comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cespitem legessinebant hic enĩ nisi .÷. littera longasit ñ s. tatuersꝰ & hocꝓtulimus ex¬
emplũ unius sermonis: Nequis dicat iturus. & itur. ideo uariã habere natir amꝓpt̃
temporũ uarietatem unde melius est ut dixinus originis cõsiderare racionẽ. Sane fortuitus
ab eundo ẽ & a fortuna compositũ ꝓcunbunt picet picea scłm pliniũ innaturali historia
ardentis. Nec ñ eneas. Bonaoe conomia uenitur a dramũ accingiti ramis in struitur os¬
ticiis forte p̃catur uacat forte & ẽuersus dehis qui tibi hes uocantur. eb: latur aliquid
ad solam metri sustentacionẽ. ut nunc dextra nunc ille sinistra. nec eniꝰ possumur in¬
tellegere cum fortuitu rogasse ssi ad uerbiũ rogatis & optantis ꝑreplenũ sicut & .o.

Expanded text:
cespitem leges sinebant». Hic enim nisi ‘i’ littera longa sit, non stat versus. Et hoc protulimus excespitem leges sinebant». Hic enim nisi ‘i’ littera longa sit, non stat versus. Et hoc protulimus exemplum unius sermonis, ne quis dicat ‘iturus’ et ‘itur’ ideo variam habere naturam propter temporum varietatem: unde melius est, ut diximus, originis considerare rationem. Sane ‘fortuitus’ ab eundo est et a fortuna compositum. PROCVMBVNT PICEAE picea secundum Plinium in Naturali Historia ardentis. NEC NON AENEAS bona oeconomia venitur ad ramum. ACCINGITVR ARMIS instruitur officiis. FORTE PRECATVR vacat ‘forte’. Et est versus de his qui tibicines vocantur quibus datur aliquid ad solam metri sustentationem, ut «nunc dextra, nunc ille sinistra»; nec enim possumus intellegere eum fortuitu rogasse. SI adverbium rogantis et optantis est per se plenum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ribiec loq ec & aram q ante sepulcrũ ficrica sucuit inteligero non possumus ut stant manil are: cũ
ndũ sit fada funeracio que p̃eedit sopulerũ ꝓbinautẽ & donatus. de hoc locore quirendũ ad huc
nigine & in declinatione sit langũ. ldeo certa eꝰ natura nec intemporib: nec in participi¬
ipinuenitur. Nam cũitur longasit Iturus lireuis inuenitur ut superũq: in lumen itu¬
ras adulti tam̃ teputant dicentes. itur ꝓpter eoque prima uerbiorigoe pdypthogon
seribi debere qđ ñ ꝓcedit qr dyptungus senp longat̃ .i. autem & ꝓduci potest & corri
pi hinc ẽ qđ fortuitus .i. & ꝓducit & corripit iuuenalis ñ quasi fortuitus necuentont
rabies sđ iratus cadat interras & iudic& ignis. ctra horatius. nec fortuitum sꝑnere

Expanded text:
rtant'. et aram, quae ante sepulcrum fieri consuevit, intellegere non possumus, ut "stant manibus arae" , cum rtant'. et aram, quae ante sepulcrum fieri consuevit, intellegere non possumus, ut "stant manibus arae" , cum nondum facta sit funeratio, quae praecedit sepulcrum. Probus tamen et Donatus de hoc loco requirendum adhuc rigine et in declinatione fit longum, ideo certa eius natura nec in temporibus nec in participiis invenitur: nam cum 'itur' longa sit, 'iturus' brevis invenitur, ut "superumque in lumen ituras" . multi tamen temptant dicentes 'itur' propter 'eo', quae prima verbi origo est, per diphthongon scribi debere: quod non procedit, quia diphthongos semper longa est, 'i' autem et produci potespi. Hinc est quod ‘fortuitus’ ‘i’ et producit et corripit; Iuvenalis «non quasi fortuitus nec ventorum rabie, sed iratus cadat in terras et iudicet ignis»; contra Horatius «nec fortuitum spernere
Abbreviated transcription (Latin):
do eiꝰdẽ rei studiosus. alias in imicꝰ inuenitur: exceptũ oppressũ insidus. quo sermieostĩ¬
edit eũ tante fuisse uirtutis. ut ne anumine quidõ nisi insidiis opprimeretur. triton
penultima acentũ hab& Nã tritonis facit si enĩ ultima habeat. tritons facit qđ ñ ꝓceda
ut demophoon demophoontis. ergo aut quia talis porierat aut quia sic fuorat intercp̃tus
p̃cipue pius eneat. ubiq: en ean supraceteror inducit mortem cinꝰ liba dolore. ut nõ amis
casũ gemit Item casuq: animũ cũ cursus amioi hinc cidat circa sepulturam & iã soredida
officia que inalus denegat locis  quienĩ depiecatis generib: scripsorꝰ pͥmũ locũ insepultu¬
ra eẽ uoluer̃ unde cõpontificib: nefas eẽ cadaueruidero tam̃ magir nefas fuentt si¬
uisũ in sepultũ relinquerent genꝰ autem fuerat sepulture in iectio pulueris. unde ẽ au

Expanded text:
do ‘eiusdem rei studiosus’, alias ‘inimicus’ invenitur. EXCEPTVM oppressum insidiis: quo sermone ostedo ‘eiusdem rei studiosus’, alias ‘inimicus’ invenitur. EXCEPTVM oppressum insidiis: quo sermone ostendit eum tantae fuisse virtutis ut ne a numine quidem nisi insidiis opprimeretur. TRITON paenultima accentum habet; nam Tritonis facit; si enim ultima habeat, Tritontis facit, quod non procedit, ut Demophoon, Demophoontis. ERGO aut quia talis perierat, aut quia sic fuerat interemptus. PRAECIPVE PIVS AENEAS ubique Aenean supra ceteros inducit mortem cuiuslibet dolere, ut «nunc Amyci casum gemit», item «casuque animum concussus amici». Hinc ei dat circa sepulturam etiam sordida officia, quae in aliis denegat locis. Qui enim de pietatis generibus scripserunt primum locum in sepultura esse voluerunt: unde cum pontificibus nefas evisum insepultum relinquerent. genus autem fuerat sepulturae iniectio pulveris: unde est "aut
Abbreviated transcription (Latin):
& rami in quisionem. Defixit lumina defixa lumina habens ꝑ qđ tristicia m̃tir ofecdt
ingreditur ꝓgraditur. uacat p̃positio ut in greuitur que solo & caput inter nubila .c.
parib: curis uestigiafigit aut similis ollicitudine detentus incedit aut figit uenigia
sermo qui int̃ utrũq: seritur. indignamorte miscrabili ñ congrua eiꝰ meritis. ł ꝓpter
ammne &iã anͥ extinctionẽ elem̃ti cõtrarietatẽ. Martẽq: accendere cantu. emisthichium
hoc dr̃ ad didisse ñ recitat. uita spoliauit adbellũ reculit in quouictis tolluntur exuiie nõ
inferiora secutus. ubiq: encan hectori cõparat. ut ambo amiiis abo insigner p̃stantib: ar¬
mis. cauadũ ꝑsonat equora .c. aut pionare facit aut his tͤrologia ẽdũ ꝑcaua equora sonat
bemens in ꝓuidus quiñ cõsiderauit & iã deos inemulationẽ possedescendere emulus alo¬

Expanded text:
et rami inquisitionem. DEFIXVS LVMINA defixa lumina habens per quod tristitia mentis ostenditur. et rami inquisitionem. DEFIXVS LVMINA defixa lumina habens per quod tristitia mentis ostenditur. INGREDITVR pro graditur; vacat praepositio, ut «ingrediturque solo et caput inter nubila condit». PARIBVS CVRIS VESTIGIA FIGIT aut simili sollicitudine detentus incedit, aut ‘figit vestigia’, sermo quia inter utrumque seritur. INDIGNA MORTE miserabili, non congrua eius meritis; vel propter animae etiam extinctionem elementi contrarietate. MARTEMQVE ACCENDERE CANTV hemistichium hoc dicitur addidisse dum recitat. VITA SPOLIAVIT ad bellum retulit, in quo victis tolluntur exuviae. NON INFERIORA SECVTVS ubique Aenean Hectori comparat, ut «ambo animis, ambo insignes praestantibus armis». CAVA DVM PERSONAT AEQVORA CONCHA aut personare facit, aut hysteroloENS improvidus, qui non consideravit etiam deos in aemulationem posse descendere. AEMVLVS mo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quam transitu constat eẽ dificilẽ. Limosae nĩẽ & papiris referta. Vltra hanc et̃ breuis
insula in accersa hominib: unde abator apellatae. iucanus hinc abatos quam nr̃a uocit ut¬
neranda uetustas. hec palus strx uocatur qd tristiciã transe utib ginnit. Sane adillam in siuli
abhis qui sacris inbutis certis transitur dieb: Loctũ ẽ &iã qł uicinipopuli cadauerasiq
ad alterã regionẽ transferut sđ siqui forte in fluuio pereat nec eiur inueniatur cad¬
uer pontcentũ ei annos ultima ꝓsolũtur. hinc ẽ tractũ centũ erant annos uolitentq ha
litora circũ & regnainuia que cũ tranaturam fiunt ñ ad fer̃ p̃iudiciũ generalitati
undeait in uia regna. lic& hercules aliiq transierint & si traniturus aenear. Sic dictĩ¬
ẽ & illud euaditq: celerripã in reme abilis unde: mesto uultu ꝓptermortem ami

Expanded text:
cum, quam transitu constat esse difficilem; limosa enim est et papyris referta. Vltra hanc est brevis cum, quam transitu constat esse difficilem; limosa enim est et papyris referta. Vltra hanc est brevis insula, inaccessa hominibus, unde Abatos appellata est; Lucanus «hinc Abatos, quam nostra vocat veneranda vetustas». Haec palus Styx vocatur quod tristitiam transeuntibus gignit. Sane ad illam insulam ab his qui sacris inbuti sunt certis transitur diebus. Lectum est etiam quod vicini populi cadavera suorum ad alteram regionem transferunt; sed si quis forte in fluvio pereat nec eius inveniatur cadaver, post centum ei annos parentatur. Hinc est tractum «centum errant annos volitantque haec litora circum». ET REGNA INVIA quae contra naturam fiunt non adserunt praeiudicium generalitati; unde ait ‘invia regna’, licest et illud «evaditque celer ripam inremeabilis undae». MAESTO VVLTV propter mortem amici
Abbreviated transcription (Latin):
rierat. uerũ tam̃ illudẽ ut intellegamus eamdicere sepelicum nã sepulerũ redes uocatin lo¬
raties pulia cercior tam̃ rapacis orcifine destinata diuitẽ manebat herũ: uirgłi. & nunc to¬
uat onas sedem tiuis ossaq: nom̃ ꝑsuad& autẽ sepulturam ut posrit recentis cadaueririeti a¬
nima : ut ait lucanus nõ in tartareo latitentem porcimur antro. as suetam que diute neliris n
& hec particula tam apud uirgłm quã apud om̃s idoneos auctores hoc significat: lic& inab
diuersa signific&e Lucos gtigior &e regna inuia iiuis aspicies genoc ascriprit desitu. & satis
egiptior hic dicit circasienẽ extremã egipti partẽ ee locũ quẽ filias hoc est amicas uocant lde
qđ illic placata a begiptur isis quib: irascebatur qđ menbra mariti osiridis n inueniebat quẽ fratr
tiphon occiderat que inuenta postea cũ sepolire uella. elegit uirine paludis tutisimum lo¬

Expanded text:
perierat. verum tamen illud est, ut intellegamus eam dicere, sepeli eum: nam sepulcrum sedes vocatur: Hoperierat. verum tamen illud est, ut intellegamus eam dicere, sepeli eum: nam sepulcrum sedes vocatur: Horatius "nulla certior tamen rapacis Orci sede destinata divitem manet erum" , Vergilius "et nunc servat honos sedem tuus ossaque nomen" nima, ut ait Lucanus "non in tartareo latitantem poscimus antro adsuetamque diu tenebris, modo et haec particula tam apud Vergilium, quam apud omnes idoneos auctores hoc significat, licet in aliis diversa significet. lucos stygis et regna invia vivis aspicies Seneca scripsit dAegyptiorum. Hic dicit circa Syenen, extremam Aegypti partem, esse locum quem Philas, hoc est amicas, vocant ideo quod illic est placata ab Aegyptiis Isis, quibus irascebatur quod membra mariti Osiridis non inveniebat, quem frater Typhon occiderat. Quae inventa postea cum sepelire vellet, elegit vicinae paludis tutissimum lo
Abbreviated transcription (Latin):
romanie qđ lucanus ex equitur & aliud scio maniciȩ qđ inheremoquem uirgłs seqi¬
ut pectora tunc primũ feruenti sanguine supplent. Insciomantia uero quia umbro
tantum ẽ uocatio. sufficit solus inteitus. unele misenus influctib occnsꝰ eẽ inclu¬
citur : tibi Ideo ad didittibi ne amci poss& &iã ad sibellã referri. Incertat pol¬
luit & incestũ ẽ quecũq: pollutio pendens sollicitus ẽ. ut ipse manu multos us¬
penelit numine ducit & ꝓprie pendere ẽ desiderare aliquid audire. ut pen¬
da q: iterũ narrantis abore : sedib: hunc refet: ante suis a pud maiores ut sup
alur̃ inle c̃ qđ & iamclido cenota fium elomi fecit marito ergo autẽ istũ locutus ẽ morẽ qua uo
adhuc troiani clomos ñ habuerint. aut elicit referhunc naturalibus sedib: id terre. Nam in qquan

Expanded text:
cromantiae, quod Lucanus exsequitur, et aliud sciomantiae, quod in Homero, quem Vergicromantiae, quod Lucanus exsequitur, et aliud sciomantiae, quod in Homero, quem Vergiut «pectora tunc primum ferventi sanguine supplet»; in sciomantia vero quia umbrae tantum est evocatio, sufficit solus interitus: unde Misenus in fluctibus occisus esse inducitur. TIBI ideo addidit ‘tibi’, ne ‘amici’ posset etiam ad Sibyllam referri. INCESTAT polluit. Et incestum est quaecumque pollutio. PENDES sollicitus es, ut «ipse manu multo suspensum numine ducit». Et proprie pendere est desiderare aliquid audire, ut «pendetque iterum narrantis ab ore». SEDIBVS HVNC REFER ANTE SVIS apud maiores, ut supra  inde est quod etiam Dido cenotaphium domi fecit marito. ergo aut secundum istum locutus est morem, quamvis adhuc Troiani domos non habuerint: aut dicit, refer hunc naturalibus sedibus, id est terrae: nam in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
iore parte iuitiorũ uirtus & integritas latent. alii dicunt ideoramo aureo inferos peti. qđ diuitus
facile mortales intereunt tiberiamis aurum quo p̃cio reserantur liminaditisꝰ lento uimiine
longo posttempore uisum. exeo enĩ qđ dicit descendisse aliquos. ramũ quoq de positũ ẽẽ sig¬
nificat telluris opta. Secũ dũ eos quidicunt inferos inmelio eẽ terrarum. quos iuuenalis
dicit putarieẽ subterris. ut ec̃ aliquos manes & subterra mea regna. pulera. que rapimeru¬
frondescit innaturã redit. & honeste locutus estdicens. hab& frondes sui metalli. att
significationẽ ad secũdã trans tulit. & generalit̃ loquitur. Namut ele ęnea clicat ñ proce¬
dit. Si enĩ dubitat. car& deo. nec potest demisono uaticinari. Duro ferro. & genꝰ eẽ po
ꝓserpine sacra ꝑagenci. Duo autem horũ sacroꝵ. generafuis seddicuntur unum ne

Expanded text:
iore parte vitiorum virtus et integritas latet. alii dicunt ideo ramo aureo inferos peti, quod divitiis iore parte vitiorum virtus et integritas latet. alii dicunt ideo ramo aureo inferos peti, quod divitiis facile mortales intereunt. Tiberianus "aurum, quo pretio reserantur limina Ditis" . Ad v. 137 L"longo post tempore visum" . ex eo enim quod dicit descendisse aliquos, ramum quoque depositum esse significat. telluris operta secundum eos qui dicunt inferos in medio esse terrarum: quos Iuvenalis dicit putari esse sub terris, ut "esse aliquos manes et subterranea regna" . Ad v. 142 Pulchra quae rapi merutum. Ad v. 144 Frondescit in naturam redit. et honeste locutus est dicens: habet frondes sui metalli. Ad vsignificationem ad secundam transtulit et generaliter loquitur: nam ut de Aenea dicat non procedit. si enim dubitat, caret deo nec potest de Miseno vaticinari. duro ferro et genus esse pProserpinae sacra peragendi. duo autem horum sacrorum genera fuisse di
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset auferre monomachia cũ fugitiuo templi sacerdote clunicaret. Nã fugitiuus
illic erat sacerdos ad prͥscei maginem fuge. Pimicancli autẽ labatur facultas. quasi ad
pristini sacrinicii reparacionem. nunc ergo istũ sũsit inde colorẽ ramus enĩ necesse c¬
rat ut& unius causa ess&e interitus unde & statim mortem suliungit misem & ad sacra
uisisse in modũ r litere. scilic&e : qđ prima ȩtar incertasit. qui ppe quȩ adlere peru
tur ne uirtutib: declit: Biuiũ autem .r. litere. aiuuentute incipere. quo tem pore bo¬
mines aut uitia id ẽ partẽ sinistrã aut uirtutes idẽ dextrã partẽ secũtur unde anꝑ
nus traducit trepidas ramoia in cõpita m̃tes. ergo ꝑramũ uirtutes eẽ sectandas. quiẽ .i. In¬
tere imitacio quem ideo insiluis dicit late re. quia reuera in huius uite c̃fusione & in¬

Expanded text:
tuisset auferre, monomachia cum fugitivo templi sacerdote dimicaret: nam fugitivus tuisset auferre, monomachia cum fugitivo templi sacerdote dimicaret: nam fugitivus illic erat sacerdos ad priscae imaginem fugae. dimicandi autem dabatur facultas quasi ad pristini sacrificii reparationem. nunc ergo istum inde sumpsit colorem. ramus enim necesse erat ut et unius causa esset interitus: unde et statim mortem subiungit Miseni: et ad sacra visisse in modum y littere, scilicet quia prima etas incerta sit, quippe que adhuc se nec vitiis nec virtutibus dedit: bivium autem y littere a iuventute incipere, quo tempore homines aut vitia, id est partem sinistram, aut virtutes, id est dexteram partem sequuntur: unde ait Persius "traducit trepidas ramosa in compita mentes" . ergo per ramum virtutes dicit esse sectandas, qui est y litterae imitatio: quem ideo in silvis dicit latere, quia re vera in huius vitae confusione et ma
Abbreviated transcription (Latin):
remunaracione iuppiter tribuit. ut diiurantes ꝑ eius matrẽ ñ audeant fallere
uc est si nc morte beati. hiergo q merorem ñ sentiunt. iurant ꝑrẽ suc nature contrariã id
rorũ ꝓfundus: De quo lucanus ad inferos dicit. cui uos estis superiꝰ Insano magno accipe q̃ pager
nam uitam ꝑquam animab: clatur ad superos regresus. Latet arbore opaca aureur. lic& de
uoeramo hiqui de sacris ꝓserpine scripsise licuntur. quiddã eẽ misticum ad firmant. pu¬
blicatam̃ opinio hoc hab&. orestes post occisum regem thoantem in regione taurica cũ
sorore iphigenia ut supra dicimus fugit & cdiane simulacrũ inde sublatũ. haut longe
ab aritia collo cauit. in huius tẽplo post matutĩn ritum sacrificiorũ fuit arbor quedam:
dequa in fringi ramũ ñ licebat. dabat̾ aut̃ figitiuis potestas. ut siquis ramũ exinde po¬

Expanded text:
rei remuneratione Iuppiter tribuit ut dii iurantes per eius matrem non audeant fallere. rei remuneratione Iuppiter tribuit ut dii iurantes per eius matrem non audeant fallere. c est sine morte beati. hi ergo quia maerorem non sentiunt, iurant per rem suae naturae contrariarorum profundus, de quo Lucanus ad infemam vitam per quam animabus ad superos datur regressus. LATET ARBORE OPACA AVREVS licet de hoc ramo hi qui de sacris Proserpinae scripsisse dicuntur quiddam esse mysticum adfirment, publica tamen opinio hoc habet. Orestes post occisum regem Thoantem in regione Taurica cum sorore Iphigenia, ut supra diximus, fugit et Dianae simulacrum inde sublatum haud longe ab Aricia collocavit. in huius templo post mutatum ritum sacrificiorum fuit arbor quaedam, de qua infringi ramum non licebat. dabatur autem fugitivis potestas, ut si quis exinde ramum po
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat . Bis itigios innare lacur. modo & post mortẽ qđ aũ dicit ouidius enean untercdeos re¬
latũ. ñ mirũ est nã ut supra &iã docimus necestort &iã relatorũ int̃deos. apul infe¬
ros cẽ sumulacra : ut herculis liberi patris. castoris & pollucis multi hoc ñ uidentes. adsi¬
brllã refer̃. ut dicat uis mebis inferos cernere molo &cũ melucis hecate p̃fecit a¬
uernis. qđ ẽ paulo pot dictura. qđ siẽ. non bis hec sđ tercio infertis cern&. Namquã¬
cloq eciã ipsa morietur. Item hi supradictã ñ uientes racionẽ : dicunt dese srbillam
dicere Nã side ȩneedicat : ñ eũ p̃uidet deũ futurũ. Qđ siest caruit numine. &
quẽ admudũ ẽ demis enouaticinatura: unde referre nos debemus ael iel. ut disa¬
mus. & iã post apthe osin apud inferos remanere simulacra : gtigios lacus. St rx. pa¬

Expanded text:
fiebant. Ad v. 134 Bis stygios innare lacus modo et post mortem. quod autem dicit Ovidius Aenean inter deos refiebant. Ad v. 134 Bis stygios innare lacus modo et post mortem. quod autem dicit Ovidius Aenean inter deos relatum, non mirum est: nam, ut supra diximus, necesse est etiam relatorum inter deos apud inferos esse simulacra, ut Herculis, Liberi patris, Castoris et Pollucis. multi hoc non videntes ad Sibyllam referunt, ut dicat: vis me bis inferos cernere, modo et 'cum me lucis Hecate praefecit Avernis', quod est paulo post dictura. quod si est, non bis haec, sed tertio inferos cernet: nam quandoque etiam ipsa morietur. item hi supra dictam non videntes rationem, dicunt de se Sibyllam dicere: nam si de Aenea dicat, non eum praevidet deum futurum. quod si est, caruit numine et quemadmodum est de Miseno vaticinatura? unde referre nos debemus ad id ut dicamus etiam post apotheosin apud inferos remanere simulacra. stygios lacus Styx pa
Abbreviated transcription (Latin):
adoriginẽ suã redire qđ dat lucañ pũpe io ut uidit quãta sub noctt iac creenra
clies. male uiuentiũ uero diutiur in his ꝑmorari corporibus ꝑmutatione diuersa & et̃ apueͥ¬
inferos semper. pauci quos equi iuppiter amauit. triagenera hominũ dicit adsuprtos
lis. distat enĩ que siderate ea cipiant modo primos incipientẽ ueclere uagitus quos
pruclentia subleuat. Nã hoc ẽ quos ardens cuea adechera uirtus. Itemroligio¬
sos quos adis genitos dicit. cõsequens enĩ ẽ. ut cleorũ soboles religionib: uacet
Du s autem geniti quia corporib: se in fũ debant potestatos supne. unde eroes ꝓcrea¬
tu iđ lagere Nã homerus sic posuit est autẽ locus uicinus acheronti de quodaximus supra qui
ideo luccuosi eẽ figunt᷑ q ut ea posuimus in primis partibus libri hec racra morte hominis¬

Expanded text:
ad originem suam redire: quod dat Lucanus Pompeio ut «vidit quanta sub nocte iaceret nostra ad originem suam redire: quod dat Lucanus Pompeio ut «vidit quanta sub nocte iaceret nostra dies»; male inferos semper. PAVCI QVOS AEQVVS AMAVIT IVPPITER tria genera hominum dicit ad superos lis «distat enim, quae sidera te excipiant modo primos incipientem edere vagitus»; quos prudentia sublevat; nam hoc est: «quos ardens evexit ad aethera virtus»; item religiosos quos a diis genitos dicit. Consequens enim est ut deorum suboles religionibus vacet. ‘Diis’ autem ‘geniti’ quia corporibus se infundebant potestates supernae, unde heroes procreaid est lugere; nam Homerus sic posuit. Est autem locus vicinus Acheronti, de quo diximus supra: qui ideo luctuosi esse finguntur, quia, ut exposuimus in primis partibus libri, haec
Abbreviated transcription (Latin):
antipodes in media uͦ terre eos ẽẽ nec soliditas patit᷑ nec centront̃re . que simene chomũdent:
tanta eiꝰ eẽ ꝓfimditas. ñ pot est ut mecliosin habeat inferos. in quib: eẽ chcit᷑ tartarus de quolo¬
gitur bis pat& in p̃ceps tantũ tenditq subũbiras. quãtus adetereũ cȩlisus pectus olimplm. en¬
go hancterrã in quauiuimus cõ inferos uoluer̃ quia ẽ omniũ circulorũ infima planetarũ
scilic& septem saturni iouis martis solis ueneris mercurii. lune & cluorũ mag norum
hinc et qđ habemus. & nouies stira incerfusa coerc&. Nã nouẽ circulis cingitur terra. ergo
tis sd reuocare gradũ superasq: euadere adauras hoc opus : aut poeticedictũ est. aut sc
philosoforũ altam scieneiã quide p̃henr bene uiuentiũ animas ad superiores circulos i

Expanded text:
antipodes? in media vero terra eos esse nec soliditas patitur, nec κέντρον terrae: quae si in medio mundi est, antipodes? in media vero terra eos esse nec soliditas patitur, nec κέντρον terrae: quae si in medio mundi est, tanta eius esse profunditas non potest, ut medio sui habeat inferos, in quibus esse dicitgitur «bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras, quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum». Ergo hanc terram in qua vivimus inferos esse voluerunt, quia est omnium circulorum infima, planetarum scilicet septem, Saturni, Iovis, Martis, Solis, Veneris, Mercurii, Lunae, et duorum magnorum. Hinc est quod habemus: «et novies Styx interfusa coercet»; nam novem circulis cingitur terra. Ergo tis sed revocare gradum superasque evadere ad auras, hoc opus’, aut poetice dictum est aut secundum philosophorum altam scientiam, qui deprehenderunt bene viventium animas ad superiores circulos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
interitu fraterna pietas redemit. qđ ideo fingitur qi horũ stelle ita sehabent. ut occi¬
dente una. oriatur altera. Eitẽ ex emplũ ꝑ cõparationem qd quia piũ ẽ seadetequã¬
maratus ẽ in co. dicit autẽ inreros debere pare pretati quipatuerut in fanda cupienti
Nã hica drapiendã ꝓserpina ierat cũ pirithoo & illic retentus lui poenar ut red&
lic& quidam legant qđ thesea magnũ. ut epiteton eident qͥpse nonost magnus. nãherculẽ &iã sinco p¬
theton magnũ inteligimus Sđ melius est magnũ clare hcculi quã sacrilego & mihi go nꝰ abioue sũmo
si gͥ ficat. & lacũ ꝓinferis posuit. noctes adq dies pat& atriianuaditis. iđ om̃i tempore hominor
infata concedut. & hoc poetice. Nã lucretius ex maiore parce & alii integre docent infcrarum
regna nec et̃ quidẽ posse. Nã locm ipsorũ quem possumus elicere cũ subternis et̃ dicantꝰ

Expanded text:
interitu fraterna pietas redemit. quod ideo fingitur, quia horum stellae ita se habent, ut occiinteritu fraterna pietas redemit. quod ideo fingitur, quia horum stellae ita se habent, ut occidente una oriatur altera. et item exemplum per comparationem: quod quia pium est, se ad frequenmoratus est in eo. dicit autem inferos debere patere pietati, qui patuerunt infanda cupienti: nam hic ad rapiendam Proserpinam ierat cum Pirithoo et illic retentus luit poenas, ut "se distinguitur, licet quidam legant 'quid Thesea magnum', ut epitheton ei dent, qui per se non est magnus: nam Herculem etiam sine epitheto magnum intellegimus. sed melius est 'magnum' dare Herculi, quam sacrilego. et mi genus ab iove summo s ponit. Ad v. 127 Noctes atque dies patet atri ianva ditis id est omni tempore homines in fata concedunt. et hoc poetice: nam Lucretius ex maiore parte et alii integre docent inferorum regna ne posse quidem esse: nam locum ipsorum quem possumus dicere, cum sub terris esse dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
aetatis. ergo aliud ferebat pat᷑. quã sorscaigebat senecte orans mandata dabat. Sic dictumi ẽ¬
ni hec a tetrium potestatũ nom̃ ẽ ipsa enĩ ẽ luna. diano ꝓserpina. rđ solam ꝓserpinã clicere no
potuit. ꝓpter lucos quidianesunt. ltein dianã qa auernisait. unde clegit nomen. in quou¬
trũq constabat. unde lucanus de pserpina ait. hec ate pars ultimautt. Si potuit inaner n¬
titur exemplis que inferiorar̃ ꝑ cõparationo : ut ipse uideatur iuitius uello decẽdere. Nam
orpheus reuocare ẽ conatus ua. orem. hicuut tantõ patrẽ uidere. orpheus autẽ uoluit quib:¬
dã carminib: reducera anima coniungis. qđ quia in plere ñ potuit. a poetis fingitur recop¬
tam iam cõiugẽ pclidisse dura lege plutonis: qđ & iã uirgłs ostendit dicendo arcesrere. qđ
& pollixx de ioue nati in mortales fucrũt. Nã castor tindare filius fuit cuĩ mortem suo

Expanded text:
aetatis. ergo aliud ferebat pater, quam sors exigebat senectae. Ad v. 116 Orans mandata dabat sic dictum aetatis. ergo aliud ferebat pater, quam sors exigebat senectae. Ad v. 116 Orans mandata dabat sic dictum raefecit avernis Hecate trium potestatum numen est: ipsa enim est Luna, Diana, Proserpina. sed solam Proserpinam dicere non potuit propter lucos qui Dianae sunt, item Dianam, quia 'Avernis' ait: unde elegit nomen, in quo utrumque constabat. unde Lucanus de Proserpina ait "Hecate pars ultima nostrae" ititur exemplis quae inferiora sunt per comparationem, ut ipse videatur iustius velle descendere: nam Orpheus revocare est conatus uxorem, hic vult tantum patrem videre. Orpheus autem voluit quibusdam carminibus reducere animam coniugis: quod quia implere non potuit, a poetis fingitur receptam iam coniugem perdidisse dura lege Plutonis: quod etiam Vergilius ostendit dicendo 'arcessere', qet Pollux de Iove nati inmortales fuerunt, nam Castor Tyndarei filius fuit: cuius mortem suo
Abbreviated transcription (Latin):
ma manifestisimũ ẽ : p̃terea ab aio socio eiꝰ illic mortuo. baias eẽ constat nominatas
dicit & iam uidisse herculẽ ideo quia illic s̃ baulio locus herculis dietus. quasi bo aulia.
qđ illic habuit animalia q̃ geriomi detracta ex hispania ad cluxeratꝰ. Iro contineat
ut minus ẽ : ut ire contingat ut nerdoceas. gacra hostia pandas. aut uenerabilia aut
exocranda sicut de tartaro dicturus est. sacre pandunt porte. illũ ego ꝑflãmas.
Mieritũ apꝓbat patris. ut iustũ uideatur eẽ desideriũ. sequenttatela. ut ardentescri¬
peos adq aertamicantia cerno ex hosterecepr. liberaui : ut fruges receptasq: ex host eau¬
tẽ plus c̃ quã siex hostib dicera ut cliximus supra. ex hone enĩ generaliter dr ex hostib:
partem hostendit sic ut licendo terram significamus clem̃tũ. terras uͦ singulas partes.

Expanded text:
nia manifestissimum est. Praeterea a Baio socio eius illic mortuo Baias constat esse nominatas. nia manifestissimum est. Praeterea a Baio socio eius illic mortuo Baias constat esse nominatas. Dicitur etiam vidisse Herculem, ideo quia illic sunt Bauli, locus Herculis dictus quasi boaulia, quod illic habuit animalia quae Geryoni detracta ex Hispania adduxerat. IRE CONTINGAT ‘ut’ minus est, ut ire contingat, ut iter doceas. SACRA OSTIA PANDAS aut venerabilia aut execranda, sicut de Tartaro dicturus est «sacrae panduntur portae». ILLVM EGO PER FLAMMAS meritum adprobat patris, ut iustum videatur esse desiderium. SEQVENTIA TELA ut «ardentes clipeos atque aera micantia cerno». EX HOSTE RECEPI liberavi, ut «frugesque receptas». ‘Ex hoste’ autem plus est quam si ‘ex hostibus’ diceret, ut diximus supra. ‘Ex hoste’ enim generaliter dicitur, ‘ex hostibus’ partem ostendit, sicut dicendo ‘terram’ significamus elementum, ‘terras’ vero singulas partes,
Abbreviated transcription (Latin):
gra ꝑꝗd auteinsignificat : ut nigra fugit sub nulie colũbã iđ alta. acheronte refuso. acho¬
ros fluuius dr̃ inserorũ quasi sine gaudio. sđ constat locum eẽ haut longe abagis undiq
septum montib: : ad eo ut nec orientem nec occidentom solem possit aspicere sl tantũ
medium qđ autem dr̃ ignib: plenꝰ hec racio ẽ. omã uicina illic loca : calidis & siphuratis
undicũt ñ nisi ibi poterant fieri quesi ne hominis occisione ñ fiebant. Nã & enear illic oc¬
cisomiseno sacra ista cõpleuit: & ultres occiso el penore quam quam fingatur in eatro¬
maoccran parte ulia ei fuisso: quod ipse homerus fac sum ceostendit ex qualitate
loquorũ que cõmemorat eatempore nauigationis. dic̃ enĩ eũ circaunã noctẽ naui¬
gase & ad locũ ꝑuenisse in quo hec sacra pfecit. Quod ede oceano ñ ꝓcedit d&e campa¬

Expanded text:
gra, per quod altam significat, ut «nigra figit sub nube columbam», id est alta. ACHERONTE REFVSO Achegra, per quod altam significat, ut «nigra figit sub nube columbam», id est alta. ACHERONTE REFVSO Acheron fluvius dicitur inferorum, quasi sine gaudio. Sed constat locum esse haud longe a Bais undique montibus saeptum, adeo ut nec orientem nec occidentem solem possit aspicere, sed tantum medium. Quod autem dicitur ignibus plenus, haec ratio est: omnia vicina illic loca calidis et sulphuratis ia, ut dicunt, non nisi ibi poterat fieri: quae sine hominis occisione non fiebant; nam et Aeneas illic occiso Miseno sacra ista complevit et Vlixes occiso Elpenore. Quamquam fingatur in extrema Oceani parte Vlixes fuisse: quod et ipse Homerus falsum esse ostendit ex qualitate locorum quae commemorat et ex tempore navigationis; dicit enim eum a Circe unam noctem navigasse et ad locum venisse in quo haec sacra perfecit: quod de Oceano non procedit, de Campa
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat int placita. lic& placeor ñ dicamus : tam̃ placeo inuenimus. Itẽ regnata trium pha¬
ta unde galeatur. & tunicatur. nomina cõꝓbantur. Nullũ enĩ uerlũ horũ originir reperitur
ra. cultudebellada tibi lacio ẽ dicit aut̃ futurase partim audisse. partĩmente pecepirse. seo
currit si nouitomã quid cõsulit num nos se sedicit oma quãtum ael labores pertin&
econcedit totam peticionẽ ut acdillud ueniat quoporsit patrẽ uidero. nã qđ elicit unũ
oro: ñsolũ dicit sed p̃cipuũ : ut unam pont halita coliussesamo. quando siquidẽ & õ conu¬
cio &e tenobros apalus acho rante resuro paluelẽ ꝓ latuposuit nã aduernũ ugnificat qu
uult nasci de acherontas estuarus : palus aut̃ bencꝓdiñ lus. quia palus paludis facit quosupra¬
plenius diximus horatius corripuit ut sterilisq: diupalus aptaq: remis. tenebros aaut̃ : ni¬

Expanded text:
veniat, ut ‘placita’: licet ‘placeor’ non dicamus, tamen placeo invenimus; item ‘regnata’, ‘triumphaveniat, ut ‘placita’: licet ‘placeor’ non dicamus, tamen placeo invenimus; item ‘regnata’, ‘triumphata’. Vnde ‘galeatus’ et ‘tunicatus’ nomina comprobantur; nullum enim verbum horum originis reperitur.ra cultu debellanda tibi Latio est». Dicit autem se futura partim audisse, partim mente praecepisse. Sed occurrit: si novit omnia, quid consulit numen? Nosse se dicit omnia quantum ad labores pertinet, et concidit totam petitionem, ut ad illud veniat quo possit patrem videre; nam quod dicit ‘unum oro’, non solum dicit, sed praecipuum, ut «unam posthabita colu Et tenebrosa palus acheronte refuso paludem pro lacu posuit: nam Avernum significat, quem vult nasci de Acherontis aestuariis. 'palus' autem bene iste produxit 'lusplanius diximus; Horatius corripuit, ut «sterilisque diu palus aptaque remis». ‘Tenebrosa’ autem ni
Abbreviated transcription (Latin):
cat. necos sariũ quia usserat pater. utclitis tam̃ ance infernas accede edomor possibili quia ait qui¬
do hic inferni ianuaditis dr̃. Item potes namq: om̃a siomã &hoc noua mifacies species & sciendum p¬
nomen mihinum quã insineres in uenire ne incipiat eẽ blandientis aduerbiũ & lic& quidam huius
locinitantur exemplo ñ ꝓcecdit ł quia unũ est ł qr potes eẽ &iã ulandientis ad uerbium. Nichil
uꝰ ꝓmetrine cessitate cogitur. Namsi pars sequens oracionis a uocali incho& nichil dicimus
Niltale ex pecter emit sibi multa uidemus. In opinaue sureit nomenẽ nõ participium Na
inopinata diceret qđ ñ ꝓcedit. opinatur enĩ uenit ab eo qđ est opinor. Sedqr in opinor ndicm
qiminoceo ñclicimus. Nullũ ẽ participiũ qđ a uerbo ñ trabatur lic& asui uerbi forma ñ

Expanded text:
cat, necessarium quia iusserat pater, ut "Ditis tamen ante infernas accede domos" , possibile quia ait 'quancat, necessarium quia iusserat pater, ut "Ditis tamen ante infernas accede domos" , possibile quia ait 'quando hic inferni ianua regis dicitur' item 'potes namque omnia': si omnia, et hoc. nova mi facies id nomen ‘mihi’ numquam in synaeresin venire, ne incipiat esse blandientis adverbium. Et licet quidam huius loci nitantur exemplo, non procedit, vel quia unum est, vel quia potest esse etiam blandientis adverbium. ‘Nihil’ vero pro metri necessitate cogitur: nam si pars sequens orationis a vocali inchoet, 'nihil' dicimus,"nil tale expectes: emit sibi. multa videmus" . inopinave surgit nomen est, non participium: nam 'inopinata' diceret, quod non procedit. 'opinatus' enim venit ab eo quod est 'opinor'; sed quia 'inopinor' nquia ‘innoceo’ non dicimus. Nullum est enim participium quod a verbo non trahatur, licet a sui verbi forma non
Abbreviated transcription (Latin):
recersit ñ ulla laborũ ouirgo Olic& sit naturaliter breuis in latinis sermonib: aput uirgłm tam̃ ꝓlon¬
ga habetur ut hoc loco uirgo item alibi quiste magne cato tacitũ exceptis ego ut as ego que du¬
& duo ut siluo p̃terea & scio. ut nunc scio quid sit amorũ & nescio quiste neros oculus mihi fascina
agnos apud alios. Onisi in grecis dictionib: ñ ꝓducitur. qđ & nunc sequi debemus dicunt tam̃ quedã
qđ o. tunc ꝓclucitur in nominatiuo : quando & ingentiuo ꝓducta fuerit qđ fausũ ẽ. Nãuirgłi qdu¬
iem uino cũ ꝓducat uirgłs. stacius autẽ corripitur. Sane sciendũ ael locutionõ hane eẽ suaso¬
riã cõpatrib: suis Nã onestũ est qđ dicit sepatrẽ requirere. utile ut ab eo patrie originom dis¬

Expanded text:
recessit. NON VLLA LABORVM O VIRGO ‘o’ licet sit naturaliter brevis in Latinis sermonibus, apud Vergilium tamen pro lonrecessit. NON VLLA LABORVM O VIRGO ‘o’ licet sit naturaliter brevis in Latinis sermonibus, apud Vergilium tamen pro longa habetur, ut hoc loco ‘virgo’, item alibi «quis te magne Cato tacitum». Exceptis ‘ego’, ut «ast ego quae divum», ‘duo’ ut «si duo praeterea», ‘scio’ ut «nunc scio quid sit amor», et ‘nescio’ ut «nescio quis teneros oculus mihi fascinat agnos». Apud alios ‘o’ nisi in Graecis nominibus non producitur, quod et nunc sequi debemus. Dicunt tamen quidam quod ‘o’ tunc producitur in nominativo, quando et in genetivo producta fuerit. Quod falsum est; nam item 'Iuno' cum producat Vergilius, Statius tamen corripuit. sane sciendum adlocutionem hanc esse suasoriam cum partibus suis: nam honestum est quod dicit se patrem requirere, utile ut ab eo patriae originem dis
Abbreviated transcription (Latin):
grec fuit ut & tuimo si prima domo repetatur origo In achus acrisiusq: patres medicq iñ
cene. partus achilles tinnum significat & si hoc dictum ẽ ut inbucolicis altererittuneo
frater mortalis fuerit. nam hoc fuerant diuina benoficia. addita iuno inimica. c̃aui¬
tem uerbũ lucilicii & antiquoꝵ ut plautus. addit iomi argus. in reb: egenis & ptran¬
situm ostendit fanem futuram conium iterũ hospita. Nam & paris ab holonafuerat rur¬
ceptus hospicio hospita autem morusuo dĩ & beno ne aliquid in putetur ance quas
fatorũ hoc ẽ p̃dix̃ necedo necedas. set urto auclontior quã tua fortuna ꝑmittit & bono¬
& obscura confundens Ẽ autem ipallago ueris obscura indserens : cessit furor non penitus recg¬
sit. set paulatim cepit inminui. Nãẽ paulo pont demisoni morte dictura qđ nõ ꝓcedit sinunc nume

Expanded text:
Graecus fuit, ut "et Turno si prima domus repetatur origo, Inachus Acrisiusque patres mediaeque MGraecus fuit, ut "et Turno si prima domus repetatur origo, Inachus Acrisiusque patres mediaeque Mycenae" . Ad v. 89 Partus achilles Turnum significat. et sic hoc dictum est, ut in bucolicis "alter erit tum frater, mortalis fuerit; nam haec fuerant divina beneficia. ADDITA IVNO inimica. Est autem verbum Lucilii et antiquorum, ut Plautus «additus Ioni Argus». IN REBVS EGENIS per transitum ostendit famem futuram. CONIVNX ITERVM HOSPITA nam et Paris ab Helena fuerat susceptus hospitio. ‘Hospita’ autem more suo dixit. Et bene ne aliquid imputetur Aeneae quasi fatorum hoc esse praedicit. NE CEDE ne cedas, sed lvens vera et obscura confundens. est autem hypallage, veris obscura inserens. Ad v. 102 Cessit furor non penitus recessit, sed paulatim coepit inminui: nam est paulo post de Miseni morte dictura, quod non procedit, si nunc nume
Abbreviated transcription (Latin):
rate pelago : sod marinis periculis nam adhuc nauigaturus ẽ: sđ sine ullo discri¬
mine defunite liberate nam dicimus fumctos officio : qui ofricia comple uerunt
unde ent & honorib: functos. hince defunctos mortuos dicimus. qui cõpleuerunt uite
officia. unde est & niliam celestib: ullis debentem. gec ierra. legitur & terre. unum
tamenẽ In regna lauini alii latine legunt cuꝰ tuncerant sđ quia diuina loquitur futu¬
ra poccupat pontea enĩ lauinium đr. licae possit adlauinium latini fratrem referre.
qui illic ante regnauitꝰ horricdabella que contra hospitem cognatum quȩ suscepta s. ut
latinus dicturus est. arma impia sumpsi promis sam cripui spumante mn sanguine terno
quasi ñ p̃dicit sduidet qd facturus c̃turnus. ut recalent trberina fluenta sangint aduc ñsimo¬
is tibi ne sanctꝰ tiberinꝰ & numicus in quem cecidit dorica castra : greca & reuera namtinin

Expanded text:
rate pelago, sed marinis periculis: nam adhuc navigaturus est, sed sine ullo discrirate pelago, sed marinis periculis: nam adhuc navigaturus est, sed sine ullo discrimine. 'defuncte' autem liberate: nam dicimus functos officio qui officia debita complerunt, unde et honoribus functos. hinc officia, unde est «et nil iam caelestibus ullis debentem». SED TERRA legitur et ‘terrae’, unum tamen est. IN REGNA LAVINI alii ‘Latini’ legunt, cuius tunc erant. Sed quia divina loquitur, futura praeoccupat; postea enim Lavinium dicetur; licet possit ad Lavinum, Latini fratrem referri, qui illic ante regnavit. HORRIDA BELLA quae contra hospitem cognatumque suscepta sunt, ut Latinus dicturus est «arma impia sumpsi promissam eripui». SPVMANTEM SANGVINE CERNO quasi non praedicit sed videt quod facturus est Turnus, ut «recalent is tibi nec xanthus Tiberis et Numicus, in quem cecidit. dorica castra Graeca. et re vera: nam Turnus
Abbreviated transcription (Latin):
rumq cõuentus: excussisit deum eacuti ꝓpͥe de equis dicimus. quod ideo trax : qui a phoc¬
bus idet solequis ex cuttitur & nunc sibillam quas equin: apollinem quasi equitem indu¬
ci & incaꝑmnanet trans latione eacusuereait. ut ea cureꝰ a conteus. itemsera corda do¬
mans qđ ẽ equorum ꝓprium frenos pati & stimulos. ut ea frena furenti cucuta & t
mulos sub pectore uerut apollo ꝗd autem dicit magnumdeum: ñ reuera ait.sđ ret¬
tulit adaffotum colentis. ut sume deum custor sanctis oractis a pollo unicuiꝗͥe dr̃
qem colit magnꝰ uidetiur. excusnic deum ꝓex cutere tempꝰ ꝓtempore. e autent antu¬
enim diximus supra : omia quidem uident sit ñ oma indicant sacerdotes. ostia iãq: edo¬
mus patuert p̃cib: scilic& & que ante om̃a ostiaerant: patefacta aditꝰ eẽ coperuerũt

Expanded text:
rumque conventus. EXCVSSISSE DEVM excuti proprie de equis dicimus, quod ideo traxit quia Phoerumque conventus. EXCVSSISSE DEVM excuti proprie de equis dicimus, quod ideo traxit quia Phoebus, id est Sol, equis utitur. Et nunc Sibyllam quasi equum, Apollinem quasi equitem inducit et in ea permanet translatione: ‘excussisse’ ait, ut «excussus Aconteus»; item «fera corda domans», quod est equorum primum frenos pati et stimulos, ut «ea frena furenti concutit et stimulos sub pectore vertit Apollo». Quod autem dicit ‘magnum deum’, non re vera ait, sed retulit ad affectum colentis, ut «summe deum, sancti custos Soractis Apollo»; unicuique enim deus quem colit magnus videtur. ‘Excussisse deum’ pro ‘excutere’, tempus pro tempore. Est autem Attenim supra diximus, omnia quidem vident, sed non omnia indicant sacerdotes. OSTIA IAMQVE DOMVS PATVERE precibus scilicet. Et quae ante ostia erant patefacta aditus esse coeperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
postula uerat hac ipsare commoto rege qđ p̾cium non mutabat. qui libri intemplo a polli¬
nis seruabantur no ipritantum sł& marciorũ & begoes nim fe que artem scripserdt
sulguritarum apud tuscos. unde addidi modo tuas sortes archanaqi fotare hoc trahit pocta:
is tantum ne carmina manda ut uarro dicit infolus palme interdũ notis. interdũ scribabat
cumqua loquimur est autem grocũ. Namdicunt ar oycine idest tudici finem ore dedit lo
quendi hoc est desimit ep utore loquoretur Nec in foliis scriber&e. Nondũ paciens. Queno¬
dum possae implere oraculorum sermones. aut dũ uacat & est in paciens. ꝓhoebi bachat᷑¬
uates bene bachatur. idẽ enim apolloẽ qui liber pater. qui sol unde ait lucanus. cui nomine m¬
to delfica tehbana restrut̃ trieteri ca bacche unde in eorum sacriserat phoebadum bacha¬

Expanded text:
postulaverat, hac ipsa re commoto rege, quod pretium non mutabat. Qui libri in templo Apollipostulaverat, hac ipsa re commoto rege, quod pretium non mutabat. Qui libri in templo Apollinis servabantur, nec ipsi tantum, sed et Marciorum et Begoes nymphae, quae artem scripserat fulguratorum apud Tuscos, unde addidit modo ‘tuas sortes arcanaque fata’. Et hoc trahit poeta. IS TANTVM NE CARMINA MANDA ut Varro dicit, in foliis palmae interdum notis, interdum scribebat cum qua loquimur. Est autem Graecum, nam dicunt αὐτὴ εἰπὲ, id est tu dic. FINEM DEDIT ORE LOQVENDI hoc est definivit ei ut ore loqueretur nec in foliis scriberet. NONDVM PATIENS quae nondum posset implere oraculorum sermones, aut ‘dum’ vacat, et est impatiens Phoebi. BACCHATVVATES bene ‘bacchatur’. Idem enim est Apollo qui Liber Pater, qui Sol, unde ait Lucanus «cui numine mixto Delphica Thebanae referunt trieterica Bacchae»; unde in eorum sacris erat Phoebadum Baccha
Abbreviated transcription (Latin):
tesq: deos. ut hssedem exiguam patrus : agitataq numina. aut mecum uexa¬
ta aut certe et heona edc̃ iđ simulacra breuia que portabantur in lecticir. & abipsi
augustus coherae iulio qͥ ali aenea ducit originem: uultaugustum parentum uota soluis so
nectosq: dies de nomine phoebi ludos apollinarer qui scđm quos dam bello punico socun¬
qo instituti sunt. sccuđm alios tempore syllano exresponso marciorum fratrum quoꝵ extabãt
penetralia. socretatemplorum s tuas sortes. sibrllina res ponsa. quȩ ut supra diximus incer¬
tum ese cuĩ sibille fuerint. quã quam cumanȩ uirgłs dicat. uarro erithreȩ. Set constat
regnante tarquinio quamdim molierem nomine a maltheam obtulisse ci nouem libros
inquib erant fata & remedia romana & ꝓhis poposcisse .ctc philipeos qui aureitun
pciosierant que contẽpta alia dic trib: incensis cumtrib reuerraea & accepit qua miũ¬

Expanded text:
TESQVE DEOS ut «diis sedem exiguam patriis». AGITATAQVE NVMINA TROIAE aut mecum vexaTESQVE DEOS ut «diis sedem exiguam patriis». AGITATAQVE NVMINA TROIAE aut mecum vexaνα dicit, id est simulacra brevia, quae portabantur in lecticis et ab Augustus cohaeret Iulio, qui ab Aenea ducit originem, vult Augustum parentum vota solvisse. Ad v. 70 Festosque dies de nomine phoebi ludos Apollinares dicit, qui secundum quosdam bello Punico secundo instituti sunt, secundum alios tempore Syllano ex responso Marciorum fratrum, quorum extaba'penetralia' secreta templorum. Ad v. 72 Tuas sortes Sibyllina responsa, quae, ut supra diximus, incertum est cuius Sibyllae fuerint, quamquam Cumanae Vergilius dicat, Varro Erythraeae. sed constat regnante Tarquinio quandam mulierem, nomine Amaltheam, obtulisse ei novem libros, in quibus erant fata et remedia Romana, et pro his poposcisse CCC. philippeos, qui aurei tunc pretiosi erant. quae contempta alia die trib
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur etiam neptuno obfuis setroia ex denegatione mercedum: nouimus pte¬
reaeẽ morem poeticum ut duobus ꝓpositis uni respondeant ut nacta tunc stel
lis numeros & nomina fecit pliadas radas. claramq: licaonis arcton. nam suppres¬
mo numero aixit nomina. presciauenturi. absolutum et rerum uenturarum
da .dic ut qui sit da titrre nobis. unde est contra. accipe nunc danaum insichas. ñ
enim prestare aliquid poterat : seđ indicare futura. Non indebita posco. regna
meis fatis de est si c̃ autem prmos id est longissimum ꝓpbaton phoebe & uos
dii deeq: tuq ouates da idẽ dic latio teucros considere. si nom posco regname¬
is fatis in debita. dic autem considere id utrum possimus considere. & uere¬
cunde odictum eit ñ posco indebita. concertum constis et̃ regna deberi erran¬

Expanded text:
dicatur etiam Neptuno obfuisse Troia ex denegatione mercedum. novimus praetedicatur etiam Neptuno obfuisse Troia ex denegatione mercedum. novimus praeterea esse morem poeticum, ut duabus propositis rebus uni respondeant, ut "navita tum lis numeros et nomina fecit Pleiadas, Hyadas claramque Lycaonis Arcton», nam suppresso numero dixit nomina. PRAESCIA VENTVRI absolutum est, rerum venturarum. DA dic, ut «qui sit da, Tityre, nobis»; unde est contra «accipe nunc Danaum insidias»; non enim praestare aliquid poterat, sed indicare futura. NON INDEBITA POSCO REGNA MEIS FATIS deest ‘si’. Est autem εἱρμὸς, id est longissimum hyperbaton: Phoebe et vos dii deaeque, tuque o vates da, id est dic Latio Teucros considere, si non posco regna meis fatis indebita. Dic autem considere, id est utrum possimus considere. Et verecunde dictum est ‘non posco indebita’, cum certum constet esse regna deberi. ERRAN
Abbreviated transcription (Latin):
tor maria. dicenedo maria : partem eum maris nauigasse significat non totũ mare
alare enim elem̃tumẽ totum : maria uero partessalaris. sicut terrȩ parcrssunt tra
uero totum elementum : penitusq: reportas. longe remotas. auias. Massilũ gentes
alassilis mauri: unde speciem ꝓgenere posuit. nam ȩneas aclafricãuenit cuius¬
totum accipere debemus. pretenta sirtib: : circum fusa. Incerta enim s̃ illic maria &
fugientem italiam : hactroranatenus. hactenus hucusq: iđ hicsit fins Nam tenus ꝓprie c̃
extrema pars arcus ut plautus ostendit: unde tractũ est ut hactenus huc usq signifi¬
pacicntrrinitaliam fas est parcere regi & genti qi scuictam fatrtur : quib: eds
di: edeeq dearum tantum reperimus ea empla ñ mirum est ÷ cũ supradx crimus
arre notelis eẽ om̃s deos. possumus ergo punam rem ut rumq intelligere lic&

Expanded text:
ur. Ad v. 59 Tot maria dicendo 'maria' partem eum maris navigasse significat, non totum mare: ur. Ad v. 59 Tot maria dicendo 'maria' partem eum maris navigasse significat, non totum mare: mare enim elementum est totum, maria vero partes maris, sicut et terrae partes sunt, terra vero totum elementum est. penitusque repostas longe remotas, avias. Ad v. 60 Massylum gentes Massyli sunt Mauri: unde speciem pro genere posuit; nam Aeneas ad Africa a parte totum accipere debemus. PRAETENTAQVE SYRTIBVS circumfusa; incerta enim sunt illic maria et fugientem Italiam. Ad v. 62 Hac Troiana tenus hactenus, hucusque, id est hic sit finis. nam tenus proprie est extrema pars arcus, ut Plautus ostendit: unde tractum est, ut 'hactenus' hucusque signifipatiantur in Italrit 'dique deaeque omnes', dearum tantum reperimus exempla, non mirum est, cum supra dixerimus ἀρσενοθήλεις esse omnes deos. possumus ergo et per unam rem utrumque intellegere, licet