comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lumen nõ ni debet oleum esgelari sed tp̃re calons exte¬
nuari. magnitudines aũt eaꝵ ad fructuũ rõnem et
numeꝵ dolioꝵ sunt faciend que cũ sint culleaĩa per
mediũ occupare debent pedes quaternos ip̃m aũt torar¬
lar si nõ codeis torguet sed uectib et pͥlo p̃met ne muinꝰ
longum pedesal costituat. lta u erit uectiario pacni
ex peditum latitudo eius ire mims gedum senũdenum
Nam sic erit ad plenũ opus facientib libera uersatio et ex¬
enda uti singla pecora a ree ne minus pedes quatnos
lstampedem ne plus senos possint bere. Egranaria¬
solimata ctad septenttionem aut a guilore seitae
sisponant. lta ⁊ frmmñeta nõ poterm̃ cito eocales cere
sed s flati refrigenita diu sernant Nomq cceleit
regionis procreant cuculionẽ dt rliguas bestiolas que
feniẽtis solent nocere e quilꝗ ꝗ maxie ĩ uilia lota
cauidissima fuerint cõstituant dũ ne ad focũ spec̃ã

Expanded text:
lumen; non enim debet oleum congelari, sed tepore caloris extelumen; non enim debet oleum congelari, sed tepore caloris extenuari. magnitudines autem earum ad fructuum rationem et numerum doliorum sunt faciundae, quae, cum sint cullearia, per medium occupare debent pedes quaternos. ipsum autem torcular, si non cocleis torquetur sed vectibus et prelo premitur, ne minus longum pedes XL constituatur; ita enim erit vectiario spatium expeditum. latitudo eius ne minus pedum senûm denûm; nam sic erit ad prelum opus facientibus libera versatio et exenda, uti singula pecora areae ne minus pedes quaternos et semipedem, ne plus senos possint habere. granarad septentrionem aut aquilonem spectantia disponantur; ita enim frumenta non poterint cito concalescere, sed ab flatu refrigerata diu servantur. namque ceterae regiones procreant curculionem et reliquas bestiolas, quae frumentis solent nocere. equilibus, quae maxime in villa loca calidissima fuerint, constituantur, dum ne ad focum spectent;
Abbreviated transcription (Latin):
ita fimant. In chorte culina q̃ calidissimoloco desi¬
gnetur coiuncta aũt hr̃at bubilia. quoꝵ presepia ae
focum et onẽtis celi regionem spectent. Ideo q̃o boues
Lumẽ et ignẽ spectindo orridi no fuimt. Item agricole
regionũ unpiti nõ putant oportire aliã regionem
cełi houes spectare nisiortum solis. boruliũ aũt debet̃
esse lattuames nec minores pedũ denũ nec maiores
. denum longitudo uti singla iuga ne minus pedes oe¬
cupent septenos abal nearia item cõiuncta sint colime
ita u lauationi rustice mimstratio nd erit longe. Tor¬
cular item ꝓpiu sit culme ita n au olearios frudtus
Smoda erit manistratio. hẽatq cdiunctã uinariam.
cellam hñtem ad septẽtcione luĩa fenestraꝵ cũ u alia
patte bũͣt guẽ sol calefacẽ possit uinũ q̃a erit ̃ ea cel¬
la cõfusum ab calore efficier imbecillũ. Olcaria auto
ita est collocanda ut heat a meriodie calidisq regionib

Expanded text:
ita finiantur. in chorte culina quam calidissimo loco desiita finiantur. in chorte culina quam calidissimo loco designetur. coniuncta autem habeat bubilia, quorum praesepia ad focum et orientis caeli regionem spectent, ideo quod boves lumen et ignem spectando horridi non fiunt; item agricolae religione inpediti non putant oportere aliam regionem caeli boves spectare nisi ortum solis. Bubilium autem debent esse latitudines nec minores pedum denûm nec maiores quindenûm; longitudo, uti singula iuga ne minus pedes occupent septenos. balnearia item coniuncta sint culinae; ita enim lavationi rusticae ministratio non erit longe. torcular item proximum sit culinae; ita enim ad molarios fructus commoda erit ministratio. habeatque coniunctam vinariam celparte habuerit, qua sol calfacere possit, vinum, quod erit in ea cella, confusum ab calore efficietur inbecillum. Olearia autem ita est conlocanda, ut habeat a meridie calidisque regionibus
Abbreviated transcription (Latin):
dpatas. qi ĩ domiib eoꝵ scepuus et publita cosilia et
prmata indicia arbitriaq eofinunt. Ergosi his idib
ad singloe geneꝵ ꝓ sonã. uti ĩ pͦ kͦ. de decore est scrip¬
tum ita cisposita erut aedisicia. nd̃ erit q̃d reprehen¬
datur habebunt .i. ad omesres cdmodas et emen¬
datas explicationes eaꝵ aũt reꝵ nd̃ solum etmt
utbe edisicioꝵ rones. sed ẽt ruri praetorqͣ q̃d s urbe
atria proxĩa ianius solent esse ruri abẜpseudo ut¬
bais statim ꝑistilia. deĩtime atria hentia circũpor¬
ticus pauimẽta spectantes ad palestras et ambulatoes
quo ael potu urbanas rones aedificioꝵ sũmati ꝓ scribẽ
Prmiũ desalubritatib ut ĩ pͦ uolumĩe de maenibus
collocandis scriptũ est regiones aspiciant: et ita uille
collocent magnntudmes eaꝵ ad modũ agri copiasq
fructuũ edpentur. Chortes magni tudinesqi eaꝵ ad
pecoꝵ nũ atq quot inga boum opus fuerint ibi ũsari

Expanded text:
atas, quod in domibus eorum saepius et publica consilia et privata iudicia arbitriaque conficiuntur. Ergo si his rationibus ad singulorum generum personas, uti in libro primo de decore est scriptum, ita disposita erunt aedificia, non erit quod reprehendatur; habebunt enim ad omnes res commodas et emendatas explicationes. earum autem rerum non solum erunt in urbe aedificiorum rationes, sed etiam ruri, praeterquam quod in urbe atria proxima ianuis solent esse, ruri ab pseudourbanis statim peristylia, deinde tunc atria habentia circum porticus pavimentatas spectantes ad palaestras et ambulationes. Quoad potui urbanas rationes aedificiorum summatim perscribere, Primum de salubritatibus, uti in primo volumine de moenibus conlocandis scriptum est, regiones aspiciantur et ita villae conlocentur. magnitudines earum ad modum agri copiasque fructuum comparentur. chortes magnitudinesque earum ad pecorum numerum, atque quot iuga boum opus fuerit ibi versari,
Abbreviated transcription (Latin):
metrius qui ꝑꝓ ã ꝓtinaciã polloccetes est appellatus
q̃ rhodum bellum ꝯꝑando ⁊pimacũ athemensem
nobilem arontectum secũ adduxit. Is aut co yauit
heliopolim sumptib ̃ manib ĩ dustria laboreq sũmo
cuius altitudofuerat pedũ .c.xxi. latitudo pedũ lx
lta eam ciliciis et coriis cruais eofirmauit ut poss
bati plagam latids aballista ĩmissi .p̃. ccelx.
lp̃a cũit machima fuerat milia p̃. cce lx. Cũ aut

Expanded text:
er animi pertinaciam Poliorcetes est appellatus, contra Rhodum bellum comparando Epimachum Atheniensem nobilem architectum secum adduxit. is autem comparavit helepolim sumptibus inmanibus industria laboreque summo, cuius altitudo fuerat pedum CXXXV, latitudo pedum LX. ita eam ciliciis et coriis crudis confirmavit, ut posset pati plagam lapidis ballista inmissi pondo CCCLX; ipsa autem machina fuera
Abbreviated transcription (Latin):
ad lignũ qd ibi erat arcus tegebatͤ ad canalem cre¬
briter uti substinerent coriũ crudũ quo ea machi
chiiatõib que ꝓ nauiud aditus her̃e posset scripsit
se tm̃t pollicitũ esse ⁊ uehe menter aduti neq tões eoꝵ¬

Expanded text:
em tignum, quod inibi erat, arcus tegebantur ad canalem creem tignum, quod inibi erat, arcus tegebantur ad canalem crebriter, uti sustinerent corium crudum, quo ea machinchinationibus, †quae per navium aditus habere posse scripsit, tantum pollicitum esse vehementer an
Abbreviated transcription (Latin):
turricła tubitoꝵ iiiͦ tabulatoꝵ ĩ quo tabulato sũmo
statuebant scorpiones et catapulte ĩ inferioridi cõ¬
n si quauis ignis ĩ micteret. Condtituebant᷑ au̾̃te ĩ
ĩ qua collocabat᷑ tor ꝑ foctus ĩ torno/ ĩ quo ĩsuꝑ
costitutus aries prudentiũ ductõib et reductiõib
fficiebat magnos operis effectus. Legebat aũt is co-¬
am riis crudis quẽ adm̃o turris. De terebra has explicuit
scriptis rõnes ip̃a machina uti testudinc ĩ medio hñte
collocatum ĩ orto tassi canalẽ quẽ admo ĩ cata pultis
aut balistis fieri solet lõ qitudĩe cubitoꝵ.L. altitur̾ie
cubiti. ⁊̃ quo cdstitnebat trãsuia succula ĩ capite aũt
dextra ac sinstra troclee due ꝑ guas mouebatur
qđ merat ĩ eo canali eabite ferrato lignũ. Subeo
aũt ĩ ip̃o canali ĩclusi tuti crebriter celeriorb et
uehe mentiores efficiebant eius motus. Supra aũt¬

Expanded text:
turricula III tabulatorum, inque tabulato summo turricula III tabulatorum, inque tabulato summo statuebantur scorpiones et catapultae, inferioribus con, si qin qua conlocabatur torus perfectus in torno, in quo insuper constitutus aries rudentium ductionibus et reductionibus efficiebat magnos operis effectus. tegebatur autem is coriis crudis quemadmodum turris. De terebra has explicuit scriptis rationes. ipsam machinam uti testudinem in medio habentem conlocatum in orthostatis canalem, quemadmodum in catapultis aut ballistis fieri solet, longitudine cubitorum L, altitudine cubiti, in quo constituebatur transversa sucula. in capite autem dextra ac sinistra trocleae duae, per quas movebatur quod inerat in eo canali capite ferrato tignum. sub eo autem in ipso canali inclusi tori crebriter celeriores et vehementiores efficiebant eius motus. supra aut
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rebam̃ et ascendentẽ machina qua ad mue pla¬
no pedo trãsitus esse posset Etiam coruũ de molitore
quem nd milli gruẽ appellant nõ mituis intebatur
a ricte sub rotato cuius rom̃es scriptar religiit. Turtĩ
aũt minimã ait oportere sieri ne minus altã cubitoꝵ
ix. latitudine .xuii. ꝯ̃lturã aũt suma nnȩ partis
Quitam artectaria ĩ iutris ĩnno dodrante alia ĩ
sum̃o stim pedalia. fieri ciũt ait oportere eã hũtem
nõ tarrem altam cubitoꝵ .cxx. latam cubitorũ
Arectałia pedalia in imo in sum̃o sempedalia. Itac̃
magnitudine tutris faciebat tabulaꝵ xx. cũ herent
singla tabulata arcuitionẽ cubitotũ triũ. Tegebat
aiutẽ coriis crudis ut ab om̃i plaga essent tuto. lestu¬
fastigiũ xii. fastign aũt altitudo abstracto adsumu
cubita uii. exibat aũt ĩ altũ et supra mediũ tectũ
fastigiũ nõ mi nus cubita duo et supra extollebatur

Expanded text:
terebram et ascendentem machinam, qua ad murum platerebram et ascendentem machinam, qua ad murum plano pede transitus esse posset, etiam corvum demolitorem, quem nonnulli gruem appellant. Non minus utebatur ariete subrotato, cuius rationes scriptas reliquit. turrem autem minimam ait oportere fieri ne minus altam cubitorum LX, latitudquintam, arrectaria turris in imo dodrantalia, in summo semipedalia. fieri autem ait oportere eam turrem vero turrem altam cubitorum CXX, latam cubitorum arrectaria pedalia in imo, in summo sedigitalia. hanc magnitudinem turris faciebat tabulatorum XX, cum haberent singula tabulata circumitionem cubitorum ternûm. tegebat autem coriis crudis, ut ab omni plaga essent tutae. Testufastigium XIII S, fastigii autem altitudo ab strato ad summum cubita XVI. exibat autem in altum et supra medium tectum fastigium non minus cubita duo, et supra extollebatur
Abbreviated transcription (Latin):
quidam faber ħruis nõĩe pepiasmenos hac roñc
et ĩuenctione ĩductus malo staituto exeo alterum
transuersum uti trutina suspendit et ĩ reducendo
et ĩ pellendo uementib plagis deceat gaditanoꝵ
mutu. Caeteras aũt calcegonius de materia pͥmu
basmi subrectis rotis fecit. supraq co pegit a rectatis
et iugisuaras et ĩ hii suspendit arietem coriisq bubula
tesit/ ut tutiores eẽnt qui ĩea machinatione ad
pulsandum muꝵ eẽñt collocati. Io cũt qd corios¬
huẽtat testudmẽ a rietariã appellate cepit his
time primis gradib positis ad io genus machinatiõis
Postea cũ phrlippus imĩte filius bizantiũ oppu¬
gnaret pholudos thethalos plib gnib et facliorib
ex plicauit. a quo receꝑut doctema cliades et
carias qui cũ Alexandro militau̾nt. Itaq eliades
scriptis sues oñdit st ĩuenisse tutres ambulatorias
quas et dissolutas ĩ excitu circũferre solebat. Preterea

Expanded text:
quidam faber Tyrius nomine Pephrasmenos hac ratione quidam faber Tyrius nomine Pephrasmenos hac ratione et inventione inductus malo statuto ex eo alterum transversum uti trutinam suspendit et reducendo et inpellendo vementibus plagis deiecit Gaditanorum murum. Geras autem Chalcedonius de materia primum basim subiectis rotis fecit supraque compegit arrectariis et iugis varas et in his suspendit arietem coriisque bubulis texit, uti tutiores essent, qui in ea machinatione ad pulsandum murum essent conlocati. is autem, quouerat, testudinem arietariam appellare coepit. His tunc primis gradibus positis ad id genus machinationis, postea cum Philippus, Amyntae filius, Byzantios oppugnaret, Polyidos Thettalos pluribus generibus et facilioribus explicavit, a quo receperunt doctrinam Diades et Charias, qui cum Alexandro militaverunt. Itaque Diades scriptis suis ostendit se invenisse turres ambulatorias, quas etiam dissolutas in exercitu circumferre solebat, praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uoluũ tͣ itti uectibus ꝑ eas extrudentes cũ manib
sunt tac̾ti aequalẽ ĩ utroq sonitus hĩt respd̃ um Tuc̃
aũt cuneis ad foramina edeludunt ut nõ possit se
remittere ita traiecti ĩ alteram ꝓsem cadẽ rõne uecti¬
bus ꝓ suculas extendunt denec equalr sonent.
ita cimeoꝵ edclusiõib ad sonitũ musias auditiõib
catapulta temꝑant᷑. de his reb quę potui dixi
Restat mihi de oppugnateriis reb quẽ adm̃o ma¬
chinatomo et anaes nictores ⁊ cuutaes de sonse osse point
Primũ ad oppugnatões Aries sic ĩuentus memorait
esste. Carthagm̃e sos adlgades oppugnãdas castrapo¬
suerunt cũ aũt castellũ ante cepissent io demoliri
sunt conati. Posteaq̃ nõ buerut ad demolitionem
fercamẽta sũpẜunt tignũ idqr maib substinẽtes
capiseq eius sumu muꝵ cõtinẽter pulsantes sũ¬
mos lapioum oraic̃s deiaebant et ita gradatim
ex ordme totam cõmimitoc dissipaiuerunt. Fosta

Expanded text:
involvuntur, uti vectibus per eas extenti rudentes, cum manibus sunt tacti, aequalem utrique sonitus habeant responsum. tunc autem cuneis ad foramina concluduntur, ut non possint se remittere. ita traiecti in alteram partem eadem ratione vectibus per suculas extenduntur, donec aequaliter sonent. ita cuneorum conclusionibus ad sonitum musicis auditionibus catapultae temperantur. De his rebus quae potui dixi. restat mihi de oppugnatoriis rebus, quemadmodum machinationibus et duces victores et civitates defensae esse possint. Primum ad oppugnationes aries sic inventus memoratur esse. Carthaginienses ad Gadis oppugnandas castra posuerunt. cum autem castellum ante cepissent, id demoliri sunt conati. posteaquam non habuerunt ad demolitionem ferramenta, sumpserunt tignum idque manibus sustinentes capiteque eius summum murum continenter pulsantes summos lapidum ordines deiciebant, et ita gradatim ex ordine totam communitionem dissipaverunt. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
tosam munitione coegetunt cd flagrare. Testudo
aũt arietaria cũ ad muꝵ pulsandũ accessisset. ꝓmi¬
serunt lagueũ et eo ariete costricto ꝓ tipanu
ergata. circũagentes suspẽso capite eius nõ sunt
passi tangi murum. Deniq totam maciꝯmam u¬
maleolis candẽtibus et balistaꝵ plagis dissipau̾nt
machinaꝵ ronem architectoꝵ solectia sunt liberate
Quas potui de machinis ex pedire rones pacis belliqr
tp̃rib et utilissimas putaui ĩ hoc uolumnẽ ꝓ feci.
In priorib uero .ix. desingulis generib et ꝓtibus

Expanded text:
totam munitionem coegerunt conflagrare. testudo totam munitionem coegerunt conflagrare. testudo autem arietaria cum ad murum pulsandum accessisset, permiserunt laqueum et eo ariete constricto, per tympanum ergata circumagentes suspenso capite eius non sunt passi tangi murum. denique totam machinam malleolis candentibus et ballistarum plagis dissipaverunmachinarum rationem architectorum sollertia sunt liberatae. Quas potui de machinis expedire rationes pacis bellique temporibus et utilissimas putavi, in hoc volumine perfeci. in prioribus vero novem de singulis generibus e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtellectum est / qua regione adusani specus agẽtes
tra penetrare cogitabant. sic limatione cograta
contra capita hostiũ et stcoris humani et harene
cocte candentis. et deide noctu ꝓtulit crebra forami¬
na et ꝑ ea repẽt ꝓfundendo ꝗ ĩ eo opere fuerũt hosles
om̃es necauit ltem massilia cum oppugnaret et nũo
supra triginta spcculatũ agerent. massilitani suspi¬
cati totam quę fuerat añ mue fossam altiore fossirra
depresserunt. Ita spccus om̃es exitus i fossam hũerunt
Quib aut locis fossa nõ potuerat fieri intra murũ baratna
amplissima longitudine et amplitudme uti piscinam
fecerunt cõtra tñ locnm qua specus agebantur. et̃q
e puteis et portu impleuerunt. Ita cũ specus esset
repente narib apertis uehemẽs aque us ĩmissa sup¬
plantauit fulturas quiq intra fuerunt et ab aque
multituame et aruina specus om̃es sunt oppressi¬
uq netiam cum agges ad muꝵ cõtra eos copararet et

Expanded text:
intellectum est, qua regione adversarii specus agentes intellectum est, qua regione adversarii specus agentes intra penetrare cogitabant. sic lineatione cognitacontra capita hostium et stercoris humani et harenae coctae candentis. dein noctu pertudit crebra foramina et per ea repente perfundendo qui in eo opere fuerunt hostes omnes necavit. Item Massilia cum oppugnaretur et numero supra XXX specus tum agerent, Massilitani suspicati totam quae fuerat ante murum fossam altiore fossura depresserunt. ita specus omnes exitus in fossam habuerunt. quibus autem locis fossa non potuerat fieri, intra murum barathrum amplissima longitudine et amplitudine uti piscinam fecerunt contra eum locum, qua specus agebantur, eamque e puteis et e portu impleverunt. itaque cum specus esset repente naribus apertis, vehemens aquae vis inmissa supplantavit fulturas, quique intra fuerunt, et ab aquae multitudine et ab ruina specus omnes sunt oppressi. Etiam cum agger ad murum contra eos compararetur
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ĩ mare ante muꝵꝭ.Ita illi postero dic eñ acce¬
dere uoluissent naues suꝑ aggerationẽ que fuerat
sub aqua sederunt. nec ad mur accedẽ nec retrõsus
se recipere potuerunt sed ibi maleolis cõfixe sunt¬
cendio cõflagrate. Appolloma qͦs cũ circusederet
et spetus hostes fodiendo cogitarent smne suspitione
mira moenia penetrare. Io aũt a speculatorib esset
appollomatib renũtiatũ ꝓtubati nidio ꝑꝑ tinore
cõsilios i digints amims deficiebant qd nec tõpus
neq certum locũ possunt aut quo emersu facduri fuisset
hostos. Inne uõ tripho alexandrinus ibi fuerat archi¬
tectus. Intra muꝵ pł̃is specus designauit. et fodiẽdo
terrã progrediebãt ex muꝵ dũtaxat ex̃ sagicte
emissionem et ĩ om̃ĩb uasa aenea suspendit Ex his
ĩuna fossura quę cõtra hostiũ specios fuerat Uasa pt̃¬
dentia ad plagas feram̃toꝵ sonare ceperunt. Ita exeo

Expanded text:
serunt in mare ante murum. ita illi postero die cum acceserunt in mare ante murum. ita illi postero die cum accedere voluissent, naves supra aggerationem, quae fuerat sub aqua, sederunt nec ad murum accedere nec retrorsus se recipere potuerunt, sed ibi malleolis confixae incendio sunt conflagratae. Apollonia quoque cum circumsederetur et specus hostes fodiendo cogitarent sine suspicione intra moenia penetrare, id autem a speculatoribus esset Apolloniatibus renuntiatum, perturbati nuntio propter timorem consiliis indigentes animis deficiebant, quod neque tempus neque certum locum scire poterant, quo emersum facturi fuissent hostes. Tum vero Trypho Alexandrinus ibi fuerat architectus. is intra murum plures specus designavit et fodiendo terram progrediebatur extra murum dumtaxat extra sagittae missionem et in omnibus vasa aenea suspendit. ex his in una fossura, quae contra hostium specus fuerat, vasa pendentia ad plagas ferramentorum sonare coeperunt. ita ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
citus hislegib uti si eam machmnã cepisset sua cet
his ita cõstitutis gua marchia accessura erat ea
regione murũ ꝓculit et iussit om̃es publice et pͥuati
ꝙ quisq hiuisset aque stercoris lut peam fenestra
⁊ canales progredientes effunde ante mut. Cũ
ibi magna ius aquę luti stercoris nocte ꝓfusa fuis.¬
set lostero die ⁊teliopolis accedens anteqͣ appro¬
pinquaret ad muꝵ ĩ himndo uoragme facta cõse¬
dit nec progredi nec egredi postea potuit. ltaq de¬
metrius cum indiss sapiẽtia diogenis sedceptam ẽẽ
cũ classe sua discessit Tnne Rhodii Diognet solertia
liberati bello piͦ. grãs egerunt honoribq oĩb
enm et ornamẽtis &ornauerunt. Diognetus
cũt helio polim reduxit ĩ urbe it i publico colloca¬
uit et ĩscripsit diognctus e manubiis id ppło dedit
mimus. Ita inrepugnatoriis rebus nõ tri macchine
chio cuin supra naues sambucaꝵ macchinas hostes
copauissent noctu hi terram harena lapides proici¬

Expanded text:
eam machinam cepisset, sua esset. his ita constitutis, qua machina accessura erat, ea regione murum pertudit et iussit omnes publice et privatim quod quisque habuisset aquae, stercoris, luti per eam fenestram per canales progredientes effundere ante murum. cum ibi magna vis aquae, luti, stercoris nocte profusa fuisset, postero die helepolis accedens, antequam adpropinquaret ad murum, in umido voragine facta consedit nec progredi nec egredi postea potuit. itaque Demetrius, cum vidisset sapientia Diogneti se deceptum esse, cum classe sua discessit. Tunc Rhodii Diogneti sollertia liberati bello publice gratias egerunt honoribusque omnibus eum et ornamentis exornaverunt. Diognetus eam helepolim reduxit in urbem et in publico conlocavit et inscripsit 'Diognetus e manubiis id populo dedit munus'. ita in repugnatoriis rebus non tantum machinChio cum supra naves sambucarum machinas hostes comparavissent, noctu Chii terram, harenam, lapides proges
Abbreviated transcription (Latin):
lido pondere circa quadam diuisionis rone cequas
panrtes collis singuli serant operarii. Media .ii. ꝑtes
phalangaꝵ quib lora tetraphoꝵ ĩ uebunt clauis sunt
siite nec labunt᷑ ĩunã partem. Cum .n. ex finem cẽtri
promouent: premũt eũ locum ad quẽ propius accesse

Expanded text:
lido pondere certa quadam divisionis ratione aequas lido pondere certa quadam divisionis ratione aequas partes collis singuli ferant operarii. mediae enim partes phalangarum, quibus lora tetraphororum invehuntur, clavis sunt finitae, ne labantur in unam partem. cum enim extra finem centri promoventur, premunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aũt ĩ sunno cacue antenne soducte suit. tnmc
ue he m̃łiore ꝓ gredt ipetu qđ nõ ꝓxĩe calcẽ mali q̃đ̃
est loco centri sed ĩ sim̃io longius abeoq progressa re¬
cipiũt ĩse uela uẽtum. Itaq uti uecdis sub onere suiedt
si ꝑmediũ premit durior est neq ĩ cumbit. Cutni aũt
cabut eius simũm deaucit faciliter omis extollit. si¬
Quȩ cũt ĩmedio capite mali sum̃o collo cant disce¬
dentia longius acentro nd̃ acriore sed eod̃ flatu pres¬
sione cacuminis uehem̃tius cognnt progredi nauẽ
ẽt remi circa scalamos strophis religati cũ ĩ maĩb
impellunt᷑ et reducunt᷑ extremis progredientibus
a centro patiuis maris undis spumã ĩ pulsu uehe¬
menti ꝓtrudunt porrectam naue secante prora
licoris raritatem. Oneꝵ uõ maxĩa pondera cõferũt᷑
a phalangariis ex aphoris et teraphoris ex aminãt
ꝑ ipã mechia centra phalangaꝵ ut ĩ diuisi oneris so¬

Expanded text:
cum autem in summo cacumine antemnae subductae sunt, tunc cum autem in summo cacumine antemnae subductae sunt, tunc vehementiore progreditur impetu, quod non proxime calcem mali, quod est loco centri, sed in summo longius et ab eo progressa recipiunt in se vela ventum. Itaque uti vectis sub onere subiectus, si per medium premitur, durior est neque incumbit, cum autem caput eius summum deducitur, faciliter onus extollit, siquae autem in capite mali summo conlocantur discedentia longius a centro, non acriore sed eodem flatu, pressione cacuminis vehementius cogunt progredi navem. etiam remi circa scalmos strophis religati, cum manibus inpelluntur et reducuntur, extremis progredientibus a centro †parmis maris undis spumam inpulsu vehementi protrudunt porrectam navem, secante prora liquoris raritatem. Onerum vero maxima pondera, cum feruntur a phalangariis hexaphoris et tetraphoris, examinantur per ipsa media centra phalangarum, uti diviso oneris so
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ꝑ caput neq ouchonib fuerit facta. Io aũt
ex trutinis quę statere dñt licet cõsiderare. Cum
ie ansa ꝓpiuscaput uñ langula pendet ubi ut cẽtrũ
est collotata et cequpondrn ĩ alterã partẽ scapi ꝑ
pimera uagundo quo longuis aũt ẽt ad extremu
ꝑ duat paulo ẽt pari pondere amplissia pensionez
ꝑte ꝓficit ꝑ scapi lioratiõe et examinatio longius
a centro recedens ita ĩbecilliora egpondii brenitas
maiorem iũ ponderis momẽto diducens sine uehe¬
mentia molit abimo sursum uersum egredi cogit fu¬
tuꝵ. Quẽad modũ ẽt naues onerare maxĩe gubnato
ansam gubtrnaicdi tenens qui nox agietis a ppellar
una manu momẽto ꝑ çentrũ rõe pressionis artis
agitans uersat eam amplissis et ĩ manib mercis et pinꝰ
ponderib oneratam eiusq uela cũ sunt ꝑ altitudre
media mali pendentia nõ põt here nauis celerẽ cñ su

Expanded text:
dinisdinisex trutinis, quae staterae dicuntur, licet considerare. cum enim ansa propius caput, unde lancula pendet, ibi ut centrum est conlocata et aequipondium in alteram partem scapi, per puncta vagando quo longius paulatim ad extremum perducitur, paulo et inpari pondere amplissimam pensionem parem perficit per scapi librationem, et examinato longius ab centro recedens ista inbecillior aequipondii brevitas maiorem vim ponderis momento deducens sine vehementia molliter ab imo susum versum egredi cogit futurum. Quemadmodum etiam navis onerariae maximae gubernator ansam gubernaculi tenens, qui oi/ac a Graecis appellatur, una manu momento per centrum ratione pressionibus aptis agitans, versat eam amplissimis et inmanibus mercis et penus ponderibus oneratam. eiusque vela cum sunt per altitudinem mediam mali pendentia, non potest habere navis celerem cursum,
Abbreviated transcription (Latin):
cito posita porrecta pressione qd graeo hi panelion
appellant et lĩgna sub omis subdita caput eiminꝰ
hom̃is uirib pressum iod onus extollit. Idaũt qõ bre
uior pars prior uectis ab ea pressione q̃d. st cẽtru
subit onus et ꝙ longius ab eo cẽtro distans caput
pressionib ex aminare paucis manib oneris maxĩ
pondus. Item si su omis uectis fecrea lĩgla subiecta
fuerit/ neq eius caput e pressione ĩ imũ. S ad¬
usus ĩ altitudmem extołłe. lingula fulta ĩ aere solo
hẽbit eam pro onere oneris aũt ipsius angulũ pro
pressione. Ita nõ tam faciłt ꝙ̃ ꝑ oppressionem. seq aa¬
uersus ninlominꝰ . ponqus oneris erit excitatũ.
lgit si plus lingula uectis supra hi põmodion posita
sub honus subierit et caput euis propius centrum
pressiones hũit nõ poterit honus eleuare nisi quẽtd¬
modũ subra scriptũ est Examinatio uectis lõgita¬

Expanded text:
ultro citro porrecta pressione, quod Graeci upomo/xlion ultro citro porrecta pressione, quod Graeci upomo/xlion appellant, et lingua sub onus subdita, caput eius unius hominis viribus pressum id onus extollit. Id autem eo facilius fit, quo brevior pars prior vectis ab ea pressione, quod est centrum, subit sub onus, et quo longius ab eo centro distans caput pressionibus examinare paucis manibus oneris maximi pondus. item si sub onus vectis ferrei lingula subiecta fuerit neque eius caput pressione in imum, sed adversus in altitudinem extolletur, lingula fulta in areae solo habebit eam pro onere, oneris autem ipsius angulum pro pressione. ita non tam faciliter quam per oppressionem, sed adversus nihilominus pondus oneris erit excitatum. igitur si plus lingula vectis supra hypomochlion posita sub onus subierit et caput eius propius centrum pressiones habuerit, non poterit onus elevare, nisi, quemadmodum supra scriptum est, examinatio vectis longitu
Abbreviated transcription (Latin):
gistratus ĩ eum locũ proficisat etei sacrificiũ facit
et si nõ fecerit pena tener. De trastoriis rõibus
gruentes uti priapia pariũt eos ꝑfectus. unam
porredi quã graeo entheam uocant. alttra rotãdi-¬
tatis quã cicleteon appellant / s uͦ nec smne rotũ
ditate mot porrecti nec sine porrecto rotationis
u̾satiões. oneꝵ possunt facere relaxationefi la aũt
ut ĩdelligãꝵ exponã. Inducant uti centra axiculi in¬
a otonculoset ĩ trocleis collocent. ꝑ quos orbiclo funis
acũ actus directis ductionib et ĩ sucula collocatus
nuuectiũ uersationib oneꝵ facit egressus ĩ altũ cuuis
sucule cardmes uti centra porrecti ĩ cheloniis fora¬
nib q eius uedhes cõclusi capitib ad arcinũ circun¬
anis torm roñe usando faciũt oneris elatioes. ꝗuẽ¬
admodũ et serreus uechis cũ est ad motus ad omis
qd manuũ multitudo nõ põt mone̾ suppoĩta uti cẽtro

Expanded text:
gistratus in eum locum proficiscitur et ei sacrificium facit, gistratus in eum locum proficiscitur et ei sacrificium facit, et si non fecerit, poena tenetur. De tractoriis rationibus  efficiunt, ubi congruentes uti principia pariunt eos perfectus: una porrecti, quam Graeci euqei=an vocitant, altera rotunditatis, quam Graeo rotationis versationes onerum possunt facere levationes. Id autem ut intellegatur, exponam. inducuntur uti centra axiculi in orbiculos et in trocleis conlocantur, per quos orbiculos funis circumactus directis ductionibus et in sucula conlocatus vectium versationibus onerum facit egressus in altum. cuius suculae cardines uti centra porrecti in cheloniis, foraminibusque eius vectes conclusi capitibus ad circinum circumactis torni ratione versando faciunt oneris elationes. quemadmodum etiam ferreus vectis cum est admotus ad onus, quod manuum multitudo non potest movere, supposita uti centro
Abbreviated transcription (Latin):
poberat ad lineam uia recta ducẽ. sed exibant ĩ
imã partem ita necesse erat ret rursus duce̾.
sic Pacomꝰ ducendo et reducendo pecuma edtricado
ut ad soluendũ nd esset Iusillũ ex progrediar et
his lapidiamis quẽ admõ sint ĩuente ex pona. Rixo¬
darus fuerat pastor. lz. his locis i sabat. c cũt
ciues ephesioꝵ cogitarent fanũ diane ex mar¬
more facere decernerentq a paro ꝓconesso hera¬
cleathasii uti marmore petat᷑ propulsis ouib lixodai
ĩ eodẽ loco pecus pascebat. lbiq duo arietes intec st
cõcurrentes alius aliũ preferier̃t et ĩ petu facto unꝰ
cornibi percussit saxum ex quo crusta cãdtissiõ
colore suerat deiertar. lta fixodarus dr ones in
montib religuisse et crustã cursi ephesum cũ
maxiẽ de ea re ageret᷑ detulisse lta statim honores
decreuermit eret nomẽ mutauerũt ꝓ ĩ ixodaro
euangelus noniatet᷑.⁊ todieq quot mẽsib ma¬

Expanded text:
poterat ad lineam via recta ducere, sed exibat in poterat ad lineam via recta ducere, sed exibat in unam partem. ita necesse erat rursus retroducere. sic Paconius ducendo et reducendo pecuniam contricavit, ut ad solvendum non esset. Pusillum extra progrediar et de his lapidicinis, quemadmodum sint inventae, exponam. Pixodarus fuerat pastor. is in his locis versabatur. cum autem cives Ephesiorum cogitarent fanum Dianae ex marmore facere decernerentque, a Paro, Proconnenso, Heraclea, Thaso uti marmor peteretur, propulsis ovibus Pixodarus in eodem loco pecus pascebat, ibique duo arietes inter se concurrentes alius alium praeterierunt et impetu facto unus cornibus percussit saxum, ex quo crusta candidissimo colore fuerat deiecta. ita Pixodarus dicitur oves in montibus reliquisse et crustam cursim Ephesum, cum maxime de ea re ageretur, detulisse. ita statim honores decreverunt ei et nomen mutaverunt: pro Pixodaro Euangelus nominaretur. hodieque quotmensibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
modum ĩ palestris tilindri exeguant ambulatões
neq hoc pohusset fieri nisi primũ propinquitas eẽt.¬
nõ .a. plis sunt a lapicidimis adfanum milia passuũ
octo nec ullus est cliuus seq perpetuus campꝰ. Nrã
uero memoria cũ colossici a pollmis ĩ fomo basis cẽt
a uetustate destructa et metuẽtes ne cedet ea sta¬
tua t frangeret locaiuerunt ex eisdem lapiadinis
basim excidendã. cõduxit quidam laconi. hac aũt
basis erat longa porlos xii. lata pedes octo alta pedessex
quã. raconius gla fretus nõ uti metagenes apporta¬
uit sed eadem rõne alio gene cõstituit machiar
facere. Rotas .ii. aniter pedũ xu. feat et ĩ his rotis
capita lapidis ĩclusit deinde circa lapidem fuxos
sextantes a rota ad rotam ad anrcinũ cõpegit. lta
uti fusus a fuxo nõ distaret pedẽ esse unũ. Dein
circa fuxos fimẽ ĩ uoluit et bobus ĩiunctis fimẽ du¬
cebant. ltaz enm ex plicaret noluebat rotas. S nõ

Expanded text:
modum in palaestris cylindri exaequant ambulationes. modum in palaestris cylindri exaequant ambulationes. neque hoc potuisset fieri, nisi primum propinquitas esset—non enim plus sunt ab lapidicinis ad fanum milia passuum octo—nec ullus est clivus sed perpetuus campus. Nostra vero memoria cum colossici Apollinis in fano basis esset a vetustate diffracta, et metuentes, ne caderet ea statua et frangeretur, locaverunt ex eisdem lapidicinis basim excidendam. conduxit quidam Paconius. haec autem basis erat longa pedes duodecim, lata pedes VIII, alta pedes sex. quam Paconius gloria fretus non uti Metagenes adportavit, sed eadem ratione alio genere constituit machinam facere. Rotas enim circiter pedum XV fecit et in his rotis capita lapidis inclusit, deinde circa lapidem fusos sextantales ab rota ad rotam ad circinum compegit, ita uti fusus a fuso non distaret pedem esse unum. deinde circa fusos funem involvit et bubus iunctis funem ducebant. ita cum explicaretur, volvebat rotas, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
oneꝵ t maꝵ campestrẽ molitudie nõ cõfisus cãris
ne rote deuorarent sic est conatus. De materia tenali
scaphos iiiͣ auos transusarios interpostios q̃nta logigulo
scaphi fuerat cõ plestit et cõ pegit et ferreos choada¬
caf uti subscudes s capitib scapoꝵ ĩplibauit et ar¬
millas ĩ ma ad chodacas arcũdandos infixit. ltem¬
armillis ĩ dusi liberam huerũt uersationẽ tantã ita
cum boues ducerent subiectis scapo ũscmndo ĩ cho¬
dacib et armillis sine sine uoluebant. Cũ aũt scapos
om̃es ita uexermnt et ĩstabant epistilioꝵ uecture
filius cresiphonos metagones trastulit ex scaporum
uectura ẽt ĩ epistilioꝵ deduthone. Fecit .i. rotas ar¬
ater podem duodenũ et epistilioꝵ capita ĩ medias rotas
ĩclusit. lta cũ hrientes a bobus ducerent ĩ armillis
ĩ clusi chodaces uersabant rotas. Epistilia uero i dlusa
uti axes in tosis eadẽ rone qua scabi sine mora ud
opus peruenerunt. Exemplar aut erit eius quẽ ad¬

Expanded text:
m campestrem mollitudinem non confisus carris, ne rotae devorarentur, sic est conatus. de materia trientali scapos quattuor, duos transversarios interpositos, quanta longitudo scapi fuerat, complectit et compegit et ferreos cnodacas uti subscudes in capitibus scaporum inplumbavit et armillas in materia ad cnodacas circumdandos infixit; armillis inclusi liberam habuerunt versationem. iamiam ita, cum boves ducerent subiuncti, scapi versando in cnodacibus et armillis sine fine volvebantur. Cum autem scapos omnes ita vexerant et instabant epistyliorum vecturae, filius Chersiphronos Metagenes transtulit ex scaporum vectura etiam in epistyliorum deductione. fecit enim rotas circiter pedum duodenûm et epistyliorum capitinclusit: ita cum trientes a bubus ducerentur, in armillis inclusi cnodaces versabant rotas, epistylia vero inclusa uti axes in rotis eadem ratione, qua scapi, sine mora ad opus pervenerunt. exemplar autem erit eius, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
Uii crassa etlata uti ĩbasi sunt scripta. Insupet hãc
comparatiõe exigant postes eo pactiles preter cardi¬
nes pedũ ix. crassitnome quoqͥ uersus palmo peda¬
les interualla hñtes. inter se sex quipeds. ea cõclu¬
damt supernę intercardmatis trabib supra trabes
collocent eaprioli cardinb alius ĩ aliũ edclusi
ialtituhine ecitati p̃.ix. supra capriolos collocet

Expanded text:
XII, crassa et lata uti in basi sunt scripta. insuper hanc XII, crassa et lata uti in basi sunt scripta. insuper hanc compactionem erigantur postes compactiles praeter cardines pedum VIIII, crassitudine quoquoversus palmopedales, intervalla habentes inter se sesquipedis. ea concludantur superne intercardinatis trabibus. supra trabes conlocentur capreoli cardinibus alius in alium conclusi, in altitudine excitati pedes XII. supra
Abbreviated transcription (Latin):
ta quib sint cõpositionib ex posui. TIunc que adĩq
a preceptorib accepi et utili a mili uident ex ponamo
lestudo quȩ çil congestionem fossaꝵ paratur ea que
et accessus admuꝵ põt here sic erit facienda. brisi
uersus latera singula pcdũ xxi. et transuersaria
iiii. h aũt edtineat᷑ ab alteris duob crassis.f.s.
latis.S. distentaũt trã su saria ĩ tee se carciter beros
⁊s. supponatͦq ĩsinglis ĩ teruallis eoꝵ arbustuli
quȩ grece anaxopodes dñt. Inquib u̾sami rotarũ
axes coclusi Laminis ferteis ceq arbustule ita
sint temperate ut heãnt cardine set foramina quo
uectes traiecti uersationes eaꝵ ex pediant uti ante
et post et ad dextrũ seu simstrũ latus sue obliq as
angulos opus fuerit ad io ꝓ arbusclas ueriats progred
possint. Collocent᷑ aũt i suꝑ basim tigna ii. ĩ utta q
partem proiecta pedes senos quoꝵ arta proiechuras
figant altera ꝓiectura duo tigna ante fronto/ pedes

Expanded text:
xposui. nunc quemadmodum a praeceptoribus accepi et utilia mihi videntur, exponam. Testudo, quae ad congestionem fossarum paratur eaque etiam accessus ad murum potest habere, sic erit facienda. basis ta habens quoqueversus latera singula pedum XXI et transversaria IIII. haec autem contineantur ab alteris duobus crassis FS, latis S; distent autem transversaria inter se circiter pedes III S. supponanturque in singulis intervallis eorum arbusculae, quae gaxes conclusi lamnis ferreis. eaeque arbusculae ita sint temperatae, ut habeant cardines et foramina, quo vectes traiecti versationes earum expediant, uti ante et post et ad dextrum seu sinistrum latus, sive oblique ad angulos opus fuerit, ad id per arbusculas versatis progredi possint. Conlocentur autem insuper basim tigna duo in utramque partem proiecta pedes senos, quorum circa proiecturas figantur altera proiecta duo tigna ante frontes pedes
Abbreviated transcription (Latin):
ficia ex pedirent. Itami qui quadrĩgenta a opus posst
barare si aditient centũ hndo spem ꝑ fectionis delecta¬
honib tenent. Qui dũt adrectione dimidia aut ã pion
sum ptu honerant am̃nssagi spe et impẽa abicite ftutis
rebus et am̃is desistere cogunt ⁊tec solũ id uitiũ
S haedificiis. Si et ĩ munerib que a magistratib foro
gl adiatoꝵ scemtisq ludoꝵ dant quib nec mora
nec ex pettatio cõ cedit. S neccitas finito tẽpore
ꝑ ficere cogit id est sedes spcsta culoꝵ uelorumiq ĩ¬
ductiones sunt et ea oĩa que scenicis morib per ma¬
chinationẽ a spectatorib opło cõpatant. In his nõ
opris est prudentia cliligens et ĩ genii doctissim cogi¬
tata q̃d̃ inhil eoꝵ ꝑ ficit᷑ sme machinatione. studiore
uaris ac sollerti uigore. Ig̃r qͣm̃ hac ita sunt tracita

Expanded text:
ficia expedirent. nam qui quadringenta ad opus possunt ficia expedirent. nam qui quadringenta ad opus possunt parare, si adicient centum, habendo spem perfectionis delectationibus tenentur; qui autem adiectione dimidia aut ampliore sumptu onerantur, amissa spe et inpensa abiecta, fractis rebus et animis desistere coguntur. Nec solum id vitium in aedificiis, sed etiam in muneribus, quae a magistratibus foro gladiatorum scaenisque ludorum dantur, quibus nec mora neque expectatio conceditur, sed necessitas finito tempore perficere cogit, id est sedes spectaculorum velorumque inductiones et ea omnia, quae scaenicis moribus per machinationem ad spectationes populo comparantur. in his vero opus est prudentia diligens et ingenii doctissimi cogitata, quod nihil eorum perficitur sine machinatione studiorumque vario ac sollerti vigore. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uetusta dr amaiorib dura cõditione s iute esse
nõ imiquo edstituta. Nam Arcbiteltus cũ publicũ opus
curandũ recipit pollicet q̃to sumptui as sit futute tradi¬
ta existimatione mahratin bonceius obligant donce
opus eis sit ꝑfectum. Absoluto aũt cũ ad dictum ĩ pensa
respondit decretis t honori ornat᷑. Ic̃ si nd amplius¬
iublico prestat nec ulla pena tener. Cum uo ã plius
q̃ qͣrta ĩ opere obsirit ex eius bonis ad ꝑficiẽdũ eccu¬
ma ecigit Utia dii ĩ mortales fecissent ea lex appo
ttamq nd̃ sine paena cͣssarent᷑ imperiti. S qui sum̃a
doctrinarũ subtilitate cẽnt prudentes sine dubitatõe
proficerent᷑ artintecturã nec pr̃es familiaꝵ ĩducerẽt
ad i fimitas sumptuũ ꝓfusiones. Et ut e bonis eicerẽt᷑
ip̃iq architetti pene timore caadti diligentius modũ
ampẽsaꝵ rõcinantes ex plicarent ut patres fammiliarũ

Expanded text:
vetusta dicitur a maioribus dura condicione sed iure esse vetusta dicitur a maioribus dura condicione sed iure esse non iniquo constituta. nam architectus, cum publicum opus curandum recipit, pollicetur, quanto sumptu id sit futurum. tradita aestimatione magistratui bona eius obligantur, donec opus sit perfectum. absoluto autem, cum ad dictum inpensa respondit, decretis et honoribus ornatur. item si non ampliuspublico praestatur, neque ulla poena tenetur. cum vero amplius quam quarta in opere consumitur, ex eius bonis ad perficiendum pecunia exigitur. Utinam dii inmortales fecissent, ea lex etianamque non sine poena grassarentur inperiti, sed qui summa doctrinarum subtilitate essent prudentes, sine dubitatione profiterentur architecturam, neque patres familiarum inducerentur ad infinitas sumptuum profusiones, ut et e bonis eicerentur, ipsique architecti poenae timore coacti diligentius modum inpensarum ratiocinantes explicarent, uti patres familiarum
Abbreviated transcription (Latin):
puncta partis octaue fonamnõ seu timpemi u̾ satiomb
ꝑ agens et sĩ alttuoine eo rediens utib extemiat᷑
Etita tardius fluendo dilatat moramdo spatia et
effic̃t horas ĩ camcri signo solstitiales. Cancro cu ꝓolinat
et ꝑ agit ꝑ leonẽ et inrgine ad libre ꝓtio oc̃fau̾e pũtta
reuerendo ⁊ gradatmm corripiẽdo spatia q̃ hit horas
ctita ꝓ ueniens ad puncta libre equi nochalis cursus rel¬
dit horas. Per scorpionis ño spatia t sagiptaru ꝓcliuꝰ
dip imens se foramen rediensq cncũ altoe ad capri¬
cormi partem octauã restituitqr celeritate salientis¬
ad brinales horar breuittites. Quȩ sunt ĩ horologiorim
descriptionib roneset aꝑpatus ut sunt ad usum ex perli¬
tiores qͣ aptissimo potiu ꝑ scripsi. Restat mĩc de marhi.¬
nationb et de eaꝵ pricaipiis toçinari ltaqo dehis ut cõpus
Obili guecoꝵ et ampla ciuitate ephesi lex grecoꝵ¬

Expanded text:
puncta partis octavae foramen se tympani versationibus puncta partis octavae foramen se tympani versationibus peragens et in altitudinem eo rediens viribus extenuatur, et ita tardius fluendo dilatat morando spatia et efficit horas in cancri signo solstitiales. a cancro cum proclinat et peragit per leonem et virginem ad librae partis octavae puncta revertendo et gradatim corripiendo spatia contrahit horas, et ita perveniens ad puncta librae aequinoctiales rursus reddit horas. Per scorpionis vero spatia et sagittarii proclivius deprimens se foramen rediensque circumactione ad capricorni partem VII, restituit celeritate salientis brumales horarum brevitates. Quae sunt in horologiorum descriptionibus rationes et apparatus, ut sint ad usum expeditiores, quam apertissime potui, perscripsi. restat nunc de machinationibus et de earum principiis ratiocinari. itaque de his, ut corpus obili Graecorum et ampla civitate Ephesi lex
Abbreviated transcription (Latin):
culo tẽꝑatum sit fommen qi ĩ tinpamũ aigua i  lint pid
et seruat ad ministrationem. Cum aũt ĩ maioris timtam
labro fuerint signoꝵ celestiũ deformatiõrs d aut sit
motũ eł ĩ sinm̃o bc̃at deformatũ cancri signũ ao ꝑ¬
pendiculũ eius ĩ no capricorni as dextrum spcdtas
libre a sinistra a rietio signi extemqo ter eoꝵ spatia
hñs aque currentis uebemens pondus celeritee per
orbiauli foronẽ id gxtrud̾it ad uastũ exipiẽs eam
cĩm breui spatio implet᷑. Cor ripitꝰ et contrahit dierus¬
minora spatia ethoraꝵ. Cum aũt quotidiana uer¬
satione maioris timꝑami lingula ingrediat ĩ a guatio
menti cursu cogitur tarduis ennittere salientem. Ita
quo minus celeri cursu uas excipit a quã dilatat homi
spatia. A quarii uero pisciumq pimetis uti gradib
scandens erbicali foramen ĩ pariete tomgendo ostauas
partem aque tẽꝑat salienti prestat aequi nortiales horas
ab arrete ꝑ thaurti et geminoꝵ spatia ad simĩãs cancti

Expanded text:
sit foramen, quia in tympanum aqua influit per id et servat administrationem. cum autem in maioris tympani labro fuerint signorum caelestium deformationes, id autem sit inmotum et in summo habeat deformatum cancri signum, ad perpendiculum eius in imo capricorni, ad dextram spectantis librae, ad sinistram arietis signum, ceteraque inter eorum spatia habens aquae currentis vehemens pondus, celeriter per orbiculi foramen id extrudit ad vasum excipiens eam. cum brevi spatio impletur, corripit et contrahit dierum spatia et horarum. cum autem cotidiana versatione minoris tympani lingula ingrediatur in aquariimenti cursu cogitur tardius emittere salientem. ita quo minus celeri cursu vas excipit aquam, dilatat horarum spatia. Aquarii vero pisciumque punctis uti gradibus scandens orbiculi foramen in ariete tangendo octavam partem aqua temperate salienti praestat aequinoctiales horas. ab ariete per tauri et geminorum spatia ad summa cancri
Abbreviated transcription (Latin):
bedum xu. fixe fuerunt ĩ materia. a capite aũt
ac miã calcem tig̃n cõtentifuerunt fimesiuii. cras¬
situo me digitoꝵ.Uiii. ita religati. quẽ adm̃o nauis
a puppi ad prorã ꝯtm̃tur eiq fumes precĩture trãs¬
uersis erant religati hñtes inter se palimpedalia
spatia. Insuꝑ coriis cudis tohus aries erat iuolutus
facte quahruplicesecatene et ĩpt coriis crudis ecant
i uolute hem hũetat ꝓ tertura enreius ex tabuli arha
compactam et edfixam ĩ qua rudentib maigribus
extentis per quaꝵ asperitates nõ hñtib pedibus
faciliter ad muꝵ ꝑueniebat atqr ea machina sex

Expanded text:
pedum XV fixae fuerant in materia. a capite autem pedum XV fixae fuerant in materia. a capite autem ad imam calcem tigni contenti fuerunt funes III crassitudine digitorum VIII, ita religati, quemadmodum naves a puppi ad proram continentur, eique funes praecinctura e transversis erant religati habentes inter se palmipedalia spatia. insuper coriis crudis totus aries erat involutusfactae quadruplices catenae, et ipsae coriis crudis erant involutae. Item habuerat proiectura eius ex tabulis arcam compactam et confixam, in qua rudentibus maioribus extentis, per quarum asperitates non labentibus pedibus faciliter ad murum perveniebatur. atque ea machina sex
Abbreviated transcription (Latin):
sup trabiclas ubi scorpioneset cata pulte collocabãt¬
et engebant et arreotaria duo co pacta pedũ xxxu.
i mediao ĩtr duios scatos cardmato et lanminis
ferreis religato. quo ĩsuꝑ collocata erit alterns
materus interscapos ⁊ tñ suersariũ traiecte cħlonis
et amngonibi firrnter ĩ clusa et ĩ ea materia fue¬
runt et torno facti axiculi duo equib fimesalligati
retinebant arietem sup̃ caput eoꝵ qui cõtine¬
oouit arietem collocatum erat pluteum intricłe
si li tuame ornatũ uti sine pericło duo milites tuto
tants prosbicẽ possent et renũtiate quas res
adusarii conarent. Aries aũt eius hũera longi¬
hiomẽ pedũ .C.I.U: latitudine ĩ nno balmo¬
pedali.: Crassitudine pedali: : qͥftum a capite
ĩ altituami pedes :÷ crassitudie.S Is dũtaries
habuerat d ferro duro rostrũ ita ut naues lõge
solent here et ex ip̃o rostro lamine ferree iui circit

Expanded text:
supra trabiculas, ubi scorpiones et catapultae conlocabantsupra trabiculas, ubi scorpiones et catapultae conlocabantur. erigebantur et arrectaria duo compacta pedum XXXXV,ro mediano inter duos scapos cardinato et lamnis ferreis religato. quo insuper conlocata erat alternis materies inter scapos et transversarium traiecta e cheloniis et anconibus firmiter inclusa. in ea materia fuerunt ex torno facti axiculi duo, e quibus funes alligati retinebant arietem. Supra caput eorum, qui continebant arietem, conlocatum erat pluteum turriculae similitudine ornatum, uti sine periculo duo milites tuto stantes prospicere possent et renuntiare, quas res adversarii conarentur. aries autem eius habuerat longitudinem pedum CLXXX, latitudine in imo palmopedali, crassitudine bipedali, contracto capite in latitudine †pes, crassitudine S. Is autem aries habuerat de ferro duro rostrum, ita uti naves longae solent habere, et ex ipso rostro lamminae ferreae IIII circiter