comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũt remota. Ut autẽ unuersa nõ diceret.
rusticaꝵ ꝑsonaꝵ babuit ꝯsiderationẽ. ⁊ ip̃ius
operis est breuitate ꝯstrictus. ¶ Certis dimen
ꝯstat ẽẽ tẽperatas uicinitate caloris ⁊ frigoi̾s
Quaꝵ unã nos habitamus. alterã antipo¬
des. ad quos hinc torrẽte zona. hinc frigidis
ire ꝓhibemur. Antipodes autẽ dicũt᷑ ꝙ ꝯtra
nos positi sũt ꝯtrariis uestiguis. Terram enĩ
dicũt undiq celo ⁊ aere cungi. ꝑ has autẽ
duas zonas in obliquũ tendit᷑ signifer circu¬
lus. qui solis ꝯtinet cursum. Unde etiã fit
Ut due zone frigidissi me sint. ad quas nusꝙͣ
accedit. Una feruẽs aqua pene nũꝙͣ recedit
due tẽperate ad quas uicissim uenit ¶ Mñ¬
dus ut adscithiam.R. a.a. Iam definitio ẽ
nr̃i climatis. Idẽ nr̃e habitationis que asep¬
tẽtrione incipiens in australi desinit plaga.
¶ Ripheas autẽ arces dicit scythiam. cuiꝰ sũt

Expanded text:
sunt remota. ut autem universa non diceret, sunt remota. ut autem universa non diceret, rusticarum personarum habuit considerationem et ipsius operis est brevitate constrictus. constat esse temperatas vicinitate caloris et frigoris: quarum unam nos habitamus, alteram antipodes, ad quos hinc torrente zona, hinc frigidis ire prohibemur. antipodes autem dicuntur, quod contra nos positi sunt contrariis vestigiis: terram enim dicunt undique caelo et aere cingi. per has autem duas zonas in obliquum tenditur signifer circulus, qui solis continet cursum: unde etiam fit, ut duae zonae frigidissimae sint, ad quas numquam accedit; una fervens, a qua paene numquam recedit; duae temperatae, ad quas vicissim venit. dus ut ad scythiam r. a. a. iam definitio est nostri climatis, id est nostrae habitationis, quae a septentrione incipiens in australi desinit plaga. 'Riphaeas' autem 'arces' Scythiam dicit, cuius sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ bootes occidit. Quod autẽ subdidit.⁊
admedias sementem extende priunas.
om̃ia ꝯplexus est tpra. ⁊ uernũ quo legu¬
men seritur. ⁊ autuninale quo frum̃tũ
⁊ multi uolũt ita hanc partẽ astrologie
librasse uirgiliũ ut in om̃ib utrũq tẽpus
significaret. uernale ⁊ autumnale. Unde
⁊ supiora signa memorauit. taurũ cũ cane.
athlantidas cũ corona. Tamen nos tantũ
ad necessitatẽ loci ea ꝑtinere dixisse sufficiat.
Nã maioris prudentie est adsubtilẽ haꝵ reꝵ
scientiã ꝓueni re a deo. Ut sequẽtẽ rationẽ
⁊onarũ metrodorus philosophus uix ꝗuq
expresserit libris insertis. tam astronomie
ꝙͣ geometrie ꝑtibus. sine cuiꝰ lineis haud fa¬
cile zonaꝵ deprebendit̾ ratio. Idẽ etiã me¬
trodorus asserit frustra culpari aplerisq uir¬
gilium. quasi ignaꝵ astrologie cũ eum ꝯstet
operis lege ꝯpulsũ. Ut quedã excerperet que
obscura uident᷑. Ideo ꝗa anaturali ordine

Expanded text:
enim bootes occidit. quod autem subdidit 'et ad medias sementem extende pruinas', omnia complexus est tempora, et vernum, quo legumen seritur, et autumnale, quo frumentum. et multi volunt ita hanc partem astrologiae librasse Vergilium, ut in omnibus utrumque tempus significaret, vernale et autumnale: unde et supra bina signa memoravit, taurum cum cane, Atlantidas cum corona. tamen nos, quantum ad necessitatem loci pertinet, haec dixisse sufficiat: nam maioris prudentiae est ad subtilem harum rerum scientiam pervenire, adeo ut sequentem rationem zonarum Metrodorus philosophus vix quinque expresserit libris, insertis tam astronomiae quam geometriae partibus, sine cuius lineis haud facile zonarum deprehenditur ratio. idem etiam Metrodorus asserit, frustra culpari a plerisque Vergilium quasi ignarum astrologiae, cum eum constet operis lege conpulsum, ut quaedam excerperet, quae obscura videntur ideo, quia a naturali ordine
Abbreviated transcription (Latin):
corpore sita est. aut certe multitudo. Tamen
ueruis est. ut uis quasi uolentia sit in reb
que ꝯtra natura uertuntur in melius. Sie
eĩ donatus sensit dicens. Nisi uolentia
fiat nature omĩa in deterus cadũt. ¶Ma¬

Expanded text:
corpore sita est": aut certe multitudo. tamen corpore sita est": aut certe multitudo. tamen verius est, ut 'vis' quasi violentia sit in rebus, quae contra naturam vertuntur in melius: sic enim Donatus sensit, dicens: nisi violentia fiat naturae, omnia in deterius cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
singłari ꝯtra artem. Nam ea que expluribus
ꝯstant. nuͣi sũt tantũ płaris. Ut cancelli. scope.
bige licet abutant᷑ poete ¶ Semina uidi eꝗdẽ
dis leguminib quẽ admodũ ⁊ maiora fiant¬
⁊ modico igne soluantur. Bene autẽ ait eqdẽ
hec uidi fieri. Sed sic ꝗꝗ legumina degenerãt
nisi singłis quibusq annis boc fiat. Inde est
care. antique. Nam maiores medico ⁊ medicor
dicebant. ut populo ⁊ populor que uerba ⁊¬
Sed ut medieare diceret ꝓ medicari. metri
necessitas fecit. Sane medicor accusatiuũ re¬
git. ut medicor illam rem. Medeor uõ illi
rei dicimus. Nam medeor illam rem figura¬
dibus. sedhis que precedũt. Nam sordes que
secũtur oleũ feces uocantur. Et amurca ꝑ .c.
seribitur. ⁊ ꝑ g. ꝓnuntiatur. ut .c. ganis .c.n.
q ꝯsuerũt. Interdũ eĩ folliculi eũ manes sint
⁊ rebus expectata. ¶Niuis humana possibili
tas. Salustius. sed nr̃a omĩs uis in animo. ⁊

Expanded text:
singulari contra artem: nam ea, quae ex pluribus singulari contra artem: nam ea, quae ex pluribus constant, numeri sunt tantum pluralis, ut 'cancelli, scopae, bigae', licet abutantur poetae. 'pinguis' sane dis leguminibus, quemadmodum et maiora fiant et modico igne solvantur. bene autem ait 'equidhaec vidi fieri, sed sic quoque legumina degenerant, nisi singulis quibusque annis hoc fiat; inde enimcare' antique: nam maiores 'medico' et 'medicor' dicebant, ut 'populo' et 'populor', quae verba sed ut 'medicare' diceret pro 'medicari', metri necessitas fecit. sane 'medicor' accusativum regit, ut 'medicor illam rem', 'medeor' vero 'illi rei' dicimus: nam 'medeor illam rem' figuradibus, sed his, quae praecedunt; nam sordes, quae sequuntur oleum, faeces vocantur. et 'amurca' per 'c' scribitur et per 'g' pronuntiatur, ut 'C.' Gaius, 'Cn.' que consuerunt: interdum enim folliculi, cum inanes sint,"et rebus spectata iutas: Sallustius "sed nostra omnis vis in animo et
Abbreviated transcription (Latin):
sestiana ⁊ quia uilium atumaliũ facit mẽ¬
tionẽ. Ideo premisit ni refugis tenuisq pi¬
get cognoscere.e ¶ Aut oculis capti fodere¬
cub̾.t. Hoc est debiles oculis. ⁊ mutauit genus
Nam hec talpa dr᷑. sicut ⁊ de damnis fecit. Ut
cũ canib timidi uenient ad pocula damine¬
Bufo rana terestris nimie magnitudinis.
Monstra ferunt. Itẽ alia purgamenta terra¬
rum. Curgulio. Uarro ait hoc nomen per
antistochen dictum. quasi gurgilio. quoni¬
am pene nichil est nisi guttur. In opi me¬
tuens formica se nocte. Senectus que sẽper
alienũ reqrit auxiliũ. Nam in opi nõ tantũ
ad formica ꝑtinet. sed generale est epiteton
tius. loquitor paucula. ꝓ loquere. ꝯtẽplare.
Nux plurima. Idẽ longa. Signifieat autẽ am
amigdalum. s hoc grecũ est. en to a Myt¬
florem. Se effundet inflorem. ⁊ bene legit ar¬
Aut eul estus nimios fore significat. ant ca¬
lorem. dixit festinationẽ. Alibi. feruet opus.¬
Nequiꝙ̃ pingurs. Non pingues. Idẽ sine fru¬

Expanded text:
Sestiana. et quia vilium animalium facit mentionem, ideo praemisit 'ni refugis tenuesque piget cognoscere talpae hoc est debiles oculis et mutae. et mutavit genus: nam 'haec talpa' dicitur: sicut et de dammis fecit, ut "cum canibus timidi venient ad pocula damBufo, rana terrestris nimiae magnitudinis. Plurima terrae. Et alia purgamenta terra curculio Varro ait hoc nomen per antistoechon dictum, quasi gurgulio, quoniam paene nihil est nisi guttur. inopi metuens formica senectae quae semper alienum requirit auxilium: nam 'inopi' non tantum ad formicam pertinet, sed generale est epitheton tius "loquitor paucula" pro 'loquere' 'contemplare'. nux plurima id est longa. significat autem amygdalum; sed hoc graecum est τὸ florem se effundet in florem. et bene elegit araut aestus nimios fore significat: aut calorem dixit festinationem, ut alibi "fervet opusneqviqvam pingues non pingues, id est sine fru
Abbreviated transcription (Latin):
diendũ reliquit in sidia. qd penitus dicere nõ
possumus. Alu aũt a superiora referũt ut qbe
nõ aͦuina re feramus. s aduites. ut sit quib
uitib cedet thinolus ⁊ phaneus montes
uitib ꝯsiti. ⁊ est figura qualis illa ĩ eneide.
M puer ascanius capitisq in uiria cari. quẽ
regno hesperie fraudes. silicet ascaniũ nõ quẽ
caput. Thmoliuis est cilicie. phaneus mons est
inpromũturio chii dictus aphaneo rege. Ut
antẽ asurgit cedit. sit tractũ asedentib qui
in honore alicuius surgere ꝯsueuerũt., Rex
ip̃̾e phancus. De lucilio hoc tractum est. ꝗ ait.¬

Expanded text:
diendum reliquit 'insidia', quod penitus dicere non diendum reliquit 'insidia', quod penitus dicere non possumus. alii autem ad superiora referunt, ut 'quibus' non ad vina referamus, sed ad vites, ut sit 'quibus vitibus cedit Tmolius et Phanaeus, montes vitibus consiti': et est figura, qualis illa in Aeneide "me puer Ascanius capitisque iniuria cari, quem regno Hesperiae fraudo", scilicet Ascanium, non quem caput. et Tmolius mons est Ciliciae, Phanaeus mons in promuntorio Chii, dictus a Phanaeo rege. ut autem 'assurgit' cedit sit, tractum est a sedentibus, qui in honorem alicuius surgere consueverunt. rex ipse phanaeus de Lucilio hoc tractum est, qui ait
Abbreviated transcription (Latin):
sis acatone laudata. tam̃ te uino cãpano pre¬
ferre nõ debes. Cellis autẽ a pothechis dicit.
Nam cellas uinarias dicimꝰ. Et falernus mons
cãpane est. in quo optuna uina nascuntur..
uinũ dictũ est. quasi sine minio Idẽ rubore
Nam albũ est. Sane aminneũ dici u̾sus ꝓbat
qui stare nõ potest si amineũ dixerimus.
¶Ehinolius assurgit quib ⁊ rex ip̃e phancus
Dupler est boc loco expositio. Nam alii no¬
lũt sine dubio insubanditione ẽẽ posita que
aperte dicere nõ possumꝰ Ut sit quib uinis
assurgit. Idẽ cedit uinis ⁊ thinolius ⁊ phaneuᷤ
Qd si aꝑte dicat̃ est utrũq uitiosũ. Tamen
uinis degreco traxit. Nam oynoc dicunt.
Pleraq antẽ sb̾andiri licet que aꝑte nõ possu¬
mus dicere. ⁊ ip̃e alibi docet dicens de alecto.
nec dextre erranti deus affuit. ⁊ Salustius
qui ait. quis asertorio triplices insidie per
idoneos saltus posite arant prima. ⁊ suban¬

Expanded text:
sis a Catone laudata, tamen vino te Campano praesis a Catone laudata, tamen vino te Campano praeferre non debes. 'cellis' autem apothecis dicit; nam cellas vinarias dicimus. et Falernus mons Campaniae est, in quo optima vina nascuntur. Avinum dictum est quasi sine minio, id est rubore; nam album est. sane aminneum dici versus probat, qui stare non potest, si amineum dixerimus.olius adsurgit quibus et rex ipse phanaeus duplex est hoc loco expositio. nam alii volunt sine vitio in subauditione esse posita quae aperte dicere non possumus, ut sit 'quibus vinis assurgit', id est cedit, 'vinus Tmolius et Phanaeus': quod si aperte dicatur, est utrumque vitiosum — tamen 'vinus' de Graeco traxit, nam οἶνος dicunt. pleraque autem subaudiri, quae aperte non possumus dicere, et ipse alibi docet, dicens de Allecto "nec dextrae erranti deus afuit", et Sallustius, qui ait "quis a Sertorio triplices insidiae per idoneos saltus positae erant: prima" et subau
Abbreviated transcription (Latin):
athaso insula noĩate ¶ Mareotides albe. egip¬
tiace. Mareotis est enĩ pars egypti. ⁊ dicẽdo
leuioribus mareotides. Nam ordinẽ positum
sequimur. cũ aperte aliquid nõ ꝯmemoratur
¶Passio. sithia utilior. Rene utilior ut osten¬
dat etiã de alia una posse passũ fieri. s melus
de psithia. Passum autẽ dicit̃ apatiendo. Nam
de quoquit᷑ mustum. ⁊ inde fit passum. hinc
de fructu dictũ est ꝙ defraudatur ⁊ quasi frau¬
dem patitur. ¶Tenuisq legeos que latine
leporaria dr̃. Teniuis autẽ penetrabilis que cito
ma rascũt. Unde ⁊ precie dicte sut quasi preco¬
que. qd̾ ante alias coquantur¶ Quo te carmĩe
dicã retica. hanͨ uuã cato precue laudat ĩlibris
quos scripsit adfiliũ ꝯtra catullus eam uitupe¬
rat ⁊ dicit nulli rei ẽẽ aptam. iniratur cur eã
laudauerit cato. sciens eam uirgilius utrũq
mediũ tenuit dicens. Quo te carmine dicam
retica. Nec cellis ideo contende falernis. licet

Expanded text:
a Thaso insula nominatae. mareotides albae Aegyptiae; Mareotis enim pars est Aegypti. et dicendo nguibus Thasiae, levioribus Mareotides: nam ordinem positum sequimur, cum aperte aliquid non commemoratur. Ad v. 93 passo psithia utilior bene 'utilior', ut ostendat etiam de alia uva posse passum fieri, sed melius de psithia. passum autem dicitur a patiendo; nam decoquitur mustum et inde fit passum. hinc defrutum dictum est, quod defraudatur et quasi fraudem patitur. tenvisque lageos quae latine leporaria dicitur. 'tenuis' autem penetrabilis, quae cito maturescunt: unde et preciae dictae sunt, quasi praecoquae, quod ante alias coquantur. quo te carmine dicam raetica hanc uvam Cato praecipue laudat in libris, quos scripsit ad filium; contra Catullus eam vituperat et dicit nulli rei esse aptam, miraturque cur eam laudaverit Cato. sciens ergo utrumque Vergilius medium tenuit, dicens 'quo te carmine dicam Raetica'? Ad v. 96 nec cellis ideo contende falernis licet
Abbreviated transcription (Latin):
est. ante tibi et eceathlantides abscondantur
Nam eoas ait in ortu eliaco positas. Unde ⁊
tibi abscondant᷑ intulit. ¶ Nobustaq farra
ui. tamen uident᷑ in celo. que nouenbri mẽse
nobis incipiũt nõ uideri. hae autẽ ut alii
uolũt iouis. ut alu liberi nutrices fuerunt
Alii ip̃as fuisse asserũt hesperidas ¶Enosiaq¬
nen minois crete regis filiam uxorẽ ducẽt
uulcanus ei coronã obtulit quã ille aduxo¬
ris insigne intersidera collocauit. Et stel¬
la ꝑ poetieam licentiam dixit. Ceterũ sex
siit quib in celo declaratur corona¶Con¬
mittas .s. quasi custodibus fidis ¶Ante

Expanded text:
est "ante tibi eoae Atlantides abscondantur": est "ante tibi eoae Atlantides abscondantur": nam eoas ait in ortu heliaco positas, unde et 'tibi abscondantur' intulit. hunc canem tres tamen videntur in celo; que Novembris mense nobis incipiunt non videri». He autem, ut alii volunt, Iovis, ut alii, Liberi nutrices fuerunt. Alii ipsas fuisse asserunt Hesperidas. Ennen, Minois, Cretae regis, filiam, uxorem duceret, Vulcanus ei coronam obtulit, quam ille ad uxoris insigne inter sidera collocavit. et stellam per poeticam licentiam dixit; ceterum sex sunt, quibus in caelo declaratur coronamittas quasi custodibus fidis. Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
so astro. Idẽ cũ argo que ⁊ ip̃a media est sicut
taurus ⁊ apuppi oritur eui canẽ ꝯstat ẽẽ ine
tũ. ⁊ cedens canis nõ recedens s incedens
accipimus ⁊ se remouens. tẽpore eĩ ꝙ taurus
cũ sole est. etiã canis ad ortum festinat. Qd̾
autẽ ait occidit. ad aspectũ nr̃m retulit. Nam
ortus ⁊ occasus duo sũt. Unus eliacos. Idẽ solis.
⁊ alter kocmikoc Idẽ mu̾danus. Unde fit ea si¬
gna que cũ sole orunt᷑. anobis nõ sint possint
uideri.⁊ ea que uidemus quantũ adsolis ratio¬
nem ꝑtinent uideant᷑ occidere. Scd̾m qd̾ nũc
ait. occidit canis. Nam canis para tellon est
cancri. Idẽ cũ eo oritur. Cancer autẽ quo tp̾re
sol intauro est. Post horã quartã diei oritur
Nam taurus ⁊ gemini binas horãs tenent
sic ergo fit ut canis nobis occidat. Quantũ
autẽ adsolis ꝑtinet cursũ. In ortu ẽẽ indeatur
scd̃m hanc rationẽ etiã paulo post dicturus

Expanded text:
so astro, id est cum Argo, quae et ipsa media est, sicut so astro, id est cum Argo, quae et ipsa media est, sicut taurus, et a puppi oritur: cui canem constat essete 'cedens canis' non recedens, sed incedens accipimus et se movens: tempore enim, quo taurus cum sole est, etiam canis ad ortum festinat. quod autem ait 'occidit', ad aspectum nostrum rettulit. nam ortus et occasus duo sunt: unus ἡλιακὸς , id est solaris, et alter κοσμικὸς , id est mundanus: unde fit, ut ea signa, quae cum sole oriuntur, a nobis non possint videri, et ea, quae videmus, quantum ad solis rationem pertinet, videantur occidere. secundum quod nunc ait 'occidit canis'; nam canis paranatellon est cancri, id est cum eo oritur. cancer autem quo tempore sol in tauro est, post horam quartam diei oritur: nam taurus et gemini binas horas tenentantum autem ad solis pertinet cursum, in ortu esse videatur. secundum hanc rationem etiam paulo post dicturus
Abbreviated transcription (Latin):
cornib. Nam aperit cornibus nõ procedit.
Nõ enĩ acapite s adorso oritur. Idẽ amedio
sui. Unde incipit aparere. Nam ea parte qua
latus est oritur. nõ afronte. Aperit aũt ideo
ait. aut quia aprili mense sol in tauro est.
quo cuncta aperiunt᷑. ⁊ aliuid est aperur an¬
num. aluid in choare. Nam nullus dubitat
mense martio. ut supra diximus annũ in¬
choare. ⁊ hoc melius. aut certe quia potest
nnũ qd̾q signũ incoare annu̾ ⁊ finire. ut
aperit annũ dixerit silicet suũ. Nam ⁊ atau¬
est. Nam alu aduerso legunt. Cũ cane enĩ
nascit᷑ sirius. qui est terris aduersus. de quo
leginus. Ille sitim morbosq ferens mortali¬
bus egris nascit᷑. Ut aduerso sit pestifero ⁊ con¬
trario mortalib. si autẽ auerso legerimus. eñ
sub audiamus. necesse est. Ut atq irioni uẽto
rota ꝯstitit orbis. Idẽ cũ uento ut sit sensus.
Quo tp̃re etiã canis cedens occidit cũ aduer¬

Expanded text:
cornibus. nam 'aperit cornibus' non procedit: cornibus. nam 'aperit cornibus' non procedit: non enim a capite, sed a dorso oritur, id est a medio sui, unde incipit apparere; nam ea parte, qua mutilatus est, oritur, non a fronte. 'aperit' autem ideo ait, aut quia aprili mense sol in tauro est, quo cuncta aperiuntur, — et aliud est 'aperire annum', aliud 'inchoare', nam nullus dubitat, Martio mense, ut supra diximus, annum inchoare — et hoc melius: aut certe quia potest unumquodque signum et inchoare annum et finire, ut 'aperit annum' dixerit, scilicet suum: nam et a tauest, nam alii 'adverso' legunt: cum cane enim nascitur Sirius, qui est terris adversus, de quo legimus "ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris nascitur", ut 'adverso' sit pestifero et contrario mortalibus. si autem 'averso' legerimus, 'cum' subaudiamus necesse est, ut "atque Ixionii vento rota constitit orbis", id est cum vento: ut sit sensus, quo tempore etiam canis cedens occidit cum aver
Abbreviated transcription (Latin):
patiue. Et sciendũ inhis tres tantũ casus usur
adbrume finẽ. s cirea. Nam bruma finitur
octauo kł ianuariaꝵ die. Et iste nõ usq adip
sum dicit serendu.. Cereale papauer. Nel qd̾
est esui sic̃ frumẽtũ uł qd̾ ceres usa est ad ob¬
dicit serendũ eo tẽpore nõ quo iam pluit
sed quo iminent pluuie ¶ Satio. sementis
⁊ declinatur sicut nauis. Medica putres acci¬
puĩt sulci. Ad ip̃am herbam apostrãphã fecit
hec autẽ herba amedis translata est ingretiã
quo tp̃re eam inuaserũt. huius plena uene¬
tia est. ut dicit dionisius triũ folioꝵ est sẽp
uirens. Qd̾ aũt ait putres sulci. naturam ip̃ius
herbe respexit. Nam uno anno frequẽter serit᷑
sequens indicat uersus. Nam dicendo. milio
uenit annua cura. ostendit medice curam
nõ eẽ annuã. hec autẽ herba uulgo dr᷑ silla.¬
Candidus auratis aperit cũ cornib annum.
Quo tp̾re annũ aperit taurus qui est auratis

Expanded text:
pative ait. et sciendum in his tres tantum casus usurppative ait. et sciendum in his tres tantum casus usurpad brumae finem, sed circa: nam bruma finitur viii. K#1123. Ianuariarum die; et iste non usque ad ipsum diem dicit serendum. est esui, sicut frumentum; vel quod Ceres eo usa est ad obdicit: serendum esse eo tempore, non quo iam pluit, sed quo imminent pluviae. et declinatur sicut 'navis'. medica putres accipiunt sulci ad ipsam herbam apostropham facit. haec autem herba a Medis translata est in Graeciam, quo tempore eam invaserunt. huius plena Venetia est. et, ut dicit Dionysius, trium foliorum est, semper virens. quod autem ait 'putres sulci', naturam ipsius herbae respicit: nam uno anno frequenter seritursequens indicat versus: nam dicendo 'milio venit annua cura' ostendit, Medicae curam non esse annuam. haec autem herba vulgo dicquo tempore annum aperit taurus, qui est auratis
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Pontus ⁊ ostriferi. f.t.a. Sextos ⁊
abidos ciuitates sut elesponti que angusto
⁊ periculoso mari segregantur. Unde elegit
locum pericoliosiorem quẽ ꝓomĩ poneret
pelago. Sane scõm artem bxc ostrea ⁊ he o¬
streedicimus. Nullum eĩ habet latinitas pro¬
priũ nomen aĩalis. qd̾ neutri sit generis. sic̃
tius dixerit ostrea circeis miseno oriuntur
echeini ⁊ Iuuenalis grandia que mediis iã
uoctib ostrea mordet. quos tam̃ possumus
grece locutos accipere Ita eĩ dicũt. To oet p¬
cope ꝓdiei. sed regularis genitiuus est. Nã
ut sepe diximus obliqui casus numeri sin
acie pars. hinc est ⁊ illuc curruq abscisa. d.¬
.s.c. Somniq Idẽ noctis. Nam ab officio tps
ostendit. dicit autẽ equinoctiũ autum nale
Quod fit sole ĩlibra posito. uernale eĩ equi¬
noctiũ sol mnariete efficit. Hoc autẽ dicit. fru¬
menta serenda ẽẽ autumnali tẽpore. legu¬
mina nõ usq adueris initiũ. Hordea usur

Expanded text:
 pontus et ostriferi f. t. a. Sestos et Abydos civitates sunt Hellesponti, quae angusto et periculoso mari segregantur. locum periculosiorem, quem pro omni poneret pelago. sane secundum artem 'haec ostrea' et 'hae oae' dicimus: nullum enim habet latinitas nomen animalis, quod neutri sit generis, sicut tius dixerit "ostrea Circeis, Miseno oriuntur echini" et Iuvenalis "grandia quae mediis iam noctibus ostrea mordet": quos tamen possumus graece locutos accipere; ita enim dicunt τὸ cope pro 'diei', sed regularis genetivus est. nam, ut saepe diximus, obliqui casus numeri singacie pars"; hinc est et illud "curruque abscisa d. "somnique id est noctis; nam ab officio tempus" ostendit. dicit autem aequinoctium autumnale, quod fit sole in libra posito: vernale enim aequinoctium sol in ariete positus efficit. hoc autem dicit: frumenta serenda esse autumnali tempore, legumina vero usque ad veris initium.
Abbreviated transcription (Latin):
septentrione est. alter fiuchi. Tertius australiᷤ
in quo sũt crater ⁊ cornus. De quo nũc ꝓprie
ait anguis. Nam ydra dr̃ grece.⁊ scimus
signa generaliter posuit. Nõ eĩ tria tantũ sed

Expanded text:
septentrione est, alter ophiuchi, tertius australis, septentrione est, alter ophiuchi, tertius australis, in quo sunt crater et corvus, de quo nunc proprie ait 'anguis': nam ὕδρα dicitur graece. et scimus autem signa generaliter posuit: non enim haec tria tantum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Idem dixit.. Lembũ nauiculã admodum
breuẽ. Subigit. sursum agit. Ut ⁊ corpora
subicĩt saltu in equos. Aut certe subieit. est
ra nobis. Iam dicit astrologiam rustieum
ita ut nauigantem nosse debere. Areturus
autẽ stella est insigno bocete post septẽtrio¬
nem. cuius ortus ⁊ occasus tẽpestates gra¬
ussimas facit. Unde ait sidera. Idẽ tẽpestates
signũ est haut longe aseptẽtrione. euiꝰ pedẽ
manu sinistra fert hedos inhumeris ca preã¬
ꝙͣ occasu suo efficit tempestates. Bene autẽ
ait dies. qui ⁊ magnitudine sui multis dieb
orit᷑. ⁊ tẽpestas aut precedit signũ aut sequit᷑
aut cũ eo est Sane sciendũ om̃es astrologos
pro ratione climatum dissentire in ortu sideꝵ
sed ip̃a dissentio ultra .uii. dies nõ procedit.
septẽ eĩ etiã ip̃a sũt climata. hine ẽ ꝙ solem
cũt euenire. Alii xiiii. alii infra usq adocta¬
uum nec quisꝙͣ pcedit ulterus ¶Licidus
angus. tres sũt angues incelo. Unus qui in

Expanded text:
deducere. lembum naviculam admodum brevem. Ad v. 202 subigit sursum agit, ut "et corpora saltu subiciunt in equos": aut certe 'subigit' est ra nobis iam dicit, astrologiam rusticum ita, ut navigantem, nosse debere. arcturus autem stella est in signo bootae post septentrionem, cuius ortus et occasus tempestates gravissimas facit: unde ait 'sidera', id est tempestates, signum est haud longe a septentrione, cuius pedem manu sinistra fert haedos, in umeris capraquam occasu suo efficit tempestates. bene autem ait 'dies', quia et magnitudine sui multis diebus oritur, et tempestas aut praecedit signum aut sequitur aut cum eo est. sane sciendum omnes astrologos pro ratione climatum dissentire in ortu siderum: sed ipsa dissensio ultra septem dies non procedit; septem enim etiam ipsa sunt climata. hinc est quod solem cunt venire, alii xiv., alii infra usque ad viii.: nec quisquam procedit ulterius. lucidus angvis tres sunt angues in caelo: unus qui in
Abbreviated transcription (Latin):
cior decinia. Ut primũ locũ decime relinquat
alii quartã decimã accipuĩt. Ut sit. felix est
septima duplicata. Idẽ cuiꝰ numerus post deci
mã ĩuenit᷑. quo die re uera uites meluis poni
uidet̃ uirgilius aut fugã seruis suadet. aut eis
indicat dies. quib se arapinis abstineant. Nã
⁊ fugã de profectione ⁊ cussu legimus. Ut si¬
mul arua fuge. simul equora uerrit. Unde
etiã uelocẽ equũ fugacẽ nocamus. ⁊ fuga põt
etiã honesta eẽ. Ut siquis hostẽ. siquis ĩminen¬
tẽ tyrannũ Si quis seuũ iudicem fugiat. Cõ¬
traria antẽ furcis. Illuc spectat. Ut dnõ fit
spes inueniẽdi qd̾ amiserit. ⁊ rapere aliquid
feruus formidet aufugiens. ¶ Multa adeo
Idẽ ualde. Terentius adulescentẽ adeo no¬
bilem. Sedere. Idẽ melius nr̃o obsecunt᷑
labori. Nocte. nom̃ est adeo ut ei oratius
iunxerit prepositionẽ. Ut iugilent hõies iu¬
gilent de nocte latrones. Nam aduerbiũ noc¬
tu facit. Sicut du salustins dui noctuq

Expanded text:
cior decima, ut primum locum decimae relalii quartam decimam accipiunt, ut sit: felix est septima duplicata, id est cuius numerus post decimam invenitur, quo die re vera vites melius ponimvidetur, Vergilius aut fugam servis suadet, aut eis indicat dies, quibus se a rapinis abstineant: nam et fugam de profectione et cursu legimus, ut "simul arva fuga, simul aequora verrit" — unde et velocem equum fugacem vocamus — , et fuga potest etiam honesta esse, ut siquis hostem, siquis inminentem tyrannum, siquis saevum iudicem fugiat. 'contraria' autem 'furtis' illuc spectat, ut et domino sit spes inveniendi quod amiserit, et rapere aliquid servus formidet aufugiens. Ad v. 287 multa adeo id est valde: Terentius "adulescentem adeo nobilem". se dedere id est melius nostro obsequuntur labori. nocte nomen est, adeo ut ei Horatius iunxerit praepositionem: ut "iugulent homines vigilant de nocte latrones": nam adverbium 'noctu' facit, sicut 'diu': Sallustius "diu noctuque
Abbreviated transcription (Latin):
Amaris intiba fibris. ut etiã donatus dicit.
Male quidã intibam auẽ quãdam amari
iecoris accipiũt. Nam intiba dic̃ cicorea.
quaꝵ radices multe ⁊ tenues ambuĩt segetes
⁊ necant. g̃ibris autẽ abusiue ait. qd̾ radices
intiboꝵ hac atq illac deeurrent ut fibre per
iecur. Idẽ uene quedã ⁊ nerui. Amaris. nocẽ
acuens .i.c. dicturus est iouẽ fecisse tam¬
multa que possũt inuituperati onẽ uenire.
⁊ ea hoc ornatu colore defendit quo dieat
uoluisse eũ ingeniũ mortalib ex necessitate
prestare. nec torperent ocio qd̾ exrerũ habũ¬
dantia ꝓereatur. Ueterno pigritia. Nã ueter¬
nũ dr morbus inter eutis. Idẽ u apao. qui
hõies efficit pigros. In tercus intereutis decli¬

Expanded text:
experti et hominum et boum labores, tamen sunt adhuc male quidam intibam avem quandam amari iecoris accipiunt: nam intiba dicit cichorea, quorum radices multae et tenues ambiunt segetes et necant. 'fibris' autem abusive ait, quod radices intiborum hac atque illac decurrant, ut fibrae per iecur, id est venae quaedam et nervi. acuens m. c. dicturus est Iovem fecisse multa, quae possunt in vituperationem venire: et ea hoc colore defendit, quo dicat voluisse eum ingenium mortalibus ex ne- cessitate praestare, ne torperent otio, quod ex rerum abundantia procreatur. num dicitur morbus intercus, id est ὕδρωψ, qui homines efficit pigros. 'intercus intercutis
Abbreviated transcription (Latin):
designat᷑. Nlam numerus ꝓlicteris posuit qb
numeri ꝯtinent᷑ ¶Amerina retinacula uir¬
gas dequib utes ligant᷑. que uuge habun¬
dant cirea amerinũ opidũ ytalie. cuiꝰ crebrã
in rosciana fac̃ cicero mentionem. Rubea
uirga que babundãt cirea rubos italie opidũ
Oratius inde rubos fessi ꝑ uenimus Idẽ ea
uirga que apud rubos plurima nascitur. s¬
Nunc torrete igni.F.n.F.s. Preparate panẽ
quo utamni inserenitate. nec ea res inpedi¬
mento sit postea ¶ Quippe etiã festis q̃. e.d.
Non mirũ est rusticũ aliqua facere debere

Expanded text:
designatur: nam numeros pro litteris posuit, quibus designatur: nam numeros pro litteris posuit, quibus numeri continentgas, de quibus vites ligantur: quae virgae abundant circa Amerinum oppidum Italiae, cuius crebram in Rosciana facit Cicero mentionem. avirga quae abundat circa Rubos, Italiae oppidum: Horatius "inde Rubos fessi pervenimus": id est ea virga, quae apud Rubos plurima nascitur. nunc torrete igni f. n. f. s. praeparate panem, quo utamini in serenitate, ne ea res inpedimento sit postea. multi ta non mirum est, rusticum aliqua facere debere
Abbreviated transcription (Latin):
Tẽporib parem.d.q. a. De reb ꝯtrariis fec̃
declamationẽ. dicendo parẽ exdiuersis. Re
¶Mala forent que mox celo. p.s.m.d. Ordo
est. multi mutare que datur que forent ĩ
serenitate ꝓperanda. Nam male qdã forent.
ẽẽ presentis tẽporis uolũt ut sit sensus. Mul¬
ta sũt que maturare datur mor celo sereno
ꝓperanda. in usum sereni celi qd̾ nõ est idone¬
um. licet re uera fore tantũ semꝑ futuri sit
teporis. Nam foret ⁊ p̃teritũ ⁊ presens ⁊ futuꝵ
ꝯplectitur. Salustius. Ni uirtus fidesq ur̃a
spectata michi foret. Idest ẽẽt. Ordo est. Mul¬
ta maturare ⁊ celerit̾ facere que si uelis celo
sereno ꝓperant̾ facere. nõ diligent̾ poteris fa
eu foniam ĩ aliquibus detraximus ut ob̾tusuᷤ
in aliquib enĩ remansit. ut tonsus ¶Lintres
fluniales nauiculas. Pecori signũ. a.n. Im
pressit. a. Idẽ fac̃ aut carataras qb pecora si¬
gnẽt᷑ aut tesseras ꝗbus frumentoꝵ numerus

Expanded text:
temporibusque parem d. q. a. de rebus contrariis fecit declamationem dicendo parem ex diversis; vel multa forent quae mox caelo p. s. m. d. ordo est: multa maturare datur, quae forent in serenitate properanda. nam male quidam 'forent' esse praesentis temporis volunt, ut sit sensus: multa sunt quae maturare datur, mox caelo sereno properanda in usum caeli sereni: quod non est idoneum. licet re vera 'fore' tantum futuri sit temporis: nam 'foret' et praeteritum et praesens et futurum complectitur: Sallustius "ni virtus fidesque vestra spectata mihi foret", id est esset. ordo est: multa maturare datur et celeriter facere, quae si velis caelo sereno properanter facere, non diligenter poteriseuphoniam in aliquibus detraximus, ut 'obtusus'; in aliquibus enim remansit, ut 'tunsus'. lintres fluviales naviculas. pressit a. id est facit aut characteras, quibus pecora signantur, aut tesseras, quibus frumentorum numerus
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ siccare. Nam irrigare inducere est. Uñ
inde satis fluuiũ inducit. Sane sciendum
scd̾m uarronẽ ꝯtra religionẽ e̾e. si uel rigent᷑
agri uł lauentur aĩalia festis diebus. Nymphe
enĩ sine piaculo nõ possũt moueri. s scimus
necessitati religionẽ cedere. Unde perite uirgi¬
lius ait. Balantumq gregem fluuio merꝰ¬
sare salubri. Idẽ saluti fero. ⁊lam dicturus est
intertio. scabie tẽptari nisi lauent᷑ aĩalu. Re
irrigatione uero niehil adhũc ꝑtinet locũ
quia de ducere ut diximus siccare significat.
Costas aut re uera costas. aut clitella. Oratiꝰ
hinc muli capue clitellas tẽpore ponũt ¶ Agi¬
pomis. habũdãtib. ut iuilem pbaselum ¶ In¬
cusum. Molam manualẽ. cudendo asperata
tauerat. aut certe ideo ait reportat. quia pix
inagris nascit᷑.⁊ in urbe distracta inagrum
aplerisq reportat᷑ ¶Alios alio dedit ordine.ł.¬
Plenissime delune diebus om̃ib expressit
esiodus. Quã rem breuit̾ iste prelibat ¶ Feli

Expanded text:
id est siccare: nam 'inrigare' inducere est, ut "deinde satis fluvium inducit". sane sciendum, secundum Varronem contra religionem esse si vel rigentur agri vel laventur animalia festis diebus: nymphae enim sine piaculo non possunt moveri. sed scimus necessitati religionem cedere: unde perite Vergilius ait 'balantumque gregem fluvio mersare salubri', id est salutifero; nam dicturus est in tertio, scabie temptari nisi laventur animalia. de inrigatione vero nihil ad hunc pertinet locum, quia 'deducere', ut diximus, siccare significat. costas aut re vera costas, aut clitellas: Horatius "hinc muli Capuae clitellas tempore ponunt". agipomis abundantibus, ut "vilemque faselum". incusum molam manualem cudendo asperatam.taverat, aut certe ideo ait 'reportat', quia pix in agris nascitur et in urbe distracta, in agrum a plerisque reportatplenissime de lunae diebus omnibus expressit Hesiodus, quam rem breviter iste praelibat. sed
Abbreviated transcription (Latin):
Labor imꝓbus. uł magnus. uł nulli ꝓbabilis
in rebus egestas. ꝑ suis magister artis inge¬
niiq largitor uenter negatas artifex sequi
uoces. Idrima ceres. Omẽ agriculture genꝰ¬
hoĩbus indicauit. suꝑ fluuo eĩ questionẽ
mouẽt ꝯmentarii dicentes osirim uel
treptolemũ aratrũ inuenisse. Nam aliud
est unã rem ĩuenire.⁊ aluid om̃ez agricul¬
turam docere. qd̾ fecit ceres. Nan ferrum
dicendo cucta generaliter arma rusticoꝵ¬
ꝯplectitur. Sacre deficerent silue. enfasis
est. Idẽ etiã sacre. quaꝵ stereͥlitas ceterarũ
ꝗꝗ significat infecũditatẽ. Arbuta autem
sũt rubra poma siluaꝵ que plinius oredoneᷤᷤ
uocat. ꝙ asperitate sui pleraq uti nõ possũt
Bictũ dodona negaret Dodona cuutas epir
est. iuxta quã nemus est ioui sacratũ ⁊ ha¬
bundans glandib sẽper. Unde cathexochen
datus. ut niehil mali ance habuerint. aut re
uera additus quia ante erat ꝗdẽ labor. s tãtũ

Expanded text:
labor inprobus vel magnus, vel nulli probabilis; in rebus egestas peinique largitor | uenter negatas artifex sequi uoces.’ Ihominibus indicavit: superfluo enim quaestionem movent commentarii, dicentes Osirin vel Triptolemum aratrum invenisse: nam aliud est unam rem invenire, et aliud omnem agriculturam docere, quod fecit Ceres. nam ferrum dicendo cuncta generaliter rusticoAd v. 148 sacrae deficerent silvae emphasis est, id est 'etiam sacrae', quarum sterilitas ceterarum quoque significat infecunditatem. arbuta autem sunt rubra poma silvarum, quae Plinius unedones vocat, quod asperitate sui plura edi non possuntictum dodona negaret Dodona civitas Epiri est, iuxta quam nemus est Iovi sacratum et abundans glandibus semper: de cuius n'datus', ut nihil mali ante habuerint: aut re vera 'additus', quia ante erat quidem labor, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
temtrionẽ. nam minor ciuosura dicitur. Ly¬
caonis autẽ subaudis filiam. Ut dei foebe gła¬
uci. Licaon autẽ rex archadie habuit filiam
calisto. quã cũ utiasset iuppiter. uino ĩursaz
ꝯuertit. ⁊ postea iupiter miseratꝰ ĩ signũ trãstũ¬
lit¶Tum laqueis captare feras. ⁊ fallere
inter positione alterus. Nam laqueis feras
captare aduenationẽ ꝑtinet. Idẽ in laquea¬
re feras incuruatis arboris. Fallere usco. ad
aucupiũ. Itẽ aduenationẽ. ⁊ magnos canib
circũdare saltus. Male autẽ deaucupio ꝗdã
respuũt totũ referentes aduenationẽ ⁊ dicũt
fallere uisco ꝓuisceratione positũ. Costat
eĩ luparios canib tinctis ueneno. lupos ne¬
care. ꝙ ideo nõ procedit ꝗa boc uiseũ huius
uisci facit. sicut templũ tẽpli. Unde est. ⁊̃
fallere uisco.Uiscus uõ Idẽ caro usceris fac̃
ut pecuᷤ pecoris.⁊ si decarne loquebatur
uscere debuit dicere. Lucretius. ꝑmistu¬

Expanded text:
tentrionem: nam minor cynosura dicitur. 'Lytentrionem: nam minor cynosura dicitur. 'Lycaonis' autem subaudis 'filiam', ut "Deiphobe Glauci". Lycaon enim, rex Arcadiae, habuit filiam Callisto: quam cum vitiasset Iuppiter, Iuno in ursam convertit et postea Iuppiter miseratus in signum stum laqueis captare feras et fallere interpositione alterius: nam 'laqueis feras captare' ad venationem pertinet, id est inlaqueare feras incurvatis arboribus; 'fallere visco' ad aucupium; item ad venationem 'et magnos canibus circumdare saltus'. male autem de aucupio quidam hoc respuunt, totum referentes ad venationem, et dicunt, 'fallere visco' pro visceratione positum; constat enim luparios carnibus tinctis veneno lupos necare. quod ideo non procedit, quia 'hoc viscum huius visci' facit, sicut 'templum templi', unde est et 'fallere visco'; 'viscus' vero, id est caro, 'visceris' facit, ut 'pecus pecoris', et si de carne loquebatur, 'viscere' debuit dicere: Lucretius "permixt
Abbreviated transcription (Latin):
epitheton addidit. Nam uirus. ⁊ bonum ⁊
malũ est. sicut uenenũ. Nam idem est. Uenit
oidedium habent Idẽ bonũ ⁊ malũ. Sane
uirus hodie tres tantũ habet casus. hoc uirus
bant. Lucretius. tetri primordia uiri. Ignẽ¬
q remouit. Non sustulit. sed occuluit. uñ
est. querit pars flamme. abstrusa inuenis
meros ⁊ nõia fecit. numeros. au̾t currendi
modos. Idẽ ortus ⁊ occasus. qd̾ si est. quasi rẽ
philosophoꝵ p̃termisit. Nam tantũ de no¬
minib dicit. ut pliadas yadas. aut certe re
uera ait numeros. Nã ipparchus scͥpsit de si¬
gnis.⁊ ꝯmemorauit etia unũ qd̾q signũ.
quot claras. quot secude lucis. quot obscu¬
ras stellas habeat. scd̾m ꝙ bene ꝯmemoratis
signis. quasi notũ stellaꝵ numeꝵ p̾termisit
suo prime nauigationis tẽpus ostendit.
quo oriuntur. Uadas signũ est infronte ta¬
uri. qd̾ ortu suo efficit pluuias. Unde stelle
latini suculas appellauerũt. Claramq¬
licaonis arcton. Elicen dic̃. Idẽ maiorẽ sep

Expanded text:
num et malum est, sicut venenum: nam idem est. venit medium habent, id est bonum et malum. sane 'virus' hodie tres tantum habet casus: 'hoc virusbant: Lucretius "taetri primordia viri". nque removit non sustulit, non extinxit, sed occuluit: unde est "quaerit pars semina flammae abstrusa in venis meros et nomina fecit 'numeros' aut currendi modos, id est ortus et occasus — quod si est, quasi rem philosophorum praetermisit; nam tantum de nominibus dicit, ut 'Pliadas, Hyadas': aut certe re vera ait 'numeros'. nam Hipparchus scripsit de signis et commemoravit etiam, unumquodque signum quot claras, quot secundae lucis, quot obscuras stellas habeat: secundum quod bene memoratis signis, quasi notum, stellarum numerum praetermisitsuo tempus primae navigationis ostendunt;  hyades signum est et in fronte tauri, quod ortu suo efficit pluvias, unde stellae Latini exinde suculas appellaverunt. ali
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝓdest quatũ hiberna serenitas. Mysia
autẽ ꝓuincia est. Moesia noͣ ciuitas frigie
haut longe atroia quã magis debemus ac¬
cipere ꝓpter gargara montes frigios ¶ Mirã¬
tur gargara. fantasia est poetica rei ĩ aĩali
sensũ dare. Sic alibi. mirata q nouas frõ¬
nam modo agentis est. Ut una eurusq no¬
thus q ruũt. Nam aliter dictũ est. ruit antẽ¬
ex tẽpore. Nam arare cinerem iacere. et̾nũ
est. Irrigare autẽ nõ nisi nimie siccitatis ẽ.
sicut siceare etiã aut exmagnis pluuiis. aut
ex fluminis ruptione ꝯpellimur. Satis se¬
tibus herbis. scd̃m ꝑitagoricos qui dicunt
om̃e qd̾ crescit aĩam bre. Unde ẽ autẽ inter¬

Expanded text:
tum prodest, quantum hiberna serenitas. Moesia autem provincia est et civitas Phrygiae haut longe a Troia, quod magis debemus accipere propter Gargara, montes Phrygios. Mtur gargara phantasia est poetica rei inanimali sensum dare: sic alibi "mirataque novas fronnam modo agentis est, ut "una eurusque notusque ruunt": nam aliter dictum est "ruit ex tempore: nam arare, cinerem iacere, incendere aeternum est; inrigare autem nonnisi nimiae siccitatis est, sicut siccare etiam aut ex magnis pluviis aut ex fluminis eruptione compellimur. satis setibus herbis secundum Pythagoricos, qui dicunt omne quod crescit animam habere: unde est "atque inter
Abbreviated transcription (Latin):
getũ. Bene luxuriem. Ut ostendat rem super¬
fluam ⁊ nocituram nisi amputet᷑. Cũ primũ
siccat detrahit. Sie paulo post. riuos de ducere
nulla religio netuit. Idẽ sicare. In certis si mẽ¬
sibus. Importunis. In certi autẽ mẽses sũt ueris
uł antunni. Nam ⁊ hiemis certũ est frigus.
⁊ estatis certus est calor. Obducto limo. suꝑ¬

Expanded text:
EM. Bene ‛luxuriem’, ut ostendat rem superfluam et nocituram, nisi amputetur. CVM PRIMVM siccat, detrahit: sic paulo post "rivos deducere nulla religio vetuit", id est siccare. bibula sibus inoportunis. incerti autem menses sunt veris vel autumni: nam et hiemis certum est frigus, et aestatis certus est calor. quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Raucũ pleuia murmur.s.c. Nõ solũ uti¬
bullitionibus. que fũt cũaqua maliquas
rimas de flurerit unde etiã uasa estuantia
calore. scaturire dicũtur. Quid q negrauidꝰ
ꝓspicis posuit. Dicimus autẽ hic ⁊ hec spicus
⁊ hoc spicum. Cicero in aratro arato. spicũ
illustre ferens insigni corpore uirgo tenens.

Expanded text:
raucum per levia murmur s. c. non solum utibullitionibus, quae fiunt cum aqua in aliquas rimas defluxerit: unde etiam vasa aestuantia calorspicis posuit. dicimus autem et 'hic spicus' et 'hoc spicum': Cicero in Arato "spicum inlustre ferens insigni corpore Virgo".
Abbreviated transcription (Latin):
nemus est infinibus ionus apollim ꝯseeratũ
inquo aliquãdo calchas ⁊ mopsus dñr deperi¬
tia diumnandi interse hũisse certamen. Et eũ¬
de pomoꝵ arboris euiꝰdã ꝯtenderent numero.
stetit gła mopso. Cuiꝰ rei dolore calchas ĩterut
hoc autẽ enphorionis continẽt carmina que
gallus transtulit inẜmonẽ latinum Unde est
illud infine ubi gallus loquit᷑ ibo ⁊ calchidico
que sũt michi ꝯdita uersu carmina. Nã cal¬
situ. erincũ laudaueris nemus in ullo se tãtũ
apollo iactabit.

Expanded text:
nemus est in finibus Ioniis, Apollini consecratum, in quo aliquando Calchas et Mopsus de peritia diude pomorum arboris cuiusdam contenderent numero, stetit gloria Mopso: cuius rei dolore Calchas interiit. hoc autem Euphorionis continent carmina, quae Gallus transtulit in sermonem latinum: unde est illud in fine, ubi Gallus loquitur ibo et Chalcidico quae sunt mihi condita versu carmina ; nam Chalsi tu Gryneum laudaveris nemus, in nullo se tantum Apollo iactabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ualnos. Ut indecimo inpopulos. ubi etiã plen¬
us hanc diximus fabulam. Mira aut est canẽ¬
tis laus. Ut quasi nõ factã rem cantaret sed ip̾r
cam cantãdo facere uideatur. Amare corticis.
Alibi ait. raptus desupere cortex. qd̾ magis seq
flumina gallum. elicon mons est boetie. que
⁊ a oma dr. de hoc plurima cadũt flumina.
Inter que etiam ꝑmessus. Iuxta quẽ dicit
ambulantẽ gallum abuna musa adceteras ẽẽ
deductum ⁊ illic ẽẽ factum poctam. Asurrexeiͣt¬

Expanded text:
in alnos, ut in decimo, in populos; ubi etiam pleniin alnos, ut in decimo, in populos; ubi etiam plenius hanc diximus fabulam. mira autem est canentis laus, ut quasi non factam rem cantare, sed ipse eam cantando facere videatur. sane alibi ait raptus de subere cortex : quod magis sequi flumina gallum Helicon mons est Boeotiae, quae et Aonia dicitur. de hoc plurima cadunt flumina, inter quae etiam Permessus, iuxta quem dicit ambulantem Gallum ab una musa ad ceteras esse deductum et illic esse factum poetam. qui ele
Abbreviated transcription (Latin):
tudine p̃tulissent. illa irata hune errorẽ eaꝵ
subnigra uł umbrosa uł re uera nigra. Nam
talis est. Pallentes ruminat herbas. Reuomit
ruma iminente gutturis parte ꝑquã dimissꝰ
cibus acertis reuocatur aĩalib. Pallentes
autẽ uł aridas ul que uentris calore propria
uiriditate caruerũt. Aliquã in magno se
nouit amare quẽ l diligis. Notandũ autẽ
licet grex sit quoꝵlibet aĩalium ꝯgregatio
Sie cicero in filippicis fudit apothecas cecidit
greges armentoꝵ. Claudite nimphe. meluis
hoc aꝑsona pasiphe dictum accipimus. Ut di¬
eat silenus hoc illam aliquando dixisse. ¶Er¬
Unde illue taurũ nõ uult uenire s adcorti¬
.c.h in. mala pullã. Mala qbus acceptis a
uenere ipponienes uicit athalantem puellã
siriam cursu potentẽ que multos su sponsos
suꝑatos uicerat occiderat. Qd̃ plenius in ene¬
climenes ⁊ solis filias. que dũ extinctũ fratrem
flerent. ꝯuerse sũt in arbores. Ut hoc loco dicit

Expanded text:
tere — , illa irata hunc errorem earum sub nigra vel umbrosa, vel re vera 'nigra': nam talis est. pallentes ruminat herbas revomit erumine, eminente gutturis parte, per quam demissus cibus a certis revocatur animalibus. 'pallentis' autem vel aridas, vel quae ventris calore propria viriditate caruerunt. Ad v. 55 aliqvam in magno seqnovit amare, quem diligis. notandum autem licet grex sit quorumlibet animalium congregatio: sic Cicero in Philippicis fudit apothecas , cecidit greges armentorum . claudite nymphae melius hoc a persona Pasiphaes dictum accipimus, ut dicat Silenus, hoc illam aliquando dixisse. flexis pedibus incedentes. et est pac. h. m. mala puellam mala, quibus acceptis a Venere, Hippomenes vicit Atalanten, puellam Sciriam, cursu potentem, quae multos sponsos superatos occiderat: quod plenius in AeneClymenes et Solis filias, quae dum extinctum fratrem flerent, conversae sunt in arbores: ut hoc loco dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cernens tediosũ eẽ nirgiluis brutũ solũ posuit
qui an nũ solus ĩpleuit s bruti filu amici erãt
filiis tarquini cũ quib cũ iuissent ꝯsiliũ ut
eos ꝑ noctẽ ĩ tromitterent ꝓditi su̾t aẜuo uin¬
dicio ⁊ apatre ĩterempti. ideo ergo ultoris silic¬
⁊ libertatis publice ⁊ lucretie pudoris... Seuas¬

Expanded text:
Quod cernens taediosum esse Vergilius Brutum solum posuit, Quod cernens taediosum esse Vergilius Brutum solum posuit, qui annum solus implevit. Sed Bruti filii amici erant filiis Tarquinii: cum quibus cum inissent consilium, ut eos per noctem intromitterent, proditi sunt a servo Vindicio et a patre interempti. ideo ergo 'ultoris', scilicet libertatis publicae et Lucretiae pudoris. A
Abbreviated transcription (Latin):
raq unꝰ enĩ detarquiniis fuit suꝑbui Coltoris
ceptos historia au̾t hoc ht. tarquiniꝰ obmulta
quidẽ suꝑbus ẽ dictus. p̃cipue tam̃ ꝓpt̾ banc
causã. mandauit aliquãdo cuidã satelliti ut
cuꝰdã oppidi om̃ẽs principes ĩteruneret. ꝓfectꝰ
ille grandẽ multitudinẽ reperit. qd̾ cũ ei nũti¬
asset de ambulãti eũ uirga mortis detractans
ille responsionẽ capita decussit papauerũ ut
satelles quid fieri uellet agnosceret huiꝰ filius
uitiauit nobilissimã matronã lucretiã ꝙ illa
dolens se interimit. tũc eius anũculus brutus
reciꝑetur rex ꝗ tũc ardeam expugnabat quo
tuscie cõtulit. ⁊ bellũ gessit grauissimũ ꝯtra
ppłm romanũ. Tũc duo creati sũt ꝯsules bru¬
tus ⁊ tricipitinꝰ pater lucretie iste ⁊ tarquinius¬
dicebat᷑ obquod solũ est urbe depulsus ⁊ eus
locũ subrogatꝰ est ualerius publico laco
mortuo. Item alter ẽ factus ⁊ alter similiter

Expanded text:
am unus enim de Tarquiniis fuit superbus. Ad v. ceptos? historia autem hoc habet. Tarquinius ob multa quidem superbus est dictus, praecipue tamen propter hanc causam. mandavit aliquando cuidam satelliti ut cuiusdam oppidi omnes principes interimeret. profectus ille grandem multitudinem repperit. quod cum ei renuntiasset deambulanti cum virga in hortis, detrectans ille responsionem capita decussit papaverum, ut satelles quid fieri vellet, agnosceret. huius filius vitiavit nobilissimam matronam Lucretiam, quod illa dolens se interemit. tunc eius avunculus Brutus, reciperetur rex, qui tunc Ardeam expugnabat. proTusciae contulit et bellum gessit gravissimum contra populum Romanum. tunc duo creati sunt consules, Brutus et Tricipitindicebatur: ob quod solum est urbe depulsus et in eius locum subrogatus est Valerius Publicola, quo mortuo item alter est factus, et alter similiter.
Abbreviated transcription (Latin):
cirea bimatũ habentes duos dentes eminẽ¬
tiores que erant apte sacrificiis ¶Euboice
rupis latus. hoc ẽ montis cumani quem
enboci habitauerũt. est autẽ acyrologia co
fluctus curuaͥs in aicũ ¶ Quo lati ducunt
aditus . o.c.e. nõ sine causa ⁊ aditus dixit
⁊ hostia. nã uetriuius qui de architectonica
¶Ostia centũ finitꝰ numerus ꝓinfinito licz
possit ⁊ rationabilit̾ dictũ ẽẽ. responsa enĩ
sibille ĩ hoc loco plus minꝰ centũ ẜmonu
sut In uenũit᷑ tam̃ apollinis elogia ⁊ xxu. ⁊¬

Expanded text:
circa bimatum, habentes duos dentes eminencirca bimatum, habentes duos dentes eminentiores, quae erant aptae sacrificiis. EVBOICAE RVPIS LATVS hoc est montis Cumani, quem Euboici habitaverunt. Est autem acyrologia: cofluctu curvatus in arcum». QVO LATI DVCVNT tum non sine causa et aditus dixit et ostia: nam Vitruvius qui de architectonica OSTIA CENTVM finitus numerus pro infinito, licet possit et rationabiliter dictum esse: responsa enim Sibyllae in hoc loco plus minus centum sermonum sunt. Inveniuntur tamen Apollinis logia et vigin