comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tual& in nocentiã ꝑditã restituere qui sepultos & mẽbra
ꝑdita reuocat ad salutẽ: Resurrectionẽ carnis. sum ma
ꝑfectionis concludit᷑ & caro ipsa quaecadit resurrecturaerit
in mortalis utmaneat. lic& resurrectio apaganis &a quibus¬
dã hereticis non credatur. Tamenes aiasdicit resurgent mor¬
tui & suscitabuntur. & danihelait. Resurgent tunc in
legistis & non est ds̃ mortuorũ seduiuentium. Itẽ apłsdic̃¬
tuqđ seminas nonuiuificat᷑ nisi prius morutur. & dicit
scriptura postresurrectionẽ ert̃ sicutangelidĩ. ergo nechoc
credentibus impossibile iudicet᷑ qr qui potuit hominem
de terra cõponere poterit huncex homine in angelũ trans¬
formare. & posthancuitã temporalẽ uitam a&ernã tribu¬
ere. Ergomoritur homo quasi granũ insulco utre¬
surgat cũ spica & multiplicetur fructu. adsimiletur
&angelo. qđ ipsesalutis auctor nobistribuere dign&ur

Expanded text:
et valet innocentiam perditam restituere qui sepultos et membra et valet innocentiam perditam restituere qui sepultos et membra perdita revocat ad salutem. 39 RESVRRECTIONEM CARNIS. Summa perfectionis concluditur et caro ipsa quae cadit resurrectura erit. inmortalis ut maneat, licet resurrectio a paganis et a quibusdam haereticis non credatur; tamen Esaias dicit: surgent mortui et suscitabuntur; et Daniel ait: resurgent tunc qui sunt in legistis? et: non est deus mortuorum, sed viventium. item aposuod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. et dicit scriptura: post resurrectionem erunt sicut angeli dei. 41 Ergo nec hoc credentibus inpossibile iudicetur, quia qui potuit hominem de terra conponere, poterit hunc ex homine in angelum transformare et post hanc vitam temporalem vitam aeternam tribuere. 42 Ergo moritur homo quasi granum in sulco, ut resurgat cum spico et multiplicetur in fructu, adsimiletur et angelo: quod ipse salutis auctor nobis tribuere dignetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ecce ueni & dñs omnipotens. & danihel eccein nubi¬
bus cȩli quasi filium hominis Etillud sicut fulgur aborien
ius cõmemoratione musterium trinitatis impl&ur
Inuspater unus filius unussp̃ssẽs. ut fiat distinctio ꝑsona¬
rũ uocabula eẽ cernuntur. Pater ex quo omnia & qui
non hab& patrem. Filius expatregenitus sp̃s sc̃s dedĩore
procedens & cuncta significans. Ergo diuinitas intrini¬
tate quiadix̃ symbulũ credo in patrẽ &inihm̃ xp̃m &in¬
sp̃msc̃m. Nam nondicitur inscãmecclesiã necdicitur
tur dequa in canticis legitur una est colũbamea. Nam
heretici congregan ecclesiã ubiruga & ꝑfidiȩ macula
comꝓbatur: Remissionẽ peccatorũ. Nobis in hoc
sermone sola credulitas sufficit necratio requiritur
ubi principalis indulgentia comꝓbat᷑. Ipserex t̾ren
anullo discitur siqđ cũq largiturꝰ: Nã ille qui potuit
deluto hominẽ facere idẽ potens est&iã lutulentũ purgare

Expanded text:
ait: ecce venit dominus omnipotens et Daniel: ecce in nubiait: ecce venit dominus omnipotens et Daniel: ecce in nubibus caeli quasi filium hominis; et illud: sicut fulgor ab Orientius commemoratione mysterium trinitatis impletur: unus pater, unus filius, unus spiritus sanctus; ut fiat distinctio personarum, vocabula secernuntur: pater ex quo omnia et qui non habet patrem; filius ex patre genitus; spiritus sanctus de dei ore procedens et cuncta sanctificans. 36 Ergo una divinitas in trinitate, quia dixit symboluiritum sanctum. nam non dicitur in sanctam ecclesiam nec dicitur tur; de qua in canticis legitur: una est columba mea: nam haeretici congregant ecclesiam ubi ruga et perfidiae macula conprobatur. 38 REMISSIONEM PECCATORVM. Nobis in hoc sermone sola credulitas sufficit, nec ratio requiritur ubi principalis indulgentia conprobatur. ipse rex terrenus a nullo discutitur, si quodcumque largitur. nam ille, qui potuit de luto hominem facere, idem potens est etiam lutulentum purgare,
Abbreviated transcription (Latin):
adinfernũ iniuriam ponpertulit qđ fecit causa clem̃tiȩ ue¬
lutrex intrans carcerẽ non utipse tener&ur sedutnoxii sol¬
uerentur. Tertiadie resurrexit. Deresurrectio neeiꝰ
Idẽ ꝓph&ȩ plura locuti sunt qđ &ionas triduo inuentre ceti
ꝑmanens designauit Ascendit in celũ hoc psalmogra¬
phus prophetȩ & apłs meminit. Vndeillud dictũ est.
Ascendens in altũ captiuã dux̃ captiuitatẽ. Ergo postpassio¬
lisest sedubiad huc uerbũ caro factũ non sederat
Vnde uidentes angeli carnis naturã cȩlos intrare stupuerunt
misteriũ est carnis assumptae & ꝓuectũ sedis non diuina
a modo uidebitis filiũ hominis sedentẽ ad extris uirtutis
Iudicatur uiuos & mortuos. & aliquidnt̃ uiuos iustos mor¬
tuosuero in iustos. Autcerte uiuos quos incorpore inue¬
nerit aduentus dominicus. & mortuos iam sepultos. nos
tam̃ intellegamus uiuos & mortuos. hoc est animas &cor¬

Expanded text:
ad infernum iniuriam non pertulit, quod fecit causa clementiae, vead infernum iniuriam non pertulit, quod fecit causa clementiae, velut rex intrans carcerem, non ut ipse tenerverentur. Tertia die resurrexit. De resurrectione ejus iidem prophetae plura locuti sunt, quod et Jonas triduo in ventre ceti permanens designavit. Ascendit in coelum. Hoc Psalmographus, prophetae et Apostolus meminit, unde illud dictum est: Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem . Ergo post passioemper in coelis est, sed ubi adhuc verbum, caro factum, non sederat: unde videntes angeli carnis naturam coelos intrare, stupuerunt mysterium est carnis assumptae, et provectum sedis non divina, A modo videbitis Filium hominis sedentem a dextris virtutis Dei, judicaturus vivos et mortuos . Aliqui, dituos vero iniustos; aut certe vivos quos in corpore invenerit adventus dominicus et mortuos iam sepultos; nos tamen intellegamus vivos et mortuos, hoc est animas et cor
Abbreviated transcription (Latin):
gitap̃s principale suppliciũ ut hominẽ absoluer& aboriginali
peccato qđerat principale torm̃tũ Autid eodñs incrucesuspendit᷑
ut ꝓcaptiuitate nr̃a pretiũ suicorporis mercator instatera pensan&
autideo crucifigit᷑ quia mortui eramꝑ ꝑ pomum & arborẽ ut de
amorte liberar& pomũ dulce cũ arbore. Subpontio pilato
Benehocest additũ ut iudice cũ tẽpore designato non esse uide¬
r&ur incertũ sub heroderege qui eo tẽpore te trarchaerat
adquẽ pilatus misit dñm uinctũ & ꝑ hoc int̃ iudices pax ꝓuenit
postodium Etdigatus dñs magis ligatarius paxint̃ pastes ex¬
trat ĩ iudices aliuore dissoluit. Descendit ad infernum
Hinc ꝓphetȩ pluradixer̃ unde est illud dictũ. uitam ea in infer¬
no ad ꝓpiauit & factussũ intermortuosliber. &illud tues
quiuenturuses qđ lector requirens inueni&. Sed descendens

Expanded text:
git Christus principale supplicium, ut hominem absolveret originali git Christus principale supplicium, ut hominem absolveret originali peccato quod erat principale tormentum. aut ideo dominus in cruce suspenditur, ut pro captivitate nostra pretium sui corporis mercator in statera pensaret. 27 Aut ideo crucifigitur, quia mortui eramus per pomum et arborem, ut dena morte liberaret. pomum dulce cum arbore! 28 SVB PONTIO PILATO. Bene hoc est additum, ut iudice cum tempore designato non esse videretur incertum: sub Herode rege, qui eo tempore tetrarcha erat, ad quem Pilatus misit dominum vinctum; et per hoc inter iudices pax provenit post odium, et ligatus dominus, magis legatarius, pax inter partes extitit et iudices a livore dissolvit. 29 DESCENDIT AD INFERNVM. Hinc prophetae plura dixerunt, unde est illud dictum: vita mea in inferno adpropiavit et factus sum inter mortuos liber; et illud: tu es qui venturus es quod lector requirens inveniet. sed descendens
Abbreviated transcription (Latin):
manus ad populos palmã deterrenis. qđ uero sub terra crux
fixaest ostenditeũ & de tartard triumphare & quia dealiis
breuitatis causa prȩ terimus plurima. Nongenerem
fastidium siꝑ honore sc̃ȩ̃ crucis nobis hicsermo diftendit᷑
utuobis aedificatio &illicrescat preconiũ. Ergo quia
necipsa sidera in conspectudĩ ꝓhumano crimine non eraNt
pura &erat tota terra polluta ideosus pensus est xp̃s
inacra utsimu lterras &astra purgar& autquia ipsedixe¬
rat sicutmor ses ex altauit serpentẽ ideo crucesuspenditur
utadimplerentur uerba quecreator predixerat. autquia
intercȩlũ & terrã grandiserat discordia ut toller& reconci¬
liator semediantescandalũ inaera suspenditur ut se in medio po¬
sito int̃cȩlũ & t̃rã int̃hominẽ &dm̃ paxredir& postodium.
Aut ideo qr ante grauis latro incruce configebat᷑ ergo adhoele¬

Expanded text:
manus ad populos, palmam de terrenis. quod vero sub terra crux manus ad populos, palmam de terrenis. quod vero sub terra crux fixa est. ostendit eum et de Tartaro triumphare. 24 Et quia de aliis brevitatis causa praeteriemus plurima, non generemus fastidium, si pro honore sanctae crucis nobis hic sermo distenditur, ut vobis aedificatio et illi crescat praeconium. 25 Ergo quia nec ipsa sidera in conspectu dei pro humano crimine non erant pura et erat tota terra polluta, ideo suspensus est Christus in aera, ut simul terras et astra purgaret; aut quia ipse dixerat: sicut Moyses exaltavit serpentem, ideo cruci suspenditur, ut adimplerentur verba quae creator praedixerat; aut quia inter caelum et terram grandis erat discordia, ut tolleret reconciliator se mediante scandalum, in aera suspenditur, ut se in medio posito inter caelum et terram inter hominem et deum pax rediret post odium. 26 Aut ideo quia ante gravis latro in cruce configebatur, ergo ad hoc ele
Abbreviated transcription (Latin):
populi maligni manibus extensis in diepependerit predixer̃
felleuero potatur ut amaritudinẽ preuaricati pomi & ni¬
mis acidi amputar&. Spinis coronatus ut maledictȩ t̃rȩ
uetustũ crimeneruer&. lancea ꝑcutitur ut ꝑplagã late¬
ris aquafluente ł sanguine baptismũ łmisteriũ martrrii
ꝓmulgar& Etutdicatur aliquid altius in costaxp̃s ꝑcutitur
utuulnus nobis infixũ ꝑ aeuam quaede costauiri formata fuerat
amputar&. Vt tamen ad hac intellegendũ aliquantu¬
lum extendamur sicut dicit scriptura cordisoculi aꝑtis
ad intellegendũ quesit altitudo latitudo & ꝓfundũ qđ ÷
crucis significatio quaredñs inpatibulo sepati elegerit
quaeritur. ratio haecredditur. Crux species trophei est
qđ deuictis hostibus sol& fieri trium phanti & quia dñs tria
regna sibi subiecit suspensus inaera uictoriam decȩlestibus
& spiritalibus nequitiis estadeptus. Expandensautem

Expanded text:
populi maligni manibus epopuli maligni manibus efelle vero potatur, ut amaritudinem praevaricati pomi et nimis acidi amputaret; spinis coronatur, ut maledictae terrae vetustum crimen erueret; lancea percutitur, ut per plagam lateris aqua fluente vel sanguine baptismum vel mysterium martyrii promulgaret; et ut dicatur aliquid altius: in costa Christus percutitur, ut vulnus nobis infixum per Evam, quae de costa viri formata fuerat, amputaret. 23 Vt tamen ad hoc intellegendum aliquantulum extendamur sicut dicit scriptura: cordis oculi aperti sint ad intellegendum quid sit altitudo, latitudo et profundum: quod est crucis significatio : quare dominus in patibulo se pati elegerit quaeritur; ratio tamen haec redditur: crux species tropaei est quod devictis hostibus solet fieri triumphanti; et quia dominus tria regna sibi subiecit, suspensus in aera victoriam de caelestibus et spiritalibus nequitiis est adeptus; expandens autem
Abbreviated transcription (Latin):
sȩcula natus est posteadespũ scõ eius templũ inuirgine fabricatũ est
tu eiusdem causacorruptionis apparuit. qui incaelis unus
&interris unicus ꝑportã uirginis ingredimundũ dignatus est
Hinc plurimi ꝓph&ȩ de uirginis conceptu & departulocutis
unũ tam̃ exemplũ ꝓbreuitate ꝓponemus . De quo hie¬
zechieldicit portaquaeres picit ad orientẽ dausaerit
ipsetransibit ꝑ eam & clausaerit: Hoctam̃ notum est qr¬
Nonconsordidatus nascendo de uirgine. quinon fuit pollu¬
tus hominẽ condens. depuluere. Denique solaut
ignis silutũ inspiciat qđ tetigerit purgat & setamem
poninquinãt Necfu it dõ iniuriae causamisericordiȩ
vequesit in credibile qđ estipsenatus de uirgine quia dam
depuluere & primam mulierem potuit de costa formare
bus aceto uelfelle autui nomurrato potatus spiniscoronat᷑
lancea percussus suꝑuestem eius sorte missa & inconspectu

Expanded text:
saecula natus est, postea de spiritu sancto eius templum in virgine fabricatum intesaecula natus est, postea de spiritu sancto eius templum in virgine fabricatum intetu eiusdem causa corruptionis apparuit; qui in caelis unus, in terris unicus, per portam virginis ingredi mundum dignatus est. 18 Hinc plurima prophetae de virginis conceptu et de partu locuti sunt. unum tamen exemplum pro brevitate proponemus, de quo Ezechiel dicit: porta quae respicit ad orientem clausa erit ipse transibit per eam, non est sordidatus nascendo de Virgine, qui non fuit pollutus hominem condens de pulvere. Denique sol, aut ignis si lutum inspiciat, quod tetigerit purgat, et se tamen non inquinat; nec fuit Deo injuriae causa misericordiae, neque fit incredibile quod est ipse natus de Virgine, qui Adam de pulvere et primam mulierem potuit de costa formare.bus, aceto, vel felle, aut vino myrrhato potatus, spinis coronatus, lancea percussus, super vestem ejus sorte missa, et in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
principi qͥ populose sequenti poss& salutẽ tribuere
ignorantiȩ sesequentes ad celosducit. Xp̃sdicitur axrisma¬
tis unctione & hocnom̃ pontificale est uelregale quõ reges
unguebantur oleo corruptionis hicautẽ abspũ scõ oleo exulta¬
tionis diuinitus unctusest ꝓpheta dicente. Sp̃ssc̃s suꝑme ꝓpt̃¬
pontifex in eternũ. unicum filium. Ideo ut nihil in hoc intel¬
legas terrenũ siue corporeũ ubideuno estunus delucesplendor
decorde uerbũ dem̃tesensus deforte uirtus desapientia sapiens
de&erno natus est co&ernus peromiã idem qđ pater hocfilius
namunicus ideo quia nec cõparationẽ recipit cũ reliquiscreatu¬
ris necsimilitudinem qr omniũ rerũ sũmus ipsecreatorest
Homines autẽ filii dĩ uocant᷑ ꝑgratiã illesolus filius genitus ꝑnatu¬
rã. hucusque dedĩtate patris atq filiitextus ordo secutus est

Expanded text:
principi qui populo se sequenti possit salutem tribuere: principi qui populo se sequenti possit salutem tribuere: ignorantiae sequentes se ad coelos ducit. Christus dicitur a chrismatis unctione, et hoc nomen pontificale est, vel regale, quoniam reges ungebantur oleo corruptionis; hic autem a Spiritu sancto oleo exsultationis divinitus unctus est, propheta dicente. Spiritus sanctpontifex in aeternum. 15 VNICVM FILIVM ideo, ut nihil in hoc intellegas terrenum sive corporeum, ubi de uno est unus, de luce splendor, de corde verbum, de mente sensus, de forte virtus, de sapientia sapiens, de aeterno natus est coaeternus, per omnia idem, quod pater hoc filius. 16 Nam unicus ideo, quia nec conparationem recipit cum reliquis creaturis nec similitudinem, quia omnium rerum summus ipse creator est; homines autem filii dei vocantur per gratiam: ille solus filius genitus per naturam. hucusque de deitate patris atque filii textus ordo secutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uens patris uiuentis in omnibus patrisimilis ciusdem
naturȩ & indiuinitate genitus genitori ꝑomĩã coequa¬
lis necquaeratur quomodo genuit filium quod& angeli
nesciuNt ꝓphetis ÷ in cognitum Vnde illud edictũ est
generationem cius qui senarrabit : quã secretã originẽ
cũ ꝓpriofilio nouit ipsesolus quigenuit peca nobis
ds discutiendus est sed credendus qui in nobis ipsis nes¬
cimus qđ sapimus quomodo sapientia ingenium autin¬
tellectus consiliũ autmens nrã generat uerbũ Sedut
breuiter dicamus. Sufficit nos scire quia luxgenuit
splendorẽ ꝓpheta testante insplendoribus scõrũ exute¬
ro anteluciferũ genuite. Etillud hic ds̃nr̃ & non reputa¬
bitur alter adeũ & postinterris uisusest & interhomi¬
nes conuersatus est. Omni potensuero dicit᷑ eo qđ omnia
possit &omnium optin& potentatũ quia pater omnia
h̃ senĩ ebraice saluator dr̃. hoc nomen digne conuenit

Expanded text:
vens patris viventisvens patris viventisnaturae, in divinitate genitus, genitori per omnia coaequalis. Nec quaeratur quomodo genuit Filium, quod et angeli nesciunt, prophetis incognitum est. Unde illud dictum est: Generationem ejus quis enarrabit ? quam secretam originem cum proprio Filio novit ipse solus qui genuit. Nec a nobis Deus discutiendus est, sed credendus, qui in nobis ipsis nescimus quod sapimus, quomodo sapientiam, ingenium, aut intellectus consilium, aut mens nostra generat verbum. Sed, ut breviter dicamus, sufficit nos scire quia lux genuit splendorem, propheta testante: In splendoribus sanctorum, ex utero ante luciferum genui te . Et illud: Hic Deus noster; et non reputabitur alter ad eum; et post: In terris visus est, et inter homines conversatus est . Omnipotens vero dicitur, eo quod omnia possit et omnium obtineat potestatem, quia Pater omnia m. Jesus hebraice Salvator dicitur; hoc nomen digne convenit
Abbreviated transcription (Latin):
Predarũ in primordio ponit᷑ fidelis testimonii fundam̃tũ
qr saluus eẽ poterit quirecte saluti crediderit apło prȩ¬
dicante. credere oport& accedente addm̃ itẽ corde
creditur adiustitiã & credidi ꝓpt̃ qđ locutus sum
uelillud iustus exfideuiuit. & nisi credideritis non intelleg&s:
ergo uelinrebus humanis nullũ opus incipitur nisi labor
omnis adeffectũ uenirecredat᷑. Vnde credendũ est in dm̃
a quo tãprescns uita quã futura tribuitur dsautem
appellatio est substantiȩ sempiternae siue timoris diuini
igiturdsest sine principio sinefine simplex in corporeus
in con prehensibilis. Patremautem cũ audis agnosce
qđ habeatfiliũ ueraciter genitum quomodo ꝑossessor
dicitur quialiquid possid& & dominus quia est cui domi¬
n&ur dsergo pater secreti sacram̃ti uocabulũ est cuius
uere filius est uerbũ & speculũ & caracter &imago ui¬

Expanded text:
Praeclarum in primordio ponitur coelestis testimonii fundamentum, Praeclarum in primordio ponitur coelestis testimonii fundamentum, quia salvus esse non poterit qui recte de salute non crediderit, Apostolo praedicante: Credere oportet accedentem ad Deum . Item: Corde creditur ad iustitiam; et: credidi .propter quod locutus sum; vel illud: iustus ex fide vivit et: nisi credideritis, non intellegetis. 5 Ergo vel in rebus humanis nullum opus incipitur, nisi labor omnis ad effectum venire credatur. unde eredendum est in deum, a quo tam praesens vita quam futura tribuitur. 6 Deus autem appellatio est substantiae sempiternae sive timoris .divini. igitur deus est sine principio, sine fine, simplex incorporeus inconprehensibilis. 7 Patrem autem cum audis, agnosce quod habeat filium veraciter genitum, quomodo possessor dicitur qui aliquid possidet et dominus qui alicui dominetur. deus ergo pater secreti sacramenti vocabulum est, cuius vere filius est verbum et speculum et character et imago vi
Abbreviated transcription (Latin):
gine nasci dignatus est. Quo ordine uelquando ꝑtulerit
quomodo sepultus surrexit & incarne ipsacȩlos ascendens
addexterã patris consederit iudexq uenturussit qualiter re¬
missionẽ peccatorũ sacro baptismate renatis contulerit
& resurrectionẽ humanigeneris in eadẽ carne in uitã &ernam
futurasit quia multa in sumbulo paucis uerbis cõplexa sunt
mediocriter nobis sermo tẽperandus ÷ nea ut breuiter
in uno positi hocinterse simbulũ unusquisq qđ sensit
dicendo condider̃ ut discedentes ab inuicẽ hancregulã
ꝑomnesgentes aequaliter prȩdicarent. Deniq. srm¬
bulũ grece colatiodicit᷑ qr hocint̃ se ꝑ scm̃ spm̃ salubnt̃¬
condider̃ Dicit᷑ &indicium qđ perhoc quirecte credi¬
derit indic& ergo cunctis credentib: que continentur
in sumbulo salusanimarũ & uita ꝑ p&ua bonisactib p̃paret᷑
CREDO IN DM PATREM OMNIPOTENTE

Expanded text:
gine nasci dignatus est, quo ordine vel quando pertulerit, gine nasci dignatus est, quo ordine vel quando pertulerit, quomodo sepultus surrexerit et in carne ipsa caelos ascendens ad dexteram patris consederit iudexque venturus sit, qualiter remissionem peccatorum sacro baptismate renatis contulerit et resurrectio humani generis in eadem carne in vitam aeternam futura sit, quia multa in symbolo paucis verbis conplexa sunt, mediocriter nobis sermo temperandus est, ne aut breviter in uno positi hoc inter se symbolum, unusquisque quod sensit dicendo, condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes aequaliter praedicarent. 3 Denique symbolum graece conlatio dicitur, quia hoc ipsi inter se per sancondiderunt. Dicitur et indicium, quod per hoc qui recte crediderit indicetur. Ergo cunctis credentibus quae continentur in Symbolo, salus animarum et vita perpetua bonis Actibus praeparatur. Credo in Deum Patrem omnipotentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Cantaber ut timeat uuascouagus a
A ut quasi grandeloquor facithocsacer unicus aurtor
Adño erigitur paruus & altus homo
Deturone ducesuenit & demilite princeps
Vtreliquos taceam iustinianus erat
Hoc &linec clesia xp̃o tribuente refertur
De exorcista aliquo pontificalis honor
Egregius merito martinus testis hab&ur
Qui fuit antesacer quamsacra iuradar&
Hocagit omnipotens totũ qui condidit orbem
Magnaquesola putes quae facit ipse potens
L&ior ergo precor maneas inculmminerector
Maiora sperans uirratione sagax
Rege sub hocflorens a& naq regna requirens
Iustitia acpi&as tecum comitata coruscent
Illa tuum pectus ꝓtegat ista latus
Alta fides &iam dilectio fida nitescat
credulitatis ostenditur &unius dĩ omni potentis id ÷ sc̃ẽ trinita¬
tis aequalitas declaratur &mysteriũ incarnationis filiidĩ
qui ꝓsalute humanigeneris a patredecelo descendens deuir¬

Expanded text:
Cantaber ut timeat, Vasco vagus aCantaber ut timeat, Vasco vagus aaut quasi grande loquor facit hoc sacer unicus auctor: a domino erigitur parvus et altus homo. de tirone ducis venit, et de milite princeps, ut reliquos taceam, Iustinianus erat. hoc et in ecclesia Christo tribuente refertur: de exorcista aliquo pontificalis honor. egregius merito Martinas testis habetur, qui fuit ante sacer quam sacra iura daret. hoc agit omnipotens, totum qui condidit orbem, magnaque sola putes quae facit ipse potens. laetior ergo, precor, maneas in culmine rector, maiora sperans, vir ratione sagax, rege sub hoc florens aeternaque regna requirens iustitia ac pietas tecum comitata coruscet: illa tuum pectus protegat, ista latus. alta fides etiam, dilectio fida nitescat, credulitatis ostenditur et unius dei omnipotentis, id est sanctae trinitatis, aequalitas declaratur et mysterium incarnationis filii dei, qui pro salute humani generis a patre de caelo descendens de vir
Abbreviated transcription (Latin):
Occurrens pariter quos suacura fou&
Unde cateruatim coeuntia milia pafcens
Erogat uthabeat rexqq̃ cuncta regat
Tefortunatus comes hinc sago ał de salutans
Regis ut auxiliũ desmeliora precor
XUIII. DEPRANDIO DEFENSORIS
aschale hicodie donum memorabile flor&¬
Defensor pascit quo comes ipsefau&
Dilicias domini quaetem pora uota ministrant
Vndique conueniunt flumine fruge polo
Childeberti &iam dominatio longa refulgens
Tesigo alde diu subleu& arte gradũ
Si tregiofelix felicis regesamore
Atque boni comitis crescat honorefides
Antecomes merito quã datus ess& honor
Burdegalensiseras &cũ defensor amator
Dignus habebaris haec duodigna regens
Indicio regis ualiusti crescere iudex
Famaque qđ meruit regia linguadedit
Deb& &ipsepotens ut ad huc benecrescere possis
Prest& utarma ducis qui tibi restatapex
Vt patriȩ fines sapiens tuearis &urbes
Adquiras utei quidat opimatibi

Expanded text:
occurrens pariter quos sua cura fovet? occurrens pariter quos sua cura fovet? unde catervatim coeuntia milia pascens erogat ut habeat, rex quoque cuncta regat. te Fortunatus, comes , hinc , Sigoalde, salutans regis ut auxilio des meliora precor. XVIII De prandio defensoris Paschale hic hodie donum memorabile floredefensor pascit, quo comes ipse favet. delicias domini quas tempora vota ministrant undique conveniunt flumine fruge polo. Childebercthi etiam dominatio longa refulgens te, Sigoalde, diu sublevet arce, gradu. sit regio felix felicis regis amore atque boni comitis crescat honore fidesante comes merito quam datus esset honor. Burdegalensis eras et, cum defensor, amator: dignus habebaris haec duo digna regens. iudicio regis valuisti crescere iudex, famaque quod meruit regia lingua dedit. debet et ipse potens, ut adhuc bene crescere possis, praestet ut arma ducis, qui tibi restat apex, ut patriae fines sapiens tuearis et urbes, adquiras ut ei qui dat opima tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
Hicdare nedubitent quaereditura manent
Da sixp̃serit tibi thesaurarius inde
Presta inopi quicquid reddere xp̃s hab&
Hacanmatus ope exposcens meliora tonantis
N ec dubitante fide qđ ds̃ ista dabit
Prochildeberti regis florente salute
Surgat ut insolio qui fuit altus auo
Fiat uthunc iuuenis ualidis robustior annis
Ceuuiguit ꝓauus sicsit in orbe nepos
Ergo suus famulus sigo aldus amore fidelis
Pauperibus tribuit regis ut ext& apex
Hinc admartini uenerandi limina pergens
Auxilium dñi dũrogat ipsesui
Etdum illuc moderans rexꝓregione laborat
Vtprecibus sc̃s hunciub& illudagit
Denique ꝓcedens sacrafesta tenere
Pauperibus xp̃i prebuit ipsedapem
Dispensata placent alim̃ta ꝑ agmina xp̃i
Pascitur & populus quẽ fou&larceds̃
Plurimacȩcorũ refouetur turbauirorum
Hincalitur chlodus quem dirigit ordineap̃s
Quis referat tantos memorare subordine morbos

Expanded text:
hic dare nec dubitent quae reditura manent. hic dare nec dubitent quae reditura manent. da: sic Christus erit tibi thesaurarius inde; praesta inopi quidquid reddere Christus habet, hac animatus ope exposcens meliora Tonantis nec dubitante fide quod deus ista dabit. pro Childebercthi regis florente salute, surgat ut in solio qui fuit altus avo, fiat ut hinc iuvenis validis robustior annis, ceu viguit proavus, sic sit in orbe nepos. ergo suus famulus Sigoaldus amore fidelis pauperibus tribuit, regis ut extet apex. hinc ad Martini venerandi limina pergens auxilium domini dum rogat ipse sui et dum illuc moderans rex pro regione laborat, ut precibus sanctus hunc iuvet, illud agit. denique procedens sacra festa tenere pauperibus Christi praebuit ipse dapem. dispensata placent alimenta per agmina Christi, pascitur et populus quem fovet arce deus. plurima caecorum refovetur turba virorum,hinc alitur clodus quem dirigit ordine Chriquis referat tantos memorare sub ordine morbos,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicmcus undeuenis post tempora plurima dulcis
Magnus honoretuo maior amore meo
Promptus in affectu sigo alde benigneclientum
Etfortunato nomen amice pium
Rex childeberthus crescens te crescere cogat
Quimodo dat comitis d&tibi dona ducis
Dedño taliuideant sua uota fideles
Cursibus & fiat prospera uita uia
Vnde genus hominũ placeat tusũ meministra
Namnisitu dederis ꝓspera nullus agit
Diuitibus largus fortehinc & parcus egenis
Seuredimat diues quando fouetur egens
Dulciter istatui pia sunt cõmercia regni
Dumȩscam sumit egens diuitis aug& opes
Pauperuentre satur satiat mercede potentem
Parua capit terris preparat amplapolis
Diuitib plus prxstat egens quam diuesegenti
Datmoritura cibi sumit opima dĩ
Dansterrȩ nummũ misurus ad astra talentũ
Etmodicis granis surgat ut alta seges
Dent iactent sparganti cõmendent seminaxp̃o

Expanded text:
dic, meus, unde venis post tempora plurima dulcis, dic, meus, unde venis post tempora plurima dulcis, magnus honore tuo, maior amore meo, promptus in affectu , Sigoalde benigne, clientum et Fortunato nomen , amice, pium? rex Childebercthus crescens te crescere cogat: qui modo dat comitis, det tibi dona ducis. de domino tali videant sua vota fideles, cursibus et fiat prospera vita via.unde genus hominum placeat tu, summe, ministra, nam nisi tu dederis, prospera nullus agit. divitibus largus forte hinc et parcus egenis, se ut redimat dives quando fovetur egens. dulciter ista tui pia sunt commercia regni: dum escam sumit egens, divitis auget opes. pauper ventre satur satiat mercede potentem: parva capit terris, praeparat ampla polis. divitibus plus praestat egens quam dives egenti: dat moritura cibi, sumit opima dei, dans terrae nummum missurus ad astra talentum, e modicis granis surgat ut alta seges. dent, iactent, spargant, commendent semina Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudia lacla par& praesentia scã gregori
Etgeminas urbes ad iuu& una fides
Quimodo discipulo platone antestite sũmo
Sollemnem ecclesiȩ hicdedit esse diem
elix bis mertus sibi machabea uel orbi
Nobilitas generis nobilior genitis
Quȩ septem palmas caelo transmisit ab aluo
Marturiiq decus protulit ille uterus
Tuq̃q̃ prole potens recte armentaria felis
Necminor expartu quã prior illa sinu
Illa uetus numero maior tu maxima caelo
Qđ poterant plures unicus hoctuus est
Foetu claratuo genito circũdata fructu
Et tibi gregorius palmacoronanouus
Mefortunatum humilem commendo uerenter
Acmihi caelestem quaeso preceris opem
xui prociraru eius siaualdo
inibus italiȩ cum primũ ad regnauenirem
Temihi constituit rexchildeberctus opem
Tutior ut graderer tecum comitando uiator
Atq parar&ur hinc equus in decibus
Implestiofficium custos reuocaris amico
Otinihi ueltandem iam meacura redit

Expanded text:
gaudia laeta paret praesentia sancta Gregori gaudia laeta paret praesentia sancta Gregori et geminas urbes adiuvet una fides. qui modo discipulo Platone antistite summo sollemnem ecclesiae hic dedit esse diem.ii episcopi Felix bis meritis sibi Machabaea vel orbi nobilitas generis nobilior genitis, quae septem palmas caelo transmisit ab alvo, martyriique decus protulit ille uterus. tu quoque prole potens, recte Armentaria felix, nec minor ex partu quam prior illa suo. illa vetus numero maior, tu maxima solo: quod poterant plures, unicus ecce tuus. fetu clara tuo, geniti circumdata fructu, est tibi Gregorius palma corona decus. me Fortunatum humilem commendo verenter ac mihi caelestem quaeso preceris opem. XVI Pro comitatu eius Sigoaldo Finibus Italiae cum primum ad regna venirem, te mihi constituit rex Sigibercthus opem, tutior ut graderer tecum comitando viator atque pararetur hinc equus, inde cibus. implesti officium custos, revocaris amico; et mihi vel tandem iam mea cura redit.
Abbreviated transcription (Latin):
Audiat hancuocẽ pietas miserando benigne
Quaesibi cũ tribuis hinctibi magna dabis
XIII ADEPISCOPOS IN CÕMDATIONE PEREGRINI
ontifices summi fidei uia semita uitȩ̨
Quosdedit omnipotens luminis esse luces
Custo des gregi caelestis contulit agnus
Uos bene pastores ut foueantur oues
Ecceuiator ad est ꝑagensiter inscius illud
Finibus italicis heu peregrina gemens
Exsulis auxilium errantis uia norma salutis
Adreditũ patriȩ sitis honore patres
Etredeat uobis centuplicata seges
Fortunatus enĩ humilis cõmender opimis
Acperuos dño cubnina scãprecor
XIIII DEPLATONE EPIS COPO
Irouida disponunt regis solatia plebi¬
Q uontificemdantes quem ꝓbat almafides
Vttolathilarium quendat martinus alumnum
Et confessoris protegat alma potens
Dirigat hic populũ successor honore beato
Etclerum ecclesiȩ quimoderetur ope
Floreat arce decens rexchildebertus in orbe
Cũ genitis populo matre sorore iugo

Expanded text:
audiat hanc vocem pietas miserando benigne; audiat hanc vocem pietas miserando benigne; quae sibi cum tribuis, hinc tibi magna dabis. XIII Ad episcopos in commendatione peregrini Pontifices summi, fidei via, semita vitae, quos dedit omnipotens luminis esse duces custodesque gregi caelestis contulit agnus, vos bene pastores, ut foveantur oves: ecce viator adest peragens iter inscius illud finibus Italicis, heu peregrina gemens. exulis auxilium, errantis via, norma salutis, ad reditum patriae sitis honore patres,et redeat vobis centuplicata seges. Fortunatus enim humilis commender opimis ac per vos domino, culmina sancta. precor. XIV De Platone episcopo Provida disponunt reges solacia plebi pontificem dantes quem probat alma fides, ut colat Hilarium, quem dat Martinus alumnum, et confessoris protegat ala potens. dirigat hic populum successor honore beato. et clerum ecclesiae qui moderetur ope. floreat arce decens rex Childebercthus in orbe cum genitis populo matre sorore iugo.
Abbreviated transcription (Latin):
Temihi uelscriptis caresalute libens
Hunc&iam famulũ commendo benigne uerenter
Etsiiusta petit hinotua lingua iuu&¬
Quitortus grauiter genitam sibi lug& abactam
Peruosutredeat filia causa rogat¬
Paupere utaudito dumestis medicina dolenti
fficiis exercetuis moderamina solers
Solli citus studiis utilitate comes
Moremihi solito dulcistibi debita soluo
Quicolo de uinctus reddesalutis opus
Sit commendatus homo quẽmale torsit in iquus
Perdidit &genitã heu miser istesuam
Huic daiustitiam deuulnere corporis emptam
Etpiecaptiuam facremearesuam
Inter utram quenecem cuilex & filia defit
Vnus inambabus rebus adesto salus
Prodat uteloquio quod sibi deb&amor
Nuncqq̃ caremihi bone semꝑ amicefidelis
Pectore deuotus reddo salutis opus
Commendo hunc&am famulũ dure anteredactũ
Tortus quilegem nec meruis segemit
Illadolens grauius quã uulnera corpore fixa
Quod sibi subducta est filia paruarudis

Expanded text:
Te mihi vel scriptis, chare, saluto libens. Te mihi vel scriptis, chare, saluto libens. Hunc etiam famulum commendo, benigne, verenter Et si justa petit, hunqui tortus graviter genitam sibi luget abactam, perPaupere ut audito, dum estis medicina dolenti, Officiis experte tuis, moderamine solers, Sollicitus studiis, utilitate comes. More mihi solito, dulcis tibi debita solvo, qui colo devinctus, reddo salutis opus. sit commendatus homo quem male torsit iniquus, perdidit et genitam, heu, miser iste suam. huic da iustitiam de vulnere corporis emptam et pie captivam fac remeare suam. inter utramque necem cui lex et filia defit, unus in ambabus rebus adesto salus.prodat ut eloquio quod sibi debet amor. nunc quoque care mihi, bone semper, amice fidelis, pectore devotus reddo salutis opus. commendo hunc etiam famulum , dure ante redactum, tortus qui legem nec meruisse gemit, illa dolens gravius quam vulnera corpore fixa, quod sibi subducta est filia parva, rudis.
Abbreviated transcription (Latin):
Vos quos miserunt populũ moderare fidelem
Etreleuare in opes siquis &extat egens
Acbona dedomnisi nostendo &agendo benigna
Suntqq̃ l&itiȩ pabula uestra fide
Quosinuitauit martini mensa beati
Sumite gaudentes quo sdat amoredies
Quabonus antistes noscendo gregorius expers
Plaudat & hec populis gaudia uestracanat
Euius & hatdomus est axp̃o ex or& amator
Reges uos populos ut tegat arceds
xu ꝓpuella aiudiCis capta AdQrem ep̃m¬
xemplo dñi mihi uel uenerabilis orbi¬
Nedesint caulis circuis ore greges
Hicigitur gerulus genitã flens impiedem ptam
Captiuã sobolem tẽporepacis habens
Martini quepii successor honore gregori
Quipater espopuli hancrogo redde patri
Iugiter illesacris meritis inluminat orbos
Orbato hanc patri redde uidendodiem
Sirapidis oculis tesemper amice uiderem
Sicqq̃ uixauidum mesaciar& amor
Q uisipresentis non possum cernere uultum

Expanded text:
vos, quos miserunt, populum moderate fidelem vos, quos miserunt, populum moderate fidelem et relevate inopes, si quis et extat egens ; ac bona de dominis noscendo et agendo benigna sint quoque laetitiae pabula vestra fide. quos invitavit Martini mensa beati, sumite gaudentes quod dat amore dies, quae bonus antistes noscendo Gregorius expers plaudat et haec populus gaudia vestra canat. cuius et haec domus est a Christo exoret amator, reges, vos, populos ut tegat arce deus. Pro puella a iudicibus capta a xemplo Domini mihi vel venerabilis orbNe desint caulis, circuis ore greges. Hic igitur gerulus, genitam flens impie demptam, Captivam sobolem tempore pacis habens. Martinique pii successor honore, Gregori, Qui pater es populi, hanc rogo, redde patri. Jugiter ille sacris meritis illuminat orbos; Orbatam hanc patri redde videndo diemSi rapidis oculis te semper, amice, viderem, Sic quoque vix avidum me satiaret amor. Qui si praesentis non possum cernere vultum,
Abbreviated transcription (Latin):
Mulceat atque aures fistulablanda tropis
Quam uis hicstupidus habeas conuiua receptus
Etmea uult aliquid fistula muta loqui
Eccedies in quoxp̃s surrexit abimo
Infernȩ legis rum pere uinda potens
Quando &uinctorum lacrimantia milia soluit
Etreuomunt multos tartara fractauiros
Additur hic aliud qđ martiniaula beati
Emicat hacubinunc prandiafesta fluunt
Quiua luit gestis aures pulsaretonantis
Obtin& & meritis quod petit alta fides
Quipie restituit de functa cadauera uitȩ
Atquedĩ prompte preb&amicus opem
Cui successor ouans modorite gregorius extans
Ille qđ adquirit hic regitore fide
Quirogat hic prȩsens alibilic& in sed &absens
Exib& atque cibos pastor in orbebonus
Nuncigitur celebratediem sollemniter omnes
Quos ds omnipotens hiodedit esse pares
Q uos sibi martinus collegit amore benignus
Et facit ecce ęscas hicepularesuas
Ergo subincolomi childebertho acbrunichilde
Q uostribuit celsos regnafouere ds̃

Expanded text:
Mulceat atque aures fistula blanda tropis: Mulceat atque aures fistula blanda tropis: Quamvis hic stupidus habear conviva, receptus, Et mea vult aliquid fistula muta loqui. Ecce dies in quo Christus surrexit ab imo, Infernquando et vinctorum lacrimantia milia solvit et revomunt multos Tartara fracta viros. additur hic aliud, quod Martini aula beati emicat haec ubi nunc prandia festa fluunt, qui valuit gestis aures pulsare Tonantis, obtinet et meritis quod petit alta fides, qui pie restituit defuncta cadavera vitae atque dei prompte praebet amicus opem; cui successor ovans modo rite Gregorius extans, ille quod adquirit, hic regit ore, fide. qui rogat hic praesens, alibi licet insidet absens, exhibet atque cibos pastor in urbe bonus. nunc igitur celebrate diem sollemniter omnes quos deus omnipotens hic dedit esse pares, quos sibi Martinus collegit amore benignus et facit ecce escas hic epulare suas. ergo sub incolumi Childeberctho ac Brunichilde, quos tribuit celsos regna fovere deus,
Abbreviated transcription (Latin):
Dona redemptoris nuntius iste ferens
Leua est parte lapis tumuli quem corpore xp̃s
Pressit morte breui uictor eundo patri
Hicqq̃ relliquiis micat ille gregorius almis
Quiꝓbus igneredit nec pice morbus obit
Sunt&uã cosmas damianus &ipse salubres
Non fessd artifices sed medicante fide
Estiulianus itemgladio iugulatus amico
Plebsquemtiruenna colens arma salutis habes
Martinus que sacer retin& quẽ gallicus orbis
Cuius xp̃moperit dimidiataclamis
Setonica spolians nudum quiuestit egenum
Vndedatę tibi sunt alba topa zusony.x
Qua meruere aliqui hoc incorpore cernescĩ
Cemmarũq sonus qđ patefecit opus
Additur hic meritis cum nomine uictor opimis
Munere marturii quiten& altapoli
Hicueteris uirtute uiri noua palma niceti
Vrbem lugdunũ quifou& ore sinu
Horum pastor opem corde ore gregorius orat
Dulcibus & cordis admodulare lu ram
Quoplacido cantu resonare uidentur & aera

Expanded text:
dona redemptoris nuntius iste ferens. dona redemptoris nuntius iste ferens. laeva est parte lapis tumuli, quem corpore Christus pressit morte brevi, victor eundo patri. hic quoque reliquiis micat ille Gregorius almis, qui probus igne redit nec pice mersus obit. sunt etiam Cosmas, Damianus et ipse, salubres non ferro artifices, sed medicante fide. est Iulianus item, gladio iugulatus amico, plebs quem Arverna colens arma salutis habet; Martinusque sacer, retinet quem Gallicus orbis, cuius Christum operit dimidiata chlamys, se tunica spolians nudum qui vestit egenum, unde datae sibi sunt alba topazus onyx, quae meruere aliqui hoc in corpore cernere sancti, gemmarumque sonus quod patefecit opus. additur hic meritis cum nomine Victor opimis, munere martyrii qui tenet alta poli; hic veteris virtute viri nova palma NicetiUrbem Lugdunum qui fovet ore, sinu Horum pastor opem, corde, ore Gregorius orat, Dulcibus et chordis admodulare lyram; Quo placido cantu resonare videntur et aera,
Abbreviated transcription (Latin):
Pluftamen illaloci speciosi copia poll&
Alter qđ populis fructus habetur aquis
Denique dũ presunt reges insedibus aulȩ
Acmensȩ officio prandia festa colunt
Retibus inspicitur quosalmo fasceleuatur
Etnumerat pisces cũ sit in arce sedens
Rex fau& in mensa resilit dũpiscis abunda
Atqueanimos reficit qđ sua prȩda uenit
Illuc fausta uidens huc l&̧la palatia reddens
Pascens ante o culos postfou& ipse cibis
Presentatur item mensȩ rheni aduena ciuis
Turbaq quoresidens gratificatur edens
Istadiu dñs dominis spectacula prȩst&
Etpopulis dulces detis haberedies
Vultibus explacidis tribuatis gaudia cunctis
Uester &exurĩs lȩtificetur apex
PEEUERSUS DEORATORIO ARTANNENSE
Magnabeatorũ retin& haec t̃ra talenta
Diuinis opibus diuehabetur humus
Parsdextra angelico gabrielis honore coruscat
Caudia qui mundo detulit oresacro
Quando a&ernalem concepit uirgo salutem

Expanded text:
plus tamen illa loci speciosi copia pollet, plus tamen illa loci speciosi copia pollet, alter quod populis fructus habetur aquis. denique dum praesunt reges in sedibus aulae ac mensae officio prandia festa colunt, retibus inspicitur quo salmo fasce levatur, et numerat pisces, cum sit in arce sedens; rex favet in mensa, resilit dum piscis ab unda, atque animos reficit quod sua praeda venit. illuc fausta videns, huc laeta palatia reddens pascens ante oculos post fovet ipse cibis. praesentatur item mensae Rheni advena civis, turbaque quo residens gratificatur edens. ista diu dominus dominis spectacula praestet, et populis dulces detis habere dies: vultibus ex placidis tribuatis gaudia cunctis, vester et ex vestris laetificetur apex. X Versus de oratorio Artannensi Magna beatorum retinet haec terra talenta, divinis opibus dives habetur humus. pars dextra angelico Gabrielis honore coruscat, gaudia qui mundo detulit ore sacro, quando aeternalem concepit virgo salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc qq̃ ducoraquis quase rate contrua cõpl&
Quo fuit antiquum nobilitate caput
Tum uenio quase duo flumina conflua iungunt
Hincrhenus spumaris indemusella ferax
Omne ꝑ illuditer seruabant piscibus undȩ
Regibus & dominis copia feru&aquis
Netamen ullamihi dulcedo de ess& eunti
Pascebar musis aurebibente melos
Vocibus excussi pulsabant organa montes
Reddebatq suos pendula saxa tropos
Laxabat placidos moxȩrea tela susurros
Respondit cannis rursus ab alpe frutex
N unctremulo fremitu modo plana musicacantu
Talis rupesonat qualis abaremeat
Carmina diuisas iungunt dulcedine ripas
Collibus & fluuiis uoxerat una tropis
Quo recre& populum hocexquirit gratia regum
Inuenit & semꝑ quo sua iura ub&
Antonacensis castelli promptus ad arces
Inde peraccedens sarcina pergoratis
Sint lic& hicspatiis uineta in collibus amplis
Altera pars plani fertilis extat agri

Expanded text:
hinc quoque ducor aquis qua se rate Contrua conplet, hinc quoque ducor aquis qua se rate Contrua conplet, quo fuit antiquum nobilitate caput. tum venio qua se duo flumina conflua iungunt, hinc Rhenus spumans, inde Mosella ferax. omne per illud iter servibant piscibus undae regibus, et dominis copia fervet aquis. ne tamen ulla mihi dulcedo deesset eunti, pascebar Musis, aure bibente melos : vocibus excussis pulsabant organa montes reddebantque suos pendula saxa tropos. laxabat placidos mox aerea tela susurros, respondit cannis rursus ab alpe frutex. nunc tremulo fremitu, modo piano musica cantu talis rupe sonat qualis ab aere meat. carmina divisas iungunt dulcedine ripas, collibus et fluviis vox erat una tropis. quo recreet populum, hoc exquirit gratia regum, invenit et semper quo sua cura iuvet. Antonnacensis castelli promptus ad arces inde per accedens sarcina pergo ratis. sint licet hic spatiis vineta in collibus amplis, altera pars plani fertilis extat agri:
Abbreviated transcription (Latin):
Ducimur hi ie fluuio perculmina prisca senatus
Q uo pat& indicus ipsa ruina potens
Vndiq prospicimus minitantes uertice montes
Nubila quopede trans surgit acuta silex
Quacelsos scopulos praerupta cacumine tendunt
Hispidus & tumulis crescit adastra lapis
N ecuacat huic rigidis sine fructibus esse lapillis
Denique parturiunt saxaque uina fluunt
Palmite uestitos hicrespicis undiq colles
Etuaga pampineas uentilat aura comas
Cautibus insertis densantur in ordine uites
Atque suꝑcilium regula pieta petit
Cultanitent interhorrentia saxacolonis
In pallore petrȩ uitis amoena rub&
Aspera mellitos rapiunt ubi saxa racemos
Etcote insterili fertilis uua plac&
Quo uineta iugo caluo sub monte comantur
Et tegit umbrosus sic cametalla uiror
Inde coloratas decerpit uipitor uuas
Rupibus appensis pendit & ipse legens
Dilicias oculis habui dapibusq cibatus
Haec iocunda tenens nauita regna sequens

Expanded text:
ducimur hinc fluvio per culmina prisca senatus, ducimur hinc fluvio per culmina prisca senatus, quo patet indiciis ipsa ruina potens. undique prospicimus minitantes vertice montes, nubila quo penetrans surgit acuta silex, qua celsos scopulos praerupta cacumina tendunt hispidus et tumulis crescit ad astra lapis. nec vacat huc rigidis sine fructibus esse lapillis: denique parturiunt saxaque vina fluunt. palmite vestitos hic respicis undique colles et vaga pampineas ventilat aura comas; cautibus insertae densantur in ordine vites atque supercilium regula picta petit; culta nitent inter horrentia saxa colonis: in pallore petrae vitis amoena rubet, aspera mellitos pariunt ubi saxa racemos, et cote in sterili fertilis uva placet quo vineta iugo calvo sub monte comantur, et tegit umbrosus sicca metalla viror; inde coloratas decerpit vinitor uvas, rupibus adpensis pendet et ipse legens. delicias oculis habui dapibusque cibatus, haec iucunda tenens, navita regna sequens
Abbreviated transcription (Latin):
Hegibus occurrens ubi m&tica moenia pollent UIIII
INisus &ad ominis ipse retentor e quo
Musellam hinciubeor percurrere nauita remo
Accelerans tremulis pergere lapsus aquis
Ascendensque ratem gracili trabe nautdcucurrit
Haeccompulsa nothis prorauelabat aquis
Interea locus est persaxa latentia ripis
Litore constricto plus leuat unda caput
Huc ꝓram implicitam rapuit celer impetus actã
Nam ꝓpe iam tu midas uentre bibebat aquas
Erep̾tum libuit patulosine cernere campos
Etfugiens pelagus ruris amoena peto
Curgite suscipior subterqq̃ fluminisornȩ
Q uod duplicata fluens unda secundat iterꝰ
Indeperexclusas cauterate pergimus undas
Neueluti piscem meqq̃ nassa leu&
Inter uillarum fumantia culmina ripis
Peruenio quase uoluere sura ual&
Inde perextentos colles & concaua uallis
Ad suramꝓnis labimur amnisaquis
Perducor treuirũ quamoenia celsa patescunt
Urbsq̃q̃ nobiliũ nobilis aeque caput

Expanded text:
Regibus occurrens ubi Mettica moenia pollent, Regibus occurrens ubi Mettica moenia pollent, visus et a dominis ipse retentor equo. Mosellam hinc iubeor percurrere navita remo, accelerans tremulis pergere lapsus aquis. ascendensque ratem gracili trabe nauta cucurri, nec conpulsa notis prora volabat aquis. interea locus est per saxa latentia ripis: litore constricto plus levat unda caput; huc proram inplicitam rapuit celer impetus actam, nam prope iam tumidas ventre bibebat aquas. ereptum libuit patulos me cernere campos et fugiens pelagus ruris amoena peto. gurgite suscipior subter quoque fluminis Ornae, quo duplicata fluens unda secundat iter. inde per exclusas cauta rate pergimus undas, ne veluti piscem me quoque nassa levet. inter villarum fumantia culmina ripis pervenio qua se volvere Sura valet. inde per extantes colles et concava vallis ad Saram pronis labimur amnis aquis. perducor Treverum qua moenia celsa patescunt, urbs quoque nobilium nobilis aeque caput.
Abbreviated transcription (Latin):
Hisq parentela & patria & tutela coruscat
Hic decus atq gradus hicpietatis opus
Hictranquilla dies hicspes iocunda fideli
Postq dm̃ in uobis donasalutis habent
Hicego cũ populo meauota & gaudia iungo
Quxpius amplificans crescere xp̃s agat
Prest& curadĩ uos longa in sede tueri
Caelesti acdono regna tenere diu
Adquiratis adhuc noua ł possessa regatis
Acpie pasticipes hasfoueatis opes
Vttibi que flor& denato & germine messem
Maturam uideas mater honore micans
Sicut & exgenito genitusq nepotibus amplis
Altera ꝓgenies inclita detur auȩ
Dechildeberto dulcedine flore salute
Fructu habeas genetrix plebs
suauota uidens
l& tibi donacreator
Cumq piomerito stes placitura dõ
Hicq̃q̃ promerear rediens dare uerba salutis
Congaudens dominis paruulu sipse pus
Prosperas integrum populorũ gaudia crescant
Exult& regio st& honoristediu dENAUIBIO SUO

Expanded text:
Hisque parentela et patria et tutela coruscat, Hisque parentela et patria et tutela coruscat, Hic decus, atque gradus, hic pietatis opus. Hic tranquilla dies, hic spes jucunda fideli, Postque Deum, in vobis dona salutis habent. Hic ego cum populo mea vota et gaudia jungo, Quae pius amplificans crescere Christus agat. Praestet cura Dei vos longa in sede tueri, Coelesti ac dono regna tenere diu. Acquiratis adhuc nova, vel possessa regatis, Ac pie participes has foveatis opes. Ut tibi quae floret de nato et germine, messem Maturam videas mater, honore micans. Sic ut ex genito, genitisque naltera progenies inclita detur avae. de Childeberctho dulcedine flore salute fructum habeas genetrix, plebs sua vota videns. tibi dona creator cumque pio merito stes placitura deo. hic ego promerear rediens dare verba salutis. congaudens dominis parvulus ipse piis: prospera sint regum, populorum gaudia crescant: exultet regio, stet honor iste diu. IX De navigio suo