comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocant quod sint bonigeneris. Libertus autẽ uocatus quasi
uberatus erat enĩ prius iugo seruicutis ad dictus Libercoruau¬
tem filn apudantiquos libertini appellabantur qua si deliber¬
tis nati nunc uero libertinus autab berto factus aut possessis
manumissus dicitur quasimanuemissus apud ueteres enim
quo tiens manu mittebant Alapa percussos urcũa gebant
et liberos confir mabant: Vndeet manumissi dicti eo quod manu
micterentur. De ditiui primuma deditionesunt nuncupati
deditioenĩ dicitur quando seuicti aut uincendi boscesiuic corub
tradunt quibus hacex origo nominis fuit dũ quondam ad uea¬
sus populũ remanũ seruiarmis sumptis dimicassent uicti sede¬
derunt conp̃ haensiq uaria turpitudine affectisunt Exhis
qui dam poste a dominis manu missi propter suboliciorũ notas
quas mum feste per pessi sunt ad dignita tẽciuium romanoꝵ
non peruenerunt . Latim ante romam conditam apudlati¬

Expanded text:
vocant, quod sint boni generis. Libertus autem vocatus quasi vocant, quod sint boni generis. Libertus autem vocatus quasi liberatus. Erat enim prius iugo servitutis addictus. Libertorum autem filii apud antiquos libertini appellabantur, quasi de libertis nati. Nunc vero libertinus aut a liberto factus, aut possessus. Manumissus dicitur quasi manu emissus. Apud veteres enim quotiens manu mittebant, alapa percussos circumagebant, et liberos confirmabant; unde et manumissi dicti, eo quod manu mitterentur. Dediticii primum a deditione sunt nuncupati. Deditio enim dicitur quando se victi aut vincendi hostes victoribus tradunt: quibus haec origo nominis fuit. Dum quondam adversus populum Romanum servi armis sumptis dimicassent, victi se dederunt, conprehensique varia turpitudine affecti sunt. Ex his quidam postea a dominis manumissi, propter suppliciorum notas, quas manifeste perpessi sunt, ad dignitatem civium Romanorum non pervenerunt. Latini ante Romam conditam apud Lati
Abbreviated transcription (Latin):
seda duemã indicat. peregrini dicti eo quod ignonaenti
corũ parentes a quibus orti ex is cunt . suntenim delongti¬
quũ pegione. Vrbani uocabantur quiromae habitabanit
qui uero ineeteris locis oppidam nãsolaur bs ramo cetes
oppida famulisunt ex propria setuorum sumliedicos
s pin autt̃ uocabulum in detraxer qđ ini qui lure bellipossint
occidia uic coribus conseruabantur et serui fiebant a seruandos cilice
seruia ppellati. ancllae a sustenta culo uocatae anconenim gre¬
cecubitus dicitus. andeetancone dicimus. Mancipiumẽ quait quid
manucapi subdiq potest ut homo equus ouis haecenĩ animalia
statim ut naca sunt mancipium esseputantur Nã et ea quaȩ
inbestiarũ numero sunt Tunc uidentur mancipiũ essequando
capi siue domar coeperint. Ingenu dicti quia ingenere habent
ubertatem non in facto sicut liberti. Vndeet eos greci eugenes

Expanded text:
sed advenam indicat. Peregrini dicti eo quod ignorantur sed advenam indicat. Peregrini dicti eo quod ignorantur eorum parentes, a quibus orti existunt. Sunt enim de longinqua regione. Urbani vocabantur, qui Romae habitabant. Qui vero in ceteris locis, oppidani. Nam sola urbs Roma, cetera oppida. Famuli sunt ex propria servorum familia orti. Servi autem vocabulum inde traxerunt, quod hi, qui iure belli possint occidi a victoribus, cum servabantur, servi fiebant, a servando scilicet servi appellati. Ancillae a sustentaculo vocatae. Ἀγκὼν enim Graece cubitus dicitur. Unde et anconem dicimus. Mancipium est quidquid manu capi subdique potest, ut homo, equus, ovis. Haec enim animalia statim ut nata sunt, mancipium esse putantur. Nam et ea, quae in bestiarum numero sunt, tunc videntur mancipium esse, quando capi sive domari coeperint. Ingenui dicti, quia in genere habent libertatem, non in facto sicut liberti. Unde et eos Graeci εὐγενεῖς
Abbreviated transcription (Latin):
curatores uero eoqđ uicecuratoris funguntur qua si pros t
uiratores. Sicut proconsul ꝓ consule Colonisunt cultor es qud¬
uenat dictiacul tura agri. sunt em̃ aliun deuenieates ecqirae
alitnũ agrũ locci tũ colentes a debentes conditionem gerias
sole propter agriculturam sub dominio possessoris proeoqđ
his locatus ẽ fundus coloniautem quattuor modis dicuntus
Nã colani aut roma nisunt. aut coloni. latin. aut colom ausi¬
lares aut coloni ruris priuati: In quiliniuocati: quasuinco¬
lentes aliena non enim babent propriam sedemiseuint ec¬
a aliena in habitant defert autem inter inquilmum eo
aduenam : In qui linienimsunt quiȩ migrant et nomꝑ pioo
permament aduene autẽ uel in colae aduenticu perhiber¬
tur sedoermanentes et inde in colue quia lam habinieo¬
tes sunt abincolendo Indigenae sunt inde genitiat hueo¬
demloconciti ubin habitant. In cola autẽ non indigenati

Expanded text:
Procuratores vero, eo quod vice curatoris fungantur, quasi propter Procuratores vero, eo quod vice curatoris fungantur, quasi propter curatores, sicut proconsul pro consule. Coloni sunt cultores advenae, dicti a cultura agri. Sunt enim aliunde venientes atque alienum agrum locatum colentes, ac debentes conditionem genitali solo propter agri culturam sub dominio possessoris, pro eo quod his locatus est fundus. Coloni autem quattuor modis dicuntur. Nam coloni aut Romani sunt, aut coloni Latini, aut coloni auxiliares, aut coloni ruris privati. Inquilini vocati quasi incolentes aliena. Non enim habent propriam sedem, sed in terra aliena inhabitant. Differt autem inter inquilinum et advenam. Inquilini enim sunt qui emigrant, et non perpetuo permanent. Advenae autem vel incolae adventicii perhibentur, sed permanentes; et inde incolae, quia iam habitatores sunt, ab incolendo. Indigenae sunt inde geniti, et in eodem loco nati, ubi inhabitant. Incola autem non indigenam,
Abbreviated transcription (Latin):
hesit quos quondã subacta germania romani percas tra
disposuerunt atq ita nomen ex locis sumpserunt collegi¬
ati dicuntur quod exeorum collegio cus todes deputentur
quif acinus ali quod conmiserunt ẽ. enim sordidissimum
genus hominũ patre incerto progenitũ priuatisunt
extranei ab officiis publicis ẽ enim nomen magistra cum
habenti contrarium. et dictipriuati quod sint ab officus cia¬
riae absoluti Mercennarii sunt qui seruiunt acceptamer¬
iede Idem etbarones greconomine quod sint fortesinlabo¬
ribus bariaemĩ dicitur grauis qđ ẽ fortis cui contrarius leuis¬
id ẽ infirmus publicani appellantur conduc cores uedtiga lu
uibcus pro prie uillat gubernator ẽ unde et auilla uilicus nom̃
dispensationem uniuer sce domus tullio Inter ptaptesce posccat
qocte unuer scirũ posses sonum et uillarũ dispensti trero
autere s idemeccura tores ab agendo et curando uocatuen

Expanded text:
haesit, quos quondam subacta Germania Romani per castra haesit, quos quondam subacta Germania Romani per castra disposuerunt, atque ita nomen ex locis sumpserunt. Collegiati dicuntur, quod ex eorum collegio custodiisque deputentur, qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρὺς enim dicitur gravis, quod est fortis. Cui contrarius est levisid est infirmus. Putem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen dispensationem universae domus Tullio interpretante significat, quod est universarum possessionum et villarum dispensatorem. Actores idem et curatores ab agendo et curando vocati.
Abbreviated transcription (Latin):
ab officio numerum dicti eo quod publica munia accipiant munia
enim officia sunt. Vndeet in munes dicuntur qui nullũ gerunt
officium Municipales originales ciues et in locumoffieuin
gerentes: Decuriones dicti qđ sint deor dine curiae a dministrat
Vndeñẽ decurio qui summã non intulit uel curiã participauit
Curiales cutẽ idem et decuriones. Et dic ticuriales quia ciuilia
munera procurant et ex sequuntur. principales magis trati
et duumuirales curialiũ officiorũ or dinessunt principalesdio¬
a quod primm sint magiscratibus. Magis tratiuero qđ malores
sunt rebi quis officiis : Duumuirales tabelliouocatus eo qđ
sit portitor tabellarum. Idem sceptor idemet scriba publi¬
us quicea tantum quae gestis publicantur scribit Burcarii
ab urgis dicti quia crebra perlimites habita cula constituta
burgos uulgo uocant: undeet burgundionũ gentis nomen in¬

Expanded text:
ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et inmunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. Decuriones dicti, quod sint de ordine curiae. Officium enim curiae administrant. Unde non est decurio, qui summam non intulit vel curiam participavit. Curiales autem idem et decuriones. Et dicti curiales, quia civilia munera procurant et exequuntur. Principales, magistrati et duumvirales curialium officiorum ordines sunt. Principales dicti, quod primi sint magistratibus. Magistrati vero, quod maiores sunt reliquis officiis. Duumvirales  . Tabellio vocatus eo quod sit portitor tabellarum. Idem exceptor, idem et scriba publicus, quia ea tantum, quae gestis publicantur, scribit. Burgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum gentis nomen in
Abbreviated transcription (Latin):
si procedes qđ ante omnes honor ep̃cedant aindeetun pit
trabium quae eminent extraparietes proceres dieuutuo
eo qđ primoꝓcedant hinc cad primores ftrctatranslatis
quod ua recera inultitudine prominent Tribuni dicti qđ
plebi ueliura uel opem tribuunt constituti sunt autẽ stuto
ainno post reges ex cictos dũ enimplebs a senatu et consulib
orae meretur tunc ipsa sibi tribunos quasi proprios ud¬
ces et defenscres crea uit qui eorũ libertatem cuerene
et eos cduersus iniuri ã nobilitatis defenderent unde
et defensores dicti eo qđ plebemsibi cõnmssẽ contra in soleo¬
nam in proborum defendant : at contra nunc quidã euersores non defenso¬
res exiscunt. Numerarii uocatisunt quia publicũ nũmum aera ruis
inferunt func tiabeo quod fungantur officio et honore ali quo dicti
hinc et defunc tos mortuos dicimus qui conpleuerunt uita eofficia
nibil enĩ lamfaciunt. municipes sunt in eo dem municipiona ti

Expanded text:
si procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita si procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae eminent extra parietes, proceres dicuntur, eo quod primo procedant. Hinc ad primores facta translatio, quod a cetera multitudine prominent. Tribuni dicti quod plebi vel iura vel opem tribuunt. Constituti sunt autem sexto anno post reges exactos. Dum enim plebs a senatu et consulibus premeretur, tunc ipsa sibi tribunos quasi proprios iudices et defensores creavit, qui eorum libertatem tuerentur, et eos adversus iniuriam nobilitatis defenderent. Unde et defensores dicti, eo quod plebem sibi commissam contra insolentiam inproborum defendant. At contra nunc quidam eversores, non defensores existunt. Numerarii vocati sunt, quia publicum nummum aerariis inferunt. Functi, ab eo quod fungantur officio et honore aliquo dicti. Hinc et defunctos mortuos dicimus, qui conpleverunt vitae officia; nihil enim iam faciunt. Municipes sunt in eodem municipio nati,
Abbreviated transcription (Latin):
tpopulo: Intabulas aureas contulit at q inde patresconscrigt
uocati primi er dines sena torũ dicuntur inlusuee peliquoa
genus none÷ quã uiseni senatoria quisqi origine essei pieba
adlegitimos annos e ques roma nus erat dein deac cipiebat
honorem senatoriae dignitatis. Censores apudusteresiro¬
manos erant ẽ enĩ nomencensoris dignitas iudicialis cense¬
reenõ iudica reẽ. Itemcensores sunt patrimoniorũ ludi¬
ies acensuderis appellati Iudices dicti quasilus dicentespo¬
pulosiue quod lure disceptent Iureautẽ disputaret̃ iste
ludicare non ẽ autẽ iudex si non ẽ in eo iustitia Pro ndesri¬
tores proumtiae sunt dicti quod praesint: prartores autẽ
qua si p̃ceptores ciuitatis et principes idem et questor esqur¬
si quesitores eo quod questionibus praesunt. Consilũt escun
et causa apud eosẽ proceres sunt principesciuitetes gia¬

Expanded text:
senti populo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti senti populo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti vocati. Primi ordinis senatorum dicuntur inlustres, secundigenus non est. Quamvis autem senatoria quisque origine esset, usque ad legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. Censores apud veteres Romanos erant. Est enim nomen censoris dignitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellati. Iudices dicti quasi ius dicentes populo, sive quod iure disceptent. Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem iudex, si non est in eo iustitia. Praesides rectores provinciae sunt, dicti quod praesunt. Praetores autem quasi praeceptores civitatis et principes. Idem et quaestores quasi quaesitores, eo quod quaestionibus praesunt. Consilium enim et causa apud eos est. Proceres sunt principes civitatis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tota quitas ẽ uulgus uero plebs ẽ plebs autem dicta apluralito¬
te malor ẽ enĩ nu merus minorũ quã seniorũ. populus uero
ure trautẽ populis. luo dicitur a lapidibus. Uulgus estapas¬
simmhabitans multitudo quasi quisq quo uult Tribus dicunt
tã quo curias et congregationes distinctae populorum unde¬
dicta trib Et uoca taetribis ab eo quod in principio romani
trifariae fuerunt a romulo dis ꝑtit insena toribus militibits
et plebibus quaeta m̃ tribus nunc mulciplicatat nom̃ pristinũ
retinent Sena cui nomen aetas de dit quo dseniores essenit
Alin senendo dictos uecipiunt sena tores Ipsieni agen dioc̃¬
culiatẽ dabart Senacus con sulcus aconsulen docttra talo e
dictus quod sit fit ut consuleat et norere non pos sit. Patresautem ut
filiosisuos lta ilirem publicã alebant patres consuribeoundum
remulus decem decurias senatorũ eligis set nomine eoraso ppco¬

Expanded text:
tota civitas; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitatota civitas; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitate; major est enim numerus minorum quam seniorum. Populus vero Graece autem populus dicitur λαὸς a lapidibus. Vulgus est passim inhabitans multitamquam curiae et congregationes distinctae populorum, et vocatae tribus ab eo quod in principio Romani trifarie fuerunt a Romulo dispertiti: in senatoribus, militibus et plebibus. Quae tamen tribus nunc multiplicatae nomen pristinum retinent. Senatui nomen aetas dedit, quod seniores essent. Alii a sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusconsultus a consulendo et tractando est dictus, quod sic fit ut consuleat et nocere non possit. Patres autem, utfilios suos, ita illi rempublicam alebant. Patres conscripti, quia dum Romulus decem curias senatorum elegisset, nomina eorum prae
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ eundo plautus quoteagis etloseẽ enĩ exercitus cibulans
a gmen dicicur qđ in longitudine directũ ẽ qua lesolet esse
u exercitus portis ꝓcedet quic quid fuerit aliud abusiue dicitur
onũ coeuntes uiuant ut uita comnunis et ornatior fiat et tutior
domus unius familiae habita culũ ẽ sicut urbs unius populis¬
cut orbis dorncilium totius generis humani ẽ autẽ domus ge¬
nus familia si ue con iunctio uiri et uxoris. Incipit autẽ aduobus
et ẽ nomengrecuĩ. Namdomata grecitectiuocant. familia ẽ
liberi ex liberis legib: suscepti a femore Genus aut abgignen¬
do et pro generando dictũ aut a definitione certorũ prognator
ut nationes qua epropriis cognationib: termina tae gentesap
et concordi conmunione sociacus populus autẽ eo distat aple¬
pPlebs autem reliquũ uulgus si ne senioribus uuitatis populuser go

Expanded text:
id est, eundo. Plautus: Quo te agis ipse? Est enim exercitus ambulans. id est, eundo. Plautus: Quo te agis ipse? Est enim exercitus ambulans. Nam agmen dicitur quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit; quidquid fuerit aliud, abusive diciturunum coeuntes vivant, ut vita communis et ornatior fiat et tutior. 3. Domus unius familiae habitaculum est, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem domus genus, familia, sive conjunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus, et est nomen Graecum. Nam δώματα Graeci tecta vocant. Familia est liberi ex liberis legibus suscepti, a femore. 4. Genus autem a gignendo et progenerando dictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationes, quae propriis cognationibus terminatae, gentes aet concordi communione sociatus. Populus autem eo distat a ples civitatis; plebs autem reliquum vulgus sine senioribus civitatis. 6. Populus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
edcissis nodus cuneus alaecornua agmen quae formas et nomina
ab ipsis rebus dequibus translata sunt mucuantur. Ques dieca
qđ ferroar mata sit et acumine gladiorũ exercitus multitudo
ix unogenere ab exercitatione belliuocata Euneus ẽ colletta
inunũ militũ multido undeet propter quod inunũ cobit losa
coitio inunũ cuneus nominatus ẽ qua si couneus eo quod inunũ
omnescoguntur Vasses dictae propter diuisionem exeru
inclocis ẽ hnc acies certa resolebant. Iampostea et classica na¬
uium dicta. Nodus ꝓpriȩ ẽ densa peditũ multitudo sicut tur¬
ma equitum. No dũ autẽ diccũ pro diffi cultate quoduix
possit resolui Alae inexercitu triginta equites essedicuntu
cilaeautem equites ob hoc dicti quia tegunt pedites a larũ uice
cormia uocantur ex tremitas exercitus quod intortasit
cigmen dicitur cũ exercitus inter facit abagendo uocatum

Expanded text:
, classis, nodus, cuneus, alae, cornua, agmen; quae formas et nomina , classis, nodus, cuneus, alae, cornua, agmen; quae formas et nomina ab ipsis rebus, de quibus translata sunt, mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. Exercitus multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata. Cuneus est collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, ipsa coitio in unum cuneus nominatus est, quasi couneus, eo quod in unum omnes cogantur. Classes dictae propter divisionem exerci30: Classibus hic locus, hic acies certare solebant. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix possit resolvi. Alae in exercitu triginAlae autem equites ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum vice. 63. Cornua vocantur extremitas exercitus, quod intorta sit. 64. Agmen dicitur cum exercitus iter facit, ab agendo vocatum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex templo ad signa manipulos. Curma triginta e quites sunt. Roma¬
nenim e quites in una tribu trecentifuerunt Desingulis enim centu¬
rus decem dabantur et fiebat turma Chors quingentos milites ha¬
bet Tria sunt militiae generasa cramentũ. Euocatio coniuratio Sa¬
cramentũ in quo post electionẽ iurat Vnus quis quemiles senon rece¬
dereamilitia nisi post completa stipendia . Idẽ militiae scipendia
et hisunt quihabent plenã militiam Nã uiginti et quinqannis te¬
nentur. Euoatio dũ adsubitũ bellũ non solũ miles sedet ceterieuo¬
cantur undeitiã consul solebat dicere. quirem publicam saluã
es seuult mesequatur. coniuratio quaefit intumultu quando
uicinũ urbispericulũ singulos iurare non patitur ed repente
colligicur multitudo et tumultuosa in ira conflatur haeret cu¬
multuatiodicitur. Inacieautẽ is caefere formaesunt exercitus¬

Expanded text:
extemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt. Romaextemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt. Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt. De singulis enim centuriis decem dabantur et fiebant turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacramentum, evocatio, coniuratio. Sacramentum, in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post conpleta stipendia, id est, militiae tempora; et hi sunt qui habent plenam militiam. Nam viginti et quinque annis tenentur. Evocatio, dum ad subitum bellum non solum miles sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere: 'Qui rempublicam salvam esse vult, me sequatur.' Coniuratio, quae fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultuosa in ira conflatur. Haec et tumultuatio dicitur. In acie autem istae fere formae sunt: exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
mis electi proprie autem lingua macedonũ falanx. gal¬
lorum caterua nostra legio dicitur : Legio habet sex agin¬
tacenturias. maniplos triginta cohortes duo decim tur¬
mas ducentus centuria ẽ pars exercitus incentenos¬
milites diuiscunde et qui his praesunt centuriones dicunt᷑
Sub centuriati uero sunt non qui in prima sed qui insecun¬
dacenturia sunt. Qucsi sub prima centuria ta mens tricti
etiamiosi et inspeuilis positi mnbello sunt . ut si prima de¬
fecerit istiquos subse diximus laborantibus primis sub¬
ueniunt undeet adinsidiandũ ponitur subcenturiatus
quasi armis dolosis instructus Manipulus ducentorũ
pimilitũ Mami pubautem dicti sunt milites siue quia bellũ
orimoma nũ incipiebant siue quod ante quã signa escet
mam pulos sibi id ẽ fasciculos scipulae uel herbae alices¬
ius prosignis fauebant a quo signo mampula ares ralitis
iognomina ti sunt de quibus lucanis conuocat ar matos

Expanded text:
mis electi. Proprie autem lingua Macedonum phalanx, Galmis electi. Proprie autem lingua Macedonum phalanx, Gallorum caterva, nostra legio dicitur. Legio habet sexaginta centurias, manipulos triginta, cohortes duodecim, turmas ducentmilites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria: tamen structi etiam ipsi et in speculis positi in bello sunt; ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est fasciculos stipulae vel herbae alicuius pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognominati sunt. De quibus Lucanus1, 296: Convocat armatos
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑagunt sunt enĩ ex numero militũ et in poneicib
et cubant propter regalem custo diam excubaeautẽ
diur nae sunt uigiliat noc tur nae uni de et ingiles
uel etes ehata pud romanos genus militiae a uolitando uoca ti
Lectienim agilita te luuenes cũ armissuis post terga equitum
consedebant et mox cũ ad hostesuentũ: esset equis desilie¬
bant et continuo pedites ipsi ex aba parte equitibus per
quos ad uecti fuerant dimicantibus hos tẽ ꝑturbabant ab
his igitur uelitibus elefanti quondam annibalis retroac¬
ticum regia masuis nom possent fabriliq: scalpro inter au¬
res ad actone cabantur castra sunt ubimiles steterit
dicta autem castra quasi casta uel quod illic castraretur
libido namnũ quam his inter erat mulier. militia autẽ
amilitibus dicta cut a multis quasi multitia quasi nego¬
tium multorũ aut amolererũ quasi moleatia. Lego sex
miliũ ormatorũ ẽ. ab elec touocata quasi lecti id ẽ ar¬

Expanded text:
semper agunt. Sunt enim ex numero militum et in porticibus semper agunt. Sunt enim ex numero militum et in porticibus excubant propter regalem custodiam. Excubiae autem diurnae sunt, vigiliae nocturnae. Unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militiae, a volitando vocati. Lecti enim agilitate iuvenes cum armis suis post terga equitum consedebant, et mox cum ad hostes ventum esset, equis desiliebant, et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus, per quos advecti fuerant, dimicantibus, hostem perturbabant. Ab his igitur velitibus elephanti quondam Hannibalis retro acti, cum regi iam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto necabantur. Castra sunt ubi miles steterit. Dicta autem castra quasi casta, vel quod illic castraretur libido. Nam militibus dicta est, aut a multis, quasi multitia, quasi negotium multorum, aut a mole rerum quasi molitia. Legio sex millium armatorum est ab electo vocata, quasi lecti, id est ar
Abbreviated transcription (Latin):
huenin non exsola professione natiurtatios sededassdictiqui
qul ancinua saeramento probatisunt milites nonsunt do¬
mane autemm litiat mos fuit puberes primos exetuoeti
mis hamseto decimo anno tirones militabasits quo etram
uicut deposita excepto anmbalis tempore cũ post ranense
proelium intanta necessitate fuis sent romam ut nebbo¬
randorũ quidemser uorum daretur facultas Desertores
uocatieo quod deser tismilitaribus officus euagantur
hinalios numeros mlitiae nomen dare probibenas
ul sinon magintemporis culpam contraxeranticẽs a auo¬
mefis susrastituuntur: Sedet qui deser exer citũ atdoo¬
tes transeuntes et ipsi desertores uocantur. Conscribti
milites dicuntur. Quia in tabolis conferuntur abeo qua
eos ducturus ẽ sicut transcriptiuo cantur Eũ dealim an
alia legione transeunt et inde trans cripti quia normina
dant᷑ ut transcribantur obtiones dicti qđ sint electio

Expanded text:
Hi enim non ex sola professione nativitatis, sed aspectu et Hi enim non ex sola professione nativitatis, sed aspectu et que antequam sacramento probati sint, milites non sunt. Romanae autem militiae mos fuit puberes primos exercere armis. Nam sexto decimo anno tirones militabant, quo etiam rvitute deposita, excepto Hannibalis tempore, cum post Cannense proelium in tanta necessitate fuissent Romani, ut ne liberandorum quidem servorum daretur facultas. Desertores vocati eo, quod desertis militaribus officiis evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, caesi numeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum ad hostes transeuntes et ipsi desertores vocantur. Conscripti milites dicuntur, quia in tabulis conferuntur ab eo qui eos ducturus est, sicut transcripti vocantur cum de alia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nomina dant, ut transcribantur. Obtiones dicti, quod sint electi.
Abbreviated transcription (Latin):
ginarii quicinca pite sunt quin quaginta militũ sicut de¬
cani abeo qđ decem militib praeferuntur. Miles dictus
quia milleerant ante innumero unouel quia unus . ẽ ex
mille clectus. Romulus ciutem primus ex populo milites
sumpsit et appellauit . Liber uero primus militiaeor¬
dinem docunit miles aut ordinarius dicitur aut ex¬
traordinarius ordinarius ẽ quiper or dinẽ militat
nec adhuc aliquem consecutus ẽ gradũ honoris. eenim
gregarius id ẽ humilis militiae extraordinariusuent
quiobuir tute promouetur ex ordine Emeriti dicuntus
uiteram soluti que militia quilã in usu proeli nonsunt
et quia mererimilitare dicicur abstipendus scili cet
quie mnerentur idem et ueteran dicuntur quialam urpsu tioedico
nensunt sedpost multos militiae labores quictis suffira giumcon¬
seqiuntus Equestres mlites dicti quo de quo sedeas dueriqo
ad mlitiaeo d legantur : atq arins gerendis habiles exustũ

Expanded text:
genarii, quia in capite sunt quinquaginta militum; sicut degenarii, quia in capite sunt quinquaginta militum; sicut decani, ab eo quod decem militibus praeferuntur. Miles dictus, quia mille erant ante in numero uno, vel quia unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit et appellavit. Liber vero primus militiae ordinem docuit. Miles aut ordinarius dicitur, aut extraordinarius. Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militiae. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia, qui iam in usu proelii non sunt, et quia mereri militare dicitur, ab stipendiis scilicet quae merentur. Idem et veterani dicuntur, quia iam in usu proelii non sunt, sed post multos militiae labores quietis suffragium consequuntur. Equestres milites dicti quod equo sedeant. Item mad militiam delegantur atque armis gerendis habiles existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pidius in ore ducis sesequisq bonũ non dixit inore consulis
Monar caesunt qui singulare possident principatum qua¬
lis fuit alexander apud grecos. et iulius a pud romanos. hinc
ec monarcia dicitur. monos quippesingularitas greconomi¬
ne artia principatus ẽ. Tetratcȩ s̃ quar tã partẽ regni
tenentes nã tetra quat tuor sunt. qualis fuit apud lu¬
deã filippus. Patricii indeuocatis. proeo quod sicut
pacres filiis lta prouideant rei publicae. praefectidicti
qđ prastoria pocescate p̃sint praecores idem qui & prae¬
fecti qua sip̃positores. praesi desuero dicti quia alicuius
loci tutelam p̃si di alitertenent. Tribuni uocati qđ militib
siue plebib lura tribuunt. Ciliar cisunt quimille p̃sunt
quos nos millenarios nuncupamus et ẽ grecũ nom̃. Cen¬
turiones dicti eo qđ centũ p̃sunt militib sicut quinqua¬

Expanded text:
pidius in ore Ducis sese quisque bonum. Non dixit in ore Consulis. 23. pidius in ore Ducis sese quisque bonum. Non dixit in ore Consulis. 23. Monarchae sunt qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, et Julius apud Romanos. Hinc et monarchia dicitur, Μονὰς quippe singularitas Graeco nomine, ἀρχὴ principatus est. 24. Tetrarchae sunt quartam partem regni tenentes. Nam τέτταρα quatuor sunt, qualis fuit apud Judaeam Philippus. 424 25. Patricii inde vocati sunt, pro eo quod sicut patres filiis, ita provideant reipublicae. 26. Praefecti dicti, quod praetoria potestate praesint. 27. Praetores iidem qui et praefecti, quasi praepositores. 28. Praesides vero dicti, quia aloci tutelam praesidialiter tenent. Tribuni vocati, quod militibus sive plebibus iura tribuunt. Chiliarchae sunt qui mille praesunt, quos nos millenarios nuncupamus; et est Graecum nomen. Centuriones dicti, eo quod centum praesint militibus; sicut quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tã quã bases populũ sustinent unde et bases coronas
habent quanto enĩ quis que magis p̃ponitur. tanto amplus
pondere laborũ grauatur. Tiranni grece dicuntur
idem latine et reges. nã apud ueteres. Interregem et
trã tetigis se tiranni. fortes enĩ reges tiranniuocabantur
accidit tirannos uocari pessimos atq in probos reges
luxuriose dominationis cupiditatẽ et crudelissimã dñãtio¬
nem in populis ex ercentes. Princeps et dignitatis modo
ardentẽ conlecit lampadaturnus proprimus dictus ciut̃
princeps a capiendi significatione quod primus capiat
sicut municeps abeo quod munia capiat. Dux dictus eo
qđ sit doc tor exercitus. sed ñstatim quicũq principes
uel duces sunt etiã reges dicipossunt . Inbello aucẽ melius du¬
cemnominari quã regem nã hoc nomen ex primit in proelio
ducente munde et uirgilius ducis euan drisallustius quocu¬

Expanded text:
quod tamquam bases populum sustinent. Unde et bases coronas quod tamquam bases populum sustinent. Unde et bases coronas habent. Quanto enim quisque magis praeponitur, tanto amplius pondere laborum gravatur. Tyranni Graece dicuntur. Idem Latine et reges. Nam apud veteres inter regem et tram tetigisse tyranni. Fortes enim reges tyranni vocabantur. accidit tyrannos vocari pessimos atque inprobos reges, luxuriosae dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes. Princeps et dignitatis modo ardentem coniecit lampada Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primus capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. Dux dictus eo quod sit ductor exercitus. Sed non statim, quicumque principes vel duces sunt, etiam reges dicicem nominari, quam regem. Nam hoc nomen exprimit in praelio ducentem. Unde et Virgilius, ducis E
Abbreviated transcription (Latin):
tescesores ac tenus usurpauerunt solet erii fanout
si cuit a pua perscis arsacede apud aegrptios ꝓtolome
apud a tenienses cecropidae. augustus ideo apud romanos
nom̃ imperiiẽ eo quodolim augerent rempublicã amplifican
do nom̃ primus senatus octauio cȩsari tradidit ut quia au¬
serat terras ipso nomine et titulo consecra retur. Dũ autẽ
idem octauianus lam caescr et imperator appellare¬
tur uel augustus potea uero dũ ludos ex pectaret et pronun¬
tiatum es set illia populo ut uocaretur et dominus statĩma¬
nu uultuq a uerso in decoras adulatines repressit et do¬
mini appellationem ut homo declina uit: atq: insequen¬
ti die omnem populũ grauissimo dictucor ripuit dñmque
sepost haec appellarine aliberis quidem suis ꝑ misit. fuit
autem filius actiae quaenata ẽ desorore iuliicaes aris
Reges aautẽ ob hanc causc̃ apud grecos. basi leiuocantur.

Expanded text:
tes Caesares hactenus usurpaverunt. Solet enim fieri ut tes Caesares hactenus usurpaverunt. Solet enim fieri ut sicut apud Persas Arsacidae: apud Aegyptios Ptolomei; apud Athenienses Cecropidae. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rempublicam amplificando. Quod nomen primitus senatus Octavio Caesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. Dum autem idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso indecoras adulationes repressit et Domini appellationem ut homo declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit autem filius Actiae, quae nata est de sorore Iulii Caesaris. Reges autem ob hanc causam apud Graecos βασιλεῖς vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
nuas potestates tenebant et dicti dicta tores qua si prin¬
upes et p̃ceptores unde et magis tripopuli nomina ban¬
tur unde et edicta dicuntur : Cesarum nomen a lulio
cepit quibello ciuili conmoto primus roma nũ singulare
obtinuit principatũ. Caesar autẽ dictus qđ cȩso mor¬
uae imatris ut ero prolatus eductus que fuerit uel qđ
cũ caesciriae natus sit a quo et imperatores sequentes
caescres dicti eo quod comatiessent quienim exacto
utero ex imebantur cesones et cesa res appellabantun
Iulius autem dictus quia ab iulo aeneae filio originen
nomen iulo : Imperatorũ autẽ nom̃ a pud romanos eorũ
tantumprius fuit apud os sũ mareimilitaris consisteret
Rideo imperatores dicti ab imperando exercitui sed
dũ diu duces titules imperatorius. fungerentur senatusce¬
suit ut augustice scris hoc tantum nom̃ esset eoq bis dis¬
tingueretur a ceteris gentium regibus quodet facrent¬

Expanded text:
nuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi prinnuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Caesarum nomen a Iulio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem optinuit principatum. Caesar autem dictus, quod caeso mortuae matris utero prolatus eductusque fuerit, vel quia cum caesarie natus sit. A quo et imperatores sequentes Caesares dicti, eo quod comati essent. Qui enim execto utero eximebantur, Caesones et Caesares appellabantur. Iulius autem dictus, quia ab Iulo Aeneae filio originem nomen Iulo. Imperatorum autem nomen apud Romanos eorum tantum prius fuit apud quos summa rei militaris consisteret, et ideo imperatores dicti ab imperando exercitui: sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Caesaris hoc tantum nomen esset, eoque is distingueretur a ceteris gentium regibus; quod et sequen
Abbreviated transcription (Latin):
gim supeobam dominationem non ferrent annuabu¬
gemabinos qi consules sib fecerunt: napn ose uominantis
non benuolentia consulentes sed superbia domiratio
eea binmudgitur consules appellati uel a consuleedo
eiuibus uel aregendo cuncta consilio quosta menseoleo
mucan des ꝑ annos singulos elegerunt ut pecinsolae
duma nesꝑatne moderatior cito succur rerete i edil
auto duo pares quia unus rem uiulem altens aua qrl¬
curem adsmims rabat regnauerunt autẽa piis qua dr¬
consulibus et dicti pro consules e quoduicem consulis fungeren¬
tur sicut procurator cura tori idẽ auctori exconsules autẽ
dicti quodiam a consulatu exierint siue discesserint. per¬
ac touicis sucie anno dicta toresq uinto anno post reges
expulsos romanisi bicreauerunt dumgenes tar quinii ad in¬
iuriam soceri uindicandam ingentem aduersus romam
collegis set exercitum hii. quinquennii temporis imperio
utebantur. Plus enim erat honore quam consules qui an¬

Expanded text:
gum superbam dominationem non ferrent, annua igum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum regium non benivolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta conmutandos per singulos annos elegerunt, ut nec insolens diu maneret et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabat. Regnaverunt autem annis quadrconsulibus et dicti proconsules eo quodtur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui an
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut al terũ ab altero sol ueretur Interomniadutur
regnater rarum duoregna ceteris gloriosa traduntur
arsiriorum primo deinde roma norum ut tem porti busi
et toais intrr ptor dinata atq distincta nam sicutdent
onius it hoc posterius. Itaillud in oriente hoc inoe addentu
exortũRe deniq in illius finehuius initium confestrio fu¬
int eegna cetera ceteriq reges uelut adpendices iscorũ
habentur Feges a regendo uocati. Sicut enim s acerdos
ascincitificando Ita et rex aregendo non aute mregie
quinoncor regit. rec telgitur faciendo regis nomentene¬
turoptcando amittitur unde et apudueteres calene
erat pro uerbium rexeris sirec te facias sinon facies noner
Regiaeuir tutes p̃cipuae duae ius titia et pretas plus
autem m regibus laudatur pietas namius titia peres
tuera ÷ consies appel lati aconsulendo sieomnanr
aregendo sicut leges alegendo namcum comuiasre¬

Expanded text:
vit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem vit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum habentur. Reges a regendo vocati. Sicut enim sacerdos a sacrificando, ita et rex a regendo. Non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium: 'Rex eris, si recte facias: si non facias, non eris.' Regiae virtutes praecipuae duae: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas; nam iustitia per se severa est. Consules appellati a consulendo, sicut reges a regendo, sicut leges a legendo. Nam cum Romani re
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut quasi subterris positi aduer sapedibus urseso
unt ustigia nulla ratione credendumẽ qua nec soli¬
ditas patitur neccentrum terrae sed neque boc uilla
hstoriat cogntione firmatur sed hoc poaetae quas
ratioti ando conlectant Titanas autem quos dam
ingrecia fuerunt fuisse robustas et excellentes uir¬
bus populos quos fuerunt fabulae abirata contne
deos terra ad eius ultionem creatos. unde ectita nes
dictisunt a not aecticeo. Idẽ abultione quod quasi
uloscende matristerrae causcimn deos armatiexis tere
quos fabulae aloue bello fuis se superatos at qecu¬
tinctos fingunt ꝓpt̃ qđ ecaelo lactis fulminib interierunt
Regnum a regibus dictũ namsicut reges a regendo
uocatiita regnum  a regibus regnum uniuer suenationes
sus quiq terenuuren poribus habuerunt ut assiru me diꝑ
si a egr ptii greci quorumuicessors temporum itauo luta¬

Expanded text:
tur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris tur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est ab ultione, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interieruntabulis. Regnum a regibus dictum. Nam sicut reges a regendo vocati, ita regnum a regibus. Regnum universae nationes suis quaeque temporibus habuerunt, ut Assyrii, Medi, Persae, Aegyptii, Graeci, quorum vices sors temporum ita voluta
Abbreviated transcription (Latin):
tres sunt populi esperigara mantes. et indie sperisatꝰ
occidentis garamantes tripolis indiorientis. Trogoditae
gens acchiopum. Ideonumcupati qđ toritanta cerelicate
gollent: ut feras cursupedum ad sequantur. Panfaguet h
patthropia sunt quibus escat̃. quic quid mandipotest et
omnia fortuitu gignentia unde et appellati. Ietiofagi
quoduenando inmariualeant et piscibus tantũ alantui
huipost indos montanas regiones tenent quos subactos ale¬
xander magnus piscibus uesci prohibuit. Antropofagi
gens a sperrima subregione si ricum sit a qui quia buma¬
nis carnibus uescuntur. Ideo antro pofagi nomina ntor
Iaqu sicut his ita et cȩteris gentibus per fđta aut aregib
autalois aut amoribus aut ex quibus libet abnscii ses
inmutata uo cabula sunt Itaut prima origo nominis cip
temporum uetus tate non pateat: Iam uero huquiantipo¬
dardicuntur eo quod contraruiesseues tigus ñ spiltab¬

Expanded text:
tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putan
Abbreviated transcription (Latin):
atri coloris ducunt Massila ciuitas a fricae ẽ non lonit
ab atlante et ortis esperidum aquia ciuitate massii
uocatisunt quos nos corrupte masulos uocamus dequi
M aulalum gentessunt. a meridie us queo ceanum
esperium perua gantes his nomen gauloen insula
dedit quae ẽ iuxta et hiopiam ubi nec ser pensnacitue
ne que inuit Caramantes populia fricae propecirenas
ihabitantes agaramante rege a pollinis filionominaa
qui ibi ex suo nomine garama oppi dum condiditr stbit
ex tremiga ramentes extremiautem quia sce uitu
consortiohumanitatis remoti es perii uero sunt qui
urca ispaniam conmorantur nam is pania esperia¬
et hiopes dicti afilio cham quiuocatus ẽ chus ex quo
ori ginem trahunt chus enĩ hebraica lin gua et hi¬
ops inter praetatur .bii. quondam ab indo flumine
consur gentes iuxta aegrptum inter linum etoctaũ
inmeri die sub ipsa solis uicinitate insi derunt quonõ

Expanded text:
atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vocamus, de qus. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt Ecl. 8, 44: Extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
quos sibiuocare. Africã autem initio habuere
ubies deinde afri. Nost haec getuli postemumn
maori et numides : Mauri et numide utaft
putu ne sic sumpserunt ex ordium et uocababẽ
um post quam in speni abercules interua sane
ercitus eus compositus exuariis gentibus amis¬
soducepassim sibis edes quaerebant et ex cons¬
mero cepa iedipers et armeni nauibus inafi
domicibis non inuenirent et ignara lingua conmercium proliberi¬
perputintes agroset diuerscis solitudines uacabantur. et apa¬
bulationibus uagabandis semet seipsos propria lingua numi¬
desa ppella uerunt id ẽ sineoppido uagos et ercantes medi
autem cumlibis semiscuerunt qui proxima spania in habi¬
tabant quorum nomen paula timlibies corrum pe rebarbi¬
ra lingua mauros propter medos appellantes uet
mauri ob colorem a grecis uocentur grecelum mecitn
mauron uocant aestifero quippecalore afflati specieor

Expanded text:
quos sibi vocare. 119. Africam autem initio habuere quos sibi vocare. 119. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri et Numidae. 120. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi, et Persae, et Armeni navibus in Afrdomiciliis non invenirent, et ignara lingua coper patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semetipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem
Abbreviated transcription (Latin):
Celtiberi ex gallis celticis fuerunt quorumex nomine
appellata ẽ regio celtiberia namex flumine spanicie
ibero ubi considerunt et ex gallis quiceltici dicebantur
mix toutroq uocabulo celtiberi. nuncupatisunt. Afri
appellati abuno exposteris abreq: uocabatur. aferqui
dicitur. Duxisse aduersus libia mexercitus et ibiuictis
hostibus considisseeius que posteros ex nomine at caui
it a fros et africam nuncupasse. Peniautẽ caraagi¬
menses sunt a fenicibus nuncupati quicum didonoñ
pro fectisunt Tirios uero atiria urbe fenicum nomina¬
tos dequa ꝓ fecti sunt et in africelitus uenerunt. Getu¬
li gecedicantur fuis sequi ingenti agmine a locis suis
n auibus conscendentes lo ca sirtium in libia occupaue¬
runt et qui aexgetis uenerant driuato getuli cogno¬
minatisunt Vndeet opinio .ẽ. apud gocos aban¬
tiqua cognatione mauros consanguinĩ tate propir¬

Expanded text:
Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. 116. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. 117. Tyrii vero a Tyria urbe Phoenicum nominati, de qua profecti sunt, et in Africae littus venerunt. 118. GETULI Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos, ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propin