comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s̃a lustius dorcit. Igitur discubuere sertorius inferior medio supercum tuscius fabius his panienas
senator. ex proscriptis in summo antonius & infrascriba sertorii. uersius & alter seriba macenas
in ino. Medius inter arquinium & domumper ꝑnã. Iampater aeneas. Religiosus: quia pater
proprie om̃iuĩ deorum epitheton. ut ostendit ubiq uirgilius Ostro propurpura posut onse tinqu
puipura. dant manib: famuli limphas. humilis caracter qui tenuis. fiue subtilis hicnos discitur
uilia enim de scribuntur. Tonsisq ferunt mantilia uillis. tonsis uillis. uel minitis uel compositis
autem legimus neturpetoral. a pocope est. quinquaginta intus. hoc est multȩ onsine longo iẽ
disposttione. Scđ̃m tullium qu oi oe conomicis dicit. quid ubi ponendum sit. Nec enim debent uniuersa confun¬

Expanded text:
Sallustius docet «igitur discubuere: Sertorius inferior in medio, super eum L. Fabius Hispaniensis Sallustius docet «igitur discubuere: Sertorius inferior in medio, super eum L. Fabius Hispaniensis senator ex proscriptis, in summo Antonius et infra scriba Sertorii Versius, et alter scriba Maecenas in imo medius inter Tarquinium et dominum Perpernam». IAM PATER AENEAS religiosus, quia ‘pater’ proprie omnium deorum epitheton est, ut ostendit ubique Vergilius. OSTRO pro ‘purpura’ posuit, unde tingitur purpura. DANT MANIBVS FAMVLI LYMPHAS humilis character, qui iscno" dicitur; vilia enim describuntur. TONSISQVE FERVNT MANTELIA VILLIS ‘tonsis villis’ vel ‘minutis’ vel ‘compositis’.  modo ‘torale’. Quod autem legimus «ne turpe toral», apocope est. QVINQVAGINTA hoc est multae. ORDINE LONGO id est dispositione, secundum Tullium, qui in Oeconomicis dicit quid ubi ponendum sit; nec enim debent universa confun
Abbreviated transcription (Latin):
hosieq conspicimus uarro timen dicit uela solere suspensi ad eccipiendum puluerem. quia usus cane
ignorabat᷑. unde horatius Inter ea suspensa grauis a ulea runas: in patinam fecere trahentia. pur¬
ueris atri. quantum non a quilo campanis excitat horis. Sciensum sane om̃ia greca nomina in .N. ere¬
&e naca. Su perbis nobilib : ut cetiditq: superbum ilium. aurea. Si Sido aurea pulchram sigtuficat.
& est nominatiuus. Si sponda. septimus quidem est. ses sine thosis fit. & spondeus est. Sponꝰa. antiqͥ
stipadia non habebant. sed stratris tribus lectis epulabantur. onde triclinium st̃nidicitur sic
cicero. st̃ni triclinia. & in foro sterni uibebat. Unde appar&e eos. qui triclinium dicunt ipsam bas¬
licam. uel cȩnationem. Mediamq locauit. Ipse enim apud maiores domini fuerat locus ut ape

Expanded text:
hodieque conspicimus. Varro tamen dicit vela solere suspendi ad excipiendum pulverem, quia usus camerae hodieque conspicimus. Varro tamen dicit vela solere suspendi ad excipiendum pulverem, quia usus camerae ignorabatur: unde Horatius "interea suspensa gravis aulaea ruinas in patinam fecere, trahentia pulveris atri, quantum non Aquilo Campanis excitat oris" . sciendum sane omnia Graeca nomina in η exeἴτνη Aetnaea. superbis nobilibus, ut "ceciditque superbum Ilium" . Ad v. 698 Avrea si 'Dido aurea', pulchram significat, et est nominativus, si 'sponda aurea', septimus quidem est, sed synizesis fit, et spondeus est. sponda antiqui stibadia non haCicero «sterni triclinia, et in foro sterni iubebat». Vnde apparet errare eos qui triclinium dicunt ipsam basilicam vel cenationem. MEDIAMQVE LOCAVIT ipse enim apud maiores domini fuerat locus, ut aperte
Abbreviated transcription (Latin):
tima unguenta. amara cinadicuntur. hic postea in herbam sa: sucum uersus est. quam nunc etiam amaracũ
dicunt᷑. Iamq ibat. cum uit uenus ista dixissis &. Sane neq festinantibus personis. neq minoribus est respondensi facultas. ut
hoc loco cupidini mercurio ut supradixi. Item in quarto uel in septimo furiae. cum uenit. aut procum uenir&. aut cum
sit ad uerbium temporis pracum. Nec enim potest coniunctuii masi. particula uingundicatiuo: Sane sciendum mnalo erro¬
re. cum & dum romanis eẽt confusa : auleis uelis pictis. quȩ ueo aulȩ Sietȩ sucit. quos primum in aula regis
anȩ. qui gopulum romanum scripsit here demnuenta sunt. Ito autem &iam in domibus tenchantur aulea ũt
unitatio tentoriorum fierae. sub quib: bellantes semper habita uere maiores Onde & inthalamis hoofieri

Expanded text:
tima unguenta amaracina dicuntur. Hic postea in herbam sampsuchum versus est, quam nunc etiam ‘amaracum’ tima unguenta amaracina dicuntur. Hic postea in herbam sampsuchum versus est, quam nunc etiam ‘amaracum’ dicunt. IAMQVE IBAT cum vix Venus ista dixisset. Sane neque festinantibus personis neque minoribus est respondendi facultas, ut hoc loco Cupidini, ut Mercurio supra, item in quarto, ut in septimo Furiae. CVM VENIT aut pro ‘cum veniret’, aut ut ‘cum’ sit adverbium temporis, pro ‘dum’; nec enim potest coniunctivi modi particula iungi indicativo. Sane sciendum mre 'cum' et 'dum' a Romanis esse confusa. avlaeis velis pictis, quae ideo aulaea dicta sunt, quod primum in aula Attali regis Asiae, qui populum Romanum scripsit heredem, inventa sunt. ideo autem etiam in domibus tendebantur aulaea, ut imitatio tentoriorum fieret, sub quibus bellantes semper habitavere maiores: unde et in thalamis hoc fieri
Abbreviated transcription (Latin):
sine cerere. & libero frig& uenus. Laticomq lseum. latex propriae aqua est. ab eo quos in tra terrȩ uenas latent :¬
es &e uinum lat& intrauuam. Vnde nuncduit laticem. Lyeum autem prolia eium dixit figurate ponens. principalitati
pro beriuatione:. Oocultum in spirȩ signem. deffinitio amoris est ignis occultus. ueneno uenenumdictum quos porue¬
nas eat. Par& amor. ut supra pro cupiaine amorem panit : & alas exuit. laus ingens ascanii per transitum: Si qui¬
dem alis tantum. bepositis ascanius fuit. Pacisam per membra quietem. aut epitheton est quietis. aut ideo placpã
decit. quia est quies. quȩ potest &iam somniorum terrore turbari: fotum. sublatum : a maracus. hic puer re¬
gius onguentarius fuit qui casu lapsus dumferr& unguenta. maiorem ex confusione os orem creuuit. Vn be op¬

Expanded text:
«sine Cerere et Libero friget Venus». LATICEMQVE LYAEVM ‘latex’ proprie aqua est ab eo, quod intra terrae venas lateat; s«sine Cerere et Libero friget Venus». LATICEMQVE LYAEVM ‘latex’ proprie aqua est ab eo, quod intra terrae venas lateat; sed et vinum latet intra uvam, unde nunc dixit ‘laticem’. ‘Lyaeum’ autem pro ‘Lyaeium’ dixit, figurate ponens principalitatem pro derivatione. OCCVLTVM INSPIRES IGNEM definitio amoris est ‘ignis occultus’. VENENO venenum dictum quod per venas eat. PARET AMOR ut supra, pro Cupidine amorem ponit. ET ALAS EXVIT laus ingens Ascanii per transitum, siquidem alis tantum depositis Ascanius fuit. PLACIDAM PER MEMBRA QVIETEM aut epitheton est quietis, aut ideo ‘placidam’ dixit, quia est quies quae potest etiam somniorum terrore turbari. FOTVM sublatum. AMARACVS hic puer regius unguentarius fuit, qui casu lapsus dum ferret unguenta maiorem ex confusione odorem creavit; unde op
Abbreviated transcription (Latin):
a dire ualcam subducere pugnȩ. Sopitum somno. Unum quidem est. sopor. & somnus. ses modo sopitum irrigatum. intelli¬
gimus Ibalium : cipri nemus est in quo opidum breue ut paulo post. idaliȩ lucos Item id aliumque nemus. Sacrata
sede uel templi uel opidi. Nequa. qua uaccat ut frequenter dirimus meduis importunus in congruus : ł u faciẽ illuis
faciem pro uultu posuit. nullus enim faciem alterius. potest accipere. sed uultum qui promentis qualitate formatur : unde in fra est
otosq ueri puer indue uultus noctem non amplius unam. ut supradiximus artis poeticȩ est nomen ab icere : unde nunc p̃
misit noctem unam. Nec enim dicturus est. ut ab scessum cupibinis. aut aduentum ascanu. sueri puer. Argumentũ
a facili : Regales intermensas. epulas intemperantes. in quibus castitas rara est. & facilis amoris occasio : unde est

Expanded text:
et dirae valeam subducere pugnae». SOPITVM SOMNO unum quidem est ‘sopor’ et ‘somnus’, sed modo ‘sopitum’ ‘inrigatum’ intelleet dirae valeam subducere pugnae». SOPITVM SOMNO unum quidem est ‘sopor’ et ‘somnus’, sed modo ‘sopitum’ ‘inrigatum’ intellegimus. IDALIVM Cypri nemus est, in quo oppidum breve, ut paulo post «Idaliae lucos», item «Idaliumque nemus». SACRATA SEDE vel templi vel oppidi. NE QVA ‘qua’ vacat, ut frequenter diximus. MEDIVS inportunus, incongruus. TV FACIEM ILLIVS ‘faciem’ pro vultu posuit. Nullus enim faciem alterius potest accipere, sed vultum, qui pro mentis qualitate formatur; unde infra est ‘et notos pueri puer indue vultus’. NOCTEM NON AMaemisit 'noctem unam'; nec enim dicturus est a facili. REGALES INTER MENSAS epulas intemperantes, in quibus castitas rara est et facilis amoris occasio; unde est
Abbreviated transcription (Latin):
aine est hoc est in articulo. Quocirta. quapropter. mesitor. mente pertracto ne quo se numine mut&. Quo uel uacat. uel ꝓno¬
men est & bene supprimit nomen uinonis. ne cius frequenti commemoratione. cupidinem terrect: Magis enim uult eum intelli¬
gere quam audire uinonem. aut certe ad uerbium est . ut sit ameo nese numine dido aliquam commutae in partem. mecum
iaest cum officio uenerio. nec potest intelligi quemas modum ego. aliter a matte aeneas. aliter amatur a didone. qua idẽ quomalo
quarte declinationis orbemsi couuiam. quam tenent sidonii. mnea marima cura. & eneas cura est. sed ascanius matina cui regnũ
italie pomanaq tellus debentur. Et ubiq ascanius marima cura ueneris intrasucit᷑ ut ueneris uistisima cura : Item hunc tegere

Expanded text:
dine est’, hoc est in articulo. QVOCIRCA quapropter. MEDITOR mente pertracto. NE QVO SE NVMINE MVTET ‘quo’ vel vacat vel pronodine est’, hoc est in articulo. QVOCIRCA quapropter. MEDITOR mente pertracto. NE QVO SE NVMINE MVTET ‘quo’ vel vacat vel pronomen est. Et bene supprimit nomen Iunonis, ne eius frequenti commemoratione Cupidinem terreat; magis enim vult eum intellegere quam audire Iunonem. Aut certe adverbium est, ut sit ‘timeo ne se numine Dido aliquam commutet in partem’. MECVM id est cum officio Venerio; nec potest intellegi ‘quemadmodum ego’; aliter a matre Aeneas, aliter amatur a Didone. QVA id est quomodo. quartae declinationis. VRBEM SIDONIAM quam tenent Sidonii. MEA MAXIMA CVRA et Aeneas cura est, sed Ascanius maxima, «cui regnum Italiae Romanaque tellus debentur»; et ubique Ascanius maxima cura Veneris introducitur, ut «Veneris iustissima cura», item «hunc tegere
Abbreviated transcription (Latin):
Q uemadmosum liquor .li. breuis est. liquitur longa: Nota tibi Greca figura est. ut terentius. A lira uero milti que placcatt̃
ae ño dolusti scpe solore: Nc̃o aut eo. quo gͣo. aut doluistudeo quu me dolentem uidisti. ut doleo illa re. foenissa de foeni¬
ce  iorat᷑ tenae. quo se unonia uertant .h quo in quam partem. luuonia autem hospicia. Carthaginem dicit ubihabitabat
uno. et hicillius arma. aut certe hoc ipsum uereor. qđ aeneȩ carthago uihospicium patuit. ut est timeosa naos & dona fe
intelligendum est. Non poterit in tanta rerum oportunitate cessare. ot sit de pro uerbio tractum. de quo dicitus. res in cas¬

Expanded text:
quemadmodum ‘liquor’ ‘li’ brevis est, ‘liquitur’ longa. NOTA TIBI Graeca figura est, ut Terentius «mira vero militi quae placeant». quemadmodum ‘liquor’ ‘li’ brevis est, ‘liquitur’ longa. NOTA TIBI Graeca figura est, ut Terentius «mira vero militi quae placeant». ET NOSTRO DOLVISTI SAEPE DOLORE ‘nostro’ aut ‘eo quo et ego’, aut ‘doluisti ideo quia me dolentem vidisti’, ut ‘doleo illa re’. PHOENISSA de Phoenice. TENET moratur. QVO SE IVNONIA VERTANT HOSPITIA ‘quo’ ‘in quam partem’. ‘Iunonia’ autem ‘hospitia’ Carthaginem dicit, ubi habitabat Iuno, ut «hic illius arma»; aut certe ‘hoc ipsum vereor, quod Aeneae Carthago in hospitium patuit’, ut est «timeo Danaos et dona fintellegendum est, ‘non poterit in tanta rerum opportunitate cessare’, ut sit de proverbio tractum, quo dicitur ‘res in car
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ . eum eẽ filium uelint: Solus natȩ qui iouis conpepnis fulmina. quȩ discȩteris solent cẽ tror
Patris summi: Nunc quidem de ioue proprie dixit. Sciendum tamen proqualitate rerum. uel perso
narum summum deum dici uel patrem. Nam unusquisq eum summum eẽ putat. quem colit:
Ut summedcum. sancti custos soractis apollo. Ti foea. multitifoia legunt. ut cerialia & cereaba
ł ifoia autem dixit. non quib tifocus. usus est sed quibus iuppit̃ in tifocum. a spolus idest uistuet
& iunctoria. eptheton posuit. ut scipio affricanus. & metelus ereticus: temins asftreius est. procontemuis. hac autem laude hoc agit
Tia numina posibilitatem. Et notandumunum dm̃ pluta habere numina. ut supradirimus frat ut aeneas: conciliatio a
qualitate personȩ. ut autem est quemas modum quod in pronuntiatione eitenditur. quand o tem poris non est. Iactet᷑q

Expanded text:
naturae eum esse filium velint. SOLVS NATE ‘qui Iovis contemnis fulmina’, quae diis ceteris solent esse terrori. naturae eum esse filium velint. SOLVS NATE ‘qui Iovis contemnis fulmina’, quae diis ceteris solent esse terrori. PATRIS SVMMI nunc quidem de Iove proprie dixit. Sciendunarum summum deum dici vel patrem; nam unusquisque eum summum putat esse quem colit, ut "summe deum sancti custos Soractis Apollo" . typhoëa multi 'Typhoia' legunt, ut cerialia et cerealea. 'Typhoëa' autem dixit non quibus Typhoeus usus est, sed quibus Iuppiter in Typhoeum: a spoliis id est virtute et victoria epitheton posuit, ut Scipio Africanus et Metellus Creticus. temnis aphaeresis est pro contemnis. hac autem laude hoc agit,tua numina possibilitatem. et notandum unum deum plura habere numina, ut supra diximus de Iunone. Ad v. 667 Frater ut Aeneas conciliatio a qualitate personae. 'ut' autem est quemadmodum, quod in pronuntiatione extenditur, quando temporis non est. Ad v. 668 Ia
Abbreviated transcription (Latin):
ses discreuit epitheto. Sane numen hoc ratione non u carae. Nam quia turpitudinis est. stulta cupi¬
ditas: puerpingitur. ut inter quas curam climene. narrabat inanem. id est amorem. Item qr in ꝑ¬
fectus. est. in amantibus sermo. sicut in puero ut incipit effari. mesiaq in uoçe resistit. Alatus autẽ
ideo : quia amantib nec leuius. aliquis nec mutabilius inuenitur ut in ipsa probatur didone: isa
de eius interitu. cogitat. cuiuspaulo ante amore deperibat. Ut non potui abreptum diuellere corpus
minibus. pro poftestatum qualitate formatur. Natȩ meę uires. aut quia ueneria uoluptas. exerceri
sine amore non potest: aut scđm simoniden. qui dicit cupidinem. ex uenere tantum cẽ progenitum
quam quam alii dicant. ex ipsa. & marte. alii. ex ipsa & uulcano. alii uero chai. & primȩ rerum

Expanded text:
sed discrevit epitheto. Sane numen hoc ratione non caret. Nam, quia turpitudinis est stulta cupised discrevit epitheto. Sane numen hoc ratione non caret. Nam, quia turpitudinis est stulta cupiditas, puer pingitur, ut «inter quas curam Clymene narrabat inanem», id est amorem; item quia inperfectus est in amantibus sermo, sicut in puero, ut «incipit effari mediaque in voce resistit». Alatus autem ideo est, quia amantibus nec levius aliquid nec mutabilius invenitur, ut in ipsa probatur Didone; nam de eius interitu cogitat cuius paulo ante amore deperibat, ut «non potui abreptum divellere corpus». s numinibus pro potestatum qualitate formatur. NATE MEAE VIRES aut quia Veneria voluptas exerceri sine amore non potest, aut secundum Simoniden qui dicit, Cupidinem ex Venere tantum esse progenitum; quamquam alii dicant ex ipsa et Marte, alii ex ipsa et Vulcano, alii vero Chai et primae rerum
Abbreviated transcription (Latin):
aites ars. Eanaie can ẽ. unde sine epitheto male ponitur. faciem mutatus. Nota figura est. Iua aut̃
addidit & ora : perisologia est. furentem incedat .r. hicendat & furere faciat. ut animumq labantem. Im¬
pulit. domum tim& ambiguam : in qua habitat mutabilis femina. ut uarium. & mutabile. semper fe¬
mina . Item uno in quarto. Suspectas habuisse Somos. carthaginis altȩ : Bilingues falla ces net enum ad lin¬
guam retulit sed ad mentem . & sub noctem curare uersat. cursat circa noctem & sciendum cum tempus sig¬
nificatur. subpositio accusatiuo her&. ut aut ubi sublucem. densa inter nubila sese. Diuersi rumpunt
rabii. Ergo his aligerum .S. a. amorem. Latini deum ipsum cupidinem uocant: hoc quos facit iamsore
Sed hic imitatus est grecos qui uno nomine ut rumq significant : Nã amorem duit deum :

Expanded text:
ARTES ars τῶν μέσων est, unde sine epitheto male ponitur. FACIEM MVTATVS nota figura est. Quod autem ARTES ars τῶν μέσων est, unde sine epitheto male ponitur. FACIEM MVTATVS nota figura est. Quod autem addidit ‘et ora’, perissologia est. FVRENTEM INCENDAT REGINAM incendat et furere faciat, ut «animumque labantem inpulit». DOMVM TIMET AMBIGVAM in qua habitat mutabilis femina, ut «varium et mutabile semper femina»; item Iuno in quarto «suspectas habuisse domos Carthaginis altae». BILINGVES fallaces; nec enim ad linguam rettulit, sed ad mentem. ET SVB NOCTEM CVRA RECVRSAT circa noctem. Et sciendum quia, cum tempus significatur, ‘sub’ praepositio accusativo cohaeret, ut «aut ubi sub lucem densa inter nubila sese diversi rumpunt radii». ERGO HIS ALIGERVM DICTIS ADFATVR AMOREM Latini deum ipsum ‘Cupidinem’ vocant ob hoc, quod facit ‘amorem’. Sed hic imitatus est Graecos, qui uno nomine utrumque significant; nam ‘Amorem’ dixit deum,
Abbreviated transcription (Latin):
haec autem uxor polimestoris. fuit. Monile ornamentum guituris qđ & segmentum dicunt: ut iuuenalis
Segmenta & longos habitus lic& segmentatas uestes dicamus ut ipse & segmentatis dormissa paruulo
cunis. Baccatum ornatum margaritis. dicimus autem. & hȩc margarita & hoc margaritum & hȩc
margaris. quod grecum est. quomodo nais. Sane multi separant geminam. & margaritam. ot cicero. nullã
genimam aut margaritam. & gẽmas uolunt dici diuersi coloris margaritas uero albas uel geminas in¬
tegras margaritas pertusas. Duplicem aut latum : ut duplici aptantur dentilia dorso. Itẽ aut du¬
plex agitus. per lumbos spina. aut certe reuera duplicem gemiis & auro: Iccelerans cel criter
facere cupiens. Et cutherea ab insula quȩ numero tantum plurali dicitur. ut sint alta citherea : nouas

Expanded text:
Haec autem uxor Polymestoris fuit. MONILE ornamentum gutturis, quod et ‘segmentum’ dicunt, ut Iuvenalis Haec autem uxor Polymestoris fuit. MONILE ornamentum gutturis, quod et ‘segmentum’ dicunt, ut Iuvenalis «segmenta et longos habitus»; licet segmentatas vestes dicamus, ut ipse «et segmentatis dormisset parvula cunis». BACATVM ornatum margaritis. Dicimus autem et ‘haec margarita’ et ‘hoc margaritum’ et ‘haec margaris’, quod Graecum est, quo modo ‘Nais’. Sane multi separant gemmam a margarita, ut Cicero «nullam gemmam aut margaritam», et gemmas volunt dici diversi coloris, margaritas vero albas; vel gemmas integras, margaritas pertusas. DVPLICEM aut latam, ut «duplici aptantur dentalia dorso», item «at duplex agitur per lumbos spina»; aut certe re vera duplicem gemmis et auro. HAEC CELERANS celeriter facere cupiens. AT CYTHEREA ab insula quae numero tantum plurali dicitur, ut «sunt alta Cythera». NOVAS
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit munera : In concessosq himencos. & fato. & legibus. hi meneus autem ut alii dicunt. ds̃ ẽ
nuptiarum: ut alii quidam uuenis fuit. qui die nuptiarum oppressus est runa. onde expia¬
tionis causa nominatur innuptus falsum est autem: Nam uitari magis debuit. nomen extincti. Sed hoc hab& ue¬
ritas. homeneus quidam apud athenas inter bella seuissima. uirgines liberauit. Iuam d causam nubentesesꝰ
inuocant nomen : quasi liberatoris uirginitatis : hinc &iam apud romanos thalaiio in uocat᷑ : Cum enim in raptusa
binarum. plebeiis quidam raptam pulcherrimam dicer& : ne ei auferretur ab aliis thalasionis eamducis
liȩ uel quod ei iuppit̃ dederat. Preterea sceptrum ilione. Bene offert munera. apta personis : sicut &iam latino
in .uii. maxima natarum priami. quia &iam ante feminȩ regnabant. presertim primogenitȩ. unde est maxim

Expanded text:
suscipit munera. INCONCESSOSQVE HYMENAEOS et fato et legibus. Hymenaeus autem, ut alii dicunt, deus est suscipit munera. INCONCESSOSQVE HYMENAEOS et fato et legibus. Hymenaeus autem, ut alii dicunt, deus est nuptiarum, ut alii, quidam iuvenis fuit qui die nuptiarum oppressus ruina est; unde expiationis causa nominatur in nuptiis. Falsum est autem; nam vitari magis debuit nomen extincti. Sed hoc habet veritas. Hymenaeus quidam apud Athenas inter bella saevissima virgines liberavit; quam ob causam nubentes eius invocant nomen quasi liberatoris virginitatis. Hinc etiam apud Romanos Thalassio invocatur; binarum plebeius quidam raptam pulcherrimam duceret, ne ei auferretur ab aliis, Thalassionis eam ducis liae, vel quod ei Iuppiter dederat. Ad v. 653 Praeterea sceptrum ilione bene offert munera apta personis, sicuin septimo. MAXIMA NATARVM PRIAMI quia ante etiam feminae regnabant, praesertim primogenitae; unde est ‘maxima’.
Abbreviated transcription (Latin):
tm .÷ ex persona Ornatus argiuȩ helenȩ. & helionȩ quod gesserat olim: ut hoc priami gestam̃
erat quemad modum plerumq aex longitudine ut ex ethiopia est. usq hȩc ereta. laborat hoc
sermone probare ab aenea non eẽ proditam patriam: si ornatus helenȩ. quam cum antenore
troiam prodidisse manifestum est: ex incendio cripuit bellorum casu. non pro premio proditioniꝰ
accepit: Signis auroq. Signis aureis: ut molemq & montis. pallam rigentem. duram. ꝓpter aurũ
ũcut uel nouas uestes uidemus. Significat autem tunicȩ pallium. quod scđm uarronempalla dictaᷤ. ab
dicladem significat. Achanto genus uirgulti. flexuosum quod uulgo herba canthũ dicunt in cuus
lopost nucenis. cum spartana fuerit quȩ ciuitas est oi laconica: Namlegimus: me duce darda¬
nius spartam. expugnauit adulter. Et uide iam omen infelicitatis futurae: cum adultere

Expanded text:
item ex persona, ut ‘ornatus Argivae Helenae’ et ‘Ilione quod gesserat olim’, ut «hoc Priami gestamen item ex persona, ut ‘ornatus Argivae Helenae’ et ‘Ilione quod gesserat olim’, ut «hoc Priami gestamen erat»; quemadmodum plerumque ex longinquitate, ut «ex Aethiopia est usque haec». EREPTA laborat hoc sTroiam prodidisse manifestum est, ex incendio eripuit bellorum casu, non pro praemio proditionis accepit. Ad v. 648 Signis auroque signis aureis, ut "molemque et montes" . pallam rigentem duram propter aurum, sicut vel novas vestes videmus. significat autem tunicopallium, quod secundum Varronem palla dicta est ab circumtextum velamen cycladem significat. acantho genus virgulti flexuosum, quod vulgo herbacanthum dicunt, in cuius lo post ‘Mycenis’, cum Spartana fuerit, quae civitas est in Laconica; nam legimus «me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter». Et vide iam omen infelicitatis futurae, cum adulterae
Abbreviated transcription (Latin):
astipa ñ premittit. nec enim sequitur ipse. sed p̃rapidum: Quas ex affectu patris intelligendum ẽ.
non ex achatȩ uelocitate. Et sic prerapidum diait quomodo terentius. pes pol quam paucos hoc est
per quam paucos. Polenim ipsum per se plenum: est ad uerbium iurantis. ciui prepositio separatim nũꝙ
choer&: ferat. adferat. nunti&. Fȩc aliquam tibi fama salutem Stat modo est: alias: horr& ut
stant lumina flamma & stabat acuta silex. ltem plenum est : ut iam puluere caelum stire ui¬
ut stat conferre manum aeneȩ. & stat casus renouari om̃s Pro loco ergo hic sermo intelligendus
est llia cis erepta ruinis. Commendat ex lo. si difficultate. ut nec tuta michi ualle reperti:

Expanded text:
ATEN non ‘praemittit’ - nec enim ipse sequitur - sed ‘praerapidum’, quod ex affectu patris, intellegendum est, ATEN non ‘praemittit’ - nec enim ipse sequitur - sed ‘praerapidum’, quod ex affectu patris, intellegendum est, non ex Achatae velocitate. Et sic ‘praerapidum’ dixit quomodo Terentius «per pol quam paucos», hoc est ‘perquam paucos’; ‘pol’ enim ipsum per se plenum est iurantis adverbium, cui praepositio separatim numquam cohaeret. FERAT adferat, nuntiet, ut «feret haec aliquam tibi fama salutem». STAT modo ‘est’; alias ‘horret’, ut «stant lumina flamma et «stabat acuta silex»; item ‘plenum est’, ut «iam pulvere caelum stare viut «stat conferre manum Aeneae» et «stat casus renovare omnes». Pro loco ergo hic sermo intellegendus est. ILIACIS EREPTA RVINIS commendat ex loci difficultate, ut «nec tuta mihi valle reperti»;
Abbreviated transcription (Latin):
idest raptim fecit. Ingens argentum mensis. Aut sub audis exponunt. aut mensas argenteas accipe¬
cclataq in auro : In sculpta. & nomen hoc in principali. aliam hab&e naturam. in deriuationem mutat:
Nam elum dicitur ferrum. ipsum unde operantur argentarii. quod producit naturaliter. sed inde
piuatione mutatur: Siptongus namq est. celataq in auro: Series ordo conetus : Per tot ducta uiros
ab elo primorege assiriorum. ut ab antiquo durantia cinna : abelo usq: ad belum patrem didonis. qui
& ipse assiruis fuit. hinc est. quam belus & om̃s ab elo soliti. cum inter patrem & filiam medius nullo
existat & hoc nomen regis ratione non car&e. Nam om̃s in illis partibus. solem colunt. qui ipsorũ
lingua el dicitur. unde & elios Ergo addita digammo & in fine facta deriuatione. a sole regi

Expanded text:
id est raptim fecit. INGENS ARGENTVM MENSIS aut subaudis id est raptim fecit. INGENS ARGENTVM MENSIS aut subaudis caelataque in auro insculpta. et nomen hoc in principali aliam habet naturam, in derivatione mutat. nam celum dicitur ferrum ipsum rivatione mutatur; diphthongus namque est, ‘caelataque in auro’. SERIES ordo conexus. PER TOT DVCTA VIROS a Belo, primo rege Assyriorum, ut «ab antiquo durantia cinnama Belo», usque ad Belum, patrem Didonis, qui et ipse Assyrius fuit. Hinc est «quam Belus et omnes a Belo soliti», cum inter patrem et filiam medius nullus existat. et hoc regis nomen ratione non caret; nam omnes in illis partibus Solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur, unde et Ἥλιος . ergo addita digammo et in fine facta derivatione a Sole regi
Abbreviated transcription (Latin):
nominis. in quo est .u. sicut & in rum mittit genitiuum pluralem. non per declinationem. sed q
est in nomine ri uit patrum: Alitium uero ubtlegimus: parant hesis est. ucut mauoras uel¬
ut multi legunt. leticiamq die. id est diei. ut supra dicta munera sint. multorum dierum usui sufficientia
Intelligamus autem missa aliqua &iam adusum dici luru modo habundatia. alibi luxuriei &
notandum quia affluentiam ubiq exteris genubusdat. romanis frugalitatem qui & duobus tantum
cibis utebantur. & in atrus sedebant edentes. unde uiuenalis. Quis fercula sẽptem. Secreto cȩnauit auus
& uirgilius. Perpetus soliti patres c onsidere mensis laboratȩ uestes. labore perfectę. ut labo rata sq
premunt ad pectora ceras & est sermo in compendium coactus sicut rapuitq in fomite flammam.

Expanded text:
nominis in quo est ‘u’, sicut et in ‘rum’ mittit genetivum pluralem non per declinationem, sed quia nominis in quo est ‘u’, sicut et in ‘rum’ mittit genetivum pluralem non per declinationem, sed quia est in nomine ‘r’, ut ‘patrum’. Alituum vero ubi legimus, parenthesis est, sicut Mavout multi legunt, ‘laetitiamque die’, id est ‘diei’, ut supra dicta munera sint multorum dierum usui sufficientia. Intellegamus autem missa aliqua etiam ad usum diei. LVXV modo ‘abundantia’, alibi ‘luxuria’. Et notandum quia affluentiam ubique exteris gentibus dat, Romanis frugalitatem, qui et duobus tantum cibis utebantur et in atriis edebant sedentes; unde Iuvenalis «quis fercula septem secreto cenavit avus?» et Vergilius «perpetuis soliti patres considere mensis». LABORATAE VESTES labore perfectae, ut «laboratasque premunt ad pectora ceras». Et est sermo in conpendium coactus, sicut «rapuitque in fomite flammam»,
Abbreviated transcription (Latin):
dens refutarae genus paternum. Iectis succidite .N. ad conuiuiũ uocat. Nam iam supra dixit
urbe domo socias. Similis fortuna scilica non ignara mali miseris sucursere disco. Iuare non
disco: quia non sunt ignara. bis enim intelligimus non ũt ut supra diximus: Sic salustus
Segnior neq minus. grauis. & multiplex. curaindicit honorem. id est iussit fieri supplicationes
& bene indicit. quia t̾roiani in opinato uenerant. & feriȩ aut legitimȩ sunt. aut indictȩ Indici a
dicuntus. quia paupertas maiorum. ex collatione sacrificabat. aut certe de bonis damnatorum
Vnde & supplicia dicuntur. supplicationes quȩ sunt debonis supplicia passorum. Salustius. In sup¬
plicus deorum magnifici: hinc &iam : sacrum & uenerabile. & execrandum intelligimus. quie
sacrȩ res de bonis exeerandorum fiebant : terga suum. Non declinatio .u. hoc loco geminat. sed rauo

Expanded text:
dens refutaret genus paternum. TECTIS SVCCEDITE NOSTRIS ad convivium vocat; nam iam supra dixit dens refutaret genus paternum. TECTIS SVCCEDITE NOSTRIS ad convivium vocat; nam iam supra dixit «urbe, domo socias». Sdisco'? quia non sum ignara; bis enim intellegimus 'non', ut supra diximus. sic Sallustius "segnior neque minus gravis et muEt bene ‘indicit’, quia Troiani inopinato venerant. Et feriae aut legitimae sunt aut indictae. Indici autem dicuntur quia paupertas maiorum ex collatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum; unde et supplicia dicuntur supplicationes, quae sunt de bonis supplicia passorum. Sallustius «in suppliciis deorum magnifici». Hinc etiam sacrum et venerabile et exsecrandum intellegimus, quia sacrae res de bonis exsecrandorum fiebant. TERGA SVVM non declinatio ‘u’ hoc loco geminat, sed ratio
Abbreviated transcription (Latin):
regno locauit. Unde & priamus dictus est: AΠΟΥΟΥ ΠΡΙΑCΕΑΙ. idẽ emi Cȩterum quȩ delibe¬
rata dicuntur. hesiona constat eẽ fabula. Sed teucer cum troia euersa sine fre eẽt reuersus.
qui se furore propter perdita achillis arma intermerat. salamine pulsus sidonam uenit. ex quod¬
do cuncta regnauit. Aiax autem achillis patruelis frater fuerat: quoniam telamon & peleus. fris
fuerunt eiaci filii. uastabat cq̃prum: Quam subactam concessit teucro: ut in ea collocar&e mperu
Casus hoc loco ruinȩ non fortunȩ intellegendus est casus ipse hostis troianorum. laudis exaggerato
quod &iam ab hoste laudantur. ferebat. laudabat. preferaebat. Teucrosum a stirpe uolebat
propter genus maternum. ut supra dicimus & plus est. quod dixit uolebat. quasi materno gau¬

Expanded text:
regno locavit; unde et Priamus dictus est ἀπὸ τοῦ πρίασται, id est emi. Ceterum quae de liberegno locavit; unde et Priamus dictus est ἀπὸ τοῦ πρίασται, id est emi. Ceterum quae de liberata dicuntur Hesiona constat esse fabulosa. Sed Teucer, cum Troia eversa sine fratre esset reversus, qui se furore propter perdita Achillis arma interemerat, Salamine pulsus Sidona venit, ex quo Dido cuncta cognovit. Aiax autem Achillis patruelis frater fuerat, quoniam Telamon et Peleus fratres fuerunt, Aeaci filii. VASTABAT CYPRVM quam subactam concessit Teucro, ut in ea conlocaret imperium. CASVS hoc loco ‘ruinae’, non fortunae intellegendus est ‘casus’. IPSE HOSTIS Troianorum laudis exaggeratio, quod etiam ab hoste laudantur. FEREBAT laudabat, praeferebat. TEVCRORVM A STIRPE VOLEBAT propter genus maternum, ut supra diximus. Et plus est quod dixit ‘volebat’, quasi materno gau
Abbreviated transcription (Latin):
graphiam . quȩ prepositionum ultimam litteram. in uicinam mutabat ꝑ .p. scđm euphoniam. per.a.
tantum : Prepositio enim cum ad composttionem transierit. aut iuim suam retin&. ut indico. aut mutat
ultimam litteram ut sufficio. aut perdit ut coemo.: Sardanio anchisȩ. bene achisen addidit. eũ
multis enim uenus concubuit : Sed sciendum anchisenpastorem fuisse: & cum eo amato uencrem con
cubuisse: unde aeneas circa simo in fluuium natus est. Seȩ enim uel nimphȩ enituntur. circa fluiuios uel
nemora. Quod cum iactaroe anchises: afflatus sulm ine. oculoq pruatus est: teucrũ sidona uenis
uenisse: E cuius portu cum cum laomedo arcer& occisus est: & eiusfilia hesiona. belli uire sub¬
lata comiti telamoni tradita est. qui primus ascenderat murum. unde teucor natus est: Nam
ex alia constat eẽ procreatum. ł unc hercules priamum quoq: redẽptum. a uicinis hostibus. In pat̾no

Expanded text:
graphiam, quae praepositionum ultimam litteram in vicinam mutabat, per ‘p’, secundum euphoniam per ‘a’ graphiam, quae praepositionum ultimam litteram in vicinam mutabat, per ‘p’, secundum euphoniam per ‘a’ tantum. Praepositio enim cum ad conpositionem transierit aut vim suam retinet, ut ‘indico’, aut mutat ultimam litteram, ut ‘sufficio’, aut perdit, ut ‘coemo’. DARDANIO ANCHISAE bene Anchisen addidit, cum multis enim Venus concubuit. Sed cubuisse, unde Aeneas circa Simoin, fluuium Troiae, natus est; deae enim uel nymphae enituntur circa fluuios uel nemora. Quod cum iactaret Anchises, afflatus est fulmine oculoque priuatus. Monoculus enim erat. venisse. A cuius portu cum eum Laomedon arceret, occisus est, et eius filia Hesiona belli iure sublata comiti Telamoni tradita est, qui primus ascenderat murum, unde Teucer natus est; nam Aiacem ex alia constat esse procreatum. Tunc Hercules Priamum quoque redemptum a vicinis hostibus in paterno
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde iustra & ferarum cubilia & lupa naria per contrarium dicimus: quia parũ in lustrantus:
Ali autem conuera sidera uolunt. id est pendentia. ut & cęli conuexa per auras. id est suspensa. ꝑlanetasq
intelligunt. quia non fui st. sed in acre feruntur. Pasci autem aquis marinis. sidera. id est ignescȩlestes
phisici docent. scđm quos ait lucanus. aq undȩ plusquam quod digerat aer. Obstipuit aninio perculsa est:
uod iam futuri amoris est signum. Primo id est aspectu pulchritudine. Casu deinde. id est miseratione. & sic
est. non interrogantis. ut quis globus o ciues. Non enim inter rogat ille. qui nuntiat. Hoc autem dido ut
post indicat. ex teucri narratione cognouit. Iuȩ uis qualis. In manibus horis. ut salustius. Mare sȩui
in portuosum : adplicat : Scđm presentemusum . per .d. prima sillaba scribitus: Scđm antiquam or¬

Expanded text:
unde lustra et ferarum cubilia et lupanaria per contrarium dicimus, quia parum inlustrantur. unde lustra et ferarum cubilia et lupanaria per contrarium dicimus, quia parum inlustrantur. alii tamen 'convexa sidera' volunt, id est pendentia, ut "et caeli convexa per auras" , id est suspensa, planetasque intellegunt, quia non sunt fixi, sed in aere feruntur. 'pasci' autem aquis marinis sidera, id est ignes caelestes, physici docent, secundum quos Lucanus ait "atque undae plus quam quod digerat aer" 10.260 . aliiquod iam futuri amoris est signum. primo aspectu id est pulchritudine. sidonia pro Tyria a vicinitate. Ad v. 614 Casu deinde id est miseratione. et sic est, non interrogantis, ut "quis globus, o cives!" non enim inpost indicat, ex Teucri narratione cognovit. QVAE VIS qualis. INMANIBVS ORIS ut Sallustius «mare saevum, inportuosum». ADPLICAT secundum praesentem usum per ‘d’ prima syllaba scribitur, secundum antiquam ortho
Abbreviated transcription (Latin):
recti. Scđm stoicos qui dicunt ipsam uirtutem᷑  pro premio. &iam si nulla sint premia quȩ te. tam
lȩta .t. s alibi nati melioribus annis. felicitas enim temporum ex nastentis meritis conprobatur.
cđm artem rethoricam parentes quos ignorat laudat ex liberis : Simul sciendum omĩa hoc loco lau¬
dis p̃cepta seruata. nam & a parentib: laudat . ut qui tanti talem genuere parentos & ab ipsa .Ut
urbe domo socias. & a futuro. ut nomenq tuum laudesq: manebunt . in freta. abusiue modo maria.
Nam proprie fretum est. mare naturaliter mobile. ab undarum feruore nominatum: Dum mon
tib: umbrȩ lustrabunt . conuera. alii hoc loco distingunt : & dicunt. quam diu inclinata ĩ montibus.
latera umbrae pro solis. Fleti cirtuiburt: ut lustrat auenini montem. ant lustrabunt. inumbrabt̃.

Expanded text:
RECTI secundum Stoicos, qui dicunt, ipsam virtutem esse pro praemio, etiamsi nulla sint praemia. QVAE TE TAM RECTI secundum Stoicos, qui dicunt, ipsam virtutem esse pro praemio, etiamsi nulla sint praemia. QVAE TE TAM LAETA TVLERVNT SAECVLA alibi «nati melioribus annis»; felicitas enim temporum ex nascentum meritis comprobatur. QVI TANTI TALEM GENVERE PARENTES secundum artem rhetoricam parentes quos ignorat laudat ex liberis. Simul sciendum omnia hoc loco laudis praecepta servata; nam et a parentibus laudat, ut ‘qui tanti talem genuere parentes’, et ab ipsa, ut «urbe domo socias», et a futuro, ut «nomenque tuum laudesque manebunt». IN FRETA abusive modo ‘maria’; nam proprie fretum est mare natutibus umbrae lustrabunt convexa alii hoc loco distinguunt et dicunt, quamdiu inclinata in montibus latera umbrae pro solis flexu circumibunt, ut "lustrat Aventini montem" : aut 'lustrabunt' inumbrabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
on opis nrãe est dido Opis possibilitatis. Et scđm ateium philologum. opes numero tantum plurali diuitias
significant : ut troianas. ut opes numero singulari auxilium s Terentuis. luno lucina feropem. serua
me obsetro. ab utroq possibilitatem: nec quicquid ubiq est meminit historiae. Multi enim post exci¬
dium troiae. orbis diuersa tenuerint : ut helenus epirum antenor uenctiam. alii sardinam. Scđm
salustium: aliiuicina sirtibus loca. scđm lucanum. ut portusq quietos. ostendit libꝗe frigio placiusse
magistro. Siqua pios respectant numina. Siquidem ut horatius. si tamen impie non tangenda rates.
transiliunt uada. Nec enim congruit optare dubitantem. aut certe ad sẽ retulit. qui cum pius oss& :
tot laborabat in comodis. Siquid usquam usticiȩ est. si ualae apud homines iusticia: Et mens sibi cnso

Expanded text:
NON OPIS EST NOSTRAE DIDO ‘opis’ possibilitatis. Et secundum Ateium philologum ‘opes’ numero tantum plurali divitias NON OPIS EST NOSTRAE DIDO ‘opis’ possibilitatis. Et secundum Ateium philologum ‘opes’ numero tantum plurali divitias significant, ut «Troianas ut opes», numero tantum singulari auxilium, ut Terentius «fer opem, serva me obsecro», ab utroque possibilitatem. NEC QVICQVID VBIQVE EST GENTIS DARDANIAE meminit historiae. Multi enim post excidium Troiae orbis diversa tenuerunt, ut Helenus Epirum, Antenor Venetiam, alii Sardiniam secundum Sallustium, alii vicina Syrtibus loca secundum Lucanum, ut «portusque quietos ostendit Libyae Phrygio placuisse magistro». SI QVA PIOS RESPECTANT NVMINA si quidem, ut Horatius «si tamen impiae non tangenda rates transiliunt vada»; nec enim congruit optare dubitantem. Aut certe ad se rettulit, qui cum pius esset, tot laborabat incommodis. SI QVID VSQVAM IVSTITIAE EST si valet apud homines iustitia. ET MENS SIBI CONSCIA
Abbreviated transcription (Latin):
mulier dignissima barris. Sane naturam huius nominis: nec deriuatio. nec obliqui casus. reseruant. & eboris
Iam si unum eẽt: ad est dicer& non adsum.: Osola ꝓpt̃ poli mestoris factum qui fide iuolata defecit in grecos.
ut habemus intertio: Miserata. miseror & misereor: unum significant: sed miseror accusatiuum regit: ut¬
hoc loco. Itẽ: nec miseratũs. amantem est. Misereor genituum : unde est miscreamini. non digna ferentis:¬
uȩ nos seliquias danaum. Si troianos significat. simpliciter intelligis. Si ad se refert: qđ achillem euasit
fauore nectuni. Terrȩq marisq Terrȩ propt̃ cretensem pestilentiam: maris ꝓpt̃ orantis interitum. Om̃iũ
egenos. Eget : hoflestius genitiuuo iungitur. quam ablatiuo cui uingit cicero. ut eg& ille senatu Item.
contra uirgilius quorum indiga usus. orbe domosocias. hoc est & publico & priuato dignaris hospicio

Expanded text:
mulier, nigris dignissima barris?" sane naturam huius nominis nec derivatio nec obliqui casus reservant. et eboris mulier, nigris dignissima barris?" sane naturam huius nominis nec derivatio nec obliqui casus reservant. et eboris nam si unum esset, ‘adest’ diceret, non ‘adsum’. O SOLA propter Polymestoris factum, qui fide violata defecit ad Graecos, ut habemus in tertio. MISERATA et ‘miseror’ et ‘misereor’ unum significahoc loco, item "nec miseratus amantem est" , misereor genetQVAE NOS RELIQVIAS DANAVM si Troianos significat, simpliciter intellegis; si ad se refert, quod Achillem evasit favore Neptuni. TERRAEQVE MARISQVE ‘terrae’ propter Cretensem pestilentiam, ‘maris’ propter Orontis interitum. OMNIVM EGENOS ‘egeo’ honestius genetivo iungitur quam ablativo, cui iungit Cicero, ut «eget ille senatu». Item contra Vergilius «quorum indiget usus». VRBE DOMO SOCIAS hoc est ‘et publico et privato dignaris hospitio’.
Abbreviated transcription (Latin):
siniles humeros habens dõ. & est greca figura. ut diximus supra. Ipiã autem quod sequit᷑ natogenitrir. aut certe
psã id est pul chritudinis dea decoram cesariem. acedendo dicta cesaries. Ergo tantorum urorum est: Quod aut̃
dicit decoram ult &iam in enea naturalem fuisi ẽ pulchritudinem. ne si totum tribuat ueneri. nichil aencȩ
sit reliquum uel contra nichil relinquatur. matris fauori. Qd sequens melius indicat comparatio ut horatiꝰ:¬
ł ortes ereant᷑ fortibus. Mlagna arte nec eruditioni aliquid nec talibus e̾togat. Iuuentȩ. luuentus est multitu¬
do uiuenum. iuuentas dta ipsa sic̃ ipsa libertas. Iuuenta uero actas. Sed hȩc apoetis confundunt᷑ : Plerumq¬
purpurtum pulchrum. ut horatius. purpureis alesoloribus. Letos honores Non terribiles ut ẽẽ in uiris forab:

Expanded text:
similes umeros habens deo; et est Graeca figura, ut diximus supra. IPSA ut quod sequitur ‘nato genetrix’, aut certe similes umeros habens deo; et est Graeca figura, ut diximus supra. IPSA ut quod sequitur ‘nato genetrix’, aut certe ‘ipsa’, id est pulchritudinis dea. DECORAM CAESARIEM a caedendo dicta ‘caesaries’, ergo tantum virorum est. Quod autem dicit ‘decoram’ vult etiam in Aenea naturalem fuisse pulchritudinem, ne si totum tribuat Veneri, nihil Aeneae sit reliquum, vel contra nihil relinquatur matris favori. Quod sequens melius indicat co"fortes creantur fortibus" magna arte nec eruditioni aliquid nec natalibus derogat. ivventae iuventus est multitudo iuvenum, Iuventas dea ipsa, sicut Libertas, iuventa vero aetas; sed haec a poetis confunduntur plerumqPurpureum pulchrum, ut Horatius "purpureis ales oloribus" . laetos honores non terribiles, ut esse in viris fortib
Abbreviated transcription (Latin):
significat. ut iam dudum summite poenas & olim. ut hoc loco : surgit. oritur. & est translatio co¬
poris ad animum ut alibi. stat conferre manum aeneȩ. quem uidimus ipsi submersum. Iđ ante¬
doloris fuerat. ut ipsius ante oculos. nunc consolationis est cum certuit om̃s in colomes: Dictis
rospondent cȩtera matris. Modo consentiunt. qui dixerat supra: Namq: tibi reduces socios¬
Alibi. respond&. sespicit. ut respondae gnosia tellus: Scindit se nubes nubes tantum dicimꝰ
non nubs. lic& dicamus trabs. trabes. Stirps stirpos prex preces plebs. plebes: sed de hs tara
quȩ legimus sunt ponenda. Non enim artis sunt sed usurpationis: quia metri causa utunt᷑
poets ut uel minuant. uel augeant nominatiuum. Inde est & sipellex & isupellectilis Restinit aeneas abscedente scilice
nube. Claraq inluce refulst : Laui est nimiae pul diritudiuis: cui ncclocis cdaritas derogauit. Os. humerosq̃ deos uimile

Expanded text:
significat, ut "iamdudum sumite poenas" , et olim, ut hoc loco. Ad v. 582 Surgit oritur. et est translatio corporis ad animum, ut alibi "stat conferre manum Aeneae" . Addoloris fuerat, ut "ipsius ante oculos" , nunc consolationis est, cum cernit omnes incolomes. Ad v. 585 Dictis respondent cetera matris modo congruunt, Alibi ‘respondet’ ‘respicit’, ut «respondet Gnosia tellus». SCINDIT SE NVBES ‘nubes’ tantum dicimus, non ‘nubs’, licet dicamus ‘trabs’ ‘trabes’, ‘stirps’ ‘stirpes’, ‘prex’ ‘preces’, ‘plebs’ ‘plebes’. Sed de his tantum quae legimus sunt ponenda; non enim artis sunt, sed usurpationis, qua metri causa utuntur poetae, ut vel minuant vel augeant nominativum. Inde est et ‘supellex’ ‘supellectilis’. RESTITIT AENEAS abscedente scilicet nube. CLARAQVE IN LVCE REFVLSIT laus est nimiae pulchritudinis, cui nec lucis claritas derogavit. OS VMEROSQVE DEO SIMILIS
Abbreviated transcription (Latin):
qui semper flore uestitur: : Sertis Sertum & serta. cum nichil adicitur dicimꝰ.
ut hoc loco item alibi expresius. serta procultantum. capiti de lapsa iacebant.
Si autem sertos dixero. addo flores Si sertas addo coronas. Vt lucanꝰ. accipium
sertas. nardo forente coronas & hoc in multis nominibus obseruandum est.
ut genus ex adiectione formetur. Quã detracta in neutrum cedat necesse est.
ut piscinalis locus. Picinalis cella Piscinale sagmarus mulus. Sagmaria mula. Sagmarium cor¬
ripuere uiam. officium eundi celeriter arripuerunt. Nec enimuia corripit᷑ . Iui plurimus id est longꝰ¬
Aspectat. Rei in sensibili dat sensum. Unde est illud. in quarto de atblante. Item salustius. liciae psidiȩ¬
t oc ad poetam. Nec enimhoc nouit aeneas. Magalia uero antistichonem. Nam debuit ma

Expanded text:
qui semper flore vestitur. SERTIS ‘sertum’ et ‘serta’, cum nihil adicitur dicimus, qui semper flore vestitur. SERTIS ‘sertum’ et ‘serta’, cum nihil adicitur dicimus, ut hoc loco; item alibi expressius «serta procul, tantum capiti delapsa, iacebant». Si autem ‘sertos’ dixero, addo ‘flores’, si ‘sertas’, addo ‘coronas’, ut Lucanus «accipiunt sertas nardo florente coronas». Et hoc in multis nominibus observandum est, ut genus ex adiectione formetur, qua detracta in neutrum cedat necesse est, ut ‘piscinalis locus’ ‘piscinalis cella’ ‘piscinale’; ‘sagmarius mulus’ ‘sagmaria mula’ ‘sagmarium’. CORRIPVERE VIAM officium eundi celeriter arripuerunt; nec enim via corripitur. t. Ad v. 420 aspectat est ornatus cum animantur ἄψυχα . aspectat rei insensibili dat sensum. unde est illud in quarto de Atlante. item Sallustius "Lyciae Pisidioc ad poetam; nec enim hoc novit Aeneas. 'magalia' vero antistoechon est; nam debuit ma
Abbreviated transcription (Latin):
roaere. Nebula cuiꝰ diffinitio est. circum dea fudit: figura est themesis quȩ sit tũ
secto uno sermone. aliquid interponimus. ut alibi septͥem subieta triomi. Sed
hoc tolerabile est in sermone composito. Coterum in simplici nimis est asperum. Iuod
tamenfaciebat antiquitas. ut saxo cere comminuit brum. aut ueniendi poscere
causas. Sulica ne sepe narrando crebrum patiatur dolorem. Unde melius ad
enean refertur. medio sic int̃ fata dolore est : ipsa paphum ciuitatem cipri: Sub¬
limis diuino incessti lacta. ꝓprium ueneris epitheton: Sabeo a rabico A rabiȩ aiĩ
tres sunt: Inferior. Petroidȩ eudemon. in qua populi sunt sabei. apud quos nasci¬
tus thus. dicti autem sabei. aΠOTOY CΑΙ. Sein. id est uenerari. quod deos per ip
equidem tali me dignos honore. Iuod autem recetdentibus dixit. laus loci est.

Expanded text:
RO AËRE nebula, cuius definitio est. CIRCVM DEA FVDIT figura est tmesis, quae fit cum RO AËRE nebula, cuius definitio est. CIRCVM DEA FVDIT figura est tmesis, quae fit cum secto uno sermone aliquid interponimus, ut alibi «septem subiecta trioni». Sed hoc tolerabile est in sermone composito, ceterum in simplici nimis est asperum; quod tamen faciebat antiquitas, ut «saxo cere comminuit brum». AVT VENIENDI POSCERE CAVSAS scilicet ne saepe narrando crebrum patiatur dolorem. Vnde melius ad Aenean refertur «medio sic interfata dolore est». IPSA PAPHVM civitatem Cypri. SVBLIMIS divino incessu. LAETA ecce proprium Veneris epitheton. SABAEO Arabico. Arabiae autem tres sunt: inferior, petrodes eudemon, in qua populi sunt Sabaei, apud quos nascitur tus. Dicti autem Sabaei ἀπὸ τοῦ σέβειν, id est venerari, quod deos per ipsequidem tali me dignor honore». Quod autem ‘recentibus’ dixit laus loci est,
Abbreviated transcription (Latin):
si conuertantur. habent aliquid superfluum. Insalustio. Intugurio mulieris ancillȩ
Bene ad didit ancillȩ: acsi dicas in tugurio ancillȩ mulieris. erit superfluum mulieris.
Ancilla enim. & conditiqnem ostendit. & serum ltem. Res erat pretoribus. nota solis
hoc suffecerat. male ergo addidit ignorabatur a cęteris: quod si conuertas nichil
eẽ superfluum inuenitur . Talibus incusat. incusare proprie est superioremarguere.
ut interentio pater filium. quid me incusa slitipho: accusare uero uel parem uel su¬
periorem. ut in eodem ad mantum ixdr: me miseram quȩ numquam ob causam.
accuser nescio: & hoc proprietatis est lic& usus. male ista corrumpat Sciendum
tamen est terentium. propter solam proprcetatem. om̃ib: comicis eẽ positum : quib:
est quantum. ad cetera spectat inferior. at uenus. Ordo est at uenus dea s Obscu¬

Expanded text:
si convertantur, habent aliquid superfluum, ut in Sallustio «in tugurio mulieris ancillae» si convertantur, habent aliquid superfluum, ut in Sallustio «in tugurio mulieris ancillae» bene addidit ‘ancillae’; at si dicas ‘in tugurio ancillae mulieris’, erit superfluum ‘mulieris’; ancilla enim et condicionem ostendit et sexum. Item «res erat praetoribus nota solis» hoc suffecerat; male ergo addidit «ignorabatur a ceteris». Quod si convertas, nihil esse superfluum invenitur. TALIBVS INCVSAT ‘incusare’ proprie est superiorem arguere, ut in Terentio pater ad filium «quid me incusas, Clitipho», ‘accusare’ vero vel parem vel superiorem, ut in eodem ad maritum uxor «me miseram, quae nunc quam ob causam accuser nescio». Et hoc proprietatis est, licet usus male ista corrumpat. Sciendum tamen est Terentium propter solam proprietatem omnibus comicis esse praepositum, quibus est quantum ad cetera spectat inferior. AT VENVS ordo est ‘at Venus dea’. OBSCV