comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mazus: Inicõꝑabilit̾ maiꝰ qͦd tiniere de¬
bes. ⁊ ĩ potestate habes ne ueniat tͥ:
Eteñ si bñ ux̾is. si male uixeris: mori¬
nirꝰ es Hon effugies ut nõ moriaris:
seu uiuẽdo bene: seu uiuẽdo male. At
et̾nũ moriaris: hec ẽ fides. hoc xͦ os
tendit: moriendo ⁊ resurgendo: Mori¬
endo ostendit. qd̾ uelis nolis passurꝰ es:
resurgñdo ostñdit. qd̾ si bñ uix̾is acce¬
pturus es: hoc corde c̾ditur ad iꝰticã:
ore cõfessio fit ĩ salutẽ S times cõfite

Expanded text:
abiliter majus quod timere debes, et in potestate habes ne veniat tibi. Etenim si bene vixeris, si male vixeris, moriturus es: non effugies ut non moriaris, seu vivendo bene, seu vivendo male. At aeternum moriaris. Haec est fides, hoc Christus ostendit moriendo et resurgendo. Moriendo ostendit, quod velis nolis passurus es: resurgendo ostendit, quod si bene vixeris, accepturus es. Hic corde creditur ad justitiam, ore conf
Abbreviated transcription (Latin):
paradiso eiectus ẽ. Qui in ꝑadiso uͥgo fuerat:
eiectus de ꝑadiso cognouit ipxorẽ suã Se¬
per enĩ sattati iũcta lascuia ẽ Uicina sũt¬
ordo uicioꝵ: Helyas sc̃s̃ cui elem̃ta famu¬
lata sunt. qͥ celũ tͥbus ãnis ⁊ sex m̃sibuᷤ
clauserat. ad cuiꝰ uocẽ suꝑnũ descendit
incẽdrũ: cũ eũ iezabel uelloe occidere.
⁊ fessus sub frõdosa arbore iaceret ĩsoli

Expanded text:
paradiso ejectus est. Qui in paradiso Dei, virgo fuerat, ejectus de paradiso cognovit uxorem suam: semper enim saturitati juncta lascivia est: vicina orum eligitur. Helias sanctus, cui elementa famulata sunt, qui coelum tribus annis et sex mensibus clauserat, ad cujus vocem supernum descendit incendium, cum eum Jezabal vellet occidere, et fessus sub umbrosa arbor
Abbreviated transcription (Latin):
cõditos cibos. aut marinas delicas. aut
uolucrũ suauitateᷤ : Sed sciebat ꝓpħam
cere : nͥ ieiuniis erudiretur: Hescit nos
niel ille fut᷑oꝵ p̾squs. ⁊ aduẽtuᷤ dñi et
eu̾sionis ierłm manifesti̾simꝰ p̾dicator.⁊
deo uir desid̾ioꝵ applłatꝰ ẽ: qr panẽ de¬
siderii nõ cõmedit. ⁊ potũ ꝯcupicẽtie
nõ bibit: Magis enĩ xp̃m: qũa epulas
nibꝰ. ⁊ uolucrũ suauitatibꝰ Pot̾at utiq
s penitẽtiã p̾dicaturꝰ. doctͥnã rigoris et
ieiunii exẽplo suo magis debuit docere
qũa uoce  Cum ĩ eugło qͥdam demone
plenꝰ. dño fuiss oblatꝰ: qu̾e purgare a¬
postoli neqͥuer̃t: int̾rogãtes audiũt. is¬
giismod genꝰ nõ eici: nͥ ĩ oratõnibꝰ ce
ieiuniis Uidete qͣnta uixtꝰ sit ierunio

Expanded text:
conditos cibos, aut marinas delicias, aut volucrum suavitates? Sed sciebat prophetam cere, nisi jejuniis erudiretur. Ejecit nos,niel ille futurorum conscius, et adventus Domini et eversionis Hierusalem manifestissimus praedicator, ideo vir desideriorum appsiderii non comedit, et potum concupiscentiae non bibit, quia magis Christum quam epulas nibus, non volucrum suavitatibus. Poterat utique sed poenitentiam praedicaturus doctrinam rigoris et jejunii exemplo suo magis debuit docere quam voce. Cum in Evangelio quidam daemonio plenus, Domino fuisset oblatus, quem purgare apostoli nequiverunt, interrogantes audiunt: Istiusmodi genus non ejicitur nisi orationibus atque jejuniis. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
uacuũ uẽtrẽ ⁊ refertũ. Int̾ rubẽtem et
crapula dissoluta. int̾ opp̾ssũ epulis
sensũ: ⁊ iedie tenuitate uigilantẽ: Hõ
dico ebdomadas. nõ cdico duplicata ⁊ mł¬
rã dĩ iudicẽ eẽ dãpnãdã. s quo qͥ toto an

Expanded text:
acuum et refertum, inter rubentem faciem et crapula dissoluta, inter oppressum epulis et inediae tenuitate vigilantem. Non dico hebdomadas, non ram Dei judicemus esse damnandam; sed qui toto a
Abbreviated transcription (Latin):
do ueriꝰ ꝯfitemur: Quos gͦ fẽc̃ doctos p̾di¬
cata u̾tas. absit ut faciat ireligõsos de¬
serta sollẽpnitas Hec istã noctẽ ꝑ totum
mũdũ fecit illustrẽ Hec demõstrat xͥa¬

Expanded text:
do verius confitemur. Quos ergo fecit doctos praedido verius confitemur. Quos ergo fecit doctos praedicata veritas, absit ut faciat irreligiosos deserta solemnitas. Haec istam noctem per totum mundum fecit illustrem. Haec demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
celebrãdũ incordibꝰ piis sollep̃nitas rẽ¬
nouat u̾itas que facta sũt sic̃ fcã sũt
aꝑit. sollẽpnitas aũ. nõ ea faciendo sed
celebrando. nec p̾terita p̾terire ꝑmit
mors ei ultra nõ domĩabit᷑ Sinde scd̾m
uocẽ u̾itatis semł pascha dicimꝰ factũ.
⁊ ult̾ius nõ futurum scd̾m autẽ uocẽ
sollẽpnitatis. oĩ anno dicimꝰ pascha uen¬
turũ: Sic intlłigi arbitror. qd̾ in psalmꝰ
tib Nisi eñ qd̾ de rebꝰ tẽporalit̾ gestis
dicitur. cogitatõ menorie cõmẽdaroeͭ.
nullas pꝰ tẽpus reliqͥas ĩuenirre: Ideo co¬
gitatõ hoĩs intuẽs u̾itatẽ. dño Sfitetur.
reliqͥe u̾o cogitatõnis que stͣ in memoria
noctis tpribus nõ cessãt celebrare sollẽp¬
nia: ne ingrata cogitatõ iudicet᷑: Ad hoc
ꝑgnet noctis huiꝰ tã p̾clara sollepnitas. ub
ingilando tanꝗͣ resurrectõnẽ dñi ꝑ cogita¬
tõnis reliqͥas oꝑem᷑. qu̾a sem̃ł factã cogitã¬

Expanded text:
piis solemnitas renovat. Veritas quae facta sunt, sicut facta sunt aperit: solemnitas autem non ea faciendo, sed celebrando, nec praeterita praeterire permittmors ei ultra non dominabitur . Proinde secundum vocem veritatis, semel Pascha dicimus factum, et ulterius non futurum: secundum autem vocem solemnitatis, omni anno dicimus Pascha venturum. Sic intelligi arbitror quod in Psalmo tibi . Nisi enim quod de rebus temporaliter gestis dicitur cogitatio memoriae commendaret, nullas post tempus reliquias inveniret. Ideo cogitatio hominis intuens veritatem Domino confitetur: reliquiae vero cogitationis quae sunt in memoria, notis temporibus non cessant celebrare solemnia, ne ingrata cogitatio judicetur. Ad hoc pertinet noctis hujus tam praeclara solemnitas, ubi vigilando tanquam resurrectionem Domini per cogitationis reliquias operemur, quam semel factam cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
Te romane trabit. multo pirna sus hnata hiatu
Conticut pressitq: dmm̃. seu spiritus istas¬
nic̃i detituit fuices mundiq indeuiauersu
Duet ier scubarbarica cum lam paderis

Expanded text:
Te, Romane, trahit? Muto Parnasus hiatu Conticuit, pressitque deum: seu spiritus istas Destitit fauces, mundique in devia versum Duxit iter: seu, barbarica cum lampade
Abbreviated transcription (Latin):
Et quecumq uagas stella re curi u
Exerc& uarios flexa ꝑorbos
Conprensam in nuineris uitt a habab
Quinetiam ciusas unde sonora.
ł lamiaa sollicitent ae quora penti

Expanded text:
Et quaecunque vagos stella recursus Exercet, varios flexa per orbes, Comprensam in numeris victor habebat. 19 Quin etiam causas, unde sonora Flamina sollicitent aequora ponti
Abbreviated transcription (Latin):
Phoebados inrupit pean. mentemq priorem
Expulit. atq hominem toto sibicedere uissi
Patore bacchatur demens: aliena ꝑantrum
Colla ferens: uit tasq dei. phoebeiaq serta
Trects distussa comis. ꝑ inana templi
Ancipiti ceruice rotat: spargitq uaganti
O litnte stripodas. magnoq exestuat ine
ratumtephoebe ferens: nec uerberesolo
teris & sumules. flamtnas: inuisaeramengis
Accipit & frenos uertantum ꝓdere uati
Quantum sirȩlica:uenit atus omm̃sinunam¬

Expanded text:
Phoebados irrupit Paean: mentemque priorem Expulit, atque hominem toto sibi cedere iussit Pectore. Bacchatur demens aliena per antrum Colla ferens, vittasque dei Phoebeaque serta Erectis discussa comis, per inania templi Ancipiti cervice rotat, spargitque vaganti Obstantes tripodas, magnoque exaestuat igne, Iratum te, Phoebe, ferens. Nec verbere solo Uteris et stimulis, flammasque in viscera mergis: Accipit et fraenos: nec tantum prodere vati, Quantum scire, lic
Abbreviated transcription (Latin):
Lucanturq: nom prima dies. non ultima mund
Non modus oceani numerus nonde erat harens
Talis in euboico uatescumana recessu
Indignata suum multis seruire furorem
Sentibus extanta futorum strage suꝑba

Expanded text:
Luctantur: non prima dies, non ultima mundi, Non modus Oceani, numerus non deerat arenae. Talis in Euboico vates Cumana recessu, Indignata suum multis servire furorem Gentibus, ex tanta fatorum strage su
Abbreviated transcription (Latin):
Luxrib&ia plimmos ꝓpiorib eripit astris
Etiam pleias heb& flexo iam plaustra bo ote
Infaciem pura re unt languentia celi.
Maiores que latent stelle. calidũq refugit
Lucifer ipse diem pelagus iammagne teneb as
Non ea fata ferens quȩcum suꝑ ae quora toto

Expanded text:
ubet, et flammas propioribus eripit astris: Et iam Pleias hebet, flexi iam plaustra Bootae In faciem puri redeunt languentia coeli, Maioresque latent stellae, calidumque refugit Lucifer ipse diem. Pelagus iam, Magne, tenebas, Non ea fata ferens, quae, cum super aequora toto
Abbreviated transcription (Latin):
Orapetunt. pelagus quedolent et at ner elussi
Heupuidar erigua .ẽ. fugiens uetar anagnus
Angustus puppas mitebat inequor lute
Arcior euboiea uuȩ calchido uerberat unda:
H ec hesere rates geminȩ. claiuq iarotas
ł acepere manus: tractoq: ac lator auello
Hic primum rubuit cuuli sangur ie uerois:
Eecera classis aluti siĩmis spoliut eo¬

Expanded text:
petunt, pelagusque dolent contingere classes. Heu pudor! exigua est fugiens victoria Magnus. Angustus puppes mittebat in aequora limes, Arctior Euboica, qua Chalcida verberat, unda. Hic haesere rates geminae, classique paratas Excepere manus: tractoque in litora bello Hic primum rubuit civili sanguine Nereus. Cetera classis abit, summis spoliat
Abbreviated transcription (Latin):
Fontibus hitic uastis in mensos concipit amines
Flamina que ingemini spargie diuortia pora
In leuum cecidere latus uoloxq me tauris.
Crustumiũ que rapan& iunctus yaspis isauro:
Senaq:  adriacas qui uerberat aufidus undas
Quoq magis nullũ tellus sesoluit in amnem
Eridanus. fractas de uoluit mȩquora siluas.

Expanded text:
Fontibus hic vastis immensos concipit amnes, Fluminaque in gemini spargit divortia ponti. In laevum cecidere latus veloxque Metaurus, Crustumiumque rapax, et iunctus Sapis Isauro, Senaque, et Adriacas qui verberat Aufidus undas: Quoque magis nullum tellus se solvit in amnem, Eridanus fractas devolvit in aequora silvas
Abbreviated transcription (Latin):
In pactȩ cessere fores. exdusaq: templis
Prosiliuit: restat rabies. nec cunita locuta
Quem nonemise superẽ ds̃ ille feroces
Forqu& adhuc occulos. totoq uagantruȩlo
Tumina nuncuultu pauido nunctorua minaci
Stat nunquam facies. ruborgnens ui ficit or
Liuentesq genas nec qui sol& cẽtimenti at fallas¬
Terribilis sed pallor in est: nec fessaquie scunt
orda sed ut timidus boree post flamminu pni
Raucagerut. sic muta beuant susinriauatem.
umq aluce sa era quauidit fata iefertur:

Expanded text:
Impactae cessere fores, expulsaque templis Impactae cessere fores, expulsaque templis Prosiluit. Perstat rabies; nec cuncta locutae, Quem non emisit, superest deus. Illa feroces Torquet adhuc oculos, totoque vagantia coelo Lumina, nunc vultu pavido, nunc torva minaci: Stat numquam facies: rubor igneus inficit ora, Liventesque genas: nec, qui solet esse timenti, Terribilis sed pallor inest: nec fessa quiescunt Corda; sed, ut tumidus Boreae post flamina pontus Rauca gemit, sic muta levant suspiria vatem. Dumque a luce
Abbreviated transcription (Latin):
Excerpsit romana manu: sicplena laborat
Phoemonoe phoebodumte consultoropti
Castalia tellure dei uixinuenit appi
Interfitadiu querens tam magna latentem.
Spumea tunc primum rabies. uesanaꝑora
Effluit. & gemitus & anelo clara metu
Murmura : tunc mestus uastis ululatus in antris
Extremeq: sonant domita iam uirgine uoces
.E. ffugis ingentes tanti discriminis expers
Bellorum romane runt minas. solisq quietem
Euboici uasta lateris conualleteneb is¬
Ectera sulpressit: fauces obseruxit apollo:
Fusto des tripodes fatorum. archanaq mundi
Tuq poens ueripeam nullumq: futuri
A superis celatediem : suprema ruentis
Imperii cesosq duces & funera regum
& tot in hesperio conlapsas sangiunegentes
Curaperire times: an nondum numina tantũ
Decreuere nefas. & adhuc dubitantibnis astris
Pompeid ampnare capuo totfatatenentur
V indicis angladu facinus. poenasq furorũ.
Regnaq: ad ultores ierum redeuntia brutos
Utpagat fortunataces: tum pectoreuatis

Expanded text:
Excerpsit Romana manu. Sic plena laborat Phemonoe Phoebo, dum te, consultor operti Castalia tellure dei, vix invenit, Appi, Inter fata diu quaerens tam magna latentem. Spumea tunc primum rabies vesana per ora Effluit, et gemitus, et anhelo clara meatu Murmura: tunc moestus vastis ululatus in antris, Extremaeque sonant, domita iam virgine, voces: Effugis ingentes, tanti discrimiBellorum, Romane, minas, solusque quietem Euboici Caetera suppressit, faucesque obstruxit Apollo. Custodes tripodes fatorum, arcanaque mundi, Tuque potens veri Paean, nullumque futuri A superis celate diem, suprema ruentis Imperii, caesosque duces, et funera regum, Et tot in Hesperio collapsas sanguine gentes Cur aperire times? An nondum numina tantum Decrevere nefas? et adhuc dubitantibus astris Pompeii damnare caput, tot fata tenentur? Vindicis an gladii facinus, poenasque furoris, Regnaque ad ultores iterum redeuntia Brutos, Ut peragat fortuna, taces? Tunc pectore vatis
Abbreviated transcription (Latin):
impio ugulare gladio. Sibonis om̃ib necem
struxisse diceremur Presentẽ tamen
sententia confessum tamen coniuetumiua

Expanded text:
impio iugulare gladio, si bonis omnibus necem struxisse diceremur, praesentem tamen sententia, confessum tamen convictum
Abbreviated transcription (Latin):
At qui scis unde cuneta procesforint. Ei
fieri potest. ut principio cognito ciussit
rerum sinis ignores. Verum hi ꝑturbatio¬
num mores. ea ualentia est: ut mouene
quidẽ hominem loco posint. conuelsir
autem sibiq. tetum extyrpane nom possnt
sed hac quoq ros pondeo uelim. hionimẽ¬
nete ẽ memiinisti Iurd niunqiuo n¬

Expanded text:
Atqui scis unde cuncta processerint. – fieri potest ut principio cognito quis sit rerum finis ignores? Verum hi perturbationum mores, ea ualentia est, ut mouere quidem loco hominem possint, conuellere autem sibique totum exstirpare non possint. Sed hoc quoque respondeas uelim: hominemne te esse meministi? – Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Cardine ab occiduo uicinus gadibunatdas
erminat. amedio confinis sprtibus ammon:
Atqualata iac& uasti plaga feruidaregni.
distin& oceanum. toneq: exusta calentis
Sufficiunt spatio: populi tot castra secuntur

Expanded text:
Cardine ab occiduo vicinus Gadibus Atlas Terminat: a medio confinis Syrtibus Hammon: At qua lata iacet vasti plaga fervida regni, Distinet Oceanum, zonaeque exusta calentis Sufficiunt spatio. Populi tot castra sequuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
cesa caput gor gon. quanto spirasse uemenos
Omrear quantũq: acculos effundere mores
Nec pallas spectire potest uultus  gelissent
Perseos auersi siuontritonia densos
s parsissa crines terissa q̃: ma colubris

Expanded text:
esa caput Gorgon! quanto spirasse veneno Ora rear! quantumque oculos effundere mortis! Nec Pallas spectare potest: vultusque gelassent Perseos aversi, si non Tritonia densos Sparsisset crines, texissetque ora colubri
Abbreviated transcription (Latin):
Suppostusq: deis aram caput: has mchi poenas
⁊ erradabit limquam uacuos cultorib: agros
Nec nilus cui crescat erit. solusq tenebis

Expanded text:
Suppositisque deis uram caput. Has mihi poenas Terra dabit: linquam vacuos cultoribus agros, Nec, Nilus cui crescat, erit: solusque tenebis
Abbreviated transcription (Latin):
Profiut in muneia. corruptis inoribus xui
Hoc sclum longy pratium uirtutis hals
Accipuent dios. ficiert.te bella noutem
Has a iam mouissem anus nec pila lacertis
Missatuis ceta tletum in nube ferantur.
Nectora in cassum uirtus at uigerae coñis
Seb discrtunatibi: quis nolle abisto
Pis mou quamiuis alieno iulnere labens
&icelus ensetuum ÷ melius tranquilla s̃ ncormis
Otia solus ages. si cut cȩlestia semper
I n concusiã suo uolluntuor sidera lapsu:
F ulminibus ꝓpriorterrae succenditur aer
I maq tellaris uentos tractusq: coruscos
Flummarum accipiunt nubes exceditolimpus
Lge dm̃ minim ̃ rerum discordia turbat.
Pacem sumima tenent: quam letȩ casiris aures
Accipient tantum uenisse in proelia ciuem .s
Nam prelata suis numquam diuersa dolebit
Castra ducis magni: nimium plac& ipse catoni

Expanded text:
ofuit immunem corrupti moribus aevi? Hoc solum longae pretium virtutis habebis: Accipient alios, facient te bella nocentem. Has etiam movisse manus: nec pila lacertis Missa tuis caeca telorum in nube ferantur: Nec tanta in casum virtus eat. Ingeret omnis Se belli fortuna tibi. Quis nolet in isto Ense mori, quamvis alieno vulnere labens, Et scelus esse tuum? Melius tranquilla sine armis Otia solus ages, sicut coelestia semper Inconcussa suo volvuntur sidera lapsu. Fulminibus propior terrae succenditur aer, Imaque telluris ventos tractusque coruscos Flammarum accipiunt: nubes excedit Olympus Lege deum. Minimas rerum discordia turbat: Pacem summa tenent. Quam laete Caesaris aures Accipient, tantum venisse in proelia civem! Nam praelata suis numquam diversa dolebit Castra ducis Magni. Nimium placet ipse, Catoni
Abbreviated transcription (Latin):
Dur brico cato sclusert : paccmne tucris
In concussa tenens dubio uestigia mundo.
Auplacuit ducib scelerum populiq furentis
Elidibus umixtum ciuile ab soluere bellame
Quinq sue rapiunt scelerata in praelia cause
Hos polluta domas. legesq in pace timend.
Hosferro sugunda funes mundiq:ui
Permiscciuala fulis mllam furor ggit narna.
Tasira pecunt magno uicti merale. tibium

Expanded text:
Dux Bruto Cato solus erit. Pacemne tueris, Inconcussa tenens dubio vestigia mundo? An placuit, ducibus scelerum populique furentis Cladibus immixtum, civile absolvere bellum? Quemque suas rapiunt scelerata in proelia caussae: Hos polluta domus, legesque in pace timendae; Hos ferro fugienda fames, mundique ruinae Permiscenda fides. Nullum furor egit in arma; Castra petunt magna
Abbreviated transcription (Latin):
hic mihi primuserit. sacris prȩsabitur ũbris
Sumpus honor dominũ queni dades cngit habelio
Nullĩ magne ducemte solũ inbella secutus
poshata sequar. nec enĩ sperare secunda
ẜ asmibi. nec liceat: fortuna cuncta tenentur:
Cesceris emathium sparsit uictoria ferrũ
clausa fides miseris & toto solus inorbe est
Quuelit. acpossit uictis prestare salutem
Pempeo scelusẽ. bellum ciuile ꝑempto
q uofuerat uiuente fides si publica iura
Ssemper patriam sequeris cato signapetamꝰ
ꝑomanus quȩ consulhaba : sic ille ꝓsatus
Insilitt uppi iuuenũ comitante tumultu:
Ictum romani fuerat derebus x omnis
Indiga seruitu feruebat littore plebes:
f upere ducis sacro de peccore uoces
rgo pari uoto gesastis bella uiuentus
Non romanamanus quodinregna laboras
ad quaris nelli tuoet itibi iceretutũe.
Bella fugis. quȩ risq iugum
I antribus exdominis. pud eat: plusroa
contulit in leges & parthimilitis arcus

Expanded text:
Hic mihi primus erit: sacris praestabitur umbris Summus honor; dominum, quem clades cogit, habebo; Nullum, Magne, ducem. Te solum in bella secutus, Post te fata sequar: neque enim sperare secunda Fas mihi, nec liceat. Fortuna cuncta tenentur Caesaris: Emathium sparsit victoria ferrum. Clausa fides miseris, et toto solus in orbe est, Qui velit ac possit victis praestare salutem. Pompeio scelus est bellum civile peremto, Quo fuerat vivente fides. Si publica iura, Si semper patriam sequeris, Cato, signa petamus, Romanus quae consul habet. Sic ille profatus Insiluit puppi, iuvenum comitante tumultu. Actum Romanis fuerat de rebus, et omnis Indiga servitii fervebat litore plebes. Erupere ducis sacro de pectore voces: Ergo pari voto gessisti bella, iuventus, Non Romana manus? Quod non in regna laboras, Adquiris nulli, quod iam tibi vincere tutum est, Bella fugis, quaerisque iugum Iam tribus e dominis. Pudeat: plus regia Nili Contulit in leges, et Parthi militis arcus
Abbreviated transcription (Latin):
Sᵈ nox tuta uiris fsipius peste diur na
Nam primum tatlesignat membra s alia
Que cohibae iuiris ptine qcintulnere pesem
Plurima tunc uoliq spumnt e anina lingua

Expanded text:
ic nox tuta uiris. At si quis peste diurna fNam primum tacta 113r designat membra saliua, que cohibet uirus retinetque in corpore pestem; plurima tunc uoluit spumanti carmina lingua
Abbreviated transcription (Latin):
te quam non relicturam ne moũ quam
poterit. eẽ. securus Anuero ti preo¬
osã estimas abituram felicitotem. aci¬
ratibi est fortuna presens Ner manen¬
di fida & cum discesserit allatura
merorem quod sine: arbitrio reuneri
potest a calamitosos fugiens facit quidẽ
aliud fugax quam fututurȩ qđ dam
calamitatis indiciunis leq enim quod
ante oculos situm est suffecerit intuori
ost hȩc paulisper obicuit
atq: ubi attentionem
meam modesta taciturni¬
tate collegit sic eaorsaest:
Si penitus egritudinis tuę causas ha¬
bitumq cogoui. fortunȩ prioris affec¬
tu desiderioq tabescis eatantum ani¬
mi tui sicuti tutibi fingis mutata ꝑuer¬
tit Incellego multiformes illius prodi¬
gii fucos: &eo usq cum his quos eludere
nititur blandissimam familiaritatem
dum intolerabili dolore confundat
quos insperata reliquerit Cuius si nacu¬
ram mores ac mericum. reminiscare.
Nec babuisse te in ea pulclirum aliquid.
nec ami sisse cogiosces. Sed ut arbittor

Expanded text:
te quam non relicturam nemo umquam poterit esse securus. An uero tu pretiosam aestimas abituram felicitatem et cara tibi est fortuna nec praessens manendi fida et cum discesserit allatura maerorem? Quodsi nec ex arbitrio retineri potest et calamitosos fugiens facit, quid est aliud fugax quam futurae quoddam calamitatis indicium? Neque enim quod ante oculos situm est suffecerit intueriost haec paulisper obticuit atque ubi attentionem meam modesta taciturnitate collegit sic exorsa est: Si penitus aegritudinis tuae causas habitumque cognoui, fortunae prioris affectu desiderioque tabescis; ea tantum animi tui sicuti tu tibi fingis mutata peruertit. Intellego multiformes illius prodigii fucos et eo usque cum his quos eludere nititur blandissimam familiaritatem, dum intolerabili dolore confundat quos insperata reliquerit. Cuius si naturam, mores ac meritum reminiscare, nec habuisse te in ea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces; sed, ut arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
rerum exitus prudeatia metitur. eademq¬
malterutro motabilitas nec formidandas
fortune minas. nec exoptandas facit. ẽẽ.
blanditias: Postremo aequo animo tole¬
res oport&. quiquid intrafortune aitu utatab

Expanded text:
Rerum exitus prudentia metitur: eademqalterutro mutabilitas, nec formidandas fortunae minas, nec exoptandas facit esse blanditias. 95 Postremo aequo animo toleres oportet, quidquid intra fortunae a
Abbreviated transcription (Latin):
ueraceui iusꝗ est miulior reuereudi d modũ
uultus oeulis ardeuebusceulcra c̾ont nem
h ominum ualenti am̃ ꝑ piscatibrs olgẽe itutrdo.
atq in exausti uogtii Iuynus ita aeuiple¬
na foret ut nullo modo nr̃e eredo tetur po¬
ȩtarn. statura discretienis ambigue Nam
pune quidem ad cõmunẽ sẽ se hominum
mensuram cohibebatauine uero pulsare
cȩluni sũ iniuertieis eacumine uidebatur:
Quȩcuni altius caput extulissa ĩ psum etiam
celum penettahat. Respicentiumq hominũ
frustrabatur intutummꝰ efles erapt temi¬
issinus silis. subti artificio. indis so lubili
matheria ꝑfeste. quasiti post eadem pdente
cognoui : sius manib: ipsa teruerat. Quarum
spetiem ueluti fumos asimagines sol& caligo
queda neglecte uecustacis obduxerat ha

Expanded text:
uerticem uisa est mulier reuerendi admodum uultus, oculis ardentibus et ultra communem hominum ualentiam perspicacibus colore umido atque inexhausti uigoris, quamuis ita aeui plena foret ut nullo modo nostrae crederetur aetatis, statura discretionis ambiguae. Nam nunc quidem ad communem sese hominum mensuram cohibebat, nunc uero pulsare caelum summi uerticis cacumine uidebatur; quae cum altius caput extulisset, ipsum etiam caelum penetrabat respicientiumque hominum frustrabatur intuitum. Vestes erant tenuissimis filis subtili artificio, indissolubili materia perfectae quas, uti post eadem prodente cognoui, suis manibus ipsa texuerat. Quarum speciem, ueluti fumosas imagines solet, caligo quaedam neglectae uetustatis obduxerat. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
* inxent inseriem neris um bonibus arma
Vixq habituralo cum dextras actela mouendi:
Constiterat. gladiosq: suos compres satimebat:
Prȩcipita cursu uesanum cesaris agmen
Indensosagitur cuncos ꝑquȩ arma ꝑhostem
Querit iter. quatorta grauis lorita catenis
Opponit. totoq lat& subtecmine pectus
Hac quoq: ꝑuentum est aduiscera. totq parma
Extremũ est quod quisq ferit: ciuiliabella

Expanded text:
nxerat in seriem nexis umbonibus arma: Vixque habitura locum dextras ac tela movendi, Constiterat, gladiosque suos compressa tenebat. Praecipiti cursu vesanum Caesaris agmen In densos agitur cuneos: perque arma, per hostem Quaerit iter. Qua torta graves lorica catenas Opponit, tutoque latet sub tegmine pectus, Hac quoque perventum est ad viscera: totque per arma Extremum est, quod quisque ferit. Civilia bella
Abbreviated transcription (Latin):
Claqͥ seo dedimus. nectamot einporob ellit
Iampos sit ciui legeri. pharsaliatinti
Causamaa fodom feralia non iiha canis.
& dampinatadiu romani gallia fasti
empira signauit leuiorum romamaloru

Expanded text:
Cladis eo dedimus, ne tanto in tempore bellum Iam posset civile geri. Pharsalia tanti Caussa mali. Cedant feralia nomina Cannae, Et damnata diu Romanis Allia fastis. Tempora signavit leviorum Roma maloru
Abbreviated transcription (Latin):
Vulnera parsoptit. parterrȩ fagere tela
Acpuras seruare manus rapigom̃ acasus
Atq incerta facit quos uult fortuna nocinto:¬
I llic qiuȩq suo misce gens procliatelo.
Romanus cunctis petitur cruor. inde sagatȩ.
Inde faces. &c sexa uolant. spatio soluta
Acris & celido licsue facte pondere glandes:
T unc & irrrei. mediq arabesq saluti.
Arcu.turtaninexrusquam rexere sagitas
S edpetitur souuis ouicampis inminet ather
Iude cidint mortes sccleris sd criminemulo
xternummnaculant balibẽ : stetit omne coats
ircapila ris, Etrosiotextur ather

Expanded text:
Vulnera pars optat, pars terrae figere tela, Vulnera pars optat, pars terrae figere tela, Ac puras servare manus. Rapit omnia casus, Atque incerta facit, quos vult, Fortuna nocentIllic, quaeque suo miscet gens proelia telo, Romanus cunctis petitur cruor. Inde sagittae, Inde faces et saxa volant, spatioque solutae Aeris et calido liquefactae pondere glandes. Tunc et Ituraei, Medique Arabesque, soluto Arcu turba minax, nusquam rexere sagittas, Sed petitur solus, qui campis imminet, aer: Inde cadunt mortes. Sceleris sed crimine nullo Externum maculant chalybem; stetit omne coactum Circa pila nefas. Ferro subtexitur aether
Abbreviated transcription (Latin):
F rontibus ad uersis fraternaq comminus arma
Nedibuit mitare locum: tamenomã torpor
Peciora conrixit. gelidusq inuiscera sangius
Pescussapitate ant. toteq cohortes
Pilaparata diutensis tenuere lacertis
Ditibi non morem auecunctis poenaparatur
Sedsensum postfatatuȩ dant crastina merti.
Cuius torta manu coministe lanceabellum.
Primaq: thessaliam romano sangiuine tinxit:
Oprecepsrabies curi cesar tela tener&
Inuenta est prior ullamanus: : tunc stridulus aer
Flisus litius conceptaq classica cornu:
T unc ausȩ dart signaruba. tunc etheratendit
Extremiq fragi⁊ conuexa inrupit olimpi.
Vnde ꝓcul nubes quonulla tomitruadurant.
Excepit resonis dlamorem uallibus hemus.
Peliacisq: dedit rursus geminare cauernis
Pindus agit gemitus. pangeaq: sarure sultant.
Oete aet. gemuncrupes. uocesq furoris
Exparerosut tomtillure relatus.
Spargitur inmimerum diuersis musilenetu

Expanded text:
Frontibus adversis, fraternaque cominus arma, Frontibus adversis, fraternaque cominus arma, Nec libuit mutare locum. Tamen omnia torpor Pectora constrinxit: gelidusque in viscera sanguis Perculsa pietate coit: totaeque cohortes Pila parata diu tensis tenuere lacertis. Di tibi non mortem, quae cunctis poena paratur, Sed sensum post fata tuae dent, Crastine, morti, Cuius torta manu commisit lancea bellum, Primaque Thessaliam Romano sanguine tinxit. O praeceps rabies, cum Caesar tela teneret, Inventa est prior ulla manus! Tunc stridulus aer Elisus lituis, conceptaque classica cornu: Tunc ausae dare signa tubae: tunc aethera tendit, Extremique fragor convexa irrupit Olympi, Unde procul nubes, quo nulla tonitrua durant. Excepit resonis clamorem vallibus Aemus, Peliacisque dedit rursus geminare cavernis: Pindus agit fremitus, Pangaeaque saxa resultant, Oetaeaeque gemunt rupes: vocesque furoris Expavere sui tota tellure relatas. Spargitur innumerum diversis missile votis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex populis qui regna ferunt. sors ultima nrã est.
Quod scrurepud&. sũt nobis nulla ꝓfecco
Numina: nnm ceco rapiantur secula casu.
Mentiniur regnare iouem s̃pectabit abalto
Aethere thessalicas teneat cum fulmina cedes.
Selica ipsepet& pholoen. pet& ignibus oetem.
Iimeriteq: nemus rhodopes pinuse minantes
Cosius hoc potius feri& caput anra thieste
Antalit & subtas dampnauit noctibus argos
Tot sinles fratrũ gladios. patrũq gerenti
T benalię dibit ille dicm: mortalia milli
Sunt curata deo: didis tamen huuis habemus
indictim quaitam terris dare niaminafa es
tlla pares superis. facient ciui liadiuos
umimbus manes. radusq ornabit & aftris
nne deum teplis iurabit roma ꝑũbi as.
Consumsere loci. p.ruatellure dirempti
Idemanus spettant. uulgusq agnosare querunt
Quo sua pila cadant. aut eiiudm sibi fata minentur¬
⁊ Facturi que monstra forent: uidere parentes

Expanded text:
Ex populis, qui regna ferunt, sors ultima nostra est, Ex populis, qui regna ferunt, sors ultima nostra est, Quos servire pudet. Sunt nobis nulla profecto Numina: cum caeco rapiantur secula casu, Mentimur regnare Iovem. Spectabit ab alto Aethere Thessalicas, teneat cum fulmina, caedes? Scilicet ipse petet Pholoen, petet ignibus Oeten, Immeritaeque nemus Rhodopes, pinusque Mimantis: Cassius hoc potius feriet caput? Astra Thyestae Impulit, et subitis damnavit noctibus Argos: Tot similes fratrum gladios patrumque gerenti Thessaliae dabit ille diem? Mortalia nulli Sunt curata deo. Cladis tamen huius habemus Vindictam, quantam terris dare numina fas est. Bella pares superis facient civilia divos: Fulminibus manes, radiisque ornabit, et astris, Inque deum templis iurabit Roma per umbrasConsumsere locum: parva tellure diremti, Inde manus spectant, vultusque agnoscere quaerunt, Quo sua pila cadant, aut quae sibi fata minentur, Facturi quae monstra forent. Videre parentes
Abbreviated transcription (Latin):
ł egerinũ titanpced ere uidit mnaxen:
huidinulũ terrȩ spatiũ restabat code
Vgibinox tibi tota dies. tibi currera ather
O mãi. eriantes sellȩromana uiderent
S edretro tua fita tulit : par omĩbus amis
he muthiȩ funestadies: hacluce cruenta
łffectumꝰ. ut latios uon horreat india fasces
Nec uetitos errare dehis inmoeniaducat.
Sormaticũq premat succiutus consulantrum
Q uod semꝑ seuas deb&tibi parthia poenas:
Quod fugiens cuule nefas redituraq: uunquã
Aibertas ulo a tigrim. renunti: reces sit:
Ac toties nobis iugulo quesita uagatur.
ermnum sciticũq: bonum netrespiat ulta
is mum: uellem populis in cognianrĩs.
V ilturis ut primũ leuo fundata uolatu
Lomulus in fami compleuit moenia luco:
sq adthessalicas seruisses romaruinas
d etritis fortuna queror. quid temꝑa legum
Eginus aut uinos a consule nomen habentes:
edices arabes. mediq: eo a q: tellus.
Quam subopetuis t enuerunt fatatirannis:

Expanded text:
Te geminum Titan procedere vidit in axem. Haud multum terrae spatium restabat Eoae, Ut tibi nox, tibi tota dies, tibi curreret aether, Omniaque errantes stellae Romana viderent. Sed retro tua fata tulit, par omnibus annis, Emathiae funesta dies. Hac luce cruenta Effectum, ut Latios non horreat India fasces, Nec vetitos errare Dahas in moenia ducat, Sarmaticumque premat succinctus consul aratrum. Quod semper saevas debet tibi Parthia poenas, Quod, fugiens civile nefas redituraque numquam, Libertas ultra Tigrim Rhenumque recessit, Ac, toties nobis iugulo quaesita, vagatur, Germanum Scythicumque bonum, nec respicit ultra Ausoniam: vellem, populis incognita nostris, Vulturis ut primum laevo fundata volatu Romulus infami complevit moenia luco, Usque ad Thessalicas servisses, Roma, ruinas. De Brutis, Fortuna, queror. Quid tempora legum Egimus, aut annos a consule nomen habentes? Felices Arabes, Medique, Eoaque tellus, Quam sub perpetuis tenuerunt fata tyrannis.
Abbreviated transcription (Latin):
inuio latus aqua. sicci iampalueris agge
Stant miseri naute. terraeq: herente carinatu
Littora nulla uident: sic partẽ intercipit aquor

Expanded text:
Inviolatus aqua, sicci iam pulveris agger; Stant miseri nautae, terraeque haerente carina Litora nulla vident. Sic partem intercipit aequor
Abbreviated transcription (Latin):
quaimuis ethiopũ populis. arabumq bets
Gentibus. aoq indis unus stto iupit̃ hammon¬
Diuiti is delubra tenens morumq prierum¬
N umen romano templum defendit abauro:¬
esĩ lacis niperos testatur srlua pomnem.
Sola uirens sr̃biem: nam quiquid puluere sic

Expanded text:
Quamvis Aethiopum populis Arabumque Gentibus atque Indis unus sit Iupiter AmmonDivitiis delubra tenens: morumque priorumNumen, Romano templum defendit ab auroe locis superos, testatur silva, per omnem ns Libyen. Nam quidquid pulvere sic
Abbreviated transcription (Latin):
Pirgeminis lurom xudonquod cadius ardens
Umidisi aheros. necplas lecrollitia urna
e ttibi quȩ cumq es libico gersigne dirempo
T aignis cynosura sulnt. tunc sicca ꝓfundo
mergi plaustra putas. nullumq: inuertice sũ mo
Sydus habes inmune maris ꝓcilaxis uẽ que est
et fuga signorum medioripit oña cdo.
Stabant ante fores populi quosiiserit cous.
Cornigeriq: iouis menitu noua fata petebant.
Seillatio cessereduci comitesq catonem¬
orant ex plor& lr bncum menorata ꝑorbem
Namina defamgam longi uidic& tui:
m arimus ortatuserutandi uoce diorum

Expanded text:
m quod Carcinos ardens Humidus Aegoceros: nec plus Leo tollitur Urna. At tibi, quaecumque es Libyco gens igne diremta, rcton: Et segnis Cynosura subit: tu sicca profundo Mergi plaustra putas, nullumque in vertice summo Sidus habes immune mari; procul axis uterque est, Et fuga signorum medio rapit omnia caelo. Stabant ante fores populi, quos miserat Eos, Cornigerique Iovis monitu nova fata petebant: Sed Latio cessere duci: comitesque CatonemOrant, exploret Libycum memorata per orbem Numina, de fama tam longi iudicet aevi. Maximus hortator scrutandi voce deorum
Abbreviated transcription (Latin):
Irno cuosq diurigus torpente uereno
Inte uembra rouent nec qniȩ mensura uian
quis ie modus norunt nloduc. sepe querentn
Radite ni clamitot. mi seruis que fugnnursra
Re sante thessalum pecimit cursegniasata¬
In glaies iurate manus. persare pugna
Desedsi & pagunt ciuiliabella cẽraste
Gentibus ablatũ dederas serpentib &ebem.
In patiensq: solum cereris cultore negat
dampnasti. atq homines uolũ isti deeẽ uenen
Inloe serpentum nos uenimts accipepęn
Clausi papecit mundi. soe san maior a suil
Iniressis coeunt unes stridentihus an
ẜ premitur nitura al ed longius si
Nullaic& tellus quã fama cognitans
ł estia regna iube qu remis foastcasis
Seuerum terres. ha¬

Expanded text:
Innocuosque diu rictus torpente veneno Inter membra fovent. Nec, quae mensura viarum, Quisve modus, norant, coelo duce. Saepe querentes, Reddite, di, clamant, miseris, quae fugimus, Reddite Thessaliam. Patimur cur segniagladios iurata manus? Pro Caesare pugnant Dipsades, et peragunt civilia bella cerastae.Gentibus ablatum, dederas serpentibus orbem: Impatienseque solum Cereris, cultore negato, Damnasti, atque homines voluisti deesse venenis. In loca serpentum nos venimus: accipe poeClaustra petit mundi. Forsan maiora supersunt Ingressis. Coeunt ignes stridentibus undis, Et premitur natura poli. Sed longius ista Nulla iacet tellus, quam fama cognita nobis Tristia regna Iubae. Quaeremus forsitan istas Serpentum terras; ha
Abbreviated transcription (Latin):
Sed fecit sibiquisq nefas. seme lom̃a uiltor
Luiserat: in fandum. domini ꝑiuscera ferrum
Exegit ramolis natimaduere paterno
Sanguine. certatum est cuicerura cȩsaparentis
Caener&. iusiterum caeciderunt prȩmia fratres.
Busta repleta fuga. pernuxtaq uiua sepultis
Corpora. nec populum late bne caperȩ ferarũ
Hicla queo fauces elisaq: guttura fregit.
Hic se pręcipit iaculatus pondere. dura
Desiluit ꝑ cussus humo. mortsq eruento
Uictori rapueresias: hic robora busti
Extruit iusesui. needum mũ sangunefus
Desilit inflanimas & dumlica occupatignes
Colladucum pilo trepidam gestata ꝑurbem
& medio congesta foro: cognoscitur illic
Q uicquid ubiq latex scelerum: non trachia tantum
Uidit bistonii stabulis endere tpranni

Expanded text:
Sed fecit sibi quisque nefas. Semel omnia victor Iusserat. Infandum domini per viscera ferrum Exegit famulus: nati maduere paterno Sanguine. Certatum est, cui cervix caesa parentis Cederet: in fratrum ceciderunt praemia fratres. Busta repleta fuga, permixtaque viva sepultis Corpora: nec populum latebrae cepere ferarum. Hic laqueo fauces elisaque guttura fregit: Hic, se praecipiti iaculatus pondere, dura Dissiluit percussus humo; mortesque cruento Victori rapuere suas: hic robora busti Exstruit ipse sui, necdum omni sanguine fuso Desilit in flammas, et, dum licet, occupat ignes. Colla ducum pilo trepidam gestata per Urbem, Et medio congesta foro. Cognoscitur illic, Quidquid ubique iacet scelerum. Non Thracia tantum Vidit Bistonii stabulis pendere tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
Astra petesseris prolti regiae
Excipi& gaocntepolo seu scapere tenere
Seute rlam ngeros ohoebi conscenderecurri¬
gneuago bustrare sue tili iumine ab omit

Expanded text:
Astra petes serus, praelati regia coeli Excipiet, gaudente polo, seu sceptra tenere, Seu te flammigeros Phoebi conscendere curruvago lustrare iu
Abbreviated transcription (Latin):
emptamur ueniat longa dux pacesolutus¬
Qilits eum subito. partesq: inbella togtx so sone¬
arcellusq loquax & nominauanacatonu
cilica ixtremi pompeium emptiq clientes
ontinuo ꝑtot satiabunt tẽ pora regno:
Illerego inrrus nordum patientibus annis
Illȩ semel rptos num quam dimitta honores.
Quidiamrura querir totum sub pressa perorbemꝰ
ciussam seruire fameno quis castrati menti
Ascit muta foio gladucum tristomilantes

Expanded text:
entamur. Veniat dux longa pace solutusMilite cum subito, partesque in bella togatae, arcellusque loquax, et nomina vana Catones. Scilicet extremi Pompeium emtique clientes Continuo per tot sociabunt tempora regno? Ille reget currus, nondum patientibus annis? Ille semel raptos numquam dimittet honores? Quid iam rura querar totum suppressa per orbem, Ac iussam servire famem? Quis castra timenti Nescit mixta foro? gladii cum triste minantes
Abbreviated transcription (Latin):
Uestalesq foti summiq: o numinis instar¬
Roma faue cȩptis nonte furialibus armis
Persecor en adsum uic torterraq mariq
Caesor ubiq tuus liceat modo nunc quoqmiles

Expanded text:
sque foci, summique o numinis instarfave coeptis. Non te furialibus armis Persequor. En, adsum, victor terraque marique Caesar, ubique tuus, liceat modo, nunc quoque, miles
Abbreviated transcription (Latin):
tus q: non ȩqua meritis p̃mia pesiri q nextre¬
momusȩ setuentis utiq̃. celam terius quoq
par regerie ueta posiust sed quomam pluri¬
mus tili iffectum timultus incubur di

Expanded text:
tusque non aequa meritis praemia pensari in extremo musae saeuientis, uti quae caelum terras quoque pax regeret, uota posuisti. Sed quoniam plurimus tibi affectuum tumultus incubuit di
Abbreviated transcription (Latin):
homines ẽẽ mortales. Altera conditionis ut
si hominemaliquem ambulare scias eum
ambulare necesse est. Quod enim quisq
nouit idesse aliter ac notum est nequid
Sedñaec conditio minime secum illam simpli¬
cem trahit. hanc enĩ necessitatẽ ñꝓp ⁊ a facit
natura : sed conditionis adiectio. Nulla enĩ
necessitas cogit incedere uoluntate gra¬
dientẽ quam uis eum cumgraditur incede¬
re necessarium sit. Eodemigitur modo
si quid puidentia presens uidet idessẽ neces¬
se. ẽ. tã & si nullã naturȩ habeat necessitatẽ
At quids̃ ea futura quae ex arbitrii lib̵tate pro¬
ueniunt presentia contuetur. Haec igitur ad
intuitũ relata diuinum necessaria fiunt
ꝑ conditionem diuinȩ notionis ꝑse uero consi¬
derata ab ab soluta naturȩ suae libtate ñ de¬
sinunt. fiunt igitur ꝓcul dubio cuncta quȩ fu¬
tura deus ẽẽ prenoscit sed eorum quedam
delibero proficiscuntim arbitrio quequã¬

Expanded text:
homines esse mortales, altera condicionis, ut homines esse mortales, altera condicionis, ut si aliquem ambulare scias, eum ambulare necesnovit, id esse aliter ac notum est, nequit. Sed haec conditio minime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura, sed conditionis adjectio. Nulla enim necessitas 15 cogit incedere voluntarie gradientem, quamvis eum tamen, cum graditur, incedere necessarium sit. Eodem igitur modo, si quid providentia praesens videt, id esse necesse est, tametsi nullam naturae habeat necessitatem. Atqui Deus ea futura, quae ex arbitrii libertate proveniunt, praesentia contuetur. Haec igitur, ad intuitum relata divinum, necessaria fiunt 20 per conditionem divinae notionis: per se vero considerata, ab absoluta naturae suae libertate non desinunt. Fient igitur procul dubio cuncta, quae futura Deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio: quae quam
Abbreviated transcription (Latin):
uentura dinoscit sicutiuos cum parit̃ ambu¬
lare interra hominem & orriri incalo solem
uidetis quamquã simul utrũq conspectum
tomen de scernitis & uoluntarium illud eise
necessarium iudicatis. Itaigitum cuncta des¬
piciens diuinus intuitus qualitatẽ rerũ mini¬
me ꝑturbat. Apud se quidem presentium ad
conditionem uero tẽporis fiturarũ: Quofit:
existendi necessitate carere non nesciat.
hoc sidicas qđ euenturũ dĩ uidet id ñ euenire
nom posse. Qđ aut̃ ñ potest ñ euenire iđ ex neces
sitate contingere meq ad hoc nom̃ necessita¬
tis adstringas. fatebor rem quidem solidis¬
simȩ ueritatis sed cui uix aliquis nisi diuim
speculator accesserit. Respondebo namque
idem futurũ cum addiuinam notionem
refertur necessarium. Cum uero in sua
natura ꝑpenditur liberum prorsus atq
ab solatum uideri. Due enim sunt necessita¬
tes. Simplex una ueluti qđ necesse est om̃s

Expanded text:
uentura dinoscit, sicuti uos cum pariter ambuuentura dinoscit, sicuti uos cum pariter ambulare in terra hominem et oriri in caelo solem uidetis, quamquam simul utrumque conspectum tamen discernitis et hoc uoluntarium illud esse necessarium iudicatis. Ita igitur cuncta dispiciens diuinus intuitus qualitatem rerum minime perturbat apud se quidem praesentium ad condicionem uero temporis futurarum. Quo fit exsistendi necessitate carere non nesciat. Hic si dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necsitate contingere, meque ad hoc nomen necessitatis adstringas, fatebor rem quidem solidissimae ueritatis sed cui uix aliquis nisi diuini speculator accesserit. Respondebo namque idem futurum, cum ad diuinam notionem refertur, necessarium, cum uero in sua natura perpenditur, liberum prorsus atque absolutum uideri. Duae sunt etenim necessitates, simplex una, ueluti quod necesse est omnes
Abbreviated transcription (Latin):
insua simplici cognitione considerat. Itaq si
presentiã pensare uelis quacuneta dignoseit
nonesse presentiã quasi futuri sed scientiã
nũquam deficientis instantiae rec¬
tius aestimabis. Unde non preuidentia sed
ꝓuidentia potius dicitur qđ porro arebus
infimis constituta quasi ab excelso rerum
cacumine cuncta ꝓspitiat. Quidigitur pos¬
tulas ut necessaria fiant quae diuino lumine
lustrentur cum ne homines quidem necessa¬
ria faciant. eẽ quae uideant: Numenim
quae presentia cernis aliquam eis necessita¬
tem tius adit intuitus . B. Minime. Ad qui
si est diuini humaniq presentis dignacollatio:
utiuoᷤ uestro hoe tẽporario p̃senti quedã uide¬
tis ita ille om̃a suo cernit aeterno. qua re haec
diuina p̃notio naturam rerum ꝓprietatẽq
non mutat taliaq apud se p̃sentia spectat
qualia in tempore olimfutura ꝓuenient
Nec rerum iuditia confundit unoq mentis
intuitu tam necessarie quã non necessarie

Expanded text:
in sua simplici cognitione considerat. Itaque si in sua simplici cognitione considerat. Itaque si praeuidentiam pensare uelis qua cuncta dinoscit, non esse praescientiam quasi futuri sed scientiam numquam deficientis instantiae rectius aestimabis. Vnde non praeuidentia sed prouidentia potius dicitur, quod porro a rebus infimis constituta quasi ab excelso rerum cacumine cuncta prospiciat. Quid igitur postulas ut necessaria fiant quae diuino lumine lustrentur, cum ne homines quidem necessaria faciant esse quae uideant? Num enim quae praesentia cernis aliquam eis necessitatem tuus adit intuitus? Minime. Atqui si est diuini humanique praesentis digna collatio, uti uos uestro hoc temporario praesenti quaedam uidetis ita ille omnia suo cernit aeterno. Quare haec diuina praenotio naturam rerum proprietatemque non mutat taliaque apud se praesentia spectat qualia in tempore olim futura prouenient. Nec rerum iudicia confundit unoque suae mentis intuitu tam necessarie quam non necessarie
Abbreviated transcription (Latin):
ipso qđ aliquomodo numquã eẽ desinit illud
qđ implere atq exprimere non potest
aliquatenus uidetur aemulari Alligans se
adqualem cũq p̃sentiam huius exigui
uolucrisq momenti. Quae qm̃ manentis illus
p̃sentiae quandam gestat imaginem quibus¬
cũq contingerit id praestat ut esse uideant᷑
Quoniam uero manere nom potuit infinitum
tẽporis iter arripuit eoq modo factum est
ut continuaret eundo uitã cuius plenitudinẽ
conplecti non ualuit ꝑmanendo . Itaqi si dig¬
na rebus nomina uelimus imponere: plato¬
nẽ sequentes deum quidem ae t̃nũ mundum uͦ
dicamus eẽ ꝑpetuum. Qm̃ igitur omne iudi¬
ciũ secundũ naturã quȩ sibi subietta sunt
conprebendit. Est aut̃ dõ semꝑ aeternus
acp̃sentarius status scientia quoq ciꝰ omnem
tẽporis suꝑ gressa motionem insuȩ man& simpli¬
citate prȩsentiae infinitaq preteriti ac futu¬
ri spatia conplectens omia quasi iam gerant᷑

Expanded text:
ipso quod aliquo modo numquam esse desinit illud ipso quod aliquo modo numquam esse desinit illud quod implere atque exprimere non potest aliquatenus uidetur aemulari alligans se ad qualemcumque praesentiam huius exigui uolucrisque momenti, quae quoniam manentis illius praesentiae quandam gestat imaginem, quibuscumque contigerit id praestat ut esse uideantur. Quoniam uero manere non potuit, infinitum temporis iter arripuit eoque modo factum est ut continuaret eundo uitam cuius plenitudinem complecti non ualuit permanendo. Itaque si digna rebus nomina uelimus imponere, Platonem sequentes deum quidem aeternum, mundum uero dicamus esse perpetuum. Quoniam igitur omne iudicium secundum sui naturam quae sibi subiecta sunt comprehendit, est autem deo semper aeternus ac praesentarius status, scientia quoque eius omnem temporis supergressa motionem in suae manet simplicitate praesentiae infinitaque praeteriti ac futuri spatia complectens omnia quasi iam gerantur
Abbreviated transcription (Latin):
posidet. Cui neq futuri quicquã absit nec
p̃teriti fluxerit id aeternũ ẽẽ iure ꝑhibet᷑:
Idqi nocesse est sui cõpos p̃sens sibi semꝑ adsiste¬
re & infinita tẽmobilis tẽporis habere p̃sen¬
tẽ. Vnde non recte quidĩ quicum audiunt uisit
platoni mundũ hunc nechabuisse initium
tẽporis nec habiturum esse defectũ : hoc nodo
conditori conditum mundũ fier coaeternũ
putant. Aliud est enim ꝑ interminabilem
duci uitam qđ mundo plato tribuit aliud in
tũ ẽ mneq dr̃ conditis rebus antiquior uideri
debet tẽporis quantitate sed simplicis potius
proprietate naturaȩ huno enĩ uitȩ imobilis
presentarium statum infinitus ille tẽporailiũ
rerum motus imitatur. Cũq eũ effingere atqi
aequart nom possit ex ĩmbilitate deficit in mortus
exsimplietate psentie decrescit inmfintam
futuri ac preteriti quantitatẽ &cũ totã parit̃
uitȩ suae plenitudinẽ nequeat posidere. Hoc

Expanded text:
possidet, cui neque futuri quicquam absit nec possidet, cui neque futuri quicquam absit nec praeteriti fluxerit, id aeternum esse iure perhibetur idque necesse est et sui compos praesens sibi semper assistere et infinitatem mobilis temporis habere praesentem. Vnde non recte quidam, qui cum audiunt uisum Platoni mundum hunc nec habuisse initium temporis nec habiturum esse defectum hoc modo conditori conditum mundum fieri coaeternum putant. Aliud est enim per interminabilem duci uitam, quod mundo Plato tribuit, aliud inttum est. Neque deus conditis rebus antiquior uideri debet temporis quantitate sed simplicis potius proprietate naturae. Hunc enim uitae immobilis praesentarium statum infinitus ille temporalium rerum motus imitatur, cumque eum effingere atque aequare non possit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infinitam futuri ac praeteriti quantitatem, et cum totam pariter uitae suae plenitudinem nequeat possidere, hoc