comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factum sit. Satis enim id fuerat. Sunt qui dicant regem. nulla arte'
nulloue consilio exregina liberos gignere potuisse: ut non fue¬
rit necesse quȩ turpia sunt auditu referre. Potest etiam argui id
esse contra probabilitatis praeceptum. de quo ante dictum est ꝙ
dignitates personarum seruatȩ non sint.Quid enim turpius di¬
cipotest: ꝗͣ quod rex praesente socru. & etiam adiuuante cum
uxore coierit: quid inhonestius: ꝗͣq socrus generi uirilia spectar&

Expanded text:
factum sit. Satis enim id fuerat: «Sunt qui dicant regem nulla arte nullove consilio ex regina liberos gignere potuisse», ut non fuerit necesse que turpia sunt auditu referre. Potest etiam argui id esse contra probabilitatis preceptum, de quo ante dictum est, quod dignitates personarum servate non sint. Quid enim turpius dici potest, quam quod rex presente socru et etiam adiuvante cum uxore coierit? Quid inhonestius, quam quod socrus generi virilia spectar
Abbreviated transcription (Latin):
ut gratus sit iocundusq prudentibus. Nisi forte litteratus ille uacui
sit capitis cuiusmodi te esse ex oratione tua constat. Te enim facile

Expanded text:
t statui nequaquam credendum est, nisi forte litteratus ille vacui capitis sit, cuiusmodi te esse ex oratione tua satis constat. Te enim facile
Abbreviated transcription (Latin):
QT BUS ob spem potiundi oppidi hactenus parcitum erat.
Nunquam ulla ratione abduci apertinacia tua poteris quin per¬
stare in eo uelis: ut parco parcis contra prisciani auctoritatem &
omnium ueterum ac uniorum usum parcitum supinum faci¬
at. quum a parsi parsum: a peperci uero nullum oriatur supiu¬

Expanded text:
Quibus ob spem potiendi oppidi hactenus parcitum erat». Nunquam ulla ratione abduci a pertinacia tua poteris quin perstare in eo velis ut parco, -cis, contra Prisciani auctoritatem et omnium veterum ac iuniorum usum, parcitum supinum faciat, cum a parsi parsum, a peperci vero nullum oriatur supi
Abbreviated transcription (Latin):
inquis. Itaq quum scirem Lamolam natura facilem & non pertina¬
cem esse uolui hominem secundum naturam & consuetudinem
eius disputantem facere ne contra decorum uiderer agere:. Si uero
te disputantem induxissem quem scio contentiosum repuguantem
pertinacem ab opinione tua nunꝗͣ recedentem: putassem equidem
me contra decorum facere: & reliqua. Ocaput fanaticum ac uesa¬

Expanded text:
iqua. Itaque cum scirem Lamolam natura facilem et non pertinacem esse, volui hominem secundum naturam et consuetudinem eius disputantem facere, ne contra decorum viderer agere. Si vero te disputantem induxissem, quem scio contentiosum, repugnantem, pertinacem et ab opinione tua nunquam recedentem, putassem equidem me contra decorum facere, si postquam milies nedum decies
Abbreviated transcription (Latin):
uena non adiuuet ut aqui boniq consulant: &s in meo sermo¬
ne natiua romani oris elegantia desideretur. Hicronymus¬
edificato uasa templi: & uniuersa donaria in delubro illius cõ¬
secrarunt: quȩ graeca. et romana narrat historia. Boetius su¬
stotelis opus. quoccunq in manus uenerit in romanum stilum
uertens eorum omnium commenta latina oratione perscribã.¬

Expanded text:
ue volumus ut aequi bonique consulant, si in nostro sermone nativa Romani oris elegantia desideretur. aedificato, vasa Templi et universa donaria in delubro illius consecrarunt: quae Graeca et Romana narrat historia. Eo stotelis opus quodcunque in manus venerit, in Romanum stylum vertens, eorum omnium commenta Latina oratione perscriba
Abbreviated transcription (Latin):
Quod consilium superuacaneum esses si lin¬
qua latina tunc in scholis a prȩceptoribus tradita extitisses.

Expanded text:
Quod consilium supervacaneum esset, si lingua latina tunc in scholis a praeceptoribus tradita extitisse
Abbreviated transcription (Latin):
psi uidetis. Quod reliquum est non nisi in uestra manu
positum est Falsa est hec propositio. Nam & si parata omnia tai

Expanded text:
tum videtis, quod reliquum est, non nisi in vestra manu positum est». Falsa est hec propositio, nam etsi parata sunt ad op
Abbreviated transcription (Latin):
nibus romam saepe missis id bellum inter eos componere. Sed
ubi ista pacificatio perpẽtiari nequiuit.
libus. Magnifica profecto oratio. & uere Tulliana. uel eius ꝗ
elegantię parens haberi uelit. Ego uero sic dicerem: & id esse

Expanded text:
nibus Romam saepe missis id bellum inter eos componere. Sed, ubi ista pacificatio perpetrari nequivit, libus». Magnifica profecto oratio et vere Tulliana, vel eius qui elegantie parens haberi velit. Ego vero sic dicerem et id esse
Abbreviated transcription (Latin):
NN Eque nunc depecunia res est dequa si certaretur. pudendum uobis
erat tantulum sumptum regi uestro non gratificari. Sed de pudo¬
re meo de auctoritate huius sȩdis: de fama apud exteras nationes.Q
Quo magis magisq tua lego eo magis inscitiam tuam intelligo. Pu¬
dorem dicis quod honorem dicere debuisti. Neque enim id pertine

Expanded text:
Neque enim de pecunia res est, de qua si certaretur, pudendum vobis erat tantulum sumptum regi vestro non gratificari, sed de pudore meo, de auctoritate huius sedis, de fama apud exteras nationes. Quo magis magisque tua lego, eo magis inscitiam tuam intelligo. Pudorem dicis quod honorem dicere debuisti. Neque enim id pertine
Abbreviated transcription (Latin):
ac bellum aragonici regis. Tua enim uerba hunc sine dubio sen¬
sum habent. ut sit timendum ei si aragonicus rex cum barbaro
se coniungat. ne hispanus rex utrisq resistere non possit. Sed cõ¬
torte sententiam istam dicis. Immo tu contorte. & stolide. Con¬

Expanded text:
ac bellum Aragonici regis, tua enim verba hunc sine dubio senac bellum Aragonici regis, tua enim verba hunc sine dubio sensum habent, ut sit timendum, si Aragonicus rex cum barbaro se coniungat, ne Hispanus rex utrisque resistere non possit. Sed contorte sententiam istam dicis. In posteriore vero
Abbreviated transcription (Latin):
sed aperte contradicis. Haec sunt uerba tua ne calumniari me pu¬
tes. Etenim si alius ꝗͣ ego rex aragonum crectur interquem. ac
regem castellȩ ut memoria patrum scimus accidisse discordiam
ex qua bella oriuntur incidat: ansperamus occupatos nos duplici
marte ex utrisq hostibus uictoriam reportaturos: aut granatam
nia maximum est. Hoc cętera regna non dicam oderunt inui¬
dentq certe metuunt: & ab eo sicut infirmiores quad rupedes uo¬
Incresne a leoner aut ab aquila cauent. Nam rex Aragonum &
si prxpotens est ac maris ut ait dominus tamen eius uires multo mi¬
norri fama sunt. Quid enim Sardiniȩ regnum male pacatum
ac prope catalani nominis inimicum aduiuare adiuuaret arago¬
niȩ regem bella gerentem cum rege castellę: Quid Sicilia quȩ
uix didicit iuguin ferre aliengenarum quęq ut audio iam nẽ
non satis quicta est. Omnis igitur uis ac robur regis illius resides
In priore parte ostendis timendum esse hispano regi discordiam

Expanded text:
sed aperte contradicis? Hec sunt verba tua ne calumniari me putes: regem Castelle, ut memoria patrum scimus accidisse, discordia ex qua bella oriuntur, incidat. An speramus occupatos nos duplici Marte ex utrisque hostibus victoriam reportaturos aut Granatam nia maximum est. Hoc, cetera ne dicam, oderunt invidentque, certe metuunt, et ab eo, sicut infirmiores quadrupedes volucres ve a leone aut ab aquila, cavent. Nam rex Aragonum et si prepotens est ac maris, ut ait, dominus, tamen eius vires multo minores fama sunt. Quid enim Sardinie regnum, male pacatum ac prope nominis Catalani inimicum, adiuvaret Aragonie regem bella gerentem cum rege Castelle? Quid Sicilia, que vix didicit iugum ferre alienigenarum, queque, ut audio, iam nunc non satis quieta est? 9 Omnis igitur vis atque omne robur regis illius residet ». In priori parte ostendis timendam esse Hispano regi discordiam
Abbreviated transcription (Latin):
stolide tanꝗͣ contrarium subdis. In posteriore uero parte ostendis
non esse metuendas aragonici regis uires hispano. quoniam castel

Expanded text:
tiam istam dicis. In posteriore vero parte ostendis non esse metuendas Aragonici regis vires Hispano, quoniam Castel
Abbreviated transcription (Latin):
de pendeat: hab&. Magnum tum cęteris in partibus tum maxime
hoc loco prudentię. & dicendi artis documentum edidisti. Quis un

Expanded text:
e glaciatum». Magnum cum ceteris in partibus, tum maxime hoc loco prudentie et dicendi artis documentum edidisti, regin
Abbreviated transcription (Latin):
ris accusas audi quid ipse narr&. Confestim ad aliud sacrificium
cidem diuȩ a decenuiris edicta dies. Cuius ordo talis fuit. Ab aede
Apollinis boues fęminȩ duȩ albe porta carmentali in urbem ductȩ
postea duo signa cupressea Iunoni regine portabant᷑ tum septem.
& duodecim uirgines longam indutę uestem carmen in iunonem
reginam canentes ibant illa tempestate forsan laudabile rudibus in¬
geniis nunc abhorrens & ineruditum si referatur. Uirginum ordi¬
nem sequebantur tredecim coronati laurea praetextatiq ãporta ter¬
gemina iugario uico inforum uenere. Inforo pompa consistens ꝑ
manus restae data uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes
incesserunt. Indeuico tusco uelabroq perboarium forum in uicũ
publicum atq edem Iunonis reginȩ Utra quaeso magis superuaca¬

Expanded text:
is sacrificatum. confestim ad aliud sacrificium eidem diuae ab decemuiris edicta dies, cuius ordo talis fuit. ab aede Apollinis boues feminae albae duae porta Carmentali in urbem ductae; post eas duo signa cupressea Iunonis reginae portabantur; tum septem et uiginti uirgines, longam indutae uestem, carmen in Iunonem reginam canentes ibant, illa tempestate forsitan laudabile rudibus ingeniis, nunc abhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praetextatique. a porta Iugario uico in forum uenere; in foro pompa constitit et per manus reste data uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes incesserunt. inde uico Tusco Uelabroque per bouarium forum in cliuum Publicium atque aedem Iunonis reginae perrectum. ibi dua
Abbreviated transcription (Latin):
regis latus exauro argentoq expressa decorabant distinguebantꝙ in:¬
ternitentes gemmȩ iu̾gum ex quo eminebant aurea simulacra cubita¬
lia quorum alterum Nini alterum Beli. Inter haec aquilam auream
pennas extendenti similem sacrauerant. Cultus regis inter omnia luxu¬
ria notabatur purpurcȩ tunicȩ medium album intertextum erat. pallã
auro distinctam aurei accipitres uelut rostris inter se concurrerent
adornabant: & Zona aurea muliebriter cinctus acynacem suspende¬
rat. cui ex gemina uagina erat cydarim persae uocant regium capitis
in signe. Hoc cerulea fascia auro distincta circuibat. Talis in expeditionẽ

Expanded text:
simulacra ex auro argentoque expressa decorabant: distinguebant internitentes gemmae iugum, ex quo eminebant duo aurea simulacra cubitalia avorum, alterum Nini, alterum Beli. Inter haec aquilam auream pennas extendenti similem sacraverant. Cultus regis inter omnia luxuria notabatur: purpureae tunicae medium album intextum erat, pallam auro distinctam aurei accipitres, velut rostris inter se concurrerent, adornabant, ex zona aurea muliebriter cinctus acinacem suspenderat, cui ex gemma vagina erat. Cidarim Persae vocabant regium capitis insigne: hoc caerulea fascia albo distincta circumibat, Currum decem
Abbreviated transcription (Latin):
Uasi ueronon sint non solum alii principes interdum maiores regibus.
ideoq regaliores ut olim romani imperatores sed certe qui obsides alte¬
rius regnum ipso rege obsesso non inferior censendus est. H ac por¬
ro sententia tuo illi summo suptiliq iudicio marime consentanea est
Tu eium quum loquaris de dignitate personȩ. opibus ac potentia
illam ad postremum diffinis. Dixisti prius regi africano e digni¬
tat non uderi in bellum prodire in quo non sit rex alter cum eo
certaturus. Postea subdis multos principes quoniam potentia superẽ¬
rocibus multis maiores esse. Non uides in quem errorem incidas

Expanded text:
uasi vero non sint non solum alii principes interdum maiores regibus, ideoque regaliores, ut olim Romani imperatores, sed certe qui obsidet alterius regnum, ipse rege obsesso non inferior censendus est». Hec porro sententia tuo illi summo subtilique iudicio maxime consentanea est. Tu enim cum loquaris de dignitate persone, opibus ac potentia, illam ad postremum definis. Dixisti prius regi Africano e dignitate non videri in bellum prodire, in quo non sit rex alter cum eo certaturus: postea subdis multos principes, quoniam potentia superent, multis maiores esse. Non vides in quem errorem incidas
Abbreviated transcription (Latin):
ETid temporis non poterat sententia pro aliquo competitorum ferri ni¬
si a sesquialtera parte iudicum. Iterum in superius uitium in ele¬
gantiȩ incidisti: quoniam id uerbum inusitatum est: aut certe ra¬
rissimum maxime in historia. Elegantius. si sic diceres. Atque
id temporis pronullo competitorum iudicium ferri poterat: nisi

Expanded text:
Et id temporis non poterat sententia pro aliquo competitorum ferri, nisi a sesquialtera parte iudicum». Iterum in superius vitium inelegantie cecidisti, quoniam id verbum inusitatum est, aut certe rarissimum, maxime in historia. Elegantius id temporis pro nullo competitorum iudicium ferri poterat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
se. Et alibi. Qui ex duob legitimis Alterum in adoptionem dede¬
rat: alterum abdicauerat: sustulit nothum. Ociosum sit plurib exẽ
diues. Nam ita inquit. Sed plac& Ursidio lex iulia tollere dulcem
Cogitat haeredem cariturus turture magno. Mullorumq iubis & ca¬
ptatore macello. Statimq post. Quid fieri non posse putas: si iungi¬
tur ulla Ursidio si moechorum notissimus olim stulta maritali iam por¬
rigit ora capistro. Quem totiens texit perituri cista latini. Quid
ꝙ & antiquis uxor de morib illi Quȩritur: o medici mediam per¬

Expanded text:
decesserit. qui ex duobus legitimis alterum in adoptionem dederat, alterum abdicaverat, sustulit nothum; institute herede iussit anheles. Sed placet Vrsidio lex Iulia, tollere dulcem cogitat heredem, cariturus turture magno mullorumque iubis et captatore macello. quid fieri non posse putes, si iungitur ulla Vrsidio? si moechorum notissimus olim stulta maritali iam porrigit ora capistro, quem totiens texit perituri cista Latini? quid quod et antiquis uxor de moribus illi quaeritur? o medici, nimiam per
Abbreviated transcription (Latin):
Qod si quemadmodum asapientibus dictum acerbiora sunt aduer¬
sa ꝗͣ iocundiora prospera: dicamus praeclare cum ferdinando actũ
esse. Honestior elocutio si dixisses. Qđ si plus acerbitatis aduer

Expanded text:
od si quemadmodum a sapientibus dictum est, acerbiora sunt adversa quam iocundiora prospera, dicamus preclare cum Ferdinando actum esse». Honestior elocutio si dixisses: «Quod si plus acerbitatis adver
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Proprie dicimus sancta. quȩ neque sacra neque prophana sũt.
sed sanctione quadam confirmata: ut leges sanctȩ sunt: Sarictione
enim quadam sunt subnixȩ. Quod sanctione quadam subnixum
est. id sanctum est &si deo non sit consecratum: & interdum sancti¬
onibus addicuntur: ut qui ibi aliquid commisit: capite puniatur.

Expanded text:
are. Proprie dicimus sancta, quae neque sacra neque profana sunt, sed sanctione quadam confirmata: ut leges sanctae sunt, sanctione enim quadam sunt subnixae. quod enim sanctione quadam subnixum est, id sanctum est, etsi deo non sit consecratum: et interdum in sanctionibus adicitur, ut qui ibi aliquid commisit, capite puniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quid in consiliarium ciuitatis male consuleres. neue praesentem
furorem plebis imperitae magis irritar&. Daret irȩ spatium non¬
dum adesse maturitatem: quod nunc negant id ultro postea dela-¬
turos motum plebis esse torrenti similem. qui ad breue tempꝰ infla¬
tus perennib aquis concitatius fertur: mox aestus ac feruorem om̃i¬

Expanded text:
quid in consiliarium civitatis male consuleret, neve presentem furorem plebis imperite magis irritaret; daret rei spatium nondum adesse maturitatem: quod nunc negant, id ultro postea delaturos. Motum plebis esse torrenti similem, qui ad breve tempus inflatus, perennibus aquis concitatius fertur, mox estum ac fervorem omni
Abbreviated transcription (Latin):
Quero a uobis. quam linguam appelletis latinam: an¬
cam. quam grammaticam uocamus ex a quibus ortum habuisse
putetis Nempe opinor illam: qua latini populi utebantur. & a

Expanded text:
Quaero a vobis quam linguam appelletis latinam, eam quam grammaticam vocamus, et a quibus ortum habuisse putetis. Nempe, opinor, illam qua latini populi utebantur, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
narratio breuitati contraria. Hex enim summatim non particulatim
narranda sunt. Quid enim opus erat deuexillis hoc loco mentionem
facere. An uidisti uspiam Liuium. quum de consulib romanis in ex¬
peditioẽm euntib scribit. de signis. quȩ ferebant mentionem facere:
Et tamen sine signis eos non isse ad bellum gerendum scimus. Sctus aũt
facit quum hostium signa caꝑta erant quoniam eam rem dignitati

Expanded text:
narratio brevitati contraria. Hec enim summatim non particulatim narranda sunt. Quid enim opus erat de vexillis hoc loco mentionem facere? An vidisti uspiam Livium, cum de consulibus Romanis in expeditionem euntibus scribit, de signis que ferebant mentionem facere? Et tamen sine signis eos non isse ad bellum gerendum scimus. Secus autem facit cum hostium signa capta erant, quoniam eam rem dignitati
Abbreviated transcription (Latin):
Taque uisus est minus soluisse quaestionem ꝗͣ in nodasse. Hoc
Hoc qui¬
dem incomposite. & ineleganter a te dictum. est enim ambiguus
& obscurus sermo. & contorte prolata sententia. Neque enimi
modo dicendum fuit: sed sic potius. Itaq magis in nodasse quȩ¬
stionem: ꝗͣ soluisse uel explicasse uisus est. An idem est magis in

Expanded text:
taque visus est minus solvisse questionem quam innodasse». Hoc quidem incomposite et ineleganter a te dictum. Est enim ambiguus et obscurus sermo et contorte prolata sententia. Neque enim isto modo dicendum fuit, sed sic potius: «Itaque magis innodasse questionem, quam solvisse vel explicuisse visus est». «Iam concili
Abbreviated transcription (Latin):
auit. Proxima nocte de tertia uigilia summisso func Bernardus
caligis ad genua complicatis nulla amictus tunica demittitur

Expanded text:
ue. Proxima nocte de tertia vigilia, summisso fune, Bernardus, caligis ad genua complicatis nulla amictus tunica, demittitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ne illa quidem traductio atq immutatio in uerbo quandam
fabricationem habet: sed in oratione. Africa terribili tremit
horrida terra tumultu. Pro afris est sumpta africa. Desine
roma tuos hostes testes sunt campi magni. Grauis est mod
in ornatu orationis. & saepe sumendus. Ex quo genere haec
sunt. Martem belli esse communem: Cererem p̾ro frugib.
liberum appellare pro uino: Neptunnum pro mari curiã
pro senatu: campum pro comitus. togam pro pace:arma &s

Expanded text:
Ne illa quidem traductio atque immutatio in verbo quandam fabricationem habet sed in oratione: Africa terribili tremit horrida terra tumultu; pro Afris est sumpta Africa, Roma, tuos hostis et testes sunt campi magni Gravis est modus in ornatu orationis et saepe sumendus; ex quo genere haec sunt, Martem belli esse communem, Cererem pro frugibus, Liberum appellare pro vino, Neptunum pro mari, curiam pro senatu, campum pro comitiis, togam pro pace, arma ac
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. Librum de summo bono conscripsi quo
nihil est scriptum hac nostra tempestate illustrius. Alia insuper

Expanded text:
est. «Librum de summo bono conscripsi, quo nihil est scriptum hac nostra tempestate illustrius. Alia insuper
Abbreviated transcription (Latin):
terseamant. Si grammaticus esses non utiq conspiratos sed conspi¬
rantes dixisses. Non enim a conspiror: quod deponens non inuenio

Expanded text:
ter se amant». Si grammaticus esses, non utique «conspiratos» reges, sed «conspirantes» dixisses; non enim a «conspiror», quod deponens non invenio
Abbreviated transcription (Latin):
IN CERUI CIB US suis imminentem Male usus es ablatiuo
casu. Non enim hic locus imminet in capite meo: sed capiti meo di¬
cimus si grammatice loqui uolumus.

Expanded text:
In cervicibus suis imminentem». Male usus es ablativo casu; non enim hic locus «imminet in capite meo», sed «capiti meo» dicimus, si grammatice loqui volumus.
Abbreviated transcription (Latin):
Mla nec opinantes domi sunt oppressi. Norum unus etiam texens
qui quum audisset urbem expugnatam non obserauit fores. non
fugit non etiam surrexit sed tanꝗͣ fieri non possei. texere perseue¬
uanit alq ita sedens telam ante ꝗͣ detexta essec sanguine suo tinxit
Dimperitum hominem N Lror equidem cur & alium mingentẽ
non induxeris. Noccine est histonam scribere: Hoccine est illu¬
strissimi et maximi regis res gestas commendare: huiuscemodi
nes presertun tam inepte historiae immiscere: Quid est ꝙ uerba

Expanded text:
 nec opinantes domi sunt oppressi. Horum unus etiam texens, qui cum audisset urbem expugnatam non obseravit fores, non fugit, non etiam surrexit; sed tanquam fieri non posset, texere perseveravit atque ita sedens telam suam, antequam detexta esset, sanguine suo tinxit». O imperitum hominem! Miror equidem cur et alium mingentem non induxeris. Hoccine est historiam scribere? Hoccine est illustrissimi et maximi regis res gestas commendare? Huiuscemodi res, presertim tam inepte, historie inserere? Fra
Abbreviated transcription (Latin):
cipires ueteres appellabant: quȩ ita abalienabantur ut ea abaliena¬
tio per quandam nexus fieret solennitatem. Nexus uero est quȩ
dam solennitas quȩ fiebat eo modo quo in institutionib Cauis ex¬
ponit. Adhibitis non minus quinq testibus romanis puberib.¬
A pneterea alio eius conditionis. qui libram eneam teneat qui
appellatur libripens. Is qui mancipium accipit ita dicit: hunc ego

Expanded text:
cipi res veteres appellabant, quae ita abalienabantur, ut ea abalienatio per quamdam nexus fieret solemnitatem. Nexus vero est quaedam juris solemnitas, quae fiebat eo modo quo in Institutionibus Caius exponit. beribus, et praeterea alio ejusdem conditionis qui libram aeneam teneat, qui appellatur libripens. Is qui mancipium accipit, aes tenens, ita dicit: Hunc ego
Abbreviated transcription (Latin):
tiliani uerba legamus. In duodecimo uero quum scribit de gene¬
re dicendi. ait. Nam aliam mihi quandam uidetur habere
naturam sermo uulgaris: aliam uiri eloquentis oratio.Cui si
rem modo indicare satis ess&r nihil ultra uerborum proprie¬
tatem elaborare. His uerbis constat eundem fuisse sermonẽ
uulgaris hominis. & eloquentis. quo ad uerborum proprietatem elo¬

Expanded text:
tio componenda. In duodecimo vero, cum scribit de genere dicendi, ait: “Nam aliam quandam videtur habere naturam sermo vulgaris, aliam viri eloquentis oratio, cui si res modo iudicare satis esset, nihil ultra verborum proprietatem elaboraret”. His verbis constat eundem fuisse sermonem vulgaris hominis et eloquentis quo ad verborum proprietatem, elo
Abbreviated transcription (Latin):
prolatum est. Est enim primum contra praecepta breuitatis. Nã
saepe satis est. quod factum est dicere non ut narres quemadmodũ

Expanded text:
prolatum est. Est enim primum contra preceptum brevitatis. Nam sepe satis est quod factum sit dicere, non ut narres quenadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
tempori ac loco conuenit perpetua. & ex omnibus partibus per¬
fecta oratio. Satis enim fuerat. quum utriq in conspectu essẽt
neque plus quadringentos passus distarent oratione caesa uti
& paucis uerbis ostendere pugnandi necessitatem nisi turpiter
cedere ꝗͣ honeste mori mallent. Salutem. si qua erat non in fuga
sed in una uirtute ponendam esse forti atq intrepido animo cõ¬
grediendum ante ꝗͣ corum paucitas perspecta hostibus contem¬
ptum sui faceret. Fortibus uiris saepenumero fortunam affuisse¬

Expanded text:
tempori ac loco convenit perpetua et ex omnibus partibus perfecta oratio. Satis enim fuerat, cum utrique in conspectu essent neque plus quadringentos passus distarent, oratione cesa uti et paucis verbis ostendere pugnandi necessitatem, nisi turpiter cedere quam honeste mori mallent, salutem, si qua erat, non in fuga, sed in una virtute ponendam esse, forti atque intrepido animo congrediendum antequam eorum paucitas perspecta hostibus contemptum sui faceret, fortibus viris sepenumero fortunam affuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ADhanc facetiam quum rex arrisisses
Nescis facetias pluraliter tã¬
tum dici. non facetiam: sicut ferias. quisquilias nundinas. Itane

Expanded text:
Ad hanc facetiam cum rex arrisisset?» Nescis facetias pluraliter tantum dici, non facetiam, sicut ferias, quisquilias, indutias? Cice
Abbreviated transcription (Latin):
Quapropter totam istam conque¬
stionem. ut ineptam. & minime probabilem reuciendam puto.
Ut taceam rationes leuissimas. quas afferentem grauissimum regẽ
facis. cur qui emerint iniuste possideant. Etsi fatuus es mnon tñ

Expanded text:
Quapropter totam istam conquestionem, ut ineptam et minime probabilem reiiciendam puto, ut taceam rationes levissimas, quas asserentem gravissimum regem facis. Cur qui emerint iniuste possideant? Et verba ist
Abbreviated transcription (Latin):
ri qui ad responsum exploratorum suspensi erant uisa eorum subi¬
ta fuga hostiumq incursu turbantur: & inter pugnȩ fugęq con¬
silium commiscentur: & aliis terga dantib alii perterrentur. Libuit

Expanded text:
ri, qui ad responsum exploratorum suspensi erant, visa eorum subiri, qui ad responsum exploratorum suspensi erant, visa eorum subita fuga hostiumque incursu, turbantur et inter pugne fugeque consilium commiscentur et aliis terga dantibus, alii perterrentur; at
Abbreviated transcription (Latin):
num. Neque enim compertum hñt numerum nostrum. Uidetis ut
lente cunctanterq ueniunt ut duos longius premiserunt explorã¬
di causa & ip̃os hesitantes ac circunspicientes. Audendum igitur
ante ꝗͣ certum explorent.: & tanꝗͣ fiducia sociorum qui lateant fe¬
roces simus ferociter irruamus. Uictoria imperatoris nostri omnia
facit eis formidolosa nobis audenda. Unde aut uictores cum praeda
& gloria redibimus: aut certe honestissimam mortem oppetemus. Quã
nefas est appellare mortem. fruituros apud uita parentem uita ȩterna.
Speroq in christo lesu. qui me de pristina mortalitate ad spem eter¬
nitatis reuocauit. eum hanc meam spem non frustraturum. Atque
eius inuocato nomine feror in suos hostes. Haet dicens adacto equo
in duos antecursores. E iam procimi erant infesta hasta dirigit cur¬
sum. Illi propere terga dant: cęteri christiani insequunt᷑. At barba¬

Expanded text:
num, neque enim compertum habent numerum nostrum. Videtis ut num, neque enim compertum habent numerum nostrum. Videtis ut lente cuntanterque veniunt, ut duos longius premiserunt explorandi causa et ipsos hesitantes ac circumspicientes? Audendum igitur antequam certum explorent et tanquam fiducia sociorum qui lateant, feroces simus, ferociter irruamus. 7 Victoria imperatoris nostri omnia facit eis formidolosa, nobis audenda. Unde aut victores cum preda et gloria redibimus, aut certe honestissimam mortem oppetemus. Quam nefas est appellare mortem, fruituros apud vite parentem vita eterna. Speroque in Iesu Christo, qui me de pristina mortalitate ad spem eternitatis revocavit, eum hanc meam spem non frustraturum. Atque, eius invocato nomine, feror in suos hostes.» 8 Hoc dicens, adacto equo, in duos antecursores, et iam proximi erant, infesta hasta dirigit cursum. Illi propere terga dant, ceteri Christiani insecuntur. At barba
Abbreviated transcription (Latin):
ter audiui. Ex quo non mortem defugerimus: sed honestam mor¬
tem refugerimꝰ. Est autem honesta mors in pugna non in fuga
Ad quam mortem fortiter hortariuos ausim si nihil aliud sit reli¬
qui. Nunc etiam spes salutis ostenditur ac uictoriȩ si fortunam
belli temptemus. Sepe enim pauciores uel consilio, uel uirtute. uł
quod maximum est necessitate ac desperatione uicerunt. Mag̃
res est proponere animo: aut uincendum: aut mortem dedecus
atq omnia extrema patienda. Sape infirmiores ferȩ quȩ in aꝑto
singulas robustiorum fugissent: quum se inclusas uiderunt cõ¬
tracta rabie aduersus plures insurgunt: & non nunꝗͣ eiulare ac
fugere compellunt. Ego uidi uulpem unam. uulneratis plaris¬
q canib euasisse. Nos ergo tot uulpes. quum rem nostram ĩ
angusto uideamus positam paulo plures canes extimescemus ĩ
mus speciem prebebimus nos partem insidiatorum esse non totam ma¬

Expanded text:
ter audivi. Ex quo non mortem defugerimus, sed honestam morter audivi. Ex quo non mortem defugerimus, sed honestam mortem refugerimus. Est autem honesta mors in pugna, non in fuga: ad quam mortem fortiter vos hortari ausim, si nihil aliud sit reliqui. Nunc etiam spes salutis ac victorie ostenditur, si fortunam belli temptemus. Sepe enim pauciores vel consilio, vel virtute, vel – quod maximum est – necessitate ac desperatione, vicerunt. 5 Magna res est proponere animo aut vincendum, aut mortem, dedecus atque omnia extrema patienda. Sepe infirmiores fere que in aperto singulas robustiorum ferarum fugissent, cum se inclusas viderunt, contracta rabie, adversus plures insurgunt et nonnunquam eiulare et fugere compellunt. 6 Ego vidi vulpem unam, vulneratis plerisque canibus, evasisse. Nos ergo tot vulpes, cum rem nostram in angusto videamus positam, paulo plures canes extimescemus invmus, speciem prebebimus nos partem insidiatorum esse, non totam ma
Abbreviated transcription (Latin):
ti& ab hostibus nimirum non tam ferox temerariusq sum ut pu¬
guam moramue suaderem. Nunc quum & locum ceperimus angustũ
quo ueniremus occultius. & hostis non absit longius quadringentis
passibus ut opinor recentioribus ꝗ nos equis quam spem salutis tan¬
tam ponimus in una celeritate equorum: At fessis plus quinq ec
uiginti milib passuum remetiendum quos isti incompositos ac dissi¬
patos insecuti. ut quenq primum assequentur trucidabunt: &ut cer¬
tum habeo usq ad unum. Non enim firmiores nostri equi aut ut di¬
xi recentiores sunt ad perferendum cursum. Modo tres quatuorue
illorum. qui plures nobis sunt. sipernicibus equis insideant instabũt
fugientib. terga cedent. & aut morari compellent aut ritu ouium
caprarumq mactabunt singuli plurimos: Ut renouemus in nobis es
que horlando. & Rainaldo in hac regione gesta memorantur qͦ¬
lia fuisse Hectoris. Aeneȩ Achillis aliorumq priscorum frequen¬

Expanded text:
tie ab hostibus, nimirum non tam ferox temerariusque sum, ut pugnam moram ve suaderem. 3 Nunc cum et locum ceperimus angustum, quo veniremus occultius et hostis non absit longius quadringentis passibus, ut opinor, recentioribus quam nos equis, quam spem salutis tantam ponimus in una celeritate equorum? At fessis, plus quinque et viginti milibus passuum remetiendum est; quos isti incompositos ac dissipatos insecuti, ut quenque primum assequentur, trucidabunt, et, ut certum habeo, usque ad unum. 4 Non enim firmiores nostri equi aut, ut dixi, recentiores sunt ad perferendum cursum. Modo tres quatuor ve illorum qui plures nobis sunt, si pernicibus equis insideant, instabunt fugientibus, terga cedent, et aut morari compellent, aut ritu ovium caprarumque mattabunt singuli plurimos. Ut renovemus in nobis ea que de Orlando ac Rainaldo in hac regione gesta memorantur, qualia fuisse Hectoris, Enee, Achillis aliorumque priscorum frequen
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ita adimperatorem capti perducuntur
Quo ille spectaculo
ita magnos risus excitasse fertur: ut uix unꝗͣ sit uisus risisse bila
Non intelligis imprudens. te grauissimum uirum & re¬
gem. summa notare leuitate. Nihil profecto minus uerisimile.

Expanded text:
Atque ita ad imperatorem capti perducuntur, quo ille spectaculo ita magnos risus excitasse fertur, ut vix unquam sit visus risisse hilarius». Non intelligis, imprudens, te gravissimum virum et regem summa notare levitate? Nihil profecto minus verisimile
Abbreviated transcription (Latin):
ni ꝙ ais hostes insidias fortasse uerituros. & ab incursu temper¬
turos: quoniam & ip̃i centum de quibus agitur de maiori host

Expanded text:
ni, quod ais hostes insidias fortasse verituros, et ab incursu temperaturos, quoniam et ipsi centum de quibus agitur, de maiori host
Abbreviated transcription (Latin):
sed initium posuisse fuerit satis. Ex his cȩterisq lectione dignis au¬
ctoribus & uerborum sumenda copia est: Q uarietas figurarum. &
componendi ratio:tum ad exemplum uirtutum omnium mens
dirigenda. Neque enim dubitari potest: quin artis pars magna cõ¬
tincatur imitatione. Nam ut inuenire primum fuit estq praeci-¬
puum: sic ea quȩ bene inuenta sunt utile sequi. Atq omnis uitȩ
ratio sic constat ut quȩ probamus in aliis. facere sic ipsi uelimus.
Sic litterarum ductus ut scribendi fiat usus pueri secuntur: sic
musici uocem docentium: pictores opera priorum: Rustici proba-¬
tam experimento culturam in exemplum intuentur. Omnis deni¬
q disciplinȩ initia ad propositum sibi pręscriptum formari uide¬
mus. Et hercle necesse est aut similes: aut dissimiles bonis simus. Si¬
milem raro natura prȩstat. frequenter imitatio. Sed hoc ipsum. q̃
tanto faciliorem nobis rationem rerum omnium facit ꝗͣ fuit iis

Expanded text:
d voluit effecit. ex his ceterisque lectione dignis auctoribus et verborum sumenda copia est et varietas figurarum et componendi ratio, tum ad exemplum virtutum omnium mens dirigenda. neque enim dubitari potest, quin artis pars magna contineatur imitatione. nam ut invenire primum fuit estque praecipuum, sic ea, quae bene inventa sunt, utile sequi. atque omnis vitae ratio sic constat, ut quae probamus in aliis facere ipsi velimus. sic litterarum ductus, ut scribendi fiat usus, pueri sequuntur, sic musici vocem docentium, pictores opera priorum, rustici probatam experimento culturam in exemplum intuentur; omnis denique disciplinae initia ad propositum sibi praescriptum formari videmus. et hercule necesse est aut similes aut dissimiles bonis sirus. similem raro natura praestat, frequenter imitatio. sed hoc ipsum, quod tanto faciliorem nobis rationem rerum omnium facit quam fuit iis,
Abbreviated transcription (Latin):
Onstat inter omnes. qui illi festo affuerunt. nec uidisse se nec audisse
celebriores pompas cȩrimoniasq. Scribis de honore summo regi habi¬
to & uteris sacrorum uerbis: pompa enim cęrimoniȩq ad saera per¬
tinent. Elegantiorib igitur & magis proprus uerbis usus esses si
ita dixisses. Constat sane inter omnes qui illi celebritati affuerunt.

Expanded text:
onstat inter omnes, qui illi festo affuerunt, nec vidisse, nec audisse celebriores pompas cerimoniasque». Scribis de honore summo regi habito et uteris sacrorum verbis. Pompe enim carimonieque ad sacra pertinent. Elegantioribus igitur et magis propriis verbis usus esses, si ita dixisses: «Constat sane inter omnes, qui illi celebritati affuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
to de curione. Magna haec immemonis ingenii signa. Sed niħ
turpius. ꝗͣ quod etiam in scriptis obliuis cebatur quid paulo añ
posuisser: ut in eo libro ubi se exeuntem e senatu & cum Pan¬
sa nostro. & Curione filio colloquentem facit. quum senatum
Caesar consul habuissel: omnisq ille sermo ductus e perconta¬
tione filii quid in senatu esset actum. In quo quum multis uer¬
bis inueheretur in Caesarem Curio: disputatioq esset inter eos ut
est consuctudo dialogorum: quum sermo esset institutus. sena¬
tu misso: quem senatum Caesar Consul habuisses. reprehendit eas
res quas idem Caesar anno post. & deinceps reliquis annis admi¬
nistrauiss&. in gallia. Tum Brutus admirans: Tantam ne fuis¬
se obliuionem inquit: in scripto praesertim:ut ne legens quidem
unꝗͣ senserit quantum flagitii commisiss&. Quid autem inꝗͣ
Brute stultius ꝗͣ si ea uituperare uolebat. quȩ uituperauit. nõ
eo tempore instituere sermonem: quum illarum rerum tempo¬

Expanded text:
 dicebat. Magna haec immemoris ingeni signa; sed nihil turpius quam quod etiam in scriptis obliviscebatur quid paulo ante posuisset, ut in eo libro, ubi se exeuntem e senatu et cum Pansa nostro et cum Curione filio conloquentem facit cum senatum Caesar consul habuisset omnisque ille sermo ductus est e percontatione fili quid in senatu esset actum. In quo multis verbis cum inveheretur in Caesarem Curio disputatioque esset inter eos, ut est consuetudo dialogorum, cum sermo esset institutus senatu misso, quem senatum Caesar consul habuisset, reprendit eas res quas idem Caesar anno post et deinceps reliquis annis administravisset in Gallia. Tum Brutus admirans: Tantamne fuisse oblivionem, inquit, in scripto praesertim, ut ne legens quidem umquam senserit quantum flagiti commisisset? Quid autem, inquam, Brute, stultius quam, si ea vituperare volebat quae vituperavit, non eo tempore instituere sermonem, cum illarum rerum iam tempo
Abbreviated transcription (Latin):
sputationis audi quȩ scripsisti. Multis insuper uerbis suam
sententiam nititur tueri: quȩ facillime dilui possent. Sed noᷤᷤ
superius adeo multis auttoribus exemplisq hanc causam
tutati sumus ut nullum quantumuis qui ea legerit non e¬
xistimem tantorum uirorum auctoritati sententięq cessurũ.
si semper. & qui secus opinantur non recte meo iudicio exi¬

Expanded text:
s contigisse necessarium fuit. Multis insuper verbis suam sententiam nititur tueri, quae facillime dilui possent. Sed nos superius adeo multis autoribus exemplisque hanc causam tutati sumus, ut nullum quantumvis protervum qui ea legerit non existimem tantorum virorum autoritati sententiaeque cessurum. um semper sensi, et qui secus opinantur non recte meo iudicio exi
Abbreviated transcription (Latin):
matica sunt uerba: Hos barbarii equerii cum uirib freti tum imp¬
uiso aduentu sperabant se oppressuros interceptaq re frumentaria
stationem retenturos: usq dum aut rex auxilia misissel: aut sibi aliaᷤ
manere conducibile uisum esse. Obseruato itaq tempore per occul
odorati: mutunt breuiore uia ad stationarios nuntium: docentq
quid acturi sint. Ipsi coacto raptim suorum globo uestigia insequi
instant: Ei ubi sub oculis fuit hostis ꝗͣ occultissime poterant sub¬
sequuntur ut lateant credentem se latere alios fallantq quum
uerse & qui se securum aggressuros putabant seturis in itinere
et peruigilio noctis fatigatis occursum est: Tu uero elegantius ꝗ¬

Expanded text:
tur. 10 Hos barbari equerii cum viribus freti tum improviso adventu sperabant se oppressuros interceptaque re frumentaria, stationem retenturos, donec aut rex auxilia misisset, aut sibi alias manere conducibile visum esset. 11 Observato itaque tempore, per occultodorati, mittunt breviori via ad stationarios nuntium docentque quid acturi sint; ipsi coacto raptim suorum globo vestigia insequi instant, et ubi sub oculis fuit hostis, quam occultissime poterant, subsequuntur, ut lateant credentem se latere alios fallantque cum versae, et qui securum adgressuros se putabant, securis in itinere et pervigilio noctis fatigatis occursum est. In eo proelio
Abbreviated transcription (Latin):
AURUMgeris om̃i
erecundia abiecta. Cur: an quia eques: dic a quo principe aut
a quo rege in equestrem ordinem relatus sis: An quia iuris ci¬
uilis. aut pontificii aut phisicȩ doctor: Ede ubi doctoratus

Expanded text:
Aurum geris omni verecundia abiecta. Cur? An quia eques? Dic a quo principe aut a quo rege in equestrem ordinem relatus sis. An quia iuris civilis aut pontificii aut physice doctor? Ede ubi doctoratus
Abbreviated transcription (Latin):
Posse
tamen auctoritate tolerari non abnuerim. Liuius .xxx. ab ur
dita. Non spiritus magis magnos ꝗͣ utiles. Idem paulo post. Om̃i

Expanded text:
Posse id tamen auctoritate tollerari non abnuerim. Sed hoc rectius Livius XXX ab urbe condita: «Novi spiritus magis magnos quam utiles». Idem paulo post: «Omni
Abbreviated transcription (Latin):
Qibus de tertia uigilia receptis conscensisq. Et hoc quoque imnpro¬
prie. Neque enim dici potest equos ab illis receptos fuisse: qui nõ

Expanded text:
ibus de tertia vigilia receptis conscensisque». Et hoc quoque improprie: neque enim dici potest equos ab illis receptos fuisse, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
crepitus. Titus liuius. Sed flammis in castra tendentib uapore etiã
ac fumo crepituq uiridis materiȩ flagrantis ita consternauit hostes.
Et iterum. Disposita in muris campanorum imbellis multitudo. tan¬
tum tum ęris crepitu. qualis in defectu lunȩ silenti nocte fieri sole
edidit clamorem. ut auerteret etiam pugnantium animos. Et ite¬

Expanded text:
cendio uiam sed flammis in castra tendentibus uapore etiam ac fumo crepituque uiridis materiae flagrantis ita consternauit hostes, e sonum disposita in muris Campanorum imbellis multitudo tantum cum aeris crepitu qualis in defectu lunae silenti nocte cieri solet edidit clamorem ut auerteret etiam pugnantium animos.
Abbreviated transcription (Latin):
Aque quo crepitus bombardarum horribilior. &ictus perniciosi
tibus fumus diu in aere uisebatur. Admirabilis profecto est elo¬
quentia tua. Salustianam ne illam dicam: an liuianam. Ubiq depre¬
henditur tua romanȩ lingue paupertas. Ego uero sic dicerem ꝗ
ligur sum. Ex quo tormentorum aneorum fragor plus horroris
ac metus incuteret. quoue illorum impulsus uehementior fores
omnia uno eodemq momento laxari iubebat. quorum tantus
impetus erat ut post iactum ater puluere commixtus fumus in ae¬

Expanded text:
que quo crepitus bombardarum horribilior et ictus perniciositibus fumus diu in aere visebatur». Admirabilis profecto est eloquentia tua, Sallustianam ne illam dicam, an Livianam? Ubique deprehenditur tua Romane lingue paupertas. Ego vero sic dicerem, qui Ligur sum: «Et quo tormentorum eneorum fragor plus terroris ac metus incuteret, quove illorum impulsus vehementior foret, omnia uno eodemque momento laxari iubebat, quorum tantus impetus erat, ut post iactum ater pulvere commixtus fumus in ae
Abbreviated transcription (Latin):
Pontium uiderunt: siue continuato quem instituerant cursu: siue
ob eum ipsum uelut exploratorem moti laxatis habenis uirum per¬
sequuntur aluq subinde atq alii ut quisq maxime effuso cursu per¬
sequi poterat ut ipsi pronuntiis essent. Usq adeo uix satis spatii Pe¬
tro fuit ad se conuciendum in claustra portȩ castrorum quȩ petebat
lbi pugna non iusta acie incipitur: discursantib atq: obequitan¬
tibus munitiones barbaris. si qua transitum facere possent assidue

Expanded text:
Pontium viderunt, sive continuato quem instituerant cursu, sive ob eum ipsum velut exploratorem magis moti, laxatis habenis, virum insequuntur aliique subinde atque alii, ut quisque maxime effuso cursu persequi poterat, ut ipsi pro nuntiis essent; usque adeo vix satis spatii Petro fuit ad se coniiciendum in claustra porte castrorum, que petebat. 6 Ibi pugna non iusta acie incipitur, discursantibus atque obequitantibus munitiones barbaris, siqua transitum facere possent, assidue
Abbreviated transcription (Latin):
uelut fiduciarum pignus cedat. FIDE non fiduciarum ate di¬
cendum fuit. Fiduciam enim non pro fide sed animi fortitu¬
dine a sanis hominib usitatum inuenies g̾maticorum pͥnceps.

Expanded text:
elut fiduciarum pignus cedat». «Fidei», non «fiduciarum» a te dicendum fuit. Fiduciam enim non pro fide sed pro animi fortitudine a sanis hominibus usitatum invenies, grammaticorum princeps.
Abbreviated transcription (Latin):
ium scribit. Et sane nondum tela e pharetra mihi depromẽ¬
da existimassem nisi tam impudenter coram inclytor

Expanded text:
ias referam. Et sane nondum tela e pharetra mihi depromenda existimassem, nisi tam impudenter coram inclito
Abbreviated transcription (Latin):
auint. Erras Laurenti si putas ueniam esse datam erroribus tu¬
is ꝙ librum tuum a rege repetieris. & ꝙ illum non editum: &
nondum correctum dixeris. Ista enim libri repetitio. plane con¬
fessio est erroris tui non purgatio. Quam tamen &si impu¬
dens es ipse negare non es ausus praesente rege. quum ego erra¬
ta tua coram maiestate sua proferre contenderem. Neq enim
passus es ista ame legi. & recitari quȩ tuipse scuebas a tenulla
uia nisi solita pertinacia tua defendi posse. Duplex ad hoc mͥ¬

Expanded text:
IT Erras, Laurenti, si putas veniam datam esse erroribus tuis, quod librum tuum a rege repetieris et quod illum non editum et nondum correctum dixeris. Ista enim libri repetitio plane confessio est erroris tui, non purgatio. Quam tamen, etsi impudens es, ipse negare non es ausus, presente rege, cum ego errata tua coram maiestate sua proferre contenderem. Neque enim passus es ista a me legi et recitari, que tu ipse sciebas a te nulla via, nisi solita pertinacia defendi posse. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
Sed iam satis col¬
locuti sumus: aliquid dandum est temporis deambulationi
fluuium diuertimus aeris: animiq gratia. O solem Eogi illo

Expanded text:
Sed iam satis collocuti sumus, aliquid dandum est temporis deambulationi,fluvium divertimus aeris animique gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuum. sed subiunctiuum desiderat. Sunt qui dicant regem uulla ar¬
te nulloue consilio ex regina liberos gignere potuisse. Uirum ex mu

Expanded text:
tum sit. Satis enim id fuerat: «Sunt qui dicant regem nulla arte nullove consilio ex regina liberos gignere potuisse», ut non fu
Abbreviated transcription (Latin):
Roceram scalam. Improprie sane a te prolatum est ut omittam la¬
tinitatis uitium ꝙ scalam singulari numero effers. quum tantũ
plurale ueterum usu sit ut dixi. Non enim proceras scͥalas aut
proceram columnam dicimus: sed longas schalas & longam colũ¬
nam. Proceras autem ulmos uel abietes uel alias huiuscemodi ar¬
bores natura non arte longas appellamus: uel etiam hominis statu.¬
ram. Uirgilius. atq solo proceras exigit alnos. Cicero in Catone ma¬
iore. Quumq miraretur & proceritatem arborum. & directos in
quincuncem ordines. Catullus. Pl angebant aliȩ proceris tympa¬
na palmis. Quod etiam patet ex diffinitione Festi pompeii. Ait
enim procera prolixa esse in longum producta quasi ex cęra. ob
cius facultatem, idest ui propria. Procerum non arte esse sed¬

Expanded text:
roceram scalam». Improprie sane hoc abs te prolatum est, ut omittam latinitatis vitium, quod scalam singulari numero effers, cum tantum plurale veterum usu sit, ut dixi. Non enim «Proceras scalas», aut «proceram columnam» dicimus, sed «longas scalas» et «longam columnam»; proceras autem alnos vel abietes vel alias huiusmodi arbores natura non arte longas appellamus, vel etiam hominis staturam. Virgilius: «Atque solo proceras erigit alnos». Cicero in Catone maiore: «Cumque miraretur et proceritatem arborum et directos in quincuncem ordines». Catullus: «Plangebant alie proceris tympana palmis». Quod etiam patet ex definitione Festi Pompei. Ait enim: «Procera prolixa esse in longum producta, quasi ex cera ob eius facultatem, id est vi propria».	«Alio genere e
Abbreviated transcription (Latin):
latur: quȩ anteponenda est omnium dialecticorum &x philoso¬
stimonio niteris. dictum sit. Sed dic queso unde istas disciplinas
didicisti: Num ab iis quos damnas an a teipso: Si abiis quos
uituperas. at tibi turpe est eos contemnere a quib didiceris. Si
uero a teip̃o. & sine praeceptore ut ipse praedicas scientia ista
tua nulla est. M

Expanded text:
latur, que anteponenda est omnium dialecticorum et philososophorum scriptis». dic, queso, unde istas disciplinas didicisti? Num ab his quos damnas, an a te ipso? Si ab his quos vituperas, at tibi turpe est eos contemnere, a quibus didiceris. Si vero a te ipso et sine preceptore, ut ipse predicas, scientia ista tua omnino nulla est.
Abbreviated transcription (Latin):
tum erat nisi sedederent extrema passuros.: si dederent. cum oĩ¬
bus quȩ quisꝙ ferre posset abituros. Primum se imperata factu¬
ros negauerunt. Deinde ubi tantam manum circunfundi ui-¬
derunt se optemperaturos dixerunt. Quib responderi iub&
imperator quandoquidem non statim paruerunt se non relĩ¬
quere eis nisi uestimenta sin punctum temporis in pertinacia

Expanded text:
tum erat, nisi se dederent, extrema passuros, si dederent, cum omnibus que quisque ferre posset abituros, primum se imperata facturos negaverunt, deinde, ubi tantam manum circunfundi viderunt, se optemperaturos dixerunt. Quibus responderi iubet imperator, quandoquidem non statim paruerunt, se non relinquere eis nisi vestimenta, sin punctum temporis in pertinacia
Abbreviated transcription (Latin):
Uandoquidem non statim paruerunt dixit non relinquere cis nisi
uestes. Delegantissimum historiographum. Puer adhue ad gram¬
maticum proficiscens ista profecto non incultius diceret. An tibi
ita uerba deficiunt ut aliter dicere nescias. Quanto elegantius
si dixisses. Qđ uero non statim primo imperatoris in deditio¬
nem uenerant. cum singulis tantum uestimentis ab eundi sin¬

Expanded text:
uandoquidem non statim paruerunt, dixit se non relinquere eis nisi vestes». O elegantissimum historiographum! Puer adhuc ad grammaticum proficiscens ista profecto non incultius diceret. An tibi ita verba deficiunt, ut aliter dicere nescias? Quanto elegantius si dixisses: «Quod vero non statim primo imperatoris edicto in deditionem venerant, cum singulis tantum vestimentis abeundi sin