comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xigis a me frequentiores epłas. ratioes
conferamus. soluendo par non eris.
conuenera quidem ut tua priora es¬
sent. tu scriberes. ego rescriberem. S
non ero difficilis. bñ credi scio. Ita¬
q in antecessum dabo nec faciami
qd cicero uir disertissimus facere At¬
ticum uibet. ut etiam si rem nullam hẽbit: qđ in buc¬
omnia illa. quȩ ciceronis implent epłas transeam qui ᷤs
candidatus laboret. quis alienis. quis suis uirib pugnet.
quis consulatum fiducia cesaris. quis pompeii. quis arte
petat. qͣ durus sit foenerator cȩ̨cilius in quo minoris cen¬
tesimis propinqui numinum mouẽ non possint. Sua sa¬
tius est mala q̃ aliena tractare: se excutere.et uidere: qͣ
multarum rerum candidatus sit. et non suffragari. hoc
est mi lucilli egregium. hoc securum. ac liberum nihil
petere.et tota fortunȩ comitia transire. ꝙͣ putas eẽ iocũ¬
dum tribub uocats cum candidati in templis suis pen¬
deant et alius minimos pronunciet: alis per seq̃stre

Expanded text:
xigis a me frequentiores epistulas. Rationes conferamus; solvendo non eris. Convenerat quidem, ut tua priora essent, tu scriberes, ego rescriberem. Sed non ero difficilis; bene credi tibi scio. Itaque in anticessum dabo nec faciam, quod Cicero, vir disertissimus, facere Atticum iubet, ut etiam " si rem nullam habebit, quod in bucomnia illa, quae Ciceronis implent epistulas, transeam: quis candidatus laboret; quis alienis, quis suis viribus pugnet; quis consulatum fiducia Caesaris, quis Pompei, quis arcae petat; quam durus sit faenerator Caecilius, a quo minoris centesimis propinqui nummum movere non possint. Sua satius est mala quam aliena tractare, se excutere et videre, quam multarum rerum candidatus sit, et non suffragari. Hoc est, mi Lucili, egregium, hoc securum ac liberum, nihil petere et tota fortunae comitia transire. Quam putas esse iucundum tribubus vocatis, eum candidati in templis suis pendeant et alius nummos pronuntiet, alius per sequestrem
Abbreviated transcription (Latin):
se: a balneo exisse: excedebat inquit cuius diem cena mini¬
me ualde .n. frugaliter uiuebat.nihil consum ebat. nisi no¬
ctem. Itaq credo dicentib illum quibusdam auarum. et
sordidum. uos in quit illum et lichinobium dicetis. Nõ
debes admirari si tantas in uenis uicioꝵ proprietates. uaria
sunt. in numerabiles hẽnt facies. comp̃hendi corum gnã
non possunt. Simplex recti cura est. multiplex praui et i¬
quantum uis nouas declinauones capit. Idem moribus
euenit naturam sequentium faciles sunt soluti sunt. ex igu¬
am hñt differentiam. Nis distorti plurimum . et omnibus
bi uitȩ cõmunis fastidium. quomõ cultu se a cęteris dis¬
stingunt. quo mõ elegantia cęnarum: mundiciis uehi¬
culorum. Sic uolunt separare etiam tempoꝵ dispositi¬
ones. Nolunt solita spectare: quib peccandi p̃mium in¬
famia est.Hanc petunt om̃s isti qui ut ita dicam retro
uiuunt. Ideo lucilli tenenda nobis uia est: quam nata

Expanded text:
se, a balneo exisse. Excedebat," inquit, " huius diem cena minise, a balneo exisse. Excedebat," inquit, " huius diem cena minime, valde enim frugaliter vivebat; nihil consumebat nisi noctem. Itaque credendo dicentibus illum quibusdam avarum et sordidum vos," inquit, " illum et lychnobium dicetis." Non debes admirari, si tantas invenis vitiorum proprietates; varia sunt, innumerabiles habent facies, comprendi eorum genera non possunt. Simplex recti cura est, multiplex pravi, et quantumvis novas declinationes capit. Idem moribus evenit; naturam sequentium faciles sunt, soluti sunt, exiguas differentias habent; his distorti plurimum et omnibus uius morbi vitae communis fastidium. Quomodo cultu se a ceteris distinguunt, quomodo elegantia cenarum, munditiis vehiculorum, sic se volunt separare etiam temporum dispositione. Nolunt solita peccare, quibus peccandi praemium infamia est. Hanc petunt omnes isti, qui, ut ita dicam, retro vivunt. Ideo, Lucili, tenenda nobis via est, quam natura
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si tacetur perdere se putant oꝑam.itaq: male hñt quo¬
tiens faciunt quod excidat fama. Multi bona cõmoedunt.
multi amicas hñt ut inter istos nomen inuenias. opus est
non tantum luxuriosam rem: s et notabilem facere In tã
occupata ciuitate fabulas uulgatis nequitia non inueit.
Pedonem albinouanum narrantem audieramus erat au¬
tem fabulator elegantissimus: habitasse se supra domum
Spurii papinii. qui erat ex hac turba lucisugaꝵ. audio ĩ¬
quit circum audio inquit circa horam t̾tiam noctis fagel¬
lorum sonum.quęro quid faciat. dicitur rationes acciper᷑
audio circa horam sextam noctis clamorem concitatum. q̃¬
ro quied sit cdicitur uocem exercere. Quero circa horam o¬
ctauam noctis. quid sibi ille sonus rotarum uellet. gestari
dicitur. circa lucem discurritur:pueri uocantur cellarii. co¬
ci tumultuant᷑. quero quid sit dicitur metallica poposcis¬

Expanded text:
nam si tacetur, perdere se putant operam. Itaque male habent, quonam si tacetur, perdere se putant operam. Itaque male habent, quotiens faciunt quod excidat fama. Multi bona comedunt, multi amicas habent. Ut inter istos nomen invenias, opus est non tantum luxuriosam rem, sed notabilem facere; in tam occupata civitate fabulas vulgaris nequitia non invenit. PcdonemPedonem Albinovanum narrantem audieramus, erat autem fabulator elegantissimus, habitasse se supra domum S. Papini. Is erat ex hac turba lucifugarum. " Audio," inquit, " circa horam tertiam noctis flagellorum sonum. Quaero, quid faciat; dicitur rationes accipere. Audio circa horam sextam noctis clamorem concitatum; quaero, quid sit; dicitur vocem exercere. Quaero circa horam octavam noctis, quid sibi ille sonus rotarum velit; gestari dicitur. Circa lucem discurritur, pueri vocantur, cellarii, coqui tumultuantur. Quaero, quid sit; dicitur mulsum et habeam poposcis
Abbreviated transcription (Latin):
se rubiconda dies iam tristis hirundo argutis reditura cibos
immittere nidis. Incipit et molli partitur et ore ministrat.
Uarus equesro. uinitii comes cenaꝵ bonarum assertor qͣs
unprobitate lingue merebatur exclamauit.Incipit buta doͬ¬
nine. demum cum subinde recitasset iam sua pastores stabu¬
lis armenta locare. iam dare sopits. nox pigra silentia tris
incipit. Idem uarius inquit quid dicis iam nox est ibo ꝯ
butam salutabo. Nihil erat nocius hac cius uita in contraĩ¬
um circumacta quam ut dixi multi eodem tempore ege¬
runt. Causa aũt est ita uiuendi quibusdam non quia
aliquid existiment noctem ipam here iocundius. sed quia
nihil uiuat solitum et quia grauis male conscientię lux ẽ
et omnia concupiscenti aut contemnenti prout magno aut
paruo empta sunt. fastidio est lumen gratuitum. Preterea:
luxuriosi uitam suam ẽe in sermonib dum uiuunt uolũt.

Expanded text:
se rubicunda dies, iam tristis hirundo Argutis reditura cibos se rubicunda dies, iam tristis hirundo Argutis reditura cibos inmittere nidis Incipit et molli partitos ore ministrat, Varus eques Romanus, M. Vinicii comes, cenarum bonarum adsectator, quas improbitate linguae merebatur, exclamavit: " incipit Buta dormire." Deinde cum subinde recitasset: Iam sua pastores stabulis armenta locarunt, Iam dare sopitis nox pigra silentia terris Incipit, idem Varus inquit: " Quid dicis ? Iam nox est ? Ibo et Butam salutabo." Nihil erat notius hac eius vita in contrarium circumacta; quam, ut dixi, multi eodem tempore egerunt. Causa autem est ita vivendi quibusdam, non quia aliquid existiment noctem ipsam habere iucundius, sed quia nihil iuvat solitum, et gravis malae conscientiae lux est, et omnia concupiscenti aut contemnenti, prout magno aut parvo empta sunt, fastidio est lumen gratuitum. Praeterea luxuriosi vitam suam esse in sermonibus, dum vivunt, volunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tempus est cenȩ. non oportet id facere quod ppłs. res sõdi¬
da est trita aut uulgan uia uiuere: Dies publicus relin¬
quat᷑ propius nobi̾s. ac peculiare mane fiat. Isti uero¬
mibi defunctoꝵ loco sunt. Quantulum .n.a funere et qđ
acerbo qui ad faces et cȩreos uiuunt. Hanc uitam agere eo¬
dem tempore multos meminimus inter quos. et acilium
butam.stertorium cui post patrimonium ingens consũ¬
otum thyberius pauptatem consitenti sero inquit exptꝰ
es. Recitabat montanus illius carmen. tolerabilis poẽta
amicicia thyberii. notus et frequenter ortus et occasus li¬
bentissime inserebat. Itaq cum indignaret᷑ quidam illum
toto die recitasse. et negaret accedendum ad recitationes
eius natapinarius ait. nunꝗ̃ possum liberalius agere. Parꝰ
tus illum audire ab ortu ad occasum. cum hos uersus reci¬
tass: incipit ardentes phochus producere flamas. Sparge̾

Expanded text:
tempus est cenae. Non oportet id facere, quod populus. Res sorditempus est cenae. Non oportet id facere, quod populus. Res sordida est trita ac vulgari via vivere. Dies publicus relinquatur: proprium nobis ac peculiare mane fiat." Isti veromihi defunctorum loco sunt. Quantulum enim a funere absunt et quidem acerbo, qui ad faces et ccreoscereos vivunt ? Hanc vitam agere eodem tempore multos meminimus, inter quos et Acilium Butam, praetorium, cui post patrimonium ingens consumptum Tiberius paupertatem confitenti " sero," inquit, " experrectus es." Recitabat Montanus Iulius carmen, tolerabilis poeta et amicitia Tiberi notus et frigore. Ortus et occasus libentissime inserebat. Itaque cum indignaretur quidam illum toto die recitasse et negaret accedendum ad recitationes eius, Natta Pinarius ait: " Numquam possum liberalius agere: paratus sum illum audire ab ortu ad occasum." Cum hos versus recitasset: Incipit ardentes Phoebus producere flammas, Spargere
Abbreviated transcription (Latin):
penetrat ad neruos. illa ebrictas uiuat. quȩ in uacuum ue¬
nit. Non uident᷑ tibi contra naturam uiuere: qui c̃õmutãt
cum foeminis uestem: Non uiuunt contra nãm qui spedit
puisse debuerat non etas quidem enpiet: Non uiuun cõ¬
tra nãm qui hyeme concupiscunt rosam: fom̃toq aquaꝵ
calentium et colorum agta mutatione brumalium florẽ
uernum expͥmunt: Non uiuunt contra nãm. qui poma¬
ria in sũmis turrib serunt: quoꝵ siluȩ in tectis domoru
ac fastigiis nutant: inde ortis radicibus quo i probe ci¬
cumina eoissent. Non uiuunt contrri nam qui sundamẽ¬
ta thermarum in mari iaciunt. et delicate natare sibi i
psi uident᷑: ubi calentia stagna fluctu aut tempestate fe¬
riantur. Cum instituerint omnia contra nature consue¬
tudinem uelle nouissime in totum ab illa desistunt. lu¬
cet somni tempus est quies est. nunc exerceamur. nunc
gestemus. nunc prandeamus. lam lux propius accedit:

Expanded text:
penetrat ad nervos; illa ebrietas iuvat, quae in vacuum vepenetrat ad nervos; illa ebrietas iuvat, quae in vacuum venit. Non videntur tibi contra naturam vivere qui commutant cum feminis vestem ? Non vivunt contra naturam qui spectant, puisse debuerat, non ne aetas quidem eripiet ? Non vivunt contra naturam qui hieme concupiscunt rosam fomentoque aquarum calentium et calorum apta mutatione bruma lilium, florem vernum, exprimunt ? Non vivunt contra naturam qui pomaria in summis turribus serunt ? Quorum silvae in tectis domuum ac fastigiis nutant, inde ortis radicibus quo inprobe cacumina egissent ? Non vivunt contra naturam qui fundamenta thermarum in mari iaciunt et delicate natare ipsi sibi non videntur, nisi calentia stagna fluctu ac tempestate feriantur ? Cum instituerunt omnia contra naturae consuetudinem velle, novissime in totum ab illa desuescunt. " Lucet: somni tempus est. Quies est: nunc exerceamur, nunc gestemur, nunc prandeamus. Iam lux propius accedit;
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ille in se stupet. ille calligat. inuidet eecis. quis unꝗ̃ oculos te¬
nebrarum causa hũit: Interrogas quo hoc animo prauitas
fiat aduersandi diem et totam uitam in noctem transferen¬
di. Omnia uicia contra nãm pugnant.omnia debitum ordi¬
nem deserunt. hoc est luxunę propositum gaudere puersi
nec tantum discedere a recto: s ꝗͣ longissime abire. Deinde
etiam ẽ contrano stare non uidentur.tibi contra natura:
uiuere: qui ieiuni bibunt qui uinum recipiunt inanibꝰ
uenis.et ad cibum ebrii transeunt. Atq freq̃ns hoc uiciu¬
adolescentium est qui uires excolunt ut in ip̃o pene bal¬
nei limine inter nudos bibant. im mo potent. et sudorem
quem mouerunt potionib crebris. ac feruentib subinqd
distringant. fost prandium aut cęnam bibere uulgare est
hoc patresfamilias rustici faciunt.et uerȩ uoluptatis ignari.
merum illud delectat quod non innatat cibo. quod libe

Expanded text:
est! Ille in se stupet, ille caligat, invidet caecis. Quis umquam oculos teest! Ille in se stupet, ille caligat, invidet caecis. Quis umquam oculos tenebrarum causa habuit ? Interrogas, quomodo haec animo pravitas fiat aversandi diem et totam vitam in noctem transferendi ? Omnia vitia contra naturam pugnant, omnia debitum ordinem deserunt. Hoc est luxuriae propositum, gaudere perversis nec tantum discedere a recto, sed quam longissime abire, deinde etiam e contrario stare. Non videntur tibi contra naturam vivere qui ieiuni bibunt, qui vinum recipiunt inanibus venis et ad cibum ebrii transeunt ? Atqui frequens hoc adulescentium vitium est, qui vires excolunt, ut in ipso paene balinei limine inter nudos bibant, immo potent et sudorem, quem moverunt potionibus crebris ac ferventibus, subinde destringant. Post prandium aut cenam bibere vulgare est; hoc patres familiae rustici faciunt et verae voluptatis ignari. Merum illud delectat, quod non innatat cibo, quod libere
Abbreviated transcription (Latin):
toq tenebras suas exigant. licet in epłis et quidem in
multa picula discretis totum puersę uigiliȩ tempus edu¬
cant. non conuiuant᷑. sed busta sibi facuint. moriuis cer¬
te inter duu parentantꝰ. At me hercules nullus agenti di¬
es longus est. Extendamus uitam. huius officium et argum̃¬
tum actus est. Circũscribatur nox. et aliquid ex illa indi¬
em transserat᷑ꝰ. Aues quȩ conuiuiis comgarant᷑. ut ĩmotę
facile pinguescant. in obscuro cominent. Ita sine ulla ex¬
citatione iacentib timor pigrum corpus inuadit et super¬
ba membra iners sagina succrescit. At istorum corpora
qui se tenchris dicauerunt. foetla uisunt᷑. quippe non spe¬
ciosior illis: q̃ morbo pallemibus color est. languidi et eua¬
nidi album.et in uiuis caro mortcina est. Hoc tantum mini¬
mum in illis maloꝵ dixenm quanto plus tenebraꝵ in animꝰ

Expanded text:
toque tenebras suas exigant, licet epulis et quidem in toque tenebras suas exigant, licet epulis et quidem in multa fericula discoctis totum perversae vigiliae tempus educant, non convivantur, sed iusta sibi faciunt. Mortuis certe interdiu parentatur. At mehercules nullus agenti dies longus est. Extendamus vitam; huius et officium et argumentum actus est. Circumscribatur nox, et aliquid ex illa in diem transferatur. Aves, quae conviviis conparantur, ut inmotae facile pinguescant, in obscuro continentur; ita sine ulla exercitatione iacentibus tumor pigrum corpus invadit, et superba umbra iners sagina subcrescit. At istorum corpora, qui se tenebris dicaverunt, foeda visuntur. Quippe suspectior illis quam morbo patientibus color est, languidi et evanidi albent, et in vivis caro morticina est. Hoc tamen minimum in illis malorum dixerim. Quanto plus tenebrarum in animo
Abbreviated transcription (Latin):
Etrim̃tum iam dies sensit. resiliuit aliquantulum ita
tam̃ ut liberale adhuc spacium supsit. Si quis cum
ip̃o ut ita dicam die surgat. officiosior. indiorq si quis
illum expectat. et lucem primam exuit: surpis qui alto
sole: semisomnis iacet: cuius uigilia medio die incipit
et adhuc antelucanum hoc multis est. Sunt qui osficia
noctis. lucisq puertant. nec ante deducant oculos exter¬
na graues crapula ꝗͣ appetere nox coepit. Qualis illorũ
condicio dicitur. quos natura ut ait uirgilius sedibus nr̃is
e contrario posuit. Nosq ubi primus equis oriens aspe¬
xit anhellis illis sera rubens accendit lumina uesper tał
horum contraria omnib non regio s uita est. Sunt qui¬
dam in eadem urbe antipodes. qui ut ait marcus cato nec
orientem unq solem uiderunt nec cadentem. Hlos tu exi¬
stimas scire quemadmõm uiuendum sit. qui nesciunt q̃n
et ubi mortem umẽt in qua se uiui condiderunt: Iam
infausti homines: q̃ nocturnę aues licet in uino unquẽ¬

Expanded text:
etrimentum iam dies sensit. Resiluit aliquantum, ita tamen ut liberate adhuc spatium sit, si quis cum ipso, ut ita dicam, die surgat. Officiosior meliorque, si quis illum exspectat et lucem primam excipit ; turpis, qui alto sole semisomnus iacet, cuius vigilia medio die incipit; et adhuc multis hoc antelucanum est. Sunt qui officia lucis noctisque perverterint nec ante diducant oculos hesterna graves crapula quam adpetere nox coepit. Qualis illorum condicio dicitur, quos natura, ut ait vergilius, sedibus nostris subditos e contrario posuit, Nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis, Illis sera rubens accendit lumina Vesper; talis horum contraria omnibus non regio, sed vita est. Sunt quidam in eadem urbe antipodes, qui, ut M. Cato ait, nec orientem umquam solem viderunt nec occidentem. Hos tu existimas scire quemadmodum vivendum sit, qui nesciunt quando ? Et hi mortem timent, in quam se vivi condiderunt ? Tam infausti quam nocturnae aves sunt. Licet in vino unguen
Abbreviated transcription (Latin):
strictus. rebus nihil aliud q̃ animum oblectantib uaciᷤ¬
Quid inter sapĩam et sapere intersit. inquiris. nodos
nectis. ac soluis. tanta impendente capiti tuo: non tam
benignum ac liberale tempus natura nobis dedit. ut a¬
liquid ex illo uacet pdere. et uide qͣmulta etiam diligen¬
tissimis peant. aliud ualitudo sua cuiq abstulit. aliud
suoꝵ. aliud necessaria negocia. aliud publica occupa¬
uerunt. uitam nobiscum diuidit somnus. et hoc tp̃re
tam angusto. et rapido. et nos auferente: quid iuuati
maiorem partem mittere in uanum: Adiice nunc qđ̃¬
assuescit animus delectare se potius q̃ sanare. et phĩam oble¬
ctam̃tum facere: cum remedium sit. Inter sapĩam et sape
quid intersit nescio. Scio mea non intereẽ. sciam ista. an
nesciam. Dic mihi quid inter sapĩam et sape intersit. cũ¬
didicero. Cur ergo potius inter uocabula me sapientiae

Expanded text:
trictus rebus nihil aliud qtrictus rebus nihil aliud qQuid inter sapientiam et sapere intersit, inquiris ? Nodos nectis ac solvis tanta mole impendente capiti tuo ? Non tam benignum ac liberate tempus natura nobis dedit, ut aliquid ex illo vacet perdere. Et vide, quam multa etiam diligentissimis pereant: aliud valetudo sua cuique abstulit, aliud suorum; aliud necessaria negotia, aliud publica occupaverunt; vitam nobiscum dividit somnus. Ex hoc tempore tam angusto et rapido et nos auferente quid iuvat maiorem partem mittere in vanum ? Adice nunc, quadsuescit animus delectare se potius quam sanare et philosophiam oblectamentum facere, cum remedium sit. Inter sapientiam et sapere quid intersit nescio; scio mea non interesse, sciam ista an nesciam. Dic mihi: cum quid inter sapientiam et sapere intersit didicero, sapiam ? Cur ergo potius inter vocabula me sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
hyemem ẽe. estas secutura est. scio estatem non ẽẽ. Ma¬
ximum aroumtum hẽo nondum pñtis futurum est. sa¬
pientiam sp̾ero. s int̾im non sapio. si illud bonum ha¬
berem iam hoc carerem malo. futurum est ut sapiam
ex hoc licet nondum sapere me intelligas. non possum si¬
mulet in illo bono et in hoc malo c̃ẽ. duo ista non coeut
nec apud eundem sunt una bonum et malum. transcurra¬
mus sollertissimas nugas. et ad illa que nobis aliquam o¬
pem sunt latura propemus. Nemo qui obstetricem par¬
turienti filie sollicitus arcessit edictum et ludoꝵ ordinem
perlegit. nemo qui ad incendium domus suę currit ta¬
bulam latronculariam prospicit ut sciat quomõ alliga¬
tus exeat calculus. At me hercule omnia tibi undiq nun¬
ciant᷑ et incendium domus et piculum laborum et obsi¬
diopatriȩ. bonoꝵ direptio. Adiice isto naufragia motꝰ¬
q terrarum et quidquid aliud imeri põt. Inter ista dis¬

Expanded text:
hiemem esse. Aestas secutura est: scio aestatem non esse. Mahiemem esse. Aestas secutura est: scio aestatem non esse. Maximum argumentum habeo nondum praesentis futurum esse. Sapiam, spero, sed interim non sapio. Si illud bonum haberem, iam hoc carerem malo. Futurum est, ut sapiam; ex hoc licet nondum sapere me intellegas. Non possum simul et in illo bono et in hoc malo esse; duo ista non coeunt nec apud eundem sunt una malum et bonum. Transcurramus sollertissimas nugas et ad illa, quae nobis aliquam opem sunt latura, properemus. Nemo, qui obstetricem parturienti filiae sollicitus accersit, edictum et ludorum ordinem perlegit. Nemo, qui ad incendium domus suae currit, tabulam latrtus exeat calculus. At, me hercule, undique tibi omnia nuntiantur et incendium domus et periculum liberorum et obsidium patriae et bonorum direptio. Adjice his naufragium motusque terrarum et quidquid aliud timeri potest. Inter ista dis
Abbreviated transcription (Latin):
dam agatur aliquid. Sapientia bonum est sapere non
est bonum. sic fit. negemus sapere: ut hoc totum studiu
derideatur tanꝗͣ operatum supuacuis. Quid si scires etiã
illud quęri an bonum sit sapientia: Quid .ii. dubium ẽ
oro te. an ne messem futuram sentiant orrea. nec futura
adolescentiam puericia uirib. aut ullo robore intelligat.
egro nihil interim uentura sanitas prodest non magis qͣ
cu̾nentem. lucrantemq post multos secuturum sen̾sus
ocium reficit. quis nescit hoc ip̃o non ẽẽ bonum id qđ futu¬
rum est. Nam qđ bonum est utiq prodest. s nisi pñtia prodẽẽ
non possunt.si non prodest: bonum non est:si prodest.iam est.
suturus sum sapiens.hoc bonum erit cum fuero. Interim non
adhuc nihil est iam bonum est. quomõ aut̃ tibi magis uis
proban non eẽ aliquid ꝗͣ si dixero futuꝵ est. nondum
n. uenisse apparet. qđ uenit uere secutuꝵ est Scio nuc

Expanded text:
dam. Agatur aliquid. " Sapientia bonum est, sapere non dam. Agatur aliquid. " Sapientia bonum est, sapere non est bonum "; sic fit, ut negemur sapere, ut hoc totum studium derideatur tamquam operatum supervacuis. Quid, si scires etiam illud quaeri, an bonum sit futura sapientia ? Quid enim dubi est, oro te, an nec messem futuram iam sentiant horrea nec futuram adulescentiam pueritia viribus aut ullo robore intellegat ? Aegro interim nil ventura sanitas prodest, non magis quam currentem luctantemque post multos secuturum menses otium reficit. Quis nescit hoc ipso non esse bonum id, quod futurum est, quia futurum est ? Nam quod bonum est, utique prodest. Nisi praesentia prodesse non possunt; si non prodest, bonum non est; si prodest, iam est. Futurus sum sapiens; hoc bonum erit, cum fuero, interim non adhuc nihil est, iam bonum est ? Quomodo autem tibi magis vis probari non esse aliquid, quam si dixero: futurum est ? Nondum enim venisse apparet quod venit, ver secuturum est: scio nunc
Abbreviated transcription (Latin):
iubeas. Hec nempe sunt et elem̃ta quib: hic mundus ad¬
ministrat᷑. aqua. t̾ra. sp̃s. omnia ista tam cause uiuendi
sunt. ꝗͣ uiȩ mortis. Itaq quam pͥmum moriaris qͣpͥmum
istud quod est uis. quem illi diem ponis: citius fieri qͣ o
ptas põt. Imbecillȩ m̃tis ista sunt uerba et hac destinatio¬
ne misericordiam captantis. non uult mori qui optat. de¬
os uitam et salutem roga. Si mori placuit: hic mortis ẽ
fructus optare desinere. Hec mi lucilli tractemus. his for¬
memus animum. hec est sapientia.hoc est sapere non dis¬
putaciunculis in anib sbtilitatem uanissim am agitare. toͬ
questiones fortuna tibi posuit: illas nondum soluisti. iam
cauillaris qͣstultum est cum signum pugnę accepis uen¬
tilare. remoue ista lux urlȩ arma. decertoriis opus est. Dic
qua ratione nulla animum tristicia. nulla formido ptur¬
bet. qua rõne hoc secretarum cupiditatum pondus effun¬

Expanded text:
iubeas. Haec nempe sunt elementa, quibus hic mundus adiubeas. Haec nempe sunt elementa, quibus hic mundus administratur, aqua, terra, spiritus. Omnia ista tam causae vivendi sunt quam viae mortis. " Ita quamprimum moriar ": " quamprimum " istud quid esse vis ? Quem illi diem ponis ? Citius fieri quam optas, potest. Inbecillae mentis ista sunt verba et hac detestatione misericordiam captantis; non vult mori qui optat. Deos vitam et salutem roga; si mori placuit, hic mortis est fructus, optare desinere. Haec, mi Lucili, tractemus, his formemus animum. Hoc est sapientia, hoc est sapere, non disputatiunculis inanibus subtilitatem vanissimam agitare. Tot quaestiones fortuna tibi posuit, nondum illas solvisti; iam cavillaris ? Quam stultum est, cum signum pugnae acceperis, ventilare. Remove ista lusoria arma; decretoriis opus est. Dic, qua ratione nulla animum tristitia, nulla formido perturbet, qua ratione hoc secretarum cupiditatium pondus effun
Abbreviated transcription (Latin):
quibus animum labantem studiis firmem: queãdinõm q̃
me ex transuerso feriunt. aguntq: procul a me repellam.
quomõ par ẽẽ tot malis possim. quomõ istas calamitates
remoueam: quȩ ad me irruperunt: quomõ illas. ad quas
ego irrupi. Doce quomõ feram erumnam sine gemitu
m eo. felicitatem sine alieno: quomõ ultimum ae necessa¬
Nihil mihi uidet peius. ꝗ̃ optare mortem. Nam si uis ui¬
uere quid optas mori: siue non uis quid deos rogas: qđ
tibi nascenti dederunt: Nam ut quandoq moriaris ẽt̃
inuito positum est ut cum uoles in tua manu est. alterũ
tibi necesse est: alterum licet. turpissimum his diebus prin¬
cipium diserti me hercules uiri legi. Itaq inquit ꝗͣ pͥmũ
moriar: homo demens. optas rem tuam.ita.qͣ primum
moriar: fortasse inter has uoces senex factus es. Alioquin
quid in mora est. nemo te tenet. uade qua uisum est. elige
quamlib rerum nature partem quam tibi p̃bere exitũ

Expanded text:
quibus animum labantem studiis firmem, quemadmodum quae quibus animum labantem studiis firmem, quemadmodum quae me ex transverso feriunt aguntque, procul a me repellam, quomodo par esse tot malis possim, quomodo istas calamitates removeam, quae ad me inruperunt, quomodo illas, ad quas ego inrupi. Doce, quomodo feram aerumnam sine gemitu meo, felicitatem sine alieno, quomodo ultimum ac necessamihi videtur turpius quam optare mortem. Nam si vis vivere, quid optas mori ? Sive non vis, quid deos rogas, quod tibi nascenti dederunt ? Nam ut quandoque moriaris, etiam invito positum est, ut cum voles, in tua manu est. Alterum tibi necesse est, alterum licet. Turpissimum his diebus principium diserti mehercules viri legi: " Ita," inquit, " quamprimum moriar." Homo demens, optas rem tuam. " Ita quamprimum moriar." Fortasse inter has voces senex factus es. Alioqui quid in mora est ? Nemo te tenet; evade, qua visum est. Elige quamlibet rerum naturae partem, quam tibi praebere exitum
Abbreviated transcription (Latin):
tam uariis stellarum discursib. an ad earum motus nr̃a moue¬
ant᷑ corpora: an coiporib omnium.animisq: illinc impetus
ueniat: an et hȩc quę fortuita dicunt certa lege sint constricta
nihilq: in hoc mundo repentinum:aut expers rõnis uolute¬
tur: Ista iam a formatione moꝵ recesserunt: s leuant ãium
et ad ip̃arum quas tractant rerum magnitudinem attollũt
Hȩc uero de quib pauloañ dicebam minuunt et dep̾munt
nec ut putatis exacuunt:s extenuant. obsecro uos cur tami
necessariam curam maiorib melioribq debitam in re ne¬
scio an falsa certe inutili terimus: Quid mihi profuturũ
est scire: an aliud sit sapientia aliud sit sapere: Quid mihi
profuturum est scire illud bonum ẽẽ: temere me geram
subito huius uoti aleam tibi sapientia. sapere mihi contĩ¬
gat. pares erimus. potius id age ut mihi uiam monstres:
ꝗͣ ad ista pueniam. Dic quid uitare debeam quid appetẽ

Expanded text:
tam variis stellarum discursibus, an ad illarum motus nostra movetam variis stellarum discursibus, an ad illarum motus nostra moveantur, an corporibus omnium animisque illinc impetus veniat, an et haec, quae fortuita dicuntur, certa lege constricta sint nihilque in hoc mundo repentinum aut expers ordinis volutetur. Ista iam a formatione morum recesserunt, sed levant animum et ad ipsarum, quas tractat, rerum magnitudinem attollunt; haec vero, de quibus paulo ante dicebam, minuunt et deprimunt nec, ut putatis, exacuunt, sed extenuant. Obsecro vos, tam necessariam curam maioribus melioribusque debitam in re nescio an falsa, certe inutili terimus ? Quid mihi profuturum est scire, an aliud sit sapientia, aliud sapere ? Quid mihi profuturum est scire illud bonum esse, hoc non esse ? Temere me geram, subibo huius voti aleam: tibi sapientia, mihi sapere contingat; pares erimus. Potius id age, ut mihi viam monstres, qua ad ista perveniam. Dic, quid vitare debeam, quid adpetere,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ut illa non sint mala. si quod sequit detraxeris.
Sapientia hĩtus perfcẽ mentis est: sape usus ꝑfectȩ m̃tis.
Quomõ põt usus eius bonum non ẽẽ: que sine usuboũ
non est: Int̾rogo te an sapientia expetenda sit. fatenis.
dum est bonum est. Saꝑe sapientiȩ usus est: quomõ elo¬
quentiȩ loqui. quomõ oculorum uidere: ergo sapere sa¬
pientiȩ usus est. usus aut̃ sapientię expetendus ẽ.Sapere
gͦ expetendum est: si expetendum est bonum est. Olim ip̃e
me damno. qui illos miror dum accuso et uerba apte rei
impendo. Cui.n.dubium põt ẽẽ: quia si estus malum est
et aestuare malum sit.Si algor malum est.malum sit alge̾
Si uita bonum est et uiuere bonum sit. Omnia ista circa
sapientiam non in ip̃a sunt:at nobis cui in ip̃a cõmorandu:
est: etiam si quo euagari libet:amplos ht̃ illa spaciososq sece᷑¬
sus. De deorum natura quȩ̨ramus. de siderum elem̃to. de his

Expanded text:
quidem, ut illa non sint mala, si quod sequitur detraxeris. quidem, ut illa non sint mala, si quod sequitur detraxeris. Sapientia habitus perfectae mentis est, sapere usus perfectae mentis. Quomodo potest usus eius bonum non esse, quae sine usu bonum non est ? Interrogo te, an sapientia expetenda sit; fateris. dum est, bonum est. Sapere sapientiae usus est, quomodo eloquentiae eloqui, quomodo oculorum videre. Ergo sapere sapientiae usus est, usus autem sapientiae expetendus est; sapere ergo expetendum est. Si expetendum est, bonum est. Olim ipse me damno, qui illos imitor, dum accuso, et verba apertae rei impendo. Cui enim dubium potest esse, quin si aestus malum est, et aestuare malum sit ? Si algor malum est, malum sit algere ? Si vita bonum est, et vivere bonum sit ? Omnia ista circa sapientiam, non in ipsa sunt. At nobis in ipsa commorandum est. Etiam si quid e vagari libet, amplos habet illa spatiososque secessus: de deorum natura quaeramus, de siderum alimento, de his
Abbreviated transcription (Latin):
natura qui ht. in alia quod hẽtur. Illa terra est. hic hõ
est. At in hoc de quo agitur eusdem nature sunt utaq
et qui ht̃ sapĩam. et ip̃a quȩ hẽtur. Prȩterea illic aliud
est. quod hẽtur. alius qui hẽt. hic in eodem est et qui hẽ¬
tur. et qui hẽt.Iure possidetur ager sapientia natura
ille ab alienari põt et alteri tradi. hec non discedit ado
mino. Non estq compares inter se dissimilia. Coepam di¬
cere posse ista duo eẽ: et tam̃ utraq bona. et tamen sapi¬
entia et sapiens duo sunt. et uirunq bonum ẽẽ concedis
Quomõ nihil obstat. quo minus et sapientia bonũ sit
et hẽre sapientiam: sic nihil obstat. quominus et sapiã
nec illud bonum est. Uos certe dicitis sapientiam si sine
usu detur. accipiendam non ẽẽ: Quid est usus sapientiȩ:
sapere: hoc est in illa p̃ciossimum: quo detracto suꝑua¬
cua sit. Si torm̃ta mala sunt. torqueri malum est. adeo

Expanded text:
natura est qui habet, in alia quod habetur. Illa terra est, hic homo natura est qui habet, in alia quod habetur. Illa terra est, hic homo est. At in hoc, de quo agitur, eiusdem naturae sunt utraque, et qui habet sapientiam, et ipsa. Praeterea illic aliud est, quod habetur, alius, qui habet; hic in eodem est et quod habetur et qui habet. Ager iure possidetur, sapientia natura. Ille abalienari potest et alteri tradi, haec non discedit a domino. Non est itaque quod compares inter se dissimilia. Coeperam dicere posse ista duo esse et tamen utraque bona, tamquam sapientia et sapiens duo sunt et utrumque bonum esse concedis. Quomodo nihil obstat, quominus et sapientia bonum sit et habens sapientiam, sic nihil obstat, quominus et sapientnec illud bonum est ? Vos certe dicitis sapientiam, si sine usu detur, accipiendam non esse. Quid est usus sapientiae ? Sapere; hoc est in illa pretiosissimum, quo detracto supervacua fit. Si tormenta mala sunt, torqueri malum est, adeo
Abbreviated transcription (Latin):
terum est mens bona: alterum quasi hẽre mentem boã
Sunt inquit naturȩ corporum.tanꝗͣ hic homo est hic
equus. has dem̃ sequunt motus anĩmorum enunciati¬
ui corpoꝵ. hi hñt ꝓprium quiddam et a corponb sedu¬
ctum tanꝗ̃ uideo Catonem ambulantem. hoc sensus õn¬
dit. animus credidit. Corpus est quod uideo. cui et ocłos
intendi et animum. Dico deinde cato ambulat. Non
corpus est inquit. quid nunc loquor.s enunciatiuum
quiddam de corpore: quod alii effatum. alii enunciatũ
alii edictum dicunt. sic cum dicis sapientiam. corpora¬
le quiddam intelligimus: cum dicimus sapit.de cõpo¬
re loquimur. Plurimum aũt̃ interest: utrum illum dicas
an de illo. Putemus inpñtia ista duo ẽẽ. Nundum enim
quid mihi uideat᷑ pronuncio. quid prohibet quo minuᷤ
aliud quidem s nihilominus bonum. Dicehas paulo añ
aluid ẽẽ agrum. aliud hẽre agrum. Quid ni.mala.n. est

Expanded text:
terum est mens bona, alterum quasi habere mentem bonam. " terum est mens bona, alterum quasi habere mentem bonam. " Sunt," inquit, " naturae corporum, tamquam hic homo est, hic equus. Has deinde sequuntur motus animorum enuntiativi corporum. Hi habent proprium quiddam et a corporibus seductum, tamquam video Catonem ambulantem. Hoc sensus ostendit, animus credidit. Corpus est, quod video, cui et oculos intendi et animum. Dico deinde: Cato ambulat. Non corpus," inquit, " est, quod nunc loquor, sed enuntiativum quiddam de corpore, quod alii effatum vocant, alii enuntiatum, alii dictum. Sic cum dicimus sapientiam, corporale quiddam intellegimus; cum dicimus " sapit," de corpore loquimur. Plurimum autem interest, utrum illum dicas an de illo." Putemus in praesentia ista duo esse,—nondum enim, quid mihi videatur, pronuntio,—quid prohibet, quominus aliud quidem sit, sed nihilominus bonum ? Dicebam paulo ante aliud esse agrum, aliud habere agrum. Quidni ? In alia enim
Abbreviated transcription (Latin):
est. Accidens est inquit sapientiȩ. Hoc ergo. qđ uocas sape
n.illi deerat. quominus bonum essꝙ incorporale erat.
Peripateris placet. nihil interẽe inter sapientiam et sapere
cum in utrolib eoꝵ. et alterum sit. Nũquid .ni. quenꝗͣ e
xistimas sape: nisi qui sapĩam ht̃: nunquid quenꝗͣ qui
sapit non putas hẽre sapĩam. Dialetici ueteres distingũt¬
ista ab illis. diuisio usq ad stoicos uenit. Qualis sit haeci
dicam. Aliud est ager. aliud agrum hẽre: Quid ni: cum
hẽre agrum ad hñtem non ad agrum ꝑtineat. Sic aliud
est sapientia. puto concedes duo ẽẽ hȩc id quod hẽtur
et cum qui ht̃. hẽtur sapientia hẽt qui sapit. Sapiẽtia
est mens ꝑfecta uel ad sũmum. optimumq ꝑducta. ars
ni. uitȩ est. Sapere quidem non possum dicere mentem per¬
fectam: s id quod conungit ꝑfectam m̃tem hñti. Ita al¬

Expanded text:
est. " Accidens est," inquit, " sapientiae." Hoc ergo, quod vocas sapere, est. " Accidens est," inquit, " sapientiae." Hoc ergo, quod vocas sapere, enim illi deerat, quominus bonum esset, quod incorporale erat. Peripateticis placet nihil interesse inter sapientiam et sapere, cu in utrolibet eorum et alterum sit. Numquid enim quemquam existimas sapere nisi qui sapientiam habet ? Numquid quemquam, qui sapit, non putas habere sapientiam ? Dialectici veteres ista distinguunt; ab illis divisio usque ad Stoicos venit. Qualis sit haec, dicam. Aliud est ager, aliud agrum habere, quidni ? Cum habere agrum ad habentem, non ad agrum pertineat. Sic aliud est sapientia, aliud sapere. Puto concedes duo esse haec, id, quod habetur, et eum, qui habet; habetur sapientia, habet qui sapit. Sapientia est mens perfecta vel ad summum optimumque perducta. Ars enim vitae est. Sapere quid est ? Non possum dicere " mens perfecta," sed id quod contingit perfectam mentem habenti; ita al
Abbreviated transcription (Latin):
diserens est bñ ualere in differens est. Si forma in differens est
et formosum ẽẽ. Si usticia bonum est. et iustum esse.Si tupitu¬
do malum est. et tuipe ẽẽ malum est. Tam me hercules. q̃ si li¬
pitulo malum et lipire quoq malum est. Hic ut scias neutrũ
sine altero eẽ põt. Qui sapit sapiens est et qui sapiens est sap̃
adeo non põt dubitari. an quale sit illud tale hoc sit ut ꝗb¬
dam utrunq unum uideat᷑ atq idem. S illud libenter
quȩsierim cum omnia aut mala sint aut bona. aut in dif¬
ferentia sapere in quo numero sit.Bonum negant ẽẽ ma¬
lum utiq non est. Sequitur medium sit. Id aut̃ medium
atq indifferens uocamus quod tam malo contingere qͣ bo¬
no p̃ot tanꝗͣ pecunia forma. nobilitas. hoc ut sapiat cõ¬
tingere: nisi bono non põt.Ergo in differens non est. At¬
qui ne malum quidem est. quod contingere malo nõ po¬

Expanded text:
differens est, et valere indifferens est ; si forma indifferens est, differens est, et valere indifferens est ; si forma indifferens est, et formonsum esse. Si iustitia bonum est, et iustum esse. Si turpitudo malum est, et turpem esse malum est, tam mehercules quam, si lippitudo malum est, lippire quoque malum est. Hoc ut scias, neutrum esse sine altero potest. Qui sapit, sapiens est; qui sapiens est, sapit. Adeo non potest dubitari, an quale illud sit, tale hoc sit, ut quibusdam utrumque unum videatur atque idem, Sed illud libenter quaesierim: cum omnia aut mala sint aut bona aut indifferentia, sapere in quo numero sit ? Bonum negant esse, malum utique non est; sequitur ut medium sit. Id autem medium atque indifferens vocamus, quod tam malo contingere quam bono possit, tamquam pecunia, forma, nobilitas. Hoc, ut sapiat, contingere nisi bono non potest; ergo indifferens non est. Atqui ne malum quidem est, quod contingere malo non po
Abbreviated transcription (Latin):
inter alia hec colligimus q omnib insita de his opinio ẽ
nec ulla gens usquam est adeo extra leges moresq proie¬
cta ut non aliquos deos credat. Cum de animarum eter¬
nitate disserimus non leue argumtum apud nos hẽt con¬
sensus hominum. aut tim̃nium inferos aut colentium e¬
thera. utor hac publica psuasione. Neminem inuenies qui
non putet et sapientiam et honum sape. Non faciam qđ
uicti solent ut prouocem ad ppłm nr̃is incipiamus confli¬
gere. Quod accidit alicui utrum extra id cui accidit est an
in eo cui accidit. Si in eo est cui accidit. tam corpus est qͣ
corpus corpus est. Si extra est postea ꝗͣ acciderit recessit. q̃
recessit motum hẽt quod motum hẽt corpus est. Speras
me dicturum non c̃ẽ aliud cursum aliud currere nec ali¬
ud calorem aliud calere nec aliued lucem aliud lucere
concedo ista alia ẽẽ: s non sortis alterius. Si ualitudo in¬

Expanded text:
inter alia hoc colligimus, quod omnibus insita de dis opinio est inter alia hoc colligimus, quod omnibus insita de dis opinio est nec ulla gens usquam est adeo extra leges moresque proiecta, ut non aliquos deos credat. Cum de animarum aeternitate disserimus, non leve momentum apud nos habet consensus hominum aut timentium inferos aut colentium. Utor hac publica persuasione: neminem invenies, qui non putet et sapientiam bonum et sapere. Non faciam, quod victi solent, ut provocem ad populum; nostris incipiamus armis confligere. Quod accidit alicui, utrum extra id, cui accidit, est an in eo, cui accidit ? Si in eo est, cui accidit, tam corpus est quam , corpus est. Si extra est, posteaquam acciderat, recessit. Quod recessit, motum habet. Quod motum habet, corpus est. Speras me dicturum non esse aliud cursum, aliud currere, nec aliud calorem, aliud calere, nec aliud lucem, aliud lucere; concedo ista alia esse, sed non sortis alterius. Si valetudo in
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis respondeat᷑ audi ante qͣ ego incipiam secedere
et in alia parte considere. Isto modo inquiunt. Nec bt̃e
uiuere bonum est. uelint nolint. Respondendum est
btãm uitam bonum ẽe. et bt̃e uiuere bonum non ẽe. Etiã¬
nunc nr̃is illud quoq opponit᷑. uultis sapere:ergo expetẽ¬
da res est sape. Si expetenda res est bonum est. Coguntꝰ
nr̃i uerha torquere. et unam syllabam expetendo interpo¬
nere quam sermo nr̃ inseri non sinit. Ego illam si pateris
iniungam. expetendum est inquiunt qđ honum est. ex¬
petibile quod nobis contingit: cum bonum secuti sumus
Non petitur tanꝗͣ bonum: s petito bono accedit. Ego nõ
ilem sentio et nr̃os uidico in idem descendere. quia iam
pͥmo unculo tenent᷑. et mutare illis formulam non licet
uultum dare solemus p̾sumptioni hominu: et apud nos
ueritatis arqum̃tum est aliqđ omnib uideri ⁊ inq̃ deos ẽẽ

Expanded text:
ab aliis respondeatur, audi, antequam ego incipio secedere ab aliis respondeatur, audi, antequam ego incipio secedere et in alia parte considere. " Isto modo," inquiunt, " nec beate vivere bonum est. velint nolint, respondendum est beatam vitam bonum esse, beate vivere bonum non esse." Etiamnunc nostris illud quoque opponitur: " vultis sapere. Ergo expetenda res est sapere. Si expetenda res est, bona est." Coguntur nostri verba torquere et unam syllabam expetendo interponere, quam sermo noster inseri non sinit. Ego illam, si pateris, adiungam. " Expetendum est," inquiunt, " quod bonum est: expetibile, quod nobis contingit, cum bonum consecuti sumus. Non petitur tamquam bonum, sed petito bono accedit." Ego non idem sentio et nostros iudico in hoc descendere, quia iam primo vinculo tenentur et mutare illis formulam non licet. Multum dare solemus praesumptioni omnium hominum, et apud nos veritatis argumentum est aliquid omnibus videri. Tamquam deos esse
Abbreviated transcription (Latin):
AUltum mihi negocii concinabis et dum nescis in
Amagnam me litem ac molestiam unpinges qui mͥ
tales questunculas imponis. in quib nec dissentire a
nr̃is salua gra nec consentire salua conscientia possu.
Queris an uerum sit. qđ stoicis placet sapĩãm bonam eẽ
sape bonum non ẽẽ. Primum exponam qđ stoicis uid¬
atur. demn tunc sententiam dicere audebo. Placet nr̃is
qđ bonum est corpus eẽ: quia qđ bonum est facit. ꝗd¬
quid facit. corpus est: quod bonum est prodest. faciat
aut̃ aliquid oportet ut prosit. si facit corpus est. Sapi¬
entiam bonum ẽẽ dicunt. sequit᷑ꝰ ut necẽe sit illam cor¬
poralem dicere: at sapere non putant eiusdem condici¬
onis ẽẽ. Incorporale est et accidens alteri .i. sapientie. Ita¬
q nec facit quicq̃ nec piodest. Quid ergo inquit: non¬
duitius ẽẽ bonum sapere. Sapere dicimus ieferentes ad id
ex quo pendet.i. ad ip̃am sapientiam. Aduersus hos ꝗͥ

Expanded text:
ultum mihi negotii concinnabis et, dum nescis, in magnam me litem ac molestiam inpinges, qui mihi tales quaestiunculas ponis, in quibus ego nec dissentire a nostris salva gratia nec consentire salva conscientia possum. Quaeris, an verum sit, quod Stoicis placet, sapientiam bonum esse, sapere bonum non esse. Primum exponam, quid Stoicis videatur; deinde tunc dicere sententiam audebo. Placet nostris, quod bonum est, corpus esse, quia quod bonum est, facit: quidquid facit, corpus est. Quod bonum est, prodest. Faciat autem aliquid oportet, ut prosit; si facit, corpus est. Sapientiam bonum esse dicunt; sequitur, ut necesse sit illam corporalem quoque dicere. At sapere non putant eiusdem condicionis esse. Incorporale est et accidens alteri, id est sapientiae; itaque nec facit quidquam nec prodest. ' " Quid ergo ? " inquit, " ndicimus, bonum est sapere ? " Dicimus referentes ad id, ex quo pendet, id est ad ipsam sapientiam. Adversus hos quid
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat. Aspice culinam nr̃am et concursantes inter igneᷤ
cocos unum uideri putas uentrem. cui tantoꝵ cultu cõ¬
paratur cibus. aspice ueteraria nr̃a et plena multorum
seculorum uindemiis horrea. unum putas uideri uen¬
trem cui tot consulum regionumq uina cludunt᷑: as
pice quot locis uertat᷑ terra: quot millia colonoꝵ arent.
fodiant unum putas uiden uentrem: cui et in sicilia. et
in asrica seritur: Sani erimus si modicum concupiscemꝰ
Si unusquisq se numeret. metiat᷑ simul corpus. sciat ꝗͣ
nec multum cape: nec diupossit. Nihil tam̃.eque tibi
prosuent ad tempantiam omnium rerum: qͣ frequẽs
cogitatio breuis aeui: et huius incerti. Quicquid facies
respice ad mortem. uale:¬

Expanded text:
cogitat ! Aspice culinas nostras et concursantis inter tot ignes cogitat ! Aspice culinas nostras et concursantis inter tot ignes cocos; unum videri putas ventrem, cui tanto tumultu comparatur eibuscibus ? Aspice veteraria nostra et plena multorum saeculorum vindemiis horrea; unum putas videri ventrem, cui tot consulum regionumque vina cluduntur pice, quot locis terra vertatur, quot millia colonorum arent, fodiant; unum videri putas ventrem, cui et in SieiliaSicilia et in Africa seritur ? Sani erimus et modica concupiscemus, si unusquisque se numeret, metiatur simul corpus, sciat, quam nec multum eaperecapere nec diu possit. Nihil tamen aeque tibi profuerit ad temperantiam omnium rerum quam frequens cogitatio brevis aevi et huius incerti; quidquid facies, respice ad mortem. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
rannus tunc ulum accipiunt affc̃s impotentes: et instant.
qui untio quidem gaudet ut solet ppłs largitione nocitã
frustra plęnus et quȩ non põt haurire contrectans: cum
uero magis ac magis uires morb excedit: et in medulas¬
ic neruos descende̾re. delicie comspectu earum quib se ni¬
mia auiditate in utilem reddidit letus. pro suis uolupt᷑¬
tib hẽt alienarum spectaculum. sb̃ministrator libi di¬
num. testisq quarum usum sibi in gerendo abstulit. nͦ
illi tam gratum est abundare iocundis ꝗ̃ acerbum. ꝙ
non omnem illum apparatum. per gullam uentremq
transmutit: ꝙ non cum omni exoletorum. foeminaꝵ¬
qr turba conuolutat᷑. męretq ꝙ magna pais suę felicita¬
tis exclusa corporis angustiis cessat. Nũquid .n.mi lucil¬
li in hoc furor non est.ꝙ nemo nr̃m mortalem se cogitat
ꝙ nemo imbecillum in ullo ꝙ nemo nr̃m unum esse se

Expanded text:
rannus; tunc illum excipiunt adfectus inpotentes et instant, rannus; tunc illum excipiunt adfectus inpotentes et instant, qui initio quidem gaudent, ut solet populus largitione nocitura frustra plenus, et quae non potest haurire, contrectat. Cum vero magis ac magis vires morbus exedit et in medullas nervosque descendere deliciae, conspectu eorum, quibus se nimia aviditate inutilem reddidit, laetus, pro suis voluptatibus habet alienarum spectaculum, sumministrator libidinum festisque, quarum usum sibi ingerendo abstulit. Nec illi tam gratum est abundare iucundis quam acerbum, quod non omnem illum apparatum per gulam ventremque transmittit, quod non cum omni exoletorum feminarumque turba convolutatur, maeretque, quod magna pars suae felicitatis exclusa corporis angustiis cessat. Numquid enim, mi Lucili, in hoc furor est, quod nemo nostrum mortalem se cogitat, quod nemo imbecillum ? In illo, quod nemo nostrum unum esse se
Abbreviated transcription (Latin):
a magno animi malo oritur. Quomõ in uino non ante ti¬
tubat lingua q̃ mens cessit honeri et inclinata uel produi᷑
est.ita ista oratio quid aliud qͣ ebrietas nulli molesta est:
ab illo nobis est hĩtus. uultus incessus. Illo sano ac ualẽ¬
te oratio quoq robusta forus. uirilis est si ille procubuit
et cęt̾a ruinam sequunt. Rege in columi mens omnibꝰ
una est. amisso rupe fidem. Rex nr̃ est aminus. hoc in¬
columi eęt̾a manent in officio. parent. obtempant. cũ
ille paululum uacillauit: simul dubitant. Cumq ces¬
sit uoluptati. artes quoq eius. actusq marcent et omnis &x
lanouido fuuidoq conatus est. Quoniam hac similitudi¬
ne usus sum . pseuerabo. animus nr̃. mõ rex est. mõ tyrãnꝰ
Rex honesta intuet᷑ salutem cõmissi corporis curat. et illi ni¬
hil immpat turpe nĩhil sordidum. Ut uero impotens. cupidꝰ
delicatus est: transit in nom̃ detestabile: ac durum et sit ty¬

Expanded text:
a magno animi malo oritur. Quomodo in vino non ante lia magno animi malo oritur. Quomodo in vino non ante lingua titubat quam mens cessit oneri et inclinata vel prodita est, ita ista orationis quid aliud quam ebrietas nulli molesta est, ab illo nobis est habitus, vultus, incessus. Illo sano ac valente oratio quoque robusta, fortis, virilis est; si ille procubuit, et cetera ruinam sequuntur. Rege incolumi mens omnibus una est; Amisso rupere fidem. Rex noster est animus. Hoc incolumi cetera manent in officio, parent, optemperant; cum ille paulum vaccillavit, simul dubitant. Cum vero cessit voluptati, artes quoque eius actusque marcent et omnis ex languido fluidoque conatus es. Quoniam hac similitudine usus sum, perseverabo: animus noster modo rex est, modo tyrannus. Rex, cum honesta intuetur, salutem commissi sibi corporis curat, et illi nihil imperat turpe, nihil sordidum. Ubi vero inpotens, cupidus, delicatus est, transit in nomen detestabile ac dirum et fit ty