comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seu quibus peream instiumencis. An sit ignis an laquens an
febñs, an gladus an sudes an lapides/ an sitis an equor/ an flu¬
iuus an uenenũ. Non dico itidem an fames, an crapula, an
honestus labor an turpis mercia. qm̃ inter hec p̾largiter refert.
s dũ cesset culpe uirus/ consciẽ nulnus febrs affectuũ insolentie
tumor liuor infamnie. ꝑ se ipãm oĩs mois una atq eadem est.
Illa quidem euitabilis nulli equaliterq oĩb inpendens et opu¬
lento regi/ et mopi agricole. et defecto semi. et p̾ualido inuemi et
flondo adolestenti. et tenere puencie, et lactee cõis infancie mon
endũ oĩbus. atq oĩa in hoc uno parr̃a. cũ in reliquis tam multa
sint uana. Nullũ pͥulegiũ etatis nullũ loci. nullũ dignitatis
Aut glone. Moitem ip̃am intueamur quid metiris aduẽticia mo¬
ntiuũ ac mortale aĩal. quid trepidas. quid externa circũspicis

Expanded text:
seu quibus peream instrumentis, an sit ignis an laqueus an seu quibus peream instrumentis, an sit ignis an laqueus an febris an gladius an sudes an lapides an sitis an equor an fluvius an venenum? non dico itidem an fames an crapula an honestus labor an turpis inertia, quoniam inter hec prelargiter refert. 20 Sed dum cesset culpe virus, conscientie vulnus, febris affectuum, insolentie tumor, livor infamie, per se ipsam omnis mors una atque eadem est; illa quidem evitabilis nulli equaliterque omnibus impendens, et opulento regi et inopi agricole et defecto seni et prevalido iuveni et florido adolescenti et tenere pueritie et lactee comunis infantie. 21 Moriendum omnibus atque omnia in hoc uno paria, cum in reliquis tam multa sint varia; nullum privilegium etatis, nullum loci, nullum dignitatis aut glorie. Mortem ipsam intueamur: quid metiris adventitia, moriturum ac mortale animal, quid trepidas, quid externa circumspicis?
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nulla acies nullus hostis infregerat nõ numantia non
carthago mortẽ reppent in cõuigali eubiculo. Qd magno Illi
greconĩ regi troie q nicton atq euerson tanto pnus acciderat.
S quo pgo. quid ĩp̾meditate morienciũ exempla coaceruo cum
potuis in contrano labonindum sit̃ et exemplorũ nõ copĩa
s raritas aceruanda. quotus eĩ quisq mortalium. ut opinatus est
montur. et non ut dictũ est tp̃re aut loco. aut ip̃o mortis in
gen̾ẽ fallitur et interdũ falsi fuga in uerũ impulit discrimẽ.
unius fuga ꝑiculi alterius causa est. multos mali metus in
malum trusit. iuxta illud ꝓpħẽticum ysaiẽ qui fugerit inquit
a uoce formidinis cadet in foueam. et qui se explicuerr̃t de fouea
tenebitur a laqueo. ut certissima quidem rerũ oĩum mors
sic cuta illam incertissima oĩa. nichilq tam ambigue fit ꝙͣ qd̾
non fieri nõ posse nõ ambigitur. Que nã uͦ hec cura est: qñ ubi

Expanded text:
quem nulla acies nullus hostis infregerat, non Numantia non quem nulla acies nullus hostis infregerat, non Numantia non Carthago, mortem repperit in coniugali cubiculo, quod magno illi Grecorum regi Troieque victori atque eversori tanto prius acciderat. Sed quo pergo? Quid impremeditate morientium exempla coacervo, cum potius in contrario laborandum sit et exemplorum non copia sed raritas acervanda? 18 Quotus enim quisque mortalium ut opinatus est moritur, et non, ut dictum est, tempore aut loco aut ipso mortis in genere fallitur, et interdum falsi fuga in verum impulit discrimen? Unius fuga periculi alterius causa est; multos mali metus in malum trusit, iuxta illud propheticum Isaie: «Qui fugerit» inquit, «a voce formidinis cadet in foveam, et qui se explicuerit de fovea, tenebitur a laqueo». Ut certissima quidem rerum omnium mors, sic circa illam incertissima omnia, nichilque tam ambigue fit quam quod non fieri non posse non ambigitur. 19 Quenam vero hec cura est quando ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uisa leti uis rapuit rapiet q gentes. ut gͦ pestem fugiam q̃
haccenus urbem hanc terruit pocuis ꝙͣ inuasit quot sunt
alia ꝙͣ diu̾sa mortis spicula quibus assequitur fugientes et
quorũ forte płimis subductũ uni caput obicio. Hic ferrũ me¬
tuens naufragio perit. Ille ꝓcellam dũ uitat equoream hosti
Ingulũ dedit in litore. Illũ prelio fugientem. equi lapsus alli¬
sit. hũc parcentem la bonbus sopor et requies oppressere. uides
ut alexander macedo pugnando inuictus bibendo uinicitur. Ma¬
gnus pompeius thesalie suꝑstes a se datam in egiptũ merdit
tuciorq illi hostilis aciẽs fuit ꝙͣ elientis donius. Iulius
cesar externorũ uictor hostiũ a domestias circũuentus est.
Augustũ fulmĩa metuentem morbus ac semũ resoluit. et do¬
micianũ fuugis abstinentem inuenerũt gladii. et cessantem a
gladuis claudiũ boletus s medicatus extinxit. africanus iumor

Expanded text:
visa lethi Vis rapuit rapietque gentes. 15 Ut ergo pestem fugiam, que visa lethi Vis rapuit rapietque gentes. 15 Ut ergo pestem fugiam, que hactenus “urbem” hanc “terruit” potiusquam invasit, quot sunt alia, quam diversa mortis spicula, quibus assequitur fugientes et quorum forte plurimis subductum uni caput obicio! Hic ferrum metuens naufragio periit; ille procellam dum vitat equoream, hosti iugulum dedit in litore; illum prelio fugientem equi lapsus allisit; hunc parcentem laboribus sopor et requies oppressere. 16 Vides ut Alexander Macedo pugnando invictus, bibendo vincitur; Magnus Pompeius Thesalie superstes, a se datam in Egiptum incidit tutiorque illi hostilis acies fuit quam clientis domus; Iulius Cesar externorum victor hostium, a domesticis circumventus est; Augustum fulmina metuentem morbus ac senium resolvit, et Domitianum fungis abstinentem invenerunt gladii, et cessantem a gladiis Claudium boletus sed medicatus extinxit; 17 Africanus iunior,
Abbreviated transcription (Latin):
Possem multos ueri huiꝰ auctores in medium adducere. s nota
res est. neq egens testium. ad hec nõ numerus s autorrtas testi¬
progrediar uł letus certe uł intrepidus. Letũ moni eĩ iiis al¬
ta felicitas. trepidum uͦ mmis ima fragilitas est. ĩꝑternĩtum
inter terubilia que uidentur stare. ĩmotis q mortem oculis
spectare id mediũ quidem et ꝓfecto uerũ um̃i opus. fuga
autem mortis cũ inuene stulta sic in sene nidicula tñ in
cunctis inefficar esse dep̾henditur. Siue em̃ nos ad mort̾ẽ imus,
ut quibusdam placet suie illa ad nos uenit. ut alus uisum est
fien potest crebro q fit̾ ut in illam dñ fugimus incidamus ꝓpc̾la
qd̵ non semꝑ s ꝑ raro uł que ul ubi creditur. mois est. qͥn sepe
alia. sepe alibi. maiorq pars hõium et aliõ loco et alio ꝙͣ ti¬
mebat gnͣc mortis absumitur. et uerissime ait flactus. ꝙ ĩpro¬

Expanded text:
Possem multos veri huius auctores in medium adducere; sed nota Possem multos veri huius auctores in medium adducere; sed nota res est neque egens testium; ad hec non numerus sed autoritas testiprogrediar vel letus certe vel intrepidus? Letum mori enim nimis alta felicitas, trepidum vero nimis ima fragilitas est; imperterritum inter terribilia que videntur stare immotisque mortem oculis spectare, id medium quidem et profecto verum viri opus. Fuga autem mortis cum in iuvene stulta sit, in sene ridicula, tum in cuntis inefficax esse deprehenditur. 14 Sive enim nos ad mortem imus, ut quibusdam placet, sive illa ad nos venit, ut aliis visum est, fieri potest crebroque fit ut in illam dum fugimus incidamus, propterea quod non semper sed perraro vel que vel ubi creditur mors est, quin sepe alia, sepe alibi, maiorque pars hominum et alio loco et alio quam timebat genere mortis absumitur, et verissime ait Flaccus quod impro
Abbreviated transcription (Latin):
soles. utq in ip̃a precum in stancia splendidior sole meridiano
amor mͥ tuus illuxent. S inde oro quale sit ut homo licet in¬
Doctus, doctorũ tñ hõium librs ab infancia delectatus iam pro¬
uectior. mortem aut fugere cogitet aut diffeire. Nempe Iain¬
purdem et nobis et oĩbz qui sunt, qui qz post uenient consti¬
tuti sunt termini qui ut pretenir non poterũt. sic et cũ prete¬
nerint reparan. et auteꝙͣ pretereant p̾uideri nequeũt. ne¬
ue nr̃is hoc solis ꝑ sua sum esse aut sacris tm̃ modo literis sẽptũ
putes audi quid seculanũ literarũ et romane facũdie pͥmi
duces dicũt. alter eĩ moriendũ inquit certe est. et id incertũ
an hoc ip̃o diẽ. nec est aliquis tam stultus ꝙͣuis sit adolescens
cui sit exploratum, se usq ad besꝑum esse iucturũ. alter aĩt.
Scat sua cuiq dĩes. breue et ineꝑabile tempus oĩbus est uite.

Expanded text:
soles, utque in ipsa precum instantia splendidior sole meridiano soles, utque in ipsa precum instantia splendidior sole meridiano amor michi tuus illuxerit. Sed vide, oro, quale sit, ut homo licet indoctus, doctorum tamen hominum libris ab infantia delectatus, iam provectior mortem aut fugere cogitet aut differre. 11 Nempe iampridem et nobis et omnibus qui sunt quique post venient, constituti sunt termini; qui ut preteriri non poterunt, sic et cum preterierint reparari et antequam pretereant previderi nequeunt. Neve nostris hoc solis persuasum esse aut sacris tantummodo literis scriptum putes, audi quid secularium literarum et romane facundie primi duces dicunt. 12 Alter enim «Moriendum» inquit, «certe est, et id incertum an hoc ipso die», «nec est aliquis tam stultus, quamvis sit adolescens, cui sit exploratum se usque ad vesperum esse victurum»; alter ait: Stat sua cuique dies; breve et irreparabile tempus Omnibus est vite.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ si impetrant plane oĩs pretente future q ꝑfidie ueniam
licenciamq ꝑcipiant. Ego autem non modo damnne ĩiurns
fastidus pͥmar ut soleo. s solacio eciam priuer ĩutiliũ quere lani
multo quippe faciluis inducar quibuslibet hostib me dedere ꝙͣ
his quorũ ip̃e segniciem seuiciamq cogar alere. nã ut te hostis le¬
dat. cõmunis et nulgata calamitas. ut hostem ip̃e tuum nuitrĩas. ea
uero singulans quedam et extrena miseria est. Et quid queso nũc co¬
gitas amce: ꝙͣ libenter hoc furũ genus sat̃ra pungerem ĩmortali: nͥ
ꝙ et sepe alias. et hodiẽ satis multa de uilissimis pessimisq furcife¬
rrs et indignis quĩ calamũ melioribus destinatũ diucius occupẽt
dicta sunt..  Illud autem ꝙ ex hoc aere semper hactenus lauda¬
to nũc nescio cur infamni me ad patriam tuam salubenimasq al¬
piũ radices anxius atq solicitus uocas fideliter quidẽ facis ut

Expanded text:
quem si impetrant, plane omnis preterite futureque perfidie veniam quem si impetrant, plane omnis preterite futureque perfidie veniam licentiamque percipiant; ego autem non modo damnis iniuriis fastidiis premar ut soleo, sed solatio etiam priver inutilium querelarum. 9 Multo quippe facilius inducar quibuslibet hostibus me dedere, quam his quorum ipse segnitiem sevitiamque cogar alere; nam ut te hostis ledat, comunis et vulgata calamitas, ut hostem ipse tuum nutrias, ea vero singularis quedam et extrema miseria est. Et quid, queso, nunc cogitas, amice? quam libenter hoc furum genus satyra pungerem immortali, nisi quod et sepe alias et hodie satis multa de vilissimis pessimisque furciferis et indignis qui calamum melioribus destinatum diutius occupent, dicta sunt! 10 Illud autem quod ex hoc aere semper hactenus laudato, nunc nescio cur infami, me ad patriam tuam saluberrimasque Alpium radices anxius atque solicitus vocas, fideliter quidem facis ut
Abbreviated transcription (Latin):
si transeat turba erit. Sic hospiciũ et magna exparte uite
modũ ad tempus mutare coactus sum non sine cogenciũ graui
tni incõmodo. Nam cũ eousq progressus esset Illorũ furor auari¬
ciẽ stimulis et rabie actus ĩuidie. ut me coram. neq nultu meo
neq minis aut p̾cibus inflexi sese gladñs usq ad mortem con¬
foderent. uicta de mũ paciencia ab dicaui Illos a me. utor em̃
u̾bo patrio. ꝙ ego illis uere pater fueram. ꝙꝙͣ illi michi nõ filii
sed insidiatores essent ac sicarii fures q domestici. Et nunc
habeant sane sibi fructũ scelerũ suoiũ. nẽpe nõ sopitũ modo s
insen sibilem me rati. eo q sibi ꝑpetuam grassandi licenciam ꝓuĩt¬
tentes et furtorũ ꝓdigi nichil sibi ex oĩ sua nequicia p̾ter fluxũ
gule negociũ ac libidinis quesiuere. Itaq bñ ht̃. breui in fallor
esurient. iam eñ fastu deposito submnissi ac deiecti reditũ orant

Expanded text:
si transeat, turba erit. Sic hospitium et magna ex parte vite si transeat, turba erit. Sic hospitium et magna ex parte vite modum ad tempus mutare coactus sum, non sine cogentium gravi tamen incommodo. Nam cum eousque progressus esset illorum furor, avaritie stimulis et rabie actus invidie, ut me coram neque vultu meo neque minis aut precibus inflexi, se se gladiis usque ad mortem confoderent, victa demum patientia, abdicavi illos a me. Utor enim verbo patrio, quod ego illis vere pater fueram, quanquam illi michi non filii sed insidiatores essent ac sicarii furesque domestici. 8 Et nunc habeant sane sibi fructum scelerum suorum; nempe non sopitum modo sed insensibilem me rati eoque sibi perpetuam grassandi licentiam promittentes et furtorum prodigi, nichil sibi ex omni sua nequitia preter fluxum gule negotium ac libidinis quesivere. Itaque bene habet: brevi, ni fallor, esurient; iam enim fastu deposito, submissi ac deiecti reditum orant,
Abbreviated transcription (Latin):
enorem in loquẽdo ꝙͣ meum certe iudiciũ secutus nulgare ẜmonis
malũ. Quid inꝙͣ refeit dũ hec pereunt ubmã sim. si intra ip̃m
thalami mei limen sit ab oĩ custodia rerũ peremiciũ ꝑegiinor-
quasi trans indiam/ extieniãq thoprobanen habitarẽ. hanc
occasionem nacti qui dicũtur senu cũ funit hostes asꝑiimi et
suis usi fraudibus et facilitate mea abusi impie atq nefarie.
eo me nõ sencientem redegere. ut exꝑrectus ꝑiculũq meũ uidẽs
nichil eĩ ferme iam reliqui erat p̾ter corpus ac libros ini quod
an di possent ac famelici seuire carmifices. dũ Illos fugio nul¬
las latebias nullas angustias recusarem. tam latis eĩ et tam
remotis in edibus hĩtanti uel familiare discirmen de quo dixi
aderat. uł si Illos eicerem erat in eo ftatu solitudo ip̃a distiimen.
Ei quidem pancitas que ampla in domo solitudo est/ ad angustã

Expanded text:
errorem in loquendo quam meum certe iudicium secutus; vulgare sermonis errorem in loquendo quam meum certe iudicium secutus; vulgare sermonis malum. Quid inquam refert dum hec pereunt ubinam sim, si intra ipsum thalami mei limen, sic ab omni custodia rerum pereuntium peregrinor, quasi trans Indiam extremamque Thoprobanen habitarem? 6 Hanc occasionem nacti qui dicuntur servi cum sint hostes asperrimi, et suis usi fraudibus et facilitate mea abusi, impie atque nefarie eo me non sentientem redegere, ut experrectus periculumque meum videns, — nichil enim ferme iam reliqui erat preter corpus ac libros, in quod avidi possent ac famelici sevire carnifices — dum illos fugio, nullas latebras nullas angustias recusarem; tam latis enim et tam remotis in edibus habitanti vel familiare discrimen de quo dixi aderat, vel si illos eicerem, erat in eo statu solitudo ipsa discrimen. 7 Siquidem paucitas que ampla in domo solitudo est, ad angustam
Abbreviated transcription (Latin):
interq tot mendaces quid paucis uera loquẽtibus credi possit-
sub difficilis cõiectura sit. fecisti.gͥ. ingenue qui amnico frdẽ habueris
nõ fallenti. Nempe sic indignis mamibus ex haustus sum ut digmis
Iam uacuus et mains iueni̾ar durũ. s sic est et ferendũ. quia mu¬
tan nequit. ut eĩ re intelligo. nichilo melior yconomicus ꝙͣ politi¬
cus sum. oĩa hec Gius solitudims ac literarũ amor abstulit. nec
deinceps mutandi habitum spes est. nã et si semꝑ aliquid in
dies discere moliar artem tñ prorsus incognitam aggredi serũ
est. Eat gͦ. res familiaris ut libet sue ut potest. modo ego
integer licet nudus enadam. Peregre rediens anaxagoras deser¬
tas q conspiciens possessiones suas. nichil danno motus. Nõ¬
imꝓpire quidem nec sat bianteo more me locutũ fateor. mea eĩ nec
dmpi possũt nec perire. s mea dixi que fortune sunt. nulgi pociꝰ

Expanded text:
interque tot mendaces, quid paucis vera loquentibus credi possit, interque tot mendaces, quid paucis vera loquentibus credi possit, subdifficilis coniectura sit. Fecisti igitur ingenue, qui amico fidem habueris non fallenti; nempe sic indignis manibus exhaustus sum ut dignis iam “vacuus et inanis” inveniar. Durum, sed sic est, et ferendum quia mutari nequit. 4 Ut enim re intelligo, nichilo melior yconomicus quam politicus sum; omnia hec unus solitudinis ac literarum amor abstulit, nec deinceps mutandi habitum spes est. Nam etsi semper aliquid in dies discere moliar, artem tamen prorsus incognitam aggredi serum est; eat ergo res familiaris ut libet, sive ut potest, modo ego integer, licet nudus, evadam. Peregre rediens Anaxagoras, “desertasque” conspiciens “possessiones” suas, nichil damno motus: «No ac pereunt? Improprie quidem nec sat bianteo more me locutum fateor; mea enim nec diripi possunt nec perire, sed mea dixi que fortune sunt, vulgi potius
Abbreviated transcription (Latin):
timons in esse uideatur. totũ tñ puit amoris manat e fon¬
tibus. De quo magr̃ amorũ scrĩpsit. Res est soliciti plena timores
amor. Certe quem securũ uideas non amantem scito. nã licet secura
sui uͥtus sit. alus tñ tumet. quod inter illos ciuilis belli motus de
marco Catone leginus. S ne qd apud te ultimũ erat apud me sit
pͥmũ ordin̾em tuũ sequar. ad hoc ip̃m postea reu̾surus. Lete.
audio ꝙ excusaciõ apud iuilgus forte non uerissimilis in se uera et
aꝑtas aures tuas et facilem aĩum inuenent. Signũ bone mẽtis est
fidere. Solent qui multa mentiũtur nichil credere. et qui nichil
oĩa. fere eĩ ita accidit ut qualem quisq se nouit ta les alios opne¬
tur. nͥ inopinum forte aliquid emersert qd mutare sentencĩam
cogat. qd ña etate quotidianũ adeo est ut psalmiste in excessu suo
dem̃. Oĩs hõ mendax nũꝙͣ alias tam certum tamq cõpertum fu̾it.

Expanded text:
timoris inesse videatur, totum tamen puri amoris manat e fontimoris inesse videatur, totum tamen puri amoris manat e fontibus, de quo magister amorum scripsit: Res est soliciti plena timoris amor. Certe quem securum videas, non amantem scito; nam licet secura sui virtus sit, aliis tamen timet; quod inter illos civilis belli motus de Marco Catone legimus. Sed ne quod apud te ultimum erat apud me sit primum, ordinem tuum sequar, ad hoc ipsum postea reversurus. 2 Lete audio quod excusatio, apud vulgus forte non verisimilis, in se vera, et apertas aures tuas et facilem animum invenerit. Signum bone mentis est fidere; solent qui multa mentiuntur nichil credere, et qui nichil, omnia. Fere enim ita accidit ut qualem quisque se novit, tales alios opinetur, nisi inopinum forte aliquid emerserit, quod mutare sententiam cogat; 3 quod nostra etate quotidianum adeo est, ut Psalmiste in “excessu suo dictum” «omnis homo mendax» nunquam alias tam certum tamque compertum fuerit;
Abbreviated transcription (Latin):
et deserta fabrili officina. in qua in signiter eminet totũ se li¬
tens dedent. Itaq iam ml nͥ scolas libros et magiõs cogitat.
in qz hoc unũ noctes insomines et solicitos dies agit. amplectere
eum. orote. et ꝓposito suo faue. Nichil deo similius ꝙͣ iustis
desidems opem fere. Et quid putas ambiat: non opes.
non pocenciam. non honores. nõ uulgi cõpedes/ ac uenena mẽtiũ
uoluptates. s unicum ocii sui p̾sidiũ et uite solaciũ libellos querit.
sine tuo ductu tiuisq auspicus ml ausurus. Suspirabis intelligens
quo aspiret. et tacitus dices. utinam tempestinius cepisses. Uale
Ad albertinũ de canobio phisicũ boĩ aĩ signũ esse credulitatem. de cõtentu
rei familians. de seruili nequicia de neccessitate morendi. contra quã
nullũ nͥ equanimntatis esse remedium.
Il nͥ ꝑgratum in literis tuis legi. et si eĩ aliquid suꝑuaciu

Expanded text:
et deserta fabrili officina, in qua insigniter eminet, totum se liet deserta fabrili officina, in qua insigniter eminet, totum se literis dederit. Itaque iam nil nisi scolas libros et magistros cogitat inque hoc unum noctes insomnes et solicitos dies agit. 2 Amplectere eum, oro te, et proposito suo fave; nichil Deo similius quam iustis desideriis opem ferre. Et quid putas ambiat? Non opes non potentiam non honores non, vulgi compedes ac venena mentium, voluptates, sed unicum otii sui presidium et vite solatium, libellos querit, sine tuo ductu tuisque auspiciis nil ausurus. Suspirabis intelligens quo aspiret, et tacitus dices: ‘Utinam tempestivius cepisses’. Vale. 12 Ad Albertinum de Canobio physicum, boni animi signum esse credulitatem; de contemptu rei familiaris; de servili nequitia; de necessitate moriendi, contra quam nullum nisi equanimitatis esse remedium. nisi pergratum in literis tuis legi; etsi enim aliquid supervacui
Abbreviated transcription (Latin):
laudatore fidencius faciam. Ad orõnem si res postat utar marone
uł tullio. nec pudebit agrecia mutuari si quid lacio deesse Gidebi¬
tur. ad uitam uͦ et si multa apud illos utilia nouerimm utar
cñ his cõsultoribus atq his ducib ad salutem quoruĩ fidei ac doc¬
trine nulla suspicio sit enoirs. Quos inter mento mͥ maximnius
dauit semꝑ fuerit. es formosior quo incõptior eo doccior diser¬
tiorq quo purior. huiꝰ ego psalteriũ et uigilanti semꝑ ĩ ma¬
nbus semꝑ q sub oculis. et dormienti simul. ac morienti sub
capite sitũ uelim. haud sane minus id in głiosum putans ꝙͣ pħoꝵ
Irum hũc si nosse cepis et amare incĩpies et mirari.
longra est histona. Sũma est. ꝙ honestis ex causis fami¬
liarissimus et amicissimus factus est michi. Et sero licet tan¬
tus eum distendi ardor cepit ut negletto studio rei familiaris

Expanded text:
laudatore fidentius faciam; ad orationem, si res poscat, utar Marone laudatore fidentius faciam; ad orationem, si res poscat, utar Marone vel Tullio, nec pudebit a Grecia mutuari siquid Latio deesse videbitur; ad vitam vero, etsi multa apud illos utilia noverim, utar tamen his consultoribus atque his ducibus ad salutem, quorum fidei ac doctrine nulla suspitio sit erroris. 11 Quos inter merito michi maximus David semper fuerit, eo formosior quo incomptior, eo doctior disertiorque quo purior. Huius ego Psalterium et vigilanti semper in manibus semperque sub oculis, et dormienti simul ac morienti “sub capite” situm velim; haud sane minus id michi gloriosum putans, quam  hunc si nosse ceperis et amare incipies et mirari. Longa est historia; summa est quod honestis ex causis familiarissimus et amicissimus factus est michi, et, sero licet, tantus eum discendi ardor cepit ut neglecto studio rei familiaris
Abbreviated transcription (Latin):
uis antiqua. dubiũ tñ nỹre esse non sunt uierix exprencia
atq oculus sese infundens fulgrida bentas. Neqr ideo tamen quia
hos p̾tulerim illos abicio. qd̾ se fecisse Ierominuo scrbere pocius ꝙr
sequẽti stlo approbare iuisus est mͥ. Ego utrosq simul a mare posse
oideor. modo quos in uerborũ quos in renĩ consilio preferam nõ igno¬
pem. Nã quid oro te prohibet diligẽtis patusfamilias in morẽ supel¬
lectilis aliam partẽ neccessitati aliam ornatui deputare. Seruonĩ¬
q alios nati custodie alios iocis alere. Insuꝑ et argenti simul et
aii diuitem frer. cum utriusq preciũ sit noueris ne in alteritor
falli queas. p̾sertĩ cũ ueteres illi ml aliud me requirant nͥ ne obli¬
uione deleautur. et p̾micus studiorũ cõtenti sẽ Iam meliorib tp̃s
cedant. Id sane cum ꝑ me ip̃m sic facere de creuissem te auctore et

Expanded text:
vis antiqua, dubium tamen in re esse non sinit victrix experientia vis antiqua, dubium tamen in re esse non sinit victrix experientia atque oculis se se infundens fulgida veritas. 8 Neque ideo tamen quia hos pretulerim, illos abicio, quod se fecisse Ieronimus scribere potiusquam sequenti stilo approbare visus est michi; ego utrosque simul amare posse videor, modo quos in verborum, quos in rerum consilio preferam non ignorem. 9 Nam quid, oro te, prohibet, diligentis patrisfamilias in morem, supellectilis aliam partem necessitati, aliam ornatui deputare, servorumque alios nati custodie, alios iocis alere? insuper et argenti simul et auri divitem fieri, cum utriusque precium sic noveris ne in alterutro falli queas, presertim cum veteres illi nil aliud me requirant, nisi ne oblivione deleantur et primitiis studiorum contenti, omne iam melioribus tempus cedant? 10 Id sane cum per me ipsum sic facere decrevissem, te auctore et
Abbreviated transcription (Latin):
liũ amaui usq adeo quide in stilo delectatus et ingenio ut nicħ
supra. alios quoq ꝙpłimos ex Illustriũ catherna. S hos ita.
quasi ille parens michi fuent iste germanis. In hũc amorem
me amborũ suxit admiracio et familiaiitas cũ Illorũ ĩgenuis
Longo studio contracta quantã uisis cum hõibus iux contrrahi pos¬
se putes. Amaui similiter platonem ex grecis atq homerũ quoꝵ
Ingenia nostris admota sepe iudicii dubiũ me fecere. S Iam
inͥ mauis agitur negociũ. maiorq salutis ꝙͣ eloquẽtie cura est.
legi que delectabant. lego que prosint. Is mͥ nũc aĩus est. nio
ͦ iam p̾dem fuit. neq eĩ nũc incipio. neq uͦ me id ante tempus
poeta dauit. quẽ ut nosti multos ante annos pͥma egloga buco¬
lici carm̃ĩs ita cũ homero birgileoq cõposui. ut ibi quidẽ uicto¬
ria anceps sit. hic uͦ et si adhuc obstẽt radicate consuetudinis

Expanded text:
lium amavi, usqueadeo quidem stilo delectatus et ingenio ut nichil lium amavi, usqueadeo quidem stilo delectatus et ingenio ut nichil supra; alios quoque quam plurimos ex illustrium catherva, sed hos ita quasi ille michi parens fuerit, iste germanus. In hunc amorem me amborum duxit admiratio et familiaritas cum illorum ingeniis longo studio contracta, quantam visis cum hominibus vix contrahi posse putes. 6 Amavi similiter Platonem ex Grecis atque Homerum, quorum ingenia nostris admota sepe iudicii dubium me fecere. Sed iam michi maius agitur negotium, maiorque salutis quam eloquentie cura est; legi que delectabant, lego que prosint; is michi nunc animus est, imo vero iampridem fuit, neque enim nunc incipio, neque vero me id ante tempus poeta David, quem ut nosti multos ante annos prima egloga Bucolici carminis ita cum Homero Virgilioque composui, ut ibi quidem victoria anceps sit; hic vero, etsi adhuc obstet radicate consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
qui tociens ad manis faine p̾comũ uentosasq homin laudes sur¬
gere soleam. deiniceps ad laudes creatons mei media nocte cõsur¬
gens quietis tempus sonmos q illi meos fregero. qui nõ dormĩtat
neq dormiit custodiens ifrael. neq uniu̾sali castodia contentus
me quoq custodit. et solicitus est mer. qd̾q ego in me clare admo¬
dum ini se om̃s nõ ingrati sentiuĩt. ita singulos ẜuat quasi oĩũm
oblitus. ita om̃s regit quasi singulorũ negligens. deniq sic statu¬
tũ fixũq aĩo est si ex alto dabitur inter hec studia et has curas
sꝑitũ exalare. ub̃i eĩ melius possim aut quid agendo tutius hic
abeam  ꝙ amando et memorando et laudando semꝑ eũ. qui insi
me semꝑ amasset nichil penitus uł qd minus est niehilo mi¬
ser essem. et si eus amor erga me finem habuisset. mea finem
mĩsera non haberet. Amaui ego ciceronem/ fateon et bnrgi¬

Expanded text:
qui totiens ad inanis fame preconium ventosasque hominum laudes surqui totiens ad inanis fame preconium ventosasque hominum laudes surgere soleam, deinceps ad laudes creatoris mei media nocte consurgens quietis tempus somnosque Illi meos fregero, qui “non dormitat neque dormit custodiens Israel”, neque universali custodia contentus, me quoque custodit et solicitus est mei; quodque ego in me clare admodum, in se omnes non ingrati sentiunt; ita singulos servat quasi omnium oblitus, ita omnes regit quasi singulorum negligens; denique sic statutum fixumque animo est, si ex alto dabitur, inter hec studia et has curas spiritum exhalare. 4 Ubi enim melius possim aut quid agendo tutius hinc abeam, quam amando et memorando et laudando semper Eum, qui nisi me semper amasset, nichil penitus vel, quod minus est nichilo, miser essem, et si eius amor erga me finem habuisset, mea finem miseria non haberet? 5 Amavi ego Ciceronem, fateor, et Virgi
Abbreviated transcription (Latin):
stili ex literis sacris ac secularibus tqo at .lx.¬
nimadu̾ti ex epła quadam tua placere tibi ꝙ seculanbus sa¬
cra ꝑmisceam. Idq uł Ieronino placiturũ censes. ea uarietatis
amenitas. ie decor ordnñis. ea est ut asseris ius iuncture. qd uisdicã.
de, reliquis ut uidetur iudica. certe nec falli facilis nͨ fallere soli¬
tus. nͥ ꝙ qui amãt nõ facile mͦ s cupide falli solent. His gͦ omis¬
sis de me dic̾am. deq affectu nouo quidem s iam ualido. quo
ad licteras sacras scilus aiũis q meus agitur. Inideant superbi
quibus diuinorũ eloquiorũ sordet austeritas. et ceu caste matro¬
ne cultus partior offendit oculõs meretricus assuetos fucis¬
Ego nõ ꝑmictentibus solum s plandentibus nuisis et secũdo fien
rear appolline. ut qui inuenilibus inuẽtam studis dedi matimo¬
rem etatem melioribus curis dem. neq mͥ dedecor uertendũ si

Expanded text:
stili ex literis sacris ac secularibus. 1 Astili ex literis sacris ac secularibus. 1 Animadverti ex epystola quadam tua placere tibi quod secularibus sacra permisceam, idque vel Ieronimo placiturum censes; ea varietatis amenitas, is decor ordinis, ea est, ut asseris, vis iuncture. Quid vis dicam? De reliquis ut videtur iudica, certe nec falli facilis nec fallere solitus, nisi quod qui amant non facile modo, sed cupide falli solent. His ergo omissis, de me dicam deque affectu novo quidem sed iam valido, quo ad literas sacras stilus animusque meus agitur. 2 Irrideant superbi, quibus divinorum eloquiorum sordet austeritas, et ceu caste matrone cultus parcior offendit oculos meretricis assuetos fucisego non permittentibus solum sed plaudentibus Musis et secundo fieri rear Apolline, ut qui iuvenilibus iuventam studiis dedi, maturiorem etatem melioribus curis dem; 3 neque michi dedecori vertendum, si
Abbreviated transcription (Latin):
nũc eciam obstat. ꝙͣ ficte sunt he lacrime. simulate blandicie.
coacte preces. qui spitus que mens illi est. qui lupus in hoc agno
Latet. hec ꝓ se singula cogitans indurescebam sensim. et in silicẽ
atq adamantem uertebar. Quid credis. Poteram hõ alter et ip̃e mͥ
dissimilimus Iam uiden Iubebat racio ueniam pessimo hõi negare.
siquidem indulgendi facilitas bonos leuit. malos asperat. et astr¬
pulabatur ire istissime facultas presens ac ꝓmpta uidicte. uicit
natura fuauior. hac gͥ. lege ueniam tulit. ut de hĩc n ͨ amicus nobis
Nlle nͨ hostis sit. quorũ pͥmũ hauddubie prestabit. de scdo uiderit
sũ sibi tam facilem scdam beniam nũꝙͣ speret. ad hũc modum se
res ht̃. Mallem mediũ tonere. s si in alterutro labi oportet. malo
malis eciam pius esse ꝙͣ trur bonis. Tu onttus da uenie mee ueniam.
et uale..AAd franciscum sanctorum apostolorum. de ꝑmxtiõe

Expanded text:
nunc etiam obstat, quam ficte sunt he lacrime, simulate blanditie, nunc etiam obstat, quam ficte sunt he lacrime, simulate blanditie, coacte preces? qui spiritus, que mens illi est, qui lupus in hoc agno latet?’, hec per se singula cogitans indurescebam sensim et in silicem atque adamanta vertebar. 3 Quid credis? Poteram homo alter, et ipse michi dissimillimus iam videri; iubebat ratio veniam pessimo homini negare, siquidem indulgendi facilitas bonos lenit, malos asperat; et astipulabatur ire iustissime facultas presens ac prompta vindicte. 4 Vicit natura suavior. Hac igitur lege veniam tulit, ut dehinc nec amicus nobis ille nec hostis sit; quorum primum hauddubie prestabit, de secundo viderit, dum sibi tam facilem secundam veniam nunquam speret. Ad hunc modum se res habet; mallem medium tenere; sed si in alterutro labi oportet, malo malis etiam pius esse quam trux bonis. Tu, oratus, da venie mee veniam, et Vale. 10 Ad Franciscum Sanctorum Apostolorum, de permixtione
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile. qd̾ illic tinui. hic sꝑaui. et quo ille letũ hoc iste me
mestum fecit. Uale.
Ad emidem malle se malis bene
facere ꝙͣ bonis male.
Omo blandus et fallar idemq si liceat et uiolentus et
minax quẽ mecũ exitũ inuenerit. quens. Quid berum
inficier: et non pocius cum cicerone confitear. qua mollicie sũ aĩ ac
lenitate. imꝙͣ illius lacrimmis ac p̃cibus restitissem. Sic est fateor.
Illo eĩ loquẽte senciebam nestio quid tenerũ atq femineũ obenare
piecordns. parũqz aberat. qͥn supplici meo collacrimarer. et ipse
psonam offensons ac dep̾catoris induerem. S dũ illud in aĩum ue¬
mebat quisuã est iste qui tecũ loquitur. quid egit. qd uoluit: qͥd
optauĩt. quid molitus est. quid ꝑegisset nͥ consilus sceleratis
octursum esset. ꝙͣ multorũ inumie te mistuit. ꝙͣ nichil eũ penitet
nichil pudet. ꝙͣ nichil õmo preter inpotenciam conatibus ĩpus

Expanded text:
mirabile, quod illic timui hic speravi, et quo ille letum hoc iste me mirabile, quod illic timui hic speravi, et quo ille letum hoc iste me mestum fecit. Vale. 9 Ad eundem, malle se malis bene facere quam bonis male. 1 Homo blandus et fallax, idemque si liceat et violentus et minax, quem mecum exitum invenerit, queris. Quid verum infitier et non potius cum Cicerone confitear qua «mollitie sum animi ac lenitate»? nunquam illius lacrimis ac precibus restitissem. Sic est, fateor; illo enim loquente sentiebam nescio quid tenerum atque femineum oberrare precordiis parumque aberat quin supplici meo collacrimarer et ipse personam offensoris ac deprecatoris induerem. 2 Sed dum illud in animum veniebat: ‘quisnam est iste qui tecum loquitur, quid egit, quid voluit, quid optavit, quid molitus est, quid peregisset nisi consiliis sceleratis occursum esset? quam multorum iniurie se miscuit, quam nichil eum penitet, nichil pudet, quam nichil omnino preter impotentiam conatibus impiis
Abbreviated transcription (Latin):
disti. Sz ut dempta solicitudine iam huic iocũditate simul atq inui¬
dia repleare. nõ ita multo post hora illa/ que apud beteres prima
fax dicitur suꝑuenit nr̃ Ille letissimus hõium. O quãta diu̾sitas.
nullũ aĩal eque ut homo a se ip̃o differt. alter nulluis. alter infi¬
niti precii est. mutata repente domus facies. timen q ceptũ quod
optatũ fuerat. nequa illi scil abeundi uł necessitas esset uł occasio
et uesꝑi et nubib acce gracie. quib hospes talis pernox fieret. n ͨ
sane cõpedib opus erat. non ego tenendi hõiem. ꝙͣ standi Ille cupi¬
dior. Itaq nobis nõ modo noctem Illam. s cõplustulos diẽs letos
prebuit. S ht hoc inficum nr̃a leticia. Subito defunt. et cũ desient
nulla est. et id ipm̃ fenr posset nͥ leticie locũ dolor ĩuaderet. Ille
abit. ego deiectior ꝙͣ si hoĩem non bidissem substiti. Ita dictu

Expanded text:
disti; sed ut dempta solicitudine iam hinc iocunditate simul atque invidisti; sed ut dempta solicitudine iam hinc iocunditate simul atque invidia repleare, non ita multo post, hora illa que apud veteres “prima fax” dicitur, supervenit noster ille letissimus hominum. O quanta diversitas! nullum animal eque ut homo a se ipso differt; alter nullius, alter infiniti precii est. 5 Mutata repente domus facies, timerique ceptum quod optatum fuerat, nequa illi scilicet abeundi vel necessitas esset vel occasio; et vesperi et nubibus acte gratie, quibus hospes talis pernox fieret. Nec sane compedibus opus erat: non ego tenendi hominem, quam standi ille cupidior; itaque nobis non modo noctem illam, sed complusculos dies letos prebuit. 6 Sed habet hoc insitum nostra letitia: subito desinit, et cum desierit nulla est, et id ipsum ferri posset, nisi letitie locum dolor invaderet. Ille abiit; ego deiectior quam si hominem non vidissem, substiti. Ita dictu
Abbreviated transcription (Latin):
seu pocuis nõ benisse Galde cuperem. Sola pro me stabat uerecũdiã
quedam ut decora in multis sic in illo monstrũ. Nimis sibi comitatus
uidebatur. et sic erat. et uereri cepat ne turbam hospitũ solitani hõĩs
tecta non caperent. pendebat adhuc tñ fatũ meũ. et ꝓxiiue noctis
ꝑuigiliũ ac requies in dubio erant uniꝰ comitũ modestia me libenĩ
fecit. Illũ facile hospicio indulturũ identidem uellicantis monẽtis¬
q abitũ. Qd̾ ubi aĩadu̾ti instare iam tutius et uiden uellem libera¬
lior incipio utq ꝑ noctem maneat hortari. O artes moresq ho¬
minũ orare cuiꝰ contrariũ fieri uelis. s sic est usus. Ille autem nega¬
re. occupaciones ul ꝓferre ul fingere. Quid te moror; Si fregisse me
Illi tiuicam putas: falleris. Sio hoiẽm letior ꝙͣ qui febrĩb lib̾ant᷑.
Laborasti non dubitem, me loquente. et de fine dubuis pepen¬

Expanded text:
seu potius non venisse valde cuperem. Sola pro me stabat verecundia seu potius non venisse valde cuperem. Sola pro me stabat verecundia quedam, ut decora in multis, sic in illo monstrum; nimis sibi comitatus videbatur, et sic erat, et vereri ceperat ne turbam hospitum solitarii hominis tecta non caperent. Pendebat adhuc tamen fatum meum et proxime noctis pervigilium ac requies in dubio erant; unius comitum modestia me liberum fecit, illum facile hospitio indulturum identidem vellicantis monentisque abitum. 3 Quod ubi animadverti, instare iam tutius et videri velle liberalior incipio utque per noctem maneat hortari. O artes moresque hominum, orare cuius contrarium fieri velis! sed sic est usus. Ille autem negare, occupationes vel proferre vel fingere. Quid te moror? si fregisse me illi tunicam putas, falleris; sino hominem, letior quam qui febribus liberantur. 4 Laborasti, non dubitem, me loquente, et de fine dubius pepen
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse ul amando ꝓdidisse bidear. Hhoc tibi non ex oraculo apol¬
lim̃s pychii. ut ait Cicero. s xp̃i ore dictũ puta. nichil cercius. in¬
chil est Genus. mediolam .iiiͦ. kl̃. septembris. Ad socratem
suum. Quid inter hospitem et hospitem intersit.
ꝓplicuit dolanus nr̃ ad uesꝑam ingenti pluuia s multo
maiore u̾borũ copia. Quid ius. Solitudinem hauc forĩ in¬
star turbidi suo fecit aduẽtu. Etis quid loquor. nichil hõie quidẽ
Illo grauius. non ea grauitate q̃ sapientis est ꝓpͥa s alia quadam
ĩ portuna morũ sarcina. Cui uͦ nũc hoĩem describo. Nosti om̃ia.
nõ est mͥ elephantis aut cameli dorsum. Solo uisu fessus ĩeliuor¬
et qd̵̾ ait flactus. de mitto auriculas ut inique mentis asellus. et su¬
dare incipio ꝙͣuis algerem. Quid agerem: quo ue me uerterem. hora
locus imber urbanitas hortabantur. ne abire suierem. quẽ abrisse

Expanded text:
fecisse vel amando perdidisse videar. Hoc tibi non «ex oraculo Apolfecisse vel amando perdidisse videar. Hoc tibi non «ex oraculo Apollinis Pythii» ut ait Cicero, sed Cristi ore dictum “puta”; nichil certius, “nichil” est “verius”. Mediolani, III Kal. Septembris. 8 Ad Socratem suum, quid inter hospitem et hospitem intersit. pplicuit “Bolanus” noster ad vesperam ingenti pluvia sed multo maiore verborum copia. Quid vis? Solitudinem hanc fori instar turbidi suo fecit adventu. Scis quid loquor; nichil homine quidem illo gravius, non ea gravitate que sapientis est propria sed alia quadam importuna morum sarcina. Cui vero nunc hominem describo? nosti omnia. Non est michi elephantis aut cameli dorsum; solo visu fessus inclinoret quod ait Flaccus, Dimitto auriculas ut inique mentis asellus, et sudare incipio quamvis algerem. 2 Quid agerem quo ve me verterem? Hora locus imber urbanitas hortabantur ne abire sinerem, quem abiisse
Abbreviated transcription (Latin):
atq in finem tacitis udtis usq ad tumulũ prosecuta sit. ut nͥ ualde
me fallit opimo nõ mea solũ s multorũ imo oĩum. nͥ forte cõplicũ
tuorũ nũꝙͣ de me iuste aliquid. uius aut mortuus queri possis.
Ceterũ quia te reditus auidũ. ut sencio non mei amor aut u̾ͥtutis
Cibeno respondit augustus/ e secessu rhodio ad reuisendas neces¬
sicudiu̾es reditũ flagitanti ut dimicteres omnem tuorũ curam
quos tam cupide reliquisses. Respondebo tñ aliter. dũ te sanum
et qualem esse iubeo non tam opmaberis ꝙͣ scies. inqz hac pagina
quasi in speculo detersam aĩ tui faciẽm uidebis. tũ demũ. nec uolẽte
me prius. nultũ meũ quẽ serenũ tibi ac facilem cõtenfisti. non
ot soles s ut tibi expedit ut me decet. te uisurũ spera. Scio eñ
quĩd te ꝑdidit. facilitas mea. curabo nete ampluis pietate ĩpium

Expanded text:
atque in finem tacitis votis usque ad tumulum prosecuta sit, ut nisi valde atque in finem tacitis votis usque ad tumulum prosecuta sit, ut nisi valde me fallit opinio non mea solum sed multorum, imo omnium, nisi forte complicum tuorum, nunquam de me iuste aliquid vivus aut mortuus queri possis. 22 Ceterum quia te reditus avidum, ut sentio, non mei amor aut virtutis sset quod Tiberio respondit Augustus e secessu rhodio ad “revisendas necessitudines” reditum flagitanti, ut “dimitteres omnem tuorum curam, quos tam cupide reliquisses”, respondebo tamen aliter. 23 Dum te sanum et qualem esse iubeo, non tam opinaberis quam scies, inque hac pagina quasi in speculo detersam animi tui faciem videbis, tum demum, nec volente me prius, vultum meum, quem serenum tibi ac facilem contempsisti, non ut soles sed ut tibi expedit, ut me decet, te visurum spera. Scio enim quid te perdidit, facilitas mea; curabo ne te amplius pietate impium
Abbreviated transcription (Latin):
in silenciũ ego collaberer. te q p̾cipitem tacitus spictarẽ. Hec
tibi inꝙͣ oĩte ꝑdite et abiecte sper remedia atq instienta p̾scũp¬
serim. ꝓ despati ac neglecti oeterni tiui qualitate breuia. s in
respus nũc eciam fortassis utilia. et si em̃ acriter intuenti nuillum
in te mͥ ꝓnosticum salutis appareat. dat tñ spei aliquid etas tua. sed
multo amplius lest dñi clemencia que sibi sepe de hostibus amĩcos
fecit. n ͨ minus ꝙͣ qd in multis potuit. in te potest. mͦ Illi ad te aditũ
prebeas. obicemq dimoueas. de hoc tñ ip̃e uidens. qd̾ meũ erat.
et u̾bo milies/ et nũc scriptis implesse iudeor. ꝙͣ ad extremũ effica¬
citer iterũ dico tu uidens. deinceps eĩ tacere eligo. et rei exitum
in filencio oꝑni.ita ut si euaseris salutis tue.si ꝑieris fidei mee gratu¬
ler. que te cõtumacem licet et ingratum magnis tñ sepe clamonb

Expanded text:
in silentium ego collaberer teque precipitem tacitus spectarem — hec in silentium ego collaberer teque precipitem tacitus spectarem — hec tibi, inquam, vite perdite et abiecte spei remedia atque instituta prescripserim, pro desperati ac neglecti veterni tui qualitate brevia, sed, ni respuis, nunc etiam fortassis utilia. 20 Etsi enim acriter intuenti nullum in te michi pronosticum salutis appareat, dat tamen spei aliquid etas tua, sed multo amplius lesi domini clementia, que sibi sepe de hostibus amicos fecit, nec minus quam quod in multis potuit, in te potest, modo Illi ad te aditum prebeas obicemque dimoveas. De hoc tamen ipse videris; quod meum erat, et verbo milies et nunc scriptis implesse videor; quam ad extremum efficaciter, iterum dico, tu videris. 21 Deinceps enim tacere eligo et rei exitum in silentio operiri, ita ut si evaseris saluti tue, si perieris fidei mee gratuler, que te, contumacem licet et ingratum, magnis tamen sepe clamoribus
Abbreviated transcription (Latin):
silio et ĩme et quod est longe grauissimũ atq miserrimũ, in
deum tuũ nefane re bellast̾i. mecũ tñ ut indebitur. cum Illopͥus
in grãm redeas uelim. alioquĩ dñi moi hostem uolens meis sub
laribus nõ uidebo. Illũ si nte placauens. est eĩ supra fide̾ mitis
ac placabilis. facile ipe meas ĩnuias obluu̾̃star. et si multe sint. Et
cui dñs peꝑcerit/ cõseruus beniam nõ negabo. neq obliuisti potero
Illud eccl̃iasticum. Ne despicias hoĩẽm auertentem se a pectato.
neq ĩpperes ei memẽto qũ om̃s in corrupcione sumus. S
hec hactenus sc̃psi plura ꝙͣ credidi. mi̾sericordia hodie nrim
bicit. Hec tibi autem infelicissime adolescens frustra quidem
ot puto. s quia maxime meum erat sepe tibi monstratum
Iter monstrare iterũ atq iterũ ne tuũ crimen aliquã m̃ culpe
suspicionem affriciusse uideretur si te in omne malũ lapfo

Expanded text:
silio et in me, et quod est longe gravissimum atque miserrimum, in silio et in me, et quod est longe gravissimum atque miserrimum, in Deum tuum nefarie rebellasti. 18 Mecum tamen ut videbitur, cum Illo prius in gratiam redeas velim; alioquin domini mei hostem volens meis sub laribus non videbo. Illum si rite placaveris — est enim supra fidem mitis ac placabilis —, facile ipse meas iniurias obliviscar etsi multe sint, et cui dominus pepercerit, conservus veniam non negabo, neque oblivisci potero illud Ecclesiasticum «Ne despicias hominem avertentem se a peccato, neque improperes ei; memento quoniam omnes in corruptione sumus». 19 Sed hec hactenus; scripsi plura quam credidi; misericordia hodie iram vicit. Hec tibi autem, infelicissime adolescens — frustra quidem, ut puto, sed quia maxime meum erat sepe tibi monstratum iter monstrare iterum atque iterum, ne tuum crimen aliquam michi culpe suspitionem affricuisse videretur, si te in omne malum lapso,
Abbreviated transcription (Latin):
Louge facit a nobis iniquitates nr̃as. qui ꝑpe est oĩb inuocãtibus
eum. s inuocantibus in uenitate. Ille tibi adent si uere inuoces
si tumore deposito. si preteriti dolens et futuri metuens. et de te dif¬
fisus. et de Illo sperans qui ꝙͣiis multos subito sepe iustificauent
nͨ tpr̃e ad agendũ egeat tu tñ longa tibi purgacione opus credi¬
to. duiturne et conciete sordes, non facile diliuintur bene tecũ
agi putes si quantum tempus enasti tantũ redeũti suffecent
adrectum iter. solet eĩ enor pronus esse. reditus non ita. remeti¬
endum om̃e tibi uie spaciũ quo tam ꝓcul a iusticie semitis aber¬
rasti. repetendi anfractus. relegenda uestigia. ut oĩa in aduersũ
agas. pro q effrenata libidine modestiam colas. pro cõtenitu dei
et hoĩum qd tucius fiet mũdũ spernas ac te ipm̃ et hortatricẽ
criminũ carnem tuam qua mł tibi mimicius. in te est cuius con¬

Expanded text:
longe facit a nobis iniquitates nostras», qui «prope est omnibus invocantibus longe facit a nobis iniquitates nostras», qui «prope est omnibus invocantibus eum, sed invocantibus in veritate». 15 Ille tibi aderit si vere invoces, si tumore deposito, si preteriti dolens et futuri metuens et de te diffisus et de Illo sperans, qui quamvis multos subito sepe iustificaverit, nec tempore ad agendum egeat, tu tamen longa tibi purgatione opus credito; diuturne et concrete sordes non facile diluuntur. 16 Bene tecum agi putes si quantum tempus errasti, tantum redeunti suffecerit ad rectum iter; solet enim error pronus esse, reditus non ita; remetiendum omne tibi vie spatium, quo tam procul a iustitie semitis aberrasti; repetendi anfractus, relegenda vestigia, ut omnia in adversum agas; 17 proque effrenata libidine modestiam colas, pro contemptu Dei et hominum, quod tutius fiet, mundum spernas ac te ipsum et hortatricem criminum carnem tuam, qua nil tibi inimicius in te est, cuius con
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sticisses. teq si non uirũ at hoĩem ul si id nolles ac certe nõ
beluam memiinisses. Euanuisti autem in cogitacionibus tuis usq
ad funestam tui ip̃ius oblionem soporemq mortiferũ. unde ut absol¬
ui possis non bocandus mõdo bel uellicandus s urendus ac secãdꝰ
non cesset lingua simulq aũis tuus ueniam precari. Numen cõfessis
aliqd̃ paret. inquit naso. quida quoꝙͣ uenus dici potest: quid re¬
ligiosuis: modo de numine cõneniret. patet equidem confessis et
contritis. Numen aliqd̃. Illud sc̃ib de quo scupentes indei quid
hic loquitur aiebant. dũ peccata dimitteret. qd cum soluis dei
opus esset. fien ab home mirabantur. Ignan et deumn esse qui fa¬
ceret. qui peccata hõĩum. non modo post tergũ suum proicit. sed
eciam in profundum maris qui quantũ distat ortus ab occidẽte

Expanded text:
prestitisses, teque si non virum at hominem, vel si id nolles, at certe non prestitisses, teque si non virum at hominem, vel si id nolles, at certe non beluam meminisses! “Evanuisti” autem in “cogitationibus tuis” usque ad funestam tui ipsius oblivionem soporemque mortiferum, unde ut absolvi possis non vocandus modo vel vellicandus sed urendus ac secandusnon cesset lingua simulque animus tuus veniam precari. 13 Numen confessis aliquod patet inquit Naso. Quid a quoquam verius dici potest, quid religiosius, modo de numine conveniret? Patet equidem confessis et contritis numen aliquod, illud scilicet de quo stupentes Iudei: «quid hic loquitur?» aiebant, dum “peccata dimitteret”; 14 quod cum solius Dei opus esset, fieri ab homine mirabantur, ignari et Deum esse qui faceret, qui “peccata” hominum non modo post “tergum suum proicit”, sed etiam «in profundum maris», qui «quantum distat ortus ab occidente