comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i quibi queaniis sibi sacrt er solueeiin naues pernaues multdetum elde serfirent ũt
hainboi quepnnis hbisa dit ureselalib: nondedie quicertus c̃ dubitet. seddeserenitate¬
unde paulo post serena iamluce et sciendum quia apud maiores ubi ubi qui fuisset extinet
addomum suã referabatur unde ẽ sedib hunc referante suis et illic uii eratdiebi octiuo
incendebatur non osepeliebatur undehoratius nouendiales dissipare pulueres inde
etiã ludi quiin honorem mortuorũ celebrabrantur nouendiales dicuntur scierdũ quo
etiã domuisuȩ sẽpelichantur unde ortaẽ consuetudo. ut dii penates colantur indomib
unxit inuiui insidiis iaculo edonge fallante sagitta idẽ iaculo longe fallentis sagie tenũ
non ecibuit iaculatores : rudo cestu aut crudeli autduro cestus autẽ perdipthongon pugilũ

Expanded text:
lis quibusque annis sibi sacra persolvere’. IN NAVES per naves; multa enim ‘in’ significat, utlis quibusque annis sibi sacra persolvere’. IN NAVES per naves; multa enim ‘in’ significat, utalem qualis ludis aptus est. ergo non de die, qui certus est, dubitat, sed de serenitateunde paulo post "serena iam luce" . et sciendum quia apud maiores ubiubi quis fuisset extinctus, ad domum suam referebatur: unde est "sedibus hunc refer ante suis" : et illic septem erat diebus, octavo incendebatur, nono sepeliebatur: unde Horatius "novendiales dissipare pulveres" . inde etiam etiam domi suae sepeliebantur; unde orta est consuetudo ut dii penates colantur in domibus. iunxit in nono «insidiis iaculo et longe fallente sagitta», id est iaculo longe fallentis sagittae. Nam non exhibuit iaculatores. CRVDO CAESTV aut ‘crudeli’, aut ‘duro’. ‘Caestus’ autem per diphthongon pugilum
Abbreviated transcription (Latin):
osun suoun ssmibo gum idties semetbene aut desertos aut hostailes eomuuomnat loco
asrolico uemarilonico etadriatico Deprehensus occupatus st prope si naulg prtinu intio¬
obersicoliens catdtucs simamnautis : Or bemicene brȩce dicit aꝑdesirglarẽ numerũ
posu snicime auto sicut tebȩ iuuenalis atq uetus thebecentũ acet elclim pionos ut sit haice¬
posii cenes uet agius agauas potest et exinde laitinam uideri fecisse declin ationẽ nt sit baete
hac quasini minisuis donis congruis suntenim tantũ superorũ muinsra  orti fuincul
nbucoisis febosula ssmpes apudine munera sunt lauri et suaue rubei a sorctus ruulent
lus nobis aultenim ob hocterop esatirortum nonut abitilia depellerentuen sed quo sacra
unoint inuipetero ẜosite sonstitinta ut ex posuere in montib urbene paldantis prgau
u nominub ablanteu dicit autem petamus etiã hoout uelit nossmurbe consausti stgt¬

Expanded text:
s agerem, id est essem. Et bene aut desertos aut hostiles commemorat locos. ARGOLICOVE MARI Ionico et Adriatico. DEPRENSVS occupatus. Et proprie navigantum esttissima nautis». VRBE MYCENE Graece dixit; unde singularem numerum posuit. ‘Mycene’ autem sicut ‘Thebe’: Iuvenalis «atque vetus Thebe centum iacet obruta portis», ut sit ‘Mycene Mycenes’, ut ‘Agave Agaves’. Potest et exinde Latinam fecisse declinationem, ut sit ‘haec haec quasi numini. SVIS DONIS congruis. Sunt enim tantum superorum munera, sunt inferorum: in Bucolicis «Phoebo sua semper apud me munera sunt, lauri, et suave rubens hyacint non volentibus nobis Vult enim ob hoc tempestatem ortam, non ut ab Italia depellerentur, sed quo sacra a numine vult petere. POSITA constituta, ut «et posuere in montibus urbem Pallantis proavi de nomine Pallanteum». Dicit autem ‘petamus etiam hoc, ut velit nos in urbe constituta singu
Abbreviated transcription (Latin):
amine interfitio et bene uariat nunc naues nuncductores cominemorans Prion
ntorse hoce tertiã : Aetamq tenebant nauticũ uerbũ Princepsinodo ordinis ẽ¬
pactatis funera ad tabã solert preferrishuc tuba candelae minoris

Expanded text:
CRIMINE interstitio. Et bene variat, nunc naves, nunc ductores commemorans. PRIOREM CRIMINE interstitio. Et bene variat, nunc naves, nunc ductores commemorans. PRIOREM inter se, hoc est tertium. METAMQVE TENEBANT nauticum verbum. PRINCEPS modo ordinis eaetatis funera ad tubam solere proferri: Persius «hinc tuba, candelae»; minoris
Abbreviated transcription (Latin):
bonini pante pulsans pauor cordda haurit idẽ ferit et exultare facit ut latus haurdteo¬
pertio udum q nets sec turpe quodait pauor sancis tȩ sunt bellorũ prolusiones undeeti¬
imadtubamimeruntur sed sciendũ maioris uiero ad tibias utstatius dearebemore Teneros¬
soltus deducere manes : inib: omnes secundũ naturã ante generaliusus ẽ. descriptione
uenturus ads̃pecialitatẽ Precipites festinantes. ut precipites uigilate uiri Buugo et
boccelers tatus e plures enim seim pediunt carcere ususpacuit nam carcerẽ numerotane¬
uiar ceres quasi areeres secundũ uarronem : Iugis sugalib: undantia autẽ large offusa
insonit i deo consonat propt̃ etho Nostre enimuocis ẽ aemula unde etresultatait
ubitur precuerie celerit ut labere nirmpha polo Turbã inter ipso principio Dio¬

Expanded text:
omni parte pulsans pavor corda haurit, id est ferit, et exultare facit, ut «latus haurit aomni parte pulsans pavor corda haurit, id est ferit, et exultare facit, ut «latus haurit apertum». LAVDVMQVE ne esset turpe quod ait ‘pavor’. Sane istae sunt bellorum prolusiones; unde etiam ad tubam geruntur. Sed sciendum maioris solitum deducere manes». FINIBVS OMNES secundum naturam ante generali usus est descriptione, venturus ad specialitatem. PRAECIPITES festinantes, ut «praecipites vigilate, viri». BIIVGO et hoc celeritatis est; plures enim se inpediunt. CARCERE usurpavit: nam ‘carcer’ est numero tanet ‘carceres’ quasi ‘arceres’ secundum Varronem. IVGIS iugalibus. VNDANTIA autem ‘large effusa’. CONSONAT ideo ‘consonat’ propter echo; nostrae enim vocis est aemula, unde et ‘resultant’ ait. ELABITVR praecurrit celeriter, ut «labere, nympha, polo». TVRBAM INTER in ipso principio. DIS
Abbreviated transcription (Latin):
prium filius fuit hic sẽprecipitauit emuro nec peruit et cum hoc sepius faceret decrtĩ sorsione
onin iuem uorsusẽ quaea dimimitationẽ quasudem facit s ircũ flectere bene uno sermone
ene postrtione complexus ẽ et reuersionẽ: Ductores domininauiũ nongubernatores popu¬
ld uedatur fronde iuuentus haebe ẽ iuuentus uxor herculis nuncesge aur heopilicdros
uuentus utitur populeis coronis. Aut adimitationẽ uirtutis populus enimberculi conse¬
iuta ꝗt u t populus alcide gratissima. Nudatos bene nudatosquia tecties se consuenunt
nam sudũ e numquã tectũ ut facies :T ranstris eo trans tra dicuntur etiuga ut in uii
indcalias animas quȩperiuga longa sedebant᷑ Intenti eodem sermone indiuersis uscis ella
nb Alit enimbrachia alit intendimus mentem : exultantia haurit corda pauor n palla

Expanded text:
Priami filius fuit. Hic se praecipitavit e muro nec periit, et, cum hoc saepius faceret, deorum miseratione Priami filius fuit. Hic se praecipitavit e muro nec periit, et, cum hoc saepius faceret, deorum miseratione in avem versus est quae ad imitationem quasi idem facit. CIRCVMFLECTERE bene uno sermone et profectionem conplexus est et reversionem. DVCTORES domini navium, non gubernatores. POPVLEA VELATVR FRONDE IVVENTVS Hebe est Iuventas, uxor Herculis. Nunc ergo aut propter hoc iuventus utitur populeis coronis aut ad imitationem virtutis. Populus enim Herculi consecrata est, ut «populus Alcidae gratissima». NVDATOS bene ‘nudatos’, quia tecti esse consuerunt. Nam ‘nudum’ est numquam tectum, ut facies. TRANSTRIS et transtra dicuntur et iuga, ut in sexto «inde alias animas, quae per iuga longa sedebant». INTENTI eodem sermone in diversis usus est rebus; aliter enim brachia, aliter intendimus mentem. EXVLTANTIAQVE HAVRIT CORDA PAVOR PVLSA
Abbreviated transcription (Latin):
derumq confundi Aut metriratione authiatus cause sichoratius nec cupido sordidu saufer
cunsigni ficantes cupiditatẽ feminino genere dicamus ipseetiã uirgilius ait timididãmȩ
ultucarina omne enim altũ nigrũ ẽ ut scrupea tutalacunigronemorũq tenebris illuenti
adiosum apostrofa ẽ procuł haudnimis longe ut et supra diximus sic inbucolicis denimia
uiunstat ait serta procultantũ capitidela p̃sa iacebant in terdũ et satis longe significat
Qlim tunc ferecũ chori nubib: ab scondunt et obruunt sidera tranquillo melius septimus
qum datiuuss campus saxi latitudo: Apricis sole gaudentibi sanie a pricus et locus dictan
solecalens quodẽ opaco et abdito contrariũ et a pricos̃ dicimus locis a pricis gaudentes
uirgilius ducer et apricis in collib: uua colorẽ persius ut nostra foralia pos sint aprici
niminis se senes a pricũ autẽquasi Ancigpicuc frigessine fingore Alergis epesius

Expanded text:
erumque confundi aut metri ratione aut hiatus causa. Sic Horatius «nec cupido sordidus aufert», cum significantes cupiditatem feminino genere dicamus. Ipse etiam Vergilius ait «timidi dammaaltae carinae; omne enim altum nigrum est, ut «scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris». CLVENTI ad ipsum apostropha. EST PROCVL ‘haud nimis longe’, ut et supra diximus. Sic in Bucolicis de nimia vicinitate ait «serta procul tantum capiti dilapsa iacebant». Interdum et ‘satis longe’ significat. OLIM tunc fere cum Cori nubibus abscondunt et obruunt sidera. TRANQVILLO melius septimus est quam dativus. CAMPVS saxi latitudo. APRICIS sole gaudentibus. Sane apricus et locus dicitur sole calens - quod est opaco et abdito contrarium - et apricos dicimus locis apricis gaudentes; Vergilius «duceret apricis in collibus uva colorem», Persius «nostra ut Floralia possint aprici meminisse senes». ‘Apricum’ autem quasi ἄνευ φρίκης, sine frigore. MERGIS Aesacus
Abbreviated transcription (Latin):
induaties com etcresitas facit latine cretensis facit unde ẽ cretensia agenstelsur¬
ninus utia ucctorem cum dici quiuehitur ut lucanus uectoris patiens tansidũ¬
sn enim arieaut ratio ut nomina uerbalia agentis habeant significationeno ꝓsimũ

Expanded text:
unde et Κρῆτες et Κρήσια facit. Latine ‘Cretensis’ facit, unde est ‘Cretensia’. AGENS TELIS urunde et Κρῆτες et Κρήσια facit. Latine ‘Cretensis’ facit, unde est ‘Cretensia’. AGENS TELIS urnimus etiam eum vectorem dici quiCum enim exigat ratio ut nomina verbalia agentis habeant significationem, pro pas
Abbreviated transcription (Latin):
rgur toniugem babatrononpotiim tadentis cndide participiũ ẽ prenonuin e media
ubasum quodam aras tuunde silustius saltare eligintius quã neces se ẽ ꝓrobieans taurat¬
codcor dono d imnesibus quas auttus offerebat aut donabat trrus ueltroiani s intau¬
o luntt mideo quiatam supra sacri ficauerat ut simul aenean in regia ducit tecta simul
cinum tra opli indueit sharcin huians intenta per sollicitudinẽ.spirantia palpitintnu
artinit e docib uorudicta . sequons indicat locus ut multa que prȩterta catũ puenion¬
muerbami t indeclinabili nam frequent᷑ de ficit e autem huius posito edo esiei mueninꝰ
na quotus tempora protemporibus ponimus. ut odinoui memini. odisse nosos
deni uir befurtis suror tnim e amor in quonihil ẽ staibile unde eccupido ꝓuerin duci¬
u quasiiis fabilis it infans qui nom potest fari unde paulopost incipet effarc fuc

Expanded text:
ona, est regina. CANDENTIS candidae; participium est pro nomine. MEDIA ur cum quodam gestu; unde Sallustius «saltare elegantius quam necesse est probae». INSTAVRATQVE DIEM DONIS muneribus, quae aut diis offerebat aut donabat Tyriis vel Troianis. ‘Instaurat’ autem ideo, quia iam supra sacrificaverat, ut «simul Aenean in regia ducit tecta, simul divum templis indicit honorem». INHIANS intenta per sollicitudinem. SPIRANTIA palpitantia,tura a sacerdotibus praedicta esse sequens indicat locus, ut «multaque praeterea vatum praedierbum est indeclinabile; nam frequenter deficit. Est autem huius positio ‘edo es est’. Invnam in defectivis tempora pro temporibus ponimus, ut ‘odi novi memini’ ‘odisse nosse  VRBE FVRENS furor enim est amor, in quo nihil est stabile; unde et Cupido puer inducitur quasi instabilis et infans, qui non potest fari; unde paulo post «incipit effari me
Abbreviated transcription (Latin):
aurea mala ueneri consecrata quȩ hercules missus abcuris teo occiso peruigili dricone
sustulit reuera autem nobiles fuerunt᷑ puelle quarũ greges ab egit hercules occiso
eorũ custo deundemala fingitur sustulis se hoc ẽ oues nammala dicuntur undemala¬
nomos dicitur pastor ouium sopori sterũ que papa uer in congrue uideretur positum
ut sopori feras pecies peruilidetur dracone sed dicimus uaria uim prebere uic tum
lursis animalibus. Nam salices hominibus amarȩsunt uloes sbpaos aaenonbits curpeus

Expanded text:
mala aurea Veneri consecrata, quae Hercules, missus ab Eurystheo, occiso pervigili dracone mala aurea Veneri consecrata, quae Hercules, missus ab Eurystheo, occiso pervigili dracone sustulit. Re vera autem nobiles fuerunt puellae, quarum greges abegit Hercules occiso eorum custode; unde mala fingitur sustulisse, hoc est oves; nam μῆλα dicuntur, unde μηλονόμος dicitur pastor ovium. SOPORIFERVMQVE PAPAVER incongrue videtur positum ut soporifera species pervigili detur draconi. Sed dicimus variam vim praebere victum diversis animalibus; nam salices hominibus amarae sunt, dulces capellis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum potest finis uideri aliunde sumpto principio: et hiopũ Aethiopiȩ duae sunt una
circaortũ solis altera circa occasum in mauritania quam nunc dicunt et dicta aethio¬
pia acolore populorũ quossolis uicinitas torret: At las nullũ nomen grecũ ns termi¬
natur T orquet sustinet Stellis aptum satis perite loquitur : nã aptũ coniunctũ dicit apo
tu apteste non in signitũ stellis axis enim non habet stellas quiẽ medius inter septem triones
unde et grice a postros dicitur sep temtriones autem non ocidere axis uicinitas facit
non quia in axesunt hinc mihi Alassilȩ gentis monstrata sacerdos monstrata prȩdicta
quȩ ẽ oriundo massila quando orti hesperidũ sacerdos nuncuenit delocis quae sunt
circa addantẽ nam alit̃ non procedit masilia onim mediterranea ẽ berenice ciuitasli¬
t c̃ hesperides atlantis filia enimphȩ secundũ fabulã hortũ habuerune in quo ernt

Expanded text:
ipsum potest finis videri, aliunde sumpto principio. AETHIOPVM Aethiopiae duae sunt, una ipsum potest finis videri, aliunde sumpto principio. AETHIOPVM Aethiopiae duae sunt, una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauritania, quam nunc dicit. Et dicta Aethiopia a colore populorum, quos solis vicinitas torret. ATLAS nullum nomen Graecum ‘ns’ terminatur. TORQVET sustinet. STELLIS APTVM satis perite loquitur; nam ‘aptum’ ‘coniunctum’ dicit ἀπὸ τοῦ ἅπτεσθαι, non ‘insignitum stellis’; axis enim non habet stellas, qui est medius inter septemtriones, unde et Graece ἄναστρος dicitur. Septemtriones autem non occidere axis vicinitas facit, non quia in axe sunt. HINC MIHI MASSYLAE GENTIS MONSTRATA ‘monstrata’ ‘praedicta’; quae est oriundo Massyla, aliquando horti Hesperidum scirca Atlantem: nam aliter non procedit: Massylia DVM TEMPLI CVSTOS Hesperides, Atlantis filiae nymphae, secundum fabulam hortum habuerunt in quo erant
Abbreviated transcription (Latin):
quiduota fur: Horrificant : Horrorem incutiunt : somnis pͥro insomnis idẽ uigili is
Sem perq: relinquiper omnes noctes naiuigare uidebatur aencas quasieam semper dist¬
reret : in comitata Quod ferale id mortiferũ omenẽ et precipue regibus agmina pen
tus tragoediis et agitatus quia et furuit et multȩ sunt de eotrago ediae quasi frequenter
actus: armatã matrem causam ipsam furoris :sedent inlimine dirȩ a pacuuio orestes in¬
ducitur prladis ad monitu propt̃ uitandas furias ingressus apollinis templũ undecũ
uellet exire inuadebatur a furiis hinc ergo ẽ sedent inlimine : Uiã Rationẽ : Gratare Gra¬
tulare suscipe gaudiũ prosororẽ sic enim dicimus gratortibi honorem: sũ Aeneam quẽ
ut notũ noluit dicerẽ : Oceani finem iuxta finem oceani nullus nouit sed initiũ quod et

Expanded text:
quid vota furentem». HORRIFICANT horrorem incutiunt. IN SOMNIS pro ‘insomniis’, id est vigiliis. quid vota furentem». HORRIFICANT horrorem incutiunt. IN SOMNIS pro ‘insomniis’, id est vigiliis. SEMPERQVE RELINQVI per omnes noctes navigare videbatur Aeneas, quasi eam semper desereret. INCOMITATA quod ferale, id est mortiferum omen est, et praecipue regibus. AGMINA PENTtus tragoediis. Et ‘agitatus’ quia et furuit et multae sunt de eo tragoediae, quasi ‘frequenter actus’. ARMATAM MATREM causam ipsam furoris. SEDENT IN LIMINE DIRAE a Pacuvio Orestes inducitur Pyladis admonitu propter vitandas furias ingressus Apollinis templum; unde cum vellet exire, invadebatur a furiis; hinc ergo est ‘sedent in limine’. VIAM rationem. GRATARE gratulare, suscipe gaudium pro sorore; sic enim dicimus ‘grator tibi honorem’. EVM Aeneam, quem ut notum noluit dicere. OCEANI FINEM IVXTA finem Oceani nullus novit, sed initium; quod et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco laitenter quam supra diximus tangit historiã nam siamabat aeneam utiq non colero
extinctũ maritũ iuisauiri nonenim erant uera ut supra:Noxcum terras o t̃ uerisimilitud
Solabubo Sola contragenus posuit lucanus et letȩ iurantur aues bubone sinistro item ouidius
infandus bubo et hocẽ in usũ sed uirgilius mutauit referens ad auemꝰ plerumque enim genas ri¬
licta specialitate a generali sumimus ut sidicas bonaturnus refendo ad auem. i tem sidicamus
primaẽ aidẽ littera cumasit neutri generis : Perali sarmine benehoc addidit non enimon¬
nimodo malumẽ bubonis omen cantus autem eius aut fletũ imitatur aut gemitũ tacens¬
tendit felicitatem om̃s enim aues oscinae malȩ praepetes bone sunt uel e contra malim
petes oscinae bonȩ sunt : Priorũ legitur et piorũ sed illuc spectat heuuatũ ignarȩ meni

Expanded text:
hoc loco latenter quam supra diximus tangit historiam; nam si amabat Aeneam, utique non coleret extinctum maritum. VISA VIRI non enim erant vera, ut supra. NOX CVM TERRAS OBSCVRA a verisimili. SOLA BVBO ‘sola’ contra genus posuit. Lucanus «et laetae iurantur aves bubone sinistro», item Ovidius «infandus bubo». Et hoc est in usu; sed Vergilius mutavit, referens ad avem. Plerumque enim genus relicta specialitate a generali sumimus, ut si dicas ‘bona turdus’ referendo ad avem; item si dicamus ‘prima est a’, id est littera, cum ‘a’ sit neutri generis. FERALI CARMINE bene hoc addidit. Non enim omni modo malum est bubonis omen, sed cum cantat. Cantus autem eius aut fletum imitatur aut gemitum; tacens ostendit felicitatem. Omnes enim aves oscines malae, praepetes bonae sunt; vel econtra malae praepetes, oscines bonae sunt. PRIORVM legitur et ‘piorum’; sed illuc spectat «heu vatum ignarae mentes!
Abbreviated transcription (Latin):
cumhis uerbis fit quibus laus p̃missa ẽ ut et nobis idem aler medonduo pocula fecit nec¬
dum illis labra ad moui sed condita seruo Scimus autem aenean superius haec uerba
dixis se Quictos sollitat cicero in libris dedeorũ natura triplicem dehis dicit ẽẽ opinio
nem nonẽt cuiusrei auctor apud athenas exustus ẽ esse et nibil curare ut epicurei es se
torire ut stoic secundum quos paulo post siquid pianumina possunt plamnan odo sic induom cp¬
soneri qrȩcam q nenon in tuulectisie persuasio ptrrendasent aliquat que ceteseilo eodrrͥ¬

Expanded text:
cum his verbis fit quibus laus praemissa est, ut «et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit», «neccum his verbis fit quibus laus praemissa est, ut «et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit», «necdum illis labra admovi, sed condita servo»; scimus autem Aenean superius haec verba dixisse. QVIETOS SOLLICITAT Cicero in libris de deorum natura triplicem de his dicit esse opinionem: deos non esse, cuius rei auctor apud Athenas exustus est; esse et nihil curare, ut Epicurei; esse et curare, ut Stoici, secundum quos paulo post «si quid pia numina possunt». Nam modo secundum Epsionem; quae tamen ne non intellecta sit persuasio, permiscenda sunt aliqua quae vetent latenter
Abbreviated transcription (Latin):
in iouem nam conuitium ẽ quod cũ saturniũ dicit hoc ẽ nocentem. aut certe iungitur
uner iuno aspicit nec iupiter: Nusquã tuta fides hoc ẽ nec apud rem necapud hominem
terentius quid eredas aut cui credas et declamauit percontrariũ nam omnis fides tuta ẽ hȩc
ait nusquamtuta : eiectũ naufragũ legimus enimhuc pauci uestris annauimus oris etẽ
separandum : litore Egentem idẽ egentem litoris ut hospitio prohibemur arenȩ Regni
in parte ut et dominũ aenean in .rͦ. recipit quod hiarbas quȩritur: Amissam clas sem sub¬
audire nouaui: suriis incensa feror qui a multa erat in deos locutura et bona p̃mittitur
ex cusatio namnumina non credere curare mortalia et abbis non sperare auxiliũ furons
est subiungit enim siquid pianumina possunt Nunc litiae sortes inrisio honestisias

Expanded text:
in Iovem; nam convicium est, quod eum Saturnium dicit, hoc est nocentem. Aut certe iungitur, in Iovem; nam convicium est, quod eum Saturnium dicit, hoc est nocentem. Aut certe iungitur, ut ‘nec Iuno aspicit nec Iuppiter’. NVSQVAM TVTA FIDES hoc est, nec apud rem nec apud hominem; Terentius «quid credas, aut cui credas?» et declamavit per contrarium; nam omnis fides tuta est; ‘haec’ ait ‘nusquam tuta’. EIECTVM naufragum; legimus enim «huc pauci vestris adnavimus oris». Et est separandum. LITORE EGENTEM id est ‘egentem litoris’, ut «hospitio prohibemur harenae». REGNI IN PARTE ut «ac dominum Aenean in regna recepit», quod Iarbas queritur. AMISSAM CLASSEM subaudis ‘renovavi’. FVRIIS INCENSA FEROR quia multa erat in deos locutura. Et bona praemittitur excusatio; nam numina non credere curare mortalia et ab his non sperare furoris est; subiungit enim ‘si quid pia numina possunt’. NVNC LYCIAE SORTES inrisio est
Abbreviated transcription (Latin):
tio quia dixerat credo e quidẽ nec uana fides genus eẽ deorũ Vnde nunc dicit generis nec dar¬
danus auctor : Perfide amantũ uerbo nunc eũ increpat sic supra dissimulare & ams perasti
perfideit Caucasus mons scrtiae in hospitalis hyrcane trgris a rabicȩ Nam byrcania
silua ẽ arabiae et notandum relictis mediis comparationib: eum augmenta fecis se Nam
post deos non bomines sed saxa intulit : Quid dissimulo Tacitȩ questioni occurrit nequis ei
nimiam iracundiã rep̃henderet dicens aeneam posse mitigari forsitan precibus Alisera¬
tus amanteni miseratus. accusatiuũ regit ut hoclo cõ misertor genitiuũ ut miserere anim
non digna ferentis : Quaequib Ante ferã amphibolia ẽ Quid prius quid pos terius dicam
Nec maxima iuno aut in iunonẽ maledictũ ẽ ut eam non esse maximã dicat sicut etiam

Expanded text:
tio, quia dixerat «credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum»; unde nunc dicit «generis nec Dartio, quia dixerat «credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum»; unde nunc dicit «generis nec Dardanus auctor». PERFIDE amantum verbo eum increpat; sic supra «dissimulare etiam sperasti, perfide?». CAVCASVS mons Scythiae inhospitalis. HYRCANAEQVE TIGRES Arabicae; nam Hyrcania silva est Arabiae. Et notandum relictis mediis conparationibus eum augmenta fecisse; nam post deos non homines sed saxa intulit. QVID DISSIMVLO? tacitae quaestioni occurrit, ne quis eius nimiam iracundiam reprehenderet dicens Aenean posse mitigari forsitan precibus. MISERATVS AMANTEM ‘miseratus’ accusativum regit, ut hoc loco, ‘misereor’ genetivum, ut «miserere animi non digna ferentis». QVAE QVIBVS ANTEFERAM amphibolia: ‘quid prius, quid posterius dicam?’. NEC MAXIMA IVNO aut in Iunonem male dictum est, ut eam non esse maximam dicat, sicut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
solo ecophanes ẽ : in t̃pres diuum ermes expressit uerbũ de uerbo: Ab ipso ldẽ magno ut supi
ipsedeũ tibi meclaro dimitiit olrmpo Utrũq caput meũ et tuũ aut iouis aut mercurii
autineũ & ascanii : Celeres mandataper auras utceleres defermea dicta perauras : Mansito
inlumine Aut claro aut in nrmbo cuius maius est lumen Sic lucanus post quã selumine uerom¬
pleuit : Auribus hausi accepi & est pleonasmos : Sequor ut it aliam sequimur fugientẽ : lan¬
dudum Ab in itio orationis : Auersa Irata ut diua solo fixos oculos auersa tenebat : Lumimb
tacitis ipsa tacita ut tacitũq obsedit limenamataȩ : ꝓ ipsa tacita Sequit᷑ autẽ in uectio quae
semper statu car& : Nectibi dua parens Non ẽ sola inaenȩ an uituperatio sed &iꝰ am in se oburo¬

Expanded text:
σολοικοφανές est. INTERPRES DIVVM Ἑρμῆς expressit verbum de verbo. AB IPSO id est ‘magno’, ut supra σολοικοφανές est. INTERPRES DIVVM Ἑρμῆς expressit verbum de verbo. AB IPSO id est ‘magno’, ut supra «ipse deum tibi me claro dimittit Olympo». VTRVMQVE CAPVT meum et tuum, aut Iovis et Mercurii, aut meum et Ascanii. CELERES MANDATA PER AVRAS ut supra «celeres defer mea dicta per auras». MANIFESTO IN LVMINE aut ‘claro’, aut in nimbo, cuius maius est lumen; sic Lucanus «postquam se lumine vero implevit». HIS AVRIBVS HAVSI accepi; et est pleonasmos. SEQVOR ut «Italiam sequimur fugientem». IAMDVDVM ab initio orationis. AVERSA irata: ut «diva solo fixos oculos aversa tenebat». LVMINIBVS TACITIS ipsa tacita, ut «tacitumque obsedit limen Amatae», pro ‘ipsa tacita’. Sequitur autem invectio, quae semper statu caret. NEC TIBI DIVA PARENS non est sola in Aenean vituperatio, sed etiam in se obiurga
Abbreviated transcription (Latin):
lst pend finasit significatio taunen dicimus piget meillud facere pudet fenisse un de
itas ẽ assciun de h oratiuis diues agebat cdato menis iuxta banenemus & ierinieuon uab areline
utust: inde angonuno qphidicto n dedit licet indelo acceperit oraeuor hace pleritos re ehine
uupit ideon somsed sibdixit liciae acsidiceret apollineae Inearor haet potrnẽ coinquit
sed hoc loco non ẽ iungenda elocutione situitium nam legimus fasmibi graiorum sacrata
resoluere iura sed hoc dicit fas ẽ etiamnos extera regnaquȩrere : noxoperit terras aueri simili
ideo tempus posuit᷑ quotiens autem hoc ẽ perunã quãq noctem In somnis Moresuo proinsomin¬
is Turbida Terribilis quod et umbrȩ conuenit et parentis auctoritati: suer a scanius amor
ascanii scilicet ad monet : Quem longere petut et ad ascanium retulit et licet excusetur tamen

Expanded text:
t paene una sit significatio, tamen dicimus ‘piget me illud facere’, ‘pudet fecisse’; ucivitas est Asiae; unde Horatius «dives agebat Clazomenis». Iuxta hanc nemus est Gryneum, ubi Apollo colitur. Inde ergo nunc epitheton dedit, licet in Delo acceperit oraculum. LYCIAE SORTES nec hinc accepit responsum, sed sic dixit ‘Lyciae’ ac si diceret Apollineae. HIC AMOR, HAEC PATRIA EST eo, inquit, sed hoc loco non est iungenda elocutio, ne sit vitium; nam legimus «fas mihi Graiorum sacrata resolvere iura». Sed hoc dicit: ‘fas est etiam nos extera regna requirere’. NOX OPERIT TERRAS a verisimili, ideo tempus posuit. QVOTIENS autem hoc est, per unamquamque noctem. IN SOMNIS more suo pro ‘in somniis’. TVRBIDA terribilis, quod et umbrae convenit et parentis auctoritati. ME PVER ASCANIVS amor Ascanii scilicet admonet. QVEM longe repetiit, et ad Ascanium re
Abbreviated transcription (Latin):
tus astrologiat fuit nam et herculem docuit sane latine tela mondicitur sicut nalus
melo ulcit sustinet nam altus ẽ nimis :Nix niuis facit sed uerbum ninguit ñbine
uinit sed ab eo quod ẽ haeo ninguis et haeningues. lucretius albas effundere ningaes
ninguit autem prima persona caret et secunda quianonẽ in nr̃o arbitrio: Pretipi¬
tant ut noxum ida caclo p̃cipitat: Senis aut propter actatem aut allusit adnus
ut gelidus canis cum montib: umor liquitur : Paribus alis. leniuolatu ut dixit & incaelin
parib sesustulit alis Crllenius aut ab auia unde paulo post cillenia ꝓles aut achillent
arcadie monte ũbi dicitꝰ es̃se nutritus : Ioto corpore uno impetu excussus Sic lucanisi

Expanded text:
tus astrologiae fuit; nam et Herculem docuit. Sane Latine ‘Telamo’ dicitur, sicut Nilus tus astrologiae fuit; nam et Herculem docuit. Sane Latine ‘Telamo’ dicitur, sicut Nilus Melo. FVLCIT sustinet; nam altus est nimis. NIX ‘nivis’ facit; sed verbum ‘ninguit’ non hinc venit, sed ab eo quod est ‘haec ninguis’ et ‘hae ningues’; Lucretius «albas effundere ningues». ‘Ninguit’ autem prima persona caret et secunda, quia non est in nostro arbitrio. PRAECIPITANT ut «nox umida caelo praecipitat». SENIS aut propter aetatem aut adlusit ad nives, ut «gelidus canis cum montibus umor liquitur». PARIBVS ALIS leni volatu, ut «dixit et in caelum paribus se sustulit alis». CYLLENIVS aut ab avia, unde paulo post «Cyllenia proles», aut a Cyllene, Arcadiae monte, ubi dicitur esse nutritus. Ad v. 253 Toto corpore uno impetu excussus. sic Lucanus
Abbreviated transcription (Latin):
atores fiebat epanc autem grece dicitur An otuc ep anui ac lagne in¬
terpres : Animas Proumbris secundũ poeticum morem animȩ enim incaelo surs
ut uisa dehinc caelo facies delapsa parentis huius autem reiratio alteruis ẽ scientiȩ
luminia Morte resignat daudit perturbat ẽ et aliud quod fi sici dicunt pop¬
las quas in oculis uidemus morituras ante triduũ non habere quibus non ui¬
sis c̃ summadesperatio hoc ergo dicit resignat hoc ẽ aufr̃ȩt signa luminis
tranat trans uolat ut nare peraestatẽ liquidam suspexeris agmen: Apicem
It latera beneei quae sunt hominisdat nam rex fuit quicũ audisset oraculo ca¬
uendum eẽ aiouis filio ettimore nullum susciperet aperseo in montem conuersus
e uiso gorgonis capite eoquod illum noluit suscipere uit autẽ in primo diximus peri¬

Expanded text:
atores fiebat. Ἑρμῆς autem Graece dicitur ἀπὸ τῆϛ ἑρμηνείας, Latine inatores fiebat. Ἑρμῆς autem Graece dicitur ἀπὸ τῆϛ ἑρμηνείας, Latine interpres. ANIMAS pro ‘umbras’ secundum poeticum morem. Animae enim in caelo sunt, ut «visa dehinc caelo facies delapsa parentis». huius autem rei ratio alterius est scientiae. LVMINA MORTE RESIGNAT claudit, perturbat. Est et aliud quod physici dicunt, pupillas, quas in oculis videmus, morituros ante triduum non habere; quibus non visis est summa desperatio. Hoc ergo dicit ‘resignat’, hoc est ‘aufert signa luminibus’. TRANAT transvolat, ut «nare per aestatem liquidam suspexeris agmen». APICEM ET LATERA bene ei quae sunt hominis dat; nam rex fuit qui, cum audisset oraculo cavendum esse a Iovis filio et timore nullum susciperet, a Perseo in montem conversus est viso Gorgonis capite, eo quod illum noluit suscipere. Vt autem in primo diximus, peri
Abbreviated transcription (Latin):
daniã prolem quae deinde sequetur gloria: haec summa ẽ idẽ mei prȩcepti. eolleeno
iuuenalis in summa non maurus eratneq sarmata Marere Parabat non responda
quasi numen in ferius sed dic obtemperat T alaria Nectit mercurius ideo dicitur
habere pinnas quiacitius ab omnib planetis in ortũ suum recurrit unde et uel&
eterrans inducitur. ut quos ignis caeli cillenius erret in orbes : Uirgam Capit ide
caduccũ quod primo apollo habuit et donauit mercuriolira sibi traditã sic hora¬
tius frat̃naq humerũ lira huius autem uirgae haec ratioẽ mercurius et orationis
deus dicitur et in terpres deorũ Vnde uirga serpentes diuidit id ẽ uenenum nami
bellantes inter p̃tũ oratione sedantur : Vnde secundum liuium legati pacis cadu¬
ceatores dicuntur sicut enim perfetiales bella in dicebantur ita pax percaduo¬

Expanded text:
rdaniam prolem quae deinde sequatur gloria». HAEC SVMMA EST id est ‘mei praecepti collectio’. rdaniam prolem quae deinde sequatur gloria». HAEC SVMMA EST id est ‘mei praecepti collectio’. Iuvenalis «in summa, non Maurus erat neque Sarmata». PARERE PARABAT non respondet quasi numen inferius, sed dictis obtemperat. TALARIA NECTIT Mercurius ideo dicitur habere pennas, quia citius ab omnibus planetis in ortum suum recurrit; unde et velox et errans inducitur, ut «quos ignis caeli Cyllenius erret in orbes». TVM VIRGAM CAPIT id est caduceum, quod primo Apollo habuit et donavit Mercurio, lyra sibi tradita; sic Horatius «fraternaque umerum lyra». Huius autem virgae haec ratio est. Mercurius et orationis deus dicitur et interpres deorum; unde virga serpentes dividit, id est venena. Nam bellantes interpretum oratione sedantur. Vnde secundum Livium legati pacis ‘caduceatores’ dicuntur; sicut enim per fetiales bella indicebantur, ita pax per caduce
Abbreviated transcription (Latin):
qubusi al rno rge latur utoni populos in pacere gebat Namalias belli cosa
qut ufali ⁊roderea aodo protenderet idẽ propagaret propago autent sigbo¬
sut iignificet probreuis e at set romana potens itala uirtute propago autemuibo
ndicas produertur prout flexus pro paginis arcus nexae spectant prodere
lis. s uficat et decipere ut unius obiram prodimur et ẽ in infinitum hacclexis
exerct : Ascanione propter illud quod frequenter diximus ipsuimperium deberiido
autem hoc asserit poeta ut laudando iulum caesarem laudet quia ab eo originem duct
ut iulius amagno dimissum nomen iulo: Romanas inuidet arces. honestior elocutioẽ
si addamus quam rem inuidemus ut liber pampineas inuidet collibus umbras : ini¬
mica q ingente p̃occupat quasi prescius: Prolem aut soniam ut in vi nunc ageda¬

Expanded text:
quibus a Latino regebatur, ut «longa populos in pace regebat»; nam alias bellicosa quibus a Latino regebatur, ut «longa populos in pace regebat»; nam alias bellicosa fuit Italia. PRODERET modo ‘protenderet’, hoc est ‘propagaret’. ‘Propago’ autem si genus significet, ‘pro’ brevis est, ut «sit Romana potens Itala virtute propago»; si de arbore dicas, producitur ‘pro’, ut «flexos propaginis arcus exspectant». ‘Prodere’ sane significat et decipere, ut «unius ob iram prodimur». Et est in infinitum haec exercet. ASCANIONE propter illud quod frequenter diximus, ipsi imperium deberi. Ideo autem hoc adserit poeta, ut laudando Iulum Caesarem laudet, quia ab eo originem ducit, ut «Iulius a magno demissum nomen Iulo». ROMANAS INVIDET ARCES honestior elocutio est si addamus quam rem invidemus, ut «Liber pampineas invidit collibus umbras». INIMICA IN GENTE praeoccupat quasi praescius. PROLEM AVSONIAM ut in sexto «nunc age Da
Abbreviated transcription (Latin):
uis uindicat armis aluidicunt bis semel adiomedis singulari certimine inquo
dio nedde percussus ẽ saxo iuuenalis uel quotr đi despercus sit pondere conã ueneae
dicim in xeidios sicut legomnus descende abducente deõ aliidicunt propt dioue¬
di ent abiluis certamina singularie sed quando cum achille dimicauit aneptuno libe¬
uitus acpous autem hoc prouenere factũ uideri siciuno imputat ueneri quod proti
ban mcia ante abhercule quictipse grecus fuit captaẽ ut intellegamus iam tune
uentan natum fius se Nec enim multũ tempus inter fuit cum constet priamo tunc
abbercule imperiã traditu: Grauidam imperiis unde multi imperatores possenet¬
irm ut h inc populum latẽ segem Ided autem grauida ablatiuo iungitur quia et
puis ullare dicimus unde ẽ huius origo sermonis Sic plautus mamfitrionei
irnsull mnentumro sed pestẽ grauidar SBello que frementem exceptis terporib

Expanded text:
BIS VINDICAT ARMIS alii dicunt ‘bis’ semel a Diomedis singulari certamine, in quo a BIS VINDICAT ARMIS alii dicunt ‘bis’ semel a Diomedis singulari certamine, in quo a Diomede percussus est saxo - Iuvenalis «vel quo Tydides percussit pondere coxam Aeneae» - et item in excidio, sicut legimus «descendo ac ducente deo». Alii dicunt propter Diomedis et Achillis certamina singularia. Sed quando cum Achille dimicavit, a Neptuno liberatus est: potest tamen hoc pro Venere factum videri: sic enim Iuno imputat Veneri quod pro eaensus esse: nam Troia antea ab Hercule, qui et ipse Graecus fuit, capta est: ut intellegamus iam tunc Aeneam natum fuisse: nec enim multum tempus interfuit, cum constet Priamo tunc abcreari, ut «hinc populum late regem». Ideo autem ‘gravida’ ablativo iungitur quia etiam ‘gravis illa re’ dicimus, unde est huius origo sermonis; sic Plautus in Amphitryone «uxor tua non puero, sed peste gravida est». BELLOQVE FREMENTEM exceptis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
marito ẽ autem deiure quasi perco emptionem : paris similis paridi Aniuria aper¬
unno fruitunam proprie raptus e illicitus coitus nec enim hic rapuerat templis
uctim iuppit᷑ omni potens acsi diceret tues quipotes omnia: Eouenius iparesiao ro¬
accsusprtordiipus mundies se rectorem. aut quia metuũ filium esserconsid& fto¬
acitis ee contririum qod tirbantur omnia ioue africã respiciente nãutrũq at¬
dilbet at fimauiota ⁊uoa tuosaaut quibus Aencas nauiget unde c̃ nec tepbrris au¬
ol sorar fi sicundos aut quiueant mee curiũ ut uentosq usccabat lanoropido
ais scr cumftumins pordut eiria naribaginc procar thagini. et pro aduerbio uilo
poddo coposuit sicb oratius romr et ibur amemuentosus tibure romam protibur
ouet cor mnoa epithe ton perpetuus nec ad presens nego tium pertinens S raiumo

Expanded text:
marito». Est autem de iure, quasi per coëmptionem. PARIS similis Paridi, iniuria a permarito». Est autem de iure, quasi per coëmptionem. PARIS similis Paridi, iniuria a perstupro fruitur: nam proprie raptus est inlicitus coitus; nec enim hic rapuerat. Ad v. 2dictum 'Iuppiter omnipotens', ac si diceret: tu es, qui potest omnia? fovemus inanem credimus mundi esse rectorem aut quia me tuum filium esse confido. ‘Fodeatur esse contrarium quod turbantur omnia Iove Africam respiciente; nam utrumque a turpi liberat fama. VOCA ZEPHYROS aut quibus Aeneas naviget, unde est «nec zephyros audis spirare secundos», aut qui vehant Mercurium, ut «ventosque secabat», item «rapido pariter cum flamine portant». TYRIA CARTHAGINE pro ‘Carthagini’; et, pro adverbio in loco, de loco posuit; sic Horatius «Roma Tibur amem, ventosus Tibure Romam» pro ‘Tibegimus. PVLCHERRIMA epitheton perpetuum, nec ad praesens negotium pertinens. GRAIVMQVE IDEO
Abbreviated transcription (Latin):
& expectent tam praeteritũ quam futurũ. tamen in praesentiplus ualent: Semꝑ autem
ioui propter hospitalitatem libat᷑ Et bene conquerit᷑ quia humanas res netũm quidem¬
amentis delenimento non potest accipi nequiquã horremus quia non iudit̾o hoc
facis : caetiq ignes non quia non uidentur. sed qorũ origo non apparet Alii enm
deuentis dicunt fierq alii denubib alii deaere fulmen aIn nubibus errant ac sidice¬
ret non exte fiunt siperrant tuo non regunt᷑ imperio iuuenalis nec uentorũ rabie
est autẽ ordo Temina errans quae in nr̃is finib: urbẽ posuit p̃tio ut ostendat eam nec
meruis se pergratiam nec in uasisse uirtute et siuendidit quid conqueritur uel de¬
aut cuiideo concessimus ciuitatẽ ut in nostrũ ueniret matrimoniũ Nostra pro
in tanta doctissimorũ hominũ copia : Dominũ ut superius liceat frigio seruire

Expanded text:
et spectent tam praeteritum quam futurum, tamen in praesenti plus valent. semper autem et spectent tam praeteritum quam futurum, tamen in praesenti plus valent. semper autem Iovi propter hospitalitatem libata mentis delenimento non potest accipi. NEQVIQVAM HORREMVS quia non iudicio hoc facis. CAECIQVE IGNES non quia non videntur, sed quorum origo non apparet. Alii enim de ventis dicunt fieri, alii de nubibret, non ex te fiunt; si enim errant, tuo non reguntur imperio. Iuvenalis "non quasi Est autem ordo: femina errans, quae in nostris finibus urbem posuit. PRETIO ut ostendat eam nec meruisse per gratiam nec invasisse virtute. Et siaut cui ideo concessimus civitatem, ut in nostrum veniret matrimonium. NOSTRA pro in tanta doctissimorum copia». DOMINVM ut superius «liceat Phrygio servire
Abbreviated transcription (Latin):
diuum acternas: Definitio ẽ aet̃ni ignis quid ẽ ignis peruigil. excubiae deorũ et scien¬
dum nonuacare ratione ut in aliquibus templis sit ignis peruigił nam potes tates
aut terrene aut actheriae sed quia aether ignis ẽ ideo et heriarũ potes tatũ tem¬
plis ignis ẽ Et reddatur eis imago suiclemen ti ẽ autem in templo iouis quia ether ÷
mineruȩ quȩ supra aetherem ẽ. unde de capite patris procreata esse dicitur : Isque
amensanimi et amator et barbarus sane nomen esse ostendit ponendo genitiuum: ami¬
ro aspero ut hostis amare quid in crepitas : media internumina diuũ ac sidiceret dus
testibus ut sallustius quam medius fidiusi ueram licet mecum recognoscas idẽ sis dic¬
deait supplex partim conqueritur unde ait orasse idẽ dixisse hinc et oratores dic¬
it participium It bene nunc dixtt  officia enim in deos lc& aeternam habeant᷑ gratiam¬

Expanded text:
DIVVM AETERNAS definitio est aeterni ignis. Quid est ignis pervigilis? Excubiae deorum. Et scienDIVVM AETERNAS definitio est aeterni ignis. Quid est ignis pervigilis? Excubiae deorum. Et sciendum non vacare ratione ut in aliquibus templis sit ignis pervigil; nam potestates aut terrenae sunt aut aëriae aut aetheriae; sed quia aether ignis est, ideo in aetheriarum potestatum templis ignis est, ut reddatur eis imago sui elementi. Est autem Iovis, qui aether est, et Minervae, quae supra aetherem est; unde de patris capite procreata esse dicitur. ISQVE AMENS ANIMI et amator et barbarus. Sane nomen esse ostendit ponendo genetivum. AMARO aspero, ut «hostis amare, quid increpitas?». MEDIA INTER NVMINA DIVVM ac si diceret ‘diis testibus’, ut Sallustius «quam mediusfidius veram licet mecum recognoscas». SVPPunde ait ‘supplex’; partim conqueritur, unde ait ‘orasse’, id est dixisse; hinc et oratores dicuit participium. Et bene ‘nunc’ dix
Abbreviated transcription (Latin):
uomipsocul selubtmuduerbium ÷ ac sidiceret non supplimis sed sub ip sas: totlin¬
qut: insinitu sub numdnes hamreuera quot sunt homines in quibus famtẽ tob
orasab siquesunt hominũ nocte uolat bene naturalem rem dixit nam quauuto caclatũ
oraliquid. ponrtoma boi re quirotur e sine dubio incipiens fama semper ebscuraẽ quac
diunidid. conquies cit undt ait luce sedet: erraeq perumbram non temumbra tras
inosten sicu sequentia pindiuort :ignetur librauit sermone quasi persone sup
moris : liciu qua long iat nunchiemem in t̃se luxu fouere in quantũ longa ẽ¬
auxilium et statim uiso ariete fons secutus ẽ unde fattum ẽ ioui ammoni abhar aenis
dicto simulachrũ cum capite arietino quod ideo fingitur quia satis eius sunt in uoluta
responsar apta stu prata ut et rapti ganimedis h : Gara mantide N et proprium potist
es sc et gentile nam garamantes sunt iuxta libi amicentũ finitus pro infinito: excubias

Expanded text:
IS SVBTER adverbium est, ac si diceret ‘non sub plumis, sed sub ipsa’. TOT LINGVAE infinitus est numerus; nam re vera quot sunt homines in quibus fama est, tot ora habet quae sunt hominum. NOCTE VOLAT bene naturalem rem dixit; nam quanto celatum est aliquid, tanto magis requiritur. Et sine dubio incipiens fama semper obscura est; quae divulgata conquiescit, unde ait «luce sedet». TERRAEQVE PER VMBRAM noctem umbram terrae INFECTA sicut sequenlonga eploravit auxilium, et statim viso ariete fons secutus est. Vnde factum est Iovi Ammoni, ab arenis dicto, simulacrum cum capite arietino; quod ideo fingitur, quia satis eius sunt involuta responsa. RAPTA stuprata, ut «et rapti Ganymedis honores». GARAMANTIDE NYMPHA et proprium potest esse et gentile; nam Garamantes sunt iuxta Libyam. CENTVM finitus pro infinito. EXCVBIAS
Abbreviated transcription (Latin):
ngrasseninturr ot narent lancis uittis unde ait uellerib ꝓiueis et oleo unguerentainde
noras dictaesunt quasi unxores sesti. pronde diuina tm quã numen coleret sarie

Expanded text:
ngrederentur,ornarent laneis vittis, unde ait ‘velleribus niveis’, et oleo ungerent, unde ngrederentur,ornarent laneis vittis, unde ait ‘velleribus niveis’, et oleo ungerent, unde uxores dictae sunt, quasi unxores. FESTA FRONDE divina, tamquam numen coleret. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
surlinruia al simontes uocantur: Nunchinc nuncillinc sicut aeneas abanna et didone
iusnldoAd dolorem aeneat pertinet dequoait magno ꝑ sensit preto sabarbos alton
lufitit diussons termnuntiem plent ut strata icent pas sum sua duoq subarbore poma
sudiem intartara secundũ phisicos quidicunt paremesse altitudes perationeme t xter¬
rudis em rire ananes quia mensun mota manet tumuero post deseerationemuis opto¬
tus rȩcipitita turbatauinortem Orat prodesiderat ut monteoiiquc ronserritns peli
aut crapideo orat quia consetrata fuit nec mori poterat ms̃so lot quoa saicdanone aueli
unuertindisurtadistu ricremis Cremantibus tura hocuisum bocquod ui dentiqui dut¬
bnit Quinsa nullines oreri quidem cui fuerat deamore confesre i onus sodontiqui a ut
moris ut carumiro Quod honore colebat exibendo eaquerere auuo soslesit fte qr
pion cum fuerat ut n abotitos puclisȩ simul uenissent adlimen sacoico uostescnent uande¬

Expanded text:
um lingua alti montes vocantur. NVNC HINC NVNC ILLINC sicut Aeneas ab Anna et Didone. IT STRIDOR ad dolorem Aeneae pertinet, de quo ait «magno persentit pectore curas». ALTE iugiter, diu. CONSTERNVNT implent, ut «strata iacent passim sua quaeque sub arbore poma»RADICE IN TARTARA TENDIT secundum physicos, qui dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. LACRIMAE INANES quia «mens immota manet». TVM VERO post desperationem. EXTERRITA praecipitata, turbata. MORTEM ORAT pro ‘desiderat’, ut «mortemque miserrimus opto»; aut certe ideo ‘orat’, quia consecrata fuit nec mori poterat nisi soluta consecratione. CAELI CONVEXA incurva caeli. TVRICREMIS cremantibus tura. HOC VISVM hoc quod viderat nulli dixit. Quid est ‘nulli’? Ne sorori quidem, cui fuerat de amore confessa. CONIVGIS ANTIQVI aut prioris aut cari. MIRO QVOD HONORE COLEBAT exhibendo ea quae circa vivos solent fieri. Moris enim fuerat ut nubentes puellae, simul venissent ad limen mariti, postes antequam i
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsentib recitaret augusto nam recitauit uoce optima primum libros.terciuosa
et quartũ Saltem uel hocẽ autem sermo tractus a captiuis quicũ tenerentur abhotur¬
bus dicebant sublatis omnib: salutem concede inde persinere sin hic natus ẽ sermo ut in
contompturerũ multarũ petituri aliquid saltem dicamus : ante fugam soboles et ama¬
tne etamare nam hace fugamdicunt quamille neminat orofedti ens locuntior ainubi
ofui desiderio conprobatur diquis milibene idrrae mbe et e cunde us logut anubi

Expanded text:
praesentibus recitaret Augusto; nam recitavit voce optima primum libros tertium praesentibus recitaret Augusto; nam recitavit voce optima primum libros tertium et quartum. SALTEM ‘vel hoc’. Est autem sermo tractus a captivis, qui cum tenerentur ab hostibus dicebant ‘sublatis omnibus, salutem concede’. Inde per synaeresin hic natus est sermo, ut in contemptu rerum multarum petituri aliquid ‘saltem’ dicamus. ANTE FVGAM SVBOLES et amatorie et amare; nam haec fugam dicit, quam ille nominat profectionem. Amor autem ex filii desiderio conprobatur. SI QVIS MI
Abbreviated transcription (Latin):
huc aperte non uult impetrare beneficia sicut paulo post irata inihil ipsa reliqui ñ pu¬
dorem non regnũ : Inceptos himeneos : qui nouitate sunt dulces : dulcem eũ legit rem
in honestam sic terentius scu tibi morigera fuit in reb: omnib: ã iranninibil intererat a pad
maiores in terregem et terannum ut pars mihi paciserit dextrã tetigisse trranni lama
Prior quaemelior fuit sine dubio: hospes Aeneas et hospes fuerat et maritus sed modo
maritũ esse negat hospitem confitctur unde nuncdido hocdicit cui medeseris hospes
qm̃ hoc solum nom en restat deconiuge hoc ẽ super ẽ alii restat intellegunt resiste
idẽ contrarium tibi ẽ non nullidicunt hoc nomen solum quoniã superẽ ut te conuẽ
dicam dicitur autem ingentiaffectuhos uersus pronuntiasse cum priuatũ puieis

Expanded text:
huc aperte non vult inputare beneficia, sicut paulo post irata. NIHIL IPSA RELIQVI non puhuc aperte non vult inputare beneficia, sicut paulo post irata. NIHIL IPSA RELIQVI non pudorem, non regnum. INCEPTOS HYMENAEOS qui novitate sunt dulces. DVLCE MEVM tegit rem inhonestam; sic Terentius «seu tibi morigera fuit in rebus omnibus». TYRANNI nihil intererat apud maiores inter regem et tyrannum, ut «pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni». FAMA PRIOR quae melior fuit sine dubio. HOSPES Aeneas et hospes fuerat et maritus, sed modo maritum se negat, hospitem confitetur; unde nunc Dido hoc dicit ‘cui me deseris hospes, quoniam hoc solum nomen restat de coniuge’, hoc est ‘superest’. Alii ‘restat’ intellegunt ‘resistit’, id est ‘contrarium tibi est’. Non nulli dicunt ‘hoc solum nomen quoniam superest, ut te coniugem dicam’. Dicitur autem ingenti adfectu hos versus pronuntiasse, cum privatim paucis