comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carcer est. solitudo paradisus.
Quid desideramus urbiũ freqñ¬
tiam: qui de singularitate temp¬
temiur. Moyses ut preeẽt ppło
iuicleoꝵ quadragnita auiꝰ eru¬
diuit ĩ heremo. pastor ouiũ. hoĩu
mulat u̾crecundiam. qui plalcar
turois colliditur. Quid̾ igitur.se¬
litariam uitam reprehendimis:
Mimme. quippe quam sepe lau¬
dama s de ludo monasterior
hnuus modi uolumus egredi im¬
lites: quos hercimi dura rudimẽ¬
ta non terreunt. qui specimen cõ¬
uersatioms suc multo tempore
declerint. qui õium fuerint mi¬
nimi. ut primi ouiuz fierent.
quos nec esuries aq̃ndo. nec sa¬
cliritas suꝑauit. qui pauꝑtate
letantur. quoꝵ habitus ẜmo. uul¬
tus incessus. doctrina iuxtutum.
contra se portenta cõfingere. ut
apud imꝑitos et uilcs horm̃es mi¬
raculum sui faciant. et ex incle
scãm mnr̃em habuit. poritificisq
filius erat. et tũ nec mr̃i affectu
uec patris opibris uincebatur.
ut in domo parentu uiueret cu¬

Expanded text:
carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum, quadraginta annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum mulat verecundiam, qui platearum turbis colliditur. Quid igitur? Solitariam vitam reprehendimus? minime: quippe quam saepe laudavimus. Sed de ludo monasteriorum, hujuscemodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant: qui specimen conversationis suae multo tempore dederint: qui omnium fuerint minimi, ut primi omnium fierent: quos nec esuries aliquando, nec saturitas superavit: qui paupertate laetantur: quorum habitus, sermo, vultus, incessus, doctrina virtutum epugnantium contra se portenta confingere, ut apud imperitos, et vulgi homines miraculum sui faciant, et exinde sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum pericul
Abbreviated transcription (Latin):
floribus uernans. O solitudo ĩ
qua illi nascuntur lapides. de qͥ¬
bus in apocalipsi cuutas magm
regis extruitur. O heremus fami¬
liarius deo gaudens. Quid̾agiꝰ fr̃
m seculo. qui maior es mundo:
dit Nemo athleta sine sudorib
coronatur. De cibo cogitas. s fides
remiuascitas terret. s tu para¬
disuz mente deanbula. Quotiens
illuc cogitatione conscenderis. to¬
tiens ĩ heremo non eris. Non sñt¬

Expanded text:
floribus uernans! o solitudo, in qua illi nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi ciuitas magni regis extruitur! o heremus familiari deo gaudens! quid agis, loribus uernans! o solitudo, in  saeculo, qui major es mundo? ris? sed nemo athleta sine sudoribus coronatur. De cibo cogitas? sed vera remi uastitas tenet? sed tu paradisum mente deambula. quotienscumque illuc cogitatione conscenderis. totiens in heremo non eris. scab
Abbreviated transcription (Latin):
lina capiendis prscibira. scribã¬
tur ⁊ libri. ⁊ manus operantur
cibos. et aĩa lectione sacietur. In
desideriis est om̃is ociosus. Egip¬
noꝵ monasteria hũt more te¬
nent: ut uullũ absq opera et la¬
bore suscipiant. non tam ꝑꝑuit
hara de patria tua. ⁊ de cognatiõe
tua. ⁊ ꝑge quo nescis. Nudũ xp̃¬

Expanded text:
et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propteham de patria tua et de cognatione tua: et perge quo nescis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cu ad uccem tube panebit terra.
cum apłis tunc gaudebis. Iudi¬
caturo dño lugubre mũdus ĩu¬
giet. Tribus atribus feriet pec¬
tora.potentissimi quondãreges
nudo latere palpitabunt. Exhi¬
bebitur tunc cu prole sua. Uere
tunc ignitas mpiter adducepr.
⁊̃ cu suis stultus plato discipulis.
Aristoteli argum̾̃ta nõ proderñt.
Tunc tu rusticamis ⁊ pauꝑ exul¬
tabis. ridebis ⁊ dices. Ccce cru¬
cifrxus deus ñs. ecce uiclex qui
obiolutus pãnis ĩ presepio uagi¬
it. hic est ille operarii. ⁊ q̃ stuarie
filius. qui m̃ri gestatus simi ho¬
minẽ deus. fugit in egiptu. Hnc
uestitus cocino. hnc seuticus cor¬
ronatus. hic magus. demoniũ
hũs ⁊ samarites. Cerne manus
uidee quas fixeras. Terne latus
romane qd foderas. Uidete
corpus an idem sit qd̾ dicebat᷑.
clam nexte substulisse discipłos.¬

Expanded text:
c ad vocem tubae pavebit terra cum populis: et tu gaudebis. Judicaturo Domino, lugubre mundus immugiet: tribus ad tribus ferient pectora. Potentissimi quondam reges nudo pectore palpitabunt. Exhibebitur tunc cum prole sua Venus. Tunc ignitus Jupiter adducetur: et cum suis stultus Plato disAristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sinu hominem deus fugit in Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium habens et Samarites. cerne manus, Iudaee, quas fixeras; cerne latus, Romane, quod foderas. uidete corpus, an idem sit, quod dicebatis clam nocte tulisse discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
errat qui mogno prefert bono me¬
diocre dom̃. Normic rõnabilis hõ
dignitatemn amitit qui uł ieuimm
caritati. aut igilias prefert senso
atq indiscretam psalmoꝵ uł offi¬
ciot̾um decantationem. aut araẽ¬
tic aut cristiue notã incurrat. Nu¬
quid uerboꝵ multitudmem flectids̃
corde o andus est deus. Quapptor¬

Expanded text:
rrant qui bono magno praeferunt mediocre bonum. Nonne rationabilis homo dignitatem amittit, qui vel jejunium charitati, aut vigilias praefert sensus atque indiscretam psalmorum vel officiorum decantationem aut amentiae, aut tristitiae notam incurrat? Numquid verborum multitudine flecti Deus corde orandus est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cas ħabebat dũs loculos a fidelib
oblata conẜuanꝰ. et suoꝵ ncãtatib
et aliia ncͣcitatib tribuehat. Tunt
primiu eccłiastice pecume forma ẽ
iustituta : ut intelligeremus p̾ceptu
non eẽ cogitandu de crastino. non
adhoc fiisse p̾ceptu ut nihil peciit

Expanded text:
los a fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiastice peccunie forma est instituta, ut intelligeremus, quod precepit non esse cogitandum de crastino non ad hoc fuisse preceptum, ut nichil peccunie
Abbreviated transcription (Latin):
oninium fauore xp̃oq iħu specta¬
culis presidente pugnandum est.
Que nam illa suspniorum quies.
de profundisad excelsatenddentiũ.
fatigato animo gratissmmia. Que¬
nam suauitas lacrunaꝵ. de purissio
cordis fonte caden ar. Que nam
militum xp̃i uigilie. excubieq psal¬
morum in tarribus irłm. et mpr¬
pugnaculis syon: aduersus exer¬
citum babilonis. tota nocte carendũ
Uallumq et castra seriantium: lo¬
co arduo et munito. ubi nec pabn¬
lum desit. Nec aquatio: ubi fdant
hostibus insicips. teraptari se posse
non obrin. eoq se gr̃e subuectos
Ut fero cissimi hosti mntinfus. Ipsis
obsequium. supplicium illisit Ut q
sauiti iam ampluis uon ꝯbest. sereᷤ
prosit ad głam. exercendoq fiatcar¬
tior militia: fortior uictoria. clarior
triumphus.xp̃i puitibam in uite huiꝰ

Expanded text:
omnium favore, Cristoque Iesu spectaomnium favore, Cristoque Iesu spectaculis presidente pugnandum est. Quenam illa suspiriorum quies de profundis ad excelsa tendentium, fatigato animo gratissima; quenam suavitas lacrimarum de purissimo cordis fonte cadentium; quenam militum Cristi vigilie excubieque psalmorum in turribus Ierusalem, et in propugnaculis Sion adversus exercitum Babilonis, tota nocte canentium vallumque et castra servantium, loco arduo et munito, ubi nec pabulum desit nec aquatio, ubi fidant hostibus insidiis tentari se posse non obrui; eoque se gratie subvectos, ut ferocissimi hostis incursus ipsis obsequium supplicium illi sit, ut, qui saluti iam amplius non obest, sepe prosit ad gloriam, exercendoque fiat cautior militia, fortior victoria, clarior triumphus Cristi pugilum in vite hui
Abbreviated transcription (Latin):
in uiscerib inonoret. sum enim
uite solitare penettassem. hee enim
quid alieno glorier: Hec solitudo
ytiq non solitaria uita est. ea sol
quam suspro. quãrus exterius si¬
milima uideatur: eque homunu
turbis edictia: sed non eque passi¬
ombus expedita. O si uidissem s̃¬
nam dulcedo illa neffabilis sca.
aminarum. quam de preteritoꝵ
comine moratione discriminum
et uenturi gaudn expectatione o¬
cipunt sin̾e quibus trumiphatue
hostia: sime quibus sepe quidem yigꝰ
s unicendus adhuc. et mn acie mũt
etiam standum est non sine spe certa
uictorie militanduniq non solis
s suffultis angelico corintatu. Et
quibus mdutis armatoram dei. lori¬
camq iustitie: Ut uerbo ytar aio¬
stoli: nuntis scutꝰ fidei. gladis
spiritis. et sahitis galca ad uersus
principes et porestadeꝰ. aduersuꝰ mũ¬
di rectores tenebrari harum.
iterum atq iterum maallo quider
spectante mortalium. s celicolaꝵ
maximã consenssu. et eximio

Expanded text:
in visceribus innovaret. Tum demum in visceribus innovaret. Tum demum vite solitarie abdita penetrassem. Hec enim quid alieno glorier? hec solitudo utique, non solitaria vita est, ea scilicet quam suspiro, quamvis exterius simillima videatur, eque hominum turbis educta, sed non eque passionibus expedita. Vidissem quenam illa dulcedo ineffabilis sanctarum animarum, quam de preteritorum commemoratione discriminum et venturi gaudii expectatione percipiunt, sive quibus trimphatus hostis, sive quibus sepe quidem victus, sed vincendus adhuc, et in acie nunc etiam standum est, non sine spe certa victorie, militandumque non solis, sed suffultis angelico comitatu; et quibus indutis armaturam Dei loricamque iustitie, ut verbo utar Apostoli, munitis scuto fidei, gladio spiritus et salutis galea, adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, iterum atque iterum nullo quidem spectante mortalium sed celicolarum maximo consensu, et eximio
Abbreviated transcription (Latin):
pli limen attigit. iescuro quiqquiã
amictuũ. seu uasoruni. q mis re¬
netrabilibus abcit seruatur
cunctas libroꝵ formas: singula
sacerdotum officia. om̃es satroꝵ
cerimonias nosse pritat. Re orm
uera quantum ego abhinustemode
pastore differo. m̾ fi ꝙ is yrbẽ semel
acliit aut templum. Fad sepe solr¬
tudiem Sorterius subsistit ego
intro. Ille mox abiit: ego ꝑ mansi
Quid tͥamen ego certius nõui. ꝯme̾
solitane uite status interior sitan¬
tra colles et nemora eque orñibne
patent. Nemoarcet intrantes.
Nemo pellit ingressos. deserti
nullus est ianitor. nllia custos
S quia locoꝵ solus intronus. qud
qmbiti uehut anines: quid lustr¬
re iuriant silue: quid in festi ꝑsunt
montes: si quocumq iero auimꝰ
me meus ise quitur talis in silia
qualis erat in yrbibus. Ille antẽ oĩa
deponendus: ille inquam. illedormi
relin quendus erat suppliciterq
poscendum a domino. ut cor ĩme
crearet mũdum: et sp̃m rectu hia

Expanded text:
pli limen attigit, idcirco quicquid pli limen attigit, idcirco quicquid amictuum seu vasorum imis penetralibus abditum servatur, cuntas librorum formas, singula sacerdotum officia, omnes sacrorum cerimonias nosse putet. Re enim vera quantum ego ab huiuscemodi pastore differo, nisi quod is urbem semel adiit aut templum, ego sepe solitudinem; is exterius substitit, ego introii; ille mox abiit, ego permansi? Quid tamen ego certius novi, qualis solitarie vite status interior sit? Antra, colles et nemora eque omnibus patent; nemo arcet intrantes, nemo pellit ingressos, deserti nullus est ianitor, nullus custos. Sed quid locorum solus introitus, quid ambiti vehunt amnes, quid lustrate iuvant silve, quid insessi prosunt montes, si quocunque iero, animus me meus insequitur, talis in silvis qualis erat in urbibus? Ille ante omnia deponendus, ille, inquam, ille domi relinquendus erat, suppliciterque poscendum a domino ut cor in me crearet mundum, et spiritum rectum his
Abbreviated transcription (Latin):
equet. quod iix ꝑcpit cogitando:
Q elestis et prorsus angelida uita est.
de qua terremis non dicam terreus
homnũtio loqui uilt. splendore nõĩa
captus famaq rei optime. et yt uere
dicam. o dore magis ꝙ sapore delec¬
tatua. haut aliter ꝙͣ si natus ĩ silus¬
pastor et ĩsiluis equcatus: sitim
Auiuo herbis famem secdaro silueste¬
dua: hurm cibum sumere sobtus. dui¬
mosoq icquiom sub antro: casu ali¬
quo ad amplissime cuiuspiam. atqr
oprlentissime urbis muros accesse¬
rit. Et dum in uestidulo fessus sẽder
oculosq anide cartiniflectit inq
urbem ip̃m ĩiat . custodum donsos
aut coherons̃ portis augi portum̃
iuderit. Eo inde rrusũs in siluas
sociis narret : quid in ea urbe ãspe¬
rerit. quid in alriis. quid ĩ yicis.
quid in curia. quid in foro. quid ĩ
officinis artificum. quiã in thala¬
mis procerum. quid in publiciã.
priuatis. con siliis agatur. Aut si
quia pͥmũ forte relgiosissum tem¬

Expanded text:
equet, quod vix percipit cogitando? equet, quod vix percipit cogitando? Celestis et prorsus angelica vita est, de qua terrenus, ne dicam terreus, homuncio loqui vult, splendore nominis captus, famaque rei optime, et ut vere dicam, odore magis quam sapore delectatus. Haud aliter quam si natus in silvipastor, et in silvis educatus sitim fluvio herbis famem sedare silvestribus, humi cibum sumere solitus dumosoque requiem sub antro, casu aliquo ad amplissime cuiuspiam atque opulentissime urbis muros accesserit et, dum in vestibulo fessus sedet oculosque avide circumflectit inque urbem ipsam inicit, custodum domos aut coherens portis angiportum viderit; exinde reversus in silvas, sociis narret quid in ea urbe conspexerit, quid in atriis, quid in vicis, quid in curia, quid in foro, quid in officinis artificum, quid in thalamis procerum, quid in publicis privatisque consiliis agatur. Aut si quia primum forte religiosissimi tem
Abbreviated transcription (Latin):
ab exemplar aliquo eterno: siue ut
plato uocot adiders: quas in eadẽ
dei mente ut ceterarum rerumi. sic
uretutum posuit tres alias huma¬
narum uirtutum species uelut or¬
tas. In his autera aduersus pas¬
siones: non modo non cosdem ef¬
fectis esse quos in ceteris: s ip̃m
passio monomen audari. nefarũ
prorsus acq sacrilegum: de istis sa¬
ne nil dicturus fueram. in hil eñ
ad iqͥ qd̾ nunc agitur: insi quia cũ
depolertis purgatoriisq uirtutid
loqui aliquod te̾mpus ad momusset
plotim qua drifidam cathenam. mł¬
ta arte consertam: stilo soluere ac
occupatis ĩ grampug
redire uoluerina
Stempus est. Ut foli¬
hiꝰ iam disgressioniduss tarioru¬
modus sit. Ad me igit᷑. e ap̃m xuiii
Iet ad solituamem icuerto :. Cunis
ego ueram intiniãq dulcedinem.
utinam profundius hausissemut
fidentius in hor tecum ẜmone yersa¬
rer. Nunc de re sancassima. ꝑ famĩ
igenũ fari pna̾et. Quis em̃ fando

Expanded text:
ab exemplari aliquo eterno; sive, ut ab exemplari aliquo eterno; sive, ut Plato vocat, ab ydeis, quas in eadem Dei mente ut ceterarum rerum sic virtutum posuit, tres alias humanarum virtutum species ortas volunt; in his autem adversus passiones non modo non eosdem effectus esse quos in ceteris, sed ipsum passionis nomen audiri nefarium prorsus atque sacrilegum. De istis sane nil dicturus fueram; nichil enim ad id, quod nunc agitur, nisi quia cum de politicis purgatoriisque virtutibus loqui aliquid tempus admonuisset, Plotini quadrifidam cathenam, multa arte consertam, stilo solvere ac occupatis in gratiam redire voluerim. Tempus est ut his iam digressionibus modus sit. Ad me igitur et ad solitudinem revertor. Cuius ego veram intimamque dulcedinem, utinam profundius hausissem, ut fidentius in hoc tecum sermone versarer. Nunc de re sanctissima, profanum ingenium fari pudet. Quis enim fando
Abbreviated transcription (Latin):
s illoꝵ quibus occupatiomi. fims
propria uitus ⁊ malto maxime rei¬
publice salus est. Cermis ad quani
pancorrno uerbo: tota occupatoꝵ
in nimerabilis acies sit redacta:
protimũ a scendendo gradum: possi¬
dent purgatorie uirtutes:. haual di¬
bie. linquentium urbes. atq ocioso¬
R. et uere phyloso phantiũ ornamẽ¬
ta. Et passiones quidem amini:
quas prime temperant: he cõuelbũt.
Tertius gractus altio ⁊ illaꝵ est: quas
purgati amnu urtutes uocant: Quaꝵ
mirnus est proprium passiones quas
pollicite molierint purgatorie cõnul¬
serut obliuisci. He perfectorum sũt:
que ubi sint nescio. S qui fuermt
solitudmem amanint. Et si quis us¬
quam suꝑ est: ꝙuis hoc uirtutul gu¬
bernaculo tutus.m altero naiget.
puto tamen solitudmis portũ amet.
Quartus ac supremus ecemplariu
est locus que supra omane sunt
et ut aurat in mente solus der hĩtit
U nde qd̾ ip̃m nomen mdicat tamꝙ̃

Expanded text:
sed illorum quibus occupationum finis virtus sed illorum quibus occupationum finis virtus propria et multo maxime reipublice salus est. Cernis ad quam paucos uno verbo tota occupatorum innumerabilis acies sit redacta. Proximum ascendendo gradum possident purgatorie virtutes, hauddubie linquentium urbes, atque otiosoum et vere philosophantium ornamenta; et passiones quidem animi, quas prime temperant, he convellunt. Tertius gradus altior illarum est, quas purgati animi virtutes vocant, quarum munus est proprium, passiones, quas politice mollierunt, purgatorie convulserint, oblivisci. Hec perfectorum sunt, qui ubi sint nescio; sed et qui fuerunt, solitudinem amarunt, et siquis usquam superest, quamvis hoc virtutum gubernaculo tutus in alto naviget, puto tamen solitudinis portum amet. Quartus ac supremus exemplarium est locus, que supra hominem sunt et, ut aiunt, in mente solius Dei habitant. Unde, quod ipsum nomen indicat, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
quam indicii libertas: hanc itaq
mihi uendico. ut aliis non nege
Sit sane. potest eĩ ẽẽ sic honesta.
sic sancta ommuni intentio. Esse
a utem occultissime. profundissi¬
meq rei humane conscĩe iuder
nolun. Et possunt om̃esdeo lar¬
giente bene unuere. nullum res¬
puit in funta clementia. sed a nil¬
tis ip̃a respiutur. Ipsa etiam hu¬
nane phylosophie institutio gra¬
daria est. Non possunt eñ om̃es
sumniuinꝰ locum prehendere. Ali¬
oquin ima onña uacarent tm̃ ut
uitetur obscenitas: et que ĩnius.
esse solent sordes. ¶d ẽi ouimbus
est necesse. qui quolibet in genere
uitam agere: procl ab infanna
decrenerunt. ic obscena utare de¬
bitum in altu niti uirtus: ꝑuerre
felicitas.⁊
qua druplicem phos¬
irtutum a plo cap¬
tino ingenti platomco niclut xui¬
tam: a macrobio corroboratam.S
in ea ip̃a politice uirtutes ĩfimim.
gradum tenent. que occupatoru
esse possunt coꝵq non omnium.

Expanded text:
quam iudicii libertas, hanc itaque quam iudicii libertas, hanc itaque michi vindico, Ut aliis non negem. Sit sane, potest enim esse, sit honesta, sit sancta omnium intentio; esse autem occultissime profundissimeque rei humane conscientie iudex nolim. Et possunt omnes Deo largiente bene vivere — nullum respuit infinita clementia, sed a multis ipsa respuitur —; ipsa etiam humane philosophie institutio gradaria est; non possunt omnes summum locum prehendere, alioquin ima omnia vacarent; tantum ut vitetur obscenitas, et que in imis esse solent sordes — id enim omnibus est necesse, qui quolibet in genere vitam agere procul ab infamia decreverunt. Sic obscena vitare debitum, in altum niti virtus est, pervenire felicitas. quadruplicem virtutum, a Plotino ingenti platonico inductam, a Macrobio comprobatam; sed in ea ipsa politice virtutes infimum gradum tenent, que occupatorum esse possunt, eorumque non omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum: misertus est dominuqti¬
mentibus se: quomam ip̃e costno¬
ut figmentu nr̃m. ⁊ recorastur
qm̃ puluis sumus: et homo sicut
fenu et flos agri: egreditur ⁊ con¬
teritur et fugit uelũt umibra. A¬
se ricordia ã domimab eterno ebus
mn et̾mũ. quoinamam ip̃e fecit nos
et inhil oclit õmr que fecit. atq ita
manentibus hine scripturis. snc
spem dantib de se incerta et re¬
sçiens. An amore an odio digad
sit trepidat. sed et sperat ac serpla
insidias inq id solum occupata crr¬
cũ spicit. et diuino presidio fulta cõo¬
compnit. Sic undiq felix ac tran¬
quilla. et ut proprie dicam arx
munita tempestatumq oĩun por¬
tua est. Queni qui fugit. quid sibi
aliua preter: portu ca̾reat: uolua¬
tur rerum pelago. Uiuat in stopu¬
lis moriatur in fluctib. Nec tñ
nsqr a deo propositi improdus se¬
tentieq tenax sim ut decipere ali¬
os putem. uel m uba iirare cogã
mca ad fatendum. multi ad crcdẽ¬
dum nemo cogitur. nuilla maior

Expanded text:
rum, misertus est Dominus timentibus se; quoniam ipse cognovit figmentum nostrum, et recordatur quoniam pulvis sumus», et homo sicut «fenum et flos agri» egreditur et conteritur, et «fugit velut umbra»; «misericordia autem Domini ab eterno et usque in eternum», quoniam ipse fecit nos, et nichil odit omnium que fecit. Atque ita hinc minantibus scripturis, hinc spem dantibus, de se incerta, et nesciens an amore an odio digna sit, trepidat sed et sperat, ac seipsaminsidias inque id solum occupata circumspicit et divino presidio fulta contemnit. Sic undique felix ac tranquilla et, ut proprie dicam, arx munita tempestatumque omnium portus est. Quem qui fugit, quid sibi aliud preter portu careat, volvatur rerum pelago, vivat in scopulis, moriatur in fluctibus? Nec tamen usque adeo propositi improbus sententieque tenax sim ut desipere alios putem, vel in verba iurare cogam mea; ad fatendum multi, ad credendum nemo cogitur. Nulla maior
Abbreviated transcription (Latin):
nũc façiam uides. Solitudo eqͥdẽ
sancta. simplex. et icorrupta. uere¬
q purissima rerum est õium hunea¬
narum. Qui etem̃ sepe ostentat in
silius: cui se se comat inter yepres:
Q uem preter pisces hamo: quem
preter feras ac yolucres uisco fal¬
lat.ac laqueo. Quem cantu:. que.
gestu mulcent: quem coloribus
delectet. Cui purpuram explicet.
Qui oleum uendicet: Cui uerborũ
florid serta contexat. G ui deminn
se se approbet. Cui ꝑ latere studeat pt
illa. Cui in intimas solitudmes pe¬
netranti: solitarium inhil est. N¬
minem illa uult fallere: nihil sam¬
lat aut dissimulat. nichil ornat. ihil
pallat. ihil fingit. Nuda prosus
et incompta est S pectaculis enii
caret. et plausorib ueneficiiã ammaꝵ.
Uite rerumq oiim: deum unicu
testem habet. nec uulgo cetum. nec
mendati: sed conscientie proprie
credit.de quibusdam quoq paru
illi fidens dubitat: recolens scrip¬
tum ẽẽ. Delicta quis intelluget ⁊
et illud etiam: Si simplex fuero

Expanded text:
nunc faciam vides. Solitudo quidem sancta, simplex, incorrupta vereque purissima rerum est omnium humanarum. Cui etenim se se ostentet in silvis? cui se comat inter vepres? quem preter pisces hamo, quem preter feras ac volucres visco fallat aut laqueo? quem cantu, quem gestu mulceat, quem coloribus delectet? cui purpuram explicet, cui oleum venditet, cui verborum florida serta contexat? cui demum se se approbet? cui placere studeat, preter Illum, cui in intimas solitudines penetranti, solitarium nichil est? Neminem illa vult fallere, nichil simulat aut dissimulat, nichil ornat, nichil palliat, nichil fingit. Nuda prorsus et incompta est: spectaculis enim caret et plausoribus veneficis animarum. Vite rerumque omnium Deum unicum testem habet, nec vulgo ceco et mendaci, sed conscientie proprie de se credit; de quibusdam quoque parum illi fidens dubitat, recolens scriptum esse: «Delicta quis intelliget?»; et illud etiam: «Si simplex fuero,
Abbreviated transcription (Latin):
tentus: partimi e melio uite huis.
partini ex alternis recensi mẽoria.
quem legis elicui. ¶noꝵ te ante
alos test̾em uoco. noñ dissimulas
niter multa: quibus ualde me uo¬
lentem cogis ut te diligami. ¶llud
ẽẽ non ultinu ꝙ amore solitudi¬
niy. et hiuc comiuncto libertatis stu¬
dio.uiceniã tibi mic et ꝓpe cõtigua
Romanam quan uocant curiaz
furgs. Uhi non meclio crem forte
hodie sortireris gradum: s quãtũ
solitudo semꝑ tibi angelica. tantu¬

Expanded text:
tentus, partim e medio vite huius, tentus, partim e medio vite huius, partim ex alterius recenti memoria, que legis elicui. Quorum te ante alios testem voco, non dissimulans inter multa, quibus valde me volentem cogis ut te diligam, illud esse non ultimum, quod amore solitudinis et huic coniuncto libertatis studio vicinam tibi nunc et prope contiguam romanam quam vocant curiam fugis, ubi non mediocrem forte hodie sortireris gradum, si quantum solitudo tibi semper angelica, tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Cio quidem scõs quosdã
iros multa hinc scrip¬
sisse. nominatim uero
magnus ille ba silurs li
ꝙ illum in quibusdam uetustissims
codicib : sic nnterlum petri dannam
opusculis insertum id̾i. ut dubui
me fecerit an basilii eẽt an petri. In
hoc &̃ tractatu magna ex parte solus
alsu ducem querens. nec oblatum
acdmissurrus. liberiore quiqe gressur.
quan ꝙ fortassis incantius sequor
ammu meu: quani aliena uesti¬
gia. P lura etio audics ab his qui
uel plura sunt exꝑti. uł ab exptis
acceperunt: A me nũt audiẽs qͥd
occurrit ex tempore. Neq enĩ ma¬
grio studio incubui. Neq icl ncce
ratus sum. aut futuram ueritris
materiam de re yberrima scribenti:
quod ad suꝑficiem saltem eius acti¬
net. S̾ epe michi hactemis agitata
multimode familiariterq uõtissĩa
non excessi. libros ignis assumpsit
neq mognoꝑe stilum compsi: sciep̃
me illu alloqui. eui uel in peius
placeo. Sed sententiis ueris atq cõ¬
munb. et ẜmone domestico con¬

Expanded text:
cio quidem sanctos quosdam viros multa hinc scripsisse. Nominatim vero magnus ille Basilius libl teneo, et quod illum in quibusdam vetustissimis codicibus sic interdum Petri Damiani opusculis intersertum vidi, ut dubium me fecerit an Basilii esset an Petri. In hoc autem tractatu magna ex parte solius alium ducem querens nec oblatum admissurus, liberiore quidem gressu quanquam fortassis incautius sequor animum meum quam aliena vestigia. Plura ergo audies ab his qui vel plura sunt experti, vel ab expertis acceperunt. A me nunc audies quod occurrit ex tempore. Neque enim magno studio incubui, neque id necesse ratus sum aut defuturam veritus materiam, de re uberrima scribenti, quod ad superficiem saltem eius attinet sepe michi hactenus agitata, multimode familiariterque notissima. Non excussi libros igitur neque magnopere stilum compsi, sciens me illum alloqui cui vel impexus placeo; sed sententiis veris atque comunibus et sermone domestico con
Abbreviated transcription (Latin):
legem pono: quam legem tibi mee
mentis expono. quam qui probat te¬
neat. cui non placet abiiciat. et ie¬
licta nobis solitudie: solituadmes
sibi habeat. contemptor q ruris
nr̃i yiuat contentus i urbibus.
tarem fateo ¶Cap̃m
talis ẽẽ qui possen. xiii¬
prodesse ꝙ plurimisyel
lit ait Naso. totiq saluti¬
fer orbi. Sed primum paucoꝵ
prium. Et pro fato quisquis in tisto
est. yt uel tantis per diuersum sen¬
tientibus conclescendam. Isectat
opem fert Michi qui adhuc ma¬
gno nantragio ladoro sufficit illuis
opem nuplorare.qui solus potens ẽ
prestare quod poscitur. Cuꝑe mag¬
na: sed moditis contentator. Uel¬
lem cum hom̃ib sabius esse: si mi¬
nus cum multis. Ulnino quia
expectat ut dicam: michi si non
pereo salis est: multum habende
feliciter. Et heu quam uereor ne¬
qui forsan ex his. qui se custodes
infirmaram ouium diciuolunt:
lupisint sanasq dilament. Et ne
diutius me consideratione nõ mea
mplicem: de se illi: nos denobis:

Expanded text:
legem pono, quam legem tibi mee legem pono, quam legem tibi mee mentis expono, quam qui probat teneat, cui non placet abiciat et, relicta nobis solitudine, solicitudines suas sibi habeat, contemptorque ruris nostri vivat contentus in urbibus. Optarem fateor talis esse qui possem prodesse quamplurimis vel, ut ait Naso, totique salutifer orbi; sed primum paucorum proprium. Et profecto quisquis in tuto est, ut vel tantisper diversum sentientibus condescendam, peccat t laborantibus opem fert. Michi qui adhuc magno naufragio laboro, sufficit Illius opem implorare, qui solus potens est prestare quod poscitur. Cuperem magna, sed modicis contentabor: vellem cum omnibus salvus esse, si minus cum multis; ultimo quid expectas ut dicam: michi si non pereo satis est, multum est, abunde, feliciter? Et heu quam vereor nequi forsan ex his, qui se custodes infirmarum ovium dici volunt, lupi sint sanasque dilanient. At ne diutius me consideratione non mea implicem, de se illi, nos de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Uagam alligat in laqueu inciisse.
det dum prõfugani sequifur codnisse
Quotiens credis ant medicam bene
ualentem dum egros circirra it e¬
gntudiem contrarisse. aut hustua¬
rium dum mortuos sepelit. causam
mortis contagiꝯ reperisse. Nemo uõ
fallatur. quasi minora suit ammoꝵ
contagia: quam corporum. Maiora
sunt. grauius ledunt: altuis desten¬
dunt: serpuntq latentuis. multis
inquiunt prodesse meritoriu. multi
suduenisse laudabili. Quis negat.
Sed ordiate caritatis nnaum scimꝰ
Trede autem michi. non est parue
fiducie polliceri. opem decertantibus
consilnm dubips: lumen cecis. leti¬
tiam mestis. securitatem metuentibꝵ
spem deiectis: salutem egris: requiẽ
fessis. refrigerin afflictis: monstrare
iter errantib: sub iectare humero
cadentihus: dare dextram prostra¬
tis. Magna sunt hec si fiant. parua
si promittantur. Neq enĩ magne
ꝙ parue rei promissio: s exhibitio
est maior. Ueru ego non tã aliis

Expanded text:
vagam alligat in laqueum incidisse, vagam alligat in laqueum incidisse, et dum profugam sequitur corruisse? quotiens credis aut medicum bene valentem, dum egros circumit egritudinem contraxisse, aut bustuarium dum mortuos sepelit, causam mortis contagio repperisse? Nemo vero fallatur quasi minora sint animorum contagia quam corporum; maiora sunt, gravius ledunt, altius descendunt, serpuntque latentius. Multis, inquiunt, prodesse meritorium, multis subvenisse laudabile. Quis negat? sed ordinate caritatis initium scimus. Crede autem michi, non est parve fidutie polliceri opem decertantibus, consilium dubiis, lumen cecis, letitiam mestis, securitatem metuentibus, spem deiectis, salutem egris, requiem fessis, refrigerium afflictis, monstrare iter errantibus, subiectare humeros cadentibus, dare dextram prostratis. Magna quidem sunt hec si fiant, parva si promittantur; neque enim magne quam parve rei promissio, sed exhibitio est maior. Verum ego non tam aliis
Abbreviated transcription (Latin):
tum tardiores: ⁊ queres magnas
agunt sint incultiores eloquio. Sic
eł modestie cultores. uoluptater
fugunit. Et quibus uoluptas in
precio est modestiam asꝑnantur.
Sie et quou agende rei fambaris
studium tenet᷑ sepe rem publica.
atq amicitias contempniuit. et
illi berarius yitam ducunt. At qui
liberalitati ammu applicant. quiq
rei publice caram habent. sepe
deas rei domostice regliente. Nõ
potest uentus idem exequo placere
hio quoꝵ naiugatio contrarios fi¬
nie spectant. Que idcato dixeri
ne mireris sim eo quam qd̾ nũc
agimus idem cernas: et si solicita
pita strepitum amat. multiloquio
delectatur. Contemplatio anter
omms amica silentiot est. queque
se fimbus suis tenet ⁊ yiceuer sa
illa silentiur odit. hic strepitum Q ͤ¬
nam uero tutior yra est hoc est pãter
quod hoctierno colloauio uestigamꝰ
sis quor mentioc ap̃m¬
nobis oborta est quo xii.¬
tiens putas pastorem of¬
ficio perisser quotiens ouem et duz

Expanded text:
tum tardiores, et qui res magnas tum tardiores, et qui res magnas agunt sint incultiores eloquio; sic et modestie cultores voluptatem fugiunt, et quibus voluptas in pretio est modestiam aspernantur; sic et quos augende rei familiaris studium tenet sepe rempublicam atque amicitias contemnunt, et illiberalius vitam ducunt; at qui liberalitati animum applicant quique reipublice curam habent, sepe videas rei domestice negligentes. Non potest ventus idem ex equo placere his quorum navigatio contrarios fines spectat. Que idcirco dixerim ne mireris, si in eo quoque, quod nunc agimus, idem cernas, et si solicita vita strepitum amat, multiloquio delectatur, contemplatio autem omnis amica silentio est, queque se finibus suis tenet; et vice versa, illa silentium odit, hec strepitum. Quenam vero tutior via est, hoc est, pater, quod hodierno colloquio vestigamus. sis, quorum mentio nobis oborta est, quotiens putas pastorem officio periisse, quotiens ovem et dum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem locis tribuit. oĩo rõnem
tranquilla serem dine at¬
donum sił ꝙ soliuis dei. s quam xi.¬
sepus ille largiri soleat m solitudiẽ
constitutus. Quod utrũq pro bre¬
uitate temporia. Uel ratione. uel
contrarioꝵ collatione monstratu
est. ⁊ mox exemplis illustrib astrut¬
tur. Quod si forte datum sit. yt a¬
liquis ueri capax. non ad lĩguas.
sed ad cor. hornin cunispiam . quos
credulum uulgus scupet. pomtus
anrem cordis amoueat. puto sine
contentione fatebitur : ꝙ ce̾scĩam
mdam. in genue confitentem an¬
dierit. felicitatem non uerbis so¬
nantib. s rebus tacitia. et yeritate
intima. non ert̾is plansibus. aut
fallacissima hominu opimone cõ¬
stare: multa quidem illit aucliet mł¬
tum his confraria que in pulpitis
cum populo mirabatur. et intelliget
quod int̾ cutgui et precordia inter¬
sit. Et in mirum hec animi natura
est. Ut in unam rem uehementer
intentus multas negligat. huic est
ut eloquentie stuchost sepe sint adac¬

Expanded text:
tatem locis tribuit, animo rationem. tranquilla serendonum sit quam solius Dei, sed quam sepius ille largiri soleat in solitudine constitutis. Quod utcunque pro brevitate temporis vel ratione vel contrariorum collatione monstratum est, et mox exemplis illustribus astruetur. Quod si forte datum sit, ut aliquis veri capax non ad linguam sed ad cor horum cuiuspiam, quos credulum vulgus stupet, penitus aurem cordis admoveat, puto sine contentione fatebitur, quod conscientiam nudam ingenue confitentem audierit, felicitatem non verbis sonantibus sed rebus tacitis et veritate intima non externis plausibus aut fallacissima hominum opinione constare. Multa quidem illic audiet multum his contraria, que in pulpitis cum populo mirabatur, et intelliget quid inter cutim et precordia intersit. Et nimirum hec animi natura est, ut in unam rem vehementer intentus multas negligat. Hinc est ut eloquentie studiosi sepe sint ad ac
Abbreviated transcription (Latin):
melius forte mn asurus in segor.
cpͣ in becillitati sue sede sponte dile¬
gerat. sane clarior testatior ores
est. qua ut tot orem exemaplo ꝵ
flagibet eon quii celo ĩhiarit. nõ
sonores urbumi conuentus. s
tacitas ac tranquillitas solitudĩs
optare. Ub deucͥiluis assidue supra

Expanded text:
melius forte mansurus in Segor, melius forte mansurus in Segor, quam imbecillitati sue sedem sponte delegerat. Sane clarior testatiorque res est quam ut tot opem exemplorum flagitet, eos qui celo inhiant non sonoros urbium conventus, sed tacitas ac tranquillas solitudines optare, ubi Deus illis assidue supra
Abbreviated transcription (Latin):
extrema eumpritns iungamide
ip̃o abraham de scriptura opmari
licet: ꝙ eduxit eum dir̃a foras. et
oit illi: Su spite celu. In eo nãq
udicio qui celu uult suspicere ꝗ q
celestia contempiqti coucenidus est fo¬
ras: eo ꝙ in u̾rbibus obiectu puil¬
tarũ et malarum uerum mortalisob¬
tunditur. ac p̾petitur obtuitus.¶ ta
dicꝰ eucendus foras s edutendus
a domino: alioquii nusqua tutus pi¬
aculis nr̃is.in mecdia no⁊ deẜta se¬
quentib. et maria alto transitib.
Un de est ꝙ non duçem deum. s con¬
cupiscentias suas secuti quiclam ĩ
sonitud me corruerunt. Nec igno tũ
ignorauit ut ait Iodininus. Et
quanꝙ uoluntas põ sit ĩ trluime.
tñ error in culpa est. N oe est eno
in quo excusari uit m ceteris mstꝰ
et integer nori possit. qd̾ita si uino
obrui passus ut uel ignorans pro¬
hrum illud aditilteret.ꝙ cogita¬
rescieas aut sobrins horruiset
leuo pede ascendit igitur ĩmonte.

Expanded text:
extrema cum primis iungam, de extrema cum primis iungam, de ipso Abraham scriptum opinari licet, quod «eduxit eum Dominus foras, et ait illi: Suspice celum». Meo namque iudicio, qui celum vult suspicere quique celestia contemplari, educendus est foras, eo quod in urbibus obiectu multarum et malarum rerum mortalis obtunditur ac prepeditur obtuitus; ita dico educendus foras, sed educendus a Domino, alioquin nusquam tutus, piaculis nostris in media nos deserta sequentibus et maria alta tranantibus. Unde est quod non ducem Deum sed concupiscentias suas secuti quidam in solitudine corruerunt; nec ignotum hignoravit, ut ait Ieronimus, et quanquam voluntas non sit in crimine, tamen error in culpa est. Hoc est ergo in quo excusari vir in ceteris iustus et integer non possit, quod ita se vino obrui passus est, ut vel ignorans probrum illud admitteret, quod cogitare sciens ac sobrius horruisset; levo pede igitur ascendit in montem
Abbreviated transcription (Latin):
intfestis in cicris innocentie sat: ut
ora clamidis hastaq regia protu
ostensis: ĩmitem bicet amniuu be¬
neficio uictum flere compellerrt
reputabat tñ ade secu ut his ĩso¬
lducine magm hostes. et qua mul¬
la clarior uictonia: his amon sui
uctor In rłm uero uictus lihi¬
dine indignu maiestate uegis
scelus turpi adulte ꝗo degenerẽ
fraudem. E honnocliu cndele
coniunxerat: conferebat cum
ysaac solitudine. sortem sua
Urbanam cogitans: ut illi post
diei mediu meditandi gratia ⁊̃
agrum egcesso. et ꝑuiam de amhu
ianti. in solario rẽgie domus . ab¬
ena coniugia fedañdi uoluntatez
impiam ac suꝑdaru et occasione
penitendara ãc miscram configisse
Iure ergo periculosam et ĩfanstam
urbem fugiens. tutam at felicem
solituamem properat. ¶d si dexp̃o
dictu accepius ut quidam uolunt
eo ranurs adia de quo agitur ar¬
gumentuz est: quo ne ⁊aredo dõ.
sino causa equidem. ut ẜmoms ille

Expanded text:
nifestis indiciis innocentie sue, ut nifestis indiciis innocentie sue, ut ora chlamidis hastaque regia procul ostensis, immitem licet animum beneficio victum flere compelleret. Reputabat inde secum, ut bis in solitudine magni hostis et, qua nulla clarior victoria, bis animi sui victor, in Ierusalem vero victus libidine, indignum maiestate regis scelus, turpi adulterio degenerem fraudem et homicidium crudele coniunxerat. Conferebat cum Isaac solitudine suam sortem urbanam, cogitans ut illi post diei medium meditandi gratia in agrum egresso et per viam deambulanti in solario regie domus aliena coniugia fedandi voluntatem impiam ac superbam et occasionem penitendam ac miseram contigisse. Iure ergo periculosam et infaustam urbem fugiens, tutam ac felicem in solitudinem properabat. Quod si de Cristo dictum accipimus, ut quidam volunt, eo maius ad id de quo agitur argumentum est, quo non modo David sine causa equidem ut sermonis huius
Abbreviated transcription (Latin):
Eu tibi
blandiatut. qĩuł abud
auditurus uisuripue
Auel inter lubrica cõstã¬
tiore uestigio mansurus sis: in nocca¬
tioris eui. Et altioria uiri exemplo disci
quid speres. Da md̾ certe rexerat et
scũs et sopieus et ꝓpha. et tñ tontri¬
status et conturbatus.⁊ formdĩe
brisq contectus. quidabuduidit
msi miquitateui et contraditioer
in cuutate ut suis̃ utar uerbie.
et suꝑ muros eius miquitatem. et
laborem in mecho eius. et ĩinstĩami
et non deficientes de platera euꝑa usu¬
q rector ac debitor populor pro sa¬
lute propria elongau̾i fugiens⁊ mã¬
sit ĩ solitudine. expectans dñ qui
oum a tempestate ammi saluum
fecit. Nempr meramerat sibi ĩ so¬
btucłine diuratta oblatu reguum
seq non frĩbus tm̃ suia qui ła cuu¬
tate erant maroribus natu. s regi
etiam isrł qui erat in regia diuind
iuditio presalum. eum q ip̃m rege
maltipuca biliter aduersantem i
solitudine ac spelucis his in manꝰ
suas traditum ac diissum. s ma¬

Expanded text:
eu tibi blandiatur, quasi vel aliud auditurus visurus ve, vel inter lubrica constantiore vestigio mansurus sis, innocentioris evi et altioris viri exemplo disce quid speres. David certe rex erat et sanctus et sapiens et propheta, et tamen contristatus et conturbatus, et formidibrisque contectus; quid aliud vidit nisi «iniquitatem» et «contradictionem in civitate», ut suis utar verbis, et «super muros eius iniquitatem; et laborem in medio eius et iniustitiam, et non deficientes de plateis eius usuue tantorum rector ac debitor populorum, pro salute propria elongavit fugiens et mansit in solitudine, expectans Dominum qui eum a tempestate animi salvum fecit. Nempe meminerat sibi in solitudine divinitus oblatum regnum, seque non fratribus tantum suis, qui in civitate erant, maioribus natu, sed regi etiam Israel, qui erat in regia, divino iudicio prelatum, eumque ipsum regem sibi implacabiliter adversantem in solitudine ac speluncis bis in manus suas traditum ac dimissum, tam ma
Abbreviated transcription (Latin):
edicta contencio. In utraq tib¬
& uintiliane parumus ueru alio
fine proposito. Su uerborium cla¬
ritatem imufandam dicis. nos̃
aguum tenebras nuitamur. Inq
hoc unũ studiũ : et feruens ille
conatus nr̃ imipenditur atq ũt
tam cito bom mutatores si qui
sunt. duces suos equent. ꝙͣato
inali unicunt suos. Quod̾ ad nos
astinẽt: datum de orãtioĩs uirtu¬
te con silum pess ime artis addi¬
camento: morum uiciis appli¬
cantea: relicta nob̾ a ꝑatrib ma¬
gno cum fenore ad posteros: er¬
uotum exempla transmittimꝰ.
Op iniramur auctum in sanie cu.¬
mulum: cui omnes adiciunt.
detrahit uemo. Potius nurer
si quia iam ad amentie sũmam
desit: fot in unumi unoiq coeun¬
tib ingeniis tantoq studio ma¬
giiro ꝵ. Et quamuis actĩ nõ
Siteq periculosior sit imuitatio. ubi
inapima scilicet res agitur. tamẽ
etitm i ramimus furor iste uer¬

Expanded text:
edicta contentio; in utraque tibiedicta contentio; in utraque tibi, Quintiliane, paruimus, verum alio fine proposito: tu verborum claritatem imitandam dicis, nos actuum tenebras imitamur, inque hoc unum studium et fervens ille conatus noster impenditur. Atque utinam tam cito boni imitatores, siqui sunt, duces suos equent, quam cito mali vincunt suos! Quod ad nos attinet, datum de orationis virtute consilium pessimo artis additamento morum vitiis applicantes, relicta nobis a patribus magno cum fenore ad posteros errorum exempla transmittimus. Et miramur auctum insanie cumulum, cui omnes adiciunt detrahit nemo! Potius mirer siquid iam ad amentie summam desit, tot in unum undique coeuntibus ingeniis tantoque studio magistrorum. Et quamvis actuum viteque periculosior imitatio sit, ubi maxima scilicet res agitur, tamen etiam in minimis furor iste ver
Abbreviated transcription (Latin):
scendere de lectamut. et conspici. qo
sequebamur post terga uelmquere
declit hoc preceptum d fateor. elo¬
quentie studiosis O uintilians. ut
nmitator quisq contendere quam
sequi molit. ea scilicet ratione qr
foilifan quem transire motut et¬
si non transierit equabit. cum uõ
iiquid nemo põt equare: cuurꝰ
uestigiis sibi utiq insistendrm
putat. Necesse est emra semꝑ sit
rosterior qui sequitur Ad oc qd̾
pleriiq faciluis est inquit plus
ficereqͣ ideni Alias quoq causas
affert dicti huius: que ut illic
cognitu pulcherrime: ita hic re¬
latii supuacue sint. Ceterum qd̾
utiliter in oratoria. hoc est bene
ornateq loquendi arte p̾cipitur:
ad artem male turpiterq yiuẽ¬
di dampnabiliter est translatu.
et quod ille iussit impleruims. cõ¬
tendimus: equaumus: uicuirꝰ
Iani de sequatibus duces sumus.
demantꝰ qui nos sequantur. et
superont. ut una eademq res
uarie sit. proposiꝑa erat mutatio.

Expanded text:
scendere delectamur et conspici, et quos scendere delectamur et conspici, et quos sequebamur post terga relinquere. Dedit hoc preceptum, fateor, eloquentie studiosis Quintilianus, ut imitator quisque contendere quam sequi malit, ea scilicet ratione, quia forsitan quem transire nititur, etsi non transierit, equabit «Eum vero» inquit «nemo potest equare, cuius vestigiis sibi utique insistendum putat; necesse est enim semper sit posterior qui sequitur»; ad hoc «quod plerunque facilius est» inquit «plus facere quam idem». Alias quoque causas affert dicti huius que, ut illic cognitu pulcerrime, ita hic relatu supervacue sint. Ceterum quod utiliter in oratoria, hoc est bene ornateque loquendi arte, precipitur, ad artem male turpiterque vivendi damnabiliter est translatum, et quod ille iussit implevimus: contendimus, equavimus, vicimus; iam de sequacibus duces sumus; venient qui nos sequantur et superent, ut una eademque res varie sit. Proposita erat imitatio,
Abbreviated transcription (Latin):
cum tedio. Uidisti aliqñ ut se rap¬
tim locomoueant. ut gregatim
prodeant. ut repente dissentiant
Cum unus hac ire cupiat. alius
illat. qũo enĩ int̃ mitos cõnemat.
cum secum quis dissideat. usꝙadco
Libet einm itnmorari ut quetn
paulo anteuiacris non agnoscat
et quem munc nosce uidẽare. post
paululiim precontari oporteat. c¬
ias sit. Ita mũc leti. nũc tristes sut.
nunc himuleꝰ. nũt clati. nũt semo
graues sunt. et immobiles. nunc
poueri leuitate uolubiles: ut illa
iam parũ collisio. et temeraria ire
collecito: positio et muitatuo ĩ horas
que infanitibus flactus accabuit: p¬
pria et pecularia semi sunt Tuo¬
⁊ instabilitas eo dampnosior quo
liberior. et monitor es aspernatur
et actoritate se contegit. et e ẽplo
nocet. Et si enĩ cauisq natura
sius uiciis habimndet: mala tamen
pare malorum. ex emulatione q̃¬
dam mutandiq libidine nata est
Nam quis unquam nuitator su
ducis errore contentus fuit. Tran¬

Expanded text:
cum tedio. Vidisti aliquando ut se rapcum tedio. Vidisti aliquando ut se raptim loco moveant, ut gregatim prodeant, ut repente dissentiant, cum unus hac ire cupiat alius illac. Quomodo enim inter multos conveniat, cum secum quisque dissideat usque adeo — libet enim immorari — ut quem paulo ante videris non agnoscas, et quem nunc nosse videare post paulum percontari oporteat cuias sit? Ita nunc leti, nunc tristes sunt, nunc humiles, nunc elati, nunc senio graves sunt et immobiles, nunc puerili levitate volubiles, ut illa iam parium collusio et temeraria ire collectio positioque et mutatio in horas, que infantibus Flaccus attribuit, propria et peculiaria senum sint. Quorum instabilitas eo damnosior, quo liberior et monitores aspernatur, et autoritate se contegit, et exemplo nocet. Etsi enim cuiusque natura suis vitiis abundet, magna tamen pars malorum ex emulatione quadam imitandique libidine nata est. Nam quis unquam imitator sui ducis errore contentus fuit? Tran
Abbreviated transcription (Latin):
uocantibus auxem prestrent:stre¬
pitus ac populariu errorum fei¬
gor impedit. q ca par maqua mor¬
talium: seu uolens seu coacta be¬
luarim morib piocurua interrã.
et corpori obsequens: animũ ne¬
gligens: sine uirtatos illecebra. sñ
sui notitia. suimet sp̃m trahit ĩ¬
glorium. atq quxauu: quãuis
eñ natara melior interdu pur¬
gat ac uellicet. ⁊ admoneatsun ob¬
Itant tamen imipedinenta que diti
Nmc inte oclium. huc tedii eadix
hinc illa inquietudo animi. quam
nil penis palitur mortalis homo
dummi uiuit. Quid iggitur miri est.
si horum actus et consilia fuctu¬
ant sed quicquid iceperint nõ
delectat. Non est em̃ qd̃ uolebant.
cum ml penitus certi uelint. C̃ertũ
et semper unnim uelle sapicntis
est signum. Uotorum in cõstantia
suminũ stulcitie argumentum eit
Non desinam tibi s enecam incus¬
care: ignoranti quem portum pe¬
tat millus sims uentus est  caq
simul emir: redeiint. et utrumq

Expanded text:
vocantibus aurem prestent, strevocantibus aurem prestent, strepitus ac popularium errorum fragor impedit. Ita pars magna mortalium, seu volens seu coacta, beluarum moribus procurva in terram et corpori obsequens, animi negligens, sine virtutis illecebra, sine ulla notitia suimet spiritum trahit inglorium atque anxium; quamvis enim natura melior interdum pungat ac vellicet et admoneat sui, obstant tamen impedimenta que dixi. Hinc vite odium, hinc tedii radix, hinc illa inquietudo animi, qua nil peius patitur mortalis homo dum vivit. Quid igitur miri est si horum actus et consilia fluctuant? Si quicquid inceperint non delectat? Non est enim quod volebant, cum nil penitus certi velint. Certum et semper unum velle, sapientis est signum; votorum inconstantia summum stultitie argumentum est; non desinam tibi Senecam inculcare: «ignoranti quem portum petat, nullus suus ventus est». Itaque simul eunt, redeunt, et utrunque