comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exercitib: suis eũ obsiderent : tractantes illũ diesequenti interficere. Manefacto in loco
quoenent congregati : orta tẽpestas tentoria dissi pauit . res diripuit . & cuncta subuertit
nmixtoq fulgora cũ tonitrius aclapidib: suꝑ eos descendunt Ipsi quoq suꝑ infectum
grandine humũ in faciȩ ꝓruunt : & a lapidib decidentib gnouiter uerberant᷑ Nullũ
eni eis tegumen remanserat. nisi parma & tantũ hoc maximȩ metuentes peabignibus
cȩlestib cremarent᷑ Sed & equites eorum ita dispersi sunt᷑ : ut uix in uicesimo quoq
reperient᷑ stadio: Multieni excis : ꝓrsus non sustinentes tuncilla alapidib: ut diximus
cȩsi & humo ꝓrstrati penitentiã agebant : acueniã p̃cabant᷑ adõ qđ ista contra sanguinẽ
Quadata : ad ꝓpria sunt regressi
Qđ nullus ambigat : hancperobtentu reginȩ beati
martym fuis se uirtutẽ

Expanded text:
cum exercitibus suis cum obsiderent, tractantes illum die sequenti interficere, mane facto, in loco cum exercitibus suis cum obsiderent, tractantes illum die sequenti interficere, mane facto, in loco quo erant congregati orta tempestas tentoria disjicit, res diripit, et cuncta subvertit; inmixtaque fulgora cum tonitruis ac lapidibus super eos discendunt. Ipse quoque super infectam grandine humum in facie proruunt et a lapidibus decedentibus graviter verberantur – nullum enim eis tegumen remanserat nisi parmae tantum–, hoc maxime metuentes, ne ab ignibus caelestibus cremarentur. Sed et equites eorum ita dispersi sunt, ut vix in vicinsimo quoque repperirentur stadio; multi enim ex eis prorsus non sunt inventi. Tunc illi a lapidibus, ut diximus, caesi et humo prostrati, paenitentiam agqua data, ad propria sunt regressi. Quod nullus ambigat hanc per obtentum reginae beati Martini fuisse virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
diaemultae eb ellaciuilia plurima Nã ad castro namuco contra hostẽ pippiniducis gyslemarꝰ cansurgens fraudulent̃ falso uiramentodata
lurescorũ nobilesiurisoctidit : Indeuerorcuers ob subplantationẽ patris uel aliumalitia non nadica quã fallacit̃ ꝑpetrauerat ado ꝑcussus

Expanded text:
discordie multae et bella civilia plurima. Nam ad castro Namuco contra hostem Pippini ducis Ghislemaris consurgens, fraudulenter falso iuramento dato, quam discordie multae et bella civilia plurima. Nam ad castro Namuco contra hostem Pippini ducis Ghislemaris consurgens, fraudulenter falso iuramento dato, quam plures eorum nobilis viris occidit. Inde vero reversus, ob subplantationem patris vel alia malitia non modica, quam fallaciter perpetraverat, a Deo percussus
Abbreviated transcription (Latin):
inus quoq magisato ꝓfusus crudelit̃ francos opprimebat cdonec tandẽ al quando erin frindo fianco minas parat rebus ꝓpris tollere disponit
a tofranci acepto comnsilio iuaratonẽ inlus trieuiriu in loco eius honorẽ muorẽ domatꝰ qutuer : Id cirta prefat᷑ uuarato obsedis apippinoduce acti
ace m iniuicẽ patrata. erat id tẽporis memorato uu arattone filius ualde efficgx atq induistrius eruditus in consilio qui iuce patris cum̃ palatiige
nomine grislemarus quiob nimiã culliditatẽ etsagacitatẽ patrẽ ab honore ꝓprio subplantauit : Cuisc̃s audo iñ ep̃s increpabat sepiuis hac
de utad pace uelpatris indulgentiã remearet quiaudire renuit et induritã cordis ꝑmansit : Euer̃ igit inerpippino et prȩfatoghir. sieriaro

Expanded text:
inus quoque magis atque profusius crudeliter Francos opprimebat, donec tandem aliquando Ermenfrido Franco minas parat, resque proprias tollere disponitinus quoque magis atque profusius crudeliter Francos opprimebat, donec tandem aliquando Ermenfrido Franco minas parat, resque proprias tollere disponitis pervenit. Quo facto, Franci, accepto consilio, Waratonem inlustrum virum in loco eius honorem maiorem domatus constituerunt. Idcirco praefatus Warato obsedis a Pippino ducae accipiens, pace invicem patrata. Erat id temporis memorato Waratone filius valde efficax adque industrius, eruditus in consilio, qui vice patris cura palatii gerebat, nomine Ghislemarus, qui ob nimiam caliditatem ac sagacitatem patrem ab honore proprio subplantavit. Cui sanctus Audoenus episcopus increpabat sepius ac subinde, ut ad pacem vel patris indulgentiam remearet; qui audire rennuit et in duritiam cordis permansit. Fuerunt igitur inter Pippino et praefato Ghislemaro
Abbreviated transcription (Latin):
nimis gente nucẽ francorũ in seditionẽ mit tens in scandalũ acderisumdonec odũ nonmodicũ inter ipsos creuit usq ad s̃candalũ e truinam
igrauiscente uno francto nobile nomine bodilone adstipidem tensuis edere contralege p̃cepit : Videntes hec franci in ra magna comimoti ingobert᷑
icet. etamal bertus uelreliq m aore siuatu francor̃ seditionẽ contra ipsũ dhildericũ conctauer memoratꝰ bod lo suꝑeucũreliquis quã plũta surreẽ
aturꝰ inrege ed auconis silua unacũ regina euis prȩcnante nonen bechilde quoddicidola sest interfecit. Vulso alđ quoq ꝑfugã lapsise ua sit in
eũer susest Pranci uero leudesiofilio erdoaldo nobile : inmaiorũ domatũstaunt ꝑ consiliũ benti leudegarii et cm sortiorueius :¬

Expanded text:
ue citatus nimis, gentem invicem Francorum in sedicionem mittens, in scandalum ac derisum, donec odium non modicum inter ipsos crevit usque ad scandalum et ruinam. ue citatus nimis, gentem invicem Francorum in sedicionem mittens, in scandalum ac derisum, donec odium non modicum inter ipsos crevit usque ad scandalum et ruinam. Quo ingraviscente, uno Franco nobile nomine Bodilone ad stipidem tensum cedere contra legem praecepit. Videntes hec Franci, in ira magna commoti, Ingobertus videlicet et Amalbertus vel reliqui maiores natu Francorum, sedicionem contra ipsum Childericum concitaverunt. Memoratus Bodilo super eum cum reliquis quam plures surreaturos in regem; in Lauconis silvam una cum regina eius praegnante nomine Belichilde, quod dici dolus cst, interfecit. Vulfoaldus quoque per fugam lapsus evasit; in Auster reversus est. Franci vero Leudesio, filio Erchonoldo, nobile in maiorum domatum statuunt per consilium beati Leudegarii et consorciorum eius
Abbreviated transcription (Latin):
atis instinctu mniq oppresser sinul lacta rebus nudiuer q̃diudicus di deru oppressine plurima mnilutud ne liberis set etet̃ ꝑfida et menda cie¬
qinterirefecisset Igt᷑ hodoueus filius digderti &genere alige nugenarũ regiũ actipiens nomenbul decdilde prudentẽ adq elegantẽ.
usitaq in regno pacẽ habut absq bella : inextrenis uero uite annis iamens effectꝰ uitã caruit regnauitq an nosxxiii¬
tute regnauitq annos quatuor : Theudericus uero fratereuis inrtgnosuccessit : Childericuseñ frater
t̃ afrancis inregno eleuatus est
aput uul soaldũ ducẽ:. Niotẽpore fiunciadue sus cbroinũ nsidasp̃parant amtra t heidericũc¬
unt eũ q̃ derognodiciunt crines capitis eius ab scidentes tutunder ẽbromnũ q etipsu tutundent et in burgundia luigxouio monasterio inutũ dirgunt
rchldericũ inaust : legationẽ mutunt unacũ uil saado duce uenens eccũ suꝑcunctũ regni suscipiunt : Erat eñ ipsidil der icus rexleusatq

Expanded text:
peditates instincto iniqui oppresserunt, semul et a rebus nudaverunt, quod iudicius Dei de eorum oppressione plurema multetudine liberassit, et eorum perfedia et mendaciNES. 1. Igitur Chlodoveus, filius Dagoberti, de genere alienigenarum reginam accipiens nomine Baldethilde prudentem atque eligantem, us itaqtute regnavitque annis 4. Theudericus vero, frater eius, in regno successit; Childericus enim frater Auster a Francis in regno elevatus est aput Vulfoaldum ducem. Eo tempore Franci adversus Ebroinum insidias praeparant, contra Theudericuunt eumque a regno deiciunt. Crines capitis eius abscidentes tutunderunt Ebroinumque et ipsum tutundent et in Burgundia Luxovio monasterio invitum diriguntChildericum in Auster legacionem mittunt. Una cum Vulfoaldo duce veniens, et eum super cuntum regnum suscipiunt. Erat enim ipse Childericus rex levis atq
Abbreviated transcription (Latin):
riũ inexercitu gradiendũ bunnita sunt Sygober tusrenũ cũ exereitu transiens gentesundiq deunuersis regnisui pago sultrarenũ cũ ipso adun arisunt
rimo inloco faruim filio chro aldo nomenturadul founitũ habebit consiliũ exercit᷑ sn goberti trucidans rupit ipsuq : interfecit omnẽ populi hiuuis
irae quigladũ euasit captiutate depitant omnes prinati exercitus dextras i inucẽ dantes ut nuillus radul foutam ancederet sedhiat ꝓruisso
inscintur effatis. Si gibertus deinde huchonia cũexertitu transiens toringic̃ ꝓperans radil fus haecernens ligns montũ in quodã mnorte supiunes

Expanded text:
rum in exercitum gradiendum banniti sunt. Sigybertus Renum cum exercito transiens, gentes undique de universis regni sui pagus ultra Renum cum ipsum adunati sunt. rum in exercitum gradiendum banniti sunt. Sigybertus Renum cum exercito transiens, gentes undique de universis regni sui pagus ultra Renum cum ipsum adunati sunt. Primo in loco Faram, filio Chrodoaldo, nomini, qui cum Radulfo unitum habebat consilium, exercitus Sigyberti trucedans rupit ipsoque interfecit. Omnem populum uius Fare, qui gladium aevasit, captivetate depotant. Omnes primati et exercitus dextras in invicem dantes, ut nullus Radulfo vitam concederet; sed haec promissio non sortitur effectum. Sigybertus deinde Buchoniam cum exercito transiens, Toringiam properans: Radulfus haec cernens, castrum lignis
Abbreviated transcription (Latin):
s. gdientorequiret quo d reldendũ plactũ instituet : Vnibert̃ pontisex urbis cilone etpippinꝰmnundomi cũ aliquibus primati aust̃ asi: goberto directiuilla
onpendio usque ꝑuenunt: Ibiq thes auro digo berti iubente nantilde exchlodoueo in stantia aegane maiorẽ domꝰ p̃sentat᷑ etequaleñtia diudetur
ertia tamen partẽ dequodagobertꝰ ad que sierit nantildes retiperet unbertꝰ etpippinꝰ hoc thesaurũ qđ ars fuit sigoberti met tis facumt ꝑducere sigober
uiba iolus sygoberto ab adulescentia fuerit contra grimo al dosuꝑbiã tumens et telũ ducens eũq despicere conaret᷑: Grimo alđ cũ uinibiertipentifice
dinamititia constringens coeperat cagitare quo ordine octodepalatio eieceret᷑ etgra dũpatris grimo alđ as sumeret
unque amo xiisigobertus reguret radulfus rextoringiȩ uehem̃t contras igobertũ rebellandũ disposiuisset iussu sigobertiom̃s leudis austras lxgx¬

Expanded text:
us instituitur. Chunibertus pontifex urbis Coloniae, et Pippinus major domus cum aliquibus primatibus Auster a Sigiberto directi villam Compendium usque perveniunt, ibique thesaurus Dagoberti, jubente Nantechilde et Chlodoveo, instantia Aeganis majoris domus praesentatur, et aequa lance dividitur: tertiam tamen partem, de quod Dagobertus acquisierat, Nanmestici, qui bajulus Sigiberti ab adolescentia fuerat, contra Grimoaldum superbia tumens, et zelum ducens, eumque despicere conaretur. Grimoaldus cum Chuniberto pontifice se in amicitiam constringens, coeperat cogitare quo ordine Otto de palatio ejiceretur, et gradum patris Grimoaldus assumeretregnarit, Radulfus dux Toringiae vehementer contra Sigybertum revellandum disposuissit, iusso Sigyberti omnes leudis Austrasio
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua humꝰ preber& aues quoq rigore ad secta ud famae absque ullo hominũ dolocum
magnae c̃ent niues manucapiebant᷑. A transitiuigit᷑ chlodo uechi usq: in transitũ theodo¬
berthi conputant᷑ anni xxxvi. Mortuo ergo theodobertho quarto decimoregnisui an no-
Regnauit theodoualdus filius ciꝰꝓeo EX ΡLICIT LIBTR

Expanded text:
reliqua humus praeberet. Aves quoque rigore adfectae vel fame, absque ullo hominum dolo, cum reliqua humus praeberet. Aves quoque rigore adfectae vel fame, absque ullo hominum dolo, cum magnae essent nives, manu capiebantur. A transitu igitur Chlodovechi usque in transitum Theudoberthi conputantur anni 37. Mortuo ergo Theudoberto quarto decimo regni sui anno, regnavit Theudoaldus, filius eius, pro eo . EXPLICIT
Abbreviated transcription (Latin):
nẽferre p̃pos sint cũin eccła abdere uoluerunt. Scilic& pontes eũ marcha & desupster̃ nentis
cũ nihil repperis & frendens egrediebat᷑. Tuncunꝰ ex suspitione locutꝰ ait En archã in qua
ũ ẽ inquisitꝰ aduersarius nr̃ Dicentib uerocustodib: Nichilineã aliud pisi cenenta
eeđ o tontinerilli clalie postulant a iengontes Nisi reseraueritis uel otius ipuitãs pont a¬
onstingimꝰ.: Denq reserata archa: a motis lintea mnib inuentũ extrchunt plaudentes ata
gonttes uinctis postergũ manib: ad colũ nũ lapidib obruer Euit autt̃ in cibis ualdeuor
selquf sumebat q uoceserias ad m andu candũ cõmoueret᷑ sũpto alot ueiocit̃ digerebat: Sede
strepit uentris absq ulla iuditrũ tuerentia in piblicoemitebat Hocergoexita cot su¬
Oraut eo anno & solito asperiore hremẽ fecit ita ut trentes concatenatu gelu ꝑuiũ populis tã quã

Expanded text:
nem ferre non possint, eum in eclesia abdire voluerunt, scilicet ponentes eum in arca et desuper sternentes nem ferre non possint, eum in eclesia abdire voluerunt, scilicet ponentes eum in arca et desuper sternentes batur. Tunc unus ex suspicione locutus, ait: En arca, iu qua non est inquisitus adversarius noster. Dicentibus vero custodibus, nihil in ea aliud nisi ornamenta ecclesiae contineri, illi clavem postulant, aientes: Nisi reseraveritis velocius, ipsi eam sponte confringimus. Denique reserata arca, amotis linteaminibus, inventum extrahunt, plaudentes atquguentes, vinctis postergum manibus, ad colomnam lapidibus obruerunt. Fuit autem in cibis valde vorax, sed quae sumebat, quo caelerius ad manducandum commoveretur, sumpto aloae, velociter digerebat; sed et strepidus ventris absque ulla auditorum reverentia in publico emittebat. Hoc ergo exitu consuGravem eo anno et solito asperiorem hiemem fecit, ita ut torrentes concatiniti gelu pervium populis tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
deficiens red didit spm Pranciuero cũ partheniũ in odio magno haberent ꝓeo qđ eistributa
antedicti regis tepore in flixiss& eũ ꝑ sequi cȩper Ille uero inpericulo sepositũ cernens configiũ
ab urbe facit acduob: epis subpliciter ex orat ut eũ ab urbẽ treuericã deducntes populi sȩuientis se
magnã emittitdicens Hcu heu succurrite quia destis : & auciliũ ferte ꝑeunti. A quoc la¬
mort ex pergefacti qui ad erant in terrogant quid hoc e&̃ Responditille lusanius amicꝰ
m̃i cũpapia illius coniugȩ quos oli interstci. adiuditiũ me arcessibant dicentts. Venia drespon¬
dendũ qui accusatur es nobiscũ corã dñõ Lelo enĩ ductꝰ ante annos aliquos: coniugẽ in¬
nocentẽ amicũq ꝑemer& Igit᷑ accedentib: ep̃is ad antedictã urbẽ cũ strepentis populi seditio¬

Expanded text:
deficiens, reddidit spiritum. Franci vero cum Parthenium in odio magno haberent, pro eo quod eis tributa deficiens, reddidit spiritum. Franci vero cum Parthenium in odio magno haberent, pro eo quod eis tributa antedicti regis teab urbe facit ac duobus episcopis suppliciter exorat, ut eum ad urbem Treverecam deducentes, populi saevientes smagnam emittit, dicens: 'Heu! heu! Succurrite qui adestis et auxilium ferte pereunte'. A quo clamore expergefacti qui aderant, interrogant, quid hoc esset. Respondit ille: 'Ausanius amicus meus cum Papianilla coniuge, quos olim interfeci, ad iudicium me arcessibant, dicentes: „Veni ad respondendum, quia causaturus es nobiscum coram Domino"'. Zelo enim ductus, ante annos aliquos coniugem innocentem amicumque perimerat. Igitur accedentibus episcopis ad antedictam urbem, cum strepentes populi seditio
Abbreviated transcription (Latin):
manu si riualdũ talit̃ inter secit Mane nefacto cũ nebula ee condensa & ux adhuc disrupentib
tenebris aliquid quis possit discernere uenit aduillã eiꝰ in diuionensi territorio cui nom̃ ẽ. floriacꝰ
egresoq: domũ uno amicorũ putantes ipsũ siriualdũ eẽ in trfecer cũ Etreuertentib: qua si uic¬
toriã obtinuissent . deinimico indicateis unꝰ exfamilia Non eos dominũ interfecisse sed subditũ
Atilli regres si requirentes eũ cellulã in quadormire solitꝰ enaet repertã ad grediunt᷑ Ad cui
hostiũ diutissi mepugnantes : nihilei poterant p̃ualere. Dehincerutũ ab unolatere parietẽ
ingredientes gladio eũ interimunt Post mortẽ eni theuderici : hic interfectꝰ ẽ XXX
isdemiq gestis : theo debertbus rex egrota recȩpit: Ad quẽ medici: multastudia in penderunt
sed nihilualuit qr eũ iã dñs uoca riiubebat. Ergocũ diutissime egrotass& : ab ipsa infirmitate

Expanded text:
manu Sirivaldum taliter interfecit. Tunc mane facto, cum nebula esset condensa, 136 et vix adhuc disrumpentibus tenebris aliquid quis posset discernere, venit ad villam ejus in Divionensi territorio, cui nomen est Floriacum: egressoque domum uno amicorum, putantes ipsum Sirivaldum esse, interfecerunt eum; et revertentibus, quasi victoriam obtinuissent de inimico, indicat eis unus ex familia, non eos dominum interfecisse, sed subditum. At illi regressi, requirentes eum, cellulam, in qua dormire solitus erat, repertam aggrediuntur. Ad cujus ostium diutissime pugnantes, nihil ei poterant praevalere. Dehinc eruto ab uno latere pariete ingredientes, gladio eum interfecerunt. Post mortem enim Theuderici hic interfectus est. XXXVI. His denique gestis Theudebertus rex aegrotare coepit. Ad quem medici multa studia impenderunt: sed nihil valuit, quia eum jam Dominus vocari jubebat. Ergo cum diutissime aegrotasset, ab ipsa infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
exercentes responsũ inciuita te nrã sicut reliquehabent prestiterint : pȩcuniã tuã cũ usuris
legitimis reddimus Tunc illepȩtate cõmotꝰ septẽ ei milia aureorũ prestitit : Qua ille accipi¬
ens ꝑ ciuessuos erogauit. Atilli pegotia exercentes : diuites ꝑhoc effecti sunt & usq hodie¬
magnibabent᷑ . Cũq antediet̃ ep̃s debitã pȩcumã obtuliss& regi : responditrex : Non ha¬
beonecessariũ hoc accipere Illud mihi sufficit : si dispensationetua pauperes : quio primebunt
inopia ꝑtuã suegestionẽ ł ꝑmeã largitatẽ sunt releuati & nihil exiens antedicto ciues
diuites fecit
osunto uit̃ apudurbc̃ sup̃ dctã memoratũ antistitẽ Agiricꝰ quidã etiuib in nicathed ã¬

Expanded text:
exercentes responsum in civitate nostra, sicut reliquae habent, praestiterint, pecuniam tuam cum usuris exercentes responsum in civitate nostra, sicut reliquae habent, praestiterint, pecuniam tuam cum usuris legitimis reddimus'. Tunc ille pietate commotus, septim ei milia aureorum pristitit, qua ille accipiens per cives suos erogavit. At illi negutia exercentes divites per hoc effecti sunt et usqmagni habentur. Cumque antedictus episcopus debitam pecuniam obtulisset regi, respondit rex: Non habeo necessarium hoc recipere; illud mihi sufficit, si dispensatione tua pauperes qui opprimebantur inopia, per tuam suggestionem, vel per meam largitatem sunt relevati. Et nihil exigens, antedictos cives divites fecit. efuncto autem apud urbem supradictam memorato antistite, Agiricus quidam e civibus in cathedra
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sugir& cũ seiã uidera eomnminente ũpos seeuadere pemman in imici corruera : ueneno seut di
citur interfecit
xXXIII.
esideratꝰ aut̃ uiridunensis ep̃s. cuite odericus rex multas in rogauit in iurias. cũ post multa exsitia
dãpna atq: erũ nas. ad libertatẽ ꝓpriã dño iubente rediss& & epis copatũ ut diximꝰ apud uirdunense
urbẽ potiret᷑ uidens habita tores eiꝰ ualde pauperes atq: destitutos. dolebat suꝑ eos Et cũ ipse ꝑ
theo dericũ dereb: suis remansiss& extraneus : ec haber& deꝓprio qualiter eos consolaret᷑ : bonitatẽ
& clem̃tiã circa om̃s theo debertiregis cernens. misit adeũ legagationẽ dicens łamaboni tatistuȩ
uni uersa terra uulgat᷑ cũ tanta sit langitastua : ut ȩtiã ñ pȩtentib: opẽ prȩstes : rogosi pietas
tua bab& aliquid depecunia : nobis cõmodes quaciues nrõs releuare ualea mꝰ Cũq hi negotiũ

Expanded text:
eum fugiret, cum se iam videret eo inminente non posse evadeum fugiret, cum se iam videret eo inminente non posse evadcitur, interfecit. XXXIV. Desideratus autem Viridunensis episcopus, cui Theudericus rex multas irrogavit injurias, cum post multa exitia, et damna atque aerumnas, ad libertatem propriam jam Domino jubente rediisset, et episcopatu, ut diximus, apud Viridunensem urbem potiretur, videns habitatores ejus valde pauperes atque destitutos, dolebat super eis; et cum ipse per Theudericum de rebus suis remansisset extraneus, nec haberet de proprio qualiter eos consolaretur, bonitatem et clementiam circa omnes Theudeberti regis cernens, misit ad eum legationem, dicens: Fama bonitatis tuae in universam terram vulgatur, cum tanta sit tua largitas, ut etiam non petentibus opem praestis. Rogo, si pietas tua habet alequid de pecunia, nobis commodis, qua cives nostros relevare valeamus; cumque hi negutium
Abbreviated transcription (Latin):
Asteriodustunc & setundinꝰ magni cũrtgehabebant᷑ Erant aut̃ ut̃q sapientes : & r&horicis
Inbutilitteris. Sed secundinus plerũq: legationẽ imperatoriã a regemissos intulit Et obhoc iac¬
tantiã supserat a cñ nulla c̃tranctione exercebat. Quadecausa factũ ẽ. ut inter illũ atque
asteriolũ lisȩua consurger&: Queusq: ab hoc ꝓfecit & oblitis uerborũ obiectionib: : ꝓpriisse
manib: uerbenerent Cũq hȩc ꝑ regẽ pacificata fiusient & secundinus adhuc desuacȩdeti muerat
nata ẽ int̃ tosrursũ intentio. Etrex suscipiens secundinicausa : asteriolũ meiꝰ potesta tẽ dedit. Quiual¬
dehumiliatꝰ ẽ. & ab nore depositꝰ : sed ꝑuiusi gardẽ reginã iterũ ẽ restitutꝰ. Nortua autẽ illa con¬
surgens: iterũ secundinꝰ eũ interfeat. Nã hic moriens filiũ derdiquid Quicũ creuiss& & e& adultꝰ
cepit patrissui uelle in iuriã uindicare. Tunc secundinꝰ timore ꝑterritꝰ :dũ. de uilla inuillã ante

Expanded text:
Asteriolus tunc et Secundinus magni cum rege habebantur; erat autem uterque sapiens et retoricis inbutus litteris. Sed Secundinus plerumque legationem imperatori a rege missus intulit, et ob hoc iactantia sumpserat ac nonnulla contra rationem exercebat. Qua de causa factum est, ut inter illum atque Asteriolum lis saeva consurgeret, quae usque ad hoc proficit, ut, oblitis verborum obiectionibus, propriis se manibus verberarent. Cumque haec per regem pacificata fuissent et Secundinus adhuc de sua caede tumeret, nata est inter eos rursum intentio; et rex suscipiens Secundini causam, Asteriolum in eius potestatem dedidit. Qui valde humiliatus est et ab honore depositus; sed per Wisigardem reginam iterum est restitutus. Mortua autem illa, consurgens iterum Secundinus, eum interfecit. Nam hic moriens filium dereliquid. Qui cum crevisset et esset adultus, coepit patris sui velle iniuriam vindecare. Tunc Secundinus timore perterritus, dum de villa in villam ante
Abbreviated transcription (Latin):
ad quisiuit. Sedqr loca illa ut fert᷑ morbida sunt : exercitꝰ eiꝰ indiuersis febribus
curuens uexabat᷑. Multienĩ exbis in illis locis. mortui sunt. Qđ uidenstheo debertꝰ
exeareuersus ẽ multa secũ spolia ipsi ł sui deferentes. Dicit᷑ tamen tunctẽ poris
usq ticinũ accessis se ciuitatẽ in quabuccilenũ russũ direxit. Quimi nerõ illã italiã
captã atq inditionib regis antedicti redactã redactã maiorẽ petut inqua conta
belsu ariũ multis uutib pugnans uictori ã obtinuit. Cũq imperator uidiss& qđ bel¬
suarius crebrius uinceret᷑ a motoeo narsitẽ in eiꝰ locostatuit Belsuariũ uero comitẽ
sabuli qua siꝓbu militatẽ qđ prius fuerat posuit Buecilen uero conttana sitem
magnaderta minageset captĩ omnt̃ italiamus qimn mare dctornuã dil ami pet¬

Expanded text:
adquisivit. Sed quia loca illa, ut fertur, morbida sunt, exercitus eius in diversis febribus adquisivit. Sed quia loca illa, ut fertur, morbida sunt, exercitus eius in diversis febribus corruens vexabatur; multi enim ex his in illis locis mortui sunt. Quod videns Theudobertus ex ea reversus est, multa secum expolia ipse vel sui deferentes. Dicitur tamen tunc temporis usque Ticinum accessisse civitatem, in qua Buccelenum rursum dirixit. Qui, minorem illam Italiam captam atque in ditionibus regis antedicti redactam, maiorem petiit; in qua contra Belsuarium multis vicibus pugnans, victuriam obtenuit. Cumque imperator vidisset, quodBelsuarius crebrius vinceretur, amoto eo, Narsitem in eius loco statuit; Belsuarium vero comitem stabuli quasi pro humilitate, quod prius fuerat, posuit. Buccelenus vero contra Narsitem magna certamina gessit. Captam omnem Italiam, usque in mare terminum dilatavit; t
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit quȩ nec mora inter arduos uapores ingrersa : in pauimento corruens mortuaatq:
consũpta .ẽ. Qđ cognoscentes hireges childebertꝰ & chlotharius consobrinieiꝰ pec nona
theo debertꝰ: qđ scilic& tã turpȩ fuerit interfecta supplicio : ad thedadũ legationẽ dirigunt
ex ꝓbrantes demarteeiꝰ atq dicentes : Si hȩc quoq: egisti nobiscũ non conposueris regnũ
tuũ auserimꝰ & similite pena dã pnabimꝰ Tuncilletimens quinquagena eiꝰs milia au¬
reccũ transmisit. Childebertꝰ autẽ ut erat sẽꝑ contra chlotbariũ regẽ inuidus atq uer¬
sutus cũ theodoberto nepotesuo coniunctꝰ diui sũ interse hocaurũ : nibilex inde dare
regi chlothario uoluerunt. Atille suꝑthesauros chlodomeris ad gressus: multũ illis am¬
plius quã hi fraudauerant abstulit: Tbeo dobertꝰ uero : initalia habuit : &ex inde multũ

Expanded text:
praecepit. Qupraecepit. Quconsumpta est. Quod cognoscentes hi reges Childebertus et Chlothacharius consobrini ejus, nec non et Theudebertus, quod scilicet tam turpi fuerit interfecta supplicio, ad Theodadum legationem exprobrantes de morte eius atque dicentes: 'Si haec quae egisti nobiscum non conposueris, regnum tuum auferimus et simile te poena damnabimus'. Tunc ille timens, quinquagina eis milia aureorum transmisit. Childeberthus autem, ut erat semper contra Chlothacharium regem invidus atque versutus, cum Theudoberto, nepote suo, coniunctus, divisum inter se hoc aurum, nihil exinde dare regi Chlothachario voluerunt. At ille super thesauros Chlodomeris adgressus, multum illis amplius, quam hi fraudaverant, abstulit. Theudobertus vero in Italia abiit et exinde multum
Abbreviated transcription (Latin):
contne eã frendens : ex ercitũ cõmouit. Atilli uenientes suꝑ eos : treguilanẽ interfecer
gladio Ipsã quoq: cȩdentes indoma matris reduxer̃. Frant autẽ sub arriana secta
uiuentes & qr consuctudo eorũ t̃ : ut ad altariũ uenientes dcuno calice reges
accipiant & exaliopulus min& uenenũ incalice illo posuit dequomat᷑ cõmuni¬
caturaerat. Quo illa hausto: ꝓtinꝰ mortua ẽ. Nonenĩ dubiũ ẽ talemaleficiũ it̃ deparie
diaboli Quid contire haec miseri hȩretici respondebunt. ut in scã eorũ locũ habeat inimicꝰ
Nosuero trinitatẽ in una ȩ qualitate pariter & omĩ potentẽ confitentes : &iã simortiferũ bi¬
bamꝰ in nomine patris & filii & sps scĩ ueriatq: in cor ruptibilis dĩ nihil nos nocebit Indignanter
inmatrẽ extitenet paricida suc censũ uehem̃ ter balneũ eã in eodẽ cũ unapuella includi

Expanded text:
contra eam frendens, exercitum commovit. At illi venientes super eos, Traguilanem interfecerunt contra eam frendens, exercitum commovit. At illi venientes super eos, Traguilanem interfecerunt gladio, ipsam quoque caedentes in domum matris reduxerunt. Erant autem sub Ariana secta viventes. Et quia consuetudo eorum est, ut ad altarium venientes, de alio calice reges communicent, et de alio populus minor, venenum in calice illo posuit de quo mater communicatura erat. Quo illa hausto, protinus mortua est; non enim dubium est tale maleficium esse de parte diaboli. Quid contra haec miseri haeretici respondebunt, ut in Sancta eorum locum habeat inimicus? Nos vero Trinitatem in una aequalitate pariter et omnipotentia confitentes, etiam si mortiferum bi et Filii et Spiritus sancti, veri atque incorruptibilis Dei, nihil nos nocebit. Indignantes em acceperat, in matrem extiterit parricida, succensum vehementer balneum, eam in eodem cum una puella includi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipsa ut eis dñs misereat᷑ exorant Qđ illitimentes se ab eaciuitate remauer̃ :. Iameni
ad quesitã maximã hispaniae partẽ cũ magnis spolus ingallus redierunt XXUIIII
tinctis in recubitu ab amicis gladio ꝑcussus interiit. Post quẽ : agila regnũ accepit¬
Sũ pserant gothi hanc eł e testabilẽ consuetudinẽ : ut siquis eis deregibus nonplacuiss&:
gladio eũ ad pȩterent : & cui libuiss& animo: hunc sibi statuerentregem
t qr theodericus italiȩ chlodo uechi regis : sororẽ inmatrimonio habuit Mortuus: par
uulã filiã cũ ixore reliquid. Hȩc autẽ cũ ad ulta e&. facta : perleuitatẽ animisui
relicto matris consilio quȩ ei regis filiũ ꝓuidebat : seruũ suũ traeguilant̃ nomine ac¬
p&ereq abea : ne humiliar& diutius. nobilegenꝰ. Sed dimisso seruo similc̃ sibi degenere
regio quẽ mat̃ p̃ uiderat : deber& accipere: nullatenꝰ uoluit ad quiescere. Tuncmat̃

Expanded text:
cum ipsa, ut eis Dominus misereatur, exorant. Quod illi timentes, se ab ea civitate removerunt: tamen acquisita maxima Hispaniae parte, cum magnis hi spoliis in Gallias redierunt. XXX. Poo, exstinctis in recubitu Sumpserant enim Gothi hanc detestabilem consuetudinem, ut, si quis eis de regibus non placuisset, gladio eum adpeterent, et qui libuisset animo, hunc sibi statuerent regem. Et quia Theudoricus Italiae Chlodovechi regis sororem in matrvulam filiam cum uxore reliquit. Haec autem cum adulta facta esset, per levitatem animi sui relicto matris consilio, quae ei regis filium providebat, servum suum, Traguilanem nomine, acfrenderet, peteretque ab ea ne humiliaret diutius nobile genus, sed dimisso servo similem sibi de genere regio, quem mater providerat, deberet accipere, nullatenus voluit acquiescere. Tunc mater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod ille ges sit in corpore : Nos por temus incorde dicente pro ph&a:
Circum cidite uos dõ uestro. & cir cum cidite praeputiã cordis ur̃i. & uo¬
ute sequi deos alienos: Et iterum. Omnis in circum cisus corde Non intr&
inscã mea: Hunc abraham ds̃ postadiectam nominis syllabam: patrem
multarum gentium nuncupauit.¬
IS CUM CENTUAI ESSET ANNORUM GENUIT ISAAC PORRO ISA AC
Q a&atis anno natisunt filii gemini. derebecca primus esau quitduo
id est terrenus qui proptergulam uendidit primo genitasua ipseest
pater idum eoꝵ Decuius genpratione quarta natus est iobab. hoc est esau
taguel: tara. lobab qui & iobi. Uixit annos ccxluui. Oe tua gesimo nono
anna ab infirmi tate liberaꝗ est. Post infirmitatem autem centesimo sept¬
a gesimo anno restituta in duium omni faculta tecum tan

Expanded text:
ut quod ille gessit in corpore nos portemus in corde, dicente propheta: Circumcidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputium cordis vestri; et nolite sequi deos alienos; et iterum: Omnes incircumcisus corde non intrint in sancta mea. Hunc Abraham Deus post adiectam nomini sillabam patrem multarum gentium nuncupavit.is cum centum esset annorum, genuit Isaac. Porro Isaac sexagisimo aetatis anno nati sunt fili gemini de Rebecca. Primus Esau, qui Edom, id est terrenus; qui propter gulam vindedit primogenita sua. Ipsi est pater Idomeorum, de cuius generatione quarta natus est Iobab, hoc est Isau, Raguel, Zara, Iobab, qui et Iob. Is vixit annos 249, octugisimo nono anno ab infirmiuaginta annis, restituta in duplum omni facultate, cum tot
Abbreviated transcription (Latin):
regũ bonitare plenus felicit̃ regebut fũsacerderib utiqost  lie eccu leud serat apais sinis edr mosinã piuperib large trihuens:¬
marcelli ubi ipse p̃tiosus requiesat in compore suburbino cabr lononsim sed quidẽ tum̃ sequanũẽ territurũ mirifice et sollerteriussituedificare
nasteriũ scõrũ a gauinensiũ quiteporib siglis inundi regis ab aucto etcetoris epis copis ipsoprincipe iubente fuerat firmatũ ita ethiui srnodi

Expanded text:
endebat, et cum leudis erat aptissimus, eleemosynam pauperibus large tribuens,Marcelli, ubi ipse pretiosus requiescit in corpore, suburbano Cabillonensi, sed quidem tamen Sequanum est territorium, mirifice et 596 solerter aedificari junasterii sanctorum Agaunensium, quod temporibus Sigismundi regis ab Avito et caeteris episcopis, ipso principe jubente, fuerat confirmatum, hujus synodi
Abbreviated transcription (Latin):
testor. Credo xp̃mhunc ierbum ẽẽ patris perquem facta sunt omnia
Hunc uerbum carnefas credo cuius passione mundus redemptus est
& humanitatem non di atem sub iacuisse passione : Credo eum tertia di

Expanded text:
testor. Credo, Christum hunc verbum esse patris, per quem facta sunt omnia. testor. Credo, Christum hunc verbum esse patris, per quem facta sunt omnia. Hunc verbum carne factum credo, cuius passionem mundus redemptus est, et humanitatem, non deitatem subiacuisse passione, credo. Credo, eum tertia di
Abbreviated transcription (Latin):
ec clesiarum cumher&icis: prius fidem meam proferre cupio. ut quilegi¬
rit me non dubit& eẽ catholicam. Illud &iam placuit propter eos
qui ad propinquantem finem mundi disperant: de collectam per chro¬
nicas uel historias anteriorum annorum summa explan&ur aperte quardi
ab ex ordio mundi sint anniSed prius legentibus ueniam p̃cor. siaut inlit¬
tetis. aut insyllabis grammaticam artem exscesserd Dequa ad plene non sum
inbutus. illud tantũ studens ut quod in ecclesia credi predicatur sine aliquo
fuco aut cordis hȩsitatione r&ineam. quia scio peccatis obnoxium pgn
Icredulitatem param obtinere posseueniam apud dñm: Credo in dĩ
natum apatre non factum: Npost tempora sed ante cunstum tempus
seliꝑ fuisse cum patre: ned enim pater dicipoterat nisi haber& filium:
Neque filius ess& si patret hon haber&: Illos uero quidicunt: erat
quando non erat execrabiliter rennuo. & ab et desia segre garecon¬

Expanded text:
eclesiarum cum hereticis, prius fidem meam proferre cupio, ut qui ligirit me non dubitet esse catholicum. Illud etiam placuit propter eos, qui adpropinquantem finem mundi disperant, ut, collectam per chronicas vel historias anteriorum annorum summam, explanitur aperte, quanti ab exordio mundi sint anni. Sed prius veniam legentibus praecor, si aut in litteris aut in sillabis grammaticam artem excessero, de qua adplene non sum inbutus; illud tantum studens, ut quod in eclesia credi praedicatur sine aliquo fuco aut cordis hesitatione reteneam, quia scio, peccatis obnoxium per credulitatem puram obtenire posse veniam apud Deum. Credo ergo in Deum natum a patre, non factum, non post tempora, sed ante cunctum tempus semper fuisse cum patre. Nec enim pater dici potuerat, nisi haberit filium; neque filius esset, si patrem utique non haberet. Illos vero, qui dicunt: 'Erat quando non erat', execrabiliter rennuo et ab eclesia segregare con
Abbreviated transcription (Latin):
percunde a ubibus gilliis liberalium cułturabi terarũ
cum. onnullãe res getrequt uel rete uel in probc
feritas gentilon deseut& reum furor acuer& aer. e eͥli¬
ł in pugarentur ab hepici a catholicis tegeredur fesue
iuam peritus dialecticumarte grasmaticus quihaec aut stilo prosaico
aut marico depinger& uersu ingemeiciban saepius plerique dicentes Ue
di ebus nostris quia perut studium uc terarũ a nobis. Nec repperitur. iti
populis qui gesti p̃sentia prorugare possit in paginis Ista ecenim
e que ee hs̃ similia iugicdt in aeas dicipre conme moratione praceri¬
e quiui tamen obtege i uelurtamina flagitiosoꝵ. ueluitam recle
uentium. & praestr ci inlicit is stimulis qđ anris fari pltaque
mirectis sum. nquia philo sophantem r&horem intellegint pauci.
loquen tem rusticum multi libuit &im animo ut prosuppu tatio¬
ne annorum ab ipso mundi prmcipio libriprimi poner&ur inittun
cuius capitula deorsum subiecłX PLIC̃ PREEITIO EREGDED¬

Expanded text:
pereunte ab urbibus Gallicanis liberalium cultura litterarum, cum nonnullae res gererentur vel rectae vel inprobae, ac feretas gentium desaeviret, regum furor acueretur, eclesiae inpugnarentur ab hereticis, a catholicis tegerentur, fervquam peritus dialectica in arte grammaticus, qui haec aut stilo prosaico aut metrico depingeret versu: ingemescebant saepius plerique, dicentes: 'Vae diebus nopopulis, qui gesta praesentia promulgare possit in paginis'. Ista etenim atque et his similia iugiter intuens dici, pro commemoracione meritornequivi tamen obtegere vel certamina flagitiosorum, vel vitam recte viventium. Et praesertim his illicitus stimulis, quod a nostris fari plerumque miratus sum, quia philosophantem rhetorem intelligunt pauci, loquentem rusticum multi; libuit etiam animo, ut pro supputatione annorum ab ipso mundi principio libri primi poneretur initium: cujus capitula deorsum subjeci. LIBER PR
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc childebertꝰ rex in bispaniã habiit. Qua ingressuscũ chlothario cȩsar augustanã
ciuitatẽ cũ exercitu uallant atq: obsident Atilluntanta humilitate ad dm̃ con¬
uersi sunt : ut induticiliciis abstinentes acybis. & poculis : cũ tonica beati uincentim ar¬
tyris murosciuitatis psallendo circuirent Mulieres quoq: a mictae nigris palleis. diso¬
luta cȩsariȩ suꝑ posito cinere ut easputa res uirorũ funerib: deseruire . plangendos
sequebant᷑ Etita totã spem locus ille addm̃ misericordiã retulit : ut diceret᷑ ibidem
dia flecteret᷑. Hu autẽ qui obsidebant: nec scientes qđ obsessi agerent. Cũ uiderent sic
murũ circũputabant eos aliquid a gere maleficii. Tunc adp̃ hensũ unũ deciuitate rusticũ
ipsunterrogant quidhoc ẽ& qđ agerent. Quiait. Tunicã beatiu incenti deportant &

Expanded text:
ost haec Childeberthus rex in Hispaniam abiit. Qua ingressus cum Chlothachario, Caesaragustanam civitatem cum exercitu vallant atque obsedent. At ille in tanta humilitate ad Deum conversi sunt, ut induti ciliciis, abstinentis a cibis et poculis, cum tonica beati Vincenti martiris muros civitatis psallendo circuirent; mulieres quoque amictae nigris palleis, dissoluta caesariae, superposito cinere, ut eas putares virorum funeribus deservire, plangendo sequebantur. Et ita totam spem locus ille ad Domini misericordiam rettulit, ut diceretur ibidem dia flectiretur. Hii autem qui obsedebant, nescientes quid obsessi agerent, cum viderent sic murum circuire, putabant, eos aliquid agere malefitii. Tunc adpraehensum unum de civitate rusticum, ipse interrogant, quid hoc esset quod agerent. Qui ait: 'Tonicam beati Vincenti deportant
Abbreviated transcription (Latin):
dahiomine paupero singula reppert̃ Secundi eiis petuone᷑ usq adthedericũ ꝑduct᷑ Tneudericus auãsuã branchlde libent eupiens¬

Expanded text:
idam homini paupero singula reperitur. Secundum eius peticionem ipsam ad Teuderico perduxit. Teudericus aviam suam Brunechildem libenteidam homini paupero singula reperitur. Secundum eius peticionem ipsam ad Teuderico perduxit. Teudericus aviam suam Brunechildem libente
Abbreviated transcription (Latin):
bens aurilianis Eoanno frede gundis cufilio chlothariorege parisius uel reliquas ciunta s ritubarbaro occupauit et tontra filios childebertiregis the¬
berto eit heuderico mouit exercitu loco nominante latofao castraut̃: exaduersoponentes chlotharius cusuis suꝑtheudeberto ett heuderico inruenseo iexi¬
IIIi regnitheuderici quo lenus genere francus patricius ordina t᷑ Eo annodadis grando laria massilia etreliquas piuintie tiuitates grauit̃ uastauit Iao
a qua calidissum in laco dunense quẽarula fluminisin fluit sicualide ebulluit ut multitudine pisciũ coxis set : Eo anno uuarnacharius maior domit hi
derica transut quionne facultatẽ sua in edrmosinuis piuperũ distribuit Ec an nobrum childis abaustrsuiseieartaẽ et inaraaciunse cumana aans¬

Expanded text:
habens Aurelianis. XVII. Eo anno Fredegundis cum filio Chlothario rege Parisius vel reliquas civitates ritu barbaro occupavit, et contra filios Childeberti regis Thehabens Aurelianis. XVII. Eo anno Fredegundis cum filio Chlothario rege Parisius vel reliquas civitates ritu barbaro occupavit, et contra filios Childeberti regis Theberto et Teuderico movit exercitum loco nominante Latofao. Castra uterque ex adverso ponentes, Chlotharius cum suis super Theudebertum et Teudericum inruens, eo. AN. DXCIX. Anno 4 regni Theuderici, Quolenus Al. Colenus, genere Francus, patricius ordinatur. Eo anno clades glandolaria Massiliam et reliquas Provinciae civitates graviter vastavit. Eo anno aqua calidissima in lacu Dunensi, quem Arula flumen influit, sic valide ebullivit, ut multitudinem piscium coxisset. Eo anno Warnacharius derici transiit, qui omnem facultatem suam in alimuniis pauperum distribuit. 19. Eo anno Brunechildis ab Austrasies eiecta est et in Arciacinsem campaniam a qu
Abbreviated transcription (Latin):
a prilisi pserex morit᷑ sepultu sẽin ȩclesia scĩm arcelli in monasterio que ipsecon frixerat regnũ eiusde childebertus ad umpsit Eodẽamoquintrid
doram panensiscũexeritiu in regno cholthari ingredit᷑ : Cholt harius cũsiui sobiuã ꝑ gens hostilit̃ quintrione in fugauertit sedutrasq exratũn imũ trucias¬
An noi cumchil debertus regnũ accepis set burgundice exeratus francorũ etbrittanor minuicẽpliantes ut̃t niniu g ladio trucdant᷑ Annouichildeber
inburgundiaȩ regnante multa signa incelo astensas apparuit stella cometis eo anno exeratꝰ childeherticũ uu arnis quirebellare comnauerant fortit̃ dimicaus
theu debertus eit heudericus ad sumunt : Theu debertus sortitꝰẽ iust sedẽ habens metense : Theudericus accepit regnũ gunth chrãni in burgundia sedem

Expanded text:
gni Guntchramni. Eo anno V, Kalendas Aprilis, ipse rex moritur, sepultus est in ecclesia sancti Marcelli, in monasterio quod ipse construxerat. Regnum ejusdem Childebertus assumpsit. Eodem anno Quintrio gni Guntchramni. Eo anno V, Kalendas Aprilis, ipse rex moritur, sepultus est in ecclesia sancti Marcelli, in monasterio quod ipse construxerat. Regnum ejusdem Childebertus assumpsit. Eodem anno Quintrio dux Campanensis cum exercitu in regnum Chlotharii ingreditur. Chlotharius cum suis obviam pergens hostiliter Quintrionem in fugam vertit, sed utrinque exercitus nimium truciFrancorum et Brittanorum in invicem proeliantes, uterque nimium gladio trucidantur. Anno 3, Childeberto in Burgundia regnante, multa signa in caelo ostinsa sunt; apparuit stilla comitis. Eo anno exercitus Childeberti cum Varnis, qui revellare conaverant, fortiter demicavit; Teudebertus et Teudericus adsum
Abbreviated transcription (Latin):
perato nauritiompenitore petens ut epis cũc lero suffitient᷑ ibi daret quo siunꝑsasstabiliret utuiniuersa ꝑsida baptis migratiũ adhiberent quadinaur¬
sed neglegentie bosone quic apuit dexercitu fuit grauit̃ a gothis exertit̾ille trucidat᷑ Annoxxͣx rogiisupra scripti principis tunica dñinrũlĩx pĩqus¬
mades multis cruciatib ac fectus tande ꝓsitet᷑ ipsatunica inciutate ⁊aphad ꝓculad hiero solima in arcam armori positaeẽ : Que gregorius antio hen
ta quas iex ligno fuisset ardine pedestro hiero solima cũ deuotione scissima ꝑdixer eteain loco ubi crux cdi ã dorat᷑ cũ triumphoposuer
Annoxexiregnigunh dirãni theude fridus dux ultraloranꝰ morit᷑ cuisuc cẽs sit uuandal marus in honoreducati ipsoq anno agodunx initalia suplango bardos

Expanded text:
perator Mauricio imperatore petens, ut episcperator Mauricio imperatore petens, ut episcsed negligenciam Bosone, qui capud exercitus fuit, graviter a Gotis exercitus ille trucidatur. 11. Anno 30. regni supra scripti princepis tonica domini nos Per duabus ebdomadis multis cruciatibus adfectus, tandem profetetur, ipsam tonicam in civitatem Zafad procul a Hyerusolima in arca marmorea posetam esse. Quam Greta, quasi ex ligno fuisset, ordine pedestro Hyerusolima cum devocione sanctissema perduxerunt et eam in loco ubi crux Domini adoratur cum triumpho posuerit. AN. DXCI. XIII. Anno 31 regni Guntchramni Theudefredus dux Ultra Juranus moritur, cui successit Wandalmarus in honore ducatus. Ipsoque anno 601 Ago dux in Italia super Langobardos
Abbreviated transcription (Latin):
mauritius imperitor eade scosusepit lauagro qm̃iur siuu simperatoi ꝑsarũ ꝑlegationes saepius repeteret : etmauritui simperator ipxrẽipsiuis eẽnesciret
Tuncaugustus uidensea pulcherrimã. suspicatur neipsaeet̃ qualegati quaerebant dicensq :es Mulier quidẽ deꝑsas hicuent dox se unã eẽ depopulo uid¬
tecis ositan ipsaẽ quã cqritis : Quẽ legatiuudentes ꝓnuint̃rã ad orauer̃ dicentes ipsãeẽ eñdominã quãquerebuant : Dicit adeũ agustus Redd eillisrespins
repedabo legatiimperatoris ꝑsarũ nuntiantis statiille legationẽ ad iauritiũ imperatorẽ misit ut ses ueniret ihaisantiochiã. ipsetradente baptismũ
uelit accipere : Tunc mauritiu simperitor infinitis sinũ apparatũ antiochiã fieriuissie ibumperator ꝑsarucuxl milia ꝑsosbaptizatus ẽ. et ꝑduas ebdon¬
das cum etreliquis epis ꝑsas ad plenitudinẽ supra scripto numero baptizant᷑ Imperatoreilla gregoriuis eps antiodie suscepit delauacra : Aunulfus in¬

Expanded text:
Mauricii imperatoris eam de sancto suscepit lavacro; quam cum vir suus imperator Persarum per legationes saepius repeteret, et Mauricius imperator uxorem ipsius esse nesciret, tunc Augusta videns eam pulcherrimam, suspicatur ne ipsa esset quam legati quaerebant, dicensque eis: Mulier quaedam de Persis huc venit, dixitque se u quam queretis'. Quam legati videntis, proni in terram adoraverunt, dicentes, ipsam esse eorum domina quam querebant. Dicit ad eam agusta: 'Reddi illis responsum.' repedabo'. Legati imperatore Persarum nunciantes, statim ille legationem ad Mauricio imperatore misit, ut sanctus Iohannis venerit Anciociam; ipso tradente, baptismum vellet accipere. Tunc Mauricius imperator infinitissimum adparatum Anciociam fieri iussit, ubi imperator Persarum anne et reliquis episcopis Persas ad plenitudinem supra scripto numero baptizantur. Emperatorem illum Gregorius episcopus Anciociam suscepit de lavacrum. Anaulfus im
Abbreviated transcription (Latin):
miracula uerũ dm̃ in populis declarans gentiliũ incredulitatẽ auertit. Hic
enĩ fana destruxit : heresimobpressit. ecłas aed ificauit. & cũ aliis uirtutibus

Expanded text:
miracula verum Deum in populis declarans, gentilium incredulitatem avertit. Hic enim fana distruxit, heresem oppraessit, eclesias aedificavit et, cum aliis multis
Abbreviated transcription (Latin):
depiosu princi peclucis langoh ardũ xUiiannos si.¬
neregib transier ĩpsoq: tepore sic̃suprascriptũ legit᷑ ꝑ loca
ducessingulas legataris desto ant ꝑ acẽ epatrociniũ imperu peteñs ideq etalios legatariosxii. ad gunthc hranũ etchildebertũ destinant

Expanded text:
ip principe Duces Langobardorum XII annos sine regibus transegerunt: ipsoque tempore sicut supra scriptum legitur per loca Duces singuli Legatos dirigunt, pacem et patrocinium imperii petentes. Idemque et alios Legatores XII ad Guntrannum et Childebertum destinant,
Abbreviated transcription (Latin):
xrae ipse sa lubrem effectum indulgea quae nis ipse aedifica uerit
domum inuanum laborlat qui aedifidnt eam: Haec uero captiuitas
annis septuaginta fuisse dicitur.
EUER SI AUTEM PER ZOROBAEL SICIT DIXI MUS NUNC
contra dñm mur murantes ninc post idola corruentes ue
ab hominationes quat gentes ȩxercent imitantes dum dm̃ pRoph&a
contempnuntgentibus traduntur subuintur. inter cedunt. donec ip
se dñs patri ar charum proph&arum qui uocibus repro missus uirginis
mariȩ utero perspm scm in lapsus ad redempiionem nascitam illius gentis quam
omnium gentium dignar&ur. Atran migratione autem usq ad natiuita tẽ
xp̃i generationes xiii Id est iechonias salathuel. zorobabel. abiuth. eliachim.
ator sadoho achim. eliuth. eleata nathan iacob. ioseph: uir mariȩ. dequa

Expanded text:
aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Haec vero captivitas annis 76 fuisse dicitur. Reversi autem per Zorobabel, sicut diximus, nunc contra Deum murmurantes, nunc post idola corruentes, vel abominationes facientes, et quae gentes exercent imitantes, dum Dei prophetas contemnunt, gentibus tse Dominus patriarcharum prophetarumque vocebus repromissus, virginis Mariae utero per Spiritum sanctum inlapsus, ad redimptione nasci tam illius gentes quam omnium gentium dignaretur. A transmigratione ergo usque nativitatem Christi generationes 14, id est Iechonias, Salathiel, Zorobabil, Abiud, Eliachim, Azor, Sadoch, Achim, Eliuth, Eleazar, Mathan, Iacob, Ioseph, vir Marie, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
biliter ex ulabit: Ipse enim dñs in euangelio dicit. Siuos filius liberaueras
uereliberi eritis. Ipsc enin sibi in nobis templum in quo dign&ur habtas
constituit  In quo fides uaurum luceat inquo eloquium puetheationis
ut ar gentum resplendea. Ini quo omĩa uisibilis templi illius ornamer¬

Expanded text:
rit, horribiliter exsulabit. Ipse enim Dominus in Evangelio dicit: Si vos Filius liberaverit, rit, horribiliter exsulabit. Ipse enim Dominus in Evangelio dicit: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Ipse oro sibi in nobis templum, in quo dignetur habitare, constituat; in quo fides, ut aurum luceat; in quo eloquium praedicationis, ut argentum splendeat; in quo omnia visibilis templi illius orname