comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aeris est quedã ⁊titata sedicio inqͣ uehement᷑ t̾re-¬
mur. dum aquaꝵ nimietate uexamur. Sequitur.
Et in ira tua ꝯturbabis eos. Sepe iam dixi duunita¬
t non posse congruere. sed ab hominib tractũ ẽ.
qui quando sceleratos rudicãt. feruore anim cõmo¬
uent᷑. Nec alit̾ ad dampnandum hoĩem ueniũt.
nisi de cõmissis eoꝵ criminib excitent᷑. ꝑsecutioẽm
autẽ pͣuorum ille uersus sig̾cat exꝑsona dñi ꝓlatꝰ.
Ueni in altitudinẽ maris. & tempestas demersit me.
esse de m̾sum:. hic altitudo maris copiosa popłi signifi¬
cat in sania. Item tempestas: est secdicio concitata dem̃¬
tium. Ipsa eñĩ dem̾sit dñm saluatorem: quando eũ
ꝑuenire fecit ad crucem.¬

Expanded text:
aeris est quaedam concitata seditio, in qua vehementer termiaeris est quaedam concitata seditio, in qua vehementer terminatur, dum aquarum nimietate vexamur. Sequitur: Et in ira tua conturbabis eos. Saepe jam dixi iram Divinitati non posse congruere: sed ab hominibus tractum est, qui quando sceleratos judicant, fervore animi commoventur: nec aliter ad damnandum hominem veniunt, nisi de commissis eorum criminibus excitentur. Persecutionem autem pravorum ille versus significat ex persona Domini prolatus: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me . sse demersum? Hic altitudo maris copiosa populi significatur insania. Item tempestas est seditio concitata dementium. Ipsa enim demersit Dominum Salvatorem, quando eum pervenire fecit ad crucem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiat: in ista reprimit᷑ que ꝑficit. In illa discit
quod appetat: in ista quod metuat. ꝑillam dicit. bau¬
de & letare filia syon. quia ecce uenio ⁊ habitabo ĩ
medio tui. ꝑ istam dicit᷑ dñs in tempestate: & int᷑¬
bine uie eius. blandus quippe est: qͥ ut in medio ĩ¬
habitet uenit. Cum uero se ꝑ tempestatẽ & tbinẽ
insinuat: nimirũ que tangit corda ꝑ turbat᷑. atq
ad ecdomandam elationẽ se exerit. quando potens ⁊
t̾ribilis in notescit. hinc in psalt̾io scͥriptum est. ꝑ¬
sequeris eos in tempestate tua ⁊ in ua tua contur¬
babis eos in tempestate dicit hoc est iudiciĩ temꝑe.
Item tempestas. Aexamen uidicii sigtat. ut in psalmo:
in circuitu eius tempestas ualida. Quod tempestati
m̾ito cõꝑatur: primum quia inuisum est. deunde
qd̾ subito fragore ꝯturbat. ⁊ locum tollit consilio re-¬
pentina ꝑicli magnitudo. Tempestates eñi imbrium.

Expanded text:
proficiat: in ista reprimitur, quae proficit. In illa discit, proficiat: in ista reprimitur, quae proficit. In illa discit, quod appetat: in ista, quod metuat. Per illam dicit: Gaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio et habitabo in medio tui ; per istam dicitur: Dominus in tempestate et in turbine viae ejus. Blandus quippe est, qui, ut in medio inhabitem, venit: cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda, perturbat atque ad edomandam elationem se exerit, quando potens et terribilis innotescit. Hinc in psalmo scriptum est: Persequeris eos in tempestate tua, et in ira tua conturbabis eos . In tempestate dicit, hoc est, judicii tempore. Item tempestas examen judicii significat, ut in psalmo: In circuitu ejus tempestas valida ; quod tempestati merito comparatur: primum quia improvisum est: deinde quod subito fragore conturbat: et locum tollit consilio repentina periculi magnitudo. Tempestas enim imbrium
Abbreviated transcription (Latin):
uolubilitas uentoꝵ. & turbo dic tꝰ at̾ra quociẽs
uentꝰ ꝯsurgit. & t̾ram in circuitũ mittit. Tur¬
bo ꝑsecutõnũ uel tͥblatom̃ impetꝰ sigtat. ut in ysaia.
factus est fortitudo pauꝑi spes a tͦbine. De tem¬
empestates autem ꝓ temꝑe
dr̃ sicut ubiq historio grafi loqͥ solent dũ dicunt
ea tẽpestate: Aut abstatu celi. quia magnitudine
sui multis dieb orit᷑. Turbo enĩ qut flagellum dtũ
in hoĩem missum designat. Aut pͣuor & hoĩm ꝑ secu¬
tiones. Nam in iob legit᷑. Respondens autẽ dñs iob
dt turbine dixit. Notandũ uideo qͥa sisano atq inͦ¬
colom loqueret᷑: extranquillitate dñica locut̃o fcã
fuisse describr᷑. Alit̾ enĩ dñs seruis suis loquit᷑. cum
eos intͥnsecus ꝑ compũgcoem ꝓuehit: alit̃ cum ꝑ distͥc¬
tionẽ ne extollant᷑ premit: ꝑ blandam locutoẽm dñi.
amanda dulcedo eius ostendr᷑. ꝑ t̾ribłem uero po¬
testas eiꝰ metuenda monstrat᷑ in illa ꝑsuadet᷑ aĩe. ut

Expanded text:
olubilitas ventorum, et turbo dictus a terra, quoties ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Turbo persecutionum vel tribulationum impetus significat, ut in Isaia: Factus est fortitudo pauperis, spes a turbine . Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi loqui solent, dum dicunt ea tempestate, aut ab statu coeli, quia magnitudine sua multis diebus oritur. Turbo enim aut flagellum Domini in hominem missum designat, aut pravorum hominum persecutiones. Nam in Job legitur: Respondens autem Dominus Job de turbine dixit . Notandum video, quia si sano atque incolumi loqueretur ex tranquillitate Dominica locutio facta loquitur, cum eos intrinsecus per compunctionem provehit: aliter, cum per districtionem, ne extollantur, premit. Per blandam locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur: per terribilem vero potestas ejus metuenda monstratur. In illa persuadetur animae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eungłitando ferentes ꝑpetue salutis mundo iitã
p̃ditent. De peditib aittẽ ita script᷑a dicit. pedes
scorum suoꝵ seruabit. ⁊ impiĩ intenebris cõtices¬
nebras ext̾roresuib erit fletꝰ ⁊ stridor dentium.
ubi contiscessent .i. ab arrogantia suꝑbie sue
cessabunt.

Expanded text:
evangelizando ferentes perpetuae salutis mundo vitam evangelizando ferentes perpetuae salutis mundo vitam praedicent. De peditibus autem item Scriptura dicit: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticesnebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium ; ubi concrescent, id est, ab arrogantia superbiae suae cessabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ consũmat᷑. quoꝵ finis est nreta .i. uudicium.
singłares ideo currert dicũt. qͥa singłarit᷑ unꝰ¬
quisq csum uite huiꝰ ꝑagit atq tñsit. aliꝰ alio
edites autẽ aiunt ꝓpt̾ea pede curre. quia pedibꝰ
curritur mortalitatis. ab hoc a suꝑiora parte
citrrt̃ ad infertora .i. aboriente usq ad occidentẽ.
quia mortales oriunt᷑ ⁊ occitunt. nudi currt̃. qͥa ⁊
hotẽs in scło nͣulla reqtue sunt. recto spacio currũt.
qͥa uiter uitam ⁊ mortẽ nich distat s hec igitur ꝓpt̾ra
fingunt. ut uanitates suas ⁊ sacͥlegia exciisare co¬
nentur. Eqͥtes aut̃ sig̾ant eoᷤ quui alieuis ammini¬
d̃is adtuti rem ꝑagunt. pedites aut̃ qui ꝓpͥo labo¬
re certaminis curtũ ꝯfũmant. uñ de equttibꝰ ꝓpha
ad dñm dicit: ascendens ascendes suꝑ equos tuoᷤ
⁊ equitatꝰ tnus sanitas .i. ascendes in corda electo¬
rum tuoꝵ ꝑ inluminationẽ gr̃ẽ ꝑ quam tere¬
gente iter uͥtutũ incedant.ꝑ quẽ orbem totũ te

Expanded text:
minus consummatur; quorum finis est creta, id est iudicium. singulares ideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit atque transit, alius alio edites autem aiunt propterea pede currere: quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est, ab Oriente usque ad Occidentem: quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et mortem nihil distat. Sed haec igitur propterea fingunt, ut vanitates suas et sacrilegia excusare conentur. Equites autem significant eos, qui alienis adminiculis adjuti rem peragunt. Pedites autem, qui proprio labore certaminis cursum consummant: unde de equitibus Propheta ad Dominum dicit: Ascendens super equos tuos, et equitatus tuus sanitas, id est, ascendis in corda electorum tuorum per illuminationem gratiae, per quam, te regente, iter virtutum incedant, perque orbem totum te
Abbreviated transcription (Latin):
buc in ista mortalitate carnis constituta ꝓp̃t̃ ip̃am
nutabilitatẽ lune noie in scͥpt̾is significat᷑. Uarii
aũt obseruantia opinione paschał festiuitatis int̾̃lum
errorẽ gignit. latini nãq at̾cio nonas martias usꝙ
int̾ciũ nonas apłr. pͥmi mensis lunã inqͥrunt. Et

Expanded text:
ate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in Scripturis significatur. Varia autem observantia opinionum Paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a tertio Nonas Martias usque in III Non. Apr. primi mensis lunam inquirunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
bem uix̃ curiã calabrã. q̃ case romuli ꝓxima ẽ qͦt num̃o
dies a hłis ad nonas suꝑeẽnt ꝓnuntiabat. ⁊ qͥntanas qͥ¬
dem dictũ qͥnqͥes uerbo calo. septimanas repetito septi¬
es p̃dicabat. Fpactas grea uocant. latiui adiectiones
annuas lunares qͥ ꝑ tindenũ nuimẽr usq ad t̾cenariũ
in se reuoliunt᷑. qͦs ideo egiptii aditiunt ut lunaris
semis dies luc̃e dinoscit᷑. ⁊ fiunt in anno lunari dies
cẽe . l iii remanent ad c̃sum i anno solans diesxi. qͥ¬

Expanded text:
be juxta curiam calabrariam, quae casae Romuli proxima est, quot be juxta curiam calabrariam, quae casae Romuli proxima est, quot dies a Kalendis ad Nonas superessent, pronuntiabat: et quintanas quidem dicto quinquies verbo Kalo, septimanas repetito septies praedicabat. Epactas Graeci vocant, Latini adjectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur, quas ideo Aegyptii adjiciunt, ut lunaris viginti novem semis dies lucere dignoscitur, et fiunt in anno lunari dies CCCLIV, remanent ad cursum anni solaris dies
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Dictꝰ aũt cõmunis qi sepe duo ita comuneti
uncedunt ut in uicẽ se in paschali soliẽpnitate seqͣne᷑.
menses lunares .i. ecc xxͦ x.ii. dies habere monstrat᷑. Ip̃e
ẽ anꝰ sc̃o moysi diunitꝰ reuelatꝰ. in qͦ tubent᷑ hi qͥ longꝰ
habitabant. in sd̾o mense pascha celibrare. Embolism
aũt nom̃ grecũ ẽ qd̾ int̾p̃tat᷑ latine suꝑ au̾m̃tũ. eo qd̾
expleat numẽr annoꝵ cõmuniũ qͥbꝰ. xi. lunares dies de¬
ẽẽ cernunt᷑. Em̃bolismꝰ aũt anni ⁊ cõmunes sic inueni
iectꝰ. cresat eiũ ꝑsingłos annos qͣrta pars assis. at ũ qͣt¬
to anno assem cõpleu̾̃it. bisetũ annũ fac̃. Dictꝰ aũt bil¬
sextꝰ qͣsi bis sexies ductꝰ assem fac̃ qd̾ ẽ unꝰ dies. sic̃ ⁊ qua¬
annũ sol fac̃. Int̃ calares aũ dies idcrco uocant᷑. qͥ
int̾ponunt᷑. ut ratio lune sołq conueniat. Calare
enĩ pon̾e dr. Int̃ calare int̾ poñe. siue uͭ alii uolunt.

Expanded text:
habet. Dictus autem communis, quia saepe duo ita conjuncti incedunt, ut invicem se in Paschali solemnitate sequantur; menses lunares, idest CCCLXXXIIII dies habere monstratur. Eest annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo jubentur ii qui longius habitabant in secundo mense Pascha celebrare. 23. Embolismus autem nomen Graecum est, quod interpretatur Latine superaugmentum, eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. 24. Embolismi autem anni et communes sic inveniujectus. Crescit enim per singulos annos quarta pars assis; at ubi quarto anno assem compleverit, bissextilem annum facit. Dicitur enim bissextus, quia bis sexies ductus assem facit: quod est unus dies, sicut et quaannum sol facit. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quod interponuntur, ut ratio lunae solisque conveniat. Calare enim ponere dicitur. Intercalare, interponere sive ut alii volunt
Abbreviated transcription (Latin):
culos edidunt. Cuiꝰ qͥdẽ r̾onem beatissimꝰ cirillus
alexanrine urbis ep̃c in nonaguita qͥnꝙy anuõ
ꝑ qͣnqͥes decem nouies calculans qͦto kłarũ ł luna
debeat paschalis sollẽpnitas olebrari sũma breuitate
notauit. Ciclũ aũ uocatũ eo qd̃ in orbe digestꝰ sit:
sine ulla artẽ. Unde factũ ẽ: ut ci mat̾ie carmina sim¬
plici formitate fẽa telica uocarent᷑. hinc ⁊ lat̾culũ die¬
tum qd̾ ordinẽ habeat tractũ annoꝵ. Post cuĩ expletio¬
decima luna cum iuideis celebrabat. qͥcũq die recrerit.
qͣm ritum sc̃i patres in nicena sinodo ꝓhibuert. con¬
stituentes ñ solũ lunam paschalẽ ⁊ nensẽ inqͥxere.
s etiã ⁊ diẽ resurectionis adñice obseruare. ⁊ ob hoc pas¬
cha a qͥnta decima luna usq in uicesimã pͥmã extendeĩt.
ut dies dñic̾ ñ comit̾et᷑. Pascha aũt uocabłm ñ gretũ s he

Expanded text:
quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandriae urbis episcopus in nonaginta quinque annos per quinquies decem novies calculans, quoto Kal. vel luna debeat paschalis sollemnitas celebrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestum sit, et ietate et sine ulla arte. Unde factum est ut cuiusque materiae carmina simplici formitate facta cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat stratum annorum. Cycldecima luna cum Iudaeis celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a quarta decima luna usque ad vicesimam primam extenderunt, ut dies Dominicus non omitteretur. Paschae autem voc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuigil d̾r. ꝓpt᷑ aduentũ regis ac deiuri ut tempꝰ resur¬
rectionis eiꝰ ñ nos dormientes s igilantes inueniat. cuĩ
noctis duplex ratio est. sine qd̾ ineadẽ uitã tunc rece¬
pit cum passus est. siue qd̾ pꝰea hora qͣ resurrex̃. ad udi¬
candũ uent᷑us est. Eo aũt mͦ agimꝰ pascha. ut ñ solum
mortẽ ⁊ resurrectionẽ xp̃i in memoriã reuocemꝰ. ẜ etiã

Expanded text:
ur propter adventum Regis, ac Dei nostri, ut tempus Resurrectionis ejus nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cujus noctis duplex ratio est, sive quod in eadem vitam tunc recepit, cum passus est, sive quod postea hora, qua resurrexit, ad judicandum venturus est. Eo autem modo agimus Pascha, ut non solum mortem et resurrectionem Christi in memoriam revocemus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet lege humanitatis infirme. Carcer enĩ dictꝰ est
qiͣ arcer eo qd̾ ase arceat exire olusoss cur sode isto
tarcẽ lib̾are desideret. cã subsequit᷑ ad cõfitendũ nomi¬
ni tuo tunc enĩ acunctis fidelib prĩ ꝯfessio laudis exi¬
betur. qñ eos resurrectons miracło de inferni cart̾e cõ
Rs circi. Auriga ⁊ cͦrus equites suie pedites auriga ꝓprie
dictus qd̾ currũ agat ⁊ regat. siue qd feriat iunctoᷤ
equos. Nam auriga ferit. ut latus haurit aꝑtũ ⁊ pse est¬
⁊ agitator .i. ũ berator ab agendo dictꝰ. de currui. cap̃.

Expanded text:
n licet lege humanitatis infirmae. Carcer enim dictus est, quasi arcer: eo quod a se arceat exire conclusos. Sed cur se de isto carcere liberare desideraret, causa subsequitur: Ad confitendum nomini tuo. Tune enim a cunctis fidelibus Patri confessio laudis exhibetur, quando eum resurrectionis miraculo de inferni carcere conigis. Ars circi, auriga et currus, equites sive pedites. Auriga proprie dictus, quod currum agat et regat, sive quod feriat junctos equos. Nam haurit, id est ferit, ut: Latus haurit apertum. Ipse est et agitator, id est, verberator, ab agendo dictus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
qua⁊ ille carter qui est inciutate. ficut ibi hoĩes dãp¬
nati atq inclusus. ita hic eqͥ cohertent᷑ ne exeant an-¬
teqm signum emittãt. Catcer aute spiritałr penã
sigrificat p̃sentẽ uel futãnrut est illud psalmiste: educ
inquit de carce̾ aram meam ad confitendam nõi t̾uo.
hic carcem duppłici mͦ maiores intellig̾̃e uoluert̃. aut
scłi istiꝰ penabesangustias quas patimur in isto corꝑe
ostituti aut magis custodias inferni quas euadere

Expanded text:
 ille carcer, qui est in civitate: quod sicut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi coercentur, ne exeant, antequam signum emittant. Carcer autem spiritaliter poenam significat praesentem vel futuram: ut est illud Psalmistae: Educ, inquit, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Hic carcerem duplici modo majores intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, quas patimur in isto corpore constituti: aut magis custodias inferni, quas evadere
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ palestm aut̃ uel a potu palesi .i. auctatione
uel a potu ipalim .i. amotu ritine fortis noĩatu᷑m
dñt. scilicet qd̾ in luctando cũ medios arripiant fereett᷑
nas uocant: a freqtientia qua celebnͣtur: siqͥdem¬
⁊ omne cetũ atq cõuentũ agona dici. alii quod
nuncupatos agones putant.

Expanded text:
r. Palestram autem vel apo tis palesi, id est a luctatione, vel apo tu pallin, id est a motu ruine fortis nominatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum nas vocant, a frequentia qua celebrantur: siquidem omnem coetum atque conventum agona dici. Alii, quodnuncupatos agonas putant.
Abbreviated transcription (Latin):
iuarũ nos miliaria dicimꝰ. Greci. stadia. Gall:
Leuuas egẏptiuꝰ.signes. ꝑse: parasangas. Sunt
aut̃ ꝓprio queq spacio. Mibiariũ. mille passibꝰ t̃¬
minat᷑ ⁊ dic tum miliariũ qrͣ mille adium habens
octaua pars miliarii est. constans passib ͣxxꝰ
spacio de t̾mrnasse qd̃ ipse sub uno spũ confecis.
Ac ꝓiũ stadiũ appellass quo infinem respirasset
simulq ⁊ stetiss¬

Expanded text:
iarum nos miliaria dicimus, Graeci stadia, Galli leugas, Aegypti schoenos, Persae parasangas. Sunt autem proprio quaeque spatio. Miliarium mille passibus terminatur; et dictum miliarium quasi mille adium, habensoctava pars miliarii est, constans passibus centspatio determinasse quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse quoniam in fine respirasset simulque et stetiss
Abbreviated transcription (Latin):
ne aũt dixit a facie eiꝰ. q̃m ipsiꝰ illuminatio¬
ne caritas conced̾r eis. qui peccata relinquũt.
Qd̾ aũt alibi de peccatoribꝰ dr sic̃ deficit fumꝰ
deficiant. hic pectatoꝵ pena p̾dicit᷑. Fumꝰ est
enĩ ex flãma ista corruptibili surgens tenebro¬
sa conglobatio. que quantum plus extollitur. tã¬
tum ꝑinania tenuatur : huic peccatores m̾i¬
to comꝑant᷑: qm̃ exflamm̃a nequicie sue ꝓdu¬
cunt fuinrferas actoes. que licet ad alciora su¬
pbia faciente ꝯsurgant. necesse est. ut sua ma¬
gis uelut fumus elatione deficiant.

Expanded text:
ne autem dixit: A facie ejus, quoniam ipsius illuminatione autem dixit: A facie ejus, quoniam ipsius illuminatione charitas conceditur eis, qui peccata relinquunt. Quod autem alibi de peccatoribus dicitur: Sicut defecit fumus, deficient , hic peccatorum poena praedicitur. Fumus enim est ex flamma ista corruptibili surgens tenebrosa conglobatio, quae quantum plus extollitur, tantum per inania tenuatur. Huic peccatores merito comparantur, quoniam ex flamma nequitiae suae producunt fumiferas actiones, quae licet ad altiora, superbia faciente, consurgant, necesse est, ut sua magis, velut fumus, elatione deficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
bulate in lumine ignis ur̃i ⁊ in flãmis.⁊ reł.
ut in penis ⁊ suppliciis discant dei pocentiam
⁊ redeant ad salutem. Item ignis intellectꝰ in
sacris eloqͥis accipit᷑ bonꝰ ł malꝰ. sic̃ in leuitico
de filiis aaron d̾r. qͥ ignem alienum in con¬
spectu dñi obtulert̃. ⁊ ibi consũpti st̃. fumꝰ aũ
aliq̃n in bonam partẽ: aliq̃n in contͣriam po
nit᷑. Nam qd̃ dic̃ psalmista. Ascendit fumꝰ in
ira eiꝰ. ⁊ ignis a facie eiꝰ exardescre. fumꝰ hic i¬
bono positꝰ est: qr sic̃ iste t̾renas inutiles lacͥ¬
mas mouet. ita ⁊ ille penitentie calore suc¬
census. fructuose ꝓfundit fluenta lac̾maꝵ.
In ua eiꝰ. hoc est tẽpore qͦ hic peccatores fut᷑i
iudicii timore contͣbat: ut eos ad remedium
conu̾sionis adducat. Ignis aũt est caritas dei:
uͥtutum ꝓgressionibꝰ crescens: que qͣnto ma¬
gis concupiscit᷑: tanto efficatꝰ ampliat᷑. Be¬

Expanded text:
bulate in lumine ignis vestri et flammis, et reliqua; bulate in lumine ignis vestri et flammis, et reliqua; ut in poenis et suppliciis distant effugiant Dei potentiam, et redeant ad salutem. Item ignis intellectus in sacris eloquiis accipitur bonus vel malus, sicut in Levitico de filiis Aaron dicitur, qui ignem alienum in conspectu Domini obtulerunt, et ibi consumpti sunt. Fumus autem aliquando in bonam partem, aliquando in contrariam pfumus in ira ejus, et ignis a facie ejus exardescit , fumus hic bono positus est, quia sicut iste terrenus inutiles lacrymas movet, ita et ille poenitentiae calore succensus fructuose profundit fluentia lacrymarum in ira ejus, hoc est, tempore, quo hic peccatores futuri judicii timore conturbat, ut eos ad remedium conversionis adducat. Ignis autem est charitas Dei, virtutum progressionibus crescens, quae quanto magis concupiscitur, tanto efficacius ampliatur. Be
Abbreviated transcription (Latin):
uetat incendere. Maliciam autem sig̾cat igniᷤ
qͣndo cor malum. Ad infertora semꝑ in curua-¬
tum de monstrat. De quo igne dicitur. Nũc
ignis ad u̾sarium consumet. qui pesfimum ex
sua malicia tabescit. Sicut aũt ignis amoris
mentẽ erigit.: ita ignis malicie inuoluit. Tri¬
bulationẽ aũt ignis sigãt: ut ẽ illud in psalmo.
Igne nos examinasti sic̃ igne examinat᷑ argen¬
libidinis ardorem ostendit. ut est illud. Om̃s
adult̾antes sic̃ carbo ignis ardens corda eoꝵ
qͥbꝰ nisi subueñit penitentie remediũ: ignis
pene ꝑpetue subsequet᷑. uͥ erit fletꝰ ⁊stridor den
tium. ⁊ crutiatꝰ sempit̾nus. De qͦ in ysaia scͥptũ
est. Eoce om̃s uos accincti flamiis. accincti ig¬
ne : ambulate in lumine ignis ur̃i. habent
enĩ peccatores in se fenũ. ligna. stipłam. spi¬
nas. ⁊ tͥbulos. liliumq. que et̾no tradunt᷑ in¬
cendio. hi tam̃ ꝓuocant᷑ ad salutẽ. d̃rq eis am¬

Expanded text:
vetat incendere. Malitiam autem significat ignis, vetat incendere. Malitiam autem significat ignis, quando cor malum ad inferiora semper incurvatum demonstrat. De quo igne dicitur: Hunc ignis adversarium consumet, quia pessimum cor ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae involvit. Tribulationem autem ignis significat, ut est illud in psalmo: Igne nos examinasti, sicut igne examinatur argenlibidinis ardorem ostendit, ut est illud: Omnes adulterantes sicut carbo ignis ardens corda eorum . Quibus nisi subvenerit poenitentiae remedium, lignis poenae perpetuae subsequetur, ubi erit fletus et stridor de in Isaia scriptum est: Ecce omnes vos accensi igne, accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri. Habent enim peccatores in se fenum, ligna, stipulam, spinas et tribulos, foliumque, quae aeterno traduntur incendio. Hi tamen provocantur ad salutem, diciturque eis: Am
Abbreviated transcription (Latin):
mundi est elementum aliquando exprimit de¬
lum dei. aliquando sp̃m scm̃. aliquando carita¬
tem: aliquando cupiditatẽ: aliquando maliciã:
aliquando intellec tum: Aliqͣndo tribulatiõem.:
aliqͣndo iram. Aliqñdo uoluptatem. elum
enĩ dei illa sententia notat. qua dicit᷑. Deus
nr ignis consumens̃ est. Nam spm scm̃ demõ¬
strat. quia in die pentecostes in lingius igneis
suꝑ Apłos apparuit. ubi eos luce sapientie in¬
luminauit ⁊ zelo i̾ticie corda eorum succendit.
Caritatem autem significat. ubi feruorem di-¬
lectionis exprimit. ut est illud in eunglio ig¬
nem ueli mittere in t̾ram. & quid uolo nisi
ut ardeat. Cupiditatem significat: quando am¬
bicionem numiam t̾renarum rerum de notat.
unde in exodo dñs precepit de obseruatione sab¬
bati Non suecendetis inqͥt ignẽ. in om̃ib habitacłis ur̃ũ ꝑ diem
abb̾i. hoc ẽ ignem eupidtiatis tam in corporb humanis. quãm euã
i rou÷ conuenticulis uniuersis

Expanded text:
mundi est elementum, aliquando exprimit zelum Dei, aliquando Spiritum sanctum, aliquando charitatem, aliquando cupiditatem, aliquando malitiam, aliquando intellectum, aliquando tribulationem, aliquando iram, aliquando voluptatem. Zelum enim Dei sententia notat, qua dicitur: Deus noster ignis consumens est . Nam Spiritum sanctum demonstrat, qui in die Pentecostes in linguis igneis super apostolos apparuit, ubi eos luce sapientiae illuminavit et zelo justitiae corda eorum accendit. Charitatem autem significat, ubi fervorem dilectionis exprimit, ut est illud in Evangelio: Ignem veni mittere in terra: et quid volo, nisi ut ardeat? Cupiditatem autem significat, quando ambitionem nimiam terrenarum rerum denotat. Unde in Exodo Dominus praecipit de observatione Sabbati: Non succendetis, inquit, ignem in omnibus habitaculis vestris per diem Sabbati . Ignem cupiditatis tam in corporibus humanis, quam etiam in conventiculis universis
Abbreviated transcription (Latin):
mortem iuncas. ipsumq diabłm cum sua coherte ꝓs¬
iu te ⁊ in die salutis adiuui te. Et apłs. Ecte nũc tẽ¬
pus acceptabłe. ecce nunc dies salitis. Omĩa enĩ q̃
dñs facit aptissima dispositõe complent᷑. ut ante
fieri non debeat. nisi quando ille miserator in dul¬
setit. Hinc est quod nobis semꝑ expedit hab̾e pa¬
cientiam expectare que iussa sunt: rogare que pro¬
sunt: tempus aut̃ faciendi. nouit ille qui rector

Expanded text:
mortem vincas, ipsumque diabolum cum sua cohorte prosmortem vincas, ipsumque diabolum cum sua cohorte prossalutis adjuvi te . Et Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Omnia enim, quae Dominus facit, aptissima dispositione complentur: ut ante fieri non debeant, nisi quando ille miserator indulserit. Hinc est, quod nobis semper expedit habere patientiam, exspectare quae jussa sunt, rogare quae prosunt: tempus autem faciendi novit ille, qui rector
Abbreviated transcription (Latin):
celo inditis p̃cepit ut sint in signa & temꝑa ⁊ dies.
⁊ annos. Tempꝰ autẽ quod grece chronos dr̃. abini¬
cio mundi usq ad finem scł̃i decurrit. ita ut mo¬
mentis. horis. diebus. mensib annis. lustris. scłis.
etatib ut supͣdiximus diuidat᷑. Sigcat autem o¬
portunam distributionẽ diuine uoluntatis: unde ẽ
illud. Ocł̃i omniũ in te sꝑant dñe. & tu das illis¬
escam in temꝑe oportuno. Nec non & illud. Tempꝰ¬
dens ergo popłs deuotꝰ temꝑib antiochi. a plebe iu¬
daica. legem dñi cultu demonũ polluendã: uelut
ad medicum clamat egrotus. tempus esse subue¬
niendi. ne morbis in grauantib salus popłi potuis¬
set ad sumi. Tempus est factendi. non differendi
cołet. sed qm̃ hoc in suam ꝑniciem cõtempsit. obsti¬
natio uideoꝵ clamat popłs fidelis. Tempꝰ faciendi:
idest ut mundo salutaris appareas: peccã dissoluas:

Expanded text:
coelo inditis praecepit ut sint in signa et tempora et dies coelo inditis praecepit ut sint in signa et tempora et dies et annos. Tempus autem, quod Graece chronos dicitur, ab initio mundi usque ad finem saeculi decurrit: ita ut momentis, horis, diebus, mensibus, annis, lustris, saeculis, aetatibus ut supra diximus dividatur. Significat autem opportunam distributionem divinae voluntatis. Unde est illud: Oculi omnium in te sperant, Domine, et tu das escam it ergo populus devotus temporibus Antiochi a plebe Judaica legem Domini cultu daemonum polluendam: velut ad medicum clamat aegrotus, tempus esse subveniendi, ne, morbis ingravantibus, salus populi potuisset adsumi: tempus est facienetur; sed quoniam hoc in suam perniciem contempsit obstinatio Judaeorum, clamat populus fidelis, Tempus faciendi, id est ut mundo salutaris appareas, peccata dissolvas,
Abbreviated transcription (Latin):
te curricła temꝑent᷑. Constat ergo
trimoda ratione cõpotum esse discretum: aut enim
nat᷑a. autt consuetudine. aut certe auctoritate decrit.
Et ipsa quidem auctoritate bifarie diuisa. humana
uidelicet. ut olimpiadas: qtuor annoꝵ. nundinas: octo
dierum. in dictiones: quindecim annoꝵ ambitu
celebrari. Diem quoq qui ex quadrantib cõficit᷑.
mense februario. uel augusto int̾ kalari greci. egip̃¬
tii. romaniq ꝓ suo quiq captu iusserunt. Diuina
aut̃ ut septima die sabbatum agi. septimo anno: a
rurali oꝑe uacari. quinqͣgesimum iubeleũ uoca¬
ri dñs in lege p̾cepit. Porro nat᷑a duce reꝑtum est¬
solis annum. ccclxu. dieb & quadrante confi¬
ci. Luine uero annũ si cõmunis sit. cccl .iiii. Si
embolismus.ccclxxxiiii. diebus t̾minari. Totumq¬
lune cͦsum decemnouenali circło comp̃hendi. Sed
errantia sid̾a suis queq spaciis ⁊odiaco circũferri:
płibus. sed ab uno uero deo creata est. quando sid̾ib

Expanded text:
ae curricula temperentur. Constat ergo trimoda ratione computum temporis esse discretum. Aut enim natura, aut consuetudine, aut certe auctoritate decurrit. Et ipsa quidem auctoritate bifarie divisa, humana videlicet, ut olympiades quatuor annorum, nundinas octo dierum, indictiones 14 annorum ambitu celebrari. Diem quoque qui ex quadrantibus conficitur, mense Februario vel Augusto intercalari Graeci, Aegyptii, Romani pro suo quique captu jusserunt. Divina autem, ut septima die Sabbatum agi, septimo anno a rurali opere vacari, quinquagesimum jubilaeum vocari Dominus in lege praecepit. Porro natura duce resolis annum CCCLXV diebus, et quadrante confici: lunae vero annum, si communis sit, CCCLIV. Si embolismus, CCCLXXXIV diebus tlunae cursum decennovali circulo comprehendi. Sed et errantia sidera suisque spatiis zodiaco circumferri, atrix, una de pluribus, sed ab uno vero Deo creata est, quando sideribus
Abbreviated transcription (Latin):
traxit. quẽ ortum feni ce dicunt antiqͥ¬
oremq ioue fuisse afserunt. plurima iacet cã¬
pis recipiens ab occiduo liciam. a meridie mare
sriticũ. At ergo montis tauri iuga hanc cignꝰ¬
amnis int̃ secat. matrem urbiũ habet tharsitI.
In ea ⁊ coriscos oppidũ est. unde crocũ plurimũ
⁊ optimũ uenit spiramine flagrantior ⁊ colore
plus auro. Interpretat᷑ aut̃ oilicia cetus aut lu¬
itus. uel assũptio. uł m̾omitꝰ eiꝰ. hec typice ꝑ¬
sonam penitentiũ gerit. qui peccato suo coti¬
die in ieuinio ⁊ oratrone de plorant ⁊ adño
cupata qd̃ aboriente ad iuncta celicie sit. Nam
habet ab ortu ciliciã. ab occafu ⁊ meridie mare. a sep¬
tentrione cariam. Ibi est mous chrimera qͥue
nocturnis estib ignem exalat sicut in sicibia ech¬
na. ⁊ uesuiuꝰ incampania. Interpretat᷑ aut̃ licta

Expanded text:
traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiqutraxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Jove fuisse asserunt. Plurima jacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri juga. Hanc Cydnus intersecat, matrem urbium habet Tharsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit spiramine flagrantior fragrantius, et colore plus aureo. Interpretatur autem Cilicia coetus aut luctus, vel assumptio, vel sonitus ejus. Haec typice personam poenitentium gerit, qui peccata sua quotidie in jejunio et oratione deplorant, et cupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septnocturnis aestibus ignem exhalat, sicut in Sicilia Aetna, et Vesuvius in Campania. Interpretatur autem Lycia,
Abbreviated transcription (Latin):
Irigia. dicta afrigia europis filia. hec ⁊ dardania.
adardanio uͦus filio dicta. de quo homerꝰ ait:
fectus de corintho ciuitate primꝰ uenit infrigiam.
Est aut̃ regio troadi suꝑtecta ab aquilonis parte
galatie. a meridiana uicina est lich᷑onie. ab orien¬
te lidie adheret. ab occidente ellesponto marit̾ mi¬
nat᷑. huiꝰ regio troia est qua ex suo noĩe appellauit.¬
maior ⁊ minor: mator frigia scmirnã ht̃. minor
pectoꝵ. Licona uero interp̃tat᷑ ad suscitandũ.
idia autẽ alido regis fr̃e De lidia.
qui in ꝓiuncia remanserat. cognominata est.
Conuingit᷑ autẽ ab occidente minoris frigie. ab ortci
semrrnam urbem ht̃. qmͣ elles fluuiꝰ cĩngit. cuiꝰ
cãpos pactulus ⁊ thermus cͥcunfluenta renis au¬
reis ditissimi. Lidia autem interp̃tat᷑ defecata.
saurta exsitu loci ꝑhibet᷑ De ysauria.
cognominata: qd̃ undiq aꝑta aurarum fla¬
tib pateat. Metropolim urbem seleuciã habet.
ilicia acilice quodam nomen

Expanded text:
rygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis filio dicta. De quo Homerus ait rofectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huimaior et minor: maior Frigia Smirnam habet, minorpectorum; Lycaonia vero interpretatur ad suscitandum. Lydia autem a Lydo regis fratre, qui in provincia remanserat, cognominata est. Conjungitur autem ab occidente minori Phrygiae, ab ortu Smyrnam urbem habet, quam Meles fluvius cingit, cujus campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. Lydia autem interpretatur, defecata. Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a cilice quodam nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Res aliqua modo suo. uiel temꝑe circũ in scͥp¬
ta. Hec autem corꝑis est: aut temꝑis. Cor¬
ꝑis uet hoĩm lignoꝵ ⁊ columpnarũ longitudo ⁊
breuitas. S ⁊ solem istum ꝓpriam sui orbis hab̾e
m̃suram: qd̃ geo metrici ꝑscrutari audent. Tem¬
poris. ut mensũra horarum.⁊ dierum: annoꝵ.
Uñ ⁊ metire pedes horarum dicimꝰ: hoc est m̃su¬
rare. Legit᷑ enĩ in sapientie libro. qd̾ ds omĩa
mensitra netmero ⁊ ponde̾ cuncta disponat:
In quib tͥb difficionib ut reor hec intelligi
possunt. Nt in mensura constat qualitas. in nu¬
mero quantitas. in ponde̾ ratio. Hec ꝑ equata:
iudex iustus cõp̾hendi ñ pot̃. rep̃hendi. Omĩa
ergo que suꝑiꝰ dxiius. uel discemꝰ in claust᷑ꝰ
hoꝵ trium nobis hunc abscondita latent. que
sciant᷑ quando in aduentu dñi illuminabuntur
abscondita tenebraꝵ ⁊ reuelabuntur cõsilia cor¬
diũ. ut laus sit unicuiq a deo uel pena.
Roprie autẽ mensura

Expanded text:
res aliqua modo suo vel tempore circumscripta. Haec aut corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut mensura horarum, dierum et annorum: unde et metiri pedes horarum dicimus, hoc est, mensurari. Legitur enim in Sapientiae libro, quod Deus omnia mensura, numero et pondere disponat . In quibus tribus diffinitionibus, ut reor, haec intelligi possunt: ut in mensura constet qualitas: in numero quantitas: in pondere ratio. Haec peraequata udex justus comprehendi potest. Omnia ergo, quae superius diximus vel dicemus, in clausula horum trium nobis nunc abscondita latent, quaesciantur quando in adventu Domini illuminabuntur abscondita tenebrarum, et revelabuntur consilia cordium , ut laus sit unicuique a Deo vel poena. Proprie autem mensura
Abbreviated transcription (Latin):
cũ studio biblioth etaꝵ phisistratũ emularet᷑. ñ solũ
gentiũ scͥpt᷑as s etiã ⁊ diuinas litt̾as inbibliothecam
suã contulit. Nam .lxx. libroꝵ huiꝰ tẽꝑibꝰ alexandrie
t᷑as uet̾is testam̃ti in grecam uocẽ ex ebrea lingͣ.ꝑ .lxx.
int̃pretes tͣnsferre curauit. qͦs in alexandrina bibli¬
othera habuit. Siqͥdẽ singłi in singłis cellulis ut qͥ¬

Expanded text:
cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur, non solum cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur, non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam coturas veteris testamenti, in grecam vocem ex hebrea lingua per LXX interpretes transferre curavit; quas in alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis cellulis
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ ibi recondant᷑ libri. Nam biblio libro¬
rũ theca. repositio int̃p̃tat᷑. Bibliotherã ue¬
teris testam̃ti esdras scͥba pꝰ incensã legẽ a caldeis dum
iudei regressi fuissent ierłm. diumno afflatꝰ sp̃u re¬
parauit. cunctaq legis ac ꝓpħarũ uolumina que
fuerant agentibꝰ corrupta correxit. totũq uetꝰ te
stam̃tũ in .xx. duos ubros constituit. ut tot libri
eẽnt in lege. qͦt habebant᷑ ⁊ littere. Apd̾ gret̾as aũt
bibuothecã pͥmꝰ instituisse pisistratꝰ credr tyrannꝰ.
nis euex̃ in ꝑsas. longoq pꝰ temꝑe. seieucꝰ nichanor
rursus in gretiam retulit. hinc studiũ regibꝰ urbibꝰ¬
q cet̾is natũ ẽ cõparandi uolumina diuarsoꝵ gen¬
tiũ. ⁊ ꝑ int̾̃pretes in grecã lingͣm uertendi. dehinc mag¬
ntis alexander ł successores eoꝵ instruendis omnũ li¬
broꝵ bibliothecis animũ intend̾unt. Maxime ptolo¬
meus cognom̃to filadelsus. om̃is litt̾at᷑e sagacissimꝰ.

Expanded text:
eo quod ibi reconduntur libri. Nam biblio liber, theca repositio interpretatur. Bibliothecam veteris testamenti Esdras scriba post incensam legem a Chaldeis, dum Iudei regressi fuissent in Hierusalem divino afflatus spiritu reparavit; cunctaque legis et prophetarum volumina, que fuerant a gentibus corrstamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Hinc studium regibus urbibusque ceteris natum est conparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxime Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ł in uerbo ł ordine discreparet. fuerunt ⁊ alii int̾p̃tes
qͥ ex hebrea lingͣ in grecã sacra eloqͥa tͣnstulerunt. sic̃
aqͥla. simacꝰ.⁊ theodotion. sic̃ etiã ẽ uulgaris illa in¬
t̃pretatio. cuiꝰ auctor ñ apparet. ⁊ obhoc sine nõie
int̃pretis qͥnta edicio nuncupat᷑. Prẽtea sextã.⁊ .uii.
editionẽ origenis miro labore reꝑit. ⁊ cũ rẽt̃is edicionibꝰ
comꝑauit. Presb̾r qͦ ieronimꝰ t̾um lingrũ ꝑitꝰ. ex be¬
breo in latinũ eloqͥũ easdc̃ scͥpt᷑as conũcit. eloqͥnt̃cp

Expanded text:
nt et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecam sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion: sicut etiam est vulgaris illa interpretatio cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis quinta editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore reperit, et cum caeteris editionibus comparavit. Presbyterque Hieronymus trium linguarum pariter ex Hebraeo in
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. qiͣ electa. Ueces enĩ meliora queq le¬
gebant siue qd̾ manu lega̾tur. uec sectio¬
nen reqͥrant. Leguminũ płima genera exquibꝰ
fabła: lenticłam. pisũ. faselũ. cicer. litpinũ. gra¬
tiora in usu hoĩm uident᷑. Mistice aut̃ begumi¬
ua. ⁊tinentiam. lixxurie. & mortificationẽ. corꝑis
significare posit̃. Nñ in daniele ꝓpħ̃a. Ipse dani¬
el ⁊ tres pueri cũ eo legnut᷑ dtentis deliciis re¬
galib appetisse esum leguminũ ⁊tritis carnali¬
bus desideriis. merito iuri desid̾ioꝵ spiritaliũ
possunt nuncupari.

Expanded text:
dicta, quasi electa: veteres enim meliora quaeque legebant: sive quod manu legantur, nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum, gratiora in usu hominum videntur. Mystice autem legumina continentiam luxuriae, et mortificationem corporis significare possunt: unde in Daniele propheta , ipse Daniel et tres pueri cum eo, contemptis deliciis regalibus, appetunt esum leguminum: contritis carnalibus desideriis, merito viri desideriorum spiritalium possunt nuncupari.
Abbreviated transcription (Latin):
urbemtsi chean. qd̾ significat eccłiam om̃ia fimu¬
latͣ gentiliũ abicẽ ⁊ ꝑpetue obliuioni dampnan¬
da illa tradere. ut solius ⁊ unꝰ ueri dei cultus uͥq¬
celebris fiat. t̾re binthus scĩ ut in ysaia ⁊ erit ĩrec
bintus. Item in aliam partem. ut in osee subtus
popłm ⁊ t̾rebinthum. qd̾ bona erat umbra eiꝰ.¬
De buxo. Buxus grecum nomen est. ex parte ala¬
tinis corruptum. pixos enim appellatur apud eõ
arbor semꝑ iurens ⁊ lenitate mat̾ie elem̃toꝵ api¬
tibus apta. uñ ⁊ scͥptura dicit. scribe buxo ⁊ diligẽ¬
ter in libro exara illud. Buxus autẽ lenes in eccłia
signif᷑ qui licet fructus spiritales minime ha¬
beant tñ ꝑpetua fidei ꝯfessione uirent. unde ẽ
illud in ysaia. abies ⁊ buxus ⁊ puꝰ. L

Expanded text:
bem Sichem ; quod significat ecclesiam omnia simulacra gentilium abjicere, et perpetuae oblivioni damnando illa tradere, ut solius et unius veri Dei cultus ucelebris fiat. Terebinthus sancti, ut in Isaia: Et erit in terebinthus . Sicut in aliam partem, ut in Osee: Subtus populum et terebinthum, quia bona erat umbra ejus . Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura dicit: Scribe buxo, et diligenter in libro exara illud . Buxus autem lenes in Ecclesia significat, qui licet fructus spiritales minime habeant, tamen perpetua fidei confessione virent: unde est illud in Isaia: Abies et buxus et pinus
Abbreviated transcription (Latin):
thãnam. nunc desertꝰ est locus & ꝓximus tham¬
ne uico gnͣdi qui sitꝰ est inter eliam ⁊ diospolĩ.
Est ⁊ fons insupdicta ena loco. Unde ⁊ enam idest
fons nomen accepit. In quo stans ẏdolum mari¬
ma illiꝰ regionis ueneratione colit᷑. Porro hebrei
affirmant enam ñ locum significare s buiũ.
U bi certo intuitu necessariũ sit ad unam edua¬
bus uiis eligandam. Enam etiam interpretatur
cor eoꝵ. Areatat. locus tnͣs iordanẽ in quo plan¬
xerunt quandam lacob t̃cio ab terlcho. lapide
duob milib ab iordane. qui nunc uocatur be¬
thagla. Quod interp̃tat᷑ lociis gyri es qd̾ ibi
more plangentiũ circũ ierit in fune̾ iacob.
Aelim: castra sunt filiorum isrł. & locus in
deserto. in quo .xii. fontes.⁊ lex palmarum.
arbores. moyses de mari rubro exiens reppe¬
rit. Nam elim interpretatur arietes fortes.
ut in exodo legit᷑. ⁊ uenert̃ inelim filii isrł.
ubi erant duodecim fontes. idest apłorum doc¬

Expanded text:
Thamnam nunc desertus est locus, et proximus Thamnae vico grandi, qui situs est inter Heliam, et in Ospolim est. Et fons in supra dicto Ena loco. Unde et Ena, id est, fons nomen accepit, in quo stans idolum maxima illius regionis veneratione colitur. Porro Hebraei affirmant Enam non locum significare sed bivium, ubi certo intuitu necessarium sit ad unam e duabus viis eligendam. Enam etiam interpretatur cor eorum. Areatat locus trans Jordanem, in quo planxerunt quondam Jacob, tertio ab Jericho lapide, duobus millibus ab Jordane, qui nunc vocatur Bethagla, quod interpretatur, loco gyri: eo quod ibi more plangentium circumierint in funere Jacob. Aelim castra filiorum Israel, et locus in deserto, in quo undecim fontes, et 70 palmarum arbores Moyses de mari Rubro exiens reperit. Nam Elim interpretatur arietes fortes, ut in Exodo legitur: Et venerunt filii Israel, ubi erant duodecim fontes , id est apostolorum doc
Abbreviated transcription (Latin):
minabr᷑ añs ⁊ ꝑpt̾ istimͦi scelera delebit eos. Inĩ¬
troitu tuo ꝑfectus eris ⁊ absq macła cũ dño do
tuo. bentei iste quarum possidebis t̾ram: augureᷤ
⁊ diuinos audiunt. Tu aut̃ a dũo d̾o tuo ałit᷑ in¬
stitutꝰ es ⁊ qͥd sequendũ sit uel ob audiendũ. Mox
sub sequit᷑ dicens. ꝓpħam de gente tua ⁊ de tr̃ibꝰ
tuis ficut me suscitabit dñs łs tius audies ut

Expanded text:
istiusmodi scelera, delebit eos in introitu tuo. Perfectus eris, et absque macula, cum Domino Deo tuo. Gentes istae quarum possidebis terram, augures et divinos audiunt: tu autem a Domino Deo tuo aliter institutus es . » Et quid sequendum sit vel obaudiendum, mox subsequitur dicens: « Prophetam de gente tua et de fratribus tuis, sicut me suscitabit tibi Dominus Deus t
Abbreviated transcription (Latin):
nem uͥtitẽ inimiqi. Cuntes predicate euͣngłim. in¬
firmos curate. mortuos susertate. lepsos nundate.
demones eicite. Quid ergo necesse est salutẽ ab alio
ꝗͣa medico omnipotente quere. aut que ratio est
scientiẽ ⁊ sapientiam ab alio discere uelle. qmͣ ab oĩ
sapi̾e ⁊ scientie fonte. De quo scͥptum est. Omĩs sa¬
pientia a dnõ do est. ⁊ apud illũ fuit semꝑ ⁊ est aute
euiro: Harenam maris ⁊ pluuie guttas ⁊ dies seli qͥs

Expanded text:
inimici. Euntes praedicate Evangelium . Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Quid ergo necesse est salutem ab alio quam a medico omnipotente quaerere? Aut quae ratio est scientiam et sapientiam ab alio quolibet discere velle, quam ab omni sapientiae et scientiae fronte? De quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est, et apud illum fuit semper, et est ante eum. Arenam mar
Abbreviated transcription (Latin):
milem̃ tii. ⁊ ponã uerba mea in ore eius. Loq̃turq
ad eos omĩa que p̃cepero illi. Qui aut̃ uerba eius
que loquetur in noiẽ meo audire noluerit ego
menti. ñ solũ inueti̾s etiam in nouo om̃s erro¬
res ⁊ diuinatoẽs atq artes noxias respuit. atq cõ¬
dempnat. nec ab alio qmͣ a se uult requir ũita¬
tem aut sanitatẽ. qui ipse cum patre ⁊ spũ scõ¬

Expanded text:
milem tui, et ponam verba mea in ore ejus, loqueturque ad eos omnia, quae praecepero illi. Qui autem verba ejus quae loquetur in nomine meo audire noluerit, ego menti, non solum in Veteri sed etiam in Novo omnes errores et divinationes atque artes noxias respuit atque contemnit: nec ab alio quam a se vult requiri veritatem aut sanitatem, quia ipse cum Patre et S
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. siderumq cursu natentiũ mores. actus.
euenta p̃dicare conantur.Idest quis qͣli signo
fuerit natus. aut quẽ effectum habeat uite
qͥ nascit᷑. hi fc̃ qui irulgo matematici uocant᷑
Quiꝰ suꝑstitionis genꝰ constellationes latini uo¬
cant. id est notationes syderum. quomͦ se habeat
cũ quisq nascit᷑. Primum aut̃ idem stellaꝵ
interpretes magi nuncipabant᷑. sicut de his le-¬
Postea hoc nõie sol mathematiei. cuiꝰ artis sci¬
entia usq ad eũngłm fuit concessa. ut xp̃o edito
nemo exinde natiuitatẽ alicuꝰ de celo int̾preta¬
ret᷑. Oroscopi dicti. qd horas natiuitates hoĩm
specularit᷑ dissimil ⁊ diu̾so fatu. Sortilogi sunt.
qui subnoĩe ficte religiõis ꝑ quasdam qͣs¬
scoꝵ sortes uocant. druinatio Unis scientiam ꝓ¬
fitent᷑. aut quarum cũq scͥpturarũ in spectione
futa᷑ ꝓmitit̃. Sali satores uocati sunt. qr dũ eis
membroꝵ quecũq partes salierint. aliqͥd sibi ex¬

Expanded text:
bunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quali signo fuerit natus: aut quem effectum habeat vitae, qui nascitur. Hi sunt, qui vulgo Mathematici vocantur. Cujus superstitionis genus constellationes latini vocant, id est, notationes siderum, quomodo se habeant, cum quisque nascitur. Primum autem iidem stellarum interpretes magi nuncupabantur: sicut de his lepostea hoc nomine soli Mathematici: cujus artis scientinemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionisctorum vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecunque partes salierint, aliquid sibi ex
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris. s habebit lumen uite. Hic ergo iux¬
ta pauli sententiam. saluator ⁊ omi hoĩm maxiẽ
fideliũ. de quo ⁊ petrꝰait. Non est enĩ aluid nomen
datũ hõib suꝑ t̾ram. in quo oporteat hoĩes sabuos
fieri. in quo etiam noĩe cotidie signa magna ⁊ sa¬
nitates in eccł̃ia ꝑ orationes fideliũ fuit̃. Qm̃ ipse
disciplis suis in eungłio ait. Ecce ego ded uob̾ potes

Expanded text:
t lumen vitae . Hic ergo, juxta Pauli sententiam, Salvator est omnium hominum, maxime fidelium ; de quo et Petrus ait: Non est enim aliud nomen datum hominibus super terram, in quo oporteat homines salvos fieri . In quo etiam nomine quotidie signa magna et sanitates in Ecclesia per orationes fidelium fiunt. Quoniam ipse discipulis in Evangelio ait: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑgitꝰ. in ardescit incelestib animus tri in t̾¬
renis libet. De forme confpicitur qͥcqͥd de t̾re¬
na placebit specie. qͥa sola p̾ciosa margarite
caritas fulget in mente.

Expanded text:
istus. Inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet; deforme conspicitur quidquid de terrena placebat specie: quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente;
Abbreviated transcription (Latin):
didarum geminarum. ꝗͣ inde margaritã
aiũt uocatam. qd̃ in conculis maris hoc ge¬
nus lapidum inueniat᷑. In est enĩ in carne co¬
clee calculus calculi natꝰ. sicut in cerebro pis¬
cis lapillus. Signit᷑ aut̃ de celesti rore. quẽ in¬
certo anni temꝑe coclee hauruit᷑. Ex quib
margaritis quidam uniones uocantur. Aptũ
nomen habentes. qd̾ tantum unꝰ. nũqm̃ duo:
tiel plrires simul reꝑianttir. M eliores autẽ
candide margarite. quamꝙ̃. flauesct̃. Illas eñi¬
aut iuuientus. aut matutini roris ꝯceptio red¬
det Candidas. has senectus uel uesꝑtinꝰ aer
gignit obscuras. Margaritũ mistice signifi¬
cat eunglicam doctrinam siue spem regni
celoꝵ uel carttatem ⁊ dulcedinem celestis iu¬
te. Unde legit᷑ in eungłica parabola de homine
querenti bonas margaritas. qd̃ in uenta una p̃¬
ciosa margarita abierit.⁊ uendid̾it omĩa que
habuerat. ⁊ emerit agrum illum. Quia qui cele¬
stis uite dulcedinem in quantũ possibilitas ad¬

Expanded text:
didarum gemmarum, quam Indi margaritam aiunt vocatam, quod in conculis maris hoc genus lapidum inveniatur. Inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de coelesti rore, quem certo anni tempore cochleae hauriunt: ex quibus margaritis quidam uniones vocantur: aptum nomen habentes, quod tantum unus, nunquam duo vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae margaritae, quam quae flavescunt. Illas enim juventus aut matutini roris conceptio reddit candidas. Has senectus vel vespertinus aer gignit obscuras. Margaritum mystice significat evangelicam doctrinam sive spem regni coelorum, vel charitatem et dulcedinem coelestis vitae. Unde legitur in evangelica parabola de homine quaerente bonas margaritas, quod, inventa una pretiosa margarita, abierit et vendiderit omnia quae habuerat, et emerit agrum illum; quia qui coelestis vitae dulcedinem in quantum possibilitas ad