comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gat. hinc est ut eloquencie studiosi semper sint
ad ac tum tardiores: & quires magnas agunt
sunt inculciores eloquio sed & modestie ciltoes
uoluptates fugiunt. & quibus uoluptas inpre¬
cio est modestiam aspernantur. Sic &. quos au¬
gende rei familiaris studium tenet. sepe rem¬
publicam atq amicicias contempnũt & inlibe¬
ralibus uitam ducunt. At qui liberalitatibus
aim applicant. quiq reipublice curam habet
sepe uideas rei domestice negligentes non pt
uentus idem ex equo placere his quorti naui¬
gacio coñrios fines spectat. que id circo dixerĩ
non mireris: si meo quoq quod nũc agimus ide
cernas & si sollicita uita strepitum amat multi¬
loquio clelcãtur: contemplacio aũt ꝯino amica
silencio est queq se fimbus suis tenet & uiceusa
illa silencium odit: hec strepitum Que nam
uero tucior uita est. hoc est pater: quod hodi¬
erno colloquio inuestigauimus
Ie igitur mihi exhis ip̃is quorum mẽ¬

Expanded text:
gat. Hinc est ut eloquentie studiosi sepe sint gat. Hinc est ut eloquentie studiosi sepe sint ad actum tardiores, et qui res magnas agunt sint incultiores eloquio; sic et modestie cultores voluptatem fugiunt, et quibus voluptas in pretio est modestiam aspernantur; sic et quos augende rei familiaris studium tenet sepe rempublicam atque amicitias contemnunt, et illiberalius vitam ducunt; at qui liberalitati animum applicant quique reipublice curam habent, sepe videas rei domestice negligentes. Non potest ventus idem ex equo placere his quorum navigatio contrarios fines spectat. Que idcirco dixerim ne mireris, si in eo quoque, quod nunc agimus, idem cernas, et si solicita vita strepitum amat, multiloquio delectatur, contemplatio autem omnis amica silentio est, queque se finibus suis tenet; et vice versa, illa silentium odit, hec strepitum. Quenam vero tutior via est, hoc est, pater, quod hodierno colloquio vestigamus. Dic igitur michi: ex his ipsis, quorum men
Abbreviated transcription (Latin):
cis tribuit animo racionem magnan & diui¬
na quedam rest est animi tranquilla sereni¬
tas & que non alterius domum sit ꝙͣ soliꝰ dei.
sed qm̃ sepius ille largiri soleat insolitudine
constitutis quod utrumq probreuitate tem¬
poris uł rõne uł contrariorum collacione mon¬
stratum est & mox exemplis illustribus astru¬
etur. Ꝙsi forte datum sit ut aliquis ueri ca¬
pax. non ad liguam sed ad corhorum cuiuspiã
quos credulum uulgus stupet penitus aurem
cordis amoueat: puto sine contentõe fatebitur.
ꝙ conscienciam nudam ingenue confitentem
audient. felicitatem non uerbis sonantibus sed
rebus tacitis & uitate intima: non externis plau¬
sibus: aut fallacissima hõim opione constare
multa quidem illic audient: multum his con¬
tria traria. que inpulpitis cum populo miraba¬
tur & intelliget quid intercutim ac precordia
intersit: & mirum hec animi natura ẽ ut in u¬
nam rem uehementer intentus multas negli¬

Expanded text:
cis tribuit, animo rationem. Magna enim et divicis tribuit, animo rationem. Magna enim et divina quedam res est animi tranquilla serenitas et que non alterius donum sit quam solius Dei, sed quam sepius ille largiri soleat in solitudine constitutis. Quod utcunque pro brevitate temporis vel ratione vel contrariorum collatione monstratum est, et mox exemplis illustribus astruetur. Quod si forte datum sit, ut aliquis veri capax non ad linguam sed ad cor horum cuiuspiam, quos credulum vulgus stupet, penitus aurem cordis admoveat, puto sine contentione fatebitur, quod conscientiam nudam ingenue confitentem audierit, felicitatem non verbis sonantibus sed rebus tacitis et veritate intima non externis plausibus aut fallacissima hominum opinione constare. Multa quidem illic audiet multum his contraria, que in pulpitis cum populo mirabatur, et intelliget quid inter cutim et precordia intersit. Et nimirum hec animi natura est, ut in unam rem vehementer intentus multas negli
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ad tranquillitatem locus confert & ut
siti ita sine dubio non confert aliquid: quod
nisi sic ẽẽt curidem dixisset alibi non tantũ
corpori sed eciam moribrs salubrem locum
eligere debemus. & idem alibi Conspectum quo¬
q & uiciniam fori procul fugiam: namꝰ ut loca
grauia eciam firmissimam ualitudinem tentã¬
ti ita bone quoq menti. nedum ad huc ꝑfec te
&. conualescenti sunt aliqua parum salubria:
Unde ergo hec morum mentisq salubritas ac
discrimen si mhil eẽt in locis est locis aliquid
pace senece dixerim est multum sed non totũ
fateor: illud quidem ut sibi uidetur in aĩo est
nam sic ait. Ammus est qui sibi cõmendat oĩa
id enim uere suo more recte dicitur: unde ãt
ammo lumen ueri. equitasq udicii: aliunde
procul dubio: itaq quod de locis dixi de aĩo
repetam esse in illo aliquid multum esse totũ
mime. Sed in eo tantum qui oportunitatem lo¬

Expanded text:
inquit «ad tranquillitatem locus confert». Ut inquit «ad tranquillitatem locus confert». Ut sit ita, sine dubio tamen confert aliquid; quod nisi sic esset cur idem dixisset alibi: «Non tantum corpori, sed etiam moribus salubrem locum eligere debemus»? et idem alibi: «Conspectum quoque et viciniam fori procul fugiam; nam ut loca gravia etiam firmissimam valetudinem tentant, ita bone quoque menti, necdum adhuc perfecte et convalescenti, sunt aliqua parum salubria»? Unde ergo hec morum mentisque salubritas ac discrimen, si nichil esset in locis? Est in locis aliquid, pace Senece dixerim, est multum, sed non totum, fateor. Illud quidem, ut sibi videtur, in animo est. Nam sic ait: «Animus est, qui sibi commendat omnia». Id enimvero suo more recte dicitur. Unde autem animo lumen veri equitasque iudicii? aliunde proculdubio. Itaque quod de locis dixi, de animo repetam: esse in illo aliquid, multum esse, totum minime, sed in Eo tantum, qui oportunitatem lo
Abbreviated transcription (Latin):
satyrici dentis morsum huic loco ualde nfallor
congruentem interponerem. sed cogitans
ad quem sermo mihi est stilo pocius aliquid
ꝙ ueretundie subtrahendum credidi. multa
quidem inquies loquũt᷑ utilit̾ audiui & sepe
aliis prosunt. Credo: sed non statim sanus est
medicus qui inconsilio egrum iuuat: quin
eodem sepe morbo quo multos libeute rauerat
interiit. Uero studio elaborata atq arte com¬
poĩta promultorum salutenon respuo & qui¬
cunq sit opifex utile opus amplector uerum
hoc nobis non rethorice scola sed uite est. nec
in anem ligue glam. sed solidam qui etem m̃e¬
tis intendimus neq mihii decidit Senecacũ
dixisset omnia impedimenta dimitte & ua¬
cabone menti: confestim ad didisse: nemo ad
illam ꝑuenit occupatus Quam ego non pres¬
tare quidem solitudinem sed conseruare &
plurimum ad uiuare contẽdo. nam nec illud
eusdem auctoritatis oblitus sum non multũ

Expanded text:
satyrici dentis morsum huic loco valde, nisi fallor, satyrici dentis morsum huic loco valde, nisi fallor, congruentem interponerem. Sed cogitans ad quem sermo michi est, stilo potius aliquid quam verecundie subtrahendum credidi. Multa quidem, inquies, loquuntur utiliter; audivi. Et sepe aliis prosunt; credo. Sed non statim sanus est medicus, qui consilio egrum iuvat, quin eodem sepe morbo, quo multos liberaverat, interiit. Verba studio elaborata atque arte composita pro multorum salute non respuo et, quicunque sit opifex, utile opus amplector; verum hec nobis non rethorice scola sed vite est, nec inanem lingue gloriam, sed solidam quietem mentis intendimus. Neque michi excidit Senecam, cum dixisset: «Omnia impedimenta dimitte, et vaca bone menti», confestim addidisse: «Nemo ad illam pervenit occupatus». Quam ego non prestare quidem solitudinem, sed conservare et plurimum adiuvare contendo. Nam nec illud eiusdem auctoris oblitus sum: «non multum»
Abbreviated transcription (Latin):
insolitudine non modo sine ullis molestiis sed
eciam in maximis uoluntatibus habundatẽ om¬
mbus copiis ut excellas cota pulcritudie & uirib
quo circa optimo. splendi dissimoq ingemo
longe illam uit am huic ante ponit hec cicero
Cui sic se rebus habentibus aut coactus assen¬
cio Sed dehis omnibus iudicium meũ habe:
paucissimis quidem in stanciis uiu̾sale uerũ
doc ma non patitur. Multi sunt qui occupacio.¬
nes in cõe utiles & solitudine qualibet sanctio¬
res profitentur. scio sed quot queso te uidimꝰ.
qui quod profitebantur impleuerint. Sunt for¬
tasse aliqui. sunt plurimi: ostende inihi cinum
e silebo noñ ficior doctos quosdam &. facundes
iuros & qui multa subtiliter aduersus hec dis¬
putent: ceterum non deingemo sed demorib
est questio. ambiunt ciuitates declamant ĩ po¬
pulis. multa de uiciis. multa deuirtutibus loqũ¬
tur Uix temꝑare mihi potui quominus unum

Expanded text:
in solitudine, non modo sine ullis molestiis, sed in solitudine, non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus, abundantem omnibus copiis, ut excellas etiam pulcritudine et viribus; quocirca optimo quisque splendidissimoque ingenio longe illam vitam huic anteponit». Hec Cicero cui, sic se rebus habentibus, haud coactus assentior; sed de his omnibus iudicium meum habe: paucissimis quidem instantiis universale verum dogma non quatitur. Multi sunt qui occupationes in comune utiles et solitudine qualibet sanctiores profitentur. Scio; sed quot, queso te, vidimus, qui quod profitebantur impleverint? sunt fortasse aliqui, sunt plurimi; ostende michi unum et silebo. Non inficior doctos quosdam et facundos viros, et qui multa subtiliter adversus hec disputent. Ceterum non de ingenio, sed de moribus est questio; ambiunt civitates, declamant in populis, multa de vitiis, multa de virtutibus loquuntur; vix temperare michi potui, quominus unum
Abbreviated transcription (Latin):
cupatissimos quosdam. simulq sanctis¬
Isimos uiros. qui se ipõs ut secum xpo de¬
uias animas adducerentq ubi accidit ingens
fac hor & in extimabile bonũ est ac geminata
felicitas. duplici dequamulta diximus obiecta
miserie: Quid eium felicius: aut quid hoñe
dignus: aut similius deo est: ꝙ̃ seruare &. ad¬
iuuare quam plurimos: quod qui põt & non
facit preclarum quidem humanitatis officiũ
obi etisse & obeam rem hoĩs nomen: ac naturã
amisisse uidetur Itaq ubi hoc posse datum sit
desiderium propritim utilitati publice subiciã
desertaq solitudinesunde mihi soli obsequelar
ultiorepetam unde mundo utilis sum. cicerõis
nrĩ uidiciũ sequẽs Magis est enim secundum
naturam inquit proomibus gentibus si fieri
possit conseruandis auit iuuandis maximos la¬
bores molestiasq suscipere imitantes herculem.
illum: quem hoi fama beneficiorum memnor
in concilio celestium collocauit: quam uiuere

Expanded text:
cupatissimos quosdam simulque sanctiscupatissimos quosdam simulque sanctissimos viros, qui seipsos et secum Cristo devias animas adducerent; quod ubi accidit, ingens, fateor, et inextimabile bonum est ac geminata felicitas, duplici de qua multa diximus obiecta miserie. Quid enim felicius, quid aut homine dignius aut similius Deo est, quam servare et adiuvare quam plurimos? Quod qui potest et non facit, preclarum michi quidem humanitatis officium abiecisse, et ob eam rem hominis nomen ac naturam amisisse videbitur. Itaque ut hoc posse datum sit, desiderium proprium utilitati publice sponte subiciam, desertaque solitudine unde michi soli obsequebar, ultro repetam unde utilis mundo sim, Ciceronis nostri iudicium sequens: «Magis est enim» inquit «secundum naturam pro omnibus gentibus, si fieri possit, conservandis aut iuvandis maximos labores molestiasque suscipere, imitantem Herculem illum, quem hominum fama beneficiorum memor in concilio celestium collocavit, quam vivere
Abbreviated transcription (Latin):
ralis industrie gloriam consecuti principum:a¬
uaricias dnõrumq libidines consiliorum suoꝵ
paiusse successibus. Quiduis amplius dicam:
non equidem minus mordax nr̃oꝵ mihi ꝙͣ cre
tensium uideri solet imprecacio cum enim sono
uerborum neutra terribilis sit. sub est iurus utri¬
q mortiferum Illi hostibus suis oꝑtant ut mala
cons uetudine delcẽntur: nostri autem ut occu¬
pati atq solliciti esse nũq desinant: Quo si
profundius non uerba sed remipãm inspicias
quidd tristͥo dici potest possit uix inuenio. de his
occupatil loquor quos uidemus & quorum
plena est uita uulgaris Alii enim nulli ueltam
rari sunt ut nusqmꝰ appareant ubi sane ueritas.
queritur ficta fantasmata loqui piget Itaq ut
iam tandem semel expediam parum ab est quin
meo certe uidicio om̃is occupatus miser oc cupa¬
tusq sub alio bis miserq miseriam suam habet
& ip̃o miserius fruc tu caret
on q ignorem fuisse & fortassis esse oc¬

Expanded text:
ralis industrie gloriam consecuti: principum aralis industrie gloriam consecuti: principum avaritias dominorumque libidines consiliorum suorum pavisse successibus. Quid vis amplius dicam? Non equidem minus mordax nostrorum michi, quam Cretensium videri solet imprecatio. Cum enim sono verborum neutra terribilis sit, subest virus utrique mortiferum; illi hostibus suis optant ut mala consuetudine delectentur, nostri autem ut occupati atque soliciti esse nunquam desinant. Quo, si profundius non verba sed ipsam rem inspicias, quid tristius dici possit vix invenio. De his occupatis loquor, quos videmus, et quorum plena est vita vulgaris: alii enim nulli vel tam rari sunt, ut nusquam appareant; ubi sane veritas queritur, ficta fantasmata loqui piget. Itaque, ut iantandem semel expediam, parum abest quin, meo certe iudicio, omnis occupatus miser, occupatusque sub alio bis miser quod et miseriam suam habet et ipso miserie fructu caret. Non quod ignorem fuisse, et fortassis esse, oc
Abbreviated transcription (Latin):
bitans quod ait᷑ ad se non ꝑtinere sed sciens etĩa
non euitet. Interrogantiq cui serat quod ẽ apud
ciceronem: diis sit in mortalibus responsurus seu
rectius in mortali deo quanto miseriores qui de¬
serunt unde ip̃i penas solas alii uo penales uolun¬
tates legant: qui quod inutiliter agunt sibi aliis
imputare non pñe. non etati sue cui sepe nuinero
laborando prerũptam sibi libertatem eripiunt.
non posteritati cui seruicium parant: non deo
quem offendunt ut hõibus placeant deme
non hisipis quibus placendo nocuerunt quibusq
perpetua morte sua breuem peccandi hoc est in
eternum quoq moriendi licenciam pre pepere¬
runt Ceci miium demenes qꝵ aduersꝰ synde¬
ribus in lucem ymo intenebras proiecti qui cum
alte alios extulerunt ip̃i continuo iacuere ab
Interim cum multa aliis quesierint. multa cu¬
pidinum instrumenta conflauerint. tantorum
semper comodis caruere facinoꝵ hanc unam fe¬

Expanded text:
bitans quod agit ad se non pertinere sed sciens etiam, bitans quod agit ad se non pertinere sed sciens etiam, non omittet; interrogantique cui serat, quod est apud Ciceronem, diis sit immortalibus responsurus, seu rectius immortali Deo. Quanto miseriores qui serunt unde ipsi penas solas, alii vero penales voluptates legant! Qui quod inutiliter agunt sibi, aliis imputare non possunt; non etati sue, cui sepenumero laborando prereptam sibi libertatem eripiunt; non posteritati, cui servitium parant; non Deo, quem offendunt ut hominibus placeant; denique non his ipsis, quibus placendo nocuerunt quibusque perpetua morte sua brevem peccandi, hoc est in eternum quoque moriendi, licentiam pepererunt: ceci nimium dementesque adversisque sideribus in lucem imo in tenebras proiecti, qui cum alte alios extulerint ipsi continuo iacuere, ab Interim cum multa aliis quesierint, multa cupidinum instrumenta conflaverint, tantorum semper commodis caruere facinorum, hanc unam fe
Abbreviated transcription (Latin):
ac regum carceribus adiectos quid intersit. nescio.
nisiq illi ferreis isti aureis compedibxis uincti
sunt speciosior cathena par seruitus. maior cul¬
pa:sponte enim sua faciunt: ad quod alii ui cogũ¬
tur. Ego uo istos ut smãm meam breiubus ab¬
soluam occupatoꝵ oim̃ extremos ac uere iniseis
miserorum uoco quibus nec breuissimo saltem
premio malaꝵ arcium uti licuit uixere aliẽo
impio. suopiculo morituri . & aliis laborando
peccauerunt sibi felices si sineculpa & sine
premio laborassent. nunc crimen dum taxat ẽ
proprium q̃ ex crimine uenit fallax licet & fu¬
gitiua delcãcio aliena est. Atqui dure dicimus
condicionis agricolam qui cum labore serit. ar¬
borem cuius fructum nũq sit usurus ꝯ uis
n ayt aplus plantat uineam & defrcũ eius nõ
edit qui tñ sortem suam consolari pt̃ eoꝙ alteri
saltem sec ulo profuturus sit: itaq non modo du¬

Expanded text:
ac regum carceribus addictos quid intersit nescio, ac regum carceribus addictos quid intersit nescio, nisi quod illi ferreis, isti aureis compedibus vincti sunt. Speciosior cathena, par servitus, maior culpa: sponte etenim sua faciunt ad quod alii vi coguntur. Ego vero istos, ut sententiam meam brevibus absolvam, occupatorum omnium extremos ac vere miserrimos miserorum voco, quibus nec brevissimo saltem premio malarum artium uti licuit: vixere alieno imperio suo periculo morituri, et aliis laborando peccaverunt sibi; felices si sine culpa ut sine premio laborassent. Nunc crimen duntaxat est proprium, que ex crimine venit, fallax licet et fugitiva delectatio, aliena est. Atqui dure dicimus conditionis agricolam, qui cum labore serit arborem cuius fructum nunquam sit visurus. «Quis enim» ait Apostolus «plantat vineam, et de fructu eius non edit?». Qui tamen sortem suam consolari potest, eo quod alteri saltem seculo profuturus sit, itaque, non modo du
Abbreviated transcription (Latin):
q huius quies est tdulcior: qñto ualidior fit trac¬
tu temporis habitus animorum quantoq per
temporales metus acceditur ad eternitatis statũ
& uuendo proximior efficitur illi quidem sine
fine labor. huic requies.
Isi forte felicior est illorum condicio qui
alienis negociis occupantur: aliem nutus
arbitrio reguntur. & quid agere illos opor¬
teat in aliena fronte condiscunt oña illis alica¬
liunen: alienum tectum: alienus somnus alienus
cibus & quod est maximũ aliena mens. aliena frõs.
non suo cudicio flent. &rident sed abiectis ꝓpͥiis
alienos induunt affectus deniq alienũ tractant
alienum cogitant alieno uiuũt. dehis poeta no¬
bilissimus loquebatur ubi ayt penetrant aulas &
limina regum. hos alter mordacius atq liberis
notabat insatyria illa qua curialem uitam arguit¬
& eum quibona sumant putet aliena iiuere.
quadra Equidem inter hos & perpetuis dñoꝵ

Expanded text:
que huius quies est dulcior, quanto validior fit tracque huius quies est dulcior, quanto validior fit tractu temporis habitus animorum, quantoque per temporales motus acceditur ad eternitatis statum et vivendo proximior efficitur illi quidem sine fine labor, huic requies. Nisi forte felicior est illorum conditio, qui alienis negotiis occupantur, alieni nutus arbitrio reguntur, et quid agere illos oporteat in aliena fronte condiscunt. Omnia illis alilimen, alienum tectum, alienus somnus, alienus cibus, et, quod est maximum, aliena mens, aliena frons; non suo iudicio flent et rident, sed abiectis propriis alienos induunt affectus, denique alienum tractant, alienum cogitant, alieno vivunt. De his poeta nobilissimus loquebatur ubi ait: penetrant aulas et limina regum. Hos alter mordacius atque liberius notabat in satyra illa, qua curialem vitam arguit, et eum qui bona summa putet aliena vivere quadra. Equidem inter hos et perpetuis dominorum
Abbreviated transcription (Latin):
clamat: sepe conqueritur & sepe ẜ metu subi¬
to somnus arrumpitur
ste plenus honesto gaudio plenus scã
spe plenus amore pio. non curiali ut nisus..
sed ut petrus xp̃i plenus consciencie integrita¬
te. securitate hõim dei metu. nociturm cibi
& inutilium uacuus curarum solus tacitus
tranquillus angelo similimus deo carus formi¬
dabilis nemini cunctis amabilis. cubiculum
somno non impudiciciis ydoneum ingressus
dulcem & inꝑturbatam excipit quietem. & si¬
quid consopitus uidet. plerumq similia iugi¬
lantis oꝑibus sunt sompnia dormientis &. hac
eciam iute ꝑte felicior meliores aspicit iusiones
neq solum letiore animo sed saniore eciam
tiam sanitati multum conferre corporis. &fre¬
quenter qui plus corpori seruiunt plus obesse
IN pater unius occupati & unius ociosi
hoĩs unuin diem ante oculos tuos posui.
om̃ hõim dierumq oĩm una ratio ẽ
isiꝙ cottidie illius labor tanto amarior. tanto¬

Expanded text:
clamat, sepe conqueritur, et sepe metu subiclamat, sepe conqueritur, et sepe metu subito somnus abrumpitur. Iste autem plenus honesto gaudio, plenus sancta spe, plenus amore pio, non Euriali ut Nisus, sed ut Petrus Cristi, plenus conscientie integritate, securitate hominum, Dei metu, nocituri cibi et inutilium vacuus curarum, solus, tacitus, tranquillus, angelo simillimus, Deo carus, formidabilis nemini, cuntis amabilis, cubiculum somno non impudicitiis ydoneum ingressus, dulcem et imperturbatam excipit quietem et, siquid consopitus videt, plerunque similia vigilantis operibus sunt somnia dormientis et hac etiam vite parte felicior meliores aspicit visiones, neque solum letiore animo, sed saniore etiam tiam sanitati multum conferre corporee, et frequenter qui plus corpori serviunt plus obesse. 3 En, pater, unius occupati et unius otiosi hominis unum diem ante oculos tuos posui: omnium hominum dierumque omnium una ratio est, nisi quod quotidie illius labor tanto amarior, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
tractus ira tmidus. impar sibi. impos animi. ob¬
sessus satellitibus: obseruatus emulis. pulsatus cla¬
moribus. sollicitatus litteratis interpellatus iniu¬
riis suspensus fama: rumoribus territus stupefac¬
tus auguriis: elusus mendaciis. fessus querimoniis
& ne noctu quidem litibus inmunis par uita
domonibus. odiosus preterea uucinis grauis ci¬
uibus. uł formidatus uel irrisus sius. suspecꝰtus
om̃ibus. fidus nulli : diu in somnis purpuereo uol¬
uitur grabato: omnesq libidinum species ex sper¬
tus ad fruendum pñtibus sollicitato infelici
corpusculo: ad absentes uago aĩmo transmisso
uix tandem cuctus sompnũ occlis admittit:
sed uigilant cure uigilant mens anxiaquam
urit mens in extinguibilis &. in mortalis con¬
sciencie uermis rodit: tum diurna negocia
deceptos clientes: oppressos pauperes pulsos
fimbus agricolas. stupratas uirgines: ultrices
scelerum furias uidet sepe itaq dormiens &¬

Expanded text:
tractus, ira tumidus, impar sibi, impos animi, obtractus, ira tumidus, impar sibi, impos animi, obsessus satellitibus, observatus emulis, pulsatus clamoribus, solicitatus literis, interpellatus nuntiis, suspensus fama, rumoribus territus, stupefactus auguriis, elusus mendaciis, fessus querimoniis et ne noctu quidem litibus immunis, par vita demonibus, odiosus preterea vicinis, gravis civibus, vel formidatus vel irrisus suis, suspectus omnibus, fidus nulli, diu insomnis purpureo volvitur grabato; omnesque libidinum species expertus, et ad fruendum presentibus solicitato infelici corpusculo, ad absentes vago animo transmisso, vix tandem victus, somnum oculis admittit; sed vigilant cure, vigilat mens anxia quam urit ignis inextinguibilis et immortalis conscientie vermis rodit. Tum diurna negotia, deceptos clientes, oppressos pauperes, pulsos finibus agricolas, stupratas virginescelerum Furias videt; sepe itaque dormiens ex
Abbreviated transcription (Latin):
uos spoliat. Hic prode functis orat Ille matrum ac
uirginum pudiciciam tentat hic uirginem ⁊¬
matrem officiosissime uenȩratur. deniq ille mar¬
tires facit: hic celebrat. ille scõs psequitur hic ho¬
norat
cce redit nox. ille redit norat
ad crapulam pompa ingens ante retio
longum agmen uiuihois funus putes:
p̃cedunt fiuialia & tibie nequid desit
ex equiis & suptuosissimu cadauer pfusum ca¬
ris odoribus rursus inter pulunaria sepelitur ad¬
huc tepidum. ad huc spirans. ingr auẽ cenam
indigesto super addens uenture luci nauseam
parat.& alteri prandio precludit iter. Iste uel
se cenasse persuadet sibi uelita cenat ut plato¬
nicum illud. approbet nullo modo mihi placet
inquit bis in die saturum fieri
ost hec multum dissimili habitu corpous
& aĩmi cubitum uadunt. ille plenus cu¬
ris plenus epulis plenus mero. plenus in
uidia deiectus repulsis. supbia elatus merore cõ¬

Expanded text:
vos spoliat, hic pro defunctis orat; ille matrum ac vos spoliat, hic pro defunctis orat; ille matrum ac virginum pudicitiam attentat, hic Virginem Matrem officiosissime veneratur. Denique ille martyres facit, hic celebrat; ille sanctos persequitur, hic honorat. Ecce redit nox. Ille redit ad crapulam: pompa ingens, ante retroque longum agmen; vivi hominis funus putes; precedunt funeralia et tibie, nequid desit exequiis, et sumptuosissimum cadaver, perfusum caris odoribus, rursus inter pulvinaria sepelitur adhuc tepidum, adhuc spirans; inde gravem cenam indigesto superaddens prandio, venture luci nauseam parat et alteri prandio precludit iter. Iste vel se cenasse persuadet sibi, vel ita cenat ut platonicum illud re probet: nullo modo michi placet, inquit, bis in die saturum fieri. Post hec, multum dissimili habitu corporis et animi, cubitum vadunt. Ille plenus curis, plenus epulis, plenus mero, plenus metlenus invidia, deiectus repulsis, superbia elatus, merore con
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es sese fraudum formas uertit: omnes la¬
queos ingeniiq nodos explicuerit. foro tandem
fessus recliens & multum de artificio suoques¬
tus. bone fame pureq consciencie nihil oĩor au¬
ri forte aliquid plurimum sceleris:. atq odii
domum refert
Ste uel apricum fontem: uł herbosam.
ripamuel equoreum littus adit gaudẽs
lucis ante terminum aduersus sec ure noctis¬
ꝑicula: dolosq & insidias ac rabiem leonino mo¬
re rugientis aduersarii uigilem sobrietatem.
atq oracionis & fidei clipeum adu̾sus somp¬
nia pollucionemq & noc turna fantasmata
ex cubare: sibi solitam elemenciam sui creato¬
ris implorat. atq in manus eius cõmendato
spũ & angelis sius ad habit aculi ꝓp̃i eustocliã
inuocatis. se sic in domũ suam recipit ut nihil
inuisti questus sic nil male cupidinis & multũ ue¬
ddedecore laudis referens. multũq cottidie inme¬
lius mutati animi At sumam totis ille diebusui¬

Expanded text:
omnes se se formas fraudum verterit, omnes laomnes se se formas fraudum verterit, omnes laqueos ingeniique nodos explicuerit, sero tandem fessus rediens et multum de artificio suo questus, bone fame pureque conscientie nichil omnino, auri forte aliquid, plurimum sceleris atque odii domum refert. Iste vel apricum fontem, vel herbosam ripam, vel equoreum litus adit, gaudenslucis ante terminum adversus secuture noctisicula dolosque et insidias, ac rabiem leonino more rugientis adversarii, vigilem sobrietatem atque orationis et fidei clipeum, adversus somnia pollutionemque et nocturna fantasmata, excubare sibi solitam clementiam sui creatoris implorat; atque in manus eius commendato spiritu et angelis suis ad habitaculi proprii custodiam invocatis, se se in suam domum recipit, ut nichil iniusti questus, sic nil male cupidinis, multum vero decore laudis referens multumque quotidie in melius mutati animi. Ad summam, totis ille diebus vi
Abbreviated transcription (Latin):
ac sine metu mortis degitur. iterum uersus
i preces non unius tm̃ lucis sed tocius eui cla¬
ram uesperam & nũqͣ occidentis uite gloriã
eamq non suo merito sed sacre xp̃i mortis pos¬
cit in premium. sciens plus esse q quod hõi
debeatur nisi temporalis illa mors peccatum
non habentis tante esset efficacie ut denatura
mortalibus peccatoq iam mortuis facere posset
eternos. nec ita multo post labentem celo diem
seq simul collabentem humi cogitans terramq
caligine illabentem terris preuidens superni
numinis poscit auxilium &Ne mens suorum
criminum pressa ponderibus celo exulet cum
lacrimis precatur seu fidei puram lucem seu
mentis acluste refugerium abstersionem sor¬
dide elise sustentaculum litigiose pacem flagi¬
tat: matutinoq laudum carmini uespertinas
preces & laudes de in ex hausto pietatis fonte
NOgitur ille iterum abeũ continuat¬
te iamsole tecto egredi urbem lustrare

Expanded text:
ac sine metu mortis degitur, iterum versus ac sine metu mortis degitur, iterum versus in preces, non unius tantum lucis, sed totius evi claram vesperam et nunquam occidentis vite gloriam — eamque non suo merito, sed sacre Cristi mortis — poscit in premium, sciens plus esse quam quod homini debeatur, nisi temporalis illa mors peccatum non habentis tante esset efficacie ut de natura mortalibus peccatoque iam mortuis facere posset eternos. Nec ita multo post labentem celo diem seque simul collabentem humi cogitans, tetramque caliginem illabentem terris previdens, superni luminis poscit auxilium. Et seu ne mens suorum criminum pressa ponderibus celo exulet, cum lacrimis precatur, seu fidei puram lucem, seu mentis aduste refrigerium, abstersionem sordide, elise sustentaculum, litigiose pacem flagitat, matutinoque laudum carmini vespertinas preces et laudes de inexhausto pietatis fonte continuat. Cogitur ille iterum abeuam sole tecto egredi, urbem lustrare,
Abbreviated transcription (Latin):
ricie cõuenit illud satyricum: diues quod
fieri uult s cito uult fieri habet hoc comũe
cupiditas indiuisumq cum sororibus fuis
ira libidine. que patre contemptuq tarta¬
rͥo elite confusionem & precipicuuns. er¬
rorem &. naturam proprie originis non de¬
discunt. Hee sunt enim furie quas nonͥ me¬
rito acherontis ac noctis filias poete dixer̃t
q ignorancie tenebras penitencieq matia
secum ferant & hee quidem inferm unde
ortas ꝑhibetut nec non & ciuitatum in cole
occupatorumq pedisseque stimulis semꝑ
ardentibus cetum ac transuersum ami ex¬
agitant ut quod pessimũ instituit primũ
expleat nequid forte cuntando resipiscecie
saneq mentis obrepat. nulli equidem uicio
frenum placet & ut honestati grauitas atq
maturitas. sic consiliis in honestis in consulta
semper amica celeritas¬
U ontra autem hic nr̃ nihil prepropere
sed fugientis temporis cursum cudes
& cupiens illic esse ubi sine fluxtt tpm

Expanded text:
ritie convenit illud satyricum: dives qui ritie convenit illud satyricum: dives qui fieri vult, et cito vult fieri. Habet hoc comune cupiditas indivisumque cum sororibus suis ira et libidine que, patre conceptuque tartareo edite, confusionem et precipitium et horrorem et naturam proprie originis non dediscunt. He sunt enim Furie, quas non immerito Acherontis ac Noctis filias poete dixerunt, quod ignorantie tenebras penitentieque materiam secum ferant. Et he quidem inferni, unde ortas perhibent, nec non et civitatum incole occupatorumque pedisseque stimulis semper ardentibus cecum atque transversum animum exagitant, ut quod pessimum instituit primum expleat, nequid forte cuntando resipiscentie saneque mentis obrepat. Nulli equidem vitio frenum placet, et ut honestati gravitas atque maturitas, sic consiliis inhonestis inconsulta semper amica celeritas. Contra autem hic noster nil prepropere, sed fugientis temporis cursum videns et cupiens illic esse ubi sine fluxu temporum
Abbreviated transcription (Latin):
feda exulet. ubi sit regina sobrietas. cubile cas¬
tum .& quietum. conscientia paradisus. sur¬
git ille ^ uel ebrius uel indignans: iste tranquil¬
lus & sobrius. ille de morbo dubius ac pauens
iste fragilitatis sibi oim conscius que quibus
humanum corpus subiacet securus. ille uel
irascitur uł ludit. hic utrumq declinans
deo gracias agit. tota dehinc illi dies inter
luxuriam somnũq & curas anxias & dura
negocia dilabitur Huic inter laudes dei e
liberalia studia & nouarum in uencionem
rerum ac ueterum memoriam & necessan¬
am quietem & honesta solacia nihil aut
modicum perit
Am celi medium sol tenet. qñ ille estu¬
ullus torpor mali consilii fecundam animã
optatis frustretur effc̃ibus ut latentes doli
ante crepusculum erumpant Est enm hoc
fere malis conatibus ad uĩctum. ut precipi¬
tes ec iam sint. Iniqua enim mens impacies
est more & quitquid optauerit differi uł
momento temporis egre fert neq soli aua¬

Expanded text:
feda exulet, ubi sit regina sobrietas, cubile casfeda exulet, ubi sit regina sobrietas, cubile castum et quietum conscientia paradisus. Surgit ille igitur vel ebrius, vel indignans; iste tranquillus et sobrius. Ille de morbo dubius ac pavens; iste frugalitatis sibi conscius, omniumque quibus humanum corpus subiacet securus. Ille vel irascitur vel ludit, hic utrunque declinans Deo gratias agit. Tota dehinc illi dies inter luxuriam somnumque et curas anxias et dura negotia dilabitur; huic inter laudes Dei et liberalia studia et novarum inventionem rerum ac veterum memoriam, et necessariam quietem et honesta solatia nichil aut modicum perit. Iam celi medium sol tenet quando ille estuullus torpor mali consilii fecundam animam optatis frustretur effectibus, ut latentes doli ante crepusculum erumpant. Est enim hoc fere malis conatibus adiunctum, ut precipites etiam sint. Iniqua mens impatiens est more et, quicquid optaverit, differri vel momento temporis egre fert; neque soli ava
Abbreviated transcription (Latin):
iniquissima est: itaq hic fames. hic nau¬
sea. temperies nusqm̃: Aule quidem insua¬
uis odor in amenus color. iter incertum. solũ
om̃e salsamentis effusis late olidum concre¬
tumq est Idem uino lubricuni tabidum
q ut uerbo utar ambrosu non coquinam
sed carnificinam dicas & licet ut maiorib
placet aparando prandium ꝗĩ parandiũm
dcm̃ sit ꝙ bellatores ad prelium paret non
parari tamen aliquid sed fieri uereq pre¬
lium ibi gestum putes non prandium ita
dux saucius ac tremens: ita mero ꝑcussi
omes ructantes ab eunt mensa proacie
fuit problando ac fallaci hoste uoluptas
cubicula prosepulcris conscia proinferno.
Tuero huic nr̃o diuersa om̃ĩa angelo¬
rum aula conuiuiis q hoĩm apacior
odor colorq optimus in motum tes¬
tisq modestie. mensa pacifica luxus ac tumul¬
tus nescia. gule domitrix. expers inmundi¬
cie ubi gaudia inhabitant: unde uoluptas

Expanded text:
iniquissima est: itaque hic fames, hic nauiniquissima est: itaque hic fames, hic nausea, temperies nusquam. Aule quidem insuavis odor, inamenus color, iter incertum, solum omne salsamentis effusis late olidum cruentumque idem et vino lubricum, et fumo ique, ut verbo utar Ambrosii, non coquinam sed carnificinam dicas. Et licet, ut maioribus placet, a parando prandium, quasi parandium, dictum sit, quod bellatores ad prelium paret, non parari tamen aliquid, sed fieri, vereque prelium ibi gestum putes esse, non prandium. Ita dux saucius ac tremens, ita mero percussi omnes nutantesque abeunt; mensa pro acie fuerit, pro blando et fallaci hoste voluptas, cubilia pro sepulchris, conscientia pro inferno. t huic nostro diversa omnia, angelorum aula conviviis quam hominum aptior, odor colorque optimus, index morum testisque modestie, mensa pacifica luxus ac tumultus nescia, gule domitrix, expers immunditie. Ubi gaudia inhabitent, unde voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
contentis sua & fortune in iuriis in accessus
nihil metuit nihil cupit scit non spargi uene¬
na fictilibus. scit uite hõim pauca sufficere
& sũmas uerasq diuicias il optare sumum
imꝑium nil timere. letum agit atq tranql¬
lum euũ placidas noc tes ociosos dies ꝙ se¬
cura conuiuia Item liber sedet intrepidus:
nullas struit aut cauet insidias scit se ama¬
xi. non sua. scit mortem suam nulli utilem.
nulli dampnos amuitam. neq multum
interesse arbitratur. qm diu sed qm̃bene.
uiuat. nec ubi aut qñ moriatur magni ex¬
istimat: sed qualx in id unum sũmostudio
intentus ut bene actam uite fabulam pul¬
cro fine conc lucdat
Abitur sensim dies & fugiunt hore:
Lac iam prandio finis est: curbant il¬
lum. familiaris exercitus. hostesq collatera¬
les & riuna mensarum & hõim uasorũq
collisio. & ebriorum iocis tecta mugiunt
& queri moniis famescencium: habet em̃
non ultimũ hoc malum mensa diuitum:

Expanded text:
contentus sua et fortune iniuriis inaccessus, contentus sua et fortune iniuriis inaccessus, nichil metuit, nichil cupit; scit non spargi venena fictilibus, scit vite hominum pauca sufficere, et summas verasque divitias nil optare, summum imperium nil timere; letum agit atque tranquillum evum, placidas noctes, otiosos dies et secura convivia; it liber, sedet intrepidus, nullas struit aut cavet insidias, scit se amari et non sua. Scit mortem suam nulli utilem, nulli damnosam vitam, neque multum interesse arbitratur quam diu, sed quam bene vivat, nec ubi aut quando moriatur magni extimat, sed qualiter: in id unum summo studio intentus, ut bene actam vite fabulam pulcro fine concludat. Labitur sensim dies et fugiunt hore, ac iam prandio finis est. Turbant illum familiaris exercitus, hostesque collaterales et ruina mensarum, et hominum vasorumque collisio; et ebriorum iocis tecta mugiunt, et querimoniis famescentum. Habet enim non ultimum hoc malum mensa divitum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ornat. pro tumultu requiem. prostrepitu
silencium habet: promultitudine te ip̃m ip̃e
sibi comes ip̃e sibi famulator ac cõuiua ẽ. nec
metuit solus esse dum secum ẽ pro auleis nu¬
dus pariens ex agresti cemento prosolio ebur¬
neo quercus est sibi uł fagus pura uel abies
celum spectare non aurum terrãt amat
calcare: non purpuram. fidenti gratus & as¬
sidenti consurgentiq dulcissimus cantus est
benedictio & grarum actio Uillicus si respos¬
cat pincerna coquus & uerna est quicquid
is apposuit hic equaninntate d modestia p̃¬
preciosum facit. cibum om̃em peregrins sil¬
uis aut littoribus ad uectum om̃em potum
ligurum atq piconcium collibus expressum
dicas ea frons est isq animus utentis sic inde
um hoĩesq gratus. sic cõibus in ẽptisisq bo
letus dapibus non tm̃ ut maroneus ille sem¬
culus regum opes equat aĩo sed transcendit
nulli penitus inuidet: nullum odit. sorte

Expanded text:
exornat, pro tumultu requiem, pro strepitu exornat, pro tumultu requiem, pro strepitu silentium habet, pro multitudine seipsum; ipse sibi comes, ipse sibi fabulator ac conviva est, nec metuit solus esse, dum secum est. Pro auleis nudus paries ex agresti cemento, pro solio eburneo quercus est sibi, vel fagus pura, vel abies; celum spectare non aurum, terram amat calcare non purpuram, fidicen gratus et assidenti consurgentique dulcissimus cantus est benedictio et gratiarum actio. Vilicus, si res poscat, pincerna, cocus et verna est; quicquid is apposuit, hic equanimitate et modestia preciosum facit. Cibum omnem peregrinis silvis aut litoribus advectum, omnem potum Ligurum atque Picentium collibus expressum dicas; ea frons est, isque animus utentis, sic in Deum inque homines gratus, sic comunibus inemptisque letus dapibus, non tantum, ut Maroneus ille seniculus regum opes equat animo sed transcendit. Nulli penitus invidet, nullum odit; sorte
Abbreviated transcription (Latin):
diuersarum simul & aduersarum rerũ sub
tot crocis atrisq liuentibiis pulmentis suspem
non inmerito lienenum sedulus pregustatar¬
exquirit ał explorat. quĩ & aduersus cecas insi¬
dias aliud remedii genus in uentum est Inter
uina dapesq liuida serpẽtium cornua prehe¬
minent. aureis in sita sollerter arbustulis &
quasi uoluptaria ex arte contra morte inise¬
ra in uita res ipsa mors excubat Ille auitem
sedet obducta fionte grauibus ocuilis supcilio
umbroso. rugosa nare genisq pallentibus egre
uiscosabr labra disglutinans uix capud attolles
fulgoribusq & odoribus attonitus ubi sit nescit
uespertina tumens crapula & matutim negocii
confusus aduentu futurisq iam fallaciis in ten¬
tus quo se uertat: aut quid agat: sud at: olet
ructat oscitat: singula morsitans uniu̾sa fasti
uł famulo contentus. hesterno sobrius
uegetusq ieiumo modesto sublare mũ¬
dam mensam: nulla re magis qm̃ sua pñcia

Expanded text:
diversarum simul et adversarum rerum, sub diversarum simul et adversarum rerum, sub tot croceis atque atris liventibusque pulmentis, suspectum non immerito venenum sedulus pregustator explorat. Quin et adversus cecas insidias aliud remedii genus inventum est: inter vina dapesque livida serpentum cornua prominent, aureis insita solerter arbusculis, et quasi voluptaria ex arte contra mortem miseri, mira res, ipsa mors excubat. Ille autem sedet obducta fronte, gravibus oculis, supercilio umbroso, rugosa nare genisque pallentibus, egre viscosa labra disglutinans, vix caput attollens, fulgoribusque et odoribus attonitus. Ubi sit nescit, vespertina tumens crapula, et matutini negotii confusus eventu, futurisque in fallaciis intentus — quo se vertat, aut quid agat? — sudat, olet, ructat, oscitat, singula morsitans, universa fastnullo famulo contentus, hesterno sobrius vegetusque ieiunio, modesto sub lare mundam mensam nulla re magis quam sua presentia
Abbreviated transcription (Latin):
colles & calabri nec satis est isi bachus ausoᷤ
baccisq nigrantibus odoratus naturam arte
mutauerit. Parte alia par duisi par du̾si ꝯm̃s
pompa conspicitur fere horribiles pisces in cog¬
niti: uolucres in audite puluere precioso obli¬
te: & oblite ueteris patrie quadam uoce testã¬
tes originem nomenq iam solum dephaside
retinentes. fumant ip̃is edentibus stupenda
fercula & omne cotorum passa ludibrium
quȩ siquis ualde licet esurientes cernat q
fede qñtoq sint coagulata lenocimo solo spec¬
tacrilo satur abscedat: ita mixta udebit
inuicemq certancia nostra exteris. marina
terrestribus nigra candidis. acria dulcibur
irsuta pennatis mansueta ferocibus & quasi
uihianũcahos illud antiquũ renoriatum at in an¬
gustias sit coactum non solum corpore inino
sed inuna parapside fiigida prignant calidis
humencia siccis. mollia cum duris sine põ¬
dere habencia pondus sub hac tanta collauie

Expanded text:
colles et Calabri. Nec satis est, nisi Bachus Ausonicolles et Calabri. Nec satis est, nisi Bachus Ausonibaccisque nigrantibus odoratus, naturam arte mutaverit. Parte alia par diversi generis pompa conspicitur: fere horribiles, pisces incogniti, volucres inaudite, pulvere precioso oblite et oblite veteris patrie, quedam voce testantes originem, nomenque iam solum de phaside retinentes. Fumant ipsis edentibus stupenda fercula et omne cocorum passa ludibrium, que siquis valde licet esuriens cernat quam fede quantoque sint coagulata lenocinio, solo spectaculo satur abscedat. Ita mixta videbit invicemque certantia nostra exteris, marina terrestribus, nigra candidis, acria dulcibus, hirsuta pennatis, mansueta ferocibus et, quasi ovidianum chaos illud antiquum renovatum atque in angustias sit coactum, non solum corpore in uno, sed in una paropside, frigida pugnabunt calidis, humentia siccis, mollia cum duris, sine pondere habentia pondus. Sub hac tanta colluvie
Abbreviated transcription (Latin):
ci docet incorpore sano mentem sanam orat ꝗs
horum hattenus horas suas expetit honestius
Enit prandit tempus: Ille subingenti
& ruinam minante aula componitur
puluinaribus obrutus sepultusq robaant
uaris tecta clamoribus circumstant canes au¬
lici muresq domestici certatim adulatorum
circumfusa acies obsequitur & corosorum
turba familiarium confuso strepitu mensam
instrutĩt uertitur putre solum & fedo puluẽ
cuncta complentur: uolat atriis argentum
auro infectum & pocula cauis gẽmis exp̃ssa
scampnum serico uestitur ostro paries. terra ta¬
petibus: dum seruorum interrim nuda cohors
tremit instructa acie datur tandem lituo
signum pugne Coquine duces aule ducibus
concurrunt ingens fragor exoritur: conuehũ¬
tur terra mariq conquisite epule: & uina pris¬
cis calcata consulibus ardent rutilo in auro nr̃e
grayeq uinde mie: uno in cypho gnosçͦo & me¬
roe ueseyus falernusq miscentur surentimq

Expanded text:
ci docet, in corpore sano mentem sanam orat. Quis ci docet, in corpore sano mentem sanam orat. Quis horum, oro, hactenus horas suas expendit honestius? Venit prandii tempus. Ille sub ingenti et ruinam minitante aula componitur pulvinaribus obrutus sepultusque. Reboant variis tecta clamoribus; circumstant canes aulici muresque domestici, certatim adulatorum circumfusa acies obsequitur et corrasorum turba familiarium confuso strepitu mensam instruit. Verritur putre solum et fedo pulvere cunta complentur, volat atriis argentum auro infectum et pocula cavis gemmis expressa, scamnum serico vestitur, ostro paries, terra tapetibus, dum servorum nuda interim cohors tremit. Instructa acie datur tandem lituo signum pugne. Coquine duces aule ducibus concurrunt, ingens fragor exoritur, convehuntur terra marique conquisite epule et vina priscis calcata consulibus. Ardent rutilo in auro nostre graieque vindemie, uno in scipho Gnosos et Meroe, Vesevus, Falernusque miscentur, Surrentinique
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinas dei laudes pio letus ore prorumpens
eoq suauius si deuotis forte suspiriis leue mur¬
mur proni gurgitis aut dulces amnum conci¬
nant querele in nocenciam inprimis lingue
fienum litis nescium : in suo regimie uamitatib
obiectum puritatem cordis uetordie absenc¬
am & domitricem carnis abstinenciam deprreci¬
tur: nec multo post terciis in laudibus cerciam
intrinitate personam ueneratur & scĩ spũs p&s¬
cit aduentum linguam quoq &mentem con¬
fessione personantem salutiferam & caritatem
celito igne flammantem ac proximos ad con¬
scienciam que sibi deuote postulat iam habet
multum hoc mentis ardore ꝙͣ quolibet auri
seu geminarum splendore felicior: Inde autem
pedȩtam sua relegens uestigia scandente iam in
altum & qui mane nouu illustrauerat meri¬
diem/ acceclente solis radio: nil pocuis q extĩgui
flammas licium. quas certatim flatu & fomẽtis
alter suscitat & quo ille cupide ꝑuritur: hic oẽs
demq quod unũ poeta satyricus sine piculo pos¬

Expanded text:
in diurnas Dei laudes pio letus ore prorumpens eoque suavius si devotis forte suspiriis lene murmur proni gurgitis aut dulces avium concinnant querele, innocentiam in primis, lingue frenum litis nescium, visus tegmen vanitatibus obiectum, puritatem cordis, vecordie absentiam et domitricem carnis abstinentiam deprecatur. Nec multo post, tertiis in laudibus, tertiam in Trinitate personam veneratur, et Sancti Spiritus poscit adventum, linguam quoque et mentem confessione personantem salutifera, et caritatem celico igne flammantem ac proximos accensuram. Que si devote postulat iam habet, multum hoc mentis ardore quam quolibet auri seu gemmarum splendore felicior. Inde autem pedetentim sua relegens vestigia, scandente iam in altum et qui mane novum illustraverat meridiem accendente solis radio, nil potius quam extingui flammas litium, quas certatim flatu et fomentis alter suscitat, et quo ille cupide peruritur, hic omnemDenique quod unum poeta satyricus sine periculo pos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fundata in soldo potencia ẽ RQuo pacto
cum uita ip̃a mutet assidue oquid tumes in¬
bellicum aiał depotencia disputas de aĩa inte¬
rim peclitaris quã memento cicius uł nature
uis occulcior uel exigni morsus aiantis uel quã

Expanded text:
 Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes imbecillum animal! De potentia disputas, de anima interim periclitaris, quam dicto citius vel nature vis occultior vel exigui morsus animalis vel
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurum incidi Nucius forsan incolu¬
brum incidisses Cum enim proprium sit om̃ibus
R Et hunc mansurum credis & repente desi¬
net quecũq fere cito crescunt cito excidunt su¬
bite enim opes quasi felicitas sompniantis defeno
E neror artificium aliud non di re Gau¬
dici Rhic auaricie clipeus h cã temere
pretenditur Ꝙsi disce eciam uolenti difficile ẽ
Nolui uineam exquisite Rletam forte cum
illa uindemian es pacꝰtus Sed si eciã cum
pruma aut cum grandine pepegisti iudeto. Q¬
Solito largius aruu seui Rplures pasces grues
rure plures domi mures ublucrum hospes ac uer¬
mium lolii excussor aree compactor horrei ar¬
chitector metencium seruus ac terencium &
Ecoris spacior uiletis RRefert quenam
cure interim in tuo pectore spacientus
nam quid iuiat arcula meburnea unguenta
condidisse olida quid pulcris in locis turpem a¬
aim O quot in rupibus horridis sanc tissum flo¬
ruere uiri quot inpratis florentibus turpes ad¬
ulteri inarcuerunt Constat q non animis solũ

Expanded text:
thesaurum incidi. Tutius forsan in colubrum incidisses, cum enim divitie auri et . Hunc mansurum credis: et repente desinet. Quecunque fere cito crescunt, cito occidunt, subite opes quasi felicitas somniantis. 56 DE FENO sum, artificium aliud non didici. Hic avaritie clipeus, hec causa pretenditur: quod si discere volenti quoque difficile est, olui vineam exquisite. Letam cum illa forte vindemiam pactus; an et cum pruina aut etiam cum grandine pepigisti? Solito largius arvum sevi. Plures pasces grues rure, plures domi mures, volucrum hospes ac vermium, lolii excussor, aree compactor, horrei architectus, metentium servus ac terentium. ecoris spatior viretis. Refert quenam cure interim tuo in pectore spatientur. Nam quid iuvat arcula in eburnea unguenta olida condidisse, quid pulchris in locis turpem animum? Quot in rupibus horridis sanctissimi floruerunt viri? Quot in pratis virentibus turpes adulteri marcuerunt? Adde quod non animis solum