comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ eũ intrauerit. uel qͦmͦ redierit: qͥ
natura ẽ inuisibilis. Sic ẽ om̃is quinat᷑
est ex sp̃ũ. Et ipse enim inuisibiliter a¬
gente spũ. incipit ẽẽ. quod non erat.
ita ut infideles nesciant unde ueniat &
quo uadat: id ẽ quia a gr̃a regeneratio¬
nis uenit in adoptionẽ filioꝵ dĩ. & ua
dit in ꝑceptionem regni cȩlestis. Queren-¬
uolens ei qui magister uocet᷑. cũ sit igna¬
rus sacramentoꝵ cȩlestiũ: sed adhumili¬
tatis illum uiã ꝓuocans sine qua ianua
celestis non potest aꝑiri. Si terrena dixi
uobis & non creditis: quomͦ si dixero uob̃
cȩlestia credetis:. Terrena illis dixit. ut
in suꝑiori lectione inuenimꝰ: cũ de passi¬
one ac resurrectione sui corporis qͦa de
terra assumpserat. loqueretur dicens. solui
te templũ hoc. & intͥb dieb excitabo illud.
Non tamen credebant uerbo qđ dixit.
sed ne hoc quidem intelligere ualebant:
quia non de alio quã de templo corporis

Expanded text:
quomodo intraverit, vel quomodo redierit, quia quomodo intraverit, vel quomodo redierit, quia natura est invisibilis. Sic est omest ex Spiritu. Et ipse enim invisibiliter agente Spiritu incipit esse quod non erat, ita ut infideles nesciant unde veniat, aut quo vadat, id est, quia a gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in perceptionem regni coelestis. Quaerenvolens ei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in superiori lectione invenimus, cum de passione ac resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loquerette templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Non tamen credebant verbo quod dixit, sed ne hoc quidem intelligere valebant  Beda, volebant, quia non de alio, quam de templo corporis
Abbreviated transcription (Latin):
do habiumꝰ inderisum: & in similitudi¬
nunc filii cdĩ sumus: & nondum apparuit
quid erimꝰ. Quod gͦ natũ est ex sp̃u sp̃s
est: quia qui ex aqua & spũ regeneratur.
inuisibiliter in nouum mutat᷑ hominẽ:
& de carnali efficit᷑ spiritalis. Qui ideo re¬
cte non solum spiritalis. sed etiã sp̃s uo
catur: quia sicut substantia sp̃s inuisibi
filius: cum uisibiliter omĩb caro. & filiꝰ
hominis appareat. Sequit᷑. Non mireris
quia dixi tͥ: oportet uos nasci denuo. Sp̃s
ubi uult spirat. & uocem eiꝰ audis: sed ne¬
scis unde ueniat. aut quo uadat. Sic ẽ oĩs
qui natꝰ ẽ ex sp̃u. Sp̃c ubi uult spirat:.
qͥa ipse habet in potestate. cuiꝰ cor gr̃a sue
uisitationis illustret. Et̃ uocẽ eius audis:
cum te p̾sente loquit᷑ is qui sp̃u sco repletꝰ
est. Sed nescis unde ueniat aut quo ua¬
dat: qui etiam site p̃sente quempiam sp̃s
ad horam impleuerit. non potes uidere

Expanded text:
do habuimus in derisum, et in similitudido habuimus in derisum, et in similitudinunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus . Quod natum est ex Spiritu, spiritus est, quia qui ex aqua et Spiritu regeneratur, invisibiliter in novum mutatur hominem, et de carnali efficitur spiritalis. Qui ideo recte non solum spiritalis, sed etiam spiritus vocatur, quia sicut substantia spiritus invisFilius, cum visibiliter omnibus caro et filius hominis appareat. Sequitur: Non mireris quia dixi tibi: Oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis; sed nescis unde veniat, et quo vadat. Sic est omnis, qui natus est ex spiritu. Spiritus ubi vult spirat, quia ipse habet in potestate, cujus cor gratia suae visitationis illustret. Et vocem ejus audis, cum te praesente loquitur is, qui Spiritu sancto repletus est. Sed nescis unde veniat, et quo vadat, quia etiam, si te praesente quempiam spiritus ad horam impleverit, non potes videre
Abbreviated transcription (Latin):
dit namq illi iħc. Am̃ am̃ dico tͥ nisi quis
renatus fuerit ex aqua & spũ: non potest
introre in regnũ di. Cuiꝰ natiuitatis mo¬
dum subsequenter exponens prorsusq a
carnali distingens ait. Quod natũ ẽ ex car
Atq iło carnalis generatio uisibiliter am¬
ministratur uisibilib incrementis: quia qui¬
in carne nascitur ꝑ ȩtatũ momenta ꝓficit:
spiritalis autem generatio tota inuisibilit̾
fontem descendere: uidetur aquis intingni.
uidet᷑ de aquis ascendere. Quid autẽ in illo
lauachiỹ regenerationis egerit minime
nouit: quia peccator infontem descendit.
sed purificat᷑ ascendit. Filiꝰ mortis descendit:¬
tionis descendit: sed filiꝰ reconciliationis as¬
cendit. Flius iracundiȩ descendit: sed filius
misecłiȩ ascendit. filius di aboli descendit:
sed filius dĩ ascendit. Sola hȩc nouit ec¬
te qualis intrauit: totũq ludus qd agit᷑
Unde in fine uidentes głam scoꝵ: dicent
gementes intormentis. Hi sunt qͦs aliqͣn¬

Expanded text:
 amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu non potest introire in regnum Dei. Cujus nativitatis modum subsequenter exponens prorsusque a carnali distinguens, ait: Quod natum est de caratque ideo carnalis generatio visibiliter administratur visibilibus incrementis. Qui in carne nascitur, per aetatum momenta proficit: spiritalis autem generatio tota invisibiliterfontem descendere, videtur aquis intingui, videtur de aquis ascendere; qui autem in illo lavacrum regenerationis egerit, minimenovit, quia peccator in fontem descendit, sed purificatus ascendit. Filius prtionis descendit, sed filius reconciliationis ascendit; filius irae descendit, sed filius misericordiae ascendit; filius diaboli descendit, sed filius Dei ascendit. Sola haec Ecte qualis intravit, totumque ludus esse quod agitur. Unde in fine videntes gloriam sanctorum dicent gementes in tormentis: Hi sunt quos aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
na fac̾e̾ ꝗ̃ tu facis: nisi fuerit d̃s cũ eo.
Ado gͥ iñm uenisse. ad magisterium cȩ¬
leste mundo adhibendum confessus est:
esse cognouit. Sed quia quẽ magistrũ
nouerat ueritatis. studiose docendus
adiit: merito ad agnitionem diuini¬
tatis eiꝰ. ꝑfectȩ doctus subiit: merito utriꝰ¬
q natiuitatis eiꝰ diuinȩ scilic& & hrima¬
ne. sed & passionis atq ascensionis ipsuᷤ
archana ꝑc̾epit: nec non etiã modum¬

Expanded text:
na facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum venisse ad magisterium coeleste mundo adhibendum confessus est, esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, merito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis atque ascensionis ipsius arcana
Abbreviated transcription (Latin):
de una qũa nouerat natiuitate. an poss&
iterari. uel quo ordine regeneratio posset
impleri querebat: ne huius exꝑs rema¬
nendo. uitȩ cȩlestis particeps ẽẽ nequiret.
Notandum autem quia quod de carnali
dixit. hoc etiã de spiritali est generatio-¬
ne sentiendum: nequ̾aqũa uidelic& eã
postquã semel expleta fuerit. posse re-¬
peti. Siue enim hereticus. siue scismaticꝰ.¬
siue facinorosus qͥsq in confessione sc̃ȩ tͥnita¬
tis bapt̾iret. non ualet ille qui ita bapti¬
zatus est a bonis catholicis rebaptirari:. ne
confessio uel inuocatio tanti nominis ui¬
deatur annullari. Et quia nichodemus ad
primã dñi responsionem sollicit᷑ qͦmͦ sit in¬
plenius instrui & quia scda natiuitas ñ

Expanded text:
de una quam noverat nativitate, an posset de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat, ne hujus expers remanendo, vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali est regeneratione sentiendum: nequaquam videlicet eam, postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus, sive schismaticsive facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet, non valet ille, qui ita baptizatus est, a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus quomodo sit inplanius instrui, et quia secunda nativitas
Abbreviated transcription (Latin):
pondit ei iñc: & dixit ei. Am̃ am̃ dico tͥ
nisi quis natus fuerit denuo: non po¬
test uidere regnũ dĩ. Quȩ sententia tan¬
to aꝑtius cunctis fidelib luc&: quanto
constat. quia sine huius luce fideles eẽ
nequeunt. Quis & enim sine lauachro
regenerationis. remissionẽ peccator ũ
consequi: & regnũ ualet intrare cȩloꝵ
Sed nnchodemus qui nocte uenit ad dñm:
nec dũ lucis mysteria caꝑe nouerat. Nam
& nox in qua uenit: ipsam eiꝰ qua p̃me¬
batur ignorantiam designat. Necdũ enĩ
eoꝵ numero sociat᷑ erat:. de quib ait apłs.
fuistis aliquando tenebrȩ: nunc autem
lux in dño. Sed inter eos potiꝰ erat: de qͥb
loquit᷑ ysaias. Surge illuminare hierłm
quia uenit lumen tuum: & gła dñi su¬
potest homo nasci cum sit senex: Nũqͥo
potest inuentrem matris suȩ iterato in¬
troire & nasci:. Qa enim scdẽ natiuitatis
adhuc nescius ꝑseuerabat: de salute au¬
dem sua iam sollicitꝰ extiterat: necessario

Expanded text:
dixit ei: Amen amen dico tibi: Nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Dominum, necdum lucis mysteria capere noverat. Nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat. Necdum enim eorum numero sociatus erat quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in loquitur Isaias: Surge, illuminare, Hierusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini susenex? Nunquid potest in ventrem matris suae iterato introire, et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario
Abbreviated transcription (Latin):
& tempestates. Ecce in ȩqualitas aeris.
Quia gͦ omnia consummanda sunt.
ante consummationem omnia ꝑtur¬
bantur. Et qui in cuncꝰtis delinquimꝰ.
incunctis ferimur: ut impleatur
quod dicit᷑: pugnabit ꝓ eo orbis ter-¬
rarum. contra insensatos. Omnia nã¬
q quȩ ad usum uitȩ accepimus: ad
usum conuertimus culpe. Sed cunc¬
ta quȩ ad usum prauitatis infleximꝰ:
adusum nobis uertunt᷑ ultionis. Tran¬
quillitatem quippe humanȩ pacis.
adusum uertimus uanȩ securitatis.
Peregrinationem terrȩ: ꝓhabitione
dileximus patriȩ. Salutem corporũ:
redegimus in usum uitioꝵ. Ubertatis
habundantiam. non ad necessitatem
carnis. sed ad ꝑuersitatem intorsimꝰ
uoluptatis. Ipsa serena aeris: ad amo

Expanded text:
et tempestates, ecce inaequalitas aeris. et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amo
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ꝑ loca. & pestilentiȩ & fames.
terroresq de cęlo & signa magna
erunt. uel sicut in quib dam codi¬
cibus inuenitur: terroresq de cȩlo
& tempestates. atq post subditur
& signa magna erunt. Ultima tͥbu¬
latio multis tribulationib p̾uenit᷑.
Et ꝑ crebra mala quȩ p̾ueniunt in¬
dicantur mala ꝑpetua quȩ subse¬
quuntur. Et ido post bella & sedi¬
diones non statim finis. qui a mul¬
ta debent mala p̾currere: ut ma-¬
lum ualeant sine fine nuntiare. S
cum tot signa ꝑturbationis dicta
sint oportet ut eoꝵ considerationẽ
breuiter ꝑ singła ꝑstringamus: qͥa
necesse est ut alia e celo. alia e terra.
alia ab elementis. alia ab hominib
patiamur. Ait enim. Surget gens
contra gentem. Ecce ꝑturbatio homi-¬
num. Erunt terre motus pͥ loca. Ecce
respectus ire desuꝑ. Erunt pestilentiȩ.
Ecce in ȩqualitates corpoꝵ. Erit fames.
Ecce sterilitas terrȩ. Terroresq de cȩlo

Expanded text:
erunt per loca, et pestilentiae et fames, erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
uia longius
ab urbe digressi sumus.
ne ad reuertendum nos
tardior hora p̾pediat:
necesse
est ut expositionem sc̃i euangelii
breuior sermo transcurrat. Dñs ac re-¬
demptor nr̃ perituri mundi p̾curren-¬
tia mala denuntiat. ut eo minus per-¬
turbent uenientia. quo fuerint p̾sci¬
ta. Minus enim iacula feruint:
quȩ p̾uidentur. Et nos tolerabilius
mundi mala suscipimus: si contra
hȩc ꝑ p̾scientiȩ clipeum munimur.
Ecce & enim dicit. Cum audieritis
prelia & seditiones. nolite terreri:
oportet primum hȩc fieri sed non¬
dum statim finis. Pensanda sunt uer-¬
ba redemptoris nr̃i ꝑ quȩ nos aliud
interius. aliud exterius passuyos de
nundiat. Bella quippe ad hostes
ꝑtinent: seditiones ad ciues. Ut gͦ
nos indicet interius exteriusq turba-¬
ri: aliud nos fatetur ab hostib. ali-¬
ud a fr̃ib ꝑpeti. Sed his malis p̾ue-¬
nientib ⁊ quia non statim finis se¬
quatur adiungit. Surget gens con¬
tra gentem. & regnum aduersus
regnum: & terrȩ motus magni

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus magni
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. Tu cum ꝑegre ꝓficisceris: thes¬
auri tuoͥ necessario domi remanent.
Quib longe a te positis semꝑ trepidus.
semꝑ incertus es. ne cum redieris dom̃ũ.
non habeas quod habebas. Ita dũ semꝑ
a missionem eoꝵ metuis: apud conscien¬
tiam tuam nudus & pauꝑ es. Ego au
na. qm̃ non terreno specu. sed thesau¬
ro pectoris retinentur. Tu cum recedis
e seculo. relinquendo tuas diuitias ꝑ
didisti: ego autem cum mͥ de hoc
mundo migrare contingit: diuitias
meas mecum ad ꝑadysum ueho. Tuas
diuitias post mordem exemplo illius
pupurati diuitis. ignis & tenebre sub¬
sequentur : meas diuitias exemplo
lazari sinus abrahȩ & beatitudo susci¬
piet

Expanded text:
ramus. Tu cum peregre proficisceris, thesramus. Tu cum peregre proficisceris, thesauri tui necessario 267 domi remanent, quibus longe a te positis, semper trepidus, semper incertus es, ne cum domum redieris, non habeas quod habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego autna, quoniam non terreno specu, sed pectoris thesauro retinentur. Tu 268 cum recedis a saeculo relinquendo, tuas divitias per idisti; ego autem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, divitias meas mecum ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequentur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipiet
Abbreviated transcription (Latin):
usum. ne aꝑtio latebrarum sit causa
ꝓdendi. Seruant autẽ illud: & non
utuntur. Seruant in quam. Custodes
ergo dixerim istos esse non dominos:
& alienum attendere diligenter non
non ꝓprium conuenienter expendere.
Quid gͥ fr̃s: putatis habere aurũ. ẽẽ
diuitias: Ego dixerim maiores ẽẽ.
aurum non habere diuitias. Pretio¬
sior enim mens est quȩ aurum despi¬
cit. quam quȩ aurum requirit. Maio¬
res plane sunt diuitiȩ non habere aurũ
sed aurum habentib eminere. Qui eñi
ꝓpriis habundat bonis scłi thesauros
non requirit. Bona enim sunt ꝓpͥa.
honestas. sobrietas. miscdia. castitas: quȩ
bona omnia. auro magis sunt p̃tiosa.¬
Ut sciatis quia his ista uiliora sunt me¬
talla. auri talenta emi possunt. argenti
uasa comparari possunt: honestas sola
non potest emi. Honestas enim non emi
tur. sed ad quiritur: quia non constat
p̾tio sed uirtute. Tu gͥ qui aurum pos¬
sides. si placet bona nr̃a inuicem confe¬

Expanded text:
usum, ne apertio latebrarum sit causa usum, ne apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, servant, inquam; custodes ergo dixerim istos esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expendere. Quid ergo, fratres, putatis habere aurum esse divitias? Ego dixerim majores esse divitias aurum non habere: pretiosior enim mens ejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis sunt put sciatis, quia his ipsa viliora sunt metalla. Auri talenta erui possunt, argenti vasa comparari possunt, honestas sola non potest erui; htur, sed acquiritur; quia non constat pretio, sed virtute. Tu igitur, qui aurum possides, si placet, bona invicem confe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dam ueluti ad negotium ꝓuocari.
Om̃s gͥ pene lucris ac negotiis studert.¬
& cum primo surgunt diluculo. non
cogitant nisi ut aliquid undecume
ꝑcipiant. Quos si aut honestas conu¬
cerit. aut retruderit iudicantis auc̃¬
toritas. cur res alienas diripiant:
dampnum sibi fecisse queruntur. Sine
causa inquiunt militamus: sine cau¬
sa laboramus. Hodie domum referre
nil potui: iniquitas iudicis mala
me facere non ꝑmisit. Cunctos gͥ pene
homines agatat auaritia. nullũ de
his quietum ẽẽ ꝑmittit. hi enim
qui nichil habent. cupiditate tor¬
quentur: illi qui diuitias possident.
sollicitudine cruciant᷑. Nec ipsis enim¬
bene est qui recondito auro incubant.
immo ipsis est grauius. Semꝑ enim
sunt anxii. mesti solliciti. ne hoc seruiᷤᷤ
auferat. ne fur effodiat. Atq icło re¬
trudentes illud tenebris ita abscond̃t:
ut om̃ium subterfugiat notitionẽ.
Nichil ex eo ꝓferentes aliquando ad

Expanded text:
praeda veluti ad negotium provocari. praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur; nec ipsis bene est qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus auferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Unde si habentib aurum posside¬
re ꝓhibet. non habentium cupiditatẽ
qua pena condempnat: Et si qui ꝓ¬
pria retinent amittere iubentur: illi
qui aliena diripiunt. quam grauit᷑
feriuntur: Sunt enim pleriq fr̃s qͥ
cum humili loco geniti fuerint &¬
nullas a parentib diuitias consecuti
sint: tanta auaritiȩ cupiditate iactan-¬
tur. ut putent se sine causa natos. nisi
aurum quo quo pacto possiderint.
Exxistimantes enim sicut ait ꝓpħa ui-
tam hominum compositam ad lucrũ
non dubitant undelibet ex malo adqͥ-¬
rere: atq ita huiusmodi dum lucrũ
auri querunt. dampnum salutis in¬
est qui hoc non sit imbutus. Pauci ad¬
modum sapientes. ab hac pestilentia se
defendunt. Si negotiatorem cogites. ꝓpt̾
auaritiam primus in culpa est. Si
militantem respicias: cupiditas est illi¬
tota causa miliciȩ. Si officia singła
ꝑscruteris: inuenies homines not¬
honestate adduci ad obsequium: sed

Expanded text:
dicit; unde si habentibus aurum possidedicit; unde si habentibus aurum possidere prohibet, non habentium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur, illi qui aliena diripiunt quam graviter feriuntur? Sunt enim plerique, fratres, qui cum humili loco geniti fuerint, et nullas a parentibus divitias consecuti sunt, tanta avaritiae cupiditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi aurum quoquo pacto possederint; existimantes enim, sicut ait propheta , vitam hominum compositam ad lucrum, non dubitant undecunque, etiam ex malo, acquirere; atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inusquisque est qui hoc non sit imbutus? Pauci admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines nohonestate adduci ad obsequium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qui uult post me uenire tollat cru¬
cem suam & sequat᷑ me. Num quid
quuntur agnum dĩ ut crucifixi st̃
ut sequant᷑: Num qͥd paulus apłs
crucifixus fuerat cum dicebat: mͥ
autem absit głari nisi in cruce dñi¬
crucifixus est & ego mundo: Hoc aut̃e
dicit. ut intelligas crucem non ligni
esse patibulum. sed uitȩ uirtutisq ꝓ¬
positum. Tota gͥ uita xpĩani homi¬
nis si scdm euangłm uiuat. crux est
atꝙ martyrium. Sed hoc est quod
in nobis difficile repperitur. ut om̃s
atq ideo quotiens cũq uoluptatibus
uolutamur: crucem saluatoris amitti¬
mus. Ap̃c enim est castitas. pax ueritas.
mansuetudo. Quomodo gͦ potest casti¬
tati testimonium ꝑhibere corruptus:
Aut quomodo potest pacem p̃dicare:
cuius animus semꝑ in lite est: Quo pa¬
Aut mansuetudinem. qualiter seruabit
inconstans: Quomodo inquã possumus
ad martyrii głam ꝑuenire cum dicat
oñs nolite possidere aurum: nos etiã¬

Expanded text:
Qui vult post me venire, tollat cruQui vult post me venire, tollat crucem suam, et sequatur me . Numquid quuntur Agnum Dei, crucifixi sunt ut sequantur ? Numquid Paulus apostolus crucifixus fuerat, cum dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domicrucifixus est, et ego mundo ? Hoc autem dicit, ut intelligas crucem non ligni esse patibulum, sed vitae virtutisque propositum. Tota igitur vita Christiani hominis, si secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficile reperitur, ut omnesatque ideo, quotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, pax, veritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo paaut mansuetudinem qualiter servabit inconstans? Quomodo, inquam, possumus ad martyrii gloriam pervenire, cum dicat Dominus: Nolite possidere aurum .
Abbreviated transcription (Latin):
deberent ad ꝓfectum salu¬
tis nr̃e martyrum exempla
sc̃oꝵ. qui ꝓpter adipiscendã
celestem coronam om̃ib se mandatis do¬
minicis subdiderunt: & ita cunctis
deuinxerunt se legib saluatoris: ut ꝑpt̾
ante actam uitam mererentur ad hanc
martyrii głam ꝑuenire. Non enĩ illo
in tempore tantum ꝑfecerunt p̾ceptũ
oñi quo confessionis supplicium ꝑtule-¬
runt: sed necesse est illos prius scđ̃m
nibus potirentur. Necesse est enim¬
inquam ut initia bona fuerint. qͦꝵ¬
finis est optimus subsequutus : & mar-¬
tyres eos non solum fuisse cum passi st̃.
sed etiam martyres xp̃i fuisse cum
uiuerent. Martyr enim grece: lati-¬
ne testis dicitur. Quotiens cumq bo¬
nis actib mandatum xp̃i facimus:
totiens xp̃o testimonium ꝑhibemꝰ.
Unde & crux dñi non illa tantum
dicitur quȩ passionis tempore ligni
affixione construitur. sed illa quȩ
totius uitȩ curriculo cunctarum
disciplinarum uirtutib coaptatur.
De qua mͥ uidetur saluator dicere.

Expanded text:
deberent ad profectum salutis nostrae martyrum exempla sanctorum, qui propter adipiscendem coelestem coronam omnibus se mandatis dominicis subdiderunt; et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter anteactam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt praeceptum Domini, quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse est illos prius secundum nibus potirentur. Necesse est enim, ut initia bona fuerint, qfinis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum passi sunt, sed etiam tunc martyres Christi esse cum viverent. Martyr enim graece, latine Testis dicitur. Igitur quotiescumque bonis affectibus mandatum Christi facimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non tantum illa dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salvator dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis alligatus. ut uerbum di mo¬
lat. dm̃ cęli querat: sed oꝑte mentis ce¬
citate suffusus uultum animi erigere
ad dm̃ cordis ocłos leuare non possit ad
celum : Sed qm̃ molam asinariam sax¬
um eẽ constat: uideamꝰ si & paganoꝵ
talis est mola. Talis est plane. Saxea
enim mola est paganoꝵ. iupiter. hercu-¬
lesq lapideus: circa quos cecis oculis
frequenti errore circumeunt. Cȩcos in¬
quam dixerim eoꝵ ocłos: qui putant
se uidere quod non uident. Aspicientes
enim saxum: đm se uidere confidunt.
At tamen qui molam uoluit. consum¬
mandi aliquando finem oꝑis hab&.
exeundi spem gerit laboris. Cui uero
mola asinaria ad collum suspendit᷑:
portat lapidem. qui portare debuerat
iugum dñi. Asinus gͦ ad molam. cęcus
ad lapidem gentilis ad saxum. qui
adorat eum quẽ non uidet nec agno¬
scit. Ds̃ enim non manufactis habi¬
tat. nec metallo aut saxo cognoscit᷑.
hic gͦ gentilis popłs cum ꝑsecutionẽ xp̃i¬

Expanded text:
vinculis alligatus, ut verbum Dei movinculis alligatus, ut verbum Dei molat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo gentilis populus cum persecutionem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ci idonei. & monachi religiosi uel lai¬
ci. Quisq gͥ his irreuerens aut contu¬
meliosus extiterit. hac beluina pena
plectetur: ut informi saxo religato
illi ad collum p̃cipitetur in mare. Sed
uideamus cur scandalizantib xp̃ianos
ista pena decreta sit: aut quid sibi ue-¬
lit ipsa sententia. Puto enim illam.¬
aliquod mysterium continere. Quasi
uero non sufficeret in mare homini
demergendo saxum qualecumq non
magnum aut enorme. sed mole asina-¬
riȩ lapis ei religetur ad collum: ut cũ
ꝑituro homine ꝑeat res usui necessaria.
Sed puto hoc magis esse quod in scͥp¬
turis asini figura popls gentilium
nuncupatur: qui clausis oculis circa
ignorantiȩ molam erroris sui gyro
ꝑtrahitur: & sine ulla cursus directi¬
onȩ uestigiis in se sepe redeuntib in¬
uitus usui laborat alieno. Nonne
enim tibi uidetur molam asinariã
uoluere popłs gentilis quam̃diu in im¬
ꝑitiȩ suȩ labore uersatur: nature qͥdem

Expanded text:
ci ido nei, monachi religiosi, vel laici ido nei, monachi religiosi, vel laici? Quisquis igitur his irreverens, aut contumeliosus exstiterit, hac belluina poena plectetur, ut informi saxo relegato illi ad collum praecipitetur in mare. Sed videamus cur scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enim aliquod mysterium continere: quasi vero non sufficeret in mare homini demergendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam asinariam volvere populus gentilis, quandiu 288 in imperitiae suae labore versatur? naturae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quod scĩ sunt. Sic gͥ & adam custodi¬
ens honestatis angłicȩ dignitatem. erat
quidem nudus mundanis uestibus.
sed immortalitatis erat splendore ue¬
stitus. Nil prauum respiciebant ocłi eiꝰ
non cor eius turpe aliquio cogitabat.
Erat apud honestas mentes. nuditas ip¬
sa uestita. Sicut enim apud nequam
homines turpis cogitatio a concupiscen¬
tia uestib non arcetur : ita apud scos
uiros honesta simplicitas ad concupis¬
cendum nuditate non trahitur: sed si¬
cut uitiosis ad corruptelam nuda st̃
omnia: ita religiosis ad castimoniam
oꝑta sunt uniuersa. Quod autẽ ait
euangłica lectio. qui scandalirauerit
unum depusillis istis qui in me credt̃:
expedit ei ut suspendatur mola asina¬
ria in collo eius. & mergatur in ꝓfun¬
dum maris: pusillos hic non ȩtate pue¬
ros. sed malicia paruulos dicit. sicut
apl̃s ait. Malicia paruuli estote: ut sen-¬
sib ꝑfecti sitis. Qui sunt isti. nisi cleri¬

Expanded text:
quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiquod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis . Qui sunt isti nisi cleri
Abbreviated transcription (Latin):
& expediti ad cęli ianuam ꝓꝑemꝰ. Quam
autẽ incongruum & absurdum est. ut quẽ
nudũ mat̾ genuit nudũ suscepit eccła: di¬
ues intrare uelit in celum:. Pptẽa adoles¬
centi illi diuiti in euangłio a saluatore di¬
bus. Usq adeo enim nuda uirtus ap¬
ta cęlo est. ut quamuis iustus. quamuis
sc̃s. aurũ uel diuitias possidens. non
possit eẽ ꝑfectus. Talem enim uoluit
adolescentem illum dñs ad ꝑadysum
redire: qualis adam fuerat de ꝑadysi
sublimitate deiectus. Nudus enim adã:
incola ꝑadysi fuit. Deniq post peccatũ
nuditatem suam p̾uidens: folio puden
da contexit. Prius enim quam peccaret
honestatis erat colore uestitus: atq id̾o
nuditatem in honestam non natura in¬
stituit: sed delicti reatus inuenit. Nam
& scĩ angłi insplendidissimo habitu con¬
stituti: numqͥd tunicis oꝑiunt᷑ & pal¬
liis : Sed cum sit in illis natiuitatis suȩ
nuda substantia: uestiti uidentur esse

Expanded text:
, et expediti ad coeli januam properamus. Quam , et expediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Salvatore dibus. Usque adeo enim nuda virtus apta coelo est, ut, quamvis justus, quamvis sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fuerit pacientior ad iniuriam: po¬
tentior constituet᷑ in regno. Non enim
ad imꝑium celoꝵ ꝑuenit᷑ suꝑbia diui¬
tiis. p̃fecꝰtura: sed humilitate pauꝑie.
lenitate. Ar̾ta enim & angusta ura ẽ.
quȩ diicit ad regnum. Quisquis gͦ hono¬
ribus inflatus fuerit. & auri thesauris
dilatatꝰ : tanquam onustum & impe¬
ditum animal ꝑ angustum regni iter
transire non poterit. Simul etiam ut
se estimat ꝑuenisse: sarcinam eiꝰ exigua
porta non capiens reꝑcussa limine re¬
trorsum redire cogetur. Tam enim an¬
gusta est diuiti porta cȩlestis. qũã est
camelo acus foramen exiguum. Unde
ait dñs. facilius est camelum ꝑforamen
acus transire : quam diuitem intrare
in regnum cęloꝵ. Sicut enim camelum
animal tortuosum atq deforme exigua
cauerna preterire non patitur: ita &
diuitem auarum. atq mendacem. arta
cęli ianua minime intrare ꝑmittit. Na
ido nudi in hoc scło nascimur. nudi etiã

Expanded text:
ergo fuerit patientior ad injuriam, poergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum pervenitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum . Sicut enim camelum, animal tortuosum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo nascimur, nudi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
i diligenter audistis euan¬
gelicam lectionem. intel¬
ligere potestis. quia mi¬
nistris ac sacerdonbus
dĩ reuerentia debeatur:
uel quia ipsos clericos inuicem humi-
litate se oporteat p̃uenire. Ait enim dñs
ꝑcunctantib discipłis. quis eoꝵ in reg¬
no cęloꝵ maior esset futurus: statuto
coram om̃ib puerulo. Quicumq hu¬
miliauerit se sicut puer iste: hic ma¬
ior erit in regno cęloꝵ. Unde intelligi¬
mus. qđ humilitate ꝑuenit᷑ ad regnũ:
simplicitate penetrat᷑ ad cȩlum. Quisqͥs
gͦ cupit diuinitatis tenere fastigia: hu¬
militatis ima sectẽtur. Quicumq uult
frẽm p̾uenire regnando. prius illum
preueniat obsequendo: sicut ait apłs.
Honore inuicem p̾uenientes. Uincat
eum officiis: ut possit uincere scitate.
Si enim te non lesit frĩs obsequium:
meretur ut diligas. Quod si forsitan
lesit: magis obsequium meretur ut
uincas. Hȩc enim nr̃ȩ xp̃ianitatis sũ¬
ma est: ut amantib uicissitudinem
ledentib pacientiam rependamus. Q

Expanded text:
i diligenter audistis evangelicam lectionem, intelligere potestis quae ministris ac sacerdotibus Dei reverentia debeatur, vel quia ipsos clericos invicem humilitatis sedulitate se oporteat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisquis ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ros uirginum sicut sol fulgens. suscepisti
pͥncipatum suꝑ archangłos in celo. O excel¬
lentissima quam hodie ꝑadysus excepit
gaudens : quam cherubin & seraphim cũ
laudib ꝑsecunt᷑: quam martyres candi¬
dati beatificant. quam sc̃oꝵ confessoꝵ stolatꝰ con-¬
celebrat numerus: cui omĩum sc̃arum uir-
ginum cum suis palmis uictricib exultais
occurrit exercitꝰ. O clarissima inter uirgines:
quȩ cum laudib & obsequiis hodie de ter¬
ris exaltata: & magno cum triumpho in
genitͥx xp̃i & piissima miseris ad te confu¬
ua & refoue om̃s qui in te confidunt. Ora
ꝓ totius mundi piaculis. interueni ꝓcle-¬
afflictione captiuoꝵ: sit tͥ pius affectus
suꝑ cȩloꝵ ꝑegrinis. Et quia te sine fine
gaudentem. atq lȩtantem aspicis: quesumꝰ¬
sut preces nr̃as quas tͥ cum fletib fundimꝰ.
ad dm̃ ipsas admittas: eumq ut ꝓprium
filium pro nobis interpelles: ut cum ille

Expanded text:
ros virginum, sicut sol fulgens, suscepisti ros virginum, sicut sol fulgens, suscepisti principatum super archangelos in coelo. O excellentissima! quam hodie paradisus excepit gaudens, quam cherubim et seraphim cum laudibus prosequuntur, quam martyres candidati beatificant, quam sanctorum stolatus concelebrauis palmis victricibus exsultans occurrit exercitus! O clarissima inter virgines, quae cum laudibus et exsequiis hodie exaltata, et magno cum triumpho in genitrix Christi piissima, miseris ad te confu refove omnes qui in te confidunt. Ora pro totius mundi piaculis, interveni pro cleafflictionem captivorum, sit pius affectus super coelorum peregrinos. Et quia te sine fine in coelis gaudentem atque laetantem aspicis, quatenus ut preces nostras quas tibi cum fletibus fundimus ad Deum ipsa admittas, eumque ut proprium filium pro nobis interpelles, ut cum ille
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc est immaculata coitu. fecunda par-¬
tu: uirgo lactans dñm cęli. angłoꝵ cy¬
bum & hominum nutͥens. Ofelicia os¬
cula: lactentis labris impressa. Ofelix
puerperium: letabile angłis. optabile sc̃is
necessarium ꝑditis: congruum ꝓfliga¬
tis. Quas gͦ tͥ laudes o dña totius mundi
saluatio. fragilitas humani generis ꝑsol¬
uet: quȩ solo tuo cõm̾tio recuꝑandi adi¬
tum inuenit: O quã uenerandum & p̃
cȩteris honorandum hunc diem: inqua
d̃i genigͥx uirgo de mundo migrauit ad xp̃m.
quȩ dolori non subiacuit post partum.
non labori post transitum. O ad mirabilẽ
thalamum. quo speciosus ꝓdiit sponsus.
Olux gentium. spes fidelium. taberna-¬
culum głȩ. templum celeste. cui apłi
sacrum reddunt obsequium: ad cuius
angłi canunt triumphum: quam xp̃c
amplexat᷑. O beata maria gaudens ingre¬
oere ꝑadysum: quȩ de terris ad celestem
uitam translata es ab angħis: & inter cho¬

Expanded text:
Haec est immaculata coitu, fecunda parHaec est immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans Dominum coeli, angelorum cibum et hominum nutriens. O felicia oscula lactantis labris impressa! O felix puerperium, laetabile angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Quas ergo laudes, o Domina, totius mundi salvatio, fragilitas generis vet, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? O quam venerandum, et prae caeteris honorandum hunc diem! in quo Dei genitrix virgo Maria de mundo migravit ad Christum, quae dolori non subjacuit post partum, non labori post transitum. O admirabilem thalamum, de quo speciosus forma prodiit sponsus! O lux gentium, spes fidelium, tabernaculum gloriae, templum coeleste, cui apostoli sacrum reddunt obsequium, ad cujus angeli canunt triumphum, quam Christus amplexatur! O beata Maria! gaudens ingredere paradisum, quae de terris ad coelestem vitam translata es ab angelis, et inter cho
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. ex semine abrahȩ orta de tribu iu
gaudentes cernunt. cernentes in herent:
inherentes immortali. im mortaliter ui¬
uunt. Agite gͦ nc̃ gaudentes quod agitis.
cȩlebrate sollempniter qđ cȩlebratis: &
a cordib ur̃is pigritiam mali torporis
excliidite. Qua ex causa animos ur̃os
flamina scĩ amoris accenditeł uoci canti¬
lenȩ sensum ac commnodate: sapienter
beatȩ mariȩ. quam summo cordis deside
Et quia illa meruit mater effici creatoris
nr̃i nos mereamur eam habere apud filiũ
suum. imino & dñm nr̃m & redemptorẽ¬
scłoꝵ. inter uentricem. & in om̃ib auxi¬
liatricem: & quia illa meruit uirtute¬
altissimi obumbrari nos mereamur eius
mundi dña singłari a nobis p̾conio ex¬
tollitur: quȩ singulare commertiũ mun¬
do prebuit. Deniq tantum se ad cęlt fa¬
stigia subleuauit. ut uerbum in pͥnci¬
pio apud dm̃ de sũma celi arce susciꝑet.
Ogenitͥx głosa. o sublimis puerpera: cuiꝰ¬
uiscerib auctor cȩli terreq committit᷑.

Expanded text:
carnem, ex semine Abrahae orta ex tribu Judgaudentes cernunt, cernentes inhaerent, inhaerendo immortali immortaliter vivunt! Agite ergo nunc gaudentes quod agitis, celebrate solemniter quod celebratis, et a cordibus vestris pigritiam mali corporis excludite. Quo excluso, animos vestros flamma sancti amoris accendite, voci cantilenae sensum accommodate, sapienter beatae Mariae, quam summo cordis desiderEt quia illa mater meruit effici Creatoris nostri, nos mereamur habere illam apud Filium suum, imo et Dominum suum, Redemptoredevota, ad obediendum parata, ministerio sibi credito cauta, in persecutione pacifica, in passione Christi mente compassa est. A prophta singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna coeli arce susciperetO genitrix gvisceribus auctor coeli terraeque committitur.
Abbreviated transcription (Latin):
r̃s̃ dilectissimi cum aliqͥd
pro amore creatoris in crea¬
tura eius dignis laudibus
p̃dicat᷑ aut ex tollitur: ad eiꝰ
proculdubio laudem refertum. qui au
magnis laudib celebratur. ad laudem
artificis iure colligit᷑. Sic enim scͥptũ ẽ.¬
uel inꝑfectioni meȩ. Qui cum sim tarduᷤᷤ
ingenio. in doctus eloquio: ex amore tam̃
ad hoc ingerunt: quod digne explere oꝑe¬
om̃ĩpotente dñoñtã effectus quam uolun-¬
tas exquiritur: scđ̾m qđ scͥptum est. Gła

Expanded text:
res dilectissimi, cum aliquid pro amore Creatoris in creatura ejus dignis laudibus praedicatur, aut excolitur, ad Dei procul dubio laudem refertur, qui auceo magis laudibus celebratur, ad laudem artificis jure colligitur. Hinc quoque vel imperfectioni meae, qui cum sim tardus ingenio, indoctus eloquio, tamen ex amore ejus, ad hoc ingerunt quod digne explere omnipotente Domino non tam effectus quam voluntas requir
Abbreviated transcription (Latin):
te rei sacram̃tũ ad iudiciũ sibi mãdu¬
cat ⁊ bibit. Qui ĩmũdꝰ p̾sumit ad xp̃i
acced̾e sacram̃ta q̃ alius nõ digne su¬
mit. nisi qͥ mũdus est. De quib dicit᷑.
Beati mũdo corde: qm̃ ip̃i deũ uidebũt
uiuens pater. ⁊ ego uiuo ꝓpt̾ pr̃em.
et qui manducat me. ⁊ ip̃e uiuer ꝓpt̾¬
me. Non enĩ filius ꝑticipatõe prĩs sit
nificat: efficit nos meliores. Uiuimꝰ gͦ nos
ꝓpt̾ ip̃m manducãtes eũ. idest ip̃m ac¬
ex nobis. Uiuit autẽ ip̃e ꝓpt̾ prẽm mis¬
Sicut misit me uiuens pat̾. ⁊ ego uiuo
ꝓpt̾ prẽm. Et qui manducat me. ⁊ ipse
niuet ppt̾ me. Ac si dicet. Et ego uiuo ꝓpt̾¬
pr̃em. idest ut ad illũ tanqͣm ad maiorẽ
referam uitã meã: exĩanitio mea fecit in
itaq humiliatus uiuo ꝓpt̾ pr̃em: ille rectꝰ¬
uiuit ppt̾ me. Non de ea nat᷑a dixit qͣ semꝑ
est eqͣualis pr̃i: s ea in qͣ minor fcũs est
pr̃e. de qua etiã suꝑiꝰ dixit. Sicut pat̾ht

Expanded text:
tum ad judicium sibi manducat et bibit, quia immundus praesumit ad Christi accedere sacramenta, quae alius non digne sumit, nisi qui mundus est; de quibus dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt vivens Pater, et ego vivo propter Patrem: et qui manducat me, et ipse vivit pme. » Non enim Filius participatione Patris fit nificat, efficit nos meliores. Vivimus ergo nos, propter ipsum manducantes eum, id est, per ipsum acex nobis. Vivit autem ipse propter Patrem, misSicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem, et qui manducat me, et ipse vivit propter me; ac si dicerem, id est, ut ad illum tanquam ad majorem referam vitam meam, exinanitio mea fecit, in itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille rectvivit propter me. Non de ea natura dixit qua semper est aequalis Patri, sed de ea in qua minor factus est Patre; de qua etiam superius dixit: « Sicut Pater habet
Abbreviated transcription (Latin):
formauit: s qd̾ benedictõ ꝯsetrauit.
Maiorẽ q uim esse b̃ndictõis qͣm nature:
u̾gam tenebat moyses. ꝓiecit eã ⁊ fr̃a ÷
serpens. Rursus apprehendit caudã ser¬
pentis. ⁊ in nͥge naturã reu̾tit᷑. Uides gͦ¬
puro meatu aquaꝵ: subuito de fontiũ ue¬
nis sangnis cepit erũpere. nõ erat potꝰ
in fluiuis. Rursus ad ꝓph̾e preces. cruor¬

Expanded text:
ecravit, majoremque vim esse benedictionis, quam naturae; rgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam serpentis, et in virgae naturam revertitur . Vides prpuro aquarum meatu, subito de fontium venis sanguis coepit erumpere: non erat potus in fluviis. Rursus ad prophetae preces cruor
Abbreviated transcription (Latin):
trũ sub figura an sub ueritate hoc
mysticũ calitis sacram̃tũ fiat. ue¬
ritas ait. Caro mea u̾e est cibz ⁊ sanguis
meus ue est potus. Alioqͥn quomͦ mag¬
nũ erit panis quẽ ego dabo caro mea est
ꝓmũdi uita: nõ uera sit caro: Sed quia
hũc panẽ ⁊ uinũ in minist̾io u̾e carnẽ
suã ⁊ sanguinẽ suũ cõsecratõe sp̃c scĩ po¬
tencialit̾ creari. ⁊ cotidie pro mũdi uita
mystice ĩmolari. ut sicut de u̾gine. ꝑ sp̃m¬
scm̃ u̾a caro sine coitu creatur: ita per
eũdem. ex substantia panis ⁊ uiiii. my¬
stice idem corpꝰ xp̃i ꝯsecret᷑. Corpus xp̃i
⁊ u̾itas. ⁊ figura est. U̾itas dũ corpus xͥ:
⁊ sanguis in uͥtute sp̃c scĩ. ⁊ in uͥtute ip̃iꝰ.¬

Expanded text:
trum sub figura, an in veritate hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit caro? Sed quia inum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et sanguis virtute Sp