comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. quod uentrẽ & cetera intestina secerint. alteꝵ
mediũ quod greci mesenteron dicũt. Tertiu qđ ue¬
teres ⁊ram uocarũt. habet᷑q pͥncipiu intestinoꝵ oĩi.
& cibi detum̃ta deducit. De sp̃u autẽ & cibo. quib
accipiendis ut relatũ est. atq reddendis mẽbra que
diximꝰ cũ meatib sibi adiacentib obsẽquũt᷑. hoc obs¬
uatu est. Quod sine haustu sp̃is ultra.uii. horas. Sine
cibo ultra totidẽ dies uita non durat. Septẽ sũt quoq
gradus in corpore. qui dim̾sione altitudinis ab imo
in sũpficiẽ complent. medulla. os. nerius. uena. arte¬
ria. caro. cutis. hec de int̾iorib. In apto quoq sunt
sẽptẽ corporis ꝑtes. Caput. pectus. manus. pedesq.
& pudendũ. Ite que diuidunt᷑. non nisi .uii. cõpa¬
gib iuncta sunt. ut in manib est. humerus. brachiũ.
cubitus. uola. & digitoꝵ nodi term. in pedib uo fem.

Expanded text:
uocatur, quod uentrem et cetera intestina secernit, alterum uocatur, quod uentrem et cetera intestina secernit, alterum medium, quod Graeci μεσέντερον dicunt, tertium, quod ueteres hiram uocarunt habeturque praecipuum intestinorum omnium et cibi retrimenta deducit. De spiritu autem et cibo, quibus accipiendis, ut relatum est, atque reddendis membra quae diximus cum meatibus sibi adiacentibus obsequuntur, hoc obseruatum est quod sine haustu spiritus ultra horas septem, sine cibi, ultra totidem dies uita non durat. Septem sunt quoque gradus in corpore qui dimensiοnem altitudinis ab imo in superficiem complent, medulla, os, neruus, uena, arteria, caro, cutis. Haec de interioribus. In aperto quoque septem sunt corporis partes, caput, pectus, manus pedesque et pudendum. Item quae diuiduntur non nisi septem compagibus iuncta sunt: ut in manibus est humerus, brachium, cubitus, uola et digitorum nodi terni, in pedibus uero femur,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uõ decas. qui & ip̃e ꝑfẽctissimꝰ nũs est ꝑfecto nũo¬
i.eptadi iungit᷑. ut aut decies sẽptẽ aut sẽpties deni com¬
putent᷑ anni hec aphisicis credit᷑ meta uiuendi. & hoc ute
humane ꝑfẽctũ spatiu t̾minat᷑. qđ quisquis excessẽrit. ab
oĩ officio uaciuns. soli ex̾citio lãpientie uacat. & om̃e usum
sũi in sũadendo ht̃. alioꝵ muneꝵ uacatione reu̾endus.
A septima eĩ usq ad decimã sẽptimana. pro captu uiriu
que adhuc singulis ꝑseu̾ant uariant᷑ offĩcia. Idẽ numerus
totiꝰ corporis mẽbra disponit. Septẽ .n. sunt inter hoĩem
que agrecis igra mẽbra nocitant᷑. lingua. cor. pulmo.
iecur. lien. renes duo. & septẽ alia cũ uenis ac mea¬
tib. que adiacent singulis ad cibũ & sp̃m accipiendu
reddendũq sunt deputata. Guttur. stomachiis. aluus.
uesica. & ĩtestina pͥncipalia tria. quoꝵ unũ dissẽptu

Expanded text:
Cum uero decas, qui et ipse perfectissimus numerus est, perfecto nuCum uero decas, qui et ipse perfectissimus numerus est, perfecto nu iungitur ut aut decies septeni aut septies deni computentur anni, haec a physicis creditur meta uiuendi, et hoc uitae humanae perfectum spatium terminatur. Quod quisquis excesserit, ab omni officio uacuus, soli exercitio sapientiae uacat, et omnem usum sui in suadendo habet, aliorum munerum uacatione reuerendus: a septima enim usque ad decimam septimanam, pro captu uirium quae adhuc singulis perseuerant, uariantur officia. Idem numerus totius corporis membra disponit. Septem sunt enim intra hominem quae a Graecis nigra membra uocitantur: lingua, cor, pulmo, iecur, lien, renes duo; et septem alia, cum uenis ac meatibus quae adiacent singulis, ad cibum et spiritum accipiendum reddendumque sunt deputata: guttur, stomachus, aluus, uesica et intestina principalia tria, quorum unum dissiptum
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝓlabet. quĩta omnẽ uiriu qͣnte inesse unicuiq possũnt
complet augm̃tu. nulloq mõ ia potest quisq̃ sẽ fortior
fieri. Inter pugiles deniq hec cõsuetudo seruat᷑. ut quoe
coronauere uictorie. nihil de se ampliꝰ in increm̃to uirui
spent. qui u̾o exꝑtes huiꝰ głie usq illo manserũt a pro¬
fessione discedant. Sexies uo̾ septeni anni ẜuant iures
ante collectas. nec diminutionẽ nisi ex accidenti euei¬
re patiant᷑. s a sexta usq ad septima septimana. fit qui¬
dem diminutio. s occulta. & que detrim̃tu suu aperta
defectione non ꝑdat. Ideo nõmullart rert publicaꝵ he
mos est. ut post sextã ad militia nemo cogat. ĩ plurib
& habet᷑ & dicitur. adeo ut illius etatis homo ut pote
qui ꝑfẽctionẽ & attingent iam & necdũ p̾terierit.
& consilio aptus lit nec ab ex̾citio uiriu alienꝰ habeat᷑.

Expanded text:
iam prohibet. Quinta omne uirium quantae inesse unicuique possunt iam prohibet. Quinta omne uirium quantae inesse unicuique possunt complet augmentum, nulloque modo iam potest quisquam se fortior fieri. Inter pugiles denique haec consuetudo seruatur ut, quos iam coronauere uictoriae, nihil de se amplius in incremento uirium sperent, qui uero expertes huius gloriae usque illo manserunt, a professione discedant. Sexies uero septeni anni seruant uires ante cοllectas, nec diminutionem nisi ex accidenti euenire patiuntur. Sed a sexta usque ad septimam septimanam fit quidem diminutio, sed occulta et quae detrimentum suum aperta defectione non prodat. Ideo nonnullarum rerum publicarum hic mos est ut post sextam ad militiam nemo cogatur; in pluribus et habetur et dicitur, adeo ut illius aetatis homo, utpote qui perfectionem et adtigerit iam et necdum praeterierit, et consilio aptus sit nec ab exercitio uirium alienus habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
longioris usũs cõtinuata cõsuetudiẽ ꝓtrahat᷑. Post ãnos
sẽptẽ. dentes qui pͥmi emerierãt aliis apͥorib ad cibui
solidũ nascentib cedũt. Eodẽq anno.i. septimo plene
ab soluĩt integritas loqñdi. Unde & septẽ uocales littere
anã dicunt̃ inuente. licet latinitas easdẽ mõ longas modo
sisonos uocaliu nõ apices numerau̾is. similiter.uni.s. post
annos aut bis uii. ip̃a etatis necessitate pubescit. Tuc̃ eĩm
moueri incipit uis gn̾ationis in masculis. & purgatio feiãs.
Ideo ce tutela pueris quasi uirile ia robur eis assĩt absol¬
uitur. de qua tm̃ fẽmine ꝓpter uotoꝵ festinationẽ ma¬
turiꝰ biennio legib liberantur. Post ter septenos annos geuas flo¬
re uestit uiuenta. idemq annus finẽ in longũ crescendi fuat.
o. quarta annoꝵ ebdomadas impleta. in latu quoq cresc̾e ult᷑

Expanded text:
longioris usus continuata consuetudine protrahatur. Post annos longioris usus continuata consuetudine protrahatur. Post annos septem dentes qui primi emerserant aliis aptioribus ad cibum solidum nascentibus cedunt, eodemque anno, id est septimo, plene absoluitur integritas loquendi: unde et septem uocales literae a natura dicuntur inuentae, licet latinitas, easdem modo longas modo si sonos uocalium, non apices numeraueris, similiter septem sunt. Post annos autem bis septem ipsa aetatis necessitate pubescit. Tunc enim moueri incipit uis generationis in masculis et purgatio feminarum. Ideo et tutela puerili quasi uirile iam robur absoluitur, de qua tamen feminae, propter uotorum festinationem, maturius biennio legibus liberantur. Post ter septenos annos genas flore uestit iuuenta, idemque annus finem in longum crescendi facit: et quarta annorum hebdomas impleta in latum quoque crescere ultra
Abbreviated transcription (Latin):
si masculus septima. Post partu uo utrãliuctuꝵ sit quod
esfũsumẽ. an ĩ utero sic p̾mortuu ut tantũ mõ spiranso
nalcãt᷑. sẽptima hora discernit. Ultra hũc eĩ horaꝵs nũm
que p̃mortua nascunt᷑. aexis alitũ ferre non possunt. quẽ
quisquis ultra uii. horas sustinuerit. intelligit᷑ ad uitã cre¬
atus: nisi alter forte casus. qualis ꝑfectũ potest eripiat. Itẽ
post dies .uii. iactat reliquias umbilici. & post bis sẽptes
incipit ad lum̃ ius eiꝰ mon̾i. & post sẽpties sẽptẽ libere
iam o. pupulas & tota faciem uertit ad motꝰ lingulos
uidendoꝵ. Post uo̾ septẽ mensẽs dentes incipiũt mandi¬
bulis emergẽ. & post bis sẽptẽ sedet sine casus tunore. post
ter sẽptẽ sõnus eiꝰ in u̾ba ꝓrumpit. oo post quater sẽptẽ
nõ solũ stat firmiter. s o incedit. Post qnquies septẽ
incipit lac nutricis horrescere: nisi forte ad patientia

Expanded text:
si masculus, septima. Post partum uero, utrum uicturum sit quod si masculus, septima. Post partum uero, utrum uicturum sit quod effusum est an in utero sic praemortuum ut tantummodo spirans nascatur, septima hora discernit. Vltra hunc enim horarum numerum, quae praemortua nascuntur aeris halitum ferre non possunt. Quem quisquis ultra septem horas sustinuerit, intellegitur ad uitam creatus, nisi alter forte, qualis perfectum potest, casus eripiat. Item post dies septem iactat reliquias umbilici, et post bis septem incipit ad lumen uisus moueri eius, et post septies septem libere iam et pupulas et totam faciem uertit ad motus singulos uidendorum. Post septem uero menses dentes incipiunt mandibulis emergere, et post bis septem sedet sine casus timore. Post ter septem sonus eius in uerba prorumpit, et post quater septem non solum stat firmiter, sed et incedit. Post quinquies septem incipit lac nutricis horrescere, nisi forte ad patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃ retulimus suffecisse conceptui. Hec hypoerates. Stra¬
ton uõ ꝑypatheticus & dioclesus caristiuis ꝑ septenos
dies concepn corporis fabrica hac obẜuatione dispen¬
sant. ut ebdomade scda credant guttas sangninis
insupficre folliculi de quo diximꝰ apparere. Tertia
dimergi eas ĩtrorsũ ad ip̃m conceptioĩs humore.
quarta humorẽ ip̃m coagulari. ut quidda uelut
inter carnẽ &e sanguinẽ liquida adhuc soliditate cõ¬
ueniat. quinta u̾o interdũ fingi in ip̃a suba humo¬
ris humana figura. magnitudĩe quidẽ apis. s ut
nulla breutate mẽbra omĩa. & designata totius
corporis limamẽta cõsistant. Ideo autẽ adiecimꝰ inter¬
dum. quia constat quotiens quĩta ebdomade fingit᷑
designatio ista mẽbroꝵ. m̃se septimo maturari par¬
tum. Cum aut̃ nono mẽle ablolutio futura est. si qui¬
dem femĩa fabrieat᷑ sexta ebdomade mebra ia diuidi

Expanded text:
supra rettulimus suffecisse conceptui. Haec Hippocrates. Strasupra rettulimus suffecisse conceptui. Haec Hippocrates. Straton uero Peripateticus et Diocles Carystius per septenos dies concepti corporis fabricam hac obseruatione dispensant, ut hebdomade secunda credant guttas sanguinis in superficie folliculi de quo diximus apparere, tertia demergi eas introrsum ad ipsum conceptionis humorem, quarta humorem ipsum coagulari ut quiddam uelut inter carnem ac sanguinem liquida adhuc soliditate conueniat, quinta uero interdum fingi in ipsa substantia humoris humanam figuram, magnitudine quidem apis, sed ut in illa breuitate membra omnia et designata totius corporis liniamenta consistant. Ideo autem adiecimus 'interdum' quia constat quotiens quinta hebdomade fingitur designatio ista membrorum, mense septimo maturari partum. Cum autem nono mense absolutio futura est, si quidem femina fabricatur, sexta hebdomade membra iam diuidi;
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. uelut decreto exonerande mulieris uectigali mẽsẽ
redeũte purgari. hoc tñ p̾terenndũ non est. quia semen
quod post iactum sui. inter horas .uii. nõ fuĩt ĩ esfusione
relapsu.hesisse ĩuita ꝓnũtiat᷑. Uerũ semine semel interfor¬
mandi hois moneta locato. hoc pͥmu artifex nat᷑a molit᷑.
ut die septimo folliculi geniunũ circũdet humori ex
mẽbrana ta teniui qualis in ouo ab exteniore testa cla¬
udit᷑. & inter se claudit liquorẽ. hoc autẽ aphisicis de¬
p̃hensu sit. Hypoerates quoq ip̃e qui ta fallere q̃ falli
nescit expim̃ti certus. asseruit referens in libro. qui
de natura pueri inscribit᷑. tale semis receptaculum
de utero eiꝰ eiectũ. q̃ septimo post conceptũ die ĩtel¬
lexerat. Mulierẽ.n. semine nõ estũso ne grauida
maneret orantẽ. imꝑau̾at saltib concitari. atq sẽp¬
timo die saltũ septimũ eiciendo cũ tali folliculo qͣler

Expanded text:
tuit uelut decreto exonerandae mulieris uectigali mense redeunte purgari, hoc tamen praetereundum non est quia semen, quod post iactum sui intra horas septem non fuerit in effusionem relapsum, haesisse in uitam pronuntiatur. Verum semine semel intra formandi hominis monetam locato, hoc primum artifex natura molitur ut die septimo folliculum genuino circumdet umori ex membrana tam tenui qualis in ouo ab exteriore testa clauditur et intra se claudit liquorem. Hoc cum a physicis deprehensum sit, Hippocrates quoque ipse, qui tam fallere quam falli nescit, experimenti certus adseruit, referens in libro qui De natura pueri inscribitur tale seminis receptaculum de utero eius eiectum quam septimo post conceptum die intellexerat. Mulierem enim, semine non effuso, ne grauida maneret orantem imperauerat saltibus concitari aitque septimo die saltum septimum eiciendo cum tali folliculo qualem
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. parcitas. sobrietas. pudicitia. Iustitie seruare unicuiq
quod suu est. Se iustitia ueĩunt ĩ nocentia. amicitia.
concordia. pietas. religio. affẽctus. humanitas. his iurtu¬
tib iurbonꝰ pͥmu sui ⁊ suoꝵ acd̾i rei. p. rector effĩcitur.
uiste ac ꝓuide gubernans humanta non deserens. Sede
quas purgatorias uocant hoĩs sunt qui diuini capax ẽ.
solumq aĩum eius expediũt. qui decreuit sẽ a corpo̾is
cõtagione purgare. & quadaz humanoꝵ suga solus
cũ de uirtutib philosophantiu diceremꝰ quas solas ꝗde¬

Expanded text:
ratio, parcitas, sobrietas, pudicitia; iustitiae, seruare unicuique ratio, parcitas, sobrietas, pudicitia; iustitiae, seruare unicuique quod suum est; de iustitia ueniunt innocentia, amicitia, concordia, pietas, religio, affectus, humanitas. His uirtutibus uir bonus primum sui atque inde rei publicae rector efficitur, iuste ac prouide gubernans, humana non deserens. Secundae, quas purgatorias uocant, hominis sunt qua diuini capax est, solumque animum eius expediunt qui decreuit se a corporis contagione purgare et quadam humanorum fuga solis cum de uirtutibus philosophantium diceremus, quas solas
Abbreviated transcription (Latin):
his ciuiũ salutẽ gubernãt. his socios circũspecta proui¬
dentia ꝓtegũt. iusta liberalitate deuĩciunt. hisq sui
memores alios fecere merẽdo. & ẽ politici pruden¬
na ad rõnis norma. que cogitat queq agit unu̾la
dirige̾. ac nihil p̃ter rectũ u̾elle uł facere. humanisq
ictib tanqͣ diuinis arbitriis ꝓuidere. Prudentie insũt. ratio
intellectus. Cir conspectio. ꝓuidentia. docilitas. cautio. For¬
titudis̃. aiũm sũp ꝑiculi metũ agere. nihilq nisĩ tipia
timere. tolerare fortiter uł adusa. uł prosꝑa. Fortitudo
prestat magnanimitatẽ. fiduciã. securitatẽ. magnificen¬
tiam. cõstantiam. tolerantiã. firmitatẽ. Tempantie nihil
appetere penitendũ. in nullo legẽ moderatioĩs excedẽ.
sub iugũ rõnis cupiditatẽ domare. Temꝑantiã sequũt᷑.
modestia. uerecũdia. abstinẽtia. castitas. honestas. mode¬

Expanded text:
his ciuium salutem gubernant; his socios circumspecta prouihis ciuium salutem gubernant; his socios circumspecta prouidentia protegunt, iusta liberalitate deuinciunt: hisque ... sui memores alios fecere merendo. Et est politici prudentiae ad rationis normam quae cdirigere ac nihil preter rectum velle facere, humanisque actibus tamquam diuinis arbitris prouidere; prudentiae insunt ratio, intellectus, circumspectio, prouidentia, docilitas, cautio; fortitudinis, animum supra periculi metum agere nihilque nisi turpia timere, tolerare fortiter uel aduersa uel prospera; fortitudo praestat magnanimitatem, fiduciam, securitatem, magnificentiam, constantiam, tolerantiam, firmitatem; temperantiae, nihil appetere paenitendum, in nullo legem moderationis excedere, sub iugum rationis cupiditatem domare; temperantiam sequuntur modestia, uerecundia, abstinentia, castitas, honestas, mode
Abbreviated transcription (Latin):
citia uirtutu quaꝵ sic officia dispensant. Officiu pruden¬
tie esse mũdu istu. & oĩa que mũdo mens diunoꝵ con¬
templatione despice̾.onmnẽq aĩe cogitationẽ in sola diuina
dirigere. Temꝑantie oĩa relinquẽ in qͣntu natura patitur.
que corporis usus requirit. Fortitudinis. nõ terreri aiãza cor
cõsentire uia. uniꝰcuiꝰq uirtutis obsequiũ. Atq ita fit ut
ati esse nõ possunt. S plotinus inter pħie ꝓfessores pͥnceps
cũ platone in libro de uirtutib gradꝰ eaꝵ uera & nat᷑ali
diusionis ratione cõpositos ꝑ ordĩem digerit. In attuor
sunt ĩquit quat̾naꝵ gn̾a uirtutu. Ex his pͥme politice
uocant᷑. Sedo purgatorie. tertie ia purgati. quarte
exem plares. & sunt politice homis. quia sotiale alal
est. his boni uiri rei.p. cõsulunt. urbes tuent̃. his
pentes uenerant᷑. liberos amant. ꝓximos diligunt.

Expanded text:
citia uirtutum, quarum sic officia dispensant. Prudencitia uirtutum, quarum sic officia dispensant. Prudentiae esse mundum istum et omnia quae mundo insunt diuinorum contemplatione despicere omnemque animae cogitationem in sola diuina dirigere; temperantiae, omnia relinquere, in quantum natura patitur, quae corporis usus requirit; fortitudinis, non terreri animam a coconsentire uiam uniuscuiusque uirtutis obsequium. Atque ita fit utati esse non possint. Sed Plotinus, inter philosophiae professores cum Platone princeps, libro De uirtutibus gradus earum uera et naturali diuisionis ratione compositos per ordinem digerit. Quattuor sunt, inquit, quaternarum genera uirtutum. Ex his primae politicae uocantur, secundae purgatoriae, tertiae animi iam purgati, quartae exemplares. Et sunt politicae hominis, qua sociale animal est. His boni uiri rei publicae consulunt, urbes tuentur; his parentes uenerantur, liberos amant, proximos diligunt;
Abbreviated transcription (Latin):
non sine aliqua obscaritate profert̃. His aliqua ex ꝑte trac¬
tatis: progrediam ad reliqua. Sed quo sis Africane alacrior.¬
Usq hinc ꝑfecti huc reu̾tunt᷑. Bene & oportune postqͣ de
morte dixit. mox p̾mia bonis post obitũ spanda subiecit.
quib adeo ametu p̾dicti ĩteritus cogitatio iuiuentis erepta
est. ut ad moriendi desideriu aĩaretur. maiestati ꝑmisse
beatitudinis &e celestis habitaculi S de beatitate que debetꝰ
cõseruatorib patrie. pauca dicenda sũt. ut postea locum
omnẽ quẽ hic tractandũ recipimꝰ resoluamꝰ. Sole faciunt
uirtutes beatũ. nullaq alia quisꝗͣ uia hoc nom̃ adipiscitur.
Unde qui extimant nullus nsi philosophãtib inessẽ uir¬
oĩ reꝵe diuinaꝵ lapĩam ꝓprie uocantes. eos tantu m̃o
dicunt esse sapientes. qui suꝑna & acie mẽtis requirũt.
co querendi sagaci diligentia cõp̾hendunt. & qͣñtu uiuen¬
di ꝑsp̾icuitas prestat imitant̃. &e in hoc solo essẽ auĩt exer¬

Expanded text:
non sine aliqua obscuritate profertur. His aliqua ex parte tractatis progrediamur ad reliqua: «Sed quo sis, Africane, alacriors hinc profecti huc reuertuntur.» Bene et opportune, postquam de morte praedixit, mox praemia bonis post obitum speranda subiecit. Quibus adeo a metu praedicti interitus cogitatio uiuentis erepta est ut ad moriendi desiderium ultro animaretur maiestate promissae beatitudinis et caelestis habitaculi. Sed de beatitate quae debetur conseruatoribus patriae pausa dicenda sunt, ut postea locum omnem, quem hic tractandum recepimus, resoluamus. Solae faciunt uirtutes beatum, nullaque alia quisquam uia hoc nomen adipiscitur: unde qui aestimant nullis nisi philosophantibus inesse uirenim rerum diuinarum sapientiam proprie uocantes, eos tantummodo dicunt esse sapientes qui superna et acie mentis requirunt et quaerendi sagaci diligentia comprehendunt et, quantum uiuendi perspicuitas praestat, imitantur; et in hoc solo esse aiunt exer
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑa puenit. Sed hoc ip̃o quo sibi celorem sinẽ spe
feuende beantudĩs arcessit. ĩretitur laqueo passionis. qma
spes sicut timor passio est. Sed &e cetera que superior
ratio disseruit. ĩcurrit. & hoc ẽ quod paulus filiu spe uite
uerioris ad se uer̃te ꝓperantẽ ꝓhibet ac repellit. ne fe¬
stinatũ absolutionis ascensĩonisq desidiu magis eu ĩ¬
hac ip̃a passione uinciat ac retardet. Nec dicit ꝙ nisi
mors naturalis adueneritemori non poteris. s huc ue¬
nire non poteris. Nisi .n. cu deus inquit istis te cor¬
poris custodiis liberauent. huc tibi aditus patere nõ
porest. quia scit ia receptus in celu nisi ꝑfecte pu¬
ritati celestis habitaculi aditũ non patere. Pari aute
costantia mors nec ueĩens ꝑ nãm timenda ẽ. nec cõtra
ordinẽ cogenda nature. Ex his que platonẽ queq plo¬
tinu de uolũtaria morte pnũtiasse retulimꝰ nihil ĩ

Expanded text:
ad supera peruenit. Sed hoc ipso quo sibi celerem finem spe ad supera peruenit. Sed hoc ipso quo sibi celerem finem spe fruendae beatitatis arcessit, inretitur laqueo passionis, quia spes, sicut timor, passio est, sed et cetera quae superior ratio disseruit incurrit. Et hoc est quod Paulus filium spe uitae uerioris ad se uenire properantem prohibet ac repellit, ne festinatum absolutionis ascensionisque desiderium magis eum hac ipsa passione uinciat ac retardet, nec dicit quod nisi mors naturalis aduenerit «emori non poteris», sed «huc uenire non poteris». «Nisi enim cum deus» inquit, «istis te corporis custodiis liberauerit, huc tibi aditus patere non potest», quia scit, iam receptus in caelum, nisi perfectae puritati caelestis habitaculi aditum non patere. Pari autem constantia mors nec ueniens per naturam timenda est, nec contra ordinem cogenda naturae. Ex his quae Platonem quaeque Plotinum de uoluntaria morte pronuntiasse rettulimus, nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
ficitur. Hanc quoq supiorib adicit rõnem non sponte
ꝑeundi. Cum cõstet inquit remunerationẽ ais illic
esse tribuendã pro mõ ꝑfectionis. ad quã in hac uita
una queq puenit. non ẽ p̾apitandus uite finis. cum
adhuc ꝓficiondi esse possit accessio. Nec frustra hoc dic¬
tum est. Nam in archanis de aĩe reditu disputatioĩb
fert᷑. in hac uita delĩquentes similes esse suꝑ equale so¬
lum cadentib quib denuo sine disticultate p̾sto sit
surgere. Aĩas uõ ex hac iuta cũ delictoꝵ sordibus
recedentes. equãdas his qui ĩ abruptu ex alto precipi¬
tiq delapsi sunt. unde nũq̃ facultas sit resũrgendi.
ldeo ergo utendũ concessis uite sp̾atiis. ut sit ꝑfecte pũgn¬
tas asiutu maior facultas. Ergo ĩquies. qui ia ꝑfecte
purgatus est. manũ sibi debet infẽrre. cu non sit ei ca¬
usa remanendi. quia ꝓfectu ulteriꝰ non requirit. qui

Expanded text:
ficitur. Hanc quoque superioribus adicit rationem non sponte ficitur. Hanc quoque superioribus adicit rationem non sponte pereundi: cum constet, inquit, remunerationem animis illic esse tribuendam pro modo perfectionis ad quam in hac uita unaquaeque peruenit, non est praecipitandus uitae finis cum adhuc proficiendi esse possit accessio. Nec frustra hoc dictum est. Nam in arcanis de animae reditu disputationibus fertur in hac uita delinquentes similes esse super aequale solum cadentibus, quibus denuo sine difficultate praesto sit surgere; animas uero ex hac uita cum delictorum sordibus recedentes aequandas his qui in abruptum ex alto praecipitique delapsi sint, unde numquam facultas sit resurgendi. Ideo ergo utendum concessis uitae spatiis ut sit perfectae purgationis maior facultas. Ergo, inquies, qui iam perfecte purgatus est, manum sibi debet inferre, cum non sit ei causa remanendi, quia profectum ulterius non requirit qui
Abbreviated transcription (Latin):
cõstabat. & hoc ẽ quod fatum & fatalia uite tẽpora uocamꝰ.
Anima ergo ip̃a non desicit. quippe que ĩmortalis atq
ꝑpetua est. s impletis mũs corpus fatiscit. Nec aĩa lassa¬
tur aĩando. s offĩciu suũ deserit corpus. cu iam non
possit aĩari. Hinc illud est doctissimi uatis. Explebo
num reddarq tenebris. hec ẽ gͥ nat᷑alis ⁊ua mors. cu finẽ
corporis solus nũoꝵ suoꝵ defectus aportat. non cũ ex¬
torquẽt iuta corpori adhuc idoneo ad cõtinuatione fe¬
rendi. Nec lenis est differẽtia uitã uł natura uł spon¬
te soluendi. Anima.n. cu a corpore deserit᷑. potest in
se nihil retine̾ corporeũ. si se pure cu in hac uita esset
instituit. Cum uõ ip̃a de corpore iuolenter extruditur
quia exit corrupto iunculo non soluto. sit ei ipã neces¬
sitas occasio passionis. & malis iũculis du rumpit in¬

Expanded text:
constabat, et hoc est quod fatum et fatalia uitae tempora uocamus. constabat, et hoc est quod fatum et fatalia uitae tempora uocamus. Anima ergo ipsa non deficit quippe quae immortalis atque perpetua est, sed impletis numeris corpus fatiscit; nec anima lassatur animando, sed officium suum deserit corpus cum iam non possit animari. Hinc illud est doctissimi uatis: ... explebo numerum reddarque tenebris. Haec est igitur naturalis uere mors, cum finem corporis solus numerorum suorum defectus apportat, non cum extorquetur uita corpori adhuc idoneo ad continuationem ferendi. Nec leuis est differentia uitam uel natura uel sponte soluendi. Anima enim, cum a corpore deseritur, potest in se nihil retinere corporeum, si se pure, cum in hac uita esset, instituit. Cum uero ipsa de corpore uiolenter extruditur, quia exit rupto uinculo, non soluto, fit ei ipsa necessitas occasio passionis, et malis uinculi, dum rumpit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo & si ante fuit his sordib pura. hoc ip̃o tm̃ qͦ exit
extorta sordescit. demde mortem debere ait aĩe a cor¬
pore solutionẽ esse non iunculu. exitu autẽ coacto
aĩam circa corpus magis magisq uinciri. & reuera
ideo sic extorte aĩe dui cirra corpus eiusue sepultura
uł locu in quo iiecta manus est. ꝑuagant᷑. cu ꝯtra
ille aĩe que se in hac uita auĩculis corporis phie morte
dissoluũt. adhuc extante corpore. celo &e siderib inserant᷑.
x. idco illã solam de uolũtariis mortib significat esse lau
prudentia. nõ ueneno. Addit etiã illam solam esse na¬
turalẽ mortẽ. ubi corpus aĩam non aĩa corpus relinquit.
Constat.n. nũoꝵ certam cõstitutaq rõnem. aĩas socia¬
re corporib. Hi nũi du suꝑsunt pseu̾at corpus aĩari. Cũ
uõ deficiũt. mox archana illa nis soluit᷑. qua societas ip̃a

Expanded text:
Ergo etsi ante fuit his sordibus pura, hoc ipso tamen, quod exit Ergo etsi ante fuit his sordibus pura, hoc ipso tamen, quod exit extorta, sordescit. Deinde mortem debere ait animae a corpore solutionem esse, non uinculum; exitu autem coacto animam circa corpus magis magisque uinciri. Et re uera ideo sic extortae animae diu circa corpus eiusue sepulturam uel locum in quo iniecta manus est peruagantur, cum contra illae animae, quae se in hac uita a uinculis corporis philosophiae morte dissoluunt, adhuc extante corpore caelo et sideribus inserantur. Et ideo illam solam de uoluntariis mortibus significat esse laudprudentia, non ueneno. Addit etiam illam solam esse naturalem mortem ubi corpus animam, non anima corpus relinquit. Constat enim numerorum certam constitutamqcum uero deficiunt, mox arcana illa uis soluitur qua societas ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui potestatis imꝑio trudunt̃ in carcerẽ. nõ opor¬
tere inde diffugere: prius ꝗͣ potestas ip̃a que clausit
abire ꝑmiserit. Non .n. uitari penã furtina discessio¬
ne. s crescere. Hoc quoq addit noscẽ in dm̃o dei. cutꝰ
tutela oo ꝓnidentia gubernamur. inhil autẽ esse ĩ uito
dño de his que possidet ex eo loco in quo suu consti¬
tuerat auferendu. & sicut qui uitam mancipio extor¬
quet alieno crimine non carebit. ita eum qui finẽ sibi
dnõ necdũ iubente quesiuerit. non absolutionẽ cõsequi.
s reatum. Hec platonice secte semina altius Notinus
exequit᷑. O portet in quit aĩam post hoĩem libera corpo¬
iis passionib inueniri. quã qui de corpore uolenter
extrudit. liberam esse non patitur. qui eĩm sibi sua spõ¬
te necem comꝑat. aut ꝑtesꝰ necessitatis aut metu cuiꝰꝗͣ
ad hoc descendit. aut odio. que oĩa inter passiones hñt᷑.

Expanded text:
eos qui potestatis imperio truduntur in carcerem non oporeos qui potestatis imperio truduntur in carcerem non oportere inde diffugere priusquam potestas ipsa quae clausit abire permiserit: non enim uitari poenam furtiua discessione, sed crescere. Hoc quoque addit, nos esse in dominio dei, cuius tutela et prouidentia gubernamur; nihil autem esse inuito domino de his quae possidet ex eo loco in quo suum constituerat auferendum; et sicut qui uitam mancipio extorquet alieno, crimine non carebit, ita eum qui finem sibi domino necdum iubente quaesiuerit, non absolutionem consequi sed reatum. Haec Platonicae sectae semina altius Plotinus exsequitur. Oportet, inquit, animam post hominem liberam corporeis passionibus inueniri. Quam qui de corpore uiolenter extrudit, liberam esse non patitur. Qui enim sibi sua sponte necem comparat, aut pertaesus necessitatis aut metu cuiusquam ad hoc descendit aut odio, quae omnia inter passiones habentur.
Abbreviated transcription (Latin):
duas mortes homĩs nouit. Nec hoc nũc repeto qd suꝑiꝰ
dictum ẽ duas esse mortes. unam aĩe. aĩalis alterã. sed
ipĩns quoq aĩalis hoc est homĩs duas asserit mortes. qͥr
unã natura. uirtutes alterã p̾stant. Nomo eĩm moritur
cũ aĩa corpus relinquit. solutũ lege nature. Mori etiam
dicit᷑. cum aĩa adhuc in corpore constituta. corporeas illece¬
bras phia docente cõtemnit. & cupiditatũ dulces insidi¬
as reliquasq omnes exiut̃ passiones & hoc ẽ quod suꝑuis
ex secũdo uirtutũ ordine que solis philophantib apte sũt.
enemre signauimꝰ. Hanc ergo mortẽ dicit plato sapien¬
tib appetendam. illa uõ qua omĩb natura cõstituit. co¬
qi uł inferri. uł accersiri uetat. docens expetendam esse
nãm. & has causas huiꝰ aꝑiens sct̃onis quas ex usu reꝵ
que in quottidiana ꝯu̾satione sunt mutuãt᷑. Ait eĩ

Expanded text:
ortes hominum novit. Nec hoc nunc repeto, quod superius ortes hominum novit. Nec hoc nunc repeto, quod superius dictum est, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram; sed ipsius quoque animalis, hoc est hominis, duas asserit mortes, quarum unam natura, uirtutes alteram praestant. Homo enim moritur cum anima corpus relinquit solutum lege naturae. Mori etiam dicitur cum anima, adhuc in corpore constituta, corporeas illecebras philosophia docente contemnit, et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnes exuitur passiones. Et hoc est quod superius ex secundo uirtutum ordine, quae solis philosophantibus aptae sunt, euenire signauimus. Hanc ergo mortem dicit Plato sapientibus esse appetendam, illam uero quam omnibus natura constituit cogi uel inferri uel accersiri uetat, docens expectandam esse naturam, et has causas huius aperiens sanctionis quas ex usu rerum quae in cotidiana conuersatione sunt mutuatur. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
litatis aĩatus. ta gloriosa spem. tamq inlita magis
magisq firmauit. uiso patre. deqͦ utrũ uiuẽt. cu adhuc
uideretur dubitare quesiuerat. Mortem igĩt malle ce¬
pit. ut uiueret. nec flesse ꝯtentus uiso parente. quẽ
crediderat extinctũ. ubi loqui posse cepit. hoc pͥmu pro¬
bare uoluit. nihil se magis desiderare. q̃ ut cu eo iam
moraret᷑. Nec tam apud se que desiderabat facienda
cõstituit. qͣ ut ante cõluleret. Quoꝵ unu pru¬
dentie. alteꝵ pietatis assertio est. Nũc ip̃a uł ꝯsulẽtis
uł p̾cipientis u̾ba tractemꝰ. Queso inꝗͣ pater san¬
ctissime. usq ne munus assĩgnatũ adeo defugisse ui¬
deamim. Hec secta. & p̾ceptio platonis est. qui ĩ phe¬
drone diffinit homi non esse sua sponte moriẽdum.
S in eodem tmñ dialogo idẽ dict mortẽ philosophãtib
appetendam. &e ip̃am phiam meditationẽ esse moriendi.¬

Expanded text:
litatis animatus, tam gloriosam spem tamque inclitam magis litatis animatus, tam gloriosam spem tamque inclitam magis magisque firmauit uiso parente, de quo utrum uiueret, cum adhuc uideretur dubitare, quaesiuerat. Mortem igitur malle coepit, ut uiueret, nec flesse contentus uiso parente quem crediderat extinctum, ubi loqui posse coepit, hoc primum probare uoluit, nihil se magis desiderare quam ut cum eo iam moraretur. Nec tamen apud se quae desiderabat facienda constituit quam ante consuleret: quorum unum prudentiae, alterum pietatis adsertio est. Nunc ipsa uel consulentis uel praecipientis uerba tractemus. «Quaeso, inquam, pater sanctissime atqdeamini. » Haec secta et praeceptio Platonis est, qui in Phaedone definit homini non esse sua sponte moriendum; sed in eodem tamen dialogo idem dicit mortem philosophantibus appetendam et ipsam philosophiam meditationem esse moriendi.
Abbreviated transcription (Latin):
uinaris icut adiuinis omib ultima. ita in nostris
est. ita aĩalis est pͥma sub̾a. Et hec est diffẽrentia inter
terrena corpora. & suꝑna celi dico & sideꝵ. aliore q ele¬
mencoꝵ. ꝙ illa quidẽ sursu accersita sunt ad aĩe sedẽ
& ĩ mortalitatem ex ip̃a natura regionis & sublimitatis
imitatione meruerũt. Ad hec uõ terrena corpora aĩa
ip̃a deducit᷑. & ideo mori credit̃. cu in caducã regionẽ
& in sedẽ mortalitatis includit᷑. Nec te moneat qđ
de aĩa quã esse ĩmortalem dicimꝰ mortẽ totiens nominamꝰ.
& eĩ sua morte aĩa non extinguit᷑. s ad te̾pis obruitur.
nec tẽporali dim̃sione beneficiu ꝑpetuitatis eximĩt᷑. cum
rursus e corpore ubi meruerit ꝯtagiõe uitioꝵ peĩtꝰ dimata pũgiri ad
ꝑẽnis inte luce restit.ta ĩ ĩtegri reu̾tat᷑ pleneut arbitror dẽ oiten ae dif
& celo quod ĩ p̾miu cedit beatis. & ꝓmissione ĩ morta¬

Expanded text:
sicut a diuinis ultima, ita in nostris est, ita animalis est prima substantia. Et haec est differentia inter terrena corpora et supera, caeli dico et siderum aliorumque elementorum, quod illa quidem sursum arcessita sunt ad animae sedem, et immortalitatem ex ipsa natura regionis et sublimitatis imitatione meruerunt. Ad haec uero terrena corpora anima ipsa deducitur et ideo mori creditur, cum in caducam regionem et in sedem mortalitatis includitur. Nec te moueat quod de anima, quam esse immortalem dicimus, mortem totiens nominamus. Et enim sua morte anima non extinguitur, sed ad tempus obruitur, nec temporali demersione beneficium perpetuitatis eximitur, cum rursus e corpore, ubi meruerit contagione uitiorum penitus elimata purgari, ad perennis uitae lucem restituta in integrum reuertatur. Pleneet caelo quod in praemium cedit beatis, et promissione immorta
Abbreviated transcription (Latin):
ritib circos ĩuos globosq ꝯficũt. ⁊e t̾ra cur lob dicatꝰ ĩmedio mõco põĩtꝰ.
pleniꝰ⁊ sẜemꝰ cũ de noii sꝑis leq̃m. Bene autẽ uniu̾sus mũ¬
dus dei templũ uocatur. ꝓpter illos qui extimant
nihil esse aluid deu nisi celu ip̃m a celestia ista
que cernimꝰ. Ideo ut sũmi omipotentia dei osten¬
deret. posse uix intelligi. & nũꝗͣ uider. quicꝗd huma¬
no subicit᷑ aspectui. templũ eiꝰ uocauit. qui sola mente
concipit᷑. ut qui hec uenerãt ut templa. cultu tamẽ
maximũ debeat conditori. Sciatq quilquis in ulũm
templi huiꝰ inducit᷑. ritu sibi uiuendũ sacerdotis. Uñ
& quasi quoda publico p̾conio tanta humano gn̾i
diuinitatem iesse testatur. ut uniu̾sos siderei animi
cognatione nobilitet. Notandũ est ꝙ hoc loco aiũm
& ut ꝓprie & ut abusue dicit᷑ posuit. Aĩs eĩ ꝓprie
mens est. quã diuiniorẽ aĩa nemo dubitauit. s nõ

Expanded text:
r globus dicatur in medio mundo positus, plenius disseremus cum de nouem sphaeris loquemur. Bene autem uniuersus mundus dei templum uocatur, propter illos qui aestimant nihil esse aliud deum nisi caelum ipsum et caelestia ista quae cernimus. Ideo ut summi omnipotentiam dei ostenderet posse uix intellegi, numquam uideri, quidquid humano subicitur aspectui templum eius uocauit qui sola mente concipitur, ut qui haec ueneratur ut templa, cultum tamen maximum debeat conditori, sciatque quisquis in usum templi huius inducitur ritu sibi uiuendum sacerdotis; unde et quasi quodam publico praeconio, tantam humano generi diuinitatem inesse testatur ut uniuersos siderei animi cognatione nobilitet. Notandum est quod hoc loco animum et ut proprie et ut abusiue dicitur posuit. Animus enim proprie mens est, quam diui
Abbreviated transcription (Latin):
fabulati sunt. nec secus timeus qui progenies eoꝵ sicut
traditũ fuerat executus est. His prelibatis ante qͣ ip̃a sõmnii
u̾ba tractemꝰ. prius quot somnãdi modos obẜuatio depͥhen¬
derit. cu licentiã figuraꝵ que passim quiescẽntib ĩgerũt᷑
sub diffĩnitionẽ ac regula uetustas mitteret edisseramus.
ut cui eoꝵ gni somnũ de qͦ agimꝰ applicandu sit. ĩ notescat.
Oium que iudẽ sibi dormientes indent᷑. U. sunt ꝑͥmaapeco¬
quod latini somniũ uoeant. Aut ẽ ad
qđ uisio
fuit. insũm uccauit. Ultima ex his duo cũ iuident̃. cura tar¬
terp̃tationis indigna sunt. Auia nihil diuinatiois ad portãt.¬

Expanded text:
fabulati sunt, nec secus Timaeus qui progenies eorum sicut fabulati sunt, nec secus Timaeus qui progenies eorum sicut traditum fuerat exsecutus est. His praelibatis antequam ipsa somnii uerba tractemus, prius quot somniandi modos obseruatio deprehenderit, cum licentiam figurarum quae passim quiescentibus ingeruntur sub definitionem ac regulam uetustas mitteret, edisseramus, ut cui eorum generi somnium quo de agimus applicandum sit innotescat. nium quae uidere sibi dormientes uidentur quinquequod Latini somnium uocant, aut est ὅραμα quod uisio fuit, uisum uocauit. Vltima ex his duo cum uidentur, cura interpretationis indigna sunt, quia nihil diuinationis apportant
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa interp̾te ueri archani consciis contenti sint reliqui
ad uenerationẽ figuris defendẽtib auilitate secretũ. Nu¬
menio deniq inter phos occultoꝵ curioliori offẽnsa numi¬
nu eo ꝙ eleulina satra int̾pretando uulgarit̾ somnia pro¬
diderũt uiso sibi ip̃as eleusinas deas habitu meretricio ante
aꝑtu lupanar uidere ꝓstrantes. Admirantiq & caulas non
cõuenientes numib turpitudis cõlulenti respondissẽ iratas.
ab ip̃osed̾ alito pudicitie sue ui abstractas. & passim adeun¬
tib ꝓstitutas. Adeo semꝑ ita se & sciri & coli numina ma¬
luerũt. qualiter ĩ uulgus antiquitas fabulata est. que & ima¬
gines & sĩmulaera formaꝵ talui prorsus alienis & etates
tam ĩcrementi ꝗ̃ diminutiois ignaris. & amictus ornatusq
uarios corpus non hñtib assignauit. Sed de hoc pythagoras
ip̃e. atq Empedoles. parmenides quoq & Heraclitus de diis

Expanded text:
sapientia interprete ueri arcani consciis, contenti sint reliqui sapientia interprete ueri arcani consciis, contenti sint reliqui ad uenerationem figuris defendentibus a uilitate secretum. Numenio denique inter philosophos occultorum curiosiori offensam numinum, quod Eleusinia sacra interpretando uulgauerit, somnia prodiderunt, uiso sibi ipsas Eleusinias deas habitu meretricio ante apertum lupanar uidere prostantes, admirantique et causas non conuenientis numinibus turpitudinis consulenti respondisse iratas ab ipso se de adyto pudicitiae suae ui abstractas et passim adeuntibus prostitutas. Adeo semper ita se et sciri et coli numina maluerunt qualiter in uulgus antiquitas fabulata est, quae et imagines et simulacra formarum talium prorsus alienis, et aetates tam incrementi quam diminutionis ignaris, et amictus ornatusque uarios corpus non habentibus adsignauit. Secundum haec Pythagoras ipse atque Empedocles, Parmenides quoque et Heraclitus de dis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe nõ possit. Solũ uõ ei simillimũ de iasibilib solem
repperit. & ꝑ euis similitudiẽm uia ẜmoni suo attollendi
se ad nõ comp̾hendẽda patefẽcit. Ideo & ut nullũ ei simu¬
lacru cu diis aliis cõstituerẽt᷑. finxit antiquitas. quia sũmꝰ
deus nataq ex eo mens sicut ultra aĩam ita supͣ natura
sunt. quo nihil fas est de fabulis ꝑuenire. De diis autem
ut dixi ceteris. & de aĩa. nõ frustra se nec ut seoblectent
ad fabulosa conu̾tunt. s quia scuint immicã essẽ nature
aꝑtam nudãq expositionẽ sũi. que sicut uulgarib hoũ
sensib intellectũ sui uario reꝵ tegmine oꝑimentoq sub¬
traxit ita a prudentib archana sua uoluit ꝑfabulosa rractari.
Sic ip̃a misteria figuraꝵ cunculis oꝑiunt᷑. ne uł hec adep¬
tis nudã reꝵ taliui nͣa sẽ prebeat. s sũmatib tantu uiris

Expanded text:
homine non possit, solum uero ei simillimum de uisibilibus solem homine non possit, solum uero ei simillimum de uisibilibus solem repperit, et per eius similitudinem uiam sermoni suo adtollendi se ad non comprehendenda patefecit. Ideo et nullum eius simulacrum, cum dis aliis constituerentur, finxit antiquitas, quia summus deus nataque ex eo mens, sicut ultra animam, ita supra naturam sunt, quo nihil fas est de fabulis peruenire. De dis autem, ut dixi, ceteris et de anima non frustra se nec ut oblectent ad fabulosa cunuertunt, sed quia sciunt inimicam esse naturae apertam nudamque expositionem sui, quae, sicut uulgaribus hominum sensibus intellectum sui uario rerum tegmine operimentoque subtraxit, ita a prudentibus arcana sua uoluit per fabulosa tractari. Sic ipsa mysteria figurarum cuniculis operiuntur ne uel haec adeptis nudam rerum talium natura se praebeat, sed, summatibus tantum uiris
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ edoctus afabulis fabulosa secernẽ cõquiesc̃at. Sien.¬
du ẽ in non in omnẽ disputationẽ pħos admittẽ fabulo.
sE licitas s his uti solent. cu uł de aia uł de aeris ethe¬
iiisue potestatib uł de cetoris diis loquñt᷑. Ceceꝵ cui ad
sũmu d pͥncipe om̃ deu qui apud grecos.¬
nũcupatur. trictatus se audet at¬
tollere. uł ad mentẽ quã greci
appellant. origi¬
nales reꝵ spes que ydee dicte sunt cõtinentẽ ex lunmo
nate o ꝓfectam aeo. Cum de his inq̃ lo quint̃ summo deo
&e mente.nihil fabulosũ penitꝰ attingũt. Sed si quid de his
assignare conant᷑. que non ẜmonẽ tantũ mõ. s cogitatioe
quoq exsupãt.ad similitudĩẽ oe. exempla cõfũgiuint. Sic
plato cum de loqui esset aĩatus. dice̾ quid sit
nõ ausus est. hac solũ de eo sciens. quod sciri quale sit ab

Expanded text:
tandem edoctus a fabulis fabulosa secernere conquiescat. Scientandem edoctus a fabulis fabulosa secernere conquiescat. Sciendum est tamen non in omnem disputationem philosophos admittere fabulosa uel licita, sed his uti solent cum uel de anima uel de aeriis aetheriisue potestatibus uel de ceteris dis loquuntur. Ceterum cum ad summum et principem omnium deum, qui apud Graecosnuncupatur, tractatus se audet attollere, et ad mentem quam Graeci Noyn appellant, originales rerum species, quae ideae dictae sunt, continentem, ex summo natam et profectam Deo, cum de his, inquam, loquuntur, summo Deo et mente nihil fabulosum penitus attingunt; sed si quid de his assignare conantur, quae non sermonem tantummodo, sed cogitationem uperant, ad similitudines et exempla confugiunt. Sic Plato, cum de τἀγαθῷ loqui esset animatus, dicere quid sit non ausus est, hoc solum de eo sciens, quod sciri quale sit ab
Abbreviated transcription (Latin):
aphie libris prior species que concepta de fallo ꝑ falsum
narrãt᷑ aliena est. Sequens maliam rursus discretionẽ
scissa duidit᷑. Nam ou ueritas argum̃to subest. solaq
fit narnaitio fabulosa. non unus reꝑit᷑ modus ꝓ fignitus
uera referendi. Aut .n. contexio narrationis ꝑ turpia &
indigna nuimib. ac monstro similia componit᷑. ut dii adul¬
ces saturnus pudenda celi patris absaidens & ip̃e turlũs a
filio regno potito in uincula coniectꝰ. Qd genus totu phi
nescire malunt. Aut sacrare rere notio sub pio figm̃toꝵ
uelamĩe honestis ce contecta reb & uestita noib enũtiat᷑.
ce hee est solu figmienti genus qđ cautio de dumis rebus
philo sophantis amnictit. Cum igit᷑ milla disputatioi pariat
inuitia ułer index. uł somnianꝰ africanꝰ. s reꝵ sacraꝵ enuĩ¬
matio integra sui dignitate his sit tecta noib. accusator

Expanded text:
a philosophiae libris prior species, quae concepta de falso per falsum a philosophiae libris prior species, quae concepta de falso per falsum narratur, aliena est. Sequens in aliam rursus discretionem scissa diuiditur: nam cum ueritas argumento subest solaque fit narratio fabulosa, non unus reperitur modus per figmentum uera referendi. Aut enim contextio narrationis per turpia et indigna numinibus ac monstro similia componitur, ut di adulteri, Saturnus pudenda Caeli patris abscidens et ipse rursus a filio regni potito in uincla coniectus — quod genus totum philosophi nescire malunt; aut sacrarum rerum notio sub pio figmentorum uelamine honestis et tecta rebus et uestita nominibus enuntiatur. Et hoc est solum figmenti genus quod cautio de diuinis rebus philosophantis admittit. Cum igitur nullam disputationi pariat iniuriam uel Er index uel somnians Africanus, sed rerum sacrarum enuntiatio integra sui dignitate his sit tecta nominibus, accusator
Abbreviated transcription (Latin):
Fabule quaꝵe nom indicat falsi ꝓfẽssionẽ. aut tantum
conaliande aurib uoluptatis. aut exhortationis quoq
in bonã frugem gra repte sũt. Auditũ mulcent uelut¬
comedie. quales meander euis ue imitatores agendas dede¬
tune. Uel argumẽta fictis casib amatoꝵ referta. Auib uł
mltũ se arbiter exercuit. uł Apuleiu non mĩꝙͣ lusisiliam
mimur Foo rotus fabulaꝵ gemiis qđ solas autim delidos
psitemr e sacratio suo .i nucricu cumas sapĩe tractatus elimi¬
patrfrhis aute que ad quãdas uirtutu speciẽ intelleet u
legentis hortant sit scda discretio. in quibilareis ordo¬
illiseres. At in alis argum̃tu quidẽ sundat ueu soldi¬
tate s hec ip̃a ueritas ꝑ quedã composita oo fica purt co
co bec i aoe uecat natratio fabulosã non fabula dee sunt ce¬
rimoniar  sacra ut hesiodi co orphei. que de deort pio¬
genie actu ue narrant᷑. ut mistica pythagoreore sensã

Expanded text:
Fabulae, quarum nomen indicat falsi professionem, aut tantum Fabulae, quarum nomen indicat falsi professionem, aut tantum conciliandae auribus uoluptatis aut adhortationis quoque in bonam frugem gratia repertae sunt. Auditum mulcent uelcomoediae, quales Menander eiusue imitatores agendas dederunt, uel argumenta fictis casibus amatorum referta, quibus uel multum se Arbiter exercuit uel Apuleium non numquam lusisse miramur. Hoc totum fabularum genus, quod solas aurium delicias profitetur, e sacrario suo in nutricum cunas sapientiae tractatus eliminat. Ex his autem quae ad quandam uirtutum speciem intellectum legentis hortantur fit secunda discretio. In quibusdueri soliditate, sed haec ipsa ueritas per quaedam composita et ficta profertur, et hoc iam uocatur narratio fabulosa, non fabula, ut sunt caerimoniarum sacra, ut Hesiodi et Orphei quae de deorum progenie actuue narrantur, ut mystica Pythagoreorum sensa r
Abbreviated transcription (Latin):
cõueniret.Cur n. in quit si reꝵ celestiu notionẽ. si ha¬
bitũ nos aĩaꝵ decere uolusti. non simplici & absoluta hoc
insĩnuatione curatũ est. s quesita psona casusq excogitata
nouitas. & composita aduocati scena figmenti. ip̃a que redi
uersianuã mendatio polluerũt. Hec qm̃ dum de platonico
ere iactant᷑. etiã quietẽ Africam nrĩ sonniãtis accusant.
Utraq.n. sub apposito argum̃to electa psona est. que
accõmoda enũtiandis haberet᷑. Resistamꝰ urgẽnti & fru¬
stra arguens retellat᷑. ut una calũma dissoluta. ut̾usq
factu incolumẽ ut fãs est retineat dignitatẽ. Nec omĩb
fabulis pħia repugnat. nec omib adquiescit. &e ut fãci¬
le lẽcerm possit. que ex his ase abdicet. ac nelut profãna
ab ip̃o uestibulo sacre disputationis excludat. Ine uõ etia
sẽpe ac libenter admittat. duisionũ gradib explicandũ ẽ.

Expanded text:
conueniret. «Cur enim, inquit, si rerum caelestium notionem, si haconueniret. «Cur enim, inquit, si rerum caelestium notionem, si habitum nos animarum docere uoluisti, non simplici et absoluta hoc insinuatione curatum est, sed quaesita persona casusque excogitata nouitas et composita aduocati scaena figmenti ipsam quaerendi ueri ianuam mendacio polluerunt?» Haec quoniam, dum de Platonico Ere iactantur, etiam quietem Africani nostri somniantis accusant — utraque enim sub apposito argumento electa persona est quae accommoda enuntiandis haberetur —, resistamus urgenti et frustra arguens refellatur, ut una calumnia dissoluta utriusque factum incolumem, ut fas est, retineat dignitatem. Nec omnibus fabulis philosophia repugnat, nec omnibus adquiescit; et ut facile secerni possit quae ex his a se abdicet ac uelut profana ab ipso uestibulo sacrae disputationis excludat, quae uero etiam saepe ac libenter admittat, diuisionum gradibus explicandum est.