comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus prohibent contingore monsas: quod g̃ hac faciunt
& inferentes troianis famem. e pronuntiantos. Italiã
cursu petitis. ex his quae norunt fidom dicontibus acco¬
iiodat: q̃ nos dixa fames ut Uarro insecundo diui¬
narum dicit oraculum hoc a dodonato ioue apud epirũ
acceperunt quod modo dixisse fingit harpyas ⁊ tñ
colorate tangit historiam dicendo quae phoebo pater
ominipotens. Nostratq in iuria caedis. ista mentitur:
Nam ĩminens troianis. fatalis est fames: Ambesas:¬
÷ undiq esas. hoc est rotundas. Maiores .N. has habebãt
ĩhonore deorum. paniceas .s. Refugit: non nictu. nec
.N. minantibus congruiti. sed ne possit placari: Neciã
amplius armis: subaudi usi sinit. Nec N. potest esse ab in¬
feriori zeuma. quod plerunq fit. ut per omnia unus
sermo sufficiat. ut Troiugena interpres diuum. qui
numina phoebi qui tripodas clarii laurus qui sidera¬

Expanded text:
bus prohibet contingere mensas». Quod etiam hae faciunt bus prohibet contingere mensas». Quod etiam hae faciunt et inferentes Troianis famem et praenuntiantes. ITALIAM CVRSVPETITIS ex his quae norunt fidem dicendis accommodant. QVAM VOS DIRA FAMES ut Varro in secundo divinarum dicit, oraculum hoc a Dodonaeo Iove apud Epirum acceperunt; quod modo dixisse fingit harpyias. Sed tamen colorate tangit historiam dicendo «quae Phoebo pater omnipotens». NOSTRAEQVE INIVRIA CAEDIS ista mentitur; nam inminens Troianis fatalis est fames. AMBESAS undique esas, hoc est rotundas; maiores enim has habebant in honore deorum, paniceas scilicet. REFVGIT non metu - nec enim minantibus congruit - sed ne posset placari. NEC IAM AMPLIVS ARMIS subaudis ‘usi sunt’; nec enim potest esse ab inferioribus zeugma, quod plerumque fit, ut ei per omnia unus sermo sufficiat, ut «Troiugena, interpres divum, qui numina Phoebi, qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera
Abbreviated transcription (Latin):
plumis. nam quod donatus dicit ideo eas fuisse inuulnera¬
biles. quia de styge erant natę non probatur. uestigia. pe¬
dum signa: infelia uates. nuntia infelicitatis. ut homer
loquit᷑. ut quid me alta silentia cogis rumpere : & Nota¬
ndum ut supra diximus Rumpit uocom: lao medontia¬
das: idest ꝑfidi a rego natum opprobrium. qui deos fefeliit.
prĩo regno. Neptunio Accipito ezȩo quia nos inbelis appetitis¬
acsi dicerot ut futuram famam. iam nunc possitis timore.
quae phocbo pater omnipotens. tribuit auctoritatem ne
possent a se dicta contemini. Si mul notandum apollinem qua
ꝗdicit a ioue cognoscere: phoebus apollo purus e impollutus
& est apollinis fixum Antonomasium: quod alii dari non
põt. Nam sunt alia cõmunic ut pater omnipotens. furi¬
arum ego maxima: adeo ipsas sunt furiae. ut ꝙ uñ
epitheton habeant. & causis consentiant. Nam ait de tisi¬
phone furiarum maximã iuxtas accubat: E mani¬

Expanded text:
‘plumis’. Nam, quod Donatus dicit, ideo eas fuisse invulnera‘plumis’. Nam, quod Donatus dicit, ideo eas fuisse invulnerabiles, quia de Styge erant natae, non probatur. VESTIGIA pedum signa. INFELIX VATES nuntia infelicitatis, ut μάντι loquitur, ut «quid me alta silentia cogis rumpere?». Et notandum, ut supra diximus, ‘rumpit vocem’. LAOMEDONTIADAE perfidi, a rege natum opprobrium qui deos fefellit. PATRIO REGNO Neptunio. ACCIPITE ERGO quia nos bellis appetitisac si diceret, ut futuram famem iam nunc possitis timere. QVAE PHOEBO PATER OMNIPOTENS tribuit auctoritatem, ne possint a se dicta contemni. Simul notandum Apollinem quae dicit a Iove cognoscere. PHOEBVS APOLLO purus, inpollutus. Et est Apollinis fixum antonomasivum, quod alii dari non potest; nam sunt alia communia, ut ‘pater’, ‘omnipotens’. FVRIARVM MAXIMA adeo ipsae sunt furiae, ut et unum epitheton habeant et causis consentiant; nam ait de Tisiphone «furiarum maxima iuxta accubat et mani
Abbreviated transcription (Latin):
facit noua carmina. Nam nouuin bellum nõ est cuiuis
extat exemplum: hercules .N. in monte archadiaesti.¬
mphalo uicit stimphalidas ut statius e aerisonumsti.¬
mphalum: Aut noua ideo quia uuluerari non poterãt.
obsconas. obscenae sunt aues. que canendo aduerla signi¬
ficant. ut paulopost infelix uates pelagi uolutres quia di¬
cuntur põti e terras filiae: unde insulanis habitant.
partem terras. partem maris tenentes. Alii dicunt
cas Neptuni filias qui fere prodigiorum omnium est¬
pater. Nec immerito Nam secundum milesium thaletẽ
omnia ex humore procreantur. unde est. occanumq patrẽ
rerum. hinc fit ut quotiens cunq desint parentes. redeat᷑
ingeneralitatem. Sic & peregrinos Neptuni filios dicimus:
quorum ignoramus parentes. Alii dicunt harpyas filias ẽe
thaumantis & electrae: uim pluinis ullam: Naturale .it.
estut eludat ictum plumarum leuitas. Unde e addidit

Expanded text:
facit nova carmina». Nam novum bellum non est cuius facit nova carmina». Nam novum bellum non est cuius extat exemplum; Hercules enim in monte Arcadiae Stymphalo vicit Stymphalidas, ut Statius «et aerisonum Stymphalon». Aut ‘nova’ ideo, quia vulnerari non poterant. OBSCENAS obscenae sunt aves, quae canendo adversa significant, ut paulo post ‘infelix vates’. PELAGI VOLVCRES quia dicuntur Ponti et Terrae filiae; unde in insulis habitant partem terrarum, partem maris tenentes. Alii dicunt eas Neptuni filias, qui fere prodigiorum omnium pater est. Nec inmerito; nam secundum Milesium Thaletem omnia ex umore procreantur, unde est «Oceanumque patrem rerum». Hinc fit ut, quotienscumque desunt parentes, redeatur in generalitatem. Sic et peregrinos Neptuni filios dicimus quorum ignoramus parentes. Alii vero dicunt harpyias filias esse Thaumantis et Electrae. VIM PLVMIS VLLAM naturale enim est ut eludat ictum plumarum levitas, unde et addidit
Abbreviated transcription (Latin):
rationem hancfieri secundumritum sacrorum: Na
displicuisse prima exprodigiis indicatur: Sunt autem
hac animales hostiae. quae tantum i molantur: Alibi
sanguinem tantuna in aras fundi significat. ut
sanguinis & sacri patoras. Alibi partom corporis ut
extaq salsos porriciam in fluctus. alibi integras uitimas¬
impetum ostendit. Nam de tribus loquitur & alludit
ad furias. de quibus ait alibi. Uocat agmina saeua soro¬
rum praedam pedibus circumuolat uncis. aut circũ
praedam uolat uncis pedibus Aut intra uolam ample¬
titur praedam. Unde & inuolare dicinius intra uolam
tenere. Unde & pyra quaedam uolema dicuntur: Tectos¬
ꝙ perherbam disponunt enses. disponunt. ħ tectos faciũt
Sic dscuta condendo latore facint. Misonus: be ne mi¬
senum dicit tubicinem. ipse .N. est qui dicitur filius fui.¬
sse cieoli. ut misenum cieolidem. quia constat sonun
ominem exuento creari: Houa: mira. ut pollio & ipse

Expanded text:
rationem hanc fieri secundum ritum sacrorum; nam rationem hanc fieri secundum ritum sacrorum; nam displicuisse prima ex prodigiis indicatur. Sunt autem hae animales hostiae quae tantum immolantur. Alibi tantum sanguinem in aras fundi significat, ut «sanguinis et sacri pateras», alibi partem corporis, ut «extaqimpetum ostendit; nam de tribus loquitur. Et adludit ad furias, de quibus ait alibi «vocat agmina saeva sororum». PRAEDAM PEDIBVS CIRCVMVOLAT VNCIS aut ‘circum praedam volat uncis pedibus’ aut ‘intra volam amplectitur praedam’, unde et ‘involare’ dicimus ‘intra volam tenere’. Vnde et pira quaedam volema dicuntur. TECTOSQVE PER HERBAM DISPONVNT ENSES disponunt et tectos faciunt. Sic et scuta condendo latere faciunt. MISENVS bene Misenum dicit tubicinem; ipse est enim qui dicitur filius fuisse Aeoli, ut «Misenum Aeoliden», quia constat sonum omnem ex vento creari. NOVA mira, ut «Pollio et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
deorum sunt. epulas hominum. beno ergo utrunq
posuit: Nam ꝗ sacrificiis & conuiuiis operam tribuũt.
oꝑtimis pingnibus: laꝑsu: celeritate ut supra : harpyiae:
.ui. gracca diphthongus est. Nam latina esse non potest
quia nec i quidem habemus: clangoribus alais. de est
cumi ut sit alas quatiebant cum clangoribus. ut ato
ixioni uento rota constit orbis idest cum uerito. Alite
Acyrologia est. Si clangorem dixit alarum sonitum:
Tum: practerea: E deest erat: Ruesum: ad illua solũ
portinet. & insteuimus mensas. Nam anto instelu¬
ncis non fuerant. ꝙ sciendum hane particulam
interdum sic ponii ut iteratum aliquid significet
ut si dicas. Ut ni ad te mane. rursus uenio. Iterdum
sine iteratione est. ut sui apuate rursum ueniam¬
E. non ideo dicis rursum quia ẽ primo uenisti . sed
quia illic fuisti. Arisq reponimus ignem. ecce quod
dixit in partem praedamq iouem. Sanẽ sciendum ite¬

Expanded text:
deorum sunt, epulae hominum. Bene ergo utrumque deorum sunt, epulae hominum. Bene ergo utrumque posuit; nam et sacrificiis et conviviis operam tribuunt. OPIMIS pinguibus. LAPSV celeritate, ut supra. HARPYIAE υι Graeca diphthongos est; nam Latina esse non potest, quia ne u quidem habemus. CLANGORIBVS ALAS deest ‘cum’, ut sit ‘alas quatiebant cum clangoribus’, ut «atque Ixionii vento rota constitit orbis», id est ‘cum vento’. Aliter acyrologia est, si clangorem dixit alarum sonitum. TVM praeterea. Et deest ‘erat’. RVRSVM ad illud solum pertinet ‘instruimus mensas’; nam ante in speluncis non fuerant. Et sciendum hanc particulam interdum sic poni ut iteratum aliquid significet, ut si dicas ‘veni ad te mane, rursum veni’. Interdum sine iteratione est, ut ‘fui apud te, rursum veni etiam’; non ideo dicis ‘rursum’, quia etiam primo venisti, sed quia illic fuisti. ARISQVE REPONIMVS IGNEM ecce quod dixit «in partem praedamque Iovem». Sane sciendum ite
Abbreviated transcription (Latin):
foris natas: sed peiores eeᷤ omnibus inde procreatis. pro¬
luuies sordis effusio: uncacq manus manus pro ungnibus¬
posuit. hoc est¬
ueluti fame. Nam abundare dicit armenta. Aut reitam
fame quam eis inferebat. Non inopia sed auaritia. delati
quod necessitatis est. nam uoluntate aliquo non de¬
fertimur. s uenimus. larta: pinguia: Nam inani
pingue corpus ostendit. Non uieus ut inhominibus.
xit: ꝑer herbam: ordo est. non ꝑ herbam/ sedd per ca.¬
ipos in herbis uidenius armenta: iꝑsumq nocamus.
ipsumq idest deorum regem: Aut certe praedator̃
hoc est cui de praeda debetur aliquid: Nam romani
moris fuit / ut bella gesturi / de parte praedae. aliquid
numinibus pollicerentur Adeo ut roiae fuerit uñ
templum iouis praedatoris Non quod praedae prac¬
est. sed quod ei aliquid expraeda debeatur: inpartemprae.¬
damq in partem pruedae: dapibusq epulamur: dapes

Expanded text:
feris natas, sed peiores esse omnibus inde procreatis. PROferis natas, sed peiores esse omnibus inde procreatis. PROLVVIES sordis effusio. VNCAEQVE MANVS ‘manus’ pro unguibusposuit, hoc veluti fame; nam abundare dicit armenta. Aut re vera ‘fame’, quam eis inferebat non inopia, sed avaritia. DELATI quod necessitatis est; nam voluntate aliquo non deferimur, sed venimus. LAETA pinguia; nam in aniam pingue corpus ostendit, non mens, ut in hominibus. PER HERBAM ordo est, non ‘per herbam’, sed ‘per campos in herbis videmus armenta’. IPSVMQVE VOCAMVS ‘ipsum’, idest ‘regem deorum’, aut certe ‘praedatorem’, hoc est cui de praeda debetur aliquid. Nam Romani moris fuit ut bella gesturi de parte praedae aliquid numinibus pollicerentur, adeo ut Romae fuerit unum templum Iovis praedatoris, non quod praedae praeest, sed quod ei aliquid ex praeda debeatur. IN PARTEM PRAEDAMQVE in partem praedae. DAPIBVSQVE EPVLAMVR dapes
Abbreviated transcription (Latin):
ciarum ego maxima pando furias aũt caues dici ut
lucaniis testatur. ut stygiasq canes in luce superna.
destituam.: & insexto uirgilius. Uisatq canes ululare per¬
umbram aduentante dea. Saue apud inferos furiae
dicuntur & canes. Apud superos dirae ꝙ aues. ut ipse
in .xiiͦ. ostendit. in medio uõharpyas dicuntur. Unde du¬
Aello ocẏpeto & celeno Apollonius duas Quem in .xoͦ.ui.
egilius sequitur. Ut sunt geminae pestes. Ionio inma¬
gno: in magno mari ionio e sciendum ionium sinum
ee̾ in mensum. ab ionia usq ad siciliam & huius partes
esso adriaticum. Achaioum. epiroticum. Maria .N. uel
a prouinciis uel as insulis uel a ciuitatibus nomen ac¬
cipiunt. bene ergo in magno quasi ĩ quo ꝙ̃ alia ma.¬
ria sunt: Harpyaeq colunt aliae: ergo e celeno har-¬
pia: Hec sacuior ulla pestis ꝙira deum stygis seso ex-¬
tulit undis: ut poena in stygis. & non dicit has de in¬

Expanded text:
riarum ego maxima pando”. Furias autem canes dici et riarum ego maxima pando”. Furias autem canes dici et Lucanus testatur, ut “Stygiasque canes in luce superna destituam”, et in sexto Virgilius: “Visequmbram adventante dea». Sane apud inferos furiae dicuntur in XII. ostendit, in medio vero harpyiae dicuntur: unde duAello, Ocypete, Celaeno, Apollonius duas dixit, quem in XII. Vergilius sequitur, ut "sunt geminae pestes" GNO in magno mari Ionio. Et sciendum Ionium sinum esse inmensum ab Ionia usque ad Siciliam, et huius partes esse Adriaticum, Achaicum, Epiroticum; maria enim vel a provinciis vel ab insulis vel a civitatibus nomen accipiunt. Bene ergo ‘in magno’, quasi in quo etiam alia maria sunt. HARPYIAEQVE COLVNT ALIAE ergo et Celaeno harpyia. NEC SAEVIOR VLLA PESTIS ET IRA DEVM STYGIIS SESE EXTVLIT VNDIS ut Poena in Statio. Et non dicit has de in
Abbreviated transcription (Latin):
lutora: phineus rex fuit archadiae. hic suis liberis super¬
duxit nouercam: cuius instinctu eos caecauit. ob quam
rem irati dii ei oculos sustulerunt. & adhibuerunt har-¬
argo nautis propter uellus aureuimi colchos petentem su:¬
qr orithyae alatos iuuenes ad pellendas harpyas miserũt
quas cum strictis gladiis persequerentur pulsae de archa
dia per uenerunt ad insulas. quae appellabantur plotas.
ꝗ cum ultorius uellent tendere ab iride admonitis
ut desisterent a iouis cambus. suos conuertirunt uo¬
latus quorum conuersio idest strophe. nomen insulis
dedit. quod apollonius exequit᷑ plonisime: ut qũt canes
ionis dicexentur haec ratio est quia furiae ee̾ dicuntur.
Unde  epulas dicuntur ab ripere. quod est furiarum.
ut ꝗ manibus prohibent contingere mensas. unde e
auari finguntur furias pati. qui abstinent partis itom
chas furias esso paulo post idem testatur dicens. uobis fu¬

Expanded text:
LITORA Phineus rex fuit Arcadiae. Hic suis liberis superLITORA Phineus rex fuit Arcadiae. Hic suis liberis superduxit novercam, cuius instinctu eos caecavit. Ob quam rem irati dii ei oculos sustulerunt et adhibuerunt harArgonautis propter vellus aureum Colchos petentem, suet Orithyiae, alatos iuvenes, ad pellendas harpyias miserunt: quas cum strictis gladiis perseqdia pervenerunt ad insulas que appellabantur Plote. Et cum ulterius vellent tendere, ab Iride admoniti ut desisterent a Iovis canibus suos converterunt volatus. Quorum conversio, id est strophe, nomen insulis dedit. Quod Apollonius exequitur. Ut autem canes Iovis dicerentur, hec ratio est, quia ipse Furie esse dicuntur. Unde etiam epulas dicuntur abripere, quod est Furiarum, ut “et manibus prohibent contingere mensas”. Unde et avari finguntur Furias pati, qui abstinent partis. Item ipsas Furias esse paulo post idem testatur dicens, “Vobis Fu
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur ouantes. hanc q. quem admodum troiam &¬
tra thraciam. E cum dolore dictum accipe. hanc qͦs de
Cauatrabe. naue. periphrasis optima : suꝑ̃
caput. capitalis perniciosus. Noctem hyemiemq pluui¬
am cum obscuritate. Inhor uit unda. horridior est facta
propter tenebras. gurgite uasto: epitheto auxit tapino
excutimur cursu. a proposito itinere aue¬
rtimur: caesis inundis incertis quia sidera non appare
pronominis: incertos soles: bene in cortos quia quãuis sit
obscuritas. tamen noctis est manifesta discretio. Unde
super flua questio est eorum qui dicunt tres dies quem¬
admodum transisse scierint si noctem a die discernere
non poterant: caeca caligine. Cacephaton insermone :
Attollere uisa: naturaliter dixit. quotiens enim appro¬
pinquanius littoribus Sexurgere terra uidetue. & fu¬
mum emittere. aperire. ostenddere. Salustius. caput ape¬
rire solitus. Seruatum exundis ac si diceret de periculis
ingrauiora se peruenisse discrimina. Strophadum me

Expanded text:
uamur’. HANC QVOQVE quemadmodum Troiam et Thraciam. Et cum dolore dictum accipe ‘hanc quoque TRABE navium periphrasis optima. SVPRA CAPVT capitalis, perniciosus. NOCTEM HIEMEMQVE pluviam cum obscuritate. INHORRVIT VNDA TENEBRIS horridior est facta v. 197 Gurgite vasto epitheto auxit tapinosExcutimur cursu a proposito itinere avertimur. caecis in undis incertis, quia sidera non apparebpronominis. INCERTOS SOLES bene ‘incertos’ quia, quantavis sit obscuritas, tamen noctis est manifesta discretio, unde superflua quaestio est eorum qui dicunt, tres dies quomodo transisse scierunt, si noctem a die discernere non poterant? CAECA CALIGINE cacenphaton in sermone. ATTOLLERE VISA naturaliter dixit; quotiens enim propinquamus litoribus, et exsurgere terra videtur et fumum emittere. APERIRE ostendere, ut Sallustius «caput aperire solitus». SERVATVM EX VNDIS ac si diceret de periculis in graviora se pervenisse discrimina. STROPHADVM ME
Abbreviated transcription (Latin):
digne habite digne iudicate: Nam modo habet . sed pa¬
cientis imaginem. unde est inprimo. haud equidẽ
bauit curam deuin. ⁊ sciendum rhetorica c̃o argui¬
menta. quae a contrariis laudant: quod enim supra
anchisesifelicitatis putauit: ut satis una superq uidi¬
umentum conuertit inlaudem: bis aũt ꝑꝑ herculem
qui quondam E graccos qui modo expugnauere tro

Expanded text:
digne habite, digne iudicate. Nam modo non agentis habet, sed padigne habite, digne iudicate. Nam modo non agentis habet, sed patientis imaginem; unde esbavit curam deorum. et sciendum, rhetorica esse argumenta, quae a contrariis laudant. quod enim supra Anchises infelicitatis putavit, ut "satis una superque vidiumento convertit in laudem. 'bis' autem propter Herculem et Graecos, qui expugnavere Tro
Abbreviated transcription (Latin):
catenis significat : conum insignis gabae cristas q com¬
antes. a parte totumi nam conus est curuatura quae
in galea prominet. super quara cristae sunt: sua dona
parenti idest auchisae. sua autemi congrua. apta
aẽtati. Re migium suꝑꝑlet: Bene uerbo militiae usus
est ut supplementum diceret Nam niultos increta
suꝑioribus fereuiti: flanti. anchisa. uocatiuus hic nõ
est latinus. Nambreuis esset za ut õ catilina. graccus
est ergo de quo apud eos ualde quaeritur quomadiro¬
dum exeat abhis nominibus quae insesi mittunt nt̃m
nam tydides tydide facit. ut danaui fortissime gen¬
tis tydide. ut Ateidescum sit siiuile atrida facit. ut
oratius. Ne quis humasse uelit aiacem atrida uetas
cur. Tale est ergo ce anchisa: Saue apud latinos horũ
nominum causa manifesta est: Nam nominatiuũ
ipsum inias mittunt e reccipiunt latinami declina¬
tionem: ut atrida facit. seythes seytha facit: dignate

Expanded text:
catenis significat. CONVM INSIGNIS GALEAE a parte totum; nam conus est curvatura quae in galea prominet, super quam cristae sunt. SVA DONA PARENTI id est Anchisae. ‘Sua’ autem ‘congrua’, ‘apta aetati’. REMIGIVM SVPPLET bene verbo militiae usus est, ut supplementum diceret; nam multos in Creta superioribus. FERENTI flanti. ANCHISA vocativus hic non est Latinus; nam brevis esset ‘a’, ut ‘o Catilina’. Graecus est ergo, de quo valde apud eos quaeritur quemadmodum exeat ab his nominibus quae in ‘es’ mittunt nominativum. Nam ‘Tydides’ ‘Tydide’ facit, ut «Danaum fortissime gentis Tydide», ‘Atrides’, cum sit simile, ‘Atrida’ facit, ut Horatius «ne quis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur?». Tale est ergo et ‘Anchisa’. Sane apud Latinos horum nominum causa manifesta est: nam nominativum ipsum in ‘a’ mutant et recipiunt Latinam declinationem, ut ‘Atrides’ ‘Atrida’, ‘Scythes’ ‘Scytha’. DIGNATE
Abbreviated transcription (Latin):
exercitatus peritus significat. ut expertus rerum &¬
expers. Nam expertum rerum fignifiecat si dixeros peritũ¬
significat. Si expertomignarum : casus cassandra canebat : haco
compositio iam uitiosa est. quae maioribus placuit. ut an¬
chisem agnouit amicum. ꝙ sale salsa sonabant: portender¬
minus est deberi. ut inseptimo portendi generos. itala res¬
na uocare. Satis proprie. Un de in octauo. expectate solo la¬
urentum aruisq latinis. Te ueros crederet. scilicet propter
longam spatii. Tum uatos cassandra monobatret. bent
tum quia iam prouauit: cedamus phoebo. cuius instinctu
dii penates profutura dixerunt. ut hic canit. ⁊ tua nos ultro
ad li mina mittit: moliora sequanure: po test bis subaudi¬
ri meliora. ut meliora moniti. meliora sequaniur: ou¬

Expanded text:
‘exercitatus’ ‘peritus’ significant, ut ‘expertus’ et ‘‘exercitatus’ ‘peritus’ significant, ut ‘expertus’ et ‘expers’. Nam ‘expertum rerum’ si dixero, significo ‘peritum’; si ‘expertem’, ‘ignarum’. CASVS CASSANDRA CANEBAT haec compositio iam vitiosa est, quae maioribus placuit, ut «Anchisen agnovit amicum» et «sale saxa sonabant». PORTENDERE ‘deberi’, ut in septimo «portendi generos». REGNA VOCARE satis proprie, unde in octavo «exspectate solo Laurentum arvisque Latinis». TEVCROS CREDERET scilicet propter longitudinem spatii. TVM VATES CASSANDRA MOVERET bene ‘tum’, quia iam probavit. CEDAMVS PHOEBO cuius instinctu dii penates profutura dixerunt, ut «hic canit et tua nos en ultro ad limina mittit». MELIORA SEQVAMVR potest bis subaudiri ‘meliora’, ut ‘meliora moniti meliora sequamur’. H
Abbreviated transcription (Latin):
ost. ut e dono diuum gratissima serpit Non sine in¬
felicitate munus deorum ex abrupto discedit. Tendo ꝓ¬
supinas ad coclum cum uoce manus: ho nesta elocutio
cum uno sermone respondemus duobus. ut interea
fessos uentus cum sole reliquit. Intemerata. rite ꝑfe¬
cta. ut si leuiter uinum fundendum est. aut molaini¬
cienda sic fiant. ut ratio exigit sacrificii. Aliter si fiant
temerata ac corrupta sunt sacra. Unde helenus. Ne:
qua inter sanctos ignes inhonore deorum hostilis facies
ocurrat & omnia turbet. Item inoctauo. Audar quo
rumpere pallas sacra uetat. focis. ideo focis: non aris
quia penatibus sacrificat: perfecto honore. per actosa¬
crificio. qui est honor deorum: Ambiguam: non incer¬
tam sed duplicem/ ut insequentibus probat dicens ge¬
ueterum locorũ. Aut per contrarietatem sermonum
declarauit. Aut nouo pro magno posuit. ut pollio ꝑ
ipse facit noua carmina: exercite fatigate: Nam

Expanded text:
est, ut "et dono divum gratissima serpit" , non sine inest, ut "et dono divum gratissima serpit" , non sine infelicitate ex abrupto dSVPINAS AD CAELVM CVM VOCE MANVS honesta elocutio cum uno sermone respondemus duobus, ut «interea fessos ventus cum sole reliquit». INTEMERATA rite perfecta, ut, si leviter fundendum vinum est aut mola inicienda, sic fiant ut ratio exigit sacrificii; aliter si fiant, temerata ac turbata sunt sacra, unde Helenus «ne qua inter sanctos ignes in honore deorum hostilis facies occurrat et omina turbet», item in octavo «audax quos rumpere Pallas sacra vetat». FOCIS ideo ‘focis’, non ‘aris’, quia penatibus sacrificat. PERFECTO HONORE peracto sacrificio, qui est honor deorum. AMBIGVAM non ‘incertam’, sed ‘duplicem’, ut in sequentibus probat dicens ‘geVETERVM LOCORVM aut per contrarietatem sermonum declamavit, aut ‘novo’ pro ‘magno’ posuit, ut «Pollio et ipse facit nova carmina». EXERCITE fatigate; nam
Abbreviated transcription (Latin):
non crederent: cotitum. designat partem pro uinciao. Ne al
mons cretae est dictus cidicte nympha. quae illie collitur in
quo dicitur altus iupiter. ut dictęo coeli regem pauere sub
diffinito. ⁊ bene iupiteri quia ipse cretensibus pracest. tali¬
bus attonitus uisis. hoc est talibus degrum uultibus. Unde
sis. Attonitus uero est stupe factus. Nam attonitus proprie
dicitur cui casus uicini fulminis & sonitus toniteuum
dant. Nec sopor illuderat: soluta elocutio. uelatas q comas
uitatas ut uictori uelatum auro uittis q iuuencum.
Nam diĩ qui erant apud lauralauinium non habebãt
uelatum caput. corripio estratis corpus. Ne satiaͤtata
uideatur reliquisse somnum. E est sciendum quia quo¬
tiens ex ap abrupto somnus aufugerit significat omen
ĩfolix. ut ecce hoc loco Tempestas sequitur. Item insecu¬
ndo. excutior somno & statim sequitur ciuitatis exci¬
dium. Nec si ne ratione : nam si somnus munus deorũ

Expanded text:
non crederent. CORYTHVM designat partem provinciae, ne altnon crederent. CORYTHVM designat partem provinciae, ne altmons Cretae est, dictus a Dicte nympha, quae illic colitur. In quo dicitur altus Iuppiter, ut «Dictaeo caeli regem pavere sub definito. Et bene Iuppiter, quasi ipse qui Cretensibus praeest. TALIBVS ATTONITVS VISIS hoc est talibus deorum vultibus. Vnde sis. ‘Attonitus’ vero est ‘stupefactus’; nam proprie attonitus dicitur cui casus vicini fulminis et sonitus tonitruum dant stuporem. NEC SOPOR ILLVD ERAT soluta elocutio. VELATASQVE COMAS vittatas, ut «victori velatum auro vittisque iuvencum». Nam dii qui erant apud Laurolavinium non habebant velatum caput. videatur reliquisse somnum. et sciendum, quia quotiens ex abrupto somnus aufugerit significat omen infelix, ut ecce hoc loco tempestas sequitur. item in secundo "excutior somno" , et statim sequitur civitatis excidium: nec sine ratione; nam si somnus munus deorum
Abbreviated transcription (Latin):
tri. uel a rege uel a uino. Italis .⁊. prius uites ostendit
saturmis. ut ĩseptimo legimus uiti sator curuam ser¬
uans sus i magine falcemsaturnusq: propͥȩsedes. perpe¬
hinc dardanus ortus. dardanus & iasius frattes fuerunt
electrae filii: sed dardanus de ioue. Iasius de corito procre¬
atus est. Acuius nomiiue & mons & oppidum nomen
accepit postra Iasiũ dicitur dardanus occidisse: A quo prin¬
ciꝑe nostrum: a dardanos non a iasio. Nam anteriori
respondit. Quod aũt dicit a quo principe genus nostrũ
est. potest & generaliter intelligi. Unde originem ducimus
ut cdeos penates quasi troianos intelligas. & ad ritum referri
de quo dicit labeo in libris inquibus ait esse quaedam sacra
quibus animac humanae uertantur indeos. qui appe
llantur animales ꝙ de animabus fiant. Nii aũt sunt dis
penates & uitales. haud dubitanda refer: aut quia dubita¬
uerat de consilio anchisae: aut no propter somnun¬

Expanded text:
TRI vel a rege, vel a vino. Italis enim primus vitem ostendit Saturnus, ut in septimo legimus «vitisator curvam servans sub imagine falcem». PROPRIAE SEDES perpeorigo Troianorum. Dardanus et Iasius fratres fuerunt, Electrae — filiae Atlantis — filii; sed Dardanus de Ioue, Iasius de Coryntho procreatus est, a cuius nomine mons et oppidum nomen accepit. Postea Iasium dicitur Dardanus occidisse. Idem cipe nostrum a Dardano, non ab Iasio; nam anteriori respondit. quod autem dicit 'a quo principe genus nostrum est' potest et generaliter intellegi, id est unde originem ducimus, ut deos penates quasi Troianos intellegas, et ad ritum referri, de quo dicit Labeo in libris qui appellantur de diis animalibus: in quibus ait, esse quaedam sacra quibus animae humanae vertantur in deos, qui appellantur animales, quod de animis fiant. Hi autem sunt dii penates et viales. HAVD DVBITANDA REFER aut quia dubitaverant ex consilio Anchisae, aut ne propter somn
Abbreviated transcription (Latin):
iti tudine unde ĩ seato. Unde omnes longo ordine posset
iactare quae contrariae sunt latere cupienti. & inqui
rendi officium ad uocem transtulit propter noctemi¬
iterumq iterumq uocaui. Tectis pro tecta. & est anti.¬
prosis. infelix si mulacrum. mĩhi non sibi ut quae potu
infelix. per si mulacrum autem
si mulacra deorum sunt. umbrae inferorum. sic ulixes
in honiero apud inferos. Umbram herculis cernit. quia
post mortem umbrae inferos: animae coelum poturit
Maior imago: quia umbra maior est corpore. quida
tantum consolatio est. Sequitur ꝗ diuinatio quae ani¬
mis liberatis a corpore conceditur. ut noc longum nost.
riant sino lutora fluctus indulgere: operam daro ut
indulgent uino. sino numine diuũ. sine fati necessi¬
tate. ut .N. statius dicit. fata sunt quae dii fantur¬
asportare creusam: hic uersus caret scansione. Uñ
multi hinc multi ias sẏllabam detrahunt. Si tamenuis
fide seruata scandere. fit conuersio ut eueniunt Necte
hinc comitem. ⁊ potest scandi

Expanded text:
ltitudine, ut in sexto "unde omnes longo ordine posset"iactare quae conrendi officium ad vocem transtulit propter noctem«iterumque iterumque vocavi». TECTIS per tecta. Et est antiptosis. INFELIX SIMVLACRVM mihi non sibi, ut «quae potui infelix». Per ‘simulacrum’ autemsimulacra deorum sunt, umbrae inferorum. sic Ulixes in Homero apud inferos umbram Herculis cernit, quia poMAIOR IMAGO quia umbra maior est corpore. QVID TANTVM consolatio est; sequitur etiam divinatio quae animis liberatis corpore conceditur; unde etiam morientibriant sine litora fluctus». INDVLGERE ‘operam dare’, ut Ad v. 777 Sine numine divum sine fati necessitate: ut enim Statius dicit, fata sunt quae dii fanturasportare crevsam hic versus caret scansione: unde multi ei 'hinc', multi 'as' syllabam detrahunt. si tamen vis fide servata scandere, sit conversio, ut 'eveniunt, nec te hinc comitem', et potest scandi
Abbreviated transcription (Latin):
quibus torno facili suꝑadita uitis. cum antea facilis fueri
induit᷑ quia multa inerant inscuto lora quibus manus
inserebant. ut clipeo q sinisteam insertabam aptaus. hoc
ipse: multi hic distingunt. & ad ceneam referunt: inmi¬
sti. uacat in/ ut solet feequenter. haud numins nostro
aut diis contrariis. aut quia inscutis graecorum Neptu¬
nus Introianorum fuerat mineria depicta. fida petũt.
sibi scilicet. formidine turpi: epitheton timoris est. sic
salustius carbo turpi fermidine/ Italiam atq excitum
sed cum e̾e coeperint. undo & ablatiuo usus est noc accu-¬
satiuo. ut ingeorgicis conditus in nubem. Taleẽ qutem¬
hil ĩuitis fas quemꝗ̃ fidere diuis. Generalis quidera sentre¬
ntia sed loco congrna se quitur ti ⁊ cassandras captiuitas
fidentis sacerdotio: & praecesserat armorũ mutatio quar
nunc dephenditur alioquim uitiosa est cum discrepat a sp¬
cialitate. priameia. patronymicum quidem non ẽpsed

Expanded text:
quibus torno facili super addita vitis», cum antea ‘facilis’ fuerit. quibus torno facili super addita vitis», cum antea ‘facilis’ fuerit. INDVITVR quia multa inerant in scuto lora, quibus manum inserebant, ut «clipeoque sinistram insertabam aptans». HOC IPSE multi hic distinguunt et ad Aenean referunt. INMIXTI vacat ‘in’, ut solet frequenter. HAVD NVMINE NOSTRO aut diis contrariis, aut quia in scutis Graecorum Neptunus, in Troianorum fuerat Minerva depicta. FIDA PETVNT sibi scilSallustius "Carbo turpi formidine Italiam atque exercitum sed cum esse coeperint: unde et ablativo usus est, non accusatiHIL INVITIS FAS QVEMQVAM FIDERE DIVIS generalis quidem sententia est, sed loco congrua; sequitur enim et Cassandrae captivitas fidentis sacerdotio, et praecesserat armorum mutatio, quae nunc deprehenditur. Alioquin vitiosa est, cum discrepat a specialitate. PRIAMEIA patronymicon quidem est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humum. ⁊ est aduerbium: abidat. bene imperfecta
usus ẽ. non .i. abiit. Ignaros q loci. his circumstantiis
ostendit a paucis plures potuisse suꝑari: aspirat. fauet
ut aspirant aurae in noctem: Unde & fauor aura
đe: ut gaudens popularibus auris: Successu exultans:¬
felicitatis: quod est stultitiae: Qua ĩnquit prima for¬
tuna: non qua prima sed qua pͥmum. est autem hy¬
pallage ut ibant obscuri sola sub nocte pro ipsi solis quas
fit non ornatus causa ut pars ĩfrusta secant. Sed ne¬
cessitatis: clipoos. maiora scuta. quibus latenuis
si inter rogantis comantem aut cristatum quia de cau¬
dis aĩaliu habebant cristas: ut cristaq hirsutus equina¬
ut salustius. Non ego interga comantes abantiades. insigne
deerum: or namentum deorum. Non it sunt duo epithõ¬
ta quod apud latinos uitiosumẽ. fecit hoc tñ uirgilius
in paucis uersibus. qui tamen emendati sunt. ut lenta

Expanded text:
per humum. Et est adverbium. ABIBAT bene inperfecto usus est; non enim abiit. IGNAROSQVE LOCI his circumstantiis ostendit a paucis plures potuisse superari. ADSPIRAT favit, ut «adspirant aurae in noctem»; unde et favor ‘aura’ dicitur, ut «gaudens popularibus auris». SVCCESSV felicitate; quod est stultitiae. QVA PRIMA INQVIT FORTVNA non ‘quae prima’, sed ‘qua primum’. Est autem hypallage, ut «ibant obscuri sola sub nocte» pro ‘ipsi soli’; quae fit non ornatus causa, ut «pars in frusta secant», sed necessitatis. CLIPEOS maiora scuta, quibus latemus, si interrogantis. COMANTEM aut ‘cristatam’, quia de caudis animalium habebant cristas, ut «cristaque hirsutus equinaut Statius «non ego in terga comantis Abantiadas». INSIGNE DECORVM ornamentum decorum; non enim sunt duo epitheta, quod apud Latinos vitiosum est. Fecit hoc tamen Vergilius in paucis versibus, qui tamen emendati sunt, ut «lenta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nascuntirr ⁊ pereunt. Unde plordãq caesa arbore san¬
guis emanat. Nam ouidius ait in octauo moth. cum¬
erisicton arborem incideret. Primo sanguis effluxit po¬
St tululatus sequutus est. Sie statius. Nec amplerae di¬
mittunt robota nymphae. Item cogitabam ne forte ex to¬
rra martis iurosanguir efflueret. Nam quod dicit
se ueneratum eᷤᷤ numina. illas constat prae cessisse cogi¬
entem inpraelia: quod inbellantibus sit neccesse est. uel¬

Expanded text:
et nascuntur et pereunt; unde plerumque caesa arbore sanet nascuntur et pereunt; unde plerumque caesa arbore sanguis emanat. Nam ut Ovidius ait, cum Erysichthon arborem incideret, primo sanguis effluxit, post ululatus secutus est; inde Statius «nec amplexae dimittunt robora nymphae». Item cogitabam ne forte ex terra Martis iure sanguis efflueret; nam quod dicit haec se veneratum esse numina, illas constat praecessisse cogientem in proelia, quod in bellantibus sit necesse est. GE
Abbreviated transcription (Latin):
rnum. sed ad myrtum. quae inter uerbenas est. & bone
matri sacrificaturus aras coronat ex myrto: Siluam:
ina: nunc arborem dicat: monstrum: bene monstrum:
Nam statim quid esset apparuit. ꝙ hoc proprietatis ẽ.
abusio ne tamen plerunq corrumpuntur. li quuntur san¬
guine guttę. ĩuerto li producitur ut hoc loco. Item
canis cum mantibus humor liquitur. in nomine uero
breuis est. ut liquor: Tabo corrupto sanguine. E est nom¬
en unius casus septimi tantum ut sponte. natu. quod si
uelis declinare haec tabes huiꝰ tabis dices. Membra quatit
causa pendet ex causa Nam timor sanguinem gelat. qui
ꝓflexuosum. Undo ꝑ uietoscuruos dicimus per senectu¬
tem. Tentare latontes: miraculum est .N. ex arbore sangui¬
nem fluere: multa mouens animo: Non dicit quae ser
sequentibus intelligimus: cogitabat inquit ne forte sanguis
esset ex nymphis. Namadryades autem cum arboribus

Expanded text:
rnum, sed ad myrtum, quae inter verbenas est. Et bene rnum, sed ad myrtum, quae inter verbenas est. Et bene matri sacrificaturus aras coronat ex myrto. SILVAM ba, nunc arborem dicat. MONnam statim quid esset apparuit. et hoc proprietatis est; abusione tamen plerumque corrumpitur. Ad v. 28 Liquvntur 'li' in verbo producitur, ut hoc loco, item "canis cum montibus umor liquitur" : in nomine vero brevis est, ut 'liquor'. Ad v. 29 Tabo corrupto sanguine. et est nomen casus septimi tantum, ut 'sponte' 'natu': quod si velis declinare, haec tabes, huius tabis dicis. Ad v. 30 Membra quatit causa pendet ex causa: nam timor sanguinem gelat, qui et flexuosum; unde et vietos dicimus curvos per senectutem. TEMPTARE LATENTES miraculum est enim ex arbore sanguinem fluere. MVLTA MOVENS ANIMO non dicit quae, sed ex sequentibus intellegimus. Cogitabam, inquit, ne forte sanguis esset ex nymphis: amadryades namque cum arboribus
Abbreviated transcription (Latin):
tris est. Mactabam ĩ littore taurum: contra rationem ioui
taurum sacrificat adeo ut hine putetur subsecutum eoᷤ
prodigilim. Ubiq .N. ietti ioui iuuencũ legimus ÷ molatum
Ut statuam ante aras aurata fronte tuuencum: Iam
cornu petat & pedibus qui spargat arenam. item tuuena.¬
lis qui uexat nascenti robora cornu. Nam ĩuictimis gͦ ae¬
tas est consideranda: tumulus. hoc sermone ꝓ collem &
sepulcrum fuisse significat: quo sũmo in quo sum̃o: cornca
uirgulta e myrtus bene eligit hastis apta uirgulta: nã
leginius & bona bello cornus. Item et pastoralem praefida
cuspide myrtum: ergo si telis fuerat confixus: Merito illic
coaluere uirgulta: cornus aũt dedinatur ut ficus: si ar¬
bor sit Nam cornu animalis ĩdecli nabile est: licet gt̃n
usurparit lucanus ut cornus tibi cura sinistri lentule
Sic cicero ĩarato. huius ge nus progenu accessi: non adco¬

Expanded text:
tris est. MACTABAM IN LITORE TAVRVM contra rationem Iovi tris est. MACTABAM IN LITORE TAVRVM contra rationem Iovi taurum sacrificat, adeo ut hinc putetur subsecutum esse prodigium. Vbique enim Iovi iuvencum legimus immolatum, ut «statuam ante aras aurata fronte iuvencum, iam cornu petat, et pedibus qui spargat harenam», item Iuvenalis «qui vexat nascenti robora cornu». Nam in victimis etiam aetas est consideranda. TVMVLVS hoc sermone et collem et sepulcrum fuisse significat. QVO SVMMO in quo summo. CORNEA VIGVLTA ET MYRTVS bene elegit hastis apta virgulta; nam legimus «et bona bello cornus», item «et pastoralem praefixa cuspide myrtum». Ergo si telis fuerat confixus, merito illic haec coaluere virgulta. ‘Cornus’ autem declinatur ut ‘ficus’, si arbor sit. Nam ‘cornu’ animalis indeclinabile est, licet genetivum usurparit Lucanus, ut «cornus tibi cura sinistri, Lentule». Sic Cicero in Arato «huius genus» pro ‘genu’. ACCESSI non ad co
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt ꝙ cenum dicatur a sotio ulixis illic sepulto. eo
tempore quo missus est ad frumenta portanda: fatis
iniꝗuis: Bene quod sit futurum prar occupat: Aenea¬
das. ecce nec uirgilius aenum dicit: Sacra dioneacma:¬
nus ducis. haec aũt ĩquantum potest / sed non semper
reseruat. auspiciis ceptorum operum: ioui qui arcis
deus est: Apollini propter auguria: libero causa libertatis.
Nam alii si inuocentur adpriuatam pertinent causam
Unde de didone leginius. Iunoni anto oinnes cui uincla
iugalia curae. propter nuptias. ꝑuamuis .N. rei .p. utili¬
tas simularetur: Erat tamen ẽ specialis causa didonis:
Similiter hic aeneas sacrificat ueneri.s. ut placeat ma¬
tri. quod aũt delibero diximus causa haec est. ut sign
um sit liberae ciuitatis. Nam apud maiores. Aut stipon¬
diariae erant. Aut focderatae. Aut liberas. Sed inliberis ci-¬
uitatibus simulacrum marsyae erat qui ĩtutela liberi pa.¬

Expanded text:
cunt etiam, quod Aenum dicatur a socio Vlixis illic sepulto eo cunt etiam, quod Aenum dicatur a socio Vlixis illic sepulto eo tempore, quo missus est ad frumenta portanda. FATIS INIQVIS bene quid sit futurum praeoccupat. AENEADAS ecce nec Vergilius Aenum dicit. SACRA DIONAEAE MAnus ducis». Haec autem in quantum potest, non semper,  Avspicibus coeptorum operum Iovi, qui arcis deus est; Apollini propter auguria; Libero causa libertatis. nam dii alii si invocentur ad privatam pertinent causam: unde de Didone legimus "Iunoni ante omnes, cui vincla iugalia curae" propter nuptias: quamvis enim rei publicae utilitas simularetur, erat tamen etiam specialis causa Didonis. similiter et hic Aeneas sacrificat Veneri. quod autem de Libero diximus, haec um sit liberae civitatis. Nam apud maiores aut stipendiariae erant, aut foederatae, aut liberae. Sed in liberis civitatibus simulacrum Marsyae erat, qui in tutela Liberi pa
Abbreviated transcription (Latin):
absteñius fuit. quos constat acrioris ce naturae. quod g de
de mosthene dictum est. Regnata: participium est sine uerbi
origine: Hospitiũ antiquum: aut carum: aut re uera antiq.¬
uum. Namtanta inter ipsos familiaritas fuit. ut ilione si¬
lia priami polymesteri nuberet thracum regi cui polydorũ
dum: dum fortuna fuit: scilicet bona ꝙ simul ostendit fidemi
cũ felicitate deficere. Sane sciendum quotiẽs oq fortunam
solam dicimus felicitatem intelligi: & fortunatos tantumfe¬
lices & infortunatos solos infelices uocamis: littore curuo:
perpetuum epitheton littorum est: Nam quod insexto
ait sum se ad caiete recto fert littore portum. signifi¬
cat eum ita nauigasse. ut non linqueret littus. prima
loco. quia apud cretam aliam fecit. modo aũt de num
significat. ut salustius ȩnum maroneͣm q e uiam mi¬
litarem. quanꝗ̃ homerus dicat: inde auxilia adtroiam

Expanded text:
abstemius fuit - quos constat acrioris esse naturae, quod etiam de abstemius fuit - quos constat acrioris esse naturae, quod etiam de Demosthene dictum est. REGNATA participium sine verbi origine. HOSPITIVM ANTIQVVM aut carum, aut re vera antiquum. Nam tanta inter ipsos familiaritas fuit ut Ilione, filia Priami, Polymestori nuberet Thracum regi. DVM FORTVNA  Dum fortuna fuit scilicet bona. et simul ostendit fidem cum felicitate deficere. sane sciendum, quotienscumque fortunam solam dicimus, felicitatem intellegi: unde et fortunatos tantum felices, et infortunatos solos infelices vocamus. litore curvo perpetuum epitheton litait «tunc se ad Caietae recto fert litore portum», significat eum ita navigasse ut non linqueret litus. PRIMA LOCO quia apud Cretam alia fecit. Modo autem Aenum significat, ut Sallustius «Aenum et Maroneam viamque militarem». Quamquam Homerus dicat inde auxilia ad Troiam
Abbreviated transcription (Latin):
sotiis natoq penatibus. & magnis diis. duo humana po¬
suit. E duo diuina. patris aũt non fit mentio. ꝙ secun.¬
in basi scribebatur magnis diĩs: potest tñ hoc pro honore dici
Nam dii magni sunt iupiter minerua mercurius. qui
romas colebantur. Penatesuõ apud lautolauinium. Unde
apparet non esse unum. Terra procul: procul est quasi por.¬
ro ab oculis. Unde potest E satis longe significare. E non ualde
ut inquinto. est procul inpellago saxum quod satis longe
fuisse intelligi non potest. Ne uoluptas pereat spectaculi.
quanꝗ̃ ⁊ hic similis posset eͥe significatio. Breuis est .N. helle-¬
sponti transitus. Uastis aũt aut uastatis auit magnis. cheaces
arant figurate. Nam minus est : quam. fcri quondam regn¬
ata lygurgo: sacuo & cruento. lycurgus autem rex thraciae
fuit. qui ut habet fabula. dũ contemnens liberum patromii¬
cius amputauerat uites/ sua crura ĩcidit. Reuera aũt

Expanded text:
SOCIIS NATOQVE PENATIBVS ET MAGNIS DIS duo humana poSOCIIS NATOQVE PENATIBVS ET MAGNIS DIS duo humana posuit et duo divina. Patris non fit mentio, quia secunin basi scribebatur ‘magnis diis’. Potest tamen hoc pro honore dici; nam dii magni sunt Iuppiter Minerva Mercurius. Qui Romae colebantur, penates vero apud Laurolavinium; unde apparet non esse unum. TERRA PROCVL ‘procul est quasi ‘porro ab oculis’; unde potest et ‘satis longe’ significare et ‘non valde’, ut in quinto «est procul in pelago saxum», quod satis longe fuisse intellegi non potest, ne voluptas pereat spectaculi. Quamquam et hic similis possit esse significatio; brevis est enim Hellesponti transitus. VASTIS aut ‘vastatis’ aut ‘magnis’. THRACES ARANT figurate; nam minus est ‘quam’. ACRI QVONDAM saevo et cruento. Lycurgus autem rex Thraciae fuit, qui ut habet fabula, dum contemnens Liberum eius amputat vites, crura sua incidit. Re vera autem
Abbreviated transcription (Latin):
occisum dicunt post euersam troiam. E in maria prae¬
cipitatum: cuius cum mater hecuba agnouisset cada¬
uer & captiua duceret᷑ flendo ĩ canem cõuersa est :
Cum se praccipitaro uellet in maria. quod ideo fingitur
quia nimio dolore. inaniter graecis conuitiabatur: ꝑhry.¬
giae idae: ad discretionem cretensis: molimur: paranius.
& bene petit loca in quibus & lateret & nauigia praepara.¬
ret. incerti quo fata ferant: quia quisquis nauigat licet
mente destinet locum. quo tamen fertur ĩcertus est: ubi
sistere detur: a praeteritis tractum ẽ. quia nec ĩthracia
per mansit. Nec increta: contrahiniusq uitos. collegimus
tres lytia missos. & apellinis agris eos .s. qui adauxilium ue¬
nerant. Uix. mox. ut uix e conspectu siculae telluris ĩ altum
uela dabant lacti: prima aestas. Aut uernum tempus dicit:
Aut quia est adultas ⁊ praeceps. & pater anchises: ut dixi¬
exul quasi trans solum missus. Aut extra solum uagus: cũ

Expanded text:
occisum dicunt post eversam Troiam et in maria praeoccisum dicunt post eversam Troiam et in maria praecipitatum. Cuius cum mater Hecuba agnovisset cadaver, cum captiva duceretur, flendo in canem conversa est, cum se praecipitare vellet in maria. Quod ideo fingitur, quia nimio dolore inaniter Graecis conviciabatur. PHRIGIAE IDAE ad discretionem Cretensis. MOLIMVR paramus. Et bene petiit loca, in quibus et lateret et navigia praepararet. INCERTI QVO FATA FERANT quia quisquis navigat, licet mente destinet locum, quo tamen feratur incertus est. VBI SISTERE DETVR a praeteritis tractum est, quia nec in Thracia permansit nec in Creta. CONTRAHIMVSQVE VIROS colligimus tres Lycia missos et Apollinis agris» - eos scilicet qui ad auxilium venerant. VIX mox, ut «vix e conspectu Siculae telluris. PRIMulae telluris. PRIMA AESTAS aut vernum tempus dicit, aut quia est et adulta et praeceps. PATER ANCHISES ut dixiEXVL quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. CVM
Abbreviated transcription (Latin):
entum ut significet retro: diuersa ex ilia: multi ad illud
referunt. Magnumq sparsa per orbem constat nanqͥ dir¬
sas orbis partes obtinuisse troianos. sed melius est specia.¬
liter hoc aeneae dare. qui compulsus est auguriis diuersas
terras. hoc est e regione positas quaerere: desertas auĩt a dar¬
dano accipe. Namubiq uberes eas ee̾ leginus. ut atq ubere
quar tempora ascamii pasta est. ⁊ cursu stellas. ꝓ creusas
admouitione. quae dixit & terram hesperiam uenies sub
iꝑ̃a antaridro : uretan ipsam antandeum. est aũt ciuitas
phrygiae dicta antandros est. Uel quod de andro insula eam
condiderunt coloni quasi
Uel quia gracci ue¬
nientes per thraciam cepere polydorum pro cuius practio¬
pretio hanc a priamo accepere ciuitatem: quae ex facto
nomien accepit quasi
oni uirgilius non consentiat. fertur tamen ꝙ post acceptũ
pretium a graecis occisus sit lapidibus. flii a poly meͬstore

Expanded text:
entum, ut significet ‘retro’. DIVERSA EXILIA multi ad illud entum, ut significet ‘retro’. DIVERSA EXILIA multi ad illud referunt «magnum quae sparsa per orbem». Constat namque diversas partes orbis tenuisse Troianos. Sed melius est specialiter hoc Aeneae dare, qui conpulsus auguriis est diversas terras, hoc est e regione positas, quaerere. DESERTAS autem ‘a Dardano’ accipe; nam ubique uberes esse eas legimus, ut «atque ubere quae tempora Ascanii pasta est, cursu stellae, Creusae admonitione, quae dixit «et terram Hesperiam venies». SVB IPSA ANTANDRO iuxta Antandrum. Est autem civitas Phrygiae, dicta Antandros vel quod de Andro insula eam condiderunt coloni, quasi vel quia Graeci venientes per Thraciam cepere Polydorum, pro cuius pretio hanc accepere civitatem, quae ex facto nomen accepit, Antandros, oni Vergilius non copretium a Graecis occisus sit lapidibus. Alii a Polymestore
Abbreviated transcription (Latin):
bene accusatio in deos habet quandam uenerationem: Alio¬
quim sacrilegiũ est. suꝑbum ilon. Nobile plium autem
uirgilius neutro pñe tantum declinat. oratius e feminino.
ut non se mel ilios uexata. Sane modo ilion proprie de
ciuitate dixit. Nam regio troia est: Quamuis interdũ
prociuitate prouinciam ponat: ut & campos ubi troia fuit.
humo fumat neꝑtunia troia: humo i. ab humo ꝗ signi¬
ficat patriȩ suae solum q arsisse. Sane quaeritur quõ
dixerit cecidit & fumat. sed aut per poeticam licentiam
tempus pro tempore posuit: ut meminisse hor᷑ẽt luctu¬
q refugit. Aut certe naturam rerum expressit. Nam ru¬
ina inbreui fit. fumus uõ ĩ longo ꝑdurat permanet tem¬
pore. Nam quod ait probus ad discernendum tempus
circum flectendamꝰ sẏllabam ut ĩ telliganius fumauit. Non
procedit quia pone tantum uerbiom in ultima habet aco¬

Expanded text:
bene accusatio in deos habet quandam venerationem; aliobene accusatio in deos habet quandam venerationem; alioquin sacrilegium est. SVPERBVM ILIVM nobile. ‘Ilium’ autem Vergilius neutro tantum genere declinat, Horatius etiam feminino, ut «non semel Ilios vexata». Sane modo ‘Ilium’ proprie de civitate dixit, nam regio ‘Troia’ est - quamvis interdum pro civitate provinciam ponat, ut «et campos ubi Troia fuit». HVMO FVMAT NEPTVNIA TROIA ‘humo’ ab humo, ut significet patriae suae solum quoque arsisse. Sane quaeritur quo modo dixerit ‘cecidit’ et ‘fumat’. Sed aut per licentiam poeticam tempus pro tempore posuit, ut «meminisse horret luctuque refugit», aut certe naturam rerum expressit; nam ruina in brevi fit, fumus vero longo permanet tempore. Nam quod ait Probus, ad discernendum tempus circumflectendam ultimam syllabam, ut intellegamus ‘fumavit’, non procedit, quia ‘pone’ tantum verbum in ultima habet acc