comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aethiopes hoĩes nigri dicti afilio cham
qͥuocatus ẽ chus. exqͦoriginẽ trau̾t
chus enĩ hebraica lingua ȩthiops int̾¬
pͣtatur. hii quõda abĩdo flumine cͥosur¬
gͣetes uicta egyptu inter nilñ ⁊ oceanu
in meridie subipsa solis uicinitate ĩseder
qͦ tres sũͣt ppłi hesꝑi. garamates. et
indi. hespi sũt occidentes. garamantes
iripolis. indi orientes. ȩ tiopia dicta.
acalore ppłoꝵ. quos solis uicinitas torr&s.
Reniq uim syderis ꝓdit homin᷑u color. ẽ
enĩ ibi iugis estus. naqͥcqͥd eiꝰ ẽ subme ocer
ridiano cardine ẽ. circa occiduum aut
montuosa est. harenosa. ĩmedio adoriẽ¬
tẽ uͦ plaga deserta cuiꝰ situs. ab acciduo
atͥlantis montis ad oriente. usq in egip¬
ti fines porrigitur. ameridie oceano.
Aseptetrione nilo. flumine clauditur.
plurimas habens gtͣs. dinerso uultu
& mostruosa spetie. orribiles. ferarũ
qͦq ⁊ serpentiũ referta est multri¬
dine. Illic qͥppe rinocerora e cameleo isi¬

Expanded text:
ETHIOPES dicti sunt a filio Cham qui vocatus est Chus, a quo originem traxerunt. Chus enim ebrayca lingua Ethiops intrpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Ta colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub merridiano cardine est, circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta, cujus situs ab occiduo Altantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur. A meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur, plurimas habens gentes diverso vultu et monstruosa specie horribiles, ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelo
Abbreviated transcription (Latin):
line: Alabastrites. lapis cã didꝰ. ĩ tͣinstĩe¬
tus uariis coloribꝰ ex qͦ euagłicuillius
unguenti uasculũ fuit. caua̾t enĩ hũc
ad uasa unguẽ taria qͣm optime ser¬
uare incorrupta drͣ. Nascitur cirea the¬
bas ȩgyptias. & clamascũ sẏrie. cetͣis cã¬
didior. ꝓbatissimũ uͦ inindia¬

Expanded text:
esse. Alabastrites lapis candidus interdistinctus variis coloribus; ex quo evangelici illius unguenti vasculum fuit . Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare ea incorrupta dicitur: nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, caeteris candidior: probatissimus vero in India
Abbreviated transcription (Latin):
des paludes ꝑdeserta oĩculta exteͣdit᷑¬
Albani ĩpartes sut asiaticȩ scite gnͣs quȩ
pa̾steros se iasonis credũt. ab assiduis
est pupilla. ad eo. ut nocte plusquã clie
cernãt. Ablaniau̾̃t uici amaronis fuertͣ¬

Expanded text:
das paludes, per deserta et incola siIn partes Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis credunt, albo crine nest pupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vicini Amazonum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
repire nͣ possit balatu freque̾ti absẽtẽ
incitat. ut respo̾sũ reuoce̾ ercit& qͦd eiꝰ
sonũ errabũda replic&. uestigia. mul¬
tis lic& uersetur ĩ milibꝰ ouiũ recognos¬
cit uocẽ parẽtis. festinat ad marr̾e. lactiᷤᷤ
qͦqumat᷑ni notos sibi fontes reqͥrit. quã¬
uis cibi desiderio detineãtur. ⁊ potus
trascurrit tamͣ aliena ubera grauida
lic& humore lactis exunda. solã matr̃e
reqͥrit. solius sibi mat̾ni uberis pauꝑeᷤᷤ
sucos significot abũdare. Illa qͦq ĩ tͣ mul¬
ta agniculoꝵ. milia solũ filiũ nouit.
Unꝰ plurimar. balatus eade̾ species. sed assoͥis¬
illa tam fȩtũ suuũ discernit acetis. et
solũ filiũ tacito pietatis recognoscit teᷤᷤ dgłosis¬
timonio: Pastor errat ĩ discretione ouinͣ
agnicułꝰ magnitione matris nescit errare. E¬
fastor fallitur specie. sed ouis pietate ⁊sido
haba odorẽ suũ quę soboles aura speci¬
ali quadã uidaꝰ ꝓpͥetate redolere. hab&

Expanded text:
repperire non possit, balatu frequenti absentem citat, ut responsurae uocem excitet, quo ad eius sonum errabunda replicet uestigia. multis licet uersetur in milibus ouium, recognoscit uocem parentis, festinat ad matrem, lactis quoque materni notos sibi fontes requirit. quamuis cibi desiderio teneatur et potus, transcurrit tamen aliena ubera grauida, licet umore lactis exundent, solam matrem requirit, solius sibi materni uberis pauperes sucos significat abundare. illa quoque inter multa agniculorum milia solum filium nouit. unus plurimorum balatus, eadem species: illa tamen fetum num discernit a ceteris et solum filium tacito pietatis testimonio recognoscit. pastor errat in discretione ouium, agniculus in agnitione matris nescit errare. pastor fallitur specie, sed ouis pietate no domesticum quem soboles chara 123 speciali quadam videtur proprietate redolere. 26.
Abbreviated transcription (Latin):
aer. ẽ manitas plurimũ habenᷤᷤ
ad mixtũ raritatis. quã cet̾a ele¬
menta. de quo uirgiliꝰ. longũ
quod ferat t̾rã. uł ab eo quod
feratur. hicaut̃ partĩ ad terrenã.
partim ad celestẽ materiã ꝑtinet.
Nam ille subtilis ubi uentosi ac
ꝓcellosi motꝰ non possunt exis¬
tere. ad cȩlestẽ ꝑtinet partẽ.
Iste uͦ turbulentior. qui exalatio¬
nibꝰ humidis corporescit. t̾rę
deputatur. Quiq ex se multas
species reddit. Nã cõmotꝰ uentos
facit. uehementiꝰ aut̃ concitatꝰ. fulg̾a &
tonitrua. contractꝰ. nubila. cons¬
pissatꝰ pluuiã. Congelatis nubibꝰ
niuẽ. T urbulentiꝰ congelatis den¬
sioribꝰ nubibꝰ grã dinem. distentꝰ
serenũ efficit. Nã aerẽ densum.
nubem eẽ. nubẽ rarefactã ⁊ solu¬

Expanded text:
Aer est inanitas plurimum habens admixtum raritatis quam cetera elementa. De quo Vergilius Aen. 1quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactam et solu
Abbreviated transcription (Latin):
& s a splendore acris uocatũ. sicut
aurum ⁊ argentũ. apud antiqͦs aut
prior aeris quã ferri cognitꝰ ẽ usus.
Ere quippe pͥmi ꝓscindebant t̾rã.
aere certamina belligerabant.
Eratq in p̃cio magis aes. aurũ uͦ
sũmo successit honore. sic uoluenda
aetas. cõmutat tempora rerum. Et
qđ fuit inp̃cio. fit nullo deniq ho¬
nore. Usus eris postea tͣnsiit insimu¬
lacris. Inuasis. in ȩdificioꝵ struc tu¬
ris maxime. & ad ꝑ p̃etuitatẽ inu¬
num̃toꝵ etiã publice in eis consti¬
tutiones scripte sunt. Cipͥũ aes. in
cipro insula priꝰ reꝑtũ ẽ. unde ⁊ uo¬
catũ. factũ ex lapide aeroso. quẽ¬
g̾ci cathiniã uocant. Et est ducti¬
ie huic si addat᷑ plũbũ. colore pur¬
pureo fit. Aũricalcum dictũ quod i
splendorẽ auri. & duriciã aris pos¬
sideat. E st aũt conpositũ nom̃ ex
lingͣ latina ⁊ g̾ca. &s. enĩ sermone

Expanded text:
s ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum verin summum cessit honorem: sic volvenda aetas commutat tempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone
Abbreviated transcription (Latin):
in A quor appellatũ. quia equalit̃ sur¬
sum ẽ. Et quamuis aquȩ fiuctuan¬
tes ł tumentes erigant᷑. sedatis rur¬
sũ tempestatibꝰ ad equant᷑. altitudo
enĩ maris diu̾sa ẽ. s in discreta tam̃
dorsi eiꝰ equalitas. Equus qđ est uis¬

Expanded text:
. Aequor autem vocatum quia aequaliter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem
Abbreviated transcription (Latin):
Duo sunt aũt equi noctia. unũ uer¬
nale ⁊ aliud autuminale. qđ greci
tantũ partes diuidebat᷑. hoc ẽ in
estiuũ & hyemale solsticiũ. ⁊ in
duo emis pheria. Padequas.¬

Expanded text:
duo sunt aequinoctia: unum vernale, et aliud autumnale, quae Graeci partes tantum dividebatur, hoc est, in aestivum et in hiemale solstitium, et in duo hemisphaeria. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
annuit. adqͥescit. consentit.
annunciat᷑. & nunciat᷑. & denun¬
de futuro. nunciat᷑ de longinqͦ.
de nunciat᷑ in presenti. renunci¬
atur de excusando ⁊ repudiando.

Expanded text:
t adnuntiatur et nuntiatur et denunde futuro, nuntiatur de longinquo, denuntiatur in praesenti, renuntiatur de excusando et repudiando.
Abbreviated transcription (Latin):
ic tuixia nuncupant. eoqđ sibi
societatis concordia & cõmunione
quadã conueniant. Nã sic ea int̾
se naturali quadã ratione iunc ta
dicuntur. ut mͦ originẽ ab igne re¬
petentes. usq ad terrã. mͦ aterra
usq ad ignem: ut ignis quidẽ in
ara dẽsisrat᷑. aer inaqua densent᷑.
aqua uit̾ra crassescat. rursq t̾ra
diluat᷑ inaqua. aqua rarescat in
aera. aer inignẽ extenuet᷑. Qua¬
ꝓpt̃ omĩa elemĩta om̃ibꝰ in eẽ. sed
unũ qđ q eoꝵ ex eo qđ ampliꝰ ha¬
bet accepisse uocabulũ credat᷑.
Sunt aũt diuina ꝓuidencia.
ꝓpriis ammantibꝰ distributa. Nã
cclũ angelis. aerẽ. uolucribꝰ. mare
piscibꝰ. t̾ram hominibꝰ. cet̾isq ani¬
mantibꝰ creator ipse impleuit.

Expanded text:
ctoxa nuncupant: eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sicca inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, ut intro originem ab igne repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus ceterisque animantibus Creator ipse inplevit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽdem. omne edificium. antiqͥ adẽ
apellauer̃. alii aedem ab edendo sũp
sisse nomen aestimant. dantes exem¬
plũ de plauto. si uocassẽ uos in
adẽ ad prandiũ. hĩc edificiũ. eo qđ
fuerit priꝰ ad edendũ factũ.¬

Expanded text:
. Omne aedificium antiqui aedem appellaverunt. Alii aedem ab edendo quidem sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de Plauto: Si vocassem vos in aedem ad prandium Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factu
Abbreviated transcription (Latin):
Egiptii. ab egipto quodã rege uo¬
cati st̃. nam ante aerii dicebant᷑.
Int̾pretant᷑ aũt lingͣ hebraica
giptiĩ. affligentes. Aere humido.¬
ipse quoq aer mediꝰ int̾ duo cõ¬
pugnantia. ꝑ naturã. hoc ẽ inter
aquam & ig̾nem. utrũq illud ele¬
mentũ sibi conciliat. qr aquis hu¬
more. & ignis calore coniungit᷑.
Ignis qͦ cum sit calidꝰ & siccꝰ. calore
aeri adnectitur. siccitate aut̃
in comunione t̾rȩ sociat᷑. atq ita
sibi ꝑ hunc circuitũ quasi ꝑ quẽ¬
dã corũ concordi societate conue¬

Expanded text:
egyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt: nam ante aerei dicebantur. Interpretantur autem lingua Hebraica Aegyptii, affligentes, eo quoIpse quoque aer medius inter duo compugnantia per naturam, hoc est, inter aquam et ignem, utrumque illud elementum sibi conciliat, quia aquae humore et igni calore conjungitur. Ignis quoque, cum sit calidus, et siccus, calore aeri annectitur, siccitate autem in communionem terrae sociatur, atque ita sibi per hunc circuitum, quasi per quemdam chorum concordi societate conve
Abbreviated transcription (Latin):
b̾si tẽpus. Aestas est cũ sol inseptetrionẽ se
subrigit. & spacia diurna ꝓducͣ. noctesuͦ¬
coartat & astrigit. itaq qͦ magis usu assi¬
duo aeri huic copulatur atq miscetur.
eoamplius aerẽ ipsũ uaporat. & humore
exsicato fatescit ĩpuluerẽ. & adolescere
grat ardoribꝰ minores uͣbras facit in
meridianu. qͣm exalto hũe illuminat

Expanded text:
 3. Aestas est, cum sol in septentrionem se subrigit, et spatia diurna producit, noctes vero arctat et stringit. Itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur, atque miscetur, eo amplius aerem ipsum vaporat, et humore exsiccato terra fatiscit in pulverem, et adolescere grat ardoribus, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
& extendit tabernaculũ suũ tr̃as
turrem  regis significari. hoc est
congregationis & cetus. quod mi
cheas ꝓpħa testatur dicens. Et tu
turris gregis nebulosa filia syon.
&e cetera. Illo quoq tempore iacob
trans locum ubi postea templũ
adificatum ẽ. habuisse tentoria.
Sed si queramus ordinẽ uiȩ pastorẽ
uixta bethleem locus ẽ. ubi uł
angeloꝵ grex. in ortu dñi cecinit.
uel iacob peccora sua pauit. loco
nomen imponens. uel quod ue¬
rius ẽ. quodam uaticinio futurũ.
iam tunc misteriũ monstrabat᷑.¬

Expanded text:
et extendit tabernaculum suum trans turrim gregis significare, hoc est, congregationis et coetus: quod et Michaeas Propheta testatur, dicens: Et tu turris gregis nebulosa, filia Sion , et caetera: illoque tempore Jacob trans locum, ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethleem locus est, ubi vel Angelorum rex in ortu Domini cecinit: vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen imponens: vel quod verius est, quodam vaticinio futurum jam tunc mysterium monstrabat
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ spartaria condidert̃. Gaddis. insula in fine betice
ꝓuincie sita. q̃ dirimit europã ab africa in qͣ herculis
colũpne uisurt᷑. ⁊ inde tyreni maris faucib occeani
ri. nascit᷑ in ea arbor similis palme. cuiꝰ gumis infectũ
uirum ceraunium genimã reddit. Gaditanum fretum.¬
a gadib dictũ ubi pͥmum ab occeano maris magni lim̃
aꝑit᷑. uñ ⁊ hercules cum gadibꝰ ꝑueniss columpnas ibi
posuit sꝑans illic eẽ orbis t̃raꝵ finem. hisis. Gaditanꝰ¬

Expanded text:
ina favos deserant. Gadis insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani ri. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium gemmam reddit. Forta Gadibus dictum, ubi primo ab Oceano maris Magni limen aperitur. Unde, et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ crurũ. ⁊ dicta genua. eo qd̃ in ut̃o sint genis opposita
gni formariq hominẽ ita ut genua sursũ sint. qͥb ocłi
firmant᷑. ut caui ac recõditi fiant. Enmꝰ ait atq genua
ꝯpͥmat arta gena. Iñ ẽ qd̃ hoĩes dũ ad genua se ꝓster¬
nant hi statĩ lacͥmant᷑. Uoluit erũ eos nat᷑a uterũ ma¬
t̃nũ rememorare uͥ quasi in tenebris ꝯsidebant añ qͣm

Expanded text:
et crurum; et dicta genua, eo quod in utero sint genis opposita.gni formarique hominem dicunt ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi, ac reconditi fiant. Ennius: Atque genua comprimit artagena. Inde est quod homines, dum ad genua se prosternunt, statim lacrymantur. Voluit enim eos natura uterum mat
Abbreviated transcription (Latin):
YSibꝰ. Funalia sunt. que intͣ ceram sũt. dicta a funib
quos añ usum papiri cera circiundatos habuere maio¬
res. uñ ⁊ funes dicunt᷑. funalia aũt greci stolaces dic̃t¬
qd̃ sint scibȩ hoc ẽ mortis. hos romani funes ⁊ funa¬
lia nominabãt᷑. Funalia apud ueteres candelebra ex¬

Expanded text:
'funalia' sunt quae intra ceram sunt, dicta a funibus, quos ante usum papyri cera circumdatos habuere maiores: unde et funera dicuntquod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiana nom̃ sũpsit ut medici memorãt ab inuẽtore radi¬
cib aristologie similib nascit᷑ sub alpib atq galatia
scendert̃ sub pecato scilici ydoł seruiẽtes. ⁊ ñ regen̾ati.
Pinde gentiles pͥmitꝰ nuncupant᷑. ip̃i dicunt᷑ gr̃r ethni¬
ci. Ethnici ex gͥco in latinũ int̃pretant᷑ gentiles. ethnos
enĩ gr̃e gens dicit᷑. Post fidẽ aũt ñ deberi uocari gt̃s si¬
ue gentiles. eos qͥ ex gentibꝰ credt̃. sicut pꝰ fidẽ dici nõ
potest. iudeus. testante paulo apło ⁊ dicente iã xͥanis.¬

Expanded text:
tiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus, atque Galatia scenderunt sub peccato, scilicet idolis servientes et necdum regenerati. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicuntur Graece Ethnici. Ethnici ex Graeco in Latinum interpretantur gentiles. Ἔθνος enim Graece gens dicitur. Post fidem autem non debere vocari gentes sive gentiles eos qui ex gentibus credunt; sicut post fidem dici iam non potest Iudaeus, testante Paulo Apostolo et dicente iam Chris
Abbreviated transcription (Latin):
arfaxat a qͦ hebrei iactan filiꝰ. eber a qͦ indoꝵ orta ẽ
gens. sale filiꝰ iactan a quo bactͥani licet eos aliĩ sci¬
turũ exules suspicent᷑. Hismahel filiꝰ abrabã. aquo
hismahelite qͥ nc̃ corrupto noĩe sarraceni qͣsi a sar¬
ra.⁊ agareni ab agar. Nabeth filiꝰ hismahel. a quo
nabuthei. qͥ ab eufratha cura mare rubrũ inbabitãt.
Moab. ⁊ amon. filii loth. a quo moabite. ⁊ amanite. E¬
dom filiꝰ esau. a qͦ idumei. heȩ sunt gc̃s q̃ sem strrpe de¬
fenices. Filii cham qͣtuor. ex qͥb orte sunt gt̃s heȩ. Chus
a qͦ ethiopes ꝓgeniti. Mesraym a qͦ egẏptii ꝑhibent᷑ ex¬

Expanded text:
Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathaei, qui ab Euphrate in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quibus Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Hae gentes, quae de Sem stirpe. AgPhoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur ex
Abbreviated transcription (Latin):
titudo ab uno pͥncipio orta siue ab alienatiõe scd̃m
ꝓpͥam collectionẽ distinctã. ut grecie. asie. hinc ⁊ gen-¬
tilitas dr̃. gens aũt appellat᷑ ꝓpt̾ gen̾ationes familiar̃.
xcuii. De que sem fiunt.lxxiii.ł potiꝰ ut ratio decla
singularit̾ gentes singłas pcreauert̃. quoꝵ pͥmꝰ elam.
a qͦ elamite pͥncipes ꝑsidis. Scd̃s asur. a qͦ assirioꝵ pul¬
lulauit imꝑiũ. Terciꝰ arfaxat. a quogens chaldeoꝵ
exorta ẽ. Quartꝰ. ludi. a qͦ lidii. Qumtꝰ arã. aquo si¬
ri quoꝵ metropolis fuit damascꝰ. Filii aram. nepotes
sem qͣtuor. hus.⁊ ul.⁊ geter. ⁊ mes. hus draconitidis
ꝯditor. qͥ int̾ palestinã. ⁊ coerẽ siriã tenut pncipatũ.¬
uñ fuit iob. scd̃m qd̾ scriptũ ẽ. uir erat in t̾ra hus
noĩe iob. Scd̾s ul. a qͦ armeni. Terciꝰ getter. a qͦ car¬
meni. siue carie. Quartꝰ mes. aquo sunt hi qͥ uocan¬
tur menes. Posteritas arfaxat. filii sem eber. nepos

Expanded text:
titudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarsingulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est. Quartus Lud, a quo Lydii. Quintus Aram, a quo Syri quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem quatuor: Hus, et Hul, et Gether, et Mesa. Hus Trachonitidis conditor, quae inter Palaestinam et Coelesyriam tenuin terra Hus . Secundus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos
Abbreviated transcription (Latin):
nitor nature uocabulũ ẽ siue originis. Nam pat̾ di¬
gnitatis ⁊ honoris nom̃ ẽ. uñ ⁊ scõs uiros ac senioreᷤᷤ pa¬
gres dicimꝰ. genitores ñ nͥ a qͥb nati sumꝰ. uirot. Geni¬
gnendo. dicti ⁊ parentes qͣsi pariẽtes ide ⁊ creatores. cre¬
mentũ enĩ ẽ semen masculi. uñ animaliũ ⁊ hominũ
corpora cõcipiunt᷑. hinc ⁊ creatores parẽtes dicuntur.

Expanded text:
nitor naturae uocabulum est, siue originis; nam pater dignitatis et honoris nomen est. Vnde et sanctos uiros ac seniores patres dicimus. Genitores nonnisi a quibus nati sumus. Ingignendo, et parentes, quasi parientes. 5. Iidem et creatores. Crementum enim est semen masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ herba aũt hordiatia ad huc iuridis. nec dũ granis ad
Sic enĩ ⁊ apud nos augusti appellantur reges cũ ꝓpͥis
nõib censeantur. expͥmitur aũt inlatinũ pharaho de¬
negans eũ utiq dm̃. siue dissipator eius. popłi enĩ dri
ho ñ ẽ nom̃ hõĩs s dignitatis. sic̃ apud nos augi appellãt¬
impr̃es cũ ꝓprus noĩb censcantur. Faraho tñ ille submer¬
sus in mare rubrũ ꝓprio uocabulo ceneres uocitatus est. Esł.¬
farciatur hoc ẽ impleat᷑ cũ aliaꝵ reꝵ c̃mixtione. farcit.

Expanded text:
est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei on hominis sed dignitatis, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Pharao tamen ille submersus in mare rubrum proprio uocabulo Cenchres uocitatus est. farciatur, hoc est, impleatur, cum aliarum rerum commistione. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾̃ra dicit᷑. tunc aũt maiore gelu stringit᷑ t̾ra. cũ fuerit
me uocate. qd̾ instar gũmi transluceãt. Post marmoꝵ¬
aũt gena gemime secunt᷑. que multũ auro colorẽ tribu¬
unt uetustate coloꝵ pͥmordia eiꝰ a rupe caucasco fabule
ferunt ꝓmetheũ primũ fragm̃tũ saxi eiꝰ inclusisse ferro
ac digito circũdasse bisq iniciis cepisse anulũ atq gem¬
mã᷑ Gen̾a gemmaꝵ in numꝰabilia eẽ tradunt᷑. e quibꝰ nos
⁊ tm̃ que pͥncipalia siue notissima st̃ ad notauimꝰ. Uocate
aũt gemme ut supͣdictũ ẽ quod instar gũmi tͣnstuceant.
Preciosi lapides ideo dicti surit. q care ualẽt. siue ut aui¬
lib discerni possint. seu qd̾ rari sint. Omẽ enĩ qd̃ rarum
ẽ. magnũ ⁊ p̃ciosum uocat᷑. sicut ⁊ in samuelis uolumine
legit᷑. ⁊ sermo dñi p̃ciosus erat in isrł. hoc ẽ rarus. St̃ nãq¬

Expanded text:
terra dicitur. Tunc autem majori gelu stringitur terra, cum fuerit ost marmorum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos m quae principalia sunt, sive notissima, annotabimus. 3. Gemmae vocatae, quod instar gumi transluceant. 4. Pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia chare valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis volumine legitur: E sermo Domini pretiosus erat in Israel, hoc est, rarus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. fut᷑a gͦ supplicia ⁊ pene ꝑpetue qͥb peccatores cruci¬
andi st̃ huiꝰ loci uocabulo denota̾t᷑. Dupplicẽ aũt eẽ geennã
nimii igrus ⁊ frigoris in iob plenissime legimꝰ. Gecnnon.¬

Expanded text:
tuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores crucituorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legimus». Hec san
Abbreviated transcription (Latin):
murũ hierłm. esis. Geenna ẽ locꝰ ignis ⁊ sulphuris.
filios suos immolauert demoniis. ⁊ appellabat᷑ locꝰ ip̃e
geennon fut᷑i ergo supplicii locus ubi peccatores cruci¬
andi sunt. cuiꝰ loci uocabulo designat᷑ oupplicẽ aũt eẽ
nit᷑ s pͥmũ a saluatore ponit᷑. Queramꝰ ergo q̃ sit ser¬
monis huiꝰ occasio. Idolũ baal fuisse iuxta hierłm ad
radices montis moria in qͥb siloe fuit ñ semel legimus.
hec uallis ⁊ parua cãpi planicies irrigua erat ⁊ nemorosa.
as ĩmolaret. Et rigorẽ uere religioĩs delicie uinc̾ent. fi¬
liosq suos incend̾ent demonio ł iniciarẽt. ⁊ appellabat᷑
locꝰ ip̃e geennon .i. uallis filioꝵ enon. hoc ⁊ regũ uolum̃
⁊ paralipomenon.⁊ hieremias scͥpsit plenissime. ⁊ cõminat᷑
ds̃ se locũ ip̃m impleturũ cadauerib mortuoꝵ. ut neqͣqͣm
uocet᷑ tofeeth. ⁊ baal. s uocet᷑ poliandriũ .i. tumulus mor¬

Expanded text:
ium. 9. Gehenna est locus ignis, et sulphuris, filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus ubi peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse r, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Hierusalem ad radices montis Moriae, in quibus Siloa fluit, legimus. Haec vallis et parvi campi planities irrigua erat et nemorosa, as immolaret, et rigorem religionis deliciae vincerent, filiosque suos incenderent daemoni vel initiarent; et appellabatur lucus ipse Gehenon, id est vallis filiorum Ennon. Hoc Regum volumen, et Paralipomenon, et Jeremias scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impletur tumulus mor
Abbreviated transcription (Latin):
tes. lapis colore cinereus. gustu suaius s ido uocatus
qͥa quoddam de se lacteũ dimittat. Galactitis. gemma¬
albi coloris. Galactitis. lacteus ẽ. qui adtritꝰ reddit su¬
cum albũ ad lactis saporem feminis nutendis ligata
fecundat ubera. infanciũ quoq collo suspensa siliuam
facere fert᷑ in ore aũt liquestere ⁊ memoriam adimẽ
mutunt eam. nilus ⁊ accolus amnes sunt qͥ smarag¬
dum albis uenis cucuml igatũ galactite uocãt. Ga-¬
igalli qͥ candore corporis pͥmum galathe appellati
suntꝰ. E quib ppłĩ qͦndam in orientis longũ. In qua
migrantes pͥmo gallo greci nc̃ antiquo galloꝵ noĩe

Expanded text:
tes colore cinereus, gustu suavis, sed ideo sic vocatus, quod quidam de se lacteum attalactitis lacteus est, qui adtritus reddit sucum album ad lactis saporem, feminis nutrientibus inligata fecundat ubera; infantium quoque collo suspensa salivam facere fertur, in ore autem liquescere et memoriam adimere. Mittunt eam Nilus et Achelous amnes. Sunt qui smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocant. i, qui a candore corporis primum Galatae appellati sunt, e quibus populi quondam in Orientis longinqua migrantes primum Gallograeci, nunc antiquo Gallorum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. cassidam aũt atuscis nominatã. Illi enĩ galeam
cassim uocant creoo a capite. R Gł. Galearia. pileum.
candore dicti. uñ ⁊ galli. reliquus enĩ ispanie ppłs
candidiores existunt. hi grecam sibi originẽ assert̃.
unde ⁊ naturali ingenio callent. Siquidẽ post fidẽ
troiani belli teuerum morte aiacis fr̃is in uisum pa¬
tris telamonidum ñ reciperet᷑ in regnum cyprum
concessisse ibiq urbe nomine antique patͥe salami¬
na cõdidisse. inde ad galatiam ꝓfectꝰ exposituᷤᷤ sedib
ex loco genti nom̃ deoisse. Galecum uentũ hispani
circius. E gt. Galenum. uas uinariũ romani antiqͥ
hostie factum. pileum aũt dictum a pelle hostie unde

Expanded text:
dicitur. Cassidem autem a Thuscis nominatam dicunt. Illi enim galeam cassim nominant, credo a capite. 389 2. Apex est, candore dicti, unde et Galli; reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt, unde et naturali ingenio callent: si quidem post finem Trojani belli Teucrum morte Ajacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse ferunt, inde ad Galatiam profectum, expositis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, corpora. Galenum, vas vinarium. Romani antiquihostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ non coloret᷑. hanc ab oriente alpum iugat uentꝰ.
a septentone renili fluenta atq germania cuiꝰ iniciũ
bellica finis aquitania ẽ regio gleua uber ac pabulo¬
sa. ⁊ ausum animantiũ apta. fluminib quoq ⁊ fon¬
tib rigua ꝑfusa duobꝰ magnis reno ⁊ rodano fluuiis.
bellis aũt ciuitas ẽ gallie a quo belgica ꝓuntia oicta
ẽ cisalpina. qr circa alpes. tͣnsalpina .i. transalpes. contͣ
septentͥone. recia uero qd̾ sit iuxta renum. aquitanica
aũt ab oliquis aqͥs ligeris fluminis appellata qͥ ex plu¬
rima parte minꝰ eius ẽ eam que pene in orbe cingit.

Expanded text:
porum non coloreporum non colorea septentrione Rheni fluenta, atque GBelgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi ac pabulosa et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus rigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a quo Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit.
Abbreviated transcription (Latin):
colla auro nectunt᷑. Scd̾m diu̾sitatem enĩ celi ⁊ facies
hominũ ⁊ colores. ⁊ corpoꝵ qͣntitates. ⁊ animoꝵ diu̾¬
sitates existunt. Inde romanos graues. grecos leues. a¬
fros uersipelles. gallos natura ferores atq acriores in¬
genio ꝓuidemꝰ qd̃ natura climatũ facit. Galli aũt se¬
nones. antiqͥtus zenones dicebant᷑. Quod liberum
orosii pb̃ri. Gallia. belgiga ht̃ ab oriente limitẽ flu¬
minis reni ⁊ germaniã. ab euro alpes appenninas.
a meridie ꝓuinciã narbonensem. ab occasu ꝓuinciam
lugdunensem. a circio britanicum. aseptentrioẽ bri¬
taniam insulam. Gallia lucdunensis dicta ꝑ longum
⁊ ꝑ angustũ inflexa aquitanicã ꝓuinciam semigignit.
hec ab oriente ht̃ belgicam. ameridie parte ꝓuinciã
narbonensẽ qua arelas ciuitas sita ẽ mari qd̃ rodani
ẽ. gala enĩ grece lac dicit᷑. montes enĩ ⁊ rigor celi ab ea
parte solis ardorẽ excludunt. quod fit ut candor cor¬

Expanded text:
dum diversitatem enim caeli et facies hominum et colores et corporum quantitates et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum igantur. GALLIA BELGICA habet ob oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro Alpes Poeninas, a meridie prouinciam. Narbonensem, ab occasu prouinciam Lugdunensem, a circio oceanum Britannicum, a septentrione Britanniam insulam. GALLIA LVGDVNENSIS, ducta per longum et per angustum inflexa, Aquitanicam prouinciam semicingit. Haec ab oriente habet Belgicam, a meridie partem prouinciae Narbonensis, qua Arelas ciuitas sita est et mari Gallico Rhodani est, γάλα enim Graece lac dicitur. Montes enim et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor cor
Abbreviated transcription (Latin):
rat. s in uno loco cõmorat᷑ ⁊ ꝑmanet usq in finẽ. et
ibi escam suã ht̃. ⁊ ibi requiescit sicud dauid dicit. fu¬
lice domꝰ dux ẽ eoꝵ. Eld̃. fulice dicte qd caro eiꝰ lepo¬
rinam sapiat. Lagos enĩ lepus dr̃. uñ ⁊ apud grecos
lagois uocat᷑. Est aũt auis stagnensis hñs nidũ in me¬
dio aque ł in petͥs qͣs aque circumdãt. maritimoq sẽꝑ
delectat᷑ ꝓfundo. Que dum tẽpestatem ꝑsenserit. fu¬

Expanded text:
rans, sed in uno loco commoratur et permanet usque ad finem, et ibi escam suam habet, et requiescit. Sic ergo omnis lio deprehensus est. 53. Fulica dicta, quod caro ejus leporinam sapiat. Lagos enim lepus dicitur, unde et apud Graecos lagois dicitur. Est enim avis stagnensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae delectatur profundo, dum tempestatem praesenserit, fu
Abbreviated transcription (Latin):
linguam nr̃am uertit᷑ fortitudo dei. ubi enĩ potertia
diuina ł fortitudo manifestat᷑ gabrihel mittit᷑. Unde¬
eo tp̃r quo erat dñs nasciturꝰ ⁊ triumphaturꝰ de mun¬
do gabrihel uenit. ad mariã ut illum adnuntiaret qͥ
ad debellandas aerias potestates humilis uenire digna

Expanded text:
linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitueo tempore, quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire digna
Abbreviated transcription (Latin):
qpͣ sint ex eodẽ fructu .i. ex eodẽ semire natiꝰ. Germa¬
ni u̾o d̾ eadẽ genit̾ce manãtes. ñ ut multi dicũt de e.¬
odem g̃mine. qͥui tm̃ fr̃s uocant᷑. Ergo fr̃s ex eodẽ fruc¬
tu. Sermani. ex eadẽ genit̾te manantesꝰ. Q ttuor aũt¬
gnatione. affectu. Nat᷑a ut esau. ⁊ iacob. andreas. ⁊ pe¬
trus. iacob. ⁊ ioħs. Gente ut om̃s iudei fr̃s int̾ se uo¬
cant᷑. In deut̃onomio. si aũt emeris fr̃em qͥ ẽ hebreuᷤ.
Et apłs. Optabã inqͥt ego anathema ẽ axp̃o ꝓ fr̃ĩb¬
ro cognatiõẽ fr̃s uocant᷑ qͥ sunt de una familiaᷤ. Idẽ
parria. que latine pat̾nitas interp̃tat᷑. cũ ex una ra¬
frat̃ babrabe s filiꝰ fr̃ĩs eiꝰ aram. Quarto mͦ affectu
ex uno patre nati pari int̾ nos gͥmanitate iungimur.
ex eadẽ genit̾ce. ł ex eodẽ germine manãs. Ita ⁊ germa¬

Expanded text:
quod sint ex eodem fructu, id est, ex eodem nati semine. Germani vero de eadem genitrice manantes, non ut multi dicunt de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genitrice manantes. Utergnatione, affectu. Natura, ut Esau et Jacob. Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, ut omnes Judaei fratres inter se vocantur, ut in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem, qui est Hebraeus . Et Apostolus: Optabam, inquit, ego anathema esse a Chriro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una rafrater Abrahae, sed filius fratris eius Aram. Quarto modo affectu ex uno patre nati pari inter nos germanitate coniungimur, ex eadem genitrice, vel ex eodem germine manans. 238. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝓpt̾ qd̾ ibi pede feriat᷑ uñ ⁊ calcatoriũ dicit᷑. Set hoc
nom̃ multa significat. Prima spẽs fori locꝰ in ciuitate
ad exercẽdas nũdinas relictꝰ. Scd̾a ubi magistrat᷑ iudi¬
care solz. Tercia qͣm supͣdiximꝰ quẽ ad calciatorium
noĩamꝰ. Quarta spacia plana in nauib d qͥbꝰ uirgili

Expanded text:
 quod ibi pedibus feriatur. Unde et calcatorium dicitur, sed hoc nomen multa significat. Prima species fori locus est in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus judicare solet; tertia, quam supra diximus, quam calcatorium 226 nominamus; quarta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius:
Abbreviated transcription (Latin):
uenientib pũctis. Candidꝰ aũt ⁊ alb. inuicem
sibi differt̃. Nã alb cũ quodã pallore ẽ. Candi¬
dus uoͣ nueꝰ. ⁊ pura luce ꝑfusus. Canꝰ dictus. qui¬
a ex candido colore ⁊ nigro ẽ. Scutulatꝰ uocatur
ꝓp̃t̃ orbes quos ht̃ candidos ĩter purpuras. Ua¬
rius. qd̾ uias ht̃ a coloꝵ impariũ. qui albos pedes
di. Cerumnꝰ ẽ quẽ uulgo uarranẽ dicũt. Eranẽ. idem
uulgus uocat qd̃ in modũ aeri sit coloris. Mirteus
aut. p̃ssus in purpura. Dosmꝰ aũt dicitur. qd̾ sit co¬
lor eius d̾ asmo. idẽ ⁊ cinereᷤ. St̃ aũt hu d̾ agresti or¬
dine orti quos equiforos dicimꝰ ꝓ inde ad urbanã
digͥtatẽ tñsire ñ possũt. Mauron. niger ẽ. nigrum

Expanded text:
venientibus punctis. Candidus autem et albus invicem venientibus punctis. Candidus autem et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est: candidus vero niveus et pura luce perfusus. Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est. Scutulatus vocatus propter orbes, quos habent candidos inter purpuras. Varius, quod vias habeat colorum inparium. Qui autem albos di. Cervinus est quem vulgo guaranen dicunt. Aeranen idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in purpura. Dosina autem dictus, quod sit color eius de asino: idem et cinereus. Sunt autem hi de agresti genere orti, quos equiferos dicimus, et proinde ad urbanam dignitatem transire non possunt. Mauron niger est; nigrum
Abbreviated transcription (Latin):
opinio ẽ. In generosis eꝗs. ut aiunt ueteres. quat¬
tuor expectantur. forma. pulcritudo. meritũ. atq
⁊ rotundi elunes. pectus late patẽs. corpꝰ omẽ mu¬
sculoꝵ densitate nodosum. pessicus ⁊ corno cũ cauo
solidatur. Pulcͥtudo. ut exiguũ cap̃ ⁊ siccũ pelle ꝓ¬
pe ossib adherẽte aures breues acute. oculi mag.¬
bris qd̃ ẽ fortitadinis indiciũ. qui ex sũma quie¬
te facile concitetur. ł excitata festinatione ñ diffi¬
cile teneatur. motus aũt equi in aurib ĩtelligit᷑.
uirtus in mẽbris trem̃tib. Color hic p̃cipue expec¬
tandus. badius. aureus. roseus. mirteus. cerumus.
Sequẽti aũt orcdine. uarius ex nigro. badioq di
aĩalia fortius uadat. ip̃e ẽ ⁊ spadix quẽ fenicatũ
uocãt.⁊ dictus spadix a colore palme. quã siculi
spadicã uocãt. Glancus uero ẽ. ueluti pictos oculos
linus color ẽ subalbidus. Guttatus. alb nigͥs ĩter¬

Expanded text:
opinio est. 45. In generosis equis, ut aiunt veteres, quaopinio est. 45. In generosis equis, ut aiunt veteres, quatuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum, atque et rotundae clunes, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus, et cornu concavo solidatus. 46. Pulchritudo, ut sit exiguum caput, et siccum, pelle prope ossibus adhaerebris, quod est fortitudinis indicium: quique ex summa quiete facile concitetur, vel excitata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badius, aureus, roseus, myrteus, cervinus,Sequenti autem ordine, varius ex nigro badioque dis cetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant: et dictus spadix a colore palmae, quam Siculi spadicam vocant. Glaucus vero est veluti pictos oculos linus color est subalbidus. Guttatus, albus nigris inter
Abbreviated transcription (Latin):
quũ. ygid. Equi dicti. eo qd̾ qͣmdo quadrigis uinge¬
bantur equabantur pares forma ⁊ similes cursu copu¬
labantur. E Caballus aũt a cauo dictus. eo qd̃ gradiẽs
ungula mp̃ssam terrã concauet. qd̃ reliqua aĩalia
ñ hñt. Unde ⁊ sompes qd̃ pedib sonet. Uiuacitas
equoꝵ multa. exultant enim in cãpis. odorãtur
bellũ. excitantur sono tube ad prelium. Uoce accẽ¬
si ad cursum ꝓuocantur. Dolent cũ uicti fuerint.
exultant cũ uicerint. qui dũ hostes in bello sentiũt
adeo ut aduersarios morsu petant. Aliqui etiam
pͥos dños recognoscunt. obliti mansuetudinis si mu
morientib dñis multi lacrimas fundt̃. Solũ enĩ
cquũ ꝓpt̃ hoĩem lacrimare. ⁊ doloris effectũ sentire.
Unde in centauris equoꝵ ⁊ hõĩum natura ꝑmixta ẽ.
Solent etiã ex equoꝵ ł mesticia ł alacritate euẽtũ
futirrũ dimicaturi colligere. Etas longeua equis ꝑ¬
breuior aũt hispanis. ac numidis. ⁊ gallicis frequẽs

Expanded text:
. 41. Equi dicti, eo quod quando quadrigis jungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. 42. Caballus a cavando dictus, propter quod gradiens ungula impressa terram concavet, quod reliquanon habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutmorientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. 44. Solent etiam ex equorum moestitia, vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Pbrevior autem Hispanis, ac Numidis, et Gallicis, frequens
Abbreviated transcription (Latin):
pileũ. in qͦ erat breuis uͥga desuꝑ hñs lane aliqͥd.
qd̾ cũ ꝑ estũ ferre ñ possẽt filo tm̃ capita religar
ceꝑunt. nã nudi ᷤ penitꝰ eos capitib inced̾e nefas
erat. uñ afilo qͦ tegebant᷑ flamines dicti st̃. quasi
filamines. Ueꝵ festis dieb filo deposito. pileũ impo¬

Expanded text:
ns lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent: filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pileum impo
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥd ip̃is uidicib ut aduersaris ꝑmittimꝰ estimanda
ut calus in uaticino ꝑfrica frontẽ ⁊ dic te digniorẽ
ꝗ p̃tor fieres quã catonẽ. Epizeusis in uno sensu cõge
minatio uerbi ut si sic uiuat ire sub umbras. Epize
uxis ẽ eiusdem uerbi in eodẽ uersu sine aliqua dilatio¬
ne cõgeminatio. ut me me. adsũ qui feci. in me me cõ¬

Expanded text:
liqua ipsis judicibus, aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vatinium: Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catonem. minatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Eusis est eiusdem verbi in eodem versu, sine aliqua dilatione congeminatio; ut Me me assum qui feci, in me con
Abbreviated transcription (Latin):
q sic̃ serui in potestate dñi. sic filiꝰ in potestate ẽ patͥs.
It̃ eciã filis fit emã cipio ut sit liber a parre. siẽ sit ser¬
uo manumissio. ut sit liberatꝰ a dño. Itẽ lib̾i dicti.qr ex li¬
bero st̃ matͥmonio orti. Nã filii ex lib̾o ⁊ ancilla. seruit
ꝯdicioĩs st̃. Semꝑ enĩ ꝗ nascit᷑ detiorẽ parẽtis statũ
sumit. Filix. herba. altissimas radices hñc. hidie. Flix
a singłaritate folii dicta. Deniq ex una uirgula alci¬
tudine cubitali. una scissa folia gignit᷑ res implicata

Expanded text:
 sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. 18. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis conditionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sua singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur replicata,
Abbreviated transcription (Latin):
U.Ger .iii.⁊ mica dicta ab eo qd̃ ferat micas farris
estate qd̃ hyeme comedat. In messe aũt eligit triticum
ordeũ ñ tangit. Dũ pluit ei suꝑ frum̃tũ totũ eicit. Dicũt᷑
in ethiopia eẽ formice ad modũ canis. q̃ arenas aureas
pedib eruũt. qͣs custodiũt ne qͥs auferat. captãtesq
cis satiꝰ infestũ. qd̃ se ĩ puluere abscõdit. ⁊ formicas fru¬

Expanded text:
ur. Formica dicta, ab eo quod ferat micas farris.rat aestate quod hieme comedat; in messe autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad canis formam, quae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesquecis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas fru
Abbreviated transcription (Latin):
fantur. iuppater fatus a fando igit᷑ fatũ dicũt idẽ a loꝗ̃¬
do qd nisi hoc nom̃ ĩabi alia re soleret intelligi quo
corda hominũ nolumꝰ inclinare rationabiliter possemꝰ
a fando fatũ appellare. Nõ enĩ annuere possumꝰ scriptũ
in litteris scĩs. semel locutus ẽ ds̃ duo ħ audiui. ⁊ c̃. Qd e¬
nim dictũ ẽ semel locutus ẽ. intelligitur inmobilit̃ hoc

Expanded text:
idquid Jupiter fatur: 392 a fando igitur fatum dicunt, id est, a loquendo. Quod nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando FATUM appellare. 91. Non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. Quod enim dictum est, semel locutus est, intelligitur immobiliter, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
chalionis ⁊ pyrre filio. aquo ⁊ pͥus greci ellenes nun¬
cupiti sunt. Ipsa ẽ ⁊ attica t̃ra atte pͥus dicta. Nam
gnarus quidã grecie indigena fuit. Ex huius filia
attis noĩe attica t̃ra uocata ẽ. Hec int̃ macedoniã
⁊ achuiã media iacet. archadie a septetͥonali parte
coniuncta. Ipsa ẽ ⁊ uetus grecia uͥ furt athenaꝵ ci¬
uitas mat̃ lib̾aliũ litt̃aꝵ ⁊ phylosophoꝵ nutͥx. quia
nichil habuit grecia. clarius atq nobilius. inea ẽ
⁊ maratonius campus opimone quondã prelii cruen¬
tissimi. Ellades aũt due sunt ꝓuincie. Boctia ⁊ pelo¬

Expanded text:
calionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas mater liberalium litterarum, et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius. In ea est et Maráthonius campus opinione quondam praelii cruentissimus. 11. Helladis autem duae sunt provinciae, Boeotia et Pelo
Abbreviated transcription (Latin):
tr. qͥs latine confessio dĩterp̃tatur. cuiꝰ nõĩs duplex sigͥfi¬
peccata. ab eo indulgentiã postulat cuiꝰ indeficiens est
tatur exhomolegesis. qua delictũ nr̃m dño confitem̃. Nõ
quidẽ ut ignaro. cuiꝰ cognitioni nichil ocultũ ẽ s confes¬
sio ẽ rei scilicet eiꝰ que ignoratur. ꝓfessa cognitio. utile enĩ
ac iocundũ qui quã existimauerat rapere adult᷑are. fura¬
n. si ubi ex eterna dãpnatione obnoxia c̃ẽ cognouit. Co¬
qutis his confitetur herrorẽ. Confesio aũt erroris ꝓfessio
terũ. extra ueniã ẽ qui peccatũ cognoscit. nec cognitum
confitetur. Itaq ex homolegesis. ꝓsterni ⁊ humilificãdi
mutare. letanie ergo greco noĩe appellantur. que latine
dicũtur rogationes. Inter letanias uero. ⁊ exomolegesis.
hoc differt. qd̃ exdmolegesꝙꝓ sola confessione peccatoꝵ agũ¬
tur. Letanie uoͣ que indicantur ꝓpt̃ rogando dm̃. ⁊ im¬
petrãdam in aliquo mĩam eius. s nũc ĩa utrũq uocabu¬

Expanded text:
dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cujus nominis duplex signifipeccata ab eo indulgenda, cujus indeficiens est tatur exomologesis, quod delictum nostrum Domino confitemur, non quidem, ut ignaro, cujus agnitioni nihil occultum est: sed confessio est rei scilicet ejus, quae ignoratur, professa cognitio. Utile enim sibi ac jucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari: sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his confitetur errorem. Confessio autem erroris, confessio terum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod exomologesis pro sola confessione peccatorum agitur; litaniae vero, quae indicuntur propter rogandum Deum et inpetrandam in aliquo misericordiam eius. Sed nunc iam utrumque vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
marissimi. esis. Genet liatici appellati. ꝓp̃t nataliũ cõ¬
sid̾ationes dieꝵ. gen̾is enĩ hominũ. ꝑ.xii. celi signade¬
habeat. qͥ uite nascit᷑. hii sunt qͥ uulgo mathematici uo¬
cant᷑. Cuiꝰ suꝑstitioĩs genꝰ constillatioẽs latini uocãt .i. no
i. stellaꝵ interp̃tes magi nuncupant᷑. sicut de Dis legit᷑.
qͥ in euangłio natũ xp̃m annuntiauer̃. postea hoc no¬

Expanded text:
. Genethliaci appellati propter natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum per duodecim caeli signa dehabeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; ciidem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum annuntiaverunt; postea hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
prdalis pisciculus nom̃ sũpsit. qd̃ nauẽ adherendo reti¬
nent. Ruant licet uenti. licet seiuat ꝓcelle. Nauis tñ
quasi radicata in mari stare uroetur nec moueri ñ re¬
umninto s tantum modo adherẽdo. hũc latini morum
pellauer. eo qõ cogat stare nauigia. NiRc. Eecere. ecce

Expanded text:
pedalis pisciculus nomen sumpsit, quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, et saeviant procellae, navis tamen, quasi radicata in mari stare videtur, nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini remoram appellaverunt, eo quod cog