comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regina assirioꝵ ampliauit murũ¬
q urbis bitumine ⁊ octo lat̾e fecit.
uocabłm autẽ sumpsit a confusio¬
ne. eo qd ibi confuse suit atq cõ¬
mixte lingue edificantiũ turũ.
Iudei asserunt sẽ filiũ noe quem
dicunt melchisedech. pͥm̃ post di¬
liuuũ insiria condidisse urbem sa¬
lem. in qua regnũ fuit eiꝰdem mel¬
chisedech. hanc postea tenuerũt ie
b ⁊ salem uocata est sherłm que
postea a salomone iherosolmadic¬

Expanded text:
regina Assyriorum ampliavit, murumregina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebbus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma
Abbreviated transcription (Latin):
e auctoribus
conditarũ ur¬
bium plerũ ꝙ
dissensio inue¬
nitur ad̾o ut
nec urbis qͥdẽ
rome origo pͦ¬
uit diligent̾ agnosci. Nam salu¬
stius dicit urbem romã siciti ego
accepi. cond̾e atq habitare initio tro¬
iani ⁊ cum hiis habiusce originem.
alii dñt ab euuandro sod̾m qd̾ iur¬
gilius. Tunc rex euandros roma¬
ne conditor artis. alii a romulo ut
en huĩ nate auspiciis illa inclita ro¬
ma. Si gͥ tante ciuitatis certa ratio
non hab̾et apparet. nõ mirũ si in
aliaꝵ opiione dubitat᷑. Unde nec
historicos nec cõmentatores uania
dicentes. inꝑte condẽpnare debemꝰ.
qr antiqͥtas ipsa creauit errorem.
Sane qͣsdam de qb aut sc̃e scͥpture
aut historie gentiũ certam origi¬
nem referunt. paucis ad mod̾ uer¬
bis retexere oꝑtet. pͥmꝰ ante diluui¬
um cam ciuitatẽ enoch ex nomĩe
filii sui in udia condidit qm ur¬
bem sola multitudine sue postͥita¬
tis impleuit. pͥmꝰ post diluuiũ nẽ¬
broth gigas babilonẽ urbẽ meso¬

Expanded text:
e auctoribus conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut ne urbis quidem Romae origo psit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicit: Urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere, atque habuere initio Trojani, et cum iis Aborigines. Alii dicunt ab Evandro, secundum quod Virgilius: Tunc rex Evandrus Romanae conditor arcis. Alii a Romulo, ut: En hujus, nate, auspiciis illa inclyta Roma 2. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos, nec commentatores varia dicentes imperitiae condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae, aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. 3. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit; quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. 4. Primus post diluvium Nemrod gigas Babylonem urbem Meso
Abbreviated transcription (Latin):
tus sumilit̾ ale. Qum meã uxorẽ
miittam oatillatã. Q̾d sit capulan
apularem dici uoluerunt senẽ
gni forent. Unde ⁊ luicius ait per¬
git capulare cadauer. ⁊ flaccus
tibullus in mullene comedia ait.
tu ne amare audes ⁊ edentule ⁊qꝰ
pulare senex. edentulũ autẽ qͣi
iam sine dentib uolunt. qͥd si
romos ⁊ condos ꝓmus
di uoluerunt ceslarias. eo ꝙ
de intus ꝓmant ⁊ mus condant᷑
Unde ⁊ plautꝰ massinaria ait. e¬
go sũ ꝓmus condus ꝓcurator
tionẽ quali qd̾ ⁊ ementẽ auge¬
at ⁊ uendentẽ. Unde ⁊̃ plautus in
cuptulione comedia ait. Qucdionẽ
diat̾t. ubi cũ innasitriarꝰ aquã
petas. Et plautus inuaciade ast. Ef¬
fer innasit̾nã cũ aqua foras
celbere. Unde ⁊̃ crispinus in era¬
cleatt ait. Diuirus iirtutib anti¬
stans. alcides. quid sut istegae
stea ẽ nauis ꝓfenũ uł tabulaꝵ
luꝑ qdꝰ naute amibuilant. sic̃ plau¬
tus ait it cͥcalo. forte ego ut inste¬

Expanded text:
tus similiter ait: ‘Quin meam uxorem tus similiter ait: ‘Quin meam uxorem mittam catillatum?’ Quid sit capularis. Capularem dici uoluerunt senem runt; unde et Lucilius ait: ‘Pergit capulare cadauer’ et Flaccus Tibullus in Melene comedia ait: ‘Tune amare audes, edentule et capularis senex?’; edentulum enim quasi iam sine dentibus dici uoluit. Quid sit promus et condusci uoluerunt cellaritas, eo quod deintus promant et intus condant; unde et Plautus in Asinaria ait: ‘Ego sum promus condus procurator tionem, quasi quod et ementem augeat et uendentem; unde et Plautus in Curculione comedia ait: ‘Auctionem dia ait: ‘Vbi tu mnasiternatus aquam petas?’ et Plautus in Baccide ait: ‘Effer mnasiternam cum aqua forascellere; unde et Crispinus in Eraclea ait: ‘Diuinis uirtutibus antistans Alcides’. Quid sit istega. Stega est nauis proscenium uel tabulatum, super quod nautae ambulant, sicut Plautus ait in Crisalo: ‘Forte ego ut in ste
Abbreviated transcription (Latin):
udelam dici uolunt astutiam
quasi subtilia. unde ⁊ plautus
in cassina ait. possis clam me su¬
telis tius p̾ripere cassinã uxorẽ
ꝓinde ut postulas. Quid sit fri
⁊ ennius in telestide comedia sicais.
hec amif ad mod̾ friguirat. nimi¬
rũ sauciauit se flore libͤart. Qͥd
uoluerunt fila putrida que
de telis cadunt. ut plautꝰ incassi¬
na ait. Non ego hoc u̾bũ. empsi
titunlicio .i. re sid mod̾ uilissima.
Nam ⁊ marcus cornt̃ in satira
sic ato. titiuiles flac̾e dolri. Qͥd
uoluerunt cestus p̾lũbo ligatoͤ.
unde ⁊ nemꝰ in philẽporo come¬
dia ait. Ilculpones batrenda huic
sũt latera ꝓbe. ⁊ plautꝰ incassi¬
na simili mõdo ait. melius iscul¬
porleas quib battuant᷑ tibi os
senex nehͥsstine. Qͥd sit canłl ate
satalare dicit᷑ ꝑ alienas domꝰ ĩ¬
frontare girate a catulis trac¬
tum qd̾ ꝑ omẽs domos circueant.
Unde ⁊ proꝑcitis. catilla geris ua¬
dimonia publicũ ꝓsibulũ. ⁊ plau¬

Expanded text:
utelam dici uolunt astutiam, quasi subtilia tela; unde et Plautus in Cassina ait: ‘Possis clam me sutelis tuis praeripere Cassinam uxorem, proinde ut postulas’. Quid sit frigis?’ et Ennius in Telestide comedia sic ait: ‘Haec anus admodum friguttit; nimirum sauciauit se flore Liberi’. Quidcium dici uoluerunt fila putrida quae de telis cadunt; ut Plautus in Cassina ait: ‘Non ego hoc uerbum empsim tittiuilicio’, id est re admodum uilissima. Nam et Marcus Cornutus in satyra sic ait: ‘Tittiuiles Flacce do tibi’. Quoluerunt cestus plumbo ligatos; unde et Neuius in Philemporo comedia ait: ‘Sculponeis battenda huic sunt latera probe’ et Plautus in Cassina simili modo ait: ‘Melius sculponeas, quibus battuatur tibi os, senex nequissime’. Quid sit catillatum. Catillare dicitur per alienas domus infrontate girare, a catulis tractum, quod per omnes domus circuant; unde et Propertius: ‘Catillata geris uadimonia, puplicum prostibulum’ et Plau
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ apuleius in libͦ de ue publi¬
ca sic ait. qui oelocem reg̾e nequit
onerariam petto. qd sit celibatũ.
elibatum dici uoluerunt uirgi¬
nitatis abftmentiã. unde ⁊ felix
capella in libꝰ denuptiis mercurii ⁊
philogie ait. placuit minerue pelle¬
re celibatum.
supͣ ait. plus uideas ualgis qmͣ sabe¬
is. Denuq or̃es nictant eũ. slicdare
eñi dicimus ciniũ fac̾e. ualgia enĩ
sunt labelloꝵ obtortiones in supma¬
tione facti. Unde ⁊ petroniꝰ ait. Obtorto
ualgit᷑ labello.

Expanded text:
unde et Apuleius in libro de re pupliunde et Apuleius in libro de re puplica ait: ‘Qui celocem regere nequit, onerariam petit’. Quid sit celibatum. Celibatum dici uoluerunt uirginitatis abstinentiam, unde et Felix Capella in libro de nuptiis Mercurii et Philologiae ait: ‘Placuit Mineruae pellere celibatum’. supra ait: ‘Plus uideas ualgis quam sabiis, denique omnes nictant eum’; nictare enim dicimus cinnum facere, ualgia uero sunt labellorum obtortiones in subinatione factae, sicut et Petronius ait: ‘Obtorto ualgiter labello
Abbreviated transcription (Latin):
iaculi longum qd̾ alicsa uerutũ
uocant sicut gaius uassus irsa¬
tiris ait. ueruma confodiente nõ
te naucifacio. Nauci eñi quasi ꝓ
nichilo dici uoluerunt. siam es
plautus in uaccide sic ait. Si tibi
⁊ fronto in oratione ꝓnucerinis
ait. Demiq iusticiũ plebi indicit᷑.
uirginale fimus sicut apuleius
inmetamorẜo seon ait. Coragio ita
Unde ⁊ plautus ait. flocciperido
quid rerum geras. Quid sit len
sicut caslimacus in zesia. len¬
apuleuis masino aureo ait. edu¬
uib opipare excepta. qͥd sit tuceta
licera dicunõ esce regie sicut.
caslimorsus in piscis. ambrosie
redolent tuceta fauore. quid sit f
postquam ferculũ est allatũ Q ã¬
uendunt. ut sunt pigmẽta stare¬
rii. Unde ⁊ neuius indioualamo ait.
mupola affatim mͥ unguentũ
largitus est. quo pie uenustarẽ
asfatim dr̃ abundant̾. uenusta¬
re uero exxclamare ẽ. qd ut cel coẽ
ebocem dicunt genus nauicelle
modicissimũ qd̃ lembũ dicimꝰ.

Expanded text:
iaculi longum quod aliquanti uerrutum uocant, sicut Gauius Bassus in satiris ait: ‘Veruina confodiende, non te nauci facio’; nauci enim quasi pro nihilo dici uoluerunt. Nam et Plautus in Baccide sic ait: ‘Si tibi us, unde et Fronto in oratione pro Nucerinis ait: ‘Denique iustitium plebi indicitur’m dicitur uirginale funus, sicut Apuleius in metamorfoseon ait: ‘Coragio itaqunde et Plautus ait: ‘Flocci pendo quid rerum geras’. Quid sit lentaculum. sicut Calimacus in Thesia: ‘LenApuleius in asino aureo ait: ‘Edulibus opipare excepta’. Quid sint tucceta. Tucceta dicuntur escae regiae, sicut Callimorfus in Piseis ait: ‘Ambrosio redolent tucceta fauore’. Quid sit fePostquam ferculum allatum dunt, ut sunt pigmentarii, unde et Neuius in Diobolaria ait: ‘Miropola adfatim mihi unguentum largitus est, quo me uenustarem’; adfatim dicitur abundanter, uenustare uero exhilarare est. Quid sit celocem. Celocem dicunt genus nauicellae modicissimum, quod bamplum dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
roblema dicta est sit ꝓblema¬
ꝓpositio incapite libri questio¬
nalitꝰ posida. mide ⁊ demostenes
ꝙ philappo ait. S ne qui te grecũ
turbet exemplũ. ego ꝓ hoc tibila¬
autentiũ gradũ tradamꝰ astariti cui
nr̃a sub seqñs occurset oratio. Nam
⁊t̾cullianus in libͦ quẽ de fato sc̃¬
psit ita ait. Redde hiuic fr̃i pͥmũ
psice maritis detrahentes dic̾e. Qͦ¬
uis puero pumiliorẽ ⁊ cucurbi¬
da glabriorẽ. punulios eñi dicũt

Expanded text:
roblema dicta est propositio in capite libri quaestionaliter posita; unde et Demostenes pro Philippo ait — sed ne quid te Grecum turbet exemplum, ego pro hoc tibi Laautenticum gradum tradamus astanti, cui nostra subsequens occurset oratio’. Nam et Tertullianus in libro quem de fato scripsit ita ait: ‘Redde huic fratri primum Psicae maritis detrahentis; dicit: ‘quouis puero pumiliorem et cucurbita glabriorem’; pumilios enim dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ro in topicis. litus est qd̃ fluctus. eli¬
dit. Circũluuiũ. locus quẽ aqͣ circũ¬
luit. Alluuiũ consũptio ripaꝵ ex a¬
quis. Margo est extrema ꝑs cuiꝰli¬
bet loci. ut puta maris. unde ⁊ nom
accepit. Maritima quasi maris ĩti¬
ma. ostia ab ingssu ⁊̃ exitu fluminis
dicta in mari. Contin ẽs ꝓpetua t̾¬
ra. nec ullo mari disc̾ca qm g̾ci
pecus est fosca sub t̾ra a quã
lunca latine. spiracula appellata
omnua loca pestiferi sp̃c quẽ g̾ci
huiꝰcemͦ locum. ⁊ spiracula ex eo
tnͣslata a feris quaꝵdͥ auiditas.
oris ald aꝑtione monstrat᷑. ꝓfũ¬
dum ꝓpͥe quasi cuiꝰ porro sit fun¬
sum uel deorsum dr̃. ut mare¬
ac t̾ra celũq ꝓfund̾. baratr̃
nimie altitudĩs nom̃ ẽ. ⁊ dictum
baratrũ quasi uorago. atra sci¬
lic a ꝓfunditate e reb inf̾i̾oꝵ
ꝓfunditas atq recessus. Stix

Expanded text:
ro in Topicis32: 'Litus est qua fluctus eluro in Topicis32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua tra nec ullo mari discreta, quem Gioribus. Specus est fossa sub terra qua luncae Latine. Spiracula appellata omnia loca pestiferi spiritus, quae huiuscemodi locum; et spiracula ex eo pertio, translata a feris quarum aviditas oris adapertione monstratur. Profundum proprie quasi cuius porro sit funsum vel deorsum diciturac terras caelumque profundum. Baratrum nimiae altitudinis nomen est: et dictum baratrum quasi vorago atra, scilicet a profunditate. Erebus inferorum profunditas atque recessus. Styx
Abbreviated transcription (Latin):
fructus ex soluit᷑. Inde ediam ni¬
cħ pͥstantes ĩmunes uocantur. a¬
prica loca que sole gaudent qiͣ¬
oꝑta celo aprico contraria. lubͥcũ
dici locum ab eo qd̃ ibi quic labitur
⁊ lubricum dr̃. non qdꝰ labitur. s
in quo labitur. Estiua sunt loca
umibrosa quib ꝑ estatẽ uitant pe¬
cora solis ardorem. Statius ⁊ ũbro¬
si patuere estiua licei. Naualia sũt
loca ubi naues fabͥcantir. hoc ⁊ textͥ¬
nũ uocatur. Statio ẽ ubi naues
stant ad tempꝰ. portꝰ ubi hiemãt.
Importunũ autẽ in qͦ nullũ refugi¬
um quasi nullus portꝰ. portus aũ
locus est ab accessu uentoꝵ remo¬
tus ubi hib̾na oppon̾e solent. ⁊ por¬
tus dictus a deportandis cõmertiis.
hunc uet̾es abauilandis m̃cib bai¬
aa uocabant. illa declinatione. abaia
baias . ẜ amilia familias. littꝰ ẽ t̾ra
aque ⁊ mari uicina. ⁊ dictũ litꝰ. quia
fluctu elitur. uł qd̾ aqͣ alluit᷑. Cice¬

Expanded text:
fructus exsolvitur. Inde etiam nifructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca quae sole gaudent, qoperto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. StatiusTheb. 1, 363: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cice
Abbreviated transcription (Latin):
arduos montes loca angustia et
breuia dicta a fauciũ similitrdi¬
ne quasi faces. Confrages loca ĩ
sunt loca sctu aspera. unde ⁊ sca¬
bies dr̃ a corꝑis asꝑitate. lustra
obscura latibula feraꝵ ⁊ lupoꝵ
cubilia sunt. Unde ⁊ lupanatia lu¬
parum iiustrantur. lucꝰ est locꝰ
densis arborib septus. solo lucẽ
detrahens. potest ⁊ aconlucendo
erebris luminib dici que cbri ꝓ¬
pt̾ religionẽ gentiliũ cultũq fi¬
ebant. deserta uocata qr non serũ¬
tur. ⁊ ideo quasi deserint᷑. ut st̃
loca siluarũ ⁊ montiũ. contͣria u¬
b̾iaꝵ t̾rarum ubi sunt ubrime
ta quasi extoa uiam. Ipsa sunt ⁊
inina. Inde ⁊ auiaria decreda loca
⁊ auia remota aut dantum adibi
rubent auiaria baccis. Amena lo¬
ca. uarro dicta ait. eo qd̃ solum a¬
morem p̾stant. ⁊ ad se amanda al¬
liciant. Uerriꝰ flaccꝰ qd̾ sine mim̾e
suit. nec qͥcqmͣ in hus officii qͣia mu¬
nia hoc ẽ sc̃i fructu. unde nullus

Expanded text:
arduos montes, loca angusta et arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria luparum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur, et ideo quasi deseruntur, ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, ubi sunt uberrimae ta, quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilrubent aviaria bacis. Amoena loca Varro dicta ait eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ astrologie artem pus dñt ex¬
cogitatã. id̾oq dictus est susti¬
nuiste celum. ob eruditionẽ gͥ
discipline ⁊ scientiã celi. nomẽ
eius in montẽ affrice diriuatũ
est qui nc̃ athlans cognominat᷑.
qui ꝑp̃ aaltitudinẽ suam qͣi oeli
machinam atq astra sustentare ui¬
sit a u̾bo. Nam galloꝵ lingua alpẽ
uis qͣsi tumens tellꝰ. Item tumulꝰ
t̾ra congesta ubi nulla memoria
est. ualles sunt humilia loca qua¬
si uulsa. huic ⁊ conualles dep̾ssa
loca t̾raꝵ iit̾ montes. Campꝰ est t̾¬
raꝵ planies. Dictus autẽ campꝰ
ꝙ breuis est sit pedib nec erectus
ut montes. s patens ⁊ spacio luo
ca ethimologia. Cartu enĩ gͥor bre¬
uedicit᷑. Solum ẽ om̃e qd̃ sustin
a soliditate dcm̃ scilic unde ⁊ de ma¬
ri uirgiliꝰ ait. Subtrahit᷑ q solũ.
saltus sunt uasta ⁊ sa uestͥa loca uͥ
arbores exiliunt in altũ. Fauces
sunt aiditus angustoꝵ locoꝵ uccer¬

Expanded text:
quo astrologiquo astrologicogitatam; ideoque dictus est sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur disciplinae et scientiam caeli nomen eius in montem Africae derivatum est, qui nunc Athlans cognominatur: qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque astra sustentare visit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpesvis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio suo aeca etymologia; χαμαὶ enim Graeci breve dicunt. 24. Solum est omne, quod sustinet, a soliditate dictum scilicet, unde et de mari Virgilius ait: Subtrahiturque solum. 25. Saltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exsiliunt in altum. 26. Fauces sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ceraunos dr̃. Appenninꝰ mons ap¬
pellatus qiͣ alpes appenune. qr
haunibal ueniens ad italiam eas
ceto. ⁊ude loca ip̃a que rup̃ appẽ¬
iune alpes uocantur. Mons ethua
ex igne ⁊ sulphure dictꝰ. unde ⁊
gehema. constat autẽ hũc ab ea
ꝑte qua eurꝰ uł affric̃ flat hr̃e
ĩpeluncas plenas sulphuris. ⁊
usq ad mare deluctas que spe¬
lnoe recipientes in se fluctus
uenitũ creant. qui agitatꝰ ignẽ
gignit ex sulphure. unde fit ꝙ
uidetur incendiũ. pirineus ⁊
ip̃e acrebris fulminũ ignibus
mincupatus. Grece enim ignis
piro dr. Iste est qui int̾ galliam
⁊ hispaniã qi de industͥa mimi¬
m̃tũ int̾ iacet. Soluriꝰ si singł a¬
ritate dr̃. qd om̃ib hispanie mõ¬
tib altior solus iudeatur. Calpẽ
mons in ultimis finib occeani
qui diximit europã ab affrica ꝙͣ
athlantis finẽ esse dñt. de qͦ lu¬
canus. hesꝑiem calpẽ summũ¬
q impleuit achlantẽ. athlãs
fr̃ ꝓmedhei fuit. ⁊ rex aftrice a

Expanded text:
citur. Appenninus mons appellatus quasi Alpes Poeninae, quia Hannibal veniens ad Italiam easdceto. Et inde loca ipsa, quae rupit, Appenninae Alpes vocantur. Mons Aethna ex igne et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de industria munimentum interiacet. Solurius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur. Calpe mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quam Atlantis finem esse dicunt. De quo Lucanus: Hesperiam Calpen, summumque implevit Atlantem. Atlas frater Promethei fuit et rex Africae, a
Abbreviated transcription (Latin):
id est atremore frigoris qd̃ est
algere ⁊ rig̾e. scil qr luce soleq
caret. quasin illic uapores sũt
qui exsolis lucegignũt. n flatꝰ
qui eiꝰdem motib ucitant᷑. s ꝑ¬
petuus stupor. tartarizin enim
horrere ⁊ trem̾e ap̃ g̾cos dicitur.
dentiũ. Eehenna est locus ignis
a ualle idoł consecrata. que est
iuxta nurũ ihrłm repleta olĩ
gehennon. futĩ gͦ supplicii locꝰ
ubi peccatores cruciandi sunt.
huiꝰ loci uccabulo designatur
duplioem autẽ geheniam ẽẽ
tus. eo quod inf̾ra sit. sicut ã
sod̾m corpus si pond̾is sui ordi¬
nem teneant inferiora sũt oĩa
gͣuiora. ita scd̾m sp̃m inferio
ra omnia tͥsticia. u̾nde ⁊ ingͥ¬
cai lingua origo noĩs quo appel¬
latur inferꝰ. ex eo qd̾ nichił su¬
aue hãbeat. resonare ꝑhibetur.
sicut auterti cor animał in me¬
dio eius. ida ⁊ inf̾nus in medio
terre esse ꝑhibetur. Unde ⁊ in

Expanded text:
tartarizein, id est, a tremore frigoris, quod est algere et frigere scilicet, quia luce soleque earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tartarizein enim horrere et tremere apud Graecos legitur. dentium . Gehenna est locus ignis a valle idolis consecrata, quae est iuxta murum Hierusalem, repleta olim Gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et tur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus, ex eo quod nihil suave habeat resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et inferus in medio terrae esse perhibetur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ ⁊ fulminũ iactus uocetti
sunt. Grece enĩ fulm̃ cerannos
b̾iam incipientes a portis caspiis
ad fontẽ tigridis fluiui. Iborei
montes sccchie dicti qd̾ supͣ idest
ultra flatboreas. Rifei montes ĩ
capite gͥmanie st̃ a perpetuo
Riꝯet grece impetꝰ ⁊ enorme
Olimpꝰ mõs macedonie ni¬
nuũ p̾celsus ita ut sub illo
nubes esse dicant᷑. de qͦͥ uirgi¬
lius. Nubes excessit olimpꝰ. dic¬
tus audem olimpꝰ quasi ololã¬
pus id est quasi celum. ħ mõs
macrdoniã diuidit a tracca. achp
mons macedonie ⁊ ip̃e altior
nubib tantoq sublimis. ut ĩ
lep̾no umbra eius ꝑtendat. ꝙ̃
ab eo septuaguita sex milib
separatur. parnasus mons ches¬
salie iuxta boetiam qui gemino
litioe est efectus incelũ. hic in
duo funditur iuga. cirra inisa
unde ⁊ nuncupatur. eo qd̾ in sin

Expanded text:
titudinem, et fulminum jactus vocati titudinem, et fulminum jactus vocati sunt. Graece enim fulmen κέραυνος beriam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae dicti, quod supra, id est, ultra eos flat Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo riphe Graece impetus et orme Olympus mons Macedoniae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicantur. De quo Virgilius: . . . . . Nubes excessit Olympus. Dictus autem Olympus, quasi ololampus, id est, quasi coelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantumque sublimis, ut in Lemno umbra ejus pertendat, quae ab eo septuaginta sex millibus separatur. Parnassus mons Thessaliae juxta Boetiam, qui gemino vertice est erectus in coelum, hic in duo finditur juga, Cyrrham et Nissam. Unde nuncupatur, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib notandi sũt qui opine ma¬
xime celebrantur. stions caucasus
ab india usq ad taurũ porrectꝰ ꝓ gẽ¬
sũ uadit diu̾lis nõĩb nuncupatur.
ubi autẽ adorientẽ in excelsiorẽ
consurgit sublimitatem ꝓpt̾ ni¬
uiũ cãndorem caucasus nũcupat᷑
siam orientali lingua caucasũ
significat candidꝰ .i. niuib den¬
sissimis candidantẽ. Unde ⁊ eũ
scithe qui eidẽ monti ũiguntur cro¬
acasim uocau̾nt. Casim enĩ ap̃
eos candor suie nix dr̃. Mons tau¬
rus a płisq idẽ uocatur ⁊ causa¬
sus. Libanus mons fenicũ altis¬
simꝰ. ciũ meminerũt ꝓpħe dictus
a thure. qr sbi colligitur. cuiꝰ ea
ꝑs que est suꝑ eum ad orientalẽ
plagam respiciens antilibanus
appellatur idest contra libanũ.
Ararach mons armenie in quo
archam hystorie post diluiũ te¬
sidisse testantur. Usq hodie un
de ibidem lignoꝵ eiꝰ uident᷑ uesti¬
gia. Acͤceraunii montes ꝓpt̾ al¬

Expanded text:
ex quibus notandi sunt, qui opinione maex quibus notandi sunt, qui opinione maxime celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus pro genrsum vadit, diversis nominibus nuUbi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud eos candor sive nix dicitur. Mons Taurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Libanus mons Phoenicum altissimus, cujus meminerunt prophetae: dictus a thure, quia ibi colligitur; cujus ea pars, quae est super eum ad Orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est, contra Libanum. 5. Ararath mons Armeniae, in quo arcam historiae post diluvium resedisse testantur. Unde et usque hodie ibidem lignorum ejus videntur vestigia. 185 6. Acroceraunii montes propter al
Abbreviated transcription (Latin):
in oriente qmͣ in occidende latior pr¬
minet. Sigeũ ꝓmontoriũ asie ubi
hellespontus aꝑtiꝰ dilatatur. dictũ
est sigeũ ꝓpt̾ hercuł daciturnidatem.
qr ꝓhibitus hospitio alaome donte
troianoꝵ rege simulauit absces¬
est. ut ꝑseqͥ nauigantes uideat᷑. hor
autẽ ꝓmontoriũ a maleo rege ar¬
guioꝵ nomen accepit.peloꝵ ꝓmõ¬
toriũ siclie respiciens aqͥlonem
scd̾m salustiũ dictũ agubnatore hã¬
nibał illic sepulto. pacinũ ꝓmõto¬
riũ. sicilie austrũ sicilie spectans ab
aeris crassitudine dictũ. sam paxic
ess puiguis ⁊ crassus. austro enim
ꝑflatur. libeũ ꝓmontoriũ sicilie sol
ercasũ intende̾s uocatũ ab eiusdẽ no¬
minis ciuitate. que ibi ẽ sita. bori¬
an ꝓmontoriũ numidie uocatum
ita qͥd̃ aqͥlonẽ intendat. hoc ippone
regiũ postea dictũ. ꝓ eo qd̾ sit eqͣre
uit̃ ruptũ. Calpis hispanie ꝓmõto¬
rium. de montibus.
simidicti qd̾ sint eminentes. Qͥ
dam autẽ ꝓpriis ex causis uocati sũt.

Expanded text:
In Orientem quam in Occidentem latior prominet.' Sigeum promuntorium Asiae, ubi Hellespontus apertius dilatatur. Dictum autem Sigeum propter Herculis taciturnitatem, quia prohibitus hospitio a Laumedonte Troianoest, ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promontorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. Pelorum, promontorium Siciliae, respiciens aquilonem, secundum Sallustium dictum a gubernatore Hannibalis illic sepulto. Pachynum, promontorium Siciliae austrum spectans, ab aeris crassitudine dictum; nam pachus est pinguis et crassus: Austro enim perflatur. Lilybaeum, promontorium Siciliae, solis occasum intendens, vocatum ab ejusdem nominis civitate, quae ibi est sita. Borion promuntorium Numidiae, vocatum ita quod Aquilonem intendat. Hoc Hipponem Regium postea dictum, pro eo quod sit aequore interruptum. Calpis Hispaniae promuntorium. De montibus csimi, dicti qidam autem ex propriis causis vocati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
reges int̃positi sunt in septem u̾sib.
⁊ postea additum ẽ: ꝓoedunt a castris.
Inde ⁊ p̃sumptio quia ante posita st̃
que sequi debuerunt. zeuma est clau¬
sula cum plures sensus uno u̾bo claudũt᷑.
Que fit tͥb modis. Nam aut ĩ pͥmo aut
in postremo. aut in medio. unũ u̾bũ po¬
nitur. qd̃ sententias iungit. In pͥmo.
ut u̾titur enofori fundus senten
namꝙ hoc temꝑe obsequiũ amicos
ueritas odiũ parit. ypoteusis est fi
ꝙ genusꝙ. Sillempsis ẽ. in dissimi¬
lib clauiulis. aut plurał dictio sĩ¬
cepto. aut singularis dictio plurali
lactis. Supra enim sunt. dixit. hic
debuit dic̾e est. ⁊ pͥssi copia lactis. fit
autem sillemplis. non solum ꝑ partes
orationis. s ⁊ ꝑ siocidentia ꝑtib. Nam
ubi ⁊ ꝓ multis unus. ⁊ ꝓ uno młti poñt᷑.

Expanded text:
reges interpositi sunt in septem versibus, reges interpositi sunt in septem versibus, et postea additum est: 'Procedunt castris'. Inde et praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuerunt. Zeugma est clausula, quum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio id verbum ponitur quod sententias iungit; in primo, ut: uertitur oenophoris fundus, sentennamque hoc tempore / obsequium amicos, ueritas odium parit Tereque genusque. Syllempsis est in dissimilibus clausulis aut pluralis dictio sincepto, aut singularis dictio plurali lactis. Supra enim 'sunt' dixit. Hic debuit dicere: 'est et pressi copia lactis' Fit autem Syllempsis non solum per partes orationis, sed et per accidentia partibus. Nam ubi et pro multis unu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a. Elipsis est collisio consonantĩ
tatus lalto. Antichesis. contra posttõ
lat̾e ꝓ alia littera. ut ĩpete uasto ꝓ¬
impetu. ⁊ olli. ꝓ illi. snethachesis tra¬
et ꝑfectam elocutionẽ metaplasmũ
esse. qui in uno sermone fit ratione
uitiosus. Itẽ int̾ soloecismũ. ⁊ soema
id est ꝑfectam sermonũ conexionẽ.
figura est. que fit in condextu sermo¬
nũ ratione uiciosa. Ergo medaplas
ma ⁊ soemata media sunt. ⁊ discernũt᷑
ꝑitia. ⁊ imꝑicia. fiunt autẽ adornat̃.¬
tinũ eloquiũ figure intͥptant᷑.
que fiunt inu̾bis. uł sententiis ꝑ
uarias distinctionũ formas. ꝓpt̾ elo¬
quii ornamentũ. hec dum multa sint.
apd̃ gͣmaticos iste inueniũtur. Pro¬
lempsis est p̃sumptio. ubi ea que
buit enim sic dic̾e. Int̾eareges ingẽ¬
ti mole. ⁊ statim adic̾e. qd sequitur.
ꝓcedunt ecastris. deinde dic̾e latinꝰ.¬
⁊ ẽ xdepri. S facta est ꝓ ornamendo
p̃sumptio rei. ⁊̃ qui sequi debuerunt

Expanded text:
thlipsis conlisio consonantiumtatus et alto.  Antithesis contrapositio litterae pro alia littera, ut  'inpete' pro 'impetu',  'olli' pro 'illi'. Metathesis tranet perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit oratione vitiosus. Item inter soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est, quae fit contextu sermonum oratione vitiosa. Ergo metaplasmi et schemata media sunt et discernuntur peritia et inperitia. Fiunt autem ad ornatum eloquium figurae interpretantur, quae fiunt in verbis vel sententiis per varias dictionum formas propter eloquii ornamentum. Haec dum multae sint apud Grammaticos, istae inveniuntur. Prolempsis est praesumptio, ubi ea, quae buit enim sic dicere: 'Interea reges ingenti mole', et statim adicere, quod sequitur: 'procedunt castris', deinde dicere: 'Latinus', etc.; sed facta est pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi debuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
inducitur. ꝑ abole comꝑatio ex dissiłib reb¬
ut quał in armis ẽ. fere libie uisis leo
nere similitudinẽ faciens. Paradigia
u est exemplũ. dicti uł facti alicuius.¬
aut ex simili. aut ex dissimili gen̾e
conuetuens eiꝰ qmͣ ꝓponimꝰ rei ut ita
tam fortit̾ ꝑut apud ipponẽ scipio qmͣ
utice cato. Similitudo autẽ tͥb modis
fit. a pari. a maiore a minore. Apare
re conuigis orfeus. treicia fretus ei¬
thara. fidib canoris q̃ si dicat re par

Expanded text:
inducitur. parabole inducitur. parabole ut: qualis in aruis aestiferae Libyae uisus leo nere similitudinem vero est exemplum dicti vel facti alicuiusaut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio quam Uticae Cato'. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, a minore. A parire coniugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibusque canoris; quasi dicat, re par
Abbreviated transcription (Latin):
si eũ lupus por uiderit. unde ⁊ subito ta¬
oenti dr̃. istud ꝓu̾biũ lupꝰ in fabula. Sar¬
casmos est hostił irrisio cũ amaritudine
ut referes gͦ hec ⁊ nunciꝰ ibis pelide geni¬
tori. Illi mea tͥsti a facta degenerẽq ne
illud. Qui bauiũ nõ odit. amet tua car¬
mina meui. atq idẽ. iungat uulpes
⁊ mulgeat huros. id ẽ qͥ bauiũ nõ odit.¬
ꝓ pena ei contingat. ut diligat meuiũ
fuerũt autẽ meuiꝰ ⁊ bauius poete pessi¬
mi. ⁊ inimici uirgilii. Qͥ hos gͦ diligit.
faciat que contra naturã sũt. idẽ um¬
gat uulpes ⁊ mulgeat huros. Nomo
eusis est. que latine int̾p̾tatur siłitudo.
ꝑ qm minꝰ note rei ꝑ similitudinẽ eius
que magis nota est. pandit᷑ demõstra¬
tio. hiuĩ sp̃es sunit tres Icon. parabole.
paradigma. id est imago. comꝑatio.
exemplũ. Icon est imago. cum figurã
rei ex simili geñe conam᷑ expͥm̾e. ut¬
ꝑ omnia m̾cuno. simił uocemq colorẽ¬

Expanded text:
si eum lupus prior uiderit; unde et cum subito tasi eum lupus prior uiderit; unde et cum subito tacenti dicitur istud proverbium, Lupus in fabula. 29. Sarcasmos est hostilis irrisio, cum amaritudine, ut: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitori. Illi mea tristia facta Degeneremque Nillud «qui Bauium non odit amet tua carmina, Maeui, / atque idem iungat uulpes et mulgeat hircos». homoeosis est illud «qui Bauium non odit amet tua carpro poena ei contingat ut diligat Maeuium. fuerunt enim Maeuius et Bauius poetae pessimi et inimici Vergilii. qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, iungat uulpeosis est quae Latine interpretatur similitudo; per quam minus notae rei per similitudinem ejus quae magis nota est panditur demonstratio. Hujus species sunt tres; icon, parabola, paradigma, id est, imago, comparatio, exemplum. 32. Icon est imago, cum figuram rei ex Simili genere conamur exprimere, ut: Omnia Mercurio similis, vocemque colorem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc distat. qd̾ ironia ꝓnũciatione sola in¬
dicat. qd intelligi uult. sicut cum dici¬
mus homini agenti malũ. bonũ est ꝙ
facis. Antifrasis uͦ non uoce ꝓnũcian¬
tis significat contͣriũ. sed sius tantũ
u̾bis. quoꝵ origo contraria est: Enig¬
ma est questio obscura. que difficile ĩ¬
telligitur. nisi aꝑiatur. ut est illud. de
est dulcedo. significans exore leonis
fauũ extractũ. Int̃ allegoriam autẽ ⁊
enignia. hoc int̾est. qd̾ aslegoria bis ge¬
minata est. ⁊ sub res alias. altud figuralit¬
indicait. Eiugnia uͦ sensus tantũ obscurꝰ
est. ⁊ ꝑ qͣsdam ymagines adumbrat᷑. ut
filie sue. Carientismos est ͦpus. q dura
dictu gͣtius ꝓferuntur uti cũ int̾rogan¬
tib nob̾. nũqͥd nos q̃sierit aliqͥs respon¬
detur. fortuna bona. Unde intelligit᷑. nemi¬
nem nos q̃sisse. parremia est rebz ⁊ tempo
sistendũ. Temꝑib ut lupus in fabula.¬

Expanded text:
hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola inhoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellegi vult, sicut cum dicimus omnia agenti male: 'Bonum est, quod facis'; antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. Aenigma est quaestio obscura quae difficile intellegitur, nisi aperiatur, ut est illudIudicde forte egressa est dulcedo', significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est et sub res alias alindicat; sed enigma sensus tantum obscurus est et per quasdam ymagines adumbratus.  27. Charientismos est tropus quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus nunquid nos quaesierit aliquis, respondetur: Bona fortuna. Unde intelligitur, neminem nos quaesisse. 28. Paroemia est rebus et tempsistendum. Tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in bucolicis. aurͤa mala dece̾ mili. idẽ
ad augustũ decem elogas pastoꝵ. huiꝰ
tropi plures sunt sp̃es. ex quib eminẽt
septemꝰ ronia antifrasis. enignia carien¬
tismos. paroemia. sar̾as mos. astismos ẽ.
Ironia est sententia. ꝑ ꝓnũciationem.
contrariũ habens intellectũ. hoc enĩ tͦpo
eure domus illa se iactet in aula. Eoluꝰ
⁊ clauso uentoꝵ carc̾e regnet. ⁊ qͦmodo
aula. si carcer est: soluitur enim ꝓnũ¬
ciatione. slam carcer ꝓnunciatio est.
Iactet ⁊ aula. iroma ẽ. ⁊ totum ꝑ contͣ¬
riam ꝓnũtiationẽ. ad nuntiat᷑ ꝑ irome
speciem qd̾ laudando deridet. Antifra¬
sis est sermo econtrano intelligendꝰ.
ut lucꝰ. qr caret luce ꝑ nimiã nemoꝵ
eumenides furie qd̾ nulli parcant. uł
bñficiant. hoc tpo ⁊̃ nani athlantes. ⁊ oeci
uidentes. ⁊ uulgo ethiopes argentei ap¬
pellantur. Int̾ iromã autẽ ⁊ antifrasc̃

Expanded text:
Et in Bucolicis3, 71: Aurea mala decem misi, id est Et in Bucolicis3, 71: Aurea mala decem misi, id est ad Augustum decem eglogas pastorum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo Eure, domos; illa se iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per contrariam pronuntiationem adnuntiatur per ironiae speciem, quae laudando deridet. Antiphrasis est sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quia caret lucem per nimiam nemorum 'Eumenides', Furiae quod nulli parcant vel benefaciant. Hoc tropo et nani Athlantes et caeci videntes et vulgo Aethiopes argentei appellantur. Inter ironiam autem et antiphrasim
Abbreviated transcription (Latin):
neas rapidum p̾mittit achathen. Nã
illud ĩmedio. paratesis ẽ. Temesis ẽ
tora si uobis. Audendi extrema cupido
est. Certa sequi que sit reb fortuna
uidenis. Excessere omnes aris aditis¬
ꝙ relictis. dii quib imꝑiũ hoc srete¬
rat succurritis urbi. Incense moria¬
mur. ⁊ĩmedia arma ruam᷑. Ordo ta¬
lis est. Iuuenes fortissima pectora.
frustra suocurritis urbi: Incense. qr
excess erunt dii. unde si uob̾ cupido
certã est. me sequi audentẽ extrema.
rumus in media arma ⁊ moriamur.
yꝑbole est excelsitas fidẽ excedẽs ultͣ
nec tamen a tͣmite significande u̾itatis er¬
ratur. qmͣuis u̾ba que indicant᷑ exccedãt
ut uoluntas loqñtis ñ fallentis appa¬
reat. Quo tropo ñ solũ augetur aliqͥd.
s ⁊ minuitur. Augetur ut uelocior eu¬
ro. minuit᷑ ut mollior pluma. durior
alien loquiũ. aliud eñi sonat et a
conspicit errantes. ubi tres duces belli
punici. uł tͥa bella punica signiticant᷑.

Expanded text:
neas rapidum praemittit Achaten. Nam neas rapidum praemittit Achaten. Nam illud in medio parenthesis est. Tmesis est tora, si vobis audendi extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes aditis arisque relictis dii, quibus inperium hoc steterat; succurritis urbi incensae; moriamur et in media arma ruamus. Ordo talis est: 'Iuvenes fortissima pectora, frustra succurritis urbi incensae, quia excesserunt dii. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma et moriamur'. Hyperbole est enec tamen a tratur, quamvis verba quae indicantur excedant, ut voluntas loquentis, non fallentis appareat. Quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur: augetur, ut 'velocior Euro': minuitur, ut 'mollior pluma', 'durior alieniloquium. Aliud enim sonat, et a litore cervos conspicit errantes. Ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mato pera est nomen ictũ ad imitan¬
dũ sonũ. uocis confuse. Ut stridor uai¬
uaꝵ. hinnitꝰ equoꝵ. mugitus boũ.
balatus ouium. ꝑifrasis ẽ. circũlo¬
cutio. dum res una plurimis u̾bis
significatur ut aures uitales carpit.
Significauit enĩ ꝑ copulationem
u̾borum unam rem. hoo ẽ. uiuit. hic
autem tropus geminus est. Nã
aut ueritatem splendide ꝓducit.
aut feditatem circuitu euitat. uerita¬
tem splendide ꝓducit sicut: fiam pͥ¬
ma nouo. spargebat lumine t̾ras. Ty¬
toni crooeũ linquens aurora cubile.
Sicut placitũq petiuit. Coniugis in
sententia ordine ꝯmutat᷑. huiꝰ sp̃es
qͥnq anastrofe. steron. ꝓteron. pa¬
rentesis. temesis. sinthesis. Anastrofe
u̾boꝵ. ordo p̾posterus. ut lit̾ta circum.
ꝓcircũ. littera. steron ꝓteron. sñĩ a
tus. parentesis ubi int̾ponimꝰ sñiam
nr̃am. qͣ ex medio remota. integer ser
consist̾e mentẽ: passus amor rapidũ ad
naues pͥmittit achathen. ẽ eñi ordo. E¬

Expanded text:
matopoeia, nomen fictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, hinnitus equorum, mugitus boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est, vivit. Hic autem aut ueritatem splendide producit, aut foeditatem circuitu euitat. ueritatem splendide producit, sicut: et iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens Aurora cubile Vsicut: placidumque petiuit / coniugis infsententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. Anastrophe est verborum ordo praeposterus, ut: 'litora circum', pro 'circum litora'. Hysteron proteron sententia tus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer sermconsistere mentem passus amor rapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Ae
Abbreviated transcription (Latin):
uł a toto ꝑs intelligitur. Eo enim ⁊
per speciem genus. igenus ꝑ sp̃es
demonstratur. S sp̃ẽs ꝑs est. genꝰ¬
autem autẽ totum. Ad totum enĩ
ꝑs intlłigitur. ut qmͣ młte glorne¬
rantur aues. ubi frigidꝰ annus. tnͣs
pontũ fugat. Non enĩ totus amiꝰ fri¬
gidus est. s ꝑs anni idest hyemps.
at contra.a ꝑte totũ ut flãmas. cũ

Expanded text:
vel a toto pars intelligitur. Eo enim et vel a toto pars intelligitur. Eo enim et per speciem genus et per genus species demonstratur; sed species pars est, genus autem totum. A toto enim pars intelligitur, ut: Quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus Trans pontum fugat. Non enim totus annus est frigidus, sed pars anni, id est, hiems. At contra a parte totum: ut, flammas cum
Abbreviated transcription (Latin):
torem de monstrat. ut uinũ p̾camur
ꝓ libero. qui uinũ apd̃ g̃oos inuenit.
Item ꝑ efficientem id qd efficit᷑. sicut
pigrum frigus. qd̾ pigros homines
ficitur efficiens. ut iungit eͦqͦs auro
genicor. spumantiaꝙ addit. frena
feris. Spumantia frena dixit. cum
utiq non ipsa faciant spumaa. s
equus qui ea gerit spumis conspergat
in fusis. Antonomasia ẽ. ꝓnomine. id
est ꝓ uioc nominis posita. ut maia ge¬
nitus ꝓ m̾curio. Qui tropꝰ fit modis tͥ¬
b. ab animo. ut magnanimꝰq anchi¬
siades. a corꝑe arduus extͥnsecus. ut ĩ¬
felix puer. atq impar cong̾ssus achil
preponitur enĩ ꝓpͥo nomini. ut alma
ceres obloeniq canes. importuneq
uolucres. Int̾ antonomasia autẽ. ⁊
epitheton hoc int̾ est qd̾ antonoma¬
lia ꝓuice nominis ponitur. epitetõ
autẽ nũquam est sine nomine. Qͥb
duob tropis. uel uituꝑamus aliquẽ.
uel ostendimus uł laudamus. Sine¬
dochie est conceptio cũ a ꝑte totum.

Expanded text:
nstrat, ut, Vinum precamur, pro Libero, qui vinum apud Graecos invenit. 10. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut, pigrum frigus, quod pigros homines ficitur, efficiens, ut: Jungit equos auro genitor, spumantiaque addit Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus qui ea gerit spumis conspergat infusis. 11. Antonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita: ut Maia genitus pro Mercurio; qui tropus fit tribus modis: ab animo, ut, magnanimusque Anchisiades; a corpore, ut ipse arduus; extrinsecus, ut: Infelix puer, atque impar congressus Achilli. praeponitur enim proprio nomini, 61 ut Alma Ceres, obscenique canes, importunaeque volucres. Inter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia, pro vice nominis ponitur; Epitheton autem nunquam sine nomine est. Quibus duobus tropis, vel vituperamus aliquem, vel ostendimus, vel laudamus. 13. Synecdoche est Conceptio, cum a parte totum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑. Soloecismꝰ autẽ aput poetas
soema dr̃. quociens in u̾su necessi.¬
tate metri. factus inuenit᷑. Cum aut̃
non inuenitur necessitas ꝑmanet
soloetismi culpa. Soloecismus autem¬
fit duob modis. aut ꝑ partes oratio¬
nis. aut ꝑ accidentia. ꝑ partes oratio¬
nis fit. ci alt̾am ꝑtem ꝓ alt̾a ponamꝰ.
ut puta si p̾positiones ꝓ adu̾biis ap¬
plicemus. ꝑ accidentia fit. idẽ. ꝑ ea
que accidunt ꝑtib. ut puta ꝑ qualita¬
tes. genera. ⁊ numeros. figuras. ⁊ casus.
per ista gͥ omnia fiunt solcecismi sicut
donatus exposuit. fiunt p̃t̾ea. ⁊ plu¬
rib modis. sam lucilius centũ gene¬
ra soloecismoꝵ dixit. quos omnes ui¬
tare pocius qm sequi debent qui reg¬
ulam recte loquendi teñe student.
dicuntur. que in eloquio cau̾e de¬
bemus. Sunt autẽ hec. barbarismuꝰ.
soloetismus. a cirologia. cacenfaton.
⁊ reliqua. barbarismus est corruptõ¬

Expanded text:
dicuntur. Soloecismus autem apud poetas dicuntur. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quotiens in versu necessitate metri factus invenitur. Cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera ponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per accidentia fit, id est, per ea quae accidunt partibus, ut puta per qualitates, genera, numeros, figuras, et casus. Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus exposuit. 5. Fiunt praeterea et plurimis modis. Nam Lucilius centum genera soloecismorum dixit, quos omnes vitare potius quam sequi debet qui regulam recte loquendi tenere studet. dicuntur, quae in eloquio cavere debemus. Sunt autem haec: barbarismus, soloecismus, acyrologia, cacephaton, et reliqua. 2. Barbarismus est corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
est qͦciens .m. litt̾am uocał seqͥtur.
ut bonũ aurũ. iustum amicũ. S
hoc uitiũ. aut suspensione .in. lit̾te
aut detractione uitamꝰ. Iotacis mus ẽ
qͦciens in iota. lut̾a duplicat᷑ sonus.
exilis erit ꝓnuntiatio. ut unũ iota.
non duo sonare uideatur. laudacis¬
mus ẽ. si ꝓ uno .l. duo ꝓnuntient᷑.
lius. duo larguts ꝓferimus. qd̾ con¬
tra est. Nam unũ largiꝰ. duo exilius
ꝓferre debemus. Consilio qͦciens no¬
uissime sillabe finis malt̾ius pͥnci¬
pio ẽ ut mat̾ terra. de soloecismis
oloecismus est plurimoꝵ u̾boꝵ
int̃ se inconueniens compositõ.
sicut barbarismus unius u̾bi cor¬
ruptio ̾ba enĩ non recta lege con¬
iuncta. Soloecismus est. ut siquis
urbe soloe. que nũc pompeiopolis
appellatur ꝓfecti. cum apd̾ alios
ꝯmorantes. suã ⁊ illoꝵ linguam
uitiose inconseqñt̾q confundẽt.
soloecismo nom̃ declerunt. Unde et
similit̾ loquent̾es soloecismos facͥe

Expanded text:
est quoties m litteram vocalis sequitur, est quoties m litteram vocalis sequitur, ut, bonum aurum, justum amicum. Sed et hoc vitium, aut suspensione m litterae, aut detractione vitamus. 7. Iotacismus est quoties in iota littera duplicatur sonus, m adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo, souare videatur. 8 Lambdacismus est, si pro uno l duo pronuntientur, lius, duo largius proferimus. Quod contra est; nam unum largius, duo exilius proferre debemus. 9 Collisio est quoties novissimae svllabae finis in alterius principio est, ut matertera. Soloecismus est plurimorum verborum inter se inconveniens conpositio, sicut barbarismus unius verbi corruptio. Verba enim non recta lege coniuncta soloecismus est, ut si quis urbe Soloe, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere
Abbreviated transcription (Latin):
transmisit. Int̾ barbarismũ autẽ ⁊ bar¬
barolexen hoc int̃est qd barbarismꝰ ĩ u̾bo
latino fit dum corrumpitur. Quando
autẽ barbara u̾ba latinis eloqͥis insẽrt᷑¬
barbarolexis dicitur. Item quãdo ĩꝓꝑsa¬
uitiũ fit sermonis barbarismꝰ uocatur.
quando autẽ in metro: medaplasmꝰ
dr᷑. Barbarismus autẽ fit scͥpto ⁊ ꝓnũ¬
ciatione. Scͥpto. q̃tuor modis. Siquis
in u̾bo litt̾am uł sillabã adiciat: mu¬
tet. tñs mutet. uel mintiat: ꝓnunti¬
atione autẽ fit tͧem ꝑ ib. tonio. aspi¬
rationib. ⁊ reliquis que sequntur.
ꝑ temꝑa quippe fit barbarismꝰ. si pro
longa sillaba breuis ponatur. Aut ꝓ
breui longa. ꝑ tonos. si accentus in
auam sillabam cõmutet᷑. ꝑ aspira¬
tionẽ si adiciatur .h. litc̃a ubi nõ d.
ens uocał uocalem seqtutur. ut muse
aonides. fit barbaris mꝰ ⁊ ꝑ medacismoᷤ
iotacismos. ⁊ laudacismos. snetatismꝰ

Expanded text:
transmisit. 2. Inter barbarismum autem, et bartransmisit. 2. Inter barbarismum autem, et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo Latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba Latinis eloquiis inserbarbarolexis dicitur. Item quando in provitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus, et reliquis, quae sequuntur. 4. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in aliam syllabam commutetur. Per aspirationem, si adjiciatur h littera ubi non debet, es vocalis votalem sequitur, ut Musae Aonides. Fit barbarismus, et per metacismos, iotacismos, et lambdacismos. 6. Metacismus