comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signorũ xii qualitatẽ quippe tres fuerant a fronte gẽinȩ. lichinis. Astrites ⁊ ceraunos ꝑtres¬
guere bicender̃e. Idõq uulcano c̃seratꝰ ÷: Cõparit᷑ uͦ geminis prt̃ purpureũ colorẽ qr dũsa¬
in signo ÷ geminorũ iuniomense purpurei de t̾ra flores erumpunt. Astrites. gema ÷
andida H abens intra se quasi quandã stellã deambulantẽ . Vnđ i nom̃ accep̃ ab astro Qui
lapis cõparat᷑ cancro ꝓpt̃ stellarũ eiꝰ altitudinẽ ⁊ claritatẽ. Ceraunos. lapis ÷ fuluus inue

Expanded text:
gorabat. Quippe tres fuerant a fronte gemmae lychnis, astrites et ceraunos, quaeguit incendium, ideoque Vulcano consecratnsit in Iunio mense, purpurei de terra flores erumpunt. ASTRITESQVE 22, 22 etc. Candida gemma est habens intra se quasi stellam deambulantem, unde et nomen accepit ab astro. Qui lapis comparatur Cancro propter stellarum eius altitudinem et claritatem; et CERAVNOS lapis est fulminis
Abbreviated transcription (Latin):
instar secretitroiani. Troiani reges in suodia demate iaspidẽ gemã ferre soles
aliarũ gentiũ hoc habuisse legunt᷑. Secretũ gͦ troianũ uocat ipsũ palladiũ ħ ÷ simulaos
palladis. Qđ ꝓmysterio habebant troiani. Erat enĩ paruulũ simulacrũ qđ ferebant᷑ a
uerũ palladiũ breue ut dictũ ÷ : ꝙ agnoscebat᷑ extoritate .i. t̃ribilitate lumin
imago palladis: sic̃ india demate regũ troianoꝵ insculpi solebat. At ex soluit sibi prudens¬

Expanded text:
INSTAR etc. Troiani reges in suo dyademate iaspidem gemmam ferre solebaliarum gentium hoc habuisse leguntur. Ergo secretum Troianum uocat illud Palladium, hoc est simulacrum Palladis, quod pro misterio habebant Troiani. Erat enim paruulum simulacrum quod ferebatur de em Palladium breue, ut dictum est, quod agnoscebatur <ex> toruitate, id est terribilitate luminum, erat imago Palladis, sicut in dyademate regum Troianorum insculpi solebat. 2, 115. AT CIN
Abbreviated transcription (Latin):
÷ incidit᷑ adamante ⁊ uult ꝑ racintũ ꝓfunditatẽ ⁊ uarietatẽ aeris ⁊ aquȩ intelligi. qͥl api
trbuit᷑ scorpioni ꝓpt̃ nebulosũ colorẽ. Dendrites lapis ÷ arboreus h ÷ sucinũ. Nã dendros gr̃¬
ressudant El rotropios lapis ÷ uiridis sanguineas hñs uenas miss in argenteã peluẽ a qua
plenã radios solis insangai neũ obscurũq ũ tit tolorẽ hunc siquis cũ herba eius dẽ nominis
miscurit ⁊ congrua carmin& dixerit aliorũ seuifib aufert. Optimꝰ inindia lrbia  iuo¬

Expanded text:
 uarietatem aeris et aque intelligi. Qui lapis tribuitur Scorpioni propter nebulosum colorem. DENDRITES, 22, 4 lapis arboreus, id est succinum; nam dendros res sudant. ELYOTROPIOS lapis est uiridis, sanguineas habens uenas. Missus in argen/D 72vb/ team peluim aqua plenam radios solis in sanguineum obscurumque mutat colorem. Hunc si quis cum herba eiusdem <nominis> miscuerit et congrua carmina dixerit, aliorum se uisibus aufert. Optimus in India Libiaqu
Abbreviated transcription (Latin):
signo carrentis. Posterior pars coronae. Ydatide ad amante ⁊ cristallo lapidib alligabat᷑¬
putes scaturriginẽ. ydatides fuluus lapis ÷ ⁊rotundus intra sehñs aliũ lapidẽ ciuius crepitꝰ
sonorꝰ ÷ quã ius timitũ illũ ñ in t̃nũ scopulũ s spritũ quendã sapientiores eẽdicant. Dat :
a quario ꝓpt̃ nimias pluuias. q̃ illo m̃se ut pote hiemali inundarẽ solent. Ad amans lapis ÷¬
Assimilat᷑ sagittario q eom̃ se qͦsol in sagittario ÷ aqͣ inglaciẽ exasperari incip̃. hos enĩ sub

Expanded text:
se. Posterior autem pars coronae hydatide, adamante et crystallo lapidibus alligabatontaneam scaturiginem. Et est fuluus lapis et rotundus intra se habens alium lapidem, cuius crepitus sonorus est, quamuis tinnitum illum non internum scopulum, set spiritum quemdam sapientiores esse dicunt; daturque Aquario propter nimias pluuias, que illo tempore utpote <hyemali> inundare solent, Februario assimulatur Sagittario, quod in eo mense, quo sol in Sagittario <est>, aqua in glaciem exasperari incipit. ALLIGAB
Abbreviated transcription (Latin):
Lãpas eleusina Fleusis cuitas ÷ greciȩ inqͣ regnaũ salmoni. Qui uolens arrogare sibi diui¬
nos honores fec̃ pontẽ aereũ suꝑ al feũ fluuiũ ꝑ quẽ currꝰ agitando uider& imitari tenitruax
isuꝑ quẽ cũq facẽ iecissc iubebat eũ occidere uolens imitari fulm̃. Ergolã padã eleusinã¬
ibidic̃ fuse ꝓpt̃ facẽ quã exsole siscip̃luna siuȩeciã facẽ dic̃ ibi fuisse. q luna p̃÷ seminib
q̃ int̃ ia ex rore ꝓueniunt qͥ de corpore lunȩ cadit. Ap̃ enĩ hanc ciuitatẽ pͥmũ ceres celeo regi
usũ serencdarũ frugũ ostendit. Et ideo ꝑlã badẽ eleusinã. fertilitatẽ uul tostendere frugũ. ciuiꝰ¬

Expanded text:
LAMPAS. Eleusis est ciuitas Grecie, in qua regnauit Salmoneus, qui uolens arrogare sibi diuinos honores fecit pontem ereum super Alfeum fluuium, per quem currus agitando uideretur imitari tonitrua et super quemcumque facem iecisset, eum iubebat occidi, uolens imitari fulmen. Ergo lampadem Eleusina suscipit; siue etiam facem dixit ibi fuisse quod luna preest seminibus, que in terra ex rore proueniunt, qui de corpore lune cadit. Apud autem hanc ciuitatem primum Ceres Celeo regi usum serendarum frugum ostendit, et ideo per lampadem Eleusinam fertilitatem uult ostendere frugum. DI
Abbreviated transcription (Latin):
ipotu lirin ÷ auarietate cocũ ꝙ diũsos sonos efficiat. Lirã primũ amercurio inuer
ie dicant hoc modo. Cũ regrediens nilus ins uos meatꝰ uaria int̃ris reliꝗs set anima¬
li relicta etiã testudõ ẽ quȩ cũ putre facta eẽt̃ ⁊ neriueiꝰ rema nsissent exten¬
a intracoriũ ꝑ cussa a mercurio sonitũ dedit: A cuiꝰ speciẽ mercurius lrrã fec̃ &
& arminis laudẽ : & iã int̃ sidera suarũ fabularũ cõm̃tis collo catã eẽfiefer̃. le¬

Expanded text:
id est, a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt hoc modo: cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia: relicta etiam testudo est, quae cum putrefacta esset, et nervi ejus remansissent extenti, intra corium percussa a Mercurio sonitum dedit, ad cujus speciem Mercurius lyram fecit, et  studii amorem, et carminis laudem, etiam inter sidera suarum fabularum commentis collocatam esse finxerunt. L
Abbreviated transcription (Latin):
insonis inuenit᷑ ad armoniã ꝑtinet Nenĩ in ea ũba aliꝗd significantia fsonitantũ sĩ¬
bimet ipsis aliq̃ ratione c̃iuncti quȩ runt᷑ Scdđã aut̃ quȩ ad numeros ꝑtin
nibn laliud reꝗrit. nisitantũ c̃uenien tẽ numerũ sonorũ nihil signisicantiũ dic
nihilaut aliꝗd significantiũ absq: ullo t̃mino Tertia uͦ quȩ uocatꝰ metrica ñ
solũ sonos certis tẽporib: t̃minatos inꝗrit : ẜetiã cogit ut aliquid significent &
cercũ numerũ t̃minũq: ñ excedat᷑ quorũ exẽplast᷑ uersꝰ ⁊ metrũ in quib: duob:
certꝰ t̃minꝰ numerꝰq: pedũ ponitꝰ uersui quidẽ in senario metrauͦ inoctonario
Sed notandũ ꝙ hȩ tres formȩ in humanis uocib: inueniri posst In armonia uͦ in hisuo¬
numero inuenit᷑ si aliq ꝓportione copulet᷑ aliqͣndo sonꝰ cũ sensu & numero ꝗ uer

Expanded text:
sonis invenitur, ad harmoniam pertinet; non enim in ea verba aliquid significantia, sed soni tantum sibimetipsis aliqua ratione conjuncti quaeruntur. Secunda autem, quae ad numeros pertinet, nihil aliud requirit, nisi tantum convenientem numerum sonorum nihil significantium, aut nihil aut aliquid significantium absque ullo termino. Tertia vero, quae vocatur metrica, non solum sonos certis temporibus terminatos inquirit, sed etiam cogit, ut aliquid significent, et certum numerum terminumque non excedant: quorum exempla sunt versus et metrum, in quibus duobus certus terminus numerusque pedum ponitur, versui quidem in senario, metro vero in octonario. Sed notandum, quod hae tres formae in humanis vocibus inveniri possunt, in harmonia vero in his vonumero, invenitur, si aliqua proportione copuletur, aliquando sonus cum se
Abbreviated transcription (Latin):
lip alipedes alatos pedes habentes. ꝙ ÷ signũ nimiae celeritatis. Virgł. instrati ostro alipedes
ipsius solis ꝙ̃ ex int̃ p̃tatione nominũ ipsoꝵ eqͦrũ melius colligit᷑. Nã eritreus int̃p̃tat᷑ rubens
acteos splendens Lampos lucens ł ardens philogeus t̃rã amars Mane enĩ sol rub&s ꝙ sõ nat
eritreus hora t̃tia splends: ꝙ significat acteos. Die media incentro lã posit᷑ imm̃sa luce corusat
ꝓ docas lampos. Sero iã decliuia t̃ rarũ occidendo petit ꝙ signific̃ philogeus. atq: idẽ apollo. hic

Expanded text:
ALIPEDES, id est alatos pedes habentes, quod est signum nimie celeritatis. Sol autem quatuor /D  ex interpretatione ipsorum nominum colligitur. Nam Erictreus dicitur rubens, Acteon splendens, Lampos lucens uel ardens, Philogeus amans terram. Mane enim sol rubet, quod sonat Erictreus; hora tertia splendet, quod signat Acteos; die media in centro immensa luce choruscat, quod docet Lampos; sero iam decliuia terrarum occidendo peti
Abbreviated transcription (Latin):
a suggerendo q rege ineo residente suggerit ei aliqđ minist̃ : Atq incipectu .iII. urnulas ad oꝑtis
uicisim. Quattuor urnulae sigñt .iuͦIͦI. tẽpora anni quoꝵ tẽpoꝵx qualitates ex pͥmunt᷑ ꝑ metalla
exgb ipsȩ urnule formate erant. Qđ aut̃ dic̃ adoꝑtas uicissim enudare alt̃nis inspectionib: sig̃¬
q qualitates tẽpoꝵ uicissim aperiunt᷑ ⁊ claudunt᷑ dũ enĩaperit᷑ calor Estatis claudit᷑ frigiditas he¬
& ec̃trariocũ denudit᷑ frigꝰ hemale cdlaudit᷑ feruor aestatis ħ ÷ ꝓdic̃ alt̃ns inspectionib Ñ un

Expanded text:
a suggerendo, quod rege in ea residente suggerit ei aliquis minister. ADOPERTAS 9, 1 clausasudis. Quatuor urne signant quatuor tempora anni, quorum qualitates exprimuntur per metalla, ex quibus formate erant. Quod autem dicit ADOPERTAS VICISSIM <ATQVE> ENVDARE ALTERNIS INSPECTIONIBVS  qualitates temporum uicissim aperiantur et claudantur. Cum enim aperitur calor estatis, clauditur frigiditas hyemis. Econtario cum denudatur frigus hyemale, clauditur feruor estatis; hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
quid uis agam inquit: iam nemo me
amplius requirit ncc̃itate ergo non uolũ¬
tate ait peccatum relinquis cũ peccan¬
di nulla adsit facultas De legato

Expanded text:
Quid vis agam?” inquit “Nemo me amplius requirit”. “Necessitate ergo, non voluntate” ait ille, “peccatum relinquis, cum peccandi nulla adsit facultas”“. 94.
Abbreviated transcription (Latin):
signa acclamacio populi patulo ore turrim
respicientes Lum histrio post solis tandez
occasum ut nichil actum uideretur uers
ad eos renib culum populũ ostentauit
Ita illusi omnes media et tedia confecti
in urbem noctu. redier̃t. Eodem modo
noster inquit ostentaciones tandem nobis¬
posteriora ostendendo satiffecit
Edulsi camerinenẜ dictum prudens
refertur. obsidebatur ciuitas bono¬
mensis a barnabone ex familia bi¬
cecomitum duce mediolani. Erat antẽ ad
iur bello et pace egregius. qui se infra me¬
nia continebat/ ob ciuitatis tutelam. leui
se mel. ꝑ excussores cõmisso prelio/ aquo lie¬
dulfus aberat: captus eques ad baruabo¬
nem ductus est. rogauit ille iuter cȩtera
dimissus rediit in cinitatẽ Tum Redulfus
sciscitans quid in castris hostiũ ageretur: ⁊
quȩ uerba barnabonis ad eum fuissent:
cũ intellexisset responsionem equitis egͤssũ
dulfus ait ideo urbem non egredi ne tu in¬

Expanded text:
signa populi acclamatio, patulo ore turrim signa populi acclamatio, patulo ore turrim aspicientes. Tum histrio, post solis tandem occasum, ne nihil actum videretur, versis ad eos renibus, culum populo ostentavit. Ita illusi omnes, inedia et taedio confecti, in urbem noctu redierunt. Eodem modo Noster” inquit “quiposteriore ostendendo satisfecit”. phi Camerinensis dictum prudens refertur. Obsidebatur civitas Bononiensis a Bernabove, ex familia Vicecomitum domini Mediolani. Erat autem ad vir bello et pace egregius, qui se intra moenia continebat ob civitatis tutelam. Levi semel per excursores commisso praelio a quo Redolphus aberat, captus eques ad Bernabovem ductus est. Interrogabat ille inter caetera dimissus rediit in civitatem. Tum Redolphus sciscitans quid in, castris hostium ageretur et quae verba Bernabovis ad eum fuissent, cum intellexisset responsionem equitis, egressum dolphus ait se ideo urbem non egredi, ne tu in
Abbreviated transcription (Latin):
Comparaçio Cardiualis de histrione
Regorius duodecimꝰ anteqmͣ ponti¬
fex crearetur, in conclani ⁊ postea
quoq plurima se facturs. pollicitꝰ.
est. pro scismate quod tũc in eccliã uigebat¬
tollendo. atq adeo aliquib dieb. in eo quod
proiniserat ꝑmansit. eciam pontificati
cessuꝵ si opus ẽet sponderet. postmodum
uero dulcedine ductus dignitatis iura¬
menta/ promissiones irritas oinnes fecit
nil seruans eoꝵ quȩ antea pollicebatur
hoc egre ferens Cardinalis Burdigalenẜ
uir grauis et consilii singularis metũ
de hisce rebus aliquando loquens hic
inquit nobis effecit quod histrio quidã
bononiensib se asserens uolaturũ Cin
reserari unchi fabulam rogarem Ftistrio
se uolaturũ. ex turri quadã. quȩ est uer¬
sus pontem. sancti Raphaelis miliarii
amplius extra urbem prȩdixit Congre¬
lis homines ludendo macerauit pende¬
bant auimo omnes suspensi ad aspectũ
turris uolatũ hominis expectantes
seq prorecturũ fingeret erat magna ad hec

Expanded text:
Cardinalis Burdegalensis de histrione Gregorius XII, antequam Pontifex crearetur, in Conclavi, et postea quoque, plurima se facturum pollicitus est pro schismate, quod tunc in Ecclesia vigebat, atque adeo aliquibus diebus in eo quod promiserat permansit, ut etiam pontificatui se cessurum, si opus esset, sponderet. Postmodum vero dulcedine ductus dignitatis, iuramenta et promissiones omnes irritas fecit, nihil servans eorum quae antea pollicebatur. Hoc aegre ferens cardinalis Burdegalensis, vir gravis et consilii singularis, mecum de hisce rebus aliquando loquens, “Hic” inquit “nobis effecit, quod histrio quidam Bononiensibus se asserens volaturum”. Cum reserari mihi fabulam rogarem, “Histriose volaturum ex turri quadam, quae est versus pontem S. Raphaelis miliarii amplius extra urbem, praedixit. Congrelis, homines ludendo maceravit. Pendebant omnes animi suspensi ad aspectum turris, volatum hominis exspectantes. eorsum proiecturum fingeret, erat magna ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
simplicem autoniam noume: que despon-¬
sata ꝑsenserat ex uicinis ingeus uiritelũ
mebunda nolȩbat herere uiro neq coitũ
ꝓati Sensit uir tandem quid timeret/ ado¬
lestentula: consolobaturq eam: ueꝵ esse
quod audierat ait: set duas se mentulas
habere/ paruam ac maiorem quãdani ne
te ergo offendam ait. utar hac nocte ꝑua
quȩ tibi minime nocebit postinodũ maiore:
si tibi uidebitur. Consenciens puella ob¬
sequta est uiro absq clamore et nocumẽto
aliquo post /mensem uero facta liberior
atq audiencior cum noctu suo uiro blan¬
diretur. mi nir inquit libet si maiore iau
illo socio utaris licet hifit uir cũ seii¬
asellus in ea re uideretur bonũ uxoris ap¬
petitum hoc postea narrantem audiui in

Expanded text:
simplicem, Antoniam nomine, quae desponsimplicem, Antoniam nomine, quae desponsata praesenserat ex vicinis ingens viri telummebunda nolebat haerere viro neque coitum pati. Sensit vir tandem quid timeret adolescentula consolatusque illam, verum esse quod audierat, ait, sed duas se mentulas habere, parvam, ac maiorem quamdam. “Ne te ergo offendam” ait “utar hac nocte parva, quae tibi minime nocebit; postea maiori, si tibi videbitur”. Consentiens puella obsecuta est viro absque clamore aut nocumento aliquo. Post mensem vero facta liberior atque audentior, cum noctu viro suo blandiretur: “Mi vir” inquit “si libet, maiore iam illo socio utaris licet”. Risit vir, cum semiasellus in ea re videretur, bonum uxoris appetitum: hoc postea narrantem audivi in
Abbreviated transcription (Latin):
digitoꝵ pediculi a femuis occidi consue.¬
uerunt De uro qui uxorem querebat
ficiscebatur lum quidã adiurans
cͣum deorsum secundũ aquȩ cursũ. illam
queri admoneret nequaquã Hoc modo
rosa fuit reliquoꝵ moribus contraria.
ut nunꝗͣ nisi contrario et aduerso flu-¬
mine eciam post mortem. ambulasset
De subrustico qui nobilis fieri petebat
Etebat a duce aurelianensi subrusti¬
cus moribus ⁊ uita nicultus quidã
qui ei sermebat: ut se nobile faceret:
ut fit apud gallos emptis possessionib
ex quib solis ruri uitam nobiliũ ducũt
Tum dux qui materiam. hominis calle¬
bat diurtem inquit facillime possem facere
nobilem uusqmͣ possem. De quodam qui¬
kelio qui priapeiã suppellectilẽ huĩt copio¬
Rat in opido nostro terre nostrȩ uit
nomine Guilielinus faber lignariꝰ
priapeia supellectile satis copiosa
diuulgauerat hoc nyor inter/ uicinas ea
mortua duxit aliam uxorem iuuenculam

Expanded text:
digitorum pediculi a feminis occidi consuedigitorum pediculi a feminis occidi consueverunt”. 60. De eo qui uxorem in fiscebatur. Tum quidam admiratus cum deorsum secundum aquae cursum illam quaeri admoneret, “Ne quaquam hoc modo rosa fuit, reliquorumque moribus contraria, ut nunquam nisi contrario et adverso flumine etiam post mortem ambulet”. 61. De rustico qui nobilem se fieri quaerebat Petebat a duce Aurelianensi subrusticis moribus et vita incultus quidam, qui ei serviebat, ut se nobilem faceret.  fit apud Gallos emptis possessionibus, ex quibus solis ruri vitam nobiles ducant. Tum dux, qui naturam hominis callebat: “Divitem” inquit “te facillime possem facere; nobilem nunquam possem”. 62. De Guilhelmo qui habebat priapeam suppellectilem formorat in oppido nostro Terrae Novae vir nomine Guilhelmus, faber lignarius, priapea suppellectile satis copiosus. Divulgaverat hoc uxor inter vicinas. Ea mortua, duxit aliam uxorem iuvenculam
Abbreviated transcription (Latin):
et obinegãbatue do refragabatur ꝑstans
ni eo. quod ceꝑat: ita ut suꝑior esse uellet
habita semel cũ uiro gram altercacione
maritũ pediculosum uocauit Ille ut uerbũ
uerberib contendebat pugius cȩdens ⁊
calcibus: quo magis cedebatur eo plus
illim pediculosum appellabat uir tamen
uerberando lassus ut/uxoris ꝑtinaciam
superaret/. ꝑ fumem in aquȩ puteũ eam
duuisit suffocaturam dicens nisi uerbis
huiusmodi abstineret mulier instancins
ꝑseuerabat eciam in aqua metũ usq con¬
stituta uerbũ istud continuaus lum uir-
ne amplius loqui posset: in puteuni deuier¬
sit temptans si eam mortis ꝑiculo a uer¬
borũ ꝑtinacia posset auertere At illa lo¬
quendi facultate adempta. eciam. dum
suffocaretur quod loqui nequibat digitiᷤᷤ
exprimebat. nam manib supra caput
erectis atq iuigulis uteuisq pollicis cõ¬
iunctis / saltem quoad potuit gestu pe-¬
diculoso uiro obiciebat unguib em̃ eoꝵ

Expanded text:
eius obiurgando refragabatur perstans eius obiurgando refragabatur perstans in eo quod coeperat, ita ut superior esse vellet. Habita semel cum viro gravi altercatione, maritum pediculosum vocavit. Ille, ut verbum verberibus contendebat, pugnis caedens ac calcibus. Quo magis caedebatur, eo plus illa pediculosum appellabat. Vir tandem verberando lassus, ut uxoris pertinaciam superaret per funem in aquae puteum demisit, suffocaturum se dicens, nisi verbis eiusmodi abstineret. Instantius perseverabat, etiatn in aqua mentum usque constituta, verbum illud continuans. Tum vir, ne amplius loqui posset, in puteum demersit, tentans si eam mortis periculo a verborum pertinacia posset avertere. At illa, loquendi facultate adempta, etiam dum suffocaretur quod loqui nequibat digitis exprimebat: nam manibus super caput erectis, atque ungulis utriusque pollicis coniunctis, saltem quod potuit gestu viro pediculos obiiciebat. Unguibus enim eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dantes nir doctissimus sapiens ac modestꝰ
et ignarus/ diniciis presto. Tum dantes
quando ego reꝑiam dnm inquit michi siim¬
lem ac meis moribus conformem sicut tu
tius ⁊ ip̃e me similitꝰ ditabit / grauis. sapi¬
eusq responcioꝰ. semꝑ enii domini eoꝵ
consnetudine qui sibi sunt siles delectãt᷑
De eisdem Dantis alia responsio
It quando inter semorem. aliquando
iumoremq canes pranderet: cui
ministri utriusq dedita opera. ante
peder dautis ad eũ lacessissent ossa occul.¬
te subiecissent: remota mensa/ uersi ouiues
in solum dautem mirabantur cur ante ip̃m
solũmodo ossa conspicerentꝰ Tura ille ut
rent: ego nero non sum cams
De nuiliere obstinata qui iurmu pe¬
diculosum appellauit
Elloquebantur aliquãdo de ꝑtinacia mulieiũ¬
quȩ ita quãdoq ꝑstant animo ĩdurato.
Qut, se mori malunt qm̃ discedere ex sen¬
tencia lum unus mulier quȩdam e nostris
inquit adiodũ uiro cõtraria suꝑ uerbis

Expanded text:
Dantes, vir doctissimus, sapiens ac modestusDantes, vir doctissimus, sapiens ac modestuset ignarus divitiis praesto?”. Tum Dantes: “Quando ego reperiam dominum” inquit “mei similem et meis moribus conformem, sicuti tu tuis, et ipse similiter me ditabit”. Gravis sapiensque responsio! Semper enim domini eorum consuetudine qui sibi sunt similes delectantur. 58. Eisudem poetae faceta responsio uic ipsi inter seniorem aliquando iunioremque Canes prandenti, cum ministri utriusque, dedita opera, ante pedes Dantis ad eum lacessendum ossa occulte subiecissent, remota mensa, versi omnes in solum Dantem, mirabantur cur ante ipsum solummodo ossa conspicerentur. Tum ille, urunt: ego autem non sum canis”. 59. De muliere obstinata quae virum pediculosum vocavit Colloquebantur aliquando de pertinacia mulierumquae ita quandoque perstant animo indurato, ut se mori malint quam cedere ex sententia. Tum unus: “Mulier quaedam e nostris” inquit “admodum viro contraria, semper verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ab uxore admonitus cum descendisset: illũ
quem tanto studio ac dolore asinũ quesie¬
Lter pierus noĩe ad modũ incultus
cum usq ad meridiem arasset: fessis¬
bobus ⁊ ip̃e fatigatus labore rediturus ĩ
opidum araturũ suꝑ asellũ. alligat deinda
asellum pręmissis bobus ascendit qui cũ
niinio onere granatus sub pondere defice¬
ret senfit tandem pierus asellum ire nõ
posse lum destendentibꝰ atq ad aratrum
sus ascendit inquiens nũc recte ambula-¬
re potes non enĩ tu sed ego aratrũ fero
De responsione Dantis poete eleganti
Antes aldigerius poeta noster/ flo/¬
rentinus aliquãdin sustentatus est
Uerone opibus. Canis ueteris prin¬
ceps de la scala admodũ liberalis. Erat
autem penes canem florentinus ignobilis
nidoctus imprudens/ nulli rei. preter qmͣ
ad iocum risumq. aptus cuius in epciȩ ne
dicam faceciȩ. Canem ꝑpulerunt ad se di¬
tandum. Cum illi ueluti belluam insulam

Expanded text:
ab uxore admonitus cum descendisset, illum, ab uxore admonitus cum descendisset, illum, quem tanto studio et dolore asinum quaesielter, Pierus nomine, admodum incultus, cum usque ad meridiem arasset, fessisbobus et ipse labore fatigatus, rediturus in oppidum, aratrum super asellum alligat, deinde asellum, praemissis bobus, ascendit. Qui cum nimio onere gravatus sub pondere deficeret, sentit tandem Pierus asellum ire non posse. Tum descendens atque aratrum llum ascendit, inquiens: “Nunc recte ambulare potes, non enim tu, sed ego aratrum fero”. 57. Responsio elegans Dantis, poetae Florentini Dantes Alligerius, poeta noster Florentinus, aliquamdiu sustentatus est Veronae opibus Canis veteris Principis de la Scala, admodum liberalis. Erat autem et alter penes Canem Florentinus, ignobilis, indoctus, imprudens, nulli rei praeterquam ad iocum risumque aptus, cuius ineptiae, ne dicam facetiae, Canem perpulerant ad se ditandum. Cum illum, veluti beluam insulsam,
Abbreviated transcription (Latin):
cantus. emisisset: astantem procul Redulfi
leiuter uulnerauit Capto illo cũ uarie de
pena inferenda sentencie dicerentur: ⁊ ut
quisq acerrime sentiret: ita se maxinie¬
principi gratificaturũ putaret Uius
censuit manũ esse illi amputandam/ ne
amplius arcu uteretur Redulsus libeꝵ
sentenciam: si id aute acceptũ nuillus con-¬
silium dedisset/: plena prudencie ⁊ hũaui¬
Ancinus uir rusticus opidanus meꝰ
bat᷑. Cum semel a mercato rediens fessus
e. uia ascendisset asmũ quedam prestançio¬
rem computatis in uia asinis qui preibãt
domũ appropinquãs/ eo quoq quo uehebat᷑
minime admimerato uisuz est ei uiũ deẽe
lurbatus igitur ac reliquis asiuis upori
quos restitueret cõmendatis. confestim eodẽ
die quo ferebatur ad mercatũ septẽ iilib
passuũ retrocedit: querensq a singulis
obuiis asinũ quẽpiam amissum reꝑissent
cum omnes negarent domũ merens ac
doleus iacturam asini rediit tandem ẽ

Expanded text:
cautius emisisset, astantem procul Redolphum cautius emisisset, astantem procul Redolphum leviter vulneravit. Capto illo, cum variae de poena inferenda sententiae dicerentur et, ut quisque acerrime sentiret, ita se maximePrincipi gratificaturum putaret, unus censuit manum illi esse amputandam, ne amplius arcu uteretur. Redolphus liberum sententiam, si id ante acceptum vulnus consilium dedisset. Plena prudentiae et humaniMancinus, vir rusticus oppidanus meubat. Cum ille semel a mercato rediens fessus e via ascendisset asinum quemdam praestantiorem, computatis in via asinis qui praeibant domo appropinquans, eoque quo vehebatur minime annumerato, visum est ei unum deesse. Turbatus igitur ac reliquis asinis uxori quos restitueret commendatis, confestim eodem asino quo ferebatur ad mercatum septem milibus passuum retrocedit quaerensque a singulis obviis an asinum quempiam amissum reperissent, cum omnes negarent, domum noctu maerens et dolens iacturam asini rediit. Tandem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Deui bello quod sflorentiu cũ Gregorio
decimo pontifice gesserunt diuersas
partes sequtus ñic uni nũc alteri
herebat: interrogatus a quodam cur adeo
muitans ita sepe se cõmutaret qm̃ inquit
in eodem latere diucius cur rere nõ possũ
De eodem Redulfo qui fflorencie pro
proditore depictus est¬
Dem florentinis postiodũ ueus pro-
proditore depictus fuit Cum uero
hand multo post sentiret mitti ad se ora
tores florentinos de pace acturos. qua die
ad se uenturi erant thalamũ ingressus
clansis fenestris igne accenso. erat enĩ
mensis augustiꝰ sese pelliceis uestibus co-¬
opertus in lectulo nusit uocatis deinde
oratoribus querentibq quo nam morbo
laboraretur/. frigore respondit quod tam¬
diu in eorũ muris eciam noctu ad aerem
discooꝑtus contraxisset. hoc dicto illorum
lusit picturam: quȩ postea ex pacto deleta
est de quodam qui kedulfinu in sagit¬
Ni nõnulli camarineuses extͣ urbem
excercicii gracia sagittando tempus
terebant cũ quispiam sagittam in¬

Expanded text:
dem bello, quod Florentini cum Gregorio decimo Pontifice gesserunt, diversas partes secutus, nunc uni, nunc alteri haerebat. Interrogatus a quodam cur adeo nutans ita saepe se commutaret, “Quoniam” inquit “in eodem latere diutius iacere non possum”. 53. De eodem quomodo a Florentinis pro proditore depictus est Florentinis postmodum proditioniproditor, depictus fuit. Cum vero haud multo post sentiret mitti oratores ad se Florentinos de pace acturos, qua die ad se venturi erant, thalamum ingressus, clausis fenestris, igne accenso erat autem mensis Augusti, sese pelliceis vestibus cooperiri in lecto iussit. Vocatis deinde oratoribus, quaerentibus quonam morbo laboraret, frigore, respondit, quod tamdiu in eorum muris etiam nocte ad aerem discoopertus stetisset. Hoc dicto illorum lusit picturam, quae postea ex pacto deleta est. 54. De quodam qui Redolphum sagitViri nonnulli Camerinenses extra urbem exercitii causa sagittando tempus terebant. Cum quispiam sagittam in
Abbreviated transcription (Latin):
tem quid agis mi uir me quidem occidis
tace mi uir inquit: hec optuma est ex me¬
dici sentẽcia ad te curandum inedela. nam
isto quidem pacto liberaris et restituit᷑ uali¬
tudo Neq enim fefellit opinio uam cũ qua¬
ter eam subagitasset postero die febris oĩs
abscessit: et medici decepcio cansam pre¬
accidisse contribuli suo intercenan¬
dum recitauit. adolestentulaui ait¬
nuptam notario

Expanded text:
tem, “Quid agis, mi vir? Me quidem occidis”. tem, “Quid agis, mi vir? Me quidem occidis”. “Tace” vir inquit “haec optima est, ex medici sententia, ad te curandum medela; nam isto quidem pacto liberaberis et restituetur valetudo”. Neque eum fefellit opinio, nam cum quater eam subagitasset, postero die omnis febris abscessit. Ita medici deceptio causam praeaccidisse contribulo suo inter iocandum recitavit. Ait adolescentulam nuptam notario
Abbreviated transcription (Latin):
tam maifestam negaret ac ab eo aliis rõnib
in medim ductis cus solutus esset debito:
potestas quoq creditorem. obuirgauit qui pe¬
teret rem solutam Ita cur sepius se ad uriusi
uerba uertisset uir ridiculus utraq pars est
connentum re indiscussa dimisit Hoc reatatũ
est inter socios : cum quidam nobis notus sepi¬
us in eadem re sentenciam mutaret
rem coitu indigere cognouit¬
Grotabat apud nos mulier quani¬
noui Iohanna nomine: accedens sti¬
tus et dodus medicus ut morbum
curaret/. urinam cuius seruande cura ado¬
lescenti filie ĩnupte demandata erat: nt
moris est/ postulauit hec autem oblita
suam pro egrȩ uriuam medico ostendit. sta¬
tim mulierem indigere coitu medicus con¬
firmauit Cum. id uiro nũciatũ extitisset.
curato opipare in cena stomacho cũ uxore
concubuit Illa cum hoc sibi ex debilitate
molestissimũ esset uignara eiũ consilii me¬
dici erat clamaretq sepius ob rei noiita¬

Expanded text:
tam manifestam negaret. At is aliis rationibus tam manifestam negaret. At is aliis rationibus in medium deductis cur solutus esset debito, potestas quoque creditorem obiurgavit, qui peteret rem solutam. Ita, cum saepius se ad utriusque verba vertisset vir ridiculus: “Utraque pars” conventum re indiscussa permisit. Hoc recitatum est inter socios, cum quidam nobis notus saepius in eadem re sententiam mutaret.rem coitu indigere Aegrotabat apud nos mulier, quanovi, Ioanna nomine. Accedens scitus et indoctus medicus, ut morbum curaret, urinam cuius servandae cura adolescenti filiae innuptae demandata erat, ut moris est postulavit. Haec autem oblita suam pro aegrae urina medico ostendit. Statim mulierem indigere coitu medicus affirmavit. Cum id viro nuntiatum extitisset, curato in coena opipare stomacho, cum uxore concubuit. Illa, cum hoc sibi ex debilitate molestissimum esset ignara enim consilii medici erat clamaretque saepius ob rei novita
Abbreviated transcription (Latin):
lectulo aselli clitellam conspexit: tũ cla¬
cur deternis haberet eger magnũ exces.
sum ab eo factiun: quo mirabatur illum
miime mortuũ esse asinũ quippe egro¬
tum comedisse asserebat existimans sel¬
lam decocti asini uelut os caruis itareli¬
quias uideri in stulticia sua dep̾hensus
homo ridiculus multos ad risũ excitait
pidum est bonomensiũ nomme me¬
dicina: eo missus est potestas. Int
aiunt/ rudis atq imprudens. ad quẽ
cũ duo litigantes de re pecumiaria accessis¬
sent: ac prior qui creditorem se esse dicebat
sibi pecuniam certis annis deberi dixisset :
uersus in debitorem. potestas: male quideni¬
te habes inquit cur non huic debitũ reddis:
cum negaret alter/ se quicqmͣ idebere cũ illi
satiffactũ. esset creditorem statim increpauͭ.
qui peteret quod non deberet Illo rursus cau¬
sam suam tuente. ac debiti rõnem afferente :
debitorem acrius increpauit potestas: qui ren

Expanded text:
lectulo aselli clitellam conspexit. Tum clalectulo aselli clitellam conspexit. Tum clacur deterius se haberet aeger: magnum excessum esse ab eo factum, quo mirabatur illum minime mortuum esse; asinum quippe aegrum comedisse asserebat, existimans sellam decocti asini, velut os carnis reliquias videri. In stultitia sua deprehensus homo ridiculus multos ad risum excitavitus Oppidum est Bononiense nomine Medicina. Eo missus est potestas ut aiunt homo rudis atque imprudens; ad quem cum duo litigantes de re pecuniaria accessissent, ac prior qui creditorem se dicebat sibi pecuniam certis ex causis deberi dixisset, versus in debitorem potestas, “Male habes” ait “cum non huic debitum reddis”. Cum negaret alter quicquam debere, cum iam illi satisfactum esset, creditorem statim increpavit, qui peteret quod non deberetur. Illo rursus causam suam tuente ac debiti rationem afferente, debitorem acrius iterum increpavit qui rem
Abbreviated transcription (Latin):
lum egroti ait circũspicio in primis diligẽ¬
ter si quid reliquiaꝵ aut fructus cuiuspiã
aut alterius rei in panimento. fit ueluti
si castanee aut ficus corticem uel mius testã
aut ponioꝵ frustra aut aliud quippian
uiderim: comector infirmũ. tale quid ex
hiis comedisse et sic egrorũ incontiuẽciã
in morbis gramoribus incuso: ut uidear
procul aculpa si deterius se habuerint
Naud multo post discipulus ⁊ ip̃e quoq
cura medendi suscepta. sepius hoc modo
egrotos culpabat asserens edendi formulã
se datam excessisse ut aliquid edisse pro¬
ut ex reliquiis comectura consequi poterat
promisit si normam suã seruaret. data ues¬
cio qua pocione abscessit postridie reuer¬
surus. cũ redisset: gramori morbo eger
afflictabatur. hic homo stultus ac rudis
cansam nesciens cũ huc atq illuc deflex¬
isset oculos: millasq euiscemodi reliqui¬
as indisset estuans animo tandem sub

Expanded text:
lum aegroti” ait “circumspicio in primis diligenlum aegroti” ait “circumspicio in primis diligenter si quid reliquiarum aut fructus cuiuspiam, aut alterius rei in pavimento supersit; veluti si castaneae, aut ficus corticem, vel nucis testam, aut nomorum frusta, aut aliud quippiam viderim, coniector infirmum tale quid ex his comedisse, et sic aegrotum incontinentia in morbis gravioribus incuso, ut videar procul a culpa, si res deterius se habuerint”. Haud multo post, discipulus et ipse quoque cura medendi suscepta saepius eodem malo aegros culpabat, asserens edendi formulam ab se datam excessisse, et aliquid edisse, prout ex reliquiis coniectura assequi poterat.promisisset si normam suam servaret, data nescio qua potione, abscessit, postridie reversurus. Cum rediisset, graviori morbo aeger afflictabatur. Hic homo stultus ac rudis causam nesciens, cum huc atque illuc deflexisset oculos nullasque eiusmodi reliquias vidisset, aestuans animo, tandem sub
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊bi adesse ad eum defendendũ rogarat
die ad tuenidaui causam. prescripto an
tem eo. clieus ficus et ꝑsica aduocato
miserat ad tribunal accessit aduersariis
multa contra illũ dicentib. semel clau¬
so ore tacuit: neq uerbũ ullũ qmins
lacessentib illis. nmnꝙͣ protulit admi¬
rantibus singulis cim liens quiduã
inquit ficusq que misisti: ita os meũ
congelauerũt ut nequeã uerbũ ꝓferre
Edicus indoctus s uersutus cum
infirmnos. adhibito discipulo uisita¬
ret: tangens ut moris est pulsũ
si quem gramoreu solito sensisset: culpami
in egrotũ conferebat asserens eun ficus
aut ponũ. aut quid aliud a se prohibitũ
comedisse. quod cum cȩpissime faterent᷑.
egris uir diuimus indebatur/: qui ita er¬
rores morbo laboranciũ aĩaduerteret Hec
ri disciplina ꝑciperet lum ille pro eius
in se obsernancia hoc archanũ in se reser¬
uatunum pollicitus cũ ꝑuemo ad cubicu¬

Expanded text:
sibi adesse ad eum defendendum rogarat, sibi adesse ad eum defendendum rogarat, die ad tuendam causam praescripto eo autem die cliens ficus et persica advocato miserat ad tribunal accessit. Adversariis multa contra illum dicentibus, semper clauso ore tacuit, neque verbum ullum, quamvis lacessentibus illis, unquam protulit. Admirantibus singulis, cum cliens quidnam inquit “et ficus quas misisti ita os meum congelarunt, ut nequeam verbum proferreMedicus indoctus, sed versutus, cum infirmos adhibito discipulo visitaret, tangens ut moris est pulsum, si quem graviorem solito sensisset, culpam in aegrotum conferebat, asserens eum ficus, aut pomum, aut quid aliud a se prohibitum comedisse. Quod cum saepissime faterentur aegri, vir divinus videbatur, qui ita errores morbo laborantium animadverteret. Hoc ri disciplina perciperet. Tum ille pro eius in se observantia hoc arcanum reseraturum pollicitus: “Cum pervenio in cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
reo homo ni terra herbida se esse senciẽs
illusionem omnes arbitrantur/ de alio
Dearat angelottus episcopus
anagnimis: cum hoc Cincius reci¬
tasset et alteram huic similem
fabellam dixit affuns inquit meus/ no¬
mine appellans cum urbis deserta peram/¬
bularet: obuiam ulierem quam estuna.¬
bat et quida speciosa forma ut uidebatus
cognouit lum illa ad eum terrendum.
i hominis turpissimi forma uersa et¬
quid egisti inquit: equideui te insulse
decepi. tum ille ut lubet intrepidus iuqͥt̾
et ego tibi culum maculaui
Uinauissimus ac facetissimus uir¬
autonius Luschus culpantibus
nobis ingratitudinem eoꝵ qui¬
ad fatigandos homines sinit prompti
ad promerendam remissi ⁊ uicentimuis
mens inquit qui aduocatus erat homini
ꝑdiniti sed anaro: cum multociens illi
in causis affuisset: neq quicqmͣ tulisset
premii tandem difficiliori in causa. qua

Expanded text:
reo. Homo in terra herbida se esse sentiens, reo. Homo in terra herbida se esse sentiens, illusionem fuisse omnes arbitrabantur. 107. Alia derat Angelottus, episcopus Anagninus, cum haec Cincius recitasset, et alteram huic similem fabellam dixit: “Affinis” inquit “meus” nomine eum appellans “cum noctu urbe deserta perambularet, obviam mulierem quam existimabat, et quidem speciosam forma, ut videbatur, cognovit. Tum illa, ad eum terrendum in hominis turpissimi formam versa: “Ecquid egisti?” inquit “Equidem te, insulse, decepi”. Tum ille: “Ut lubet” intrepidus inquit “et ego tibi culum maculavi”“. Humanissimus ac facetissimus virAntonius Luscus, culpantibus nobis ingratitudinem eorum, qui fatigandos homines sunt prompti, ad promerendum remissi: “Vincentius” inquit “meus, qui advocatus erat homini praediviti, sed avaro, cum multotiens illi in causis affuisset neque quicquam tulisset praemii, tandem difficiliori in causa qua
Abbreviated transcription (Latin):
It doctissimus ciuis romanus michi
sepius retulit rem haud contendendã
quani uiciuus suuis minime insul¬
sus homo sibi accidisse narrauit/. ea est
eiusmodi surrexerat aliquando aut lune
splendorem existimans circa diluculũ esse
cum mox esset intempesta: ut proficistere¬
tur/ ad uineam suã pro uti mos est romanis
uineas diligentꝰ colere. Egressa porta ostiensi
excitis enim custodibus ut ea aꝑiretur ro¬
ganit/ nuilierem conspexit se precedentem
existimaus uero aliquam esse quȩ deuoci¬
onis gracia sanctum paulum uifitaret. cũ
exarsisset in libidiuem: gradũ properauit
ut eam consequeretur. et quoniam sola esẜ̃:
id facilius assequi putabat/ Cum ad ecu pro¬
pinquasset ad semitam. e. recta uia diuer¬
tit hic homo celerius auibulanit ueritus
ne uilieris occasionem oblatam amit¬
teret. progressus paululũ in diuerticulũ
mulierem comprehendit. tacentem atq
ad terram. strauit cognouitq facto quo
illa subito euauuit relicto fetore sulphu¬

Expanded text:
ir doctissimus Cincius Romanus mihi aepius retulit rem haud contemnendam, quam vicinus suus, minime insulsus homo, sibi accidisse narrabat. Ea est huiusmodi. Surrexerat is aliquando ad lunae splendorem, existimans circa diluculum esse cum nox esset intempesta, ut proficisceretur ad vineam suam, prout est mos Romanis vineas diligenter colere. Egressus porta Ostiensi exitum enim a custodibus ut ea aperiretur rogarat, mulierem conspexit se praecedentem. Existimans vero aliquam esse quae devotionis gratia S. Paulum visitaret, cum exarsisset in libidine, gradum properavit ut eam consequeretur, et, quoniam sola esset, id facilius se assequi putabat. Cum ad eam appropinquasset, ad semitam e recta via divertit. Hic homo celerius ambulavit, veritus ne mulieris occasionem oblatam amitteret. Progressus paululum in diverticulum mulierem comprehendit tacentem, ad terram stravit cognovitque. Quo facto, illa subito evanuit, relicto foetore sulphu
Abbreviated transcription (Latin):
uenatorib nulpem querens: ⁊ ogauit au¬
tem rusticum nũquid fugientem uidisset¬
certam niam fugisse nuto uero ⁊ oculis la¬
tere sub paleis ĩnuebat Illi pocins ad u̾ba
qm̃ ad mitum respicientes abiere lum
missa nam uerbis uieis eusasti cũ dice¬
rem te abiisse. At illa que sibi tuuens
per riiam inter paleas rusticum contẽ¬
plaretur diligenter/ uerba tua bonainquit
fuerunt s actus satis mali dictum ĩ eos
qui unũ nerbis alind re agunt De ue
Otus michi florentinus rome emp¬
turus necessario equu/ pactus est
cum uenditore qui trignita aureos precium
equo postulabat se quindeciu daturu
in presenciarũ reliquorũ uero se debitorẽ
eus esse uelle. aunuit ueuditor postridie
cum residuũ peteret solucioneu reuisas
serua conuenta emptor inquit/: pepigi.¬

Expanded text:
venatoribus vulpem quaerens: rogitabant auvenatoribus vulpem quaerens: rogitabant autem rusticum numquid vulpem fugientem vidissetcertam viam diffugisse, nutu vero et oculis latere sub paleis innuebat. Illi, potius ad verba quam nutum respicientes, abierunt. Tum missa, nam meis verbis evasisti, cum dicerem te abiisse”. At illa, quae sibi timens per rimam inter paleas rusticum contemplabatur diligenter: “Verba tua” inquit “bona fuerunt, sed actus satis mali”. Dictum in eos qui unum verbis, aliud re agunt. 164. De otus mihi Florentinus Romae empturus necessario equum pactus est cum venditore, qui 25 aureos pretium carius equo postulabat, se 15 daturum in praesentia, reliquorum vero se debitorem eius esse velle. Annuit venditor. Postridie cum residuum peteret, solutionem recusans: “Serva conventa” emptor inquit: “Pepigi
Abbreviated transcription (Latin):
do milite essent/ nitenti: prosilit fatuus: ⁊
sessoris manibus uehement premens ut
quarte quoq partis beneficio uteretur per
sancta dei ennͣgelia hic erit papa inquit
putans se socium defrandasse. De ueneto
conducto nehebatur seruo pedibus
iter faciente. Inter eundeim heri
repto saxo equũ ulcisti cupiens casu in re¬
nes patroni proiecit Eredidit stultus eqũ
id egisse Cum sernus qui tardius ex uul¬
nere incedebat. incraparetur a dño: neq
cicius proficisti inquit ex equi talce qui
afflixit lum ille ne cures inquit. est ut¬
uideo ad modum calcetrosus nam et me
quoq modo calcem magnam in renes dedit
De nulpe a rustico in paleam abscõdita
Dtcum terebat rogans ut/ se a camb
tueretur ⁊ simul pollicita est mĩquiͣ se eiꝰ
pullos galliuasq esuram. animit rusti¬
cus condiciomi: et sumptis paleis furcula
nulpem texit Adest nins ⁊ item alter/ ex

Expanded text:
do milite intenti essent, prosiliit fatuus et culum do milite intenti essent, prosiliit fatuus et culum sessoris vehementer premens ut quartae quoque partis beneficio uteretur: “Per Sancta Dei Evangelia, hic erit papa” inquit putans se socium defraudasse. 162. De Veneto conducto vehebatur, servo pedibus iter faciente. Inter eundum, cum erepto saxo equum ulcisci cupiens casu in renes patroni proiecit. Credidit stultus equum id egisse; cum servus, qui tardius ex vulnere incedebat, increparetur a domino: “Nequeo citius proficisci” inquit “ex equi calce, qua me afflixit”. Tum ille: “Ne cures”, inquit “est video admodum calcitrosus: nam et mihi quoque modo calcem magnam in renes dedit”. 163. De vulpe a rustico in palea abscondita qticum terebat, rogans ut a canibus tueretur et simul pollicita est nunquam se eius pullos gallinaceos laesuram. Annuit rusticus conditioni, et sumptis paleis furcula vulpem texit. Advenit unus et item alter ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ddidit et alterius uereti hand impa¬
rem stulticiam qui cum equu astẽ¬
t disset rus iturus / calcaria in simi
ambulabat. ille calceueis armos sepius
percuciendo tu moneris: en niquit si sti
res quid ĩ sum habeam mutares passus
plurimũ risiimis. ait pharma cõpu¬
lam arcanformauenz uenecias neuisse cui¬
in uexillo pictus erat priapus pluribus
distinctus accessit quidam uenetus quid
illa distinctio significaret querens Ille ait¬
ꝑ iocum membrũ suũ esse eius nature ut
quam mulierem prima tantũ parte cognos¬
ceret mercatores faceret. secunda milites.
tercia duces. quarta pontifices. et precium
pro qualibet ꝑsonarum petebat Id credẽs
stultus comunicata re cũ uyore domũ ducit
hominem pacto precio: ut sibi militem film̃
faceret cum ad coitum cum uxore uentũ
esset. maritus suulans se abire: clanculũ
post lectum secessit Et cum illeͥ ingignẽ¬

Expanded text:
 sinu gestabat Addidit et alterius Veneti haud impa sinu gestabat Addidit et alterius Veneti haud imparem stultitiam, qui cum equum ascendisset rus iturus calcaria in sinu ambularet, ille calcaneis armos saepius percutiendo: “Tu non moveris?” inquit, “en, si scires quid in sinu habeam, mutares passum”plurimum risimus. Ait pharmacopolam circumforaneum Venetias venisse, cuin vexillo pictus erat priapus pluribus ligaculis distinctus. Accessit quidam Venetus, quid illa distinctio significaret quaerens. Ille per iocum ait membrum suum illius esse naturae ut cum mulierem prima tantum parte cognosceret, mercatores faceret; secunda milites; tertia duces; quarta pontifices: et pretium pro qualibet personarum petebat. Id credens stultus, communicata re cum uxore, domum vocavit hominem, facto pretio ut sibi filium militem faceret. Cum ad coitum cum uxore ventum esset, maritus simulans se abire clanculum post lectum secessit. Et cum illi gignen
Abbreviated transcription (Latin):
qui artem usurariam ex̾cent. ut cum panci
ad modumi ad me accedant: nichil faciam¬
faciam lucri. sed si cȩteris feminis dissua sũ
erat: cessabunt ipĩ et ꝑuement ad me
ominũ reliquorũ emolumenta hoc postea¬
michi religiosus ridens retulit De facecia
Annicius eques baronti pistoriensis¬
qui ueneciis equinariam ex̾cuerat
in conuinio secretariornm rẽtulit
fabulam admodum iocundam ueneciis
inquit insulsus fuit qui propter muriam
cum filios habere cuperet qui acceptam
iniuriam ulcisterentur: uꝑor autẽ steribis
opificem se optunũ proficisteretur: ut sibi
hoc munus npenderet filiĩ procreandi Ille
operam studiũq pollicitus mariti incẽ fim¬
gebatur/ Interim cum relicto ad serendũ
sans caput tace tace stulte inquit: uestis
bene quid te contra agatur/ domi siquidẽ
nũc stires: nedum non contẽneres minas
set tineres tibi fit nam michi crede fit
qui cito faciet indictam nostram. De quo

Expanded text:
qui artem usurariam exercent, ut, cum pauci qui artem usurariam exercent, ut, cum pauci admodum ad me accedant, nihil faciam lucri. Sed si caeteris foenus dissuasum erit, cessabunt ipsi et pervenient ad me omnium reliquorum emolumenta”. Hoc mihi postea religiosus ridens retulit. 159. Fabulnninus cocus Baronti Pistoriensisqui Venetiis coquinariam exercuerat, in convivio secretariorum retulit fabulam admodum iocundam. “Venetus” inquit “insulsus fuit qui per iniuriam vapulavit. Cum filios habere cuperet, qui acceptam iniuriam ulciscerentur, uxor autem esset steeandorum opificem se optimum profitebatur, ut sibi hoc munus impenderet procreandi. Ille operam studiumque pollicitus, mariti vice fungebatur. Interim, cum semel, relicto ad serendum sans caput “tace, stulte” inquit: “Nescis bene quid te contra agatur domi. Si quidem id scires, nedum contineres minas sed timeres tibi fit iam, mihi crede, fit qui faciet vindictam nostram”“. 160.
Abbreviated transcription (Latin):
ipciis prior sponsa affuit et cum ambo
pretoritorũ memoriam inuicem arridere
cepissent: uidens hoc noua uxor ⁊ aliquid
suspicans mali noctu roganit uirũ quid
sibi ille noluisset risus: tergiuersantẽ
obtundendo compulit ut fabulam refer¬
ret et simul illis stulticiam accusaret
lunc uxor contristetur inquit,/ illam deus
que tam fuit amens ut id notum feassẽt
matri quid. enim opus erat: ut matri cou
cubitum referret stulta: me quidem uostꝰ
famulus amplius cencies cognonit: nec
inuqmͣ ullum uerbru a me innotuit ma¬
tri. tacuit iur sciens sibi debitam m̾cedem
ne auctoritatis nirũ contumo seemo¬
ac uem de more ad populum habentẽ
hortabatur sepius ut acriter contra risura¬
rios detestareturq qmͣ maxinũ uiciũ prę¬
cipue in ea urbe igeret adeo instabat ut
unus tam continuo instantem pro eis rer
castigacione enm eis questun faceret: que¬
sunt quid sibi tar frequens solicitudo uel¬

Expanded text:
nuptiis prior sponsa affuit, et cum ambo nuptiis prior sponsa affuit, et cum ambo praeteritorum memoria invicem subridere coepissent, videns haec nova uxor et aliquid suspicans mali, noctu rogavit virum ecquid ille sibi voluisset risus. Tergiversantem detundendo compulit ut fabulam referret et simul illius stultitiam accusaret. Tum uxor: “Contristetur” inquit “illam Deus quae tam fuit amens ut id notum fecisset matri! Quid enim opus erat ut matri vestrum concubitum referret stulta? Me quidem noster famulus amplius centies cognovit, neque ullum unquam verbum a me innotuit matri”. Tacuit vir, sentiens sibi debitam mercedemae auctoritatis virum, continuos sermones de more ad populum habentem, hortabatur saepius ut acriter inveheretur contra usurarios detestareturque quam maxime vitium, quod praecipue in ea urbe vigeret; adeoque instabat, ut unus tam continuo instantem pro eius rei castigatione, cuius quaestum ipse faceret, quaesivit quid sibi tam frequens sollicitudo vel