comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i ⁊ magnifici ⁊ magnarũ uirtutum uin
Melamiꝰ. Macutus. Maclouiꝰ. palutual. Pat̃i
Wingalaus. qͥ in aliis ciuitatib eiꝰdẽ regni
ordinati sunt ⁊ eccliis dĩ p̃fecti. & hoc ẽ
qd̃ ait. Pastor eboracensis septimꝰ in armo¬
rico regno freq̃ntabit᷑. Hos aut̃ septẽ fr̃s
usq in hodiernũ diem. ñ solum gens in¬
cola t̾rȩ illiꝰ. s ⁊ finitimȩ regiones septẽ
britaninȩ scõs appellant. Et qm̃ ad id lo-¬
corum deuenimꝰ. ñ erit imꝓbum si res
quedã mira ⁊ admiratione digna. que
uulgata hominũ narratione refertur.
p̃senti loco a nob̾ sic̃ se offert occasio inse
concubitu. uno matͥs concentu suscepti
fuerit. atq uno partri. uno die ꝓducti.
Arunt enĩ qd̃ mat̾ eoꝵ cum ẽẽt inatͦna
nobilis ⁊ pudica. humana tñ ignorantia
in alias mulierũ erraret iudicio. eristi¬
mans & contestans uullã omĩno femina¬
rũ duos simul aut plures conciꝑe possẽ
parere lib̾os. nͥ cũ tot unis carnale ꝯm̃cũ

Expanded text:
cti et magnifici et magnarum uirtutum uiri, Melanius, Macutus, Maclouius, Pabutual, Paternus, Wingalous, qui in aliis ciuitatibus eiusdem regni ordinati sunt et ecclesiis Dei prefecti, et hoc est, quod ait: Pastor Eboracensis septimus in Armorico regno frequentabitur. Hos autem septem fratres usque in hodiernum diem, non solum gens incola terrȩ illius, sed et finitimȩ regiones septem Britanniȩ sanctos appellant. 41. Et quoniam ad id locorum deuenimus, non erit improbum, si res quedam mira et admiratione digna, que uulgata hominum narratione refertur, presenti loco a nobis, sicut se offert occasio, inseconcubitu, uno matris conceptu suscepti fuerint atque uno partu, uno die producti. Aiunt enim, quod mater eorum, cum esset matrona nobilis et pudica, humana tamen ignorantia in alias mulierum erraret iudicio, existimans et contestans nullam omnino feminarum duos simul aut plures concipere posse uel parere liberos, nisi cum tot uiris carnale conmercium
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ seuiciã eiꝰ. ñ exitꝰ eiꝰ dubiꝰ erit. In ore ꝓpłoꝵ
celebrabit᷑. ⁊ actꝰ eiꝰ cibꝰ erit narrantibꝰ. Quo t
arturi britoĩs nom̃ fama uolans ñ ꝑtulit: & uul
asiaticis gñtibꝰ ꝙͣ britannis. sic̃ nob̃ referunt pal¬
mig̾i nr̃i de orientis partibꝰ redeuntes: Lo. itͣ
illum orientales. loꝯt᷑ occidu. toto t̾raꝵ. orbe diuis.
Loquit᷑ illum egyptꝰ. bosforus exclusa ñ tacet. Can-¬
tat gesta eiꝰ dnã ciuitatũ Roma. nec emulam qͦndã
eiꝰ tarthaginẽ arturi p̃lia latñt. Celebrat actꝰ
eius anthiochia. armenia. palestina. In ore płoꝵ
celebrabit᷑. ⁊ actꝰ eiꝰ cib erit narrantibꝰ. Sequitꝰ.¬

Expanded text:
ciam eius et exitus eius dubius erit. In ore populorum celebrabitur et actus eius cibus erit narrantibus. 29. Quo enim Arturi Britonis nomen fama uolans non pertulit et uulgAsiaticis gentibus, quam Britannis, sicut nobis referunt palmigeri nostri de orientis partibus redeuntes. Loquuntur illum Orientales, loquuntur Occidui, toto terrarum orbe diuisi. Loquitur illum Egyptus, Bosforus exclusa non tacet. Cantat gesta eius domina ciuitatum, Roma, nec emulam quondam eius, Carthaginem, Arturi prelia latent. Celebrat actus actus Pf; acta VH. eius Anthiochia, Armenia, Palestina. In ore populorum celebrabitur et actus eius cibus erit narrantibus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
Romane olim potestati subiectas suo subiugass
imꝑio. ⁊ tͥbutũ a iulio cesare bͥtonibꝰ impositũ
solu̾e recusar&. in qͣdam ualle haud ꝓcul ã
monast̾io alberipe. qͣdam uidł cift̃ciensis ordi¬
nis abbatia in t̾ritorio lingonensi.p̃lio fudit
atq ꝑemit. corpꝰq lucii Rome remisit. man¬
dans bͥtones Romanis ñ aliud dehe tͥbutũ
Tremebit &omulea domꝰ seuitiã ip̃iꝰ. ⁊ addit.
&exitꝰ eiꝰ dubiꝰ erit. Uerissime qͥoẽ sic̃ hodieq
ꝓbat uaria hoiũm de morte eiꝰ ⁊ uita opinio.
Qd̾ si mͥ ñ credis: uade in armoricũ regnũ.
.i. in minorẽ bͥtanniã. ⁊ p̃dica ꝑplateas n
uicos ar tum bͣ onẽ more cecor ios tuors mortiũ¬
ait arti exitũ dubiũ fore. sito imunas diendiẽ
inde potueris qͥn aut maledicts audientiũ
odiñaris. aut certe apidib obruars. Sarẽ an¬

Expanded text:
Romane olim potestati subiectas suo subiugasset Romane olim potestati subiectas suo subiugasset imperio et tributum a Iulio Cesare Britonibus impositum soluere recusaret, – in quadam ualle, haud procul a monasterio Albe Ripe, quadam uidelicet Cisterciensis ordinis abbatia, in territorio Lingonensi, prelio fudit atque peremit corpusque Lucii Rome remisit, mandans Britones Romanis non aliud debere tributum. Tremebit Romulea domus seuitiam ipsius et addit: 22. Et exitus eius dubius erit. Verissime quidem sicut hodieque probat uaria hominum de morte eius et uita opinio. Quod si mihi non credis, uade in Armoricum regnum, id est in Minorem Britanniam, et predica per plateas et uicos Arturum, Britonem, more ceterorum morait Arturi exitum dubium fore, si tamen immunis euadere inde potueris, quin aut maledictis audientium opprimaris, aut certe lapidibus obruaris. Se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gallicanos saltꝰ possidebit. Hyb̾niã nãq is lan¬
diam. scotiam. or cadũ infulas. Gothlandiam.
norguegiã. datiamq sub iugũ misit. ⁊ suo subie¬
cit imꝑio. Non solũ aũ: s ⁊ galliam ⁊ multas ap¬
pendices subiectasq ꝓuincias: u̾bi grã flan¬
dria.n.boloniã. burgundiam. aqͥtaniã. ande¬
gauiã atq neustͥam. sue ditioni submisit. Qr̃
andegauiã dedit kaio dapifero suo. neustͥam
uͦ beduero pincerne suo. Ex qͣ dignitate artͣi
⁊ mun̾ibꝰ eiꝰ in ꝯsuetudinẽ uenit in curia Re¬
gis francoꝵ ut dapiferũ hab̾e debeat ande-¬
gauensiũ comitẽ: pincernã uͦ neustrensiũ du
anno pꝰ troianũ excidir̃ in nouissimis diebus
achath reg̃ iuda. Tremebit Romulea domꝰ se¬
uitiam ip̃iꝰ Luciũ namq Romanoꝵ pͥncipẽ cũ x
regibꝰ i infinitis milibꝰ bellatoꝵ qͥ bͥtanniã ue¬
niebant uł dełe penitꝰ. ul sue ditioni submitt̾e.
eo qd̾ arturꝰ multa regna multasq ꝓuintias

Expanded text:
et Gallicanos saltus possidebit. Hyberniam namque, Islandiam, Scotiam, Orcadum insulas, Gothlandiam, Norguegiam Datiamque sub iugum misit et suo subiecit imperio. Non solum autem sed et Galliam et multas appendices subiectasque prouincias, uerbi gratia Flandriam, Boloniam, Burgundiam, Aquitaniam, Andegauiam atque Neustriam suȩ ditioni submisit. Quarum Andegauiam dedit Kaio, dapifero suo, Neustriam uero Beduero, pincerne suo. Ex qua dignitate Arturi et muneribus eius in consuetudinem uenit in curia regis Francorum, ut dapiferum habere debeat Andegauensium comitem, pincernam uero Neustrensium ducanno post Troianum excidium in nouissimis diebus Achath, regis Iuda. Tremebit Romulea domus seuiciam ipsius. Lucium namque, Romanorum principem, cum .x. regibus et infinitis milibus bellatorum, qui Britanniam ueniebant, uel delere penitus, uel sue ditioni submittere – eo quod Arturus multa regna multasque prouintias
Abbreviated transcription (Latin):
cuata. Exurget itm alb draco. ⁊ filiã g̾mannie
inuitabit .i. gñtẽ gͥmãniȩ. ut uidł redirent in
pote indigena gente carentẽ. Uñ seq̃r. Reple-¬
bunt᷑ itm ortłi nr̃i alieno semine. ⁊ in extre¬
mitate stagni. languebit rubeꝰ. ħ ẽ britonũ¬

Expanded text:
P 6 Exurget iterum albus draco et filiam Germanniȩ inuitabit, id est gentem Germanniȩ, ut uidelicet redirent in pote indigena gente carentem. Vnde sequitur: 6. Replebuntur iterum ortuli nostri alieno semine et in extremitate stagni languebit rube
Abbreviated transcription (Latin):
ordo preposterus est. quia more prophetico
posteriora per anticipationẽ figͣate p̾posuit. ⁊ pͥo¬
rapostposuit. Qͤ figa in scͥpt᷑is tam scl̃aribꝰ
ꝙͣ diuinis frequentissima ẽ. cũ uidł ea q̃ pos¬
t̾iora st̃ ante dñr. uł fut᷑a qͣi iam p̃t̾ita ꝓfe¬
runt᷑. ut ap̃ u̾giliũ. Int̾ea reges ingñti mole

Expanded text:
ordo preposterus est, quia more prophetico ordo preposterus est, quia more prophetico posteriora per anticipationem figurate preposuit et priora postposuit. Que figura in scripturis tam secularibus quam diuinis frequentissima est, cum uidelicet ea, que posteriora sunt ante dicuntur, uel futura quasi iam preterita proferuntur, ut apu
Abbreviated transcription (Latin):
misso uen̾at. ⁊ ab ead̾e augꝰtino in hybniã missꝰ
fuerat. u̾bum dĩ ppło p̾dicaret. srͥueniente matre
sc̃i dauid repente obmutuit. Q pꝰtmodum resump¬
to usu loq̃ndi cum sp̃u ꝓpħiȩ instar bĩ racharie patͥobĩ¬
ioħis ꝓphauit ⁊ dixit mulieri illi. magni m̾iti fore pue¬
rum qͣm gestabat ⁊ excelsum in u̾bo głȩ.⁊cui ipse me¬
rito ced̾e uipote meliori debet ⁊ qͣsi obmute scere.R¬
spondit reꝵ u̾itaᷤ celesti oracło. ⁊ qͣt fut᷑us p̾dictus ẽ. talis
mundo emicuit uir u̾e sc̃s arq magnisicus. Obiit aut̃
in kambria inmeneula ciuitate intͣ abbatiã suã qͣm
p̃oĩbꝰ iue diocesis eccłiis diligebat. to qͦd bs̃ patͥcius or de
eo ꝓpħau̾at eam fundassi. Cum .at. illuc fr̃s posuetudi¬
ne iusitasset. subito languore correpius migra¬
uit ad dñm. ibiq sepultus est. Quod autem ait
meneuia pallio urbis legionum induetur. et
postea adiecit ⁊ predicator hiberniȩ propter
infantem in utero crescentem obmutescet.

Expanded text:
uenerat, et ab eodem Augustino in Hyberniam missus fuerat, uerbum Dei populo predicaret, superueniente matre sancti Dauid repente obmutuit. Qui postmodum resumpto usu loquendi cum spiritu prophetiȩ instar Zacharie Zachariophetauit et dixit mulieri illi magni meriti fore puerum, quem gestabat, et excelsum in uerbo gloriȩ, et cui ipse merito cedere utpote meliori deberet et quasi obmutescere. Respondit rerum ueritas celesti oraculo et qualis futurus predictus est, talis mundo emicuit uir uere sanctus atque magnificus. Obiit autem in Kambria in Meneuia ciuitate, infra abbatiam suam, quam pre omnibus sue diocesis ȩcclesiis diligebat, eo quod beatus Patricius, qui de eo prophetauerat, eam fundasset. Cum enim illuc fratres pro consuetudine uisitasset, subito languore correptus migrauit ad Dominum ibique sepultus est. Quod autem ait: 46. Meneuia pallio Vrbis Legionum induetur et postea adiecit et predicator Hiberniȩ propter infantem in utero crescentem obmutescet,
Abbreviated transcription (Latin):
siti ⁊ nuditate ⁊ oĩum penuria. ⁊ ponet iu¬
gum ferreũ suꝑ ceruicẽ tuam donec te ꝯt̾at.
Ethẽ qd̾ ait. Pluet sangͥneꝰ imb̾. ⁊ d.ra fameᷤ
mo tales afficiet. Et qm̃ mortales indt̾mina¬
te di it famis in edia afflgendos. sequenti
sermone det̾minat qͦs mortales .i. bͥtonũ gen¬

Expanded text:
siti et nuditate et omnium penuria; et ponet iugum ferreum super ceruicem tuam, donec te conterat. Et hoc est, quod ait: Pluet sanguineus imber et dira fames mortales afficiet. Et quoniam mortales indeterminate dixit famis inedia affligendos, sequenti sermone determinat, quos mortales, id est Britonum gen
Abbreviated transcription (Latin):
tũ in mat᷑a morte mundo eripuit. Cui sue¬
cessit in regñ ut᷑pendragon fr̃ eiꝰ qui p̃ tax¬
atum pascentiũ rediuiua bella mouente
cũ gillomino hyb̃nie Rege ⁊ multis saxoñ
tibꝰ climꝰ ad wortegirnũ ait. Ignẽ filioꝵ cons¬
tantins diffuge si uales. Iam na ies ꝑant. iam
armoncanũ litꝰ deserun: is tiela ꝑ eqͦra pan¬
dunt britanniã petũt. ut mortẽ prĩs sui in
te uindicare nitant᷑.is totonesiũ litꝰ tene¬
bunt. Replebt̃ sangͥne saxoñ facies ⁊ int̾fecto
hengisto. aureliꝰ ambͦsiꝰ coronabit᷑. Pacificabit
nationes. restaurabit eccłias. s ueneno de¬
ficitt. Succed& ei gͥmanꝰ suus utherpendragon.

Expanded text:
tum inmatura morte mundo eripuit. 18. Cui suctum inmatura morte mundo eripuit. 18. Cui successit in regnum Vterpendragon, frater eius, qui pretaxatum Pascentium rediuiua bella mouentem cum Gillomino, Hybernie rege, et multis Saxonumtibus Merlinus ad Wortegirnum ait: Ignem filiorum Constantini diffuge, si uales. Iam naues parant, iam Armoricanum litus deserunt, iam uela per equora pandunt. Britanniam petunt, ut mortem patris sui in te uindicare nitantur. Cras Totonesium litus tenebunt. Replebunt sanguine Saxonum facies et interfecto Hengisto Aurelius Ambrosius coronabitur. Pacificabit nationes, restaurabit ȩcclesias, sed ueneno deficiet. Succedet ei g
Abbreviated transcription (Latin):
ligatꝰ ꝯcessit eis qͥcqͣd asfect̾abãt ut uiuꝰ absce.¬
d̾et. Ceꝑunt itaq londoniã. eboracũ. Guinto¬
niã. lindicoliñ. indigenas ꝑim̃ttes. eccłias di¬
ruentes. Wortegirnꝰ aũ secessit in cabriam.
Nec moia adueniũt ex armorico regno duo
illi fr̃es aureliꝰ ambͣsiꝰ ⁊ ut̃pendragon cũ ua¬
lida manu armoricanoꝵ. Diuulgato itaq
eoꝵ aduentu: ꝯueniunt undiq bͥtonẽs qui
fua̾nt ꝑ diu̾sa loca disꝑsi. aureliũq ambꝰ¬
siũ erexerunt sͥ in Rege̾. Cũ qͥbꝰ cambriã pe¬
tens. W ortegirñ in qͣdam turri obsedit. adhi¬
bitisq machinis. ⁊ ad ultimũ igne ad moto.
turrĩ cũ ip̃o cremauit. In de hengistũ bello
ꝑemit. ⁊ filiũ eiꝰ octam ⁊ fratruelẽ eiꝰ cosam.
cũ reliqͥis faxoñ suo imꝑio subiugauit. ec̃las
a nefanda gente dirutas restaurauit. S bo¬
nitati eiꝰ inuidens humani gn̾is inimicus.
dolo pascencii filii wortegirti:⁊ Ronixe ꝑ
qͣndam nefandissimũ ꝓditorẽ ueneno infes¬

Expanded text:
us abscederet. Ceperunt itaque Londoniam, Eboracum, Guintoniam, Lindicolinum, indigenas perimentes, ȩcclesias diruentes. Wortegirnus autem secessit in Cambriam. 17. Nec mora, adueniunt ex Armorico regno duo illi fratres, Aurelius Ambrosius et Vterpendragon, cum ualida manu Armoricanorum. Diuulgato itaque eorum aduentu conueniunt undique Britones, qui fuerant per diuersa loca dispersi, Aureliumque Ambrosium erexerunt sibi in regem. Cum quibus Cambriam petens Wortegirnum in quadam turri obsedit, adhibitisque machinis et ad ultimum igne admoto, turrim cum ipso cremauit. Inde Hengistum bello peremit et filium eius Octam et fratruelem eius Cosam cum reliquis Saxonum suo imperio subiugauit, ȩcclesias a nefanda gente dirutas restaurauit. Sed bonitati eius inuidens humani generis inimicus dolo Pascencii, filii Wortegirni et Ronixe, per quendam nefandissimum proditorem ueneno infec
Abbreviated transcription (Latin):
get g̾manicꝰ u̾mis. Sublimabit illũ eqͦreᷤ
lupꝰ. quẽ affricana nei nora comitabunt᷑.
Sex post̾os artͣi dic̃ sceptrũ secut᷑os .i. re¬
giam potentiã assecut᷑os. s pꝰ ip̃os g̾mani c̃
u̾mẽ .i. saxonice gñtis popłm exurrectu¬
ram.⁊ Gormundi auxilio sublimand. Qĩe aco oeũ
lupa appellat. eo qd insulas maris cũ ingenen
lasse rapinis ⁊ ferro uastar& affricand nemo¬
ra q̃ illũ comitabant᷑. dic affroꝵ excitꝰ seruata
haps metafora cui in netoribꝰ habitatio ẽ. Sept¬

Expanded text:
lum equoreus lupus, quem Affricana nemora comitabuntur. Sex posteros Arturi dicit sceptrum secuturos, id est regiam potentiam assecuturos, sed post ipsos Germanicum uermem, id est Saxonice gentis populum exurrecturum et Gormundi auxilio sublimandum. Quem equoreum lupum appellat, eo quod insulas maris cum ingenti classe rapinis et ferro uastaret. Affricana nemora, que illum comitabantur, dicit Affrorum exercitus, seruata lupi metafora, cui in nemoribus habitatio est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sugauit.⁊ clau̾sit. Qd̾ dũ ag̾et᷑ ẜ camundꝰ.
iunctis uixibꝰ cũ saxonica gñte. ad nauigaũ
ꝯq̃rens se ab auucło suo in iuste ex ħeda¬
tũ. ⁊ a netali solo expulsũ eiꝰ ĩploranꝰ auxi¬
tune ludibͥũ: ⁊̃ euadens. Nam cũ ad portũ fu
Wałici cũ paganoꝵ gente. applicuiss ip̃e a
hugone qͦdã ñ magni gn̾is tirone filio uidł
Rob̃ti comitis montis duelio ꝑemptꝰ. p̃sentisu¬
te parit̾ ⁊ et̃ne gandia ꝑfidꝰ ⁊ infelix amiste
Fonro de omĩ illo ex̾citu paganoꝵ. q̃ secũ al¬
dux̾at. omẽs aut gładio trucidati. aut de¬
m̃si in mane. aut ꝑ deuia loca dilapsi. hi
ꝑ anticipationẽ p̃libatiᷤᷤ. ad intelligñtiã eor

Expanded text:
eum fugauit et clausit. Quod dum ageret Gormundus, iunctis uiribus cum Saxonica gente, adnauigauit conquerens se ab auunculo suo iniuste exheredatum et a natali solo expulsum, eius inplorans auxitune ludibrium non euadens. Nam cum ad portum sancti Walerici cum paganorum gente applicuisset, ipse a Hugone quodam non magni generis tirone, filio uidelicet Roberti, comitis Montis, duello peremptus, presentis uite pariter et ȩterne gaudia perfidus et infelix amisit, porro de omni illo exercitu paganorum, quem secum adduxerat, omnes aut gladio trucidati aut demersi in mare aut per deuia loca dilapsi. His per anticipationem prelibatis ad intelligentiam eor
Abbreviated transcription (Latin):
apło cũ frẽ suo clem̃te adħebant. Faustiniano
patͥ eoꝵ ꝑuncta eiꝰ facie maleficis qͥbꝰdam succis
spẽm suam impressit. qͣtinꝰ inuentꝰ ã p̃fato cor¬
nelio ꝓ sẏmone ꝑim̾et᷑. Ip̃e aũ statĩ nocte abfugit
pꝰ diaboli exhorrerent. flentes ⁊ euilantes suꝑ
isti modi monstro: petrꝰ dicebat se nicħ de symõe
in eo uide. s soliꝰ faustrmiani ⁊ uocẽ audire ⁊ spẽm
ꝯtẽplari. tandẽq orando omem fantasiã ab ip̃iꝰ
uultu abstersit. ⁊ filiis prẽm ꝙͣ se amisisse de¬
flebant restituit. Itaq Rex cũ omnẽ rei euentũ
ab ex̾citu didiciss mortẽ qͥd̾e ducis ingemuit. s ob
igernam ã maritali lege solutam. intͥnsecꝰ letabat᷑.
Reu̾sꝰ itaq ad opidũ tintagol. cep̃ ilłd cũ igerna.
Cõmansert̃ deiñ parit̃ ñ modico amore ad inuͥcẽ
colligati. genuer̃q filiũ noĩe arturũ. ⁊ filiam uo¬
cabło annã. Iste ẽ gͦ arturꝰ ille inclitꝰ Rex ꝙ̃ aprũ¬

Expanded text:
o cum fratre suo Clemente adherebant, Faustiniano patri eorum peruncta eius facie malificis quibusdam succis speciem suam impressit, quatinus inuentus a prefato Cornelio pro Symone perimeretur. Ipse autem statim nocte abfugit.ipsius diaboli exhorrerent, flentes et eiulantes super istiusmodi monstro, Petrus dicebat se nichil de Symone in eo uidere, sed solius Faustiniani et uocem audire et speciem ontemplari tandemque orando omnem fantasiam ab ipsius uultu abstersit et filiis patrem, quem se amisisse deflebant, restituit. 28. Itaque rex cum omnem rei euentum ab exercitu didicisset, mortem quidem ducis ingemuit, sed ob Igernam a maritali lege solutam intrinsecus letabatur. Reuersus itaque ad opidum Tintagol cepit illud cum Igerna. Commanserunt deinde pariter non modico amore adinuicem colligati genueruntque filium nomine Arturum et filiam uocabulo Annam. Iste est ergo Arturus ille inclitus rex
Abbreviated transcription (Latin):
leta t̃m. ħẽ sicuti pͥmũ in diebꝰ hengisti ⁊ fi¬
lioꝵ eiꝰ atq nepotũ in insula bͥtoñ pene adni¬
chilũ ẽ redacta. sic denuo in diebꝰ sormundi
archiẽpatꝰ. Londonie uidł. eboraci. atty urb
legioñ. Quaꝵ londonie dignitas.doiob̾niã .i.
cantuariã odornaũ. met᷑politana scił sede
iluic ꝑ augustinũ abeato Gregorio Ro rano pon¬
tifice missũ tͣnsposita ⁊ locata. S⁊ urb̃ legionũ
archiep̃s met᷑politane sedis tronũ. p̃ meneuã
collocauit. Est aũ meneuia ciuitas ualie suꝑ
mare dimetieã sita. At uͦ urb s legionũ ꝓpe ma¬
re. sabͥnũ suꝑ oscam ftuuiũ posita ẽ. quã ꝯdidit

Expanded text:
est, sicuti primum in diebus Hengisti et filiorum eius atque nepotum in insula Britonum pene ad nichilum est redacta, sic denuo in diebus Gormundi archiepiscopatus: Londonie uidelicet, Eboraci atque Vrbis Legionum, quarum Londonie dignitas Doroberniam, id est Cantuariam, adornauit, metropolitana scilicet sede illuc per Augustinum, a beato Gregorio Romano pontifice missum, transposita et locata. Sed et Vrbis Legionum archiepiscopus metropolitane sedis tronum apud Meneuiam collocauit. Est autem Meneuia ciuitas Walie super mare Demeticum sita. At uero Vrbs Legionum prope mare Sabrinum super Osca
Abbreviated transcription (Latin):
tus ut pudragoa prẽ suo. comuno s silio srcaoe
regni ⁊ eleri ereset ẽ in regem sũma ni eo sucipe
deo e ũ angent nauigio in btamia redierant
duo colono tramq uastabant. Ios artur im¬
tiso labore ae dirissimis dctationibꝰ expugnoi¬
tos. entminauit cũ om̃ĩ alienigena etiontia
nr ũ in m̃tto aprũ cornubiȩ uocat. qͥpe qͥim

Expanded text:
tuo Vterpendragon patre suo, communi consilio principum regni et cleri erectus est in regem summa necessitate unes cum ingenti nauigio in Britanniam redierant duce Colgrino terramque uastabant. Quos Arturus immenso labore ac dirissimis decertationibus expugnatos exterminauit cum omni alienigena natione. Quem non inmerito Aprum Cornubiȩ uo
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ id igͥenꝰ aĩał u̾sis uestigñs retgͣdit᷑ tr ⁊ sol
cũ ad ħ sigñ uen̾it. scand̾e ult᷑ ñ ualens. inferi¬
ma pepett signa. Tc̾ aũ eꝯͣrio faciens. cancr̃ qͥ
Sslttigiũ ꝯtͣ se ꝓuocabit. Ascendet uͥgo dor¬
sũ sagittarii. u flonres uͥgineos obstiscabit: Sextũ
tuĩ affert. Sagitariꝰ aũ ix. m̃sis sigĩ ppellat
Est aũ uir eqͥnis cͦrib ꝯformatꝰ Et qr sagtar
pot̾ina sui parte d̾gͥn̾at. si gc̾at solẽ tc̃ tp̃is a siet
ad inferiora deductũ. ascend uͥgo dorsũ sagtꝰ¬
tari. Qd̾ iuxta lit̾e ꝓͥetatẽ fĩ ĩ possibile ẽ. Duo¬
Decĩ nẽpe rodiaci signa .xii. st̃ ip̃rꝰ partes eqͣlis
spaciis ã se in uicẽ ꝑ fluxũ aq̃ discrete. atqdi¬
uise qͣmadmod̾ mundꝰ in asiã. ⁊ africã. europãs
diuidr̾ Sic̃ gͦ asia tͣnsire ñ pͭ in africã siue eu¬
ropã. nͨ africa siue europa in asiã. sic nͨ in sage.
ꝯtinens ꝓ ꝯtẽto. dicens u̾ginẽ darsũ sagntari a

Expanded text:
sicut id genus animalis uersis uestigiis retrograditur, ita et Sol, cum ad hoc signum uenerit, scandere ultra non ualens inferiora repetit signa. Tunc autem econtrario faciens Cancrum quasi ad litigium contra se prouocabit. 41. Ascendet Virgo dorsum Sagittarii et flores uirgineos obfuscabit. Sextum tuum affert. Sagittarius autem noni mensis signum appellatur. Est autem uir equinis cruribus deformatus. Et quia Sagittarius postrema sui parte degenerat, significat Solem tunc temporis a superis ad inferiora deductum. Ascendet Virgo dorsum Sagittarii, quod iuxta littere proprietatem fieri impossibile est. Duodecim nempe zodiaci signa .xii. sunt ipsius partes equalibus spaciis a se inuicem per fluxum aque discrete atque diuise, quemadmodum mundus in Asiam et Africam Europamque diuiditur. Sicut ergo Asia transire non potest in Africam siue Europam nec Africa siue Europa in Asiam, sic nec in Sagitcontinens pro contento, dicens Virginem dorsum Sagittarii a
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ sol eo tp̃ss ꝯmorat᷑. qͣm admod̾ ap̃ nos in tirã esta¬
uidet᷑. Nã aliis tꝑ̃ibꝰ sole ã nob̵ remoto. rarissime
aliqnͣ ap̃ nos talia fiut. In ꝯsũmatõe uͦ scł̃i int̾ alia
signa q̃ in suꝑioribꝰ fient. ñ fulgͤa. chor̾catioẽs. ⁊ ful¬
mini ꝓcanda ̃ ĩ ilł partibꝰ t̾re uͥ antea aut raro

Expanded text:
ubi Sol eo temporis conmoratur, quemadmodum apud nos in nostra estauidetur. Nam aliis temporibus Sole a nobis remoto rarissime aliquando apud nos talia fiunt. In consummatione uero seculi inter alia signa, que in superioribus fient, etiam fulgura choruscationes et fulm
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstras.^ occasione accepta. fecit in p̃dicto oppido asł¬
gni sua oꝑa .⁊ i pñsa balnea sup̃dicta humanis a is
ualde accõmoda. Calefiũt aũ aq̃ ad hͣm̃ balnea ꝯsi¬
cienda ex nat᷑a sulphuris suppositi ⁊ substrati. dr̃ aũ
sulphur qͣi sulpur int̃posita h. euphonie causa.
reũ ht̃ odorẽ. ⁊ uͥc̃q fulmina cadt̃. sulphureo fu-¬
mãt odore. Uñ u̾gił. Ethereo late cͥcũ loca sul¬
phure fumant. Lucanꝰ qͦ Ethereoq nocens fumaũ
sulphe ferrũ. Sulph fom̃tũ ẽ ignis. Cuiꝰ qͣtuor st̃
gn̾a. unũ qd̾ fodit᷑. tͣns luc&q ⁊ uiret qͦ solo medici
utunt᷑. Alt̾m. qd̃ glisem appellãt usibꝰ tm̃ fulloñ
familiare. Tciũ liqͦr. cuiꝰ usus ad lanas ual&. qͥbus
candorẽ et mollitiã p̃stat. Qͥrtũ ad licinia maxĩe
ꝯficienda aptũ. Sulphͣ nascit᷑ in insuł eoliis inter
siciliã ⁊ italiam. Est aũ sicilia cau̾nosa. sulphure ac
bitumine strata. uentis pene tõta ⁊ ignibꝰ patens. spũq

Expanded text:
., occasione accepta fecit in predicto oppido Aquisgrani sua opera et impensa balnea supradicta humanis usibus ualde accommoda. 38. Calefiunt autem aque ad huiusmodi balnea conficienda ex natura sulphuris suppositi et substrati. Dicitur autem sulphur quasi sulpur, interposita h euphonie causa. reum habet odorem et ubicumque fulmina cadunt, sulphureo fumant odore. Vnde Virgilius: Ethereo late circum loca sulphure fumant. Lucanus quoque: Ethereoque nocens fumauit sulphure ferrum. Sulphur fomentum est ignis, cuius quatuor sunt genera: unum quod foditur translucetque et uiret, quo solo medici utuntur. Alterum, quod glisem appellant, usibus tantum fullonum familiare. Tercium liquor, cuius usus ad lanas ualet, quibus candorem et mollitiam prestat. Quartum ad licinia maxime conficienda aptum. Sulphur nascitur in insulis Eoliis inter Siciliam et Italiam. Est autem Sicilia cauernosa, bitumine strata, ventis pene tota et ignibus patet, spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Qe figͣa loqñdi tisitatissima ẽ. in scͥpt᷑is ⁊ scłaribꝰ ⁊
diuinis. Sig̃cat gͦ bellũ ferale futͦum ĩ insula tantãs
uoiuim stragem. ut desolis londoniȩ ciuibꝰ. uignti
alia sint necanda. ⁊ tam̃sis fluuiꝰ mortuoꝵ cãdat̾ibꝰ
Dundare: ⁊ mutari in sanguinẽ uideatus. Seq̃r
sucullati ad nuptias ꝓuocabunt᷑. ⁊ clamor eoꝵ in
nontibꝰ alpiũ audietur. hic ut uerũ fatear. coar¬
d̾ sentio. Nam ⁊ silen¬
tiũ pudor indicit. ⁊ sus¬
cepte explanationis
iob utar. si locutꝰ fuero. ñ
qͥesc& dolor meuᷤ.
⁊ si tacuero ñ recedet ame.
date ueniam.
homini. qͥ ⁊ loqͥ ꝯfundit᷑. ⁊ tac̾e

Expanded text:
Que figura loquendi usitatissima est in scripturis et secularibus et diuinis. Significat ergo bellum ferale futurum in insula tantamque hominum stragem, ut de solis Londoniȩ ciuibus uiginti milia sint necanda et Tamesis fluuius mortuorum cadaueribus redundare et mutari in sanguinem uideatur. Sequitur: 40. Cucullati ad nuptias prouocabuntur et clamor eorum in montibus Alpium audietur. Hic, ut uerum fatear, coar loqui, quod sentio. Nam et silentium pudor indicit et suscepte explanationis Iob utar, si locutus fuero, non quiescet dolor meus et si tacuero non recedet a me. Date ueniam homini qui et loqui confunditur et tace
Abbreviated transcription (Latin):
õ ignominiã. Uolebam capitłm
istud de industͥa p̃t̾ire. s qr insig¬
ne uaticiniũ ẽ. ⁊ ꝑmultoꝵ ora uo¬
litans. ñ ẽ dissimulandi locꝰ. ne fu
tias ꝓuocabũt᷑. ⁊ clamor eoꝵ in montibꝰ¬
dietur. Ou̾bũ erubescendũ potiꝰ ꝙͣ expo¬
nendũ. S et̃ ee cueullati: Cuculla induti. Sicut ꝑ
aifbea tbeati. a penula penulati. a paludanto pa¬
ludati. a toga togati. ã pilleo pilleat. ab infilis
infulati. amittͣ mittͣti. sic a cucullo siue a cuculia
ad innocentie uł humi¬

Expanded text:
o ignominiam! Volebam capitulum istud de industria preterire, sed quia insigne uaticinium est et per multorum ora uolitans, non est dissimulandi locus, ne fuad nuptias prouocabuntur et clamor eorum in montibdietur. O uerbum erubescendum potius quam expoenim Cucullati? Cuculla induti. Sicut enim a trabea trabeati, a penula penulati, a paludamento paludati, a toga togati, a pilleo pilleati, ab infulis infulati, a mittra mittrati, sic a cucullo siue a cuculla nocentie uel humi
Abbreviated transcription (Latin):
in iciẽ. de ii ͦ. in scb̾m. rotabit᷑ pollȩx in oleo. Snt
hibie menia subu̾tet. ⁊ nemora in planiciẽ mu¬
tabit. Uiu̾sas portiones in unũ reducet
capite leonis coronabit᷑. Principiũ eiꝰ
uago asfectui subiacebit. s. finis ipsꝰ ad
supos conuolabit. Renouabit nanq
bntor sedes ꝑpat̾as. ⁊ pastores in
oungis locis locabit. Duas ũbes
deiob paluis induet. ⁊ uͥginea mu¬
ner uigiib donabto.Pmerebit in fauorẽ tonas¬
Ls eñ utͣnq insulam amiti& neusria. ⁊ pri¬
ftica ⁊ i gnitate spoliabit᷑. Dem̃: eũtent᷑ aue¬

Expanded text:
 de tertio in secundum, rorabitur pollex in oleo. Sextus Hiberniae moenia subvertet, et nemora in planitiem mutabit. Diversas portiones in unum reducet, capite leonis coronabitur, principium ejus vago affectui succumbet; sed finis ipsius ad superos cbeatorum sedes per patrias et pastores in congruis locis locabit. Duas urbes duobus palliis induet et uirginea munera uirginibus donabit. Promerebitur inde fauorem Tonaillam enim utramque insulam amittet Neustria, et pristina dignitate spoliabitur. Deinde revertentu
Abbreviated transcription (Latin):
qent eq̃ra. Siã u eqͦra cũ cȩlo ⁊ t̾ra ardebt̃ qͣmad¬
mod̾ loqͥt᷑ ⁊ sibilla oruret trasignis. pontũq
onfligent uenti diro sufflamine. n soni¬
tũ int̾ syd̾a ꝯficient. ħ ẽ tempestas illa dira ad
ualida de qua ꝓpħa cũ de extremo iudicio loq̃¬
ret᷑ int̃̾ cet̾a ait. Ignis in conspectu eiꝰ ex ardescet.
I in circuitu eiꝰ tẽpestas ialida. qͣtinꝰ uidł palei
impioꝵ a frum̃to scõrum. ꝙͣ seua uentoꝵ tẽpes¬
tas sepau̾it. uorax ignis arripiat. ⁊ exurat.
D qͦ igne loqͥt᷑ ysaias dicñs. Ecce dñs ut ignis ue¬
niet. i ut tẽpestas cͦrꝰ eiꝰ. redð̾e in ira uindictã¬

Expanded text:
cȩlo et terra ardebunt – quemadmodum loquitur et Sibilla: exuret terras ignis pontumque buntur. 46. Confligent uenti diro sufflamine et sonitum inter sydera conficient. Hec est tempestas illa dira ac ualida, de qua propheta, cum de extremo iudicio loqueretur, inter cetera ait: Ignis in conspectu eius exardescet et in circuitu eius tempestas ualida, quatinus uidelicet paleam impiorum a frumento sanctorum, quam seua uentorum tempestas separauerit, uorax ignis arripiat et exurat. De quo igne loquitur Ysaias dicens: Ecce Dominus ut ignis ueniet et ut tempestas currus eius reddere in ira uindicta
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓced& aper bellicofus. qͥ infra gallicana
nemora acum̃i dentiũ suoꝵ exercebit. Trimca¬
bit nanq quȩq maiora robora. nuinoribꝰ uͦ
tutelam p̃stabit. Tremeb̃t illũ arahos ⁊ asfri¬
cani. nã impetũ cursus sui in ult̾iorẽ ispamã

Expanded text:
no procedet aper bellicosus, qui infra Gallicana nemora acumen dentium suorum exercebit. Truncabit nanque quȩque maiora robora, minoribus uero tutelam prestabit. Tremebunt illum Arabes et Affricani, nam impetum cursus sui in ulteriorem Ispaniam
Abbreviated transcription (Latin):
mare qͦ ad galliã nauigat᷑. inf᷑ breue spaqũ ꝯtͣhet᷑.
Il utͣq ripa audiet᷑ ho ab hoĩe. ⁊ solidũ insũlȩ dilata¬
bit᷑. Reuelabunt᷑ oculta submarinoꝵ ⁊ gallia prȩ
dea. q̃ insulã ꝑ bienniũ cͥcuolabit: Hoct᷑ no
clamore ꝯuocabit uolatilia. ⁊ õe gñs uo

Expanded text:
reue spacium contrahetur. In utraque ripa audietur homo ab homine et solidum insulȩ dilatabitur. Reuelabuntur oculta submarinorum et Gallia prdea, que insulam per biennium circumuolabit. Nocturno clamore conuocabit uolatilia et omne genus u
Abbreviated transcription (Latin):
tabit᷑ daneiũ nemꝰ. ⁊ in humanã uocem erũ¬
pens clamabit: accede kãbria. ⁊ iunge lat̾i
tuo
cornubiã. ⁊ dic guintonie abꝰorbe¬
bit te tellꝰ. Transfer sedẽ pastoris.
ubi naues applicant. ⁊⁊ cet̾a m̃bra cap̃
sequant᷑. festinat nãq dies. qua ciueᷤᷤ¬

Expanded text:
tabitur Daneum nemus et in humanam uocem erumpens clamabit: “Accede Kambria et iunge lateri tuo Cornubiam et dic Guintoniȩ: ‘Absorbebit te tellus. Transfer sedem pastoris, ubi naues applicant, et cetera membra caput sequant
Abbreviated transcription (Latin):
leat enisendis Indigniabit᷑ albama ⁊ conuocati
collat̾alib sangͥnem esfundere uacabit. Dabit᷑ maxil¬
lis eiꝰ frenũ qd in armorico sinu fabricabt᷑. Deaura¬
bit illud aquila rupti federis.: ⁊ t̾cia nidificõne
gaudebit. Eugilabũt rugientᷤ catuli. ⁊ p̾positiᷤ
nemorib infra ciuitatũ menia uenabunt᷑. Stra

Expanded text:
leati transcendet. Indignabitur Albania, et convocatis translateralibus sanguinem effundere vacabit. Dabitur maxillis ejus frenum, quod in Armorico sinu fabricabitur. Deaurabit illud aquila rupti foederis, et tertia nidificatione gaudebit. Evigilabunt regentis catuli, et postpositis nemoribus inf
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. De ħ pulu̾e ⁊ daniel cũ d̾ mortuoꝵ resurrõne
loq̃ret᷑ dicit. Et młti qͥ inpulu̾e t̾re dormiũt re¬
surgent. alii in uitã. alii in obꝓbͥũ ⁊ ꝯfufionẽ. Et
ne sola corꝑa recens defũctoꝵ resurrect᷑a putareᷤ.
ñ ait simplicit̾ puluis. s c̃ ad ditam̃to. puluis uete¬
tũ renouabit᷑ .i. a pͥma mundi origine defũetorum

Expanded text:
puluere et Daniel, cum de mortuorum resurrectione loqueretur, dicit: Et multi, qui in puluere terre dormiunt, resurgent, alii in uitam, alii in obprobrium et confusionem. Et ne sola corpora recens defunctorum resurrectura putares, non ait simpliciter puluis, sed cum additamento puluis uete184vrum renouabitur, id est a prima mundi origine defunctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dt̃ ir stelle .uii. añ genua tauri. ex qͥbꝰ .ui. uidñr.
una latet. has latini u̾gilias uocãt. eo qd ĩuere
oriant᷑. Nã ortu suo estatẽ. occasu hyemẽ p̃cedt̃.
Currꝰ lune t᷑babit zodiac̃. ⁊ ĩfletũ ꝓrũpent ph¬
ades. Officta iani nulla redibt̃. s clausa ianua
in crepidinibꝰ adragne delitebit. Ianꝰ a paganis
int̃ dos het᷑. Quibifrons ẽẽ finguixur quosi qui dã nitͦ¬

Expanded text:
Sunt enim stelle .uii. ante genua Tauri, ex quibus .ui. uidentur, una latet. Has Latini Vergilias uocant, eo quod in uere oriantur. Nam ortu suo estatem, occasu hyemem precedunt. Currus Lune turbabit zodiacum et in fletum prorumpent Plyades. 44. Officia Iani nulla redibunt,  Ariadne f. delitebit. Ianus a paganis inter deos habetur, qui bifrons esse fingitur, quasi qui ant
Abbreviated transcription (Latin):
imtondte du̾idi t̃ mino. cũ sel rediaci signa ut sir
ostendimꝰ cepit ꝓpando tͣnscr̃ere. i as maundar
accełare ruinã. Iuna aũ pari ut solebat ⁊ doe se¬
eio ał ab eo xiii. dieb ꝑ.ui. zodiaei signa clongi¬
ri uolu̾it: ⁊ aliis totidẽ.xiiii. diea ꝑ alias eloniga

Expanded text:
Sol zodiaci signa, ut supra ostendimus, ceperit properando transcurrere et quasi mundanam accelerare ruinam, Luna autem pari, ut solebat, temporis spacio uel ab eo .xiiii. diebus per .ui. zodiaci signa elongari uoluerit et aliis totidem .xiiii. diebus per alia sex signa
Abbreviated transcription (Latin):
tes suos ita tͣnsc̾rere. Ascend uͥgo dorsũ sagittarii.
.ĩ flores uͥgeos obfuscabit. Qd̾ ait flores uͥgineoᷤᷤ
obfuscabit. uͥginis metaforã. fuat. Est ir uͥgini¬
tas flos qͥdã pulcherrimꝰ ⁊ iõ uͥgini flores ꝯueni¬
ũt. ascendet uͥgo dorsum sagitarii.. i flores uirgineo s
tẽ ⁊ horrorẽ noni. ðgn̾ando mutabit. Curr
lune t᷑babit zodiãc. ⁊ ĩ fletũ ꝓprũpent plẏades. Lu¬
na õibꝰ planetis sepiꝰ signifer̃ ꝑagͣt ac ꝑcͤrit. Sat᷑nꝰ
it planetaꝵ sũmꝰ ĩ ꝑ agͣtiõe ⁊odiaci .xxͣx. ꝯfic̃ ãnos.
Iupit̃: xii. Mars. duo . Sol .cec.lxu. dies i qͣdrantẽ.
Uenꝰ. cccxluiii. dies. Mcuriꝰ. ccc .ixxxix. dies. Lu¬
na uͦ. xxuii. dies. uñ ⁊ tredecies in anno. oĩa zo¬
diaci signa ꝑcͣrit. duobꝰ scił dieb ⁊ sex horis ⁊ bisse

Expanded text:
tes suos ita transcurrere. – Ascendet Virgo dorsum Sagittarii et flores uirgineos obfuscabit. Quod ait flores uirgineos obfuscabit, Virginis metaforam seruat. Est enim uirginitas flos quidam pulcherrimus et ideo uirgini flores conueniunt. Ascendet Virgo dorsum Sagitarii et flores uirgineos tem et horrorem noni degenerando mutabit. 42. Currus Lune turbabit zodiacum et in fletum prorumpent Plyades. Luna omnibus planetis sepius signiferum peragrat ac percurrit. Saturnus enim, planetarum summus, in peragratione zodiaci .xxx.ta conficit annos, Iupiter .xii., Mars duos, Sol .ccc.lx.v dies et quadrantem, Venus .ccc.xl.viii. dies, Mercurius .ccc. et .xxx.ix. dies, Luna uero .xx.vii. dies, unde et tredecies in anno omnia zodiaci signa percurrit. Duobus scilicet diebus et sex horis et bisse,
Abbreviated transcription (Latin):
nicit seuenit. qui uindictam de neqͥcia eiꝰ sumt. Re¬
staurabit pͥstinis icolis mansiones. ⁊ ruina alienig¬
nappatebit. Germen albi oͣconis ex ortulis nr̃is ab¬
radet᷑ ⁊ reliquie g̾nationis eiꝰ decimabunt᷑. Iugum
ꝑpeiie siuutis ferent. matrẽq suã ligonib ⁊ a¬
rałs uuln̾abt. Succedent duo d cones. qe alter i¬
undie spiciosusfocabr̃: alier uosubumbra nominis redibit.
huitẽd᷑. leo iusticie. ad cthꝰ rugitum gallicane t̾res⁊.
insulani dcones tremebt̃. In dieb eiꝰ aurum exlus¬
lio ⁊ urtica extorquebr̃. ⁊ argentum ex ungea mu¬
gientium manabit. Calamistrati uaria uella ne¬
stibt.⁊ extior habitus int̾iora signabit. Pedes lat̾u¬
tium truncabunt᷑. pacẽ habebunt ferȩ. humani¬
tas sup plicium dolebit findet᷑ sora c̃ mercũ. dnra¬
dium rotundum erit. Pibit mĩuoꝵ raparias. ⁊ dri¬
tes lupore hebetabunt᷑ E atuli leonis in equorostos¬
ficabit. Venedochia rubebit matͥno sargums

Expanded text:
nicis superveniet, qui vindictam de nequitia ipsius sumet. Restaurabit pristinis incolis mansiones, et ruina alienigenarum patebit. Germen ipsius ex hortulis nostris abradetur, et reliquiae generationis ejus decimabuntur. Jugum perpetuae servitutis ferent, matremque suam ligonibus et aratris vulnerabunt. Succedent duo dracones, quorum alter invidiae spiculo suffocabitur, alter vero sub umbra nominis redibit. Succedet leo justitiae, ad cujus rugitum Gallicanae turres et insulani dracones tremebunt. In diebus ejus aurum ex lilio et urtica extorquebitur, et argentum ex ungulis mugientum manabit. Calamistrati varia vellera vestibunt, et exterior habitus interiora signabit. Pedes latrantium truncabuntur. Pacem habebunt ferae, humanitas supplicium dolebit. Findetur forma commercii, dimidium rotundum erit. Peribit milvorum rapacitas, et dentes luporum hebetabuntur. Catuli leonis in aequoreos pisficabit. Venedocia rubebit materno sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sibula Exuret t̾ras ignis. pontũq polũq Ia
qͦ ut ait petrꝰ. celi magno ĩpetu tͣnsibunt .⁊ ele¬
mta igne soluent᷑. Sciend̾ tñ resurrõnẽ mortuoꝵ
ante ꝯplendam. qi alit̾ in illa mundi ꝯflagͣtione
nulla mottał caro uiu̾e pois cũ dicat aplo. Dem̃¬

Expanded text:
Sibilla: Exuret terras ignis pontumque polumque, in quo, ut ait Petrus, celi magno impetu transibunt et elementa igne soluentur. Sciendum tamen resurrectionem mortuorum ante conplendam, quia aliter in illa mundi conflagratione nulla mortalis caro uiuere posset, cum dicat Apo
Abbreviated transcription (Latin):
qhẽ m̃sẽ pͥmũ ẽe uolt̃. ⁊ qͣdãmͦ anñi intͦstum. Itaꝙ
att. offã lani nulla redibt̾. sclausa ianua in cͥpidinibꝰ
. in extͣmitatibꝰ adriagne delitebit: Ad riagneᷤᷤ pu¬
nibꝰ iani. ianua clausa delitebit .i. latebit. nulli ui¬
dł ãpliꝰ apienda. in aliũ anñ intͣnti. doñ repatꝰ fũit
mũdꝰ ⁊ mortuoꝵ resurrõ ꝯpleta. de qͣseq̃r. In ictu

Expanded text:
anni introitum. Itaque ait: Officia Iani nulla redibunt, sed clausa ianua in crepidinibus, id est in extremitatibus, Adriagne delitebit. Adriagnes punibus Iani ianua clausa delitebit, id est latebit, nulli uidelicet amplius aperienda in alium annum intranti, donec reparatus fuerit mundus et mortuorum resurrectio completa, de qua sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
sertionis sue reddentes qd solũ tẽpꝰ u̾nale tẽ¬
patũ sit. ut pote calid. i bumid̾. P orro ex caloe
nascentis origine mundit Illuxisse dies: aliũ ue
habuisse tenorẽ. Credid̾im. uer illud erat. uer
tempꝰ agebati Simiłr ⁊ iudĩ hẽ m̃sẽ pͥmũ po¬
nt̃. dicñte dño ad moysen. Msis iste pͥncipiũ
uob̾ m̃siũ erit. pͥmꝰ erit ĩ m̃sibꝰ anni. Pensa libre¬
obliq̃ pñdlit̃. don aries recͤua cornua sua suppont
h ẽ eqͥnoctiũ ñ erit. donͦ arietẽ sol intͣuit. reno
Ecce ego creo celos nouoᷤ. ⁊ t̾rã nouã  ẽ. Nam-
cit᷑ ianuariũ m̃sẽ in dieb ilł c̃ ceꝑint ħ signa fi.
in sole. ⁊ luna. ⁊ stelł. mundũ finiend̾ eẽ seq̃ntia

Expanded text:
sertionis sue reddentes, quod solum tempus uernale temperatum sit utpote calidum et humidum; porro ex caloren alios prima nascentis origine mundi illuxisse dies aliumue habuisse tenorem, crediderim uer illud erat, uer tempus agebat. Similiter et Iudei hunc mensem primum ponunt dicente Domino ad Moysem: Mensis iste principium uobnt, donec Aries recurua cornua sua supponat, hoc est, equinoctium non erit, donec Arietem Sol intrauerit, renouEcce ego creo celos nouos et terram nouam, etc. Nam citra Ianuarium mensem in diebus illis, cum ceperint hec signa fieri in Sol
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃. Pensa libre obliq̃ pendebt̃. donec
aries recͦua cornua sua. supponat. Libra ẽ Uii. in
noctiũ autunnale .xii. kł octobͥs ⁊ qiͣ iusto exa¬
mine libre. diem nocti. ⁊ noctẽ diei coeqͣt. Uñ
lucanꝰ. Tempꝰ era qͦ libra pares examinat hord¬

Expanded text:
uerunt. 37. Pensa Libre oblique pendebunt, donec Aries recurua cornua sua supponat. Libra est .vii.imum in inoctium autunnale .xii. Kal. Octobris et quasi iusto examine Libre diem nocti et noctem diei equat. Vnde Lucanus: Tempus erat, quo Libra pares examinat hor
Abbreviated transcription (Latin):
Assert̃ ꝑ pollucẽ ĩmortalẽ fuisse natũ uł factũ.
castorẽ uͦ mortalẽ. Pollux itaq g̾mane caritatis
grã partitꝰ ẽ inqͥunt frĩ ĩmortalitatẽ suã. morta¬
litati illiꝰ participans. ita ut alternis uicibꝰ ꝑ sin¬
glos annos alt̾o moriente ⁊ eunte ad inferos. alt̾
rediret ab inferis atq resurg̾et. Qũã opinionẽ
uͥgiliꝰ seqͥ uidet᷑ in .ui. eneidos ita loqñs. Si frẽ pol¬
lux alt̾na morte redemit. Itq reditq uiam. Cũ¬

Expanded text:
Asserunt enim Pollucem immortalem fuisse natum uel factum, Asserunt enim Pollucem immortalem fuisse natum uel factum, Castorem uero mortalem. Pollux itaque germane caritatis gratia partitus est, inquiunt, fratri immortalitatem suam mortalitati illius participans, ita ut alternis uicibus per singulos annos altero moriente et eunte ad inferos alter rediret ab inferis atque resurgeret. Quam opinionem Virgilius sequi uidetur in .ui. Eneidos ita loquens: Si fratrem Pollux alterna morte redemit, itque reditque uiam. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
uenies nͨ tͣnsgͣdieris s in te ip̃m ꝯfringñtur
fluctꝰ tui. Uenti. Uñ uult d̾s ⁊ qnͣ uult uenũt
siue ab oriente siue ab occidente. siue ã m̾idie
siue ab aqͥlone. Nubes qͦcũq iubet ꝯditor eunt.
qͥcqͥd portent sicie pluuiã. siue gͣndinẽ. siue ni¬
uẽ. Bissenꝰ numerꝰ domoꝵ sydũ. deflebit hospites
ita tͣnscrere. Seq̃r. Omittẽtgemini ꝯplexꝰ¬
solitas.⁊ urnam infontes ꝓuocabt̃. Tciũ signũ
i ⁊ odiaco pꝰ arietẽ ⁊ taurũ. gemini appellat᷑ .i.
castoi ⁊ pollux. fuert̃ aũ ut dict fili iouis ⁊ helene.
una nocte ꝯcepti. uno die nati. uno die dfũcti. Et
q filii iouis. iõ eos pꝰ mortẽ ad celestia tͣnstulert̃.
a duas eis assignauert̃ stellas. qͣs ⁊ geminos uoca¬
uert̃. ħ aũ id̾o: qr due stelle iste uno tp̃e incipiũt
asparere. ⁊ uno tp̃e disparere. Alii diu̾se sentiũt
alia occida: una occidñte: ała apparere incipiat.
Q̾ geminis fr̃ibꝰ castori ⁊ polluci ita ad aptant.

Expanded text:
uenies nec transgredieris, sed in te ipsum confringentur fluctus tui’. Venti, unde uult Deus et quando uult, ueniunt, siue ab oriente siue ab occidente, siue a meridie siue ab aquilone. Nubes, quocumque iubet conditor eunt, quicquid portent siue pluuiam siue grandinem siue niuem. Bissenus numerus domorum syderum deflebit hospites ita transcsolitos et urnam in fontes prouocabunt. Tercium signum in zodiaco post Arietem et Taurum Gemini appellatur, id est Castor et Pollux. Fuerunt autem, ut dicunt, filii Iouis et Helene una nocte concepti, uno die nati, uno die defuncti. Et quia filii Iouis, ideo eos post mortem ad celestia transtulerunt et duas eis assignauerunt stellas, quas et Geminos uocauerunt. Hoc autem ideo, quia due stelle iste uno tempore incipiunt apparere et uno tempore disparere. Alii diuerse diuerse alia occidat, una occidente alia apparere incipiat. Quod geminis fratribus Castori et Polluci ita adaptant:
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ. i uxta iid̾ lucani. ẜ acẽ sũma tenent. ut
nullũ inter eos discordie malũ aliqnͣ sit auditũ.
iuis celsi iura tonantis p᷑a sollers cern̾e
m̃te aspice sũmi culmina cęli. Illio iusto fede
rerũ. uet̾em. fuant: syd̾a pacẽ. Nõ sol rutulo
ꝯcitꝰ igne. gelid̾ phebes impedit̾ axem. Nec q̃
sũmo u̾tice mundi. flectit rapidos ursa me¬
atꝰ. ñ ꝙͣ occiduo lota ꝓfundo. cet̾a cernens sy¬
d̾a m̃gi. cupit occeano tinguere flãmas. Sẽꝑ
uiribꝰ tꝑ̃as eqͥs: uesꝑ seras ñciat hõias. reue¬
hit q diẽ lucifer almũ. Sic alt̾nos reficit
fuodis. ini pugnantia uicibꝰ cedant humda
suee iss nngant ꝙ pacẽ frigora flãmis pead¬
lubactuie surgat in altũ. t̾req gͣues ponde
sidant. husoem ex causis uere tepenti ni
hiemẽ defluus irrigat imber ħ tẽpieo a¬
lite arꝑfert qͥcqͥd uitam spirat in orbe de
i. detunt̾ed aditoi altꝰ reũq regens flecit

Expanded text:
pacem iuxta illud Lucani: Pacem summa tenent, ut pacem iuxta illud Lucani: Pacem summa tenent, ut nullum inter eos discordie malum aliquando sit auditum.i uis celsi iura Tonantis pura sollers cernere mente, aspice summi culmina cȩli; illic iusto federe rerum ueterem seruant sydera pacem. Non Sol rutilo concitus igne gelidum Phebes impedit axem nec, que summo uertice mundi flectit rapidos Vrsa meatus, numquam occiduo lota profundo cetera cernens sydera mergi cupit Occeano tinguere flammas; semper uicibus temporis equis Vesper seras nunciat horas reuehitque diem Lucifer almum. Sic alternos reficitmodis, ut pugnantia uicibus cedant humida siccis iungantque pacem frigora flammis, pendulus ignis surgat in altum terreque graues pondere sidant. Hisdem ex causis uere tepenti spihiemem defluus irrigat imber. Hec temperies alit ac profert quicquid uitam spirat in orbe. Sedet interea conditor altus rerumque regens flectit
Abbreviated transcription (Latin):
Pꝰ librã ẽ scorpiꝰ. deiñ sagatariꝰ. Pꝰ quẽ capͥcoriꝰ
ã nob remotissimꝰ. Demn obliq̃ ascendendo ẽ aqͥ¬
riꝰ Pꝰ pisces. In aries in medio torride zone.
Iñ taurꝰ Pꝰ gemini. deĩn cancer. Bissenus
numerꝰ domoꝵ sydum. defiebit hospites ta
tͣnscurrere. ħ ẽ xii signa rodiaci. q̃ st̃ domi¬
cilia planetaꝵ. deflebt̃ hospites suos. ip̃os
uidł planetas ita tͣnscͬrere qiͣ tͣnsfugas qͦsdã.
⁊ ã se reced̾e. Tale ẽ istud deflere. qͣle illud
latio fit ab aĩali ad in aĩale. cũ hoium t̃mmͦ
sit flere siue lug̾e. Bissenꝰ numerꝰ domoꝵ sy¬
178¬
dum. deflebit hospites suos ita fanscur pore.
ab humana ꝯsuetudine id dr̃. Solent i hoies
cũ bonos n mansuetos hospites ap̃ se diu habue¬
put̃ cõmorantẽs. illiq tandẽ iñ migͣuerint:
in recmdatõne tã dulciũ ⁊ honoꝵ hospitũ faci¬
łe ꝯpungi ac flere. Et reu̾a boni hospites isti.
quisub diuino timore tantã ⁊̃ ad se inu̾icẽ rad

Expanded text:
 Sagittarius. Post quem Capricornus a nobis remotissimus. Deinde oblique ascendendo est Aquarius. Post Pisces, inde Aries in medio torride zone, inde Taurus, post Gemini, deinde Cancer. Bissenus numerus domorum syderum deflebit hospites ita transcurrere, hoc est .xii. signa zodiaci, que sunt domicilia planetarum. 34. Deflebit hospites suos ipsos, uidelicet planetas, ita transcurrere quasi transfugas quosdam et a se recedere. Tale est istud deflere, quale illud latio fit ab animali ad inanimale, cum hominum tantummodo sit flere siue lugere. Bissenus numerus domorum sy178rderum deflebit hospites suos ita transcurrere: ab humana consuetudine id dicitur. Solent enim homines, cum bonos et mansuetos hospites apud se diu habuerint commorantes illique tandem inde migrauerint, in recordatione tam dulcium et bonorum hospitum facile conpungi ac flere. Et re uera boni hospites isti, qui sub diuino timore tantam et ad se inuicem et ad
Abbreviated transcription (Latin):
uia hõib deneget᷑. ac ꝑ ħ segetũ fructꝰ arescant. ⁊
in nichilũ euanescant: nil penitꝰ afferentes qd̾ in
abos possit assumi. Nc̃ uͦ sig̾cat tãtã eꝯͣrio pluiuiaꝵ
mundationẽ de nubibꝰ flurt᷑am. ita ut phebꝰ ad
ħ nubes. nec urg̾e desinat. nec uexare. Sic i su¬
ꝑꝰ ait. ab eis uultꝰ au̾tent syd̾a. ⁊ solitos cursꝰ
ꝯfundñt. arebt̃ segetes his indignantib i humor
ꝯuexi negabit᷑. Hc̃ uͦ dr̃. uexabit nubes phebꝰ eqͦ
reꝰ qͣtinꝰ ex ittͦq pestilentie seqͣnt᷑ ⁊ fames. sic̃ ⁊
dñs in eu̾głio deñtiat. Ert̃ inqͥt pestilentie ⁊ fa¬
mes. ⁊ c̃. Pestilentia siqͥd̾e nascit᷑. ex corrupto a

Expanded text:
uia hominibus denegetur ac per hoc segetum fructus arescant et in nichilum euanescant nil penitus afferentes, quod in cibos possit assumi. Nunc uero significat tantam econtrario pluuiarum inundationem de nubibus fluituram, ita ut Phebus ad hoc nubes nec urgere desinat nec uexare. Sic enim superius ait: Ab eis uultus auertent sydera et solitos cursus confundent. Arebunt segetes his indignantibus et humor conuexi negaboreus, quatinus ex utroque pestilentie sequantur et fames, sicut et Dominus in euangelio denuntiat: Erunt, inquit, pestilentie et fames, et cetera. Pestilentia s
Abbreviated transcription (Latin):
cad̾e. Cũ i a uento sustollit᷑. ꝯting̃ aliqnͣ. ut rañ¬
cłoᷤ ⁊ piscicłos sec̃ eleuet. qͥbꝰ nat᷑ali pond̾e recidñ¬
tibꝰ stupent rer̃ ignari. Tcia causa ẽ pluuraꝵ.
qd̾ aliqnͣ fumꝰ humidꝰ euaporat. qͥ dũ ascendit
facte recidunt ⁊ pluuia fit. Qarta causa ẽ pluui¬
tͣnsit in aq̃am sub̃am. q̃ calme soł ut glacies ab
effundñdo pluuiati qͥesc̾e ñ ꝑmitt&. Uexabit nu¬

Expanded text:
o sustollitur, contingit aliquando, ut ranunculos et pisciculos secum eleuet, quibus naturali pondere recidentibus stupent rerum ignari. Tercia causa est pluuiarum, quod aliquando fumus humidus euaporat, qui dum ascendit auiores et grossiores facte recidunt et pluuia fit. Quarta causa est pluuitransit in aqueam substantiam, que calore Solis ut glacies ab effundendo pluuiatim quiescere non permittet. Vexabit nu