comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Ite atque hoc dominicum corpus superpectus eius cum
magna reuerentia ponite : eumq sepulturie tradite: Quoddũ
factum fuisset. sus ceptum corpus eius terra tenuit nec ultra
iste uirfuerit. ut eius corpus etiam terra proiceret : quibene¬
dicti gratiam non haberet : PETRVS: Perpendo plane et uehe¬
uidam autem eius monachus: mobilitati mitẽ dederat.
et permanere in monasterio nolebat: Cum que eum uirdĩ
assidue corriperit. frequenter admoneret : ipse uero nullo mod
consentiret in congregatione persistere. atque inportunis
precibus ut relaxaretur inmineret: quad amdiȩ isdẽ uenera¬
bilis paternimieatis eius tedio affectus. iratus iussit. ut dis¬
cederet: quimox ut monas terium exut: contra se adsistere
aperto oredraconem in itinere inuenit: Cumque eum isdemdraco
qui a pͥparuerat deuorare uellet. coepit ipse tremens et palpitans mag¬
nis uocibus clamare dicens: Currite currite. quia dracoiste. me

Expanded text:
dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et veheQuidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me
Abbreviated transcription (Latin):
conditor interram uanit. ecaelo: At que ut iudicare caro etiam de
spiritibus possit. hocei largiri dignatus est factus prohominibus
ds̃ caro : Quia in desurrexit ultra se in firmitas nr̃a. unde sub se
in firmata est firmitas dĩ: PITRUS Cumuirtu tesig¬
norum concordi terlo quitur ratio uerborum: GREGORIUS¬
uadam quo quediedum quidam eius puerulus monachus parentes
suos tiltra quam debebat diligens atque ad eorum habitaculum ten¬
dens sinebenedictione demonasterio exis set : eodem die mox
ut ad eos peruenit defunctus est: Cumque esset sepultus.
die altero proiectum foras corpus eius inuentum est: quod
rursus tradere sepulturae cura uerunt: sed sequenti die iterũ
proiectum exterius atque inhumatum. sicut prius inuenerunt:
Tunc concite. ad benedicti patris. uestigia currentes: cũ magno
fletu petierunt : ut ei scam gratiam largiri dignaretur: Quibus
ucirdĩ manusua protinus communionem dominici corporis dedit

Expanded text:
Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus Deus caro: quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra, unde sub se infirmata est firmitas Dei. Petr. Cum virtute signorum concorditer loquitur ratio verborum. CAPUQuadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit
Abbreviated transcription (Latin):
proeis offerridño facite: et ulterius ex communicatae ñ erunt:
Quaedum oblatio proeis fuis sec immolata. et ad diacono iuxta
morem clamatum est. ut ñ cõmunicantes ab ecła exirent : illae
exire ulterius ab ecclesia uisae non sunt: Qua exre indubitanter
patuit : quiadum inter eos qui communione priuati sunt minime
recederent communionem ad ño perseruum dñi recepissent:
irum ualde. quam uis uenerabilem et scĩssimũ PETRUS.¬
uirum adhuc tamen in hac carne corruptibili de gentem potuis se
animas soluere in illo iam in uisibili iudicio constitutas GRECÕR
Iumquid nam petre in hac ad huc carne non erat quiau diebat.
quod cum que ligaueris super terram erit ligatum in caelis. et quae
solueris superterram soluta erunt et in caelis Cuꝰi nunc uicem
ligando et soluendo obtinent: qui locum sc̃i regiminis fide
et moribus tenent: Sed ut tanta ualeat homo de terra. cadi et terrae.

Expanded text:
pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in coelis ? Cujus nunc vicem in ligando et solvendo obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
linguam ur̃am. quia si non emendaueritis. ex communi couos. Quam
uidelicet ex communi cationis sententiam non proferendo intulit. sed
intentando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae : intrapaucos
dies defunctae sunt. at que in ecelesia sepultae : Cumque in eadem ecđa
missarum solemnia celebrarentur atque exmore diaconus clamaret
siquis non communicat declocum nutrixearum quae pro eis ob¬
lationem dño deferre consueuerat: eas desepulchrissuis progredi.
et exire ecclesiam uidebat: Quoddum saepius cerneret quia ad uocẽ
dia coniclamantis exiebant foras atque intra ecclesiam permanere
non poterant ad memoriam rediit. quae uirdĩ illis ad huc uiuentib
mandauit: Eas qui ppe se comm unione dixerat. nisi mores suos et uerba
corrigerent: Tunc seruo dĩ cum grandimaerore: indicatum est : Qui
manusua protinus oblationem dedit dicens: Ite et hanc oblationem

Expanded text:
linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem
Abbreviated transcription (Latin):
sermo illius habebat acsihoc non dubie atque sus pense sediam per
sententiam protulis set : Nam non longe ab eius monasterio. duae
quaedam scae moniales feminae nobili origenere exortae in loco pro¬
prio conuersabantur. quibus quidam religiosuas uirad ex terioris uitae
usum praebeat obsequium: Sed sicut non nullis solet nobilitas generis
parare ignobilitatem mentis. ut minus se in hoc mundo dispiciant
quiplus seceters aliquid fuis se meminerunt: Necdum praedictae
scae moniales feminae perfecte linguam subͥabitus su freno res¬
trinxerant: et eundem religiosum uirum quia d exteriora neces saria
eis obsequium praebebat : in cautis saepe sermonibus ad iracundiam
prouocabant : Quicum diu ista toleraret: perrexit addĩ hominem
quantasq pateretur uerborum contumelias enarrauit: Virautem dĩ
haec de illis audiens: eis protinus mandauit dicens: Corrigite

Expanded text:
sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s quam corpus Et certe scriptura teste nouimus. quod propheta ex¬
iudata subleuatus repente est cum prandio inchaldea depositus. Quo
uidelicet prandio prophetam refecit. seque repente in iudȩa iterumin¬
uenit: Siigitur tam longe abbacuc potuit sub momento corporalit̃
ire et prandium deferre : quid mirum si benedictus pater obtinuit
quatinus iret persp̃m et fratrum qui escentium spiritibus necessaria
narraret ut sicut ille ad cibum corporis. corporaliter perrexit.
itaiste ad institutionem spiritalis uitae spiritaliter pergeret:
Uanus tuae locutionis tersit a mefateor dubi etatẽmentis PTTRUS
Sed uelim nos se in communilo cutione qualis iste uir fuerit
ix ipsa petre communis eius locutio a uirtutis GRICE RTUD¬
erat pondere uacua. quia cuius corsese in alta sus penderat:
nequaquam uerba de ore illius in cas sum cadebant: Si quid uero
um quam noniam decernendo sed minando diceret. tantas uires

Expanded text:
spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta exspiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fueritix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectabant: Cum que uirdi constituto die minime uenisset: adeu
reuersi sunt dicentes Expectauimus pater ut uenires sicut promiseras
et nobis ostenderes libi quid aedi fi care deberemus et non uenisti
Quibus ipseait. Qũre fr̃s. quare ista dicitis. N unquid sicut ꝓmisi
unonueni  cuĩ cum ipsi dicerent quando uenisti : respondit:
Nunquid uttisq uobis doimientibus non apparui etloca singula
desianaui  Ite et sicut peruisionem audistis omnehabitaculũ
monas terii ita construite: qui hacc audientes. uehementer ad mirati ad
praedictum praedium sunt reuersi: et cuncta habitacula sicut ex reuela¬
tione didicerant construxerunt: SITRUS
oceri uelim quo fieri ordine potuit ut longe iret responsum dormi¬
entibus diceret quod ipsi peruisionem audirent. et recognos cerent:
uid est hoc quod perscrutans reigestaeE RTCORIUS¬
ordinem ambigis pecre lique profecto qui a mobilioris naturae est

Expanded text:
exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad euexspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est
Abbreviated transcription (Latin):
construero monasterium debuisset Qui rogati consentiens.
deputatis fratribus patrem constituit. et quis eis secundus esset
ordinauit. Quibus euntibus spopondit dicens Ite et dieillo ego
uenio t ostendo uobis inquoloco oratorium. in quo refectorium
fratrum in quo susceptionem hospitum. uel quae sunt neces¬
saria a edificaredebeatis : Quibenedictione percepta: ili coperu¬
rexerunt Et constitutum diem magnopere praesto lantes
parauerunt omnia quachis qui cumtante patre uenire potuissent
ui debantur es senecessaria: Noc te uero eadem qua promissus inluces¬
cebat dies eidem seruodĩ quem illic patrem consatuerat atque eius
prae posito uir dni in somnis apparuit et loca singula ubi quid aedifi¬
care debuis sent. sub tiliter designauit: Cum quȩ utriq a somno
surgerent : sibi inuicem quod uiderant retulerunt non tam uisi oni
illi omni modo fidem dantes uirum dĩ sicut seuenire promiserat

Expanded text:
construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat,
Abbreviated transcription (Latin):
uult ad spirat: Hinc est enim quod nathan a rege requisitus si construere
templum posset: prius consensit: et post modum prohibuit. Hic est
quod heliseus cum flentem mulierem cerneret causamq: nescisset.
ad prohibentem hanc puerum dicit. Dimitte eam quia anima eius in
amaritudine est. et dñs celauit ame: et non indicauit mibi : qđ ompsds̃
ex magnepietatis dispensatione disposuit. quiadum ꝓphetiae sp̃m.
ab quandodat et aliquando subtrahit. prophetantium mentes et elẽuat
incolsitu dinem et custodit inhumilitate Vt . et accipientes sp̃m
inueniant quid dedõ sint: et rursum prophetiae sp̃m non habentes
cognoscant quid sint desemet ipsisTT RUS
ta hoc esse ut asseris: magna ratio clamat: Sed quaeso deuene¬
rabili patrebenedicto quic quid ad huc animo oc currit.
exequere:¬
lo quo qͥue tempore a quodam fideli uiro fuerat rogatus ut in ei
praedio iuxta terracinensem urbem missis discipulis suis

Expanded text:
vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia anamaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit michi’. Quod opusDeus ex magne pietatis dispensatione disponit, quia dum prophetie spiritum aliquando dat et aliquando sin celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequereAlio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
sumpti fuerant : ut non plus quam quinq: ad refectionis horam fra¬
tribus in ueniri potuissent: Cum que eos uenerabilis pater contris¬
tatos cerneret: eorum pusillanimitatem studuit modesta incre¬
patione corrigere: et rursum promissione subleuaredicens.
Quare depanis in opia uester animus contristatur. c hodie quidẽ
minus est: sed die crastina abundanter habebitis Sequenti aũt
die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inuentisunt:
Quos omp̃s ds̃ quibus deferentibus trans misisset nunc usq mane
in cognĩtum. Quod cum fratres cernerent: dño gratias referentes di¬
dicerunt iam deabundantia nec in egestate dubitare:PETRUIS:
Sic quaeso te. Num quid nam credendum est. huic di famulo semperspm
prophetiae ad esse potuisse. anper interualla temporum ei mentem
prophetiae sp̃s implebat.GRICORIUS.
ro phetiae sp̃s petre. propheta rum mentes non semper in radiat: Quia

Expanded text:
sumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam frasumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic Dei famulo semper prophetiae spiritum adesse potuisse? an per intervalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? Gregor. Prophetiae spiritus, Petre, prophetarum mentes non semper irradiat: quia
Abbreviated transcription (Latin):
filius fuerat. quiei ante mensam lucernam tenebat: Cumq uirdĩ
ederet ipse autem cum lucernae ministerio adstaret. coepit per
superbiae sp̃m inmente sua tacitus uoluere: et per cogitationem
dicere: Quis est hic cui ego manducanti ad sisto lucernã teneo.
seruitium inpendo quis sum ego ut isti seruiam.
atquem uirdĩ statim conuersus uehementer eum coepit
increpare dicens. Si gna cor tuum frater Quid est quod
loqueris signa cortuum. Vo catisq statim fratribus
quid habuerit in corde per ordinem narrauit quanto suꝑbiae spũ intu¬
muerat et quae contra uirum dĩ uerba per cogitationem tacitus dicebat:
Tuncliquido omnibus patuit quod uenerabilem benedictum latere nil
lidigitur tempore in eadem campaniae regione fames in cubuerat
magnãq omnes alimentorum indigentia co angustabat: Iamq in
benedictimonasterio. triticum de erat: Panes uero poene omnes con¬

Expanded text:
filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus,quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil lio quoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes con
Abbreviated transcription (Latin):
conuersa: Ibi quoque quaed am scãe moniales feminae inerant: et crebro
illuc proexhortandis animabus fratres suos mitterebenedictus di famulus
curabat: Quadam uero die misit exmore. sedis quimissus fuerat mo¬
nachus post ad monitionem factam. a sci monialibus feminis rogatus
mappulas accepit. sibiq: eas abs condit insinu: Quimox ut reuersus . ẽ
eum uirdĩ uehementissima a maritudine coepit increparedicens:
Quomodo ingressa est iniquitas insinutuo. atille obstipuit et
quid egisset oblitus: unde corripiebatur ignorabat: Cuiait: Nũquiu
ego illic praesens non eram. quando ab ancillis dĩmappulas accepisti:
tibiq eas insinum misisti: qui mox eius uestigiis. pro uõlutus
stulte seegisse paenituit et eas quas insinu abs conderat mappulas
proiecit:¬
uadam quo que diedum uenerabilis pater ues pertina iamhora
corporis alimenta perciperet: eius monachus cuiusdã defensoris

Expanded text:
conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecituadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris
Abbreviated transcription (Latin):
uodam quo que tempore exhilaratus noster quem ipse con¬
uersum nosti trans missus adñõ suo fuerat ut dĩ uiro in mo¬
nasterium uino plenaduo lignea uascula quae uulgo flascones
uocantur deferr&: quiunum detulit alterum uero pergens
in itinere abs condit: Vir autem dñi quem facta absentia
latere non poterant. unum cum gratiarum actione suscepit
et disceden tem puerum monuit dicens. Vide fili. deillo flas cone quem
abs condisti iam n onbibas sed inclina illum caute et inuenies quid intus
habet : Qui confusus ualde adĩ homine exiuit. et reuersus uolens adhuc
probare quod audierat : cum flas conem inclinassec de eo protinus ser¬
pens egressus est: Tunc praedictus exhilaratus puer perhoc quod in
uin o repperit expauit malum quod fecit: XUIIII¬
on longe autem amonasterio uicus erat in quo non minima multitudo
hominum adfidemdi ab idolorum cultu benedicti fuerat. ex oratione

Expanded text:
Quodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conQuodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit. on longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ consueuerat orando plangeret sed merendo qua enam causa tanti
luctus existeret in quisiuit: Cui uirdĩ ilico respondit: Omne hoc
monasterium quod construxi et cuneta quae fratribus praepa raui om¬
ni potentis dĩ iuditio gentibus tradita sunt: Uix autem obtinere
potui ut mihi exhocloco animae cederentur Cuius uocem tunc
theo probus audiuit : nos autem cernimus. qui destructũmodo
a langobardorum gente eius monasterium scimus Nocturno
enim tempore e qui escentibus fratribus. nuper illuc langobarda
ingressisunt: Qui diripientes omnia. neunum quidem hominem
illic tenere potuerunt: Sed impleuit omp̃s ds̃ quod fideli famulo
benedicto promiserat: ut si res gentibus trader&: animas custo¬
diret: Qua in re pauliuicem uideo tenuis sebenedictum: cuius
dum nauis rerum omnium i acturam pertulit ipse in consola¬
tione uitam omnium qui eum comitabantur accepit: XUIII.

Expanded text:
Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ego iudiciã et nosse et pronundas sepotui quae tedixis se cog¬
noui Nam ea quaeipse non loqueris nr̃is proculdubio cognitionib
abs condis. concordat ergo prophetica apostolica que sententia
quia in compraehensibilia sunt diiuditia et tamen quae de oreeius prolata
fuerint humanis labiis pronunciantur: qm̃ sciri ab hominibus et plata
perdm̃ possunt et occulta non possunt: PETRUS
nobiectione meae quaestiun culae: patuit causa rationis Sed quaeso
te siqua sunt ad huc dehuius uiri uirtute subiunge. GRECORIUS¬
irquidam nobilisteo. probus nomine eius dembenedicti patris fuerat
ad monitione conuersus: Qui prouitaesuae merito magnam apud eum
famili aritatis fidutiam habebat: hic cum quadam die eiusdem cellulã
fuis set ingressus: hunc amarissime flentem repperit: Cum que
diu sub sisteret eiusq: non finiri lacrimas uideret nec tamen ut uir

Expanded text:
Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cogIlla ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri virtutibus, subjunge. CAPUVir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir
Abbreviated transcription (Latin):
dauid autem haec se omnia non solum nosse sed etiam in labiis ꝓ¬
nuntiasse testatur.GRE CORIUS¬
dutraq haec tibi superius subbreuitate respondi: dicens quod scĩ
uiri inquantum cum dño unum sunt sensum dñi non ignorant:
Omnes enim qui deuote dñm secuntur. etiam deuotione cum dõ sunt
et adhuc carnis corruptibilis pondere grauaticum dõ non sunt:
Occulta itaque dĩ iudicia in quantum coniuncti sunt. sciunt in quantũ
disiuncti sunt nesciunt: quia enim secreta eius ad huc perfecte ñ
penerant in compraehen sibilia eius iuditia esse testantur: Quia uero¬
ei mente in haerent atque in haerendo uel sacrae scripturae eloquiis uel
occultis reuelationibus in quantum accipi unt agnoscunt haec et nor̃
et pronuntiant. Iuditia igitur quaeds̃ tacet nesciunt: quaed s̃ loquit᷑
sciunt: Vnde et dauid propheta cum dixis sit in labus meis pronun¬
tiaui omnia iuditta protinus addidit oristui: Acsi a ꝑtedieat:

Expanded text:
David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pDavid autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carnis corruptibilis gravati pondere, cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur: quia vero mente ei inhaerent, atque inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquantum accipiunt agnoscunt, et noverunt haec et pronuntiant. Judicia itaque quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
arius eius fuit. e ualde enino esse in conueniens udetur eius
sensum cum quo unus factus fuent ignorare: GRICORIUS¬
c̃i uiri in quantum cum dño unum sunt. sensum dñi non ignorant:
nouit nisi sp̃s dĩ: qui ut se ostenderet. nos se quaedĩ sunt: adiunxit
Nos autem non sp̃uhuius mundi accepimus. sed sp̃u qui exdõ est: hinc
iterum dicit: Quod oculus nonuidit: nec auris audiuit. nec in corho¬
minis ascendit : quae praeparauit ds̃ diligentibus se: Nobis autem
reuelauit per sp̃m suum. Pł
hoc quod proposui praemi sit dicens: o altitudo diuitiarum sapientia e
et scientia edĩ quam in conprehensibilia sunt iuditia eius. et in uestigabiles
ui ae eius Sed rursum mihi haec dicenti alia sub oritur quaestio
Nam dauid propheta dño loquitur dicens: In labiis meis pronuntiaui
omnia iuditia oris tui: et cum minus sit nosse quam etiam pronun¬
tiare quidem quod paulus in comprebensibilia esse dĩ iuditia asserit

Expanded text:
arius ejus fuit ? Valde enim esse inconveniens videtur ejus arius ejus fuit ? Valde enim esse inconveniens videtur ejus sensum cum quo unus factus fuerit, ignorare. Gregor. Sancti viri in quantum cum Deo unum sunt, sensum Domini non ignorant. novit, nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per Spiritum suum . Petr. hoc quod proposui, praemisit dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit,
Abbreviated transcription (Latin):
protinus expulit: Cuisanato: praecepit dicens: Vade: et post haec
carnem non comedas. Ad sacrum uero ordinem : num quã accedere
praesumas: Quacum que autem die sacrum ordinem temerareprae¬
sumpseris statim iure diaboli iterum manciparis: Discessit
igitur clericus sanus: et sicut terrere solet animum poena recens
eaq: uirdĩ praeceperat interim custodiuit: Cum uero post annos
multos omnes priores illius dehacluce migrassent. et minores suos
sibimet suꝑ poni insacris ordinibus cerneret uerba uiri dĩ. quasi ex
longo tempore oblitus post posuit. atq ad sacrũ ordinẽ accessit:
Quem mox is qui reliquerat. diabolus tenuit : eumq uexare quousq
hunc clericum ideirco diabolo traditum inead sacium ordinem ac¬
cedere auder&. GRE GORIUS¬
uarediuinitatis secreta non nosset qui diuinitatis praecepta ser¬
egregius praedi cator dicit. quis nouit sensum dñi auiquis consila¬

Expanded text:
protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta seregregius praedicator dicit: Quis novit sensum Domini, aut quis consili
Abbreviated transcription (Latin):
marces cet insemet ipsa : Cuius ꝓphetiae mysteria : nobisiã facta sunt
luce clariora. qui in hac urbe dissoluta moenia euersas domos des¬
tructas ecclesias turbine cernimus. eiq: aedificia longo senio lassata
quiaruinis crebrescentibus. prosternantur didemus XUI.
Quamuis hoc honoratus eius discipulus cuius mihi relatione
compertum est nequaquam exore illius audisse seperhibet: Sed quia
hoc dixerit . dictum sibi a fratribus fuisse testatur: Eodem quoque tem pr¬
quidam a quinensis ecclesiae clericus dȩmonio uexabatur: Qui auenera¬
hile uiro constantio ecclesiae eius antistite permulta fuerat martrrũ loca
trans missus ut sanari potuisset. sed scĩ dĩ martrres noluerunt ei sani¬
tatis donum tribuere. ut quanta esset in benedicto gratia de mons¬
trarent: Ductus itaque est ad omni potentis dĩ famulum benedictũ.
qui ihu xp̃o dño preces fundens : antiquum hostem de obsesso homine

Expanded text:
marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domus, distructas ecclesias turbine cernimus eiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus fuisse testatur 17. Vir quidam quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine
Abbreviated transcription (Latin):
tura: praenunciauit dicens: Multa mala facis. multa mala fecisti. iam
aliquando ab iniquitate compescere: et quidem romam in gressurus es.
mare transiturus. nouem annis regnas decimo morieris: Quib: auditis
rex. uehementer territus. oratione petita recessit. atque ex illo
iamtempore minus crudelis fuit: Cum non multo post romã aduit.
adsiciliam perrexit: Anno autem regni sui decimo. omnipo¬
tentis dĩ iudicio regnum cum uita perdidie: praeterea antis tes
canus inae eclesiae ad eundem dĩ famulum uenire consueuerat : quẽ
uirdĩ prouitae suae merito ualdediligebat: Is itaque dum cumillo
de ingressuregis totilae et romanae urbis perditione collo quium
haberet : dixit: Perhunc regem ciuitas isti destruet᷑. ut iã amplius
non habitetur. cui uird ñi respondit: Roma agentibus ñ ext̃minabit᷑
sed tempestatibus coruscis. et turbinibus ac terraemotu. fatigata

Expanded text:
tura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam tura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Praeterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquio haberet, dixit: 'Per hunc regem civitas ista destruetur, ut iam amplius non habitetur'. Cui vir Domini respondit: 'Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis et turbinibus et terrae motu fatigata,
Abbreviated transcription (Latin):
sedebat: quem uenientem conspiciens. cum iam ab eo audiri potuisse.
clamauit dicens: ponefili. pone : hoc quod portas non est tuum:
quiriggo protinus interram cecidit: et quia tanto uiro in ludere prae¬
sumpsisset ex pauit: omnesq: quicum eo ad di hominem ueniebant.
terrae consternati sunt: Surgentes autem ad eum propinquare mi¬
nime praesumpserunt: sed ad suum regem reuersi. nunciauerunt
trepidi. in quanta uel o citate fuerant dep̃hensi: XU.
uncperse isdem totila addĩ hominem accessit: Quem cum longe
sedentem cerneret : non ausus accedere sese interram dedit: Cuidum
uirdĩ bis terq: diceret surge : sed ipse ante eum de terra eriginon au¬
deret. benedictus ihũ xp̃i dñi famulus persemet ipsum dignatus est¬
accedere ad regem prostratum: Quem deterra leuauit desuis actibus
increpauit : atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant uen¬

Expanded text:
sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum erigis de terra non auderet, benedictus Ihesu Christi domini famulus per semet ipsum dignatus accedere est ad regem prostratum. Quem de terra levavit, de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ven
Abbreviated transcription (Latin):
habere audis set: ad eius monasterium pergens paulo longius substitit
eiq: seuenturum esse nunciauit: Cuidum protinus mandatum de
monasterio fuisset ut ueniret ipse sicut perfidae mentis fuit. anuir
dñi prophecis sp̃m haberet explorare conatus est: Quidam uero eius
spatarius riggo dicebatur . cui calciamenta sua praebuit: eumq indui
regalibus uestibus fecit quem quasi in persona sua pergere addĩ ho¬
minem praecepit: In cuius obsequio tres qui sibi praeceteris ad he¬
rere consueuerant comites misit. scilicet uult. rudiric. et blidin.
ut ante seruidĩ oculos ipsum es se regem totilam simulantes eius
lateri obambularent: Cui alia quoque obsequia atques patarios p̃buit
ut tam ex eisdem obsequus quam expurpureis uestibus rex esse
putaretur: Cumque exeisdem riggo decoratus uestibus obsequentiũ
frequentia comitatas monas terium fuis set in gressus. uirdĩ eminus

Expanded text:
spiritum audisset, ad ejus monasterium pergens, paulo longius substitit, spiritum audisset, ad ejus monasterium pergens, paulo longius substitit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset ut veniret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir Dei prophetiae spiritum haberet explorare conatus est. Quidam vero ejus spatharius Riggo dicebatur, cui calceamenta sua praebuit, eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere consueverant, comites misit, scilicet, Vult, Ruderic, et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque isdem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m postmodum in colomes explere: Cumigitur et uerba au
itibus et loca oculis blandirentur. hac tertia admonitione ꝑsua sus
consensit et comedit: Vespertina uero hora : peruenit ad cellam:
Praesentatus autem uenerabili benedictopatri: sibi orationem petiit
Sed mox eiuirses: hoc quod inuia egerat: in properauit dicens: Quid ẽ.
frater  Malignus hostis qui tibi per conuiatorem tuum locutus est
semel tibi persuadere non potuit: secundo non potuit. at tertio suasit:
et te ad hoc quod uoluit superauit. Tunc ille reatum infirmaes uae
mentis agnoscens eius pedibus prouolutus. tantomagis coepit culpã
deflere et erubes cere: quanto se cognouit etiam absentem inbenedicci
patris oculis deliquisse:PTTRUS:¬
portet petre ut interim si leas quatinus ad huc maiora cognoscas: Cothoꝵ
namque temporibus cum rex eorum totila semuirum prophetiae sp̃m

Expanded text:
nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerat improperavit, dicens: Quid est, frater, quod malignus hostis, qui tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr. EOportet, Petre, ut interim sileas, quatenus adhuc majora cognoscas. Gothorum namque temporibus, cum rex eorum Totila sanctum virum prophetiae habere
Abbreviated transcription (Latin):
dumiter ad monasterium faceret: sese illi alteruiator adiunxit.
qui sumendos in itinere portabat erbos: Cum que iam tardior hora
ex creuis set dixit: Veni frater sumamus crbum nelas semur inuia
Cui ille respondit: Absit frater non facio: quia aduenerabilẽ patrẽ
benedictum ieiunus semper uenire consueui: qui responso ꝑcepto
adhoram conuiator conticuit: Sed cum post haec aliquantulũ
itineris spatium egissent: rursus ad monuit. ut mandu carent
Consentire noluit qui ieiunus peruenire decreuerat: Tacuit quidem
qui admanducandum inuitauerat: et cum eo i eiunus adhuc ꝑgere
ad modicum consensit: Cum que et iterlongius agerent et eos
tardiorhora fatigaret. ambulantes inuenerunt initinere pratũ
et fontem. et quaeq: poterant ad reficiendum corpus delectabilia
uideri: et tunc uiator ait: ecce aqua ec cepratum ecce amoenus
locus inquopossumus refici et parum quiescere : ut ualeamus iter

Expanded text:
dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum jejunus semper pervenire consuevi. Quo responso percepto, ad horam conviator tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter
Abbreviated transcription (Latin):
redis sent: benedictionem patris exmore petierunt: Quos ille ꝓtinꝰ.
percunctatus ẽ. dicens. ubi comedistis.: qui res ponderunt dicentes
Nusquam: Quibus illeait: quare ita mentimini  Numquid illius
feminae habitaculum non in trastis. Num quid hos atque illos cibos
non accepistis Numquid tot calices non bibistis. c cumque eis
uenerabilis pater et hospitium mulieris. et genera crborum et nus¬
merum potionum diceret recognoscentes cuncta quae egerant: ad eiꝰ
pedes tremefacti ceciderunt: se deliquisse confessi sunt: Ipseautẽ
protinus culpam pepercit. perpendens. quod in eius absentia
ultra non facerent: quem praesentem sibi esse in sp̃u scirent:
rater quoque ualentiani eius monachi cuius superius memoriam
feci: uir erat laicus. sed religiosus Qui ut seruidĩ orationem per¬
ciperet. et germanum fratrem uideret: annis singulis deloco suo
ad cella meius ieiunus uenire consueuerat: Quadamigitur die

Expanded text:
rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent. rater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die