comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U rbs antiqua fuit trrii tenuere colonito
artago italioui cuan trberiasabonge
Ostia. diues opum. stu̾dusq asperrima belli
Quam uino fertur terris magis omnibus unam
Post habita coluisse sanio : hic illius armͥa.
ic currus fuit: hociregnum dea gentibus esse

Expanded text:
Urbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni, Karthago, Italiam contra Tiberinaque longe ostia, dives opum studiisque asperrima belli; quam Iuno fertur terris magis omnibus unam posthabita coluisse Samo; hic illius arma, hic currus fuit; hoc regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepitq ignem folus. atque arida cirtum¬
N utrimenta dedit. rapuitq. in fomite slamamu
ini cererem eorruptam undis cerealiaq arma
Expediunt fessi rerum. frugesq receptas
Et torrere parant flamms. &e frangere sedca rẽ qu¬
Aeneas scopulum interea conscendit. & omnem totertt¬
pas snin aut celsis in puppibus arma caici:
N auem in conspectu nullam tres littore ceruos
Prosꝑicit errantes: hos tota armenta seguntur
Atergo & longum per uallis pascitur agmen:
Constitit hnc artumq manu celeresq sagitas
Cormipuit sidusqͥ tela gerebat achates:
Ductoresq ipsos primum capita alta ferentis otert
Mlscet aegens telis nemora inter frondea turbam n. ttraso

Expanded text:
succepitque ignem foliis, atque arida circumutrimenta dedit, rapuitque in fomite flammam. Tum Cererem corruptam undis Cerealiaque arma expediunt fessi rerum, frugesque receptas et torrere parant flammis et frangere saxo. Aeneas scopulum interea conscendit, et omnem proapyn, aut celsis in puppibus arma Caici. Navem in conspectu nullam, tris litore cervos prospicit errantis; hos tota armenta sequuntur a tergo, et longum per vallis pascitur agmen. Constitit hic, arcumque manu celerisque sagittas corripuit, fidus quae tela gerebat Achates; ductoresque ipsos primum, capita alta ferentis cornibus / miscet agens telis nemora inter frondea turbam», neutro
Abbreviated transcription (Latin):
am ualidam ilionei nauem iam fortis achatȩ
t qua uectus abas & qͣua grandeũus aletes
Uicit hiems laris laterum compagibus omnes boses̃ eter ete¬
ccipiunt inumcum onbrem rimisq fatiscunt
nterca magno miseri murinure pontum
missam ꝗ. hiȩmem sensit neꝑtunus. & imis
tagna refusa uadis: grauiter commorus. & alto lusasie¬

Expanded text:
am validam Ilionei navem, iam fortis Achati, et qua vectus Abas, et qua grandaevus Aletes, vicit hiems; laxis laterum compagibus omnes accipiunt inimicum imbrem, rimisque fatiscunt. Interea magno misceri murmure pontum, emissamque hiemem sensit Neptunus, et imis efusa vadis, graviter commotus; et alto pros
Abbreviated transcription (Latin):
erram uiter fluctus aperit. furit ęstus parenigo astor
Tris nothus abreptas in saxa latentia torquȩt in¬
D orsum inmane mari summo tris curus ab alto
n breuia & sertis urget ni rabilẽ uissus ara¬
Lnliditq uadis atq. aggere cingit harenȩ
nam quȩ licios. fi dumq. uehebat orontem¬
usuis ante oculos sgens a uertice pontus
n puppim ferit. eicutitur pronusq magiter
Uoditur in caput: ast illum er fluctsis ibrdoon
erquet. agens cirtum & rapidus uorat equorae uortet
pparent rari nantes ingurgite uasto

Expanded text:
erram inter fluctus aperit; furit aestus harenis. Tris Notus abreptas in saxa latentia torquetorsum immane mari summo; tris Eurus ab alto in brevia et Syrtis urguet, miserabile visu, inliditque vadis atque aggere cingit harenae. Unam, quae Lycios fidumque vehebat Orontee oculos ingens a vertice pontus in puppim ferit: excutitur pronusque magister volvitur in caput; ast illam ter fluctus ibidem torquet agens circum, et rapidus vorat aequore vortex. Adparent rari nante
Abbreviated transcription (Latin):
ulta quoq. & bello passus dũm conderet urbem
nferretq deos latio genus unde  latinum
lbaniq patres. atq altȩ mȩnia romȩ :¬
Mu̾sa mihi causas memora. quo numine lȩso
uid ue dolens reginã denoeno ee uoluere casi¬
nsignem pieutt uteln cot adire laboret¬
malilerit. tante ne animis celestibus rre¬
U rbs antiqua fuit trrii tenuere coloni

Expanded text:
dum conderet urbem, inferretque deos Latio, genus unde Latinum, Albanique patres, atque altae moenia Romae. Musa, mihi causas memora, quo numine laeso, quidve dolens, regina deum tot volvere casnsignem pietate virum, tot adire labormpulerit. Tantaene animis caelestibus rbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni
Abbreviated transcription (Latin):
urum adse Zephirumq uocat denino talia facur
anta neuos generis tenuit fidutia uestri tn stiero¬
am ȩȩlum terramꝗ. meo sune numine uenti raliuue¬
iscere & tantas audetis tollere moles o¬
uos ego: sed motos prestat᷑ componere fluctus:
aturate fugam regiq hec dicite uestro treo pucio ĩ¬

Expanded text:
urum ad se Zephyrumque vocat, dehinc talia fatur: Tantane vos generis tenuit fiducia vestri? Iam caelum terramque meo sine numine, venti, miscere, et tantas audetis tollere moles? Quos ego—sed motos praestat componere fluctus. Maturate fugam, regique haec dicite vestro: non illi i
Abbreviated transcription (Latin):
Hortattir scelerum eolides cou iasla sena firsnnt ei¬
Instaiate. pro sipenãs ore reposco tocra numaeiueinẽ¬
Sed te qui uiumm casus. age. fare uicisłim
Attulerint. pelagine uenis erroribus actuiis.
An monitu diuum. anque te fortuna fatigat

Expanded text:
Hortator scelerum Eolides. Dii, talia Graiis Instaurate, pio sic penas ore reposco etc. CASed te qui vivum casus, age, fare vicissim, attulerint. Pelagine venis erroribus actus, an monitu divom? An quae te Fortuna fatigat
Abbreviated transcription (Latin):
Tnm me confectum curis. somnoq grauatum sontib uris sus¬
Infelix habuit thalamus pressit᷑q. iacentem
Dulcis &alta quies. placideq simillima mosrlttomm. si
Egregia intereã coniunx arma ominia tectus
Emouet. & fidum capiti subdurerat ensem
Intra tecta uocat menelaum. & limina pangiã uenide uont er¬
Scilicet id magnum sperans fore munus amanti Nr¬

Expanded text:
Tum me, confectum curis somnoque gravatum, infelix habuit thalamus, pressitque iacentem dulcis et alta quies placidaeque simillima morti. Egregia interea coniunx arma omnia tectis amovet, et fidum capiti subduxerat ensem; intra tecta unt" . Ad v. 526 Id magnum sperans fore munus amanti
Abbreviated transcription (Latin):
P rarima demde tenent mesti loca auisi¬
In sontes peperere sanu. luccmq perosi
Proiecere animas: quam uellent ȩthere inꝰ alto
N unc & ꝑauperiem & duros ꝑferre labores:
Fata obstant. tristia. palus in amabilis unda
Ailigat & nõiues stra interfusa cohercet:
Nec procul hinc partem fusi monstrantur inomnẽ¬
Lugentes campi. sic illos nomine dicunt
A equos durus amor crudeli tabe ꝑedit
Se creti cͥęlant colles & mirtea cireum
Silua tegit : curȩ tegit non ipsa in morte relinqunt
rudelis nati monstrantem uulnera cernit:¬

Expanded text:
Proxima deinde tenent mesti loca, quiinsontes peperere manu lucemque perosi proiecere animas. Quam vellent ethere in alto nunc et pauperiem et duros perferre labores! Fas obstat, tristisque palus inamabilis undae alligat, et noviens Styx interfusa coërcet. Nec procul hinc partem fusi monstrantur ilugentes campi: sic illos nomine dicunt. Hic, quos durus amor crudeli tabe peredit, secreti celant calles et myrtea circum silva tegit; curae non ipsa in morte relinquuntriphylen crudelis nati monstrantem volnera, cernit
Abbreviated transcription (Latin):
Et conserrt gradum. & ueniendi discere causas.
At danaum ꝓcees agamem nonieq pbhalangesac̃rũ
U t uidere urum fulgentiaq arma ꝑ lmbras.
Ingenti ncpidare metu pars̃ uerterte tersa
Ceu quondam petiere rates parstolere uocẽ
E nguam. inceptus dlamor frustratur inantis or ttit¬
Ato hic pͥriamiden laniatum corpore tots
Dei phebum uidit. lacerum crudeliter ora
Orã manusq ambas populataq. timpora rapt̃is
Aurib & truncas in honesto uunere nares:
U ix adco agͣnont pauit antem &e dira tegentẽ
Supplicia & notis compellat uocibus uitro:
Dei phȩbe armi potens. genus alto a sanguine teueri
Quis tam crudelis opͣtauit sumere pęnas.s¬
Procubuisse. super confusȩ stragis aceruum
T unu agomet tumulum relti lec aritore in anem¬
Con spicere. & patria decedens pomere tẽrra:
Atͥquȩ hec priamides. nihil otibi amice relictum nontsuoasti¬

Expanded text:
et conferre gradum, et veniendi discere causas. At Danaum proceres Agamemnoniaeque phalanges ut videre virum fulgentiaque arma per umbras, ingenti trepidare metu; pars vertere terga, ceu quondam petiere rates; pars tollere vocem exiguam, inceptus clamor frustratur hiantes. Atque hic Priamiden laniatum corpore toto Deiphobum videt et lacerum crudeliter ora, ora manusque ambas, populataque tempora raptis auribus, et truncas inhonesto volnere nares. Vix adeo adgnovit pavitantem et dira tegentem supplicia, et notis compellat vocibus ultro: Deiphobe armipotens, genus alto a sanguine Teucri quis tam crudeles optavit sumere poenasprocubuisse super confusae stragis acervum. Tunc egomet tumulum Rhoeteo litore inanemconspicere, et patria decedens ponere terra. Ad quae Priamides: Nihil O tibi amice relictum; om
Abbreviated transcription (Latin):
dmiber dictis animum lagrim asq ciebat : ⁊ conouctut¬
Iuta solofiros oculos aue sa tenebat
N et magis incepto uultum sermonȩ mouetur per̃e ur¬
Quam si dura silex. aut stet marsepĩa cautes:
In nemus umbriferum. coniunx ubi pristonis ali¬
R espondet curis ȩquatq. sycheus amorem̃ ant qp nostpeno¬
N et minuseneas casu pculsus miquo
Erosequitur lacrimis longe. & miseratus cuntẽ
Indȩ datumꝰ iter molitur. iamq arua tenebant
Ultima quȩ bello clari secrata frequentant
h: Ec illi occurrit thỹdeus: hnc inditus armis
Par thenopeus. & adrasti pallentis imago.
H ui multum fleti ad superos. hellõq caducisuen
Dardanide. quos ille omnis longo ordine cermen
Tr̃is antenoridas. cȩłeriq sacrum polibeten :
Ideumq & iam currus. &iam arma tenentem

Expanded text:
ibat dictis animum, lacrimasque ciebat. Illa solo fixos oculos aversa tenebat, nec magis incepto voltum sermone movetur, quam si dura silex aut stet Marpesia cautes. in nemus umbriferum, coniunx ubi pristirespondet curis aequatque Sychaeus amorem. Nec minus Aeneas, casu concussus iniquo, prosequitur lacrimis longe, et miseratur euntem. Inde datum molitur iter. Iamque arva tenebant ultima, quae bello clari secreta frequentant. Hic illi occurrit Tydeus, hic inclutus armis Parthenopaeus et Adrasti pallentis imago; hic multum fleti ad superos belloque caduci Dardanidae, quos ille omnes longo ordine cernenstris Antenoridas, Cererique sacrum Polyphoeten, Idaeumque, etiam currus, etiam arma tenentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruleam aduertit pupꝑim ripeq. ꝓpinquat
Deturbat. laxatq. foros. siñul accipit alueo
nͣgentem enean: g̾emuit sub ꝓondere cunba
sutĩis. & multam accepit rimosa paludem
andem transfluium incolumes uãtemq utrumq
n formi limo gsaucaq ex ponit in ulua ua c lea e¬

Expanded text:
Ceruleam advertit puppim ripeque propinquant, / deturbat laxatque ferox; simul accipit alveo / ingentem Eneam. Gemuit sub pondere cimba / subtilis et multam accepit rimosa paludem. / Tandem trans fluvium incolumes vatemque virumque / informi limo glaucaque exponit in ulva. Que
Abbreviated transcription (Latin):
t comes & iuuents quondam nunc femina ceneus
Rursus & inueterem fato reuoluta figuram:
Inter quas phenissa recens a uulnere dido
Crrͣabat silua in magna: quam troius heros
Obscuram. qͣualem primo qͣui surgere mense
A ut uidet. aut uidisse pͤutat ꝑnubila lumnam.
Demisit lacrimas dultiq ad fatus amore est
Infelix dido. uerus mihi nũntius ego
ll enerit. extinctam ferroq extrema secutam
Per superos & siqua fides tellure subima est nt p
Perloca senta situ cogunt. noctemq. ꝓfundam
I mperus egere suis : nec credere quiui
Hunc tantum tibime discessu ferre dolorem asgu
Siste gradum teq. aspectu ne suꝑtrahe nr̃o: atpntsit

Expanded text:
t comes, et iuvenis quondam, nunc femina, Caeneus, rursus et in veterem fato revoluta figuram. Inter quas Phoenissa recens a volnere Dido errabat silva in magna; quam Troius heros obscuram, qualem primo qui surgere mense aut videt, aut vidisse putat per nubila lunam, demisit lacrimas, dulcique adfatus amore est: Infelix Dido, verus mihi nuntius ergo venerat exstinctam, ferroque extrema secutam? per superos, et si qua fides tellure sub ima est, invper loca senta situ cogunt noctemque profundam, imperiis egere suis; nec credere quivi hunc tantum tibi me discessu ferre dolorem. Siste gradum, teque aspectu ne subtrahe nost
Abbreviated transcription (Latin):
Continuo auoste uoces uagitus & in gens
Infantumq dnime flentes mnlimine primo
Quos dulcis uitȩ exdrtes & abubere raptos
Abstulit utirisoes & funȩre mersit acerbo
Hos uxta falso damnati crimine mortis  iresier¬
N et uero hȩsine sortt᷑ datae sine iudice seodes:
Quesitor minos urnam mouet. ulle silentum
Conciliumq uoc̃ãt. uitasq & erimina discit

Expanded text:
Continuo audite voces vagitus et ingens / infantumque anime flentes, in limine primo / quos dulcis vite exortes et ab ubere raptos / abstulit atra dies et funere mersit acerbohos iuxta falso damnati crimine mortis. Nec vero hae sine sorte datae, sine iudice, sedes: quaesitor Minos urnam movet; ille silentum conciliumque vocat vitasque et crimina discit
Abbreviated transcription (Latin):
Cerberus hȩc ingens latratũ regna trisauci apta urt.¬
P ersonat. ad uerso recubans ni manis mantro
Cui ilaues horrene uidensiam collas eolubrisqtre dree pioo¬
Nelle soporatam & medicatis frugib offamt ominutiuũ oftu¬
O bicit ille fame rabida. tria giaetura panden
Corripit obiectam atq piania terga resolus¬
Tusus humi totoq ingens exteiditur antros. et
Decupat eneas aditum. eustodȩ sepulrg̃
E uaditq celer riꝑam in remeabilis undȩ pcurna potentus¬

Expanded text:
Cerberus hec ingens latratu regna trifaci / personat adverso recubans immanis in antro. / Cui vates, horrere videns iam colla colubris, / melle soporatam et medicatis frugibus offam / obicit. Ille fame rabida tria guttura pandens / corripit obiectam, atque immania terga resolusus humi totoque ingens extenditur antro. / Occupat Eneas aditum custode sepulto / evaditque celer ripam irrememeabilis unde, quem totu
Abbreviated transcription (Latin):
Nec grmere aeria cessabit turtur ab ulmo
Ante leues gͥ pascentur inete̾re cerui.
Et srcta desttuent nudos in littore pisces.
Ante per efratis amborũ finib : exul
Aut ararim parthus bibet aut̃ germania tigrim.
Quam nrõ illius labatur pettore uultus:¬

Expanded text:
nec gemere aëria cessabit turtur ab ulmo. nec gemere aëria cessabit turtur ab ulmo. Ante leves ergo pascentur in aequore cervi, et freta destituent nudos in litore pisces, ante pererratis amborum finibus exsul aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrim, quam nostro illius labatur pectore voltus
Abbreviated transcription (Latin):
Nec spes libertatis erat. nec cura petuli.¬
uamuis multa meis. eairet uictima septis.¬
E ingu̾is oe ingrate p̃meretur caseus urbi¬
Mirabar quid mesta oeos amarrila uocares¬
ui pendere sua patereris in arbore mala.
psite fontes. ipsa hec arbusta uocabant.
Quto facerem: neꝙ serutio me eare licebat
Nec tam̃ psentis alibi cognosçere diuos¬
Lis seños cui nr̃a dics altaria fumant
H it mihi responsũ primus dedit ille peteniti
ascrte ut ante boues pueri sub metcte tauro¬
Fortunate senea. ergo tua rura manebunt
t tibi magna satis quãuis iapis om̃a nudus.
Limosacy palus obdutat pascua iunco
onin sucta grauis tẽptabunt pabuia sitas
Nłer mala uitimipecoris comtagia ledent:
sontunate senex. hic inter flumina nõta
Et ifontis satros frigus captabis opacum:
ic tibi que semꝑ cino ablimite sepes.
Hybleis apib rorẽ depasta salicti.
Sepe leui somnũ suadebit inire susurro
Hiic alta sub rupe canet frondator ad atiao
Ner tam̃ in terea rauce tua cura palumbes

Expanded text:
nec spes libertatis erat, nec cura peculuamvis multa meis exiret victima saeptis,inguis et ingratae premeretur caseus urbMirabar, quid maesta deos, Amarylli, vocaresui pendere sua patereris in arbore poma: psi te fontes, ipsa haec arbusta vocabant. Quid facerem? Neque servitio me exire licebat, nec tam praesentis alibi cognoscere divosbis senos cui nostra dies altaria fumant; hic mihi responsum primus dedit ille petenti: “pascite, ut ante, boves, pueri, submittite tauroFortunate senex, ergo tua rura manebunt, et tibi magna satis, quamvis lapis omnia nudus limosoque palus obducat pascua iunco! Non insueta gravis temptabunt pabula fetas, nec mala vicini pecoris contagia laedent. Fortunate senex, hic, inter flumina nota et fontis sacros, frigus captabis opacum! hinc tibi, quae semper, vicino ab limite, saepes Hyblaeis apibus florem depasta salicti saepe levi somnum suadebit inire susurro; hinc alta sub rupe canet frondator ad auras; nec tamen interea raucae, tua cura, palumbes,
Abbreviated transcription (Latin):
Iupꝑiter om̃mipotens. audacib annue ȩptis
Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia donsa.
Et statuam ante aras aurata trontas iuuelcum
Candentem: pariterq caput cum matre ferentẽ:
Iam̃ cornũ petat & pedib qui spargat harenam:
Audiit & cęli genitor de parte serena
Intonuit leuum: sonat una letifer arcus
Effugit horrendum stridens clapsa sagita abducta
Perq caput remuli uenit. & çaua timpora ferro
Traiecit: uerbis uirtutem inlude suꝑbis
Dis capti phryges. hȩc rutulis responsa remittunt
Hoc tantum ascanius. teucri clamore sequuntur
Letitiaq frenunt diuniosq. ad sydera tollunt:
Hętheria tum forte plaga crinitus apollo
De suꝑ ausomas acies. urbemiq. udebat
N ube sedens. atq. his uictorem ad fatur iulum:
Macte noua uirtute puer: sic itur ad astra
Dus genite & geniture deos: uire omnia bella
Gente sub assarici fato uentura resoent:
Necte troia capit: simul hȩc effatus ab alto
Hethere se mittit. sp̃irantis dimouet auras

Expanded text:
Iuppiter omnipotens, audacibus adnue coeptis. Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia dona et statuam ante aras aurata fronte iuvencum candentem pariterque caput cum matre ferentem, iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam. Audiit et caeli Genitor de parte serena intonuit laevum, sonat una fatifer arcus: effugit horrendum stridens adducta sagitta perque caput Remuli venit et cava tempora ferro traicit. I, verbis virtutem inlude superbis! His capti Phryges haec Rutulis responsa remittunt. Hoc tantum Ascanius. Teucri clamore sequuntur laetitiaque fremunt animosque ad sidera tollunt. Aetheria tum forte plaga crinitus Apollo desuper Ausonias acies urbemque videbat, nube sedens, atque his victorem adfatur Iulum: Macte nova virtute, puer: sic itur ad astra, dis genite et geniture deos. Iure omnia bella gente sub Assaraci fato ventura resident, nec te Troia capit. Simul haec effatus ab alto aethere se misit, spirantis dimovet auras
Abbreviated transcription (Latin):
arcissum. aut fleri taciussem uimen achanti.
P adentisꝗ hederas & amantes bcuora myrtos:
Camq sub ebaliȩ memini me turribus altis
Qua nger himnectat slauentia cuita galesus
orycium indisse senem: cui pauca relicͥti

Expanded text:
arcissum aut flexi tacuissem vimen acanthi pallentesque hederas et amantes litora myrtos. Namque sub Oebaliae memini me turribus arcis, qua niger umectat flaventia culta Galaesus, Corycium vidisse senem, cui pauca relicti
Abbreviated transcription (Latin):
Impulit effunditi solo turnusq secutus
I mam inter galeam summi thoracis & orasi. ibi illũ pci¬
Abstulit eͣnse caput. truncumo reliquit harena
Atq eadum campis uictor dat funera turnus
Interea ęneam mnesteus & fidus achates
Ascanuisq comes. castris statuere crueintont su¬
Alternos longa nitentem cuspide gressus
Seuit. & in fracta luctatur harundine teluim

Expanded text:
impulit effunditque solo, Turnusque secutus imam inter galeam summi thoracis et oras abstulit ense caput truncumque reliquit harenae. Atque ea dum campis victor dat funera Turnus, interea Aenean Mnestheus et fidus Achates Ascaniusque comes castris statuere cruentum, alternos longa nitentem cuspide gressus. Saevit et infracta luctatur arundine telum
Abbreviated transcription (Latin):
Dum trahiturͥ pendetq. ugis. hmlata retectumꝰ
L ancea consequitur. rumpitq infixa bilicem
Loricam & summũ degustat uulnere corpus .i leuit̃ uinerauit eũ¬
Iile  tamen clipeo obietto conuersus inhostẽ
Lbat & aurilium ducto mucrone petebat:
Q uem rota precipntem & pro cursu concitus axis

Expanded text:
Dum trahitur pendetque iugis, hunc lata retectum lancea consequitur rumpitque infixa bilicem loricam et summum degustat volnere corpus. Ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem ibat et auxilium ducto mucrone petebat: cum rota praecipitem et procursu concitus axis
Abbreviated transcription (Latin):
Et capis. hinc nomen campanȩ ducitur urbi:
Illi inter sese duri certamina belli
Contulerant: media ęneas freta nocte secabat
Namq ut ab euandro castris ingressus cruscis etruscis
Regen adit & regi memorat nomenq genusq¬
Quid ue petat. quid ue ipse ferat. mezentius asana
Quȩ sibi conciliet uiolentaq pectora nurni
O docet. humanis que sit fiaucia s rȩpiusb
Admonet in miscetq preces : haud fẽmora tarcnon

Expanded text:
et Capys: hinc nomen Campanae ducitur urbi. Illi inter sese duri certamina belli contulerant: media Aeneas freta nocte secabat. Namque ut ab Euandro castris ingressus Etruscis regem adit et regi memorat nomenque genusqquidue ferat quidue ipse petat, Mezentius arma / quae sibi conciliet, uiolentaque pectora Turni / edocet, humanis quae sit fiducia rebus / admonet, admiscetque preces. haud fit mora, Tarchon
Abbreviated transcription (Latin):
In gentem remis centaurum ꝓ mouet ille
Instate a sqquȩ  saxumq undis in mane minatur
Arduus. & longa sulcat maria alta carina:
Ille etiam patrus agmen. ciet ocnus aboris
Fatidice  mantos & tusci filius amnis:
Quii muros matrisq dedit tibi matua nomen:
Mantua diues auis sed non genus omnib unum:
Gens illi triplex. populi sub gente quaterni
Ipsa caput populis. tusco de sangine iures
Quos patre benaco uelatus arundine glauca

Expanded text:
ingentem remis Centaurum promovet: ille instat aquae saxumque undis immane minatur arduus et longa sulcat maria alta carina. Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris, fatidicae Mantus et Tusci filius amnis, qui muros matrisque dedit tibi, Mantua, nomen, Mantua, dives avis; sed non genus omnibus unum: gens illi triplex, populi sub gente quaterni, ipsa caput populis, Ad v. 205 Patre benaco velatus harvndine glauca
Abbreviated transcription (Latin):
Non ego teligurum ductor fortissime bello
ransierim cimine & paucis comitate cupauo¬
Ciuus olorine surgunt de uertice penne
Crien amor uistrum. formeq insigne paternȩ
Namq ferint luctu cignum fȩtontis amati
Eopuleas inter frondes. umbramq sororum

Expanded text:
Non ego te, Ligurum ductor fortissime bello, transierim, Cinyre, et paucis comitate Cupavoius olorinae surgunt de vertice pennae, crimen, Amor, vestrum formaeque insigne paternae. Namque ferunt luctu Cycnum Phaethontis amati, populeas inter frondes umbramque sororum
Abbreviated transcription (Latin):
Ruꝑimus iniuite tua uncula teq ꝑequor
auerimus. panc genitrir faciem miserat o efe cuo
E tͤ dedit esse deas. euumq. agiare sub undis:
At puer ascanius. muro fossisq. tenetur
Tela inter media. atq hoentis marte latinos
Iam loca uissa tenet. forti ꝑmixtus & ruscoetrisco
Arcas eques: medias illis opponere turmas
N ecastris umngant certa est sententia turno
Surge age & aurora socios ueniente uocari
Primꝰ in arma ube & clipeũ cape quẽ dedit bigens
I nuictum igni potens atq oras ambut auro:
Crastina lux mea sinon irita dietio ꝓuntaris.
Ingentis rutule spectabit cedis aceruos:
D icerat. & dextra discedens impulit altã

Expanded text:
rupimus invitae tua vincula teque per aequor quaerimus. Hanc Genetrix faciem miserata refecit et dedit esse deas aevumque agitare sub undis. At puer Ascanius muro fossisque tenetur tela inter media atque horrentis Marte Latinos. Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco Arcas eques: medias illis opponere turmas, ne castris iungant, certast sententia Turno. Surge age et Aurora socios veniente vocari primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse invictum Ignipotens atque oras ambiit auro. Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris, ingentis Rutulae spectabit caedis acervos. Dixerat, et dextra discedens impulit alta
Abbreviated transcription (Latin):
t lingue uoluerum & presagi fulminis ignes
Aille rapit  densos aciȩ. atq. horrentib hastis:
os parere uibent al pheȩ ab origine᷑ pisȩ
rbs dtrusea solo : sequitur pulcherrimus astur
stur equo fidens & uersi coloribrarinis¬

Expanded text:
t linguae volucrum et praesagi fulminis ignes, mille rapit densos acie atque horrentibus hastis. Hos parere iubent Alpheae ab origine Pisae, urbs Etrusca solo. Sequitur pulcherrimus Astur, Astur equo fidens et versicoloribus armi
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc uehit in manis triton & cerula concha¬
Exterrens freta : cui laterum tenus hispida nanti
Frons hominem prefert. in pristim desinit aluus
Spumea semifero sub pectore murmurat unda
Tot lecti ꝓceres ter denis naubus ibant
Sub sidio troiȩ. & campis salis aere secabant
Iamq diescęlo concesserat almaq curru
Nocti uago phȩbe medium pulsabat olympum:
Aeneas. neq enum nembris dat cia quietem
Ipse sẽdens. clauumq. regit. uelisq ministrat:
Atq. illi medio in spacio coruscece suarum
Occurrit comitum. nrmphȩ quas alma cybele
N umen habere maris nxmphasq enauib esse
Iusserat᷑. in nabant pariter fluctusq secabant
Q uot prius erate steterant ad litora ꝓrę¬
Agnoscunit songe regem iustrantq choreis:¬
Quarum quȩ fandi doctissima cymodo cea
Pone seqͣuens. dextra puppon tenet ipsaq dorso¬
Eminet ac leua tacitis sub remigat undis

Expanded text:
Hunc vehit immanis Triton et caerula exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti frons hominem praefert, in pristim desinit alvus: spumea semifero sub pectore murmurat unda. Tot lecti proceres ter denis navibus ibant subsidio Troiae et campos salis aera secabant. Iamque dies caelo concesserat almaque curru noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum: Aeneas neque enim membris dat cura quietem ipse sedens clavumque regit velisque ministrat. Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe numen habere maris nymphasque e navibus esse iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, quot prius aeratae steterant ad litora prlonge regem lustrantque choreiquarum quae fandi doctissima Cymodocea pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorsominet ac laeva tacitis subremigat undis
Abbreviated transcription (Latin):
Iugit opes. fedusq. ferit. tum libera fati optate duces.¬
Classem conscendit ussis gens lẏdia diuum
Externo commissa duci eneiã puppis
Imminet ida super. ꝓfugis gratissima. teucris: Gra¬
icn agniuis sedet eneas se cumq uolitat e surt

Expanded text:
iungit opes foedusque ferit; tum libera fati classem conscendit iussis gens Lydia divom, externo commissa duci. Aeneia puppis imminet Ida super, profugis gratissima Teucris. Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat event
Abbreviated transcription (Latin):
ondum hiemem contingit equis: iam prterit estas:
Uer adeo frondi nemorum: uer utile siluis . mdis uda t ly¬
Tere tument terrȩ : & genitalia semina poscunt.¬
Tum pater omnipotens fecundis imbribus aeter
on iugis igremium laetȩ descendit: &e onmis

Expanded text:
ondum hiemem contingit equis, iam praeterit aestas. Ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis; vere tument terrae et genitalia semina poscunt.Tum pater omConjugis in gremium laete descendit. Patrem s
Abbreviated transcription (Latin):
um uocet. ac per aperta uolans cen liber habenis¬
Aequord uit summa uestigia ponat harena¬
eualts hiperboreis aqulo cum densus aboris
I ncubuit. scytieq hiemes atu. arida agferi
N ubila. dum segetes alte. campiq natantes

Expanded text:
um vocet, ac per aperta volans ceu liber habeniequora vix summa vestigia ponat harelis Hyperboreis Aquilo cum densus ab oris incubuit, Scythiaeque hiemes atque arida differt nubila: tum segetes altae campique natantes
Abbreviated transcription (Latin):
Quam uenlerem & ceciftimuos auertere amoris¬
Suuciu bousiue est cui gratior usus equorum :¬
Pascua post montem cb postelimia trans flumina lata¬
A ut ntus clausos satura ad presepia seruant
Ciusque su eium ures paulatim urit q. uidendo

Expanded text:
quam Venerem et caeci stimulos avertere amorisboum sive est cui gratior usus equorumpascua post montem oppositum et trans flumina latantus clausos satura ad praesepia servant. Carpit enim viris paulatim uritque videndo
Abbreviated transcription (Latin):
Venibus horrescunt flabris. summeqͣ songre¬
O ant siluȩ. longiq urgent ad litora fluctus:¬
Ille uolat simul arua fuga. simul equora uerrens:¬
Sii. dabit spacia. & spumas aget ore cruentas
elgica uel moui melius ferde essecia collo:¬

Expanded text:
enibus horrescunt flabris summaeque sonorent silvae longique urgent ad litora fluctuslle volat simul arva fuga, simul aequora verrencampi sudabit spatia et spumas aget ore cruentas, Belgica vel molli melius feret esseda collo
Abbreviated transcription (Latin):
Cum grauiter tunsis gemit area frugibus . & cum
S ur gentem ad zephirum paleȩ iactantur manes:
Hoc faciunt: nimio ne luxu obtunsionsusigue
Cit genitali aruo & sulcos oblimet inertes.
Sed rapiat sitiens uenerem interiusq. recondat
Rursus cura patrum cadere. & succedere matrumechbere
I ncipit ex airast qr rauide cuim mensibus enranit: uigat᷑ ubi¬
Non illas graubus quisquam iuga ducere plauistaistaren ⁊ nã¬
Campere prata fuga. fliuuosq innare rapaces:
Sal tibus in mlcesis usa suinastt plena secundum
Flumma. niuses ubt & uiridissimã gramine ripa inscenaturu
Est lucos sybari. circa ilicibus q uirentem

Expanded text:
cum graviter tunsis gemit area frugibus et cum surgentem ad Zephyrum paleae iactantur inanes. Hoc faciunt, nimio ne luxu obtunsior usus sit genitali arvo et sulcos oblimet inertis, sed rapiat sitiens Venerem interiusque recondat. Rursus cura patrum cadere et succedere matrum incipit. Exactis gravidae cum mensibus errant, non illas gravibus quisquam iuga ducere plaustris, npere prata fuga fluviosque innare rapacis. Saltibus in vacuis pascunt et plena secundum flumina, muscus ubi et viridissima gramine ripa, speluncaequEst lucos Silari circa ilicibusque; virentem
Abbreviated transcription (Latin):
Quuid uiuenis magnum cͥuiuersat mossibus ignem
Durus amor nempe abrutis turbata procellis
.Equora nec miseri possunt reuocare parentes:
N et moritura super ereduli fimere uirgo: crudeli¬
iud bnces bachi uarie & genus acre luporum.
Atq canum : quid ꝙ inbelles dant prelia cerui.
cilicet ante omims furor est insignis equarum.¬
Et mentem uenus ipsa dedit. quo  tempore glauci
llas ducit amor tr ans gargara. transq sonantem
A scanium superanarmontes & flumina trasiatant:¬
Continuoq auidis ubi subdita flamina medulis

Expanded text:
Quid iuvenis, magnum cui versat in ossibus ignem durus amor? Nempe abruptis turbata procellis aequora; nec miseri possunt revocare parentes nec moritura super crudeli funere virgo. Quid lyQuid lynces Bacchi variae et genus acre luporum Quid, quae imbelles dant proelia cervi? Scilicet ante omnis furor est insignis equarummentem Venus ipsa dedit, quo tempore Glauci Illas ducit amor trans Gargara transque sonantem Ascanium; superant montis et flumina tranContinuoque avidis ubi subdita flamma medullis
Abbreviated transcription (Latin):
Interta dulces pendent circum osculanati
Inter se ad uersis luctantur cornibus hȩdi:
Ipse dies agitat festos fufusq. pe. coronas floreas¬
gnis ubi in medio & sotu cratera coronant.¬
Telibans leneȩ uocat : pecorisq magistris
U e locis iaculi certamina ponit in ulmo iacalari pastores.¬
Corporaq a gresti nudant per dura palestra: iiuefiuntur nteitacisri
uo elem irtares inifam coluere sabimi

Expanded text:
Interea dulces pendent circum oscula natiinter se adversis luctantur cornibus haedi. Ipse dies agitat festos fususque per herbam, ignis ubi in medio et socii cratera coronanlibans, Lenaee, vocat pecorisque magistris velocis iaculi certamina ponit in ulmo, corporcorporaque agresti nudant praedura palaestrae. Hanc olim veteres vitam coluere Sabini
Abbreviated transcription (Latin):
Pabula. nec tota claudes fenilia brussa.
uciferi primo cum sidere frigida rura¬
apamus : duͤm mane nouum bum grtutunat. arabint
Efaros in tenera pecori gratissimus herba.
In de ubi quarta sitͣim cełi collegerit hotq¬

Expanded text:
pabula, nec tota claudes faenilia bruma. Luciferi primo cum sidere frigida rurapamus, dum mane novum, dum gramina canent, Et ros in tenera pecori gratissimus herba, Inde, ubi quarta sitim caeli collegerit ho
Abbreviated transcription (Latin):
Aut tantum fluere. aut totose durare ꝑannos:
Non ego te dis &e mensis accepta secuntis unce cuuuars i¬
Cransicrimꝰ rhodia & tumidis bimaste racemis
S ẽdl neco qua multe specnts nec noniona quȩ sunt
E st mimerus. nec enim humero comprehenoere rrefert

Expanded text:
aut tantum fluere aut totidem durare per annos. Non ego te, Dis et mensis accepta secundis, transierim, Rhodia, et tumidis, Bumaste, racemis. Sed neque quam multae species nec nomina quae sint, est numerus; neque enim numero conprendere refer
Abbreviated transcription (Latin):
erre rotam: & stabulo frenos audire sonantis  cgai iiclieuamnẽ al¬
um magis atq magis blandis gaudere magistri ncipit amar̃ siuore agisona¬
audibus. & plause sonitum ceruicis amare:
Atq. hec iam primo depulsus ab ubere matris.
udtat: inq incẽ det mollibus ora capistris.
C arpere mom giripi incipiat. gaddibusqͥ sonare¬
on positis. sinuetq. alterria uournina ẽrurum¬
Sitq. laboranti similis. tum cursibus auras

Expanded text:
erre rotam et stabulo frenos audire sonantis; tum magis atque magis blandis gaudere magistri laudibus et plausae sonitum cervicis amare. Atque haec iam primo depulsus ab ubere matris audeat, inque vicem det mollibus ora capistris carpere mox gyrum incipiat gradibusque sonareompositis sinuetque alterna volumina crurumque laboranti similis; tum cursibus auras
Abbreviated transcription (Latin):
ontmuoq notas & nomina gentis mnurunt :¬
t quos aut pecori malint summittere habendo
ut aris seruare sacros. aut scidere terram.
etera pascuntur uirides armenta perherbas:
Tuquos at studum atq. usum formabis agrestem
am uitulos hortare. uiamq in sistt domandi
Dum faciles animi uiuenum. dum mobilis etas¬
Aoprimum Caxos tenui de iumine erclos.¬
C eruici sub necte dehinc ubłlibera colla suntati uate¬
Seruitio adsuerint ipib etorquibus aptos

Expanded text:
ontinuoque notas et nomina gentis inurunt et quos aut pecori malint submittere habendo aut aris servare sacros aut scindere terram Cetera pascuntur viridis armenta per herbas: quos ad studium atque usum formabis agrestem, iam vitulos hortare viamque insiste domandi, dum faciles animi iuvenum, dum mobilis aetaimum laxos tenui de vimine ccervici subnecte; dehinc, ubi libera colla servitio adsuerint, ipsis e torquibus aptos
Abbreviated transcription (Latin):
acra deumi sanctiq patres ex trema ꝑ illos¬
ustitia excedens terris uestigia fecit.¬
euero primum dulces ante omnia musȩ¬
uarum sacra fero. in genti perculsus amore¬
ccipiant celiq uias & sidera monst̾rent
efectus solis uarios. limeq. labores.
nde tremor terris. qua ui maria alta tumescunt
bicibus ruptis. rursusq. iseipsa residant
tud tanͥtum oceano properent se tiiguere soles
iberiũ: uel que tardis mora noctibus opistet

Expanded text:
acra deum sanctique patres; extrema per illosustitia excedens terris vestigia fecit.vero primum dulces ante omnia Musauarum sacra fero ingenti percussus amorlique vias et sidera monstrent, defectus solis varios lunaeque labores; unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant obicibus ruptis rursusque in se ipsa residant, quid tantum Oceano properent se tinguere soles hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet
Abbreviated transcription (Latin):
At duplex agituir per lumbos spina. cauatq
ellurem & solido graiuter sonat ungula coriu
Tcłis & ipse uibam cerince effudit equina
Con uigis aduentu per nix satarnus. & altum
P elion humitu fugiens impleuit acuto
Hunc quoꝗ ubi aut morbo grauis. aut iam segnior annis
Despcit: ab de domo netturpi enosce senectretes ignostitns tur

Expanded text:
at duplex agitur per lumbos spina, cavatque tellurem et solido graviter sonat ungula cornu. Talis et ipse iubam cervice effundit equina coniugis adventu pernix Saturnus et altum Pelion hinnitu fugiens implevit acuto. Hunc quoque, ubi aut morbo gravis aut iam segnior annis deficit, abde domo nec turpi ignosce senectae. frigidus in
Abbreviated transcription (Latin):
uid memorandum eque baccheia donatalerunt senia¬
acchus & ad culspam cansas dedit ule furentis
entauros leto bomuit rhoctumq pholuemq: quisi nesculis pugna¬
Et magno bƿleum lapitis cratere minantem:
fortunates nimium. sua sbona norint

Expanded text:
uid memorandum aeque Baccheia dona tulerunt Bacchus et ad culpam causas dedit; ille furentis centauros leto domuit, Rhoetumque Pholumque et magno Hylaeum Lapithis cratere minantem. O fortunatos nimium, sua si bona norint
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non & pecori est idem aflectus equino:
Pumodo quos inspem statius sub mittere gentis.
Precipium iam inde ateneris unpendẽ laborem:
Continuo pecoris generosi pullus in aris
Pmnus & ire uiam & fluinos temptare niinacese toni
Audet & ignoto sese commuttere ponto
N ec uarios horret strepitus illi ardũa ceruix.¬
Argutumq caput. breius aliuis obesaq terga ÷ mun¬

Expanded text:
Nec non et pecori est idem dilectus equino. Tu modo, quos in spem statues submittere gentis, praecipuum iam inde a teneris impende laborem. ContinPrimus et ire viam et fluvios temptare minantis Audet et ignoto sese committere ponti, Nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervixcaput, brevis alvus obesaque terga, Lu
Abbreviated transcription (Latin):
Atq aliam exalia generando suffice prolem ȩro gio reuur¬
Optima quȩii. dies miseris mortalibus cui
Prima fugit. subeunt morbi tristisq senectus otus¬
IEt labor & durae rapitꝰ clementia mortis:
Semper erunt quarum mutari corpora inaui tens¬

Expanded text:
atque aliam ex alia generando suffice prolem. Optuma quaeque dies miseris mortalibus aevi prima fugit; subeunt morbi tristisque senectus et labor, et durae rapit inclementia mortis. Semper erunt, quarum mutari corpora malis
Abbreviated transcription (Latin):
ammad uersis: in stant suub tempuis. & omnis
Quem segere ducem. & pecori ditere maitum:
lorentiso secant herbas. fluiuosq ministrant
aodaq. ne blando nequeant super esse laborieo se¬
In uali̾diq patrum referant ieuinia nati: inbecuisi¬
I psa autem macie tenuant armenta uolentes.

Expanded text:
madversis instant sub tempus et omnis quem legere ducem et pecori dixere maritum; florentisque secant herbas fluviosque ministrant farraque, ne blando nequeat superesse labori invalidique patrum referant ieiunia nati. Ipsa autem macie tenuant armenta volentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Nax tamen ardentis accingar dicere pugnas:
Cesaris & nomen sama tot fere per annos. ou¬
itoni prima quod ab est ab origine cȩsar:
S eu qͣuis olimpiacȩ miratus ꝓrȩmia ꝑalmȩ
P ascit equos. seu quis fortis ad aratra uiuencos:¬

Expanded text:
x tamen ardentis accingar dicere pugnas Caesaris et nomen fama tot ferre per annos, Tithoni prima quot abest ab origine Caesar. Seu quis Olympiacae miratus praemia palmae pascit equos seu quis fortis ad aratra iuvencos
Abbreviated transcription (Latin):
psa satis tellus cum dente recluditur uncoaar
Sufficit humorem. & grauidas cum uomere fruges
oc pinguem & placidam paci nutritos oliuam:¬
oma quoq ut primum truncos sensere ualentes.¬
t iures habuere suas: ad sidera raptim
i propria nituntur: opisq haut indiga nostre:

Expanded text:
psa satis tellus, cum dente recluditur unco, sufficit humorem et gravidas, cum vomere, fruges. Hoc pinguem et placitam Paci nutritor olivamoque, ut primum truncos sensere valris habuere suas, ad sidera raptim vi propria nituntur opisque haud indiga nostrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Per terram. & summo uestigia puluere signa̾nt
Post ualido nitens sub pondere faginu as
In streuat: & unictos temo trahat ȩreus orbes:
Interea pubi indomitt᷑ non gramina tantum
Seo frumenta manu carpes sata: nec tibi fete
More patrum niuea implebunt mulcta ria uacce:
S ed tota indulces consument ubera natos
Si adbella magis studium. tur masq feroces u nec miedtm¬
Aut al phea rotis presabi flumina pise a
Primus equi l̃abor est. animos atqͣ arma uidere
Sellantum. lituosq pati tractuq. gementem . snantẽ dũ crahit᷑¬

Expanded text:
per terram et summo vestigia pulvere signent; post valido nitens sub pondere faginus axis instrepat et iunctos temo trahat aereus orbes. Interea pubi indomitae non gramina tantum sed frumenta manu carpes sata; nec tibi fetae more patrum nivea implebunt mulctraria vaccae, sed tota in dulcis consument ubera natos. Sin ad bella magis studium turmasque ferocis, aut Alphea rotis praelabi flumina Pisae primus equi labor est, animos atque arma videre bellantum lituosque pati tractuque gementem ferre rot
Abbreviated transcription (Latin):
D iffugunt armenta furit mulgetibus ether
Concussus: silueq. e sicci ripa tanegri
H oc quondam monstro horribilis exercuit iras
rcebis graudo pecori. armentaq. pasces¬
ole recens orto. aut noctem ducentibus astris  n¬

Expanded text:
diffugiunt armenta; furit mugitibus aether concussus silvaeque et sicci ripa Tanagri. Hoc quondam monstro horribilis exercuit irasrcebis gravido pecori, armentaque pasces sole recens orto aut noctem ducentibus astris.
Abbreviated transcription (Latin):
Insolido puteum demitti omnemo. repones
ur sus humum: & pedibus summnas equabis harenas.
Si de erunt. rarum pecoriq & uitibus almisa
Aptius uber erit sm insua posse negabunt
Tre loca & scbrhibus superabit tera repletis:¬

Expanded text:
in solido puteum demitti omnemque repones ursus humum et pedibus summas aequabis harenas. Si deerunt, rarum pecorique et vitibus almis aptius uber erit; sin in sua posse negabunt ire loca et scrobibus superabit terra repletis
Abbreviated transcription (Latin):
Iua ferax olee est. illam experiere colendo¬
Et facilem peccori. & pacientem uomeris unci:
Talem diues arat capua. & lcina ueseuo
Ora iugo & uacus clanius non aequus acerris
unc quoquamq: modo possis cognoscere dicam
R arasit an supra morem. si densa requras
ltera frumentis. quoniam fauet. altera bacho¬
S ensa magis cereri rarissima qͥuẽa. Vraeo
nte locum capies oculis. alteq iubebis

Expanded text:
a ferax oleo est, illam experiere colendoet facilem pecori et patientem vomeris unci. Talem dives arat Capua et vicina Vesevo ora iugo et vacuis Clanius non aequus Acerris. Nunc, quo quamque modo possis cognoscere, dicam. Rara sit an supra morem si densa requires— altera frumentis quoniam favet, altera Baccho, densa magis Cereri, rarissima quaeque Lyaeo— ante locum capies oculis alteque iubebis
Abbreviated transcription (Latin):
Et cruriun tenus amento palearia pendent:
un longo nullus lateri modus omnia magna
P es etiam & camu̾ris irte sub cornibus aures
N ec mibi aispliceat maculis insignis e albo
Aut iuga detrectans uiterdumq. aspera cornu

Expanded text:
et crurum tenus a mento palearia pendent; tum longo nullus lateri modus; omnia magna, pes etiam; et camuris hirtae sub cornibus aures. Nec mihi displiceat maculis insignis et albo, aut iuga detractans interdumque aspera cornu
Abbreviated transcription (Latin):
imina per siluam &ripis fliuialis harundo
editur ui cultiq exercet cura salieti resoes¬
am uincte uites. iam falcem arbusta reponunt
ollicitanda tamen tellus. puluisq mouendus
tiam maturis metuendus iupͣpiter uuis¬
ontra non ulla est oleis cultura: neq. illȩ¬
rocuruam expectant falcem: rastrosq tenaces.
lim semel heserunt aruis aurasq tulerunt. t¬

Expanded text:
imina per silvam et ripis fluvialis arundo caeditur, incultique exercet cura salicti. Iam vinctae vites, iam falcem arbusta reponunt, tamen tellus pulvisque movendus et iam maturis metuendus Iuppiter uvisontra non ulla est oleis cultura; nequerocurvam exspectant falcem rastrosque tenacis, cum semel haeserunt arvis aurasque tulerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
scilla exalta suspendunt mollia ꝑmu
Hinc omnis cargo pubescit᷑ uinea fetũ. fru¬
Com plentur uallesq cauȩ. saltusq. profundi.
Etquocdimq deus circum caput egit honestum:. pulcrũ¬
Cred rite suum bacho dicemus honorem

Expanded text:
scilla ex alta suspendunt mollia pinu. Hinc omnis largo pubescit vinea fetu, conplentur vallesque cavae saltusque profundi, et quocumque deus circum caput egit honestum. Ergo rite suum Baccho dicemus honorem
Abbreviated transcription (Latin):
Clui non dcitis helas puer: & latoma delos maint u ra¬
hippodameque humeroq pełops in signis eburno
cer equis ÷cinpundauia est qua me quoq possim
Callere humo uictorq uirum uolitare per ora . suest¬
fdmmlis E o patriam mecumꝰ modo uita su peysstuor
Aonio rediens deducam uertice malsas

Expanded text:
Cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos Hippodameque umeroque Pelops insignis eburno, acer equis? Temptanda via est, qua me quoque possim tollere humo victorque virum volitare per ora. Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit, Aonio rediens deducam vertice Musas
Abbreviated transcription (Latin):
Sepius ad capite & duros iactare bidem
Aut presso edertere solum sub uomere : & ipsa
Flectere Tuctantis inter uineta iuencos:¬
Tum leues calamos & rasȩ hastilia uarge
Frarineasq apitre sudes. furcasq bicornte ultentant᷑
U iribus eniti quatrum. & contempnere uentos
Ad sue scati s lmefiasq sequi tabulata perul mos
Ac dum prima nouis ad olescit frondibus ȩtas
Parcendu teneris: & dum se letus ad auras
Palmes aget. laxis per purum inmissits habenis.
psa acie nondum falcis temꝑtanda: sed uncis
arpende manibus frondes interq. legende
In de ubi iam ualidis amplexȩ stirpibus ulmos

Expanded text:
epius ad capita et duros iactare bidentis, aut presso exercere solum sub vomere et ipsa flectere luctantis inter vineta iuvencostum levis calamos et rasae hastilia virgae fraxineasque aptare sudes furcasque valentis, viribus eniti quarum et contemnere ventos adsuescant summasque sequi tabulata per ulmos. Ac dum prima novis adolescit frondibus aetas, parcendum teneris, et dum se laetus ad auras palmes agit laxis per purum inmissus habenis, ipsa acie nondum falcis temptanda, sed uncis carpendae manibus frondes interque legendae. Inde ubi iam validis amplexae stirpibus ulmos
Abbreviated transcription (Latin):
Hic pect excidus urbem miserosq. penates:. deis tenestues
Condit opes alius defossoq. in cubat auro:
H ic stupet attonitus rostris. hunc plausus hianten
Per cuncos geminatos enim plebisq patrumq s
Corripint: gaudent persusi sanguane fratrum:
Ecilioq domos & dulcia limina mutant
Atq. alio patriam querunt sub sole iacentem:
A gricola in curuo terram dimouit aratro:

Expanded text:
hic petit excidiis urbem miserosque Penatis, condit opes alius defossoque incubat auro; hic stupet attonitus rostris; hunc plausus hiantem per cuneos—geminatus enim plebisque patrumque— corripuit; gaudent perfusi sanguine fratrum, exsilioque domos et dulcia limina mutant atque alio patriam quaerunt sub sole iacentem. Agricola incurvo terram dimovit aratro:
Abbreviated transcription (Latin):
Centum quadrigugos agitabo ad flumina currus
Cuncta mihi al pheum linquens lucosq molorchi f¬
U el scęna ut uersis discedat frondibus. ut q.
Purpurea in texi tollant aulea brixtanni
Atq hic undantem bello magnumq. fluentem

Expanded text:
centum quadriiugos agitabo ad flumina currus. Cuncta mihi Alpheum linquens lucosque Molorchi el scaena ut versis discedat frontibus utque purpurea intexti tollant aulaea Britanni.atque hic undantem bello magnumque fluentem
Abbreviated transcription (Latin):
t labe facta mouens robustus uigtra fossor: scurat¬
t si quos haut ulla uiros uigilanntia fugit. siurr tamio¬
nte locum similem exquirunt. ubi prima paretur
A rboribus seges a quo mao uigesta feratur.
utatar ignorent subito nec semina maxrem:¬

Expanded text:
t labefacta movens robustus iugera fossor. Ac si quos haud ulla viros vigilantia fugit, ante locum similem exquirunt, ubi prima paretur arboribus seges et quo mox digesta feratur, mutatam ignorent subito ne semina matrem
Abbreviated transcription (Latin):
arceta oquime gelidis in uallibus haemi¬
istat. & ingenti ramorum protegat umbra
elix qui potuit rerum cognoscere causas¬
ubiecit pedibus strepitumq acherontis auan¬
onsiatus & ille deos qui nouit a grestes
an̾aq siluanumq senem. nimphasq. sorores
llum non populi fasces. non purpura regum

Expanded text:
Taygeta! O, qui me gelidis convallibus Haemiet ingenti ramorum protegat umbra! Felix, qui potuit rerum cognoscere causasubiecit pedibus strepitumque Acherontis avaunatus et ille, deos qui novit agrestis, panaque Silvanumque senem Nymphasque sorores: illum non populi fasces, non purpura regum