comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gonum autẽ genera fuere immensitaᷤ
uirium. cursꝰ celeritas. sagittandi
ꝑitia. standi patientia. ad citharam quoq
uł tibias incedendi gestus. de moribꝰ qͦq
de forma. cantandi modulatione. t̾restris

Expanded text:
gonum genera fuere, immensitas virium, cursus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia; ad citharam quoque, vel tibias incedendi gestus; de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris
Abbreviated transcription (Latin):
conciliũ a cõmuni intentione dictũ. quasi
consiliũ. Nã cilia oculoꝵ st̃. Unde& considi¬
um consiliũ .cd. in .l. littera transeũte. Cetus
uͦ conuentꝰ ẽ uł congregatio. a coeundo id
ẽ conueniendo in unũ Unde & conuentũ :
nuncupatũ. sic̃ conuentꝰ cetus uł conciliũ.
ex societate multoꝵ in imũ

Expanded text:
concilium a communi intentione dictum, quasi concilium a communi intentione dictum, quasi communicilium. Nam cilia oculorum sunt. Unde et considium consilium dicitur, d. in. l. litteram transeunte. Coetus vero conventus est vel congregatio a coeundo, id est, conveniendo in unum. Unde et conventus est nuncupatus, sicut conventus coetus vel concilium a societat
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłiis p̃dicat. Tercia sẏ nodꝰ ephesin᷑a
pͥma ducentoꝵ episcopoꝵ sub iuniore the¬
odosio augusto edita: quȩ nestoriũ duaᷤᷤ
ꝑsonas inxp̃o asserentẽ iusto anathemate
condempnauit. ostendens manere in
trignita sacerdotũ sub martiano pͥncipe ha¬
bita ẽ: in qͣ eutichen constantinopolitanũ
abbatẽ u̾bi dĩ & carnis unã naturã ꝓnunti
antẽ. & eiꝰ defensorem dyoschorũ quondam
alexandrinũ epm̃. & ipsũ rursũ nestorium
cũ reliquis hereticis una patrũ sententia p̃¬
dampnauit: p̃dicans eadem sẏnodus xp̃m
dm̃ sic natũ deuirgine. ut in eũ substantiã¬
& diuinȩ & humanȩ confiteam᷑ naturȩ. Hȩ
istoꝵ qͥtuor auctoritatẽ om̃i manent stabi¬
lita uigore: quoꝵ gesta in hoc oꝑe condita
continent᷑. Sy nodũ autẽ ex greco int̃pre¬
tari comitatũ uł cȩtum. Concilii uͦ nom̃.
tractũ ex more romano. Tempore enĩ quo
causȩ agebantur conueniebant om̃sinunũ.
cõmuniq intentione tractabant. Unde &

Expanded text:
in ecclesiis praedicat. Tertia synodus Ephesina prima ducentorum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens manere in triginta sacerdotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatantem, et ejus defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursus Nestorium cum reliquis haereticis una patrum sententia praedamnavit: praedicans eadem synodus, Christum Deum sic natum de Virgine, ut in eo substantiam divinae et humanae confiteamur naturae. Hae istorum quatuor auctoritatem, omnium manent stabilita vigore: quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum novimus ex Graeco interpretari comitatum vel coetum. Concilii vero nomen tractum ex more Romano. Tempore enim quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione tractabant. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tres ꝑsonas intrinitate. ita qͦ tres astruunt
deos eẽ. contra illud qͦd scͥptum ẽ. Audi
Sunt & aliȩ hereses sine auctore & sme
nominib. ex quib aliȩ triformem putant
ẽẽ dm̃. alie xp̃i diuinitatẽ passibilẽ dicunt.
alie xp̃i de patre natiuitati iniciũ temporiᷤ
dant. aliȩ lib̾ationẽ hominũ apd̃ inferos
factã xp̃i descensione ñ credunt. aliȩ animã
imaginẽ dĩ negant eẽ. aliȩ animas conu̾ti
indemones & in quȩcũq animalia existi¬
mant. aliȩ de mundi statu dissentiunt.
aliȩ innumerabiles mundos opinant᷑. aliȩ
aquã dõ coȩt̃nã faciunt. aliȩ nudis pedib
ambulant. aliȩ cũ hominib ñ manducant.
Hȩ sunt hereses aduersus catholicam fidẽ
p̾dampnatȩ : quȩ dũ in se multis erroribꝰ
diuisȩ inuicem sibi dissentiunt: cõmuni
tam̃ nomine aduersꝰ ȩccłiam dĩ conspirant.
de ȩccła ñ recesserit. tam̃ hereticꝰ appellari
potest

Expanded text:
tres personas in Trinitate, ita quoque tres astruunt tres personas in Trinitate, ita quoque tres astruunt deos esse, contra illud, quod scriptum est: Audi, Sunt et alie hereses sine auctore et sine nominibus. Ex quibus alie triformem putant esse deum, alie Christi divinitatem passibilem dicunt, alie Christi de patre nativitati initium temporis dant, alie liberationem hominum apud inferos factam Christi descensione non credunt, alie animam imaginem dei negantes, alie animas converti in demones et in quecunque animalia existimant, alie de mundi statu dissentiunt, alie innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catholicam fidem praedamnatae: quae dum in se multis erroribus divisae invicem sibi dissentiant, communi tamen nomine adversus Ecclesiam Dei conspirant. de Ecclesia non recesserit, tamen haereticus appellari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ani dicti ab eutice constantino politano ab
actor. a quo exorti sint. Hi trium calcedonen¬
sium capituloꝵ impugnatores. duarum
in xp̃o substantiarũ ꝓprietatẽ negant: & unã
ineiꝰ ꝑsona naturam p̾dicant. Theodosiant
& gaianitȩ appellati a theodosio & gaiano. qͥ
temporib iustiniani pͥncipis in alexandria
popłi ꝑuersi electione uno die st̃ ordinati
ep̃i. Hi errores euticetis & dioscori sequenteᷤᷤ
calcedonense conciliũ respuunt. ex duab
unã in xp̃o naturã asserunt. quã theodo¬
siani corruptã. gaianitȩ incorruptã com¬
tendant. G noitȩ & tritoite a theodosianis
exorti sunt: ex quib gnoite ab ignorantia
dicti. qͥa ꝑ uersitati aqua exorti st̃ id acliciũt
qͦd xp̃i diuinitas ignoret futura quȩ sunt
scͥpta de die & hora nouissima. ñ recordanteᷤ
xp̃i ꝑsonam in isaia loquentis. dies iudicii
incorde meo. Critoite uͦ uocati. qͦd sicut

Expanded text:
ani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbauctor, a quo exorti sint. Hi trium Chalcedonensium capitulorum impugnatores, duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in ejus persona naturam praedicant. 67. Theodosiani et Gaianitae appellati, a Theodosio et Gaiano, qui, temporibus Justiniani principis, in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi, errores Eutychetis et Dioscori sequentes, Chalcedonense concilium respuunt, ex duabus unam in Christo naturam asserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. 68. Agnoitae et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt, ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati a qua exorti sunt, id adjiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura quae sunt scripta de die et hora novissima, non recordantes Christi personam in Isaia loquentis: Dies judicii in corde meo. TRITHEI TAE vero vocati, quod sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tes animam cũ corpore mori. atq in nouis¬
simum utrũq resurgere. Certuslianistȩ
a tertulliano prb̃ro africanȩ ꝓuinciȩ ciui¬
tatis carthaginensis. animã immortalẽ
eẽ s corporeã p̾dicantes. & animas homi¬
nũ peccatoꝵ pꝰ mortẽ indemones uerti pu¬
tantes. Tesseresce decaditȩ dicti. qͦd qͥrtade¬
cinia luna pascha cũ iudeis obseruandũ
deca decẽ significat. N yctages a sonno
nuncupati. qͦd uigilias noctis respuant.
suꝑsticionẽ ẽẽ dicentes iura temerare di¬
uina. qui noctẽ ad requiẽ tribuit. Pelagi¬
ani apelagio monacho exorti. Hi liberũ
arbitriũ diuinȩ grẽ anteponunt. dicen¬
tes sufficere solam uoluntatẽ ad implenda
iussa diuina. Nestoriani a nestorio constan¬
tinopolitano ep̃o nuncupati. qͥ beatã uirgi¬
nem mariam ñ dĩ s hominis tantũmͦ as¬
ne credidit. s separatum atq se iunctĩ alte¬
rum filiũ dĩ. alterũ hoĩs p̃dicauit. Eutiei¬

Expanded text:
tes animam cum corpore mori, atque in novistes animam cum corpore mori, atque in novissimum utrumque resurgi. Tertullianistae dicti a Tertulliano presbytero Africanae provinciae, civitatis Carthaginensis, animam inmortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum post mortem in daemones verti putantes. 61. Tessares Caedecatitae dicti, quod, quarta decima luna, Pascha cum Judaeis observandum δέκα decem significat. 62. Nyctages a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes jura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. 63. Pelagiani a Pelagio monacho exorti: hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad implenda jussa divina. 64. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam virginem Mariam, non Dei, sed hominis tantummodo asne credidit, sed separatim, atque sejunctim alterum Filium Dei, alterum hominis praedicavit. 65. Eutychi
Abbreviated transcription (Latin):
mie epõ orti. qui ep̃os catholicos qͥ constantii
ꝑsequutione ꝑsidiȩ arrianoꝵ consentientes
erant. & postea correcti redire in catholicam¬
ȩccłam delegerunt dampnantes siue quod
crediderunt. siue qͦd se credidisse simulaue¬
runt. quos ȩccła catholica mat̾no recepit
sinu tanꝗͣ petrũ pꝰ fletũ negationis: hanc
illi matris caritatẽ suꝑbe accipientes. eosq
reciꝑe nolentes ab ȩxcłiȩ cõmunione recesse¬
runt: & cũ ipso lucifero auctore suo qͥ mane
oriebatur cadere meruerunt. Iouin ianstȩ
a iourniano qͦdã monacho dicti. asserentes
nullã nuptarũ & uirginum esse distantiã.
nullũq int̾ abstinentes & simplicit epulan¬
tes ẽẽ discrimen. Heluidiani ab heluidio
nominati. qͥ dicunt pꝰ natũ xp̃m alios ma¬
Riam filios de uiro ioseph peꝑisse. Pat̃niani
a pat̾̃no qͦdam exorti. qui in feriores corporiꝰ
partes a diabolo factas opinantur. Arabi¬
ci nuncupati. eoqͦd in arabia exorti st̃: dicen¬

Expanded text:
 orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Iovinianistae a Ioviniano quodam monacho dicti, adserentes nullam nuptarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Ioseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
dotẽ dĩ ñ hominẽ fuisse s uirtutẽ dĩ esse
arbitrant᷑. Angłici uocati. qui angłos
colunt. Apostolici. hoc sibi nom̃ ideo p̾sũp¬
serunt. qͦd nichil possidentes ꝓprium: ne¬
quaꝗͣ. recipiunt eos qͥ aliqͥd in hoc mũdo
utuntur. Cerdoniani. acerdone quodã
sumq fuisse uł mortuũ. s simulasse pas¬
sionẽ existimnant. Id̃e duo pͥncipia contͣria diẽt.
asserenteᷤᷤ dm̃ legiꝰ ñ eẽ patrẽ xp̃i. ñ bonũ s iustũ. patrẽ
uͦ xp̃i bonum. Idẽ & resurrectionẽ simul¬
& legẽ sꝑnunt. Marcionistȩ amarcia¬
no stolico phylosopho appellati. qͥ cerdo¬
nis dogina sequutꝰ. alterũ bonũ alterũ
iustũ dm̃ asseruit. & tanꝗͣ duo pͥncipia
creatoris & bonitatis. Artoterite ab obla¬
tione uocati. panẽ enĩ & caseũ offerunt.
dicentes pͥmis hominib oblationẽ afru¬
ctib t̾rȩ & afetib ouium fuisse celebra¬

Expanded text:
dotem Dei, non hominem fuisse, sed virtutem Dei dotem Dei, non hominem fuisse, sed virtutem Dei arbitrantur. colunt. Apostolici hoc sibi nomen ideo praesumpserunt, quod nihil possidentes proprium, nequaquam recipiunt eos qui ali quid in hoc mundo utuntur. sumque fuisse uel mortuum, sed simulasse passionem existimant. Idem duo principia contraria dicunt, adserentes Deum legis non esse patrem Christi nec bonum, sed iustum, patrem uero Christi bonum. Ide adserunt. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati, qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum iustum Deum adseruit, tamquam duo principia creatoris et bonitatis. Artotyritae ab oblatione vocati. Panem enim et caseum offerunt, dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebra
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Coluber enĩ grece. ofi dr̃. Colunt enim
serpentẽ dicentes ipsũ in parady so induxis¬
se uirtutis cognitionẽ. Ualentiniani aua¬
lentino qͦdam platonis consectatore uoca¬
dĩ creatoris induxit. xp̃m quoq de uirgi¬
ne nichil corporis assumpsisse. s ꝑ eam qͣͥsi
ꝑ fistulam transisse asseruit. Appellitȩ quoꝵ¬
appelles pͥnceps fuit. qͥ creatorẽ angłm nes¬
cio quẽ głosum suꝑioris dĩ faciens. dm̃ le¬
gis isrł illũ igneum affirmans. dixit
sia apparuisse. Archontiaci a pͥncipib ap¬
pellantur. qͥ uniu̾ sitatẽ quã ds̃ condidit
oꝑa eẽ archangłoꝵ defendunt. Adamiani
uocati. qͦd adȩ inutentur nuditatẽ: unde¬
& nudi int̾ se mares feminȩq conueniunt.
Caiani ꝓinde sic appellati: qm̃ cairi adorant.
Sethiani nom̃ accepert̃ a filio adã qͥ uocat¬
⁊ seth: dicentes eundẽ ẽẽ xpm̃. Melchisede¬
chiani uocati. ꝓ eo qͦd melchi sedech sacer¬

Expanded text:
sunt. Coluber enim Graece ὅφις dicitur. Colunt enim sunt. Coluber enim Graece ὅφις dicitur. Colunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. Valentiani a Valentino quodam Platonico sectatore vocaDei creatoris induxit, Christum quoque de Virgine nihil corporis assumsisse, sed per eam quasi per fistulam transisse asseruit. § 11. Appellitae, quoes princeps fuit: qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellisia apparuisse. Archontiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam Deus condidit, opera esse archangelorum defendunt. Adamiani vocati, quod Adae imitantur nuditatem, unde nudi in se mares feminaeque conveniunt. Cainani proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes eum esse Christum. Melchisedechiani vocati pro eo quod Melchisedech sacer
Abbreviated transcription (Latin):
creatam. nec credunt corpoꝵ resurrectionẽ
futuram. Hoc & saturniani affirmant.
Menandriani amenandro mago discipło
silide appellati. qͥint̃ reliquas blasphemias
passum iħm abnegauit. Nicholaitȩ dicti
anicholao diacono ȩceliȩ hierosolimoꝵ. qͥ
cũ stephano & cet̾is constitutus ẽ apetro. qͥ
ꝓpt̾ pulchritudinẽ relinquens uxorem ut
qui uellet eã uteret᷑: uersa ÷ in stu prum
talis consuetudo ut inuicẽ coniugia cõ¬
mutarentur. qͦs ioħes inapocaly psin
imꝓbat dicens. S hoc habes. qͦd odisti fa¬
ci ꝓpt̾ excellentiã scientiȩ seita appellari
Carpoeratiani acarpocrate quodã uocan¬
nuncupati. Hi int̃ cȩt̾a circuncisionẽ ob¬
seruant. mille annos post resurrectionẽ
in uoluptate carnis futuros p̾dicant. Un
appellati. Nazarei dicti. qui dũ xp̃m qui
auico nazareth. nazareus ÷ appellatꝰ filiũ
dĩ confiteant᷑: omiã tam̃ uet̾is legis p̾cep¬
ta custodiunt. Ofitę a colubro nominati

Expanded text:
egant nec credunt corporum resurrectionem futuram. Hoc et Saturniani adfirmant. Menandriani a Menandro mago, discipulo silide appellati, qui inter reliquas blasphemias passum Iesum abnegavit. Nicolaitae dicti a Nicolao, diacono ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem coniugia commutarentur. Quos Iohannes in Apocalypsi inprobat dicens2, 6: 'Sed hoc habes, quod odisti faci propter excellentiam scientiae se ita appellare Carpocratiani a Carpocrate quodam dicnuncupati. Hi inter caetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. Uappellati. Nazaraei dicti, qui dum Christum, qui a vico Nazaraeus est appellatus, Filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. Ophitae a colubro nominati
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa patrẽ passũ dicunt. S abelliani ab eodẽ
noeto pullulasse dicunt᷑. cuiꝰ discipłm ꝑhi¬
bent fuisse sabelliũ: ex cuiꝰ nomine maxime
in notuert̃. unde & sabelliani uocati st̃. Hi
unã ꝑsonã patris & filii & sp̃s sc̃ĩ astruunt.
dicentes ipsum eẽ patrẽ anteꝗͣ. nasceret᷑ in
sum spm̃ scm̃ dũ descendit suꝑ linguas apłoꝵ¬

Expanded text:
quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noetio pullulasse dicuntur, cujus discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cujus nomine maxime innotuerunt, unde et Sabelliani vocati sunt: hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt.dicentes ipsum esse patrem antequam nasceretur in sum spiritum sanctum dum descendet super linguas apo
Abbreviated transcription (Latin):
apłs scribens inuenit᷑. Fotiniam a fotino gal¬
logrecie sẏrmiȩ ep̃o nuncupati. qͥ ebionitarum
heresem suscitans. asseruit xp̃m̃ a maria ꝑ
ioseph nuptiali coitu fuisse conceptũ. Aeria¬
ni ab aerio quodam nuncupati sunt. Hi of¬
ferre sacͥsicium ꝓdefunctis sꝑirunt nichil
cati. Idemq eunomiani ab eunomio qͦdam
dialectico aetii discipło. ex cuiꝰ nomine ma¬
gis innotuert̃. dissimilẽ pat̾ asserentes filiũ.
& filio spm scm̃. Dicunt etiam nullũ impu¬
tari peccatũ in fide manentiũ. Origeniani
origĩne auctore exorti sunt: dicentes qͦd ũ
possit filiꝰ uidere patrẽ. nec sp̃s sc̃s filium.
Animas qͦ in mundi pͥncipio dicunt pec¬
casse. & ꝓdiu̾sitate peccatoꝵ a cȩlis usq ad
t̃ras diu̾sa corpora quasi uincula merras¬
se. eaq causa factum fuisse mundũ. Noe
tiani a quodã noeto uocati. qui dicebant
tem in officiorũ nominib ñ inꝑsonis acci¬
punt. unde & patri passioͣni uocantur.

Expanded text:
as scribens invehitur. 37. Photiniani a Photino Gallograeciae Sirmiae episcopo nuncupati, qui Ebionitarum haeresim suscitans, asseruit Christum a Maria per Joseph nuptiali coitu fuisse conceptum. 38. Aeriani ab Aerio, quodam nuncupati sunt: hi offerre sacrificium pro defunctis spernunt. cati, iidemque Eunomiani, ab Eunomio quodam dialectico Aetii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem Patri asserentes Filium, et Filio Spiritum sanctum. Dicunt etiam nullum imputari peccatum in fide manentium. 40. Origeniani ab Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec Spiritus sanctus Filium. Animas quoque in mundi principio dicunt peccasse, et, pro diversitate peccatorum, a coelis usque ad terras diversa corpora, quasi vincula, meruisse, eaque catiani a quodam Noetio vocati, qui dicebant tem in officiorum nominibus, non in personis, accipiunt: unde et Patripassiani vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ bonã & malã: & animas ex dõ qͣsi ex aliqͦ
fonte manare asseruit. Cestamentũ uetus
respuunt. nouũ ex parte recipiunt. Cano¬
dm̃ hab̃e humana m̃bra quȩ indiuinis libriᷤᷤ
scͥpta st̃ arbitrant᷑: antropos enĩ grece latine
homo it̃pretatur. ignorantes uocẽ dñi qui
ait. sp̃s ÷ ds̃. In corporeus ÷ enĩ. neo membris
distinguit᷑: nec corporis mole censet᷑. Eraclitȩ
recipiunt. coniugia respiunt. regna cȩloꝵ
paruulos hab̃e ñ credunt. Nouatiani a noua
to romȩ urbis prb̃ro exorti st̃: qͥ adu̾sus corne¬
liũ cathedram sacerdotalẽ conatꝰ inuadere.
heresem instituit : nolens apostatas susciꝑe.
& rebaptizans baptizatos. Montani here¬
tici dicti. qͦd tempore ꝑsecutionis inmontib
latuerunt. qͣ occasione se a catholicȩ ȩccłiȩ
corpore diuisert̃. Ebionitȩ ab ebione dicti st̃.

Expanded text:
id est bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo id est bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare adseruit. Testamentum Vetus respuunt: Novum ex parte recipiunt. Deum habere humana membra, quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur; ἄνθρωπος enim graece latine homo interpretatur. Ignorantes vocem Domini, qui ait: Spiritus est Deus. Incorporeus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. § 32. Hierecipiunt, conjugia respuunt, regna coelorum parvulos habere non credunt. §. 33, Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. Ebionitae ab Ebione dicti.
Abbreviated transcription (Latin):
& encracitȩ dicti. qͥa carnes abhominant᷑.
A logii uocant᷑. tanquã sine u̾bo. Logos et¬
enĩ grece u̾bũ dr̃. Dm̃ enĩ u̾bum ñ eredunt.
respuentes ioħis euangłiũ & apocalipsin.
Catafrigiis nom̃ ꝓuincia frigia dedit. qͥa
ibi extiterunt. Actores eoꝵ montanꝰ. pris¬
ꝓpt̃ mundiciã ita se nominauert̃. Głantes
enĩ de suis meritis. negant pęnitentib ue¬
uiam peccatoꝵ Uiduas si nupserint canꝗͣ
adult̾as dãpnant. mundiores se cȩt̾is p̃dicant.
qͥ nom̃ suũ si cognoscere uellent: mundanos se
potiꝰ quã mundos uocarent. Pauliani a pau¬
lo samosatene exorti st̃: qͥ dixit ñ semꝑ fuisse
xp̃m. s a maria sumpsisse initium. Ermo¬
geniani ab ermogene qͦdã uocati. qͥ materiã
ñ natã intro ducens dõ ñ nato eam cõparauit.
matrẽq elementoꝵ ydeam asseruit: qͦs apls
imꝓbat elementis seruientes. Manichei
a qͦdã persa extiterunt. qui uocatꝰ ẽ manes.
Hic duas naturas & substantias intͦduxit.

Expanded text:
abominantur. Alogii vocantur tamquam sine Verbo. Λόγος enim Graece verbum dicitur. Deum enim Verbum non credunt, respuentes Iohannis evangelium et Apocalypsin. Cataphrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi extiterunt. Auctores eorum Montanus, Prispropter munditiam ita se nominaverunt. Gloriantes enim de suis meritis, negant paenitentibus veniam peccatorum: viduas, si nupserint, tamquam adulteras damnant: mundiores se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani a Paulo Samosateno exorti sunt, qui dixit non semper fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. Hermogeniani ab Hermogene quodam vocati, qui materiam non natam introducens, Deo non nato eam comparavit, matremque elementorum et deam adseruit; quos Apostolus inprobat, elementis servientes. Manichei a quodam Persa extiterunt, qui vocatus est Manes. Hic duas naturas et substantias introduxit,
Abbreviated transcription (Latin):
uidam etiam heretici qͥ de eccła recesse¬
runt ex nomine suoꝵ actoꝵ nuncu¬
pantur: qͥdã uͭ ex causis qͥs eligentes insti¬
tuert̃. Symoniani dicti a symone magi¬
ce disciplinȩ ꝑito. cui petrꝰ in actibꝰ apłoꝵ
maledixit: ꝓeo qͦd ab apłis sp̃s scĩ grãm¬

Expanded text:
uidam etiam haeretici, qui de Ecclesia recesserunt, ex nomine suorum auctorum nuncupantur; quidam vero ex causis quas elegentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone magicae disciplinae perito, cui Petrus in Actibus apostolorum maledixit, pro eo quod ab Apostolis Spir
Abbreviated transcription (Latin):
contra ulud qͦd scͥptum ẽ. fecit ds̃ omĩa bo¬
na. Donatistȩ a donato quodam afro nun¬
cupati. qui de numidia ueniens totam pe¬
ne africã sua ꝑsuasione decepit. asserens
siaci abonoso quodã ep̃o exorti ꝓduntur.
runt. Circunciliones dicti. eo quod agres¬
tes fint: qͦs contopitas uocant. supradictȩ
heresis habentes cdoctrinã. Hi in sano amo¬
re martyrii semetipsos ꝑimunt. ut uio¬
lenter de hac uita discedentes martyreᷤᷤ
nominentur. Priscillianistȩ apͥsctiliano
uocati qͥ in hẏspania ex errore gnosticoꝵ
& manicheoꝵ ꝑ mixtum dogna compo¬
suit. Hi sic̃ & sabelliani trinitatẽ confum¬
dunt. & m̃bra humani corporis ꝑduode¬
cim stellarum signa distingunt: animaᷤ
dicunt eiꝰdem naturȩ eẽ cutꝰ ds̃ ÷: & spou
te ꝑseptem cȩlos descendere. & incidere
inquendã malignũ pͥncipẽ a quo istum
mundũ factũ describunt. & abi eo incor¬

Expanded text:
contra id quod scriptum est: Fecit Deus omnia bocontra id quod scriptum est: Fecit Deus omnia bona. Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens, totam pene Africam sua persuasione decepit: asserens saici a Bonoso quodam episcopo exorti produntur, runt. Circumcelliones, dicti eo quod agrestes sunt, quos Cothopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes, martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permistum dogma composte, sicut et Sabelliani, trinitatem confundunt et membra humani corporis per duodecim stellarum signa distingunt. Animam dicunt eiusdem nature esse cuius Deus est et sponte per septem celos descendere et incidere <in> quendam malignum principem a quo stum mundum factum discribunt et ab eo in
Abbreviated transcription (Latin):
Arriani ab arrio alexandrino prbro orti st̃.
qͥ coȩt̃nũ patri filiũ ñ agnoscens. diu̾sas int̾¬
nitate substantias asseruit: contra illud
qͦd ait dñs. ego & pat̾̃ unum sumꝰ. Macedo¬
niani a macedonio constantinopolita no
linaristę ab apollinare uocati st̃: dicenteᷤᷤ
xpm̃ corpus tantũmͦ sine anima suscepissȩ.
Antedicomaritȩ appellati sunt. ꝓ eo qͦd mariȩ
uirginitati contradicunt. asserentes eam pꝰ
xp̃m natũ uiro suo fusse cõmixtã. Metangeᷤᷤ¬
monitȩ ideo tale nom̃ accepert̃. quia angeos
grece uas dr̃. Asserunt enĩ sic ẽẽ intra patrẽ
filiũ. tanꝗͣ uas minꝰ intra uas maiꝰ. Patricia¬
ni a quodam patricio nuncupati st̃. qui
substantiã humanȩ carnis a diabolo con¬
ditam dicunt. Colitiani a quodã colieio
nominati. qui dicunt dm̃ ñ facere mala.
contra illud qͦd scriptũ ÷ ego dñs creans
mala. Foriani a florino quodã nominati.
qui econtrario dicunt dm̃ creasse mala:

Expanded text:
Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui, coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud, quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus. §. 43. Macedoniani a Macedonio Constantinopolitano linaristae ab Apollinare vocati sunt, dicentes Christum corpus tantummodo sine anima suscepisse. § 45. Antidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. § 46. Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος graece vas dicitur. Asserunt enim sic esse in Patre Filium, tanquam vas minus intra vas majus. § 47. Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. § 48. Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt, Deum non facere mala contra illud, quod scriptum est, Ego Dominus creans mala. § 49. Floriani a Floriano, qui e contrario dicunt Deum creasse mala,
Abbreviated transcription (Latin):
uelis pansis uerno tempore aduenisse
italiã uisi sunt ut aues. Primo enĩ eos
uarro italiam appulisse cõmemorat. Gre
dictos. Mirmidones fuerunt achillis socii.
dolopes pyrri. Dicti st̃ autẽ mirinidones
ꝓpt̾ astutiam. quasi mirecͣe id ÷ͥ formice.
E ratosthenes autẽ dicit dictos mirmidoneᷤᷤ
a mirmidone duce. iouis & eurimosȩ filio.
Cecropi atheniensiũ regi successit granus.
cuiꝰ filia attis nom̃ & regioni & genti dedit:
& ea atrici cognominati. qui st̃ athenien¬
ses. Ion uir fortis. ex suo nomine eosclem
athenienses uocauit iones. Iones autẽ hi¬

Expanded text:
velis passis verno tempore advenisse velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam appulisse commemorat: Graedictos. Myrmidones fuerunt Achillis socii, Dolopes Pyrrhi: dicti sunt autem Myrmidones propter astutiam, quasi myrmeces, id est, formicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Attis nomen et regioni et genti dedit, et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion vir fortis ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones
Abbreviated transcription (Latin):
euocati regnum cum eo facta uictoria di¬
uiserunt. sicq deinde grecis admixti pri¬
mũgallo greci. ntine ex antiquo galloꝵ
tessali a tessalo. postea agreco rege greci nun
gentẽ tessaliȩ fuisse aiunt. circa penion am¬
nẽ olim inhalitantẽ. a laph iͣ apollinis filia
nuncupatas. Sicionii greci st̃: nuncupati
asicione rege. Hi pͥmũ agialei uocabantur:
a rege agialeo qͥ pͥmꝰ sicioniis imꝑauit: aqͦ
& agialea ciuitas nuncupata ẽ: quȩ nc̃
peloponensis uocat᷑ apelope rege suo. Ipsi
ft̃ & archades ab archade rege suo & calystȩ
filio dicti. Danai adanao regeuocati. Idem
& argyui. ab argo conditore cognominati.
Postquã autẽ rex grecoꝵ apis mortuus est.
hiric filiꝰ argus successit in regnũ. & ex eo
argiui appellati st̃: qui etiam ab eis post
obitum ut ds̃ haberi cepit. templo & sac̾¬
fiero honoratꝰ. Accei qui & aciui. ab aceo
iouis filio elicti. Pelagi nominati. qͥacum

Expanded text:
vocati, regnum cum eo post peractam victoriam divocati, regnum cum eo post peractam victoriam diviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum salo, postea a Graeco rege Graeci sunt gentem Thessaliae fuisse aiunt circa Peneum amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii, Graeci sunt, nuncupati a Sicyonio rege. Hi primum Aegialei vocabantur a rege Aegialeo, qui primus Sicyoniis imperavit, a quo et Aegialea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponesus vocatur a Pelope rege suo: ipsi sunt et Arcades ab Arcade rege Jovis et Calystonis filio dicti. Danai a Danao rege vocati: iidem et Argivi ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt, qui etiam ab eis post obitum Deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo filio Jovis dicti, Pelasgi nominati, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
alexandro usq adint̾uentionẽ deletȩ sunt.
Inparte a syȩ scithe gentes quȩ posteros
se iasonis credunt albo crine nascuntur
ab assiduis niuib. & ipsiꝰ capilli color gen¬
ti nom̃ cledit: & inde dicunt᷑ albani. Hoꝵ
glauca oculis id÷ picta in est pupilla. adeo
ut nocte plusꝗͣ die cernant. Albani autem
uicini amaronis fuerunt. Ugnos antea hu¬
nos uocatos. postremo a rege suo abares ap¬
pellatos: qui prrus in ultima meotide int̃
glacialem tanaim & massagetarum imma¬
nes popłos habitauerunt deinde ꝑnicib
equis caucasi rupib feras gentes alexandri
claustro ꝓhibente rupꝑunt: & orientem ui¬
ginti annis tenuerunt captiuũ. & ab egyp¬
tiis atq ethiopib annuũ uectigal exegert̃.
Troianoꝵ gens antea dardana ad arcdano
nominata. Nam dardanꝰ & iasiꝰ fr̃s egrecia
ꝓfecti. ex his iasius ad traciam. dardanꝰ ad
troiani nuncupati st̃. Galathȩ galli eẽ

Expanded text:
Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. In partes Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis credunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli color genti nomen dedit. Et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, id est picta, inest pupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vicini Amazonum fuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus adTroiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse
Abbreviated transcription (Latin):
lia deniunero ducum iasonis qui ad colchos
ꝓfecti sunt. recollecta multitudine quȩ amiꝰ¬
so rege iasone passim uagabatur armeniã
condidit: gentiq ex suo uocabulo nom̃ dedit.
bentur uocati. gens antiquissima semꝑ ha¬
bita. Hi parthos bactrianosq feminȩ aut̃
eoꝵ amazonũ regna condiderunt. Massa¬
getȩ ex scitharum origine sunt: & dicti mas¬
sagete. quasi graues id ÷ͥ fortes getȩ. Nam sic
libiꝰ argentũ graue dicit. id ÷ massas. Hi st̃
qͥ int̾ scitas atq albanos septentrionalib ui¬
gis in habitant. Amarones dictȩ sunt seu
qͦd simul uiuerent sine iuris. quasi amazo¬
iN: siue qͦd adustis dẽteriorib mãmͥs eent.
ne sagutarũ iactus impediretur. qͣsi ansy.
Mlazoñ: nudabant enĩ quã adusserant mã¬
mã. Has tytianꝰ unimaminas dicit. Nã
hoc ÷ͥ amaron quasi anecalazocin: id est
sine manima. Has iam non eẽ. qͦd earum
partim ab hercule. partim ab achylle uł

Expanded text:
lia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos lia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit.bentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque; feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae quasi graves, id est fortes Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est massas. Hi sunt, qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi ἅμα ζῶν, sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum iactus inpediretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim quam adusserant mammam. Has Titianus Unimammas dicit. Nam hoc est Amazon, quasi ἄνευ μαζοῦ, id est sine mamma. Has iam non esse, quod earum partim ab Hercule, partim ab Achille vel
Abbreviated transcription (Latin):
habitant solitudinẽ. Ipsi st̃ & ismahelitȩ ut
liber geneseos docet: quod sint ex ismahele.
Ipsi ceclar: a filio ismahelis. Ipsi agareni: ab
agar. Qui ut diximꝰ ꝑuerso nomine sarrace¬
ni uocantur. qui ex sarra se genitos głantur.
Phylistei ipsi st̃ palestini. quia .p. litteram
sermo hebreus ñ habet s ꝓ ea. ꝙ ͫ greco utitur.
in de phylistei ꝓpalestinis dicunt᷑: a ciuitate
utiq sua. Idem & allophili. id ÷ͥ alienigenȩ.
ob hoc quia semꝑ fuerunt inimici i srł. & lon¬
ge ab eoꝵ genere ac societate separati. C hana¬
nei appellati de chanaan filio cham: quoꝵ
t̾ram uidei possederunt. ex cuiꝰ origine fuit
emor pater sychem: a qͦ amorrei sunt nun¬
cupati. Egyptii ab egypto quodã rege uo¬
cati st̃: nam antea exei dicebantur. Int̾p̃tan¬
tur autẽ lingua hebraica egyptii affligen¬
tes. eoqͦd afflixert̃ dĩ popłm priusꝗͣ diuino
auxilio liberarentur. Armenius unꝰ ex tessa¬

Expanded text:
habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua Hebraica Aegyptii adfligentes, eo quod adflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius ex Thessa
Abbreviated transcription (Latin):
ab isrł filio isaac. Nam patriarcham hebreoꝵ
fuisse isrł: a qͦ duodecim uideoꝵ trib israhelis
tribuum nom̃ imposuit. Nam antea hebrei
pe iuda reges habebant iudeoꝵ nom̃ sortitȩ st̃:
reliqua pars decem tribuum quȩ in samaria
regẽ sibi constitrat. ob popłi magnitudinẽ
pͥstinũ nom̃ retinuit isrł. Samaritanoꝵ gens
sumpsit exordiũ ab assyriis. qͥ transmigrati
habitauerunt in samaria: qͥ latine int̾pre¬
tantur custodes. eo qͦd captiuato isrł. isti in
t̃ram regionis eoꝵ ad custodiã collocati sint.¬
Fenix cathini fr̃ de thebis ȩgyptioꝵ in syri¬
am ꝓfectus apud sẏdonem regnauit. eosq
popłos ex suo nomine fenices. eãq ꝓuinciam
feniciam nuncupauit. Dydones autẽ aciuita¬
te quȩ uocat᷑ sẏdon trauxisse uocabulũ ꝑhi¬
bentur. Sarraceni dicti. uł qͥa ex sarra genitoᷤᷤ
se p̃dicent. uł sicut gentiles aiint qͦd ex origi¬
ne sẏroꝵ sint: qͥsi sẏrigene. Hi ꝑamplam

Expanded text:
ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse Israel, a quo duodecim Iudaeorum tribus Israelis tribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei pe IReliqua pars decem tribuum, quae in Samaria sibi regem constituit, ob populi magnitudinem, pristinum nomen retinuit Israel. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur cs illic ad custodiam conlocati sintPhoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam
Abbreviated transcription (Latin):
didit. gentẽq medoꝵ nomine suo appella¬
uit. S inuenimꝰ ingenesi qͦd madai filius¬
iafech auctor gentis medoꝵ fuit. a quo &
cognomniati st̃ ut suꝑiꝰ dictum ẽ. Persȩ a
ꝑseo rege sunt uocati. qui egrecia asiã tran¬
siens ibi barbaras gentes graui diuturnoq
bello ꝑdomuit: nouissime uictor nomen
subiectȩ genti dedit. ꝑsȩ autẽ ante cyrũ
ignobiles fuerunt. & nulliꝰ inter gentes lo¬
ci habebant᷑. Medi autẽ semꝑ potentissimi
fuerunt. Casdei qui nunc chaldei uocan
qͦd ÷ supplicari & uenerari. quia diuinrita¬
tem ꝑ ipsoꝵ thura ueneram᷑. Ipsi st̃ & ara¬
bi. quia in montes arabiȩ st̃ qui uocantur
libanꝰ & antelibanꝰ: ubi thura colliguntur.
Syri asyrim uocari ꝑhibentur. qui fuit¬
nepos abraham ex cethura. Quos autẽ uete¬
res assyrios. nunc nos uocamꝰ uocam us sy¬
ros: a parte totũ appellantes. Hebrei uocati ft̃
ab heber qui ꝓnepos fuit sem. Israhelitȩ uͦ:

Expanded text:
didit, gentemque Medorum nomine suo appelladidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qu supplicari et venerari, quia divinitatem per ipsorum tura veneramus. Ipsi sunt et Arabes, quia in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi tura colliguntur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuitnepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. Israelitae vero
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sunt plurimȩ  tygres. Bactriam scite
fuerunt. qui suoꝵ factione a sedib suis
pulsi. iuxta hactron orientis fluuium¬
consederunt: ex cuiꝰ uocabulo & nom̃
sortiti sunt. Huiꝰ gentis rex fuit ⁊oroastrẽ.¬
inuentor magice artis. Parthi quoq &
ipsi ab scithis originẽ trahunt. Fuerunt
em̃ eoꝵ exules quod etiam eoꝵ uocabulo
manifestatur. Nam scitico sermone exu¬
les parthi dicunt᷑. Hi similit̾ ut bactria¬
ni domesticis seditionib scithia pulsi.
solitudines iuxta hircaniã pͥmũ furtim
occupauert̃. deinde pleraq finiũ etiam
uirtute obtinuerunt. Assyrii ab assur filio
sem uocati. gens potentissima: quȩ ab eu¬
frate usq ad tudeoꝵ fines omẽm in medio
tenuit regionem. Medi a rege suo cognonu¬
nati putant᷑. Namq iason p᷑ liaci regis fr̃
apeliȩ filiis thessala pulsꝰ ẽ: cũ medea uxo¬
re sua. Cuiꝰ fuit priuignus medus rex athe¬
niensium. qui post mortẽ iasonis orientis
plagam ꝑdomuit. ibiq mediã urbẽ con¬

Expanded text:
ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta consederunt, ex cujus vocabulo et nomen sortiti sunt. Hujus gentis rex fuit Zoroasteinventor magicae artis. 44. Parthi quoque, et ipsi a Scythis originem trahunt. Fuerunt enim eorum exsules, quod etiam eorumanifestatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem con
Abbreviated transcription (Latin):
Cantabri gens hispaniȩ. uocabulo urbis
& hiberi amnis cui uisident appellati.
Hoꝵ animus ꝑtinax. & magis ad latro¬
cinandũ & ad bellandum uł ad ꝑpetien¬
dum u̾bera semꝑ parata. Celtiberi ex
gallis celticis fuerunt. quoꝵ ex nomi¬
ne appellata ẽ regio celtiberia. Nam ex
flumine hispaniȩ hibero ubi consedert̃.¬
&. exgallis qui celtici dicebant᷑ mixto
utroq uocabulo: celtiberi nuncupati st̃.
Afri appellati abuno exposteris abrahȩ qͥ
uocabatur afer. qui dr̃ duxisse adu̾sus
libiam exerertũ. & ibi uictis hostib conse¬
disse. eiꝰq posteros ex nomine attaui &
afros & africam nuncupasse. Pȩni kar-
taginenses st̃. a fenicib nuncupati. qui
cũ didone ꝓfectist̃. Tyrios uͦ a tyria urbe
fenicum nominatos de qua ꝓfecti sunt:
& in africe littꝰ uenerunt. Getuli getę
dicunt᷑ fuisse. qui ingenti agmine alo¬
cis suis nauib conscendentes. loca sirti ũ¬

Expanded text:
Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi consederunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, misto utroque vocabulo, Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus consedisse, ejusque posteros ex nomine Atavi, et Afros Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt: Tyrii vero a Tyro urbe Phoenicum nominati, de qua profecti sunt, et in Africae littus venerunt. Getuli Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes loca Syrtiu
Abbreviated transcription (Latin):
Lateq uagantes uaccei. Hi pyrreneis
iugis ꝑ amplam montis habitant solitu¬
dinem. Idẽ & uitas comes quasi uaceones
.c. in .s. litt̾a demutata: quos oneus
põpeiꝰ edomita hispania & ad triumphũ
redire festinans de pireneis iugis de¬
posuit. & munũ oppidũ congregauit.
unde & conuenarũ urbs nom̃ accepit.
Ppani ab hibero amne pͥmũ hiberi. postea
ab spalo spani cognominati st̃. Gallici a¬
candore dicti. unde & galli. Reliquis enim
hispaniȩ popłis candidiores existunt. Hi
grecam sibi originem asserunt. unde &. na¬
turali ingenio callent. Si quidẽ post finem
troiani belli teutrum morte aiaeis frĩs
inuisũ pat̾ telamoni dũ ñ reciꝑetur reg¬
nũ cyprũ concessisse. ibiq urbem nomine
antiquȩ patrie salaminã condidisse. inde
ad galliciam ꝓfectum. expositis sedib ex
loco genti nom̃ dedisse. Astures hispaniȩ
uocati. eo qͦd cirea asturam fluuiũ septi
montib & siluis crebris in habitent.

Expanded text:
Lateque vagantes Vaccaei. Hi Pyrenaei Lateque vagantes Vaccaei. Hi Pyrenaei jugis peramplam montis habitant solitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, c in s litteram demutata. 108. Quos Cn. Pompeius, edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. 109. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo HISPANI cognominati sunt. candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent.
Abbreviated transcription (Latin):
sint: gens intͣ occeanũ int̾fuso mari. qͥsi
extͣ orbem posita. de quib uirgiliꝰ. Toto
diuisos orbe britannos. Scoti ꝓpͥa lingua
nom̃ habent apicto corpore. eo qͦd acule¬
is ferreis cũ attramento uariarũ figu¬
rarum stigiate annotent᷑. G alli acan¬
dore corporis nuncupati. Gala enĩ gͦce:
lac dr̃. Unde & sibilla siceos appellat:
cũ ait de eis. Tunc lactea colla auro nec¬
tuntur.Dcd̃m diu̾sitatẽ enĩ cęli & faci¬
es hominũ. & colores. & corpoꝵ qͣntita¬
tes. & animoꝵ feritates existt̃. Inde roma¬
nos graues. grecos leues. afros uersipel¬
les. gallos natura feroces atq acriores
ingeiuio ꝑuidemus: qͦd natura climatũ
facit. Galli autẽ senones antiqͥtꝰ reno¬
nes dicebant᷑. cum liberum hospicio re¬
cẽpissent. Postea autẽ. ⁊. in .s. litt̾am cõ¬
mutata ẽ. Uacca oppidum fuit iuxta
pyrreneum. a quo sunt cognominati
uaccei. De quib creditur dixisse poetã.

Expanded text:
sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum, et colores, et corporum quantitates, et animorum diversitates existunt. 415 Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. 106. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent, postea x in s litteram commutata est. 107. Vacca oppidum fuit juxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccaei, de quibus creditur dixisse poeta:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdiderunt. Dicti autẽ sueui putantur
amonte sueuo. qͥ abortu iniciũ germa¬
niȩ facit: cuiꝰ loca in coluerunt. Bur¬
gundines qͦndam aromanis subacta
interiori germania ꝑ castroꝵ lumites
positi atyberio cesare innagnã coierunt
gentẽ. atq ita nom̃ ex locis sumpserunt.
quia crebra ꝑlimites habitacula consti¬
tuta burgos uulgo uocant. eoꝵq p̃ua
hodieq testes st̃. Hi postea rebelles roma
nis effecti. plusꝗͣ octoginta milia arma¬
toꝵ ripe rhen fluminis insederunt.
& noĩ gentis obtinuert̃. Saxonũ gens
inocceani lutorib & paludib in uiis¬
sita. uirtute atq agilitate habilis. unde
& appellata: qͦd sit durũ & ualidissimum
genꝰ hominũ. & p̾stans çet̾is pẏraticis.
ranci a quodam ꝓpͥo duce uocari putant᷑
Alii eos aferitate moꝵ nuncupatos exi¬
famant.Sunt enĩ in illis mores inconditi.
naturalis ferocitas animoꝵ. Britones qͥdã
latine nominatos suspicant᷑ eo qͦd bruti

Expanded text:
prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt. 99. Burgundiones quondam, a Romanis subacta interiore Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, 414 atque ita nomen ex locis sumpserunt: quia crebra per limitem habitacula constituta burgos uulgo uocant, eorumque eshodieque testes snis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti