comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insignis rer u̾tus aut dignitas. nõ tinuiltuãtis metus exeritꝰ.
non longeui patris lacrĩme non seuatus aucontas. s sole ad
ultinũ pie p̾ces ppłi romani nobilissimũ ac fortissimũ adolesce̾¬
tem. ab mnteritu liberassent. Nouerant sane tam difficilem tã
tremendam hoc duce miliciam ut ꝑpetuo labore ac metu corpora
militũ atq aĩõs attereret. utq qd est apud liuiũ aliqñ ausis
equitib as eo petete ut sibi pro re bene gesta laxaret aliquid
laboris fic Illuderet. ne nichil dimissũ dicatis remitto neutiq
dorsum demulceatis, cũ ex equis destendetis. et pretorem prenesti¬
nem. ꝙ ꝑ timorem segmiꝰ suos duxerat añ pͥmam aciem. litore
cũ secuni accito. Ludens quoq mortis tenrore cõfusũ. increpitum¬
q dimitteret. De reliquo succurrebat. Q. messius qui qd̾ a
Luno p̾termissum miror. bello punico scdo eo prelio qd ad tre¬

Expanded text:
insignis rei virtus aut dignitas, non tumultuantis metus exercitus, insignis rei virtus aut dignitas, non tumultuantis metus exercitus, non longevi patris lacrime, non senatus autoritas, sed sole ad ultimum pie preces populi romani nobilissimum ac fortissimum adolescentem ab interitu liberassent. 43 Noverant sane tam difficilem tam tremendam hoc duce militiam, ut perpetuo labore ac metu corpora militum atque animos attereret, utque, quod est apud Livium, “aliquando ausis equitibus” «ab eo petere ut sibi pro re bene gesta laxaret aliquid laboris», sic illuderet: «’Ne nichil dimissum dicatis, remitto ne utique dorsum demulceatis cum ex equis descendetis’», et pretorem prenestinum, quod «per timorem segnius suos duxerat in primam aciem», lictore cum securi accito ludens quoque mortis terrore confusum increpitumque dimitteret. 44 De reliquo succurrebat Quintus Messius qui, quod a Livio pretermissum miror, bello punico secundo, eo prelio quod ad Tre
Abbreviated transcription (Latin):
toge laciuus discinctũ nudis pedibus a mane ad uespam adesse
ad pͥmam aciem per õẽ milicie tempus iussit. ut qui õi iure
sangnis quo p̾fectus illi iũctus erat. potiorem duceret esse rem.¬
p. atq obseruanciam militarem. ut hos gͦ p̾teream omittedus nõ
est ngor acenimus manlii tonquati qui filiũ rare indolis ꝙ ĩuissꝰ̃
in hostem pugnauenit ꝙͣnuis egregie feliciter ꝙ pugnasset occidit.
par q postumn Tiburt ob eandem causam in filiũ quoq imꝑii
seuenons atrocitas. ꝙꝙͣ huiꝰ incercior fama sit.2ͨ multo infenor
papini cursoris acrimonia nͥ ꝙ non in filium exarsit. s in quĩtũ
fabiũ magistrũ equitũ quẽ dictator ꝙ in iuissu eius alioqiũ
prosꝑe ac strenue decertasset securi ferie uoluit et fecisset.
ni. cõceptam seueritatem pietas publica temperasset. et non

Expanded text:
“toge laciniis, discinctum, nudis pedibus, a mane” ad vesperam “adesse” “toge laciniis, discinctum, nudis pedibus, a mane” ad vesperam “adesse” ad primam aciem “per omne militie tempus iussit”, ut qui omni iure sanguinis, quo prefectus illi iunctus erat, potiorem duceret esse rempublicam atque observantiam militarem; 41 ut hos ergo preteream, omittendus non est rigor acerrimus Manlii Torquati, qui filium rare indolis, quod iniussus in hostem pugnaverat, quamvis egregie feliciterque pugnasset, occidit; parque Postumii Tiburti ob eandem causam in filium quoque imperii severioris atrocitas, quanquam huius incertior fama sit. 42 Nec multo inferior Papirii Cursoris acrimonia, nisi quod non in filium exarsit sed in Quintum Fabium magistrum equitum, quem dictator, quod iniussu eius, alioquin prospere ac strenue, decertasset, securi ferire voluit, et fecisset ni conceptam severitatem pietas publica temperasset, et non
Abbreviated transcription (Latin):
nus. ꝙͣis in reliquis ciudelis ac barbans quĩta quaq ut in uita
enis legitur die iubebat milites decurrere in se simulacia bellorũ
agere. gladios loncas. galeas . scuta tunicas. et oĩa arma Illorã
quotidie cirrũspicere. quin eciam ip̃e ꝓspiciebat. ꝓrsus ut uerum
patrem militibus p̾beret. Probus quoq sub oculis erat. qui ut ait
flauius uopiscus nũꝙͣ militem ociõsum esse ꝑpessus est. siquidẽ
multa oꝑa militar manu ꝑfecit. dicens annonã gratuitã militẽ
comedere nõ debere. At ne leuiora grauissimis inseram. ut q omittã
Quĩtinũ cincinatũ. qui dictator minutio ꝙ se atq exercitũ roma¬
nũ obsideri ab hostib apud algidũ passus erat consulatũ abstulit᷑
ut calphurmũ prsonem sileam qui cõsul p̾fectũ equitũ ꝙ arma
hostibus tradidisset uario cõtume liarũ genere deformatũ succisis

Expanded text:
nus, quamvis in reliquis crudelis ac barbarus, «quinta quaque» ut in vita nus, quamvis in reliquis crudelis ac barbarus, «quinta quaque» ut in vita eius legitur, «die iubebat milites decurrere, in se simulacra bellorum agere, gladios loricas galeas scuta tunicas et omnia arma illorum quotidie circumspicere, quin etiam ipse prospiciebat prorsus ut verum patrem militibus preberet». 39 Probus quoque sub oculis erat qui, ut ait Flavius Vopiscus, «nunquam militem otiosum esse perpessus est; siquidem multa opera militari manu perfecit, dicens annonam gratuitam militem comedere non debere». 40 Ac ne leviora gravissimis inseram utque omittam Quintium Cincinnatum, qui dictator Minutio, quod se atque exercitum romanum obsideri ab hostibus apud Algidum passus erat, consulatum abstulit; ut Calphurnium Pisonem sileam, qui consul prefectum equitum, quod “arma” hostibus “tradidisset”, vario contumeliarum “genere” deformatum, succisis
Abbreviated transcription (Latin):
cessit in mediũ sine armis. et ꝑcutite me inquit si audetis. conpte¬
q discipline cesi ⁊̃. ducis scelus addite. Que res tantũ obediencie
romanis addidit tantũ tenoris barbaris mmiecit uidentibus dam¬
natos romani ducis iudicio eciam eos qui contra fas uicerant ut pacẽ
centũ annorũ ab absente antonino romano tũc im̃ꝑatore dẽpos¬
cerent. Ad postremũ hic est Ille uir quẽ unũ corruptis ac ꝑditĩs
legionũ morib reformandis idem ip̃e marcus reurelus antoniuꝰ
pͥncipũ sapientissimus sano matinoq consiliõ delegisse. cũ ꝙ ꝑ
epistolam seueritatis exnue uerũ et insigne testiõmũ reddidisse
laudatur. Multa dixr de cassio. ꝙ et multa de eo legerã. et mułtũ
rele nr̃e moderne milicie dissimilis mubtũ q ideo biciorũ nostri
tempons cõuicio idoneus bidebatur. Cui hac ini re similis maximi¬

Expanded text:
cessit in medium sine armis et: ‘Percutite me’ inquit, ‘si audetis, corruptecessit in medium sine armis et: ‘Percutite me’ inquit, ‘si audetis, corrupteque discipline cesi etiam ducis scelus addite’. Que res tantum obedientie Romanis addidit, tantum terroris barbaris iniecit, videntibus damnatos romani ducis iudicio etiam eos qui contra fas vicerant, ut pacem centum annorum ab absente Antonino», romano tunc imperatore, deposcerent. 37 Ad postremum hic est ille vir quem unum corruptis ac perditis legionum moribus reformandis idem ipse Marcus Aurelius Antoninus, principum sapientissimus, sano maturoque consilio delegisse, cuique per epystolam severitatis eximie verum et insigne testimonium reddidisse laudatur. 38 Multa dixi de Cassio, quod et multa de eo legeram et multum ille nostre moderne militie dissimilis multumque ideo vitiorum nostri temporis convitio ydoneus videbatur. Cui hac in re similis Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
nona militaris oĩs parata est. neq quitꝙͣ deest sub bono duce. nõ eĩ
multũ aut queritur aut impenditur. Hec p̾fectus pͥncipi de cassio.
sub quo duce exercitiũ septimi diei fuit oĩum militũ ita ut sagittas mñt¬
terent et armis luderent. dicebat eĩ miserũ esse cũ exercerentur ale¬
the uenatores et gladiatores non exerceri milites. quibus minor
esset futurus labor si consuetus esset, Qui demq ut histoncus Idem
ait cũ exercitũ duceret seq inscio manus auxiliana centurionibus
suis auctoribus tria milia sarmatharũ negligẽtius agenciũ ini damibii¬
npis rĩpis occidissent et cum preda ingenti ad eũ rediissent sperantib
centimonibus premiũ rapĩ eos iussit. et in erucem tolli. ẜuiliq suppli¬
cio affici. dicens euenire potuisse ut essent insidie. ac periret roma¬
in nom̃ĩs reu̾e̾ncia. Cũq ingens sedicio in exercitu orta esset pro¬

Expanded text:
nona militaris omnis parata est, neque quicquam deest sub bono duce. Non enim nona militaris omnis parata est, neque quicquam deest sub bono duce. Non enim multum aut queritur aut impenditur». 34 Hec prefectus principi de Cassio, sub quo duce «esercitium septimi diei fuit omnium militum ita ut sagittas mitterent et armis luderent; dicebat enim miserum esse, cum exercerentur athlete venatores et gladiatores, non exerceri milites, quibus minor esset futurus labor si consuetus esset»; 35 qui denique, ut historicus idem ait, «cum exercitum duceret seque inscio, manus auxiliaria, centurionibus suis auctoribus, tria milia Sarmatarum negligentius agentium in Danubii ripis occidissent et cum preda ingenti ad eum rediissent, sperantibus centurionibus premium, rapi eos iussit et in crucem tolli servilique supplicio affici, dicens evenire potuisse ut essent insidie ac periret romani nominis reverentia. 36 Cumque ingens seditio in exercitu orta esset, pro
Abbreviated transcription (Latin):
nam et imꝑator tribunos duos quos constitit stellaturas accepisse
lapidibus obri ab auxiliaribus uissit. Neq alterũ marii miratorẽ
obliti erãt cassium Aiuidiũ qui ut uulcacius gallicanꝰ ait in histonis.
Arma nlitũ septinia die semꝑ respexit. uestimẽta eciã et caltianiẽ¬
ta et ocieas. delicias om̃s de castris submouit. iussitq eos hiemẽ
sub pellibus agere. nichil om̃o preter lardũ ac bucellatũ ⁊ acetũ¬
in expedicionẽ portare. si quid pret̾ea luxurie repperisset. nõ leui puni¬
ens supplicio. Ut de Illo quidem mento p̾fectus cui ꝑͥnceps suũ de cassio
iudiciũ scribens/ curã cõmeatuum ĩiũxerat in hec u̾ba restripsent. Rec¬
te consuluisti mi dñe ꝙ cassiũ prefecisti sp̃riacis legionibus. nchil
eĩ tam expedit ꝙͣ homo seuerior greganicis militib. Ille sane omnes
excal daciõnes os flores de capite collo et suui militi excutiẽt Ain¬

Expanded text:
nam et imperator tribunos duos, quos constitit stellaturas accepisse, nam et imperator tribunos duos, quos constitit stellaturas accepisse, lapidibus obrui ab auxiliaribus iussit». 32 Neque alterum Marii miratorem obliti erant, Cassium Avidium, qui, ut Vulcatius Gallicanus ait in historiis, arma militum septima die semper respexit, vestimenta etiam et calciamenta et ocreas, delicias omnes de castris summovit iussitque eos hiemem sub pellibus agere nisi in expeditionem portare»; siquid preterea “luxurie repperisset non levi” puniens “supplicio”; 33 ut de illo quidem merito prefectus, cui princeps suum de Cassio iudicium scribens curam commeatuum iniunxerat, in hec verba rescripserit: «Recte consuluisti, mi domine, quod Cassium prefecisti syriacis legionibus; nichil enim tam expedit quam homo severior grecanicis militibus. Ille sane omnes excaldationes, omnes flores de capite collo et sinu militi excutiet. An
Abbreviated transcription (Latin):
de cruento flunne non plus aque bibent ꝙͣ sangiũs. Quid autem du¬
rissum duces aliud militibus suis in acre responderent qñ mitessimus
pͥncipũ augustus domi in pace q̃rentem de mopra ⁊ caritate bini
ppłm seuenssulia orõne cõpestuit ut tranquillus ait. Satis ꝓuisũ
ab agnppa genero suo dicens ꝑductis płuins aquis ne hoĩes sitirent
Nigiũ ip̃m quoq meminerant tam infracti a uoluptate aĩ ut nõn
aigentũ modo detraxent ex bsu milicie ne forte militaribus sarcinu¬
lis in manus hostiũ delatis nr̃is spolus suꝑbirent barbair. s pistores
sequi castra uetuerit. uiniq potũ ꝓrsus interdixerit iubens om̃s aceto
ac biscocto pane contentos esse. de quo ita scribit elius sparcianus.
Nũꝙͣ sub eo miles ꝑuĩciali lignũ oleum oꝑam extorsit. ip̃e a milite
nichil accepit. cum tribunatus ageret nichil accipi passus est.

Expanded text:
de cruento flumine “non plus aque biberit quam sanguinis”». 29 Quid autem dude cruento flumine “non plus aque biberit quam sanguinis”». 29 Quid autem durissimi duces aliud militibus suis in acie responderent, quando mitissimus principum Augustus domi in pace «querentem de inopia et caritate vini populum, severissima oratione compescuit» ut Tranquillus ait, «satis provisum ab Agrippa genero suo» dicens, «perductis plurimis aquis ne homines sitirent»? 30 Nigrum ipsum quoque meminerant tam infracti a voluptate animi, ut non argentum modo detraxerit ex usu militie, ne forte militaribus sarcinulis in manus hostium delatis, nostris spoliis superbirent barbari, sed pistores sequi castra vetuerit, vinique potum prorsus interdixerit, iubens omnes aceto ac biscocto pane contentos esse. 31 De quo ita scribit Elius Spartianus: «Nunquam sub eo miles provinciali lignum oleum operam extorsit: ipse a milite nichil accepit cum tribunatus ageret, nichil accipi passus est;
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ.gͥ. et hostiũ spolus et mertis terga supplicus si ita res tulisset
semꝑ aures ut honestis laudibus, sic iustis rep̾hensionibus p̃paratas
habebant. Nouerant pescennũ ingrũ in egipto. biũ flagitantib respõ¬
disse. Nilũ hẽtis. et uniũ queritis. eiudẽq aliis qui a sarracenis
uicti essent tunultuo se unũ poscentibus sine quo pugnare nõ posse
se dicerent infultasse his u̾bis. Embescite. illi qui uos uincũt
aquã bibũt. Mariũ nempe pestẽnus ante oculos habebat cuiꝰ
mutator ĩ pͥmis miratorq magnus fuit. qui nõ uniũ s aquã petẽ¬
ti exercitiu respõdisset. uin estis en illic hẽtis. castra hostiũ osten¬
dens/ qui npam fluminis obtinebant. quo responso mardescens
nͥtus eo militem ꝓpulit. ubi neq uiũ neq certe purã aquã sitiẽs
ĩueniret. qm̃ ut ait florus tanto ardore pugnatũ est ut bictor romanꝰ

Expanded text:
semper igitur et hostium spoliis et meritis terga suppliciis, si ita res tulisset; semper igitur et hostium spoliis et meritis terga suppliciis, si ita res tulisset; semper aures ut honestis laudibus sic iustis reprehensionibus preparatas habebant. 27 Noverant Pescennium Nigrum in Egipto vinum flagitantibus respondisse: «Nilum habetis et vinum queritis?», eundemque aliis qui a Saracenis victi essent, tumultuose vinum poscentibus, sine quo pugnare non posse se dicerent, insultasse his verbis: «Erubescite: illi qui nos vincunt aquam bibunt». 28 ”Marium” nempe Pescennius “ante oculos habebat”, cuius imitator in primis miratorque magnus fuit, qui non vinum sed aquam petenti exercitui respondisset: «Viri estis; en illic habetis», castra hostium ostendens, qui ripam fluminis obtinebant. Quo responso inardescens virtus eo militem perpulit, ubi neque vinum certe neque puram aquam sitiens inveniret, quoniam, ut ait Florus, «tanto ardore pugnatum est, ut victor romanus
Abbreviated transcription (Latin):
aut occultũ aliquid aut neglectũ iudiciũ sub extimacione tantorũ
fingi poterat. Cernebant statuas insigmũ bellatorũ. uidebãt coro¬
nas cuũcas/ murales obsidionales. Audiebant ce siĩ sceuã ob mau¬
Sitã et scupendam pugnã qua totũ britãnici exercitus impetum
bno pectore. Gno q uictor umbone ꝓpulerat ab illo martie uͥtutis
extimatore p̾cipno cuiꝰ gesta sub oculis res erat centurionatus
insignibus exornatũ. Luciũ dentatũ ob ĩnumelras ineredibiles q
Gictorias. non uinus militis s integre legionis eximus onustũ.
Ex diuerso autem ꝓꝑter ignaniam notatas in famia legiones adep̃¬
tos equos arma patrre conspectũ pugne copiam. Si quidẽ et ꝓmptꝰ
ad p̾mia est qui p̾mio digna meditatur. et durus ad beniam qui ũł
nnichil uenie egens a git. ul si quid errau̾et nichil ip̃e sibi parcere soleat

Expanded text:
aut occultum aliquid aut neglectum iudicium sub extimatione tantorum aut occultum aliquid aut neglectum iudicium sub extimatione tantorum fingi poterat. 25 Cernebant statuas insignium bellatorum; videbant coronas civicas murales obsidionales; audiebant Cesium Scevam ob inauditam et stupendam pugnam, qua totum britannici exercitus impetum uno pectore unoque victor umbone propulerat, ab illo martie virtutis extimatore precipuo, cuius gesta sub oculis res erat, centurionatus insignibus exornatum; Lucium Dentatum ob innumeras incredibilesque victorias, non unius militis, sed integre legionis exuviis honustum; 26 ex diverso autem propter ignaviam notatas infamia legiones, ademptos equos, arma, patrie conspectum, pugne copiam; siquidem et promptus ad premia est qui premio digna meditatur, et durus ad veniam qui vel nichil venie egens agit vel siquid erraverit, nichil ipse sibi parcere soleat;
Abbreviated transcription (Latin):
cesarem hostiũ quoq confessiõne didicerant. et adeo uictus in differẽ¬
tis nͨ gule minus ꝙͣ hostiũ domitorem ut in pace/ eciam nõ modo
plebeios s ne ĩamenos quidem et insulsos cibos asꝑnaretur. Augu¬
scũ cibi minimi ac uulgaris fere. et qui secundinũ panem et pisci¬
culos minutos et caseũ bubalũ manu pressum. et ficus uindes bife¬
ras maxime appetebat. Aduanũ parce ac militariter uiuentem. cibis¬
ꝙ castrensib in ꝓpaculo libenter uti solitũ. hoc est. Lardo caseo et posca.
exemplo scipionis euuliani et metelli et auctoris sui traiani. hec et̃
de his ut minores sileam a p̾claris autorbus scripta sunt quẽ uͦ
nõ puderet turpiũ dominorũ gule ac uentiis esse mancipiũ dum
audiret aut cerneret tantos imꝑatores ita uiuere. Assueuerant p̾terea
milites pro qualitate facinons penam aut premiũ spare. neq em̃

Expanded text:
Cesarem hostium quoque confessione didicerant, et adeo “victus indifferenCesarem hostium quoque confessione didicerant, et adeo “victus indifferentis” nec gule minus quam hostium domitorem, ut in pace etiam non modo plebeios sed ne inamenos quidem et insulsos cibos aspernaretur; Augustum «cibi minimi ac vulgaris fere», et qui «secundum panem et pisciculos minutos et caseum bubalum manu pressum et ficus virides biferas maxime appetebat»; Hadrianum parce ac militariter viventem «cibisque castrensibus in propatulo libenter» uti solitum, «hoc est lardo caseo et posca, exemplo Scipionis Emiliani et Metelli et auctoris sui Traiani». 23 Hec enim de his, ut minores sileam, a preclaris auctoribus scripta sunt. Quem vero non puderet turpium dominorum, gule ac ventris, esse mancipium, dum audiret aut cerneret tantos imperatores ita vivere? 24 Assueverant preterea milites pro qualitate facinoris penam aut premium sperare; neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
mana milicia masculorũ militũ quibus preter arma cibũ quoq
dierũ płimoꝵ nõ hũc mollem młta arte confectũ s p̾durũ panẽ
uallũq in suꝑ humeris feire mos fuerat. quo et famã diurnã
sero pellerent. et se inter cecos hostiũ insultus nocte ꝓtegerẽt
munirentq: audire soliti aducibus suis si qñ sub faste nino lẽtius
incederent. Miles cũ te gladio uallare scieris uallũ ferre desinito.
et ingentem clipeũ ferenti egre exprobatũ ita. Amplius iusto scutũ
tareos potus dabat. nullus usꝙͣ uoluptati locus oĩa uͥtus occupa¬
uerat. et głie studiũ et pudoris metus militabant sub seueris
ducibus/ qui molliciem neq in se. neq in alio ferrepossent. Habe¬
bant illos non luxurie magrõs. s sobriẽtatis exemplar. in qua pͥn¬
cĩpem nõ sequi militibus indecorũ esset. uimi parcissimũ Iulium

Expanded text:
mana militia masculorum militum, quibus preter arma cibum quoque mana militia masculorum militum, quibus preter arma cibum quoque dierum plurimorum — non hunc mollem multa arte confectum, sed predurum panem — vallumque insuper humeris ferre mos fuerat, quo et famem diurnam sero pellerent, et se inter cecos hostium insultus nocte protegerent munirentque, audire soliti a ducibus suis, siquando sub fasce nimio lentius incederent: «Miles, “cum te gladio vallare scieris, vallum ferre desinito”», et ingentem clipeum ferenti egre exprobratum ita: «”Amplius iusto scutum tareos potus dabat; nullus usquam voluptati locus, omnia virtus occupaverat et glorie studium et pudoris metus. Militabant sub severis ducibus, qui mollitiem neque in se neque in alio ferre possent; habebant illos non luxurie magistros sed sobrietatis exemplar, in qua principem non sequi militibus indecorum esset. 22 ”Vini parcissimum” Iulium
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ monstrĩ prodigiosa licet delectacio sit in sanis quã tñ patribus
racionem reddituri simus non intelligo. Ez de hoc sepe multa. nec
uñꝙͣ satis multa dissenu. nũc ꝑgam qd̾ incepi. Quid est.gͥ. qd
miremur si apud nos et sepultum imꝑium et libertas oppressa est.
Aut si nr̃o nũc in orbe neq pax durat neq bella finuntur: cum
neq ip̃i quescere baleamus. neq his iuꝙͣ scipẽdiis debellare.
qñ eĩ oro uincerent qui uicisse iam nolent. nno quidem quib
unicere unica est. honent in patriam reditus. haud ĩmerito. gustatũt
eĩ italie saporem. oderũt qz et metuũt belli finem qui ebretati ac
Licencie modũ ponat. ꝙͣiuis n ͨ si ualde cupiant hostem uincere Iã
possint suis ip̃i uiciis ac morib uicti capti. opp̾ssi exarmati
senũ degeneres uoluptatũ. Quid uͦ nũc dic̾eret pusta Illa ro¬

Expanded text:
cuius monstri, prodigiosa licet delectatio sit insanis, quam tamen patribus cuius monstri, prodigiosa licet delectatio sit insanis, quam tamen patribus rationem reddituri simus non intelligo. Sed de hoc sepe multa nec unquam satis multa disserui. Nunc peragam quod incepi. 18 Quid est igitur quod miremur si apud nos et sepultum imperium et libertas oppressa est aut si nostro nunc in orbe neque pax durat neque bella finiuntur, cum neque ipsi quiescere valeamus neque his unquam stipendiis debellare? 19 Quando enim, oro, vincerent qui vicisse iam nollent, imo quidem quibus vincere vinci est? horrent in patriam reditus; haud immerito; gustarunt enim Italie saporem oderuntque et metuunt belli finem, qui ebrietati ac licentie modum ponat; quamvis nec si valde cupiant hostem vincere, iam possint, suis ipsi vitiis ac moribus victi capti oppressi exarmati, servi degeneres voluptatum. 20 Quid vero nunc diceret prisca illa ro
Abbreviated transcription (Latin):
q est miles. uenit in hoc gen̾e hoĩum solo utinã qd benturũ batici¬
natus est seneca. habebitur inquit aliqñ ebrietati honor. et plui¬
mũ ueri cepisse uirtus erit. his tu aliquid institutis et his studiis
magnũ speres. Iure tales exitus rerĩ sunt quales ebnoruĩ decet.
Axͣꝙͣ ꝙ in felices itali ul dissimulant ul non uident hec latro¬
nũ atiẽs nõ ad p̾liũ s ad predam. atq ad potũ nr̃is degat in fimibus.
uetus malum. Legimus gentem illã frugũ et p̾cipua uini dulcedine
pͥmũ olim in Italiam trãscendisse. qd utmã hodic̃q non tam cupide
facerent. nos q ꝓhibitores in limine et nõ magis mmitatores insa¬
me repirent. quo fit ut paulatim cunta degenerent. mos patrius
fauẽtibus nobis italia hec quã et si non uideris plane nosti dictu
mirũ et uł hostibus iẜandũ in tinculentã barbarẽ transformet᷑.

Expanded text:
ue est miles. Venit in hoc genere hominum — solo utinam! — quod venturum vaticiue est miles. Venit in hoc genere hominum — solo utinam! — quod venturum vaticinatus est Seneca: «Habebitur» inquit, «aliquando ebrietati honor, et plurimum meri cepisse virtus erit». His tu aliquid institutis et his studiis magnum speres? Iure tales exitus rerum sunt quales ebriorum decet. 16 Quanquam, quod infelices Itali vel dissimulant vel non vident, hec latronum acies non ad prelium sed ad predam atque ad potum nostris degat in finibus: vetus malum. Legimus “gentem illam frugum” et precipue “vini dulcedine” primum olim in Italiam transcendisse, quod utinam hodieque non tam cupide facerent nosque prohibitores in limine et non magis imitatores insanie reperirent! 17 quo fit ut paulatim cunta degenerent, mos patrius, soleo, faventibus nobis, Italia hec, quam etsi non videris plane nosti, dictu mirum et vel hostibus miserandum, in truculentam barbariem transformetur;
Abbreviated transcription (Latin):
restitutis ad romana signa in suetam tam dui exulanti uictone uiã
fecit. Nostre autem milicie disciplma quenã sit non expectas ut
loquar qui moyes. que castrorũ spes. que ducũ ꝓuidencia qui mi¬
litum iũgor q̃ modestĩa. non unorũ castra putes ingredi s lupa¬
naria meretricũ taberuasq ganeonũ ac popinas. neq herele alit̾
est. neq uͦ equammiter umo quolibet barbarica madet ebrẽtas. nͥ
pegnis poculis estuet mopiam ac defectum et sitim uõcat into¬
lerabilem que fugam/ queq dedicionem sufficienter excuset.
hio ꝓfectus rei bellice. sic ab armis ad ciãtos militaris ambicio
processit. nõ qualiter pugnent sz qualiter potent atq inebirentur
est questio. qua cũ hostibus federati. totos diẽs noctesq cũ cõmilitonib
Secertant suis. et ille uictor famosiorq qui uini capacior ꝑ fusiõn¬

Expanded text:
restitutis, ad romana signa insuetam tandiu exulanti victorie viam restitutis, ad romana signa insuetam tandiu exulanti victorie viam fecit. 14 Nostre autem militie disciplina quenam sit, non exspectas ut loquar, qui mores, que castrorum species, que ducum providentia, qui militum vigor, que modestia. Non virorum castra putes ingredi sed lupanaria meretricum tabernasque ganeonum ac popinas. Neque hercle aliter est, neque vero equanimiter vino quolibet barbarica madet ebrietas; nisi peregrinis poculis estuet, inopiam ac defectum et sitim vocat intolerabilem, que fugam queque deditionem sufficienter excuset. 15 Hic profectus rei bellice; sic ab armis ad ciatos militaris ambitio processit, non qualiter pugnent, sed qualiter potent atque inebrientur est questio; qua cum hostibus federati, totos dies noctesque cum commilitonibus decertant suis, et ille victor famosiorque qui vini capacior profusiorq
Abbreviated transcription (Latin):
benusq destitui incipiens mox uincendus ab orĩbus in luxũ secor¬
diam q resoluitur. qd̵ in his tribus quas ꝓxime memoraui inq
ac gentibus ꝓmptũ esset oftendere. insi quia et longũ et notum
salustiana translacio. fortune q mutacio cũ moribus. pͥma quidẽ
uictuix exercituũ atq eneruatrix uiiũ uoluptas. cõtia quam so¬
la uirtus inuicta est. qui hac armatus illi restitit nulli hostium
cessurus, ĩmortales titulos celso fixent tropheo. Scis quid scipio
apud numãciam edixit. et clarissimũ em̃. et notissimũ est edictum.
quo scorta scil institoresq et lixe castris eiecti siue ut bieiiter qd̾
est dicam/ missa uoluptas in exiliũ. accitaq u̾tus in auxiliũ ac ir̃¬
tutis comes accersita uictoria est. Quẽ mutatus in numidia metellus
pari consilio pari fine uoluptate itidem relegata nerusq milicie

Expanded text:
veriusque destitui incipiens, mox vincendus ab omnibus, in luxum secorveriusque destitui incipiens, mox vincendus ab omnibus, in luxum secordiamque resolvitur? 10 Quod in his tribus quas proxime memoravi, inque ac gentibus promptum esset ostendere, nisi quia et longum et notum salustiana translatio Fortuneque mutatio cum moribus. Prima quidem victrix exercituum atque enervatrix virium voluptas, contra quam sola virtus invicta est; qui hac armatus illi restitit, nulli hostium cessurus immortales titulos celso fixerit tropheo. 12 Scis quid Scipio apud Numantiam edixit; et clarissimum enim et notissimum est edictum, quo scorta scilicet institoresque et lixe castris eiecti, sive, ut breviter quod est dicam, missa voluptas in exilium accitaque virtus in auxilium ac, virtutis comes, accersita victoria est. 13 Quem imitatus in Numidia Metellus, pari consilio pari fine voluptate itidem relegata nervisque militie
Abbreviated transcription (Latin):
sissima res. aurũ sit instabile. ꝙͣ putas fama ip̃a uolatilis ac
uãga est/ aura Illa quidem mains ac tenuis. Hoc bnũ mobilis
et incerta fixũ certũ q sibi retinet. u̾tutem sequitur. ignaniam
hinc effectum qd̵ iustinus ait. Ut inter bicia greconĩ sordidũ et ob¬
scurũ antea macedonũ nomen emergeret. huic carthago ab exilio
et augustis sedibus. p̾cio quesitis late oĩb tremenda litoribus. hĩc
urbs roma e pastorali culmo mũdi eulmen et regnatrix genciũ fcã
est. harũ uͦ uanetatũ quenã causa. insi uiius gentis mercia de
ꝓsꝑitate ouens et ex conscĩa parti nõĩs puste in doli luxus obre¬
pens Altenus uigil industia et inter difficultates rerã. se se
aiĩs engens. paciens labonĩ glĩe appetens. cõtentorq libidinũ.
qui ubi se uicent facile oĩum uictor efficitur. idem ip̃e lentestens

Expanded text:
sissima res, aurum, sit instabile, quam, putas, fama ipsa volatilis ac sissima res, aurum, sit instabile, quam, putas, fama ipsa volatilis ac vaga est? Aura illa quidem inanis ac tenuis; hoc unum, mobilis et incerta, fixum certumque sibi retinet: virtutem sequitur, ignaviam fugit. 8 Hinc effectum, quod Iustinus ait, ut «inter vitia Grecorum sordidum et obscurum antea, Macedonum nomen emergeret»; hinc Carthago, ab exilio et angustis sedibus precio quesitis, late omnibus tremenda litoribus; hinc urbs Roma e pastorali “culmo” mundi culmen et regnatrix gentium facta est. 9 Harum vero varietatum quenam causa nisi unius gentis inertia de prosperitate oriens et ex conscientia parti nominis prisce indoli luxus obrepens, alterius vigil industria et inter difficultates rerum se se animus erigens, patiens laborum, glorie appetens contemptorque libidinum, qui ubi se vicerit, facile omnium victor efficitur; idem ipse lentescens
Abbreviated transcription (Latin):
put extulit. et du bellaci germanie uult equair. Nõne uides
qd̾ nemo unꝙͣ diuinasset ut fugaces histri sagittarii post uotuũ
unũ atq alterũ successũ nõ tam uͥtute partum sua ꝙͣ diffidẽcia
lenti hostis ingestũ in eam fiduciam sunt euecti ut theutonos
cõtrastare audeant. et terron esse illis incipiant/ exꝑmiento q
de p̾henditur non tam uerũ esse ꝙ Lucanus ait. Ensis habet
ꝙ expediti sagittarii. Ceterũ hec fortume constancia est. fic eunt
na brenior aut antiquior desideratur autontas. Enspũ audi.
ffortuma inquit suuil cũ moribus nutaturr et imꝑium semper
adoptimũ quẽq a minus bono transfertur. Ita est hauddubie.
et quitquid hic latius dici potest, brenitas ista completitur.
Tranfferũtur ut opes hõmm sic et uires et ingenia et iurtutes
et noĩa. que ue unius fuerant altenus fu̾it Nempe cũ pondero¬

Expanded text:
put extulit, et diu bellaci Germanie vult equari. Nonne vides, put extulit, et diu bellaci Germanie vult equari. Nonne vides, quod nemo unquam divinasset, ut fugaces Histri sagittarii post votivum unum atque alterum successum, non tam virtute partum sua quam diffidentia lenti hostis ingestum, in eam fidutiam sunt evecti, ut Theutonos contrastare audeant et terrori esse illis incipiant, experimentoque deprehenditur non tam verum esse quod Lucanus ait: Ensis habet quam expediti sagittarii»? 6 Ceterum hec Fortune constantia est, sic eunt  si doctrina brevior aut antiquior desideratur autoritas, Crispum audi: «Fortuna» inquit, «simul cum moribus mutatur, et imperium semper ad optimum quemque a minus bono transfertur». Ita est hauddubie, et quicquid hic latius dici potest, brevitas ista complectitur. 7 Transferuntur ut opes hominum sic et vires et ingenia et virtutes et nomina; que ve unius fuerant, alterius fiunt. Nempe cum pondero
Abbreviated transcription (Latin):
successib ut qui modo uilib scotis inpares fuerant preter misera¬
bilem et iudignũ sũmi regis casum quẽ sine suspirio memunisse nõ
possum sic regnũ om̃e igni fenoq cõtriuerint ut mͥ nuꝑ Illat iten
ex negocio agenti iux ꝑsuaden posset regnũ illud esse qd̾ uideram.
sic ubiq solitudo infelix et meror et uastitas sic ubiq honida et
inculta arua sic dirute de serteq domus nͥ que cincte arcium
memibus aut urbium euasissent. Sic demũ locis oĩbus anglorĩ
mesta bestigia et recentes fede q cicatrices cladiũ extabant. Qͥd
tibi ius. ip̃a panseos regni caput usq sub ip̃m porte luuen defor¬
mata riuns et inicendñs tremere extremosq casus hoirescere.
qͥn et ip̃e qui muros interlabitur secana nõ sine sensu quodam
quasi msere sue urbis euẽtum flere mͥ simulq metuere uisus
est. Ecce iterũ in dies ignobilis ille tractus illirici sensum ca¬

Expanded text:
successibus, ut qui modo vilibus Scotis impares fuerant, preter miserasuccessibus, ut qui modo vilibus Scotis impares fuerant, preter miserabilem et indignum summi regis casum, quem sine suspirio meminisse non possum, sic regnum omne igni ferroque contriverint, ut michi nuper illac iter ex negotio agenti, vix persuaderi posset regnum illud esse quod videram; 3 sic ubique solitudo infelix et meror et vastitas, sic ubique horrida et inculta arva, sic dirute deserteque domus nisi que, cincte arcium menibus aut urbium, evasissent, sic demum locis omnibus Anglorum mesta vestigia et recentes fedeque cicatrices cladium extabant. 4 Quid tibi vis? Ipsa Parisius regni caput usque sub ipsum porte limen deformata ruinis et incendiis tremere extremosque casus horrescere, quin et ipse qui muros interlabitur Secana, non sine sensu quodam quasi miserie sue, urbis eventum flere michi simulque metuere visus est. 5 Ecce iterum in dies ignobilis ille tractus Illirici sensim ca
Abbreviated transcription (Latin):
q qui nugellas meas diligis forsitan placitura. Gale mei memor.
Pataui. uiiiͦ. Idus septembris. propere.
Als emuidem de mutacione fortune. eam q ex morũ et pre¬
sertim rei militaris mutacione procedere.
dmiracio mexꝑiencie argumentum est. aramur insolita.
cõmuniũ scupor nullus. Pone .g. Iam stuporem itrita
sunt et cõia q̃ miraris. mutantur assidue res humane. et ut
ueliquarũ sic miliciẽ głia p̾terfluit. ac de gente in gentem sedos
tranffert. Demq sna est horĩ que uĩdemus oĩum scabilitas
non stare. ona fides fallere Gna requiẽs circũ uoliũ. Non te lõ¬
ge oculos reflectere iubeo. s tuam patriam tuũ tempus aspicere.
a dolestentulo me bntãm. quos anglos sine anglicos bocant
om̃m barkaroruĩ timidissimi habebantur. nũc bellicosissima gens
gallos. dni belli gloria florentes strauit. tã crebiis insperatis ꝙ

Expanded text:
que qui nugellas meas diligis, forsitan placitura. Vale, mei memor. que qui nugellas meas diligis, forsitan placitura. Vale, mei memor. Patavi, VIII Idus Septembris, propere. 14 Ad eundem, de mutatione Fortune eamque ex morum et presertim rei militaris mutatione procedere. 1 Admiratio inexperientie argumentum est: miramur insolita, comunium stupor nullus; pone igitur iam stuporem: trita sunt et comunia que miraris. Mutantur assidue res humane et ut reliquarum sic militie gloria preterfluit ac de gente in gentem sedes transfert; denique una est horum que videmus omnium stabilitas, non stare; una fides, fallere; una requies, circumvolvi. Non te longe oculos reflectere iubeo, sed tuam patriam tuum tempus aspicere. 2 Adolescentulo me, Britanni, quos Anglos sive Anglicos vocant, omnium barbarorum timidissimi habebantur; nunc, bellicosissima gens, Gallos diu belli gloria florentes stravit tam crebris insperatisque
Abbreviated transcription (Latin):
liberatus abii. ut letus ꝙ contra publicam sentenciam in publi¬
co loqui non essem coactus. sic mestus ꝙ tantorũ hõnm de hoc
ad Gesꝑam tecum et cũ eisdem magistiis tribus in thalamo meo qͦ
cõs Grbanitas bra contraxit hoc ip̃o et alio quidem uario ẜmone
traductũ sit. S postꝙͣ inde atq exilla regia urbe discessi ꝑ abpes
et glaciem hieme homida, de te tuisq de rebus sepe mecũ feruide
cogitans/ dictaui tibi ꝑ hospitũ thalamos inamenos atq incõmo¬
dos epłam longam ualde quã idcuco nõ misi quia fidelis nũcñ
copia nõ fuit. nũc tandem oblato hoc religioso et insigni uiro utri¬
usq nr̃m amantissimo eam ip̃am iam sepositam ac neglectam nõ
sine labore transtripsi in qua quidem de fortuna nichil sed de
causis quibus ut reor et br̃m gallie/ et nr̃m Italiẽ regnũ in hoc
statu sunt multa dixi. non magna nec tulta fateor. s uera. tibi¬

Expanded text:
liberatus abii, 9 ut letus quod contra publicam sententiam in publiliberatus abii, 9 ut letus quod contra publicam sententiam in publico loqui non essem coactus, sic mestus quod tantorum hominum de hoc ad vesperam, tecum et cum eisdem magistris tribus in thalamo meo, quo vos urbanitas vestra contraxit, hoc ipso et alio quidem vario sermone traductum sit. 10 Sed postquam inde atque ex illa regia urbe discessi, per Alpes et glaciem hieme horrida de te tuisque de rebus sepe mecum fervide cogitans, dictavi tibi per hospitum thalamos inamenos atque incommodos epystolam longam valde, quam idcirco non misi quia fidelis nuntii copia non fuit. 11 Nunc tandem, oblato hoc religioso et insigni viro utriusque nostrum amantissimo, eam ipsam iam sepositam ac neglectam non sine labore transcripsi, in qua quidem de Fortuna nichil sed de causis quibus, ut reor, et vestrum Gallie et nostrum Italie regnum in hoc statu sunt, multa dixi, non magna nec culta, fateor, sed vera, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
opus electis me post prandii finem uerbis aggrederemini ut
positus ad hanc rem et longe aluis implicitus. quia tñ nõ is erat
cui facile posset obstari ne inprouisa et subita returbarer re
collegi aĩm cũ tot curis sine ullis libris potui ut qui uno u̾¬
bo expedire sentenciam meam possem. credere me scilz et sẽꝑ
credidisse, dicentibus nl omo aliud ꝙͣ uudũ et mane nomen
esse fortuna. tam et si in cõĩ ẜuione ppłm sequi. et sepe fortunã
noĩare solitus / coloracuis aliquid dicens/ eos qui Illam deam seu
rerũ humanarũ dñam opinantur atq asserũt nõ miis offẽ¬
derem. Sequẽti autem die ut bidisti rege multũ in mr̃s¬
seu ueruis suis hononbus occupato duce ꝙͣuis in id unũ qd̃ optabat
intento regemq nũc u̾bo ñc nutibus admonẽte hora Illi nostro
destinata colloqnio in alus est absũpta. et ego respondendi ouere

Expanded text:
opus electis, me post prandii finem verbis aggrederemini, ut opus electis, me post prandii finem verbis aggrederemini, ut positus ad hanc rem et longe aliis implicitus, quia tamen non is erat cui facile posset obstari, ne improvisa et subita re turbarer, recollegi animum quantum cum tot curis sine ullis libris potui, 7 ut qui uno verbo expedire sententiam meam possem — credere me scilicet et semper credidisse dicentibus nil omnino aliud quam nudum et inane nomen esse Fortunam, tametsi in comuni sermone populum sequi et sepe Fortunam nominare solitus — coloratius aliquid dicens eos, qui illam deam seu «rerum humanarum dominam» opinantur atque asserunt, non nimis offenderem. 8 Sequenti autem die, ut vidisti, rege multum in nostseu verius suis honoribus occupato, duce quamvis in id unum quod optabat intento regemque nunc verbo nunc nutibus admonente, hora illi nostro destinata colloquio in aliis est absumpta, et ego respondendi honere
Abbreviated transcription (Latin):
Illorũ intencione notaueram sic erectos. et in me oculis aĩs¬
q defixos ad fortune nomen uidi. Mirantur eĩ ut incelligo
et quasi quibusdam magnis monstris actoiniti sunt suꝑ hac
tanta uanetate fortune que cũ sepe parua et magna nunt
maxima rerũ sic afflixert ut regno felicissimo. et multa
olim iniudia laboranti nũc miẜacio deberetur. Suꝑ quo tunc
tibi respondi debere neminem admirari qm̃ seu fortuna seu
alius fuisset regni largitor licitum sibi nõ tm̃ qd̾ dedisset. atte¬
rere sz auffene. habendam cñ spem in illo ꝑ quem reges regnant
qui suos non interiunt s castigat. et ꝓ qualitate nr̃arũ egritudi¬
nũ sepe fortassis amiarius. nũꝙͣ uͭ nͥ pie ac salubuter nos exer¬
cet. Ceterũ orta hint occasio regio erat adolescenti ut diẽ
festo quo cũ collegis meis inuitatus ad cõniuiũ regis eram.
tu ip̃e cũ quibusdam clarissimis unis atq doctissimis ad hoc

Expanded text:
illorum intentione notaveram: sic erectos et in me oculis animisillorum intentione notaveram: sic erectos et in me oculis animisque defixos ad Fortune nomen vidi. 3 Mirantur enim, ut intelligo, et quasi quibusdam magnis monstris attoniti sunt super hac tanta varietate Fortune, que cum sepe parva et magna, nunc maxima rerum sic afflixerit, ut regno felicissimo et multa olim invidia laboranti nunc miseratio deberetur. 4 Super quo tunc tibi respondi debere neminem admirari, quoniam seu Fortuna seu alius fuisset regni largitor, licitum sibi non tantum quod dedisset atterere, sed auferre; habendam tamen spem in Illo “per quem reges regnant”, qui suos non interimit sed castigat et pro qualitate nostrarum egritudinum sepe fortassis amarius, nunquam vero nisi pie ac salubriter nos exercet. 5 Ceterum, orta hinc occasio regio erat adolescenti ut die festo, quo cum collegis meis invitatus ad convivium regis eram, tu ipse cum quibusdam clarissimis viris atque doctissimis ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
impedimentis mille retraherer. et benirem te uisurus. tuãq soli¬
tudinem inͥ semꝑ optatum. Laudatũ q portũ uite nõ mortem fu¬
giturus. menor ut et nꝑ et olim quod est apud poetam Nerĩas
alpes et noirca castella pestis seua comipuit. Alioq̃n si morti in¬
periuẽ alpes essent. crede mͥ ut est uite cupiditas innata morta¬
libus. multo et tu angustiũs habitares et nos latius. uale. medio¬
sium ꝙ uitissinũ frantorũ regem Regaciõne fungerer
tanto licet impar nuimen colloquio q tuo cuius in saciabilis sum
quotidie reciearer/ eo auidius quo diuturnorem eius penunam pas¬
sus eram / ex te didici regem ip̃m pͥmogenitum q eius Ilustrem
normanorũ ducem ardentissimi sꝑitus adolescentem ini uerbis q̃
coram eis habueram suꝑ eo maxine ꝙ de fortuna mͥ mencio in¬
cidisset fuisse ꝑmotos. qd̾ ego ip̃e dũ loquerer ex behementi

Expanded text:
impedimentis mille retraherer, et venirem te visurus tuamque soliimpedimentis mille retraherer, et venirem te visurus tuamque solitudinem, michi semper optatum laudatumque portum vite, non mortem fugiturus, memor ut et nuper et olim, quod est apud poetam, “aerias Alpes et norica castella” pestis seva corripuit. Alioquin si morti impervie Alpes essent, crede michi, ut est vite cupiditas innata mortalibus, multo et tu angustius habitares et nos latius. Vale. Mediosimum Francorum regem legatione fungerer, tanto licet impar muneri, colloquioque tuo, cuius insatiabilis sum, quotidie recrearer eo avidius quo diuturniorem eius penuriam passus eram, 2 ex te didici regem ipsum primogenitumque eius, illustrem Normannorum ducem, ardentissimi spiritus adolescentem, in verbis que coram eis habueram, super eo maxime quod de Fortuna michi mentio incidisset, fuisse permotos, quod ego ipse dum loquerer ex vehementi
Abbreviated transcription (Latin):
medicũ qui mortis uiubram discutit solo sacre sole presencie. eũq
cũ quo fuent. timere aliquid non sunt. qui uerbis curat et non
herbis. neq curat mͦ. s suscitat. nõ est eĩ Illorũ unus de quibus
scribitur. nuĩquid mortuus faciẽs mirabilia. aut medici suscita¬
bunt. s est ille unus altissimus qui creauit de terra medicinã
hanc in usus hoĩum. sibi q aliam reẜuauit in creatam et diuine
sue substancie coeternam. qua et quatriduanũ fetentem ab inferis
suscitaret. et humanũ genus ab eterna morte ẜuaret. Amiciciam
sane igens bite mortis q solaciũ non nego. atq illud absens pre¬
sensq nõ respuo. s amplector. et licet undiq plateas. aliquãto
tñ dulcius te ut amico fruor ꝙͣ ut medico. ꝓinde nõ tam ꝑiculo
meo ꝙͣ desideno tuo consulens neq tam medicũ cogitans ꝙͣ
amicũ/ cupidissime nũc uocanti obsequerer. nͥ et corporeo et aliis

Expanded text:
medicum qui mortis umbram discutit solo sacre sole presentie eumque medicum qui mortis umbram discutit solo sacre sole presentie eumque cum quo fuerit, timere aliquid non sinit; qui verbis curat et non herbis, neque curat modo, sed suscitat! Non est enim illorum unus de quibus scribitur: «Nunquid mortuis facies mirabilia aut medici suscitabunt?»; sed Ille est unus altissimus, qui creavit de terra medicinam hanc in usus hominum, sibique aliam reservavit increatam et divine sue substantie coeternam, qua et “quatriduanum fetentem” ab inferis suscitaret et humanum genus ab eterna morte servaret. 28 Amicitiam sane ingens vite mortisque solatium non nego, atque illud absens presensque non respuo sed amplector; et licet undique placeas, aliquanto tamen dulcius te ut amico fruor quam ut medico. 29 Proinde non tam periculo meo quam desiderio tuo consulens neque tam medicum cogitans quam amicum, cupidissime nunc vocanti obsequerer nisi et corporeo et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
tum/ fuga contulerit. Gelox quidem metus. s uelocior mors
uelocior est fortuna. honestius inueniniur stantes ꝙͣ ꝓ fuge
p̾uemnur. Expectemꝰ gͦ. equis mentibus in tena. quid de nob
celum statuit. ne uelut auicule uisto sen laqueo inplicite uolitãdo
intendo q amplius implicenur.. Iam ꝙ te ꝑꝑetuum comitem la¬
teri meo spondes. et hoc rursus amantissime facis. ac geniio Iu¬
re tuo professionis tue scil. amicicie q nr̃e. uerũ hercle me dicine
ars et si saluti p̾ẜuande morbis q ininoribus aliquid conferat tñ
ubi ad extrema ꝑuentum est. Illico uicta subsistit. hũic Illa medi¬
corum fuga desꝑacioq de rebus egrotanciũ. humane uł inscitie uł
mmbellicitatis iudicium. quo moneniur. medico illi soli fidere. qui
egros suos nõ desent iñ extienus de quo scriptũ est. Et si ambulau̾o
in medio umbre mortis nõ tinebo mala qm̃ tu mecũ es. O potẽtẽ

Expanded text:
tum fuga contulerit? Velox quidem metus, sed velocior mors, tum fuga contulerit? Velox quidem metus, sed velocior mors, velocior est fortuna; honestius invenimur stantes quam profugi prevenimur. Expectemus ergo equis mentibus in terra quid de nobis celum statuit, ne velut avicule visco seu laqueo implicite, volitando nitendoque amplius implicemur. 25 Iam quod te perpetuum comitem lateri meo spondes, et hoc rursus amantissime facis ac gemino iure tuo, professionis tue scilicet amicitieque nostre. Verum hercle medicine ars, etsi saluti preservande morbisque minoribus aliquid conferat, tamen ubi ad extrema perventum est, illico victa subsistit. 26 Hinc illa medicorum fuga desperatioque de rebus egrotantium, humane vel inscitie vel imbecillitatis indicium, quo monemur medico illi soli fidere qui egros suos non deserit in extremis, de quo scriptum est: «Et si ambulavero in medio umbre mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es». 27 O potentem
Abbreviated transcription (Latin):
apud ueros extimatores apparatus exterior nichil ad rem. Res nu¬
da si uerũ rei precium queritur extĩmanda est. Si mois gͥ. una
est. si statutus locus prefixusq nascentib mortis diẽs. Quid
De locis atq tpr̃ĩb angiiur. de utusq iam cautũ. Si audirem
dic̾entem nobis ieremiam. quicũq mansert in eiuitate hac mo¬
nretur gladio et fame et peste. qui autem profugent ad cal¬
deos uiuet/ et ent aĩa enis sospes. nõ dubitarem ad caldeos
usq profugere. Contra autem si moyses deo iubente loqueretur
et diceret. Cauete ne ascendatis in montem. n ͨ tangatis fines
Illius. Gĩs qui tetigent montem morte monetur. auderem
te hortari ut ꝙͣpͬmũ e monte descenderes. Nũc neutrũ audio.
s mulierem illam thecuitem dicentem dauid regi. oms mormun
et quasi aque dilabimur interram. Qcd cum ita sit nͨ excepcõ
fiat ulla quid nͥ laborem mitum et peiorem morte mortis me¬

Expanded text:
Apud veros extimatores, apparatus exterior nichil ad rem; res nuApud veros extimatores, apparatus exterior nichil ad rem; res nuda, si verum rei precium queritur, extimanda est. 22 Si mors igitur una est, si statutus locus prefixusque nascentibus mortis dies, quid de locis atque temporibus angimur? de utrisque iam cautum. Si audirem dicentem nobis Ieremiam: «Quicunque manserit in civitate hac, morietur gladio et fame et peste; qui autem profugerit ad Chaldeos, vivet et erit anima eius sospes», non dubitarem ad Chaldeos usque profugere. 23 Contra autem si Moyses Deo iubente loqueretur et diceret: «Cavete ne ascendatis in montem nec tangatis fines illius; omnis qui tetigerit montem, morte morietur», auderem te hortari ut quamprimum e monte descenderes. Nunc neutrum audio, sed mulierem illam Thecuitem dicentem David regi: «Omnes morimur et quasi aque dilabimur in terram». 24 Quod cum ita sit, nec exceptio fiat ulla, quid nisi laborem irritum et peiorem morte mortis me