comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ittunt fatigare non esurire:
det: omnia nouit. omnẽ linguam oĩ¬
um gentium et loquitur et intelli¬
git. Ecce et hoc quõd uos int̾rogatis
et qd̃ ego doresponsum deeo: iam no¬
uit. Angł̃i enim dĩ famulanturei:
et ip̃i nunciant ei. Et cum ceperitis
eum q̃rere: siuult ostendet se uob̃.
ueneritis rogetiseum ne huc ueni¬
at. ne et hoc michi faciant angeli

Expanded text:
fatigari nec esurire. det, omnia novit, omnem linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur e iam nouit. Et cum queritis eum, si uult ostendet se uobis,uenieritis eum rogetis eum ne huc ueniat, ne michi faciant angeli
Abbreviated transcription (Latin):
putabatis curare uos. Audite nũe
uerum deum creatorẽ ur̃m qui in
Et si uultisut orem prouob̃ et om̃s¬
hͥiͥ ͭ sanitatem recipiant: deponi¬
te idolum hoc et confringite. Quõd
cum feceritis: templum hoc xp̃i
nomini consecrabo. et uos om̃s inis¬
runt funes et trocleas. et simula

Expanded text:
putabatis curare vos, audite nunc verum Deum creatorem vestrum, et si vultis ut orem pro vobis et om sanitatem recipiant, hoc idolum deponite et confringite. Quod cum feceritis, hoc templum Christi nomini consecrabo. » Regis irunt
Abbreviated transcription (Latin):
Amicus est dĩ ommpotentis: et id eo
bis signa eus. ut possimus eum in¬
Capillo nigro capitis et crispo: caro
candida oculi grandes. nares equales
et directe: aures cooꝑte crine capitis.
barba prolixa habens paucos canoͤ.
Dur pallio albo: ꝑ singulos angu
Is geminas purpureas habens
dĩdantur uestimenta eius. nũ¬

Expanded text:
Amicus est Dei omnipotentis, et ideo bis signa ejus, ut eum inCapilli nigri capitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens canos paucos, a, induitur pallio albo, per singulos angulos singulas gemmas purpureas habens. sordidantur vestimenta ejus, neq
Abbreviated transcription (Latin):
coguntur umꝑio. quoquisq sit
martyrum positus loco designa¬
tis nominib in dicare. Quorum
memoranda et gloriosissima pas¬
sio eregione urbis parisioꝵ in col¬
le qui antea mons mercurii qm̃
inibi ydolum ip̃ius principalit̾
colebatur agallis nunc uero mtᷤᷤ
martyrum uocatur scõrum dñi
gr̃a qui ibidem triumphale mar¬
nonagelimo sextoa passione autem
sexagesimo quarto. etatis uero be¬
atissimi dyonisii curit nonagesi¬
mo amꝑii quoq domiciani cru¬
delissimi cesaris sexto decimo in¬
gruente. Quem ultio diuina ut
et neronem cuuis hic portio fue¬
rat post necem a płorum sine ulla
est procrastinatione secuta qua
ꝑcussus uitam cum tyrannico pͥn

Expanded text:
coguntur imperio, quo quisque coguntur imperio, quo quisque martyrum sit positus loco, designatis nominibus indicare. Quorum memoranda et gloriosissima passio e regione urbis Parisiorum in colle qui antea mons Mercurii, quoniam inibi idolum ipsius principaliter colebatur a Gallis, nunc vero mons Martyrum vocatur, sanctorum Domini gratia, qui ibidem triumphale maristi nonagesimo sexto, a passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitiani crudelissimi Caesaris decimo sexto ingruente. Quem ultio divina, ut et Neronem, cujus hic portio fuerat, post necem apostolorum, sine ulla est procrastinatione secuta, qua percussus, vitam cum tyrannico p
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis exaqua et sp̃u sc̃o rena
apud eorum corpora quam dui su¬
et beati dyonisui patrocinus deuotis¬
simi. basilicam suꝑ p̃ciosorum mar¬
tẏrum corpora magno sumptu cul¬
tuq eximio construxerunt. ubi co
ta eorum uirtutum probant᷑ mon¬
strari frequentia. Quoꝵ miraculo¬
rum in signia ñ solum sermo nõ
p̃ualet enarrare. uerum nec ip̃is
queunt humanis mentib com¬
p̃hendi. Undenec dignitas hono¬
ris et magnificentie eoꝵ hominis
cogitatu potestattingi. Exꝑiuint᷑
tamen infirmi. acquib cumq
anxietatib afflicti. in eõdem loco
et ubiq domini clementiam ꝑ eo¬
uocantes. quantum dei famulos cõ¬
ueniat honorari quorum intlien¬
tu recipit cecitas iusum debilitas
gressum et obstricte aurium Ia¬
nue recipere merentur auditum
S nec illud sileñdum ẽ. qd̾ inmũ¬
dorum sp̃uum infestatione uexati.
dum ad memoratoꝵ xp̃i testium
tumulus examinan diurtute di¬
uina ducuntur. scõrum ip̃orum

Expanded text:
Trinitatis ex aqua et Spiritu sancto renatTrinitatis ex aqua et Spiritu sancto renatapud eorum corpora, quandiu suet beati Dionysii patrociniis devotissimi, basilicam super pretiosorum martyrum corpora, magno sumptu, cultuque eximio construxerunt: ubi quota eorum virtutum probantur monstrari frequentia. Quorum miraculorum insignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi. Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxietatibus afflicti, in eodem loco et ubicunque Domini clementiam per eovocantes, quantum Dei famulos conveniat honorari, quorum interventu recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium januae recipere merentur auditum. Sed nec illud silendum est, quod immundorum spirituum infestatione vexati, dum ad memoratorum Christi testium tumulos examinandi virtute divina ducuntur, sanctorum ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
reret: et patria mereretur salutẽ
feruorem: locum tantorum mar¬
tẏrum ossa seruantem qua opor¬
tuit honorificentia una cum scĩs
domini sacerdotib et fidelium tur¬
bis reuerentissime satis aggredit᷑ ⁊
incomꝑabilem thesaurum quam
diu sibi et posteris profuturum
seruauit omnib patent̃ eadem
sacratissima die in noturt qua be¬
atus Dyonisuis cum sociis trium¬
phans agonem expleuit. et coro
iħu preciosus: si dereum senatum
possedit. ip̃mq locum eminentis
mausolei edificatione signauit.
Sc̃orum quoq corporib digna ue¬
neratione sepultis eorum uestim̃¬
ta tunica uidelicet cilicium et cali¬
ge p̃ciosi dyonisu et casula sancti
rustici archip̃sbiteri. atq dalma¬
tica beati eleutherii archidiacoru.
exceptis portionib que ꝑ reliquiis
electorum domini a fidesium deuo¬
tione sumpte sunt usq hõdie debi¬
ti cultus reuerentia conseruantur.
Quorum meritis et p̃cib eadem ue¬
nerabilis femina in nomine sc̃e

Expanded text:
reret, et patria mereretur salutem.reret, et patria mereretur salutem.fervorem, locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis aggreditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profuturum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronomini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
ne comꝑta. festinant̃ quod eis p̃¬
ceptum fuerat exequuntur. fur¬
tumq laudabile qd̃ nemini dã¬
num intulit et omnib pie cre¬
dentib lucrum maximum con¬
tulit: sexto a memorata urbela¬
pide in sulcis autumnalib quoᷤᷤ
tunc seminib iaciendis p̃scrip¬
ta matrona in abundantia arã
tium speciem agricolarum pre¬
tendentes uelut quiddam rura¬
lis oꝑis laborantes abscondunt.
Locum etiam certo notamine
ad signare procurant. Ex quo ea¬
dem dei futura plenius femina
ac sibi college xp̃iani: in t̃ noc̃tur¬
na secreta silentia p̃scripta. mar¬
tẏrum corpora tollentes beati
dyonisii corpori conuinxerunt:
et ueneratione qua int̾ ꝑ secuto¬
rum rabiem poderant deuotissi¬
me frequentabant. Facta dein¬
ceps satione nec suum seges ne¬
gauit obsequium que tali est
fecundata ꝑinguedine. Atq
sic se in eam beneficium uberta¬
tis effudit ut centuplicatos fru¬
ctus deuotissima cultrix ad qui¬

Expanded text:
ne comperta, festinanter, quod eis prne comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecundata pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus devotissima cultrix acqui
Abbreviated transcription (Latin):
profundisq gurgitib martyrũ
corpora ꝑ denda cominutere. Que
imposita nauib ad prouisum gͣ¬
gitem ministros iubent demer¬
genda proferre. S deus omnipotẽs
prescuis futuroꝵ. qui mutat tem¬
pus et quõd predestinauit ñ mu¬
tatconsilium. qui malum olo¬
fernis conceptum prudentia be¬
mine. que licet paganorum ad¬
huc errorib necessitate pocius
quam uoluntate teneretur ad¬
dic̾ta. conũti tamen ad fidem
xp̃i ꝑ exempla martyrum at¬
q ad baptismi gram ꝑ uenire se
desiderare et mente demonstra
c̃te uirtutis consilium appetiurt.
atq ad conuiuiũ uenire postu¬
lat scõrum corporum ꝑditores.
Et dum eis copiam oblate humi¬
litatis expendit a memoria eoꝵ
que susceperant agenda discus¬
sit. Fidelib q suis et familiaris
uoti consciis. secreta ordinatio¬
ne committit:nt sub tracta fur¬
to preciosa corpora beatorum. di¬
ligens elaboret occultare proui¬
sio. Qui dñi uoluntate et iussio¬

Expanded text:
profundisque gurgitibus martyrum profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergenda perferre; sed Deus omnipotens praescius futurorum, qui mutat tempus, et quod praedestinavit non mutat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudentia bemine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente demonstrabctae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussio
Abbreviated transcription (Latin):
mercuẜ acuariis comineantib u̾¬
da fluminis circunfluente. Q
si quidem int̃ multimoda com¬
moditatum genera: etiam alueo
suo magnam piscium copiam ci
cum: d̃i famulus elegit expeten¬
dum. Ad quem cum primo fide ar¬
matus et confessionis constantia.
roboratus: accessisset in trepidus.
euis p̃dicatione in dominũ iħm
xp̃m crediderat: et illi fidelitad he
me ptrescesares militauit et sub
sancto masso ep̃o qui tercius abea¬
to dẏonisio parisiorum rexit ec¬
cł̃iam reũsus omnib q̃ sunt mũ¬
direlictis baptiratus et religio¬
sorum xp̃iq pauperum nume¬
ro ẽ sociatus. Ceterum metuenteᷤᷤ
ꝑsecutores et gentilium falanges
ne conũsi ppłi fidelissima ꝓba¬
taq deuotio scõrum corpora Ru¬
stici et eleutherii que in monte
ubi ip̃i una cum beado dyonisio
fuerant martyrirati iacebant.
profutura sibi ad patrocinium
collegerent et tumularent. ini¬
to consilio. eligunt tetris seqͣne

Expanded text:
merciis ac variis commeatibus, unmerciis ac variis commeatibus, unda fluminis circumfluente. Quae siquidem inter multimoda commoditatum genera, etiam alveo suo magnam piscium copiam civcum Dei famulus elegit expetendum. Ad quem cum primo fide armatus et confessionis constantia roboratus accessisset intrepidus, edicatione in Dominum Jesum Christum crediderat, et illi fidelite tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiosorum Christique pauperum numero est sociatus. Caeterum metuentes persecutores et gentilium phalanges, ne conversi populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici et Eleutherii, quae in monte, ubi ipsi una cum beato Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimi principis apłorum
magistri siu informatus exem¬
tilitatis feruere cognouit er¬
rorem. illuc in trepidus et calo¬
re fidei armatus accessit: Ac lu¬
teciam parisiorum domino du¬
cente ꝑuenit. Doctrinaq pre¬
clarus. miraculis choruscans ⁊
uirtutum signis. que athenien¬
sium magister paulo docente
didicerat galliis ministrauit:
ñ ueritus incredulegentis expe¬
tere feritatem quia uirtutem
suam p̃teritarum penarum re¬
cordatio roborabat. Cormentis
exꝑtus multis morte tandem ad¬
secuturum seuitam tota nicħo¬
minus intentione desideran sut
quiiam erat xͥ nominis int̾mł¬
ta tormentoꝵ flagella ꝑfectus cõ¬
fessor: fieri mortis multatione
mereretur et martyr. Tunc me¬
morata parisiorum ciuitas ut
sedes regia et conuentu gallorũ
ac germanoꝵ et nobilitate pol¬
lebat:quia erat salubris aere.
iocunda flumine. fecunda t̾ris.
arborib nemorosa et uneis ub̾¬
rima constipata ppłis referta cõ¬

Expanded text:
beatissimi principis apostolorum beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemtilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit, doctrinaque praeclarus, miraculis coruscans, et virtutum signis, quae Atheniensium magister Paulo docente didicerat, Galliis ministravit: non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, tormentis expertus multis, morte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentione desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione mereretur et martyr. Tunc memorata Parisiorum civitas, ut sedes regia, et conventu Gallorum ac Germanorum, et nobilitate pollebat: quia erat salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa, et vineis uberrima, constipata populis, referta com
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Et ne uerearis multitudinẽ
et a trocitatem gentis barbarice
procerto sciens quia qui plus
laborat: plus merredis accipiet.
Socios quoq et cõministros ũbi
plures et probatosiuros ad hi¬
buit: illiq dixit. Sicut fuit
dominus cum dñis et patrib et
magistris nr̃is apłis siis petro ⁊
paulo: ita sit tecum inomnib
quocumq te ũteris. Esto robustuᷤ.
Tu enim maximam et innume¬
rabilem populi multitudinẽ in¬
troduces inueram repromissio¬
nis t̾ram filiorum isrł. Et dans
pacem omnib. ita hanc uere fr̃¬
nitatis societatem solui̾t abire.
Qui simul properantes. et circũ¬
circa dominũ p̃dicantes. appule¬
runt portui are latensium cuu¬
tatis. Et exinde quibdam in
partes necessarias prout ei iu¬
sum fuerat destinatis: idẽ ma¬
carus dẏonisius qui sedis apo¬
stolice priuilegio tradente sibi
beato clemente petri apłi succeᷤᷤ¬
sore ũbi diuini semina gallicis
gentib eroganda susceperat:

Expanded text:
tui; et ne verearis multitudinem tui; et ne verearis multitudinem et atrocitatem gentis barbaricae, pro certo sciens quia qui plus laborat, plus mercedis accipiet. Socios quoque ei et comministros verbi plures et probatos viros adhibuit, illique dixit: Sicut fuit Dominus cum dominis et patribus et magistris nostris apostolis suis Petro et Paulo, ita sit tecum in omnibus, quocunque te verteris. Esto robustus: tu enim maximam et innumerabilem populi multitudinem introduces in veram repromissionis terram filiorum Israel. Et dans pacem omnibus, ita hanc verae fraternitatis societatem solvit abire. CAPUT XX. Qui simul properantes, et circumcirca Dominum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus Gallicis eroganda susceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
cordetigit. et ut istuis modi uer¬
bis p̃ciosum dyonisium alloq̃¬
clemens mi frat̃ carissime maca¬
ri. dyonisi. quanta ẽ messis dñi¬
ce̾ sationis. et quam pauci siut
oꝑarii. Quia ergo de omnib ca¬
tholice pietatis es sufficient edo¬
ctus. et omni xp̃iana uirtute ac
religione ad modum roboratus:
ꝑge innomine domini partes
aggrediens occidentis. et ut bo
dit. et ego sc̃ẽ hereditatis iure
suscepi. ut in ligandi soluen¬
diq auctoritate tͥ semꝑ presto
sit diuina potestas. nostris ora¬
tionib comitatus et scõrum a¬
płorum int̾cessionib roboratꝰ.
in tui apostolatus sorte apłica
nr̃a auctoritate omnem susci¬
ꝑiens galliam: opus fac euu¬
gelistẽ minist̾ium tuum ĩple.
ut xp̃i noticia ꝑ te ubiq diffu¬
sa: a domino in die retributio¬
nis merearis audire. Euge ser¬
ue bone et fidelis quia suꝑ pauca
fuisti fidelis: suꝑra multa te con¬
stituam intra ingaudiũ domini

Expanded text:
cor tetigit, et ut istius modi vercor tetigit, et ut istius modi verbis pretiosum Dionysium alloqueinquit sanctus Clemens, mi frater charissime Macari Dionysi, quanta est messis Dominicae sationis, et quam pauci sunt operarii, quia ergo de omnibus catholicae pietatis es sufficienter edoctus, et omni Christiana virtute ac religione admodum roboratus, perge in nomine Domini, partes aggrediens Occidentis, et ut bondit, et ego sanctae haereditatis jure suscepi, ut in ligandi solvendique auctoritate tibi semper praesto sit divina potestas, nostris orationibus comitatus, et sanctorum apostolorum intercessionibus roboratus, in tui apostolatus sorte, apostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple, ut Christi notitia per te ubique diffusa, a Domino in diebus retributionis merearis audire: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tia. seu antĩoris frat̃nitatis con¬
uinctione: loco maxime uenera¬
tionis e habitus. Cum quo etiam
promutua collocutione aplica¬
rum sanctionũ. et dulcedine spi¬
ritualis dilectionis. aliquandiu
familiarissime conũsatus: in¬
mõdici amoris ut̃q uinculis se¬
se constrinseraͣnt. S cum deus
om̃ps ueri solis dñi scilicet iħ̃u
xp̃i radio splendidissimo et ori¬
entali. id ẽ scĩssimo Dionisio oc¬
cidentales tenebras uellet sua
gr̃a illustrare: et murum uali¬
dissimum in fidelitatis. qui to¬
cuis gallie et gmanie tminos
pene in remediabilit̾ occupaue¬
rat. prouideret ariete tali destru¬
ere tantoq peritissime eloquẽ¬
tie spiculo gentilitatem ꝑfodi.
quo ante ut munitissima defen¬
sione erat solita gratulari: atq
omnem hanc galliam ip̃ius oy¬
onisii apostolatu disponeret sub¬
leuari. quam mercurio demoni¬
aca seruitute constabat misera¬
bilit̾ ancillari: beati clementis

Expanded text:
tia seu anterioris fraternitatis contia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. Cum quo etiam pro mutua collocutione apostolicarum sanctionum, et dulcedine spiritualis dilectionis, aliquandiu familiarissime conversatus, immodici amoris uterque vinculis sese constrinxerunt. Sed cum Deus omnipotens veri Solis, Domini scilicet Jesu Christi, radio splendidissimo et orientali, id est sanctissimo Dionysio, occidentales tenebras vellet gratia sua illustrare, et murum validissimum infidelitatis qui totius Galliae et Germaniae terminos pene irremediabiliter occupaverat, provideret ariete tali destruere, tantoque peritissimae eloquentiae spiculo gentilitatem perfodi, quo ante, ut munitissima defensione erat solita gratulari, atque omnem hanc Galliam ipsius Dionysii apostolatu disponeret sublevari, quam Mercurio daemoniaca servitute constabat miserabiliter ancillari, beati Clementis
Abbreviated transcription (Latin):
sima satis uesania. Nam cum
impiissimus nero. t̾ra mariq
imꝑii sui frena laxasset: et ni¬
mie uoluptatis successu inter
cetera diuiciarum suarũ cu¬
mulamenta. etiam furor cru¬
delitatis eius dira rabiẽ inxp̃i
samulos ebuliss: quarto decimo
imꝑii sui anno antequam beatu
dionisius yomam ad iret: sanctos
dei apłos alterum ꝑcrucis trophe¬
um. alterum autem gladio ani¬
madũsum: felici cruore ꝑ fusos.
et martyrii gła dignos transmi¬
sit ad suꝑos: seq uiuendi faciens
sinem obitu nefando. ut fuerat
nisuis cum arcis romane menib
sui auspice xp̃o p̃sentiam ĩtulit.
qm̃ fidei necessitas et ad suscipiẽ¬
dum d̃iũbum euidentis ingen¬
tib quas ꝑtransierat ostii aꝑtio
morosuis eum detinuit: beatum
bernantem inuenit. Aquoidem
gloriosus dñi atheniensium ar¬
chi ep̃e dyonius. moxut se potu¬
erunt inuicem salutare: digno
est cum honore susceptus.⁊ ꝓscĩ¬
tatis ac eruditionis sue reueren¬

Expanded text:
sima satis vesania. Nam cum sima satis vesania. Nam cum impiissimus Nero, terra marique imperii sui frena laxasset, et nimiae voluptatis successu, inter caetera nequitiarum suarum cumulenta, etiam furor crudelitatis ejus dira rabie in Christi famulos ebullisset, quarto decimo imperii sui anno, antequam beatus Dionysius Romam adiret, sanctos Dei apostolos, alterum per crucis tropaeum, alterum autem gladio animadversum, felici cruore perfusos et martyrii gloria dignos transmisit ad superos, seque, vivendi faciens finem obitu nefando, ut fuerat nysius, cum arcis Romanae moenibus sui auspice Christo praesentiam intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius detinuit, beatum bernantem invenit. A quo idem gloriosus Domini Atheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reveren
Abbreviated transcription (Latin):
atq opp̾sios uariis languorib
sanando usq troadis secessit euu¬
gelii gr̃a: atq ineisdem partib
aliquanto temꝑe deguit. S ed
et post aliquot annoscum pelio.
lace demoniorum positus petrũ
et paulum a płorum capita ro¬
metentos. et petrum ergastulo.
paulum secundo uinculis ꝑuul¬
gata fama affici comꝑisset athe¬
nas rediens sub rogato sibi ep̃o
plebem tradidit. et ꝑcontiguas
parrochias ũbi spargens semi¬
na quotenus romam ꝑueniret:
cum quib dam officialib quos
sibi comites sumpserat gnauit
ministrauit. Sicq a chiue alũ¬
nus fortune et doctus architec¬
tus eccłie se romane amplitudi¬
ni contulit. et g̾ciam cui doct᷑¬
na ac miraculoꝵ memoria ma¬
net: nequa quam deseruit. Na¬
gno enu apłorum amore et
martyrii desiderio festinantia
itineris romam accelerans in¬
sistebat: ut simulcum eissi ita
uellet xp̃c occum beret. S uota
euis preuenit dispositio diu¬
na: et uiri diabolici clementis¬

Expanded text:
atque oppressos variis langoribus atque oppressos variis langoribus sanando, usque Troadem secessit Evangelii gratia. Atque in iisdem partibus aliquanto tempore degit. Sed et post aliquot annos cum Pelio Lacedaemoniorum positus, Petrum et Paulum apostolorum capita Romae tentos, et Petrum ergastulo, Paulum secundo vinculis, pervulgata fama affici comperisset, Athenas rediens, subrogato sibi episcopo plebem tradidit, et per contiguas parochias verbi spargens semina, quatenus Romam perveniret, cum quibusdam officialibus, quos sibi comites sumpserat, gnaviter ministravit: sicque Achivae alumnus fortunae, et doctus architectus, Ecclesiae se Romanae amplitudini contulit et Graeciam, cui doctrina ac miraculorum memoria manet, nequaquam deseruit. Magno enim apostolorum amore, et martyrii desiderio, festinantiae itineris Romam accelerans insistebat, ut simul cum eis, si ita vellet Christus, occumberet. Sed vota ejus praevenit dispositio divina, et viri diabolici dementis
Abbreviated transcription (Latin):
ro acphilosophico magisterio p̃¬
sagauit. ad subuertendos errores
et destruendos nõdos sillogismo¬
rum gentilium atq euacuandũ
cultum ydolorum seu comm̃dã¬
dam patrie celestis beatitudinẽ
et et̃ne uite immortalitatẽ. quo¬
rum magnifica excellentia exi¬
guitatem nr̃i sensus uidetur ex¬
cedere. Plura etiam scripsit: que
ñ ẽ dubium noticiam nostram
latere. Paulo autem rome ⁊ post
primam suam defensionem in
occidui¶partib ut sibi ipse pre¬
dixerat xp̃m testificante: preci¬
osus et facundissimus dionisuᷤ
qui apatria ionicus xp̃iano au¬
temagnomine ꝓpt̾ maximam
scĩtatem uocabatur macarius.
quod int̾pretatur beanus. ne ꝑͦ
discessum magistri lupi rapaceᷤᷤ
et gret ñ parcentes dominicas
oues inuaderent. qd̃ instrtutor
suus plantauit: habundanti
sollicitudine rigare contendit.
Uñ uicinas et longe positalꝑ
transiens ciuitates predicando:
et ad fidem populos conũtendo.
fidelesq inu̾bo confirmando.

Expanded text:
ro ac philosophico magisterio prro ac philosophico magisterio praesagivit, ad subvertendos errores et destruendos nodos syllogismorum gentilium, atque evacuandum cultum idolorum, seu commendandam patriae coelestis beatitudinem, et aeternae vitae immortalitatem: quorum magnifica excellentia exiguitatem nostri sensus videtur excedere. Plura etiam scripsit, quae non est dubium nostram laetitiam latere. Paulo autem Romae, et post primam suam defensionem in Occiduis partibus, ut sibi ipse praedixerat, Christum testificante, pretiosus et facundissimus Dionysius, qui a patria Ionicus, Christiano autem agnomine, propter maximam sanctitatem vocabatur Macarius, quod interpretatur beatus, ne post discessum magistri, lupi rapaces et gregi non parcentes, Dominicas oves invaderent, quod institutor suus plantavit, abundanti sollicitudine rigare contendit. Unde vicinas et longe positas pertransiens civitates praedicando, et ad fidem populos convertendo, fidelesque in verbo confirmando,
Abbreviated transcription (Latin):
futuram angelice decentq in me¬
dio hominũ conũsantescum om¬
n anum affectione et duina no¬
minłitaie atq benignitate seu ce¬
teris bonis. Qua propt̾ ñuos hoc
conturbet. quasi suspicantes non
pati.S et corporis passiones tan¬
tum modo udicare: ñ autem eas
tecredo sentire. Dehisuero que ini¬
que agunt in nos et det̃minant
ñ nos recte euuangelii solem con¬
ueniens inuoco. His omissis qui
se ip̃os agunt in bonum cõu̾tere:
nobis uos opto adiungerẽ lumi¬
nis participes esse. Nos autem nu¬
lla ad ũsitas priuabit aiohanne¬
sylendidisimo radio. Iluinc quidem
int̾pellans memoriam et renouati¬
onem tue uere theologie. paulo post
et si audacter dico uos ip̃os michi
coãdunari. Idoneus autem om̃i¬
nosum prenuntiare tͥ. et discens
ado et discens: quia et pathio
carcere dimitteris. et in asiaticam
t̾ram reũteris. ibi que ages benig¬
ni di imitationes et his qui post te
futuri sunt eas trades. Multa pre

Expanded text:
futuram, angelice decenterque in mefuturam, angelice decenterque in medio hominum conversantes, cum omni animae affectione, et divina nominatione, atque benignitate, seu caeteris bonis. Quapropter non vos hoc conturbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te credo sentire. De his vero qui inique agunt in vos, et determinant vos non recte, Evangelii solem conveniens invoco. His omissis, qui se ipsos agunt in bonum convertere, nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabit a Joannisplendidissimo radio. Nunc quidem interpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare tibi, et discens ex Deo, et dicens: quia et Pathmo carcere dimitteris, et in Asiaticam terram reverteris, ibique ages benigni Dei imitationes, et his qui post te futuri sunt eos trades. CAPUT XVII
Abbreviated transcription (Latin):
turus. et in asia euuangłm foret
ỹdicaturus. Quam etiam hie ge¬
storum narratiomi in serere dig¬
num duximus ita exordientem.
Iohanni theãlogo apło et euu¬
geliste detminato et credito pach¬
mosinsule. Appellanssacram a¬
nimam dilectissime: ẽmͥ hoc adte
apud apłos p̃cipuum. Aueuere
dilectissime a dilecto et desidera¬
bili atq carissimo: ualdeq amã¬
tissimo. Quid mirum sixp̃e uerũ
dixit. et iniqui enis discipulos de
dem eis agunt. cum a sanctis scele¬
rati se segregant. Uerum abigan¬
tes et secernentes eos: exuisibilibus
inuisibilium p̃tendunt imagine̾.
Neq enim in seculis uenturiserit
culpandus deus deuistii segregati¬
onib. cum impii seip̃os fecerunt
inde uideamus effectos. Qm̃ uerita¬
tiscum sint amatores: alibidine
quidem recedunt rerum materia¬
lium. ac momnib malorum õi¬
um lib̾i cupiditate diuina bonoꝵ
om̃ium pacem diligunt et scĩfica¬
tionem et dep̃senti inchoant uitã

Expanded text:
turus, et in Asia Evangelium foret turus, et in Asia Evangelium foret praedicaturus. Quam etiam hic gestorum narrationi inserere dignum duximus, ita exordientem: Joanni Theologo apostolo et evangelistae, determinato et credito Pathmo insulae. Appellans sacram animam, dilectissime, est mihi hoc apud te, apud apostolos praecipuum. Ave vere dilectissime a dilecto et desiderabili, atque charissimo valdeque amantissimo. Quid mirum, si Christus verum dixit, et iniqui ejus de civitatibussiquidem eis agunt, cum a sanctis scelerati se segregant. Verum abigentes et secernentes eos, ex visibilibus invisibilium praetendunt imaginem. Neque enim in saeculis venturis erit culpandus Deus de justis segregationibus, cum impii se ipsos fecerint inde videamus effectos. Quoniam veritatis cum sint amatores, a libidine quidem recedunt rerum materialium, ac in omnibus malorum omnium liberi cupiditate, divina bonorum omnium pacem diligunt et sanctificationem, et de praesenti inchoant vitam
Abbreviated transcription (Latin):
illis intormentis positis porrexisse.
Noxq angłorum multitudines
qui cum eo descenderant. coaccepe¬
runt illos deutraq parte inqua
stabant dum torquerentur: qndo
eis manum porrexit benignus iħe.
et continuerunt illos. Et conũsus
ad carpum iħc: dixitei. Carpe ma¬
uandis iterum pati: et complaceo
suꝑ his. quam suꝑ aliis hominib
qui ñ ꝑeccauerunt. Uerumptam̃
uide sic sic bene habetur tͥmbaratro
cum serpentib mansionem com¬
mutare: sicut metum et cum be¬
nignis ac humanis angelis esse.
Ista sunt q̃ ego audiens credo uera
esse. hec ad dimofolum dicta sũt.
et q̃ sunt esce eius et qui potus. lu¬
culentissime et disertissime sati᷑
respondet. Et quamuis breuis ser
monum tam̃lepore sensusq ho¬
norabilitate egregia ad iohannẽ
apłm et euuangelistã in pathino
insula religatum consolatoria
et ꝓphetialis extat ip̃ius epła. qua
predixit ei sicut exdeo didicerat.
quõd ad huc deeodem exilio redi¬

Expanded text:
in tormentis positis porrexisse: in tormentis positis porrexisse: moxque angelorum multitudines, qui cum eo descenderant, coacceperunt illos de utraque parte, in qua stabant, dum torquerentur, quando eis manum porrexit benignus Jesus, et eruerunt illos. Et conversus ad Carpum Jesus dixit ei: Carpe, mavandis iterum pati, et complaceo super his, quam super aliis hominibus qui non peccaverunt. Verumtamen vide, si sic bene tibi habetur in barathro, cum serpentibus mansiones commutare, sicut mecum ac cum benignis ac humanis angelis esse. Ista sunt, quae ego audiens, credo vera esse. » Haec ad Demophilum dicta sunt. et quae sunt escae ejus, et qui potus, luculentissime et disertissime satis respondet. Et quamvis brevis, tamen, sermonum lepore, sensusque honorabilitate egregia, ad Joannem apostolum et evangelistam in Pathmo insula relegatum, consolatoria et prophetalis exstat ipsius epistola, qua praedixit ei, sicut ex Deo didicerat, quod adhuc de eodem exsilio redi
Abbreviated transcription (Latin):
idem serpentes eosdem uiros qui
celesti igne consumebantur. et
conabantur illos trahere in ba¬
ratrum unde ip̃i exierant̃. uidie
quoq et esseniros quosdam ĩme¬
dio serpentiũ cum tumultu ꝑ¬
sonantes. et ꝑcucientes atq im¬
pellentes inbaratrum eos qui cruci¬
abantur. Uidebatur itidem ei qͥs¬
dam alios uiros accessisse ad illos.
qui nolebantut ip̃i miseri imbri¬
ui cruciarentur et satiffacerent.
S hi qui ꝑcuciebant. et impelle¬
bant eos: nolebant. Cumq his
que deorsum conspexerat carpus
intenderet. et suꝑnã que prius ui¬
derat negligeret. et tedere cepisset
atq lassari quia iam rei non ca¬
derent in profunditatẽ uoraginiꝰ
in suꝑ misericordit᷑ maledixiss̾
illis: respexit sursum et uix seui¬
dere posse celum denuo dixit. S
iħm benignum inteutus est.
miserantem suꝑ recratores qui
torquebantur et exsurgentem illum
decelesti throno ac descendentem us¬
q ad illos: et manum benignam

Expanded text:
iidem serpentes eosdem viros, qui iidem serpentes eosdem viros, qui coelesti igne consumebantur, et conabantur illos trahere in barathrum, unde ipsi exierant. Vidit quoque et esse viros quosdam in medio serpentium, cum tumultu personantes et percutientes, atque impellentes in barathrum eos qui cruciabantur. Videbatur itidem ei, quosdam alios viros accessisse ad illos; qui volebant, ut ipsi miseri in brevi cruciarentur, et satisfacerent: sed illi qui percutiebant et impellebant eos, nolebant. Cumque his, quae deorsum conspexerat, Carpus intenderet, et superna, quae prius viderat, negligeret et taedere coepisset atque cessari, quia jam rei non caderent in profunditatem voraginis, insuper immisericorditer maledixisset eis, respexit sursum, et vix se videre posse coelum denuo dixit: Sed Jesum benignum intuitus est, miserantem super peccatores qui torquebantur: et exsurgentem illum de coelesti throno, ac descendentem usque ad illos, et manum benignam
Abbreviated transcription (Latin):
disse serepente domum in qua sta¬
bat concussam et aculmine ꝑme¬
dium in duas partes diuisam.⁊ ita
se subdiuo remansisse. Quemqm
etiam rogum multo igne flam¬
mantem usq adip̃m descenden¬
tem. Celum autem ipsum totũ
accensum atq in parte australi
iħm benignum inthrono seden¬
tem. et astantem ei in hominũ
speciẽb in estimabilem ange¬
lorum numerũ. Hec uidens de¬
suꝑ et admirans carpus. cum se
inclinassee deorsum: iudit ftram
horribili hiatu aꝑtam. et tene¬
brosum baratrum hiscens et
eosdem iros de quib tempta¬
batur ante semmargine lubri¬
cotenebrosissimi baratri stare
drementes et miseros nimis. ñ¬
dum tamen deiectos ab instabi¬
litate lubricationis inqua uaci¬
uantes conlabebantur. Deorsũ
uero baratri udit serpen̾tes hor¬
ribiles repere et circa pedes eorum
se subicere atq int̃dum illos tra¬
here inuoluentes se eissimubet
cruciantes eos aliquando etiam
dentib trahebant et uellebant

Expanded text:
disse se repente domum, in qua stadisse se repente domum, in qua stabat, concussam, et a culmine per medium in duas partes divisam, et ita se sub dio remansisse. Quemdam etiam rogum multo igne flammantem, usque ad ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignum in throno sedentem, et astantem ei in hominum speciebus inaestimabilem angelorum numerum. Haec videns desuper, et admirans Carpus, cum se inclinasset deorsum, vidit terram horribili hiatu apertam, et tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes horribiles repere, et circa pedes eorum se subjicere, atque interdum illos trahere, involventes se eis, simul et cruciantes eos. Aliquando etiam dentibus trahebant, et vellebant
Abbreviated transcription (Latin):
consolaus suasi ei oportunum
esse ut proillis diuinam cdementi¬
am peteret. et adeo saluatore opitu¬
lationem accipiensinfidelem qui¬
dem conũteret apostatam autem
benignitate iuinceret: et hortando
eos conũti donec ẽ hodie ñ deficeret:
fieq illosindiuinam scientiam
duceret. S his hoc pacient᷑ nõ suf¬
ferens. et nescio quomodo multa
quadam infestinatione et ama¬
ritudine tabescens. dormitum ꝑ¬
rexit ex hoc male habens. Uespera
enim erat. Cirra mediam autem
noctem sollicitus namq eratisto
in tempore addimnos ymnos e¬
igilare. surrexit exsomnis et tur¬
batione nimia auxians. stetit ad
orationem ñ beneducte. Tristaba¬
tur autem et grauabatur ultra
mõdum. dicens ñ essemstum ut
uiuerent uiri qui erant sine deo⁊
pũtebant mas domini rectas. Et
hec dicens postulauit deum ut ig¬
ne celesti ambo simul inmiseri¬
cordit̾ amutterent uitam. Quõd
cum dixisset: statim ẽ raptus in
spũ. et iusum sibi fuisse dixit iu¬

Expanded text:
consolans suasi ei opportunum consolans suasi ei opportunum esse, ut pro illis divinam clementiam peteret, et a Deo Salvatore opitulationem accipiens, infidelem quidem converteret, apostatam autem benignitate vinceret, et hortando eos converti, donec est hodie, non deficeret, sicque illos in divinam scientiam duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam autem noctem solitus namque erat isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, stetit ad orationem, non benedicens. Tristabatur enim et gravabatur ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, qui erant sine Deo, et pervertebant vias Domini rectas. Et haec dicens postulavit Dominum, ut igne coelesti ambo simul immisericorditer amitterent vitam. Quod cum dixisset, statim est raptus in spiritu, et visum sibi fuisse dixit, vi
Abbreviated transcription (Latin):
erunt: quod ẽ bonorum om̃ium
maximum. Isti autem et hic de¬
cident a diuina simul et ꝑpetua
pace.⁊ post mortem cum domesti¬
go oportet nos multa festinatio¬
ne cum d̾o benigno ꝑ multam be
manere cum eo: et segregari de ma¬
lis iniustificantib noi : Atq post
pauca. Et siuis art diuinam ui¬
sionem scĩ cuiisdam uiri referã
tibi: quam ñ deridebis. Uera enim
dicam. Cumessem aliquando se¬
cus cretam hospicio me suscepit
sanctus carpus. uir et si aliquis
alius ꝑ multam mentis mun
mus. Qui non inchoabat sanctaᷤ
myst̾iorum consecrationes. nisi
prius ei ostenderetur de suꝑnis ꝓ¬
picia uisio: oranti ante oblatio¬
nem scĩssum sacrificii. Conferẽ¬
tib namq nob̃ q̃dam ad inui¬
cem. retulit michi idem se nimiᷤ
contristatum a quodam infide¬
lium. Causara autẽ erat ip̃ius
tristicie: qm̃ isdem infidelis dũ
celebrarentur dies festi eorum
ab errare fecit quendam fidelẽ
abenigno iħu domino nr̃o. Qũe

Expanded text:
erunt: quod est bonorum omnium erunt: quod est bonorum omnium maximum: isti autem et hic decident a divina simul et perpetua pace, et post mortem cum domestigo oportet nos multa festinatione cum Deo benigno per multam ben et semper manere, cum eo et segregari de malis injustificantibus nos? atque post pauca: Et si vis, ait, divinam visionem sancti cujusdam viri referam tibi, quam non deridebis: vera enim dicam, Cum essem aliquando secus Cretam, hospitio me suscepit S. Carpus, vir et si aliquis alius, per multam mentis munds dignissimus. Qui non inchoabat sanctas mysteriorum consecrationes, nisi prius ei ostenderetur de supernis propitia visio, oranti ante oblationem sanctissimi sacrificii. Conferentibus namque nobis quaedam ad invicem, retulit mihi idem, se nimis contristatum a quodam infidelium. Causa autem erat ipsius tristitiae, quoniam isdem infidelis, dum celebrarentur dies festi eorum, aberrare fecit quemdam fidelem a benigno Jesu Domino nostro. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
tet ignorantes. sicut et cecos ñ cru¬
ciamus s manu ducimus. Beni¬
gnus namq errantem inquirit.
et refugientem uocat: atq uix
inuentum in humeris tollit.
Qui et refugientib cupide iun¬
gitur. et ñ dedignatur dedigna¬
ri ase reicientib. et sine causa ꝑ¬
uocantes se tolerat et ip̃e ex cusat.
ummo promittit mederi eos. et
appropinquantib sibi p̃oceur¬
rit et obiuat. et totus totos com¬
plectens de osculatur. et ñ accu¬
sat aut imꝓperat eis priora eorũ.
s diligit presentia et diem fes¬
tum agit. et conuocat amicos
benignos uidelicet angelosut
sit om̃ium delectantium habi¬
tatis. Quuicumq igitur inique
agere aut henetacere in cipiunt.
illos sibi sp̃c benignitate aut ma¬
licia sociant: quorum uolunta¬
tem facere inchoant. Et hii qui¬
dem benignorum ãpłorum dis¬
cipuli ac comites ad semꝑ existẽs.
scd̾m beatissimas suas delegant
t̾minationes. ubi semꝑ cum deo

Expanded text:
tet ignorantes, sicut et caecos non crutet ignorantes, sicut et caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus namque errantem inquirit, et refugientem vocat, atque vix inventum in humeris tollit. Qui et refugientibus cupide jungitur, et non dedignatur dedignari a se rejicientibus, et sine causa provocantes se tolerat, et ipse excusat. Imo promittit mederi eos, et appropinquantibus sibi praeoccurrit et obviat, et totus totos complectens deosculatur, et non accusat aut improperat eis priora eorum; sed diligit praesentia, et diem festum agit, et convocat amicos, benignos videlicet angelos, ut sit omnium delectantium habitatio. Quicunque igitur inique agere aut benefacere incipiunt, illos spiritus benignitate aut malitia sociant, quorum voluntatem facere inchoant. Et hi quidem benignorum angelorum discipuli ac comites, ad semper existens speculum beatas suas delegant terminationes, ubi semper cum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cabulo domini saluacoris uti
illum causa poposcerit benig¬
num eum appellat. Quam eti¬
tuebitur. et qua siducia post la¬
psum si contigerit ad benignũ
recurrere quisq debeat ꝑuide¬
bit. Munstroꝵ etiam eccłiasti¬
corum ordinem et excellentiã
at auctoritatem sacerdotũ in
ea plenissime satis ostendit. Cui
hanc quoq ñ licam fabulam
s rem sp̃ualem spiritualit̃ ge¬
stam subiungit. quam hic ob
utilitatem ista legentium ĩ quo¬
rum manus fortasse plenitudo
ip̃arum ñ ꝑ ueniet luterarum
narrare censiumus. Ait enim pꝰ
multa et int̾ alia. Non habemus
inquit pontificem. qui nõ possit
compati in firmitatib nostris:
Qua propt̾ non recipiemus odi¬
mofole tuos zelantes impetus eti¬
am si decies milies resumas fineẽ
et helyam. cum audierimus illa
que plebant et displicebant benig¬
no ih̃u a discipulis eius qui fuerũt
in carnis commnemoratione parti¬
cipes. mansueti et benigni ip̃ius
sp̃s. Docere enim ñ cruciare opor¬

Expanded text:
cabulo Domini Salvatoris uti cabulo Domini Salvatoris uti illum causa poposcerit, benignum eum appellat, quam etii cognoscere, intuebitur, et qua fiducia post lapsum, si contigerit, ad benignum recurrere quisque debeat, pervidebit. Ministrorum etiam ecclesiasticorum ordinem et excellentiam atque auctoritatem sacerdotum, in ea plenissime satis ostendit. Cui hanc quoque, non dicam fabulam, sed rem spiritalem spiritaliter gestam subjungit. Quam hic ob utilitatem ista legentium, in quorum manus fortasse plenitudo ipsarum non perveniet litterarum, narrare censuimus. Ait enim post multa et inter alia: « Non habemus, inquit, pontificem qui non possit compati infirmitatibus nQuapropter non recipiemus, o Demophile, tuos zelantes impetus, etiam si decies millies resumas Phineem et Eliam, cum audierimus illa, quae placebant et displicebant benigno Jesu a discipulis ejus, qui fuere in carnis commoratione participes mansueti et benigni ipsius spiritus. Docere enim, non cruciare, opor
Abbreviated transcription (Latin):
facies in herendo cum hinc nob̾
artius uinctus eris. Isenim ẽ
illud ẽ. cuius me fulgort obtene¬
brans. eras soligus hincinde fu¬
cis multi colorus et multiplici¬
b. etiam intra penetralia infu¬
liginare. et acuminatis spiculis
terebrare. Qm̃ ut fatebareilluiᷤ
noticia sapida nosci. ut in hiabaᷤᷤ
mentali palato se resultabat. et
dedignans inuentre tue noticie
sedem sumere abnuebat. Sic sic
modo cognoscentia et prouida
corda gerens. suscipe ne pro his q̃
ñ sunt est. uerum remutes. et ꝑ¬
tinacior ad falsa temptantib
esto. quam aduerum ẽ suggerẽ¬
tib uotis nr̃is extiteras. Ita nã
in iħ̃u esse et uita mea letus iaᷤ
moriar: cum ip̃e in eo uiuas Di
prio actu horribilit̾̃ increpans.
qm̃ eum qui afide apostãuerat
pro hibuit recipi ualde utilem
scripsit epłam. exemplis ac scͥp¬
turarum testimoniis. in modũ
sertide agro pleno esse scripture
cui benedixit dñs collecti redo¬
lentem. In qua ubicumq uo¬

Expanded text:
facies inhaerendo, cum hinc nobis facies inhaerendo, cum hinc nobis arctius junctus eris. Is inest illud est, cujus me fulgore obtenebrans, eras solitus hinc inde fucis multicolis et multiplicibus, etiam intra penetralia infuliginare, et accuminatis spiculis tenebrare. Quoniam, ut fatebare, illius notitia sapida nosci, ut inhiabas, mentali palato se resultabat, et dedignans, in ventre tuae notitiae sedem sumere abnuebat. Sic, si modo cognoscentia et provida corda gerens, suscipe, ne pro his qui non sunt, est verum temutes: et pertinacior ad falsa tentatibus esto, quam ad verum est suggerentibus nostris votis exstiteras. Ita nam in Jesu esse et vita mea, laetus jam moriar, cum ipse in eo vives. » prio actu horribiliter increpans, quoniam eum, qui a fide apostataverat prohibuit recipi, valde utilem scripsit epistolam, exemplis ac Scripturarum testimoniis in modum serti, de agro pleno sacrae Scripturae, cui benedixit Dominus, collecti redolentem. In qua ubicunque vo
Abbreviated transcription (Latin):
te. solarem fulgorem uelis ethio¬
picis obducentem. solere in occi¬
dua ora captare ꝑfugia. tunc au¬
tem lucigenos chesauros caligineᷤ
dere occidentis presertun cum lu¬
ne de eẽt et nec conuentus tempus
propinquaret: aio ad te ꝑicie ua¬
ste sacrarium. ad huc nescius tan¬
terei misterium. Quid inquam
speculum doctrine apollofani
his secretis asscribis: Ad quem̃ͥ tu
inquiens homine diuo. et nori
humani sensus sermone. Ista o
bone dionisi diuinarum retͥbu¬
tiones sunt rerum. Deniq nota¬
tum ferie diem et annum annũ¬
ciationi quam paulus nr̃ auri¬
b suspensis intonuit signis accla¬
mantib concordari exꝑtus: dedi
ueritati manus. ⁊ falsitatis sum
nexib absolutus. Quam in effa¬
bilit̾ offero tibiq infero. que est ⁊
nia acuita.et uerum lumen ẽ:
quodilluminat omnẽ hominẽ
uenientem in hunc mundum.
Cui tu tandem ut uere prudens
cessisti. Cessisti nempeuite. cum
ab dicasti mortem. Cuiq bene

Expanded text:
te solarem fulgorem velis Aethiote solarem fulgorem velis Aethiopicis obducentem, solere in occidua ora captare perfugia, tunc autem lucigenos thesauros caligines, dere Occidentis, praesertim cum lunae deesset, et nec conventus tempus propinquaret, aio ad te peritiae vastae sacrarium, adhuc nescius tantae rei mysterium: Quid, inquam, speculum doctrinae Apollophani, his secretis ascribis? ad quae mihi tu inquiens omine divo, et non humani sensus sermone: Ista, o bone Dionysi, divinarum retributiones sunt rerum. Denique notatum feriae diem et annum annuntiationi, quam Paulus auribus nostris suspensis insonuit, signis acclamantibus, concordare expertus, dedi veritati manus, et falsitatis sum nexibus absolutus: quam ineffabiliter effero, tibique infero, quae est et via ac vita, et verum lumen est, quod illuminat omnem hominem venientem in mundum , cui tu tandem, ut vere prudens, cessisti; cessisti; nempe vitae, cum abdicasti mortem, cuique bene