comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
descendens moy ses demonte. tabulas legis confregit. ineo & iam
die & n abucho donosor urbẽ iherłm primũ muros destruait
Daes iciunii quinti inm̃se augusto. iđ quando ꝓspeculatarib
ad t̾ram scam missis. sedicio incastris hebreoꝵ exorta est. Et factũ
acesare tito templũ euersũ est. atq succensũ. & inobꝓbriũ gentis
ꝓdite exaratũ. Nies ieiuni septimi. inm̃se unͣ est. qui appellatur
octib inquo occisus ẽ godolias & reliqui qui erant iherusolimis
int̃fectis quata qd loquitur iheremias: Dies ieiumi est decini

Expanded text:
descendens Moyses de monte tabulas legis confregit; in eo etiam die Nabuchodonosor urbis Jerusalem primum muros destruxit. Dies jejunii quinti in mense Augusto est, quando pro speculatoribus ad terram sanctam missis, seditio in castris Hebraeorum exorta est, et factum a Caesare Tito templum eversum est atque succensum, et in opprobrium gentis perditae exaratum. Dies jejunii septimi, in septimo mense est, qui appellatur Septembris, in quo occisus est Golias, et reliqui qui erant in Jerusalem interfecti sunt, juxta quod loquitur Jeremias . Dies jejunii decimi
Abbreviated transcription (Latin):
sextilis. simili decausa s̃ appellati Qđ uͦ nunc annũ aianoario
ordimur. asuocessore romuli numa pompilio. ẽ institutũ. qui
denis romuli m̃sib: duos addidit. primuq eoꝵ iano quẽ gentil
errore principiũ rerũ arbitrabant᷑ consecrans. ianoariũ appellari.
&e primũ ẽȩ anni instituit: Alterũ aut̃ aplutone. quẽ februũ idest
purgatorẽ & credebant & appellabant. nominauit februariũ Causa
rata. in libro detempaub scđo nichil ominus sit abundantissi me
digesta : Inquo ꝓ lixa quidẽ sed ñsterili disputatione plenissime ẽ ee¬
positũ. qualit annꝰ primũ a romulo in aͫ deincepsanuma in deno.
mosib distribu e sed nec sic adlimã redactus. longo postitem pare qurile
cesar sagacis ingenui & predicandȩ memoriȩ iuro. adungue modernȩ
obseruationis fuerit expolitus. Is dialogus in libris macrobii legit.

Expanded text:
Sextilis simili de causa sunt appellati. Quod vero nunc annum a Januario Sextilis simili de causa sunt appellati. Quod vero nunc annum a Januario ordimur, a successore Romuli Numa Pompilio institutum, qui denis Romuli mensibus duos addidit, primumque eorum a Jano, quem gentili errore principium rerum arbitrantur, considerans Januarium appellari, et primum anni institui. Alterum a Plutone, quem Februm, id est, purgatorem et credebant et appellabant, nominavit Februarium. Causamrata in libro de Temporibus secundo, nihilominus sit abundantissime digesta. In quo prolixa quidem, sed non sterili disputatione plenissime est expositum qualiter annus primum a Romulo in X, a Numa in XII mensibus est distributus, sed nec sic ad limam redactus, longo post tempore a Julio Caesare, sagacis ingenii et praedicandae memoriae viro, ad unguem modernae expositionis fuerit expolitus. Is dialogus in libris Macrobii legitur
Abbreviated transcription (Latin):
putare uolueris. itidẽ collige cunctos dies anni transactos. id ÷ ateba
usq ad hunc quẽ querere institiusti. & sibissextilis annꝰ ẽ. ipsũ &iam
bissexti diẽ postquã trans actus fuerit connumera Tũ quota feria
Eł iañ fuerint. huic numero adice. & primo sic̃ supͣ. unũ bcalendarũ
ihuiꝰ. artis auidus & hoc forte queris cur p̃fati regulares amar sumat
Dexardiũ uł concurrentes ibidẽ mutent᷑. scito hunc m̃sem primũ fiussi
anni a romulo Romanoꝵ auctore instituti. qui primꝰ latinoꝵ annũ
decẽ m̃sibus ordinauit. & obillã primȩ institutionis memoriã hoc hac¬
tenus obseruari Hunc enĩ ille m̃sem amarte patre ut credebat suo
nominauit. & ut dictũ ẽ principiũ anni instituit Testant᷑ hoc non¬
nulli ex his qui sequunt᷑ m̃sibus quib nomina abardine quo a mar̃
ab sunt. & aeris tẽperie. cõposita & indita sunt Ut septẽł qđ ab eo sit
septimus. & largiores iã effluere soleant imbres Sic & octab. nouemb

Expanded text:
putare volueris, itidem collige omnes dies anni transactos, id est, ausque ad hunc de quo quaerere instituisti, et si bissextilis est annus, ipsum etiam bissexti diem, postquam transactus fuerit, connumera. Tum quotae Kalendae Januarii fuerint, huic numero adjice, et primo, sicut supra, unum Kalendarum Si hujus artis avidus et hoc forte quaeris cur praefati regulares a Martio sumant exordium, vel concurrentes ibidem mutentur, scito hunc mensem primum fuisse anni a Romulo, Romanorum auctore, instituti, qui primum Latinorum annum X mensibus ordinavit, et ob illam primae institutionis memoriam hactenus observari jussit. Hunc enim ille mensem a Marte, ut credebat, patre suo nominavit, et, ut dictum est, principium anni esse instituit. Testantur hoc nonnulli ex his qui sequuntur mensibus, quibus nomina ab ordine, quo Martio absunt et aeris temperie composita et indita sunt. Ut September, quod ab eo sit septimus, et largiores jam fluere soleant imbres. Sic et October, Nove
Abbreviated transcription (Latin):
ros hoc ai dins reppertes Sume semꝑ p̾cedentis dies iñ sis. addetis
insuꝑ suis tegularib Et si m̃sis ille tricesimã fert luna. recisi s amoe
ton i luna coputa: ipsis sublatis. reliquos ꝓregularib sequenti sorsis
habeto na cmplu deduobdam ut sio deceteris facias: Septemb haba
Reliquos u da octobri Octob hab&e dies adeo s& regulares co. sunt

Expanded text:
ros hoc ordine reperies. Sume semper praecedentis dies mensis, additis insuper suism lunam computet, ipsis sublatis, reliquos pro regularibus sequentis mensis habeto. Exemplum de duobus damus, ut sic de caeteris facias. September hab, reliquos V da Octobri. October habet dies XXXI et regulares V, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ponuntur inciclo decennouenali. si intelligis plenit̾ inuenies. Atten¬
de qid dicit᷑ inciclolunari .iiiͦi. regulares assũmens. numera postea
quot annis. in antea ciclus decennouenalis. sine dubio. mu adde .iii.
ad nuiͣ. fiunt uii. Isti septe ad sum̃di sunt inciclo decennouenali. Ipsos
diuide ꝑ x uiiii partem. Quare ꝑ ipsa : qr suũ nom̃ cõpla. Ciclus

Expanded text:
ponuntur in cyclo decemnovennali? M. Si intelligis, pleniter invenies. Attende quid dicit: In cyclo lunari IV regulares assumes, numera postea quot annis est in retro cyclus decemnovennalis, sine dubio III. Adde tres ad quatuor, fiunt VII. Isti VII assumendi sunt in cyclo decennovenali, et ipsos di
Abbreviated transcription (Latin):
AUg̃. & sini¬
ta ẽ illius anni controuersia: ꝓpactarũ  au¬
aut̃ lectio
hoc anno tantũ inbeł maĩ ac roł dissonat: Porro uni oidi
anno qui hab&e epactas xx. luna embolismaris incipit ui
tarũ ostendit: Sequitur aut̃ luna feb̃rii. ni poñ ipsius¬
incipiens. finiensq ui moñ mar̃: Quȩ quia febroarii est.
lic& inmar finiatur. non cõputatur aoo. nisi farte bissextus

Expanded text:
Aug. et finita est illius controversia. Epactarum autem lectio hoc anno III Kal. Maii ac Julii dissonat. Porro undecimo cycli XIXalis anno, qui habet epactas XX, luna embolismalis incipit II tarum ostendit. Sequitur autem luna Februarii IV Non. incipiens, finiensque VI Non. Martii. Quae, quia Febr. est, licet in Martio finiatur, XXIXa computatur; nisi forte bissextus
Abbreviated transcription (Latin):
Harũ aut̃ figurarũ alfabeta in annali eandẽ
habent litterã ultimo diei anni iđ priđ beł iañ
anno quiẽ bissextilis. hanc minorẽ sigurã in¬
gressurus. quere primũ in illa maioai feriã prið
bcł iañ quiẽ ultim dies anni p̃cedentis. quã supꝰ
scriptã repperiri certissimũ est: Sequenti aut̃
die qui ẽ sequentis anni prim. ueniens adistam
quere eandẽ.A. in eadẽ feria. Sed illa linea dimis¬
ferias annotatas. mare solito singuloꝵ dierũ inuenies
quã ingressurꝰ es quã hinc cidũ solaris. illino notatꝰ desig¬
nat bisseatꝰ. quere eandẽ F. & fursũ respiciens inuenies
iterũ ferũ illuiꝰ dici & sic deinceps toto illo annoꝑeaidẽ
lineã incedes & sequentib trib annis. ꝑ iii seꝗntes lineas.
ordine quodictũ est hanc rursũ repetas: Frxi ł.

Expanded text:
Harum autem figurarum alphabeta in annali eamdem habent litteram ultimo die anni, id est, II anno, qui est bissextilis, hanc minorem figuram ingressurus, quaere primum in illa majori feriam prar, qui est ultima dies anni praecedentis, quam supra scriptam reperiri certissimum est. Sequenti autem die, qui est sequentis anni primus, veniens ad istam, quaere camdem a, in eadem feria. Sed illa linea dimisferias annotatas, more solito, singulorum dierum invenies quam ingressurus es, quam hinc cyclus Solis, illinc notatur, designat bissextus, quaere eamdem f, et sursum respiciens invenies iterum feriam illius dici. Et sic deinceps toto illo anno per eamdem lineam incedes, et sequentibus tribus annis, per tres sequentes lineas, donec quarto ordine, quo dictum est, hanc rursum repetas.
Abbreviated transcription (Latin):
erã attingat. sed maximo infra eã int̃ uallo ferant᷑ Ang
illud quo se id ꝓbare contendunt. facile ẽ eneruare. Aiunt enĩ qđ
cũ signa ita sint ordinata. ut post arietẽ sequat᷑ taurus. ⁊tẽq post
taurũ gemini. & sic cetera ꝑ ordinẽ. solde ariete non in anterius signũ¬
i. pisces : sed inposterius se cedit idest taurũ. & de tauro ingeminos
& sic ꝑcetera. quasi ñ possit fieri ut caelo desuꝑ celerius. & sole infra
tarbilis cuar ent̃e sigriũ ntcalo focũ cũ ipso caelo p̃tereat. solie ob tardi¬
cursus: a hinepte non ad modũ tam̃ ut reca in sructuose. hieꝵ ignaris
breuñ delibatis: ⁊ a ꝓ posse susceptũ exsequa m nego cum

Expanded text:
sphaeram attingat, sed maximo infra eam intervallo ferantur. Argsphaeram attingat, sed maximo infra eam intervallo ferantur. Argumentum sane illud, quo se id probare contendunt, facile est enervare. Aiunt enim quod cum signa ita sint ordinata ut post Arietem sequatur Taurus, itemque post Taurum Gemini, et sic caetera per ordinem, sol de Ariete non in anterius signum, sed posterius secedit, id est Taurum, et de Tauro in Geminos, et sic per caetera; quasi non posset fieri, ut coelo desuper celerius et sole infra tardius currente, signum in coelo fixum cum ipso coelo praetereat, sole ob tardicursu etsi inepte, non admodum tamen, ut reor, infructuose, horum ignaris breviter delibatis, jam pro posse susceptum exsequamur negotium
Abbreviated transcription (Latin):
sunt appellata Sane desolstitiis uł aequi noctius. manifestius quid.
si dñs annuerit sumus exposituri Nic aut̃ addendũ reor. qua nam
ratione cũ xodiacus una cũ signis in caelo fixus dicat᷑. sol aut̃ longe
abeo infra aetheris spaciũ ferat᷑: in eius signis meare asseratur:
Sed huius rei demonstratio. ñ laborioso eg& argum̃to: Iunc enĩ eũ
in aliquo signo eẽ dicimus. cũ in ea sui circuli regione discurrit. quȩ
Qđ ȩque deceteris planetis sentiendũ: FIIII. Contra
Illud aut̃ me ñ mediocrit̃ mou&. qd̾ multi asseuerant & pene om̃s
huius artis tractatores. solẽ ac lunã reliquosq planetas. contramun¬
dũ niti Nonenĩ ꝑspicere queo quisnã eos ad occasũ ducat. si eoꝵ natu¬
ralis motus semꝑ tendit adortũ. Nã qđ dicunt eos impetu cęlestis
sperȩ impelli : quã sit friuolũ liquido pat&. cũ nullus eoꝵ ipsam

Expanded text:
sunt appellata. Sane de solstitiis vel aequinoctiis manifestius quid, sunt appellata. Sane de solstitiis vel aequinoctiis manifestius quid, si Dominus annuerit, sumus exposituri . CAPUT III. ratione, cum zodiacus una cum signis in coelo fixus dicatur, sol autem longe ab eo infra aetheris spatium feratur, in ejus signis meare asseratur? Sed ejus rei ratio non laborioso eget argumento. Tunc enim eum in aliquo signo esse dicimus, cum in sui circuli regione discurrit, quae quod aeque de caeteris planetis sentiendum est. CAIllud autem me non mediocriter movet quod multi asseverant, et pene omnes artis hujus tractatores, solem ac lunam caeterasque planetas contra mundum niti. Non enim perspicere queo quisnam eas ad occasum ducat, si earum naturalis motus semper tendit ad ortum? Nam quod dicunt eas impetu coelestis sphaerae impelli, quam sit frivolum liquido patet, cum nulla earum ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
tem quantũ ẽ descensionis ab eodẽ canero. usq ad librã aliud aequi noctiale
signũ. tantundẽ ab ea usq itẽ ad capricornũ Caĩ ergo cancer om̃ibus subli¬
mior. & capricornꝰ sit humiliar : liquido constat illa in medio posita eiusdẽ
eẽ altitudinis H inc sit ut cũ sol adutrũ hoꝵ signuꝵ accesserit. qr ꝑ media
speram agitur. diẽ ac noctẽ &quis spaciis om̃i mundo siue supͣ siue infi
dimetiatur: Quẽ diẽ cũ ratio ab utraq parte. & diurna scilic& & noc¬
turna. inchilominus & ab ipsa aequalitate uocari coegiss&: nec ut reor
die. & nocte. unũ uocabulũ euphonicos cõminisci potuissce : factũ ẽ
ut in altera a meliore parte. id est die: in altera adeteriare id ÷ nocte
appellaret᷑. in utraq lingua addita aequalitates adiectione Latine
uo postrema zodiaci signa. aquarius ac pisces. ob imfriferos m̃ses

Expanded text:
um. Item quantum est descensionis ab eodem Cancro usque ad Libram, aliud aequinoctiale um. Item quantum est descensionis ab eodem Cancro usque ad Libram, aliud aequinoctiale signum, tantumdem ab ea usque ad item Capricornum. Cum ergo Cancer omnibus sublimior, et Capricornus sit humilior, liquido constat illo in medio posita ejusdem esse altitudinis. Hinc fit ut cum sol ad utrum horum signorum accesserit, quia per mediam sphaeram agitur, diem ac noctem aequis spatiis omni mundo sive supra, sive infra dimetiatur. Quem diem, cum ratio ab utraque parte et diurna videlicet et nocturna, nihilominus ab ipsa aequalitate vocari coegisset, nec, ut reor, die, nocte, unum vocabulum eufonicos comminisci potuisset, factum est, ut in altera a meliore parte, id est die, in altera a deteriore, id est, nocte appellaretur in utraque lingua aequitatis adjectione. Latine Duo postrema zodiaci signa, Aquarius et Pisces, ob imbriferos menses
Abbreviated transcription (Latin):
sed singula in directũ t̾ram ambiunt: & quã partẽ sol die suꝑ
t̾ra : eandẽ nocte semꝑ lustrat sub t̾ra: Nequi noctia sane non
ita ut solstitia noc tẽ diemq uariant. sed inutroq dies &e noa aequis
morarũ dim̃sionib disterminat᷑ Cuius rei rationẽ ꝑfacile inspicit.
qui p̃fatam solstitioꝵ causam congrue ꝑ uidere curauerit : Aequinoo¬
tialia enĩ signa. nequaquã ut solstitia. alterũ altero sublimius ẽ uł ha¬
milius : sed quasi inquodã mectitullio locata. & contra se altrinsetus
posita. ueluti quodã diametro xodiacũ &qualit̃ diuidunt: utrolib& q
coꝵ ouente : alterũ occidit. &cũ unũ superius. alterũ inferius
obtin& centrũ. tantundẽq de rodiaco abutraq parte habent. Quantũ
enĩ ascensionis ẽ acapricorno om̃ium signoꝵ insimo. usq ad arietẽ aqui¬

Expanded text:
sed singula in directum terram ambiunt, et quam partem sol die super sed singula in directum terram ambiunt, et quam partem sol die super terram, eamdem nocte semper lustrat sub terra. Aequinoctia sane non ita, ut solstitia noctem diemque variant, sed in utroque dies et nox aequis morarum dimensionibus disterminantur. Cujus rei rationem perfacile inspicit, qui praefatam solstitiorum congrue providere curaverit. Aequinoctialia enim signa nequaquam ut solstitia, alterum altero sublimius est vel humilius, sed quasi in quodam meditullio locata, et econtra altrinsecus posita, veluti quodam diametro zodiacum aequaliter dividunt, utrolibetque eorum oriente alterum occidit, et cum unum superius, alterum inferius obtinet centrum tantumdemque de zodiaco ab utraque parte habet. Quantum enim ascensionis est a Capricorno, omnium signorum infimo, usque ad Arietem, aequi
Abbreviated transcription (Latin):
lit& non in caelo fixus. tam̃ qr signifero subfertur. necesseẽ uet sedin
ei conuenitatẽ. uł ꝓpiet. uł recedat atra: Unde in canero positus
quia suꝑ t̾ram maximũ aeris spatiũ abartu usq inoccasũ. ut pote
inaltissima ꝓgrediens conficit. subt̾ra uero breiussimũ. quippȩ
eraltatur tantũ in illo sub t̾ra demergitur : & rursus quantuns
in hoc sub tratantundẽ in illo suꝑ t̾ra itineris conficit: Unde dies
aestusuũ fraimalib noctib & rursũ noctes hiemales cũ aestiuis
dieb longitudine siue hreuitate concordant: Singula enĩ signa ran¬
non obliquũ habent cursũ. ut ea quȩ sunt inseptentrione aliquan-¬
do ergant adaustrũ ut quidã putant. asserentes solẽ eũ est
incancro. indie boreales. nocte uero australes. & econtra in capri¬
corno positũ. die australes. nocte boreales mundi lustrare partes.

Expanded text:
licet non sit in coelo fixus, tamen quia signifero suffertur, necesse est ut secundum licet non sit in coelo fixus, tamen quia signifero suffertur, necesse est ut secundum ejus convexitatem vel propiet vel recedat a terra. Unde in Cancro positus, quia super terram maximum aeris spatium ab ortu usque in occasum, utpote in altissima progrediens, conficit, sub terra vero brevissimum, quippe r terram exaltatur, tantum in illo sub terra dimergitur; et rursus quantum in hoc sub terra, tantumdem in illo super terram itineris conficit. Unde dies aestivi cum brumalibus noctibus, et rursum noctes hiemales cum aestivis diebus longitudine sive brevitudine concordant. Singula enim signa non obliquum habent cursum, ut ea quae in septentrione aliquando vergant ad austrum, ut quidam putant, asserentes solem, cum est in Cancro, in die boreales, nocte vero australes, et econtra in Capricorno positum die australes, nocte boreales mundi lustrare partes,
Abbreviated transcription (Latin):
Iapricorni significantiã oculis &iã dep̃ hendere. ꝑfacile est Capra
tropicon appellatur. Et inde. hȩc duo signa. philo sophi portas
ꝓhibeatur accessus Solstitiũ aut̃ dictũ non quosolem aliquan
do stare sit credibile. sed breuissima illa spatia quib sum¬
mam uł imã todiaci partes attingit. hoc nomine censentur.
breuissimum nootẽ fieri longissimam. sic̃ econtra solstitio
aestiuo. noc tẽ breuissimã diẽq longissimũ. Qđ ratione circuloꝵ
porrecta. breuiorẽ sui partẽ sub t̾ra nob occubtat Econtra
ad austrũ suꝑ t̾ram parũ elata. in inm̃sum sub t̾ra porrigitur:
Todiacus uero qm̃ non indirectum. circuli merȩ ducrtur. seal icone
bareali: alterũ uͦ id ÷ capricornũ. australi polo ꝓximũ gesto
canter ceteris signis at̾ra remotior. capricornꝰ uicimor. & econtrar
inferius cancer tr& uicinior. capricornus ferat᷑ remotior: Soluero

Expanded text:
Capricorni significantiam oculis etiam deprehendere perfacile est. Capram Capricorni significantiam oculis etiam deprehendere perfacile est. Capram cud et illud, tropicon appellatur. Et inde hec enim signa philosophi portas prohibeatur accesdo stare sit credibile, sed brevissima illa spatia, quibus summam vel imam zodiaci partem attingit, hoc nomine censentur brevissimum, noctem vero longissimam fieri, sicut econtra solstitio aestivo noctem brevissimam diemque longissimam, quod ratione circulorum porrecta, breviorem sui partem sub terra nobis occultat. Econtra ad austrum super terram parum elata, in immensum sub terra porrigitur. Zodiacus vero, quoniam non in directum circuli more ducitur, sed in zonae boreali: alterum vero, id est, Capricornum, australi polo proximum gestCancer caeteris signis a terra remotior, Capricornus vicinior, et econtra inferius Cancer terrae vicinior, Capricornus sit remotior. Sol vero,
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& feruentissimũ tempus. quia leo ceteris animalib calore
prestare creditur. qđq leo priore parte ualidus. posteriore de genera
sic̃ sol amedio illo signo iam circa m̃sem septembrẽ. aestus sui
ardorem nobis dũ taxat mitigare incipit.
am uero ipsi septimbri uirginẽ deputauer̃
Libra quam intrutinȩ effi¬
giem̃ deformant. aequi noc tialãs diei noctisq parilitatẽ. quam
in eius quarta parte sol ex sequitur. aatumno id est xii ħlocibs¬
igrxinsinuat. sic̃ in arietis quarta parte uerno id est x ii. Fł aeNđ.
Et hu sunt ortus. uł occasus. quoꝵ uterq isemerinos iđ aequi¬
noctialis appellatur: At uero Scorpius aculeatũs. & sagit¬
tarius ad exprim̃dos grandinũ ictus & tempestatũ illius
temparis sunt. locati Pret̾ hȩc sagittarius postrema parte
inferina membra degenerans. significat solẽ tunc temporis
asuperis in inferna detrusum

Expanded text:
scilicet, ferventissimum tempus, quia leo caeteris animalibus calore scilicet, ferventissimum tempus, quia leo caeteris animalibus calore praestare creditur, quodque Leo priore parte validus, posteriore degenerat; sicut sol e medio illo signo jam circa mensem Septembrem aestus sui ardorem nobis duntaxat mitigare incipit. Jam vero ipsi Septembri Virginem deputaverunLibram, quam in trutinae effigiem formant, aequinoctialem diei noctisque parilitatem, quam in ejus quarta parte sol exsequitur autumno, id est XII Kal. Octobr., insinuant, sicut in Arietis quarta parte verno, id est XII Kal. April. Et hi sunt ortus vel occasus, quorum uterque isemerinos, id est aequinoctialis appellatur. At vero Scorpius aculeatus et Sagitrius ad exprimendos grandinum ictus et tempestatem illius temporis sunt locati. Praeter hunc Sagittarius, postrema parte in ferina membra degenerans, significat solem tunc temporis a superis in infima detrusum.
Abbreviated transcription (Latin):
perire potui nisi parũ. qđ tam̃ & ĩpsum haud multũ afabulaso
ex his geminis quos castorẽ uocant atq pollucẽ. alterũ mortalẽ
alterũ fuisse natũ mortalem Sed is qui in mortalis ex titerat.
nituntur ꝓbare stellis. quod uno omente. occidit alter: Hoc
quoq sołi sic coaptant. đ unus idemq modo inima mundi
descendat. modo insumiã eius resurgat altitudinẽ¬
ancri significatio in propatulo ẽ. qđ sic̃ id genus animalis uersis
uestigiis retro incedit. ita solcũ ad hoc signũ uęnerit. ultra non¬
scandere ualens. inferiora repetit. celebrato inquarta eius parte
solstitio idẽ. xiii.TR IXE. Unde idẽ ortus. Nlã tressunt princi¬
pales ortus occasusq solis. scilic& : brumalis. ae qui noctialis. &
barealis iste . dequo loquimur: Is inquã ortus therinos tropicos
solis:
Dequens signũ leonis dicunt obillius mensis aug̃i

Expanded text:
perire potui, nisi parum, quod tamen et ipsum haud multum a fabuloso perire potui, nisi parum, quod tamen et ipsum haud multum a fabuloso ex his Geminis, quos Castorem vocant atque Pollucem, alterum immortalem, alterum immortalem. Set is qui mortalis extiterat  ipsis probare nituntur stellis, quod una oriente occidit altera. Hoc quoque coaptant, quod unus idemque modo in ima mundi descendat, modo in summam eius resurgat altitudineCancri significatio in propatulo est, quod sicut id genus animalis versis vestigiis retro incedit, ita sol, cum ad hoc signum venerit, ultra scandere non valens inferiora repetit, celebrato in quarta ejus parte solstitio, id est XII Kal. Julii, unde idem ortus. Nam tres sunt principales ortus occasusque solis, scilicet brumalis, aequinoctialis, et borealis. Iste de quo loquimur, is, inquam, ortus Therinos, Tropicos solis. Sequens signum Leonis dicitur ob illius mensis, Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
gitar ⁊odiaco ipsi eo loci tribuentes initium. quosolem moa
noctiali dim̃ sione sol ipse testatur. idẽ quasi principale signũ
arietis nomine uocauer̃. exnatura ipsius animalis. trahentes
uocabulũ similitudinis. adefficientiã solis Siue qđ id animal
p̃cipue cornib uał&. sicut sol abeo tempore ad resoluendam
tram eatenus brumali rigore concretã radioꝵ uim exerere incipit.
siue qđ ab eo aequinoctio ꝑ totã aestatẽ usq adillud aequi noctiũ.
dectrũ lustra&e hesmispheriũ. sic̃ illud animal toto hoc tempore
dextro latem fertur incubare Nã reliqua anni medietate.
& sol sinistrum ambitũ ꝑ agit. & aries supra sinistrũ latus incũbit:
aurũ obid reor illos scđo loco posuisse. qd sole illas partes adeunte
boum labores idest segetes ad maturitatẽ tendunt. & in quibus dã
feruentiaub t̾ris &iam metuntur:
uꝑ geminaꝵ allegorica significatione nichil aliud atlhiuc rep¬

Expanded text:
Igitur zodiaco ipsi eo loco tribuentes initium, quo solem mox Igitur zodiaco ipsi eo loco tribuentes initium, quo solem mox noctiali die ratione sol ipse testatur, idem principale signum quasi Arietis nomine vocaverunt, ex natura ipsius animalis trahente vocabulum similitudinis ad efficientiam solis, sive quod id animal praecipue cornibus valet, sicut sol ab eo tempore ad resolvendam terram, eatenus brumali rigore concretam, radiorum vim exercere incipit, sive quod ab eo aequinoctio per totam aestatem usque ad aliud aequinoctium dextrum lustrat hemispherium; sicut illud animal toto hoc tempore dextro lateri fertur incubare; nam reliqua anni medietate et sol sinistrum ambitum peragit, et aries super sinistrum latus incumbit. Taurum ob id reor illos secundo loco posuisse, quod sole illas partes adeunte boum labores, id est, segetes ad maturitatem tendunt, et in quibusdam ferventioribus terris etiam metuntur. Super Geminorum allegorica significatione nihil adhuc re
Abbreviated transcription (Latin):
exstellarũ positione & ordine. calculatoꝵ sagacitate quibusdã quas
limitib det̾minata Primos namq aegiptios quos p̃ceteris natio¬
itiner illud solis ꝑ cuius discursum. annuũ explet circulũ. in xii
partib emensos. testatur macrobius Qđ qua industria fecerint:
qui plenius nosse desiderat. eiusdẽ macrobii cõmentum. de somno
scipionis legere studeat Ipsas aut̃ partes subsecuta posteritas.
primo generalit̾ signa appellauit. unde eidẽ sperȩ grece Todiacos.
latine aut̃ signiferi nom̃ impositũ est: Deinde signis singulis certa
indidit uocabula. quȩ poetȩ quidẽ ridicule fincaerunt. sed qui
dicuntur philo sophi. quibusdã phisicis ad umbrationib colorare
nisi sunt Sed nos poeticis inquib nulla inest ueri soliditas. post¬
habitis figmentis naturaliũ rerũ. post pauca quȩ de ueterum
potuimus eruere cõmentariis. inserere non uideat᷑ honero sum

Expanded text:
ex stellarum positione et ordine, calculatorum sagacitate quibusdam quasi ex stellarum positione et ordine, calculatorum sagacitate quibusdam quasi limitibus determinata. Primos namque Aegyptios, quos prae caeteris natioiter illud solis, per cujus discursum annuum explet circulum, in duodecim partibus emensos testatur Macrobius. Quod, qua industria fecerint, qui plenius nosse desiderat, ejusdem Macrobii commentum de Somno Cipionis  sic  legere studeat. Ipsas autem partes subsecuta posteritas primo generaliter signo appellavit. Unde eidem sphaerae Graece zodiacos, Latine autem signiferi nomen impositum est. Deinde singulis signis certa indidit vocabula, quae poetae quidem ridicule finxerunt; sed qui dicuntur philosophi, quibusdam physicis adumbrationibus colorare nisi sunt. Sed nos , poeticis, in quibus nulla inest veri soliditas, posthabitis figmentis, naturalium rerum pauca quae de veterum potuimus eruere commentariis, inserere non videatur onerosum.
Abbreviated transcription (Latin):
solsticia. & econtra in solstitioꝵ eueniant aequi noctia: id est
cũ ii ħeł aprł̃ ꝓnuntiaueris. & debeat eẽ aequino ctiũ uernale:
appareat solstitiũ brumale : qđ ẽ xii bẽł ianr̃ Cũq ꝓnuncia
xii beł ix b. quo ẽ solstitiũ aestiuũ. occurrat aequino
diebus: Adhunc euitandũ errorẽ. bissex tib dies quarto semꝑ anno
int̃ calatur: Hoc ueluti quodã fundam̃to inueniendoꝵ sequen¬
tiũ argum̃toꝵ p̃locato: ad ipsa iam explicanda. quȩ hinc .i. ex hoc¬
numero c̃ ficiuntur. accedamus argum̃ta IlI. PnISICa SiGNoꝵ
Ied quia rudibus id est nr̃i similibus hoc opusculũ cudere institui¬
mus : non infructuosũ uidetur deratione signoꝵ quantũ ingenioli
nr̃i capacitas ex maioꝵ dictis retinere potuit. pauca ꝑstringere
Ac primo sciendũ. signa illa nichil eẽ aliud quã certa cęli sp̾acia.

Expanded text:
solstitia, et econtra in solstitiorum eveniant aequinoctia, id est, solstitia, et econtra in solstitiorum eveniant aequinoctia, id est, cum XII Kal. April. pronuntiaveris, et debeat esse aequinoctium vernale, appareat solstitium brumale, quod est XII Kal. Januarii. Cumque pronuntiaXII Kal. Julii, quod est solstitium aestivum, occurrat aequinocdiebus. Ad hunc evitandum errorem bissextilis dies quarto semper anno intercalatur. Hoc veluti quodam fundamento inveniendorum sequentium argumentorum praelocato, ad ipsa jam explicanda, quae hinc conficiuntur, accedamus argumenta. CAPUT II. Physica signorum Sed quia rudibus, id est similibus nostri, hoc opusculum cudere instituimus, non infructuosum videtur de ratione signorum, quantum ingenioli nostri capacitas ex majorum dictis retinere potuit, pauca perstringere. Ac primo sciendum illa signa nihil aliud esse quam coeli certa spatia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑax ini distribuens: absq dubio quinq dies repperies. singulos
doo iui horarum Istos iunge superiorib & habes totius anni
horȩ medietas Qua itẽ duodecies ducta. idẽ desingulis signis
inunũ redacta. ui. in tegras ꝑ ficere nulli constat ambiguũ:
& hȩc ẽ quadrans. iđ quarta diei pars. ut supra euidentissi me
constitit Quȩ qm̃ singulis annis cõputari nequeunt. cautũ ẽ.
ut trib semꝑ annis absq ulla cõputatione p̃tereant᷑. doneo
quarto anno insumã collectȩ. integrũ diẽ x nii. reddere
possint horarum: Hic ẽ dies quẽ bissextũ. quarto anno nomi¬
annus bissextilis appellat᷑. constans accbx ui. dieb Qui dies
sineglegatur. eueniet post aliquot annos. ut hieme aestiui.
& econtra. aestate hibni m̃ ses occurrant: Nã ꝑ ecela iiii. annos.
tantũ calculatio regradabit. ut in balendarias aequi noctioꝵ

Expanded text:
per XXIV distribuens absque dubio dies quinque reperies, singulos per XXIV distribuens absque dubio dies quinque reperies, singulos XXIV horarum. Istos junge superioribus, et habes totius anni horae medietas, qua item duodecies ducta, id est, de singulis in unum redacta, VI integras perficere nulli constat ambiguum; et hic est quadrans, id est quarta diei pars, ut supra evidentissime constitit. Quae quoniam singulis annis computari nequeunt, cautum est ut tribus semper annis absque ulla computatione praetercantur, donec quarto anno in summam collectae integrum diem XXIV reddere possint horarum. Hic est dies, quem bissextum quarto anno nomiannus bissextilis appellatur, constans CCCLXVI diebus. Qui dies si negligatur, eveniet post aliquot annos ut hieme aestivi, et contra aestate hiberni menses occurrant. Nam per CCCLXIV annos tantum calculatio regradabit, ut in Kalendis aequinoctiorum
Abbreviated transcription (Latin):
sollertia inuestigatũ. ecc Ix u. dieb & quadrante conficitur:
ESiquadrans quid sit dilucide nosse desideras. quicquid inquat¬
tuor aequas partes diuiseris. una queq earũ quadrans. tres reliqu
nominantur dodrans Cũ ergo diẽ integrum idest cũ sua nocte¬
x& IIII horis constare manifestũ sit. qui numerus ex senario quat᷑
ducto conficitur. quia quat̃ habet senas horas. ipse sex horȩ quadrans
diei uire nominantur: Si aut̃ unde hii dies cõputentur. manifeste
cupis agnoscere. scito primũ solarẽ annũ dici. quo sol totũ signifen
idest rodiaci duodecim signa ꝑ labitur: Quoꝵ unũ qđq sic̃ maio¬
res nr̃i diligenti inquisitione uestigauer̃. tricenis dieb aodenis
horis dimidiaq ꝑlustrat Quia ergo. xii signa sunt. & insingulis
eoꝵi na sol dies immoratur: duo duodecies re: & habes. cec¬
lx dies. Itẽ . horȩ quȩ in singulis suꝑ sunt signis. duo decies ductȩ.
sũmam centũ aode.reddunt horarum Has aequa portione

Expanded text:
solertia investigatum, CCCLXV diebus, et quadrante conficitur. Si quadrans quid sit dilucide nosse desideras, scito quia quidquid in quatuor aequas partes divideris, unaquaeque earum quadrans, tres autem reliquae nominantur dodrans. Cum ergo diem integrum, id est cum sua nocte, XXIV horis constare manifestum sit, qui numerus ex senario quater ducto conficitur, quia quater habet senas horas, ipsae sex horae quadrans diei jure nominatur. Si ergo unde hi dies computentur, manifeste cupis agnoscere, scito primum annum solarem dici, quo sol totum signiferum, id est, XII zodiaci signa perlabitur, quorum unumquodque, sicut majores nostri diligenti inquisitione investigaverunt, tricenis diebus ac denis horis dimidiaque perlustrat. Quia ergo sunt XII signa, et in singulis eorum sol XXX diebus immoratur, duc duodecies XXX et habes CCCLX dies. Tunc X horae, quae in singulis supersunt signis, duodecies ductae, summam CXX reddunt horarum. Has aequa portione
Abbreviated transcription (Latin):
mes Siuc enduo decies tricem. siue tricies duo denii eande conficiunt
tis suis regtulrib: numero qui conficit ꝑ yn cartito. qui a bonbo itt ã¬
merũ sui regidares neccedunt. reliquos sequenti da m̃s Uerbie ã¬
quim ao Aunũ qui remanae. da aprili. Sie de inceps udsi tota
suima ꝑoni &epensa. nicdil suꝑ fuerit illi m̃si.uii regulares dandos et̃
regularib concurr᷑ ouginẽ inuenturus. quia & ipsȩ septenarium non
transiliunt numerũ : p̃fatos solaris anni dies ꝑeũ disꝑtiens dictto
Quinquagies & bis i septeni. aoo los tuc. Unum qui remanar incaotte
comunrentiũ pone & singulis annis unum adicies. seꝑtenariũ ñ eaecedens
sed quarto senꝑ arno obrationẽ bissexti unũ transilies. &e sic ꝑaere rui

Expanded text:
es; sive enim duodecies XXX, sive tricesies XII, eamdem conficiunt tis suis regularibus, numero qui conficitur per VII partito, quia hunc numerum irregulares non excedunt; reliquos sequenti da mensi. Verbi quini XXXV; unum qui remanet da Aprili, et sic deinceps. Quod si, tota summa per VII expensa, nil superfuerit, illi mensi VII regulares dandos esseregularibus concurrunt, originem inventurus, quia et ipsae septenarium non transiliunt numerum, praefatos solaris anni dies per eum disponens dicito quinquagies et bis VII, CCCLXIV; unum qui remanet in capite concurrentium pone, et singulis annis unum adjicies, septenarium non excedens; sed quarto semper anno ob rationem bissexti unum transiliens, et sic XXVIII
Abbreviated transcription (Latin):
quos in arte grãmatica ꝓ ut diuina auxiliata ẽ munificentia ali-¬
quatenus introduxerã : nescio quo accensi desiderio instare uehemen¬
ter ceperunt. quatenus ea quȩ uiua uoce deprõpseram multoꝵ
utilitati ꝓ futura. qualit̾ cumq scripto ederem. ut si quando hȩc
ut sol& mens humana diuersis dedita curis. multa obliuisciꝰ memo¬
ria exciderent. litterarum suffragiis eam quo quo modo reparare
scilic& libros dehac eadem re. tũ dilucide. tũ uenuste maun lepore
editos. p̃cipue uenerabilis uiri damni bcas prbi. qui cũ in atis tum
& in hoc sc̃ȩ ȩccłe utisitatib plurimũ desudauit. illaꝵ lectioni
insisterent. illos diutina meditatione ꝑdiscere studerent. a me
intentionẽ auerterent. nec me aggredi cogerent opus omniũ
sputis obnoxiũ. cunctoꝵ deridiculis dignũ. p̃septim cũ ingenio
rudis. sermone impeditus. & ne rusti cano quidẽ eloquio babbutire

Expanded text:
quos in arte grammatica, prout divina auxiliata est munificentia, aliquos in arte grammatica, prout divina auxiliata est munificentia, aliquatenus induxeram, nescio quo accensi desiderio instare vehementer coeperunt, quatenus ea, quae viva voce deprompseram, multorum utilitati profutura qualicunque scripto ederem, ut, si quando haec, ut solet mens humana diversis dedita curis multa oblivisci, memoriae exciderent, litterarum suffragiis ea quoquo modo reparare scilicet libros de hac eadem re tum dilucide, tum venuste majorum nostrorum tempore editos, praecipue venerabilis viri Domini Bedae presbyteri, qui cum in aliis, tum etiam in hoc sanctae Ecclesiae utilitati plurimum esudavit; illorum lectionem instarent: illos diutina meditatione perdiscere studerent, a me intentionem averterent, nec me aggredi cogerent opus omnium sputis obnoxium, cunctorum deridiculis dignum, praesertim cum sim ingenio rudis, sermone impeditus, et ne rusticano quidem eloquio balbutire
Abbreviated transcription (Latin):
gio consecutus Quantã enĩ contu meliarũ uerbera. quot probroꝵ
ludibria. quȩ & qualia derisionũ torm̃ta deinceps patiar. ab his p̃cipue
qui eranz quondã pacifici mei. quosq ego apd̃ uos summis laudib
extuli. lingua non ual& effari Quod quia obulciscendã in mȩ leui¬
tatẽ iure obtigisse cognosco. diuinã suꝑ his laudans &quitatẽ. ut ab his
tandẽ eripi queam. urarum obnixe postulo suffragia p̃cum. ut quẽ
licoe nolens. tanto maloꝵ fasce grauastis orando. tanto iam relit¬
uetis abonere. dexterioris manũ orationis porrigendo: Uerũ hȩc pleniu.
si dñs cupitum nobis p̃buerit colloquiũ. uiuo sermone expedientur:
Qđ ut citius sieri ualeat: ura exorabilis oratio. p̃cibus crebris obtineat
artis rudim̃ta cõmuni sermone explicare cepissem. quo eis huiusç
non contẽpnendȩ ut multi arbitrant᷑ scientiae aliquid imꝑtirem.

Expanded text:
gio consecutus. Quanta enim contumeliarum verba, quot proborum gio consecutus. Quanta enim contumeliarum verba, quot proborum ludibria, quae et qualia derisionum tormenta deinceps patiar ab his praecipue qui erant quondam pacifici mei, quosque ego apud vos summis laudibus extuli, lingua non valet effari. Quod quia ob ulciscendam in me levitatem jure obtigisse cognosco, divinam super his laudem aequitatem: et ut ab his tandem eripi queam, vestrarum obnixe postulo suffragia precum: ut quem licet nolens tanto malignus fasce gravitatis, orando tanto relevetis ab onere, dexterioris manum orationis porrigendo. Verum haec plenius, si Dominus cupitum praebuerit colloquium, vivo sermone expedientur. Quod ut citius fieri valeat, vestra exorabilis oratio precibus crebris obtineatartis rudimenta communi sermone explicare coepissem, quo eis hujusce quoque non contemnendae, ut multi arbitrantur, scientiae aliquid impertirer,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in merito Cũ enĩ me diuina pietas loco illi restituis s&e.
bilitatis solũ modo causa exierã. cũ om̃ib ibidẽ bonis habundare. qđq
ego suꝑ om̃ia duco dulcissima scoꝵ patrũ dilectione fouerer Cũ anꝗit
me suꝑna clem̃tia post diutina euagationẽ illuc reuocass&e. ur̃aq
erga me solito flagrans pat̾nitas retinere secũ uoluiss&. aduersa ui
et impellente fortuna non adqui eui. sed pristina usus leu
redii quo me & multa passũ recolebã. & de teriora passurũ non igno¬
rabã Quo facto &e illud didici. multũ apud dm̃ ualere p̃ces quas
illi ex animo funditis. cũ una eadẽq leuit̃ fusa oratione. tantum
aduersus me obtinueritis Reminiscar enĩ uos cũ me retinere nequi¬
retis imp̃catũ michi ut inuenirẽ aliquẽ qui me acerrime uerberar&.
in loco adquẽ tantopere festinabam: Quã mrationẽ effectus ẽ euesti¬

Expanded text:
Nec immerito: cum enim me divina pietas loco illo restituisset, qNec immerito: cum enim me divina pietas loco illo restituisset, qbilitatis solummodo causa exieram, cum ibidem omnibus bonis abundarem, quodque ego super omnia duco, sanctissima sanctorum Patrum dilectione foverer; cum, inquam, me superna clementia post diuturnam evagationem illuc revocasset, vestraque erga me solito flagrans paternitas secum retinere voluisset: adversa, ut patet, impellente fortuna, non acquievi, sed pristina usus levitate redii, quo me et multa passum recolebam, et deteriora passurum non ignorabam. Quo facto et illud didici multum apud Deum valere preces, quas illi ex animo funditus, cum una eademque leviter fusa oratione tantum adversus me obtinueritis. Reminiscor enim vos, cum me retinere nequiretis, imprecatum mihi, ut invenirem aliquem, qui me acerrime verberaret in loco, ad quem tantopere festinabam; quam orationem effectus est e vesti
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quis ur̃is non optempera& iussis. lic& cũ detrim̃to sui. Ego
p̃cipue qui me uris obsequi is ita manciparĩ. ut qđ uobis ratũ
cognouero quã lib& arduum. aggrediendũ michi eẽ non ambigã.
U nũ ergo aurã caritate deposco. ut qd̃ ur̃a uissione coactus
aggredior: ur̃o munimine fretus indempnis euadam Qđ ita
fieri poterit. si fastidiosis quibusq & qui alios tantũ rep̃hendere
hȩc criticus quisq quomodo uolet accipiat: Michi ur̃m iuditiũ
satis idoneum constat: cui suꝑna pietas. hoc anno ꝑspicue dig¬
nata ẽ manifestare. quã sit inutile scissimis ur̃ȩ pat̾nitatis impe¬
riis repugnare Euenire aut̃ iustissime solet. ut qui patris salu¬
bria spreuerit consilia. debita ꝑtinaciȩ suȩ luat quandoq sup¬
plicia. Quod eo uerius possum fateri. quo sepius & hoc anno.
crebrius atq a cerbuis immo & iustius non desino experiri:

Expanded text:
Sed quis vestris non obtemperet jussis, licet cum detrimento sui? Ego Sed quis vestris non obtemperet jussis, licet cum detrimento sui? Ego praecipue qui me vestris obsequiis ita mancipaverim, ut quod vobis ratum cognoverim, quantumlibet arduum, aggrediendum mihi esse non ambigam. Unum ergo a vestra paternitate deposco, ut quod vestra jussione coactus aggredior, vestro munimine fretus indemnis evadam; quod ita fieri poterit, si fastidiosis quibusque, et qui alios tantum reprehendere haec haereticus quisque quomodo volet accipiat: mihi vestrum judicium satis idoneum constat, cui summa Veritas hoc anno perspicue dignata est manifestare, quam sit inutile sanctissimis vestrae paternitatis imperiis repugnare. Evenire autem justissime solet, ut qui patris salubria spreverit consilia, debita pertinaciae suae quandoque luat supplicia, quod eo verius possum fateri, quo saepius et hoc anno crebrius atque acerbius, imo et justius, non desino experiri.
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO patri scis simo nomine quidem aspro. morib
aut̃ placidissimo. Helpericus humilis uernula. aeternȩ
prosperitatis adminicula Dũ pat̾nitatis ur̃ȩ iussionib
libens pareo. multoꝵ deridiculis me lacerandũ expono: Unde
urãm sũmissus exoro paternitatẽ ut meã suꝑ hoc benigno fauare
excusetis temeritatẽ Exigitis enĩ. ut opusculũ qđ nuꝑ rogatu
qđ que eis solis legendũ dederam. uni p̃cipue eoꝵ. qui me ꝑtina¬
ciori inportunitate ad hoc p̃sumendũ impulerat. & eui illud iã
grandi ualle posito direxeram Hoc inquam p̃cepistis: cũ an no
p̃terito legatione frũm nr̃oꝵ. grandi ualle degentiũ aduos autisi¬
odori fungerer ut transcriptũ ur̃ȩ pat̾nitatiꝰ examinandum
dirigam: ut hoc facto acsi sorea: meo miser indicio peream:
Ego enĩ decreueram nugarũ mearum ineptias meas dignis occũ¬
lere latebris. necumn prodire ceperint. multoꝵ inme fel cõmoue¬
ant. iure causantiũ uanissimis nemis occupari membranas:

Expanded text:
omino Patri sanctissimo, nomine ASPRO, moribus autem placidissimo, HELPERICUS humilis vernula, aeternae prosperitatis adminicula. Dum paternitatis vestrae jussionibus libens pareo, multorum de ridiculis me lacerandum expono: unde vestram submissus exoro paternitatem, ut meam super hoc excusetis temeritatem Exigitis enim ut opusculum, quod nuper rouodque eis solis legendum dederam, uni praecipue eorum qui me pertinaci importunitate ad hoc praesumendum impulerat, et cui illud jam Grandi-Valle posito direxeram; hoc, inquam, praecepistis, cum anno praeterito legatione fratrum nostrorum Grandi-Valle degentium ad vos Autisiodori fungerer ut transcriptum vestrae paternitati examinandum dirigam: ut, hoc facto, ac si sorex, meo miser indicio paream. Ego enim decreveram nugarum mearum ineptias dignis occulere latebris: ne, cum prodire coeperint, multorum in me fel commoveant, jure causantium vanissimis naeniis me occupare membranas.
Abbreviated transcription (Latin):
rius. quo sunt plata uenustius. rusticano sermone enucleatius
edisserens. ut siquis ita ab om̃i fuerit serio feriatus. ut legere
ista dignetur. facilius illa doctoꝵ sublimiora rimetur. EnꝑAẽ¬
IUnde consiciat᷑ annus solaris. & deratione bissexti.

Expanded text:
rius, quo sunt prolata venustius, rusticano sermone enucleatius rius, quo sunt prolata venustius, rusticano sermone enucleatius edisserens; ut si quis ita ab omni fuerit serio feriatus, legere ista dignetur, quo facilius illa doctorum sublimiora rimetur. INCI>Unde conficiatur annus solaris, et de ration
Abbreviated transcription (Latin):
iam repperiri posse remur
tractata. poscimus utiliora queq nobisq necessaria tuo
studio decerpta in unũ colligi. & ueluti sertum quoddam ex
diuersis florib cõpingi: In quo opere non pompaticas
uerboꝵ faleras. aut̃ urbanitatis exigimus ueneres. quas
abillis obscurius sunt ꝓlata. tuo q̃s̃ fiant manifestiora relatu:
Hac euictus importunitate. & dediuina p̃sumens largiflua
bonitate. studiosa inchilominus prouocatus fratrũ caritate.
quȩ uilit̾ eos postulare sensi. eo tenore temptare p̃sumpsi.
publicare polliceantur: Sed & sicuius peritioꝵ hȩc aures offen¬
derint. neme temeritatis not& elogio. sed nouerit caritatis
paruisse imperio. ac frat̾nę utilitatis deser uisse ꝓ ut fuit
possibile studio. Cotidiana igitur annuaq: cõpoti argum̃ta
uulgatiora. & quȩ ne laicus quidẽ. nedũ clericus impune igno¬
rauerit. undecũq collecta. & planiore quã sunt ab aliis sermone
elita congessi. demeo nichil addens sed quȩ ab aliis eo obscu¬

Expanded text:
am reperiri posse remur,tractata, poscimus utiliora quaeque nobisque necessaria, studio tuo decerpta, in unum colligi, et veluti sertum quoddam ex diversis floribus compingi. In quo opere non pompacitatis verborum faleras, aut urbanitatis exigimus veneres, quas ab aliis obscurius sunt prolata, tuo, quaesumus, manifestiora fiant relatu. Hac evictus importunitate, et de divina praesumens largiflua bonitate, studiosa nihilominus provocatus fratrum charitate, quae humiliter eos postulare sensi, eo tenore tentare praesumpsi,publicare pollicerentur. Sed et si cujus peritorum haec aures offenderint, ne me temeritatis notet elogio, sed noverit me charitatis paruisse imperio, ac fraternae utilitati deservisse, prout fuit studio possibile. Quotidiana igitur annuaque Compoti argumenta vulgatiora, et quae ne laicus quidem, ne dum clericus impune ignoraverit, undecunque collecta, et planiore, quam sint ab aliis, sermone edita, congessi, de meo nihil addens, sed quae ab aliis eo obscu
Abbreviated transcription (Latin):
epsius eusus lł iunctis concurentib: quȩ eo anno concurrunt: quarũ
ipsies tionẽ post docebimꝰ. si ultra um excreuerint. eis sublatis quot
remanserint. tota fr̃a Fc̃ł quas querebas ec̃ noueris Q d si insimub¬
ideinceps ꝑtotũ mensẽ cuius cũq diei feriã inuenire uolueris. sume
p̃cedentes eiusdẽ m̃sis dies usq adillũ dequo inquiris : & hisadde numerũ
ceteris ꝑuiidiuisis quot remanserint. totã scito eẽ feriaquã queris.
Sinil remanserit. uͣni erit. hoc ẽ sabbatũ ISi hoc ipsũ ꝑdies anni cõ

Expanded text:
ipsius mensis, et junctis concurrentibus qui eo anno concurrunt, quorum inventionem post docebimus, si ultra VII excreverint, eis sublatis, quotque remanserintdeinceps per totum mensem cujuscunque diei feriam invenire volueris, sume praecedentes ejusdem mensis dies usque ad illum de quo inquiris, et his adde numerum caeteris per VII divisis, quot remanserint, totam scito esse feriam quam quaeris. Si nihil remanse
Abbreviated transcription (Latin):
Repetitio det̾mino paschali. & cur ipsa festiuitas non nisi
dominica celebretur:
Qa uom odo inueniatur ipse t̃minus ꝑsingulos annos
XXXIIII
Adinueniendos regulares. ipsius termini
a ualie ꝑpasechalẽ t̃minum. &eteri repperiant᷑
de trib annis cicli decennouenał. inquib luna epactarũ non

Expanded text:
schali, et cur ipsa festivitas non nisi Dominica die celebretur. XXXIII. Quomodo inveniatur ipse terminus per singulos annos. XXXIV. Unde inveniantur regulares ipsius termini. . Qualiter per Paschalem terminum caeteri inveniantur. De tribus annis xixalis cycli, in quibus l
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ debuit : sed ꝓpt̃ hoc XX  uIIIi occurrit: excepto bissextili anno
Si enim hoc anno bissextus fuerit. tunc inbeł mar̃ axuum scđm

Expanded text:
ed propter embolismum XXVIIIva occurrit, excepto bissextili anno. Si enim, hoc anno bissextus fuerit, tunc in Kalendis Martii XXI
Abbreviated transcription (Latin):
Nongus aut̃ qͥ omnino embolismꝑ dicit᷑. lunȩ trib: atq dece cursib: colligitur:
Nreuioris anni totꝰ t̃minat᷑ circulus. intrecentis quinquaginta. atq quatuor dieb
ongus uͦlunȩ annus. indierũ t̃mino. continet᷑ trecenteno octogeno quat̃no:
ouẽ uͦ embolismꝑ atq decẽ dieb ꝑ uidet᷑ Annus solis eminere cursibus:
Sic ꝑistam sui semꝑ iner̾em̃ti copiã breuiorũ longigres compensant in opiam:
Nehinc decẽ atq nouẽ annoꝵ statuit᷑ tempꝰ certũ quolunaris t̾min porrigit᷑:
In quo lunȩ replicant᷑ cursu quodã sub tili. bis centeni. ter deceni simul quim: cireuli

Expanded text:
ongus autem qui omnino embolismus dicitur, Lunae tribus atque decem cursibus colligitur, Brevioris anni totus terminatur circulus, Trecentenis quinquaginta, ac quatuor diebus. Longus vero lunae annus in dierum termino, Continetur trecenteno, octogeno, quaterno. Novem vero embolismus atque decem diebus, Pervidetur anni solis eminere cursibus. Ac per istam sui semper incrementi copiam, Breviorum longiores compensant inopiam. Dehinc decem atque novem annorum statuitur. Tempus certum quo lunaris terminus porrigitur, In quo lunae replicantur cursu quodam subtili, Bis centeni terque deni semel quini circuli