemde  dote actionemdandã
qͣm nõ esse extraeꝗtatem positi
nõ negaimi. ¶Siqs iurainti

Expanded text:
fortassis eum etiam in decem utitur eius, qui iuravit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam. quae non esse extra aequitatem posita non negaverim. Si quis iuraveri
Abbreviated transcription (Latin):
ditam giꝑulatus fu̾it actione.
darimiliti cuius pecuma funt c̃
potest. si adutilitatẽ enus pecu¬
me uerse sunt alioqn ip̃i soliqui
ctͣxunt nõ cuntas tenebuntur.
amictit exactionem eius debite

Expanded text:
ditam stipulatus fuerit, actionem dari militi cuius pecunia fuerit ligari potest, si ad utilitatem eius pecuniae versae sunt: alioquin ipsi soli qui contraxerunt, non civitas tenebuntur. amittit exactionem eius debit
Abbreviated transcription (Latin):
tolamcorneli felicis cũtres equos hres
et ego unũ. societatẽ coiuimus. ut accep¬
to equo meo quadrigam uẽdes et exp̃¬
cio qͣrtam mͥ redd̃es S igitur añ uedi¬
toemequus meus mortuus sit. nõ pu¬
tare secelsus ait societatẽ man̾e. necex
precio equor tuoꝵ ꝑtem deberi nõ enĩ
bnde quadrige s⁊uendẽde coita mẽe so¬
cietater.Ceteꝵ sud actumdicatur. ut
quadriga fieret. eaꝙ coĩcaretur. tuq
mea tres ꝑtes hres. ego qrtam. nõ du¬
bie ad huc socusumus. ¶ It celsus trac¬
tat si pecumã ꝯtulissemꝰ ad mcedemi
em̃damet mea pecuma ꝑiss cui pierit
ꝑegre portaretur ad incẽ emẽdam pi¬
it. si uo añcolloem posteaqͣmeam des¬
tinassos cmꝑierit nchil eo noĩe ꝯ se¬
tas dur: anuoalia sit si forte postemã¬
cipatoem insocietatẽ duratum ẽ. Ii is .li.¬

Expanded text:
tulam Cornelii Felicis: cum tres equos haberes et ego unum, societatem coimus, ut accepto equo meo quadrigam uenderes et ex pretio quartam mihi redderes. si igitur ante uenditionem equus meus mortuus sit, non putare se Celsus ait societatem manere nec ex pretio equorum tuorum partem deberi: non enim habendae qua drigae, sed uendendae coitam societatem. ceter‹um› si id actum dicatur, ut quadriga fieret eaque communicaretur tuque in ea tres partes haberes, ego quartam, non dubie adhuc socii sumus.Item Celsus tractat, si pecuniam contulissemus ad mercem emendam et mea pecunia perisset, cui perierit peregre portaretur ad mercem emendam, periit: si uero ante collationem, posteaquam eam destinasses, tunc perierit, nihil eo nomine consetas duret an vero alia sit, si forte post emancipationem in societatem duratum est. Iuli