comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũo appetentia corpons &e huiꝰ quã in terris uita uceamis
ab illa specula alaissima &e ꝑpetua luce despiciens delidenior¬
latenti ccgitai̾̃it pondẽ ip̃o terrene contagionis parilati in
inferiora delabit̃. nec subito a ꝑfecta in corporalitate luteũ
corpus induit᷑. s sensim ꝑtacita detrim̾ta & longiorẽ simpli¬
cis & ab solutissime puritatis recessum. in quada siderei cor¬
poris increm̃ta turgescit. In singulis eĩm speris que celo sub¬
iecte sunt etherea obuolutione uestit᷑. ut ꝑ eas gradati societa
ti huiꝰ indumẽti testei conciliẽt᷑. & ideo totidẽ mortib quot
speras transit. ad hanc puenit. que ĩ terris uita uocitãt᷑. De¬
scensũs uõ ip̃ius quo aĩa de celo in huiꝰ uite inferna delabit᷑.
sic ordo digerit᷑. Lodiacu ita lactens circulus oblique cir¬
cũfsexionis occursũ ambiendo complectit᷑. ut cui que duo

Expanded text:
uero appetentiam corporis et huius quam in terris uitam uocamus, uero appetentiam corporis et huius quam in terris uitam uocamus, ab illa specula altissima elatenti cogitauerint, pondere ipso terrene cogitationis paulatim in inferiora delabuntur; nec subito a perfecta incorporalitate luteum corpus induitur, set sensim per tacita detrimenta et longiorem simplicis et absolutissime puritatis recessum in quedam syderei corporis incrementa turgescit. In singulis enim speris, que celo subiecte sunt, quadam etherea obuolutione uestitur, ut per eas gradatim ti huius indumenti testei concilietur, et ideo, totidem mortibus quot sphaeras transit, ad hanc peruenit quae in terris uita uocitatur. Descensus uero ipsius, quo anima de caelo in huius uitae inferna delabitur, sic ordo digeritur. Zodiacum ita lacteus circulus obliquae circumflexionis occursu ambiendo complectitur ut eum qua duo
Abbreviated transcription (Latin):
desinat ta una q̃ summa postremitas. igit̃ spera martia
ignis habeat᷑. aer ioius. Caturni aqua. terra uõ aplanes ⁊ qua
chosios esse campos puns aĩs depucatos antiquitas nobis mn¬
telligendũ relquit. De his campis aĩa cũ in corpus emittit᷑.
ꝑ tros elem̃toꝵ ordines tuna morte ad corpusq descem¬
dit. hec est inter platonicos de morte aiẽ cu in corpu
trudit᷑ seda sentẽtia. Alii uõ nam tres esse inter eos sentẽ¬
tiaꝵ diu̾sitates ante signauimꝰ. in duas quidẽ &e ip̃i ꝑtes
sicut pͥmi facunt. s non hisdẽ terminis diuidũt mũdui.
hi eĩm celum quod aplanes spera uocitat. ꝑtem una. sep¬
tem uo speras que uage uocant᷑. & qđ inter illas ac terras
est. terramq ip̃a altera ꝑtem esse uoluerũt. Qxdm hos
ergo quor secte amicitior est ratio. aiẽ beate ab omnie
cuꝰq contagione corporis libere celu possidentu udeame

Expanded text:
desinat tam ima quam summa postremitas, igitur sphaera Martia desinat tam ima quam summa postremitas, igitur sphaera Martia ignis habeatur, aer Iouis, Saturni aqua, terra uero ἀπλανής, in qua Elysios esse campos puris animis deputatos antiquitas nobis intellegendum reliquit. De his campis anima, cum in corpus emittitur, per tres elementorum ordines trina morte ad corpus usque descendit. Haec est inter Platonicos de morte animae, cum in corpus truditur, secunda sententia. Alii uero — nam tres esse inter eos sententiarum diuersitates ante signauimus — in duas quidem et ipsi partes, sicut primi faciunt, sed non isdem terminis diuidunt mundum. Hi enim caelum, quod ἀπλανής sphaera uocitatur, partem unam, septem uero sphaeras quae uagae uocantur et quod inter illas ac terram est terramque ipsam, alteram partem esse uoluerunt. Secundum hos ergo, quorum sectae amicior est ratio, animae beatae, ab omni cuiuscumque contagione corporis liberae, caelum possident. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipłos mĩcupauersĩt. qđ ita esse plarimis argum̃tis. que
nue longu ẽ enumerare docuerũt. Nec dubiu est quin
ip̃a sit mortaliu corpoꝵ or auctor &e condirix. adeo ut
nõ nulla corpora sub luiminis euis accessũ patiant᷑ augm̃ta.
ce hoc decrescente minuant᷑. S ne de re manifesta fasti¬
diu ꝓlixa assertione gnẽt᷑. ad ea que de inferoꝵ leco alii
diffiniũt transeamꝰ. Maluerũt eĩ mũdu alii ĩ elemẽta
ter quatna diuidere. ut in pͥmo nũent̃ ordine. tra.
aqua aer. ignis. qui est pars liquidior aeris uicina line.
Supͣ hec rursũ totidẽ nũo. s nature purioris elementa.
ut sit lia pro terra quã ethetiã terra aphisicis diximꝰ
noĩatam. aqua sic spera mercurii. aex ueneris. ignis in sole.
Tertiꝰ uo elemẽtoꝵ ordo ita ad nos cõuertũs habeat᷑. ut ter¬
ram ultimã faciat. ce ceteris in mediũ redactis in terrã

Expanded text:
populos nuncuparunt. Quod ita esse plurimis argumentis, quae populos nuncuparunt. Quod ita esse plurimis argumentis, quae nunc longum est enumerare, docuerunt. Nec dubium est quin ipsa sit mortalium corporum et auctor et conditrix, adeo ut nonnulla corpora sub luminis eius accessu patiantur augmenta et hoc decrescente minuantur. Sed ne de re manifesta fastidium prolixa adsertione generetur, ad ea quae de inferorum loco alii definiunt transeamus. Maluerunt enim mundum alli in elementa ter quaterna diuidere, ut in primo numerentur ordine terra, aqua, aer, ignis, qui est pars liquidior aeris uicina lunae; supra haec rursum totidem numero, sed naturae purioris elementa, ut sit luna pro terra, quam aetheriam terram a physicis diximus nominatam, aqua sit sphaera Mercurii, aer Veneris, ignis in sole, tertius uero elementorum ordo ita ad nos conuersus habeatur ut terram ultimam faciat, et, ceteris in medium redactis, in terras
Abbreviated transcription (Latin):
publicar̃. & in tres sectas dinsa sentẽtia est. Alii .n. mũ¬
dum in duo dunserũt. quoꝵ alteꝵ facit. alteꝵ patit᷑
& illud facere dixerũt. qđ cu sit ĩmutabile. alteri causas
ce necessitatẽ ꝑmutationis imponit. hoc pati qd ꝑ muta¬
tiones uanatur & ĩmutabilẽ quidẽ mũdi ꝑtem. aspera
qua aplanos dicit᷑. usq ad globi lunaris exordiu. mu
ĩmutabili ꝑte consistũt. mori autẽ cu ad ꝑtem ceciderũt
pmutationis capacẽ. Atq ideo inter lunã terrasq. locũ
mortis ce inferoꝵ uocari. ip̃amq lunã uite esse mortisq
cofimu. ce aĩas inde ĩ terram fiuentes mori. inde ad
supera meantes. inuitã reuerti. Nec ĩmerito extimatu
est Aluna .n. deorsu natura incipit caducoꝵ. Ab hac anime
sab nĩmi diert eadẽ &e sub tẽpus incipiũt. Demq illam
otheriã rerra phisici uocauerũt. &. habitatores euis lunares

Expanded text:
publicauerunt et in tres sectas diuisa sententia est. Alii enim munpublicauerunt et in tres sectas diuisa sententia est. Alii enim mundum in duo diuiserunt, quorum alterum facit, alterum patitur; et illud facere dixerunt quod, cum sit immutabile, alteri causas et necessitatem permutationis imponit, hoc pati quod permutatione uariatur. Et immutabilem quidem mundi partem a sphaera, quae ἀπλανής dicitur, usque ad globimmutabili parte consistunt, mori autem cum ad partem ceciderint permutationis capacem; atque ideo inter lunam terrasque locum mortis et inferorum uocari; ipsamque lunam uitae esse mortisque confinium; et animas inde in terram fluentes mori, inde ad supera meantes in uitam reuerti nec immerito aestimatum est. A luna enim deorsum natura incipit caducorum: ab hac animae sub numerum dierum cadere et sub tempus incipiunt. Denique illam aetheriam terram physici uocauerunt, et habitatores eius lunares
Abbreviated transcription (Latin):
mortis deũ mõ mitẽ mo ĩmitem uocemꝰ. cu ꝑ alt̾a
idest aĩalis mortẽ absolui aĩam. & ad ueras nature diui¬
nas atq ad ꝓpriai libertatem remitti. faustũ nomẽ in¬
dicio sit ꝑ alt̾am uõ que uulgo uta existimat᷑. aĩam
de ĩmortalitatis sue luce ad quasda tenebras mortis
impelli. uocabuli testem᷑ horrore. Na ut constet alal
necessẽ est ut aĩa in corpore uinciat᷑. iõ corpus demas
hae est uinculũ nuĩcupat᷑. oe cioma. quasi quodda cuaia.
i. ase sepulchru. Unde Ci coꝑit̾ utrũq significans. corpus
essẽ uinculu. corpus sepulchru.ꝙ carter est sepultoꝵ
ait qui ecorpoꝵ uinculis tanqͣ ecarcere euolauer. Inferos
autẽ placonici non ĩ corporib essẽ.i. non a corporib in¬
ciꝑe dixerũt. s certam mũdi istus ꝑtem ditis sẽdem .i.
inferos uocauerũt. de loci.n. ip̃ius finib inter se dissona

Expanded text:
mortis deum modo Ditem, modo immitem uocemus, cum per alteram, mortis deum modo Ditem, modo immitem uocemus, cum per alteram, id est animalis mortem, absolui animam et ad ueras naturae diuitias atque ad propriam libertatem remitti faustum nomen indicio sit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatur, animam de immortalitatis suae luce ad quasdam tenebras mortis impelli uocabuli testemur horrore. Nam ut constet animal, necesse est in corpore anima uinciatur. Ideo corpus δέμας, hoc est uinculum, nuncupatur, et σῶμα, quasi quoimae sepulcrum. Vnde Cicero, pariter utrumque significans, corpus esse uinculum, corpus sepulcrum, quod carcer est sepultorum, ait: «qui e corporum uinclis tamquam e carcere euolauerunt.» Inferos autem Platonici non in corporibus esse, id est non a corporibus incipere, dixerunt, sed certam mundi istius partem Ditis sedem, id est inferos, uocauerunt; de loci uero ipsius finibus inter se dissona
Abbreviated transcription (Latin):
ĩminentẽ uidemꝰ. Estima ꝗͣ esse felix poterit: qui time̾
non desit. Scd̾m hec igit᷑ que atheologis asserunt̃. siuẽ
quisq suos patimur manes. & sr ĩferos in his corporib ee̾
credimꝰ. quid aliud ĩtelligendũ est ꝗͣ mori aĩa cũ ad cor¬
poris inferna dimergit᷑. uiẽ autẽ cũ ad suꝑa post corpꝰ
euadit. Dicendũ est quod his postea uori sollitior inqui¬
sitor ph̾ie cultus adiecerit. Nam oe qui pͥmu pythago¬
ram. &e qui postea platonẽ secuti sunt. duas ẽe mor¬
tes. aĩe una. aĩalis alt̾am ꝓcdiderũt. mori aĩal cum aiã
discedẽ a corpore: ip̃am nõ aĩam mori asserentes. cũ asim¬
plici & indiuiduo fonte nature in mẽbra corporea dis¬
sipet̃. ce quia una ex his manifesta. & omĩb nota est.
altera non insi asapientib dep̾hensa. ceteris eam uitam
esse credentib. Ideo hoc ignorãt a plurimis cur eundes

Expanded text:
imminentem uidemus. Aestima quando esse felix poterit qui timere imminentem uidemus. Aestima quando esse felix poterit qui timere non desinit.» Secundum haec igitur quae a theologis adseruntur, si uere quisque suos patimur manes et inferos in his corporibus esse credimus, quid aliud intellegendum est quam mori animam cum ad corporis inferna demergitur, uiuere autem cum ad supera post corpus euadit? Dicendum est quid his postea ueri sollicitior inquisitor philosophiae cultus adiecerit. Nam et qui primum Pythagoram et qui postea Platonem secuti sunt, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram prodiderunt, mori animal cum anima discedit e corpore, ipsam uero animam mori adserentes cum a simplici et indiuiduo fonte naturae in membra corporea dissipatur. Et quia una ex his manifesta et omnibus nota est, altera non nisi a sapientibus deprehensa, ceteris eam uitam esse credentibus, ideo hoc ignoratur a plurimis cur eundem
Abbreviated transcription (Latin):
conatib uitã terrentes. Atrã silicẽ lapsura semꝑ &e cadẽ¬
ti simile illoꝵ capitib ĩminere. qui arduas potestates
&e infausta ambiit tyrãnidem. nũqͣ sine timore uic¬
turi. & cogentes subiectũ uulgus odisse du metuunt.
semp sibi uident̃ exitu qd̾ merent᷑ excipe. Nec frustra
hec theologi suspicati sunt. Nam & dionysuis aule sicule
ielemẽtissimus icubator familiari quõdam luo lolam be¬
atam existimanti uitã tyrãni uolens quã ppetuo metu
misera quãq impudentiu semp ꝑiculoꝵ plena essẽt
ostendere. gladuĩ uagina raptu. & acapulo de silo tenui
pendentẽ muerone dimisso iussit familiaris illius capiti
inter epulas ĩminere. Cumq illenĩt ad siculas o tyrã¬
nicas copias p̃sentis mortis pieulo grauaret᷑. Talis est ĩquit
Diomsius uita quã beatã putabas. sic semꝑ mortẽ nob̾

Expanded text:
conatibus uitam terentes; atram silicem lapsuram semper et cadenconatibus uitam terentes; atram silicem lapsuram semper et cadenti similem illorum capitibus imminere qui arduas potestates et infaustam ambiunt tyrannidem, numquam sine timore uicturi, et, cogentes subiectum uulgus odisse dum metuat, semper sibi uidentur exitium quod merentur excipere. Nec frustra hoc theologi suspicati sunt. Nam et Dionysius, aulae Siculae inclementissimus incubator, familiari quondam suo solam beatam existimanti uitam tyranni uolens quam perpetuo metu misera quamque impendentium semper periculorum plena esset ostendere, gladium uagina raptum et a capulo de filo tenui pendentem mucrone demisso iussit familiaris illius capiti inter epulas imminere; cumque ille et Siculas et tyrannicas copias praesentis mortis periculo grauaretur, «talis est,» inquit Dionysius, «uita quam beatam putabas: sic semper mortem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
noxia flagitio iuscera interiora rimantis. & ip̃a uitalia
indefessa admissi sceleris amonitione laniantis. semperq
curas si requiesẽe forte temptau̾it excitantis. tanqͣ fibris
renascentib ĩherendo nec ulla sibi miseratione parcentis.
lege hac. qua se iudice nemo nocens absoluit᷑. nec de se suã
porest intare sentẽtia. Illos auĩt epulis ante ora positis ex¬
cruciati fãme & media tabeseẽ. quos magis magisq ad qui¬
rendi desideriũ cogit. pñte copiã nõ uidere & ĩaffluen¬
ta inopes. egestatis mala inubertate patiunt᷑. nesciẽtes
parta respicere. dũ egent habendis. Illos radiis rotaꝵ pẽ¬
dere districtos. qui nihil cõsilio p̾iudentes. nihil rõne
moderantes. nihil uirtutib explicantes. seq ad actus
omnes sue fortune ꝑmittentes. casib & fortuitis semꝑ
rotant᷑. Saxum ingens uoluẽ. in efficacib. laboriosisq.

Expanded text:
noxia flagitio uiscera interiora rimantis, et ipsa uitalia noxia flagitio uiscera interiora rimantis, et ipsa uitalia indefessa admissi sceleris admonitione laniantis, semperque curas, si requiescere forte temptauerint, excitantis tamquam fibris renascentibus inhaerendo, nec ulla sibi miseratione parcentis lege hac qua ... se iudice nemo nocens absoluitur, nec de se suam potest uitare sententiam. Illos aiunt, epulis ante ora positis, excruciari fame et inedia tabescere quos magis magisque adquirendi desiderium cogit praesentem copiam non uidere; et, in affluentia inopes, egestatis mala in ubertate patiuntur, nescientes parta respicere dum egent habendis. Illos radiis rotarum pendere districtos qui, nihil consilio praeuidentes, nihil ratione moderantes, nihil uirtutibus explicantes, seque et actus omnes suos fortunae permittentes, casibus et fortuitis semper rotantur. Saxum ingens uoluere inefficacibus laboriosisque
Abbreviated transcription (Latin):
hec ditis coneana. ħ inferos uocauerũt. & oĩa que ille ẽt
credidit fabulosa ꝑsu̾asio ĩ nobis met ip̃is. & in ip̃is humais
corporib assignare conati sunt. Obliuionis fluinũ aliud
non esse asserentes. q̃ errorem aĩe obluuscentis maiesta¬
tem iute pͥoris. qua ante ꝗ̃ incorpus truderetꝰ potita
erat. solamq essẽ in corpore uitã putantis. Pari int̾pre¬
tatione. flegetontẽ ardores iraꝵ & cupiditatũ putarũt.
Acherontẽ quicꝗd fecisse dixissẽ ue usq ad tristitiam
humane uarietatis more nos penitet. Cocytũ. quieꝗd
hoĩes in luctu lacrimaiq compellit. Stygem quiequid
inter se humanos aĩos ĩ gurgitẽ mergit odioꝵ. Ip̃as ꝙͦ
penaꝵ descriptionẽ de ip̃o usũ cõuertatõis humane sũ¬
ptam crediderũt. Uulturẽ iecur ĩ mortale comedẽte
mhil aliud intelligi uolentes qͣ tormẽta ꝯscientie. ob¬

Expanded text:
hoc Ditis concaua, hoc inferos uocauerunt, et omnia quae illic esse hoc Ditis concaua, hoc inferos uocauerunt, et omnia quae illic esse credidit fabulosa persuasio, in nobismet ipsis et in ipsis humanis corporibus adsignare conati sunt, obliuionis fluuium aliud non esse adserentes quam errorem animae obliuiscentis maiestatem uitae prioris qua, antequam in corpus truderetur, potita est, solamque esse in corpore uitam putantis. Pari interpretatione Phlegethontem ardores irarum et cupiditatum putarunt, Acherontem quidquid fecisse dixisseue usque ad tristitiam humanae uarietatis more nos paenitet, Cocytum quidquid homines in luctum lacrimasque compellit, Stygem quidquid inter se humanos animos in gurgitem mergit odiorum. Ipsam quoque poenarum descriptionem de ipso usu conuersationis humanae sumptam crediderunt, uulturem iecur immortale tondentem nihil aliud intellegi uolentes quam tormenta conscientiae, ob
Abbreviated transcription (Latin):
corpo ⁊ cunculis tanq̃ e carcere euolauerũt. Ura uõ que
diat᷑ uita esse mors est. Si ad inferos meare mor est
dtuta est esse cu supis. facile discerms. que mors amme
que uita credenda sit. si cõsterit qui locus habe ndus sit
infero ꝑ ut aĩa du adhuc truditur mori. cu ab hor ꝙ¬
cul est. uita frui. ꝙ uere supesse credat᷑. & quia totum
tractatũ quẽ ueteꝵ sapia de inuestigatione huiꝰ questi¬
oms agitauit. in hac latentẽ uboꝵ paucitate sre pies ee
omib siliqua quib nos de rei quã querimꝰ absolutione
susficiat ãmoueri. amore breuitatis excerpsimꝰ. Ante qͥ
adolesceret. qui ꝑ diu̾sas gentes auctores cõstituendis
sagris cerimoniaꝵ fuerũt. aliud esse inferos negauerũt.
q̃ ip̃a corpora. quib incluse aĩe careerẽ fedus tenebuis
Porrendũ sordib. ce cruore patiunt᷑. Hoc aĩe sepulchiu

Expanded text:
corporum uinclis tamquam e carcere euolauerunt; uestra uero quae corporum uinclis tamquam e carcere euolauerunt; uestra uero quae dicitur esse uita mors est.» Si ad inferos meare mors est et uita est esse cum superis, facile discernis quae mors animae, quae uita credenda sit, si constiterit qui locus habendus sit inferorum, ut anima, dum ad hunc truditur, mori, cum ab hoc procul est, uita frui et uere superesse credatur. Et quia totum tractatum quem ueterum sapientia de inuestigatione huius quaestionis agitauit, in hac latentem uerborum paucitate reperies, ex omnibus aliqua, quibus nos de rei quam quaerimus absolutione sufficiet admoneri, amore breuitatis excerpsimus. Antequaadolesceret, qui per diuersas gentes auctores constituendis sacris caerimoniarum fuerunt, aliud esse inferos negauerunt quam ipsa corpora, quibus inclusae animae carcerem foedum tenebris, horrendum sordibus et cruore patiuntur. Hoc animae sepulcrum,
Abbreviated transcription (Latin):
cautis ais pro nõ molescit. querit discere certiorai. Indu¬
bitata prudentia ẽ. ꝙ cu ꝓfecta beatitas ce celestis habi¬
tatio humane nature in qua se nou̾at esse promittitur
audiendi tmñ talia desideriũ frenat. tempat. oe sequestrat.
ut de uita aui ce patris int̾roget. quid nisi tempantia
est  ut iam tu liqueret. Africanũ ꝑ quietẽ ad ea loca que
sibi deberent̃ adductũ. In hac autẽ int̾rogatione de aĩe i¬
mortalitate tractat᷑. Ip̃uis .n. cõsultationis hic sensus est.
Nos inquit arbitramur aĩam cu fine moriẽtis extingui.
nec ulteriꝰ esse post hoĩem. Ait .n. quos extinetos essẽ ar¬
bitrareñ. quod autẽ extinguit᷑. essẽ iam desinit. Ergo ue¬
lim dicas inquit. si & pater paulus tecu ce alii suꝑsunt.
Ad hine ĩterrogationẽ que de de pentib. ut apio filio. s
de cereris. ut a sapiente ac nãm ip̃a discutiente ꝓcessit.
quid ille respondit: Immo no ĩ quit. hi uiuunt quie

Expanded text:
cautis animis pro uero inolescit, quaerit discere certiora, indubitata prudentia est. Quod cum perfecta beatitas et caelestis habitatio humanae naturae, in qua se nouerat esse, promittitur, audiendi tamen talia desiderium frenat, temperat et sequestrat ut de uita aui et patris interroget, quid nisi temperantia est? Vt iam tum liqueret Africanum per quietem ad ea loca quae sibi deberentur adductum. In hac autem interrogatione de animae immortalitate tractatur. Ipsius enim consultationis hic sensus est: nos, inquit, arbitramur animam cum fine morientis extingui nec ulterius esse post hominem. Ait enim: «quos extinctos esse arbitraremur». Quod autem extinguitur, esse iam desinit. Ergo uelim dicas, inquit, si et pater Paulus tecum et alii supersunt. Ad hanc interrogationem, quae et de parentibus ut a pio filio, et de ceteris ut a sapiente ac naturam ipsam discutiente processit, quid ille respondit? «Immo uero, inquit, hi uiuunt, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
cessiõib se sequãtur degenerantia ꝑ ordinẽ ad unũ me¬
andi. inueniet᷑ pressus ĩtuenti a sũmo deo usq ad ulti¬
mam reꝵ fecem. una mutius se uinculis religans. &
msq̃ int̾rupta cõnexio & hec ẽ homen cathena aurea
qua pendere de celo ĩ terras deu uississẽ cõmemorat.
His ergo dictis solũ hoĩem cõstat ex terrenis omnib¬

Expanded text:
cessionibus se sequantur degenerantia per ordinem ad imum mecessionibus se sequantur degenerantia per ordinem ad imum meandi, inuenietur pressius intuenti a summo deo usque ad ultimam rerum faecem una mutuis se uinculis religans et nusquam interrupta conexio; et haec est Homeri catena aurea, quam pendere de caelo in terras deum iussisse commemorat. His ergo dictis, solum hominem constat ex terrenis omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Nam o mũdo aĩam dedit. & ut puritati eiꝰ actestaret᷑.
mñtem uocauit. Celum. n. ait oe terras & maria & sida
sp̃us intus alit.i. aĩa. Sicut alibi ꝓ spiram̃to aĩam dicit.
quantũ ignes aĩẽq ualẽt ⁊ ut illiꝰ mũdane aĩẽ assẽreret
dignitatem. mẽtem esse testatus est. mẽs agitat molem.
Nec non ut oñderet ex ip̃a aĩa constare: & aĩari uniu̾sa
que uiuũt. addit. Inde hoĩu pecudũq gemis. & cetera.
Utq assereret eũde esse in aĩa semꝑ uigorem. s usum
eius hebesc̃e in aĩalib corporis densitate adiecit. quantu
nõ noxia corpora tardant. & reliqua. Seđm hoe ergo cu
ex sũmo deo mens. & ex mẽte aĩa sit. aĩa sio ce credat.
&e uita compleat oĩa que sequũt᷑. cunctaq hic unꝰ fulgor
illum inet. & ĩ uniu̾sis appareat. ut in multis speculi
ꝑ ordinẽ positis uultus umis. Cumq oĩa continnus suc¬

Expanded text:
Nam et mundo animam dedit et, ut puritati eius adtestaretur, Nam et mundo animam dedit et, ut puritati eius adtestaretur, mentem uocauit. Caelum enim, ait, et terras et maria et sidera spiritus intus alit... id est anima, sicut alibi pro spiramento animam dicit: quantum ignes animaeque ualent... Et ut illius mundanae animae adsereret dignitatem, mentem esse testatus est: mens agitat molem... Nec non ut ostenderet ex ipsa anima constare et animari uniuersa quae uiuunt, addidit: inde hominum pecudumque genus... et cetera; utque adsereret eundem esse in anima semper uigorem, sed usum eius hebescere in animalibus corporis densitate, adiecit: ...quantum non noxia corpora tardant et reliqua. Secundum haec ergo, cum ex summo deo mens, ex mente anima sit, anima uero et condat et uita compleat omnia quae sequuntur, cunctaque hic unus fulgor illuminet et in uniuersis appareat, ut in multis speculis per ordinem positis uultus unus, cumque omnia continuis suc
Abbreviated transcription (Latin):
nam illam sentiendi crescendiq nam. quia caducu ẽ
corpus inseruit. & hinc est ꝙ homo & rõnis cõpos est.
& sentit. & crescit. solaq rõne emeruit p̾stare cetis
aĩalib. Que quia sẽmꝑ prona sunt & ex ip̃a quoq
susp̃iciendi diffĩcultate a suꝑis recessẽrũt. nec ullam
diuinoꝵ corpoꝵ similitudĩem aliqua sui ꝑte merue¬
runt. nihil ex m̃te sortita sunt. oo ideo rõne carnert.
Duo tantũ adepta sunt sentire uł crescere. Na & si quid
in illis sĩmilitudiẽm rõnis imitat᷑. non ratio s memoria
est & memoria nõ ulla ratione mixta. s que habitudiẽs
sensuu .u. comitat᷑. De qua plura nũc dicere. q̃ ad pñs
opus non attinet omittemꝰ. Terrenoꝵ corpoꝵ. tertuis
ordo in arborib &e herbis est. que carent ta rõne q̃ sen¬
suad quia crescendi tantũ mõ usus in his uiget. hac sola
pte iuuere dicunt᷑. Nuc reꝵ ordinẽ & uirgiliꝰ exp̾ssic.

Expanded text:
nam illam sentiendi crescendique naturam, quia caducum est nam illam sentiendi crescendique naturam, quia caducum est corpus, inseruit. Et hinc est quod homo et rationis compos est et sentit et crescit, solaque ratione meruit praestare ceteris animalibus, quae, quia semper prona sunt et ex ipsa quoque suspiciendi difficultate a superis recesserunt nec ullam diuinorum corporum similitudinem aliqua sui parte meruerunt, nihil ex mente sortita sunt et ideo ratione caruerunt, duoque tantum adepta sunt, sentire uel crescere. Nam si quid in illis similitudinem rationis imitatur, non ratio sed memoria est, et memoria non illa ratione mixta, sed quae hebetudinem sensuum quinque comitatur; de qua plura nunc dicere, quoniam ad praesens opus non adtinet, omittemus. Terrenorum corporum tertius ordo in arboribus et herbis est, quae carent tam ratione quam sensu, et quia crescendi tantummodo usus in his uiget, hac sola uiuere parte dicuntur. Hunc rerum ordinem et Vergilius expressit.
Abbreviated transcription (Latin):
corpora. nam ideo ab aĩa natura incipit quã sapientes
de deo & mẽte Nioyꝑ noĩant. ex illo mero & purissimo
fonte mẽtis quẽ nascendo de originis sue hauserat co¬
pia. corpora illa diuina uł suꝑa celi dico & sidere que
pͥma condebat aĩauit. diuineq mẽtes omib corporibus
que in forma teretẽ.i. in spere modũ formabant᷑ ĩ fuse
sunt.  hoc est quod cũ de stellis loquerẽt᷑ ait. que
diuinis ammate mẽtib. In inferiora uo ac terrena
degenerãs. fragilitatem corpoꝵ caducoꝵ dep̾hẽdit.
merã duunitatem mẽtis sustinẽ non posse. ĩmo patrẽ
eius iuix solis humanis corporib cõuenire. quia & sola
uidentur erecta. tanꝗͣ ad suꝑa ab imis recedant. &
sola celum facile tanꝗͣ semꝑ erecta suspitiũt. solisq ĩ¬
est uł in capite spere similitudo quã forma diximus
mentis infũdit. cui sedes in capite est. Sed & gemi¬

Expanded text:
corpora — nam ideo ab anima natura incipit quam sapientes corpora — nam ideo ab anima natura incipit quam sapientes de deo et mente νοῦν nominant — ex illo mero ac purissimo fonte mentis, quem nascendo de originis suae hauserat copia, corpora illa diuina uel supera — caeli dico et siderum — quae prima condebat, animauit, diuinaeque mentes omnibus corporibus quae in formam teretem, id est in sphaerae modum, formabantur, infusae sunt; et hoc est quod, cum de stellis loqueretur, ait: «quae diuinis animatae mentibus.» In inferiora uero ac terrena degenerans, fragilitatem corporum caducorum deprehendit meram diuinitatem mentis sustinere non posse, immo partem eius uix solis humanis corporibus conuenire, quia et sola uidentur erecta, tamquam ad supera ab imis recedant, et sola caelum facile, tamquam semper erecta, suspiciunt, solisque inest uel in capite sphaerae similitudo, quam formam diximus st uim mentis, infudit, cui sedes in capite est, sed et gemi
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. ip̃am tuc̃ aĩam nomiat. que uincit̃ custodia
corporali. cui mens diuena non subdit᷑. Nue qualiter
seramꝰ. Deus qui pͥma cansa & ẽ & uocãt᷑. umiis oĩu
queq sunt. queq uident᷑ esse. pͥnceps & origo est. Hicex
suꝑhabũdanti maiestatis fecũditate de se mentẽ creauit.
Hec mens. que Naic. uocat᷑. qua patrẽ inspicit. plenã
similitudĩe seruat auctoris. Aĩam uõ de se creat. posten¬
ora respiciens. Rursu aĩa patre qua intuẽt᷑ induitur.
Ac paulati regrediente respectu in fabrica corpoꝵ ĩ cor¬
porea ip̃a degenerat. ht ergo &e purissimã ex mẽte de qua
est nata rõnem. quod logicon uocãt᷑. & ex sua natura
accipit p̾bendi sensus. p̾bendiq increm̃tu seminariu.
his pͥmu.i. logicon quod ĩatum sibi ex m̃te sumpsit.¬
sicut uere diuinu est. ita solis dumis aptu. Reliqua.
ueĩentia sunt caducis. Anima ergo creans sibi condẽsq

Expanded text:
corporis», ipsam tunc animam nominat quae uincitur custodia corporali, cui mens diuina non subditur. Nunc qualiteseramus. Deus, qui prima causa et est et uocatur, unus omnium quaeque sunt quaeque uidentur esse princeps et origo est. Hic superabundanti maiestatis fecunditate de se mentem creauit. Haec mens, quae νοῦς uocatur, qua patrem inspicit, plenam similitudinem seruat auctoris, animam uero de se creat posteriora respiciens. Rursum anima patrem qua intuetur, induitur, ac paulatim regrediente respectu in fabricam corporum incorporea ipsa degenerat. Habet ergo et purissimam ex mente, de qua est nata, rationem, quod λογικόν uocatur, et ex sua natura accipit praebendi sensus praebendique incrementi seminarium, his primusicut uere diuinum est, ita solis diuinis aptum; reliquauenientia sunt caducis. Anima ergo, creans sibi condensque
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ. que mic uideas licet ut epectore scipionis
uł somniantis emineant. lure eĩm politicaꝵ uirtutu
oiũm pariter excet offĩciu qđ nõ labit᷑ aĩo precdieta
morte ꝑtere. fortitudo est ꝙ suoꝵ nõ tertet unsi

Expanded text:
uirtutum: quae nunc uideas licet ut e pectore Scipionis uirtutum: quae nunc uideas licet ut e pectore Scipionis el somniantis emineant. In re enim una politicarum uirtutum omnium pariter exercet offìcium. Quod non labitur animo praedicta morte pe
Abbreviated transcription (Latin):
deputat largiorẽ. & nosse eos solẽ suu ue sua sidera
quoq leuiores quas uiui excuerant. etiã post corpus
exerceant. Que gr̃a cũruu armoꝵq fuit uiuis que cura
intentes pascere equos eadẽ sequitur tellure repostos.
Multo magis rectores qͦnda urbiũ recepit in celum.
curam regendoꝵ hoĩu nõ relinquũt. He autẽ aĩe ĩ
ultima spera recipi credunt̃. que aplanos uocatur.
Nec frustra hoc usurpatũ est. si quidẽ inde ꝓfecte sunt.
Aĩs .n. necdũ desiderio corpis intentis siderea ꝑs mũdi
p̾stat habitaculũ. & inde labunt᷑ in corpora. Ideo his illo
est reditio qui merent᷑ Rectissime ergo dictũ est.
eũ in galaxia. quã aplanos cõtinet ẜmo iste ꝓcedaꝵt.
hinc ꝑfecti huc reu̾tunt᷑. Ad sẽqñtia transeamꝰ. Hic
ego ce si erã ꝑterritꝰ eosq extinctos esse arbitraremur.
Uel fortuitis & inter fabulas elucent semina infixa

Expanded text:
deputat largiorem, et nosse eos solem suum ac sua sidera deputat largiorem, et nosse eos solem suum ac sua sidera quoque leuiores quas uiui exercuerant, etiam post corpus exercent, ... quae gratia currum armorumque fuit uiuis, quae cura nitentis pascere equos, eadem sequitur tellure repostos, multo magis rectores quondam urbium recepti in caelum curam regendorum hominum non relinquunt. Hae autem animae in ultimam sphaeram recipi creduntur quae ἀπλανής uocatur, nec frustra hoc usurpatum est siquidem inde profectae sunt. Animis enim necdum desiderio corporis inretitis siderea pars mundi praestat habitaculum et inde labuntur in corpora. Ideo his illo est reditio qui merentur. Rectissime ergo dictum est, cum in galaxia, quem ἀπλανής continet, sermo iste procedat: «hinc profecti huc reuertuntur.» Ad sequentia transeamus: «Hic ego Vel fortuitis et inter fabulas elucent semina infìxa
Abbreviated transcription (Latin):
ceteriq sapientes celũ respectu uł cũ adhuc corpore te¬
nentur habitantes facile post corpus celestẽ qua pene
nõ reliquerant sedem reposcũt. Nec eĩ de nihilo aut
de uana adulatione ueĩebat.ꝙ quosda urbiũ cõditores
aut claros in re .p. uiros in nũm deoꝵ co̾secrauit anti¬
quitas. Sed hesiodus quoq diuine sobolis assertor pͥscos
reges cum diis aliis enumerat. hisq exẽplo ueteris
potestatis. etiã in celo regendi res humanas assignat
officiu. E ne cii fastidiosu sit si u̾sus ip̃os ut poeta gre¬
cus ptulit iseramus. referemꝰ cos. ut ex u̾bis sus in la¬
tina u̾ba conu̾sisũnt. Indigetes diui fato sũmi iouis hi
sunt. qͣndam hoĩes. mõ cu supis humana tuentes. largi
ac munifici. uis regũ mic quoq nacti. Hoc ⁊uirgilius
nõ ignorat. qui licet argum̃to suo ẜuiens heroas m ĩfe¬
ros relegau̾it. non tm̃ eos abducit acelo. s ethera his

Expanded text:
ceterique sapientes caelum respectu, uel cum adhuc corpore teceterique sapientes caelum respectu, uel cum adhuc corpore tenentur, habitantes, facile post corpus caelestem, quam paene non reliquerant, sedem reposcunt. Nec enim de nihilo aut de uana adulatione ueniebat, quod quosdam urbium conditores aut clariores in re publica uiros in numerum deorum consecrauit antiquitas; sed Hesiodus quoque, diuinae subolis adsertor, priscos reges cum dis aliis enumerat, hisque exemplo ueteris potestatis etiam in caelo regendi res humanas adsignat οfficium. Et ne cui fastidiosum sit si uersus ipsos ut poeta Graecus protulit inseramus, referemus eos ut ex uerbis suis in Latina uerba conuersi sunt: Indigetes diui fato summi Iouis hi sunt: quondam homines, modo cum superis humana tuentes, largi ac munifici, ius regum nunc quoque nacti. Hoc et Vergilius non ignorat, qui, licet argumento suo seruiens heroas in inferos relegauerit, non tamen eos abducit a caelo, sed aethera his
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa uirtutes ipãs consciẽtia nobilitatas indint̃. quib post
corpus euecta. eo unde descenderat reportat᷑. quia nec
corporea sordeseit uł onerat᷑ eluuie. que puro ac leui
fonte uirtutũ rigat᷑. nec deseruisse unꝗͣ celu uidetur.
q respectu & cogitationib presidebat. Hinc aĩa qͣ in sẽ
pnam corporis usus effĩcit. atq in pecudẽ quodã mõ re¬
formauit ex hoĩe & absolutione corporis ꝑ horresc̃it. &
cũ necessẽ est nõ nsi cu gemitu fugit indignata iub
umbras. Sed nec post mortẽ facile corpus relinquit.
quia nõ funditus corporee excedũt pestes. s aut sius
oberrat cadauer. aut nomi corporis ambit habitaculũ. non
humani tantũ mõ. s ferini quoq elocto gn̾e moribus
cõgruo quos in hoie libenter exereuit. mauultq omĩa
ꝑpeti. ut cclum quod uł ignorando. uł dissimulando.
uł potiꝰ ꝓdendo deseruit. eu̾adat. Ciuitatũ nõ rectores

Expanded text:
anima uirtutes ipsas conscientia nobilitatis induitur, quibus post anima uirtutes ipsas conscientia nobilitatis induitur, quibus post corpus euecta eo unde descenderat reportatur, quia nec corporea sordescit uel oneratur eluuie, quae puro ac leui fomite uirtutum rigatur, nec deseruisse umquam caelum uidetur, quod respectu et cogitationibus possidebat. Hinc anima, quam in se pronam corporis usus effecit atque in pecudem quodam modo reformauit ex homine, et absolutionem corporis perhorrescit et, cum necesse est, non nisi cum gemitu fugit indignata sub umbras. Sed nec post mortem facile corpus relinquit, quia non funditus omnes cοrpοreae excedunt pestes, sed aut suum oberrat cadauer aut noui corporis ambit habitaculum, non humani tantummodo, sed ferini quoque, electo genere moribus congruo quos in homine libenter exercuit, mauultque omnia perpeti ut caelum, quod uel ignorando uel dissimulando uel potius prodendo deseruit, euadat. Ciuitatum uero rectores
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ concilia horu & cetus fuerũt. s non uire sociati. Illa
autẽ sola iusta est multitudo. cuiꝰ uniu̾sitas in legum
consentit obsequi. Qđ uõ ait har rectores oe conẜua¬
tores hinc ꝓfecti huc reu̾tunt᷑. hoc mõ accpiendu est. ⁊¬
Animaꝵ originẽ manare de cele. inter recte philosophã¬
tes indubitate constat esse sentẽtie. & aĩe du corpore
utitur hec est ꝑfecta sapientia. ut unde orta sit. de quo
fonte uenerit recognoscat. Hinc illud a quodã int̾ alia
seu festiua sine mordatia. serio tm̃ usurpatu est. De¬
celo descendit.¬
ci uox hec fertur oratuli cõsulenti ad beatitate quo iti¬
nere pueniret. Si te inquit agnoueris. Sed & ip̃ius
fronti templi hec inscripta sententia est. Homini autẽ
diximꝰ una est agnitio sui. si originis natirralisq pͥncipii
exordia pͥma respexerit. nec se quesut extra. Sic eĩm

Expanded text:
manus «concilia hominum et coetus» fuerunt, sed non «iure sociati». Illa manus «concilia hominum et coetus» fuerunt, sed non «iure sociati». Illa autem sola iusta est multitudo, cuius uniuersitas in legum consentit obsequium. Quod uero ait: «harum rectοres et seruatores hinc profecti huc reuertuntur», hoc modo accipiendum est. Animarum originem manare de caelo inter recte philosophantes indubitatae constat esse sententiae; et animae, dum corpore utitur, haec est perfecta sapientia ut unde orta sit, de quo fonte uenerit, recognoscat. Hinc illud a quodam inter alia seu festiua, siue mordacia, serio tamen usurpatum est: caelo descenditi uox haec fertur oraculi. Consulenti ad beatitatem quo itinere perueniret: «si te, inquit, agnoueris.» Sed et ipsius fronti templi haec inscripta sententia est. Homini autem, ut diximus, una est agnitio sui: si originis natalisque principii exordia prima respexerit nec se quaesiuerit extra. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
sin. Passiones autẽ ut sãmꝰ uocant᷑.ꝙ hoĩes metuũt. cipũt
gundentq. dolentq has pͥme mollũt. Sede auferũt. ter¬
tie obluuscunt᷑. In quartis nefas est nõiari. Si ergo hoe est of¬
ficiu. ce effectus uirtutũ beate. constat autẽ & politicas eͥẽ
uirtutes. igit᷑ &e politicis efficiunt᷑ beati. Iure ergo Tulluis
Qđ ut ostenderet alios cciosis. alios negociosis urtutib
fieri beatos. non dixit absolute/ nihil esse illi pͥncipi deo ac¬
ceptius ꝗ̃ ciitates. s adiecit. quod quidẽ ĩ terris fiat. ut
eos qui ab ip̃is celestib incipiũt discernẽt a rectorib cunta¬
tum. quib ꝑ terrenos actus iter parãt᷑ ad celum. Illa aut̃
diffĩnitione. quid exp̾ssuis potest essẽ. quid cautiꝰ de noĩe
ciuitatũ. ꝗ̃ concilia inquit cetułq hoũi uire sõciati que
ciuitates appellant̃: Nam & ẜuilis qͦndas & gladiatoria

Expanded text:
sui. Passiones autem, ut scimus, uocantur quod homines ... metuunt sui. Passiones autem, ut scimus, uocantur quod homines ... metuunt udentque... Has primae molliunt, secundae auferunt, tertiae obliuiscuntur, in quartis nefas est nominari. Si ergo hoc est officium et effectus uirtutum, beare, constat autem et politicas esse uirtutes, igitur et politicis efficiuntur beati. Iure ergo Tullius qui, ut ostenderet alios otiosis, alios negotiosis uirtutibus fieri beatos, non dixit absolute nihil esse illi principi deo acceptius quam ciuitates, sed adiecit: «quod quidem in terris fiat», ut eos qui ab ipsis caelestibus incipiunt discerneret a rectoribus ciuitatum, quibus per terrenos actus iter paratur ad caelum. Illa autem definitione quid pressius potest esse, quid cautius de nomine ciuitatum? «Quam concilia, inquit, coetusque hominum iure sociati, quae ciuitates appellantur». Nam et seruilis quondam et gladiatoria
Abbreviated transcription (Latin):
catiq aĩ. ab om̃i modi huiꝰ asꝑgine pure detrusi illie pruden¬
ne ẽ diina nõ quasi ĩ electione p̾ferre s sola nossẽ:
& hoc tanꝗ̃ nihil sit aliud ĩtueri. Temꝑantie terrenas
cupiditates non repͥmere. s penitꝰ oblunsci. fortitudis
passiones igngrare. non uincere. ut nesciat trasci. cu¬
piat nchłIustitie ita cu suꝑa & diuina m̃te sociari
ut seruet ppetuu cu ea fedus ĩmitando. Quarte st̃
que in ip̃a diuina mẽte cõsistunt. quẽ diximꝰ noyn
uocari. a quaꝵ exemplo relique omnes ꝑ ordiẽm de¬
fluũt. Nam si reꝵe aliaꝵi multo magis nirtutũ id eas
esse in m̃te credendu est. Illic prudentia ẽ mẽs ipsa
diuna. Tem pantia.ꝙ in se ꝑpetua intentione ꝯuersã
est. Fortitudo. ꝙ semꝑ idem est. nec aliqñ mutatur.
hustitia.q phenni lege a sempit̾na oꝑis liui ꝯtinnatiõe
que p̾ter cetera maximã in passĩonib hñt differẽtia

Expanded text:
eque detersi. Illic prudentiae est diuina non quasi in electione praeferre, sed sola nosse, et haec tamquam nihil sit aliud intueri; temperantiae, terrenas cupiditates non reprimere, sed penitus obliuisci; fortitudinis, passiones ignorare, non uincere, ut nesciat irasci, cupiat nihil...; iustitiae, ita cum supera et diuina mente sociari ut seruet perpetuum cum ea foedus imitando. Quartae sunt quae in ipsa diuina mente consistunt quam diximus νοῦν uocari, a quarum exemplo reliquae omnes per ordinem defluunt. Nam si rerum aliarum, multo magis uirtutum ideas esse in mente credendum est. Illic prudentia est mens ipsa diuina; temperantia, quod in se perpetua intentione conuersa est; fortitudo, quod semper idem est nec aliquando mutatur; iustitia, quod perenni lege a sempiterna operis sui continuatione rtutum, quae praeter cetera maximam in passionibus habent differentiam
Abbreviated transcription (Latin):
detera &e italia que ip̃ius gentis auctores utreq produ¬
u̾ant. magis ostendẽt ce ꝙͦ aiuint digito de mõstraret
italia. Na cu fuisset inde tencer. hinc dardanꝰ. uox sacra
sic alloquẽdo. dardanide duri. apte cõsulentib italiam
de qua dardanꝰ ꝓfectus esset obiecit. appellando eos parẽ¬
tis illus noĩẽ. cũi erat origo rectius eligenda. &. hic certe
quidẽ demtiationis est. quod de Scipiois fine predicitur.
s gr̃a conciliande obscuritatis inserta dubitatio dicto tamen
posse ꝓnũtiat. Quod aut̃ scipioni reliquos uite actus sine
osfensa dubitandi ꝑ ordĩe retulit. & de sola morte similis
uisus est ambigenti. Hec ratio est ꝙ siue dũ humano uel
merori parcitur uł timori. seu quia utile hoe est maxĩe latẽ.
ꝓnius ceteri oraculis q̃ iute sinis expͥmitur aut cu dicitur

Expanded text:
Cretam et Italiam, quae ipsius gentis auctores utraque produCretam et Italiam, quae ipsius gentis auctores utraque produxerant, magis ostenderet et, quod aiunt, digito demonstraret Italiam. Nam cum fuissent inde Teucer, hinc Dardanus, uox sacra, sic adloquendo Dardanidae duri, aperte consulentibus Italiam, de qua Dardanus profectus esset, obiecit, appellando eos parentis illius nomine cuius erat origo rectius eligenda. Et hic certae quidem denuntiationis est quod de Scipionis fine praedicitur, sed gratia conciliandae obscuritatis inserta dubitatio dicto tamen non posse pronuntiat. Quod autem Scipioni reliquos uitae actus sine offensa dubitandi per ordinem rettulit et de sola morte similis uisus est ambigenti, haec ratio est quod, siue dum humano uel maerori parcitur uel timori, seu quia utile est hoc maxime latere, pronius cetera oraculis quam uitae finis exprimitur; aut, cum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
est sed quia illu casu grecis fata decreu̾ant. latiuit ĩ u̾bis
somnii. qđ aĩadu̾su uł ad uẽ uincendũ. uł ad cauẽ. uł
saltẽ potuissẽt instruere. Habuit.n. preceptio ut uniu̾sus
ꝓduceret᷑ ex̾citus. At ille sola pugnandi hortatione ꝯtẽtus.
non uidit quid de ꝓuidenda umu̾sitate p̾ceptu sit. p̃ter¬
missõq Achille. qui tuc lacessitus inuiria ab armis cũ sũo
milite feriabat᷑. Rex ꝓgressũs in prelui. & casu qui
debebat᷑ excepit. & absoluit somnũ inuidia mentiendi.
non oia de imꝑatis sequendo. Parẽ obseruãtie diligẽtia
homerice ꝑ oĩa ꝑfectionis imitator maro uitalib quoq
reb optinut. Y a ario u eneas ad regionẽ instruẽdo
regño fali eligenda satis abundeq delio institutꝰ oraculo.
fuerat locox que petere deberet nom insertus. s cus
origo uetꝰ pentu sequẽda diceret᷑. fuit in u̾bis ꝙ inter

Expanded text:
est, sed quia illum casum Graecis fata decreuerant, latuit in uerbis est, sed quia illum casum Graecis fata decreuerant, latuit in uerbis somnii quod animaduersum uel ad uere uincendum uel ad cauendum saltem potuisset instruere. Habuit enim illa praeceptio ut uniuersus produceretur exercitus; at ille, sola pugnandi hortatione contentus, non uidit quid de producenda uniuersitate praeceptum sit, praetermissoque Achille, qui tunc recenti lacessitus iniuria ab armis cum suo milite feriabatur, rex progressus in proelium et casum qui debebatur excepit et absoluit somnium inuidia mentiendi non omnia de imperatis sequendo. Parem obseruantiae diligentiam Homericae per omnia perfectionis imitator Maro in talibus quoque rebus obtinuit. Nam apud illum Aeneas, ad regionem instruendo regno fataliter eligendam satis abundeque Delio instructus oraculo, sertum, sed, cum origo uetus parentum sequenda diceretur, fuit in uerbis quod inter
Abbreviated transcription (Latin):
ista discernimꝰ. ut possit cauendũ ne an exorandu an
u̾õ paciendu sit. dep̾hendi: S p̾ntis oꝑis fuit ĩsimia¬
re. qualis soleat in diurnatioib esse affẽctata confulio.
ut desinas de inserta uelut dubitatione mirari. Ceteꝵ
in sũo quoq oꝑe artificis erit. signa querere. quib ista
discernat. si hec uis diuina nõ ĩpedit. Nam illud ꝓhibent.
na cetera parce scire. maronis est. ex intima disci¬
pline ꝓsunditatẽ sentẽtia. duiulgatis etia docem̃ exepis
quã pene semꝑ cũ p̾dicunt̃ fũtura. ita dubiis obserant᷑. ut
im diligens msi duunitus ut dixiiꝰ impediat᷑ sub esse
reꝑiat app̾hendende uestigia ueritatis. Ut ecce homert¬
au somniu aioue ut dicitur mistum. ad conserendam fu
regis aĩauit. Ille uelut diuimũ secitus oraculu cõmisso
prelio. amissĩs suoꝵ plurimis. uix egre in castra remea¬
uit. Num dicendii est deu mandasse mẽdaciu: Non ita

Expanded text:
ista discernimus, ut possit cauendumne an exorandum an ista discernimus, ut possit cauendumne an exorandum an uero patiendum sit deprehendi? Sed praesentis operis fuerit insinuare qualis soleat in diuinationibus esse affectata confusio, ut desinas de inserta uelut dubitatione mirari; ceterum in suo quoque opere artificis erit signa quaerere quibus ista discernat, si hoc uis diuina non impedit. Nam illud ... prohibent nam cetera Parcae scire ... Maronis est ex intima disciplinae profunditate sententia. Diuulgatis etiam docemur exemplis quam paene semper, cum praedicuntur futura, ita dubiis obserantur ut tamen diligens — nisi diuinitus, ut diximus, impeditur — subesse reperiat apprehendendae uestigia ueritatis: ut ecce Homericum somnium a Ioue, ut dicitur, missum ad conserendam futpem regis animauit; ille, uelut diuinum secutus oraculum, commisso proelio, amissis suorum plurimis, uix aegreque in castra remeauit. Num dicendum est deum mandasse mendacium? Non ita
Abbreviated transcription (Latin):
Sea si euaseris in sidias ꝓpinquoꝵ. Na ꝑ septenos oebes
solis anfractus reditusꝙ ꝗn quaginta &e ui. signifiẽat an¬
nol anfractu solis ce reditũ annũ uocans. anfractum
p odiaci ambitu. reditũ quia eadẽ signa ꝑ años sin¬
gulos certa lege meticur. hic quidã mirant᷑ quid sibi
uelit ista dubitatio. Si effũgeris. quasi potuerit duĩa
aia de olim celo reddita atq hinc maxie scientiã fu¬
turi ꝓfessa nelc̃ire. possit ne nepos suus an nõ possit
euadere. S nõ adutunt hane habere lege aĩalis eĩa
uł signa uł somnia. ut de adu̾sĩ oblique aut denun¬
tient᷑ aut minent᷑. aut moneant. & ideo queda ca¬
uendo transimꝰ. alia exorando. & litando uitat᷑ Alia¬
uo sunt ineluctabilia. que nulla arte. nullo auertut᷑
ingenio. Nam ubi ãmonitio est. ugilantia cautionis
euadit᷑. quod ad portant mine litatio ꝓpiciationis auer¬
tit. nũqͣ denũtiata uanescunt. Hic subicies. Unde igit᷑

Expanded text:
es solis anfractus reditusque» quinquaginta et sex significat annos, anfractum solis et reditum annum uocans: anfractum, propter zodiaci ambitum, reditum, quia eadem signa per annos singulos certa lege metitur. Hic quidam mirantur quid sibi uelit ista dubitatio, «si effugeris...». Quasi potuerit diuina anima et olim caelo reddita atque hinc maxime scientiam futuri professa nescire possitne nepos suus an non possit euadere! Sed non aduertunt hanc habere legem omina uel signa uel somnia, ut de aduersis oblique aut denuntient aut minentur aut moneant. Et ideo quaedam cauendo transimus, alia exorando et litando uitantur. Sunt ineluctabilia quae nulla arte, nullo auertuntur ingenio. Nam ubi admonitio est, uigilantia cautionis euaditur; quod apportant minae, litatio propitiationis auertit; numquam denuntiata uanescunt. Hic subicies: unde igitur
Abbreviated transcription (Latin):
grnu. tibia. pes ip̃e sub quo uola est. & digitoꝵ similit̾
nodi termi. & quia sensus eoꝵ ꝙ ministeria natura
in capite uelut in arce constituit. septẽ fõraminibus¬
lensuu celebrant̃ offĩcia.i. oris. ac deinde oculoꝵ. nari¬
us ⁊ auriu binis. Unde nõ ĩmerito hic naͣs totiꝰ fabrice
dispensãtor &r. dñs. Eigris quoq corporib ꝑiculũ sanita¬
tom ue denũtiat. Immo ileo de .uii. motib omne corpꝰ
agitat᷑. Aut .n. accessio est. aut recessio. aut in leuam
dextram ue defsexio. uut sursus quis. seu deorsũ mouẽt᷑.
auit in orbem rotat᷑. T ot uirtutib insignitꝰ septenarius.
quas uł de prib suis mutuat᷑. uł totus exercet. uire ple¬
nus o habetar ae dicitur. ce absoluta ut arbitror rõne
iam consistit. Cur dĩ̾sis ex causis̃ . uii. c uii. pleni
uorent᷑. Sensũs autẽ hic est. Cu etas tua ꝗnquagesimũ¬

Expanded text:
genu, tibia, pes ipse, sub quo uola est, et digitorum similiter genu, tibia, pes ipse, sub quo uola est, et digitorum similiter nodi terni. Et quia sensus eorumque ministeria natura in capite uelut in arce constituit, septem foraminibusensuum celebrantur officia, id est oris ac deinde oculorum, narium et aurium binis; unde non immerito hic numerus, totius fabricae dispensator et dominus, aegris quoque corporibus periculum sanitatemue denuntiat. Immo ideo et septem motibus omne corpus agitatur: aut enim accessio est aut recessio, aut in laeuam dextramue deflexio, aut sursum quis seu deorsum mouetur, aut in orbem rotatur. Tot uirtutibus insignitus septenarius, quas uel de partibus suis mutuatur uel totus exercet, iure plenus et habetur et dicitur. Et absoluta, ut arbitror, ratione iam constitit cur diuersis ex causis octo et septem pleni uocentur. Sensus autem hic est: cum aetas tua