comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aretur. fistellis capistrati ne germinũ tenera precer¬
pant. Sericulã insitiuã pende. qua int̾cidant᷑ radices.
Hor melius qͣm conuelli aratro. bouesꝙ luctari. In aran¬
sulco dodrantali ingerũ uno die itari es qui iugerũ¬
sisit facilitas soli. si minꝰ ꝓscindi semissẽ. i terari assem.
qn ⁊ anim aliũ labori natura leges statuit. dmne aruũ
rectissisias mor ⁊ obtiquis subigi debet. Incolib tͣusuer
se uomere. Tñiq ẽ laboris homini. ut ⁊̃ boñ uice fi¬
gare serte sine hoc animiali. montane gentes sartulus¬
arant. Arator nͥ incuruus p̃uaricat᷑. Inde tͣnslatũ hoc
cͥmen inforũ. Ibi itaq caueatur uͥ iuentũ ẽ. Purget
uomerẽ subinde cuspidatꝰ. rallo scamna int̾̃ duossul¬
cos eruda. ne relinqͣntur glebe. ne exultent. Male arat᷑
aruũ. qdđ satis frugalius occandũ ẽ. Ia demũ recte subac¬

Expanded text:
aretur, fiscellis capistrari, ne germinum tenera praeceraretur, fiscellis capistrari, ne germinum tenera praecerpant; securiculam in stiva pendere, qua intercidantur radices — hoc melius quam convelli aratro bovesque luctari —; in aransulco dodrantali iugerum uno die, iterari si sit facilitas soli; si minus, proscindi semissem, iterari assem, quando et animalium labori natura leges statuit. omne arvum rectis sulcis, mox et obliquis subigi debet. in collibus traverso te vomere, tantumque est laboris homini, ut etiam boum vice fungatur. certe sine hoc animali montanae gentes sarculisarant. arator nisi incurvus praevaricatur. inde tralatum hoc crimen in forum. ibi utique caveatur, ubi inventum est. purget ubinde stimulus cuspidatus rallo. scamna inter duos sulcos cruda ne relinquantur, glaebae ne exultent. male aratur arvom, quod satis frugibus occandum est. id demum recte subac
Abbreviated transcription (Latin):
Qaud scd̃m quid terciũ stercorare. sulco uario ne ares
tempestiue tepidiorib locis abruma ꝓscindi arua opor¬
ter. ⁊ frigidiorib ab equinoctio ũno. & mat̾᷑us sicca
regio nequã humida. mat̾us densa t̾ra qͣm soluta pin
gratilis. nitilius insolsticiũ autũni ⁊ eqͥnoctrũ aratur.
Uhileues estus. freqͥntes imbres. pingue herbosũꝙ so¬
lũ. doi melius calorib. altũ ⁊ graue solũ ⁊ hieme mou̾i
leges. Lutosam terrã ne tangito ut oĩarato priusqͣm
ares ꝓscindito. hoc utilitatẽ ht̃. qdđꝰ inuerso cespite
herbarũ radices necant᷑. Quidam utiq ab eqͥnoctio
ueruo ꝓscindi uolunt. qđ uere semel aratũ ẽ. atem¬
poris argumento uerũ actũ uocat᷑ hoc in nouali. atq
Necessariũ nouale ẽ. qd alternis annis seritur.
Urtissime uingi oportet. ut capitib sublatisareti.
Sic minime colla contundunt. Si int̾ arbores uitesꝙ

Expanded text:
um? arare. quid tertium? stercorare. sulco vario ne ares. um? arare. quid tertium? stercorare. sulco vario ne ares. tempestive ares. tepidioribus locis a bruma proscindi arva oportet, frigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius sicca regione quam umida, maturius densa terra quam soluta, pingracilis, utilius inter solstitium et autumni aequinoctium aratur; ubi leves aestus, frequentes imbres, pingue herbosumque solum, ibi mediis caloribus. altum et grave solum etiam hieme moveri leges: lutosam terram ne tangito. vi omni arato. prius quam ares proscindito. hoc utilitatem habet, quod inverso caespite herbarum radices necantur. quidam utique ab aequinoctio verno proscindi volunt. — quod vere semel aratum est, a temporis argumento vervactum vocatur. hoc in novali aeque necessarium est. novale est quod alternis annis seritur. — 177 artissime iungi oportet, ut capitibus sublatis arent — sic minime colla contundunt —; si inter arbores vitesque
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus ꝓscindat᷑ terrã secans. fut᷑is q sulcis uestigia
prescribens incisuris. quas resupinus inarando mordeat
uomier alt̾m genus ẽ uulgare. rostra uti uestis. lertiũ in
solo facili nec toro porrectũ dentali s erigua cuspide in
rostro latior. hec quarto gn̾i ⁊ acutior in mucronẽ fati¬
gata. eodemq gladio scindens solũ. ⁊ acie laterũ racii¬
ces herbarũ secant. Nom pͥlem inuentũ inrhenica gal¬
lie ut auas asdent alii rotulas. Qd genus uocant plau¬
morati. E uspis efficiẽ pale hñt. serunt ita ñ nisi culta
terra ⁊ fere noua. latitudo uomeris cespites uersat.
Sem̃ ꝓtinus mitiunt. cratesꝙ dentatas suꝑtrahunt.
Nec satianda sunt hoc mͦ sata. s ꝓtelis binis ternisꝙ sic
atant. Uno boũ iugo censeri anno facili soli quadrage¬
na nigera. difficilis tͥcena iustũ est. De temꝑib aran¬
N arando magnoꝑe seruandũ ẽ cato di in quoc̃ꝙ¬
nis oracłm. qtiꝰ ẽ bene agrũ colere. bñ arare. t̾re gen̾e.¬

Expanded text:
proscindatur, terram secans futurisque sulcis vestigia praescribens incisuris, quas resupinus in arando mordeat vomer. alterun genus est volgare rostrati vectis. tertium in solo facili, nec toto porrectum dentali, sed exigua cuspide in rostro. latior haec quarto generi et acutior in mucronem fastigata eodemque gladio scindens solum et acie laterum radices herbarum secans. non pridem inventum in Raetia Galliae duas addere tali rotulas, quod genus vocant plaumorati. cuspis effigiem palae habet. serunt ita non nisi culta terra et fere nova. latitudo vomeris caespites versat. semen protinus iniciunt cratesque dentatas supertrahunt. nec sarienda sunt hoc modo sata, sed protelis binis ternisque sic arant. uno boum iugo censeri anno facilina iugera, difficilis tricena iustum est. xlix 174 In arando magnopere servandum est Catonis oraculum: quid est bene agrum colere? bene arare. quid secund
Abbreviated transcription (Latin):
cit in uirginẽ transgereso. atq in libra residet Si¬
duodecĩ cubita ñ excesserit fames certa ẽ. Nec minꝰ si
serdetĩ exuꝑabit. lanto enĩ tardius decidit. qͣnto ha¬
bundantius creuit. ⁊ sementẽ artet. uulgo credebatur.
ac decessi serere solitus morsues impellere uestigus
semina clepͥmentes ⁊ maclido solo credo antiꝗtus fada
tati. Nũc quoq ñ multo gͣuiora teroꝑa. s tñ marari
certũ ẽ. abiecta pͥus semina in limo degressi amnis
hoc ẽ nouebri mense incipiente. Postea panci runcant.
pacibotanismon uocant. Reliqua pars ñ nͥ cũ falce
arua uisit paulo añ kł aplis. Pagitatur aut̃ messis maio.
stipila nuniqͣm cubitali. Qimpe sabulũ subẽ granuĩ ꝙ
limo tmñ continet᷑. excellentib thebaidis regioni fru¬
mentũ qm̃ palustris egyptis. Similis rõ s felicitas
maior babilonie. seleutie. cuphgrate atq tigri restag¬

Expanded text:
cit in virginem transgresso atque in libra residit. 1cit in virginem transgresso atque in libra residit. 168 si XII cubita non excessit, fames certa est, nec minus si XVI exsuperavit. tanto enim tardius decedit, quanto abundantius crevit, et sementem arcet. vulgo credebatur a decessu eius serere solitos, mox sues inpellere vestigiis semina deprimentes in madido solo, et credo a nunc quoque non multo graviore opera; sed tamen inarari certum est abiecta prius semina in limo degressi amnis. hoc fit Novembri mense incipiente, postea pauci runcant — botanismon vocant —, reliqua pars non nisi cum falce arva visit paulo ante kal. Apriles. peragitur autem messis mense Maio, stipula numquam cubitali, quippe sabulum subest granumque limo tantum continetur. 170 excellentius Thebaidis regioni frumentum, quoniam palustris Aegyptus. similis ratio, sed felicitas maior Babyloniae Seleuciae, Euphrate atque Tigri restag
Abbreviated transcription (Latin):
illa sententia serenda ea intenuiore terra q̃ ñ multo
ineigent succo ut citisus ⁊ cicer. exxceptis leguminib
queslunt᷑ eterra ñ subsecunt᷑. unde ⁊ legumina appel¬
lata. q ita legunt᷑. In pnigui aut̃ que cibist̃ maioris.
ut olus. tticũ. siligo. linũ sic gͦ temie solũ. ordeo dabi¬
nir. Mimis enĩ alimenta radix poscit. lenior t̾ra densi¬
orq nitico. In loco humili far adoreũ potus qͣm ͥticũ
seret᷑. lempato ⁊ triticũ. ⁊ ordeũ colles robustos ẜ minꝰ
recddt̃ trinicũ. far. siligo. ⁊ cretosũ iuliginosũ solũ sa¬
st ⁊ infrugib ostentũ semel. qd equidẽ euenerit.
Accidit .s. aelio . cN. cornelio consulib. qͦ anno su¬
ãrandi ratione dicemus: ante oĩa egypti facilitate
cõmemorata. Nilis ibi coloni uicẽ fungens euagaro
incipit ut diximꝰ a solstitio aũ noua luna ac primo
lente dein uehem̃tus qͣm diu mleone solẽ. Mor pigteᷤᷤ¬

Expanded text:
illa sententia: serenda ea in tenuiore terra, quae non multo illa sententia: serenda ea in tenuiore terra, quae non multo indigent suco, ut cytisus et cicere excepto legumina quae velluntur e terra, non subsecantur—unde et legumina appellata, quia ita leguntur—, in pingui autem quae cibi sunt maioris, ut olus, triticum, siligo, linum. sic ergo tenue solum hordeo dabitur—minus enim alimenti radix poscit—, laetior terra densiorque tritico. in loco umidiore far adoreum potius quam triticum seretur, temperato et triticum et hordeum. colles robustius, sed minus reddunt triticum. far, siligo et cretosum et uliginosum solum patentum semel, quod equidem invenerim, accidit P. Aelio Cn. Cornelio cos., quo anno suarandi ratione dicemus, ante omnia Aegypti facilitate conmemorata. Nilus ibi coloni vice fungens evagari incipit, ut diximus, a solstitio ac nova luna, primo lente, dein vehementius, quamdiu in leone sol est. mox pigres
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt. ut seq̾nte anno sponte restibilis fiat seges im¬
pssis uestigio seminibus Q ue tanta soli differentia. am¬
monet terre gña infruges describere. Quid in qͦcũꝙ¬
oitur catonis hec sententia ẽ. in terre genere debeat¬
atro crasso ⁊ lato frumentũ seri. Si uͦ nebu seri¬
losus ẽ sit idem raphanꝰ. miliũ. panicũ inf̾rigibo aqͦso
hom setendiũ. postea incalido. Insolo aut iubricoso uei
pullo uit crenoso siñ sit aquosũ. Lupmũ increta ⁊ru¬
brica ⁊ aquosiore agro. adoreũ. Insicco ⁊ ñ herboso nee
umsbroso: triticũ. Insolo ualido fabã. uitiã uͦ quã mini¬
me a quoso herbidoq Siliginẽ ⁊ triticũ in loco apto
edito. qui sale qͣm diutissime torreat᷑. lentẽ infrutecto
⁊ subricoso qͥñ sit herbidus. Orleũ in nouali ⁊ inaruo
qđͣ restibile possit fieri. Trimestre uͥ sementẽ maturã
ftacere ñ possit. ⁊ cuiꝰ crassitudo sit restibilis. Subtilis.

Expanded text:
ta est, ut sequente anno sponte restibilis fiat seges inta est, ut sequente anno sponte restibilis fiat seges inpressis vestigio seminibus. quae tanta soli differentia admonet terrae ggitur Catonis haec sententia est: in agro casso et laeto frumentum seri, si vero nebulosus sit idem, rapa, raphanos, milium, panicum. in frigido, aquoso prius serendum, postea in calido, in solo autem rubricoso vel pullo vel harenoso, si non sit aquosum, lupinum; in creta et rubrica et aquosiore agro adoreum; in sicco et non herboso nec umbroso triticum; 164 in solo valido fabam; viciam vero quam minime aquoso herbidoque; siliginem et triticum in loco aperto, edito, qui sole quam diutissime torreatur ; lentem in rudecto et rubricoso, qui non sit herbidus ; hordeum in novali et in arvo, quod restibile possit fieri; trimestre, ubi sementem maturam facere non possis et cuius crassitudo sit restibilis. Subtilis et
Abbreviated transcription (Latin):
serũ ue agmina scio abigi herba cuius nom̃ ignotũ est
in qͥulo. anigulis segetis cefossa. Mirũ dicdu uit oĩo aui
mala rntiet. Mures abigunt᷑ cinere mustele ut falis
ae ligo ⁊ semine sparso. uł decoctarũ aqua. si redolet ui¬
es mimaliũ eoꝵ ⁊ in pane. Obid felle bubulo semina
atingi utilius putant. Rubigo quidẽ marima sege¬
tõ pestis lauri ramis iaruo defiris tͥnfit mea folia
craruss. luxuria segetũ castigat᷑ dente pecoris inherba
autarat. ⁊ cepaste quidẽ uł sepius nullã inspica iniu¬
niã sentiunt. &etusarũ ⁊̃ semel. omnino certũ est
pani longuuis fieri. ⁊ mane. ccassũ ꝙ ac satũ ñ nasai
bilone tñ bis secant. tercio depascunt. alioqn folio
aqua nigandi.: ut p̃piguis ⁊ densa ubtas diluatur.
uumĩ ait̃ ñ imichunt euphrates tigrisꝙ sic̃ inegro¬
to nilus. nec terra ipsa herbas gignit. Ubertatis mñ tan¬

Expanded text:
serumve agmina, scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, serumve agmina, scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, in quattuor angulis segetis defossa, mirum dictu, ut omnino nulla avis intret. mures abiguntur cinere mustelae vel felis dilute et semine sparso vel decoctarum aqua. sed redolet virus animalium eorum etiam in pane. ob id felle bubulo semina attingi utilius putant. rubigo quidem, maxima segetum pestis, lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia ex arvis. luxuria segetum castigatur dente pecoris in herba dumtaxat, et depastae quidem vel saepius nullam in spica iniuriam sentient. retonsarum etiam semel omnino certum est granum longius fieri et inane cassumque ac satum non nasci. Babylone tamen bis secant, tertium depascunt; alioquin folia aqua rigandi, ut praepinguis et densa ubertas diluatur. limum autem non invehunt Euphrates Tigrisque sic ut in Aegypto Nilus, nec terra ipsa herbas gignit. ubertas tamen tan
Abbreviated transcription (Latin):
semina ꝑfusa. minus egrotare existimant. uirgiliꝰ.
nitro ⁊ amurca ꝑfundi ubet fabã. sic ⁊̃ grandescere
ꝓmittit. Quidam uͭ si tͥduo ante satũ urine ⁊ aqͣ macere¬
tur p̃cipuos adolescere putant. Ter quidẽ saͥtã modiũ
fracte. modiũ solide reddere.Reliq̃ semina cupressi
duis tusis si misceant᷑ ñ ee uermicilis obnoibataenib.
rlunio serant᷑. Multi ad milia remechia rabeta noc¬
in lruo cirtũferri uibent pͥusqua sariat᷑. defoddiq ine
ieddio inclusã uase fictili. Ita nec passerẽ nec uer uie
uto herbe que appellat᷑ arzon. mttulis nascens tabii¬
ui esu latine ũ sectũ auit dicit ilũ medicata feriuib
aemina. uulgo uͦ si dulcedo noceat. ⁊ ũmes radicib
nbeant remediũ ẽ amurea pura ac siue sale sparge
demsarire. ⁊ immarticulũ seges ue ceꝑit tuncare ne
herbe uincant. Pestẽ alimio atꝙ paricu sturnoꝵ pas¬

Expanded text:
semina perfusa minus aegrotare existimant . Vergilius semina perfusa minus aegrotare existimant . Vergilius nitro et amurca perfundi iubet fabam; sic etiam grandescere promittit. quidam vero, si triduo ante satum urina et aqua maceretur, praecipue adolescere putant; ter quidem saritam modium fractae e modio solidae reddere. reliqua semina, cupressi foliis tusis si misceantur, non esse vermiculis ohnoxia, nec si interlunio serantur. multi ad mili remedia rubetam noctu arvo circumferri iubent, priusquam sariatur, defodique in medio inclusam fictili. ita nec passerem nec vermes nsuco herbae, quae appellatur aizoum, in tegulis nascens, et abum , Latine vero sedum aut digitillum , medicata seri iubet omnia semina. vulgo vero, si dulcedo noceat et vermes radicibus inhaereant, remedium est amurca pura ac sine sale spargere, dein sarire, si in articulum seges ire coeperit, runcare, ne herbae vincant. pestem a milio atque panico, sturnorum pas
Abbreviated transcription (Latin):
bũ ca cũligando se. uocat᷑ rebreche. lritico simili mͦ her¬
ba ordeo festuca. que uocat᷑ egylops. lenti herba securi¬
clata. qͣm greci asimilitudine pelicenon uocant. & hee
compleru necant. Circa philippis aut̃ ramũ nominant
inpingui solo herbã qua faba necat᷑. lerrã aat̃ uinquã
in macro cũ utũ quidã uentus afflau̾it. here granũ mi¬
nime ẽ incortice aculeato. Cũ ẽ inpane. celerrime uer¬
tigines fac̃. Aiunt ꝙ inasia ⁊ grecia balneatores cũ uelint
turbã pellere. carbonib id sem̃ inicere. Nascit᷑ ⁊ phalan¬
gion in heruo bestiola aranei serigñis si hiems aquosa
sit. Limaces nascunt᷑ inuitia ⁊ aliqñ eterra coelee
mimite mirũ in modũ erodentes eã. Et morbi quidẽ
Demedia eoꝵ quecũꝙ ꝑtinent ad herbas insarculo.
⁊ cũ semen iactat᷑ cinere. que uͦ insemine ⁊ circa
radicẽ consistunt. p̃cedente cura cauent᷑. uino ante

Expanded text:
vum circumligando se; vocatur orobanche. tritico simili modo aervum circumligando se; vocatur orobanche. tritico simili modo aera, hordeo festuca, quae vocatur aegilops, lenti herba securiclata, quam Graeci a similitudine pelecinum vocant; et hae conplexu necant. circa Philippos ateramum nominant in pingui solo herbam, qua faba necatur, teramum, qua in macro, cum udam quidam ventus adflavit. 156 aerae granum minimum est in cortice aculeato. cum est in pane, celerrime vertigines facit, aiuntque in Asia et Graecia balneatores, cum velint turbam pellere, carbonibus id semen inicere. nascitur gion in ervo, bestiola aranei generis, si hiems aquosa sit. limaces nascuntur in vicia et aliquando e terra, cocleae minutae, mirum in modum erodentes eam. et morbi quidem emedia eorum, quaecumque pertinent ad herbas, in sarculo et, cum semen iactatur, cinere. quae vero in semine et circa radicem consistunt, praecedente cura caventu
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃ta erodens. Omĩa ea animalia cũ cibo deficiunt. Oleũ
pir. adeps. contria seminib. cauendũq ne contacta eis¬
tũc serant᷑. Imber in herba utilis quarto florentib autẽ
frum̃to ⁊ ordeo nocet. leguminib innocuus. p̃ter quã ci¬
nascit᷑ ⁊ herba alba panifico similis occupans arua. peco
riqͦ mortifera. Nam loliũ. ⁊ tͥbulũ. ⁊ carduũ. lappãq ñ
magis qͣm rubũ int̾frugũ morbos pocius qͣmuit̃ ipsius
t̾re pestes num̾auerĩ. Celeste fiugũ uinearũ q malũ
nullo minus noriũ ẽ rubigo freq̃ntissima. hec in rosci¬
do tractu comiallibq ac ꝑflatũ ñ hñtib. Ediu̾so careni
ea uentosa⁊ ercelsa. Inter uitia segetũ ⁊ luxuria ẽ. cũ ħ¬
onerata fertilitate ꝓcumbunt. Cõmune aut̃ omniũ
satoꝵ uitiũ urica. ⁊̃ ciceris. cũ salsilaginẽ eiꝰ abluendo
ymber. dultius id facit. Est herba que aicer enecat ⁊er¬

Expanded text:
frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, pix, adips contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. imber in herba utilis a partu, florentibus autem frumento et hordeo nocet, leguminibus innocuus praeterquam ciagis. 153 nascitur et herba alba, panico similis, occupans arva, pecori quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. 154 caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso carent ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et luxuria est, cum oneratae fertilitate procumbunt. commune autem omnium satorum vitium uricae, etiam ciceris, cum salsilaginem eius abluendo imber dulcius id facit. 155 Est herba, quae cicer enecat et er
Abbreviated transcription (Latin):
anie popłi edant eam. neq alia pulte uiuant. Soli
marime. celiq humore hoc euenit uitiũ. Sequentẽ
causam ht̃ inbecillitas seminis diutius retentũ. Ex t̾ra
pͥusquã erũpat eadem ẽ ratio. si cariosũ fuit cũ sereret᷑. pͥma
aut̃ statĩ eruptione agnoscit᷑. ex quo apparet in radice ẽẽ cau¬
sam. Est ⁊ aliud ex uicino auene uitiũ. cũ amplitudine
inchoato grano s ñdũ maturo. pͥusquã roboret᷑ corpus
afflatu norio cassũ ⁊ mane inspica euanescit quodã ab¬
ortiuo. Uenti aut̃ trib temꝑib nocent frum̃to ⁊ ordeo.
Inflore. aut ꝓtinus cũ defloruere. uł maturescere inci¬
pientib. Tũ enĩ exinaniunt grana pͥorib causa nasci ꝓhi¬
bent. Nocet ⁊ sol. creber enube. Nascunt᷑ ⁊ uermiculi inra¬
dice. cũ sementẽ imbrib secutis in cluserit repentinus ca¬
lor humorẽ. Gignunt᷑ ⁊ in grano. cũ spice in pluiuis calor
inferuescit. Est ⁊ cantharidis dictũ scarabeis pariuis¬

Expanded text:
eam neque alia pulte vivant. soli maxime caelique umore hoc evenit vitium. sequentem causam habet inbecillitas seminis, si diutius retentum est terra, priusquam erumpat. eadem ratio et si cariosum fuit, cum sereretur. prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo apparet in radice esse causam. est et aliud ex vicino avenae vitium, cum amplitudine inchoata granum, sed nondum matura, prius quam roboret corpus, adflatu noxio cassum et inane in spica evanescit quodam abortu. venti autem tribus temporibus nocent frumento et hordeo: in flore aut protinus cum defloruere vel maturescere incipientibus. tum enim exinaniunt grana, prioribus causis nasci prohibent. nocet et sol creber ex nube. nascuntur et vermiculi in radice, cum sementem imbribus secutis inclusit repentinus calor umorem. gignuntur et in grano, cum spica e pluviis calore infervescit. est
Abbreviated transcription (Latin):
sertĩ cũ magnitudine copiã olei constare indiciosint
que regie uocant᷑. aliis maiorina. ⁊ ab aliis bambie gͣn¬
dissime. Alioqͥn minimo succo. ⁊ egypto carnosissi¬
mis olei exiguũ. Decapoli uͦ syrie ꝑquã parue. nec apa¬
ri maiores. carne tñ cõmendant᷑. Quã obeausã italicis
cet̾is picene. ⁊ sidicine sale ille pͥuatĩ condiant᷑. ⁊ut re¬
lique amurca sapa ue. necñ alique oleo suo ⁊ sine arte¬
sita cõmendatione pure innatant. Colimbades fran¬
gunt᷑ eadẽ. herbarũq uiridtũ sapore condiunt᷑. fiũt
⁊ p̃coces feruenti a qua ꝑfuse. qualib inmat᷑e. mirũ q¬

Expanded text:
sertim nec magnitudine copiam olei constare indicio sint sertim nec magnitudine copiam olei constare indicio sint quae regiae vocantur, ab aliis maiorinae, ab aliis babbiae, grandissimae alioqui, minimo suco. et in Aegypto carnosissimis olei exiguum, Decapoli vero Syriae perquam parvae, nec cappari maiores, carne tamen commendantur. 16 quam ob causam Italicis ceteris Picenae et Sidicinae. sale illae privatim condiuntur et ut reliquae amurca sapave, nec non aliquae oleo suo et sine arcessita commendatione purae innatant, colymbades. franguntur eaedem herbarumque viridium sapore condiuntur. fiunt et praecoques ferventi aqua
Abbreviated transcription (Latin):
Prima g̾ ab autũno colligunt᷑ uitio. oꝑe ñ nat᷑a posse
ac ui plurimũ. mor orchites au olei post regias. hasenĩ
ocissime occupat estas. qr st̃ tenerrime. amurca cogit
decid̾e Differunt᷑ uͦ ⁊̃ in marciũ mensẽ callose. contra
humorẽ pugnates obidq minime licinia cominia con¬
tia sergia. quã sabini regiam uocant. ñ ante flauonii af¬
flatũ ngrescentis. hoc ẽ ad .ui. ioꝰ febroar᷑. tc̾ ar bitrant᷑
eas maturescere. Et qm̃ ꝓbatissimũ erhis fiat oleũ. ac
cede ⁊̃ ratio prauitati uidet᷑. ferturq frigore sterilitatẽ
fieri. sic̃ copia matitatẽ. cũ sit illa bonitas non temꝑis
si gñis tarde putrescenti in amurcã. Similiserror col¬
lectã seruandi intabulatis. nec pͥus quã fudet p̾mend̾i.
cũ omni hora oleũ decrescat. amurca augeat᷑. ltaq uul¬
go ñ amplius senas libras singłis modus expͥmi dicunł.
amurte mensurã nemo agit qͣnto ea copiosior reppe
blicus tumore oliue crescere oleũ existimantiũ. pre¬

Expanded text:
umno colliguntur vitio operae, non naturae, posia cui plurimum carnis, mox orchites cui olei, post radius. has enim ocissime occupatas, quia sunt tenerrimae, amurca cogit decidere. differuntur vero etiam in Martium mensem callosae, contra umorem pugnaces ob idque minimae, Licinia, Cominia, Contia, Sergia, quam Sabini regiam vocant, non ante favonii adflatum nigrescentes, hoc est a. d. VI id. Feb. 14 tunc arbitrantur eas cedere etiam ratio pravitati videtur feruntque frigore austeritatem fieri, sicut copiam maturitate, cum sit illa bonitas non temporis, sed generis tarde putrescentium in amurcam. similis error collectam servandi in tabulatis nec prius quam sudet premendi, cum omni mora oleum decrescat, amurca augeatur. itaque vulgo non amplius senas libras singulis modiis exprimi dicunt. amurcae mensuram nemo agit, quanto ea copiosior reperiblicus tumore olivae crescere oleum existimandi, cum prae
Abbreviated transcription (Latin):
Plio. interfectã fuste amarito: eũ q cedis aronulo
psosuitũ fabius pictor in annalib suis scripsit matro¬
na qđ loculos in quib erant elanes uinarie celle resigna¬
misset asnis media inori coactã Cato ideo ꝓpinquos femi¬
inł oscusũ cdari. ut scirent an temetũ olerent. hec nim
noĩs in uerecundia ⁊ temulentia appellata.C.N. do¬
mitius nudex ꝓnuntiauit mmuilierẽ iuideri plus uin
bibisse qͣm ualitudinis cansa uiro insciente.⁊ dote
nultauit. Deiiq eiꝰ rei magna parsimonia fuit l pa¬
prnis imꝑator aduersus mnites dimicat᷑us. uotũ
recit siuncisset iomi pocalũ uim. Deniq int̾ dona
inhispamã nauigaret unde cũ triumpho rediit. ñ
iuiduinũ inquit bibit qͣm remeans: in tm̃ dissimi¬
lisistis. qui ⁊̃ conuiuis alia qͣm sibimet ipsis minis¬
trant. auit ꝓcedente m̃sa subiciunt lautissima.
uina erant miro odore condita. ut apparet
laniũ addi iubet. Ideo quidã aromatice delectatos

Expanded text:
lio, interfectam fusti a marito, eumque caedis a Romulo absolutum. Fabius Pictor in annalibus suis scripsit matronam, quod loculos in quibus erant claves cellae vinariae resignavisset, a suis inedia mori coactam, Cato ideo propinquos feminis osculum dare, ut scirent an temetum olerent. hoc tum nomen vino erat, unde et temulentia appellata. Cn. Domitius iudex pronuntiavit mulierem videri plus vini bibisse quam valitudinis causa, viro insciente, et dote multavit. diuque eius rei magna parsimonia fuit. L. Papirius imperator adversus Samnites dimicaturus votum fecit, si vicisset, Iovi pocillum vini. denique inter dona in Hispaniam navigasset , unde cum triumpho rediit : Non aliud vinum, inquit, bibi quam remiges, in tantum dissimilis istis qui etiam convivis alia quam sibimet ipsis ministrant aut procedente mensa subiciunt. Lautissima ina erant murrae odore condita, ut apparet lamum addi iubet. ideo quidam aromatite delectatos
Abbreviated transcription (Latin):
chariniã abigi partũ uino. atq ⁊̃ si uuã edant gra¬
uide. cũ differentia ingustatu ñ sit. Iroefemũ uinũ
quibibant. negant gñare. Thasos duo gn̾a uini diũ¬
sa facere ꝓditur. Unũ quo somnꝰ conciliet᷑: altm̃ uͦ
quo fugetur:Aput eosdẽ uitis theriaca uocat᷑. cuuiꝰ
⁊ uinũ ⁊ uaia contͣ serpentiũ ictus medet᷑ libadeor
turis odore. ex quadiis ꝓlibant. ediuerso aspendios
dãpnata. auaris fert̃ eam nec ab alite ulla: attingi
Thasiam uuã egyptus uocat ap̃ se p̃dulcẽ. que sol¬
uit aluũ. Est contra lẏciam que soluta firmat. Egyp¬
tus ⁊ ecboladã habet. abornuos facientẽ. uina in apo¬
thetis canis ortu mutant᷑ quedã. posteaq restituun¬
tur sibi. Sic ⁊ mari nauigato cuiꝰ iactatus hisque
durauerint tm̃ uetustatis adicere sentit᷑. quantũ
It qm̃ religione uita constat. ꝓlibare diis ne¬
fastũ habet᷑ uina p̃ter imputate uitis. fulmi¬

Expanded text:
Ceryniam abigi partum vino atque etiam si uvae edant graCeryniam abigi partum vino atque etiam si uvae edant gravidae, cum differentia in gustatu non sit. 117 Troezenium vinum qui bibant negantur generare. Thasios duo genera vini diversa facere proditur, quo somnus concilietur, alterum vero quo fugetur. apud eosdem vitis theriaca vocatur, cuius et vinum et uva contra serpentium ictus medetur; libanodes turis odore, ex qua diis prolibant. e diverso aspendios damnata aris; ferunt eam nec ab alite ulla attingi. Thasiam uvam Aegyptus vocat apud se praedulcem, quae solvit alvum; est contra Lycia, quae solutam firmat. Aegyptus et ecbolada habet abortus facientem. 118 vina in apothecis canis ortu mutantur quaedam posteaque restituuntur sibi. sic et mari navigato, cuius iactatus iis quae duraverint tantum vetustatis adicere sentitur, quantum m religione vita constat, prolibare diis nefastum habetur vina — praeter inputatae — vitis fulmi
Abbreviated transcription (Latin):
catur ydromelli. ⁊ uetustate saporẽ uni adsequit᷑.
N usquã laudatuis qͣm inphrygia. Qn ⁊ acetũ melle
temꝑabat᷑. Adeo nichil intemptatũ uita fuit. Ory¬
meiłi hoc uocarunt. mellis decẽ libris acen ueteris
eminis qͥnq salis marini libra aque pluine sextari¬
osquinq sufferu̾̃e factis decies. mor elutͥatis atq ita
inuet̾atis omĩa ab themisione sũmo auctore dãpna¬
ta. Et hercules coactus usus eoꝵ uidi potest nͥsiquis
nature opus ẽẽ credit aromaticen ⁊ ex imiguentis ui¬
na composita aut ut bibentur genuisse eã frutices.
sta sunt cognitu iocunda solleitia humana. hoĩe
oĩa erquienti. Nichil quidẽ erhis anno durare. p̃¬
ter quã qu̾e uetustate ipsa fieri diximꝰ. ⁊ plura ne
tricenis quidẽ diebus ñ erit dubiũ. uini prodigiosi¬
Dicitur marthadia fieri qđ fecunditatẽ femi¬
is importet. uiris rabiẽ. At inathia mariie circa

Expanded text:
catur hydromeli et vetustate saporem vini adsequitur, catur hydromeli et vetustate saporem vini adsequitur, nusquam laudatius quam in Phrygia. quin et acetum melle temperabatur: adeo nihil intemptatum vitae fuit. oxymeli hoc vocarunt, mellis decem libris, aceti veteris heminis quinque, salis marini libra, aquae pluviae sextariis quinque suffervefactis deciens, mox elutriatis atque ita inveteratis. omnia ab Themisone summo auctore damnata. et Hercules coactus usus eorum videri potest, nisi si quis naturae opus esse credit aromatiten et ex unguentis vina conposita aut ut biberentur genuisse eam frutices. ita sunt cognitu iucunda sollertiae humanae nomine omnia exquirentis. nihil quidem ex iis anno durare, praeterquam quae vetustate ipsa fieri diximus, et plura ne tricenis quidem diebus, non erit dubium. Sdicitur nis inportet, viris rabiem, at in Achaia maxime circa
Abbreviated transcription (Latin):
so aut cucumis siluester aut scamonia qđ uinũ ithoriũ
uocat᷑. qm̃ abortus facit. fit ⁊ ex herbis. quarũ uat᷑a suo
loco dicet᷑. Est ⁊ ocha de radice gentiane ⁊ traguritano.
⁊ditamno. asaro. elebi. sphagora. panacea. coro thimo.
mandragora. runco. Uocarunt ⁊ scizinũ ⁊ ita eo melin
⁊ lectis pagitẽ. quoꝵ iã obliterata ratio ẽ.⁊ fruticũ. Uerũ
agn̾e cedri utriusq cup̃ssi. laurus. pin. piri. terebin¬
thini. challin. lentisci bac. lingnũ recens in musto de¬
coquunt. Itẽ chamelee. ⁊ chamepynis. chamedrisis lig¬
nũ eodẽ in ⁊ exflore in congiũ imusti decẽ denariorũ
it uinũ ⁊ exaqua ac melle tm̃. Qumq̃nnio ad hoc
seruari celestem ubent aliqui prudentiores.
Statĩ ad rertias partes decoquunt. ⁊ terciã uet̾is mel¬
lis adiciunt. Deinde in .xl. dieb canis ortu insole ha¬
bent. alii diffusa. ita decumo die opturant. hoc uo¬

Expanded text:
so aut cucumis silvester aut scammonia, quod vinum phthorium so aut cucumis silvester aut scammonia, quod vinum phthorium vocatur, quoniam abortus facit. Fit et ex herbis, quarum naturae suo loco dicentur: e stoechade et dictamno, asaro, dauco, elelisphaco, panace, acoro, thymo, mandragora, iunco. vocarunt et scyzinum et itaeomelin et lectisphageiten, quorum iam oblitterata ratio est. 112 E fruticum vero genere cedri utriusque, cupressus, laurus, iunipiri, terebinthi, calami, lentisci bacae aut lignum recens in musto decocuntur, item chamelaeae et chamaepityis, chamaedryis lignum. eodem modo et ex flore, in congium musti decem 𐆖 it vinum et ex aqua ac melle tantum. quinquennio ad hoc servari caelestem iubent. alii prudentiores statim ad tertias partes decocunt et tertiam veteris mellis adiciunt, dein XL diebbent. alii diffusa ita decimo die obturant. hoc vo
Abbreviated transcription (Latin):
cunnamo. croco. palma. agaro. similiter ⁊ offa.
Ap̃ alios nardi ⁊ malobatris elibris in musto congi¬
os duos additis qualia nc̃ qͦ frunt piꝑe ⁊ melle ad¬
dito. que alii condita. alii piꝑata appellant. Inue¬
nit᷑ ⁊ nectarites exherba quã alii menelion. alii
riã uocant radice pondis .xl. in sextarios sex musti
addita similit̾ inlinteo excet̾is herbis. fit abfinthi¬
tes in .xl. sextariis musti. absinthii pontici libra
decocta ad tercias partes. uł scopis absinthii in
uinũ additis. Simliter hisopites salicio hisopo
unciis tͥb in duos congios musti comiectis. aut tusis
in uinũ. fuint utͣq ⁊ alio mͦ cͥca radices uitiũ sato.
Sic ⁊ eleboriten fieri ex erato nigro cato docet. Sic
fit ⁊ scamonites. Mira uitiũ natura saporẽ alie¬
nũ inse trahendi. qualẽ ⁊ salicẽ redolent pata¬
umoꝵ in palustrib uindemie Sic ⁊ elleboꝵ serit᷑ in tha¬

Expanded text:
cinnamo, croco, palma, asaro , similiter in offa. cinnamo, croco, palma, asaro , similiter in offa. apud alios nardi etiam et malobathri selibris in musti congios duos additis, qualia nunc quoque fiunt pipere et melle addito, quae alii condita, alii piperata appellant. invenitur et nectarites ex herba quam alii Helenion, alii riam vocant, radice ponderis $X$ L in sextarios sex musti addita, similiter in linteo. ex ceteris herbis fit absinthites in XL sextariis musti absinthi Pontici libra decocta ad tertias partes vel scopis absinthi in vinum additis. similiter hyssopites e Cilicio hyssopo unciis tribus in duos congios musti coiectis aut tusis in vinum. fiunt utraque et alio modo, circa radices vitium sato. sic et elleboriten fieri ex veratro nigro Cato docet. sic fit et scammonites , mira vitium natura saporem alienum in se trahendi, quare et salicem redolent Patavinorum in palustribus vindemiae. sic et elleborum seritur in Tha
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. mox paulo indicabimꝰ. Ereci ⁊ alio mͦ ramis
teneris cũ suis foliis in palmo musto decoctis tusi
libra in trib musti congiis deferuere faciunt. do¬
nec duo suꝑsint. Qđ ita siluestris myrtibacis factũ
ẽ myrtidanũ uocat᷑. hoc manus tingit. Ex his que
in ortis gignunt᷑ fit uinũ ẽ radice. asꝑago. cumela.
origano. apũ semine. abrotano. mentastro. ruta.
nepeta serpillo. marrubio. Mampulos binos con¬
dunt incadũ mustũ. ⁊ sapee sextariũ. ⁊ aque ma¬
rine eminã. Enapis fit denarioꝵ ponde in sexta¬
rios binos musti addito. ltẽ esculi e radice int̾ flo¬
res ⁊ rose foliis usus inlinteolo in mustũ conlaris cũ
titatũ tm̃ ñ unguentoꝵ cõpositione. pͥmo ex myr¬
ra ut diximus. mor ⁊ nardo celtico. calamo. bitumi¬
ne offis in mustũ aut dulce uinũ defectis. Alii de ca¬
lamo. uinco. costo. uardo sẏriaco. amonio. cassia.

Expanded text:
fieri docuerit mox paulo indicabimus, Graeci et alio modo. ramis fieri docuerit mox paulo indicabimus, Graeci et alio modo. ramis teneris cum suis foliis in salso musto coctis tunsis, libram in tribus musti congiis defervefaciunt, done duo supersint. quod ita e silvestris myrti bacis factum est, myrtidanum vocatur. hoc manus tinguit. Ex his quae in hortis gignuntur fit vinum e radice asparagi , cunila, origano, api semine, habrotono, mentastro, ruta, nepeta, serpyllo, marruvio. manipulos binos condunt in cadum musti et sapae sextarium et aquae marinae heminam . e napis fit duum denariorum pondere in sextarios binos musti addito, item e scillae radice; inter flores ex rosae foliis tusis in linteolo in mustum collatis cum titatum tantum non unguentorum compositione, primo ex murra, ut diximus, mox et nardo Celtico, calamo, bitumine, offis in mustum aut dulce vinum deiectis, alibi calamo, iunco, costo, nardo Syriaco, amomo, casia ,
Abbreviated transcription (Latin):
egris. quib uĩ innorã timent. ꝓrimũ fit emilio
semine maturo. cũ ipsa fistipula librã quadntẽ
in congios duos musti macerato. ⁊ pꝰ septimũ ĩnsem
tͣnsfuso. Erloto arbore frutice herba dictũ ẽ. ubi queq
fierent. fiunt ⁊e pomis que dicemꝰ interp̃tationib
ñ nͥ necessariis additis. Primusq ei apalmis qͦ parchi
⁊ndi utunt᷑ ⁊ oriens motus mitearũ quas uocant
cydeas. modio in aque congiis trib macerato exp̃sso¬
ꝙ Sic fit ⁊ ficites efico. quẽ alii parnu pͥmũ. alii tro¬
cin uocant. Aut si dulce ẽẽ ñ libeat. ꝓaqua tm̃dem
uinacioꝵ adicit᷑ e cypria fico. & acetũ fit p̃cellens.
arq alexandrino qͦ melius. uinũ fit ⁊ esiliqͣ syria
ca ⁊ piris. maloꝵ q omnib gñib. Sed ẽ punicis
rhoiton uocant. ⁊ ecornis. mespilis. sorbis. moris.
siccis nucleis pineis. hii musto madidi expͥmunt᷑.
Suꝑiora ꝑse mitia. Myrtyten cato quẽ admodum

Expanded text:
egris quibus vini noxiam timent. Proximum fit e milii egris quibus vini noxiam timent. Proximum fit e milii semine maturi cum ipsa stipula, libra quadrante in congios duos musti, macerato et post septimum mensem transfuso. ex loto arbore, frutice, herba dictum est ubi quaeque fierent. Fiunt et e pomis, quae dicemus interpretationibus non nisi necessariis additis, primumque e palmis, quo Parthi, Indi utuntur et oriens totus , mitiorum quas vocant chydaeas modio in aquae congiis tribus macerato expressoque. sic fit et sycites e fico, quem alii pharnuprium, alii trochin vocant, aut si dulce esse non libeat, pro aqua tantundem vinaceorum adicitur. e Cypria fico et acetum fit praecellens atque Alexandrino quoque melius. vinum fit et e siliqua Syriaca et e piris malorumque omnibus generibus — sed e Punicis rhoiten vocant — et e cornis, mespilis, sorvis , moris siccis, nucleis pineis. hi musto madidi exprimuntur, superiora per se mitia. myrtiten Cato quem ad modun
Abbreviated transcription (Latin):
taq ñ minora innum̃abilia pene gn̾a ficticii reꝑ¬
ta multis ante seculis: que nc̃ dicemus oĩa ad medi¬
cine usũ ꝑtinentia. Omphatiũ quomͦ fieret. ꝓpt̾ un¬
guenta diximꝰ priore libro. fit elabrusca hoc ẽ uite
siluestri. qđ uocat᷑ oenantinũ. flores eꝰ libris duabus
in musti cado maceratis. post dies.xxx.utant᷑. Preter
hoc radix labrusce acini coria ꝑficiunt. hu paulopꝰ
quã defluere singła remediũ habent. ad refrig̾andos
in morbis corpoꝵ ardores gelidissima ut fert̾ nat᷑a.
Pars eoꝵ estu morit᷑ priusquã reliquã qui solsticiales
dicunt᷑. Nniuersi num qͣm maturescunt. Et si pͥus
qͣm tota marcescat uua incocta. detur cibo gallina¬
cio gñi fastichũ gignit uuas appetendi. ficticii gña¬
fit ex ipso uino qđ uocant assynamon. hoc mͦ.
Albi musti sertariis .xx. aque dimidiũ. feruet donec
excoquat᷑ aque mensura. Alii marine sextarios.x.
nndem pliuue. in sole . xl. dieb torrent. dantia¬

Expanded text:
taque non miror innumerabilia paene genera ficticii reperta multis ante saeculis, quae nunc dicemus, omnia ad medicinae usum pertinentia. omphacium quo modo fieret, propter unguenta diximus priore libro. fit e labrusca, hoc est vite silvestri, quod vocatur oenanthinum, floris eius libris duabus in musti cado maceratis. post dies XXX utuntur. praeter hoc radix labruscae, acini coria perficiunt. 99 hi paulo post quam defloruere singulare remedium habent ad refrigerandos in morbis corporum ardores, gelidissima, ut ferunt, natura. pars eorum aestu moritur prius quam reliqua, quae solstitiales dicuntur. univi numquam maturescunt, et si prius quam tota inarescat uva incocta detur cibo gallinaceo generi, fastidium gignit uvas adpetendi . Fictfit ex ipso vino quod vocant adynamon hoc modo: albi musti sextarii XX, aquae dimidium fervent, donec excoquatur aquae mensura. alii marinae sextarios X, tantundem pluviae in sole XL diebus torrent . dant a
Abbreviated transcription (Latin):
dicio campo laudatissimũ. ⁊̃ caprarũ gregib sua ẽ
laus ingregenti marima ea quẽtegratiã fumo qualis
in ipsa urbe conficit᷑ cunctis p̃ferendus. Nã galliarũ
sapor medicam̃ti uĩ oꝑtinet trans maria u̾o bythinꝰ
fere in gła ẽ. In eẽ pabulis sale. ⁊ iã ubi ñ det᷑. Ita ma¬
xime intelligit᷑ omini ĩ sale caseo senescente. quales¬
redire in musteũ saporẽ aceto ethimo maceratos cer¬
tũ est traditũ. tradunt ⁊ orasten indesertis caseo uix¬
isse annis .xx. ita temꝑato ut uetustatẽ ñ sentiret.

Expanded text:
dicio campo laudatissimum. et caprarum gregibus sua laus dicio campo laudatissimum. et caprarum gregibus sua laus est, in recenti maxime augente gratiam fumo, qualis in ipsa urbe conficitur cunctis praeferendus; nam Galliarum sapor medicamenti vim optinet. trans maria vero Bithynus fere in gloria est. inesse pabulis salem, etiam ubi non detur , ita maxime intellegitur, omni in saleredire in musteum saporem aceto et thymo maceratos certum est. tradunt Zoroastren in desertis caseo vixisse annis XX ita temperato, ut vetustatem n
Abbreviated transcription (Latin):
pabulũ caseo fertilius quã capͥnũ ex eadẽ mensura
pene alt̾o. tantoq plures. Que plures quat̾nis mãmaᷤᷤ
hñt caseo iutilia. ⁊ meliora que binas. Coagulũ inu¬
tile leporis. hedi laudatũ. p̃cipuũ tñ dasypolis. qđ ⁊ ꝑ
fluuio alui medet᷑. iinus utrĩq dentatoꝵ. Mirum
barbaras gentes que lacte uiuant ignorare aut sper¬
nere tot scłis caseis dotẽ densantes io. Alioqͥn in aco¬
rẽ iocundũ ⁊ pingue butyrũ spuma id ẽ lacte concre
⁊ ꝓuinciis nemauseni p̃cipua lesure gabaliciq pauis
s breuis ac musteo tm̃ cõmendatio duobꝰ alpes gñibu
pabula sua approbant. dolmatice docleatã mittunt.
⁊ liguria mittit ouiũ maxime lactis. astunatẽ ex
umbria mirtoq etrurie atq ligurie confino rum¬
ensẽ magnitudine. Conspicuũ quippe ⁊ ad singła milia
pando p̃mit᷑. ꝓrimũ aut̃ urbi uestinũ eumque ecae¬

Expanded text:
bubulum caseo fertilius quam caprinum, ex eadem mensura bubulum caseo fertilius quam caprinum, ex eadem mensura paene altero tanto. quae plures quaternis mammas habent, caseo inutilia, et meliora quae binas. Coagulum hinnulei, leporis, haedi laudatum, praecipuum tamen dasypodis, quod et profluvio alvi medetur, unius utrimque dentatorum. mirum barbaras gentes, quae lacte vivant, ignorare aut spernere tot saeculis casei dotem, densantes id alioqui in acorem iucundum et pingue butyrum. spuma id est, lacte concrete provinciis Nemausensi praecipua, Lesurae Gabalicoque pagis, sed brevis ac musteo tantum commendatio. duobus Alpes generibus pabula sua adprobant: Delmaticae Docleatem mittunt, e Liguria mittit ovium maxime lacte, Sassinatem ex Umbria mixtoque Etruriae atque Liguriae confinio Lunensem magnitudine conspicuum, quippe et ad singula milia pondo premitur, proximum autem urbi Vestinum eumque e Cae
Abbreviated transcription (Latin):
uo papillas tm̃ nec euidentes. ⁊ paulo inobliquũ
porrectas. Neq aliud animal incur su ambit᷑. Et
fusũ lac nutile. abeius m̃se qd uitales partꝰ
salubre. Plerisq aut̃ totis mãmis atq ⁊̃ malarũ
sinus fluit. Cameli lac tabendo ne iterũ graues¬
cant. Suauissimũ hoc existimat᷑. ad unã mensu¬
rã trib aque additis. Bis ante partũ ñ hãnt ex pͥ¬
mo semꝑ aꝑtũ clostre fiunt ii adimsceat᷑ aqua
inpumicis modũ coeunt duritia. Asine p̃gnan¬
tes continuo lactescunt. Pullos earũ ubi pingue
pabulũ biduo a partu maternũ lac gustasse leta¬
coit. Tenuissimũ camelis. mox equab crassissimũ.
A sine ut coaguli uice utant᷑ conferre aliꝗd excan¬
dore in mulierũ cute existimat᷑. Põpea certe do
nearũ ⁊̃ soliũ totũ corpus illo lacte macerabat. extẽdi
qͦ cutẽ trab̾ens. Ommẽ aut̃ igne spissat᷑um ore ferfescit

Expanded text:
vo papillas tantum nec evidentes et paulum in oblicum vo papillas tantum nec evidentes et paulum in oblicum porrectas. neque aliud animal in cursu lambitur. efusum lact inutile, ab eo mense, quo vitales partus, salubre. plerisque autem totis mammis atque etiam alarum sinu fluit. cameli lact habent, donec iterum gravescant. suavissimum id existimatur ad unam mensuram tribus aquae additis. bos ante partum non habet, et primo semper a partu colostrae fiunt, ni admisceatur aqua, in pumicis modum coeunte duritia. asinae praegnates continuo lactescunt. pullos earum, ubi pingue pabulum, biduo a partu maternum lact gustasse letacoit. tenuissimum camelis, mox equis, crassissimum asinae, ut quo coaguli vice utantur. 238 conferre aliquid et candori in mulierum cute existimatur. Poppaea certe, Donearum etiam solio totum corpus illo lacte macerabat, extendi quoque cutem credens. omne autem igne spissatur, umore fervescit.
Abbreviated transcription (Latin):
sini ã fetu dolent. ideo sexto m̃se arcent: partꝰ
cũ eque anno ꝓpe toto p̃beant. Quib solida un¬
gula nec supͣ geminos fetus hec omĩa binas hñt
mãmas. nec aliubi qͣm infeminibꝰ. Codẽ locobifulca
⁊ cornigera. boues quat̾nas: oues. capre. binas. Quȩ
num̃oso fecunda partu. ⁊ quib digiti in pedibus
hec plures hñt toto uentre duplici ordine. ut sues
gñose duodenas. uulgares binis minꝰ. Similit̾ ca¬
nes. Alias uentre medio quat̾nas ut panthere. ali¬
as binas ut lamie. Elephas tm̃ sub armis duas. nec
inpectore s citͣ in aliis occultas. nullis infeminib.
pͥmas p̃mente hẽe sunt faucib ꝓrime. ut suã
quisq nouit infectus qͦ genitus ẽ ordine. eaq
alitur. nec alia detracto illa alumno suo steriles¬
cit ilico ac resilit. Tũc uͦ ex omni turba relicta so¬
la munifex que gito fuerat attͥbuta defendat.
U rse mãmas quat̾nas gert̃. Delfini binasinbina al¬

Expanded text:
s a fetu dolent, ideo sexto mense arcent partus, s a fetu dolent, ideo sexto mense arcent partus, cum equae anno prope toto praebeant. quibus solida ungula nec supra geminos fetus, haec omnia binas habent mammas, nec aliubi quam in feminibus. eodem loci bisulca et cornigera, boves quaternas, oves et caprae binas. quae numeroso fecunda partu et quibus digiti in pedibus, haec plures habent et toto ventre duplici ordine, ut sues, generosae duodenas, volgares binis minus; similiter canes. alia ventre medio quaternas, ut pantherae, alia binas, ut leaenae. elephans tantum sub armis duas nec in pectore, sed citra in alis occultas. nulli in feminibus primas praebent — eae sunt faucibus proximae —, et suam quisque novit in fetu quo genitus est ordine, eaque alitur nec alia. detracto illa alumno suo sterilescit ilico ac resilit, uno vero ex omni turba relicto sola munifex, quae genito fuerat attributa, dependet. 235 ursae mammas quaternas gerunt, delphini binas in ima al
Abbreviated transcription (Latin):
cursus stetere. Quibdã postgenitis uiris sponte ñ
gignunt᷑. Qua drupedib pilũ cad̾e atq subnasci an¬
nuũ est. uiris crescunt. incapillo mox inbarba reci
si ñ ut herbe aũ cetera in cisura augent᷑. s ab radi¬
ce exeunt. Crescunt ⁊ in quibdã morbis. morbis¬
maxime tussis. ⁊ in senecta. defuncto qͦ. Corporibꝰ
libidinosis congeniti nat᷑ius defluunt: agnati ce¬
lerus decrescunt. qͣdripedib senectute crassesct̃.
laneq rarescunt. Quadrupedũ dorsa pilosa. uen¬
oum coriis glutinũ excoquit᷑. tauroꝵq pre
animalia mãmarũ notas tm̃. S ne femine ꝗdẽ
inpectore. nͥ que possunt partus suos attollere. Oua
gignentiũ nulli necletis nͥ animal parienti.
ꝑtilio tm̃. fabulosũ enĩ arbitror de strigibus
udere eas infantiũ labris unmulgere. Esse ĩ male¬
dictis iam antiquis strigẽ conuenit s que sit auiũ

Expanded text:
cursus stetere. quibusdam post genituri sponte non cursus stetere. quibusdam post genituri sponte non gignuntur. quadripedibus pilum cadere atque subnasci annuum est. visi non, ut herbae ac cetera, ab incisura augentur, sed ab radice exeunt. crescunt et in quibusdam morbis, maxime phthisi, et in senecta, defunctis quoque corporibus. libidinosis congeniti maturius defluunt, agnati celerius crescunt. quadripedibus senectute crassescunt lanaeque rarescunt. quadripedum dorsa pilosa, venoum coriis glutinum excoquitur, taurorumque animalia mammarum notas tantum. sed ne feminae quidem in pectore nisi quae possunt partus suos attollere. ova gignentium nulli; nec lact nisi animal parienti. tum: fabulosum enim arbitror de strigibus, ubera eas infantium labris inmulgere. esse in maledictis iam antiquis strigem convenit, sed quae sit avium,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse ac sine carne ẽ. uulnerata ñ coit ut inbucca cilioꝙ.
Que animal pariunt. pilos hñt que oua pennas aut
squamas. aut corticẽ ut testudines aut cutẽ puram.
ut serpentes. Pennarũ caules omniũ autũ precise ñ
crescunt. iilsa ea renascunt᷑. Mẽbranis uolant fra¬
gilib insecta humentib hirundines in mari sicas
inter tecta uesꝑtilio. horũ qͦ ale articulos hñt. Sai¬
acute exeunt: crasi hircis. feminis tenuiores. Equi
iniuba largi. mnarmis leoni. d aspoli ⁊ inbuecs
intus ⁊ inpedibus. Que utͣq trogus ⁊ in lepore tͣdidit.
hoc exemplo libidinosiones hominũ quoq hirtos
colligens. Uillosissimus animaliũ lepus. Pubescit
homo solus. Qd̾ nisi contingit. sterilis in gignendo
ẽ. seu masculus seu femina. Pili in homine partim
sic̃ nec feminis magnoꝑe inuente tñ quedã de¬
fluuio capitis inualide ut lamigine oris ẽ menstrui

Expanded text:
umque per se ac sine carne est, volnerata non coit, ut in bucca cilioque. umque per se ac sine carne est, volnerata non coit, ut in bucca cilioque. Quae animsquamas aut corticem, ut testudines, aut cutem puram, ut serpentes. pinnarum caules omnium cavi. praecisae non crescunt, evulsae renascuntur. membranis volant fragilibus insecta, umentibus hirundines in mari, siccis inter tecta. vespertilionu alae quoque articulos hae cute exeunt crassa hirti, feminis tenuiores; equis in iuba largi, in armis leoni, dasypodi et in buccis intus et sub pedibus, quae utraque Trogus et in lepore tradidit, hoc exemplo libidinosiores hominum quoque hirtos colligens. villosissimum animalium lepus. pubescit homo solus, quod nisi contigit , sterilis in gignendo est, seu mas seu femina. pili in homine partim sicut nec feminis magno opere; inventae tamen quaedam defluvio capitis invalidae, ut et lanugine oris, cum menstrui