comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Laudatus a te laudare te cepero
uereor ne non tam preferce iudicium
meum q̃ referre gratiam uidear: S licet ui¬
dear: omnia sonpta tua pulcherrima existimo:
Maxme tñ illa de nobis: accidit hoc una eadẽ de
causa. Nam et tu ꝗdem amicis optime scribis :
et eo que de mt ut pueo optime leyo uale
pio preceptis tus parere s aproru
tanta penuria est: Ut minerue ⁊ Diane quas
eis paritir colendas conuenire non possit
Itaq minerue tm̃ seruiendum ẽ. delicate tamen:
ut in secessu ⁊ estate. Inuia plane non nulle
Leuiora statimq delenda ea parulitate : qua
sermones nł offenduntur extendi. his queda:
addidi in uilla: cum aliud non liberet atq
poemata quiescunt: que tu inter nenora
et Lucos cõmodissime perfici putas. Oraciun¬
culam unam altiram retractaui: qͣ gͣ est genus
operis inamabile et mamenum: magisy labo¬
rib ruris ꝗͣ uoluptatib simile: Nale
Pistolam tuam iocundissime recepi eoma¬

Expanded text:
laudatus a te laudare te coepero, laudatus a te laudare te coepero, vereor ne non tam proferre iudicium meum quam referre gratiam videar. Sed licet videar, omnia scripta tua pulcherrima existimo, maxime tamen illa de nobis. Accidit hoc una eademque de causa. Nam et tu, quae de amicis, optime scribis, et ego, quae de me, ut optima lego. Valepio praeceptis tuis parere; sed aprorum tanta penuria est, ut Minervae et Dianae, quas ais pariter colendas, convenire non possit. Itaque Minervae tantum serviendum est, delicate tamen ut in secessu et aestate. In via plane non nulla leviora statimque delenda ea garrulitate qua sermones in vehiculo seruntur extendi. His quaedam addidi in villa, cum aliud non liberet. Itaque poemata quiescunt, quae tu inter nemora et lucos commodissime perfici putas. Oratiunculam unam alteram retractavi; quamquam id genus operis inamabile inamoenum, magisque laboribus ruris quam voluptatibus simile. Valepistulam tuam iucundissimam accepi, eo ma
Abbreviated transcription (Latin):
peruenire. hec eꝑo tecũ ranõ ꝙ̃ quotidie mecũ
Ut qui semper clarum aligd et immortale
mediteris. ale
res quam cum hac ep̃ła accipies: nisi eẽt
sieris que demoeps sequentur: et quasi incipi:¬
entia regere. et quasi coherentia: Meq in uni¬
uersitace longissimũ breuissimu: in partib
iudicare. Nale
Iregie facis inquiro enimꝰ ⁊ ꝑseuero q̃đ
iusticiam tuam ꝓuincialib multa huma¬
nitate comendas: Cuius precipua pars est
honestismũ quenq compleca. atꝙita a
minorib amari. Ut simnul a pͥncipib diligar̃
pleriq autem dum uerentur: ne gratie poten
tium imparture uideant᷑ sinisteritatis atq ẽt
malignitatis famam consecunt᷑. Aquo uicio
tu longe recessisti scio: S temperare mihi nõ
possum: quo minus Laudem similis monentis
qđ eum modum tenes ꝙ discrimina ordinum
dignitatumꝙ custodias: que si confust et
permixta sunt tubil equalitate ip̃a mequaluis:¬

Expanded text:
pervenire. Haec ego tecum quae cotidie mecum, pervenire. Haec ego tecum quae cotidie mecum, ut qui semper clarum aliquid et immortale meditere. Vale.res, quam cum hac epistula accipies, nisi esset sieris, quae deinceps sequentur et quasi incipientia legere et quasi cohaerentia, meque in universitate longissimum, brevissimum in partibus iudicare. Valegregie facis - inquiro enim - et persevera, quod iustitiam tuam provincialibus multa humanitate commendas; cuius praecipua pars est honestissimum quemque complecti, atque ita a minoribus amari, ut simul a principibus diligare. Plerique autem dum verentur, ne gratiae potentium nimium impertire videantur, sinisteritatis atque etiam malignitatis famam consequuntur. A quo vitio tu longe recessisti, scio, sed temperare mihi non possum quominus laudem similis monenti, quod eum modum tenes ut discrimina ordinum dignitatumque custodias; quae si confusa turbata permixta sunt, nihil est ipsa aequali
Abbreviated transcription (Latin):
agam: Neutrum sacis possum: et si possem:
timerem ne arrogans esset ob ea laudare te :¬
ob que gratias agerem. Unum illud adlam
Onmia mibi tanto laudabiliora uisa quanto
iocundiora. tãco iocundiera qͣnto la udabilom
cundissimam idest ociosissimam uiuo.
quofit ut scribere Longiores eplãs nolim ueli
nolis legere illud tanꝗ̃ delicatus. hoc tang̃ octo¬
sus Nilil est .n. aut pigrius delicatis aut
curiosius ociosis. Uale
Lius alium ego beatissimu: existimo ꝗ
bone mansureq fame presumptione ꝑfruit
certusq posteritatis cum futuro eloria iuuie
et nihil nisi premui eternitatis ante oculos
pmgue illud altumq ocium placeat. Et enma
ommes homies arbitror oportere aut ior¬
talitatem suam: aue mortalitacem cogitare. et
illos ꝗdem contendere eniti: et hos qiiestere. re¬
mitti. nec breuem uitam caducis temporib fa¬
tigare. ut uideo multos misera simul et in¬
graca ĩmagmie maustrie ad uealitarem su

Expanded text:
agam? Neutrum satis possum et, si possem, agam? Neutrum satis possum et, si possem, timerem ne arrogans esset ob ea laudare, ob quae gratias agerem. Unum illud addam, omnia mihi tanto laudabiliora visa quanto iucundiora, tanto iucundiora quanto laudabiliorcundissimam - id est, otiosissimam - vivo. Quo fit, ut scribere longiores epistulas nolim, velim legere, illud tamquam delicatus, hoc tamquam otiosus. Nihil est enim aut pigrius delicatis aut curiosius otiosis. Valeius aliud: ego beatissimum existimo, qui bonae mansuraeque famae praesumptione perfruitur, certusque posteritatis cum futura gloria vivit. Ac mihi nisi praemium aeternitatis ante oculos, pingue illud altumque otium placeat. Etenim omnes homines arbitror oportere aut immortalitatem suam aut mortalitatem cogitare, et illos quidem contendere eniti, hos quiescere remitti, nec brevem vitam caducis laboribus fatigare, ut video multos misera simul et ingrata imagine industriae ad vilitatem sui
Abbreviated transcription (Latin):
Auidas mihi et frequenter presens: et nc̃
per eplas Nonium tiu:: quod sit liberalis
nb amicis. S tñ his dico pauperibi non ut
isti qui is potissimu donant qui donare max
possunt. hos ego uiscatis hamatisq munerib
non sua promere puto. s aliena compere:
Sunt ingenio simili: qui qd huie donant
auferunt illi. famamq liberlitatis auaricia
petunt pmum est autem suo esse concentus
yemde quos precipue sciaes mdligere iusentañes
fouentemq: orbe quodam socialitatis ambrre:
Que cucta si fact iste usqz quaq laudandus
est Si unus aliquod minus quid laueandus
tñ: Iam paruum est mmꝑfecte liberalitatis exem¬
plar: ea muasit homines habendi cupido at
apud te fui. Legi emim librus tuu identidȩ:
repetens: ea maxime/ non .n.mentiar ꝯ que de me
criosisti. In quib ꝗdem per copiosus fuisti qͥ multa
ꝗ uaria: ꝗͣ non eadem de eodem: nee tamen
diuersa dixisti. Laudem pariter et gracias

Expanded text:
audas mihi et frequenter praesens et nunc audas mihi et frequenter praesens et nunc per epistulas Nonium tuum, quod sit liberalis nibus amicis, sed amicis dico pauperibus, non ut isti qui iis potissimum donant, qui donare maxime possunt. Hos ego viscatis hamatisque muneribus non sua promere puto sed aliena corripere. Sunt ingenio simili qui quod huic donant auferunt illi, famamque liberalitatis avaritia petunt. Primum est autem suo esse contentum, deinde, quos praecipue scias indigere, sustentantem foventemque orbe quodam socialitatis ambire. Quae cuncta si facit iste, usquequaque laudandus est; si unum aliquid, minus quidem, laudandus tamen: tam rarum est etiam imperfectae liberalitatis exemplar. Ea invasit homines habendi cupido, ut ad te fui. Legi enim librum tuum identidem repetens ea maxime - non enim mentiar -, quae de me scripsisti, in quibus quidem percopiosus fuisti. Quam multa, quam varia, quam non eadem de eodem nec tamen diversa dixisti! Laudem pariter et gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Ene fecisti ꝙ libertum aligñ tibi carum /¬
reducentib epłis meis in domum in aium
rectpisti: Iuuabit hoc te. me certe iuuat
Primu: ꝙ te tam tractabilem uideo. ut in ira
regi possis. Deinde ꝙ tantum mihi tribuis : ut
uel auctoritati mee pareas uel precib indul¬
oeas. Igͣ ⁊ laudo et gratias ago. Simul inpo¬
terum moneo ut te errorib tuoꝵ et si non
fuerit qui deprecctur placabilem prestes uale
et tanq̃ sumo ocio perfruare Lusus et
meptias nostras legis amas flagitas. meq
ad similia condenda non mediocriter incitas
Incipio ex hoc genere studioꝵ non solum oblee¬
tationem: uerum etiam gloriam petere post
iudicium tuum uni erudieissimi grauissimi
ac super ista uerissimi. Nunc me rege aitus
modice s tñ distengit: quofinito aliquil
earundem camenas in istum benignissimu
sinum mittam. lu passerculis ⁊ columbulis
nris inter aquilas uestras dabis pennas.: Si tñ
et tibi placebunt. Si tantu sibi contmendos
cauea nidoue curabis. Uale :¬

Expanded text:
ene fecisti quod libertum aliquando tibi carum reducentibus epistulis meis in domum in animum recepisti. Iuvabit hoc te; me certe iuvat, primum quod te tam tractabilem video, ut in ira regi possis, deinde quod tantum mihi tribuis, ut vel auctoritati meae pareas vel precibus indulgeas. Igitur et laudo et gratias ago; simul in posterum moneo, ut te erroribus tuorum, etsi non fuerit qui deprecetur, placabilem praestes. Valet, tamquam summo otio perfruare, lusus et ineptias nostras legis amas flagitas, meque ad similia condenda non mediocriter incitas. Incipio enim ex hoc genere studiorum non solum oblectationem verum etiam gloriam petere, post iudicium tuum viri eruditissimi gravissimi ac super ista verissimi. Nunc me rerum actus modice sed tamen distringit; quo finito aliquid earundem Camenarum in istum benignissimum sinum mittam. Tu passerculis et columbulis nostris inter aquilas vestras dabis pennas, si tamen et tibi placebunt; si tantum sibi, continendos cavea nidove curabis. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
aut alteri non en onmi. Lamen si a. antonio cre¬
demꝰ neminii. hec uero quam candidus loquentia
appellat mulcis atq etiam imprudencissimo cuiq
maxĩe concigit. Postero dix dixit pro uareno
homulus callide acriter. culte contra niorinus
presse ꝓniuicer. ornate Censuit detilius rusfus
consul designatus inquisitiouẽ bithmꝑ dandam.
postulatiouem uareni silencio preteriit hec forma
bant et reo cribuit. uicitq numero : Impetrauim
rem negligenter comprehensam nec satis iustam
Nam si ueru: ẽ homericum illud

Expanded text:
aut alteri, immo - si M. Antonio creaut alteri, immo - si M. Antonio credimus - nemini, haec vero, quam Candidus loquentiam appellat, multis atque etiam impudentissimo cuique maxime contigit. Postero die dixit pro Vareno Homullus callide acriter culte, contra Nigrinus presse graviter ornate. Censuit Acilius Rufus consul designatus inquisitionem Bithynis dandam, postulationem Vareni silentio praeteriit. Haec forma bant et reo tribuit, vicitque numero. Impetravimus rem nec lege comprehensam nec satis usitataNam si verum est Homericum illud
Abbreviated transcription (Latin):
uer etam necessitates ualitudinis frgalitate ie¬
stringat. ego profiascenti tm̃ uiatia dabo qͥntu
suffiaiat eunti in tua
aduersus bassum aduocatum i postularant et acce¬
perant maucti in senatim inquisitionẽ postulañt¬
tum uarenus petit ut sibi quog defensionis cã
uocare testes liceret. Recusantib bithinis co¬
gnitio suscepto est egi pro uareno nõ sine ẽue¬
tu nam bent an male liber iudicabit. in actio¬
nigͥn. utranq in partem fortuna dominatur mul¬
tum comendationis ⁊ detrahit ⁊ affert memoria
uox gestus. tempus ipm. postremo uel amor uer
odium rei. Liber offensis liber gratia : uber et
secunois casib ⁊ aoueisis carẽt respenuit mͥ
fonteius magnus unus ex biechinis durib uerbis
uolubilis tam longas tamq rigidas periodos uno
spiricu qi turente contorquent. Itaq iulius can¬
didus non muenuste solet dicere aliud esse eloque¬
tiam: alud loquentia:. Nam eloquentia uix uni

Expanded text:
verum etiam necessitates valetudinis frugalitate reverum etiam necessitates valetudinis frugalitate restringat. Ego proficiscenti tantum viatici dabo, quantum sufficiat eunti in tua.adversus Bassum advocatum et postularant et acceperant. Inducti in senatum inquisitionem postulaverunt. Varenus petit ut sibi quoque defensionis causa evocare testes liceret; recusantibus Bithynis cognitio suscepta est. Egi pro Vareno non sine eventu; nam bene an male liber indicabit. In actionibus enim utramque in partem fortuna dominatur: multum commendationis et detrahit et affert memoria vox gestus tempus ipsum, postremo vel amor vel odium rei; liber offensis, liber gratia, liber et secundis casibus et adversis caret. Respondit mihi Fonteius Magnus, unus ex Bithynis, plurimis verbis pro copia volubilitas: tam longas tamque frigidas perihodos uno spiritu quasi torrente contorquent. Itaque Iulius Candidus non invenuste solet dicere, aliud esse eloquentiam aliud loquentiam. Nam eloquentia vix uni
Abbreviated transcription (Latin):
scires q̃ multa unus mihi ⁊ ꝗ̃ iucunda ministeria
prestaret. Accedit longa iam caritas hominis
quam ipsa periala acceperunt. Est .n. natura com¬
patum ut ñł eque amorem incitet . accendat: ꝙͦ ẽ
carendi metus: quem ego pro hoc non semel patior
Flam ante aliquot annos. dum intente instantis
pronunciat ne sanguinem reiecit: Itq ob hoc
in egyptum missus a me post tengam peregri¬
nationem confirmatus rediit. Nuper dende
per continuos dies imperat uoci ueteris infirmita¬
tis tussicula. admonitus rursus sanguinez redidit
qua ex causa destinaui eum mittere in predia tua
que foro iulii possies. Audiui emĩ te sepe referen¬
tem ibi esse derem salubrem: et lac eius modi cura¬
tionib accõmodacissimu. Logo eigo scribas tuis
ut illi uilla ut domus pateat. offerant ẽt sumgih
cius: siqidl opus erit. enit ãt opus modico: est
enim parcus et centineus. ut non solu delicias

Expanded text:
scires, quam multa unus mihi et quam iucunda ministeria scires, quam multa unus mihi et quam iucunda ministeria praestaret. Accedit longa iam caritas hominis, quam ipsa pericula auxerunt. Est enim ita natura comparatum, ut nihil aeque amorem incitet et accendat quam carendi metus; quem ego pro hoc non semel patior. Nam ante aliquot annos, dum intente instanterque pronuntiat, sanguinem reiecit atque ob hoc in Aegyptum missus a me post longam peregrinationem confirmatus rediit nuper; deinde dum per continuos dies nimis imperat voci, veteris infirmitatis tussicula admonitus rursus sanguinem reddidit. Qua ex causa destinavi eum mittere in praedia tua, quae Foro Iulii possides. Audivi enim te saepe referentem esse ibi et aera salubrem et lac eiusmodi curationibus accommodatissimum. Rogo ergo scribas tuis, ut illi villa, ut domus pateat, offerant etiam sumptibus eius, si quid opus erit. Erit autem opus modico; est tam parcus et continens, ut non solum delicias
Abbreviated transcription (Latin):
igro iulla amenissima. Neꝗ n. dubito ẽe amenissima
in qua se composuerat homo selicior ante q̃ feliasimꝰ
fieret : Ego in tuscis et uenor et studeo: que int̃
dum simul facio. net eñ adhue possum pronunciare
tibi confitebor qua mdulgentia meos tracte
est mihi semꝑ in animo homericum illud tta Tup Aius¬
nͣssios atp̃. et hoc ñm paterfamilias. ꝙ si essem
natura asperior ⁊ durior fraugeret me tñ infir¬
mitas liberti mei Losimi. Cui tanto maior huma¬
nitas exhibenda est. quanto nũc nimor utilitas
iam agitur. est homo probus offinosus litteratus.
et ars̃ ꝗdem eius ⁊ qi iscristio: comedus in qua
plurimu: facit. Nam ꝓnũciat acnter : Sapenter
apte. decenter: etia: utit᷑ ÷ cythera perite ult
qͥ oomedo necesse ẽ. Idem tam cõmode orõnes
et hystories ⁊ oarmina legit : ut hoc solum di¬
dicisse uideatur. hec tibi sedulo ex posui : quo mag̃

Expanded text:
agro villa amoenissima. Neque enim dubito esse amoenissimam, agro villa amoenissima. Neque enim dubito esse amoenissimam, in qua se composuerat homo felicior, ante quam felicissimus fieret. Ego in Tuscis et venor et studeo, quae interdum alternis, interdum simul facio; nec tamen adhuc possum pronuntiare, tibi confitebor, qua indulgentia meos tractem. Est mihi semper in animo et Homericum illud πατὴρ δʼ ὥς ἤπιος ἦεν et hoc nostrum 'pater familiae'. Quod si essem natura asperior et durior, frangeret me tamen infirmitas liberti mei Zosimi, cui tanto maior humanitas exhibenda est, quanto nunc illa magis eget. Homo probus officiosus litteratus; et ars quidem eius et quasi inscriptio comoedus, in qua plurimum facit. Nam pronuntiat acriter sapienter apte decenter etiam; utitur et cithara perite, ultra quam comoedo necesse est. Idem tam commode orationes et historias et carmina legit, ut hoc solum didicisse videatur. Haec tibi sedulo exposui, quo magis
Abbreviated transcription (Latin):
magis instudiis homines timor ꝗͣ fiducia deceat :
ne plura: qͣꝗͣ libet plura quo sunt pulctriora
de ueneratione de nibili recitatione finita mlui
ac diu exosculatus adolescentem qui est acerrimus
stimulus mouendi laudib incitaui pergeret qua
cepisset. lumenq quod sibi maiores sui pretulissẽt
positris preferret: gratulatus sum optime matri
gratulatus ⁊ fratri ꝗ in auditorio illo non minorem
pietatis gloriam ꝗͣ ille alter eloquentie retulit
tam notabiliter pto fratre recitante pͥmu metus
eius mox gaudium eminuit. Dii faciant ut talia
tibi seyuis nunciem: faueo n. seculo ne sit sterle
effectum mireg mipio ne nobiles nostri inhil in
domib suis pulchrua nsi imagines habeant : ꝗ
ñc mihi hoc adolescentis tacte laudar: adhortari
et pd andboꝵ elorie sars mnagnũ est puoset̃ uident᷑. Ual¬
tetum: hẽs filium: frueris mari fontib: uitib

Expanded text:
magis in studiis homines timor quam fiducia decet. magis in studiis homines timor quam fiducia decet. Ne plura - quamquam libet plura, quo sunt pulchriora de iuvene, rariora de nobili -, recitatione finita multum ac diu exosculatus adulescentem, qui est acerrimus stimulus monendi, laudibus incitavi, pergeret qua coepisset, lumenque quod sibi maiores sui praetulissent, posteris ipse praeferret. Gratulatus sum optimae matri, gratulatus et fratri, qui ex auditorio illo non minorem pietatis gloriam quam ille alter eloquentiae retulit: tam notabiliter pro fratre recitante primum metus eius, mox gaudium eminuit. Di faciant ut talia tibi saepius nuntiem! Faveo enim saeculo ne sit sterile et effetum, mireque cupio ne nobiles nostri nihil in domibus suis pulchrum nisi imagines habeant; quae nunc mihi hos adulescentes tacitae laudare adhortari, et quod amborum gloriae satis magnum est, agnoscere videntur. Valtecum, habes filium; frueris mari fontibus viridibus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si copitaueris ꝗd amiserit. Amisit n. filiã
q̃ non minꝰ mores eius ꝗͥ os uultumq refcrebat
totumq pane mira simillitutine e scripserat
te s molle . humanũ quod ut facilis admictat
multu: faciet medii cemporis spaciu: ut ena
crudum adhuc uulnus medentiũ manuȩ reformi¬
dat deinde patit atq ultro requirit. Sic reccns
qimi dolor consolationes reucit at refugit mox
desiderat ⁊ clementer admotis acquiestt uał
me hodie in auditorio cal phurnii pisonis Reci¬
tabat Tactepigmen enulitam sane luculentãq
materia:. scrpte leges erant n. fluentib teneris
et enodib sublimib eciam : ut poscit Locus Nite
enim a uarie nunc attollebatur nc̃ residebat
excelsa de pressis: exilia plenis. seueris iocunda
C
uoce suauissima : uoce ueretunda multum
sangumig multum sollicitudinis inore magna
ornamenta recitantis. Et enim nescio quo pacto

Expanded text:
etiam, si cogitaveris quid amiserit. Amisit enim filiam, etiam, si cogitaveris quid amiserit. Amisit enim filiam, quae non minus mores eius quam os vultumque referebat, totumque patrem mira similitudine exscripserat. te, sed molle et humanum. Quod ut facilius admittat, multum faciet medii temporis spatium. Ut enim crudum adhuc vulnus medentium manus reformidat, deinde patitur atque ultro requirit, sic recens animi dolor consolationes reicit ac refugit, mox desiderat et clementer admotis acquiescit. Vame hodie in auditorio Calpurni Pisonis. Recitabat καταστερισμῶν eruditam sane luculentamque materiam. Scripta elegis erat fluentibus et teneris et enodibus, sublimibus etiam, ut poposcit locus. Apte enim et varie nunc attollebatur, nunc residebat; excelsa depressis, exilia plenis, severis iucunda c voce suavissima, vocem verecundia: multum sanguinis, multum sollicitudinis in ore, magna ornamenta recitantis. Etenim nescio quo pacto
Abbreviated transcription (Latin):
Sororem partim adhertabatur ipsamq se destitutã
corporis uirib ugore anmi substmebat Dunauit
he illiusq ad extremu. nec aut spacio ualitndis¬
aut metu mortis infractus est: quo plures gra¬
uiores cãs nobis relinqueret et desiderii et
doloris. O triste plane a cerbumq: funus: Morte
ipsa mortis tp̃s indigmus. Iam destinata erat epre¬
gio iuueni iam electus nuptiaꝵ dies. Iam nos aul¬
uocati: Quod gaudium quo moeror mutatum
est: non possum e pͥmere uerbis quantũ aĩo¬
meo uulni acceserim : cum audiui fundameitu
ip̃m ut multa luctuosa dolor muenit p̃cipiente
quod in uestes margaritas g̃tmas fuerat engaturus
hoc inthura et unguenta ⁊ odores impenderte
Est quidem ille enudicus ⁊ sapiens ut ꝗ se ab ineute
etate alcorih stuclis artibiq dederit. S nuine oio
que aueniit sereq dixit aspernat᷑: expubsisq uir¬
tunb aliis pietatis est totus ignostes. Laudaueris

Expanded text:
sororem patrem adhortabatur ipsamque se destitutam sororem patrem adhortabatur ipsamque se destitutam corporis viribus vigore animi sustinebat. Duravit hic illi usque ad extremum, nec aut spatio valetaut metu mortis infractus est, quo plures gravioresque nobis causas relinqueret et desiderii et doloris. O triste plane acerbumque funus! o morte ipsa mortis tempus indignius! iam testinata erat egregio iuveni, iam electus nuptiarum dies, iam nos vocati. Quod gaudium quo maerore mutatum est! Non possum exprimere verbis quantum animo vulnus acceperim, cum audivi Fundanum ipsum, ut multa luctuosa dolor invenit, praecipientem, quod in vestes margarita gemmas fuerat erogaturus, hoc in tus et unguenta et odores impenderetur. Est quidem ille eruditus et sapiens, ut qui se ab ineunte aetate altioribus studiis artibusque dediderit; sed nunc omnia, quae audiit saepe quae dixit, aspernatur expulsisque virtutibus aliis pietatis est totus. Ignosces, laudabis
Abbreviated transcription (Latin):
prosocero meo: eram cum amita uxoris eram cũ
amicis diu desideratis: circuibam apellos: Audie¬
bam multu iusticar q̃ relaes :rationes legebam
sub idem tempus campania cua remittat. Ney.
cum urbem rediero contubernio ño dies pereat
Ristissimus hec tibi scribo fundani nostri
filia minore defuncta.: qua puella nhnil
unqͣ festiuis. amabilis nec nõ Iongͥiore uita : sed
pene imortalitite dignius uidi: non dũ annos xiiiͦ.
ex pleuerat : et iam illi amlis pnidenna macronalis
grauitas erat. et tñ suauitas puellaris cum uirgi¬
nali ueretindia: Uut illa patris ceruicib inherelat
ut nos amicas paternos et amanter ⁊ modeste com¬
lectebatur: ut nutrices ⁊ pedagogos: ut p̃aptores
pro suo quenq officio diligebat: ꝗ studiose ꝙ̃ intelli¬
genter Lectuabat : ut para custodues Iudebat :
qua illa temperantia qua etia constantia nouis¬
simam ualituosinem enlit: Medias obsequebatur

Expanded text:
prosocero meo, eram cum amita uxoris, eram cum prosocero meo, eram cum amita uxoris, eram cum amicis diu desideratis, circumibam agellos, audiebam multum rusticarum querellarum, rationes legebam sub idem tempus Campania tua remittat, ne quis cum in urbem rediero, contubernio nostro dies pereatristissimus haec tibi scribo, Fundani nostri filia minore defuncta. Qua puella nihil umquam festivius amabilius, nec modo longiore vita sed prope immortalitate dignius vidi. Nondum annos xiiii impleverat, et iam illi anilis prudentia, matronalis gravitas erat et tamen suavitas puellaris cum virginali verecundia. Ut illa patris cervicibus inhaerebat! ut nos amicos paternos et amanter et modeste complectebatur! ut nutrices, ut paedagogos, ut praeceptores pro suo quemque officio diligebat! quam studiose, quam intellegenter lectitabat! ut parce custoditeque ludebat! Qua illa temperantia, qua patientia, qua etiam constantia novissimam valetudinem tulit! Medicis obsequebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
magis me delectat mandatum mihi officium.
Postꝗͣ par cornuto datum iuideo Rieq n augeri
dignicaaem q̃ equari bonis gratius. Cornuto ãt qd
melius qd sanctius: ꝗd in omni gne laubi ad
exenplar antiquittis expressius. quod mbi cogni¬
utroq sexu emulandos tulit. q̃ societas amicidaꝵ
arctissima nos familiaritate coniunxit. Aocessit
uinculum necessitudinis publice Idemn. mihi ut sas
colleyo qi uoto potitus in prefectura grarii fuuit
et in consulatu᷑. lum ego qui uir et quantus ess:
altissime inspexi: cum sequerer ut magistrum ut
parentem uenerer: Qđ non tam etatis matur inre
qͣ uite merebatur. his ex causis ut illi sie mihi
gnitulor nec priuatim magis q̃ publicẽ. Tandem
hommes non ad pericula ut prius ueꝵ ad lonores
uirtute peruemunt in insinitum ep̃lam extinda
si gaudio meo mdugeam Reuertat ad eo que
me apertem hic nuncius deprehendie. Eram cum

Expanded text:
magis me delectat mandatum mihi officium, magis me delectat mandatum mihi officium, postquam par Cornuto datum video. Neque enim augeri dignitate quam aequari bonis gratius. Cornuto autem quid melius, quid sanctius, quid in omni genere laudis ad exemplar antiquitatis expressius? quod mihi cogniutroque sexu aemulandos tulit; quae societas amicitiarum artissima nos familiaritate coniunxit. Accessit vinculum necessitudinis publicae; idem enim mihi, ut scis, collega quasi voto petitus in praefectura aerarii fuit, fuit et in consulatu. Tum ego qui vir et quantus esset altissime inspexi, cum sequerer ut magistrum, ut parentem vererer, quod non tam aetatis maturitate quam vitae merebatur. His ex causis ut illi sic mihi gratulor, nec privatim magis quam publice, quod tandem homines non ad pericula ut prius verum ad honores virtute perveniunt. In infinitum epistulam extendam, si gaudio meo indulgeam. Praevertor ad ea, quae me agentem hic nuntius deprehendit. Eram cum
Abbreviated transcription (Latin):
ab optimo principe. ut ꝗa leges: quia senatus
consulta contennerentur ipst tantis uiciis mede¬
retur. Pauci dies. et ecce liber principis seueris
et tñ moderatus: Lexes ip̃m est in publias actis.
Sͣ me iuuat ꝙ in causis axtndis nõ moddo patioñ
dono munere  uerum et xeniis semꝑ abstinui.
Oportet ꝗdez que sunt inhonesta non quast
illicita: s quasi iubenda uitare iucunqum tñ
si prohiberi publice uideas : ꝙ nunꝗ̃ tibi iose pee¬
miseris. Erit fort asse ñno non dubie huius
propositi mei: et minor laus: et obscurior fama
cum ommnes ex necessitate facient. quod epo sponte
faciebam : Interim fruor uoluptate : cum ali diui¬
num me. alii meis rapmis mee auaricie nciursu:
per ludum acceptum dictitant. ⁊ ale
est corutu tertullum accepisse emilie uie
curam: Expͥmere non possum quanto simgaudio at
est ab omni ambicioñ longe remotus debet cã ei
iucundus honor esse ultro datus: meo ꝙ aliquanto

Expanded text:
ab optimo principe, ut quia leges, quia senatus ab optimo principe, ut quia leges, quia senatus consulta contemnerentur, ipse tantis vitiis mederetur. Pauci dies, et liber principis severus et tamen moderatus: leges ipsum; est in publicis actis. Quam me iuvat, quod in causis agendis non modo pactione dono munere verum etiam xeniis semper abstinui! Oportet quidem, quae sunt inhonesta, non quasi illicita sed quasi pudenda vitare; iucundum tamen si prohiberi publice videas, quod numquam tibi ipse permiseris. Erit fortasse, immo non dubie, huius propositi mei et minor laus et obscurior fama, cum omnes ex necessitate facient quod ego sponte faciebam. Interim fruor voluptate, cum alii divinum me, alii meis rapinis meae avaritiae occursum per ludum ac iocum dictitant. Vale. est Cornutum Tertullum accepisse Aemiliae viae curam. Exprimere non possum, quanto sim gaudio afest - ab omni ambitione longe remotus, debet tamen ei iucundus honor esse ultro datus, meo quod aliquanto
Abbreviated transcription (Latin):
passurus erat. Sane pnius tñ a paucis acc lamatiã
excunci subumxit preces: multmq lachrymaꝵ
qnenam tota actione homo in dicendo ecera¬
tatus operam dedit ut deprecari maris Iel n
hec rententa. Reluis ꝑdez nomimatum fuse fut¬
turus si cãm uicentinoꝵ eodem aio qua sus ceperat
pertuliset. Quia tñ in hoc genus cuipe uonstau¬
dt mcidisset. Hinilq dignum amia duersione
admisisse conuincerotur. Liberandũ ita uicen¬
tiiis qđ acceperat nelderet: Assenserunt õeo
tate traxisset constanter in suia mansit : ꝗn
etia dexterum: qui primus diuersum censsierat :
perlãta lere de senatu habendo: uirare
postulatiom a ꝗbidam nec lamatum est. Exybrãt
grauem: quo questus est uenire aduocationes. ue¬
nire etiam preuaricationes in lites cohiri: et
glone loco pomi ex spoliis ciuiui magnos et
states redditus. Recitauit capita legum: ad¬
monuit: Senatus consulti : In fine dixit petendu:

Expanded text:
passurus. Erat sane prius, a paucis tamen, acclamatum passurus. Erat sane prius, a paucis tamen, acclamatum exeunti. Subiunxit preces multumque lacrimarum; quin etiam tota actione homo in dicendo exercitatus operam dedit, ut deprecari magis - id ehaec summa: melius quidem Nominatum fuisse facturum, si causam Vicetinorum eodem animo quo susceperat pertulisset; quia tamen in hoc genus culpae non fraude incidisset, nihilque dignum animadversione admisisse convinceretur, liberandum, ita ut Vicetinis quod acceperat redderet. Assenserunt omnestate traxisset, constanter in sententia mansit; quin etiam Dextrum, qui primus diversum censuerat, prolata lege de senatu habendo iurare cpostulationi a quibusdam reclamatum est; exprobrargravem, quo questus est venire advocationes, venire etiam praevaricationes, in lites coiri, et gloriae loco poni ex spoliis civium magnos et statos reditus. Recitavit capita legum, admonuit senatus consultorum, in fine dixit petendum
Abbreviated transcription (Latin):
aduocaui aliquas paucos ut uerum audirem
Ham hie duplex racio recitandimna ut solliatu¬
ime incendar. altero ut admoncar. Sigd forte
me ut meum fallit. Iuli q̃d petelam Inueni. qui
mbi copiam consili sui faceyent Iose preterta
quem misi tibi de a teriam ex titulo cognosces.
cetera liber explicabit: quem iam ñc opertet ita
consuescere. ut sine prefatione intelligatur. Tu
uelim ꝗd de unuerso: ꝗd de partib sentias mihi
scribas. Ero .n. uel cautior in conemendo uel
constantior in edendo si huc uel illue auctoris
T tu rogas. et ego promisi si rogasses scris¬
turum me tibi. quem habusset euentu: postu¬
latio ne potis contra Tusciliu nominatu. Inductus
est nominatus. egit ipse prose nullo accusante¬
Etenim legati uictntmosꝵ non modo nõ presserũt
eum. uerumetiam subleuauerunt. Summa de¬
fensieng non fidem sibi inaduocationers cõstantiã
defusse: Descendisse ut acturũ atq eciam in
senatu repugnaret. Aliꝗ maiorem muidiam pẽĩe

Expanded text:
uos ut vererer, paucos ut verum audirem. Nam mihi duplex ratio recitandi, una ut sollicitudine intendar, altera ut admonear, si quid forte me ut meum fallit. Tuli quod petebam: inveni qui mihi copiam consilii sui facerent, ipse praeterea quem misi tibi. Materiam ex titulo cognosces, cetera liber explicabit, quem iam nunc oportet ita consuescere, ut sine praefatione intellegatur. Tu velim quid de universo, quid de partibus sentias, scribas mihi. Ero enim vel cautior in continendo vel constantior in edendo, si huc vel illuc auctoritas t tu rogas et ego promisi si rogasses, scripturum me tibi quem habuisset eventum postulatio Nepotis circa Tuscilium Nominatum. Inductus est Nominatus; egit ipse pro se nullo accusante. Nam legati Vicetinorum non modo non presserunt eum verum etiam sublevaverunt. Summa defensionis, non fidem sibi in advocatione sed constantiam defuisse; descendisse ut acturum, atque etiam isenatu repugnaret, alioqui maiorem invidiam quam proxime
Abbreviated transcription (Latin):
liberalitas nr̃m tantu: obsequm uioctur. hec exoscri¬
bere puᶜ. supersedi pͥmum quia memineram pro
permde de mieis ac tris partidi simgi. Demide ia
uerebar ne modum cibi quem in sermone aistodir
saale est tenusse in epla non uiderer. Ham ser¬
monem uultus: gestug uox ipsa moderatur epla oih̃
cumendaaonib destituta maligmeate interpe trantiũ
exponit᷑ Nale
gades ut hystoriam scribom et suades non
solus. Multi me hoc sepe monuerũt : et eoo
uelo non ꝗa cõmode sacturum me esse confidam.
d enim temere credas nisi expertus S ga milni pul¬
crum imprimis uidetur non pati occidere: qb eter¬
nitas debeatur: aliorq famam cum sua etender
Me ãt nł eque ac diuturuitatis amor ⁊ cupido
sollicitat res homine dignissima: presertim qui
nulliꝯ sibi conscius culpe posteritatis memoriam
non reformidat. Itaꝙ dieb ac noctib cogito si

Expanded text:
liberalitas; nostrum tantum obsequium vocetur. Haec ego scriliberalitas; nostrum tantum obsequium vocetur. Haec ego scribere publice supersedi, primum quod memineram pro perinde meis ac tuis partibus fungi; deinde quia verebar ne modum, quem tibi in sermone custodire facile est, tenuisse in epistula non viderer. Nam sermonem vultus gestus vox ipsa moderatur, epistula omnibus commendationibus destituta malignitati interpretantium exponitur. Valeades ut historiam scribam, et suades non solus: multi hoc me saepe monuerunt et ego volo, non quia commode facturum esse confidam - id enim temere credas nisi expertus -, sed quia mihi pulchrum in primis videtur non pati occidere, quibus aeternitas debeatur, aliorumque famam cum sua extendere. Me autem nihil aeque ac diuturnitatis amor et cupido sollicitat, res homine dignissima, eo praesertim qui nullius sibi conscius culpae posteritatis memoriam non reformidet. Itaque diebus ac noctibus cogito, si
Abbreviated transcription (Latin):
Mei quoq nusq̃ salubrius degant usꝙ athuc
ctrte neminem ex ii quos eduxeram merum uenia
sit ditum. amisi. Dii modo in posterum hoc mibi pau¬
dium hant gloriam Iocoseruent. Nale
Ee heredem instieui net pertapere possem ctinpiuᵗᵉ.
constat saturumꝰ autem ꝗ nos reliquit heredes qua¬
quadrigentoꝵ milliũ dedit. hoc si ius aspicias nritũ
si defuicti uoluntatem ratum ⁊ firmum est: Mihi
autem defuncti uoluntas uereor quam in pertem iu¬
risconsulti: qđ sum dicturus accipiant antiquior
iure est utiq in eo ꝙ ad comunem patriam uoluit
peruenire. An cui de meo sedecies his aduiciens con
partem ex aduentiao de nexem. Scio te quoq a
iudicio meonõ abhorere cum eadem rempu ut
cuus optimus diligas uelim ergo cum proxime deni¬
riunes contrahentur: ꝗd sit iuris indices paroe mñ
et modeste. Deinde subiungas nos eccc millib
sicit preceperit satucuinꝰ. Illius hoc munus. Illius

Expanded text:
Mei quoque nusquam salubrius degunt; usque adhuc Mei quoque nusquam salubrius degunt; usque adhuc certe neminem ex iis quos eduxeram mecum, - venia sit dicto - ibi amisi. Di modo in posterum hoc mihi gaudium, hanc gloriam loco servent! Valec heredem institui nec praecipere posse rem publicam constat; Saturninus autem, qui nos reliquit heredes, quaquadringentorum milium dedit. Hoc si ius aspicias irritum, si defuncti voluntatem ratum et firmum est. Mihi autem defuncti voluntas - vereor quam in partem iuris consulti quod sum dicturus accipiant - antiquior iure est, utique in eo quod ad communem patriam voluit pervenire. An cui de meo sestertium sedecies contpartem ex adventicio denegem? Scio te quoque a iudicio meo non abhorrere, cum eandem rem publicam ut civis optimus diligas. Velim ergo, cum proxime decuriones contrahentur, quid sit iuris indices, parce tamen et modeste; deinde subiungas nos quadringenta milia offerre, sicut praeceperit Saturninus. Illius hoc munus, illius
Abbreviated transcription (Latin):
Arma hic enee Ille achillis describat: Breuis tñ
uterq quia facit quod instituit. uides ut Aratus
minutissima etiam sydera consectatur et colligat
mordum tñ suat. Non i. conausus hie eius ẜ opas
issum est Similiter nos ut parua magnis cmparem
cum totam ullam oculis tuis subicere conamur sinl
inductum et qi deuium logmur non epla que descnbit
S uilla q̃ descrbitur magna est. Uerum illue unde
cepi reuertar: ne seaundum legem meam iure repre¬
hendar si longior fuero i hoc in quo gx cessi hes cãs
cur eꝑo tuscos meos tusculanis ti burtmp pnestmp meis
preponam. Nam super illa quȩ retuli alci ibi ocum
et pnigiuius atq securius muilli necessieas loge nemo
accersitor e proximo placida omma et pescentia
qł ipsum salubritate regionis ut purius celum ut
aer liquidior accidit. Ibi dĩo. Ibi corpore maxme
ualeo. Nam studiis aiuim uenatu corpus exerto

Expanded text:
arma hic Aeneae Achillis ille describat; brevis tamen arma hic Aeneae Achillis ille describat; brevis tamen uterque est quia facit quod instituit. Vides ut Aratus minutissima etiam sidera consectetur et colligat; modum tamen servat. Non enim excursus hic eius, sed opus ipsum est. Similiter nos ut 'parva magnis', cum totam villam oculis tuis subicere conamur, si nihil inductum et quasi devium loquimur, non epistula quae describit sed villa quae describitur magna est. Verum illuc unde coepi, ne secundum legem meam iure reprendar, si longior fuero in hoc in quod excessi. Habes causas cur ego Tuscos meos Tusculanis Tiburtinis Praenestinisque praeponam. Nam super illa quae rettuli, altius ibi otium et pinguius eoque securius: nulla necessitas togae, nemo accersitor ex proximo, placida omnia et quiescentia, quod ipsum salubritati regionis ut purius caelum, ut aer liquidior accedit. Ibi animo, ibi corpore maxime valeo. Nam studiis animum, venatu corpus exerceo.
Abbreviated transcription (Latin):
more non sentias hic quoq fons nascitur simulq
subducitur Sunt Locis plurih disposita sedilia¬
e marnore. q̃ ambulatione fessos ut cubiculum
iuuant fonticuli sedulih aclacent ꝑ tatum
hypo dronium inductis fistulis strepunt riui et qua¬
manus duxit sequantur his minc illa uuiridia nmnc
hec mterdum omnia lauantur: uitassem iamdudu:
ne iuderer aigutior insi proposiuissem emmnes angulos
iecum epła circuire. Neq n uerebar ne laboriosu
interquiescere si libenet. depositaq epla quasi residere
sepius pesses Preterea maulsi amori meo. Amo ẽmi
que maxima ex parte ipse incohaui ⁊ incohata ꝑ colu
in suma cur n non aperiam tibi uel uidicium meum
uel eirorem: primumego ifficum scristoris existimo¬
ut ticulu suu legat: et Idemdem mtropet se ꝗd
cepent scribere. Sciatq si materie imoratur non
esse longum longissimũ si aliꝗd acccrsiet diq astra¬
hit Nides quot uersib homerus: quot uirgilius :¬

Expanded text:
more non sentias. Hic quoque fons nascitur simulque more non sentias. Hic quoque fons nascitur simulque subduciture marmore, quae ambulatione fessos, ut cubiculum ipsum juvant. Fonticuli sedilibus adjacent, per totum hippodromum inductis fistulis strepunt rimanus duxit sequuntur: his nunc illa viridia, nunc haec, interdum simul omnia lavantur. Vitassem iam dudum ne viderer argutior, nisi proposuissem omnes angulos tecum epistula circumire. Neque enim verebar ne laboriosuminterquiescere, si liberet, depositaque epistula quasi residere saepius posses. Praeterea indulsi amori meo; amo enim, quae maxima ex parte ipse incohavi aut incohata percolui. In summa - cur enim non aperiam tibi vel iudicium meum vel errorem? - primum ego officium scriptoris existimo, titulum suum legat atque identidem interroget se quid coeperit scribere, sciatque si materiae immoratur non esse longum, longissimum si aliquid accersit atque attrahit. Vides quot versibus Homerus, quot Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
proccpitur. uicem quatuer columnelle charistie
subeunt. Ex stibadio aqua uelut expressa cubantiu
pondere sipunculis effluit cauato lapuee suscipitur
gracili marmore contmet᷑ atq ita occulie iemiperuat
ut mpleat nec redundet gustatorium grauiorq
cenatio margni imponitur le uior nauiculaꝵ et
auiũ figuris inatans arcuit. Contra fons exerit
aquam et recipit Nam expulsa in altum inse cadit
uinctisq hiatib ⁊ absorbetur et ctollitur. E regione
stibadii aduersum cubicilum tm̃ stibadio reddit or¬
natus qntum accipit ab illo marmore splendet ual¬
uis in uiridia prominet et texit. Alia undia suge¬
ririb atq inferiorib fenestris suspiat despintq
Mox ⁊ etccula refugit q̃i in cubiclum idemate
aliud. Lectulug hic. et undig fenestre. et tñ lumen
osturum umbra premente Nam letissima uitis ꝑ
omne tectum in culmen nntitur et ascendit. Nton
secus ibi ꝗͣ in nemore iaceas. Imbrem tm̃ tanꝗͣ in ne¬

Expanded text:
protegitur; vitem quattuor columellae Carystiae protegitur; vitem quattuor columellae Carystiae subeunt. Ex stibadio aqua velut expressa cubantium pondere sipunculis effluit, cavato lapide suscipitur, gracili marmore continetur atque ita occulte temperatur, ut impleat nec redundet. Gustatorium graviorque cena margini imponitur, levior naucularum et avium figuris innatans circumit. Contra fons egerit aquam et recipit; nam expulsa in altum in se cadit iunctisque hiatibus et absorbetur et tollitur. E regione stibadii adversum cubiculum tantum stibadio reddit ornatus, quantum accipit ab illo. Marmore splendet, valvis in viridia prominet et exit, alia viridia superioribus inferioribusque fenestris suspicit despicitque. Mox zothecula refugit quasi in cubiculum idem atque aliud. Lectus hic et undique fenestrae, et tamen lumen obscurum umbra premente. Nam laetissima vitis per omne tectum in culmen nititur et ascendit. Non secus ibi quam in nemore iaceas, imbrem tantum tamquam in ne
Abbreviated transcription (Latin):
eircumuenit laurus umbreq platanoꝵ suã confert
rectus hic hnippidromi limes in extrema parie
hemyciclo frangit᷑. mutatq faciem cupressis ambitur
et tepitur densiore umbra opatior ingriorq interiorid
ciulis. Sunt .n. plures : purissimum diem recipit.
Inde etiam rosas essere umbratũq fugus non ingrato
sole distinguit fmito uari illo multiplico curuamine
recto limte redditur: Ne huic uni tam uie plures
macraedentib buxis diuidunt᷑. Alibi pratulu alibi
ipsa buxus mtenieuit in formas mille descrpta . inc̃
nutrdum que modo nom̃ ch̃i dicunt modo artisi¬
ais alterius metule surgunt Alterius inserta sunt
poma et in opere urbanssimo subica uelut illati
ruris mitatio medium in sfacium breuiorih urinꝗ
platans adernatur. Post has a chancus hic mde
lubricus⁊ flexuosus. Demde plures figure pluras.
nomia Iin capite stibadium candido marmore uice

Expanded text:
circumvenit laurus, umbraeque platanorum suam confert. circumvenit laurus, umbraeque platanorum suam confert. Rectus hic hippodromi limes in extrema parte hemicyclio frangitur mutatque faciem: cupressis ambitur et tegitur, densiore umbra opacior nigriorque; interioribus circulis - sunt enim plures - purissimum diem recipit. Inde etiam rosas effert, umbrarumque frigus non ingrato sole distinguit. Finito vario illo multiplicique curvamine recto limiti redditur nec huic uni, nam viae plures intercedentibus buxis dividuntur. Alibi pratulum, alibi ipsa buxus intervenit in formas mille descripta, litteras interdum, quae modo nomen domini dicunt modo artificis: alternis metulae surgunt, alternis inserta sunt poma, et in opere urbanissimo subita velut illati ruris imitatio. Medium spatium brevioribus utrimque platanis adornatur. Post has acanthus hinc inde lubricus et flexuosus, deinde plures figurae pluraque nomina. In capite stibadium candido marmore vite
Abbreviated transcription (Latin):
triclimi. qđ fenestris caret: Scale conuiuia uti¬
les secritiore ambitu suggerunt. In fine cubitualum
cui nõ ninꝰ iucundum prospetum cryptoporticus
ip̃a ꝗͣ uinee prebent. Subest crypto portics subter¬
ranee similis. estate meluso frigore riget conten¬
caq aere suo nec desiderat aurad nec admictit
post utranq cryptoportiam unde tricliniũ desi¬
nit. incipit porticis ante medium diem hyberna
inclmato die estiua hac adeunt᷑ diete due :qͣꝵ
m alter cubicula quatuor: altera tria: ut circue¬
rit sol aut sole utunt aut umbra hanc dispositio¬
nem amenitatẽq tectoꝵ late longeq procedit hyp¬
podromus medius patescit. statimꝗ intrantiũ oculis to¬
tus offertur. placanis circuit᷑. Ille hedera uestiũt
utq sume sius ita nne alienis frendih iurent hedem
truncũ ⁊ ramos pertirat uiemasq platanos transitu
suo coppulat: has buxus mieriacet. exteriores buxos

Expanded text:
triclinii quod fenestris caret, scalae convivio utitriclinii quod fenestris caret, scalae convivio utilia secretiore ambitu suggerunt. In fine cubiculum, cui non minus iucundum prospectum cryptoporticus ipsa quam vineae praebent. Subest cryptoporticus subterraneae similis; aestate incluso frigore riget contentaque acre suo nec desiderat auras nec admittit. Post utramque cryptoporticum, unde triclinium desinit, incipit porticus ante medium diem hiberna, inclinato die aestiva. Hac adeuntur diaetae duae, quarum in altera cubicula quattuor, altera tria ut circumit sol aut sole utuntur aut umbra. Hanc dispositionem amoenitatemque tectorum longe longeque praecedit hippodromus. Medius patescit statimque intrantium oculis totus offertur, platanis circumitur; illae hedera vestiuntur utque summae suis ita imae alienis frondibus virent. Hedera truncum et ramos pererrat vicinasque platanos transitu suo copulat. Has buxus interiacet; exteriores buxos
Abbreviated transcription (Latin):
tres discensiones due inpole. tertia a sole longius
a luce non longuis. Apodi terio suꝑpositum est
pheristerium qͥd plura genera exercitationis pla¬
risq cutulos capit. Itee procul a balueo scale q̃
in criptoporticum ferunt prius adiettas tres. har
alia areole illi inqua platam quatuor. alia prato
alia umeis minet. diuersasq ocli partes ut ꝓspectus
habet in suma cryptoporticua cubiculum ex ipa
crystoportiu excisum q̃d hyppodromon umeas mo¬
tes intuetur Iungitur cubicilum obuium soli max
hylerno. hĩc oritur dieta. que uille hypohionũ
acectit. hȩc facies hic uisus a frone A latẽr
estiuo cryptoporticus in edito posita. q̃ non aspicẽr
uineas s tançere uudetur. In media trie limũ sali¬
berrimũ: afflatum ex apemiiups uallib accipit
post latissimis fenestris uineas ualus eque ui¬
ntas. S ꝓ e citoportiaa quasi adunet a latere

Expanded text:
tres descensiones, duae in sole, tertia a sole longius, tres descensiones, duae in sole, tertia a sole longius, a luce non longius. Apodyterio superpositum est sphaeristerium, quod plura genera exercitationis pluresque circulos capit. Non procul a balineo scalae, quae in cryptoporticum ferunt prius ad diaetas tres. Harum alia arcolae illi, in qua platani quattuor, alia prato, alia vineis imminet diversasque caeli partes ut prospectus habet. In summa cryptoporticu cubiculum ex ipsa cryptoporticu excisum, quod hippodromum vineas montes intuetur. Iungitur cubiculum obvium soli, maxime hiberno. Hinc oritur diaeta, quae villae hippodromum adnectit. Haec facies, hic usus a fronte. A latere aestiva cryptoporticus in edito posita, quae non adspicere vineas sed tangere videtur. In media triclinium saluberrimum afflatum ex Appenninis vallibus recipit; post latissimis fenestris vineas, valvis aeque vineas sed per cryptoporticum quasi admittit. A latere
Abbreviated transcription (Latin):
podio tenus: nec cedit gratie marmoris ramos
insidentesq ramis aues mutata pietura fonticulus
In hoc fonte crater. circa si runculi plures miscẽt
iucundissimum murmur. In cornu portitus amplis¬
simu cubiculum triclinio occiurit alip fenestris
xistum. alis despicit pratum. S ante piscinam
que fenestris seruit ac subiacet strepitu uisaq iu¬
cunda. Ham exedito desilieus aqua suscepta mar¬
more albescit Idem cubiculum hyeme cepidum ga
plurmo sole per funditur coheret hyppocauston et
si dies nubilus mimesso uapore solis uicem supplet.
Inde a podterion babei laxum et hylare excipit
cella frigilaria in que baptisterũ amplum atq.
opacum: si natare latius aut tepidius uelis: in arta
pistina est in proxno puteus. ex quo possit
rursus astringi si penittat temporis frichidarie
celle conectitur media. cui sol bemonisiẽ
presto est. caldane magis. Prominent n in hac

Expanded text:
podio tenus, nec cedit gratiae marmoris ramos podio tenus, nec cedit gratiae marmoris ramos insidentesque ramis aves imitata pictura. Fonticulus in hoc, in fonte crater; circa sipunculi plures miscent iucundissimum murmur. In cornu porticus amplissimum cubiculum triclinio occurrit; aliis fenestris xystum, aliis despicit pratum, sed ante piscinam, quae fenestris servit ac subiacet, strepitu visuque iucunda; nam ex edito desiliens aqua suscepta marmore albescit. Idem cubiculum hieme tepidissimum, quia plurimo sole perfunditur. Cohaeret hypocauston et, si dies nubilus, immisso vapore solis vicem supplet. Inde apodyterium balinei laxum et hilare excipit cella frigidaria, in qua baptisterium amplum atque opacum. Si natare latius aut tepidius velis, in area piscina est, in proximo puteus, ex quo possis rursus astringi, si paeniteat teporis. Frigidariae cellae conectitur media, cui sol benignissime praesto est; caldariae magis, prominet enim. In hac