comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam eiu crediderĩ superos archana daturos
D ic turosq magis qũa sc̃o uera catoni.
Certe uita tibi. semꝑ directa suꝑnas
Ad leges. sequerisq dm̃ datur ecce loquendi
Cũ ioue libertas. inquire infata nefandi
Casaris. & patriae uenturos excute mores:
Iure suo populis uti legũq licebit
A n bellũ eule perit. tua petdora sacra
U oce reple dure semꝑ uirtutis amator.
Suȩre quid est uirtus. &. posce exemplar honesti
Ille deo plenus. tacita quẽ mente gerebat
Esfudit dignas aditis epettore uoces:
Quid queri labient iubes: an liber marmis
Occubiusse uelim potius. quã regna uidere.
Ansit uita nichil: scd longa: an differat atas
An noceat ius ulla bono: fortunaq ꝓdat
Spposita uirtute minas. laudandaq uelle
Sit satis. &. nũquã successu crescat honestũ:
S cimus. & hoc nob non altius inser&e. hãmon:
I aeremus cuncti superis. temploq tatente
N il facimus non sponte dei. nec uocib ullis

Expanded text:
Nam cui crediderim superos arcana daturos Nam cui crediderim superos arcana daturos Dicturosque magis, quam sancto vera Catoni? Certe vita tibi semper directa supernas Ad leges, sequerisque deum. Datur, ecce, loquendi Cum Iove libertas: inquire in fata nefandi Caesaris, et patriae venturos excute mores: Iure suo populis uti legumque licebit, An bellum civile perit. Tua pectora sacra Voce reple: durae semper virtutis amator, Quaere quid est virtus, et posce exemplar honesti. Ille, deo plenus, tacita quem mente gerebat, Effudit dignas adytis e pectore voces: Quid quaeri, Labiene, iubes? an liber in armis Occubuisse velim potius, quam regna videre? An sit vita nihil, et longa? an differat aetas? An noceat vis ulla bono? Fortunaque perdat Opposita virtute minas? laudandaque velle Sit satis, et numquam successu crescat honestum? Scimus, et haec nobis non altius inseret Ammon. Haeremus cuncti superis, temploque tacente, Nil agimus nisi sponte dei: nec vocibus ullis
Abbreviated transcription (Latin):
Aectior. aut aries donat sua tempora librae
A ut astrea iub&. lentos descendere pisces
Par geminis chiron. & idem qđ carchinus ardens
h umidus egrocheros. nec plus lto tollitur urna
At tibi quetũq es libito gens igne di epͣta
In nothon umbra cadit. quȩ nob̾ exit in arcton
Te segnis cy nesura subit. tusicca ꝓfando
N ergi plaustra putas: nullũq inuertite sumo. ł sẽꝑ¬
S idus habes inmune mari ꝓculaxas uterq est.
Et fuga sugnorũ medio rapit oñiia calo:
I tabant ante fores populi quos miserat eous
Cornigeriq ioiuis monitu noua fata petebant
S ed latio cessere daci. comitesq catonẽ
Orant᷑. explorent libicũ memo rata ꝑ orbẽ
N umina. de fama tam longi iudic&e &ui:
A aximus hortator scrutandi uoce detrũ
Cuentus labienus erat: sors obtulit inquit
Et fortuna ui&: tã magiũ numinis ora
Consiliũq dĩ tanto duee possumus uti
ꝑsyrtes. belliq datos cognoscere casus

Expanded text:
Rectior, aut Aries donat sua tempora Librae, Rectior, aut Aries donat sua tempora Librae, Aut Astraea iubet lentos descendere Pisces. Par Geminis Chiron, et idem quod Carcinos ardens Humidus Aegoceros: nec plus Leo tollitur Urna. At tibi, quaecumque es Libyco gens igne diremta, In Noton umbra cadit, quae nobis exit in Arcton: Et segnis Cynosura subit: tu sicca profundo Mergi plaustra putas, nullumque in vertice summo Sidus habes immune mari; procul axis uterque est, Et fuga signorum medio rapit omnia caelo. Stabant ante fores populi, quos miserat Eos, Cornigerique Iovis monitu nova fata petebant: Sed Latio cessere duci: comitesque Catonem Orant, exploret Libycum memorata per orbem Numina, de fama tam longi iudicet aevi. Maximus hortator scrutandi voce deorum Eventus Labienus erat. Sors obtulit, inquit, Et Fortuna viae tam magni numinis ora Consiliumque dei: tanto duce possumus uti Per Syrtes, bellique datos cognoscere casus.
Abbreviated transcription (Latin):
A ut similis nr̃o. sed tortis cornib hamon
N on illicꝰ libicę posuerunt ditia gentes
Templa. nec eois splenel ent donaria gẽmis.
Q uauis aethiopũ po pulis. arabũq beatis
Sentib atq indis. unus sit iuppiter hamon
Fauꝑ adhuc deus est nullis uolata ꝑ aiuu
Diuitus delubra tenens. morũq prioꝵ.
N umea romano templũ defendit ab auro
Esse locis superos testatur. silua ꝑ omnẽ
S ola uirens libien: nã quitquid puluere sicco
Separat ardentẽ tepida berenitida lepti
Ignorat frondes. solus nemus abstulit hamon
Siluarũ fons causa loco. qui putria terre
Alligat & domitas unda conectit harenas¬
H ic quoq nil obstat phebo. tũ cardint sũmo
S tat librata dies. truncũ uex ꝓtegit arbor
Tam breuis in mediũ radus cõpellitur umbra
Dep̃nsum est hunc. eẽ. lotũ. qua circulus alti
Solsticu. mediũ signorũ ꝑcutit orbẽ
Non obliqua meant. uec tauro storpius exit

Expanded text:
Aut similis nostro, sed tortis cornibus Ammon. Aut similis nostro, sed tortis cornibus Ammon. Non illic Libycae posuerunt ditia gentes Templa, nec Eois splendent donaria gemmis. Quamvis Aethiopum populis Arabumque beatis Gentibus atque Indis unus sit Iupiter Ammon, Pauper adhuc deus est, nullis violata per aevum Divitiis delubra tenens: morumque priorum Numen, Romano templum defendit ab auro. Esse locis superos, testatur silva, per omnem Sola virens Libyen. Nam quidquid pulvere sicco Separat ardentem tepida Berenicida Lepti, Ignorat frondes: solus nemus extulit Ammon. Silvaram fons caussa loco, qui putria terrae Adligat, et domitas unda connectit arenas. Sic quoque nil obstat Phoebo, cum cardine summo Stat librata dies: truncum vix protegit arbor: Tam brevis in medium radiis compellitur umbra. Deprensum est, hunc esse locum, qua circulum alti Solstitii medium signorum percutit orbem. Non obliqua meant, nec Tauro Scorpius exit
Abbreviated transcription (Latin):
Olla. nisi aetherete medio uelud &quure flammȩ
Siderib nouere uiã. nec sidera tota
Ostrndit libice sinitor circulus hora
Aultaq deuexo terrarũ margine cͤelat
IYtq calor soluit quẽ torserat aera uentus
Incensusq dies. manant su dorib artus
Arent orasiti. conspecta est parua maligna
Unda ꝓcul uena. quã uix e puluere nules
Corripiens. patulũ galeae confudit in orbẽ
Porrexitq duci. squalebant pulutre faucrs
L unctorũ. muumũq tenens duxx ipse liquoris
Inudiosus erat. mene inguit degener unũ
Miles in hac turba uacuũ uirtute putasti¬
E sq. adeo mollis. primisq calorib inpar
Sũ uisus. quanto poena tu dignior ista
Qui populo siciente bibas. sic concitus ira
Extussit galeã suffecitq om̃ib unda:
entũ erat ad templũ. libitis qđ gentib unũ
Inculti garamantes habent: stat coriuger illic
Iuppiter. ut memorant. sed non aut fulmina uibra

Expanded text:
Ulla, nisi aetheriae medio velut aequore flammae. Ulla, nisi aetheriae medio velut aequore flammae. Sideribus novere vias: nec sidera nota Ostendit Libycae finitor circulus orae, Multaque devexo terrarum margine celat. Utque calor solvit, quem torserat aera ventus Incensusque dies, manant sudoribus artus, Arent ora siti: conspecta est parva maligna Unda procul vena: quam vix e pulvere miles Corripiens, patulum galeae confudit in orbem, Porrexitque duci. Squalebant pulvere fauces Cunctorum: minimumque tenens dux ipse liquoris Invidiosus erat. Mene, inquit, degener unum Miles in hac turba vacuum virtute putasti? Usque adeo mollis primisque caloribus impar Sum visus? Quanto poena tu dignior ista es, Qui, populo sitiente, bibas! Sic concitus ira Excussit galeam, suffecitque omnibus unda. Ventum erat ad templum, Libycis quod gentibus unum Inculti Garamantes habent. Stat sortifer istic Iupiter, ut memorant, sed non aut fulmina vibrans,
Abbreviated transcription (Latin):
Intentusq tulit magni ꝑ mania cceli:
Illud in extrema forsan longeq remota
ꝓdigiũ tellure fuit. delapsaq caelo
Arma timent gentes. hominũq crepta lacertis
A superis demissa putant: sic illa ꝓfecdo
Iacrifico cetidere namę. que lecta iuuentus
Iatricia ceruicę mou&s. spoliauerat auster
A ut bortas populos. ancilia nr̃a ferentes.
P ic orbem torquente notho. romana iuuentus
ꝓcubuit. timuitq rapi. construxit amictus
Inseruitq manus terra&. nec pondere solo
Sed nisu iaruit. iux sic immobilis austro
Qui suꝑ ingentescumulos inuoluit barenȩ
Atq operit tellure ui ros. uix tollere miles
Nenbra ualae multo eom gestu pulueris herens
Alligat & stantes ad fuse magnus harene
Agger. & inmoti terra surgente tenentur:
Saxa tulit penitus discussis ꝓruta muris
Esfuditq ꝓtul. miseranda sorte malorũ
Qui nullas udere domos. uidere ruinas
Iamq iter om̃e lato. nec sunt discrimina terrę

Expanded text:
Intentusque tulit magni per inania coeli. Intentusque tulit magni per inania coeli. Illud in externa forsan longeque remota Prodigium tellure fuit: delapsaque coelo Arma timent gentes, hominumque erepta lacertis A superis demissa putant. Sic illa profecto Sacrifico cecidere Numae, quae lecta iuventus Patricia cervice movet: spoliaverat Auster Aut Boreas populos ancilia nostra ferentes. Sic orbem torquente Noto Romana iuventus Procubuit, metuensque rapi, constrinxit amictus, Inseruitque manus terrae: nec pondere solo, Sed nisu iacuit, vix sic immobilis Austro: Qui super ingentes cumulos involvit arenae, Atque operit tellure viros. Vix tollere miles Membra valet, multo congestu pulveris haereus. Adligat et stantes adfusae magnus arenae Agger, et immoti terra surgente tenentur. Saxa tulit penitus discussis proruta muris. Effuditque procul, miranda sorte malorum: Qui nullas videre domos, videre ruinas. Iamque iter omne latet: nec sunt discrimina terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ruit insiluas. annoseq robora torquens
Aassatur. pat&. om̃e solũ. liberq meatu
Lolian rabiem totis exert&. harenis
Et ñ imbriferã contorto puluere nubẽ
In flexũ uolentus agit. pars plurima terrȩ
T ollitur. & nũquã resoluto uertice pend&s.
R egna uide pauꝑ nasamon errantia uento
Niscussasq domos. uolitant a culmine rapte
Ne tecto garamante cas&. non altius ignis
Aapta uehit quantũq licae consurgere fumo
E t uiolare diem. tantũ ten& aera pulius:
Tum quoq romanũ solito uiolentior agnen
Aggreditur: nullusq potest consistere miles
Instabilis. raptis &iam quas calcat harenis.
Concuterae terras. orbemq a sede mouerte.
Si solida libia conpage. & pondere duro
Clauder& exesis austrũ sropulosa caueris
Sed quia mobilib facilis turbatur harenis
Nusquã luctando stabilis mane.. imaq tellus
Itat. quia sũma fugit. galeas. & scuta uirorũ
Pilaq contorsit iuolento spiritus actu

Expanded text:
Nec ruit in silvas, annosaque robora torquens Nec ruit in silvas, annosaque robora torquens Lassatur: patet omne solum, liberque meatu Aeoliam rabiem totis exercet habenis: Et non imbriferam contorto pulvere nubem In flexum violentus agit: pars plurima terrae Tollitur, et numquam resoluto vertice pendet. Regna videt pauper Nasamon errantia vento, Discussasque domos: volitantque a culmine raptae Detecto Garamante casae. Non altius ignis Rapta vehit: quantumque licet consurgere fumo, Et violare diem, tantum tenet aera pulvis. Tum quoque Romanum solito violentius agmen Adgreditur, nullusque potest consistere miles, Instabilis, raptis etiam, quas calcat, arenis. Concuteret terras, orbemque a sede moveret, Si solida Libye compage et pondere duro Clauderet exesis Austrum scopulosa cavernis: Sed quia mobilibus facilis turbatur arenis, Nusquam luctando stabilis manet: imaque tellus Stat, quia summa fugit. Galeas et scuta virorum Pilaque contorsit violento spiritus actu,
Abbreviated transcription (Latin):
At quȩcũq uagã sirtim cõplecaitur hora
Sub ninuo ꝓrecta die. iucina ꝑ usti
Aetheris: exurit messes. & puluere bacchũ
Enerat. & nulla putris radice tenetur:
Temperies uitalis abest. & nulla sub illa
Cura ioius terr est. natura deside torpie.
Orbis. & inmotis annũ non sentit arenis
Ioc tan segne solũ: raras tamen exerit herbas
Quas nasamon gens dura legit. qui ꝓpaima ponto
Nudus rura ten&e. quẽ mundi barbara damptus
S yrtis alit: nã littoreis populator harenis
Immin&e. & nulla portus tangente carina
Nouit opes. sic cũ toto cõmertia mundo
Naufragus nasamones habent: hac ire catonẽ
Dura iubie uirtus. illic secura uuentus
U entorũ. nullasq timens tellure ꝓtellas
Aequoreos est passa metus: nã lutore sicco
Q uã pelago fertis uiolentlis cecipit ausirũ:
It terrę magis ille nocens: ñ montib ortũ
A duersis frangit libie. scopulisq repulsũ
D issipat. & liquidas se turbine foluit in auras

Expanded text:
At quaecumque vagam Syrtim complectitur ora At quaecumque vagam Syrtim complectitur ora Sub nimio porrecta die, vicina perusti Aetheris, exurit messes, et pulvere Bacchum Enecat, et nulls putris radice tenetur. Temperies vitalis abest, et nulla sub illa Cura Iovis terra est: Natura deside torpet Orbis, et immotis annum non sentit arenis. Hoc tam segne solum raras tamen exserit herbas, Quas Nasamon gens dura legit, qui proxima ponto Nudus rura tenet; quem mundi barbara damnis Syrtis alit. Nam litoreis populator arenis Imminet, et, nulla portus tangente carina, Novit epes. Sic cum toto commercia mundo Naufragiis Nasamones habent. Hac ire Catonem Dura iubet virtus. Illic secura iuventus Ventorum, nullasque timens tellure procellas, Aequoreos est passa metus. Nam litore sicco, Quam pelago, Syrtis violentius accipit Austrum. Et terrae magis ille nocens. Non montibus illum Adversis frangit Libye, scopulisque repulsum Dissipat, et liquidas e turbine solvit in auras:
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia pars rerũ libi& si credere famȩ
Cuntta uelis: at si uentos calũq sequaris
Pars crit europ& nec eiũ plus littora nili
Auã scithitus tanais. primis agadib absunt
U nde europa fugit libyem & littera flexu
O ceano fecere lotũ. sed maior inunã
E rbis abit asiam: nara cũ cõmunit ist&
Iffuncdant zephirũ. bort& latus illa sinistrũ
Tontingens. dextrũq nothi. descendit in ortus
Curũ sola tenens libice̾ quod fertile terrae est¬
U ergit in occasus: sed haet non fontib ullis
Soluitur. arceoos raris aquilonib imbres
Accipit. & nr̃is reficit. sua rura serenis
In tullas uitiatur opes. non are. neq aaro
Eequoquitur. nullo glebarũ crimine pura
Dit penitus terra est. tantũ maurusia genti
Nobora diuitia&. quarũ non nouerat usum
Sed citri contenta comis. uiuebat & umbris:
In nemus ignotũ nr̃& uenere sccures.
Extremoq epulas mensasq petiuimus orbe:

Expanded text:
Tertia pars rerum Libye, si credere famae Tertia pars rerum Libye, si credere famae Cuncta velis: at si ventos coelumque sequaris, Pars erit Europae. Neque enim plus litora Nili, Quam Scythicus Tanais primis a Gadibus absunt, Unde Europa fugit Libyen, et litora flexu Oceano fecere locum: sed maior in unam Orbis abit Asiam. Nam cum communiter istae Effundant Zephyrum, Boreae latus illa sinistrum Contingens, dextrumque Noti, descendit in ortus, Eurum sola tenens. Libycae quod fertile terrae est, Vergit in occasus: sed et haec non fontibus ullis Solvitur: Arctoos raris Aquilonibus imbres Accipit, et nostris reficit sua rura serenis. In nullas vitiatur opes; non aere neque auro Excoquitur, nullo glebarum crimine, pura, Et penitus terra est. Tantum Maurusia genti Robora divitiae, quarum non noverat usum, Sed citri contenta comis vivebat, et umbris. In nemus ignotum nostrae venere secures, Extremoque epulas mensasque petivimus orbe.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui me teste. pati. uel quȩ tristissima pulchrũ
N omanũq putant: at qui sponsore salutis
Miles eg&. capiturq animȩ dulcedine. uadat
Ad dñm meliore uia: dũ primus harenas
Ingrediar. primꝰq gradus inpuluere ponã
Me calor athereus feriat. mͥ plena ueneno
Eccurrat serpens. fatoq pericala ura
I temptate meo. sitiat. quicũq bibentẽ
U iderit. aut umbras nemorũ quitũq petentẽ
Aestu&e. aut equitẽ peditũ p̃cedere turmas
Ieficiat. si quo fuerit discrimine notũ¬
I ux. an iles cam serpens. sitis. ardor. harenȩ
Iulcia uirtuti. gaud&e patientia duris.
Actius est. quotiens magno sibi constat honestũ
Sola potest libię turbã p̾stare malorũ.
Et deceat fugrisse uiros Isic ille caltates
Incendit uirtute animos. & amore laborũ
In reducẽq uiã deserto limite tarpit
Et sacrũ paruo nomen clausura sepulchro
Inuasit libi& securi fata catonis:

Expanded text:
Qui, me teste, pati vel quae tristissima, pulchrum Qui, me teste, pati vel quae tristissima, pulchrum Romanumque putant. At qui sponsore salutis Miles eget, capiturque animae dulcedine, vadat Ad dominum metiore via. Dum primus arenas Ingrediar, primusque gradus in pulvere ponam, Me calor aethereus feriat, mihi plena veneno Occurrat serpens; fatoque pericula vestra Praetentate meo: sitiat, quicumque bibentem Viderit: aut umbras nemorum quicumque petentem, Aestuet: aut equitem peditum praecedere turmas, Deficiat; si quo fuerit discrimine notum, Dux an miles eam. Serpens, sitis, ardor, arenae, Dulcia virtuti: Gaudet patientia duris. Laetius est, quoties magno sibi constat, honestum. Sola potest Libye turbam praestare malorum, Ut deceat fugisse viros. Sic ille paventes Incendit virtute animos, et amore laborum, Irreducemque viam deserto limite carpit: Et, sacrum parvo nomen clausura sepulchro Invasit Libye securi fata Catonis.
Abbreviated transcription (Latin):
M ansit. at inpatiens uirtus herere catonis.
Aiud& in ignotas agnien conmittere gentes.
Armorũ sidens. & terra cingere syrtim:
Hat eadẽ suadebat hiemps. quȩ dauserat aquor
Et spes imber erat nimios metuentib ignes.
Et neq sole uiã. nec duro frigore sauã
Inde polo lybies. hinc bruma temperat annus
Atq ingressurus steriles sit fatur harenas.
O quib una salus placuit mea castra serutis.
Indomita ceruite mori. conponite mentes
Ad magnũ uirtutis epris. sumosq labores:
Uadimus in campos steriles. exustaq mundi
Qua nimius titan. & rarȩ infontib undȩ.
Sitcaq letiferis squalent serpentib arua.
D urũ iter ad leges. patriȩq ruentis amorẽ:
ꝑmediã libien ueniant. atq inuia temptent.
Si quib in nullo positũ est euadere uoto.
Si quib ire sat est. neq enĩ nichi fallere quemꝙ
E st ammus. tectot metu ꝑducere uulgꝰ¬
H ii michisint comites. quos ipsa peritula ductie

Expanded text:
Mansit. At impatiens virtus haerere Catonis Mansit. At impatiens virtus haerere Catonis Audet in ignotas agmen committere gentes, Armorum fidens, et terra cingere Syrtim. Haec eadem suadebat hiems, quae clauserat aequor; Et spes imber erat, nimios metuentibus ignes: Ut neque sole viam, nec duro frigore saevam, Inde polo Libyes, hinc bruma temperet annus. Atque ingressurus steriles sic fatur arenas: O quibus una salus placuit mea castra secutis Indomita cervice mori, componite mentes Ad magnum virtutis opus summosque labores. Vadimus in campos steriles, exustaque mundi, Qua nimius Titan, et rarae in fontibus undae, Siccaque letiferis squalent serpentibus arva, Durum iter. Ad leges patriaeque ruentis amorem Per mediam Libyen veniant, atque invia tentent, Si quibus in nullo positum est evadere voto, Si quibus ire sat est. Neque enim mihi fallere quemquam Est animus, tectoque metu perducere vulgus. Hi mihi sint comites, quos ipsa pericula ducent,
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc & pallas amat. patrioquȩ uertice nata
Terrarũ primã libien. na ꝓxima caelo
Ut ꝓbat ipse calor tetigit. stagniq quieta
Tultus uidit aqua. posuitq in margine plantas.
Et se dilecta tritonida dixat ab unda
Q ueͣm uaxta. lethes tacitus prelabitur c̃inis
Iufernis ut fama trahens obliuia ueras.
Atq insopiti quondã tutela hraroris.
hesperidũ pauꝑ spoliatis frondib ortus:
Inuidus annoso qui fam̃a derogat aruo.
Qui uates aduera uocat. fuit aurta silua.
Diuicusq grauis. & faluo germine rami.
U irgineusq chorus. nitidi custodia luci.
Et nũquã somno dompnatus lumina serpens.
N obora cõplexus rutilo curuata metallo
Abstulit arborib p̃tiũ. nemoriq laborẽ
Alcides. passusq in opes sine pondere ramos.
Retulit argolico fulgentia poma tiranno
His igitur depulsa lotis. erectaq classis
Sirtib : haud ultra garamantidas attigit undas.
S ed duce pompeio. libie melioris inhoris

Expanded text:
Hanc et Pallas amat, patrio quae vertice nata Hanc et Pallas amat, patrio quae vertice nata Terrarum primam Libyen nam proxima coelo est, Ut probat ipse calor tetigit, stagnique quieta Vultus vidit aqua, posuitque in margine plantas, Et se dilecta Tritonida dixit ab unda. Quam iuxta Lethon tacitus praelabitur amnis, Infernis, ut fama, trahens oblivia venis: Atque insopiti quondam tutela draconis, Hesperidum pauper spoliatus frondibus hortus. Invidus, annoso qui famam derogat aevo, Qui vates ad vera vocat. Fuit aurea silva, Divitiisque graves et fulvo germine rami: Virgineusque chorus nitidi custodia luci, Et numquam somno damnatus lumina serpens, Robora complexus rutilo curvata metallo. Abstulit arboribus pretium, nemorique laborem Alcides: passusque inopes sine pondere ramos, Retulit Argolico fulgentia poma tyranno. His igitur depulsa locis, effectaque classis Syrtibus, haud ultra Garamantidas attigit undas: Sed duce Pompeio Libyes melioris in oris
Abbreviated transcription (Latin):
U incitur. & nadis auuertitur armamentis
Sors melior classis. quȩ fluctib incidit altis
It certo iactata mari est. quetũq leuatȩ
Arborib cęsis flatũ effudere prementẽ.
Abstulit has liber uentis contraria uoluens
Aestus. & obnixũ uictor detrusit inaustrũ:
Has uada destituunt. atq interrupta ꝓfundo
Terra ferit puppes. dubioq obnoxia fato
Pars sedoe. una ratis. pars altera pend&e. in undi
T unc magis insur pactũ breuib mare. terraq sepe
Obua consurgens. quãuis eliscis ab austro
Sepe tamen cumulos fluctus non iuncit harenȩ̨.
E min& in tergo pelagi ꝓcul om̃ib undis
I niuolatus aqua. sicti iam pulueris agger
S tant miseri naute. terręq herente carina
L ittora nulla uident: sic partẽ intercipit & quor
Pars ratiũ maior. regim̃ clauũq seruta est
T uta fuge. nautasq loci sortita peritos.
Torpentẽ tritonos adit illesa paludẽ
H ant ut fama cls̃ qũe toto littore pontus
Audit. uentosa ꝑflantẽ murmura conca:

Expanded text:
incitur, et nudis avertitur armamentis. Sors melior classi, quae fluctibus incidit altis, Et certo iactata mari. Quaecumque levatae Arboribus caesis flatum effudere frementem, Abstulit has ventis liber contraria volvens Aestus, et obnixum victor detrudit in Austrum. Has vada destituunt, atque interrupta profundo Terra ferit puppes: dubioque obnoxia fato Pars sedet una ratis, pars altera pendet in undis. Tunc magis impactum brevibus mare, terraque saevit Obvia consurgens: quamvis elisus ab Austro, Saepe tamen cumulos fluctus non vincit arenae. Eminet in tergo pelagi procul omnibus arvis, Inviolatus aqua, sicci iam pulveris agger; Stant miseri nautae, terraeque haerente carina Litora nulla vident. Sic partem intercipit aequor: Pars ratium maior regimen clavumque secuta est, Tuta fuga, nautasque loci sortita peritos, Torpentem Tritonos adit illaesa paludem. Hanc, ut fama, deus, quem toto litore pontus Audit ventosa perflantem murmura concha,
Abbreviated transcription (Latin):
Q uicquid homo. ẽ: aperit pestis. natura ꝓfana
Morte pat&. manant humeri. fortesq lacerti
C olla. caputq fluunt. calido non ocius austro
N ic refoluta cadit. nec solẽ cera sequetur:
P arua loquor corpus same stillasse ꝑ ustũ
Hoc & flamma potest sed quis rogus abstulit ossa
h at quoq discedunt. putresq secuta medullas
N ulla manere sinunt rapidi uestigia fati:
Cinipheas inter pestes tibi palma nocendi est
Iripiunt om̃s animas. tu sola cadauer:
Tece subit facies loeto diuersa fluenti
N asidiũ marsi cultorẽ torridus agri
Pertussit prester. illi. rubor igneus ora
Duccendit. tenditq cutẽ pereunte figura¬
A iscens cuncta tumor toto iã corpore maior
humanũq egressa modũ. suꝑ omĩa menbra
Efflatur sanies. late tollente ueneno:
Ipse lat&. penitus congesto corpore mersus
Nec lerica ten&. distenti corporis auetũ
Spumeus accenso nonsic exundat aeno

Expanded text:
Quicquid homo est, aperit pestis natura prophana; Morte paColla caputque fluunt. Calido non ocius Austro Nix resoluta cadit, nec solem cera sequetur. Parva loquor, corpus sanie stillasse perustum: Hoc et flamma potet. Sed quis rogus abstulit ossa Haec quoque discedunt, putresque secuta medullas Nulla manere sinunt rapidi vestigia fati. Cyniphias inter pestes tibi palma nocendi est; Eripiunt omnes animam, tu sola cadaver. Ecce subit fades leto diversa fluenti Nasidium Marsi cultorem torridus agri Percussit Prester. Illi rubor igneus ora Succendit, tenditque cutem, pereunte figura, Miscens cuncta tumor, toto iam corpore maior: Humanumque egressa modum, super omnia membra Efflatur sanies: late pollente veneno, Ipse latet penitus congesto corpore mersus: Nec lorica tenet distenti corporis auctum. Spumeus accenso non sic exundat aheno
Abbreviated transcription (Latin):
Mox iubis ⁊ totã pauidis a cuub urbẽ
Ambiri. ⁊ festo purgantes męnia lustro
Longa ꝑ extremos pomeria cingere fines
Fontifices sacri quib . ẽ. ꝑnussa potestas
Turba mnor ritu sequitur suecincta gabino

Expanded text:
Mox iubet et totam pavidis a civibus urbem Ambiri, et festo purgantes moenia lustro, Longa per extremos pomoeria cingere fines Pontifices, sacri quibus est permissa potestas. Turba minor ritu sequitur succincta Gabino
Abbreviated transcription (Latin):
Iussus cesar agi quid sim signa iareren¬
Aarte sub aduerso. ruerentq int̾ga feroces¬
Gallorũ populi: nunt cũ fortuna secundis
Mecũ reb agĩt. superiq ad sũma uocantes
Temptamur  ueniat longa dux. pare solutus
Milite cũ subito. partesq inbella togatore
A arcellusq loquax. ⁊ nomina uana catonis¬
Scilic& extremi pompeiũ emptiq clientes.
Continuo ꝑ tot saciabunt tẽpora regno:
Ille reg& currus. ñdũ patientib annis.
Ille semel raptos nũq dimitat᷑ honores.
Q uid iam rura querar totũ. subp̃ssa ꝑorbẽ.
Ac iussam seruire fanẽ : quis castra timenta
Nescit mixta foro. gladii cũ triste minantes
Iudiciũ insolita trepidũ cucere corona.
Atq auso medias ꝑrũpere milite leges

Expanded text:
Iussus Caesar agi. Quid? si mihi signa iaarte sub adverso, ruerentque in terga feroceorum populi? Nunc, cum Fortuna secundis Mecum rebus agat, superique ad summa vocantes, Tentamur. Veniat dux longa pace solutus, Milite cum subito, partesque in bella togatae, Marcellusque loquax, et nomina vana CatonScilicet extremi Pompeium emtique clientes Continuo per tot sociabunt tempora regno? Ille reget currus, nondum patientibus annis? Ille semel raptos numquam dimittet honores? Quid iam rura querar totum suppressa per orbem, Ac iussam servire famem? Quis castra timenti Nescit mixta foro? gladii cum triste minantes Iudicium insolita trepidum cinxere corona, Atque auso medias perrumpere milite leges
Abbreviated transcription (Latin):
Excipit. aut sacras poseunt capitolia lauros:
Liuor edax tibi cuncta negat. gentesq subattas
Uix inpune feres socerũ depellere regno
Decretũ genero.ẽ. partiri ñ potes orbem.
Solus habere potes ¶sic post ꝙ fatus. ⁊ ipsi
In bellũ ꝓno. tantũ tam̃ addidit irę
Accenditq ducẽ. quantũ clamore uiuatur
Elȩus sonipes. quã uisꝗ iam carcere clauso
I minineat forib ꝓnusq repagula laxit:
ex templo ad signa mamplos.
Utq satis trepidũ turba coeunte tumultũ
Composuit. uultu dextraq sibentia iussit:
Bellorũ ofocii. qui nulle perirula martis
Aerũ ait exꝑti. deximo iã uincitis anito
Noc cruor ttos meruit diffasus in aruis
Uulneraq ⁊ mortes. hiemesq sub alpib atte.
N on secus ingenti bellorũ roma tumultu
Concutitur. quã si pęnꝰ transcenderis alpes
N amnibal implent̾ ualido tyronesto hortes
In classem cadit omne nemus. terraq mariq¬

Expanded text:
Excipit, aut sacras poscunt Capitolia lauros. Livor edax tibi cuncta negat: gentesque subactas Vix impune feres. Socerum depellere regno Decretum genero est. Partiri non potes orbem: Solus habere potes. Sic postquam fatus, et ipsi In bellum prono tantum tamen addidit irae, Accenditque ducem, quantum clamore iuvatur Eleus sonipes, quamvis iam carcere clauso Immineat foribus, pronusque repagula laxet. extemplo ad signa maniplos: Utque satis trepidum, turba coeunte, tumultum Composuit, vultu dextraque silentia iussit: Bellorum o socii, qui, mille pericula Martis Mecum, ait, experti, decimo iam vincitis anno, Hoc cruor Aretois meruit diffusus in arvis, Vulneraque et mortes, hiemesque sub Alpibus actae? Non secus ingenti bellorum Roma tumultu Concutitur, quam si Poenus transcenderit Alpes Hannibal. Implentur valido tirone cohortes: In classem cadit omne nemus: terraque mariq
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis donatus lusit serpentib infans:
Iec solũ gens illa sua contenta salute
Extubat hospitib: contraq nocentia monstra
N sillus ad est populis. qui tunt romana secutus
Digna. simul ussit statu tentoria ductor
Irimũ quasualli spatiũ conprendit harenas
Expurgat cantu uerbisq fugantib angues:
⁊ltima castrorũ medicatus circuit ignis.
ħ ic ebulũ strido. peregrinaq galbana sudant
Et tamarix non latacomis. eoaq costus.
Et panacea potens. & thessala centaurea
Peutedanũq solians flammis. cricinaq taxos
Et larites. fumoq graueni serpentib urunt

Expanded text:
Si quis donatis lusit serpentibus infans. Si quis donatis lusit serpentibus infans. Nec solum gens illa sua contenta salute: Excubat hospitibus, contraque nocentia monstra Psyllus adest populis. Qui, tunc Romana secutus Signa, simul iussit statui tentoria ductor, Primum, quas valli spatium comprendit, arenas Expurgat cantu, verbisque fugantibus angues. Ultima castrorum medicatus circuit ignis. Hic ebulum stridet, peregrinaque galbana sudant, Et tamarix non laeta comis, Eoaque costus, Et panacea potens, et Thessala centaurea: Peucedanumque sonat flammis, Erycinaque thapsos; Et larices fumoque gravem serpentibus urunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ille teste mori. quod iuis habuiss& in ipsũ
U lla lues: casus alieno in pectore uincit
S pectatorq dor&e magnos nil posse labores¬
T ix miseris serũ tanto lassata perido
A uxliũ fortuna dedit. gens unica terras
I n colit ꝰ assauo serpentũ in noxia morsu
Marmaride psilli. par lingua potentib herbis
Ipse cruor tutus. nullũq admittere uirus
Uel cantu cessante potest. natura locorũ
Iussit. ut inmimes mixtis serpentib essent
srosuit in medus sedẽ posuisse uenenis
Pox illis cũ morte data .ẽ. fidutia tanta est
Sanguinis. in terrã paruus cũ decidit infans
Ie qua sit externȩ uentris natura timentes
Loetifica dubios explorant aspide partus
Ytq. ioiuis uolucer calido cũ ꝓtulit ouo
In plumes natos. solis conuerat in ortus
Qui potuere pati radios &. lumine recto
Iustinuere diẽ cali. seruantur in usus
Qui phebo cessere iacent. sic pignora gentis
Psillus hab&. siquis tattos non horruit angues

Expanded text:
Illo teste mori. Quod ius habuisset in ipsum Illo teste mori. Quod ius habuisset in ipsum Ulla lues? Casus alieno pectore vincit Spectatorque docet, magnos nil posse dolores. Vix miseris serum tanto lassata periclo Auxilium Fortuna dedit. Gens unica terras Incolit a saevo serpentum innoxia morsu, Marmaridae Psyili: par lingua potentibus herbis: Ipse cruor tutus, nullumque admittere virus, Vel cantu cessante, potest. Natura locorum Iussit, ut immunes mixti serpentibus essent Profuit in mediis sedem posuisse venenis Pax illis cum morte data est. Fiducia tanta est Sanguinis: in terras parvus cum decidit infans, Ne qua sit externae Veneris mixtura timentes, Letifera dubios explorant aspide partus. Utque Iovis volucer, calido cum protulit ovo Implumes natos, solis convertit ad ortus: Qui potuere pati radios, et lumine recto Sustinuere diem coeli, servantur in usus; Qui Phoebo cessere, iacent: sic pignora gentis Psyllus habet, si quis tactos non horruit angues,
Abbreviated transcription (Latin):
I laustra ferit mundi. forsan inaiora supsunt
Ingressis. coeunt ignes strulentib undis
Et premitur natura poli. sed longius istine
Nulla iac& tellus. quã fama cognita nobis
Iristia regna iubȩ. quaeremus forsitan istas
Serpentũ terras. hab& hoc solatia calũ.
U iuit adhuc aliquid. patrię non arua requiro
Europãq alios soles asiamq uidentem
Qua te parte poli qua te tellure reliqui
A frica cirenis. &iam nunc bruna rigebat
Exigua ne uia legẽ conuertimus anni.
Imus in aduersos axes. euoluimur orbe
Tergadamus ferienda notho. nunc forsitan ipsa .ẽ.
I ub pedib iam roma meis solatia fatis
Hoec petimus. ueniant hostes. casarq sequatur
Qua fugimus sic dura suos patientia questus
Exonerat. cogit tantos tolerare labores
S ũma ducis uirtus. qui nuda fusus harena
Extubat. atq om̃i fortunã ꝓuocat hora
O m̃ib unus adest miseris. quocũq uocatus
Aduolat. atq ingens meritũ. mauisq salute
Contulit in loetũ uires. pudutq gementẽ

Expanded text:
laustra petit mundi. Forsan maiora supersunt Ingressis. Coeunt ignes stridentibus undis, Et premitur natura poli. Sed longius ista Nulla iacet tellus, quam fama cognita nobis Tristia regna Iubae. Quaeremus forsitan istas Serpentum terras; habet et solatia coelum: Vivit adhuc aliquid. Patriae non arva requiro, Europamque, alios soles, Asiamque, videntem: Qua te parte poli, qua te tellure reliqui, Africa? Cyrenis etiam nunc bruma rigebat. Exiguane via legem convertimus anni? Imus in adversos axes: evolvimur orbe: Terga damus ferienda Noto. Nunc forsitan ipsa est Sub pedibus iam Roma meis. Solatia fati Haec petimus: veniant hostes, Caesarque sequatur, Qua fugimus. Sic dura suos patienia questus Exonerat: cogit tantos tolerare labores Summa ducis virtus, qui nuda fusus arena Excubat, atque omni Fortunam provocat hora. Omnibus unus adest fatis; quocumque vocatur, Advolat, atque ingens meritum maiusque salute Contulit, in letum vires: puduitque gementem
Abbreviated transcription (Latin):
S ed cũ m̃bra pͤmit fugiente rigentia uita.
Uultusq exanimes oculosq in morte minaces
Nerdũ ÷ illedolor. sed ĩa metꝰ inicubat amens.
Miraturq malũ. cultus matroria priores

Expanded text:
Sed cum membra premit fugiente rigentia vita, Vultusque exanimes, oculosque in morte natantes, Necdum est ille dolor, sed iam metus: incubat amens, Miraturque malum. Cultus matrona priores
Abbreviated transcription (Latin):
T ũ gen humanũ positis sibi consulat armis
Inq uircẽ gens omnis am& pax missa ꝑ orbẽ
Ferrea belligeri conpescat limuna iani.
Sed mianum nec site pectore uates
Accipiã. cirrea uelĩ secreta mouentẽ

Expanded text:
Tunc genus humanum positis sibi consulat armis, Inque vicem gens omnis amet: Pax missa per orbem Ferrea belligeri compescat limina Iani. Sed mihi / accipio, Cirrhaea uelim secreta mouente
Abbreviated transcription (Latin):
Astra petes serus. plati regia celi
Ei xcipiq gaudente polo. seu sceptra tenere
Seu  flamugeros phebi conscendere currꝰ
Telluremq nichil mutato sole timentẽ
Igneuago Iustrare iuuat. tibi numine ab om̃i
Cedetur iurisq tuꝑ natura relinqu&¬
Quis ds̃. eẽ. uelis. ubi regnũ ponere mundi:
S ed neq in arctoo sedem łͥ legeris orbe

Expanded text:
Astra petes serus, praelati regia coeli Excipiet, gaudente polo, seu sceptra tenere, Seu te flammigeros Phoebi conscendere currus, Telluremque nihil mutato sole timentem Igne vago lustrare iuvet: tibi numine ab omni Cedetur, iurique tuo natura relinquQuis deus esse velis, ubi regnum ponere mundi. Sed neque in Arctoo sedem tibi legeris orbe
Abbreviated transcription (Latin):
Slim sirts erat pelago. penitusq natabat
Seil rapidus titan ponto sua lumina pascens
Mequora subdixcit zonȩ uicina ꝑ uste
Et nunc pontus adhuc phebo sircante repugnat.
Mox ubi dampnosũ radis ad mouerit auũ
Tellus sirtis erit. nanã breuis unda suꝑnę
In natat. & late periturũ deficit aequor
U t primũ remis actũ mare. ꝓpulit omne
Alassis onus. deusis fremuit niger imbrib auster
Insua regna furens. temptatũ classib aquor
Turbine defendit. longęq asirtib undas
Egit. & in lato confregit littore pontũ
Tũ quarũ recto dep̃ndit carbasa malo
Cripuit nautis. frustraq rudentib ausis
U ela negare notho: spatiũ uicere carinę
Atq ultra prorã tumuit sinus. omĩa siquis
uidus antemnę suffꝑat lintea sume

Expanded text:
Olim Syrtis erat pelago, penitusque natabat: Olim Syrtis erat pelago, penitusque natabat: Sed rapidus Titan, ponto sua lumina pascens, Aequora subduxit zonae vicina perustae: Et nunc pontus adhuc Phoebo siccante repugnat. Mox ubi damnosum radios admoverit aevum, Tellus Syrtis erit: nam iam brevis unda superne Innatat, et late periturum deficit aequor. Ut primum remis actum mare propulit omne Classis onus, densis fremuit niger imbribus Auster In sua regna furens: tentatum classibus aequor Turbine defendit, longeque a Syrtibus undas Egit, et illato confregit litore pontum. Tum quarum recto deprendit carbasa malo Eripuit nautis; frustraque rudentibus ausis Vela negare Noto, spatium vicere carinae, Atque ultra proram tumuit sinus. Omnia si quis Providus antennae suffixit lintea sum
Abbreviated transcription (Latin):
S auda inꝰy bleo seturus gramine pastor
I iuitias seruasse casce: sit uote catonis
Inculcata uris iusti patipntia martis
I amq actu belli. non doctas ferre quiet̃
Constituit tientes. seriet agitare laborũ
Primũ littoreis miles lassatur harenis
Proximus in muros. & moenia cirenarũ
Est labor. exclusus nulla se uindicat ira
Pornaq deuictis sola est. uitisse catonis
Inde peti placuit libici contermina mafis
Aegna iube. sed iter medis natura uetabat
Iirtib. has audax sperat sibi cedere uirtus
S irtes. uel primã mundo natura sigurã
Q ũ dar&. in dubio terr& pelagiq reliquit
Nam neq subsedit penitus quostagna ꝓfundi
Acciperet: nec se defendit ab aquore tellus
Ambigua sed lege loti iac&e iniua fedes
A equora fracta uadis. abruptaq terra ꝓftudo
Et post multa sonant ꝓiecti littora fluctus
S ic male deseruit nullosq exegit in usus
K ant partẽ natuta sui. uel plemor alto

Expanded text:
Gaudet in Hyblaeo securus gramine pastor Gaudet in Hyblaeo securus gramine pastor Divitias servasse casae: sic voce Catonis Inculcata viris iusti patientia Martis. Iamque acta belli non doctas ferre quietem Constituit mentes serieque agitare laborum. Primum litoreis miles lassatur arenis: Proximus in muros et moenia Cyrenarum Est labor: exclusus nulla se vindicat ira: Poenaque de victis sola est, vicisse, Catoni. Inde peti placuit Libyci contermina Maris Regna Iubae; sed iter mediis natura vetabat Syrtibus: has audax sperat sibi cedere virtus. Syrtes vel, primam mundo natura figuram Cum daret, in dubio pelagi terraeque reliquit; Nam neque subsedit penitus, quo stagna profundi Acciperet, nec se defendit ab aequore tellus; Ambigua sed lege loci iacet invia sedes: Aequora fracta vadis, abruptaque terra profundo, Et post multa sonant proiecti litora fluctus. Sic male deseruit, nullosque exegit in usus Hanc partem natura sui. vel plenior alto
Abbreviated transcription (Latin):
C ade matuis: cred& faciles sibi terga dedisse
C redie ab amathiis primos fugisse philippe s:
Uadite securi: meriustis iudiee uitã
U aesare. non armis. non obsidione subacti
O famuli turpes. domini post fata prioris
Itis ad heredem cur non maiora mereri
Qũa uitã. ueniamq lib&: rapiatur in undas
Infelix conuix magni. prolesq metelli
D utite pompeios. ptolomei uincite munus
Nostra quoq inuiso quisqis fer& ora teranno
N on parua mercede dabit: sci& isto uuientus
Periucis pretio. bene se mea sugna secuta
Quinagite. e magna meritũ cũ cede parate
Ignauũ scelus tantũ fuga: dixit & omues
s aud aliter medio reuorauit ab aquore puppes
Qũa fimul effetas linqu̾nt ęxamina teras
Atq̃ oblita faui. non miscent nexib alas
Sed sibi quaeq uolat. neo iã degustat amarũ
Desidiosa thimũ. tũ si fonus increpat ȩris
At tonite posuere fugã. studiũq laboris
Ploriferi repetunt. & sparsi mellis amorẽ :

Expanded text:
Caede manus? Credet faciles sibi terga dedisse, Caede manus? Credet faciles sibi terga dedisse, Credet ab Emathiis primos fugisse Philippis. Vadite securi: meruistis indice vitam Caesare, non armis, non obsidione subacti. O famuli turpes, domini post fata prioris Itis ad heredem. Cur non maiora mereri, Quam vitam veniamque, libet? Rapiatur in undas Infelix Magni coniux, prolesque Metelli: Ducite Pompeios: Ptolemaei vincite munus. Nostra quoque inviso quisquis feret ora tyranno, Non parva mercede dabit. Sciet ista iuventus Cervicis pretio bene se mea signa secutam. Quin agite, et magna meritum cum caede parate: Ignavum scelus est tantum fuga. Dixit: et omnes Haud aliter medio revocavit ab aequore puppes, Quam, simul effetas linquunt examina ceras, Atque oblita favi non miscent nexibus alas, Sed sibi quaeque volat, nec iam degustat amarum Desidiosa thymum: Phrygii sonus increpat aeris, Adtonitae posuere fugam, studiumque laboris Floriferi repetunt, et sparsi mellis amorem:
Abbreviated transcription (Latin):
Quo fuerat uiuente fides. si publica iura
Si semꝑ patriã sequeris cato signa petamus
Aomanus quȩ consul hab&: sic ille ꝓfatus
Insiluit puppi. uiuenũ conitante tumultu
Actũ romanis fuerat de reb. & omnis
Indiga seruitii feruebat littore plebes:
Frupere ducis sacro de pectore uoces
Ergo pari uoto gessisti bella iuuentus
Tu quoq ꝓ dominis. & pompeiana fuisti
Non romana manus quod non in regna laboras
Quod tibi non dutib uiuis. morerisq qđ orbẽ
Adquiris nulli. quod iam tibi uincere tutũ est
Bella fugis. quaerisq iugũ ceruice uacanti
Et nescis sine rege pati: nunc causa peridi
Signa uiris potuit uestro pompeius abuti
Sanguine. nunc patri& iugulos. ensesq negatis
Cu ꝓpe lib̾tas. unũ fortuna reliquit
Iam tribus ex domuinis pudeat. plus regia nili
Contulit in leges. & parthi militis arcus:
I te õ degeneres ptolomei munus & arma
S pernite quis uestras ulla putet. tẽ. nocentes

Expanded text:
Quo fuerat vivente fides. Si publica iura, Quo fuerat vivente fides. Si publica iura, Si semper patriam sequeris, Cato, signa petamus, Romanus quae consul habet. Sic ille profatus Insiluit puppi, iuvenum comitante tumultu. Actum Romanis fuerat de rebus, et omnis Indiga servitii fervebat litore plebes. Erupere ducis sacro de pectore voces: Ergo pari voto gessisti bella, iuventus, Tu quoque pro dominis, et Pompeiana fuisti, Non Romana manus? Quod non in regna laboras, Quod tibi, non ducibus, vivis morerisque, quod orbem Adquiris nulli, quod iam tibi vincere tutum est, Bella fugis, quaerisque iugum cervice vacante, Et nescis sine rege pati? Nunc caussa pericli Digna viris. Vestro potuit Pompeius abuti Sanguine: nunc patriae iugulos ensesque negatis, Cum prope libertas? Unum Fortuna reliquit Iam tribus e dominis. Pudeat: plus regia Nili Contulit in leges, et Parthi militis arcus. Ite, o degeneres, Ptolemaei munus et arma Spernite. Quis vestras ulla putet esse nocentes
Abbreviated transcription (Latin):
Ferimus. ille iacce quẽ pari pratulit orbis.
Causaq nr̃a perit. patrios ꝓmitte penates
Iesertamq domũ. dulcesq reuisere natos
Nam quis erit sinis si nec pharsalia pugire
Ner pompeiuis erit : perierunt tempora uitę
Mors eat in tutũ. iustas sibi nr̃a senectus
spiciat flãmas. bellũ cuule sepulcbra
U ix ducib prestare potest: non barbara uictos
Aegna manent. non armeniũ michi saua nimatur
Aut seithicũ fortuna iugũ. sub iura togati
Liuis eo: quisquis magno uiuente secundus¬
N ic michi primus erit. sacris prestabitur umbris
Sũmus honor. dominũ quẽ clades cogit habebo
Nullũ magne ducẽ te solũ in bella secutus
Post te fata sequar. nec enĩ sperare secunda
Ias michi. nec liteat. fortuna cuncta tenentur
Casaris cemathiũ sparsit uictoria ferrũ:
Ulausa fides miseris. & toto solus in orbe est
Qui uelit. at possit uictis prestare salutẽ:
Iompeio scelus est. bellũ ciuile ꝑempto

Expanded text:
Fecimus. Ille iacet, quem paci praetulit orbis, Fecimus. Ille iacet, quem paci praetulit orbis, Caussaque nostra perit: patrios permitte penates, Desertamque domum, dulcesque revisere natos. Nam quis erit finis, si nec Pharsalia, pugnas, Nec Pompeius erit? Perierunt tempora vitae, Mars eat in tutum: iustas sibi nostra senectus Prospiciat flammas. Bellum civile sepulchra Vix ducibus praestare potest. Non barbara victos Regna manent: non Armenium mihi saeva minatur, Aut Scythicum Fortuna iugum: sub iura togati Civis eo. Quisquis Magno vivente secundus, Hic mihi primus erit: sacris praestabitur umbris Summus honor; dominum, quem clades cogit, habebo; Nullum, Magne, ducem. Te solum in bella secutus, Post te fata sequar: neque enim sperare secunda Fas mihi, nec liceat. Fortuna cuncta tenentur Caesaris: Emathium sparsit victoria ferrum. Clausa fides miseris, et toto solus in orbe est, Qui velit ac possit victis praestare salutem. Pompeio scelus est bellum civile peremto,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec color imperii. nec frons erit ulla senatus:
O felix cui sũma dies fuit obuia uicto
Et cui quęrendos phariũ scelus obtulit enses.
Forsitan in soceri potuss& uiuere regno:
S cire mori. sors prima uiris. s& ꝓuima cogi:
Et mithi si fatis aliena in iura uenimus
Tatalẽ fortuna iubã. ñ dep̃cor hosti
Seruari. dũ me seru& ceruice recisa¬
NT ocib his maior quã si romana sonarent
Nostra ducis lauiles. generosã uenit ad ũbrã
A ortis honos  fremit interea discordia uulgi
Castroꝵ. belliq pig&. post funera magni.
Cũ tarcon motus. linquendi signa catonis.
Sustulit. hunc rapta fugientẽ classe setutus
Litus in extremũ. tali cato uote notauit
O nũqua pacate eylix. iterũne rapinas
U adis in aquoreas : magnũ fortuna remouit
Iam pelago pirata redis: tũ respicit omnes
In coctu. motuq uiros. quoꝵ unus aperta
Mente fuge. tali conpellat uoce regentẽ
N os cato da ueniã. pompei dixat in arma
Non belli ciuilis amor. partesq fauore

Expanded text:
Nec color imperii, nec frons erit ulla senatus. O felix, cui summa dies fuit obvia victo, Et cui quaerendos Pharium scelus obtulit enses! Forsitan in soceri potuisset vivere regno. Scire mori, sors prima viris, sed proxima cogi. Et mihi, si fatis aliena in iura vemimus, Da talem, Fortuna, Iubam: non deprecor hosti Servari, dum me servet cervice recisa. Vocibus his maior, quam si Romana sonarent Rostra ducis laudes, generosam venit ad umbram Mortis honos. Fremit interea discordia vulgi Castrorum, bellique piget post funera Magni, Cum Tarchondimotus linquendi signa Catonis Sustulit. Hunc rapta fugientem classe secutus Litus in extremum, tali Cato voce notavit: O numquam pacate Cilix, iterumne rapinas Vadis in aequoreas? Magnum Fortuna removit: Iam pelago pirata redis. Tunc respicit omnes In coetu motuque viros: quorum unus, aperta Mente fugae, tali compellat voce regentem: Nos, Cato, da veniam, Pompeii duxit in arma Non belli civilis amor, partesque favore
Abbreviated transcription (Latin):
Pone sequi uissamq feris a gentib urbẽ¬
B. omano spectante rapi. sic quisq pauendo
Dat uires fanie hulloq auctore maloꝵ.
Quȩ finxere timent: nec solũ uulgus inam
ꝑculsũ timore pante sed euriã. ⁊ ipsi

Expanded text:
Pone sequi, iussamque feris a gentibus urbem, Romano spectante, rapi. Sic quisque pavendo Dat vires famae: nulloque auctore malorum, Quae finxere timent. Nec solum vulgus inani Perculsum terrore pavet: sed curia et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Uidimus: ⁊ martẽ lybie. cursũq furoris
Teutoniri quociens romã fortuna lacessit¬
N ac iter ẽ. bellis gemitu sic quisq latenti
Non ausus ti muisse palã uex nulla dolori
Credita sed quantũ uolueres cũ bruma coheres.
Rura silent. met̾ausq iac& sine murmure pontꝰ
Tanta quies noctis gelidas lux soluerat umbras:
Ecce faces belli dubiȩq in plia menti
Urgentes addunt stimulos. cunctasq pudoris

Expanded text:
Vidimus, et Martem Libyes, cursumque furoris Vidimus, et Martem Libyes, cursumque furoris Teutonici. Quoties Romam Fortuna lacessit, Hac iter est bellis. Gemitu sic quisque latenti, Non ausus timuisse palam: vox nulla dolori Credita: sed quantum, volucres cum bruma coercet, Rura silent, mediusque tacet sine murmure pontus, Tanta quies. Noctis gelidas lux solverat umbras: Ecce faces belli, dubiaeque in proelia menti Urgentes addunt stimulos cunctasque pudoris