comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonis urĩs stiroiis occrunt: ut
suo uł u̾bo uł scͥpto nos
doceãt. Quos cum paululũ
ꝑtransimꝰ inueninis ꝙ̃ dili¬
giinꝰ: quia redẽptor nr̃ et si hu¬
mlitate homo int̾ hoĩes. diui¬
nitate tamen suꝑ hoĩes fuit.
Cum gͦ transeunt᷑ uigiles. dilc¬
tus inuenit᷑. quia cum ꝓphã
et apłos infra ip̃m ẽẽ conspici¬
mꝰ. : illum qui nat᷑a ds̃ ẽ : ẽẽ
suꝑ hom̃ies consid̾amꝰ. Prius
ergo non inueniend querit᷑.
ut post inuentꝰ strictis teneat᷑
Sc̃a eĩ desid̾ia ut p̾diximꝰ. dila¬
tione crescunt. Si ãt dilatõne
deficiũt: desidia nõ fuerunt.
Hoc amore arsit: qͥsqͥs adu̾itatẽ
ꝑting̾e potuit. Hinc uamq
dauidait. Sitiuit aĩa mea ad
deum uiuu: Quãdo uemiã:
et apparebo ante faciem dei e
Hinc nos aomonet: dicens.
Querite faciem eius semper.
Hinc ꝓph̃a ait. Anima mea
desid̾auit te in nocte: sed ⁊
sp̃s m̃s in p̾cordiis meis : de
mane uigilabo ad te. Hinc
iteꝵ ecclia in canticis canti¬

Expanded text:
nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo vel scripto nos doceant: quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus. Quia Redemptor noster, etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen supra homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima mea 1547 ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Hinc nos admonet, dicens: Quaerite faciem ejus semper . Hinc propheta ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc iterum Ecclesia in Canticis canti
Abbreviated transcription (Latin):
pulis manifestau̾it se niu̾e
post passionem sua: młtis
argum̃tis apꝑens eis: et dispu¬
tans de reguo di. Eigo quia sepi¬
et diu̾sis apparuit: cum inga¬
lilea qnͣdo sit insus nequaꝙͣ
p̾scͥptum ac difintum tempus
scriptura signau̾it: in ihrłm
quando se obtułit. et diem et
horam exp̾sẜit: timidiores ĩtͣ
conclama reniscunt᷑: fortioreᷤ
ad montem cum uen̾int. Dem
Aintra conclaue ostiis clausi
inducit iohẽs discipulos cong̃¬
gatos ꝓpt̾ metum indeoꝵ: qͣs
nõ undecim lucas. s plures:
scribit fuisse. Istos ãt math̃s
uudecim solos. in galilea con¬
uenisse nõ siluit. Deniq sicł
liabes. Undecim aũt disciplĩ
abierunt in galileam: ĩmõ¬
tem ubi constitũat illis iħs:¬
et uidentes eum adorauerũt.
quidam ãt dubitau̾ñt. Qͥb
docendi et baptizandi tribuit
potestatem. Undecim quoqi
discumbentib discipłis. ⁊ mar¬
cus infine appuisse scribit: qñ
sumlit̃ p̃dicandi his ꝑtotum
orbem mãdat officium. Uirde

Expanded text:
pulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepiet diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia reuisantur, fortiores ad montem conuenerint. denique intra conclaue ostiis clausis inducit Iohannes discipulos congregatos propter metum Iudaeorum, quos non undecim Lucas, sed plures scripsit fuisse. istos autem Matthaeus undecim solos in Galilaea conuenisse non siluit. denique sic habes: undecim autem discipuli abierunt in Galilaeam in montem, ubi constituerat illis Ieset videntes eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt . Quibus docendi et baptizandi tribuit potestatem. Undecim quoque discumbentibus discipulis et Marcus in fine apparuisse scribit , quando similiter praedicandi his per totum orbem mandat officium. 184. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
apłĩ. et̾na felicitate regnabũt.
de ide ait. Btĩ qͥ esuriũt et siti¬
Non facili desid̃io. nͨ leni cupi¬
ditatis ardore expetẽda anb̾ eẽ
iusticia docuit: siqͥdẽ hos bt̃os
esuriẽdi ac sitiendi mͦ. ĩt̾ni deside

Expanded text:
aeterna felicitate regnabunt. V. Deinde ait: Beati qui esuriunt et sitiNon facili desiderio, nec levi cupiditatis ardore expetendam a nobis esse justitiam docuit. Siquidem hos beatos esuriendi ac
Abbreviated transcription (Latin):
tendit : qͥb ũ ĩ p̾senti uita s ĩ
fut᷑a possessione. t̾re illius felici¬
tatẽ ꝓmittit: de qua dcm̃ legimiꝰ
ĩ psalmo. Mansueti ãt possioebũt
t̾ran: et delectabũt᷑ ĩ multitudĩe
pacis. Et it̾m. Qͥ expectãt dũ. ip̃i

Expanded text:
tendit, 25 quibus non in praesenti vita, sed in futura possessionem terrae illius felicis repromisit, de qua dictum legimus in Psalmo: Mansueti autem possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Et iterum: Qui exspectant Dominum, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
que aure ꝑcipitis: mente retine¬
te. Cibus enĩ mentis ẽ: sermodi.¬
Et quasi acceptꝰ cib stomaço lã¬
guente reicitur: qñ auditꝰ ẜnio
in uentre memorie non tenet᷑.
huiꝰ ꝓfecto uita despat᷑. Eterne
ergo mortis ꝑicłum formidate:
si cibum quidem sc̃e exhortatõ¬
ns accipitis: s u̾ba uite idest
alimenta iusticie ĩ memoria.
non tenctis.
Cce transit om̃e qõ agĩ¬
tis: et ad extremum ui¬
diciuz sine ulla mom̃iti
int̾positione cotidie uolentes no¬
lentesq ꝓperatis. Cur ergo ama¬
tur. qd̾ relinquit᷑ : Cur illõ neg¬
ligitur quo puenitur: Memĩtote
qd̃ dicitur. Si quis h̃t aures audi¬
endi: audiat. Om̃s enĩ qui illic
aderant: aures corꝑis habebant.
S qui cunctis aures habentib.
si quis habet aures audiẽdi au¬
diat dicit: aures ꝓculdubio cor¬
dis requirit. Curate ergo: ut ac¬
ceptus ẜmo in cordis aure rema¬
neat. Curate ne semen iuxta ui¬
am cadat: ne malignus sp̃s ue

Expanded text:
quae aure percipitis, mente retinequae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermoet quasi acceptus cibus stomacho languente reicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus sp
Abbreviated transcription (Latin):
nobis mens forsitan ur̃a dubita¬
dignatus ẽ expou̾e qd dicebat⁊
ut sciatis rerum significatõnes
qd̃ dixit. figurate se loqui ĩnotu¬
it:: quatinus certos uos reddet:
cum uob̾ nr̃a fragilitas ũboru
illius figuras apiret. Quis eĩ mͥ
unꝙͣ cred̾et. si sp̃mas diuicias ĩt¬
p̾tari uoluissem: maxime cum
ille pungant iste delectent: Et
tamen spine sũt: quia cogitatio¬
num suarum punctionibꝰ mẽ¬
tem lac̾ant. Et cum usq ad pc̃cui
ꝑtrahunt: quasi ĩflicto nlu̾e
cruentant. Quas bñ hoc inloco
alio enͣgli̾sta testante nequaqͣm
dñs diuicias. s fallaces diuicia
appellat.fallaces enĩ sũt: que n
nobiscum diu ꝑman̾e nõ possũt.
Fallaces sunt: que mentis nr̃e
iopiam non expellunt. Sole ãt
diuicie u̾e sũt: que nos diuites
uirtutibus faciunt. Si ergo fr̃es
diuicias amate. Si culmen ueri
louoris q̃ritis: ad celeste regnũ
tendite. Si gli̾am dignitatu di¬
ligitis: in illa supna angelorũ
curia ascribi festinate. Uerba dei

Expanded text:
is mens forsitan vestra dubitadignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtutibus 1489 faciunt. Si ergo, fratres divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
teum quippe qd̾ inuoluit᷑⁊ ei
nec inicium nec finis aspicit᷑
Recte ergo sudarium capitio¬
dĩ ĩuolutum inuentum est:
quia celsitudo diminitatis nͥ
cepit ẽẽ nec desinit. Nec ꝑini¬
tim nascitur: nec t̾mino coã¬
gustatur. Bene a̾t additur ĩ
uno loco: quia inscissura mẽ¬
tium ds non ẽ. Deus quippe ĩ
unitate ẽ: et illi eius habere
gr̃am merent᷑. qui se abĩuicẽ
ꝑ sectarimi scandala nõ diui¬
dinit. S quia solet ꝑsudariũ
laborantium sudor detergr.
potest etiam sudarii nomine
exprimi labor dei:qui in se
iuitabilis ꝑmanet s tam̃
laboraie se denũciat: cũ dura
hominu prauitates portat.
Unde et ꝑ ꝓpħam dicit. Labora¬
in sustines. Deus au̾t appuit
incarne: laborauit ex nr̃a infir¬
mitate. Quem laborem passio

Expanded text:
teum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se mutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passio
Abbreviated transcription (Latin):
pletꝯ ẽ dicẽtis. ꝓducat t̾ra et g¬
mĩet saluatorem: et iusticia:
oriat᷑ simuul. Terra eĩ carnis hu¬
mane q̃ ĩ pͥmo fu̾at p̾uaricato¬
re maledicta: in hoc solo beate
u̾gĩs partu.g̾ni eu edidit bene¬
dictũ. et auicio sue stirpis ali¬
enũ. Cuiꝯspiritalẽ originem ĩ
regñatõe quisq ꝯsequit᷑ ⁊ et
oĩ hõi reuascenti aqua baptis
uit et uͥginem ÷ ut pocm qđ ibi
uacuauit sacra cõceptio: hͥ mis¬
tica tollat ablutio. Ab hoc sacra¬
m̃to dilectissimi. ĩ sanꝯ maniche¬
oꝵ error aliens e̾ : necullũ hñt

Expanded text:
 et germinet Salvatorem, et justitia oriatur simul . Terra enim carnis humanae, quae in primo fuerat praevaricatore maledicta, in hoc solo beatae virginis partu germen edidit benedictum, et a vitio suae stirpis alienum. Cujus spiritalem originem in regeneratione quisque consequitur; et omni homini renascenti aqua baptismvit et virginem; ut peccatum quod ibi vacuavit sacra conceptio, hic mystica tollat ablutio. CAP. IV. Ab hoc sacramento, dilectissimi, insanus Manichaeorum error alienus est, nec ullum habent
Abbreviated transcription (Latin):
sum nobis. uenit hora:
cum iam nõ ĩpũbiis lo¬
quar ub̃: s palam de patre an
nũciabo uobis. Possem dic̃e. hãc
dequa loquit horam. futurum
oporte scłm intelligi ÷ ubi iude¬
binꝰ palam. qd̾ beatꝯ paulꝰ dic̃.
facie ad faciem: ut qd̾ ait hec ĩ
ꝓu̾biis loquutꝰ sum ub̾ hoc sit
qd̃ ab eodem apło dictum ẽ: ui¬
demꝰ nc̃ ꝑ speculum ĩeniginiate
Annũciabo ãt ub̃: quia ꝑ fili¬
um p̃r uidebit᷑: iuxͣ illõ qd̾ alibi

Expanded text:
sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis. Possem dicere hanc de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem; ut quod ait, Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit quod ab eodem apostolo dictum est, Videmus nunc per speculum in aenigmate : annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbi
Abbreviated transcription (Latin):
non exhib̾et : quis eius ꝓmissi¬
onib cred̾et : Factus itaꝙ homo
apparuit in carne : mori digna¬
tus ẽ ex uoluntate: resurcexit
ex potestate : et ostendit exẽplo:

Expanded text:
non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, sed resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
contra me ẽ. Et qui nõ cong̾gat
mecum: spargit. Nonputet qͥs¬
ticis: quamꝙͣ et ita ex suꝑfluo
possit intelligi: s ex conseq̃tibꝰ
textuq fmonis addrabolum
refertur: eo qd̃ non possint opa
compari. Ille cupit aĩas hõinũ
ten̾e captiuas: dũs lib̾are. Ille p̾¬
dicat ydola: hic unis dei noticiã.

Expanded text:
contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Non putet quisticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi; sed ex consequentibus textuque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opers comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivas, Dominus liberare; ille praedicat idola, hic unius Dei notitia
Abbreviated transcription (Latin):
tu dei et imiu̾si ppłi: quomodo
hunc tradiderunt sac̃dotes et
principes nr̃i ĩdampnatione
mortis: et cruci eum fix̾unt.
imꝰ ex duob. quos inuenit ĩ uiã
euntes ad ꝓpinquũ castellum:
respondens ip̃e ait. Oincensati⁊
tardi corde adcredendii: supõĩa
que loquuti sũt ꝓph̾e. Nõnc hec
om̃ia oportebat pati xp̃mr: et in
troire ĩclaritate sua: Et fuit ĩ¬
cipiens amoyse et om̃ib ꝓpħis:
int̾ptans illis inomĩb scriptis.
ri se uoluit: ut crederent qd ĩcor¬
pore resurrex̾at: hii sũt inqͥt ẜ
mones quos loquutꝰ sum ad
uos cum adhuc ẽẽm uobiscumr.¬

Expanded text:
tu Dei et universi populi, quomodo tu Dei et universi populi, quomodo hunc tradiderunt sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis, et cruci eum fixerunt.unus ex duobus quos invenit in via euntes ad propinquum castellum; respondit ipse et ait: « O insensati et tardi corde ad credendum super omnia quae locuti sunt Prophetae! nonne haec otroire in claritatem suam? Et fuit incipiens a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis, cipulorum voluit, ut crederent quia in corpore resurrexerat: « Hi sunt, inquit, sermones, quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem
Abbreviated transcription (Latin):
currit ordonascentiũ ingenere
humano: de xp̃o non tacuit: s
occłtum ibi erat. Ad huc eĩ aqua
tp̃rib suꝑiorib. usq ad etate
qua dñs uenit:: ꝓphecia de illo
non defuit: Ip̃o dũo dicẽte. Cũ
eĩ resurrexiss amortuis: ĩueĩt
discipłos dubitantes de illo quẽ
sequuti erãt. Uioerũt enĩ einn
mortuu : et nõ sꝑau̾ũt resur¬
recturum: et tota spes eoꝵ ꝯcid ͭ
Unde ille latro laudatꝰ. ip̃o die
meruit ẽẽ in ꝑadiso: quia ĩcru
tes: et quodani modo ar¬
guentes seip̃os: qd̃ ĩ illo
redemptionem sꝑau̾ant. Dole¬
bant tũ eum sine culpa occisũ:
quia nou̾ant innocentẽ. Et hoc
ip̃i post resurrect̃onem dix̾ũt:
cum quosdam eorum tristes in¬
ueniss ĩuia. Tu solꝰ pegͥnaris
ab ihrłm. et nõ cognouisti que
fc̃a sũt in illa. istis dieb. Ille ãt
dixit illis. Que: Illi ãt dixert.
De ihu nazareno. qui fuit ꝓpħa
potens infcĩs et dc̃is. in conspec¬

Expanded text:
currit ordo nascentium in genere currit ordo nascentium in genere humano, de Christo non tacuit: sed occultum ibi erat; adhuc enim erat temporibus superioribus usque ad aetatem qua Dominus venit, prophetia de illo non defuit? Ipso Domino dicente. Cum enim resurrexisset a mortuis, invenit discipulos dubitantes de ipso quem secuti erant. Viderunt enim eum mortuum, et non speraverunt resurrecturum, et tota spes eorum concidit. Unde ille latro laudatus, ipso die meruit esse in paradiso? Quia in cructes, et quodammodo arguentes seipsos quod in illo redemptionem speraverant. Dolebant tamen eum sine culpa occisum, quia noverant innocentem. Et hoc ipsi post resurrectionem dixerunt, cum quosdam eorum tristes invenisset in via: « Tu solus peregrinaris in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa istis diebus? Ille autem dixit eis: Quae? Illi autem dixerunt: De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in factis et dictis in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuauit usq adhuc: idẽ
euͣgłium suũ. Iam enĩ
incipiam ꝯ ip̃a sacͣmentoꝵ oꝑta
deteg̾e: quãtũ ille donat in cuis
nomñe uob̃ ꝓmisimꝰ. Erat ꝓphe¬
uinu quodam mͦ latet. Dic̃ apłs.
qͥd intelligamꝰ ĩ ista aqua. Usq
ad hodiernu inqͥt diem. ꝙͣ du le¬
git moyses. id ip̃m uelanien suꝑ
cor eorum positum ẽ: qd̃ non re¬
uelat᷑. quia in xp̃o euacuat᷑. Et cũ
transieris inquit ad dñm: aufe¬
tͣ uelamen. Uelamen dic̃ adopti¬
onem ꝓphecie: ut nõ intellig̾et᷑.
Tollit᷑ uelamen: cum trãsieris.
addñm. Sic tollit᷑ insipientia cũ
fnͣsieris ad dñm: et q̃d aqua erat
uinu tibi fit. Lege libros om̃s ꝓ¬
pheticos. Non intellecto xp̃o: qͥd
tam insipidum et fatuu inue¬
nies: Intellige ibi xp̃m: non
solu sapit qd̃ legis. s etiam in¬
ebriat: mitansmentez acorꝑe
ut p̾t̾ita obliuiscens. ĩ ea q̃ ante
sũt extendaris. Ergo ꝓphetia ab
autiquis tp̃rib. ex quo prorss¬

Expanded text:
avit usque adhuc, id est, Evangelium suum. 3. Jam enim incipiamus ipsa sacramentorum operta detegere, quantum ille donat in cujus nomine vobis promisimus. Erat prophevinum quodammodo latet. Dicit Apostolus quid intelligamus in ista aqua: « Usque ad hodiernum, inquit, diem, quamdiu legitur Moyses, idipsum velamen super cor eorum positum est; quod non revelatur, quia in Christo evacuatur. Et cum transieris, inquit, ad Dominum, auferetur velamen » . Velamen dicit adopertionem prophetiae, ut non intelligeretur. Tollitur velamen, cum transieris ad Dominum: sic tollitur insipientia, cum transieris ad Dominum, et quod aqua erat, vinum tibi fit. Lege libros omnes propheticos, non intellecto Christo, quid tam insipidum et fatuum invenies? Intellige ibi Christum, non solum sapit quod legis, sed etiam inebriat; mutans mentem a corpore, ut praeterita obliviscens, in ea quae ante sunt extendaris . 4. Ergo prophetia ab antiquis temporibus, ex quo prorsu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpta sũt ĩ lege moysi ⁊pphetis
et psalmis de me. Tũc apuit illis
sensum: ut intellig̾ent scͥpturas
Et dixit illis. Quia sic scͥptum ẽ.¬
ge ex mortuis t̾cia die: et p̾dica¬
ri in nõĩe eius penitẽtiam et re¬
missionez põcorum ĩ om̃s gẽte:¬
euigłio q̃ c̾te manifesta sũt ĩtel¬
lectis: patebũt illa om̃ia mis¬
tia: q̃ i isto dĩi miraculo latẽt
Uidete qͥdait: quia oportebut
st̃. Ubi scͥpta st̃: In lege inqͥt. ⁊
ꝓphetis. et psalnis. Nichil scrip¬
turaꝵ uet̾um p̾t̾misit. Illa erat
aquaͥ et id̃o dcĩ sũt illi a dño ĩ¬
censati:quia eis adhuc aquaz
sapiebat nõ uinuz. Quomͣ aũt
fecit deaq̃ uinuz: Cũ aꝑuit eis
sensum: et exposuit eis scͥpt᷑as:
nr̃m erat ardens ĩuia: cũ apir
nobis scͥptãs: Intellex̾ũt eĩ xp̃z¬

Expanded text:
pta sunt in lege Mosi et prophetis et in psalmis de mei tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas: et dixit illis: Quoniam sic scriptum gere ex mortuis tertia die, et praedicare in nomine eius poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes genteEvangelio, quae certe manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo Domini latent. Videte quid ait, quia oportebat sunt. Ubi scripta sunt? In Lege, inquit, et Prophetis, et Psalmis. Nihil Scripturarum veterum praetermisit. Illa erat aqua; et ideo dicti sunt illi a Domino insensati, quia eis adhuc aqua sapiebat, non vinum. Quomodo autem fecit de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturasnostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas ? Intellexerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
res una ꝓpt̾ istũ gͦ ergorẽ cauẽ
ego sũ. neip̃e ĩtellig̾et᷑ pr̃: ꝯti¬
nuo sbuĩxit: Et a me ip̃o facio
nichil. s sic̃ docuit me pat̾ hec
loquor. Iaz gaud̾e cepat sabellia¬
statĩ ut se tãꝙͣ ĩobsco extulit:
seꝙ̃tis sentẽtie luce ꝯfusꝯ ẽ. Pu¬

Expanded text:
rorem cum ego sum; ne ipse intelligeretur Pater, continuo subjunxit, Et a meipso facio nihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor. Jam gaudere coeperat sabelliastatim ut se tanquam in obscuro extulit, sequentis sententiae luce confusus est. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
pura regis. incta tanalib. Quã
pulchra es et ꝙͣ decora: carissima
ĩ deliciis. Stat᷑a tua assimlata ẽ
palnie: et ub̾a tua botris. Dixr.
ascendam ĩpalma: et app̾hẽdã
fructus eius. Et erũt ub̾̃a tua sic̃
botri ninee: et odor oris tui sic̃
naloꝵ. Guttur tuũ sic̃ uinu
optimũ dignũ dilecto ineo
ad potandũ. labiisq et dentibꝰ

Expanded text:
ibus. Quam pulchra es, et quam decora, charissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et denti
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cognoscetis qr ego sũ. Quare.
hoc. iisi ut uenio desparet. in qͦc̃¬
bat eis donari hoĩcidiu qͥ oocide
cẽs dñs dixit. cũ ex altau̾itis fili¬
um homĩs: tc̃ cogͦscetis qr ego sũ.
ilm nostis qͥd sit sũ. Lco.iiii

Expanded text:
cognoscetis quia ego sum. Quare hoc, nisi ut nemo desperaret in quocubat eis donari homicidium qui occidecens Dominus, dixit, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Jam nostis quid si
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit ate ꝯmẽdet meniorie.
et lingua distĩguat ꝑ sonos.
ĩferat aurib alienis qõ ꝑcepͥ
ĩsuis. Nolite ita cogitare. ne
ĩ corde ur̃o ydola fabricetis. Nu¬
mauã formã. humanoꝵ linia¬
ne: sẽsꝰ istos ꝯspicuos: stat᷑a
motq corꝑis. lĩgue officiu
distĩctões sonoꝵ: nolite ĩ illa
tͥnitate cogitare : nͥ qd̃ ꝑtinet¬

Expanded text:
audivit a te, commendet memoriae; et lingua, distinguat per sonos, inferat auribus alienis quod percepit in suis. Nolite ita cogitare, ne in corde vestro idola fabricetis. Humanam formam, humanorum lineanae, sensus istos conspicuos, staturam motusque corporis, linguae officium, distinctiones sonorum, nolite in illa Trinitate cogitare, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam paulo post dicit. Hec eo
loꝙ̃te młti c̃dider̃t ĩ eũ: et nõdũ
exaltato erat filis hõĩs. Ex altati¬
oẽm qͥppe dicit passionis: ñ głifi¬
catõis: Crucis ũ celi. Qͥ et ibi
exaltatꝯ ẽ: qñ pepẽdit ĩlignos
illa exaltatõ hũiliatõ fuit. Tũc

Expanded text:
dicit: Haec eo loquente multi crediderunt in eum; et nondum exaltatus erat filius hominis. Exaltationem quippe dicit passionis, non glorificationis; crucis, non coeli, nam ibi exaltatus est, quando pependit in ligno; sed illa exaltatio, humiliatio fuit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis synagoga uidelicet:
cui ĩcanticis legis hymnꝰ luctu¬
um ꝑsonabat: et irridet᷑ apłimiꝰ
Nũꝙͣ ẽĩ illi deũ ĩ hoĩe c̃diderũt:
qͥn pociꝰ p̾dicari resurrectõe ex
mortius riserũt. App̾hensa gͥ
puelle manu. cuiꝰ apd semor
erat sõpnꝰ: retraxit adintam.
Atq ut rarus hic ex lege c̾denti¬
u electõis nim̾is ĩtlłĩgi poss:
turba oĩs expulsa ẽ : ꝙͣ utiq sal¬
uari dũs optass ⁊ s ĩrridẽdo
dicta gestaq eiꝰ: resurrectiõĩs
nõ fuit digna ꝯsorcio. Diñca.¬

Expanded text:
principis, synagogam videlicet, cui in canticis legis hymnus luctuum personabat : et irridetur a plurimis. Numquam enim illi Deum in homine crediderunt, quin potius praedicari resurrectionem ex mortuis riserunt. Apprehensam igitur puellam manu, cujus apud se mors erat somnus, retraxit ad vitam . Atque ut rarus hinc esse ex lege credentium electionis numerus intelligi posset, turba omnis expulsa est: quam utique salvari Dominus optasset; sed irridendo dicta gestaque ejus, resurrectionis non fuit digna consortio.
Abbreviated transcription (Latin):
tis occursu: ad tactũ uestis dĩ
sana depflunio sãgiũs fut᷑am
ẽẽ ꝯfidit. Sordib scil polluta
corpis sui et ĩt̾ioris uicii ĩ mũ¬
diciis dissoluta: fimbria uesti.
ꝑfidem festinat attĩg̾e : donu

Expanded text:
tis occursum tactu vestis Domini sanam se de profluvio sanguinis futuram esse confidit: sordibus scilicet polluta corporis sui, et interioris vitii immunditiis dissoluta, fimbriam vestis per fidem festinat attingere, donum
Abbreviated transcription (Latin):
pone manũ suꝑ ẽa et uiuet. Et sur¬
gẽs iħs seq̃bat eũ: et discipłĩ eiꝰ.
Octauũ signũ ẽ ĩ quo pͥnceps sꝯ¬
citari postulat filiaz sua: nolẽs
dennst̾io u̾e circũcisionis exclu¬
di. S sb̃intrauit mulier sãgnĩe
fluẽs: et octauosanat᷑ loco: ut
filia pͥncipis de hoc exclusa nuu̾io
ueĩat ad nonũ: iuxͣ illõ qd dr.¬

Expanded text:
 et vivet. Et surgens Jesus, sequebatur eum, et discipuli ejus. Octavum signum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi; sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia de hoc exclusa numero veniat ad nonum, juxta illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
cherrimꝯ lib̾ ẽ: qui nõ gub̾na¬
tõem uille s dispensatõe mmu¬
u̾se doms. tullio int̾p̾tante sig¬
inficat. Iste igit᷑ dispensator
sipass sp̃stantia eis. Q ͦ uocato.
dixit. Qo hoc audio de te : Redoe
ratouemr dispensatoĩs Neq eĩ¬

Expanded text:
lcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator sipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde rationem dispensationis; neque
Abbreviated transcription (Latin):
suit homis habentis du¬
os filios: et diuidentis
int̾ eos sb̃stantia. Cumq mĩor
facultatib ꝑditis eg̾e cepisset:
et comed̾e siliquas porcoꝵ cibos:
reu̾ss adp̃re susceptus ẽ ab eo.
Frat̃ qͦ inuidẽs semor pr̃is uo¬
ce corripit᷑. ꝙ letari debũit
et gaud̾c:. quia frat̃ eius mor¬
tuus fũat et reuixit: ꝑierat et

Expanded text:
suit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et
Abbreviated transcription (Latin):
fũit mͥ dispensato: socipiant¬
me in domos suas. Uocatisq sin¬
gulis debitorib diũ sui:. dixit
primo. Qnͣtum debes dño meo:
Qͥ dixit ei. Centum cados olei. Ilit
illi. Aocipe cautionez tuaz. et sede
cito: et scribe qͥnqͣgnnta. De inde
ad aliu loquutꝯ ẽ. Tu ãt qͣntuz
debes: At ille respondit. Centuz
choros tritici. Dicit ei. Tolle cau

Expanded text:
fuerit dispensatio, suscipiantme in domos suas. uocauitque singulos debitorum domini sui et dixit primo: quantum debes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tolle cau
Abbreviated transcription (Latin):
gatis ĩuice: sic̃ dilexi uos.
Siue dicat᷑ p̾ceptũ siue
mãdatũ : ex uno u̾bo g̾co utrũq
istam sẽtentia et antea dix̾at:
de qua me ub̾ ut potui disputas¬
se meniuisse debetis. Ibi eĩ sic

Expanded text:
os. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic
Abbreviated transcription (Latin):
hic dcm̃i ẽ meuz. ne ꝯtep̃n endũ
Uod ãt hic ita dixit. l¬
ẽ mãdatũ in eũ uelõ ñ sit
alud qͥd putamꝰ frẽs meie
Nũ qͥd nã solũ els de ista dilec¬
tõe mandatum ẽ. qͣ diliginus
ĩuicem: Nõne ẽ et aliud maiꝰ
ut diligamꝰ deũ: Aut uͦ desola
ds̃ ub̃ dilectõe mandauit: ut

Expanded text:
hic dictum est meum, ne contemnendum uod autem hic ita dixit, Hest mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola D
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ gͥgem dñi raptores co¬
nant᷑ qui corporea q̃da m̃tis
intentõe duri ac rigidi: neqͣ ꝙͣ
solẽt a suo errore deflecte. Et id̃o
dit: ut ĩ anes suos ĩ uanũ effũ¬
tesc̾e. Mutꝯ eĩ ẽ: qui u̾bum d̃i ñ
netͥ uocẽ tollat heticus: si pͥor
eũ nõ ip̃e dep̾hend̃is. Serpit enĩ
dumi latet eius ꝑfrdia. Si ãt cõ¬
menta ĩpietatis eius agnou̾is:
iacturã pie uocis tim̾e ñ pot̾is.
Caue gͥ u̾sute disputatõis uene¬
na. Nĩa petũt ⁊ guttur ĩuadũt:
uitalib uuluus affigũt. Graueᷤᷤ
st̃ morsꝯ hereticoꝵ : qui ip̃is gͣ¬
uiores et rapatiores bestiis: ulłz
auaricle finem ĩpictatisq nou̾¬
ñt. Nec uos moueat: qõ formã
p̾tend̾e uident᷑ humana Et si
foris homo c̾nit᷑: intus bestia fre¬
mit. Et id̃o eos lupos ẽẽ nõ du¬
biũ ẽ: iuxta dñi ihũ diuinam
sẽtentia. qui ait. Attendite ub̃
a falsis ꝓphĩs: qͥ ueĩũt ad uos

Expanded text:
ergo gregem Domini raptores coergo gregem Domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi, nequaquam solent a suo errore deflectere. Et idedit; ut inanes suos in vanum effuntescere; mutus est enim qui Verbum Dei non ne tibi uocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis. serpit enim, dum latet eius perfidia; si autem conmenta inpietatis eius agnoueris, iacturam piae uocis timere non poteris. caue igitur uersutae disputationis uenena; animam petunt, guttur inuadunt, uitalibus \'}\' adfigunt. graues sunt morsus haereticorum, qui ipsis grauiores et rapaciores bestiis nullum auaritiae finem inpietatisque nouerunt. Nec uos moueat quod formam praetendere uidentur humanam; etsi foris homo cernitur. intus bestia fremit. et idbium est, juxta Domini Jesu divinam sententiam, qui ait: Attendite vobis a falsis prophetis, qui veniunt ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
one caritatis: quã silitudĩe passi¬
onis. Quãuis eĩ illi dilectõi. qua
dũs nos redeuit nlła cuiꝰꝙͣ benig¬
nitas possit equari: quia aluidẽ
ꝓ iusto mori hoĩem sua necessita¬
te morituꝵ: aliud ꝓimpiis occũ¬
b̾e a debito mortis alienũ: młtũ
tũ uniu̾sis homũb etiam maͬtyre
ꝯtulerũt: quoꝵ fortitudĩe ita eiꝰ
largitor nsus ẽ dũs: ut penã mor

Expanded text:
ritatis quam similitudine passionis. Quamvis enim illi dilectioni, qua Dominus nos redemit , nulla cujusquam benignitas possit aequari, quia aliud est pro justo mori hominem sua necessitate moriturum, aliud pro impiis occumbere a debito mortis alienum, multum tamen universis hominibus etiam martyres contulerunt, quorum fortitudine ita ejus largitor usus est D
Abbreviated transcription (Latin):
cesse sit. etiam mortem nr̃a ꝓ
eisoem ouib mĩstrare. I primo
aũt hoc minimo: ꝑuenit᷑ ad poᷤ¬
treniuiz maius. S cum in com¬
pabiliter longe sit melior aĩa
qua uiuimꝰ. a t̾rena substan¬
tia quã ext̾ius possidemus:
qui non dat ꝓ oub substan¬

Expanded text:
m mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substan
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a etiam inferni claustra des¬
truxit. Portas tulit et montis
u̾ticem subiit: quia resurgẽ¬
do claustra inferni abstulit:⁊
ascendendo regna celoꝵ penetͣ¬
uit. Hanc ergo resurrectõnis eiꝰ
monstrabat᷑ ex signo. et post
patuit ex facto: tota mente di¬
ligamꝰ: et ꝓeius amore mori¬
amͣ. Ecce ĩ resurrectõe auctoris
nr̃i. mĩstros eius angelos con¬
ciues nrõs agnouims. Ad hoꝵ
ergo ciuium illam freꝙ̃te sol¬
lempnitatem festinems: his
cũ nec dũ ĩ uisione possumus.
desidio et mente iũgamͣ. Trãs

Expanded text:
ipsa etiam inferni claustra desipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejusmonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Tr
Abbreviated transcription (Latin):
iudicum sainson illius facta
significant. Qͥ cum gazam ci¬
uitatem phylistinoꝵ fuiss in¬
g̾ssus:. philistei ing̾ssum eius
ꝓtinꝰ cognoscentes. ciuitatem
repente obsidionib cͥcumded̾¬
unt : custodes deputauerunt:
et samson fortissimũ se iam
p̾hendisse gauisi sũt. S qͥd sã¬
son fecit agnouims. media noc¬
te portas ciuitatis abtulit. ⁊
montis u̾ticem ascendit: co¬
hoc fcoͥ ꝙ̃ nisi redemp¬
torem nr̃i sainson ille
significat: Quid gaza ciuitas
insi infernu designat: Qd ꝑ
philisteos: nisi iurdeoꝵ ꝑfidia
demonstrat᷑: Qͥ cum in ortuũ
dũm uiderent: eiusq corpus
ĩsepulchro iam positu: cus¬
todes illico deputau̾ũt: et eũ
qui auctor uite claruerat in
ferni claustris retentum. qͣsi
saison ingaza se dephendisse
letati sunt. Samson uero nocte
media nõ solũ exiit : s etiã por¬
tas tulit: quia uidelicet redemp¬
tor ñr añ lucem resurgens: nõ
solum liber de inferno exiit: s

Expanded text:
Judicum Samson illius facta Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendit. Qhoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse aetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
diit: qd̃ crucifixo d̃i filio.
iudei insultantes dice¬
bant. Si rex isrł̃ ẽ descendat nũc¬
de cruce: et credimꝯ ei. Qͥ si tũc
de cruce descend̾et: nimirum ĩ¬
sultantib cedens: uͥtutez nobi
pacientie non demonstraret. S
expectauit paululu: tołauit
obꝓbria: irrisiones sustinuit:
ẜuauit pacientia: distulit ad¬
miratõnem. Et qui de cruce des¬
cend̾e noluit: de sepulchro sur¬
rexit. Plus igitur fuit desepul¬
cro surg̾e:. ꝙͣ decruce descendere.
plus fuit mortem resurgendo
destruere: ꝙͣ uitaz descendendo
ẜuare. S cum iudel hũc a dĩsul¬
tatões suas de cruce descend̾e mi¬
nime cernerent: cũ moriẽtez
uiderẽt : eum se uicisse c̃dide¬
runt: nom̃ illiꝰ qͣsi se extinxis¬
se gauisi sunt. S ecce de morte
nomen eius ꝑ mũdum creuit:
ex qua infideł turba extinxisse
se credidit. Et ꝙ̃ gaudebat occi-¬
sum: dolet mortuũ: quia hũc
ad suamgłiam cognoscit ꝑuẽ¬
nisse ꝑ penam. Qõ bene ĩ libro

Expanded text:
iam quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes, dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Qui si tunc de cruce descendisset, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis suae patientiae non demonstrasset. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro
Abbreviated transcription (Latin):
morem uolo: ut ĩter sacra mis¬
saꝵ sollempnia lectionẽ scĩ eu¬
uangelii nõ dictando s colloꝙ̃¬
do edisseram. Sicq excipiatut ut
loqͥmͣ: quia colloquutionis uox
corda torpentia plusꝙͣ ẜuo lectõis
excitat: et quasi quada manu:
sollicitudinis ut euigilent pul¬
sat. Et quidẽ ad hoc opꝰ me suffic̾e
posse nõ uideo:s tamen uires q̃s
imꝑicia denegat: caritas mĩstͣt.
Scio namq qui dixit. Aꝑi os tuũ.
et ego adimplebo illud. Bonum
ergo opr nobis in uoluntate sit.
nam ex diuino adiutorio erit ĩ
ꝑfectõe. Dat loq̃udi ausum: etiã
resurrectõis diĩce tanta sollemp¬
nitas. Quia et indignũ ualde

Expanded text:
morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnit
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu ascensurum xp̃
ĩtrogauerũt: et dix̾int
ei. Dũc : si hoc tp̃re p̾sentab̾is:
Cui dicebant: Quem p̾scutem
uidebant. Si hoc tpre p̾sentab̾is:
Et qͥd ẽ illõ: Nõne p̾sentẽ uide¬
bant: nõne p̾sentem audiebãt
nõne p̾scutẽ etia tangebãt: Qͥo¬
ẽ hoc si hoc tp̃re p̾sentab̾is: uisi
quia uou̾ant p̾sentia xp̃i fut᷑u
iudicium: ut uidetur a suis et
ab alicnis. Nam qũ resurrexit:
nõ ẽ uisus uisi asuis. Hoc ergo
sciebant: et fide retuiebãt: fu¬
turum ẽe tp̃s qñ iurdicatꝰ iudi

Expanded text:
aspectu ascensurum Christum interrogaverunt, et dixerunt ei: Domine, si hoc tempore praesentaberis? Cui dicebant? Quem praesentem videbant. Si hoc tempore praesentaberis? Et quid est illud? Nonne praesentem videbant? nonne praesentem audiebant? nonne pest hoc, Si hoc tempore praesentaberis? nisi quia noverant praesentia Christi futurum judicium, ut videretur a suis et ab alienis? Nam quando resurrexit, non est visus nisi a suis. Hoc ergo sciebant, et fide retinebant, futurum esse tempus quando judicatus judi
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ sp̃s ut diligat᷑ ꝓximꝰ: e ce¬
lo dat᷑ sp̃s ut diligat᷑ d̾s̃. Sicut
ergo una ẽ caritas et duo p̾çep¬
ta: ita unꝰ sp̃s et duo data. Pri
a consistente dño in t̾ra: post¬
modum ecelo: quia ĩ ꝓximi
amore discit᷑. qualit̾ ꝑueniri
debeat ad amorem dei. Uude
idem iohẽs dicit. Qͥ non diligit
frẽm suu ꝙ uidet: deuni quẽ
nõ uidet quo mͦ p̃t dilig̾e⁊ ⁊c

Expanded text:
datur Spiritus, ut diligatur proximus; e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus, et duo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo, quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Unde et idem Joannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest dilige
Abbreviated transcription (Latin):
monum̃tu uacuu uiderat:
iani sblatum dñ nũciarat. Qͥd
ẽ ꝙ se iterum iuclinat : iteru
uide desid̾at : S amãti semel
aspexisse nõ sufficit: quia ius
amoris intentione młtiplicat
ĩqui sitionis. Quesiuit igitur
prius: et minme niuenit.
p̾seũauit ut q̃reret: ude ⁊ cõ¬
tigit ut ĩueniret. Actumq ẽ
ut desrd̃ia dilata cresc̾ent: et
crescentia capent qd̾ ĩueissẽt
Hinc ẽ ẽĩ: qd̾ de codem spõso
eccłia ĩ canticis canticoꝵ dic̃.

Expanded text:
monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; erseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dic
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitꝰ nõ semꝑ cum ĩ scͥpturis
legimꝯ confessionem: deb̾e nos
intellig̾e uocem pocoris. Maxĩe
aũt hoc dicendum fuit. ⁊ hinc ad¬
monenda caritas ur̃a : quia mox
ut hoc u̾bum sonuit in ore lecto¬
ris. sequutꝯ ẽ etiam sons tonsiois
pectoris ur̃i : audito scilic qd̃ do¬
minꝰ ait. confiteor tibi pater.n
In hoc ip̃o qd̃ sonuit confiteoꝵ. pec¬
tora tutiroistis. Tinde aũt pectꝰ
qͥdẽ. nisi arguere qd̃ latet in pec¬
tore: et euioenti pulsu occultu
castigare pocĩn: Quare hoc fecis¬
tis :: nisi quia audistis confite¬
or tibi patꝰ Confiteor audistis:
qui confitet᷑ non attendistis. Uc̃
ergo adũtite. Si confiteor xp̃s di¬
xit. a quo longe est om̃e pcc̃mr¬

Expanded text:
pturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, Confiteor tibi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor tibi, Pater? Confiteor, audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne pec
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando etiam laudatoris. Cõ¬
fitem᷑ ergo: siue laudantes deũ
siue accusantes nos ip̃os. Pia est
utraq confessio: siue cum te re¬
phendis qui nõ es sine pẽco: siue
cum illuz laudas qui non potest

Expanded text:
aliquando laudatoris. Confitemur ergo, sive laudantes Deum, sive accusantes nos ipsos. Pia est utraque confessio, sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cum illum laudas, qui non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Einde q̃situm ẽ ab eis:
qͥd postea cum fu̾it hõ
mortuus erit. Et hic cõ¬
triuerũt ingenia sua: et labo¬
rauerunt qnͣtum potuerunt.
redd̾e homĩb ratõnem: uel sͥ
uł aliis. Et dix̾unt aĩas homi¬
nuz male uiuentiu. ĩmũdas
pessimis morib: cum exierĩt
de corporib uirsus reuolui ad

Expanded text:
einde quaesitum est ab eis, quid postea cum fuerit homo mortuus, quid erit. Et hic contriverunt ingenia sua; et laboraverunt, quantum potuerunt, reddere hominibus rationem, vel sibi, vel aliis: et dixerunt, animas hominum male viventium immundas pessimis moribus, cum exierint de corporibus, r
Abbreviated transcription (Latin):
quas uidemꝰ. Eas uero aĩas que
bene iuxũt: cum exierint decor¬
porib ure ad supua celorum: et¬
requiesc̾e ibi in stellis. et lium¬
et rursus delectari redire adcor¬
pora: nemir iterum ad ista pati¬
enda. Hoc ergo int̾ẽe uoluer̃t
int̾ aĩas pec̾orum et aĩas uis¬
toꝵ.⁊ quia pocorum aĩas deꝓ
ximo statim cum exierint de
corporib dicũt reuolui ad alia
corpora: iustoꝵ aũt aĩas diu eẽ
ĩgłia. nõ tamen semp⁊ s rur¬
sus delectari corporib: et de sũ¬
uns celi post tantam iusticiã
adista mala ruinam facere.¬
hoc dixũt. ualde magni phi¬
solophi. Isto plus nichil mue
iire potuerunt. P̾hilosophi
ruũdi huis. dequib dicit scͥp¬
tura nr̃a: stultam fecit deus
sapientiam huiꝰ iũdi. Si sa¬
pientiam: qͣnto uagis stul¬
I sapientia mũdi stulti

Expanded text:
idemus; eas vero animas quae bene vixerunt, cum exierint de corporibus, ire ad superna coelorum, requiescere ibi in stellis et lumeritorum malorum, et rursus delectari redire ad corpora, et venire iterum ad ista patienda. Hoc ergo interesse voluerunt inter animas peccatorum et animas justorum, quia peccatorum animas de proximo statim cum exierint de corporibus, dicunt revolvi ad altera corpora; justorum autem animas diu esse in requie; non tamen semper, sed rursus delectari corporibus, et de summis coelis post tantam justitiam ad ista mala facereHoc dixerunt valde magni philosophi. Isto plus invenire nihil potuerunt philosophi mundi hujus, de quibus dicit Scriptura nostra: Stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi. Si sapientiam, quanto magis stul sapientia mundi stulti
Abbreviated transcription (Latin):
ta hac u̾lpecciũa usuras solue¬
tis: et cuite ut ex eo qd̃ auois¬
tis: etiaualia studeatis ĩtelli¬
g̾e q̃ non idistis: quatuus
alia ex ali colligẽtes ⁊ etiã illa
discatis exob̾met ip̃is ag̾e: q̃
necdũ exp̾catoris ore didicisti.¬

Expanded text:
ta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicisti
Abbreviated transcription (Latin):
lum in euiginate : tc̃ ãt facie ad
faclez. Na et ip̃e apls saluos nos
dicit ẽẽ factos ꝑ lauacrũ regeñ¬
atõis: qui tam̃ alio loco. spe ĩqͥt
salui fci sumis. Spes ãt q̃ uidetur:
nõ ẽ spes. Qd̃ ãt uidet qͥs. quid

Expanded text:
lum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit esse factos per lavacrum regenerationis : qui tamen alio loco, Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dicat. quia scit eos mͦ portare
nõ posse : S nimiꝵ qd̃ facturs
ẽ fecisse se dicit: qui ea q̃ fut᷑a st̃
p̾terita dicens: et ea tñ futura
p̾dicens: ita et hoc loco ait om̃ia
se nota fecisse disciplĩs. q̃ se no¬
uit nota ẽe factuꝵ ĩ illa pleni¬
tudĩe scientie: de qͣ dic̃ apłs. Cu¬

Expanded text:
non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura spraeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
Ita nom̃ ꝯstituit amicr. ut au¬
ferat ẜui. Non ut ĩ uno utrũq
mancat: s ut alt̾u alt̾o dece¬
dente succedat. Qͥ ẽ hoc ¶Itane
eriis. Itane c̃c ẜui nõ enimꝰ:¬

Expanded text:
Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane erimus? Itane tunc servi non erim
Abbreviated transcription (Latin):
iac̾e in sui torporis ignauia nõ
ꝑtimescũt. Cũq se poc̃ores ꝯsid̾¬
ant: scĩtatis uias arriꝑe trepi¬
dant: et remane ĩ suis iniqͥta¬
tib nõ formidant. Quoꝵ bene
petrus adhuc in ĩfirmitate po¬
sitꝯ spetiem teu: cũ uiso mira¬
cło pisciũ dix̃. Exi a me dñe : qr
honio pcc̃or sum. Inimo si te pec¬
catorez ꝯsid̾as: oportet ut a te
dũm nõ repellas. S qui iocͥco
melioris habits uias et rectio¬
ris uite appͥhend̾e arce nolunt:
qr in firmos se ẽẽ ꝯspicĩt: qͣsi
et peccatores se fatent᷑. et dũm
repellũt. Cumq ꝙ̃ ĩ se scĩficare
debuerant fugĩt: et uelut
ĩ ꝑturbatõe ꝯsiliũ non hñt: dñ

Expanded text:
acere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium
Abbreviated transcription (Latin):
do fuꝯnõ ero. Intelligamis fr̃es
intelligamꝰ: et hoc m nb̃ dñs
faciat ut intelligamꝰ: faciat
etia ut intellecta faciamꝰ. Hoc
at si scimꝯ. ꝓfectoscimꝰ qd̃ fac̃
dñs: qr nos ip̃os tales nõ fac̃¬

Expanded text:
 non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non fac