comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Exultans cruor et cedis documẽta future
Ipsa parens miseris gremio dedit atra crueto
Ae super haec diuum genitor terrasq fictuo
Concutiens tronitu ciclopum rapta caminis
Fulmina tytrenas transmem torsit ĩ undas
Litusq etheria pet stagna patẽtia flamma
Fumauit lacus atq arserunt fludib ignes¬
N eu uani monitus frustraq morãtia parcas
Prodigia heu fatis superi certare minores
Atꝙ hic egregius linguae nomeꝙ superbũ
Coruinus p̃hocbea sedet cum casside fulua
Ostentans ales proauite ĩsignia pugnae
Plenus et ipse deum et sociũ tcrrete pauore
limiscet precib monita atq his uocib ĩ fit
I liacas te perflammas Tarpciaq saxa
Pet patrios cõsul muros suspensaq nostre
Euentu pugnae nator pignora cedas
Oramus superis tempus ꝙ ad prcelia dext̃ru
Spenare dabunt idem tps ꝙ dicq
Eugnandi tantum ne dedignare secũdos
Expectare deos cum fulserit hora cruetas

Expanded text:
exultans cruor, et caedis documenta futurae exultans cruor, et caedis documenta futurae ipsa parens miseris gremio dedit atra cruento. ac super haec diuum genitor terrasque fretumque concutiens tonitru Cyclopum rapta caminis fulmina Tyrrhenas Trasimenni torsit in undas, ictusque aetheria per stagna patentia flamma fumauit lacus atque arserunt fluctibus ignes. heu uani monitus frustraque morantia Parcas prodigia! heu fatis superi certare minores! atque hic, egregius linguae nomenque superbum, Coruinus, Phoebea sedet cui casside fulua ostentans ales proauitae insignia pugnae, plenus et ipse deum, et socium terrente pauore immiscet precibus monita atque his uocibus infit: ‘Iliacas per te flammas Tarpeiaque saxa, per patrios, consul, muros suspensaque nostrae euentu pugnae natorum pignora, cedas oramus superis tempusque ad proelia dextrum opperiare. dabunt idem camposque diemque pugnandi: tantum ne dedignare secundos expectare deos. cum fulserit hora, cruentam
Abbreviated transcription (Latin):
Hostilẽ ingressum refugos habiturus subicteu
Naud secus ac uitreas solers piscatur ad undas
Ore leuem patulo texens de uimine nassam
Cautius interiora ligat mediamq peraluum
Sensim uestigans compressa cacumina necut
Ac fraude arctau remeare soraminis arcct
Introitu facilem quem taxi ab equore pisce
Otius interea propelli signa iubebat
Excussus cõsul satorũ turbine mẽiẽ pin
Donec flammiser tollentes equore cure¬
Solis equi sparsere diẽ iamq orbe renato
Diluerat nubes ⁊itan sensiq fluebat
Caligo in terras nitido resoluta sereno
Tunc ales priscum populis de more launis
Auspitium cum bella parant mẽtesq deco
Explorant super euẽtu ceu p̾scia luctus
Damnauit uesti plantuq alim̃ta refugit
N ec rauco thaurus cessauit flebile ad aras
Immugire sono pressamq ad colla bipene.
Incerta ceruuice serres altaria liꝗt
Signa ctiam affusa certant du uellere molle
Teter humo laceta nitẽtũ erupit i hora

Expanded text:
hostilem ingressum, refugos habitura sub ictu: hostilem ingressum, refugos habitura sub ictu: haud secus ac uitreas sollers piscator ad undas, ore leuem patulo texens de uimine nassam, cautius interiora ligat mediamque per aluum sensim fastigans compressa cacumina nectit ac fraude artati remeare foraminis arcet introitu facilem quem traxit ab aequore piscem. Ocius interea propelli signa iubebat excussus consul fatorum turbine mentem, donec flammiferum tollentes aequore currum solis equi sparsere diem. iamque orbe renato diluerat nebulas Titan, sensimque fluebat caligo in terras nitido resoluta sereno. tunc ales, priscum populis de more Latinis auspicium cum bella parant mentesque deorum explorant super euentu, ceu praescia luctus damnauit uesci planctuque alimenta refugit. nec rauco taurus cessauit flebile ad aras immugire sono pressamque ad colla bipennem incerta ceruice ferens altaria liquit. signa etiam effusa certant dum uellere mole, taeter humo lacera nitentum erupit in ora
Abbreviated transcription (Latin):
St ringebat nec se thalamis citona cõiunx
P rotulerat stabat nitẽs ĩ limine primo
Cum minus adnuent noctẽ desisse uiator
Q cocpisse die consulcarpebat iniquas
P rogredies signa ipsa uias omnisq ruehat
Mratus eques nec discretis leuia atma maniplis
Insemi q globo pedites et iutle maru
Lixan uulgus presago cuncta tumuliu
Implere et pugnam fugietũ more petebani
Tum supcripse lacus densam ca ligine ceca
Exhalans nebulam late corrumperat õniem
S rospectum miseris atq atre noctis amictus¬
qualebai pressum piceaiter nubila celum¬
N ec poenum liquere doli sedet ense reposto
Abditus ei nullis properante occursib arceit
Ire dauir longeq paret ceu pace quieta
Incustoditum mox ĩ remeabile lutus
Namq sub angustas artato limite fauces
In fraudẽ ducebat inter geminũq recepris
Exitium hinc rupes. hinc unde claustra p̾mebãt
At contra umbroso seruabat ueruce mõus

Expanded text:
stringebat, nec se thalamis Tithonia coniunx stringebat, nec se thalamis Tithonia coniunx protulerat stabatque nitens in limine primo, cum minus abnuerit noctem desisse uiator quam coepisse diem: consul carpebat iniquas, praegrediens signa ipsa, uias, omnisque ruebat mixtus eques nec discretis leuia arma maniplis insertique globo pedites, et inutile Marti lixarum uulgus praesago cuncta tumultu implere, et pugnam fugientum more petebant. tum super ipse lacus densam caligine caeca exhalans nebulam late corruperat omnem prospectum miseris, atque atrae noctis amictu squalebat pressum picea inter nubila cnec Poenum liquere doli: sedet ense reposto abditus et nullis properantem occursibus arcet. ire datur, longeque patet ceu pace quieta incustoditum, mox inremeabile, litus. namque sub angustas artato limite fauces in fraudem ducebat iter, geminumque receptis exitium, hinc rupes, hinc undae claustra premebant. at turma umbroso seruabat uertice montis
Abbreviated transcription (Latin):
EPERAT Etriscos occulto milite colles
Sidonius ductor perq alta silẽtia noctis
Siluaꝵ anfractus cecis insiderat amis
At parte eleuare stagnãs guͣgite uasto
Et late multo fedabat proxima limo
Quae uada faunigene regnata antiquus auro
N unc uoluete die trasimen noia seruãt
Lidius huic genitor molli decus equore loge
Mocniam quondã ĩ lauas aduexerat oras
Tyrrenus pubem dederatq uocabula terris
Isq insueta tuba mõstrauit murmura primꝰ
G entib et bellis ignaua silẽtia rupit
N ec modicus uon natum ad maiora souebat
Uerum ardens puero castumq exuia pudõre
N am sorma certare deis trasimene ualeres
Littore coreptum stagnis demisit agille
łlore capi iuuenũ primeuo lubrica mete
N impha nec idalia lenta ĩ caluisse sagia
Solate uindi poenitus fouere sub animo
Naides amplexus undosaq regna tremte
Ninc dotale lacus nomẽ lateꝙ himeneo
Conscia lasciuo trasimenus dicit᷑ unda
Et iam cuiriculo nigram nor nscida mẽia

Expanded text:
eperat Etruscos occulto milite colles Sidonius ductor perque alta silentia noctis siluarum anfractus caecis insederat armis. at parte e laeua restagnans gurgite uasto abat inertis et late multo foedabat proxima limo. quae uada Faunigenae regnata antiquitus Arno nunc uoluente die Trasimenni nomina seruant. Lydius huic genitor, Tmoli decus, aequore longo Maeoniam quondam in Latias aduexerat oras Tyrrhenus pubem dederatque uocabula terris. isque insueta tubae monstrauit murmura primus gentibus et bellis ignaua silentia rupit, nec modicus uoti natum ad maiora fouebat. uerum ardens puero castumque exuta pudorem nam forma certare deis, Trasimenne, ualeres litore correptum stagnis demisit Agylle, flore capi iuuenem primaeuo lubrica mentem nympha nec Idalia lenta incaluisse sagitta. solatae uiridi penitus fouere sub antro Naides amplexus undosaque regna trementem. hinc dotale lacus nomen, lateque Hymenaeo conscia lasciuo Trasimennus dicitur unda. Et iam curriculo nigram nox roscida metam
Abbreviated transcription (Latin):
Nec gistone satus nec hamilcare terga dediss&
Si segne clauso traheremus proclia uallo
Sidonius ue puer uix pubx scẽte iuucta
Laurentis potuit populos et troia adire
il cenia flauetemq sacro cum guigite tybrĩ¬
Et potuit latium longo deposcere belio
Nos lybiae terris tramittere signa pigebit
Et tirias agitare domos secum pericli
Littora lata patent et opima pace quicta
Stat tellus tandẽ timeat kartagho ti meri
Assueta et nobis qͣuis cenotria nõ dum
Hannibale arua uacẽt superesse ĩtelligat arma
Illum ego quem uosmet cauti cõsultaq ur̃a
Illatio fecere senẽ cui tertia large
Fundẽti nim ducunt᷑ iustra cruorẽ
Illum ego ad incensas trepidante et sera pauc̃tẽ
Aduertam patria sedes an roma uidebit
Turpia agenoree muris uestigia destrae
Cartagho immunis nostros secura labores
Audier interea et portis bellabit apertis
Tum uero pulset nostrasiter imꝓbet hosts
Aricte sidonio turris si templa suora

Expanded text:
nec Gisgone satus nec Hamilcare terga dedisset, nec Gisgone satus nec Hamilcare terga dedisset, si segnes clauso traheremus proelia uallo. Sidoniusne puer uix pubescente iuuenta Laurentis potuit populos et Troia adire moenia flauentemque sacro cum gurgite Thybriet potuit Latium longo depascere bello: nos Libyae terris tramittere signa pigebit et Tyrias agitare domos? secura pericli litora lata patent, et opima pace quieta stat tellus. timeat tandem Carthago timeri adsueta, et nobis, quamuis Oenotria nondum Hannibale arua uacent, superesse intellegat arma. illum ego, quem uosmet cauti consultaque uestra in Latio fecere senem, cui tertia large fundenti nostrum ducuntur lustra cruorem, illum ego ad incensas trepidantem et sera pauentem aduertam patriae sedes. an Roma uidebit turpia Agenoreae muris uestigia dextrae: Carthago immunis nostros secura labores audiet interea et portis bellabit apertis? tum uero pulset nostras iterum improbus hostis ariete Sidonio turris, si templa suorum
Abbreviated transcription (Latin):
Dis grates laudemq fero sub noie quoꝵ
Gensꝰ troiana sumus puer ille & futilis etas
Imbellesq anni nec dum maturus ad arma
Scipio restituit terras illesus hiberas
Trouigenis peptlit poenos solisq secutus
Extremas ad athlanta uias exegit ab orbe
Hesperio nomẽ lybia nec retulit auri
Signa prius ꝗͣ sumatis circa equora uidit
Romano phocbum soluẽtẽ littore currus
A sciuit reges idem nũc ultimus actis
Restat cartagho nostris labor hoc sator eui
Iuppiter etemi monet hannibali ecce senet
Intremit aut egros simulat mẽtita timores
N ec sinẽ longis tamen peperisse ruinis
Sit noster titulus certe iam dextera nobis
Exꝑta et robur florentib auximus annis
Ne uero fabricare moras sed curre̾ sortẽ
Hanc sinite ad ueter delenda obꝓbria cladũ
Ouam mihi seuare dei sat gloria cauto
Non uinci pulchra est fabio peꝑitꝗ sedendo
Omnia cunctator nobis nec imago nec hanõ

Expanded text:
dis grates laudemque fero, sub numine quorum dis grates laudemque fero, sub numine quorum gens Troiana sumus: puer ille et futtilis aetas imbellesque anni necdum maturus ad arma Scipio restituit terras inlaesus Hiberas Troiugenis, pepulit Poenos, solisque secutus extremas ad Atlanta uias, exegit ab orbe Hesperio nomen Libyae nec rettulit †auri signa prius, quam fumantis circa aequora uidit Romano Phoebum soluentem litore currus. asciuit reges idem. nunc ultimus actis restat Carthago nostris labor. hoc sator aeui Iuppiter aeterni monet. Hannibali ecce senectus intremit aut aegros simulat mentita timores, ne finem longis tandem peperisse ruinis sit noster titulus. certe iam dextera nobis experta, et robur florentibus auximus annis. ne uero fabricate moras, sed currere sortem hanc sinite ad ueterum delenda opprobria cladum quam mihi seruauere dei. sat gloria cauto non uinci pulchra est Fabio, peperitque sedendo omnia Cunctator. nobis nec Mago nec Hannon
Abbreviated transcription (Latin):
Adlidit aut segnis genu cũ cõsul hiberi
Tenderet ad ripas reuocate milite p̾mꝰ
Descendẽti auide suꝑatis alpib ultro
Opposuit se se hannibali tu cõsul abire
Auictore paras hoste atq auellere nobis
Scilicet hoc astu pocnũ si deĩde sedebit
Impauid nec te ĩ lybiam tuaq arma seq̃tur
Capta damnabis cõsulta imꝑuida roma
Sed fac turbar&. cõuertere signa. tueq
Classis uella sequi nẽpe idem erit hãnibal ide
Cuius tu uallum uidisti emoenib urbis
Hec fabius: senioͬͣq manus paria ore fremebat
Tum cõtra cõsul cesis ductorib olim
Magnanimis gemino leto cum tota subisset
Sidonium possessa iugu tartesia tellus
Non fabius nõ quis eade est sẽtẽtia cordi
Q ueqͣ ad opẽ uerso fateor pͥmorib anis
Exccxpi nubem belli solusq renu
Obicci telo caput atq ĩ me õnia ticrti
Tum grandeua manus puero male credita hello
Atq idem hic uates temeraria corpta canehat

Expanded text:
addidit haud segnis genti, cum consul Hiberi addidit haud segnis genti, cum consul Hiberi tenderet ad ripas, reuocato milite primus descendenti auide superatis Alpibus ultro opposuit sese Hannibali. tu consul abire a uictore paras hoste atque auellere nobis scilicet hoc astu Poenum? si deinde sedebit impauidus nec te in Libyam tuaque arma sequetur, capta damnabis consulta improuida Roma. sed fac turbatum conuertere signa tuaeque classis uela sequi. nempe idem erit Hannibal, idem cuius tu uallum uidisti e moenibus urbis.’ haec Fabius, seniorque manus paria ore fremebat. Tum contra consul: ‘Caesis ductoribus olim magnanimis gemino leto, cum tota subisset Sidonium possessa iugum Tartessia tellus, non Fabio, non, quis eadem est sententia cordi, quoquam ad opem uerso, fateor, primoribus annis excepi nubem belli solusque ruenti obieci caelo caput atque in me omnia uerti. tum grandaeua manus puero male credita bella atque idem hic uates temeraria coepta canebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hostis enim deest ausonia nec uicere nobis
Est satis hannibalẽ petitum ꝗͣ gloria maior
Littore eliseo stimtili si laudis agunt nos
Hanc segetem mete composuit ꝓpiorib ausis
Dignum te fortuna pare uult italia tellus
Ductoris seui uult tãdem haurire cruorẽ
Quo martẽ aut quo signa trahis restĩgue̾ pͥmir ẽ
Ardẽtem italiam. tu fessos obuius hoiuis
Deseris ac septẽ demidas proditor arces¬
An cum tu sirti et sterilis uastabis harenas
Non dira illa luces nons iam moenib urbis
Assiliet: uacuumq iouẽ sine epube sine armis
Inuadet quanti ut credas romamq reliquas
E merito est tantͦum percussi fulmine belli
Siccine te ut nuꝑ capua est arcitus ab alta
Fuluius equoreis lybiae reuocabimus oris
Uince domi et trinis merẽtẽ funera lustris
Ausoniam purga bello tum tende remotos
Ingaramantas iter nasamoniacosq: triuphos
Molire anguste prohibẽt. nu̾c talia coepta
Res itale pater ille tuus qui noĩa uestre

Expanded text:
hostis enim deest Ausoniae, nec uincere nobis hostis enim deest Ausoniae, nec uincere nobis est satis Hannibalem. petitur quae gloria maior litore Elissaeo? stimuli si laudis agunt nos, hanc segetem mete. composuit propioribus ausis dignum te Fortuna parem. uult Itala tellus ductoris saeui, uult tandem, haurire cruorem. quo Martem aut quo signa trahis? restinguere primum est ardentem Italiam. tu fessos auius hostis deseris ac septem denudas proditor arcesan, cum tu Syrtim ac sterilis uastabis harenas, non dira illa lues notis iam moenibus urbis adsiliet uacuumque Iouem sine pube, sine armis inuadet? quanti, ut cedas Romamque relinquas, emerit! et tanto percussi fulmine belli sicine te, ut nuper Capua est accitus ab alta Fuluius, aequoreis Libyae reuocabimus oris? uince domi et trinis maerentem funera lustris Ausoniam purga bello. tum tende remotos in Garamantas iter Nasamoniacosque triumphos molire. angustae prohibent nunc talia coepta res Italae. pater ille tuus, qui nomina uestrae
Abbreviated transcription (Latin):
Id monstrare deos atq hoc protendere. signis
Quo suꝑ augurio pulsis de lutore cundu
Experio poenus ultor patriaq domusq
Ausoniam repetit fama ducẽte triumphum
Nec lauum curis ardei flagrãtius ullis
Ouam iuueni libiam et summos ꝑmittere fasces
Sed nõ est animis. nec bello ꝓspera turba
Ancipiti senior temeraria ccepta uetahai
Magnosq horrebant cauta formidie casus
Ergo tibi delato cõsul sublimis honore
Ad patres cõsulta refert deturq potestas
Orat delende cartaghinis altius orsus
Noc grandeua modo fabius pater ora resolu&
Haud equidem metuisse queã sociatꝰ et aui
Et decoris eti tam superest & gloria ectas
Ne credat nos intudie ceitamine cõsul
Laudib obtrectare suis satis ĩclyta nomen
Sestat fama neum: nec egent tam ꝓspera laude
Fata noua uera et patriae dum uita manehis
Deesse nephas animũq nephas scoelerare siledo
Bella noua et lybie moliri ducere terras

Expanded text:
id monstrare deos atque hoc portendere signis. id monstrare deos atque hoc portendere signis. Quo super augurio, pulsis de litore cunctis Hesperio Poenis, ultor patriaeque domusque Ausoniam repetit Fama ducente triumphum. nec Latium curis ardet flagrantius ullis, quam iuueni Libyam et summos permittere fasces. sed non par animis nec bello prospera turba ancipiti senior temeraria coepta uetabant magnosque horrebant cauta formidine casus. Ergo, ubi delato consul sublimis honore ad patres consulta refert deturque potestas orat delendae Carthaginis, altius orsus hoc grandaeua modo Fabius pater ora resoluit: ‘Haud equidem metuisse queam, satiatus et aeui et decoris, cui iam superest et gloria et aetas, ne credat nos inuidiae certamine consul laudibus obtrectare suis. satis inclita nomen gestat fama meum, nec egent tam prospera laude facta noua. uerum et patriae, dum uita manebit, deesse nefas animumque nefas scelerare silendo. bella noua in Libyae moliris ducere terras?
Abbreviated transcription (Latin):
Proemii uicinã mente qui ꝓpulit hasta̾
Acceptoq letus puero discesit ilerdes
Cui ludus nullam cursu nõ tollere dammã
Tertia palma habuit geminos ĩsignis acõteus
N ec timidos agitare canes latratib apui
Quos postꝗͣ clamor plaususq probauit honoͬeͬs
Sermanus ducis atq effulgens laelius ostro
N omina magna uocant laeti manesq iacẽtũ
Atq hastas simul essundunt celebrare iuuabat
Sociatos cineres. atq hoc decus adlere ludis
Ipse etiam mus testatus gaudia uultu
Ductor ut equauit meritus pia pectora donis
Et frater toraca tulit multiplicis auri
Lelius asturica rapidos degente iugales
Contorquet magnis uictrice̾ uirib hastã
Consurgens umbris q dan testatur honore
A sta uolans mirum dictu medio ĩcita cãpo
Substitit ante oculos & terre ĩfixa cohesit
Tum subite frondes celso cachumine rami
Et latam spanges quercus dum noscit᷑ umbr̃a
Ad maiora iubẽt presagi tendere uates

Expanded text:
praemia, uicinam metae qui propulit hastam, praemia, uicinam metae qui propulit hastam, accepto laetus puero discessit Ilerdes, cui ludus nullam cursu non tollere dammam. tertia palma habuit geminos insignis Aconteus nec timidos agitare canes latratibus aprum. Quos postquam clamor plaususque probauit honores, germanus ducis atque effulgens Laelius ostro nomina magna uocant laeti manesque iacentum atque hastas simul effundunt. celebrare iuuabat sacratos cineres atque hoc decus addere ludis. ipse etiam mentis testatus gaudia uultu ductor, ut aequauit meritis pia pectora donis, et frater thoraca tulit multiplicis auri, Laelius Asturica rapidos de gente iugales, contorquet magnis uictricem uiribus hastam consurgens umbrisque dari testatur honorem. hasta uolans, mirum dictu, medio incita campo substitit ante oculos et terrae infixa cohaesit. tum subitae frondes celsoque cacumine rami et latam spargens quercus, dum nascitur, umbram. ad maiora iubent praesagi tendere uates:
Abbreviated transcription (Latin):
Dissiluit. cineresq simul iacuisse negart
Coctera distincto donata est muncre turba
Ut uirtus et dextra fuit duxere iuuencos
Impressis dociles terram proscinde̾ aratris
Duxere assuctos lustra exagitare ferar
Uenatu iuuenes quos dat maurusia preda
Necnõ argenti necnõ insignia uestis
Captiue pretia et sompes & crista nitẽti
Tum iaculo patiere decus spectacula cirti
Postrema et mete certarũt uiceͣ finẽ.
Burinis burin auis pollens quẽ misit ripa met alli
Qua tagus aurferis pallet turbatus harenis¬
Et glagus insignis uentos anteire lacertos
Et cuius nunꝗͣ fugisse hastilia cerni
Prerapida potuere suga uenator a conteus
Ludibilisq diu letus bellare latinis
Iam socius uolueresq uagas deprendere nube
Assuctos iaculis idem et bellator ilerdes
Nis burim prima infixit qui spicula mẽte.
Sidonium siria albentis inuectere lanas
Murice getulo docta ad quẽ ꝓxima honore

Expanded text:
dissiluit, cineresque simul iacuisse negarunt. dissiluit, cineresque simul iacuisse negarunt. cetera distincto donata est munere turba, ut uirtus et dextra fuit. duxere iuuencos impressis dociles terram proscindere aratris, duxere adsuetos lustra exagitare ferarum uenatu iuuenes, quos dat Maurusia praeda. necnon argenti necnon insignia uestis captiuae pretia et sonipes et crista nitenti Tum iaculo petiere decus, spectacula circi postrema, et metae certarunt uincere finem Burnus auis pollens, quem misit ripa †metalli qua Tagus auriferis pallet turbatus hareniset Glagus insignis uentos anteire lacerto, et, cuius numquam fugisse hastilia cerui praerapida potuere fuga, uenator Aconteus, Indibilisque, diu laetus bellare Latinis, iam socius, uolucresque uagas deprendere nube adsuetus iaculis, idem et bellator, Ilerdes. laus Burni prima, infixit qui spicula metae: est donum serua albentis inuertere lanas murice Gaetulo docta. at, quem proxima honorant
Abbreviated transcription (Latin):
Ninc grauiora uira certamina cominꝰ. ensis
Destrictus belliq feri simulacra cientur
N ec quos culpa tulit quos crimina noxia uite
Seduittus animusꝗ serox ad laudis amone
Hi cruere pares ferto spectacula digna
Martigena uulgo suetiq laboris imago
Hos inter gemini quid iam nõ regib ausũ
Aut quoq iam regnis restat scocł impia cuco
Innumero fratres cauea damate furorẽ
Proscepero armatis iniert proclia dextris
Is genu mos dirus erat patriũꝙ petebãt
Orbati solium lucis discrimine fratres
Concurre animis quãtis cõsligeͬ par est
Quos regni furor exagitat multoq: cruore
Exatiata simul portantes corda sub umbras
Occubuere pari uisu ꝑ pectora adactus
Intima descendit muero suꝑ adlita sauis
Uluma uulnerib uerba et conuiua uoluens
Dirus iminiunetas effugit spiritus auras
Nec manes pacem passi nõ corpora uictus
Uua cum raperet slãmã rogus impius ignis

Expanded text:
Hinc grauiora uirum certamina, comminus ensis Hinc grauiora uirum certamina, comminus ensis destrictus bellique feri simulacra cientur. nec, quos culpa tulit, quos crimina noxia uitae, sed uirtus animusque ferox ad laudis amorem, hi creuere pares ferro; spectacula digna Martigena uulgo suetique laboris imago. hos inter gemini quid iam non regibus ausum? aut quod iam regni restat scelus? impia circo innumero fratres, cauea damnante furorem, pro sceptro armatis inierunt proelia dextris. is genti mos dirus erat, patriumque petebant orbati solium lucis discrimine fratres. concurrere animis, quantis confligere par est quos regni furor exagitat, multoque cruore exsatiata simul portantes corda sub umbras occubuere. pari nisu per pectora adactus intima descendit mucro; superaddita saeuis ultima uulneribus uerba; et, conuicia uoluens, dirus in inuitas effugit spiritus auras. nec manes pacem passi. nam corpora iunctus una cum raperet flamma rogus, impius ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Spes trepidat tantis ueniẽtib euritus alis
Quartus sorte loci. sed si tres ordine seruẽt
Incceptos cursus ne quicqͣ uana laborans
Tartessos fratrem medio therona premebat
N ec patiens ultra tollit se se aquore ter̃o
Ioneus et plenum preteruolat hesperõ ira
Unus erat suꝑ et methe propioril egros
Urebat finis stimtilis quascunq reliquit
Nine labor hic penetrans pauor i p̾cordia uires
Dum sperare licet breuia ad conamina utẽq
Aduocãt equãt᷑ cursus panterq tuebãt
Et forsam gemina meruissẽt proemia palma
ꝑ uecti simul ad metas ĩ terga secutus
⁊heronis fusam lare plactea colla
Nesperos igenti tenuisset sauus abira
Traxisset qͦ comam tardato letus ouansꝙ
Cuntus euadit iuuenes q ad proemia uicto
Emicat et galce fen donũ ĩsigne corusce
Coctera promisso donata est mune̾ pubes
Intonsasq comas uindi redimita corona
Bina tullit patrio quatiẽs hostilia ferro

Expanded text:
spes trepidat tantis uenientibus Eurytus alis. spes trepidat tantis uenientibus Eurytus alis. quartus sorte loci, sed, si tres ordine seruent inceptos cursus, nequiquam uana laborans, Tartessos fratrem medio Therone premebat. nec patiens ultra tollit sese aequore Theron igneus et plenum praeteruolat Hesperon irae. unus erat super, et metae propioribus aegros urebat finis stimulis; quascumque reliquit hinc labor, hinc penetrans pauor in praecordia uires, dum sperare licet, breuia ad conamina uterque aduocat: aequantur cursus, pariterque ruebant. et forsan gemina meruissent praemia palma, peruecti simul ad metas, ni, terga secutus Theronis, fusam late per lactea colla Hesperos ingenti tenuisset saeuus ab ira traxissetque comam. tardato laetus ouansque Eurytus euadit iuuene atque ad praemia uictor emicat et galeae fert donum insigne coruscae. cetera promisso donata est munere pubes intonsasque comas uiridi redimita corona bina tulit patrio quatiens hastilia ferro.
Abbreviated transcription (Latin):
N ulla ꝗ transmissa uestigia signat harena
Omnes primeui flauentia q ora decora
Omnes ire leues atq omnes uicere digni
Et tulit ĩ cumbens medio iam limite oressu
Furitus et primis breuim sed primui ahibat
p recedens spatus instat nõ seonius acer
hesperos ac prima stringit uestigia plata
P rogresse calcis satis est hic esse priori
Nuic sꝑare sat e̾ fieri se posse priorẽ
A crius hoc tendunt gressus animiq uigõe
Corpora agunt auget pueris labor ipe decore
Ecce leui uisu postremoq aꝯmie currens
Postqͣ sat uisum sibi cõcepisse uigoris
Celsus in exhaustas effundit turbine uires
Non expectato subitusq erũpit ad auras
Prouehitur theron credas cillenida plãtam
E thereis nexis cursu tallarih ire
Iamq hos. iamq illos populo mirãte reliꝗt
Et medio postremis nũc ordine tertia palma¬
N esperon ĩfestat sua ꝑuestigia pressum
N eciam quẽ sequit᷑ tantum sed prina corone

Expanded text:
nullaque tramissa uestigia signat harena, nullaque tramissa uestigia signat harena, omnes primaeui flauentiaque ora decori, omnes ire leues atque omnes uincere digni. Extulit incumbens medio iam limite gressum Eurytus et primus breuibus, sed primus, abibat praecedens spatiis. instat non segnius acer Hesperos ac prima stringit uestigia planta praegressae calcis. satis est huic esse priori, huic sperare sat est fieri se posse priorem. acrius hoc tendunt gressus animique uigore corpora agunt. auget pueris labor ipse decorem. ecce leui nisu postremoque agmine currens, postquam sat uisus sibi concepisse uigoris, celsus inexhaustas effundit turbine uires non expectato subitusque erumpit et auras praeuehitur Theron: credas Cyllenida plantam aetherio nexis cursu talaribus ire. iamque hos iamque illos, populo mirante, relinquit et, modo postremus, nunc ordine tertia palma, Hesperon infestat sua per uestigia pressum. nec iam, quem sequitur tantum, sed prima coronae
Abbreviated transcription (Latin):
Quisq feras iaculis quae dat gentile metallũ
Fulgents pueris tarcessos & hesperos hora
Ostendet siml et uulgi clamore secundo
Hos tiria misere domo patria iclyta gades
Nox subit aspersus prima lanugine malas
Beticus hoc dederat puero cognom ab amne
Corduba & haud parto certamĩe leta fouebat
Inde comam rutilus: sed cum fulgore niuali
Corporis impleuit caueam clamorib om̃e
Cunitus excelio nutritum colle crearat
Setabis atq aderãt trepidi pietate parẽtes
Tum lanius et sicoris proles bellacis ilerde
Et therõ potator aque sub nomine lethes
Que fluit imemori ꝑstringẽs gurgite ripas
Qui postꝗͣ arecti planctis & pectora proni
Pulsantes q aestu laudum exuiltatia corda
Accepere tuba spatium exiluere perauras
Ocius effusis neruo exturbãte sagitris
Diuersa et studia et clamo̾ pẽdetq fauetes
Unguib atq suos: ut cuiq gratia laudi
N omine queq cient grex inclytus &quõe fertͣ

Expanded text:
quisque ferox iaculis, quae dat gentile metallum.’ quisque ferox iaculis, quae dat gentile metallum.’ Fulgentes pueri Tartessos et Hesperos ora ostendere simul uulgi clamore secundo. hos Tyria misere domo patria inclita Gades. mox subit aspersus prima lanugine malas Baeticus: hoc dederat puero cognomen ab amne Corduba et haud paruo certamina laeta fouebat. inde comam rutilus, sed cum fulgore niuali corporis, impleuit caueam clamoribus omnem Eurytus: excelso nutritum colle crearat Saetabis, atque aderant trepidi pietate parentes. tum Lamus et Sicoris, proles bellacis Ilerdae, et Theron, potator aquae, sub nomine Lethes quae fluit immemori perstringens gurgite ripas. Qui postquam arrecti plantis et pectora proni pulsantesque aestu laudum exultantia corda accepere tuba spatium, exiluere per auras ocius effusis neruo exturbante sagittis. diuersa et studia et clamor, pendentque fauentes unguibus atque suos, ut cuique est gratia, anheli nomine quemque cient. grex inclitus aequore fertur
Abbreviated transcription (Latin):
Uentilat aura iubas tum molia crura supbi
Attollens gressus magno clamore triumphat
Pardonum solido argento celata bipennis
Omnib ac uario distantia coetera honore
Primus equum uoluerẽ massili munera regis
Naud spernẽda tulit. Tulit hinc uirtute sccũd
Ctria quo multa iacet duo pocula preda
Aurifera perfusa tago uillosa leonis
Terga feri et cristis horrẽs sidonia cassis
Tertius inde honor est postremo mune̾ athlãtis
Quis perfracto senio subsederat axe
Accitum donat uictor miseratus et euum
Et sorte̾ casus famulus florẽte iuucta
hinc datour adiuncto gentilis honore galen
Nis artis ductor laeta ad certamina plante
Inuitat positisq accendit pectora donis
Hanc primus galeam: hac acies terrebat hiberas
n asdrubal hunc ensem cui ꝓxima gloria currꝰ
Accipiet ceso pater hunc detraxit hiempse
Tertius extremã taurꝰ solabere palmã
Coctera cõtenti dicedent turba duob

Expanded text:
uentilat aura iubas, tum mollia crura superbi uentilat aura iubas, tum mollia crura superbi attollens gressus magno clamore triumphat. par donum solido argento caelata bipennis omnibus, at uario distantia cetera honore. primus ecum uolucrem, Massyli munera regis haud spernenda, tulit. tulit hinc uirtute secundus e Tyria, quae multa iacet, duo pocula, praeda, aurifero perfusa Tago. uillosa leonis terga feri et cristis horrens Sidonia cassis tertius inde honor est. postremo munere Atlantem, quamuis perfracto senior subsederat axe, accitum donat ductor, miseratus et aeuum et sortem casus. famulus florente iuuenta huic datur, adiuncto gentilis honore galeri. His actis ductor laeta ad certamina plantae inuitat positisque accendit pectora donis: ‘Hanc primus galeam hac acies terrebat Hiberas Hasdrubal, hunc ensem, cui proxima gloria cursus, accipiet: caeso pater hunc detraxit Hyempsae. tertius extremam tauro solabere palmam. cetera contenti discedent turba duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Ora suꝑposuit sompes flatusq uapore
Terga premi et spumis auriga calesce̾ sentit
Incubuit campo durius misitq citatos
Uerbere quadrupedes ne frustra aequare uidet᷑
Aut etiam equauit iuga precendẽtia dexter
Attonitus tum spe tanta genitore peloro
Te zephiro eductum nũc nũc ostendere ĩ fis
Discant qui pecudũ ducũt ab origine nõm
Ouantum diuini procellat seminis ortus
Uictor dona dabis statuesq altaria patri
Et tu successa nimio letoq pauore
Proditus clapso foret iter uerha flagello
Porsam sacrasset çephyro quas nouerat aras
Tum uero ĩ foclix ueluti delapsa corona
Uictoris capiti foret inse uersus ab ira
Auratam medio discindit pectore uestẽ
Ac lacrime simł et questus ad sidera fusi
N ec iã subducto parebat uerbere. currus¬
ꝑ ro stimulis dotso patiũt inania lora
Interea meus certis iam Iaudis habebat
Se se pauchates proemia pnma petebat
Arduus et nullas effusas leuis ꝑcolla ꝑ armos

Expanded text:
ora superposuit sonipes, flatusque uapore ora superposuit sonipes, flatusque uapore terga premi et spumis auriga calescere sentit. incubuit campo Durius misitque citatos uerbere quadrupedes, nec frustra: aequare uidetur, aut etiam aequauit iuga praecedentia dexter. attonitus tum spe tanta: ‘Genitore, Pelore, te Zephyro eductum nunc nunc ostendere tempus. discant, qui pecudum ducunt ab origine nomen, quantum diuini praecellat seminis ortus. uictor dona dabis statuesque altaria patri.’ et, ni successu nimio laetoque pauore proditus elapso foret inter uerba flagello, forsan sacrasset Zephyro, quas uouerat, aras. tum uero infelix, ueluti delapsa corona uictoris capiti foret, in se uersus ab ira auratam medio discindit pectore uestem, ac lacrimae simul et questus ad sidera fusi. nec iam subducto parebat uerbere currus. pro stimulis dorso quatiuntur inania lora. Interea metis certus iam laudis agebat sese Panchates et praemia prima petebat arduus. effusas lenis per colla, per armos
Abbreviated transcription (Latin):
P auchates sociosq trabit prior ipse iugales
At postremus athlas durus postremus ĩ orbe
E xercẽt artis leuos nũc appetit ille
Conatus nuc ille premit certaq subire
D exter et alterni ne quicꝗͣ. fallere tẽtãt
Donec cõfissus primeue flore iuuete
Obliquum durius conuersiis ꝓnus habenis
Opposuit curra atq euersum propulit axem
A thlantis senio inualidi sed uixta querentis
O uo tus: aut ꝗnam hic rabidi certaminis ẽ mos
Et nobis et equis letum cõmune laboras
Dumq ea proclamat ꝑfracto uoluit᷑ axe
Serimus ac pariter fusi miserabile campo
Discordes sterũtur equi quatit equore aꝑto
Lora suis uictor mediaq pelorus harena
Surgere nitentẽ fugiens athlãta reliquit
N ec longum cyrrin defessos pndere currus¬
N unc qͦ cunctantẽ et sero moderamina equor
Discentẽ rapido preteruolat icitus are
Impellit cureꝵ elamoruocesq fauẽtũ
Ianq etiam dorso ac humeris trepidãtis hibei

Expanded text:
Panchates sociosque trahit prior ipse iugalis. Panchates sociosque trahit prior ipse iugalis. At postremus Atlas, Durius postremus in orbem exercent artis: laeuos nunc adpetit ille conatus, nunc ille premit certatque subire dexter, et alterni nequiquam fallere temptant: donec confisus primaeuae flore iuuentae oblicum Durius conuersis pronus habenis opposuit currum atque euersum propulit axem Atlantis senio inualidi, sed iusta querentis: ‘Quo ruis? aut quinam hic rabidi certaminis est mos? et nobis et equis letum commune laboras.’ dumque ea proclamat, perfracto uoluitur axe cernuus, ac pariter fusi, miserabile, campo discordes sternuntur equi. quatit aequore aperto lora suis uictor, mediaque Pelorus harena surgere nitentem fugiens Atlanta reliquit. nec longum Cyrni defessos prendere currus. hunc quoque cunctantem et sero moderamina equorum discentem rapido praeteruolat incitus axe. impellit currum clamor uocesque fauentum, iamque etiam dorso atque umeris trepidantis Hiberi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ostremo clare pacis de more putares
E quata fronte et concordi currere freno
Sensit & exaustas qui proximus ibat hiberꝰ
Callaicas cerni uires nec uit ante salire
Precipitem currum et fumantis uerbere cogi
Assiduo uiolenter equos ceu mõte ꝓcella
Cum subita ex alto ruit usq ad colla repẽte
Cornipedum protentus et ĩcapita ardua pẽdẽs
Concitat ardetẽ quod ferret lora secuidus¬
ꝑ auchatẽ uocesq adlit cum uerbere mistas
Tenc asturcertante ferret quisꝗͣ equore palmã
E repto consurge uola ꝑlabere campũ
Assuetis uelox penis decrescit anhelo
ꝑ ectore consumptus lampon nec restat hiãci
Quem ferat ad metas iam spirittis haec ubi dicta¬
ł ollit se sonipes ceu tunc occurtẽ primo
Corriꝑet spatium et nitente̾ opponere curuos
Aut equate gradus currum post terga reliꝗt
Confremit et caelum & ꝑcussus uocib altis
Sꝑectantum circũfertur sublime ꝑ auras
Altius attollens ceruicẽ uictor ouãtẽ

Expanded text:
postremo Durio: pacis de more putares postremo Durio: pacis de more putares aequata fronte et concordi currere freno. sensit ut exhaustas, qui proximus ibat, Hiberus Callaicas Cyrni uires, nec ut ante salire praecipitem currum, et fumantis uerbere cogi adsiduo uiolenter equos, ceu monte procella cum subita ex alto ruit, usque ad colla repente cornipedum protentus et in capita ardua pendens concitat ardentem, quod ferret lora secundus, Panchatem uocesque addit cum uerbere mixtas: ‘Tene, Astur, certante feret quisquam aequore palmam erepto? consurge, uola, perlabere campum adsuetis uelox pennis. decrescit anhelo pectore consumptus Lampon, nec restat hianti, quem ferat ad metas, iam spiritus.’ haec ubi dicta, tollit se sonipes, ceu tunc e carcere primo corriperet spatium, et nitentem opponere curuos aut aequare gradus Cyrnum post terga relinquit. confremit et caelum et percussus uocibus altis spectantum circus. fertur sublime per auras altius attollens ceruicem uictor ouantem
Abbreviated transcription (Latin):
Ad plause blandos sonitus clausum q erueneo
Spumeus ad morsum gaudertt madere strea
At docilis freni et mnclior parere pelonus
N on unꝗͣ essusum fumabat deuius axe
Sed leuo inceno stringebat tramite met᷑a
Insignis multa cenuee et plurimus idẽ
Ludentis ꝑ colla iube mirabile dictu
Nullus erat timor ad zephyn noua flamia cãpis
Uectonum eductum genitrix effederat arpe.
N obilis hunc durius stumulabat ĩ equore cuͬni
Caucasus antiquo fidebat athlãte magro
Ipsum ethola uago diomedi cõdita tibe
Miscrat exceptum troiana ab ongine equor
Cedebant quos ence simeutis adundas
U ictot tibi des magnis abduxerat ausis
lanq fete medium euecti certamĩe campũ
In spatio addebant uisus apprendere primos
P aucates animosus equos suꝑaltior ire
Fe precedente iã iam q ascendere currũ
Pone uidebatur curuatis q ungula ꝑtima
Callaicum quatiens pulsabat calcib axẽ
At postremis athlas sed nõ et ĩsegnior ibat

Expanded text:
adplausae blandos sonitus clausumque cruento adplausae blandos sonitus clausumque cruento spumeus admorsu gauderet mandere ferrum. at docilis freni et melior parere Pelorus non umquam effusum sinuabat deuius axem, sed laeuo interior stringebat tramite metam, insignis multa ceruice et plurimus idem ludentis per colla iubae. mirabile dictu, nullus erat pater: ad Zephyri noua flamina campis Vettonum eductum genetrix effuderat Harpe. nobilis hunc Durius stimulabat in aequore currum, Caucasus antiquo fidebat Atlante magistro. ipsum Aetola, uago Diomedi condita, Tyde miserat: exceptum Troiana ab origine equorum tradebant, quos Aeneae Simoentos ad undas uictor Tydides magnis abduxerat ausis. iamque fere medium euecti certamine campum in spatio addebant, nisusque adprendere primos Panchates animosus equos super altior ire et praecedentem iam iamque ascendere currum pone uidebatur, curuatisque ungula prima Callaicum quatiens pulsabat calcibus axem. At postremus Atlas, sed non et segnior ibat
Abbreviated transcription (Latin):
Exultans spatia et uentos post terga reliquit
Conclamant plausuq frem̃t uotiq ꝑ actas
Maiorẽ credunt prerepto limite partẽ
Ae quis interior cura et prudẽua circi
Altior effusas primo certamine iuris
Damnare et cassis longe increpitare. querelis
Indispensatõ lassãtoem corpora uisu
Ouo minus quo crine rui na crinus agebat
Uerbera dimitte et reuoca moderatus habenas
heu surdas aures fertur securus equor
N ec meminit quãtũ campi decuirẽ restet
P roximis ad primos distans quãtũ e quoe̾ cũi
Occupat ip̾e loci tantum sed ꝓximus ibat
A stur paucates patrium frons alba nitebat¬
Insigne et patrio pes omnis concolot albo
Ingentes animi m̃bra aut procera decusq
Corporis exiguum. sed tum sibi fecerat alas
Concitus atq ibat campo indignatꝰ habenas
Crescere sublimẽ atq augen m̾bra putates
Cinfio rectot toto radiabat frõte peloro¬
Cauphasus ip̃e asper nec qui ceruicis a maret

Expanded text:
exultans spatia et uentos post terga relinquit. exultans spatia et uentos post terga relinquit. conclamant plausuque fremunt uotique peractam maiorem credunt praerepto limite partem. at, quis interior cura et prudentia circi altior, effusas primo certamine uires damnare et cassis longe increpitare querelis indispensato lassantem corpora nisu: Quo nimius, quo, Cyrne, ruis? nam Cyrnus agebat uerbera dimitte et reuoca moderatus habenas. heu surdas aures! fertur securus equorum nec meminit, quantum campi decurrere restet. Proximus, a primo distans, quantum aequore currus occupat ipse, loci tantum, sed proximus ibat Astur Panchates: patrium frons alba nitebatinsigne et patrio pes omnis concolor albo. ingentes animi, membra haud procera decusque corporis exiguum, sed tum sibi fecerat alas concitus atque ibat campo indignatus habenas: crescere sublimem atque augeri membra putares. Cinyphio rector cocco radiabat Caucasus. ipse asper, nec qui ceruicis amaret
Abbreviated transcription (Latin):
Fluctuat equoreo fremitu rabie ꝗ fauẽtu
Carcerib nõ dum reseratis mobile uulgus
Atꝗ fores oculis et limina seruat equor
Ianq ubi prolato sonuere repagula signo
Et toto primo emicuit uix ungula comu
Tollitur in celum furiali sibicine elamor
Proniq ac similes certantib ore sequiit᷑
Quisq suos currus magnaq uolantb idẽ
Uoce loquunt̾ equis quatit᷑ certamine circus
Certantum ac nulli mẽtem nõ abstulit ardor
Instant preceptis et equos clamore gubernãt
Fuluis harenosa surges tellure sub auras
Crigitur globus atq operit caligine dẽsa
Cornipedumq uias aurigar& q labores
Hic studio furit acris equi furit ille magistri
Nos patriae fauor hos accendit nobile nom
Antiqui stabuli sunt quos spes grata fatiget
Et noua ferre igum ceruix sũt cruda se neciꝰ
Quos uiuet et longo sinipes spectatꝰ ĩ cuo
Euolat ante oͬnis rapido ꝙ ꝑ aera cursu
Callaicus lampon fugit atq ingẽua tranat

Expanded text:
fluctuat aequoreo fremitu rabieque fauentum, fluctuat aequoreo fremitu rabieque fauentum, carceribus nondum reseratis, mobile uulgus atque fores oculis et limina seruat equorum. iamque, ubi prolato sonuere repagula signo et toto prima emicuit uix ungula cornu, tollitur in caelum furiali turbine clamor, pronique ac similes certantibus ore secuntur quisque suos currus magnaque uolantibus idem uoce locuntur equis. quatitur certamine circus spectantum, ac nulli mentem non abstulit ardor: instant praeceptis et equos clamore gubernant. fuluus, harenosa surgens tellure, sub auras erigitur globus atque operit caligine densa cornipedumque uias aurigarumque labores. hic studio furit acris equi, furit ille magistri. hos patriae fauor, hos accendit nobile nomen antiqui stabuli. sunt quos spes grata fatiget et noua ferre iugum ceruix. sunt, cruda senectus quos iuuet et longo sonipes spectatus in aeuo. Euolat ante omnis rapidoque per aera curru Callaicus Lampon fugit atque ingentia tranat
Abbreviated transcription (Latin):
Mente faucte panatq aures aduertite ur̃as
Septima cum solis renouabit᷑ orbita caelo
Ouiq armis ferroq ualent quiq arte regẽdi
Quadriiuigos pellent currs quos uicere plata
Spes est et studium iaculis impellere uẽtos
Adsine et pulchre cerẽt de laude corone
Prima digna dabo et tiria spolia ĩelyta preda
Nec quisꝗͣ nostri discedat muneris expers
Sic donis uulgum laudumq cupidine flãmat
Iamq dies predicta aderat: coctuꝗ sonabat
Innumero campus simulataq ordine iusto
Exequias rector lacrimis ducebat ab ortis
Omnis hibet omnis latio sub noĩe miles
Dona ferut tumulisq suꝑ flagranti adlũt
Ipse tenẽs mine late lacte saero nũc plena li eo
Pocula odoriferis aspergit florb aras
Tum manis uocat excitos tum laudes q uirop
Cum fletu eãtet ueneratur facta iace̾tu
Inde refeit se se cireo et certamina prima
Incohat ac rapidos cursus proponit equor'

Expanded text:
mente fauete pari atque aures aduertite uestras. mente fauete pari atque aures aduertite uestras. septima cum solis renouabitur orbita caelo, quique armis ferroque ualent, quique arte regendi quadriiugos pollent currus, quis uincere planta spes est, et studium iaculis impellere uentos, adsint ac pulchrae certent de laude coronae. praemia digna dabo, e Tyria spolia incluta praeda, nec quisquam nostri discedet muneris expers.’ sic donis uulgum laudumque cupidine flammat. Iamque dies praedicta aderat, coetuque sonabat innumero campus, simulatasque ordine iusto exequias rector lacrimis ducebat obortis. omnis Hiber, omnis Latio sub nomine miles dona ferunt tumulisque super flagrantibus addunt. ipse, tenens nunc lacte, sacro nunc plena Lyaeo pocula, odoriferis aspergit floribus aras. tum manis uocat excitos laudesque uirorum cum fletu canit et ueneratur facta iacentum. Inde refert sese circo et certamina prima incohat ac rapidos cursus proponit equorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus ent cum ducet agens ad tẽpla tonãtis
Oui tunc orabat socialia foedera supplex
Nis actis repetit portãq puppesq secundo
Dat uento et notis redlit se scipio terris
Concurrere auide gẽtes uaniosq subacta
Pirene misit populos en õnib una
Concordes regẽ appellãt: rege̾q salutãt
Scilicet hũc sũmũ notũt uirtutis honorẽ
Sed postꝗͣ miti. reiecit munera uultu
Ausonio nõ digna uiro patrisq uicissim
Edocuit ritus et roma. noia regũ
Monstrauit nescire pati tum uersus ĩ unã
Que restat curã nullo suꝑ hoste relicto
Clatio simulet uulgum bethisq tagiq
Conuocat ac medio incetu sic deinde ꝑfatur
Quando ita celicolum nobis ꝓpẽsa uolantas
Annuit extremolibis ut deiectus ab oibe
A ut his occideret campis aut axe relicto
N espeno patrias exul lustraret harenas
Iam uestra tumulos teira celehrare meo
Est animus pacemq dare exposceͬtilnumbris

Expanded text:
tempus erit, cum ducet agens ad templa Tonantis tempus erit, cum ducet agens ad templa Tonantis qui tunc orabat socialia foedera supplex. his actis repetit portum puppesque secundo dat uento et notis reddit se Scipio terris. Concurrere auidae gentes, uariosque subacta Pyrene misit populos. mens omnibus una: concordes regem appellant regemque salutant. scilicet hunc summum norunt uirtutis honorem. sed, postquam miti reiecit munera uultu, Ausonio non digna uiro, patriosque uicissim edocuit ritus et Romam nomina regum monstrauit nescire pati, tum uersus in unam, quae restat, curam, nullo super hoste relicto, et Latios simul et uulgum Baetisque Tagique conuocat ac medio in coetu sic deinde profatur ‘Quando ita caelicolum nobis propensa uoluntas adnuit, extremo Libys ut deiectus ab orbe aut his occideret campis, aut axe relicto Hesperio patrias exul lustraret harenas: iam uestra tumulos terra celebrare meorum est animus pacemque dare exposcentibus umbris.
Abbreviated transcription (Latin):
N on tibi maxile gentes extenta q tellus
Sirtib et latis proauita potẽtia campis
Amplius attulerit decoris ꝗͣ romula uirtus
Certa ĩuicta fide et populi laurẽtis honores
Coctera quid refera: nõ ullus scilicet ulli
Equis celicolum qui dardana laeserit arma
A udiuit leto massilus et annuit ore
Complexusq uira firmemus prospera dixit
Omnia: nec uotis suꝑi cõcordib absint
Corniger q iouẽ tarpeiũq ore uocemus
Ct simul extructis cespes surrexerat aris
U icteq ad mote stabat subiecta bipenni
Cum subito abrutis fugiens altaria taurꝰ
Exiliit uinclis mugituq excita late
Impleuit tecta et fremitu suspiria rauco
Cõgeminant trepida terrorẽ sparsit ĩ aula
Uicta q maior decoramẽ frõte sine ullo
Delapsa ac tactu nudauit tẽpora regis
Talia celicole casuro tristitia regno
Signa dabãt seuiq aderãt grauua omnia fati
Hinc fractum bello regem solio q reuulsu

Expanded text:
non tibi Massylae gentes extentaque tellus non tibi Massylae gentes extentaque tellus Syrtibus et latis proauita potentia campis amplius attulerint decoris, quam Romula uirtus certa iuncta fide et populi Laurentis honores. cetera quid referam? non ullus scilicet ulli aecus caelicolum, qui Dardana laeserit arma.’ Audiuit laeto Massylus et adnuit ore complexusque uirum Firmemus prospera dixit ‘omina, nec uotis superi concordibus absint, cornigerumque Iouem Tarpeiumque ore uocemus.’ et simul extructis caespes surrexerat aris uictimaque admotae stabat subiecta bipenni, cum subito abruptis fugiens altaria taurus exiluit uinclis mugituque excita late impleuit tecta et fremitu suspiria rauco congeminans trepida terrorem sparsit in aula. uittaque, maiorum decoramen, fronte sine ullo delapsa attactu nudauit tempora regis. talia caelicolae casuro tristia regno signa dabant, saeuique aderant grauia omina fati. hunc fractum bello regem solioque reuulsum,