comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓuintiam narbonensem t̾tio africã
alt̾o qd̵ etiam mollissimo flatu conti¬
git .c. flauio legato uibii crispi ꝓ cons
audax uita et scelerum plena aliquid
seri ut uentos ꝓcellas ue. capiat et pa¬
rum ẽe fluctib solis uehi. lam uͦ nec
uela satis ee maiora naugis. s quam¬
uis amplitudini antemnaꝵ singule
arbores  sufficiant. suꝑ eas tam̃ addi
ueloꝵ alia uela. pret̾q in ꝓris et alia
in pupib paudi. ac tot modis ꝓuoca¬
ri mortem. Deniq tam paruo semine
nasci qd̃ oibem t̾raꝵ ultro citroq por¬
tet tam graciliaue nata ñ alte a tel¬
lure tolli neq id uirib suis nectis et
fractum tusumq et in mollitiam lane
coactũ iniuria ac summa audacia.
et ꝑuenire nulla trecratio sufficit con¬
tra inuentorem dictũ suo loco a nobis.
Cui satis ñ fuit hominem in t̾ra mo¬
ri nͥ ꝑiret et insepultus. At nos priore
libro ymbres et flatus cauendos fru¬
gum causa uictusq premonuimus.

Expanded text:
to, provinciam Narbonensem tertio, Africam to, provinciam Narbonensem tertio, Africam altero, quod etiam mollissimo flatu contigit C. Flavio legato Vibi Crispi procos.? audax vita, scelerum plena! aliquid seri, ut ventos procellasque capiat, et parum esse fluctibus solis vehi, iam vero nec vela satis esse maiora navigiis, sed, quamvis amplitudini antemnarum singulae arbores sufficiant , super eas tamen addi velorum alia vela, praeterque in proris et alia in puppibus pandi, ac tot modis provocari mortem, denique tam parvo semine nasci quod orbem terrarum ultro citro portet, tam gracili avena, tam non alte a tellure tolli, neque id viribus suis necti, sed fractum tunsumque et in mollitiem lanae coactum iniuria, ac summa audacia pervehi mare! nulla exsecratio sufficit contra inventorem dictum suo loco nobis, cui satis non fuit hominem in terra mori, nisi periret et insepultus . ac nos priore libro imbres et flatus cavendos frugum causa victusque praemonebamus:
Abbreviated transcription (Latin):
to motio demonstrata est uereq in¬
telligentib non minus conferunt
rura dep̾hendendo celo quam syde¬
ralis scientia. agro colendo ꝓxima.
Multi hortorum curam fecere. nob̾
ñ ꝓtinus transire ad ista tempestiuũ
uidetur. miramurq aliquos scientie
grãm eruditionisue głam ex his pe¬
tentos tam multa p̾terise nulla m̃¬
tione babita tot rerum sponte s ꝓuie
nientium. p̾sertim cũ plerisq eaꝵ
p̾tio usuq uite maior etiam qͣm fru¬
gib ꝑhibetur auctoritas. Atq ut a
confessis ordiamur utilitatib quȩq
ñ solum terras om̃es uerũ etiam ma¬
ria repleuere. Seritur ac dici neq
inter fruges neq int̾ hoitensia
potest linum Si in qua non occurrit ꝑ¬
uitȩ parte. qd ue miraculum maius
in tantum ut galerius a freto sicilie
alexandriam septima die ꝑuenerit
toris senatorib a puteolis nona die le¬
nissimo flatu herbas esse quę gadis
ab hertulis columnis septima die osti¬
am afferat et cit̾iorem hispaniã quar¬

Expanded text:
to modo demonstrata est, vereque intellegentibus non minus conferunt rura deprehendendo caelo quam sideralis scientia agro colendo. proximam multi hortorum curam fecere; nobis non protinus transire ad ista tempestivum videtur, miramurque aliquos scientiae gratiam eruditionisve gloriam ex his petentes tam multa praeterisse, nulla mentione habita tot rerum sponte curave provenientium, praesertim cum plerisque earum pretio usuque vitae maior etiam quam frugibus perhibeatur auctoritas. atque, ut a confessis ordiamur utilitatibus quaeque non solum terras omnes, verum etiam maria replevere, seritur ac dici neque inter fruges neque inter hortensia potest linum, sed in qua non occurrit vitae parte? quodve miraculum maius,in tantum, ut Galerius a freto Siciliae Alexandriam septimo die perveneritoriis senatoribus a Puteolis nono die lenissumo flatu? herbam esse quae Gadis ab Herculis columnis septimo die Ostiam adferat et citeriorem Hispaniam quar
Abbreviated transcription (Latin):
qpͣ sponte in humidis naĩcitur helio¬
se linum uocatur uno folio nec hyr¬
frtum. Rurius in siecis hyꝑpose li¬
nuim plurib foliis simile heliose:¬
lino. Tcitium ẽ oreose linum ͤ cute
folis radice tenui. semine aneti.
minutiore tantum. Et satiui aut̃
differentie in folio denso trispo aut
rariore et leuiore. item caule. tenu¬
iore aut crassiore. Et caulis alio ali¬
orum candidus est. alioꝵ purpurtꝰ.
alioꝵ uarnis. Lactuce greci tria fe¬
cert genera unum lati caulis adeo
ut ostiola holitoria ex his factitari
consumpto incremento. Alt̾m ro¬
tundi caulis. t̾tium sessile qd̵ laco¬
nium uocant. alii coloris et temꝑis¬
nigras quaꝵ seinen mense ianua¬
no seratur. albas quaꝵ martio. ru¬
bentes quarum aprili. Et om̃ium
caꝵ plantas pꝰt binos m̾ses differri.
cas. longiores has folii caulũq lati
pretea longi et angusti intubis si¬
milis. Pessimum autem genꝰ cũ exꝓ¬
picridia. Est etiamnũ alia distinc¬

Expanded text:
quod sponte in umidis nascitur, helioquod sponte in umidis nascitur, helioselinum vocatur, uno folio nec hirsutum, rursus in siccis hipposelinum, pluribus foliis, simile helioselino. tertium est oreoselinum, cicutae foliis, radice tenui, semine aneti, minutiore tantum. et sativi autem differentiae in folio denso, crispo aut rariore et leviore, item caule tenuiore aut crassiore, et caulis aliorum candidus est, aliorum purpureus, aliorum varius. Lactucae Graeci tria fecere genera: unum lati caulis, adeo ut ostiola olitoria ex iis factitari consumpto incremento —, alterum rotundi caulis, tertium sessile, quod Laconicum vocant. alii colore et temnigras, quarum semen mense Ianuario seratur, albas, quarum Martio, rubentes, quarum Aprili, et omnium earum plantas post binos menses differri. cas, longioris has folii caulisque lati, praeterea longi et angusti, intubis similis. pessimum autem genus cum ex. est etiamnum alia distinc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit ad palmum altitudinis. Que¬
clam et semine et radice ut cepaleu
bulbi et si quoꝵ radicem minimi¬
feroꝵ relinquunt. Ut eoꝵ uͦ quȩ
a radice nascuntur radix dutturna
et fruticosa est. ut bulbi gety scille
fruticant alia et non capita ut api¬
um et beta caule reciso fere quitde
omiua regerminant exceptis quȩ ñ
scabrũ caulem habent. Et in usum
uͦ ocimũ raphanus lactuca. hanc etid
sua uiorem putant a regerminatiõe.
Raphaniis utiq iocundior detractis¬
foliis. antequam de caulescat. Hoc et
in rapis nam et eacde direptis foliss
cooꝑta terra crescunt durantq ĩ estati
ocuo lapatho blito nasturrio ena¬
ce a triplici coriandro aneto. Hec enl
ubiq eacdem sunt neq aliud alio
melius usquam. Rutã furtiua tal¬
tũ ꝓuenire fertilius putant sicũt
apes furtiuas pesime. Nascuntur
aut̾ẽ etiam ñ sata mentrastruns
nepete intubũ puleium. Contra pe¬
dicemusq et in pͥmis apio. Id enim

Expanded text:
pervenit ad palmum altitudinis —, quapervenit ad palmum altitudinis —, quaedam et semine et radice, ut cepa, alium, bulbi et si quorum radices anniferorum relinquuntur. eorum vero, quae a radice nascuntur, radix diuturna et fruticosa est, ut bulbi, gethyi, scillae. fruticant alia et non capitata, ut apium et beta. caule reciso fere quidem omnia regerminant exceptis quae non scabrum caulem habent, et in usum vero ocimum, raphanus, lactuca; hanc etiam suaviorem putant a regerminatione. raphanus utique ifoliis, antequam decaulescat. hoc et in rapis. nam et eadem dereptis foliis cooperta terra crescunt durantque in aestatmo, lapatho, blito, nasturtio, erucae, atriplici, coriandro, aneto. haec enim ubique eadem sunt, neque aliud alio melius usquam. rutam furtivam tantum provenire fertilius putant, sicut apes furtivas pessime. nascuntur autem etiam non sata mentastrum, nepete, intubum, puleium. contra pdicemusque, et in primis apio. id enim,
Abbreviated transcription (Latin):
semel sata plurib annis restibili fa¬
tilitate ꝓueniunt. Semina plur¬
mis rotunda aliquib oblonga pa¬
cis foliacea et lata ut atriplici Qe¬
dam anguita et canaliculata ut
cumino differunt et colore nigro
candicdiore. Item duritia suitula¬
cea in folliculo sunt raphano si¬
napi rapo. Nudum semen coran¬
dri aneti feniculi cumini. Cortice
obductum bliti bete a triplicis oc¬
mi. at lactucis in lanugine. Nlidis
ocimo fecondius cum maledictis e
ꝓbris serendum p̾cipiunt letus
ꝓueniat. sato pauitur terra ad a
cuminum qui scrunt p̾cant᷑ ne
exeat. Que in cortice sunt difficilli¬
me marescunt maximet ocimũ.
et id fossitiam siccantur omiua ac
sunt fecunda. Utiq meliora nascun¬
tur aceruatim sato semine ꝙͣ sparso.
Ita certe porrum et allium serunt
in lacineis colligatũ. Apium etiam
paxillo cauerna facta ac fimo inge¬
sto. Nascuntur aut̾e omnia aut se¬
mine aut auulsione. Ouedam et¬
semine et surculo ut ruta origanũ
ocimum. Precilunt enĩ et hoc cum

Expanded text:
semel sata pluribus annis restibili fertilitate proveniunt. Semina plurimis rotunda, aliquis oblonga, paucis foliacia et lata, ut atriplici, quibusdam angusta et canaliculata , ut cumino. differunt et colore nigro, candicea. in folliculo sunt raphanis, sinapi, rapo. nudum semen est coriandri, aneti, feniculi, cumini, cortice obductum bliti, betae, atriplicis, ocimi, at lactucis in lanugine. 120 nihil ocimo fecundius. cum maledictis ac probris serendum praecipiunt, ut laetius proveniat; sato pavitur terra. et cuminum qui serunt, precantur ne exeat. quae in cortice sunt, difficillime inarescunt maximeque ocimum, et ideo siccantur omnia ac sunt fecunda. utique meliora nascuntur acervatim sato semine quam sparso. ita certe porrum et apium serunt in laciniis colligatum, apium etiam paxillo caverna facta ac fimo ingesto. nascuntur autem omnia aut semine aut avolsione, quaedam semine et surculo, ut ruta, origanum, ocimum — praecidunt enim et hoc, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Montes flumina mensure m
pͥopuli quĩ sunt aut fuerunt.
III Mariandinorum¬
uui Paphlagonum
UCappadocum
Themiscirena regio et in ea
xx Gentes a scytico occeano¬
.xxiiii porte caspie¬
XXU Gentes cirta hẏrcantũ mare¬
xxui Scytarum gentes &¬
Situs ab occeano eoõ¬
xxru. Ariani et iuncte gentes
acxriu Nauigationes in indiam
xxxix Sinus maris rubri
xlui de insulis fortunatis
los et umbras pares
Summa gentes .d. lxxui.
Summa flumina clara .c.xu.

Expanded text:
montes; flumina; mensurae ; populi qui sunt aut fuerunt Ponti, Mariandynorum Paphlagonum Cappadocum 3. 8 Themiscyrena regio et in ea Ponto gentes a Scythico oceanoMedia, portae Caspiae gentes circa Hyrcanium mare Scytharum gentes situs ab oceano Eoo Ariani et iunctae gentes , navigationes in Indiam inus maris Rubri  de insulis Fortunatis los et umbras pares Summa: gentes DLXXVI Summa: flumina clara CXV
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exempla hystorica¬
xxx de circulis repentinis
arxxi pͥlues soles
axxiiii Clypei ardentes
cXXU Ostentum celi semel notatũ
XXXUI De discursii stellaꝵ
XXUII De stellis quȩ castores uocant᷑¬
xxxixNe statis tempestatib
AL de cancule ortu¬
X LI uis temꝑm anni stata¬
xLIi De incertis tempostatib

Expanded text:
 exempla historicbus de circulis repentinis 31 plures soles 34 clipei ardentes 35 ostentum caeli semel notatum 36 de discursu stellarum 37 de stellis quae Castore vocantude statis tempestatibus 39-41 de caniculae ortu vis temporum anni stata de incertis tempestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
alexandro polyhistore. Isi doro
entium mirabiles figurȩ
prodigiosĩ partus
De homine generando
Pariendi temꝑa ꝑ illustria
Exempla a mensib uii. ad xui
Signa sexus in grauidis ꝑti¬
nentia ante partum
Monstruosi partus
Excisi utero
Qui sint uopisci
De conceptu hominum
et generatione
Similitudinum erempla
xii Quȩ ratio generanchi
XU p̾reproperi infantes
xUI Insignia corꝑum
fatientia corꝑis
uem uigor animi
UAnimi magnitudo

Expanded text:
Alexandro polyhistore. Isidoro.R 2 gentium mirabiles figurae 3 prodigiosi partus 4 de homine generando. pariendi tempora per inlustria exempla a mensibus VII ad XIII 5 signa sexus in gravidis pertinentia ante partum 6 monstruosi partus 7 excisi utero 8 qui sint vopisci 9 de conceptu hominum. de generatione similitudinum exempla 14 quae ratio generandi 17 praeproperi infantes 18 insignia corporupatientia corporis 25 vigor animi nimi magni
Abbreviated transcription (Latin):
Catone. cens. M̾. uarrone.
m̃ agrippa diuo augusto.
Carrone attacino. Cornelio nepote
hygino. L uetere.
Mela pomponio. Lucituo mutiano
fabricio tusco. ateio capitane
Atetho philologo.
Polibio. hecataeo. hellanico
Cratete grammatico.
Serapione anthiocese. Callimacho
alexandro poly histore
thucidide. Dosiade.
callidemo. Menechino. Etlostene
Pytea. Isidoro. philonide.
xenagora. Astyonimo. Staphilo

Expanded text:
Catone censorio. M. Varrone. M. Agrippa. Divo Augusto. Varrone Atacino. Cornelio Nepote. Hygino. L. Vetere. Mela Pomponio . Licinio Muciano . Fabricio Tusco. Ateio Capitone. Ateio philologo. EXTERNIS Polybio. Hecataeo. Hellanico.Cratete grammatico. Serapione Antiochense. CallimachoAlexandro polyhistore. Thucydide. Dosiade. Callidemo. Menaechmo. Aglaosthene.enophonte. Pythea. Isidoro. Philonide. Xenagora. Astynomo. Staphylo
Abbreviated transcription (Latin):
arrir Geometrica
Architectura
dictura:
Marmoraria.
Eboraria.
Cçlatura
ehi uarietatis exempla mirabilia.
b̾is ꝓscriptus:
honorum exempla mirabilia
Quos dii felicissimos iudicauerint
Quẽ uiuentẽ ut dm col iusserint.
fugur mirabile
de spatiis uitȩ longissimis.
De uarietate nascendi.
Subitȩ mortis exempla
De sepultura
De antiquis litt̃is
Quancio pͥmum tonsores
Quando primum horologia
Masurio sabino
agrippina claudio
M̃ cicerone.¬
Asinio pollione
Nepote cornelio
Maximo ualerio
Nigidio figulo
Pomponio attico
pͥediano ascanio
fabiano
c̃atone censorio

Expanded text:
a geometria, architectura pictura, marmoraria; eboraria; caelatura is varietatis exempla mirabilia. bis proscriptus honorum exempla mirabilia quos di felicissimos iudica verint quem viventem ut deum coli iusserint. fulgurmirabile de spatiis vitae longissimisi de varietate nascendi isubitae mortis exempla de sepultura de antiquis litteris quando primum tonsores quando primum horologia Masurio Sabino . Agrippina ClaudL M. Cicerone.Asinio Pollione. so. Cornelio Maximo VaLerio Nigidio Figulo. Pomponio Attico. Pediano Asconio. Fabiano . Catonecensorio
Abbreviated transcription (Latin):
Utalie loc̃is usq rauennam
XI De pado
AII Italiȩ transpadum
xini Alpium et genti¬
Summa opicta et gentes
Sumina flumina clara
Summni montes clari
Summȩ insulȩ¬
Summaq int̾cedere
Opila aut gentes
Summa res et hystoriȩ et ob¬
seruationes
Terraneo grãt᷑ulo.
Cornelio nepote.t. liuio
Catone. censorio. M agrippa
pomponio mela. Curione patre.
Coelio arrumtio. Seboso
licinio. mutiano. fabrio tusco.
l ateio capitone. Ugͬrio flacco.
Lpisone. Celliano. Ualeriano.
Eaternio
Artemidoro. alexandro histo.
thuedide. Theofrasto. Isidoro.
Chopompo. Metrodoro sepsio.
Gallicrate. x enophonte lapsaceno.
Diodoro syracusano. Nymphodoro.
Calliphane. Tmagne¬

Expanded text:
taliae Locris usque Ravennam 20 de Pado 21-22 Italiae trans Padum 24 Alpium et gentiSumma: oppida et gentes... Summa: flumina clara . . . Summa: montes clari... Summa: insule oppida aut gentes . . . Summa: res et historiae et observationes Turranio Gracile. Cornelio Nepote. T. Livio. Catone censorio. M. AgrippaPomponio Mela. Curione patre. Caelio. Arruntio. Seboso. Licinio Muciano. Fabricio Tusco. L. Ateio. Ateio Capitone. Verrio Flacco. L. Pisone. Gelliano. Valeriano. EXTERNIS Artemidoro. Alexandro polyhistore. Thucydide. Theophrasto. Isidoro. Theopompo. Metrodoro Scepsio. Callicrate. Xenophonte Lampsaceno. Diodoro Syracusano. Nymphodoro. Calliphane. Timage
Abbreviated transcription (Latin):
XCUII Quib locis non impluat
xCUIII Aceruata t̾rarum miracula
xcUIIII Qua ratione ȩstus maris acce¬
cdant et recedant
CU ȩstus extͣ rationẽ głe faciant
CI Miracula maris
CII Quȩ potentia lunȩ ad t̾rena
et maria
CIIII Quare salsum mare
CU altissimum mare
CUI Mirabilia fontium et flummũ¬
CUII Ignium et aquarum
eUIII Functa miracula
De napta¬
aI Qus loca semꝑ ardeant
Ignium ꝑ se miracula¬
i terie uniuersȩ mensurȩ¬
xiii harmonica mundi ratio
Tullio tirone.Lpisone
t̃ liuio. Cornelio nepote.
Seboso. Coelio antipatrę
fabiano. Antiate. Mutiano.
Cecina qui de trusca disciplina
Tarquinio qui item¬
I. iulio aquila qui item
Sergio plauco
faternis
hipparcho. Timeo. sosigene.
petosiri. Neo clepso. Pytagoricis.
possidonio. Charmando. Epigene.
Eudoro. Democrito. Crito demo
Trasyllo. Serapione ꝯͦ nomonico
Fuilide. Coerano phylosopho
Dicearco. archimede. Onesicrito.
Eratostene. Pẏthaea. herodoto
Characeno. Theopompo¬
itus gentes maria
Opida portus
Montes flumina

Expanded text:
97 quibus locis non inpluat 98 acervata terrarum miracula 99 qua ratione aestus maris accedant et recedant 100 ubi aestus extra rationem idem faciant 101-105 miracula maris 102 otentia lunae ad terrena et marina 104 quare salsum mare 105 ubi altissimum mare 106 mirabilia fontium et fluminum ignium et aquarum iuncta miracula de naphtha quae loca semper ardeant ignium per se miracula terrae universae mensura harmonica mundi ratio Tullio Tirone. L. Pisone. T. Livio. Gornelio Nepote. Seboso. Caelio Antipatro . Fabiano. Antiate. Muciano. Caecina qui de Etrusca disciplina. Tarqui. Iulio Aquila qui item. Sergio Plauto. EXTERNIS Hipparcho. Timaeo. Sosigene. Petosiri. Nechepso. Pythagoricis. Posidonio. Anaximandro. Epigene. Eudoxo. Democrito. Critodemo. Thrasyllo. Serapione gnomonico. Euclide. Coerano philosopho. Dicaearcho. Archimede. Onesicrito. Eratosthene. Pythea. Herodoto.Characeno. Theopompoitus, gentes, maria, oppida, portus, mont
Abbreviated transcription (Latin):
laterib coctis:
IUII De lapidib celo cadentib¬
Lui Anaragorea de hiis
IxII ꝓprietates cęli in locis
lxiiii De forma euis
lXU An sint antipodes¬
IXUI Quomͦ aqua t̾rȩ in nexa¬
LXUII Quȩ ratio fluminum
lxiX Quȩ portio t̾rȩ habitetur
lxx Metliam ẽc̾ mundi t̾ram
laxi De obliquitate ronaꝵ
lxxii he inequalitate climatum
latrin  eclypsis ñ appareant et
lxa iiiiQuȩ ratio diurnȩ lucis in t̾ris
lxxu Gnomonica de ea re
Lexui U et quando nullȩ umbrȩ
LaxuIIN in cont᷑rium umbrȩ ferant᷑
lxxixUͥ longissimi dies bͥ breuissimi
luex De primo horologio
Lxxxi Quomͦ obseruentur dies
larii Differentia gentium
ad rationem mundi
lxxxuiipꝰ ortenta t̾raꝵ somol tradita
larru& uib locis maria recessert̾¬
XC Insulaꝵ enascentium ratio et
Quȩ et quib temꝑib enatȩ sint
XCI Quas t̾ras interseparent maria

Expanded text:
lateribus coctis 58 59 de lapidibus caelo cadentibus. Anaxagorea de his 62 proprietates caeli in locis e 64 de forma eius 65-66 an sint antipodes. quomodo aqua terrae innexa. quae ratio fluminum 68 quae portio terrae habitetur 69 mediam esse mundi terram 70 de obliquitate zonarum 71 de inaequalitate climatum 72 ubi eclipses non appareant et quare 73 quae ratio diurnae lucis in terris 74 gnomonica de ea re 75-76 ubi et quando nullae umbrae, . ubi in contrarium umbrae ferantur 77 ubi longissimi dies, ubi brevissimi 78 de primo horologio 79 quo modo observentur dies 80 differentia gentium ad rationem mundi 85 portenta terrarum semel tradita 87-88 quibus locis maria recesserint. insularum enascentium ratio 89 quae et quibus temporibus enatae sint 90 quas terras interruperint
Abbreviated transcription (Latin):
poposcit famamq disꝑsit se emere
ut ꝓ suis uencleret ea res conciauit
rodios ad intelligendũ artificem.
nec nisi augentib p̾tium cessit.
ymaginem adeo similrtudinis indi¬
screte pinxit ut incredibile dictu
appio gramiaticus scriptum reli¬
querit quendã exfacie hominem
adiuinantẽ quos metocopos uo¬
cant ex his dixisse aut future mor¬
ei grã in comitatu alexandri ptolo
fraude emuloꝵ plano regio inui¬
tatus ad cenam uenit indignan
ginem pariete deliniauit agno¬
scente uultum plani rege ex in
uitia condendi obliquam fecit¬
namq fecit ut qd̵ corꝑi deerat
picture dee̾e potius uideret᷑ lani¬
umq eã partẽ a facie ostendit
quam tota poterat ostenclere.
Sunt inter oꝑa eius expirantium
ymagines. Que autem nobilissi¬
ma siit ñ est facile dictu. Uene¬
rem exeuntem e mari diuus aus̃.
licauit in delubro patris cesaris.
quȩ anadsomene uocatur uersib¬

Expanded text:
poposcit famamque dispersit, se emere, poposcit famamque dispersit, se emere, ut pro suis venderet. ea res concitavit Rhodios ad intellegendum artificem, nec nisi augentibus pretium cessit. Imagines adeo similitudinis indiscretae pinxit, ut — incredibile dictu — Apio grammaticus scriptum reliquerit, quendam ex facie hominum divinantem, quos metoposcopos vocant, ex iis dixisse aut futurae morei gratia in comitatu Alexandri cum Ptfraude aemulorum plano regio invitatus, ad cenam venit indignantginem in pariete delineavit, adgnoscente voltum plani rege inchoaitia condendi; obliquam namque fecit, ut, quod deerat corpori, picturae deesse potius videretur, tantumque eam partem a facie ostendit, quam totam poterat ostendere. sunt inter opera eius et exspirantium imagines. quae autem nobilissima sint, non est facile dictu. 91 Venerem exeuntem e mari divus Augustus dicavit in delubro patris Caesaris, quae anadyomene vocatur, versib
Abbreviated transcription (Latin):
se p̾ferens feruntq rep̾hensum᷑ sutore
qd̾ in crepidini sunt pauciores intus
fecisset ansas. eodem postero die suꝑ¬
crepitlam sutor iudicaret. qd̃ et ipsũ
in ꝓuerbium uenit. Fuit eni et co¬
mitas illi ꝓpt̾ quam gratior alexan¬
dro magno frequenter in officinam
comiter suadebat rideri eum dicens
qui iracundum quamqmͣ alexan¬
der honorem ei clarissimo p̾buit ex¬
emplo namq cũ dilectã sibi e palla
ab apelle iussisset cumq dũ paret
captum amore sensisset dono dedit eã
magnus animo maior imꝑio sui.¬
aliqua quippe se uicit nec thoiũ tan¬
tum suũ s etiam affectum donauit
artifici dilecta quidem respectu
motus cũ mͦ regis ea fuisset mͦ picto
Apelles et in emulis benignus ꝓto¬
geni dignationem pͥmus rodi consti¬
tuit sordebat suis ut plenuimq do¬
mestica ꝑcontantiq quariti liceret
oꝑa effecta parinum nescio qͥd dixe¬
rat at ille quinquagenis talentis

Expanded text:
se praeferens; feruntque reprehensum a sutore, se praeferens; feruntque reprehensum a sutore, quod in crepidis una pauciores intus fecisset ansas, eodem postero die supcrepidam sutor iudicaret , quod et ipsum in proverbium abiit. fuit enim et comitas illi, propter quam gratior Alexandro Magno frequenter in officinam comiter suadebat, rideri eum dicens qui iracundum. quamquam Alexander honorem ei clarissimo perhibuit exemplo. namque cum dilectam sibi e pallacab Apelle iussisset eumque, dum paret, captum amore sensisset, dono dedit ei, magnus animo, maior imperio suia, quia ipse se vicit, 87 nec torum tantum suum, sed etiam adfectum donavit artifici, ne dilectae quidem respectu motus, cum modo regis ea fuisset, modo picApelles et in aemulis benignus Protogeni dignationem primus Rhodi constituit. 88 sordebat suis, ut plerumque domestica, percontantique, quanti liceret opera effecta, parvum nescio quid dixerat, at ille quinquagenis talentis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepisse si redisset ille ostenderet
adiceretq hunc ẽẽ quem quereret.
atq ita euenit. reuertit᷑ enĩ apelles
as secuit nullum relinquens amplꝰ
subtilitati locum at ꝓtogenes iuc¬
tũ se confessus in portum cleuolauit
hospitem querens. placuitq sic eam
tabulã posteris tradi omium quid̾e
s artificum p̾cipuo miraculo cõn¬
sumpta eam pͥore  incendio cesaris
domus in palatio auide spectatam
a nobis ante spatiose nichil aliud con¬
tinente̾ quam lincas uisũ effugien¬
tos inter egregia multoꝵ oꝑa mani
similem et eo ipso allicientem om̃iq
oꝑe nobiliore. Apelle fuit alioquĩ ꝑpe¬
tua consuctudo numqmͣ tam occupatu
diem agenti ut nͥ lineã ducendo exer¬
ceret artem qd̃ ab eo in ꝓuerbiũ uenit.
Idem ꝑfecta oꝑa ꝓponebat in ꝑgula
transcuntib atq ipse pꝰt tabulam la¬
tens uitia que notarentur ausculta¬
bat uulgum diligentiore̾ iudice̾ qni

Expanded text:
praecepisse, si redisset ille, ostenderet praecepisse, si redisset ille, ostenderet adiceretque hunc esse quem quaereret. atque ita evenit. revertit enim Apelles as secuit nullum relinquens amplius subtilitati locum. 83 at Protogenes victum se confessus in portum devolavit hospitem quaerens, placuitque sic eam tabulam posteris tradi omnium quidem, sed artificum praecipuo miraculo. consumptam eam priore incendio Caesaris domus in Palatio audio, spectatam Rhodi ante, spatiose nihil aliud continentem quam lineas visum effugientes, inter egregia multorum opera inani similem et eo ipso allicientem omnique opere nobiliorem. 84 Apelli fuit alioqui perpetua consuetudo numquam tam occupatum diem agendi, ut non lineam ducendo exerceret artem, quod ab eo in proverbium venit. idem perfecta opera proponebat in pergula transeuntibus atque, ipse post tabulam latens, vitia quae notarentur auscultabat, vulgum diligentiorem iudicem quam
Abbreviated transcription (Latin):
anxe miraretur duit eni̾ om̃ia sͥ cũ
illo paria ẽẽ aut illi meliora s uno se
p̃stare : qd̾ manum de tabula nͥ sciret
collcre. memorabili p̾cepto nocere se¬
pe nimiam liligentiam. fuit autem
nͥ minoris simplicitatis qmͣ artis.
quid a quo distare deberet scitum est¬
inter protogenẽ et eum qd̃ accidit
ille rodi uibebat quo cum apelles
adnauigasset auidus cognoscendi
oꝑa cius fama tantum sͥ cogniti con¬
tinuo officinam petit abcrat ipse
s tabulam ample magnitudinis
in machina aptatam picture una
genem responddit. int̾rogauitq a
quo quesitum diceret ab hoc inquit
apelles arreptoq penicillo lineam¬
excolore diit summe tenuitatis
ꝑ tabulam et reucrso ꝓtogeni que
gesta erant anus indicauit ferunt
artificem ꝓtinus contemplatã sub¬
tilitatẽ dixisse apellem uenisse ñ
cadere in aliũ tam absolutũ opus
ipsumq alio colore tenuior̾e linca
impsã ilta duxisse ab euntemq:

Expanded text:
anxiae miraretur; dixit enim omnia sibi cum anxiae miraretur; dixit enim omnia sibi cum illo paria esse aut illi meliora, sed uno se praestare, quod manum de tabula sciret tollere, memorabili praecepto nocere saepe nimiam diligentiam. fuit autem non minoris simplicitatis quam artis.quid a quoque distare deberet. Scitum inter Protogenem et eum quod accidit. Ille Rhodi vivebat, quo cum Apelles adnavigasset avidus cognoscendi opera ejus fama tantum sibi cogniti, continuo officinam petit. Aberat ipse, sed tabulam magnae amplitudinis in machinam aptatam picturae anus una esse respondit interrogavitque a quo quaesitum diceret. Ab hoc, inquit Apelles arreptoqex colore duxit summae tenuitatis per tabulam. 82 et reverso Protogeni quae gesta erant anus indicavit. ferunt artificem protinus contemplatum subtilitatem dixisse Apellen venisse, non cadere in alium tam absolutum opus; ipsumque alio colore tenuiorem lineam in ipsa illa duxisse abeuntemque
Abbreviated transcription (Latin):
te effectum̃ sycione pͥmũ deinde et in
antigraphice̾ hoc est picturã in buxo
docerentur: recipereturq ars ea inpri¬
mum gradũ liberalium Semꝑ quidẽ ei¬
honos fuit ut ingenui eam exercerent
neq in corentice ullius qui scruierit
oꝑa celebrantur. Clari et antesima
septima olympiade extitere: etion ac
therimacus. Etionis sunt nobiles pic¬
ture liberpat᷑ Item tragedia et come
dia. Semiranis ex ancilla regnũ adipi¬
scens anus lampatlas p̃ferens et no¬
ua nuta nerecundia notabilis. Uenĩ
et om̃s prius genitos futurosq p̾tea
sliꝑauit apellos corisolympiatle conte¬
sima duodecima sicture plura solus
ꝓpinauit quam cet̾i om̃s contulit uo¬
pictores eent quorum oꝑa cũ amini¬
raretur om̃ib collaudatis deesse illã
uuam uen̾em dicebat quã greci chani¬
solo abi soli nemine parem. Et aliam
głam usurpauit cũ ꝓtogenis opns c curo¬
imm̾si laboris acue supra modum

Expanded text:
te effectum est Sicyone primum, deinde in te effectum est Sicyone primum, deinde in ante graphicen , hoc est picturam in buxo, docerentur recipereturque ars ea in primum gradum liberalium. semper quidem honos ei fruit, ut ingenui eam exercerent,neque in toreutice ullius, qui servierit, opera celebrantur. Clari et centesima septima olympiade exstitere Aetion ac Therimachus. Aetionis sunt nobiles picturae Liber pater, item Tragoedia et Comdia, Semiramis ex ancilla regnum apiscens, anus lampadas praeferens et nova nupta verecundia notabilis. 79 Verum omnes prius genitos futurosque postea superavit Apelles Cous olympiade centesima duodecima. picturae plura solus prope quam ceteri omnes contulit, vopictores essent; quorum opera cum admiraretur, omnibus conlaudatis deesse illam suam venerem dicebat, quam Graeci sola sibi neminem parem. et aliam gloriam usurpavit, cum Protogenis opus inmensi laboris ac curae supra modum
Abbreviated transcription (Latin):
Dingit et minorib tabellis libidines
eo genere petulantiꝰ locis se refici¬
ens. Nam thimanti plurimũ affuit
ingeniis. Eius enim est ephigenia ora¬
toꝵ lauclib celebrata qua stante ad
ipsius uultũ uel auit quẽ digne ñ
poterat ostentlere. Sunt et alia in¬
cius mentientes atq in unius huius
oꝑib intelligitur plus semꝑ quã pin¬
gitur et cum sit ars summa. ingeniu̾
tam̃ ultro artem est. Pmatt et heroas
ab solutissimi oꝑis arte ipsam comple.¬
xus uires pingendi qd̾ opus nunc ro¬
me in templo pacis est. Euxinidas
artifice̾. Fupompus pamphilum
te eum duo fuere heliadicum et asyti¬
cũ qd̃ asyaticum appellabant ꝓpt̾ hc̃
qui fuerat sycionius duuso helladico
ulixes in rate: ipse macedo natione
cruditus p̃cipue arimethice et geome.¬
trie sine quib negabat artem ꝑfici
posse. Pocnit nemine talentis minoris
annuis dͭ. quã mercedem ci apelles et
melantius delere. Et huius auctorita¬

Expanded text:
—Pinxit et minoribus tabellis libidines, —Pinxit et minoribus tabellis libidines, eo genere petulantis ioci se reficiens.— Nam Timanthi vel plurimum adfuit ingenii. eius enim est Iphigenia oratorum laudibus celebrata, qua stante ad ipsius voltum velavit, quem digne non poterat ostendere. sunt et alia ineius metientes. atque in unius huius operibus intellegitur plus semper quam pingitur et, cum sit ars summa, ingenium tamen ultra artem est. pinxit et heroa absolutissimi operis, artem ipsam complexus viros pingendi , quod opus nunc Romae in templo Pacis est. Euxinidasartificem, Eupompus Pamphilum,te eum duo fuere — Helladicum et Asiaticum appellabant —, propter hunc, qui erat Sicyonius, diviso Helladico Ulixes in rate. ipse Macedo natione,eruditus, praecipue arithmetica et geometria, sine quibus negabat artem perfici posse, docuit neminem talento minoris — annuis 𐆖 D —, quam mercedem et Apelles et Melanthius dedere ei. 77 huius auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
ceq et omĩa pariter oitentdere. Idem
pixit thesea qui rome in capitolio
fuit et nauarchum thorocatũ et in
una tabula quȩ est rodi meleagnum
herculem ꝑsea hec ibi ter fulmine.
estimatam cubiculo suo inclusit. Pm¬
git et tressam nutrice̾ infantẽq in
duos in quib spectatur securitas
et ctatis simplicitas. It̾e sacerdotem
astantem puero cũ acerra et corona.
ut sudare uideatur alt̾ arma de¬
ponens ut hanelare sentiat᷑. Lauda¬
tur et eneas castorq ac pollux in ead̾e̾
S quo nemo in solentius usus sit
gła artis. naniq et cognomina ur¬
surpauit habrodietum se appellan¬
do aliisq uerbis pͥncipem artis et
eam abse consum matã suꝑ omnia
apollinis se radice ortum et hercu¬
lẽ qui est lincli talem a se pictũ quałe
scpe in quicte uidisset. Ergo magniᷤ
suffragiĩs suꝑatus a thimante est
sami in aiace armoꝵq iudicio hero¬
is nomine se moleste ferre dicebat
qd̃ it̾um ab indigno uictus ect.¬

Expanded text:
cemque et omnia pariter. idem cemque et omnia pariter. idem pinxit et Thesea, quae Romae in Capitolio fuit, et nauarchum thoracatum, et in una tabula, quae est Rhodi, Meleagrum, Herculem, Persea; haec ibi ter fulmine aestimatam cubiculo suo inclusit. pinxit et Thressam nutricem infantemque induos, in quibus spectatur securitas aetatis et simplicitas, item sacerdotem adstante puero cum acerra et corona. ut sudare videatur, alter arma deponens, ut anhelare sentiatur. laudantur et Aeneas Castorque ac Pollux in eadem tsed quo nemo insolentius usus sit gloria artis, namque et cognomina usurpavit habrodiaetum se appellando aliisque versibus principem artis et eam ab se consummatam, super omnia Apollinis se radice ortum et Herculem, qui est Lindi, talem a se pictum, qualem saepe in quiete vidisset, et,cum magnis suffragiis superatus a Timanthe esset Sami in Aiace armorumque iudicio, herois nomine se moleste ferre dicebat, quod iterum ab indigno victus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
potticib et in concordie delubro ma¬
iysias religatus. Parrasius ephesi na¬
tus et ipse multa constituit. primus
sẏmetria in pictura dedit. pͥmus
argutias uultus. elegantiam capilli:
hec est in pictura summa sublimi¬
tas. corꝑa enim pingere et media
dũ includere rarum in successii arcis
inuenitur: ambire enĩ se ipsa cdebet
extremitas et sic desincre ut ꝑmit¬
tat alia post oͤstenddatq etiã que
occultat hanc ei głam concessere an¬
tigonis et xtnocrates qui de picturis
scripsere: p̃ dicantes quoq ñ solum
confitentes alia multa. Grapitlis
uestigia extant in tabulis ac membra
nis ex quib ꝓficere: dicuntur artifices.
minor tamen sͥ uitletur comparatus
in mediĩs corꝑib exprimendis.
Pinxit denon athemensiũ argum̾to
qͦq ingeniose debebat namq uariũ
iracundum iniustũ inconstantẽ cun¬
dem exorabilẽ demente miscdem glo¬
riosum extelsũ humilẽ ferocem fuga¬

Expanded text:
porticibus, et in Concordiae delubro Maporticibus, et in Concordiae delubro Marsyas religatus. Parrhasius Ephesi natus et ipse multa contulit. primus symmetrian picturae dargutias voltus, elegantiam capilli, haec est picturae summa suptilitas. corpora enim pingere et media dum includere rarum in successu artis invenitur. ambire enim se ipsa debet extremitas et sic desinere, ut promittat alia et post se ostendatque etiam quae occultat. hanc ei gloriam concessere Antigonus et Xenocrates, qui de pictura scripsere, praedicantes quoque, non solum confitentes ; et alias multa graphidis vestigia exstant in tabulis ac membranis eius, ex quibus proficere dicuntur artifices. minor tamen videtur sibi comparatus in mediis corporibus exprimendis. pinxit demon Atheniensium argumento quoque ingenioso. ostendebat namque varium: iracundum iniustum inconstantem, eundem exorabilem clementem misericordem; gloriosum ...., excelsum humilem, ferocem fuga
Abbreviated transcription (Latin):
et pictura retideret. pmxit et mo¬
nocromatas ex aibo. Equales eulse
emuli fuere tymanthes androgi¬
des cupompus parrathasius. Descen¬
disse. hie in certamen cum reuxide.
taditur et cũ ale detulisset uias pi¬
cͥas tanto successu ut in scenã auer
acluolassent ipse detulisse linteum
pictũ ita ueritate rep̾sentata ut ⁊er¬
uxis alitum iudicio timens flagita¬
rt tandem remoto linteo ostendi
picturã atq intellecto errore conce¬
deret palmam ingenuo pudore
qm̃ ipse uolucres fefellisset parra¬
thasius autem se artific̾e fertur et
p̾tea ⁊euxs pinxisse puerum pꝰtea¬
nuas fereritem ad quas cũ ad uolas¬
set auis eadem ingenuitate ꝓcessit
iratus oꝑi et dixit uuas melius pin¬
n quam pucrũ nam si et hoc consum¬
massem auis cimcre debuerat. fecit
et figlina oꝑa que sola in ambrachia
relicta sunt cum inde musas fuluius
nobilior romam transferret. Leuxidis
manu rome helena est in philupi

Expanded text:
esset pictura redderet. pinxit et moesset pictura redderet. pinxit et monochromata ex albo. aequales eius et aemuli o fuere Timanthes, Androcydes, Eupompus, Parrhasius. descendisse hic in certamen cum Zeuxide traditur et, cum ille detulisset uvas pictas tanto successu, ut in scaenam aves advolarent, ipse detulisse linteum pictum ita veritate repraesentata, ut Zeuxis alitum iudicio tumens flagitaret tandem remoto linteo ostendi picturam atque intellecto errore concederet palmam ingenuo pudore, quoniam ipse volucres fefelliset, Parrhasius autem se artificem . fertur et postea Zeuxis pinxisse puerum uvas ferentem, ad quas cum advolassent aves, eadem ingenuitate processit iratus operi et dixit: uvas melius pinxi quam puerum, nam si et hoc consummassem, aves timere debuerant. fecit et figlina opera, quae sola in Ambracia relicta sunt, cum inde Musas Fulvius Nobilior Romam transferret. Zeuxidis manu Romae Helena est in Philippi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduxit a quib dam falso in lxxuiii
olympiade positus cum fuisse necc̃¬
se est demophilũ hymereum et ne¬
seã thasium qm̃ utrius eoꝵ discipł.
fuerit ambigitur. In eum apollo
opes quoq tantas acquisuit ut
in ostentatione eaꝵ olympie aureis
litt̾is in palliorum tesseris inscrtũ
sicuti agmena agrigantinis pana
ro helao fecit et penelopen in qua
pinxisse amores inletur et athlan¬
tã deo quin illo sibi placuit ut uer¬
sum subscnberet celebrem ex eo in¬
uisu ꝵ aliquem facilus ꝙͣ mmitaturi
Magnificus est iupiter eius in thro¬
no astantib dĩs Et hercules intans a¬
dracones in strangulans agmena ma¬
tre coram pauente et amphitrione.
Dep̃henditur cam̃   ͥ grandior in
capitib articulisꝙ alioquin tantꝰ
diligentia ut agragantinis faturꝰ
tabulam quã in templo sunoms la¬
cinie publice di carent inspexeiit
uirgines eaium nuclas et quinꝙ
elegerit ut qd̾ in quaq laudatissinoi

Expanded text:
perduxit, a quibusdam falso in LXXXVIIII perduxit, a quibusdam falso in LXXXVIIII olympiade positus, cum fuisse necesse est Demophilum Himeraeum et Nesea Thasium, quoniam utrius eorum discipulus fuerit ambigitur. in eum Apollodopes quoque tantas adquisivit, ut in ostentatione earum Olympiae aureis litteris in palliorum tesseris intextum sicuti Alcmenam Agragantinis, Pana Archelao. fecit et Penelopen, in qua pinxisse mores videtur, et athletam adeoque in illo sibi placuit, ut versum subscriberet celebrem ex eo, invisurum aliquem facilius quam imitaturum. magnificus est et luppiter eius in throno adstantibus diis et Hercules infans draconesII strangulans Alcmena matre coram pavente et Amphitryone. reprehenditur tamen ceu grandior in capitibus articulisque , alioqui tantus diligentia, ut Agragantinis facturus tabulam , quam in templo Iunonis Laciniae publice dicarent, inspexerit virgines eorum nudas et quinque elegerit, ut quod in quaque laudatissimum
Abbreviated transcription (Latin):
edem pinxit hic et athenis porticum
que pecla uocatur gratuito cum par¬
tem eius micon mercede pingeret
Uñ maior huic auctoritas siquidem
ris cognomine distinguitur auus
filia tymarete et ipsa pirxit xxͣ aut̾
olympiade fuere aglaophon cepliᷤ
sodorus frillus cuenor pater parra¬
si et p̃ceptor maximi pictoris de quo
sius annis dicemus om̃s iam illustre
ñ tam̃ in quib herere expositio de¬
bcat festinans ad lumina artis.
n quib pͥmus refulsit x xx uiiii¬
apollodorus atheniensis xciiii. olom¬
piade hic pͥmus ipecies exprimere
instituit pͥmusq gl̾am ponicillo
iure contulit. Eius est sacerdos ad¬
orans et axis fulmine incensus qui¬
ꝑgami spectatur hocdie neq ante
eum tabula ullius ostenditur qui
tencat oculos ab hoc artis fores aꝑ¬
tas ⁊euxis heracleotes intrauit olym¬
piadis xcͭ anno quarto aucł entẽq
iam aliquid pcnicillũ de hoc enim
atdhuc loquiui᷑ ad magnam głãm

Expanded text:
aedem pinxit, hic et Athenis porticum, aedem pinxit, hic et Athenis porticum, quae Poecile vocatur, gratuito, cum partem eius Micon mercede pingeret. vel maior huic auctoritas, siquidem ris cognomine distinguitur, cuius filia Timarete et ipsa pinxit.— LXXXX autem olsodorus, Erillus, Euenor, pater Parrhasii et praeceptor maximi pictoris, de quo suis annis dicemus, omnes iam inlustres, non tamen in quibus haerere expositio debeat festinans ad lumina artis, in quibus primus refulsit Apollodorus Atheniensis LXXXXIII olympiade. hic primus species exprimere instituit primusque gloriam penicillo iure contulit. eius est sacerdos adorans et AiPergami spectatur hodie. neque ante eum tabula ullius ostenditur, quae teneat oculos. Ab hoc artis fores apertas Zeuxis Heracleotes intravit olympiadis LXXXXV anno quarto, audentemque iam aliquid penicillum—de hoc enim adhuc loquamur—ad magnam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
cata grapha inuenit hoc est obliqͥs
ymagines et uarie formare uulgus
itripientes suscipientes uł despici¬
entes articulis membra distinnit ue¬
nas p̃tulit p̾terque in ueste rugas
et s̃inus inuenit. Dancus quidẽ frat̾̃
phydie etiam p̃lium atheniensiũ ad¬
u̾sus ꝑsas apud maratonã factum
pintit adeo iam coloꝵ usus increbru¬
crat adeoq ars ꝑfecta erat ut ineo
p̾lio incͥonicos duces pinxisse trada¬
tur athemensium mytridate cally¬
machum cynegitũ barbarorunt
Ium immo certam̾ etiam picture¬
ac delphis uͥmusq om̃ium certauit
cum tymogora calchidense suꝑatus
abeo pythis qd̾ et iꝑsius tymagore
carmine uetusto apparet cronicorum
polȩgnotus thasius qui pͥmus mulie¬
res lucida ueste pinxit capita eaꝵ
mitris uersicolorib oꝑuit plurimũq¬
tuit os acdaꝑur: dentes ostendere.
uultum ab antiquo rigore uariare.
huius est tabula in porticu pompeii
quȩ ante curiam eius fuerat in qua

Expanded text:
catagrapha invenit, hoc est obliquas catagrapha invenit, hoc est obliquas imagines, et varie formare voltus, respicientes suspicientesve vel despicientes; articulis membra distinxit, venas protulit, praeterque in vestibus rugas et sinus invenit. 57 Panaenus quidem frater Phidiae etiam proelium Atheniensium adversus Persas apud Marathona factum pinxit. adeo iam colorum usus increbuerat adeoque ars perfecta erat, ut in eo proelio iconicos duces pinxisse tradatur, Atheniensium Miltiadem, Callimachum, Cynaegirum, barbarorum quin immo certamen etiam picturac Delphis, primusque omnium certavit cum Timagora Chalcidense, superatus ab eo Pythiis, quod et ipsius Timagorae carmine vetusto apparet, chronicoruPolygnotus Thasius, qui primus mulieres tralucida veste pinxit, capita earum mitris versicoloribus operuit plurimumqtuit os adaperire, dentes ostendere, voltum ab antiquo rigore variare. huius est tabula in porticu Pompei, quae ante curiam eius fuerat, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ mentione obiter nominasse s̃a¬
tis erit exccptis oꝑum claritatib q̃
et ipsa conueniet attingi siue extant
tas pꝰt olympiatles celebrantlo pi¬
ctores quam statuarios actore ut
pictum. Pretea in confesso fit octo¬
ioue olympio adiutor. Qdͥ qd̾ in con¬
fesso ꝑinde est bularchi pictoris
tabulã in qua erat magnetum
p̾lium acandaule regelydie he¬
raclidarum nouissimo qui et
morsilis uocitatus est repensam auro
tanta iam dignatio est picture e¬
rat circa romuli id etetatem acci de¬
rit necesse  est erm duo.n¬
deuicesima olympiade intcriit
canclaules ut quidam tradunt eode
anno quo romulus nisi fallor ma¬
nitesta iam tunc claritate artis ad¬
eo absolutiore qd si ꝑcipi necesse e ut
simul apparet᷑ multũ uetustior es. eẽ¬
principio eosq qui mono cromata
pinrerint quoꝵ etas ñ traditur.
Eumarum᷑ atheniensẽ figuras om̃s
imitari ausum quiq inuenta eius
excoluerit cymonẽ cleoneum. Hic

Expanded text:
orum mentione obiter nominasse saorum mentione obiter nominasse satis erit, exceptis operum claritatibus quae et ipsa conveniet attingi, sive exstantas post olympiadas celebrando pictores quam statuarios ac toreutapictum, praeterea in confesso sit Iove Olympio adiutor. 55 quid? quod in confesso perinde est Bularchi pictoris tabulam, in qua erat Magnetum proelium, a Candaule, rege Lydiae Heraclidarum novissimo, qui et Myrsilus vocitatus est, repensam auro? tanta iam dignatio picturae erat. circa Romuli id aetatem acciderit necesse est, etenim duodevicenisma olympiade interiit Candaules aut, ut quidam tradunt, eodem anno quo Romulus, nisi fallor, manifesta iam tunc claritate artis, adeo absolutione. 56 quod si recipi necesse est, simul apparet multo vetustiora principia eosque, qui monochromatis pinxerint, quorum aetas non traditur, Eumarum Atheniensem, figuras omnes imitari ausum, quique inventa eius excoluerit, Cimonem Cleonaeum. hic
Abbreviated transcription (Latin):
quo muliebros picture. illuminantur.
indicũ ceruleũ melinum auri pigm̾¬
tum apianũ cerussa cere tinguun¬
tur hisclem his colorib ad eas pictu¬
ras que inuruntur alieno parictib
genere s classib familiari. iam uͦ
grantib et inlia conferente. flimii¬
num suoꝵ limũ draconum elephan
cũ minor copia ita est q̃mi ut su¬
pra diximus rerum nͨ animi p̾tiis
Angi cxx. peclum linteo incogni¬
tum adhoc tempus ea pictura cum ꝑ¬
acta ee̾t in maianis hortis accensa
tanti munuis gladiatoriũ publicas
porticus occupauit pictura ut constat
Dingi autem gladiatoria munera
atq in publico exponi cepta a ite¬
rentio lucano. Is auo suo a quo atl¬
optatus fuerat triginta paria in fo¬
ro ꝑtridirum dedit. tabulãq pictã
in merore diane posuit . xxxuii
unc celebres in ea arte quã max¬
ma breuitate ꝑcurram neq enim
instituti oꝑis est talis executio. Itaq
quosdam uł intrans̃cursu et inali¬

Expanded text:
quo muliebres picturae inluminantur; quo muliebres picturae inluminantur; Indicum, caeruleum, Melinum, auripigmentum, Appianum, cerussa. cerae tinguntur isdem his coloribus ad eas picturas, qugenere, sed classibus familiari, iam vero grantibus et India conferente fluminum suorum limum, draconum elephantcum minor copia. ita est, quoniam, ut supra diximus, rerum, non animi pretiis ngi CXX pedum linteo, incognitum ad hoc tempus. ea pictura, cum peracta esset in Maianis hortis, accensaAnti munus gladiatorium, publicas porticus occupavit pictura, ut constat,pingi autem gladiatoria munera atque in publico exponi coepta a C. Terentio Lucano. is avo suo, a quo adoptatus fuerat, triginta paria in foro per triduum dedit tabulamque pictam in nemore Dianae posuit. xxxiv 53 Nunc celebres in ea arte quam maxima brevitate percurram, neque enim instituti operis est talis executio; itaque quosdam vel in transcursu et in ali
Abbreviated transcription (Latin):
ulterant uͦ inducunt tinguunt ster¬
cora columbina aut cret̾ã silenusiã
uł anulariam ultro inficiunt. ꝓba¬
tur carbone reddit enĩ qd̃ sincerũ
est flamiam excellentis purpure et
dum fumat ocdorẽ maris ob id quid̾a
e scopulis id colligi putant p̃tium
indico .xx. in libras. In medicina in¬
dicum rigores et impetus sedat
pellatur. lapis est hic qͦ crysocollȩ
modo infectus opimusq est qd̾ ma¬
xime uicinu est communicato colo¬
re cum ccruleo solebant libre eius
tricenis nummis taxari. Inuenta ꝑ
hispanias harena est simiłe curam
recipiens itaq acd denarios senos iłlt¬
tat uilitas recdiit. Distat a ceruleo
candore modico qui teneriore hunc
efficit colorem. Usus in metlicina
ad pilos tantum alendos habet.
maximeq in palpebris. x x xii¬
Sunt etiam nunc nouicii duo colo¬
res et uilissimi uiride qd̃ appianũ
uocat᷑ et crysocollam m̃titur. Ceu pa¬
rum multa dicta sint mentlacia eiꝰ.

Expanded text:
ulterant, vero Indico tingunt sterulterant, vero Indico tingunt stercora columbina aut cretam Selinusiam vel anulariam vitro inficiunt. probatur carbone; reddit enim quod sincerum est flammam excellentis purpurae et, dum fumat, odorem maris. ob id quidam e scopulis id colligi putant. pretium Indico 𐆖 XX in libras. in medicina Indicum rigores et impetus sedat pellatur. lapis est, hic quoque chrysocollae modo infectus, optimumque est quod maxime vicinum et communicato colore cum caeruleo. solebant librae eius trecenis nummis taxari. inventa per Hispanias harena est similem curam recipiens; itaque ad denarios senos  vilitas rediit. distat a caeruleo candore modico, qui teneriorem hunc efficit colorem. usus in medicina ad pilos tantum alendos habet maximeque in palpebris. Sunt etiamnum novicii duo colores e vilissimis: viride est quod Appianum vocatur et chrysocollam mentitur , ceu parum multa dicta sint mendacia eius;
Abbreviated transcription (Latin):
sto tritisq in mortario carbonib.
Mira in hoc sepiaez natura s ex eis
ñ fit. Om̃e audem atram̃tum sole
ꝑficitur librariũ cͥommectoriũ gluti¬
est purpurissum creta argentaria cũ
purpuris pariter tinguitur bibitq
eum colorem celerius lana lanis p̾cipu¬
um est pͥmum feruentia henorudib
medicamtis inebriatum ꝓximũ ege¬
sto eo addita creta in ius idem et quo¬
tiens id factum est leuatur bonitas
ꝓ numero dilutiore sanie: quare pu¬
teolanũ potius laudetur qmͣ tyriũ
cogitur sorbere uilissimũ a canusio
p̾tiũm a singulis denariis in libris
ad .xxx. pingentos sandice sublita
mox ouo inducentes purpurissũ
fulgore minii. Si purpurã facere
malunt ccruleum sublinunt mox
purpurissũ ex ouo inducunt.
mo cũ cernatur nigrum at in dilu¬
endo mutura purpure ceruliq mi¬
rabilem reddit. Alt̾m genus elus est
in purpurariis officinis innatans cor¬
tinis et est purpure spuma. Qui ad¬

Expanded text:
sto tritisque in mortario carbonibus. sto tritisque in mortario carbonibus. mira in hoc saepiarum natura, sed ex iis non fit. omne autem atramentum sole perficitur, librarium cumme, tectorium glutiest purpurissum. creta argentaria cum purpuris pariter tinguitur bibitque eum colorem celerius lanis. praecipuum est primum, fervente aheno rudibus medicamentis inebriatum, proximum egesto eo addita creta in ius idem et, quotiens id factum est, elevatur bonitas pro numero dilutiore sanie. 45 quare Puteolanum potius laudetur quam Tyriumcogitur sorbere. vilissimum a Canusio. pretium a singulis denariis in libras ad XXX. pingentes sandyce sublita, mox ex ovo inducentes purpurissum, fulgorem minii faciunt. si purpurae facere malunt, caeruleum sublinunt, mox purpurissum ex ovo indicunt. mo. cum cernatur, nigrum, at in diluendo mixturam purpurae caeruleique mirabilem reddit. alterum genus eius est in purpurariis officinis innatans cortinis, et est purpurae spuma. qui ad