comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebant ut tẽporaria fraude subductis aquis iter in fa¬
me siti sub mouer& accessus uiantiũ. sedues paio princi¬
pe bello qđ cũ ocensib: gestũ ẽ difficultas haȩc dissoluta ẽ
compendio spatii breuioris repesto garamantas corne¬
luis balb: sub egit & primꝰ ex hac uictoria triũ phauit
primꝰ sane de ex t̾nis ut pote gadib: genitꝰ. accessit adgłam
nominis trium phalis : Armentagentis istius obliquis
ceruicib: pabulant᷑ nã sirecta ad pastũ ora dirigant offi¬
ciur ꝓna adunũ cornua & obnixa. Exparte quacercina
est accepimꝰ gauloen insulã. Inqͣser pens neq nascit neq seri
uiuit inuecta p̃terea iactꝰ exoa quocũq gentiũ pul¬
uis arc& angues scorpiones suꝑ iactꝰ ilico perimit xxx .i.¬

Expanded text:
ebant, ut temporaria fraude subductis aquis iter infaebant, ut temporaria fraude subductis aquis iter infame siti submoueret accessus uiantium. Sed Vespasiano principe bello, quod cum Oeensibus gestum est, difficultas haec dissoluta est, conpendio spatii breuioris reperto. Garamantas Cornelius Balbus subegit et primus ex hac uictoria triumphauit; primus sane de externis utpote Gadibus genitus accessit ad gloriam nominis triumphalis. Armenta gentis istius obliquis ceruicibus pabulantur; nam si recta ad pastus ora dirigant, officiunt prona ad humum cornua. Ex parte qua Cercina est accipimus Gauloen insulam, in qua serpens neque nascitur neque uiuit inuecta; praeterea iactus ex ea quocumque gentium puluis arcet angues: scorpiones superiactus ilico perimit. XXX A
Abbreviated transcription (Latin):
ara manticũ oppidũ ẽ debris fonte miro qͥ deniq
alt̾nis uicib die frigeat nocte efferueat. acꝑ eadẽ
uenarũ cõmercia int̃dũ ignito uapore in aestu& in¬
t̃dũ glaciali algore inhorrescat . incre dibile memo¬
ciat uarietatẽ idq qͥ ꝑ contari uelit. tenebris in eẽ
fluori illi &ernã facẽ credat qui rim et᷑ diebrumali
scatebras. nũ quã aliud ȩstim& quã ꝑpetuo rigere
ande ñ in merito ꝑgentes debris indita ẽ. cuiꝰ aquȩ
cȩ lestiũ uestigine mutant qualitatẽ quã uis controuer¬
ã siderũ discipiina. Nã cũ mundũ acalore ues ꝑtẽpers
a boc casu ita incipt incalescere ut nitactu abstineas
noxiũ sit contigisse. Rursũ cõostus solis inlaruit &¬
candueit¬
radiis ferue factas̃ uniuersa. sichie males euomit sca
stupeat fontẽ qͥ frig& calore calescit frigore : Gara¬
manticȩ regionis caput garama ẽ. adquã it̃ diuinex¬
tricabile fuit & inuiũ. Nã latrones put eos arenis operi¬

Expanded text:
aramantum oppidum est Debris fonte miro: quidni? Qui alternis uicibus die frigeat, nocte ferueat, ac per eadem uenarum commercia interdum ignito uapore inaestuet, interdum glaciali algore inhorrescat. Incredibile memociat uarietatem idque qui percontari uelit tenebris, inesse fluori illi aeternam facem credat; qui rimetur die, brumales scatebras numquam aliud aestimet quam perpetuo rigere. Vnde non inmerito per gentes Debris inclita est, cuius aquae caelesti uertigine mutant qualitatem, quamuis contrauersa siderum disciplina; nam cum mundum a calore uesper temperet, ab occasu incipit ita incalescere, ut ni tactu abstineas, noxium sit contigisse, rursum cum ortu solis incandueradiis feruefacta sunt uniuersa, sic hiemales euomit scatstupeat fontem qui friget calore, calet frigore? Garmanticae regionis caput Garama est, ad quam iter diu inextricabile fuit et inuium; nam latrones puteos harenis operi
Abbreviated transcription (Latin):
dã mundi consticutas. ꝑ quas emissi an helitꝰ uel re¬
nũ ducti modo inflent maria modo reuocent achi
quisiderũ sequunt᷑ disciplinã : contendunt meatus
istos cõmoileri lunȩ cur sib adeo ut uicissitudines
it᷑ maciẽ aquarũ & plenitudinẽ respicianrt adatic

Expanded text:
dam mundi constitutas, per quas emissi anhelitus uel redam mundi constitutas, per quas emissi anhelitus uel reducti modo efflent maria, modo reuocent. At hi qui siderum sequuntur disciplinam contendunt meatus istos commoueri lunae cursibus, adeo ut sic uicissitudines inter maciem aquarum et plenitudinem respiciant ad auc
Abbreviated transcription (Latin):
a. pxi amas. uener̃ in pistes partiũ hȩc ingremus
terrarũ Oras aut̃ extimas. oceanꝰ amplectit qui alitorib
suis arabicus ꝑsicus indicꝰ eous. sericꝰ hircanius caspus
sꝙ thitus germanic̃. gallic̃ atlanticꝰ. lybicꝰ aegyptuis dr̃
Cuiꝰ accessus increm̃ta circalitora indiȩ uehe m̃tissime
ꝓruunt maximosq ibiexitꝰ faciunt: siue qđ sus pensus¬
altius sustollaet ui caloris seu qđ inea parte orbis & fontiũ
o fluminũ copies st effusior. dulitat iorã nĩ qub excau¬
sĩs intumescat occanus uel quatenꝰ cũ suꝑfluus sibi fuert
rursis inse residat Nec in obscuro ẽ plum ꝓingenus dis¬
serertũ potius quã ꝓueritatis fide ex pressi sedomisso
anupiti concurrentiũ quȩstionũ has cpiniones ꝓbittisĩ¬
mus oiuenimꝰ Ehisiciaunt mundũ anmal ese eunque
molisiugorẽ exerceant si c ergo in corporib nris
cõmercias spinitalia itain ꝓfundis oceani naresquas¬

Expanded text:
ue proxima sunt venerunt in partes partium. Haec in gremiis ue proxima sunt venerunt in partes partium. Haec in gremiis terrarum. Oras autem extimas Oceanus amplectitur, qui a litoribus suis Arabicus Persicus Indicus Eous Sericus Hyrcanus Caspius Scythicus Germanicus Gallicus Atlanticus Libycus Aegyptius dicitur. Cuius accessus incrementa circa litora Indiae vehementissime proruunt maximosque ibi exitus faciunt, sive quod suspensius sustollatur vi caloris, seu quod in ea parte orbis et fontium et fluminum copia sit effusior. Dubitatur etiamnunc quibus ex causis intumescat vel quatenus, cum superfluus sibi fuerit, rursus in se residat. Nec in obscuro est plura pro ingeniis disserentium potius quam pro veritatis fide expressa. Sed omisso ancipiti concurrentium quaestionum has opiniones probatissimas invenimus. Physici aiunt mundum animal esse eumque xerceant. Sicut ergo in corporibus nostris commercia sunt spiritalia, ita in profundis Oceani nares quas
Abbreviated transcription (Latin):
au. dbeo ad sicilũ tuscus quẽ grȩci ꝓͥ niũ ueltyrihenum
tali isferũ uocant: aAsiclia er&ã usq siculus indetro ie
qu in pimphiliũ segyrtiũ ꝑtendt᷑ mare quȩ aq uarum
moles toto inseytentrionẽ prius latere an fractib
nagnus uixea grȩ ciis & hylliricũ phelles pontũ orangus¬
cas seringt̃ ꝓuontidis &uȩꝓpontis eurori asia nep ds¬
eriuminans ad mectidẽ ꝑuent. Causis nominũ nonuni¬
formis dedit ratio Asiaricũ & phoenicũ aꝓuincus dic¬
tũ Abinsilis carpathũ aegeũ. icariũ. balcaricũ ey¬
cũ A hoppids hadriaticũ arģolitũ coruithoũ triũ
A asib sorunũ mgstoũ helles pontꝰ A me moria regis
pniũ Aboris eranstu uelangustus &iã meatib boũ ꝑ¬
uus bosphoros amorib acoarũ eixinus axinus
antr appellatus Abor dine fluentȩ ꝓpentis aegorcũ
peligus as sȩ dit Gallicũ. europe afriũ liboȩ his utquȩ¬

Expanded text:
cus: ab eo ad Siciliam Tuscus, quem Graeci Ionium vel Tyrrhenum, cus: ab eo ad Siciliam Tuscus, quem Graeci Ionium vel Tyrrhenum, Itali inferum vocitant: a Sicilia Cretam usque Siculus: inde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit: quae aquarum moles torto in septentrionem prius latere, anfractibus magnis iuxta Graecias et Hillyricum per Hellespontum in angustias stringitur Propontidis: quae Propontis Europam Asiamque discriminans ad Macotidem pervenit. Causas nominum non uniformis dedit ratio. Asiaticum et Phoenicum a provinciis dictum: ab insulis Carpathium Aegaeum Icarium Balearicum Cycum; ab oppidis Adriaticum Argolicum Corinthium Tyrium; a casibus hominum Myrteum uel Hellespontum; a memoria regis Ionium; a bouis transitu uel angustiis etiam meatibus boum peruiis Bosporos; a moribus accolarum Euxinus, Axinos ante appellatus; ab ordine fluenti Propontis. Aegyptium pelagus Asiae datur, Gallicum Europae, Africum Libyae; his ut quaeq
Abbreviated transcription (Latin):
bis terminꝰ in sula a continenti septingentis pedib:
separatit᷑ quã tyrii a nubro ꝓfectimari ȩritram pos¬
nilinguasuagadir id est sȩ ̃e nominauer̃ In hac genꝰ¬
onen euumagita uisse. plurimis monum̃tis ꝓbatur
tama si quidã putent herculẽ boues ex alia insula
ab dduieusse quȩ lusitanã contu et᷑. Sedgaditanum
fr&ũ agadib: dictũ at lanticus aestus in nrm̃ ma¬
re discidio orbis inmittit : Nã oceanꝰ quẽ grai sic nomi¬
nant deceleritate ab occasu solis ułrũ pens leuqͥlate¬
re europã radit a fricã dextero scissisq calpe &
abinna montib: quosdicunt columnas herculis. inter
mauros fundit᷑ & his paniã acfr&o sti cuiꝰ o milia¬
pissiũ effigit longitudo lacitudo iux .uii. quodã hostio au¬
pet luñ irtni ȩ quoris mixt᷑ meditraneis sinb quesalusa
oriente ꝓpellit horũ quihispanias ꝑfunde. hiberis festur
sualearie qui narbonensem ꝓunciã gallicꝰ mex liguti¬

Expanded text:
bis terminus, insula continenti septingentis pedibus bis terminus, insula continenti septingentis pedibus separatur, quam Tyrii a Rubro profecti mari Erythream, Poeni lingua sua Gadir, id est saepem nominauerunt. In hac Geryonem aeuum agitauisse plurimis monumentis probatur, tametsi quidam putent Herculem boues ex alia insula abduxisse, quae Lusitaniam contuetur. Sed Gaditanum fretum, a Gadibus dictum, Atlanticos aestus in nostrum mare discidio inmittit orbis. Nam Oceanus, quem Graii sic nominant de celeritate, ab occasu solis inrumpens laeuo latere Europam radit, Africam dextero, scissisque Calpe et Abinna montibus quos dicunt columnas Herculis, inter Mauros funditur et Hispaniam; ac freto isti, cuius quipassuum efficit longitudo, latitudo vix septem, quodam ostio aperit limen interni aequoris, mixtus mediterraneis sinibus, quos ad usque orientem propellit. Horum qui Hispanias perfundit, Hibericus fertur et Balearicus: qui Narbonensem provinciam, Gallicus: mox Ligusti
Abbreviated transcription (Latin):
& sitientes uiros aurarũ spiritu maritant᷑. Hiberus
amnis totihis paniȩ nom̃ dedit. Betis ꝓuintiȩ ut̃q: no¬
bilis: Castaginẽ apud hiberos quȩ mex colonia faccaẽ
poem condider̃ : Tarraconẽ scipiones ideo est capit
ꝓiunciȩ tarraconensis usitanũ litꝰ flor& gemma ce¬
raunio plurimũ qđ &iã indicis p̃fer̃ huius cerau¬
nii colorẽ epyropo. qualitas. igni ꝓmat᷑. quẽ si sine de¬
trim̃to suiꝑferat. aduersũuim fulgurũ creditur
opitulari : Cassiterides insulȩ spectant aduersum
celtiberiȩ latꝰ plũbifertiles & trefortunatȩ de qͥb:¬
essolũ uocabulũ signandũ fuit. Ebusus ebalearib quȩ
achanio abẽ septingenta stadia. serpentẽ non hab&.
ut̃ pote cuiꝰ terra serpentes fug&. Colubraria sucro
nẽ uersꝰ f&a est anguib: Bocchoris regnũ baleares
fuer usq ad euersionẽ frugũ cuniculis animalib qun¬
dã copiosȩ: In capite baeticȩ ubi extremꝰ est notor¬

Expanded text:
et sitientes uiros aurarum spiritu maritantur. Hiberus et sitientes uiros aurarum spiritu maritantur. Hiberus amnis toti Hispaniae nomen dedit, Baetis prouinciae, uterque nobilis. Carthaginem apud Hiberos, quae mox colonia facta est, Poeni condiderunt, Tarraconem Scipiones; ideo caput est prouinciae Tarraconensis. Lusitanum litus floret gemma ceraunio plurimum, quod etiam Indicis praeferunt; huius ceraunii color est e pyropo; qualitas igni probatur; quem si sine detrimento sui perferat, aduersum uim fulgurum creditur opitulari. Cassiterides insulae spectant aduersum Celtiberiae latus, plumbi fertiles, et tres Fortunatae, e quibus solum uocabulum signandum fuit. Ebusus quae a Dianio abest septingenta stadia, serpentem non habet, utpote cuius terra serpentes fuget. Colubraria quae Sucronem uersus est feta est anguibus. Bocchoris regnum Baleares fuerunt, usque ad euersionem frugum cuniculis animalibus quondam copiosae. In capite Baeticae, ubi extremus est noti or
Abbreviated transcription (Latin):
lis omni materia affluit. quȩ cũq: aut p̃tio
ambitiosa est aut usu necessaria. Argentũ
dua est ꝓuinciis trib: secundo punicobello
prã facta Nihil in ea otiosũ nihil sterile quic¬
quid cuiꝰ cũq modi ne gat messem. Nig& pabu¬
lo etiã quȩ aridas̃ absterilitate : rudentũ
materias nauticis subminis trent. Non co¬
gunt ibisales. sed effodiunt depurgant in mi¬
niũ nitellas pulueris. fucant uellera ut ad
ruborẽ merũ deputent cocciuenenũ In
lusitana his pania ꝓmuntiriũ est qđ astabrũ
ali. alii olisi ponense dicunt hoccelũ terras
maria distinguit terris. his paniȩ latꝰ finit cȩlũ & mni¬
ria hoc modo diuidit qđ acir cuitueiꝰ incipiunt ocea nꝰ
gallicꝰ & fons septentrionalis. oceano at lantico &oc¬
casu terminatis Ib oppidũ olisipone ulixi conditũ
ibitagus flum̃. tagũ obharenas auriferas ceeris ibip̃¬
nib: p̃tuler̃ In ꝑximis olisiponis equȩ lasciuunt mi¬
rafecunditate Nã aspirante fabompuento concipiunt

Expanded text:
lis. Omni materia affluit, quaecumque aut pretio ambitiosa est aut usu necessaria. argentum dua est prouinciis tribus, secundo Punico bello tra facta. Nihil in ea otiosum, nihil sterile: quicquid cuiuscumque modi negat messem, uiget pabulis; etiam quae arida sunt, ab sterilitate rudentum materias nauticis subministrant. Non coquunt ibi sales, sed effodiunt. Depurgant in minium nitellas pulueris. Fucant uellera, ut ad ruborem merum depotent cocci uenenum. In Lusitania promunturium est quod Artabrum alii, alii Olisiponense dicunt. Hoc caelum terras maria distinguit, terris Hispaniae latus finit; caelum et maria hoc modo diuidit, quod a circuitu eius incipiunt Oceanus Gallicus et frons septentrionalis, Oceano Atlantico et occasu terminatis. Ibi oppidum Olisipone Vlixi conditum, ibi Tagus flumen. Tagum ob harenas auriferas ceteris praetulerunt. In proximis Olisiponis equae lasciuiunt mira fecunditate; nam aspiratae fauonii uento concipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ semꝑ hȩrent. Ercopłthici caudas habent haec
sola discretio est. int̃prius dictas. Cynoce fali& ipsis enu¬
mero simiarũ in & hiopiȩ parte frequentis simi Vio¬
lenti ad saltũ ferimorsu. nũ quã ita mansu& i. ut nõ s int
magis rabidi: Int̃simuias habent᷑ & sphinges uillo sȩ comis
mãmis ꝓminulis acfundis dociles adferitatis obliuionẽ
Sunt & quas uocant sat yros facie ad modũ grata. gesti¬
culatis motib: inqͥetȩ. Callitrices totopene aspectu
ac&eris differ̃ infacie barba est. lata cauda has cape¬
re nõ ẽ arduũ sed ꝓferrerarũ neq: enĩ uiuunt in alte¬
roquã in & hopico hoc est suo cȩlo Xxuiiii. Gensamo¬
& t roglo dytas gens amantũ ẽ : quȩ salib: domꝰ extruunt
quos in modũ cautiũ emontib: excitatos. adusũ aediũ cen¬
ticuis nectunt struicib: Tanta ibi huiꝰ reicopia ẽ . ut tec¬
ta faciant esalinis : his amantes qͥ cõ merciũ cũ troglodi¬

Expanded text:
trem semper haerent. Cercopitheci caudas habent: haec trem semper haerent. Cercopitheci caudas habent: haec sola discretio est inter prius dictas. Cynocephali et ipsi sunt e numero simiarum, in Aethiopiae partibus frequentissimi, uiolenti ad saltum, feri morsu, numquam ita mansueti, ut non sint magis rabidi. Inter simias habentur et sphinges, uillosae comis, mammis prominulis ac profundis, dociles ad feritatis obliuionem. Sunt et quas uocant satyros, facie admodum grata, gesticulatis motibus inquietae. Callitriches toto paene aspectu a ceteris differunt: in facie barba est, lata cauda. Has capere non est arduum, sed proferre rarum; neque enim uiuunt in altero quam in Aethiopico, hoc est suo caelo. XXVIII I Trogodytas gens Amantum est quae salibus domus extruunt; quos in modum cautium e montibus excitatos ad usum aedium caementiciis nectunt struicibus. Tanta ibi huiusce uenae copia est, ut tecta faciant e salinis. Isti sunt Amantes, qui commercium cum Trogody
Abbreviated transcription (Latin):
circa extimũ systiũ cornũ berenicẽ ciuitatẽ ad¬
luit lethon amnis inferna ut putant exundati¬
one ꝓrũ pens & apud pristinos uates. latice inemo¬
ratus obluuonis hanc bere nicẽ berenice muni¬
uit quȩ ptolomeo t̃ertio fuit nupta : & in ma¬
iori systi loca uit. Om̃e aut̃ latifundiũ qđ inter
egyptũ a&e hopiã libyãq diffundit᷑. quacũq lucis
opacũ ẽ. uariũ impleuit simiarũ genꝰ: Necquis¬
quã offensus nomine cognitionẽ grau&̃ eni
rȩ spectanda sit ꝓuidentia Plebes simiarũ uihis uulgoꝰ
est quas passim uidemꝰ non sine ingenio aemu¬
landi Quo facilius in manꝰueniunt: Nãdũ aui¬
de uenantiũ gestus ad fectant relicta consulto &celo
uisci unguilla. qđ m̃ dacio factũ uident oculosiuos¬
oblinunt. Ita ui su obaucto ꝓnũ ẽ. eas corripi. Exultant
noualuna tristess cornuto & cauo sidere. In moderate
fetꝰ amant ad eo ut catulos facilius amittant quos inpen¬
dio diligunt & antese gestant qm̃ neglecti pone ma¬

Expanded text:
Circa extimum Syrtium cornum Bernicen ciuitatem adluit Lethon amnis, inferna ut putant exundatione prorumpens et apud pristinos uates latice memoratus obliuionis. Hanc Berenice muniuit quae Ptolemaeo tertio fuit nupta et in maiori Syrti locauit. Omne autem latifundium quod inter Aegyptum Aethiopiam Libyamque diffunditur, quacumque lucis opacum est, uarium impleuit simiarum genus. Nec quisquam offensus nomine cognitionem grauetur. Erae spectanda sit prouidentia. Plebes simiarum in his est quas passim uidemus non sine ingenio aemulandi, quo facilius in manus ueniunt; nam dum auide uenantium gestus adfectant, relicta consulto uisci unguilla, quod mendacio factum uident, oculos soblinunt: ita uisu obducto pronum est eas corripi. Exultant noua luna, tristes sunt cornuto et cauo sidere. Inmoderate fetus amant, adeo ut catulos facilius amittant, quos impendio diligunt et ante se gestant, quoniam neglecti pone ma
Abbreviated transcription (Latin):
gine ueraces libri ꝓdider̃. hoc lo coreddã. Urbẽ istã ut
cato inoratione senatoria autumat . cũ rex iaponrerũ
inlybia potiret᷑. elysia mulier extrux̃. domo phoenix
s & casthãdã dix̃. qđ phoenicu ore ex prunit ciuitatẽ no¬
uã. Mox sermone uerso inmorẽ punicũ & hȩc elissa
& illa cartago dictaest. Quȩ post annos dcc xxxuii.
excidit᷑ quã fuerat cõstituta. Deinde a .g. gracho cdo¬
nis italicis data & iu̾nonia dicta Aliquantis pigno iuni¬
bilis humils& languido statu demũ inclaritatẽ secun¬
dȩ casthaginis int̃iectis centũ duob: annis .m̃. anto¬
nio p̃. do. labella consulib: enituit. alterũ post urbẽ
romã terrarũ decꝰ Uerũ ut᷑ a fricã redeã inter¬

Expanded text:
gine ueraces libri prodiderunt hoc loco reddam. Vrbem istam, ut gine ueraces libri prodiderunt hoc loco reddam. Vrbem istam, ut Cato in oratione senatoria autumat, cum rex Iapon rerum in Libya potiretur, Elissa mulier extruxit domo Phoenix et Carthadam dixit, quod Phoenicum ore exprimit ciuitatem nouam. Mox sermone uerso in uerbum Punicum et haec Elisa et illa Carthago dicta est; quae post annos DCCXXVII exciditur quam fuerat constituta. Deinde a C. Graccho colonis Italicis data et Iunonia ab eo dicta, aliquantisper ignobilis humili et languido statu; demum in claritatem secundae Carthaginis, interiectis centum et duobus annis, M. Antonio P. Dolabella cos. enituit, alterum post urbem Romam terrarum decus. Verum ut ad Africam redeam, i
Abbreviated transcription (Latin):
siti altrinsecꝰ qua septentrionẽ patit᷑ aquarũ larga
ina grobi tarẽno qui pat& passuũ ducentis ł ampluis
milia Glebis ita p̃pinguib: ut iacta ibi semina cũ in¬
crem̃tocentesimȩ frugis renascant᷑ ext̃nosibi plu¬
rinos conuentas se argum̃tũ de urbib: & locis dabii
Borion ꝓmunturiũ qđ aqͥlone cȩdit᷑ grȩci aduenȩ sic
uocauer̃ hypponẽ regiũ postea dictũ. Itẽ hypponẽ
alterũ deint̃ fluenti freco diarrhits̃ nuncupatũ
Nobilissima oppida eqͥtes greci condider̃. Clo ppeã
ciuitatẽ siculi extruunt & aspida primũ nominant
ueneriã &iã in qua ueneris eryanȩ iteligienes
cranstuler̃. Achȩi triplim lingua sua signant . de urbiũ
triũ numero id est oeae sabratȩ leptis magnȩ plenis
Fratrib: alaudis cupidine gratũ uocam̃ datũ. Had rimdo
atq casthagini auctorsẽ at yropopulus sed quȩ suꝑ caftha¬

Expanded text:
siti; altrinsecus qua septemtrionem patitur aquario larga; siti; altrinsecus qua septemtrionem patitur aquario larga; in agro Byzaceno, qui patet passuum ducentis uel amplius milibus, glebis ita praepinguis, ut iacta ibi semina cum incremento centesimae frugis renascantur. Externos in ea plurimos conuentasse argumentum de urbibus et locis dabimus. Borion promunturium quod aquilone caeditur Graeci aduenae sic uocauerunt. Hipponem Regium postea dictum, item Hipponem alterum de interfluenti freto Diarrhyton nuncupatum, nobilissima oppida, equites Graeci condiderunt. Clypeam ciuitatem Siculi extruunt et Aspida primum nominant, Veneriam etiam in quam Veneris Erycinae religiones transtulerunt. Achaei Tripolim lingua sua signant de urbium trium numero, id est Oeae, Sabratae, Leptimagnae. Philaenis fratribus a laudis cupidine Graium uocamen datum. Hadrumeto atque Carthagini auctor est a Tyro populus; sed quae super Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
Omis africa a reugitano pede incipit ꝓmuntuͦrio apol¬
linis sardimȩ controuersa ꝓmunturio mercuri ꝓce¬
dens in frontẽ si canã ꝓinde extenta induas ꝓminen¬
tias quarũ altera ꝓmunturiũ candidũ dicit᷑ alteram
quȩ est incyrenuica regione fucuntẽ uocant : Fam
ꝑsinũ cr&icũ opposita cr&e insulȩ contratenarum
laconicȩ excurrit arenis catabathi ȩgypto insinua¬
ta cii ꝑximi cyrenenses. Extendit᷑ int̃duas sirtes
quas in accessas uadosũ ac reciꝓcũ mare efficit Cuiꝰ
sali defectꝰ ł increm̃ta. haud ꝓmptũ est dep̃hendere
Ita icertis motib: nuncbreuib: extollit᷑. nune fluc¬
undat᷑ ȩstib: inquietis ut auctor est uarro. ꝑflabi¬
lẽ ibi terrã uentis penetrantib: subitãuim sp̃s ci¬
tissime autre uomere maria aut resorbere
Omnis hȩc plaga ab adiopia & terminis asiȩ nigri
flumine quinilũ parit abhis pania fr&o scindit᷑ late¬
re qđ ad meridiẽ uergit : fontiũ in ops est & in famis

Expanded text:
Omnis Africa a Zeugitano pede incipit, promunturio Apollinis Sardiniae contrauersa, promunturio Mercurii procedens in frontem Sicanam; proinde extenta in duas prominentias, quarum altera promunturium Candidum dicitur, alteram quae est in Cyrenaica regione Phycuntem uocant; ea per sinum Creticum opposita Cretae insulae contra Taenarum Laconicae excurrit. Harenis Catabathmi Aegypto insinuata, cui proximi Cyrenenses, extenditur inter duas Syrtes, quas inaccessas uadosum ac reciprocum mare efficit. Cuius sali defectus uel incrementa haud promptum est deprehendere, ita incertis motibus nunc in breuia residit dorsuaestibus inquietis, ut Varro auctor est, perflabilem ibi terram uentis penetrantibus subitam uim spiritus citissime aut reuomere maria aut resorbere. Omnis haec plaga ab Aethiopia et terminis Asiae Nigri flumine qui Nilum parit, ab Hispania freto scinditur; latere quod ad meridiem uergit fontium inops est et infamis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ in quoddã at lantici nominis ministeruã
Asana marino haustu. bambothũ. ero codillis &ippo¬
podamis refestũ. ultra ad huc amnis qui athro eo¬
lore exit pinitimas & ex cstas solitudines quȩ tor¬
rente perpetuo &sole nimio plusquã ignito nũ quã
abestu uindicant᷑. hȩc deat lante quẽ mauri ad¬
diarim nominant & hã monis punici libri & nr̃i
annales ꝓdider̃ iuba &ã ptolomȩ i filius qui utri¬
usq mauritaniȩ regno potitus est. Sue tonius
quoq paulinꝰ sũmã huic cognitioni in posuit manũ
qui ultra at lantẽ primꝰ & penesolus romana signa

Expanded text:
tamen in quoddam Atlantici nominis ministerium, tamen in quoddam Atlantici nominis ministerium, Asana marino haustu, Bambotum crocodillis et hippopotamis refertum ultraque adhuc amnis qui atro colore exit per intimas et exustas solitudines, quae torrente perpetuo et sole nimio plus quam ignito numquam ab aestu vindicantur. Haec de Atlante, quem Mauri Addirim nominant, et Hannonis Punici libri et nostri annales prodiderunt, Iuba etiam Ptolemaei filius qui utriusque Mauretaniae regno potitus est. Suetonius quoque Paulinus summam huic cognitioni inposuit manum, qui ultra Atlantem primus et paene solus Romana signa
Abbreviated transcription (Latin):
nihlo uiliore Ineodatere & herba euforiua
copiosa cuiꝰ sucꝰ ad oculariã ꝓficit claritatẽ Nec¬
medioerit̃ ꝑcellit umuene norũ. Vestexsẽꝵ Modus e¬
niualis saltꝰ eiꝰ quad rupedes ac serpentes ferȩ
& cũ his elephanti occupauer̃ : sil& ꝑdiẽ uni uer¬
sus. nec sine horrore secr& usẽ. Luc& noctur¬
nis ignib choris aegyspinũ undiq ꝓsonit audi
unt᷑ & cantꝰ tibiarũ & tinnitꝰ cembalorũ ꝑorã
maritimã Alixo ab est quinq & ducentis mi¬
taxus ante. ut indicat loci facies quondã cultu
exercita in qua usq ad hucuitis & palmȩ extant
uestigiũ apex perseo & herculi ꝑuius : Taeris
inacces s : ha fidẽ ararũ inscriptio palã facit :
Qua spectit occasũ. int̃ ipsũ & flum̃ anatim
ꝑquadringenta .xe. sex milib pussuũ in fanes
bestiis siluȩ obsident. Amnes circaeũ nontacen¬
di quilic& separent᷑ int̃ uallis ampliorib: transier

Expanded text:
nihilo uiliore. In eo latere et herba euphorbea nihilo uiliore. In eo latere et herba euphorbea copiosa, cuius sucus ad oculariam mediocriter percellit vim venenorum. Vertex semper nivalis. Saltus eius quadrupedes ac serpentes ferae et cum his elephanti occupaverunt. Silet per diem universus nec sine horrore secretus est, lucet nocturnis ignibus, choris Aegipanum undique personatur: untur et cantus tibiarum et tinnitus cymbalorum per oram maritimam. A Lixo abest quinque et ducentis mimilibus. Habitatus ante, ut indicat loci facies quondam cultu exercita, in qua usque adhuc vitis et palmae extat vestigium. Apex Perseo et Herculi pervius, ceteris inaccessus: ita fidem ararum inscriptio palam facit. Qua spectat occasum, inter ipsum et flumen Anatim quadringenta nonaginta sex milia passuum infames bestiis silvae obsident. Amnes circa eum non tacendi, qui licet separentur intervallis amplioribus, transierunt
Abbreviated transcription (Latin):
cili. aliulnbil s fest quoy pige uetus catis
memoriã Verum ultra frutices aureos & metal¬
la frondentia illud magis mirũ quo sslũ inferiore
lica libra de p̃ssius nũquã accessu fr&i suꝑ labitur
sed obftaculo naturalis repaguli in ipsis marginib
her& unda & intimis orarũ suꝑ ciliis sponte fluctꝰ
in grui resistunt᷑ spec tandũ nimirũ ingenio
ant sala Oppidũ inmin& salȩ flumini ab hoc per
auetoloru gentẽ int̃ est in at lanticas solitudi¬
nes At lasmons emedia hđrenarũ consurgit
uastitate & eductꝰ inuiciniã lunaris cirtuli
ultra nubila caput condit qua adoceanũ ex¬
tendit᷑ ciuase nom̃ dedit. manat fontib: nemo¬
rib: ir horrescit rupib: asperat᷑ squale ie uinio
humenuda pecherbida qua a frice controuersus
est. felix nascentib sponte frugib arborib pce xxu¬
ris oracissimꝰ quarũ odor grauis comȩ cupressi
similes uestiunt᷑ lanugine sericis uellerib

Expanded text:
culi aliud nihil praefert quo propaget uetustatis culi aliud nihil praefert quo propaget uetustatis memoriam. Verum ultra frutices aureos et metalla frondentia illud magis mirum, quod solum inferiore licet libra depressum numquam accessu freti superlabitur, sed obstaculo naturalis repaguli in ipsis marginibus haeret unda et intimis orarum superciliis sponte fluctus ingrui resistuntur; spectando nimirum ingenio ant. Sala oppidum imminet Salae flumini. Ab hoc per Autolorum gentem iter est in Atlanticas solitudines. Atlas mons e media harenarum consurgit uastitate et eductus in uiciniam lunaris circuli ultra nubila caput condit; qua ad Oceanum extenditur, cui a se nomen dedit, manat fontibus, nemoribus inhorrescit, rupibus asperatur, squalet ieiunio, humo nuda nec herbida; qua Africam contra uersus est, felix nascentibus sponte frugibus, arboribus proceris opacissimus, quarum odor grauis, comae cupressi similes uestiuntur lanugine sericis uelleribus
Abbreviated transcription (Latin):
excipit maur&aniȩ nunc colonia sed eiuꝰ primus
auctor antȩusẽ. Porro qđ iuillo ambitu ȩgyptiũ
fint᷑ pelagus & libcũ incipit placuit ut african
lybia diceremꝰ : Quidã tam̃ libyã alibyȩ epafi
filia africã aut̃ aba fro lib ss herculis filio potiũ
dictã receper̃. Lix quoq colonia in eodẽ trac¬
tu confucuta est Ibiantȩi regia. qui inplican¬
dis explicandisq nexib numi melius sciens. ue¬
lut genitꝰ matre cerra. ibidẽ herculi iuetusẽ
Nã decstis hesperidũ &ꝑuigili dracone ne famȩ
licentia uulneret̃ fides ratiohȩcẽ : Hexuos
meatu aestuario inmare festur. ad eo sinuosis
laterib tostuosũ ut uisentib ꝓcullapsus an¬
gue os fracta uestigine m̃tiat᷑. Itaq ad ostos
a ppella uere circundat. Vnde pomorũ custo¬
de int̃ praantes struxer t̃ adm̃ daciũ fabu¬
landi sedhȩc insula in sinuata sinib: aluȩi re¬
currentis minquib: dã aequoris spirissita
ptꝰ arbores ol eastri similes &aram sacramher¬

Expanded text:
excipit, Mauritanie nunc colonia et cuius primus auctor est. Porro quod in illo ambitu Aegyptium finitur pelagus et Libycum incipit, placuit ut Africam Libyam diceremus. Quidam tamen Libyam a Libya Epaphi filia, Africam autem ab Afro Libyis Hereulis filio potius dictam receperunt. Lix quoque colonia in eodem tractu constituta est, ubi Antaei regia, qui implicandis explicandisque nexibus humi melius sciens, uelut genitus matre terra, ibidem Herculi uictus est. Nam de hortis Hesperidum et peruigili dracone, ne famae licentia uulneretur fides, ratio haec est. Flexuoso meatu aestuarium e mari fertur adeo sinuosis lateribus tortuosum, ut uisentibus procul lapsus angueos fracta uertigine mentiatur; itaque quod hortos appellauere circumdat, unde pomorum custodes interpretantes struxerunt iter ad mendacium fabulandi. Sed haec insula, insinuata sinibus aluei recurrentis et in quibusdam aequoris spiris sita, praeter arbores oleastri similes et aram sacram Her
Abbreviated transcription (Latin):
barbari quib: ꝑ astifices plagarũ figuras iam in¬
de apueris uariȩ animaliũ effigies incorporan¬
t Inscriptisq: uiscerib: hominis increm̃to
pigm̃ti notae crescunt. Nec quicquã mage
patientiȩ loconationes ferȩ ducunt quam
ut ꝑme mores cicatrices plurimũ fuci astus

Expanded text:
barbari, quibus per artifices plagarum figuras iam inbarbari, quibus per artifices plagarum figuras iam inde a pueris uariae animalium effigies incorporantur, inscriptisque uisceribus hominis incremento pigmenti notae crescunt; nec quicquam mage patientiae loco nationes ferae ducunt, quam ut per memores cicatrices plurimum fuci artus
Abbreviated transcription (Latin):
Abor chadib: thyleh usq: .u. dierũ ac noctiuĩ
nauigatio est sedthole larga & diutina. pomaꝰ¬
na copiosa est qͥ illic habitant. principio ueris
int̃ pecudes pabuls uiuunt. de inlacte in hiem̃
conꝑcunt arborũ fpuctꝰ utunt̾ feminis uul¬
go cestũ matrimoniũ nulli ulera thole
pigrũ & concr& ũ mare. Crcuitꝰ britanniȩ
spatio magna ibi & multa flumina fontes ca¬
lidi opiparo exculpti appa ratu ad uius mor¬
talium. iquib: fontib: p̃sulf miner ue numen
mnuus ede ꝑpecui ignes nũquã caneseunt in
faiullas : sed ubi ignis tabuit uestit᷑ inglobossa¬
xeos. Prȩterea ut taceam metallor largã
uaramq coniã ⁊ quib: britanniȩ solũ undiq:
generũ poll& uenis locupleib gagates hic plũ¬
imꝰ optimus q est lapis si de corerequras nign¬
gtimieus : si nͣaturã aqua ardo oleo restringi¬
e si potes tatẽ. at tritufale factus. ad plicita
detin& atq sucinũ. Regionẽ pastim tenent

Expanded text:
Ab Orchadibus Tylen usque quinque dierum ac noctium Ab Orchadibus Tylen usque quinque dierum ac noctium nauigatio est. Sed Tyle larga et diutina Pomona copiosa est. Qui illic habitant, principio veris inter pecudes pabulis vivunt, dein lacte, in hiemem conpercunt arborum fructus. Vtuntur feminis vulgo: certum matrimonium nulli. praetepigrum et concretum mare. Circuitus Brittaniae spatio magna et multa flumina, fontes calidi opiparo exculti apparatu ad usus mortalium: quibus fontibus praesul est Minervae numen, in cuius aede perpetui ignes numquam canescunt in fauillas, sed ubi ignis tabuit uertit in globos saxeos. Praeterea, ut taceam metallorum largam uariamque copiam quibus Brittaniae solum undique generum pollet uenis locupletibus, gagates hic plurimus optimusque est lapis: si decorem requiras, nigrogemmeus; si naturam, aqua ardet, oleo restinguitur; si potestatem, attritu calefactus adplicita detinet atque sucinum. Regionem partim tenent
Abbreviated transcription (Latin):
& occasus Ncilidoniȩ ꝓmanturio tholenpe¬
tentib: bidui naiugatione ꝑfecta. excipiunt
ebudes insulȩ .v. numero quarũ in colȩ nesciunt
fruges piscib: tantũ & lacte uiuunt ⁊ ex
unꝰ est uniuersis. Nam quot quots̃ om̃s angus¬
ta int̃ lauiȩ diuidunt᷑. rex nihil suũ hab&.
Om̃a uniuersorũ. adeqͥtatẽ. cestis legib strin¬
gitur. Ac ner uaricia deuestit auero : discit
pauꝑtate iusticiã ut pote cui nihil sit reifa¬
miliaris. uerũ alit̃ epublico. Nulla illi femi¬
na dat᷑ ꝓpria sed ꝑuicissicudines inquã cũq cõ¬
motꝰ sit usurariã sumit : Vnde ei necuotũ
pespes concedit liberorũ secundã continenti¬
stationẽ euntib: or chades p̃bent: sed or cha¬
des ab ebudib: porros .vii. dierũ. totidẽq
noctiũ cursu. numero tres. uacant homi¬
ne non habent siluas tantũ iunceis herbis¬
in hor rescunt c&era earũ nude harenȩ. a rupes t

Expanded text:
 A Calidoniae promunturio Tylen pe A Calidoniae promunturio Tylen petentibus bidui navigatio est. Inde excipiunt Ebudes insulae quinque numero, quarum incolae nesciunt fruges, piscibus tantum et lacte vivunt. Rex unus est universis, nam quotquot sunt, omnes angusta interluvie dividuntur. Rex nihil suum habet, omnia universorum. Ad aequitatem certis legibus stringitur ac ne avaritia devertat a vero, discit paupertate iustitiam, utpote cui nihil sit rei familiaris, verum alitur e publico. Nulla illi femina datur propria, sed per vicissitudines, in quamcunque commotus sit, usurariam sumit. Vnde ei nec votum nec spes conceditur liberorum. Secundam stationem euntibus Orchades praebent. Sed Orchades ab Ebudibus porro sunt septem dierum totidemque noctium cursu numero tres. Vacant homine, non habent siluas, tantum iunceis herbiinhorrescunt. Cetera earum nudae harenae et rupes tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
bulorũ. quanto cũq tẽpore cursus tenebit naui¬
lia passuũ diffundi qͥ fidẽ aduerũ ratiocinatis̃ aesti¬
mar̃: Silurã quoq: insulã . abora quã gens britan:¬
na dudũ nontenent turbidũ fr&ũ distinguit
cuiꝰ homines &iã Ra custodiunt morẽ uetustũ
nũmum refutant : dant res & accipiunt. muta¬
tionib: necessaria potius quã pretiis parant. deos
ꝑcolunt scientiã futurorũ parit̃ uiriac feminȩ os¬
tentant. ad tanatis insula adspirat frao gallico
abritanniȩ continente ȩstuario tenui separata
felix frum̃ tariis cãpis & gleba uberi. nec tantũ sibi
uerũ a ali is salubris locis Nãcũ ipsa nullo
serpat̃ angue. as postata indeterra. quoquo
gentiũ inuecta sit. angus necat. Multȩ a a¬
liȩ circũ britanniã insulȩ equib tyle ultima
inqua ȩstiuo solsticio sole de cancri si dere fa¬
ciente transitũ nox penesulla. Bru mali

Expanded text:
bulorum. Quantocumque tempore cursus tenebit, nauibulorum. Quantocumque tempore cursus tenebit, nauidiffundi qui fidem ad uerum ratiocinati sunt aestimarunt. Siluram quoque insulam ab ora quam gens Brittana Dumnonii tenent turbidum fretum distinguit. Cuius homines etiamnunc custodiunt morem uetustum: nummum refutant; dant res et accipiunt; mutationibus necessaria potius quam pretiis parant; deos colunt; scientiam futurorum pariter uiri ac feminae ostentant. At Tanatus insula adspiratur freto Gallico, a Brittaniae continente aestuario tenui separata, felix frumentariis campis et gleba uberi, nec tantum sibi uerum et aliis salubris locis; nam cum ipsa nullo serpatur angue, asportata inde terra quoquo gentium inuecta sit angues necat. Multae et aliae circa Brittaniam insulae, e quibus Thyle ultima, in qua aestiuo solstitio sole de cancri sidere faciente transitum nox nulla: brumali
Abbreviated transcription (Latin):
cessu ulixemcalidoniȩ adpulsũ manifestat a ragrȩ¬
cis littȩris seripta uotũ multis in sulis nec ignobilib:
circũ dat᷑ : quarũ hibernia ei ꝓximat magnitudine
in humana ritu ipcolarũ : aspero alis ita pabulo
pita & bellicosa. sanguine int̃ emȩtorũ hausto prius
uictores uultꝰ suos oblipunt : fas acnefas. eodẽ loco
ducunt Puerpera si quando marẽ edidit. primosci¬
bos gladio inponit mariti inq: osparuuli summno mu¬
crone auspiciũ alim̃torũ leuit̃ infercit . & genti¬
lib uotis optat non alit̃ quã inbello & int̃ arma mor¬
tẽ oppetat: quistudent cultui. dentib: marinan¬
tiũ beluarũ insigniunt ensiũ capulos. Candicant
em̃ adeburnã daritatẽ. Nãp̃cipua uiris gloria est
toinde seu puluere seulapillo siquid sparseris inter
aluearia ex amina fauos deser. Mare qđ in berniã
& britanniã int̃luit undosũ inqͥetũq toto in anno
in eis alueis : quos circũdant ambitione tergorũ bu¬

Expanded text:
cessu Vlixem Calidoniae adpulsum manifestat ara Graecis litteris scripta uotum. Multis insulis nec ignobilis circumdatur. Quarum Hibernia ei proximat magnitudine, inhumana incolarum ritu aspero, alias ita pabulospita et bellicosa. Sanguine interemptorum hausto prius uictores uultus suos oblinunt. Fas ac nefas eodem lducunt: puerpera si quando marem edidit, primos cibos gladio inponit mariti inque os parvuli summo mucrone auspicium alimentorum leuiter infercit et gentilibus votis optat, non aliter quam in bello et inter arma mortem oppetat. Qui student cultui, dentibus mari nantium belvarum insigniunt ensium capulos. Candicant enim ad eburnam claritatem. Nam praecipua viris gloria est tum inde puluerem seu lapillos si quis sparserit inter aluearia, examina fauos deserent. Sed mare quod inter hanc et Brittaniam interluit undosum inquietumque toto in anno ineis alveis, quos circumdant ambitione tergorum bu
Abbreviated transcription (Latin):
simȩ riguȩ aquis fluminũ & fontiũ. sel fontaneis int̃¬
dũ sacris &ua porantib: In famant᷑ ritu in colarũ qui ut
aiunt uerienĩ periculũ ñ adme recipio. in uria re¬
ligionis humanis litant hostiis
Existosinu quo quodibis uelis exeas In his panias & ini¬
taliã tra mariq: : In a fricã maritantũ : sithracia
sit petenda excipit ager er&icꝰ bonꝰ frugib: bri
aiugis alpiũ ad modũ l&us. dehinc pannonia solo
plano uberiq drauo sauoq: inclutis amnib: circũ¬
horreũ nominabant. Inquarũ paste quȩ pontica
est appar& herba qua in ficit᷑ oleũ. qđ uocant
medicũ hoc ad incendiũ excitatũ siobruere
aqua gestias ard& magis : nec alio sopit᷑ quã iac¬
inis erat orbis ora gallicilitoris circa eã clar¬
nisi mbritannia insula non qualib& amplitudi¬
ne nom̃ pene orbis alterius mereretur
Octingentis cimplius milib: pas suũ longadetin&:

Expanded text:
simae, riguae aquis fluminum et fontium, sed fontaneis intesimae, riguae aquis fluminum et fontium, sed fontaneis interdum sacris et uaporantibus. Infamantur ritu incolarum, qui ut aiunt ueri enim periculum non ad me recipio iniuria religionis humanis litant hostiis. Ex isto sinu quoquo orbis uelis exeas: in Hispanias et in Italiam terra marique, in Africam mari tantum; si Thracia sit petenda, excipit ager Raeticus optimus a iugis Alpium admodum laetus: dehinc Pannonia viro fortis et solo plano ubertoque, Dravo Savoque inclutis amnibus circumhorreum nominabant. In quarum parte quae Pontica est apparet herba, qua inficitur oleum quod uocant Medicum: hoc ad incendium excitatum si obruere aqua gestias, ardet magis nec alio sopitur quam iacinis erat orbis ora Gallici litoris, nisi Brittania insula non qualibet amplitudine nomen paene orbis alterius mereretur: octingenta enim et amplius milia passuum longa detinet,
Abbreviated transcription (Latin):
to est qđ rapiat folia qđ trahat paleas quod
uero medeat᷑ multis uitaliũ in cõmodis. me¬
dentiũ docuit disciplina & india hab& sucinũ.
sed germania plurimũ optimũq Qm̃ adin¬
sulã glȩsariã ueneramꝰ a sucino cȩptũ. Namingerma¬
niȩ continentib: gallaica repperit᷑ quẽ gemꝰmam
arabicis anteponunt . uincit enĩ grãm. a rabes quidem
dicunt ñ alibi eã dep̃hendi. quã innidis auiũ quas melan.¬
chorytos uocant qđ nullus recepit cũ apud germaniȩ
populos quã ius rara insaxis tam̃ partat. honore &p̃cio
ad smagrados uir& pallidũ pihil iucundius aurũ dece
Cerauniorũ porrogenera diuersas . Germanicũ
candidũ est. splend& tam̃ cȩrulo & si sub diuo habeas.
fulgorẽ rapit siderũ .xxii. degallia et exea
b: ac cõmodȩ ꝓuentib: fluctuarus . Plerȩq consitȩ
uitib: & arbustis. Omã adusũ animantiũ foetubeatis¬

Expanded text:
erto est quod rapiat folia, quod trahat paleas; quod erto est quod rapiat folia, quod trahat paleas; quod uero medeatur multis uitalium incommodis, medentium docuit disciplina. Et India habet sucinum, sed Germania plurimum optimumque. QuonGlaesariam ueneramus, a sucino coeptum. Nam in Germaniae continentibus gallaica reperitur, quam gemmam Arabicis anteponunt: uincit enim gratia. Arabes quidem dicunt non alibi eam deprehendi quam in nidis auium quas melancoryphos uocant; quod nullus recepit, cum apud Germaniae populos quamuis rara in saxis tamen appareat. Honore et pretio ad smaragdos uiret pallidum. Nihil iucundius aurum decet. Cerauniorum porro genera diuersa sunt. Germanicum candidum est: splendet tamen caerulo et si sub diuo habeas, fulgorem rapit siderum. XXI Galliae inter s accommodae prouentibus fructuariis, pleraeque consitae uitibus et arbustis, omni ad usum animantium fetu beatis
Abbreviated transcription (Latin):
germanicigentilit̃ uocant glȩ sum: qualitas
materiȩ istius summatũ antea germanico Luris¬
aut̃ cȩsare omnis germaniȩ oras scrutante :¬
conꝑta : Arbor est pinei generis cuius medi¬
ale autumra tẽpore sucino latrimat. Sucũ
Pndiũ opere est ire longius. nepandanȩ siluȩ
credant᷑ lapidẽ fleuisse hanc speciẽ in illyri¬
cũ barbari intuler̃. Quȩ cũ ꝑ pannonica com¬
mertia usu ad trans pada nos homines for&
deualuta : qđ ibi primũ nr̃i uiderant . ibi &iam
natã putauer̃. Mune re neronis principis ad Papronia¬
paratꝰ omnis sucino inornatus est. Nec difficul¬
ter cũ ꝑidẽ tẽpus xiii mił librarũ rexgerma¬
niȩ donũ ei miserit. Rude primũ nascit᷑ &¬
corticosũ deinde in coctũ adipẽ lactentissuis. Deoleo me¬
expolit᷑ adquẽ udemꝰ nitorẽ. Profacie hab&
nom̃ amelleũ dr̃ & falernũ : utrumq desi¬
militudine aut uini aut itiq mellis. In aꝑ¬

Expanded text:
Germani gentiliter uocant glaesum. Qualitas Germani gentiliter uocant glaesum. Qualitas materiae istius summatim antea Germanico autem Caesare omnes Germaniae oras scrutante conperta: arbor est pinei generis, cuius mediale autumni tempore sucino lacrimat. Sucum Pretium operae est scire longius, ne Padanae siluae credantur lapidem fleuisse. Hanc speciem in Illyricum barbari intulerunt; quae cum per Pannonica commercia usu ad Transpadanos homines foret deuoluta, quod ibi primum nostri uiderant, ibi etiam natam putauerunt. Munere Neronis principis adparatus omnis sucino inornatus est: nec difficulter, cum per idem tempus tredecim milia librarum rex Germaniae donum ei miserit. Rude primum nascitur et corticosum, deinde incoctum adipe lactentis suis expolitur ad quem uidemus nitorem. Pro facie habet nomina: melleum dicitur et Falernum, utrumque de similitudine aut uini aut utique mellis. In ap
Abbreviated transcription (Latin):
manu nesciunt. Sunt &uri. quos & imperitũ
uulgus uocat bubalos. cũ bubali pȩne ad cerui¬
nã faciẽ in a frica ꝓcreent᷑. Istis porro quosuros
dicimꝰ taurina cornua intantũ modũ ꝓten¬
dunt᷑ ut dempta obinsignẽ capacitatẽ int̃
regias mensas gerula potuũ fiant Est ꝙal
ces mulis comparanda adeo ꝓpenso labrosupe¬
riore ut nisi recedens in posteriara uestigia
pasci non queat. Gangauia in sula eregione
germaniȩ emittit animal quale alces. sed cuiꝰ
sufragines ut elefantis flecti nequeunt
ꝓpterea non cubat cũdor miendũ est. Tam̃
somnulentã arbor sustin&. Quȩ ad ꝓpecasurã
secat᷑ ut feradũ ad suetis fulm̃tis innititur.
faciat ruinã. Ita capit᷑. Alioquin. difficile
est eam mancipari. Nam in illo rigore po¬
plitũ. in conp̃hensibili fuga pollo. Deger¬
manicis insulis gangauia maxima est sed ni¬
hil in ea mag̃nũ p̃ter ipsam. Namglesaria
dat crystallũ dat & sucinũ. quod sucinum

Expanded text:
manu nesciunt. Sunt et uri, quos inperitum manu nesciunt. Sunt et uri, quos inperitum uulgus uocat bubalos, cum bubali paene ad ceruinam faciem in Africa procreentur. Istis porro quos uros dicimus taurina cornua in tantum modum protenduntur, ut dempta ob insignem capacitatem inter regias mensas potuum gerula fiant. Est et ce mulis comparanda, adeo propenso labro superiore, ut nisi recedens in posteriora uestigia pasci non queat. Gangauia insula e regione ermaniae mittit animal quale alce, sed cuius suffragines ut elephantis flecti nequeunt; propterea non cubat, cum dormiendum est, tamen somnulentam arbor sustinet, quae prope casuram secatur, ut fera dum adsuetis fulmentis innititur faciat ruinam. Ita capitur: alioqui difficile est eam mancipari, nam in illo rigore poplitum inconprehensibili fuga pollet. De Germanicis insulis Gangauia maxima est, sed nihil in ea magnum praeter ipsam. Nam Glaesaria dat crystallum, dat et sucinum: quod sucinum
Abbreviated transcription (Latin):
Nons seuo ipse ingens nec rii pͥeis minor collsraunio albo:¬
b: in ituim germaniȩ facit. Inguae ones te¬
nent a quib: primis post scythias: nom̃ germa¬
nicũ consurgit . diues uiuorũ terra. frequens
populis numerosis & inmanib: extendit᷑ inter
herquiniũ saltũ & rupes sarmatarũ. ubi inci¬
pit danubio ubidesinit rheno ꝑfundit᷑ dein-¬
ternis eiꝰ partib: alba guthalus uiscla amnes¬
latis simi p̃cipitant᷑ in pceanũ. saltus herquiniuꝰ
auesꝰ gignit. quarũ pinnȩ ꝑ obscurũ emicant
& int̃ lucent quamuis optenta nox dens& te¬
nebras unde homines loci illius plerũq noc¬
tur nos excursus sic destinant ut illis utant᷑¬
ad p̃sidiũ itineris dirigendi p̃iactisq ꝑopaca
calliũ rationẽ iȩ moderent᷑ indicio plumarũ
refulgentiũ. In hoc tractu sane & in omni sep-¬
tentrionis plaga. uisontes frequentissimi¬
quiboues feris similes sȩtosi colla iubis. hor¬
ridiultra tauros ꝑnicitatȩ: capti ad suescere

Expanded text:
ons Saeuo ipse ingens nec Riphaeis minor collibs initium Germaniae facit. Inguaeones tenent, a quibus primis post Scythas nomen Germanicum consurgit. Diues uirum terra, frequens populis numerosis et inmanibus. Extenditur inter Hercynium saltum et rupes Sarmatarum. Vbi incipit Danuuio, ubi desinit Rheno perfunditur. De internis eius partibus Alba Guthalus Vistla amneslatissimi praecipitant in Oceanum. Saltus Hercynius aues gignit quarum pennae per obscurum emicant et interlucent, quamuis obtenta nox denset tenebras. Vnde homines loci illius plerumque nocturnos excursus sic destinant, ut illis utanad praesidium itineris dirigendi, praeiactisque per opaca callium rationem uiae moderentur indicio plumarum refulgentium. In hoc tractu sane et in omni septentrionis plaga uisontes frequentissimibouis feri similes, saetosi colla, iubas horridi, ultra tauros pernicitate, capti adsuescere
Abbreviated transcription (Latin):
glu biͥcisi in matris suȩ utero. patuit num quã eos
febrescere quã ob causa confecta ex medullis eoꝵ un¬
guina sedant calores hominũ languentiũ. Legimꝰ
plurimos matutinis dieb: ceruinã carnẽ degustare
solitos si ne febrib: longȩ uos fuisse. quod demũ ꝓde¬
rit siuno uulnere fuerint int̃empti. Addinoscen¬
dã uusa citatẽ. Aexander magnꝰ torques plurimis Aecate¬
ceruis innexuit: quipost annũ centesimũ capti nec cenuorũ¬
dũ senu indiciũ p̃ferebant. Eadẽ pȩne specie sunt
quos trage laphos dicunt sed non alibi quã circa
phasiden apparent tantũ qđ illi uillosos habent
armos & m̃ta ꝓmissis hista barbdiis Xxxi.¬

Expanded text:
um occisi in matris suae utero. Patuit numquam eos um occisi in matris suae utero. Patuit numquam eos febrescere, quam ob causam confecta ex medullis ipsorum unguina sedant calores hominum languentium. Legimus plurimos matutinis diebus ceruinam carnem degustare solitos sine febribus longaeuos fuisse; quod demum proderit si uno uulnere fuerint interempti. Ad dinoscendam uiuacitatem Alexander Magnus torques plurimis ceruis innexuit, qui post annum centesimum capti necdum senii indicium praeferebant. Eadem paene specie sunt quos tragelaphos dicunt, sed non alibi quam circa Phasidem apparent; tantum quod illi uillosos habent armos et menta promissis hirta barbis. XX