comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sta cadem pignora cui alus¬
pignorib accepit ĩ suum locũ
cum succede. ssi scd̾us non of¬
fnt pecumiam posse prioremi
uend̾e ut primam tm̃ pecuni¬
restituat. ¶Scienclumẽ scdo
crechitori remtem̃ etiam ĩ uito
debitore tã in suum debitum
mͣ ĩ prum creditoris. et mus¬
uras suas et quas primo cre¬
ditori soluit s tñ usurarum qͣs
nõ dseq̃tur non enim negoci¬
um alt̾ius gessit. s mag̃ suũ
et ita papianus scripsit et um¬
est. sisimplicit ꝯueniss scd̾us
creclitor deypotheca ab om̃ip¬
cio mutuatus pactus ẽ cum
illo ut ei p̾clium suum pigno¬
riypothece ueẽẽt. deinde mu¬
tuatuẽ pecumam ameio. et
pactus ẽ cumeo siticio desierit

Expanded text:
ta eadem pignora cum aliis accepit, in suum locum eum succedere: sed si secundus non offerat pecuniam, posse priorem vendere, ut primam tantum pecunirestituat. Sciendum est secundo creditori rem teneri etiam invito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas et quas primo creditori solvit: sed tamen usurarum, quas non consequetur: non enim negotium alterius gessit, sed magis suum. et ita Papinianus libro test. Si simpliciter convenisset secundus creditor de hypotheca, ab omni possestio mutuatus pactus est cum illo, ut ei praedium suum pignori hypothecaeve esset: deinde mutuatus est pecuniam a Maevio et pactus est cum eo, ut, si Titio desierit
Abbreviated transcription (Latin):
preclium teneri ei teneatur tercius de¬
nide aliqs dat mutuam pecumamti¬
bi ut ticio solu̾es. et paciscitur tecum
ut idem prelium ei pignori ypothe¬
ce uesit locumeius subeat. Nũ hici

Expanded text:
praedium teneri, ei teneatur: tertius deinde aliquis dat mutuam pecuniam tibi, ut Titio solueres, et paciscitur tecum, ut idem praedium ei pignori hypothecaeue sit et locum eius sube‹a›t: num hic
Abbreviated transcription (Latin):
modo uiream sũmam exiget. neq ad
rem ꝑtinz an is ẜunia det̾ior tes sitinam
et si mortuus eet .u. ex actio eiꝯpetet. q̃¬
ritur enim au młr exiiri pr̃imoniolo¬
cuplectior sit eo tempe quo dedote age¬
uatur fca autem ĩcelligitur que ere
alieno suo int̾uentu uri libata est
ꝙ potuiss ad huc deb̾e suur pecumã
no soluiss. neꝙ em̃ int̾ est ex quacau¬
sa młr pecunia:n debuit. ute cͥlita ma
noat. anexemptione pr̃are debeat.q
si młr nõ em̾at suum s utemet auiro
pecunã accepit tuere uł mortuo ul
detiore sc̃oeuo dampnũiur retineb¬

Expanded text:
omnimodo vir eam summam exiget neque ad rem pertinet, an is servus deterior factus sit: nam et si mortuus esset, quinque exactio ei competeret. Quaeritur enim, an mulier ex viri patrimonio locupletior sit eo tempore, quo de dote agebatur: facta autem intellegitur, quae aere alieno suo interventu viri liberata est, quod potuisset adhuc debere, si vir pecuniam non soluisset: neque enim interest, ex qua causa mulier pecuniam debuit, utrum creditam an eam quam ex emptione praestare debeat. Quod si mulier non emerat seruum, sed ut emeret, a uiro pecuniam accepit, tum uel mortuo uel deteriore facto seruo damnum ad ui
Abbreviated transcription (Latin):
Ueritur de illa ml̾re que semp
mortuos ꝑit an morboiasit.
et ait sabbinus si uulue mecio
boc ꝯtingit morbosam ee.¶Si
mulier p̾gnans uenierit.int̾
omnes ꝯueint sanã camẽen
maximũ enĩ ac p̾cipuũ mun
fernarꝵ ẽ xipe ac tueri xeptũ
¶Puerpam quor sana eẽ si mͦ ni¬
chil extrinsecus accidit ꝙ corp
eiꝰ ĩ aliquã ualitudinẽ ĩ micfet
¶De stili ceciliũ distinguertba¬
cius dixit. ut si natura st̾ilis sit
sana sit. si uecio corpis ꝯtra. ¶õ¬
qd deeo ꝗurinã facit querituret
sus aut etiam pigriciã surge¬

Expanded text:
eritur de ea muliere, quae semper mortuos parit, an morbosa sit: et ait Sabinus, si vulvae vitio hoc contingit, morbosam esse. Si mulier praegnas venierit, inter omnes convenit sanam eam esse: maximum enim ac praecipuum munus feminarum est accipere ac tueri conceptum: Puerperam quoque sanam esse, si modo nihil extrinsecus accidit, quod corpus eius in aliquam valetudinem immitteret. De sterili Caelius distinguere Trebatium dicit, ut, si natura sterilis sit, sana sit, si vitio corporis, contra. Item de eo qui urinam facit quaeritur. et e pressus aut etiam pigritia surge
Abbreviated transcription (Latin):
si moruẽdi dum taxat ꝯsino suscepto ado¬
muino discessiss nõ ẽe fugittiuũ. S si fuges
prius ꝯsiliũ h̾uit. demde mucata uolũ E¬
tate se intyb̾mi deiecit. man̾e fugittiuũ
eadẽ ꝓb. it et de eo ꝗde ponte se p̾cipita¬
uit hec omĩa uerasũt qͥ celius scribit.i
Idẽ ait sis uus tuus fugiẽs uicariũ su
nactus p̾termisit. nõ iuderi fugittiuũ
ẽẽ. si aut olim fug̾et ĩtellexit qd ag̾et᷑
aut pꝰ ea cognouit qd actũ ẽet et redire

Expanded text:
si moriendi dumtaxat consilio suscepto a domino discessisset, non esse fugitivum, sed si fugae prius consilium habuit, deinde mutata voluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitivum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitavit. haec omnia vera sunt, quae Caelius scribit. Idem ait, si servus tuus fugiens vicarium suunactus praetermisit, non videri fugitivum fuisse: sed si aut olim cum fugeret intellexit quid ageretur aut postea cognovit quid acti esset
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾io pr̃ando sb̃strahitur.
extra redibitonẽ eẽ. s latus us
crus Buiꝰ pot̾ afferre ĩpedimẽ¬
tuergo et hic erit redibẽdus. si
ꝗs natura guturosus sit. auti
ocłos emi nẽtes hat. sanus iide¬
tur.ltem sciend̾ ẽ scenã nõ ee n
morbosum ułuiciosũ p̾t̾quar¬
si ĩbecillitate dextre ualidiuss¬
nistra utitur. s hũc nõ sceuam
s machumẽe. Is cui os oleat.
olere uel uti Yrtosũ strabone.
bocenĩ exillime oris actide sole

Expanded text:
nisterio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus vel crus brevius potest adferre impedimentum: ergo et hic erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus videtur. Item sciendum est scaevam non esse morbosum vel vitiosum, psi inbecillitate dextrae ualidius sinistra utitur: sed hunc non scaeuam, sed mancum esse.Is cui os oleat olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex illuuie oris accidere solere.
Abbreviated transcription (Latin):
ac. ¶ Aluscionem eãm ẽẽ ꝗdamputãt
ubi homo lumine adhibito. nichil in¬
det. ¶Quesitũ ẽ anbalb et blesus et sti¬
cipus isꝙ q tardius loqturet uar
naenim ps hõnn aliquo dentecaret.
neq ideo morbosi sunt. p̾xtun cũsm̃
dentib nascamus nec ideo minus sa¬
nisumus doncc dentes hamus.alio¬
qu nulli senex sanus esset.¶ Tp̃.¬

Expanded text:
πα.Luscitionem eam esse quidam putant, ubi homo lumine adhibito nihil uidet.Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui tardius loquitur et uarus na enim pars hominum aliquo dente caret neque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sani sumus donec dentes habeamus: alioquin nullus senex sanus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
nop eũ iume sciencie accipiasᷤ
m rursus ĩ doctũ ẽe martificiũ
iufficiet gͥ talẽ ẽẽ quales ulge¬
uulgo artifices dncur. ¶Deni¬
q aiunt etliles emptori oĩb que
ad quos ea res ꝑtin iudiciũ dabi
se ex hoc edco expiristempe auter
redibitonis sex menses utiles b
si aut macipiũ relibeatur. s sl¬
qnͣto mĩoris agitur annꝰ utilis
ẽs temp reclibitonis ex die uẽ¬
donis currit. aut si dcm̃ ꝓmis¬

Expanded text:
ummatae scientiae accipias, neque rursum indoctum esse in artificium: sufficiet igitur talem esse, quales volgo artifices dicuntur. Deinde aiunt aediles: "emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimsse ex hoc edicto experiri. Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto minoris agitur, annus utilis est. sed tempus redhibitionis ex die venditionis currit aut, si dictum promis
Abbreviated transcription (Latin):
relibitiomi locum. smn autem intm̃
pseuet relibitionẽ locũhre. ¶Siꝗs
digitis Nunctis nascatur. nõ uide¬
tursmnus ec.s ita demum si ĩ ꝯmo¬
datur ad usum manꝰ. ¶Mulierẽ
iti arctani ut młr fĩ nõ possit sa
possunt fauciũ tumores qr anchi¬
acas h̃at uiciosus ẽ. ¶Si uẽclitor
noiatim excepit de aliquo morbo
tentib enĩ actiones suas nõ est
regressus dandus. adeas. nisi sci¬
ens uẽditor morbũ sulto reti¬
cuittunc eidandã ẽẽ dedolo ma.
replicatione. ¶Si noĩatim mor¬
berceptus nõ sit.talis cũ morb
tasicecus homo ueniebat autq
acatricẽ euudentẽ et piculosami
sebat uł ĩcapite uł ĩ alia ꝑte corpo¬
riseius noĩe ñtem̃ cocilius ait ꝓ¬
inde ac si noĩatim morb except
fuiss: ad eos enĩ morbos uiciaq
ptinc e dcm̃ ecliliũ curulũ ꝓband̃

Expanded text:
redhibitioni locum, sin autem vitium perseveret, redhibitionem locum habere. Si quis digitis coniunctis nascatur, non videtur sanus esse, sed ita demum, si incommodatur ad usum manus. Mulierem ita artam, ut mulier fieri non possit, sapossint faucium tumores, qui ἀντιάδας habet vitiosus est. Si venditor nominatim exceperit de aliquo morbotentibus enim actiones suas non est regressus dandus, nisi sciens venditor morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo malo replicationem. Si nominatim morbus exceptus non sit, talis tamen morbus ta caecus homo uen‹i›bat, aut qui cicatricem euidentem et periculosam habebat uel in capite uel in alia parte corporis, eius nomine non teneri Caecilius ait, perinde ac si nominatim morbus exceptus fuisset: ad eos enim morbos uitiaque pertin
Abbreviated transcription (Latin):
mancu ciuitati ꝑfidei ꝯmis¬
sũ est restitui iussa ẽet u̾rditas
magr̃atus actores hoꝵ bonoꝵ
ticiũ ⁊ serũ ⁊ garum. ydoneos
creauerunt. post mod̃ hn acto¬
res mt̾ ie diuiscrunt ad nums¬
tratoe: bonor.id ꝙ egerũt sme
auctoritate ⁊ siuc ꝯfensu mag¬
istratuũ post aliqd tempus testa¬
tas fidciꝯ missa eẽt. irritum ꝓ¬
batum c̃ ꝓtribunali. atq itã
ab intestato semꝓnius legitti¬
mus h̾rs defunctiextitit. s et
exhus actorib imus ñ soluẽ¬
do decessit. et nemo eius hrs e
extitit quero si sempnius ꝯue¬
met actores hor bonorũ piculũ
inopis de fũcti ad quos ꝑtinet

Expanded text:
cui ciuitati per fideicommissum restitui iussa esset hereditas, magistratus actores horum bonorum Titium et Seium et Gaium idoneos creauerunt: postmodum hi actores inter se diuiserunt administrationem bonorum idque egerunt sine auctoritate et sine consensu magistratuum. post aliquod tempus testatas fideicommissa esset, irritum probatum est pro tribunali atque ita ab intestato Sempronius legitimus heres defuncti extitit: sed ex his actoribus unus non soluendo decessit et nemo heres eius extitit. quaero, si Sempronius conueniet actores horum bonorum, periculum inopis defuncti ad quo
Abbreviated transcription (Latin):
paternas ampla edificia edi¬
ficau̾at. Cumꝙ eũdem saltũ
cũ fr̃e diuid̾et sũptus sibi qͣsi
re meliore ab eo facta desidab̾t
cauisa factos. cum dequo q̃ritur
actione ñ b̾re. ¶ Ticium si pi¬
ctatis respectu sororis alus
filia:. actionem uoc noĩc ctͣ e¬

Expanded text:
paternas ampla aedificia aedificauerat: cumque eundem saltum cum fratre diuideret, sumptus sibi quasi re meliore ab eo facta desiderabat causa factos eum de quo quaeritur actionem non habere.Titium , si pietatis respectu sororis aluit filiam, actionem hoc nomine c
Abbreviated transcription (Latin):
iabsolui debitorem oportet
oportet. nec in hoc dilationem
siex nusta causa dari ut ex ꝓuĩ¬
⁊ codices afferantur. ¶Dem.ꝰ
acut tutorib ĩꝓuncia.ꝯdẽp

Expanded text:
absolui debitorem oportet:conueniri oportet nec in hoc dilationem nisi ex iusta causa dari, ut ex prouincia codices adferantur. idem in a
Abbreviated transcription (Latin):
primo. apd cclitorem eisis et ideo et primo
restitinobligationemetadu̾sus eum.¬
oart. autem̃ notat eẽ aliqm diffenciã
utꝵ hoc agatur. ut abmicio mulier mal¬
tius locum subdatur. et honus debito¬
ris aquo obligationemtransferrec¬
ditor uolunt suscipiat. an u̾o qͣi debit̾e
tinctionem ĩprim anissionecum qͣiͣde¬
bitrix delegata ẽ exceptionem ei senatꝰ
dsulti marcels nõ daret s ꝯdempnata uł
ante ꝯdempnationem ꝯdr̃e utiq eia
quo delegata ẽ potituel ꝙ ab est ei. ul
si nondum ab est libationem. ¶Inter¬
dum intercedenti mulieriet ꝯdictio

Expanded text:
Primo apud creditorem eius, et ideo et Primo restitui obligationem et aduersus eum.Marcellus autem notat esse aliquam differentiam, utrum hoc agatur, ut ab initio mulier terius locum subdatur et onus debitoris, a quo obligationem transferre creditor voluit, suscipiat, an vero quasi debitrix tinctionem in prima visione, ubi quasi debitrix delegata est, exceptionem ei senatus consulti Marcellus non daret: sed condemnata vel ante condemnationem condicere utique ei a quo delegata est poterit vel quod eisi nondum abest, liberationem.Interdum intercedenti mulieri et condictio
Abbreviated transcription (Latin):
tisse uellet aꝯdampuide mandati iudicio
ꝯseq q erat ꝯdempnatus. S rectissime
diui fratres sepẜunt nullam actioner
cum ꝑꝑ suam calliditatem hre qr m̃ce¬
de pacta accessat ad talem redemptio¬
nem. ¶Marcell. aũsic loqtur deeoꝗ pe¬
cuma accepta spopondat. ut si qdem ac
tum est hoc ut suo ꝑiculo spondet uel ac¬
tione agat. sin u̾o non hoc actum est.u
rum consentanea est. P Ap̃.

Expanded text:
tisse et velle a daphnide mandati iudicio consequi, quod erat condemnatus. sed rectissime divi fratres rescripserunt nullam actionem eum propter suam calliditatem habere, quia mercede pacta accesserat ad talem redemptionem. Marcellus autem sic loquitur de eo qui pecunia accepta spopondit, ut, si quidem hoc actum est, ut suo periculo sponderet, nulla actione agat, sin vero non hoc actum est, urum consentanea est. Papinia
Abbreviated transcription (Latin):
seio int̾uemas uel ut ticio credas enit
mͥ tecũ madati actio. ut celsus.li. uiii
ne si tibi mandaũo. ꝙ tua int̾ erat mil¬
la erit mandati actio isi mea quoq i¬
ter fuit aut si nõ ẽes fcurus maegor
ritur.si dñs iueit ꝓcuratorẽ suũ cͥtã
pecumam sume et fenar e ꝑic losuo ita
utc̾tas usuras dño pendet dum ta¬
uat. si pluris fen̾are potiiss et ip̃e lu¬
craretur traditũ pecumã uidetur m¬
ꝗd accepisse. Plane si oium nego¬
gessit. ¶Maurus pauł ꝗdem fideiꝰ¬
Eat ꝓdam̃pnide m̃cedẽ pactus obsuã
fideiussionẽ et sib noĩe altius exe¬
uetu litis cau̾at sibi c̾tam qnͣtitate
darrbic acclaudio saturmo p̾tore
maiores fructus ĩ ferre iussus erat.
et ad uocationib eid̾ saturmꝰ inter¬
dixat uidebatur autẽ uidicatum sol¬
ui fidenississe. et qiͣ redẽptor litis exti

Expanded text:
Seio interuenias uel ut Titio credas, erit mihi tecum mandati actio, ut Celsus libro sepne si tibi mandauero quod tua intererat, nulla erit mandati actio, nisi mea quoque interfuit: aut, si non esses facturus, nisi ego ritur: si dominus iusserit procuratorem suum certam pecuniam sumere et faenerare periculo suo ita, ut certas usuras domino penderet dumtaxat, si pluris faenerare potuisset, ipse lucraretur, in creditam pecuniam uidetur, inquit, accepisse. plane si omnium negogessit.Marius Paulus quidam fideiusserat pro Daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex euentu litis cauerat sibi certam quantitatem dari: hic a Claudio Saturnino praetore maiores fructus inferre iussus erat et aduocationibus ei idem Saturninus interdixerat. uidebatur autem mihi iudicatum solui fideiussisse et quasi redemptor litis exti
Abbreviated transcription (Latin):
Eccoris pascendi ẜuitutes. Itẽ
ad. aqmi appellendi. Si predui
tructus maxime impectore cõ¬
sistat predu mãgis qm̃ ꝑsone
iidetur. Si tñtestator ꝑsonam
de monstrauit cui ẜuitutem¬

Expanded text:
ecoris pascendi servitutes, item ad aquam appellendi, si praedii fructus maxime in pecore consistat, praedii magis quam personae videtur: si tamen testator personam demonstravit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
te exmiende calcisq coquende
ius posse malieno eẽ nni fũdũ
inonum hat. et hoc ꝓculum et
accillicinium existimasse ait.s
ux dicit ut maximecalcis quo¬
quende et crete exmende. Fuit
ꝯstitui possit non ultra posse ꝙͣ
quatemis adeum ip̃m fundũ
ropus sit. P Auł.¬

Expanded text:
e ius posse in alieno esse, nisi fundum vicinum habeat: et hoc Proculum et Atilicinum existimasse ait. sed ipse dicit, ut maxime calcis coquendae et cretae eximendae servitus constitui possit, non ultra posse, quam quatenus ad eum ipsum fundum opus sit: Pau
Abbreviated transcription (Latin):
lere quasi omni causa ladu̾¬
sus reum ⁊ aduersus fidei¬
sorem dissoluta.¶Sitamẽ
ip̃e fideuissor ꝯ dempnatus
trãsegit isitrãs actio nõ ꝑi¬
mit rem iudicatam. tñ inco
ꝙ datum est releuari rem nu¬
dicatãt oꝑtet usꝙ ado autẽ
q datum est. ⁊ si nõ ꝓficiat a¬
ad transactionem Extenuat
tamen rem iuditam ut inde
sit ⁊ eclictũ ⁊ reptum cirta ali¬
mentoꝵ trãsactionem circa p̃¬
toris auctoritatem fcãm qdi
datumest ꝑficiat ad alimen

Expanded text:
lere, quasi omni causa et adversus reum et adversus fideiussorem dissoluta. si tamen ipse fideiussor condemnatus transegit, etsi transactio non peremit rem iudicatam, tamen eo quod datum est relevari rem iudicatam oportet. Vsque adeo autem quod datum est etiamsi non proficit ad transactionem, extenuat tamen rem iudicatam, ut inde sit et dictum et rescriptum circa alimentorum transactionem citra praetoris auctoritatem factam, ut quod datum est
Abbreviated transcription (Latin):
si ticio ꝗ seio b̾rextitit nos ũr¬
des fc̃isumus sic̃ ticu h̾rditatẽ
ita ⁊ seu uł ab intestato forte ꝙ
sui h̾rdes defũcto sumus. uel
agnati⁊ ꝙ manumisimꝰ defũc¬
tum. ꝙ ue parens nr̃ manumi¬
ẜit. ¶ Nouo iure sũt h̾rs om̃s
ꝗex senatus ꝯsultis aut ex
stitutonib adh̾rditatẽ uocãt.¬

Expanded text:
extitit, nos heredes facti sumus, sicuti Titii hereditatem ita et Seii uel ab intestato forte quod sui heredes defuncto sumus, uel adgnati, uel quod manumisimus defunctum, quodue parens noster manumiserit. nouo iure fiunt heredes omnes qui ex senatus consultis aut ex constitutionibus ad hereditatem uocant
Abbreviated transcription (Latin):
ap senatus con.ercuciamus i¬
puis piudentia amplissimi ordi
s aemodi casib suppositis acq
Mictis s ita demum eis subue
ino calide sint uͥsate hoc enim
duus pius et seilus Repsunt.siã
aeceptis nõ decipientibꝰ opitulan¬
sr. eteegregium seui tale. Rptũ¬
ꝯeaumi. infirmitas enmm feruina¬
mno calliditas auxilium suĩt.
iuimis omnino obligatio sena
sor Aliciiis extitit ꝓculdubio int̾¬
tecut. Suscepitenun mse alie¬
nam obligationemꝓpe cum exea
esubeat ꝯdempnationem. ꝓinde
Igressum ad eam bt ueluti cum
utiditore hrditatis sibi uendite
uelfideu ssorẽ suum defendat ĩ¬
tercede no iudetur si ꝓprium ne¬

Expanded text:
 senatus consulti excutiamus prius prouidentia amplissimi ordiniuscemodi casibus suppositis atque obiectis. Sed ita demum eis subuenit, si non callide sint uersatae: hoc enim diuus Pius et Seuerus rescripserunt. nam deceptis, non decipientibus opitulatur et est et Graecum Seueri tale r. infirmitas enim feminarum, non calliditas auxilium demeruit. Omnis omnino obligatio senatsor alicuius exstiterit, procul dubio intercedit: suscipit enim in se alienam obligationem, quippe cum ex hac re subeat condemnationem. proinde regressum ad eam habeat, ueluti cum uenditorem hereditatis sibi uenditae uel fideiussorem suum defendat, intercedere non uidetur. 4 Ulpian
Abbreviated transcription (Latin):
Tprimo qdemtꝑrib diui aug¬
ti. mox demde claudi olictis es¬
rumerat interdem ne femine ꝓ
uiris sius int̾ced̾e̾nt. postea añ¬
fcm̃ ẽ senatus ꝯsult quo plenis¬
sime feminis omnibꝰ subue̾tl
mart̾. sillanꝰ et uelleiꝰ tutor ꝯsul¬
es hec u̾ba fecerunt de obligatiol
mine abhus peticio ne ue mel
actio deturcum eius uirilibus

Expanded text:
primo quidem temporibus diui Augusti, mox deinde Claudii edictis eorum erat interdictum, ne feminae pro uiris suis intercederent. Postea factum est senatus consultum, quo plenissime feminis omnibus subuentum Marcus Silanus et Uelleus Tutor consules uerba fecerunt de obligationimine ab his petitio neue in eas actio detur, cum eas uirilibus
Abbreviated transcription (Latin):
edcõ succurrit: si pactum sit acredito¬
re ne liceat debitoriy pothecam uen¬
dere.łpignus qd uuris sit et an pac¬
tio nulla sit talis. qiͣ dtra ius sit posita.
ĩoq uire uenire possit et c̾tum ẽ nullã
titur expignorib sibi obligatis qbꝰ
uelit ditractis adsuũ mod̾ ꝓue̾ire.

Expanded text:
eritur, si pactum sit a creditore, ne liceat debitori hypothecam uendere uel pignus, quid iuris sit, et an pactio nulla sit talis, quasi contra ius sit posita, ideoque ueniri possit. et certum est nullam titur ex pignoribus sibi obligatis quibus uelit distractis ad suum commodum peruenire.
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾tum senatsis emolumentũ
ea lib̾alitas ut act̃o ꝓsocio ꝯstitu¬
atur hre pot̾it. que tñ in cõe te¬
ñunt fine prestituto reuocan
da st̾. Id circo igitur ꝓsocio ac¬
tio ñerit. qr nlła societas ẽ que
donatonis cã int̾ ponitur. nec
res uemierit donationis cã ul
postea p̾cium sit remissũ ad¬
mictemus dõnatões ꝑtin̾e ad
senatus con. ¶Siꝗs sponsa

Expanded text:
decretum senatus emolumentum ea liberalitas, ut actio pro socio constituatur, habere poterit: quae tamen in commune tenuerunt fine praestituto, reuocanda non sunt. idcirco igitur pro socio actio non erit, quia nulla societas est, quae donationis causa interponitur, nec res uenierit donationis causa uel postea pretium sit remissum, admittemus donationem ualere ad senatus consultum. Si quis sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
exstipłatu pet̾e ꝯstante minic
nõ potest. s si manẽte mĩo
decessisse maritus ꝓponatur.
puto qr manimo quoq dõa¬
tio u̾titui. posse dici stpłoem
ꝯfirmari ex se. con. ¶Surcor¬

Expanded text:
ex stipulatu petere constante matrimonio non potest. sed si manente matrimonio decessisse maritus proponatur, puto, quia in annuo quoque donatio uertitur, posse dici stipulationem confirmari ex senatus co
Abbreviated transcription (Latin):
ri pecuniã credidit melior ẽ causa
ꝯsum̃tis. nisi locupletior ex hoc in¬
ueniatur litis ꝯtestate tp̃ris q acce¬
pit. ¶ Mmores si ĩiudicẽ ꝯꝑmis¬
unt. et tutore auctore stipulatisũt.
mintegre restitutionem adu̾sus
talẽ obligatõnem iure desid̾ant.
Iĩ emptõnem penes ERm̃.
secollatã mĩor ad iectõne ab alio
nem audietur. si eius int̾ est ẽptã
Eabeo rem fusse aꝓpbetur ueluti
ꝙ maioꝵ enus fuiss. ita tñ ut id

Expanded text:
ri pecuniam credidit, melior est causa consumentis, nisi locupletior ex hoc inueniatur litis contestatae tempore is qui accepit. Minores si in iudicem compromiserunt et tutore auctore stipulati sunt, integri restitutionem aduersus talem obligationem iure desiderant.in emptionem penes se collatam minor adiectione ab alio nem audietur, si eius interesse emptam ab eo rem fuisse adprobetur, ueluti quod maiorum eius fuisset: ‹ita› tamen ut id
Abbreviated transcription (Latin):
uemri uł si adu̾sariumcillide c¬
cumuen̾it. et omni modo simhas
lite dolo u̾satus ẽ locum Rebit
ex stipulatu actio. et ideo siue¬
lit dedolo actionem extere adui¬
h̾ebit hoc autem ꝯꝓmissum ple

Expanded text:
ueniri, uel si aduersarium callide circumuenit, et omnino si in hac lite dolose uersatus est, locum habebit ex stipulatu actio: et ideo si uelit de dolo actionem exercere aduehabebit. hoc autem compromissum ple
Abbreviated transcription (Latin):
placuit etiam exempto agi posse
ndupplã uẽclitor mancipu ñca¬
cudinis ĩ bone fidei iudicus de¬
cio ẜui aut ꝓuocat aut det̾ret
ẽptorem. id cirto int̾est nr̃a scire
natoem p̾sumptũ et enĩeum qͦs¬
dameuos bonos eẽ qr eius nacõ¬
msm sũt.ñ ĩ famate quosoã ma¬
los idi qr ea nacõe sũt que ma

Expanded text:
placuit etiam ex empto agi posse, si duplam venditor mancipii non catudinis, in bonae fidei iudiciis detio servi aut provocat aut deterret emptorem: idcirco interest nostra scire nationem: praesumptum etenim est quosdam servos bonos esse, quia natione sunt non infamata, quosdam malos
Abbreviated transcription (Latin):
¶d plane hec actõ eregit ut ur e¬
deficit ista actio eti a si nudo s¬
su placint ut redibeatur. uẽtis
ergo de reuibẽdo nõ facit locir
hũic actom. s ip̃a redibito. i¬

Expanded text:
d plane haec actio exigit, ut sit redhibitus, deficit ista actio, etiamsi nudo consensu placuerit, ut redhibeatur. conventio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
Sq supius uẽclitor de morbo
uicio ue et cetis q̃ ibi ꝯp̾hense sũt
predre iubetur. et pretea ĩhus
cũs nõ ẽẽ mancipiũ ut ꝓmictat.
p̾cipitur ita ut cum accedat alu
rei homo eadẽ etiã predr̃e et ꝓmic¬

Expanded text:
 superius venditor de morbo vitiove et ceteris quae ibi comprehensa sunt praedicere iubetur, et praeterea in his causis non esse mancipium ut promittat praecipitur: ita et cum accedat alii rei homo, eadem et praedicere
Abbreviated transcription (Latin):
uicium õs reclibi possint ul debeat .s. cũ
manifestũ erit ñ nisi õs quẽq ẽpture ul
uẽclituꝵ fuisse ut plesxq circa ꝯmedos
us quadrigas uł mulas pes accid̾e so¬
let ut neutri ñ nisi õs hre expecliat.
etiã nõ morbosa reclibentursi separi ñ
possũt sñ magno ĩ ꝯmodo uł sñ picta¬
tis roneoffensa ꝗd enĩ si filio retẽto pe¬

Expanded text:
itium omnes redhiberi possint uel debeant, scilicet cum manifestum erit non nisi omnes quem empturum uel uenditurum fuisse, ut plerumque circa comoedos uel quadrigas uel mulas pares accidere solet, ut neutri non nisi omnes habere expediat.etiam non morbosa redhibentur, si separari non possint sine magno incommodo vel ad pietatis rationem offensam. quid enim, si filio retento pare
Abbreviated transcription (Latin):
dibend̾ ꝯsenciunt. ¶ Ide marcellus ait nõ
possit alcer exdiũs ⁊seq̃ actoemexepto ꝓ¬
ꝑte nt sibi ꝓꝑte uenditorrem renatradat.
Si ꝓ porcoc ꝑcium dabit et hoc ĩemptorib
ẜuari oporte ait Nam uẽlitor pignoris lo¬
co q uencidit retin: quo ad ẽptor sacisfa¬
ciat. ¶ Pomp̃. ait. siunꝰ ex hrdibꝰ ul fami¬
liaeius uł ꝓcurator culpa dolo uefecit rẽ
detiorẽ equumẽe insolid̃ eumteni arbito
iuidicis hoc aut̃ expeclicius esiom̃s hrdes
unũ ꝓcuratorẽ ad agedũ ded̾nnt. tunc
et eniꝰ siquo det̾ior ẜuus culpaunius hr̃diͤᷤ

Expanded text:
on posse alterum ex dominis consequi actione ex empto, ut sibi pro parte venditor tradat, si pro portione pretium dabit: et hoc in emptoribus servari oportere ait: nam venditor pignoris loco quod vendidit retinet, quoad emptor satisfaciat. Pomponius ait, si unus ex heredibus vel familia eius vel procurator culpa vel dolo fecerit rem deteriorem, aequum esse in solidum eum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior servus culp
Abbreviated transcription (Latin):
nim sencĩt ĩpediũturq reclibe. ¶ Siuẽ¬
ditori plures hrdes extitint sĩgłis ꝓpor¬
unus aplurib uł plures ab uno uł plu¬
ra mancipia ab uno emanturãise dr̃e¬
si qi płos rei ꝑfunt uẽclitores. sĩgłis ĩ solidũ
reclibend̾. si tñptes epte sũt asingłis recte
dicetur alti ꝗdẽ posse redib̾i cũ alt̾o antẽ
agi qnͣto mĩoris. Item si pluros singli
ptes ab uno emant tuc ꝓꝑte qͥsq eoꝵ¬

Expanded text:
num sentiunt impediunturque redhibere.Si uenditori plures heredes exstiterint, singulis pro porunus a pluribus uel plures ab uno uel plura mancipia ab uno emantur, uersi plures rei fuerunt venditores, singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhiberi, cum altero autem agi quanto minoris. item si plures singuli partes ab uno emant, tunc pro parte
Abbreviated transcription (Latin):
te ag̾e p̾cium aut̃ et accessiones ꝓ ꝑte re¬
cipient.s: et fructus et accessiones et siqd
detior homo fcũs s̃. aut ꝓpte p̾stabitur ab
eis nisi forte tale sit. ꝙ diuisionẽ nõ recipi¬
at ut puta ancille ptus. In hoc enĩ idẽ ser
sit ĩcausa relibitonis. unũ ex dñis ꝓpte

Expanded text:
accessiones pro parte recipient: sed et fructus accessionis et si quo deterior homo factus est pro parte praestabitur ab ipsis, nisi forte tale sit, quod diuisionem non recipiat, ut puta ancillae partus: in hoc enim idem serusit in causa redhibitionis, unum ex dominis pro
Abbreviated transcription (Latin):
uł ppis. uł curia. uł collegiu. uił
corpꝰ huic edc̃o locus erit. ¶S
licet umi fcam aquocũꝙ p̾cor
ꝯplectatur. elegãt̾ tñ pomp̃. ait.
Sicu magis te de ui hostium uł
iatronu uł ppłi tuerer uł lib̾a¬
rem aliqd ace accepo uł te ob¬
ligau̾o. ñ deb̾e me hoc edc̃o ten̾r

Expanded text:
s uel curia uel collegium uel corpus, huic edicto locus erit. sed licet uim factam a quocumque praetor conplectatur, eleganter tamen Pomponius ait, si quo magis te de ui hostium uel latronum uel populi tuerer uel liberarem, aliquid a te accepero uel te obligauero, non debere me hoc edicto te
Abbreviated transcription (Latin):
sua que hebat que q̃ hĩturus
ẽet. postea mutuatus afiscor
pecumam.pignoriei res suas
omnos obligãuit. et intulit se¬
ie ꝑtem debiti et reliquam sũ¬
mam nouatione fca eidemꝓ
misit. ĩ qua obligatione silrut
sp̃ci de pignore ꝯuenit. quesitũ
est ã seia p̾ferenda sit fisco et ĩ
post priorem obligationem
ciatori marmorum c̾litor sb̃
pignore lapid̾ quorum prec
bitor horreorum ꝯductor cesa¬
ris fint. ob quorum pensione
aliq aiis non solutas ꝓcuis¬
torex actioni p̃positus adla

Expanded text:
sua quae habebat quaeque habiturus esset: postea mutuatus a fisco pecuniam pignori ei res suas omnes obligauit: et intulit Seiae partem debiti et reliquam summam nouatione facta eidem promisit, in qua obligatione similiter ut supra de pignore conuenit. quaesitum est, an Seia praeferenda sit fisco et in post priorem obligationem tiatori marmorum credit‹u›r sub pignore lapidum, quorum pretia r conductor horreorum Caesaris fuit, ob quorum pensiones aliquot annis non solutas procurator exactioni praepositus ad la
Abbreviated transcription (Latin):
bitore cte ex oct̾oc eius redactum io pre¬
cium equiꝰ ꝓfic̾e debitori qm credito¬
ris lucro cede. s qͣtum ꝗdem ad cͥdito¬
rẽ debitor libatur. qnͣtum u̾o ad dñm
reisi nec dum pignus euictum est. uład
emptorem post euictonem ip̃e debitor u¬
tili actõne tenetur. ne ex auena iactu¬
ra sibilucẽ acqrat. namsi maiores fruc¬
tus forte petens afidenissore creditor
abstulit unuusos ĩ quantitatem debi¬
tam accepto fe̾ debebit. et c ꝑuuria
retur a soluto debito restitui eã or debi¬
tori. sceuola nr̃ restituendã aꝓꝓbauit.

Expanded text:
rte ex occasione eius redactum id pretium aequius proficeret debitori, quam creditoris lucro cederet. sed quantum quidem ad creditorem debitor liberatur: quantum uero ad dominum rei, si necdum pignus euictum est, uel ad emptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum per inaereretur, an soluto debito restitui eam oporteret debitori, Scaeuola noster restituendam probauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Escript est ab impatoreli ¶Riph̃.¬
beslos agente papmiano: creclitorez
adebitore ꝑignus em̃e posse qr ĩ diño
manet debitoris. ¶Si aliena res pig¬
noridata fu̾it et c̃ditor eam uendid̾iti
uideamus an p̾ciumꝙ ꝑcepit creditor
lib̾et debitorem ꝑsonali actoc pecunie c̃¬

Expanded text:
escriptum est ab imperatore libellos agente Papiniano creditorem a debitore pignus emere posse, quia in dom‹i›nio manet debitoris. Si aliena res pignori data fuerit et creditor eam uendiderit, uideamus, an pretium quod percepit creditor liberet debitorem personali actione pecuniae c
Abbreviated transcription (Latin):
tus p̾stitiss creclitor emꝑtori debit᷑.
pseqeum adebitore poseqr apparu¬
it non esse liberatum. P Aluł.
iussuum cede deb et sipignus possi¬
det trade utiq deb posẜonem.

Expanded text:
tus praestitisset creditor emptori, debitum persequi eum a debitore posse, quia apparuit non esse liberatum. Paulus lius suum cedere debet et, si pignus possidet, tradere utique debet posse
Abbreviated transcription (Latin):
utrris tm̃ modo iudetur qui
factum sitan ⁊ is ꝗ miure erra¬
int putaiit enim recte factum
testm. cum mutileerat. ułcum
alius eum precederet agnatus
sibi pocius deferri et non putos
hunc ee predonem ꝗ dolo caret
quamius iniure errau̾it.¶ Si ã¬
te litem ꝯtestatam ĩquit fecit.

Expanded text:
um is tantummodo uidetur, qui factum scit, an et is qui in iure errauit? putauit enim recte factum testamentum, cum inutile erat: uel cum eum alius praecederet adgnatus, sibi potius deferri. et non puto hunc esse praedonem qui dolo caret, quamuis in iure erret. 'Si ante litem contestatam', inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗssimum pretori uisumẽ. Rͣ
de utroq legatarium cauere ⁊ usurẽ
se bom iuri arbitratu et cumususfr̃.
ad eum ꝑtinere desin restitutuꝵꝙ
inde extabit. ¶Hec stipulatio siue
mobilres sit siue soli interponi deb.
Ollud sciendum est ad fideiomissa ĩ
aptarieam debere. ¶Plane etsi exi
mortis causa donatione usus fr̃.cõ
stituatur exemplo legatoꝵ debebit
hec cautio prestari.s ⁊ si exalia qͣcũ¬
q causa ꝯstitutus fu̾it usus fr̃. Idem
dñdum est. ¶Cauere autem non¬
nre sua faceret. ¶Recte. autem faci¬
ent. et hrs legatarius qualis res sit

Expanded text:
ssimum praetori uisum est de utroque legat‹a›rium cauere: et usurum se boni uiri arbitratu et, cum usus fructus ad eum pertinere desinet, restituturum quod inde exstabit. Haec stipulatio, siue mobilis res sit siue soli, interponi debet. Illud sciendum est ad fideicommissa etiam aptari eam debere. plane et si ex mortis causa donatione usus fructus constituatur, exemplo legatorum debebit haec cautio praestari: sed et si ex alia quacumque ‹c›ausa constitutus fuerit usus fructus, idem dicendum est. Cauere autem  facturum, quae in re sua faceret. Recte autem facient et heres et legatarius, qualis res sit
Abbreviated transcription (Latin):
ratio est et si fideussoris de¬
fensor uirait reo emm datu
exceptio. ¶Itemsireus iura¬
int fideiussortutus sit qr et res

Expanded text:
ratio est et si fideiussoris defensor iurauerit: reo enim detur exceptio: Item si reus iurauit, fideiussor tutus sit, quia et res
Abbreviated transcription (Latin):
ex domini ꝯstitutione pendelt
ergo et furere ceꝑit. ẜ uus uelli¬
lius retinebunt peculium. ¶
peculio autem res eẽ possuntos
et mobiles et soliincarios quas
inpeculium potest h̾re et iucino¬

Expanded text:
ex domini constitutione pendeat. ergo et si furere coeperit servus vel filius, retinebunt peculium. in peculio autem res esse possunt omnes et mobiles et soli: vicarios quoque in peculium potest habere et
Abbreviated transcription (Latin):
putauerunt euocaripacian¬
tur. nec effrenata potestate
ad ueuandos homines supf¬
aua mltitudo testium ꝓtra¬
hat᷑. ¶ O dest̾.

Expanded text:
putauerint, euocari patiantur, ne effrenata potestate ad uexandos homines superflua multitudo testium protrahatur. 2 Modest
Abbreviated transcription (Latin):
uacillat. Ud hiben quoꝙ tes¬
tes possunt. nõ solũ incrimi¬
nalibꝰ cãis. s etiam ĩpecunia¬
rus litib sic ubires postulat.
et hn qb nõ int̾dicitur testi¬
monium. nec ulla lege adn¬
dotestimonio extusantur.¬
Nuamqñqbdam legib am¬
plisisimus num̾us testiumi
definitus at tũ ex ꝯstitutio¬
nibꝰ principum hec lice̾ciad
suficientem numum testiũ
cohartatur. ut uidices mode¬
rentur et eum solum nume¬
rũtestium quem nctiu esse¬

Expanded text:
illat.Adhiberi quoque testes possunt non solum in criminalibus causis, sed etiam in pecuniariis litibus sicubi res postulat, e‹x› his quibus non interdicitur testimonium nec ulla lege a dicendo testimonio excusantur.Quamquam quibusdam legibus amplissimus numerus testium definitus sit, tamen ex constitutionibus principum haec licentia ad sufficientem numerum testium coartatur, ut iudices moderentur et eum solum numerum testium, quem necess
Abbreviated transcription (French):
I de tabul testam̃ti deponen¬
dis agaturet dubitetur cui
cas de ponio porter sẽpiem
Iiorẽ minoriet amplioris ho¬
noris nnitiori et morẽ femine.
Iet ingenuũ libtino prefere¬

Expanded text:
i de tabulis testamenti deponendis agatur et dubitetur, cui eas deponi oportet, semper seniorem iunior‹i› et amplioris honoris inferior‹i› et marem feminae et ingenuum libertino praefere
Abbreviated transcription (Latin):
portati m̾ces daretur. ꝗd si hoc aꝑꝑere
non pot̾it satis erit ꝓnauta. si ꝓbau̾it
ĩpositum ẽẽ mancipium. ¶Siea
ditione nauem ꝯduxistiut mea mͥ¬
ces tue portarentureas ꝙ m̃ces nul
la necessitate nauta coactus ĩnauẽ
det̾iorem cum id sciret te fieri nolle
transtulit et inces tue cumea naue
ꝑierunt in qua nouissime uecte stͥi
habes ex ꝯducto locaticum priore
nauta actionem. paulus mimo
tra si modo ea nauigatione utraq
nains ꝑieritcum id sine dolo et cłpa

Expanded text:
t, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probauerit impositum esse mancipium. Si ea condicione nauem conduxisti, ut ea merces tuae portarentur easque merces nulla nauta necessitate coactus in nauem deteriorem, cum id sciret te fieri nolle, transtulit et merces tuae cum ea naue perierunt, in qua nouissime uectae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta actionem. Paulus: immo contra, si modo ea nauigatione utraque nauis periit, cum id sine dolo et culpa
Abbreviated transcription (Latin):
sustulerit expiri non poterit q¬
qͣm h̾uit aliam actionem insi
i admittenda actõe dolum mͣ¬
lum passus est. ¶Non soluma
autem si adu̾sus eum sit aliã
actio adu̾sus qm̃ de dolo ꝯque¬

Expanded text:
dolo experiri non poterit, quoniam habuit aliam actionem: nisi in amittenda actione dolum malum passus est.Non solum autem si aduersus eum sit alia actio, aduersus quem de dolo quae
Abbreviated transcription (Latin):
prefecti pretorio uuris ꝯsulti ca¬
utio huius modiego luciusti
cius scripsi me accepisse apub
is stipulatus ẽ meinus publi¬
us.spopondi ego lucius ticius
Si die supra scripta sũma publi¬
o meuio eiq ad quemea res ꝑ¬
tinebit data soluta satis ueeoi
nomine fcm nõ erit. tunc eo am¬
plius quo post soluãtur pene

Expanded text:
praefecti praetorio iuris consulti cautio huiusmodi: 'Lucius tius scripsi me accepisse a Pubis stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem ea res pertinebit data soluta satisue eo nomine factum non erit, tunc eo amplius, quo post soluam, poenae
Abbreviated transcription (Latin):
readuersarium cogatexqbui
ad iudicim uenire oracausis¬
tione diu marciexprimiferie
tur. qr occupaticircaremrꝰ nõ¬
uenerint si quidem sentenciã
dixerit presentib illis et spon¬
te litigantibꝰ sẽtencia uale¬
cerit ꝗ eos euocauerit. sm ue̾¬
ro cumab esse ꝑseuerauerint
sentenciam ꝓtulerit etiam ab¬
sentib illis ꝯsequens erit dice¬
re suĩam nullius esse momen¬

Expanded text:
aduersarium cogat ad iudicium uenire, oratione diui Marci exprimitur, quia occupati circa rem rusuenerint: si quidem sententiam dixerit praesentibus illis et sponte litiga‹n›tibus, sententia ualecerit qui eos euocauerit: sin uero, cum abesse perseuerauerint, sententiam protulerit etiam absentibus illis, consequens erit dicere sententiam nullius esse momen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et sicuti stipulando fructua¬
paciscendo eum ꝗ acqrere ex
fructuarium ꝑtiñe sciendũ
ẽ etiam cogend̃ eumõparia
enim quoꝙ modicam castiga¬
tionem fructuario ꝯpetere.¬

Expanded text:
ed sicuti stipulando fructuapaciscendo eum adquirere excfructuarium pertinere, sciendum est etiam cogendum eum operari: etenim modicam quoque castigationem fructuario competere
Abbreviated transcription (Latin):
beritutorem ad ẽẽpupillo in
negocio in quo ad uocatus ccͣ
pmissumẽ abeodem ageretu¬
torem pupilli causam adu̾sꝰ
fiscum in qua adu̾sus pr̃em
pupisli ante ad uocatus fuis¬
set fisci. Qui aũt int̾ in fames
sunt sequentititulo explana¬

Expanded text:
beri tutorem adesse pupillo in negotio, in quo aduocatus contra permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset.Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explana
Abbreviated transcription (Latin):
sent ꝯĩcand̾ͥqr nec dolus ad missus
e meo. ¶ Itemsi societatẽ meamus
aliqͣm remem̃dãde inde solus uoli
camem̃e. Ideoq renũciauus societati
ut solus em̾es tenebis qnͣti int̾est
mea s: si ideo renũciaũis qr ẽpcio tibi
displicebat nõ teneberis qͣmins ege
emero qr hic nulla fraus ẽ. eaq et uił.
plac̾et. ¶abeo aute libro postiorũ¬

Expanded text:
nicandum, quia nec dolus admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem emendam, deinde solus volueris eam emere ideoque renuntiaveris societati, ut solus emeres, teneberis quanti interest mea: sed si ideo renuntiaveris, quia emptio tibi displicebat, non teneberis, quamvis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaque et Iuliano placent. Labeo autem posterioru
Abbreviated transcription (Latin):
salarium annium uelusꝰ
fructus transactio sine pre¬
Core fieri potuit. Ceterũ si
usus fructus modicꝰ alim̃¬
toꝵ unce sic fu̾it relictus di¬
co tñsactõnem citͣ p̾torem
fcãm in illius esse momẽti.¬
ESicui ñ nũmus ad alim̃ta
s frumẽtum atꝙ oleumet
cetera q̃ ad uictum necessa¬
ria sunt fũmt relicta nõ po¬
terit de hus tnͣsigere siue an¬
nua siue menstrua ei relin¬
quentur. Sit am̃ ita sine p̾¬
tore tnͣsegit. ⁊ ut ĩ uicemeo¬
rum nũmos quot annis
uel quot mensib acceꝑat.
⁊ neꝙ diem neq modumi
ꝑmutauit. S tantum genꝰ
uelectͣrios sipactus fu̾it ut
ingenerib alm̃ita ꝑcipiat q̃
innũnis ei relicta fuissent.
siuinum ꝓoleo ueloleum ꝓ
uino uł qͥd aliud ꝯmutau
uel locum ꝑmutauit ut que e
erant ei rome relicta alimẽta
ininunicipio uł in ꝓuniciam
ab uno accipet uel alium ꝓa
lio debitorem accipet. hec om¬
na habent disceptatonem p̃¬
toris ⁊ ꝓutilitate alimẽtaru
accipienda sunt. Si adhi¬

Expanded text:
salarium annuum uel usus fructus, transactio et sine praetore fieri poterit: ceterum si usu‹s› fructus modicus alimentorum uice sit relictu‹s›, diansactionem citra praetorem factam nullius esse momenti.Si cui non nummus ad alimenta, sed frumentum atque oleum et cetera, quae ad uictum necessaria sunt, fuerint relicta: non poterit de his transigere, siue annua siue menstrua ei relinquantur. si tamen ita sine praetore transegerit, ut in uicem eorum nummum quotannis uel quotmensibus acciperet et neque diem neque modum permutauit, sed tantum genus: uel ex contrario si pactus fuerit, ut in generibus alimenta acciperet, quae in nummis ei relicta fuissent: uel si uinum pro oleo uel oleum pro uino uel quid aliud commutauit: uel locum permutauit, ut quae erant ei Romae alimenta relicta, in municipio uel in prouincia ab uno acciperet: uel alium pro alio debitorem acceperit: haec omnia habent disceptationem praetoris et pro utilitate alimentarii recipienda sunt.Si ad habi
Abbreviated transcription (Latin):
debes sistere h est ita sistere.
ut actoris ꝑsecutio loco detẽ¬
riorinon sit quamius ex actio
rei possit esse difficilior licet e¬
et si nouum es alienuumcon¬
traxisset uel pecumam ꝑdidis

Expanded text:
 sistere hoc est ita sistere, ut actori persecutio loco deteriori non sit, quamvis exactio rei possit esse difficilior. licet et si nouum aes alienum contraxisset uel pecuniam perdidis
Abbreviated transcription (Latin):
xit cum meuio qse legittimũ
creclitoris u̾rdemẽe iactabat
minino fransegit. postea testa¬
mento ꝓlato sep̃ticium ẽc h̃r
dem appuit. quesitumẽ si agat
pignoraticia debitor cum septitõ.
Anis uti possit exceptione trãs¬
actionis fc̃e cum meuuo ꝗh̃rs
cotempe nõ fũit. possit ꝙ septi¬
ciꝰ pecumam que meruo ut hrdi
Adebitore numerata est ꝯditio¬
ne repetere quasi sb̃ pretextu
h̾rditatis acceptam.R.ẜmneaq̃

Expanded text:
xit, cum Maeuio, qui se legitimum creditoris heredem esse iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse apparuit. quaesitum est, si agat pigneraticia debitor cum Septicio, an is uti possit exceptione transactionis factae cum Maeuio, qui heres eo tempore non fuerit: possitque Septicius pecuniam, quae Maeuio ut heredi a debitore numerata est, condictione repetere, quasi sub praetextu hereditatis acceptam. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
est ui simile dñm id xcede̾ ẜuo ĩpeculiur
h̾re q sibi debetur. Sane cumexcetis ca¬
usis ip̃m asemet ip̃o eregisse dicimus.
q negocia uel tutelam geretcur noni

Expanded text:
est verisimile dominum id concedere servo in peculium habere, quod sibi debetur. sane cum ex ceteris causis ipsum a semet ipso exegisse dicimus qui negotia vel tutelam geret, cur non
Abbreviated transcription (Latin):
terest. et ꝗd dicemus siet pam¬
hilus deceẜit sinemora. an no
precium stichi minuetur qͣniliba¬
tus est ꝓmissor. et sufficiet semes¬
fuisse pluris cum occidereturus
intra annum. hac ꝗdem ratione
etiam si post mortem pampbilis
tra anmimoccidatur pluris ute¬
bitur fuisse. ¶Dem.¬

Expanded text:
terest? et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine mora? iam pretium Stichi minuetur, quoniam liberatus est promissor? et sufficiet fuisse pluris cum occideretur uel intra annum. hac quidem ratione etiam si post mortem Pamphili intra annum occidatur, pluris uidebitur fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ alii iniuriam fecisie indetir
milium pamphilusi.Xx. milii
stipulatorstichum ante mora
octidit. Quesitumẽ de actionele¬
gis acꝗlie rendicum uilioremo¬
cidisse ꝓponitur in hunc tractati
nichil differt ab extraneo crgela¬
octisore qnͣti gͥ fiet estimatio nte¬

Expanded text:
quam alii iniuriam fecisse uidetur.milium, Pamphilus uiginti: stipulator Stichum ante moram occidit: quaesitum est de actione legis Aquiliae. respondi: cum uiliorem occidisse proponitur, in hunc tractatum nihilum differt ab extraneo creditor. quanti igitur fiet aestimatio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
detiorem fate nõ debet. melio¬
renfacere potẽst. etaut fundi
ẽ usus fructus legatus. aut¬
alt̾ius remõ debet neq arbo¬
res frugiferas excidere. neq ui¬
lam  dirũe. neq qcqmͣ face m
ꝑniciem ꝓprietatis. et si forte uo¬
iuptuarium fuit predium uin¬
daria uł gestatõnes uł deambu¬
lationes arborib infructuosis
opacas atq amenas h̃ns non
debebit deicere ut forte ortos o¬
litarios faciat.uł aliud qd qd̃
ad reditum spectat. ¶ Inde estq̃¬
situm an lapidicinas ulc̾ti fod¬
nas. uł arefodinas ip̃e institue
possit. et ego puto etiam ip̃m
instituere posse. si nõ agͥ ꝑtem
nctiam huic rei occuppaturus
ẽꝓnide uenas quoq lapidic¬
potit. ergo ⁊ auri ⁊ argentiet
sulphuris et eus ⁊ ferri et a¬

Expanded text:
 debet, meliorem facere potest. et aut fundi est usus fructus legatus, et non debet neque arbores frugiferas excidere neque uillam diruere nec quicquam facere in perniciem proprietatis. et si forte uoluptarium fuit praedium, uirdiaria uel gestationes uel deambulationes arboribus infructuosis opacas atque amoenas habens, non debebit de‹i›cere, ut forte hortos olitorios faciat uel aliud quid, quod ad reditum spectat. Inde est quaesitum, an lapidicinas uel cretifodinas uel harenifodinas ipse instituere possit: et ego puto etiam ipsum instituere posse, si non agri partem necessariam huic rei occupaturus est. proinde uenas quoque lapidicpoterit: ergo et auri et argenti et sulpuris et aeris et ferri et
Abbreviated transcription (Latin):
dicto quod uiaut clam ut iuł.
ait Namfructuarium quoq te¬
neri. uusactionib nec no ⁊ fu¬
tic̾tum est sicut quem libet ali
um qmaliena re taleꝗd dinis¬
it. Demq consultus qd̾ bonĩ
fint actione pollitĩ pretorem
cum ꝯpetat. iegis acque actio.

Expanded text:
dicto quod vi aut clam, ut Iulianus ait: nam fructuarium quoque teneri his actionibus nec non furti certum est, sicut quemlibet alium, qui in aliena re tale quid commiserit. denique consultus, quo bonum fuit actionem polliceri praetorem, cum competat legis Aquiliae acti
Abbreviated transcription (Latin):
ł.actio. et ideo iudicem dau
ut eius arbitratu utatur i tiu
quiuites nõ sucterit. Item q aq̃¬
rum ductus corrumpi patitur
lege acqua nõ tenetur cadem
et musuario dicenda sunt. q.
siint̾ duos fructuarios sit cõ.¬
oundo iudicium dari. uelsti¬
pulatione int̾se eos cauere qua¬
lit̾ fruantur. curenim ĩ quiti¬
iuł. ad arma et rixamꝓcede pa¬
ciatur pretor qd̃ potest iuriscex¬

Expanded text:
actio, ideo iudicem dari, ut eius arbitratu utatur: nam qui uites non subserit, item aquarum ductus conrumpi patitur, lege Aquilia non tenetur. eadem et in usuario dicenda sunt.Sed si inter duos fructuarios sit condundo iudicium dari uel stipulatione inter se eos cauere, qualiter fruantur: cur enim, inquit Iulianus, ad arma et rixam procedere patiatur praetor, quos potest iuris