comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad speciuẽ iđ uoluntatis int̃p̃tatione antheticȩ. questi¬
oñ trans latioñ transinotione. c̃iectura qualicate Volun
sẽꝑeã ñ posses aluari utqͥparentes ñ aluerit uinciat᷑ Neq
eñ infans aut debilis alere poss̃ Altero : cũ ex uerbis legis
intellegi potest aliud uoluisselatorẽ ei : Vt qui no cte cũ
ferredep̃hensus fuerit uinciat᷑ Cũ masseferri inuentꝰ.
ẽ uulmagistrat̃ eũ alligarecȩdis Appar& enĩ legisla
tore detelonon demassa cauere uoluisse. Quidt̃tio : cũ
exẽplomultarũ legũ ꝓbamꝰ p̃sentẽ quoq: legẽ ita senti¬
re utnos defendimꝰ sicut marcustullius fec̃. ꝓm̃tullio &
narũ cõparatioñ ꝑ qualitatẽ Leges qͥb modis cõparan¬
utradegenere Ambiguitas q̃t locis duudit̃ : Nouẽ ꝓpo¬
sitioneei: qđ ex scripto dicco ue excipim. adutilitatẽ n epar¬
tis uoluntate
Collectiuus status qe locis diuidit᷑ : octo Collectioñ quantitate
cõparatione iuste c̃iectura in quoc quo aninofecerit autcerte.

Expanded text:
est voluntatis, interpretatione , antithetica quaestione, translatione, transmotione, coniectura, qualitate. Voluntsemper eam non posse servari, ut ‘qui parentes non aluerit, vinciatur’; neque enim infans aut debilis alere possunt. Altero, cum ex verbis legis intellegi potest aliud voluisse latorem eius, ut ‘qui nocte cum ferro deprehensus fuerit, vinciatur: cum massa ferri inventus est, vult magistratus eum alligare caedis’. Apparet enim latorem legis de telo, non de massa cavere voluisse. Quid tertio? cum exemplo multarum legum probamus praesentem quoque legem ita sentire, ut nos defendimus, sicut Marcus Tullius fecit pro M. Tullinarum, conparatione per qualitatem. Leges quibus modis conparanutra de genere. Ambiguitas quot locis dividitur? novem: propositione eius quod ex scripto dictove excipimus ad utilitatem nostrae partis, voluntateCollectivus status quot locis dividitur? octo: collectione, quantitate, conparatione, coniectura in qua quo animo fecerit, aut certe,
Abbreviated transcription (Latin):
ã c̃tinent Aduersarioꝵ possumꝰ narratioñ c̃cidereut p̃positis
singulis peb:stat̃ exaggeratioñ utamꝰ curita : ut in dignatio¬
nẽ iudicũ ñ semel sed sepius in reb: singulis excitem sicua fe¬
c̃. cñ catodere flomana Quando ñ locoponit᷑ narratio quan
doñ in eã partẽ oratiomis ẽ locat᷑ ubi res postulat ut si qͥbdẽ
reb: grauiorib: ante narrationẽ pͥus fuericresistendũ life¬
c̃. cicero ꝓiiloñ Quando ñquẽ ad modũ causa postulat nar¬
rat᷑cũ aut id qđ aduersario ꝓdest delucide &ornate expo¬
nit᷑ aut id qđ nos adiuuat obscurȩ dr̃ & neglegent̃ Nar¬
ratio om̃is quali scẽ deb& : breius ut libencius audiat᷑ma
nifesta ut intellegat᷑ ueri similis ut ꝓbet᷑ Narrationũ qđ s̃¬

Expanded text:
tinent, adversariorum possumus narrationem concidere, ut propositis singulis rebus statim exaggeratione utamur. Cur ita? ut indignationem iudicum non semel, sed saepius in rebus singulis excitemus, sicuti fecit M. Cato de re Floriana. Quando non loco ponitur narratio? quando non in ea parte orationis conlocatur, ubi res postulat: ut si quibusdam rebus gravioribus ante narrationem prius fuerit resistendum, ut fecit Cicero pro Milone. Quando non quem ad modum causa postulat narratur? cum aut id quod adversario prodest, dilucide et ornate exponitur, aut id quod nos adiuvat, obscure dicitur et neglegenter. Narratio omnis qualis esse debet? brevis, ut libentius audiatur, manifesta, ut intellegatur, verisimilis, ut probetur. Narrationum q
Abbreviated transcription (Latin):
naquid si aliquid imꝓbandu fuerit: c̃uerso utem genere
Quando cõparacioneutem si causarerũ uł ꝑsonarũ desideri¬
uerit aliquã cõparatione Quid si causahȩc ñ exegerit : solu¬
toutem Species narrationis qđ s̃ .viiͦi. Na ẽpͥma dlegesis q̃us
racio ẽ principalis. E &andihegesis : cũ aduersarii atferim

Expanded text:
na’. Quid, si aliquid inprobandum fuerit? converso utemur genere. Quando conparativo utemur? si causa rerum vel personarum desideraverit aliquam conparationem. Quid, si causa hoc non exegerit? soluto utemur. Species narrationis quot sunt? octo: nam prima diegesis, quae narratio est principalis. Est et antidiegesis, cum adversarii a
Abbreviated transcription (Latin):
rint narrabimi q̃ũ ob fuerint. eaque s cioneb seruabirꝰ Hoc
genus narracionis que modo uocat᷑ : concsũ Quando nibilp¬
dest narratio : cũ quẽ ad modũ aduensa pars narrauit i
& nos narraturi sum Quandectũ oratione narratio csumes
Cũres grstģ uicẽ obtineant argumenton. iđ causȩ reddunt᷑ montis

Expanded text:
rint narrabimus, quae vero obfuerint, ea quaestionibus reservabimus. Hoc genus narrationis quod vocatur? concisum. Quando nihil prodest narratio? cum quem ad modum adversa pars narravit, ita et nos narraturi sumus. Quando totam orationem narratio consumit? cum res gestae vicem optinent argume
Abbreviated transcription (Latin):
dicis Quidare : quẽ ã modũ ducem̃ : resiulo formis e q̃ hab& in
se& ea ãccũcim̃ &accidentia Quid aliud in principus olserua¬
bimꝰ uircutes eor Virtus qͥb partib c̃stat : qualitate & quanata¬
riã cõpleccam̃ & ut ab extremo principio ad narratione dos¬
census subtilic̃ fiat. & ne sint uitiosa principia Qđ uicia prin¬
s. uulgare siue generale cõmune cõmutabile. longũ sepa¬
quib ñ nũ quã ut possumus. sed certa cõpellenteratioñ idẽ
cũ desiderat causa Quȩ sista : AΠΟΛΟΤΙΚΟΝΝΩΜΙ¬

Expanded text:
udicis. Quid? a re quem ad modum ducemus? res multiformis est, quae habet in se et ἐλάττωσιν et accidentia. Quid aliud in principiis observabimus? virtutes eorum. Virtus qualibus partibus constat? qualitate et quantitariam conplectamur, et ut ab extremo principio ad narrationem descensus subtiliter fiat, et ne sint vitiosa principia. Quot sunt vitia prinsunt? vulgare sive generale, commune, commutabile, longum, sepaquibus nonnunquam uti possumus, sed certa compellente ratione, id est cum desiderat causa. Quae ista sunt? ἀπολογητικόν
Abbreviated transcription (Latin):
obscurũ indexo qualẽ iudicẽ facienꝰ : beniuolũ Quidinã¬
phidoxo: beniuolũ sedita ut ab eo qđ turpeẽ ad id qđ hono¬
tũ ẽ eũ a uocemꝰ Quid in paradoxo
Quidẽ insinuatio: subdolũ principiũ
quo occultius in repim inanimũ iudius
quo diffrot exordiũ a principio &insi¬
nuatione : qđ ex ero diũ genus ẽ ÷ principiũ & insinua

Expanded text:
obscura. In endoxo qualem iudicem faciemus? benivolum. Quid in amphidoxo? benivolum, sed ita, ut ab eo quod turpe est ad id quod honestum est eum avocemus. Quid in paradoxoQuid est insinuatio? subdolum principium, quo occultius inrepimus in animum iudicis. Quo differt exordium a principio et insinuatione? quod exordium genus est, princ
Abbreviated transcription (Latin):
latio ctineat᷑. Teporisratione iđ cũ significat᷑ alterũ pͥorẽ
ad causa accessisse ꝑsonarũ cõparatione : in quospectam
Cõparatione : hon esti utilis necessarii continentia. circũ¬
stantia uoluntatis uł c̃iectura Cũq̃ rim scre quid sitfutu¬
rũ suta fuerit ꝓnuntiatũ Quantitatũ cõparatio q̃ fitinnu
meris qt̃ locis diuidit᷑ .v. quantitatũ cõparatione iđ nume
ri si ne c̃tinentia c̃iectura qualitate Duarũ cõparatioqua
finitione duarũ quantitatũ cõparatione c̃tinentia c̃iectura
qualitate Trans latiuus status q̃t locis diuidit̃ : Geto ꝓpo¬

Expanded text:
io contineatur; temporis ratione, id est cum significatur alterum priorem ad causam accessisse; personarum conparatione, in quo spectamus, viditur? sex: conparatione honesti, utilis, necessarii, continentia, circumstantia, voluntate vel coniectura, cum quaerimus scire, quid sit futurum, si ita fuerit pronuntiatum. Quantitatum conparatio quae fit in rebus, quot locis dividitur? quatri, fine, continentia, coniectura, qualitate. Duarum comparatio quafinitione, duarum qualitatum conparatione, continentia, coniectura, qualitate. Translativus status quot locis dividit
Abbreviated transcription (Latin):
Ifascinauit de dõdicere suꝑ hominẽ audacia est
fabiles res & in uestigabiliamysteri adi uoluntatũ
auto perationũ quasi quaed ãmentis elatio animȩ nrãe
uult quidẽ uidere & &ianunc intalis ita corpore dif¬
ficile intellegeresolũ. edicereaut in possibile. Dicitenĩ
beatus pauł. Oalticudo diuitiarũ & sapientiȩ & cognos¬
centiȩdĩ quomodo in uestigibilia sunt iudiciadi & sine

Expanded text:
De Deo dicere, supra hominem audacia est. fabiles res ad investigabilia mysteria Dei voluntatum atque operationum, quasi mentis elatio animae nostrae. Vult enim videre, et etiam nunc in tali sita corpore, quod difficile est intelligere solum, edicere autem impossibile. Dicit enim beatus Paulus: O altitudo divitiarum sapientiae et cognoscentiae Dei, quomodo ininvestigabilia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ que sunt corporũ aut in corporũ intellectibi¬
liũ aut intellectualiũ intellegentiũ aut intellectorũ
sensibiliũ autsensuũ praeprincipiũ aut p̃causa. uueñ¬
& praestatio & effector capacitas plenitudo ꝑquẽ
effacta sunt om̃a. & sine quonihili saluator nos ter¬
uniuersorũ emendatio ut seruus innr̃am salute. uuct

Expanded text:
omnium quae sunt, corporeorum, aut incorporeorum, intellectibilium ac intellectualium, intelligentium ac intellectorum, sensibilium ac sensuum: praeprincipium, praecausa, praestatio, effector, capacitas, plenitudo: per quem effecta sunt omnia, et sine quo nihil: Salvator nosteruniversorum emenda
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ quod est ruere oΝ potentia ipsius losonl
qua eo peratione ingenerationẽ excitata inelap
tũ on. sediam in existentia & uita & intellegentia uniuer¬
a quaeuera sunt prima & omis exsistentia prima & om̃is
intellegentia. primũ &omnimodis ꝑfectũ onlpsũ on¬
primũ nom̃ ante om̃a nomina ab isto &enim om̃a nomina
sicutideclarabitur. Volo aut̃ audire omidulcissi me
candide quideẽ aestimas quod non est. Sienĩ ds̃ omniũ
ed sicausanon est id quod non est. Causaenĩ ut oNest¬

Expanded text:
id quod est, vere ὢν, potentia ipsius τοῦ ὄντος, quae operatione in generationem excitata, ineloquibili tum ὂν, sed jam in existentia et vita et intelligentia, univeret quae vere sunt; prima et omnis existentia, prima et omnis intelligentia, primum et omnimodis τέλεον ὂν, ipsum primum ὂν, nomen ante omnia nomina; ab ipso enim omnia nomina, sicut declarabitur. III. Volo autem audire, o mi dulcissime Candide, quid esse aestimas, quod non est. Si enim Deus omniue, causa est Deus. Sed si causa, non est id quod non est. Causa enim ut ὂν est
Abbreviated transcription (Latin):
insun exemplis acuerb̵. qualit̃ eadẽ caritas sit tenenda do¬
unur quatuor uirtutes inquarũ operatione eadẽ est caritas
atinda id est temperantia fortitudo iustitia prudentiu
ueli& incorruptu indo caritas atq integra custodiatur
ie destemperantiȩ nullis frangatur in cõmodis quidẽ forti¬
uins nullialu seruiat quod est iustitiȩ. uigilet indiscer¬
ousitus nefallacia dolus ue paulatim subripiat qđ est
sitido e gocurtinarũ quat̃ septenos extendit᷑ cubitos qr

Expanded text:
i exemplis ac verbis qualiter eadem charitas sit tenenda docemur. Et quatuor virtutes, in quarum operatione eadem est charitas exercenda, id est, temperantia, fortitudo, justitia, prudentia: videlicet incorrupta in Deo charitas atque integra custodiatur, quod est temperantiae; nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis; nulli alii serviat, quod est justitiae; vigilet in discernendis rebus, ne fallacia dolusve paulatim subrepat, quod est gitudo ergo cortinarum in quater septenos extenditur cubitos, q
Abbreviated transcription (Latin):
ituncꝑ illis alii deportabant᷑. ille uero sacer dotib exhibebant᷑¬
& thure in censo in igne sacro inquo om̃a holo caustu fiebunt
aliud thus suꝑ alios panes adiciebat᷑ qđ ia que in libro regũ
scriptũ quiadauid tub̵ naculũ ingressus panesscõs a sacer¬
dotib accepit sabbatomane faccũ ẽ. Venitenĩ ad taberna¬
culũ illa aut̃ horu qua panes septimanȩ p̃cedentis. sublati
erant demens adñi ut ponerentur panes noui qui pridie
coctifuerant sicq panes scõs accepit ut neadmomentũ quidẽ
horȩ mensa dñi sine panem aneret. Vnde solertius ad huc con¬
siderare lib& qđ ia panes ꝑsingula sabbata mutari iubebant᷑
Namq ita mutabantur ut singulieorũ & sabbato ponerentur
in mensã & sabbatorursũ ablati inesum ꝓficerent sacerdotũ
& sex quidẽ dieb operũ inm̃saꝓpositi apparerent sed indie
sabbati id estrequiei in positi in mensa rursũq die altero
sabbati dem̃ sa sublati. incuius ordine positionis quid nob̵ aliud

Expanded text:
tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur, quodque in libro Regum scriptum est, quia David tabernaculum ingressus, panes sanctos a sacerdotibus acceperit, sabbato mane factum est. Venit enim ad tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis sublati erant de mensa Domini, ut ponerentur panes novi, qui pridie fuerant cocti: sicque panes sanctos accepit, ut ne ad momentum quidem horae mensa Domini sine pane maneret. Unde solertius adhuc considerare libet, quod panes per singula sabbata mutari jubebantur: namque ita mutabantur, ut singuli eorum et sabbato imponerentur in mensam, et sabbato rursum ablati in esum proficerent sacerdotum: et sex quidem diebus operum in mensa propositi apparerent, sed in die sabbati, id est, requiei, impositi in mensa, rursumque die altero sabbati de mensa sublati. In cujus ordine positionis quid nobis aliud
Abbreviated transcription (Latin):
mỹsterii citius nos inuera inueniendos uita atq in hac
ꝑ p&uomansuroseẽ confidamus . Congruit huic loco qđ
in libro numerorũ p̃cipit filiis is rł ut faciant fimbri as ꝑ
angulos palliorũ ponentes in cis uittas iacinthinas cũ elecciqͥq

Expanded text:
coelestis, citius nos in vera inveniendos vita, atque in hac coelestis, citius nos in vera inveniendos vita, atque in hac perpetuo mansuros esse confidamus. Congruit huic loco, quod in libro Numerorum praecipitur filiis Israel, ut faciant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in ei
Abbreviated transcription (Latin):
una xcurtinarũ conexio tab naculũ dñi condecorat. Ansu¬
las iacinthinas in laterib ac summitatib facies curtincrũ¬
norũ significationi congruere. An sulis ergo bia cinthinis
curtinȩ copulantur inuicẽ cũ unicaspes suꝑnȩbeatitudinis
om̃a ꝑ orbem corda electorũ in una eadẽq deuotione coniun¬
git quae udelic& ansulȩ aptedñr. qui a non solũ in late¬
rib curtinarũ uerũ &iã in summitatib. hocẽ extremis angu¬
lorũ terminis fieri deberent. Neq enĩ uita tantũ &operatio
sc̃orũ communi ad ꝑfactionẽ itinererecte intentionis ꝓperat
Sed ipsũ quoq in itiũ bonȩ conuersationis quod ꝑ confessio¬
nẽ fidei i sa cram̃torũ caelestiũ ꝑcoptionẽ geritur nequa¬
quã ab imucẽ diuersũ sed pari & indissimili habent om̃s
unius eiusdẽq spei habemus certitudine communẽ cũ
it aoculos in morte claudimus ut ꝑcepto prius iuatico cȩlestis

Expanded text:
una decem cortinarum connexio tabernaculum Domini condecorat. Ansuuna decem cortinarum connexio tabernaculum Domini condecorat. Ansulas hyacinthinas in lateribus ac summitatibus, etcnorum significationi congruere. Ansulis ergo hyacinthinis cortinae invicem copulantur, cum unica spes supernae beatitudinis omnia per orbem corda electorum in una eademque devotione conjungit. Quae videlicet ansulae apte dicuntur, quia non solum in lateribus cortinarum, verum etiam in summitatibus, hoc est extremis angulorum terminis fieri deberent. Neque enim vita tantum et operatio sanctorum communi ad perfectionem itinere rectae intentionis properat, sed ipsum quoque initium bonae conversationis, quod per confessionem fidei et sacramentorum coelestium perceptionem geritur, nequaquam ab invicem diversum, sed pari et indissimili habent omnesunius ejusdemque spei habemus certitudine communem, cum ita oculos in morte claudimus, ut percepto prius viatico mysterii
Abbreviated transcription (Latin):
acdonante seruamus & quide mom̃s curtine unius operis eius¬
dẽq erant depictȩ colorib: sed quinȩ sibim& mutuo coniuntȩ
unis eisdemq pi&atis & castitatis operibus seruiebant
sed incelebratione sacram̃torũ sua suterq populus discr&im
partes agebat. Nam passionis dñice ꝑ quã utriq: sumus re¬
dempti sacramentũ illi in carne ac sanguine uictimarũ nos in
oblatione panis & uinicelebramus. Illiuenturã in carne
natiuitatẽ dñicã p̃dicationẽ uirtutũ operationẽ temp
tationẽ passionẽ sepulturũ resurrectionẽ ascensionẽ
aduentũ sps̃ sci fidẽ gentiũ credebant ⁊ consitebantur Nos
haccom̃a iam facta neq ulterius fienda credimus & confitemur
Attunceo tempore quo erigebatur tab̵ naculũ om̃s ad miuicẽ
cortinȩ nectebantur quia cũ uniuersa catholicȩ eccłȩ pul¬
chritudo ab initio usq ad terminũ scłiꝑpenditur. profecto quas

Expanded text:
ac donante servamus. Et quidem omnes cortinae unius operis, eisac donante servamus. Et quidem omnes cortinae unius operis, eisdemque erant depictae coloribus, sed quinae sibunius ejusdemque pietatis et castitatis operibus serviebant, sed in celebratione sacramentorum suas uterque populus discretus partes agebant. Nam passionis dominicae, per quam utrique sumus redempti, sacramentum, illi in carne ac sanguine victimarum, nos in oblatione panis et vini celebramus: illi venturam in carne nativitatem dominicam, praedicationem, virtutum operapassionem, sepulturam, resurrectionem, ascensionem, adventum Spiritus sancti, fidem gentium credebant et confitebantur, nos haec omnia jam facta, neque ulterius fienda credimus et confitemur. Attamen eo tempore, quo erigebatur tabernaculum, omnes ad invicem cortinae nectebantur; quia cum universa catholicae Ecclesiae pulchritudo ab initio usque ad terminum saeculi protenditur, profecto quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Verũ quia int̃scõs p̃dicatores illi sunt maximo dignihonore
qui excepto qđ officio p̃dicationis & populorũ regimini
Facies & operim̃tũ aliud tecto depellib arietũ rubricatis
A rietũ quippe uocabulo solent ñ numquã sc̃ĩ doctore saccipi
eo quod sint duces sequentiũ dñi gregũ. Vnde pulchrepsal¬
mista ad ferte inquit dño fili idĩ. ad ferte dño filios ari¬
officii cura deligataẽ afferte dño incaelos sp̃s fideliũ
qui ꝑ imitationẽ uitȩ & fidei filubeatorũ a postoł fieri me¬
ruer̃ Hin est qđ sexta mansio egressi ex egypto populidĩ
helim id est arictũ cognominatur inquaerant xufontes¬

Expanded text:
Verum quia inter sanctos praedicatores illi sunt maximo digni honore, Verum quia inter sanctos praedicatores illi sunt maximo digni honore, qui excepto quod officio praedicationis, et populorum regimini Facies et operimentum aliud tecto, de pellibus arietum rubricatis. Arietum quippe vocabulo, solent nonnunquam sancti doctores accipi, eo quod sint duces sequentium Domini gregem. Unde pulchre Psalmista: Afferte Domino, inquit, filii Dei, afferte Domino filios ariuibus hujus officii cura delegata est, afferte Domino in coelos spiritus fidelium, qui per imitationem vitae et fidei, filii bearorum apostolorum fieri meruerunt. Hinc est quod sexta mansio egressi ex Aegypto populi Dei, Elim, id est, arietum cognominatur, in qua erant duode
Abbreviated transcription (Latin):
& sibimala in gerentiũ patienter factatolerare. assit uita ipso¬
rũ cȩlestis qua confortati &iã tacente lingua quasi uiua semꝑ
lectione utantur. repelluntenim saga imbres. obsistunt ꝓcellis
arcent solis ardoress cuncta foris aduersantia fortit̃abigunt
ł decus curtinarũ interius intemeratt ꝑsistunt : Cũ auus¬
tinꝰ om̃a quae fidẽ turbarepoterant hereticorũ uenena e¬
uacuat. Cũ gregorea quaemores bonos inpugnunt tẽptam̃¬
ta antiqui hostis explicat cũ cyprianus infirmos ne in mar¬
tyrio labantur confortatpiis exhortationib: cũ alii uene¬
rabiles ep̃i acdoctores q̃q turbare ecclesiã poterant longuis
solerti indagine prospiciunt . quatinus undiq tuta conuer¬
satio religiosa fideliũ libero corde uirtutib: studere atq in
conspectu conditoris & opere p̃fulgido lucere &ipsius
quoq contẽplationis possitoculũ mentis intendere.

Expanded text:
et sibi mala ingerentium patienter possint facta tolerare. Adsit vita ipsoet sibi mala ingerentium patienter possint facta tolerare. Adsit vita ipsorum coelestis, qua confirmati et tacente lingua, quasi viva semper lectione utantur. Repellunt enim saga imbres, obsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris adversantia fortiter abigunt, ut decus cortinarum interius intemeratum persistat: cum Augustinus omnia quae fidem turbare poterant, haereticorum venena evacuat: cum Gregorius ea quae mores bonos impugnant, tentamenta antiqui hostis explicat: cum Cyprianus infirmos, ne in martyrio labantur, piis confortat exhortationibus: cum alii venerabiles episcopi ac doctores quaeque turbare Ecclesiam poterant, longiusproficua, solerti indagine prospiciunt, quatenus undique tuta conversatio religiosa fidelium libero corde virtutibus studere, atque in conspectu sui Conditoris et opere praefulgida lucere, et ipsius quoque contemplationi possit oculum mentis intendere.
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis excedebant ac sibi inuicẽ suꝑ posite iungebant᷑
quod eo dẽ modo ꝑ om̃a &iã deorientali parte domus
intellegenduee putamus . Ideoq supra p̃ceptũ ut
sextũ sagũ infronte tecti duplicaretur. Hac dere difficil li¬
ma prout nob̵ intellexis seiusi sumus stritim explicare
curauimus paratiueriora in his discere siquis nos doce¬
reuoluerit. in quibus tam̃ omnibus pat& allegoriȩ sensus
ꝑlucidus. Saganamq curtinas ⁊ desuꝑ iinfra & exomni
latere protegebant. atq utillȩ intus libera facie suȩuenus¬
tatis fulgerent. Haec ex omnieas iniuria tempestatũ ⁊ plu¬
uiarũ &caumatũ foris immunes reddebant qui animirũ
solent cura circũ spicere ut nec subsidia carnis necuita
sp̃itulis eis auxilia de sint. ab sint & docmata hereticorũ
& prauorũ exempla catholicorũ assit doccrina salutaris
qua confortati & sapienter maledocentiũ uerbarepellere

Expanded text:
cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur: cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur: quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte domus intelligendum esse putamus, ideoque supra praeceptum, ut sextum sagum in fronte tecti duplicaretur. Haec de re difficillima, prout nobis intellexisse visi sumus, strictim explicare curavimus, parati veriora in his discere, si qui nos docere voluerit. In quibus tamen omnibus patet allegoriae sensus perlucidus. Saga namque cortinas, et desuper et infra, et ex omni latere protegebant: atque ut illae intus libera facie suae venustatis fulgerent, haec ab omni eas injuria tempestatum, pluviarum et caumatum foris immunes reddebant: quia nimirumsolent cura circumspicere, ut nec subsidia carnis, nec vitae spiritualis eis auxilia desint. Absint et dogmata haereticorum et pravorum exempla catholicorum. Adsit doctrina salutaris, qua confortati, et sapienter male docentium verba repellere,
Abbreviated transcription (Latin):
quod aut̃ suꝑfuerit in sagis q̃ parantur tecto idẽ unũ sagũ
qđ amplius ẽ exmedictate eius operies posteriora tab naculi
Medietas nãq sagi inlatitudine sduo sunt cubiti. ex quaui¬
delic& medietate cooperiebant᷑ posteriora tab naculi idẽ
curtinarũ quaȩ ꝓprie tab naculũ uocabantur . quia duob
cubitis eas ut diximus ad inferioratendens sagũ ultimũ
transi ebat. Itaq saga de suꝑuenientia septẽ solũ modo cu¬
bitos occidentalis parietis cooperiebant. Nectderes reli¬
qui quiremanserant usq ad terrãnudi tempestatũ in iuriis
patebant sed ad ductis ab inucẽ ab utroq latere sagis septe¬
norũ cubitorũ quideficientib parietib suꝑerant his poste¬
riora domus firmissime ad terrãusq contegebant᷑. Neq
enĩ haectantũ ad inuicẽ ꝑtingere ⁊ instar curtinarũ sese
in medio parietis contingere poterant . sed q septenorũ
erant cubitorũ mediũ parietis in utrãq pastẽ duob

Expanded text:
Quod autem superfuerit in sagis quae parantur tecto, id est, unum sagum, quod amplius ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. Medietas namque sagi, in latitudine duo sunt cubiti, ex qua videlicet medietate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est cortinarum quae proprie tabernaculum vocabantur, quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum ultimum transiebat. Itemque saga desuper venientia, septem solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebant: nec tamen tres reliqui, qui remanserant, usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant; sed adductis ab invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem haec tantum ad invicem pertingere, et instar cortinarum sese in medio parietis contingere poterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medium parietis in utramque partem duobus
Abbreviated transcription (Latin):
initiantur & in huius quoq imitatione sibi semꝑ ẽẽ uiuen¬
dũ intellegant. quasi enĩ in ingressu scũarii nob̵sextũ sagũ
duplicatur . cũ dominicȩ passionis sacram̃tis consecramur
&eremplis instruimur dicitnamq desa cram̃torũ sus¬
ceptione p&rus. qui secundũ magnũ miseri cordiã suã re¬
generauitnos inspemuuiã ꝑresurrectionẽ ihũ xp̃i ex
mortius. Dicit deimitatione passionũ xp̃oigit᷑ passo
in carne eadẽ cogitatione armamini. facies ⁊ lansuł¬
inora alterius irł usq operim̃tũ fiat. Haec ut supra oti¬
nis exposuimus &iam intellegi hic possunt qđ uidelic&
recordatio suꝑnȩ requiei quaenumero quinquagenario
nouialiquid audiredelectat. qm̃ saga humilitatem
subilimiũ designant uirorũ qui magis suorũ neminisse

Expanded text:
initiantur, ut in hujus quoque imitatione sibi semper esse viveninitiantur, ut in hujus quoque imitatione sibi semper esse vivendum intelligant. Quasi enim in ingressu sanctuarii nobis sextum sagum duplicatur, cum dominicae passionis et sacramentis consecramur, et exemplis instruimur. Dicit namque de sacramentorum susceptione Petrus: Qui secundum magnam misericordiam suam regeneravit nos in spem vivam, per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis . Dicit de imitatione passionum: Christo igitur passo in carne, et vos eadem cogitatione armamini . Facies et quunum ex omnibus operimentum fiat. Haec ut supra in cortinis exposuimus, etiam hic intelligi possunt: quod videlicet recordatio supernae requiei, quae numero quinquagenario novi aliquid audire delectet, quoniam saga humilitatem sublimium designant virorum; quia magis suorum meminisse
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑhuius solũ modo sacram̃tũ eos saluari posse contestantur.
Undcrecte p̃cipitur sextũ sagũ in fronte tectiduplicari ꝓpt̃
confessionẽ uidelic& &imitationẽ eiusdẽ dñicȩpassionis
neq eni suffiat credentes solũ in confessione mortis dñi ac
resurrectionis baptitari ⁊ consecrari siñ &iã baptizatus
quisq studu erit. in quantũ ual& similitud ini mortir dñi
continent̃ uiuendo ac patiendo ꝓillo assimilari ut & re¬
surretionis eius pasticipes ẽẽ mereatur . si quidẽ iuxta
litterã frontẽ tecti in gressũ tab̵naculidiit . ubi ñ tabulas
ut supra breuit̃ diximus sed columnas ⁊ uectẽ ab angulo
tabularũ usq ad anguld̃ ꝓtentũ ponip̃ceptũ c&. ideo
quantũ ad formã operis ipsius ꝑtin& ibi magis opus eratge¬
minato sagorũ munim̃to ubi solida parietis firmitus aberaa
Atuero mistice infrontetecti sextũ sagũ duplicat᷑ cũ om̃s qui
scam intrant ecclesiã ita fide & sa cram̃tis dnucȩpassionis

Expanded text:
 hujus solummodo sacramentum eos salvari posse contestantur. Unde recte praecipitur sextum sagum in fronte tecti duplicari, propter confessionem videlicet et imitationem ejusdem dominicae passionis. Neque enim sufficit, credentes solum in confessione mortis Domini ac resurrectionis baptizari et consecrari, si non etiam baptizatus quisque studuerit, in quantum valet, similitudini mortis Domini continenter vivendo, ac patiendo pro illo assimilari, ut et resurrectionis ejus particeps existere mereatur. Siquidem juxta litteram, frontem tecti ingressum tabernaculi dicit: ubi non tabulas, ut supra breviter diximus, sed columnas et vectem ab angulo tabularum usque ad angulum protentum poni praeceptum est: ideoque quantum ad formam operis ipsius pertinet, ibi magis opus erat geminato sagorum munimento, ubi solida parietis firmitas aberat. At vero mystice in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes qui sanctam intrant Ecclesiam, ita fide et sacramentis dominicae passionis
Abbreviated transcription (Latin):
ligat Nã quanto sequisq amplius in firmũ ceppa
Etbenefibule suntaencȩ quod multũ uocaleconsetot
metallũ quianimirũ magnã apud dm̃ uocẽ hab&i
sed in conspectudñi effunder& orationẽ dũng a
aut̃ suꝑfinerit insagis quae parantur tecto idestui
sagũ qđ amplius ẽ ex medietate eius operies postorin :
tab naculi & cubitus exuna parte pendebit & altr
ex altera quiplus est insagorũ longitudine utrũq les¬
tabnaculi operiens: Haecut planius intellii quar
paulo latius detota ipsius tabnaculi postaoneosp¬
tare necesse est. Diximus parietes tabnaculiquen
stabulis & columnis constabat. Longitudinẽ habus¬
Siquis ergo uell& domũ in latitudine cingere fincalo
uerbi gratia abassi tabulȩ unius meridiani lateris up
debere. hoc ẽ xcubitos habens ascensionis in mnerdui
pariete x alios a equalitatis sursũ interparietes un
domus extendere funiculũ ulis hocẽ ab assib colummnanꝰ

Expanded text:
ligat. Nam quanto se quisque amplius infirmum esse peEt bene fibulae sunt aeneae, quod multum vocale constat esse metallum, quia nimirum magnam apud Deum habet vocem sed in conspectu Domini effunderet orationem suam, Domine, autem superfuerit in sagis quae parantur tecto id est unum sagum quod amplius est ex medietate eius operies posteriora tabernaculi et cubitus ex una parte pendebit et alter ex altera quitabernaculi protegens. Haec ut plenius intelligi queant, paulo latius de tota ipsius tabernaculi positione disputare necesse est. Diximus parietes tabernaculi quae ex tabulis et columnis constabant, longitudinem habuSi quis ergo vellet domum in latitudine cingere funiculo, verbi gratia a basi tabulae unius meridiani lateris, usngitudinis esse debere: hoc est decem cubitos habens ascensionis in meridiano pariete, decem alios aequalitatis sursum inter parietes, ddomus extendere funiculum velis, hoc est a basibus columnarum
Abbreviated transcription (Latin):
uenentuli simul ⁊ occidentali latere sibiq mutuo¬
niur acsicfiat utundiq domũ curtinȩ ex¬
e ptouno iuxtaterram cubito contegant. hȩcdecurtinis
nouga tnigenos habebant cubitos longitudinis . quat̃nos
gudo sagorũ cũ funiculo quod omũ metiebaris intransũ sũ
sabitos aequalitatis interparietes : denos aeq ascensi
isue dis censionis in utroq latere & hocest quod ait.
puira quia cubitus ex una parte pender& & alt̃ exaltera

Expanded text:
orientali simul et occidentali latere, sibiqorientali simul et occidentali latere, sibiqur, ac sic fiat, ut undique domum cortinae exepto uno juxta terram cubito contegant. Haec de cortinis. Porro saga tricenos habebant cubitos longitudinis, quaternos longitudo sagorum cum funiculo, quo domum metiebaris in transversumcubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus ex una parte penderet, et alter ex altera
Abbreviated transcription (Latin):
dieusonis unta parietis occident alis tabulas. Hisergo con¬
uriis intuere &iã m̃ suras curtinarũ quib: tegenda eratdomꝰ
qult p̃fatis possint conuenire mensuris : Xerant curtinȩ
nbente singule longitudinis xxicii cubitos. latitudinisiui
qiaesimul iunctȩ & in unũ compositȩ tab̵ naculũ implebuns
sugulo longitudinis xxiti cubitos. & pone indomucuius
iñlura intrans uersũ xxxcubitos & uidebis quia curtinȩ
lulebunt in ȩqualitate q̃ est int̃ parietes cubitos denos
supfitu sũmitas u t sumitas curtinarũ terrã tangereñ possit
tainsuraunius cubitia t̃ra altiorabsit. Itẽ uidebir qđ curtinȩ
uint aequalitate ꝑ longitudinẽ domꝰ cubito sxxx. in ascen¬
ubitosquinos Ideoq eadẽ lateralis summitus curtinarũ
eiuquã ad terrã usq ꝑtingit sed quinis cubitis a terra
arabestVinde necessefit ut quini illicubiti curtinarũ
qucessan¬
tib parietib suꝑ sunt induant᷑ ad inuicẽ

Expanded text:
ulas parietis occidentalis. His ergo consideratis, intuere etiam mensuras cortinarum, quibus tegenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae, habentes singulae longitudinis viginti octo cubitos, latitudinis quae simul junctae et in unum compositae, tabernaculum implebant singulae longitudinis viginti octo cubitos, et pone in domo cujus est mensura in transversum triginta cubitos, et videbis quia cortinae habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos,sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta, in ascentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis est terra altior. Unde necesse fit ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in
Abbreviated transcription (Latin):
a cnomine ⁊ euangelista ioħ quierat unus
exipsis
refert audissese cantantes canticũno¬
luiante
sedẽ łi qđ nemoalius poterat
iunxit : hi sunt quicũ mulierib¬

Expanded text:
 nomine et evangelista Joannes, qui erat unus ex ipsis, refert audisse se cantantes eos canticum novum ante sedem Dei , quod nemo alius poterat. Statimque adjunxit: Hi sunt qui cum mulierib
Abbreviated transcription (Latin):
& animi & corporis specialiui cinia agnũ secutur: & hitum
quã uis curtinȩ nequaquã ad terrã usq ꝑtingere potueru
Columnȩ quoq actabulȩ tabnaculi & sinaltũ erant erite
ba ses  tam̃in quib starent habebant interraposes
Atueroderubricatis atq iacintinis pellibus quo din boto
quianimirũ ceera uirtutesspecies commune aliquid als
quunterra ad hucdetinent᷑ habere uidetur: Certañun
martyrii & decus dõdicate caritatis & uirginitatis qualo
fimis acterrenis rebus suspensũ & suꝑnis cuubus sperus
constate ẽ coniunctũ Nam ⁊ martyr in torm̃tis posuas
itis dolorib cunctis ad uidendũ mundi conditorẽ &iã ea
queultra mundũ sunt gaudia possidenda ꝑueniat. & cȩlibes

Expanded text:
 animi et corporis speciali vicinia agnum secuturi, et hymnorum ue pertingere potuerint. Columnae quoque ac tabulae tabernaculi, etsi in altum erant erectae, bases tamen in quibus starent, habebant in terra positas. At vero de rubricatis aque hyacinthinis pellibus, quod in altoquia nimirum caetera virtutum species commune aliquid cum his qui in terra adhuc detinentur, habere videtur: certamen vero martyrii, et decus Deo dicatae virginitatis, quasi ab infimis ac terrenis rebus suspensum, et supernis civibus specialiter constat esse conjunctum. Nam et martyr in tormentis positus, lutus doloribus cunctis ad videndum mundi Conditorem, et ea quae ultra mundum sunt, gaudia possidenda perveniat. Et coelibes
Abbreviated transcription (Latin):
sistere : quid pͥmo q̃ ramꝰ ductũ quidẽ ductus
quomodo tota causa a genda sit : quid int̃ẽ int̃
ductũ & modũ : ductꝰ ẽ totius orationis modus
simplicit̃ idagim ita ut inste mate positũẽ : Subti¬
lis quidẽ : cũ aliud ẽ intemate aliud inagentis
ualuntate figuratꝰ quidẽ cũpalã dicerepudor
impedit Oblicus quide : cũ periculũ ꝓhib& a ꝑte
consiliũ simplexerit ductꝰ : siñ uerũ c̃siliũ tc̃non
erit simplex ductꝰ. sed aut subtilis sialuit suerit
inthemate aliud inuoluntate agentis aut figu¬
ratꝰ sipudor inpediat palã dicere aut oblicus. sipe¬
riculũ ꝑhibeat aꝑte agere . aut mixtꝰ siñ fuerit
c̃siliũ ductus Consiliũ unde inuenimꝰ: ex tẽpore.
Quomodo si p̃tericũ fuerit tẽpꝰ uerũ erit consoliũ:

Expanded text:
sistere, quid primo quaeremus? ductum. Quid est ductus? quo modo tota causa agenda sit. Quid interest inter ductum et modum? ductus est totius orationis, modus simpliciter id agimus, ita ut in themate positum est. Subtilis qui est? cum aliud est in themate, aliud in agentis voluntate. Figuratus qui est? cum palam dicere pudor inpedit. Oblicus qui est? cum periculum prohibet aperte consilium, simplex erit ductus; si non verum consilium, tunc non erit simplex ductus, sed aut subtilis, si aliut fuerit in themate, aliut in voluntate agentis, aut figuratus, si pudor inpediat palam dicere, aut oblicus, si periculum prohibeat aperte agere, aut mixtus, si non unus fuerit ductus. Consilium unde invenimus? ex tempore. Quo modo? si praeteritum fuerit t
Abbreviated transcription (Latin):
non aufer̃genus: namsi om̃s interimantur dubstantia ani¬
mata sensibilis sub intellegi potest quae ẽ. animal: Am¬
plius genus quidem in eoquod quid ẽ. Differentia uero
in eo quod quale quiddam que ad modũ . ẽ dictũ ẽ p̃dica

Expanded text:
non auferunt genus nam, si omnes interimantur, tamen substantia animata sensibilis subintellegi potest quae est animal. Amplius genus quidem in eo quod quid est, differentia vero in eo quod quale quiddam est, quemadmodum dictu
Abbreviated transcription (Latin):
cumiquidem sint perse. Illeuero ꝑ accidens Rursus earũ
nera inspeties. alia e uero secum᷑quas haecquaediuises

Expanded text:
quidem sint per se illae vero per accidens, rursus earum nera in species, aliae vero secundum quas haec quae divis
Abbreviated transcription (Latin):
ualidũ sonũ edere. qđ apꝓbat etiã loquendic̃ sue¬
tudo cũ dequib: da uerbis ea subtrahimꝰ ne hone¬
dũ innumerabilia Ergo cudicimꝰ uim sonuer¬
bi ut dictũ ẽ quasi ualidius c̃gruit reiquasigni¬
ficat lã ex illa uicinitate ꝑ id qđefficiunt hoc est
quia uolentas dicta uincula possuider & uum̃¬

Expanded text:
alidum sonum edere. Quod adprobat etiam loquendi consuetudo, cum de quibusdam verbis eas subtrahimus, ne onedum innumerabilia. Ergo cum dicimus 'vim', sonus verbi ut dictum est quasi validus congruit rei quam significat. Iam ex illa vicinitate per id quod efficiunt, hoc est quia violenta sunt, dicta 'vincula' possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicinalis usus. ab uno in cuncta descendunt: Adunu
ẽ ut illa potio salubris .ẽ: ille medicus salubris. fer¬
ramentum illud salubre. Hȩc enim cunctaunũ
id ẽ. salu tem udenturat tingere : Sed pleriq
mouereadsolent quȩstionẽ de quibus magis aristo¬
teles uoluerit inchoare tractatum: primadehis

Expanded text:
dicinalis usus'; ab uno enim cuncta descendunt. Ad unum est ut 'illa potio salubris est', 'ille medicus salubris', 'ferramentum illud salubre': haec enim cuncta unum, id est salutem, uidentur attingere. Cap. 19. Sed plerique mouere assolent quaestionem de quibus magis Aristoteles uoluerit inchoare tractatum: primo de i
Abbreviated transcription (Latin):
nomen conplectitur. duouocabula ars dedit. ut ex
his alia omonrma alias:nonima uocaret: Ho¬
monrmas. cumres quid ẽ plures. commune nom̃
accipiunt. Interp̃tacione uero eius dem reis epa¬
rantur. ut homopictus. et uerus. in hocnã que idẽ
nomen ẽ: uerum siaddeffinitionẽ uel ad int̃¬
p̃tatione hominis redeas. inuenientur ista disparia.
cum enim dixeris uerum hominẽ animal ẽẽ quod risũ.
capiat etuimrationis aͣmit tatcum depicto non possis¬
idẽ dicere : neces rio inueniuntur eẽ dis paria : Re¬
gulariter autem. acciperedebemꝰ omne nomen licet
proprium quod possit eẽ commune cũceteris. omo¬
nimonuo cari ut cicero nonunus sed plures. sed si
omisso. nomine signis potius demonstrareuelis. quis
sit ille cicero. quis alius. quis tertius. alia dealio signa
narranda sunt. ut alium crassumdicas. alterum te¬
nuem uel longus dicatur alius. alster breuis can

Expanded text:
nomen complectitur, duo vocabula ars dedit, ut ex his alia homonyma, alia synonyma vocaret. Homonyma sunt, cum res quidem plures commune nomen accipiunt, interpretatione vero ejusdem rei separantur, ut homo pictus et verus. In hoc namque idem nomen est: verum si ad definitionem vel ad interpretationem hominis redeas, inveniuntur ista disparia. Cum enim dixeris, verum hominem animal esse quod risum capiat et vim rationis admittat; cum de picto idem non possis dicere, necessario inveniuntur esse disparia. Regulariproprium, quod possit esse commune cum caeteris 'omonymon' uocari; ut 'Cicero' non unus sed plures. Sed si, omisso nomine, signis potius demonstrare uelis quis sit ille Cicero, quis alius, quis tertius, alia de alio signa narranda sunt, ut alium crassum dicas, alterum tenuem, uel longus dicatur alius, alter breuis, can
Abbreviated transcription (Latin):
& egrum & quaetum quehis ꝓxima sint separabilias:
A tuero aquylũ eẽ uelsimum uel rationale uel inrati¬
onale inseparabilia sunt: Inseparabiliũ aut̃ aliȩ qͥd
s. perse alis uero ꝑaccidens: Namrationł perseine
homini et mortale et discipline eẽꝑceptibilem: Atuero
Aquilũ cẽ uel simum scđm accidens et nomꝑse: Ille¬
igitur quacꝑ ses̃ in substantierationẽ accipuntur &
faciunt aliud: Ille uero quae scđm accidens nec in sub¬
stanti ȩrationem dicuntur nec faciunt aliud sed alteratũ
& illequidem quae ꝑses non suscipiunt magis &minus
Ille uero quae ꝑ accidens uel sunseparabiles sint. intenti¬
onem replunt & remissionem: Namneq: genus

Expanded text:
egrum et quaecumque his proxima sunt, separabilia sunt, at uero aquilum esse uel simum uel rationale uel inrationale inseparabilia. inseparabilium autem aliae quidem sunt per se, aliae uero per accidens; nam rationale per se inest homini et mortale et disciplinae esse perceptibile, at nero aquilum esse uel simum sigitur quae per se sunt, in substantiae ratione accipiuntur et faciunt aliud; illae vero quae secundum accidens, nec in substantiae ratione dicuntur nec faciunt aliud, sed alteratum. Et illae quidem quae per se sunt non suscipiunt magis et minus, illae vero quae per accidens vel si inseparabiles sint intentionem recipiunt et remissionem; nam neque genus
Abbreviated transcription (Latin):
priuatũ pecuniã abstulit petit᷑ ad poenam
quasi a crilegus. offert quadruplũ quasi fur
Hic enĩ alt̃ sactilegiũ dicit eẽ cõmissũ & hoc
definit alt̃ furtũ & cõparatione q̃ ret᷑ quid sic
admissũ utrũ secrilegiũ anfurtũ Queẽ du¬
plex questiosiue coniuncta : Cũ duas res quas pri¬

Expanded text:
privatam pecuniam sustulit; petitur ad poenam privatam pecuniam sustulit; petitur ad poenam quasi sacrilegus; ille offert quadruplum quasi fur’. Hic enim alter sacrilegium dicit esse commissum et hoc definit, alter furtum: ex conparatione quaeritur, quid sit admissum, utrum sacrilegium an furtum. Quae est duplex quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ fectoris abheredib: ꝑnegantis. Illi contra
pecunia ulla sit credita. Quȩẽ ANTIΚatΕΠΩ¬
pia : Mutua accusatioẽ cũ aliquis einuicẽ accu¬
sant ut uir fortis habeat no uercã hebeat in
matrimoniet̃ captiuã. ambiguis signis obiit.
accus antse inuicẽ ueneficii. nouerca & captiua
Iinitiuus statꝰ quiẽ : cũ id qđ obicit᷑ ñ hoc eẽ c̃ten¬
q̃ a nasceuatica dicit᷑ aut cũ simplex actiosiue tõpa¬
ratiua q̃ aticoristicadicit᷑ autq duplex questione
siue coniuncta aut cũ expartib: definimꝰ autcũ
ẽ. antitetica Quȩẽ simplex definitio: cũ unã rem
simplicit̃ definimꝰ ut naufragia adpuplicanos
ꝑtineant. Cuius dã naufra gecorpꝰ. cũ or nam̃¬
tis adlitꝰ expulsũ arena obrutũ ẽ. idpublicani
eruer̃ reis sepulchriuiolati Hic enĩ simpliei¬
ter q̃rit᷑ quidsit sepulchrũ uiolare que ẽdu
niunt litigantes daexemplũ Sacrilegus capi¬
teplectat᷑ fur quad ruplũ soluat Detemplo

Expanded text:
interfectoris ab heredibus pernegantis; illi contra pecunia ulla sit credita. Quae est ἀντικατηγορία? mutua accusatio, id est, cum aliqui se invicem accusant, ut: ‘Vir fortis habebat novercam, habebat in matrimonio et captivam; ambiguis signis obiit; accusant se invicem veneficii noverca et captiva’. Finitivus status qui est? cum id, quod obicitur, non hoc equae anasceuastica dicitur, aut cum duplex actio est sive conparativa, quae anthoristica dicitur, aut cum duplex quaestio est sive coniuncta, aut cum ex partibus definimus, aut cum est antithetica. Quae est simplex definitio? cum unam rem simpliciter definimus, ut: ‘naufragia ad publicanos pertineant: cuiusdam naufragae corpus cum ornamentis ad litus expulsum harena obrutum est, id publicani eruerunt; rei sunt sepulchri violati’. Hic enim simpliciter quaeritur, quid sit sepulchrum violare. Quae estniunt litigantes. Da exemplum. ‘Sacrilegus capite plectatur, fur quadruplum solvat. De templo
Abbreviated transcription (Latin):
hic enĩ sedic̃ gentis suȩ more fecisse Sectuquẽ ad
modũ fit : Philo sofusdis putauit ex c̃tentionede
bon o mortis cunctiqͥ eũ audier̃ . la queo uitã fini¬
er̃ Dominieorũ accusant philosophũ dãniinla¬
ti hic enĩ dic̃sesecta sua fecis se ut hoc disputar&
Arte quẽ ã modũ Pictor naufragia pincxit
consueuer̃ huius modimulta pingere & publice
ꝓponere
Assũtiua qualitus fac̃ statũ ñ qore : quiaui quã accet̃
auidiciali ñ apud seretinet. sed aliis tradit : qͥb: Re¬
lationi remotioni c̃pensationi ueniae Relatiuus satꝰ
quẽ ammodũ fit : cũ reus culpã referit in eũ ꝓpt̃ quẽ
arguit᷑ da exemplũ Miles in acie exclamaũ uin¬
cimꝰ occisus ẽ ab imperat &e Reus ẽ impr lesȩr̃p̃
Contradic̃. Dic̃ enĩ militẽpeccasse & ideo occidi¬
debuisse qđ hocclamaũ. Remotiuus quẽ amino¬
dũ fit : mođ sit duob: cũ aut ꝑsonã remouemꝰ aut
inrem. In ꝑsona quẽ ad modũ : Legatꝰ intra xxdiẽ

Expanded text:
Hic enim se dicit gentis suae more fecisse. Secta quem ad modum? ‘Philosophus disputavit in contione de bono mortis; cuncti qui eum audierunt, laqueo vitam finierunt; domini eorum accusant philosophum damni illati’. Hic enim dicit se secta sua fecisse, ut hoc disputaret. Arte quem ad modum? ‘Pictor naufragia pinxit consueverint huiusmodi multa pingere et publice proponere. Adsumptiva qualitas facit statum? non. Quare? quia vim, quam accipit a iuridiciali, non apud se retinet, sed aliis tradit. Quibus? relationi, remotioni, compensationi, veniae. Relativus status quem ad modum fit? cum reus culpam refert in eum, propter quem arguitur. Da exemplum. ‘Miles in acie exclamavit, vincimur; occisus est ab imperatore; reus fit imperator caedis; contra dicit’. Dicit enim militem peccasse debuisse, quod hoc exclamaverit. Remotivus quem ad modum fit? modis fit duobus, cum aut in personam removemus aut in rem. In personam quem ad modum? ut: ‘Legatus intra XXX. diem
Abbreviated transcription (Latin):
crim̃ negemꝰ uerũ etiã cõmodũ aliqđ afferam :
Da exemplũ Commen datã sibi ab efhebocla¬
midem defuncto eo in monum̃tis maiorũei
posuit. Accusat᷑ a patre ephoebi sepulchriuiola
dicialẽ & negotialẽ Quareñ & in monstrati¬
uã & deliberatiuã quia & deliberatio &demo¬
stratio generas dicendi q̃ statib: dominant᷑ &
ideo ñ posr̃ qualitati seriuire qui a unaẽ exceteris
statib
udicialis statũ facit statũ annon : ñ quare :
quiauĩ quã accip̃ qualitute ñ apud seretin & s&
aliistradit. quib: absolutȩ & absumtiuȩ Ab¬
soluta qualitas statũ fuc̃ : facit qui auĩ qauccipit
aiudicialia pud seretin& Quot mođ fit absoluta
qualitas duob: principalib: factiqualitate &
iuris ratione Facti qualitus q̃ ẽ : cũ ostendim:
fuctũ id qđ arguimꝰ ꝑ niciosũ ñ eẽ . & ideonatura¬
liiure eẽ concessũ. Daexemplũ Dãnatomilo¬
ne cicero exclamauit. Vrbẽro mã bonisci

Expanded text:
crimen negemus, verum etiam commodum aliquod adferamus. Da exemplum. ‘Commendatam sibi ab ephebo chlamydem, defuncto eo, in monumentis maiorum eius posuit; accusatur a patre ephebi sepulchri violadicialem et negotialem. Quare non et in demonstrativam et deliberativam? quia deliberatio et demonstratio genera sunt dicendi, quae statibus dominantur et ideo non possunt qualitati servire, quia una est ex ceteris statibus. Iuridicialis facit statum an non? non. Quare? quia vim, quam accipit a qualitate, non apud se retinet, sed aliis tradit. Quibus? absolutae et adsumptivae. Absoluta qualitas statum facit? facit, quia vim, quam accipit a iuridiciali, apud se retinet. Quot modis fit absoluta qualitas? duobus principalibus, facti qualitate et iuris ratiocinatione. Facti qualitas quae est? cum ostendimus factum id, quo arguimur, perniciosum non esse et ideo naturali iure esse concessum. Da exemplum. ‘Damnato Milone Cicero exclamavit urbem Romam bonis ci
Abbreviated transcription (Latin):
exanimatã priori marito reddit. Cũ apud illã conua¬
luis set repeat eã uirfortis uiro forti ẽ tradic̃
priormaritꝰ quomodo hic suꝑnascit᷑ qualitas quali¬
tati : qm̃ quã qred dit quasi mortuã repitit quasi
uiuã. Testacm̃to quõ ad modũ fit : Decedens testa¬
m̃ toiussit ut filiosua tutoris filio nuber&. Reddite
tutela tutoꝵis filius petit eã in matrimoni ũ.Illa
c̃tradic̃ quomo do hic suꝑnascit᷑ qualitus q̃litati

Expanded text:
exanimatam priori marito reddidit; cum aput illum convaexanimatam priori marito reddidit; cum aput illum convaluisset, repetit eam vir fortis; viro forti contra dicit prior maritus’. Quo modo hic supernascitur qualitas qualitati? quoniam, quam reddidit quasi mortuam, repetit quasi vivam. Testamento quem ad modum fit? ‘Decedens testamento iussit, ut filia sua tutoris filio nuberet; reddita tutela tutoris filius petit eam in matrimonium; illa contra dicit’. Quo modo hic supernascitur qualitas qualitati