comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad equũ. domũ. uestem. sermonem alicuiꝰ accõmodes.
quib animus eoꝵ qui audiunt ⁊ aliquẽ dilexerunt
uchem̃t cõmoueatur.  Decimus. ꝑ quẽ in opia. infir¬
mitas. solitudo. demonstratur. Undecimꝰ ꝑ quẽ libero¬
nĩ aut parentũ. aut sui corꝑis sepeliendi. aut alicuiꝰ
eiꝰ modi rei comim̃datio fit.  Duodecimus. ꝑ quẽ dis¬
uinctio deploratur ab aliquo cũ diducaris ab eo qui¬
cum libentissime uxeris ut aparente. afilio. a frẽ fami¬
lian.s Terciꝰ decimus. ꝑ quẽ cũ indignatione conqͣn¬
mur qd̾ abhis quib minime conueniat male tracte¬
mur. ꝓpinquis. amicis. quib benefecerimus. quos ad¬
uitores fore putauerimus. a quib indignũ ẽ. ut a¬
serius. libertis. clientib supplicib  Quartus decimuᷤ
qui ꝑ obsecrationẽ sumitur. in quo orantur mͦ illi
eẽ fortunas conq̃ri nos demonstramꝰ. Sextus decimꝰ¬

Expanded text:
ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, quibus animus eorum, qui audiunt et aliquem dilexerunt, vehementer com- movetur. decimus, per quem inopia, infirmitas, soli- tudo demonstratur. undecimus, per quem liberorum aut parentum aut sui corporis sepeliundi aut alicuius eiusmodi rei commendatio fit. duodecimus, per quem disiunctio deploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimus, per quem cum indignatione conquerimur, quod ab iis, a quibus minime conveniat, male tractemur, propinquis, amicis, quibus benigne fecerimus, quos adiutores fore putarimus, aut a qui- bis indignum est, ut servis, libertis, clientibus, sup- plicibus. quartus decimus, qui per obsecrationem sumitur; in quo orantur modo illi, esse, fortunas conqueri nos demonstra- mus. sextus decim
Abbreviated transcription (Latin):
liberales proferuntur ⁊ in digne. etate. genere. fortuna.
pristino honore. beneficiis. quas passi ꝑpessuri ue sit̃.
da ponuntur. Ut udeatur is qui audit iud̾e. ⁊ re
ꝙͦ ipsa quasi adsit ñ u̾bis solũ ad miscd̃iam ducat᷑.
¶Sertus ꝑ quẽ pret̾ spem in miseriis demonstratur
in sũmas miserias incidisse. SSeptimus ꝑ quẽ ad ip¬
sos qui audiunt similem casũ conu̾tunus. ⁊ petimus
ut de suis lib̾is autparentib. aut aliquo qui illis
cariis debeat ec̃: nos cũ uideant iecordentur.  Detauꝰ
ꝑ quem aliquid dicitur cẽ factũ qd̃ ñ oportuerit. Aut ñ
factũ qd oportuerit. ħ mͦ. Non affui. Non uidi. Non pꝰ¬
pi. Item inimicorũ in manib mortuus ẽ. hostili in
t̃m tuipit̃ iacuit insepultus. a fenis dui ueratus. cõ¬
muni quoq honore in morte caruit.¶ Honus ꝑ qͤm
orõ ad mutas. ⁊ ad ex ꝑtes animi res iefertur. Ut si

Expanded text:
liberales proferentur et indigna aetate, genere, fortuna liberales proferentur et indigna aetate, genere, fortuna pristina, honore, beneficiis, quae passi perpessurive sint.da ponuntur, ut videatur is, qui audit, videre et re quoque ipsa, quasi assit, non verbis solum ad miseri- cordiam ducatur. sextus, per quem praeter spem in miseriis demonstratur in summas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus aut aliquo, qui illis carus debeat esse, nos cum videant, recordentur. octavus, per quem aliquid dicitur esse factum, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit, hoc modo: non affui, non vidi, non popi. item: inimicorum in manibus mortuus est, hostili in terra turpiter iacuit insepultus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
metuo gmuissime. Conguestionis aue he eneo alede
ne qui tesa pioere oportebit. e onquestio ẽ orõ audi¬
torum miscd̾iam captans. In hac primũ animũ audi¬
toris mitem. ⁊ misericordem conficere oportet. quo fa¬
cilius conquestione moui possit. Id locis communib
efficere oportebit. ꝑ quos fortune uis in om̃s. et homiñ
infirmitas offenditur. Qua orõe habita grauit᷑ et
sentenciose: demittitur maxime animus hominum.
i ad miscdiam comꝑatur. cum in alieno malo suam
infirmitatem considerabit. Peinde primus locus ẽ
misericordie ꝑquem quib in bonis fuerint. ⁊ nunc
quib in malis sint ostenditur. Scds qui in tempora
tiui sint. demonstinbitur. Tercius ꝑ quẽ unũ qd̃q
deploratur in cõmodũ. Ut in morte filii. puencie dele¬
ctacio. Amor. Spes. Solatiũ. Educatio. Et si qua simili
in gene̾ quolibet de in cõmodo. ꝑ conquestionẽ dici
poterunt. Quartus ꝑquẽ res turpes. ⁊ humiles. ⁊ in¬

Expanded text:
conquestionis autem huiusmodi de rebus partes petere oportebit. Conquestio est oratio auditorum misericordiam cap- tans. in hac primum animum auditoris mitem et misericordem conficere oportet, quo facilius conque- stione commoveri possit. id locis communibus efficere oportebit, per quos fortunae vis in omnes et hominum infirmitas ostenditur; qua oratione habita graviter et sententiose maxime demittitur animus hominum et ad misericordiam conparatur, cum in alieno malo suam infirmitatem considerabit. deinde primus locus est misericordiae, per quem, quibus in bonis fuerint et nunc per quem quibus in malis sint, ostenditur. se- cundus, qui in tempora turi sint, demonstratur. ter- tius, per quem unum quodque deploratur incom- modum, ut in morte filii pueritiae delectatio, amor, spes, solatium, educatio et, si qua simili in genere quo- libet de incommodo per conquestionem dici poterunt. quartus, per quem res turpes et humiles et in
Abbreviated transcription (Latin):
deducat. ex qua conficratur aliquid confirinationis. aut
rep̃hensionis. ñ argiuñtando s augendo ꝑ qnͣdam ãpli¬
ficationẽ. hanc si qui putabit paitem orationis eẽ : se¬
di ⁊ uituꝑandi p̃cepta a nobis paitum data sunt. par¬
tum suo loco dabuntur. Nobis aũ ñ placuit hanc par¬
tem in numero reponi. qd̃ de causa digredi. nisi ꝑ
locũ communem displicet. quo de genere posteriuᷤ
ent dicendũ. laudes aũ ⁊ uituꝑationes: ñ seꝑatim
placet tractari. s in ipsis argum̃tacionib eẽ implici¬
tas. Nunc de conclusione dicemus.
ht̃ partes tres. Enumerationẽ. indignationẽ.
conquestionem. ł numeratio ẽ. ꝑ quã ies disꝑse et
diffuse dicte: unũ in locũ coguntur. ⁊ reminiscen¬
di causa ÷ unũ sub aspectũ subiciunt᷑ ħ si semper
eod̾ mͦ tractabitur : ꝑspicue ab om̃ib artificio qͦdã
tinctari intelligetur. Si uͦ uane fiet. ⁊ hanc sus¬
picionẽ. ⁊ sacietatẽ uitare potit. Quare tũ ita o¬

Expanded text:
deducat, ex qua conficiat aliquid confirmationis aut re- prehensionis, non argumentando, sed augendo per quandam amplificationem. hanc si qui partem putabit esse orationis, sedi et vituperandi praecepta a nobis partim data sunt, partim suo loco dabuntur. nobis autem non placuit hanc partem in numerum reponi, quod de causa digredi nisi per locum communem displicet: quo de genere posterius est dicendum. laudes autem et vituperationes non separatim placet tractari, sed in ipsis argumentationibus esse inplicatas. Nunc de conclusione dicemus. nis. haec habet partes tres: enumerationem, indignationem, conquestionem. Enumeratio est, per quam res disperse et diffuse dictae unum in locum coguntur et reminiscendi causa unum sub aspectum subiciuntur. haec si semper eodem modo tractabitur, perspicue ab omnibus artificio quo- dam tractari intellegetur; sin varie fiet, et hanc suspi- cionem et satietatem vitare poterit. quare tum o
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ oportebit. Cum gͥ ex his quę sumuntur aliquid
ñ conceditur: sic infirmabit᷑. ¶Cum aũ his conces¬
sis complexio exhis ñ conficitur: ħ erunt consider̃¬
da nũ aliuo conficiatur. ⁊ aliuo dicat᷑. ħ mͦ. Sicũ
aliquis dicat se ꝓfectũ eẽ ad excicitũ : contra eũ quis
uelit hac uti argum̃tacione. Si uenisses ad exen¬
citũ atribunis militarib uisus eẽs. Non es aũ ab
his uisus. Non es gͦ ad exercitũ ꝓfectus. hic cum
concesseris ꝓpõem et assũptionõ : complexio ẽ in¬
firmanda. Aliud enĩ quã coget ᷑ illatũ ẽ. At nc̃
quid̾ quo faciliꝰ res cognosceretur: ꝑspieuo et
grandi uicio p̃ditum ꝓposuimus erempluut parsape

Expanded text:
esse oportebit. cum igitur ex iis, quae sumentur, aliquid esse oportebit. cum igitur ex iis, quae sumentur, aliquid non concedetur, sic infirmabitur. Cum autem his concessis conplexio ex his non con- ficitur, haec erunt consideranda: num aliud conficiatur, aliud dicatur, hoc modo: si, cum aliquis dicat se pro- fectum esse ad exercitum, contra eum quis velit hac uti argumentatione: si venisses ad exercitum, a tri- bunis militaribus visus esses; non es autem ab his visus: non es igitur ad exercitum profectus. hic cum concesseris propositionem et assumptionem, conplexio est infirmanda. aliud enim, quam cogebatur, inlatum est. ac nunc quidem, quo facilius res cognosceretur, perspicuo et grandi vitio
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarii. aut insidias face̾ uolusti. aut amico mo
ditur. si id qd̃ sequatur ñ uideatur necio. cũ eo quod
añcessit coherere. Nam ħ quid̃ si spm̃ ducit uut. Si¬
dies. lucet eiusmodi ẽ ut cũ priore necio posteriꝰ cohe¬
rere uideatur. hoc aũ si mat̾ ẽ diligit. Si aliqñ pec¬
cauit : nũquã corrigetur : sic conueniet rep̾hendi. Ut
demonstretur ñ necio cum pͥore posterus coherere. hoc
genus ⁊ cetera necia. ⁊ omĩo omĩs argum̃tatio. ⁊ eius
ixprehensio maiorem qnͣdam ium contunet. ⁊ latius
patet quã hic exponit᷑. S eiꝰ aitificii cognitio eiꝰ mo¬
di ẽ. ut ñ ad huiꝰ artis partem aliquã adiungi possit.
S ipsa seꝑatim longi temꝑis ⁊ longe atq ardue cogni¬
tionis indigeat. Quare illa nobis alio temꝑe atq ad
aliuo institutũ si facultas erit explicabuntur. Nunc
his p̃ceptionib rethoꝵ ad usũ oratoriũ contentos nos

Expanded text:
adversarii: aut inadversarii: aut inditur, si id, quod sequitur, non videatur necessario cum eo, quod antecessit, cohaerere. Nam hoc quidem 'si spiritum est, lucet eiusmodi est, ut cum priore necessario posterius cohaerere videatur. hoc autem: si mater est, diligit, si aliquando peccavit, numquam corrigetur sic conveniet reprehendi, ut demonstretur non necessario cum priore posterius cohaerere. hoc genus et cetera necessaria et omnino omnis argumen- tatio et eius reprehensio maiorem quandam vim con- tinet et latius patet, quam hic exponitur; sed eius artificii cognitio eiusmodi est, ut non ad huius artis partem aliquam adiungi possit, sed ipsa separatim longi temporis et magnae atque arduae cognitionis in- digeat. quare illa nobis alio tempore atque ad aliud institutum, si facultas erit, explicabuntur; nunc his praeceptionibus rhetorum ad usum oratorium conten- tos nos
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ rephendit᷑. U crũ si ueretur: accusatione tua correpꝰ¬
cis ab eriato receaet. s E numeratio uitiosa untelbo ic
ci aut ptitũ quiodami dicimus qd̵ uelimus conccose. aut
infiriii aliqd annumeratũ. qd̾ aut contradici possit
aut causa ñ sit quare ñ honeste concede possimuse
Preterti. quiddã in euis modi enumeratio nbed state pos
udeas aut inunere acceꝑis. Aut domi tibi natus sis ait
si eoꝵ nichil ẽ surmpueris necẽẽ ẽ. S neq emisti.
neq hereditate uenit. neq donatus ẽ. neq donui na¬
tus c̃. Neccẽ ẽ gͦ surrpuens. hoc commnode iephe ndi¬
tur. Si dici possit ex hostib ẽ captus. cuiꝰ prede
sectio ñ euenit. Quo illato: infirmatur enumerat.
o. qm̃ id sit inductũ qd̾ p̃t̾itum sit inenunem
cione.I Alterã uͦ mͦ rep̃henditur. si aut contra
aliquis dicetur. ħẽ si exempli causa ut in eodem
u̾sem᷑ potit ostendi. herditate uenisse. aut si illuo
extremũ ñ erit turpe conced̾e. Ut si qui direrent

Expanded text:
correctus ab errato recedet. Enumeratio vitiosa intellegitur, si aut praeteritum quiddam dicimus, quod velimus concedere, aut infir- mum aliquid adnumeratum, quod aut contra dici possit aut causa non sit, quare non honeste possimus concedere. praeteritur quiddam in eiusmodi enumerationi- bus: quoniamideas aut munere acceperis aut domi tibi natus sit aut, si eorum nihil est, subripueris ne- cesse est: si neque emisti neque hereditate venit ne- que donatus est neque domi natus est: necesse est ergo subripueris. hoc commode reprehenditur, si dici possit ex hostibus equus esse captus, cuius praedae sectio non venierit; quo inlato infirmatur enumeratio, quon- iam id sit inductum, quod praeteritum sit in enume- ratione. altero autem modo reprehendetur, si aut con- tra aliquid dicetur, hoc est, si exempli causa, ut in eodem versemur, poterit ostendi hereditate venisse, aut si illud extremum non erit turpe concedere, ut si qui, cum dixerint
Abbreviated transcription (Latin):
cio reꝑietur. Si plura pollicitus: pauciora demons¬
trabit. Aut si c̃ totũ debebit ostendere: de parte ali¬
qua loquatur ħ mͦ. Mulierũ genus auarũ ẽ. Nam
eriphilde auro uitam uiri uendidit. Aut si ñ id qd̃
accu sabitur : defendet. ut si quis cum ambitus ac¬
cusabitur: manu se fortem eẽ defendat. ut amphi¬
on aput euripidem. Item aput pacuuium. Qͥ
uituꝑata musica sapientiam laudat. Aut si reᷤ
ex hominis uicio uituꝑabitur. ut si quis doctrinã
ex alicꝰ docti uiciis reprehendat. aut si qui cũ ali¬
quẽ laudare uolet : de felicitate eiꝰ ñ de uirtute di¬
cat.s Aut si quis rem cũ re ita comꝑabit: ut alte¬
tionem. ut si qui cũ aliqui deliberent bellũ gerãt
annon: pacem laudent omĩo. ñ illuo bellũ in u¬
ina datur. ut plautus. amicum castigare ob meri¬
tam noram inmane ẽ facinus. Uerũ in etate utti¬
castigabo. ꝓ cominerita nora. Aut ead hoc mͦ. Maxi¬

Expanded text:
re- perietur: si plura pollicitus pauciora demonsre- perietur: si plura pollicitus pauciora demonstrabit; aut si, cum totum debebit ostendere, de parte aliqua lo- quatur, hoc modo: Mulierum genus avarum est; nam Eriphyla auro viri vitam vendidit; aut si non id, quod accusabitur, defendet, ut, si qui, cum ambitus accusa- bitur, manu se fortem esse defendet; aut ut Amphion apud Euripidem, item apud Pacuvium, qui vituperata musica sapientiam laudat; aut si res ex hominis vitio vituperabitur, ut, si qui doctrinam ex alicuius docti vitiis reprehendat; aut si qui, cum aliquem volet lau- dare, de felicitate eius, non de virtute dicat; aut si rem cum re ita comparabit, ut altenstituerit orationem, ut, si quis, cum aliqui deliberent, bellum gerant an non, pacem laudet omnino, non illud bellum inuma, ut Plautus: Amicum castigare ob meritam noxiam, Immune est facinus; verum in aetate uticastigabo pro commerita noxia; aut eadem, hoc mo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ eoꝵ qui audiunt uoluntatem ledit. Ut si qͥs
aput equites .r. cupidus uidicandi: scopionis legẽ
agrariam laudet. Contrariũ ẽ qd̵ contra ea dicitur. que
hii qui audiunt fecerunt. ut siquis aput lexandrũ ma-¬
cedonem dicens contra aliquem expugnatorem urbis¬
dice̾t nichil ẽ crudelius quam urbes diruere. cũ ipse
alexander thebas diruiss. In constans ẽ. qd̃ ab eodem
de ead̾ re dicitur diu̾se. ut si quis cũ dixerit. qui uir¬
tutem habeat. eũ nullius rei ad beneuiuendũ indi¬
gere. neget postea sine bona ualitudine: posse bene
uiuere. aut se amico adẽẽ ꝓpt̾ beniuolentiam. sꝑare
tñ aliqͥd cõmodi ad se ꝑuenturũ.  Adu̾sum ẽ. qd̃ ipsi
cause aliqua ex parte officit. ut si quis hostium ium.
⁊ copias. ⁊ felicitatem augeat. cũ ad pugnandũ mili-¬
tes adhortetur. SSi ñ ad id qd̃ instituitur. accõmoda-¬
bitur aliqua pars aigum̃tacionis: hoꝵ aliquo in ui-

Expanded text:
est, quod eorum, qui audiunt, voluntatem laedit: ut, si quis est, quod eorum, qui audiunt, voluntatem laedit: ut, si quis apud equites Romanos cupidos iudicandi Caepionis legem iudiciariam laudet. contrarium est, quod contra dicitur atque ii, qui audiunt, fecerunt: ut si quis apud Alexandrum Macedonem dicens contra aliquem urbis expugnatorem diceret nihil esse crudelius quam urbes diruere, cum ipse Alexander Thebas diruisset. in- constans est, quod ab eodem de eadem re diverse dicitur: ut, si qui, cum dixerit, qui virtutem habeat, eum nullius rei ad bene vivendum indigere, neget postea sine bona valetudine posse bene vivi: aut, se amico adesse propter benivolentiam, sperare autem aliquid commodi ad se perventurum. adversarium est, quod ipsi causae aliqua ex parte officit, ut si quis hostium vim et copias et felicitatem augeat, cum ad pugnandum milites adhortetur. Si non ad id, quod instituitur, accommodabitur ali- qua pars argumentationis, horum aliquo in vitio
Abbreviated transcription (Latin):
cia ẽ pecunie querende intelligentia. aut aliquid
nec graue nec magnũ continens sic. Stulticia ẽ in¬
mense głe cupiditas. ẽ quid̃ ħ stulticia. S ex parce
quadã. ñ ex om̃i genere diffinita. IControu̾sũ ẽ in
quo ad dubiũ demonstrandũ dubia causa affertur:
ħ mͦ. Eho tudii quib ẽ. potestas motus suꝑum at¬
q inferũ: pacem int̾ sese conciliant. conferunt con¬
cordiam.s ꝑspicuũ ẽ. de quo ñ ẽ controu̾sia. Ut si
qui cũ horestem accusent: planum faciant ab eo
matiem ẽẽ occisam. Non concessum ẽ. cũ id qd̃ au
get᷑. in controu̾sia ẽ. Ut si qui cũ ulixem accusant
in hoc commorentur maxime. indignũ ẽẽ ab hoĩe
ignauissimo. uirũ fortissimũ aiacem necatum.
Turpe ẽ qd̃ aut eo loco in quo dicetur. aut ab
homine illo qui dicat. aut eo temꝑe quo dicitur.
aut his qui audiunt. aut ea re de qua agitur. in¬
dignũ ꝓpt̾ inhonestam rem uidetur. ¶Offensum

Expanded text:
tia est pecuniae quaerendae intellegentia; aut aliquid tia est pecuniae quaerendae intellegentia; aut aliquid non grave nec magnum continens, sic: stul- titia est inmensa gloriae cupiditas. est haec quidem stultitia, sed ex parte quadam, non ex omni genere definita. controversum est, in quo ad dubium demon- strandum dubia causa affertur, hoc modo: Eho tu, di, quibus est potestas motus superum atque inferum, Pacem inter sese conciliant, conferunt concordiam. perspicuum est, de quo non est controversia: ut si quis, cum Orestem accuset, planum faciat ab eo matrem esse occisam. non concessum est, cum id, quod au- getur, in controversia est, ut si quis, cum Ulixem ac- cuset, in hoc maxime commoretur: indignum esse ab homine ignavissimo virum fortissimum Aiacem ne- catum. turpe est, quod aut eo loco, in quo dicitur, aut eo homine, qui dicit, aut eo tempore, quo dicitur, aut iis, qui audiunt, aut ea re, qua de agitur, indignum propter inhonestam rem videtur. offensum
Abbreviated transcription (Latin):
Si causam ueram: ñ hr̃ec: uobis se iudices ñ comi¬
siss. leue ẽ. qd̃ aut pꝰ tempus dicit᷑ ħ modo. Si
Aut ꝑspicue turpem rem leui tegere uult defen¬
sione. ħ mͦ. Cum te ex petebant om̃s. florentissimo
regno reliqui. Nunc desertum ab omib: sum mo
ꝑiculo solus ut restituam paro. Remotũ ẽ qd̃
pio corneliam filiam suam tiberinos greco collo¬
cass : atq ex ea duos graccos ꝓcreass : tante sedicio¬
nes nate ñ eeñt. Quare ħ in cõmodũ scipioni as-¬
cnbendum uidetur. huiꝰ mõi ẽ illa qͦ conques¬
tio. Utinam ne in nemore pelio securib cese cecidissent
tulabat. ala disfinitio ẽ. cũ aut communia des¬
cribit ħmͦ. Sediciosus ẽ is qui malus atq inutilis
cuus ẽ. Nam ħ ñ magis sediciosi quã ambiciosi quam
calumpniatoris. quã alicuiꝰ imꝓbi hominis ium des
describit. aut falsũ quiddam dicit. ħ pacto. Sapien¬

Expanded text:
si causam veram non haberet, vobis se, iudices, non commisi causam veram non haberet, vobis se, iudices, non commisisset. leve est, quod aut post tempus dicitur, hoc modo: si aut perspicue tur- pem rem levi tegere vult defensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes florentissimo Regno, reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sola ut restituam paro. remotum est, qupio Corneliam filiam Ti. Graccho conlocasset atque ex ea duos Gracchos pro- creasset, tantae seditiones natae non essent; quare hoc incommodum Scipioni adscribendum videtur. huius- modi est illa quoque conquestio: Utinam ne in nemore Pelio securibus Caesae accidissetulabat. mala definitio est, cum aut communia describit, hoc modo: seditiosus est is, qui malus atque inutilis civis— nam hoc non magis seditiosi quam ambitiosi, quam calumniatoris, quam alicuius hominis improbi vim describit—; aut falsum quiddam dicit, hoc pacto: sapien
Abbreviated transcription (Latin):
misrubis. post assumunt. Ad illũ aũ hereditas ue¬
nebat. deinde infercur. Ille gͥ occidit. Ioq ex his q̃
sũꝑserit ñ conficitur. Quare obseruare diligenter
oportet. ni quio assumatur. ⁊ quid er his conficiatur.
Ipsum aũ genus argum̃tationis uiciosum his de cau¬
sis ostendetur. Si aut in ipso uiciũ erit aut ñ ad id
qd̃ instituitur accõmodabitur. Atq in ipso uicium
erit si oiõ totũ falsum erit. Si commune. si uulga¬
re. Si leue. si remotũ. Si mala diffinitio ẽ. Si contͦ¬
u̾sũ. Si ꝑspicuũ. Si ñ concessum. Si turpe. Si of¬
fensũ. Si contrariũ. Si in constans. Si adu̾sũ. Ifal
sapiens qui pecuniam negligit. Socrates aũ pecuni¬
am negligebat. Non gͥ sapiens erat. Si ommune est
qd̃ nichilo mag̃ ab aduersariis quã a nobis foił.ħ mͦ.
raui. Uulgare ẽ qd̃ in aliam quoq rem ñ ꝓbabi¬
lem. si nunc concessum sit tranfferri possit̾. ut ħ.

Expanded text:
imis verbis. post adsumunt: ad illum autem hereditas veimis verbis. post adsumunt: ad illum autem hereditas veniebat. de- inde infertur: ille igitur occidit; id quod ex iis, quae sumpserant, non conficitur. quare observare diligenter oportet, et quid sumatur et quid ex his conficiatur. Ipsum autem genus argumentationis vitiosum his de causis ostendetur, si aut in ipso vitium erit aut non ad id, quod instituitur, accommodabitur. atque in ipso vitium erit, si omnino totum falsum erit, si commune, si vulgare, si leve, si remotum, si mala definitione, si controversum, si perspicuum, si non concessum, si turpe, si offensum, si contrarium, si in- constans, si adversarium. f: non potest esse sapiens, qui pecuniam neglegit. Socrates autem pecuniam neglegebat: non igitur sapiens erat. com- mune est, quod nihilo magis ab adversariis quam a nobis facit, hoc ravi. vulgare est, quod in aliam quoque rem non probabilem, si nunc con- cessum sit, transferri possit, ut hoc:
Abbreviated transcription (Latin):
conuustr. Aenbiguu si concossens er ea pant e qua sipo
plexiorem uelit accomodare: demonstiare oporcebit
ñ eroo eb ipse concesseris: s. exeo qdđ ipse supsent consi¬
ei complerionẽ ad hune modũ. ¶ Si indigesis petu¬
nie prlniam ñ habecis. Si pecuniam ñ habetus.
paupes estis. Indigetis aũ pecunie. Mereature eni isi
ita eẽt oꝑam ñ daretis. Pauꝑes gͥ estis. hoc sic reprebens¬
n hnbeuse so io co cõncedebam. s um aũ ħ sumebas. indige
tis pecunie: illud accipiebam. Uultis aũ pecunie plii
hrẽ. Ex quib concessionib ñ conficitur hoc. pauꝑes gͥ
estis. Conficeretur aũ si tibi ego primo temꝑe h conces¬
sissem qui pecuniam maiorem uellet hĩr. eũ pecuni¬
am ñ hie. ẜ Sepe aũ oblitũ putant qd eonicesseris. et
reeuxo io qd ñ conficitur quasi conficiat᷑: in coneileusio¬
ne infertur. ħ modo. Si ad illũ hereditas ueniebat.
ui simile ẽ ab illo necatũ. deiñ hoc approbatur plur¬

Expanded text:
sseris ex ea parte, quam ipse conplexionem velit accommodare, demonstrare oportebit non ex eo, quod ipse concesseris, sed ex eo, quod ille sumpserit, confici conplexionem, ad hunc modum: si indigetis pecuniae, pecuniam non habetis; si pecuniam non habetis, pauperes estis: indigetis autem pecuniae; mer- caturae enim, ni ita esset, operam non daretis: pauperes igitur estis. hoc sic reprehennon habetis, et idcirco concedebam; cum autem hoc sumebas: indigetis autem pecuniae, illud accipiebam: vultis autem pecuniae plus habere. ex quibus conces- sionibus non conficitur hoc: pauperes igitur estis; con- ficeretur autem, si tibi primo quoque hoc concessissem, qui pecuniam maiorem vellet habere, eum pecuniam non habere. saepe autem oblitum putant, quid con- cesseris, et idcirco id, quod non conficitur, quasi con- ficiatur, in conclusionem infertur, hoc modo: si ad illum hereditas veniebat, veri simile est ab illo ne- catum. deinde hoc adprobant plur
Abbreviated transcription (Latin):
hominib accidit: id omib dicat᷑ euenire usu. ħ pacto.
lobu homo occidi qui potutt: Aut ii qde mo o st un
tien omio uegatur. ut cuno ꝓ fuliuo. Nemo põt uino
nõ sumetur: id er hisd̾ locis quib confirmatuse u fi¬
mabit. Nam in signo id piimũ uerũ et̃ ostendere opor¬

Expanded text:
hominibus accidit, id omnibus dicitur usu venire, hoc pacto: hominibus accidit, id omnibus dicitur usu venire, hoc pacto: lebri homo occidi qui potuit? aut si id, quod raro fit, fieri omnino negatur, ut Curio pro Fulvio: nemo potest uno no sumetur, id ex isdem locis, quibus confirmatur, infirmabitur. nam in signo primum verum esse ostendi opor
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Alia cq̃ firma. Aut firmior ponitur. Ex his q̃ sumũ¬
tur aliqd̾ ñ conceditur. cũ aut id qd̾ credibile dñt: ne¬
gat᷑ eẽ huiꝰ modi. Aut qd̃ comꝑabile putant: dissimi-¬
le ostenditur. Aut uidicatũ aliam in partem traduci¬
tur. Aut oĩo udiciũ imꝓbatur. Aut qd̃ signũ eẽ ad¬
ũsarii dixerunt: id eiꝰ modi negat᷑ &ẽ. Aut si complexi¬
o. Aut una. Aut ex utraq parte rep̃henditur. Aut si¬
enumeratio: falsa ostendit᷑. Aut si simplex condusio fal-
sumatur ex his locis: ut añ ostendimus. Qd̃ ꝓ credibi¬
li sumptũ erit: id infirmabitur si aut ꝑspicue falsũ
erit hoc mͦ. Nemo ẽ qui ñ pecuniã quã sapientiam
malit. aut ex contrario quoq credibile aliquid habe¬
bit hoc mͦ. Quis ẽ qui ñ officii cupidior quã pecuni¬
e sit: Aut erit omĩo incredibile. ut si aliquis quẽ cons¬
tet ẽẽ auarũ : dicat alicuiꝰ mediociis officii causa se ma-¬
ximã pecuniã neglexisse. aut si quid quibdã reb aut

Expanded text:
 sumuntur, aliquid non conceditur, cum aut id, quod credibile dicunt, negatur esse eiusmodi, aut, quod conparabile putant, dissimile ostenditur, aut iudicatum aliam in partem traducitur, aut omnino iudicium inprobatur, aut, quod signum esse adversarii dixerunt, id eiusmodi negatur esse, aut si conprehensio aut una aut ex utraque parte reprehenditur, aut enume- ratio falsa ostenditur, aut simplex conclusio falsisumatur ex his locis, ut ante ostendimus. Quod pro credibili sumptum erit, id infirmabitur, si aut perspicue falsum erit, hoc modo: nemo est, quin pecuniam quam sapientiam malit; aut ex contrario quoque credibile aliquid habebit, hoc modo: quis est, qui non officii cupidior quam pecuniae sit? aut erit omnino incredibile, ut si aliquis, quem constet esse avarum, dicat alicuius mediocris officii causa se maxi- mam pecuniam neglexisse, aut si, quod in quibusdam rebus aut
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑. hoc genus in deliberationib maxime u̾sabit᷑.
cũ aliquid qd̾ contra dicatur. equũ ẽẽ concedimꝰ. s id
qd̾ nos defendimꝰ: necessariũ cẽ demonstramꝰ.  Aut cũ
id qd̾ illi defendant: utile eẽ fateam᷑. qd̾ nos dicamu:
honestũ ẽẽ demonstremꝰ. Ac de rep̃hensione hec quid̃
ex istimauimus eẽ dicenda. deincops nunc de con¬
clusione ponemus. hermagoras aũ digressionẽ deiñ.
tũ postremã conclusionem ponit. In hac aũ digressio¬
ne ille putat oportere qnͣdam infeni orõem a cau¬
sa. atq a uidicatione ipsa remotã. q̃ aut sui laudẽ.
aut ad u̾sarii uituꝑationẽ ꝯtineat. aut in aliã causã

Expanded text:
us in deliberationibus maxime versa- bitur, cum aliquid, quod contra dicatur, aequum esse concedimus, sed id, quod nos defendimus, necessarium esse demonstramus; aut cum id, quod illi defendant, utile esse fateamur, quod nos dicamus, honestum esse demonstremus. Ac de reprehensione haec quidem existimavimus esse dicenda. deinceps nunc de conclusione ponemus. Hermagoras digressionem deinde, tum postremam conclusionem ponit. in hac autem digressione ille putat oportere quandam inferri orationem a causa atque a iudicatione ipsa remotam, quae aut sui laudem aut ad- versarii vituperationem contineat aut in aliam causam
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis q̃ añ p̃cepta st̃. hanc quoq in paitẽ orõis trãf¬
ferri oporcebit. Uerĩptam̃ ut quedã p̾ceptio detur.
huius qͦ partis exponemus modos repiehensionis.
quos qui obseruabunt: facilius ea que contindicentur
diluere. aut infirmare poterunt. Omĩs argum̃taci¬
o rep̃henditur. si aut ex his que sũpta fc̃ ñ concedit᷑.
aliquid unũ. plura ue: aut exhis concessis complexio

Expanded text:
illis, quae ante praecepta sunt, hanc quoque in partem orationis transferri oportebit. verum- tamen, ut quaedam praeceptio detur quoque partis, exponemus modos reprehensionis; quos qui ob- servabunt, facilius ea, quae contra dicentur, diluere aut infirmare poterunt. Omnis argumentatio reprehenditur, si aut ex iis, quae sumpta sunt, non conceditur aliquid unum plu- rave
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓbatione alterutra. tũ utraq. cũ hoc. tũ illo gene̾
complexionis uti. Id ut ꝑspiciamuᷤ: aut scribamus
aut in quolibet exemplo de his que ꝓposita st̃: hoc
id̾ exerceamꝰ. ut qmͣ facile factu sit.  A c de partib qͥd̃
argum̃tationis satis nobis dictũ uidetur. Illud aũ uo¬
lumꝰ intelligi. nos ꝓbe tenere. Aliis quoq rõib trac¬
tari argum̃tationes in pħia multis ⁊ obscuris de qͥb
certũ ẽ aitificium constitutũ. Uerũ illa nobis abhor¬
rere ab usu oratorio uisa st̃. Que ꝑtine̾ aũ ad dicẽ¬
dũ putamꝰ: ea nos cõmodius qmͣ ceteros attendisse
ñ affirmamꝰ s ꝑ quisitius et diligentius ꝑscripsisse pol¬
licem᷑. Nc̃ ut statumꝰ ꝓficisci ordine: ad reliqua ꝑ-¬

Expanded text:
adprobatione alterutra, tum utraque, tum hoc, tum illo genere adprobatione alterutra, tum utraque, tum hoc, tum illo genere conplexionis uti. id ut perspiciatur, scribamus  in quolibet exemplo de iis, quae proposita sunt, hoc idem exerceamus, ut quam facile factu sit, periclitari licet. Ac de partibus quidem argumentationis satis nobis dictum videtur: illud autem volumus intellegi nos probe tenere aliis quoque rationibus tractari argumen- tationes in philosophia multis et obscuris, de quibus certum est artificium constitutum. verum illa nobis abhorrere ab usu oratorio visa sunt. quae pertinere autem ad dicendum putamus, ea nos commodius quam ceteros adtendisse non affirmamus; perquisitius et diligentius conscripsisse pollicemur. nunc, ut statui- mus, proficisci ordine ad reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ne uno res duas significat. iõ qd̃ ⁊ inuentũ aliqͣm
in rẽ pbabile aut necessariũ argum̃tacio uocat᷑: et
eiꝰ inuenti aitisiciosa expolitio. Quando gͥ ꝓfert̃
tum ꝓferurtnon expolitionẽ. Nos aũ de expolitio¬
nis parcib loquimur. Hichil gͥ ad hanc rem ratio
illa ꝑtinebit. Atq hac distinctione alia quoq que
uidebantur officere huic particioni: ꝓpulsabimꝰ.
Si qui aut assũptionẽ aliqñ tolli posse putent.
aut ꝓpositionẽ. Que si quid ht̃ ꝓbabile aut ne¬
cessariũ: quo quomͦ moueat auditorẽ necẽe ẽ. Qd̃
reb similitudo ẽ sacietatis mat̾. Io fieri potit. si nõ
similit̾ semꝑ ingrediamur in argum̃tationẽ. Nã
pͥmũ omiũ generib ipsis distinguere conuenit¬
orationem. hoc ẽ. tũ inductione uti. tc̃ rõcinatio¬
ne uti. Deinde in ipsa argum̃tatione ñ semꝑ a ꝓpõe
ticiones expolire. S tũ ab assũptione inciꝑe licet. tũ

Expanded text:
ne uno res duas significat, ideo quod et inventum ali- quam ne uno res duas significat, ideo quod et inventum ali- quam in rem probabile aut necessarium argumentatio vocatur et eius inventi artificiosa expolitio. cum igitur profertum proferent, non expolitionem; nos autem de expolitionis partibus loquimur. Nihil igitur ad hanc rem ratio illa pertinebit; atque hac distinctione alia quoque, quae videbuntur officere huic partitioni, propulsabimus, si quis aut assumptio- nem aliquando tolli posse putet aut propositionem. quae si quid habet probabile aut necessarium, quoquo modo commoveat auditorem necesse est. quod rebus similitudo mater est satietatis. id fieri poterit, si non similiter semper ingre- diamur in argumentationem. nam primum omnium generibus ipsis distinguere convenit, hoc est, tum in- ductione uti, tum ratiocinatione, deinde in ipsa ar- gumentatione non sempetione expolire, sed tum ab assumptione incipere, tum
Abbreviated transcription (Latin):
in eoꝵ fide spem hr̃e quoꝵ ꝑfidia tociens deceptus sis.
Aut ita ut id solũ qd̾ conficitur inferatur ad hunc mo¬
dũ. Urbem gͥ diuamus. aut io qd eam rem que confi-¬
citur sequatur necẽe ẽ. id÷ huiꝰ modi. Si peꝑit cũ uiro
c̃cubuit. Peꝑit aũ. Conficitur hoc. Concubuit gͥ eũ ui¬
ro. hoc si nolis inferre: inferas qd̃ sequitur. fecit gͥ
incestũ. Et concluseris argum̃tationẽ. ⁊ ꝑspicuã fu¬
geris complexionem. Quare in longis angum̃tationi¬
b ex conductionib. Aut ex contrauo oportet am¬
plecti. In breuib id solum qd̃ conficitur expon̾e. inhiˢ
in quib eritus ꝑspicuus ẽ: consecutione oportet uti.
Si qui aũ ex una quoq parce putabunt constare
argum̃tationẽ: pocerunt dicere sepe satis ẽẽ ħ mͦ. ar¬
gum̃tationẽ facere. Qm̃ peꝑit : cũ uiro concubuit.
Nam ħ nulluis neq approbationis neq complerio¬
nis indigere putabant. S nobis ambiguitate no¬
minis uidentur errare. Nam ⁊ arguñtacio nomi¬

Expanded text:
in eorum fide spem habere, quorum perfidia totiens deceptus sis; aut ita, ut id solum, quod conficitur, inferatur, ad hunc modum: urbem igitur diruamus; aut, ut id, quod eam rem, quae con- ficitur, sequatur necesse est. id est huiusmodi: si peperit, cum viro concubuit: peperit autem. conficitur hoc: concubuit igitur cum viro. hoc si nolis inferre et inferas id, quod sequitur: fecit igitur incestum, et concluseris argumentationem et perspicuam fugeris complexionem. quare in longis argumentationibus ex conductionibus aut ex contrario complecti oportet, in brevibus id solum, quod conficitur, exponere, in iis, in quibus exitus perspicuus est, consecutione uti. Si qui autem ex una quoque parte putabunt constare argumentationem, poterunt dicere saepe satis esse hoc modo argumentationem facere: quoniam peperit, cum viro concubuit; nam hoc nullius neque approbationis neque complexionis indigere. sed nobis ambiguitate nominis videntur errare. nam argumentatio nomi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. aut alleuiatur. ħ fonte inuentionis eod̾ utet
quo utitur confirmatio. ꝓpterea quod quib ex lociꝰ
aliqua res confirmari potest: hisd̃ pot̾ ex locis infir¬
mari. Nichil enĩ considerandũ ẽ in his om̃ib inuen¬
tionib nisi id qd̃ ꝑsonis aut negociis attubutũ est.

Expanded text:
tur aut ele- vatur. haec fonte inventionis eodem utetur, quo utitur confirmatio, propterea quod, quibus ex locis ali- qua res confirmari potest, isdem potest ex locis in- firmari. nihil enim considerandum est in his omnibus inventionibus nisi id, quod personis aut negotiis a
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑfidia eoꝵ detrim̃ti acceꝑimus: nemo erit p̃t̾nos
decipi incõmodũ ẽ. Item. stultũ ẽ. Tercio: turpe.
ceptuis sis. ẜ Utraq approbatione p̃tita: inꝑtita fit.
hoc pacto. Aut metuamus cartaginenses oportet. si
in columes eos relinquerimus. aut eoꝵ urbẽ dirua¬
mus. Ac metuere quid̃ ñ oportet. Restat gͥ ut urbendi¬
niamus. Sunt aũ qui putant ñ nũquã posse com
plerione suꝑ sederi. cum id ꝑspicuũ sit qd conficiatur
ex intiocinatione. Qd̾ si fiat: biꝑtitam quoq argumñtaci¬
ouem sieri hocmͦ. Si peꝑit iurgo ñẽ. Peꝑit aũ. hic
magnoꝑe uitandũ. Nequod ꝑspicuũ sit. id in comple¬
rione inferamus. hoc aũ fien potit si complexionũ
genera intelligantur. Nam aut ita complectemur: ut
in unũ inducamus ꝓpositionẽ ⁊ assumptionẽ ħ mͦ. Qd̃¬
si leges om̃s ad utilitatẽ .r.p. referri conueniat. hic aũ

Expanded text:
enim perfidia illorum detrimenti acceperimus, nemo erit praeter  quidem decipi in- commodum est; iterum, stultum; tertio, turpe. ceptus sis. Utraque approbatione praeterita tripertita fit, hoc pacto: aut metuamus Carthaginienses oportet, si incolumes eos reliquerimus, aut eorum urbem diruamus. at metuere quidem non oportet. restat igitur, ut urbem diruamus. Sunt autem, qui putant nonnumquam posse com- plexione supersederi, cum id perspicuum sit, quod conficiatur ex ratiocinatione; quod si fiat, bipertitam quoque fiermagnopere vitandum, ne, quod perspicuum sit, id in complexionem inferamus. hoc autem fieri poterit, si complexionum genera intelle- gentur. nam aut ita complectemur, ut in unum con- ducamus propositionem et assumptionem, hoc modo: quodsi leges omnes ad utilitatem rei publicae referri conve
Abbreviated transcription (Latin):
legib debetis. Ob temꝑare aũ legib ñ potestis: nͥ id qd̃
scͥptũ ẽ in lege sequamini. Qd̃ enĩ certuis legis scriptor
testimoniũ uoluntatis sue relinquere potuit: quã qd
ipse cu cura atq diligentia scripsit: Qd̃ si littere ñ
exstarent: magnoꝑe eas requireremus. Ut exhis scͥp¬
toris uoluntas agnosceretur. Nec tñ epaminunde ꝑ
mitteremus. ne si extra uidiciũ quid̃ eẽt ut is nobis
sentenciam legis int̾precaretur. ne dũ nunc istũ paci¬
am᷑ cũ presto lex sit ñ ex eo quid̃ qd̃ aꝑtissime scͥptũẽ:
s: exeo qd̾ cause sue conuenit: scriptoris uoliuitatem
int̾pretari. Qd̃ si uos iudices legib obtemꝑare debe

Expanded text:
is. optemperare autem legibus non potestis, nisi id, quod scriptum est in lege, sequimini. quod enim certius legis scriptor testimonium voluntatis suae re- linquere potuit, quam quod ipse magna cum cura atque diligentia scripsit? quodsi litterae non exstarent, magnopere eas requireremus, ut ex iis scriptoris vo- luntas cognosceretur; nec tamen Epaminondae per- mitteremus, ne si extra iudicium quidem esset, ut is nobis sententiam legis interpretaretur, nedum nunc istum patiamur, cum praesto lex sit, non ex eo, quod apertissime scriptum est, sed ex eo, quod suae causae convenit, scriptoris voluntatem int
Abbreviated transcription (Latin):
eod̾ pacto. ⁊ cõmunib fortunis consulusse : et legi-¬
b non optemꝑasse. Quatuor aũ partib constat ar-¬
gum̃tacio. cũ aut ꝓponimus. aut assũmimus si-¬
ne approbatione. Io facere oportet. cũ aut ꝓpositio
ex se intelligitur. aut assũptio ꝑspicua ẽ. ⁊ nulliꝰ
approbationis indiget. ssroposicionis approbatione

Expanded text:
eodem facto et communibus fortunis con- suluisse et legibus non optemperasse.” Quattuor autem partibus constat argumentatio, cum aut proponimus aut assumimus sine approbatione. id facere oportet, cum aut propositio ex se intellegitur aut assumptio perspicua est et nullius approbationis indiget. propositionis approbatione
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñ sit. Quare quas illi duas partes numenant. ꝓpositio¬
nẽ ⁊ appiobationẽ: sibi unã paitẽ uidi .s. ꝓpositionẽ que
si approbata ñ sit: ꝓpositio ñ sit argum̃tationis. Atem q̃
ab illis assuptio ⁊ assũptionis ꝓbatio dicitur: eam sibi as¬
suptionẽ solam uid̾i. ita fit ut ead̾ roe argum̃tacio tracta
ad usũ dicendi ꝑtineat. quã ad rationẽ p̃ceptionis. No¬
bis aũ cõmodior illa parcicio uidetur eẽ que in quin¬
q partes distributa ẽ. Quã om̃s ab aristotile ⁊ theo¬
frasto ꝓfecti maxime secuti sunt. Nam quẽ ad modũ
illud suꝑius genus argum̃tandi qd̃ ꝑ inductionem
sumitur maxime socrates ⁊ socratici tinetarunt. sic
rib his qui elegantissimi atq arcificiosissimt pu¬
tati sunt. Quare aũ nobis illa mag̃ parcicio ꝓbe¬
tur. dicendũ uidetur. ne temere secuti putemur.
buit dicendũ uidet᷑ ne in huiꝰ modi reb ditius

Expanded text:
ta non sit. quare quas illi duas partes numerent, propositiota non sit. quare quas illi duas partes numerent, propositionem et adprobationem, sibi unam partem videri, propositionem; quae si adprobata ab illis adsumptio et adsumptionis adprobatio dicatur, eandem sibi adsumptionem solam videri. ita fit, ut eadem ratione argumentatio tractatad usum dicendi pertineat quam ad rationem praeceptionis. Nobis autem commodior illa partitio videatur esse, quae in quinque partes tributa est, quam omnes ab Aristotele et Theophrasto profecti maxime secuti sunt. nam quemadmodum illud superius genus argumen- tandi, quod per inductionem sumitur, maxime Socrates et Socratici tractarunt, sic de a rhetoribus iis, qui elegantissimi atque artificiosis- simi putati sunt. quare autem nobis illa magis partitio probetur, dicendum videtur, ne temere secuti putemur; et breviter dicendum, ne in huiusmodi rebus diutius,
Abbreviated transcription (Latin):
nistratur. huiꝰ assũp  qudito in loco aliã porro inducũt.
approbationẽ hoc pacto. Nam ⁊ signoꝵ ortus ⁊ obitus de
finitũ quendã ordinem seruant. ⁊ annue cõmutacio¬
nes ñ mͦ quadã ex necessitate semꝑ cod̃ mͦ fiunt : uerum ꝙ̃¬
ad utilitates quoq rerũ om̃iũ sunt accomodate. a diur¬
ne nocturneq uicissitudines nulla in re inquã muta¬
te quicquã nocuerunt. que signo sunt omĩa: ñ medi
ocri quodam consilio naturã mundi amministrari.
Quinto inducunt loco complexionẽ eã que aut id
infert solũ qd̃ ex omĩb partib cogit᷑ ħ mͦ. Consilio
gͥ mundus ãministratur. aut unũ in locũ cũ condu
runt᷑ ea que consilio quã que sine consilio ãminis¬
trant᷑ ÷ nichil aũ om̃iũ rerũ melius amministrat᷑
Qui aũ triꝑtitã eẽ putant: hii ñ alit̃ tractar putant
oport̾e̾ argum̃tationem. S particionẽ eoꝵ rep̃hendunt.
assũptionẽ sibi ꝑfectã uid̾i. que approbatione confirma¬

Expanded text:
nistratur. huius assump- tionis quarto in loco aliam porro inducunt adproba- tionem, hoc modo: nam et signorum ortus finitum quendam ordinem seruant, et annuae commutationes non modo quadam ex necessitate semper eodem modo fiunt, uerum ad utilitates quoque rerum omnium sunt accommodatae, et diurnae nocturnaeque uicissitudines nulla in re umquam mutatae quicquam nocuerunt. Quae signo sunt omnia ocri quo- dam consilio naturam mundi administrari. quinto in- ducunt loco conplexionem eam, quae aut id infert so- lum, quod ex omnibus partibus cogitur, hoc modo: consilio igitur mundus administratur; aut unum in locum cum conduxruntur ea, quae consilio, quam quae sine consilio administrantur, nihil autem omnium rerum melius administratur, Qui autem tripertitam putant esse, ii non aliter tractari putant oportere argumentationem, sed parti- tionem horum reprehendunt. adsumptionem sibi perfectam videri, quae appro- batione confirma
Abbreviated transcription (Latin):
obeẽt scribere uolebant. ⁊ si scripsissent. cũ eẽt in¬
tellectũ repudiatũ iri legem incelligebant. Nemo
gͥ leges seruari oportet: ad eam causã scripta omĩa in
modo atq utilitate int̾pretemur. Pam ut ex medicina
nichil oporcet putare ꝓficisci nisi qd c̃orporis utilitatem
ipectet: qm euis causa instituta ẽ: sic alegib nichil cõ¬
uenit arbitiari: nisi qd̾ .R .p. conducat ꝓficisci. qm̃ eiꝰ

Expanded text:
obesset, scribere volebant, et, si scripsissent, cum esset inobesset, scribere volebant, et, si scripsissent, cum esset intellec- tum, repudiatum iri legem intellegebant. nemo igitur leges servari oportet, ad eam causam scripta omnia intmodo atque utilitate interpretemur. nam ut ex medicina nihil oportet putare proficisci, nisi quod ad corporis utilitatem spectet, quoniam eius causa est instituta, sic a legibus nihil convenit arbitrari
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs oportet ut emanet ratiotinationis. Approba¬
tio ẽ ꝑ quã id qd̃ breuit̾ expositũ ẽ. rõib affirma¬
qd̃ ex ꝓpõne ad ostendendũ ꝑtinet. assumitur. Assũ¬
ptionis approbatio ẽ ꝑ quã id qd̃ assumptũ ẽ: racio¬
nib confirmatur. Complexio ꝑ quã id quod confi¬
citur ex omĩ argum̃tacione breuit̃ exponitur. Que
pliuimas ht̃ argum̃tacio parces: ea constat ex his qͥn¬
q partib. Scd̾a ẽ quadriꝑtita. Tercia tnꝑtita. Beiñ
biꝑtita. Qđ in controu̾sia ẽ. De una quoq parte po¬
test alicui uidi posse consistere. Eoꝵ gͥ que constant
exempla ponemus. hoꝵ que dubia sunt rationes af¬
feremus. Quinq ꝑtita argum̃tacio ẽ huiꝰmodi. Om̃s
leges uidices ad commodũ rei .p. referre oportet. et eas
ex utilitate cõmuni ñ ex scriptione que in litteris ẽ
int̾pretari. Ea enĩ iurtute ⁊ sapientia maiores nr̃i fu¬
eunt : ut in legib scubendis nichil sibi aliud nisi

Expanded text:
tiocinationis; approbatio, per quam id, quod breviter expositum est, rationibus adfirmaquod ex propositione ad ostendendum pertinet, assumi- tur; assumptionis approbatio, per quam id, quod assumptum est, rationibus firmatur; complexio, per quam id, quod conficitur ex omni argumentatione, bre- viter exponitur. quae plurimas habet argumentatio partes, ea constat ex his quinque partibus; secunda est quadripertita; tertia tripertita; dein bipertita; quod in controversia est. de una quoque parte potest alicui videri posse consistere. eorum igitur, quae constant, exempla ponemus, horum, quae dubia sunt, rationes afferemus. Quinquepertita argumentatio est huiusmodi: “omnes leges, iudices, ad commodum rei publicae re- ferre oportet et eas ex utilitate communi, non ex scrip- tione, quae in litteris est, interpretari. ea enim virtute et sapientia maiores nostri fuerunt, ut in legibus scriben- dis nihil sibi aliud nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Si in uerecundũ aĩ ingeniuĩ possidet: quio eũ ac¬
cuses qui id parui auditu estimet.: Hic siue diceris ue¬
crie. siuu ñ uiererit concedendũ hoc purtadiani n⁊ esei fo
aerusandum. Q d̾ conusione sic reprebenditur oamino¬

Expanded text:
Sin inverecundum animi ingenium possidet, Quid autem eum acSin inverecundum animi ingenium possidet, Quid autem eum accuses, qui id parvi auditum aestimet? hic, sive vereri dixeris sive non vereri, concedendum hoc putat, ut neges esse accusandum. quod con
Abbreviated transcription (Latin):
udicatũ ẽ: ⁊ cõmemorando ñ mͦ ñ ẽẽ rep̾hensum
uidiciũ. S ab om̃ib approbatũ et demonstrando
afferatur. quã id qd̃ instet : contrariis locis si res aut
uera. aut uerisimilis ꝑmittat: infirmari oportebit.
Atq erit obseruandũ diligent᷑. ne nichil ad id quod
agat᷑ ꝑtineat. id qd̃ uidicatũ sit. Et iudndũ ẽ ne ea
res ꝓferatur in qua sit offensũ. Ut de ipso qui uidi-¬
aliqͥd aut rarũ uidicatũ afferatur. Nam his iebuᷤ
auctoritas iuidicati maxime pot̾ infirmari. Atq
ptari oportebit. Que uͦ sic̃ necessaria dicent᷑: ea si
forte imitabunt᷑ necessariã argum̃tationẽ. neq ert̃
huiꝰ modi : sic rep̃hendent᷑. Primũ complexio que
utrũ concesseris tollere debet: si uera ẽ: ñ quã re¬
prehendetur. Sin falsa: duob modis. Aut conu̾¬
sione. aut alteriꝰ partis infirmatione. Conu̾sione
ħ mͦ. Nam si ueretur. qͥd eũ accuses qui ẽ ꝓbus:

Expanded text:
de iudicatum est; et commemorando non modo non esse reprehensum de iudicatum est; et commemorando non modo non esse reprehensum iudicium, sed ab omnibus adpro- batum; et demonstrando afferatur, quam id, quod instet: ex contrariis locis, si res aut vera aut veri similis permittet, infirmari oportebit. atque erit observandum diligenter, ne nihil ad id, quo de agatur, pertineat id, quod iudica- tum sit; et videndum est, ne ea res proferatur, in qua sit offensum, ut de ipso, qui iudialiquid aut rarum iudicatum afferatur. nam sic his rebus auctoritas iudicati maxime potest infirmari. atqueptari oportebit. Quae vero sicuti necessaria dicentur, ea si forte imitabuntur modo necessariam argumentationem ne- que erunt eiusmodi, sic reprehendentur: primum con- prehensio, quae, utrum concesseris, debet tollere: si vera est, numquam reprehendetur; sin falsa, duobus modis, aut conversione aut alterius partis infirmatione conversione, hoc modo: Nam si veretur, quid eum accuses, qui est probus?
Abbreviated transcription (Latin):
fardũ q d ogortuerit portiemũ scile eiu de quo quenit.
ei rei legem ⁊ consuetudinem. Nam hee respat un. s
attribute quas diligentius aꝑiemus. cũ seꝑatum de
aut a se pociꝰ quã ab adu̾sariis stare. aut omino sal¬
so dici. aut in aliam qͦ. suspicionem duci posse demo¬
nstribitur. Cum aũ ꝓ comꝑabili aliquid induacetur:
natã .ui. magnitudine. temꝑe. loco. ꝑsona. opinioe.
Ac si quo in numero illud qd ꝑ similitudinẽ affe¬
ret᷑ ⁊ quo in loco hoc cuiꝰ causa afferetur hñ conie¬
niat. ostendet᷑. Peinde quid ies cũ re deferat demons¬
tribimꝰ. Ex quo docebimꝰ aliud de eo. qd cõꝑabitur.
i de eo qui cũ comꝑabitꝰ ex istinari oporterẽ. huuis
facultatis maximũ indigemus. cũ ea ipsa argum̃ta¬
cio que ꝑ inductionem tractat᷑: erit rep̃hendenda.
Si iridicatũ aliquod inferetur: qm̃ id ex his locis
marime firmatur. laude eoꝵ qui uidicauerunt
similitudine eiꝰ rei de qua agitur ad eã rem de qua

Expanded text:
uerit; postremo scisse eum, de quo quaeritur, eius rei legem et consuetudinem. nam eae res sunt signo adtributae; quas diligentius aperiemus, cum separatim de aut a se potius quam ab ad- versariis stare aut omnino falso dici aut in aliam quo- que suspicionem duci posse demonstrabitur. Cum autem pro conparabili aliquid inducetur, qnatura, vi, magni- tudine, tempore, loco, persona, opinione; ac si, quo in numero illud, quod per similitudinem afferetur, et quo in loco hoc, cuius causa afferetur, haberi con- veniat, ostendetur. deinde, quid res cum re differat, demonstrabimus: ex quo docebimus aliud de eo, quod comparabitur, et de eo, quicum comparabitur, existi- mare oportere. huius facultatis maxime indigemus, cum ea ipsa argumentatio, quae per inductionem trac- tatur, erit reprehendenda. Sin iudicatum aliquod inferetur, quoniam id ex his locis maxime firmatur: laude eorum, qui iudicarunt; similitudine eius rei, qua de agitur, ad eam rem, qua