comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omine sancte spiritus
inenairabiliter procedis. qui
super eumdem dominum
be specie. et super apostolos in
descendisti:te adoro. te laudo.
te q glorifico. depelle in me cs̃¬
cionis. et accende in me lumẽ
tis. et ignem sanctissimi ac
suauissimi amoris tui. qui¬

Expanded text:
omine sancte Spiritus,inenarrabiliter procedis; qui super eumdem Dominum bae specie, et super sanctos apostolos in descendisti: te adoro, te laudo, teque glorifico. Depelle a me, quafidiae, et accende in me lumen diae, et ignem sanctissimi ac suavissimi amoris tui.
Abbreviated transcription (Latin):
et seraphin throni qͣ
sancti angeli et archangeli.
patriarche. et prophete aposto¬
li et martires confessores ⁊uir¬
gines. Isti et omnes sancti et
electi dei intercedite pro me

Expanded text:
et seraphin, throni et patus, angeli, archangeli, patriarchae et prophetae, apostoli et martyres, confessores, virgines et omnes animae electae
Abbreviated transcription (Latin):
balluns ⁊ seruientib meis qͥb hioc ꝑtinet firmitꝰ cenedu pcipio. qͣtinꝰ molis ⁊ gcclilis : ala małidimis ne¬
cessaria ad septimanaꝰ monachoꝵ itasufficient᷑ preparet: ne monachi ꝓ defectu istoꝵ alĩd dõnũ patiuant᷑
qͥa ex mea possessione ud illoꝵ qb est cura molndinoiũ comisla. tantinde monachis reddereꝰ qͣntũ danmni
seruientes monachoꝵ cos hiuisse ronabilit᷑ ꝓbarent ¶t aut̃ cdonatio ista ⁊concesio stabił ⁊ firma in ꝑpe
tinuꝰ ꝑ manecit. hanc donatione sigilli mei auctoritate munita ⁊ cofirmita suꝑ altare see marie becci po¬
sui. monachi apud bellomote in eccłia sꝰ ⁊ indiudue tͥnitatis deo militatib ita libe ⁊ qͥete ut supdictũ

Expanded text:
rvientibus meis, quibus hoc pertinet, firmiter tenendum precipio, quatinus molas et exclusas, et alia molendinis necessaria ad septimanam monachorum ita sufficienter preparent, ne monachi pro defectu istorum aliquod dampnum patiantur, quia ex mea possessione, vel illorum quibus est cura molendinorum commissa, tantumdem monachis reddere, quantum dampni servientes monachorum eos habuisse rationabiliter probarent. Ut autem donatio ista et concessio tuum permaneat, hanc donationem sigilli mei autoritate minutam et conservatam super altare Sancte Marie Becci posui monachis apud Bellomontem in ecclesia sancte et individue Trinitatis Deo militantibus ita libere et quiete, ut supra dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ritagii siue qͣcũq alia ratione mͥ apetenti aut ꝯpetiture qͥb omĩb uoluntanie ⁊ exp̾sse reñtiaui. Inte¬

Expanded text:
ritagii, sive quacunque alia ratione michi competenti aut ritagii, sive quacunque alia ratione michi competenti aut
Abbreviated transcription (Latin):
nib ⁊ singłis p̾dc̃ĩs nos ⁊ h̾edes nrõs ⁊ dem̃ dimidium nob̾ retentũ cum lib̾tatib p̾deĩs necnõ ⁊ totũ ali¬
ud heditagium nrm ubitũq sit ⁊ omnia mobilia nr̃a. ita qd de omnib hiis nichil uende̾ alibi uł qͣcãꝙ
modo obligare aut alienare possimꝰ quin omnia ⁊ singła deĩs remaneant ut p̾dcm̃ est obligata s ligiosis
obs̾uanda ꝑ censurã eccsticans ̃ qͦcuĩq alio gn̾e comtpulsionis unica monitõ p̾missa compellat. Ego aũ
dẽã ysadelł uxor p̾dc̃i Rob̾ti spontanea uoluntate ñ coacta tactis sacioscĩs iuraui me nũꝙͣ deceto cont̃
p̾dc̃a uł aliqͥd p̾dc̃orum uenturam nͨ aliquid in eis reclamaturã ratione dotis seu dotalicũ aut ma¬

Expanded text:
nibus et singulis predicti nos et heredes nostros et dictum dimidium nobis retentum, cum libertatibus predictis, necnon et totum alinibus et singulis predicti nos et heredes nostros et dictum dimidium nobis retentum, cum libertatibus predictis, necnon et totum aliud hereditagium nostrum ubicumque sit, et omnia mobilia nostra, ita quod de omnibus hiis nichil vendere alibi vel quocumque modo obligare aut alienare possimus quin omnia et singula dictis remaneant, ut predictum est, obligata religiobservanda per censuram ecclesiasticam et quocunque alio genere compultionis, unica monitione premissa, compellat. Ego autem dicta Ysabellis, uxor predicti Roberti, spontanea voluntate, non coacta, tactis sacrosanctis, juravi me nunquam de cetero contra predicta vel aliquid predictorum venturam, nec aliquid in eis reclamaturam ratione dotis seu dottalicii aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
sitam michi ⁊ hẽdib meis retinui ꝑ escamibum eisdem alib fcũm. Tenendum ⁊ habendũ ⁊ in ꝑperiũ iure
heditario possidendum dcũm dimidium totuis armeri cum ꝑtinentus a ꝑte pͥtã simonis sitũ: Rene i ĩ pae
⁊ libere quietum ⁊ liberum de omnib tati de eciditu iñde annuatim tebito ꝙͣ de emñda si acciderit ⁊ alus qu¬
buscũq Redeuantiiȩ de quibꝰ nos dẽĩ Robertus ⁊ ysabelł ⁊ hedes nt̃i tenemur dcm̃ dimidiũ p̾fatis eelig̃
uenditũ acqͥtare omnino sumptib nr̃is erga dnm̃ Regem ⁊ alios qͦscũq supet aliud dimidiũ nobis ut pre¬
dc̃m est retentũ cũ lib̾tatib ad dem̃ man̾um ꝑtinentib. Tenemur etiam Nos ⁊ he̾des nr̃i dc̃ĩs Relig̾ predem̃
dimidium maneru cũ ꝑtinentus libetare ⁊ guarantizare contͣ om̃s ut p̾dem est. Uel in alio dimidio nob¬
one illius posuerint ad simplex dictum eoꝵ pre omnib sine exceptoẽ restaurare. obligantes eisd̾ ꝓ om¬

Expanded text:
sitam, michi et heredibus meis retinui per escambium eisdem alibi factum ; tenendum et habendum et imperpetuum jure hereditatis possidendum dictum dimidium tocius manerii, cum pertinenciis, a parte dicti Symonis situm, bene et in pace et libere, quietum et liberum de omnibus, tam de redditu inde annuatim debito, quam de emenda, si acciderit, et aliis quibuscunque redevanciis, de quibus nos dicti Robertus et Ysabellis et heredes nostri tenemur dictum dimidium prefatis religiosis venditum acquitare omnino sumptibus nostris erga dominum regem et alios quoscunque super aliud dimidium nobis, ut predictum est, retentum, cum libertatibus ad dictum manerium pertinentibus. Tenemur etiam nos et heredes nostri dictis religiosis predictum dimidium manerii, cum pertinenciis, liberare et garantizare contra omnes, ut predictum est, vel in alio nobis ione illius posuerint, ad simplex dictum eorum pre omnibus sine exceptione restaurare, obligantes pro om
Abbreviated transcription (Latin):
Notum sit omnbus tam futuris quampresentibus. quoni uii
sicut in priuilegiis antecessorum istrorum legimus itiombus
quarundam ecclesiarum ante assores nostros adquie uisse. et qued̃
de propriis reditibus illis donauisse: ego quoq Guaufridus.
bone memorie. dei gratia belua censis episcopus. Patrum nostro¬
rum exenpla non temere secutus. peticioni beccensisinonasteru
caritatiue. aures benignitatis ac cummodans. quandamdomũ
quam habent fr̃atres predicti monasterii. in suburbio beluacensi
liberam facio. de culcitra. et de equo. et de foragiouim predictorũ
fratrum. uel quod habuerit his es prefate donius. de proprus
uineis. Et insuper uineam quani habent in buriaco. ab giiui
consuetudine liberam absoluo. Huius igitur largicionis donũm:
ne cuius libet uiolentie iuim patiatur. nostre maiestãt iSꝰ
auctorit᷑ate canfirmo et sicilli uostri in pressione desbenor¬

Expanded text:
Notum sit omnibus tam futuris, quam presentibus, quoniam sicut in privilegiis antecessorum nostrorum legimus, petitionibus quarundam ecclesiarum antecessores nostros adquievisse, et quedam de propriis reditibus illis donavisse, ego quoque Guaufridus, bone memorie, Dei gratia Belvacensis episcopus, patrum nostrorum exempla non temere secutus, peticioni Beccensis monasterii caritative, aures benignitatis accummodans, quandam domum quam habent fratres predicti monasterii, in suburbio Belvacensi liberam facio de culcitra et de equo, et de foragio vini predictorum fratrum, vel quod habuerit hospes prefate domus, de propriis vineis. Et insuper, vineam quam habent in Buriaco, ab omni consuetudine liberam absolvo. Hujus igitur largicionis donum, ne cujuslibet violentie vim patiatur, nostre majestatis auctoritate confirmo et sigilli nostri inpressione designo
Abbreviated transcription (Latin):
tim soluit de pede suo. Et¬
ille maiorib natu ⁊ uniũso ppło. Testes inquit
uos estis hodie. ꝙ possederim oĩa q̃ fuert̃ elime¬
lech ⁊ chelion ⁊ maalon tradente noemi⁊ ruth
moabitidẽ uxorem maalon in ꝯuigiũ sumpse¬
rit: ut suscitem nom̃ defunct in hereditate
sua. nec uocabulũ eiꝰ de familia sua ac fr̃ibus

Expanded text:
tim solvit de pede suo lle maioribus natu et universo populo testes inquit vos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne vocabulum eius de familia sua ac fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
zuoluptatũ amatores qͥ in spe
mundi student reconciliare
dͥ ut mortis ꝑicłm ⁊ uolupta¬
tis detͥmentũ euad̾e possint.
scłi mimicꝰ d̾i ꝯstituet᷑. In his
enim sollicitudo bꝰ scłi ⁊ falla¬
tia diuitiax suffocat u̾bũ
⁊ fructũ non facit. hi eñi
arũ suꝑbia ꝑxtollunt᷑. uani¬
tatem secuntur: t̾ram duab
uiis ingrediunt᷑. ⁊ cetu lugen

Expanded text:
voluptatum amatores, qui principem mundi student reconciliare sibi, ut mortis periculum et voluptatis, detrimentum evadere possint; inimicus Dei constituitur . In his enim sollicitudo hujus saeculi et fallacia divitiarum suffocat verbum, et fructum non facit. Hi enim qui superbia extolluntur et vanitatem sequuntur. Terram duabus viis ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
nicb̃ ⁊ augñiasse addendo s fide¬
li testimonio simpliciter sic̃ in he¬
breor habtt̃ hystoria. hebraicam
latine lingue łͣdidisse. Nes affec¬
tamus laudes hominũ nec initu¬
ꝑationes expauescim̃. Heo enim
placere curantes minas bominũ
penitꝰ ñ timem: qm̃ dissipanit dẽ¬
ossacor qͥ hominib plac̃t deside¬
rant. Et scd̾m apłm qͥ hmͦi sẽ. ser

Expanded text:
tiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui hominibus placere desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
asmodeus occideret eos mox ut
ingressi fuissent ad eam. Ergo
cũ ꝓ culpa sua increparet pu¬
ellam: respondit ei dicens.
mplius ex te ñ uideamꝰ filiũ
aut filiam suꝑ terram. int̾fer

Expanded text:
Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, inter
Abbreviated transcription (Latin):
tui incaput eius. H eniq ⁊ ip̃m ⁊ filios eius af¬
fixerunt cruci. atq ex illo temꝑe dies ust appella¬
nam missa fuerat. Et cuncta que gesta sunt epi¬
stole .i. libri huiꝰ uolumine ꝯtinent᷑ queq susti¬
nuerunt: ⁊ que deinceps immutata st̃ susceper
iuidei suꝑ se. ⁊ suꝑ semen suum. ⁊ suꝑ cunctos qͥ
religioni eoꝵ uoluert copulari. ut nulliliceat
duos hos dies. absq sollempnitate tͣnsig̾e quos
scriptura testatur. ⁊ certa expetunt tempora annis
sibiiugiter succedemtib. sti sunt dies qͦs nulla
unꝙͣ deleuit obliuio ꝑsingłas generationies

Expanded text:
tur in caput ejus. Denique et ipsum et filios ejus affixerunt cruci, atque ex illo tempore dies isti appellanam missa fuerit. Et cuncta quae gesta sunt, epistolae, id est, libri hujus, volumine continentur: quaeque sustinuerunt, et quae deinceps immutata sunt, susceperunt Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos nulla umquam delebit oblivio et per singulas generationes
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ coguauit Itra eos malũ. ut occideret eos¬
atq deleret. Et misit ruph ꝙ nr̃a lingua uerti¬
tur in sortem. ⁊ pꝰea ingressa est hesterad regẽ
obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fie¬
rent.:⁊ malũ qd̃ tͣ iuideos cogitauerat: reneeiere

Expanded text:
Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat revertere
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si inuenigͣ
petendi non de¬
putat᷑ segnitiei
s patientie. ñ
enim in presẽ¬
t. s in futuro
bonis ⁊ malis re¬
iͥbuet᷑ merces.
Cras enum pro
futuro ponit᷑.
tare de crasti¬
no. ⁊ iacob ĩ ge¬
nesi ait. Appa¬
rebit. mͥ cras
iusticia mea.
dicitur. Non re¬
manebit ex eo
quicqm usq
autem iudici¬
um uenerit:
releuabit᷑ qͣli

Expanded text:
 Si inveni in petendi non deputatur segnitiei, sed patientiae. Non enim in praesenti sed in futuro bonis et malis retribuetur merces: cras enim pro futuro ponitur, esse de crastino; » et Jacob in Genesi ait: « Apparebit mihi cras justitia mea . dicitur: « Non remanebit ex eo quidquam usque Cum judicium venerit, revelabitur quali
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Gr̃ãs refert eccł̃ia gñtiũ
saluatori qͥ eã respic̾e dig¬
natꝰ ẽ. Cui ille respondit:
plac̾e sibi ꝙ mortuo uiro
suo .i. diabolum parentes
ydolatras reliquit. ⁊ t̾ram
natiuitatis .i. carnalia de¬
sideria. ⁊ ppło scõꝵ se socia¬
uit. qui sibi autea ignotꝰ
fuit cum sequeret᷑ cupidi¬
tatem uet̾is hominis.

Expanded text:
 Gratias refert Ecclesia gentium Salvatori, qui eam respicere dignatus est. Cui ille respondit: placere sibi, quod mortuo viro suo, id est, diabolo, parentes idololatras reliquit, et terram nativitatis, id est, carnalia desideria, et populo sanctorum se sociavit, qui sibi antea ignotus fuit cum sequeretur cupiditatem veteris hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quasi ne recedas asta¬
tu fidei ne sequaris errores
hereticoꝵ. ł scismaticos. sed
mag̾ iungere aĩab sc̃is.
ut metas scripturas sacͣs
meditando. ⁊ oꝑe implen¬
do ⁊ haustum diuine sapi¬
entie de libeis duor testa¬
mentoꝵ ⁊ uñ pueri sc̃i bi

Expanded text:
at: Ne recedas a statu fidei, ne sequaris errores haereticorum vel schismaticorum: sed magis jungere animabus sanctis, ut metas Scripturas sanctas, meditando, et opere implendo; et haustum divinae sapientiae de libris duorum Testamentorum un
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit ut mag̾ cũ fidelib
suis tungant᷑ ad messionẽ
sp̃ualis segetis quam cũ
alienis. cui ꝑsuasiom cõ¬
sentit socrus dicens. me¬
liuis est filia mi . ⁊c̃. hoc
ut bonum ⁊ utile non po¬
test negare synagoge.
dis reconderet. ⁊ unde pa¬
stum anĩe sufficientem
haberet.

Expanded text:
praecipit, ut magis cum fidelibus suis jungantur ad messem spiritualis segetis, quam cum alienis, cui persuasioni consentit socrus, dicens: Melius est filia; hoc ut bonum et utile non potest negare Synagoga. dis reconderet: unde pastum animae sufficientem haberet.
Abbreviated transcription (Latin):
tegitur sacͣmentũ incar¬
nationis xͥ. ⁊ cũ cognou̾is
indie salutem tͥ ꝓmissam.
humiliter ad auxilium
eius confuge: ut ibi per¬
maneas omni tempore.

Expanded text:
tegitur sacramentum incarnationis Christi; et cum cognoveris inde tibi salutem promissam, humiliter ad auxilium ejus confuge, ut ibi permaneas omni tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet filius noster. ⁊ saluus reuertetur ad nos.
bonus comitetur ei: ⁊ bene disponĩt omnia qui
cura ipsum geruntur ita ut cum gaudio. reu¬
tatur ad nos. Adhanc uocem cessauit mater
liflere.: tacuit. Profectus est autem tobias¬
mansit prima mansione

Expanded text:
erveniet filius noster et salvus revertetur ad nos egelus Dei bonus comitetur ei et bene disponat omnia quae circa ipsum geruntur ita ut cum gaudio retur ad nos ad hanc vocem cessavit mater flere et tacuit profectusque est Tobiasmans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. Apparente dño¬
omnia que ad re¬
demptionẽ nr̃am
erant necessaria.¬
⁊ quib eccłie fides
⁊uita nutriatur:

Expanded text:
c, apparente Domomnia, quae ad redemptionem nostram erant necessaria, quibus Ecclesiae fides et vita nutriatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uere circumcisiõis¬
⁊ . uiii. sunt beatitu¬
dinis ad quas istud
diu̾si coloris byssi¬
nis ⁊ p̃pureis funb¬
bissus ꝑ cͥculos ebur.¬
neos in colũnis mar.¬
moreis suspendebat᷑

Expanded text:
t verae circumcisionis: et octo sunt beatitudines, ad quas istud diversi coloris byssinis et purpureis funibus per circulos eburneos in columnis marmoreis suspendebantur;
Abbreviated transcription (Latin):
carnales inuenit sp̃c
stolos in ignis uisione
ista que de pisce seruare uissisti¬
Respondensꝙ dixit ei ¶ oediseius particulam
limiper carbones ponas fumus eiutꝰ geeicat om̃e
genus demonior suie a unito suie a iuiłiere. itaut
ultra non accedat adeos. Et fel ad ungendos
ocłos in quib fu̾it albugo:⁊ sanabuntur. Et do
cithobias. łbiuis ut maneamus: Respondẽs
angłs ait Est hic raguel nomine ꝓpiiqus iur de
tributua:⁊ hic habet filiam nomine sarram.
Sed neq masculum ne feminam iiã aliam

Expanded text:
carnales invenit, stolos in ignis visione ista quae de pisce servare iusnsque dixit ei cordis eius particulam uper carbonegenus daemoniorum, sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra non accedat ad eos. Et fel valet ad ungendos oculos in quibus fuerit albugo, et sanabuntur. Et dixit ei Tobias: Ubi vis ut maneamus? Respondensque angelus, ait: Est hic Raguel nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filiam nomine Saram, sed neque masculum, neque feminam ullam
Abbreviated transcription (Latin):
actiꝑer. accessit ꝓ cimas ad fortina ⁊ eseuans eam iudensq cadauer
absq capite holofernis in suo sanguine tab̾ ft̃m iacere super
terram: erelamauit uoce magna cum fletu. ⁊ scidit uestimñta
sua ⁊ ing̾ssus tabnacłm iudith ñ inuenit eã ⁊ exuit foras ad po¬
płm ⁊ dit̃ Una mulier bebrca fẽt ifusionẽ in domo regis nabus¬

Expanded text:
caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabu
Abbreviated transcription (Latin):
pace. I unc achior dux oiiiiui filior amon
respondens ait. Si digneris audire dñe meus.
dicã u̾itatẽ in conspectu tuo de ppło reto quiin¬
montanis hopol e. huion eredictur uerbum
flalsum ex ore meo. P opulus iste ex gñe cal¬
deor est. Hic pͥmũ in mesopotamiama habita¬
uit qm̃ uoluerunt sequi dẽos patrũ suor qui
erant in terra baldeor. Hestrentes rairceri
monias patrũ suor q̃ m m uitudine. deor

Expanded text:
pace tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens ait si digneris audire domine meus dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qumontanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque monias patrum suorum, quae in multitudine deor
Abbreviated transcription (Latin):
suum imposuit credendo.
confitendo quia pr̃ de
illo dicit. Ego primꝰgeni¬
tum ponam illũ.e.p.r .t.
hoc est enim nomem ip̃i¬

Expanded text:
suum imposuit credendo, confitendo quod Pater de illo dicit: Ego primogenitum ponam illum . Hoc est enim nomen ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dis sit nomen tuum d̾s isrł benedictũ in scla.
illa tempore ẽpaudite st̃ preces ambor im
compectu gle summi dei Et missus est anͣgls
dñi sc̃s mpbael ut curaret eos ambos. quor¬
uno tẽꝑe st̃ orationes in ꝯspectu dñi recitate.

Expanded text:
dis. Sit nomen tuum, Deus Israel, benedictum in saecula. illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei: et missus est angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorunt orationes in conspectu Domini recitatae.
Abbreviated transcription (Latin):
consensi suscipere. It aut ego indigna fui ill. aut
illi forsitan michi non fuerunt digni quia forsi¬
tan ialio conseruast mẽ. Noneit enim in¬
Hoc autem procerto habet omnis quicolit
te. quia unta eius siin probatione fueri.¬
benouabitur. Si autẽ int̾bulatione fuñt. libe¬
rabiẽ ⁊ simcorruptione fu̾̃tt : admiam tuã¬

Expanded text:
consensi suscipere et aut ego indigna fui illis aut illi mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti me non est enim inhoc autem certum habet omnis qui colit te quia vita eius si in probatione fuerbitur si autem in tribulatione fuerit liberabitur et si in correptione fu
Abbreviated transcription (Latin):
xi diẽ Pꝑaitq angls. T obias fr̃ scis quẽ ad mo¬
dum reliquisti patrem tuum Si placet itaꝙ t
p̃cedamus ⁊ lento gradu sequant᷑ it̃ nr̃mn fomile
umul cum comuge tua⁊ cum animalib. no
hoc placuiss: ut irent. dixit rapbael ad tobiam.
Golle tecum ex felle piscis erit enim necessari¬
um. T ulit itaꝙ tobias ex felle illo.⁊abierunt
Anna sedebat secus uiam cotidie in suꝑcilium
montis ũ respicere poterat de ionginquo
dum er eodem loco specularet̃ aduentum ci.¬
Ecce uenit filiꝰ tuus. Pyxitqraphael ad tobiã
At ubi introieris in domum tuã. statim ado¬
ra dñm d̾m tuũ. ⁊ gr̃as agens ei: accede ad pa¬
trem tuũ ⁊ osculare eũ. S tatimq lini suꝑ ocłos
eius ex felle isto piscis ꝙ tu portas tecũ. Scias
enim qm̃ mex aꝑient᷑ ocłi euis. ⁊ uidebit pat̾¬
tiuis lum̃ celi: ⁊ in aspectu tuo gaudebit. I une¬

Expanded text:
 die. Dixitque angelus: Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejEcce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto piscis, quod portas tecum. Scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit pattuus lumen coeli, et in aspectu tuo gaudebit. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia reta tra parentes ur̃os. ⁊ iuideant oclimer t li
osutos pͥusꝙ̃ moriar Tt ap̃hendentes parentes fui¬
an suã oscuiat sunt eam: ⁊ dimiserunt ire monẽ¬
tes eam honorane socrum diligere maritum rege
familiam. gubernare domum⁊ ieipam irrepre¬

Expanded text:
ideant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam irrepre
Abbreviated transcription (Latin):
postea adiunx̃. Acciuxi
te ⁊ non cognouistime.
⁊c̾. Sicn̾i reges iniqui
in malefactis diabolũ
significant: cur non re¬
ges iusti in benefactis
Nabuchod̾ iussit ppłos
audita simphoniarũ
⁊ musicor uoce: ꝓstra¬
tos statuam adorare.
culari. gͤnus humanũ
infleccie a rectitudine

Expanded text:
postea subjungit: « Accinxi te et non cognovisti me , » etc. Si enim reges iniqui in malefactis diabolum significant; cur non reges justi in benefactis, Nabuchodonosor jussit populos audita symphoniarum et musicorum voce prostratos statuam adorare. cedine genus humanum inflectit a mentis rectitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ratus: ideos confessores
suos de manu municor
liberat atq: ipsos iuste
Dempnat. Neq enm
necesse est ut si aliquor
inmmltis xp̃m signifi¬
cauit. s ñ in hoc ꝙ ad
aquas ałdiccionis
dubitauit. Sz nec a aron

Expanded text:
aeos, id est confessores suos, de manu inimicorum liberat, atque ipsos juste condemnat. Neque enim necesse est, ut si aliquoruin multis Christum significavit; sed non in hoc, quod ad aquas contradictionis dubitavit. Sed nec Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c credentib uideis qͣmuis plures sint ceca¬
ti. qr incarnationis sue sacramenta aperiat
gentib. ⁊ in fine tempoꝵ ppło iudeor latius
pandat. cominitante. ⁊ cooꝑante diuinitatis
sue fide deductus ad medos dicit. Alias oues
habeo que non sunt ex hoc ouili. De redu¬
cendo dicit apłs. Bonec plenitudo gentium

Expanded text:
plures sunt caecati quod incarnationis suae sacramenta gentibus aperiat, et in fine temporum populo Judaeorum latius pandat, comitante et cooperante divinitatis suae fide. Deducendo ad Medos dicit: Alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili . De reducendo dicit Apostolus: Donec plenitudo gentium
Abbreviated transcription (Latin):
accepturus eccłiam
de gentib in despon¬
sationis initio uib
eam abrenuntiare
diabolo ⁊ omnibus
pompis eiꝰ.⁊ ꝯfit̾i fid̾ẽ
sc̃e tͥnitatis: in remis¬

Expanded text:
accepturus Ecclesiam de gentibus, in desponsationis initio, jubet eam abrenuntiare diabolo, et omnibus pompis ejus et confiteri fidem sanctae Trinitatis in remis
Abbreviated transcription (Latin):
sit uob̃cum.⁊ ip̃e ꝯungat uos impleatq be¬
nedictionẽ suã in uob̃: ⁊ accepta carta fecerunt
ꝯscriptionẽ ꝯiugii. ⁊ post ħ: epulati sunt bene¬
dicentes deum. I ocauit q raguel ad se annã
uxorem suam: ⁊ precepit ei ut p̃pararet alt̾m
cubiculum ⁊ introdipxit in eũ sarram filiã
suam. ⁊ lacͥmata ẽ. Dyx̃q ei. Loeti animo esto
sa es. Postqͣm uero cenauerunt introduerunt
iuuenem ad eam. Recordatus itaq tobias
. multos doctores ha¬
buit: qui omnes qiͣ¬
comprehensi. hanc
cente autem intͥn¬
secus ueritate ⁊ foris
ꝑ doctoꝵ ora sonante.
tandem intellexit
quod iustum esset
ut qui stulte doce¬
rent stulte peri¬
rent.

Expanded text:
sit, et ipse conjungat vos, impleatque benedictionem suam in vobis. Et accepta charta, fecerunt conscriptionem conjugii. Et post haec epulati sunt, benedicentes Deum. Vocavitque Raguel ad se Annam uxorem suam, et praecepit ei ut praepararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto sa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias multos doctores habuit, qui omnes qcomprehensi, hanc cente autem intrinsecus veritate, et foris per doctorum ora sonante, tandem intellexit quod justum esset, ut qui stulta dicerent, stulte perirent.
Abbreviated transcription (Latin):
uisc adres palatii gradiens. Non enun
erat licitum indutum sacco aulam regis
intrare. In omnibus quoq proiuintiis¬
oppiduac locis ad que crudele regis dog¬
ma ꝑuenerat.: planctus ingenserat. ap̃¬
nideos. ieuinium ululatus ⁊ fletus sacco ⁊ci¬
nere. multis ꝓstrato utentib. Ingresse sunt
autem puelle hester. eunucbi nuntiaurtq:
ei Quod audiens ꝯsternata est.⁊ mesti  misit.¬
ut ablatosacco indueret eam quam accipere

Expanded text:
ue ad fores palatii gradiens. Non enim erat licitum indutum sacco aulam regisntrare. In omnibus quoque provinciisac locis, ad quae crudele regis dogma pervenerat, planctus ingens erat apudaeos, jejunium, ululatus, et fletus, sacco et cinere multis pro strato utentibus. Ingressae autem sunt puellae Esther et eunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens qua indutus intraret ad eam, quam accipere
Abbreviated transcription (Latin):
exenterauit cum neqͥciam
diaboli latius sc̃is aperuit.
⁊ qiͣ archana insidiarũ eiꝰ
eiuscerauit. Reposuit sibi
coreius: quia calliditatem
inscripturis indicauit. de
quo d̾r. Serpens erat calli

Expanded text:
exenteravit, cum nequitiam diaboli latius sanctis aperuit: et quasi arcana insidiarum ejus reseravit. Reposuit sibi cor ejus, quia calliditatem ejus in Scripturis indicavit, de quo dicitur: « Serpens erat calli
Abbreviated transcription (Latin):
Ilacuu. sermo regi:: ua ut suggesserãt
uissit fieri. Erat uir uideus in susis ci¬
uitate uocabulo mardocheus filius
iayr filii semei. filii cis de stirpe gemi¬
n qͣui translatus fuerat de ierłin eo¬
temꝑe quo ieconiam regem uida na

Expanded text:
lacuit sermo regi: et ita, ut suggesserant, jussit fieri. Erat vir Judaeus in Susis civitate, vocabulo Mardochaeus: filius Jair, filii Semei, filii Cis, de stirpe Jemii translatus fuerat de Jerusaletempore, quo Jechoni
Abbreviated transcription (Latin):
in domib suis. ⁊ hoc ꝑ cunctos ppłos di¬
uulgari. His ita gestis pꝰꝙͣ regis assue¬
ri diferbuerat indignatio. recordatꝰ est
uasti uel que retisi uł que passa eit. dix¬
erunt pueri regis ac ministri eiꝰ q̃rant᷑¬

Expanded text:
in domibus suis et hoc per cunctos populos divulgari his itaque gestis postquam regis Asueri deferbuerat indignatio recordatus est Vasthi et quae fecisset vel quae passa esset dixeruntque pueri regis ac ministri eiu
Abbreviated transcription (Latin):
¶I est aliquos de credentib serui¬
entes tͥ quib p̃dicandi comiittas
officium ad colligendas gentes que
nondum fidei misterium susceper̃t
s tm̃ famam audierunt. ⁊ talentũ
uerbi quod fama didicerunt per
fidei obedientiã. reddant.

Expanded text:
 » Aliquos de credentibus servientes tibi quibus praedicandi committas officium ad colligendas gentes, quae nondum fidei mysterium susceperunt, sed tamen famam audierunt: et talentum verbi quod fama didicerunt, per fidei obedientiam reddant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qiia eugłica
doctrina que xp̃i
nomine in toto
orbe predicatur.
sp̃c sancti signacu¬
lo ꝯfirmata decla¬
ratur. cuius do¬
uo repletiis ipsi
predicatores per¬
manserunt. ĩsu¬
perabiles ⁊ hosti

Expanded text:
 Quia evangelica doctrina, quae Christi nomine in toto orbe praedicatur, Spiritus sancti signaculo confirmata declaratur, cujus dono repleti ipsi praedicatores permanserunt insuperabiles, et hosti
Abbreviated transcription (Latin):
pellabatur sibam: uicesima ⁊ tercia illius die:
scͥpte sunt epłe ut mardocheus uolu¬
erat. ad iudeos ⁊ ad pͥncipes. ꝓcurato¬
resq ⁊ iudices. qui centum uigint sep¬
tem ꝓuintiis ab india usq ethiopiã
ppło uꝑxta linguas ⁊ litceras suas.¬
iudeis ut legere poterant ⁊ audire.¬

Expanded text:
pellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum viginti septem provinciis ab India usque Aethiopiam pulo iuxta linguas et litteras suasaeis ut legere poterant et audire
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ domum suam. NNec his contenta proci-¬
dit ad pedes: regis fleuitq ⁊ locuta est
adeum. iei oauit ut malitiam aman
aggagite ⁊ machinationes eius pessimas.
qͣs excogitauerat ꝯt uideos iuberet reritas fi¬
eri. At ille ex more sceptrum regium p̃¬

Expanded text:
 domum suam nec his contenta prodit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit ut malitiam Aman Agagitae et machinationes eius pessimas quas excogitaverat contra Iudaeos iuberet irritas fieri at ille ex more sceptrum aureum p
Abbreviated transcription (Latin):
dis sit nmen tuum d̾s isrł benedictũ in scła.¬
nillo tempore ẽraudite st̃ precesambore. in
conipetu gle summi dei Et missus est anͣgls
dñi sc̃s mo bael ut curaret eos ambos. quor
uno tẽꝑe st̃ orationes in ꝯspectu dñi recitate.
Igitur cũ tobias putaret orationem suam

Expanded text:
dis sit nomen tuum Deus Israhel benedictum in saillo tempore exauditae sunt preces amborum in riae summi Dei et missus est angelus Domini sanctus Rafahel ut curaret ambos quorum uno tempore fuerat oratio in conspectu Domini recitata igitur cum Tobias putaret orationem suam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dies aut̃ ĩtiꝰdecimꝰ
⁊c̃. Notandũ ꝙ qui¬
dam uideor t̾cia de¬
cua die int̾ficiut.
nunt. ⁊ sollẽpnita¬
tem agunt. Quidã
ter quiescunt. quia
tos labores quibus
deo credendo. ⁊ bene
uiuendo serutunt
modo ante tempus
bus sabbatum et̾ne
quietis hñt. Alii usq
ad ultimũ resurrect̃ois:¬
⁊ diem. incarne per¬
durantes supera¬
tis hostibus unniũ¬
sis subito immu¬
tati quietem aĩa¬
rum ⁊ corporum
ꝑcipuint. Unde
apłs. M ortui qui
in xp̃o sunt resur¬
gent primi. dem̃
nos qui uiuimus

Expanded text:
m. » Notandum quod quidam Judaeorum tertia decima die interficiunt, nunt, et solemnitatem agunt, quidam ter quiescunt: quia tos labores quibus Deo bene credendo et bene vivendo serviunt, modo ante tempus bus sabbatum aeternae quietis habent: alii, usque ad ultimum resurrectionis diem in carne perdurantes superatis hostibus universis subito immutati, quietem animarum et corporum percipiunt; unde Apostolus: « Mortui qui in Christo sunt, resurgent primi. Deinde nos qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
adoptauerat in filiam deberet utͣ
re ad regem. Que non quesunt mu¬
liebrem cultum s quecumq uoluit
aggeus eumuchus custos urginum
hec ei ad ornatum dedit. E rauem
foemosa ualde ⁊ incredibilipuchrs¬
tudine. ominum oculis gratiosa.
amabilis uidebatur. Ducta est
itaq ad cubiculum regis assueri
mense.Rͦ qui uocatur thebeth.uii

Expanded text:
adoptaverat in filiam, intrare ret ad regem, quae non quaesivit muliebrem cultum, sed quaecunque voluit Egeus eunuchus custos virginum haec ei ad ornatum dedit. Erat formosa valde, et incredibili pultudine, omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur. Ducta est itaque ad cubiculum regis Assueri mense decimo, qui vocatur THEBETH,
Abbreviated transcription (Latin):
ducauit panem in luctu: tremore. memorans¬
illum sermonem quem dixit dominus per a-¬
mos ꝓphamD ies festus nostri conuertentur
in lamentationem ⁊ luctum. Cum uͦ sol
bant autem om̃s proximi sui eum. dicentes.
am huiꝰ rei causa interfici iuissus es: uix
effugisti mortis mortis imꝑiũ.⁊ iterum sepel
mortuos: S ed tobias plus timens deum¬
quam regem: rapiebat corpora occisoꝵ ⁊¬

Expanded text:
ducavit panem cum luctu et tremore, memoransillum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam: Dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero um omnes proximi ejus, dicentes: Jam hujus rei causa interfici jussus es, et vix effugisti mortis imperium, et iterum sepelis mortuos? Sed Tobias plus timens Deumquam regem, rapiebat corpora occiso
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt.¬
tur raguel de uita
thobie ⁊ de con¬
iunctione filie.¬
occidit duasuaccas. ⁊ .iiii. arietes. Parat epulas õib
amicis ⁊ uicins. letatur ppłs gentium de fide. xp̃i.
de deuotione sue gentis: in dñi fide ꝓfitientis ut ⁊ de
ip̃is doctores fierent qui pmodum martires existerem
portarent p̃dicando gemuerunt. Arietes sunt tanqͣm

Expanded text:
noverunt.noverunt.tur Raguel de vita Tobiae, et de conjunctione filOccidit duas vaccas, quatuor arietes, parat epulas omnibus vicinis et amicis. Laetatur populus gentium de fide Christi, et de vocatione suae gentis in Domini fide proficientis, ut etiam de ipsis doctores fierent qui postmodum martyres existerent. portarent praedicando, genuerunt. Arietes, sunt tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
miserere nob: ⁊ ꝯsenescamꝰ ambo pariter saniEt
factum est circa pullor cantũ accersiri iussit¬
uissit raguel seruos suos: ⁊ abierunt cũ eo ut
el ad uxorem suam: dixit ei. Uitte unã ex ancil¬
lis tuis ⁊ uideat si mortuus ẽ. ⁊ sepeliam eum
ingressa cubiculũ: repperit eos saluos ⁊ inco¬
lumes secũ parit̾ dormientes. Et reuersa nunti¬
auit bonũ nuntium Et benedixerunt deum
raguel uidelicet ⁊ anna uxoreiꝰ.⁊ dixert̃. H ene¬
dum putabamꝰ. Lecisti eñi nobcũ miscd̃ĩam
tuã. ⁊ exclusisti a nobis inimicũ ꝑsequentẽ nos.
isertus es autẽ duobus inimicis. fac eos dñe¬
Cantus pullor so¬
nus est p̃dicatoꝵ
qui post tenebras
erroꝵ diem lucis
annuant futurũ.
Trant in gentib
qui dubitarent
an dominus uere
uiciss antiqum
hostem.⁊ ideo fi¬
dem nominis eiꝰ
obruere atq ab¬
scondere sanus es¬
timarent. S post
modum agnita¬
aurora preeunte
⁊ crebrescente cã¬
predicatoꝵ uera¬
citer xp̃m hoste
superato sponsũ

Expanded text:
miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. Et factum est circa pullorum cantum, accersiri jussit Raguel servos suos, et abierunt cum eo pariter, ut el ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuis, et videat si mortuus est, ut sepeliam eum ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntiavit bonum nuntium: et benedixerunt Dominum, Raguel videlicet et Anna uxor ejus, et dixerunt: Benedum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos DCantus pullorum sonus est praedicatorum qui post tenebras errorum, diem lucis annuntiant futuram. Erant in gentibus qui dubitabant an Deus vere vicisset antiquum hostem, et ideo fidem nominis ejus obstruere atque abscondere satius existimabant: sed post modum agnitaaurora praeeunte et crebrescente canpraedicatorum, veraciter Christum hoste superato, sponsum
Abbreviated transcription (Latin):
S Qiͣ cũ dñs nequiciam diaboli manifestar¬
molitꝰ ẽ. ad huc electis suis ꝑsecutõnẽ commou̾e.¬
hii sunt pedes enis ꝑ quos ambulat in terra¬
qui suꝑ omnia regnat in celo.
entera hunc piscem. ⁊ cor¬
eiꝰ ⁊ fel ⁊ iecur reponetͥ. St̃
enim ħ necessaria ad me¬
dicamenta utiliẽ. Quod¬
eius ⁊ secum sustuler̃t̃ in

Expanded text:
 Quia cum Dominus nequitiam diaboli manifestarmolitus est adhuc electis suis persecutionem commovesunt pedes ejus per quos ambulat in tequi per omnia regnat in coelo. entera hunc piscem. » Doet iecur repone tibi sunt enim haec necessaria ad mdicamenta utiliter quodeius et secum sustulerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
lpse percepit. I idiꝙ quin¬
lam generationem. filios fili¬
orum suor. ⁊ completis annis
nonaginta nouem: intimo¬
re domini cum gaudio se¬
pelierunt eum .. omnis cog
gitationes eius ⁊ omnes gene¬
rationes eius in bona uita:
in sancta conuersatione. per¬
mansit. ita ut acceptiis essẽt
tam deo quam hominibus.
ex cunctis habitantibus ter¬
ram.
nor corda illustranda nĩti¬
tur quos inuenit inse¬
nectute bona qͥ in bonis
oꝑib diu studuerunt.
alios autem p̾t̾it. Qui
diu uiuentes: nec ꝯsilio
st̃ maturi. nec canitie bo
accionis uenerandi s pet¬
catoꝵ onere incurui. Uñ
ysaias. Puer centũ annoꝵ
morietur.⁊ peccatoe .c. an¬
noꝵ maledictus erit qͥ.s.

Expanded text:
ipse percepit: viditquam generationem, filios filiorum suorum. Et completis annis nonaginta novem in timore Domini, cum gaudio sepelierunt eum. Omnis autem cognatio ejus, et omnis generatio ejus in bona vita, et in sancta conversatione permansit, ita ut accepti essent tam Deo, quam hominibus, et cunctis habitantibus in terra. corda illustranda convertitur, qui inveniuntur in senectute bona, quia in bonis operibus diu studuerunt. Alios autem praeterit, qui diu viventes, nec consilio sunt maturi, nec canitie bonae actionis venerandi, sed peccatorum mole incurvi. Unde Isaias: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit ,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Consummatio. hii sunt
intellectus perduxerunt.
hii merito effrate ⁊ de
bethleem uida orti sunt.
qui celesti pane saciati ꝑ

Expanded text:
 consummatio. Hi sunt aintellectus perduxerunt. Hi merito Ephrathaei et de Bethlehem Juda orti sunt: qui coelesti pane satiati
Abbreviated transcription (Latin):
diuine legis que in deca¬
logo ꝯtinet᷑. gentib tõmi¬
sit ut liberaret a fame
u̾bi dñi. sub cirogͣpho de¬
dit .i. sub conditione red
negotiando exercent.¬

Expanded text:
m legis, quae in Decalogo continetur, gentibus commisit, ut liberaret eas a fame verbi Dei. Sub chirographo dedit, id est sub conditione reddnegotiando exercent
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hoꝵ nominum
interpretationes
non magno oꝑe
exquirimus nec
allegorice seruire
cogimus. Typus
enim in parte nõ
intoto. si enim in
tet reigeste uerã
seriem exponere
nec citra subsiste¬
re nec ultra pro¬
cedere.allegorice
int̾pretem egre.¬
gias partes. ⁊ sp̃u¬
ali sensui. Conue¬
nientes eligere.¬

Expanded text:
 Horum nominum interpretationes non multo opere exquirimus, nec allegoriae servire cogimus. Typus enim in parte est, non in toto. Si enim in tet rei gestae veram seriem exponere, nec citra subsistere, nec ultra procedere: allegoricum interpretem, egregias partes, in spirituali sensu convenientes eligere.
Abbreviated transcription (Latin):
Magist̃ eccł̃ie oĩ¬
um uirtutum
cultu ⁊ decore
sapientie illu¬
strati: honoran¬
÷tur diademate
regie dignitatis
tanqm membͣ
sumini regisas¬
cendunt super
equum regium.
angeloꝵ. Uñ aba¬
chuc ppħa. Ascen¬
des suꝑ equos tu¬
os ⁊ qͥtatus tuus
sanitas his amã¬

Expanded text:
Magistri Ecclesiae omnium virtutum cultu et decore sapientiae illustrati honorantur diademate regiae dignitatis, tanquam membra summi regis. Ascendunt super equum regium, angelorum; unde Habacuc propheta: « Ascendens super equos tuos, et equitatus tuus sanitas. » His Ama
Abbreviated transcription (Latin):
uos uttͣ tradere se ip̃os ut inuenirent miãm in conspectuuestro.
ac decausa cogitaui metũ dicens uadam ad faciem pͥncipis ho¬
lofernis ut indicem illi secreta illor. ⁊ ostendam illi quo aditu pos¬
sit optinere eos. ita ut non cadat unus uir de exercitu cus.⁊ cum
audissent uiri illi uerba enis. ꝯ siderabant faciemei.⁊ erat ĩocłis
cor stupor. qm̃ yuicriudiue el mirabant᷑ nimis. Et oixert̃¬

Expanded text:
ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor q
Abbreviated transcription (Latin):
serute nabug̾ regi. Popiilus autẽ tuus si ñ ꝯtẽpsiss: me. non
alleuassem lanceam meam suꝑ eum. Nunc autem dic michi
qͣ excausa recessisti ab illis. ⁊ placuit tibi ut uenisses ad nos. ⁊ dix̃
iudith. Sume uerba ancille tue qm̃ si secutus fu̾is u̾ba ancille
solum homines seruient illi ꝑte. s ⁊ bestie agri obtemꝑant illi.
untiat᷑ .ii. industia animi tui uniũsis gentib. ⁊ indicatum ẽ.
om̃i scło. qm̃ tu solus bonus ⁊ potens es in om̃i regno eĩ. ⁊ disci¬
pliua tua omnib ꝓuinciis predicatur. Hec ħ latet ꝙ locutꝰ
est achior. nec illud ignorat᷑ ꝙ ei iusseris euenire. Eonstat eñi
dñm nr̃m sic peccatis offensum ut mandaũit ꝑ ꝓpħas suos ad
ppłm qui tradat eum ꝓpeccatis suis. ut qm̃ sciunt se offendis

Expanded text:
sor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendis
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt. Iunc uocauit ad se tobͥas filium suũ dix̃qy
iud possumus dare uiro isti scõ qͥ tecũ uenit:
espondens tobias dix patͥ suo. Pat̾ qm̃ m̃cedẽ dabi¬
muser: aut qͥd dignũ pot̾it c̃e. beneficiis eius. N edĩ
⁊ reduxit sanum: pecuniã a gabelo ip̃e suscep̃. Ix¬
orem me hr̃e fec̃. ⁊ demoniũ ab ea ip̃e ipescuit. Oau¬
dium parentib eius fecit. Ne ip̃m a deuoratione
mus dare: Sed peto te pat̾ ut roges eum si forte
dignabit᷑ medietatẽ de om̃ib q̃c̃q alata sunt sibi
asumere. Et uocantes eũ pat ⁊ filius tulert̃ eum in
partem ⁊ rogare ceꝑunt it dignaret᷑ dimidiã partẽ
om̃ium q̃ attulerant accepiam ht̃e. Iune dixit eis¬

Expanded text:
tunc vocavit ad se Tobias filium suum dixitque quid possumus dare viro isti sancto qui venit tecum respondens Tobias dixit pater quam mercedem dabimus ei aut quid dignum poterit esse beneficiis eius me duxit et reduxit sanum pecuniam a Gabelo ipse suscepit uxorem ipse me habere fecit et daemonium ab ea conpescuit gaudium parentibus eius fecit me ipsum a devoratione mus dare sed peto te pater mi ut roges eum si forte dignabitur medietatem de omnibus quae adlata sunt sibi adsumere et vocantes eum pater scilicet et filius tulerunt eum in partem et rogare coeperunt ut dignaretur dimidiam partem omnium quae adtulerant acceptam habe
Abbreviated transcription (Latin):
õs pͥncipum coniuges ꝑsar atq medoꝵ
paripendent imꝑia maritoꝵ. Inde re¬
gis iusta est indignatio. Sed si tibi pla
cet: egrediatur edictum a facie tua ⁊ scͥ¬
teriri illicitũ est: ut neqͣqͣm ułtͣ uasti¬
ingrediatur ad regem. s regnumn illiꝰ
alt̾a que melior est. illa accipiat ⁊ hoc¬

Expanded text:
s principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis iusta est indignatio et si tibcet, egrediatur edictum a facie tua, et scrteriri illicitum est, ut nequaquam Vastingrediatur ad regem, sed regnum illius altera, qu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Procidit ad pedes
ereptione filioꝵ suoꝵ
cotidie deum omni¬
potentem per fidẽ
misteria incarna¬
tionis exorat. ut ho¬
stium comprimat᷑
audatia. ⁊ fidelium
liberetur innocen¬
tia.

Expanded text:
Procidit ad pedes, ereptione filiorum suorum, quotidie Deum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis exorat, ut hostium comprimatur audacia, et fidelium liberetur innocentia.
Abbreviated transcription (Latin):
Quale gaudiũ mͥerit qͥm tenebeis
sedeo ⁊ lum̃ celi ñ uideo Cui ait iui¬
uenis. Eorti aĩo esto. inpreximo est
ut᷑ adeo cureris Pixit itaq illi
¶Apparuit
angłs thobie¬
ꝯ se socium pre¬
buit ⁊ filius d̾i hominẽ assumpsit.
⁊uisibilit̾ cũ hominib m̾satus hu

Expanded text:
Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait jus: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illiparuit angelus Tobiae et socium se praebuit et Filius Dei hominem assumpsit, et visibiliter cum hominibus conversatus hum
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. accitoq achac eunucho quẽ rex mini-¬
strum ei dederat. precepit ut iret ad mardoche¬
um: ⁊ disceret ab eo cur hoc faceret. E gressus
athac iuit ad mardocheum stantem in platea
ciuitatis. ante hostium palatii. qui indicauit
ei om̃ia que acciderant. quomodo aman ꝓmi
bat insusis. dedit eiut regine ostenderet. et¬
moneret eam ut intraret ad regeni: depre¬
caretur eum ꝓppło suo. Regressus athac
nuntiauit hester omnia que mardocheus
dixerat. Q respondit ei. ⁊ uissit ut diceret
mardocheo. Omnes seriuiregis⁊ cuncte q̃¬

Expanded text:
noluit accitoque Athac eunucho quem rex ministrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac ivit ad Mardocheum stantem in platea civitatis, ante ostium palatii: qui indicavit ei omnia quae acciderant, quomodo Aman prombat in Susis, dedit ei, ut reginae ostenderet, etmoneret eam, ut intraret ad regem, et deprecaretur eum pro populo suo regressus Athac nuntiavit Hester omnia quae Mardocheus dixerat quae respondit ei et iussit ut diceret Mardocheo omnes servi regis et cunc
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos: ⁊ mulieres. uno die. hoc ẽ t̾cio
decimo mensis duodecimi qui uocatur
adar⁊ bona eor diriperent. sumna aut̃
bant cursores qui missi erant. regis imꝑi¬
um explere. Statimq in susis pepenori
edictum a rege ⁊ aman celebrante conui

Expanded text:
parvulos et mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis duodecimi qui vocatur ADAR, et bona eorum diriperent. Summa autembant cursores, qui missi erant, regis imperium explere. Statimque in Susis pependit edictum, rege et Aman celebrante convi
Abbreviated transcription (Latin):
ppło age: quod tibi placet. Uocatiq ft̃ scͥbe
regis mense pͥmo nisan tertia decima die¬
m̃sis eiusdem. ⁊ scͥptum est. ut iusserat amã.
ad om̃s satͣpas regis: ⁊ iudices ꝓuintiarum
diu̾sarumq gentium. ut queq gens lege¬
re poterat ⁊ audire ꝓuarietate linguaꝵ.

Expanded text:
pulo age quod tibi placet vocatique sunt scribae regis mense primo nisan tertiadecima die eius et scriptum est ut iusserat Aman ad omnes satrapas regis et iudices provinciarum diversarumque gentium ut quaeque gens legere poterat et audire pro varietate linguarum
Abbreviated transcription (Latin):
racuł cognouit: que sepe
aliis dicit qmuis fidem
catholicam ꝑfecte ñ didi¬
cerit. ⁊ xͥ baptis mate re¬
natꝰ non sit. ł ꝑ achioe ħe¬
tici designantur. qͥ licet
ꝑ omnia uiã u̾itatis ñ te¬
neant: tñ in doctͥna sua

Expanded text:
raculis cognovit quae saepe aliis dicit, quamvis fidem catholicam perfecte non didicerit, et Christi baptismate renatus non sit. Vel per Achior haeretici designantur, qui licet per omnia viam veritatis non teneant, tamen in doc
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑati u̾itatẽ oĩo ñ celant.
hetici eñi bona mał ꝑmis¬
cent. qr si semꝑ mala dice¬
rent latere non possent.
sic̃ qͥ ueneni poculũ porri¬
git. labiũ canis melle tan¬
git ut ꝙ dulce ẽ. pͥmo sen¬
tiat᷑. ne ꝙ mortiferũ ẽ. ti¬
meatur. Aliqñ tñ correcti
saluant᷑. s achior uidens
inctoriã iudith associatus
ppłs d̾i cͥcũcidit carnẽ ꝑ̃

Expanded text:
superati veritatem omnino non celant, haeretici enim bona malis permiscent; quia si semper mala dicerent, latere non possent; sicut qui veneni poculum porrigit, labrum calicis melle tangit, ut quod dulce est, primo sentiatur, ne quod mortiferum est timeatur. Aliquando tamen corre ti salvantur, sicut Achior videns victoriam Judith, consociatus populo Dei circumcidit carnem