comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedreor quaeratur h egimus in leuitico deleꝓ rir
ubi iubentur ut ostendant sera cerdotib etn
lei pram ha buerint tunc aracerdote inmundipi¬
ant. Non quosa cerdotes leprosos pacioent & nimun¬
dor. sed qđ hccbeant notitiaẽ delepronr & nonleproris
& porint discernere quimundus. qui uel inmundusrit :
Quomodo ergo ibileꝓsum sacerdor inmundũ poccit
toꝵ audierit uccrietates scitquiligandur sit quiue
ad p̃dicandum iusserat eis ut ad nunciaerent aduen¬
tum suum. huc p̃cepit neredicent eẽ iłim xp̃m: mihi¬

Expanded text:
 quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubentur ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant, non quod sacerdotes leprosos faciant et immundos, sed quod habeant notitiam leprosi et non leprosi, et possint discernere qui mundus, quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos immundum facit, torum audierit varietates, scit qui ligandus sit, qui ad praedicandum, jusserat eis ut annuntiarent adventum suum: hic praecepit, ne se dicant esse Jesum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
Non potas ł segnum & ciuitets contirse diuiscc ꝑsttcre
sed quomoelo concordice prcuae sscrs cunt sic dis corelia
mcexime dilcobuntur: siergo sccteenes pugncet con¬
trecse & demon inmicur st demonis debẽ & ic̃mun¬
di uousse consummeedo nee hcebarent in eo locum acdas¬
scriae pots tates qucrum inte sebellum pcex hominamet:
Siccut en putatis o scnbe & pharise quod recesio de mo¬
num oboedifntiasit in principẽ suum. ut homines igno¬
raentes frccudulbita simulctione deluda Quid
potestis dicee decorporum sicnitaotibus quas cdñrs¬
ꝑ pecoriruit Aliudest si menbrorum quoque dibilitatis
& spiritaliun uir tutum signa demonibus aed signets :¬

Expanded text:
Non potest regnum et civitas contra se divisa, perstare. Sed quomodo concordia parvae res crescunt, sic discordia maximae dilabuntur . Si ergo Satanas pugnat contra se, et daemon inimicus est daemonis, deberet jam mundi venisse consummatio, ne haberent in eo locum adversariae potestates, quarum inter se bellum pax hominum est. Si autem putatis, o Scribae et Pharisaei, quod recessio daemonum obedientia sit in principem suum, ut homines ignorantes fraudulenta simulatione deludant, quid potestis dicere de corporum sanitatibus, quas Dominus perpetravit. Aliud est si membrorum quoque debilitates, et spiritualium virtutum insignia daemonibus assignat
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ccdsignant Aior bedzebub principꝗ demomorũ :
Sinccuten decepostolis dictum et: quod & magis
intellegere debemus. Ipsierunt iudices eorum quice
sedebunt induo decim soluis iudiccente duo decim
tribus is rehel: siccutbi ego inspudi eicio demone

Expanded text:
nant; vos Beelzebub principi daemoniorum. Sin autem de apostolis dictum est, quod et magis intelligere debemus, ipsi erunt judices eorum: quia sedebunt in duodecim soliis, judicantes duodecim tribus Israel . Si autem ego in spiritu Dei ejicio daemone
Abbreviated transcription (Latin):
na: cocer tat Inar rogatione prudeiti ut confite¬
antur sp̃s sciesseopus: quod siexpulsio inquit demo¬
nium aefiliis uestris dõ xondemonibus deputatur :
Quatre inme idẽopus non etendem hacbecct &eccuscom :
Ergo ipsius tri iudices erunt xon potestote sed

Expanded text:
arctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio, inquit, daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus, deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non po
Abbreviated transcription (Latin):
tingu& Quipee ccctorim̃ porngit menum nfepor tat
onus frectysun. ist queos secttem celcemum confring&ͥ
E quimodicẽt scintillaem fids contennit inpaer uolis hc
linum getingutt fumiganis : quorum xp̃s utrumque
non fecit: ad hoc bum usiertet ut sceluum fecchre quoe

Expanded text:
ter: qui peccatori non porrigit manum, nec portat onus fratris sui, iste quassatum calamum confringit: et qui modicam scintillam contemnit in parvulis, hic linum exstinguit fumigans, quod Christus utrumque non fecit; ad hoc enim venerat ut salvum faceret quod
Abbreviated transcription (Latin):
insidices liuor Incccusecẽ : quidemm fecercet ut ꝓhae¬
riseos aedinto fationbn sui prouocter&: Nempequod
homo &x tenderat manum: ꝗuis enĩ pharis &orum indiae
scebbati non ex toidit manum portecns cibos ccclicem
porrigbis & cetera quȩ uictui necessarias : sie goma¬
num & tbielax & cclim̃ te subleuaere. uelpotũ in secbbeto
non ẽ criminis curhoc malio cerguant. quod ipsqstecese
cocrguuntur. p̃sertim. sumiste conbitcrios in hil
talepor tacuerit. sed adp̃ceptũ dm̃i solet & bideyt

Expanded text:
insidias livor in causa est: quid enim fecerat ut Pharisaeos ad interfectionem sui provocaret, nempe quod homo extenderat manum suam. Quis enim Pharisaeorum in die sabbati non extenderat manum, portans cibos, calicem porrigens et caetera quae victui necessaria sunt: si ergo manum extendere et alimenta sublevare vel potum in sabbato, non est criminis: cur hoc in alio arguunt quod ipsi facere coarguuntur, praesertim cum iste caementarius nihil tale portaverit, sed ad praeceptum Domini solam extenderit
Abbreviated transcription (Latin):
tur istius modi uocibus ccigilium p̃ecens : cem̃tcoris
eret̃ metnibus uictũ queritans Prgecor teiħiuit
mihisestituces seuitatẽ : uecturpiter medicẽ cibos :
us que ecla dubitum seduatoris arida menus insi¬
nego geo sudeceorũ fuit : & di opere non fiebaent ineo
Post quac̃ ille uenit interaes sedeliteest inccposto¬

Expanded text:
precans: Caementarius eram, manibus victum quaeritans: precor te, Jesu, ut mihi restituas sanitatem, ne turpiter mendicem cibos. Usque ad adventum Salvatoris arida manus in synagoga fuit Judaeorum, et Dei opera non fiebant in ea: postquam ille venit in terras
Abbreviated transcription (Latin):
& dicunt &ece homo uordex & uinipotaetor &publicce¬
norum & peccatorum cemicus &ius ꝯficccto est scpi¬
bitia afiliissuis. Pudris inforo sedentibus &lcoman¬
tibus atque dicentibus adco & quales suos cecinimur
uobis & non sod tastis lameitasumus & non plaen¬
xistis. Cum pacraetur generectio iulaceorum senp¬
tura dicbite. cuisimilem cesstmabo geissetionẽ istã
similis est puerir sederab
inforo & seliqua
Mon ergo nobis liberte ceri¬
intellegintict & cellegoriae
tionȩ pcessiuet. seel quicquid
dicturi
hii sunt dequibus esccices loquitur: Eece ego &pui

Expanded text:
et dicunt: Ecce homo vorax, et potator vini, publicaet dicunt: Ecce homo vorax, et potator vini, publicanorum et peccatorum amicus. Et justificata est sapientia a filiis suis. Pueris in foro sedentibus et clamantibus atque dicentibus ad coaequales suos: Cecinimus vobis, et non saltastis: lamentati sumus, et non planxistis, comparatur generatio Judaeorum, Scriptura dicente: Cui similem aestimabo generationem istam? Similis est pueris sedentibus in foro, et reliqua. Non ergo nobis tribuitur liintelligentia, et allegoriae tio passiva: sed quidquid dicturi hi sunt de quibus Isaias loquitur: Ecce ego et pueri
Abbreviated transcription (Latin):
& mcnifeta sertertico quid necesse fuit nos ccdillius intelle¬
gbitic̃e prȩpcerari : Helicerego iohannis dr̃ non secuno
stultos philo sophor & quordam here cicos qui aero¬
Y ΥXCCΙX In troducunt sed quo uxta aliud testimonimn
eucngelii uenerit inspũ & uirtute helie & eaendem sc̃ĩ sp̃
uel gnrtiam haebuerint uel mensuret̃ sed& ui tae ccus¬
tees rigor que mertir helie &iohaennis pocres sunt¬
Ille inherĩmo &isson herimo ille zonce pellicico cingebactos
rodis &bhero diccdis in licittr arguit nupticer capite grin¬
tur: sunt qui prop teecc iohaennẽ & helicem uoccori puten
me lachicem prececessurus Helices &t &ueiturum
iuedicem nunticaurus. sic iohcennir in primo ceduditu
fecrit : & uto que sit nundius uel primi cduentus diũ
quac libus suis dicunt Cecinimus uobis & non sceltas tir
lacmeitatisumus & non plccxists Venit enim io han¬
nis neque manducans neque bibes &dicunt demo¬
nium hcob& Ybnit filius hominis maenductnr &bibeis

Expanded text:
et manifesta sententia, quid necesse fuit nos ad illius intelligentiam praeparari? Elias ergo Joannes dicitur, non secundum stultos philosophos et quosdam haereticos, qui μετεμψύχωσιν introducunt: sed quod juxta aliud testimonium Evangelii venerit in spiritu et virtute Eliae, eamdem sancti Spiritus vel gratiam habuerit, vel mensuram. Sed et vitae austeille in eremo, iste in eremo. Ille zona pellicea cingebatur, erodis et Herodiadis illicitas arguit nuptias, capite truncatur. Sunt qui propterea Joannem Heliam vocari putant, Malachiam praecessurus est Elias, 71 et venturum judicem nuntiaturus: sic Joannes in primo adventu fecerit; et uterque sit nuntius vel primi adventus Domini, aequalibus suis dicunt: Cecinimus vobis, et non saltastis: lamentavimus vobis, et non planxistis. Venit enim Joannes, neque manducans, neque bibens, et dicunt: Daemonium habet. Venit Filius hominis, manducans et bibens,
Abbreviated transcription (Latin):
isti indomibus regum sunt : &e quo osterditur rigidẽ
uitom & ccus tercom predicactionẽ uitcore debere
cculces regum & mollium hominum pͣlocti ecc declincor
Eed quid existis uidese : Propheatom Eti cemdico uob
& plur quam propheatm : Ineo iohanne prophecr ces¬
nir macior est quod quem ille predicacuerunt esseufntur
hicuenis se digito demonst socuit dicens. Ec cecgnis
di eece quitollit peecatimund : Et quic apriuileg¬
um prophetcele Riccm bccptiste ccccessit p̃mium utdi¬
lus prxdicctur : Angelum ccũt: hichcit: Ioh connor
non putemus nac turce soci eecae : sed officii dignita ae
Idest nuntium quod uenturum dm̃m nuntiarea:
Am̃ dicouobis non sursexit int̃naetos mulieram. me¬
ior iohecnne baeptistacȩ: Intermidierum in quie incctos

Expanded text:
isti in domibus regum sunt. Ex quo ostenditur rigidam isti in domibus regum sunt. Ex quo ostenditur rigidam vitam et austeram praedicationem, vitare debere aulas regum, et mollistis videre, prophetam? Etiam dico vobis, et plusquam prophetam. In eo Joannes prophetis caeteris major est, quod quem illi praedicaverant esse venturum, hic venisse digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Et quia ad privilegium prophetale lus praedicatur . Angelum autem hic dici Joannem non putemus naturae societate, sed officii dignitate, id est, nuntium, quod venturum Dominum nuntiarit. Amen dico vobis, non surrexit inter natos mulierum major Joanne Bap
Abbreviated transcription (Latin):
fuertaa ut plerique arbiesantur in eo qđ oeit
Beccgur ẽ quiñ fueit scandeligatus in me
Quo modo nunc io haenner tentir lecudibus p̃di¬
caturs sel quic turb circũstans interrogo¬
tionis misteium nesciebaet. & putcebat ioh¬
cennem dubitare dexp̃o : quẽ ipse monstra uerat
ut intellegerent: Att iohaennẽ Non sibi inte¬
rogesse sed discipulis sun: Quid inquit & istis
in desertõ  numquid ob hoc ut hominem uideritr
ccclamo similem qui omniubito circum fergur
centec p̃dicacratꝰ conforsittm: Stimulis con
tirme inuidiȩ cogitur: & p̃dicatio eius uanã
sec ateur gloricom Vt exea quacerat lucsor: cur
diuiti as cupicot ut aflucet dacpibus locustis ues¬
citur & mel silues traeͥ: anut mollibus uestictur:
pilicamelorũ tegumen eius sunt: istius modi cibus
& uestis ccrceris hospicio recipiuntur & p̃dicac¬
tio usttetir Teele hceb& habiteeculum: quiccũt
adulccto res sunt & sectantur lucra et quecerunt
diuitias & delicus affluunt & mollibur uestiuntur

Expanded text:
fuerat, ut plerique arbitrantur, in eo quod ait: Beatus est qui non fuerit scandalizatus in me, quomodo nunc Joannes tantis laudibus praedicatur? Sed quia turba circumstans interrogationis mysterium nesciebat, ita ut putaret Joannem dubitare de Christo, quem ipse monstraverat, ut intelligerent Joannem non sibi interrogasse, sed discipulis suis. Quid existis, inquit, in desertum: nunquid ob hoc ut hominem videretis calamo similem, qui omni vento circumfertur, antea praedicaverat? An forsitan stimulis indicatio ejus vanam sectatur gloriam, ut ex ea quaerat lucra? Cur divitias cupiat, ut affluat dapibus? Locustis vescitur, et melle silvestri. An ut mollibus vestiatur? Pili camelorum tegmen ejus sunt. Istius modi cibus et vestis carceris hospitio recipiuntur, et praedicatio veritatis tale habet habitaculum. Qui autem adulatores sunt, et sectantur lucra, et quaerunt divitias, et deliciis affluunt, et mollibus vestiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
sedem quȩrere possidere ꝑuirtutem quod non
tenuimus ꝑ necturam Omniͦs enim prophece
& lex us que cadio hannem prophe tauerunt non
quo post io hannem ex cluolat propheater: Legi¬
mur enm inactis apostolorum etagapum pro¬
pheaesse & quat tuor uirginer filices philippi
sed quolex & prophete quos sciptos legimur
quid quid propheacuerint de dño uticinati sint
Qucenelo ergo clicrtur omner pro phete &e lex us que ced
io hannẽ propheatcueunt xp̃i tenpus ostenditur ut

Expanded text:
sedem quaerere, possidere per virtutem, quod non sedem quaerere, possidere per virtutem, quod non tenuimus per naturam. Omnes enim prophetae et Lex usque ad Joannem prophetaverunt. Non quod post Joannem excludat Prophetas. Legimus enim in Actibus apostolorum , et Agabum prophetasse, et quatuor virgines filias Philippi; sed quod Lex et prophetae quos scriptos legimus, quidquid prophetaverunt, de Domino vaticinati sunt. Quando ergo dicitur: Omnes Prophetae et Lex usque ad Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
sco quã quacm ineo quod dixit. Nonsursyxit intbrnc¬
tor. mulisrum maior iohanne baptis tocȩ. Nonceaens
propheais & pec tricer chis cunctis que homimibus ioho¬
nem p̃tullit sed io hanni ceteror ecȩquacuit. Nonen
stac aim sequitur. Aitsi clii maciores. Eoñ sunt illemacior
suntillo Multidesccluctore hoc intellegiuolunt quod
quiminor ẽ tempore maciorsit dignitate : nosacutem
simplicit intel legemur quoelomnis scõs quicc̃ eumelo ẽ
mecior sitillo quiclhuc consistit in pro elio: ꝗliut¬
est enm coronaẽ uictoricͤe posidere. aliut cedhuc inco¬
cie dimieare: quidaem nouis simum cengelum incaelir
dño ministrdentem. meliorem uolunt ccccipere quoli¬
b& primo in homine quiuersetur interris ꝗdie¬
bus io hannir baptistcce usque nunc regnũ cccelorũ
deitiẽ agite eclpropinquecuit enĩ segnũ caelorũ
Consequente ccdiebus illius regnũ cȩlorũ uimpecti¬
tur & uioleiti diripiuntillud: Gtendis estenim
uioletia interra noresse genestrtos &cccelorũ

Expanded text:
 quamquam in eo quod dixit: Non surrexit major inter natos mulierum Joanne Baptista, non caeteris prophetis et patriarchis, cunctisque hominibus Joannem praetulit, sed Joanni caeteros exaequavit. Non enim statim sequitur, ut si alii majores eo non sunt, ille major est illo. Multi de Salvatore hoc intelligi volunt quod qui minor est tempore, major sit dignitate. Nos autem simpliciter intelligamus: quod omnis sanctus, qui jam cum Deo est, major sit illo quiest enim coronam victoriae possidere, aliud adhuc in acie dimicare. Quidam novissimum angelum in coelis Domino ministrantem meliorem volunt accipere quolibet primo homine, qui versetur in terris. A dieautem Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vitentiam agite; appropinquabit enim regnum coelorum: consequenter a diebus illius regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud. Grandis enim est violentia, in terra nos esse generatos et coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuncent : t cdibi: magist̃ cuitu p̃bunse ceshmoniũ
cedior dcenem: Eece discipuliqus bceptizont : t pluses ue¬
munt ecdeum: Quces dixbrint: nor deserimur hicrton¬
toos est :Idillum turbe concurrit : Tues quiudituru
debecom colnundiase: Quig nuntaeui. super is anno
conuenica filio dĩ utgust& mortem &clium ceelhe¬
sec erir mbitao missururest Repondens iħs ccit illis¬

Expanded text:
onium Jordanem, ecce discipuli ejus baptizant, et omnes veniunt ad eum , quasi dixerint: Nos deserimur, hic raritas est, ad illum turba concurrit. Tu es qui venturus debeam nuntiare, qui nuntiavi superis? An non conveniat Filio Dei, ut gustet mortem, et alium ad haec sacramenta missurus es? Et respondens Jes
Abbreviated transcription (Latin):
lium expattcmur xp̃r signae demonstrera xona
ecc respondeir que interogatur fuercat sed cel
sccenelcelum nundorum: Ite inquid & dicite iohco¬
ni signe quoe cenitir. Faecos uidotes clccud&
combulaentes & reliquoe Et quod his non minurest
pecuperes eucengeli gator uel pocuperer spiritu
uel cete opibus pacuperer ut nulla inter nobiles &e
nobile intediuites & egenur in p̃dicctione cdston¬
ticcsit: Hax mec gistri rigorem. ha&c p̃ceptoris
comprobant ubritecaẽ. quaendo omnis cepud eũ qu

Expanded text:
tus signa demonstrat, non ad ea respondens quae interrogatus fuerat, sed ad scandalum nuntiorum. Ite, inquit, et dicite Joanni signa quae cernitis, caecos videntes, claudos ambulantes, etc., et, quod his non minus est, pauperes evangelizatos. Vel pauperes spiritu, vel certe opibus pauperes, ut nulla inter nobiles et ignobiles, inter divites et aegros, in praedicatione distantia sit. Haec magistri rigorem, haec praeceptoris comprobant veritatem, quando omnis apud eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
tro inte rogantes sibi dircerent: quod ocutem
suꝑbirent discipuli io hannis aduesusdñm &
hecberent ccliquid mordacitatis ẜcliuore & inuidia.
superior quoque interrogatio demonstraouit :
Suangelista seferente : Tunc cocces sirunt codeũ
discipuli iohacnnis: dicentes: Quare nor &phari

Expanded text:
interrogante, sibi discerent. Quod autem superbirent discipuli Joannis adversus Dominum, et haberent aliquid mordacitatis ex livore et invidia, superior quoque interrogatio demonstravit, Evangelista referente: Tunc accesserunt ad eum discipuli Joannis, dicentes: Quar
Abbreviated transcription (Latin):
pulis suis ait illi : tues quiuenturur es cc̃naliũ
ex pe ⁊ comus: Ion quasi ignortens ineer¬
roget Ipse enim ceteris ignorantibus
demoni trut dicens: Ecce agnurdi
ecce quitollit p&cata mundi Etpcetrir
uocem intonantir audierat: Hic est
filius meus dilectur in quomihi conplacui
Sed quomodo salucctor Inter rogeat ubisit
positus lagacrus ut quilocum sepulchri
indicabant saltim sic pacresentur ad ñdẽ
et uiderent morauum resurgentem:

Expanded text:
ait illi: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Non quasi ignorans interrogat; ipse enim caeteris ignorantibus demonstrat, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; et Patris vocem intonantis audierat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui ; sed quomodo Salvator interrogat ubi sit positus Lazarus, ut qui locum sepulcri indicabant, saltem sic pararentur ad fidem, et viderent mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
mefide: Quidam cocecte duces peesrerer cenimaem inter¬
p̃taentur & corpus. Quinque quoq: posseres secundũ
lucam quiduobus ossibus ueneant ccclsensus referunt : sed
quomodo illa Intellegbitce todo euangbhcirsermonis corponi
caeptas omnes numeraꝯsunt : politedgodmere in ulqrpas¬
seribus meliores estisuos : manifestus superior nostre &¬
positionis sensur &xpressusest quoct amere non debeant eos
menscm d̃ erga homines ostendit prouidentam & ineffa¬
bilem signat cff&ctum quocimhil nostrorum actuum dm̃

Expanded text:
citur. Quidam coacte duo passeres animam interpretantur et corpus: quinque quoque passeres, secundum Lucam, qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia evangelici sermonis corpori capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere; multis passeribus meliores estis vos. Manifestius superior nostrae expositionis sensus expressus est: quod timere non 64 debeant eos mensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod nil nostrum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
semincent in loccrimis ingacudiom&ent Eunteribant &¬
flebant portaenter semina sua. uementes autem ubuent
in ecultetqone portentes maenipulos suor : tut apertiur
loquaer messis multa omnisturba credentumest Ope¬
ncerii pocuci ccpostoli &emittatore seorum quimittuntur

Expanded text:
seminant in lacrymis in gaudio metent. Euntes ibant et seminant in lacrymis in gaudio metent. Euntes ibant et flebant portantes semina sua. Venientes autem veniet in exsultatione portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est. Operarii pauci, apostoli, et imitatores eorum qui mittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
& uillir &urbibur & ccestellis idest & magnis & pceruis
eucngelum predicoer& : ut non considercer& nobihũ
potenqceͫ sed soclutem credendum: Crcuibat ciuita¬
ter hoc habens oneris : quod maendauerat pacter &
hoenc esuriem ut doc trincesua sccluos feccer& infide¬
ler: Docebat autem insyncegogis & uillis euangelium
regni eq: predicactionem ccłque cloctrinã cur abat
omnem lcentorem &omnem infirmitatem ut quibus sermo
pees inporsibileest: Videns ccutem turbas misertur esteix
quier centuecati & leccenter sicatouer non hcobentes paestorẽ¬
Uexoctiogretis &ouium cedi que turborum pcestorum culpau̾ta
luuiiium magistrorumest: : undesequitur : Messir quidẽmulte
operarii ceutem pocuci: cessis multa populorum signiscat¬
multitudinem. opercernpauci penurtam magistrorũ
Etmperat ut rogdi dnm̃ messis. &eicia topercrior In mesrem
suem: Is dsuntoperocri dequibur prdelmista loquitur qu¬

Expanded text:
et villis, et urbibus, et castellis, id est, et magnis et parvis et villis, et urbibus, et castellis, id est, et magnis et parvis Evangelium praedicaverit, ut non consideraret nobilium potentiam, sed salutem credentium. Circuibat civitates, hoc habens operis quod mandaverat Pater: et hanc esuriem, ut doctrina sua salvos faceret infideles. Docebat autem in synagogis et villis Evangelium regni: et post praedicationem atque doctrinam curabat omnem languorem, et omnem infirmitatem; ut quibus sermo pe ei impossibile est. Videns autem turbas, misertus est eis, quia erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastoreexatio gregis et ovium atque turbarum, pastorum culpa, et vitium magistrorum est. Unde sequitur. Messis quidem multa, operarii autem pauci. multitudinem: 56 operarii pauci, penuriam magistrorum. Et imperat ut rogent Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Isti sunt operarii, de quibus loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tritm est sermone communi utsurdus quã mitur intel¬
legectur: sedmoris est scripturecrum ΚΩ ΦΟΝ In diffe¬
nenter uel mutum uel surdum dicere : spiritcliter ccut̃
sicuteccecilumen recipiunt sic& muti ccolloquendum lingua
laexetur ut confitecetureum quaem aentea denegaebat :
Et minae tesunt turbȩ dicenter Num quaem sicceppaeruit
in is rochel: Phaeriscoe ocutem dicebant in principedocemo¬
nũm eicit docemonia : Turba dĩ opera confit&ur & dicit
num quaem sic appccruit inisrachel : In turba confessio noccio¬
numest: Phccrise acutem quiccuirtutẽ ne gocrenon po¬
teraent. operccclumnicentur &dicunt : In principedoce¬
moniorum eicit doremonis ꝑsucm columniã usque hodie
iudoceorum infidelitortem de monstrantes. Ꝙ eir cui
boct ihr̃ ciuita tes om̃r &ccestellaclocens insy necgogdfeorũ
& p̃diccens eucengelium regni & curcenromnemi lcengo¬
rem &omnem infirmitatem : Cerner quodequoliter

Expanded text:
tritum est sermone communi, ut surdus magis quam mutus inteltritum est sermone communi, ut surdus magis quam mutus intelligatur. Sed moris est Scripturarum κωφὸν indifferenter, vel mutum vel surdum dicere. Spiritualiter autem sicut caeci lumen recipiunt: sic et muti ad loquendum lingua laxatur, ut confiteatur eum, quem antea denegabat. Et miratae sunt turbae, dicentes: Numquam apparuit sic in Israel. Pharisaei autem dicebant: In principe daemoniorum ejicit daemones. Turba Dei opera confitetur, et dicit: Numquam sic apparuit in Israel. In turba confessio nationum est. Pharisaei autem quia virtutem Dei negare non poterant, opera calumniantur et dicunt: In principe daemoniorum ejicit daemones: per suam calumniam usque hodie Judaeorum infidelitatem demonstella docens in synagogis eorum, et praedicans Evangelium regni, et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. Cernis quod aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
muliere consequente hoc iungitur ut quodibimors & debis¬
litas. hicccecitoer demons trocr& : Vter que enim populus
D aedlomum sucem quinisi confessifuerint & dixerint
misererenrĩ filidocuid & interroraenteihũ credros
Lumen prifhnum nonr eceͥperunt. Incclio eucengelista unus
cecus scribitur scisis uesoburꝰ In hiericho redens qui cebceposo¬
lis prohib&ur clocmcere : sed ꝑ inpudentiaem recipitranr¬
suo exponendurest uolumine : filidacuil misererenr̃¬
Qudicit maercion & mcenicheur. & c&eri her&ici quiu&us
lonicent Instrumentum & discaentsceluctorem apella¬
ri filium docuiol: sienim non est notur in carne quomas
uocactur filiur dauid. Et commina turest ilbis ihr̃ dicen
Videae nequis sciat : Illeccutem Exeunter diffecmecuer eũ
in toteemterrailla : & dnr̃ propter humilitatẽ fugiens
Ioce tecitaece gloricem hoc p̃ceperat : &illi propter memorũ
gredoce non possunt toccerebeneficium: No tecergo celiquid
Interse iustum eẽ controcrium : Ceciist indecimo curcentur

Expanded text:
muliere, consequenter hoc jungitur: ut quod ibi mors et debilitas, hic caecitas demonstraret. Uterque enim populus i ad domum suam. Qui nisi confessi fuerint, et dixerint: Miserere nostri, fili David; et interrogante Jesu, Creditis lumen pristinum non recipient. In alio Evangelista, unus caecus scribitur, scissis vestibus, et in Jericho sedens, qui ab apostolis prohibetur clamare; sed per impudentiam recipit sanisuo exponendus est volumine. Misereret Marcion et Manichaeus, et caeteri haeretici, qui vetus laniant Instrumentum: et discant Salvatorem appellari filium David; si enim non est natus in carne, quomodo vocatur filius David? Et comminatus est illis Jesus, dicens: Videte ne quis sciat. Illi autem exeuntes, diffamaverunt eum in tota terrjactantiae gloriam, hoc praeceperat: et illi propter memoriam gratiae non possunt tacere beneficium. Nota ergo aliquid inter se jussum esse contrarium. Caeci isti in decimo curantur
Abbreviated transcription (Latin):
ric uiteẽ  amputat. ut epostol doctores ure relȩgionis qui
rent nihil cogtare decraestino: Non percem inuia: Ex hoc
p̃cepto aerguit philosephur qui uulgo ceppellantur bocctro¬
peritce quod contemptores scł &om̃a pronihilo ducentes
cellacrium secum uecent : Ne que duces tunicar : Inlucbur
dunieis uid&urmihi csuplex ostbidere uestimentum non
quoln locis scythice & glactielim uerigbitibur unocquis
dunica debeat eẽ contemptur sed quo intunica uefhmdrtũ
Intellegemur nechouestra al iudnobis futumorum
dmorer  truemus: nequeccelciaementa &placto p̃cipitur du
corponis summitaetes noneẽ uelaendas noe ced suoce fieridebi
molthcce caepitr &x pedum cumenim ha& haebuerint frm

Expanded text:
ria vitae amputat, ut apostoli doctores verae religionis, quiria vitae amputat, ut apostoli doctores verae religionis, quirent nihil cogitare de crastino. Non peram in via. Ex hoc praecepto arguit philosophos, qui vulgo appellantur Bactroperitae, quod contemptores saeculi et omnia pro nihilo ducentes, cellarium secum vehebant. Neque duas tunicas. In duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum. Non quo in locis Scythiae et glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus: sed quo in tunica vestimentum intelligamus: ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Neque calciamenta. Et Plato praecepit duas corporis summitates non esse velandas, nec assuefieri debere mo
Abbreviated transcription (Latin):
mortuor susci¬
quii uenustate Indocts & in litterets ne mocreder& poli¬
edrqbus regneccelorum latpotestor don In firmos cure tn
epnosur mundatte decemones ecite ut maegnitudinem promir¬
num preb& maegnitudo signorum: & quiaesemꝑ donaspirita¬
e simercis melia situiliora fiunt. adiungitur auaertaae con¬
empnato: gracts ecccepiras grottsdacte : Ego ma gister & clñp
brque pretio hoc uobis tribui gͦ & uor sine p̃todacte ne eucen¬
eli gradom corrumpactur : Nolite possidere aurum neque
ergbitum neque pecuniecm . In goniruestris non peram inuia
noncluces tunicas non celcicmenta neque uirgocm snmcenu
dignus estenim operaeriur cibosuo : Consequenter he& p̃cepit
eucnge liga toribur ueritatis quiburantedixerat graets
ecccepistis gracas date : sienim sicp̃dicaent p̃qum nonaeccipi¬
cent. suꝑ fludest gͦ auri aergoto nũ morum ꝓ possessio : Nã
sihoebuis sent aurum etcergortum uideboentur non cocuscesco¬
litor hominum sed ccusa lucri p̃olicere : Neque ȩcer in scc

Expanded text:
mortuos susciquii venustate indoctis et illitteratis nemo crederet, pollicentibus regna coelorum, dat potestatem infirmos curare, leprosos mundare, daemones ejicere, ut magnitudinem promissorum probet magnitudo signorum. Et quia semper dona spiritualia si merces media sit viliora fiunt, adjungitur avaritiae condemnatio. Gratis accepistis, gratis date. Ego magister et Dominus absque pretio hoc vobis tribui, et vos sine pretio date, ne Evangelii gratia corrumpatur. Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris. Non peram in via, neque duas tunicas, neque calciamenta, neque virgam. Dignus est enim operarius cibo suo. Consequenter haec dat praecepta evangelizatoribus veritatis, quibus ante dixerat: Gratis accepistis, gratis date. Si enim sic praedicant, ut pretiant, superflua est auri et argenti nummorumque possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, viderentur non causa salutis hominum, sed causa lucri praedicare. Aes vero in sac
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. & Inutribus u&eribus mitterent uinum nouũ
igitur eucengelicus o postolis potus quam scribir &
phecs iseis est infundendus quimociorum trocoligo¬
nibus ode pracuaqi sinceritaetem precetorun xpn
non potercent custodire. Alic estenim puritar uir¬
ginalis aninae & nulla prionis urgi contagione
polutace &cclicce sordeseus quȩ multorum libilolini
subs ccubit: Exceprinceps unus aeccespitͣ acũ dorcobat
Esurgbir ihẽ requebactur eum & dircipulieni
Oetocuum signum est In quo princeps suscitori p¬
tulat filicem sucm nolens demysterio uerecras¬
cisionis exclude : sed subintrat mulier saengu¬
me fluens. &octecuo scenectur loco: ut principisfls
dehoc ecclus cenumero ueniat achonũ: Nux telli

Expanded text:
cerent, et in utribus veteribus mitterent vinum novum; cerent, et in utribus veteribus mitterent vinum novum; igitur Evangelicus apostolis potius, quam Scribis et Pharisaeis est infundendus, qui majorum traditionibus depravati, sinceritatem praeceptorum Christi non poterant custodire. Alia est enim puritas virginalis animae, et nulla prioris vitii contagione pollutae, et aliae sordes ejus quae multorum libidini subjacuerit. Ecce princeps unus accessit, et adorabatsurgens Jesus sequebatur eum et discipuli ejus. Octavum signum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi. Sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia, de hoc exclusa numero, veniat ad nonum, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
do sumur n& leiuncre porsumur n&c lugoe
Cum ccutem ille propter peeccete nobis recesrerit
Sccuo laeuerit timc indicendum ierunium est
tinc luctur recipiendus: Ne momitait commis¬
suroi paenni rulis inuestmentoueceri tollit
enim plenitudinemqur de uesomento &peior
scissurec sit nequemittunt uinum nouum Inur
usseres alioqui rumpentur utres & uium
effund &ur. &utres peribunt sed uinum nouum
quodr hoc est: donarenatus quis fuerit &u&eri
homine deposito perpcessionẽ mecem nouum hominẽ¬
m induerit. non potest seueriora Ierunii & cont¬
uentice sustinere prccecepta: neꝑ ccusteri tatem
nimicci &iam crudelitatem quacm nunc haebere
uid &ur amittat.: Duoccutem &xempla posuit
uestiment. & utrium ueterum & nouorum: Altres¬
u&eres debemus intellegere scribcer & phariseos :¬
lagulã uestinenti noui & uinumnouum prececepta
euangelia sentiendac que non possunt sustinere
qudecer nemocior scis suro ficet : Talequid & gelatȩ
faccere cupiebon utcum e uangelio legis. p̃ceptamis¬

Expanded text:
nec jejunare possumus nec lugere; cum autem ille a nobis propter peccata recesserit et avolarit, tunc indicendum jejunium est, tunc luctus recipiendus est. Nemo mittit commissuram panni rudis in vestimento veteri; tollit enim plenitudinem ejus de vestimento et pejor scissura fit. Neque mittunt vinum novum in utres veteres, alioquin rumpentur utres et vinum effundetur, et utres peribunt. Sed in utres novos icit, hoc est; Donec renatus quis fuerit, et veteri homine deposito, per passionem meam, novum hominem induerit, non potest severiora jejunii et continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam, etiam credvidetur amittat. Duo autem exempla posuit, vestimenti et utrium veterum et novorum; veteres debemus intelligere scribas et Pharisaeos; plagula vestimenti novi et vinum novum praecepta evangelica sentJudaei, ne major scissura fiat. Tale quid et Galatae facere cupiebant, ut cum Evangelio Legis praecepta mis
Abbreviated transcription (Latin):
conunea ccutem hir quiea tecigatur usibum squire catecize
Inommibono utquorum drcipuli meunt sp̃i tahae consortes
eor fegicent ccernechẽc suorum. non inccuceritcm sedmneces¬
toetem Hede hisoricae chxerimur: e&lerum secundum
eunicem quee in onis est possdere : Aurum sepelegimus
prosensu Argerum prosermone. des prouoce: Hccdemꝰ
disciplines. non sch ponderep̃mi ne que duplicieẽ animo u¬
que pedes nostror mortiferis uincuhs alligerir sechecm̃
dercm Ingsedientes eẽ nudor. neque habereuir gecm qu

Expanded text:
cet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec disciplinas; non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes esse nudos. Neque habere virgam quae
Abbreviated transcription (Latin):
iuuit p&e coctorum ut occosionem hober& docencdi fpi¬
atles Inuiactoribus sur preber& cibor: Denique
cumfrequenter ꝑgeset ced conuiuica describattur nihil
nefertur cliut nisi quod ibi fecerit. quĩ ddo cuerit. &
humilitaes dñi eundo cedp& coctorer & potent ccllocor¬
ncceius Inconubr seͥgone pccenitoraum de monstietur:¬
prordlac profesens testmonium sugillat scriboes & ohae¬
riscceos qui iustos seaesqmaentes pexcatorum & publi¬
cornorum conforta ddelinabantTuncacccesser̃
ccdeum discipuli Iohoennis dicentes: querenos &
phccriscoe Ierunamuf frequote discipuli ecitem

Expanded text:
ivia peccatorum, ut occasionem haberet docendi, et spiritales invitatoribus suis praeberet cibos. Denique cum frequenter pergere ad convivium describatur, nihil refertur aliud nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in conversione poenitpropheta proferens testimonium, sugillat Scribas et Pharisaeos, qui justos se aestimantes, peccatorum et publicanorum consortia declinabant. Tunc accesserunt ad eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus frequenter, discipuli aut
Abbreviated transcription (Latin):
guunt eum blcesfemiore: sedo ins̃ uidenr cogitan¬
ones corum ostoidits edm̃ qui no test cordis occubia
ma gestote & potbmae qui cogtartiones uestres in¬
tueor possum & hominibus delic tecchimittere: &
uabis Intellegite quid pcertoly dcus consequatur:
Quidest foccihusdicer dimituntur tibi p&coeta tua
cendicese surge& combula Interdicere & foccere mul¬
tec distaengocest : utrum sint pcercelytico pdecccte
dimis scr solus nouerat quidimitebat : surgeccuton
& cembulae tomille qui consurgebat quõchii qui sur¬
gdito uidebeent approbere potercent : fitii torcer¬
nocle signum ut prob &urspiritelequcẽ quam gusdem
uirtiros sit & corporis & cnimae ut qac dimittere
N dector nobis intellegbracm propta peccetae pleras que
eudure corporum debihitets &idcirco forsitcen
prius chmittuntur peccata ut cocusis debilitor eebla ꝯr
si robor prisonum recuperarit: portt l&tulum suũ
inquo Icccebat centeo dirsolute &portatillum incbmũ

Expanded text:
guunt eum blasphemiae. Sed dominus uidens cogitationes eorum, ostendit se deum, qui potest cordis occulta majestate et potentia, qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere, ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata tua, an dicere: Surge et ambula? Inter dicere et facere multa distantia est; utrum sint paralytico peccata dimissa solus noverat, qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui consurgebat, quam hi qui consurgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, quamquam ejusdem virtutis sit, et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis ievenire corporum debilitates. Et idcirco forsitan prius dimittuntur peccata ut, causis debilitatis ablatis, si robur pristinum recuperaverit, portat lectum suum in quo jacebat ante dissoluta: et portat illum in domum
Abbreviated transcription (Latin):
bertos Interro gacte quir ineac dignus est &ibimaen&e don&c exe¬
tos: suꝑ ordincetione epi & diecconis pcculur loquitur: Oport&
ecitem & testimonium eor haeberebonum cebhis quiforis sunt
Apostol noucem introeunter urbem scire non poteraent quis qua¬
lirerr& : Ergohospes focmac eligbidus est popul &iudicio uicinorũ
nep̃ dicctqonbs dignitaes suscipiendir infacmic decurp&ur cũ
uniudrsis debecent p̃ diccere. Hosper unus elertur non tribu¬
ens beneficiumei quic put sȩ maensurus est sed accipiens: Hoc
enim dicitur quir ineac dignursit ut macgs senouerit acccipere

Expanded text:
rrogate quis in ea dignus sit, et ibi manete, donec exeatis. Super ordinatione episcopi et diaconi Paulus loquitur, Oportet autem eos et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt. . Apostoli novam introeuntes urbem, scire non poterant quis qualis esset. Ergo hospes fama eligendus est populi, et judicio vicinorum, ne praedicationis dignitas suscipientis infamia deturuniversis debeant praedicare, hospes unus eligetur, non tribuens beneficium ei qui apud se mansurus est, sed accipiens. Hoc enim dicitur quis in ea dignus sit, ut magis se noverit accipere
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta sunt dccemonum: Rediculace Iquipu¬
ent quidaem demonas sure sliumchĩ & diobulum
norcere eo quodminorir maclracce sintirꝰ quamillȩ
quius scctellites sunt Cumomnissciend a discipulorũ¬
edmagistrum referendasit. & teem demoner quã
iui uoluorit filius reuellare: sierisnos mittenor
Ingregon porcorum: &octtillirl Ite : Non quo con
eder& sclua tordemonibus quod o&ebent dixit
te sedper Inter fee honon porcorum homnibus sedu¬
ꝗr occasio pbg&ur:  Pestorerenim istacernentes
sitcam nundaent qurtaq: Erubescat manicheus
sideecodem substaenticc & ex eodẽ ccuctore homi¬
num besterum quȩ sunt ccnimee. quomo do obunius
homines scclicaem duomilceporcorum suffoccentur:
rogabant ut trtensir& cẽfinibus eorum : Quod
rogaent ut raenseat & sineseorum non de suꝑbice
hoc fecciunt ut non null arbitrantur sed dehum¬
litcte que se presentacinĩ. Indignos iudiccebant
sicut &i p&rus Inceptura piscium cccdens cc senucc
selucctoris ait Exic meoh̃e quicuir pececc torsum

Expanded text:
tormenta sunt daemonum. Ridiculeque putant quidam daemones scire Filium Dei et diabolum ignorare, eo quod minoris malitiae sint isti quam ille, cujus satellites sunt: cum omnis scientia ad magistruad magistrum referenda sit, et tam daemones, quam cui voluerit Filius revelare . Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorumcesserit Salvator daemonibus quod petebant, dixit, ite: sed ut per interfectionem porcorum, hominibus salutis occasio praeberetur. Pastores enim ista cernentes, statim nuntiant civitati. Erubescat Manichaeus, si de eadem substantia, et ex eodem auctore hominum bestiarumque sunt animae, quomodo ob unius hominis salutem, duo millia porcorum suffocantur? rogabant eum, ut transiret a finibus eorum. Quod rogant ut transeat a finibus eorum, non de superbia hoc faciunt, ut nonnulli arbitrantur, sed de humilitate qua se praesentia Domini indignos judicabant, sicut et Petrus in captura piscium cadens ad genua Salvatoris, ait: Exi a me, Domine, quia vir peccator sum
Abbreviated transcription (Latin):
legimur quan do c&erir perich tentibus ipsesecururest
& elormit & sucittur. &imperio ec sccramoito paessi¬
onis succe liberat suscrtentes: Tunc rurgbir in crepas¬
se d mnccgestote conditoris queceputnos insensibilce
Quodresthic quiccudit & mare obotdiuntei: Nondre¬
sinccuton quis contbiqose uolubiteos qui mirebantur fus
dircipulor respondebimus r&te homines copellactos
n&c dum potentem nouerant sducctoris : quidnob¬

Expanded text:
legimus , quando, caeteris periclitantibus, ipse securus est, et dormit, et suscitatur; et imperio ac sacramento passionis suae liberat suscitantes. Tunc surgens, impesed majestate conditoris, quae apud nos insensibilia, iunt ei. Non dissin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, respondebimus recte homines appellatos, qui necdum potentiam noverant salvatoris. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
dubita tio eorũ nostroc augeat fiden : Tunc mani¬
tius ostbiditur thomȩ &latus lantia uulnercetũ
imanus fixoes demonstrat clocuis: Accedbis ihs. locu¬
us est eis dicens: datocẽ mihi omnis potestas incelo
Vnterra Illipotestas doctoc ẽ quipoculo ante cruci¬
cus quis eultus intu mulo quimoruus Iaccuerat
ui postea resor rȩcit incaelo autẽ &r in terrac poes¬
tos doc tocest. ut qui ante regnoc bat incaelo ꝑsiden
redbitium regn&r interris : Euntes ergo docete
imnes gentes baptigantes eos in nomine patris
deinde doctis intinguant aquoc: Non enimpo ese
seri ut corpus bcptismi recipiant soccroc meitũ:
omei quȩ arinites unur dr̃ est: docentes eos
er uacre omnia que cũque maendocui uobis. Ordo
praccipuus : iussit cpostolis ut primum docerdit
uni uersccs gbates. deinde fidertinguere soceroc infi
et postsidon aabaptis mac̃ quae essent obserua¬
doc praecipe reit: cacnepo temur leuiae ẽẽ¬
quaeius soe sunt & pocuca: ceddidit Omnia quȩ co¬

Expanded text:
 nostram augeat fidem. 3. Tum manifestius ostenditur Thomae: et latus lancea vulneratum, et manus fixas demonstrat clavis. Accedens Jesus locutus est eis dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Illi potestas data est, qui paulo ante crucifixus, qui sepultus in tumulo, qui mortuus jacuerat, qui postea resurrexit. In coelo autem et in terra potestas data est: ut qui ante regnabat in coelo, per fidem credentium regnet in terris. Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris deinde doctas intingunt aqua. Non enim potest fieri ut corpus 244 baptismi recipiat sacramentum, nomenque Trinitatis, unus Deus est. Docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis. Ordo praecipuus: Jussit apostolis ut primum docerent universas gentes, deinde fidei intingerent sacramento, et post fidem ac baptisma, quae essent observanda praeciperent. Ac nequae jussa sunt et pauca, addidit: Omnia quaecun
Abbreviated transcription (Latin):
antur proditarꝰ: atq: adgentilium populũ transier:
neuangelo cuius sepe faccimus mattionẽ suꝑ liminase:
ꝥsides quonda tepli tunc pariter c̃clamasse aran
eccaelũ Et tr&s. Etom̃a de monstrarbit : sed mihiuidetu
Eraȩ motus & reliqua d pũperse credeitiũ qđ pristinis
erroribus uicur derelictis et cordis emolita duri¬
tioc qui prius similes erant. Tumulis mortuorum
postec agnouerint creotorẽ : et multo corporo
scoͦrũ quidor mierunt sur rȩcerunt : & eceuntes

Expanded text:
ium populum transierunt. In Evangelio, cujus saepe facimus mentionem, superliminare praesides quondam templi, tunc pariter conclamasse: Tralum et terra et omnia demonstrarent. Sed mihi videtur terraemotus et reliqua typum ferre credentium, quod pristinis errorum vitiis derelictis, et cordis emollita duritia, qui prius similes erant tumulis mortuorum, postea agnoverint Creatorem. Et multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
patiũ ponitur ut omnis cocusantiũ occocsio colleretur
hoc facctũ reor utcõpleretur ꝓphaetio: Dicens: occũb&
l meridie etcꝰ tbie brabitur suꝑter rcc̃ in dielux.
dncclioloco occubuit sol cũadhuc medioc ess& dies
udetur q: mihi lccrissimum lumei mundi hocest lumi nase
maius rstroxisse radiossuos. Necut pendaitem uider&
dñm. aut impiiblas femante succluce pruereitur
Et circochorae nonõe clocmauit ilis uoce magna dicens
siue hester et maerdochȩi dictũ putant: Cũ eticc̃ eua¬

Expanded text:
spatium ponitur, ut omnis causantium occasio tolleretur. spatium ponitur, ut omnis causantium occasio tolleretur. Et hoc factum reor, ut compleatur prophetia dicens: Occubuit sol meridie, et contenebrabitur super terram in die lux . Et in alio loco occubuit sol cum adhuc media esset dies; videturque mihi clarissimum lumen mundi, hoc est luminare majus retraxisse radios suos, ne aut pendentem videret Dominum, aut impii blasphemantes sua luce fruerenturEt circa horam nonam, clamavit Jesus voce magna, dicens: sive Esther, sive Mardochei dictum putant. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
lacs pemantẽ ñ qđ discsepent euangeliac sed qđ pꝯmũ
terq: blas phȩ macuerit ⁊ Dehincsole fuginte terse
õmotoc : saxis que disruptis & ingruditib: toiebris
ius crediderit inihim : & priorẽ negationẽ sequenti
npessione em̃ docuerit : induobus la tronibus uterq:¬
ipulus & gbitilum &iudaeorũ ⁊ Primum dñmblas¬
mocuit. postea signorũ magnitudine celter& territus.
nt panitenti&e: eturq hodie iudaeos inesepat blaesphe¬
nuers c̃ trac usq: aedhorac nonec. quis cribser contra
uangeliac suspiccentur deliquium solis quod cerais stcctis
tẽporibus aaccidere sol& discipulos xp̃i obimperitiã
ipse resur rectionedñi int pꝰ toctos cũ depectus solis
ũ quãe nisi orgulanȩ fieri solecet: Nulliacũ dubiumes d
oes chae. aepore lunã fuisse plemissima : & neporsitan
ideretur umbra terrae uelorbis lunae solie opposi¬
tus bseuer et perrugineas pecisse a nebras. triũ horcerũ

Expanded text:
blasphemantem . Non quod discrepent Evangelia; sed quod primum blasphemantem . Non quod discrepent Evangelia; sed quod primum uterque blasphemaverit, dehinc sole fugiente, terra commota, saxisque disruptis, et ingruentibus tenebris, unus crediderit in Jesum, et priorem negationem sequenti confessione emendpopulus, et gentilium et Judaeorum, primum Dominum blasphemavit, postea signorum magnitudine alter exterritus egit poenitentiam, et usque hodie Judaeos increpat blaspheiversam terram usque ad horam nonam. Qui scripserunt contra Evangelia, suspicantur deliquium solis, quod certis statutisque temporibus accidere solet, discipulos Christi ob imperitiam super resurrectione Domini interpretatos: cum defectus solis numquam nisi ortu lunae fieri soleat. NPaschae tempore lunam fuisse plenissimam. Et ne forsitan videretur umbra terrae, vel orbis vel lunae, soli obsitus breves et ferrugineas fecisse tenebras, trium horarum
Abbreviated transcription (Latin):
sceluns pecit: seip sũ non poc& sceluum poccere : Eti a no¬
leites consieꝰ tur scribae & phariscei: quod alos
sccluos pecerit: Itocque uestroc uos condemnat.
sententioc : Quibum celios sceluos pecit : utique si uel¬
decruee : Etcsedimus e : frccudul dite ꝓmissio : quid
est plus decruce aedhuc uiussi tem des cbidere. ande
s epulcro morauum surgese : Resur sexꝰ & nonese¬
ditis: Ergo etia si de crucem des coderit similiae
non credrtis : sed mihi uideitur hoc dae mones inmits¬
tese: stoc timenim ut crucisixus estednr sdi serunt
uir tutem crucis : &intellȩcerunt proccitees es se
uires suces & hoc agunt ut decrucem des ebidat:
Sed dñrsciens aduers ccriorũ insi dices. ꝑ mas
inpoc aibulo ut dicebulũ distruat: Idipsuꝰ ait
& loctrones qui pixierant cũso in prope¬
roebante. hic ꝑ tropum quiapellatur
ΑΛΜΡΙC: Prouno latrone : uterque inducitur solas¬
ȩ masse : hucces uero adserit : quod ael te roblas pe¬
iante : alter conpessus sit : &&ontrario Increpuent

Expanded text:
salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. » Etiam nolentes, confitentur scribae et pontifices quia alios salvos fecerit. Itaque vos vestra condemnat sententia. Qui enim alios salvos fecit, utique, si veldeamus et credamus. » Fraudulenta promissio. Quid est plus, de cruce adhuc viventem descendere, an de sepulcro mortuum surgere? Surrexit, et non creditis; ergo etiam si de cruce descenderit, similiter non crederetis. Sed mihi hoc videntur daemones immittere. Statim enim ut crucifixus est Dominus, senserunt virtutem crucis, et intellexerunt fractas esse vires suas, et hoc agunt, ut de cruce descendat, 235 sed Dominus sciens adversariorum insidias, permanet in patibulo, ut diabolum destruat. Idipsum autem et latrones, qui crucifixi erant cum eo, improperabant ei. Hic per tropum, qui appellatur σύλληψις, pro uno latrone uterque inducitur blasphemasse. Lucas vero asserit, quod altero blasphemante, alter confessus sit, et econtrario increpaverit