comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discrepãtes opĩões prudc̃cior mesi qͥat ĩ ꝯcor¬
diã redigat. post hec dicit theodõtiꝰ hũc se athena
trãstulisse ⁊ ibide ĩ culmie fuisse ꝑmaxio. ⁊ ob
stupratã latonã aduersus ceũ ingẽs hu̾isse be¬
llũ coq supato maxĩa cũ glia athenas rediisse.
Iouiqr primo bouẽ imolasse ⁊ mlt̾a ad lauda¬
bilez cuulitatẽ spectãtia apud athenic̃ses ĩsti¬
tusse. Quib agentib caĩs iupp̾r coĩ hou̾i ꝯsẽ¬
su nocatus ẽ. de tpr̃e nõ cõstat. Sũt tñ qͥ credãt
eũ cicrope atheniẽsiũ regẽ primũ fuisse. sed
ab hoc uulgata discordat opĩo.cũ cicrops fu¬
erit egiptius ⁊ inpp̃r archas. alii u̾o ãtiqore
dicũt. nec tñ ullus p̾cisũ tp̃s appoit. ⁊ io omit¬
tamus. De dyana prima ioiuis secũdi filia
Iana oĩuz fere testimoĩo poctar Iouis ⁊
latone fut filia ⁊ eodẽ ꝑtu cũ apolline

Expanded text:
discrepantes opiniones prudentior me, si queat, in concordiscrepantes opiniones prudentior me, si queat, in concordiam redigat. Post hec dicit Theodontius, hunc se Athenas transtulisse et ibidem in culmine fuisse permaximo, et ob stupratam Latonam adversus Ceum ingens habuisse bellum, eoque superato maxima cum gloria, Athenas rediisse, Jovique primo bovem immolasse, et multa ad laudabilem civilitatem spectantia apud Athenienses instituisse; quibus agentibus causis, Juppiter communi su vocatus est. De tempore non constat. Sunt tamen qui credant eum Cycropem Atheniensium regem primum fuisse, sed ab hoc vulgata discordat opinio, cum Cycrops fuerit Egyptius, et Juppiter Archas. Alii vero antiquiorem dicunt, nec tamen ullus precisum tempus apponit, et ideo omittamus. CAP. II. DeDianaprima Jovis secundi filia. Diana, omnium fere testimonio poetarum, Jovis et Latone fuit filia, et eodem partu cum Apolline
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ Iouẽ secũdũ testatur tulliꝰ ĩ libro de
Iaturio deorũ. eũq dic̃ ĩ archadianatũ ex qua
tñ mr̃e nõ dicit. Huiꝰ ⁊ si credã grãdi a fuisse faci¬
nora absq quib nõ potuisset tã ĩsigne merui¬
sse cognom̃ pauca tr̃ ad nos usq fam a seu ue¬
terũ monim̃ta duxc. Et si qua forsã puene̾. non
satis certũ ẽ an sua an potiꝰ primi ul tercii fue¬
rit iouis. Ulerũ q̃ panca huiꝰ fuisse theodõciᷤ. ⁊sse¬
rit explicabo. Uult ig̾ theodõciꝰ hũc ĩsignẽ fuisse
hoĩez pͥmo ap̾ suos ⁊ibidẽ ob appõita alycaone
arch. idũ rege ĩ cõuuuo hũan a m̃bra lycaonẽ
uicisse p̾lio regnoq priuasse. ⁊ tũc pͥmo cep̾ uo
cari iouez ob iustã de iniqͦ rege ultionẽ sũptã.¬
hũc tñ leõtiꝰ lysaniã supra uͥ de lycaone uocat
quẽ pͥmũ fuisse iouẽ ⁊ athenic̃siũ regẽ diximu
Et obid quid dicã nõ heoͥ nisi ut istas adeo ĩt̾ se

Expanded text:
ibro de Naturis deorum, eumque dicit in Arcadia natum, ex qua tamen matre non dicit. Huius et si credam grandia fuisse facinora, absque quibus non potuisset tam insigne meruisse cognomen, pauca tamen ad nos usque fama, seu veterum monimenta duxere, et si qua forsitan pervenere, non satis certum est, an sua, an potius primi vel tercii fuerint Jovis. Verum que pauca huius fuisse Theodontius asserit, explicabo. Vult igitur Theodontius hunc insignem fuisse hominem, primo apud suos, et ibidem ob opposita a Lycaone Arcadum rege in convivio humana membra, Lycaonem vicisse prelio, regnoque privasse, et tunc primo cepisse vocari Jovem ob iustam de iniquo rege ultionen Leontius Lysaniam supra, ubi de Lycaone, vocat, quem primum fuisse Jovem et Atheniensium regem diximus; et ob id quid dicam non habeo, nisi ut istas adeo inter se
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit quo puer iste a canib discerptus ẽ
qd̾ cũ ĩpũ uisũ sit eo dcũm mo̾strũ ĩmissũ. Sũ¬
it ĩsuper ⁊ alter lynus qui ⁊ apollinis filiꝰ fu¬
it ⁊ ĩmusica mirabilis hitus ẽ. de qͦ uirgilliꝰ.
dõ me caͣmĩb uĩcet nec treiciꝰ orpheus. Nec
hylistenes ut seruio placet apollinis
ex cantilena filius fuit quẽ ait oaxem
oppidũ ĩ creta ĩsula condidisse. et ex suo nũcu¬
passe noie. uni uarro. Quos magnos cãtile
naptus adducta dolore. Et gemitus cupiẽs
dolorẽ oaxida palmis. Scindere.⁊c̃. Si ergo
orixidem suo noĩe appellauit binomĩ de ne¬
cessitate fuit. Ego existimo eũ cãtu ualuisse
et inde tã cãtilene ꝙͣ apollinis filuĩ apoetis
fictũ. De Garamante sexto apollinis filio.
Aramas ut Rabanus ait ĩ libro de ori¬
ginib rerũ filius fuit apollinis ⁊ ab eo
ꝑit ide ait gar am ãtes ethiopie ppli nũcu¬

Expanded text:
apparuit, quo puer iste a canibus discerptus est; apparuit, quo puer iste a canibus discerptus est; quod cum impium visum sit, eo dictum monstrum immissum. Fuit insuper et alter Lynus, qui Apollinis filius fuit, et in musica mirabilis habitus est, de quo Virgilius: Non me carminibus vincet nec Treycius Orpheus nec Lfilio. Phylistenes, ut Servio placet, Apollinis ex Cantilena filius fuit, quem ait Oaxem oppidum in Creta insula condidisse, et ex suo nuncupasse nomine, unde Varro: Quos magnos Cantilena partus adducta dolore Et genitus cupiens dolorem Oaxida palmis Scindere etc. Si ergo Oaxidem suo nomine appellavit binomius de necessitate fuit. Ego existimo eum cantu valuisse, et inde tam Cantilene quam Apollinis filium a poetis fictum. CAP. IX. De Garamante VI Apollinis filio. Garamas, ut Rabanus ait in libro de Originibus rerum, filius fuit Apollinis, et ab eo, ut idem ait, Garamantes Ethyopie populi nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
xnus ut scribit lacta̾cius ex psamate
filiꝰ fuit apollinis. ex qͦ talẽ recitat fabu¬
¶a. Ꝙ cũ ĩter fecisset apollo phytonẽ serpe̾te
et per quire̾t cedis acte piacula acrotopo re¬
ge arguiorũ ĩ domũ susceptus ẽ. ubi clã cũ
psamata uirgine ⁊ eiustẽ crotopi filia ocubu¬
it. Que cũ concepisset ⁊ tpr̃e debito secus Ne¬
meũ fiumẽ oculte pepisset filuĩ illũ lynum
appellauit. eũq ut placet aliquib exposuit
⁊ sic reptus a canibus deuoratus ẽ salii uero
dicũt qr illũ pastori cuidã alendũ tradidit tñ
dũ quadã die ĩ curiapastoria puulus iaceret
ĩherba acanib deuoratus ẽ. Qd̃ staciꝰ test. ri
iudetur dicẽs. Irradiãt medio lynus ĩtertex¬
tus ⁊ canto. letiferiq oanes.⁊c̃. Apollo autẽ
iratꝰ filiũ fuisse a canib deuoratu regioni
mõstrũ ĩmisit cũta deuastãs quod postmodũ
coreb occidit. Arbitror fictioĩ huic cãm debi¬
sse aliquod pestiferũ aĩal quod forte eo tpre

Expanded text:
Lynus, ut scribit Lactantius, ex Psamata filius fuit Apollinis, ex quo talem recitat fabulam. Quod cum interfecisset Apollo Phytonem serpentem, et perquireret cedis acte piacula, a Crotopo rege Argivorum in domum susceptus est, ubi clam cum Psamata virgine et eiusdem Crotopi filia concubuit. Que cum concepisset et tempore debito secus Nemeum flumen occulte peperisset, filium illum Lynum appellavit, eumque, ut placet aliquibus, exposuit, et sic repertus a canibus devoratus est. Alii vero dicunt, quia illum pastori cuidam alendum tradidit, tamen dum quadam die incuria pastoris parvulus iaceret in herba, a canibus devoratus est. Quod Statius testari videtur dicens: Irradiant medio Lynus intertextus acanto Letiferique canes etc. Apollo autem iratus filium fuisse a canibus devoratum, regioni monstrum immisit, cuncta devastans, quod postmodum Corebus occidit. Arbitror fictioni huic causam dedisse aliquod pestiferum animal, quod forte eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ymãtis fuisse filiũ s mãthonis filie thy¬
resie thebani. hũc p̾tcͣa dicit poponiꝰ mela
phaselim ciuitatẽ ĩ finib pamphylie cõ¬
bidisse. Nlec multo post asserit idẽ põponiꝰ¬
mãthonẽ fugiẽtẽ thebarii uictores clarii
fanũ apud libedos yonas statuisse caystro
flumini proximũ nec longe ab eo mopsũ
ciusde filiũ colophonẽ condidisse. Eusebuis
ãt dicit mopsũ ⁊pud cilices regnasse regnã¬
te agamenone micenis ⁊ ab eo mopsicrone
⁊ mopsiscie dci. dicẽtib mãthonẽ huiꝰ fuisse
mỹe aduersat᷑ dicẽtes mãthonẽ post thebri¬

Expanded text:
Ymantis fuisse filium, sed Manthonis, filie TyYmantis fuisse filium, sed Manthonis, filie Tyresie Thebani. Hunc preterea dicit Pomponius Mela Phaselim civitatem in finibus Panphylie condidisse; nec multo post asserit idem Pomponifugientem Thebarum victores, Clarii fanum apud Lybedos Yonas statuisse, Caystro flumini proximum. Nec longe ab eo Mopsum eiusdem filium Colophonem condidisse. Eusebius autem dicit Mopsum apud Cilices regnasse, regnante Agamennone Mecenis, et ab eo Mopsicrene et Mopsistie dicti. Dicentibus Manthonem huius fuisse matrem, adversantur dicentes Manthonem post Theb
Abbreviated transcription (Latin):
Apita ut ysido prima apollinis filia.
abhac at ut rabrnus asserit lapite populi
thesalie denomĩati sunt. Inditiũ quide est
nõ paͣu momĩti hãc scilicet ĩ signe fusse mu¬
lierẽ postquã egregii ab ea denoĩati st̃ ppli
Ꝙ ãt apollinis fuerit filia uerũ eẽ põt tãquã
hois. si ãt tãquã solis ob formositatẽ uł sa¬
Alrinomẽ priulus pusinꝰ affirmat apo¬
llinis fuisse filia. eãq thalaoni nupta
Ac̃ eide adrastũ arginorũ regẽ ⁊ euridice
dontius filius fuit apollinis ⁊ ymãtis
lasoni sũma atq fida amicicia uĩctꝰ ut te¬
stat᷑ statiꝰ. sepius ĩ dubiis auditus Iasone
mopsus. Hic ut placet lacta̾cio diuin ãdi
pitissimus fuit ⁊ grineo nemori ubi apo¬
llinis oraculũ erat p̾fcũs ut ait seruiꝰ. Suit
ãt hõ euo suo uener abilis adeo ut illi post
mortẽ tẽpla dicata sit.⁊ ex eorũ abditis a
petẽtib accepta rñsa. paulus ãt dicit nõ

Expanded text:
IV. De Lapyta prima Apollinis filia. IV. De Lapyta prima Apollinis filia. Ab hac autem, ut Rabanus asserit, Lapyte populi Thesalie dominati sunt. Indicium quidem est non parvi momenti, hanc scilicet insignem fuisse mulier autem Apollinis fuerit filia verum esse potest, tanquam hominis, si autem tanquam solis, ob formositatem, vel saEurimonem Paulus Perusinus affirmat Apollinis fuisse filiam, eamque Thalaoni nuptam, ac eidem Adrastum Argivorum regem, et Euridicem ius fuit Apollinis et Ymantis, Iasoni summa atque fida amicitia iunctus, ut testatur Statius: Sepius in dubiis auditus Jasone Mopsus. Hic, ut placet Lactantio, divinandi peritissimus fuit et Gryneo nemori, ubi Apollinis oraculum erat, prefectus, ut ait Servius. Fuit enim homo evo suo venerabilis adeo, ut illi post mortem templa dicata sint, et ex eorum abditis a petentibus accepta responsa. Paulus autem dicit non
Abbreviated transcription (Latin):
rio ethyopii quidã sut ppli qui eũ surge¬
tẽ totis affectib execrãt᷑. eo ꝙ feruore suo
nimio ap̾eos tũta disperdat. Ethic ẽ ut dic̃
seruiꝰ ꝙ porphyriꝰ eo ĩ lihro quẽ solẽ appellat
dicit. triplioe ẽẽ apollinis potestate̾. eũ scil
ne apud ĩferos.⁊ indetria ĩsignia simulacͦ
lestis armonie ymagine̾ uoluere. clipeuz qͦ
eũ terre num̃ intelligi sensere. Et sagittas ꝗb
ĩ fernorũ deus ⁊ noxius iudicatꝰ ẽ. Et ob id ho¬
merũ dixisse uidet᷑ eũdẽ tã pestilẽtie ꝙͣ salu¬
tis autorẽ. Qd̃ ⁊̃ sensisse uidet᷑ oraitiꝰ ĩ ca̾mine
secularidũ dicit. Condito mitis placidꝰq telo.
Supplices audi pueros apollo. ⁊c̃. Nocatur
⁊ĩsup Nomiꝰ quod latine pastor sonat.inde
sũptũ ꝙ pastor fingatur admethi. Et iõ tãꝙͣ
pastori buccolicũ illi carmẽ cõsecratũ ẽ. qͥ⁊
pastorale carmẽ est. Cinthius ãt d̾r a cithio¬
mõte ĩ quo diligẽtissime colebat᷑. De lapita

Expanded text:
o Ethyopum quidam sunt populi, qui eum surgentem totis affectibus execrantur, eo quod fervore suo nimio apud eos cuncta disperdat; et hinc est, ut dicit Servius, quod Porphyrius, in eo libro quem Solem appellat, dicit, Triplicem esse Anem apud inferos. unde etiam tria insignia circa lestis armonie ymaginem voluere, clipeum quo eum terre numen intelligi sensere, et sagittas quibus infernorum deus et noxius iudicatus est; et ob id Omerum dixisse videtur eundem tam pestilentie quam salutis autorem. Quod etiam sensisse videtur Oratius in Carmine seculari, dum dicit: Condito mitis placidusque telo Supplices audi pueros, Apollo etc. Vocatur et insuper Nomius, quod latine pastor sonat, inde sumptum quod pastor fingatur Admeti; et ideo tanquam pastori buccolicum illi carmen consecratum est, quia pastorale carmen est. Cynthius autem dicitur a Cynthio, in quo diligentissime colebatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
aute ybis fcu̾s dicitur eo ꝙ ciconia sociabi¬
lis auio sit. ex quo mercurii cõueniẽtia cũ
omũb designat᷑. Et uti serpentũ hostis cico¬
nia est. sic astuciarum dissipator mercuriꝰ.
SEcumdũ autẽ theodontiũ iupp̾r ĩ aquila
uersus ẽ. ut per aquilã que altius ceteris aiu¬
bus uolat eius sublimes intelligãt᷑ effectuᷤ.
Cybelem uo ĩ merulã iõ uersam puto quia
cũ terra sit. ⁊ merula sit auis uolans cõtinue
circa terrã ut terra ꝑ merulã designet᷑. per
anguillam autez ĩ quã uenerẽ uersã dicit
eius ueneris lubricũ accipiendũ estꝓ pana
autez ĩ hyrcum ĩ superiori sui parte uersum
⁊ ĩpiscem ĩ inferiori intelligo orbem totũ cui
natur reiũ .i. pan. p̃est. et qui ĩ supiori ꝑte
.i. terra que aqua superior est. ⁊ hyrcos ⁊ ani¬
malia cetera pastit. In inferiori aute paͣte
.i. aqua iõ piscis fingitur qui apisces produ¬

Expanded text:
autem ybis factus dicitur, eo quod ciconia sociabiautem ybis factus dicitur, eo quod ciconia sociabilis avis sit, ex quo Mercurii convenientia cum omnibus designatur, et uti serpentum hostis ciconia est, sic astutiarum dissipator Mercurius. Secundum autem Theodontius Juppiter in aquilam versus est, ut per aquilam, que altius ceteris avibus volat, eius sublimes intelligantur effectus. Cybelem vero in merulam ideo versam puto, quia cum Terra sit, et merula sit avis volans continue circa terram, ut Terra per merulam designetur. Per anguillam autem in quam Venerem versam dicit, eius Veneris lubricum accipiendum est. Per Pana autem in hyrcum in superiori sui parte versum, et in piscem in inferiori, intelligo orbem totum cui natura rerum, id est Pan, preest, et qui in superiori parte id est terra, que aqua superior est, et yrcos et animalia cetera pascit in inferiori autem parte, id est aqua, ideo piscis fingitur, quia pisces produ
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hyemali tpr̃e conuenit. Nã uinũ .a. ba¬
chum afrigore hyemis coactũ ĩ se uires
colligit suas. Et cũ minoris iuideat᷑ uirtu¬
tis ꝙͣ sit agente frigore facilius potatur a
stultis. Uerum postqua potatũ est calore
auctũ stomaci extenditur. ⁊ more hyrci ad
sublimiora tendit agitq ut caleftĩ hoĩes
animosiores efficiantur. et ad celsiora con¬
tendãt. Qd̾ autẽ luna ĩphelem .i. ĩ dãm ã
mutata sit ut eius designetur uelocitas
dcũm ẽ. cũ sit dãma uelotissimũ animal
nec illi ad defensionez sui telum ⁊ liud ꝙ̃
fuga concessũ sit a natura. et sic luna ĩter
planetas uelocissim a est Iunonẽ autez in
candidã mutatã uaccã io uoluere quia ua¬
cca fertile sit animal. ⁊ sic terra quã Iuno¬
nez aliquando uolunt.⁊ io candida quia
niuib hyeme tegatur. Quod uenus pisciᷤᷤ
effecta sit eius grandis humiditas sen ꝙ
humiditate iugeat uenus oñdit᷑. a lercuriꝰ

Expanded text:
tum, hyemali tempore convenit, nam vinum, id est Batum, hyemali tempore convenit, nam vinum, id est Bachum, a frigore hyemis coactum, in se vires colligit suas; et cum minoris virtutis videatur quam sit, agente frigore facilius potatur a stultis; verum postquam potatum est, calore auctum stomaci extenditur, et more hyrci ad sublimiora tendit agitque, ut calefacti homines animosiores efficiantur, et ad celsiora contendant. Quod autem luna in Phelem, id est in dammam mutata sit, ut eius designetur velocitas dictum est, cum sit damma velocissimum animal, nec illi ad defensionem sui telum aliud quam fuga concessum sit a natura, et sic luna inter planetas velocissima est. Junonem autem in candidam mutatam vaccam ideo voluere, quia vacca fertile sit animal, et sic terra, quam Junonem aliquando volunt; et ideo candida, quia hyeme nivibus tegatur. Quod Venus piscis effecta sit, eius grandis humiditas, seu quod humiditate vigeat Venus ostenditur. Mercurius
Abbreviated transcription (Latin):
si absit pastor ip̃e se pasto pecori p̾uũ effert
illudq itinere recto reducit ĩ caulas. Que
ioui cõuenire uidẽtur ĩter alia mlt̾a. Est ãt
planeta benignus ⁊ mitis nͥ cõuictioe alte¬
rius deprauetur. Est similiter utilis qui a ma¬
turos fetus mulierũ mouet ad exitũ ⁊emi¬
ttit ĩ lucez. om̃esq uuiat ut ipsũ nomẽ so¬
nat. sic ⁊ dux gregis .i. rex ⁊ dominꝰ deorum
ut omĩs gẽtilicius error affirmat ¶ Solez ãt
io ĩ cornu uersũ reor. ut eque ex proprietati¬
bus solis demõstretur una. Coruũ enĩ hre
uĩ quãdã p̾sagiendi credidere ueteres.⁊ iõ
quia sol diuin atioĩs dcũs ẽ deus utubi de
apolline dicet᷑ eide cornũ cõsecrauẽ. Qui
ut dicit fulgentius solus ĩter aues habet
lxiiii. uocis mutatioes. Quã obcausã augu¬
rib antiquis erat ĩ auguriis captandis
auis gratissima¶Bachum ĩ caprũ muta¬

Expanded text:
si absit pastor ipse, se pastorem pecoris previum offert, si absit pastor ipse, se pastorem pecoris previum offert, illudque itinere recto reducit in caulas. Que Jovi convenire videntur inter alia multa. Est autem planeta benignus et mitis, nisi coniunctione alterius depravetur; est similiter utilis, quia maturos fetus mulierum movet ad exitum et emittit in lucem, omnesque iuvat ut ipsum nomen sonat; sic et dux gregis, id est rex, et dominus deorum, ut omnis gentilitius error affirmat. Solem autem ideo in corvum versum reor, ut eque ex proprietatibus solis demonstretur una; corvum enim habere vim quandam presagiendi credidere veteres, et ideo quia sol divinationis dictus est deus, ut ubi de Apolline dicetur, eidem corvum consecravere, qui, ut dicit Fulgentius, solus inter aves habet LXIIII vocis mutationes, quam ob causam auguribus antiquis erat in auguriis captandis avis gratissima. Bachum in caprum muta
Abbreviated transcription (Latin):
sigͥficare putanda st̃. s ꝓpt̾ illa q̃ aliquid si¬
gnificãt. ⁊ ea q̃ nichil significãt attexunt᷑.
solo eĩ uomere t̾̃ra proscindit᷑. s ut hoc fieri
possit ⁊̃ cetera aratri m̃brast̃ necessai̾ai. ⁊ so¬
li nerui ĩ cithans atq huiꝰ moĩ uasis musiciᷤᷤ
aptãt᷑ ad cantũ. s ut aptari possit ĩ sũt ⁊ cet̾.a
ĩ comprgib organoru q̃ nõ ꝑcutiũt᷑ acanẽ¬
tib s ea que pcussa resonãt huic cõnectũtuͣ.
hec aug̃. Et ob id esto ad ĩtentũ minime spe¬
ctet ne uideam̃ euitasse laborẽ quid ĩillis for¬
mis sensisse potuerĩt annectamꝰ. Dicit ergo
ouidius iouez mutatũ ĩ arietẽ ut ĩ hoc ioius
nͣam demõstret. Est autẽ aries mãsuetũ ⁊ be¬
nignũ aĩal nemini si ĩ quiete ꝑmittat᷑ sua
ĩfestũ. p̾terea utile plurimũ. Nã ad ꝑcreadrã
prole maxĩo pecudum gregi solus sufficit.
Et ĩ sup nõ solum uir gregis ẽ s dux ⁊̃. Na

Expanded text:
 propter illa, quae aliquid significant, etiam ea, quae nihil significant, adtexuntur. Solo enim uomere terra proscinditur; sed ut hoc fieri possit, etiam cetera aratri membra sunt necessaria; et soli nerui in citharis adque huius modi uasis musicis aptantur ad cantum; sed ut aptari possint, insunt et cetera in conpagibus organorum, quae non percutiunttibus, sed ea que percussa resonant huic connectuntur. Hec Augustinus. Et ob id esto ad intentum minime spectet, ne videamur evitasse laborem, quid in illis formis sensisse potuerint, annectamus. Dicit ergo Ovidius, Jovem mutatum in Arietem, ut in hoc Jovis naturam demonstret. Est autem aries mansuetum et benignum animal, nemini si in quiete permictatur sua infestum. Preterea utile plurimum, nam ad procreandam prolem maxime pecudum gregi solus sufficit, et insuper non solum vir gregis est, sed dux etiam; nam
Abbreviated transcription (Latin):
amphrisũ flum̃ populis ĩperasse. ex quibus
nata fabula ẽ. Ꝙ ob occisos cyclopes diuini¬
tate priuatꝰ admethi pau̾it arinta.s. me di¬
cit idem Eusebius apollinc̃ ex latona natũ
nõ eũ fuisse a quo cõsuerũt ãtiqͥ rñsa suscipẽ
s eũ qui seruint admetho. ⁊ sic ille ut dicit
tulluis qui delphos ex ypborcis ueĩt filiuo
potuit ẽẽ iouis cretẽsis. De natiuitate autẽ
huiꝰ et cõtingẽtib circa eã ĩ p̾cedẽtib ubi de
latona multa dea̾ sunt ⁊ longe plura legi
possẽt ꝑmacrobiũ ĩ libro saturnalioꝵ scrip¬
ta q̃ profecto utilia sũt. Nec tñ multũ ascͥptiᷤ
desuper discrepãtia ⁊ ĩõ nõ apposui. Suit in¬
super hic ut theodõcius asserit primꝰ q uires
herbarũ nouerit. ⁊ ad oportunitates hou̾i
earũ uirtutes ad aptauerit. Et obnõ solum
medicine repertor hĩtus ẽ s deus. cũ egrotã¬
tes plũmi ex suis remediis sanitatẽ cõse¬

Expanded text:
Amphrisium flumen populis imperasse, ex quibus Amphrisium flumen populis imperasse, ex quibus nata fabula est, quod ob occisos Cyclopes divinitate privatus Admeti paverit armenta. Sane dicit idem Eusebius Apollinem ex Latona natum, non eum fuisse a quo consueverunt antiqui responsa suscipere, sed eum qui servivit Admeto, et sic ille, ut dicit Tullius, qui Delphos ex Hyperboreis venit, filius potuit esse Jovis Cretensis. De nativitate autem huius et contingentibus circa eam, multa in precedentibus, ubi de Latona, dicta sunt, et longe plura legi possent per Macrobium in libro Saturnaliorum scripta, que profecto utilia sunt, nec tamen multum a scriptis desuper discrepantia; et ideo non apposui. Fuit insuper hic, ut Theodontius asserit, primus qui vires herbarum noverit, et ad oportunitates hominum earum virtutes adaptaverit, et ob id non solum medicine repertor habitus est, sed deus, cum egrotantes plurimi ex suis remediis sanitatem conse
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qm̃ aliqñ eũ homĩe ut fuit aliqñ solẽ ĩtel¬
ligamꝰ necesse ẽ. Fuit ig̃ hic ho ⁊ secũdi ious
filius ex latona ut sepius dcũm ẽ. Uerũ tulliꝰ
uͥ de naturio deorũ dicit eũ iouis tretẽsis fuis¬
se filiũ et ab yperboreis mõtib ueĩsse delphoᷤᷤ
Et si sic ẽet multa frustraret᷑ ex dãs sup̃. uex
salua sẽper ciceronis reuerẽtia ego istud nõ
credo cũ dicat ensebius ĩ libro tẽporũ apolli¬
nẽ ⁊ diana ex latona natos regnãte argis
steleno regniq eius ãno quarto qui fuit ãnꝰ
mũdi.iii.dccxi.cũ longe post ꝑ eiustẽ euse¬
bii scripta cõp̾hendat᷑ ioue cretẽsẽ fuisse. Ghe¬
odõtius uͣo dicit istũ iouis secũdi fuisse filui
et ap̃ archades regnasse eisq nouas adĩue¬
nisse leges ⁊ Nominz fuisse uocatũ. ⁊ ob seue¬
ritatẽ nimiã legũ asubditis regͦ fuisse pul¬
sum et ad admethũ regẽ thessalie cõfugisse
atq ex concessiõe admethi quibdã secus

Expanded text:
m aliquando eum hominem, ut fuit, aliquando solem intelligamus necesse est. Fuit igitur hic homo et secundi Jovis filius ex Latona, ut sepius dictum est. Verum Tullius, ubi de Naturis deorum, dicit eum Jovis Cretensis fuisse filium, et ab Hyperboreis montibus venisse Delphos. Et si sic esset, multa frustrarentur ex dictis supra. Verum, salva semper Ciceronis reverentia, ego istud non credo, cum dicat Eusebius in libro Temporum Apollinem et Dianam ex Latona natos, regnante Argis Steleno, regnique eius anno IIII, qui fuit annus mundi III dcc xi, cum longe post per eiusdem Eusebii scripta comprehendatur Jovem Cretensem fuisse. Theodontius vero dicit istum Jovis secundi fuisse filium, et apud Arcades regnasse, eisque novas adinvenisse leges, et Nomium fuisse vocatum, et ob severitatem nimiam legum a subditis regno fuisse pulsum, et adAdmethumregem Thesalie confugisse, atque ex concessione Admeti quibusdam secus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerĩt nusꝙͣ legisse memini p̾ter ꝙͣ tum ĩ
acticã ueĩss a semaco quodã susceptꝰ hospi¬
tio filie eiuo capree pellez largitus ẽ. De
Entratem fentrate deucalioĩs filio
deucalioĩs fuisse filiũ paulus ⁊ non¬
nulli alii arbitrãt᷑. eo ꝙ de eo sic referat tul¬
liꝰ ĩ libro tusculanaꝵ qonũ. Dycearcus ãt
ĩ illo sermone quẽ corithi hĩtũ trib libriᷤ
expoi̾t doctorũ hou̾i disputãtiũ ĩpͥmo libro
multos loquẽtes facit duob fentratẽ quẽdã
phiotã senẽ quẽ ait adeucaliõe ortũ disse¬
rẽte ĩducit. ⁊cͣ. Ex quib p̃ter originẽ appet
ui genuit Astream ⁊ uentos.
Streus filius fuit titanis ⁊ t̾re ut asse¬
rit paulus. hũc dicũt fuiꝰ ⁊ lactãtiꝰ cũ
irora gubuisse ⁊ ex ea genuisse astream
uirginẽ nec nõ ⁊ uẽtos om̃s. Quos dic̾ pau¬
lus cũ senex ẽet dũ frẽs adu̾sus iouẽ bellũ
mouissẽt om̃es armauit ⁊ emisit ĩ supos.

Expanded text:
fuerint nusquam legisse memini, preterquam cum in Atticam venisset, a Semaco quodam susceptus hospitio, filie eius capree pellem largitus est. CAP. LI. De Fentrate Deucalionis filioDeucalionis fuisse filium Paulus et nonntilli alii arbitrantur, eo quod de eo sic referat Tullius in libro Tusculanarum questionum. Dycearcus autem in illo sermone, quem Corynthi habitum tribus libris exponit, doctorum hominum disputantium, in primo libro multos loquentes facit, duobus Fentratem quendam Phyotam senem, quem ait a Deucalione ortum, disserentem inducit etc. Ex quibus preter originem apparet qui genuit Astream et Ventos. Astreus filius fuit Tytanis et Terre, ut asserit Paulus. Hunc dicunt Servius et Lactantius cum Aurora concubuisse et ex ea genuisse Astream virginem, nec non et Ventos omnes. Quos dicit Paulus cum senex esset, dum fratres adversus Jovem bellum movissent, omnes armavit et emisit in Superos.
Abbreviated transcription (Latin):
br tãquã supiores ueniẽtes facile repellebãt¬
llude fictũ ẽ superiores deos eẽ. ĩferiores ũo
terrigenas. Et quia ex uallib ad sũma sean¬
dẽtes p̾misso pectore qiͣ reptare uidẽt᷑ more
serpẽtũ dcũm ẽ eos serpẽtũ hu̾isse pedes. Q
ãt metu typhei ĩ egiptũ mutatis formis au¬
fugerĩt dii. aliud sentit̾ ꝙͣ hystoria ul mora¬
litas. Nã pro typheo qui t̾re fuit filiᷤ. terr⁊ ip̃a
ĩtelligenda ẽ. ⁊ potissime ea poq̃ a nob sep¬
tẽtrion alib ĩcolit᷑. a qua dii .i. sol ꝑ quẽ ut
matrobio placet ĩ libro saturn alioꝵ reliqua
deorũ multitudo ĩtellige̾da ẽ. tũc fuguĩt qñ
ab equinoctio autũnali uersus antharticũ
polũ sol incipit declinare qr tũc elõgat᷑ a
terra sol scilicet a regione nr̃a qui septẽtri¬
on ales sumꝰ. ⁊ tendit ĩ egiptũ.i. ĩ austrũ seu
ad regiões australes. Deos ãt formas mu¬

Expanded text:
bus tanquam superiores venientes facile repellebantbus tanquam superiores venientes facile repellebant; unde fictum est, superiores deos esse, inferiores vero terrigenas; et quia ex vallibus ad summa scandentes premisso pectore, quasi reptare viderentur more serpentum, dictum est eos serpentum habuisse pedes. Quod autem metu Typhei in Egyptum mutatis formis aufugerint dii, aliud sentit quam hystoria vel moralitas. Nam pro Thypheo, qui Terre fuit filius, terra ipsa intelligenda est, et potissime ea pars, que a nobis septentrionalibus incolitur, a qua dii, id est sol, per quem, ut Macrobio placet in libro Saturnaliorum, reliqua deorum multitudo intelligenda est, tunc fugiunt quando ab equinoctio autumnali versus antarticum polum sol incipit declinare, quia tunc elongatur a terra sol, scilicet a regione nostra qui septemtrionales sumus, et tendit in Egyptum, id est in austrum, seu ad regiones australes. Deos autem formas mu
Abbreviated transcription (Latin):
gles dr abscondita. ⁊ tunc audẽt hostes ĩ ho¬
stẽ ĩsurgere qiͣ aduersus ĩermẽ. tñ his existẽ¬
tib ⁊ pallade q̃ pro militari disciplina ĩ telli¬
genda ẽ. hic ĩ uictoriã itur. Qd̃ autẽ ĩ ĩfernũ
mersi sit humiliari atq deici supboꝵ pterui ã
oñdere uoluere fingẽtes. Huic tñ bello gigã¬
tũ multa sup addũt hic nõ appõita. eos scil
mõtes mõtib ĩposuisse ut ĩ celũ asce̾derẽt. ⁊
alia quedã fecisse qͥ referenda st̃ ad actus be¬
llãtiũ. Fugũt quidẽ arces ⁊ ĩponũt mõtibus
turres ut celũ.i. regnũ hostis occupẽt. Que oĩa
tandẽ auictore deicuit᷑ ut a ioue fcũm ẽ. De hoc
gigãtũ bello atq supũ uidebat᷑ uarro aliter
opin ar. dicebat eĩ hoc fuisse cũ cessasset dilu¬
uiũ. dicẽs aliquos ĩ diluuio cũ utẽsibilibus
oĩb cõfugisse ĩmõtes. qui lacessiti postea
bello ab aliis qui de aliis descenderãt mõti¬

Expanded text:
 tunc audent hostes in hostem insurgere quasi adversus inermem. Tantum his existentibus et Pallade, que pro militari disciplina intelligenda est hic, in victoriam itur. Quod autem in Infernum mersi sint, humiliari atque deici superborum proterviam ostendere voluere fingentes. Huic tamen bello Gigantum multa superadduntur hic non apposita, eos scilicet montes montibus imposuisse, ut in celum ascenderent, et alia quedam fecisse, que referenda sunt ad actus bellantium. Erigunt quidem arces et inponunt montibus turres, ut celum, id est regnum hostis occupent, que omnia tandem a victore deiciuntur, ut a Jove factum est. De hoc Gigantum bello atque Superum videbatur Varro aliter opinari; dicebat enim hoc fuisse cum cessasset diluvium, dicens aliquos in diluvio cum utensilibus omnibus confugisse in montes, qui lacessiti postea bello ab aliis, qui de aliis descenderant monti
Abbreviated transcription (Latin):
gũ ⁊ arm̃toꝵ ĩ quib cõsistebãt substacie ue¬
teꝵ que ꝑ eglam que idẽ sonat ꝙ capra ĩtelli¬
gñtur. ⁊ agrorũ fructus quos accipio progor¬
gone suptus bellorũ maximi substẽtati sĩt
⁊ sic iouis clipeũ tectũ .i. defensionẽ hĩtĩ ⁊ ca¬
put cooptũ .i. cõsiliis ad oportuna fulcitu

Expanded text:
gum et armentorum, in quibus consistebant substantie vegum et armentorum, in quibus consistebant substantie veterum, que per Eglam, que idem sonat quod capra, intelliguntur et agrorum fructus, quos occipio pro Gorgone, sumptus bellorum maximi sustentati sint; et sic Jovis clipeum tectum, id est defensionem habitam, et caput c
Abbreviated transcription (Latin):
oriat᷑ ex simili. Et obhoc titanorũ supboꝵ hou̾i
rite supbos omes si nõ ex sanguĩe saltẽ ex mo¬
rib seu uicio filios possumꝰ nũcupare. Quoꝵ ⁊̃
nulla rectiꝰ dici mir põt ꝙͣ terra iã amatrobio
rõne mõstrata. tales scilicet nil supũ.i. celeste
nil scũm nil iustũ cogitãt. oĩs uite eorũ ꝓgressꝰ
ad terrena ⁊ ĩferior ⁊ demergit᷑. attũ hos tales
seu quos tales appellamꝰ bellũ huisse cũ Ioue
hoĩe cretẽsiũ rege nõ oĩo fabulosũ ẽ. Constat
eĩ ex hystoriis ãtiquis iouẽ duo ĩsignia gessis¬
se bell.i. pͥmũ cũ titanis ut parẽtes uĩculis de¬
tẽtos libãret. Secũdũ cũ ipo pr̃e suo saturno
mortẽ eiꝰ test ĩte lactantio moliẽte. Et har gigi
Qd̾ at or aculo egle corio clipeñ tegẽ illi ĩpa¬
tũ sit.⁊ caput siuuiꝰ gorgone ⁊ egles a terra ĩ
spetu abscondita ĩtelligo. quia subsidio gre¬

Expanded text:
ur ex simili, et ob hoc Tytanorum superborum hominum ur ex simili, et ob hoc Tytanorum superborum hominum rite superbos omnes, si non ex sanguine saltem ex moribus seu vitio filios possumus nuncupare. Quorum etiam nulla rectius dici mater potest quam Terra, iam a Macrobio ratione monstrata, tales scilicet nil superum, id est celeste, nil sanctum, nil iustum cogitant, omnis vite eorum progressus ad terrena et inferiora demergitur. Attamen hos tales, seu quos tales appellamus, bellum habuisse cum Jove homine Cretensium rege non omnino fabulosum est. Constat enim ex hystoriis antiquis, Jovem duo insigna gessisse bella, primum cum Tytanis, ut parentes vinculis detentos liberaret, secundum cum ipso patre suo Saturno, mortem eius, testante Lactantio, moliente et hoc Giganrnus. Quod autem oraculo Egle corio clipeum tegere illi imperatum sit, et caput suum Gorgone et Egles a terra in specu abscondita, intelligo quia subsidio gre
Abbreviated transcription (Latin):
mauit ut ip̃̾e ĩ libro ãtiquitatis iudaice scribit
ab angelis dei mulierib mortalib coeu̾tib
ꝓcreari. qd̾ edepol ndiculũ ẽ. cũ ingẽtiũ corpor
cã st̃ sydera celiq renolucio certa. qua ⁊̃ eno
us ꝓceritate excederẽt ⁊̃ magnos corpore uiroᷤ
Sane de his ego poetas nõ puto loquutos si
mites fuerũt hoĩes ⁊ humane uiuẽtes. s d̃ his
de quib uidet᷑ ĩ tellige̾ ĩ saturnalioꝵ liͦ macro¬
fuisse ꝙͣ hou̾i quãdã ĩpiã gentẽ deos negãtẽ
Et ĩo extim atã deũ pellere de celesti sede uolui¬
sse. horũ pedes ĩ draconũ uolumĩ ⁊ desinebãt
qd̾ sigͥficat nil eos rectũ. nil supũ cogitasse to¬
ciꝰ uite eorũ gressu atq processu ĩ inferna mer¬
gẽtes. ⁊cͣ. huiꝰ moĩ gͦ homĩes ex sanguĩe tita¬
norũ ⁊ terra ꝓductos fuisse nõ deb extraneu
apparẽ honiini erudito tũ psepe similis oriat᷑¬

Expanded text:
mavit, ut ipse in libro Antiquitatis Judaice scribit, mavit, ut ipse in libro Antiquitatis Judaice scribit, ab Angelis Dei mulieribus mortalibus coeuntibus procreari; quod edepol ridiculum est, cum ingentium corporum causa sint sydera celique revolutio certa, qua etiam eus proceritate excederent etiam magnos corpore viros. Sane de his ego poetas non puto locutos, si mites fuerunt homines et humane viventes. Sed de his de quibus videtur intelligere in Saturnaliorum libro Macroquam hominum quandam impiam gentem deos negantem, et ideo extimatam deos pellere de celesti sede voluisse? horum pedes in draconum volumina desinebant, quod significat, nil eos rectum, nil superum cogitasse, totius vite eorum gressu atque processu in inferna mergentes etc. Huiusmodi ergo homines ex sanguine Tytanorum et Terra productos fuisse, non debet extraneum apparere homini erudito, cum persepe similis oriat
Abbreviated transcription (Latin):
preptĩ tñ in reliquo ẽ abhis qui totã hoĩs altitu¬
dinẽ ad iñsura cuiꝰtũq minimi ossis nouẽ eu
fuisse in agͥtirdis ducẽtorũ cubitorũ uł ãplius
Suspicatũqr ẽ a quibꝰdã ex prudẽtiorib hunc
fuisse ericem loci potẽtissimũ regẽ butis ⁊ ue¬
neris fliũ ab hertule occisũ ⁊ ĩ eodẽ mõte cõdi¬
tũ. Quidã ãt arbitrabat᷑ entellũ qui oli ĩ fu¬
nebrib ludis ab enea pro anchise pr̃e editis
pugͦ taurũ occiderat. Alii u̾o unũ exciclopibuᷤ
⁊ potissie poliphemũ de qͦ multa homerꝰ ⁊ post
ĩgẽtis stature gigãtes quod ⁊sacra testatur pa¬
gina. ex quib ⁊ si nõ huiꝰ tã mirãde mag̾tudĩs
fuerit. duo saltẽ ĩ eadẽ nũcupat᷑ nembroth sci¬
licz qui turri in deũ excogitauit. ⁊ golyas phy¬
listeus a dauit funda ⁊ lapidib superatꝰ. hos
tales Iosephus uir al turcũspectꝰ ⁊ eruditꝰ existi¬

Expanded text:
perceptum tamen in reliquo est ab his, qui totam hominis altituperceptum tamen in reliquo est ab his, qui totam hominis altitudinem ad mensuram cuiuscunque minimi ossis novere, eum fuisse magnitudinis ducentorum cubitorum vel amplius. Suspicatumque est a quibusdam ex prudentioribus hunc fuisse Ericem, loci potentissimum regem, Butis et Veneris filium, ab Hercule occisum et in eodem monte conditum. Quidam autem arbitrabantur Entellum, qui olim in funeribus ludis ab Enea pro Anchise patre editis pugno taurum occiderat. Alii vero unum ex ciclopibus, et potissime Poliphemum, de quo multa Homerus. Postingentes stature Gigantes, quod et sacra testatur pagina, ex quibus et si non huius tam mirande magnitudinis fuerint, duo saltem in eadem nuncupantur, Nembroth scilicet, qui turrim in deum excogitavit, et Golias Phylisteus a Davit funda et lapidibus superatus. Hos tales Josephus, vir alias circumspectus et eruditus, existi
Abbreviated transcription (Latin):
grãdis nauigu malũ. Sic ⁊ hoĩez ĩ uise atqr ĩ au¬
dite ãplitudĩs nulla ex ꝑte corrosũ aut dimni¬
nutũ. Et cũ ex eis unus porrecta manu tetigiss
stãtẽ in alũ euestigio malus solutus ĩ tiere
corruit. remãsitq ueste nudatꝰ batulus alt̾ plũ¬
beus ad manũ usq tenẽtis ascendẽs. et satis ad¬
uerterũt plũbũ erat ad augẽdã grauedĩe malo
ĩ fusũ. quod postea po̾derãtes asserũt qui udert
uersa ẽ. Quẽ cũ nõ nulli tractarẽt maĩb tres
dẽtes adhuc solidi cõperti st̃ mõstruose gran
pti gigãtio ⁊ sẽpiternã posterit. iti memoria
filo alligauere ferreo et suspẽde̾ ĩ quadã tunta¬
tis eccłia ĩ honorẽ adnũciate uirginis edita ⁊
eiusde titulo ĩsignita. p̾tẽa ⁊ pte̾ cranci anteri¬
orẽ ĩuenere firmissĩa adhuc ⁊ pluriũ frum̃ti
modioꝵ capace̾. Sic ⁊ os alteriꝰ cruris cuiꝰ ⁊ si ob
ãnositatez nimia pars ĩ putredĩe deueniss

Expanded text:
lum. Sic et hominem invise atque inaudite amplitudinis, nulla ex parte corrosum aut diminutum. Et cum ex eis unus porrecta manu tetigisset stantem malum, evestigio malus solutus in cinerem corruit, remansit quasi veste nudatus baculus alter plumbeus ad manum usque tenentis ascendens, et ut satis adverterunt, plumbum erat ad augendam gravedinem malo infusum, quod postea ponderantes asserunt, qui viderversa est. Quem cum non nulli tractarent manibus, tres dentes adhuc solidi comperti sunt monstruose grandperti gigantis et sempiternam posteritate memoriam, filo alligavere ferreo, et suspendere in quadam civitatis ecclesia in honorem Adnuntiate Virginis edita, et eiusdem titulo insignita. Preterea et partem cranei anteriorem invenere firmissimam adhuc, et plurium frumenti modiorum capacem. Sic et os alterius cruris, cuius et si ob annositatem nimia pars in putredinem devenisset,
Abbreviated transcription (Latin):
regũ ducũq gloria. quãta ĩsignis potẽcia. ꝙͣto
uictoriarũ fulgore splendida i ⁊̃ dudũ fuerit.
et exhorrui uides omĩa sb̾ turpi rumaꝵtam tẽ¬
plorũ ꝙͣ ediũ tumulo deiecta iacere. Abhac tã¬
dẽ me cõsider atiõe retorsit biceps fere ĩ cõspcũ
poĩtus par.asuo pluimo celebris caͣmie. et
uatũ redolẽs laureis atq uetustissimũ ⁊ suaue
mus ax hospitiũ. quc̃ dũ quadã m̃tis uenͣ atõe
cõspicerẽ ⁊ deserto fonti castalio cõpaterer u¬
di ãtiqui hostis decipulã ueterẽ ãtrũ scil apol¬
linis delphici ex qͦ prodeũtes abages ⁊ pplexa
rñsa ĩse tãquã ĩ caribdim cũta sorbẽte ⁊ ĩ ba

Expanded text:
regum ducumque gloria, quanta insignis potentia, quanto regum ducumque gloria, quanta insignis potentia, quanto victoriarum fulgore splendida iamdudum fuerit, et exhorrui videns omnia sub turpi ruinarum tam templorum quam edium tumulo deiecta iacere. Ab hac tandem me consideratione retorsit biceps fere in conspectu positus Parnasus, plurimo celebris carmine et vatum redolens laureis, atque vetustissimum et suave Musarum hospitium; quem dum quadam mentis veneratione conspicerem et deserto fonti Castalio compaterer, vidi antiqui hostis decipulam veterem, antrum scilicet Apollinis Delphyci, ex quo prodeuntes ambages et perplexa responsa in se, tanquam in C
Abbreviated transcription (Latin):
memoria repñtabat p̃terita. sic nũc huc
nũc illuc cculos ĩpellebã. ⁊ sũmos pͥmo ali¬
ꝙͣdiu archadũ montiũ cõsiteraui uertices
et nemoros ⁊ declua metũ dicẽs. hos ĩco¬
luit mercuriꝰ puer. pilla ducebat dimna
choors discurrebat athlas. ⁊ paruus ad¬
huc prͣthenopeus cõsueuit agitare ceruoᷤ.
In illis calisto latuit uirgo. Inde repente
reuolutus ĩ litus aspexi nõ dicã athenas
s caꝵ dũ fere cõsumptũ paruũq uestiguĩ
ĩtuerer risi nr̃e mortalitatis ĩsana iudicia
quib decepta uetustas dũ illas futuras ꝑ¬
ennes arbitraret᷑ primo deos ĩ litẽ noĩs ĩ
inis suũ finez ueisse testãtur. In mortẽ ꝓfe¬
cto nos ⁊ nũa corriuit oĩa celeri passu. attñ
quãtũtũq exin anita ciuitas imo potĩ cuu¬
tatis bustũ c̃et. memorari cepi quãt.a phorum
atq poetarũ luce ꝙͣto studiorũ oũi uecore ꝙͣta

Expanded text:
memoria representabat preterita, sic nunc huc memoria representabat preterita, sic nunc huc nunc illuc oculos impellebam. Et summos primo aliquandiu Arcadum montium consideravi vertices et nemorosa declivia, mecum dicens: Hos incoluit Mercurius puer, per illa ducebat Diana choros, discurrebat Athlas, et parvus adhuc Parthenopeus consuevit agitare cervos, in illis Calysto latuit virgo. Inde repente revolutus in litus, aspexi non dicam Athinas, sed earum dum fere consumptum parvumque vestigium intuerer. Risi nostre mortalitatis insana iudicia, quibus decepta vetustas, dum illas futuras perennes arbitraretur, primo deos in litem nominis iinis suum finem venisse testantur. In mortem profecto nos et nostra corruunt omnia celeri passu. Attamen, quantumcunque exinanita civitas imo potius civitatis bustum esset, memorari cepi quanta phylosophorum atque poetarum luce, quanto studiorum omnium decore, quanta
Abbreviated transcription (Latin):
dice Celius. eo ꝙ pr fuerit Ioius secũdi cuiꝰ
proles ⁊ si nõ om̃is.nã dardamis ĩ libru
aliũ hunc sequentẽ reseruatur. ĩ hac arbo¬
re tã ĩ ramis ꝙͣ ĩ frondib describit᷑ ꝓhemiũ.
Ondũ plene fi¬
nierã superbã
Bitanis prolẽ
ĩ mediũ trahrͣ
Et ecce qͥ adeo
tirca prĩcipiũ
ĩpetuose ab i¬
mo usq cõue¬
nerãt equora.
qiͣ ĩ antrũ eoli
reuocati ĩperio
abiissẽt uenti
quienere omes ⁊ turgidũ hactenus uelũ lã¬
guidũ exhaustũq adhesit malo. Quod ego
prospectãs aduerti illico qr eet paululũ qe¬
scendũ. Nec nurũ. Quid si fulminãdo iupp̃r
fatigitus ẽ de me scribendo scelesti generiᷤ
elatos mores poterit arbitrari discretꝰ. pro¬
gredior gͦ ĩ litus. cõscendo tumulũ usurus
quonã me uehemẽs liquisset spũs. dũq in
circũ oculos uoluo atticũ sub pedib hr̃e solũ
cognoui. auidusq ĩ cirtuitu cũta passim
iuidere nõ ordine certo ĩtuebar qui imo ut

Expanded text:
is secundi, cuius proles et si non omnis, nam Dardanus in librum alium hunc sequentem reservatur, in hac arbore tam in ramis quam frondibus describitur. Prohemium Nondum plene finieram superbam Tytanis prolem in medium trahere, et ecce, qui adeo circa principium impetuose ab imo usque conmoverant equora, quasi in antrum Eoli revocati imperio abiissent, venti quievere omnes, et turgidum hactenus velum, languidum exahustumque adhesit malo. Quod ego prospectans, adverti illico, quia esset paululum quiescendum. Nec mirum! Quid, si fulminando Juppiter fatigatus est, de me scribendo scelesti generis elatos mores poterit arbitrari discretus? Progredior ergo in litus, conscendo tumulum, visurus, quonam me vehemens liquisset spiritus; dumque in circum oculos volvo, Atticum sub pedibus habere solum cognovi, avidusque in circumitu cuncta passim videre, non ordine certo intuebar, quin imo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rari iuires quas pridianꝰ labor obtuderat. ⁊¬
me ad ceptũ reuocari iter ab anratenui. quã
ob rẽ omisso tumulo qiͣ futuri itineris p̾mo¬
nitus puã reĩtram nani culã. ⁊ eiꝰ ĩuocato no¬
mĩe qui iã dudũ ĩ suaue uinũ ĩsipidas u̾tit

Expanded text:
rari vires, quas pridianus labor obtuderat, et rari vires, quas pridianus labor obtuderat, et me ad ceptum revocari iter ab aura tenui. Quam ob rem, omisso tumulo, quasi futuri itineris premonitus, parvam reintravi naviculam, et eius invocato nomine, qui iam dudum in suave vinum insipida
Abbreviated transcription (Latin):
plexione ꝯtectũ. sic sacro uolẽte lumĩe qd nõ
ĩplicitio uocib s scõrũ qui a seculo sũt ꝓphaꝵ
eius futurio sacra misteria expectate salutis
clegãti patefecit eloquio. Abhac ĩ thebas boc¬
tias haud lõgĩquas ⁊loco se flexit ĩtẽcio. quaᷤᷤ
ap̃ dũ ĩter riun aꝵ tumulos ⁊ ĩgẽti ⁊ ueteru
edificia turpilapsu squalẽtia bachi ⁊ herculi ᷤ
cculo m̃tis exquiro cun abula tetrus odor tabi
illisi ĩ saxũ learti trũcati penthei discerpti ac¬
theonis ⁊ germ anoꝵ uuluerũ me ĩ ptẽ ĩpulit
alterã.⁊ ĩ lacedemoniã usq protẽdẽs aciẽ ne¬
dũ agamenonias arces ⁊ execrabilẽ decorẽ
helene sacrasq ligurgi leges cernerẽ ⁊ ĩpii p̃¬
grandis ĩsignia. s uix locus uͥ cõsederit cculꝰ
alter gretie cognoscere potui. Et ob ĩexcedẽte
fere sydera corĩthiã arcez cculos dedi laçede¬
monis memor ⁊ sysiphi. S quid mlt̾a. duz
sic distrahor clem̃tissic̃ pricepo sensi restau¬

Expanded text:
xione contectum, sic sacro volente lumine, quod non implicitis vocibus, sed sanctorum qui, a seculo sunt, prophetarum eius, futuris sacra misteria expectate salutis eleganti patefecit eloquio. Ab hinc in Thebas Boetias haud longinquas a loco se flexit intentio, quas apud, dum inter ruinarum tumulos, et ingentia veterum edificia, turpi lapsu squalentia, Bachi et Herculis oculo mentis exquiro cunabula, tetrus odor tabis illisi in saxum Learci, truncati Pentei, discerpti Actheonis et germanorum vulnerum me in partem impulit alteram, et in Lacedemonam usque protendens aciem, nedum Agamenonias arces et execrabilem decorem Helene sacrasque Lygurgi leges cernerem et imperii pregrandis insignia, sed vix locum, ubi consederit oculus alter Grecie, cognoscere potui. Et ob id in excedentem fere sydera Corinthiam arcem oculos dedi, Lacedemonis memor et Sysiphi. Sed quid multa? Dum sic distrahor, clementissime princeps, sensi restau
Abbreviated transcription (Latin):
uiderãt nũciãtes. Alirabũdi ãt ciues iusuri qd¬
nã mali hoc ẽet ĩcẽsis fanalib armisq sũptis
qiͣ ĩhostẽ un animeo exiue̾ tiuitatẽ ⁊ ultra trecẽ¬
tos ĩtrane̾ spetũ. uiderũtq nõ minꝰ ꝙͣ pͥmi stupi¬
di quẽ retulerit ullici. bandẽ ꝓrimiores facti

Expanded text:
ri quidnam mali hoc esset, incensis funalibus armisque sumptis, quasi in hostem unanimes exivere civitatem, et ultra trecentos intravere specum, videruntque non minus quam primi stupidi quem retulerant villici. Tandem proximiores facti,
Abbreviated transcription (Latin):
tius. fuit oli inter epyros ex quib aliqͥ postea
a molosso pyrii filio molossi dci sunt. ⁊ pelasgoᷤᷤ
qui postea archades ꝯtrou̾sia de qua cũ ĩ xor¬
diam itũ cẽt petiit lycaon qui tũc p̃erat pelaᷤᷤ¬
gis ut sibi ĩ robur inite concordie daret᷑ saltẽ
obses unus ab epyris. eo ꝙ ab eis fuiss pͥmitꝰ
exorta discordia. Cui a molossis usq ad certu
tpũs iuuenis unus ex nobiliorib cessus ẽ.
Qui cũ nõ remitteret᷑ ĩ termino a lycaone ꝑ le¬
gatos gẽtis sue requisit᷑ ẽ. lycaon ãt seu qi
ĩ sequẽti die obsidẽ redditurũ. iussitq ĩ mane
seque̾ti secũ ĩ cõuiuio ee̾nti et clã obside occiso
atq decocto legatis aliisq cõuiu ã tib iussit
appoĩ. Erat forte ĩter eos epulas inueĩs adhuc
lysanias is qui postea iuppr dcũs ẽ ho̾ ea tẽpe¬
state apud archades existimacioĩs ꝑmaxie
qui çũ m̃bra humana nouiss eiectism̃sis tuͣ

Expanded text:
tius. Fuit olim inter Epyros, ex quibus aliqui postea tius. Fuit olim inter Epyros, ex quibus aliqui postea a Molosso Pyrri filio Molossi dicti sunt, et Pelasgos, qui postea Archades, controversia, de qua cum in concordiam itum esset, petiit Lycaon, qui tunc preerat Pelasgis, ut sibi in robur inite concordie daretur saltem obses unus ab Epyris, eo quod ab eis fuisset primitus exorta discordia. Cui a Molossis usque ad certum tempus iuvenis unus ex nobilioribus concessus est. Qui cum non remitteretur in termino a Lycaone, per legatos gentis sue requisitus est. Lycaon autem, seu quia in sequenti die obsidem redditurum, iussitque ut mane sequenti secum in convivio essent, et clam obside occiso atque decocto legatis aliisque convivantibus iussit apponi. Erat forte inter eos epulans iuvenis adhuc Lysanias, is qui postea Juppiter dictus est, homo ea tempestate apud Arcades existimationis permaxime, qui cum membra humana n
Abbreviated transcription (Latin):
lã. Cũ ascendisset ĩ celũ mortaliũ clamor qmͣ
oĩa male agerẽtur i terris uoluit iuppͥr experiri
pñtia.⁊ forma hoĩs assupta deueĩt ĩ regia lyca¬
onis. egitq ut aduerterẽt ppli quia deus eẽt ĩ
terris. qui cũ sacris oporã darẽt alycaone risi
sut om̃s. Qui tñ ut experiret᷑ nũquid ut diceba¬
t̃ hospes suus iupp̾r ee̾t conspirassetq ĩ noct᷑nã
eius necez nec pegisse potinsset. ad alud facin
repẽte intẽdit animũ.⁊ octiso ex obsidib molo¬
ssorũ uno. undis partĩ ptĩq prunis excoqͥ iussit.
et illũ comedendũ iomi apposuit. Qui cũ cegͦius¬
set scelus sprenisset cibũ ignẽ in regiã lycaoi̾
uecit ⁊ abiit. Lycaon at territus abiit ĩ siluas
⁊ ĩ lupũ uersus morẽ rapine pristinũ ẜuare
ceꝑit. ĩ greges seuiẽs sangiuĩs auiditate.
Subhac fabula hystoriã ẽẽ talẽ dicebat leon¬

Expanded text:
lam. Cum ascendisset in celum mortalium clamor quoniam lam. Cum ascendisset in celum mortalium clamor quoniam omnia male agerentur in terris, voluit Iuppiter experiri presentia, et forma hominis sumpta devenit in regiam Lycaonis, egitque ut adverterent populi, quia deus esset in terris, qui cum sacris operam darent, a Lycaone risi sunt omnes. Qui tamen ut experiretur, nunquid ut dicebantur hospes suus Juppiter esset, conspirassetque in nocturnam eius necem, nec peregisse potuisset, ad aliud facinus repente intendit animum, et occiso ex obsidibus Molossorum uno, undis partim, partimque prunis excoqui iussit, et illum comedendum Jovi apposuit. Qui cum cognovisset scelus sprevissetque cibum, ignem in regiam Lycaonis iniecit et abiit. Lycaon autem territus abiit in silvas, et in lupum versus morem rapine pristinum servare cepit, in greges seviens sanguinis aviditate. Sub hac fabula hystoriam esse talem dicebat Leon