comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic et greci. Planccas dictas quia horis erran¬
tibus cuagant᷑. Unde et stellę planete id st
uage. eo quod uage suo errore motuq disc̃¬
bibrum dicunt. Melotes quȩ etiã ꝑcre uo¬
cant᷑ pellis ẽ caprina acollo pgidens p̃cin¬
cta usq ad lumbos. Est eiĩ habitꝰ ꝓpric
necessariꝰ adoꝑis exercitiũ. Fiebat aũt priꝰ
ut quidam existimant de pelliculis melonũ.
Unde et melotes uocatȩ sunt. Fimbriȩ uo¬
cate ora uestimentorũ. hoc est fines. ex greco
uocabulum trahunt. Greci enim terminũ
egillum est prelautũ reginarũ ami¬
cũlum. unde et appellatũ. Peplũ ma¬
tronale pallium ex purpura signatũ. cuiꝰ
fimbrie aurci stammis sũmitate resplendent
Palla ẽ. quadrum palliũ muliebris uestis
deductum usq ad uestigia. coaffiris in ordi¬
nem gẽmis. Et palla dicta anotoytiaa¬
AiN. id est a nobilitate quȩ est circa finem
huius modi indumenti. siue quod rugis ui¬

Expanded text:
Sic et Graece planetas, dicta quia oris erranSic et Graece planetas, dicta quia oris errantibus evagantur. Unde et stellae planetae, id est vagae, eo quod vago sui errore motuque discurenim birrum bibrum dicunt. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam existimant, de pelliculis melonum; unde et melotes vocatae sunt. Fimbriae vocatae ora vestimentorum, hoc est fines, ex Graeco vocabulum trahunt; Graeci enim terminum egillum est praelatum reginarum amiculum; unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, quod ad fixis in ordinem gemmis. Et palla dicta ἀπὸ τοῦ πάλλειν, id est a mobilitate, quae est circa finem huiusmodi indumenti; sive quod rugis vi
Abbreviated transcription (Latin):
Senatui togis dispositis quirites ad saga fue¬
runt. Sagum aũt gallicum nomen. ẽ. Ditũ
autem sagum quađrũ. eoquod apud ios pͥmi
quadratum uel qua druplex esset. Penula ẽ.
pallium cum fimbriis longis. Lacerna pal¬
lium fimbriatum. quod olim soli mlites
utebant᷑. Unde et in distinguenda castrensi
urbanaq turba. hos togatos. illos lacerna¬
tos uocabant. Inde aut lacernȩ quasi ãpu¬
tatis capitibus fimbriarũ. neq ita laxis ut
sunt penularũ. Mantũ hispani uocant qͥo
manus tegat tantũ. Est enĩ breue amictũ
Pretexta puerile c̃. palliũ. quo usq ad sede¬
cim annos pueri nobiles sub discipline cul¬
tu utebantur. Unde et pretexati pueri ap¬
pellati sunt. Dicta aũt pretexta. quia pri¬
terebatur ei latior purpura in capitio. Ca¬
sula est uestis cucullata. dicta ꝑ diminutionẽ
a casa. quod totum hominẽ cegat quasi mi¬
nor casa. Inde et cuculla quasi minor cella

Expanded text:
senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuesenatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vel quadruplex esset. Paenula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt paenularum. Mantum Hispani vocant quod manus tegat tantum; est enim breve amictum. Praetexta puerile est pallium quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta quia praetexebatur ei latior purpura. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa. Inde et cuculla, quasi minor cella.
Abbreviated transcription (Latin):
co. qua oꝑti rom̃anoꝵ reges initio ꝓcede¬
bant. Hanc primũ Romulus adinuenisse
peribet᷑ ad discretionem regu habitꝰ. Tra¬
bea aũt dicta qͦd in maiore głia hominem
transbearet. hoc est ultra et in posterũ ãpli¬
ori dignitate honoris beatũ faceret Paluda
mentum erat insigne palliũ imꝑatoꝵ coc¬
co purpuraq et auro distinctũ. De qͦ salu¬
stius. Togam inquit paludamento mutauit.
Erat aũt palliũ bellicũ. dictũ ut quibusdã
uidet᷑. quod eo indutuis palam faceret impe¬
rator bellũ futurũ. Circũtextũ est qͥd gre¬
ce ciclas dicit᷑. De quo uiagilius. Et circ̃¬
cextum croceo uelamen acanto. Circũtec¬
tum aũt dictũ. quod ẽ. rotundũ pallium.
Diplois grecum nomen ab eo quod sit du
plex amictus. Oratiꝰ. Contra quẽ duplici
panno pacientia uelat. Est aũt uestis muili¬
taris. cuiꝰ usus gallicis primũ expeditionibꝰ
cepit: ex predã hostili. De qua ẽ uex illa.

Expanded text:
co qua operti Romanorum reges initio procedeco qua operti Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur ad discretionem regii habitus. Trabea autem dicta quod in maiori gloria hominem transbearet, hoc est ultra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret. Palumentum erat insigne pallium imperatorum, cocco purpuraque et auro distinctum. De quo Salustius. Togam inquit paludamento mutavit. Erat autem pallium bellicum, dictum ut quibusdam videtur, quod eo indutus palam faceret imperator futurum bellum. Circumtextum est, quod grece ciclas dicitur. De quo Virgilius. Et circumtextum croceo velamen acantho. Circumtextum autem dictum, quia est rotundum pallium. Diplois grplex amictus. Horatius: Contra quem duplici panno patientia taris, cuius usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑. Cuiꝰ similitudinem in oꝑimentis simu¬
lachrorum uel picturarũ aspicimus easq sta.¬
tuas cogatas uocamus. Toga aũt Romani
in pace utebant᷑ belli aũt tempore paluda¬
mentis. Mensura toge iusta. si sex ulnas ba¬
beat: Toga palmata dicebat᷑ quam mereban¬
turii qui reportabant de hostibus palmas.
Ipsa uocabat᷑ et toga picta. eoquod uicto¬
rias cũ palmis intextas haberit. Toga can¬
dida cademq cretata. in qua candidati io
est magistratum petentes ambiebant᷑. ad¬
dita crcta quo candidior insigniorq esset.¬
Cicero in oratione quam habuit contͣ com¬
petitores intoga candida scripsit. C inctus
galbinus est cum ita imponit᷑ toga. ut to¬
ge licinia quȩ post secus reicit᷑ attrahatur
adpectus. ita ut ex utroq lacere . ex hume¬
ris picturę pendeant. ut sacerdotes gentili¬
um faciebant. aut cingebant᷑ pretores.
Trabea erat toge speties ex purpura et coc¬

Expanded text:
ponitur, cuius similitudinem in operimentis simuponitur, cuius similitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspicimus; easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autmentis. Mensura togae justa, si sex ulnas habeat. 5. Toga palmata dicebatur quam merebantur ii qui reportabant de hostibus palmas. Ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. 6. Toga candida, eademque cretata, in qua candidati, id est, magistratum petentes ambiebant, addita creta, quo candidior, insigniorqCicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit. Cinctus Gabinus est cum ita inponitur toga ut togae lacinia, quae post secus reicitur, adtrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant aut cingebantur praetores. Trabea erat togae species ex purpura et coc
Abbreviated transcription (Latin):
men cic̃atrices ferat pictis artubus maculo¬
sa nobilitas. Habet et sexus insticutã spcci¬
qn habitus. ut inuiris tonsi capilli. in muli¬
cribus redundantia crinũ. quod maxime
uirginibus insigne est. quarũ et ornatꝰ ipse
prõpric sic est ut concumulatꝰ in uerticem
ipsam capitis sui arcem ambitu crimum
concegat. De palliis UIRorum. xxiiii.¬
allium est quo ministrantiũ scapulę
concegunt᷑. ut dũ ministrant expedi¬
ti discurrant. Plautus. Si quid facturus es
appende in humeris palliũ et pergat quan¬
tum ualet tuoꝵ pedum ꝑnicitas. Dictum
pellicia ueteres utebant᷑ quasi pellea. siue a
palla ꝑdiriuationem. Clamis est qui ex una
parte induit᷑. neq consuit᷑ sed fibula infre¬
nat᷑. Hinc et grece nomen accepit Toga
dicta quod uelamento sui corpus cegãt at¬
q: oꝑiat. Est autem pallium purũ. forma
rotunda. effusiore et quasi inundante sinu.
et sub dextro ueniens. suꝑ humerum sinistrũ

Expanded text:
men cicatrices ferat, pictis artubus maculomen cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est; quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulatus in verticem ipsam capitis sui arcem ambitu crinium contegat. § 24 De palliis virorum. Pallium est quo ministrantium scapulae conteguntur ut, dum ministrant, expediti discurrant. Plautusfrag. 177: Si quid facturus es, adpende in humeris pallium, et pergat quantum valet tuorum pedum pernicitas. Dictum pellicia veteres utebantur, quasi pellea; sive a palla per derivationem. Chlamys est qui ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur. Hinc et Graece nomen accepit. Toga dicta quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum
Abbreviated transcription (Latin):
inferarum habitũ transforme̾nt᷑ Dinosc̃u¬
tur et gentes ita habitu sicut et lingua discor¬
des. Perse brachiã et crura liniamentis. ca¬
put tiatira tegunt. eminent apicibus fasti¬
giatis. Alani horrent. et maletecti. Cũ la¬
tratoribus linguis scotta. Sagati sunt ala¬
manni. linteati indi. gẽmatĩ persȩ. sericati¬
seres. fasecrati armenũ. Nonnullȩ etiã gc̃s
non solũ inuestibus sea et in corpore aliqua
sibi ꝓpria quasi in signia uindicant. ut ui¬
demus cirros germanos granos. et cinnbar
gothors. stiginata brictonũ. C ircũcidunt
quoq iudei preputia. ꝑtundunt arabes au¬
res. flauent capitibus intextis getę. nitent¬
albam albentibus crinibꝰ. Mauros habet
tetra nox corporum. gallos candida cutis.
Sine equis mertes extant alani. Nec abest
gens pictoꝵ nomen acorpore quod minu¬
tis opifex acus punctis. et expressos natiui
graminis sucus indũdit. ut has ad sui spcci¬

Expanded text:
in ferarum habitum transformentur. 6. Dignoscunin ferarum habitum transformentur. 6. Dignoscuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura linamentis, caput tiagiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni, linteati Indi, geSeres, pharetrati Armeni. Nonnulle autem gentes non solum in vestibus, sed in corpore, aliqua sibi propria quasi insignia vendicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnabar Gothorum, stigmata Britonum. Circuncidunt quoque Iudei preputia. Pertundunt Arabes aures. FlaAlbani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis; sine equis inertes extant Alani; nec abest gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut has ad sui, speci
Abbreviated transcription (Latin):
stimenta de quibus legit᷑ in daniele. et sa¬
rabara eoꝵ ñ sunt ĩmucatę Et publiꝰ.
Ut quid gͦ inuentre tuo parchi sarabara
suspenderunt. Apud quosdam aũt sara¬
bara quedam capitũ tegmina nuncupan¬
tur qualia uidemꝰ in capita magorum
picta Linne saga quadra et mollia st̃
de quibus plautus. Linna cooꝑta ẽ. testri¬
uo gallia. Nenones sunt uelannna hume¬
rorum et peccoris usq umbilicũ atq in¬
cortis uillis adeo hispida ut imbrẽ respu¬
ant. Quos uulgo reptos uocant eo quod
longicudo uilloꝵ quasi reptat. de quibꝰ
salũstius. Germani in tectũ renonibꝰ cor¬
pus tegunt. Dicti aũt renones a rheno
germamȩ flumine. ubi us frequent̾ utimn¬
tur. Iastruga uestis germanica ex pdl¬
liculis ferarum. de quo cicero ꝓscauro. Quẽ
purpura regalis non cõmouit. eũ sardorum
mastruga m̾utauit. Mastruga aũt dicta qͣ¬
si monstruosa co quod qui ẽa m̃duunt᷑ qͣsi

Expanded text:
stimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sastimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara eorum non sunt immutata. Et Publius: Ut quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et pectoris usque 454 ad umbilicum, atque intortis villis adeo hispida, ut imbres respuant, quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum, quasi reptat. De quibus Sallustius: Germani intectum rhenonibus corpus tegunt. Dicti autem rhenones a Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit. Mastruca autem dicta, quasi monstruosa, eo quod qui ea induuntur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cten tulit lumbare suũ. ibiq illud infora¬
mine petrȩ abscondit. et postea scissum
repꝑit. Hoc aquibusdam et renale dicit᷑.
quia renibus alligat᷑. Limus est uestis quę
ab umbilico usq add pedes ꝓducit᷑. Hec aũt
uestis habet in extremo sui pͥur purã limã
id est fluxuosam. unde et nomen accepit.
Nam limũ obliquũ dicimus. Licinũ uo¬
catum: quod textura eiꝰ ligata sit in totũ.
quasi diceret liginum .c ꝓg littera cõmu¬
tata. Armelausa uulgo uocata. quod ante
et retro diuisa atq aꝑta est. in armos tan¬
tum clausa. quasi armiclausa .c. littera
ablata. Camisias uocari quod in us dormi¬
mus in camis. ia est instratis nr̃is siue quod¬
appellata eo quod femora tegant. Ipse et
bracce quod sint breues. et uerecunda cor
as bracasq cegant. Tubruci quod abraccis
stis est. ot parthis sarabare. gallis linne. ger¬
mans renones. hispanis stringes. sardis mna¬
struge s rabara sunt fluxa ac siñuosa ue¬

Expanded text:
ten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdam et renale dicitur, quia in renibus alligatur. Limus est vestis quae ab umbilico usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret liginum, C pro G littera commutata. Armilausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa; quasi armiclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris. appellata, eo quod femora tegant. Ipsa et brachae, quod sint breves, et verecunda corpas brachasque tegant. Tubraci, quod a brachis stis est, ut Parthis sarabara, Gallis lenae, Germanis rhenones. Hispanis stringes. Sardis mastrucae. 2. Sarabara sunt fluxa ac sinuosa ve
Abbreviated transcription (Latin):
ickii. idest quod iaceant. Missorium uoca¬
tum amensa ꝑ diriuationẽ. quasi mensori¬
um. Parapsis. quadriangulũ et quadrilate
rams iod̃ idest paribus absidis. Pacena qͦa dis¬
pansis pacentibꝰqͣ: sit horis. Lancis

Expanded text:
δίσκιν, id est quod iaciant. Messorium vocaδίσκιν, id est quod iaciant. Messorium vocatum a mensa per derivationem, quasi mensorium. Parapsis quadriangulum rum vas, id est, paribus absidis. Patena, quod dispansis patentibusque sit oris lancis
Abbreviated transcription (Latin):
cca. testę uocabulũ suscipit. quia dũ mol¬
lis esset. efficitꝰ cesta. nec cõmunicat cũ uo¬
cabulo pristim generis. quia qͦd fuit ñ est.
A rretina uasa ex arretio municipio ita¬
liȩ dicunt᷑ ubi fuint. Sunt enĩ rubra. de
quibus sedulius. Rubra qͦd appositũ cesta
ministrat holus. S amia uasa quidã pucant
ab oppido samo gretie habere nomen. alii
dicunt cretam esse italis quę ñ longe a Ro¬
ma nascit᷑ que sanna appellat᷑. Cclata ua¬
sa argenita uel aurta sunt. signis eminenti¬
oribus intus extraue expressa. acdo uocata
quod est genus ferramenti quẽ uulgo cili¬
onem uõcant. Crisendita. uasa deaurata
grecum est Anaglifa quod suꝑius sint scu¬
lpca. Greci enĩ ana sursũ. gliu̾e sculpturã
dicunt. id est sursũ sculpta. Discus antea
iscus abspecie scuti. Unde et scutella. Post¬
ea discus uocatꝰ quod det escas id est appo¬
nat. a quo et discũbentes digi. siue atocora

Expanded text:
cta testae vocabulum suscipit quia, dum molcta testae vocabulum suscipit quia, dum mollis esset, efficitur tosta, nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia quod fuit non est. Arretina vasa ex Arretio municipio Italiae dicuntur, ubi fiunt; sunt enim rubra. De quibus Sedulius prol.: Rubra quod adpositum testa ministrat olus. Samia vasa quidam putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma nascitur, quae samia appellatur. Caelata vasa argentea vel aurea sunt, signis eminentioribus intus extrave expressa, a caelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant. Chrysendeta vasa deaurata; Graecum est. Anaglypha, quod superius sint sculpta; Graeci enim ἄνω sursum, γλυφὴ sculpturam dicunt, id est sursum sculpta. Discus antea scus ab specie scuti; unde et scutella. Postea discus vocatus quod det escas, id est adponat; a quo et discumbentes dicti: sive ἀπὸ τοῦ
Abbreviated transcription (Latin):
sane zema aporima greca uocabula
sunt. De dadis exc̃arais iii.
asa dicta auescendo. quod in ea escȩ ap¬
ponant᷑. Cuiꝰ diminutiuũ uascula qͣsi
uescula. Fictilia dicta quod fiant et fingan¬
tur ex terra. Hingere enim . ẽ. facere.forma¬
re et plasmare. Unde et figuli dicunt᷑. et uas
fictile dicit᷑. ñ fictũ illud quod mendacium
est sed̾ quod format᷑ ut sit et habeat aliquã
formã. Unde et apłs dicit. Nũ quid dicit fi¬
gmentũ ei qui se fuixit. quare sic me fecisti:
Fictilia uasa insamo insula priꝰ inuenta
tradunt᷑. facta ex creta et indurata ignĩ. Un¬
de et samia uasa. Post ea inuentũ et rubri¬
cam addere. et ex rubra creta fingere An
fundendi eris aut argenti Apud ucteres
enim nec aurea nec argentea. sed fictilia ua¬
sa habebant᷑. sicut ad uina doliis excogita¬
tis. ad aquas amphoris. ydriis ad balncas.
ac reliquis quȩ musibꝰ hominũ aut roca fi¬
unt. aut manu aptant᷑ frgilla aũt exco¬

Expanded text:
sanae, zema, opozema, Graeca vocabula sanae, zema, opozema, Graeca vocabula suntVas dictum a vescendo, quod in eo escae apponantur. Cujus diminutivum, vasculum, quasi vesculum. Fictilia dicta, quod fiant et fingantur ex terra. Fingere est enim facere, formare et plasmare. Unde et figuli dicuntur. Et vas fictile dicitur, non fictum, illud quod mendacium est: sed quod formatur, ut sit et habeat aliquam formam. Unde et Apostolus dicit: Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare sic me fecisti ? Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex terra cretea et indurata igne; unde et Samia vasa. Postea inventum est, rubricam addere, et ex rubra terra fingere. Anquam fundendi aeris aut argenti. Apud veteres enim nec aurea, nec argentea, sed fictilia sa habebantur; sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balneas, ac reliquis quae in usibus hominum aut rota fiunt aut manu aptantur. Argilla autem exco
Abbreviated transcription (Latin):
bus frumenti uario modo confecta. Ccdia
a calcfaciendo appellata. Est enĩ potio ex
suco tritici ꝑ artẽ confecta. Suscitat᷑ enim¬
ignea illa uis germmnis madefacte frugis ac
aeinde siccat᷑ et post infarinã redactã mol¬
li suco admiscet᷑ quo fermentato sapor au¬
steritatis et calor ebrictatis adicit᷑. que fit
in iis partibus hispamȩ cuiꝰ ferax uini locꝰ
non est. Fex dicta. quod sese uasis emergen¬
do affigat. Garum ẽ. liquor pisciũ salsus.
qui olim conficiebat᷑ expisce. quẽ greciga¬
ron uocabant. Et quãuis nunc ex intimito
genere piscũ fiat. nomen tamen pristinũ
retinet a quo mitiũ sũꝑsit. Liquamen di¬
ccum eo quod soluti in salsamento piscicu¬
li. eundẽ humorẽ liquant. cuiꝰ liquor ap¬
pellatur salsugo uel muria ud muria. fto¬
pric aũt muria dicitꝰ aqua sale cõmixta.
effectaq gustu. in modũ maris. Sucus dic¬
ti quod lãcco exprimant᷑ ut ptisane. Pti¬

Expanded text:
ibus frumenti vario modo confecta. Caelia ibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatignea illa vis germinis madefactae frugis, ac deinde siccatur, et post in farinam redacta molli succo admiscetur, quo fermentato, sapor austeritatis et calor ebrietatis adjicitur. Quae fit in iis partibus Hispaniae, cujus ferax vini locus non est. Faex dicta, quod sese vasis emergendo affigat. 19. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γαρον vocabant, et quamvis nunc ex infinito 496 genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet, a quo initium sumpsit. 20. Liquamen dictum, eo quod soluti in salsamento pisciculi eumdem humorem liquant, cujus liquor appellatur salsugo, vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commista, effectaque gustu in modum maris. 21. Succi dicti, quod sacco exprimuntur, ut ptisanae. Pti
Abbreviated transcription (Latin):
melus. quia ex melle fit sicut calamitas ꝓ
cadamitas. Fecula uua pinguis. decocta us¬
q ad crassitudinem mellis. ac refrigerata uti¬
lis stomacho. Passum quicqͥd ex uuã passa cõ¬
pressum effluxerit. Dicit᷑ aut passũ apati¬
endo. Nam ꝑcutit᷑ uua siccior et decoquit᷑
et inde fit passũ. Defrutum dictũ ẽ. quod
defraudatur. et quasi fraudẽ patiat᷑. Care¬
nũ eo quod feruendo partem cartat. Tertia
enim parte musti amissa. qͦd remanserit ca¬
renum est. Cui contraria sapa est quȩ fer¬
uendo ad terciam redacta descenderit Si¬
cera est omĩs potio quȩ extra uinũ in ebri¬
arc potest. Cuiiꝰ licet nomen hebreũ sit. ta¬
men latinũ sonat. ꝓeo quod ex suco ferm̃ti
uel pomoꝵ conficiat᷑. aut palmarũ fructꝰ
inliquorẽ exprimant᷑ coctisq frugibus
aqua pinginor quasi sucus colat᷑. et ipsa
potio siccra nuncupat᷑. Oeruisia acerere
id est fruge uocata. Est cĩ potio ex semim¬

Expanded text:
melus, quia ex melle fit, sicut calamitas pro melus, quia ex melle fit, sicut calamitas pro cadamitas. Faecula, uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis, ac refrigerata utilis stomacho. 14. Passum, quidquid ex uva passa compressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo. Nam percutitur uva siccior, et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus colatur, et ipsa potio sicera nuncupatuid est fruge vocata; est enim potio ex semin
Abbreviated transcription (Latin):
bus honoris grã offert᷑. Cato de innocen¬
tia sua. Cũ essem inꝑuincia legatꝰ qͣmplu¬
res ad pretores et consules uinũ honorariũ
dabant. nunqͣm accepi ne priuatꝰ quidem.
Crudum uinũ est insuaue. qͦd serui pocart
Acccułquia acutũ ud quia aquatũ. Uinũ
enim aqua mixtũ. cito in hunc saporẽ re¬
digitur. Vnde et acidũ. quasi aquidũ Cor¬
ditum uocatũ quod non sit simplex. sed ꝑ¬
mixtione pigmentoꝵ cõpositũ. Lactatum
est potio e lacce. Mulsũ ex melle mixtũ. Est
enim potio ex aqua et melle quod greci md¬
admixtum. uehementerq agitatũ atq cõ¬
motũ. Idromolum quod fiat ex aqua et ma¬
lis matianis. Saccatũ liquor est aquȩ fece
uini admixtus. et sacco expressus. Luria
mellis ꝑmixta conficiat᷑ materia. Vnde et
dulcedinem retinet et aquorẽ. Hodomellum
dicit᷑ oqͣd in suco rosȩ mel admiscet: Meli¬
cratum uinũ melle mixtũ. Medus quasi

Expanded text:
ibus honoris gratia offertur. Cato de innocenibus honoris gratia offertur. Cato de innocentia sua 1: 'Quum essem in provincia legatus, quamplures ad praetores et consules vinum honorarium dabant: numquam accepi, ne privatus quidem.' Crucium vinum est insuave quod servi potant. Acetum, vel quia acutum, vel quia aquatum. Vinum enim aqua mistum cito in hunc saporem redigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Conditum vocatum, quod non sit simplex, sed commistione pigmentorum compositum. 10. Lactatum, est potio e lacte. Mulsum ex melle mistum. Est enim potio ex aqua et melle, quod Graeci μεadmistum, vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis 494 Matianis. Saccatum, liquor est aquae faeci vini admistus, et sacco expressus. Lorea mellis permista conficitur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomeli dicitur, eo quod in succo rosae mel admisceatur. Melicratum, vinum melle mistum. 13. Medus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
unde et humꝰ. Cuiꝰ tanta uis feruoris. ẽ. ut
uasa quãuis grandia ex eo plena. absq fpi¬
ramine replẽta ilico dirũpat. Roseũ uinũ
id est cũ rubore. Hosa enĩ rubet Amineũ
uero quasi sine minio. id est sine rubore. nã
album est. Sucinaciũ. sucine gẽmȩ similẽ
est. id est fului coloris. Limpidũ uinũ idest
perspicuum. ab aquȩ specie dictũ quasi
limphidũ. Limpha enĩ aqua est. Turbidũ
quasi cerbidũ idest t̾re cõmixtũ quod c̃ fex
Falernũ uinũ uocatũ afalerna regione
campaniȩ: ubi optima uina nascunt᷑ so¬
latum uas ꝓpriũ nuncupat᷑. in qͦdeporta¬
tur. Gateũ uero regio unde defert᷑. Gata
enim oppidum . ẽ. palestinȩ. Infertũ uinũ
dicit᷑ quod altario libat᷑ atq offert᷑. Spur¬
cum quod offerri ñ licet. aut cui aqua ad¬
mixta est quasi spuriũ hoc ẽ. ĩ mundũ. He¬
Honorariũ uinũ quod regibus et potera¬

Expanded text:
unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut vasa quamvis grandia ex eo repleta absque spiramine ilico disrumpat. Roseum vinum, id est cum rubore; rosa enim rubet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur. Colatum vas proprium nuncupavit in quo deportatur: Gazeum vero regio, unde defertur; Gaza enim oppidum est Palaestinae. Infertum vinum dicitur quod altario libatur atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admixta est, quasi spurium, hoc est inmundum. Honorarium vinum, quod regibus et potent
Abbreviated transcription (Latin):
ri sucus. hoc uinũ uocatũ. illud uenenũ. Un¬
de et ierominus in libro quẽ de uirginitate
conseruanda scripsit. adolescentulas inquic
ita uinum debere fugere ut uenenũ. ne ꝓ eta¬
tis calore feruenti bibant et pereant. Inde
est quod apud ueteres Romanos feminȩ ñ
ucebant᷑ uino nisi sacroꝵ causa. certis diebꝰ.
Merũ dicimꝰ cũ uinũ purũ significamꝰ. Nã
merũ dicimꝰ quicqͥd purũ atq sincerũ est.
sicut et aquã merã. nulli utiq rei mixtã.
Hinc et merenda quod antiqͥtus id tẽporis
pueris oꝑariis quibꝰ panis merus dabat᷑.
aut quod meridie eo tempore id est soli auc
separatim. non ut in prandio aut in cena
ad unã mensã. Inde credimꝰ etiã illud cẽpꝰ
quod post mediũ diem.ẽ. incridiẽ appellari.
quod purũ sit Mustũ ẽ uinũ e lacu statĩ
sublatũ. Dictũ aũt credit᷑ mustũ. quod in
sc limũ et terrã habeat mixtã. Nã must̾r

Expanded text:
ri sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unri sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra,
Abbreviated transcription (Latin):
humanoꝵ corporũ scripsere naturis. p̃cipu¬
eq galiemis in libris quoꝵ titulus ẽ. nepicie¬
iiicõ. puerors et iuuenũ. ac ꝑfectę etatis ui¬
rorum muliẽrũq corpora insito calore fer¬
uere. et norios esse iis etatibꝰ ꝙ bos qͥ calorẽ
augeant. sanitatiq conducere. frigida q̃q¬
in esum sumere: sicut e contrario senibꝰ qui
picuita laborant et frigore: calidos cibos et ini¬
na uetera prodesse.e poto.
otio agreca diriuatione uocata. Hanc
enim illi potos dicunt. Aqua genera¬
liter uocata. quod suꝑficies eiꝰ equalis sit. Hĩc
et ȩquora. quã inde recentẽ dicimꝰ. quia ñ
ẽ. utilis uetusta ut uinũ. sed statĩ sublata de
flumine fonte uel puteo. Fetescit enĩ uetu¬
sta. Uinũ inde dictũ: quod eiꝰ potus uenas san¬
guine repleat. Hoc alii quod nos cura soluat
lieũ appellant. Ueteres uinũ uenenũ uoca¬
bant: sed post quam inuentũ est uirus łccife¬

Expanded text:
humanorum corporum scripsere naturis, praecipuhumanorum corporum scripsere naturis, praecipueque Galenus in libris, quorum titulus est irepi ὑγεινω̃ν, puerorum et iuuenum ac perfectae aetatis uirorum mulierumque corpora insito calore feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatiqin esum sumere; sicut e contrario senibus, qui pituita laborant et frigore, calidos cibos et vina vetera prodesse. § 3 De potu. Potio a Graeca derivatione vocata; hanc enim illi πότος dicunt. Aqua generaliter vocata, quod superficies eius aequalis sit: hinc et aequora. Quam inde recentem dicimus quia non est utilis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine et fonte vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letife
Abbreviated transcription (Latin):
Cascũ uocari quod carcat scro quasi carcũ.
Nam serum ei omẽ diducit᷑ ut ponderibꝰ
arguat᷑. Colustrũ lac nouũ qͦd neutri gnĩs
est. Lac agreco sermone diruatũ ẽ ꝓcando¬
re. Greci enĩ albũ gleucon dicunt. Lac uͦ et
sanguis quod nutrit et qͦd nucrit᷑. Nã lacte
nutrim᷑. uiuimꝰ sanguie. Quactũ quasi co¬
accum. quasi coagulatũ Accepta enĩ secũ
alia specie coagulat. Mel grecȩ appellatio¬
iiis. ẽ. qͦd ab apibus nomen habere ꝓbat᷑. Nã
apis grece melese dicit᷑. Antea aut inella de
rore erant. inueniebant᷑qͣ in arundinũ fli
stia dona. Si quidem hucusq in india et ara¬
bia colligatũ reꝑit᷑. ramis inherens in simili¬
tudinẽ salis. Omẽ aũt mel dulce. Sardũ ama¬
rum ẽ. absintii causa. cuiꝰ copia aꝰ regionis a¬
pes nutriunt᷑ Eauum uocari. quia comedi¬
tur magis quã bibit᷑. Fagere enĩ greci come¬
dere appellant. Aiunt aũt medĩci et qͥ de

Expanded text:
Caseum vocari quod careat serum, quasi careum: Caseum vocari quod careat serum, quasi careum: nam serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur. Colostrum lac novum; quod neutri generis est. Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore; Graeci enim album λευκὸν dicunt. Lac vero et sanguis, quod nutrit et quod nutritur; nam lnutrimur, vivimus sanguine. 35. Quactum, quasi coactum, et quasi coagulatum. Accepta enim secum alia specie coagulat. 36. Mel Graecae appellationis est, quod ab apibus nomen habere probatur. Nam apis Graece μὲλισσα dicitur. Antea autem mella de rore erant, inveniebanturque in arundinum fstia dona. Siquidem hucusque in India et Arabia conligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntur. Favum vocari quia comeditur magis quam bibitur; φαγεῖν enim Graeci comedere appellant. Aiunt autem medici, et qui de
Abbreviated transcription (Latin):
pulte olim mixta uescebat᷑. Vnde et pulm̃¬
tariũ et pulmentũ dictũ. Lucanicie dicte.
quod prius in lucania factę sunt. F arcimen
caro concisa et minuta. quod ea intestinũ
farciat᷑. hoc ost impleat᷑. cũ aliarũ rerũ cõ¬
mixtione. Minutal uocatũ quod fiat de pis¬
cibus et isicuis. oleribusq minucatĩ concisis.
A fratũ quod latine spumũ uocat᷑. A fro enĩ
grece spuma dicit᷑. N artisia in mortario ex
pisce fiunt. Inde et nominata .I socem piscem
quendam dicunt. ex quo primũ isicia facta
st̃ et quãuis ex alio genere pisciũ fiant. initi¬
um tamen piscis uocabulũ dedit. Galatice a
colore lacceo nominate. Greci enĩgala lac
dicunt. Speras arotunditate greco uocabu¬
lo appellatas. Quicquid enĩ in rotundũ for¬
matur. spera a grecis dicit᷑. Ius coquinȩ ma¬
gistri a iure nuncupauerunt. quia ca. ẽ. lex
condimenti eiꝰ. Hanc greci ⁊emnan uocant.

Expanded text:
pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmepulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Lucanicae dictae quod prius in Lucania factae sunt. Farcimen caro concisa et minuta, quod ea intestinum farciatur, hoc est inpleatur, cum aliarum rerum conmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Aphratum, quod Latine spumeum vocatur; ἀφρὸς enim Graece spuma dicitur. Martisia in mortario ex pisce fiunt: inde et nominata. Isocem piscem quendam dictum, ex quo primum isicia facta sunt; et quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen piscis vocabulum dedit. Galaticae a colore lacteo nominatae; Graeci enim γάλα lac dicunt. Sphaeras a rotunditate Graeco vocabulo appellatas; quidquid enim in rotundum formatur, σφαῖρα a Graecis dicitur. Ius coquinae magistri a iure nuncupaverunt, quia ea est lex condimenti eius. Hanc Graeci zemam vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
solutio libidinis luxus et membra loco mo¬
ta luxa dicunt᷑. Frixũ a sono dictũ ꝗͣdo
adec in oleo. Salsũ quasi sale asꝑsũ. dẽp¬
tis e medio sillabis tribꝰ. Rancidũ exucio
incupatũ quod raucos efficiat. Succidia
ornes in usũ repositę. a succidendo dictę.
Lardus coquod indomo repositꝰ conserua¬
tur Nam antiqui domos lares dicebant.
Taxea lardus . ẽ. gallice dictꝰ. unde et afraniꝰ.
In rosa gallũ sagatũ pingui pastũ tarca.
Axungĩa abunctione uocata. Sebum asue
diccũ quasi suebum. quod plus pinguedinis
hoc animal habcat. Offa ẽ. ꝓprie frustũ den¬
tium. cuiꝰ diminutiuũ offellã facit. Unde t
osfarii coqui quia particulatĩ i est offatĩ ex¬
coquunt. Nunc offa latrantiũ quiꝰ. si ines ca¬
nis iacit᷑ saciatꝰ ilico cõpescit᷑ et silescic. ẜ rii¬
stum uocatũ qͦd capiat᷑ afrumine. Est enim
frumen sũma pars gule. Pulta dicta qͦd cum

Expanded text:
solutio libidinis luxus, et membra loco mosolutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. Frixum a sono dictum quando ardet in oleo. Salsum, quasi sale asparsum, demtis e medio syllabis tribus. Rancidum ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. Succidia carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum, eo quod in domo repositum conservatur; nam antiqui domos lares dicebant. Taxea lardus est Gallice dictum. Unde et Afranius in Rosa284: Gallum sagatum pingui pastum taxea. Axungia ab unctione vocata. Sebum a sue dictum, quasi suebum, quod plus pinguedinis hoc animal habeat. Offa est proprie frustum dentium, cuius diminutivum offellam facit. Unde et offarii coqui, quia particulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a frumine; est enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
panis aqua diutiꝰ malaxat᷑ sumlã modicã
accipit. et fermentũ modicũ. et habet huine¬
itationis plusquam omĩs panis. unde et stũ¬
gie nomen accepit. Placentę sc̃ quę fiunt
de farre. quȩ aln liba dicunt coquod libeant
it placcant. Dulcia st̃ genera pistorii oꝑis.
asapore dicta. melli enuĩ asꝑsa sumuntur.
srusta suꝑficies panis ipsa et fraginenta qͥa
diuidunt᷑ ut fracta. Fermentũ aferuore
nuncupatum. quod plus prima hora ñ po¬
tont contineri. Crescendo enĩ excedit. Fari¬
na et furfuris a farre dictę cuiꝰ sc̃ purga¬
menta s molu flos farinȩ cenuissimꝰ prele¬
uitate de mola egestus unde et appellatꝰ
quasi amola. Simila
Pollines
Carnes dictȩ qͥa ca¬
ro sunt. siue a creando. unde et agrecis cre¬
as uocant᷑ Crudũ quod sit cruentũ. Est
Assũ quod ardeat quasi arsum. Elixum
coquod in aqua sola de coquit᷑ Lixa enĩ
aqua dicit᷑ abco quod sic soluta. Unde et

Expanded text:
panis aqua diutius malaxatus similam modicam panis aqua diutius malaxatus similam modicam accipit et fermentum modicum, et habet humectationis plus quam omnis panis; unde et spungiae nomen accepit. Placentae sunt quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cuius sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum, prae levitate de mola eiectum; unde et appellatum, quasi a mola. Simila. Pollines. Carnes dictae quia caro sunt; sive a creando, unde et a Graecis κρέας vocantur. Crudum, quod sit cruentum; est quod ardeat, quasi arsum. Elixum, eo quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde et
Abbreviated transcription (Latin):
busdam uocant᷑. Itẽ increndare quasi me¬
ridie edere. Annona tractũ. ẽ. atempore
quo romani ueteres ad cibos ad uocabant᷑
na thoros. quod et usq hodie ꝑsȩ faciunt.
Cenam uocari a cõmunione uescentiũ. Ce¬
non quippe greci cõmune dict̃. Vnde et
communicantes. qͦd cõmuniter id est paric̃
conueniant. A pud ucteres enĩ solitũ crac
in ꝓpatulo uesci. et cõmuniter epulari. ne
singularitas luxuriã gigneret. Est autĩ
ome animal eũ appetat. Pan enĩ grece oẽ
dicit᷑ Cibarius t̃. qui ad cibum seruis datur.
nec delicatus. Fermentaciꝰ. fermentis c̃fuctꝰ.
At imus non fermentatꝰ. Nam azimus ẽ sine
fermento sincerus. Acrizimus leuiter fer¬
mentatꝰ. quasi acroatimꝰ. Siligineus panis¬
afrumenti genere nuncupat᷑. Siligo enim
genus est critici Rubidus. recoctꝰ. et̃ rubefa¬
ccus. Subcinericiꝰ ciñere coctꝰ et reuersatꝰ ipse
ẽ et focatiꝰ Libaniciꝰ intesta coctꝰ. Sfungiã

Expanded text:
busdam vocantur. Item merendare quasi mebusdam vocantur. Item merendare quasi meridie edere. Annona tractum est a tempore quo Romani veteres ad cibos advocabantur.na toros. Quod et usque hodie Persae faciunt. Coenam vocari aiunt a communione vescentium. Coinon quippe Graeci commune dicunt, unde et communicantes, quod communiter, id est, pariter conveniant: apud veteres enim solitum erat in propatulo vesci et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem omne animal eum appetat. Pan enim Graece omne dicitur. Cibarius est, qui ad cibum servis datur, non ad delicias. Fermentatius panis, fermentis confectus: azymus, non fermentatus. Nam azymos est, sine fermento, sincerus. Acrozymus leviter fermentata frumenti genere nuncupatur; siligo enim genus est tritici. Rubidus, recoctus et rubefactus. Subcinericius, cinere coctus et reversatus: ipse est et focacius. Clibanicius, in testo coctus. Spungia
Abbreviated transcription (Latin):
pulmentũ ꝓpric dicit᷑. Sacietas aut et sacu¬
ritas. sibi differunt. Nam satietas ex unoci¬
bo dici potest. ꝓ eo quod satis ẽ. Saturitas
autem a satura nomen accepit. quod estua¬
rio alimentorũ apparatu cõpositũ. Crapu¬
la est ĩmoderata uoracit̾as quasi cruda qu¬
la cuiꝰ cruditate grauat᷑ cor et stomachus
indigestus efficit᷑. Imimnoderata enĩ uora¬
citas uitium est. sed tantũ id est salutis qͣn¬
tum sustentationi natureq sufficiat. Ian¬
taculum est primus cibus quo ieuiniũ sol¬
uit᷑ unde et nuncupatũ. Nigidius. Hosip¬
si iciunia iantaculis lcuibus polluimꝰ. Fran¬
dium ab apparatu edendi dictũ. Froprie
autem ueteres prandium uocabant. omiũ
militũ cibum ante pugnã sunde ẽ illud
ducis alloquium. Prandeamus tanquã ad
inferos cenaturi. Merenda est cibus qͥdedi¬
nante die sumit᷑. quasi post meridiẽ eden¬
da et ꝓxima cene. Unde et antecenia aqui¬

Expanded text:
pulmentum proprie dicitur. Satietas autem et satupulmentum proprie dicitur. Satietas autem et saturitas sibi differunt: nam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, quod est vario alimentorum adparatu conpositum. Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur. Inmoderata enim voracitas vitium est, sed tantum id est salutis quantum sustentationi naturaeque sufficiat. Iantaculum est primum cibum quo ieiunium solvitur; unde et nuncupatum. Nigidius109: 'Nos ipsi ieiunia iantaculis levibus polluimus.' Prandium ab apparatu edendi dictum. Proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis adloquium: 'Prandeamus tamquam ad inferos cenaturi.' Merenda est cibus qui declinante die sumitur, quasi postmeridie edenda et proximo cenae: unde et antecenia a qui
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti esca quia eam os capit. Uictus ꝓpric
uocatus quia uitam retinet. unde et ad cibũ
uocare inuitare dicit᷑. Alimonia dicit᷑ eoqͦa
eius sumptu corpus alat᷑. Hanc iũuenes acci¬
piunt ad incrementũ. senes ad ꝑseuerantiã.
Neq enĩ subsistere poterit caro nisi confor¬
tetur alim̃entis. Alimentũ enĩ ẽ. qͦ alimur.
Alimonium alendi cura. Affluentia nun¬
cupata. quasi rei nimiũ exuberantis effusio.
ultra quã satis est modusq ñ est. Opulentia
ab ope dicta est. quã si discutias. inuenies
eam tenere modũ. Nam quo modo opitula¬
tur quod nimiũ est cũ in cõmodiꝰ sic sepe qͣm
parum: E pulȩ ab opulentia rerũ diccȩ Epu¬
us in duo necessaria diuidunt᷑ panem et ui¬
num. et duo suꝑflua quȩ terra et mari ues¬
delectent᷑ homines. easq suauiter appetant.
Pulmentum uocat᷑ apulte. Siue enĩ sola
pultis. siue quid aliud eiꝰ ꝑmixtione sumat᷑.

Expanded text:
sicuti esca, quia eam os capit. Victus proprie sicuti esca, quia eam os capit. Victus proprie vocatur, quia vitam retinet, unde et ad cibum vocare, invitare dicitur. 2. Alimonia dicitur, eo quod ejus sumptu corpus alatur. Hanc juvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam. Neque enim subsistere poterit caro, nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est quo alimur, alimonium alendi cura. 3. Affluentia nuncupata, quasi rei nimium exuberantis effusio, ultra quam satis est, modusque non est. 4. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulatur quod nimium est, cum incommodius sit saepe quam parum? 5. Epulae ab opulentia rerum dictae. Epus in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et in duo superflua, quae terra et mari vesdelectentur hPulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sive quid aliud eius permixtione sumatur,
Abbreviated transcription (Latin):
RIMU S dedalus mensamiet
sellam fecit. Coquine appa¬
ratum apiciꝰ quidã primꝰ cõ¬
posuit. qui ineo absumptis bonis morte uo¬
luntaria periit. et merito. quia is qͥ gule
et uoracitati seruit. et animã et corpus
interficit. Ab esu et comesu mensȩ factũ
uocabulum. Nullũ enĩ aliũ habet usũ.
Torus dicitur a tortis herbis. quȩ accũben¬
tium humeris supponunt᷑. Scefadiũ a
stipitibus dictum. qͥuasi stipadium. Sic enĩ
prius ceptum ẽ. Accubitũ acibo uocatũ. qͣsi
ad cibitũ epularũ. Conuinũ apud grecos
ccu rectiꝰ appellat᷑ uel quia uitę collocutio¬
nem habet. Item coninũ amulticudine con¬
uescentium. Nam priuata mensa uictus est.
conuiuiũ non est. Conuun criplex ẽ. modꝰ
discũ bendi. edendi. et bibendi. Discũ bendi:
oc toris iussi discumbere pictis. Edendi et
bibendi.ut. postquã prima quies cpulis m̃¬
seq remote crateros magnos statuunt et ui¬
na coronant. Cibus dictus quia capitꝰ᷑ ore.

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum. Nullum enim alium habet usum. 2. Torus dicitur a tortis herbis, quae accumbentium humeris supponuntur. 484 Stibadium a stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Accubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularum. 3. Convivium apud Graecos ictu rectius appellatur, vel quia vitae collocutionem habet. Item convivium a multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi. Discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos statuunt, et vina coronant. CAPUT II. De escis. 1. Cibus dictus, quia capitur ore;
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. mulli piscis. Soleȩ st̃ quibus cantũ pedũ
plantȩ cegunt᷑ dicte asolo pedũ. Itẽ solcȩ ma¬
teriales ex mattria. corio incexte. Socci. cuiꝰ
diminutiuum soccelli appellati inde qͦd soccũ
gant᷑. Nam socci ñ ligant᷑. sed tantũ intro¬
mictunt᷑. Cernu socci sunt sine solo Lin¬
gulati quos nos foliatos uocamus. ¶laua.¬
ti quasi caliuati. eo quod minutis clauis id
est acutis soleȩ caliges uintiant᷑. Perones
et culponei rustica calciamenta st̃. Baxea.
calciamenta mulierũ st̃. C orrigiȩ acoriis
uocant᷑. uel acolligatione qͣsi colligie.¬

Expanded text:
alis est mulli piscis. 11. Soleae sunt, quibus tantum pedum alis est mulli piscis. 11. Soleae sunt, quibus tantum pedum plantae teguntur, dictae a solo pedum. Item soleae materiales ex materia corio intecta. 12. Socci, cujus diminutivum socelli, appellati inde, quod saccum gantur. Nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. 13. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati quos nos foliatos vocamus. Clavati, quasi chalybati, eo quod minutis clavis, id est, acutis sola caligis vinciantur. Perones, et sculponeae rustica calceamenta sunt. Baxeae, calceamenta mulierum sunt Corrigiae a coriis vocantur, vel a colligatione, quasi colligiae.
Abbreviated transcription (Latin):
in theatro dicturi erant. et alta inton̾antiq
uoce carmina cantaturi. Est enĩ calciam̃tũ
in modũ crepidarũ quo eroes utebant᷑ Scd¬
et tale est ut et indextro et leuo c̃ueniat pe¬
dc. Bare calciamentũ comedorũ erat. sicut
tragedoꝵ coturni. quos quidã etiã calones
appellant co qͦd ex salice fierent. Nã greci
ut diximꝰ lignũ cala uocant. Talares calcci
socci sunt. qui et inde nominati dicunt᷑ qͦd
ea figura sint ut contingant talũ. sicut sub¬
talares quod subtalos sunt. quasi subtalares.
Ostrigilli sunt qui ꝑ plantas c̃suti sunt: t ex
suꝑiori parte corrigiũ trahit᷑ ut constringan¬
tur. unde et nominant᷑. Osas puto abiis pͥ¬
mum factas. et quãuis nunc ex alio genere.
nomen tamen pristinũ retinent. Mullei si¬
miles sunt coturnoꝵ solo alto. Suꝑiori aũt
parte cũ osseis ud eneis malleolis adqͦs lora
deligabant᷑. Dicti sunt aũt a colore rubro qͣ¬

Expanded text:
in theatro dicturi erant et alta intonantique in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laevo conveniat pede. Baxeae calciamentum comoedorum erat, sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstrigilli sunt qui per plantas consuti sunt, et ex superiori parte corrigium trahitu ut constringantur; unde et nominantur. Osas puto ab os primum factas, et quamvis nunc ex alio genere, nomen tamen pristinum retinent. Mullei similes sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt au