comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
EDQUONIAM INHAC UELSO
Operiore endecathordi disposi¬
tione mese quae propter medic̃
collocationem ita uocata. ẽ. nete
proxima accedit & longe ab
hi patis ultimis distat. nec pro
unum tetrachordum adiunc¬
tum est super netedie ⁊ eug¬
menor. Quaeqm̃ super ua¬
debant a cumine netas superius
collocatas. omne illud tetra¬
chordum hyperboleo uoca¬
tum est hoc modo

Expanded text:
ed quoniam in hac vel in superiore hendecachordi dispositione mese, quae propter mediam collocationem ita vocata est, nete proxima accedit, et longe ab hypatis ultimis distat, nec propunum tetrachordum adjunctum est, super neten diezeugmenon, quae quoniam supervadebat acumine netas superius collocatas, omne illud tetrachordum hyperboleon vocatum est hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula utriantur. Iuintũ .ẽ.
genus maequalitatis quod appel¬
latur multiplex suꝑ pastiens quan¬
do maior numerus minorem nu¬
merum hab& inse totum plus quã
semel & eius plusquã unam aliquã
pastem Et sibis maior numerus
minorem numerũ continebit du¬
asq: eius insuꝑ pastes. uocabitur
duplex suꝑ bipastiens ut sunt tres
adosto Etrursus triplex super
stristim ac breuiter explicamus.
qm̃ in libris quos de arithm&ica
institutione conscripsimus dili¬
gentius enodauimus

Expanded text:
vocabula variantur. Quintum est vocabula variantur. Quintum est genus inaequalitatis, quod appellatur multiplex superpartiens, quando major numerus minorem numerum habet in se totum plusquam semel, et ejus plusquam unam aliquam partem. Et si bis major numerus minorem numerum continebit, duasque ejus insuper partes, vocabitur duplex superbipartiens, ut sunt tres ad octo, et rursus triplex superbstrictim ac breviter explicamus, quoniam in libris quos de Arithmetica Institutione conscripsimus, diligentius enodavimus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. est. quotiens maior numerus
totum intra seminorem contin&
& eius aliquantas in suꝑ pastes
Et siduas quidem supra contin&
uocabitur proportio suꝑ bipar¬
tiens. ut sunt quinq ad tres
Sinuero tres suꝑ contin&. uocabit᷑
suꝑra tripartiens. ut sunt septẽ
adquattuor Et in c&eris quidẽ
eadem. eẽ. similitudo potest.
Quastum uero ẽ. in aequalitatis
genus quod ex multiplici & suꝑ¬
pasticulari conungitur. cum
scilic& maior numerus hab&.
in seminorem numerum uelbis
uel ter uł quotiens lib& atq eiꝰ
unam aliquã pastem. Et si eũ
bis hab&. & eius dimidiam pastẽ.
uocabitur duplex suꝑ sesqualter
Vt sunt quinq: adduo. Sinuero
bis minor continebitur & eius ter¬
tia pars uocabitur duplex suꝑ¬
sesquitestius Ut sunt septem ad
tres Sinuero testio continebit᷑
& eius dumdia pars uocabitur
triplex. suꝑ sesqualter
ut sunt septem adduo. Atq ad
eundem modum incaeteris & mul¬
tiplicitatis & suꝑ pasticularitatis

Expanded text:
tis est, quotiens major numerus tis est, quotiens major numerus totum intra se minorem continet, et ejus aliquantas insuper partes, et si duas quidem supra continet, vocabitur proportio superbipartiens, ut sunt quinque ad tres. Sin vero tres super se continet, vocabitur supertripartiens, ut sunt septem ad quatuor. Et in caeteris quidem eadem similitudo esse potest. Quartum vero est inaequalitatis genus, quod ex multiplici et superparticulari conjungitur, cum scilicet major numerus habet in se minorem numerum, vel bis, vel ter, vel quotieslibet, atque ejus unam aliquam partem. Et si eum bis habet, et ejus dimidiam partem, vocabitur duplex sesquialter, ut sunt quinque ad duo. Sin vero bis minor continebitur, et ejus tertia pars, vocabitur duplex sesquitertius, ut sunt septem ad tres. Sin vero tertio continebitur, et ejus dimidia pars, vocabitur triplex sesquialiter, ut sunt septem ad duo. Atque ad eumdem modum in caeteris et multiplicitatis et superparticularitatis
Abbreviated transcription (Latin):
UAEUERO SUNT INAEQUALIA
quinq interse modis in aequa¬
litatis momenta custodiunt.
Aut enim alterum ab altero mul¬
tiplicitate transcenditur. aut
singulis pastib aut pluribus. aut
multi plicitate & parte. aut mul¬
tiplicitate & partibus. Et pri¬
mum quidem in aequalitatis
genus multiplex appellatur
Estuero multiplex ubi maior nu¬
merus minorem numerum hab&
in se totum uł bis uel ter uł quater
ac deinceps nihilq deest nihil
exuberat. appellaturq uel du¬
plum uel triplum uł quadruplũ.
atq ad hunc ordinem in infinita
ꝓgreditur. Secindum ueroae¬
qualitatis genus ẽ. quod appella¬
tur suꝑ pasticulare. idest cum
maior numerus minoremnume¬
rum hab& inse totum & unam eiꝰ
aliquam pas tem eamq: uł dimi¬
diam ut tres duorum & uocatur
sesqualtera proportio uelter¬
tiam ut quattuor adtres. & uo¬
catur ses qui tertia Atq adhunc
modum &iam in posteribribus nu¬
meris pars aliqua amaiorib: suꝑ
minores numeros continetur
Tertium uero genus in aequalita¬

Expanded text:
uae vero sunt inaequalia, quinque inter se modis inaequalitatis momenta custodiunt. Aut enim alterum ab altero multiplicate transcenditur, aut singulis partibus, aut pluribus, aut multiplicitate et parte, aut multiplicitate et partibus. Et primum quidem inaequalitatis genus multiplex appellatur. Est vero multiplex ubi major numerus minorem numerum habet in se totum, vel bis, vel ter, vel quater, ac deinceps, nihilque deest, nihilque exuberat, appellaturque vel duplum, vel triplum, vel quadruplum, atque ad hunc ordinem in infinita progreditur. Secundum vero inaequalitatis genus est quod appellatur superparticulare, id est cum major numerus minorem numerum habet in se totum, et unam ejus aliquam partem, eamque vel dimidiam, ut tres duorum, et vocatur sesquialtera proportio, vel tertiam, ut quatuor ad tres, et vocatur sesquitertia. Ad hunc etiam modum in posterioribus numeris pars aliqua a majoribus super minores numeros continetur. Tertium vero genus inaequalita
Abbreviated transcription (Latin):
pulsu debiliore diffunditur
Quod siquid sit quod crescentes
undas possit offendere. statim
motus ille reuestitur. & quasi
ad centrum unde ꝓfestus fue¬
rat eisdem undulis rotundat᷑
Ita igitur cum cerpulsus fece¬
rit sonum. pellit alium pximũ
& quod ammodo rotundum fluc¬
tum aeriscia Ittiq diffundi¬
tur. & omnium circum stantium
simul ferit auditum. Utq illi
est obscurior uox qui longius
steterit qm̃ ad eum debilior
pulsi aeris unda per uenit
DEST SPECULATIONUM
IISICITUR ITA PROPOSITIS
dicendum uid&ur quot generib:
omnis cantilena texatur. De
quib: armonicae inuentionis dis¬
ciplina considerat: Sunt autem
cndum est. si prius detetra cor¬
dis disseramus. &quem ad modũ
austus neruorum numerus quo
nunc plurtilitatis est usq per¬
uenerit. Id autem fi&. si prius
commemoremus quibus propor¬
tionibus symphoniae musictie
miscetintur

Expanded text:
pulsu debiliore diffunditur. pulsu debiliore diffunditur. Quod si quid sit, quod crescentes undas possit offundere, statim motus ille revertitur, et quasi ad centrum, unde profectus fuerat, eisdem undu is rotundatur. Ita igitur cum aer pulsus fecerit sonum, pellit alium proximum, et quodammodo rotundum fluctum aeris ciet. Itaque diffunditur et omnium circumstantium simul ferit auditum, atque illi est obscurior vox, qui longius steterit, quoniam ad eum debilior pulsi aeris unda pervenit. id est speculationum. His igitur ita propositis dicendum videtur quot generibus omnis cantilena texatur, de quibus harmonicae inventionis disciplina considerat. Sunt autem candum est, si prius de tetrachordis disseramus, et quemadmodum auctus nervorum numerus, ad id quo nunc pluralitas est, usque pervenerit. Id autem fiet, si prius commemoremus quibus proportionibus symphoniae musicae misceantur
Abbreviated transcription (Latin):
dem in finitȩ sunt. Considera¬
tione enim accepta nullus mo¬
dus uel euoluendis sermonib:
fit. uł a cuminib attollendis
grauitatibq laxandis. Sed
utrisq natura humana fecit
ꝓprium finem. Continue enim
uoci terminum humanus sp̃s
fecit. ultra quẽ nulla ratio¬
ne ual& excedere Tantũ
enim unus quisq loquitur con¬
tinuȩ. quantum naturalis
spiritus sinat. Rursus MAC¬
num terminum facit. quae
acuttm eorum uocem grauẽq
de terminat. Tantum enim
extollere. uł deprimere gra¬
uitatem. quantum uocis eius
naturaliter patitur modus
IUNC QUISMODOS AUDIEN¬
Adi sit disseramus. Taleenĩ
quiddam fieri consueuit inuo¬
cib quale cũ paludib uel qui¬
etis aquis iactum eminus mer¬
gitur saxum. Prius enim in par¬
uissimũ orbem undam colligit.
deinde maioribe orbibus undã¬
rum globis spargit. Atq eo
usq dum fatigatus motus abeli¬
ciendis flustibus conquiescat
Semꝑq posterior & maior undula

Expanded text:
dem infinitae sunt. Consideradem infinitae sunt. Consideratione enim accepta, nullus modus vel evolvendis sermonibus fit, vel acuminibus attollendis gravitatibusque laxandis, sed utrisque natura humana fecit proprium finem. Continuae enim voci terminum humanus spiritus fecit, ultra quem nulla ratione vales excedere. Tantum enim unusquisque loquitur continue, quantum naturalis spiritus sinat. Rursus diasnum terminum facit, que acutam eorum vocem gravemque determinat. Tantum enim extollere, vel deprimere gravitatem, quantum vocis eius naturaNunc quis modus audiendi sit disseramus. Tale enim quiddam fieri consuevit in vocibus, quale cum paladibus vel quietis aquis jactum eminus mergitur saxum. Prius enim in parvissimum orbem undam colligit, deinde majoribus orbibus undarum globos spargit, atque eo usque dum fatigatus motus ab eliciendis fluctibus conquiescat. Semperque posterior et major undula
Abbreviated transcription (Latin):
EDDENIS HACTENUS NONC
uocum differentias colligamus
quaedicitur cum inter uallo sus¬
pensa Et continua quidem est
qualoquentes: uel ꝓsam oratio¬
nem legentes uerba ꝑcurrimus
Festinat enim tunc uox non hȩrere
in acutis & grauibussonis. sed quã
uel ocissime uerba ꝑcurrere.
Expediendisq sensibus ex primen¬
disq sermonib: continuȩ uocis
imp&us operatur. MIACTIMA¬
tike autem .ẽ. ea quam canendo
suspendimus. Inqua nom potius
sermonib: sed modulis in seruimꝰ
Estq uox ipsci tardior & ꝑmodu¬
landas uari&ates quod dcm fa¬
ciens inter uallum. nontacitur¬
nitatis. sed suspense ac tarde
potius cantilenȩ his ut albinꝰ
autumat. additur tertia dif¬
ferentia. quae medias uoces pos¬
sit includere. cumscilic& hero¬
um poemata legimus neq con¬
tinuo cursũ ut prosam neq sus¬
penso segnioriq modo uocis ut
TATEM UOCUM NOMA¬
NA NATURA FINIUERIT
EDQUAE CONTINUA UOX EST¬
& ea rursus qua decurrimus
cantilenam. naturaliter qui¬

Expanded text:
ed de his hactenus; nunc vocum differentias colligamus. quae dicitur cum intervallo suspensa. Et continua quidem est, quia loquentes vel ipsam orationem legentes verba percurrimus. Festinat enim tunc vox non inhaerere in acutis et gravibus sonis, sed quam velocissime verba percurrere, expediendisque sensibus, exprimendisque sermonibus continuae vocis impetus operantur. Diastematice autem est ea quam canendo suspendimus, in qua non potius sermonibus, sed modulis inservimus. Estque vox ipsa tardior, et per modulandas varietates quoddam faciens intervallum, non taciturnitatis, sed suspensae ac tardae potius cantilenae. His ut Albinus autumat additur tertia differentia, quae medias voces possit includere, sed heroum poemata legimus, neque continuo cursu, ut prosam, neque suspenso segniorique modo vocis, uttatem vocum humana natura finierit. Sed quae continua vox est, et ea rursus qua decurrimus cantilenam, naturaliter qui
Abbreviated transcription (Latin):
tia facientes error ullus diffi¬
culttitis impediat. hac regula
quotlib& aequas ꝓportiones ex
multiplicititie ducemus Unus¬
quisq multiplex abunitate
scilic& computtitus. tot suꝑpar¬
ticulares habitudines precedit
suae scilic& in contrariam pastẽ
denominationis. quotus ipse ab
unitate discesserit. Hoc modo
ut duplex sesqualteras antece¬
dat. triplex sesquitestias. qua¬
druplex sesqui quastas. Ac de in¬
ceps in hunc modum Sitigitur
descriptio
Insuperiore igitur descriptione
binarius primus multiplex unũ
ad se ternarium hab&. qui pos¬
sit facere sesqualteram propor¬
tionem. Ternarius uero non ha
b& qui ei possit. eẽ. sesqualter.
qm̃ medi&ate deficit Rursus
qua ternarius secundus ẽ duplex
Hic duos sesqualteros antecedit.
senarium & nouentirium. Qui
medi&ate car&. atq id circonul¬
lus ei in habitudine sesqualtera
cõparatur. Et in c&eris idem est
Tripli uero eodem modo sesquitestios
creant sitenĩ similis in triplo descr̃

Expanded text:
tia facientes, error ullus diffitia facientes, error ullus difficultatis impediat, hac regula quotlibet aequas proportiones ex multiplicitate ducemus. Unusquisque multiplex ab unitate scilicet computatus, tot superparticulares habitudines praecedit, suae scilicet in contrariam partem denominationis, quotus ipse ab unitate discesserit. Hoc modo ut duplex sesquialteras antecedat, triplex sesquitertias, quadruplex sesquiquartas, ac deinceps in hunc modum. Sit igitur descriptio. In superiore igitur descriptione binarius primus multiplex, unum ad se ternarium habet, qui possit facere sesquialteram proportionem. Ternarius vero non habet alium qui ejus possit esse sesquialter, quoniam medietate deficit. Rursus quaternarius secundus est duplex, hic duos sesquialteros antecedit senarium et novenarium, qui medietate caret. Atque idcirco nullus ei habitudine sesquialtera comparatur, et in caeteris idem est. Tripli vero eodem modo sesquitertios creant; sit enim similis in triplo descr
Abbreviated transcription (Latin):
Iuꝑ bi partiens igitur ex conuer¬
sis sesqualteris habitudo ꝓduc¬
ta est Quod siquis adhanc spe¬
culationem diligens scrutator
accedit. ex ses qui testus conuer¬
sis suꝑ tripastientem ꝓducit.
caeterisq similibus uocabulis
ad aequatis. cunctas ex super¬
pasticularitate suꝑ pastientes
species procreari mirabitur
Ex non conuersis autem suꝑ par¬
ticularib sed ita ut ex multiplici
pcreati sunt manentibus neces¬
se est multiplices suꝑpasticulares
creari Ex manentibus uero
suꝑ pastientibus ita ut ex suꝑ¬
pasticularib prodierunt. non
alii nisi multiplices suꝑ parti¬
entes ꝓcreabuntur. Ac dehis
quidem hastenus. Diligentiuꝰ
enim in arithm&icis libris de hac
comparatione est disputaitum
UIII. REGULA QUOT LIBET CON¬
TINUAS PROPORTIONES SUꝑ¬
PARTICULARES INUENIENDI
AEPE AUTEM ACCIDIT UTTRES
Quel quattuor uł quotlib& ae¬
quas suꝑ pasticularium propor¬
tiones demusica disputtitor in¬
quirat. Sedneidcasu atq insci¬

Expanded text:
bipartiens igitur ex conversis sesquialteris habitudo producta est; quod si quis ad hanc speculationem diligens scrutator accedat, ex sesquitertiis conversis supertripartientem producit, caeterisque similibus vocabulis adaequatis cunctas ex superparticularitate superpartientis species procreari mirabitur. Ex non conversis autem superparticularibus, sed ita ut ex multiplici procreati sunt, manentibus, necesse est multiplices superparticulares creari. Ex manentibus vero superpartientibus, ita ut ex superparticularibus prodierunt, non alii nisi multiplices superpartientes procreabuntur. Ac de his quidem hactenus, diligentius enim in Arithmeticae libris de hac comparatione est disputatum. CAPUT VIII. Regula quotlibet continuas proportiones superparticulares inveniendi. Saepe autem accidit ut tres, vel quatuor, vel quotlibet aequas superparticularium proportiones de musica disputator inquirat. Sed ne id casu atque insci
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ partiens proportio a terna¬
rio initium capit. Sed dehis
hastenus Nunc quedam quȩ
quasi. axiomata gretiuocant
p̃mittere opostebit. Qua&uno
demum quospestare uideant᷑:¬
ea intellegemus. cum deumus¬
cuiusq rei demonstratione trac¬
ttibimus
QUIDSINT QUADRATIDU¬
MERIDESNIS SPECOLATIO
UADRATUS NUMERUS EST
qui gemina dimensione in ae¬
qua concreuerit. utbis duo
ter tres. quater quattuor
quinquies sexies sex quorum
est istai descriptio

Expanded text:
superpartiens proportio a ternasuperpartiens proportio a ternario initium capit. Sed de his hactenus; nunc quaedam quae quasi axiomata Graeci vocant, praemittere oportebit, quae tum demum quo spectare videantur intelligemus, cum de uniuscujusque rei demonstratione tractabimus. Qui sint quadrati numeri deque his speculatio. Quadratus numerus est qui gemina dimensione in aequa concreverit, ut bis duo, ter tres, quater quatuor, quinquies quinque, sexies sex, quorum est ista descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
& composittisrex multiplici & suꝑ¬
pasticulari uł multiplici & suꝑ¬
pastienti ꝓportiones. lestor
diligens speculaibitur.: Sed de
hns tamen omnibus. in arithme¬
ticis expeditius diłtum est:
U. QUUR MULTIPLICITAS CAE¬
TERIS ANTE CELLAT
IEDINNIS ILLUO EST CONSIDE¬
Drandum. quod multiplex in¬
aequalitatis genus longe duob
reliquis uid&ur antiquius
Naturalis enim numeri dispositio.
inmultiplicib unitati quae pri¬
maest comparatur. Suꝑ pasti¬
cularis uero non unitatis cõpa¬
ratione ꝑficitus. sed ipsorum qui
postunitatem sunt dispositinu¬
merorum ut ternarii adbinariũ
qua ternaru ad ternarium &
inc&eris adhunc modum. Super¬
partientium uero longe r&rofor¬
matio est quȩ nec continuis nu¬
meris comparatur. sed intermis¬
sis. nec semꝑ a equali in termissio¬
ne. Sed nunc quidem una & unc
uero duabus. nunc uero tribus.
nunc quattuor. atq ita in infi¬
nita suc crescit amplius Mul¬
tiplicitas ab unitate incipit
suꝑ particularitas ab inario.

Expanded text:
et compositas ex multiplici et superparticulari, et ex multiplici et superpartienti proportiones, lector diligens speculabitur. Sed de his tamen omnibus in arithmeticis expeditius dictum est. CAPUT V. Cur multiplicitas antecellat. Sed in his illud est considerandum quod multiplex inaequalitatis genus longe duobus reliquis videtur antiquius. Naturalis enim numeri dispositio, in multiplicibus unitati quae prima est, comparatur. Superparticularis vero non unitatis comparatione perficitur, sed ipsorum, qui post unitatem sunt dispositi numerorum, ut ternarii ad binarium, quaternarii ad ternarium, et in caeteris ad hunc modum. Superpartientium vero longe retro formatio est, quae nec continuis numeris comparatur, sed intermissis, nec semper aequali intermissione. Sed nunc quidem una, nunc vero duabus, nunc tribus, nunc quatuor, atque ita in infinita succrescit. Amplius multiplicitas ab unitate incipit, superparticularitas a binario,
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ partientes autem. talimo do
reperies. Disponas Naturalem
numerũ a ternario scilic& in¬
choantem. Siunum igitur inter¬
miseris suꝑ bi pastientem effici
ꝑ nottibis. Iuodsiduo suꝑtripar¬
tientem. Quod sitres. suꝑ qua¬
dri partientem. Idemq inc&eris

Expanded text:
partientes autem tali modo reperies. Disponas naturalem numerum a ternario scilicet inchoantem. Si unum igitur intermiseris, superbipartientem effici pernotabis; quod si duo, supertripartientem; quod si tres, superquadripartientem, idemque in caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
or quadruplus. & inc&eris eodem
compara numerum. Detrasta
scilic& unitate. ut tres duobus
Sesqualter estenim. Quattuor
tribus sesqui testius est: Qui¬
narium quaternario. qui ses¬
qui quastus est. Et in c&eris eodẽ¬

Expanded text:
or quadruplus, et in caeteris eodem compara numerum, detracta scilicet unitate, ut tres duobus sesquialter est, quatuor tribus, qui sesquitertius est, quinarius quaternario sesquiquartus est
Abbreviated transcription (Latin):
igitur & hoc tetrachordum exduob:
tonis ac semitonio diuisũ aͥn uno
quidem tribus semitonus. Induob: autem
spatus duob semitomis. Tria uero spa¬
tia neruis quat tuor continentur.
In enarmonio uero genere summa ẽ.
id ꝑ noscendi facilitas. abea enim que .ẽ.
nete hyꝑboleon idest. ĩ ECCIIII.
paran&e hrꝑboleon en armonios id est¬
ũ deccc aui duos tonos integros distcit
quos hoc modo nottibimus Fͦ tͦ
Relinquitur igitur extotius tetra¬
chordi duob: tonis ac semitonio unũ
quidem semitonium quod contin&ur
inter n&en die zeugmenon & para¬
n&en hyꝑboleon enarmonios. quod
scilic& diuisimus induas diesis trite
iesta. spatiumq dieseos hoc modo¬
signauimus ð Itti igitur nobis
hyꝑboleon tetrachrodum descriptum
est quo ꝑ asto ad die zeugmenor
tetrachordum ueniamus Nec in mo¬
randum isdem commemorationibus
in caeteris cum ab hac descriptione
&iam inaliis sumi ponit exemplum.
UIII. MONOCHORDINETARU
DIE REUGMENON PER

Expanded text:
igitur hoc tetrachordum ex duobus igitur hoc tetrachordum ex duobus tonis ac semitonio, divisum semel quidem spatio tribus semitoniis. In duobus autem spatiis, duobus semitoniis. Tria vero spatia nervis quatuor continentur. In enharmonio vero genere summa est id pernoscendi facilitas, ab ea enim quae est nete hyperboleon, id est 2304, paranete hyperboleon enharmonios, id est 2916, duos tonos integros distat, quos hoc modo notabimus T T. Relinquitur igitur ex totius tetrachordi duobus tonis ac semitonio unum quidem semitonium quod continetur inter neten diezeugmenon et paraneten hyperboleon enharmonion. Quod scilicet divisimus in duas dieses trite jecta, spatiumqsignavimus ita igitur nobis hyperboleon tetrachordum descriptum est. Quo peracto ad diezeugmenon tetrachordum veniamus. Nec immorandum est eisdem commemorationibus in caeteris. Cum ab hac descriptione etiam in aliis sumi possit exemplum. CAPUT VII. Monochordi netarum diezeugmenon per
Abbreviated transcription (Latin):
notula in sigmuimus. E Nete autẽ
die ⁊ eugmenon ad tritem hyꝓboleon.
semitonum refest quod ttili notula
duorum tonorum acsemitomi Sedidem
duo tomi ac semitonium. inchromaticã
genere hacratione diuifisunt. Secun¬
dum enim genus quod .ẽ. chromaticũ
hoc modo descriptum est. Paranete enĩ
comparatti contin& spatium paranetes
hyꝑboleon diatonici generis ad n&en
hy ꝑboleon qui ẽ. unus tomꝰ idest duo
semitoma maius acminus. & diuisum
rursus spatium paranetes hy ꝑleoꝵ
non integre quia ut supra uberrimae
monstratum . ẽ. non potest tonus in
duo aequa partiri. Consignabimus
igitur hoc spatium trium semitoniũꝵ
ad triten hỹ ꝑboleon retin& pastem
toni idest semitonium. quod reliquũ
fuit ex duob: tonis qui continentur
inter triten hyꝑboleon diatomeã
& n&en hrꝑboleon Subtrastis uero
quattuor semitoniis reliquũ extoto
totrachrodo spatium semitonii . ẽ. qđ
continetur inter neten die ⁊ eugme¬
non & tritem hyꝑboleam. Constat

Expanded text:
autem diezeugmenon ad triten hyperboleon, semitonium refert, quod tali notula duorum tonorum ac semitonii. duo toni ac semitonium in chromatico genere hac ratione divisi sunt. Secundum enim genus, quod est chromaticum, hoc modo descriptum est. Paranete enim comparata, continet spatium paranetes hyperboleon diatonici generis ad neten hyperboleon, qui est unus tonus, id est duo semitonia majus ac minus: et divisum rursus spatium paranetes hyperbolenon integre, dimidius; quia, ut supra uberrime monstratum est non potest tonus in duo aequa partiri. Consignavimus igitur hoc spatium trium semitoniorumad triten hyperboleon retinet partem toni, id est semitonium, quod reliquum fuit ex duobus tonis, qui continentur inter triten hyperboleon diatonicam et neten hyperboleon. Subtractis vero IIII. semitoniis, reliquum ex toto tetrachordo spatium semitonii est, quod continetur inter neten diezeugmenon, et triten hyperboleon. Constat
Abbreviated transcription (Latin):
ttili nobis ratione descripta
sunt. Tetrachordum enim omẽ
dia tessaron resonat consonantiam.
Igitur n&e hrꝑboleon dnde die ze¬
ugmenon in tribus generibus id est
uł indiatono uł inchromate uel in enar¬
monio diatessaron contin& symphomã
Diatessaron autem consonantia constat
duob tonis & semitonio minore. Id hoc
modo ꝑtria genera insupra scriptis.
tetrachordis diuisum est. Indiatonico
enim genere primum paran&e hyꝑbo¬
leon idest ũ DXCII. adneten h ꝑbo¬
leon idest ũccciiii. optin& distantiã
tonum quod itili notula inscripsimus.
E Rursus trite hyꝑboleon dia tomci
generis quae . ẽ. ii decce dui
ad paranaen hyꝑbolcon diatonici gene¬
ris quae est ũ DXCII. Rursus op

Expanded text:
tali nobis ratione descripta sunt. Tetrachordum enim omne diatessaron resonat consonantiam. Igitur nete hyperboleon et nete diezeugmenon in tribus generibus, id est, vel in diatono, vel in chromate, vel in enarmonio diatessaron continet symphoniam: Diatessaron autem consonantia constat duobus tonis et semitonio minore. Idem hoc modo per tria genera in suprascriptis tetrachordis divisum est. In diatono enim genere quod primum paranete hyperboleon, id est II. D. XC. II. ad nete hyperboleon, id est II. CCC. IIII. distantiam obtinet toni, quod tali notula inscripsimus. T. o Rursus trite hyperboleon diatonici generis, quae est II. DCCCC. XVI. ad paranete hyperboleon diatonici generis, quae es
Abbreviated transcription (Latin):
designati sunt. ut lidiuis modus
& phrrgius. Quo enim quasi
una quaq gens gaude t eodem
medus io se uocabulo nuncupatur
Gatid& uero gens modis morũ simili¬
tudine. neq enim fieri potist ut
mollia duris dura mollioribus
annesttntur aut gaudeant. sed
amorem delestationẽq ut distũ
estͥ similitudo congliat. Unde
plato &icimmaxicauendum
existimat nedebent morata mut¬
sica aliquid ꝑmueetur Negpir
enim. ee uLam canta morum inre¬
publica labem quã paulatim de
pudenti ac modesta musica inuer¬
tere. Statim enm idequoqusau¬
dientium animos pati paulatuq
discedere nullumq honesti ac rec¬
ti retmere uestigium. siuel per

Expanded text:
designati sunt, ut Lydius modus, designati sunt, ut Lydius modus, et Phrygius. Quo enim quasi unaquaeque gens gaudet, eodem modus ipse vocabulo nuncupatur. Gaudet enim gens modis morum similitudine. Neque enim fieri potest ut mollia duris, dura mollioribus adnectantur aut gaudeant. Sed amorem delectationemque ut dictum est similitudo conciliat. Unde Plato etiam maxime cavendum existimat, ne de bene morata musica aliquid permutetur. Negat enim esse ullam tantam morum in republica labem, quam paulatim de pudenti ac modesta musica invertere. Statim enim idem quoque audientium animos pati, paulatimque discedere, nullumque honesti ac recti retinere vestigium, si vel per
Abbreviated transcription (Latin):
ntati quam remti
dulcibus modis astringi contra¬
gulis uel studus uel aetaitibu
ten& Uerum percuncta d¬
funditur studia. & infantes
iuuenes net non &iam senes
& tralitea affectu quodam spon¬
e modis musicis aduinguntur
ailla ominnosit ettis quaȩ a
Are dulcis delestationt se
It quod non frustra aplato¬
nusica conuenientia fuisse con¬
iu ti Cumenim eo qđ in no¬
bi st iunstum conuemien terq
ccaptatum. ullud excipimus qđ
posonis apte conuquenterq con¬
uinctum ẽ. eoq delesatimur nos
quoq iꝑsos eadem siulitudine
comiuiltos eẽ cagnoscimus Ami¬
ca est enimssimilitudo dissimilitu
do odiosa atq contraria Hinc
&icimmorũ quoq maxime ꝑmu¬
ttitiones fiunt. Lasciuus quippe¬
animus uel ipse lasciuioribus de¬
lestitur modis. uel sepecosdem
audiens emollitur ac frangitur
aursus asperior mens uel incullib¬
tioribus gaud&: uel incleatiorib
asperatur. Hinꝰc est quod modi¬
&ĩciminusici gentium uocabulo

Expanded text:
tati, quam remitti dulcibus modis astringique contrasingulis vel studiis vel aetatibus tenet, verum per cuncta diffunditur studia, et infantes ac juvenes, necnon etiam senes, ita naturaliter affectu quodam spontaneo modis musicis adjunguntur, ut nulla omnino sit aetas quae a cantilenae dulcis delectatione sejternosci potest, quod non frustra a Platomusica convenientia fuisse conjunctam. Cum enim ex eo quod in nobis est junctum convenienterque coaptatum, illud excipimus, quod in sonis apte convenienterque conjunctum est, eoque delectamur, nos quoque ipsos eadem similitudine compactos esse cognoscimus. Amica est enim similitudo. Dissimilitudo vero odiosa atque contraria. Hinc etiam morum quoque maxime permutationes fiunt. Lascivus quippeanimus, vel ipse lascivioribus delectatur modis, vel saepe eosdem audiens cito emollitur, at frangitur. Rursus asperior mens vel incitatioribus gaudet, vel incitatioribus asperatur. Hinc est etiam quoddi musici gentium vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
dum est illud. quod si qͣuo modo
ꝑ paruissimas mutationes hinc
aliquid ꝑmutaretur recens
quidem iminime sentiri. post ue¬
ro magnam facere differenti¬
am. & ꝑ aures ad animum usq
delabi Id circo magnam essẽ
custodicm rei publice plato ar¬
bitratur musicam opti inemora¬
ttom pudenterq conuinsttm
ita ut sit modesta ac simplex
&̾ mascula nec effeminata nec
fera nec uatria Quod lace dȩ¬
moni maxima ope seruaiuere
dum apud eos thaletas cretems
gortonis magno pretio adsopa
pueros disciplina musice at
suꝑ eas quas ante rotrero
rum addidit neruũm ac mults¬
pliorem musicam fecit exigeri
delaconica. consultum qũ deco
spatttatrum lingua .S. lit¬
ra in . Ri uestentium ipsum di
eo consultum misdem uerbis gra¬
cis apposui

Expanded text:
d est retinendum, quod si quoquo modo d est retinendum, quod si quoquo modo per parvissimas mutationes hinc aliquid permutaretur, recens quidem minime sentiri, post vero magnam facere differentiam, et per aures ad animum usque delabi. Idcirco magnam esse custodiam reipub. Plato arbitratur, musicam optime moratam pudenterque conjunctam, ita ut sit modesta ac simplex, et mascula, nec effeminata, nec fera, nec varia. Quod Lacedaemonii maxima ope servavere, dum apud eos Taletas Cretensis Gortinus magno pretio accitus, pueros disciplina musicae arsuper eas quas ante repererat unum addidit nervum, ac multipliciorem musicam fecit, exegere de laconica. Consultumque de eo Spartiatarum lingua S litteram in R vertentium, ipsum de eo consultum eisdem verbis Graecis apposui
Abbreviated transcription (Latin):
lasciuiores modos inuerecundum .i. inpudic¬
aliquid uel pasprtures Fenabsu
atq inmane mentibus illa bcct
Nulla enimmagis ad animũ disci¬
plinis uia quã auribus pat& cum
ergo ꝑeas rrhtii modiq ad animũ
usq descenderint. dubitari non
potest quin aequomodo mentem
atq ipsa sunt afficiant atq con¬
forment Id uero diam in tellegi
ingentibus potest Nam quae as¬
periores funt getarum duriorib
delestantur modis. Qua uero
mansuete mediocribus quan quãt
id hoc tempore pene nullum ẽ
Quoduero lasciuum ac molleest
genus humanum id totum sceni¬
cis ac theatralibus modis tene¬
tur Euit uero pudens ac mo¬
destti musica dum simpliciorib:
organis ageretur. Vbi uero
uarie ꝑmix̾teq trastiest.
amisit grauitatis atq uir tu¬
tis modum. & pene in turpitu¬
dinero ꝓlapsa minimũ antiquã
speciem seruat Vpide ꝑlato
precipit minime oportere pu¬
eros ad omnes modos erudiri
sed pocuis adualentes acsim¬
plices Atq iđmaxime retinen¬

Expanded text:
lasciviores modos inverecundum aliquid, vel per asperiores ferox atque immane mentibus illabatur. Nulla enim magis ad animum disciplinis via, quam auribus patet. Cum ergo per eas rhythmi modique ad animum usque descenderint, dubitari non potest quin aequo modo mentem atque ipsa sunt efficiant atque conforment. Id vero etiam intelligi in gentibus potest. Nam quae asperiores sunt Getarum, durioribus delectantur modis. Quae vero mansuete, mediocribus, quanquam id hoc tempore pene nullum est. Quod vero lascivum ac molle est genus humanum, id totum scenicis ac theatralibus modis tenetur. Fuit vero pudens ac modesta musica, dum simplicioribus organis ageretur. Ubi vero varie permixteque tractata est, amisit gravitatis atque virtutis modum, et pene in turpitudinem prolapsa, minimum antiquam speciem servat. Unde Plato praecipit minime oportere pueros ad omnes modos erudiri, sed potius ad valentes ac simplices. Atque hic maxime illu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferri. Nonest dubium qđ contur¬
batȩ mentis iracundiã uel nimiã
cupiditatẽ modestior modus possit
astringere Quid quod cum ali¬
quis cantilenã libentius auribus
atq animo capit ad illud&iam
nonsponte conuestitur. ut motum
quoq aliquẽ similem auditȩ can¬
tilenȩ corpus effingat. & quodom¬
nino aliquod melos auditum sibi me¬
mor animus ipsedecerpatt. Utex
his omnibus ꝑspicue nec dubitant̃
appareat ita nobis musicam na¬
turaliter. eẽ. conumstam ut ea
nesi uelimus quidem carere pos¬
simus. Quo circa intendenda uis
mentis. ẽ : ut id qđ naturȩ .ẽ insi¬
tum scientia quoq possit comp̃¬
hensũ teneri Sicut eniminu su
quoq non sufficit eruditis colores
formasq conspicere. nisi &iam
quaesit horum ꝓpri&as inuesti¬
gtiuerint. Sic non sufficit can¬
tilenis musicis delestari. nisi dic̃
quali interse coniunsta sint uo¬
cum proportione discatur
TRESESSE MUSICAS IN
QUO DEUI MUSICAE
NARRA TUR

Expanded text:
proferri. Non est dubium, quod conturproferri. Non est dubium, quod conturbatae mentis iracundiam, vel nimiam cupiditatem modestior modus possit astringere. Quid quod cum aliquis cantilenam libentius auribus atque animo capit, ad illud etiam non sponte convertitur, ut motum quoque aliquem similem auditae cantilenae corpus effingat, et quod omnino aliquod melos auditum sibi memor animus ipse decerpat? Ut ex his omnibus perspicue nec dubitanter appareat, ita quidem nobis musicam naturaliter esse conjunctam, ut ea ne si velimus quidem carere possimus. Quocirca intendenda vis mentis est, ut id quod natura est insitum, scientia quoque possit comprehensum teneri. Sicut enim in visu quoque non sufficit eruditis colores formasque conspicere, nisi etiam quae sit horum proprietas investigaverint: sic non sufficit cantilenis musicis delectari, nisi etiam quali inter se conjunctae sint vocum proportione discatur. CAPUT II. Tres esse musicas, in quibus de vi musicae narratur
Abbreviated transcription (Latin):
estenim quod infantes quoq: can¬
tilena dulcis oblestat. aliquid
uero asperum atq immite ab
audiendi uoluptatte suspendit.
Nimirum id &iam omnis aetas
patitur omnisq sexus. Quae
lic& suis astibus distributa sint
una tamen musiģ delestatione
conuinsta sunt. Iuidenimfit
cũ infletib lustus ipsos modu¬
lantur dolentes quod maxime
muliebre est ut cum cantico quo¬
dam dultior fiat causa deflen¬
di Id uero &iam fuit antiquis
inmorem ut cantus tibiȩ lustib
preir&. Testis est papinius sta¬
tius hoc uersu. Cornu graue
mugit adunco. Tibia cui tene¬
ros suetum ꝓducere manes. Et
qui suciuiter canere non potest.
sibi tamen aliquid canit Non
quod eum aliqua uoluptate affi
insitam dulcedinẽ ex animo ꝑfe¬
rentes quo quomodo ꝓferant de¬
lestantur. Nonne illud &iam
mamfestum . ẽ. in bellum pugnan¬
tium animos tubarum carmine
accendi: quod siueri simil eest
ab animi pacato statu quẽ quam
ad furorem atq iracundiam posse

Expanded text:
est enim quod infantes quoque canest enim quod infantes quoque cantilena dulcis oblectat. Aliquid vero asperum atque immite, ab audiendi voluptate suspendit. Nimirum id etiam omnis aetas patitur, omnisque sexus. Quae licet suis actibus distributa sint, una tamen musicae delectatione conjuncta sunt. Quid enim fit, cum in fletibus luctus ipsos modulantur dolentes? Quod maxime muliebre est, ut cum cantico quodam dulcior fiat causa flendi. Id vero etiam fuit antiquis in morem, ut cantus tibiae luctibus praeiret. Testis est Papinius Statius hoc versu: Cornu grave mugit adunco, Tibia cui teneros suetum producere manes. Et qui suaviter canere non potest, sibi tamen aliquid canit, non quod eum aliqua voluptate id quod insitam dulcedinem ex animo proferentis quoquomodo proferant, delectantur. Nonne illud etiam manifestum est, in bellum pugnantium animos tubarum carmine accendi? Quod si verisimile est, ab animi pacato statu, quemquam ad furorem atque iracundiam posse
Abbreviated transcription (Latin):
canendi. Itttq adolescentis ira¬
cundicm temperasse. Intantũ
uero priscae phylosophya stu¬
diis uis musicae artis in notuit
ut pythagorici cum diurnas in
somno resoluerent curas quibd
cantilenis uterentur utes lenis &
quidus sopor irrsper&. Ittq ex¬
presti alus quibusdam modis stupo¬
rem somni confusionemq purga¬
bant Idnmirum scientes quod
tota nr̃ae anime corporisq com¬
pago. musica coaptittone coniunc¬
tusit Nam ut sese corporis af
festus hab&. ita&iam pulsus cor¬
dis motibus incitantur. Quod
scilic& de mocritus hippocrati
medico tradidisse festur cumeũ
quasi ut in sanum cunstis de mocri¬
ti ciub idopinantib incustodia
medendi causa iuser& Sed quor¬
sum ista : quia non potest dubi¬
tari quin nrãe animȩ & corporis
status eisdem quod ammodo pro¬
postionib uideatur. eẽ. composi¬
tus quib: armonicas modulatio¬
nes posterior disputatio conumn¬
gi copulariq monstrabit. Indẽ

Expanded text:
canendi, itaque adolescentis iracanendi, itaque adolescentis iracundiam temperasse. In tantum vero priscae philosophiae studiis vis musicae artis innotuit, ut Pythagorici, cum diurnas in somno resolverent curas, quibusdam cantilenis uterentur, ut eis lenis et quietus sopor irreperet. Itaque experrecti, aliis quibusdam modis stuporem somni confusionemque purgabant. Id nimirum scientes, quod tota nostrae animae corporisque compago musica coaptatione conjuncta sit. Nam ut sese corporis habet affectus, ita etiam pulsus cordis motibus incitantur. Quod scilicet Democritus Hippocrati medico tradidisse fertur, cum eum quasi insanum cunctis Democriti civibus id opinantibus, in custodia medendi causa viseret. Sed quorsum ista haec? Quia non potest dubitari quin nostrae animae et corporis status, eisdem quodammodo proportionibus videatur esse compositus, quibus harmonicas modulationes posterior disputatio conjungi copularique monstrabit. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
desistere. mutari modum pre¬
cepit. atq ita furentis animũ
ã dolescentis ad statum mentis
pacatissime temperauit. Quod
scilic& marcus tullius comme¬
morat in eolibro quem de consi
lus composuit. Aliter quidẽ
sed hoc modo Sed ut aliqua simili¬
tudine adductus maximis minima
conferam. ut cum uinolenti ad¬
olescentes tibrarum &icim cantu
ut fit in stincti mulieris pudig
fores frangerent. ad monuisse
tibicinam ut spendeum caner& pr¬
tagoras dicitur. Quodcum illa
feciss&. tarditate modorum & gra¬
uitate canentis illorum furentẽ
petulantiam consedisse. Sed ut
similia breuiter exempla con¬
quiram. terpander atq arion
methymnȩus. lesbios atq iones
grauissimis morbis cantus eripu¬
ere prȩsidio. Ismenias uero the¬
banus bo&iorum plurib: quosschi¬
adici doloris tormenta uex abap
modis festur cunstas abstersisse
molestias. Sedem pedodes cum
eius hospitem quidam gladio
furibundus inuader& quod eius
ille patrem accusatione dam¬

Expanded text:
desistere, mutari modum praedesistere, mutari modum praecepit atque ita furentis animum adolescentis ad statum mentis pacatissimae temperavit. Quod scilicet Marcus Tullius commemorat in eo libro quem de consiliis suis composuit, aliter quidem, sed hoc modo. Sed ut aliqua similitudine adductus, maximis minima conferam, ut cum vinolenti adolescentes tibiarum etiam cantu ut fit instincti, mulieris pudicae fores frangerent, admonuisse tibicinam ut spondeum caneret Pythagoras dicitur; quod cum illa fecisset, tarditate modorum et gravitate canentis, illorum furentem petulantiam consedasse. Sed ut similia breviter exempla conquiram. Terpander atque Arion Methimneus Lesbios atque Iones, gravissimis morbis, cantus eripuere praesidio. Hismenias vero Thebanus Boetiorum pluribus, quos schiatici doloris tormenta vexabat, modis fertur cunctas abstersisse molestias. Sed et Empedocles cum ejus hospitem quidam gladio furibundus invaderet, quod ejus patrem ille accusatione dam
Abbreviated transcription (Latin):
uod consultum id scilic& con¬
tin&. Idcirco timotheo mi¬
lesio spcłtiatas succensuisse qđ
multiplicem musicam reddens
puerorum animis quos accepe¬
rat erudiendos officeret & a
uis tutis modestia prepedir&
& quod armonitam quã modestã
susceperat ingenus chromaticũ
quod mollius .ẽ. inuertiss&
Tanta igitur apud eos fuit musicȩ
diligentia ut eam animos quoq
obtinere arbitrarentur Vul¬
gatum quippe . ẽ. quã sȩpe iracun¬
dias cantilena represserit quã
multa uel incorporũ uel in ani¬
morum affectionibus miranda
ꝑfecerit. Cui enim . ẽ. illud igno¬
tum quod pythagoras ebrium
adolescentem taurominitanũ
subphrrgu modi sono incitatũ
spondeo succinente reddiderit
mitiorem & sui compotem Nam
cum scortum inriualis domo
.eet̃. clausum atq ille furens
domum uell& amburere. cũq
pythagoras stellarum cursus
ut ei mos nosturnus inspicer&.
ubi intellexit sono phrygii mo¬
di incitatum multis amicorum
monitionib a facinore noluisse

Expanded text:
uod consultum id scilicet continet, idcirco Timotheo Milesio Spartiatas succensuisse, quod multiplicem musicam reddens puerorum animis quos acceperat erudiendos, officeret, et a virtutis modestia praepediret, et quod harmoniam, quam modestam susceperat, in genus chromaticum, quod est mollius, invertisset. Tanta igitur fuit apud eos musicae diligentia, ut eam animos quoque obtinere arbitrarentur. Vulgatum quippe est, quam saepe iracundias cantilena represserit, quam multa vel in corporum, vel in animorum affectionibus miranda perfecerit. Cui enim est illud ignotum, quod Pythagoras ebrium adolescentem Taurominitanum sub Phrygii modi sono incitatum, spondeo succinente reddiderit mitiorem et sui compotem. Nam cum scortum in rivalis domo esset clausum, atque ille furens domum vellet amburere, cumque Pythagoras stellarum cursus ut ei mos nocturnus erat inspiceret, ubi intellexit sono Phrygii modi incitatum, multis amicorum admonitionibus a facinore noluisse
Abbreviated transcription (Latin):
tum estenim. quod sensum ꝑcipi s¬
endis sensibilibus rebus adhibe¬
mus: Quueuero sit ipsorum sen¬
suum secundum quos agimus na¬
tura. quae rerum sensibiliũm
proprictas id non obuium neq
ciulib& explicabi ł esse potest.
Nisi quem conueniens inuestiga¬
tio. ueritatis contemplatione
direxerit. Ad estenim cunctis
mosttilibus uisus Quiutrum
uenientib aduisum figuris. an
ad sensibiliciꝰ radus emissis effi¬
ciatur. Inter dostos quidem
dubitabile est. uulgum uero
quoq dubitatio preterit
sus cumquis trianguluni¬
cit uel quadratum. faciled
se c̃ petat Idem quoq de can¬
ris sensibilibus dici potest. maxi¬
meq de arbitrio aurium. Q uo¬
rumuis ita sonos captat ut not
modo dela odicum capiat qͥ¬
delestetur saepius nidulces co¬
ias uu modi sint. angatur uei
si dissipati atq incoherentes¬
riant sensum. Vnde fit. utcur
ne. cetere quidem in inuestigar¬
onem ueritatis laborent. musu
uero non modo speculationi ue¬
rum &iammoralitati coniun.¬

Expanded text:
tum est enim quod sensum pendis sensibilibus rebus adhibemus. Quae vero sit ipsorum sensuum secundum quos agimus natura, et quae rerum sensibilium proprietas, id non obvium neque cuilibet explicabile esse potest, nisi quem conveniens investigatio veritatis contemplatione direxerit. Adest enim cunctis mortalibus visus, qui utrum venientibus ad visum figuris, an ad sensibilia radiis emissis efficiatur, inter doctos quidem dubitabile est, vulgus quoque ipsa dubitatio praeterit. Rursus cum quis triangulum respicit, vel quadratum, facile inecesse est petat. Idemque de caeteris sensibus dici potest, maximeque de arbitrio aurium, quarum vis ita sonos captat, ut non modo de his judicium capiat, didelectetur saepius, si dulces coaptatique modi sint, angatur vero, si dissipati atqferiant sensum. Unde fit, ut cumne, cetere quidem ad investigonem veritatis laborent. Musica vero non modo speculationi, verum etiam mortalitati coniunc
Abbreviated transcription (Latin):
UM QUI¬
DEM PERE¬
coptio
ita sponte ac naturaliter quibus¬
dcm uiuentibus adest ut sine
his anisnal non possit intellegi
Sed non aeque corundem cognitio
ac firma ꝑceptio. animi ꝓpuesti

Expanded text:
um quidem perceptio ita sponte ac naturaliter quibusdam viventibus adest, ut sine his animal non possit intelligi. Sed non aeque eorumdem cognitio ac firma perceptio animi investi
Abbreviated transcription (Latin):
ba nomenos qui ad quisitus dici
potest. non in tegrum &
iacens hypate hypaton quȩ
est principalis principalium
conuersum & rectum
Parhypate hypator id est subpͥn¬
cipalis principalium non in¬
tegrum & gamma supinum
hypaton en armonios quȩ est prin¬
cipalium enarmonios supinũ¬
& gamina conuersum. r&ro ha¬
bens uirgulam. hẏpaton
neas hypator diatonos quȩ . ẽ.
principalium extenta. grecũ
& digammon hy patemeson
quae .ẽ. principalis mediarum
& Paripate meson quac est
sub principalis medicirum &
supinum Meson enarmonios
quae ẽ. mediarum enarmonios
grecum & conuersum
Me son chromaticcie quae ẽ. media¬
rum chromatica grecum ha¬
bens uirgulam & conuersum
ꝑmedium habens uirgulam
Meson diatonos quaȩ .c̃. mediarum
extenta grecum & gre
cum diductum Mese quae.
Trite sinemmenon quae. ẽ. tertia
coniunttirum
supinum. Sinemmenon enar

Expanded text:
banomenos qui acquisitus dici banomenos qui acquisitus dici potest Ζ non integrum et tau jacens . Hypate hypaton, quae est principalis principalium, Γ conversum et Γ rectum . Parhypate hypaton, id est subprincipalis principalium, Β non integrum, et Γ supinum . Hypaton enharmonios, quae est principalium enharmonios, V supinum, et Γ conversum, retro habens virgulam . Hypate cneas Hypaton diatonos, quae est principalium extenta, Φ Graecum et digammon ΦϜ. Hypate meson, quae est principalis me Parhypate meson, quae est subprincipalis mediarum, Ρ et C supinum . Meson enharmonios, quae est mediarum enharmonios, Π Graecum et C conversum, . Meson chromaticae, quae est mediarum chromatica, Π Graecum habens virgulam, et conversum per medium habens virgulam Meson diatonos, quae est mediarum extenta, Μ Graecum et Π cum diductum . Mese, quae Trite synemmenon, quae est tertia conjunctarum, Φ et Λ supinum . Synemmen
Abbreviated transcription (Latin):
genera modosq diuisere. Simul
&icim hac breuitate capttntes
ut siquando melos aliquod musi¬
cus uoluiss& scribere. suꝑ uer¬
sum rithinica m&ri compositione
distentum has sonorum notulas
ascriber& . ita miro modo reppe¬
rientes ut non tantũ carminum
uerba quaelitteris explicarent᷑.
sed melos quoq ipsum quod his no¬
tulis signaretur in memoriam
posteritatemq durar&. Sed ex
his omnib: modis unum interim
lidium eiusq notulas ꝑtria gene¬
ra disponamus in reliquis modis
idem facere in tempus aliud dif¬
ferentes. Sane si quando dispo¬
sitionem notarum litterarum
grecarum nuncupatione descrip¬
sero. lestor nulla nouitate tur¬
b&ur. Grecis enimlitteris in
quã lib& pastem nunc inmunitis
nunc &icim inflexis tota haec
notarum descriptio constituta. ẽ
Nos uero cauemus aliquid ab anti¬
quitaitis austoritate transuer¬
tert. Erunt igitur priores
ac superiores notulȩ dictionis id
.ẽ. uerborum. Secundȩ uero atq
inferiores ꝑcussionis Pros lã¬

Expanded text:
genera modosque divisere, simul etiam hac brevitate captantes, ut si quando melos aliquod musicus voluisset ascribere, super versum rhythmica metri compositione distentum, has sonorum notulas ascriberet, ita miro modo reperientes, ut non tantum carminum verba, quae litteris explicarentur, sed melos quoque ipsum, quod his notulis signaretur, in memoriam posteritatemque duraret. Sed ex his omnibus modis unum interim Lydium ejusque notulas per tria genera disponamus, in reliquis medis idem facere in tempus aliud differentes. Sane si quando dispositionem notarum Graecarum litterarum nuncupatione descripsero, lector nulla novitate turbetur. Graecis enim litteris fiunt in quamlibet partem imminutis, nunc etiam inflexis, tota haec notarum descriptio constituta est. Nos vero cavemus aliquid ab antiquitatis auctoritate transvertere. Erunt igitur priores ac superiores notulae dictionis, id est verborum, secundae vero atque inferiores percussionis. Proslam
Abbreviated transcription (Latin):
nete hy ꝑboleon chromatica. Rur¬
sus qm̃ trite hyꝑboleon uel diatonica
uel chromcitica duos tonos distrit
anete hr̃ꝑboleon & inenarmonio
genere paran&e hyꝑboleon duob
tonis disttit abea quae est nete hy¬
ꝑboleon eadem erit in enarmonio
genere paranete brꝑboleon quȩ ẽ.
india tonico uł chromatico trite
hyꝑboleon. Sedqm̃ trite hy ꝑbolcon
diatonici generis & chromatici ad
nete die zeugmenon minus semito¬
nium seruant. Constat autem te¬
tra chordum enarmonii generis ex
duob: integris tonis. & diesi acdiesi
quae sunt dimidia spatia semitonui
minoris. disttintiam eam quae . ẽ.
inter neten die zeugmenon & para¬
n&en hrꝑboleon en armonio sumo
Sedqm̃ nete die ⁊ eugmenon est ñi
Horum sumo dimidiam pcistem qui sufs
fient ũ decec c iiii.
Hec erit eg̃ trite hyꝑboleon en armo¬
nios : Descriptum . ẽ. igitur scđm
tria genera tetrachordum quod .ẽ.
hỹꝑboleon cuius formã subiter ad¬
UII RATIO SUPERIUS DIGESTE
DESCRIPTIONIS
RIA IGITUR TETRACHORDA

Expanded text:
nete chromatica. Rursus quoniam trite hyperboleon vel diatonica vel chromatica duos tonos distat a nete hyperboleon, et in enarmonio genere paranete hyperboleon duobus tonis distat ab ea quae est nete hyperboleon, eadem erit et in enarmonio genere paranete hyperboleon, quae est in diatonico vel chromatico trite hyperboleon. Sed quoniam trite hyperboleon diatonici generis et chromatici ad nete diezeugmenon minus semitonium servant, constat autem tetrachordum enarmonii generis ex duobus integris tonis et diesi ac diesi, quae sunt dimidia spatia semitonii minoris: distantiam eam, quae est inter neten diezeugmenon et paraneten hyperboleon enarmonium sumo. Sed quoniam nete diezeugmenon est II. horum sumo dimidiam partem qui sunt fient II. D. XX. IIII. haec erit EE. trite hyperboleon enarmonios. Descriptum est igitur secundum tria genera tetrachordum, quod est hyperboleon, cujus formam subter adN. I. Ratio superius digestae descriptionis. Tria igitur tetrachorda