comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad siciliami nec .ti. poterat fieri: cum subito assurge ns flu¬
ctu nimbosus orion: oenopion rex cum liberos non haberet
qi ioue neptuno e mercurio quos hospitio susceperat hortanti¬
bus ut ab his aliquid postular et petiit ut sibi concederent filio.
illi intea corium imolati sibi bouis urina facta: prac ceperũt
ut obrutum terra completis maternis mensibus solueret.
quo facto inuentus est puer/. cui nõm ab urina impositũ est.¬
liceretur. quod graeca dorica lingua comniu¬
tatum est. ut di phthongus in uerteretur. ꝙ aũt plerũp
peima syllaba breuis inueniaturi ut inhoc locoicũ sit naeura¬
petm sonigas graece rationis est. Nam detractio fit ũ. litteras
longa Aut .x̃. diphthongus Cac terũ si sit ĩn proprio nomine
Sugronos ut omnes latinae sunt proprioꝵ nominũ abute.¬
mirr litentia: ut in artibus lectũ est. orion ergo postea uenator

Expanded text:
‘usque ad Siciliam’; nec enim fieri poterat. CVM SVBITO ADSVRGENS FLV‘usque ad Siciliam’; nec enim fieri poterat. CVM SVBITO ADSVRGENS FLVCTV NIMBOSVS ORION Oenopion rex cum liberos non haberet a Iove Mercurio Neptunoque, quos hospitio susceperat, hortantibus ut ab his aliquid postularet petiit ut sibi concederent liberos. Illi intra corium immolati sibi bovis urina facta praeceperunt ut obrutum terra conpletis maternis mensibus solveretur. Quo facto inventus est puer, cui nomdiceretur, quod Dorica lingua mutatum est, ut ου diphthongus in ω converteretur. quod autem plerumque prima syllaba brevis invenitur, ut hoc loco, cum sit naturaliter longa, Graecae rationis est; nam detractio fit υ litterae etlonga, aut ου diphthongus; ceterum si sit in proprio nomine dichronos, ut omnes Latinae sunt, propriorum nominum abutemur licentia, ut in artibus lectum est. Orion ergo
Abbreviated transcription (Latin):
at lantis qui pussus a germano italiam tenuit ⁊eiq nõm pri¬
stinȩ regionis imposuit. ut hẏginus docet antiqua: nobilis
nec .N. noua ee̾ potest licet pͥmam terram ẽẽ suam dicant athe¬
nienses. ubere glebas: uber proprie est fecunditas. ⁊ bene uirtutẽ
italiae foecunditatemq collaudat. Ne afticam petisse uide¬
antur. de notri coluere uiri: de est quam. oe noteia aũt dicta
est uel a uino optimo .i quod initalia nascitur
uel ut uarro licit ab oe notro rege sabinorũ: fama sub audinus¬
est maiores. maiores & minores quotiens de geñe dicimus nui¬
mexisunt tantũ pluralis. Italiã i talus rex sialiae ad eam portẽ
uenit in qua regnauit turnusi quam a suo nomine appellauit
italiam. unde est fines superusq sicanos. hoc est usq adca loca
quae tenuerunt sicani .i. siculi a ficano i tali featre. Nam non

Expanded text:
Atlantis, qui pulsus a germano Italiam tenuit eique nomen priAtlantis, qui pulsus a germano Italiam tenuit eique nomen pristinae regionis inposuit, ut Hyginus docet. ANTIQVA nobilis; nec enim nova esse potest, licet primam terram suam esse dicant Athenienses. VBERE GLEBAE ‘uber’ proprie est ‘fecunditas’. Et bene Italiae virtutem fecunditatemque conlaudat, ne Africam petisse videantur. OENOTRI COLVERE VIRI deest ‘quam’. ‘Oenotria’ autem dicta est vel a vino optimo quod in Italia nascitur vel, ut Varro dicit, ab Oenotro, rege Sabinorum. NVNC FAMA subaudimusES ‘maiores’ et ‘minores’, quotiens de genere dicimus, numeri sunt tantum pluralis. ITALIAM DIXISSE Italus, rex Siciliae, ad eam partem venit in qua regnavit Turnus, quam a suo nomine appellavit Italiam; unde est «fines super usque Sicanos» hoc est ‘usque ad ea loca’ quae tenuerunt Sicani, id est Siculi, a Sicano, Itali fratre. Nam non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc habet ueritas non uoluntate helenam secutam sed raptam ex pu¬
gnata ciuitate. unde & recipi meruit a marito. Tangit aũt hoe
latenter uirgilius illo loco : me duce dardanius. spartam expugna¬
uit adulter: populare: antiqui ȩ populo & populor dicebant unat
est nũc populare. ⁊ populatq ingentem farris aceruum curculi
Nunc passiua tantũ uti mur declinatione. Non ea uis nĩo. argu¬
mentũ ab impossibili ut quid teoes patuere : ius autem est posi¬
bilitas. est locus comparatone orbis totius italia locus est nam
fuit. hesperiam. hesperiae duas sunt. una quȩ hipania dicitur.
solam hesperiam dicis & significas italiam. aut addis ulti man
ꝓ significas hispaniam quae in occidentis est fine. ut horatius qui
mĩc hesperia sospes ab uitima. E est haec uera hesperia ab hespero
dicta .i stella occidentali. Cacterũ italia hesperia dicitue a fratte

Expanded text:
hoc habet veritas, non voluntate Helenam secutam, sed raptam expuhoc habet veritas, non voluntate Helenam secutam, sed raptam expugnata civitate, unde et recipi meruit a marito. Tangit autem hoc latenter Vergilius illo loco «me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter». POPVLARE antiqui et ‘populo’ et ‘populor’ dicebant, unde est ‘populare’ et «populatque ingentem farris acervum curculio». Nunc tamen passiva tantum utimur declinatione. NON EA VIS ANIMO argumentum ab inpossibili, ut «quid Troes potuere?». ‘Vis’ autem est ‘possibilitas’. EST LOCVS conparatione orbis totius Italia locus est; nam fuit». HESPERIAM m Hesperiam solam dicis, et significas Italiam: aut addis ultimam,  significas Hispaniam, quae in occidentis est fine, ut Horatius «qui nunc Hesperia sospes ab ultima». Et haec est vera Hesperia, ab Hespero dicta, id est stella occidentali. Ceterum Italia ‘Hesperia’ dicitur a fratre
Abbreviated transcription (Latin):
ilionen semper merc urio deo eloquentiae fauente pugnauit ut ho¬
ranus. Mer curi facunde nepos atlantis. Merito ergo hui dat eloque¬
ntiam platiddo sic pectoro coepit. more suo habitũ futurat oratio
urbem: Secuudum axtem thetoricam id ei dant quod impetrare¬
desiderat. Nam ea ꝑlaudem beniuolam reddit: iustitia: bene con¬
siderauit sexum / nec .N. nirtute dicere poterat: frenare. conti¬
nere. ut contea numidae infreni angunt. Troe/ te miseri.
tacitis occuerit questionibus ne ad populationẽ uenisse uideant᷑
more latrocinandi qui tunc uigebat: uentis maria omnia ue¬
cti per maria & est contea illud cue ad africã uenerit: parce
pio ge ueri. quotiens inuidiosat sunt praesentes personas. Rhe¬
toricum est ad alias confugere. ut hoc loco confugit adgenus &¬
idest uicinius scilicȩ ut tanꝗ̃ uicti accipiantur. Non tales qualis
paris fuit inspartȩ expugnationo : raptu q helenae Nam hiforlu

Expanded text:
Ilionei, semper Mercurio deo eloquentiae favente pugnavit, ut HoIlionei, semper Mercurio deo eloquentiae favente pugnavit, ut Horatius «Mercuri facunde nepos Atlantis». Merito ergo huic datur eloquentia. PLACIDO SIC PECTORE COEPIT more suo uno REGINA secundum artem rhetoricam id ei dat quod vult inpetrare. Nam eam per laudem benivolam reddit. IVSTITIA bene consideravit sexum; nec enim ‘virtute’ poterat dicere. FRENARE continere, ut contra «et Numidae infreni cingunt». TROES TE MISERI tacitis occurrit quaestionibus, ne ad populationem venisse videantur more qui tunc vigebat. VENTIS MARIA OMNIA VECTI per maria. Et est contra illud, cur ad Africam venerint. PARCE PIO GENERI quotiens invidiosae sunt praesentes personae, rhetoricum est ad alias confugere, ut hoc loco confugit ad  vicinius scilicet, ut tamquam victi accipiantur, non tales qualis Paris fuit in Spartae expugnatione raptuque Helenae. Nam historiae
Abbreviated transcription (Latin):
nauibus legunt. quod & si sit hypallage est. ⁊ illue sensus recur¬
nis  sciendum plerunq ut hoc loco addi aliquid gñalitati.
fieri specialitatem. ut si dicas om̃es scholastici labotant gñali¬
tas este si addas isti fit specialitas ut salustius transgresso som̃es
recepit mons balleia. prudenter addidit tansgressos or antes
ueniam: pace in propter incendiũ nauium. E proprĩe ueru¬
dum pontificale est unde est. tu modo poste deos ueniari es paulo
posti patem q aras exquirunt dicta aũt uenia ad aliciendonn
musericordis̃. Merenir .N beniuolentiã numinum qui licet iuno¬
tens sit ueniam tñ tanẽ peccauerit petit: unde est confesio
illa interentio quid meritus es: crucem maximus ilioneus Re¬
bus omnibus maxinus nõ .t. aliquid addit e nõ sine causa ipsũ
ubiq mdurit eloquentem: ut enim homerus dicit phorbas pat

Expanded text:
navibus’ legunt; quod et si sit, hypallage est et illuc sensus recurnavibus’ legunt; quod et si sit, hypallage est et illuc sensus recurrit. Et sciendum plerumque, ut hoc loco addi aliquid generalitati et fieri specialitatem. Item si dicas ‘omnes scolastici laborant’, generalitas est; si addas ‘isti’, fit specialitas, ut Sallustius «transgressos omnis recipit mons Balleia» prudenter addidit ‘transgressos’. ORANTES VENIAM pacem propter incendium navium. Et proprie verbum pontificale est; unde est «tu modo posce deos veniam» et paulo post «pacemque per aras exquirunt». Dicta autem venia ad eliciendam misericordiam. Meretur enim benivolentiam numinum qui, licet innocens sit, veniam tamen tamquam peccaverit petit; unde est confessio illa in Terentio «quid meritu's? crucem». MAXIMVS ILIONEVS rebus omnibus maximus; nec enim aliquid addidit. Et non sine causa ipsum ubique inducit loquentem; ut enim Homerus dicit, Phorbas, pater
Abbreviated transcription (Latin):
lem intelligc̃mus. alte: ac sidiceret intribunali subnixa: pro in¬
nixa: ut supra diximus. Iura dabat legesq uis gn̾cle est sed
lex iuris est speties non est ergo iteratio. uis ad non scripta ꝙ̃¬
magna afrorum multitudine. Choc est quod formidat aeneas
incertus qua eos mente comitentur dispulerat se gregauerat
onge a regina remotus. quae res e insolentes custodes littorum
farit obstupuit: E ad admirationem ⁊ ad timorem hic pertinet
sermo quo dicenda pracoccupat: letitiaq metuq laetitia pꝑsotios
liberatos. metiu propter concursum. aedebant : cupiebant ut
sremo sum pastor corydon ardebat alexim ardeo aũte ae
cusamuu regit ⁊ ablatiuũ. tes incognita: hoc est qua affectiee
poenorũ populus cõueniret: dissinulat: dissimulanius nota simu¬
unus ut salustius simulator ac dissimulatoꝵ: quae fortuna. utcũ

Expanded text:
lem intellegimus. ALTE ac si diceret ‘in tribunali’. SVBNIXA pro ‘slem intellegimus. ALTE ac si diceret ‘in tribunali’. SVBNIXA pro ‘subnisa’, ut supra diximus. IVRA DABAT LEGESQVE VIRIS ius generale est, sed lex iuris est species. Non est ergo iteratio. Quod autem dixit magna Afrorum multitudine. et hoc est quod formidat Aeneas, incertus qua eos mente comitentur. Ad v. 512 Dispulerat segregaverat. longe a regina remotos; quae res etiam insolentes custodes litorum fecit. OBSTIPVIT et ad admirationem et ad timorem hic pertinet sermo, quo dicenda praeoccupat. LAETITIAQVE METVQVE ‘laetitia’ propter socios, ‘metu’ propter concursum. ARDEBANT cupiebant, ut «formosum pastor Corydon ardebat Alexin». ‘Ardeo’ autem et accusativum regit et ablativum. RES INCOGNITA hoc est qua adfectione Poenorum populus conveniret. DISSIMVLANT dissimulamus nota, simuta, ut Sallustius "simulator ac dissimulator" . Ad v. 517 Quae fortuna utrum p
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt .q multa quae prolocis intelliguntur. ut impotens & satis
E minus ⁊ nihil potens significat instaus operi. zeuma est adͥ
sequentia pertinens. Regnis q futuris. regnaturae carthagini
tum foribus diuae: instans praccipue foribus & hoc loco distin¬
guendum est. magno .N. studio ⁊ labore templorum fores fiebant.
quas quibusdam insignibat historiis. ut inforibus letũ androgeo
item inforibus pugnam exauro sectoq elefonto quamuis quida
iungant tum foribus diuae media testudine templi: ut unum
intelligas. templi E fores. quod si est suo medio tecto sunt fores: sed
prima meltor est expositio. testudine: camera obliqua uel in cu¬
rua / quae secundũ eos qui deratione scpserunt templorũ ideo
sic fit. ut sinulaceo coeli imaginem reddat. quod constat esse
conuerum. septa armis. satellitum .s. solio solium proprie est
armarium uno ligno factum ĩ quo reges sedebant propter tutelã
corporis sui dictũ quasi solidum. modo iam ab usiue sellam rega¬

Expanded text:
Sunt enim multa quae pro locis intelleguntur, ut ‘inpotens’ et ‘satis’ et ‘minus’ et ‘nihil potens’ significat. INSTANS OPERI zeugma est, ad sequentia pertinens. REGNISQVE FVTVRIS regnaturae Carthagini. TVM FORIBVS DIVAE instans praecipue foribus. Et hoc loco distinguendum est - magno enim studio et labore templorum fores fiebant, quas quibusdam insignibant h, item "in foribus pugnam ex auro solidoque elephanto" . quamvis quidam iungant 'tum foribus divae media testudine templi', ut unum intellegas tectum templi et pronai: quod si est, sub medio tecto sunt fores. sed prima melior expositio est. testudine camera incursic fit, ut simulacro caeli imaginem reddat, quod constat esse convexum. SAEPTA ARMIS satellitum scilicet. SOLIO solium proprie est armarium uno ligno factum, in quo reges sedebant propter tutelam corporis sui, dictum quasi solidum. Modo iam abusive sellam rega
Abbreviated transcription (Latin):
liptotes sig̃ura ẽ. ut alibi. ꝑ uacius clarius non aequus acex¬
ri paszis. participiũ est ad eo quod est pandor. ideo aũt nõ facit
pansus. quia plerunꝙ in quod inpͥma uerbi positione iauenitur
in practeriti participio non est. de quare iuidicat euphonia. ut
ut non obtusa adeo gestamus pectora poeni. E namneq tũ stellisacies
obtusa uidetur. Sciendũ tamen est licet alia euphoniae causa ua¬
uientur. uel ingeneribus uel in numexis. Nactus tñ ꝗ passus
imni penitus nunq̃ accipere paciuntur: peplũq ferebaut. Peplum pro¬
prie est palla pista finunea nurueruas consacrata ut plantus
minꝗͣ ad ciuitatẽ uenio nisi cum infertur replũ. Hodie tñ abutu

Expanded text:
Litotes figura est, ut alibi «et vacuis Clanius non aequus acerLitotes figura est, ut alibi «et vacuis Clanius non aequus acerris». PASSIS participium est ab eo quod est ‘pandor’. Ideo autem non facit ‘pansus’, quia plerumque ‘n’, quod in prima verbi positione invenitur, in praeterito participio non est. De qua re euphonia iudicat, ut ut «non obtusa adeo gestamus pectora Poeni». Sciendum tamen ora Poeni" . sciendum tamen est, licet alia euphoniae causa varientur vel in generibus vel in numeris, 'nactus' tamen et 'passus' 'n' penitus numquam accipere. peplumque ferebant peplum proprie est palla picta feminea Minervae consecrata, ut Plautus "numquam ad civitatem venio, nisi cum infertur peplum" . hodie tamen multi
Abbreviated transcription (Latin):
troiae: parte alia fugiens amissis troilus armis. ueritas hoc habet
troili amore achillem duatũ pla palumbes ei quibus ille delectabat᷑
obiecisse quas cum uollet tenece captus ab achille in eius amplexi¬
buse pelists ed hoc quasi ĩ dignũ heroico carmine nuuitauit poeta.
sugibus fugere uolens accepto iã uulnere. infelia: multi hoc loco
aistingunt. tanien ẽ si iungass puer / unus est sensus. atq impar
al si diceret ẽ si puer non esset. cõgressus achilli. congrediot
pibi antiqui dicebant. sicut pugno tibi. hodie dicimus congre¬
dio tecum pugno tecũ. dimico tecum curru. curribus falca¬
tisusos ee̾ maigres ꝙ liuius e salustius docent. E apud reno¬
inscxibitur: dilaceratur. ut plautus corpus tuum uirgĩs ulnicis
inscribam: hasta hostili scilic& quam transfixus trahebat. in¬
trcea: dum haec geruntur. g̃ satis opportune a matribus festinatui

Expanded text:
Troiae. PARTE ALIA FVGIENS AMISSIS TROILVS ARMIS veritas hoc habet: Troiae. PARTE ALIA FVGIENS AMISSIS TROILVS ARMIS veritas hoc habet: Troili amore Achillem ductum palumbes ei quibus ille delectabatur obiecisse, quas cum vellet tenere, captus ab Achille in eius amplexibus periit. Sed hoc quasi indignum heroo carmine mutavit poeta. ‘Fugiens’ fugere volens accepto iam vulnere. INFELIX multi hoc loco distinguunt, tamen etiam si iungas ‘puer’, unus est sensus. ATQVE INPAR ac si diceret ‘etiam si puer non esset’. CONGRESSVS ACHILLI ‘congredior tibi’ antiqui dicebant, sicut ‘pugno tibi’, ‘dimico tibi’. Hodie dicimus ‘congredior tecum’, ‘pugno tecum’, ‘dimico tecum’. CVRRV curribus falcatis usos esse maiores et Livius et Sallustius docen ‘verror’. INSCRIBITVR dilaceratur, ut Plautus «corpus tuum virgis ulmeis inscribam». HASTA hostili scilicet, quam transfixus trahebat. INTEREA dum haec geruntur. Et satis opportune a matribus festinatur
Abbreviated transcription (Latin):
guine diuum. lao medontiadas perfidos ut nondũ lao medontae
sentis per iuria gentis. Troas fertes ut teoesagunt pͥnceps turmas
inducit asylas. Hlectoreos q fortes ut nũc nunc insurgite remis
hectorei sotii. cristatus achilles: secundum honerũ qui dicit in achi¬
llis eristis terribile quodam fuisse: Nec procul hinc thocsi fhoesus¬
rex thraciat fuit / qui cũ ad teoiat uenisset auxilia qua clausis¬
q iam portis tentoria lo cauisset in littore/ dolone prodente tro¬
iano/ qui missus fuerat speculator a diomede ⁊ ulixe est inter¬
fectus qui & ipsi speculatũ uenerant. ab ductiq sunt equi quibus
penolebant fata troiana: primo somuo: prima parte noctis
ut libra die somniq pares ubi fecerit horas Tidydes idest dio¬
medes. E bene ulixem celat ꝑꝑ aeneã ut supa diximus. Aut quia
secundũ homerũ occidente ddiomede cadauera. Uhxes trhaedat
xanthum: fluuiũ

Expanded text:
guine divum" ; Laomedontiadas perfidos, ut "nondum Laomedonteae guine divum" ; Laomedontiadas perfidos, ut "nondum Laomedonteae sentis periuria gentis" ; Troas fortes, ut "Troes agunt, princeps turmas inducit Asilas" ; Hectoreos quoque fortes, ut "nunc nunc insurgite remis, Hectorei socii" . cristatus achilles secundum Homerum, qui dicit in Achillis cristis terribile quiddam fuisse. 'cristatus' rex Thraciae fuit, qui cum ad Troiae venisset auxilia clausisque iam portis tentoria locavisset in litore, Dolone prodente Troiano, qui missus fuerat speculator, a Diomede et Vlixe est interfectus, qui et ipsi speculatum venerant; abductique sunt equi quibus pendebant fata Troiana. PRIMO SOMNO prima parte noctis, ut «libra die somnique pares ubi fecerit horas». TYDIDES Diomedes. Et bene Vlixen celat propter Aenean, ut supra diximus, aut quia secundum Homerum occidente Diomede cadavera Vlixes trahebat.XANTHVM fluvium
Abbreviated transcription (Latin):
de ctronam: mortalia: aduersa quibus constat sub iacere mortale
solue metũ. collectio est. Nam ubi uirtus praemia. aduersa
miserationem merentur/ rite formido deponitur: feret: proafe¬
ret. Inani epitheton est picturae. aut quia caret corporũ quali¬
tate. quae corpora imitatur ipsa pictura: aut quia nullius est uti¬
uultũ. tapinosis est in uerbo quod dixit humectat largo nanq
flumine est fluere .i fluxu ipso ire: pergama circũ: abusiue. hon
.N. circa pergama sed circa troiam bella gerebantur: troiana iuue¬
ntus. diffinitio est hectoris. ut catillusq acerq corax argiua
iuuentus. E. te uera sic pene ubiq homerus ponit ut hectori
tantũ uel achilli totus cedat exercitus. hac pheyges bene ubiq¬
uregilius pro nego cii qualitate dat troianis ẽ nomina Nam
timidos pheyges uocat ut hoc loco ouere phrygiae neq ii phiges
dardauidas generosos. ut darda nidae magni genus alto a san¬

Expanded text:
de coronam». MORTALIA adversa, quibus constat subiacere mortales. de coronam». MORTALIA adversa, quibus constat subiacere mortales. SOLVE METVM collectio est. Nam ubi virtus praemia, adversa miserationem merentur, rite formido deponitur. FERET pro ‘adferet’. INANI epitheton est picturae, aut quia caret corporum quae imitatur plenitudine aut quia nullius est utiVVLTVM tapinosis est quia dixit ‘umectat’. ‘Largo’ nam ‘flumine’ est ‘fluore’, id est fluxu ipso. PERGAMA CIRCVM abusive; non enim circa Pergama, hoc est arcem, sed circa Troiam bella gerebantur. TROIANA IVVENTVS definitio est Hectoris, ut «Catillusque acerque Coras, Argiva iuventus». Et re vera sic paene ubique Homerus ponit, ut Hectori tantum vel Achilli totus cedat exercitus. HAC PHVergilius pro negotii qualitate dat Troianis et nomina. nam timidos Phrygas vocat, ut hoc loco, item "o vere Phrygiae, neque enim Phryges" ; Dardanidas generosos, ut "Dardanidae magni genus alto a san
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco ostendit omnẽ pugnam ẽẽ depictam. Sed haec tantum
dic it quae aut diomedes gessit/ aut achilles. per quod excusatur
aeneas si est a fortibus uictus fama totũ uulgata per orbem: quia
europa in tulit. asia passa est. afcica iam depingit. ateidas: atrei
filios agame innonem: E Menelaũ. Sed usurpatũ est. Nam phi¬
listhenis fuisse dicuntur. Saeuum ambobus achillem: atqui tres
dixit. sed atridas pro uno accipe quos unius patriae constat
fuisse. ꝑlena laboris. plenus gfõ melius iungitur. ut terentius:
plenus rimarũ sum: en ꝑͥanius: laus picturae est per quam nõ
imago sed ipse ostenditur priamus. sunt hic gͦ sua p̃mia: ut sup
diximus omnis aeneae sollicitudo de moribus afeorũ derat / quã
nũc picturas contemplatione deponits. &ui enim pingant ꝑ uirtutẽ
diligunt e museratione tanguntur : sua idest cõgrua. ut steuirent¬
q suis altaria donis. laudi: uirtuti: ut primam merui quitar¬

Expanded text:
hoc loco ostendit omnem pugnam esse depictam, sed haec tantum hoc loco ostendit omnem pugnam esse depictam, sed haec tantum dicit quae aut Diomedes gessit aut Achilles; per quod excusatur Aeneas, si est a fortibus victus. TOTVM VVLGATA PER ORBEM quia Europa intulit, Asia passa est, Africa iam depingit. ATRIDAS Atrei filios, Agamemnonem et Menelaum. Sed usurpatum est; nam Plisthenis filii fuerunt. SAEVVM AMBOBVS ACHILLEM atqui tres dixit. Sed ‘Atridas’ pro uno accipe, quos unius partis constat fuisse. PLENA LABORIS ‘plenus’ genetivo melius iungitur, ut Terentius «plenus rimarum sum». EN PRIAMVS laus picturae est, per quam non imago, sed ipse ostenditur Priamus. SVNT HIC ETIAM SVA PRAEMIA LAVDI ut supra diximus, omnis Aeneae sollicitudo de moribus Afrorum est, quam nunc picturae contemplatione deponit. Qui enim bella depingunt, diligunt et miseratione tanguntur. ‘Sua’ id est congrua, ut «strueremque suis altaria donis». ‘Laudi’ virtuti, ut «primam merui qui lau
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur detrahi lougi tudinẽ praecedenti sed hoc in metro udi
necessitas cogit Nam & improsa ꝗ naturam suam E accentũ
retinet: Nunc ergo le niit tertia a fine habet accentũ quia
penultima breuis est. Sed constat haec nomina apocopen pertu¬
apocopen suum seruat aecentum. ausus. bene ausus: quia inter
in certa satis audacter salus sperature: afflictis. de afflictis. Nec
N. ee̾ septimus casus potest: confidere: fido & confido datiuum regit.
ut ⁊ fidere nocti: Saue optima sigura est quȩ nunꝗ̃ ai principa¬
litate descendit. ut atq humiles habitare casas accusatiuo iunxit/¬
quia habeo domũ dicimus. unde est habito fcequentatiuũ. subtem¬
reginam oppexiens: expectans. aut quam intelligebat uenturã
ex artificum festinatione aut certe uidendae reginae occasio¬
nem requirens. quae fortuna sit urbi: feli citas. artificum q ma¬
nus interse: hoc est habebat artifiçum comparationem. exordiẽ

Expanded text:
sequitur detrahit longitudinem praecedenti. Sed hoc in metro, ubi sequitur detrahit longitudinem praecedenti. Sed hoc in metro, ubi necessitas cogit; nam in prosa et naturam suam et accentum retentat. Nunc ergo ‘leniit’ tertia a fine habet accentum, quia paenultima brevis est, sed constat haec nomina apocopen pertuapocopen suum servat accentum. Ad v. 452 Avsus bene 'ausus', quia inter incerta satis audacter salus speratur. adflictis 'de adflictis'; nec enim esse septimus casus potest. confidere ‹et› fido et confido dativum regit, ut "et fidere nocti" . sane optima figura est quae numquam a principalitate discedit, ut "atque humiles habitare casas" accusatiquia ‘habeo domum’ dicimus, unde est ‘habito’ frequentativum. SVB TEMREGINAM OPPERIENS aut quam intellegebat esse venturam ex artificum festinatione, aut certe videndae reginae occasionem requirens. QVAE FORTVNA SIT VRBI felicitas. ARTIFICVMQVE MANVS INTER SE hoc est habebat artificum conparationem. EX ORDINE
Abbreviated transcription (Latin):
dicare: hoc pͥmũ inluco: secuta sunt .N. ꝙ alia. quae de traxere
formidinem: Timorem: multi quaerurt cur post uisam matrẽ
quieq̃ timuerit. quod tamon alii sic soluunt. ut dicant Nec
eam quidem ceneam. uenerem quam uidit. eẽ credidisse. cuius e
ipso putabat agnitae nulla uerba perceperat. Sed uera so lutio haec
est. uenus nlde afcorũ moribus unde nũc formidat aeneas. sed
de classe liberata dixerat filio sciendũ tamen est in uirgilio ua
lidiora eẽ obiecta purgatis. ut hoc loco leniit. quartae cõiugatio¬
nis tempus prasteritũ perfectũ uel imui iunctam exit: uel sub¬
lato digamo in duo ii pro nostro arbitrio. ut lenii leniui. audii
audiui Sane cũ in ui.exit penultima longa est / e ipsa accentũ
retinet. Cũ uõ inii penultima breuis est. E perdit accentũ. quia
ut supea diximus Unius ob noxam quotiens uocalis uocalem

Expanded text:
dicare. HOC PRIMVM IN LVCO secuta sunt enim et alia quae detraxere dicare. HOC PRIMVM IN LVCO secuta sunt enim et alia quae detraxere formidinem. TIMOREM multi quaerunt cur post visam matrem quicquam timuerit; quod tamen alii sic solvunt, ut dicant ne tunc quidem Aenean Venerem quam viderat esse credidisse, cuius, ut ipse putabat, agnitae nulla verba perceperat. Sed vera solutio haec est: Venus nihil de Afrorum moribus, unde nunc formidat Aeneas, sed de classe liberata dixerat filio. Sciendum tamen est in Vergilio interdum validiora esse obiecta purgatis, vel contra, ut hoc loco. LENIIT quartae coniugationis tempus praeteritum perfectum vel in ‘vi’ iunctam exit vel sublata digammo in ‘ii’ pro nostro arbitrio, ut ‘lenii lenivi’, ‘audii audivi’. Sane cum in ‘vi’ exit, paenultima longa est et ipsa accentum retinet; cum vero in ‘ii’, paenultima brevis est et perdit accentum, quia, ut supra diximus «unius ob noxam», quotiens vocalis vocalem
Abbreviated transcription (Latin):
numinis templũ. Aera. aerea ideo. quia tunc aes in usu magis
ueteres habebant. uel ꝙ religioni magis apta est haec materies de¬
niq flamendialis aeris culteis tondebatur. aut terte aera sȩcula
significantur. Nam ut hesiodus dicit tempora quo hace gesta
sunt aereum seculũ fuit: foribus. fores proprie dicuntur quae
foras aperiuntur / sicut apud ueteres fuit. Ualuae aũt sunt
ut dicit uarro quae reuoluuntire 4 se uelant. Ianua autem
est pͥmus domus ingressus dicta quia iano consecratũ sit onme
principiũ caetera intea ianuã hostia uocautur generaliter:
siue ualuae sunt siue fores. q̃uis usus ista corruperit : cardo:
dictus est quasi cor ianuae quo mouetur
⁊tridebat aenis. ad sua rettulit tempora: cautũ .i. fuerat
post proditũ hostibus a tarpeia uirgine/ capitoliũ: ut aerei car¬
dines fierent quotũ stridor posset aperta hostia omnibus in.¬

Expanded text:
numinis templum. AEREA ‘aerea’ ideo vel quod aes magis numinis templum. AEREA ‘aerea’ ideo vel quod aes magis veteres in usu habebant vel quod religioni apta est haec materies; denique flamen Dialis aereis cultris tondebatur. Aut certe aerea saecula significantur; nam, ut Hesiodus dicit, tempore quo haec gesta sunt aereum saeculum fuit. FORIBVS ‘fores’ proprie dicuntur quae foras aperiuntur, sicut apud veteres fuit. Valvae autem sunt, ut dicit Varro, «quae revolvuntur et se velant». Ianua autem est primus domus ingressus, dicta quia Iano consecratum est omne principium. Cetera intra ianuam ‘ostia’ vocantur generaliter, sive valvae sint, sive fores, quamvis usus ista corruperit. CARDO ‘cardo’ dictus ἀπὸ τῆϛ καρδίαϛ quasi cor ianuae, quo movetur. STRIDEBAT AENIS ad sua rettulit tempora. Cautum enim fuerat post proditum hostibus a Tarpeia virgine Capitolium ut aerei cardines fierent, quorum stridor posset aperta ostia omnibus in
Abbreviated transcription (Latin):
cuisset quia bos semper subiugatus est. alio loco effosso caput equi
inuentum placuit. quia hoc animai licet subiugetur belli cosu
tamen est/ &uincit. ⁊ plerunq concordat ut ipse ostendit ple ni¬
sime in illo lo co bello at maritur equi: bellũ haec armenta minq̃tuar
Sed tamen iidem cuerir succedere sueti quadrupedes ꝗ frena
iugo concordia feere spes est pacis ait. Illic ergo iu noni templa
fecerũt: unde E bellicosa est carthago per equi omen & fertilis
per bouis. quod regia uino monstrarat. mostro dederat: ut dixi¬
mus tangit historiã. 4 facilem uictu: ꝑꝑbouem quod licet non
dicat/ tamen ex historia sumit: sidonia: pro tyria: donis opu¬
lentum e numine diuae: aut simulacrũ quoq aureũ fuit
E numen pro simulacro posuit. ut titero. Se se iam ne deos quidẽ
ad quos confugerent habere. aut uult ostendere plenũ ẽe̾ prȩsenta

Expanded text:
cuisset, quia bos semper subiugatus est, alio loco effosso caput equi cuisset, quia bos semper subiugatus est, alio loco effosso caput equi inventum placuit, quia hoc animal licet subiugetur, bellicosum tamen est et vincit et plerumque concordat, ut ipse plenissime in illo loco «bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti quadrupedes et frena iugo concordia ferre: spes est pacis ait». Illic ergo Iunoni templa fecerunt. Vnde et bellicosa est Carthago per equi omen, et fertilis per bovis. QVOD REGIA IVNO MONSTRARAT monstro dederat. Et, ut diximus, tangit historiam. ET FACILEM VICTV propter bovem; quod licet nunc non dicat, tamen ex historia sumit. SIDONIA pro ‘Tyria’. DONIS OPVLENTVM ET NVMINE DIVAE aut simulacrum quoque aureum fuit, et ‘numen’ pro simulacro posuit, ut Cicero «sese iam ne deos quidem ad quos confugerent habere»; aut vult ostendere plenum esse praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
tue quia mistiĩs cunctis latebat per medios. figura est. Nam pla¬
cunq urgilius lucum ponit/ sequitur ẽ consecratio ut luco
tunc forto paratis piluni turnus sacrata ualle sedebat: undo ẽ
insexto: Nulli texta domus lucis sabitamus opacis. dicuntur ẽnis
ioi lumina causa religionis ut quida m uolunt: in uebe fuit niedia
Nunc iam inmedia. lactissimus umbra. umbra aut septimus casus
est. aut secundũ probum gt̃us: ut sit lactissimus umorat sic aui¬
Nec.i. secundo ad afeicam uentũ est: effodere loco signũ. histo¬
ria hoc habet quam moro suo uirgilius per transitũ tangit. dido
cum transiret per quandam insulam uinonis illic accepit ora¬
culum E sacerdotem eius abstulit cũ ei parũ crederet pronute¬
nti carthaginis sedes. quo cum uenisset sacordos elegit locũ facie¬
ndȩ urbi quo effosso in uentũ est caput bouis quod oum displi¬

Expanded text:
tur, quia mixtus cunctis latebat. PER MEDIOS figura est; nam platur, quia mixtus cunctis latebat. PER MEDIOS figura est; nam placumque Vergilius lucum ponit sequitur etiam consecratio, ut «luco tum forte parentis Pilumni Turnus sacrata valle sedebat». Vnde et in sexto «nulli certa domus, lucis habitamus opacis»; dicuntur enim  non quod sint ibi lumina causa religionis, ut quidam volunt. IN VRBE FVIT MEDIA nunc iam in media. LAETISSIMVS VMBRA aut septimus est aut, secundum Probum, genetivus, ut sit ‘laetissimus umbrae’, sicut Salluc venerunt; nec enim secundo ad Africam ventum est. EFFODERE LOCO SIGNVM historia hoc habet, quam more suo Vergilius per transitum tangit. Dido cum transiret per quandam insulam Iunonis, illic accepit oraculum et sacerdotem eius secum abstulit, cum ei parum crederet promittenti Carthaginis sedes. Quo cum venissent, sacerdos elegit locum faciendae urbi, quo effosso inventum est caput bovis. Quod cum displi
Abbreviated transcription (Latin):
undi cellam appellauerunt: agmine: nunc impetu. ignauum
inutile non apͬum industrias. Nam industrios gnauos dicimus.
fucos secuudum pliniũ apum multa sunt gñ̾a. proprie tñ apes
uocantie orte de bobus fuci de equis cabrones de mulis. uespe
de asinis. fucus aũt est secundũ ae myliũ macrũ maior ape.
abioneminor: pecus pecus dicimus om̃e quod humana lingua
praesepibus alueariis. & est trans latio quae sit quotiens uel
deest uerborũ proprietates uel uitatur iteratio feruet: conce
rum hi homines feigent: feageantia: quotiens incendiũ sigie¬
ficatur/ quod a fiam alitur. uel a flamima perili dicimus. quotiẽs
odor qui feacta spetie maior est periri dicimus. sciendũ sane pal
in hat uacare comparatione. Nam poenorũ operi apum labor
custo dice littorũ fucorum comparatur expulsio. o fortunate
nunc operis summitates alibi ima significat. ut forsitam ꝑscro¬
bibus quae sint fastigia quȩ xas suspicit miratur ut e conteario

Expanded text:
unde cellam appellaverunt. agmine nunc impetu. Ad v. 435 Ignavum inutile, non aptum industriae; nam industrios navos dicimus. fucos secundum Plinium apum multa sunt genera. proprie tamen apes vocantur ortae de bubus, fuci de equis, crabrones de mulis, vespae de asinis. fucus autem est secundum Aemilium Macrum "maior ape, crabrone minor" . pecus dicimus omne quod humana lingua praesepibus alveariis. et est translatio, quae fit quotiens vel deest verborum proprietas, vel vitatur iteratio. Ad v. 436 rum hic homines frigent». FRAGRANTIA quotiens incendium significatur, quod flatu alitur, per ‘l’ dicimus, quotiens odor, qui fracta specie maior est, per ‘r’ dicimus. Sciendum sane nihil in hac vacare conparatione. Nam Poenorum operi apum labor, custodiae litorum fucorum conparatur expulsio. O FORTVNATI nunc operis ‘summitates’, alibi ‘ima’ significat, ut «forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras». SVSPICIT miratur, ut e contrario
Abbreviated transcription (Latin):
ratione dissolui ut aurea composuit sponda dido aurea ti si
ad ponda referas non stat uersus: exertae: nudatasi nudent
N. quam adusser unt maĩnam. uirgo: ae tatem ostendit & sexũ
ob tutu. aspectu. in uno. inunoquoq. e est singula mrabatiir

Expanded text:
ratione dissolvi, ut «aurea composuit sponda» Dido ‘aurea’; si enim ratione dissolvi, ut «aurea composuit sponda» Dido ‘aurea’; si enim ad spondam referas, non stat versus. EXERTAE nudatae; nudant enim quam adusserint mammam. VIRGO et sexum ostendit et aetatem. OBTVTV aspectu. IN VNO in unoquoque, hoc est singula mirabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tandum est ⁊eoas e natur aliter lorȩa estros futaqoren eoouis ip¬
terdum cum eam uocalis sequatur ut primo surgebat eoorg
memnonis arma: quia tithonus feater lao medontis raptos
a auncora filũ suum memnonem ex ipsa pregenituã siadit quro
nusut auxalia. Nigei autem dixit acthiopis unde ꝑma suegit aurora
aucit amriazonidũ. hos est quo dl supra dixit. uidet ilatas faore¬
din pugnas Nomerus t haeo omnia tacuit quas sunt facto
post hectoris mortem. A mazonidum aut deriuato est  propri¬
ntipalitate. screut scipiadas duros bello pro scipio nibus. Sane
um ab hercule partim ab achille. peltis scutis bre uissimis inmo¬
quin lunat iam mediae: penthesilea furens furentem ideo
aunt iquia sororem suam in uenatione confidit  si mulausse
eruam ferire. S ed hoc perteansitũ tangit. Nlam furor bellure
intesiagitus. aurcea: araphibolor est hoc loco uteum ipsa nreo
in aue eo cingula. Sciendum tñ plerunq amphibologiam metei

Expanded text:
ndum. EOAS ‘e’ naturaliter longa est, fit tamen brevis interdum quia eam vocalis sequitur, ut «primo surgebat Eoo». NIGRI MEMNONIS ARMA quia Tithonus, frater Laomedontis, raptus ab Aurora, filium suum Memnonem ex ipsa progenitum, ad Troiae misit auxilia. ‘Nigri’ autem dixit Aethiopis, unde prima consurgit AuroraCIT AMAZONIDVM hoc est quod supra dixit «videt Iliacas ex ordine pugnas». Homerus enim haec omnia tacuit quae facta sunt post Hectoris mortem. ‘Amazonidum’ autem derivatio est pro principalitate, sicut «Scipiadas duros bello» pro Scipionibus. Sane tim ab Hercule, partim ab Achille. PELTIS scutis brevissimis in modum lunae iam mediae. PENTHESILEA FVRENS furentem ideo dixit, quia sororem suam in venatione confixit simulans se cervam ferire. Sed hoc per transitum tangit; nam furor bellicus intellegitur. AVREA amphibolon est hoc loco utrum ipsa aurea an aurea cingula. Sciendum tamen plerumque amphiboliam metri
Abbreviated transcription (Latin):
iuille finitus nũs pro infinito. Nam de ny ipharũ numero
Siluarum deyades¬
idest
sacitum Maiorti est tacitue nitatis affectus ut supra haet secum¬
Sic terentius uit mecum tacita gaudebam pertentant: modo ui¬
hementer tentant. alibi leuiter ut blanda uicisim gaualt per¬

Expanded text:
ille finitus numerus pro infinito; nam de nympharum numero vsilvarum Dryades, Tacitum maior enim est taciturnitatis aSic Terentius «ut mecum tacita gaudeam». PERTEMPTANT modo ‘vehementer temptant’. Alibi leviter, ut «blanda vicissim gaudia per
Abbreviated transcription (Latin):
hoc homerus ꝑꝑ achillis turpitudinem supprimat: se quoq
ndere. Nimiae .N. for titudinis est interhostiũ tela uersari
ut salustius. catilina longe a suis interhostilia cadauera repe¬
rtus est. cornutus tñ dicit uersu isto uadimus imisti danais

Expanded text:
hoc Homerus propter Achillis turpitudinem supprimat. Ad v. 488hoc Homerus propter Achillis turpitudinem supprimat. Ad v. 488ndere; nimiae enim fortitudinis est inter hostium tela versari, ut Sallustius "Catilina longe a suis inter hostilia cadavera repertus est" . Cornutus tamen dicit versu isto "vadimus inmixti Danais"
Abbreviated transcription (Latin):
Nam hoc loco quia pingi potuit / praesens tempus posuit. superius
quia pingi non potuit/ sed referri / perfecto executus est tem¬
pore. dicendo raptauerat/ nõ raptabat: tum uero ingentẽ
gemitum iam.N. superius cum lacrimasse dixerat. hic ergo
addidit uisum hectoris corpus ut ẽ grauiter gemeret: ut cux¬
interfecti. amici. plus est ꝗͣ si hectoris diceret. ut alibi. pariũ¬
q patei tendebat iulum. cũm potuerit dicero mihi: manus
inexmes. aut sine scepͥro. aut supplices. ut dextras tendamus
inermes. quod tractum est de historia: qui .N. se dedaut inermes
supplicant. aut reuera inex mis tunt: contra .n. pẏrrhum pro:¬
cessit armatus. Sane pertransitũ historiã totigit ut supea dictũ¬
est quia constat priamum cum adsupplicandũ tentorium
achillis fuisset ingressus dormientem achillem excitase ut pro
filii corpore praccaretur eumi cum eũ potuisset occidere: licet

Expanded text:
nam hoc loco, quia pingi potuit, praesens tempus posuit, superius, nam hoc loco, quia pingi potuit, praesens tempus posuit, superius, quia pingi non potuit, sed referri, perfecto executus est tempore dicendo ‘raptaverat’, non ‘raptabat’. TVM VERO INGENTEM GEMITVM iam enim superius eum lacrimasse dixerat. Hoc ergo addidit visum Hectoris corpus, ut etiam graviter gemeret. VT CVRICI AVTEM plus est quam si ‘Hectoris’ diceret. Alibi «parvumque patri tendebat Iulum», cum potuerit dicere ‘mihi’. MANVS INERMES aut sine sceptro aut supplices, ut «et dextras tendamus inertes». Quod tractum est de historia; qui enim se dedusupplicant. aut re vera inermes tunc; contra Pyrrhum enim processit armatus. sane per transitum historiam tetigit, quia constat Priamum, cum ad supplicandum tentorium Achillis fuisset ingressus, dormientem Achillem excitavisse, ut pro filii corpore rogaret eum, cum eum potuisset occidere: licet
Abbreviated transcription (Latin):
E per dolorem tristos sumus. tunsae pectora: ut oc ulos sufusa¬
Nec poterat conuertere se se simulacrũ. Sic alibi. Talia dicen¬
tem iam dudũ auersa tueturr. quo mõ auersa nisi iratamin.¬
telligas: ter circũ iliacos: apuol ueteres multa ad sensum
nõ ad aspectũ possunt referri. Tertio .N. tractum intelligore
possumus non in pictura conspitere. unde est illud: multere
alter nos E corpora fingere lingua. Raptauerat. be ne forma
usus est frequentatiua per quam ostendit quod per numerũ
dixerat. exanimum : ex animus ȩ exanimis dicimus sicut
manimus e unanimis. & inermus ȩ inermis. ergo prono¬
steo arbitrio aut secundae eiunt declinationis aut tertiae.
Sed a tertia ablatiuum singularem inti mittunt : quia com¬
nis sunt geueris. exanimus aũt est mortuus. ut hic indicat
locus exanimatus uõ timens. ut exanimata sequens impin¬
geret agmina muris: uendebat: ingenti arte utitre uerbis

Expanded text:
et per dolorem tristes sumus. TVNSAE PECTORA ut «oculos suffusanim poterat convertere se simulacrum. Sic alibi «talia dicentem iamdudum aversa tuetur». Si ‘tuetur’ quomodo ‘aversa’, nisi iratam intellegas? TER CIRCVM ILIACOS apud auctores multa ad sensum, non ad aspectum possunt referri; tertio enim tractum intellegere possumus, non in pictura conspicere. Vnde est et illud «mulcere alternos et corpora fingere lingua». RAPTAVERAT bene forma usus est frequentativa, per quam ostendit quod per numerum dixerat. EXANIMVM ‘exanimus’ et ‘exanimis’ dicimus, sicut ‘unanimus’ et ‘unanimis’, ‘inermus’ et ‘inermis’. Ergo pro nostro arbitrio aut secundae erunt declinationis, aut tertiae; sed a tertia ablativum singularem in ‘i’ mittunt, quia communis sunt generis. ‘Exanimis’ autem est ‘mortuus’, ut hic indicat locus, ‘exanimatus’ vero ‘timens’, ut «exanimata sequens inpingeret agmina muris». VENDEBAT ingenti arte utitur verbis;
Abbreviated transcription (Latin):
uisus uel uisi. passus huius passus: uel passi. aditus huius aditꝰ
quarto georgicorum melius intelligiture: liquentia: defecata sine sor¬
constat eẽ ineliora stipant: densant teanslatio a nauibus inqui¬
bus stipula in terponitur uasis. quam stipam dicunt. diste udunt
implent ut & de nso diste ndere pingui. Nectare. melle abusus
est propter suauitatis similitudinem cum¬

Expanded text:
visi vel visus; passus, huius passi vel passus; auditus, huius auditquarto Georgicorum melius intellegitur. LIQVENTIA defaecata, sine sorconstat esse meliora. STIPANT densent; translatio a navibus in quibus stipula interponitur vasis, quam stipam dicunt. DISTENDVNT implent, ut «denso distendere pingui». NECTARE melle; abusus est propter suavitatis similitudinem. C
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta hinc futura magnitudo cognosciturr: qualis apes ter¬
tiae declinationis gtũs pluralis e inium. Einum exit: sed tum
pronostro arbitcioscum nominatiuus singularis fuecit terminatus¬
inmi eis ut amans e amantum: & amantiũ dicimus. cum aũt
nominatiuus singularis fuerit terminatus ineri ⁊ inur tm̃
in umexit ut pater pateũ murraur murmurũ. Reliqua uero
nomina auctoritate firmamus ut apum uel apium: aestate noua
bñ noua quia est adulta e pracceps secundũ salustiũ. florea : pro
florida: ut nemora inter frondea turbam: Rura: graece
dicuntur: apheresis ergo sẽmonem facit latinũ: exerte: fatigat.
ut nate iliacis exercite fatis. hoc aũt participiũ. ab exercitu

Expanded text:
FVNDAMENTA hinc futura magnitudo cognoscitur. QVALIS APES tertiae declinationis genetivus pluralis et in ‘ium’ et in ‘um’ exit, sed tum pro nostro arbitrio cum nominativus singularis ‘ns’ fuerit terminatus, ut ‘amans’ et ‘amantum’ et ‘amantium’ dicimus; cum autem nominativus singularis ‘r’ fuerit terminatus, tantum in ‘um’ exit, ut ‘pater patrum’, ‘murmur murmurum’. Reliqua vero nomina auctoritate firmamus, ut ‘apis’ vel ‘apum’, vel ‘apium’. AESTATE NOVA bene ‘nova’, quia est et adulta et praeceps, secundum Sallustium. FLOREA pro ‘florida’, ut «nemora inter frondea turbam». RVRA Graece ἄρουρα dicuntur. Aphaeresis ergo sermonem fecit Latinum. EXERCET fatigat, ut «nate, Iliacis exe
Abbreviated transcription (Latin):
auguria multi uolunt hoc adnimium amorem parentũ referri
qui tonoritate affectus ẽ super flua decent liberos. bissenos cygno
cygnos nauibus comparat. a quilam tempestati. In auguriis
autem considerandae sunt non soluz aues sed ꝙ̃ uolatus. ut
in praepetibus q cautus ut in obscinibus quia nec om̃es nec
omnibus dant auguria. ut columbae non nisi regibus dant quia
Matee nas agnouit aues per transitũ oñdit regis auguriũ qtẽ
cygni nullis dant nisi nautis sicut lectum est in

Expanded text:
auguria. Multi volunt ad nimium hoc amorem parentum referri, auguria. Multi volunt ad nimium hoc amorem parentum referri, qui teneritudine adfectus etiam superflua liberos docent. BIS SENOS CYGNOS cygnos navibus comparat, aquilam tempestati. In auguriis autem considerandae sunt non solum aves sed etiam volatus, ut in praepetibus, et cantus, ut in oscinibus, quia nec omnes nec omnibus dant auguria, ut columbae non nisi regibus dant, quiamaternas agnovit aves» per transitum ostendit regis augurium. Item cygni nullis dant nisi nautis, sicut lectum est in
Abbreviated transcription (Latin):
carpis accipis ut & placidam carpebant membra quietem tꝑ¬
riam: carthaginem a colonis. adueneris urbem. hystero logia
ut supra perge modo tantũ modo hoc est haec tibi sola sit cura
nam liberate sunt naues perfer: iinperatiuus est modus ut
fer ciueres amarylli foras. Reduces. proprie reduces dicuntu
quuĩ pexicula euadunt. sic infea ut ⁊educes illi ludunt .s. post
periculũ illatum ad aquila. uersis aqui lonibus. quia post ꝗ̃ ad afri¬
cam iter uerterunt/ aduersus ante aquilo coepit es prosperioꝵ.
N. feustra auxiũ uani docuere parentes: hoc aũt ad confit¬
mandum errorem gneae dixit/ ne diuinando deam ẽs ceede¬
rotur ꝙ aũt dicit uani parentes aut hẏpallage est i. uanum
augureũ: ut dare classibus austros. Eibant obscuri sola sub
nocte pro ipsi soli per obscuram noctem. aut certe uani parẽtes
qui tes falsas e manes docent. E per hoc plerunque decipere ostendit

Expanded text:
CARPIS accipis, ut «et placidam carpebant membra quietem». TYRIAM Carthaginem a colonis. ADVENERIS VRBEM hysterologia ut supra. PERGE MODO tantummodo, hoc est ‘haec tibi sola sit cura, nam liberatae sunt naves’. PERFER imperativus modus est, ut «fer cineres, Amarylli foras». REDVCES proprie ‘reduces’ dicuntur qui pericula evadunt; sic infra ut «reduces illi ludunt», scilicet post periculum inlatum ab aquila. VERSIS AQVILONIBVS quia, postquam ad Africam iter verterunt, adversus ante Aquilo coepit esse prosperrimus. NI FRVSTRA AVGVRIVM VANI DOCVERE PARENTES hoc ad confirmandum errorem Aeneae dixit, ne divinando dea esse crederetur. Quod autem dicit ‘vani parentes’, aut hypallage est, id est vanum augurium, ut «dare classibus austros» et «ibant obscuri sola sub nocte» pro ‘ipsi soli per obscuram noctem’; aut certe ‘vani parentes’ qui res falsas et inanes docent, et per hoc decipere plerumque ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
hẏmaeneus quidam apud athenas interbella saeuisima uirgi¬
nes liberauit. Quam ob causam nubentes eius inuocant numen
quasi liberatoris uirginitatis. hinc ẽ apud romanos thalasius in¬
uocatur.cum .N. raptu sabinarum plebeius quidam raptam
pulcherrimam duceret/ ne ei auferẽturr ab aliis thalasionis eaz
ducis nobilis et simulauit: cuius nomine fuit tuta uitginitas

Expanded text:
Hymenaeus quidam apud Athenas inter bella saevissima virgiHymenaeus quidam apud Athenas inter bella saevissima virgines liberavit; quam ob causam nubentes eius invocant nomen quasi liberatoris virginitatis. Hinc etiam apud Romanos Thalassio invocatur; cum enim in raptu Sabinarum plebeius quidam raptam pulcherrimam duceret, ne ei auferretur ab aliis, Thalassionis eam ducis nobilis esse simulavit; cuius nomine fuit puellae tuta virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
persona ornatus argiuae helenae. ꝙ ilione quos gesserat olim.
ut hoc priami gestamen erat. quem admodum plerunq exlon
laborat hoc sexmone probare abȩnea non esse proditam pr̃iay
duram propter aueũ sicut & nouas uestes uidemus. signifitat
autem tunicã palliũ: quod secundum uarronem palla dlicta est
abirrugatione & ĩ mobilitate: quȩ est circa finem huius modi ue
uelanien: cycladem significat:¬
I flexibile uirgultũ dicunt. in cuius imitationem iarte uestis gena¬
tire. ornatus argiuae helenas: N uicinitate dixit eregiuae Ged
paulo post mycaenis cum spartana fuerit/ quae ciuitas est laco¬
niae. Nam legimus. Ne duce dardanius spartam expugnauit
adulter. & uide iam omen infelicitatis futurae cum dido adu¬
Iterae suscepit munera. Inconcessos q hẏmaeneos. E fato ꝗ legibus¬
mufhymaeneus aũt ut alii dicunt deus est nuptiarũ. ut alii
quidam iuuenis fuit qui die nuptiarum oppressus ruina est uñ

Expanded text:
persona, ut 'ornatus Argivae Helenae' et 'Ilione quod gesserat olim', persona, ut 'ornatus Argivae Helenae' et 'Ilione quod gesserat olim', ut "hoc Priami gestamen erat" : quemadmodum plerumque ex lonlaborat hoc sermone probare ab Aenea non esse proditam patriamduram propter aurum, sicut vel novas vestes videmus. significat autem tunicopallium, quod secundum Varronem palla dicta est ab inrugatione et mobilitate, quae est et circa finem huiusmodi veELAMEN cycladem significaid est flexibili virgulto in cuius imitationem arte vestis ornatur. ORNATVS ARGIVAE HELENAE a vicinitate dixit ‘Argivae’. Et paulo post ‘Mycenis’, cum Spartana fuerit, quae civitas est in Laconica; nam legimus «me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter». Et vide iam omen infelicitatis futurae, cum adulterae suscipit munera. INCONCESSOSQVE HYMENAEOS et fato et legibus. Hymenaeus autem, ut alii dicunt, deus est nuptiarum, ut alii, quidam iuvenis fuit qui die nuptiarum oppressus ruina est; unde