comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diĩ filiam duxit uxore. atq ad memoriam u
honorẽ eiꝰ claudiocestͥam nominauit. Bubo al
auis ferat ẽ ⁊ feda atq in auspiciis semꝑ ifau¬
sta. Nam uͥq apparuit. sig̾cat uastitate loco
talibꝰ omen. Cui nom inditum ẽ a sono uocis iuxta figͣa
qͣm qͣti onoma topeiam uocant sicuti ẽ hoc nomen
grus huiꝰ gͦis. sicuti ẽ clangor tubaꝵ uł tinnitꝰ eris.
Uñ ẽ illud in poeta. Stipłam cͤpantib urere flã¬
mis. Iillud apłi. Ero qͣi es sonanaut cimbalum
tinniens. Sic ⁊ ibi. Istͥdedant cardines templi.
ad hc̃ tͦpum qͥdam ꝑtin̾e uolunt frẽmitꝰ leonum.
balatꝰ pecoꝵ.mugitꝰ boum. ⁊ similia. Est ꝙͦ bu¬
bo ales nocturnus. qui ad similitudinẽ noctu¬
aꝵ. nocte uigilat. dormit indie. qͥ ocłosgͣndeᷤ
hñs caligines tenebran amat. splendorẽ solis
horrescit. mirumq in modum ꝯtͣ cet̾aꝵ fere oĩ¬
um auium aĩaliumq nat᷑am claritate diei ceca¬

Expanded text:
dii filiam, duxit uxorem atque ad memoriam et honorem eius Claudiocestriam nominauit. Bubo autem auis feralis est et feda atque in auspiciis semper infausta. Nam ubicumque apparuerit, significat uastitatem locor144rtalibus omen. Cui nomen inditum est a sono uocis iuxta figuram, quam Greci onomatopeiam uocant, sicuti est hoc nomen ‘grus’, ‘huius gruis’, sicuti est clangor tubarum uel tinnitus eris. Vnde est illud in poeta: Stipulam crepantibus urere flammis. Et illud Apostoli: Ero quasi es sonans aut cimbalum tinniens. Sic et ibi: Et stridebant cardines templi. Ad hunc tropum quidam pertinere uolunt fremitus leonum, balatus pecorum, mugitus boum et similia. Est quoque bubo ales nocturnus, qui ad similitudinem noctuarum nocte uigilat, dormit in die, quique oculos grandes habens caligines tenebrarum amat, splendorem Solis horrescit mirumque in modum contra ceterarum fere oH. auium animaliumque naturam claritate diei ceca
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinatũ. uilissimis on̾ibꝰ ac laboribꝰ mancipatũ.
hyrcꝰ aũ pecꝰ ẽ luxuriosũ ac putñs. Stultũ gͦ ac
stolid̾ sig̾cat illũ fore. qͥ hẏrcũ ꝓ lixe barbe. associ¬
abit sͥ. adu̾sꝰ bouẽ montañ .i. albanie regẽ. de qͦ
añ iam dix̾at. Bos montanꝰ cap̃ lupi assumet. dñ¬
tesq suos in fabͥca sabͥne ðalbabit. Associabit s gͦ
ges albanie ⁊ canbͥe qͥ tam̃sẽ potabt᷑. Itaq adu̾s

Expanded text:
tum. Hyrcus autem pecus est luxuriosum ac putens. Stultum ergo ac stolidum significat illum fore, qui hyrcum prolixe barbe associabit sibi aduersus bouem montanum, id est Albanie regem, de quo ante iam dixerat: Bos montanus caput lupi assumet dentesque suos in fabrica Sabrine dealbabit. Associabit sibi greges Albanie et Canb
Abbreviated transcription (Latin):
alatꝰ carentẽ alis .i. sullimes. ⁊ qiͣ ad alta uolanteᷤᷤ.
infimos ⁊ uelt in t̾ra reptantes. Oppͥm⁊ alatꝰ
carentes alis. ⁊ ungues ingenas uenenatas ꝯ¬
figet. ad instar uidł rapaciũ auiũ q̃ ungues
in genas figunt uolucrũ qͣs capiunt: Ad c̾tam̃
ꝯueniunt alii. sub audi pꝰ pͥmos. ⁊ aliꝰ aliũ int̾fi¬
ciet. Succed qͥntꝰ int̾fectis. ⁊ residuos diu̾sis
machinationib ꝯfringet. ħ u̾ba hc̃ mͥ sensum¬

Expanded text:
alatus carentem alis, id est sullimes et quasi ad alta uolantes alatus carentem alis, id est sullimes et quasi ad alta uolantes infimos et uelut in terra reptantes. Opprimet alatus carentes alis et ungues in genas uenenatas configet, ad instar uidelicet rapacium auium, que ungues in genas figunt uolucrum, quas capiunt. 49. Ad certamen conuenient alii, subaudi post primos, et alius alium interficiet. Succedet quintus interfectis et residuos diuersis machinationib
Abbreviated transcription (Latin):
bit uł feriet. Tał colub fuit achaꝵ rex iuda.
De cuiꝰ morte cũ lecarentur hostes eiꝰ philyster.
factꝰ ẽ ẜmo dñi in manu ysaie dicens ad ẽos.
Ne leteris phylistea omĩs tu: qmͣ ꝯminuta est
uirga ꝑcussoris tui. De Radice colubri egredi¬
etur regulꝰ.  sem̃ eiꝰ absorbens uolucrẽ. colub̾m
achaꝵ appellans. Regulũ aũ erechiã filiũ eius.
tis incedut passib s minutissimis nisibꝰ repũt.
Illa aũ q̃ qͣtuor pedib utunt᷑. ut puta lacerii.⁊
stiliones. ñ .ẜpentes s reptilia noĩant᷑. Et omẽs
qͥdẽ. spentes reptilia st̃. qr uentre ⁊ pectore
get eam lindicolinꝰ colub. p̃sentiãq suã dracõbꝰ
młtis horribili sibilo testabit᷑. Conuocant n sese
mutuo. ⁊ in unũ ꝯgͣgant. spentes. siue ad dimi¬
cand̾. siue ad aliud qͥd agñdũ. ñ lituoꝵ stͥ dore
nec clangore tubaꝵ. s sibilo oris. Congdient᷑
deiñ drachones. ⁊ alt̃ alt̾m dilaniabit. Opͥor

Expanded text:
bit uel feriet. Talis coluber fuit Achaz, rex Iuda. De cuius morte cum letarentur hostes eius Philystei, factus est sermo Domini in manu Ysaie dicens ad eos: Ne leteris, Phylistea omnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoris tui. De radice colubri egredietur regulus et semen eius absorbens uolucrem, colubrum Achaertis incedunt passibus, sed minutissimis nisibus repunt. Illa autem, que quatuor pedibus utuntur, ut puta lacerti et stiliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Et omnes quidem serpentes reptilia sunt, quia uentre et pectore get eam Lindicolinus coluber presentiamque suam draconibus multis horribili sibilo testabitur. Conuocant enim sese mutuo et in unum congregant serpentes – siue ad dimicandum, siue ad aliud quid agendum – non lituorum stridore nec clangore tubarum, sed sibilo oris. Congredientur deinde drachones et alter alterum dilaniabit. Oppr
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ filio aũ darii cuiꝰ scd̃o anno regni eiꝰ. reedifi¬
catũ ẽ templũ dni in ihrłm in manu ⁊ orobabel
⁊ iosedech. sac̾dotis magnt. Hic i xerxes tantos
ex̾citꝰ. tantũq nauiũ stolũ duxit in gͣciam uoln̾s
om̃sq gͣcie annes ⁊ fluuios. tanta ꝑsaꝵ atq me¬
doꝵ multitudĩe epotatos defecisse ⁊ esse siccatos.
Ait itaq iuuenał. Credit᷑ olĩ uelificatꝰ athos.
ħ ẽ ueł nauiũ suppositꝰ ⁊ oꝑtꝰ. Est aũ athos mniᷤᷤ
gͣcie altissimꝰ. Credit᷑ olt̃ uelificatꝰ athos. ⁊ qͥc̃d
Defecisse annes. potataq flumina medo. Taleẽ

Expanded text:
ni eius reedificatum est templum Domini in Iherusalem in manu Zorobabel et Iosedech, sacerdotis magni. Hic enim Xerxes tantos exercitus tantumque nauium stolum duxit in Greciam – uolens omnesque Grecie annes et fluuios tanta Persarum atque Medorum multitudine epotatos defecisse et esse siccatos. Ait itaque Iuuenalis: Creditur olim uelificatus Athos, hoc est uelis nauium suppositus et opertus. Est autem Athos mons Grecie altissimus: Creditur olim uelificatus Athos et quicquid defecisse annes potataque flumina Medo Tale est
Abbreviated transcription (Latin):
sabne uocat canb̾e munitiones. Est iy sabrina
fluuiꝰ infinib cãb̾e a qͣ dr̃ mare sabriñ. Ibi gͦ bos
montanꝰ dentes suos dealbabit. pigͥcie udł sue
⁊ animi ebetudinẽ. cambroꝵ acͥcudine ex acu¬
endo. ⁊ pͥe tarditatis eruginẽ. illoꝵ alacͥtate
abradendo. Bos montanꝰ cap̃ lupi assum&. dentefr
suos in fabca sabͥne ðalbabit. associabit s gͣges
albanie ⁊ canbe.i. utͥusq t̾rȩ ppłos. ⁊ tam̃sem po¬

Expanded text:
Sabrine uocat Canbrie munitiones. Est enim Sabrina Sabrine uocat Canbrie munitiones. Est enim Sabrina fluuius in finibus Cambrie, a qua dicitur mare Sabrinum. Ibi ergo bos montanus dentes suos dealbabit, pigritie uidelicet sue et animi ebetudinem Cambrorum acritudine exacuendo et proprie tarditatis eruginem illorum alacritate abradendo. Bos montanus caput lupi assumet dentesque suos in fabrica Sabrine dealbabit. 24. Associabit sibi greges Albanie et Canbri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tam̃sẽ potando siccabt̃. Qnͣtũ ex u̾b istis par¬
tĩ qͥdem figatis. partĩ satis aꝑtis dat᷑ intelligi.
albanie Regẽ insinuat. qd̾ assũpto sͥ capite lu¬
pi .i. ad iuncto sͥ cambe Rege. adu̾sꝰ londomiã
sit ducturꝰ ex̾eitũ. Bouẽ nẽpe montanũ sic̃ se
q̃ntia u̾ba declarant. albanie Regẽ uocat. bouẽ.
ꝓpt̾ eiꝰ gͣuitatẽ seu tarditatẽ. montañ: qr mon¬
tibꝰ plena ẽ ut supͣ iam dixi tota Regio illa. Cap̃
aũ lupi cãbrie Regẽ appellat. Cambͥa it. ut ⁊ añ
ꝯmemoraui plena nemorib ẽ ⁊ siluis. in qͥbꝰ lupoꝵ
habitatio ẽ. Est aũ fig̾ata locutio ꝙͣ gͣti meto¬
nomiã uocant. qͣ ꝯtentũ ꝓ ꝯtinente. uł ꝯtinens¬
ponit᷑ ꝓ ꝯtento. Bos gͦ montanꝰ cap̃ lupi assum &.
.i. camb̾e pͥncipẽ sͥ associabit. ⁊ dentes suos in fabͥ¬
ca sabrine ðalbabit .i. exacuet ⁊ limabit. fabͥcã

Expanded text:
qui Tamesem potando siccabunt. Quantum ex uerbis istis, parqui Tamesem potando siccabunt. Quantum ex uerbis istis, partim quidem figuratis partim satis apertis, datur intelligi Albanie regem insinuat, quod assumpto sibi capite lupi, id est adiuncto sibi Cambrie rege, aduersus Londoniam sit ducturus exercitum. Bouem nempe montanum, sicut sentia uerba declarant, Albanie regem uocat: bouem propter eius grauitatem seu tarditatem, montanum, quia montibus plena est, ut supra iam dixi, tota regio illa. Caput autem lupi Cambrie regem appellat. Cambria enim, ut et ante commemoraui, plena nemoribus est et siluis, in quibus luporum habitatio est. Est autem figurata locutio, quam Greci metonomiam uocant, qponitur pro contento. Bos ergo montanus caput lupi assumet, id est Cambrie principem sibi associabit, et dentes suos in fabrica Sabrine dealbabit, id est exacuet et limabit. Fabricam
Abbreviated transcription (Latin):
nio singłoꝵ inuestigare indaginẽ. Itaq ã capite
replicanda st̃ cũcta q̃ diximꝰ ⁊ꝑ ordinẽ omĩa
ꝑtͣctanda. In dieb inqͥt eiꝰ nascet᷑. fpens. In diebo
cuiꝰ  In diebꝰ ꝓculdubio uulpis. q̃ int̾fectis sua
fraude fr̃ibus suis. unacũ apro dentoso qͥcuĩ es
de tͣnsmarinis partibꝰ. in auxiliũ eis ueniet
regnante nascet᷑. ẜpens.i. serpentina neqͥcia .
uirulentia ad multoꝵ int̾itũ sic̃ seqñtia docũt
infectꝰ. qͥ młtoꝵ neci ĩminebit. Nam longitu¬
dine caudȩ suȩ ħ ẽ seq̃ntis ex̾citꝰ mltitudine
amplissimã illam londonie ciuitatẽ ꝑ girũ hos¬
tili obsidione uallabit. ⁊ qͦsq p̃t̾euntes deuora¬
bit. ut exsaciande eiꝰ uoracitati in chisi hostes
ñ sufficiant. nͥ ⁊ extͣ positos qͦsq ⁊ p̃t̾euntes ꝑ
publicũ iter occidat. Seqr̃. Bos montanꝰ capli
pi assumet. dentesq suos in fabͥca sabrine de¬
albabit. Associabit sͥ gͣges albanie ⁊ canbrie.

Expanded text:
a capite replicanda sunt cuncta que diximus, et per ordinem omnia pertractanda. 22. In diebus, inquit, eius nascetur serpens. In diebus cuius? In diebus proculdubio uulpis, que – interfectis sua fraude fratribus suis una cum apro dentoso, qui cum eis de transmarinis partibus in auxilium eis ueniet regnante nascetur serpens, id est serpentina nequicia et uirulentia ad multorum interitum, sicut sequentia docent, infectus, qui multorum neci imminebit. Nam longitudine caude sue, hoc est sequentis exercitus multitudine, amplissimam illam Londonie ciuitatem per girum hostili obsidione uallabit et quosque pretereuntes deuorabit, ut exsaciande eius uoracitati inclusi hostes non sufficiant, nisi et extra positos quosque et pretereuntes per publicum iter occidat. Sequitur: 23. Bos montanus caput lupi assumet dentesque suos in fabrica Sabrine dealbabit. Associabit sibi greges
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑasse. Fer& illum ad sullimsa draeo. erectaq
cauda u̾b̾abit nudũ. ħ iuxta ꝓpͥetatẽ draconis
dictũ. qͥ ut supͣdiximꝰ cauda mag̃ ubat ꝙͣ feri¬
at ictu. S cũ iam̃ dracho pene optinuisse gy¬
gantẽ ac suꝑasse uisus gͥ fu̾it . ⁊ uictoriã asse¬
cutꝰ. subito gygas resũptis uiribꝰ. ⁊ reuocata
illiꝰ .i. drachoĩs cũ gładio ꝯfringoꝵ. Implicabit᷑
tandẽ sub cauda sua dracho. ⁊ uenenatꝰ int̾ibit.¬
Ueneñ it ut supͣdictum ẽ in cauda ñ in dñtib
ht̃. Qd̾ aũ ait ĩplicabit᷑ tandẽ sub cauda sua
dracho. i uenenatꝰ int̾ibit. possumꝰ intellige
uł iuxta metaforã dracͥonis dictũ sic̃  alta.
uel certe caudam eiꝰ acciꝑe excitũ eiꝰ subseqͣn¬
renuint̾ qͦs. ut in rebꝰ bellicis sepe accidꝰ cadens

Expanded text:
ectaque ectaque cauda uerberabit nudum. Hoc iuxta proprietatem draconis dictum, qui ut supradiximus cauda magis uerberat quam feriat ictu. Sed cum iam dracho pene optinuisse gygantem ac superasse uisus sibi fuerit et uictoriam assecutus, subito gygas resumptis uiribus et reuocata illius, id est drachonis, cum gladio confringet. Implicabitur tandem sub cauda sua dracho et uenenatus intin cauda, non in dentibus habet. Quod autem ait, implicabitur tandem sub cauda sua dracho et uenenatus interibit, possumus intelligere uel iuxta metaforam draconis dictum, sicut et alia, uel certe caudam eius accipere exercitum eius subsequentem, inter quos, ut in rebus bellicis sepe accidit, cadens
Abbreviated transcription (Latin):
hido illi ad mortẽ infendam uenena neessatia
cet ꝙͣ ictu. Draco marinꝰ aculeũ in branchiis
ht̃ ad caudam spectantẽ. Exurg& in illum dra¬
co uigornie: ⁊ eũ ext̃minare conabit᷑. Draco dr̃
ꝓpt̾ similitudiẽs qͣsdam qͣs cũ dracone habebit.
Tał draco sub eadẽ locutioĩs fig᷑a fuit pharaoil¬
le Rex egypti sic̃ in ꝓpħa legit᷑. draco magiꝰ qͥ
cubabat in medio fluminũ ⁊ dicebat. mea st̃
gornie. ⁊ eum ext̾minare conabit᷑. Facto aitẽ
ꝯqͣssu suꝑabitur draco ⁊ neqͥcia uictous ꝓ
giganitis oppͥmet᷑. ascendet namq draconẽ
ħ ẽ draconẽ sͥ subiciet. ⁊ exusta ueste. insidas
nudꝰ. ħ iuxta metaforã draconis loqͥt. Stn
hꝰm̃i dracones alati ⁊ ꝑ aerẽ uolantes flamni¬
uomi qͥ igneo flatu apꝓpinquantia exurusu
fero illũ ad sullimia draco. aliqͣndiu p̃uale u
sus. ⁊ ꝓlibitu suo gygantẽ oppͥm̃e. ⁊ pene iamntꝰ¬

Expanded text:
sed ideo illi ad mortem inferendam uenena necessaria sed ideo illi ad mortem inferendam uenena necessaria cet quam ictu. Draco marinus aculeum in branchiis habet ad caudam spectantem. Exurget in illum draco Vigornie et eum exterminare conabitur. Draco dicitur propter similitudines quasdam, quas cum dracone habebit. Talis draco sub eadem locutionis figura fuit Pharao ille rex Egypti, sicut in propheta legitur: Draco magnus, qui cubabat in medio fluminum et dicebat: “mea sungornie et eum exterminare conabitur. 39. Facto autem congressu superabitur draco et nequicia uictoris, id est gygantis, opprimetur. Ascendet namque draconem, hoc est draconem sibi subiciet, et exusta ueste insidebit nudus. Hec iuxta metaforam draconis loquitur. Sunt enim huiusmodi dracones alati et per aerem uolantes flammiuomi, qui igneo flatu appropinquantia exurunt. Feret illum ad sullimia draco. Aliquandiu preualere uisus et pro libitu suo gygantem opprimere et pene iam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ siuis uidł auxiliariis. ocłorũ acumine t̃re¬
bit. Exurg& in illũ draco uigornie. ⁊ eum ex¬
t̾minare conabit᷑. Uigornia ẽ qͣdam bͥtannie
ciuitas suꝑ sab̾nam sita. Inde gͦ draco ꝓced&
qͥ gygantẽ neqͥcie ext̾minare conabitur .i.
a finibꝰ suis expelłe. Draco apotu dorcheste
ingreco dr̃ .i. a uidendo. eo qd̾ cet̾is aĩantibꝰ
acutiꝰ uideat. Simłr ⁊ fera alia q̃ dorchas ap¬
pellat᷑. Draco. ẜpens maio ẽ cũctis aiãntibus
sũ pedib In speluncis reqͥescit. ⁊ in aerem su¬
stollit᷑. St̃ it qͥdam dracoñ alati. ⁊ in aerẽ uo¬
lant. Uñ. sidorꝰ. Draco inqͥt maior cũctorũ ser¬
pentũ. eũctoꝵq aĩaliũ suꝑ t̾ram. Ꝙͥ sepe a spe¬
luncis abstetꝰ. fert᷑ in aerem. ꝯcitat᷑q der. ꝓpt̃
eum. Est aũ cͥstatꝰ. ore paruo. ⁊ artis fistudꝑ¬
qͣs t hit spm̃ ⁊ linguã exerit. Uĩ aũ ñ in den¬
ab s in cauda ht̃. In noxiꝰ ẽ aũ a uenenis.

Expanded text:
 acumine terrebit. 38. Exurget in illum draco Vigornie et eum exterminare conabitur. Vigornia est quedam Britannie ciuitas super Sabrinam sita. Inde ergo draco procedet qui gygantem nequicie exterminare conabitur, id est a finibus suis expellere. Draco apo tu dorchesteitur, id est a uidendo, eo quod ceteris animantibus acutius uideat, similiter et fera alia, que dorchas appellatur. Draco serpens maior est cunctis animantibus sine pedibus. In speluncis requiescit et in aerem sustollitur. Sunt enim quidam draconum alati et in aerem uolant. Vnde Isidorus: Draco, inquit, maior cunctorum serpentum cunctorumque animalium super terram. Qui sepe a speluncis abstractus fertur in aerem concitaturque aer propter eum. Est autem cristatus, ore paruo et artis fistuspiritum et linguam exerit. Vim autem non in dentibus, sed in cauda habet. Innoxius est autem a uenenis,
Abbreviated transcription (Latin):
dext̾am ⁊ sinistͣm. in scͥpt᷑is. tẽꝑalia bona ⁊ ec̃na
sig̾tant᷑ iuxta ilłd. Longitudo dier̃ in dext̾aaiꝰ
in sinistra aũ diuitie ⁊ gła. Poiro pedes totũ
corpꝰ portant ⁊ sustinent. Itaq ꝑ sinistrũ pedẽ
apͥ ꝙ̃ mordens uulpes fraudis artifex euellet a
coꝑe. intellige aliquẽ de ꝓcuratoribꝰ apͥ. qͥ negora
ciꝰ in reb mundanis ꝓcurans ac sufferens. p̃m qͣdat
instat pedis portare uidebit᷑. dũ ã talib eũ curis¬
secerũ reodet ac lib̃um. S hc̃ tã necessariũ ͥ
amicũ cãq fidelẽ. eripiet ei uulpes capiendoxũ
i qiͣ ab eiꝰ corꝑe euellendo. Neq ħ contenta. sal¬
tiꝰ qͥdẽ ꝙͣ fortiꝰ ꝑpetͣtis: infra cau̾nas montic
delitebit .i. in catella ⁊ municiones sese reci¬
piet aꝑ gͥ illusus. reqͥret lupũ ⁊ ursũ. ut ei
amissa m̃bra restituant .i. captiuos suos. Qd
ili se fact᷑os ẽẽ ꝓmittent. Et ħ ẽ qd̾ subdit.
Qart causam inierint: ꝓmittent ei duos pedes

Expanded text:
a bona et eterna significantur iuxta illud: Longitudo dierum in dextera eius, in sinistra autem diuitie et gloria. Porro pedes totum corpus portant et sustinent. Itaque per sinistrum pedem apri, quem mordens uulpes fraudis artifex euellet a corpore, intellige aliquem de procuratoribus apri, qui negotia eius in rebus mundanis procurans ac sufferens, ipsum quodammodo instar pedis portare uidebitur, dum a talibus eum eusecurum reddet ac liberum. Sed hunc tam necessarium sibi amicum tamque fidelem eripiet ei uulpes capiendo eum et quasi ab eius corpore euellendo. Neque hoc contenta saltius quidem quam fortius perpetratis, infra cauernas montium delitebit, id est in castella et municiones sese recipiet. Aper igitur illusus requiret lupum et ursum, ut ei amissa membra restituant, id est captiuos suos. Quod et illi se facturos esse promittent. Et hoc est quod subdit: Qui ut causam inierint, promittent ei duos pedes
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi grã aproꝵ. lupoꝵ. uulpiũ. leoñ. boũ. tal¬
horũ appellationibꝰ reges ac pͥncipes uł tiran-¬
nos. ꝓpħico loqñdi more sigcari. Nec ob aliud sa¬
ne ꝙͣ ꝓpt̾ similitudines qͣsdam qͣs cũ his ꝯmu¬
nes ħu̾int siue habebt̃. qͦꝵ ñcupatione censen
det. Cũ p̃dictus leo claudiocestͥe totonesium
aprũ diu̾sis pͣliis inqͥetau̾it. eũq sub pedibus
suis ꝯculcau̾it. aꝑtisq faucib ꝯtͥu̾it. tanta
uictoria eleuatꝰ in suꝑbiam ⁊ elatꝰ. nͦ ꝓpͥa m̃su¬
ra contentꝰ. ⁊̃ cum regno litigabit. ħ ẽ ꝓ regno.
ut ⁊ regni potestatẽ arripiat. regnũq optineat.
Cũ regno tandẽ litigabit. ħ ẽ cũ regio ex̾citu.
ꝓ regni pͥncipatu pugnabit. ⁊ t̾ga nobiliũ tͣns¬
cendet .i. sue uoluntati subiciet. S ñ in lon¬
gũ liba suꝑeqͥtabit tirannide. s fortune ro¬
tatu. de sũmis ⁊ ip̃e ad ima descendet iuxta
illud lucani. Inuida fatoꝵ series. sũmisq negatũ.

Expanded text:
uerbi gratia aprorum, luporum, uulpium, leonum, boum, tauhorum appellationibus reges ac principes uel tirannos prophetico loquendi more significari, nec ob aliud sane, quam propter similitudines quasdam, quas cum his communes habuerint siue habebunt, quorum nuncupatione censentdet. Cum predictus leo Claudiocestrie Totonesium aprum diuersis preliis inquietauerit eumque sub pedibus suis conculcauerit apertisque faucibus contriuerit, tanta uictoria eleuatus in superbiam et elatus, nec propria mensura contentus, etiam cum regno litigabit, hoc est, pro regno, ut et regni potestatem arripiat regnumque optineat. Cum regno tandem litigabit, hoc est, cum regio exercitu pro regni principatu pugnabit, et terga nobilium transcendet, id est sue uoluntati subiciet. Sed non in longum libera super equitabit tirannide, sed fortune rotatu de summis et ipse ad ima descendet, iuxta ina. LUCANUS: Invida fatorum saevies, summisque negatum
Abbreviated transcription (Latin):
habit᷑i bͥtonibꝰ pessundatis ⁊ deuictis: insinuant lacͥ.¬
me miserandȩ puellȩ illiꝰ que sulphuris sui fumo rt¬
tenosi ꝯt̃ se ꝯcitabit ad det̾m̃tũ sui ip̃iꝰ ⁊ pͥe genti
p̃a ⁊ clamore hortido replebit insulam. scident.
infortuniũ uideł suũ parit̾ ⁊ suoꝵ femineo ululatu deplai¬
gens. Qͤ ⁊ ip̃a qͦ fine multanda sit. ⁊ tanti cladi suoꝵ
inferias reddit᷑a seq̃ns lib̾ ostend&. Nã iste iam claudñd
ẽ. ne alioꝵ qͣntitatẽ ac modũ nimis excedat Explicit
ił quintus lncipit sextus

Expanded text:
habituri, Britonibus pessundatis et deuictis, insinuant lacrihabituri, Britonibus pessundatis et deuictis, insinuant lacrimȩ miserandȩ puellȩ illius, quȩ sulphuris sui fumo Rutenos contra se concitabit ad detrimentum sui ipsius et propriȩ gentis psa et clamore horrido replebit insulam, 126v infortunium uidelicet suum pariter et suorum femineo ululatu deplangens. Que et ipsa, quo fine multanda sit, et tante cladi suorum inferias redditura sequens liber ostendet. Nam iste iam claudendus est, ne aliorum quantitatem ac modum nimis excedat. Explicit liber quintus. Incipit sextus
Abbreviated transcription (Latin):
ethioẜs mutare pellem suã. nicħ ei ꝓderit salubit
liqͦr quẽ potabit ad exuendas malicias suas. ̃ s.
res ex sulphure ad usus balneoꝵ putent. Sigeg
Seq̃r. fumꝰ ille excitabit rutenos ⁊ cibũ submariniᷤᷤ
ꝯficiet. Ruteni sũt flandrite de qͥb ait lucanꝰ. Sol¬
uunt᷑ flaui longa statione ruteni. Dñr ã ruteni a
rutilo crine. Ti cercissime scias rutenos ẽẽ flandre¬
ses. lege in historia bͥtoñ qr uiliꝰ cesar ẽ deuicta gallia
⁊ subiecta romanis eẽt ĩ litore rutenoꝵ. uidit bͥtan¬
niã q̃ ibi int̾ wissant ⁊ dorobellũ ang̾to freti diui¬
dit᷑ estu. q̃siuitq qͣnã insula e̾e̾t. ⁊ audiuit bͥtanm¬
am eẽ. Rutenos itaq excitabit fumꝰ ille sulphureꝰ pu¬
tidꝰq ⁊ ad ħ ꝯmouebit ũ bͥtanna̾ armis ⁊ bello la¬
cessant. In qͦ nauali ꝯflictu hinc iñ cõmisso. multi ĩ
mare dem̾si esca marinis bestiis fient. Hoc ÷  qd
ꝯficice. Qd ã ruteni suꝑiorẽ mañ ĩ illa belloꝵ alea siñ

Expanded text:
Ethiops mutare pellem suam, nichil ei proderit salubris liquor, quem potabit ad exuendas malicias suas. Vnde tes ex sulphure ad usus balneorum putent. Sign. Fumus ille excitabit Rutenos et cibum submarinis conficiet. Ruteni sunt Flandrite, de quibus ait Lucanus: Soluuntur flaui longa statione Ruteni. Dicuntur autem Ruteni a rutilo crine. Et ut certissime scias, Rutenos esse Flandrenses, lege in historia Britonum, quia Iulius Cesar, cum deuicta Gallia et subiecta Romanis esset in litore Rutenorum, uidit Britanniam, que ibi inter Wissant et Dorobellum angusto freti diuiditur estu, quesiuitque, quȩnam insula esset, et audiuit Britanniam esse. Rutenos itaque excitabit fumus ille sulphureus putidusque et ad hoc commouebit, ut Britanniam armis et bello lacessant. In quo nauali conflictu hinc inde commisso, multi in mare demersi, esca marinis bestiis fient. Hoc est enconficiet. Quod autem Ruteni superiorem manum in illa bellorum alea sint
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam flect&ꝵ. ut pacẽ ut̾ ip̃a ⁊ gͥmanos eiꝰ sd̾
iura nat᷑e ꝯponat. Itaq cũ explorande u̾itatis
causa illam incautiꝰ cũ suis a ierit. illa inge¬
nite fraudis neqͣꝙͣ oblita. dispositis fortasse uͥ
fieri solet. in talibꝰ in locis oportunis insidiis.
mordebit sinstrũ pedẽ ip̃iꝰ. totoq ex corpe e

Expanded text:
iam flectet, ut pacem inter ipsam et germanos eius secundum iura nature conponat. 19. Itaque cum explorande ueritatis causa illam incautius cum suis adierit, illa ingenite fraudis nequaquam oblita, dispositis fortasse, ut fieri solet in talibus, in locis oportunis insidiis, mordebit sinistrum pedem ipsius ipsius Pf; e
Abbreviated transcription (Latin):
in siluis ⁊ nemoribꝰ suis. Porro ursi appellatione dat᷑
intelligi t̃ciũ frem in albania regnat᷑ũ. ꝓ eo qd̾ pũ¬
cia illa eminentissimis collibꝰ ac rupibꝰ sit plena. In
rupibꝰ nẽpe ⁊ collib ursos ꝯmorari ⁊ nasci pauci qui
dubitant. Itaq tres isti frẽs .i. uulpes. lupꝰ. ⁊i ursꝰ. e
detestabili alite ꝓcͤati. pat̃nũ int̾ se diuidñt pͥncipa¬
⁊ fortissimis galloꝵ suppetũs. cũ c̾tam̃ cũ ilł inierit
seq uidit bello ĩparẽ uulpina eos fraude pͥmo q¬
de decipiet. Pꝰ. ñ cũ suis auxiliariis int̾ficiet. his
ꝑ duticipationẽ p̃libatis ad dandã intelligñtiã eoꝵ
q̃ posita st̃. ad lit̾e seriẽ redeamꝰ. Deuorabit in qͥt.
uulpes matrẽ suam. uł parricidali uidł scełe pim̃
lucẽ ꝓdeundo. Nã ⁊ brutꝰ ille pͥmꝰ b̾tannie dnator
uẽ de eo diuinꝰ qͥdam p̃dix̾at. patrẽ suũ pent ãt

Expanded text:
in siluis et nemoribus suis. Porro ursi appellatione datur in siluis et nemoribus suis. Porro ursi appellatione datur intelligi tertium fratrem in Albania regnaturum, pro eo quod prouincia illa eminentissimis collibus ac rupibus sit plena. In rupibus nempe et collibus ursos commorari et nasci pauci qui dubitant. Itaque tres isti fratres, id est uulpes, lupus et ursus, ex detestabili alite procreati, paternum inter se diuident principaet fortissimis Gallorum suppetiis, cum certamen cum illis inierit seque uiderit bello imparem, uulpina eos fraude primo quidem decipiet, post etiam cum suis auxiliariis interficiet. His per anticipationem prelibatis ad dandam intelligentiam eorum, que posita sunt, ad litere seriem redeamus: 16. Deuorabit, inquit, uulpes matrem suam, uel parricidali uidelicet scelerlucem prodeundo. Nam et Brutus ille primus Britannie dominator, sicut de eo diuinus quidam predi
Abbreviated transcription (Latin):
sr ans. e eiꝰ incessus ualeat dep̃hendi. Miste st̃ ⁊ alie
hꝰ aĩantis fraudes diligñt indagatione digeste ab
his qͥ de anĩaliũ tͣctau̾e nat᷑is. Uulpis gͦ noĩe quã ales ile
decestabił ꝓcreabit. intellige filiũ ex illo nascitum uil¬
pi ita ꝯsimilẽ. ut uulpis appellatõne m̾ito censeatur.
Lupi aũ uocabło puta designari frẽm eiꝰ. kanbrie foe
regẽ. ꝓ eo qd̾ kamba terra nemorosa. sit:⁊ nemorib
plena. in qͥbꝰ lupis habitatio ẽ. ⁊ lipoꝵ copia inuent᷑.
Deniq cũ edgarꝰ fortissimꝰ angłie Rex. cũ tanta pace
popłm suũ gub̃nare dispon̾et. ut ñ rapaces qͥlq besti¬
as. a finibꝰ patͥe ꝓcul arceret ĩposuit: Walouo kabrie
Regi tͥbutũ .ccc. lupoꝵ ꝑ singłos annos gͥpendendũ.¬
D ille ꝑ aliqͦt annos sollicita satis obedientia soluit.
donec tandẽ reñciaret p̾scͥptũ num̾ũ iã ñ posse reꝑiti

Expanded text:
sipans, ne eius incessus ualeat deprehendi. Multe sunt et alie sipans, ne eius incessus ualeat deprehendi. Multe sunt et alie huius animantis fraudes diligenti indagatione digeste ab 134v his, qui de animalium tractauere naturis. Vulpis ergo nomine, quam ales ille detestabilis procreabit, intellige filium ex illo nasciturum uulpi ita consimilem, ut uulpis appellatione merito censeatur. Lupi autem uocabulo puta designari fratrem eius, Kanbrie fore regem, pro eo quod Kambria terra nemorosa sit et nemoribus plena, in quibus lupis habitatio est et luporum copia inuenitur. Denique cum Edgarus fortissimus Anglie rex, cum tanta pace populum suum gubernare disponeret, ut etiam rapaces quasque bestias a finibus patrie procul arceret, imposuit Walouo Kambrie regi tributum .ccc. luporum per singulos annos sibi pendendud ille per aliquot annos sollicita satis obedientia soluit, donec tandem renunciaret prescriptum numerum iam non posse reperiri
Abbreviated transcription (Latin):
mes.:⁊ dira mortalitas famẽ. Sic̃ i ex uastatione se¬
qͥt᷑ fames. sic ex fame mortalitas. At cũ t̾anta ca lami¬
tas cessau̾it. adibit detestabił ales uallem galabes q̃
ẽ in finibꝰ ꝑanbrie. atq eam in excelsum montẽ leua¬
bit. ħ ẽ in excelsum aggerẽ ⁊ sullimẽ. In cacumine
qͦ ip̃iꝰ plantabit q̃rcũ .i. tͦrim ex q̃rcinis roboubꝰ edifi¬
cabit. Linfra Ramos eiꝰ nidificabit. Seruat alitis
metaforã. Ca oua ꝓcreabunt᷑ in nido .i. tres filios ibi
gen̾abit. Ta oua ꝓc̃abunt᷑ in nido. ex qͥbꝰ uulpes. lupꝰ
uroꝰ egredient᷑. Wlpes ẽ aĩal fetidꝰ iputidi odoris.
in antris semꝑ habitans .⁊ specubꝰ. ar̃al dolosũ. astutũ.
uisutũ. tortuosũ. Nam qͦtiens ã speleo suo egredit᷑. roc¬
ta ñ ꝙͣ itin̾a tenet. s tortuosis semꝑ ac flexuosis in¬
cedi anfractibꝰ. uestigia sua ꝓpͥa cauda ꝯfundñs ⁊ dis¬

Expanded text:
mes et dira mortalitas famem. Sicut enim ex uastatione semes et dira mortalitas famem. Sicut enim ex uastatione sequitur fames, sic ex fame mortalitas. 14. At cum calamitas tanta cessauerit, adibit detestabilis ales uallem Galabes, que est in finibus Kanbrie, atque eam in excelsum montem leuabit, hoc est in excelsum aggerem et sullimem. In cacumine quoque ipsius plantabit quercum, id est turrim ex quercinis roboribus edificabit et infra ramos eius nidificabit. Seruat alitis metaforam: 15. Tria oua procreabuntur in nido, id est tres filios ibi generabit. Tria oua procreabuntur in nido, ex quibus uulpes, lupus et ursus egredientur. Wlpes est animal fetidum et putidi odoris, in antris semper habitans et specubus, animal dolosum, astutum, uersutum, tortuosum. Nam quotiens a speleo suo egreditur, recta nunquam itinera tenet, sed tortuosis semper ac flexuosis incedit anfractibus uestigia sua propria cauda confundens et dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedet ardea q̃ insulã ꝑbienniũ cͥꝯuolabit. Calatiũ
nemꝰ infinibꝰ albanie ẽ. ñ longe ab oppido aclud qd
dñator. hinc gͦ ꝓcedet ardea q̃ insulã bͥtanne ꝑ
bienniũ cͥꝯuolabit. notͦnoq clamore ꝯuocabit uo
latilia. ⁊ omẽ genꝰ uolucrũ associabit sͥ. In cultas
mortaliũ irruent. ⁊ omĩa gͣna messiũ deuorabunt
Seq̃t᷑ fames ppłm. atq dira mortalitas famẽ ar¬
dea ẽ ales. in auspiciis semꝑ infaustꝰ. Horrendũ nem¬
pe sonat. taliq sonitu horrenda ⁊ infausta denunci¬
at. Drͣ aut̃ ardea scdm̃ ethimo logiã noĩs sui qi ar¬
patiat᷑ in iuriam. Pardeã gͦ designat᷑ detestabilis
aliqͥs tirannꝰ ardua agg̾ssurꝰ. ⁊ ingñtia moliturꝰ.
⁊ noctnis irruptionibꝰ infestando. om̃e uolucrũ genꝰ
ꝯuocabit ⁊ associabit sͥ. ħ ẽ hoĩes leues. erraticosq
latͦnos qͥ in cult᷑as mortaliũ irruent ⁊ omĩa deuo¬
rabunt. Ex qͣ dep̃datione ⁊ depplatione. seq̃tur fa¬

Expanded text:
procedet ardea, que insulam per biennium circumuolabit. Calaterium nemus in finibus Albanie est, non longe ab oppido Aclud Acldominator. Hinc ergo procedet ardea, que insulam Britannie per biennium circumuolabit nlatilia et omne genus uolucrum associabit sibi. In culturas mortalium irruent et omnia grana messium deuorabunt. Sequetur fames populum atque dira mortalitas famem. Ardea est ales in auspiciis semper infaustus. Horrendum nempe sonat talique sonitu horrenda et infausta denunciat. Dicitur autem ardea secundum ethimologiam nominis sui, quasi arpatiatur iniuriam. Per ardeam ergo designatur detestabilis aliquis tirannus ardua aggressurus et ingentia moliturus, ndo 134r et nocturnis irruptionibus infestando – omne uolucrum genus conuocabit et associabit sibi, hoc est homines leues erraticosque latrones, qui in culturas mortalium irruent et omnia deuorabunt. Ex qua depredatione et depopulatione sequetur fa
Abbreviated transcription (Latin):
striam fugabit. at illi excitabt̃ in illã aprũ dentosũ .i.
magnũ aliꝗͣ ⁊ potentẽ uirũ ⁊ qͣi apͥnis dentibꝰ armatũ.
Ethoc ÷ qd̾ ait. At illi excitabt̃ in illã aprũ dentosũ. ⁊
nauigio reuecti cũ uulpe ꝯgredient᷑. Hic manifeste
declarat. lupũ ⁊ ursũ ⁊ aprũ. ñ bestias fore s hõies.
quia ñ bestie solent portari nauigiis s hominee
neq uulpẽ illã nulpẽ fore s hominẽ. qr aduersus
uulpem tanti hominũ exertitꝰ congregari ł p̃liari
ñ solent. Lupus gͦ ⁊ ursus excitabunt aprũ dento¬
sũ in uulpẽ sororẽ suã. ⁊ nauigio reuecti in infulam:
cũ illa congrectient᷑. Quȩ cũ certam̃ inierit. fingti
se defunctam.⁊ aprũ in pietatẽ mouebit. Mox ad

Expanded text:
t in illam aprum dentosum, id est magnum aliquem et potentem uirum et quasi aprinis dentibus armatum. Et hoc est quod ait: At illi excitabunt in illam aprum dentosum et nauigio reuecti cum uulpe congredientur. Hic manifeste declarat lupum et ursum et aprum non bestias fore, sed homines, quia non bestie solent portari nauigiis, sed homines. Sed neque uulpem illam uulpem fore, sed hominem, quia aduersus uulpem tanti hominum exercitus congregari uel preliari non solent. Lupus ergo et ursus excitabunt aprum dentosum in uulpem, sororem suam, et nauigio reuecti in insulam cum illa congredientur. 18. Quȩ cum certamen inierit, finget se defunctam et aprum in pietatem m
Abbreviated transcription (Latin):
t̾boꝵ astutias uiiꝰ insinuat. Quaꝵ & ista una ͥ.
ut solinꝰ refert. qd̾ int̾dũ ad deceptionẽ aul
diq aues qͣsi ad cadauer extinctũ. ut eã par¬
ticulatĩ discerpant ⁊ deuorent. qͣsi in ultionẽ
solebat Wlpis tñ fraudes minine ignoran¬
tes. neq̃qͣm ꝓpiꝰ acceðe audent. nͥ mortis eiꝰ
pꝰ ueritate comꝑta. Cirẽuolãt gͦ uulpẽ.
n qͣsi cũ timore pedetentĩ appropiãt. ⁊ subĩn
retrocedt̃ ⁊ rursus accedũt. sagaci odoratu.
tes utrũ uiuat. an fit cadauer extinctũ.
n hoc tandiu agut̃. donec una eaꝵ p̃ru¬
ptior cȩt̃is. atq infelicior incaititis accedẽs.
subito rapiat᷑ a uulpe dilac̾anda unguł. ⁊ den¬
tibꝰ deuoranda. Sic gͦ ⁊ ista de qͣ loqͥmtr uulpeᷤ
fact᷑a ẽ. qͥa uͥ c̾tam̃ cũ fr̃ib ⁊ apro dentoso ini¬
erit. ⁊ se ĩparẽ eis uł num̾o uł uͥtute ꝯspęxt.
Sq. dolo mag̾ utend̾ esse ꝙͣ bello puid̾it. tr̃ inqͥt

Expanded text:
 astutias illius insinuat. Quarum et ista una est, ut Solinus refert, quod interdum ad deceptionem auium dique aues quasi ad cadauer extinctum, ut eam particulatim discerpant et deuorent, quasi in ultionem solebat. Wlpis tamen fraudes minime ignorantes nequaquam propius accedere audent, nisi mortis eius prius ueritate comperta. Circumuolant ergo uulpem et quasi cum timore pedetentim appropiant et subinde retrocedunt et rursus accedunt, sagaci odoratu ates, utrum uiuat an sit cadauer extinctum. Et hoc tandiu agunt, donec una earum preruptior ceteris atque infelicior incautius accedens subito rapiatur a uulpe dilaceranda ungulis et dentibus deuoranda. Sic ergo et ista, de qua loquimur, uulpes factura est, quia ubi certamen cum fratribus et apro dentoso inierit et se imparem eis uel numero uel uirtute conspexerit sibique dolo magis utendum esse quam bello preuiderit, tun
Abbreviated transcription (Latin):
magna sũ defectioẽ scẽ d̾i. ñ fero clamores eoꝵ ⁊ t̾ro¬
res. iacłatios eoꝵ ⁊ lapidatios. Tenent i manuse¬
ptã meã ⁊ causant᷑ dicentes. Tu uenisti ad nos ñ noᷤ
q ostiũ abiit. Qͣdragesimo ã die rediit ⁊ait. Qmͦ¬

Expanded text:
magna sum defectione, sancte Dei. Non fero clamores eorum et terromagna sum defectione, sancte Dei. Non fero clamores eorum et terrores, iaculationes eorum et lapidationes. Tenent enim manuscrptam meam et causantur dicentes: ‘Tu uenisti ad nos, non nos que ostium abiit. Quadragesimo autem die rediit et
Abbreviated transcription (Latin):
dieis pr̃i saluꝰ fuit unꝗͣ. Qͥs anñciabit pr̃i meo ꝯfu¬
sionẽ meã: Qd̃ audieis erratissimꝰ uir eiꝰ acc̾rit ad
nica mist̾iis.⁊ ita satisfacta ero. Tẽ ille coactꝰ om̃e
illi exposuit suȩ ꝑditiois historiã. Qͤ ꝯtinuo muli¬
ebri infirmitate deposita eucͦrit ad discipłm xͥ basi¬
liũ clamas ⁊ dicens. Miser̾e mͥmise serue dei qͦ cũ d¬
monibꝰ aausã egi. qr pr̃e meũ ñ obaudimi. Icũ ei
cuncta narrass sc̃s d̃i uocars puer̃ sciscitatꝰ ẽ ab eo
si ita eẽt. Tc̃ ille. Sc̃e d̾i ⁊̃ si silu̾o: oꝑa meaita e̾t
clamabt̃. I ꝑ ordmnẽ ei cuncta narraũ. Cui sc̃s. Uis¬
leo qr scͥpto ab negaui xͣͫ. Dic̃ ei. Non sit tͥ curȩ. qi
benignꝰ ẽ ds̃ nr̃. ⁊ recipi& penitñtẽ. cõpatiens ma¬
liciis nr̃is. ł adiec̃. Credas saluari. Cui ille. Credo dñt
ris ꝑiboli. ⁊ das ei regłam collaborabat ei ꝑ tresdi

Expanded text:
diens patri saluus fuit unquam. Quis annunciabit patri meo confudiens patri saluus fuit unquam. Quis annunciabit patri meo confusionem meam?” Quod audiens erratissimus uir eius accurrit ad nica misteriis et ita satisfacta ero.” Tunc ille coactus omnem illi exposuit suȩ perditionis historiam. 51. Que continuo muliebri infirmitate deposita cucurrit ad discipulum Christi Basilium clamans et dicens: “Miserere mihi miserȩ, serue Dei, quȩ cum demonibus causam egi, quia patrem meum non obaudiui.” Et cum ei cuncta narrasset, sanctus Dei uocans puerum sciscitatus est ab eo, si ita esset. Tunc ille: “Sancte Dei, etiam si siluero, opera mea ita esse clamabunt.” Et per ordinem ei cuncta narrauit. Cleo, quia scripto abnegaui Christum.” Dicit ei: “Non sit tibi curȩ, quia benignus est Deus noster et recipiet penitentem, compatiens maliciis nostris.” Et adiecit: “Credis saluari?” Cui ille: “Credo, domris periboli et dans ei regulam collaborabat ei per tres
Abbreviated transcription (Latin):
Nu mͥ pecc̃ori qͥd ꝯuenit miserȩ filiȩ mee: Qs
thesaurũ meũ furatꝰ ẽ: Qͥs dulce lum̃ ocłorũ
meoꝵ extinr̃: Ego te celesti uoleba muibe xͥ
insanisti : Sine me sic̃ disposui desponsare te .xͦ.
nec ducas senectutẽ meã c̃ tͥbłatione ad info̾s. neq
nobilitatẽ nataliũ tuoꝵ ꝯfusione oꝑias. S ĩ uen¬
tũ u̾ba fundebat. illa misabiłr eulante ⁊ clamas¬
te. p̃sentẽ sͥ iãiãq impñde int̾itũ. Er gͦ in magna
defectiõe positꝰ. ⁊ ĩm̃sitate tͥsticiȩ pene absortꝰ. ꝯsi¬
lia amicoꝵ tͣdidit eã iuueni c̃ oĩ sub̃a sua dicers.
filiȩ suȩ. ualȩ filia uere misa. qr multũ plang̾e
ħs in nouissimo q̃n nicħ ꝓficies. Iniqͦ gͦ ꝯtugio fto̾.
⁊ diabłica facinorositate cõpleta. pꝰ modiẽ desig¬
qͣre mist̾iis. ⁊ dic̃t mise̾ conuigi eiꝰ. Scis qr uir tiuᷤs
solabili tͥsticia ꝯst̾nata. ꝓstraũ se int̾rã disc̃pens se
unguł.⁊ ꝑcutiens pectꝰ suũ ac clamas. Nemo ñ obe¬

Expanded text:
 conuenit miserȩ filiȩ meȩ? Quis thesaurum meum furatus est? Quis dulce lumen oculorum meorum extinxit? Ego te celesti uolebam nubere Cinsanisti. Sine me, sicut disposui, desponsare te Christo, nec ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem natalium tuorum confusione operias.” Sed in uentum uerba fundebat. Illa miserabiliter eiulante et clamante presentem sibi iamiamque impendere interitum, pater ergo, in magna defectione positus, et immensitate tristiciȩ pene absortus amicorum tradidit eam iuueni cum omni substantia sua dicens filiȩ suȩ: “Vale filia uere misera, quia multum plangere habes in nouissimo quando nichil proficies.” Iniquo ergo coniugio facto, et diabolica facinorositate completa, post modicum desigquare misonsolabili tristicia consternata prostrauit se in terram, discerpens se ungulis et percutiens pectus suum ac clamans: “Nemo non obe
Abbreviated transcription (Latin):
fingunt᷑. dum ꝓcul nauigantes undaꝵ fremore
t̾rent᷑. qͣs sorbente uoragine collidit estus. tredũ
motum fieri dicunt in locis cau̾nosis uentoin¬
star spongie eoꝵ uiscerib incluso qui t̾ram hor¬
rido fremore ꝑcͣrens ⁊ euad̾e nitens uario mut¬
mure concutit.:⁊ se tͤmendo uł dehiscendo cogit es¬
fundi. Uñ luc̃. Tra dehiscende t̾mueruns mon

Expanded text:
finguntur, dum procul navigantes undarum fremore finguntur, dum procul navigantes undarum fremore terrentur, quas sorbente voragine collmotum fieri dicunt in locis cauernosis uento instar spongie eorum uisceribus incluso, qui terram horrido fremore percurrens et euadere nitens uario murmure concutit et se tremendo uel dehiscendo cogit effundi. Vnde Lucanus: Terra dehiscente tremuerunt mon
Abbreviated transcription (Latin):
tes pacaii titubabunt. qͦd utiq tanto magiᷤ mi¬
rum uidebr̃. qͣntominꝰ ibi usitatum. Nam ha¬
iacent cau̾nosa. Unde ⁊ sicilia qr tota fere caua
ẽ ⁊ sulphure acbitumine strata: uentis ⁊ ignibus
pene uͥq sui patet sp̃u intꝰ cum igne ꝯcertante.
Inde ẽ qͦd multis sepe locis fumum uł uapores.
seu t̃ flamas eructat. uł t̃ uento acͥus in cumben¬
te harenar lapidumq moles egerit. sic̃ ostendit
uurgilius .iͦi. eneidos dicens. Int̾ea fessos uentus
cũ sole reliqͥt. Ignariq uie cyclopũ allabim᷑ oris. Portꝰ¬
ac accessu uentoꝵ ĩmotꝰ ⁊ ingens Ip̃e s horrificis u-¬
xta sonat ethna runis. Int̾dũq atͣm ꝓrumpit ad
ethera nubẽ Turbine fumantẽ piceo ⁊ candente
fundoq exestuat imo. Ad exemplum autẽ gchen¬
nalium ignium inhis montib ethne tam diutur¬
num durat incendium. qͦd eotidum insulaꝵ un¬
in ꝓfundum tandui suffocat. donec uenis tredis¬
fusꝰ fom̃ta ignis accendat. Hinc sillei caneᷤ latre

Expanded text:
t. Reg. titubabunt, quod utique tanto magis mirum uidebitur, quantominus ibi usitatum. Nam haiacent cauernosa. Vnde et Sicilia, quia tota fere caua est et sulphure ac bitumine strata, uentis et ignibus pene ubique sui patet spiritu intus cum igne concertante. Inde est quod multis sepe locis fumum uel uapores, seu etiam flammas eructat, uel etiam uento acrius incumbente harenarum lapidumque moles egerit, sicut ostendit Virgilius .iii.o Eneidos dicens: Interea fessos uentus 145v cum Sole reliquit Ignarique uiȩ Cyclopum allabimur oris. Portab accessu ventorum inmotus et ingens Ipse, sed horrefecis iuxta tonat Ethna ruinis, Interdumque atra prorumpit ad aethera nubem Turbine fumantem picefundoque exestuat imo. Ad exemplum autem gehennalium ignium in his montibus Ethne tam diuturnum durat incendium – quod Eolidum insularum un, tandiu suffocat, donec venis terrae diffusus fomenta ignis accendat. Huic Scyllaei canes latrare
Abbreviated transcription (Latin):
tib a pͥmeua etate ⁊ ten̾s adhuc annis imbu¬
ti fui̾nt ⁊ instͥcti nͨ mext᷑ma etate cessabunt.
s sr̃ueniente senio apatͥosolo exules. cum iam
in t̾ra solitas exercere malicias ⁊ ciuilia bella
ñ pocert. extremũ s̾ refugii nidũ ĩ mari ꝯstitu¬
ent. piratica uitã de cet̾o ex̾centes. oportunis in
locis. marinis uiatorib siue institorib insidias
molientes eoꝵ naualia subingentes. ipsosq suiso¬
pib spoliantes atq necantes. Unde seq̃r. Suꝑue-¬
niente uo senectute submarini luces efficient᷑. at¬
q submarinas insidias machinabunt᷑. Submer¬
gent naualia.argentum ñ minimum ꝯgrega¬
bunt. Submarini .it. lucesst̃ marini qͥdampis¬
ces. qͥ rapaci piscium capta suã assidue urgent
ingluuiẽ eqͦreos pisces cum piscib ab eis deuora¬
tis. ⁊ intͣ eoꝵ iuscera occultis deglutientes. Clu
ctuabit it̾m tam̃sis. ꝯuocatisq fluminib ultra
metas aluei ꝓcedet. Urbes uicinas occupabit.

Expanded text:
tibus a primeua etate et teneris adhuc annis imbuti fuerint et instructi – nec in extrema etate cessabunt, sed superueniente senio a patrio solo exules – cum iam in terra solitas exercere malicias et ciuilia bella n poterunt – extremum sibi refugii nidum in mari constituent, piraticam uitam de cetero exercentes, oportunis in locis marinis uiatoribus siue institoribus insidias molientes eorum naualia submergentes ipsosque suis opibus spoliantes atque necantes. Vnde sequitur: Superueniente uero senectute submarini luces luces que submarinas insidias machinabuntur. Submergent naualia argentum non minimum congregabunt. Submarini enim luces sunt marini quidam pisces, qui rapaci piscium captura suam assidue urgent ingluuiem equoreos pisces cum piscibus ab eis deuoratis et intra eorum uiscera occultis deglutientes. 29. Fluctuabit iterum Tamesis conuocatisque fluminibus ultra metas aluei procedet. Vrbes uicinas oc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuolabt̃ uolucres. Illuc i lib̾nt̾ ꝑgunt stipñdin
bit. Circiubit eã undiq tam̃sis fluuiꝰ. ⁊ runor oꝑis
tuscendet alpes. Occultabit intͣ eã ericiꝰ poma sua.
subt̾raneas uias machinabit᷑. Qͥb ub̃ dat᷑ intelligi qd̾
illicq sua poma.s. suos thesauros ⁊ uictualia sua ꝯgre¬
gabit In tp̃re illo loq̃nt᷑ lapides.⁊ mare qͦ ad galliam
nauigat᷑ infra breue spaciũ ꝯtͣhet᷑. In utͣq ripa ħo ab¬
hoĩe audiet᷑. ⁊ solidũ insule dilatab̃r. Reuelabuntur
occulta submarmoꝵ.⁊ gallia p̃timore tͤmebit. Sta¬
tuas lapideas uł ereas siue ex alia qͣlib insensibili
mat̾ia factas. multociens in scͥpt̾is diuinis ⁊ scłariũ li¬
bris erp̃sse ⁊ articłatis uocibꝰ fuisse locutas ⁊ legimꝰ:
stinetu demonico istas motu qͣdã diuino. Q si uelĩ
cõmemorare oiã. gñabit sine dubio copia ꝯgesta fasti¬
diĩ. Uertñ unũ de innum̃is dicã ũbi causa. qd ĩ eadẽ

Expanded text:
uolabunt uolucres. Illuc enim libenter pergunt stipendiarii bit. Circuibit eam undique Tamesis fluuius et rumor operis transcendet alpes. Occultabit intra eam ericius poma sua et subterraneas uias machinabitur. Quibus uerbis datur intelligi, quod Lillicque sua poma, id est suos thesauros et uictualia sua congregabit. 10. In tempore illo loquentur lapides et mare, quo ad Galliam nauigatur, infra breue spacium conthomine audietur et solidum insulȩ dilatabitur. Reuelabuntur occulta submarinorum et Gallia pre timore tremebit. Statuas lapideas uel ereas siue ex alia qualibet insensibili materia factas multociens in scripturis diuinis et secularium libris expresse et articulatis uocibus fuisse locutas et legimusstinctu demonico, istas motu quodam diuino. Quȩ si uelim commemorare omnia, generabit sine dubio copia congesta fastidium; uerumtamen unum de innumeris dicam uerbi causa, quod in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
stinate kambͥ ⁊ corineis in societatẽ assũptis agite
ut s intonia ad solũ usq redacta qi a tellure ab¬
ta uideat᷑. ita ut pastor eiꝰ ep̃atꝰ sedẽ tͣnsferat illue
uͥ naues applicant. ppłsq tantȩ cladi suꝑstes pastor̃e
suũ subseq̃t᷑. Multi st̃ bͥtanniȩ portꝰ qͦ naues appli¬
cant de tͣnsmarinis ꝑtibꝰ undiq uenientes. s oĩb
fere freq̃ntior ÷ portꝰ hamonis ap̃ hantoniã. quẽ ñ
solũ freq̃ns nauiũ cõmeatꝰ s ⁊ hamonis nom̃ ĩsig¬
nẽ reddit atq famosũ. Hic i hamo claudii cesans
dux ab arturago bͥtoñ rege ibi occisꝰ. loc̃ ip̃m suo
nomine insigniũ. Ad hẽ itaq loc possumꝰ ꝓcliuꝰ
intellig̾e ep̃alẽ Wintoniȩ tͦnũ in tpr̃e p̃dictȩ naes¬
sitatis cũ residuo ppło tnsferendũ tũ ꝓpt̃ loci ĩus

Expanded text:
stinate, Kambri, et Corineis in societatem assumptis agite, stinate, Kambri, et Corineis in societatem assumptis agite, ut Wintonia ad solum usque redacta quasi a tellure ab128vsorta uideatur, ita ut pastor eius episcopatus sedem transferat illuc, ubi naues applicant, populusque tantȩ cladi superstes pastorem suum subsequatur”. Multi sunt Britanniȩ portus, quo naues applicant de transmarinis partibus undique uenientes, sed omnibus fere frequentior est portus Hamonis apud Hantoniam, quem non solum frequens nauium commeatus, sed etiam Hamonis nomen insignem reddit atque famosum. Hic enim Hamo Claudii Cesaris dux ab Arturago Britonum rege ibi occisus locum ipsum suo nomine insigniuit. Ad hunc itaque locum possumus procliuius intelligere episcopalem Wintoniȩ tronum in tempore predicte necessitati
Abbreviated transcription (Latin):
ambiant᷑. Tres i ꝓuntias istas in pͥncipis eum
habitari cepiss inspla diuisert̃ int̾ se fili brull
⁊ corineꝰ qͥdã de cõmilitonibꝰ eiꝰ. Nã mortuo biuto
qͥ cornbiã dũ adhuc uiu̾et ded̾at cremes.loctñ
sonitil coenuũ bubalinoꝵ cõmouebunt᷑ ad bella iun¬
dis uiribꝰ ad inuadendã yintoniã atq delendã. ⁊ hoc
causa ꝑuirii sic̃ seq̃tia docent. qd̵ Wintonienses cũ p̃di¬
uidł sig̃cans totũ. ł metonoinice ꝯtento posito ꝓ con¬
mabit. Tantꝰ inqͥt strepitꝰ ⁊ tumultꝰ hõĩũ erit. ut ⁊
p̃a nemora uideant᷑ humanis ⁊ articłates uocibꝰ con¬
clamare. ⁊ se mutuo ac uicinos suos hine kambnses
iñ cornubienses ꝯucict᷑o umbone ꝯuocare. ⁊ cohorta
Excitabr daneũ neniꝰ ⁊ in humanã uocem elamabit.
lorede Ramb̾a ⁊ iunge lat̾i tuo cornubiã ⁊ dic sym¬
toiie. Absorbebit te teltꝰ. Transser sedẽ pastoris ubi

Expanded text:
ambiantur. Tres enim prouintias istas in principio, cum ambiantur. Tres enim prouintias istas in principio, cum habitari cepisset insula, diuiserunt inter se filii Bruti et Corineus quidam de commilitonibus eius. Nam mortuo Bruto, qui Cosonitu cornuum bubalinorum commouebuntur ad bella iunctis uiribus ad inuadendam Wintoniam atque delendam, et hoc causa periurii sicut sequentia docent: quod Wintonienses cum prediuidelicet significans totum, uel metonomice contento posito pro conmabit: Tantus, inquit, strepitus et tumultus hominum erit, ut et ipsa nemora uideantur humanis et articulatis uocibus conclamare et se mutuo ac uicinos suos – hinc Cambrenses, inde Cornubienses – coniuncto umbone conuocare et cohortarExcitabitur Daneum nemus et in humanam uocem clamabit: 5. “Accede, Kambria, et iunge lateri tuo Cornubiam et dic Winto
Abbreviated transcription (Latin):
Possumꝰ nãq ꝑ .x. ramos cerui hꝰ. uł .x. intelligere
pͥncĩpat᷑ suȩ ditiõi sub̃tos. qͦꝵ qͣtuor qͣtuor erunt
regna qd ꝑ aurea diademata q̃ gestab̃t insinuat᷑.
uł certe .x. lib̾os qͦs habebit.qꝵ qͥtuor reges uł si
mul in diũsis regnis. uł in eod̾ regno succedñt sic̃
qtuor illi filii rugientis de qͥs suꝑꝰ dictĩ ÷ ͤ iuigi
labt̃ catuli rugientis. ⁊ pꝰpositis nemoribꝰ infra
menta eruitatũ uenabũt᷑. St̃gem ñ mimã ex
obsistentib facient.⁊ linguas tauroꝵ abscident.
Colla rugientiũ oñabt̃ cathenis ⁊ auita tp̃ra tenoua¬
bt̃. Ex in de pͥmo in qͣrtũ. de qͣrto in terciũ. de t̾rio
in scd̾m rotabit᷑ pollex in oleo. Sic gͦ qͣtuor p̃dicti
rami succedñt̾ in eoð regno aurea diademata ge-¬
stabt̃. siue ut dictũ ÷ diu̾sa regna habebt̃. Sex uͦ
lat᷑. qͦ undiq mari circuncing̃r. Tres tñ in salȩ
licet duȩ eaꝵ ñ ex oĩ parte sui marino eigeuitu

Expanded text:
Possumus namque per decem ramos cerui huius uel decem intelligere principatus – suȩ ditioni subditos, quorum quatuor quatuor erunt regna, quod per aurea diademata, quȩ gestabunt, insinuatur – uel certe decem liberos, quos habebit, quorum mul in diuersis regnis, uel in eodem regno succedentes, sicut quatuor illi filii rugientis rugientis PV; rugi catuli, et postpositis nemoribus infra moenia civitatum venabuntur. Stragem non minimam ex obstantibus facient, et linguas taurorum abscident. Colla rugientium onerabunt catenis, et avita tempora renovabunt. Exinde de primo in quartum, de quarto in tertium, de tertioin secundum rotabitur pollex in oleo. Sic ergo quatuor predicti rami succedenter in eodem regno aurea diademata gestabunt, siue, ut dictum est, diuersa regna habebunt. Sex uelatur, quȩ undique mari circuncingitur. Tres tamen insulȩ licet duȩ earum non ex omni parte sui marino circuitu