comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbus õibꝰ unũ in locum coactis. accusatoris erit in ꝓbati¬
oue hõis erit uti. Nã causa facti parũ firmitudinis
in tali culpa ñ uideat᷑ abhorruisse. Ut enĩ aĩũ alic̃
impbare nichil attinet. cũ causa qͣre peccau̾it ñ ĩtces¬
sit᷑ sic causã peccati ĩtced̾e leue ÷ si aimꝰ nullaͥ minꝰ ho¬
neste roni affinis ostendit᷑. Quare uitã eiꝰ quẽ arguit ex
ante factis accusator ĩpbare debebit. ⁊ ostendẽ si quo in
pari ante peccato ꝯuictꝰ sit. Si id ñ p̃ot̾it: monstrare¬
debebit. si ꝗͣ in similẽ an suspicionẽ uen̾it. ac maxine
si fieri potuerit simili qͦ in gn̾e̾ eiꝰdẽmodi in causa ali¬
qͣ cõmotũ peccasse. aut in eque magna re. Aut ĩ maio¬
re aut in minore. Nt siquẽ pecunia dicat ĩductũ
fa̾isse. possit demonstrare aliꝗͣ in re. eiꝰ aliꝗ. factũ aua¬
qͥ cõmotũ peccasse dicet᷑. oportet adiunge̾. atq ex dispa

Expanded text:
qui- bus omnibus unum in locum coactis accusatoris erit inprobatiqui- bus omnibus unum in locum coactis accusatoris erit inprobatione hominis uti. nam causa facti parum fir- mitudinis ucitur, uti a tali culpa non videa- tur abhorruisse. ut enim animum alicuius inprobare nihil attinet, cum causa, quare peccaret, non intercessit, sic causam peccati intercedere leve est, si animus nulli minus honestae rationi affinis ostenditur. quare vitam eius, quem arguit, ex ante factis accusator inprobare debebit et ostendere, si quo in pari ante peccato con- victus sit; si id non poterit, si quam in similem ante suspicionem venerit, ac maxime, si fieri poterit, simili quo in genere eiusdemmodi causa aliqua commotum peccasse aut in aeque magna re aut in maiore aut in minore, ut si qui, quem pecunia dicat inductum fecisse, possit demonstrare aliqua in re eius aliquod factuqua commotum pec- casse dicet, adiungere atque ex dispari
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniosus an pauꝑꝰ. nobił an ignobił. felix an infelix
pͥuat᷑ an in potestate sit: an fuerit. aut fut᷑us sit ꝯfic̾at᷑
ligunt᷑. Habitus aũt qm̃ in aliqͣ ꝑfecta ⁊ ꝯstanti aĩ ani
corꝑis absolut̾õe ꝯsiftit. qͦ in gn̾e. est uir uirt᷑. scientia.
⁊ ꝗͣ ꝯtͣraria st̃: res ipsa causa apposita docebit. ⁊ quid
hic qͦ locus suspicionis ostendit. Nam affectionis qͥ¬
dẽ ratio ꝑspicua solet ꝑ se gere̾ ꝯiecturã. ut amor. ira¬
cundia. molestia. ꝓpt̾ea ꝙ. ⁊ ipsoꝵ uis intelligit᷑. ⁊ que¬
aut̃ qͥm̃ est assidua ⁊ uehemens aliqͥuã ad re appleas
magia cum uoluntate occupatio: facile ex eo ducet᷑ ar
iiꝯfirmatiõis p̃ceptis dictũ. ẽ. in tria tẽꝑa distribu
facile erit uidere. ⁊ qͥ afferant ad ꝯfirmandã ꝯiec¬
curi suspicionis. Ac ꝑsone qͥdẽ res hȩ sc̃ attͥbute. Ex

Expanded text:
pecuniosus an pauper, nobilis an ignobilis, felix an infelix, pecuniosus an pauper, nobilis an ignobilis, felix an infelix, privatus an in potestate sit aut fuerit aut futurus sit, consideratur,  constanti animi aut corporis absolutione consistit, quo in genere est virtus, scientia et quae contraria sunt, res ipsa causa posita docebit, ecquid hic quoque locus suspicionis ostendat. nam af- fectionis quidem ratio perspicuam solet prae se gerere coniecturam, ut amor, iracundia, molestia, propterea quod et ipsorum vis intellegitur et, quautem, quod est assidua et vehemens aliqua ad rem applicata magna cum voluptate occupatio, confirmationis praeceptis dic- tum est, in tria tempora distributa, facile erit videre, ecquid afferant ad confirmandam coniecturam suspi- cionis. Ac personis quidem res hae sunt adtributae, ex
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝑ uero ꝓbasse. Quod si dubitarit: sũm̾e fuisseꝰ am̃¬
tis dubia spe ĩpulsũ. certũ ꝑicłm ĩ se cõmittere. Quẽ ad¬
modũ aũt accusator cũ ab aliis culpã dimouebit defenso¬
ris locis utet᷑. sic his locis qͥ accusatori dati st̾ utet᷑ reus.
cũ ĩ alios ab se cͥm̃ uolet transferre. ¶ Ex ꝑsona. uit
ñ nunꝗͣ aliquid suspiciois nascitur. NIom̃ aut cũ dins
cognom̃ qͦ intelligat᷑ oportet. De hõis enĩ certo ⁊ pͥ¬
uato uocabulo agit᷑. ut si dicamꝰ iccͥco aliq̾m caldum
uocari.ꝙ. temerario ⁊ repentino ꝯsilio sit. aut si eare
mitius uocarẽt᷑ Et de natura licet aliqͣntũ ducere
suspiciones. Omnia eni ħ. uir an mulier. ħ an illiꝰ eiu¬
tatis fit. qͥb sit maiorib. qͥbꝰ ꝯsanguineis. qua ętate. qͦ
dã ꝑtinebt: Et ex uictu multȩ tͣhunt᷑ suspiciões. cũ
⁊ qͥbꝰ eũ uiuat. qua rõe uitȩ. qͦ more domestico uiuat.
Et ex fortuna sepe argum̃tatio nascit᷑. cũ seruus an liber

Expanded text:
fuisse amentiae dubia spe inpulsum certum in periculum se committere. quemadmodum autem accusator, cum ab aliis culpam demovebit, defensoris locis utetur, sic iis locis, qui accusatori dati sunt, utetur reus, cum in alios ab se crimen volet transferre. Ex persona autem nonnumquam aliquid suspicionis na- scitur—nomen autem cum dicimus, cognomen quoque intellegatur oportet; de hominis enim certo et proprio vocabulo agitur—, ut si dicamus idcirco aliquem Cal- dum vocari, quod temerario et repentino consilio sit; aut si ea reMutius vocaretur. et de natura licet aliquantum ducere suspicionis. omnia enim haec, vir an mulier, huius an illius civitatis sit, quibus sit maioribus, quibus consanguineis, qua aetate, quodam pertinebunt. et ex victu multae trahuntur suspiciones, cum,  quibus vivat, qua ratione vitae, quo more domestico vivat. Et ex fortuna saepe argumentatio nascitur, cum servus an liber,
Abbreviated transcription (Latin):
illo ꝑicło q. subeat᷑ cõꝑanda. Quiꝰ os loci similit᷑ qͦ
eũ id. ẽẽ. secutuꝰ.q. ei uisũ sit cõmodũ. Aut id fugisse
ꝗ. putarit. ẽe. ĩ commodũ: ꝗͣꝗͣ in falsa fuerit opini¬
one. demonstrandũ erit defensori. neminẽ. eẽ. tante
stultitiȩ qͥ tali in re possit u̾itatẽ ignorare. Quod si id ꝯce¬
dat᷑ illud ñ ꝯcessũ iri. nec dubitasse ꝗͥdẽ ꝙͥ eiꝰ uiris. eẽt¬

Expanded text:
illo periculo, quod subea- tur, comparanda; qui omnes loci similiter in illo periculo, quod subea- tur, comparanda; qui omnes loci similiter in eum id esse secutum, quod ei visum sit commodum, aut id fugisse, quod putarit esse incommodum, quamquam in falsa fuerit opinione, demonstrandum erit defensori neminem tantae esse stultitiae, qui tali in re possit veritatem ignorare. quodsi hoc concedatur, illud non concessum iri: ne dubitasse quidem, quid eius iuris e
Abbreviated transcription (Latin):
bui faciendũ. ẽ ⁊ in unũ multa sut ꝯctucenda. ut
ne altius defendendi causa hunc accusare. s hꝰ accu¬
sandi cansa defende alt̾um uideat᷑. Atq accusatori
qđe ħ fere st̃ ĩ causa facienda ⁊ danda. Defensor aũt.
ex ꝯtͣrio pͥmũ impulsionẽ aut nullã fuisse dicet. aut
si fuisse ꝯcedet: excenuabit. ⁊ paruuã qͣndã paruã fu¬
isse demonstrabit. Aut ñ ex ea sole̾ hꝰmodi facta nasci
docebit. Quo erit ĩ loco demonstrandũ. qͦ nis ⁊ nat᷑a
da᷑ ut ⁊ res ipsa ã facto crudeli ⁊ turbulento ad qͥddã
aĩ qͣndã ittimũ sensũ accõmodetur: Ratiocinacio¬
nis aut suspiciones infirmabit. si aut cõmodũ nullũ
fuisse dicat aut paruũ. Aut aliis magis. ẽẽ. aut nichil
sibi magis ꝗͣ aliis. Aut ĩ cõmolũ sibi maiꝰ ꝗͣ. cõmodũ
dicet. ut neqͣꝗͣ fuerit illiꝰ cõmodi q. expetitũ dicat᷑
magnitudo: aut cũ eo ĩcõmodo q accidit. aut cum

Expanded text:
brevi faciendum est et in unum multa sunt conducenda, ut brevi faciendum est et in unum multa sunt conducenda, ut ne alterius defendendi causa hunc accusare, sed huius accusandi causa defendere alterum videatur. Atque accusatori quidem haec fere sunt in causa faciendi consideranda: defensor autem ex contrario primum inpulsionem aut nullam fuisse dicet aut, si fuisse concedet, extenuabit et parvulam quandam fuisse demonstrabit aut non ex ea solere huiusmodi facta nasci docebit. quo erit in loco demonstrandum, quae vis et natura da, ut et res ipsa a facto crudeli et tur- bulento ad quoddam animi quendam intumum sensum accommodetur. ratiocina- tionis autem suspiciones infirmabit, si aut commodum nullum esse aut parvum aut aliis maius esse aut nihilo sibi maius quam aliis aut incommodum sibi maius quam commodum dicet, ut nequaquam fuerit illius commodi, quod expetitum dicatur, magnitudo aut cum eo incom- modo, quod acciderit, aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
Euentꝰ aũt tum fallit: cum alit̾ accidit atq hi qͥ ar¬
guunt᷑ arbit᷑ti. eẽ. dñi. ut siqͥs dicat᷑ alium occidis¬
Se ac uoluerit .ꝗ. aut similitudine. aut suspie ioe.
aut demonstratioe falsa deceptꝰ sit. aut eũ nec asse
cuiꝰ testam̃to ñ sit heres: ꝙ eo testam̃to se he re¬
dẽ arbitͣtꝰ sit.Nõ enĩ ex euentu cogitationem
spectari oportẽ. s qua cogitatioe aĩmꝰ ⁊ spe a d ma
cisũ uͦtat᷑ ad iẽ ꝑtine̾. ħ aũt loco capud illud erit ac¬
utoris. si demonstrare pot̾it alii nemini causã fuis
Dotistas: si aut nescisse. aut ñ affuisse. aut ꝯfice̾ aliqͥd
ñ potuisse dicet᷑. Facultas: si r̾ adiutores. adium̃ta. ⁊ cȩt̾a
dr Uoluntas: si aĩmꝰ a talibꝰ factis uacuus ⁊ integer
.ex. dicet᷑. Postr emo q̃s ad defensionẽ rões reo dabimꝰ.
his accusator ad alios ex culpa exeutiendos abutet᷑. Uerũ

Expanded text:
even- tus autem tum fallit, cum aliter accidit, atque ii, qui areven- tus autem tum fallit, cum aliter accidit, atque ii, qui arguuntur, arbitrati esse dicuntur: ut, si qui dicatur alium occidisse ac voluerit, quod aut similitudine aut suspicione aut demonstratione falsa deceptus sit; aut eum necasse, cuius testamento non sit heres, quod eo testamento se heredem arbitratus sit. non enim ex eventu cogitationem spectari oportere, casu utatur, ad rem pertinere. Hoc autem loco caput illud erit accusatoris, si de- monstrare poterit alii nemini causam fuissoluntas. potestas, si aut nescisse aut non adfuisse aut conficere aliquid non potuisse dicentur. facultas, si ratio, adiutores, adiumenta ceteraqueur. volun- tas, si animus a talibus factis vacuus et integer esse dicetur. postremo, quas ad defensionem rationes reo dabimus, iis accusator ad alios ex culpa eximendos abutetur. verum id
Abbreviated transcription (Latin):
in opiniõe eiꝰ quẽ arguet fuerit. Hichil em̃ refeit
ñ fuisse aut nõ. ẽẽ. aliqͥ cõmodi aut ĩcõmodi. si ostẽ¬
di pot̾ ei uisu . ẽẽ. qͥ anuat᷑. Nam opinio duplicit᷑
fallit hoe̾s. cũ aut res alio mͦ. ẽ. ac putat᷑. Aut ñ is e¬
uent᷑ . ẽ. qͣm arbitͣti st̃. Res alio mͦ. ẽ. tũ. cũ aut quod
bonũ .ẽ. malũ putant. Aut ꝯtͣ.q malũ. ẽ. bonũ. aut ꝙ
nec malũ nec bonum. e malum aut bonũ. aut q. ma¬
lũ aut bonũ. ẽ: nec bonũ nec malũ. Hoc ĩtellecto:
si qͥ negabit. eẽ. ullã pecuniã uita fr̃is aut amici aut
deniq officio suo antiqͥorẽ aut suauiorẽ: ñ ħ erit
accusatori negandũ. Nam in eũ culꝑa ⁊ sũmum
odiũ tͣnsferetur. qͥ id q: tã uẽ ⁊ pie dicet᷑: negabit.
Uerũ illud dandũ. ẽ. ilłi ita ñ. ẽẽ. uisũ. Quod sumio¬
Portet ex his q̃ ad ꝑsonã ꝑtinent. de qͦ pͦ dicendũ est.

Expanded text:
in opinione eius, quem arguet, fuerit. nihil enim refert in opinione eius, quem arguet, fuerit. nihil enim refert non fuisse aut non esse aliquid commodi aut incommodi, si ostendi potest ei visum esse, qui arguatur. nam opinio dupliciter fallit ho- mines, cum aut res alio modo est, ac putatur, aut non is eventus est, quem arbitrati sunt. res alio modo est tum, cum aut id, quod bomalum aut bonum est, nec malum nec bonum. hoc intellectu si qui negabit esse ullam pecuniam fratris aut amici vita aut denique officio suo antiquiorem aut suaviorem, non hoc erit accusatori negandum. nam in eum culpa et summum odium transferetur, qui id, quod tam vere et pie dicetur, negabit. verum illud dicendum est, illi ita non esse visum; quod sumi oportet ex iis, quae ad personam pertinent, de quo post dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ impulsiõe aliqͥ factũ. eẽ. dicet: illũ impetũ ⁊ qͣdã
cõmonitionẽ ai affectionẽq u̾b̃ ⁊ sententiis amplificare
ex iracundia fiat. aut ex aliqͣ causa eaꝵ qͣ impulsũ
aliquẽ id fecisse dicet. Hic ⁊ exẽploꝵ cõmemoratiõe
qͥ simili in pulsu aliqͥd cõmiserint. ⁊ similitudinũ
collatioẽ. ⁊ ipsius aĩ affectioĩs explicatͥ one cu ran¬
dũ curanest est. ut ñ mirũ uideatur si ꝗ ad facinꝰ
tali pturbatiõe cõmotꝰ aimꝰ accesserit. Cum auͣt nõ
ĩpulsiõe. uerm rõcinatiõe aliꝗ cõmisisse qͥd dicet. qͥ
cõmodi sit secut᷑. aut qͥ. ĩ cominodi fugerit demon¬
strabit. ⁊ id augebit qͣminauime pot̾it. ut qͦad eius
fieri possit idonea maxime causa ad peccandu᷑ hor¬
tata uideat᷑. Si głe causa: qͣntã głam ꝯsecuturũ
existimarit. Itẽ si dñatioĩs. si pecunie. si amicitię
si inimicitiȩ.  oĩo quicqͥ. erit ꝗ cause fuisse dicet᷑
id sũme auge debebit.⁊ hoc eum magnoꝑeꝯsidare

Expanded text:
cum impulsione aliquid factum esse dicet, illum impetum et commotionem animi, affectionemque verbis et sententiis amplificare ex iracundia fiat, aut ex aliqua causa earum, quae impulsum aliquem id fecisse dicet. hic et exem- plorum commemoratione, qui simili inpulsu aliquid commiserint, et similitudinum conlatione et ipsius animi affectionis explicatione curandum est, ut non mirum videatur, si quod ad facinus tali pertur- batione commotus animus accesserit. Cum autem non inpulsione, verum ratiocinatione aliquem commisisse quid dicet, quid commodi sit secutus aut quid incom- modi fugerit, demonstrabit et id augebit, quam maxime poterit, ut, quod eius fieri possit, idonea quam maxime causa ad peccandum hortata videatur. si gloriae causa, quantam gloriam consecuturam existimarit; item si do- minationis, si pecuniae, si amicitiae, si inimicitiarum, et omnino quicquid erit, quod causae fuisse dicet, id summe augere debebit. et hoc eum magno opere
Abbreviated transcription (Latin):
entũ in uaginã reꝯdidit. ipse sese in lectũ suum recepit.
Ille aut cuius gladio occiso erat facta: multo añ lucẽ sur¬
rexit. comitẽ illũ suũ ĩclamauit semel ⁊ sepiꝰ. illũ sõno
impeditũ ñ responde existimauit. ipse gladiũ ⁊ cet̾a
q̃ secũ attulerat: sustulit. solus ꝑfectus. ẽ. Caupo ñ mu¬
anꝰ exierat ꝯseqͥt᷑. ĩ itinẽ hõiẽ cõphendit. gladiũ eiꝰ e uagi¬
na ducit. repꝑit cruentũ. Hõ ab illis in urbẽ deducitur.
Ac reus fit. In hac ĩtentio . ẽ. cͥminis: occidisti. Depulsio:¬
ñ occidi ex qͥbꝰ ꝯstitutio. ẽ. questio. ẽ. eadẽ it ꝯiecturali
q̃ iudicatio. occidit ne. He exponemꝰ locos. quoꝵ pars

Expanded text:
entum in vaginam recondidit, ipse se in suum lectum recepit. entum in vaginam recondidit, ipse se in suum lectum recepit. ille autem, cuius gladio occisio erat facta, multo ante lucem surrexit, comitem illum suum inclamavit semel et saepius. illum somno inpeditum non respondere existimavit; ipse gladium et cetera, quae secum adtulerat, sustulit, solus profectus est. copo non muante exierat, consequitur in itinere. hominem conpre- hendit, gladium eius e vagina educit, reperit cruentum. homo in urbem ab illis deducitur ac reus fit. in hac intentio est criminis: occidisti. depulsio: non occidi. ex quibus constitutio est id est quaestio eadem in coniecturali quae iudicatio: occideritne? Nunc exponemus locos, quorum pars
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ exponendis ꝯtrou̾siis. ĩ uidiciali gn̾e causaꝵ ⁊ pceptoꝵ¬
u̾sabim᷑. ex qͦ pleraq ĩ cet̾a qͦ causaꝵ gna simili implica¬
ta ꝯtron̾sia. nulla cũ difficultate tͣnsferunt᷑. Post aũt seꝑpa¬
tim de reliquis dicemꝰ. Hc ab ꝯiecturali ꝯstitutiõe ꝑficisca¬
mur cuiꝰ exemplũ sit ħ expositũ. Pn ttinere qͥdã ꝓfici¬
centẽ ad m̃catum qͥndã secũ aliqͣntũ nũmoꝵ ferentẽ. ẽ.
comitat᷑. cũ ħ ut fere fit ĩ uia sermonẽ ꝯtulit. Ex qͦ fac¬
tũ. ẽ. ut illud it᷑ familiariꝰ facẽ uellent. Quare cũ in qͣn¬
dã tab̾nã diu̾tissent: simul cenare ⁊ ĩ eodẽ loco sõnum
captare uoluerut̃. Cenati discubuert ibide. Caupo aũt¬
sit. ⁊ alt̾ius eoꝵ qͥ sñ nũmis erat: gladiũ ꝓpt̾ appositũ e ua¬
gina dux̃. ⁊ illũ alt̾ũ occidit. nũmos abstulit. gladiũ cri¬

Expanded text:
in exponendis controversiis in iudiciali genere causarum etin exponendis controversiis in iudiciali genere causarum etsabimur, ex quo pleraque in cetera quoque causarum genera simili implicata controversia nulla cum difficultate transferuntur; post autem separatim de reliquis di- cemus. Nunc ab coniecturali constitutione proficiscamur; cuius exemplum sit hoc expositum: in itinere qui- dam proficiscentem ad mercatum quendam et secum aliquantum nummorum ferentem est comitatus. cum hoc, ut fere fit, in via sermonem contulit; ex quo factum est, ut illud iter familiarius facere vellent. quare cum in eandem tabernam devertissent, simul ce- nare et in eodem loco somnum capere voluerunt. cenati discubuerunt ibidem. copo autesit et alterius eorum, qui sine nummis erat, gladium propter adposi- tum e vagina eduxit et illum alterum occidit, nummos abstulit, gladium cru
Abbreviated transcription (Latin):
pient᷑. ad ꝯfirmatiõis. ⁊ rep̾hensioĩs parteᷤᷤ referre
oportebit. ¶ Omis ⁊ de monstratiua. ⁊ deba¬
tiua. ⁊ iuditialis causa necesse. ẽ. ĩ aliqͦ eoꝵ q̃ añ
eiposita st̃ ꝯstitutiõis gne̾ uno pluribꝰ ue uerset᷑:¬
parati qͦ aliȩ st̃ cͦq gnĩs diu̾sę p̾ceptioes. Aliud enim
laus. aliud untuꝑatio. aliud sententię dictio. aliud accu¬
satio. aut recusatio ꝯficẽ debet. In iudiciis qͥd equũ sit
q̃rit᷑. In demonstratiõibꝰ qͥd honestũ sit. In deliberatio¬
nibꝰ ut nos arbit᷑m᷑: qͥd honestũ sit ⁊ qͥd utile. Niam
cet̾ utilitatiᷤᷤ mͦ finẽ in suadendo ⁊ ĩdissuadendo expo¬
ni oport̾ẽ arbitͣti sunt. Quoꝵ gͥ gn̾um fines ⁊ eritꝰ
diusi sũt: eoꝵ p̾cepta eadẽ. ẽẽ. ñ p̾ossunt. Neq nc̃ ħ
ex ipso fine ⁊ ex gn̾e cause nascit᷑. q̃ ꝑtineat ad uite alii
demonstrationẽ. aut ad sententie dictionẽ. Quare nuc̾

Expanded text:
pientur, ad confirmationis et reprehensionis partes referre oportebit. Omnis et demonstrativa et deliberativa et iudicialis causa necesse est in aliquo eorum, quae ante exposita sunt, constitutionis genere uno pluribusve verseturparatim laus, aliud vituperatio, aliud sententiae dictio, aliud accusatio aut recusatio conficere debet. in iudiciis, quid aequum sit, quaeritur, in demonstra- tionibus, quid honestum, in deliberationibus, ut nos arbitramur, quid honestum sit et quid utile. nam ceteri utilitatis modo finem in suadendo et in dissuadendo exponi oportere arbitrati sunt. quorum igitur generum fines et exitus diversi sunt, eorum praecepta eadem esse non poex ipso fine et ex genere causae nascitur, quae pertineat ad vitae alicuius demonstrationem aut ad sententiae dictionem. quare nunc
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ aut̃ res. aut maiori aut minori aut pari in nĩ¬
gotio similes. ex qͥbꝰ affirmet᷑ nr̃a descͥptio. Lã sirer
płes ert̃ diffinende. ut si q̃rat᷑ fur sit an sacleg̾. qͥ ua¬
Sa ex pͥuato sacra subripuerit: erit utendũ plutibus
diffinitõibꝰ. deide simili ro̾̃e causa ꝑtractanda. Loci
q. fecerit: qͦ uelit nõe appella̾t. Deĩde defensoris pͥmi
ħ mͦ. Maiestatẽ minuere ÷: aliq de re .p. cũ potiti¬
tẽ nͣ habeas administrare. Demde ħ ꝯfirmatio simi¬
libus ⁊ exẽplis ⁊ rõnibꝰ. Postea su facti ab illa diffin¬
tiõe seꝑatͥo. Dem̃ locꝰ comimiiis. ꝑ q̃ facti utilitas aia
honestas adauget᷑. Dem̾ seqͥt᷑ aduersarioꝵ diffinitiois
rep̾hensio: q̃ hisdẽ ex locis õibꝰ qͦs accusatori p̾scripsimꝰ

Expanded text:
remus autem res aut maiore aut minore aut pari in negotio similes, ex quibus affirmetur nostra descriptio. iam si res plures erunt definiendae: ut, si quaeratur, fur sit an sacrilegus, qui vasa ex privato sacra subripuerit, erit utendum pluribus definitionibus; deinde simili ratione causa tractanda. Locusquod fecerit, quo velit nomine appellet. Deinde defensoris primus hoc modo: Maiestatem minuere est aliquid de re publica, cum potestatem non habeas, administrare. deinde huius confirmatio similibus et exemplis et ra- tionibus; postea sui facti ab illa definitione separatio. deinde locus communis, per quem facti utilitas aut honestas adaugetur. deinde sequitur adversariorum definitionis reprehensio, quae iisdem ex locis omnibus, quos accusatori praescrip
Abbreviated transcription (Latin):
aci hc qͣsi ad quendã multo cõmodiorẽ explicatorẽ reus¬
tant᷑ Atq hic qͥdẽ ⁊ sese ipsũ nob̾ ⁊ eos qͥ añ se fueran
ĩ medio posuit: ut cetos ⁊ seipsũ ꝑ se cognoscetus. Abh
aut qͥ ꝑfecti st̃ qͣnꝙͣ. ĩ maximis philosophiȩ partib oꝑe ple¬
rimũ ꝯsũ psertꝰ. sic̃ ⁊ ipse cuiꝰ istituta seqbant᷑ feceitt:¬
cn ꝑ multa nob p̃cepta dicendi reliq̃rt᷑. Atq alii qͦ al
ex fonte p̃ceptores dicendi emanauart̾ qͥ itẽ ꝑ mulia
dicendũ siqͥd ars ꝓficit opitulati st᷑. Nã fuit xemꝑe eode

Expanded text:
ad hunc quasi ad quendam multo commodiorem ex- plicatorem revead hunc quasi ad quendam multo commodiorem ex- plicatorem revertantur. atque hic quidem ipse et sese ipsum nobis et eos, qui ante fuerunt, in medio po- suit, ut ceteros et se ipsum per se cognosceremus; ab hoc autem qui profecti sunt, quamquam in maximis philosophiae partibus operae plurimum con- sumpserunt, sicuti ipse, cuius instituta sequebantur, fe- ceratn permulta nobis praecepta dicendi relique- runt. atque alii quoque alio ex fonte praeceptores di- cendi emanaverunt, qui item permultum ad dicendum, si quid ars proficit, opitulati sunt. nam fuit tempore eodem,
Abbreviated transcription (Latin):
aut alicꝰ eiꝰ modi rei com̃datio fit. PDuod̾cimꝰ ꝑ quẽ disiun¬
tio deplorat᷑ ab aliqͦ cũ diiudicaris ab eo qͥ cũ libentissimi
uixeris. ut aparente. filio. frẽ. familiari. Tertiꝰ decimuꝰ
niat male tͣctem᷑. ꝓpinqͥs. amicis. qͥbꝰ bene fecerimꝰ. qͦs
aduitores fore putauerimꝰ. aut a qͥb ĩdignũ. ẽ. ut seruis.
libtis. clientib supplicib. NQuartꝰ decimꝰ. qͥ ꝑ obsecͣtionẽ
sumit᷑. i ꝗͣ orant᷑ mͦ illi qͥ audiunt humili ⁊ supplici o¬

Expanded text:
aut alicuius eiusmodi rei commendatio fit. duodecimus, per quem disiuncaut alicuius eiusmodi rei commendatio fit. duodecimus, per quem disiunctio deploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimusniat, male tractemur, propinquis, amicis, quibus benigne fecerimus, quos adiutores fore putarimus, aut a qui- bis indignum est, ut servis, libertis, clientibus, sup- plicibus. quartus decimus, qui per obsecrationem sumitur; in quo orantur modo illi, qui audiunt, hu- mili et supplici o
Abbreviated transcription (Latin):
lbet de icomodo ꝑ conqͥstionẽ dici pot̾unt. Nquart᷑. ꝑ quẽ
at is qui audt uicłe. ⁊ re quoq ipsa qͣsi assit ñ ub solum
mas miserias ĩcidisse. NSeptimꝰ. ꝑ quẽ ad ipsos qͥ auduit
similẽ ĩ causa ꝯu̾timꝰ. ⁊ petimꝰ ut de suis lib̾is. aut dͤ pa¬
rentib. aut aliqͦ qͥ carꝰ illis debeat. ẽẽ. nos cũ uideant re¬
cordentur. Sctauus. ꝑ quẽ aliꝗͥd dr᷑ . eẽ. factum qͦd nõ
oportuerit. aut ñ factũ ꝙ. oportuerit hmͦ. łl affui. ñ uid.
t̾. ã feris diu uexatꝰ cõmuni qͦ honore ĩ morte caruit. Non
ꝑ quẽ orõ ad mutas ⁊ exꝑtes ãĩ res referet᷑. ut si ad equuͦ¬
ad domũ. uestẽ. sermonẽ alicꝰ accõ modes. qͥb anim eoꝵ qͥ
audiunt.⁊ aliquẽ dilexert᷑. uehem̃t̃ cõmouet᷑. Decimuꝰ
ꝑ quẽ ĩ opia. ĩ firmitas. solitudo dͦ moustrat᷑. sUndecimꝰ¬
ꝑ quẽ aut lib̾oꝵ. aut parentuꝰ. aut sui corꝑis sepeliendi.

Expanded text:
t. quartus, per quem atur is, qui audit, videre et re quoque ipsa, quasi assit, non verbis solum mas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus aut aliquo, qui illis carus debeat esse, nos cum videant, recordentur. octavus, per quem aliquid dicitur esse factum, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit, hoc modo: non affui, non vidi, tus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, quibus animus eorum, qui audiunt et aliquem dilexerunt, vehementer com- movetur. decimus, per quem inopia, infirmitas, soli- tudo demonstratur. undecimus, per quem liberorum aut parentum aut sui corporis sepeliundi
Abbreviated transcription (Latin):
ose ꝗͣ facultas feret ꝯseqͣmur. nc aut̃ ne longiꝰ oro ꝓgreᷤᷤ¬
sa uideat᷑: de reliqͥs q̃ precipienda. ẽẽ. uident᷑ dicemꝰ:¬

Expanded text:
ose, quoad facultas feret, consequemur: nunc autem, ne longius oratio progresose, quoad facultas feret, consequemur: nunc autem, ne longius oratio progressa videatur, de reliquis, quae praecipienda videntur esse, dicem
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ꝗ dã. ẽ ꝯflatũ gus ã posteriorib. qͥ ab utrisq ea
qͥ cõmode chici uidebant᷑ ĩ suas partes ꝯtulert̃. Quͦs ipsoᷤ si¬
mulatq illos suꝑiores. nos nob̾ õs quoad facultas tulit
pposumꝰ. ⁊ ex nr̃o qͦ ñ nichil ĩ cõmune ꝯtulimꝰ. Qd̾ si
ea q̃ in his libris exponunt᷑. tantopẽ eligenda fuerũt.
qͣto studio electa st̃: ꝑfecto neq nos neq alios ĩdustͥȩ
nre penitebit. Sin aut̃ temẽ aliqͥd alicꝰ p̾terisse. aut ñ
satis eligant̾ secuti uidebim᷑: docti ab aliqͦ facile ⁊ libent̃
sententiã cõmutabimꝰ. N em̃ parũ cognosse. s ĩ parũ
butũ. Quare nos qͥdẽ sine ulla affirmõe simul grentes
dubitant̃ unũ ꝗq dicemꝰ. nedũ paruulũ ħ ꝯseqͣm᷑.
ut satis ħ cõmode ꝑscripsisse uideam᷑: illud aiiitamꝰ
ꝗ. maximũ. ẽ. ut ne cui rei teniẽ atq arrogant̾ assen¬
serimꝰ. Uerũ ħ qͥdẽ nos ⁊ in ħ tẽꝑe ⁊ in oĩ uita studi¬

Expanded text:
 ab utrisque ea, quae com- mode dici videbantur, in suas artes contulerunt; quos ipsos simul atque illos superiores nos nobis omnes, quoad facultas tulit, proposuimus et ex nostro quoque nonnihil in commune contulimus. quodsi ea, quae in his libris exponuntur, tanto opere eligenda fuerunt, quanto studio electa sunt, profecto neque nos neque alios industriae nostrae paenitebit. sin autem temere aliquid alicuius praeterisse aut non satis eleganter se- cuti videbimur, docti ab aliquo facile et libenter senten- tiam commutabimus. non enim parum cognosse, sed in parum ibutum. quare nos quidem sine ulla affirmatione simul quaerentes dubitanter unum quicque dicemus, ne, dum parvulum consequamur, ut satis haec commode perscripsisse vi- deamur, illud amittamus, quod maximum est, ut ne cui rei temere atque arroganter assenserimus. Verum hoc quidem nos et in hoc tempore et in omni vita studi
Abbreviated transcription (Latin):
opetebit. ¶Faciliꝰ aut̃ ad ĩuentionẽ aĩmꝰ incidet. si gesti
Iuare. qͦ ꝯsilio. ꝗͣ spe ꝑficiendi. ꝙ.q factũ sit. ħ cur mͦ po
itius ꝗͣ illo. cur ab ħ potiꝰ ꝙͣ. ab illo. cur nullo acliutore.
aut cur ħ. cur nemo sit ꝯscius. aut cur sit. aut cur hic
sit.cur ħ añ factũ sit. cur ħ añ factũ ñ sit. cur ħ ĩ ipso
negotiꝰo. cur ħ pͦ negotiũ. aut qͥ factũ de industria. aut

Expanded text:
oportebit. facilius autem ad inventionem animus in- cidet, si gesti quare, quo consilio, qua spe perficiundi quicque factum sit; hoc cur modo potius quam illo; cur ab hoc potius quam ab illo; cur nullo adiutore aut cur hoc; cur nemo sit conscius aut cur sit aut cur hic sit; cur hoc ante fac- tum sit; cur hoc ante factum non sit; cur hoc in ipso negotio, cur hoc post negotium, an fac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ ãplũ. ⁊ excelsũ. ⁊ patientẽ ĩ cõmodoꝵ. ẽẽ. ⁊ fut᷑ũ. eẽ
si qͥd acciłit demonstramꝰ. Nã sepe uirtꝰ ⁊ magnificen¬
tia ĩ qͦ gͣuitas ⁊ auctoritas.ẽ. plis ꝓficit ad miscd̾iã com¬
mouendã. ꝙͣ humilitas ⁊ obsecratio. Cõmotis aut̃ aĩs.
diutiꝰ in ꝯquestiõe morari ñ oportebit. Quẽ ad modũ
eni dix rethor apolloniꝰ. lacͥma nichil cttiꝰ arescit. S qm̃¬
magnitudo longiꝰ ꝓcessit. q sequunt᷑ꝰ deĩceps ĩ sed̾o libro
dicemus:
plũ iunonis ꝙ. religiosissime colebant. egͥgiis picturis
locupletare uoluerunt. Itaq eracleonte tcxiii qͥ tum
longe cȩcͥis excellere pictorib estimabat᷑. magno p̃tio

Expanded text:
e, si quid acciderit, demonstramus. nam saepe virtus et magnificentia, in quo gravitas et auctoritas est, plus proficit ad misericordiam commo- vendam quam humilitas et obsecratio. commotis au- tem animis diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum enim dixit rhetor Apollonius, lacrima nihil citius arescit. Sed qmagnitudo lon- gius processit, quae sequuntur deinceps, in secundo libro dicemus. plum Iunonis, quod religiosissime colebant, egregiis picturis locupletare voluerunt. itaque Heracleoten Zeuxin, qui tum longe ceteris excellere pictoribus existimabatur, magno pretio
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus. ꝑ iĩ. manũ opulentã. qͣ res ab legib ⁊ ab eqͣli
iure remotissima sit. ¶Octauus locꝰ.ẽ: ꝑ quẽ demonst᷑¬
mꝰ ñ uulgare. neq factitatũ. ẽe : ne ab̾ audacissimis qͥ
hõib id maleficiũ de qͦ agit᷑. atq id ã feris qͦ hõib ⁊ a
barbaris gentib. ⁊ ĩmanib bestiis. ẽẽ. remotũ. Hȩc
ert̃ q̃ ĩ partes. lib̃os. ꝯuiges. ꝯsanguineos. supplic es.
crudeliter facta dicent᷑. ⁊ deicepsꝰ si ꝗͣ ꝑferantur. in
maiores natu. ĩ hospitesĩ uicinos. ĩ a̾micos. ĩ eos qͥb¬
cũ uitã egeris. ĩ eos ap̃ qͦs educatꝰ sis. ĩ eos ã qͥb erudit᷑
ĩ mortuos. in miseros. ⁊ miscda dignos. ĩ hoes claros. nobi¬
les. ⁊ honore usos. ĩ eosqͥ neq ledere aliũ. nec se defend̾e
potuert᷑. ut ĩ pueros. senes. mulieres. qͥb ex oib acrit᷑
excitata ĩdignatio. sũmũ ĩ eũ qͥ uiolarit. hoꝵ aliqͦd
odiũ cõmouere pot̾it. INonꝰ locus. ẽ. ꝑ quẽ cũ aliis pec

Expanded text:
dicamus per vim manum opulentiam; quae res ab legibus et ab aequabili iure remotissima sit. octavus locus est, per quem de- monstramus non vulgare neque factitatum esse ne ab audacissimis quidem hominibus id maleficium, de quo agatur; atque id a feris quoque hominibus et a bar- baris gentibus et inmanibus bestiis esse remotum. haec erunt, quae in parentes, liberos, coniuges, consangui- neos, supplices crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur in maiores natu, in hospites, in vicinos, in amicos, in eos, quibuscum vitam egeris, in eos, apud quos educatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claros, nobiles et honore usos, in eos, qui neque laedere alium nec se defendere potuerunt, ut in pueros, senes, mulieres; quibus ex omnibus acriter excitata in- dignatio summum in eum, qui violarit horum aliquid, odium commover
Abbreviated transcription (Latin):
aicim honestũ. ẽẽ. demonstrem. Ac de rep̾hensiõe qͥdẽ.
hec existimam᷑. ẽẽ. dicenda. Deĩceps nc̃ de ꝯclusiõe di¬
cemͦ. Hermagoras digressionẽ. Suid tũ postremũ po¬
nit ꝯclusionẽ. In hac aũ digressiõe ille putat oportẽ
ꝗͣdã ĩferri oratione̾ a causa atq a uidicatiõe ipsa re¬
motã q̃ aut sui laudẽ. aut ad usarii uituꝑationẽ ꝯtineat.
aut ĩ aliã causã deducat. ex qͣ ꝯficiat aliqͥd ꝯfirmationis
aut rep̾hensio̾is. ñ argumtando. s augendo ꝑ qͣndã ãpli

Expanded text:
stremus. Ac de reprehensione haec quidem existimavimus esse dicenda. deinceps nunc de conclusione ponemus. Hermagoras digressionem deinde, tum postremam conclusionem ponit. in hac autem digressione ille putat oportere quandam inferri orationem a causa atque a iudicatione ipsa remotam, quae aut sui laudem aut ad- versarii vituperationem contineat aut in aliam causam deducat, ex qua conficiat aliquid confirmationis aut re- prehensionis, non argumentando, sed au
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ueri simile sit ꝗ̃ ꝗͣ tã temẽ ad maleficiũ accessisse.
In qͦ inqͥrit᷑ nũ qͦ alio mͦ cõmodiꝰ potuerit fierit fieri.¬
aut ã fortuna ad ministrari. Nã sepe si pecuniȩ. si¬
adium̃ta desit̾. si adiutores: facultas fuęsse faciendi
nͨ uidetur. Hoc mͦ si diligentꝰ attendamꝰ: apta ĩt᷑ se
Hic neq facile neq necessariũ ÷ distingue̾. ut ĩ supio¬
ribus partibꝰ. qͦ pacto. qͥ.q accusatorẽ ⁊ qͣmͦ d̾fensorẽ
tractare oporteat. ¶ Non ÷ necessariũ. ꝓpt̾ea ꝙ. causa

Expanded text:
ere ad maleficium accessisse. in quo quaeritur, num quo alio modo commodius potuerit fieri vel a fortuna administrari. nam saepe, si pecuniae, adiumenta, adiutores desint, facultas fuisse faciundi non videtur. hoc modo si diligenter attendamus, apta inter se necessarium est distinguere, ut in superioribus partibus, quo pacto quicque accu- satorem et quomodo defensorem tractare oporteat. non est necessarium, propterea quod causa
Abbreviated transcription (Latin):
Aet. ut aphion ap euripidẽ. Itẽ apͥ pacuuiũ qͥ uituꝑa¬
amusila sapientia lauclat. Ait sires ex hoĩs uttio¬
aitupabit᷑. at siqͥs doctͥnã ex alicuiꝰ docti uitiis rep̾ben¬
a dit si qͥs eũ aliqͥm uolet laudare de felictate ein
deuirtute dicat. Ait si qͥs re cũ re ita cõꝑabit. ut alterã
se nputet saudare. nͥ altã uituꝑarit. Aut si alt᷑aꝰ ita lau
ũ uit alti n facie intione. aut si cũ d certarelogret
rant᷑ anm pace laudet oĩno nͨ illud bellũ utile . eeͦ.
lutt sui fbrema. ut planeꝰ Amicũ castigare ob meritam
ca nora. Aut eade ħm. Alaximũ malum . e. auartia
Alistos eni magnis magnis ĩ cõmodis affecit pecunie eu¬

Expanded text:
aut ut Amphion apud Euripidem, item apud Pacuvium, qui vituperata musica sapientiam laudat; avituperabitur, ut, si qui doctrinam ex alicuius docti vitiis reprehendat; aut si qui, cum aliquem volet lau- dare, de felicitate eius, non de virtute dicat; aut si rem cum re ita comparabit, ut alteram se non putet laudare, nisi alteram vituperarit; aut si alteram ita lau- det, ut alterius non faciat mentionem; aut si, cum de certa re quaeretur, rant an non, pacem laudet omnino, non illud bellum inutile esse aut infirma, ut Plautus: Amicum castigare ob meritam ta noxia; aut eadem, hoc modo: malum est avaritia; multos enim magnis incommodis affecit pecuniae cu
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ: q ab eod̾e de eadẽ re dr̃ diu̾se. ut si qͥs cum dixerit
qͥ uurtutẽ habeat eũ nulliꝰ rei ad bene uiuendũ ĩ di¬
gere. neget post ea si ne bona ualitudine posse bene
⁊ felicitatem augeat. cũ adpugnandũ milites ad hor¬
tent᷑. Si ñ ad idꝙ ĩstituit᷑ ac cõmodabit᷑ aliqͣ pars ariti¬

Expanded text:
de eadem re diverse dicitur: ut, si qui, cum dixerit, qui virtutem habeat, eum nullius rei ad bene vivendum indigere, neget postea sine bona valetudine posse bene et felicitatem augeat, cum ad pugnandum milites adhortetur. Si non ad id, quod instituitur, accommodabitur ali- qua pars argum
Abbreviated transcription (Latin):
simas ex.ginico certamine uictorias domũ cũ laud̃ maxi¬
ma retulert᷑. Cũ pueroꝵ gͥ formas ⁊ corpora magno hic ope
miraret᷑. hoꝵ ĩquiunt illi sorores st̃ ap̃ nos uirgine̾. quare
qͣ sint illȩ dignitate. potes ex his suspicari. Prebetẽ t mͥ
licitꝰ sũ uob̾. ut mutũ ĩ simulaerũ ex aĩali exẽplo uenitas
tͣnsferat᷑. Tunc crotoniatȩ publico de ꝯsilio uirgines loc ũ¬

Expanded text:
simas ex gymnico certamine victorias domum cum laude maxisimas ex gymnico certamine victorias domum cum laude maxima rettulerunt. cum puerorum igitur formas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt illi, sorores sunt apud nos virgines. quare, qua sint illae dignitate, potes ex his suspicari. Praebete igitulicitus sum vobis, ut mutum in simulacrum ex animali exemplo veritas transferatur. tu
Abbreviated transcription (Latin):
łoni ⁊euesini eyit m
LONSS CETBRISS EXCOLLERO pICTORI¬
ꝯducũ habuert̃. Is ⁊ cet̾as cõplures tabulas pingsit.
qͣrũ ñ nulla pars usq ad nr̃a memoriã ꝓpt̃ fani religiõe
remansit. Et ut excellente̾ muliebris forme pulchritudi¬
ne̾ muta ĩ se imago ꝯtineret. helenȩ se puge̾ simulacrũ
uelle dix. Qđ crotoniate qͥ eũ muliebri ĩ corpe pingen¬
do plurinũ aliis p̾stare sepe acepissent. libent̃ audiert̾.
Piccauert̾ enĩ si qͦ in gn̾e̾ plurimũ posset. ĩ eo magnope
elaborassent. eg̾giũ sibi opꝰ illo ĩ fano relict᷑ũ. Neq eñĩ eõ¬
tũ illa opinio fefellit. Nã ⁊euxi ilico q̃siuit ab his. qͣs¬
nã uirgines formosas hab̾ent. Illi aũ statĩ hõem dedu¬
xert̾ ĩ palestrã. atq ei pueros ostendert̃ multos. magna
p̃ditos dignitate. Et enim qͦdã tẽpe crotoniatȩ multum
õĩb corpoꝵ uirib ⁊ dignitatib ante stetert̃. atq honestĩ¬

Expanded text:
m longe ceteris excellere pictoriconductum adhibuerunt. is et ceteras conplures tabulas pinxit, quarum nonnulla pars us- que ad nostram memoriam propter fani religionem remansit, et, ut excellentem muliebris formae pulchri- tudinem muta in se imago contineret, Helenae pingere simulacrum velle dixit; quod Crotoniatae, qui eum mu- liebri in corpore pingendo plurimum aliis praestare saepe accepissent, libenter audierunt. putaverunt enim, si, quo in genere plurimum posset, in eo magno opere elaborasset, egregium sibi opus illo in fano relicturum. neque tum eos illa opinio fefellit. nam Zeuxis ilico quaesivit ab iis, quasnam virgines formosas haberent. illi autem statim hominem deduxerunt in palaestram atque ei pueros ostenderunt multos, magna praeditos dignitate. etenim quodam tempore Crotoniatae multum omnibus corporum viribus et dignitatibus antisteterunt atque honestis
Abbreviated transcription (Latin):
dissent ad t̾rã tͣbes. Longiꝰ enũ repetita. ẽ: ꝙͣ res postu¬
lat. ¶Alala diffinitio. ẽ: cũ aut cõmunia describit ħ mͦ
seditiosus.eͥ. is qͥ malꝰ atq ĩutilis ciuis. e: nã ħ ñ magis
seditiosi ꝗͣ ãbitiosi . ꝗͣ. calu̾niatoris . ꝗͣ. alicꝰ hoi̾s ĩꝓbi uiꝰ
describit. aut falsũ quiddã dic̃ ħ mͦ. pacto. Dapientia
.ẽ. pecuniȩ querend̾ intelligentia. Aut aliqͥd ñ gͣue. nec
magnũ ꝯtinens sic. Stubatia.ẽ. ĩmense głe cupiditas.
Iec. est qͥdẽ stutatia. s ex parte qͣdã. nͨ ex oi gere definita.

Expanded text:
e ad terram trabes! longius enim repetita est, quam res postulabat. mala definitio est, cum aut communia describit, hoc modo: seditiosus est is, qui malus atque inutilis civis— nam hoc non magis seditiosi quam ambitiosi, quam calumniatoris, quam alicuius hominis improbi vim describit—; aut falsum quiddam dicit, hoc pacto: sapientia est pecuniae quaerendae intellegentia; aut aliquid non grave nec magnum continens, sic: stul- titia est inmensa gloriae cupiditas. est haec quidem stultitia, sed ex parte quadam, non ex omni genere defini
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa re ꝓbabile aliqͥd eliciens .ꝙ expositũ ⁊ ꝑ se cogni¬
tũ sua se ui ⁊ r̾one ꝯfirmet. Hoc d̾ gne qͥ diligentiꝰ ꝯsi
dandũ putauert̾. cũ idẽ usu dicendi seq̃rent᷑. pau¬
expone̾. Niã ⁊ buis .ẽ. ⁊ ñ eiꝰ modi. ut alt̾ ꝓsus mchil¬
tatioĩs. ad hc̃ modũ. Aleliꝰ accurant᷑ q̃ ꝯsilio ger̾unt᷑.
ꝗͣ q̃ sine ꝯsilio adimnistrant᷑. Hanc primã partem
enumerant. Eã deiceps rõĩb uariis ei ꝗͣ eopiosisimis¬

Expanded text:
ipsa re probabile aliquid eliciens, quod expositum et per se cogniipsa re probabile aliquid eliciens, quod expositum et per se cognitum sua se vi et ratione confirmet. hoc de genere qui diligentius con- siderandum putaverunt, cum idem in usu dicendi se- querentur, pauexponere. nam et brevis est et non eitatio- nis, ad hunc modum: melius accurantur, quae con- silio geruntur, quam quae sine consilio administran- tur. hanc primam partem numerant; eam deinceps rationibus variis et
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. di iuͦdices idꝙ. epaminandas ait legis scriptorem
sensisse a̾scribatꝰ ad legẽ. ⁊ addat hanc exceptionẽ
extͣ ꝗꝙͣ si qͥs rei .p. causa exercitũ ñ tͣdid̾it. patiemini:
Lõ opinor. Quod si uosmet ipsi ꝙ ã ur̃a religione ⁊
sapientia remotissimũ istiꝰ honoris causa hanc eandẽ
exceptionẽ ĩ iussu płi ad legẽ asscribi iubeatis. popłs
thebanꝰ id paciet᷑ ne fieri : ꝓfecto ñ patiet᷑. Q d g̃ afscri¬
bi ad legẽ nefas. ẽ: id seqͥ qͣsi asscriptũ sit. rectũ uob̾¬
uideat᷑: Noui u̾rã ĩtelligentiã. ñ pot̾ ita fieri õ udi¬
ces. Qđ si litteris corrigi neqͦ ab ullo neq ã uob̾ scripto¬
ris uoluntas pot̃. uidete ne multo ĩdigniꝰ sĩ id re ⁊ iu¬
ditio ur̃o mutari .ꝗ. ne u̾bo qͥdẽ cõmutari pot᷑. Ac d̾
ĩductiõe qͥdẽ satis ĩ p̾sentia dictũ uidet᷑. Nc̃ deĩceps rõ¬
cinatioĩs ui ⁊ nat᷑am ꝯsid̾emꝰ. ¶ Ratiocinatio .ẽ. oro ex

Expanded text:
m: si, iudices, id, quod Epaminondas ait legis scriptorem sensisse, adscribat ad legem et addat hanc ex- ceptionem: extra quam si quis rei publicae causa exercitum non tradiderit, patiemini? non opinor. quid, si vosmet ipsi, quod a vestra religione et a sa- pientia remotissimum est, istius honoris causa hanc eandem exceptionem iniussu populi ad legem adscribi iubeatis, populus Thebanus id patieturne fieri? pro- fecto non patietur. quod ergo adscribi ad legem nefas est, id seqvi- deatur? novi vestram intellegentiam; non potest ita videri, iudices. quodsi litteris corrigi neque ab illo ne- que a vobis scriptoris voluntas potest, videte, ne multo indignius sit id re et iudicio vestro mutari, quod ne verbo quidem commutari potest. Ac de inductione quideiocinationis vim et naturam consideremus. Ratiocinatio est oratio ex
Abbreviated transcription (Latin):
ficio pecuma .ẽ. Qui locꝰ dẽsertus est. ĩ eo cedẽ factã. ẽẽ.
oportet. In loco celebri. ho occidi qͦmͦ potuit  Aut si id
ꝗ. raro fit fierrõmo neget᷑. ut curiꝰ pfuluo. Hemo
pot᷑ uno aspectu neq pͣtiens. ĩ amorẽ ĩcide̾. Qd aũt p
signo assumet᷑. id ex eisdẽ locis qͥb ꝯfirmat᷑ infirmꝰabit᷑.

Expanded text:
ficio pecunia est; qui locus desertus est, in eo caedem factam esse ficio pecunia est; qui locus desertus est, in eo caedem factam esse oportet; in loco celebri homo occidi qui potuit? aut si id, quod raro fit, fieri omnino negatur, ut Curio pro Fulvio: nemo potest uno aspectu neque praeteriens in amorem incidere. Quod autem pro signo sumetur, id ex isdem locis, quibus confirmatur, infirmabi
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩs uitiosum oftendit᷑. aut si ꝯtͣ firmã argumtationẽ
alia eque firma. aut firmior ponit᷑. Ex hiis ꝗͣ sumunt᷑
aliqͥd nõ ꝯcedit᷑. cũ aut idq. credibile dicunt negatur
ẽẽ. eiꝰmodi. aut q. cõꝑabile putaut dissimile ostenditur.
aut iudicatũ aliã ĩ partẽ tͣducit᷑. aut ꝯĩno iudiciñ ĩpbat᷑.
aut ꝙ signũ. ẽẽ. ad ũsarii dixert̾. id eiꝰmodi negat᷑. ee. aut¬
si cõplexio aut una a ͥ t ex utͣq parte rep̾hendit᷑. aut si¬
enumer̾o falsa ostendit᷑. aut si sĩplex ꝯclusio falsi aliqͥd
locis ut añ diximꝰ. ¶Quid ꝑ credibili sũptũ erit id ĩfirma¬
bit᷑. si aut ꝑspicue falsum erit ħmͦ. Nemo .ẽ. qͥ ñ pecuni¬
am ꝗͣ. sapientiã malit. aut exꝯt᷑rio qͦ credibile aliqͥs ha¬
erit õmo ĩcredibile. ut si aliꝰqͣue̾ ꝯstat. eẽ. auaru᷑. dicat
cat᷑ usu uenire ħ pacto. Qui pauꝑes ft̃. his autiqͥor of

Expanded text:
ationem alia aeque firma aut firmior ponitur. Ex iis, quae sumuntur, aliquid non conceditur, cum aut id, quod credibile dicunt, negatur esse eiusmodi, aut, quod conparabile putant, dissimile ostenditur, aut iudicatum aliam in partem traducitur, aut omnino iudicium inprobatur, aut, quod signum esse adversarii dixersi conprehensio aut una aut ex utraque parte reprehenditur, aut enume- ratio falsa ostenditur, aut simplex conclusio falsi ali- qulocis, ut ante ostendimus. Quod pro credibili sumptum erit, id infirmabitur, si aut perspicue falsum erit, hoc modo: nemo est, quin pecuniam quam sapientiam malit; aut ex contrario quoque credibile aliquid haerit omnino incredibile, ut si aliquis, quem constet esse avarum, dicat citur usu venire, hoc pacto: qui pauperes sunt, iis antiquior of-
Abbreviated transcription (Latin):
iocandi facultatẽ aliqͥd triste. nouũ. horribile. eatuim
ñ ĩ cõmodũ .ẽ. ũcere. Na ut cibi sacictas  fasti dĩ. aut
defes s audiendo aut admiratiõe ĩtegt᷑ aut risu peno¬
uat᷑. Ac seꝑati qͥdẽ q̃ de pͥncipio ⁊ de insinuatioe diceno¬
da uidebant᷑. hec fere sut. Nuc qͥddã b̾uit᷑ ⁊ cõmuntt᷑

Expanded text:
aliquid triste, novum, horribile statim non in- commodum est inicere. nam, ut cibi satietas et fasti- dium aut imus defessus audiendo aut admiratione integratur aut risu novatur. Ac separatim quidem, quae de principio et de insi- nuatione dicenda videba
Abbreviated transcription (Latin):
auditor ẽ cũ beniuolentiam causa desidet. aut si pͥnci¬
pio utait᷑ cũ usinuatione res postulat. I Cont᷑ pcepta ẽ
q nichil eoꝵ effic̃ quoꝵ causa de exordiis p̾cepta tra
neq dociseꝰ estic̃. aut qͦ nichil ꝓfecto peiꝰ est. ut ꝯtͣ sit
fao. Aodie eroidio qͥde satis dictũ. ẽ. I Harratio .ẽ. re

Expanded text:
faciat auditorem, cum beni- volentiam causa desideret, aut si principio utatur, cum insinuationem res postulet. contra praecepta est, quod nihil eorum efficit, quorum causa de exordiis praecepta tradneque docilem efficit, aut, quo nihil profecto peius est, ut contra sit, facit. Ac de exordio quidem satis dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Seo ꝙ cõꝑabit᷑. ⁊ deo qͥ cũ cõꝑabit᷑. exristimari oportere.
Huiꝰ facultatis maxime ĩdigemꝰ. cũ ea ipsa argum̃tatio q̃
ꝑ ĩductionẽ tͣctat᷑. erit rep̃hendenda. ẜi uidicatũ aliqd
ĩferet᷑ qm̃ id ex his locis maxime firmat᷑ laud̾ eoꝵ qͥ iu
dicart᷑. similttudine eiꝰ rei qͣ d̾ᷤ agit᷑. ad eã rẽ qͣ dᷤ iudicatũ. e
⁊ cõmemorando ñ mͦ ñ. eẽ. r ep̃hensũ uidtiu̾ s ab oĩbus
apprituo r acinonstrando diffiçiliꝰ ⁊ maiꝰ fuisẽ id iudica¬

Expanded text:
od comparabitur, et de eo, quicum comparabitur, existi- mare oportere. huius facultatis maxime indigemus, cum ea ipsa argumentatio, quae per inductionem trac- tatur, erit reprehendenda. Sin iudicatum aliquod inferetur, quoniam id ex his locidicarunt; similitudine eius rei, qua de agitur, ad eam rem, qua de iudicatum est; et commemorando non modo non esse reprehensum iudicium, sed ab omnibus adpro- batum; et demonstrando difficilius et maius fuisse ad iudica
Abbreviated transcription (Latin):
rect᷑ ab errato recedet.  fnumeratio uitiosa ĩtelligitur.
qͥd annimeratũ qͥ. aut ꝯtelici possit. aut causa ñ sit qͣre
honoste possim̾ ꝯcedẽ. Pretit᷑ qͥddã in eiꝰmodi enumera¬
tiõib. Qm̃ habes istũ ęquũ: aut emeris oportet. aut he¬
reditatẽ possida. aut munere accepis. aut domi tͥ nat᷑.
aut si hori nichil.e: surripueris nẽcesse .ẽ. S neq e¬
misti. neq hereditate uenit. neq munere accepisti.
neq domi nat᷑ .ẽ. Necesse . e̾. gͥ surripueris. Hoc cõmo¬
de rep̾hendit᷑. si dici possit ex hostib eẽ. equus captꝰ.
cuiꝰ p̃de sectĩae euenerͥt. Quo illato: ĩ firmat᷑ enumero.¬
qm̃ id sit ĩ ductũ. ꝙ p̾titũ sit ĩ enumer̾one. Alt̾o aũ mͦ
rep̾hendet᷑. si aut ꝯtra aliqͥd dicet᷑. ħ est. si exẽpli cau¬
sa ut ĩ eode̾ u̾setͫ pot̾it ostendi hereditate uenisse. aut
cupiditate elatꝰ es: amico se morẽ gessisse fateat᷑. Nĩ¬

Expanded text:
itur, ut ab errato recedat'. Enumeratio reprehenditur, quid adnumeratum, quod aut contra dici possit aut causa non sit, quare non honeste possimus concedere. praeteritur quiddam in eiusmodi enumerationi- bus: quoniam habes istum equum, aut emeris oportet aut hereditate possideas aut munere acceperis aut domi tibi natus sit aut, si eorum nihil est, subripueris ne- cesse est: si neque emisti neque hereditate venit ne- que donatus est neque domi natus est: necesse est ergo subripueris. hoc commode reprehenditur, si dici possit ex hostibus equus esse captus, cuius praedae sectio non venierit; quo inlato infirmatur enumeritum sit in enume- ratione. altero autem modo reprehendetur, si aut con- tra aliquid dicetur, hoc est, si exempli causa, ut in eodem versemur, poterit ostendi hereditate venisse, aut cupiditate elatus es, amico se morem gessisse fateatur. Sim
Abbreviated transcription (Latin):
diui .e. or̃o dimu auditoris idonce cõꝑans ad reliqͣ. diccionẽ
Qe euenier sieñ benuiolũ. attentũ. ⁊ docile fe̾cerit. Quareqdͥ
bens ordir causã uolet. eũ nece̾se.ẽ. genꝰ suȩ cause diligent
mile. anceps obscurũ. ¶ Honestũ causȩ genꝰ ẽ: cui statĩ sine
pere attendendũ uidet᷑. Pnceps. ĩ quo aut iudicio dubia
e aut causa ⁊ honestatis ⁊ tͣpitudinis particeps. ut ⁊ beni¬
uolentiã pariat. ⁊ offensionẽ. Obscuru. ĩ qͦ aut capdi au¬
ditores st̃. aut difficilioribꝰ adcognoscendũ negotiis causa ĩ¬

Expanded text:
dium est oratio animum auditoris idonee com- parans ad reliquam dictionem: quod eveniet, si eum benivolum, attentum, docilem confecerit. quare qui bene exordiri causam volet, eum necesse est genus suae causae diligenter mile anceps obscurum. Honestum causae genus est, cui statim sine  auditore, et non magnopere attendendum uidetur. Anceps est in quo aut iudicatio dubia est, aut causa et honestatis et turpitudinis particeps, ut beniuolentiam pariat et offensionem. Obscurum in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
his q̃ sũpserant ñ oficit᷑. Quare obseruare diligent o
uitiũ erit. aut ñ ad id ꝙ. ĩstuit᷑ accõmodat᷑. Atq ĩ ipso ui¬
tiũ erit. si õiuo totũ falsũ erit. si cõmune. si uulgare. si
lene. si remotũ. si mala diffinitio. si ꝯtrou̾sũ. si ꝑspicuũ.
si ñ ꝯcessũ. si tͣpe. si offensũ. si ꝯtͣriũ. si ĩꝯstans: si adu̾sũ.

Expanded text:
iis, quae sumpserant, non conficitur. quare observare diligenter iis, quae sumpserant, non conficitur. quare observare diligenter instituitur, accommodabitur. atque in ipso vitium erit, si omnino totum falsum erit, si commune, si vulgare, si leve, si remotum, si mala definitione, si controversum, si perspicuum, si non concessum, si turpe, si offensum, si contrarium, si in- constans, si adversarium.