comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agunt. licet qͥdam prĩci¬
palius dequibdã. preser¬
tim cum om̃s agant de xͦ.
cui quattuõ ille figure cõ¬
ueniũt. fuit enim homo
nascendo. uitulus moriẽdo.
leo resurgendo. aquila ascẽ¬
dendo hii sũt. physon.
et geon. tigris. et eufra¬
tes. Physon int̾pretat᷑
oris mutatio. ꝑ quẽ signi¬
ficatur ioħs qui mutat os.
cum de diuinitate ad hu¬
manitatẽ descendit. uł de
humanitate ad diuinitatẽ
ascendit. Sñ cum de diui¬
nitate dixisset. in pͥncipio
erat u̾bum ⁊ u̾bum erat
ap̃ deum ⁊ deus erat u̾bum.
tur matheus. qui huma¬
nã xp̃i genãtionẽ describit.
de t̾ra orta ẽ. et iusticia de
int̾pretatur uelox. signifi¬
cans marcum. qui cet̾is
uelocius idẽ breuius descri¬
bit ystoriam euangłicam.
Cui figura leonis congrue
co aꝑtatur. ꝙ ẽ aĩal uelo¬
cissumum. Eufrates inter¬
p̃tatur frugifer. significãs
lucam. cui scd̃m uisionẽ
ꝓpħicam figura uituli co¬
aptatur. qui frugib exco¬
lendis inseruit. ⁊ ip̃e fruc¬

Expanded text:
agunt, licet quidam principalius de quibusdam; praesertim cum omnes agant de Christo, cui quatuor illae figurae conveniunt. Fuit enim homo nascendo, vitulus moriendo, leo resurgendo, aquila ascendendo. Hi sunt Phison et Geon, Tigris et Euphrates. Phison interpretatur oris mutatio; per quem significatur Joannes, qui mutat os, cum de divinitate ad humanitatem descendit, vel de humanitate ad divinitatem ascendit. Unde cum de divinitate dixisset: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, tur Matthaeus, qui humanam Christi generationem describit, de terra orta est, et justitia de interpretatur velox, signans Marcum, qui caeteris velocius, id est, brevius describit historiam evangelicam. Cui figura leonis congrue coaptatur, qui est animal velocissimum. Euphrates interpretatur frugifer, significans Lucam, cui secundum visionem propheticam figura vituli coaptatur, qui frugibus excolendis inservit: et ipse fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃a et enim fc̃a cius pre¬
cepta sunt. quia cum aliꝗd
tacitum facit. quid agere
debramus innorescit. Etce
enim binos in p̃dicatõnẽ
discipulos mittit. quia duo
sunt p̾cepta caritatis. dei

Expanded text:
a etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis egreditur. ẽ bea¬
titudinis affiuẽtia. que de
diuina ꝑfruitiõe ꝓcedit.
hec irrigat ꝑadisum .i. le
tificat patriam. secũdum
duas ꝑtinentes adstolam
corporis: ⁊ totidem ꝑtinẽ¬
tes ad stolam aĩe. Ad illã
ꝑtinẽt claritas. ⁊ impassi¬
bilitas. ad istam ꝑtinent
cognitio. ⁊ delectatio. Me
claritate corporis legitur.
Absterger d̃s ommẽ lacri¬
mam ab oculis sc̃orum.¬

Expanded text:
editur, est beatitudinis affluentia, quae de divina perfruitione procedit. Haec irrigat paradisum, id est laetificat patriam, secundum duas pertinentes ad stolam corporis, et totidem pertinentes ad stolam animae. Ad illam pertinent claritas et impassibilitas; ad istam pertinent cognitio et delectatio. De claritate corporis legitur: Absterget Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tum repperitur in euangłio.
rali scriptum repperitur ĩ
genesi. Plantauerat dñs
deus paradisum uolupta¬
tis aprincipio. scđm hanc
quadriꝑtitã acceptõem no¬
minis paradisi. quattuo
modis ꝓposita u̾ba possũt
ex poni. Hystorialit̃. ⁊ alle¬
gorice . moralit̾ ⁊ anagegi¬
ce. historialit̃ enim fons
quidam crũpit de medio
paradisi. ad irrigandum
herbas ⁊ arbores paradisi.
qui de paradiso ꝓ grediẽs
inquattuo capita diriua¬
tur. que sunt quattuor.
flumina paradisi. allego¬
rice uero fluuius qui de
loco uoluptatis egreditur.
est euangłica p̾dicatio.
cedit. qui est fons uite. in
cuius lumine uidebimꝰ lu¬
men. a quo generalit̾ oĩs
uera uoluptas emanat. ue¬
nite inquit ad me omes
qui laboratis et honerati
estis. et ego uos reficiam.
et in uenietis requiem aĩa¬

Expanded text:
tum reperitur in Evangelio:rali scriptum reperitur in Genesi: Plantaverat Dominus Deus paradisum voluptatis a principio. Secundum hanc quadripartitam acceptionem nominis paradisi, quatuor modis proposita verba possunt exponi; historialiter et allegorice, moraliter et anagogice. Historialiter enim fons quidam erumpit de medio paradisi ad irrigandum herbas et arbores paradisi. Qui de paradiso progrediens in quatuor capita derivatur, quae sunt quatuor flumina paradisi. Allegorice vero fluvius, qui de loco voluptatis egreditur, est evangelica praedicatio, cedit. Qui est fons vitae, in cujus lumine videbimus lumen; a quo generaliter omnis vera voluptas emanat. « Venite, inquit, ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam; et invenietis requiem anima
Abbreviated transcription (Latin):
rat in eo. hec p̾dicatio rec¬
te fluuio cõparat᷑. Non
solum quia reficit. abluit
et fecundat. s quia fluuius
dicitur a qua fluens. Et ut
ait salomon. a qua ꝓfunda
u̾ba ce ore uiri. ⁊ torrens
rit. ut mundum repleue¬
rit uniu̾sum. iuxta qd̾ do¬
minus ip̃e p̾cepit apłis.¬

Expanded text:
I. » Haec praedicatio recte fluvio comparatur, non solum quia reficit, abluit et fecundat, sed quia fluvius dicitur aqua fluens. Et ut ait Salomon: « Aqua profunda, verba ex ore viri, et torrens xit, ut mundum repleverit universum, juxta quod Dominus ipse praecepit apos
Abbreviated transcription (Latin):
in quattũo capita diuidi¬
tur. quia p̾dicatio iłu xͥ
in quattuor euangłia deri¬
uatur. Licet enim multi
scripẜint euangłia. nam
ut lucas testatur. multi
conati sunt ordinare nar¬
rationem rerum que in no¬
bis complete sunt. tñ ñ¬
nisi quattud recepti sunt
ab eccłia. udelicet. matħi.
marci. luce. ioħ̾is. qd̾ uti¬
q factũ est ratione mul¬
tiplici. pͥmo ad ostenden¬
dam duorũ testam̃toꝵ cõ¬
cordiam. Sicut enim inue¬
teri testõ unus fuit legis¬
lator. udelicet moyses. ⁊
quattuo maiores ꝓpłe.
uidelicet ysaias. ieremias
exechiel. ⁊ daniel. Ouode¬
cim aũt minores ppłx.
ac mł̾ti alii sapientes ut
iob. dauid. salomon. et
iħs. ita in nouo testam̃to
unus fuit legis dator. uide¬
głiste. uidelicet. matheus.
Noarcus. lucas. ⁊ iołes.
ꝯuodecĩ aut̃ apłi. ⁊ alii

Expanded text:
in quatuor capita dividitur quia praedicatio Jesu Christi in quatuor Evangelia derivatur. Licet enim multi scripserint Evangelia; nam, ut Lucas testatur, « multi conati sunt ordinare narrationem eorum, quae in nobis completae sunt sunt ab ecclesia, videlicet Matthaei, Marci, Lucae, Joannis. Quod utique factum est ratione multiplici. Primo, ad ostendendam duorum testamentorum concordiam. Sicut enim in Veteri Testamento unus fuit legislator, videlicet Moyses, et quatuor majores prophetae, videlicet Isaias, Jeremias, Ezechiel et Daniel; duodecim autem minores prophetae, ac multi alii sapientes, ut Job, David, et Salomon, et Jesus. ita et in Novo Testamento unus fuit legis dator, videgelistae, videlicet Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. Duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
frat autẽ una intenta oꝑi.¬
altera contẽplationi. Nna
actiue ẜuiebat ꝑ exterius
ministium. altera contẽp¬
latiue ꝑsuspensionẽ cordis
inu̾bo. Et quãius actiua bo¬
na sit. melior tñ ẽ contẽp¬
latiua. quia ista cum mor¬
tali uita deficit. illa uero
in mortali uita plenius ex¬
crescit. unde dicitur. Ma¬
ria optimam partẽ elegit.
que non auferetur ab ea.
Quia igitur actiua minor
est merito quam cõtẽpla¬
tiua. recte nunc dicitur.
Manus hom̃ĩs sub pennis
corum. Nam et si ꝑ actiuã
boni aliqͥd agimus. ad ce¬
leste desiderium ꝑ contem¬
platõem uolamus. Item¬

Expanded text:
Erat ergo una intenta oErat ergo una intenta oaltera contemplationi. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplativae, per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa. Quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur, « Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: « Manus hominis sub pennis eorum. » Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus.
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq iustitia si modũ
non habet in crudelitatẽ
cadit. Ip̃a ergo iustitia uera iustitia ẽ.
que se temꝑantie freno
moderat᷑. ut in çelo quo
quisq feruet. sit etiã tẽ¬
ꝑans. ne si plus ferueat
ꝑdat iustitiam cuius ẜua¬
re moderamina ignorat.
Due aut̃ sunt scõꝵ p̃di¬
catorum uite. actiua scili¬
cet ⁊ cõtẽplatiua. S acti¬
ua prior est tp̃r quam cõ¬
tẽp latiua. quia er bono
opere tenditur ad contẽpla¬
tionẽ. Contẽp latiua autẽ
maior est merito quam
actiua. quia lec in usum
p̃sentis oꝑis laborat. illa
uero sapore intimo iam¬
uenturam requiẽ degustat.
Quid itaq ꝑ manus. nisi
acciua. Et quid ꝑ pennas
nisi contẽplatiua uita de¬
signatur. Manus ergo ho¬
minis sub pennis corum.
id est uirtus oꝑis sub uo¬
latu contẽplationis. Qd̃
bene in euangłio due mu
lieres designant. martha
et enim satagebat circa
frequens minist̾ium. Ma¬
ria aut̃ sedebat ad pedes

Expanded text:
plerumque justitia, si modum plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus ferveat, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. 9. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet, et contemplativa; sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem. Contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, etenim satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedebat ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
mas u̾boꝵ sinctillas acce¬
ꝑunt. uerbũ quippe pre¬
dicationis semen in corde
audiẽtis ẽ. ⁊ auditõ bonus
inde fert post modum ma¬
gnã messem sciẽtie. uñ pa¬
rum prius acceꝑat semen
regiones quattuõ mũdi
accipi. scilicet oriens. et¬
acitens. meridies. ⁊ septen¬
trion. Quia scõrum predi¬
catio auctore d̾o incuctis
mundi partib est egressa.
Possumus etiam ꝑ quat¬
tuor partes principales.
quattuor uirtutes accipere.
ex quib reliquie uirtutes
oriuntur. uidelicet prudẽ¬
tiam. fortitudinẽ. iustitiã.
atq tẽꝑantiam. Quas ni¬
mirũ uirtutes tunc uera¬
citer accipimus. cum eaꝵ
ordinẽ custodimus. ꝑma
quippe prudẽtia. scd̃a for¬
titudo. tt̾ia iustitia. quar
desit. Scire enim cuiquã
qd̃ non pot̃ face̾. pena ma¬
gis quam uirtus ẽ. S qͥ
prudenter intelligit qd̾
agat. ⁊ fortiter egerit qd̾
intellex̾it iam ꝓcul dubio
iustus ẽ. S cius iustitiã
teꝑantia sequi deb. quia

Expanded text:
mas verborum scintillas accemas verborum scintillas acceperint. Verbum quippe praedicationis, semen in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, meridies et septentrionalis. Quia sanctorum praedicatio, auctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet, prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quartdesit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et ardet. Ardet enĩ desid̾io.
sonat u̾bo. Es candens est
p̾dicatio accensa. S de can¬
dente ere sintille ꝑdeunt.
quia de eoꝵ ex hortatioĩb.
u̾ba flãmantia ad aures
audientiũ ꝓcedunt. Recte¬
aũt p̃dicatorũ u̾ba sinti¬
ue applłate sunt. quia eos
quos in corde tetigerĩt in¬
cendũt. Considerand̾ quaꝵ
est ꝙ sinccille subtiles ual¬
de et tenues sunt. Quia cũ
p̾dicatores scĩ de celesti pa¬
tria locuntur. non tam̃ ua¬
lent aꝑire u̾bo quãtum
possunt ardere desidcrio. fe
corum ergo lingua quasi
quedã ad nos sintille ueni¬
unc. quia de celesti patria
in corũ uoc̃e uix tenue ali¬
quid cognoscitur. ꝙ tamẽ
ab eis non tenuiter amat᷑.
dicatõ laqui sufficit hoc
unde ip̃e fortit̾ ignescit.
Diuma aũt pietate agit᷑.
ut ex ip̃is sintillis tenuis¬
simis. audic̃tis aĩmus ĩ¬
flãmetur. quia sũt quidã
qui dum parua audiũt.
maiori desiderio replent᷑.
Et inde ꝑfecte indei amore
ardent. unde uix tenuissi¬

Expanded text:
et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recteautem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua, quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur.dicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur, ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur. Quia sunt quidam, qui dum parva audiunt majore desiderio replentur, et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissi
Abbreviated transcription (Latin):
que reliquerãt reflectunt᷑.
De quib scriptũ ẽ. Canis
et sus lota in uolutabro
luti. Dolebat de quib dã
dator. egregius. qd̃ pedum
rectitudinem retro retorse¬
rant. quib ꝑ in crepatõnem
dicebat. Quo mõ conu̾timĩ
iterum ad infirma ⁊ egena
helem̃ta. quib denuo ser

Expanded text:
quae reliquerunt reflectuntur. quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo s
Abbreviated transcription (Latin):
mentis oculos leuãtes. pẽ¬
na contẽplationis uolãt.
fuangłistarũ ergo facies
ad humanitatẽ dñi ꝑtini
penna ad diuinitatẽ. quia
in cum quẽ corporeũ aspi¬
ciunt. quasi faciẽ intend̃t.
scriptũ atq in corporeum
ex diuinitate ãnuntiãt. ꝑ
contẽplatiõis pennã quis
in aera leuantur. Quia uti¬
q et una est fides in cãna¬
tionis eius in om̃ib ⁊ par
contẽplatio diuinitatis eiꝰ
in singulis. recte numc di¬
citur. Quattuõ facies uni
et quattuõ penne uni. S
que uitus ẽẽt si fidẽ atq
contẽplationẽ dñi habẽtes
p̃dicatores. illius oꝑa nõ
haberent. Sequitur Et pe¬
des corum pedes recti. Quid
ꝑ pedes nisi gressus artuũ
designatur. Quattũo ergo
aĩalium pedes recti ẽẽ desi¬
gnantur. quia scõrum euã¬
głistarum. atq õium per¬
fectorũ oꝑa. ad sequendã ĩ¬
niquitatẽ non sunt retor¬
ta. Hii aũt pedes rectos ñ
habẽt. qui ad mala mũdi

Expanded text:
mentis oculos levantes, penmentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contempldicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħie sp̃u futura p̾uident.
subtili narratione describũ¬
tur cum dicitur Quattuõ
facies uni. ⁊ quatuõ pẽne
uni. Quid ꝑ faciẽ nisi no¬
titia. Et quid ꝑ pennã nisi
uolatus ex pͥmitur. ꝑ faciẽ
quippe unus quisq ꝑ so¬
na cognoscitur. ꝑ pennã
uero in altum. auium cor¬
pora subleuantur. facies
itaq ad fidem ꝑtinet. pen¬
na ad contẽplationẽ. ꝑ fi¬
dem nãq ab omĩpotẽte do
cognoscim̃. sicut ip̃e de suis
ilimur. quasi in acre leua¬
mur Quattuõ enim facies
uni sunt. quia si requiras
qd̃ matħs de in cãnatõe dñi
sentiat. Hoc nimirũ sentit.
qd̃ marcus lucas ⁊ ioħes.
Si queras ꝗd ioħ̾s sc̃tiat.
hoc ꝓ cul dubio qd lucas
marcus et matheus. Si q̃ra:
quid marcus. hoc qd ma¬
queras quid lucas. hoc q
uni sunt. quia notitia fi¬
dei qua cognoscunt᷑ a deo
ip̃a est in uno. que ẽ simł¬
in quattuo. Quicqͥd enim
in uno in uenĩs. hoc in õĩ¬
mul om̃s concordit̃ predi¬
cant. ⁊ ad diuinitatẽ eius

Expanded text:
spiritu futura praevidentur subtili narratione describuntur, cum dicitur: « Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus; hoc quod Maquaeras quid Lucas; hoc quoacies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipin quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnimul omnes concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
luuius egdiebatur de lo co
uoluptatis ad irrigandũ
paradisum. qui diuiditur
in quattuõ capita. p hysõ.
Quadruplex in sacra scrip¬
tura legitur paradisus. Su¬
ꝑior. ⁊ in ferior. int̾ior. et
ex terior. suꝑior ẽ celestis.
inferior ẽ t̾restris. interior
spirit᷑ał. ex tior corporalis.
Celestis in patria. t̾restris ĩ
uia. spirit᷑alis in mẽte. cor¬
poralis in oriente. Uesuꝑi¬
ori paradiso dicitur ad luci¬
ferũ. Tu signaculũ simili¬
tudinis. plenus sapientia.
et ꝑfectus decore. in delicuis
paradisi dei fuisti. Ue infe

Expanded text:
luvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum. Qui dividitur in quatuor capita, Phison Gen. II . Quadruplex in sacra Scriptura legitur paradisus. Superior et inferior, interior et exterior. Superior est coelestis, inferior est terrestris, interior spiritualis, exterior corporalis; coelestis in patria, terrestris in via, spiritualis in mente, corporalis in oriente. De superiori paradiso dicitur ad Luciferum: « Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fui
Abbreviated transcription (Latin):
odit ꝙ factũ est ꝑdei bõi¬
tatem. diligit ꝙ in eum
factũ est ꝑliberam uolun¬
tatẽ. Ulnde nos quoq illũ
diligere ꝓhibemur. si rec¬
te intelligamus. ⁊ iubem̃.
Phibemur silicet ubi nb̃
dicitur. Nolite dilige̾ mũ¬
dum. Iubemur aut̃ ubi ⁊¬
nob̾ dicitur. Diligite ini¬
micos ur̃os ip̃i sunt mũ
dus qui nos odit. Eigo ⁊¬
ꝓ hibemur diligere in illo
qd̾ ip̃e diligit. in se ip̃o. et
uibemur diligere in illo.
ram. cum ip̃e in se diligat
uitium. oderitq naturam.
ut nos cum ⁊ diligamus.
et oderimus. recte cum se
ip̃e in se diligat. oderitq¬

Expanded text:
Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligamus, et jubemur. Prohibemur scilicet ubi nobis dicitur: Nolite diligere mundum . Jubemur autem ubi nobis dicitur: Diligite inimicos vestros . Ipsi sunt enim mundus, qui nos odit. Ergo prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso, et jubemur diligere in illo ram, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam, ut nos eum et diligamus, et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitq
Abbreviated transcription (Latin):
disctionis stultitia ligam̃.
legunt enim sacra el oquia
aliqñ uero ꝑ significatõe
litt̾e sp̃m requirunt. Et mõ
unt imitantur. mõ quedã
que iuxta hystoriã imitã¬
da non sunt spuitualiter
in telligunt. ⁊ ad ꝓfectum
tendunt. Quid aliud ergo¬
p̃dicatores sci in suo oꝑe.
nisi in pede ungulã find̃t.

Expanded text:
discretionis stultitia ligamur. discretionis stultitia ligamur. Legunt enim sacra eloquia aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt, et modount, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quid aliud praedicatores sancti in suo opere, nisi in pede ungulam findunt,
Abbreviated transcription (Latin):
te grauitas. fortitudo. atq
discretio monstraret᷑. recte
subiungitur. Et plãta pe¬
dis corum. ut planta pedis
uituli. Quia enim predi¬
catores scĩ boum nõie desi¬
gnantur. docet paulus apłꝰ
legis testimoniũ ex ponẽs.
Non obturabis os boui tri¬
turãti. In scĩs ergo p̾dica¬
torib planta pedis est ui¬
tuli. scilicet mat᷑e in cedẽs.
et fortis ⁊ diuisa. quia unꝰ¬
quisq p̾dicatõ. ⁊ uenera¬
ticẽm hab in maturitate.
et fortitudinẽ in oꝑe. ⁊ di¬
uisicẽm ungule in discre¬
tione. Non enim facile p̃¬
dicatio eius accipitur. si
leuis in morib ẽẽ uideat᷑.
Et nlła erit maturitatis
ostensio. si contra aduẽsa
omĩa non affuerit oꝑis
fortitudo. llirtutis autem
meritum ip̃a fortitudo o¬
peris amittit. si discreta ĩ
tellectu nõ fuit. fcce enĩ
sacrã scripturã legimus.
si omĩa ad litt̾am sentiamꝰ
u̾itute disctionis amisimꝰ.
si omĩa ad sp̃alem allego¬
riam dicimus. similiter ĩ¬

Expanded text:
e gravitas, fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus: si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amisimus; si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter in
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione sacra eloquia nõ
contradicunt. S aliud est
qd̾ sponte impenditur na¬
ture. aluid qd̾ preceptis do¬
minicis ex caritate debetur
obedientie. hii nimirum
et pximum diligunt. et
tamen illa sublimia dilec¬
tionis p̾mia non assecunt᷑.
quia amorem suum non
sp̃ualiter s carnalit̾ impẽ¬
dunt Dinde cum dñs di¬
ceret. lex est p̾ceptũ meũ
ut diligatis in uicẽ. pro

Expanded text:
sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diliga
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia ẽ. ⁊ totus mundus
odit eccłiam. Mundus ig̾
odit mundum inimicus
reconciliatũ. dãpnatus sal¬
uatum. in qͥnatus mũdatũ.
S iste mundus quẽ d̾s ĩ
Ne mundo electus est ini¬
mico dãpnato. contamina¬
to. fe cadem quippe massa
ciliatioẽm. quẽ mũdus o¬
dit ex eadẽ massa ꝑtinens
aduasa ire. que ꝑfecta sũt
ad ꝑditionem. Deniq cũ
dixisset si de mundo eẽtis.
mundus qd̾ suũ erat dili¬
geret. continuo subiecit. Qa
uero de mundo estis. set
ego elegi uos demundo. ꝓ
pt̃a odit uos mundus. Fr¬
go ⁊ ip̃i inde erant. unde
ut non ẽent. electi sunt
inde. Non meritis suis qͦꝵ
Nam natura que nota fue¬
rat ꝑ liberũ arbitrium. in
ip̃a radice uiciata s gratui¬
ta. hoc ẽ uera gr̃a. Qui enĩ
de mundo mundũ elegit.
fecit qd̾ eligeret non inue¬
nit. quia reliquie ꝑ electio¬
nẽ gr̃e salue fc̃e sunt. Si
autẽ gr̃a in quit iam nõ
ex oꝑib. alioqum gr̃a iã
non est gr̃a. Si aut̃ que¬
ratur quo mõ se diligat

Expanded text:
Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum. 3. Sed iste mundus quem Deus in e donatur, de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe massa ciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . Denique cum dixisset, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret; continuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego eleropterea odit vos mundus. » Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit; quia, « reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, inquit, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia . Si autem quaeratur quomodo se diligat
Abbreviated transcription (Latin):
mus in uicem. cum et hoc
ip̃m ip̃e dedit nobis. qui
non habentes fructum. qͥa
nos non cum elegeramus.
Et posuit nos ut fructum
afferamus. Hoc ẽ in uicem
diligamus. quẽ fructum
sine illo afferre non pos¬
sumus. sicut palmites fa¬
cere sine uite nicħ possũt.
Caritas ergo est fructus nr̃
quam definit apłs de corde
puro. et conscientia bona¬

Expanded text:
hoc ipsum ipse dederit nobis, qui non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona
Abbreviated transcription (Latin):
stam ait. Si quid petieritis
patrẽ ĩnoĩe mõdabit uob̾. us¬
q m̃o non petistis quicꝗͣ
in noĩe meo. d om̃e qd̾
lus ter dñm rogauit ⁊ ex¬
audiri non meruit. S dic¬
tũ est illi. sufficit tibi gr̃a
mea. nam uirtus in infir¬
mitate ꝑficitur. Nũquid ille
tam egregius p̃dicator in
filii nomine non petut.
quare aut̃ non accepit qd
petiit. Quo mõ ergo uerũ
ẽ. quia qͥcquid petierimus
in nõie filii dat nob̾ patẽ.
di auferri ase angłm sacha¬
ne petiit apłs in nor̾e filii. et
tñ qd̾ petiit ñ occep̃. Set quia
sa lutaris dicitur. Ille ergo ĩ
nõie saluatoris petit. qui
illud petit. qd ad uerã salu¬
tẽ ꝑtinet. Nam si id qd̾ ñ
expediat petitur. non in no¬
mine iłu petitur pater. uñ
et hisdem apłis ad huc in¬
firmantibꝰ dñs dicit. usq
mõ non petistis quicquã ĩ
nomine meo. Ac si aꝑte
dicẽtur. Non petistis in noie

Expanded text:
quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod lus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia Salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomin
Abbreviated transcription (Latin):
uos ⁊ posui uos ut eatis
et fructũ afferatis. Posu
ad gr̃am. plantaui ut ea¬
tis uolendo. fructum affe¬
ratis oꝑando. Fatis enim uo¬
lendo dixi. quia uelle ali¬
quid facere iam m̃te ire ẽ.
Qualẽ uero fructũ afferre
deleant. subditur. st fruct̾
Mors namq in t̾ueniẽs.
fructũ nr̃i laboris abscidit.
ctiam post mortẽ ẜuatur.
Et tunc apparere incipit.
cum laborum carnalium
fructus ceꝑit non uideri.
Ibi ergo retributio incho¬
at. ubi ista t̾minatur. Qͥs¬
uit. aput cius ãĩum tẽ¬
porales fructus uilescant.
Tales fructus operemur. qͥ
maneant. Tales fructus ope¬
remur. qui cum mors cũc¬
ta int̾imat. ip̃i ex ordium
a morte sumant. Nam qd
a morte in cipiat fructus
dei. testatur ꝓpha qui dic̃.
cum dedit dilectis suis sõy¬
num. hec est hereditas dñi.
Omis qui dormit in mõte.
ꝑ dit hereditatẽ. S cum de¬
derit dilectis suis sõpnum.
lxc est hereditas dñi. quia
electi dei post quã ꝑuenẽmt

Expanded text:
vos, et posui vos, ut eatis, vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint
Abbreviated transcription (Latin):
demonib imꝑant. uirtu¬
tib corruscant. p̃sentia
despiciunt. et̾nam pat̾am
cum uoce morib predi¬
cant. eam etiam moriẽdo
diligunt. atq ad illam
ꝑ torm̃ta ꝑtingunt. Occi¬
di possunt. ⁊ flecti neq̃ũt.
slimis ergo confortatus
est pͥncipatus coꝵ. In ista
ip̃a passione qua cecide¬
runt in morte carnis. ui¬
culm̾ mẽtis. uñ hoc. nisi
quia confortatus est pͥn¬
cipatus coꝵ. S si magni
forsitan pauci sunt. sub¬
iuncrit. Dinumerabo eo
et suꝑ arenam młtiplica¬
buntur. Totũ mundum
fr̃es aspicite martyrib ple¬
nus ẽ. Iam pene tot qui
uideam᷑ non sumꝰ. quot
ueritatis testes habemus.
Ito ergo nũãbiles nobis
Qui quãti sunt anob̾ com¬
p̃hendi non possunt. Sed
quisqͥs ad hanc ꝑuenit di¬
gnitatẽ. ut amicus uocet᷑
dei. sese inse conspiciat. Do¬
na autẽ que ꝑcipit suꝑ se.
nich sius meritis tribuat.
ne adinimicicias erũpat.
ande ⁊ subdit᷑. Non uos
me elegistis. s ego elegi

Expanded text:
daemonibus imperant, virtudaemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, viculmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi
Abbreviated transcription (Latin):
feci uob̾. Que sunt oĩa
que audiuit a patre suo
que nota fieri uoluit ẜuis
suis. ut eos efficeret ami¬
cos suos. nisi gaudia intẽ¬
ne caritatis. nisi illa festa
suꝑne patrie. que cottidie
nr̃is mentib ꝑ aspiratio¬
nẽ sui amoris imprimit.
Dum enim audita suꝑ¬
na celestia anamꝰ. amata
iam nouimꝰ. quia amor
ip̃e notitia est. Omĩa ergo
cis nota fecerat. quia t̾re¬
nis desideriis ĩ mutati. a¬
moris sũmi facib arde¬
bant. Istos uero amicos
dei aspererat ꝓph̾a. cũ dice¬
bat. Michi autẽ nimis ho¬
norificati sunt amici tui
deus. Amicus enim quasi
animi custos uocatur. Qa¬
igitur psalmista ꝓspexit
electos dei. amundi huiꝰ
amore seꝑatos. custo dire
in mãdatis celestib uolũ¬
tatẽ dei. miratus est amicos
dei dicens. Michi autẽ nimis ho¬
norificati sunt amici tui
deus. Et tanquã si ab eo
ꝓtinus cãs tanti honoris
illico ad iuncxit. nimis
confortatus est pͥncipatus
eorum. Ecce electi dei car¬
nem domãt. sp̃m roborãt.

Expanded text:
obis. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus volutatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant,
Abbreviated transcription (Latin):
hec mando uob̾. ut diliga¬
tis in uicẽ. Ac ꝑ hoc intelli¬
gere debemus hunc ẽẽ fruc¬
tum nr̃um de quo ait. Ego
uos elegi. ut eatis ⁊ fructũ
afferatis. ⁊ fructus ur̃ ma¬
neat. Et qd ad iuncrit. ut
qd̃ cumq petieritis patrẽ¬

Expanded text:
Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait: Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit: Ut quodcunque petieritis Patre
Abbreviated transcription (Latin):
in eum iam clegeras cum.
Set audi . Non uos me ele¬
gistis. non est ut dicas. Añ¬
quam crederem iam bona
operabar. ideo electus sum.
Quid enim ẽ boni oꝑis añ
mus audiendo non uos
me clegistis. nisi quia ma¬
li cramus ⁊ clecti sumus ut
boni ꝑ gram nos eligentis
si precesserunt merita. Est
autem gr̃a. Hec igitur nõ
in uenit. s efficit merita.
dum non eligat bonos. s
quos elegit faciat bonos.
fgo inquit elegi uos. et
posui uos. ut eatis ⁊ fruc¬
tum afferatis. ⁊ fructus ũr
maneat. Nonne iste est
fructus de quo iam dix̾at.
sine me nichil potestis fa¬
cere. Flegit ergo ⁊ posuit.
ut camus. et fructum affe
ramus. Nullum itaq fruc¬
tum unde nos eligeret ha¬
bebamus. ut eatis in quit
et fructum afferatis. Imus
et afferimus. ⁊ ip̃e uia qua
imus. in qua nos posuit ut
fructus inquit ur maneat.
ut qd̾cum petieritis patrẽ
in noĩe meo det uob̾. Ma¬
neat ergo dilectio. ⁊p̃e est
crum fructus nr̃. Que dile¬

Expanded text:
in eum, jam elegeras eum. in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas: Antequam crederem jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante mus audiendo: « Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis si praecesserant merita: est autem gratia. Haec igitur non invenit, sed efficit merita. dum non eligat bonos, sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, elegi vos et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? » Elegit ergo et posuit, ut eamus et fructum ramus. Nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, utfructus, inquit, vester maneat. Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio, ipse est ergo fructus noster, quae dile
Abbreviated transcription (Latin):
mus nisi iniqui ⁊ ꝑditi.
Aeq enim iam credideran᷑
meum ut eligeret nos. Nã
si iam credentes elegit. elec
tos elegit. Cur ergo diceret
nos. Hic certe uacat illoꝵ¬
uana rat̾oanatio qui pre¬
scientiam dei defendunt cõ¬
tra gr̃am dei. Et ideo nos¬
dicunt electos ante mũdi
constitutic̃em quia p̃sciuit
nos deus futuros bonos nõ
se ip̃m nos facturum bo¬
nos. Non hoc dicit qui dic̃.
bonos futuros ẽẽ p̃scierat
simul etiam p̾scisset. qđ cũ
nos fuissemus prius electu¬
ri. Non enim alit̾ possumꝰ¬
ẽẽ boni. nisi forte dicendus
est bonus. qui non elegit
bonum. Quid ergo elegit
in non bonis. Non enĩ electi
sunt quia boni fuerunt.
qui boni non eẽnt. nisi elec¬
ti ẽent. alioquin gr̃a iam
non est gr̃a. si p̾cessisse cõ-¬
tendimus merita. hec qͥppe
ex oꝑib. alioquin gr̃a iam
in grate audi. Non uos
me elegistis. s ego elegi
uos. Non est ut dicas.
Ideo electus sum. quia iã
credebam. Si enim credebas

Expanded text:
mus, nisi iniqui et perditi? mus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos: nam si jam credenttos elegit. Cur ergo diceret:nos? » Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicitbonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus, qui non eligit bonum. Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est gratia , » si praecessisse contendimus merita. Haec quippe ex operibus, alioquin gratia jam ingrate, audi: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. uerum etiam sa¬
lutem animarum ur̃arũ.
de qua dicit apłs petrus.
Utriusq eniri rei felicitas
isto tp̃r. atq in ista mor¬
talitate. in spe pocius habe¬
tur. quam in re tenetur.
llerũ hoc int̃ est. ut exte¬
ad huc corrumpitur. inte¬
rior autẽ. id ẽ animã iam
renouatur de die in diem.
Itaq sicut in mortalitate
carnis. ⁊ salutem aĩarum
futurã ex pectamus. quãuis
iam pignore accepto. sal¬
ui facti ẽẽ dicamus. ita
omniũ notitiã quecũq
unigenitus audiuit apatre
futuram. sperare debemius.
quamuis iam se hoc fecisse
dixerit dñs. Non uos me
elegistis in quit. set ego ele¬
gi uos. Hec est illa in effa¬
bilis gr̃a. Quid ergo era¬
mus. quãdo xp̃m non dũ
elegeramus. ⁊ ideo nõ di¬
ligebamus. Nami qui eum
non eligit quo mõ dilig̃.
sumquid nam in nob̾ erat
qui in psalmo canitur. fle¬
gi abiectus ẽẽ in domo do¬
mini. magis quam habi¬
tare in ta b̾naculis pecc̃oꝵ.
Non utiq. Quid ergo era¬

Expanded text:
Paulus ; verum etiam saPaulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exteadhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur; ita omnium notitiam quaecumque Unifuturam sperare debemus, quamvis jam se hoc fecisse dixerit Christus. Non vos me elegistis, inquit, sed ego elegi vos. Haec est illa ineffabilis gloria. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui non eum eligit, quomodo diligit? Numquid jam in nobis erat quod in Psalmo canitur: Elegi abjectus esse in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ? Non utique. Quid ergo era
Abbreviated transcription (Latin):
illa plenitudine scientie
de qua dicit apłs. Cum ãt
uenerit qd̃ ꝑfectum est. ꝙ
ex parte est euacuabitur.
Ibi quippe dicit. Nunc scio
ex parte. tunc aũt cogno¬
scam sicut ⁊ cognitus sum.
Et nunc uidemus ꝑspecu¬
lum in egnigmate. tunc
aut̃ facie ad faciem. Nam
et ip̃e apłs saluos nos dic̃
factos. ꝑ lauacrum regene¬
rationis. qui tamen alio
loco spe inquit salui fc̃i
estis. Spes autẽ que uide¬
tur non est spes. qd̃ enim
uidet quis quid sꝑat. Si
autẽ qd uidemus speramꝰ.
ꝑ patientiam ex pectamus.
Snde ctiam coapłs eius
petrus. In quem mõ inqͥt
non uidetis. credetis. Quẽ
cum uideritis exultabitis
gaudio in ennarrabili. ⁊
honorato ꝑcipientes mer¬
cedemri fidei salutem anima¬
rum ur̃arum. Si ergo nc̃
tempus ẽ fidei. Salus aũt
animarum merces est fidei.
quis dubitet infide que
ꝑ dilectionem oꝑatur per¬
agendum diem ultimum
atq infinem dici merce¬
solum redemptionẽ corpo¬
ris nr̃i. de qua dicit apłs

Expanded text:
illa plenitudine scientiae, illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evaIbi quippe dicit: Nunc scio ex parte; tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. Et nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Unde etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiesolum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. Uos autem dixi
amicos. quia omnia que¬
cumq audiui a patre meo
nota fecit feci uobis. Quis
enim audeat affirmare uł
credere ullum hominum
scire omnia quecũq apatre
audiuit. unigenitus filius.
quando nec hoc quidem qͥs¬
quam capit quomodo au
cum ip̃e sit patris unicũ
u̾bum. Qui qd aliquãto
post in hoc ip̃o tamen ser¬
mone quem post cenam
ante passionem ad discipu¬
los habuit. Multa in ꝗt
habeo uob̾ dicere. s non
potestis portare modo. Qͦ
igitur pacto intellecturi
sumus omnia eum nota¬
fecisse discipulis quecũq
audiuit a patre. cum ꝓpt̾a
quedam multa non dicat.
quia scit cos modo portare
non posse. S nimirum qͥ¬
dem facturus est fecisse se
dicit. quia ea que factura
sunt fecit. Sicut enu ait
ppropħam. foderunt manꝰ
meas ⁊ pedes meos. nec
ait. fossuri sunt. uelut p̾¬
terita dicens. et ea tamen
futura p̾dicens. Ita ⁊ hoc
loco ait. Omnia se nota fe¬
cisse discipulis que se no¬
uit nota ẽẽ facturum. in

Expanded text:
ominus, Vos autem dixi amicos; quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum notafecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt fecit . Sicut enim dicit per prophetam, Foderunt manus meas et pedes meos ; nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in
Abbreviated transcription (Latin):
sollerter intuendũ est. qd̾
antiquus hostis. dũ men¬
tem nr̃am ad rerũ tp̃aliũ
diłctõem trahit. in firmiorẽ
contra nos ꝓximũ excitat.
quia ea ip̃a que diligimꝰ
auferre molitur. Nec curat
antiquus hostis hec faciẽs.
ut t̾rena tollat. s ut cari¬
tatẽ in nob̾ feriat. Nam
in odio repẽte ex ardescimꝰ.
et dum foris in uicti ẽe cu¬
pimꝰ. intus gͣuiter ferimũ.
Dum parua foris defendi¬
mus. intus amittimꝰ ma¬
xima. quia dũ rem dili¬
gimꝰ tꝑ̃alem. ueram amitti¬
mus diłctõnem. Omĩs qͥppe
qui nr̃a tollit. inimitꝰ ẽ.
inimicũ. intus ẽ ꝙ ꝑ dimꝰ.
sum ergo aliqͥd ex terius
aꝓximo patimur. cõtra
occłtum raptorẽ int̾ius
uigilemꝰ. qui nũquã me¬
lius uĩcitur nisi cum rap¬
tor ext̾ior amatur. Ona
quippe ⁊ sũma ẽ ꝓbatio ca¬
ritatis. si ⁊ ip̃e diligitur
qui ad u̾satur. hic ẽ ꝙ ip̃a

Expanded text:
solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur
Abbreviated transcription (Latin):
in domum p̃positi sui uñ
ad nos utiq uenit. nec ta¬
les qualis uenit inueniet.
Diligamus ergo inuicem
sicut xp̃c dilexit nos. et
tradidit semetip̃m ꝓ nob̾.
Maiorem quippe hac dilec¬
tionem nemo habet. ut ani¬
mam suam ponat quis ꝓ
amicis suis. eumq sic imi¬
tetur pia o bedientia. ut ei ñ
comparare nulla p̃suma¬
mus audatia.

Expanded text:
in domum praepositi sui : unde in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ ypochrisim. dicendo
enim se sine pecc̃o ẽẽ iustũ
non potest exhibere s fin¬
gere. Ideo diccum ẽ. hec
enim habent ad uitam fal¬
lacem. unus est solus qui
et carnem hominis habere.
et peccatum potuit non ha¬
bere. Merito qd̃ sequitur
nob̾ p̃cipitur. ⁊ talia u̾bo
atq ꝓ u̾bio humana infir¬
mitas conuenitur. eiq di¬
citur. Noli extendere cum
sis pauper contra diuitem.
Niues enim qui nec heredi¬
tanio nec ꝓprio un quam
debito obnoxios. ⁊ ip̃e ius¬
tus est ⁊ alios iustificat. xͣs
noli contra eum te ex ten¬
dere intantum pauꝑ ut re¬
missionem peccatorum ap¬
parcat coitidianus in or̃one
mendicus. Tuo autẽ consi¬
lio inquit abstinete. unde.
nisi apresumptione falla¬
cie. Ille quippe non tantũ
Ideoq numiquam reus. Si
enim direxcris oculum tuũ
ad illum. nusquam uideli
ris ad illum nusquam pa¬
rebit. qm̃ uideri non pot̃
quem ad modum tu uide
ri potes. Parauit enim s
pennas ut aquile. ⁊ uadit

Expanded text:
hoc est hypocrisim. Dicendo hoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur: Noli extendere te, cum sis pauper, contra divitem. Dives est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. Tuo autem consilio, inquit, abstine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebitris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet