comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntursuit ast Aut una que uis duplexnua aoe is ul onẽ¬
sentius uel maior. Aut̃ altera consonantẽ ⁊ altera uocale sor
conbonatis posita: Vt at iuno atuerusenuisiors lben pusn¬
ut ineptꝰ.
uense in uerbis ponuntut N am corripiunt̃ cũ erescendo distilabe
do autetr. sulabũe se reddunt N aditio obitio. inicio subtio
excepto p̃ciũ. p̃eor. p̃mo. p̃ces p̃hendo & quȩror: hocẽ querelã depromo
fectus: ꝓfessus. pei fusus: ꝓfatus proauus ꝓnepos & c&̃ra : Sunt itẽ aliqu¬
tauerba quȩ primas sillabas tẽporũ ratione ꝑmutant. quȩ subt̃ collecta¬
nom̃i p̃ter ito ꝑfecto & plus quã ꝑfecto & in uno futuro moditantũ coniuncti
i ꝓducuntur : In c&eris autẽ modis & temporibus breuiantur : U sunt hȩc
Lego legi. legerã. legero faueo faui fauerã fauero, Uenio ueni uenerã uene¬
so fugio. fugi. fugerã. fugero facio feci. fecerã fecero sedeo sedi sederã sẽ¬
dero fodio fodi. foderã fodero uideo uidi uiderã uidero uoueo uoui uo¬

Expanded text:
secuntur, ut arma; aut una quaeuis duplex, ut axis uel Mezentius uel maior; aut altera consonans et altera uocalis loco consonantis posita, ut at Iuno et at Venus. ueruut ineptus. uecum tetrasyllabam ex se reddunt, ut adicio, obicio, inicio, subicipretium, precor, premo, prehendo, et queror, hoc est, querelam depono, rofectus, professus, profusus, profatus, proauus, pronepos, et cetera. sunt item aliquanta uerba quae primas syllabas temporum ratione permutant: quae subtomni praeterito plusquamperfecto uel in uno futuro modi tantum coniunctiui producuntur, in ceteris autem modis et temporibus breuiantur, ut sunt haec, lego legi legeram legero, faueo faui faueram fauero, uenio ueni ueneram uenero, fugio fugi fugeram fugero, facio feci feceram fecero, sedeo sedi sederam sedero, fodio fodi foderam fodero, uideo uidi uideram uidero, uoueo uoui uo
Abbreviated transcription (Latin):
huusrei duplexracio ÷. Una. qua in singłis uerbis lum̃ apareat: Alta y dignitas eloquẽdi copulaeionis
ipsius decore seruur: Insingłis uᵈrebꝰ autꝓpriũ aut trans latũ mutuatũq ẽ qͥrit᷑ Pprias ua& usta p̃¬

Expanded text:
tur. 509 Huius rei duplex ratio est: una, qua in singulis verbis lumen appareat; altera, ut dignitas eloquendi copulationis tur. 509 Huius rei duplex ratio est: una, qua in singulis verbis lumen appareat; altera, ut dignitas eloquendi copulationis ipsius decore servetur. in singulis verbis aut proprium aut translatum mutuatumque conquiritur. propria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
naracionẽ it p̃ iudiciare futaret induxit qđ nõ exor dinenature. s& ex cause hutilitate mutauit. ⁊ ꝓcornelio
Intuere aut naturalẽ tẽpoꝵ ordinẽ tenut .i. pͥmã questurã. tũ legacionẽ deinđ duas & preturas obicer & ser¬
uata tmporpracione. quãnisi causer epugn& utilitas necessario ꝑseq: mͦ Aut hubimaioraq q positissi mum
& inuidiosi an apungnanda s̃ ab his sumitureffutacionis exordũ .÷ ꝓoluencio cõiacture partibꝰ eapeditis
ad p̃scripeionẽ legis accessit hordine uidlic& comutacione siduenciũ legis assercione deffendere fugerecaisa
Differencia uider &. Duabus his officu partibꝰ ab solutis elocucionis cura ÷ intimanda q e cõst at in sigu
hab& officii : cuius cicero duo quasifundam̃ta. duodici ẽẽ fastigia fundam̃ta latine loqͥplena q dicere quoꝵ

Expanded text:
narrationem, ut praeiudicia refutaret, induxit, quod non ex ordine naturae, sed ex causae utilitate mutauit; et pro Cornelio narrationem, ut praeiudicia refutaret, induxit, quod non ex ordine naturae, sed ex causae utilitate mutauit; et pro Cornelio in Verrem autem naturalem temporum ordinem tenuit, ut primum quaesturam, tum legationem, deinde duas ei praeturas obiceret servata temporum ratione, quam, nisi causae repugnet utilitas, necessario persequemur. at ubi maiora quaeque potissimum et invidiosiora purganda sunt, ab his sumitur refutationis exordium, ut pro Cluentio coniecturae partibus expeditis ad praescriptionem legis accessit, ordine videlicet commutato, ne, si Cluentium legis assertione defenderet, fugere causam diffidentia videretur. 508 Duabus his officii partibus absolutis elocutionis cura est intimanda. quae cum constet in sirtus est, haec pars habetur officii, cuius Cicero duo quasi fundamenta,. duo dicit esse fastigia: fundamenta Latine loqui planeque dicere, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
munibꝰ. aũt .u ẽuideor ruchi uidre hancurbẽ. lucẽ horlisterrarũ arcẽ om̃iũ genciũ subito uno incendio cõ¬
SNINI MPC. similes aui ꝑmicent᷑ affectus qui e adꝑsuadendũ plurimũ ualeant. extracausa tam̃ s̃.
Nec apparere in horatare manifestius debent. Ne insidiis udicẽ capere. ñ racione deducere iudeat᷑. his
igit᷑ ad fidẽ inuenendã prudent̃ inuentis or dorerũ ÷ sciendus ꝙ pars. disposicio uoeitat᷑ ql quid dicendũ
quoł loco quid penitꝰ. omitendũ q modo &iã & quando. ⁊ hubi prudent᷑ inspicimus : Duplexigit᷑ huius partꝰi ÷
Racio auteñi naturalis ÷ oido aut oratoris artificio comparat᷑ : Naturalis ÷ Opꝰ principiũ naracio
particio ꝓposicio argum̃tacio cõdusio oplogusq cõsequit᷑: Ar tificio oratoris e ꝑm̃bra oracions q dicende
s̃ digopimꝰ. & hoc ex cause hutilitate. nõ eoxetẽpr̃is serie qͥaptamꝰ utꝓmilone factũ c questione quasdã ante

Expanded text:
mmunibus autem, ut est «uideor mihi uidere hanc urbem, lucem orbis terrarum, arcem omnium gentium, subito uno incendio conscripti.» Similes alii permiscentur affectus, qui cum ad persuadendum plurimum ualeant, extra causam tamen sunt, nec apparere in oratore manifestius debent, ne insidiis iudicem capere, non ration.e ducere uideatur. His igitur ad fidem faciendam prudenter inuentis ordo rerum est so- ciandus, quae pars dispositio uocitatur, qua quid dicendum quoue loco, quid penitus omittendum, quomodo etiam et quando et ubi, prudenter inspicimus. Duplex igitur huius partis est ratio; aut enim naturalis est ordo aut oratoris artificio comparatur: naturalis, cum post principium narratio, partitio, propositio, argumentatio, conclusio epilogusque consequsunt, digerimus. Et hoc ex causae utilitate, non ex temporis serie coaptamus, ut pro Milone factum, cum quaestiones quasdam ante
Abbreviated transcription (Latin):
dieat pugnare uiuenes ꝙ ꝑentibꝰ susparentibꝰs: Cauendũ &iã nepirichius post purrichiũ ueniat:
ł m̃i. broues faciat: Usiquis dicat ꝑ didi bonamea : Aut post purrichiũ trocheus. spõ des sue: Usidiea cõ¬
ꝗr it sua facta. aut imputat sibidomens: S& ⁊ trocheus &iãbus ł ꝑiãbo. post trohieũpurichius malã clausulã facu¬

Expanded text:
dicat «pugnare iuuenes pro parentibus suis parentibus». Cauendum etiam, ne pyrrhichius post pyrrichium ueniat et dicat «pugnare iuuenes pro parentibus suis parentibus». Cauendum etiam, ne pyrrhichius post pyrrichium ueniat et quattuor breues faciat, ut si quis dicat «perdidi bona mea», aut post pyrrhichium trochaeus spondeusue, ut si dicas «conqueritur sua fata» aut «imputat cibi demens». Sed et trochaeus et iambus uel pro iambo post trochaeum pyrrhichius malam clausulam faciu
Abbreviated transcription (Latin):
Cuus exẽplũ posuit. anicostenꝰe: Itẽ amsimaerũ peđm. ⁊ rursũda etilicũ numer ũ laudat: Modo ana pestieũ modo
di ambũ lodãt nectam̃ certa sentencia ÷: Eg tam̃ cõpendiosiora ꝑ curã. ut inhac silua quibꝰ. dã uidear piretrantibꝰ
iãbus aut anapestuꝰ antecedat .i. ait sa lystius : Tota aũt ĩ sula modica & cultibꝰ uariis ÷ Br euẽ uͦ breuis. autlõ¬
gã lõga: nõ sine uituꝑ acione sectat᷑: Usi dicas ista resmea ÷: Aut contra. qđ cicero ꝓligario: Nõtueũ patria
ncolomelius collocamꝰ aut quomad eñ in fine sentencie: Dissillaba uͦ iãbico nõmr̃o nõiure clauduntur:
Arbona elausola ÷ Exiãbo &spõdeo ł iltimo trocheo: U siquis dicat patria cõtin& bono ciues. uel
aserat capud legis : Cauendũ ÷ aũt mne aut duoiambi aut iambꝰ ⁊ purrichius infine ponantur : Y siquis

Expanded text:
cuius exemplum posuit «amicos tenes», item amphimacrum pedem et rursum dactylicum numerum laudat; modo anapaesticum, modo cuius exemplum posuit «amicos tenes», item amphimacrum pedem et rursum dactylicum numerum laudat; modo anapaesticum, modo dithyrambicum laudat, nec tamen certa sententia est. Ego tamen compendiosiora percurram, ut in hac silua quibusdam uidear praeire tramitibus. iambus aut anapaestus antecedat, ut ait Sallustius «tota autem insula modica et cultibus uariis est». Breuem uero breuis aut longam longa non sine uituperatione sectatur, ut si dicas «ista res mea est», aut contra, quod Cicero pro Ligario: «non tu eum patria n colo melius collocamus aut commate, non in fine sententiae. Disyllaba uero iambico numero non iure clauduntur, At bona clausula est ex iambo et spondeo uel ultimo trochaeo, ut si quis dicat «patria continet bonos ciues» uel «asserat caput legis». Cauendum est autem, ne aut duo iambi aut iambus et pyrrhichius in fine ponantur, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
frem: qu sunt exaspimis litteris inunũ cõcurrentibꝰ ut ÷: Terenci i hecira: ꝑpolquã pauoꝰ repperies
merariꝰ fidlis euenre amatores sira : Rabhis dẽ litteris incipeneiã ÷ nõfuit istũiudiciũ uidicii smile uidice¬
Etineadẽ desinencia ⁊ fortissimorũ ꝓximoꝵq socioꝵ ineodẽ uiciohabent᷑: Itẽ poenit᷑. fugiondũ breues sillabas cõti¬
nuarequã plures y ÷ illut sereni : Perit auta uitaui pedis animula leporiꝰ: His breuit intimati. pede f̃ asserendi
qͥbꝰ clausule decenter abtent᷑: Quos quidẽ eicero quadã ꝑmioxta cõfusione ꝑtꝰbat : dũdieit: Modo ditroqͣoͦ con¬
cludendũ modopeonẽ pͥnũ ꝓbat in cipentib modo fiuentib: q nododo cimũ quicõstat e&breuiduab: longis breui &loga:¬

Expanded text:
freni, qui fiunt ex asperrimis litteris in unum concurrentibus, ut est Terentii in Hecyra: «per pol quam paucos reperias freni, qui fiunt ex asperrimis litteris in unum concurrentibus, ut est Terentii in Hecyra: «per pol quam paucos reperias meretricibus fidelis euenire amatores, Sidelissimorumque sociorum', in eodem vitio habentur. item penitus fugiendum breves syllabas continuare quamplures, ut est illud Sereni: 'perit, abit avipedis animula leporis'. 519 His breviter intimatis pedes sunt asserendi, quibus clausulae decenter aptentur. quos quidem Cicero quadam permixta confusione perturbat, dum dicit modo ditrochaeo concludendum, modo paeonem primum probat incipientibus, modo finientibus qua
Abbreviated transcription (Latin):
care licebat Rinhac a demicis istalatent om̃ia : Uaromaigis obscurata & cir cũ fusate nebris : Etinuerrinis plenũ ũ sum
Una quidẽ sillabã. Amputatũ mutilũ fuderit o dicit: Eloq reꝵ tantifleꝰ gemitꝰ q fiebãt. ecfinẽ uitauit elegit sic̃
ait. Oderatillae bonos. occur it & iã inendeca sillabi falleuei p&ulanciã dũ dicit: Suc cessittibi lucius maellus : Hictam̃
cãsimlitudinẽ uersꝰ effagimꝰ : bonã clausulã transea mꝰ: U. Si timeas dicere. stripitũ q plagarũ cũ pla. lo
Sa sit. ⁊ bonã elausul ã fecer it: Uitandũ &iã eodẽ loco iacent fatõ. ł int̾posicionẽ ł comuctacione uerborũ : Inonetde
eñi exẽpla s̃: utarrige aur̾e pãphile.u. ÷ atq erepte uirginis ira: Inhis enũ sordes citoracio: Uitandi &ian

Expanded text:
care licebat», et in Academicis «latent ista omnia, Varro, magnis obscurata et circumfusa tenebris», et in Verrinis plenum uersum care licebat», et in Academicis «latent ista omnia, Varro, magnis obscurata et circumfusa tenebris», et in Verrinis plenum uersum una quidem syllaba mutilum fuderit, cum dicit «cum loquerer, tanti fletus gemitusque fiebant». Nec finem uitauit elegi, sicut ait «oderat ille bonos». Incurrit etiam in hendecasyllabi phalaecii petulantiam, dum dicit «successit tibi Lucius Metellus». Hic tamecum similitudinem uersus effugimus, bonam elausulam traiam eodem loco cacemphaton uel interpositione uel commutatione uerborum. Inhonesta enim exempla sunt, ut «arrige aures, Pamphile», ut est «atque ereptae uirginis ira»; in his enim sordescit oratio. Vitandi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
assiduitate collidit᷑ si dicasmãm ã :ipsamãma quasimeã am̃am : Habdacimꝰ. hubul. primũ dissonat ut sidicas
Sol ilina luc & lucẽt. alb aleni lactea. iotacis mꝰ u. sidicas unio uino iouis iure i raseit᷑: Pali sigmia hubi .s. littera crebris ge¬
minat᷑: Sosia in solario soleas. sarciabat suas: Homo eopserronẽ o dr̃ otite. tute. tate. tib̵. tiranne. tulisti: Dispsoron:
cales acsimilã lõgecollisã: Hiantẽ q fructura facient: Usi quis dicit suscepisse se liberos. scđo homine: U ut tullius
ũt .iiii. lõgas breuesq cõtinuo ponamꝰ: Neue in notisimos uerrꝰ ⁊ maxime heoricos structur a fundatur: Iabi quosq uersus
quã ĩeos eicero nõ euit i diet sanatꝰ hecintolligit cõsuluido: Ftheroiciũ s. sfinẽ ł iniciũnõ delin& e dicit: Omiserũ cuipec¬

Expanded text:
 litterae assiduitate colliditur, ut si dicas: 'mammam ipsam amo quasi meam animam'. labdacismus, ubi l plurimum dissonat, ut si dicas: 'sol et luna luce lucent alba leni lactea'. iotacismus, ut si dicas: 'Iunio Iuno Iovis iure irascitur'. polysigma, ubi s littera crebrius geminatur, ut 'Sosia in solario soleas sarciebat suas'. homoeoprophoron est, cum dicitur: 'o Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti'. dysprophoron, cales ac similiter longae collisam hiantemque structuram faciant, ut si quis dicat suscepisse se liberos «secundo omine», et ut Tullius dem loco tres aut quattuor longas breuesque continue ponamus, neue in notissimos uersus et maxime heroicos struttura fundatur iambicosue uersus, quamuis eos Cicero non euitet, cum dicit «senatus haec intellegit, consul uidet», et heroici uersus finem uel initium non declinet, cum dicit «o miserum, cui pec
Abbreviated transcription (Latin):
quituꝑ acione caruerit. laudib ꝰ fatigae tur : U silaudã dexeo quis dieat᷑. q homieidũ nõeõmisit :
erg̃ medũ nom̃ qđ p̃uacionẽ placuit memorariꝓpterea. q qul auđ puat᷑ no cõ festim ituꝑacionip¬

Expanded text:
qui uituperatione caruerit, laudibus fastigetur, ut si laudandus ex eo quis dicatur, quia homicidium non commisit. Est qui uituperatione caruerit, laudibus fastigetur, ut si laudandus ex eo quis dicatur, quia homicidium non commisit. Est ergo medium nomen, quod priuationem placuit memorari, propterea quia, qui laude priuatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
ieccio nõ contrari&eatis absoluit : Ex quo & disuasor intendere. ⁊ ꝑsuasor dpellere memorandis:
Aesic cõfliccione parcũfacta.statꝰ poterit apparere x intalicausa: Crebro ad muros exereitu
re. Deind̃ grauit᷑ & sediciose id exercitũ ꝑpessurũ. in quo cõiectura fie d cõmocionis euentu: Aemex si
dicat uictoriã nõuocandã sip̃sidiũ ciuitatis exx cindit᷑ finis accessit: Diffiniendũ quippe qualis status
meniũ uictoriã faccelebrari: Tuc̃ siꝑsuasor addat sne cõslio senatꝰ iafieri nõ đ bere p̃seripeio &iã
uid&᷑ acceđre: Certũ ÷ igit᷑ ⁊intencionẽ. dissuasori iuresignari nđ libiatiu. cuncto flat ꝓmcũ a pparere:
memorato. Iterco q ñstati laudẽuituꝑacio cõsectat᷑: Y qͥs qͥs laudabilis nõ ÷ uctuꝑa bilis habeat᷑. ł cotra

Expanded text:
iectione contrarietatis absoluit. Ex quo et dissuasor intendere et persuasor depellere memorandi, iectione contrarietatis absoluit. Ex quo et dissuasor intendere et persuasor depellere memorandi, ac sic conflictione partium facta status poterit apparere, ut tali causa: «crebro ad muros exercitu re? Deinde grauiter et seditiose id exercitum perpessurum, in quo coniectura fiet de commotionis euentu. Ac mox si dicat uictoriam non uocandam, si praesidium ciuitatis exscinditur, finis accessit; definiendum quippe, qualis status moenium uictoriam faciat celebraci. Tunc si dissuasor addat, sine consilio senatus id fieri non debere, praescriptio etiam uidetur accedere. Certum est igitur et intentionem dtatim laudem uituperatio consectatur, ut, quisquis laudabilis non est, uituperabilis habeatur uel contra,
Abbreviated transcription (Latin):
lari : sanũc decursis cõstitucionibꝰ cõtrouersias đ lib̃ atii acđmõ stratiu generis uideamus Nã ⁊ cau
Negocilẽ cosistere qđ dđ futuro dđ lib̃ at estimarint: Iam̃ qualitas plerũq cesãda ÷ u ali quoq status
hiue generiposse acciđre nõne gent᷑: Nũestatꝰ ĩtalibꝰ ita repperiri posse fir mari: Unõ eox intencionis
a pulsione quẽ idmodũ incõflietibꝰ mõstratũ regulã tenomꝰ. Iuieni. aut quis intend& ł hor dine solito
ꝑ sua sodis suas or ue cõfligunt: Cũ alterũ aligere i astruccionib: Nõua& emͣ. Se tam̃ accusitorꝰ
parces disua sor uid& arriper&e: Queeñ ĩhonestũ uđ inutile illut qđ dissuad& hostendit ꝓcerto
ipsũ uid&ͣ accausare negociũ. ꝑsuasor uͦ partesaripit defensoris. & negocitraetatũ. qualib& ob¬

Expanded text:
lari. Iam nunc decursis constitutionibus controuersias deliberatiui ac demonstratiui generis uideamus. Nam et calari. Iam nunc decursis constitutionibus controuersias deliberatiui ac demonstratiui generis uideamus. Nam et canegotialem consistere, quod de futuro deliberat, aestimarint. Tamen ita qualitas plerumque censenda est, ut alii quoque status huic generi posse accidere non negentur. Nunc status in talibus ita, reperiri posse firmamus, ut non ex intentionis depulsione, quemadmodum in conflictibus monstratum est, regulam teneamus. Quid enim aut quis intendet, ut ordine solito persuasor dissuasorque confligant, cum alterutrum deligere in astructionibus non uetemur? Sed tamen accusatoris partes dissuasor uidetur arripere. Qui enim inhonestum uel inutile illud, quod dissuadet, ostendit, pro certo ipsum uidetur accusare negotium. Persuasor uero partes arripit defensoris, et negotii tractatum qualibet ob
Abbreviated transcription (Latin):
conscendit hostẽq deiecit: Arguit᷑ hiereus legis sentencia uerbinitit᷑ acusator : Ter ciũ questionis ÷
genꝰ cũ c̃trarie legis utrũ sensꝰ cõlidunt᷑. ut in illomas. tẽplũ cereriꝰ uapulanti matri ĩgressus opẽfilius tulit :¬
Accusat᷑. facithic cõflictũ diuersitas legũ : Quartũ int̃p̃tacio collidit᷑ .y tuipocius auscułandũ fuisse
modi .iui. a simili acõsequenti amaiore adminus acõtrario : Assimili ita u qr patris int̃fector culleo
exulẽ ꝑmittit᷑ iugularo. lic& &iam uberare: A cõtrariosuur fortis mer & p̃mũ desertor dignus ÷
to undeorta causacio eẽ se eł scripti tantũ diffinicione disquirit᷑: Discutit᷑ igit᷑ abhis legalibus statibꝰ
principale seẽ diser &os. & osincidentes dici: Ilos a quibꝰ: eausanaseit᷑ t cõstituciones ł status cereuis apel¬

Expanded text:
conscendit hostemque deiecit; arguitur.» Hic reus legis sententia, uerbis nititur accusator. Tertium quaestionis est conscendit hostemque deiecit; arguitur.» Hic reus legis sententia, uerbis nititur accusator. Tertium quaestionis est genus, cum contrariae leges utrimquesecus colliduntaccusatur.» Facit hic conflictum diuersitas legum, quarum interpretatio colliditur, ut cui potius auscultandum fuisset sunt modi quattuor: a simili, a consequenti, a maiore ad minus, a contrario. a simili ita ut, quia patris interfector culleo exulem permittitur iugulare, licet etiam uerberare». A contrario: «si uir fortis meretur praemium, desertor dignus est to, unde orta accusatio est, sed de scripti tantum definitione disquiritur. Discutitur igitur ab his legalibus status principales esse discretos, et hos incidentes dici, illos autem, a quibus causa nascitur, uel constitutiones uel status rectius appel
Abbreviated transcription (Latin):
tactus emergent. cuius s̃ species .U. una ÷ cũ scripto aliquit pluraue ambigua cõtinent᷑q a grecis
anfibolia nominat᷑ ut ex comunione nñis repleꝵq cõfundit᷑ .. ÷ illut quidã taurũ legauit. quo
nñe seruũ habuerat. ad modũ p̃ciosũ. uerũ illi heres taurũ hoc ÷ bouem dedit qr fecit nom̃ amplibo¬
lon. questionẽ: Itẽ ex nominũ distĩccione ꝑsillabã . Y quihabuit ꝓpinquos duos. unumles uimnñe ałiuꝙ
mile sium heredẽq cõstituẽs sic locutus heres esto miles: qua distincciones ambage certam̃
exortũ dũheres. est homi distinguit quilesius ducebat᷑: Alius u cõtinua nñis ugitate milesiũ
dic̃ eredẽ Si tẽ modi. quos dia leticha comp̃hendit astruccio Itẽ species scripcionalis ÷ quescionisq
exũbis ⁊ scentencia scripcionis emergit: U in hoc ꝑ egrinus murũ netiscendat quidã obsessa ciuitate

Expanded text:
 a Graecis ἀμφιβολία memoratur, ut ex communione nominis res plerumque confunditur, ut est illud: quidam Taurum legauit, quo nomine seruum habuerat admodum pretiosum. Verum illi heres taurum, hoc est bouem dedit, quia fecit nomen amphibolum quaestionem. Item ex nominum distinctione per syllabam, ut qui habuit propinquos duos, unum Lesium nomine, aliumque Milesium, heredemque constituens sic locutus est: HERES ESTOMILESIUS; qua distinctionis ambage certamen exortum, dum «heres erto mi» distinguit, qui Lesius dicebatur, alius uero continua nominis iugitate Milesium dicit heredem. Sunt item modi, quos dialettica comprehendit astructio. Item species scriptionalis est quaestionis, quae ex uerbis et sententia scriptionis emergit, ut in hoc: «peregrinus murum ne ascendat. Quidam obsessa ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
s qr uerborũ u& erũ iã exoleut usuis no s̃ autaciis usur panda illaqe. &ate mutatas: Ita ꝙalucinari
&cerritũ & caperatũ. similiaq p̃tereunto s utom᷑ hisq cõsuetudo recipi&: Nec tam̃ sordidis nisi e
roi sentenoieq uisexigit : i. e cicerouolẽs erudelitatis inudiã faoere. aut gurgulioribꝰ ex sectisre
Qasi uares ꝓpriauerba nõ h abeat. nouanda s̃ aut alienis utendũ : Nouant᷑ aut̃ duob s: modisuerba: Aut qua
liquor & uirgis plebẽ romanã cõeidere : Nãindecore uirgilius uit anđ humilitatis aucupio lydonis ꝓliue niait:¬

Expanded text:
 aetate mutata sunt. Itaque «alucinari» et «cerritum» et «caperratum» similiaque praeterientes utemur his, quae consuetudo recipiet, nec tamen sordidis, nisi cum rei sententiaeque uis exigit, ut cum Cicero, uolens crudelitatis inuidiam facere, ait «gurgulionibus exsectis resi qua res propria uerba non habeat, nouanda sunt aut alienis utendum. Nouantur autem duobus modis uerba: aut qua «uirgis plebem Romanam concidere». Nec indecore Vergilius uitandae humilitatis aucupio «lychnos» pro lucernis ait
Abbreviated transcription (Latin):
quis dubit& asiculiꝰ p&isse peccuniã qut erre cũ amarcho. hoctauio ligore postularit: Uirgiliũ. tupͦte̾
U nanimos armare in ꝓelia fr̃s : Ex ocutiq ꝓbat. ⁊ alienos posseqđ minꝰ ÷ : Ter̃ ercius nãqͥm̃tiri aut falli
institueritpatrẽ aut audebit. tanto magis auđbit c&ero: Am̃oꝵ c̃paracionẽ ut publius gcipiopõ¬
tiphex maxeimꝰ. tiberiũ grachiũ medio erit̾ labefactantẽ statũ reipublice priuatꝰ. int̾fec̃:¬

Expanded text:
«quis dubitet a Siculis petisse peeuniam Verrem, cum a Marco Octauio Ligure postularit?» Vergilius: «tu potes «quis dubitet a Siculis petisse peeuniam Verrem, cum a Marco Octauio Ligure postularit?» Vergilius: «tu potes unanimos armare in proelia fratres.» Ex hoc utique probat et alienos posse, quod minus est. Terentius: «nam qui mentiri aut fallere instituerit patrem aut audebit, tanto magis audebit ceteros.» A minorum comparatione, ut «Publius Scipio pontifex maximus Tiberium Gracchum mediocriter labefactantem statum rei publicae priuat
Abbreviated transcription (Latin):
Parasitꝰ ÷ gnato & ridiculũ nõ ÷ loci exẽplũ ÷ in remagis ipsa. quã forma uerbors: His igit᷑ nõ modo ate
periculo lib̵ atꝰ s& etiã honore amplissimo hornatꝰ. arguit᷑ domui sue teint̃ficer e uoluise. & ĩ cornelia
pͥma repugnare dic̃ ut diuisores quos honaris siuminis tros eẽ uoluerat. lege ambitꝰ uelle affligere :
Causar ũ locus latẽ pat& ⁊ multa disposicione tractat᷑. s& nuc formã eiꝰ satis fuerit đ mostrare. sub hoc
ee sẽplo s& cũ obtua dera&a obuidicia. obimꝑia dabant᷑: Nõ ÷ ita grendũ cuius manu rent᷑ s& euius.
iniuria quoger& : Sic & uirgilius mene fugis: Ab effectis causis fit argum̃tũ cũ causa dubitacio ÷ ut fatũ
ꝓb&᷑ ex eo qđ homines & iã inuiti seruabant᷑ inuita : ł actũ eni ÷ causa łuite. ł mort̾i. illauͦ effectas fatiui¬
am̃ostimor arguit : Nã timorẽ causa ut đ genersitamus qͦ timoris effectu ÷ : A cõparacione maior

Expanded text:
s non est'. eius loci exemplum est in re magis ipsa quam forma verborum: 'is igitur non modo a te periculo liberatus, sed etiam honore amplissimo ornatus arguitur domi suae te interficere voluisse'. et in Corneliana prima repugnare dicit, ut divisores, quos honoris sui ministros esse voluerat, lege ambitus vellet affligere. 493 causarum locus late patet et multa disputatione tractatur; sed nunc formam eius satis fuerit demonstrare sub hoc exemplo: 'sed cum ob tua decreta, ob iudicia, ob imperia dabantur, non est ita quaerendum, cuius manu numeiniuria cogerentur». Sic et Vergilius «mene fugis?». Ab effectis fit argumentum, cum in causa dubitatio est, ut fatum probetur ex eo, quod homines etiam inuiti seruabantur in uita. Fatum enim est causa uel uitae uel mortis; illa uero effecta sunt fati, uianimos timor arguit», nam timor est causa, ut degener sit animus, quod timoris effectum est. A comparatione maiorum:
Abbreviated transcription (Latin):
frmacione usm aximecũnegat᷑ &iã ipsi nõ oecidiexigit argum̃ tũ. lic& adfaciendã fidẽ. &iãillaq in artifici
alinñ at᷑ debeãt adiberi: Ytabile. testimonia. quesciones. q post dis cusciendaserualo: Nũe arguñta trac
a cõparacione. cuus s partes maiora minora paria. appardi nom̃ibꝰ relatiuã nesseracionẽ Nã cõiuga¬
tũ alterũ alterinñat᷑. uienus. ⁊s pecies: Adsere latiua fiunt. ipsũ &iã simile alieiuus adsimile ÷ &om̃s loci
argum̃torũ nõexe saex alio nom̃ accipiũt: Igit᷑ cotũ qđ dubũ discutit᷑. difiuriprinit usoportebit & sic
ar guñta tractare hec modo sitres dubia utrũutilis alo quenciauideat᷑. eloquenciatotũ ÷ intetũ git᷑
diffiniendũ sic ł Ioquencia ÷ benedicendisciencia: B enedicereaũt utile ÷: Utilis igt᷑ aloꝗ neia euilo co.

Expanded text:
firmabis, maxime cum negatur. Etiam ipsum «non occidi» exigit argumentum, licet ad faciendam fidem etiam illa, quae iartificilia firmabis, maxime cum negatur. Etiam ipsum «non occidi» exigit argumentum, licet ad faciendam fidem etiam illa, quae iartificilia nominantur, debeant adhiberi, ut tabulae, testimona comparatione, cuius sunt partes maiora, minora, paria. Apparet in omnibus relatiuam messe rationem; nam coniugatum alterum alteri nominatur, et genus et species ad se relata fiunt; ipsum etiam simile alicuius assimile est, et omnes loci argumentorum non ex se, sed ex alio nomen accipiunt. Igitur totum, quod dubium discutitur, definiri primitus oportebit et sic argumenta tractari hoc modo: sit res dubia, utrum utilis eloquentia uideatur. Eloquentia totum est; in toto igitur definiendum sic: «eloquentia est bene dice
Abbreviated transcription (Latin):
antonio letent᷑ in simulit. ut homĩ a dicẽs. nichil aspere dixisse uideat᷑. hisom̃is: cõ quisttis argum̃tauiden¬
das. Iuib: adquescionis amibignũ fidesualeat hadiberi: FIDES: Fides aũt tribꝰ fid modis: Cõcilian¬
do: docendo ꝑ moriendo: Ilaprior. &hic assequens apodictica terciapate ticam̃at᷑:. Eõ cillia cionẽ
liex intota cusa uti couonet : Tam̃ in principis uberiusinsistendũ &in comonondom oxime ugeredolia epi¬
logis: Docereuit p̃cxeris deb &ipsanam icio quãs dluendis quescionl: diciendisꝙ criminbꝰ nõdisimilis qꝑ ẽ
astruccio: uc dfargiñtis nopun: AR GU MENTUM: Argum̃ tũ ÷ racio gre dibie sid̃m facit:
R esdabia ÷ intencio & đ pulsieł racio. tin firmacio racionis: Cũ em̃ obiesceris oceidsti utd ocea s argum̃tacione

Expanded text:
Antonii latenter insimulat, ut omnia dicens nihil aspere dixisse uideatur. His omnibus conquisitis argumenta uidenAntonii latenter insimulat, ut omnia dicens nihil aspere dixisse uideatur. His omnibus conquisitis argumenta uidenda sunt, quibus ad quaestionis ambiguum fides ualeat adhiberi. Fides autem tribus fit modis: conciliando, docendo, permouendo. Illa prior ethica, sequens apodictica, tertia pathetica nominatur. Conciliatione licet in tota causa uti conueniat, tamen in principiis uberius insistendum, et in commouendo maxime uigere debet epilogus. Docere autem prae ceteris debet ipsa narratio, quamuis diluendiastructio. Nunc de argumentis incipiam. Argumentum est ratio, quae rei dubiae fidem facit. Res dubia est intentio et depulsio, uel ratio et infirmatio rationis. Cum enim obieceris «occidisti», ut doceas, argumentatione
Abbreviated transcription (Latin):
qua in famis fuit. cuius. maritus. se suspendit cogit alterũ filiũ eã ducere. contradieit hienõ in¬
cestũ libere nec tirannidẽ potest obicere Hii sũt duct: ar tificio s& tractandi. & ꝑtotã oracionẽ
subtilit̃ diffundendi. qui colore hoc separant᷑ quiđ color inuna tantũ parteductus intota causa seruat᷑
Ductus r epperit᷑ excausatiuolitis. hoc ÷ exreq cõtrouersiã facit q aut p̃titm pr̃is ÷ uana iacent
ulixes occiđrit q ductũ simplicẽten&. aut sip̃sentis uł futuri tm̃ pr̃is fuerit: om̃s ductus admittit:
Ergͦ ductꝰ đ cõsilionascit᷑: Consiliũ ex causati uolitis exoritur : CAUSATIUUA
caus atiuũ ÷ qđ facid dubitacionẽ ut inillo tyrani causatiũ litis ÷ qđ cyrannus. custodiã
& arcispostulat & armorum: Puctũ seruatũ testant᷑ pͥmaphilippica: Quemirũ subtilitate ch̃atũ.

Expanded text:
qua infamis fuit, cuius maritus se suspendit, cogit alterum filium eam ducere; contradicit». Hic nec inqua infamis fuit, cuius maritus se suspendit, cogit alterum filium eam ducere; contradicit». Hic nec incestum libere nec tyrannidem potest obicere. Hi sunt ductus artificiose tractandi et per totam orationem subtiliper diffundendi. Qui colore hoc separantur, quod color in una tantum parte, ductus in tota causa seruatur. Ductus reperitur ex causatiuo litis, hoc est ex re, quae controuersiam facit, quae aut praeteriti temporis estUlixes occiderit, quae ductum simplicem tenet, aut, si praesentis vel futuri temporis fuerit, omnes ductus admittet. Ergo ductus de consilio nascitur, consilium ex causatiuo litis exoritur. Causatiuum est, quod facit dubitationem, ut in illo tyranni causatiuum litis est, quod tyrannus custodiam et arcis postulat et armorum. Ductum seruatum testatur prima Philippica, quae mira subtilitate dominatum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nõ aliut ÷ inagentis cõsilio aliutinuerbis .i. sibene meritũ laudis aenoxiũ accuses: Subtilis eũ alius ÷
animꝰ. aliut agit oracio utqͥdã abdicat filiũ cũ amicos nõ habeat. hincnõuere abdieat sautamicas
habeat ten& iguratu̾ ÷ cũ aꝑte qͥd dicere ꝓib&e uerecundia ꝓpt̃ obscena & significacione alia
atq itogum̃tis uestitamõstratur : Obliquius ÷ cũ ecus impedit aliquid dicere lĩe. &ꝑ cosdam fundi
cuniculos halucienda mõstramꝰ. ut in hoc: Tirannꝰ. quis uli ab olicione tirannidẽ deposuerat fortit̃
fecit. pait p̃mu nñe armoꝵ arcisq custodiã magistratꝰ. contradicũt: Mixt. aũt. exutroq
cõponitur. cum & pudor ⁊ m&ꝰ impedit lib̵̾ tatẽ. ut tiranꝰ quiduo sfilios habuit quoꝵ unuixor in

Expanded text:
cum non aliud est in agentis consilio, aliud in verbis, ut si bene meritum laudes ac noxium accuses. subtilis, cum aliud vult cum non aliud est in agentis consilio, aliud in verbis, ut si bene meritum laudes ac noxium accuses. subtilis, cum aliud vult animus, aliud agit oratio, ut 'quidam abdicat filium, quod amicos non habeat'. hic non vere abdicat, sed ut amicos habeat, terret. figuratus est, cum aperte quid dicere prohibet verecundia propter obscena, et significatione alia atque integumentis vestita monstratur. oblicus est, cum metus impedit aliquid dicere libere, et per quosdam fandi cuniculos obicienda monstramus, ut in hoc: 'tyrannus, qui sub abolitione tyrannidem posuerat, fortiter fecit. petit praemii nomine armorum arcisque custodiam. magistratus contra dicunt'. mixtus autem ex utroque componitur, cum et pudor et metus impedit libertatem, ut «tyrannus, qui duos filius habuit, quorum uni uxor, in
Abbreviated transcription (Latin):
cet insuꝑiori astruccione quidã cõflictus. eudẽs apꝓb&. ut eũ alius quẽpiã laudat. & alt̾ acusat .V
Cathonẽ tullius. laudãs & duobꝰ uoluminibꝰ: cesar ac cusas ex qͦ colligit᷑ omia causarũ gnr̃a statibus
ꝑcensanda h ocreꝑto naturã caus ae discucies.q auͥ simplici autdupliciquos cione aut multiplieiceõ tinꝙ̃.
loco disqurit᷑ ut̃ utri insidias cõpararit: Nõ ÷ singulare s&unctũ. ex duplici cõiune cura quã greciantiea¬
tig oriã nominãt: S& incidẽs ꝙ sciogenꝰ cause facere nõ potest: Buplex tum exrebꝰ fit a ꝓcelio dđ auro¬
& deueneno: Tũc cõlacione ut prostrio filius nepatrẽ aninimiciugulauerint: Multiplexũ expluribꝰ
cimis tribꝰ exquirit᷑: Puctus Dehineductus cause inspiciendus ÷: Ductus aũt ÷ agendi ꝑtotã causam
tenor sib aliqua figura seruat᷑: Sũt aũt duetꝰ.x. Simplex subtilis figurat᷑ obliquus mixtꝰ Simplea ÷

Expanded text:
structione quidam conflictus euidens approbetur, ut cum alius quempiam laudat et alter accusai, ut Catonem Tullius laudans et duobus uoluminibus Caesar accusans. Ex quo colligitur omnia, causarum genera statibus percensenda. Hoc reperto naturam causae discuties, quae aut simplici aut duplici quaestione aut multiplici continetur. loco disquiritur, uter utri insidiar compararit, non est singulare, sed iunctum ex duplici coniectura, quam Graeci ἀντικατηγορίαν nominant; sed incidens quaestio genus causae facere non potest. et de veneno, tum collatione, ut pro Roscio, filius ne patrem an inimici iugulaverint; multiplex vero ex pluribus decimis tribus exquiritur. 470 Dehinc ductus causae inspiciendus est. ductus autem est agendi per totam causam tenor sub aliqua figura servatus. sunt autem ductus quinque: simplex, subtilis, figuratus, oblicus, mixtus. simplex est,
Abbreviated transcription (Latin):
nterea sonuere tube raueusq ꝑ& hrã:
Cantus. &ignoto celũ cła goro remugit:
Turbati expauere diuulgusq: minorũ
C elicolũ trepidat eausarũ nescia corda:
Frent qu& eris renouant᷑ crimina phegre:
Tuc ceã nes faunique pales ephi altanapee:
Respectantꝓceres nulloq adsur geremotus
Cernuit ađ conitiuicibꝰ ꝙ alt̾na ꝓfantes:
Mirant᷑ placidã ꝑ peetora sacra qui&e ẽ:

Expanded text:
nterea sonuere tubae raucusque per aethram cantus, et ignoto caelum clangore remugit. turbati expavere dei, vulgusque minorum caelicolum trepidat, causarum et nescia corda haerent, et veteris renovantur crimina Phlegrae. tunc Amnes Faunique, Pales, Ephialta, Napeae respectant proceres nulloque assurgere motu cernunt attoniti vicibusque alterna profantes mirantur placidam per pectora sacra quietem.
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiũt ideir co c̃gregata ponunt᷑. Ab ante cedentibꝰ cicero cũille nõ dubitauerit apperire quid cogita¬
uerit. uospotestis dubita requid fecerit: Precessiteñi p̃dicacio ubi ÷ argum̃tũ : Secutũ ÷ factũ unde estiisti¬
Ac̃ sequentibꝰ uͦ eõu̾sim. ut quescio in antecedentibꝰ sit argum̃tũ in soquentibꝰ ut si hoc secutũ ÷ illud p̃cesse¬
rit ut sipeperit cũ uiro cõcubuit. exemplũ deuenis. sifinẽ edicto p̃toris affer̃ Rł enđ ianuarie. cur
nõ inieiũ quoq nascit᷑ a Ralendis i anuariiꝰ. Arepugnantibꝰ argum̃tũ cũ hostendit᷑ duo si eoherere non

Expanded text:
sufficiunt, idcirco congregata ponuntur. 490 ab antecedentibus Cicero: 'cum ille non dubitaverit aperire quid cogitaret, vos potestis dubitare, quid fecerit?' praecessit enim praedictio, ubi est argumentum; secutum A consequentibus uero conuersim, ut quaestio in antecedentibus sit, argumentum in sequentibus, ut, si hoc secutum est, illud praecesserit, ut «si peperit, cum uiro concubuit». Exemplum de Verrinis: «si finem edicto praetoris afferunt kalendae Ianuariae, cur non initium quoque nascitur a kalend
Abbreviated transcription (Latin):
pulsio factihabeat. habeatracionẽ. quã itẽ acusator in firm&. ⁊uelut scđaria q scio ꝓereat᷑ ꝑracio¬
nẽ in pugnacionẽq racionis. hicillud iudicabile posse ũ sari. idq eẽ. qđ estimator ustiracione ꝑpendat
posse inquauis causa ⁊ om̃istatus existere : ⁊ multe raciones infirmacionesq numeroseo ꝑ indeq uidi

Expanded text:
pulsio facti habeat rationem, quam item accusator infirmet; et uelut secundaria quaestio procreatur per ratiopulsio facti habeat rationem, quam item accusator infirmet; et uelut secundaria quaestio procreatur per rationem impugnationemque rationis. Hic illud uidemus iudicabile posse uersasi, idque esse, quod aestimator iusti ratione perpendat. Possunt in quauis causa et omnes status existere et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mũ nuibcias uex oris aliene: In quo quipp&e it p̃miũ qe nulũ ꝑutate dũso nichil intenelt s&emaritus cõta¬
dictor intendit. lico seđo loco uideat᷑ ad urgore ciu ꝑ dđpulsionẽ iur fortis obstabit tãquã paicione m p̃ ni
qđ papo cerat aceusint p̃miũ ustũ ẽ cõtondens ti qua si factĩ aliquediure tuor aur lite seones
legales quostamquã status causis in ciđre memor aui : Neadẽ regula ꝑcensent᷑ quippeq ĩscła cõfliccione
ꝑrũ punt : Nã pͥma qualitati tribuit᷑: Igit᷑ illa intencionis acđ pulsionis reguinqualitatis p̃dicta pat᷑et᷑¬
bant᷑ : nũc ToΚΡΙ MΗΝΟΝ qđ grecidicunt cãsequent̃ adsũmã : Nã e intencio ⁊ dpulsiostatũ
cõstitucione ꝙ signar& siciectura fuerit iudicacioni p̃bebit parit̃ racionẽ: Neq eñ ÷ qđ possit pon¬
đrar iiudicio: Nisi ipsalegacio: Inqualitate uͦ tł fine alialo co quãstatus appar& necesse ÷ cõ fessa đ¬

Expanded text:
ias uxoris alienae». In quo qui petit praemium, quia nullum putat e diuerso, nihil intendit, sed maritus contradictor intendit, licet secundo loco uideatur assurgere; cui per depulsionem uir fortis obstabit, tanquam petitionem praemii quod poposcerat accusanti, praemium iustum esse contendens, tanquam si factum aliquod iure tueretur. Item quaestiones legales, quas tanquam status causis incidere memoraui, non eadem regula percensentur, quippe quae in secunda conflictatione prorumpunt; nam prima qualitati tribuitur. Igitur illa intentionis ac depulsionis regula in qualitatis praedicta parte turbatur. Nunc τὸ κρινόμενον quod Graeci dicunt consequenter assumam. Nam cum intentio et depulsio statuire constitutionemque signarit, si coniectura fuerit, iudicationi praebebit pariter rationem; neque enim est quod possit ponderari iudicio nisi ipsa negatio. In qualitate uero uel fine alio loco, quam status apparet, accesse est confessi de
Abbreviated transcription (Latin):
ilile& uideait᷑ d estẽe tañ insuꝑiori obieccione sinegabit᷑ cõiecł VRaerit .e decerit nõ occidi. Inoc hubinom̃ rei

Expanded text:
Et licet uideatur idem esse, tamen in superiore obiectione si negabitur, coniectura erit, cum dixerit «non occidi»; in hoc ubi nomen rei Et licet uideatur idem esse, tamen in superiore obiectione si negabitur, coniectura erit, cum dixerit «non occidi»; in hoc ubi nomen rei
Abbreviated transcription (Latin):
& arguñta pbatu idonea reperire: Quescionũ ũ duplex spocies t÷ alie s̃ em̃ prĩcpales. alieincidentes: Prinei¬
ses eͦstatꝰ ex quib: naseit᷑ eausa: quastulius consti tucionss appellat: Incidentes ũ sunt q dũ traetatur causa
eouneturaer ao. Anpatrẽ aecidertrocus quidst. finis ⁊. anminierit coinolius magostatem: Qualos sit qualitas
uanscaturmus ureneratus sit: S eforsarmoueat qđ p̃ tereo quartũstatũ quẽ ermagoras inuent subtilior
at icausa: Inuenunt᷑ igtur ꝑintencionẽ ⁊ dpulsionẽ : otencio÷ obieccioei facti qđ nudici muenit: Depulsio
par Ratim qs dibi quasiadpugn andi a ccionnacres or dnata cõistat: Seafacile ÷ uiđ re quid obiecto er inine
pespondest : silit fadileno ÷ quadebeatittendi adrũfoctũ y hominẽ occibsti an nom̃ faeti. uomieidũ fecisti.

Expanded text:
et argumenta probatu idonea reperire. Quaestionum uero duplex species: aliae sunt enim principales, aliae incidentes. Principales sunt status, ex quibus nascitur causa, quas Tullius constitutiones appellat; incidentes uero, quae, dum tractatur causa, coniectura est, ut an patrem occiderit Roscius; quid sit, finis, ut an minuerit Cornelius maiestatem; quale sit, qualitas, ut an Saturninus iure necatus sit. Sed ne forsan moueat, quod praetereo quartum statum, quem Hermagoras inuenit, subtilior  causa. Inueniuntur igitur per intentionem et depulsionem. Intentio est obiectio eius facti, quod in iudicium uenit; depulsio r status, quod ibi quasi ad pugnandum actionum acies ordinata consistat. Sed facile est uidere, quid obiecto crimini respondeatur; illud facile non est, quid debeat intendi: utrum factum, ut «hominem occidisti», an nomen facti, ut «homicidium fecisti».
Abbreviated transcription (Latin):
hieuisso: Seaccione ansoruoł addieto tribunos liceat appellare: Anabere ignomiuiosoliceat qͦt seiorem que
pecies qualitatis translacio nm̃ at᷑: It᷑ cauere d̃ bemꝰ neintendamꝰ. auditoris officiũ & soluat qualitas fiat Nã
Qnũ esꝰ. quis cam equalitatẽ aliquis statutt. ⁊ his :̃ ꝑpenso uidex: Aliud eiꝰ. quionestate ł utilitato meerta
dibiuꝰ aliene sentencie ꝑsuasionẽ explicabilis dlberatorrespeetat Tercũ gͦ nus÷ quifactionestatẽ¬
dato efficn q rendõ discrin est ⁊ppriet as singulor ũ. Nã eiudex cuius fficiũ ÷ dãnarereũ ł ab soluere posses¬
oppinione differtur : Etlaudacionis arbit̃ anrite quis laud& estimanti cõtemplacione dispensat : Sed cũ ii diũ sum
ec distra ant᷑ officiũ illut m ax medis crim̃ adtendimꝰ quẽ ad nodũ tm̃ pribꝰ uariant᷑ : Nã de lib racio futuri tantũ

Expanded text:
licuisset; de actione, an seruo uel addicto tribunos liceat appellare; an habere ignominioso liceat contionem, quae species qualitatis translatio nominatur. Item cauere debemus, ne intendamus auditoris officium et sola status qualitas fiat. Namunum eius, qui secundum aequitatem aliquid statuit, et is est perpense iudex; aliud eius, qui honestate uel utilitate incerta dubius alienae sententiae persuasionem inexplicabilis deliberator exspecta ; tertium genus eius estcat officii, quaerendum discrimen est et proprietas singulorum. Nam et iudex, cuius officium est damnare reum uel absoluere, possesgua mentis opinione differtur; et laudationis arbiter, an rite quis laudetur, aestimanti contemplatione dispensat. Sed cum in diuersum haec d
Abbreviated transcription (Latin):
Q uio sntencioninoius facti. senegaciom̃us eponat᷑ quãus ne ga cio d pulsionis uee dieatur cam̃ nõ faet
couactorã qr no factũ. sae nom̃ facti destruitur :x. In hoc adulteru acciostie repudat ae acorestapͣ¬
costio quirepudiauerat maratusinient: Accusat adultoru reus cõtradieit nec faetũmne giri se adidore .ĩ
mines obiscte orimimꝑiculũ denegatur ꝓ inhoc obiectupocula tẽpli & sa c̃dotis domofurat: es sacrie¬
guafecisti: R epellit Pocula quidẽ astilis eqꝑ d domo ñ tẽplo furtũnõs aerilegiĩ muncupande: In quo diuã

Expanded text:
gatio depulsionis uice dicatur, tamen non faciet coniecturam, quia non factum, sed nomen facti destruitur, ut in hoc: adulterii actio fit; cum repudiata uxore stupratorem qui repudiauerat maritar inuenit; accusat adulterii. Reus contra dicit nec factum negat, sed adulterii imminens obiecto crimini periculum denegatur, ut in hoc obiectu: «pocula templi e sacerdotis domo furatus es; sacrilegium fecisti». Repellit: «pocula quidem abstuli; sed quia de domo, non templo, furtum, non sacrilegium nuncupandum». In quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
plirib locitus ÷ q suis fortasse augusti : authumilis dicer&: It trans lata qđ amodosĩt ꝙ aut enx purte
Totũ aut ex tatopartẽ aut ex unoplures mõstrant. aut explurib: sigła: Ex parce totũ uinpim. fe¬
rit. autineis depari&ibꝰ tut oẽẽ tecũ ꝓeadẽ domo: Hunctr opum m&eonomian gramaticum̃ ar̃

Expanded text:
pluribus verbis elocutus est, quae suis fortasse angustius aut humilius diceret. item translata quodammodo sunt, quae aut ex parte pluribus verbis elocutus est, quae suis fortasse angustius aut humilius diceret. item translata quodammodo sunt, quae aut ex parte totum aut ex toto partem aut ex uno plures monstrant aut ex pluribus singula. Ex parte totum, ut «in puppim ferit» aut «me isdem parietibus tuto esse tecum» pro «eadem domo». Hunc tropum metonymian grammatici nominarunt,
Abbreviated transcription (Latin):
transsorimis utquꝓoe coteta oqualitates ẽẽ dixer̃ qđ nom̃ nunquã suerat. ilatinis quoꝰ auribitẽ¬
ner i dicm : flor ea rura. ⁊ cãpi ꝙg ingentes osil: abent Itsatis erispa flexione horat or albigant
quid explicari: Ergo autinopie. autdecoris causa trans fertur: Inope e dicimus gemar e uitẽ . et
Cũ potuerit diot extitit: ẜ t it possumꝰ. ab om̃il: sensibomituari y ab occnlis lucelił tati. & hodorlegũ¬
& silent leges int̃arma ⁊ autgustu. onom̃ duleo libtatis : Uerũ nõ del& hec trans latonꝑ alienorũ ꝙ
ũboꝵ affeccio sinemođr ⁊ cione captari Neclõge paerta dͥbent eẽ trãs lata xsidieas luccuriose
caribdim iuitandẽ quoq Netͣpis sit similit u dinis sirpacio .. sidicas castratã affricanmos te. repablieca
plenissimis uelisnaugares: &inpisonẽ .i. Qui imaximis tẽpestatibꝰ seip̃ nauem gułiuassẽ. sabuamq

Expanded text:
otetas «qualitates» esse dixerunt, quod nomen numquam fuerat in Latinis. In quo et auribus temnarunt, ut dicimus «florea rura» et «campique ingentes ossibus albent», quod satis crispa flexione Horatius «albicant» quid explicari. Ergo aut inopiae aut decoris causa transferuntur: inopiae, cum dicimus «gemmare uitem» et cum potuerit dici «exstitit». Et item possumus ab omnibus sensibus mutuari, ustu «o nomen dulce libertatis». Verum non debet haec translatorum alienorumque uerborum affectatio sine moderatione captari; nec longe petita debent esse translata, ut si dicas luxuriosum «Charybdim». Vitandum quoque, ne turpis sit similitudinis usurpatio, ut si dicas «castratam» Africani morte rem publicam plenissimis uelis nauigares»; et in Pisonem «ut qui in maximis tempestatibus ac fluctibus rei
Abbreviated transcription (Latin):
& iã alios habeã quiminuceias p̃ceptoꝵ & arcisintine cõmenta ꝑscripserint: Int̃utrũq ũ colum̃ sectator pntent¬
tulus nis qui nosolã inforo seratus rotrisꝙ grandiboq facaltitis magestate conueras. era ulin arels

Expanded text:
etiam alios habeam, qui minutias praeceptorum et artis intimati commenta perscripserint, inter utrumque uero columen sectatorum praenietiam alios habeam, qui minutias praeceptorum et artis intimati commenta perscripserint, inter utrumque uero columen sectatorum praenit
Abbreviated transcription (Latin):
rosq celites quosincausis pluribꝰ. sepe sũ đ p̃cata. atq ipsũ cõuentũ suꝑe cõfessionis at testor. nichilmicł magis
in cõsentaneũ atq indecens estimari qua .i. E semꝑinforo udicusq quã pluribꝰ. accusauerim multos alios defen¬
derim ⁊ uiribꝰ głam deluctacionis adnixamichi đdis criminũ fatis ꝓmericieuentis sp̃ conia cõpararĩ nũcapud
uos suꝑiquid placere inmortalitatis instar ac p̃ciũ uidebatur: Inuita conpellor scolariũ iuueniliũ monitus
⁊ exilia decantate artis p̃cepta memorare: Neq eñi hoc nobis ad scribit inopiã. c redundantes t᷑ me suppe¬
tant cõsequenciũ : Nã absq hisq ꝑ tͣbantes pectora sensꝰq cunctorũ cognocentũ quoq ꝑ fregere subsellia

Expanded text:
rosque caelites, quos in causis pluribus saepe sum deprecata, atque ipsum conuentum superati consessionis attestor nihil mihi magis rosque caelites, quos in causis pluribus saepe sum deprecata, atque ipsum conuentum superati consessionis attestor nihil mihi magis inconsentaneum atque indecens aestimari, quam ut, quae semper in foro iudiuiribus gloriam deluctationis annixa mihi de discriminum fatis promeriti euentus praeconia compararim, nunc apud uos, superi, quis placere immortalitatis instar ac pretium uidebatur, inuita compellor scholarium iuuenilium monitus et exilia decantatati artis praecepta memorare. Neque enim hoc nobis adscribit inopia, cum redundantes turmae suppetant consequentum. Nam absque his qui, perturbantes pectora sensusque cunctorum, cognoscentum quoque perfregere subsellia,
Abbreviated transcription (Latin):
ducẽ respectans suꝑ positũ coruũ cõmunepignꝰ filiãq memorabat: Quo argum̃to cõmoti. quã plures deoꝵ eã
quidẽ nobilissimã feminã. sauta polinis cognatã credidere si graia ÷ autsi romulead egente coruini : Cuienigina¬
ti. illud adiectũ qđ intrepida & fiducie ꝓmcioris. tã paladis. quã ipsius cilleni deosculata pectus . cuius dãꝓpĩ¬
q familiaritatis indicia patefecit: Deniq nõ nulli suꝑũ cũ intrepidacione bucine p̃cinentis ⁊ ammiracione
amicicie suꝑ oꝵ ĩcerta diucuius diuinator ẽ phebũ cuperent. suscitari : Nõdũ ioue maxima discuirente tu¬
multuarieq ẽet: Aetũc illa respectãs suꝑos uniũ sos aliquando comociorq suscepit patrẽ maximũ iouẽ c&e¬

Expanded text:
ducem respectans superpositum coruum commune pignus filiamque memorabat. Quo argumento commoti quamplures deorum eam ducem respectans superpositum coruum commune pignus filiamque memorabat. Quo argumento commoti quamplures deorum eam quidem nobilissimam feminam, sed aut Apollinis cognatam credidere, si Graia est, aut, si Romulea, de gente Coruini. Cui aenigmati illud adiectum, quod intrepida et fiduciae promptioris tam Palladis quam ipsius Cyllenii deosculata pectus cuiusdam propinquae familiaritatis indicia, patefecit. Denique nonnulli superum, cum inter trepidationem bucinae praecinentis et admirationem amicitiae superorum incerti diutius diuinatorem Phoebum cuperent sciscitari, nondum Ioue maximo disquirente, tumultuarie quae esset inquirunt. Ac tunc illa respectans superos uniuersos aliquanto commotior sic coepit: «Patrem maximum Iouem cete