comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ui queuiro phocbitorus
aidsurexerit omnis.
Ut linus haeillidiui nocarmine pastor. Omnia quaepho¬
Floribus atque apiocri nis¬
ornatus amaro
Dixerit. hostibidant calamos
montibus ornos
Histibierynei nemoris dicat᷑origo.
N eͦquis sit lucus quoseplusice
t& apollo.i
Quidloquat aut sorllam
nisi quam fama secuta est
Candida succintam latran¬
tibus inguinamonstris:
Dulichias uex asse rates &

Expanded text:
utque viro Phoebi chorus adsurrexerit omnis; ut Linus haec illi, divino carmine pastor, floribus atque apio ornatus amaro, dixerit: “Hos tibi dant calamos, montibus ornos: his tibi Grynei nemoris dicatur origo, ne quis sit lucus, quo se plus t Apollo.” Quid loquar aut Scyllam Nisi, quam fama secuta est candida succinctam latrantibus inguina monstris Dulichias vexasse rates
Abbreviated transcription (Latin):
Cum cane remreges & proe¬
Uellic& cid monust᷑ pastorem.
titrre pinguis
Pascere oport& oues. deduc¬
tum dicerecat meNi:
Niegonamque supertibi¬
Vr̃ erunt quidicere laudes
Uaretucis cupicNT & tristĩ

Expanded text:
Cum canerem reges et proevellit, et admonuit: “Pastorem, Tityre, pinguis pascere oportet ovis, deductum dicere carmen.” Nunc ego—namque super tibi erunt, qui dicere laudes, Vare, tuas cupiant, et triCum canerem reges et proe
Abbreviated transcription (Latin):
mȩcenas aspice partem.
Ad miranda tibi lacuium
specta cularerum.
Magnan imos queduces
totiusque ordine gentis.
Mores &studia & populos

Expanded text:
ecenas, adspice partem. Admiranda tibi levium spectacula rerum magnanimosque duces totiusque ordine gentis mores et studia et populos
Abbreviated transcription (Latin):
samodelatus ẽ quã samotrachiã nominauit: Exhĩc
ad frigiã deuent quã dardaniã cisuo nomine noriinã¬
uit: ex quo natus ẽ erecthonius qui in hisdẽlocis
regnauit. Exerecthonia chrous quiustitia & pi&ate
luud ahilis fuit: Isqut memoriã sui nominis facer& a &ña
as saracũ. is. ilus quimaior natuerat regnauit ito¬

Expanded text:
m delatus est, quam Samothraciam nominauit; et hinc ad Phfygiam deuenit, quam Dardaniam a suo nomine nominauit. Ex quo natus est Erichthonius, qui in istis locis regnauit. Ex Erichthonio Tros, qui iustitia et pietate laudabilis fuit; isque, ut memoriam sui nominis faceret aeternam, Assaracumque; hicque — maior natu erat — regnauit at
Abbreviated transcription (Latin):
Aruorum pecorisque¬
de oldcumq diemq:
Quiprimi fines aliquan¬
dohabuere latinos
Aut procul hinotar
cho & trrrhenitutatenebafł Ix¬
Castra locis celsoqueom¬
nis decolle uideri
Ium poterat legio a la¬
tistendebat inaruis:
Huc patet aenecs & bel¬
lolecta iuuentus
Quccedunt fessique &
Oequos & corpora curcifł.
At uenus ci herios in¬
ter dei candida nrmbos
Dona ferens aderat¬
nctuq inualle reduita
Vt ꝓcul egelidose crecũ
radiantia quercũ:
Miratur que interque
manus & bitichia uersat
Tot ribilemcristis galeã
Golisinudescit itidis longeq: rtfulg&
Hastam que & dipei non
enartubile textum

Expanded text:
arvorum pecorisquo, lucumque diemque, qui primi finis aliquando habuere Latinos: haud procul hinc cho et Tyrrheni tuta tenebant castra locis, celsoque omnis de colle videri iam poterat legio et latis tendebat in arvis. Huc pater Aeneas et bello lecta iuventus succedunt fessique et equos et corpora curant. At Venus aetherios inter dea candida nimbos dona ferens aderatnatumque in valle reducta ut procul egelido secretum radiantia quercu. Imiraturque interque manus et bracchia versat terribilem cristis galeam solis inardescit radiis longeque refulget; hastamque et clipei non enarrabile textum
Abbreviated transcription (Latin):
Illic resitalas romano¬
rumque triumpbos.
Hauducctum ignrus
uenturiq: inscius aeui
Tecercit ign potens: illigenus
omne fut urae
Strrpis abascanio pugna¬
taq in ordine bella
Pecercot & uiridi fetã
inauortis incntro
Pro cubuis se lupcmge¬
minis huicaberacircũ
Lude rependentess pueros.
& lambere matrem
Inpciuidos illaterreti
ceruicẽ reflexa
corpor it fing ese linguala
N ec ꝑtocul hincromcor

Expanded text:
Illic res Italas Romanorumque triumphos haud vatum ignarus venturique inscius aevi fecerat ignipotens, illic genus omne futurae stirpis ab Ascanio. pugnataque in ordine bella. Fecerat et viridi fetam Mavortis in antro procubuisse lupam, geminos huic ubera circum ludere pendentis pueros et lambere matrem impavidos, illam tereti cervice reflexa corpora fingere lingua. Nec procul hinc Rom
Abbreviated transcription (Latin):
nludunt pascunturoues.
auidae quae iuuencae
Frigor anectantumcana.
concretapr uina.
Aut grauis incumbens.
scop̃u liscrentib aestas
Quantum illi nocuere
greges duriqueuenenũ
Dentis & ad morso sigria

Expanded text:
nludunt, pascuntur oves avidaeque iuvencae. Frigora nec tantum cana concreta pruina aut gravis incumbens scopulis arentibus aestas, quantum illi nocuere greges durique venenum dentis et admorso signa
Abbreviated transcription (Latin):
accenderitaestus
Cumsitiunt herbȩ & pecori
iamgratior um braest.
nsecreta senis ducam
quo fessus ab undis

Expanded text:
accenderit aestus, cum sitiunt herbae et pecori iam gratior umbra est, in secreta senis ducam, quo fessus ab undis
Abbreviated transcription (Latin):
Thesandrus sthelenusq
duces & dirus ulixes.
D emis sum lapsi perfunẽ.
achamas que thoasque
Pelidesque neobtolemisis¬

Expanded text:
Thessandrus Sthenelusque duces, et dirus Ulixes, demissum lapsi per funem, Acamasque, Thoasque, Pelidesque Neoptolemus
Abbreviated transcription (Latin):
scinguine potat equino
Quam procul cuit mollisuc¬
cederae saepius umbrae
Uideris cuit sum mas¬
carpentem ignauius herbas.
Extremam que sequi aut

Expanded text:
sanguine potat equino. Quam procul aut molli succedere saepius umbrae videris aut summacarpentem ignavius herbas extremamque sequi aut
Abbreviated transcription (Latin):
uinoque sepultam.
Cueduntur uigiles portisq¬
patentibus omnes
Accipiunt socios titque¬
agmina consciciiunguNT:
Tempus erat q prima
quies mortolibus aegtis
giutis sima serpit.

Expanded text:
inoque sepultam; caeduntur vigiles, portisqatentibus omnis accipiunt socios atqueagmina conscia iungunt. Tempus erat, quo prima quies mortalibus aegris gratissima serpit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicione tenerent¬
Pollicitus quaetegenitor
sententiai uertit:¬
Hoc equidemocca sum
troiae tristis queruinas
Solciban fcitis contruria
fcita rependens

Expanded text:
dicione tenerentpollicitus, quae te, genitor, sententia vertitHoc equidem occasum Troiae tristisque ruinas solabar, fatis contraria fata rependens
Abbreviated transcription (French):
Contituus sa monent beleni.
sc̃illam atque carrbdim
Interutram queuiam
lo&i discrimine paruo
Niteneant cursuscertum
estdarelinta recro:
Eccecuutem borecis ungus¬
ta cibsede pelori
Mssus aidest: uib prader¬
uehor ostia scixo.
Pantagrae. megarosque
sinus: tapsum que iacentẽ.
Talici monstrabatrelegens
errata recrorsum
Litora achaeme nides.
comes infelicis ulixi:
Sicanio praetenta sinuici
c& insulai contiti.
Plemirium undo sum. no¬
men dixerepriores
Oitigiam alpheum famaẽ.
hucelidis amnem
Occultas egisse uias sub¬
termare quinunc
Oretirethusa tuoseculis
confunditur undis.

Expanded text:
Contra iussa monent Heleni Contra iussa monent Heleni Scyllam atque Charybdin inter, utramque viam leti discrimine parvo, ni teneant cursus; certum est dare lintea retro. Ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori missus adest. Vivo praetervehor ostia saxo Pantagiae Megarosque sinus Thapsumque iacentem. Talia monstrabat relegens errata retrorsus litora Achaemenides; comes infelicis Ulixi. Sicanicet insula contra, Plemmyrium undosum: nomen dixere priores Ortygiam Alpheum fama est huc Elidis amnem Occultas egisse vias subter mare: qui nunc Ore, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis.
Abbreviated transcription (Latin):
& uestigia firmat.
Lanigerae comitantur
ouesetisola uoluptas
Solamenque mali decol¬
lo fistula pend&.¬
Postquam altos tecigit
fluctus & cda equora uenit.
Luminis effossi fluuidũ
lauit indecruorẽ:
Dentibus infrendens ge¬
mitugraditur queperaequor
Icmme dium nec dum
fluctislatera arducitinxit.
Nosꝓcul indefugam trepi¬
di celerare. recepto
Suꝑ plicesic merito taciti¬
que incidere funem.
Uertimus & ꝓ acertantib
aequoraremis
Sensit&ad sonitũ uocis uesti¬
gia torsit:
Uerum ubi nulla dactur
dextrum ad fectarepotestas.
Nec pocesionios fluctus
a equare sequendo.
Clamorem in mensumtollit
quo pontus & omnes.
ntremuere undae peni¬
tusque ex territa tellusa
Itailiat curuis que immu
At genus esilius crelopum
Cxitum ruit adportus &¬
quicquam lumine toru o
quales cdmuertice celso.
Aeri ccequercus cuit coni¬
ferae ciparis si
Constit erunt siluai cilta
io uis lucus uedanae.
Praecipites m&us cicer
cuit. quocumque rudentis
Ex cutere. & uentis intende¬
re uela secundis

Expanded text:
s pascunt radicibus herbae. lanigerae comitantur oues: ea sola uoluptas solamenque mali de collo fistula pendPostquam altos tetigit fluctus et ad aequora venit, luminis effossi fluidum lavit inde cruorem, dentibus infrendens gemitu, graditurque per aequor iam medium, necdum fluctus latera ardua tinxit. Nos procul inde fugam trepidi celerare, recepto supplice sic merito, tacitique incidere funem; vertimus et proni certantibus aequora remis. Sensit, et ad sonitum vocis vestigia torsit; verum ubi nulla datur dextra adfectare potestas, nec potis Ionios fluctus aequare sequendo, clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes contremuere undae, penitusque exterrita tellus Italiae, curvisque immuat genus e siluis Cyclopum excītum ruit ad portus quam lumine torvo Aquales cum vertice celso aeriae quercus, aut coniferae cyparissi constiterunt, silva alta Iovis, lucusve Dianae. Praecipites metus acer agit quocumque rudentis excutere, et ventis intendere vela secundis.
Abbreviated transcription (Latin):
Rumpite
Num qualis quaotusque
cauo poly phemus inantro
Lanigeras clauidit pecudes.
atqueubera presscit.
Centum alii curuehia eo
habitant ullitora uulgo
Infandi cylopes citq
altis montibus erunt.
houcistosque abruptredopas
Prospitiosonitumque pedit¬
uocem quetremesco
lapidosa quecorna

Expanded text:
rumpite. rumpite. Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro lanigeras claudit pecudes atque ubera pressat, centum alii curva haec habitant ad litora volgo infandi Cyclopes, et altis montibus errant. vastosque ab rupe Cyclopas prospicio, sonitumque pedocemque tremesco. lapidosaque corna
Abbreviated transcription (Latin):
Hic me dumtrepidicrude¬
lialiminalinquunt.
Iminemores sõcii uasto
crdopis inantro
Deserue domus sanie dapi¬
bus que cruentis
affcibilis ulli.
Uisceribus miserorum &
scinuine uescitur ccto
Uidi egom & duo den umero
cum eor pora nr̃o
Prensa manumcignet
mediores upinus incotro
Franger& ad scxum scinie¬
queres persa naturent
Liminq uidi aitrocum
menbra s luentia tabo
Mander& &t epidi tre¬
merent subdentib: artus.
Haud in pune quidem
nectalicp̾cis sus ulixes
Oblitus uesui ithacus
discrimine tanto
Hams imul expl&us dapi¬
bus uino que sepultus.
Ceruicem inflexam posuit
icicuit que percntrũ
mmensus sciniam eruc¬
tans & frust acruento
Persomnum comixta mero:
nos magna praecati
Numina sortitt que uices.
una undique cirtum
undimur & telo lumen
terebramus ecuto.
ngens quod corua solum
subfronte latebat
Argolici drpei ce phebeae
lam pecdis instar.
Et cundẽ la&i sociorum
ulciscimurumbras.
ed fugite omiserifugito
at que ciblitore funẽ

Expanded text:
Hic me, dum trepidi crudeHic me, dum trepidi crudelia limina linquunt, inmemores socii vasto Cyclopis in antro deseruere. Domus sanie dapibusque cruentis, adfabilis ulli. Visceribus miserorum et sanguine vescitur atro. Vidi egomet, duo de numero cum corpora nostro prensa manu magna, medio resupinus in antro, frangeret ad saxum, sanieque aspersa natarent limina; vidi atro cum membra fluentia tabo manderet, et tepidi tremerent sub dentibus artus. Haud impune quidem; nec talia passus Ulixes, oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto. Nam simul expletus dapibus vinoque sepultus cervicem inflexam posuitiacuitque per antrum immensus, saniem eructans et frusta cruento per somnum commixta mero, nos magna precati numina sortitique vices, una undique circum fundimur, et telo lumen terebramus acuto,— ingens, quod torva solum sub fronte latebat, Argolici clipei aut Phoebeae lampadis instar,— et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras. Sed fugite, O miseri, fugite, atque ab litore funem
Abbreviated transcription (Latin):
Procedit suoplexquemanus
Res picimus. dira in luuies¬
in mis saque barba
habitus & troia uidit
Arma ꝓcul pauld̃as pec¬
tu conterritus haesit.
Continuit quegradum
mox sese adlitora praeceps
Cum fl&u precibus que
tulit: persidera testor
Persuperos at quehoc
caeli spirtibile lum̃
Tolliteme teucri quascũ¬
que cibducite terracs.
Hoc saterit: sciome danais
eclus sibus unum
Et bello ilia cosfuteor
petisse penates
Proquosi sceleris tanta ẽ.
iniutia nostri
S pargiteme influctus
uastoque immergice ponto.
S i peteo hominum ma¬
nibus perisse uibucibit.
D ixerat & genua ample¬
xus genibus que uolutus
Haerebat: quesit fari qo
scnguine crecus
Hortumur. quaede inde
agit& fortuna fateri.
psepatet dextraman¬
chi ses haudmulta moratus.
Datiuueni at que animũ.
praesenti pignore firmat
Ille haec deposittitandẽ
formidine fatur
umpatria exit hacci
comes infelicis ulixi.
Domine aichȩ meni des
troiam genitore adamast o
Paupere. mansis s& que
ut incm fortunciꝓ fectus.

Expanded text:
procedit, supplexque manus Respicimus: dira inluviesnmissaque barba, habitus et Troia vidit arma procul, paulum aspectu conterritus haesit, continuitque gradum; mox sese ad litora praeceps cum fletu precibusque tulit: Per sidera testor, per superos atque hoc caeli spirabile lumen, tollite me, Teucri; quascumque abducite terras; hoc sat erit. Scio me Danais e classibus unum, et bello Iliacos fateor petiisse Penatis; pro quo, si sceleris tanta est iniuria nostri, spargite me in fluctus, vastoque inmergite ponto. Si pereo, hominum manibus periisse iuvabit. Dixerat, et genua amplexus genibusque volutans haerebat. Qui sit, fari, quo sanguine cretus, hortamur; quae deinde agitet fortuna, fateri. Ipse pater dextram Anchises, haud multa moratus, dat iuveni, atque animum praesenti pignore firmat. Ille haec, deposita tandem formidine, fatur: Sum patria ex Ithaca, comes infelicis Ulixi, nomine Achaemenides, Troiam genitore Adamasto paupere—mansissetque utinam fortuna!—profectus.
Abbreviated transcription (Latin):
Utgeri molehac. ingentẽq
insuper a&bam.
mpositam ruptis flãmã
ex pirtre caminis
Et fessum quotiens matet
latus intremere omnem
Murmure trinacriam &
caelum subtexere fumo
N octemillam tectis iluis
immania monstra
Perferimus nequȩ sonitum
d& cousa uidemus.
N amneque erunt astrorũ
ignes nec lucidus a&hra
Sidere apolus obscurosed
nubilacaelo.
Et lunam mnimbo nox in¬
tempesta tenebat.
Postera ium que dies pri¬
mosurgebat eoo.
Umentem que aurora¬
polodimouerat umbrã¬

Expanded text:
urgueri mole hac, ingentemque urgueri mole hac, ingentemque insuper Aetnam impositam ruptis flammam exspirare caminis; et fessum quotiens mutet latus, intremere omnem murmure Trinacriam, et caelum subtexere fumo. Noctem illam tecti silvis immania monstra perferimus, nec quae sonitum det causa videmus. Nam neque erant astrorum ignes, nec lucidus aethra siderea polus, obscuro sed nubila caelo, et lunam in nimbo nox intempesta tenebat. Postera iamque dies primo surgebat Eoo, umentemque Aurorao dimoverat umbra
Abbreviated transcription (Latin):
Tum procule fluctu
trinacria cernitur a& hna
Et gemitum ingentẽ
pelagi pulscitaq: scexa
Audimus longe fitic¬
tcisq adlitora uoces.
Ex ultantque uadaatq¬
cidaestu miscentur harenae.
Et pu tertinchis esmmirũ
hic illa charrbdis.
Hos helenus scopulos
haec scoxa orenda canebiat.
Fripite osocii pariterque
insurgite remis.
Tollimur in caelum curuato
S ub ducto ad mansi mos
desedimus unda
Ters copuli clamorem int̃
cauasexa dedere.
Terspumã elisam &torantia
udimus astra
Incerea fessosuentus cum
sole reliquit.
Ignare queuiae cidopum
cidlabi mur oris.
Portus abaccessuuentorũ
immotus & ingens
Ipse sed horrificis iuxta gonat
a& hnaruinis.
Interdum que citram ꝓrum¬
pit ad a& hertnubem.
Turbine fumantem piceo
& candente fauilla
At collitque globos flam¬
marum & sidertlambit
scopu¬
los auulsaque uisceramontis.
Eriͥgit eructans. lique facta¬
que scixa subauras
Cum gemituglomerat
fundo que ex estuat imo.
Fama est enceladi semiustũ
fulmine corpus.

Expanded text:
Tum procul e fluctu Trinacria cernitur Aetna, et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa audimus longe fractasque ad litora voces, exsultantque vada, atque aestu miscentur harenae. Et pater Anchises: Nimirum haec illa Charybdis: hos Helenus scopulos, haec saxa horrenda canebat. Eripite, O socii, pariterque insurgite remis! Tollimur in caelum curvatosubducta ad Manis imos desedimus unda. Ter scopuli clamorem inter cava saxa dedere: ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Interea fessos ventus cum sole reliquit, ignarique viae Cyclopum adlabimur oris. Portus ab accessu ventorum immotus et ingens ipse; sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis; interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, turbine fumantem piceo et candente favilla, attollitque globos flammarum et sidera lambit; scopulos avolsaque viscera montis erigit eructans, liquefactaque saxa sub auras cum gemitu glomerat, fundoque exaestuat imo. Fama est Enceladi semustum fulmine corpus
Abbreviated transcription (Latin):
insuper cididit ore.¬
Nat equis indomitas tan¬
tus dolor exitat iras.¬
Q uid furis. aut qonam¬
nr̃ĩ tibi curarecessit.
Ponprius cs picies ubi fes¬
sum aetate parentem

Expanded text:
insuper addidit orNate, quis indomitas tantus dolor excitat Quid furis, aut quonamri tibi cura recessit? Non prius aspicies, ubi fessum aetate parentem
Abbreviated transcription (Latin):
Tristis ubi infcusto com¬
mictitur homine pugna.
Haec cope & ultricem
Hacquicũq sacrum uio¬
larit uulnere corpus
Tros italus uemihi pariter
det sunguine poenas
Postego nubecauamiser cor¬
decorpus & urma.
Ins policta feratum ulo
pcitrideque reponam :
Dixitat il la leuis ceceli
de lapsci perciurtis
Insonuit. nigrocircumdatt
turbine corpus.:
At manus intereamuris
troianai ꝓpinquat
Etrustiq duces equitum¬
que ex ercitus om̃ĩs
Conpositi numero intur¬
mas fremitae quore toto
Insulttors somipes & praes¬
sis pugnat habenis
Huc obuersus &huotum
late fetr eus hastis
Horr& ciger campique
armis sublimib: ardent:

Expanded text:
tristis ubi infausto comtristis ubi infausto committitur omine pugna. Haec cape et ultricem hac quicumque sacrum violarit volnere corpus, Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas. Post ego nube cava miserandae corpus et arma inspoliata feram tumulo patriaeque reponam. Dixit; at illa levis caeli delapsa per auras insonuit, nigro circumdata turbine corpus. At manus interea muris Troiana propinquat Etruscique duces equitumque exercitus omnis, compositi numero in turmas. Fremit aequore toto insultans sonipes et pressis pugnat habenis huc conversus et huc; tum late ferreus hastis horret ager campique armis sublimibus ardent.
Abbreviated transcription (Latin):
Infelix fugitimaculo
stridente camilla
Atm&cibus magna propi¬
us iam ur gentecait̃ uci
Dat sose fluio atq hastum
cum uir gineuittor
Grumineo donum triuiae
decespiteuellit
Non illum tectis ullaȩ
non moenibus urbes
Accepet ein equeipsȩ
manus feritate dediss&.
Pustorum a solis exegit
montibus euum.
Hic natum indumis interq
horrentia lustra
Armentalis. aequem com¬
mis & lacte ferino
Nut ribat. teneris in mul¬
gens ubera labris
Vt que pedum primis in
fains uestigia plantis
Procrinali auro prolon¬
Tigridis ex uuȩ perdorsũ¬
auertice pendent:
Et fundamtereti circum
caput egit habena.
Strimoniamq gruem
aut album deiecit olorẽ:
Multe illam frus tra
trrrhena ꝑ opidamatres
Opt auerenurum sola
contentadicina
A et̃num telorum & uir¬
ginitas amorem.
Intemeraita colit uellẽ
hcud correpta fiuss&
Militia tuliconata laces¬
cere teucros:
Caramihi comitumque
for& nunc una mearum:
Uerumage quando quidẽ
Labere nympha polofinis¬
q: in uise latinos

Expanded text:
infelix fugit in iaculo infelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis inffans vestigia plantis Pro crinali auro, pro lontigridis exuviae per dorsuvertice pendent. et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Diana aeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem abere, nympha, polo finisque invise Latinos,
Abbreviated transcription (Latin):
Pulsus ob inuidicim regno
uiresque superbas
Ptiuerno antiqua metab
cum ex ceder& urbe.
Infantemfugiens medici
inter proe liabelli
sustulit exilio comitẽ matrisq uocciuit:
Nomine casmillȩ mutata
uperte camillam.
milite dolsci
Ecce fuge medio summis
amasenus abundans
pumubut ripisitantus
senubibus cimber
Ruper atille innarẽpa¬
rans in fantis amore
Tardat ur. curoq oneri
utim& omiã secum pade¬
Versanti subito uix huec¬
q sententia sedit
Telum immanemanu uali¬
da qđ forte gerebat
Bellatorsolidũ nodis
& robore cocto
Hu icnatam libro & sil¬
uestris uber edausam
Inplicat at que habilem
medicie circũ ligat hastae
Qucm dex traingenti li¬
brans it ad ci& heraifut᷑
Almatibi hanc nemorum
cultrix latonia uirgo
Ipsepater fumulam uo¬
ueotua prima peraut as
Telatenens supplex hostẽ
fugita ccipetestor
Diuat uam quȩ nunc du¬
biis committitur auras
Dixit & cd ducto contor¬
tum hastile lacerto
Immittit sonuere undaer
rapidum suꝑ cimnem

Expanded text:
Pulsus ob invidiam regno Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem
Abbreviated transcription (Latin):
dom milite fauces
Tutrrrhenum equitem
conlatis excipe signis.
Tecumacer mes sap us
eritturmaeq: ldtinȩ
Tiburt iquemanus ducis
& tu concipetur am:
Cicait & paribus messci¬
pum in proelia dictisu
Hortatur sociosq duces
& pergit in hostemi
Est curuo anfractuualles
acommoda frciudi
Armorum que dolis quam
densis frondibus citrum
Vrg & utrimq latus
tenuis quos emit educit
Angustaeq ferunt fauces
ciditus que maligni
Hanc super inspeculis sũmoq
in uerticemontis
Planities ignota iac& tutiq receptus
Seud exte aleuaque uelis
occur rerepugnae
Siue instareiugis & gran¬
Hiuc iuuenis nota fertur
regio neuiarum
Arripuit q locum & sil¬
uis insedit iniquis.e
Velocemintered superis
insedibus opim¬
V ñ cm ex uirginibus socus
saera que cateruo.
Conpellobat & hastristes¬
u latoni uoces
Oredabat graditer bellũ
ad crude lecet milla
Ouirgo & nostris nequiquã
cingitur armis
Care mihi anteclias neq
enim nauus istedicinae
Uenit amors ubittq ani¬
mum dulcedine mouet:

Expanded text:
dam milite fauces. Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis; tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi armorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et granHuc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocem interea superis in sedibus Opim, unam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit.
Abbreviated transcription (Latin):
cus & armadianae:
gum pulsarecessit
S picula conuerso fugien¬
tia de regit arcũ.
Atcircũ lectore comites.
larindque uirgo.
Tullaque & eratam qua¬
tiens tarpeia securim:
Italides quas ipsadecus
sibi dixitamilla
Delegit pacisq bonce
bel lique ministras
Qual esthreiciae cum flu¬
mina thermodo ontis
Pulsunt & pictis bellantur
ama ⁊ones armis.
Peucircum hyppolrton
seucum semcrtia curru.
Pentesiliurefentmagno¬
que ululante tumultu
Femineaex sultant luna

Expanded text:
cus et arma Dianae. cus et arma Dianae. ndo pulsa recessit, spicula converso fugientia dirigit arcu. At circum lectae comites, Larinaque virgo Tullaque et aeratam quatiens Tarpeia securem, Italides, quas ipsa decus sibi dia Camilla delegit pacisque bonas bellique ministras: quales Threiciae cum flumina Thermodontis pulsant et pictis bellantur Amazones armis seu circum Hippolyten, seu cum se Martia curru Penthesilea refert, magnoque ululante tumultu feminea exsultant lunat
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia sed postquam con¬
gressi in proeliatotas
Inplicuere interse cicies
legit que uirum uir:
Tum uero & gemitus mo¬
rientum & sanguine mn alto
Ar maq corporaq & ꝑ
mixticae deuit orum
Semianimes uoluuntur
equi pugna aspercisurgit
Or si lochus remuliquan¬
do ipsum hortebat adire
Hastam in torsit equofer¬
rumq: subaur et elinquit.
Quo sonipes iccufurit
arduus altuque iactat.
Vulneris inpatiens arrec¬
to pectore cũra
Uoluitur ille ex cussus
humicto chillus iollam
Ingentem que animis in¬
gentem corpore & armis
Deicit herminum nudo
cui uertice fulua
Cuesaries nudiq um eri
necuulnertic erteNt
Tantus marmupac& latos
huichasta ꝑ aermos
Actatremit duplicatq
uirum trans fixadolore
Funditurater ubique
cruor dant funera ferro
Cer tant espulchramq
p&unt ꝑ uulnet a mortem.
At medius intercaedes
pharara ta camilla:
Et nunclentum anus par¬
gens hastiliadensat
Munc ualidã dextraru¬
pit inde fessabi pennem.
Aureus exumero sonatar¬

Expanded text:
Tertia sed postquam conTertia sed postquam congressi in proelia totas implicuere inter se acies legitque virum vir: tum vero et gemitus morientum et sanguine in alto armaque corporaque et permixti caede virorum semianimes volvuntur equi, pugna aspera surgit. Orsilochus Remuli, quando ipsum horrebat adire, hastam intorsit equo ferrumque sub aure reliquit. Quo sonipes ictu furit arduus altaque iactat vulneris impatiens arrecto pectore crura: volvitur ille excussus humi. Catillus Iollan ingentemque animis, ingentem corpore et armis deicit Herminium, nudo cui vertice fulva caesaries nudique umeri, nec vulnera terrent: tantus in arma patet. Latos huic hasta per armos acta tremit duplicatque virum transfixa dolore. Funditur ater ubique cruor; dant funera ferro certantes pulchramque petunt per vulnera mortem. At medias inter caedespharetrata Camilla, et nunc lenta manu spargens hastilia denset, nunc validam dextra rapit indefessa bipennem; aureus ex umero sonat ar
Abbreviated transcription (Latin):
punt clamore furentis
Exhortantur equos fun¬
dunt simulundiq telat
Crebramuistitucaelum¬
que obtexitur umbra
Continuo
ciduersis trrrbenus & acer acteus
Conixi incurrunt hastis.
primiquerunam.
Dant sonitu in gentipe frac¬
taque quad ru pedaNłũ
Pectora pectorib rumpurt
excus sus ci conteus
Fulminis inmorem cuit
tormento ponderis acci
Praecipitat longe & uittm
disꝑgit inaurtis
Extemplotur batae acies
uersiquelat ini.
Reiciunt parmas & equos
aidmoeniauertunt.
Troesagunt princeps
turmas inducit asi las
Iamque propinquabarł
portis rursusq latini
Clamorẽ tollunt. & mollia
colla reflectunt:
Hii fugiunt penitusq
datis referuNTur habenis:
Qualis ubi al terno procum¬
bens gurgite pontus.
Nuncruit adterram sco¬
pulosq suꝑ iac& unda
Spumeus extremamq:
sinuperfunditharenã
Nuncrapidus r&ro atq
aestur e uoluttre sorbens
Paxai fugit litusq ucdo
la benterel inquit
Bistuscirutulos aegere
ad moenia uersos.
B is reiecti armis res pectant
tergateg entes.

Expanded text:
punt clamore furentisque exhortantur equos; fundunt simul undique tela crebra nivis ritu caelumque obtexitur umbra. Continuo adversis Tyrrhenus et acer Aconteus conixi incurrunt hastis primique ruina dant sonitum ingenti perfractaque quadrupedantum pectora pectoribus rumpunt: excussus Aconteus fulminis in morem aut tormento ponderis acti praecipitat longe et vitam dispergit in auras. Extemplo turbatae acies, versique Latini reiciunt parmas et equos ad moenia vertunt. Troes agunt, princeps turmas inducit Asilas. Iamque propinquabant portis, rursusque Latini clamorem tollunt et mollia colla reflectunt: hi fugiunt penitusque datis referuntur habenis. Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus nunc ruit ad terram scopulusque superiacit unda spumeus extremamque sinu perfundit arenam, nunc rapidus retro atque aestu revoluta resorbens saxa fugit litusque vado labente relinquit: bis Tusci Rutulos egere ad moenia versos, bis reiecti armis respectant terga tegentes.
Abbreviated transcription (Latin):
suose inuulnere uersat
Tum lirim paga sum que
suꝑ quorum alter habencis
Sufso sore uolutus equo
dum colli gioalter
Dum subit acdex tram laben¬
ti tenditinertem
Praecipites pariterq ruuNt:
his cid ditam astrum.
Hippotaden sequitur quẽ in¬
cumbens eminus hasta.
Tereaq harpaly cumque
& demophoonta chromimq
Quocq: emis samanu con¬
torsit specula uirgo.
Tot phrygii cecidere uiri:
procul ornitus armis
Ignotis & e quo uenator ia prgefert᷑
Cuipellis latasumeros ereptaiuuenco
Pugnatori operit caput.
ingens oris hitttus.
Et malȩ texere lupi
cum dentib: albis
Agrestis quemanus armat

Expanded text:
suo se in volnere versat. Tum Lirim Pagasumque super; quorum alter habenas suffosso revolutus equo dum colligit, alter dum subit ac dextram labenti tendit inermem, praecipites pariterque ruunt. His addit Amastrum Hippotaden, sequiturque incumbens eminus hasta Tereaque Harpalycumque et Demophoonta Chrominque; quotque emissa manu contorsit spicula virgo, tot Phrygii cecidere viri. Procul Ornytus armis ignotis et equo venator Iapyge fertur, cui pellis latos umeros erepta iuvenco pugnatori operit, caput ingens oris hiatus et malae texere lupi cum dentibus albis, agrestisque manus armat
Abbreviated transcription (Latin):
tare periculab elli
Tupedes cidmuros subsiste
& moenia seru
Turnuscid haeo oculos
horrenda in uirgine fixus
Odecus it ciliae uirgo
quas diceregrates
ꝗuas uereferre parem
sed nunc .e. omnia quando
Ist eanimus supram ecum
partire laborem
Aenecs ut fama fidẽ missq reportaNT.
aduentat adurbem:

Expanded text:
tare pericula belli tare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva. Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant entat ad urbem.
Abbreviated transcription (Latin):
rangemanu telum
phrigu praedonis & ipsum
Pronum sternesolo por¬
tis que ef funde sub altis
Cingatur i p̃se furens certa¬
timin proditurnus
amquetideo rutilum tho¬
raca indutus cienis
Horrebatsquamis surtisq
incluserat uro
Tem poranudus ad huo
lateriq: ac cinxerat ensem
Fulgebat quealto dec ut¬
rens cureus arce
Exultit quecinimis & spe
iam precipit hostem
Qualis ubi abruptis fugit
prae sepicui nelis
In andem liber equus cam¬
poque potitus aperto
Auo ille in paistus armen¬
taq tendit equarum
Aut adsu&us aquae per¬
fundi fluminenoto
Emi cadar rectisque fre¬
mitceruicibus alte
Luxdrias ludunt que
iubae ꝑcolla per armos
Obuia cui uolscorum acie
comitante camilla
Occurriti portisque abequo
regina sub ipsiss
Disiluit. quam tota cohors
iimit dtare lictis
Ad terram de fluxit equis.
tunctali fatur:
Turne sui meritosiqua ẽ fiducia forti
Audeo & cenea dum ꝓmit¬
to occur reretur mae.
Polaquetrrrhenos aequi¬
tes ire obuiaa contra.
Mesineprima manutemp¬

Expanded text:
frange manu telum frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem fulgebatque alta decurrens aureus arce, exsultatque animis et spe iam praecipit hostem: qualis ubi abruptis fugit praesaepia vinclis tandem liber equus campoque potitus aperto aut ille in pastus armentaque tendit equarum aut adsuetus aquae perfundi flumine noto emicat adrectisque fremit cervicibus alte luxurians, luduntque iubae per colla, per armos. Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram defluxit equis; tum talia fatur: Turne, sui merito siqua est fiducia forti, audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me sine prima manu temp
Abbreviated transcription (Latin):
cum fortecateruae
stagna loquacia creni:
Illiarmis in regna ruuNt:
Tu uols se cirmari uolsco¬
rum edicem aniplis
Ducct & rut ulos equitẽ
messapus in armis
tcumnfratrecoras latis
difsundit ecumpis
Pars aditus urbis firment
turres que capes surt:
Cetera quiius somecum
manus inferut arma
Ilic& in muros tocudiscurr t ͥ urbe
Concilium ipsepat̃ & mag¬
na inceptalatinus
Deserit actristi turbatus
tempore differt.
Multaq seincuscit qui
non acceperit ultro
Dardinium a eneangone¬
rumque adsciuerit urbi:
Praefodiuntalii portas
a ut saxa sudesq
ub uectant bellodat̃
signum rauca cruentum
Bucinatum muros uaria
cinxere corona
Matronae puerique uocat
labor ultimus omnes
Hec non ad templum sum¬
masque ad palla disarces
Cub uehitur magna ma¬
trum reginacaterua.
Donaferens iuxtaq comes
lauiniauirgo
Causamalit̃ anti oculos deiet iadecoros
Suc cedunt maites &
templumeure ua poraNł
Et muestus altofundur
delimine uoces
Ar¬
mipotens prȩsens
be llitritoni a uirgo

Expanded text:
cum forte catervae stagna loquacia cycni. illi armis in regna ruunt. Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos, duc, ait, et Rutulos. Equitem Messapus in armis et cum fratre Coras latis diffundite campis. Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma. Ilicet in muros tota discurritur urbe. Consilium ipse pater et magna incepta Latinus deserit ac tristi turbatus tempore differt multaque se incusat, qui non adceperit ultro Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi. Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque subvectant. Bello dat signum rauca cruentum bucina. Tum muros varia cinxere corona matronae puerique: vocat labor ultimus omnis. Nec non ad templum summasque ad Palladis arces subvehitur magna matrum regina caterva dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo, causa mali tanti, oculos deiecta decoros. Succedunt matres et templum ture vaporant et maestas alto fundunt de limine voces: Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo,
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria fugit.
Ut tantaquicquam pro
spetemptate recusem.
Ibocinimis contrauel
magnũ praest& achillẽ.
Factaq udloani manib
pania inducit arma.
Ille lic& uobis corimam
hanc soceroq latino
Turnus ego haud ulli u&e¬
rum uirtutesecundus
De uouisolũ ceneas uocat¬
Nec drunces potius siue. ẽ
Ilbihaec int̃se dubiis
derebus cebaN
Certantes custra ceneas
aciemq mouebat.
Nuntius ingenti perre¬
giat ecta tumultu
Ecceruit magnisq urbẽ
terroribus impl&
Instructos acieceberino
Extemplo tur bati cnimo
Pectora & arrectae stimulis¬
hccud mollibus itae
Ar mamanut repidi poscurł
fremit arma iuuentus
Flent maestimlssant que

Expanded text:
ictoria fugit, ut tanta quicquam pro spe temptare recusem. Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem factaque Vulcani manibus paria induat arma ille licet. Vobis animam hanc soceroque Latino Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, devovi. Solum Aeneas vocatnec Drances potius, sive estIlli haec inter se dubiis de rebus agebant certantes; castra Aeneas aciemque movebat: nuntius ingenti per regia tecta tumultu ecce ruit magnisque urbem terroribus implet, instructos acie TiberinoExtemplo turbati animi pectora et adrectae stimulihaud mollibus irae. Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus, flent maesti mussantque
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam secreta parentis¬
Hanchis aedomus arboribus¬
que obtecia recessit
Clares cunt sonitus cirmorũq
ingruit horror:
Ex cutior sonmo & sũmi fastigiattrti

Expanded text:
quamquam secreta parentisAnchisae domus arboribusque obtecta recessit, clarescunt sonitus, armorumque ingruit horror. Excutior somno, et summi fastigia tecti
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quos ocetno propior
gerit indicilucos¬
Ex tremi sinus orbis ubi
aere uinceresum mum
Arboris cuit ullae iactu
potuere sugittae.¬
Etgens illaquidem sump¬
tis nontar daphar&tis.
Medicifert tristissucos

Expanded text:
Aut quos Occeano propior gerit Yndia lucosextremi sinus orbis, ubi aera vincere summum arboris aut ulle iactu potuere sEt gens illa quidem sumptis non tarda pharetris. Media fert tristis sucos
Abbreviated transcription (Latin):
Hecte amarylli modo &
ueneris dicuincula necto.
Ducitecibur bedomum mea
c̃armina ducitẽ duphnio¬
Limu̾s aathiedu rescit&
haec ut cerci liquescit

Expanded text:
ecte, Amarylli, modo, Veneris” dic “vincula necto.” Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite DaphnLimus ut hic durescit et haec ut cera liquescit
Abbreviated transcription (Latin):
Hascentum plenoquetilium
circum spicecampo.
Munere sicniu̾eolanȩ
Pandeus arcaidiae captam
teluna fefellit
nnemoraalta uocans nectu
aspernacauo cantem.¬
Atcuilactis conor crtisum

Expanded text:
nascentum, plenoque alium circumspice campo. Munere sic niveo lanae, Pan deus Arcadiae captamte, Luna, fefellit in nemora alta vocans; nec tu aspernata vocantem.At cui lactis amor, cytisum
Abbreviated transcription (Latin):
Uinicugrauis imaq longo
Ilicisingultutendunt:¬
& naribus ater
Sanguis & obsesscs fauces
praemit asperalinqua
Profuit in serto latices

Expanded text:
itu gravis, imaque longo ilia singultu tendunt, it naribus ater sanguis et obsessas fauces premit aspera lingua. Profuit inserto latices
Abbreviated transcription (Latin):
ponte suai dumferte mo¬
ror cinis ipsebonum sit
escioquid certeest & hy¬
las in lamine latitit
Credimus cnquiamant
ipsi sibisomnia fingunt.
Parcise aburbe uenit
iam car. minci parcitedaphnis¬
LICIHA MOERIS
uotemoeripedes an
quo uia ducit inurbẽ:
Olycidauiui perue¬
nimus aduena nostri
Quodnum quam ueriti Al¬
sumus ut possessor agelli.
Dicer& haecmeci sunt uet¬
teres migrate coloni:
Nũ nouictitris tes quo¬
niam fors omniauersat.
hos illi quodnecuertat bene¬
mittimus hedos:
Certe equidem audie. Q¬
ram quã sesubducere colles.
ncipiunt. mollique iũgũ
demit tecliuo.
VUsque adaquamue teris
ia mnfracta cacuminaifagi.
Omnicictrminibus uestrũm
seruas se menalcaN:
.Audierus & fcima suit:
sedearmina tarsum.
Nostraualent lycida telo
inter marcia quantum
Chaonias dicunt aquila
ueniente columbas:¬
Quod nisime qua cumque

Expanded text:
ponte sua, dum ferre moror, cinis ipse: bonum sit! Nescio quid certe est, et Hylas in limine latrat. Credimus, an, qui amant, ipsi sibi somnia fingunt? Parcite, ab urbe venit, iam carmina, parcite, DaphnisLYCIDAS, MOERIS te, Moeri, pedes? an, quo via ducit, in urbem? O Lycida, vivi pervenimus, advena nostri quod numquam veriti sumus ut possessor agelli diceret: “Haec mea sunt; veteres migrate coloni!” nunc victi, tristes, quoniam Fors omnia versat, hos illi—quod nec vertat bene—mittimus haedos. Certe equidem audieram, qua se subducere colles incipiunt, mollique iugum demittere clivo, usque ad aquam et veteres iam fracta cacumina fagos omnia carminibus vestrum servasse Menalcan. Audieras, et fama fuit; sed carmina tantum nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbaquod nisi me quacumque
Abbreviated transcription (French):
manere ne potes
Talibus insidis periurique
cutesinonis
Creditu rescaptiquedo lis¬
lacrimis que coactis
Quos nequety dides neclaris

Expanded text:
manere nepotes. Talibus insidiis periurique arte Sinonis credita res, captique dolislacrimisque coactis, quos neque Tydides, nec Laris
Abbreviated transcription (Latin):
bris insaltibus cnguis
Squamea con uoluens sublato
pectore tergti
Aiqs otis longã naculosus grandib aluũ

Expanded text:
bris in saltibus anguis, squamea convolvens sublato pectore terga atque notis longam maculosus grandibus alvu
Abbreviated transcription (Latin):
Inmensum la&i libant.
Deuexo intere a propior
fit uespet o lympo
Iumque sacet doces
primus que potitius ibat.
Pellibus inmorem cincti.
flam masque ferebuNT:
Instaurant epulus & men¬
saegrato secundae
Dona ferunt c̃umulantq
onerutis lanc ibusa ras:
Tum sclucidcantus in¬
censaciliuriacitcum
Po puleis cidsunt euinc¬
ti tempora rumis
Hic iuuenum chorus. ille
senum. quicarm inelaudes.

Expanded text:
in mensam laeti libant Devexo interea propior fit Vesper Olympo, iamque sacerdotes primusque Potitius ibant, pellibus in morem cincti, flammasque ferebant. Instaurant epulas et mensae grata secundae dona ferunt cumulantque oneratis lancibus aras. tum Salii ad cantus incensa altaria circum populeis adsunt evincti tempora ramis, hic iuvenum chorus, ille senum; qui carmine laudes
Abbreviated transcription (Latin):
armenta uolentes
At que ubi concubitus pri¬
mos icm notauoluptas.
Sollicitat frondes que llsquab¬
negant & fotibus arcent:
S aepe &iam cursuquati¬
unt & sole fatigunt.
Cum grauiter t̃dnsis gemit.

Expanded text:
armenta volentes, atque, ubi concubitus primos iam nota voluptas sollicitat, frondesque negant et fontibus arcent. Saepe etiam cursu quatiunt et sole fatigant, cum graviter tunsis gemit
Abbreviated transcription (Latin):
His commota fugam dido
soci osque parcibat.
Conueniunt quibus cut
naues quȩ forteparatae¬
Corripiunt. onerant que
cuiro portantur auciri.¬

Expanded text:
His commota fugam Dido sociosque parabat: conveniunt, quibus aut navis, quae forte parataeorripiunt, onerantque auro: portantur avari
Abbreviated transcription (Latin):
Hic p&it excidus urbem¬
miseros que pencites.¬
Ut gemmabibat & scirra¬
no dormiat ostro¬
Condit opes cilius defosso¬

Expanded text:
hic petit excidiis urbemmiserosque Penatis,ut gemma bibat et Sano dormiat ostrocondit opes alius defosso
Abbreviated transcription (Latin):
Quais animosieuri cadsidue
stanguntque feruntq
Dant alios ciliae fetus
dant ut ile lignum¬
Nauigiis pinos domibus.
cedrumque cypressosque:
Hincradios triuererotis

Expanded text:
quas animosi Euri adsidue franguntque feruntque, dant alios aliae fetus, dant utile lignumvigiis pinus, domibus cedrumque cupressosque. Hinc radios trivere rotis
Abbreviated transcription (Latin):
Dregina nouam cuicon¬
dere iuppiter urbem
ustitiaquededit gentes¬
frenare superbas¬
Troes temiseri uentis maria.
Oramus. proibe infundos
anauibus ignis.¬

Expanded text:
ondere Iuppiter urbem iustitiaque dedit gefrenare superbasTroes te miseri, ventis maria oramus, prohibe infandos a navibus ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Conserimus: multos darictum
dimittimus orco:
Diffugiunt aliiꝰ adnaues¬
& litorcicur su.¬
Fidcipetunt. pars ingentem.
formidine turpi
Sccindunt rursus equum.
& nota conduntur incluo.

Expanded text:
conserimus, multos Danaum demittimus Orco. Diffugiunt alii ad navist litora cursufida petunt: pars ingentem formidine turpi scandunt rursus equum et nota conduntur in alvo.
Abbreviated transcription (Latin):
pitio tune illa senectae
Sercimeaetequies potu¬
istilinqueresolum
Crudelis: necte sub tunta
periculamis sum
Af fariexttemtonini seras
dctucopiamatri
Heutere cugnota cani¬
bus datcipdulatinis
Alitibusq icesnecte
tucifuner amater
Produxi ptos si uegculos
cuit uulnert laui
V este tegensy tibiquã
notes festinadiesque
Vfaiba & tela cuitissolabaranilis.

Expanded text:
picio? Tune illa senectae sera meae requies, potuisti linquere solam, crudelis? Nec te, sub tanta pericula missum, adfari extremum miserae data copia matri? Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis alitibusque iaces, nec te, tua funera mater produxi pressive oculos aut volnera lavi, veste tegens, tibi quam noctes festina diesque urgebam et tela curas solabar anilis.
Abbreviated transcription (Latin):
Hecculeus & factuserunt
ut prima nouerae
Monstramanũ geminosq
premens discru cngues
Vt bello egregias idem
deiecerit ur bes.
Troiumq: oetbaliamque.
&duros mille labores
Rege subeuris theosutis
iunonis iniquae
Pertulerit: tunubigenas
inuictebi mem bris
Miluq polũq manutueresia mactas
Prodigia & uastumnae¬
meue sub rupeleonem:
Testrguicremuere lacus.
Ossa superͬ cubans cotro

Expanded text:
Herculeas et facta ferunt: ut prima novercae monstra manu geminosque premens eliserit angues, ut bello egregias idem disiecerit urbes, Troiamque Oechaliamque, ut duros mille labores rege sub Eurystheo fatis Iunonis iniquae pertulerit. Tu nubigenas, invicte, bimembris Hylaeeumque Pholumque, manu, tu Cresia mactas prodigia et vastum Nemeae sub rupe leonem. Te Stygii tremuere lacus, ossa super recubans antro
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentia turno.
Tũ sic ad fcitur regematq¬
ita turbidus infit
Hulla morainturno nihil.
ẽ. quod diciur& racteNt
Igͥnaui ceneadae. nec quae
pepiger ecuseN
Congredior fersacrapater
& concipe foedus

Expanded text:
violentia Turno. Tum sic adfatur regem atqita turbidus infit: Nulla mora in Turno; nihil est quod dicta retractent ignavi Aeneadae, nec quae pepigere recusent. Congredior, fer sacra, pater, et concipe foedus
Abbreviated transcription (Latin):
etenues plu iutertipi¬
diue potentiasolis¬
Acrior autliorepe penta rabilestiguscidi
Multum adẽo rurri glaeꝰ

Expanded text:
tenues pluviae rapidive potentia sacrior aut Boreae penetrabile frigus adurat. Multum adeo, rastris glae
Abbreviated transcription (Latin):
eburterrhenus cidaris¬
Lanci & pandis fumantia
reddimus extar
inar menta magisstu ꝑ¬
dium uitulos que tͦueri
Aut̃ ouium fetus aut

Expanded text:
ebur Tyrrhenus ad arlancibus et pandis fumantia reddimus exta. Sin armenta magis studium vitulosque tueri aut ovium fetum aut
Abbreviated transcription (Latin):
fundimur cirmis:¬
Ignaros quelocipas sim
& formidine captos.
Sternimus codspitett prima
fortuncdabori.
At que hic succes su exul¬
tuns animisque coro ebus:
O socii quae prima inquit
fortuna scilutis

Expanded text:
fundimur armiignarosque loci passim et formidine captos sternimus: adspirat primo fortuna labori. Atque hic successu exsultans animisque Coroebus, O socii, qua prima inquit fortuna salutis
Abbreviated transcription (Latin):
Mutemus: clipeos. dancum¬
que insiniat nobis¬
Aptemus: dolus aniurtus¬
Armadabunt iꝑsi sicfatus.¬
Androgei galeum clipei¬
que insine decorum
nduitur laterique argi¬
uum accomodat ensem:
HOcripheus hocipse drmas
omnisq ueiuuentus
aea facit spolus sequis¬
que recentibus armat:

Expanded text:
Mutemus clipeos Danque insignas nobptemus! Dolus anArma dabunt ipsi. Sic fatus,drogei galeam clipeique insigne decorum nduitur, laterique Argivum accommodat ensem. Hoc Rhipeus, hoc ipse Dymas omnisque iuventus laeta facit; spoliis se quisque recentibus armat
Abbreviated transcription (Latin):
forcar iuo quefluenti:
Trans que caput idcene
resp exeris his egodapbrin
Adgre diar nihil illedeos
nihil cormina curut
Oucit e cibur bedomum mea
carmina ducite daphnin

Expanded text:
foras, rivoque fluenti transque caput iace, nec respexeris: his ego Daphnim adgrediar, nihil ille deos, nil carmina curat. Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphni
Abbreviated transcription (Latin):
Trigintamagnos uoluen¬
dis mensibus orbes
Imperio explebiregnũ¬
queai sede lauini
Trins fera: & longammul

Expanded text:
triginta magnos volvendis mensibus orbis imperio explebit, regnumque ab sede Lavini transferet, et longam mul