comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ostulat ãt mat̾ filioꝵ Se¬
bedel errore muliebri. ⁊ pi¬
etatis affectu: nesciẽs qͥd pet̾et.
Nec niꝵ si ista arguat᷑ iꝑicie:
cũ de petro dicat᷑. qñ tͥa nult fa¬
c̾e tab̾nacła: nesciẽs qd̾ dic̾et.
Respõdẽs ãt ih̃s. dixit eis. Nes¬
citis qͥd petatis. Mat̾ postulat:¬

Expanded text:
ostulat autem mater filiorum Zebedaei errore muliebri, et pietatis affectu nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae, cum de Petro dicatur quando tria vult facere tabernacula, nesciens quid diceret . Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutiam et sanabo: manifestissi¬
mu ẽ et ihm̃ ip̃is ẽẽ filiuiz. Eadez
siquidem deeo scͥpta sũt. Ecce hic po¬
situs ẽ in ruinã et resurrectionem
raltoꝵ. in isrł̃. Non ĩ resurrectõnez
tm̃: s et in ruinam.Si malum est
int̾ficͥe: malum sit et in runam
uenire. Quidrespondebũt: Utru¬
ne recedent acultu elꝯꝰ: an q̃rent
aliꝙͣ int̾p̾tationem et ad tropolo¬
gras ꝯfugient. ł ut qd̃ ĩruiua ue¬
u̾t. benignitate magis ꝙͣ anst̾ita¬
tem sonet: Et quomͦ iustũ erit. q̾u
qͥd ĩ euangelio tale repit᷑.adalłgo¬
rias et nouas intelligentias ꝯfug̾e:
qũ uero ĩ uet̾i testam̃to statim ac¬
cusare : et nullam explana tõnez
quaniuis ꝓbabilis sit recipe. Ic̃o.

Expanded text:
percutiam et sanabo, manifestissipercutiam et sanabo, manifestissimum est et Jesum ipsius esse Filium. Eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipe
Abbreviated transcription (Latin):
iohem scͥptu repperi. In irdicin
ego ĩmũdũ istũuemi: ut qͥ non
uident urdeãt: et qui urdẽt ceci fi¬
ant. Quomͦ ergo in iudiciũ uenit.
ut nõ uidentes denatioĩb uid̾ent:
et qui pͥui debant de isrł ceci fierẽt:
sic uenit ĩruina ⁊ resurrectõem
młtoꝵ. In aduentu enĩ dnĩ saluato¬
ris. qui prins stet̾ant corruerunt:
et qui ceciderant surrex̾unt. Una ẽ
inde de uet̾i testam̃to q̃ ñ intelli¬
gunt testimonia cong̾gantes: sĩ¬
pliciu corda decipiũt. Aũt em̃.
Ecce ds̃ legis et ꝓphaꝵ uidete quał
sit. Ego inquit occida et ego uiuifi-¬
cabo:  ꝑcucia et sanabo: et nõ ẽ
qui eruat demanibomeis. Audi¬
ũt occida et nõ audiũt inuifica
et muificabo. ꝑcucia et sanabor
oppona illis testimoniũ euͣgelii.
quippe h̾eses sũt: q̃ enͣgliũ scd̃m lu¬
cami recipiũt. Si ꝓpt̾ea cruentus ⁊
tantũ iudex crirdelis ẽ conditor.qͥa
dicit. ego ĩt̾ficia et uiuificabo.

Expanded text:
em scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci fierent? sic venit in ruinam et resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris, qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una haec inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit, occidam, vivere faciam: percutiam, et ego sanabo: et non est qui eruat de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabet vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimonium Evangelii, quippe haereses sunt quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentus et tantum judex, et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam et vivificabo,
Abbreviated transcription (Latin):
singula queq ẽẽ digua
imradõ. Quam obremi mirabat᷑¬
et pat̾. sic enĩ appellatus ẽ ioseph.
quia nutricius eius fuit : miraba¬
tur et mat̾: suꝑ omĩb q̃ dicebant᷑
custodias noctis suꝑ g̾gem suum.
Uenit angeh subipa hora natiuita¬
tis ihur: etait ad eos. Annũciouob̾
gaudiũ magnuz. Ite: et inuenie¬
tum ĩp̾sepio. Nec dum angłs u̾ba
finierat: et ecce młtitudo celestis
ex̾citꝰ laudare cepit et benedic̾e deũ.
Cum hoc pastores treproi ꝑspexissẽt.
et angelo recessiss abeis dix̾ũt ad¬
se inuicem. Eamꝰ inbethleen: ⁊
dit nob̾. Uenerũt: et mucnerũt
ꝑuulũ. Iam tam illi quam ꝑẽtes.
que facta fuerant mirabant᷑. Suꝑ
hoc et desymeone scribit᷑ qd̃ rumo¬
rem auxerit: et miracłi uł magnͣ
pars fũit. Tenuit eĩ pueꝵ ĩ brachi¬
is suis: et ait. Nunc dunittis ser
um. Fastigium et ut ita dic̃a cul
symeonis fuit. Non eĩ sufficit ei
ten̾e ꝑuulu. et ea q̃ de semetip̃o scͥp¬

Expanded text:
singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatet pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietum in praesepio. Necdum angelus verba finierat, et ecce multitudo coelestis exercitus laudare coepit et benedicere Deum. Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus Bethleem, et dit nobis . Venerunt et invenerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis, Domum. Fastigium et ut ita dicam culmur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tium deitatis. Qd̾ ergo attulit:
erogauit. Nec sibi aliqͥd minuit:
s mirabilit̾ et sioꝵ fideliũ pau¬
piem ditauit: et indefficientibꝰ
thesauris plenꝰ ip̃e ꝑmansit.
p̾cessit in rege: ip̃a subseꝙ̃t̾ reful¬
sit in milite. O admirauda ubi¬
ꝙ potentia saluatoris: o p̃dicã¬
da in desinent̾ gr̃a redẽptoris.

Expanded text:
tium deitatis. Quod ergo attulit, tium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
q triumphus: aut uero uilib
armis potuit p̾muiri: qͥ a mł¬
tis nõ potuit suꝑari. In uicte nã¬
q ĩ eo enituit insigne nͥtutis:
quia nec frementiuz seuitiaz for¬
midanit⁊ neq lapidantiũ ictibꝰ
deuicta succubuit. Usq adeo ẽĩ
int̾ frementes ꝑmansit intrepidꝰ:
et int̾ lapidum fuit cruciamc̃ta
securus: ut incredulitatẽ iudoꝵ
fident̾ argueret: et beniguꝰ ꝓ la¬
pidantib exoraret. Qd ẽ ergo tã
magnũ atq in suꝑabile genꝰ
armoꝵ. quo munitꝰ seuientes¬
ules argueret nec timeret: la¬
pidantes nõ repcutiens s patiẽs
suparet : in suꝑ occisus aulam
celestis regni uiuus et coronatꝰ
in traret : ꝓculdubio munimi¬
ne regio septus: nullatens ẽ ab
nob̾: s ĩ anis uenire nõ potuit.
Magnũ quippe donatiuũ sus
militib attulit: quo eos non
solum copiose ditauit: s etiam
ad c̾tandum iniuctissime ꝯfor¬
tauit. Attulit nãq donũ carita¬
tis: quo ꝓduc̾et homĩes adꝯsor¬

Expanded text:
triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saevientes argueret, nec timeret; lapidantes non repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consor
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas aut hostias obtulistis
mͥ ãnis quadraginta ĩdesto doni
isrł: Et suscepistis tab̾naculum
moloch. et syd dei ur̃i rẽphan. fi¬
guras qͣs fecistis adorare cas: et
transferam uos trans babilonẽ.
Tab̾naculũ testimonii fuit cu
pr̃ib nris in desto: sic̃ disposuit

Expanded text:
victimas et hostias obtulistis mihi annis quadraginta in deserto, domus Israel? Et suscepistis tabernaculum Moloch, et sidus Dei vestri Rempham, figuras, quas fecistis, adorare eas. Et transferam vos trans Babylonem. Tabernaculum testimonii fuit cum patribus nostris in deserto, sicut disposuit
Abbreviated transcription (Latin):
in sitare dignat᷑ꝯ ẽ iũdir: hodie
miles de tab̾na culo carceris ex¬
ens: triumphator migrauit ad
celum. Ille sempit̾ue deitatis
maiestate reẜuata fuile cincto¬
rium carnis assumens: huis
scłi campum pugnaturus intͣ¬
uit: iste depositis corruptibilibꝰ
corpis indumentis. ad celi pa¬
latium phennter regnaturus
asceiroit. Ille descendit carne ue¬
lato: iste ascendit sangiũe coro¬
natꝰ. Iscendit iste lapidantib̾
iudeis: quia ille descendit gra¬
tulantib angłis. Glĩa in excel¬
sis deo heri scĩ angeli cautantes
exultauerunt: lodic stepħ̃ni le¬
tantes in suũ consortium susce¬
pinit. Heri dñs exiuit de utero
uirginis: hodie ẜuus eg̾sss ẽ de
ergastulo carnis. Heri xp̃s pro
nob̃ pãnis ẽ ĩuolutꝰ: hodie ste¬
phauꝰ stola ẽ ab eo ĩmortalita¬
tis indutus. Heri p̾sepis anguꝰ¬
tia xp̃m portauit infantem: ho¬
dic ĩmensitas celi suscepit ste¬
phanu triumphantez. Solꝰ des¬
cendit dñs ut multos eleuarz:

Expanded text:
sitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis Deo heri sancti angeli exsultantes cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret;
Abbreviated transcription (Latin):
tẽs ãt ioseph accersiuit iacob
pr̃em suũ et om̃e cognatõe:
ĩ aĩab septuaginta qͥnq. Et des¬
ceudit iacobĩ egyptum: et de¬
fũctꝰ ẽ ip̃e et pres nr̃i ͥ et trãs¬
lati st̃ in sichem : et positi sũt ĩ
sepulchro qd̃ eiit abraham
p̾cio argenti. a filiis emor filii
sichem. Cum appropinqͣret ãt¬
ds abrahe: creuit ppłs et młtipli¬
catus ẽ ĩ egypto: quo adusq sur¬
rexit rex alius ĩ egypto: qui nõ
sciebat ioseph. Hic circuniuẽiẽs
ut expon̾ent infantes suos: ne
uinificarent᷑. Lectio. iĩi.

Expanded text:
tens autem Joseph accersivit Jacob tens autem Joseph accersivit Jacob patrem suum, et omnem cognationem suam in animabus septuaginta quinque. Et descendit Jacob in Aegyptum, et defunctus est ipse, et patres nostri. Et translati sunt in Sichem, et positi sunt in sepulcro, quod emit Abraham pretio argenti a filiis Hemor filii Sichem. Cum autem appropinquaret teeus Abrahae crevit populus et multiplicatus est in Aegypto quoadusque surrexit rex alius in Aegypto qui non sciebat Ioseph hic circumveniens ut exponerent infantes suos ne vivificarentur eo
Abbreviated transcription (Latin):
post ip̃m: cum nõ hab̾et filiu.
Locutꝰ ẽ ãt ds̃ qr erit senien eiꝰ
aduena ĩt̾ra aliena: et ẜuitu¬
ti eos sb̃icient. et male tͣcͣtabũt
eos ãnis qͣdringentis. Et gẽtez
cui ẜuierĩt egoiũdicͣbo. dic̃ dñs.
Et post hec exibũt: et deẜuient
mͥ ĩ loco isto. Et dedit illi testam̃¬
tũ curtũcisionis: et sic geuuit
ysaac: et cͥcũcrdit eũ die octauo.
Et ysaac iacob: et iacob duodecĩ
patarchas. Et patͥarche emulau¬
tes: ioseph uendidũt ĩ egyptũ.
Et erat d̾s cum eo: et eripuit eñ
ex omĩb tribulatõnib eis: et
dedit ei grãni et sapĩam ĩ ꝯspec¬
tu pharaonis regis egypti. Et
ꝯstituit eũ p̾positum suꝑ egyptũ:
et suꝑ om̃ez domĩ suaz. Uenit¬
ãt fames ĩuniũsaz egyptuz et
chanaan. et tribulatõ magua.
et nõ ĩnem ebant cibos patres
nr̃i. Cum airoiss ãt iacob esse
fruũtum ĩ egypto: misit pres
iosepli a frib suis: et manifes¬
tatu ẽ pharaoni geuꝰ elꝰ. Mit¬

Expanded text:
cum non haberet filium locutus est autem Deus quia erit semen eius accola in terra aliena et servituti eos subicient et male tractabunt eos annis quadringentis et gentem cui servierint iudicabo ego dixit Deus et post haec exibunt et deservient mihi in loco isto et dedit illi testamentum circumcisionis et sic genuit Isaac et circumcidit eum die octava et Isaac Iacob et Iacob duodecim patriarchas et patriarchae aemulantes Ioseph vendiderunt in Aegyptum et erat Deus cum eo et eripuit eum ex omnibus tribulationibus eius et dedit ei gratiam et sapientiam in conspectu Pharaonis regis Aegypti et constituit eum praepositum super Aegyptum et suautem fames in universam Aegyptum et Chanaan, et tribulatio magna: et non inveniebant cibos patres nostri. Cum audisset autem Jacob esse frumentum in Aegypto, misit patres Joseph a fratribus suis, et manifestatum est Pharaoni genus ejus. Mit
Abbreviated transcription (Latin):
eũ filia pharaonis:. et enutͥuit
eũ sibi infiliũ. Et eruditꝰ ẽ moy¬
ses om̃i sapiẽtia egyptioꝵ. et
erat potẽs in u̾bis et in oꝑibus
suis. Cum ãt impleretur ei qua¬
draginta ãnoꝵ tp̃s: ascendit ĩ
cor eius ut uisitaret frẽs suos
filios isrł. Et cum uidisset ꝙ̃dã
in iuria patiente: nr̃oicauit
eñ÷ et fecit ultionẽ ei qͥ ĩiuria
sustinebat. pcusso egyptio. Exis¬
timabat ãt intellige frẽs: qm̃ ds̃¬

Expanded text:
eum filia Pharaonis, et enutrivit eum sibi in filium, et eruditus est Moyses omni sapientia Aegyptiorum: et erat potens in verbis et in operibus suis. Cum autem impleretur ei quadraginta annorum, tempus ascendit in cor ejus, ut visitaret fratres suos filios Israel. Et cum vidisset quemdam injuriam patientem, vindicavit illum: et fecit ultionem ei qui injuriam sustinebat, percusso Aegyptio. Existimabat autem intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
uiros. qͥ dic̾ent se aurdisse euz
dicente u̾ba blasphemie: ĩ moy¬
sen et deũ. Cõmouerũt itaq ple¬
bem. et seniores et scribas: ⁊ cõ¬
currẽtes rapuer̃t eũ et addux̃¬

Expanded text:
viros qui dicerent se audisse eum dicentem verba blasphemie: in Moysen et Deum. Commoverunt itaque plebem: et Seniores et scribas: et concurrentes rapuerunt eum: et addux
Abbreviated transcription (Latin):
cũcta q̃ adusũ pͣuitatis ĩflexi¬
mo: adusũ nb̃ u̾tũt᷑ ultionis.
Transqͥllitatẽ quippe humane
pacis: ad usũ u̾timꝰ uane seci¬
tatis. Pegͥnatõe f̾re : ꝓhabitati¬
one dileximꝰ prĩe. Salutẽ cor¬
poꝵ: ĩusũ redegimꝰ uicioꝵ. Uber¬
tatis abiuidantia: nõ aduȩce¬
sitatem carnis s adu̾sitatem ĩtor¬
simꝰ uoluptatis. Ip̃a serena blã¬
dim̃ta aeris: ad amorẽ ub̾ ẜuire
coegimꝯ t̾rens delectatõis. lc̃. ii.¬
Ure gͥ restat: ut simł nosi
iuiciis nris male sb̾ acta ẜuiebãt
Ut qͦt prius ĩ mũdo ĩcolumes
habuimꝰ gaudia: tot de ip̃o post¬
modũ cogãniur sentire tormẽta
tes hiemales uenire ex ordine
pestates uemire ĩꝑditõis signo p̾¬
dicunt᷑ insi ꝙ eas tempestate
ordinẽ tẽpoꝵ ẜuãt: Que eĩ ordi¬
nate uenuĩt: signa nõ st̃. S tẽpe¬

Expanded text:
cuncta quae ad usum pravitatis infleximus, ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis. Peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae, salutem corporum in usum redegimus vitiorum, ubertatis abundantiam, non ad necesitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis. Ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure igitur restat ut simul nos vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta.tes hiemales venire ex ordine pestates venire in perditionis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non s
Abbreviated transcription (Latin):
nu p̾mittũt᷑: cũ dicit᷑. S ante
hec oĩa.ĩcipiẽt uob̃ manꝰ suas
sinagogas: ducentes adreges
et p̾sides ꝓpt̾ nom̃ meũ. Ic si aꝑ¬
te dicat. Pͥrius corda hõĩnũ ⁊ pt
elem̃ta turbant᷑. ut cũ reꝵ ordo
ꝯfũdit᷑:. ex qͣ iam retͥbutõe uẽiat
demõstret᷑. Nami ꝙͣuis finis

Expanded text:
tuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia necesse ẽ:ut alia e celo. alia
e t̾ra: alia ab elem̃tis: alia ab
homĩb patiamͣ. Iit ẽi. Surget
gens ꝯtra gentem: ecce ꝑturba.¬
tõ hominu. Etũt t̾re motꝰ mag¬
ni ꝑ loca: ecce respectꝰ ire desuꝑ.
Erunt pestilẽtie: ecce ineqͣlitas
corpoꝵ. Erit fames: ecce stilitas
t̾re. Terroresq de celo et tẽpestateᷤ.
ecce ĩeqͣlitas aeris. Quia gͦ oĩa
delinquimꝰ: ĩcũctis ferimur:

Expanded text:
e est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omndeliquimus, in cunctis ferimur,
Abbreviated transcription (Latin):
planxissent. Lectio. cii.
euus mãdata custodit
ĩ ep corde dñs et ueuit.
et mansiouẽ facit: quia sic euz
diuinitatis amor penetrat: ut
abloc amore. tẽptatoĩs tpr̃e non
recedat. Ille gͦ uere amiat: cuis
ui delic mẽte delectatõ praua
ex ꝯsensu nõ suꝑat. Naui tanto
quisq a suꝑno amore disũigit᷑:

Expanded text:
i ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a
Abbreviated transcription (Latin):
at uichil aqͦ ꝓcedit. Inimo u̾o
sepe nichil nõcet. ei qui patitur
ĩiuriam: ei ãt qͥ facit necesse
ẽ ut noceat. Qͥd eĩ nocuit mar¬
tirib ĩiquitas ꝑseꝙ̃tiũ: Ip̃is
at ꝑsequutorib plurimur: qr

Expanded text:
 nihil a quo procedit. immo uero saepe nihil nocet ei qui patitur iniuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. quid enim nocuit martyribus iniquitas persequentium? ipsis persecutoribus plurimum, q
Abbreviated transcription (Latin):
spiratione conceptas. et in młto¬
rum noxam ꝑuasa ꝑditõnis ef¬
fusas: ͥ olimi catholica fides cui d̃s
et magist̾ ẽ et auxiliator obtriuit:
exortante et instruente sp̃u sco. per
legis testificatõnem: ꝑ uaticima
terq c̃damꝰ:  quia sic̃ ait beatus
iohẽs. u̾bum caro factum ẽ: ⁊ ha¬
bitauit in nob̾. In nobis utiq qͦs
sibi ũbi diuinitatis coaptauit:
cuiꝰ caro de ut̃o uͥginis sumpta.÷
nos sumꝰ. Que si de nr̃a idẽ uere
humana nõ eẽt: u̾bum caro fcm̃
non habitasset in nobis. In nobis
aũt habitauit: qui nat᷑am nr̃i
corꝑis suam fecit: edifi cante sibi
sapientia domũ : nõ dequacũq
mat̾ia: s de substantia ꝓpric nr̃a¬

Expanded text:
spiratione conceptas, et in multorum noxam per vasa perditionis effusas, olim catholica fides, cujus Deus et magister est et auxiliator, obtrivit, exhortante et instruente nos Spiritu sancto per legis testificationem, per vaticinterque credamus quia, sicut ait beatus Joannes, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . In nobis utique, quos sibi Verbi divinitas coaptavit, cujus caro de utero Virginis sumpta nos sumus. Quae si de nostra, id est vere humana, non esset, Verbum caro factum non habitasset in nobis. In nobis autem habitavit, quia naturam nostri corporis suam fecit, aedificante sibi Sapientia domum , non de quacumque materia, sed de substantia propr
Abbreviated transcription (Latin):
quia in ip̃o habitat omis plenitu¬
do diuinitatis corporalit:⁊ estis
repleti in illo. Totu igit᷑ corpus
implet tota diuinitas: et sic̃ nich
de est illius maiestatis. cuis habi¬
tatõe replet᷑ habitaculumr: sici
nichil deest corporis: qd̃ non suo
habitatore sit plenĩ. Qd̾ ãt dcm̃ ẽ
et estis repleti in illo: nr̃a utiq est
significata nat᷑a: ad quos illa re¬
pletio non ꝑtineret: nisi dei u̾buz

Expanded text:
quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estis repleti in illo . Totum igitur corpus implet tota divinitas; et sicut nihil deest illius majestatis, cujus habitatione repletur habitaculum, sic nihil deest corporis, quod non suo habitatore sit plenum. Quod autem dictum est, Et estis repleti in illo, nostra utique est significata natura, ad quos illa repletio non pertineret, nisi Dei Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
herode requisiti. locũ natiuitatis
eius exprimũt: quẽ scͥpt᷑e aucto¬
ritate didicerunt. Et testimoniu
ꝓferunt qd̃ bethlecm honorari na¬
tiuitate noui ducis ostenditur:
ut ip̃a eorum scientia et illis fierz¬
ad testimioniu dampuatõnis: et
nobis  aduitoriu ccedulitatis. Qͦo¬
ꝓfecto bñ ysaac cum iacob filiu
suu bñdicet designauit:qui et
caligantib ocłis ꝓphetans: ĩp̃¬
senti filiũ non uidit: cui tamen
mlta mpostu p̾uidit. Quia mini¬
rum iudaicus ppłs ꝓphecie sp̃u ple¬
nus et cecus. eum dequo młta m
futuro p̾dixit: inp̾senti positũ nõ
agnouit. Seduatiuitate regis nr̃i
cognita. herodes ad callida arginũ¬
ta conũtit᷑: ne t̾reno regno pͥuare¬
tur. Renũciari sibi ubi puer ĩuei¬
ret᷑. postulat: adorare uelle se si¬
mulat: ut quasi hũc. si ĩuẽur pos¬
sit extinguat. S quanta ẽ huma¬
na malicia: contra ꝯsiliuz diuimi¬
tatis: Scriptum quippe ẽ. Non est

Expanded text:
Herode requisiti, locum nativitatis Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem de Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt quod Bethlehem honorari nativitate novi Ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret testimonium damnationis, et nobis adjutorium credulitatis. profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scr
Abbreviated transcription (Latin):
ta fu̾it ĩquoꝵdaz indeoꝵ corde du¬
ricia q̃ hũc nͨ ꝑ ꝓphetie donu:
nec ꝑ miracła agnouit. Oĩa qͥppe
elementa. auctorem suñ uenisse
testata sũt. Ut enĩ de eis quedam
usu huniano loquar ⁊ deũ celi:
hũc ẽe cognou̾unt: quia ꝓtinus
stellam imfũt. Mare cognouit:
quia subplantis eius se calcabile
p̾buit. Terra cognouit: quia eo
moriente contremuit. Sol cogno¬
uit: quia lucis sue radios absc̃o¬
dit. Saxa et parictes cognou̾ũt: qr
tempore mortis eius scissa sunt.
Infernus agnouit: quia hos quos
tenebat mortuos reddidit. Lc̃o xͣ¬
Ttamen hũc que dũm
omia insensibilia elem̃ta
senserũt: adhuc ĩ fideliũ¬
uideoꝵ corda deũ ẽẽ minime cog¬
noscũt. Et duriora saxis. scindi ad
penitentiam nolunt: eumq cõ¬
fit̾i abnegant: ꝙ elem̃ta ut dixi¬
ma aut signis aut scissionib deũ
unt: nascituꝵ longe ante p̾sciue¬
rũt. Et non solu quia nasc̾et᷑ nou̾¬
ant: s etia ubi nasc̾et᷑. Nam ab

Expanded text:
ta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duut et loquentem jam Dominum loquentes nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc iJudaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt; eumque confiteri abnegant quem elementa, ut diximus, aut signis, aut scissionibus Deumunt, nasciturum longe ante praescierunt. Et non solum quia nasceretur noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dũ ficte querunt: ĩuenire dñ
nũꝙͣ merentur. Sint̾ hec sciendũ
ẽ: qd̾ p̾scillianiste hetici. nasci unũ¬
quẽq hoĩem. sub constellatõibus
stellaꝵ putant. Et hoc ĩadintoriũ
sui erroris assumiũt: ꝙ noua stel¬
stellam putant. S si eñgłii u̾ba
pensamꝰ: quib de cadem stella

Expanded text:
qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stelstellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella
Abbreviated transcription (Latin):
deui captiuitate nõ reciꝑet: ex¬
tinctu putanit. P̾ro quo iam
uelut mortuo: hostias ebdoma¬
dib singulis curabat offerre.
Cuiꝰ totiens uĩcula soluebant᷑
in captiuitate: quotiẽs abeiꝰ
ꝯuige oblate fuissent hostie. ꝓ
aĩe eius absolutõe. Na longa
post tp̃ra reu̾sꝰ: admirãs ualde
sue indicaũ uxorrͥ ꝙ dieb c̾tis
ebdomadib singłis: eiꝯ iũcła
soluebant᷑. Qͦs undelic dies eiꝰ

Expanded text:
dem captivitate non reciperet, exdem captivitate non reciperet, exstinctum pulavit. Pro quo jam velut mortuo hostias hebdomadibus singulis curabat offerre. Cujus toties vincula solvebantur in captivitate, quoties ab ejus conjuge oblatae fuissent hostiae pro animae ejus absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori quod diebus certis, hebdomadibus singulis, ejus vincula solve
Abbreviated transcription (Latin):
simplo exercitu ꝯtͣ duplũ ilłm
suffic̾e nõ posse conspicimꝰ:
dũ ad huc longe ẽ legatõe mit¬
tamꝰ. rogemꝰ ea q̃ pacis sunt:
Longe ẽĩ ẽẽ dicit᷑: quia adhuc
p̾sens ꝑ indiciũ nõ uidet᷑. Lc̃. iii¬
M
catomis: cognoscamꝰ nos eu
eo ĩ iuditio nõ posse ꝯtend̾e. Pẽ¬
semꝰ uͥtutem eus fortitudis:
rogemꝰ ea q̃ pacis st̃. Hec ẽ nrã
legato: q̃ regem uenientẽ pla¬
cat. Pensate fr̃es kinĩ quã benig¬
nũ sit: ꝙ is qui suo aduentu ua-¬
let oppͥm̾e. tardat uenire. Mitta¬
flendo. tribuendo.sacras hostias
offerẽdo.Singularit̾ nãq ad ab¬
solutõem nr̃am oblata cũ lacͥmiᷤ
et benignitate mentis sacri alta¬
ris hostia suffragat᷑: qr is qui
ĩ se surgens a mortuis iam nõ
morit᷑. ad huc ꝑ hãc ĩ suo mist̾¬
ei hostiaz sue passionis off̾miꝰ:
totiẽs ub̃ ad absolutõem nr̃am
passioẽ illius reꝑamꝰ. Multos
am nr̃am narrando reuocare.
t᷑ ĩ iũcłĩs: eũ uxor sua cũ ex ea¬

Expanded text:
 duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mim cationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittaflendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mystei hostiam suae passionis offerimus, toties nobis ad absolutionem nostram passionem illius reparamus. Multos,am vestram narrando revocare. tur in vinculis, eum uxor sua, cum ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
erubesca: neq irrideãt me ĩ¬
mnci mei. In bonis eĩ oꝑib
intenti. nisi ꝯtra malignos
sp̃s sollicite uigilemꝯ: ip̃os ir¬
risores patiuͣi: qͦs ad malũ ꝑ¬
Ed quia deconstruẽdo edi¬
ficio conꝑatõ data ẽ: nũc
ex minore ad maiꝰ silĩtudo sb̃¬
dit᷑. ut ex reb miminis maio¬

Expanded text:
erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum pered quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis ma
Abbreviated transcription (Latin):
tõe colligite: oblata a nb̃ sacra
hostia: qnͣtum ĩ nb̃ solu̾e uale¬
at ligaturam cordis: si oblata
ab alt̾o potuit altĩ solu̾e uĩcła

Expanded text:
tione colligite, oblata / a nobis sacra hostia quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vinc
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑a ꝯmemorat. Possumꝰ et alit̾
dic̾e: qd̃ etiam eisdem u̾bis iuxͣ
hebraicam u̾itatem ĩ ysaia sc̃ͥp¬
tum sit. Exiet uirga de radice ies¬
se: et nazareus de radice ꝯscẽdet.¬

Expanded text:
tura commemorat. Possumus et aliter dicere, quod etiam eisdem verbis, juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum sit: Exiet virga de radice Jesse, et Nazaraeus de radice e
Abbreviated transcription (Latin):
ille nõ morit᷑: s hoc tñ significa¬
tũ ẽẽ talib u̾bis. qualia eum
dixisse narrauit: et asẜat iohẽz
eius qd̃ ẽ apd̃ ephesũ: dormire
potius eum. ꝙͣ mortuũ iac̾e cõ¬
tẽdat. Assuuiat ĩ argumẽtu
ꝙ illic t̾ra sensiui scat̾e̾ et quasi
ebullire ꝑhibet᷑: atq hoc eiꝯ an¬
helitu fieri. siue ꝯstant̾ siue ꝑti¬
nacit̾ asseu̾et. Non eĩ possunt
de eẽ qui credant: si nõ desũt
qui etiam moysen assant ui¬
u̾e: quia scͥptum ẽ eius sepul¬
chruz nõ ĩuenirr et appuit cũ
dño ĩmõte ubi et helyas fuit:
quẽ mortuũ legimꝰ nõ ẽẽ s
raptuni. Quasi moysi corpus
nõ potu̾it. alicubi sic abscon¬
di : ut ꝓrsꝰ hoiẽs lat̾et ubi eẽt.
atq iude ad horam diuinitus
excitari. qñ cum xp̃o helyas et
ip̃e sũt uisi:ͥ sic̃ ad horam mł¬
ta scõꝵ corꝑa surrex̾ũt. qñ passꝰ¬

Expanded text:
ille non moritur, sed hoc tamen significatum esse talibus verbis, qualia eum dixisse narravit; et asserat Joannejus quod est apud Ephesum, dormire potius eum, quam mortuum jacere contendat, assumatque in argumentum quod illic terra sensim scatere et quasi ebullire perhibetur, atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter, sive pertinaciter, asseveret. Non enim possunt deesse qui credant, si non desunt qui etiam Moysen asserant vivere; quia scriptum est ejus sepulcrum non inveniri , et apparuit cum Domino in monte, ubi et Elias fuit , quem mortuum legimus non esse, sed raptum . Quasi Moysi corpus non potuerit alicubi sic abscondi, ut prorsus homines lateret ubi esset, atque inde ad horam divinitus excitari, quando cum Christo Elias et ipse sunt visi: sicut ad horam multa sanctorum corpora surrexerunt, quando pass
Abbreviated transcription (Latin):
tis qͥcqͣm ĩ nomĩe meo.
petite et accipietis: ut:
gaudium nr̃m sit plenum. Iocc
qd̾ dicit gaudium plenũ: ꝓfecto
no carnale s spiritale gandiũ
ẽ. Et qñ tr̃ erit. ut aliquid ei ia
non sit addendum: ꝓcul dubio
tunc erit plenũ. Qͥcqͥd ergo peti¬
tͣ᷑ qd̾ ꝑtineat adhoc gaudiũ ꝯseq̃¬
dum: hoc ẽ ĩ nomĩe xp̃i petẽdũ:
si diuinam ĩtelligimꝰ grãm:
si u̾e beatam poscimꝰ uita. Qͥc¬
qd at aliud petit᷑: nichil petitur.
Non quia õmo nlla res est:s qr
in tante rei comꝑatione. qͥcqd
aliud concupiscit᷑. nichil ẽ. Neq
enĩ ꝓrsus nulla res ẽ homo: de
quo apłs ait: qui se putat aliqͥd
quippe spiritalis homis. qui scit
Ic ergo recte intelligi p̃t:¬
anien amen dico uobis.
si qͥd pecieritis pr̃e ĩ nõie
meo dabit uobis: ut qd̾ ait siqͥd:¬

Expanded text:
tis quidquam in nomine meo; petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Hoc quod dicit, Gaudium plenum, profecto non carnale, sed spiritale gaudium est. Et quando tantum erit, ut aliquid ei jam non sit addendum, procul dubio tunc erit plenum. Quidquid ergo petitur, quod pertineat ad hoc gaudium consequendum, hoc est, in nomine Christi petendum, si divinam intelligimus gratiam, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud petitur, nihil petitur, non quia omnino nulla res est, sed quia in tantae rei comparatione quidquid aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid quippe spiritalis hominis, qui scit ic ergo recte intelligi poteAmen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd. idem aliud inichil ẽ: exhor¬
tat᷑ diceus. Petite et accipietis
ut gaudiũ urm sit plenũ: id ẽ
hoc in nõie meo petite⁊ ut gau¬
diũ urĩm plenũ sit: et accipietis.
Isto enĩ bono ĩpetedo ꝑseu̾antes
na fraudabit. Lcõ. xiĩ.

Expanded text:
d nihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Isto enim bono in petendo perseverantes na fraudabit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
eccła: hoc ẽ ꝑsignificatõem petrꝰ
in petra. Qua significatõe ĩtelli¬
git᷑ xp̃s petra: petrus eccł̃ia. Hec
gͥ eccl̃a qua significabat petrus.
quãdiu degit ĩ malis: amando
et seq̃ndo xp̃m. lib̾at᷑ a malis. Ma¬
gis aũt sequit᷑ ĩ eis: qui certãt
ꝓu̾itate usq admorte.S uniũ¬
sitati dicit᷑ seq̃re me: ꝓ qua uni¬
u̾sitate passꝰ ẽ xp̃s. De quo dicit

Expanded text:
est, per significationem Petrus in petra, qua significatione intelligitur Christus petra, Petrus Ecclesia. Haec igitur Ecclesia, quam significabat Petrus, quandiu degit in malis, amando et sequendo Christum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur Sequere me; pro qua universitate passus est Christus, de quo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidi alteꝵ angłm uolãte ꝑ
mediũ celũ÷ habentez eũgłiu
ef̾nũ: ut euãglĩz aret sedẽtibus
suꝑ t̾ram. et suꝑ om̃e gẽtem.
et tribũ. et lĩgua et ppłmr: dicẽs
magna noce. Timete dm̃: ⁊ da¬
te illi honorẽ: quia uenit hora
iudicii eiꝰ: et adorate eũ qͥ fec̃
celum et t̾raz: et mare. ⁊ fontes

Expanded text:
Et vidi alterum angelum volantem per medium coelum habentem Evangelium aeternum, ut evangelizaret sedentibus super terram, et super omnem gentem, et tribum, et linguam, et populum, dicentem magna voce: Timete Dominum, et date illi honorem, quia venit hora judicii ejus. Et adorate eum, qui fecit coelum, et terram, et
Abbreviated transcription (Latin):
Tuidi: et ecce agnꝰ stabat¬
supra montem syon: et cũ
illo centum quadraginta qͣtuor
milia. habentes nomen eius⁊
nomen pr̃is eius scͥptũ ĩfrõtibꝰ
sins. Et audini uorem de celo tã¬

Expanded text:
idi: et ecce agnus stabatsupra montem Syon: et cum illo centum quadraginta quatuor millia: habentes nomen ejus et nomen patris ejus scriptum in frontibus suis. Et audivi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quia autẽ gentilitas col¬
ligenda erat et urdea ꝓculpa ꝑ¬
fidie disꝑgenda: ip̃a quoq des¬
criptio t̾reni pͥncipatꝰ ostend:
qm̃ et in romana re publica
unꝯ p̾fuisse describrͣ: et ĩ indee
regno ꝑ quarta ꝑtem plurimi
pͥncipabant᷑. Uoce enĩ nr̃i redẽp¬
toris dicit᷑. Omne regnũ in se¬
ip̃m diuisu: desolabitur. Liq̃t
ergo qd̃ adfinem regni iudea ꝑ¬
uen̾at: q̃ tot regib diuisa sub¬
iacebat. Apte quoq nõ solũ qͥbꝰ
regib: s quib etia sac̃dotib
actum sit demonstrat᷑. Et quia
illum iohẽs baptista p̾dicabat:

Expanded text:
olligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur. Ut quia illum Joannes Ba
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝯ filiꝰ u̾bum p̃ris uocat᷑:
ioħe attestante qui ait. In princi¬
ur̃a locutione cognoscitis: quia
prius uox sonat: ut u̾bum post¬
modum possit auoiri. Ioh̃es ergo
uocem se ẽẽ asẜit: quia u̾bum p̾¬

Expanded text:
uocatur, Iohanne attestante qui ait: In princiuestra locutione cognoscitis quia prius uox sonat, ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit, quia Verbum pr
Abbreviated transcription (Latin):
one cogitandũ: quomͦ sc̃i uirl ut
humilitatis in se nͥtute custodi¬
ant: cum q̃da mirabiłr sciãt:
illud ante mentis occłos studẽt
reuocare qd̃nescuĩt. Ut dñ exꝑte
alia infirmitatẽ sua ꝯfroerant:
ex ca ꝑte qua ꝑfectus ẽ eoꝵ se ani¬
mus nõ extollat. Sciẽtia et enĩ uͥtꝰ
ẽ: humilitas etiam custos uir¬
tutis. Restat ergo. ut in om̃e qd̃
scit sese mens depͥmat : ne qd uͥ¬
to scientie congregat: uentꝯ ela¬

Expanded text:
one cogitandum quomodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus ela
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ habet sponsam: sponsꝰ ẽ.S
uerunt: qd̃ idem iohes negat:
recte se indignuz ẽẽ ad soluen¬
dam corrigia eius calciamẽti
denũciat. Ac si aꝑte dicat. Ego re¬
demptoris nestigia denudare ñ
merito non usurpo. Qd̃ tamen
intelligi et alit̾ potest. Quis enĩ
nesciat qd̃ calciamenta exi
mortuis aĩalibus fiant: Incar¬
natus uero dñs ueniens. quasi
calciatus apparuit: qui indiui-¬
tiõnis assumpsit. Unde etia ꝑ
ꝓpham dicitur. In ydumeam ex¬
tendam calciamentũ meum.
er ydumeaz quippe Lc xiĩ¬
gentilitas: ꝑcalciamen¬
tum uero assumpta mortalitaᷤᷤ
designat᷑. In ydumea gͦ dñs.
calciamentum suũ se extend̃e
asserit: quia dum ꝑ carnẽ gẽ¬
tib ĩnotuit: quasi calciata ad
nos diuinitas uenit.S huius
ĩcarnatõis mist̾iu. humanus
ocłs penetrare nõ sufficit. Inue̾¬
tigiri et enĩ nullatenꝰ potest qͦ
modo incorporatur u̾bũ: qͦ mͦ
sũmꝯ ⁊ uinificator sp̃s intra
uteꝵ matris animat᷑: quo mͦ

Expanded text:
Qui habet sponsam, sponsus est . Sed verunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non meritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens, quasi calceatus apparuit, qui in divitionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari eomodo corporatur verbum, quomodo summus et vivificator spiritus intra uterum matris animatur, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
diligit me: ẜmonez meũ suabͭ
Et pat̾ meus diliget eumr: et ad
eum ueniemꝰ: et mansionẽ apd̃
eum faciemꝰ. Quisqͥs ergo insup¬
biam mentez eleuat: quisqͥs a
auaricie estib anhelat: quisqͥs
se luxurie inquinatõibꝰpolluit:
cordis ostiũ ꝯtra u̾itatem cland.
ne ad se dũs ueni .. claust. qu
animi seris uicioꝵ dampixit. i
S adhuc qui missi sũt ꝑcunctã¬
tͣ. Quid ergo baptizas: si tu nõ
Qõquia non studio cognoscen¬
de ueritatis. s malicia exercẽde
emulatõnis dicit᷑ euangelista
tacite innotuit: qui sb̃imixit
dicens. Et qui mnissi fuerãt: erãt
exphariseis. Ac si aꝑte dicat. Illi
iohe̾m de suis actib requirũt:
qui doctrinam nescuĩt querere.
s inurdere. S sc̃s quisq etiã cũ
a ꝑu̾sa mente requirit᷑: a boui¬
tatis sue studio non mutatur.
Unde ioh̾es quoq ad u̾ba inui¬
die. p̾dicamenta respondit ui¬
te. Nam ꝓtins adiuugit. Ego
baptizo inaqua: mediꝯ autez
ohes non sp̃u s aqua bapti¬

Expanded text:
monem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbiam mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. 3. Sed adhuc qui missi sunt percontantur: Quid ergo baptizas, si tu non Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo in aqua; medius autem oannes non spiritu, sed aqua bapti
Abbreviated transcription (Latin):
eius fieret. nuitatione sacraũiti:
Qui int̾ hec mist̾in nr̃i redemp¬
toris ãnũcians: hũc ĩ medio ho¬
minũ et stetisse asserit: et nesci¬
ri. Quia ꝑcarnem dũs apparẽs:
et uisibilis extitit corꝑe: et ĩ uisi¬
bilis maiestatẽ. De quo etia sb̃¬
didit. Qui post me uenit: ante
me fc̃s est. Sic namq dicit᷑ ante
me factus est: ac si dicat᷑ ante
me positꝰ. Post me ergouenit:
quia post modum natꝰ. Ante¬
me aũt factus: quia mͥ p̾latꝰ.
S hec paulo suꝑis dicens: etiã
p̾latõnis eius causas aꝑuit. cũ
subiunxit: quia pͥor me erat.
Ac si aꝑte dicat. Inde me etiam
post natus suꝑat: quo eum na¬
tiuitatis sue tp̃ra non angustã
Nam qui ꝑ matrez in tp̃re nas¬
cit᷑: sine tp̃̾re ẽ a p̃re genitꝰ. Cui¬
quante reu̾entie hũilitatem
debeat: subdendo manifestat.
uet̾es fuit: ut siquis eam que
sibi compet̾et acciꝑe uxorez noll:
ille ei calciamentuz solu̾et.qui
ad hanc sponsꝯ iure ꝓpinquita¬

Expanded text:
imitatione sacramenti? Qui inter haec mysterium Redemptoris nostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit et nesciri; quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdidit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus est, ac si dicatur, ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre genquantae reverentiae humilitatem debeat, subdendo manifestat, veteres fuit, ut si quis eam quae sibi competeret, accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc spons
Abbreviated transcription (Latin):
b auditur. Qui etiam indesto
clamat: quia derelicte ac destitu¬
te iudee.solaciũ redemptoris an¬
nũciat. Quid aũt clamet: ĩsinu¬
et cum subiungit. Dirigite uã
ad cor dirigitur: cũ u̾itatis ẜmo
hũilit̾ audit᷑. Uia diñ ad cor di

Expanded text:
 auditur; qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditu
Abbreviated transcription (Latin):
certũ ẽ. Aut occides imqͥ¬
tatẽ: aut occid̃is abin¬
quitate. Noli aũt q̃rere occidere
miqͥtate: tamꝙͣ aliqͥd extra te.
Ad te ip̃m respice: uide qͥdtecũ
pugnet ĩte: et caue ne expug¬
net te. Iniquitas tua ẽ ĩnica¬
tua: quã diu int̾fecta nõ erit. Ex
te euĩ ẽ: et aĩa tua adu̾sum te
rebellat. nõ aliud aliqͥd. Ex q̃dã
ꝑte cohes d̾o: ex qͣda ꝑte delecta¬
ris scło. Illd̃ quo delectaris scło:
pugnat adu̾sꝰ mẽtem. q̃ coh̾et
do. S q̃ coh̾et cohereat: nõ defi¬
ciat: non se dimittat. Magnui
adiutoriu ht̃. Uincet qd̃ ĩ illa

Expanded text:
certum est; aut occidis iniquitatem, aut occideris ab iniquitate. Noli autem quaerere occidere iniquitatem tanquam aliquid extra te. Ad teipsum respice, vide quid tecum pugnet in te; et cave ne expugnet te iniquitas tua, inimica tua, si interfecta non erit: ex te enim est, et anima tua adversus te rebellat, non aliud aliquid. Ex quadam parte cohaeres Deo; ex quadam parte delectaris saeculo: illud quo delectaris saeculo, pugnat adversus mentem quae cohaeret Deo. Cohaereat, cohaereat, non deficiat, non se dimittat, magnum adjutorium habet. Vincit quod in illa
Abbreviated transcription (Latin):
malũ: nõ obtemꝑando facisut
non regnet qd̃ẽ: et ita fiet post¬
ea ut nõ sit qd̾er̾at. Qnͣdo: Cu
absorbebitur mors ĩ uictoria: cũ
corruptibile hoc induerit ĩcorrup¬
tionem. Ibi nõerit qd̃ tibi repug¬
net: et nõ erit qd̃ te aliuo delec¬
tet insi ds̃. Ergo et isti irdei ĩui¬
derũt dño. Delectabat eos pͥncipa¬
tus quida. Urdebãt sibi abeo au¬
ferri pͥncipatu: et ex delectatiõe
si rebellassent adu̾sꝯ delectatõe
sua mala: ip̃am ĩuidẽtiã uĩce¬
rent nec uĩcerent᷑ abea: et ẽẽt
illis dñs saluator: qui uen̾at ut
sanaret. Nũc ãt fauerũt febri.
repugnau̾ũt medico. Qͥcqͥd sug¬
bãt. Ergo illi magis occisi sunt:
ẽ: mn illis iniquitas uixit. Uuiuẽ¬
teãt ĩ se iniqͥtate: illi mortui
sũt. Harrau̾ũt ut abscond̾ent
muscipulas: dix̾ũt. Qͥs uidebͥ
eas: Lat̾e putabãt eũ ꝙ̃ occide¬
bant. Lat̾et deñ: Ecce puta hõ
erat xp̃s sic̃ et cet̾i hoĩes: nescie¬

Expanded text:
malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet nisi Deus. Ergo et isti Judaei inviderunt Domino; delectabat eos principatus. Quidam videbant sibi ab eo auferri principatum, et ex delectatione si rebellassent adversus delectationem suam malam, ipsam invidentiam vincerent, nec vincerentur ab ea, et esset illis Dominus salvator, qui venerat ut sanaret. Nunc autem faverunt febri, repugnaverunt medico: quidquid suggligebant. Ergo illi magis occisi sunt, est, in illis iniquitas vixit; vivente autem in se iniquitate, illi mortui sunt. 10. Narraverunt ut absconderent muscipulas; dixerunt: Quis videbit eas? Latere putabant eum quem occidebant, latere Deum. Ecce puta, homo erat Christus, sicut caeteri homines; nescie
Abbreviated transcription (Latin):
defec̾ũt scrutãtes scrutatoes: ro ẽ
a cͥba et acuta ꝯsilia. Non tradat᷑
ꝑnos: s ꝑ discipulu suũ. Non
occidat᷑ aub̃: s aiudice. Totum
nos faciamꝰ: et nichil fecisse ui¬
deamͣ. Et ubi ẽ clamor liugue:

Expanded text:
defecerunt scrutantes scrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae:
Abbreviated transcription (Latin):
claritas stellaꝵ: uina tũ claritas ẽ q̃
illustrant᷑ oĩa. Idc̾co beata deigeni¬
trix que adhiic tantis int̾ra p̾dicat᷑
laudib: nõ ĩm̾ito credit᷑ hodierua
die exaltata. et głificata: qͣntum¬

Expanded text:
claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immerito creditur hodierna die exaltata et glorificata, n
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizatus carne mea: et me
homĩem tantum arbitrans qd̃
filius sim fabri. et frẽs hẽam ia¬
cobum et ioseph et iudaur: et ho
uorator: et uini potator sim:¬
et tales opiniones atq blasphe¬
mie ꝙͣ ꝙͣ culpa uon careant er¬
roris. tamen hẽnt ueniaz ꝓpter
corporis uilitatem. Qͥ aũt mãi¬
feste intelligeus oꝑa d̃i cum de
uͥtute negare nou possit: eadẽ

Expanded text:
scandalizatus carne mea, et me hominem tantum arbitrans, quod filius sim fabri, et fratres habeam, Jacobum, et Joseph, et Judam; et homo vorator, et vini potator sim, talis opinio atque blasphemia, quamquam culpa non careat erroris, tamen habeat veniam propter corporis vilitatem . Qui autem manifeste intelligens opera Dei, cum de virtute negare