comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cxxx̃iiii postea cclx falech int̃ p̃tatur diuisio cui
ꝓpt̃ ea tale nomen inposuere parentes quȩ tempore
natiuitatis ipsius t̃roc ꝑost linguarĩ confusionẽ diuisa
est cuius diuisionis arnobius rehor in expositione
ps almi ciuĩ itameminit. sem primo genito noe.
parfacta est aꝑsida eibactris usq in indeã longe
&usq: rino copirosq s. patia teraritm habent ln¬
guas sermone barbarica xx &uii in quib linguis
gentes sunt patriarĩ quad r tgin& sex non diuer¬
sarũ linguarũ sedut dixi diuersarũ patriarũ uerbi gyaetia
cũ unalingua latina sit subuna lingua diuerse sunt patriae
bftiorũ lucanorũ apolorũ ola brorũ picentũ tus corũ &
bis at qihiuius modisimilia si dicamus
hamueso secundus filius noe armocorõ sis usq gadira
ha bens linguas sermone punico a pastogara manitũ la¬
tino a paste boreae barbarico apaste meridiaza &hiopũ
mone xxduab: lingius in patriis cec¬
Iafebl autẽ tertius a media usque adga dira ad borea

Expanded text:
CXXXIV, postea CCLXX. Phalech interpretatur divisio, cui propterea tale nomen imposuere parentes, quia tempore nativitatis ipsius terra per linguarum confusionem divisa est. Cujus divisionis Arnobius rhetor in expositione psalmi CIV ita meminit: « Sem primogenito Noe, pars facta est a Perside et Bactris usque in Indiam longe, et usque Rhinocoruras. Quae spacia terrarum habent linguas sermone Barbarico XX et VII: In quibus linguis gentes sunt patriarum. CCCC et VI, non diversarum linguarum, sed, ut dixi, diversarum patriarum. Verbi gratia, cum una lingua Latina sit, sub una lingua diversae sunt patriae, Brutiorum, Lucanorum, Apulorum, Calabrorum, Picentum, Thuscorum, et his atque hujusmodi similia si dicamus. « Cham vero secundus filius Noe, a Rhinocoruris usque Gadira, habens linguas sermone Punico a parte Garamantum, Latino a parte Boreae, Barbarico a parte Meridiani Aethiopum mone XX duabus linguis, in patriis CCCJapheth autem tertius, a Media usque Gadira ad Boream.
Abbreviated transcription (Latin):
& lxx int̾ p̃tũ auctoritatẽ neds nos lacer& nouas mouisse questiones legat
p̃fatorũ patrũ memorata opusculac & intellegit hanciam olim notissimã fuisse
distantiam cuius originẽ distantiae cũbecctur agustiue sollertis sime quessi¬
s&x dix̃ in libro supra stripto capitulo xiii inter alia sic credibilus ergo qͥr
dixerit cũ pͥma debibliotica ptholomei discribiistoc cxper̃ tunc aliqd tale
fieri potuisse incodice uno sed pͥmitus inde descripto unde iam latus
emanar& ubi potuit qͥdem accedere &iã striptoris error sed hoc in illa
quaestione deuita madhiusalae ñ absurdũ ÷ suspicari & post aliquanta pecte fi¬
eri inquit nullo modo dubitauerim. ut cum diuersũ aliquid in utrisq
codicib inuenit̃ quando qͥdem codfidem perum gesturum utrũq ce
non port uerum ei linguae potus credatur. unde ÷ in ali¬
am ꝑinter pretes facta trans latio
mensĩs secundi egressus est noe dearea inqua pauei id est xiu animde

Expanded text:
ta interpretum auctoritatem, ne quis nos laceret novas movisse quaestiones, legat praefatorum Patrum memorata opuscula, et intelliget hanc jam olim notissimam fuisse distantiam; cujus originem distantiae cum beatus Augustinus solertissime quaesisset, dixit in libro suprascripto capitulo XIII inter alia sic: « Credibilius ergo quis dixerit, cum primo de bibliotheca Ptolemaei describi ista coeperunt, tunc aliquid tale fieri potuisse in Codice uno, sed primitus inde descripto, unde jam latius emanaret, ubi potuit quidem accidere etiam scriptoris error. Et hoc in illa quaestione de vita Mathusalae non absurdum est suspicari. » Et post aliquanta: « Recte fieri, inquit, nullo modo dubitaverim, ut cum diversum aliquid in utrisque Codicibus invenitur, quandoquidem ad fidem rerum gestarum utrumque esse non potest verum, ei linguae potius credatur unde est in aliam per interpretes facta translatio. mensis secundi, egressus est Noe de arca, in qua pauci, id est, VIII animae
Abbreviated transcription (Latin):
Apr&es una generetione plus quã ebreica ueritas
posuere dicentes que arfaxad cũ ess& an nori xev
genuerit cainan quicũ exxx annori fuerit ip¬
segenuerit sale quoritirens latonẽ euangelista lucas
hoc in locouid&ur essesecutus. Uerũ chronogrephi
grecosũ cũ generationũ seriem adaucto ritatẽ hebreicã
castigas sent ablata un a generirtione cainan nec tunc
numerũ annorũ in generationib quascũ eis habuere cõmo¬
nes ad eorũ auctoritatẽ castigarecurassent propriã
secuti auctoritatẽ dederunt huic aetati annorĩ sũmã
sed ebreica ueritate annis de &l maiorem u id ÷annos
nongentos &xlii. uixit autẽ arfaxad postnatũ s ale
añ cccxxx. & caman postnatũs ale ccccxxxviii:¬

Expanded text:
pretes una generatione plus quam Hebraica veritas posuere, dicentes quod Arphaxad, cum esset annorum CXXXV, genuerit Cainan; qui, cum CXXX annorum fuerit, ipse genuerit Sale. Quorum translationem evangelista Lucas hoc loco videtur esse secutus. Verum chronographi Graecorum cum generationum seriem ad auctoritatem Hebraicam castigassent, ablata una generatione Cainan, nec tamen numerum annorum in generationibus quas cum eis habuere communes, ad eorum auctoritatem castigare curassent, propriam secuti auctoritatem, dederunt huic aetati annorum summam,sed Hebraica veritate annis DC et L majorem, id est, annos DCCCC et XLII. Vixit autem Arphaxad post natum Sale annos CCCCXXX, et Cainan post natum Sale CCCXXXVIII
Abbreviated transcription (Latin):
priores festina feperat. Id eo que sea d tempus maior malina his
litorib abiens amplius abducat uta libi adueniens. amplius ex¬
unda resufsiciat: quod exliinaecur su potest sacillim edep̃ hen¬
di uerbi gratia homare posita cisca brumalem solis ostum ł
solstitialem eius occasũ luna cuiuscũq a&atis siue suꝑ tͥra seo
subterra sit: aestũ sol& adtollere at posita cincabrunalem
solis occubitũ ł solstitialem eius exostũ refleciere: posss alis

Expanded text:
priores festina repetat, ideoque se ad tempus major malina his priores festina repetat, ideoque se ad tempus major malina his littoribus abiens amplius abducat, ut alibi adveniens amplius exundare sufficiat, quod ex lunae cursu potest facillime deprehendi. Verbi gratia, hoc mare, posita circa brumalem solis auctum, vel solstitialem ejus occasum, luna, cujuscunque aetatis, sive super terram, seu sub terra sit, aestum solet attollere; at posita circa brumalem solis occubitum, vel solstitialis ejus exortum, reflectere. Porro ali
Abbreviated transcription (Latin):
sub sequentes sit maior & uiolentior aestu matut inosimiliter
matut ino si suerit malinaostu suba estu. matutinus ia maiori
ꝑ dies content aequore terras. porro ues ꝑtinus finib:
quos matutinus aestus coeperat ctentus ulterius cursũ
extendere neglegit quamuis quibidam in mensib utꝰ qiaes¬
tus in disimili ꝑomnia cremento ꝓfiert : quanto autem
frea cpleuerit . tanto latius fecedens eademlitora na¬
nis ex haurire atq: enudare consueuit: Vndeuideat
qui potest anuerũ sit quod philippoteste suerunt qui¬
damatqi confirmant. illam in mensa maris oceanies¬
fusionem ꝑ omniũ fegionũ ac patriarũ fluuios itur&
uno puncto temporis fieri. scimus enimnos quidi¬
uersũ brit tanicimaris litus incolimus quod ubi hoc
aequor estuar ecaeperit ipscchora aliud incipiat ab aestude¬
seruere. & hi ncuidecur quibdam qr fecedens aliunte ali¬
orsumunda recurrat. Iterũq relicus quos adierat sinibus

Expanded text:
subsequentes fit major et violentior aestu matutino. Similiter subsequentes fit major et violentior aestu matutino. Similiter matutino si fuerit malina orta sub aestu, matutinus jam majori per dies contegit aequore terras. Porro vespertinus finibus quos matutinus aestus coeperat contentus, ulterius cursum extendere negligit, quamvis quibusdam in mensibus uterque aestus in dissimili per omnia cremento proficit. Quanto autem vios ac freta compleverit, tanto latius recedens eadem littora maris exhaurire atque enudare consuevit. Unde videat qui potest an verum sit quod, Philippo teste, ferunt quidam atque confirmant, illam immensam maris Oceani effusionem per omnium regionum ac patriarum fluvios ituram, uno puncto temporis fieri. Scimus enim nos, qui diversum Britannici maris littus incolimus, quod ubi hoc aequor aestuare coeperit, ipsa hora aliud incipiat ab aestu defervere; et hinc videtur quibusdam quia recedens aliunde aliorsum unda recurrat, iterumque relictis quos adierat finibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tu defectuq ꝑenni . ituui nͥ tar dior solũ quã pridie : Uerum
eciã maior minor uecotidie fedeat aestus. &crescentes qui¬
dem malinas decrescentes aute placuit appellu seledones
quialtesnante ꝑseptenos oetonos uedies suc cesu: Men¬
seminter se queq: quad risosmisuae mutationis uarie¬
tedisꝑtiunt : Iepe quidem aequa utq soste septenis diebus
acdimedio cursũ csũmantes. sepeluentis inpellentib aut
tepellentib: uel aliaq: lib& acidente siue natur aiui cogen¬
te tardius citius uenientes autminus amplius uesolito fer¬
uentes naut aliquoties ordine turbatomalina plures
sibiaestus hoc mense pauciores uindic& inalio .: Vnde utꝰq
motus nuncues ꝑtinonasci. nunc matutino c̃sueuit in aestu.
& si quidem aestuues ꝑtino ł nouilunio ł plenilunio instante
malinã nascictigerit ide mestus cotidie ꝑvii malinaedies

Expanded text:
tu defectuque perenni, ita ut non tardior solum quam pridie, verum tu defectuque perenni, ita ut non tardior solum quam pridie, verum etiam major minorve quotidie redeat aestus. Et crescentes quidem malinas, decrescentes autem placuit appellare ledones, qui, alternante per septenos octonosve dies successu, mensem inter se quemque quadriformi suae mutationis variete dispertiunt. Saepe quidem aequa uterque sorte septenis diebus ac dimidio cursum consummantes, saepe, vel ventis impellentibus, aut repellentibus, vel alia qualibet accedente sive naturali vi cogente, tardius citiusve venientes, aut minus ampliusve solito ferventes, ita ut aliquoties ordine turbato malina plures sibi aestus hoc mense, pauciores vindicet in alio; unde uterque motus nunc vespertino nasci, nunc matutino consuevit in aestu. Et siquidem aestu vespertino vel novilunio, vel plenilunio, instante malinam nasci contigerit, idem aestus quotidie per VII malinae dies
Abbreviated transcription (Latin):
ruptis rur rusq: inse ipsaresidunt: : quia luna in dimȩdio
mensisspatio hon en xv noctibi ac dieb quater decies ter¬
sri circũ labitur : in suꝑedime diũ teme semel. uindesii ut
orientem plena uespereteneat quae pridem nouauespero
occidentem tenuerat. Maseꝑ id temporis uicies nouies ad¬
suit simul & femeat. ex sicutiuna ꝑdies xv. ut sicurd diximus
naturali cursus sui tarditate deoccidente inorientẽ ueꝑti¬
na re sunditur: & quoe matuina hodicorientẽ tenebat. post
dies.xv matutina in occidentem uidebntur : It aeciã aestus
oceani nunc ues ꝑtinus. postdiesxv sit matutinus atctru
matutinus cotidia nod& ractus in pedimentoues ꝑtinus ad surgil
uicibus minus hoc ÷ trecentier quadraies & bisterpeam¬
bitorbem Aestãs oc eanitẽporeedem de lxxxiiii uicib & ip¬
se tenios allu. uit & resilit. Imiratur aute lunae cursu mare
n solũ cõmuniaccessu & recessu: sedeciã quoda suistictus ꝓsec¬

Expanded text:
ruptis, rursusque in seipsa residunt. Quia luna in dimidio mensis spacio, hoc est, in XV noctibus ac diebus quater decies terram circumlabitur, insuper et dimidium terrae semel. Unde fit ut Orientem plena vespere teneat, quae pridem nova vespere Occidentem tenuerat. Mare per id temporis vicies novies adfluit simul et remeat; et sicut luna per dies XV, ut diximus, naturali cursus sui tarditate de occidente in orientem vespertina refunditur, et quae matutina hodie Orientem tenebat, post dies XV matutina in Occidente videbitur, ita etiam aestus Oceani nunc vespertinus post dies XV fit matutinus, ac contra matutinus, quotidiano detractus impedimento, vespertinus adsurgit. vicibus minus, hoc est, trecenties quadragies et bis, terrae ambit orbem, aestus Oceani tempore eodem DCLXXXIIII vicibus et ipse terras adluit ac resilit. Imitatur autem lunae cursum mare non solum communi accessu et recessu, sed etiam quodam sui status profec
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dierũ computauerunt inter halanent: huncergordnem
nomanis quoqimitari placuit: sec frustreo quippe sugt
cos diemunũ sicut supra ammonuimus codditũ a se cedgrecum
numẽ rũ in honorem in paris numeriearẽ ꝑ oct ennium con¬
uenire numeruratqordonon poterat : sed qui exinde nter¬
nor genitus qualiter eidem sit succursum in p̃fata chori

Expanded text:
rum dierum computaverunt, intercalarent. Hunc ergo ordinem rum dierum computaverunt, intercalarent. Hunc ergo ordinem Romanis quoque imitari placuit, sed frustra, quippe fugit eos diem unum, sicut supra admonuimus, additum a se ad Graecum numerum in honorem imparis numeri; ea re per octennium convenire numerus atque ordo non poterat, sed qui exinde sit error genitus, qualiterque eidem sit succursum, in praefata Hori
Abbreviated transcription (Latin):
iustrationẽ terrestris imperii quinquennem. sed in ꝑen¬
nem regnicaelestis memoriã quando iuxtc parabalam uir¬
ginũ prudentiũ omnes electi lucentib: bonorũ actuu lam pa¬
dib: obuiam sponso ac regisuouenientes. moxcũ eoccdnupti¬
as suꝑnae ciuitatis intrabunt: paulo post numa in honore
in paris numeri unũ cdiecit diem quẽ ianuario dedit. ut
tam in anno quã inmensib: singulis pterunũ februariu
in parnumerus seruar&ur quasi inferis & diminutio
& parnumerus conuenir& : cũ ergo romani & hac distri¬
butione pampili adlunaecur sum sicut greciannũ ꝓpͥum con¬
putarent neces sario & inter hila rem mensem instituer̃
more grecorum: Nam & grecicũ anim aduesterent temere
se ccol inidieb ordinauir se annum qm̃ apparer& desoliscur¬
su quiccchxx dieb & quadrante⁊ odiacũ conficit. de eẽ anno
suoxidies & qua d rantẽ interꝑa lares statuta ratione cõmenti¬
tisunt. Ita̾ut octauo quoq anno xcdies &x qͥbtres mnenses triceno¬

Expanded text:
ustrationem terrestris imperii quinquennem, sed in perennem regni coelestis memoriam, quando, juxta parabolam virginum prudentium, omnes electi, lucentibus bonorum actuum lampadibus, obviam sponso ac regi suo venientes, mox cum eo ad nuptias supernae civitatis intrabunt. Paulo post Numa in honorem imparis numeri unum adjecit diem, quem Januario dedit, ut tam in anno quam in mensibus singulis, praeter unum Februarium, impar numerus servaretur, quasi inferis et diminutio et par numerus conveniret. Cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad lunae cursum, sicut Graeci, annum proprium computarent, necessario et intercalarem mensem instituerunt more Graecorum. Nam et Graeci cum animadverterent temere se CCCLIIII diebus ordinavisse annum, quoniam appareret de solis cursu, qui CCCLXV diebus et quadrante zodiacum conficit, deesse anno suo XI dies et quadrantem, intercalares statuta ratione commentati sunt, ita ut octavo quoque anno XC dies, ex quibus tres menses triceno
Abbreviated transcription (Latin):
cuilib& dixerectho comnib: sedipisse pcclam probaens eclesis nec mi¬
nus &icõmorclẽ nobis commendent pas chalia temporc sensum:
in nomine qͥ dẽ pceschae ut deuitus cedurtutes transitũ cotidie fecciam
spiritadem : Inmense autẽ nouor̃ in quoced ulti fructus coduentus uo
ꝓnunticnt u&er̃cesationẽ ut e uartes uerẽ hominẽ cũ actib: eius
renouemur spũ mertis nr̃ae & inducemus nouũ hominẽ quif dm̃¬
luti amoenae ccrboris codumbrctione uelati tamquẽ la&cce
cedq fructiferece seg&res pululemus : in plemluino ut ꝑfectũ splen

Expanded text:
cuilibet dixerat, hoc omnibus se dixisse probans ecclesiis. Nec minus etiam moralem nobis commendant paschalia tempora sensum. In nomine quidem est paschae, ut de vitiis ad virtutes transitum quotidie faciamus spiritalem; in mense autem novorum in quo adulti fructus, adventu suo pronuntiant veterum cessationem: Ut exuentes veterem hominem cum actibus suis, renovemus spluti amoenae arboris adumbratione, velati, tanquam laetae atque fructiferae segetes pullulemus in plenilunio, ut perfectum splen
Abbreviated transcription (Latin):
tibi foste argumenti fallentis incidat : ꝓba addia m&rũ anni
ꝙͥ xutenere luna rarus quinesciat: multiplica xvꝑ iiii
fiunt lx pastire ꝑx s&cies denisex ais .vI. u mensib: & actir
id ÷ medio circuitus annui confecto itinere sol ingreditꝰ
pocstem caeli qualuna xv circũ fert: & q tunc xvianuar
dies ÷ nimirũ illã pastem solxvdiemensis adibit : & ut u
sũ mũ ueniamx sume tricesimalunã quae tunc fit in hł feb
uies illã cali pastaẽ luna tricesima currit qͣͣ xuimen sib
x actis id÷ toto anni circulo trans acto sol obtenturus :
ipsat it pars eadem inqua & nunc conuersatus lunam
suoreceperat in coitu: quȩ ut manifestiora cuilib& aio
tardioris ingenu reddant᷑ ꝑ singulas lunae a&ates quan

Expanded text:
tibi forte argumenti fallentis incidat, proba ad diametrum anni, quod XV tenere lunam rarus qui nesciat, multiplica XV per IIII, fiunt LX, partire per did est, medio circuitus anni confecto itinere, sol ingredietur partem coeli qua luna XV circumfertur. Et quia tunc XV Jan. dies est, nimirum illam partem sol XV die Julii mensis adibit. Et ut ad summum veniamus, sume XXX lunam, quae tunc fit III Kal. Feb.vies, illa coeli parte luna XXX currit, quam XII mensibus exactis, id est, toto anni circulo transacto, est sol obtenturus. Ipsa est enim pars eadem in qua et nunc conversatus lunam suo receperat in coitu. Quae ut manifestiora cuilibet etiam tardioris ingenii reddantur, per singulas lunae aetates quan
Abbreviated transcription (Latin):
duo denis pcestib: clong&ur . ponat ergolunam ubiliba
conputare uoluerit ut puta in hł ianuario s pͥma haec
uhi pͥmã noctem diemq trans egerit illũ caelilocum
tena quemsol testiodecimo menns eiusdem die compl&o.
tis codpastes ꝑuenias multiplica uii ꝑtriafiunt xxuiuiillam
ergo calipas temten& luna .ii. in quostononas ianuaria s
temten& lunatestia ꝙ sol mense toto & dieb uipost testi¬
ũ nonas ianuarias ex actis id ÷ sato post testiũ non as fe¬
bruarias die consũmato Vbi quarta ÷ multiplica h a ec ꝑ
iiiifiunt sedecim pastire ꝑx decies as sedecus & rema¬
nent ui punctiso ÷ pustes x&uiii. illamigitꝰ eaeli paste¬
ten& luna quasta ꝙ sol mense ex pl&o acx & uindieb:
post pͥdienonas ianuarias Ubiquinta : multiplica v
expl&is cedueni& sol paestẽ caeliquã luna quinta ten&
id ÷ die nonar̃ mastiarũ Vbioctaua ÷ viidus ianuarias
multiplica uiii ꝑii fiunt xxxii pcesdire ꝑxter denitri¬

Expanded text:
duodenis partibus, elongetur. Ponat ergo lunam ubilibet duodenis partibus, elongetur. Ponat ergo lunam ubilibet computare voluerit, utpote in Kal. Januarias primam: haec ubi prima noctem diemque transegerit, illum coeli locum tenet, quem sol XIII mensis ejusdem die completo. tis ad partes pervenias, multiplica VIII per III, fiunt XXIIII. Illam ergo coeli partem tenet luna II in IIII Nonas Januarias, tem tenet luna III quam sol mense toto et diebus VI post tertium Nonas Januarias exactis, id est, VI post tertium Nonas Februarias die consummato. Ubi quarta est, multiplica haec per IIII, fiunt XVI, partire per decem, decies asse decus, et remanent tenet luna quarta, quam sol mense expleto ac X et VIII diebus post pridie Nonas Januarias. Ubi quinta est, multiplica V expletis, adveniet sol partem coeli quam luna quinta tenet, id est, die Nonarum Martiarum. Ubi octava est VI Idus Januarias, multiplica VIII per IIII, fiunt XXXII, partire per dec
Abbreviated transcription (Latin):
tis incidat quaere coddia m&rũ caeli qł quintã decim&
luna tenere nemo quidubit& multiplica xi. ꝑinifiunt¬
scuante scuraro respeceris : deniq: orbemilimae quoti¬
es plenissimus ÷ cantra solem cernis obpositum humilẽ
uidelic& sole sublimi & sublimem humiliq nimirũcũ sole
aestiuum tenente circulũ plena ÷ : iprate n& brumalem
cũ sole deuoo in brumalem plenat ipsam solstitiali scande¬
recirculo nox longissi ma ꝓdit : at cumisteh xqͥ noctiũ
in plenilunio tumilla alterũ seruat: & quot pastib: sol
SUSIQUISIGNAIENO RALI
uodsiquis signorũ nescius limaris tñcursus ag¬
nos cendi cupidus÷. Nouerit & ipse solem cotidie paste
unã odiaci sui conplerẽ neq it aliud pastes ⁊odiaciq̃ co¬
tidianos solis in caelo debemussentire ꝓgresus: Iunã uero
cotidie tredectꝰ pafter eiusdem ⁊odiaci conficere . id ÷ punc
sol unam conpl&: indeferiut sicut supra dociumus ñ
plus cotidi& ꝓ gressu a soleꝗ quaternis punetis hoc ÷

Expanded text:
tis incidat, quaere ad diametrum coeli quod quintam decimam lunam tenere nemo qui dubitet. Multiplica quinsive ante, seu retro respexeris. Denique orbem lunae, quoties plenissimus est, contra solem cernis oppositum, humilem videlicet sole sublimi, et sublimem humili, quia nimirum cum sole aestivum tenente circulum plena est, ipsa tenet brumalem; cum sole devexo in brumalem plena est, ipsam solstitiali scandere circulo nox longissima prodit; at cum iste aequinoctium in plenilunio, tum illa alterum servat, et quot partibus sol su si quis signa ignorat. Quod si quis, signorum nescius, lunares tamen cursus agnoscendi cupidus est, noverit et ipse solem quotidie partem unam zodiaci sui complere; neque enim aliud partes zodiaci, quam quotidianos solis in coelo debemus sentire progressus; lunam vero quotidie XIII partes ejusdem zodiaci conficere, id est, puncsol unam complet, inde fieri ut, sicut supra docuimus, non plus quotidiano progressu a sole, quam quaternis punctis, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓocrates medicus insignis hab&ur : ũrdxl viii
Darius cognomento nothus an xviii aegiptus recosit
a ꝑsis reuersis decaptiuitate iudeis ñ reges sed pontifices p̃fuert
usq ad aristobulũ quicũ dignitate pontificis &iã regale si bicepit

Expanded text:
pocrates medicus insignis habetur. A. M. Hebr.pocrates medicus insignis habetur. A. M. Hebr. 3548. Sept. 4896. Darius cognomento Nothus annis XIX. Aegyptus recessit a Persis. Reversis de captivitate Judaeis non reges, sed pontifices praefuerunt usque ad Aristobulum, qui cum dignitate pontificis etiam regale sibi coepit
Abbreviated transcription (Latin):
legis di ascendit debabi lone cũepistulis regis & mprima
mensis quinti uenit inhierus alem cũ uris mille dec &unt alia stre¬
nuegesta castigauit filios trans migrntionis ab uxorib alieni¬
genis eius demanno uicesinꝰ neemias pincerna desus cis castro
adueniens murũ hierus alẽ li dieb restituit &ducatũ genti xii
q a fricani e scriptis exhibenditur qͥdeinceps uniuersam
historiã usq ad romana tẽpora ꝑ secuti st . & quidem a fricanus
in quintatẽ por̃ uolumine huius tẽporis itameminit: mansit¬
sit ita que in ꝑfectum opus usq ad ne emiam &uicesimũ annũ
euoluti captiuitatis autem hierus alẽ centisimãs octogisime
& quintus annus erat. &tc̃pͥmũ artar xerxes iusit muros
exstrui hierus alẽ cuioperi p̃fuit neemias & aedificata est pla¬
tea & muri circũdati & ex illo tẽpore sinumerare uellis hex
annor̃ ebdomadas usq adxp̃m̃ poteris inuenire xerxes
menses ii. pͦquẽ sogdeanus menses .vii. platonascitur hip¬

Expanded text:
legis Dei, ascendit de Babylone cum epistolis regis, et in prima mensis quinti venit in Hierusalem cum viris M,DCC, et inter alia strenue gesta castigavit filios transmigrationis ab uxoribus alienigenis. Ejusdem anno vicesimo Neemias pincerna, de Susis castro adveniens, murum Hierusalem LII diebus restituit, et ducatum genti XII que Africani scriptis exhibentur, qui deinceps universam historiam usque ad Romana tempora prosecuti sunt. Et quidem Africanus in quinto Temporum volumine hujus temporis ita meminit: « Mansit itaque imperfectum opus usque ad Neemiam, et vicesimum annum ni fuerunt evoluti, captivitatis autem Hierusalem centesimus octogesimus et quintus annus erat. Et tunc primum Artaxerxes jussit muros extrui Hierusalem, cui operi praefuit Neemias, et aedificata est platea, et muri circumdati. Et ex illo tempore si numerare velis, LXX annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. » Xerxes menses II: post quem Sogdianus menses VII. Plato nascitur. Hip
Abbreviated transcription (Latin):
drosi carmini ꝑsae aelimaei pasthiene nariu susiane meso¬
potamiã seleucia cognominata babilonia arabia ad pecras
usq seriã coele pelusiũ aegipti inferiora quaecor auocatur
alexandria : affricae maritima cifenaica oppid aomnia
thapsus ad rum&um clipeaffasta go. uttica uter qibippo Nu¬
mida mauritunia utruq: athlanticum masecolũ nae hexculis :
in hoccaeli ciscũ flexu. aequi noetu die medio u̾bilicus que m
gnomonem uocant Uipedes longus umbriro naplius iuipe
des longam c feddit : Noc tesuesd diesq: longissimaspa¬
trario x : sequens cifcalus incipit ab india uesgente a doc

Expanded text:
drosi, Carmani, Persae, Elymaei, Parthyene, Aria, Susiane, Mesopotamia, Seleucia cognominata Babylonia, Arabia ad Petras usque, Syria Coele, Pelusium, Aegypti inferiora, quae Chora vocatur, Alexandria, AfTapsus, Hadrumetum, Clupea, Carthago, Utica, utraque Hippo, Numidia, Mauritania utraque, Atlanticum mare, columnae Herculis. In hoc coeli circumplexu aequinoctii die media umbilicus, quem gnomonem vocant, septem pedes longus, umbram non amplius quatuor pedes longam reddit. Noctes vero diesque longissima spatrario X. 213 Sequens circulus incipit ab India vergente ad oc
Abbreviated transcription (Latin):
risthenen stomostraciae auersa triuallos illerici feli¬
qua ad riuaticũ mare a quilegia atinũ uenetiã niceti&
patauiã uerona cremona rauenna anchonã picenum
marsos. peligros. sabinos umbria ariminũ bononiã pla¬
centiã mediolanũ omniaqi ab appennino transq appis
galliã aquitaniã uienna piseneũ celtberia umbilico
tialiũ xv & quintarũ pastiũ hore triũ. Hac tenus

Expanded text:
rysthenem, Tomos, Thraciae aversa, Triballos, Illyrici relirysthenem, Tomos, Thraciae aversa, Triballos, Illyrici reliqua, Adriaticum mare, Aquileiam, Altinum, Venetiam, Vicentiam, Patavium, Veronam, Cremonam, Ravennam, Anconam, Picenum, Marsos, Pelignos, Sabinos, Umbriam, Ariminum, Bononiam, Placentiam, Mediolanum, omniaque ab Apennino, transque Alpes, Galliam Aquitaniam, Viennam; Pyreneum, Celtiberiam. Umbilico talium XV, et quintarum partium horarum trium. Hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
tafentũ turi locri regiũ. lacaninea polis. puteo litus¬
cũ mare carsica baleares his pania media: gnominis
UII pedes umbris uimagnitudo diei sumehorarũ aeqͥ¬
noctialiũ .xv. Sextu conp̃ hensio qa contin& ur urbr
soma amplectitur caspias gentes caucasũ soptentrio¬
nalia asmeniae. appoloniã supsir rhindacũ. nico me¬
diam. nica eam. calcedo nembizantiũ. lsi macheam.
cherronesũ mala nen sinũ abderasamo tratiã masine&
aenũbes sa trachiam medicã poeoniã illi rios dłrachũ
canusiũ apuliaȩ extima cãpania & ruriã pisas luna lio¬
cam genua liguria antipolim masiliã narbonẽ tenio¬
conem his pania tͥra conensem mediã & inde ꝑlusia nam
gnomisni pedes viii. umbrae .uii : longis sima spatia hora¬
rũ aequi noc tialia xv. ad ditanona paste unius hore:
d ut nigidio placuit quinta: Septima diuisio abal tesa
caspumaris ora incipit uadit su ꝑcallatim. bosphoruꝰ. bo¬

Expanded text:
Tarentum, Thurii, Locri, Rhegium, Lucani, Neapolis, Puteoli, TusTarentum, Thurii, Locri, Rhegium, Lucani, Neapolis, Puteoli, Tuscum mare, Corsica, Baleares, Hispania media. Gnomoni VII pedes, umbrae VI. Magnitudo diei summa horarum aequinoctialium XV. Sexta comprehensio, qua continetur urbs Roma, amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Septentrionalia Armeniae, Apolloniam supra Rhyndacum, Nicomediam, Nicaeam, Chalcedonem, Byzantium, Lysimachiam, Chersonesum, Melanensium, Abderam, Samothraciam, Maroneam, Oenum, Bessicam, Thraciam, Mediam, Paeoniam, Illyrios, Dyrrachium, Canusium, Apuliae extima, Campaniam, Hetruriam, Pisas, Lunam, Lucam, Genuam, Liguriam, Antipolin, Massiliam, Narbonem, Tarraconem, Hispaniam, Tarraconensem mediam, et inde per Lusitaniam, Gnomoni pedes IX, umbrae VIII. Longissima diei spatia, horarum aequinoctialium XV addita nona parte unius horae, aut, ut Nigidio placuit, quinta. Septima divisio ab altera Caspii maris ora incipit, vadit super Callatim, Bosphorum, Bo
Abbreviated transcription (Latin):
tialiũ horarũ xiiii. atq dimidiae cu̾tri ⁊ cesima uni¬
us horae. Quasto sub iacent circulo q: esunt ab alte¬
s latere imaui cappodociaẽ austrina galatia misia¬
sardis smarna sipulus imonus mous lidia caria
ionia trallis. colophon. ephesos mileus chios. sa¬
mos icariũ masecicladum. septentrion. athenȩ me¬
gara chorinthus. srcion achaia patfe iscumiis. epi¬
rus septemtrionalia sicilice narbononsis galliae
exostiua hispaniae maritima a fastagine noua ex in¬
de adoccasũ: gnominixxi pedem fespondent: umbre
mento ab in troitucas pimaris. bactrihiberia asmenia
misia frigia hellespontus troedas tened&s abios cep¬
pis iliũ ida mons cizicim lam sacũ se nope amisu era¬
clea inponte pafaglonia lemnus inbrus thasus castrn¬
dria thesalia macedonia larisa amphipolis thaesaloni¬
cae pella edesus beroea parsalia caristũ eubuea boeiũ
calcis delphi a camnania & holia apollonia brundisiũ

Expanded text:
tialium horarum XIIII atque dimidiae cum tricesima unitialium horarum XIIII atque dimidiae cum tricesima unius horae. Quarto subiacent circulo quae sunt ab altero latere Imavi, Cappadociae austrina, Galatia, MSardis, Smyrna, Sipylus, Tmolus mons Lydiae, Caria, Ionia, Trallis, Colophon, Ephesus, Miletus, Chios, Samos, Icarium mare, Cyclades Septentrionales, Athenae, Megara, Corinthus, Sycion, Achaia, Patrae, Isthmus, Epirus, Septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, Hispaniae maritima a Carthagine nova, et inde ad occasum gnomoni XXI pedum respondent umbrae mento ab introitu Caspii maris, Bactria, Iberia, Armenia, Mysia, Phrygia, Hellespontus, Troas, Tenedos, Abydos, Scepsis, Ilium, Ida mons, Cyzicus, Lampsacus, Sinope, Amisus, Heraclea in Ponto, Paphlagonia, Lemnus, Imbrus, Thassus, Cassandria, Thessalia, Macedonia, Larissa, Amphipolis, Thessalonice, Pella, Edesus, Beroea, Pharsalia, Carystus, Euboea, Boeotum, Chalcis, Delphi, Acarnania, Aetolia, Apollonia, Brundusium,
Abbreviated transcription (Latin):
casũuadit ꝑ medos pasthos ꝑ sepolimertima ꝑsidis a sirbiã ckcrio¬
temiudeam libani montis accolas amplectitur babilo neniidi¬
meamsamariũ hierusolinã ascalonem ioppem caesariam.
phenicen ptolomaidam. sidonem turũ beritũ botrim
tripolim biblum. antiochiam. laodeciam. seleuciam ca¬
septentrionalia. africae & numidiae : umbilicus aequi
noctio xxxvpedum. umbsa .xxui pedes longu facit. dies¬
accedentebis quinta paste unius horȩ : Testius ciiculus ab in¬
dis ima uo ꝓximis oritur: tendit ꝑ caspias pastes mediae ꝓxi¬
mas catcioniam cappadociam t aurũ amanũ ipsũ cilicias
postas solos tarsũ ciprũ phesidiam pamphilia syden lu ca¬
onia liciam paturũ xanthum. caunum rhodum coum
halicar nasũ gnidum daridachiũ delũ cidadas medi¬
ascitiũ malean, argos laconia elim olimpiam mesana
pelo paenesi si racusas eatinã sicilia media sardiniş
austrinam. caste gamgades : gnominis cunc tae ubra
xxxuiii unciarũ faciunt: longissimus dies ÷ aequi noc¬

Expanded text:
casum, vadit per Medos, Parthos, Persepolin, citima Persidis, Arabiam citeriorem, Judaeam, Libani montis accolas. Amplectitur Babylonem, Idumaeam, Samariam, Hierosolymam, Ascalonem, Joppen, Caesaream, Phoenicen, Ptolemaidem, Sidonem, Tyrum, Berytum, Botrin, Tripolin, Byblum, Antiochiam, Laodiceam, Seleuciam, CiSeptentnoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes longaccedente bis quinta parte unius horae. Tertius circulus ab Indis Imao proximis oritur. Tendit per Caspias portas Mediae proximas, Cataoniam, Cappadociam, Taurum, Amanum, Issum, Cilicias portas, Solos, Tarsum, Cyprum, Pisidiam, Pamphiliam, Siden, Lycaoniam, Lyciae Patarum, Xanthum, Caunum, Rhodum, Coum, Halicarnasum, Gnidum, Dorida, Chium, Delum, Cycladas medias, Cythium, Maleam, Argos, Laconiam, Elin, Olympiam, Messanam Peloponnesi, Syracusas, Catinam, Siciliam mediam, Sardiniae austrina, Carteiam, Gadis. gnomonis C unciae unmbram LXXVII unciarum faciunt. longissimus dies est aequinoc
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝓuisum factũq doccre nͥ omisit : unũ it in qͥt & duo & tria seȩfiunt.
quinumerus propterea ꝑfectus dicitꝰ quia partib: suis compl&: hab& it
eiastrq sȩctã tertiã & dimidicõ neculla pars alico quae dicipos sit quo¬
tasit inuenit᷑ in eosexta ergoeius unũ ÷ tertia duo dinidia tria: unum
antm & duo &tria consumant eundõ senariũ cuius ꝑ fretionẽ nobis ser.ip¬
ture scã commendat : Ineomaxime qđ dr̃ uidieb: perfecito perasia &
sȩxtodie factus ÷ homno adimagi nẽ dr & sgtac a&ate generis humani filius
druenit & factus ⁊ filiur hominis ut nos reformar& adima ginẽ di : Ainus
&iamunus sixu menses integri considerentꝰ quos tricenidies complent
talein quippe mensem u&eres obseruauer̃ quẽ circuitus lunari sorten¬
dit senario numero poll&. quod it ualait᷑ in pͥmo ordine nu meror̃ qui

Expanded text:
tiam provisum factumque docere non omisit. « Unum enim, inquit, et duo et tria, sex fiunt; tiam provisum factumque docere non omisit. « Unum enim, inquit, et duo et tria, sex fiunt; qui numerus propterea perfectus dicitur, quia partibus suis completur. Habet enim eas, tres, sextam, tertiam et dimidiam, nec ulla pars alia, quae dici possit quota sit invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est, tertia duo, dimidia tria. Una autem, et duo et tria consummant eumdem senarium, cujus perfectionem nobis Scriptura sancta commendat in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Annus etiam unus, si XII menses integri considerentur, quos triceni dies complent, talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
es &vihoras ambire : singula autem signa eiusdem todiaci ꝑgo
dies &xhoras hae semis sem naturali ꝑ agere : dimidiũ uero signi cuusq
ꝑxudies ⁊ horas & quad rantẽ unur hora ꝑcurrerc: Ne omnino puttons
corsus cipiendcõ eẽ sententic̃ q quasi noctinibil tribuentes trestantũ ho
ras ꝑannu bis sȩcto cederes are confirmant qđ si itaess& ñ ante connor uin dre¬
cuitũ dies quiereuerat totus compler&: diem naq: cotũ id ÷ cũ suanocte xiiii
habere honas &iam uulgus ig n obile nouit: quidũ totus ꝑ quadriennũi non
neg& impleri quaratione quarta parreius ꝑ singulor iniannor negatꝰ im¬
spleri : uerũ si quinram in hocs pernendcc̃ putat cssertionẽ legatbeati au¬
relii agustimi quartũ descã trinitate libellũ subi desenari nuineri inquo
mundus factus ÷ ꝑf&tione des cernens &iam huiis quadrantis maitionẽ
facere immo & eũ certimy sterii gratict ꝑ omnipotent conditoris sapien¬

Expanded text:
 VI horas ambire; singula autem signa ejusdem zodiaci per XXX dies et X horas ac semissen naturali cursu peragere, dimidium vero signi cujusque per XV dies V horas et quadrantem unius horae percurrere. Nec omnino putamus eorum suscipiendam esse sen annum bissexto adcrescere confirmant. Quod si ita esset, non ante annorum VIII circuitum dies qui creverat totus compleretur, diem namque totum, id est, cum sua nocte XXIV habere horas, etiam vulgus ignobile novit. Qui dum totus per quadriennium non negetur impleri, qua ratione quarta pars ejus per singulos IV annorum negatur impleri? Verum si quis nostram in hoc spernendam putat assertionem, legat beati Aurelii Augustini quartum de sancta Trinitate libellum, ubi de senarii numeri, in quo mundus factus est, perfectione disserens, etiam hujus quadrantis mentionem facere, imo et eum certi mysterii gratia per omnipotentem conditoris sapien
Abbreviated transcription (Latin):
q selinquat tamquã luna e quibidamr as piratuionib: in uitus
ꝓtrahatur . &iterueiusdemduces sante in mensur& ꝓpri¬
am sesundatur sicut enimluna iuxiat: & supsir docuimus:
.iii. punctorũ spatio couidie tardius oriri t ardius occidefe
quam pridieosta ÷ ł occiderat sol& ita ecia maris estus uten¬
que siue diurnurnt & nocturnus sed matutinus &uesꝑti¬
nus eius dempene temporis int᷑uallo tardius cotidieueni¬
re tardius redifen desinit. Punctus autẽ quintu pasy
in duobi suis mensib id ÷ dieb luiii. quinqua ies & sep¬
ues tesseor bemcircuit: Aestã sociani ꝑtempus idemge¬
minato hocnumers id ÷ c̃xiiii. uicib exund& ad supe¬
riora & totae que uicib suũ relabitur inalheũ. quia
luna inxxviiii. diebus uiues octies tere ambitũ lustrat.¬
& in xiihoris qusad naturalis usq mensis plenitudine
suꝑsunt dimidiũ terrae circuit orbem. Vt que uerbigsi¬
tia pꝰterromense suꝑ tessir meridie. nc media noctef

Expanded text:
 relinquat, tanquam lunae quibusdam aspirationibus invitus protrahatur, et iterum ejusdem vi cessante in mensuram propriam refundatur. Sicut enim luna, juxta quod et supra docuimus, IIII punctorum spacio quotidie tardius oriri, tardius occidere quam pridie orta est vel occiderat solet, ita etiam maris aestus uterque, sive diurnus sit, et nocturnus, seu matutinus et vespertinus, ejusdem pene temporis intervallo tardius quotidie venire, tardius redire non desinit. Punctus autem quinta pars in duobus suis mensibus, id est, diebus LIX, quinquagies et septies terrae orbem circuit, aestus Oceani per tempus idem geminato hoc numero, id est, CXIIII vicibus, exundet ad superiora, et tot aeque vicibus suum relabatur in alveum, quia luna in XXIX diebus vicies octies terrae ambitum lustrat, et in XII horis quae ad naturalis usque mensis plenitudinem supersunt dimidium terrae circuit orbem, ut quae, verbi gratia, praeterito mense super terram meridie, nunc media nocte
Abbreviated transcription (Latin):
rectius a prilideputat᷑ q semꝑ in ipso ł incipit ł disinit
ł totus induditꝰ eadumtaxat regula cuius & sa prame¬
minimus obseruata ut quae quinta decima post aequi¬
noctiũ luna extiterit. pͥmũ sequentis annimensem faci¬
at quae uero antea nouisimũ pcedentis : sicq ꝑordinẽ
secundus eorũmensis iar maio: Testius siuan iunio.
uii theseri oc cob quẽ ꝓptꝰ collectionẽ frugũ & cleberri¬
mas in ipso festiuitates nouũ annũ appellant .vii. mare¬
bath feb̵ xii adar mastio similiratione conparat᷑ . quos
uidelic& menses ꝓpt̃ iuna circulũ qͥ xxuiiisemis dieb
constat tricenis. Vnde triconisq dieb: alternantes :

Expanded text:
rectius Aprili deputatur: quia semper in ipso vel incipit vel desinit rectius Aprili deputatur: quia semper in ipso vel incipit vel desinit vel totus includitur, ea duntaxat regula, cujus et supra meminimus, observata, ut quae quintadecima post aequinoctium luna exstiterit, primum sequentis anni mensem faciat: quae vero antea, novissimum praecedentis: sicque per ordinem. Secundus eorum mensis Iar Maio, tertius Sivan Junio, septimus Theseri Octobri, quem propter collectionem frugum et celeberrimas in ipso festivitates novum annum appellant: octavus MareDuodecimus Adar Martio, simili ratione, comparatur. Quos videlicet menses propter lunae circulum, qui XXVIV semis diebus constat, tricenis undetricenisque diebus alternantes
Abbreviated transcription (Latin):
sempiterna erit eis. & ipsa ÷ octaua ꝓqua vi. cꝓpsal¬
mus inscribit. credo q insoc huius scłi a&atib: ꝓsepti¬
gaudi sed repbisunt supplicia ꝑceptur ib almus ingent
enSeS DICTI AMENSURA quaquisq: eorũ
mensurat᷑ sed melus aluna quae greco sermone
iede apud bebreos heromimnoreste luna tua iare nominauł metisibus
deiuna loquens ait menses secundũ nomen ÷ eius : anti
qͥit menses suos ñ a solis sed a lunae cursu conputare sole¬
bantꝰ unde quoties inscriptura sacra siue in lege seu
antelegem quota die mensis qd factũ dictũ uesit indicat
ñ aliud ꝙͣ iunae a&as significat᷑ : a quã semꝑhebreiqͥb
creditas̃ eloquia dĩ antiquo patrũ more menses obser¬
uare non cessant : Primũ menses nouorũ qui paschȩ
caeremoniis sacratus ÷ nisan appellantes : qui ꝓpt mul¬
tiuagum linae discur sum nunc in mastiũ mensem nunc
incidit in apͥlem Nunc aliquot dies maii occupat. sed

Expanded text:
sempiterna erit eis: et ipsa est octava, pro qua sextus psalsempiterna erit eis: et ipsa est octava, pro qua sextus psalmus inscribitur: credo, quia in sex hujus saeculi aetatibus pgaudia, sed reprobi sunt supplicia percepturi, Psalmus hic ingenti enses dicti a mensura, qua quisque eorum mensuratur. Sed melius a luna, quae Graeco sermone Sed et apud Hebraeos, Hieronymo teste, lunasit, de luna loquens ait: Mensis secundum nomen est ejus . Antiqui enim menses suos non a solis sed a lunae cursu computare solebant. Unde quoties in Scriptura sacra, sive in lege, seu ante legem, quota die mensis quid factum dictumve sit, indicatur, non aliud quam lunae aetas significatur, a qua semper Hebraei, quibus credita sunt eloquia Dei , antiquo patrum more menses observare non cessarunt: primum mensem novorum, qui paschae caeremoniis sacratus est, Nisan appellantes, qui propter multivagum lunae discursum, nunc in Martium mensem, nunc incidit in Aprilem, nunc aliquot dies Maii mensis occupat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uentu gens iudea ꝓpt᷑ scderũ magnitudinẽ romanis
sacta die terra suis animantib: impl&ur & homo pͥmus
cedimaginẽ di ereator moxq &x eius lateredor mientis
sumpta costa femina fabricat᷑: socta &ate pͥconantibus
ꝓfocs filius di icarne qui hominẽ cedima ginẽ di recrea¬
r& a paruit: quidor miens incruce sanguinẽ & aquam
delatere unde sibi ecclesiã consecrar & emanauit : hu¬
ius a&atis uespera c&eris obscurior in anticristi : ꝑ
secutio uentura. septime die consũmatis operib: suis
ds̃ reqͥeuit eamq scificans sabbatũ nuncupari p̃cipit
quȩ ues pera habuis senon legitur septima a&ate
iustorũ anime post optimos huius uitae laboyes in alia
uita ꝑ pauo reqͥescuntꝰ quȩ nullaum qua tristitia ma
mastor abel corpore quidem tumulũ spursabbatum
sci corporib: interrasua duplicia posidebunt la&itia

Expanded text:
ventu, gens Judaea propter scelerum magnitudinem Romanis ventu, gens Judaea propter scelerum magnitudinem Romanis  regibus. Sexta die terra suis animantibus impletur, et homo primus ad imaginem Dei creatur; moxque ex ejus latere dormientis sumpta costa, femina fabricatur: sexta aetate praeconantibus prophetis Filius Dei in carne, qui hominem ad imaginem Dei crearat, apparuit: qui dormiens in cruce sanguinem et aquam de latere, unde sibi Ecclesiam consecraret, emanavit: hujus aetatis vespera caeteris obscurior in Antichristi est persecutione ventura. Septima die, consummatis operibus suis, Deus requievit: eamque sanctificans, Sabbatum nuncupari praecepit, quae vesperam habuisse non legitur: septima enim aetate justorum animae post optimos hujus vitae labores in alia vita perpetuo requiescunt, quae nulla nunquam tristitia macmartyr Abel corpore quidem tumulum, spiritu autesanctis corporibus in terra sua duplicia possidebunt, laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
testico a &ate firmatis incultude monũ nationib: abra¬
ham patriarhia cognationẽ patriãq deserensscorum
semine secundat᷑ aduenit & uos pera quando genrhe¬
brcamalis coacta pͥmentib: contradi uoluntate᷑ regem
sibi pait qui mox ordinatus pͥmodñ scerdotes ꝓfacar¬
qi trucidat: post modũ ipse cũ tote gente glecdioper nt
allophilorũ. Quarto diecelũluminarib: ornatꝰ quar¬
ta a &ate gensilla caelesti fide inclita regnꝰ dauid ralo¬
monis gloriosatem pli&iã scissimicltitudinstotũ no¬
bilitat᷑i in orbemꝰ sed accipit & uesperã quando cre¬
brescentib peccatis regnũ illud abaldeis dissi patum.
templũ dirutũ & totagens: babe loniã tranrlata
Quinta diepisces auesq: aquis educte hi patriis ma¬
desideriorũ pennis fulta hiercisolimã p&it pars uola¬
tu distitutauis tutũ int̃ babelonia fluentereside tꝰ suc¬
cesit & uespera quando inminente iam saluatoris ced

Expanded text:
tertia aetate firmatis in cultu daemonum nationibus, Abratertia aetate firmatis in cultu daemonum nationibus, Abraham patriarcha cognationem patriamque deserens, sanctorumque semine fecundatur. Advenit et vespera quando gens Haebrea, malis coacta prementibus, contra Dei voluntatem regem sibi petit, qui, mox ordinatus, primo Domini sacerdotes prophetasque trucidat, postmodum ipse cum tota gente gladio periit Allophylorum. Quarta die coelum luminaribus ornatur; quarta aetate gens illa coelesti fide inclyta, regno David et Salomonis gloriosa, templi etiam sanctissimi altitudine totum nobilitatur in orbem. Sed accepit et vesperam, quando, crebrescentibus peccatis, regnum illud a Chaldaeis dissipatum, templum dirutum, et tota gens est Babyloniam translata. Quinta die pisces avesque aquis eductae; hi patriis madesideriorum pennis fulta Hierosolymam petunt, pars volatu destituta virtutum inter Babyloniae fluenta resident. Successit et vesp
Abbreviated transcription (Latin):
putat eẽ conpl&i ̃ ponens annos regniꝑsarũ cxv. macedo¬
nũ ccc romanorũlx sed diligens lector ꝗ magis sequen
cuitu reuolutiones & stans cod figurã ꝑ omnia pͥmae
ebdoma dis labentib: huius scłi conficit᷑ a&atib
Prima it die facta ÷ lux & pͥmae aaate homo in para disia moe¬
nitate locat᷑ diuisaluce a tenebris. factũ ÷ uespere & sepa¬
ratis dĩfilus a semine nequam. Non longepanatis giganti¬
b corrupta ÷ omnisterradoneccreator poenitens se
hominem fecisse mundũ diluuio ꝑdere disponer&
Secunda die firmamentũ in mediolibrat̃ aquarũ secunda
&ate arca inmedio fertꝰ aquarũ hinc fonteabr ssi subpor¬
tata illinccelicita ractis compluta q  abuit uesperã quan¬
do filuadam pedes aboriente mouentes qui in construen¬
da suꝑbiaetur rae conueneranc linguarũ diuisio ne multati
& ab mnuicom sune disꝑsi. Tertia dieaquis in congregatio¬
nẽ unam coactis apparuit arida siluis herbisq decora &

Expanded text:
putat esse completum, ponens annos regni Persarum CXV, Macedonum CCC, Romanorum LX. Sed diligens lector quod magis sequcuitu revolutionis exstans, ad figuram per omnia primae hebdomadis labentibus hujus saeculi conficitur aetatibus. Prima enim die facta est lux, et prima aetate homo in paradisi amoenitate locatur. Divisa luce a tenebris factum est vesperum, et, separatis Dei filiis a semine nequam, non longe post natis gigantibus, corrupta est omnis terra, donec Creator, poenitens se hominem fecisse, mundum diluvio perdere disponeret. Secunda die firmamentum in medio libratur aquarum; secunda aetate arca in medio fertur aquarum, hinc fonte abyssi supportata, illinc coeli cataractis compluta, quae habuit vesperam, quando filii Adam pedes ab Oriente moventes qui in construenda superbiae turre convenerant, linguarum divisione multati, et ab invicem sunt dispersi. Tertia die, aquis in congregationem unam coactis, apparuit arida, sylvis herbisque decora; et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥginquitatem solis gelidus obq terrȩ obiectũ nobis semꝑ
absconsus : de quo ut roq: indi laudedicitur. qui fucit asc¬
turũ &orionu &hiadas & interioruaustri: & alibi : qui
extendit aquilonẽ suꝑ uacuũ meminit horũ : & po&a
bens & torridusemꝑ abigni : Ipsa ÷ aeqͥ noctialis: qua
t ruleuaq trahuntur cerulexe glaliae concr&e atque

Expanded text:
ginquitatem solis gelidus, obque terrae objectum nobis semper absconditus. De quo utroque in Dei laude dicitur: Qui facit Arcturum et Oriona, et Hyadas, et interiora Austri. Et alibi: Qui extendit Aquilonem super vacuum. Meminit horum et Poeta:bens, et torrida semper ab igni. Ipsa est aequinoctialis, quam tra levaque trahuntur / cerulee, glacie concrete atque
Abbreviated transcription (Latin):
quinta decim alunausqr aduicesimam & secundam arboses pͥcidan
tur exqͥbiliburnae texendae uel puplica q̃ qs topera facienda
quis autem diebi pcisa &iã eodem an no intesna uermiu labeexesa
inpulue semuestit᷑. Quihoc quoq obseruant ut post solstit ium
ora sunt ligna sed & lapis selenites in ꝑside potentia e lunaris
essectũ mirificede monstrat . qui lunae cominens imagine
sulgofecandido niueoq trans luc& atq iuxtucursua striipsi¬
us ł augeridieb: singulis ꝑhibetur uelminui. Hiscsenta nea
basilius cesariaecapodo ciae seuerertissimus antestes in ser¬
to exameron libro scribit dicens. Opinor autẽ qͣaanimalib:
lunae mutatione fosmatio Modo ił laxiorieorũ coso

Expanded text:
quinta decima luna usque ad vicesimam et secundam arbores praecidantur, ex quibus vel liburnae texendae, vel publica quaeque sunt opera facienda.quis autem diebus praecisa etiam in eodem anno, interna vermium labe exesa in pulverem vertitur. Qui hoc quoque observant, ut post solstitium aora, sunt ligna. Sed et lapis selenites in Perside potentiae lunaris effectum mirifice demonstrat, qui lunae continens imaginem, fulgore candido niveoque translucet, atque juxta cursum astri ipsius vel augeri diebus singulis perhibetur, vel minui. His consentanea Basilius Caesareae Cappadociae reverendissimus antistes in sexto Hexameron libro scribit, dicens: « Opinor autem quod et animalunae mutatione formatio; modo enim laxiora eorum co
Abbreviated transcription (Latin):
lo post Cestũ ÷ inquid solis defectũ nnisinouis sima pri¬
ma uefierilunaq uocant co&um . lunae autẽ ñ nisi plena
semꝑq citra quã ꝓximae fuerit: omnib auteman C¬
nis sieri utriusq sideris defectus staturu s dieb: horis

Expanded text:
 occultari, sed solis defectum nonnisi novissima primave fieri luna, quam vocant coitum, lunae autem semperque citra quam proxime fuerit; omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectus, statutis diebus horis