comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multuosa seditio conpͥmat᷑. Et cũ
multi diu̾sa sentiant. ꝑconcionanteᷤ
rationẽ adunã sentenciã ꝑducunt᷑.
Hicgͦ lib̾ socirco concionator dr. qͥa
salomon ineo qͣsi tumultuantis tͣbe
suscepit sensũ. ut ea ꝑ inqͥsitionem
dicat. q̃ fortasse ꝑ tẽptacionẽ ĩꝑita
mens sentiat. Nam qͦt sentencias
qͣsi ꝑinqͥsitionẽ mouet. qͣsi tot inse
ꝑsonas diu̾soꝵ suscipit. d conciona¬
tor uerax. uelut extensa manu. om̃iũ
tumultꝰ sedat eosq ad unã senten¬
trã reuocat. cum ineiusdem libri t̾¬
mino ait. Finẽ loquendi om̃s parit̃
audiamꝰ. Dm time ⁊ mandata eius
obserua. hocẽ om̃is homo. Si enim
parit̃ audiamꝰ. ipse sibitestis ẽ. qͥa
inse multoꝵ ꝑsonas suscipiens.
qͣsi solus locutus ñ c̃. Unde ⁊ alias
quȩ in libro eodem ꝑ inqͥsitionẽ mo¬
uent᷑. atq alia q̃ ꝑrationẽ satisfaciunt.
Alia q̃ extemptati ꝓfert animo. atti
adhuc huiꝰmodi delectacionib dediti.

Expanded text:
matur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax, velut extensa manu, omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc est enim omnis homo . Si enim pariter audiamus, ipse sibi testis est quia, in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti;
Abbreviated transcription (Latin):
ris dicta. hȩc a circio occeanũ. qui aqͥta¬
nieus sinus dr̃. ab occasu hispaniam
ht̃: a septentrione & oriente lugdunen¬
sem. ab euro & meridie. narbonensem

Expanded text:
r. Haec a circio Oceanum qui Aquitanicus sinus dicitur, ab occasu Hispanias habet, a septentrione et oriente Lugdunensem, ab euro et meridie Narbonensem
Abbreviated transcription (Latin):
brum refertur.
cauit. ad hominẽ: ⁊ ẽ actiuum.¬
Ex polia. hostiũ p̾a. dicta apal¬
luis. qͣsi ex pallia uictis enim
detrahuntur. tare.¬
Expoliare. nudare. mundare. mac¬

Expanded text:
brum refertur. cauit ad hominem, ut si dicamus ‘Expolia, hostium praeda dicta a palliis, quasi expallia, victis cum detrahuntur. Expoliare, nudare, mundare, mac
Abbreviated transcription (Latin):
nomina damꝰ. hincẽ qd̾ om̃ĩũ nomi¬
nũ ethimologia ñ reꝑitur. qͥa q̃dã
ñ scđm qͣlitatẽ qͣ genita sunt. s uix¬
ta arbitrium humanȩ uoluntatis
uocabula acceꝑunt. Sunt aut̃ echi¬
mologie nominũ. aut excausa da
gine ut homo. qͥa sit ex humo. aut
etiam facta sunt ex nominũ deri-¬
uatione ut aprudentia prudens.
quedam etiã ex uocib ut agarru¬
litate. garrulus. Quecdã ex g̾ca ethi¬
urbium. fluminũ. traxer̃t uocabula.
Multa etiam ⁊ diu̾sarum gentiũ
sermone uocant᷑. un ⁊ origo eoꝵ

Expanded text:
nomina damus. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur, quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etymologiae nominum aut ex causa dagine, ut 'homo', quia sit ex humo, aut etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etyurbium, vel fluminum traxerunt vocabula. Multa etiam ex diversarum gentium sermone vocantur. Unde et origo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
captam cretam aduexit. ⁊ partẽ
t̃ciã orb̾ ex eiꝰ nomine appellauit.
Iste ẽ agenor libiȩ filius. ex qͣ libia
tib ripheis. ac flumine thanai.
meothidisq pauludib que s̃ ad
orientẽ ꝑlitꝰ septemtrionalis oce¬
ani. usq ad galliam ⁊ belgicam.¬
⁊ flum̃ renũ qd̾ ẽ aboccasu. deinde
Pontꝰ accipit᷑ aboriente. Alamaẽ
inmedio. Datia. ubi ⁊ gothia. De¬
inde germania. ubi plurim̃a par¬
bius abarbarico ad mare nr̃m
se cludat ex pediam. Idẽ misiam.¬

Expanded text:
raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex ejus nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua Libya, tibus Riphaeis ac flumine Tanai Maeotidisque paludibus quae sunt ad orientem, per litus septentrionalis oceani usqet flumen Rhenum, quod est ab occasu, deinde ponto excipitur: ab oriente Alania est, in medio Dacia, ubi et Gothia: deinde Germania est, ubi plurimam parbius a barbarico ad mare Nostrum secludit, expediam. Moesia
Abbreviated transcription (Latin):
albo capillo. hȩc ab oriente sub mare cas¬
pium surgens. ꝑ orã occeani septẽtrio¬
nalis. usq ad meotides paludes ꝑ deser¬
ta ce inculta extendit᷑. Huic t̾rȩ canes
ingentes sunt. tantȩq feritatis. ut tau¬
ros p̃mant. et leones ꝑimant. Albani

Expanded text:
nascantur. Haec ab oriente sub mare Caspium surgens, per ora Oceani septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis ut tauros premant, leones perimant. Armeni
Abbreviated transcription (Latin):
Irabia. angusto t̾rȩ tractu ad orientẽ u̾s
ad ꝑsicum sinũ extendit᷑. cuiꝰ septemtri¬
onalia. chaldea claudit᷑. occasũ sinus.
Arabici. heretici dicti. ab arabia in qua
sunt orti. dicentes animã et corpus simul
mori. simul resurgere. ¶ cabalcada.

Expanded text:
autem angusto terrae tractu ad orientem versus ad Persicum sinum extenditur, cuius septentrionalia Chaldaea claudit, occasum sinus ARABICI Haeretici dicti ab Arabia, in qua sunt orti, dicentes, animam et corpus simul mori, simul resurgere.+ ARABILIS
Abbreviated transcription (Latin):
Aretophilax. dictꝰ. qd̾ areton .i. elicen. ur¬
sam sequit᷑. eundẽ bootẽ dñt. eo qd̾ pau¬
stro heret. signum multis spectabile
stellis. int̃ quas arcturus ẽ. quȩ a¬
Arcturus. sidus post caudã maioris

Expanded text:
Arctophylax dictus, quod Arcton, id est Helicem Ursam, sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis spectabile stellis, inter quas Arcturus est. Aus est post caudam maioris
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia si collitur uͦ. significacio in te¬
astutus ꝓ copulacuia accipitur. quia u¬
criusq rei simul sententiam significat
cum substantia. Lot̃ eciã distributiua
dici. quia distribuit diu̾sasres diu̾sis

Expanded text:
est, quia si tollatur vero, significatio inteastutus, pro copulatiua accipitur, quia utriusque rei simul sententiam significat cum substantia. potest tamen et distributiua dici, quia distribuit diuersas res diuersis
Abbreviated transcription (Latin):
Aut lops animal ẽ acerrimũ nimis ad¬
eo ut nec uenatores ei appropinqua¬
re possint. nt̃ aũt longa cornua ser¬
re figuram habentia. ita ut possit ar
bores magnas et altas secare et ad t̾¬
ram deponere. Cum autem sitierit.
uenit ad magnum eufraten fluinum.
et bibit. et ẽ ibi fruetex qui d̾rgͥce. he¬
ricine hnĩs urgultani subtilia. atq
ꝓlira. Ueniens autem incipit luclere
cornibus siuis ad hericinam. et dum
ludit. obligat cornua sua. inuirgul¬
tis eius. Cum aut̃ diu pugnans lib̾a¬
re se non possit. exclauiat uoce mag¬
na. Tunc audiens uenacor uocem eiꝰ.
uenit. et occidit eum. ssemotum.

Expanded text:
AVTOLOPS Est animal acerrimum nimis, ita ut nec uenator ei possit appropinquare. Habet autem longa cornua serrae figuram habentia, ita ut possit etiam arbores altas et magnas secare et ad terram deponere. Et cum sitierit, uenit ad magnum flumen Euphratem, et bibit; est autem ibi frutex qui dicitur graece herecine, habens uirgulta subtilia atque prolixa; ueniens autem incipit ludere cornibus suis ad herecinam; et dum ludit, obligat cornua sua in uirgultis eius. Cum autem diu pugnans liberare se non possit, exclamat uoce magna; audiens autem uenator uocem eius, uenit et occidit eum. Sic et
Abbreviated transcription (Latin):
Astrologia. partim naturalis. partim
suꝑsticiosa ẽ. Naturalis dũ exequitur
solis ⁊ lunȩ cursus. uel stellaꝵ certas
tempoꝵ stationes. Suꝑsticiosa ẽ uero
illa quam mathematici secuntur. qͥ
instellis auguriantur. quiq etiã .xii.
bra disponunt. sidumq cursu nati¬
uitates hominũ ⁊ mores p̃dicare noͦ. Is¬
Astronomia nero ẽ una ex .uii. liberali¬

Expanded text:
Astrologia vero partim naturalis, partim superstitiosa est. Naturalis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, qui in stellis auguriantur, quique etiam duodecorporis membra disponunt, siderumque cursu nativitates hominum et mores praedicare coAstronomia
Abbreviated transcription (Latin):
capadotiȩ sita ẽ. haut ꝓcul a loco uͥ
eufrates nascit᷑ usq ad egiptũ ⁊ extre¬
mũ sinũ arabicũ qui est ad meridiem
longo angͦtoq sulco. saxis insulisq cre¬
berrima. a rubro mari .i. ab oceano occa¬

Expanded text:
ae sita est, haud procul a loco ubi Euphrates nascitur, usque ad Aegyptum et extremum sinum Arabicum, qui est ad meridiem, longo angustoque sulco saxis insulisque creberrimo, a Rubro mari, id est, ab Oceano, occa
Abbreviated transcription (Latin):
septẽtͥone int̾ montẽ taur̃ ⁊ caucasũ.
Cui admĩdiẽ succedit babilonia. deiñ
caldea. nouissime arabia. ⁊ eudemon
q̃ int̾ sinũ ꝑsicũ ⁊ sinũ arabicũ Ang̾to
t̃rȩ tͣctu orientẽ u̾sus extenđr. In his
sunt g̃s .xx uiii. A flumine eufrate
qđ ẽ ab oriente usq ad mare nr̃m qđ¬

Expanded text:
septentrione inter montem Taurum et Caucasum. septentrione inter montem Taurum et Caucasum. cui ad meridiem succedit Babylonia, deinde Chaldaea, nouissime Arabia Eudaemon, quae inter sinum Persicum et Arabicum angusto terrae tractu orientem uersus extenditur. in his sunt gentes XXVIII. A flumine Euphrate, quod est ab oriente, usque ad mare N
Abbreviated transcription (Latin):
nistra caligardamana. cui subiacet
ad eurũ insula taꝓbanẽ. ex qͣ oceanꝰ
indicꝰ uocari incipit. Ad extra ht̃¬
timaui montis. uͥ caucasus deficit
ꝓmontoriũ samara. cui ad aquilonẽ
subiacent ostia fluminis ortorogorre. ẜ
ex quo oceanꝰ sericꝰ appellat᷑. In his fini¬
b india ẽ. Quȩ ht̃ ab occidente flu¬
men indũ. qđ rubro inari excipitur
a septentrione montẽ caucasũ. Reliqͣ
ut dixi eoo ⁊ indico oceano t̃minant᷑
Hȩc habet gentes.xl.iiiͦi. absq insula
liquis insulis habitabilib płimis.
a flumine indo qđ ẽ aboriente usq
ad flum̃ tigrin. qđ ẽ ab occasu regio¬
nes sunt iste. Aracusia. parthia. assy¬
ria. ꝑsida. media. situ terraꝵ mon
montẽ caucasũ. ameridie mare rubrũ
⁊ sinũ ꝑsicũ. In medio autẽ sui flium¬
na p̃cipua. hidaspen.⁊ arabin. Inhis sunt
quãuis script᷑e scẽ uniu̾sam sepe mediã
uocent. A flumine tigri usq ad flum̃
cufraten. ꝯ esopotamia ẽ incipiens a

Expanded text:
ium Caligardamana, cui subiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus uocari incipit; a dextra habet Imaui montis — ubi Caucasus deficit — promunturium Samarae, cui ad aquilonem subiacent ostia fluminis Ottorogorrae, ex quo oceanus Sericus appellatur. In his finibus INDIA est, quae habet ab occidente flumen Indum, quod Rubro mari accipitur, a septentrione montem Caucasum; reliqua ut dixi Eoo et Indico oceano terminatur. haec habet gentes XLIIII, absque insula t absque reliquis insulis habitabilibus plurimis. a flumine Indo, quod est ab oriente, usque ad flumen Tigrim, quod est ab occasu, regiones sunt istae: Aracusia, Parthia, Assyria, Persida et Media, situ terrarum momontem Caucasum, a meridie mare Rubrum et sinum Persicum, in medio autem sui flumina praecipua Idaspem et Arbimin. In his suntquamuis Scripturae Sanctae uniuersam saepe Mediam uocent. A flumine Tigri usque ad flumen Euphraten MESOPOTAMIA est, incipiens a
Abbreviated transcription (Latin):
choat. Seruch añ.xxx. gͥ nachor. Reg¬
mi egyptioꝵ nascitur. Nachor an̾.xx.
T hare añ .lxx. gͥ abraham. ⁊oroastres
ercia ȩtas. abraham añ .c. gͥ y̾saachi oe
hismahel. a quo hismaelitȩ. Ysaach¬
to. Cecrops athenas condidit. Athlans a

Expanded text:
choat. Seruch annorum XXX genuit Nachor. Regnum Aegyptiorum nascitur. Nachor annorum Thara ann. LXX genuit Abraham. Zoroastres Tertia aetas. Abraham ann. C genuit Isaac et Ismahel, a quo Ismahelitae. IIIMCt Cecrops Athenas condidit. Moyses a
Abbreviated transcription (Latin):
si. tͣnsgressoq danubio romanis se deder̃
S dũ iniurias eoꝵ ñsustinerent. indig
liã uastant. obsessam urbẽ .i. romam
capiunt. Post gallias aggrediuntur
patefactisq pireneis montib spaniã
usq ꝑueniunt. ibiq sedẽ loquat᷑.¬

Expanded text:
si, transgressoque Danubio, Romanis se dederunt. Sed, dum injurias eorum non sustinerent, indignliam vastant, obsessam Urbem capiunt, Gallias aggrediuntur, patefactisque Pyrenaeis montibus, Hispanias usque perveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
Gens. multitudo. ab uno pͥncipio ut¬
iudeoꝵ. siue ab alienatione sodm
ꝓpͥam collectionẽ distincta. ut g̾ciȩ
asiȩ. hinc ⁊ gentilitas dr̃.
Gens. aut̃ appellata ꝓpt̃ generationes
de sem. Q̃ fiunt.Lxxiii. uł potiꝰ
ut ratio declarat. lxxii. totidẽq
lingue q̃ ꝑterras eẽ ceꝑunt. q̃q cres¬
cendo ꝓuincias impleuer̃. ⁊ insulas.¬

Expanded text:
est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarat, LXX duae, totidemque linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ dã numerant᷑ .i. partes orationis
UIII. uox articłata. litt̾a. silła. pedes
ethimologia. glose differentię. barba¬
rismi. soloecisii. uicia. metaplasma
Scemata. tropi. ꝓsa. metra. fabule.

Expanded text:
 dinumerantur, id est, partes orationis octo: vox articulata, littera, syllaba, pedes,etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosa, metra, fabulae,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ colores. ⁊ corpoꝵ qͣntitates ⁊ animoꝵ
diu̾sitates existunt. Iñ romanos gͣues
g̾cos leues. a fros. u̾sipelles. gallos nat̾a
feroces atq acriores ingenio ꝑuidemꝰ.
q̃ natura climatum facit.

Expanded text:
es et corporum quantitates et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Est aut̃ niger. planꝰ. lenis. ⁊ ardens
igni admotꝰ. ex eo scripta fictilia ñ
delent᷑. Incensus serpentes fugat
demoniacos ꝓdit. uirginitatẽ depre-¬
hendit aqua accenditur. oleo restin¬

Expanded text:
Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; mirumque, accenditur aqua, oleo restin
Abbreviated transcription (Latin):
Tciꝰ arfaxat. aqͦ gens chaldeoꝵ exor¬
ta ẽ. Quartꝰ. ludi. aqͦ lidii. Quintꝰ
arã. a qͦ siri. quoꝵ metropoł fuit da¬
mascus. filiĩ aram. nepotes sem .iiii.
hus. ⁊ ul. ⁊ geter. ⁊ mes. hus traco¬
nitidis conditor qui inter palestinã
⁊ celessiriã tenuit pͥncipatũ. Uñ
fuit iob. scđ̾m qd scriptũ ẽ. Uir erat¬

Expanded text:
axat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secundum quod scriptum estIob
Abbreviated transcription (Latin):
N icholattȩ. heretici dicti anicholao diacono
ȩcclȩ hierosolimoꝵ. qͥ cũ stephano ⁊cȩt̃is
cõstitutus ẽ apetro. qui ꝓpt̃ pulchritudinẽ
relinquens uxorẽ. ut qui uellet eã uteret᷑:
uersa instuprũ tał consuetudo. u inuic̃e
coniugia cõmutarent᷑. qđ ioħs in apoca¬
lypsi implorabat dicẽs. S hoc habes qđ
odi facta nicholaitaꝵ.nũ uicit.

Expanded text:
ono Ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et caeteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet ea uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem conjugia commutarentur: quos Joannes in Apocalypsi improbat, dicens: Sed hoc habes, quia odisti facta Nicolaitarum.
Abbreviated transcription (Latin):
leones fremere. Tigrides rachare.
Pardos feltre. Panteras caurire. Ursoᷤᷤ
uncare. ł seuire. Apros frende. Lince
urcare. Lupos ululare. Serpentes si¬
mugire. Equos innire.Asinos rudẽ.
Porcos grunitre. Uerres qͥrritare.
arietes orectare. Oues balare. hyrcoᷤ
Mlures mintare. Sorices. destilare.¬

Expanded text:
leonum est rugire, tigridum rachanare, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum simugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porcorum grunire, verris quiritare, arietum lorectare, ovium balare, hyrcorumurium pipitare, soricum desticare
Abbreviated transcription (Latin):
U sus. quẽ in re instructa utimur. ut in
codice leg̾e. in tabuł lude. S & ipse
fructus agroꝵ quia eo utimur. us dr̃.
eiꝰ fructus. manente ap̃ alium iure¬
li fucapio. ẽ adeptio dñi ꝑ continuatio¬
nẽ iustȩ possessionis ł biennii. ł ali

Expanded text:
Usus, quem in re instructa utimur, ut in baculo innitere, in codice legere, in tabula iudere; sed et ipse fructus agrorum, quia eo utimur, usus voceius fructus, manente apud alium iure. Usucapio est adeptio dominii per continuationem iustae possessionis, vel biennii aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
uncia. dicta q̃ untu̾sitatẽ minoꝵ pondũ
sua unitate iuinciat .i. cõplectatur. Con¬
stat aũt dragmis.uiii. id ẽ scripulis
xxuu. Proinde legitimũ pondus ha¬
betur quia numerus scripuloꝵ eius
horas diei noctisq imitatur. ł quia
librã efficit duodecies computata.¬

Expanded text:
universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est, complectatur. Constat autem drachmis VIII, id est, scripulis XXIV. Quod proinde legitimum pondus habetur, quia numerus scripulorum ejus horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies computat
Abbreviated transcription (Latin):
Renones. s̃ uelamina humoꝵ expetore
usq ad umbilicũ. atq tortis uilis
adõ hifpida. ut imbrẽ respuant. qͦs
uulgo reptos uocant. eo qđ longitu¬
maniȩ flumine. uͥ frequentantur.¬

Expanded text:
Renones sunt velamina humerorum et pectoris usque ad umbilicum, atque in tortis villis adeo hispida, ut imbres respuant, quos vulgo reptos vocant, quia longitumani
Abbreviated transcription (Latin):
Reus are qua petitur nuncupatur. Iui
quãus sceleris conscius non sit: reus
tñ dr̃ quãdui in uidicio ꝓre aliqua pe-¬
Reus maiestatis prius dictus qͥ aduersus
rempublicã aliquid egisset. ⁊ qͥcũq ho¬
stib consensisset. dictus reus maiestatis:
quia maiꝰ ẽ lede patͥam quã ciuẽ unũ.

Expanded text:
Reus a re, qua petitur, nuncupatur: quia quamvis sceleris conscius non sit, reus tamen dicitur, quandiu in judicio pro re aliqua peReus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum.
Abbreviated transcription (Latin):
cando. Non aũt regit qui ñ corrigit.
Recte gͥ faciendo. nom̃ regis tenetur.
peccando amittitur. Regiȩ uircutes¬
pͥȩ duȩ sunt. iusticia & pietas. plus
aũt laudatur pietas. Nam usticia ꝑse¬

Expanded text:
 Non est rex, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Unde et aprecipue due sunt: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas, nam iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
merum uocabuloꝵ suoꝵ tria uolu¬
mina edidit. qͦꝵ primus ẽ masloch.
quẽ g̃ci parabolas. latini ꝓuerbia
nõant. eo qđ in ipso sub cõꝑatiua si¬
militudine figuras u̾boꝵ & imagineᷤ
ueritatis ostendit. Ipsam aũt ueri¬
tatẽ ad intelligendũ legentib serua

Expanded text:
merum vocabulorum suorum tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Latini Proverbiorum nominant, eo quod in ipso sub conparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostenderit. Ipsam autem veritatem ad intel
Abbreviated transcription (Latin):
Oburbat. circũscribit. dictũ gare.¬
ab arbore quȩ ẽ incuruatura aratri.
ł asulco urbium. qͥ pͥmus aratro cir-¬
cũductus. ꝓpt̾ altitudinẽ murus ap¬
pellatur

Expanded text:
Oburuas, circumscribis. Dictum ab uruo, quae est incuruatura aratri, uel a sulco urbium, qui primus aratro circumductus propter altitudinem murus appellabatur
Abbreviated transcription (Latin):
muis uocabula sũpsit. u gallicus. ger¬
manicus. sithieꝰ. caspiꝰ. ircanus. athlan¬
licus. gaditanꝰ. Nã gaditanũ fretũ a
gadib dictũ. ubi pͥmũ ab occeano. ma¬
ris magni limen aꝑitur. Uñ hercules
cũ gadib ꝑuenisset. columnas ibi po¬
suit sperans illic ẽe orbis t̾raꝵ finem.

Expanded text:
versa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem.
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ ⁊ monoceron .i. unicornis. eo qđ
unũ cornu in media fronte hãt. Pedibꝰ
ut nulla uenantiũ uirtute capiat᷑.
ferocitate deposita cap̃ ponit. Sicq
soporatus. uelut inermis capitur.

Expanded text:
Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum ut ferocitate deposita caput ponit sicque soporatus uelut inermis capitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cinia dicebantitr. ꝙ ui qͣdã & quasi
uesania inscribendo cõmouerent᷑.¬
officiũ aũt poetȩ ẽ in eo. ut ea quȩ
uere gesta sunt. alia sp̃e obliqͥs figu¬
rationib cum decore aliquo cõuersa

Expanded text:
cinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentofficium poetae in eo sit, ut ea quae uere gesta sunt in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conuersa
Abbreviated transcription (Latin):
aconstantino cesare ceꝑunt. ⁊ reliquis
nate. Postea theodosius minor aug̾tꝰ
ad similitudinẽ iogatiani. ⁊ hermoge¬
mani. codicẽ factũ ꝯstitutionũ a con¬
stantini temꝑibꝰ. sub ꝓpͥo uniꝰ cuiꝰq un¬

Expanded text:
Constantino Caesare coeperunt, et reliquis  et inordinatae. Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani Codicem factum constitutionum a Constantini tem
Abbreviated transcription (Latin):
Italia olĩ ag̾cis occupata magna g̾cia ap¬
pellata ẽ. deiñ aregis nõie saturnia.
mox ẽ latiũ dicta. eo qđ iđd sat᷑nꝰ. a ioue
sedib suis pulsus ibi latuerit. Postremo¬
nõata ẽ. Cuiꝰ sitꝰ ꝑ longitudinẽ ampliꝰ
ꝗͣ ꝑlatitudinẽ. acurio in eurũ extñdit᷑
Amidie tirreno mari. ab aqͥlone adriati¬
co diuidit᷑. Ab occiduo alpiũ iugis figt᷑
Terra om̃ib in rebꝰ pulcherrima. soli fer¬
tilitate ⁊ pabuli ub̾tate gͣtissima.

Expanded text:
is populis occupata, magna Graecia appellata, deinde a regis nomine Saturnia, mox et Latium dicta, eo quod idem Saturnus, a Jove sedibus suis pulsus, ibi latuerit. Postmocupata est. Cujus situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mari, ab aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium jugis finitur: terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima.
Abbreviated transcription (Latin):
seditiosos magistratꝰ ferre ñ posset .x. ui¬
ros legib scribñdis creauit. qui leges
ex libris solonis in latinum translatas
.xii. tabulis ex posuerunt. Leges autẽ
redigere in libris pͥmꝰ consul pompeius
instituere uoluit. s non potuit. Pau¬

Expanded text:
 populos seditiosos magistratus ferre non posset, decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas XII tabulis exposuerredigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non persevera
Abbreviated transcription (Latin):
Insulãq taprobanen elephantis refer¬
tã. crisan ⁊ argiren auro argentoq fe-¬
In anno bis metit fruges. bis hiemem
i estatẽ patit᷑. Gignit aũ hoĩes tincti
mittit ⁊ ebur. Ibi sunt montes aurei. qͦs
adire ꝓpt̾ dracones. ⁊ griphes ⁊ ĩm̃soꝵ ho¬
minũ monstra impossibile ẽ.¬
ndia. ab occidente ht̃ flum̃ indũ. quod
rubro mari accipit᷑. a septẽtrione montẽ
caucasũ. reliqͣuͦ eoo ⁊ indico oceano t̃mi

Expanded text:
nsulam quoque Taprobanen gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyren auro argentoque fein anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti itio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones et gryphes, et immensorum hominum monstra impossibile e ab occidente flumen Indum, quod Rubro mari accipitur, a septentrione montem Caucasum; reliqua ut dixi Eoo et Indico oceano termi
Abbreviated transcription (Latin):
Olimpias ẽ apud g̃cos annꝰ qͣrtus abo¬
limpico agone. qui uenit tͣnsactis
annis. iiiͦiͬ. in qͥb finẽ sortitur agon
consũptione. in quadriennium dies
Olimpus. mons macedoniȩ. tantȩ altie¬
dinis ut in cacumine nec uentꝰ sentuat
nec nubes se colligant. quia excedit
istũ aerem humidũ in quo aues cel

Expanded text:
em est apud Graecos annus quartus, ab Olympio agone, qui venit transactis annis quatuor. In quibus finem sortitur agonirarum consumptione in quadriennium dies mons est Macedonie tante altitudinis, ut in eius cacumine nec ventus senciatur, nec nubes se colligant, quia excedit istum aerem humidum in quo aves celi
Abbreviated transcription (Latin):
aãs quoq in mundi pͥncipio dicunt
peccasse ⁊ ꝓ diu̾sitate peccatoꝵ acelł
usq ad t̾ras diuersa corpora quasi
uincula meruisse. eaq eausa factũ
fuisse mundum.

Expanded text:
animas quoque in mundi principio dicunt peccasse, et pro diversitate peccatorum e coelis usque ad terram diversa corpora quasi vincula meruisse, eaque de causa factum fuisse mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
oa dic̃t .u. litta ablata.
Qua aũt quȩdam inani uento conci¬
piuntur. s non s̃ gn̾abilia. nisi quȩ
fuerint concubitu masculino cõcepta.
nare fertur uitri fragm̃ta.: uari.

Expanded text:
 dicunt ᾠὰ, j littera ablata. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur; sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu masculino concepta enare fertur vitri fragmenta. §
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã codices hñt postulatioes tẽ fiunt
cũ ppłs benedicit᷑. Tunc .ti. antistites
udit aduocati fusceptos suos ꝑ manꝰ
impositionẽ miscđissimȩ offer̃ potestati.
sraꝵ actio cuncta concludit. quã in
his oẽ u̾bis ultimã com̃dauit apłs.¬

Expanded text:
quidam codices habent, postulationes fiunt, cum populus benedicitur. Tunc enim antistites velut advocati, susceptos suos per manus impositionem misericordissimae offerunt potestati. gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam verbis ultimam commendavit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
siatiõib utebantur in optandis boniᷤᷤ.
dep̃catiõib in deuitandis mał. quasi
hene oĩs frequentat ȩccła. ut p̃catio¬
nes acctpiamus dictas quas facimus
in celebratione sacm̃toꝵ. ante quam
illud qđ est in dñi m̃sa inctpiat bene¬
dici. Or̃ones cũ benedicitur ⁊ scĩficat᷑
&e ad distribuendũ cõminuitur. quam
totã peticionẽ fere oĩs ȩccła dominica¬

Expanded text:
precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus uero in deuitandis maliene omnis frequentat Ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, quas facimus in celebratione sacramentorum, antequam illud quod est in mensa Domini incipiat benedici. Orationes, cum benedicitur et sanctificatur, et ad distribuendum comminuitur, quam totam petitionem fere o
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ ascende. ⁊ aliquas notas in pil¬
uere scribebant. quas alio anno inte.¬
gras inueniebant. qđ fieri ñ posset si
uentis aut plituia locus ille peteretis
dem̃ tanta ẽ tenuitas aeris illius. it
rant. nisi spingias humectas narib
applicarent. unde grasfiorẽ ⁊ consue¬
tum sp̃m ducerent. hi gͦ indicauer̃¬

Expanded text:
men ascendere, et aliquas notas in pulvere scribere, quas alio anno integras inveniebant: quod fieri non posset, si ventum aut pluviam locus ille pateretur. Deinde quia tenuitas aeris illius qui n poterant, nisi spongias humectas naribus applicarent, unde crassiorem et consuetum spiritum ducerent: hi ergo indicaver
Abbreviated transcription (Latin):
Omonima .i. uninomia. eo qđ sit in uno
nomine significatio plurima. ut tumu¬
lus. nẽ mons breuis. ñc tumens tellũ.
appellatiuis inueniuntur. ut pirrꝰ filiꝰ
achillis. ⁊ pirrus rex epirotaꝵ. Nepos
filius filu. ⁊ nepos luxuriosus dr̃. Omo¬

Expanded text:
oc est uninomia, eo quod sit in uno nomine significatio plurima, ut 'tumulus', nunc mons brevis, nunc tumens tellus, appellatiuis inueniuntur, ut Pyrrhus filius Achillis et Pyrrhus rex Epirotarum, nepos filius filii et nepos luxuriosus.
Abbreviated transcription (Latin):
Oculi in facie concauis foraminib ĩclufi
sunt. a quo foratu frons nõata ẽ. Idem
qͦq oculi gẽmaꝵ hñtes similitudinem.
mbranis ꝓlucentibꝰ conteguntur. ꝑ quas
qͣsi ꝑ uitrũ refulgens mens ea quȩ foris
sunt transpicit. In medio aũt orbiũ s̃

Expanded text:
 in facie concauis foraminibus inclusi sunt, a quo foratu frons nominata est. Idem quoque oculi gemmarum habentes similitudinem membranis perlucentibus conteguntur. Per quasspeculo refulgenti, mens ea quae foris sunt transpicit. Ιn medio autem orbium sc
Abbreviated transcription (Latin):
i. angłos. archangłos. uirtutes. pote¬
states. principatus. dominationes.
thronos. cherubim atq seraphim.¬
quos signa ⁊ mtracula frequentiꝰ fuĩ.
agenda disponunt. eisq ad explen¬
da diuina mysteria pͥncipantur. Do

Expanded text:
s, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, seraphimquos signa et miracula fiunt. agenda, disponunt eos ad explenda divina ministeria, principantur. Dom
Abbreviated transcription (Latin):
S quẽ admodũ figuralit̃ non propͤ
multa dñr: ita õe futura multa
corporaliũ rerũ imagines capusl̃
s ꝑintuitũ m̃tis. quo intellecta
conspicitur ueritas. sicut qđ balda

Expanded text:
sed quemadmodum figurate, non proprie multa dicuntur, ita etiam figurate multa corporalium rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis quo intellecta conspicitur veritas sicut Da
Abbreviated transcription (Latin):
fucura sig̃. typus aũt res declarat
exreb. Possunt tam̃ ħ duo ista ȩdifi¬
catione misceri. ut dicamꝰ quia ꝓ¬
phecia ẽ typus inuerb scd id quod
uerba sunt. ⁊ contra. Typus ẽ ꝓphe¬
tia in reb in quantũ res eẽ noscunt᷑.¬

Expanded text:
ur. In typis autem res declarantur ex rebus. Possunt tamen haec duo ita definitione misceri, ut dicamus quia prophetia est typus in verbis, secundum id quod verba sunt, et e contra, typus est prophetia in rebus, in quantum res esse noscunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdis: si rem alienam occulte concu
lator. obsequens ñ caritate. s fraude.
amans eũ a quo te cupis fieri heredẽ
amando. cũ mori queris. & ut inre
eius te uideas possessorem: illi inui¬

Expanded text:
is rem alienam occulte concuplator, obsequens non caritate, sed fraude, ueluti amans eum a quo te cupis fieri heredem; amando eum mori quaeris et, ut in re eius te uideas possessorem, illi inui
Abbreviated transcription (Latin):
illud poterat intelligi. Nisi forte in
ipsa oꝑa notata sunt. In his uͦ extre¬
mis. ip̃sa concupiscentia. Iuȩ tantũ
differt. ut aliq̃n mechetur. qui non
concupiscat: nec ei misceatur pęnã

Expanded text:
, poterat illud intelligi, nisi forte in ipsa opera notata sunt; in his vero extremis, ipsa concupiscentia, quae tantum differunt ut aliquando moechetur qui non autem concupiscat nec ei misceatur poenam
Abbreviated transcription (Latin):
mal dente noxium. Falsus enĩ testis:
nocere uult mordendo. ⁊ consumere
mentiendo.
Uonũ p̃ceptum. Non concupisces uxorẽ
ꝑximititi. Nona plaga: densȩ tenebrȩ.

Expanded text:
mal dente noxium; falsus vero testis nocet mordendo, et consumit mentiendo. Novum praeceptum est; Non concupisces uxorem proximi tui; nona plaga, densae tenebrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Posititra ẽ figura .i. nota ad distinguen¬
dos sensus. ꝑ cola ⁊ comata ⁊ periodos.
quȩ dũ ordine suo apponitur. sensum
quia positis punctis ad notantitr. uł
quia ibi uox ꝓ int̾uallo distinctionis
deponitur. has g̃ci thesis uocant. Pma

Expanded text:
Positura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata, et periodos, quae dum ordine suo apponitur, sensum quia punctis positis adnotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. Has Graeci θέσεις vocant, Latini
Abbreviated transcription (Latin):
Pondis. dictum eo qđ in statera libratũ
pendeat. hinc & pensum. Abusuie pon¬
dus libra una ẽ. uñ etiã dipondius
dictũ ẽ quasi duo pond̾a. Ponderis¬
ta sunt. subiciantur. T̃. littera. sig̃
dimidium obolum. Uirgula eqͣlit
iacens ⁊ porrecta simpliciter: sig̃. obo¬
lum. Geminata uirgula. duo
oboli sunt. T. latinũ: sig̃ obolos tre̾.
hñt: ꝙ in una dragma. L. sex ue¬

Expanded text:
Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; ta sunt, subiciamus. Z littera significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et porrecta simpliciter significat obolum. = Geminata virgula duo oboli sunt. T Latinum significat obolos tres. habent, quod in una drachma sex ve
Abbreviated transcription (Latin):
subnixam in cęlo scalã dormiens
tũ uox de cęlo. sicut ad abrahã somi¬
rũ. Sextũ genꝰ ẽ accepta paraboli
alii tria genera uisionũ ẽẽ dixer̃.
Unũ scđm oculos corporis. sic̃ abrã

Expanded text:
subnixam in caelo scalam dormiens genus vox de caelo; sicut ad Abraham sonuris? Sextum genus accepta parabola;Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum, secundum oculos corporis; sicut vidit
Abbreviated transcription (Latin):
P ortentũ ẽ. qđ ex formis diuersis ꝓpo¬
nitur. monstrũ qđ extra naturam
Portendũ dr̃ qđ ex om̃i parte naturȩ
mutationẽ sumens aliquid portendẽ
futuroꝵ dr̃. sic̃ biceps caput in corpo¬

Expanded text:
Portentum est quod ex formis diuersis proponitur, monstrum quod extra naturam Portentum dicitur quod ex omni parte naturae mutationem sumens aliquid portendere futurum videtur, sicut biceps caput in corp
Abbreviated transcription (Latin):
Sextũ p̃ceptum ẽ. Non occides. Serd
plaga pustulȩ in corpore. & uesice
bullientes. ⁊ scatentes. ⁊ incendia
Septimum p̃ceptum: non furaberis.
Et septima plaga gͣndo in fructib.¬
uestem. s celesti iudicio amittit fi¬

Expanded text:
Sextum praeceptum: non occides. sexta plaga: pustulae in corpore et uesicae bullientes et scatentes et incendia Septimum praeceptum est: Non furaberis : septima plaga, grando in fructibvestem, sed coelesti judicio amittit fi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ ãalium in aquis uiuentium
in generib beluaꝵ serpentium. cõ¬
muntũ t̾rȩ & aquȩ cancroꝵ. c̃õcarũ.
concipiunt & partunt. Alii aut & po¬
nunt oua. sine masculi sitsceptione
concepta. quȩ insequens sui seminiᷤ

Expanded text:
ium omnium in aquis viventium in generibus beluarum, serpentium communium terrae et aquae, cancrorum, concharum, concipiunt et pariunt catulos: aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, quae iterum insequentis sui seminis
Abbreviated transcription (Latin):
Sulfur. dictum quia igne accenditur.
ignis enĩ est. Nam uis eius in aquis
feruentib sentitur. Neq alia res faci¬
odorem ht̃. ⁊ lux ipsa sulphurea ẽ. Nas¬
Alt̾m qđ appellant glebam. usibus
tantũ fullonum familiare. Tercium
dorem moliciem p̾stat. Quartũ ad
licinia maxime conficienda aptũ.

Expanded text:
Sulpur vocatum quia igne accenditur; πῦρ enim ignis est. Nam vis eius et in aquis ferventibus sentitur, neqodorem habent, ac lux ipsa eorum sulpurea esalterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare; tertium dorem mollitiemque praestat. Quartum ad elychnia maxime conficienda aptum.
Abbreviated transcription (Latin):
s ita damnatur ut bona eiꝰ conse¬
crentur. & in publico redigantur.
Nam supplicia dicebant᷑ sitpplicam̃ta.
& suppliciũ dr̃ de cuiꝰ damnatione
delibatur aliqͥd dõ. uñ &e supplicate.

Expanded text:
sed ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare.
Abbreviated transcription (Latin):
m unicipes sunt in eodem munici¬
pio nati. ab officio munerũ dicti
eoqđ publica munera accipiunt
M unia enim officia sunt. uñ immu
Municipales originales ciues. ⁊ in
loco officiũ gerentes.
Municipes sunt curialiũ maiores dic¬
⁊ eo quod fisci munera accipiant¬

Expanded text:
Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et ifficium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes.Municipes sunt curialium maiores dicti eo quod fisci munera accipiant
Abbreviated transcription (Latin):
U estes plereq aut atpr̃e quo maxime
usȩ sunt appellantur. aut alocis ubi
ł primo confectȩ ł maxime uenditant᷑
aut auariatione coloris. aut anomine
reꝑtoꝵ. Quib dã aũt natiõib fua
cuiq ꝓͥa uestis ẽ ut parchis sarabare.
gallis linea. germanis renones. his¬
panis stringes. sardis mastrucȩ.

Expanded text:
 autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nominetu. Quibusdam autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes, Sardis mastrucae.
Abbreviated transcription (Latin):
uermis in carne putre nascit᷑. Tinea
in uestimentis. Eruca in olerib. Te¬
redo in ligno. Tarmꝰ in lardo. Uermiᷤᷤ
ñ ut serpens aꝑtis passib ł scamaꝵ¬
nisib repit. s in directũ corpusculi
partes gradatim porrigendo contra¬
ctas. conthendo porrectas motũ ex¬
plicat. sicq agitatus ꝑ labitur.

Expanded text:
vermis in carne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibusbri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus perlabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tpera. dicta q̃ ui pariat. Nã cũ uent̃ eiꝰ
ad partũ ingemuerit. catuli ñ expectan¬
tes matitrã naturȩ solutionẽ. corrosis
aũt ex uoluntate libidinis in rabiẽ u̾sa.
cap̃ maris ore receptũ p̃cidit. sic ambo¬

Expanded text:
pera dicta, quod vi pariat. Nam et cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam naturae solutionem conrosis autem ex voluptate libidinis in rabiem versa caput maris ore receptum praecidit. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
solanus. ameridie auster. Ab occiden¬
hĩc inde uentoꝵ sp̃s. S ubsolanꝰ adex
tro latere ht̃ uulturnum. aleuo eu-¬
rum. Auster adextris euro austrum
adextris circium. asinistris aqͥlonẽ.¬

Expanded text:
solanus, a Meridie auster, ab Occidenhinc inde ventorum spiritus. Subsolanus a latere dextro Vulturnum habet, laevo Eurum: Auster a dextris Euroaustrum, a dextris Circium, a sinistris Aquilonem.
Abbreviated transcription (Latin):
auolitando dicti. Electi enĩ agilitate
uiuenes cũ armis suis t̃ga ęquitũ
considebãt. ⁊ max cũ ad hostes uen¬
tũ eẽt. equis desiliebant. ⁊ conti¬
nuo pedites ipsi. ex alia parte ȩqͥ¬
tib ꝑ quos aduecti fuerant dimi¬
cantib hostem ꝑturbabant.addit᷑.¬

Expanded text:
Lecti enim agilitate iuvenes cum armis suis post terga equitum consedebant, et mox cum ad hostes ventum esset, equis desiliebant, et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus, per quos advecti fuerant, dimicantibus, hostem perturbabant. A
Abbreviated transcription (Latin):
Prouerbia sunt aliud ħmtia in medulla.
aliud in suꝑficie pollicentia. Prou̾bia
quippe non hoc sonare qđ scriptũ ẽ¬
ipso sub cõparatiua similitudine fi
Ipsã aũt ueritatẽ ad intelligendum
legentib reseruauit. ante uidet.¬

Expanded text:
posuerit, aliud habentes in medulla, aliud in superficie pollicentes. Proverbia quippe non hoc sonare quod scriptum eipso sub conparativa similitudine figIpsam autem veritatem ad intellegendum legentibus reservavit. Secund
Abbreviated transcription (Latin):
primȩ diuinitati. stabiliter fixa.¬
prius appellatȩ sunt. ⁊ postea aꝓuin¬
cia gentis nom̃ ẽ factũ. Nã abitalo
italia. ⁊ rursus ab italia itali. ⁊ sic
utimur ipsũ nom̃ gentis. quomodo
fuit ipsũ nom̃ auccoris. Prouinciȩ¬

Expanded text:
primae propinqua diuinitati stabiliter fixaris appellatae sunt; postea a provincia gentis nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus; et sic utimur ipsa nomina gentis, quomodo fuit ipsud nomen auctoris, unde
Abbreviated transcription (Latin):
achate gẽma reꝑta pͥmũ insicilia uixta flu¬
men eiusd̾ nõis. pꝰ ea płimis interris. ẽ
aũ nigͣ habens inmedio enculos nigros
⁊ albos iunctos ⁊ uariatos: simił ematiti.
Magi suffugio emꝵ si credit᷑ tempestates
auertunt. flumina sistunt.

Expanded text:
Achates reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Formido. timor ẽ. obicit᷑ uͦ ocłis. ł animo
sine habita rõne ⁊ maxime paruuł. Pa¬
uor aut̃ c̃ timiditate animi subita &
animi subitꝰ. siue cordis. factꝰ ex aliqua
tristi recordatione. ũimor uͦ ẽ accedens
dolor mentis extrinsecꝰ ex aliqͣ accidenti
occasione. Timiditas uͦ sempit̾nũ uitiũ:¬

Expanded text:
Formido obicitur uel oculis uel animo sine adibita ratione, et maxime paruulis, pauor autem cum timiditate subita est animi subitus siue cordis, factus ex aliqua tristi recordatione. Timor uero est accedens dolor mentis extrinsecus ex aliqua accidenti occasione. Porro timiditas animi uitiu
Abbreviated transcription (Latin):
a mor a legitimo conubio solutꝰ ⁊ uagus
explende libidinis consectando licentiã.¬
Script᷑e autẽ solent fornicationẽ uocare
omnẽ illicitã corruptionẽ. sic̃ ẽ idolatͥa
⁊ auaricia. ex qͥb fit transgressio legis

Expanded text:
amor legitimo conubio solutus et uagus, explendae libidinis consectando licentiam.Scripturae autem solent fornicationem uocare omnem inlicitam corruptionem, sicut est idolatria et auaritia, ex quibus fit transgressio legis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam enĩ in ipso epłe pͥncipio apices
es p̃diximꝰ ordinant. suimaq suꝑ¬
putatione designati appices collocant᷑
in extremis. Quidã apices ⁊ apicũ nu¬
meros inicalce epłe tantũ sufficient̃
estimant posuisse. S ñ ẽ discutiend̾¬

Expanded text:
quidam in ipso epistole principio apices, quos prediximus, ordinant, summamque supputationis designate per apices collocant in extremis; quidam et apices et apicum numeros in calce tantum epistole sufficiens existimant posuisse. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
colat uͦ iornet unꝰ qͥsq litteras suas
illa pontificali concede ⁊ roborare dig¬
nitate. Anathema ponat᷑ in calce eple
hñt autẽ ⁊ priuilegia ꝓ logos sic̃ ⁊ ce¬
tere epłȩ. ⁊ monograma hꝰ modi ĩ fine
at. tali mȩa sententia effigiabit᷑ specie¬
Uł Sic. R. Consueuerunt p̃terea inex¬
tremo magine pͥuilegii qͦsdam insignire
orbicłos. antistitis nomen & pauca que

Expanded text:
t exornet unusquisque litteras suas illa pontificali concedere vel roborare auctoritate; anathema sit in calce epistole. Habent autem privilegia prologos sicut cetere epistole et monogrammata in fineat, tali mea sententia effigiabitur specie: Consueverunt preterea in extremo margine privilegii quosdam insignire orbiculos antistitis nomen et paucula q
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suꝑ utrũq pontificis humerũ
iungͥ. rationale uocatur. habebat
enĩ aaron suꝑhumerale ⁊ rõnale.
quȩ catenulis aureis simuliunge¬
bantur. Suꝑhumerale quidem ab
humero qͦ ad humerũ extendebat᷑.
Rationale uͦ quadrangulũ erat &¬
habeat compositionẽ. Suꝑhumerale¬
totius eccłȩ onera ferre. ⁊ oues lan¬
guidas ppłiq peccata ferre debent.
ad cordis thesaurũ & sapientiȩ secre¬
tarium custodiendum. Ubi enĩ est

Expanded text:
enim super utrumque pontificis humerum jungitur, rationale vocatur. Habebat enim Aaron superhumerale et rationale, quae catenulis aureis simul jungebantur; et superhumerale quidem ab humero usque 605 ad humerum extendebatur. Rationale vero quadrangulum erat et habeat compositionem. Dicamus itaqtotius Ecclesiae onera ferre, et oves languidas et populi peccata ferre debent. ad cordis thesaurum et sapientiae secretarium custodiendum. Nisi enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
didus quo collũ stringitur. pectus
tegitur: int̾ioris hõis castitatẽ &¬
mundiciã desig̃. Tegit e nĩ cor: ne
cogitet uanitates. stringit collum.
ne in ad linguã tͣnseat mendacium.
his enĩ duob .i. cogitationib ⁊ m̃da¬
cio corripitur anima. his amittit casti¬
tatẽ ⁊ incipit fornicari. Iuȩ enim¬

Expanded text:
quo et collum stringitur et pectus tegitur, interioris hominis castitatem designat; tegit enim cor, ne cogitet vanitates; stringit collum, ne inde ad linguam transeat mendacium. His enim duobus, id est cogitationibus et mendacio corrumpitur anima; his amittit castitatem et incipit fornicari. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Sacrũ uocamꝰ qđ ad dm̃ ꝑtinet. Religi¬
osum qđ ad homines iustos. Sc̃m uͦ
qd̃ ad aliquid sancitur qͦq uiolato
pęna cõmittitur. Sacrũ uero & scm̃
ẽ. Sc̃m uero non continuo sacrii. Itẽ
sc̃m̃ sẽꝑ in bona parte ponitur. sacrũ
Sacrifitium ẽ uictuma ⁊ quęcũq ĩ ara
cremantur. seu ponuntur. Om̃e aũt
qđ dõ datur aut dedicatur aut conse
Sacrificium dictũ quasi sacrũ factum.
catur & fit sacram̃tum. oꝑante inui¬

Expanded text:
Sacrum uocamus quod ad Deum pertinet, religiosum quod ad homines iustos, sanctum uero quod ad aliquid sancitur quoque uiolato poena committitur. Sacrum uero et sanctum est, sanctum uero non continuo sacrum. Item sanctum semper in bonam partem ponitur, sacrum Sacrificium autem est victima et quaecumque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut conseSacrificium dicitur, quasi sacrum factum, catur, et fit sacramentum, operante invi
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃. Uocatur aũt orariũ quia quãuis
sine aliis indum̃tis sacerdotalibus
&e baptirare & consignare. ⁊ alia mul¬
ta orando liceat facere. sine or ario
tam̃ nisi magna necessitate nichil¬

Expanded text:
tos . Vocatur autem orarium, quia quamvis sine aliis indumentis sacerdotalibus et baptizare, et consignare, et alia multa orando facere liceat, sine orario tamen, nisi magna necessitate c
Abbreviated transcription (Latin):
nos cocemũ. reꝑta a lacedemoniis. ad
celandũ colorem similitudine sangͥniᷤ.
quotiens quis uulneraretur. ne con¬
tẽplanti adisario animꝰ augesceret.
hanc sub consulib romani usi sunt
milttes. unde ⁊̃ rusati uocabantur.

Expanded text:
nos coccinam, repertam a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ritra. antiq incultos agros dicebant.
i. siluas oe pascua. agrũ uero qui
colebatur. Nam rus ẽ quo mel. las
uel pecus haberi potest. Unde & ill¬
stici nominantur. hȩc agrestium
pͥma & ociosa felicitas. p̾redia. agsi.¬

Expanded text:
Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. Seges ag
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut hic uisibilis panis unicuiq
substantiã exteriorem ntrit inebri¬
ans corpꝰ: ita uerbum dei qui ẽ panis
uiuus. partictpatione sui. fidelium
ministros intͣ dei ȩccłam dispensẽt᷑.
tamen quia sp̃s sc̃s mistice illa uiui¬
ficat. nec bonoꝵ meritis dispensa-¬
toꝵ amplificantur hȩc dona. nec¬

Expanded text:
a sicut visibilis panis et vini substantia exteriorem nutrit et inebriat hominem, ita Verbum Dei, qui est panis vivus, participatione sui fidelium malos intra Dei aecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mistice illa vivificat, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur, nec malorum pec
Abbreviated transcription (Latin):
Pentafilon. herba anumero folioꝵ det
unde eam latini quinq foliũ uocant
adeo munda ut purificationi & tẽ¬
plis adhib̾etur.
palestinȩ sita. dicta aqͥnq ciuitatibꝰ
impioꝵ. quȩ cȩlesti igne consũptȩs.¬

Expanded text:
Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi Palaestinae sita. Dicta a quinque civitatibus impiorum, quae coelesti igne consumpt