comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maxime habũdat florentib maluis. Hee
st̃ auicule que lumine accenso cõueniũt:
⁊ circa uolitantes. ab igne proximo int̾ire
epulchrũ a sepulto dictũ. Prius ã
ea uetitũ ẽ legib ne fetore ip̃o corpora ui¬
uentiũ contactu infic̾ent᷑. monumentũ
ideo nuncupat᷑: eo ꝙ mentem moneat
ad defuncti memoriã. Cum enim ñ uide¬
ris monum̃tũ: illud est qd̾ scͥptũ ẽ. Excidi
tamꝙͣ mortuus a corde. Cũ aut̃ uideris
monet mentem. ⁊ ad memoriam te redu-¬
cit. ut mortuũ recorderis. monum̃ta itaq
⁊ memorie pro mentis admonitõe dicte.
Tumulus dẽs: qiͣ tumens tellus. Sarcofagũ
gretũ est nom̃: eo ꝙ ibi corpora assumant᷑.¬
Sarron enim grece caro: fagos comedere
dicit᷑. mausolea st̃ sepulchra seu monum̃¬
ta regum: a mausoleo rege egyptiorum
dcã. Nam eo defuncto. uxor eius mire
ignio denis ⁊ pulchritudinis extruxit
eu x it᷑. Piramide: genus sepulchroꝵ qͣdra¬

Expanded text:
maxime abundat florentibus malvis. Hae maxime abundat florentibus malvis. Hae sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proximo interireSepulcrum a sepulto dictum. Prius autea vetitum est legibus, ne fetore ipso corpora viventium contacta inficerentur, Monumentum ideo nuncupatur, eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum est: Excidit tanquam mortuus a corde. Cum autem videris, monet mentem, et ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. 2. Tumulus dictus, quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum nomen est, eo quod ibi corpora absumantur, σὰρξ enim Graece caro, φάγειν comedere dicitur. 3. Mausolaea sunt sepulcra, seu monumta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit cupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadra
Abbreviated transcription (Latin):
munit᷑: ⁊ ualli dc̃ĩ ꝙ fugant᷑ ⁊ uellant᷑.
Int̾ualla st̃ spacia int̾ capita ualloꝵ .i.
stipitũ: quib uallũ fit. Unde et cetera qͦ
spacia dñr a stipitib scilicet. Ager ẽ cuiꝰ¬
libet rei aceruatio: unde fosse ac ualles
possũt repleri. agger ꝓprie dr᷑ t̾ra aggesta.
que uallo fc̃õ ꝓpius ponit᷑: s abusiue ⁊
muros ⁊ munim̃ta omĩa aggerẽ dicimꝰ.¬
macerie st̃ parietes longi quib uinee ali¬
que claudunt᷑: longũ enim greci macron
in forma circundantis duab utrinq ua in¬
lis imꝑt᷑iuntur uerius qm instruũt᷑. eiꝰ du¬
rant incorrupti. uentis ignib: om̃iq cem̃¬
to fortiores. Sepes munim̃ta satoꝵ sunt.
ude ⁊ appellate. Caulas munimenta oui
b tabulisq in t̾ra stantib append̾e̾ntur:
que tentoria sustin̾ent. Tentoriũ uocatũ¬
eo ꝙ tendatur furab atq palis. Uñ ⁊ ho¬
die p̾̃tendere dñe. Papiliones uocant᷑ a si¬
militudine pariuili aĩalis uolantis: quod

Expanded text:
alli dicti, quod figantur et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est, stipitum, quibus vallum fit: unde et caetera quoque spatia dicuntur a stipitibus scilicet. Agger est cujuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possunt repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta, quae vallo facto propius ponitur: sed abusive et muros et munimenta omnia aggereMaceria sunt parietes longi, quibus vinee alique clauduntur. Longum enim Greci macron uoniam in forma circumdatis duabus utrimque tabulis inferciuntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenta satorum sunt; unde et appellatae. Caulas munimenta oviubus tabulis interstantibus olim appenderentur, que tentoria sustinerent. Sic et atque palis. Unde et hodie praetendere dicitur. 3. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uinis legit᷑ siclus untia est: cum ĩ genti¬
liũ. qͣrta pars uncie est. Uncia dcã ꝙ uni¬
u̾sitatẽ minoꝵ ponderũ sua unitate uin¬
ciat. idest aplectat᷑. Constat aũt drag¬
eius. horas diei noctis q metitur. ł quod
librã efficit duodecies computata. sibra du¬
odecim unciis ꝑficit᷑ ⁊ inde habet᷑ perfecti
pond̾is genꝰ: qr tot astat unciis. qt mẽsi¬
b annus. Pcã aut̃ libra ꝙ sit lib̃a: ⁊ cũcta
int̾ se pond̾a p̾dc̃a acludat. na ĩ pondi̾
b centũ dragmis appendit᷑ ⁊ est nomen
betur iñ grecis. Nam nichil ẽ calco minꝰ.
nichil talento maius: cuius uariũ apud di¬
u̾sas gentes pondus habet᷑. Apud romanos
enim talentũ est septuaginta duarũ libͣꝵ:
sicut plautꝰ ostendit. qui aut duo talẽta
ẽẽ centũ qͣdraginta qͣtuor libras. Est aũt
triplex. idest minor. medius. sũmꝰ. minor

Expanded text:
vinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentivinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conplectat. Constat autem drageius horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies conputatus. Libra duodecim unciis perficitur; et inde habetur perfecti ponderis genus quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta concludat. Mina in pondibus centum dragmis appenditur, et est nomen betur in Grecis; nam nihil est calco minus, nihil talento maius; cuius varium apud diversas gentes pondus habetuenim talentum est LXX duarum librarum, sicut Plautus ostendit, qui ait duo talenta esse centum quadraginta quatuor libras. Est autem triplex, id est, minus, medium, summum; minus
Abbreviated transcription (Latin):
ab assiriis cepit. Dicũt aũt iudei ꝙ abiahã
in t̾ram chanaan primꝰ hanc aduexerat
formam. Solidum apud latinos alio noie
sextula dr᷑: qd̾ hiis sex uncia ꝯpleat᷑. Hũc
ut diximus uulgꝰ aureũ solidũ uocat.
Cuius t̾ciam partem ideo dixerũt tremissẽ.
eo ꝙ solidam faciat ter missus. Sextula
bis assũpta duellã facit. Ter missa: state¬
rẽ reddit. Stat̾ aut̃ medietas uncie est
appendens aureos tres. Unde ⁊ uocatꝰ sta¬
ter: ꝙ trib solidis stet. Hic ⁊ semiuncia:
qr semis habet deuncia. Hec ⁊ semissis: qr
pondis semis est qiͣ semiassis. Quadrantẽ
hebrei similit̾ codrantẽ uocant: ⁊ uocat᷑
q̃drans. ꝙ uncie ꝗrtam partẽ appendat.
Sicel qui latino sermone siclus corrupte
appellat᷑. hebreũ nomen est: apud eos un¬
cie hñs pondus. Apul latinos autẽ ⁊ gͥcos
qͣrta pars uncie est ⁊ stateris medietas:
dragmas appendẽs duas. Uñ cũ in lit̾is di¬

Expanded text:
ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris di
Abbreviated transcription (Latin):
I stia sui calcet᷑. Siliqͣ iugesm̃a qͣrta pars so¬
lidi est: ab arbore cuiꝰ sem̃ ẽ uocabulũ tenẽs.
Ceratim oboli pars media ẽ hñs siliquam¬
unam ⁊ semis: hunc latinitas semiobolũ
uocat. Ceratim̃ aut̃ grece: latine siliqua
cornuũ int̾ptat᷑. Obolus siliquis tͥb appen¬
dit᷑. hñs certatim duos. calcos .iiiiͦʳ. fiebat
enim olim ex ere ad instar sagite: unde
⁊ nom̃ a grecis a gretis accepit ħ ẽ sagit.¬
ta. Ecrupulus. sex siliqͣrũ pond̾e̾ constat.
Hnc apud grecos grãma uocat᷑. Scrupulꝰ
aut̃ dictꝰ ꝑ diminutõem a lapillo breui qui
scrupus uocat᷑. Dragma. octaua pars uncie
est : denarii pondus argenti tribus ꝯstans
scrupulis: idest decẽ ⁊ octo siliqͥs. Denariũ
dum nuntupatũ: qr nichil illi deẽẽ uidet᷑.
Solidũ aut̃ ueteres totũ ⁊ integrũ dicebãt.
principũ effigieq signet᷑. Ab mitio uero
unũ nũmisma: unꝰ argenteꝰ erat. Hoc .n.

Expanded text:
lestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore cuius semen est vocabulum tenens. Cerates oboli pars media eunam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scripulis, id est decem et octo siliquis. Denarium dum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant ero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
alii antiquiores extit̾int: s iste hac arte
exꝑientior fuit. Pondꝰ dcm̃ eo ꝙ in stat̾a
libratũ pendeat. Hinc ⁊ pensũ. Abusiue au¬
tem pondus libra una ẽ. Uñ ⁊̃ dipondiꝰ¬
eqͣli examine pendens: facta ꝓpt̾ talenta
⁊ centenaria appendenda: sicut momenta¬
na pro parua modicaq pecunia. Hec ⁊ mo¬
hñs: qd̃ duab lancib ⁊ uno in medio filo
librata. eqͣlit̾ stet. Campana a regione
italie nom̃. accepit: uͥ pͥmũ eius usus re¬
pertꝰ ẽ. Hec duas lances ñ ht̃: s uirga est
signata libris ⁊ unciis. ⁊ uago pondere
ne statera regit᷑: ⁊ lances equant᷑. Unde
⁊ in lancib am̃tũ dr᷑. Unicuiq autẽ pon¬
deri certꝰ ẽ modus: noib ꝓpriis designatꝰ.
Calcus minima pars pondis. qͣrta pars o¬
boli est: cõstans lẽtis geminis granis. Ap¬
pellatꝰ aut̃ calcꝰ ꝙ sit paruulus sicut et
lapis calculus: qui adeo minimꝰ ẽ ut sine mo¬

Expanded text:
alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Hec habens, quod duobus lancibus et uno in medio stilo librata, equaliter stet. Italiae nomen accepit, ubi primum eius usus repertus est. Haec duas lances a non habet, sed virga est signata libris et unciis et vago pondere ne statera regitur et lances equantur: unde et in lanceis amentum dicitur. Unicuique autem ponderi certus est modus, nominibus propriis designatus. Calcus minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis; appellatur autem calcus, quod sit parvulus sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est, ut sine mo
Abbreviated transcription (Latin):
auro argetoq reluceat. Sol autẽ
a poetis elector uocat᷑. Deficatius enim
ẽ hoc metallũ: om̃ib metallis. Huiꝰ triã
gen̾a. Unũ qd̾ ex pini arborib fluit. quod
tib auri ⁊ aigenti una. Quas partes etiã
si naturale soluas: inuenies ande nichil
int̾eẽ natũ. an fc̃m: utrũq enim eiusdem
nature est. Electrũ qd̾ nat᷑ale est eiꝰ modi
nat᷑e ẽ. ut m ꝯuiuio ⁊ ad lumina clarius
cunctis metallis fulgeat: ⁊ uenenũ ꝓdati
Nam si eo infundas uenenũ. stridorẽ edit.
⁊ colores uarios in modũ arcꝰ elestis ĩmit¬
tit. xxiiii. Dde pond̾ibus..
onderũ ac m̃sirarũ ĩuuat agnoscere
modũ. Nam om̃ia corporalia sicut
scriptũ ẽ a sũmis usq ad ima in mensura
⁊ numero ⁊ pondere disposita sũt atq for¬
mata. Cunctis enim corporeis reb nat᷑a
pondꝰ dedit: suũ quoq regit omĩa pondꝰ.¬
ponderũ rõnẽ in grecia ꝯstituit. Et licet

Expanded text:
auro argentoque reluceat; sol enim auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod tibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emittit. § 25 De ponderibus. Ponderum ac mensurarum iuvat cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata; cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondponderum rationem in Graecia constituit; et licet
Abbreviated transcription (Latin):
ea separati ꝯflant᷑. ⁊ iñ plũbũ albũ resol¬
uunt᷑. Inde ⁊ eadem grauitas plubi q̃ auri¬
est. Nigrũ plũbũ circa cantabriam habun¬
dat. Cuius origo duplex est. Aut .ni. solũ ex
sua uena ꝓdit: aut cũ argento nascit᷑ mixtis
uenis ꝯflat᷑ Huiꝰ primꝰ in fornacib liquor
stagnũ est : scd̃s argentũ qd̾ remanet suꝑ¬
addita uena: rursusq conflata fit plum-
gro plũbo fistulas lãminas q utim᷑. Labo¬
riosius in hispania ⁊ gallia eruit᷑ plum¬
adulterata inter se per ignem metalla
dissociat: ⁊ ab auro ⁊ argento. es plũbũq
secernit. Alia quoq metalla ab igne defen¬
dit. Et cum sit natura eris ferriq duris¬
sima: si absq stagno fu̾it urit᷑ ⁊ cremat᷑.
Stagnũ illitũ ereis uasis saporẽ facit gͣ¬
tiorẽ: ⁊ ꝯpescit uirꝰ eruginis. Specula ⁊̃
ex eo temperant᷑. Cerussa quoq ex eo
sicut ex plumbo conficit᷑ xxsii. De electro.
lectrũ uocatũ: qd̾ ad radiũ soł clariꝰ

Expanded text:
lumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auro. Nigrum plumbum circa Cantabria abundat. Cuius origo duplex est; aut enim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrugro plumbo fistulas lamminasque utimur. Laboriosius in Hispania et Gallia eruitur plumadulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. § 24 De electro. Electrum vocatum quod ad radium solis clarius
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. quam greti cotilen uocant ⁊̾ Ex
grecũ si acceꝑit iunctũ. e latimĩ significat
sextariũ ⁊ O Si .o. latinũ habu̾it adiunctũ:
indicat acitabulũ: qd̾ greci oxifalon uocant.
nam. ¶Alatinũ in fine hñs lauta grecum:
significat talentũ. AO grecũ in dextro bra-¬
chio suꝑiori .o. litt̾a ⁊iuincta cenix est. Explic̃¬

Expanded text:
demonstrat, quam Graeci cotylen vocant. ξε. Xi demonstrat, quam Graeci cotylen vocant. ξε. Xi Graecum si acceperit iunctum E Latinam, significat sextarium. ξο. Si O Latinum adiunctum, indicat acitabulum, quod Graeci oxifalon vocant. na. TΛ. T Latinum in fine habens Labda Graecum significat talentum. Xo. Chi Graecum in dextro brachio superiori O littera coniuncta cenix est. De auct
Abbreviated transcription (Latin):
recta simplicit̾ significat obolũ Ge¬
minata uirgula duo oboli st̃ Tlatinum:
significat obolos tres E latinũ significat
obolos .iiiiͦʳ. El latinũ demonstrat obolos
qͥnq. Oboli u̾o sex ꝓpt̾ea caracterẽ ñ hñt.
eo ꝙ in una dragnia sex ueniunt. Quod est
pondus denarii argentei. N littera signi¬
ficat siliqͣs octo. idest tremissem. Flati¬
nũ significat nomisma grecũ. idest solidũ.
¶B Iota adiuncta beta: significat dimidi¬
um solidũ. uirgule due ex uno angulo
a leua in dextram se diuidentes: significãt
dragiam. quam ⁊̃ olcen appellant. Mt lati¬
num adiuncto gãma greco. significat semiun¬
ciam. ¶ O Gãma aut̃ grece litt̾e. o latinũ in
fine adiũctum: significat unciam. Alauta
grecũ per medium sui .⁊. latino adiecto: signi¬
ficat libram. R U kappa grecũ. ciira finẽ
adiuncto u latino: significat ciatũ. Ho Si
u̾o o latinũ habuerit adiunctum: eminã

Expanded text:
recta simpliciter significat obolum. = Gerecta simpliciter significat obolum. = Geminata virgula duo oboli sunt. T Latinum significat obolos tres. F Latinum significat obolos quattuor. E Latinum demonstrat obolos quinque. Oboli vero sex propterea characterem non habent, eo quod in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant. NΓ. N Latinum adiuncto Gamma Graeco significat semiunciam. Γo Gamma autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum significat cyatum. KO. Si vero O Latinum habuerit adiunctum, eminam
Abbreviated transcription (Latin):
uet᷑. Hec grece a figura sui dcã dicitur.
ꝙ eius anse geminate uideant᷑ aures imi¬
tari. Recipit aut̃ uini ł aq̃ pedem in qͣdra.¬
m̃sura est: quã qͥdam qͣrtariũ dicũt. Pro¬
prie aut̃ urna ẽ uas quod pro ⁊dendis
defunctoꝵ ciñib adhibi solet. De quo po
na lingua uocat᷑. idest dimidia: eo ꝙ qͥnq
modiis metiat᷑. qui ẽ dimidiꝰ numerꝰ a ꝑfcõ
denario. Artaba m̃sura ẽ apud egyptios sex.
Gomor qͥndecim modioꝵ onus appendit. Co¬
rus .xxx. modioꝵ m̃surã aplet. Hic ex he¬
braico sermone descendit: qui uocat᷑ cor
a similitudine collis. Coria enim hebraice
colles appellant᷑. Coateruati enĩ modii .xxx.
instar collis uident᷑. ⁊ onꝰ cameli efficiunt.
ond̾is signa plerisq ignota sunt¬
⁊ inde errorem legentib faciũt. Quaꝓpt̾
formas eoꝵ ⁊ caracteres: ut a uet̾ib sig¬
nata subiciamꝰ. ⁊ litt̾a significat dimidi¬
ũ obolũ Uirgula equalit̾ iacens ⁊ por¬

Expanded text:
ur. Haec Graece a figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadramensura est quam quidam quartarium dicunt. Proprie autem urna vas est, quae pro condendis defunctorum cineribus adhiberi solet. De quo poena lingua vocatur, id est dimidia, eo quod quinque modiis metiatur, qui est dimidius numerus a perfecto denario. Artaba mensura est apud Aegyptios sextaGomor quindecim modiorum onus adpendet. Corus triginta modiorum mensura inpletur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur 'cor' a similitudicolles appellantur. Coacervati enim modii XXX instar collis videntur, et onus cameli efficiunt.  1. Ponderis signa plerisque ignota sunt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subiciamus. Z littera significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et por
Abbreviated transcription (Latin):
pilis factis maris altitudo temptata
est. Huius duo gen̾a st̃ nigrũ. ⁊ candidum.
s melius candidũ qd̾ prius in insulis athlã¬
tici maris inuentũ ẽ. Si quidem ⁊ in lusita-¬
nia. ⁊ mñ gallia gignit᷑ summa t̾ra hare¬
nosa: ⁊ coloris nigri. ⁊ ponde̾ grauis. Int̾ue¬
niunt ⁊ minuti calculi maxime ⁊ torrenti¬
b siccatis. lauãt eas harenas. ⁊ qd̃ subsidit
coquunt in fornacib. Inueniũt᷑ ⁊ in auratis

Expanded text:
pilis factis maris altitudo temptata est. Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Athlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania et in Gallicia gignitur, summa terra harenosa et coloris nigri, et pondere gravis; interveniunt et minuti calculi, maxime torrentibus siccatis; lavant eas arenas, et quod subsidit, quoquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis
Abbreviated transcription (Latin):
matĩam informem. angłos. lucẽ. celos suꝑi¬
ores. t̾ram. aqmͣ. atq aerem. Scd̾a die. fir¬
mamentũ solũ. Tercia die .iiiiͦ. maria. se¬
mina. sationes atq plantaria. Qrͣta die
tria: solẽ. ⁊ lunam. ⁊ stellas. Qnta die tͥa:
pisces ⁊ reptilia aqͣrum ⁊ uolatilia. Sext̾a
die .iiiͦʳ. bestias. pecudes. reptilia t̾re ⁊ ho
sex. Et .xx. due gen̾atões sunt ab adam
usq ad iacob: ex cuius semine nascitur
om̃is gens iscł. ⁊ uiginti duo libri uet̾is
testam̃ti: usq ad hester. Et .xxii. st̾ ele
sextarioꝵ a moyse scd̾m sacre legis m̃surã
effect᷑ ẽ. Et qͣmuis diu̾se gentes huit men¬
sure pondus uł adiciant ignorantes ł de¬
trahant: apud hebreos tñ ꝯstitutõe diuina
tali rõne seruat᷑. modius enim a modo di¬
ctus. Hinc ⁊ modica idest mod̾ata: modi¬
cis .n. reb modus nom̃ imposuit. Nam mo¬
dica pro paruis: abusiue ñ ꝓprie dicimus.¬

Expanded text:
materiam informem, angelos, lucem, caelos superimateriam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascitur omnis gens Israel; et viginti duo libri Veteris Testamenti usque ad Hester; et viginti duarum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est moderata. Modicis enim modus nomen inposuit: nam modica pro parvis abusive, non proprie dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
est: quib assumptis noĩat᷑ bilibris. Assũp¬
tus qͣter : fit greco noĩe cenix. Qͥnquies
ꝯplicatꝰ: quinarẽ siue gomor facit. Adice
titur sextariis: a quo ⁊ sextarii nomen
dederũt. Congiũ aut̃ a ꝯgiendo .i. ꝑ aug
mentũ crescendo uocat᷑. Uñ postea pecu¬
nia beneficii gr̃a dari cepta : ꝯgiarium
appellatũ ẽ. Unusqͥsq .n. sui temporis
imperator. fauorẽ ppłi captans: adiciebat
ut largior uideretur in donis. Congia¬
riũ aut̃ specialit̾ m̃sura est liquidorum:
ta. sicet ⁊ urna ⁊ amphora. ⁊ reliqͣ huiꝰ¬
modi noĩa mensurarũ sint: tñ ista hoc
nomen a denariĩ num̃i ꝑfectõe accepit.
trũ enim grece: latine m̃sura dicitur.
Nam e⁊ ciatꝰ mensura ẽ ⁊ amphora men-¬
sura est: ⁊ quicqͥd plus minꝰ ue capit men¬
sura est. S ideo hoc nom̃ sibi specialite
assumꝑsit: quod sit mensura ꝑfecti nũi
idest denarii. Modius dictꝰ ab eo ꝙ sit

Expanded text:
est, qui, bis assumptus, dicitur bilibris, assumpest, qui, bis assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice titur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem a congiendo, id est per augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, ta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamen ista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. trum enim Graece, Latine mensura dicitur. Nam et cyatum mensura est, et amphora mensura est, et quidquid plus minusve capit mensura est. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
romani. xxu. De mensuris..
ensura res est aliqͣ: modo suo uł tem¬
ꝑore circũ inscripta. Hec aut corporis
est aut temporis. Corporis ut hominũ. lig¬
noꝵ ⁊ columpnarũ. longitudo et breuitas.
S et solem istũ ꝓpriam sui orbis habere
mensuram: qd̾ geometͥti perscrutari audẽt.
dietuim aut amoꝵ. Uĩ ⁊ metioi pedes horarum.
tum. idest humida ⁊ sicca: ut modios. urnas.
amphoras. mensurarũ pars minima codear.
qd̾ est dimidia pars dragme appendens. sili¬
cula dragma una ⁊ dimidia adimpletur.
Ciati pondꝰ .x. dragmis appendit᷑: qui ⁊̃¬
⁊ a quib dam causatꝰ nõiatur. Oxifa¬
lus fit si qͥnq dragnie addũt᷑ ad decem.
acitabulus qͣrͣta pars emine ẽ : xii. drag¬
mas appendens. Cotila est emina. habens
ciatos sex: que idcirco cotila uocat᷑. qr cote
greco sermone incisio dr᷑. Et emma sexta¬
rii in duo eqͣ incidit᷑. ⁊ cotila dr᷑. Emina
aut̃ appendit libram unã: que geminata
sextariũ facit. Sextarius duarũ librarũ

Expanded text:
APUT II. De mensuris. Mensura est res aliqua modo suo vel tempore circumscripta. Haec aut corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. dierum et annorum: unde et metire pedes horarum dtum, id est humida et sicca, ut modios et artabones, urnas et amphoras. Mensurarum pars minima coclear, quod est dimidia pars dragmae, adpendens silicula dragma una et dimidia adimpletur. Cyati pondus decem dragmis adpenditur, qui etiam a quibusdam cuatus nominatur. Oxifalus ut si quinque dragmae adduntur ad decem. Acitabulus quarta pars eminae est, duodecim dragmas adpendens. Cotyla emina est habens cyatos sex; quae idcirco cotyla vocatur, quia cote Graeco sermone incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpendit libram unam, quae geminata sextarium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
tremore frigoris. qd̃ est algere ⁊ rigere. scił.¬
qr luce soleq caret: qr neq illic uapores st̃.
qui ex solis luce gignũt᷑: neq flatꝰ qui eiꝰ¬
dem motib incitant᷑. s ꝓpetuus stupor.
Tartarizin enim horrere ⁊ tremere apud
grecos legit᷑. Illic enim fletꝰ ⁊ stridor dentiũ.
Gehenna locus ignis ⁊ sulphuris. quẽ appel¬
lari putant a ualle idol consecrata. que ẽ
iuxta murũ iherłm: repleta olim cadau̾ib
mortuoꝵ. Ibi enim hebrei filios suos immo¬
labant demonib: ⁊ appellabat᷑ locꝰ ip̃e ge¬
hennon. Futuri ergo supplicii locus uͥ pec¬
catores cruciandi st̃. Huiꝰ loci uocabulo de¬
signat᷑. Duplicẽ aut̃ eẽ gehennon ⁊ ignis
⁊ frigoris. Inferus appellat᷑ eo ꝙ infra sit.
Sicut aut̃ scdm corpus si pondis sui ordinẽ
teneant infi̾ora st̃ om̃ia gͣu̾iora: ita scd̾m
sp̃m infi̾ora st̃ omĩa mestiora ⁊ tristiora.
Unde ⁊ in greca lingua origo nominis qͦ
appellat᷑ inferus ex eo ꝙ nichil suaue

Expanded text:
tremore frigoris. quia luce soleque earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tartarizein enim horrere et tremere apud Graecos legitur. Illic enim fletus est et stridor dentium . Gehenna est locus ignis et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Jerusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum. Ibi enim Hebraei filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus, ex eo quod nihil suave
Abbreviated transcription (Latin):
uetẽs a bauilandis ꝯm̃ciis baias uocabãt:
illa declinatõe a baia baias. ut a familia
familias. Littus est t̾ra aque ⁊ mari ui¬
cina: ⁊ dictꝰ litꝰ qr fluctu elidit᷑. ł qd̾ aqͣ
alluit᷑. Citero in topicis Litꝰ est t̾ra quo¬
fluctꝰ eludit. Circũliuiiũ locus quẽ aqͣ
circũ fluit. Alluuiũ ꝯsumptio riparũ ex aqͥs.
margo est pars cuiuslibet loci ut puta
maris: uñ ⁊ nom̃ accepit. maritima qͣi
maris intima. Ostia ab ingressu ⁊ exitu
fluminis dc̃a in mari. Continens ꝑpetua t̾¬
ꝑspici potest. Spelea giece spelunce
latine. Spiracula appellata oĩa loca pestifi̾
Et spiracula ex eo dicũt᷑ loca: qͣ t̾ra sp̃m
ed .t. Nyatꝰ p̾ruptio t̾re ꝓfunda: qͣiͣ hitͦ. pro¬
prie aut̃ hyatꝰ est hominis oris adaꝑtione
fundus. Abusiue aut̃ ꝑfũdũ ł sursũ ł . or¬
sum dr᷑: ut mare ac tra celũq ꝓfũdum. Pca¬
ratrũ nimie altitudinis nom̃ ẽ et dcm ba¬

Expanded text:
veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topicis 32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua teospici potest; σπήλαια Graece, speluncae Latine. Spiracula appellata omnia loca pestiferiet spiracula ex eo dicuntur loca qua terra spiritum edit. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus. Proprie autem hiatus est hominis oris apertio, tfundus. Abusive autem profundum vel sursum vel elumque profundum. Baratrum nimiae altitudinis nomen est: et dictum ba
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abdita. qͣi exͣ uiam: ip̃a sunt ⁊ inuia. Inde
⁊ aiuaria secreta.lix ⁊ a uia remota: aut
alliciant. Uerriꝰ flaccꝰ. ꝙ sine mun̾e sint.
nec qͥcqͥd mn hiis officii qiͣ amunia .i. sñ¬
fructu. Uñ nullus fructus exsoluit᷑. Uñ
⁊̃ nichil p̾stantes ĩmunes dñr. Apͥca loca
ne frigore : siue ꝙ sint aꝑto celo. Opaca u̾o
loca qiͣ oꝑto celo: a pͥco ꝯtͣria. Lubricũ dici
locũ ab eo ꝙ ibi. quis labit᷑: ⁊ lubricũ dici¬
tur. ñ ꝙ labit᷑. s in quo labit᷑. Estiua sũt
loca umbrosa: quib ꝑ estatẽ uitant peco
estiua licei. Naualia st̃ loca ubi naues fa¬
bricant᷑. hoc ⁊ textͥnũ uocat᷑. Statio est
ubi ad tempꝰ stant naues: portꝰ ubi hie-¬
mant. Importunũ aut̃ ubi nullũ. refugiũe
qͣi nullus portꝰ. Portꝰ aut̃ locus est ab acces¬
su uentoꝵ remotꝰ. ubi hib̾na oppon̾e solẽt:
et portꝰ dictꝰ a deportandis ꝯm̃ciis. hunc

Expanded text:
et abdita, quasi extra viam; ipsa sunt et invia. Inde et abdita, quasi extra viam; ipsa sunt et invia. Inde et Aviaria secreta loca et a via remota, aut alliciant. Varro, quod sine munere sunt, nec quidquam in his officii, quasi amunia, fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca t sine frigore; sive quod sint aperto caelo. Opaca vero loca, quasi operto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecoraestiva Lycaei. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ue dicũt. Solũ est om̃e qd̾ sustinet: a soli¬
Subtrahit᷑ͦq solũ. Saltꝰ st̃ uasta ⁊ siluestͥa
loca: ubi arbores exiliũt in altũ. fauces sũt
aditꝰ angustoꝵ locoꝵ int̾ arduos montes
loca angusta ⁊ breuia: dicta a fauciũ simi-¬
litudine. qiͣ foces. Confrages. loca in qͣ undi¬
q uenti currũt. ac sese frangũt: ut neuiꝰ
ait. In montes ubi uenti frangebant locũ.
Scabra st̃ loca. situ asꝑa: unde ⁊ scabies dr᷑
a corꝑis asꝑitate. Lustra obscura latibula
ferarũ: ⁊ lupoꝵ cubilia st̃. Uñ ⁊ lupanaria
lucus est locꝰ densis arborib septꝰ: solo lu¬
cem detͣhens. Potest ⁊ a collucendo crebris
luminib dici: que ibi ꝓpter gentiliũ re¬
ligionẽ cultũq fiebant. Deserta uocata ꝙ
ñ serũt᷑. ⁊ ideo qiͣ deserũt᷑: ut st̃ loca silua¬
rũ ⁊ montiũ ꝯtraria ub̾rimaꝵ t̾rarum.¬
que st̃ ub̾rime glebe. Deuia st̃ loca secreta

Expanded text:
ve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a solive dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliSubtrahiturque solum. Saltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique venti currunt ac sese frangunt. Ut Naevius ait trag. 58: In montes ubi venti frangebant locum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanariaLucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimaquae sunt uberrimae glebae. 32. Devia sunt loca secreta
Abbreviated transcription (Latin):
est sustinuisse celũ. Ob eruditionẽ gͥ disci
pline ⁊ scientiam: celi. nomen eius in mõtẽ
affrice deriuatũ ẽ. qui nũc athlas cogno¬
minat᷑: qui ꝓpt̾ altitudinẽ suam qͣiͣ celi
machinam atq astra sustentare. ii .ii.
hum expressi. a u̾bo. Nam galloꝵ lĩgua
ytalie muroꝵ exhibet uitem. Colles st̃
p̾minentiora iuga montiũ qͣiͣ colla. Iuga
aut̃ montiũ ex eo appellata st̃: ꝙ ꝓpinqͥta¬
te sui iungũt᷑. Tumulus est mons breuis
qͣi tumens tellus. Itẽ tumulus t̾ra conge¬
sta: ubi nulla memoria est. Ualles sunt
humilia. loca: qͣiͣ uulsa. Hinc ⁊ cõualles:
dep̾ssa t̾rarũ loca int̾ montes. Campꝰ est
t̾rarũ planies. Dictus aut̃ campꝰ ꝙ sit bre
uis pedib nec erectus ut montes: s pa¬
tens. ⁊ spacio suo porrectus ⁊ iacens. unde
⁊ grece pedion dr᷑. Sũpsit aut̃ nomen
ex greca ethimologia. Cami enĩ greci bre¬

Expanded text:
est sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur discest sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur discplinae et scientiam coeli, nomen ejus in montem Africae derivatum est, qui nunc Atlas cognominatur, qui propter altitudinem suam, quasi coeli machinam atque astra sustentare videtur. bum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et iacens; unde et Graece πεδίον dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca et
Abbreviated transcription (Latin):
er alpes aperuit. Uñ ⁊ uirgilius. Alpes
la hispanie aceto rupit. Iuuenalis. Et mõ¬
tem rupit aceto. Et inde loca ip̃a que ru¬
pit: appennine alpes uocant᷑. mõs ethna
ex igne ⁊ sulphure dc̃s. Uñ ⁊ gehenna.
Constant aut̃ hunc ab ea parte qͣ eurus
x affricus flat. habere speluncas plenas
sulphuris: usq ad mare deductas. Que spe¬
lunce recipientes in se fluctꝰ: uentũ creant.
Qui agitatꝰ ignẽ gignit ex sulphure: uñ
fit ꝙ uidet᷑ incendiũ. Pirineus ⁊ ip̃e a cre¬
bris fulminũ ignib nũcupat᷑. Grece enim
piros ignis uocat᷑. Iste est qui ntt̾ galliam
atq hispaniam qͣĩ de industria monim̃tũ
int̾iacet. Solurius a singularitate dicit᷑. ꝙ
om̃ib hypanie montib solus altior uideat᷑.
rimit europam ab affrica quẽ dicũt athlan-
pem sũmũq impleuit athlanta. Athlas fr̃
ꝓmethei fuit. ⁊ rex affrice: a quo astrolo¬
gie artẽ prius dicũt excogitatã: ideoq dc̃s

Expanded text:
em Alpes ferro aperuit. Unde Virgilius: Alpes la Yspanie aceto rupit. Unde Iuvenalis: Et motem rupit aceto. Et inde loca ipsa, quae rupit, Appenninae Alpes vocantur. Mons Aethna ex igne et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de industria munimentum interiacet. Solurius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur rimit Europam ab Africa, quem Athlantipem, summumque implevit Athlantem. Athlans frater Promethei fuit et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam; ideoque dictus
Abbreviated transcription (Latin):
philosophie nom̃ inuentũ ẽ. In hac insula re¬
ꝑta prius fictilia uasa tradũt᷑. Uñ ⁊ uasa
samia appellata st̃. Sicilia a sicano rege
sicania cognominata ẽ. Deinde a siculo itali¬
fr̃e sicilia. Prius aut̃ trinacria dcã. ꝓpt̾ tria
atria .i. promontoria. peloꝵ pachĩnũ ⁊ libitũ.
Trinacria enim grecũ ẽ qd̾ latine tͥquadra
dr᷑ : qͣiͣ intres qͣdras diuisa. Hec ab italia exi
guo freto discreta. affricũ mare ꝓspectans.
t̾ris frugifera auro habundans: cau̾nis tñ¬

Expanded text:
philosophiae nomen inventum est. In hac insula rephilosophiae nomen inventum est. In hac insula reperta prius fictilia vasa traduntur. Unde et vasa Samia appellata sunt. 32. Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata efratre Sicilia. Prius autem Trinacria dicta propter tria ἄκρα, id est promontoria: Pelorum, Pachinum et Lilybaeum. Trinacria enim Graecum est, quod Latine triquetra dicitur, quasi in tres quadras divisa. Haec ab Italia guo fretu distincta, Affricum mare prospiciens, terris frugifera, auro habundans, cavernis t
Abbreviated transcription (Latin):
lis finib portuosa. Dicit᷑ aut̃ icarũ cretẽsẽ.
ibi naufragio int̾isse: ⁊ de exitu hominis im¬
positũ nomen loco. Naxon insula a dyonisi-¬
o dc̃a qiͣ dionaxon: ꝙ fertilitate uitiũ uin-¬
cat cet̾as. Est aut̃ a delo .xix. milia pas¬
suũ seꝑata: ex qͣ olim iouis fertur adu̾sus ti¬
tanas fuisse profectꝰ. Melos ex num̾o cicla
fuisse philomelũ ⁊ plutũ: ex philomelo pa¬
reantẽ genitũ. qui de suo nomine paron in¬
sulam. ⁊ oppidũ nõiauit. Prius aut̃ mino¬
ia: deinde paros dcã. De qͣ uirgilius. Niueã¬
q paron. Gignit enim marmor candidissi-¬
mũ: qd pariũ dicunt. Mittit ⁊ sardiũ lapi¬
dem. marmorib quidem p̾stantiorẽ: ⁊ inter
gẽmas iulissimũ. Chion insula sỹra lingua
appellatur: eo ꝙ ibi mastix gignit᷑. Syri
enim masticen chion uocant. Sarios in. su¬
la est in egeo mari ubi nata ẽ iuno ex qua
fuit sibilla samia ⁊ pitagoras samiꝰ: a quo

Expanded text:
lis sinibus portuosa. Dicitur autem Icarum Cretensem lis sinibus portuosa. Dicitur autem Icarum Cretensem ibi naufragio interisse, et de exitu hominis impositum nomen loco. Naxos insula, ante Dionysias dicta, quasi Dionaxos, quod fertilitate vitium vincat caeteras; est autem a Delo XVIII millia passuum separata, ex qua olim Jovis fertur adversus Titanas fuisse profectus. 28. Melos ex numero Cycladfuisse Philomelum et Plutum; ex Philomelo Pareantum genitum, qui de suo nomine Paron insulam et oppidum appellavit, prius autem Minoia, deinde Paros dicta. De qua Virgilius: Niveamque Paron. Gignit enim marmor candidissimum, quod Parium dicunt. Mittit et sardan lapidem, marmoribus quidem praestantiorem, sed inter gemmas vilissimum. 30. Chios insula Syra lingua appellatur, eo quod ibi mastix gignitur. Syri enim Masticem Chio vocant. 31. Samos insula est mari Aegaeo, ubi nata est Juno; ex qua fuit sibylla Samia, et Pythagoras Samius, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
urbs ⁊ insula rhodos est appellata. In hac
dine: fuerũt ⁊ aliĩ centũ num̾o in eadẽ in¬
sula colosi minores. Tenedos una ex cicladi
bus a septentrione sita: in qͣ olim ciuitas
athene quodam ꝯdita est. Unde nom̃ uebis
illiꝰ uł potius insule fuit. Nam tenes iste
infamatꝰ ꝙ cũ nou̾ca sua ꝯcubuisset: fu
giens hanc insulam uacuam cultorib obti¬
nuit: inde ⁊ tenedos dcã. Sic cicero. Tenem
ip̃m cuius ex nomine tenedos noĩamꝰ. Car-
ta ꝓpt̾ celerem fructuũ maturitatẽ. Est e¬
nim int̾ egyptũ ⁊ rhodũ. Ex hac iñsula di¬
cunt᷑ ⁊ carparie naues magnit ⁊ spaciose.
Cithera insula una ex cicladib a parte oc¬
cidua sita: cuius porphiris artea nomen
fuir. Cithera aut̃ uocata : ꝙ ibi uenris sit
orta. Icaria insula una de cicladib: q̃ icari¬
o mari nomen dedit. Hec int̾ samũ ⁊ mi¬
conũ ꝓcurrentib saxis inl ospitał est: ⁊ nul¬

Expanded text:
urbs et insula Rhodos est appellata. In hac urbs et insula Rhodos est appellata. In hac dine; fuerunt et alii centum numero in eadem insula colosbus, ad septentrionem sita, in qua olim civitas a Tene quodam condita est, unde et nomen urbis illius, vel potius insulae fuit. Nam Tenes iste infamatus, quod cum noverca sua concubuisset, et fugiens in hanc insulam, vacuam cultoribus obtinuit, unde et Tenedos dicta est. Sic Cicero: Tenent ipsum cujus ex nomine Tenedos nominatur. Car vocata est propter celerem fructuum maturitatem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dcuntur et carpathiae naves magnae et spatiosae. Cytherea insula, una ex Cycladibus, a parte occidua sita, cujus Porphyris antea nomen fuit. Cytherea autem vocata, quod ibi Venus sit orta. Icaria insula, una de Cycladibus, quae Icario mari nomen dedit. Haec inter Samum et Myconium procurrentibus saxis inhospitalis est, et nul
Abbreviated transcription (Latin):
ro arte lanificii pͥma in ornamento femina¬
cie fuerunt: qͣs inde cicdades aueumant
dc̃as: ꝙ licet spaciis longiorib a delo ꝓ¬
iecte mn orbem. tñ circa delum site sunt.
ñ qd̾ mn orbẽ digeste. s ꝓpt̾ scopulos qui
cir̃ca easdem st̃ dc̃as putant ciclades. Hee
in hellesponto int̾ egeũ ⁊ malcũ mare
astitute circũdant᷑. ⁊̃ pelago mirteo. Sunt
delos insula in medio cicladũ sita: et dicta
delos fertur ꝙ post diluuiũ ꝙ ogigi tempo¬
rib notat᷑. cũ orbem multis mensib cõti¬
nua nox inumbrasset ante om̃s t̾ras radiis
solis illuminata est sortitaq ex eo nomen.
qd̾ pͥma manifesta fuisset usib. Nam de¬
lon greci manifestũ dicũt. Ip̃ã est ⁊ orti¬
gia. eo ꝙ ibi pͥmũ uise st̃ cot᷑nices aues:
quas greci ortigias uocant. In qͣ insula eni
pͥma ab oriente. in qͣ rose capitoliũ dr᷑ esse
inuentũ. dũ ibi ciuitas ꝯderet᷑: ex quo et

Expanded text:
ut Varro testis est arte lanificii prima in ornamento feminaut Varro testis est arte lanificii prima in ornamento feminaunt, quas inde Cycladas autumant ictas, quod licet spatiis longioribus a Delo projectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint. non quod in orbem digestae, sed propter scopulos qui circa eamdem sunt, dictas putant Cyclades. 20. Hae in Hellesponto inter Aegaeum, et Maleum mare constitutae circumdantur etiam pelago Myrtoo. Sunt Delos insula in medio Cycladum sita, et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras radsolis illuminata est, sortitaque ex eo nomen, quod prima manifestata fuisset visibus. Nam δῆλον Graeci manifestum dicunt. Ipgia eo quod ibi primum nate sunt coturnices, quas Greci ortigias uocant. Hunc gentiles prima ab oriente, in qua rosae capitulum dicitur esse inventum, dum ibi civitas conderetur, ex quo et
Abbreviated transcription (Latin):
curetarũ fuisse: a quib iupit̾ ibi absconditꝰ
est ⁊ nutritꝰ. Est aut̃ insula grecie int̾ ortũ
⁊ occasũ: longissimo tͣctu porrecta a septẽtri¬
one grecie estib. Ab austro egyptiis undis
de ⁊ hec centropolis dc̃ã est. Prima ⁊̃ remis
⁊ sagittis claruit: pͥma litt̾is iura finxit.
Equestres turmas pͥma docuit: studiũ mu¬
sicũ ab ideis dactilis in ea ceptũ. Capris co¬
piosa ceruos agitat: lupos ⁊ wlpes. Alia¬
q ferarũ noxia. nusqm gignit: serpens nul¬
la ibi. nulla noctua. ⁊ si inueniat᷑ statim
emorit᷑᷑ Larga est aut̃ uitib ⁊ arboribus.
Dictamnos herba in creta nascit᷑ ⁊ alimos
q̃ ad morsa diurnã famẽ ꝑhibet: falãgos
aut̃ uenenatos gignit. et lapidem qͥ ideus
hellesponthũ posita. angusto ⁊ ꝑiculoso
mari separata: ⁊ abidos grece dc̃a. ꝙ sit in¬
troitꝰ hellesponti maris: m quo xerses pon¬
ten ex nauib fecit: ⁊ in greciã transiit.

Expanded text:
Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus eset occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Grecie estibus, ab austro Egyptiis undis de et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit: prima litteris jura finxit: equestres turmas prima docuit: studium musicum ab idaeis dactylis in ea coeptum: capris copiosa, cervis eget: lupos et vulpes, aliaque ferarum noxia nusquam gignit: serpens nullus ibi, nulla noctua, et si invehatur, statim emoritur. Larga est vitibus et arboribus. Dictamnus herba in Creta nascitur, et alimus, quae admorsa diurnam famem prohibet, phalangos autem venenatos gignit, et lapidem, qui idaeHellespontum posita, angusto et periculoso mari separata, et Abydos Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit.
Abbreviated transcription (Latin):
cens ad eurũ: ex quo occeanꝰ indicꝰ incipit.
Patens in longitudine octingentis septu¬
aginta qͥnq nulib passuũ: in latitudine
fluo: tota margaritis repleta ⁊ gemmis.
Pars eius bestiis ⁊ elephantis repleta ẽ:
partẽ u̾o homines tenent. In hac insula
dicunt mñ uno anno duas ẽẽ estates. et
duas hiemes. ⁊ bis florib u̾nare locũ.
Tylos insula uirens indie: om̃i tempore folia¬
ht̃. Hucusq occeani insule. Item insule que ab
hellesponto usq ad gades: in mari magno st̃¬
ꝯstitute. Ciprus insula a ciuͥtate cipro q̃ in
ea est nomen accepit. Ip̃a ẽ ⁊ paphon uene¬
ri consecrata in carpatio mari uicina austro:
famosa quondam diuiciis ⁊ maxime eris.
Ibi enim pͥma huiꝰ metalli inuentio ⁊ utili¬
tas fuit. Creta grecie pars est iungens con¬
tͣ peloponensem. Hec pͥmũ a temꝑie celi ma¬
garoneson appellata est: deinde creta dcã a
quodam crete rege indigena quẽ aĩt unũ

Expanded text:
cens ad Eurum, ex qua oceanus Indicus incipit: cens ad Eurum, ex qua oceanus Indicus incipit: patens in longitudine octingentis septuaginta quinque millibus passuum, in latitudine m. Scinditur amne interfluo tota margaritis repleta et gemmis. Pars ejus bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus vernare, Tylos insula Indiae ferens omni tempore folia. Huc usque Oceani insulae. Item insulae, quae ab Hellesponto usqconstitutae. Cypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris. Ibi enim prima huius metalli inventio et utilitas fuit. Creta Graeciae pars est iungens contra Peloponnensem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum
Abbreviated transcription (Latin):
easdem ẽẽ paradysũ putauerũt. Site st̾
aut̃ mn occeano contͣ leuam mauritanie
occiduo ꝓxime: ⁊ int̾ se int̾iecto mari
discrete. Gorgodes insule occeani obu̾se ꝓ¬
montorio qd̾ uocat᷑ hesꝑacerus. quas inco¬
luerũt gorgones femine. aliti ꝑnicitate
hirsuto ⁊ asꝑo corpore: et ex hiis insule cog¬
nominate. Distant aut̃ a continenti t̾ra:
bidũ nauigatõe. Hesꝑidũ insule uocate. a
ciuitate hesꝑide: que fuit iñ fine mauritani-¬
e. Sũt aut̃ ultͣ gorgodes site sub athlã¬
ticũ litꝰ: in intimos maris sinꝰ. In qͣrum hor¬
tis fingũt fabule draconẽ ꝑuigilẽ: aure¬
a mala seruantẽ. Fert᷑ enim ibi e mari
estr iariũ adeo simiosis lat̾ib tortuosum:
ut uisentib procul lapsus angueos imi-¬
tetur. Crisse ⁊ argirie m̃sule. iñ indico
occeano site. adeo fecunde copia metallo¬
rũ: ut pleriq eas aureã suꝑficiẽ ⁊ ar¬
genteam hr̃e ꝓdid̾int. Unde ⁊ uocabula
sortite st̃. Taprobane insula indie subia¬

Expanded text:
paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauritaniae, occiduo proximae, et inter se interjecto mari discretae. Gorgades, insulae Oceani, obversae promontorio quod vocatur Hesperuceras, quas incoluerunt Gorgones, feminae alitum pernicitate, hirsuto et aspero corpore, et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fine Mauritaniae. Sunt ultra Gorgadis sitae sub Atlanticum littus in intimis maris sinibus, in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem: fertur enim esse mare aestuarium, adeo undosis lateribus tortuosum, ut visentibus procul lapsus anguis imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint: unde et vocabula sortitae sunt. Taprobana insula Indiae subja