comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enimestut qualitatema mimiexoculorum autcorporis aut mobili tate noscamus Er gomodo uultos tendere a unea¬
tnai proposicononeẽ deuiaturum. Ego te queplurima fando controuersia ẽ plena in quae & purgat obieera remo¬
qen sa soerimeningrati e&uen aliutitur scacu profecoionemsũ cim recorqũs inuolantatem deorum habao ceus
intons Nampureat ob iecitem fugain nomuint prosectionis Promentem prestiti sit benegesuie U estsermo dedis
quiper contrariummagis lucentterrentiusica imnc uelimanes promerentem parteidẽ bene ugentem & congruitu
ocsutiro diit & congrue nampige ad futurum spectat pud& adyre teritum & lica pene una sit ñgnificatiotam̃
dicimuspig & meilua fucere puda secisic undeinterdum precipue asa lustio simu ponuntur prore pauca lo quit uin¬

Expanded text:
enim est ut qualitatem animi ex oculorum aut corporis stabilitate aut mobilitate noscamus. Ergo modo vult ostendere Aeneaenim est ut qualitatem animi ex oculorum aut corporis stabilitate aut mobilitate noscamus. Ergo modo vult ostendere Aenean a proposito non esse deviaturum. EGO TE QVAE PLVRIMA FANDO controversia est plena, in qua et purgat obiecta, removens a se crimen ingrati, et veniali utitur statu, profectionem suam retorquens in voluntatem deorum. Habet etiam finem; nam purgat obiectam fugam nomine profectionis. PROMERITAM praestitisse, bene gessisse; et est sermo de his qui per contrarium magis lucent: Terentius «ita me velim ames promerentem pater», id est bene agentem. Et congruit, ut SE MEI de futuro dixit et congrue; nam ‘piget’ ad futurum spectat, ‘pudet’ ad praeteritum. Et licet paene una sit significatio, tamen dicimus ‘piget me illud facere’, ‘pudet fecisse’; unde interdum, praecipue a Sallustio, simul ponuntur. PRO RE PAVCA LOQVAR
Abbreviated transcription (Latin):
bus dicebant sub lati somnibus salutem conadeunde persinerts Ae& in hicnatus est sermo utin contemturerũmul¬
tarum perituri aliquid saltem dicamus ante fugam sobolcs & a matone &amart: Nam hace fugam dicit
qua mille nominat profectionem : a morautem exsili de si derio conprobatur si quis mihi beneiterat mihi & secin¬
dumius loquitur namubi nonestiustima tri monium liberimatrtin sequentur: Ortre ser& aut sicdixit quasi amatri
ut suprta deaschamoin fandum sif allere post&x amorem autillud dicit opta remsilium simnilemuultui non maribus
tius louismonitis benesgribit neri d&x impetatem Sane & haec monita dicimusut carmentis sum phe monit& deus
ctorti pollo & hosmonitus uc persius hospueris momitus patre sinfundere lippos: im mota tenebat lumine P

Expanded text:
hostibus dicebant ‘sublatis omnibus, salutem concede’. Inde per synaeresin hic natus est sermo, ut in contemptu rerum mulhostibus dicebant ‘sublatis omnibus, salutem concede’. Inde per synaeresin hic natus est sermo, ut in contemptu rerum multarum petituri aliquid ‘saltem’ dicamus. ANTE FVGAM SVBOLES et amatorie et amare; nam haec fugam dicit, quam ille nominat profectionem. Amor autem ex filii desiderio conprobatur. SI QVIS MIHI bene iterat ‘mihi’. Et secundum ius loquitur; nam ubi non est iustum matrimonium, liberi matrem sequuntur. QVI TE TAMEN ORE REFERRET aut sic dixit quasi amatrix, ut supra de Ascanio «infandum si fallere possit amorem», aut illud dicit ‘optarem filium similem vultui, non moribus tuis’. IOVIS MONITIS bene praescribit, ne ei det impietatem. Sane et ‘haec monita’ dicimus, ut «Carmentis nymphae monita et deus auctor Apollo», et ‘hos monitus’, ut Persius «hos pueris monitus patres infundere lippos». IMMOTA TENEBAT LVMINA physicum
Abbreviated transcription (Latin):
nemintellegendum: Mene fugis ad huc aperte non uultinput are beneficia si cut paulo postirata ni hi lipsa
ui iompudortmnom regnum: Inceptosi meneos quinouitate sunt dulces: Dulcemeum tetigitrem inli¬
tam. Sic terrentius scu tibimorigera fuit in rebusomnibus: Ertan nusnihilinerat apud maiore sintentge
m& trrannumut parsmihi pacisert dextram teogisse trranni: Fam apnor que melior fuit sine dubio hos¬
peste neas & hospessucrut & maritos sed modomaritum senegat hospitem confitetur: unde nunedido hoc
dicit cui medeseris hospesqm̃ hoc solum nomenrestat de coniuge: hocest superest: Alu restat intellegunt
aut emingenti affectu hosuersus pronuntiassẽ: Cumpriuatrmpaucis presentibus recitar& augusto namre

Expanded text:
r interrogationem intellegendum. MENE FVGIS adhuc aperte non vult inputare beneficia, sicut paulo post irata. NIHIL IPSA r interrogationem intellegendum. MENE FVGIS adhuc aperte non vult inputare beneficia, sicut paulo post irata. NIHIL IPSA RELIQVI non pudorem, non regnum. INCEPTOS HYMENAEOS qui novitate sunt dulces. DVLCE MEVM tegit rem inhonestam; sic Terentius «seu tibi morigera fuit in rebus omnibus». TYRANNI nihil intererat apud maiores inter regem et tyrannum, ut «pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni». FAMA PRIOR quae melior fuit sine dubio. HOSPES Aeneas et hospes fuerat et maritus, sed modo maritum se negat, hospitem confitetur; unde nunc Dido hoc dicit ‘cui me deseris hospes, quoniam hoc solum nomen restat de coniuge’, hoc est ‘superest’. Alii ‘restat’ intelleautem ingenti adfectu hos versus pronuntiasse, cum privatim paucis praesentibus recitaret Augusto; nam r
Abbreviated transcription (Latin):
o nembaccha. Namsicut baccha baches sic x atineo thyadesdicuntur: commotisaũt sicrisideo dixit quo¬
terca triennalia: Liberienim sacnt tertio quoq annem nouabantur: sã nesciendum orgia apud apud ge¬
cosdicisa craom niasicut a pudlatinosceremonic dicuntur s ia mabusiue sacraliberi orgiauocantur ł a not & cõpio
dissimulas iam satis crtificiosa ad locutio Nam& sibi consulit subfacieutilitatisa eneae dissimulare uuti
si dicer& ita rempudendam cogita sut eam fateri nolis Supra enimdixerat que rebus sit cacusa nouandisdis simulent Data
extera phoedus aamitiarum brbernosidere r hieme si hiemalisi dere aut propter quod ait sũ pradum pelago deseuit
&a quosusorion Ergo aut temporeut quo si dereteritmuertere mocenas aut reuera si derepropterorionem
Crudelis &iam inteodiomco Siclucanus deeesare scuitia est uoluis semori: Domosqueignorus. Ac si dice¬

Expanded text:
 Baccha: nam sicut a Baccho Bacchae, sic et a Thyoneo, Thyiades dicuntur. 'commotis' autem 'sacris' ideo dixit, quterica triennalia: Liberi enim sacra tertio quoque anno innovabantur. sane sciendum orgia apud Graecos dici sacra omnia, sicut apud Latinos caeremoniae dicuntur. sed iam abusive sacra Liberi 'orgia' vocantur, vel ἀπὸ τῆς ὀDISSIMVLARE ETIAM satis artificiosa allocutio; nam et sibi consulit sub facie utilitatis Aeneae. ‘Dissimulare’ autem ideo, ac si diceret ‘ita rem pudendam cogitas ut eam fateri nolis’; supra enim dixerat «quae rebus sit causa novandis dissimulent». DATA DEXTERA foedus amicitiarum. HIBERNO SIDERE non hieme sed hiemali sidere, aut propter quod ait supra «dum pelago desaevit hiemps et aquosus Orion». Ergo aut ‘tempore’, ut «quo sidere terram vertere, Maecenas», aut re vera ‘sidere’ propter Orionem. CRVDELIS etiam in te odio mei; sic Lucanus de Caesare «saevitia est voluisse mori». DOMOSQVE IGNOTAS ac si dice
Abbreviated transcription (Latin):
Namiestas certes ed homnempertin& idest dismanibus consecratas & quod pculo post dicit altaria aliquiduulrẽ Eo
ionem con posuit quod hodicque seruamus intercalab antur diesut & iaminuerrinis legimus scilic& lune non congi

Expanded text:
nam ‘maestas aras’ ad hominem pertinet, id est diis manibus consecratas, et quod paulo posnam ‘maestas aras’ ad hominem pertinet, id est diis manibus consecratas, et quod paulo posrationem conposuit quam hodieque seruamu
Abbreviated transcription (Latin):
disferenter plerumquẽ ponit poeta quam quamsit discretio ut deosperpetuosdicamus diuos exbonumbus fac tos qua s qude di¬
enit undo diuos iamim peratoresuocamuss uarro & ataitius contrasentiunt Dicentes diuosperprtuos deosquipropter fa
consecracionem timentur ut suntdi manes quod tangit in xĩ dicens diuam Stagnis que fluminibus quo senoris prenda ant¬
ui orb qui amensesinse erecurrunt& annum faciant unde & anulus quasi annuus dictussicalibi, Atque insesua peruestou
uoluiturannus Diumi udacus ist ut diuimopus albi medontis autreutra dium: Nam ait nunc repao anchises fatorume
chana reliquit on aestcsaras medium sõpreb& nam & hominem fuisse nouit & uulitum ex consecratio numenefsectum

Expanded text:
m’ et ‘deorum’ indifferenter plerumque ponit poeta, quamquam sit discretio, ut deos perpetuos dicamus, divos ex hominibus factos, quasi qui diem obim’ et ‘deorum’ indifferenter plerumque ponit poeta, quamquam sit discretio, ut deos perpetuos dicamus, divos ex hominibus factos, quasi qui diem obierint; unde divos etiam imperatores vocamus. Sed Varro et Ateius contra sentiunt, dicentes divos perpetuos deos qui propter sui consecrationem timentur, ut sunt dii manes; quod tangit in duodecimo dicens «diva deam stagnis quae fluminibusque sonoris praesidet». ANNVVS ORBIS quia menses in se recurrunt et annum faciunt; unde et anulus quasi anuus dictus. Sic alibi «atque in se sua per vestigia volvitur annus». DIVINI aut laus est, ut «divini opus Alcimedontis», aut re vera ‘divini’; nam ait «nunc repeto, Anchises fatorum arcana reliquit». MAESTAS ARAS medium se praebet. Nam et hominem fuisse novit et vult eum ex consecratione numen effectum;
Abbreviated transcription (Latin):
demcumdicat fertur citagirgite das nis : mintitus hisquimirabiatur etut certemirticusoccurrit horridus terrililis Libisa¬
disir sea utrtuer aut sercasricane: Ga za agrestiopibus rustian snainga ⁊ cromnis fructucit. Stellas fugara pit¬
cicedirxit namsi stelle astandodicte sunt non fugantur. Semper enimsixe sunt preterpla necas Dardani demagni, Impen¬
terut diximus cidopussuum uirgilius celiqua existoriadiriuat. Namsicomnia inducit quasi diuni honeres soluantur undi¬
se quosconstansiulio cesari tribuisse ciugustum & bene dicitgenus al tosanguinediuum: Nam pertacitam oe co conemiames¬
dit debert anchisengenerisui honorem mereri: unde cst : Duisgenite & genituredeos A scinguine diuum diuum&

Expanded text:
dem, cum dicat «fertur cita gurgite classis?». MIRATVS is qui mirabatur; aut certe ‘miratus occurrit’. HORRIDVS terribilis. LIBYSTdem, cum dicat «fertur cita gurgite classis?». MIRATVS is qui mirabatur; aut certe ‘miratus occurrit’. HORRIDVS terribilis. LIBYSTIDIS VRSAE aut re vera, aut ferae Africanae. GAZA AGRESTI opibus rusticanis; nam gaza omnis fructus est. STELLAS FVGARAT poetice dixit. Nam si stellae a stando dictae sunt, non fugantur; semper enim fixae sunt praeter planetas. DARDANIDAE MAGNI frequenter, ut diximus, ad opus suum Vergilius aliqua ex historia derivat. Nam sic omnia inducit, quasi divini honores solvantur Anchisae quos constat Iulio Caesari tribuisse Augustum. Et bene dicit «genus alto a sanguine divum»; nam per tacitam oeconomiam ostendit debere Anchisen generis sui honorem mereri; unde est «dis genite et geniture deos». A SANGVINE DIVVM ‘divu
Abbreviated transcription (Latin):
Tenderepro contendet aferensest: sequimur faetunamscilita neditera longe a faci fidipropter accstis adsitatem srater¬
num propter errcem luut &uencris filium: Secundum alios neptuni &ueneris silium si ca noscorriouits̃ alii producit ut sicamapit¬
uicintati exratione cursusqui cperiistis horis colligiturqua s indicantsi dera Ia mdudum non tantum heror cum est quod dat aeneue
guber nandiscientiam Sed &icim ad pro coconomiam pertina: dicturus est & ipseraum nocturniss exit mundis. Nlociiuamudis a
acesten : tit & supradiximus hrppoces filiam suam aegestam ne a decterosseligaretur siperpo sunt nauicule & mist quos crs talna
u adelata adsiciliamcrinsus fluuius concubuit cumea conuersu s inca nemunde acestes est natus. Seruatitn&o

Expanded text:
TENDERE pro ‘contendere’; aphaeresis est. SEQVAMVR fortunam scilicet. NEC LITORA LONGE a facili. FIDA propter Acestis adfinitatem. FRATERTENDERE pro ‘contendere’; aphaeresis est. SEQVAMVR fortunam scilicet. NEC LITORA LONGE a facili. FIDA propter Acestis adfinitatem. FRATERNA propter Erycem, Butae et Veneris filium, secundum alios Neptuni et Veneris. SICANOS corripuit ‘si’, alibi producit, ut «Sicanio praetm. Colligit autem vicinitatem ex ratione cursus, qui a peritis horis colligitur, quas indicant sidera. IAMDVDVM non tantum heroicum est quod dat Aeneae gubernandi scientiam, sed etiam ad prooeconomiam pertinet; dicturus enim est «et ipse ratem nocturnis rexit in undis». FLECTE VIAM VELIS ex ACESTEM ut et supra diximus, Hippotes filiam suam Egestam, ne ad cetos religaretur, superposuit naviculae et misit quo fors tulisset. Cum qua delata ad Siciliam, Crinisus fluvius concubuit conversus in canem, unde Acestes natus est. SERVAT tenet
Abbreviated transcription (Latin):
umnat idesttorue : Item ad uerbium in nomen: utdummanenouum accepta dedinatione factumestromen: Iic persiusia
sternum consumsimus ecce aliudcrass Sed nom̃ cum aduerbiumeẽ ceperit sitindedinabile: ad uerbium cum nomeneẽ coperit de¬
uhoclo cotrans uersa cumadum̃ biumit ta menbreuis est quauent ex nomineli c& duo consonantes sequantur cumsciamus a termina
nsuis earum ad quas transierintutuntur potestatib: dumtaxat indeclinatione: Namtem porum rationen suamreseruan
dum̃ bia longaeẽ ut paulo port & frustrato notetende recomra : Uespere abatro id quotendimus: Necenimsineration
noralitacem a ddidit peciem: In nubo cogicuraer Nibesenim aeri densitas sacis utdens & erant quo rara modo a que den ardlaxat¬

Expanded text:
clamat», id est ‘torve’: item adverbium in nomen, ut «dum mane novum»; accepta declinatione factum est nomen. Sic Persius clamat», id est ‘torve’: item adverbium in nomen, ut «dum mane novum»; accepta declinatione factum est nomen. Sic Persius sternum consumpsimus, ecce aliud cras" . sed nomen cum adverbium esse coeperit, fit indeclinabile; adverbium cum nomen esse coeperit, dehoc loco ‘transversa’, cum adverbium sit, ‘a’ tamen brevis est, quia venit ex nomine, licet duae consonantes sequantur, cum sciamus ‘a’ terminased earum ad quas transierint, utuntur potestatibus, dumtaxat in declinatione. nam temporum rationem suam reservandverbia longa esse, ut paulo post «et frustra cerno te tendere contra». VESPERE AB ATRO id est quo tendimus; nec enim sine ratione post generalitatem addidit speciem. IN NVBEM COGITVR AER nubes enim aëris densitas facit, ut «dens
Abbreviated transcription (Latin):
n nonetiam superioribus necenimtroia ninauigantesiampoterant autdeamare aut defurore didonis eẽ solliciti Rate
x est interrogantis ad uerbium quousus est bis hic & inxmo: celicole magniquia nam sententie uobis uersa retro: colligere arma
rrutunde te nobris & noctis & nubium: Ipsegubernator quidebuiteẽ solatio: Puppiablata subaudis haecait Quian
ib& ula contrahere nom penitus dõponere namdicit obliquatꝙ sinusinuentum : Ippitorauctor aut nraẽ nauigationis. autsecun¬
dumusum locutuscst Necsiuius tei auccorem seiuppiter faciat & multiquerunt quomodo auctor iuppit̃ cumappollinidicat cotmaria
cretius posut muta ta transuersa fremunt: hincatque hinc: C̃autem ad uerbium factumde nomine ut cunctatur & amnis r
nans Itema pedeterram crebraferitnomen & aid uerbium plerum que in setranseunt Nomer in aduerbium toruumque repente

Expanded text:
 non etiam superioribus; nec enim Troiani navigantes iam poterant aut de amore aut de furore Didonis esse solliciti. RATE est interrogantis adverbium, quo usus est bis, hic et in decimo «caelicolae magni, quianam sententia vobis versa retro?». COLLIGERE ARMARVIT VNDA TENEBRIS et noctis, et nubium. IPSE GVBERNATOR qui debuit esse solacio. PVPPI AB ALTA subaudis ‘haec ait’. QVIANla contrahere, non penitus deponere; nam dicit «obliquatque sinus in ventum». IVPPITER AVCTOR aut nostrae navigationis, aut secundum usum locutus est ‘nec si huius rei auctorem se Iuppiter faciat’. Et multi quaerunt quomodo ‘auctor Iuppiter’, cum Apollini dicat «tot mariaLucretius posuit. MVTATI TRANSVERSA FREMVNT hinc atque hinc. Est autem adverbium factum de nomine, ut «cunctatur et amnis rauca sonans», item «et pede terram crebra ferit». Nomen et adverbium plerumque in se transeunt: nomen in adverbium «torvumque repente
Abbreviated transcription (Latin):
ut & corpora fingere : Tela sonant ut in .viiii. faretrarum que suga sonantem: Haud illo segnioridest nom
illo desormior: Namplorum queuirtus & pulchritudo prosc inuicem ponuntur, hinc est sa&ds hiercule puldio
pulde rauentinus : Namherculisatis ost in congrua pulcdritudo: sic plautus in pritopolinte demuliere s¬
quid nam fortis est id est polchra: F erecapra eut: hoc est capreae & benon abtatde scriptionem adspe¬
ciaesut ceruis cam poscapis saxit permittt: Docurrerebene preterito usus est tempore ad ox premendam
no  bene pueri lemostendit animum que permobilitatem frequenter optattimenda: Aontem le¬
nemportransicum tangit istoriam: Namas canius protoriulum & ilumque abuit Nomina &iam dardani
is alcondedictum est adextinatorum fratrum solatium: Id eonuncrum dicitoptare aduentumlconis: Paulo¬

Expanded text:
ut «et corpora fingere». TELA SONANT ut in nono «pharetramque fuga sensere sonantem». HAVD ILLO SEGNIOR id est ‘non ut «et corpora fingere». TELA SONANT ut in nono «pharetramque fuga sensere sonantem». HAVD ILLO SEGNIOR id est ‘non illo deformior’; nam plerumque virtus et pulchritudo pro se invicem ponuntur. Hinc est «satus Hercule pulchro, pulcher Aventinus»; nam Herculi satis est incongrua pulchritudo. Sic Plautus in Pyrgopolinice de muliere «quidnam, fortis est?», id est ‘pulchra’. FERAE CAPRAE hoc est capreae. Et bene aptat descriptionem ad species, ut cervis campos, capreis saxa permittat. DECVRRERE bene praeterito usus est tempore ad exprimendam eburno». Et bene puerilem ostendit animum, qui per mobilitatem frequenter optat timenda. MONTE LEONEM per transitum tangit historiam; nam Ascanius praeter Iulum et Ilum, quae habuit nomina, etiam Dardanus et Leontodamas dictus est, ad extinctorum fratrum sola
Abbreviated transcription (Latin):
circumpurpura, Crines nodintur incurumueluti retiolum quod coligit comas: Inse antcalios quia matur
id eo eidat puldiri tudinem lic& as canomagis comgruat: Hibornamliciam nanc a sptram seda ptam he
cupientibus sicenim schab& Na tura regionis &bent aliud agens aliud ostendit. Nam constata pollin
ui menibus buemis apud pitram licier ciuitatem dareres ponia : Vnde patertus a pollo dicitur & sex aestiuis
apid olum inuis capollo, AAppollimi aenea nł propter sagittas quibius muenatu utebatur comparat : olces¬
cres: orropis que populis iuxtaperna sumuttur sorum quo trans hera sinus haristas: Pictique agatrrsi po
sedpuldriboc est chlẽnaq comma placentes: Crntimontis delifluentem unguentatum fingens conponens

Expanded text:
circum purpura». CRINES NODANTVR IN AVRVM veluti retiolum, quod colligit comas. IPSE ANTE ALIOS quia amatur, circum purpura». CRINES NODANTVR IN AVRVM veluti retiolum, quod colligit comas. IPSE ANTE ALIOS quia amatur, ideo ei dat pulchritudinem, licet Ascanio magis congruat. HIBERNAM LYCIAM non asperam, sed aptam hiemare cupientibus; sic enim se habet natura regionis. Et bene aliud agens aliud ostendit; nam constat Apollinem sex mensibus hiemis apud Pataram, Lyciae civitatem, dare responsa, unde Patareus Apollo dicitur, et sex aestivis apud Delum. INVISIT APOLLO Apollini Aeneam vel propter sagittas quibus in venatu utebatur comparat vel cer‘Cres’. DRYOPESQVE populi iuxta Parnasum, ut «Dryopumque trahens Erasinus aristas». PICTIQVE AGATHYRSI populi sed ‘pulchri’, hoc est ‘cyanea coma placentes’. CYNTHI mons Deli. FLVENTEM unguentatum. FINGENS componens,
Abbreviated transcription (Latin):
perscol& odo ratum quod haliunde accipit odori secum quododorem sequitur sicut modo decanibus de¬
burdicert Cunctantem morantem Anquincm atrixdebuit festinare sedphatosnaturti supera rat
uiterrentius, dumoliuntur dummorantur annuscit: Orinde hoc mortibantur studioplacendi. Adlim¬
na anteuel apud: scat sompesid est presensẽ Namsi stat simpliciter acceperisutuitu peratioest: Nam legi
arelo conescit: Deni q̃ se quentia dictum hoc explanant ut aestena sepox spumantia mandit spuman¬
cia spumas inouentia uenauf ragum mare quod nciuf ragos facit: Limboli mbus cst sicut supradiximur fasci¬
a que a inbit extremitatem uestium sccundum antiquumricum: tituictoriada midem curcitam quamꝑ

Expanded text:
m’ quod per se olet, ‘odoratum’ quod aliunde odorem accipit, ‘odorisecum’ quod odorem sequitur; sicut modo de canibus dem’ quod per se olet, ‘odoratum’ quod aliunde odorem accipit, ‘odorisecum’ quod odorem sequitur; sicut modo de canibus debuit dicere. CVNCTANTEM morantem. Atqui amatrix debuit festinare; sed pathos natura superarat, ut Terentius «dum moliuntur, dum conantur, annus est». Deinde haec morabatur studio placendi. AD LIMINA ante, vel apud. STAT SONIPES adest, praesens est; nam si ‘stat’ simpliciter acceperis, vituperatio est, nam legimus «stare loco nescit». Denique sequentia dictum hoc explanant, ut «ac frena ferox spumantia mandit». SPVMANTIA spumas moventia, ut ‘naufragum mare’, quod naufragos facit. LIMBO limbus est, sicut supra diximus, fascia, quae ambit extremitatem vestium secundum antiquum ritum, ut «victori chlamydem auratam, quam plurima
Abbreviated transcription (Latin):
gentigem marum estauc luciser interdumiouis plerumque ueneris tella, undeueneris dicta utquẽ
mus aluiplagas perdefiniciones accipiunt ut intellegamus que sunt retiarra plage: sicrendum cam
proprie plagus dicisunes illi quibus retia tenduntur circaimam & summam parum : Latouenabula serro
hatiferriue nabula obhocdicta quod sint aptauenatiu, massrilimas slorumgensest Non longe abrit¬
ta ma & massili legendum prrunumlne non staũ sus, Sienim longa est uthic mihi masnliȩ gencis mons¬
traca sacerdos: &odora canumuis plus est quam si dicer& multitudo unde salustius quatem prscate
quod odorem sequitur. Vtstatius codora uulne repinus sicest& interodora tum proodorum laur inemus

Expanded text:
genti, gemmarum. Est autem lucifer interdum Iovis: plerumque Veneris stella; unde Veneris dicta est, utgenti, gemmarum. Est autem lucifer interdum Iovis: plerumque Veneris stella; unde Veneris dicta est, utero minora intellegamus. Alii ‘plagas’ per difinitionem accipiunt, ut intellegamus ‘quae sunt retia rara, plagae’. Sciendum tamen proprie plagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. LATO VENABVLA FERRO lati ferri. Venabula ob hoc dicta, quod sunt tela apta venatui. MASSYLI Massylorum gens est non longe a Mauritania. Et ‘Massyli’ legendum per unum ‘i’, ne non stet versus; ‘sy’ enim longa est, ut «hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos" . et odora canum vis plus enim est, quam si diceret 'multitudo': unde Sallustius "qua tempestate quod odorem sequitur, ut Statius "et odoro vulnere pinus" . sic est et "inter odoratum lauri nemus"
Abbreviated transcription (Latin):
Intelabor scibie& explorations aioue, quo fieri qua habundat ut faca renarrabat: Retexericorbem quea
nox tegebat: Nugrantem nigrum participium pronomine: alȩ equites ob hoc alae dictiquia prdicestegrt
in fundam: quia ar estli nobenehicse facturam dicit quod ab& im potestate. Nocteo paca Nulnumcaligre
mneciebo pro cotum : omneeniminumeri est totumquantitatis tuasi mihicerta uoluntas: N ocest
tuum subiequatur osficium: conubio nu naturaliter longa est ab eoquod eit nubert ut conubianrã reppule
sed mos mer ri causa corripuit: Niamaduersatalegitur & asuersata. lubaretxorto Nacolucisero ũ
proprie iubar luciser dicicur quo diubas lucis ef fundit, Tinde iamquic quid plend & iubardicitur uiar¬

Expanded text:
ISTE LABOR scilicet explorationis a Iove. CONFIERI ‘con’ abundat, ut «fata renarrabat». RETEXERIT ORBEM quem ISTE LABOR scilicet explorationis a Iove. CONFIERI ‘con’ abundat, ut «fata renarrabat». RETEXERIT ORBEM quem nox tegebat. NIGRANTEM nigrum; participium pro nomine. ALAE equites; ob hoc ‘alae’ dicti, quia pedites tegunt INFVNDAM quia aër est Iuno. Bene hic se facturam dicit quod habet in potestate. NOCTE OPACA nubium caligine. OMNE CIEBO pro ‘totum’; ‘omne’ enim numeri est, ‘totum’ quantitatis. TVA SI MIHI CERTA VOLVNTAS hoc esttuum subsequatur officium. CONVBIO ‘nu’ naturaliter longa est ab eo quod est ‘nubere’, ut «conubia nostra reppulit»; sed modo metri causa corripuit. NON ADVERSATA legitur et ‘aversata’. IVBARE EXORTO nato Lucifero. Nam proprie ‘iubar’ lucifer dicitur, quod iubas lucis effundit; unde iam quicquid splendet iubar dicitur, ut ar
Abbreviated transcription (Latin):
ntes indicta sint Si mulatamente hocestta lius ad greditur: Hn lncas aduertera horus Aboli
quidemest hacclectio seducrior & siguratior illa est: hibi cas a uerter& horas: Numplerum que cra¬
htur scema utaliquo ituri non ad locum seddelo coponamus significationem: utndicas decampama abeo
intusciam ho nesciusest quam seo dixeris nechoctantum hodo cofacit sedpluribus: Ince nimest riparue
Inuissus abibus Ingrenauenus calliditatisest ut supra: fortuna se quatur hoc ad easum pertin& tibis aso¬
um satisincera seror II ł beneom̃a tetigit quibu esumane reguntur casum faca uoluntattindin
gina quidoptes explora relabor: perse quarbent aliud agens aliudostendit, anteestenim lu nomisossua¬
um ex macri monio siccoitusuenerius unde paulo post adero & tuasi mihi Certa uolantas excrpit sup se cutt

Expanded text:
renthesin dicta sunt. SIMVLATA MENTE hoc est «talibus adgreditur». LIBYCAS ADVERTERET ORAS absolutior renthesin dicta sunt. SIMVLATA MENTE hoc est «talibus adgreditur». LIBYCAS ADVERTERET ORAS absolutior quidem est haec lectio, sed verior et figuratior illa est ‘Libycas averteret oras’; nam plerumque trahitur schema, ut aliquo ituri non ad locum sed de loco ponamus significationem, ut si dicas ‘de Campania abeo in Tusciam’, honestius est quam si ‘eo’ dixeris. Nec hoc tantum hoc loco facit sed pluribus; hinc enim est «ripamve iniussus abibis». INGRESSA VENVS calliditatis est, ut supra. FORTVNA SEQVATVR hoc ad 110 Fatis incerta feror bene omnia tetigit quibus res humanNDO sic Aeolus «tuus, o regina, quid optes explorare labor». PERGE SEQVAR bene aliud agens aliud ostendit; ante est enim Iunonis officium ex matrimonio, sic usus Venerius; unde paulo post «adero, et tua si mihi certa voluntas». EXCEPIT subsecuta est.
Abbreviated transcription (Latin):
mo  ngemaio umoalli dutut laguitur Egitgia muero. L. lro meest ineer quam oa consessune niso¬
laintereit pronunciatio & ito niaest cumaliudũba aliud contin& sensus puer silusgteie dieit blaic
duortuñ sethe necinuitin asculino semini num: a deomultum ut tenentius adolestentemadeo nobulem
uerium t m .a. prapter illud auttanto cessabit .e. rerum moenia nr̃a Iu nons hospitium maodis
puetmuc&tr nam noninducias temporales, habrstota quodinente p propuerillud Nos tram mun aco
mentem: paribus q̃rega musauspitus equali potestatt &habto quod precedit id quad se quitar diti
A comicis in quibus demauspitus ertutilic& nonsi mulere arentur Pareni ta men habibant honoren
propter uadem auspitia, unde x comsilesparessunt cum necesseo ẽ ut unus prior cracuretur stigiosr¬
uiremarito ensatico sacsi dicer& exuli: Doculestirioss egalem spectauit personam, ꝑnne tere dex¬
tre: quasi per manus conuentionem secundumius locutus est: olliautilli aut tune scđm̃ eeteraperra¬

Expanded text:
te loquitur. EGREGIAM VERO LAVDEM ironia est, inter quam et confessionem sola interest pronuntiatio; et ironia est cum aliud verba aliud continet sensus. PVER filius - Graece dixit - παῖς. DVORVM EST bene cessit masculino femininum. ADEO multum, ut Terentius «adulescentem adeo nobilemENIA NOSTRA propter illud «haud tanto cessabit cardine rerum». MOENIA NOSTRA Iunonis hospitium. MODVS PACEM AETERNAM non indutias temporales. HABES TOTA QVOD MENTE PETISTI propter illud «nostram nunc accipe mentem». PARIBVSQVE REGAMVSa comitiis, in quibus isdem auspiciis creati, licet non simul crearentur, parem tamen habebant honorem propter eadem auspicia; unde et consules pares sunt, cum necesse esset ut unus prior crearetur. PHRYGIO SERVIRE MARITO ἐμφατικῶς, ac si diceret ‘exuli’. DOTALES TYRIOS regalem spectavit personam. PERMITTERE DEXTRAE quasi per manus conventionem; secundum ius locutus est. OLLI aut ‘illi’, aut ‘tunc’. Cetera per pa
Abbreviated transcription (Latin):
coribus guud&: ut litora mircetis laccissim: Merui quoque &iam prestitiut nec teregina negabo promeritam
xieiratum saortuseccedat hie distinguendum nosi contrarium ueneris pecitiom quea idice at Laurentem ad ting
dedinart non potest Nullumenimapud nosanimal gener ÷ neutri ni sortehic cactus huiuscn& dicamus quod nusquan
leccumest Mamdicantur ca nesmarimi & semorglaucidicamus glaucuspis cutar fut quicuri eapreipis eenepra hierlan
abiccusa & costerpise iudiss& quam aemiserãt utemintellecaherbarmpotentia suarumn Indr nutatus eit cuusls

Expanded text:
oribus gaudet, ut «litora myrtetis laetissima». MERVI QVOQVE etiam praestiti, ut «nec te regina negabo promeritam». rtus accedet hic distinguendum, ne sit contrarium Veneris petitioni, quae ait 'liceat Laurentem attingerLatine sic declinari non potest; nullum enim apud nos animal generis neutri est; nisi forte ‘hic cetus, huius ceti’ dicamus, quod nusquam lectum est; nam dicuntur canes marini. ET SENIOR GLAVCI CHORVS Glaucus piscator fuit. Qui cum captos pisces supra herbam abiecisset et eos recepisse vidisset quam amiserant vitam, intell
Abbreviated transcription (Latin):
era hocaitucpereat ssut restinguatur incendium: benecucem scubique in terponit: hicemimestoptimus dictus quio¬
&as preseat aliquid humanis laboribus aut siquid mere murpro terpi&atiscultum ut parcepio generi: hocipsumre
munerare auccerte quod est melius si uelrespicit Resbumanasi itusque de cerrisolimrecessit Neseripelocto. Aciro¬
logia cst quod superest quod congrue sequitur si nemore sinc exemplo Tonitru qt̃: ablaciuus hic incertusestutrũ
ane utro in dedinabiliueniat hoc conitru ut hoc cornu namindeest fractacq̃ tonitrua nubes ut cornua nam¬
penfrasis monciuma & hero toco pro e ere posuit Madi scintrobora aut humoc tantur auere soluntur incine

Expanded text:
era hoc agit ut pereat, sed ut restinguatur incendium. Bene autem ‘si’ ubique interponit; hic enim est optimus ductus, quias praestat aliquid humanis laboribus’; aut ‘si quid meremur propter pietatis cultum, ut «parce pio generi», hoc ipsum remunerare’; aut certe, quod est melius, ‘si vel respicit res humanas pietas, quae de terris olim recessit’. RES ERIPE LETO acyrologia est. QVOD SVPEREST quod congrue sequitur. SINE MORE sine exemplo. TONITRVQVE TREMESCVNT ablativus hic incertus est, utrum a neutro indeclinabili veniat ‘hoc tonitru’, ut ‘hoc cornu’ - nam inde est «fractaeque tonitrua nubes», ut ‘cornuaperiphrasis montium. AETHERE TOTO pro aëre posuit. MADESCVNT ROBORA aut umectantur, aut resolvuntur in cine
Abbreviated transcription (Latin):
uatiimagini uolebateẽ coniuncta: Vt paulo post natum que pacrem quecumgenere extinxem mema superipi
mina haccate s undeccate diccutẽ caton id estaentum potestates habens Tonatautem perite dixit & aliquibus eltnenĩ
sacnsimitabantur tonitrua: herebam infurorem profunditatem: Tria uirginis ora diane iteratio est lune dianepro¬
serpine: Simulcitos fonte sauerni: In sacris i ta supra diximus que exiberinom poterant si mulabantur & trantprouers.
bene uitem deiuerno perquem descensus ad inferos dicitur: Falcibus & messe ad lunam querantur aenis: herbeeni
lune rti tione tolluntur necom̃s codem modo unde perite &atnis facibus dixitquec lie uelluntꝰ aliei ciduntur: & ad lunam

Expanded text:
ati imagini volebat esse coniuncta, ut paulo post «natumque patremque cum genere extinxem, memet super iati imagini volebat esse coniuncta, ut paulo post «natumque patremque cum genere extinxem, memet super idicta est, ἑκατὸν, id est centum potestates habens. ‘Tonat’ autem perite dixit; in aliquibus enim sacris imitabantur tonitrua. EREBVM inferorum profunditatem. TRIA VIRGINIS ORA DIANAE iteratio est: Lunae, Dianae, Proserpinae. SIMVLATOS FONTIS AVERNI in sacris, ut supra diximus, quae exhiberi non poterant simulabantur, et erant pro veris. Bene autem de Averno, per quem descensus ad inferos dicitur. FALCIBVS ET MESSAE AD LVNAM QVAERVNTVR AENIS herbae enim secundum rationem lunae tolluntur; nec omnes eodem modo: unde perite et ‘aenis falcibus’ dixit, quia aliae velluntur, aliae inciduntur. Et ‘ad lunam
Abbreviated transcription (Latin):
niproparextinctum pudorem : Pretexerepreuolare abscondere tantos furores quantos cogitabat dido: Grauioratim&
quam morae sichei aut quam de crarmus. & statelutio aut subcudimus gra uioratima posse comugere ad reginapira No¬
tatus cst hicuersu suitiosa enimest elocutioque ab& exitussimiles lic& sit casuum dissimilitudo intenditque locumsertis ligat &
iuppeti uincula collomtendunt & estrpaillage intendicsertaperlocum: Funeraai cupressonama supradicta ligi
nus pertinent ut procumbunt picce sonat icta securibus i lex: Effigiem que coro locat exprimitur amoris effectus quod & ium
dedissem: hautignara fucuri memorsue dispositionis: Tertentum tonatore deos nontercentum deos sed tonat tercentum nu

Expanded text:
propter extinctum pudorem. PRAETEXERE praevelare, abscondere. TANTOS FVRORES quantos cogitabat Dido. GRAVIORA TIMET propter extinctum pudorem. PRAETEXERE praevelare, abscondere. TANTOS FVRORES quantos cogitabat Dido. GRAVIORA TIMET QVAM MORTE SYCHAEI aut ‘quam’ detrahimus et stat elocutio, aut subaudimus ‘graviora timet posse contingere’. AT REGINA PYRA notatus est hic versus; vitiosa enim est elocutio quae habet exitus similes, licet sit casuum dissimilitudo. INTENDITQVE LOCVM SERTIS ligat, ut «et stupea vincula collo intendunt». Et est hypallage: ‘intendit serta per locum’. FVNEREA cupresso; nam et supra dicta ligna ad funus pertinent, ut «procumbunt piceae sonat icta securibus ilex». EFFIGIEMQVE TORO LOCAT exprimitur amoris affectus, quod etiam dedissem». HAVD IGNARA FVTVRI memor suae dispositionis. TER CENTVM TONAT ORE DEOS non ‘tercentum deos’ sed ‘tonat ter centum nu
Abbreviated transcription (Latin):
quan comagis poterit aeneim cbincoeptont torquent : onugireui debis uid ebitqui s ut migrances cernas : Testorcare deos quia
cum multa sacraro manisusciperent sempermagii cadamnarunt ideoexcusat. Ac cingerpreparari: accingieraut̃ ut d
in finitum ad daccur ratio efficit metri : Namcumin eo ulcma sit longa additaer syllaba breuis fit ut audirier: Tuse creta si:¬
necirbitris & est bona locutiore in lociuł temporis adpersonam transferitut nocturnus uenit se cretus fecitpirtm sub specie
sunt que armostegunt Impius quigl adium reliquid furenti: hoc autem tractum est deomero qui dicit gladium iacidatũ¬
crificii pre parat mortiexequias & armagladium dicitabusiue nam est paulo postensem que relictum proprietn
Ehaec toraba iacebalteumque ex sexitio fuerunt: Nam alter tractus est balateo altersedonato telointeremt¬

Expanded text:
ET VERTERE SIDERA RETRO quanto magis poterit Aeneam ab incepto retorquere. MVGIRE VIDEBIS videbit quis, ut «migrantes cernas». TESTOR CARA DEOS quia, cum multa sacra Romani susciperent, semper magica damnarunt; ideo excusat. ACCINGIER praeparari. ‘Accingier’ autem, ut ad infinitum addatur ‘er’, ratio efficit metri; nam, cum in eo ultima sit longa, addita ‘er’ syllaba brevis fit, ut ‘audiri audirier’. TV SECRETA sine arbitris. Et est bona elocutio rem loci vel temporis ad personam transferre, ut ‘nocturnus venit’, ‘secretus fecit’. PYRAM sub speciesunt quae armos tegunt. IMPIVS qui gladium reliquit furenti. Hoc autem tractum est de Homero, qui dicit gladium Aiaci datucrificii praeparat mortis exequias. ET ARMA gladium dicit abusive; nam est paulo post «ensemque relictum». Proprie Hectori ab Aiace balteum, quae eis exitio fuerunt; nam alter tractus est balteo, alter se donato telo interem
Abbreviated transcription (Latin):
inus honorem: Nondt̃ ex oquas nicm aeuentos quas anumi neuulepatre: posica constituta uit opo suere in montibus¬
bmpallantis prauudo nomnt pallait ut dicitt Putpaeem Cũnueudienos burbe consticuta singulis qui bus que o
Sibilat sa ctaper&luctt Innaues pernautsinulea enim in significat ut diximus supra sinon adiem mortalibus nndi
de quieer tusoit dibicat scddeserenitat uindepaulo post serenaiam luce & scendumque a pud maiores ubiubi quis fuis
tar a ionose pelieba cur: uindeoratius nouendiales dis pare pulueres : Inde & icm ludi quin honore mortuorum e d ebra¬
lintir saduendia lesidicuntur sc̃iendum que a iam domisue sepdiebantur uindeortacit consuetudo uedipenates colan

Expanded text:
REMVS HONOREM non dicit ‘exsequias’; nam et ventos quasi a numine vulnos in urbe constituta singulis quibusque annis sibi sacra persolvere’. IN NAVES per naves; multa enim ‘in’ significat, ut diximus supra. SI NONA DIEM MORTALIBVS ALMVM non de die, qui certus est, dubitat, sed de serenitate; unde paulo post «serena iam luce». Et sciendum quia apud maiores ubiubi quis fuisso incendebantur, nono sepeliebatur; unde Horatius «novendiales dissipare pulveres». Inde etiam ludi qui in honorem mortuorum celebrabantur novendiales dicuntur. Sciendum quia etiam domi suae sepeliebantur; unde orta est consuetudo ut dii penates colan
Abbreviated transcription (Latin):
Noxem mumbreterreest ut supra muoluen sum bra magnaterramque polum ꝙ est xiamislero prorerom met
auerorti enimsolem precedit: Cumsi cumianimem derepudenda .. locuturam parum suerat sororem eligertu
sibor uamun a nimem: Dicimusautem & unanimus & unammis si cutinernius & mermis enalesanano

Expanded text:
nox enim umbra terrae est, ut supra «involvens umbra magna terramque polumque». Est etiam hysteroproteron in sensu; nox enim umbra terrae est, ut supra «involvens umbra magna terramque polumque». Est etiam hysteroproteron in sensu; Aurora enim solem praecedit. CVM SIC VNANIMEM de re pudenda locutura parum fuerat sororem eligere nisi etiam unanimem. Dicimus autem et ‘unanimus’ et ‘unanimis’, sicut ‘inermus’ et ‘inermis’. MALE SANA n
Abbreviated transcription (Latin):
& amorisi npulsum: simulatenim seuirtutem mirari cuiuspul erhitudine commouetur Multa aute murtas
figunite dixit nam ad numerum transtulit quod est quantitatis Recurs at fiequentiuo usus estũbolis te¬
quentiamantis cogitatione: Gentisnona enee utsit ueludex aecusatio sed dardani eti numinibus autuene¬
rs infixipectoriuul tusuerbaque tale& illud est: Illum abiens absentem cuditq und&q. placidamem¬
irs datur a quietem cutpenitus quiete caruitut placida epintt tom sit qui eus itut hiabuit qui dem quir
sinon placidamidestturbatamidmnis : tinde aipsa paulo post que mesus ponsamin somna terrent: poste¬
rap hocbalus trabat lampadeterras. circum locutio orientis diei: Illcenimaeneci spernoctem narraue
autm lus trabat autre ueralus trubat atquepurgabat nam nox quem et in modo polluit mundum: umenen

Expanded text:
et amoris inpulsum. Simulat enim se virtutem mirari, cuius pulchritudine commovetur. ‘Multa’ autem ‘virtus’ et amoris inpulsum. Simulat enim se virtutem mirari, cuius pulchritudine commovetur. ‘Multa’ autem ‘virtus’ figurate dixit; nam ad numerum transtulit quod est quantitatis. RECVRSAT bene frequentativo usus est verbo in frequenti amantis cogitatione. GENTIS non Aeneae, ut sit velut excusatio, sed Dardani a numinibus aut Veneris INFIXI PECTORE VVLTVS VERBAQVE tale et illud est «illum absens absentem auditque videtque». PLACIDAM MEMbris dat cura quietem aut penitus quiete caruit, ut 'placida' epitheton sit quietis: aut habuit quidem quietem, sed non placidam, id est turbatam somniis: unde et ipsa paulo post 'quae me suspensam insomnia terrent'. Ad v. 6 Postera phoebea lustrabat lampade terras circumlocutio orientis diei; illa enim Aeneas per noctem in conaut inlustrabat, aut re vera 'lustrabat', id est purgabat; nam nox quodammodo polluit mundum: vel cir
Abbreviated transcription (Latin):
temport udiccaenean: Legimuisenimobsti puit primo auspectusidon ia dido saucialimie subnungit iuilnus calit
& benc a dli dit ctecupidinisto. lut paulopast adfaculam & ercocarpiturigni Nam sagitta rum uulnus
saodlisicendium: curt imore aebeoquod corurat ut uenerisiustis n ma cura: ltem mea maxima cura: ue¬
nis ꝙ puena samor currit sicutuenenum : Indedictamfallas que ueneno: Item longumq in bebat a morem,
eo carpitur ignicgit uirgilius utinuentus frangat decla mationes ut hioclo corem dicits nededa matione to
ouidius quoque magistegitur tantimagis estutignis Cacto ergo gniualidiore cuius natura est ut cõ prtinis
magi conualiscatꝰ multauiriurcus unimo bene mediam sesat prebere didonem Interregalem pudinn

Expanded text:
tempore vidit Aenean - legimus enim «obstipuit primo aspectu Sidonia Dido». SAVCIA hinc subiungit ‘vulnus alit’. tempore vidit Aenean - legimus enim «obstipuit primo aspectu Sidonia Dido». SAVCIA hinc subiungit ‘vulnus alit’. Et bene adludit ad Cupidinis tela, ut paulo post ad faculam, ‘et caeco carpitur igni’; nam sagittarum vulnus est, facis incendium. CVRA amore, ab eo quod cor urat, ut «Veneris iustissima cura», item «mea maxima cura». VENIS quia per venas amor currit, sicut venenum; inde dictum «fallasque veneno», item «longumque bibebat amorem». CAECO CARPITVR IGNI agit Vergilius, ut inventas frangat declamationes, ut hoc loco rem dixit sine declamatione; unde Ovidius «quoque magis tegitur, tanto magis aestuat ignis». ‘Caeco’ ergo ‘igni’ validiore, cuius natura est, ut compressus magis convalescat. MVLTA VIRI VIRTVS ANIMO bene mediam se facit praebere Didonem inter regalem pudorem
Abbreviated transcription (Latin):
ppollonius argonauticas scripsit & intertio inducit amantemmediam : inde totus hi cdibertrans la¬
tuscst: Estautempene totus inaffectione lic& insi neptos habeat ubiaccessus aene cegigintdo¬
Vlorem: sane cois in consilus & subi litatibus est: nampene comicus stilus cst Neo mirumubi do a mo
uractatur iunctus quo que superioribus quod artist̃ uidiretur stequenter diemus namex ubructouitio¬
susest transicus lic& stultequi dum dicunt hunetertionontt̃ coniunctum Inillo enim nauigium in hoça¬
ioresexequatur nom uidente soptimam coniunetionem cumenimterrentium sic elauserit factoque ic
quicut subsecutus at̃ reginagraui iamdudimsauciacura: Itempaulo post: Necplatidam membris daccur
que tem namcumac noctã idor mire dixerat sa tis congruae subunexit ut somnot mansccrer& lamdid
uutnimium: ucterrentius lam dudum teamat. Iamdudum ille fucilesit quod daleat cut lamduduma q̃

Expanded text:
pollonius Argonautica scripsit et in tertio inducit amantem Medeam; inde totus hic liber translatus est. Est autem paene totus in affectione, licet in fine pathos habeat, ubi abscessus Aeneae gignit dolorem. Sane totus in consiliis et subtilitatibus est; nam paene comicus stilus est; nec mirum, ubi de amore tractatur. Iunctus quoque superioribus est, quod artis esse videtur, ut frequenter diximus; nam ex abrupto vitiosus est transitus. Licet stulte quidam dicunt hunc tertio non esse coniunctum – in illo enim navigium, in hoc amores exsequitur – non videntes optimam coniunctionem; cum enim tertium sic clauserit «factoque hic fine quievit», subsecutus «at regina gravi iamdudum saucia cura», item paulo post «nec placidam membris dat cura quietem»; nam cum Aenean dormire dixerit, satis congrue subiunxit ut somno amans careret. IAMDVDVM aut ‘nimium’, ut Terentius «iamdudum te amat; iamdudum illi facile sit quod doleat»; aut ‘iamdudum’, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
hauriat hunc ocubsignem: aut uidea tomina tempestatis futirt aueterte sacis faciatiuc er udelitati Iprtunt ali cu pbertalia
uthunetnter fliuio ti berinus amoeno spar sasque manuscut per fusassanguine ccut mortere solalas stemunc oululatu: prmo¬
priu faomnarunhortitius & illa noniuriliseiultio  p intiquatrros in obilemdicituel illutostendit quia diata goantebir¬
drimus poenorum linguauiraginem. ocimedlist adic catst : sediuiraigorst uocet ta cumse mignem pre ci pitauirt ciaut nouine¬

Expanded text:
HAVRIAT HVNC OCVLIS IGNEM aut videat omina tempestatis futurae, aut certe satisfaciat suae crudelitati. INTER TALIA per talia, HAVRIAT HVNC OCVLIS IGNEM aut videat omina tempestatis futurae, aut certe satisfaciat suae crudelitati. INTER TALIA per talia, ut «hunc inter fluvio Tiberinus amoeno». SPARSASQVE MANVS aut perfusas sanguine aut morte resolutas. FEMINEO VLVLATV proprio feminarum; Horatius «et illa non virilis eiulatio». ANTIQVA TYROS vel nobilem dicit, vel illud ostendit quia Carthago ante Byrdiximus, Poenorum lingua viraginem; nam Elissa dicta est, sed virago est vocata cum se in ignem praecipitavit
Abbreviated transcription (Latin):
saca & pertin& ad ad sectum ut quamure siteremanus ulca uirum pumendo cius inter sectorem Noamideo addidit
prenusmimico as tatre recepi: & reueranolla auarima iorer poenaquamamittere pecumam propterqaam comnise
quidil casumuirum :: Num quid a sratit poenasiecepr sebxtamen fuisse siud hoctantum conciigereeut carthia gine
anae nir& enets & hancua re tacemgignit hicser motantum: Namadutrum que ad mittitur taemen meliorer sensis
epnor quem non nulli siex ponunt prapier penden toperauinterruptau cordosi cur bem precda ram & inea moenastatai sla¬
mudi hoc estuididum statu erentur: Osmpressatoro ad plicito oreadlectulumaut quasi amatrix utstratis queit
bresincubat c uttertoquas peritura in sen sibili rendat sensum & sicadlectalum loquitur ut adstamtur nasteturni
unedoreragerit: Megentius adoquum FCe bediuressi quadiumor talibus ullaest sic sic quas interrogatio& reson
so plata sic muleumperit placor : & hoccan s locointelioginuspertus iune undoalidicant uorbace senenis

Expanded text:
endo eius interfectorem; nam ideo addidit «poenas inimico a fratre recepi». Et re vera nulla avari maior est poena quam amittere pecuniam propter quam commiserat quid ulta sum virum? Numquid a fratre poenas recepi? Felix tamen fuissem, si vel hoc tantum contingeret ut Carthaginem non veniret Aeneas’. Et hanc varietatem gignit hic sermo ‘tantum’; nam ad utrumque admittitur. Tamen melior est sensus superior, quem non nulli sic exponunt propter «pendent opera interrupta», ut ordo sit ‘urbem praeclaram et mea moenia statui vidi’, hoc est ‘vidi dum statuerentur’. OS INPRESSA TORO adplicito ore ad lectulurelictis incubat" : aut certe quasi peritura insensibili rei dat sensum, et sic ad lectulum loquitur, ut ad hastam Turnus "te Turni nunc dextra gerit" , Mezentius ahoc eam se loco intellegimus percussisse; unde alii dicunt verba esse ferientis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat edictamnumquo runt utin xii. legimus nonilla feris in cognita caprisgramina: lae alis i. prop̃t
futurum omendidonis: Si donias pigmalionis ł serdie iurbem quȩ paratam. Paratam adillud per¬
& quod a enecs proptertiuitatem nauigatsed alii mouent questionem quomodoparatam cum pau
post inserat pendent opera interrupta sed paratum potisedici Cui & iam paululum suptrestunde
cada linguasilentio: Labente die quia inusum nonerant prandia utiuuenalis er sula boctaua mari¬
ui bibit: De mens quȩ ca que nouerat audi re cupiebat: Nar rantis abore: uiccum intuerentur huc
quan obicuritus Sola sne coquem a mabat nanteina olacẽ nen rorerar e autempl anti qumdo¬

Expanded text:
ses. Cervae vulneratae dictamnum quaerunt, ut in duodecimo legimus «non illa feris incognita capris gramina». LETALIS HARVNDO propter ses. Cervae vulneratae dictamnum quaerunt, ut in duodecimo legimus «non illa feris incognita capris gramina». LETALIS HARVNDO propter futurum omen Didonis. SIDONIAS Pygmalionis vel Sychaei. VRBEMQVE PARATAM ‘paratam’ ad illud pertinet quod Aeneas propter civitatem navigat. Sed alii movent quaestionem quomodo ‘paratam’, cum paulo post inferat «pendent opera interrupta». Sed ‘paratum’ potest dici, cui etiam paululum superest; undcadet lingua silentio?». LABENTE DIE quia in usu non erant prandia, ut Iuvenalis «exul ab octava Marius bibit». DEMENS quae ea quae noverat audire cupiebat. NARRANTIS AB ORE ut eum intueretur. Et hquam obscuritas. SOLA sine eo quem amabat; nam regina sola esse non poterat. Est autem Plauti, qu