comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eminentiora. asia Reductiora fete¬
runt. sme quo ne mẽtris quid suas
sineas dedissent ¶Propõamꝰ enim
nobus Illud ciceronis in or̃one no
fortissimio urrco dite icipientẽ t̾imẽ
etiam si est toto ꝓpoĩto contrattum
atq submissum qr et exordimu ⁊.
et sollititi exordnũ tñ fuit nccͣe est
ali quid plemus et erectius dñ dic̾
pro fortissimo biro ꝙͣ cum et siber¬
uor et tirie sit et timere Iam secũda
insproatio increstat oportet. et na¬
turili quod conatu ꝙͣ minus paui-¬
de ditiniꝰ que sequũt: et ꝙ magni¬
tudo añni milonis ostendit᷑. nĩmeq
dereat. tũ titus anniꝰ Ipẽ magis de
Rei p. salute ꝙ̃ de sua ꝑturbet᷑. Dem̃
qiͣ obmrigatio sui est me ad eis cã
padem añmi magnitudinẽ afferrẽ
non posse. tum Imindiosiora. tñ het
noui indicu noua forma terreti
oitusos. Icła sero Iam pene apertis
ut au̾int tb̃is qui quoꝵ Incide¬
runt cõsuetudinẽ fori. et p̾stimũ

Expanded text:
eminentiora alia reductiora feceeminentiora alia reductiora fecerunt, sine quo ne membris quidem suas lineas dedissent. proponamus enim nobis illud Ciceronis in oratione nfortissimo viro dicere incipientem limere. etiamsi est toto proposito contractum atque summissum, quia et exordium est et solliciti exordium, tamen fuerit necesse est aliquid plenius et erectius, dum dicit pro fortissimo viro, quam cum etsi vereor et turpe sit et timere . iam secunda respiratio increscat oportet et naturali quodam conatu, quo minus pavide dicimus quae sequuntur, et quod magnitudo animi Milonis ostenditur: minimeque deceat, cum T. Annius ipse magis de rei publicae salute quam de sua perturbetur. deinde quasi obiurgatio sui est: me ad eius causam parem animi magnitudinem ut ferre non posse. tum invidiosiora: tamen haec novi iudicii nova forma terret oculos. illa vero iam paene apertis, ut aiunt, tibiis: qui , quocunque inciderunt, consuetudinem fori et pristinum
Abbreviated transcription (Latin):
pedum claudicet. Secunda uarietas¬
est ꝗd solum est pronũciatio ac ne
quis pugnare int̾. se putet equali ͭ ͤ
et uarietatem cũ illi uirtuti con-¬
trarium sit iequalitas huit que
aspettus. Ars porro uariandi tum
gr̃am p̾bet. ac renouat aures. tum
dicentem ip̃a laboris mutatione
Reficit. ut standi/ ambulandi se¬
dendi Iacendi uices sunt. nichilq
eoꝵ pati unũ diu possumꝰ. Illud
uero maximũ s id paulo post trac¬
tabimꝰ qd scdm̃ Rationẽ Rerum de
manda uox est ne ab or̃one distor¬
det. uidemꝰ igitur Illam que gͤce
ac soni intentio non solum ne dicamꝰ.
omĩa clamose qd Infanũ est. at int᷑.
Sequendiꝰ modum qd motu caret.ãt
subimsso munomur es quo etiã debisi¬
tatur diis intentio. s ut in hiisdẽ
parrio suus draffertib sunt tñ qued
prout at Gerboꝵ dignntas.ãt sen¬
rentiaꝵ natua. aut depositio. aut
imptio. at tusitus postulabit. Et qͥ
snguis pinyeoĩt cosorib alia fñ

Expanded text:
pedum claudicet; secunda varietaspedum claudicet; secunda varietas, quod solum est pronuntiatio. ac ne quis pugnare inter se putet aequalitatem et varietatem, cum illi virtuti contrarium vitium sit inaequalitas, huic, quod aspectus. ars porro variandi cum gratiam praebet ac renovat aures, tum dicentem ipsa laboris mutatione reficit, ut standi, ambulandi, sedendi, iacendi vices sunt, nihilque eorum pati unum diu possumus. illud vero maximum sed id paulo post tractabimus, quod secundum rationem rerum, de manda vox est, ne ab oratione discordet. vitemus igitur illam, quae Graece ac soni intentio; non solum ne dicamus omnia clamose, quod insanum est, aut intra loquendi modum, quod motu caret, aut summisso murmure, quo etiam debilitafectibus sint tamen quaedam prout aut verborum dignitas aut sententiarum natura aut depositio aut inceptio aut transitus postulabit: ut, qui singulis pinxerunt coloribus, alia tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in se qui desiderantur sumis inten¬
tionesq et toto ut anunit organo
Instrutta cui aderit hoĩs firmitas.
spũs cum ppatio pertinax. tum labo¬
ri non facile cessurus , neqz grauis¬
simus. ut in musica somis. nec
acutissimꝰ orõnib ꝯuenit. sNam et
hit parum clarus nimnũq plenꝰ
nullum afferre añiꝰ motũ pt̃. et
Illẽ p̾tenus et ĩmodite claritatis.
tum est ultra uerum. tum neq pro¬
mĩciatiõe flecti neq diutius inten¬
tionem ferre pt. Nam uox ut nerui
quo remissior. hec grauior ⁊ ple¬
mor que tensior hectenuis ⁊ acuta
magis est. Sic una uini non hab
sũmã nͥ pͥmeditatur. Mediis gͦ
utendum sonis. hiiqz tum augenda
Intentione excitandi. tum sũmi¬
tenda sunt temꝑandi Inam pͥma
est obseruatio recte ꝓnũciandi eqͣsi¬
tas / ne sermo subsultet̾ in paribus
spaciis ac sonis mistens longa bre¬
nibus grania acutis. elata sub¬
missis et irequalitate hoꝵ om̃ sicͭ

Expanded text:
in se qui desiderantur sinus intenin se qui desiderantur sinus intentionesque et toto, ut aiunt, organo instructa; cui aderit lateris firmitas, spiritus cum spatio pertinax, tum labori non facile cessurus. neque gravissimus autem in musica sonus nec acutissimus orationibus convenit. nam et hic parum clarus nimiumque plenus nullum adferre animis motum potest, et ille praetenuis et immodicae claritatis, cum est ultra verum, tum neque pronuntiatione flecti neque diutius ferre intentionem potest. nam vox ut nervi, quo remissior, hoc gravior et plenior, quo tensior, hoc tennis et acuta magis est. sic ina vim non habet, summa rumpi periclitatur. mediis ergo utendum sonis, hique tum augenda intentione excitandi, tum summittenda sunt temperandi. nam prima est observatio recte pronuntiandi aequalitas, ne sermo subsultet imparibus spatiis ac sonis, miscens longa brevibus, gravia acutis, elata summissis, et inaequalitate horum omnium sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. Itaq Ilłam distintionem.
lictora protinꝰ altero pp̃s inicio Iu¬
sequar cum illuc uenero. atqz alte
menia Rome deponã et morabor.
et nouũ Rursus exordium faciam.
¶Sunt aliqñ et sine Respiratione
et cetera multa mẽbra hũt. Sẽsꝰ
eñĩ sunt alii atq alii et unã corcũ¬
ductionem. Ita pauliam in hns int̾¬
uallis. nõ interrũpendus ẽ ꝯtextꝰ
et/ econtͣrio spm̃ interim Reciꝑe
sine intellectu more nccͣe est. Quo
loco qiͣ subripiendus est. Alioqͥn
si instite Recipiatur nõ minꝰ affe¬
rat obsturitatis ꝙͣ uiciosa distincͦ
uirtus aũt distinguendi fortasse
sit parna. Sine qua tñ ẽẽ mulła
alia in agendo pt̃ Ornata est pro¬
nũciatio cui suffragatur uox facilis.
magna beata flexibilis/ firma/
dulcis durabłis clara/ pulchra
secans aera. et auribz sedens. Est
enim quedam ad auditũ accõmodata
nõ magnitudine sed ꝓpͥetate ad hoc
uelut trattabisis utiqͣ hñs om̃is

Expanded text:
sensum. itaque illam distinctionem sensum. itaque illam distinctionem litora protinus altero spiritus initio insequar; cum illuc venero atque altae moenia Romae, deponam et morabor et novum rursus exordium faciam. sunt aliquando et sine respiratione , et., multa membra habent sensus enim sunt alii atque alii, sed unam circumductionem, ita paulum morandum in his intervallis, non interrumpendus est contextus. et e contrario spiritum interim recipere sine intellectu morae necesse est, quo loco quasi surripiendus est; alioqui si inscite recipiatur, non minus adferat obscuritatis quam vitiosa distinctio. virtus autem distinguendi fortasse sit parva; sine qua tamen esse nulla alia in agendo potest. ornata est pronuntiatio, cui suffragatur vox facilis, magna te, beata, flexibilis, firma, dulcis, durabilis, clara, pura, secans aëra et auribus sedens est enim quaedam ad auditum accommodata non magnitudine, sed proprietate, ad hoc velut tractabilis, utique habens omnes
Abbreviated transcription (Latin):
p sequenti uocali dissimulant᷑ utusq
exempłu posuimꝰ Multum Ille et
reptis uitatur etiam duxioꝵ int̾.
se conggressus. unde pellexit. et colle¬
git. et que alio soco ditta sunt. Ideoq
Laudatur in tatulo suarris appellatio
srar  seretundũ est. ut sit Ratio dis¬
tuita. pd est qui dicit. et incipiat ubi
opportet. et desinat. Oẜseruand etiã
quo loco sustineudꝰ et qi suppendendꝰ
suppenditur. Arma uroũq cano quia
Iolum uroum ad sequencia ꝑtinet b̃t
sit. ũnuni troie qui pͥmus ab oris.
et hic Iterum. Nam etiam si aliud est.
dñde uertiꝙy quoueniti non distinguẽd̃
iñiq utrũq eod uerbo continet᷑ beĩt.
Tertio staliam qr interietio est. fato
fatiebat᷑ Italiam. laumaq dundit
ob eandẽq cãm q̃uarto profugus.
Dem̃ saimnaq uenit satora ubi pain
erit distinctio. qr inde alius ĩcipit
sensus. S ĩ ppĩs etiam distinctioĩb
Interest enĩ Ermonẽ fimiat. an

Expanded text:
insequente vocali dissimulantur. utriusque insequente vocali dissimulantur. utriusque exemplum posuimus: mullum ille et terris Vitatur etiam duriorum inter se congressus, unde pellexit et collegit, et quae alio loco dicta sunt; ideoque laudatur in Catulo suavis appellatio litterarum. Secundum est, ut sit oratio distincta, id est, qui dicit, et incipiat ubi oportet et desinat. observandum etiam, quo loco sustinendus et quasi suspendendus suspenditur arma virumque cano, quia illud virum ad sequentia pertinet, ut sit virum Troiae qui primus ab oris, et hic iterum. nam etiamsi aliud est, unde venit quam quo venit, non distinguendum tamen, quia utrumque eodem verbo continetur venit. tertio Italiam, quia interiectio est fato faciebat Italiam Lavinaque, dividit. ob eandemque causam quarto profugus, deinde Lavinaque venit litora, ubi iam erit distinctio, quia inde alius incipit sensus. sed in ipsis etiam distinctionibus interest enim, sermonem finiant an
Abbreviated transcription (Latin):
firisse. Mũquid citero in hus rexheda
quos ait latrare non agere ¶Sñt
emiamilta uitia de quib dixi cum
in qͣd pͥmi sibri parte puerorũ ora
formarẽ opportimiꝰ xatus in ea eta¬
te facere nłoꝵ mentionẽ in qua
emendari pñt. Itemq siip̃a uox
pmũ fũit ut sic dicatii sana. idesti
musium eoꝵ de quib modo Retusi pa¬
tiet᷑. incõmodum. deinde nõ subsinda.
rudit ãamis. duua. rigida. Uana. pre¬
prufuis. ãt tenuio Inanis. acerba.
pusitia mossis. effeminata p̃s uͦ
Breuis. net parum dirrabilis. nec
in pͣteptum dificilis. Sisucida uero
erit promĩciatio. pͥmũ si uerba tota
exitgermt quoꝵ pars deuorari ꝑs
de strusaiet plisq extoemas sillãs
nõ preferentib dum pͥorũ sono In¬
dustent. ut est aũt nccia uerborũ
expsanatio Ita om̃ĩs imputare. et
Selut ad numerare litteras mole¬
stum et odiosum. Nam et uotales fie¬
q̃ tissĩme coeunt. et cõfonanciũ qued

Expanded text:
fuisse, non quod Cicero in his reprehendit, fuisse, non quod Cicero in his reprehendit, quos ait latrare non agere. sunt enim multa vitia, de quibus dixi, cum in quadam primi libri parte puerorum ora formarem, opportunius ratus, in ea aetate facere illorum mentionem, in qua emendari possunt. itemque si ipsa vox primum fuerit, ut sic dicam, sana, id est, nullum eorum, de quibus modo rettuli, patietur incommodum; deinde non subsurda, rudis, immanis, dura, rigida, rava, praepinguis, aut tenuis, inanis, acerba, pusilla, mollis, effeminata, spiritus nec brevis nec parum durabilis nec in receptu difficilis. dilucida vero erit pronuntiatio prinum, si verba tota exierint, quorum pars devorari, pars destitui solet, plerisque extremes syllabas non perferentibus, dum priorum sono indulgent. ut est autem necessaria uerborum explanatio, ita omnes imputare et velut adnumerare litteras molestum et odiosum. nam et vocales frequentissime coeunt, et consonantium quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. nõ ut arbitror ꝓp̃r talorem.
qued quid̃ ꝓntauerũt.nã est maior
alur s ꝓp̃i hũorem potiꝰ. nam hec
etas iela turgestit. Itaqz nares et
at pectus eo tp̃e tumẽtiatq oĩa uelut
germinãt tenera et imurie obno¬
xiasẽed bit ad ꝓpõitum reddeam. Iã
confirmate ꝯstituteq uocis genus
exercitatiõis optimũ duco. quod est
opeti simillunũ dicere cothidie ficͥ
agmꝰ / namq hoc modo nõ uox
tnñ confrr̃atur. et latus sed etiam
corꝑis detens et accõmodatꝰ orom
motus ꝯpõit᷑: nlon .aͥ est aũt Ratio
ꝓmĩtiatiõis ꝙͣ ip̃iꝰ or̃onis. nam uti
Illa einandata dilucida ornata apta
ẽẽ debes. Ita het qͦ emandata erit. Id.
Uitio carebit. si funt᷑ or facile expla¬
natum Iorundum urlamũ Idest in
quo milla neq tusticitas. neq pe¬
regntas resonet. Non eñ sine tã
Itafiet illus quod ennꝰ probat cũ
dicit suau loquẽti ore Cethegum

Expanded text:
ditur, non, ut arbitror, propter calorem, ditur, non, ut arbitror, propter calorem, quod quidam putaverunt nam est maior humorem potius; nam hoc aetas illa turgescit. itaque nares etiam ac pectus eo tempore tument, atque omnia velut germinant eoque sunt tenera et iniuriae obnoxia. sed , ut ad propositum redeam, iam confirmatae constitutaeque voci genus exercitationis optimum duco, quod est operi simillimum, dicere cotidie sicut agimus. namque hoc modo non vox tantum confirmatur et latus, sed etiam corporis decens et accommodatus orationi motus componitur. non alia est autem ratio pronuntiationis quam ipsius orationis. nam ut illa emendata, dilucida, ornata, apta esse debet, ita haec quoque emendata erit, id est, vitio carebit, si fuerit os facile, explanatum, iucundum, urbanum, id est, in quo nulla neque rusticitas neque peregrinitas resonet. non enim sine cauita fiet illud, quod Ennius probat, cum dicit suauiloquenti ore Cethegum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is concipit᷑. affectus. et edistere ꝙͣ
maxime uaria que et clamorẽ et
disputatiõẽm et sermonẽ et flexus
hẽant. ut simul in omia paremur.
hoc satis est. alioquin initida illa et
curata uox insolitum laborẽ Recu¬
sabit. us assueta gynnastis et oleo
cõpa quelicet sint in suis certam̃b
spetiosa atq Robusta si militare Iter
facẽqz et uigilias imperes defficiãt
et querent unctores suos nudumqz
sudorẽ. Illa quidẽ in hoc oꝑe p̾cipi qͥs
fernt. uitandõ soles atqz uentos. et
mbila etiam ac siccitatem. Ita si di¬
cendum in sole aut uentoso hũido uel
calido die fint̾. Reos deferent. Nam
quidẽ crudum aut saturũ ãt ebrĩ.
ãt eierto modo uomiitu q̃ cauẽda qͥd
mouent declamare neminẽ qͥ. sit
mentie compos puto Illud nõ sinecã
est ab om̃ib pceptũ. ut parcat᷑. ma¬
uime uoci in illo a piñcia in adole¬
stenciã tñsiti. qui naturasit̾ impe¬

Expanded text:
ipsis concipitur, adfectus et ediscere quam ipsis concipitur, adfectus et ediscere quam maxime varia, quae et clamorem et disputationem et sermonem et flexus habeant, ut simul in omnia paremur. hoc satis est; alioqui nitida illa et curata vox insolitum laborem recusabit, ut assueta gymnasiis et oleo corpora, quamlibet sint in suis certaminibus speciosa atque robusta, si militare iter fascemque et vigilias imperes, deficiant et quaerant unctores suos nudumque sudorem. illa quidem in hoc opere praecipi quis ferat vitandos soles atque ventos et nubila etiam ac siccitates? ita , si dicendum in sole aut ventoso, humido, calido die fuerit, reos deseremus? nam crudum quidem aut saturum aut ebrium aut eiecto modo vomitu, quae cavenda quidam monent, declamare neminem, qui sit mentis compos, puto. illud non sine causa est ab omnibus praeceptum, ut parcatur maxime voci in illo a pueritia in adolescentiam transitu, quia naturaliter impe
Abbreviated transcription (Latin):
scisi et oratorib nccͣia est exercita ͦ
qua om̃a cõualestãt. Ita cure nõ
Idem genus est. nam neq certa
tp̃a ad spaciand dari possunt tot
caulib officiis occupato .nͨ. ꝑpare
ab imis sonis uocẽ ad sũmos /nͨ. ẜẜ.
a cõtentione, cũ de re licz cũpluribus
Iudiciis sepe dicendũ sit .nͨ. ciboꝵ
quidem est eadem obseruatio. nõ enĩ
tam molli teneraq uoce ꝙͣ forti ac
durabili opus est.cum Illi om̃es etꝭ
altissimos sonos lemant. cantu oris
nobis pleraq aspere sint concitateq
dicenda. et uigilande noctes. et su¬
ligo et lugubrationũ bibenda. et
Insudata ueste durandũ. qͣre uocẽ
deliciis nõ molliamꝰ.n ͨ iibuatrͭ ͦ¬
ea consuetudine quã desideratura
sit. sed exercitatio eius talis sit.qͣlis
usus ne silencio subsidiat. s fromet᷑.
consuetudine. qua difficultas omĩs
leuetur. edistere aut quo exercearis.
exit optimũ. Nam ex tp̃e dicentis
auocata cura uocis Ille qui ex Reb

Expanded text:
scis et oratoribus necessaria est exercitatio, scis et oratoribus necessaria est exercitatio, qua omnia convalescent, ita curae non idem genus est. nam neque certa tempora ad spatiandum dari possunt tot civilibus officiis occupato, nec praeparare ab imis sonis vocem ad summos nec semper a contentione condere licet, cum pluribus iudiciis saepe dicendum sit. ne ciborum quidem est eadem observatio. non enim tam molli teneraque voce quam forti ac durabili opus est, cum illi omnes etiam altissimos sonos leniant cantu oris, nobis pleraque aspere sint concitateque dicenda et vigilandae noctes et fuligo lucubrationum bibenda et in sudata veste durandum. quare vocem deliciis non molliamus, nec imbuatur ea consuetudine, quam desideratura sit; sed exercitatio eius talis sit qualis usus, ne silentio subsidat, sed firmetur consuetudine, qua difficultas omnis levatur. ediscere autem, quo exercearis, erit optimum nam ex tempore dicentes avocat a cura vocis ille, qui ex rebus
Abbreviated transcription (Latin):
cia minuũt᷑. scura nõ ead orato¬
ribus que phonastis cõuenit. tñ
multa sunt utriusq cõia firmitas
corꝑis ne ad spadonũ et mulierũ
et egroꝵ et exilitatẽ uox nostra
tenuetur quod ambulatio. unctio.
ueneris abstinencia. facilis ciborũ
digestio. Idest frugalitas prestat.
Preterea ut sint fauces integre.
Id est molles ac leues / quaꝵ uicio
et frangit᷑. et obsturiatur. et exaspe¬
ratur. et stindit᷑ uox. Nam ut tibie
ed̾ spũ accepto alium clausis aliũ
apertis foramĩb aliũ nõ satis pͣ¬
gate. aliũ quasse sonũ Reddunt.
Idem fauces tumentes strangie¬
lant uocem. obtuse obturãt. Rase
exapperant. cõuulse sunt fractis or¬
ganis similes. Findit᷑. et pps̃ ob̾iec¬
tu aliquo sicut lapillo tenues aq̃.
aliquid tñ cari relinquit post Id
ipm quod offenderat. humor q uotẽ
ut nmiꝰ impedit. Ita consumptus
destituit. snam fatigatio ut corꝑa
non ad pñs modo tp̃s s etiam ĩ fu¬
titrũ afficit. s ut cõiter et phona¬

Expanded text:
minuuntur. sed cura non eadem oratoribus quae phonascis convenit; tamen multa sunt utrisque communia, firmitas corporis, ne ad spadonum et mulierum et aegrorum exilitatem vox nostra tenuetur; quod ambulatio, unctio, veneris abstinentia, facilis ciborum digestio, id est frugalitas, praestat. praeterea ut sint fauces integrae, id est molles ac leves, quarum vitio et frangitur et obscuratur et exasperatur et scinditur vox. nam ut tibiae eodem spiritu accepto alium clausis, alium apertis foraminibus, alium non satis purgatae, alium quassae sonum reddunt, ita fauces tumentes strangulant vocem, obtusae obscurant, rasae exasperant, convulsae fractis sunt organis similes. finditur etiam spiritus obiectu aliquo sicut lapillo tenues aquaealiquid tamen cavi relinquit post id ipsum quod offenderat. humor quoque vocem ut nimius impedit, ita consumptus destituit. nam fatigatio, ut corpora, non ad praesens modo tempus, sed etiam in futurum adficit. sed ut communiter et phona
Abbreviated transcription (Latin):
funebres. contiones. consulatiões.
ꝓtib cãe.. et sentenciis uerbisqz
que sũt s. multiplicia płib dicẽd¬
Conciliet. persuadeat. moneat. qͥb
natura ccheret. ut eti am delectet
conciliatio. fere saut cõmendatione
morũ. qui nestio quomodo ex uoce
etiam atq actiõe perlucẽt. ãt or̃onis
suauitatel Constat ꝑsuadendi uis
affirmatiõe. que interim plus ip̃is
ꝓlatioĩb ualet. An ista inquit ca¬
lidio cicero si uera ẽent. sit a te di¬

Expanded text:
funebres contiones, consolationes, funebres contiones, consolationes, partibus causae et sententiis verbisque, quae sunt multiplicia, pluribus dicendconciliet, persuadeat, moveat, quibus natura cohaeret, ut etiam delectet. conciliatio fere aut commendatione morum, qui nescio quomodo ex voce etiam atque actione perlucent, aut orationis suavitate constat; persuadendi vis adfirmatione, quae interim plus ipsis probationibus valet. An ista, inquit Calidio Cicero, si vera essent, sic a te di
Abbreviated transcription (Latin):
auestirii nestientis est Ihec sunt
uel illustramẽta ꝓmĩciatioĩs uel
uicia quib ꝓpoĩtis multa cogita¬
aput quos. quib pñtib sit acturꝰ
Nam ut decẽt alia aliis et ap̃. alios
pem. senatum. ppłm. magr̃atus.
pͥuato. publico iudicio. postulatiõe.
actione. similiter decent lñn dif¬
ferenciam subitere sibi quisqz qui
aĩm intenderit. potest Runc qua
de re dicat et efficere qui uelit Rei ꝙͣ¬
druplex obseruatio est. una in tota
causa. Sunt enĩ tristes. hilares.
sollite. secure. grandes. pusille. ut
uix uiꝙͣ ita sollititari partibus
eaꝵ debeamꝰ. ut nõ sũme memi¬
nerimꝰ. Altera que ẽ in diffrĩa ꝑciũ.
ut in prohennio. narratiõe. argu
mentatione. epilogo. Tercia. In
sententiis ip̃is. in quibz stdm̃ res
et affectus uariant᷑.omĩa. Qrͣta.
in uerbis quoꝵ ut est biciosa si ef
in si sua natura redditur uis oĩs
aufertur. Iecitur in laudatiõibz
modata et sublimis est actio.¬

Expanded text:
amiciri nescientis est. hac sunt amiciri nescientis est. hac sunt vel illustramenta pronuntiationis vel vitia, quibus propositis multa cogitaapud quos, quibus praesentibus sit acturus. nam ut dicere alia aliis et apud alios pem, senatum populum, magistratus, privato, publico iudicio, postulatione, actione similiter decent. quam differentiam subiicere sibi quisque, qui animum intenderit, potest; tum qua de redicat, et efficere quid velit. rei quadruplex observatio est. una in tota causa. sunt enim tristes, hilares, sollicitae, securae, grandes, pusillae, ut vix unquam ita sollicitari partibus earum debeamus, ut non summae meminerimus. altera , quae est in differentia partium, ut in prooemio, narratione, in sententiis ipsis, in quibus secundum res et adtectus variantur omnia. quarta in verbis, quorum ut est vitiosa, si efnisi sua natura redditur, vis omnis aufertur. igitur in laudationibusa et sublimis est actio.
Abbreviated transcription (Latin):
asducere sicet. Ardent eñ iam oĩa.
et ut uoy uehementior ac magis
uaria est. Sit amittus ꝙͦ h actum
quend uesut płiantem. Itaq ut leuã
inueluere toga et intingi pene fu¬
uiosum est. Sinũ uero in dexterum
hunerũ ab Imo Reicere selitum ac
siratum. fruintq adhuc penis aliꝙͣ
Ita tur latiorem simĩ simstro Brachio
nõslibiciamus. habet em̃ acre quidd
atq expeditum et calori tõcitatio. nz
non inhabile. lum uero magna ꝑs
est exhausta oĩonis utiq afflante
fortuna. pene omĩa decent sudor
ip̃e et factigatio et negligentior
amictus. et soluta ac uelut labens
undiq toga. ee uo magis nnpor
hant ꝙͦ succurisse plino curã. uUt
ita sudario frontem siccari iuberet.
ne come therant᷑. quas compõĩ pꝰ
paulum sicuti dignũ erat grauit.
uione eius cure cõmendari uident᷑.
ac si incipientib ãt paulũ ꝓgͦssis
decidat togam nõ Repon̾e̾ eamporsꝰ
negligẽt ꝭ aut pigri. ãt quoͦ debeat

Expanded text:
abducere licet: ardent enim iam omnia. abducere licet: ardent enim iam omnia. et ut vox vehementior ac magis varia est, sic amictus quoque habet actum quendam velut proeliantem. itaque ut laevam involvere toga et incingi paene furiosum est, sinum vero in dextrum humerum ab imo reicere solutum ac delicatum, fiuntque adhuc peius aliqua, ita cur laxiorem sinum sinistro brachio non subiiciamus? habet enim acre quiddam atque expeditum et calori concitationique non inhabile. cum vero magna pars est exhausta orationis, utique adflante fortuna, paene omnia decent, sudor ipse et fatigatio et negligentior amictus et soluta ac velut labens undique toga. quo magis miror hanc quoque succurrisse Plinio curam, ut ita sudario frontem siccari iuberet, ne comae turbarentur, quas componi post paulum, sicuti dignum erat, gravitevione curae huius commendari videntur. at si incipientibus aut paulum progressis decidat toga, non reponere eam prorsus negligentis aut pigri aut quomodo debeat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ utiq captandũ est. Uidetur erpm
fateri memorie diffidenciam etaa
mustis ixetus qt impedimeti arã
ueteres ad calceos usqz demittebant.
ut greci pallium Idq ut frat qui de
gestu stripserũt. arota tp̃a Ilła plotꝰ
ngidiusq p̾cipiũt ã uo magis ii-¬
ror plurim secundi docti homies. et
in hoc utiq libro pene etiam miniũ
turiosi ꝑsuasionẽ qui solitum id fa¬
tere ciceronẽ. uelandroꝵ uaritum
gr̃a tradit. Cum hoc amictus genꝰ
instatuis eoꝵ quoq qui pot cice¬
ronem fuerũt appareat palliosum
situt fastias quib crura uestiunt᷑.
et focalia/ et auriũ ligamenta so-¬
la extusare pt̃ ualitudo. S h. amc¬
tus obseruatio dum incipimiꝰ ꝓcedẽte
bero actu iam pene ab inicio narra ᷠ ᷤ
sinus ab humero recte ueliit sponte
delabitur/ et cum argumenta ac lo¬
cos uentum est reicere a simstro togã.
deitere etiam si hereat si nõ cõueiãt
leuam a faucib ac sũmo pettore

Expanded text:
non utique captandum est; videtur enim non utique captandum est; videtur enim fateri memoriae diffidentiam et ad multos gestus est impedimento. togam veteres ad calceos usque demittebant ut Graeci pallium; idque ut fiat, qui de gestu scripserunt circa tempora illa, Plotius Nigidiusque praecipiunt. quo magis miror Plinii Secundi docti hominis et in hoc utique libro paene etiam nimium curiosi persuasionem, qui solitum id facere Ciceronem velandorum uaricum gratia tradit; cum hoc amictus genus in statuis eorum quoque, qui post Ciceronem fuerunt, appareat. palliolum sicut fascias, quibus crura vestiuntur, et focalia et aurium ligamenta sola excusare potest valetudo. sed haec amictus observatio, dum incipimus; procedente vero actu, iam paene ab initio narrationis, sinus ab humero recte velut sponte delabitur, et, cum ad argumenta ac locos ventum est, reicere a sinistro togam, deiicere etiam, si haereat, sinum conveniet. laeva a faucibus ac summo pectore
Abbreviated transcription (Latin):
estisupͣ. centurionũ ut prpuresteite
destendani lenis cutra est Mlotat᷑. ĩtuu
Modus est ut sit paulũ cũctis submis¬
siõr ⁊pãm togam Rotundam eẽ ⁊ apte
tesam uelim. Aliter em̃ multis medis
fiet enornus. Pars eius por mediis
triroib optime termĩat᷑. posterior
qui sub humero dextro ad sunstrum
obliq ducit᷑. uelut balteus .n. stran¬
gulet nec fluat pars toge que pba
pmnponit᷑ sit inferior. Nam ita eteẽt
melius et cõtinet᷑ Subducẽda etiam
pars aliqͣ tumite ne ad lacertũ ui
atum Redeat. tum sinꝰ iniciendus
gulo humerũ non opportet. Aliquii
armitus siet angustus et diggnitatẽ
que est in latrtudine pertoris peddit.
suristoum brachium ecusq ad senatũ
et. ut qi normalem illum angulil
faciat super quot ora ex tora dupłey
eq̃siter sedeat Mamis nõ impleat᷑.
amilis pͥtipue medios articulos nõ
tnsseuntib cuꝰ exit hĩtus eptimus
allenato poslice et digitis leurter
niflexis nͥ. si libesllim tenebit quod

Expanded text:
ut purpura recte descendat, levis cura est; notatur interim modus est, ut sit paulum cinctis summissior. ipsam togam rotundam esse et apte caesam velim, aiter enim multis modis fiet enormis. pars eius prior mediis cruribus optime terminatur, posterior , qui sub humero dextro ad sinistrum oblique ducitur velut balteus, nec strangulet nec fluat. pars togae, quae postea imponitur, sit inferior; nam ita et sedet melius et continetur. subducenda etiam pars aliqua tunicae, ne ad lacertum in actu redeat; tum sinus iniciendus gulo non oportet, alioqui amictus fiet angustus et dignitatem, quae est in latitudine pectoris, perdet. sinistrum brachium eo usque adlevandum est, ut quasi normalem illum angulum faciat, super quod ora ex toga duplex aequaliter sedeat. manus non impleatur anulis, praecipue medios articulos non transeuntibus; cuius erit habitus optimus adlevato pollice et digitis leviter inflexis, nisi si libellum tenebit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ et oꝑis et hõim cõtemptũ fateri.
Cultus nõ est ꝓpͥus oratoris a̾s. sed
magis in ora appicit᷑. qͣre fit ut ĩ oĩb
honestis debet ẽẽ pplendidꝰ et uirilis.
nam et toga/ et calteus et capillꝰ
tam nimia cura ꝙͣ negligenciasũt
Rep̾hendenda ¶Est aquid in amittu qd
ip̃m aliqͣtenus tp̃oꝵ conditiõe mu-

Expanded text:
quam et operis et hominum contemptum fateri. quam et operis et hominum contemptum fateri. cultus non est proprius oratoris aliquis sed magis in oratore conspicitur. quare sit, ut in omnibus honestis debet esse, splendidus et virilis. nam et toga et calceus et capillus tam nimia cura quam negligentia sunt reprehendenda. est aliquid in amictu, quod ipsum aliquatenus tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ire in diuersa subsellia parũ uercũ¬
dum est. Nam et cassius seuerꝰ br bãe
aduersus hoc faciẽtes lineas popo¬
scit. et si aliqñ cõcitate itur nũꝙͣ
nũ frigide reditur/ Aultum ex huis
qui dicũt ap̃. tribunalia. Nam et
uultus erectior. ut eum ap̃. quem
dicitur spectet. et gestus ut ad eñd̃
tendens elatior sit ncce est. et aͣ.
q̃ occurre etiam me tacẽte omib
pñt. Itemqz ab huis qui sedentes
agent. nain et fere fit hoc in Rebz
minorib. et idem impetus actiõis
eẽ non pñt. et qued uicia fiũt nccͣia.
et ad singłas clausulas sentenciaꝵ
uideo assurgentes sibi. et nõnullos
subinde aliquid etiam spaciantis quod
an deceat ip̃i uiderint cũ id faciunt
non sedentes agunt kibere. ãt ecl esse
interagendum quod multis moris fuͭ.
et est quibusd ab oratore meo praul
absit. Nam si quis aliter dicendi oue¬
ra perferre nõ possit. nõ ita miserũ
est quod nõ est agere. potiusq młto

Expanded text:
ire in diversa subsellia parum verecunire in diversa subsellia parum verecundum est. nam et Cassius Severus urbane adversus hoc facientem lineas poposcit. et si aliquando concitate itur, nunquam non frigide reditur. multum ex iis, qui dicunt apud tribunalia. nam et vultus erectior, ut eum, apud quem dicitur, spectet; et gestus ut ad eundem tendens elatior sit, necesse est; et alia, quae occurrere etiam me tacente omnibus possunt. itemque ab iis, qui sedentes agent. nam et fere fit hoc in rebus minoribus, et iidem impetus actionis esse non possunt, et quaedam vitia fiunt necessaria. et ad singulas clausulas sententiarum video adsurgentes et nonnullos subinde aliquid etiam spatiantes, quod an deceat, ipsi viderint; cum id faciunt, non sedentes agunt. bibere aut etiam esse inter agendum, quod multis moris fuit et est quibusdam, ab oratore meo procul absit. nam si quis aliter dicendi onera perferre non possit, non ita miserum est non agere potiusque multo
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ quasi singłis inculcare pe¬
culiariter uelimꝰ Illud nõ Refend̃.
ꝙ quid Reietta in humerũ toga/cũ
dextra simun usq lumbos reduxe¬
runt. sinstra gestũ facientes spa¬
tiantur. et fabulant᷑. cam etꝭ leuã
Restringere prolata longiꝰ dextra.
odiosum.Unde moneo quoq ne id
quid̃ tnͣsseam meptissime fieri.
cum inter moras laudationum
aut in aurem alicitiꝰ loquũt᷑. aut
cũ sodalib Iocant᷑. Aut nõmĩꝙͣ ad
liberos ut pote suos ita Respiciũt
uisportulam di tare uideant᷑. Incli-¬
nari ad Iudicem. ut doceat utiq
si p de quo loqͣris sit obsturius decz
Incumbere aduocato adu̾sus sub¬
selus sedenti. cõtumeliosum recli-¬
nari etiam ad suos et manibz su¬
stineri nisi plane iusta fatigatiõe
delicatum sicut palam moneri exci-¬
dentis. ãt legere. Nainqz in huĩs
om̃ib et uis Illa dicendi soluitur.
et frigestit affectus et iudex parũ
sibi prestari Reuerencia credit. tnͣs¬

Expanded text:
dicimus quasi singulis inculcare pedicimus quasi singulis inculcare peculiariter velimus. illud non ferendum, quod quidam, reiecta in humerum toga, cum dextra sinum usque ad lumbos reduxerunt, sinistra gestum facientes spatiantur et fabulantur, cum etiam laevam restringere prolata longius dextra sit odiosum. under moneor, ut ne id quidem transeam ineptissime fieri, cum inter moras laudationum aut in aurem alicuius loquuntur aut cum sodalibus iocantur aut nonnunquam ad librarios suos ita respiciunt, ut sportulam dictare videantur. inclinari ad iudicem, cum doceas, utique si id de quo loquaris sit obscurius, decet. incumbere advocato adversis subselliis sedenti contumeliosum. reclinari etiam ad suos et manibus sustineri, nisi plane iusta fatigatio est, delicatum, sicut palam moneri excidentis aut legere. namque in his omnibus et vis illa dicendi solvitur et frigescit adfectus et iudex parum sibi praestari reverentiae credit. trans
Abbreviated transcription (Latin):
et Illa indecora in dextoũ ac lemum
satus uacillatio alternis pedib in¬
sistentram longissime fugienda m nol¬
lis actio q̃lem in titio cicero d ͭ fuisse.
unde etiam saltatioĩs que dd igenꝰ citiꝰ
sit appellantium Rephendenda ẽ et
Illa frequens et concitata in utrnq
parte tinitatio/ quam in cicione pr̃e
porisit, et iulius quereus quis ut
illustre loqueretur. et sicimꝰ. Nam
tũ affidente cossega qui erat ꝓpter
ualitudinem et deligatus et pl̾uis
medicamentis desibutus inltũ seturio
exmore Iactasset. Nlũꝙͣ inquit octa¬
ui college tuo gĩam referes. qui
nisi fuisset. hodie te iste musce
comedissent i aitant᷑. et bumeri. qd
uicium demostenes Ita dicit᷑.emen-¬
dasse ut cũ magusto quod pulpito
stans diceret. hasta humero depen¬
dens ĩmiueret. ut sicalore dicẽdi
uitare id excidisset offensatione
Illa cõmoueret:Ambulantẽ loqͥ.
Ita demũ oportet sii caĩs publitꝭ
in quib multisunt iudices quod

Expanded text:
et illa indecora in dextrum ac laevum et illa indecora in dextrum ac laevum latus vacillatio alternis pedibus insistentium. longissime fugienda mollis actio, qualem in Titio Cicero dicit fuisse, unde etiam saltationis quoddam genus Titius sit appellatum. reprehendenda et illa frequens et concitata in utramque partem nutatio, quam in Curione patre irrisit et iulius, quaerens, quis in lintre loqueretur, et Sicinius; nam cum, adsidente collega, qui erat propter valetudinem et deligatus et plurimis medicamentis delibutus, multum se Curio ex more iactasset, nunquam , inquit, Octavi, collegae tuo gratiam referes, qui nisi fuisset, hodie te istic muscae comedissent. iactantur et humeri; quod uitium Demosthenes ita dicitur emendasse ut, cum in angusto quodam pulpito stans diceret, hasta humero dependens immineret, ut, si calore dicendi vitare id excidisset, offensatioue illa commoneretur. ambulantem loqui ita demum oportet, si in causis publicis, in quibus multi sunt indices, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. uaricare supͣ modũ et instãdo
de forme est. et accedente motu ꝓpe
osstemim. Procursio opportuna bñs.
modernta. Rara cõueiencia et am¬
Bulatio qued ꝓpt̾ ĩodicas landa¬
tiomĩ moras. ꝙͣꝙͣ. cicero Rarũ inces¬
sum. neq Ita lontum probat. Dis¬
cursare bero. et quod domitiꝰ affer
de usura mausio dixit satagẽ. Inep¬
tissimũ urbaneq flanus uerginꝰ
Int̾rogauit de quod suo antisophiste
ꝯt milia passum declamasset. preti¬
pue illud stio ne ambulantes auer¬
tanur a Iudicib. sed sũt obliqui
pedes ad consiluimi nobis reppiciẽ¬
tib id fieri iudicuis pͥuatis nõ pt̃.
uerum et brĩora sunt ppacia. net
auersi diu sumꝰ Interimitũ recede
sensim datur. quid et resiliũt quod
est plane Ridiculiumm pedis supplesio
Ut loco est opportuna. Utait titero.
in cõtentionib Aut incipiendis at
siginendis ita ciebra et meptĩẽ hoĩs
et desunt indicem in se cõuertere sest

Expanded text:
ditur. varicare supra modum et in stando ditur. varicare supra modum et in stando deforme est et, accedente motu, prope obscenum. procursio opportuna brevis, moderata, rara. conveniet etiam ambulatio quaedam propter immodicas laudationum moras, quanquam Cicero rarum incessum neque ita longum probat. discursare vero et, quod Domitius Afer de Sura Manlio dixit, satagere, ineptissimum, urbaneque Flavus Verginius interrogavit de quodam suo antisophiste, quot milia passuum declamasset. praecipi et illud scio, ne ambulantes avertamur a iudicibus, sed sint obliqui pedes ad consilium nobis respicientibus. id fieri iudiciis privatis non potest. verum et breviora sunt spatia, nec aversi diu sumus. interim tamen recedere sensim datur. quidam et resiliunt, quod est plane ridiculum. pedis supplosio ut loco est opportuna, ut ait Cicero, in contentionibus aut incipiendis aut finiendis, ita crebra et inepti est hominis et desinit; iudicem in se convertere. est
Abbreviated transcription (Latin):
scitit enĩ asiquid et totiꝰ corꝑis mo¬
tus adeo ut cicero plus Illo agi ꝙͣma
nibus ip̃is putet Ita em̃ d ͭ ĩ oratore.
Mulle arguencie digitoꝵ. nõ ad mi¬
merum articłs cadens trunco ma¬
gis totose ip̃e moderans. ⁊⁊ uirili
laterũ slexione femur ferire. qd
athenis pͥmus fecisse credit᷑. demo¬
a benes. et usitatũ est. et indigͣntes
decet. et excitat auditorẽ. Idq ĩ calido
cicero desiderat. Nonfrons inquit
q Raro decebit caua manu sũmis
digitis pettus appetere. si qñ nosmet
ip̃os assoq̃mur. cohortanter. obiur¬
tantes. miserantes. qd si qñ fiel.
togam qͦ inde Remoueri nõ decebit.
¶In pedib obseruant᷑ status etrĩcesss
pnolato dextro stare et eod̃ manũ
at pedem proferre deforme est. mi
dextrum in cũbere interim dat᷑. sed
equo pectore qui tñ comitꝰ magis
ꝙ oratoriꝰ gestus est. Male etiã in
sinistoum pedem insistentiũ dexta
actollitur. at sũmis digitis suspen¬

Expanded text:
facit enim aliquid et totius corporis mofacit enim aliquid et totius corporis motus, adeo ut Cicero plus illo agi quam manibus ipsis putet. ita enim dicit in Oratore: nullae argutiae digitorum, non ad numerum articulus cadens, trunco magis toto se ipse moderans et virili laterum flexione. femur ferire, quod Athenis primus fecisse creditur Cleon, et usitatum est et indignantes decet et excitat auditorem. idque in Calidio Cicero desiderat; non , frons, inquit, quoque raro decebit cava manu summis digitis pectus appetere, si quando nosmet ipsos alloquimur, cohortantes, obiurgantes, miserantes; quod si quando fiet, togam quoque inde removeri non dedecebit. in pedibus observantur status et incessus. prolato dextro stare et eandem manum ac pedem proferre, deforme est. in dextrum incumbere interim datur sed aequo pectore, qui tamen comicus magis quam oratorius gestus est. male etiam in sinistrum pedem insistentium dexter aut tollitur aut summis digitis suspen
Abbreviated transcription (Latin):
inclinato in humerũ dextrũ capite.
brachio ab aure protenso manũ
inserte pollice extendit. qui quidẽ
maxime placẽt hus qͥ. se dicere
sublata manu iactant. adiciat licz
eos qui sententias uibratis digitis
Iaculant᷑. aut manu sublata demũ-¬
ciant. ãt quod ꝑse interim recipi¬
endum est. quetiens aͥd ipi placuit.
inungos erigunt᷑. s uiciosum id fa-
manu ad mod̃ aͥquid portantium
compoitassꝯiis acced ũt uicia nõ
nature s trepidatiõis cũ ore ꝯcur¬
rente / axari si memoria fefellerᵗ
aut cogitatio nõ suffraget᷑. qͣsi
fautib aͥquid obstiterit insonare
maduersum. tergere nares. ob¬
ambulare sermone imꝑfetto Resi-¬
stere subito. et laudem silentio po¬
stere que omña prosequi ꝓpe ĩfltũ
est. Sua enĩ cuiq sũt uicia. pettꝰ
et uenter. nec proiciant᷑.obserãd̃.
Fanident em̃ posteriora cẽ odiosa og̃.
suppimatas latera cũ gestu consenãt.

Expanded text:
us, qui, inclinato in humerum dextrum capite, us, qui, inclinato in humerum dextrum capite, brachio ab aure protenso, manum infesto pollice extendit; qui quidem maxime place iis, qui se dicere sublata manu iactant. adiicias licet eos, qui sententias vibrantes digitis iaculantur aut manu sublata denuntiant aut, quod per se interim recipiendum est, quotiens aliquid ipsis placuit, in ungues eriguntur; sed vitiosum id facimanu ad modum aliquid portantium composita. his accedunt vitia non naturae sed trepidationis, cum ore concurrente rixari, si memoria fefellerit aut cogitatio non suffragetur, quasi faucibus aliquid obstiterit, insonare, in adversum tergere nares, obambulare sermone inperfecto, resistere subito et laudem silentio poscere; quae omnia persequi prope infinitum est; sua enim cuique sunt vitia. pectus ac venter ne proiiciantur, observandum; pandant enim posteriora, et est odiosa omnis supinitas. latera cum gestu consentiant.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ꝙille comedias iste tragedias
egit. Ead̾ qͦ motus obseruãtio .
ita in fabulis Iuuenũ et senm
militum matronaꝵ granior
qͦ eaꝵ subicienda sũt. queqͥd accide̾
etiam exercitatis auttorib solent.
nam gestum poculum postentis. ãt
uerbera minãtis ãt num qͥngen¬
torum flexo pollice efficientis que
sunt a quibusd̃ st̾ptorib notata
ut in rusticis quid uidi. at ut bra¬
chio exerto introspiciat᷑. latus. ut
manũ altius ultra sinũ proferre
non audeat. Alius inꝙͣtum patet
longitudo protendat. aut ad teccũ
erigat. ãt Repetito ultra leuum
humerum gestu Ita in terdum
flagellet. ut consistere post eum
parũ tuctum sit. ãt sinistrũ ducat
orbem ãt teniere sparsa manu in
proximos offendat. at cubitũ utqͣr
in diuersum latus uentilet sepestio
euenire solet ẽẽ et pigra. et trepida
et secanti similis interim etꝭ iunce¬
tis uncis digitis ãt a capite deici¬
atur aut ead̃ manu suspĩata in
suꝑiora iactetur. Fit et Ille qͣm

Expanded text:
uod ille comoedias, hic tragoedias egit. eadem motus quoque observatio est. itaque in fabulis iuvenum, senum, militum, matronarum gravior quoque earum subiicienda sunt, quae quidem accidere etiam exercitatis actoribus solent. nam gestum poculum poscentis aut verbera minantis aut numerum quingentorum flexo pollice efficientis, quae sunt a quibusdam scriptoribus notata, ne in rusticis quidem vidi. at ut brachio exerto introspiciatur latus, ut manum alius ultra sinum proferre non audeat, alius, in quantum patet longitudo, protendat aut ad tectum erigat aut repetito ultra laevum humerum gestu ita in tergum flagellet, ut consistere post eum parum tutum sit, aut sinistrum ducat orbem aut temere sparsa manu in proximos offendat aut cubitum utrumque in diversum latus uentilet, saepe scio evenire. solet esse et pigra et trepida et secanti similis; interim etiam uncis digitis, ut aut a capite deiiciatur aut eadem manu supinata in superiora iactetur. fit et ille gest
Abbreviated transcription (Latin):
cõuitiari nolle u̾ideam᷑. Etiam si
quid obitiendũ exit. officiend̃ ẽ pa-¬
tromꝰ it id filio ĩito. s fide cogẽte
ffacere credatur. Ita poterit ũterq
saudari. Quod de mr̃e dixi de utͦq
parente accipiendum est. Nam int̾
patres etiam filios qr cũ int̾uẽisset
emancipatio sitigatum stio. In aͫ¬
q ꝓpinquitatib custodiendũ est. ut
Inuiti et ncciͣo et ꝑte Iudicem᷑. di¬
xisse semagis anctem at̃ minꝰ. uti
tinq ꝓsone debet᷑ renerentia eadẽ
pro libertis aduersus suos patro¬
nos obseruancia. Et ut semel plura
complettar. nũꝙͣ decebit sit adu̾sꝰ
tales agere ꝑsonas quoͦ contͣ. nos
agi ab hom̃ĩb conditionis eiusdẽ
iniquo am̃nio tulissemꝰ. Prestat᷑. ħet
asiqñ et dignatiõĩb ut libertatꝭ ure
Ratioret datt me quis nos at̃ petulãtes
in ledendis his aut etiam ambicõsos
putet. Itaq cicero ꝙͣꝙͣ̃ erut incoctã
gramssime ditturꝰ. neq aliter agi

Expanded text:
non conviciari, nolle videamur. etiam , si non conviciari, nolle videamur. etiam , si quid obiiciendum erit, officium est patroni, ut id filio invito, sed fide cogente facere credatur. ita poterit uterque laudari. quod de matre dixi, de utroque parente accipiendum est; nam inter patres etiam filiosque, cum intervenisset emancipatio, litigatum scio. in at, ut inviti et necessario et parce iudicemur dixisse, magis autem aut minus, ut cuique personae debetur reverentia. eadem pro libertis adversus patronos observantia. et ut semel plura complectar, nunquam decebit sic adversus tales agere personas, quomodo contra nos agi ab hominibus condicionis eiusdem iniquo animo tulissemus. praestatur hoc aliquando etiam dignationibus, ut libertatis nostrae ratio reddatur, ne quis nos aut petulantes in laedendis eis aut etiam ambitiosos putet. itaque Cicero, quanquam erat in Cottam gravissime dicturus, neque aliter agi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑerant diuine cicero seruait.
primũ ne obliisteret᷑. Reuerencie
que parentibz debetur. Deinde ut
Repetitis altius causis diligentͤ
ostenderet. ꝙͣ id quod erat in mrẽm
dicturus non opporteret modo fiei.
s etiam nccͣe esset. p̾omaq hec expo
tiner̾t adeo in causa difficili atq
ꝑplexa nichil pͥus intuend ⁊edid ͭ
ꝙͣ quid deceret. ffecit Itaq nomen
parentis nõ filio Inuidiosum s ip̃i
inꝙͣ. dicebatur. potest tñ aliqñ m̃r
et in re leuiore. aut minus infeste
contra filium stare. Tum lemor atz
submissior decebit oratio. Nam et
satiffaciendo. ãt nr̃am minueniꝰ
Inindiam. aut etiam in diuersum
eam tnͣfferemꝰ. Et si graiter dolore
filium palam fuit. cedet᷑. ab eẽ ab eo
tulpa. fietq ultio miserabilis. Auer¬
tere qͥz an alios c̾men decet. ut frau¬
de asiquoꝵ concita credat᷑. et omña
nos passurres. nichil aspere dicturos
testandum. ut etiam si nõ possimiꝰ

Expanded text:
supererant, divine Cicero servavit, supererant, divine Cicero servavit, primum, ne oblivisceretur reverentiae, quae parentibus debetur; deinde ut, repetitis altius causis, diligentissime ostenderet, quam id, quod erat in matrem dicturus, non oporteret modo fieri, sed etiam necesse esset. primaque haec expotinebat. adeo in causa difficili atque perplexa nihil prius intuendum credidit quam quid deceret. fecit itaque nomen parentis non filio invidiosum, sed ipsi in quam dicebatur. potest tamen aliquando mater et in re leviore aut minus infeste contra filium stare; tum lenior atque summissior decebit oratio. nam et satisfaciendo aut nostram minuemus invidiam aut etiam in diversum eam transferemus; et si graviter dolere filium palam fuerit, credetur abesse ab eo culpam fietque ultro miserabilis. avertere quoque in alios crimen decet, ut fraude aliquorum concita credatur, et omnia nos passuros, nihil aspere dicturos testandum, ut, etiamsi non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
catur unꝙͣ. ut nõ remaneant
amoris uestigia. et sacra qued
patris eius meõria. Iam quoͦ
contra abdicantem patrẽ q̃ren¬
tem uxorem inagi cãm oppor¬
ceret quartus liber in qͦ. ꝓhemii
precepta sunt cõtinet. ec̃. ⁊ ĩ ubis
quod deceat. aut turpe sit nemini
dubium est ¶ Snũ Iam igit᷑. huit
loco quod est sane sũme difficultatꝭ
adiciendũ bĩdetur. Quib modis
ea que sunt natirra parum specio¬
sa queqz non dicere si utrumlibet
et liberum maluissemꝰ non tam̃
sintindecora dicentib quid asperio¬
ren hr̃e frontem potest. aut ꝙͣ aures
hom̃ magis reppuunt.ꝙͣ cum ẽ filio
filisse aduocatis in mr̃em porand̾.
Aliqñ tñ nccͣe est. ut in causa clu-¬
enti abici se non semꝑ Illa bia qͣ.
contra sasiam cicero usus est. nõ qrͫ
Ille optime. s quia plimũ Refert.qͣ.
in Re. et quomodo ledat. Itaq illa cũ
si lii caput palam ĩpugnaret fortit᷑.
fuit Repellenda/ Duo tñ que sola

Expanded text:
catur unquam, ut non remaneant catur unquam, ut non remaneant amoris vestigia et sacra quaedam patris eius memoria. iam quomodo contra abdicantem patrem, querentem uxorem, agi causam oporceat, quartus liber, in quo prooemii praecepta sunt, continet. esse et in verbis quod deceat aut turpe sit, nemini dubium est. unum iam igitur huic loco, quod est sane summae difficultatis, adiciendum videtur, quibus modis ea, quae sunt natura parum speciosa quaeque non dicere, si utrumlibet esset liberum, maluissemus, non tamen sint indecora dicentibus. quid asperiorem habere frontem potest aut quid aures hominum magis respuunt, quam cum est filio filiive advocatis in matrem perorandum? aliquando tamen necesse est, ut in causa Cluentii Habiti. sed non semper illa via, qua contra Sasiam Cicero usus est; non quia non ille optime, sed quia plurimum refert, qua in re et quo modo laedat. itaque illa, cum filii caput palam impugnaret, fortiter fuit repellenda. duo tamen, quae sola
Abbreviated transcription (Latin):
tib decet. nam qui int̾mittere ĩ
agendo dolorem potest. uidet᷑. pos¬
se etiam deponere. Nestio tñ anhꝰ
dequo laritm᷑. decoris custodia ma¬
xnne cirça eos cͥca quos dicinut
examinanda sit. Nam sine du ͦ
in om̃ib statim accusatiõĩb hoc
agendum est ne ad eas libenter
destendisse uideam. Ideoq mͥ. Illud
crassi seneri nõ mediocriter dis¬
ꝓlicet. dii boni uno. et quo me
Giuere iuuet aspernantẽ uideo.
Non enĩ iusta ex causa uel nctia
uidere p̃t̃ postulasse eum sed qͣd
accusandi uoluptate ꝓter hoc tu
quod est cõmune ꝓpͥam modera ͤ
qued cause desiderant.  uappt᷑
ei quicuratiõem bonoꝵ patris po-¬
stilabit doleat eius ualitudine.
et quelibet grania pater obiet¬
turus miserrimã sibi ostendat
ẽẽ hanc ip̃am nccͣctatem. Neg ħ.
pautis modo uerbis s toto colore
attionis ut id eum nõ dicere mͦ
sed etiam uere ditere aꝑpeat .mͦ.
causanti pupillo sit tutor has-¬

Expanded text:
ctibus decet. nam qui intermittere in ctibus decet. nam qui intermittere in agendo dolorem potest, videtur posse etiam deponere. nescio tamen an huius, de quo loquimur, decoris custodia maxime circa eos, contra quos dicimus, examinanda sit. nam sine dubio in omnibus statim accusationibus hoc agendum est, ne ad eas libenter descendisse videamur. ideoque mihi illud Cassii Severi non mediocriter displicet: di boni, vico; et, quo me vivere iuvet, Asprenatem reum video. non enim iusta ex causa vel necessaria videri potest postulasse eum, sed quadam accusandi voluptate. praeter hoc tamen, quod est commune, propriam moderationem quaedam causae desiderant. quapropter et, qui curationem bonorum patris postulabit, doleat eius valetudinem; et quamlibet gravia filio pater obiecturus miserrimam sibi ostendat esse hanc ipsam necessitatem, nec hoc paucis modo verbis, sed toto colore actionis, ut id eum non dicere modo, sed etiam vere dicere appareat. nec causanti pupillo sic tutor iras