comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dnr̃ a ciutate utiq sua. Idem et
allofili idest alienigene ob hoc qr
semꝑ fuerunt inimici urł ⁊ longe
ab eoꝵ gen̾e ac societate seꝑati.
Chananei appellati. de chanãan fi¬
lio cham quoꝵ t̾ram uidei posseder̃t
ex cuius origine fuit. enior pater
sichẽ a quo amorrei sunt nuncupa¬
ti egiptii ab egipto. quodam rege
uocati sunt. nam antea hebrei di¬
lingua egiptii affligentes eo ꝙ
afflixerint dei ppłm pͥusqm diui¬
no auxilio liberarentur. Arme
nius ex tesalia urius de nume¬
ro drcũ iasonis qui ad colcos
ꝓfecti sunt. recollecta multitudi¬
ne que amisso rege iasone pas¬
sim uagabatur. armeniã condi¬
dit. gentiq ex suo uocabło uom̃
dedit. limes est ꝑsicus qui sci¬
thas ab eis diuidit. soccha cogno¬
minatus. A quo lunite sciche.
Aquibdam ꝑ hibentur uocati.
gens antiqͥssima semꝑ habitãs
int̃ parchos. bactrianosq. femi¬
ne autẽ eoꝵ amazoniũ regna
condiderunt. Massagete ex secchaꝵ

Expanded text:
dicuntur, a civitate utique sua. Idem et dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea Aerii diaica AEGYPTII affligentes, eo quod afflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberaretur. nius ex Thessalia unus de numero ducum Jasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Jasone passim vagabatur: Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. Limes est Persicus, qui Scythas ab eis dividit. Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque, feminae etiam eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum
Abbreviated transcription (Latin):
assiriis qui transinigrati habita¬
uerunt in samaria qui latine int̾¬
p̾tantur custodes eo qd̃ captiuato
isoł isti in t̾ra regionis eoꝵ ad custo¬
diam collati sunt. fenix cadini fr̃¬
de thebis egiptioꝵ in siriam ꝓfectꝰ
ap̃ sidonẽ regnauit. eosq ppłos ex
suo nomine fenioes eam qͣ ꝓuin¬
tiam fenitiam nuncupauit. Sido¬
nes autem a ciuitate que uocatur
sidon traxisse uocabulum ꝑhibent᷑.
Sarraceni dicti. uł quia ex sarra
genitos se p̾dicent. uel sicut gen¬
tiles aiunt. qd̃ ex origine sirorũ
sũt quasi sirigene. hii ꝑ amplã
habitant solitudinẽ. Ipsi sunt ⁊
ismahelite ut lib̃ geneseos docet
qd̃ suit ex ismahel. Ipsi cedar a fi¬
lio ismahelis ipsi agareni ab a¬
gar. qui ut diximus. ꝑu̾so noĩe
sarracem uocantur quia ex sarrage
nitos głiantur. Philutei ip̃i sunt
palestini. qr .p. utteram sermo he¬
breus non hab. s ꝓ eo. q̃. greco
utitur. Inde philictei ꝓ palestinis

Expanded text:
Assyriis, qui transmigrati habitaAssyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt. 55. Phoenix, Cadmi frde Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis
Abbreviated transcription (Latin):
bebant᷑. Medi semꝑ potentissimi fuer̃t.
Casdei qui nũc caldei uocantur a ca¬
seth filio nachor frĩs abrahe oognom¬
nati sunt. Sabei dictisiutoyoees fez¬
ai qd̃ supplicari ⁊ uenerari. qr diui¬
nitatem ꝑ ipsoꝵ thura ueneremur.
Ipsi sunt ⁊ arabi quia in montib a¬
rabre sunt. qui uocatur libanꝰ ⁊ an¬
te libanus. ubi thura colliguntur
Siri a surim uocati ꝑhibentur qui
fuit nepos abraham exoethura. qͦs
autem uet̾es assirios. nũc nos uo¬
camus siros a ꝑte totum appellã¬
tes. hebrei uocati sunt ab heber qͥ
cem tͥbuũ nomina imposuit. nam
antea hebrei siue isrłite nũcupabãt᷑.
Ex quo autẽ in duo regna dei ppłs
diuisus est. tunc due trib que de
stirpe iuda reges habebant iudeoꝵ
nom̃ sortiti surit. Reliqua decemi tͥ¬
buũ que in samaria regem sibi ꝯ¬
stituit ob ppłi magtutudinẽ pͥstirĩ
nomen retinuit isrł. Samarcta¬
noꝵ gens sumpsit exordium ab

Expanded text:
bebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. bebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. Sabaei dicti  est supplicare, et venerari, quia divinitatem per ipsorum thura veneramur: ipsi sunt et Arabes, qui in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi thura colliguntur. 50. Syri ab Assurim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura, quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. 51. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui cem tribuum nomen imposuit. Nam antea Hebraei, sive Israelitae nuncupabantur. 53. Ex quo autem in duo regna Dei populus divisus est, tunc duae tribus, quae de stirpe Juda reges habebant, Judaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria sibi regem constituit, ob populi magnitudinem, pristinum nomen retinuit Israel. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab
Abbreviated transcription (Latin):
ni domesticis seditionib secchia pulsi
solitudines iuxta hircaniam. pͥmũ
furtim occupau̾nt. deinide pleraq fi¬
nium etiam uirtute obtinuerunt.
assirii ab assur filio sem uocati gẽs
potentissima que ab eufrate usq ad
indoꝵ fines omnẽ in medio detiuit
regionẽ. Medi a rege suo oognomina¬
ti putantur. Namq iason peliaci re¬
gis fr̃ pelei filius thessala pulsus ẽ
cum medea uxore sua cuiꝰ fuit pͥuignus
medus rex atheniensiũ qui post mor¬
tem iasonis orientis plagam per do¬
muit. ibiq medeam urbem condidit
gentemq medoꝵ nomine suo appella¬
uit. s inuenimꝰ ingenesi qd̃ rriag¬
dai auctor gentis medoꝵ fuit. a quo ⁊
cognominati ut suꝑius dictum est.
ꝑse a ꝑseo rege sunt uocati qui egre¬
cia asiam transiens ibi barbaras gẽ¬
tes graui diurnoq bello ꝑ domuit no¬
uissime uictor nomen subiecte genti
dedit. ꝑse autem ante curũ ignobłes
fuerunt. ⁊nullius int̾ gentes loci ha¬

Expanded text:
ni, domesticis seditionibus Scythia pulsi ni, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci ha
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾antur. plurima tam̃ gentiũ muta¬
ta qmͣ manentia uocabula apparent.
qͥb postea nomina diu̾sa dedit ratio.
siamq indi ab indo flumine dicti ft̃
qui ab occidentali ꝑte eos includit.
Seres a ꝓpͥo oppido nom̃ sortiti sũt.
gens adorientem sita: ap̃ quos la¬
na de arborib contexit᷑. de quib est
illud. Ignoti facie. s noti uelłe seres.
Gangaride ppłi sunt int̾ assirios in¬
dosq inhabitantes circa gangen flu¬
uium. Unde etiam gangaride nũcupa¬
tisunt. hireani dicti sũt a silua hir¬
cama. ubi sunt plurimi tigres. Bactͥ¬
ani sciche fuerunt. qui suoꝵ factione
a sedib suis pulsi iuxta bactron ori¬
entis fluuiũ consederunt. ex cuius
uocabulo ⁊ nomen sortiti sunt. ħuiꝰ
gentis rex fuit zoroastres inuentor
magioe artis. Parchi qͦ ⁊ ip̃i ab sccchi
originem trahunt. fuerunt enĩ exu
festatur. Nam scichico sermone. Exu¬
les dnr parthici. hii similit̾ ut bact̾a¬

Expanded text:
siderentur, plura tamen gentium mutasiderentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis originem trahunt. Fuerunt enim eorum festatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactria
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tarsis aqͦ cilices ut iosephus
arbitratur. unide ⁊ metpoł ciuitas eoꝵ
est cipri a qͥb hodieꝙ urbs scichia no¬
minatur. Dodanĩ a quo rodii. hee sũt
gendes de stirpe iafech. que a tauro
monte ad aquilonẽ mediam ꝑtẽ
asie et omnẽ europam usq ad oc¬
ceanũ britannicũ possident. no¬
mina et locis ⁊ gentib relinqñte ᷤᷤ.
de quib postea ĩmutata sunt płima.
ut fuerunt. Nam multaꝵ gentiũ
uocabula. ꝑtim ꝑmanserũt. ita ut
hodieq appareat unde fuerant di¬
riuata. sicut exasur assirii ex heb̾
hebrei. ꝑtim u̾o tp̃ris uetustate ita
mutata sunt. ut uix homines doc¬
tissimi antiqͥssimas hystorias per¬
scrictantes. nec omĩum. s aliqͣꝵ
ex istis origines potuerũt repperire. Nã
qd̃ ex filio cham qui uocabatur mes¬
raum egiptii sint exorti. nulla hoc reso¬
nat origo uocabuli. sicut nec ethiopũ
qͥ dicuntur ad eum filiũ cham ꝑtin̾e.
qui chus appellatus ẽ. ⁊ si omnia con¬

Expanded text:
tur 35. Tharsis, a quo Cilices, ut Josephus tur 35. Tharsis, a quo Cilices, ut Josephus arbitratur; unde metropolis civitas eorum est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam quod ex filio Cham, qui vocatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hic resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia con
Abbreviated transcription (Latin):
aradus a qͦ aradi sunt. qui arad̾
insulã possed̾unt. angustu fretu afe¬
nicis littore separatam. Decimus a
morreus a quo sire nobił ciuitas
que uocatur ocelis Undecimꝰ amathe¬
us. Hee sunt gentes de stirpe cham.
que a sidone usq ad gaditanũ fre¬
tum omnẽ meridianã ꝑtem tenẽt.
Item tͥb filioꝵ iafeth. filii gͥ iafech
septem nominant᷑. Gonier. ex quo
galate idest galli. magog a qͥ arbi¬
trantur. scitas ⁊ gottos traxisse o¬
riginẽ. Madai a quo medos exist̾e
putant. iunan a qͦ iones qui ⁊ g̾di.
unde ⁊ mare ioniũ. Tubal. aqͦ hi¬
beri. qui ⁊ hispani. licet quidã ex eo
itales suspicent᷑. Mosoc ex qͦ cappa
lum est. quasi tiraces. filii Gõmer ne¬
potis iaphet. ascanath a quo sarma¬
te. qͦs g̾oc reguios uocant. Rifan.
a qͦ paflagonas. Gotorna aͦ q st̃
friges. filii iaban elica a qͥb gre¬
ci elisei qui uocantur eolsdes. Unde
⁊ ligua quinda g̾cie eolis appella¬

Expanded text:
avit. Aradii sunt qui Aradum avit. Aradii sunt qui Aradum insulam possederunt angusto freto a Phoenicis littore separatam: quamareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo et et Italos suspicentur. 30. Mosoch, ex quo Cappadlum est quasi Tiraces. 32. Filii Gomer nepottae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides, unde et lingua quinta Graeciae Aeolis appella
Abbreviated transcription (Latin):
astabari nominant᷑. Remauͦ et
saba ⁊ cutza paulatim antiqͣ uoca¬
bula ꝑdid̾unt. ⁊̃ que nũc a uet̾ib hãnt
Ille autem suꝑior saba ꝑ sameth a
quo appellatos sabeos. Intͥp̾tatur
autẽ nc̃ saba. arabia. dadan a qͦ ẽ
gens ethrophie in occidentali plaga.
filii mestaim. labm a ͦqͦ libii qͥ qͦndã
futei uocabantur. Cesloim a qͦ phi¬
corrupte palestinos uoramus. Cet̾e
sex gentes ignote sunt. que abello
echiopico subu̾se usq ad oblimionẽ
p̾tentoꝵ nominũ ꝑuener̃t. filii ca¬
naan .xi. ex quib chananeoꝵ decẽ
gentes quoꝵ terram hiis expulsis iu¬
dei possederunt. quoꝵ pͥmogenit᷑ sidom
a qͦ sidones. Unde ⁊ urbs eoꝵ. in fenice
rei. Quintus gergeseus. a quo ger¬
gesei. Sextus eueus. a quo euei. Ip̃i
sunt gabaonite a ciuitate gabaon. qui
supplices uenerũt ad iħm. Septimus
aracheus qui archas condidit. oppidꝰ
contra tͥpolim in radicib liban sitũ.
Octauus a seneus. A q a senei. Nonꝰ

Expanded text:
Astabari nominantur. Rhegma vero et Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Phicorrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice rhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus
Abbreviated transcription (Latin):
Iectan filius heber a quo indoꝵ orta
est gens. Sale filius iectan a qͦ bac¬
triani. licet eos alii scicharũ exules
suspicentur. Ilmahel filius abraham
a quo hismahelite qui nõ corrupto no¬
mine sarraceni quasi a sarra ⁊ agare¬
ni ab agar. Nlabaioth filius hismahel.
a quo nabatei qui ab eufrate ĩ mari
rubro in habitant. Moab ⁊ amon filii
loth a quib moabite ⁊ ãmonite. Edom
filius esau a quo idumei. hee sunt
gentes que de sem stupe descendunt
possidentes meridianã t̾ram ab ortu
solis usq ad phenices. filii cham .iiͦiiͦ.
ex quib orte sunt gentes hee. Chus¬
A
a qͦ ethiopes ꝓgeniti. Mesram aquo
egiptii ꝑhibentur exorti. Futh a qͦ
eum regio futensis. Chanaan a qͦ
affri ⁊ phenioes ⁊ chananeoꝵ decem
gentes. Item ex nepotib cham filii
chus nepotes cham sex saba ieui
a quo ꝓgeniti ⁊ appellati sabei. De
a quo getuli in parte remotioris
affrice. heremo choerentes.
Satbata a quo sabbateni qui nunc

Expanded text:
Iectam filius Heber, a quo Indorum orta Iectam filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Iectam, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chusa quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a queum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chua quo progeniti et appellati Sabaei, dea quo Getuli in parte remotioris Africae heremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
pio orta. siue ab illa natione scd̾m
ꝓpͥam collectionẽ distincta ut g̾ce
asie. Hino ⁊ geritilitas dr̃. Gens
autem appellata ꝓpt̾ generationeᷤᷤ
familiaꝵ idest a gignendo sic̃ nascio
anascendo. gentes autem a quib di¬
uisa est t̾ra quindecim de iaphet st̃.
fiunt septuaginta tres. uel pocius¬
ut ratio declarat septuaginta due.
totidẽq lingue que ꝑ terras eẽ ce¬
insulas ⁊ insulas impleuer̃t. filii sẽ
qͥnq singularit̾ getites singłas ꝓ¬
crearunt. Quoꝵ pͥmus elam a quo
eleamite pͥncipes ꝑsidis. Sod̾s as¬
sur a quo asscrioꝵ pullulauit im¬
ꝑium. Tcius arfaxat a quo genis¬
chaldeoꝵ exorta ẽ. Quartus ludi
a quo lidii. Quintꝰ aram. a qͦ sire qͦꝵ
metropolis fuit damascꝰ. filii aram
⁊ mesa. hiis traconitidis conditor. q̃
uit̾ palestinam ⁊ cesaream tenut pͥn¬
ther a qͥ carmeni siue carie. Quartus
mesa a quo sunt hii qui uocant᷑ meo¬
nes. post̾itas arfaxat. filii sem. He¬
ber nepos arfaxat aͦqͦ hebrei sunt.

Expanded text:
rta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus diid est quindecim de Iapheth, tri fiunt septuaginta tres. Deut ratio declarat, septuaginta duae, totidemque linguae per terras esse coeincias et insulas impleverunt. 3. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas pro Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis; secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium; tertius Arphaxat, a quo Chaldaeorum gens exorta est; quartus Ludi, a quo Lydii; quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit printher, a quo Acarnanii sive Curiae: quartus Mes, a quo sunt hi qui vocantur Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei;
Abbreviated transcription (Latin):
ro autẽ refert pilũniũ quẽdam in italla
fiuese. qui puendis p̾fuit arius. unde ⁊
pilũni ⁊ pistores. ad hoc gͥ pilũ ⁊ pilam
inuentã. quib far pinsitur. ⁊ ex eius
nomine ita appeslata. pilũ autẽ ẽ doñ
contundit᷑ qͥcqͥd in pila mutit᷑. Morta¬
riũ. qd̾ ibi iam semina in pulu̾em
redacta. ⁊ mortua condiantur. Etticla
est. in qua circumducta colliria resol¬
uuntur. Erit enĩ lenis. sam aspera
frangi pocius. quam resolui colliriũ fa

Expanded text:
ro autem refert Pilumnum quemdam in Italia ro autem refert Pilumnum quemdam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni, et pistores. Ab hoc ergo piluinventam, quibus far pinsitur, et ex eius nomine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. 8. Coticula est, in qua circumducta collyria resolvuntur, erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium fa
Abbreviated transcription (Latin):
forismus est sermo breuis integrũ
sensum ꝓposite rei scͥbens. pirgnostica p̾¬
uisio egritudinũ uocata ap̾noscendo.
Oportet enim medicũ ⁊ p̾t̾ita agnosc̾e.
⁊ p̾sentia scire. ⁊ futura p̾uide. Siname¬
dia. potestas herbaꝵ idest iuis ⁊ possibilitã.
dr̃. Unde ⁊ dinamedia nũcupat᷑. ubi eoꝵ
mediciue scͥbuntur. Bntanicũ ħ̾bariũ dr̃.
qd̾ ibi herbe notentur. de instrum̃tis me
gatur. dum plurima contineat ferra¬
tomũ ab incisione uocatũ. nam incisio g̾¬
ce tomũ dr̃. Similaria angistrũ. spato¬
mele guua que a latinis a similitudine
cucͣbite. a suspirio uentosa uocatur. Deni
ri suꝑposira omine qd̃ intracitẽ uł altiꝰ
estuat. siue humorẽ siue sanguinẽ uo¬
cat in suꝑficiem dist̾e. pila a pisendis¬
seminb id est t̾endis. Hinc ⁊ pigm̃ta
eo qd̃ in pila ⁊ pilo agunt᷑ quasi pilig
menta. Est eñi pila uas concauũ. et
medicoꝵ aptum usui. in qua ꝓpͥe typ¬
sane feriri ⁊ pigm̃ta conscidi solent. Uar¬

Expanded text:
forismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. ur; unde et dinamidia nuncupatur, ubi eorum medicinae scribuntur. Butanicum herbarum dicitur quod ibi herbae notentur. De instrumentis meanu adstringatur, dum plurima contineat ferratomum ab incisione vocatum; nam incisio Graece τομὴ dicitur. Similaria. Angistrum. Spatomele. Guva, quae a Latinis a similitudine cucurbita, a suspirio ventosa vocatur. Deniqri superposita omne, quod intra cutem vel altius aestuat, sive humorem, sive sanguinem, evocat in superficiemseminibus, id est terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi pilimenta. Est enim pila vas concavum, et medicorum aptum usui, in qua proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent. 6. Var
Abbreviated transcription (Latin):
nuus est solis anfractus cum ꝑ¬
ad eadem loca siderũ redit. Annus
dicabatur ande inuendas litt̾as. pio¬
to dracone caudam suã mordente. qͥa
in se recurrit. Alii annũ dicunt apsus
tione. Renouatur enim semper.
Ta sunt autẽ gen̾a annoꝵ. Aut
eñ lunaris annus ẽ .xix. dierũ
aut solsticialis qui duodecĩ ꝯtinz
menses aut magnus. om̃ibz plane¬
tis in eundem locũ recurrentib qͥ fit
post annos solsticiales plurimos a¬
era singłoꝵ annoꝵ est constititta
a cesare augusto quando pͥmũ cẽ

Expanded text:
nus est solis anfractus, cum pnus est solis anfractus, cum pad eadem loca siderum redit. Annus dicabatur ante inventas litteras picto dracone caudam suam mordente, quia in se recurrit. Alii annum dicunt ἀπὸ τοtione; renovatur enim semper. Tria sunt autem genera annorum. Aut enim lunaris annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum ce
Abbreviated transcription (Latin):
id est a callore. ⁊ estas quasi usta. idẽ
exusta ⁊ arida. sam calor aridꝰ ẽ. Au¬
tũpnus a tempestate uocatꝰ. qnͣdo ⁊ fo¬
lia arborum cadunt ⁊ omnia matu¬
rescunt. hyemẽ ratio hemisꝑii nũ¬
cupauit. quia tũc breuiore sol uol¬
uitur oͥculo. Unde ⁊ hoc tempꝰ dr̃ bru¬
petitus. Edacitas enĩ g̾oe. bruma dr̃.¬
Unde ⁊ in brumati dicũt᷑. quib fasti¬
diũ est ciboꝵ. hibernꝰ autẽ int̃ hyemẽ
q a ꝑte totam hyemẽ significat. ħ
temꝑa singłis etiã celi ꝑtib asscri¬
buntur. uer quippe orienti datur.¬
quia tũc ex t̾ris omĩa oriunt᷑. Estas
u̾o meridiano eo qd̃ ꝑs eiꝰ calore
flagrantior sit hiemps septentͥoni.
eo qd frigorib ⁊ ꝑpetuo gelu torpet.
autũpnus acciduo ꝓpt̾ qd̾ gͣues mor¬
bos habet. Unde ⁊ tũc omĩa folia arboꝵ
defluũt. Ut autẽ autũpnus habui¬
det morbia. Facit hoc confiniũ. frigo¬
ris ⁊ caloris ⁊ cõpugnantia int̾se cõ¬
trarioꝵ aerum. de anuo.

Expanded text:
id est a calore, et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus, quando folia arborum cadunt, et omnia maturescunt. Hiemem ratio hemispherii nuncupavit, quia tunc breviori sol volvitur circulo. Unde et hoc tempus bruma dicitupetitus. Edacitas enim Graece broma unde et inbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum. Hybernus autem inter hyemem et que a parte totum hyemem significat. Haec tempora singulis etiam coeli partibus adscribuntur. quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero meridiano, eo quod pars eius calore flagrantior sit; hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet; autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet, unde et tunc omnis folia arborum defluit. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris, et conpugnantia inter se contrariorum aerum. § 36 De
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in speculis parietũ ꝓ ymagine
umbras reddente gẽmas ex eo
młti faciũt. hũc lapidẽ imndia
⁊ initalia ⁊ ad occeanũ ⁊ in his pa¬
nia nasci tradũt. fertur autẽ sub
tib̾io oesare qñdam artifioẽ ex¬
oogitasse uitri tẽꝑamentũ. ut fle¬
xibile ess ĩdudile. qͥ dũ admis¬
sus fuiss ad cesarem. porrexit
fialã oesari. qmͣ ille indignatus
ĩpauum̃tũ ꝓrecit. artifex aut̃ su¬
stulit fialam de pauim̃to q̃ ꝯplicu¬
erat se tãqm uas eneũ. deinde
marculũ de sinu ꝓtulit. ⁊ fialã
correxit. hoc facto cesar dixit ar¬
tifici. Nũqͥd aliꝰ scit hanc condi¬
turã uitroꝵ: postꝙͣ ille iurans
negauit alt̾m hoc scire. iussit
illuĩ cesar decollari. ne dũ hoc co¬
gnctũ staret aurũ ꝓ luto hab̾ent᷑.
ĩ omĩũ metalloꝵ p̾cca abstrahent᷑.¬
⁊ reu̾a qr si uasa uitrea ñ frangẽ¬
tur. mellora essent qm aurũ
i argentum. de metallo.
ut ubi una uena apparuerit.
ibi spes sit altius inquirendi.

Expanded text:
et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstrahe quia si vasa vitrea non frangerentur, melius essent quam aurum et argentum. De metallis ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi.
Abbreviated transcription (Latin):
q ẽ alia speclis aptior mat̾ia.
uł picture accomodatior. Maxi¬
ulit. Uictũ olim fiebat ⁊ in ita¬
lia. ⁊ ꝑ gaslias ⁊ in hispaniã. ha¬
ra. ac liqͣtũ. in alias fornaces
tranffudebatur. que massa uo¬
cabatur admonitr̃ atq ħ recta
tiebat uidr̃ pur ⁊ candid̾. In
gen̾e uctri ⁊ obsiauꝰ lapis ãnu

Expanded text:
que est alia speculis aptior materia, que est alia speculis aptior materia, vel picturae accommodatior. 4. Maxiulit vitrum. Olim fiebat et in Italia; et per Gallias et Hispaniam ara, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum, atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. 5. In genere vitri
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs qͣlls ẽ int̾ius. taliꝰ extius de¬
daratur. ⁊ qdãm dausus pat. Cu
qͣ nascit᷑ belus amns qͥnꝙ miliũ
passuũ spatio in mare fluẽs iuxͣ
ptolomaidẽ. Cuiꝰ harene decrẽte
fluctu a sordib eliũt᷑. hinic fama
ẽ pulsa naue m̾catoꝵuit̾ cũ spar
sĩ ꝑ litꝰ epulas ꝑarent. nec eidẽt
ꝓ attollendis uasis lapsdes. gle¬
cẽsis. ꝑ mixta harena littoris tnͣs¬
lucentis. noui liqͦris fluxisse riuoꝰ
⁊ hane fuicte originẽ nitri. Mox
autẽ ingeniosa solłcia ñ fuit ꝯ¬
tenta solo nit᷑. s ⁊ aliis mnixtu¬
ris hanc artẽ studiit. leuib enĩ
aridisq lignis conqritur. adiecto
cipͦ ac sutro continuisq fornaci¬
b ut es liqͣtͣ masseq fiũt. pos¬
tea ex massis rursus fundit᷑ ĩ
officinis. ⁊̃ aliud flatu figurat᷑.¬
aliud torno t̾itur. aliud argẽti
modo celat᷑. tingit᷑ etiã młtio
modis. ita ut iacictos saphi¬
ros q ⁊ uirides ⁊ mitet᷑. ⁊ onices
uł aliaꝵ genimaꝵ colores ne¬

Expanded text:
es qualis est interius talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cuiqua nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatsim per littus epulas pararent, nec essent pro attollendis vasis lapides, glecensis, permista arena littoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos, et hanc fuisse originem vitri 3. Mox, ut est ingeniosa solertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis misturis hanc artem studuit. Levibus enim aridisque lignis coquitur, adjecto cyprio ac nitro, continuisque fornacibus, ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuraturaliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut hyacinthos, sapphirosque, et virides imitetur et onyches, vel aliarum gemmarum colores; ne
Abbreviated transcription (Latin):
pabło nũcupatã dicũt paleam
qde pͥm̃ ea sola in pascendis aĩa¬
lib p̾beatur. Cuĩ natura excõ

Expanded text:
pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex co
Abbreviated transcription (Latin):
prim̃ in sicilia iuxta flumẽ
eiꝰdẽ noĩs. postea plurimis in t̾¬
uis. ẽ aut̃e iugͣ habens ĩ ine¬
dio oculos nigs ialbos unicto
⁊uariatos. similes emathiti.
magi sub situ eaꝵ si cͥditͣ tẽpe¬
stades au̾tũ flumina sistũt. ab¬
sictos nigͣ ⁊ pondebosa distincta
uenis rubentib. hec ⁊̃ calefacta
ignus sepdem dieb calorẽ tenz.
Egiptlla nig ẽ radice cerulea
facie ex egĩpto ubi iliuenitur
uocata. media iugͣ ẽ a mẽdea illa
fabulosa inuerta. hab uenas
aerei coloris sudorẽ reddit croci
laporem uini uegentana itoli

Expanded text:
primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vocata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Itali
Abbreviated transcription (Latin):
quos egiptii aditiunt. unde ⁊ ad iecti¬
ones uocantur. absq hiis non uiue¬
nies lunã quota sit in quolib anno
⁊ mense ⁊ die. Iste epacte semꝑ .xi.kl.
aprił reꝑiuntur in eadem luna que
fuit᷑ die. Continent᷑ autẽ dulo decẽ¬
iam sequenti anno non addes suꝑ .xxix.

Expanded text:
quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiquos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones vocantur: absque his non invenies luna qet mense, et die. Istae Epactae semper in XI Kal. Apr. reperiuntur in eadem luna, quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemjam sequenti anno non addes su
Abbreviated transcription (Latin):
erint. Embolismus amus est si ocͣc¬
ł uiii. cõminus. bisextus est ꝑ antios
.iiͦii. imus dies adiectus. Crescit enĩ
.iiiͦi. anno assem compleu̾it. bisextilem ã¬
nũ facit. Dictus autem bisextꝰ quis bis̃
secies ductus assem facit qd̃ est unus
dies sicut ⁊ quadrantẽ ꝓpter quater
ductum. qd̾ est bisextus: quem suꝑ dieꝵ
cursum in antũ sol facit. a sexto autẽ
nonas marcias usq in die p̾die kł
ianuarias in lune cursu bisextꝰ apponit᷑.
atq detrahicur. Int̾calares autẽ dies id¬
cͥoo uerantur quia int̾ponũt᷑. ut ratio
lune solisq conueniat. Calare enim
pon̾e dr̃. int̾calare int̾pon̾e. Epactas
g̾ti uocant. latini adiectiones annuas̃
lunares: quia ꝑ undenariũ numerũ
unt᷑. Quas id̾o egiptii aditiunt. ut
lunaris emensio rationi solis equet᷑.
semis dies luc̾e dinoscit᷑. ⁊ fiunt in
annũ lunares dies. coc .liiiiͣ. rema¬
nent ad cursum anni solaris dies .xi.

Expanded text:
erint, Embolismalis annus est. Si erint, Embolismalis annus est. Si 354, communis. Bissextus est per annos 4 unus dies adjectus. Crescit enim quarto anno assem compleverit, bissextilem annum facit. Dictus autem bissextus, quia bis sexies ductus assem facit, qdies, sicut et quadrantem propter quater ductum, quod est bissextus, quem super dierum cursum in annum sol facit. Kal. Martias usque in diem pridie Kalendas Januarias, in lunae cursu bissextus apponitur, atque inde detrahitur. 28. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur, ut ratio lunae solisque conveniant. Calare enim ponere dicitur; intercalare, interponere. 29. Epactas Graeci vocant, Latini adjectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum untur. Quas ideo Aegyptii adjiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. 30. semis dies lucere dignoscianno lunares dies CCCLIV; remanent ad cursum anni solaris dies undecim,
Abbreviated transcription (Latin):
gignt. latini namq a t̾cio nonas
marcias usꝙ in t̾cco nonas apͥlis
pͥmi mensis lunã inqͥrunt. ⁊ si qͣr¬
ta decima luma die dñico ꝑuen̾it in
alium diem dñicũ pascha ꝑtͣhunt
Greci pͥrtu m̾sis lunã ab .uiii. idꝰ
modi dissensio int̾ utrosꝙ pascha¬
lem regulam turbat. Cõmunis
est dies. coc. liiiiͦ. hab. Dictus aũ
cõmunis. qͥa sepe duo ita coniuncti
incedunt. ut iiuicẽ se in paschali
sollempnitate sequant᷑. Nam embolis
mus annus. semper colus ẽ. Embolis¬
mus annus ẽ qui . xiii. menses lumma¬
res idest. ccc. lox iiiiͦ. dies hab̾e mon¬
stratur. Ip̃e est annus sc̃õ moysi diui¬
nitus reuelatus in quo iubent᷑ hii qͥ
longius habitant in sed̾o m̃se pascha
celebrare. Embolicmꝰ aute nomẽ gre¬
cum est qd̃ int̾pretatur latine suꝑ¬
augmentũ. eo qd̾̃ expleat numeriẽ
dies deesse cernunt᷑. Embolismi autẽ
anni ⁊ cõmunes sic inueniũt᷑. Si enĩ¬

Expanded text:
gignit. Latini namque a tertio Nonas gignit. Latini namque a tertio Nonas Martii, usque in tertium Nonas Aprilis primi mensis lunam inquirunt, et si quarta decima lalium Dominicum pascha protrahunt. Graeci primi mensis lunam ab VIII Id. smodi ergo dissensio inter utrosque paschalem regulam turbat. Communis est dies CCCLIV habet. Dictus autem communis quia saepe duo ita coniuncti incedunt ut invicem se in paschali sollemnitate sequantur. mus annus semper solus est. 22. Embolismus annus est qui tredecim menses lunares, id est, CCCLXXXIV dies habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo jubentur ii qui longius habitabant in secundo mense Pascha celebrare. 23. Embolismus autem nomen Graecum est, quod interpretatur Latine superaugmentum, eo quod expleat numerum dies deesse cernuntur. 24. Embolismi autem anni et co
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã reuocemꝰ. s etiam cet̾a q̃
circa eum attestantur. ad sacramẽ¬
toꝵ significationẽ inspiciamꝰ ꝓpter
quem iubemur induere ⁊ exuere ue¬
t̾em expurgantes uetus fermentũ ut
simus noua conspersio. qm̃ pascha no
manni mensib celebrationi paschali
tp̃re scłi. qd̃ septenario dierũ nunio
agit᷑. nũc t̾cium tempꝰ hoc sacram̃tũ
ꝯcd̾m sub lege. t̾cium sub gͣcia. ubi
iam manifestatum est sacram̃tũ pͥ¬
us occultum in ꝓpħico enigmate. Ido
dñi tͥduana. Qd̾ uͦ a quartadecima lu¬
paschalis dies q̃ritur. ꝓpt̾ ipsũ nu¬
merũ septenariũ quo uniu̾sitatis
significatio sepe figurat᷑. qui etiam
ipsi eccłie tbuttur ꝓpt̾ instar uniũ¬
litatis. Unde ioħes a postolꝰ in apoca¬
ad huc in ipsa mortalitate carnis ꝯ¬
stitita ꝓpt̾ ipsam mutabilitatẽ lu¬
ne nomine in scͥpturis significatur.
uaria autem obseruantia opinioñ
paschał festiuitatis uttdũ errorẽ

Expanded text:
memoriam revocemus, sed etiam caetera  quae memoriam revocemus, sed etiam caetera  quae circa eum attestantur ad sacramentorum significationem inspiciamus. 14. Propter quem jubemur induere, et exuere veterem, expurgantes vetus fermentum, ut simus nova conspersio, quoniam Paschamensis in anni mensibus celebrationi paschali tempore saeculi, quod septenario dierum numero agitur, nunc tertium tempus hoc sacramentum secundum sub lege, tertium sub gratia; ubi iam manifestatum est sacramentum prius occultum in prophetico aenigmate: ideo ni triduana est. Quod vero a quarta decima lupaschalis dies quaeritur, propter ipsum numerum septenarium, quo universitatis significatio saepe figuratur; qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur propter instar universitatis, unde et Iohannes Apostolus in Apocaadhuc mortalitate carnis constituta, propter ipsam mutabilitatem, lunae nomine in Scripturis significatur. 19. Varia autem observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquitꝰ eocłia pascha quarta
decima luna cum iudeis celebra¬
bat quecũ ꝙ die occurreret. Quẽ ri¬
tum sci patres in nicena sino ͫ ꝓhibr¬
erunt. constituentes non solum
lunain paschalẽ ⁊ mensem inqͥre¬
te. sed etiam ⁊ diem resurrectionis
dñice obseruare ⁊ ob hoc pascha a
runt. ut dies dñicus non omittet᷑.
pasche autem uocabulũ. non gͥcũ
s hebreũ est. necꝰ passione. qm̃
passin g̾ce dr̃ pati. s a transitu
hebreo u̾bo pascha appellatũ est.
eo qd̾ turc popłs dei ex egypto
transierit. Unde ⁊ in euuangelto.
Cum uidise inqͥt ihx quia uenit
hora ut trarisiret de mundo ad patrẽ
Cuiꝰ nox id̾o ꝑ uigil duatur ꝓpter
aduentũ regis ⁊ dñi nr̃. ut tempꝰ
resurrectionis eiꝰ nos non dormiẽ¬
tes. s uigilantes inueniat. Cuiꝰ
noctis duplex ratio est siue qd̃ in
sus est. siue qd̃ postea eadem hora
qua resurrexit ad iudicandꝰ uent᷑uꝰ
est. Eo autẽmͦ agimꝰ pascha ut nĩ
solum mortẽ ⁊ resurrectionẽ xp̃i in

Expanded text:
ntiquitus Ecclesia pascha quarta decima luna cum Iudaeis celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a runt, ut dies Dominicus non omitteretur. Pascha autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeorum est, nec a Passione, quam Phasin Graece dicimus pati, sed a transitu Hebraeo verbo Pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. Unde in Evangelio, cum vidisset, inquit, Jesus, quia venit hora, ut transiret de mundo ad Patrem. Cujus nox ideo per vigiliam ducitur propter adventum Regis, ac Dei nostri, ut tempus Resurrectionis etes, sed vigilantes inveniat. Cuius noctis duplex ratio est: sive quod in sus est; sive quod postea eadem hora, qua resurrexit, ad iudicandum venturus est. Eo autem modo agimus pascha, ut non solum mortem et resurrectionem Christi in
Abbreviated transcription (Latin):
so mũdo. Hinc ⁊ uniu̾sitas ab imo
cognominata ẽ. ꝓpt̾ qd̃ in unitatẽ
colligitur. Unde cdñs in exangło.
Qui mecum non colligit. spar¬
git. Cur autẽ eccłia cum una sit
a iohe .uii. scͥbunt᷑. nisi ut una ca¬
tholica septiformi plena spũ. de¬
signetur. sicut ⁊ de dño nouimus
dixisse salomonẽ. sapientia edifii¬
cauit sibi domũ. ⁊ excidit colum¬
cłia dei uiui que est columpna ⁊ fir¬
mamentum ultatis. Inchoauit aut̃
eccłia a loco ubi uenit de celo sp̃c
ꝓ ꝑegrinatione autẽ pͥsenti eccłia
longitudine posita ꝓmissionẽ re
rum celestium speculetur. ⁊ idoͥco
syon idest speculatio nom̃ accep̃.
catur. Nam iherłm uisio pacis ĩ
terpredatur. Ibi enim absorta oĩ
adu̾sitate. pacem que est xp̃c. p̾
senti possidebit obtutu. Sy nago
Ipsoꝵ enim ꝓpͥe sẏnagoga dici so
s semꝑ eccłiam siue disc̾nendi cã.
siue qd int̾ cong̾gationẽ unde sy¬
nagoga. ⁊ cõuocatõnẽ. uͥ eccła nom̃ acoe¬

Expanded text:
undo : hinc, et universitas ab uno cognominata est, propter quod in unitatem colligitur. Unde Dominus in Evangelio: Qui mecum non colligit, spargit . 3. Cur autem Ecclesia, cum una sit, a Joanne septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, et excidit columia Dei vivi, quae est columna et firmamentum veritatis.' Inchoavit autem Ecclesia a loco ubi venit de caelo SpirPro peregrinatione autem praesenti Ecclesia longitudine porum coelestium speculatur. Et idcirco Sion, id est, speculatio, nomen accepit. catur. Nam Jerusalem pacis visio interpretatur. Ibi enim absorpta omni adversitate pacem, quae est Christus, praesenti possidebit obtutu. SynagogaIpsorum enim proprie synagoga dici solsed semper ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde synagoga, et convocationem, unde ecclesia nomen acce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑs ext̾ior angusta. iit̾ior ẽ¬
diffusa. quales in horreis uide¬
mus dicte qd̾ lucem fenerent᷑.
alii fenestrã dictam putant. eo
qde domui lucem nũstrat. Com¬
positũ nom̃ ex gͥco latinoq ser¬
mone. fos eñi g̾ce lux est. Car¬
do est locus in quo ostiũ u̾tit᷑.
ira ille cuneus. lanuã regat
ac moueat. Unde ⁊ ꝓu̾biale
est in oardine rem esse. lun¬
ua ostioꝵ dicta. eo qd̃ tnͣsũ

Expanded text:
pars exterior angusta et interior pars exterior angusta et interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae eo quod lucem fenerent: lAlii fenestram putant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς enim Graece lux est. Cardo est locus in quo ostium vertiturnem totum, ita ille cuneus ianuam regat ac moveat. Unde et proverbiale est: 'In cardine rem esse.' Limina ostiorum dicta eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
ditus ab eundo dictus ꝑ quẽ
ingredimur ⁊ admittimur.
uestibulũ est. uł aditus domus
pͥuate uł spaciũ ad iacens edib
publicis ⁊ uestibulũ dictũ. eo
qd̃ uestiuntur fores. aut qd̾
aditũ tecto uestiant. uł abstã¬
do. porticus qd̾ tnͣsitꝰ sit magis
qmͣ ubi stand̾ sit qiͣ porta ⁊ por¬
ticus eo qd̃ sit aꝑtus Ianua
a iano qͦdam a ppesiatur. cuigẽ¬
tiles omnẽ introitũ uł exitum
s acrau̾nt. Unde lucanꝰ. ferrea
belligeri. compescat limina ia¬
ni. est autẽ pͥmꝰ dom̃ ingͥssus.
cet̾a intra ianuã ostia uocant᷑.
ab aliqͦ arcemur ing̾ssu ab ab¬
stando dictum. alii aiũt ostiũ
appellari. qr hostẽ moratur. Ibi
enĩ adusariis nos : obicimꝰ. hĩc
⁊ ostia tib̾iria. qr ostia sũt oppoĩ¬
ta fores ⁊ ualue claustra sũt.
s forea dnr̃. que foras ualue
⁊ duplices complicabilesq sũt.
s gn̾alit̾ usus uocabła ista cor¬
tumpit. Cl austra ab eo ꝙ dau¬
dantur dicta. fenestre sũt qͥb

Expanded text:
ditus ab eundo dictus, per quem ingredimur et admittimur. Vestibulum est vel aditus domus privatae, vel spatium adiacens aedibus publicis. Et vestibulum dictum eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut ab stando. Porticus, quod transitus sit magis quam ubi standum sit, quasi porta; et porticus, eo quod sit apertus. Ianua a Iano quodam appellatur, cui gentiles omne introitum vel exitum sacraverunt. Unde Lucanus1, 62: Ferrea belligeri conpescat limina Iani. Est autem primus domus ingressus; cetera intra ianuam ostia vocantur ab aliquo arcemur ingressu, ab stando dictum. Alii aiunt ostium appellari, quia hostem moratur: ibi enim adversariis nos objicimus. Hinc et ostia Tiberina, quia hostibus sunt opposita. Fores et valvae claustrased fores dicuntur quae foras, valvae, et duplices conplicabilesque sunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus
Abbreviated transcription (Latin):
su purpurã. limã .i. flexuosã inde
⁊ nomẽ accepit. Nam limũ obliqu¬
textura eiꝰ ligata sit in totum quasi
armelausa uulgo uocata qd̃ ante
⁊ retro diuisa atq aꝑta ẽ in armos¬
tantũ clausa qͣi al armi clausa .c. lit¬
t̾a ablata. Camisias uocari qd̾ ĩ hiiꝰ
dormimꝰ in camis .i. instratis nr̃is. fe¬
moralia uocata. eo qd̃ femora tegant.
Ipse ⁊ brace ꝙ sint breues ⁊ uerecũda
corꝑis hiis uelent᷑. Tubrucos uocatos

Expanded text:
sui purpuram limam, id est, flexuosam. Unde sui purpuram limam, id est, flexuosam. Unde et nomen accepit. Nam limum obliqutextura ejus ligata sit in totum, quasi Armelausa vulgo vocata, quod ante et retro divisa atque aperta etantum clausa; quasi armiclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris. Femoralia appellata eo quod femora tegant. Ipsae et bracae, quod sint breves et verecunda corporis his velentur. Tubrucos vocatos
Abbreviated transcription (Latin):
Eadẽ ⁊ frigia. huiꝰ eñi artis ꝑiti fri¬
gii om̃es dur̃ siuie qr in frigia inuẽ¬
da ẽ. unde ⁊ artifices qui id faciunt
⁊ rectꝰ bilex. Ralla que uulgo rasi¬
lis dr̃. Int̃pola uestis illa uocat᷑ q̃ dũ
sit uetus ad nouam speciẽ recurrat.
parnutia nuncupata qd̃ sit diu̾isis
pannis obuta. Colobrũ dictũ qr lõ¬
gum ẽ i sine manicis antiqͥ enĩ mag̃
hoc utebant᷑. leuitonariũ ẽ colobiũ li¬
neũ sine manicis quale monachi egi¬
ptii utunt᷑. lumbare uecat᷑ qd̾ lumbis
religetur. uł qd̾ lumbis hereat. hoc ĩ
egipto ⁊ siria ñ tantũ femine. s ⁊ ui¬
ri utuntur. unde ⁊ ieremias tñseufra¬
ten tulit lumbare suũ. ibiq illud ĩfo¬
ramine petre abscondit. ⁊ postea scis¬
sum repperit. hoc ⁊ qͥbdam renale dr̃.¬
qr in renib asligatur. limꝰ est ues¬
tis q̃ ab umbilico usq ad pedes pro¬
ducitur. hec uestis hab in extremo

Expanded text:
Eadem et Phrygia. Hujus enim artis periti PhryEadem et Phrygia. Hujus enim artis periti Phrygii omnes dicuntur; sive quia in Phrygia inventa est. Unde et artifices, qui id faciunt, et bilex. Ralla, quae vulgo rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. 24. Pannutia nuncupata, quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum, quia longum est, et sine manicis. Antiqui enim magis hoc utebantur. 452 Lebitonarium est colobium sine manicis, quali monachi Aegyptii utuntur. 25. Lumbare vocatur, quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et in Syria non tantum feminae, sed et viri utuntur. Unde et Jeremias trans Euphratem tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum reperit. Hoc a quibusdam et renale dicitur, quia renibus alligatur. 26. Limus est vestis quae ab umbilico usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi miserũt. oloserica tota serica.
olo enĩ totũ Tramoserica stamine
lino. trama ex serico. olofora tota
ex purpura. olo eñi totũ. bissina cã¬
dida confecda ex qͣdam gen̾e lini gros¬
sioris. Sũt qͥ igenꝰ qͦdam lini bicsũ
citia ⁊ mena. linea. qr ex solo lino fit.
linostema uestis ẽ ex lano linoq ꝯ¬
texta. ⁊ dicta linostena qr in stami¬
ne lunũ intrama lanã ht̃. Recta dr̃¬
uessis qͣ sursũ u̾sũ stantesq texũt.
Segm̃tada zonis qͥbdam ⁊ qͣi p̾cisa m̃¬
tis ornata. Nam ⁊ ꝑticulas cuicũq
mat̾ie abscisas p̾ssegmina uocant. le¬
uitensis qd̾ raro filo sit leuitq densa¬
ta. pauitensis ꝯtraria leuitensi dicta
ꝙ grauit̾ p̾ssa atq calcata sit. Citro¬
sa quasi conc̾spa ad si militudinẽ citͥ¬
q curosam. Uenelensis timica ẽ que
affert᷑ exinsuł. Exotica uestis ẽ ꝑegͥ¬
na deforis ueniens ut in hupama a
g̾cis. polunita multi coloris. polimi¬

Expanded text:
primi miserunt. Holoserica tota serica; primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et genus quoddam lini byssum cina . . . Mena . . . Linea, quae ex solo lino fit. 17. Linostema vestis est ex lana linoque contexta. Et dicta linostema, quia in stamine linum, in trama lanam habet. 18. Recta dvestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis quibusdam et quasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quasi concrispa ad similitudinem citque citrosam. 21. Velensis tunica est quae affertur ex insulis. Exotica vestis est peregrina de foris veniens, ut in Hispaniam a Graecis. Polymina, multi coloris. Polymi