comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udetur loco yps debere scribi quod d eordine litierarum docentes plenius trastabimus: X duplex mnodo
ꝓ es modo ꝓgs accipitur ut apex apicis grex gregis. Transit tamen in u. consonantem ut nix niuis
nec non in et nox noctis suppellex suppellestilis sed haec contra regulam dedinari uidentur. Subit &iã
loco aspirationis ut ucho uexi trahotraxi. Vercitur .x in. f ut efficio effero. E suiendum quoc qͣuoeienscũq
ex p̃positio p̃ponitur composita distionibus auo calibus incipientibus ł abhis quattuor consonantibus hoc est
ap es integraman& utex aro exeo exigo exoleo exuro excutio expeto extraho exsequor ex spes Inquoui¬
demur contra grȩcorum facere consuetudinem. Illi ehim s sequente riumquã x p̃ponunt sed &o peci ut

Expanded text:
detur loco ψ ps debere scribi, quod de ordine literarum docentes plenius tractabimus. x duplex modo pro cs modo pro gs accipitur, ut apex apicis, grex gregis. transit tamen etiam in u consonantem, ut nix niuis nec non in ct, ut nox noctis, supellex supellectilis, sed haec contra regulam declinari uidentur. subit etiam loco aspirationis, ut ueho uexi, traho traxi; uertitur in f, ut efficio effero. et sciendum, quod, quotienscumque ex praepositio praeponitur composita dictionibus a uocalibus incipientibus uel ab his quattuor consonantibus, hoc est c p t s, integra manet, ut exaro, exeo, exigo, exoleo, exuro, excutio, expeto, extraho, exsequor, exspes, in quo uidemur contra Graecorum facere consuetudinem. illi enim s sequente numquam x praeponunt, sed k pro
Abbreviated transcription (Latin):
participiorũ futuri temporis passiuorũ & significat dignũ eẽ aliquẽ eo quod demonstratur ud au

Expanded text:
participiorum futuri temporis passiuorum, et significat dignum esse aliquem eo, quod demonstratur, ut lau
Abbreviated transcription (Latin):
parantur ut regulus tantulus : Solent aũt diminutiua uel necessariaȩ significationis causa proferri
ut s alustius in iugurtino postq reguli conuenere : Reguli idest parui reges uelurba nitatis causa uit iuue

Expanded text:
parantur, ut regulus, tantulus. solent autem diminutiua uel necessariae significationis causa proferri ut Sallustius in Iugurthino : «postquam reguli in unum conuenere», id est parui reges, uel urbanitatis ut Iuue
Abbreviated transcription (Latin):
enim ad aliquid ea comparari utterrentius in eunucho : Tahis ꝙ egosum maiuscula est iđ paruo inaior
ꝙ ego : Alia aũt diminutiua om̃a q̃ nona comparatiuis diriuantur exsesehabent diminutionem & nullicom

Expanded text:
enim, ad aliquid ea comparari, ut Terentius in eunucho : «Thais quam ego sum maiuscula est», id est paruo maior enim, ad aliquid ea comparari, ut Terentius in eunucho : «Thais quam ego sum maiuscula est», id est paruo maior quam ego. alia autem diminutiua, id est omnia, quae non a comparatiuis deriuantur, ex sese habent diminutionem et nulli com
Abbreviated transcription (Latin):
acrior accerrimus : est quando parcest ut inlimus terminans agilior agillimus. faclior facillimꝰ
est quando una uincitur syllaba ut quando infimus uel intimus uel remus desinit in ferior infimus
ulterior ultimus exterior extremus uel extimus : Varro inortho graphia : Ergo intersolis stationẽ
& sidera septem exporrecta iac& tellus huic extima fluctu oceani interior neptuno cingitur ora : Plau¬
tus intruculento bona ꝑdidi mala repperi factus sum extimus a uobis: DEDIMINVTIVO
iminutiuum est quod diminutionem primitiui sui absolute demonstrat. Rex regulus id est parius rex
Ideo aũt̃ positum est ab solute. Quia comparatiua quoq: non solum augent sed & iamest quandominu¬
comparatio ut breuior dr̃ ad breuẽ : & angustior ad angustum : Vnde quamuis in his comparatiuis in ue¬
niantur quȩdã diminutiua apud latinos ut superius docuimus: Nonpossunt tamen eẽ ab soluta cũ acc̃pa¬

Expanded text:
acrior acerrimus; est quando par est, ut in limus terminans, agilior agillimus, facilior facillimus; est quando una uincitur syllaba, ut quando in fimus uel timus uel remus desinit, ut inferior infimus, ulterior ultimus, exterior extremus uel extimus. Varro in chorographia : «ergo inter solis stationem et sidera septem / exporrecta iacet tellus. huic extima fluctu / Oceani, interior Neptuno cingitur ora». Plautus in truculento : «bona perdidi, mala repperi, factus sum extimus a uobis». de diminutiuo diminutiuum est, quod diminutionem primitiui sui absolute demonstrat: rex regulus, id est paruus rex. ideo autem positum est absolute, quia comparatiua quoque non solum augent, sed etiam est quando minucomparatio, ut breuior dicitur ad breuem et angustior ad angustum. unde, quamuis in his quoque comparatiuis inueniantur quaedam diminutiua apud Latinos, ut superius docuimus, non possunt tamen esse absoluta, cum a compa
Abbreviated transcription (Latin):
erbũ ẽ parsorationsis cum tẽporib: & modissinecasuagendi ł patiendi signi ficatiuum
cenim de finitione om̃a taẽ finita quã infinita ũba cõp̃henduntꝰ E

Expanded text:
erbum est pars orationis cum temporibus et modis, sine casu, agendi uel patiendi significatiuum. hac enim definitione omnia tam finita quam infinita uerba comprehendunt
Abbreviated transcription (Latin):
Magisquoq ad uerbiũ ñ solũ positiuo si &iam comparatiuo iungitur quando i psecompa ratouud
uel adse uel adalium comparatur : Vt achilles aenea fortior magis ꝙ iustior & aiax ulixe fortior
magis ꝙ diomede : & comparatiuus quidem gradus ab latiuo ca sui adiungitur itriusq numero
Interdum tam̃ &iam nominatiuo quando quam aduerbium sequitur: Suplatiuus aũt genitiuo

Expanded text:
magis quoque aduerbium non solum positiuo, sed etiam comparatiuo iungitur, quando ipse comparatiuus uel ad se uel ad alium comparatur, ut Achilles Aenea fortior magis quam iustior et Aiax Vlixe fortior magis quam Diomede. et comparatiuus quidem gradus ablatiuo casui adiungitur utriusque numeri, interdum tamen etiam nominatiuo, quando quam aduerbium sequitur, superlatiuus autem genetiuo
Abbreviated transcription (Latin):
Mecellus ndmidicus in oratione qua apud popalũ q̃ manilio tribuno plebis respondit Na
Nepos aedes martis ẽ incirco flamino architectata aber modoro salaminio architectato
passiue posuit AΡXΙΤΘΗΚΑΟΩΝΗΥ ΟΗΥCΑ Ennius ad sectariseom̃scupiunt ad sco¬
tari passiue AInor ourcuar Alphius philogus temiscodes comaformosa ad soçca
ΘΙCΘΟΟΗΝΘΑ Celius excriptiseorũ quiueri arbitrantur passiue ΥΠΩΛΑΜΘΟΝΟΗΟΛ
uerrius blanditusq: labor mollicurabitur arteblanditus ΚOΛΛΚΗΥNΙC passiuã hab&
signi ficationẽ asinius pollio sed cũ obatques perauerã dolebã consolaber obea q̃ timui
consolabar passiue ꝓtulit Varro pauperta senĩ haectũ nonita putricata ut nunc cons¬
picatur OΗΟΡΗ̃IΟΑI passiuedixit Appiuscȩcus Amicũ cũ uides obliuisceremiserias

Expanded text:
Metellus Numidicus in oratione, qua apud populum Gaio Manlio tribuno plebis respondit : «Nepos: «aedis Martis est in circo Flaminio architectata ab Hermodoro Salaminio», architectata passiue posuit, ἀρχιτεκτονευθεῖσα. Ennius: «adsectari se omnes cupiunt», adsectari passiue, ἀκολουθεῖσθαι. Alpheus philologus: «Themistocles cum a formoso adsectaθέντα. Caelius: «ex scriptis eorum, qui ueri arbitrantur», passiue, ὑπολαμβάνονται. Verrius: «blanditusque labor molli curabitur arte», blanditus, κολακευθείς, passiuam habet hic significationem. Asinius Pollio: «sed cum ob ea quae speraueram dolebam, consolabar ob ea quae timui», consolabar passiue protulit. Varro: «paupertas enim haec tum non ita nutricata, ut nunc conspicatur», θεωρεῖται, passiue dixit. Appius Caecus: «amicum cum uides, obliscere miserias, /
Abbreviated transcription (Latin):
hic& hec potis& ħpote. fit conparatiuũ hic& hȩc potior & hoc potius & suꝑlatiuũ potissimus : Ex quib: &iã
adũ bicpotius & potissime : In ȩꝓdistã primitiue ñ inuenis ed diriuatiua a nominib: scđȩ dedinationis quor
datiuus inodesinens in elongã c̃ũ tit᷑ & fac̃ adũbiũ uthuic daro dare optimo optime pulchro pulchre
affabro affabre: Cicero in uerrinarũ .Vr. deũ nullũ quiei paulo affibrefactus huic sano sane fero fere
Excipiunt᷑ bene& male ab ono& malo Inebreuẽ desinenti o multa aut ec supͣ dictis nominib: ipsat̃ minati¬
onedatiui ꝓ adũbiis cicipiunt᷑ ut falso consulto postremosedulo auspicato augurato manifesto priuato

Expanded text:
potius et superlatiuum potissimus, ex quibus etiam aduerbia potius et potissime. in e productam primitiua non inueni, sed deriuatiua a nominibus secundae declinationis, quorum datiuus in o desinens in e longam conuertitur et facit aduerbium, ut huic claro clarē, optimo optimē, pulchro pulchrē, affabro affabrē Cicero in Verrinarum II: «deum nullum, qui ei paulo affabrē factus», huic sano sanē, fero ferē. excipitur benĕ et malĕ a bono et malo in e breuem desinentia. multa autem ex supra dictis nominibus ipsa terminatione datiui pro aduerbiis accipiuntur, ut falso, consulto, postremo, sedulo, auspicato, augurato, manifesto, priuato
Abbreviated transcription (Latin):
meant. a sclliosclliendoruindixit non scllendorum Salustius uero iniiii historiarũ parte con¬
sumpte reliqua cadauerũ addiur nitaitem usus s allerent dixit asallo non as allio Similit̃
luclius in .uiii. scllere murencs mercemin srigdaricferre Yde&iam participia futuri sclli¬
curus & salsurus incuius sclliturus istaest mitit̃ salem mumius istac sum malto sale

Expanded text:
meant», a sallio salliendorum dixit, non sallendorum. Sallustius uero in III historiarum : «parte conmeant», a sallio salliendorum dixit, non sallendorum. Sallustius uero in III historiarum : «parte consumpta reliqua cadauerum ad diuturnitatem usus sallerent», sallerent dixit a sallo, non a sallio. similiter Lucilius in VIII: «sallere muraenas, mercem in frigdaria ferre». inde etiam participia futuri salliturus
Abbreviated transcription (Latin):
rius quoque coniu gationis ꝓducitur arcessiui arcessicus cupiui cupitus nisi sint adissyllabis
lit̃ in positus ꝓpositus Iuuenalis in .i. site ꝓposit nondum pud& atq eadem ẽmens uirgł in .iii.
Inpositis auroꝰ dapubus s terea notandũm quod sepelio sepeliui ł sepelii sepultũ in frequenti¬
ore usu est supinum antquis simi &iã sepelitum dicebant. Vndecaho inc̃mum mortuusest
sepaltus est. Salio quoq saliui sali ł salui saltum facit Vnde uirgłin .ui. cum facalis equs
saltu suꝑ ardua uenit ꝓgam̃ma Idem in .xi. ad medias int̃ced es exultat amaron Solentenĩ frequen¬
tatiua plerumq a supinis ł paraicipiis pt̃isnasci sallio sallitum facit sallos alsum qu omodo uella
uulsum si senna si ancã palu dem multi piscium salliendorũ causa an auibas seni onustis cõ¬

Expanded text:
rius quoque coniugationis producitur: arcessiui arcessītus, cupiui cupītus, nisi sint a disyllabis rius quoque coniugationis producitur: arcessiui arcessītus, cupiui cupītus, nisi sint a disyllabis liter imposĭtus, proposĭtus. Iuuenalis in I: «si te proposĭti nondum pudet atque eadem est mens». Virgilius in III: «inposĭtis auro dapibus». praeterea notandum, quod sepelio sepeliui uel sepelii sepultum in frequentiore usu est supinum, antiquissimi etiam sepelitum dicebant; unde Cato in Thermum : «mortuus est, sepelitus est». salio quoque saliui uel salii saltum facit, unde Virgilius in VI: «cum fatalis equus saltu super ardua uenit / Pergama». idem in XI: «at medias inter caedes exultat Amazon»; solent enim frequentatiua plerumque a supinis uel participiis praeteritis nasci. sallio sallitum facit, sallo salsum, quomodo uello uulsum. Sisenna: «sic in eam paludem multi piscium salliendorum causa a nauibus semionustis com
Abbreviated transcription (Latin):
tisiturp: Cieo citus correpta paenultima utdiximus facit Statius in .III. tebaidos atq hicingent̃
capa ñcus mauortis amore exctus & longam pridem in dignantia pacem cordatumens : Aco uero
citus paenultima ꝓducta utui rgł in .iii. aenec dos At genusẽ syluis crdopum& montibus altis
Exitũ ruit adportus & litora cõpl& sinor sicis & desinor desitus paenultima correpta Cicero
ꝓcornelio in .i. coeptumigiur ꝑ eos quiagi uo eb ant desiuimẽ ꝓ hunc quid et es sit Idem in .i r& ho¬
ricon & sinonabeo quodin ꝓximo desitum erit deinceps incipi&ur Indetiã
mala ferrepirum & in uii eorundem & paribus luticorporiguttis Ideo aut̃ diximos dissyl¬
laba in .ui desinentia scđe ł t̃tiae coniugationis in supinis ł participiis ptĩ corripere paenul¬
timã quia siuedrssyllabi sint quarcȩꝓducunt uescio satus Siue ultra duassyllabas ale¬

Expanded text:
tis ĭturo». cieo cĭtus correpta paenultima, ut diximus, facit. Statius in III Thebaidos : «atque hic ingenti Capaneus Mauortis amore / excitus et longam pridem indignantia pacem / corda tumens»; a cio uero cītus paenultima producta, ut Virgilius in III Aeneidos : «at genus e siluis Cyclopum et montibus altis / excītum ruit ad portus et litora conplet». sinor sĭtus et desinor desĭtus paenultima correpta. Cicero pro Cornelio in I: «coeptum igitur per eos qui agi uolebant, desitum est per hunc qui decessit». idem in I rhetoricon : «et si non ab eo, quod in proximo desitum erit, deinceps incipietur». inde emala / ferre pirum», et in IIII eorundem: «et paribus lĭta corpora guttis». ideo autem diximus disyllaba in ui desinentia secundae uel tertiae coniugationis in supinis uel participiis praeteriti corripere paenultimam, quia, siue disyllaba sint quartae, producunt, ut scio scītus, siue ultra duas syllabas alte
Abbreviated transcription (Latin):
dicã utinã romẽ filiusm̃s logiss& auctores prepterquos nan cibi moratur. Etenã p fec¬
tus ea& romã ante trigintadies : Possumus ca menhac timodo & amoftendentes q̃ obtamus r
een isse Vtuergł in .i. aeneidos atq atinã rexipse nocho conpalsus codem ad sonsueneas

Expanded text:
dicam utinam Romae filius meus legisset auctores, propter quos nunc ibi moratur; utinam profecdicam utinam Romae filius meus legisset auctores, propter quos nunc ibi moratur; utinam profectus esset Romam ante triginta dies. possumus tamen hoc uti modo etiam ostendentes, quae optamus non euenisse, ut Virgilius in I Aeneidos : «atque utinam re
Abbreviated transcription (Latin):
in passuia dedinatione ut amatus sim sis sit . Ergosia matus sit in sabianetiuo p̃terttẽ tẽporis
Beno&iam in imperatiuo p̃teriti temporis potestaccipi quippecu &iã in p̃sent tepore impe¬
ratius t̃tiaꝑsona similis est i n omni coniugatione t̃tiue ꝑsones abiuntiui uta met docea legat
Am&ur doccatur legatur Etin passiuis quidem uelsimilibas hocpos sumus dicere Inac¬
uis uero uel poeutris piullomod orisi participia p̃terita habeant : Optatiuus aut̃ qã uis i pse
quoq uideatur ad futurũ ꝑtinero eaenimoptamus q uolumus fiobis uel in p̃sens uel in facu¬
rumdari : tamen ab& &iã p̃teritã tẽpus quia euenit sepede absentib & ignotisseb pauri
ut facta ẽ ꝓ nte & cobis pocerint in notitiã unire : Vtsi filiom coromȩ in p̃sentidogenteoptans

Expanded text:
er proferuntur in passiua declinatione, ut amatus sim sis sit. ergo si amatus sit in subiunctiuo praeteriti est temporis, er proferuntur in passiua declinatione, ut amatus sim sis sit. ergo si amatus sit in subiunctiuo praeteriti est temporis, bene etiam in imperatiuo praeteriti temporis potest accipi, quippe cum etiam in praesenti tempore imperatiui tertia persona similis est in omni coniugatione tertiae personae subiunctiui, ut amet, doceat, legat, ametur, doceatur, legatur; et in passiuis quidem uel similibus hoc possumus dicere, in actiuis uero uel neutris nullo modo, nisi participia praeteriti habeant. optatiuus autem, quamuis ipse quoque uideatur ad futurum pertinere ea enim optamus, quae uolumus nobis uel in praesens uel in futurum dari, tamen habet etiam praeteritum tempus, quia euenit saepe de absentibus et ignotis rebus precari, ut facta esse ante nobis poterint in notitiam uenire, ut si, filio meo Romae in praesenti degente, optans
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i quacegimas uel agimus uel hacturi sumꝰ absq allo impedim ento indicamas on pemo¬
os uinoi s sens & fuuerum paturoli quadam petessitate uid&ur posseaccipere Caeñ impe¬
ramus quaestatim in p̃senti uolumꝰ fieri sinealiquadilatione. Nonsolumen ĩ illi qui tieondã
caepit imperantes utimur p̃senti tepore : seda iamilli qui coepit & inipso actuẽ stũ pano¬
peat in codem at siquisei quicepit uersum legere Dicat lege usq ao fine apuileg aeos
& iã prit toriporis suntimperatiua: quã uis ipsaquoq ad faturi temporis sensu puincitꝰ¬
ut ieñ CINΩmAE aꝑ tsit porti Vid&ur enimin perart uinsturo e ore sso
pteriu ui sidicu aporipiunc portã uecrastino sit a ꝑtã Ergonos quoq pgessama s inpassi¬
uis uel in aliis passiuã dedinationẽ habentibus ati p̃teruto tempore imperatui comiangentu
participium p̾terit: cumuerbo imperatiuo p̃ sentis uel futari temporis ut amacus sit uelesto

Expanded text:
omnia, quae egimus uel agimus uel acturi sumus, absque ullo impedimento indicamus. imperatiuus uero praesens et futurum naturali quadam necessitate uidetur posse accipere; ea etenim imperamus, quae statim in praesenti uolumus fieri sine aliqua dilatione. nec solum enim illi, qui nondum coepit, imperantes utimur praesenti tempore, sed etiam illi, qui coepit et in ipso actu est, ut permaneat in eodem, ut, si quis ei, qui coepit uersum legere, dicat lege usque ad finem. apud Graecos etiam praeteriti temporis sunt imperatiua, quamuis ipsa quoque ad futuri temporis sensum perta sit porta; uidemur enim imperare, ut in futuro tempore sit praeteritum, ut si dicam aperi nunc portam, ut crastino sit aperta. ergo nos quoque possumus in passiuis uel in aliis passiuam declinationem habentibus uti praeterito tempore imperatiui, coniungentes participium praeteriti cum uerbo imperatiuo praesentis uel futuri temporis, ut amatus sit uel est
Abbreviated transcription (Latin):
nalis insatrrarũ .iii. undefit malimfraterculus essegigantum: uel aduladionis & maximepuerorũ
ut calaster antoniaster patriciolus sergiolus : Diriuantur igitur pleraque ab appellatiuis pauca
ullus, cio aster leustulus: Culus utigniculus : ulus absq c tantulũs : olus sergiolus cap̃olus ellus agellus, illus
x antedente paxillus absque .x codicillus ullus homullus:cio homuncio : Ast̃ parasi t aster leus eculeus aculeus:
tulus nepotulus : P lautus inmilite glorioso: sites aluu m lin dimitamus ueneriun nepetulum : feminini autem

Expanded text:
nalis in saturarum IIII: «unde fit, ut malim fraterculus esse Gigantum» uel adulationis, et maxime puerorum, ut Catulaster, Antoniaster, patriciolus, Sergiolus. deriuantur igitur pleraque ab appellatiuis, pauca ullus, cio, aster, leus, tulus: culus, ut igniculus; ulus absque c, tantulus; olus, Sergiolus, capreolus; ellus, agellus; illus x antecedente, paxillus, absque x, codicillus; ullus, homullus; cio, homuncio; aster, parasitaster; leus, eculeus, aculeus; tulus, nepotulus. Plautus in milite glorioso : «si te saluum hinc amittimus Venerium nepotulum». feminini autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ducenti ducentorũ ducentis & similes : & litterarũ quidẽ nomina peu trigeneris s. Numeri uero qͥ s̃
inueniuntur magis figuratemasculina cum neutris iunguntur. utsidicã tiberis flum̃ uelhis t̃flumen
quod aũt̃ nons̃ neutraturia & mulucha & similia ostendit &iã natura ipsius sermonis punici inqua oma
pomina uelmas culina s̃ uel feminina. Ergo capsa quoq & chala oppidũ & tirimida similit̃ figurate
feminina neutris̃ coniuncta Vndes alustius in .ii. historiarũ In terlaeuã moenium & dextra flum̃
turiam quod ualentiã paruo in t̃uallo p̃t̃ fluit turiã dixit quia accusatiuus masculiniẽ fi neutri
Plurima tam̃ non solũ in africa s &iã in aliis regionib: nomina fluuiorũ in & inueniunt᷑ desinentia
Lucanꝰ incii pullasq: uado qui macramorat᷑ alnos in eodẽ senaq & adriacas qui uerberat aufidus

Expanded text:
ut ducenti ducentorum ducentis et similes. et literarum quidem nomina neutri generis sunt, numeri uero, qui sTuria et siqua similia inueniuntur, magis figurate masculina cum neutris iunguntur, ut si dicam Tiberis flumen uel Hister flumen. quod autem non sunt neutra Turia et Mulucha et similia, ostendit etiam natura ipsius sermonis Punici, in quo omnia nomina uel masculina sunt uel feminina. ergo Capsa quoque et Thala oppidum et Tirimida similiter figurate feminina neutris sunt coniuncta. unde Sallustius in II historiarum : «inter laeua moenium et dextrum flumen Turiam, quod Valentiam paruo interuallo praeterfluit», Turiam dixit, qui accusatiuus masculini est, non neutri. plurima tamen non solum in Africa, sed in aliis etiam regionibus nomina fluuiorum in a inueniuntur desinentia. Lucanus in II: «nullasque uado qui Macra moratus / alnos». in eodem: «Senaque et Adriacas qui uerberat Aufidus
Abbreviated transcription (Latin):
odcorũmn Idem pluentio milibus qua ldragenis pcmium pnum morõ Idem adherenniũ lib
pedum triceñum ꝓtricenorũ Frequentius tamen hacuatur &icero & oeteri sincopa incis
pomunibius q̃ n anseros uel mensuras significant: Recus ant aũt hoc in masculinis haben

Expanded text:
deorum. idem pro Cluentio : «milibus quadragenis nummum», pro nummorum. idem ad Herennium libro III: «pedum tricenum», pro tricenorum. frequentius tamen hac utitur et Cicero et ceteri syncopa in eis nominibus, quae numeros uel mensuras significant. recusant autem hoc in masculinis haben
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfer̃ ptm̃ .o. in .u.i. conũsa. desero ꝓrelinquodeserui facit Insero ꝓinmitto inserui Sienimdecir¬
boredicã insero in seui facit & par ticiptum insitus non insertus. Virgł inbuccilico Inserenunc
melibo ee piro spone ordine uites Idem in iIi. georgicom. Muecitãq: in sit mala ferrepirum
u& ustissimutimen &iam in simplici se rai. ꝓtulis seinueniuntur ꝓordina ci & ꝓscũ Ennius
in p̃ceptis ubi uid& auenam lolium crescere in t̃triacum selbgit secernit aufert sedulo abi operã ad di

Expanded text:
as proferunt praeteritum o in ui conuersa. desero pro relinquo deserui, insero pro immitto inserui. si enim de aras proferunt praeteritum o in ui conuersa. desero pro relinquo deserui, insero pro immitto inserui. si enim de arbore dicam, insero inseui facit et participium insitus, non insertus. Virgilius in bucolico : «insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine uites». idem in II georgicon : «mutatamque insita mala / ferre pirum». uetustissimi tamen etiam in simplici serui protulisse inueniuntur, pro ordinaui et pro seui. Ennius in praeceptis : «ubi uidet auenam lolium crescere inter triticum, / selegit, secernit, aufert; sedulo ubi operam addi
Abbreviated transcription (Latin):
inui georgicm ut p̃ditum est a paribus lita corporaguttis. A cio composua tam corripientia quã
ucentia paenultimam inueniantur In .po. desinens .m. antecedente un
rupi abrumpo abrupi corrumpocorrupi e dero breuem paenultimã habentia matant .o. in .uI.¬
÷ diuisas in pt̃o ut strepostrepui obstrepo obsirepui .r. uero ł .l. ł .e. ꝓductã ante .po. abentia
o insi conũtentia facunt ptm̃ ut scalp oscelpsi sculpo sculpsi cearpocãrpsi reporepsi serpo
serpsi scarpo scarpsi. Lucanus in .iii. sedꝑ it̃ longum causam repsere latenti. Supina in .pi
quidem t̃minatorum fiunt mutt ÷ intum utrup ⁊ ruptum in .a. .i. uero separattas subtracit u.
& addita tum. strepus strepitum In psi aut̃ exeuntia scđm supradicit mregulam mutcita : si in tũ
ut scalpsi scadptum scilpsi sculptum repsi reptum carpsi carptum hi ro finit ꝑui syllabã
t̃minant pt̃m at tero triui quaero quaesiui sero seris sȩui Nam sero sertis asera obdutt natũ seret¬

Expanded text:
II georgicon, ut praedictum est: «et paribus lita corpora guttis». a cio composita tam corripientia quam producentia paenultimam inueniuntur. in po desinens m antecedente unum rūpi, abrumpo abrūpi, corrumpo corrūpi. e uero breuem paenultimam habentia mutant o in ui diuisas in praeterito, ut strĕpo strepui, obstrĕpo obstrepui; r uero uel l uel e productam ante po habentia o in si conuertentia faciunt praeteritum, ut scalpo scalpsi, sculpo sculpsi, carpo carpsi, rēpo repsi, serpo serpsi, sarpo sarpsi. Lucanus in III: «sed per iter longum causa repsere latenti». supina in pi quidem terminatorum fiunt mutata i in tum, ut rupi ruptum; in ui uero separatas subtracta u et addita tum: strepui strepitum; in psi autem exeuntia secundum supra dictam regulam mutata si in tum, ut scalpsi scalptum, sculpsi sculptum, repsi reptum, carpsi carptum. in ro finita per ui syllabam terminant praeteritum, ut tero triui, quaero quaesiui, sero seris seui, nam sero seras, a sera obdita natum, sera
Abbreviated transcription (Latin):
adiectiua ut hic & haec & hoc feliesapiens SunT quaedamtampatura quã uoce mobilia ut natus pata filius

Expanded text:
adiectiua, ut hic et haec et hoc felix, sapiens. sunt quaedam tam natura quam uoce mobilia, ut natus nata, filius
Abbreviated transcription (Latin):
uarta conuigatione paticur ÷ rapio, rapui aperio aperui
reto manert inprinapelibus sillabis posiae im mutables tomporuquequit in quibusdã it ruo
prun demo tomui docco eocui Hoc quo que ob seruandumest quoo num quã insipradicto temsocie

Expanded text:
uarta coniugatione patitur i, ut rapio rapui, aperio aperui. u et o manent in principalibus syllabis positae immutabiles, temporum quoque in quibusdam, ut ruo rui, domo domui, doceo docui. hoc quoque obseruandum est, quod numquam in supra dicto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
orũ quȩs̃ indiuidua hocẽ nibis cõmune ł generalehabentia accipisoleantꝰ iup̃ dista unẽ cũ generale
substantiã ł quan tiantẽ significent. neq loco ꝓpriorũ finitorũ accipicent᷑ sin edubio nominas apella

Expanded text:
orum, quae sunt indiuidua, hoc est nihil commune uel generale habentia, accipi solent? supra dicta igitur cum generalem substantiam uel quantitatem significent neque loco propriorum finitorum accipiantur, sine dubio nomina sunt appella
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃a exeis composita aduenio aduentum conuenio conaentum comperio comꝑtum. experior
ex ꝑtum Aliauero om̃a quaetamin .ui quamin .ii. t̃minant ptm ꝑfectum. ini tum faciun su¬
pinum paenaltima ꝓducet taminhac quam inalus coniagationibus. Vt audiui ł audii auditũ
maniui ł miñꝗmanitum sciuił saiscitum arcessuuł arcessi arcessitũ cupiui ł cupii cupitũ

Expanded text:
et omnia ex eis composita: aduenio aduentum, conuenio conuentum, comperio compertum, experior et omnia ex eis composita: aduenio aduentum, conuenio conuentum, comperio compertum, experior expertum. alia uero omnia, quae tam in ui quam in ii terminant praeteritum perfectum, in itum faciunt supinum paenultima producta tam in hac quam in aliis coniugationibus, ut audiui uel audii audītum, muniu
Abbreviated transcription (Latin):
neq plus quam ꝑ fecti nec flicuri sub iunctiui in hocũbo dedinatio inuenitur. Pocestigit᷑
exeunt uinxiurnctum & sanexis anctũ sanc ciuiuero sanc ctũ undelucr&uis qđ por¬
tib mutant eã intumin hac coniugatione & faciunt supinum ut farsi fartũ fulsi
fultum sarsis artum Vnde & sattores & fartores & ex his compositit confertio con¬
fertum refercio refertũ. Cicero in .ii. tusculanarũ. tumie core optimo farta & sartiata
Alia uero in .si. desinentia supradictam regulam seruant id est generalem in sidesinentium sensi sen sũ
rausirausum. Vnde lucilius in .xviiii. riusa rotraicus qui carmina ꝑdithorestȩ : haurio hausiꝰ haustũ
differentiae cause as sumpsit .t. quamuis & as piratione differat sepsiuero septum scđm ꝓportio¬
nein insu pradictis expositam facit. u eniuentum & a perui aꝑtum facunt sicut pario partum

Expanded text:
neque plusquamperfecti nec futuri subiunctiui in hoc uerbo declinatio inuenitur. potest igituneque plusquamperfecti nec futuri subiunctiui in hoc uerbo declinatio inuenitur. potest igituexeunt: uinxi uinctum et sanxi sanctum, sanciui uero sancitum, unde Lucretius: «quod porecedentibus mutant eam in tum in hac coniugatione et faciunt supinum, ut farsi fartum, fulsi fultum, sarsi sartum, unde et sartores et fartores, et ex his composita confercio confertum, refercio refertum Cicero in II Tusculanarum : «tum iecore opimo farta et satiata»; alia uero in si desinentia supra dictam regulam seruant, id est generalem in si desinentium: sensi sensum, rausi rausum, unde Lucilius in XVIIII: «rausuro tragicus qui carmina perdit Oreste». haurio hausi haustum differentiae causa assumpsit t, quamuis et aspiratione differat; saepsi uero saeptum secundum proportionem in supra dictis expositam facit. ueni uentum et aperui apertum faciunt, sicut pario partum
Abbreviated transcription (Latin):
coniugationis eẽ ostenditr ab imperatiuo in .i. t̃minante. Sicenimꝓbus dedubio ꝑ fec¬
to tractans ostendit rieuium ꝓtulisse. Annata estsponsa pregnans ł .a.i. ł nega
Accius in loe. quib: namete aibant hortum locis ꝓ aiebant qđ in hac coniugatione
fieri sol&. Et ẽ notandum in hocũbo quod pares habents yllabas .uͦI ꝑsonȩ aio ais
ait qđ in alio huius comuigationis ũbo ñ inuenis & qđ paenultima primae solius ꝑ sonȩ
ꝓducitur q̃ sola i. hab& loco consonantis unde t̃tia quoq pluralis q̃ solas aprima
fieri similit̃ ÷ consonantẽ habens ꝓducit paenultimet̃ qđ aũt in aluis corripit᷑ osten¬
dit usus Virgłs in .ii. aeneidos sic ait & dicto citius tumida equora placat: & ne¬
nius annata ẽs ponsa pregnans ł ai ł nega Nãnisi corripitur a iãb stare ñ potest
Inuenimus tcm̃ t̃tiam ꝑsonẽ ptĩ ait quicsi aprima ai. aisti ait q̃ in usu ñ s̃. Vndeneq ꝑfecqi

Expanded text:
coniugationis esse ostenditur ab imperatiuo in i terminante. sic enim Probus de dubio perfecto tractans ostendit Naeuium protulisse: «an nata est sponsa praegnas? uel ai uel nega». Accius in Ione : «quibusnam / te aibant ortum locis», pro aiebant, quod in hac coniugatione fieri solet. et est notandum in hoc uerbo, quod pares habent syllabas tres personae, āio ăis ăit, quod in alio huius coniugationis uerbo non inuenis, et quod paenultima primae solius personae producitur, quae sola i habet loco consonantis; unde tertia quoque pluralis, quae solet a prima fieri, similiter i consonantem habens producit paenultimam; quod autem in aliis corripitur, ostendit usus. Virgilius in I Aeneidos : «sic ăit et dicto citius tumida aequora placat» et Naeuius: «an nata est sponsa praegnans? uel ăi uel nega»; nam nisi ciam personam praeteriti ait, quasi a prima ai aisti ait, quae in usu non sunt, unde neque perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ inx. Tanton me crimine dignũ. Hȩc eadẽ inuenit᷑ & ꝓ c̃fermatiua: Vt horatius in ii sermonũ
mirũ rodio qđ pbito leonti contigit: Terr̃ in andria. Nec inedemũ istudũ bis inte incidit hicenĩ
ne conunctio nec int̃rogatiua nec dubitatiua sed confirmatiuaẽ. Virgłs in .x. tantaneme
hũ accipit apud latinos nec ne qq̃ ꝓ annon accipit᷑ ut sitsensus in morte: nec nȩph
ornatꝰ causał m&ri nulla significaitionis necessitate ponunt᷑ hoc nomine nuncupant᷑. Oñis tam̃
heint̃alias species inueniunt᷑. Vt sidicã eneas uͦ & pius & fortis fuit conpleiuaẽ : Quic& sitollat᷑

Expanded text:
idem in X: «tanton me crimine dignum?». haec eadem inuenitur et pro confirmatiua, ut Horatius in II sermonum : idem in X: «tanton me crimine dignum?». haec eadem inuenitur et pro confirmatiua, ut Horatius in II sermonum : mirum, Rhodio quod Pitholeonti / contigit». Terentius in Andria : «nuncine demum istud uerbum in te incidit». hic enim ne coniunctio nec interrogatiua nec dubitatiua, sed confirmatiua est. Virgilius in X: «tantane me aec apostrophum accipit apud Latinos. necne quoque pro an non accipitur, ut sit sensus in morte necne, prodest ornatus causa vel metri, nulla significationis necessitate, ponuntur: hoc nomine nuncupantur omnes, tamen hae inter alias species inveniuntur, ut si dicam: Aeneas vero et pius et fortis fuit, completiva est, quia si tollatur
Abbreviated transcription (Latin):
deait priam si audeat Virgłs mxi tuqq̃ nc̃stares inmanis trunsus in cirmis eẽt par& as euidẽ
srobor ab annsstures nceenbncun. Collesiue ł rationabiless̃ : Ergongit᷑ itaq quan¬
do ante penultima acuit᷑. quin. alioquim immo utiq: itaq: atquin. hȩ si ꝑillationẽ colligitꝰ
me optandũ confitentẽ reũ. Lucanꝰ in .vi in. Ergo pariuotages sis tibellaiuuent᷑ In uenit᷑¬
&iã ꝑ eplaqua. Vt terr̃ inandria Mihine abiergo Virgłs inx Qa in occidit unasar pedon
tam̃  eadẽ illatiue qđ p̃positis alus inferunt᷑ ut & enĩ catilinã cicero solus sapientia docuit: solus
igit᷑ seruauit cicero patriã. Dubitatiues quȩ dubitationẽ significant ut anne correpta necne: Vt uirgłs
in ui aneidos Eloquar ansi leã geniit᷑ lacrimabilis imo. Idemini aeneidos amohoebisoror ANXΥ AC¬
pharũ sanguinis una. Idem in .xi Iustiti& neprius mirerbelline laborũ Frequentissime tam̃

Expanded text:
idem si robur ab annis», stares ἕστηκας ἄν. collectiuae uel rationales sunt ergo, igitur, itaque, quando antepaenultima acuitur, quin, alioquin, immo, utique, atqui. hae enim per illationem colligunt me optandum, confitentem reum». Lucanus in VIIII: «ergo pari uoto gessisti bella, iuuentus». inuenitiam pro expletiua, ut Terentius in Andria : «mihine?:: tibi ergo». Virgilius in X: «quin occidit una / Sarpedon, tamen eaedem illatiuae, quod praepositis aliis inferuntur, ut etenim Catilinam Cicero solus sapientia domuit, solus igitur seruauit Cicero patriam. dubitatiuae sunt, quae dubitationem significant, ut an, ne correpta, necne, ut Virgilius in III Aeneidos : «eloquar an sileam? gemitus lacrimabilis imo». idem in I Aeneidos : «an Phoebi soror an nympharum sanguinis una?». idem in XI: «iustitiane prius mirer belline laborum?». frequentissime tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ut oratio actio coniugatio. Coniunctio int̃iectio g̃. quoq uel .d. Antecedentib simutant o in .i in genito
fema s̃ ut uirgo uirginis cartago cartaginis uligo uliginis dulcedo dulcedinis a credo a credinis cũpido

Expanded text:
ut oratio, actio, coniugatio, coniunctio, interiectio. g quoque uel d antecedentibus, si mutant o in i in genetiuo, feminina sunt, ut uirgo uirginis, Carthago Carthaginis, uligo uliginis, dulcedo dulcedinis, acredo acredinis, cupido
Abbreviated transcription (Latin):
latius tratabitur : Cella tiuu est quodin singularinumeromultitudinẽ signi ficat ut populas ples Diui

Expanded text:
latius tractabitur. collectiuum est, quod singulari numero multitudinem significat, ut populus, plebs. d
Abbreviated transcription (Latin):
ribus sunt in sco desinentia Inchoatiua Nec meditatiuorũ tam̃ su pradicta tẽpora meminime
inuenis se ut feruesco calesco orresco torpesco tepesco esurio lecturio micturio parturto Salia
ũba quibus desunt diuersa tẽpora usũ deficiente nonratione significationis & quib:dã deẽ Pteri¬
tũ ꝓfectũ & om̃a q̃ ex conascuntur : ut ferio sisto tollo fero aio furo qđ uarro ponit. Ergo aliorũ
ub orũ ꝑ fects quȩ uidentur eandem significationẽ habere phs iutiinur inquibninu

Expanded text:
ribus, sunt in sco desinentia inchoatiua. nec meditatiuorum tamen supra dicta tempora memini me ribus, sunt in sco desinentia inchoatiua. nec meditatiuorum tamen supra dicta tempora memini me inuenisse, ut feruesco, calesco, horresco, torpesco, tepesco, esurio, lecturio, micturio, parturio. sunt alia uerba, quibus desunt diuersa tempora, usu deficiente, non ratione significationis. et quibusdam deest praeteritum perfectum et omnia, quae ex eo nascuntur, ut ferio, sisto, tollo, fero, aio, furo, quod Varro ponit. ergo aliorum uerborum perfectis, quae uidentur eandem significationem habere, pro his utimur: in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
helena tullics tullia ꝓ pria enĩ nomina nons naturalit̃ mobilia sed ex sesefiascuntur sicut
&um supradicta a ppellatiuorũ feminina ponsunt a masculinis natt : seda se horta quã¬
uis similẽ mobilib habeant formã . Illad quõq: comprobat cognationẽ temporũ qđ infinica
ũba ap̃cerico tem pore habent& iam fucuri rationẽ dixisse : dictũ irelesisse lesumire :
mersisse mersumire fluxis sefluxũ ire Sicutenim participia p̃terita tẽporis rationẽ
regulȩ sumunt aũbo p̃teriti ꝑfecti: siccorum formã sequitur infinitũ faturi: Infinita
aut Nomin atas. atdictũ ẽ habeo qđ carent significatione definitã ꝑsonarũ quã piumeroꝵ¬
Sicut pieutra quoq. nomina appellam habeo quod ecrent utroq genere : Defectua tẽporis p̃toriti
ꝑfecti & plus quam ꝑfecti. fec non &iam futuri subiunctiui quia ex supradictis pascitur tẽpo¬

Expanded text:
Helena, Tullius Tullia. propria enim nomina non sunt naturaliter mobilia, sed ex sese nascuntur, sicut Helena, Tullius Tullia. propria enim nomina non sunt naturaliter mobilia, sed ex sese nascuntur, sicut etiam supra dicta appellatiuorum feminina non sunt a masculinis nata, sed a se orta, quamuis similem mobilibus habeant formam. illud quoque comprobat cognationem temporum, quod infinita uerba a praeterito tempore habent etiam futuri rationem: dixisse, dictum ire, laesisse, laesum ire, mersisse, mersum ire, fluxisse, fluxum ire. sicut enim participia praeteriti temporis rationem regulae sumunt a uerbo praeteriti perfecti, sic eorum formam sequitur infinitum futuri. infinita autem nominata sunt, ut dictum est, ab eo, quod carent significatione definita tam personarum quam numerorsicut neutra quoque nomina appellamus ab eo, quod carent utroque genere. defectiua temporis praeteriti perfecti et plusquamperfecti nec non etiam futuri subiunctiui, quia ex supra dictis nascitur tempo
Abbreviated transcription (Latin):
tiui. tulero. In participtis quoq ex p̃terico passui nascitur futurũ actiui udatus laturus exp̃¬
senti actiuo futurũ passiui utferens ferendus Sedu menquã uis penitus mutent inquib: dã a no¬
malis ũbis supradictt tẽpora om̃ssyllabas significatio tam̃ incegra man& corũ cognatiotẽ porũ
ut sũ erã ero Necmirũ cum in aliis quoq: partibus orationis hoc inueniatur ut cognata signi¬
ficatio indiũsis inueniatur uoaib: ut puta in pominibus pat̃ masculinũ ẽ eius femininũ mater
Similiter fratsoror patruus amita auunculus matertera Bonus eius comparatiuus melior suꝑ¬
latiuu s obtimus Iuppit eius genitiuus iouis quantũ ad usũ iuniorũ. Ego eius genitiuus mei & ex
contrario sepaediũsa significatio insimilib: inuenitur uocibus liber libra fiber fibra Helen

Expanded text:
tiui tulero. in participiis quoque ex praeterito passiui nascitur futurum actiui, ut latus laturus, ex praetiui tulero. in participiis quoque ex praeterito passiui nascitur futurum actiui, ut latus laturus, ex praesenti actiuo futurum passiui, ut ferens ferendus. sed tamen quamuis penitus mutent in quibusdam anomalis uerbis supra dicta tempora omnes syllabas, significatio tamen integra manet eorum et cognatio temporum, ut sum eram ero; nec mirum, cum in aliis quoque partibus orationis hoc inueniatur, ut cognata significatio in diuersis inueniatur uocibus, ut puta in nominibus pater masculinum est, eius femininum mater; similiter frater soror, patruus amita, auunculus matertera; bonus, eius comparatiuum melior, superlatiuum optimus; Iuppiter, eius genetiuus Iouis quantum ad usum iuniorum; ego, eius genetiuus mei. et ex contrario saepe diuersa significatio in similibus inuenitur uocibus: liber libra, fiber fibra; Helenus
Abbreviated transcription (Latin):
signi ficat temporiss paciũ : Cũ igit in aliis modis p̃sentis sicuidictũ ẽ consonantes seruat fucurum
in subiuinctiuo p̃teria ꝑfecti regalã sequitur hostendens cũ eoquaq sehabere iura afinitatis idq
amaturus locuturus mox an multo postincertũ ẽ : Ideoq in plerisq ũbis ex p̃cerito fit futurũ :
amatus amaturus habitus habiturus locuicus locuturus auditus auditurus. Diximꝰ aũt inple¬
risq: quia neutra p̃ceria tẽporis pleraq carent participio Sed quia ad p̃sens quoq etẽ cognatio
fit&iã ap̃senti futurũ : utamans amandus docens docendas loquens loquendus audiens audiendđ
Seditimen sciendũ qđ om̃a huiuscemodi formȩ paraicipia. Id ẽ indus t̃minantia &iã nomina cẽpossun¬
inqua ex p̃senti fit p̃teritũ in ꝑfeccũ & faturũ i n omnimodo absq sabiunctiuo utferro ferebam
ferã fere Exp̃cerito uero ꝑ fecto plusquã ꝑ feccõ fit tuli tulerã tulerĩ tulisse & faturũ subianc¬

Expanded text:
significat temporis spatium. cum igitur in aliis modis praesentis, sicut dictum est, consonantes seruat futurum, in subiunctiuo praeteriti perfecti regulam sequitur, ostendens cum eo quoque habere iura affinitatis. idque te, similiter in futuro: amaturus, locuturus mox an multo post incertum est. ideoque in plerisque uerbis ex praeterito fit futurum: amatus amaturus, habitus habiturus, locutus locuturus, auditus auditurus. diximus autem in plerisque, quia neutra praeteriti temporis pleraque carent participio. sed quia ad praesens quoque ei est cognatio, fit etiam a praesenti futurum, ut amans amandus, docens docendus, loquens loquendus, audiens audiendus. sed tamen sciendum, quod omnia huiuscemodi formae participia id est in dus terminantia etiain qua ex praesenti fit praeteritum imperfectum et futurum in omni modo absque subiunctiuo, ut fero ferebam feram ferrem, ex praeterito uero perfecto plusquamperfectum: tuli tuleram tulerim tulissem et futurum subiunc
Abbreviated transcription (Latin):
Sic sum si placeo utere: optatiuo in M sinc̃ senobis illeaureus arbore ramus ostendat.
Sub iunc tiuo terrentius informione: Siat tigis ses ferres in fortunum:s¬
I sed indica tiuo sȩpe coniunctum ostendit magis confir mari & credirem sic eẽ ł fieri¬
I posse quam dubitari: Virgł in .ii. aeneidis: Dusiqua ẽ caelo pietas:
IConfir matiue enĩ potius quam dubitatiue dr̃: Idem in uiin qđ supradictum est:

Expanded text:
ius in VI: «si nunc se nobis ille aureus arbore ramus / ostendat». subiunctiuo Terentius in Phormione : «si attigisses, ferres infortunium». sed indicatiuo saepe coniunctum ostendit magis confirmari et credi rem sic esse uel fieri posse quam dubitari. Virgilius in II Aeneidis : «di, si qua est caelo pietas», confirmatiue enim potius quam dubitatiue dicitur. idem in VIIII quod supra dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbis sũ fai fero tuli: Illud qq̃ quidã obiciunt qđ demonstratio ꝓp̃riaẽ ꝓnominũ uthic: ergoectalis
tuantus sed falso: Nã ad ũbia qq̃ inueniunt᷑ demonstratiua ut enecce: Ergo & noma posf̃ eẽ demonstratiua.
& ꝓnomina tam̃ inueniunt᷑ carentia de monstratione quȩ s̃ relatiua ut is sui. hoctam̃ int̾ ẽ int̃ de¬
monstrationẽ nominũ & ꝓ nominũ qđ id qđ de monstratur ꝑ pronom̃ solũ ostendit̃ ꝑsenec ad aliũ ꝑ¬

Expanded text:
in uerbis sum fui, fero tuli. illud quoque quidam obiciunt, quod demonstratio propria est pronominum, ut hic, ergo et talis, in uerbis sum fui, fero tuli. illud quoque quidam obiciunt, quod demonstratio propria est pronominum, ut hic, ergo et talis, tantus, sed falso. nam aduerbia quoque inueniuntur demonstratiua, ut en, ecce; ergo et nomina possunt esse demonstratiua, et pronomina tamen inueniuntur carentia demonstratione, quae sunt relatiua, ut is sui. hoc autem interest inter demonstrationem nominum et pronominu
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt᷑ substantia que demonstratione p̃sentiũ ł relationeabsentiũ ꝑsonarũ intellegit᷑: hocaũt¬
generalẽ & infinitã substantiã quȩꝑtin& ad uniuersarũ rerũ genera & species & partes demonstrat:
odo igitꝰ numeros & quan titates int̃ species qualitatis nominũ accipimꝰ sic
igitur &iã qualitatẽ quã desiderat nom: ut breuit̃ igit᷑ totũ colligamꝰ ꝓ nomina locõ ꝓpriorũ accipiuntur¬
nombnũ: Itaq finitas & igunt sibi ꝑsonas quas nullũ ex supͣ distis potest habere nominib: Quid aũt sicin¬
congruũ quã om̃a numerorũ nomina sine dubio ab omnib: nomina accipi : Vnus aut̃ & alt̃ & ut̃ & solus de¬
dinationis caiusa ꝓ nomina eẽ putare : sin aut̃ indedinatione ł deriuatione quȩdã in aequalitas inden sut¬
ut in nominib: suppellax suppellectilis hospos ospita graclis gracila. In pnominib: ipse ł ipsus ipsa ipsum

Expanded text:
accipiuntur substantia, quae demonstratione praesentium uel relatione absentium personarum intellegitur, hoc autgeneralem et infinitam substantiam, quae pertinet ad uniuersarum rerum genera et species et partes, demonstrat. quomodo igitur numeros et quantitates inter species qualitatis nominum accipimus, siigitur etiam qualitatenominum, itaque finitas exigunt sibi personas, quas nullum ex supra dictis potest habere nominibus. quid autem sic incongruum quam omnia numerorum nomina sine dubio ab omnibus nomina accipi, unus autem et alter et uter et solus declinationis causa pronomina esse putare? sin autem in declinatione uel deriuatione quaedam inaequalitas inuenit quibus nulla dubitatio est, hoc inueniatur, ut in nominibus: supellex supellectilis, hospes hospita, gracilis gracila, in pronominibus ipse uel ipsus ipsa ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
iupͣ usq: penes : Apudunã ht significationẽ in loco. ut apud numantiã adiungit᷑ tam̃ &ic̃ ꝑsonis. ut apud
amicũ apud a tenienses & significat para grecũ. quando locũ apud illos demonstrat: eaaũt p̃positio in comn¬
e ñ inuenitꝰ : ante & componit᷑ & separat᷑. antepono. antedomũ: & signiftis¬
utante eo neu nͦ PXCar anteunũ ꝓenay ouir. inuenit᷑ &iã sine casũ in coloco adũbuacciptt
Significit enĩ antea qđ ẽ apud grecos ꝓtẽron. ut uirgłs inbucolico ante ꝑerratis ãborũ finib: exul: autara¬
rim par disbibat aut germania tigrum diriuat᷑ ex hoo nom̃ antiquus & antiqua. &antiquũ ex quo anti¬
e capro: catodeagna pascenda: cet ager alligatus. ad sacraerit utrius

Expanded text:
ter, supra, usque, penes. apud unam habet significationem in loco, ut apud Numantiam, adiungitur tamen etiam personis, ut apud amicum, apud Athenienses, et significat παρά Graecam, quando locum apud illos demonstrat. ea autem praepositio in compositione non inuenitur. ante et componitur et separatur: antepono, ante domum, et signifiiam sine casu, quo loco aduerbii accipitur: significat enim antea, quod est apud Graecos πρότερον, ut Virgilius in bucolico : «ante, pererratis amborum finibus, exul / aut Ararim Parthus bibet aut Germania Tigrim». deriuatur ex hoc nomen antiquus et antiqua et antiquum, ex quo anticitimus teste Capro. Cato de agna pascenda : «citer ager alligatus ad sacra erit». utrius
Abbreviated transcription (Latin):
seriuientes & componi& separaripos s̃. eceptacũ ꝓquacom. in compositione sẽꝑinuenit᷑ p̃posita
candẽ significationẽ habens quã cũ p̃positio ut c̃curro conficio. nec scriptura tam̃. multũ discre¬
pat : antiqui enĩ ꝓcũ conscribebunt. & sepectm̃ im .inn. sic & .n . in .m. conuerti sol&: ut cõmunis.
imperator eundẽ tantumdẽ p̃postere tam̃ ut quib: dã plac& cũ ablatiuo ꝓ nominũ componit᷑
cũ p̃positio ut mecũ tecũ secũ. nobcũ. uobiscũ: aliis il ideo enditi ciuice fungi pt̾ posita uid& nesi cccuate᷑
adũbiũ eẽ putet̃: de quo tam̃ in ꝓnomine. latius disseriumus: Clã eñĩ magis adũbiũ ẽ cũ necl ocalem
babeat aliquã significationẽ quã plerũq: p̃positiones possidecnt & qualita tẽ demonstr& quȩ in

Expanded text:
qua con in compositione semper inuenitur praepositiua, eandem significationem habens quam cum praepositio, ut concurro, conficio. nec scriptura tamen multum discrepat: antiqui enim pro cum com scribebant. et saepe tamen m in n, sicut et n in m, conuerti solet, ut communis, imperator; eundem, tantundem. praepostere tamen, ut quibusdam placet, cum ablatiuo pronominum componitur cum praepositio, ut mecum, tecum, secum, nobiscum, uobiscum; aliis uero ideo enclitici uice fungi postposita uidetur, ne, si acuatur, aduerbium esse putetur, de quo tamen in pronomine latius disseruimus. clam enim magis aduerbium est, cum nec localem habeat aliquam significationem, quam plerumque praepositiones possident, et qualitatem demonstret, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quoque uidetur quasi pati diuisionem cum .i. post i. addita transit eadem u in consonantẽm potestatem ut
Et sciendum quod ꝓ ab p̃positione au ponitur in his uerbis aufugio & aufero : Camtrario quoque frequer¬
ter sol& fieri ut antecedente a & ui. loco consonantis sequente si abiciatur uocalis posita pꝰeã id est posi con¬
sonantem au dipthongus fut u redeunte inuocalem ut lauor. lautus: faueo fauiur auis. auceps au¬
gurium augustus : Transit in .o. pdustĩ more antiquo ut lor¬

Expanded text:
quoque uidetur quasi pati diuisionem, cum i post u addita transit eadem u in consonantium potestatem, utet sciendum, quod pro ab praepositione au ponitur in his uerbis: aufugio et aufero. ex contrario quoque frequenter solet fieri, ut antecedente a et u loco consonantis sequente, si abiciatur uocalis posita post eam id est post a consonantem, au diphthongus fiat u redeunte in uocalem, ut lauor lautus, faueo fautor, auis auceps, augurium, augustus. transit in o productam more antiquo, ut l