comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consulatu deuouerat norat eu¬
dem fabriciꝰ norat corũcamꝰ qui
tũ ex sua uita. tũ ex eiꝰ quẽ dico.p.
decii facto iudicabãt esse ꝓfecto
sequeret᷑ Quorsu ig̾ ta multa de
uoluptate. qr nõ mõ nitupatio
nulla. s ⁊̃ laus senectutis ẽ. ꝙ ea uo
luꝑtates nullas magno ope desi¬
dãt. caret epulis extructisq mẽ¬
sis ⁊ freqñtib poculis. S si aliqd
cus nõ facile obsistimꝰ. Diumne
capiant᷑ ut pisces hamo. ꝙͣ qm̃
ĩ modatis epuł caret senectus mo¬
duellũ.M. filiũ qui penos classe
pͥmꝰ deuicerat. redeuntẽ a cena se¬
nẽ sepe uideba puer qui delecta.¬
bat᷑ crebro funali ⁊ tibicine. que s
nullo exemplo pͥuatus sumpẜat
tat̃ licencie dabat gła. sz quid
egio alios ad me ip̃m iam rele¬
tar. p̾mũ habui semꝑ sodales
Sodalitates aut̃ me q̃store ꝯsti¬
tute sũt. sac̾s ideis magne maro
acceptis. Epulabar igͥ cũ sodalbo
oĩno modice.S erat quida fer¬
uor etatis qͣ ꝓgrediente omma

Expanded text:
consulatu devoverat: norat eundem Fabricius, norat Coruncanius, qui cum ex sua vita tum ex eius quem dico Deci facto iudicabant esse profecto sequeretur. quorsum igitur tam multa de voluptate? quia non modo vituperatio nulla, sed luptates nullas magno opere desiderat. caret epulis exstructisque mensis et frequentibus poculis. caret tiis non facile obsistimus: divinus capiantur, ut pisces quamquam immoderatis epulis caret senectus, moDuillium, M. Filium, qui Poenos primus classe devicerat, redeuntem a cena senem saepe videbam puer, delectabatur cereo funali et tibicine: quae sibi nullo exemplo privatus sumpserat, tantum licentiae dabat gloria. Sed quid ego alios? ad me ipsum revertor. Primum habui semper sodales. Sodalitates autem me quaestore constiturae sunt, sacris Idaeis Magnae Matris acceptis, epulabarigitur cum sodalibus omnino modice, sed erat quidem fervor aetatis; quaprogrediente, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ac .p. claudio ꝯsulib repio. Quor¬
sũ h: ut in tlłigẽtis si uoluptate
aspnari rõne ⁊ sapĩa nõ possumꝰ
ciam. q̃ efficeret ut id nõ liberet.
ꝙ nõ oꝑtet᷑. Impedit emĩ ꝯsilium
uoluptas. roi ĩimica ẽ.ac m̃etis
ut ita dicam ꝑ stringit oculos. nͨ
ht̃ ullũ cũ uirtute ꝯmertiu. Inuit
feci ut fortissimũ ⁊̃ titi flamimi
frem .s. flauiuĩ exsenatu eicerem.
septem annis post ꝙͣ consul fuiss.
S notand̾animiã putam libidinẽ.
Ille enĩ cũ ess consul in gallia. ex¬
ortatus in ꝯmuio a scortoẽ ut se¬
curi feriret aliquẽ eoꝵ q ĩ m̃culis
eẽnt dãpnati rei capital./ hic .t frẽ
suo censore ꝗ ꝓximꝰ añ me lapso
fuerat᷑ lapsus ẽ M uõ ⁊ flacco neu¬
⁊ cam ppedica libido. que cũ ꝓbro
ro pueros asenib andisse dicebat
iutari solitũ. s fabriciũ. qui cu
ap̃ regẽ pirtũ legatꝰ ess. audisset
a tesalo cuie esse quenda athenis

Expanded text:
quorsus hoc? ut intellegeretis, si voluptatem aspernari ratione et sapientia non possemus, atiam, quae efficeret ut id non liberet quod non oporteret. impedit enim consilium voluptas, rationi inimica est, mentis ut ita dicam praestringit oculos, nec habet ullum cum virtute commercium. invitus feci ut fortissimi viri T. Flaminini fratrem L. Flamininum e senatu eicerem septem annis post quam consul fuisset, sed notandam putavi libidinem. ille enim cum esset consul in Gallia exoratus in convivio a scorto est ut securi feriret aliquem eorum qui in vinculis essent, damnati rei capitalis. hic Tito fratre suo censore, qui proximus ante me fuerat, elapsus est, mihi vero et Flacco neuet tam perdita libido, quae cum probro ro pueros a senibus audisse dicebant, mirari solitum C. Fabricium quod, cum apud regem Pyrrhum legatus esset, audisset a Thes
Abbreviated transcription (Latin):
stifeꝵ qmͣ uoluptatem. Si quidẽ ea
cũ maior esset atq longior. oẽ aĩ
lumẽ extingueret. ħ cũ G potõpa¬
tre sarute eius aquo candino pre¬
lio. Sp̃. pesbunus .t. unituriꝰ cõsu¬
les supati sũt. locutũ arthcit᷑a. ne¬
art̾ carentmꝰ hospes ur̃. qui ĩ ami

Expanded text:
stiferum quam voluptatem, si quidem ea, stiferum quam voluptatem, si quidem ea, cum maior esset atque longior, omne animi lumen exstingueret. haec cum C. Pontio Samnite, patre eius, a quo Caudino proelio Sp. Postumius T. Veturius consules superati sunt, locutum Archytam Nearchus Tarent
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla capitaliorẽ pestem ꝙ̃ uolup¬
tatem corpis hoĩmib dicebat aña¬
esse datam. cuiꝰ uoluptatis auide
libidines temẽ ⁊ effrenateadpo¬
ciendu mcitarent᷑. hinc pat̾e pro¬
diciones. hinc reꝵ publicaꝵ eu̾si¬
ones. hinc cũ hostib clandestina
colloquia nasci nullũ demiq sce¬
lͦ. nullũ malũ facmꝰ cẽ. ad qd̾ sus¬
cipiendu nõs libido uoluptatis
impelleret. Stupra u̾o. ⁊ adultĩ et
om̃e tale flagiciũ. nullis excita
ri illecebris aliia nisi uolupcatis
Cumq homin. siue nat᷑a. siuc ꝗs
ds nichil mente p̃stabilius dedis¬
s. buic diuino muneri ac dono.
nichil tam esse ĩimicu ꝙͣ uolup¬
catem. Nec enĩ libidmne dñante.tẽ
regno u̾tutem posse ꝯsistere.Qd̾
quo mag̃ intelligi possit finge̾
aĩmo iubebat. canta incitatu ali¬
quẽ uoluptate corpis. qnͣta ꝑcipi
possit maxima. Nemini censebat
chil cogitacõe ꝯsequi poss. qcuta
nichil esse tã detestabile tãq pe¬

Expanded text:
capitaliorem pestem quam voluptatem corporis hominibus dicebat a natura datam, cuius voluptatis avidae libidines temere et effrenate ad potiendum incitarentur. hinc patriae proditiones, hinc rerum publicarum eversiones, hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci; nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipiendum non libido voluptatis impelleret; stupra vero et adulteria et omne tale flagitium nullis excitari aliis illecebris nisi voluptatis; cumque homini sive natura sive quis deus nihil mente praestabilius dedisset, huic divino muneri ac dono nihil tam esse inimicum quam voluptatem. nec enim lubidine dominante teregno virtutem posse consistere. quod quo magis intellegi posset, fingere animo iubebat tanta incitatum aliquem voluptate corporis, quanta percipi posset maxima; nemini censebat ihil cogitatione consequi posset. quocirca nihil esse tam detestabile tamque pe
Abbreviated transcription (Latin):
t senũ leuisi ẽ no
om̃um. Quatuor robustos fili¬
os qnq filias. tantã domũ tan¬
tas clientelas apprans regebat et
ecus ⁊̃ senex. Intentũ enĩ aĩmũ
canꝙͣ arcũ hebat. nec languestẽs
succubebat senectuti. tenebat ñ
tuebant ẜui. renerebant᷑ lib̃i. ca¬
tum om̃es hebant. uigebat in

Expanded text:
 senum levium est, non omnium. quattuor robustos filios, quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et caecus et senex; intentum enim animum tamquam arcum habebat nec languescens succumbebat senectuti. tenebat nontuebant servi, verebantur liberi, carum omnes habebant; vigebat in
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate animoꝵ disseriuss.¬
scil is qui ess õim sapientissimꝰ
oraculo appollims uidicatus. Ed
multa: Sic mͥ ꝑsuasi sic sentio cũ
tanta celiͣtas aĩoꝵ sit tanta meõ¬
ria p̃titoꝵ. futuroꝵq prudencia.
tot artes. tãte sciencie. tot ĩuẽta.
nõ posse eã natam q̃ restat eẽ mõ¬

Expanded text:
mortalitate animorum disseruisset, is qui esset omnium sapientissimus oraculo Apollinis iudicatus. quid multa? Sic mihi persuasi, sic sentio, cum tanta celeritas animorum sit, tanta memoria praeteritorum futurorumque prudentia, tot artes, tantae scientiae, tot inventa, non posse eam naturam, quae res eas co
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ hominũ iuuebat. nec erat
ei uerenduz ne nꝰ p̃dicans de se.
mmis uideat᷑. aut insolens ant
loquax. Et enĩut ait homerꝰ ex eiᷤ
lingua melle dulcior fluebat or̃o.
quã ad suauitatẽ nullis egebat cor¬
ille gracie nũquã optat ut aiacis
suiles heat decem S sex nesto¬
ris ꝙ si s̃ accidiͣt nõ dubitat quĩ
b̾mi sit troia pitura S redeo adme.
dem idẽ posse głar ut cyrus. S t̃m
ħ qõ dicere. ñ mequidẽ hiis esse
uirib quib aũt bello punico aũ
q̃stor eodem bello. aut consul ĩhis¬
pano fuerim. aut q̃ driẽmi opꝰ cu
tribunꝰ militans dpugnaui ap̃
S tm uos uidecis nõ plane me
eneruaũ nõ afflixit senectus. Nõ
curia uires meas desiderat non
rostra nõ amici. nõ clientes. nõ
hospites. Nec eñ inqmͣ assensue

Expanded text:
etatem hominum videbat, nec erat etatem hominum videbat, nec erat ei verendum ne vera praedicans de se nimis videretur aut insolens aut loquax. etenim, ut ait Homerus, ex eius lingua melle dulcior fluebat oratio; quam ad suavitatem nullis egebat corille Graeciae nusquam optat ut Aiacis similis habeat decem, sed ut Nestoris, quod si sibi acciderit, non dubitat quin brevi sit Troia peritura. sed redeo ad me. dem idem posse gloriari quod Cyrus, sed tamen hoc queo dicere, non me quidem eis esse viribus, quibus aut miles bello Punico aut quaestor eodem bello aut consul in Hispania fuerim aut quadriennio post, cum tribunus militaris depugnavi apud t vos videtis, non plane me enervavit, non afflixit senectus: non curia viris meas desiderat, non rostra, non amici, non clientes, non hospites. nec enim umquam sum assensus
Abbreviated transcription (Latin):
tis relinquꝰ. utadolesçentes do¬
ceat.instituat.⁊ ad omẽ officii mu¬
nꝰ instruat. Quoquidẽ ope quid
lius. ⁊ p. affricanꝰ. comitatu nobi¬
liũ iuuenũ fortunati ui debant᷑.
Nec ulli bonaꝵ arciũ magistti nõ
beati putandi. ꝙͣius cõsenuerint
defectio uiriũ adolescencie inciis
efficit᷑ sepis qmͣ senectutis. libi
dinosa eni⁊ intempans adoles¬
cencia effectũ corpi̾s tiadit senec¬
tuti. Cyrus quidẽ apud xenofon¬
tẽ eo ẜmone quẽ moriens huĩt.
cũ ad modũ senex ess negat seun¬
cilliorem factam qmͣ adolescẽcia
fuiss. Ego .l. metellũ menum pu¬
er. qui cu quadriennio post alteꝵ
fuit. ita bonis esse nirib extrẽo
cp̃re ⁊ etatis. ut adolescenciã ñ re¬
qui reret. Nichil ncc̃e est de me ip̃o
michi dice̾ quãꝙͣ ẽ id senile eta¬
tiq nr̃e concedit᷑ uidetis ne apd̾
homeꝵ sepissime ut nestor d̾iur¬
tutib suis p̃dicet. Tertiã em̃ iã¬

Expanded text:
ti relinquimus, ut adulescentis doti relinquimus, ut adulescentis doceat, instituat, ad omne offici munus instruat? quo quidem opere quid lius et P. Africanus comitatu nobilium iuvenum fortunati videbantur, nec ulli bonarum artium magistri non beati putandi, quamvis consenuerint defectio virium adolescentie vitiis afficitur sepius quam senectutis. Lidinosa enim et intemperans adulescentia effetum corpus tradit senectuti. Cyrus quidem apud Xenophontem eo sermone, quem moriens habuit, cum admodum senex esset, negat se umcilliorem factam quam adulescentia fuisset. ego L. Metellum memini puer, qui, cum quadriennio post alterufuit, ita bonis esse viribus extremo tempore aetatis, ut adulescentiam non requireret. nihil necesse est miem senile aetatique nostrae conceditur. videtisne, ut apud Homerum saepissime Nestor de virtutibus suis praedicet? Tertiam enim a
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ẽ. eo decet uti. ut quid qd agaᷤ
esse ꝯtẽpcior. ꝙͣ milonis crotom¬
ate. qui cũ iam sener. atletasq
se excertẽtes incurriculo uidẽt
lsperisse lacertos suos dr. illacri¬
Lich sextus enulius tale. nichil
multis annis ante. ⁊ corumcãmꝰ
nics mõ.p. crassus aquib iura ci¬
uib p̃scribant᷑. quoꝵ usq ad ertre¬
mũ sp̃m ẽ ꝓnecta prudencia.
oRator metuo ne languescit se¬
nectute. Est enĩ mimꝰ ens nõ in¬
genii solũ. s lateꝵ q̃ et uiriũ.
õmo canoꝵ ulud in uote splẽ¬
descit. ⁊̃ nescio qno pacto ĩsenectu¬
te. Qd̾ equidẽ ad huc nõ amisi. ⁊
uidetis annos meos. S tñ ẽ decorꝰ
senis ẜmo. quietus ⁊ remissus. Fa¬
cit q psepe ip̃a sͥ audienciã diẜti
senis cõpta ⁊ mitis oracio.qm si ip̃e
exequi nequeas. possis tñ scipiõi
p̃cipe ⁊ lelio. Quidenĩ ẽ iocundiꝰ
senectute scipata studiis niuentu¬
tis. Annehas quidẽ uires senectu¬

Expanded text:
quod est, eo decet uti et quidquid agis quod est, eo decet uti et quidquid agis esse contemptior quam Milonis Crotoniatae? qui cum iam senex esset athletasque se exercentis in curriculo videret, aspexisse lacertos suos dicitur illacrinihil Sex. Aelius tale, nihil multis annis ante Ti. Coruncanius, nihil modo P. Crassus, a quibus iura civibus praescribebantur, quorum usque ad extremum spiritum est provecta prudentia. Orator metuo ne languescat senectute, est enim munus eius non ingeni solum, sed laterum etiam et virium. omnino canorum illud in voce splendescit etiam nescio quo pacto in senectute, quod equidem adhuc non amisi, et videtis annos. sed tamen est decorus seni sermo quietus et remissus, facitque persaepe ipsa sibi audientiam diserti senis composita et mitis oratio, quam si ipse exsequi nequeas, possis tamen Scipioni praecipere et Laelio. quid enim est iucundius senectute stipata studiis iuventutis? An ne illas quidem viris senectu
Abbreviated transcription (Latin):
Ind no idẽ cecilius uiciosus dix̃
tum equidẽ in senectute hoc d̾pu¬
co miserrimũ. sentire ea etate esse
odiosum altĩ.c. iocundũ pocius ꝙͣ
odiosũ.Ut enĩ in adolescentib
bona indole p̃ditis sapientes se¬
nes delectant᷑ lemorq ẽ senectꝰ
eor qui aiiuentute colũt᷑ et di¬
igunt᷑ ñc adolescentes senu p̃¬
ceptis gaudent quib adu̾tutur
da atq ĩ ers nõ sit. ueꝵ ⁊̃ nõ sit o¬
perosa ⁊ semꝑ agens aliqd ⁊ mo¬
hiens tale scilic quale cuiꝰq stu¬
diũ in suꝑiore iuta fuit. Quid.
nẽ uersib głantem uidemꝰ.qui
se cottidic aliquid ad discentẽ dic̃
senẽ fieri. ut ego feci qui litteras
grecas senex didici. quas quidez
sic auide arripui. qiͣ diuturnam
sitĩ explere cupiens. ut ea ip̃a mͥ
nota essent quib me nũc exem
quidẽ iuires desidero adolescentis.
diis enĩ erat locus alt̾ deniciis
senectutis/ nõ plus ꝙͣ tauri adole¬
scens aut elephantis desiderabã.

Expanded text:
vero idem Caecilius vitiosius: tum equidem in senecta hoc deputo miserrimum, sentire ea aetate eumpse esse odiosum alteri. iucundum potius quam odiosum! ut enim adulescentibus bona indole praeditis sapientes senes delectantur, leviorque fit senectus eorum qui a iuventute coluntur et diliguntur, sic adulescentes senum praeceptis gaudent, quibus ad virtutum da atque iners non sit, verum etiam sit operosa et semper agens aliquid et moliens, tale scilicet, quale cuiusque studium in superiore vita fuit. quid, lonem versibus gloriantem videmus, qui se cotidie aliquid addiscentem dicit senem fieri. et ego feci, qui litteras Graecas senex didici, quas quidem sic avide arripui quasi diuturnam sitim explere cupiens, ut ea ipsa mihi nota essent, quibus me nunc exempquidem viris desidero adulescentis, is enim erat locus alter de vitiis senectutis, non plus quam adulescens tauri aut elephanti desiderabam.
Abbreviated transcription (Latin):
res. stui̾ti adolescentuli. Temĩtas
ẽ uidel florentis etatis pendencia¬
⁊ memoria minuitur.
Redo nisi eã exerceas/ aut ⁊̃
si sis nat᷑a tardior Themis¬
totes oĩum cuuu pcepat nomĩa.
Nũ gͥ censetis eũ cuetate ꝓcessiss.
qui aristociles ess liscima cũ salu¬
tare solitũ. Equidẽ nõ mõ eos no¬
ui qui sũt. S eoꝵ patres ⁊ anos
mortuoꝵ Nec noͣ quẽꝙͣ senẽ au¬
diui oblitũ. quo loco thesanꝵ ob¬
ruisset omĩa q̃ curant memine¬
rit. uirdimonia constituta quis̃¬
ciͦu iũi tebeant quidiuris ꝯlils
ꝗd pontifices. Qd augures. quid
mauent ĩgema senib. mõ pna¬
neat stidiũ ⁊ industra sleqr es

Expanded text:
novi, stulti adulescentuli. temeritas novi, stulti adulescentuli. temeritas est videlicet florentis aetatis, prudentiat memoria minuitur. credo, nisi eam exerceas, aut etiam si sis natura tardior. Themistocles omnium civium perceperat nomina; num igitur censetis eum, cum aetate processisset, qui Aristides esset Lysimachum salutare solitum? equidem non modo eos novi qui sunt, sed eorum patres etiam mortuorum. nec vero quemquam senem audivi oblitum, quo loco thesaurum obruisset. omnia quae curant meminerunt, vadimonia constituta, quiscui ipsi debeant. quid iuris consulti, quid pontifices, quid augures, quid manent ingenia senibus, modo permaneat studium et industria, neque ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ⁊ miles ⁊ tribunꝰ ⁊ legatus ⁊ ꝯsut
uersacus ĩ uario gnẽ belloꝵ sũ. ces¬
sare nũc uideor cũ bellũ nõ gero.
At senatui que sũt gerenda p̾scri¬
bo. ⁊ quomõ cartagii male iam
diu cogitanti bellũ inferat᷑. młto¬
tempe añ ḋnuntio. dequa uereri
u̾o. Quã palmã utinã dii ĩmorta¬
les scipio tibi reẜuent. ut tui am¬
ni ꝯsequentes. Anno uno añ me
neũ consulatũ. cũ consul iteꝵ me
simũ annũ uixiss. senectutis cũ
suc peniteret. Nec enĩ excursione
nec saltu. nec enimꝰ astis /ã comi¬
nꝰ gladus uteret᷑. s consilio rõe
sententia. Que nͥ ess in senb. nõ
sũmũ ꝯsiliũ maiores nrĩ appellam¬
ssent senatũ. Apud lacedemoĩos
quidẽ hii qui amplissimũ magi¬
stratũ gerunt. ut sunt. sic ⁊̃ nõĩan¬
tur senes. Qd̾ si legẽ łaudire uolẽ¬
tis ext̾nas ⁊ maximas res ꝑ. ab ad¬
olescentib labefactatas asenb
eni poete. Respondẽt᷑ ⁊ alia ⁊ ħ

Expanded text:
ribunus et legatus et consul versatus sum in vario genere bellorum, cesare nunc videor, cum bella non gero. At senatui quae sint gerenda praescribo et quo modo; Carthagini male iam diu cogitanti bellum multo ante denuntio, de qua vereri vero. quam palmam utinam di immortales, Scipio, tibi reservent, ut avi ni consequentes. anno ante me meum consulatum, cum consul iterum me simum annum vixisset, senectutis eum suae paeniteret? nec enim excursione nec saltu, nec eminus hastis aut comminus gladiis uteretur, sed consilio ratione sententia, quae nisi essent in senibus, non summum consilium maiores nostri appellassent senatum. apud Lacedaemonios quidem ei, qui amplissimum magistratum gerunt, ut sunt, sic etiam nominantur, senes. quod si legere aut audire voletis externa, maximas res publicas ab adulescentibus labefactatas, a senievi poetae Lupo. Respondentur et alia et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
miliari remouent iudicea dim
pũ coloncũ recitasse idicib
mocritũ nũ platonẽ nũscenocra¬
tẽ nũ postea zenonẽ. donitẽ aut
cũ quẽ nos ⁊ indistis rome. dio¬
genẽ stoicũ coegit in suis studus
obmutescẽ senectꝰ An nõ ĩoĩbus¬
biis scudior agitatio et uite eq̃lis
fuit. Age. ut ista studia diuinao¬
mittamꝰ. Possũ nõiare exagtos¬
bio rusticos romanos. iuicmos
⁊ familiares meos quib ibset¬
b nũqmͣ fere in agroulla maio¬
ra eꝑasũt. nõ inserendis nõ pa¬
piendis. nõ incolendis fiucem¬

Expanded text:
ent iudices. tum pum Coloneum, recitasse iudicibumocritum, num Platonem Xenocraten, num postea Zenonem Cleanthem, aut eum, quem vos etiam vidistis Romae, Diogenem Stoicum coegit in suis studiis obmutescere senectus? An in omnibus studiorum agitatio vitae aequalis fuit? Age, ut ista divina studia omittamus, possum nominare ex agro Sabino rusticos Romanos, vicinos et familiaris meos, quibus absentibus numquam fere ulla in agro maiora opera fiunt, non serendis, non percipiendis, non condendis fruc
Abbreviated transcription (Latin):
cempnimꝰ Nec u̾o ille in luce mõ
domiq p̃stantior. Qui ẜmo. Que
scepta. Quanta notitia antiqtatis
scientia uiris augurii. Multe etiã
diuinarẽ id qd̾ euenit. illo extĩc¬
to fore unde discerẽ neminẽ. Qrͦ¬
sum gͥ hec tã multa d̾maximo.
ꝙ ꝑfecto uidetis nefas ẽẽ dictu.
miserã fuisse calẽ senectutẽ. n ͨ tñ
omẽs possũt ẽẽ scipiones. a maxi¬
miut urbiĩ expugnatores. ut
pedestres nauales ue pugnas. it
nis senectus. qͣlem accepimꝰ pla¬
coms. qui uno ⁊ octogesmio an¬
no scribens mortuus ẽ. qualem
socratis. qui eũ lbꝵ ꝗ pananethi¬
insuo studio atq ope cessanit Q
cũ exeo quereret᷑. cur tã du uell
ẽẽ iuita. Nichil habeo inquit
ꝙ accusẽ senectutẽ. preclaꝵ respõ¬
sũ ⁊ docto homine dignũ. Sua eĩ
uicia insipientes. ⁊ suã culpã ĩ se¬
nectutẽ ꝯferunt. Qd nõ faciebat
Sicut fortis equus. spacio ꝗ sepe
sup̃mo uĩcit olipia. nc̃ semo con¬
fettus quiescit. equi fortis ⁊ uicto¬

Expanded text:
temnimus? nec vero ille in luce mododomique praestantior. qui sermo, quae praecepta! quanta notitia antiquitatis, scientia iuris auguri! multae etiam, divinarem, id quod evenit, illo exstincto fore unde discerem neminem. quorsum igitur haec tam multa de Maximo? Quia profecto videtis nefas esse dictu miseram fuisse talem senectutem. nec tamen omnes possunt esse Scipiones aut Maximi, ut urbium expugnationes, ut pedestris navalisve pugnas, ut nis senectus, qualem accepimus Platonis, qui uno et octogesimo anno scribens est mortuus, qualem Isocratis, qui eum librum, qui Panathenaiin suo studio atque opere cessavit. qui, cum ex eo quaereretur cur tam diu vellet esse in vita, nihil habeo, inquit, quod accusem senectutem. praeclarum responsum et docto homine dignum! sua enim vitia insipientes et suam culpam in senectutem conferunt, quod non faciebat sic ut fortis equus, spatio qui saepe supremo vicit Olympia, nunc senio confectus quiescit. equi fortis et victo
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ scipionis ꝑ. qui hiis̃ paucis
dieb pontifex maximꝰ factus ẽ.
itq eos onĩes quos ꝯmemora¬
Que sũt igͥ epulaꝵ aut ludoru
uat scortoꝵ noluptates cũ hiis
ioluptatib comꝑande. atq hec
Aide studia doctrmeq̃ quidem
brudentib ⁊ bñ institutis ꝑicer
euẽtate crescũt. ut honestũ illi d
solonis sic̃ qr ait u̾siculo quodam¬
ut ante dixi senesce̾ se multa in
dies addiscentẽ. Quauoluꝑtate
incredibilit̾ delector. que ñ ulla ĩ¬
peduĩt᷑ senectute. ⁊ mͥ ad sapiẽtẽs
intã ꝓrime nident᷑ accedẽ. habent

Expanded text:
Scipionis, qui his paucis diebus pontifex maximus factus est? atque eos omnis, quos commemoraquae sunt igitur epularum aut ludorum aut scortorum voluptates cum his voluptatibus comparandae? atque haec quidem studia doctrinae, quae quidem prudentibus et bene institutis pariter cum aetate crescunt, ut honestum illud Solonis sit, quod ait versiculo quodamut ante dixi, senescere se multa in dies addiscentem, qua voluptateincredibiliter delector, quae nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere.
Abbreviated transcription (Latin):
ille ħ egit septĩo decĩo ãno pꝰ alteꝵ
ꝯsulatũ. cũ int̾ duos ꝯsulatꝰ anm
ĩbello grandẽ etate sane fuisse ⁊
tñ sic apatrib accepimꝰ. Nicħ gͥ af¬
ferũt qui inre gerenda u̾sari senec¬
tutez negant Siłesq sũt. ut siq gu¬
b̾natore ĩ nanigando ncħ agẽ di¬
cant. cũ alii scandant malos. alii ꝑ

Expanded text:
ille egit septemdecim annis post alterum consulatum, cum inter duos consulatus anni gitur Pyrrhi bello grandem sane fuisse, et tamen sic a patribus accepimus. nihil igitur afferunt qui in re gerenda versari senectutem negant, similesque sunt ut si qui gubernatorem in navigando nihil agere dicant, cum alii malo
Abbreviated transcription (Latin):
nectus abstrabit. Quib: an abhiis
que iuuentute gerunt᷑ ⁊ uirib nul¬
le ne gͥ res sũt semles que uł infir
Nichil gͦ agebat. Q. maximꝰ. nicħ.l
paulꝰ pat̾ tuus. Scipio. socer optimi
iiri filii mei. Ceteri senes fabricui
curii. corũcaniiii. cũ rẽ .p. consilio. et
auctẽ defendebant nich agebant:
Ad apii claudii senectutez accede¬
sentencia inclmaret ad patẽ. cum¬

Expanded text:
nectus abstrahit. quibus? An eis, quae iuventute geruntur et viribus? nullaene igitur res sunt seniles, quae vel infirmnihil ergo agebat Q. Maximus, nihil L. Paulus, pater tuus, socer optimi viri fili mei? ceteri senes, Fabricii Curii Coruncanii, cum rem publicam consilio et auctoritate defendebant, nihil agebant? ad Appi Claudi senectutem accedesenatus inclinaret ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
recordatio ẽ iocũdissima Ego a
quid matimũ. eũ q tarentũ reces
senẽ adolesce̾s ita dilexiut q̃le.
Erat emĩ in illo uiro comitate cõ¬
dita gͣuitas. nec senectꝰ mores nu

Expanded text:
recordatio iucundissima est. ego Q. Maximum, eum qui Tarentum recepit, senem adulescens ita dilexi, ut aequalem. erat enim in illo viro comitate condita gravitas, nec senectus mores mu
Abbreviated transcription (Latin):
bio.facillime ꝯgregant Quas s.
salmator. q̃s spuuius albinꝰ hoĩes
ꝯsulares nrĩ fere equales ḋploraẽ
solebant. tũ ꝙ h mõi uoluptatib
carerẽt. sine quib nulla uitã puta¬
cẽnt coli soliti. ꝗ mͥ ñ id uidebant᷑.
accusare qd̾ ess accusandũ. Namsi
id culpa senectutis accidẽt. ead mͥ

Expanded text:
facillime congregantur, quae C. Salinator, quae Sp. Albinus, homines consulares, nostri fere aequales, deplorare solebant, tum quod voluptatibus carerent, sine quibus vitam nullam putaessent coli soliti; qui mihi non id videbantur accusare, quod esset accusandum. nam si id culpa senectutis accideret, eadem mihi
Abbreviated transcription (Latin):
n ͨ in humani senes. tollabilẽ senec¬
tutẽ agunt. Inportuĩtas aut̃ ⁊ in¬
humanitas ĩ õi etate molesta est.
Ta ẽ ut dicis cato. s fortasse
pias ⁊ dignitatẽ tuã tollabiliorem
senectute uideri. id aut̾e nõ posse
multis contingere.
fert seriphio cuid̾a i uirgio respon¬
disse. cui cũ ille dixiss nõ eũ sua.s
pat̾c gła splendorẽ assecutũ. Nec her¬
cule inqd. si ego seriphiꝰ eẽm igno¬
bił nec tu si athemensis esses clarꝰ
unꝙ̃ fuisses. qd̾ eodẽ mõ desenec¬
tute pot̃ dici. Nec eĩ insũma ĩ opia
leius eẽ senectꝰ pot̾. nec sapienti q

Expanded text:
nes tolerabilem senectutem agunt, importunitas autem et inhumanitas omni aetati molesta est. LAELIUS. Est, ut dicis, Cato; sed fortasse pias et dignitatem tuam tolerabiliorem senectutem videri, id autem non posse multis contingere. fertur Seriphio cuidam in iurgio respondisse, cum ille dixisset non eum sua, sed patriae gloria splendorem assecutum: nec hercule, inquit, si ego Seriphius essem, nec tu, si Atheniensis, clarus umquam fuisses. quod eodem modo de senectute dici potest; nec enim in summa inopia le
Abbreviated transcription (Latin):
qui sequit᷑ corpe senex eẽ poterit
nonũꝙͣ erit. Septimꝰ mͥ lib̾ ori¬
gniũ ẽ in manib ⁊ omĩa antiqui¬
citis munimenta colligo. causaꝵ¬
⁊ illustitu quascũq defendimũc.
qmͣ maxĩe conficio orõnes. insau¬
gurũ. poncificũ cuule tracto. Mul
iuã grecis littis utor. pitagaroꝵ¬
qr more ex̾cende memorie gracia¬
ocqdimnaq̃ͣq die dixerim. audierĩ
egerĩ cõmemor due speĩ. hec sunt
ex̾citaciones ingenii. ħ curicula
mentis. In hiis desudans acq e¬
laborans corpis iures ñ magno
oꝑe desid̾rio. adsũ amicis nemo
insenatũ frequens. ultͦ offero res
multũ ⁊ diu cogitatas easq tue¬

Expanded text:
senex esse poterit, animo numquam erit. septimus mihi liber Originum est in manibus; omnia antiquitatis monumenta colligo; causarum illustrium, quascunque defendi, nunc cum maxime conficio orationes; ius augurium pontificium civile tracto; multum etiam Graecis litteris utor; Pythagoriorumque more, exercendae memoriae gratia, quid quoque die dixerim audierim egerim commemoro vesperi. hae sunt exercitationes ingeni, haec curricula mentis; in his desudans atque elaborans corporis viris non magno opere desidero. adsum amicis, venio in senatum frequens ultroque affero res multum et diu cogitatas easque tue
Abbreviated transcription (Latin):
ficat credulos ⁊ obluiosos. diso¬
ĩertis ingnaue sõpniculose seie¬
tutis. ut peculancia. ut libido ma¬
gis ẽ adolescenciu ꝙ̃ senũ. ec
sic ista senilis stulticia que d¬

Expanded text:
 credulos, obliviosos et dissosed inertis ignave ac somniculose senectutis. Sicut enim petulantia vel libido, magis est adolescentum quam senum, nec sic ista senilis stultitia, que d
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniq isto bono utare cũ adsit.
nõ absit ne requiras in forte ado¬
lesçentes puericia paulũ etate ꝓ¬
gressi. adolescenciam debent req¬
rere. Certus cursus ẽ etatis ⁊ una
uia nate ea que simplex. suaq cui
pueroꝵ ⁊ ferocitas inuenũ ⁊ gͣni¬
tas iam constantis etatis ⁊ senec¬
tutis matitas. naturale quidda
ħeat. ꝙ suo temꝑe ꝑcipi debcat. Au¬
dire ce arbitror scipio hospes tuus
hitus masi missa ⁊que faciat hode¬
xc. nat᷑ annos. cũ ingressus it̃ pe¬
dib sit. in equũ oĩno nõ ascenden¬
nõ descendẽ̾. nullo imbre. uuillo
frigore adeluci. ut capite optoset
muna. Pot̾ igͥ ex̾citatio ⁊ tẽpnita
⁊̃ insenectute nires ꝯẜuare ao
pristini roboris. Nõ sũt in senetu¬
te uires. nec postulent᷑. qd uires.
senectute. gͦ legib ⁊ institutis ui¬

Expanded text:
ue isto bono utare, dum adsit, cum absit, ne requiras: nisi forte adulescentes pueritiam, paulum aetate progressi adulescentiam debent requirere. cursus est certus aetatis et una via naturae eaque simplex, suaque cuipuerorum et ferocitas iuvenum et gravitas iam constantis aetatis et senectutis maturitas naturale quiddam habet, quod suo tempore percipi debeat. audire te arbitror, Scipio, hospes tuus avitus Masinissa quae faciat hodingressus iter pedibus sit, in equum omnino non ascendenon descendere; nullo imbri, nullo frigore adduci ut capite operto smunera. Potest igitur exercitatio et tempera in senectute conservare aliquid pristini roboris. Non sunt in senectute vires, nec postulantur quidem vires a senectute. Ergo et legibus scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
pare qui siñam cius nõ qui scripturã
sequat᷑. Denide qmͣ in dignũ sit eodẽ
affici supplicio. eũ qui ꝑꝑ aliqd̃ scelus
i audaciam ꝯͣ leges fecenit.⁊ cũ qui ho¬
nesta ant neccͣia de causa nõ absẽten¬
cia. s ab litti̾s legis recessent. atq hiis
⁊huiꝰcemodi rõnib ⁊ accipi causa
quẽad modũ ei dicebamiꝰ qui abscͥp¬
to dicẽt. hoc fore utilissimũ siquid
deequitate ea que cũ adu̾sario starz
derogasset sic hunc qui ꝯͣ sc̃ptũ dic¬

Expanded text:
are, qui sen- tentiam eius, non qui scripturam sequatur; deinde, quam indignum sit eodem affici supplicio eum, qui propter aliquod scelus et audaciam contra leges fecerit, et eum, qui honesta aut necessaria de causa non ab sententia, sed ab litteris legis recesserit; atque his et huiusmodi rationibus et accipi causam quemadmodum ei dice- bamus, qui ab scripto diceret, hoc fore utilissimum, si quid de aequitate ea, quae cum adversario staret, derogasset, sic huic, qui contra scriptum dic
Abbreviated transcription (Latin):
potit uti. pͥmũ sc̃ptoris collandacoẽ
⁊ loco cõi nichil eos qui uidicẽt insi
id qd̾ scriptũ ẽ spectare oporte̾ ⁊ hͦ eo
magis si legittimũ scriptũ ꝓferetur.
idẽ aut lex ip̃a aut aliquid ex lege.
postea ꝙ uehemẽtissimũ facti aut in¬
tentionis adu̾sarioꝵ cũ ip̃o scripto cõ¬
tencione quid scͥptũ sit. qd fc̃m. qd ui¬
ratus uidex. quẽ locũ multis modis
uariare oportebit. Tum ip̃m secũ adi¬
mirantẽ quid nã ꝯtͣ dici possit tũ ad
iudicis officiũ reu̾tentẽ ⁊ ab eo querẽ¬
tem qui d p̃terea au dire aut ex pecta¬
iC debeat. Tũ ip̃m adu̾sariũ quasi m
tẽptantis loco ꝓducendo. hoc est i¬
get. utrũ negare ausus sit. se diceͣ desi
chil esse quo hominẽ inpudentiorẽ
qui sꝙͣ sc uisurũ arbitret᷑. in hoc itaꝯ
morari ꝯueniri qiͣ nichil p̃terea dicẽ

Expanded text:
oris conlaudatione et loco communi, nihil eos, qui iudicent, nisi id, quod scriptum, spectare oportere; et hoc eo magis, si legitimum scriptum pro- feretur, id est aut lex ipsa aut aliquid ex lege; postea, quod vehementissimum est, facti aut intentionis adver- sariorum cum ipso scripto contentione, quid scriptum sit, quid factum, quid iuratus iudex; quem locum mul- tis modis variare oportebit, tum ipsum secum admi- rantem, quidnam contra dici possit, tum ad iudicis officium revertentem et ab eo quaerentem, quid prae- terea audire aut exspectare debeat; tum ipsum ad- versarium quasi in testis loco producendo, hoc est iget; utrum negare ausus sit, se dicere desin dicat: nihil esse quo hominem inpudentiorem quisquam se visurum arbi- tretur. in hoc ita commorari conveniet, quasi nihil praeterea dic
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ arduaꝵ ac difficiliũ uolun taĩa
ac diuturna ꝑpessio. ꝑ seuerancia
est nirõne bene considerata stabił
⁊ ppetua ꝑmansio. Tempancia est.
rõnis n libidinẽ atq malios nõ
rectos ĩpetus animi firma ⁊ mode¬
rata dñatio. Euis partes ꝯtmẽcia.
demencia. modestia Contmetia
est ꝑ quani cupiditas consilii guber¬
nacione regitur. Clemenci a est
Modestia ẽ ꝑ qm pudor honestas
iũgatur emolim̃ti petenda sunt.
nostrũ insticutũ ꝑtinet ⁊ abintate
longissime. Ed genus fidentie cõ¬
appellatu ut audacia que fidentie.
ptinacia que ꝑscuerantic finitima
est. supsticio. que religiomi ꝓpinqui
est. aut sinc ullo certo nonie q̃ oĩa

Expanded text:
rerum arduarum ac difficilium voluntaria rerum arduarum ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio; perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. Temperantia est rationis in libidinem atque in alios non rectos impetus animi firma et moderata domina- tio. eius partes continentia, clementia, modestia. con- tinentia est, per quam cupiditas consilii gubernatione regitur; clementia, per modestia, per quam pudor honesti ciungatur emolumenti, petenda sunt. nostrum institutum pertinet et a brevitate longissime. Quod genus fidentiae conappellatum, ut audacia quae fidentiae, pertinacia quae perseverantiae finitima est, superstitio quae religioni propinqua est; aut sine ullo certo nomine: qua
Abbreviated transcription (Latin):
tractũ abiit. ⁊ maiꝰ fecit usus. ut religi¬
onc̃. aut si quid eoꝵ que ante diximꝰ
abnatura ꝓfectũ. maiꝰ factũ ꝓpt̾ ꝯsue¬
tudinẽ uidemꝰ aut qd̾ in morẽ uetus¬
tas nulgi approbatione produxit qd̾
genus pactum ẽ. par. iudicatũ ẽ. pac¬
tũ est qd int̾ aliquos ꝯuenit. par ꝙ
int̾ omẽs equabile est.Iudicatu¬
est dequo alicuiꝰ aut aliquoꝵ iã sentẽ¬
ciis constitutũ est. Lege nis est qd̃
meo scripto qd̾ populo expositum ẽ
ut obseruet ꝯtinetur. Fortitudo ẽ
consid̾rata ꝑiculoꝵ susceptio ⁊ laboꝵ
ppessio. Euis partes. magnificentia.
fidentia. ꝑsenerantia. pacientia. Ma¬
gnificencia est rerũ magnaꝵ ⁊ excelsa¬
rũ cũ ampla amini quada ⁊ splendi¬
da ꝓpositione agitacio atq anninst̾¬
cio. sfidentia est ꝑ quã magnis et
honestis in reb multũ ip̃e amĩs in se
fidutie certa cum spe collocauit. Pa¬
cientia est honestatis ⁊ utilitatis cã

Expanded text:
tractum aluit, et majus fecit usus, ut religitractum aluit, et majus fecit usus, ut religionem; et si quid eorum quae ante diximus, a natura profectum, majus factum propter consuetudinem videmus: aut quod in morem vetustas vulgi approbatione perduxit. Quod genus pactum etum est quod inter aliquos convenit. Par, quod inter omnes equabile est. Iudicatum, de quo alicujus aut aliquorum jam sententiis constitutum est. Lege jus est, quod in eo scripto, quod populo expositum est ut observet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptio, et laborum perpessio. Ejus partes, magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. Magnificentia est rerum magnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splendida propositione cogitatio atque administratio; fidentia est, per quam magnis et honestis in rebus multum ipse animus in se fiduciae certa cum spe con- locavit; patientia est honestatis aut utilitatis causa
Abbreviated transcription (Latin):
obrẽ omĩb eĩs ꝑtib cognitis tota
uis crit simplicis honestatis conside
am. iustitiam. fortitudinẽ. temꝑanti¬
am. ¶Prudentia est reꝵ bonaꝵ ⁊ ma
Intelligentia ẽ ꝑ qm̃ ea ꝑspicit que sũt.
cõmum utilitate ꝯẜuata suã cuiq tri¬
buens dignitatẽ Eius mitiũ est abi
nat᷑a ꝓfectũ. deinde quedam in con
o sanxit. Nature nis est qd̃ nõ opimo¬
gemut. s quedã in nata uis inseruit
ut religionem. pietatem. gr̃am. uindi¬
cationẽ obsuantiam ueritatem. ¶Re¬
ligio est que suꝑioris cuiꝰdam nature
afteit. pietas ẽ ꝑ quã sanguine cõ¬
uĩctis patrieq beniuoł officiũ ⁊ dili¬
gens tribuit᷑ cultus. Grã. qua amici¬
tiaꝵ ⁊ offitioꝵ altĩus memoria ⁊ alteri
do aut ultiscendo ꝓpulsatur. ¶Obẜ¬
uantia ẽ ꝑ quã hoines aliqua digra¬
tate Añcedentes cultu quodam et ho¬
nore dignant᷑. Heritas est ꝑ quã
ĩmutata ea que sunt. aut añ fuerunt
aut futura sunt dicunt᷑. ¶ Consue

Expanded text:
obrem omnibus eius par- tibus cognitis tota vis erit simplicis honestatis con- sidam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est rerum bonarum eintellegentia, per quam ea perspicit, quae sunt; communi utilitate conservata, suam cuique tribuens dignitatem. Huius initium a natura profectum est. Deinde quedam in conso sanxit. Ius nature est, quod non opinigenuit, sed quedam innata vis nobis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem, observantiam, veritatem. Religio est que superioris cuiusdam nature affert. Pietas, per quam sanguine conjunctis patriaeque benevolens officium, et diligens tribuitur cultus. Gratia, in qua amicitiarum et officiorum, alterius memoria, et alteriudo aut ulciscendo propulsatur. Observantia, per quam homines aliqua dignitate antecellentes, cultu quodam et honore dignamur. Veritas, per quam immutata ea quae sunt aut fuerunt aut futura sunt dicuntur. Consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
quã in dignũ sit equitatẽ littis ungi
que uolũt ate eius qui scpsit defen¬
dat᷑. i Ecoͣtuis aut legib otrouersia
nascitur cũ int̾ se due uident᷑ leges
sustra tu deposcito niagistiatus. ꝯceoito.
⁊ alt̾a lex tiranno occiso qui nisi eiꝰ ꝓxi¬
mos cognacione magistratꝰ necato. a¬
lexandrũ qui apud phereos in thesal¬
li a tirãnidem occuparat uxor sua cui
nomẽ thebe fuit noctu cũ simul cubar
occidit. Hec filiũ suũ quẽ extiramno ha¬
bebat sibi inp̃mii loco deposcit Sunt
qui ex lege occidi ꝓuerũ dicant oꝑtere
res in iuditio ẽ. In hoc genẽ utramq ĩ
Iõ ꝙ utraq suã legem ꝯfirmare ꝯͣriam
infirmare debebit. pͥmũ gͥ leges oꝑtet
ꝯtendẽ osidrando utralex admaiores
res ꝑtracat ex quo ꝯficit᷑ ut sileges du¬
lata sit. ⁊Ian postrema que grauissima
ẽ. Deinde utra lex iubeat aliquid. utra
ficiatur. aut mutra maior pena statuat᷑.
Nam maxime oẜuanda ẽ que diligen¬

Expanded text:
quam indignum sit aequitatem litteris urgeri, quae voluntate eius, qui scripserit, defendatur. Ex contrariis autem legibus controversia nascitur, cum inter se duae videntur leges gistratu deposcito et magistratus ei con- cedito. t altera lex: tyranno occiso quinque eius proximos cognatione magistratus necato. Alexan- drum, qui apud Pheraeos in Thessalia tyrannidem occu- parat, uxor sua, cui Thebe nomen fuit, noctu, cum si- mul cubaret, occidit. haec filium suum, quem ex ty- ranno habebat, sibi in praemii loco deposcit. sunt qui ex lege occidi puerum dicant oportere. res in iudicio est. In hoc genere utramque in od uterque suam legem confirmare, contrariam infirmare debebit. pri- mum igitur leges oportet contendere considerando, utra lex ad maiores, res pertineat; ex quo conficitur, ut, si leges dulata sit; nam postrema quaeque gravissima est; deinde, utra lex iubeat aliquid, utra diciatur aut in utra maior poena statuatur; nam maxime conservanda est e
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓpͥi tn haꝵ causaꝵ quidã loci sunt
nõ aostitutione sepati. s ad fines hoꝵ
geneꝵ acomodati. Nam placet ĩ ui¬
dicialeͥ geue̾ finẽ esse equitatẽ. hec ẽ
ꝑtem quandã honestatis. Indelib̾ati¬
uo aut̃ aristotili placet utilitatẽ nob̾

Expanded text:
 tamen harum causarum quidam loci sunt, non a constitutione separati, sed ad fines horum generum accommodati. nam placet in iudiciali genere finem esse aequitatem, hoc est partem quandam honestatis. in deliberativo autem Aris
Abbreviated transcription (Latin):
quo ad rosst mod¬
raretur. Ille aut̃ cuiꝰ m̾ces erant in
gladiũ n nauĩ ibidem incũberet.
hic ille nau fragus ad gub̾naculu
accessit. ⁊ nauĩ quo ad potuit est opi¬
tulatus. Scdatis aut̃ fluctib ⁊ tẽpesta¬
te iã ꝯmutata naus inportũ puchi¬
tur. Ille aut̾ qui gladiũ incubucrat

Expanded text:
quod posset, moderaretur, ille autem, cuius merces erant, in gladium in navi ibidem in- cumberet. hic ille naufragus ad gubernaculum ac- cessit et navi, quod potuit, est opitulatus. sedatis autem fluctibus et tempestate iam commutata navis in portum pervehitur. ille autem, qui in gladium in- cubuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
cetĩs dequib scriptũ sit intelligi
possint. Deinde cquitas rei demõ
stranda ẽ. ut in uiridiciali absoluta
¶Contͣ aut̾ qui dicet similitudinẽ
infirmare debebit. ꝙ fatiet si d̾mõ¬

Expanded text:
ceteris, de quibus scriptum sit, intellegi possint; deinde aequitas rei demon- stranda est, ut in iuridiciali absoluta. Contra autem qui dicet, similitudinem infirmare de- bebit; quod faciet, si demon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtib iũctũ. qd̾ et suaui ⁊ dignitate
nos inductos ducit.⁊ ꝑse qnͣdam giͣt
utilitatẽ. quo magis expectat᷑ ut aĩ¬
ticia. bona estimatio. atq exhiis ha¬
rũ oͣria facile nobis tacentib in telli¬
gent᷑. S ut expediciꝰ rõ tradat᷑ ea que

Expanded text:
tibus iunctum, quod et sua vi et dignitate nos inlectos ducit et prae se quandam gerit utilitatem, quo magis expetatur, ut amicitia, bona existimatio. atque ex his horum contraria facile tacentibus nobis intellegentur. sed ut expeditius ratio tradatur, ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cura indige̾mꝰ cũ cetĩ nõ possent a
nollent opitulari sitũ cũ spes dse¬
ꝯmodi sui cauisa. S eo ssilio fecit oĩ¬
a ut hoc ꝯfice̾ poss. Ex casu sinõfor¬
cuna s monstria factũ uidebitur
aut in dustrie forcua obstitus In
hominẽ aũ quib rõnib urcerit a¬
sũptus in eã rem aut laboris ĩsup¬
sit. ⁊ siquid aliqñ tale fecerit ñ ali¬
eni laboris. aut deoꝵ bonitatis p̃
miĩ postulet sibi. nu aliqñ ꝑse ta¬
lem obcam aliquẽ p̾mio affici ne¬
garit oporte̾ aut nũ iã satis ꝓeo qd̾
fecit honos ħitus sit. aut nũ sicce
fuit ei face̾ id qd̾ fecit. aut nũ eius¬
modi sit fc̃m ut nͥ fecisi supplicio
dignus ess. nũ qr fecit p̾mio a nũ
an̾ tempꝰ p̃miũ petat et spem ĩ c̾tan¬

Expanded text:
cum indigeremus, cum ceteri non possent aut cum indigeremus, cum ceteri non possent aut nollent opi- tulari, si tum, cum spes desemmodi causa, si eo consilio fecit omnia, ut hoc conficere posset; ex casu, si non fortuna, sed indu- stria factum videbitur aut si industriae fortuna obsti- tisse. In hominem autem, quibus ratisumptus in eam rem aut laboris insumpserit; ecquid aliquando tale fecerit; num alieni laboris aut deorum bonitatis praemium sibi postulet; num aliquando ipse talem ob causam aliquem praemio affici negarit opor- tere; aut num iam satis pro eo, quod fecerit, honos habitus sit; aut num necesse fuerit ei facere id, quod fecerit; aut num eiusmodi sit factum, ut, nisi fecisset, supplicio dignus esset, non, quia fecerit, praemio; aut num ante tempus praemium petat et sp
Abbreviated transcription (Latin):
q⁊̃ forma ea intelliget disside̾. cetis
aut̃ ꝑtib aptas int̾ se om̃s ⁊ aliar
in alia ĩplicitam uidebit Nunc d
p̃miis ꝯsid̾remꝰ. Lucimꝰ crassus cõ¬
sul quo sdam in citĩore gallia illustri
neq c̾to ducꝰ neq eo nõie. n nũo.
p̾dites uti digni eent qui hostes
latrouimiis in festã ꝓuinciã redde¬
rent ꝯsectatus ẽ ⁊ ꝯfecit. romã redit
criũphum asenatu postulat. hic ut¬
⁊ in dep̃cacione nichil ad nos attinz
aut ꝑs constitucõis simplex uidica
cio ⁊ in q̃stione ip̃a ꝯtinebit᷑. In dep̃¬
cacione huiꝰ mõi oporteat ne pena.
affici. Inhac huiꝰ mõi. opteat ne daiͣ
p̃miũ. Nũc ad p̃nui q̃stionẽ appo¬
in hoinem. ingenus p̃mii. in faculta¬
tes. Beneficia ex sua iex temꝑe exaĩ¬
mo eiꝰ qui fecit ex casu ꝯsid̾rant᷑. Ex
sua ui querent᷑ hoc mͦ. Magna. an par¬
ua facilia an difficilia singularia an
nulgaria. uera an falsa quadã exora¬
cione honestent᷑. Ex tempe aut̃ si cũ

Expanded text:
one eas intelleget dissidere, ceteris autem partibus aptas inter se omnes et aliam in alia impli- catam videbit. Nunc de praemiis consideremus. L. Licinius Crassus consul quosdam in citeriore Gallia nullo inlustri neque certo duce neque eo nomine neque numero praeditos, uti digni essent, qui hosteslatrociniis infestam provinciam redderent, consectatus est et confecit. Ro- mam redit: triumphum ab senatu postulat. hic et in deprecatione nihil ad nos attinet aut pars constitutionis, simplex erit iudi- catio et in quaestione ipsa continebitur: in depreca- tione, huiusmodi: oporteatne poena affici? in hac, huiusmodi: oporteatne dari praemium? Nunc ad praemii quaestionem appoin hominem, in praemii genus, in facultates. Beneficia ex sua vi, ex tempore, ex animo eius, qui fecit, ex casu considerantur. ex sua vi quaerentur hoc modo: magna an parva, facilia an difficilia, singu- laria sint an vulgaria, vera an falsa quadam exornatione honestentur; ex tempore autem, si tum,
Abbreviated transcription (Latin):
rei dequa ꝯstet smmile esse uideatur.
postea ãnuiracionẽ ꝑꝯtencionẽ q̃ fici
possit. ut qui hoc equũ esse concedat.
illud neget. ꝙ aut̃ equius aut eodem
ingenere sit. uenide idcirco dehac
re nichil esse scriptũ. ꝙ cũ de illa ess
scriptũ. de hac is qui scribebat nemi¬
nẽ dubitaturũ sit arbitrat᷑. Demde¬

Expanded text:
ei, de quo constet, simile esse videatur; postea admirationem per contentionem, qui fieri pos- sit, ut qui hoc aequum esse concedat, illud neget, quod aut aequius aut eodem sit in genere; deinde idcirco de hac re nihil esse scriptum, quod, cum de illa esset scriptum, de hac is, qui scribebat, dubita- turum neminem arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
S in meliorẽ ꝑtem uocabuli ꝯferan¬
tur. ⁊ honesta nõient᷑. Exhis illut
ꝯficit᷑. ut appetendaꝵ rerũ ꝑtes sint ho
nestas ⁊ hutilitas. intandaꝵ turpitu¬
do ⁊ mutilitas. hiis igit᷑ duad rebus
due res grandes sunt attribute. neces¬
situdo ⁊ affectio. Quaꝵ altera ex in al¬
tera exre ⁊ ꝑsonis osiderat᷑ deutraq pͥ¬

Expanded text:
in meliorem partem vocabuli conferantur et honesta nominentur. ex his illud conficitur, ut petendarum rerum partes sint ho- nestas et utilitas, vitandarum turpitudo et inutilitas. his igitur duabus rebus res duae grandes sunt adtri- butae, necessitudo et affectio; quarum altera ex vi, altera ex re et personis consideratur. de utraque p
Abbreviated transcription (Latin):
me inutilia cu multo turpissima sint
legẽ cui mõi sint inp̾̃sentia oẜuari ab
iudicib post si displiceat a ppło corrigi
ꝯuenire demĩ si scͥp tum nõ exstatet ma¬
amentiã esse ei ꝰ tei qui peccaret potius
ꝙͣ legis ip̃ius uba ꝯgnosce̾. hiis ⁊ hiꝰ¬
mõi rõnib ostend̾r c̾am exͣ scͥptũ accipi
nõ oportẽ. Scd̃a parsẽ inqua osten¬
deudũ si inceti̾s legib opteat. in hac
nõ oportẽ. hoc demõstrabit s̃ lex at
res marĩas utilissimas honestissiãs
religiosissimas uidebit᷑ ꝑtine̾. ant
utile. at curpe aut nephas eẽ. talia
re nõ diligentissime lege obtẽpare a

Expanded text:
me inutilia tum multo turpissima sint, me inutilia tum multo turpissima sint, legem, cuicuimodi sit, in praesentia conservari ab iudicibus, post, si displiceat, a populo corrigi convenire; deinde, si scriptum non exstaret, maamentiam esse eius rei, qui peccarit, potius quam legis ipsius verba cogno- scere. his et huiusmodi rationibus ostendnon oportere. Secunda pars est, in qua est ostendendum, si in cete- ris legibus oporteat, in hac non oportere. hoc de- monstrabitur, si lex aut ad res maximas, utilissimas, honestissimas, religiosissimas videbitur pertinere; aut inutile aut turpe aut nefas esse tali in re non diligen- tis
Abbreviated transcription (Latin):
certo tempe ꝯueniant. cur discedant.¬
lege excepta sit. an se legib astrictos
iñtantis molestus eẽ equũ censeant.
adu̾sarios uõ nros leges negligẽ sce¬
se dicat exceptione ip̃e in lege ascͥbat.
passuri nesint: Postea id faciant in¬
dignus ⁊ inpudenciꝰ eẽ ꝙͣ si ascribat.
Age u̾o ꝙ si ipsi ueluiit iudices asc̾tẽ
passurꝰ ne sit ppsus. atq hoc eẽ ĩ digniꝰ
qm̃ rem u̾bo ⁊ littis mutare possent.
eam re ipa ⁊ iudicio maxime ꝯmutaẽ.
Deinde iñdignũ ẽẽ. de lege aliquid de¬
rogari aut legem ab rogari.aut aliqua
expte ꝯmutari. cũ ppło ꝯgnoscendi et
ꝓbardi.aut imꝓbandi potestas nulla
fiat. Hoc ip̃is iudicib in iudiosissimũ
futuꝵ nõ hunc locũ esse neq hoc tꝑs
legũ corrigendaꝵ apud ppłin agi ꝯue¬
nir̃e ꝙ si nũc id agunt uelle sẽscire
qui lator sit. qui sint accepturi se actio¬
nes uide̾ ⁊ dissuade̾ uellẽ. Ꝙ si ħ cũ sũ¬

Expanded text:
certo tempore conveniant, cur certo discedant,certo tempore conveniant, cur certo discedant,lege excepta sit; an se legibus obstrictos in tantis molestiis esse aequum censeant, adversarios nostros leges neglegere con- cese dicat, exceptionem ipse in lege adscribat, passurine sint; postea hoc, quod faciat, indignius et inpuden- tius esse, quam si adscribat; age porro, quid? si ipsi vellent iudices adscribere, passurusne sit populus? atque hoc esse indignius, quam rem verbo et litteris mutare non possint, eam re ipsa et iudicio maximo commutare; deinde indignum esse de lege aliquid derogari aut legem abrogari aut aliqua ex parte com- mutari, cum populo cognoscendi et probandi aut in- probandi potestas nulla fiat; hoc ipsis iudicibus in- vidiosissimum futurum; non hunc locum esse neque hoc tempus legum corrigendarum; apud pnire; quodsi nunc id agant, velle se scire, qui lator sit, qui sint accepturi; se factiones videre et dissuadere velle; quodsi haec cum sum