comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pendi putemus. Enmuero cum leinter cognites aut eti¬
mi somel uisos his honoribus ditas quibui et amici possent
esse contenti. none omnibus sius prebare amicum tibi esse
qui bonus sit. cuicunq quid publior mandatum fuerit es¬
fici pinium spondetur et redeletur Sibi humilitatem et
tencbras suas imputet ÷ ucens uictus que non chtulit sepro¬
bandam quod conscientie tue sufficit honoratus est. qui
pictatus. Uelim tñ dicas unde cum tintis promissa per¬
seluas. quid cui promix̾ris scias. Necte uel tei p. cura
ul ip̃a illa beneficiorum tuorum turba confundat ut plu¬
cior tudior ue tempore quem modoue decipiis. Quis de¬
bitor uerccundus ita mutium addiem teddit ut tu qd
promittis apendis nec imponi neeligentibus arbiitus
uotidie in beneñtii tua querimus. et memetiam &ueni¬
mus et ne singulis insidictur eluuo cum alteto quisci
conferimus unum inuenite non possumus cuiis stem at¬

Expanded text:
pendi putemus; enimvero cum leviter cognitos, aut etipendi putemus; enimvero cum leviter cognitos, aut etiam semel visos iis honoribus simul ditas, quibus et amici possent esse contenti, nonne omnibus vis probare amicum tibi esse qui bonus sit? Cuicumque quid publici mandatum fuerit officii, praemium spondetur, et redditur. Sibi humilitatem et tenebras suas imputet jacens virtus, quae non obtulit se probandam. Quod conscientiae tuae sufficit, honoratus est qui probatus. XVIII. Velim tamen dicas unde, cum tantis promissa persolvas, quid cui promiseris scias, nec te vel reipublicae cura, vel ipsa illa tuorum beneficiorum turba confundat, ut parcior, tardiorve, tempore quem, modove decipias. Quis debitor verecundus ita mutuum ad diem reddit, ut tu, quod promittis, appendis? Nec imponi negligentibus arbitreris. Quotidie in beneficia tua quaerimus, et memoriam convenimus, et ne singulis insidietur oblivio, cum altero quisque conferimus. Unum invenire non possumus, cujus spem at
Abbreviated transcription (Latin):
ostentatrir uctust u. sed illa in numeris lrarum uulgata mo¬
mimentis uctet eremtla sirittoi fidem predicet et decin¬
tatum omnibus iocuis thaci uiuenii Liudet effitium. sin¬
thim ctiam si uidetur dicat ⁊ damona eniorum alter in
imici morte scuadem ebtulit alter ad dicmiiuadate mortis
ocurrit ut hec esse uera credimus. que mendacis uatum
inpliusus itata ciraenaꝵ fidem temperi ddebent. Num
prestare credendo plus tossumus. ꝗ̃ ut istes qui amiticie
lnde censentur niicorum fuisse. ꝗ ui diligentiores pu¬
temus. Sed cum instituente natua plus fere filici. q̃ nos¬
metipses diliganius omne uicit cremplum qui amicrs
his pretulit : ques sibi preferebit. Sed tuquidem ad exone¬
uindim debentũ uerctundiam que intuos cenfers. non ius
uideri prestare sed reddere. Eicramus tibi morem et bene¬
ficiorum sũmas tuorum pro tua uoluntate ducentes quic¬
cuud familiaribus tuis tribius non erpendi pocius ed re¬

Expanded text:
ostentatrix vetustas, et illa innumeris litterarum vulgata moostentatrix vetustas, et illa innumeris litterarum vulgata monumentis jactet exempla. Pirithoi fidem praedicet, et decantatum omnibus scenis Phocaei juvenis laudet officium; Pythiam etiam, si videtur, dicat et Damona, quorum alter in amici morte se vadem obtulit, alter ad diem vadatae mortis occurrit. Ut haec esse vera credamus, quae mendaciis vatum in plausus aptata cavearum, fidem tempori debent: num praestare credendo plus possumus, quam ut istos, qui amicitiae laude censentur amicorum fuisse, quam sui diligentiores putemus? Sed cum instituente natura plus fere filios, quam nosmetipsos diligamus, omne vicit exemplum, qui amicos his praetulit, quos sibi praeferebat. Sed tu quidem, ad exonerandam debentium verecundiam, quae in tuos confers, non vis videri praestare, sed reddere. Geramus tibi morem, et beneficiorum summas tuorum pro tua voluntate ducentes, quidquid familiaribus tuis tribuis non expendi potius, sed re
Abbreviated transcription (Latin):
te imperatori necesse est. Dux aliquis euchitur exigit disci¬
plina cistrerum prefectus attellitur imponendũm est po¬
uincus caput. Consul creatui habiturus est nomen an¬
nus Iti in sumit illie pulcherrimisq beneficus est alicuia
prestantis utilitae Ate noua benignitate is amitis honos
habitus est qui totus esset illorum quibus deferebatur.
nihiles ereo ad te redundaret nisi dandi uolubtas Ciu
tum esset domi filii gemine ille spes cculiq rei ꝑ. dilatis
corum magr̃atib amices consulatus ornauit. Si meher¬
cule uiz issẽ diuims felicitatis publice auctor parens
tuus inueret quid aluid expectasset afilio ꝗ ut nepoti¬
bus inteferietur P refiusti agͥ tu amicis quo plus nec pr̃i
prcstate pettusses. Obeneuolentie tue singulare coniliũ
uees tempore digintitem que incrementum ex mignitu
dine non habebĩt. fennti intui imiti antetilios tuos con¬
sules qui i non recerant plus esse q̃ consules. Eat nunc siu

Expanded text:
re imperatori necesse est. Dux aliquis evehitur: exigit discire imperatori necesse est. Dux aliquis evehitur: exigit disciplina castrorum. Praefectus attollitur: imponendum est provinciis caput. Consul creatur: habiturus est nomen annus. Ita in summis illis pulcherrimisque beneficiis est aliqua praestantis utilitas. A te nova benignitate is amicis honos habitus est qui totus esset illorum quibus deferebatur, nihilque ex eo ad te redundaret nisi dandi voluptas; cui cum essent domi filii, geminae illae spes oculique rei publicae, dilatis eorum magistratibus amicos consulatus ornavit. Si mehercule vir ille divinus, felicitatis publicae auctor, parens tuus viveret, quid aliud exspectasset a filio quam ut nepotibus anteferretur? Praebuisti igitur tu amicis quo plus nec patri praestare potuisses. O benivolentiae tuae singulare consilium! Auges tempore dignitatem, qudine non habebat. Renuntiantur amici ante filios tuos consules, quia non poterant plus esse, quam consules. XVII. Eat nunc sui
Abbreviated transcription (Latin):
siuerit eum tales uel acceptes habeas ud repcites ut et illi
meruerint teneri et isti debuerint cooptari Nec quis Impe¬
ratorum uisꝗ̃ putauit amiticie cultum in Regia laude po¬
nendum humile̾s hec uutus dubuimq añ uirtus ut¬
dicabatur nec palacus digna sed periculis hatebatur
Inde facilius inueneris. quĩ peccuniam ererario qm̃ qui
er inimo tidem promꝑserint. Optimus ille ditabat non
etiam diligbat prodesse nouerat amare nescibat. Tu ami¬
ticiam nomen ante pruiatum. non sclum intra auli uo¬
casti sed indutam purrua auro gem̃isq redimitam solio
recepisti s req non uerbis asseriusti principis mentem tan¬
to in suos benigniorem esse debere. ꝗto sit fortuna prestan¬
tior. Cum fide acfacultite paribus agas cefamiliaribus
tius imꝑ. tribuas quod pruatus cptaras. Qm̃ꝗ̃ oue caꝑe
uera potuerunt. quod pleriq te principe consecuti sunt
cc nunc de his honcribu loquor quos inquencumq cefer¬

Expanded text:
siverit, cum tales vel acceptos habeas vel repertos ut et illi siverit, cum tales vel acceptos habeas vel repertos ut et illi meruerint teneri et isti debuerint cooptari. Ecquis imperatorum umquam putavit amicitiae cultum in regia laude ponendum? Humilis haec virtus, dubiumque an virtus iudicabatur, nec palatiis digna sed pergulis habebatur. Inde facilius inveneris qui pecuniam ex aerario quam qui ex animo fidem prompserit. Optimos Optimus ille ditabat, non etiam diligebat; prodesse noverat, amare nesciebat. Tu Amicitiam, nomen ante privatum, non solum intra aulam vocasti, sed indutam purpura, auro gemmisque redimitam solio recepisti, reque non verbis adseruisti principis mentem tanto in suos benigniorem esse debere quanto sit fortuna praestantior, cum fide ac facultate paribus agas et familiaribus tuis imperator tribuas quod privatus optaras. Quamquam quae capere vota potuerunt quod plerique te principe consecuti sunt? Nec nunc de his honoribus loquor quos in quemcumque confer
Abbreviated transcription (Latin):
subiit quemo pruatim sui penitũtia. Sic est enim sic est
Ex isperat homines imperata correctio bandissime iulxtiu
exemplo. Sed cum hec. et adhunc modum octera mões horii¬
num et instituta formarint. tum nibil abdicandis uicis
adoptandisq uirtutibus impensius. sentio profuisse qm̃
qđ his te iuris semter dedisti quos affectare deberet pub¬
lica imitatio qui ꝗ faciles tibi fuissent seqruaces discipu¬
li tam ceteris erpetridi essent magistri. Ut dehis sileam qͥs
tibi primus ille nascentis imperii dies obtulit tantis iur¬
tutibus preditoi ut non pro eopia sumiti sed excopia in¬
derentur cptati. Quot tu postea qualese. legisti fui¬
bus prouniarum custediam quibi is milicatis rei sũma
quibus consiliorum tuortim archana cõmitteres Ergo
cum duplex fiierit iste dilectuis. unus ex iuditio. altei ex
fato incertum meliores uiros sapientia tua in fortuna que¬

Expanded text:
subiit quemque privatim sui poenitentia. Sic est enim, sic est: subiit quemque privatim sui poenitentia. Sic est enim, sic est: exasperat homines imperata correctio, blandissime iubetur exemplo. Sed cum haec et ad hunc modum cetera mores hominum et instituta formarint, tum nihil abdicandis vitiis adoptandisque virtutibus impensius sentio profuisse quam quod his te viris semper dedisti quos adfectare publica deberet imitatio, qui quam faciles tibi fuissent sequacesque discipuli, tam ceteris expetendi essent magistri. Vt de his sileam quos tibi primus ille nascentis imperii dies obtulit, tantis virtutibus praeditos ut non pro copia sumpti sed ex copia viderentur optati, quos tu postea qualesque legisti, quibus provinciarum custodiam, quibus militaris rei summam, quibus consiliorum tuorum arcana committeres! Ergo cum duplex fuerit iste dilectus, unus ex iudicio alter ex fato, incertum meliores viros sapientia tua an fortuna quae
Abbreviated transcription (Latin):
putatuint nisi luxuria uertiset annum nisi hibernie poculis
rose innatassent nisi estuam ingemmis cipatibus glaciem
falerna fregissent Horum gule angustus erat nr̃ orbis names
appositas dapes non sapore sed sum̃ꝑtu illis. demum cibus ac¬
quiescebant quos ertiemus oriens: uit positos. extta Roma¬
num colochus imperium aue famesa naufragus mara mi¬
sissent ques in uite quedammodo teluctantiq nature hori¬
num pericula rapussent. Ut taceam intami sepe dilectu serip¬
tos inprouincus autipos. ductasq subsignis uenatorum echoꝵ¬
tes militasse conuiuiis. Nonne cognoumus ciusdam retro
principis non prandia sepe sed fercula sestertium miles etti¬
maca pactimeniorum equestrium pretia trarisse. Iue imꝑ
cpule mensis comunibus puciores locoac temperum fruc¬
tibus instruuntur. Hine certatim in omnes luxurie pudor
paisi monie cultus incleuit et ciuescentibus leguni minis

Expanded text:
m se lautos putabant nisi luxuria vertisset annum, nisi hibernae poculis m se lautos putabant nisi luxuria vertisset annum, nisi hibernae poculis rosae innatassent, nisi aestivam in gemmis capacibus glaciem Falerna fregissent. Horum gulae angustus erat noster orbis; namque appositas dapes non sapore sed sumptu aestimantes, illis demum cibis adquiescebant, quos extremus Oriens aut positus extra Romanum Colchus imperium aut famosa naufragiis maria misissent, quos invitae quodammodo reluctantique Naturae hominum pericla rapuissent. Vt taceam infami saepe dilectu scriptos in provinciis aucipes ductasque sub signis venatorum cohortes militasse conviviis, nonne cognovimus cuiusdam retro principis non prandia saepe sed fercula sestertium milies aestimata patrimoniorum equestrium pretia traxisse? Tuae, imperator, epulae mensis communibus parciores locorum ac temporum fructibus instruuntur. Hinc certatim in omnes luxuriae pudor, parsimoniae cultus inolevit, et quiescentibus legum minis
Abbreviated transcription (Latin):
lam luxus infecerat ut adulta consuctudo lasciuuie.
haud quaqͣ facile uideretur ebtemperitura meditine Ne
qius se pati inuiriam putaret ate uoliusti incipere censurã
et impendia palatina minuendo. Nec solum habundan¬
tem reitiendo sumptum sed uir necessiuum usur pando
dimensum quod natura difficillimum est emendasti uo¬
lentei. An quis ferret moleste ad printipes semet modicum
coherceri aut subti actum sibi doleret puuata lururia cum
uderet imperatorem reium petentem terrarum hominum
p. dñm paree contenteq uiuentem modia et entrensi cibo
icuinia longa selitem. Ad hoc aulam omnem spaita¬
nis gynnasus duuorem laboris pacientie srugalitatie exem¬
plis abundantem. Neminem unum inuemiri qui aude¬
tec adrenum regim flagitare remotorum litorum piscen
Peregrim acris uducrem alien temporis florent. Nmi de¬
licat̾i illi ac fluentes et quales tulit sere rp parum s liutos

Expanded text:
dam luxus infecerat ut adulta consuetudo lasciviae dam luxus infecerat ut adulta consuetudo lasciviae haudquaquam facile videretur obtemperatura medicinae, ne quis se pati iniuriam putaret, a te voluisti incipere censuram, et impendia palatina minuendo, nec solum abundantem reiciendo sumptum sed vix necessarium usurpando dimensum, quod natura difficillimum est, emendasti volentes. An quis ferret moleste ad principis semet modum coerceri? Aut subtractum sibi doleret privata luxuria, cum videret imperatorem rerum potentem, terrarum hominumque dominum, parce contenteque viventem, modico et castrensi cibo ieiunia longa solantem; ad hoc aulam omnem Spartanis gymnasiis duriorem, laboris patientiae frugalitatis exemplis abundantem; neminem unum inveniri qui auderet ad penum regiam flagitare remotorum litorum piscem, peregrini aeris volucrem, alieni temporis florem? Nam delicati illi ac fluentes, et quales tulit saepe res publica, paru
Abbreviated transcription (Latin):
litui indemnatos nec andi cupitas priuata rapiend libido Ron¬
esti fed indi iue atq impunitatem tequiunt. Quid tua in¬
tereuit te peintipem fieri qui futirus exas in imperatore priua¬
fui nii terte inte hodie aut puditicie remissior cultus aut mi¬
nor sangiunis humani metus aut aliene rei maior est appe¬
ticus. Idẽ es qui fuiti et tantum tibi perte licet qñtum per
leges licebit lus sumum facultate et copia cõmodindi nõ
securitate peoxindi experiris. Unum tibi prestitie princi¬
patus utecrtum halximus omnes ctum ubiner atoribus
alus uixisse te legibus tiui. Nam qui nihil facit libentei cũ
potest nunq̃ uoluit. Quin tibi primum te imperio pstitis¬
ti non contentus ipẽ ultra uicia recessisse alienis iucus cor¬
tigendis curam adietisti idq moderate ut suidere potius
nesta q̃ cogere uudereris. Et quia uel longo orientis usu
uel multorum retro prntipum remissionẽ tantus quos¬

Expanded text:
litas indemnatos necandi, cupiditas privata rapiendi, libido honlitas indemnatos necandi, cupiditas privata rapiendi, libido honesta foedandi ius atque impunitatem requirunt. Quid tua intererat te principem fieri, qui futurus eras in imperatore privatus? — nisi forte in te hodie aut pudicitiae remissior cultus aut minor sanguinis human metus aut alienae rei maior est appetitus. Idem es qui fuisti, et tantum tibi per te licet quantum per leges licebat. Ius summum facultate et copia commodandi, non securitate peccandi experiris. Vnum tibi praestitit principatus, ut certum habeamus omnes etiam sub imperatoribus aliis vixisse te legibus tuis; nam qui nihil facit licenter cum potest, numquam voluit. Quin ubi primum te imperio praestitisti, non contentus ipse ultra vitia recessisse, aliorum vitiis corrigendis curam adiecisti, idque moderate, ut suadere potius honesta quam cogere videreris. Et quia vel longo Orientis usu vel multorum retro principum remissione tantus quos
Abbreviated transcription (Latin):
finitas regia imposuere reip̃. Ie nec arabitus mec eecasio noc
propinquitas principem oreauerunt. Ham et erai afamilia
Imperatoris alienus et ad sciscibaus tercius et cogebaus inui¬
tus Iniuitus inqm. Iudite hoc publici paticide quidlita ce¬
de dñorum sceptra cepistii et periculo nõ minore. Nicelere
imperium uita paciscentis smgiunis pretis regiũ nom̃e
emistis. Rcpuliam patitur printipatus et unus est imbitias
sandilati ne deleretui. Credet ne hox clini uentura posteri¬
tai ei prestabit tam graciosam fidem ut nr̃o demũ seculo anniut
factum quad tantis infra supraq temporibus nec inuenerit emu¬
lum nec habuerit eremplum. Sd qui uite tuc sectim rationes¬
qi cogneuerit tidei incunctanter accedet: nec abniusse dubi¬
tabit imperiũ sic imperaturũ Illi enim illi auide regna de¬
siderent quas soluta legibus uita delectat: quorum crude¬

Expanded text:
finitas regia imposuere rei publicae; te nec ambitus nec occasio nec finitas regia imposuere rei publicae; te nec ambitus nec occasio nec propinquitas principem creaverunt: nam et eras a familia imperatoris alienus et adsciscebaris tertius et cogebaris invitus. Invitus, inquam; audite hoc, publici parricidae, qui oblita caede dominorum sceptra cepistis et periculo non minore quam scelere imperium vita paciscentes sanguinis pretio regni nomen emistis: repulsam patitur principatus, et unus est ambitus candidati ne declaretur. Credetne hoc olim ventura posteritas, et praestabit nobis tam gratiosam fidem ut nostro demum saeculo adnuat factum, quod tantis infra supraque temporibus nec invenerit aemulum nec habuerit exemplum? Sed qui vitae tuae sectam rationesque cognoverit, fidei incunctanter accedet, nec abnuisse dubitabit imperium sic imperaturum. Illi enim, illi avide regna desiderent, quos soluta legibus vita delectat, quorum crude
Abbreviated transcription (Latin):
srecto extidium galliatum printipum sẽnior intanta bel¬
la non sufficit. Ater et si futuius sit aliom fortissimuo
adhue tñ paruus est. su dubitas ertitere cellapsam. et ui
nibil differas sero reparandim. Hanc mihi graciam rudisi
e te ctiam felir desideraiu Quod enim Neuia tranquis¬
lus lamor geneus humani Titus pietati memorabilis An¬
toniłis teneret pum menibus augustus ornaret lagibus
Adri mus imbueret Fiibus seuanus augeret paum
mihi iudebar beita gus non eram tua. Quud tumibi face¬
res si uitis tui esses. Orat cece te dñs meui. Oritecce ie cm
aclhuc tuus et qui posset cogere mauult impttrare imper¬
um qd ib imperatore defcitũ tam tibi nolle iai non licet
qm̃ uelle non licuit. Solus igitur. Auguste Solus inqm̃ om¬
nium qui adhuc imperauerunt ut princeps esses prestitisti
lios empti legienum suffcagia. Alios uacans aula Aliesꝰ at¬

Expanded text:
specto excidium Galliarum. Principum senior in tanta belspecto excidium Galliarum. Principum senior in tanta bella non sufficit; alter, etsi futurus sit aliquando fortissimus, adhuc tamen parvus est. Tu dubitas excipere conlapsam et, ut nihil differas, sero reparandam? Hanc mihi gratiam refers quod te etiam felix desideravi? quod cum me Nerva tranquillus, amor generis humani Titus, pietate memorabilis Antoninus teneret, cum moribus Augustus ornaret, legibus Hadrianus imbueret, finibus Traianus augeret, parum mihi videbar beata quia non eram tua? Quid tu mihi faceres si iuris tui esses? Orat ecce te dominus meus, orat ecce te dominus adhuc tuus, et qui posset cogere mavult impetrare. Imperium, quod ab imperatore defertur, tam tibi nolle iam non licet quam velle non licuit». Solus igitur, Auguste, solus inquam omnium qui adhuc imperaverunt ut princeps esses praestitisti. Alios empta legionum suffragia, alios vacans aula, alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
re deberes nihil tñ faciebas ut imperares. Argumento
est dies ille communis boni auctor. quo tu cum ad
suscitiendam rꝑ. uocabaris. oblatum imperium de pre¬
catus es nete das spetiem tantumq ut cogi uidereris Sed
chiupe et dui et uelud impetraturus egisti quippe ab e¬
rat causa fingendi. Non enim te princeps solus et domi
et tamqm̃ temptaret anibibat sed publice et in comitio
et ut aliud iam facere non posset prorsue ut nisi impe¬
In summa tua cunctatione formidinem a media spo zelat¬
sa tali aliqua te profecto. sed qua selui audires uoce co¬
uenit. P arum neme .T hxodesi hactenus distulere fata
ut tu iniuter temptes moras augere fatorum. Anresei
pem tuam permomenta consumĩ Nescis me tibi tiuiq ade¬
trescere quidquid atterit gotlus quitquid rapit. Ehai¬
mis quicquidi aiufeit halmus idolim desiderabit: Arda¬
luis. Perdidi infortunata .sannonias lugeo fimus Illiri

Expanded text:
re deberes, nihil tamen faciebas ut imperares. Argumento re deberes, nihil tamen faciebas ut imperares. Argumento est dies ille communis boni auctor quo tu, cum ad suscipiendam rem publicam vocabaris, oblatum imperium deprecatus es, nec id ad speciem tantumque ut cogi videreris, sed obnixe et diu et velut impetraturus egisti. Quippe aberat causa fingendi: non enim te princeps solus et domi et tamquam temptaret ambibat, sed publice et in comitio et ut aliud iam facere non posset, prorsus ut nisi impein summam tua cunctatione formidinem a media spe relapsa tali aliqua te profecto, sed quam solus audires, voce convenit: «Parumne me, Theodosi, hactenus distulere Fata ut tu insuper temptes moras augere Fatorum? An nescis rem tuam per momenta consumi? Nescis me tibi tuisque decrescere? Quidquid atterit Gothus, quidquid rapit Chunus, quidquid aufert Alanus, id olim desiderabit Arcadius. Perdidi infortunata Pannonias, lugeo funus Illyrici,
Abbreviated transcription (Latin):
rotat. Ut maria estibus inquinata sunt ut stare sd nescit
ita tu imꝑ. continuitis negotus et inse quoclam orbe re¬
deuntibus semper epercitus es. Uir tecta hispana successe¬
ras iam sarmaticis tabernatulis tegebaus. Uix emerita
arma suspenderas iam hesti armatus instabas. Uix hy¬
herum tuum uideras iam histro pretendebas. Nerum
quidem cum in altiorem preuectus gradum iubere tan¬
tum et diuuidere tum negotus ocium et pnta gloria ue¬
lut reposito frui posses hanore operam remisisti quin om¬
nium castrensium munerum numeros primus aut cũ
primis chires. Stare pro signis ercubias sorte agere ual¬
lum feriue locum bello ante̾ capere speculatum ẽgredi ca¬
stra metari in p̃lium primus ue prelio paxlie postremus
ercedere dur esse consilio miles exemplo ut iam tum
pesset intelligi alios imperatori pugnare te tibi Illud
tñ preccteris mirum. qđ cum omnĩa faceres uti impera¬

Expanded text:
rotat, ut maria aestibus inquieta sunt, ut stare sol nescit, rotat, ut maria aestibus inquieta sunt, ut stare sol nescit, ita tu, imperator, continuatis negotiis et in se quodam orbe redeuntibus semper exercitus es. Vix tecta Hispana successeras: iam Sarmaticis tabernaculis tegebaris. Vix emerita arma suspenderas: iam hosti armatus instabas. Vix Hiberum tuum videras: iam Histro praetendebas. Ne tum quidem, cum in altiorem provectus gradum iubere tantum et dividere cum negotiis otium et parta gloria velut reposito frui posses, honori operam remisisti, quin omnium castrensium munerum numeros primus aut cum primis obires — stare pro signis, excubias sorte agere, vallum ferre, locum bello antecapere, speculatum egredi, castra metari, in proelium primus ire, proelio postremus excedere, dux esse consilio miles exemplo, — ut iam tum posset intellegi alios imperatori pugnare te tibi. Illud tamen prae ceteris mirum quod, cum omnia faceres uti impera
Abbreviated transcription (Latin):
runcanu sic nominã reuerenda fabricii cum indutie bel¬
la suspenderant inter aratra uiuebant. et ne iurtus quie¬
te languesceret depositis in gremio caritolini Iouis laureis
tuunphales uii rusticabantur inde est qđ accerimus cla¬
tos serentibus fastes. et missas eum curilibus sius per
rura palmatas. qđ agricolas consulares pastoresq trabcate
et dictatores inter armenta uestitos. Sed illo quidem angus¬
tares familiaris ad dice̾bat labore ut quibus ipĩe suburbũ
orti precepsq iam culum et iugcra aitata pomctio uomere es¬
sent aut ligone uersanda nẽc inuiia opus reuerteretur
ad dominos cum deerant quibus iuberent. Detrahit lau¬
dem pacientię inopia Maioris exempli est lator sine neces¬
sicate. Gaudent prefecto duuni ꝑꝑetuo motu et uigi a¬
gitatiene se uegerat eternitas et quidquid hominẽs uo¬
tamus laborẽ tr̃a natura est. Ut indefessa uertigo celum

Expanded text:
runcanii, sic nomina reverenda Fabricii, cum indutiae belruncanii, sic nomina reverenda Fabricii, cum indutiae bella suspenderant, inter aratra vivebant, et ne virtus quiete languesceret, depositis in gremio Capitolini Iovis laureis triumphales viri rusticabantur. Inde est quod accepimus datos serentibus fasces et missas cum curulibus sellis per rura palmatas, quod agricolas consulares pastoresque trabeatos et dictatores inter armenta vestitos. Sed illos quidem angusta res familiaris addicebat labori, ut quibus ipsis suburbani horti praecepsque Ianiculum et iugera artata pomerio vomere essent aut ligone versanda, nec iniuria opus reverteretur ad dominos, cum deerant quibus iuberent. Detrahit laudem patientiae inopia; maioris exempli est labor sine necessitate. Gaudent profecto perpetuo divina motu, et iugi agitatione se vegetat aeternitas, et quidquid homines vocamus laborem vestra natura est. Vt indefessa vertigo caelum
Abbreviated transcription (Latin):
cum tuum illum astatione castrensi ad quietem recep¬
tum. En imuero illa futurum principem comens id cu¬
co paulisper uoliut esse priuatum ut quia iam ad plenũ
bellicis artitus abundabas usus cuulis erperiens subocii
tempore reddereris. Quod ego tuum ocium aliorum
negocus anteuerto. Non enim te amena littora nec dis¬
posti ad temporum uices habuere secessus. Sed siue tu a¬
gris siue opibus tp̃c dabas. rem et famam pariter auge¬
has et in iubibus quidem omnium etatum ordinumq
homines his aut illis benefitus apprehendebas amicorum
comodai absentium negocia assiduitate consilio re iuuabas
am si placiusset opida rure mutare. ut tu uite oblitus
uibane ereq̃baus agricolam. Audio etiam imp. et credo
sepe aliqua te laborum tibupi in iuinxisse et ne contrahe¬
res torporis ueternum cuius cemodi semper opere insidi¬
antis ocu tersisse rubiginem.Sic agrestes ciuii sie ueterei co¬

Expanded text:
cum tuum illum a statione castrensi ad quietem recepcum tuum illum a statione castrensi ad quietem receptum? Enimvero illa futurum principem comens idcirco paulisper voluit esse privatum, ut quia iam ad plenum bellicis artibus abundabas, usus civilis experiens sub otii tempore reddereris. Quod ego tuum otium aliorum negotiis anteverto; non enim te amoena litora nec dispositi ad temporum vices habuere secessus, sed sive tu agris sive oppidis tempus dabas, rem et famam pariter augebas. Et in urbibus quidem omnium aetatum ordinumque homines his aut illis beneficiis adprehendebas, amicorum commoda, absentium negotia adsiduitate consilio re iuvabas. Iam si placuisset oppida rure mutare, ut tu vitae oblitus urbanae exsequebaris agricolam! Audio etiam, imperator, et credo, saepe aliqua te laborum tibi ipsi iniunxisse et, ne contraheres torporis veternum, cuiuscemodi semper opere insidiantis otii tersisse rubiginem. Sic agrestes Curii, sic veteres Co
Abbreviated transcription (Latin):
niam que ciumaturus egisti sumatim tuum illud attĩ¬
gam cum patte diuino cistrense collegium actas sub pel¬
libus hicmes estates inter belli sudatas dies noctesq prelian¬
do aut iugilando consumptas graiussimas pugnas terra ma¬
riqs pugnatas. non tam paciens affricinus prĩma rudim̃ta
milicie iub paulo patre tolerauit Nec pari indole hmi¬
bal puer tentoria hispana successit. Nec futurnum ste cer¬
tiore uitutum philippia castra. Alexander non dum
magnus impleuit. Quos et si plurima luide dotauerit am¬
plificatrix ueri uetustas nihil tñ blandita plus prestitit
ꝗͣ ut cos inhus annis secutos regum aut ducum castra
uulgaret. In quibus tu ita fortiter multa gessisti ut ca
non tm̃ Mlexander aut affricanus. aut hinibal uderedũ
discerent. Sed parentes atq institutores eorũ optassent fa¬
cere dum decerent. Qm̃ tecta sunt semper consilia for¬
tune. Quis queso tum publicis rebus putasset inimi¬

Expanded text:
nio quae aevi maturus egisti, summatim tuum illud attinnio quae aevi maturus egisti, summatim tuum illud attingam cum patre divino castrense collegium, actas sub pellibus hiemes, aestates inter bella sudatas, dies noctesque proeliando aut vigilando consumptas, gravissimas pugnas terra marique pugnatas. Non tam patiens Africanus prima rudimenta militiae sub Paulo patre toleravit, nec pari indole Hannibal puer tentoria Hispana successit, nec futurarum spe certiore virtutum Philippea castra Alexander nondum Magnus implevit. Quos etsi plurima laude dotaverit amplificatrix veri vetustas, nihil tamen blandita plus praestitit quam ut eos in his annis secutos regum aut ducum castra vulgaret, in quibus tu ita fortiter multa gessisti, ut ea non tantum Alexander aut Africanus aut Hannibal videre dum discerent, sed parentes atque institutores eorum optassent facere dum docerent. Quam tecta sunt semper consilia Fortunae! Quis quaeso tum publicis rebus non putasset inimi
Abbreviated transcription (Latin):
et ceteris que innumera congruchant anni quoq suũ
uinxere suffragium qui soli in homine perfecti hono du¬
num potiuntũr etatum uirtute uiuenum et mituritite
seniorum. Prius fortasse impeuum inire debuetis ut di¬
utius imperares. sed sine erempli periculo prouidebitur
nequid amiseris uita longiore pensandum quod exprcteri¬
to perdiclisti pirum inter est qñ teperit quod terminum
non habebit. Hactenus inte predicata sint Imꝑ. doni fito¬
rum. Nunc ad ea proferamus gradum que tibi debes. Ne¬
es enim tua illi preterita bellice rei gloria. quam per tot la¬
borum erpimenta quesisti adscribenda fortune est. cui
box nemine etiam succenseri potest. quod quem sceꝑtro et
solio destiniuerat nunꝗͣ indulgenter habuit Sd ut seueri
patres his ques plus diligunt filus tristiotes sunt: it⁊ il¬
late pluumis bellis et difficillimis rei p. temporibus eter¬
cuit dum aptat imperio. Et prius quidem qm̃ ad illi ue¬

Expanded text:
et ceteris quae innumera congruebant anni quoque suum et ceteris quae innumera congruebant anni quoque suum iunxere suffragium, qui soli in homine perfecti bono duarum potiuntur aetatum, virtute iuvenum et maturitate seniorum. Prius fortasse imperium inire debueras, ut diutius imperares; sed sine exempli periculo providebitur ne quid amiseris: vita longiore pensandum, quod ex praeterito perdidisti. Parum interest quando coeperit quod terminum non habebit. Hactenus in te praedicata sint, imperator, dona Fatorum; nunc ad ea proferamus gradum quae tibi debes. Neque enim tua illa praeterita bellicae rei gloria, quam per tot laborum experimenta quaesisti, adscribenda Fortunae est; cui hoc nomine etiam succenseri potest, quod quem sceptro et solio destinaverat numquam indulgenter habuit, sed ut severi patres his quos plus diligunt filiis tristiores sunt, ita illa te plurimis bellis et difficillimis rei publicae temporibus exercuit, dum aptat imperio. Et prius quidem quam ad illa ve
Abbreviated transcription (Latin):
presticit ut oporteret te printipem fieri hec ut decẽret. Inucio
quioq̾ putainus in impeui tui declataciene pretentum cu
ducta esse racionem iporum etiam iudeimus annorun
Cuius quidem rer ita fuit tura maioribus ut non solum u
implissimis magistratibus adipiscendis sed in preturis
quoq aut edilitatibus capescendii etas spectati sit ꝑetitoꝵ
nec quisꝗ̃ tantum ulucrit nobilitate uel gratia uel peccu¬
bus &xcurarit. Nec iniutĩa id quidem nim et qui uentu¬
ri sunt inuirtutis adoptionem illo tñ ado lescentię lubria
ut non cadant titubant. In non clarissimos nominis roma¬
ni uirei si illos catullos. Scipiones loquor aliquintisper
sibi luroria uindicauit. quos et si ad portum mutiti in
melius flatus reuererint du tñ uitiorum tutbo iacta¬
uit et naufragos atq fluitantes ab illis quibus uersiban¬
tur crioribus egre etis recepit. Bene gͥ tuncta quidrarũt

Expanded text:
praestitit ut oporteret te principem fieri, haec ut deceret. An vero praestitit ut oporteret te principem fieri, haec ut deceret. An vero quidquam putamus in imperii tui declaratione praeteritum, cum ductam esse rationem ipsorum etiam videamus annorum? — cuius quidem rei tanta fuit cura maioribus, ut non solum in amplissimis magistratibus adipiscendis sed in praeturis quoque aut aedilitatibus capessendis aetas spectata sit petitorum, nec quisquam tantum valuerit nobilitate vel gratia vel pecubus occuparit. Nec iniuria id quidem; nam et qui venturi sunt in virtutis adoptionem, illo tamen adulescentiae lubrico, ut non cadant, titubant. An non clarissimos nominis Romani viros Sullas Catulos Scipiones loquor aliquantisper sibi luxuria vindicavit? - quos etsi ad portum mutati in melius flatus revexerint, diu tamen vitiorum turbo iactavit, et naufragos atque fluitantes ab illis quibus mersabantur erroribus aegre aetas recepit. Bene igitur cuncta quadrarunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fomini fastigii apic̃enen iolum fortitudine arq iatien¬
tia sed decorẽ et corporis et dignitate potuerit equare
uelut tua hec forma uencribilis. ꝗ fortune sue pax ast.q̃
longe liteqs conspicua comendat imperium ut plane
naturalium momenta causatum subtilius iciscitati ap¬
chanis celestibus nobiles curas intulerunt. Angustissi¬
ma queor uecies pliuimum treditui trabere de celon
uic enim diuinus ille animus uentirus incorpus dienu
se paria iunrerunt utraet maiora sunt parca archanum &s¬
Leste rimari libi istud soli pateat imp. cum doe consorte
setretum illud dicam qd incellexisse hominem et dixisse
fas est. Ialem esse debere quigentibus aderatu tui toco
petit naingaturus auspitium. Dudum ut iudeo dedigna¬
ris hinc gloriam sed patere cam inliudum tuaium paite
constitui que solehant in alus scla lauidau. Uitus tua me¬
tuut imperium sed uututi addidit forma suffeagium Ila

Expanded text:
Romani fastigii apicem non solum fortitudine atque sapienRomani fastigii apicem non solum fortitudine atque sapientia, sed decore etiam corporis et dignitate potuerit aequare! ! — velut tua haec forma venerabilis quam fortunae suae par est, quam longe lateque conspicua commendat imperium, ut plane naturalium momenta causarum subtilius sciscitati arcanis caelestibus nobiles curas intulerunt, augustissima quaeque species plurimum creditur trahere de caelo. Sive enim divinus ille animus venturus in corpus dignum se paria iunxerunt, utraque maiora sunt, parcam arcanum caeleste rimari. Tibi istud soli pateat, imperator, cum deo consorte secretum; illud dicam quod intellexisse hominem et dixisse fas est: talem esse debere qui gentibus adoratur, cui toto reditum pugnaturus auspicium. Dudum, ut video, dedignaris hanc gloriam; sed patere ea in laudum tuarum parte constitui, quae solebant in aliis sola laudari. Virtus tua meruit imperium, sed virtuti addidit forma suffragium; illa
Abbreviated transcription (Latin):
tbenus aut uachalis udit aggrediai. lim se mibi sa¬
mitiea cede sanguncus Hister ebiciet attritam pedestri¬
bus preluo batauum referam. saro consumptua tellis
niulibue offerctur Redactum ad puludes sua s scos¬
tum lequar. Compulsus in solitudincs auias omnis ali¬
mipnus et uteio mauius oecurret. Cum igicu imp¬
diat turba dilectum adbos tanti uiri prestet gesta in
summam referte ꝗ enumerando tenuue. Dieis se suffi¬
tut unum illum duunitus ertitisse inquo uututes simt
ommies uigetent. que singule in omnibus p̃dicantiu
nsi cius sc̃tulo mos ille iuris set quo Romani duces ꝓ la¬
cedenica Cretici Numantini deuocabulis gencium sub¬
ict arum ad ortimum insigne sumebant. nonno radic
pautiora in annalium serinus ꝗ in ur̃e domus titulis
Sed quid necesse est mitti inpteritum diligentim curiora
te preditus qui te genuit. O digna imꝑ. nobilitas quis
esse filium printipem qui princẽrs esse debucrit qui huno

Expanded text:
Rhenus, aut Vahalis vidit aggrediar? Jam se mihi SaRhenus, aut Vahalis vidit aggrediar? Jam se mihi Sarmatica caede sanguineus Ister objiciet. Attritam pedestribus praeliis Bataviam referam? Saxo consumptus bellis navalibus offeretur. Redactum ad paludes suas Scotum loquar? Compulsus in solitudines avias omnis Alamannus, et uterque Maurus occurrent. Cum igitur impediat turba dilectum; ad hoc viri tanti praestet gesta in summam referre, quam enumerando tenuare. Dixisse sufficiat unum illum divinitus exstitisse in quo virtutes simul omnes vigerent quae singulae in omnibus praedicantur. Au si ejus saeculo mos ille vixisset quo Romani duces Macedonici, Cretici, Numantini de vocabulis gentium subactarum adoptivum insigne sumebant: nonne hodie pauciora in annalium scriniis quam in vestrae domus titulis Sed quid necesse est mitti in praeteritum diligentiam curiosate praeditus qui te genuit. O digna imperatore nobilitas, ejus esse filium principem, qui princeps esse debuerit, qui hunc
Abbreviated transcription (Latin):
dde racdiancium metalla gẽmarum. Scio fabulas poctarũ
uuiubus mulcendis repeitas aliouia nomullis gentibus
attribuisse mitacula que ut sine uera sunt singula nec iam
crecutio uentatem sint ut scubitur girgat rrouen tutiet¬
aptriticeo menania memoretui umento. campinia censca¬
tui monte gautmo lidia pehioctur amne pactelo dũm bis
lites Hec et peitissimos duces. ł ec facundisimos oratore
hoc el issimos uates pacit. Hec iudicũ mater Hec princi¬
rum est. Hec Traunum illum hec deincers idu anum mi¬
sit unpetio Hiuic te debet imperium. Cedat his teriis. ter¬
ra coetensis parui ioius gloriata cunibilis et geminis de¬
los rertata numinibui ẽt alum no hertule ncbiles thebe
fidem constare nescimus auditis deum dedit bispania quã
uidemus. Erat uiste compensitionis occisio ut qui de pa¬
trie tue laudibus piuca dicissem patris sailtim auitutib
predicindis prolirius immorarer. Sed crud fatiam. que¬

Expanded text:
adde radiantium metalla gemmarum. Scio fabulas poetarum, adde radiantium metalla gemmarum. Scio fabulas poetarum, auribus mulcendis repertas, aliqua nonnullis gentibus attribuisse miracula; quae ut sint vera, sunt singula. Nec jam excutio veritatem. Sint, ut scribitur, Gargara proventu laeta triticeo, Mevania memoretur armento, Campania censeatur monte Gaurano, Lydia praedicetur amne Pactolo; dum Hisplites, haec experientissimos duces, haec facundissimos oratores, haec clarissimos vates parit: haec judicum mater, haec principum est. Haec Traianum illum, haec deinceps Hadrianum misit imperio; huic te debet imperium. Cedat his terris terra Cretensis parvi Iovis gloriata cunabulis et geminis Delos reptata numinibus et alumno Hercule nobiles Thebae. Fidem constare nescimus auditis; deum dedit Hispania quem videmus. Erat iustae compensationis occasio, ut qui de patriae tuae laudibus pauca dixissem, patris saltem virtutibus praedicandis prolixius immorarer. Sed quid faciam?
Abbreviated transcription (Latin):
rei fata suscipere. Nonne is omniũ suffragui hoĩm cribu¬
tim centuuatimq legeretur: cui felix patria cui domꝰ
clara cui forma duũna. cui etas integra. cui milicariũ.
ciuiluĩq rerum usus contigisset. Cũncta igitur acapite
proposito orcline persequam̃ui lim profecto constabit
cum printuxem declaritum qui et abominibus legi debu¬
erit et ex omnibus. Nlam primum tibi mater hispania
Et terus omnibus terta felicior. tui excolende ate adeo
ditande impensius. ꝗ oeteris gentibus sup̃mus ille rerũ
fabricator incdulsic. que nec austrinis cbnoria estibus. nce
aichors subiecta frigoribus media fouetur aris utriusq
temperie que hinc pyrenei montibus illinc occeani estib
inde tyereni maris lictoribus coronata natue scleitis
ingenio uelut alcer orbis includitui. Adde tot egregi¬
as Cuutates. Adde culta incultaq omnia uel sructibus
plena uel gregibus. Adde auferorum opes fluminum

Expanded text:
rei fata suscipere. Nonne is omnium suffragiis hominum triburei fata suscipere. Nonne is omnium suffragiis hominum tributim centuriatimque legeretur, cui felix patria, cui domus clara, cui forma divina, cui aetas integra, cui militarium civiliumque rerum usus contigisset? IV. Cuncta igitur a capite proposito ordine prosequamur, jam profecto constabit eum principem declaratum qui et ab omnibus legi debuerit, et ex omnibus. Nam primum tibi mater Hispania est, terris omnibus terra felicior, cui excolendae, atque adeo ditandae impensius quam caeteris gentibus supremus ille rerum fabricator indulsit. Quae nec Austrinis obnoxia aestibus, nec Arctois subjecta frigoribus, media fovetur axis utriusque temperie. Quae hinc Pyrenaeis montibus, illinc Oceani aestibus, inde Tyrrheni maris littoribus coronata naturae solertis ingeni ovelut alter orbis includitur. Adde tot egregias civitates, adde culta, incultaque omnia vel fructibus plena, vel gregibus; adde auriferorum opes fluminum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut diuinis rebus operantes in eam ccłi plagim ora conu¬
timus aqua lucis erordium est. Sic ego uota uerborum q̃
dim nuncupaueram solutur id oratione mea tempus asfi¬
cam replicare causis et placitum uulgus offendete Nam cũ ꝑ
se uiuar sit recrridacio calamitatum tum miba metus hmc
gaudidrum p̾ntium lucem tristium cẽmemoratienem fuscaue
ticiams cigo quod faccie prest antes scientia medices sepe udias¬
torum uulnerum cicatrices postq̃ cutem sanitate dutcĩt
minupendente tractazi peisuasisse et singulos uniuersost
rogitasse contentus. In cum inter omnes liquere fessis reb
medendum tali aliquo uiro publicis gubernaculis admo¬
uendo qui imperatoris unius tueretur etatem alteuus ui¬
uaret laborem potuerimus huiusmodi principem uel op¬
tare in integro itaq tem totam esse ficiamus et inquod ã
orbis terinum comitio queri putemus. quis nam sit ilo¬
Le qui debeat tancam molem subire et nutantia remane

Expanded text:
ut divinis rebus operantes in eam coeli plagam ora converut divinis rebus operantes in eam coeli plagam ora convertimus a qua lucis exordium est, sic ego vota verborum quae olim nuncupaveram soluturus, id oratione mea tempus arricam replicare causas, et placatum vulgus offendere. Nam cum per se vivax sit recordatio calamitatum, tum mihi metus hanc gaudiorum praesentium lucem tristium commemoratione fuscare. Faciam ergo quod facere praestantes scientia medicos saepe vidi; altorum vulnerum cicatrices, postquam eutem sanitate duxerunt, manu pendente tractabo, praesensisse, et singulos universosque rogitasse contentus, an cum inter omnes liqueret fessis rebus medendum, tali aliquo viro publicis gubernaculis admovendo, qui imperatoris unius tueretur aetatem, alterius juvaret laborem, potuerimus hujusmodi principem vel optare. In integro itaque rem totam esse faciamus, et in quodam orbis terrarum comitio quaeri putemus quisnam sit ille qui debeat tantam molem subire, et nutantia Romanae
Abbreviated transcription (Latin):
nem non puto conuenire gaudũi et silentium. duas res
diuersissimas iunxi metum et temeritatem. Quin et illa
me impulit ad dicendum quod ut dicerẽ nullus adige¬
bat. Non enim iam coacta laudatio et expresse metũ uo¬
tes peritulum silentu redimunt fuerit abietitq tristis
illa facundie antillantis necessitas cum trucẽ dñm au
ras omnes plausuum publicorum uentosa popularitate
captantem mendar assentatio titillabat cum gractas a¬
gebant dolentes et tirannum non predicasse tiranidis ac¬
cusatio uoxabatur. Nunc par dicendi tacendiq libertas
et ꝗͣ promptum liudare printipem tim tutum uiluisse de
principe libet igitur redditam post liminio securitatem
locm̃do etperiri libet inꝗͣ. quia neminem magis liudau
Imperatorem decet ꝗ̃ quem minus necesse est. De te igi¬
tur mibi scimonis huuis auspicium exit ille felicitatis rb¬
lice ausper dies. qui te primus inaugiuauit imperio Nlim

Expanded text:
nem non puto convenire gaudium et silentium, duas res nem non puto convenire gaudium et silentium, duas res diversissimas iunxi metum et temeritatem. Quin et illud me impulit ad dicendum quod ut dicerem nullus adigebat; non enim iam coacta laudatio et expressae metu voces periculum silentii redimunt. Fuerit abieritque tristis illa facundiae ancillantis neceras omnes plausuum publicorum ventosa popularitate captantem mendax assentatio titillabat, cum gratias agebant dolentes, et tyrannum non praedicasse tyrannidis accusatio vocabatur. Nunc par dicendi tacendique libertas; et quam promptum laudare principem, tam tutum siluisse de principe. Libet igitur redditam postliminio securitatem loquendo experiri: libet inquam, quia neminem magis laudari imperatorem decet quam quem minus necesse est. III. De te igitur mihi sermonis hujus auspicium erit ille felicitatis publicae auspex dies, qui te primus inauguravit imperio. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sera tadurit Qubus eqsuidem coguatis adec sellicitor
ut non cos tintum hodie abitrer intẽresse ouos ceruo sed
assistere duersari dicturo. Catones itses et Tullies et hor¬
tensids omnesq illes oratores putem qui me in poteris su¬
is audiune sta multiclici ercunuentus metu enuii pa¬
rum habeam timere qd uideo quod timcim Qiuder¬
go nouus ne me pauor et in opina trepidatio in ipo dicen¬
di tempere de prehendit. Mlihi uero hi omnes quibus al¬
tunsetus iactor estys dui ante meditati longen rrospec¬
ti sunt. Sed tum admitatione uitutum tunum ab ul¬
timo galliarum tecessu qua litus erccanĩ cadentem exci¬
pit selem et defitientibus terris sociale miscetur elementũ
ad centuendum te ad andumq properassem ut bona que
auribus ceperam etiamuisu usurarem. simui fateor pula
Liboris efficium impia taciturnitate corrumpere. Ita dũ
ebsequio inter pretor impudentiam dum incundem. homi¬

Expanded text:
sera traduxit. Quibus equidem cogitatis adeo sollicitor sera traduxit. Quibus equidem cogitatis adeo sollicitor ut non eos tantum hodie arbitrer interesse quos cerno, sed adsistere obversarique dicturo Catones ipsos et Tullios et Hortensios omnesque illos oratores putem qui me in posteris suis audiunt. Ita multiplici circumventus metu, quasi parum habeam timere quod video, video quod timeam. Quid ergo? Novusne me pavor et inopina trepidatio in ipso dicendi tempore deprehendit? Mihi vero hi omnes quibus altrinsecus iactor aestus diu ante meditati longeque prospecti sunt; sed cum admiratione virtutum tuarum ab ultimo Galliarum recessu, qua litus Oceani cadentem excipit solem et deficientibus terris sociale miscetur elementum, ad contuendum te adorandumque properassem, ut bona quae auribus ceperam etiam visu usurparem, timui fateor pii laboris officium impia taciturnitate corrumpere. Ita dum obsequio interpretor impudentiam, dum in eundem homi
Abbreviated transcription (Latin):
I quis unq̃ fuit imperator Anguste qui te
pñte dicturus ire trepidauerit. cum prefec¬
to me essẽ et ipe sentio. et hii qui conulium
tuum participant iuderi tosse iudeo. Nim¬
cum te semper ultra omnes retto princi¬
pes laulari oportuerit. nunc porto ultta q alui predi¬
citus q mea urbe conueniat dicendo celebrari ciius et
libertatem aimatus assciuisti et auxisti dignitatem.
Quo tindem modo consequi in nestatem utrĩusq uim o¬
tatione mea potero. Hoe prenigue intemtore quo ita mu¬
tuo ambo creiustis ut nec tu fucris adbuc muor nec il¬
la flitior Huc accedit auditor senitus cui cum diffici¬
le sit pro amore guis inet preditus est de te satisficti cum
difficilius pro ingenita atq hereditaria orandi faculta¬
te non esse fastidio rudem hunc et incultum transalta¬
ni sermonis horrorem presertim tum absurde sinistreq
uctintie pessit uderi. His ostentare facundiam qumi
de deorum fente manantem in nr̃os usq usus deuuatio

Expanded text:
Si quis umquam fuit, imperator Auguste, qui te praesente dicturus iure trepidaverit, eum profecto me esse et ipse sentio et his qui consilium tuum participant videri posse video. Namcum te semper ultra omnes retro principes laudari oportuerit, nunc porro ultra quam alias praedicatus es in ea urbe conveniat dicendo celebrari, cuius et libertatem armatus adseruisti et auxisti dignitatem togatus, quo tandem modo consequi maiestatem utriusque vestrum oratione mea potero hoc praecipue in tempore, quo ita mutuo ambo crevistis, ut nec tu fueris adhuc maior nec illa felicior? Huc accedit auditor senatus, cui cum difficile sit pro amore quo in te praeditus est de te satis fieri, tum difficilius pro ingenita atque hereditaria orandi facultate non esse fastidio rudem hunc et incultum Transalpini sermonis horrorem, praesertim cum absurdae sinistraeque iactantiae possit videri his ostentare facundiam, quam de eorum fonte manantem in nostros usque usus derivatio