comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidebar non subtraliam. Eñ uͦ nichil aĩo meo gracius
ꝙͣ sepe multa tecum colloqui. n ͨ inficior nꝑ me dũ rira barba¬
nica pagrarem multa et narĩa que de huiꝰ laudibus dicipos¬
sent interequitandum cogitasse. Ita mͥ accidit ut patriam
nũꝙͣ clanus ꝙͣ in pegnnacione cognosterem. et ad sũmã ꝙ
tui mole renũ pressus et uarietate distractus. Nempe ex illo
ulls mͥ fere tranquillus dies. nullũ libenĩ suspiriĩ tempꝰ fuet
Quod minime puto mirabere si ligurre labores et tp̃rs huius
statum aute oculos ponis. In naui equidem tantis Iactata tempe¬
statibus intrepidũ forte uectorem esse, inconcussum certe non
licuit. memimste quid augustinus de se ip̃o de ꝙ hac ip̃a
urbe in similirerũ statu Loquens ait. nos in quie adhuc fu¬
grdi a calore spirĩtus tui exeitabanuir eñ ciuitate actonita
atq turbata. Qd̾ si illi accidit aliẽnigene et ut ip̃e ait ad¬

Expanded text:
videbar, non subtraham. Enimvero nichil animo meo gratius videbar, non subtraham. Enimvero nichil animo meo gratius quam sepe multa tecum colloqui, nec infitior nuper me, dum rura barbarica peragrarem, multa et varia, que de huius laudibus dici possent, inter equitandum cogitasse. Ita michi accidit ut patriam nunquam clarius quam in peregrinatione cognoscerem; et ad summam quam tui, mole rerum pressus et varietate distractus. Nempe ex illo nullus michi fere tranquillus dies, nullum liberi suspirii tempus fuit; quod minime puto mirabere, si Ligurie labores et temporis huius statum ante oculos ponis. In navi equidem tantis iactata tempestatibus intrepidum forte vectorem esse, inconcussum certe non licuit. 3 Meministi quid Augustinus de se ipso deque hac ipsa urbe in simili rerum statu loquens ait: «Nos» inquit, «adhuc frigidi a calore spiritus tui excitabamur tamen, civitate attonita atque turbata». Quod si illi accidit alienigene et, ut ipse ait, ad
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmor angustus. reducẽ me nosse suffecerit hoc adietto sospi¬
tem rediisse. Illud pluris facies ꝙͣͣ reditũ. ꝙͣ salutem ꝙͣ orbem ter¬
mnũ. quo magis ambio minus amo. Si q̃d amabile est insi amor
fallit in Iitalia est. Cui ultro si loqui possint oiã climata cesseñt
et tacendo cedũt. nͥ qd̾ mestus dico nature olemenciam in colarũ
tumor. Liuorq cormꝑet. de huiꝰ laudibus multa sepe diximꝰ
et si uita manbit dicemus. s nũc recenti memona de his myxti
que et ꝑegrinanti se obtulerant/ et reu̾so dicere aliquid mstritu
Ceterũ is cuiꝰ e manu hanc litenilam accipies. concius et¬
tibi non addo si libueñt, ieferet de statu meo. cuiꝰ nostenda
tuam in explebilem ac ppetũa sitim noui. Uale. ⁊ maiores
meas ꝓpe dĩe Literas nͥ occupationibus ueter expecta. medio¬
lani .xiiͦ. ll. octobris ⁊d emidem
oscis ut eplam de Italie laudibus quã tibi pollicitus

Expanded text:
premor angustiis. Reducem me nosse suffecerit, hoc adiecto, sospipremor angustiis. Reducem me nosse suffecerit, hoc adiecto, sospitem rediisse. Illud pluris facies quam reditum quam salutem, quod orbem terrarum, quo magis ambio, minus amo. 2 Siquid amabile est, nisi amor fallit, in Italia est, cui ultro, si loqui possint, omnia climata cesserint, et tacendo cedunt, nisi, quod mestus dico, nature clementiam incolarum tumor livorque corrumperet. De huius laudibus multa sepe diximus et si vita manserit, dicemus; sed nunc recenti memoria de his mixtim que et peregrinanti se obtulerant et reverso, dicere aliquid institui. 3 Ceterum is cuius e, manu hanc literulam accipies, concitibi non addo ‘si libuerit’ referet de statu meo, cuius noscendi tuam inexplebilem ac perpetuam sitim novi. Vale, et maiores meas propediem literas, nisi occupationibus veter, expecta. Mediolani, XII Kal. Octobris. 15 Ad eundem. Poscis ut epystolam de Italie laudibus, quam tibi pollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
anguam ꝙ eum et statuam contra faciem euis hanc degenere
et cesareis monbus indignam fugam. ut nilli usui iter hoc
meum sit certe legatus ip̃e mͥ fuero. pͥmo eĩ que cõmissa. post
seorsum que concepta mͥ sunt ꝑagam. Utar libertate mea. et cesans
ntar paciencia. sic me saltem sic italiam et desertum imꝑium
ulcistar. Orabis pro felici reditu post quem ut spero. sic inso¬
litudinem totus muuergar ut nullus ibi me labor. o qͥd ante
sepulcrum spero. nullus me nobiliũ strutator latebraꝵ liuor
niueniat. uãle mĩ memor. mediolam ꝑꝑropere et inter timultũ
sarcnuilas stringenciũ .xiiiiͦ. ll Iuiiii.
ad enuidem de suo e germania reditu. xiiii.
Emeditabar abiens. te reu̾sus meditor. S qui tunc
suffecit paucis / nũc multa iubenti aĩo occupacior solito
calamus non sufficit. Itaq poscit inducias quas ne negem tp̃tis

Expanded text:
“arguamque” eum “et statuam contra faciem” eius hanc degenerem “arguamque” eum “et statuam contra faciem” eius hanc degenerem et cesareis moribus indignam fugam; ut nulli usui iter hoc meum sit, certe legatus ipse michi fuero. Primo enim que commissa, post seorsum que concepta michi sunt, peragam; utar libertate mea et Cesaris utar patientia; sic me saltem, sic Italiam et desertum imperium ulciscar. Orabis pro felici reditu, post quem, ut spero, sic in solitudinem totus immergar, ut nullus ibi me labor — o quid ante sepulcrum spero? — nullus me nobilium scrutator latebrarum livor inveniat. Vale, nostri memor. Mediolani, perpropere et inter tumultum sarcinulas stringentium, XIV Kal. Iunias. 14 Ad eundem, de suo e Germania reditu. 1 Te meditabar abiens, te reversus meditor; sed qui tunc suffecit paucis, nunc multa iubenti animo occupatior solito calamus non sufficit; itaque poscit indutias, quas ne negem, temporis
Abbreviated transcription (Latin):
sepulture in matrem oĩm. Ecce ego dũ maxime solitudinem et
Requiem meditarer magnorenũ et familie strepitu/ contra¬
meum morem ac notũ ꝓpe nũc ad arthoum mittor octe anũ. Quis
redoret ut deinceps renũ quem iuuenis senem iudi eiuidem iuuenẽ
ppse iam semor uiderem. Si quidem olim amus meis adluit oes¬
entibus circa diuorcia anius illuis ubi decrestere et biconus esse
incipit fu nũc ad radicem monciũ ubi ille crescit et nascitur
iam deciescenti iter est michi et inde longius ad extremat̾iari.
matnus labor p̾stim in tanto contrani appetitu. s nͥ irritus non
grauis. pro publico eĩ bono nullus pruatus labor non facilis
iiden debet. proide hant ob cam non aliam ab hoc ligurũ
regnacione nussus ad cesarem proficistor. ꝙͣ mittẽti suscepto¬
q efficao negocio res docebit. Michi uͦ eatenus monger ut illum
cum quo absens litenis ml profeci uoce presens feriam. litugabo

Expanded text:
sepulture in matrem omnium». Ecce ego dum maxime solitudinem et sepulture in matrem omnium». Ecce ego dum maxime solitudinem et requiem meditarer, magno rerum et familie strepitu contrameum morem ac votum prope nunc ad arthoum mittor occeanum. 2 Quis crederet ut deinceps Rhenum, quem iuvenis senem vidi, eundem iuvenem ipse iam senior viderem? Siquidem olim annis meis adhuc crescentibus circa divortia amnis illius, ubi decrescere et bicornis esse incipit, fui; nunc ad radicem montium ubi ille crescit et nascitur, iam decrescenti iter est michi, et inde longius ad extrema terrarum: magnus labor, presertim in tanto contrarii appetitu, sed nisi irritus non gravis; pro publico enim bono nullus privatus labor non facilis videri debet. 3 Proinde hanc ob causam, non aliam, ab hoc Ligurum regnatore missus ad Cesarem proficiscor; quam mittenti susceptoque efficax negotio, res docebit; michi vero eatenus moriger ut illum cum quo absens literis nil profeci, voce presens feriam. Litigabo
Abbreviated transcription (Latin):
tot ꝑ annos dilato in Italiam aduẽtu. et festinato abitu. refers
domũ istud feneũ Illud aurcũ dyadema. simul ac sterile nomẽ
impii. Imꝑator romanorũ uocitabens. boemie rex soluis que utna
nusꝙͣ esset ut ul sic alcius coacta nirtus assurgeret. famesꝙ do¬
mestica neglectum auiti cultũ patrimonii suaderet. Sz. iam breui
impetu de fessus calamus requiescat. et uero nt auguror fatiga¬
tis auribus det quietem. Salutem mͥ leliuis mens tius u̾bis actulit.
que mͥ iaculum anceps et letale nuluus fuit. simul ꝙ cesaream effi¬
giem ꝑuetusti oꝑis. que si ul ipsa loqui posset ul tu Illam
cotemplar ab hoc te prorsus inglono ne dicam infami itm̾ẽ
retrarisset. Uale ce sar. et quid luiquis et quid petis cogita.
predura sors mortaliũ. o uere iugũ graue suꝑ filios adci
ut ille ait a die exitus deuentre matrĩs eorũ usq in diem

Expanded text:
tot per annos dilato in Italiam adventu et festinato abitu; refers tot per annos dilato in Italiam adventu et festinato abitu; refers domum istud ferreum, illud aureum dyadema simul ac sterile nomen imperii; imperator Romanorum vocitaberis, Boemie rex solius, que utinam nusquam esset, ut vel sic altius coacta virtus assurgeret famesque domestica neglectum aviti cultum patrimonii suaderet’. 7 Sed iam brevi impetu defessus calamus requiescat, et vero, ut auguror, fatigatis auribus det quietem. Salutem michi Lelius meus tuis verbis attulit, que michi iaculum anceps et lethale vulnus fuit, simulque Cesaream effigiem pervetusti operis, que si vel ipsa loqui posset vel tu illam contemplari, ab hoc te prorsus inglorio ne dicam infami itinere retraxisset. Vale, Cesar, et quid linquis et quid petis, cogita.legatione. 1 O predura sors mortalium, o vere «iugum grave super filios Adam» ut ille ait, «a die exitus de ventre matris eorum usque in diem
Abbreviated transcription (Latin):
si loqui possit imꝑiũ adu̾santur. mali om̃s plandũt ac rebelles.
et uale dicentis memoirale munustulũ tecũ feras. a nullo nuꝙͣ
princepum tantam spem tam feondam tam maturam tam qr
honestam sponte desertam. neq uͦ minor aũis romanum pñ¬
cipem decebat ꝙͣ macedonũ regem. qui mox finib patrns etgres¬
sus non se macedome dum s tenairũ oium dici iussit cũ non esset
tu imperii dñs romani il nͥ boemiam suspiras. qñ hoc que so fecis¬
set auus tuus aut genitor. qui et si non impator ip̃e esset sola
paterm imꝑii memorĩa tot urbiũ ius quesiuit. s nõ est he̾ditanũ
bonũ urtus. ꝙͣnis ego tibi nec imꝑandi scĩam deesse crediderim nec
bellandi. fons accionũ oĩum uoluntas deest. o si in ip̃ĩs alpiũ
iugis auus tibi nũc paterq suit obuii. quid dicc̃os putas. Cre¬
Do Illos audias ul absentes. ꝓfecisti exne ingens cesar hoc tuo

Expanded text:
si loqui possit, imperium adversantur, mali omnes plaudunt ac rebelles. si loqui possit, imperium adversantur, mali omnes plaudunt ac rebelles. et vale dicentis memoriale munusculum tecum feras: a nullo unquam principum tantam spem, tam floridam tam maturam tamque honestam, sponte desertam; neque vero minor animus romanum principem decebat quam Macedonum regem, qui mox finibus patriis egressus non se Macedonie dominum sed “terrarum omnium” dici “iussit” cum non esset; tu imperii dominus romani, nil nisi Boemiam suspiras. 5 Quando hoc, queso, fecisset avus tuus? aut genitor, qui etsi non imperator ipse esset, sola paterni imperii memoria tot urbium ius quesivit? Sed non est hereditarium bonum virtus, quamvis ego tibi nec imperandi scientiam deesse crediderim nec bellandi; fons actionum omnium voluntas deest. 6 O si in ipsis Alpium iugis avus tibi nunc paterque sint obvii, quid dicturos putas? Credo illos audias vel absentes: ‘Profecisti eximie, ingens Cesar, hoc tuo
Abbreviated transcription (Latin):
qi alii tanto sanguine quesierũt tantis q laboribus sine Labore
adeptus et sanguine. cõplanatam aꝑtam ꝙ Italiam. patens
limen urbis rome. sceptiũ facile. inꝑtiunbatũ ac pacificũ imꝑiũ
inciuenta dRademata. uł tantorũ ingratus numerũ uł rerũ
non rdoneus excimator. et hec luquis. et . o naturam mutare
magnus labor, ad barbarica rursum regna reuolueris. Non
audeo clare tibi dicere qd̾ mens res q exigũt. ne te u̾bo cõtustẽ
qui me et mũdũ facto contristas tuo. non ꝙ inuectiuas ac sa¬
tiras mento pangencũ debeatur/ aut aliam ob cãm uerũ loqui
uerear nͥ ꝙ hoc tuo tam p̾cipiti digressu fugeq uerum ut
fatear simillimo/ neminem te arbitror tristiorem. quo magis
magis q me actonitum habet hoc consilium. cui an fortumna unꝙͣ
fautura sit nescio. certe racio et uirtus et bom oms totum ꝙ

Expanded text:
us innumerique alii tanto sanguine quesierunt tantisque laboribus, sine labore us innumerique alii tanto sanguine quesierunt tantisque laboribus, sine labore adeptus et sanguine, complanatam apertamque Italiam, patens lumen urbis Rome, sceptrum facile, imperturbatum ac pacificum imperium, incruenta dyademata, vel tantorum ingratus munerum vel rerum non ydoneus extimator, et hec linquis et — o naturam mutare magnus labor! — ad barbarica rursum regna revolveris. 3 Non audeo clare tibi dicere quod mens resque exigunt, ne te verbo contristem qui me et mundum facto contristas tuo, non quod invectivas ac satyras merito pangericum debeatur, aut aliam ob causam verum loqui verear, nisi quod hoc tuo tam precipiti digressu fugeque, verum ut fatear, simillimo neminem te arbitror tristiorem. Quo magis magisque me attonitum habet hoc consilium, cui an fortuna unquam fautura sit nescio; certe ratio et virtus et boni omnes totumque,
Abbreviated transcription (Latin):
Q si nacet ex te uelu eius ex ore audies cuiꝰ emanibus ista
pcipies. Qui uir musica suauitate mulcere aures et digito po¬
tens est ingeniũ excitare. cũ qz ip̃e sit magnus ꝙͣꝙͣ non e cõiuigio
chetidis maiorem se genuit. Nũc ambo quietis auidi de toto orbe
sibi uenecias delegere adesto illis oro qua potes. mei sunt. eoq ma¬
gis esse cupiũt tui ꝙ esse sibi non alterius udebuntur. Nouissimũ
est, ut noris, eplamn illiis optimi et uii et ciuis/ et ducis meliore
nũc in patria biuẽtis/ quo digni utinã ducius fuissemus. letũ me
s̾ non sine lacrimis ꝑlegisse. Ita mͥ de sepulcro mio de celoresponde
uĩsus est. ut multa mͥ suspica renouaret. ẜ non ita ut nõ sibi qͦq
multa responsiuus fuerim si nobiscum ageret. nũc ut puto uł
tacitum intelligit. uale memorni. mediolam.uiiͦ. kl. Iumi
sequor et literis. hoc interest ꝙ tũc lete litere/ Letus q aĩis

Expanded text:
quid, si vacet, ex te velim, eius ex ore audies cuius e manibus ista quid, si vacet, ex te velim, eius ex ore audies cuius e manibus ista percipies. 10 Qui vir musica suavitate mulcere aures et digito potens est ingenium excitare, cumque ipse sit magnus, quanquam non e coniugio Thetidis, maiorem se genuit; nunc ambo quietis avidi de toto orbe sibi Venetias delegere. Adesto illis, oro, qua potes; mei sunt eoque magis esse cupiunt tui quod esse sibi non alterius videbuntur. 11 Novissimum est ut noris epystolam illius optimi et viri et civis et ducis meliore nunc in patria viventis, quo digni utinam diutius fuissemus, letum me sed non sine lacrimis perlegisse. Ita michi de sepulcro, imo de celo respondere visus est, ut multa michi suspiria renovaret, sed non ita ut non sibi quoque multa responsurus fuerim si nobiscum ageret; nunc, ut puto, vel tacitum intelligit. Vale, memor nostri. Mediolani, VII Kal. Iunisequor et literis; hoc interest, quod tunc lete litere letusque animus
Abbreviated transcription (Latin):
rem udecũq fastidiat. neq sibi suffeccurum arbitretur. q̃tqs
ꝑennib scateberis ubenimũ pectus affatim prouiit nͥ uł ad
limina pauꝑũ pulses. et tui locuples aliena mendices. perge
age. habes quos sequans duces seu socratem mauis, seu pla¬
tonem. quorũ alter ut scr̃ptum iuides ad discendum pauper
ditissimus ad docendũ fuit. alter literas toto orbe collegit
quas toto orbe refunderet. his exemplis fretus. et hoc iter
ingressus fiẽri non potest. qͥn ad sũmas quoq diuicias ꝓue¬
hare. God ad nugas meas attinet desideno tuo eciam mer et
meaiũ rerum amor accedit amor cecus ut dixi. et semper obli¬
quus renĩ arbiter. uulgo dici solet. placens histrĩo semꝑ placidũ
cant profecto autem non in me neq in meis scriptis est ut pla¬
ceant s in te. Quãtũ uͦ in his quando his delectaris. quantum
in maioribus si qua fors fauerit tibi obsequi cupiam. et rursum

Expanded text:
rem undecunque fastidiat, neque sibi suffecturum arbitretur quicquid rem undecunque fastidiat, neque sibi suffecturum arbitretur quicquid perennibus scatebris uberrimum pectus affatim promit, nisi vel ad limina pauperum pulses et tui locuples aliena mendices. 8 Perge, age, habes quos sequaris duces, seu Socratem mavis seu Platonem, quorum alter ut scriptum vides, “ad discendum pauper”, ditissimus “ad docendum” fuit; alter literas toto orbe “collegit” quas “toto orbe” refunderet. His exemplis fretus et hoc iter ingressus, fieri non potest quin ad summas quoque divitias provehare. 9 Quod ad nugas meas attinet, desiderio tuo etiam mei et mearum rerum amor accedit. Amor cecus, ut dixi, et semper obliquus rerum arbiter; vulgo dici solet: placens histrio semper placitum canit. Profecto autem non in me neque in meis scriptis est ut placeant, sed in te; quantum vero in his, quando his delectaris, quantum in maioribus, siqua sors faverit, tibi obsequi cupiam, et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
sum uelĩ. pauca sunt quibus glorier inq his ip̃is hesitare soleo.
unũ hoc intrepide dixerim/ tpĩales amicicias non noui ad ques
si non manis emolumenti fluxa racio s honestas alliceret
ĩmortalis ex se genitas mortales esse non sineret. Ego fateor
ad meundas amictias tardus ad fimendas ĩmobiles. ad hanc
contrahendam utrqz promus sum. ac ne id fortuitum putes de te mͥ
du auce prouisum erat. quẽ ne in amicis hr̃em, et dignus et
appetens uidebaris. Sane ꝙ preter modestissimũ amicicie uotum
eciam de seriptis familiaribus que uaria exigente matena. cotidie
iͥ emanib excidũt. partem postulare dignatus sis mirer. quid
ita cum uiũ fontem domi habeas et luadum/ sennarentes ac
turbidos uiciuorũ ruiulos sitibũdus ambias. nͥ pudẽ ĩtellectꝰ
mͥ sit annui tui ardor qui tantus est ut nullũ ingemĩ liquo¬

Expanded text:
sum velim. 6 Pauca sunt quibus glorier inque his ipsis hesitare soleo; sum velim. 6 Pauca sunt quibus glorier inque his ipsis hesitare soleo; unum hoc intrepide dixerim: temporales amicitias non novi, ad quas si non inanis emolumenti fluxa ratio sed honestas alliceret immortalis, ex se genitas mortales esse non sineret. Ego, fateor, ad ineundas amicitias tardus sed ad finiendas immobilis; ad hanc contrahendam utique pronus sum; ac ne id fortuitum putes, de te michi diu ante provisum erat; quem ut in amicis haberem, et dignus et appetens videbaris. 7 Sane, quod preter modestissimum amicitie votum, etiam de scriptis familiaribus, que varia exigente materia quotidie michi e manibus excidunt, partem postulare dignatus sis, mirer quid ita cum vivum fontem domi habeas et lucidum, semiarentes ac turbidos vicinorum rivulos sitibundus ambias, nisi pridem intellectus michi sit animi tui ardor, qui tantus est ut nullum ingenii liquo
Abbreviated transcription (Latin):
ne hac in parte labi possim ꝓui sum est michi. habeo cui hereã
conscienciam meam a qua si non exterius flatibus auulsus fu̾o
non facile corruam. illic eĩ non inisi aura purissimna ueri q
flant spuitus. deniq sic habeto posse me tibi oĩa credere. nͥ que de
me scribis que si aliunde procederent/ qua putas fronte lectius
fuerim. at nũc michi notissimus candor tiis quitq̃d agis aut
loqueris, sensibus meis approbat et que ex ore alterius illusona
uiderentur e tius labris graca facit et dulcia ad sũniam q̃s qͥs
sum tuus sum. et amicicie ñẽ fores quas eloquẽcie tue clauib
aperire tanto studio satagis aperte sunt. ut libet exoptatus m¬
gredere. Crede m nlłõ insu nulla opus est arte. ultro aĩs prefto
sum. teq in luuine letus excipiõ. non prius exclusurus ꝙ hac
inde aĩam mors excludat idq sic esse ut dico tibi peuitus ꝑsua¬

Expanded text:
ne hac in parte labi possim, provisum est michi. 4 Habeo cui heream, ne hac in parte labi possim, provisum est michi. 4 Habeo cui heream, conscientiam meam, a qua si non externis flatibus avulsus fuero, non facile corruam; illic enim non nisi aura purissima verique flant spiritus. Denique sic habeto, posse me tibi omnia credere, nisi que de me scribis. Que si aliunde procederent, qua putas fronte lecturus fuerim? at nunc michi notissimus candor tuus, quicquid agis aut loquers, sensibus meis approbat, et que ex ore alterius illusoria viderentur, e tuis labiis grata facit et dulcia. 5 Ad summam, quisquis sum, tuus sum, et amicitie nostre fores, quas eloquentie tue clavibus aperire tanto studio satagis, aperte sunt: utlibet exoptatus ingredere; crede michi nullo nisu, nulla opus est arte, ultro animis presto sum teque in limine letus excipio, non prius exclusurus quam hanc inde animam mors excludat; idque sic esse ut dico, tibi penitus persua
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui. et amors seilicet et eloquencie magnam uim. nec de i¬
chilo dictũ uł amantum ceca esse uidicia uł oratorem posse oĩa.
pͥmũte amice in extimatione rerũ mearũ. fallit haud dubie. Se¬
cuidinii nͦ me paulominus fefelisset. ut talis mͥ uder inciꝑem qua¬
lem tu me facis. sic corda legenciũ in manu habes sic papirus pro
regia. sic calanius tibi poo sceptro est. insi ꝙ me cogi senciens in
arcem racionis euaseram. me ꝙ ip̃m identidem ꝑcontabar. an uera
essent que de me stilo ꝙͣuis arti fieioso et mellifluo dicerentur.
Scio quid mͥ intus in silencio sit responsum. proide oro post hac
pudor meo ut parcas. ne ue me non meis laudibus oneres non
precor errorem exuas quo delector tñ ne me facidie unco tra¬
has in errorem multo imparem. tuus eĩ enror ingenius. et aniicicie
testis eximie. meus si sit nͥ amens ridiculus q nõ enit. ꝙͣꝙͣ in fallor

Expanded text:
cognovi, et amoris scilicet et eloquentie magnam vim, nec de nicognovi, et amoris scilicet et eloquentie magnam vim, nec de nichilo dictum vel «amantum ceca esse iudicia» vel «oratorem posse omnia». 2 Primum te, amice, in extimatione rerum mearum fallit hauddubie; secundum vero me paulominus fefellisset ut talis michi videri inciperem qualem tu me facis — sic corda legentium in manu habes, sic papirus pro regia, sic calamus tibi pro sceptro est — nisi quod, me cogi sentiens, in “arcem rationis” evaseram meque ipsum identidem percontabar an vera essent que de me, stilo quamvis artificioso et mellifluo, dicerentur. 3 Scio quid michi intus in silentio sit responsum; proinde oro posthac pudori meo ut parcas, neve me non meis laudibus honeres; non precor errorem exuas quo defector, tantum ne me facundie unco trahas in errorem multo imparem: tuus enim error ingenuus et amicitie testis eximie, meus, si sit, nisi amens ridiculusque non erit, quanquam, ni fallor,
Abbreviated transcription (Latin):
et ab illa sup̾ma parte animi poscendum ent. que terrenis tur¬
bimbus macessa serena semper atq tranquilla est. De fine oꝑũ
ml tibi penitus aurrgans omem sper ãchoram in deo fige. quod¬
ꝙ ait psalmista. reuela domino uiam tuam et sꝑa inͥ eo. et ip̃e
faciẽt. hec sunt que tanta de re hodie diccurus sum. eum stimu¬
lante animo plura uellem. sed frenante atq obstante nũcio iux
ista potuerim. Uale d benemtẽdi Cancellanũ uenetorũ et qui laude
pulsatur aliena rõms ad arcem et ꝓprĩam consc̃ĩam recurrendĩ. xiᵃ.
E ne michi accidit ꝙ in urbe licet frequentissima tua mo solita¬
rium epła reppent. Eribuissem coram multis dep̾hensus in
publico. nũc solus erubui. et dixi quid non potes imperiose aouor.
quid non potes quando eciam talis iiri oculos iudiciũq p̾stringis.
In licens quidem tius optime uir duas simul ueterũ sentencias re¬

Expanded text:
et ab illa suprema parte animi poscendum erit, que terrenis turet ab illa suprema parte animi poscendum erit, que terrenis turbinibus inaccessa, serena semper atque tranquilla est. De fine operum nil tibi penitus arrogans, omnem spei anchoram in Deo fige quodque ait Psalmista, «revela Domino viam tuam et spera in Eo et Ipse faciet». Hec sunt que tanta de re hodie dicturus sum, cum stimulante animo plura vellem sed frenante atque obstante nuntio, vix ista potuerim. Vale. 11 Ad Benintendi, cancellarium Venetorum, ei qui laude pulsatur aliena, rationis ad arcem et propriam conscientiam recurrendum. 1 Bene michi accidit quod in urbe, licet frequentissima, tua me solitarium epystola repperit; erubuissem coram multis deprehensus in publico, nunc solus erubui et dixi: ‘Quid non potes, imperiose amor? quid non potes quando etiam talis viri oculos iudiciumque perstringis?’ In literis quidem tuis, optime vir, duas simul veterum sententias re
Abbreviated transcription (Latin):
utendum sit nec ego sim consultor idoneus. nec tu consilii eres.
ut qui in his disciplius que maxime hũc deceant statũ tẽpus
om̃e contriueris. nupquidem pontifex, s pontificii nuris ac cen¬
moniarum oĩum a iuẽtute pentissinius. unde que multis ardua
tibi ꝓna sunt atq facilia. Ne uͦ tam dilectus olim frater nũc
et pater tantũ equor ingressus non dicam confilio. nõ hortatu-
s mee saltem uocis omine careat funem soluenti horacianũ
illud exclamo. I. bone. quo uirtus tua te uocat .i. pede fausto.
Rẽpe quo iux alios longe adhortaciõnis calcar urgeret/ natura
te ducet tua. Non es cogendus, non urgendus nec rogãdus
quidem. admonicio ip̃a prope suꝑuacua est nͥ qua monẽtis
fdei fidem facit. ad sũmam ut portu gaudeas optato naturam
tuam bonam sequere. Illi sulcantis freta nauigni clanũ crede.
Si qͥuĩd ambigiu rerã tempestas actulerit sũma consiliũ ab arce

Expanded text:
utendum sit, nec ego sim consultor ydoneus nec tu consilii eges, utendum sit, nec ego sim consultor ydoneus nec tu consilii eges, ut qui in his disciplinis que maxime hunc deceant statum, tempus omne contriveris, nuper quidem pontifex, sed pontificii iuris ac cerimoniarum omnium a inventute peritissimus, unde que multis ardua tibi prona sunt atque facilia. 4 Ne vero tam dilectus olim frater, nunc et pater, tantum equor ingressus non dicam consilio, non hortatu, sed mee saltem vocis omine careat, funem solventi horatianum illud exclamo: I bone quo virtus tua te vocat, i pede fausto. Nempe quo vix alios longe adhortationis calcar urgeret, natura te ducet tua; non es cogendus, non urgendus nec rogandus quidem; admonitio ipsa prope supervacua est nisi qua monentis fidei fidem facit. 5 Ad summam, ut portu gaudeas optato naturam tuam bonam sequere; illi sulcantis freta navigii clavum crede; siquid ambigui rerum tempestas attulerit, summa consilium ab “arce”
Abbreviated transcription (Latin):
uccessibus tius mestior ne an letior sit dubie dole¬
ad extremũ essem du dubius mansi. Tangebat aĩum
hĩc quies hĩc glia. alteram tũc ereptã dum marime necessania
esset. alteram illi etati. cui p̾cipue deberetmr supaddita cemebam
Gliosum tibi laborem impositum nõ dolebam sciens absqy labor
ueram nec queri gliam nec seruan. illud horrebam ꝙ libertais
quã semꝑ amaueras. ĩ distrimen agi udebatur. et haudsubie ho¬
non onus ĩpositum erat. quo alcior eĩ status est eo durĩus iute
frenũ his qui ĩfamã timent semꝑq cospectior renĩ uertex. aid
ius. Amor libertatis atq ocii iuĩcebat latendiq cõmoditas.
dolere iam ceꝑamn. nͥ ꝙ in mentem ueĩt te neq libera hactenꝰ
et qd̾ est pessimũ ẜuccii genus iniquo simul ac multiplici pres¬
sum uigo. nũc de senio hoium multorum ẜnã dei unus effectũ.
felix ꝑnutacio gaudendũ est. In quo statu quid aggendum tibi seu
quibus gubernaculis inter ꝓcellosi officii fluctus ac scopulos

Expanded text:
uccessibus tuis mestior ne an letior ad extremum essem, diu dubius mansi; tangebat animum hinc quies hinc gloria; alteram tunc ereptam dum maxime necessaria esset, alteram illi etati cui precipue deberetur, superadditam cernebam; gloriosum tibi laborem impositum non dolebam sciens absque labore veram nec queri gloriam nec servari. Illud horrebam quod libertas, quam semper amaveras, in discrimen agi videbatur et hauddubie honori honus impositum erat. 2 Quo altior enim status est, eo durius vite frenum his qui infamiam timent, semperque conspectior rerum vertex. Quid vis? Amor libertatis atque otii vincebat latendique commoditas; dolere iam ceperam, nisi quod in mentem venit te neque liberum hactenus et, quod est pessimum servitii genus, iniquo simul ac multiplici pressum iugo; nunc de servo hominum multorum servum Dei unius effectum: felix permutatio; gaudendum est. 3 In quo statu quid agendum tibi seu quibus gubernaculis inter procellosi officii fluctus ac scopulos
Abbreviated transcription (Latin):
gliosum ac felicem facerem. hoc eius defideriu non absꝙ
difficultate aliquot iam ꝑ annos traxeram. Nũc tandem
et iucinitate loci et non precibus solũ s obsecracionibus
et lacrimis euicit ut flecteret. elacionbus licet amĩcis
obstantibus. quibus honore indigna uideretur humilitas
punstertatort fuctet. et subiide trepiduso ne me intermm cosier

Expanded text:
gloriosum ac felicem facerem. Hoc eius desiderium non absque gloriosum ac felicem facerem. Hoc eius desiderium non absque difficultate aliquot iam per annos traxeram; nunc tandem et vicinitate loci et non precibus solum sed obsecrationibus et lacrimis evicit ut flecterer, elatioribus licet amicis obstantibus, quibus honore indigna videretur humilitas.qui hortator fuerat, et subinde trepidulo ne me interim consilii
Abbreviated transcription (Latin):
et gatonem tales unos. Illũ ꝓuecta etate philosophie. hũc
in senectute litens grecis/ haud frustia oꝑam dedisse. cõper¬
tum sit. fortasse autem hic meus ob hoc ip̃m nõ indignus
fuent qui aliqua in parte mei oꝑis iueniat locum. Est gͥ.
ũno nomen hemicus. cognomentũ capra. aĩal expeditũ impi¬
grum/ frondis amans et natura semꝑ in altum intens An¬
de autem dictũ uarro extimat ꝙ uirgultũ carpat. ut sic
cipra transportata litera quasi carpa. qd̾ si ciuꝙͣ hauddubie
huic nostro debitũ scias qui si mane siluam actigisset. crede
in distentũ uber atq uterũ recculisset. hec tibi olim
cunta notissima s noscenda aliis dc̃a fint. ¶td̾ sequitur
adhuc nescis. hic gͦ talis in se et erga me talis iam dudũ
orare institit. ut se q suum qz larem. aduentu dignarer meo.
et unius saltem lucis mora sicut ip̃e aiebat oĩbus seculis

Expanded text:
et Catonem tales viros, illum provecta etate philosophie, hunc et Catonem tales viros, illum provecta etate philosophie, hunc in senectute literis grecis haud frustra operam dedisse compertum sit; fortasse autem hic meus ob hoc ipsum non indignus fuerit qui aliqua in parte mei operis inveniat locum. 8 Est igitur viro nomen Henricus, cognomentum Capra, animal expeditum impigrum frondis amans et natura semper in altum nitens; inde autem dictum Varro extimat quod virgultum carpat, ut sic capra, transportata litera, quasi carpa; quod si cuiquam, hauddubie huic nostro debitum scias, qui si mane silvam attigisset, crede michi, distentum uber atque uterum retulisset. 9 Hec tibi olim cunta notissima, sed noscenda aliis dicta sint; quod sequitur adhuc nescis. Hic ergo talis in se et erga me talis iandudum orare institit ut seque suumque larem adventu dignarer meo et unius saltem lucis mora, sicut ipse aiebat, omnibus seculis
Abbreviated transcription (Latin):
ascius in sculptã hr̃e. partem alteremy ftrebendie quecũq mͥ
stilo quo libet effluxenĩt. Et ego negata maioribus. sibi haud̃
ꝯuiter sẽpta largni ardore hõĩs ac nouitate ꝓpositi delectatꝰ.
arud us. paulatĩ ille porem uitam accus et studia mores¬
ꝙ dedidicit. et pene õe qd̾ fuerat. sic exiuit ut sui om̃s nirẽtur
ãc scupeant. ad extreuiũ me dehortante et sepius admonẽte
ne sero literanĩ studio curam rei familiaris abiciat ad hoc
urũ mͥ surdus et incredulus fabulem deseruit officinam. gi¬
gnasium et arcium liberaliũ magistros colit. delectacione
conmna. mira spe ꝙͣ fortunatus studionuĩ nestio. s uotiuo nͥ
fallor dignus euentu. qui tanto impetu tam honestã rem
tanto q reliquorum oĩum cõtemptu appetat. Et sibi quidẽ
ingemũ feruorq aĩ. Ciuitati autem Illi magistrorũ copĩa
semꝑ fuit. obstare sola uidetur etas hõis. ꝙͣiuis et platonem

Expanded text:
altius insculptam habere; partem alteram scribendis quecunque michi altius insculptam habere; partem alteram scribendis quecunque michi stilo quolibet effluxerunt; et ego negata maioribus sibi haud duriter scripta largiri, ardore hominis ac novitate propositi delectatus. 6 Quid vis? Paulatim ille priorem vitam, actus et studia moresque dedidicit, et pene omne quod fuerat, sic exuit, ut sui omnes mirentur ac stupeant. Ad extremum, me dehortante et sepius admonente, ne sero literarum studio curam rei familiaris abiciat, ad hoc unum michi surdus et incredulus, fabrilem deseruit officinam, gimnasium et artium liberalium magistros colit, delectatione eximia, mira spe, quam fortunatus studiorum nescio, sed votivo, nisi fallor, dignus eventu, qui tanto impetu tam honestam rem tantoque reliquorum omnium contemptu appetat. 7 Et sibi quidem ingenium fervorque animi, civitati autem illi magistrorum copia semper fuit; obstare sola videtur etas hominis, quamvis et Platonem
Abbreviated transcription (Latin):
mittibus ad huiꝰ modestissimi uoti successus am̃bieñt exe¬
quar. quid fider. honestarumq blandiciarum in me meos¬
q om̃s exercuent. ut ad me longe positum familiarĩter atq
ardenter accessent ignotus facie ẜ iã pposito notus et nõie
quid ue aĩo gereret in fronte atq oculis scriptum habens. cibͥ
putas. Nõ sibi me negaturũ. qdͦ ulla barbaniẽs. nullã ferox
aĩal negasset. Delimmẽtis et fido ac ꝑpetuo flexus obsequio to¬
ta iuirũ mente cõplector. Neq eĩ sat me hoĩem reat si ho¬
neste amanti sim dirior ad reddendam uicem. Ille autem ex¬
ultare. glian. gaudium aĩ nultu uoce gestu ꝓdere. et quasibo¬
ti compos augustissimi. alciora respicere. et totus in uirum
alterum repente conuerti. Iam pͥmũ patrimonii sui partom
non exiguam in meum decus expendere. fignũ nomen pͥmagi¬
nem noui amnc in oĩbus domus sue angulis ẜ in pectore

Expanded text:
amitibus ad huius modestissimi voti successus ambierit, exeamitibus ad huius modestissimi voti successus ambierit, exequar; quid fidei honestarumque blanditiarum in me meosque omnes exercuerit, ut ad me longe positum familiariter atque ardenter accesserit, ignotus facie sed iam proposito notus et nomine, quid ve animo gereret in fronte atque oculis scriptum habens. 4 Quid putas? num sibi me negaturum quod nulla barbaries, nullum ferox animal negasset? delinimentis et fido ac perpetuo flexus obsequio, tota virum mente complector; neque enim sat me hominem rear, si honeste amanti sim durior ad reddendam vicem. 5 Ille autem exultare gloriari gaudium animi vultu voce gestu prodere, et quasi voti compos augustissimi altiora respicere et totus in virum alterum repente converti; iam primum patrimonii sui partem non exiguam in meum decus expendere, signum nomen imaginem novi amici in omnibus domus sue angulis, sed in pectore
Abbreviated transcription (Latin):
ty biam uulnerauit. ⁊ u miteger et ille sus dale. Idibur eter dñ
nocte media. ildeũdẽ de amico suo quodã frdelissiõ no as hcic.
oñbiens ꝓcessit hrstona. ne autem solũ ciceronem diligias
Ianotĩ credas unũ illis adiciã qd̾ licet uetus apud ce noia
aĩum admiracõe ꝑfũdat. est hic semꝑ in oculis ꝑgamũt itala
aspina urbo. nã ut nosti alia huiꝰ noĩs in asiaest. olimalhul
regia. romanorũ post hereditas. In hac ña uĩr est bna
literanĩ tenui noticia s ingemo ati si tẽpestiue liteno datũ
esset. artificio autem aunfaber inq eo longe emimens. qda
optinũ habet hoĩs natura mirator amator q rerã excelleta
ami uͦ quod quotidie tractat opũ ꝙ fallaciũ nͥ pro necessitate
cõtenitor. Et hic̃ quidem iam etate prouectior eum forte meũ
uomien audisset/ fame le nocimo confestim ĩ comicicie mee
studium uehementer exarserat. longius eam siqñib qlletu¬

Expanded text:
tibiam vulneravit. Tu integer et illesus, Vale. Idibus Octobris, tibiam vulneravit. Tu integer et illesus, Vale. Idibus Octobris, nocte media. 11 Ad eundem, de amico suo quodam fidelissimo miroque homivulneris processit historia. Ne autem solum Ciceronem diligi ab ignotis credas, unum illis adiciam, quod licet vetus apud te, nova animum admiratione perfundat. 2 Est hic semper in oculis Pergamum, Italie alpina urbs; nam, ut nosti, alia huius nominis in Asia est, olim Athali regia, Romanorum post hereditas. In hac nostra vir est unus literarum tenui notitia sed ingenio acri, si tempestive literis datum esset; artificio autem aurifaber inque eo longe eminens; quodque optimum habet hominis natura, mirator amatorque rerum excellentium, auri vero, quod quotidie tractat, opumque fallacium nisi pro necessitate contemptor. 3 Et hic quidem iam etate provectior, cum forte meum nomen audisset, fame lenocinio confestim in amicitie mee studium vehementer exarserat. Longius eam, si quibus ille tr
Abbreviated transcription (Latin):
ad oĩa. Nichil eĩ mali est quod non hoĩ dũ uiuit ĩpendeat.
his malis oĩbus uite qr ꝑiculis sola mors liberit. Ceterũ in hoc
meo casu de quo plura. ꝙͣ ꝓre dixer̃ suum forte nomen imple¬
tur. sic ei uulgo qd infaustũ est leuũ aut simstrũ dicitur.
qͣuis illud nõ me lateat in angurus leua eadem esse que ꝓspera
bide est apud poctam intonuit leuũ. letũ q est tomtrũ qd est
leuũ. ea scilicet racione ꝙ que leua sunt nobis dextra sunt
suꝑis. Unde oĩs ꝓspitas expeccanda est. Licet hic quoq inter
nos graiosq et barbaros multa sit lis ꝙ ut dixinus nos
sinstra. illi eciam in angutus dextra putant esse felicra. Que
ambages qũ ꝓclil. Abimeepto sunt. Illud ad sũmã noueris
Banc infaustam ac sunstram tpͥbiam passam modo qd̵ solita est
ẜ insperito ab hoste. Ita dilectus meus cicero cuius olim cor esit

Expanded text:
ad omnia. Nichil enim mali est, quod non homini dum vivit impendeat. ad omnia. Nichil enim mali est, quod non homini dum vivit impendeat. His malis omnibus viteque periculis sola mors liberat. 24 Ceterum in hoc meo casu, de quo plura quam pro re dixerim, suum forte nomen impletur; sic enim vulgo quod infaustum est, levum aut sinistrum dicitur, quamvis illud non me lateat, in auguriis leva eadem esse que prospera, unde est apud poetam: «intonuit levum», letumque est tonitru quod est levum, ea scilicet ratione, quod que leva sunt nobis, dextera sunt superis, unde omnis prosperitas expectanda est; licet hic quoque inter nos Graiosque et barbaros multa sit lis, quod, ut diximus, nos sinistra, illi etiam in auguriis dextra putant esse felicia. 25 Que ambages quoniam procul ab incepto sunt, illud ad summam noveris, hanc infaustam ac sinistram tibiam passam modo quod solita est sed insperato ab hoste. Ita dilectus meus Cicero cuius olim cor, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tum pocus nomen hoc ꝓ eo ꝙ ad ĩpiũ seusum quibusdã prauis
et obliquis ingems trahi solet. ꝙͣ res ip̃a falsa est. siquidem
a fando fatũ dicitur et ut ait dauit semel locutus est dus
et qd̃ ille locutus est utiq fatũ est. ut eĩ ꝓphetice grauita¬
ti poeticũ assit eloquiũ. Gr̃aue et ĩnuitabile scis pondus
adest uerbis. et uocem fata sequiitur. ut ait Stacius pãpi¬
mus. atq ita fatum ac diuina prouidencia unũ sunt. qd̾ qui
ita intelluit᷑ non fallitur. licet ꝓpter eam quam dixi suspicione
nois tenendroĩ sentenciam conigendam linguam admoneat aiu¬
gustuuis. Nos autem u̾di disputationib omissis rem ip̃am pia
et miime ꝑtinaci opinione teneamus. ip̃am in oĩbus ueritatẽ
non uĩctonam aucupãtes. et semp ex u̾bis aĩ p̾sidiũ elicientes
intrepidi paratiq simus non ad hoc aut Illud mali genus. sed

Expanded text:
tum potius nomen hoc pro eo quod ad impium sensum quibusdam pravis tum potius nomen hoc pro eo quod ad impium sensum quibusdam pravis et obliquis ingeniis trahi solet, quam res ipsa falsa est. 22 Siquidem a “fando fatum dicitur” et, ut ait David, «semel locutus est» Dominus et quod Ille locutus est, utique fatum est. Ut enim prophetice gravitati poeticum assit eloquium, grave et immutabile sanctis Pondus adest verbis et vocem fata sequuntur, ut ait Statius Pampinius. Atque ita fatum ac divina providentia unum sunt; quod qui ita intelligit, non fallitur, licet propter eam quam dixi suspitionem nominis, tenendam sententiam, corrigendam linguam admoneat Augustinus. 23 Nos autem verbi disputationibus omissis, rem ipsam pia et minime pertinaci opinione teneamus, ipsam in omnibus veritatem non victoriam aucupantes et semper ex verbis animi presidium elicientes intrepidi, paratique simus non ad hoc aut illud mali genus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓhabent. et si Illorũ ꝓnosticis in utramq partem quãtũ
sit fidei apud me nosse te credam/ et fomentis tñ crebris ur¬
geor. et solitis cibis arteor. et insueta corpons quiete con¬
emiebie. Iniusa oĩa. atq illud in primis ꝙ uoluptuosorum
epoilis uti cogor.Ced iam res ad salutem speccat. Ut et tu
quoq pͥus cõualestere ꝙͣ egrotasse me nouens. una mchi
frequens indignacio ꝙ oĩs ferme collisio. ac dolor in hãc unam
corꝑis partem p̾scrĩpto de more incidit. ut non inepte famulus
mecũ iocans inter humiliora ẜuicia sepe fortunarũ tẜbrã nĩcu¬
pare soleat. Sepe Illa me ꝑ omẽm uitam exerruit. multũ tp̃s
a puero incipiens id quo nichil tristius facio iacere cõpulit̾.
Quid dicam. parũ abest qͥn non dico admittam s lentius
respuam fati nomen. qñ non mͦ quisq hoĩum s human que¬
q pare copons atq aie suam sortem habet. Et sane suspec¬

Expanded text:
ut perhibent. 19 Etsi illorum pronosticis in utranque partem quantum ut perhibent. 19 Etsi illorum pronosticis in utranque partem quantum sit fidei apud me nosse te credam, et fomentis tamen crebris urgeor et solitis cibis arceor et insueta corporis quiete contineor; invisa omnia, atque illud in primis quod voluptuosorum epulis uti cogor. Sed iam res ad salutem spectat, ut et tu quoque prius convalescere quam egrotasse me noveris. 20 Una michi frequens indignatio, quod omnis ferme collisio ac dolor in hanc unam corporis partem prescripto de more incidit, ut non inepte famulus mecum iocans inter humiliora servitia sepe fortunarum tibiam nuncupare soleat. Sepe illa me per omnem vitam exercuit; multum tempus, a puero incipiens, id quo nichil tristius facio, iacere compulit. 21 Quid dicam? parum abest quin, non dico admittam, sed lentius respuam fati nomen, quando non modo quisque hominum sed humani queque pars corporis atque anime suam sortem habet. Et sane suspec
Abbreviated transcription (Latin):
meredior accidit ut toge fimbna ĩ adu̾teno aibnũ ip̃m impinate¬
rei. Illercadens leuu inͥ crus non multo supra talum ictu exi¬
fenit. rursum q cum iocis enigitur in suam sedem. Qiid te
moro. Le sus itenĩ atq itenĩ exꝑgisctor. et quasi indignãten
humi esse alcius attollo. S cũ iam crebra cõcusione repetiti
loci. fracta cutis nec spernendũ ulcus extaret. spreiu tamẽ.
pocuis rei cãm ꝙͣ iem ip̃am librans. Itaq nec aquis abstuua
rec equestri uectacione n ͨ pedestii itinere temꝑaui Expectas
furem. Paulatĩ quasi se sꝑn dolens nuluus ĩtumuit. Et
subiude nestio quenã caro discolor et iurulenta succreuerat.
Tandem.gͥ. cũ iam dolon non iocos tmn sz sonmos requiemq
Lacesseret ut non magni aĩ contenitus s amẽtie uideretur
medicos coactus arcesso qui multis iam diebus huic nõ ãpliꝰ
Ludicro uuleri incumibũt. nõ sine cruciatu et ꝑiculo lesi artus

Expanded text:
ingredior, accidit ut toge fimbria inadvertens librum ipsum impingeingredior, accidit ut toge fimbria inadvertens librum ipsum impingerem; ille cadens levum michi crus non multo supra talum ictu exiferit rursumque cum iocis erigitur in suam sedem. Quid te moror? Lesus iterum atque iterum expergiscor, et quasi indignantem humi esse, altius attollo; sed cum iam crebra concussione repetiti loci fracta cutis nec spernendum ulcus extaret, sprevi tamen, potius rei causam quam rem ipsam librans; itaque nec aquis abstinui, nec equestri vectatione, nec pedestri itinere temperavi. 18 Expectas finem? Paulatim quasi se sperni dolens vulnus intumuit, et subinde nescio quenam caro discolor et virulenta succreverat. Tandem igitur cum iam dolor non iocos tantum sed somnos requiemque lacesseret, ut non magni animi contemptus sed amentie videretur, medicos coactus arcesso, qui multis iam diebus huic non amplius ludicro vulneri incumbunt, non sine cruciatu et periculo lesi artus,
Abbreviated transcription (Latin):
docent. ẜ cecis et errantibus unde lumen ueritatis ingerere ꝓposi¬
tum erat atq infirma mũdi elig̾e̾ sicut sc̾ptũ est/ ut forcia queq
confideret. et sapĩam sapientũ ꝓdere et pridentũ pudẽciam
reprobare. Deinque stultam facere sapienciam huiꝰ mũdi. et
ꝓ sculticiam predicaciõnis saluos facere credentes. ne si aliter
feesset non celestis et duuna uentas quam docebat ẜ terena iuo
aut huemanũ artificiũ iuderetur. atq in sapĩa uerbi nt naius
apls euacua retur cuix xp̃i. Ceterũ unr Iec de quo loquiepa
mab menute etate tam carus semper et tã cultus cicero. qualt
modo mecũ Auisent siĩc audies. Est mͥ uollunen epłaꝵ emiꝰ nnt
Pnpeolii manu ꝓo̾a quia exemplar senptonbus in peruum
erat sepst.  dusa cũc ualitudine ẜ corpons incõmodũ et eat¬
poste uioroũ stare solitum iudisti. dũ uiͦ sepe locũ aliud cogitaro

Expanded text:
docent, sed cecis et errantibus nude lumen veritatis ingerere proposidocent, sed cecis et errantibus nude lumen veritatis ingerere propositum erat, atque “infirma mundi eligere”, 14 sicut scriptum est, “ut fortia” queque “confunderet, et sapientiam sapientum perdere et prudentum prudentiam reprobare”, denique “stultam facere sapientiam huius mundi” et “per stultitiam predicationis salvos facere credentes”, ne, si aliter fecisset, non celestis et divina veritas quam docebat, sed terrena vis aut humanum artificium videretur, atque “in sapientia verbi”, ut ait Apostolus, “evacuaretur ab ineunte etate tam carus semper et tam cultus, Cicero, qualiter modo mecum luserit, hinc audies. Est michi volumen epystplar scriptoribus impervium erat, scripsi, adversa tunc valitudine, sed corporis incommodum et labposti innixum, stare solitum vidisti. Dum vero sepe locum, aliud cogitans,
Abbreviated transcription (Latin):
gratissima. Cum eĩ deus uentas uiua sit. Cum ut ait pater
augustinus om̃e uenĩ a ueritate uenĩ sit. hauddubie quitquid
ab ullo uerum dicitur a deo est xpp̃m fateor nosse non potuit
paulo ante rebus humanis exẽptus ꝙͣ xp̃s deus homo fieret.
flenda nempe nur sois. nam ut altissimĩ et diuini ꝓrsus ĩgemii
fuerat. si udisset xp̃m aut nomen eius audiuisset quantum
ego opinor non mͦ credidisset in eum s eloquio illo ĩcomꝑabili
xp̃i p̾co maxinius fuisset. quale aliquid de altero principe La¬
tine facũdie uirgilio poeta cũ ad eius tumulũ uenisset apłs
paulus et fleuisse legitur et dixisse. Eur autem id xp̃s ip̃e
noluerit non est querenda racio ab illo cuiꝰ uolũtas racio sũma
est. Quantũ tñ ad altitudinem diuimi consilii humane se eri¬
gũt cõiecture. nͨ potenciam cũ posset nec nũdanam sapiẽnciã
nec eloquenciam quesiuit. cui non ꝑsuadere dictõe ut rethorici

Expanded text:
gratissima. Cum enim Deus veritas viva sit, cum, ut ait pater gratissima. Cum enim Deus veritas viva sit, cum, ut ait pater Augustinus, «omne verum a veritate verum sit», hauddubie quicquid ab ullo verum dicitur, a Deo est. 12 Cristum, fateor, nosse non potuit, paulo ante rebus humanis exemptus quam Cristus Deus homo fieret. Flenda nempe viri sors; nam ut altissimi et divini prorsus ingenii fuerat, si vidisset Cristum aut nomen eius audivisset, quantum ego opinor, non modo credidisset in eum sed eloquio illo incomparabili Cristi preco maximus fuisset; quale aliquod de altero principe latine facundie, Virgilio poeta, cum ad eius tumulum venisset, apostolus Paulus et flevisse legitur et dixisse. 13 Cur autem id Cristus ipse noluerit, non est querenda ratio ab Illo cuius voluntas ratio summa est; quantum tamen ad altitudinem divini consilii humane se erigunt coniecture, nec potentiam cum posset, nec mundanam sapientiam nec eloquentiam quesivit, cui non persuadere dictione, ut rethorici