comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quibus causa pͥme a neĩe moͣrliũ
nost pt̃̾ Et sic dici por̾it herbi noit¬
y filia ẜ non herebi in uistibus terre
sacentis aut in egris hom̃i pectorib
residentis qu̾ymo in ꝓfundo diue ĩ¬
tis archauo sc̃issĩe uigilantis qͥ intel.¬
lcũs hoñi moi talicat᷑ taligie offustatꝰ
intueri non pt̃ nec eciã nõctis dĩe mẽ¬
tis in qua ml uiuꝙͣ fuit obscuꝵ uerũ
suo semꝑ liuẽ tũcta clarificat s mẽ
ibrtillitatis erroris Ceteras cause
huiꝯ spẽs asserũc mathematia suis ar¬
tibus eciam p̃uderi posse ord b̾crum
uerum sic tu senissime puceps cum
in calibus appͥme te iustructũ audiue¬
rim optime nosti Si autem sic ẽ talis
Rames net hebi net noctis filia eẽ pt̃
Si añt non fit tuc̃ ut de deo diximꝰ
cum in archano ne᷑ autro repõitum
uideri non possit liquetur Et talis
fames sit filia noctis ⁊ he̾bi rõne iam

Expanded text:
Ex quibus causa prime a nemine mortalium nosci potest, et sic dici poterit Herebi Noctisque filia, sed non Herebi in visceribus terre latentis, aut in egris hominum pectoribus residentis; quin imo in profundo divine mentis arcano sanctissime vigilantis, quem intellectus hominum mortalitatis caligine offuscatus intueri non potest, nec etiam noctis divine mentis in qua nil unquam fuit obscurum, verum suo semper lumine cuncta clarificat, sed nostre imbecillitatis erroris. Ceteras cause huius species asserunt mathematici suis artibus etiam previderi posse. Quod utrum verum sit, tu serenissime princeps, cum in talibus apprime te instructum audiverim, optime nosti. Si autem sic est, talis fames nec Herebi nec Noctis filia esse posset. Si autem non sic, tunc ut de deo diximus cum in arcano nature antro repositum videri non possit, linquetur ut talis fames filia sit Noctis
Abbreviated transcription (Latin):
formã sic desc̾bit Ouidiꝰ/ Quesicãd
famem lapidoso meĩt in agro unguib
⁊ raris uellentẽ deutib q̃bas hirtus
ret crins caua luã pallor in ore /
labra incana situ stabre rubigie fau¬
ces Dura cutis ꝑ quã spcari uista pos¬
sent Ossa sub ĩcurius ex tabat᷑ ana
lumbis uentris erat ꝓ uentre locus
tres gemiñq ridebat Orbis et in¬
modico ꝓdibãt tubere tall ⁊.
Luerelam dicit tulliꝰ fuisse filiã
emõeis⁊ hẽbi er uod futile concedetur si
quod sit sane mẽtis oculo ꝓspͥcet᷑ Est .
morbus male secum ꝯuẽientis aĩ obho¬
in insanũ beniens pectꝰ ꝙ aut subcͣhi
sd sibi debetur autumat inꝯsultꝰ hõ
aut egre st̾ sibi non dari qd optat nł
nen p̃oste qd cupiat ⁊ sic qd suũ t̾mẽẽ
alionũ liũe mentis p̾uatus existimat
hine qͥuerit᷑ lascuis amãs huic ami
cupadus huic honoꝵ auidus hic̃ sang
sicibundus ⁊ alii plures malũ qđ ĩt

Expanded text:
formam sic describit Ovidius: Quesitamque formam sic describit Ovidius: Quesitamque Famem lapidoso invenit in agro Unguibus et raris vellentem dentibus herbas. Hirtus erat crinis, cava lumina, pallor in ore, Labra incana situ, scabre rubigine fauces, Dura cutis per quam spectari viscera possent, Ossa sub incurvis extabant arida lumbis, Ventris erat pro ventre locus, cies genuumque rigebat Orbis, et imodico prodibant tubere tali. Haia XII. Querelam dicit Tullius fuisse filiam Noctis et Herebi. Quod facile concedetur si quid sit sane mentis oculo prospectetur. Est enim morbus male secum convenientis animi, ob hoc insanum veniens pectus, quia aut subtrahi quod sibi debetur autumat inconsultus homo, aut egre fert sibi non dari quod optat, vel non posse quod cupiat. Et sic quod suum crimen est alienum lumine mentis privatus existimat. Hinc queritur lascivus amans, hinc auri cupidus, hinc honorum avidus, hinc sanguinis sitibundus et alii plures malum quod in
Abbreviated transcription (Latin):
na tiboꝵ ꝯtiunget ut płiũ aut aliqñ
ex fascidio schomacãtiũ Si ex pemi¬
ria aut mercia atq desidia patientis
aut egestatis enne contingit Si ex
inhercia neł desidia ut qñꝙ uidenius
quosdam lascimis pociꝰ ⁊ meptiis atq
ocio uacure ꝙͣ rei familiaris curã gere
Hec ꝓfecto hebi noctisq filia est eo
pacco quo suꝑiores st̃ ceci Si egestat
cnẽ dũmõ non ob untempantiã sit
egenus qui patit᷑ nec hanc herebi noc¬
tisq filiam pnto. nͥ ob id dixeum qr
ab intn seco scomaci esuriẽtis ꝓcedit
Si nõ ob ciboꝵ fastidiũ fames sit ut
non nũꝙͣ qnibus dã discolis atq pua
causnetudĩe nauseantib ꝯtĩgisse noui¬
mus quib insi ex quisica edulia et pł¬
mẽta accurate ꝯpõĩta seu regñ cucte¬
ta ⁊ p̃tiosa uina atq forensia apponat᷑
ado wlgana sꝑnũt ⁊ respnũt ut p̾us
se media torqueri ꝑmictãt ꝙͣ cõedãt
nulli dubiũ qñ et hec nata sit he̾bi
atq noctis hmꝰ aũt mausionẽ et

Expanded text:
 continget ut plurimum, aut aliquando ex fastidio stomacantium. Si ex penuria, aut inertia, atque desidia patientis aut egestatis crimine contingit. Si ex inertia vel desidia, ut quandoque videmus quosdam lasciviis potius et ineptiis atque ocio vacare quam rei familiaris curam genere. Hec profecto Herebi Noctisque filia est, eo pacto quo superiores sunt ceteri. Si egestatis crimine dum modo non ob intemperantiam sit egenus qui patitur, nec hanc Herebi Noctisque filiam puto, nisi ob id dixerim quia ab intrinseco stomaci esurientis procedit. Si vero ob ciborum fastidium fames sit, ut non nunquam quibusdam discolis atque prava consuetudine nauseantibus contigisse novimus, quibus nisi exquisita edulia, et pulmenta accurate composita, seu regum tucceta et preciosa vina atque forensia apponantur, adeo vulgaria spernunt et respuunt, ut prius se inedia torqueri permictantur quam comedant; nulli dubium quin et hec nata sit Herebi atque Noctis. Huius autem mansionem et
Abbreviated transcription (Latin):
etẽ bisa esse uera arbitͣti sunt. s ut
płiu mĩme intelleã Et ob hoc uidet᷑
porfiriũ longe alit̾ ꝙͣ młti alii faciãt
entire ed ꝑ homerũ pͥmo deinde ꝑ
unrgiliũ dcm̃ est Et quĩ fumiliare
magꝭ uirgilii ꝙ homeri carnẽ illud
ued̾ucamꝰ̃ in mediũ dicit .i. uirgilis
Dũt grĩe sompni porte qꝵ alta̾ fert̾¬

Expanded text:
a esse arbitrati sunt, sed ut plurimum minime intellecta, et ob hoc videtur Porphyrium, longe aliter quam multi alii faciant, sentire, quod per Omerum primo, deinde per Virgilium dictum est, et quoniam familiare magis Virgilii quam Omeri carmen est, illud deducamus in medium. Dicit enim Virgilius: Sunt gemine somni porte, q
Abbreviated transcription (Latin):
sagatior auser Garrula nec ꝓgne st̾tenͣ
pectora młcet non fera nõ petudes nõ
moti flmuẽ rami huãne ue sẽp̃nũ red¬
dũt ꝯuicia lingue aiuit a quies hitat saxo
tanẽ exit ab ymo Rius aq̃ loches per
quẽ cũ ñnure labes smutat sõpnos cre¬
pitantib unda lapillis Ante fores atrii
Recunda papanera florent Inmẽq
herbe quar de lacce soporẽ Nox legit
⁊ spargit ꝑ opacas huuida t̾ras Iamna
ne uerso stridorẽ cardine recdat. nulla
domo cota ẽ custes in line nullus
ĩn medio thorus est ebano sublimuis ĩ
antro plumens nincolor pullo uelaiẽ
tectis/ Qni cubat ip̃o den mẽbris lan¬
gore salutis hũc circa passi uarias
imitautia formas Sõpnia uana ia¬
cent totidem qtͣ messis aristis Silua
gerit frondes eiectas litꝰ arenas ⁊cͤ
hũc tã speccał. thalanio a cubictanis
decoratũ deum dicit tullius herebi et
noctis fuisse filium cuiꝰ rei tansa inde¬

Expanded text:
sagacior anser Garrula nec Progne stertentia sagacior anser Garrula nec Progne stertentia pectora mulcet, Non fera, non pecudes, non moti flamine rami, Humaneve sonum reddunt convicia lingue. Muta quies habitat, saxo tamen exit ab imo, Rivus aque Lethes, per quem cum murmure labens Invitat somnos crepitantibus unda lapillis. Ante fores atrii fecunda papavera florent, Innumereque herbe, quarum de lacte soporem Nox legit, et spargit per opacas humida terras. Ianua ne verso stridorem cardine reddat, Nulla domo tota est, custos in limine nullus. In medio thorus est ebano sublimis in antro, Plumeus unicolor pullo velamine tectus, Quo cubat ipse deus membris languore solutis. Hunc circa passim varias imitantia formas Somnia vana iacent totidem, quot messis aristas, Silva gerit frondes, eiectas litus harenas etc. Hunc tam spectabili thalamo atque cubiculariis decoratum deum dicit Tullius Herebi et Noctis fuisse filium; cuius rei causa vide
Abbreviated transcription (Latin):
bori ⁊cͣ Sane longe plemꝰ sõm cõmeda
dest̾bat seneca poeta in tragedia ħeulis
furentis dum dicit Tuq o domitor Sop̃¬
ne malors requies aĩ. pars hũãne meli¬
or inte uoluter mrĩs genus astree. frat̃
diue languide mortis ueris misdẽs falsa
futi᷑ Certus ridem pessinuꝰ aucor / pr̃o
roꝵo porti uite lutis requies noctisq co¬
mes Qui par regi fauiuloq ueĩs placi¬
dis fessum bouis ꝙ fone .i. pauidũ leci ges
huanũ Cogis lougã disc̾e mortẽ p̃me de
nctũ ⁊cͣ Huit p̃terea ouidisꝰ dest bit ch̾a¬
lamũ fatis aptũ dornuendi euꝑido dicẽs
ꝑst ꝓpe enuerios lenga speluca recessu
Mons canus ignam denn ⁊ penctͣla
sempi Qruo nũꝙͣ radiis oriẽs mediꝰ ue
cadens ue. phebus adire pt̃ nebule cali¬
gie mixte Exalant᷑ humo dubieq cre¬
puscula lucis Non uigilales ibi cristati
cãtibus oris Enotat aurorã n ͨ boce silẽ¬
tia rñpũt Sollitite ue canes camb ne

Expanded text:
bori etc. Sane longe plenius somni commoda bori etc. Sane longe plenius somni commoda describit Seneca poeta in tragedia Herculis furentis dum dicit: Tuque o domitor Somne Malorum, requies animi, Pars humane melior vite, Volucer matris genus Astree, Frater dure languide mortis Veris miscens falsa, futuri Certus et idem pessimus autor, Pater o rerum, portus vite, Lucis requies, noctisque comes, Qui par regi famuloque venis. Placidus fessum lenisque fove Pavidum leti genus humanum Cogis longam discere morteterea Ovidius describit talamum satis aptum dormiendi cupido, dicens: Est prope Cimmerios longo spelunca recessu, Mons cavus, ignavi domus et penetralia Somni, Quo nunquam radiis oriens mediusve cadensve, Phebus adire potest, nebule caligine mixte Exalantur humo dubieque crepuscula lucis. Non vigil ales ibi cristati cantibus oris Evocat Auroram nec voce silentia rumpunt Solliciteve canes canibusve
Abbreviated transcription (Latin):
cerrit᷑ aut a minꝰ bona negeta ᵈ ͤ nut̾t᷑
pallore facile occupatur ⁊ sup̾dcm est
q neꝙ solem uideat neq colorẽ sentiat
herebus ⁊ ob id uͥ ista ꝯtĩgũt frigeste sã¬
giuẽ ⁊ aduersa digestiͭ ͤ corrũpi ⁊ ꝑ qñs¬
orui pallorẽ nodẽ est ut satꝭ uidemꝰ in
eis qͥ dui ceto carte clausi in licẽ uẽmĩt¬
aut qui al egtudine corporea facigati
resingũt uel subito corepti panõre
nuillo int̾uriente teste credet᷑ Sane
tdm mũ et filia bideantur in hoc dif¬
ferũt notte aliqualis luõsa res cernit᷑
ut luna ⁊ sidera seu ignis aliqñ in tene
reat usquã defidesistat esse tenebra.
rohertio ⁊ ꝑ mẽbra mollita et¬
labore relaxata diffusa quies ⁊.
uero alios est quies aĩaliũ uirtu ͫ cũ intẽ¬
sione nalĩ de hoc sit st̾uut ouidiꝰ
Sompne quies rer placidissime sop̃ne
deoꝵ pax aĩ quã cura fugit qui corpa
duris fessa mĩsteriis mulces repasqz la¬

Expanded text:
cernitur aut a minus bona vegetatione nutritur cernitur aut a minus bona vegetatione nutritur pallore facile occupatur; et supra dictum est quia neque solem videat neque calorem sentiat Herebus, et ob id ubi, ista contingunt frigescere sanguinem, et adversa digestione corrumpi et ri pallorem necesse est, ut satis videmus in eis qui diu ceco carcere clausi in lucem veniuntaut qui ab egritudine corporea fatigati resurgunt, vel subito correpti pavore nullo interveniente teste credetur. Sane idem mater et filia videantur, in hoc differunt. Nocte aliqualis luminosa res cernitur, ut luna et sydera seu ignis aliquando. In tenebreat usquam, desistet esse tenebra. coertio et per membra mollita etlabore relaxata diffusa quies. Secundum vero alios est quies animalium virtutum cum intensione naturalium. De hoc sic scribit Ovidius: Somne, quies rerum placidissima, Somne, deorum, Pax animi, quem cura fugit, qui corpora duris Fessa ministeriis mulces reparasque la
Abbreviated transcription (Latin):
De senectute xiiiiͣ. herebi filia
& nectus etatũ ultuma ⁊ morti cõ¬
t̾ mĩa solo contingit corꝑi cum
rõnalis aĩa cendat iuriditate ꝑ¬
deciła met̾nũ hec ut ait tulliꝰ hereb̾a
fuit noctisꝙ filia. Qd quid fucile ꝯcedi
pt̃ cum illi sit in complexione ꝯforuus
frigida scilicet ⁊ sicca ⁊ filii silẽs con¬
sueuerũt esse parentib Est insuꝑ
herebus inhers et tremulus a quib nõ
degener est senectus eum ut c̾nmꝰ
tremula sit et carda porroqr hebetes
offuscatosq seusus ht̃ corpeos nõ mꝰ¬
grue illi noctem dixe̾ iurem̃ accamẽ
hoc lit̃ insigne qr ꝙͣtum illi subt᷑ hit᷑ in¬
utũ tantũ menti auget᷑ consilii ex quo
fit ut beueranda sit ⁊ eius tami iuenũ
Ppanantur la certis¬
Allor fucier atq totiꝰ corꝑis exan¬
huis est color exhausti sangiũs
seu egri seu repentim tunois certissmis
testis hic noccis ⁊ hoc̾bi filius ẽ testet᷑¬
sippo Et hoc iõ qr quid ꝙͣ a luce sulis non

Expanded text:
De Senectute Herebi XIIII filia. Senectus etatum ultima et morti contermina solo contingit corpori, cum ationalis anima tendat viriditate perpetua in eternum. Hec, ut ait Tullius, Herebi fuit Noctisque filia. Quod quidam facile concedi potest, cum illi sit in complexione conformis, frigida scilicet et sicca, et filii similes consueverunt esse parentibus. Est insuper Herebus iners et tremulus a quibus non degener est senectus, cum, ut cernimus, tremula sit et tarda. Porro quia hebetes offuscatosque sensus habet corporeos, non incongrue illi Noctem dixere matrem. Attamen hoc habet insigne, quia quantum illi subtrahitur virium tantum menti augetur consilii; ex quo fit ut veneranda sit, et eius cani iuvenum preponantur lacertisPallor faciei atque totius corporis exsanguis est color, exausti sanguinis seu egri seu repentini timoris certissimus testis. Hic Noctis et Herebi filius est teste Crisippo. Et hoc ideo quia quicquid a luce solis non
Abbreviated transcription (Latin):
suspiriis lacrimuisꝙ miseriã emt̾it in
publicũ ut iñ filia nectis ⁊ hebidici possit
Amem dicit paulus iuxͣ oisip¬
ꝓum herebi noccisq fuisse fiłiã
h ͨ aũt aut publica ẽ ut olim
p̃monstraca pharaoni aut p̾nata ut
erisichonis publica ⁊ uniu̾sali frugum
penuria ꝯsueuit contingẽ cuiꝰ rei a̾
dmmia ira causa est bel duit᷑ mĩ bellũ
sen aduersa su ꝑcelestiũ corpi disposicõ
seu bermes subt rmei rodentes semiã
seu locuste ian sata nastenͣ deuorãtes

Expanded text:
suspiriis lacrimisque miseriam emittit in suspiriis lacrimisque miseriam emittit in publicum, ut inde filia Noctis et Herebi dici possitilia. Famem dicit Paulus iuxta Crisippum Herebi Noctisque fuisse filiam. Hec autem aut publica est, ut olim premonstrata Pharaoni, aut privata ut Erisithonis. Publica ex universali frugum penuria consuevit contingere. Cuius rei aut divina ira causa est, vel diuturnum bellum, seu adversa supercelestium corporum dispositio, seu vermes subterranei rodentes semina, seu locuste iam sata nascentia devorantes
Abbreviated transcription (Latin):
taligine moliri nõ pt̾ obstinationẽ seu
ꝑtinaciã oriri noce est / ymo iã exorca
est ignorantie tertissiũ argumẽtũ
Ergo bene ꝑtinatra herebi quem sepe
gelidum diximi ⁊ noctis quã sepe coli¬
gestas herebi noctis ꝙ filia nõ ea
est ꝙͣ plurum arbitrant᷑ oꝑ tiũs
qtilicet carẽ. hant eñ uni fortes tol¬
berantia suꝑane̾ ut in arenis libitis cato
ẜ ea pocius cui habundantes falso tcͣti
udõicio subcũbũt ut auricustos midas
phrigum rex qui dum oĩa que couge¬
bat iuxͣ uotum berterent᷑ in amp fame
ꝑibat. hec est ergo bere hebi filia i geli¬
di cordis et ignaui ac ecꝭ noctis i. ceci
consilii existimãtis optimũ diuitias au¬
g̾e ut usu careamus ears
exmũ infartuũ est ut possit ꝓspet¬
tances in misericordiam cõmoue
Ed quidem nosipĩ nobis facimꝰ dum
negletto uericatis liuẽ ꝑituras res ab¬
emites quotũq mõ non alit̾ ingenus¬
offustato mentꝭ indicio concussũ pectꝰ

Expanded text:
seu pertinaciam oriri necesse est, imo iam exorta est, ignorantie certissimum argumentum. Ergo bene Pertinacia Herebi, quem sepe gelidum diximus, et Noctis quam sepe caligestas Herebi Noctisque filia non ea est quam plurimi arbitrantur, oportunis scilicet carere. Hanc enim viri fortes tolerantia superavere ut in arenis Libicis Cato. Sed ea est potius cui abundantes falso tracti iudicio succumbunt, ut auri custos Mida Frigum rex, qui dum omnia que tangebat iuxta votum verterentur in aurum, fame peribat. Hec est ergo vere Herebi filia, id est gelidi cordis et ignavi, ac etiam Noctis, id est ceci consilii, extimantis optimum divitias augere, ut usu careamus earumextremum infortunium est, ut possit prospectantes in misericordiam commovere. Quod quidem nos ipsi nobis facimus dum neglecto veritatis lumine perituras res abeuntes quocunque modo non aliter ingemisoffuscato mentis iudicio concussum pectus
Abbreviated transcription (Latin):
in cum reliqua omĩs in sex sequẽtib
dest̾batur libris sub ĩunone ⁊ neptuõ
atq Ioue filiis eius. Prohemium.
ffustan nebu

Expanded text:
i, cum reliqua omnis inquinquesequentibus describitur libris, sub Iunone et Neptuno atque Iove, filiis eius. Prohemium Offuscari nebu
Abbreviated transcription (Latin):
ut radii solares nequeãt in ꝑtem op¬
positam penetrae̾ ⁊ sic cansam dãte
terra u̾bra tam gndis efficit᷑ ꝙͣcum
spacii a diuudio cõrpis terre eccupat᷑
q̃ quid̃ embra nox d᷑ ⁊ sic tamꝙͣ at̾
torem dcm qr suo oꝑe uuuẽtia cuc̃ta
pascunt᷑ Eam ac̃ ad amasse noctẽ fictũ
ex istime qr tamꝙͣ dilectam sibi inde̾
cupiens rapido cursu sequit᷑ ⁊ ille
uidet᷑ appete̾ copulari Illa uõ reuunt
nec minꝰ uolueri passu fugit ꝙͣ seqͣtͤ
illiuẽt ille. Ipã aũt obscurũ faciat
nec frustͣ se si illi uĩgat᷑ moriturã
dicit enm sol luce suã omem̃ dissoluat
obsturitatem ⁊ fit eius Noscis efficieur
Demũ nox horebo iũgitur .i. infdus ĩ quẽ¬
cum mĩquam solarẽs penetrẽt radi
nox uiget acq secura ꝯsiscit Qd aut̃
ioui fauit fabula maĩfestat ut p per
plautũ in ampluc̾one nam cũ accessiss
in dilucto inpitꝰ ad alemenam nox ut
illi prescuret obsequiũ cumꝙͣ a crepus¬

Expanded text:
ut radii solares nequeant in partem oput radii solares nequeant in partem oppositam penetrare. Et sic causam dante terra umbra tam grandis efficitur quantum spatii a dimidio corporis terre occupatur. Que quidem umbra nox dicitur et torem dictum quia suo opere viventia cuncta pascantur. Eum autem adamasse Noctem fictum existimo quia tanquam dilectam sibi videre cupiens rapido cursu sequitur, et illi videtur appetere copulari. Illa vero renuit, nec minus volucri passu fugit quam sequailluminet ille, ipsa autem obscurum faciat, nec frustra se si illi iungatur morituram dicit; cum sol luce sua omnem dissolvat obscuritatem, et sic eius hostis efficitur. Demum Nox Herebo iungitur, id cum nunquam solares penetrent radii, Nox viget atque secura consistit. Quod autem Iovi faverit fabula manifestat, ut patet per Plautum in Amphytrione; nam cum accessisset in diluculo Iuppiter ad Alcmenam, Nox ut illi prestaret obsequium tanquam a crepus
Abbreviated transcription (Latin):
celligenda dicent᷑ Et ad ex plicandũ
a phanete pastore dilectam. cui petẽti
cum mat̾ uellet copulare ꝯnuibio dix
se ignotum hr̃e hoiem nec liiꝙͣ uidisse
Audisse trimen illũ suus aduersũ morib
iudignãs phauetes ex amatore hostis
frus dum illam occisuꝰ seq̃ret᷑ qIlla
se copulauit herebo non ausa uͥ pha¬
netes esset appare̾ Dicit insuꝑ ghes¬
donciꝰ lunit a Ioue concessã quadrigã
eo ꝙ illi fantrix fuisset dum aũ lũcem
accedet̾ ad alemenam/ hauc insuper
quidtũtũq fusta sic pica ornauerut
claunde Et in eius laudem ut en ꝓ ꝑte
baide cecunt bersus Noxq t̾raꝵ celi¬
qr camplexa labores. Ignea mltiua¬
go tnͣsmittis sidera lã p̃su Indulgẽs
repare amm dum ꝓxiũs egris Infũ¬
dat titan agiles aiantibus ortus acͣ
Sa nũc qd sibi fabule ueri tegãt uideaꝰ
Nicunt ig aute alia eam absq cog̾to
pre t̾re filiã qd ob ĩ arbitror dictum
quia t̾ra densitace sui corꝑis opatur

Expanded text:
telligenda dicentur, et ad explicandum telligenda dicentur, et ad explicandum a Phanete pastore dilectam cui petenti cum mater vellet copulare connubio, dixit se ignotum habere hominem, nec unquam vidisse, audisse tamen illum suis adversum moribus indignans Phanetes ex amatore hostis factus dum illam occisurus sequeretur, illa se copulavit Herebo, non ausa ubi Phanetes esset apparere. Dicit insuper Theodontius huic a Iove concessam quadrigam eo quod illi fautrix fuisset, dum ante lucem accederet ad Alcmenam. Hanc insuper quantumcunque fusca sit picta ornaverunt clamide. Et in eius laudem, et ut eius baide cecinit versus: Nox que terrarum celique amplexa labores Ignea multivago transmittis sydera lapsu, Indulgens reparare animum, dum proximus egris Infundat Titan agiles animantibus ortus etc. Sed nunc quid sibi fabule veri tegant videamus. Dicunt igitur ante alia eam absque cognito patre terre filiam; quod ob id arbitror dictum, quia terra densitate sui corporis operatur
Abbreviated transcription (Latin):
H ma bero ut asẜit Rabanꝰ ea ꝑs t̾re
dicit᷑ que płimiũ ht̃ hũiditatis ut
puca palustris ⁊ ꝓpniqua flũbus
Aridam aũt terrã uocaue̾ non qr sic
illami a creatione creator nũcupauit
ad uictum causa sit cum ip̃a gamnãtia
mit̾at fructus alat/ escas auib ⁊ pa¬
bula britis ex hbeat/ ex quib ⁊ ipĩ
nut̾mur. Matrem aũt magnã ut
aui ait paulus uocaĩ uoluere qui ar¬
bitrati st̃ eam reꝵ onui creattem Ego
equidem arbitror qr tamꝙͣ pia matᵒ
⁊ maxima sua ubertate nit̾at cucca
morͣlia ⁊ suo gremio monẽtia cũcca
suscipiat Cur aũt famã dixerint
matrobius sat᷑nalioꝵ libro dest̾bit di¬
cens ꝙ om̃i usui faueat aanciũ qđ
adeo maĩfestum est ut lrĩs explicari
non egeat. Fatuam us a fando deam̃
dicit idem macrobius ueces uoliusse es
ꝙ infantes ꝑtu editu non pͥus uocom
Que uõ ex noĩbus cum aliis corã sũt
ubi de illis mencio in sequẽtib fiet in¬

Expanded text:
Humus vero, ut asserit Rabanus ea pars terre Humus vero, ut asserit Rabanus ea pars terre dicitur que plurimum habet humiditatis, ut puta palustris et propinqua fluminibus. Aridam autem terram vocavere non quia sic illam a creatione creator nuncupaveriad victum causa sit cum ipsa germinantia nutriat, fructus alat, escas avibus et pabula brutis exhibeat, ex quibus et ipsi nutrimur. Matrem autem magnam, ut ait Paulus, vocari voluere qui arbitrati sunt eam rerum omnium creatricem. Ego equidem arbitror quia tanquam pia mater et maxima sua ubertate nutriat cuncta mortalia et suo gremio morientia cuncta suscipiat. Cur autem Faunam dixerint Macrobius Saturnaliorum libro describit, dicens: quod omni usui faveat animantium, quod adeo manifestum est ut licteris explicari non egeat. Fatuam vero a fando dictam dicit idem Macrobius veteres voluisse, eo quod infantes partu editi non prius vocem Que vero ex nominibus cum aliis communia sunt, ubi de illis mentio in sequentibus fiet in
Abbreviated transcription (Latin):
matoniam ad ꝓducend̃ animantia
quetũq acq metalla ⁊ p̃ciosos lapi¬
des ⁊ hmõi. Nonuilli uolũt titanũ
hoiem̃ ingentis pocen᷑ fuisse. et terre
iurũ dc̃m̃ est eo ꝙ multũ terre possiderz
⁊ filios suscepisset tanta prestãtes sor¬
titul ͫ⁊ corꝑis mole. ut non ex mulie
s ex ingentiori corꝑe utputa terre
suscepti uiden̾tur. Et ut ad noĩa beĩaꝰ
dicit Rabanus in libro de origĩb reꝵ¬
derram nũcupari eo ꝙ terat᷑ qd ad
suꝑficiem solam spt᷑at Tellus aut ut
idem testat᷑ Rabanus dcã est quia ex¬
ea fructus collamꝰ. Serum aut dicit
eam terram esse que cerit᷑. Tellurem
uõ deam. Et alibi dicit cellurẽ deam
esse terrã aut clomẽtum. s qñq cel¬
lurem ꝓ terra pom sicut ꝓ igne ul¬
canũ ⁊ cererem ꝓ framuẽto Telluo¬
nem uõ ut ego cuuitura possum per¬
ciꝑe eam teire ꝑtem dixere que nec
terit᷑ nec gͣminũ radicibꝰ aut arboꝵ
usui est eo ꝙ lange sit tellure infio̾r

Expanded text:
a quecunque atque metalla et preciosos lapides et huiusmodi. Non nulli volunt Titanum hominem ingentis potentie fuisse et terre virum dictum eo quod multum terre possideret, et filios suscepisset tanta prestantes fortitudine et corporis mole ut non ex muliere sed ex ingentiori corpore, ut puta terra, suscepti viderentur. Et ut ad nomina veniamus, dicit Rabanus in libro de Originibus reerram nuncupari eo quod teratur, quod ad superficiem solam spectat. Tellus autem, ut idem testatur Rabanus, dicta est quia fructus ex ea tollamus. Servius autem dicit eam terram esse que teritur, tellurem vero deam. Et alibi dicit: Tellurem deam esse, terram autem elementum; sed qlurem pro terra poni, sicut pro igni Vulcanum et Cererem pro frumento. Tellumonem vero, ut ego coniectura possum percipere, eam terre partem dixere que nec teritur nec radicibus graminum aut arborum usui est, eo quod longe sit tellure inferior.
Abbreviated transcription (Latin):
rauit et occidit leontiꝰ nõ dicebat hũc
herculem fuisse mli filiũ quem ego unũ
et idem cum suꝑiori puco Ensebius
aũt in libro temꝑm dicit qũc antheũ
palestrice artis fuisse doccissimũ ⁊ qͦrq
⁊ ꝙ uiribus restauret᷑ ab ea. Fulgẽtiꝰ
quid moralem sensum fictiomi subesse
demonstrat dicens. Aucheũ de c̾ra natũ
abiomẽ esse que sola ex carne nascit᷑
qua tecca isi fessa sit in uires resurg
uoꝵ abhoĩe uirtuoso caris denegato
tactu suꝑat. huuc fuisse dicit August᷑
Regnante Reͣgis danas Ensebius ãut̃
cui fu̾nt filii. uignitiunꝰ. Quoꝵ p̾ꝰ

Expanded text:
ravit et occidit. Leontius vero dicebat hunc ravit et occidit. Leontius vero dicebat hunc Herculem fuisse Nyli filium, quem ego unum et idem cum superiori puto. Eusebius autem in libro Temporum dicit hunc Antheum palestrice artis fuisse doctissimum et quoruet quod viribus restauraretur ab ea. Fulgentius quidem moralem sensum fictioni subesse demonstrat, dicens Antheum de terra natum libidinem esse que sola ex carne nascitur, qua tacta et si fessa sit in vires resurgit, verum ab homine virtuoso carnis denegato tactu superatur. Hunc fuisse dicit Augustinus regnante Argis Danao; Eusebius autem cui fuerunt filii XXI. Quorum primus
Abbreviated transcription (Latin):
bule huia sensus dupł est histoitñs et
moralis. uidet᷑ eñ pomponio mele in
libro cosmographie plac̾e. hunc regẽ
in exͥmis mauritame fuisse asserens
apud ampelusiã ꝓmõtoniũ in occeanũ
ach̃lanticũ tendens esse spetũ herculi
sacrã. et ulera tinge oꝑpidũ ꝑuetustũ
ab anch̃eo ut ferũt conditũ ⁊ in tesciõm
ostendit᷑ ab ncolis para ingens ex
elephante ⁊ ob magnitudinem mulli l¬
mĩt abilis quam ab eo gestatã asserũt
et suie colunt nec nõ monstrat᷑ ab eisd
collis modicus resupini hoĩs iacẽtis hñs
ymaguiẽ quem eius trmulm fuisse con¬
firm̃ant / Aduersus hũc dicis theodõtis
dionisiũ thebeũ qui ob insiguẽ ei bir ͭ ͤ
hercules appellatus fuit. bellũ hñisse
⁊ qui cũ aduertisset eñ sepiq ĩ mauri¬
tama ꝓstratũ ⁊ enestigio ex̾citus re¬
staurantẽ ficta fuga enu ad ꝑ̾seqũdi
in libiam usi trãxit ibi no enm suꝑe¬

Expanded text:
bule huius sensus duplex est, hystoricus et bule huius sensus duplex est, hystoricus et moralis. Videtur enim Pomponio Mele in libro Cosmographie placere hunc regem in extremis Mauritanie fuisse, asserens apud Ampelusiam promontorium in occeanum Athlanticum tendens esse specum Herculi sacram et ultra eam Tingem oppidum pervetustum ab Antheo, ut ferunt, conditum et in testimonium ostenditur ab incolis parma ingens ex elephante et ob magnitudinem nulli nunc habilis quam ab eo gestatam asserunt et summe colunt. Nec non monstratur ab eisdem collis modicus resupini hominis iacentis habens ymaginem, quem eius tumulum fuisse confirmant. Adversus hunc dicit Theodontius Dionisium Thebeum qui ob insignem eius virtutem Hercules appellatus fuit, bellum habuisse, et qui cum advertisset eum sepius in Mauritania prostratum et evestigio exercitus restaurantem, ficta fuga eum ad se persequendum in Libiam usque traxit, ubi vero eum supe
Abbreviated transcription (Latin):
nẽcerse fuit De quo sic st̃bit lucanꝰ
Nand post geitos tellꝰ effeca gigances.
Teribilẽ libits ꝑtum concep ͭ in ãtris
Ret tam iusta fu̾it t̾raꝵ gliã tiphon
Ait tieios briareus q ferox celoq peꝑcͭ
Quod non flegreis ancheñ sustulͭ aris
Terra sui fetꝰ q̃ cũ tetige̾ parenter.
Iam de feta ingẽt renõnato robo̾e m̃bͫ.
h ͨ illi spelimic̃a domꝰ lacuisse sub alta.
rupe ferunt epulas raptos hũisse leones
ad fõnos nõ terga fe̾ prebere cubile.
Assuerũt nõ siłua tħoꝵuiresq r̾sũpsͭ
Inuidia tellure iacens ꝑiere colomi.
Aruoꝵ libie peñt qͣs apulit equor.
Auoilioq duibirtꝰ nõ ausa cadendi
Terre sperint opes ñiccꝰ robre cĩatꝭ
nus. ut cum es luccã nuret accessit her¬
cules labor uictor. ⁊ cum in agoue eeñt
eumq sepns ꝓstracũ robustĩorẽ resurgẽ¬
tem ceruẽt. aduertens ꝙ a terra uires ie¬
cuꝑaret iam fessum ulius in altũ extulͭ
tauq du tenuit douec spirare Ea¬

Expanded text:
scribit Lucanus: Nondum post genitos tellus effeta gigantes Terribilem Libicis partum concepit in antris. Nec tam iusta fuit terrarum gloria Thyphon, Aut Titios Briareusque ferox celoque pepercit, Quod non Flegreis Antheum sustulit arvis. Terra sui fetus que cum tetigere parentem, Iam defeta vigent renovato robore membra. Hec illi spelunca domus; latuisse sub alta Rupe ferunt, epulas raptos habuisse leones. Ad somnos non terga fere prebere cubile Asserunt non silva torum viresque resumpsit, In nuda tellure iacens, periere coloni, Arvorum Libie pereunt quos appulit equor, Auxilioque diu virtus non ausa cadendi Terre spernit opes. invictus robore cunctis nus, ut cum eo luctam iniret accessit Hercules laborum victor, et cum in agone essent eumque sepius prostratum robustiorem resurgentem cerneret, advertens quod a terra vires recuperaret, iam fessum ulnis in altum extulit, tanque diu tenuit donec spiraret. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
eamq ex prĩs cõcubita ut p̃mõstra¬
tum est quosdam suscepisse filios ⁊ ex
occrano ne pote atqr ex acheronte infer¬
nali flumio necuon ex aliis incegͥtis
ut decenti demõscrabit᷑ loco. Uocan̾e
eam p̃terea multꝰ noib ut puta¬
Terram. Tellineni. Tellumonẽ. humũ
aridam. Bonãdeam. matreminagnã
Timo. Ceres . ꝓserpina. uesta ysis.
Maia ⁊ medea Si quid circa p̃dcã the¬
ologi uoluerĩt ueceres bidendum est
icunt eam titanis qui sol ẽ ꝯuigẽ¬

Expanded text:
eamque ex patris concubitu, ut premonstraeamque ex patris concubitu, ut premonstratum est quosdam suscepisse filios; et ex Occeano nepote atque ex Acheronte infernali fluvio, nec non ex aliis incognitis, ut decenti demonstrabitur loco. Vocavere eam preterea multis nominibus, ut putaTerram, Tellurem, Tellumonem, Humum, Arridam, Bonam deam, Matrem magnam, Iuno, Ceres, Proserpina, Vesta, Ysis, Maia et Medea. Sed quid circa predicta theologi voluerint veteres, videndum est. Dicunt eam Titanis, qui sol e
Abbreviated transcription (Latin):
Qrue ex incognitis parentibꝰ qnĩq ge¬
mut filios. Quoꝵ p̾ma Nox. fecundi
Tartarus. tercia. fama. Qrͣtus tayge¬
tus. Qunitus. antheus.
Erra ut sup̃ patet demogoi ᷤ¬
fuit sedes ⁊ filia de qua Etatu
in thebarde stribit sic O homĩi
Dumq et nã creatrix Que flumos sil¬
cheasq manus pureaq saxa. Gignis
et inpastis que p̾ma elemẽta dedisti-
Mutastiqz uires q̃ pontum ãbisq uehis
Te pones ⁊ pecudũ gẽs mitis ⁊ na feraꝵ
Robur in occidmi te uelox machma celi
Aere pendente uacuo te currus ucerq.
Cirtuit o rero media idiuisaq magnis.
fratͥuus ergo sił tot gẽtib alma tot altꝭ
urbibus ac ppłis sub̾t᷑ q idesuꝑ una.
Suifficis ascrifeꝵ q domos athlãta su¬
ꝑnos, feire laborantẽ milla uelris ipã
labore ⁊cͣ/ in quibus ꝓst̃o carmĩbus
satis terre opus ⁊ laudes oñdiitur
De cinꝰ guãtione quĩ supͣ ubi de litigio
dcm̃ est reiceraudũ non censeo. Eam

Expanded text:
que ex incognitis parentibus quinque geque ex incognitis parentibus quinque genuit filios; quorum primus Nox, secundus Tartarus, tertius Fama, quartus Taigetes, quintus Antheus. Terra, ut supra patet, Demogorgofuit sedes et filia, de qua Statius in Thebaide scribit sic: o hominum divumque eterna creatrix, Que fluvios siltheasque manus Pyrreaque saxa Gignis, et impastis que prima elementa dedisti Mutastique viros, que pontum ambisque vehisque: Te penes et pecudum gens mitis et ira ferarum Robur inoccidui, te velox machina celi Aere pendente vacuo, te currus uterque Circumit, o rerum media indivisaque magnis Fratribus! ergo simul tot gentibus alma, tot altis Urbibus ac populis subterque et desuper una Sufficis, astriferumque domos Athlanta supernos Ferre laborantem nullo vehis ipsa labore etc. In quibus profecto carminibus satis terre opus et laudes ostenduntur, de cuius generatione quoniam supra ubi de Litigio dictum est reiterandum non censeo. Eam
Abbreviated transcription (Latin):
Est em̃ taꝓbanes oriental insula
hostio gangis slimũs opposita qua ey
ꝑte nobis in equinocciis sol oritur et sic
in oriente compositũ uidetur uelle mer¬
sum in. ibi sexies uudis dicit imutatus
fabriles accus qui ad durandum ferruã
illud feruidũ aquis ĩmergũt ⁊ in hoc
arbitror ꝓnapidem uoluisse perfeccionẽ
et ec intarem corpis hum designasse
Est equidem sex ꝑfeus mĩs se ex suis
ꝓtibus om̃ibus conficiens ex quo ublt
intelligamꝰ ⁊ artifitis ⁊ artificiati per¬
fectionem/ Quod aũt sexies rotacũ sit
entularem ⁊ indeficientẽ motũ dest̾rẽ
a que nur̃quã exorbitasse aut destitisse
comꝑtum est Quod ob ingentis ⁊ ig̾ti
corꝑis demertionẽ aque p̾mo dulces
amare fc̃e sunit/ non ob alũo dictũ pu¬
to nisi ut oñdatur ꝙ ob cõtunã radioꝵ
solis feruentiũ percussionẽ aquarna¬
ris. aque suꝑficietenꝰ salse ft̃e sint
ut approbant plusici u u x u
De terra ex filiis demogorgonis occaua

Expanded text:
est enim Taprobanes orientalis insula est enim Taprobanes orientalis insula hostio Gangis fluminis opposita, qua ex parte nobis in equinoctiis sol oritur: et sic in Oriente compositum videtur velle. Mersum tamen ibi sexies undis dicit, imitatus fabrilis actus qui ad durandum ferrum illud fervidum aquis immergunt. Et in hoc arbitror Pronapidem voluisse perfectionem et eternitatem corporis huius designasse, est quidem sex perfectus numerus se ex suis partibus omnibus conficiens, ex quo vult intelligamus et artificis et artificiati perfectionem. Quod autem sexies rotatum sitcircularem et indeficientem motum describere, a quo nunquam exorbitasse aut destitisse compertum est. Quod ob ingentis et igniti corporis demersionem, aque primo dulces amare facte sint, non ob aliud dictum puto, nisi ut ostendatur quod ob continuam radiorum solis ferventium percussionem aquarum maris aque superficietenus salse facte sint, ut approbant physici. CAP. VIII. De Terra ex filiis Demogorgonis octava,
Abbreviated transcription (Latin):
serpente ab eodem suꝑato sit et
paulus in libro quẽ collectionũ inti¬
tulat dicit phanos seu phanet idẽ
esse ꝙ apparicio Sic enĩ phitonẽ
hũt laccentius uotat Quod quidem
nomen soli optime competit ĩpse
enĩ est qui surgens appet eo añ ces¬
sante nulla erit cetaꝵ creaturaꝵ
Ergo solis creationẽ bolt onde̾ ꝑna¬
pides circa quam ut eoro sequatur
opĩõnem qui ex terra omĩa uolũt
candita inducit deũ seu cerre dumiã
mentem ex acroceramus montibus
sup̃sisse mat̾ĩam ratus igͥtam t̾ra
ad componendum lucidum corpus
aꝑtiorem Qd añt hanc molẽ forti¬
pibus rotũdasset intelluro diuinã
artem qua adeo solis glõb spicus
Inꝑ ficies gibbosa sit Equo mõ et
malleus dici pt̃ sum artifitis ĩtencũ
quo in cautoso mõte i. in celi sũmi ͭ
adeo corpus illud solidũ formauit ut
milla ex ꝑte dissolui aut minui ui¬
deatur Inde dicit eũ delatũ ult᷑ taꝓ¬
banẽ ut oñdat ubi creatũ oꝑmetur

Expanded text:
serpente ab eodem superato. Sic et serpente ab eodem superato. Sic et Paulus, in libro quem Collectionum intitulat, dicit: Phanos seu Phanet idem esse quod apparitio. Sic enim Phytonem hunc Lactantius vocat. Quod quidem nomen Soli optime competit, ipse enim est qui surgens apparet, eo autem cessante, nulla erit ceterarum creatuErgo solis creationem vult ostendere Pronapides. Circa quam ut eorum sequatur opinionem qui ex terra omnia volunt condita, inducit deum seu terre divinam mentem ex Acroceraunis montibus sumpsisse materiam, ratus ignitam terram ad componendum lucidum corpus aptiorem. Quod autem hanc molem forcipibus rotundasset intelligo divinam artem, qua a deo solis globus adeo spsuperficies gibbosa sit. Equo modo et malleus dici potest summi artificis intentum, quo in Caucaso monte, id est in celi summitate adeo corpus illud solidum formavit ut nulla ex parte dissolvi aut minui videatur. Inde dicit eum delatum ultra Taprobanem, ut ostendat ubi creatum opinetur;
Abbreviated transcription (Latin):
sedinis ⁊ ad ꝑcipiendos lucis radiox aer¬
ex rotatiomibus aptus fcũs est ꝑ¬
feus nõ qui fere poetaꝵ oñi uetustissi¬
mus fuit ut laccantius in libro diar
iuscitutionũ scribit opmnatus est phico¬
nem hũc pͥmũ maxinũ ideum uers
esse ⁊ ab ip̃o cucta fuisse ꝓducta atq
creata qd forsan hoc in ope locũ illi
p̾mũ quesisset tanco asserente teste
in ipẽmet orpheus ninꝰ adũ̾ tensreor
sou qr nequiret aĩo conciꝑe quemquã
fuisse ingenitũ st̾psisset / prochogo¬
nos. phicon perunecheos. neros et¬
yos. Qd in lati ͫ bersum sonat prĩ¬
cipio genitus phiton longo aere nacii
Et sic nõ p̾mus ut dixerat si aere
gonitus est hñc p̃tea laccanti uͥ .gͣ.
phaneta bocat ss iam sumptus expe¬
tit ordo ut bideanu quid concegat fic¬
cio qd explicato sensu noi fere ap¬
parebit liquido Bugntio in abouo
cabuloꝵ dicit phicõnem solem esse
et hec illi quesitum nomẽ a phicone

Expanded text:
sedinis, et aer ad percipiendos lucis radios sedinis, et aer ad percipiendos lucis radios ex rotationibus aptus affectus est. Orpheus vero, qui fere poetarum omnium vetustissimus fuit, ut Lactantius in libro Divinarum institutionum scribit, opinatus est Phytonem hunc primum maximum et verum deum esse, et ab ipso cuncta fuisse producta atque creata. Quod forsan hoc in opere locum illi primum quesisset, tanto asserente teste, ni ipsemet Orpheus, minus advertens reor, seu quia nequiret animo concipere quenquam fuisse ingenitum, scripsisset: Prothogonos Phyton perimetheos neros iyos. Quod in latinum versum sonat: Principio genitus Phyton longo aere natus. Et sic non primus ut dixerat, si aere genitus est. Hunc preterea Lactantius ubi supra Phaneta vocat. Sed iam sumptus expetit ordo ut videamus quid contegat fictio, quod explicato sensu nominum fere apparebit liquido. Ugucio in libro vocabulorum dicit, Phytonem solem esse, et hoc illi quesitum nomen a Phytone
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iõ dictum reor qr solis mitãtib
radiis stelle in celo compoĩte na sua
luce carentes lucide facte sint ¶ola
autores asserũt celum om̃e suꝑ duos
demogorgons filio
hyton ꝓnapidis testĩs demo¬
gorgonis filius fuit et terre
ex natuntate emꝰ ipẽ talem
recitut fabulam Dicit enĩ demogor ͫ
ꝯtume caligĩs affectũ tedio a crõceran¬
nos conscendisse mõtes ⁊ ex eis in¬
gentẽ nimũ ⁊ ig̾tam euulsisse molẽ
eanq pͥmo rotondasse forcipib de¬
nnde in caucaso mõte malleo folidasse
Post ħ ultra taꝓbanẽ detulisse et
globum illum lucidum sexies undis
mensisse totidemq cirtũrotasse per
auras ⁊ hoc ideo ne ulla umꝙͣ possi
circuitione diminui aut eni labefat¬
tai rubigiẽ ⁊ ut agiliꝰ fr̾et᷑ undiq
Qui consestim se tollons in altũ domñ
intrauit poli prĩsq sidem omem̃ com¬
pleuit fulgore,/ Ex ĩnersionib aut̃ eiq
aq̃ añ dulces amaritudinẽ sumpseresal¬

Expanded text:
hoc ideo dictum reor, quia solis micantibus hoc ideo dictum reor, quia solis micantibus radiis stelle in celo composite natura sua luce carentes lucide facte sint. Polus autores asserunt, celum omne super duos Demogorgonis filio. Phyton Pronapidis testimonio Demogorgonis filius fuit et terre, ex nativitate cuius talem ipse recitat fabulam. Dicit enim Demogorgonem continue caliginis affectum tedio Acroceraunos conscendisse montes, et ex eis ingentem nimium et ignitam evulsisse molem, eamque primo rotundasse forcipibus, deinde in Caucaso monte malleo solidasse; post hec ultra Taprobanem detulisse, et globum illum lucidum sexies undis mersisse, totidemque circum rotasse per auras, et hoc ideo ne ulla unquam posset circumitione diminui, aut evi labefactari rubigine, et ut agilis ferretur undique. Qui confestim se tollens in altum, domum intravit Poli, patrisque sedem omnem complevit fulgore. Ex immersionibus autem eius, aque ante dulces amaritudinem sumpsere sal
Abbreviated transcription (Latin):
fecus undas in sede sua consistet de¬
mogoigon ⁊ exili limo sperulã com¬
posuisset. eam mũcupauit polum Qͥ
spretis prĩs cauernis ⁊ inhertia euo¬
lauit in altũ ⁊ eo ꝙ adhut mollis eẽt
in tam gnͣde corpus euolans conflatꝰ
est omĩa que a pr̃e suau̾t añ cõpõĩta
circũdaret. Ueꝵ nond̃ sio̾i aliquis e¬
rat ornatus cum fabricãti prĩ lucꝭ
globum assistens bidet̾ ꝙ igtas płi¬
mũ ad ictum mallei fabrilis hncĩ
fauillulas euolare om̃s sinu scõ colle¬
git ⁊ in domũ suam detulit eamq ex
illis oruauit omem̃ Haberẽ Rexm
clice quid ride uidẽs compositi orb
tam meptum ordinẽ. s añ cestata sũ
ceteris pronapides opiõnem uolen ͫ
ex terra a mente diã terris inclusa
fuisse ꝓducta dum polum quẽ ego ce¬
lum incelligo ex terra excensi ᷝ ͥ sc̃m̃ ẽ
ait ⁊ in maximũ ac circũplectẽs oiã
corpus eductũ Quod aut ex fauilluł
ex luce ꝓdemitib domũ ornauit suã

Expanded text:
secus undas in sede sua consisteret Desecus undas in sede sua consisteret Demogorgon, et ex exili limo sperulam composuisset, eam nuncupavit Polum. Qui, spretis patris cavernis et inertia, evolavit in altum, et eo quod adhuc mollis esset, in tam grande corpus evolans conflatus est, ut omnia que a patre fuerant ante composita circundaret. Verum nondum sibi aliquis erat ornatus, cum fabricanti patri lucis globum assistens, videretque ignitas plurimum ad ictum mallei fabrilis hinc inde favillulas evolare, omnes sinu facto collegit, et in domum suam detulit, eamque ex illis ornavit omnem. Haberem, rex inclite, quid riderem, videns compositi orbis tam ineptum ordinem, sed ante testatus sum cex terra a mente divina terris inclusa cuncta fuisse producta, dum Polum, quem ego celum intelligo, ex terra extensibile factum ait, et in maximum ac circumplectens omnia corpus eductum. Quod autem ex favillulis ex luce prodeuntibus domum ornaverit suam,
Abbreviated transcription (Latin):
mellcũ tnͣsire nequeamiꝰ mortali op¬
fustati caligie cum in serpã splendi¬
dissima sit ⁊ uiue atq indeficiẽtis lu¬
cis corusta niciũ illi nr̃e hebetudĩs
noĩando act biimꝰ noctẽ ꝑemiimẽ diẽ
nũcupances ⁊ sic noctis erũc filie
seu uoluuꝰ dicẽ qr nobis incag̾te st̃̾
dispoĩtiones caꝵ eas obscuras ⁊ noctꝭ
filias uocicamꝰ ¶ E nõibus ꝓp̾is p̃¬
a pud eas est acceptio personaꝵ solus
dous pt̃ p̃uertẽ eaꝵ uires et ordinẽ
Fatum aut̃ aut fata a for faris traccũ
nouien est qiͣ ueluit qui id imposuere
nomẽ qd ab eis agitur adco qiͣ irreuoca
diccũ sit seu p̃uisũ ut per uerba boeti
satis assuuit᷑ ⁊ ut eciam seutire uide᷑
angustinꝰ ubi de ci ͭ ͤ dei s abhoiret
ip̃e uocabulu admonens. ut si quis¬
quam uoluntatẽ dei seu ptãtem noĩe
uolum demogorgouis fuisse filiũ ⁊ ho
in ꝓthocosmo assere ꝓnapidẽ talem
ex hoc fabulam recitantem Qd dum

Expanded text:
intellectu transire nequeamus, mortali ofintellectu transire nequeamus, mortali offuscati caligine, cum in se ipsa splendidissima sit, et vive atque indeficientis lucis corusca, vicium illi nostre hebetudinis nominando attribuimus noctem perennem diem nuncupantes, et sic Noctis erunt filie; seu volumus dicere, quia nobis incognite sunt dispositiones earum, eas obscuras et Noctis filias vocitamus. De nominibus propriis prt; nulla enim apud eas est acceptio personarum, solus deus potest pervertere earum vires et ordinem. Fatum autem aut Fata a for faris tractum nomen est, quasi velint, qui id imposuere nomen, quod ab eis agitur a deo quasi irrevocabile dictum sit seu previsum, ut per verba Boetii satis assumitur, et etiam sentire videtur Augustinus, ubi De civitate dei. Sed abhorret ipse vocabulum admonens, ut si quisquam voluntatem dei seu potestatem nomine Polum Demogorgonis fuisse filium, et hoc in Prothocosmo asserere Pronapidem, talem ex hoc fabulam recitantem: quod dum
Abbreviated transcription (Latin):
reor cur domogorgonis aut herebi noc¬
tisq parte seu facũ uł fata dicant᷑
filie breniter describam ¶ uii sepe
euentuꝵ sit in sequẽtib ⁊ iam in pͣce¬
dicant᷑ filius possimꝰ ad pñs dice̾ hus
tres sorores uariis mĩcupatas noĩbus
dei filias trimꝙͣ ab eo causaitas qui p
causaꝵ est / ut sat̾ per uerba supͣ ꝓxie
ciceronis atq corquati uideri pt̃ huc
deum ut dcm est uete̾s demogorgonem
in sequentib terre ꝓfundissum et
abscondicus locus quem allegoĩte pos¬
sumꝰ acciꝑe ꝓ ꝓfunditate diuine iñt̾
in qua mortalis oculus penetrare
non ps̃ ⁊ cũ dĩã mens uidens tamꝙͣ
seipam intelligens quid accura essetͥ
satis ex herebo .i. ex archauo ⁊ ꝓsimi¬
dissimo diume mentꝭ penecͣli natas
dicẽ possummꝰ Noccis auc filie dici pũt
quantũ ad nos qr omiã que acies ocłoꝵ
nr̃oꝵ penetrare non pt̃ obscura dici¬
mus ⁊ noctis luce carẽtis similia¬
¶ Et sic dum ad intuseca diume mẽtis

Expanded text:
reor, cur Demogorgonis aut Herebi Noctisque Parce seu Fatum vel Fata dicantur filie, breviter describam. Cum sepe eventurum sit in sequentibus et iam in precedicatur filius, possumus ad presens dicere has tres sorores variis nuncupatas nominibus dei filias tanquam ab eo causatas, qui prima causarum est, ut satis per verba supra proxime Ciceronis atque Torquati videri potest. Hunc deum, ut dictum est, veteres Demogorgonem in sequentibus, terre profundissimus et absconditus locus, quem allegorice possumus accipere pro profunditate divine mentis, in quam mortalis oculus penetrare non potest, et cum divina mens videns tanquam se ipsam, intelligens quid actura esset, satis ex Herebo, id est ex arcano et profundissimo divine mentis penetrali, natas dicere possumus. Noctis autem filie dici possunt quantum ad nos, quia omnia in que acies oculorum nostrorum penetrare non potest, obscura dicimus et noctis luce carentis similia, et sic cum ad intrinseca divine mentis
Abbreviated transcription (Latin):
pliaciõ locucõĩs gentiũ euolat seu
me̾diotrib misdet᷑ uris ⁊ in se solo ĩst᷑
hoc est ĩeulgus ⁊ plebeios ⁊ tũc cap̾ĩt᷑
nbila qdit cum se ad reges acq maio¬
res efft / Puix etiam est .i. uelox nil
enĩ ut ipẽmet diem uelocius est. mõstr
auc̃ ingens osserit in horrendum rõne
corꝑis qd illi descͥbuc/ nolẽs in hͦ ꝙ om̃s¬

Expanded text:
pliationem locutionis gentium evolat, seu pliationem locutionis gentium evolat, seu mediocribus miscetur viris; et inde se solo infert hoc est in vulgus et plebeios, et tunc caput inter nubila condit cum se ad reges atque maiores effert. Pernix etiam est, id est velox, nil enim ut ipsemet dicit velocius est. Monstrum autem ingens asserit et horrendum ratione corporis quod illi desc
Abbreviated transcription (Latin):
lioiem̃ occidendo enm odno auf̾re cona¬
ti st̃ ad qd nos idem hortat᷑ uirgilis
duuii dicit/ Stat sua cuiq dies breue¬
et irrepa ᷝ tempns Onĩbus est uite
s fanam astende̾ scĩs / hoc uirtut᷑ opꝰ ⁊̃¬
Haut auc̃ famã iõ malũ dixit uirgilini
qr non equo passu ad eam ꝑqrendã
teudimꝰꝰ onĩs Nam ꝑ frandes ut płi¬
mũ sũma occupari sacerdocia c̾nms
dolo uuctorias obtinen pr̃cipatus pos¬
sideri uiolentia ⁊ea quetũq ꝑ phas ⁊
nephas que noĩã solent in lumẽ excolle̾
cũ si ficcionem inspiciamꝰ seu potia ficti¬
oms cam̃ facꝭ aduertemꝰ ex eaifamiã
non famam secucaõ haut insuꝑ dicit
gndia suit faciora ex quib orit᷑ a qͦ¬
dam tamẽ audiẽciũ metu uidet᷑ merꝑe
Mouem᷑ quĩd audicu pͥmo rei alicium̃ꝰ
⁊ si placet eam falsã esse cuueꝰ si uõ
displicet eiͦ mõ ne uerasit extimesci¬
mus, mox sese collit in auras .i. ĩ am¬

Expanded text:
homines occidendo eum omnino auferre conahomines occidendo eum omnino auferre conati sunt. Ad quod nos idem hortatur Virgilius dum dicit: Stat sua cuiqet irreparabile tempus omnibus est uitae; sed famam extendere factis, hoc uirtutis opHanc autem Famam ideo malum dixit Virgilius quia non equo passu ad eam perquirendam tendimus omnes. Nam per fraudes ut plurimum summa occupari sacerdotia cernimus, dolo victorias obtineri, principatus possideri violentia, et ea quecunque per fas et nefas que nomina solent in lumen extollerecum si fictionem inspiciamus, seu potius fictionis causam satis advertemus ex ea infamiam non Famam secutam. Hanc insuper dicit grandia sint facinora ex quibus oritur a quodam tamen audientium metu videtur incipere; movemur quidem auditu primo rei alicuius, et si placet eam falsam esse timemus, si vero displicet equo modo ne vera sit extimescimus. Mox sese tollit in auras, id est in am