comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numquid xp̃o firmioros: quis hoc insanissimus dixerit .
quid ẽ ergo quod ille turbatus .ẽ. nisiquia infirmos insuo corpore
hoc e in sua et desia suȩ in firmitatis uoluntaria similitudine
turbantur. ipsum intueantur. ne hoc ipsose putantes reꝓbos
peiore desperationis morte absorbeantur: Quantũ ita que
bonorũ departicipatione diuinitatis eius expectare & sperari
debemus cuius nos et ꝑturbatio tranquillat & infirmitas¬
nueris extendes manustuas etalius tocinget et ducet quo nonuis
uidaliud nisi solutis acorpore uolebat ee cum xp̃o Sedsifi¬
eriposset sublata mortis molestia uitam concupis cebat
in firmitatis affectum quone mouult mori usque adoo natu¬
ralem ut eumipsibeato petro nec senectus auferre potuerit
cuidditum e cum senueris ducendus es quononuis Ac pindo
aioris quo amatur ille quicum sit uit anrã & ium mortem
uoluit ꝑ forre ꝓ nobis : Namsinulla esset mortis uel parua

Expanded text:
numquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? numquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? Quid est ergo quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine  turbantur in spiritu, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore desperationis morte sorbeantur? Quantum itaque bonum de participatione divinitatis ejus exspectare et sperare debemus, cujus nos et nueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis , quid aliud nisi solutus a corpore volebat esse cum Christo? Sed si fieri posset, sublata mortis molestia, vitam concupiscebat infirmitatis affectum quo nemo vult mori, usque adeo naturalem, ut eum beato Petro nec senectus auferre pcui dictum est, cum senueris, ducendus es quo non vis. Ac proamoris, quo amatur ille, qui, cum sit vita nostra, etiam mortem voluit perferre pro nobis. Nam si nulla esset mortis vel parva
Abbreviated transcription (Latin):
decollegis. et consacer dotibus nr̃is infirmitate defessus & ad p¬
pinquante morte sollicitus cõmeatum sibi precaretur : astiti
dep̃ canti & iumpoene morienti iuuenis. honore & maiestate
uenerabilis. statura celsus et durus aspectu : Et que assistentẽ
sibi uix posset humanus aspectus oculis carnalibus intueri nisi
qđ talẽ uidere iumpocetat saeculo recessurus. Adquem ille nueni
nonsine quudam animi et uocis indignatione infremuit: & dis
Pauetis ectimetis. et exire non uultis. quid faciamuobis. Intre¬
pantis uox est & monentis. Quide psecutione sollicitus dear¬
cessione securus. non consentit. ad presons desideriũ sed consulit
MORTE TURBAUUR
olent quidum dicere. Namquid aninius xp̃iam deb&&iu
morce imminente turbari: Quienĩ haec dicunt accipiati
congruum sibi responsum: Firmissimi quidam st xp̃iani
siquisunt quine quaquã morte inminente turbantur : See

Expanded text:
de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpde collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem uidere iam poterat de saeculo recessurus. adque ille non sine quadam animi et uocis indignatione infremuit et dixit: pati timetis, exire non uultis, quid faciam uobis?> increpantis uox et monentis, qui de persecutione sollicitus, de arcessitione securus non comorte turbamur. Solent quidam dicere: Nunquid animus Christiani etiam morte imminente debet turbari? Qui enim haec dicunt, accipiant congruum sibi responsum. Fsi qui sunt, qui nequaquam morte imminente turbantur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
nisse debemus uoluntatẽ nos. non nram̃ sed di facere
debere secundum qđ nos dñs cotidie iussit orare. Quũ
p̃posterum ẽ quũ que peruersum ut cumdĩ uoluntatẽ
fieripostulemus quando euocatnos. et arcessit dehos mundo
ds̃ non statim uoluntatis eius imperio pareamus: Obnitimus
et reluctamur et puicatiũmore seruorũ ad conspestũ drũ
cũ tristitia et merore ꝑducimur. ex euntes istinc neces sitatis
uinculo non obsequio uoluntatis. Etuolumus abeo praemiis.¬
coronari et muneribus caelestibus honorar i adquẽ uenimus inuiti:
uidergo oramus et potimus ut adueniat regnũ caelorũ sicaptiuitas
terrona delectat: Quid precibus frequenter iterat is rogam
et poscimus ut acceleret dies regni simaiora desideria & uota
potiora sunt seruire isticdiabolo quam regnare cum xp̃o: Deniq
ut manifestius diuine prouidentiȩ indiciaclarescerent quod dñs
prescius futurorum suis consulatꝰ aduerã salutẽ : Cumquidum

Expanded text:
nisse debemus uolxmtatem nos non nostram sed Dei facere. debere secundum quod nos Dominus cottidie iussit orare. quam praeposterum est quamque peruersum, ut cum Dei uoluntatem fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uoluntatis: et uolumus ab eo praemiis caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti. quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo ? Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praescius futurorum suis consulat ad ueram salutem, cum quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Ntiquipatres usque ad aduentũ dñi quũ libet iuxte uixerint
ducti ad regnum non sunt. Nisi ille descender& quipara drsi
claustra hominibus interpositione suae mortis aperir& Nau¬
tique eos post accã iustitiã et tranquilla tamen inferni loca
tenebant. Post mediatoris autẽ aduentũ in hoc mundo ueni¬
entis ut beatus ait gregorius ad regnũ ducimur : mox ut decor¬
pore eximus. Et illud sinemora ꝑcipimus quod antiqui patres cumagna
cipere dilatione merueruntꝰ. UD SICUI SURUM D¬

Expanded text:
ntiqui patres usque ad adventum Domini, quantumlibet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperirtique eos post peractam justitiam, etsi tranquilla, tamen inferni claustra tenebant. Post mediatoris autem adventum in hoc mundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum maxima percipere dilatione meruerunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
noster est corpore : illuc procul dubio colliguntur:
et anime iustorum. Et paulus dissolui desiderat & cũ
Animã eẽ incaelonegat. Quietiã dissolutione sui
corporis at que in habitationẽ patriȩ caelestis. dicit
cimus qm̃ si terrestris domus nr̃a huius habitationis
dissoluatur quod aedificationẽ habemus exdõ domũ
nonmanu factam aeternam incaelis. uiii
empus qđ inter homines mortẽ etultimã resurrec¬
tionẽ interpositũ ẽ animȩ abditis. in rȩceptaculis
continentur. Sicutuna queque digna e uel requie
uel erumne proeo quod sortita est incarne cũ uiuer& .uiiii.¬
nde subterras ee dicantur inferi sicorporalia loca
non sunt. aut unde inferi appellantur si subterris
inferiuelcreduntur quia congruenter in spũ ꝑ illas corporaliũ
Vt q̃mde functorũ animȩ inferis digne carnis amors peccauerunt
hoc ꝑ illus corporaliũ rerum similitudines exhibeantur qđ ipsĩ

Expanded text:
noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur et animae justorum. Et Paulus dissolvi desiderat, et cuanimam esse in coelo negat. Qui etiam de dissolutione sui corporis atque in habitatione patriae coelestis dicit: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvanon manufactam aeternam in coelis . Quocihominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est quo animae in abditis receptaculis contineantur, sicut unaquaeque digna est, vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est in carne dum viveret.unde sub terris dicuntur esse inferi, si corporalia loca non sunt; aut unde inferi appellantur, si sub terris inferi uel creduntur, quia congruenter in spiritu per illas corporalium ut, quoniam defunctorum animae inferis dignae carnis amore peccarunt, hoc eis per illas corporum similitudines exhibeatur, quod ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
quod nihil sub abeant resonare perhibetur
Tsedeam spiritalẽ arbitror ẽo noncorporalẽ Nec audiendist
qui ad firmant inferos in hacuita explicari : Nec cãpost
mortẽ. Vider intenĩ quẽ ad modũ poetica figmenta inter p̃¬
tantur Nos ab aultoritate diuinarũ scriptur arũ quibussolis
dehacre fides habenda ẽ recedere non debemius
his interrogante petrobeatũ gregoriũ italegimus
respondis se. Noc neque deomnibus iustis fateri possumus
Ne que deomnibus negare nam sunt quorundã iustorũ animȩ
que celestiregno quibusdã adhuc mansionibus differunt᷑
In quodilationis damno quid aliud innuitur nisi quod deꝑfesta
iustitia aliut mn inus habuerint : et tamen luce clurius constat
quia perfectorũ iustorũ animȩ mox ut huius carnis claustra
exeunt incaelestibus sedibus recipiuntur. Qđ ipsa perse
ueritas ad testatur : dicens Vbicumque fuerit corpus
illuc congregabuntur aquile. Qui a ubi ipse redeptor¬

Expanded text:
quod nihil sub se habeant, resonare perhibetur quod nihil sub se habeant, resonare perhibetur sed eam spiritalem arbitror esse, non corporalem. Nec audiendi sunt, qui adfirmant inferos in hac uita explicari nec esse post mortem; uiderint enim, quemadmodum poetica figmenta interpretentur. nos ab auctoritate diuinarum scripturarum, quibus solis de hac re fides habenda est, recedere non debemushis interroganti Petro beatum Gregorium ita legimus respondisse: « Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur: in quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quia de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat, quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsa Veritas per se obtestatur dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdum lamfuisset abraham non satis possumus definire
Nondumenim dñs uenerat ad infernum ut erueree inde omnium
scorum praecedentium animas. Ettamen ab tahã iare quie ibierat
abrahã uidere nisulle essec superius et ille inferius Et quidẽi
respondit abrahumcũ diceret pater abrahũ mitte lat arit ut lu-¬
tinguat digitũ suum in aqua et stillet in linguã meã qm̃crutior
in hac flumma. Fili ait memento quia rece pestibona inuita tua¬
et lazarus similiter mala Nunc autẽ hicrequi escit : tuuerõ toro¬
ris. Et superhaet ait internos etuos causmagnũ firmatum est
ut nec possimus uenire aduos nec inde aliquis uenire adnos. Haecergo
fortas se sunt duo inferna quorũ in uno quie uerunt animȩ iustorũ
in altero torquentur anime impiorum
si ponderis sui ordinẽ teneat inferiora sunt omnia grauicra
Ita secundum spm̃ inferiora sunt omnia tristiora. Vnde
et ingreca lingua origo nominis qua appellantur infori geo

Expanded text:
quibusdam jam fuisset Abraham, non satis poquibusdam jam fuisset Abraham, non satis ponondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uefortasse sunt duo inferna, quorum in uno quieverunt animae sanctorum, in altero torquentur animae impiorumsi ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora. Unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellantur inferi, pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
undiquȩ libetans. Ad hoc infernũ missus ẽ nascendo: ad illuo
moriendo. Ethoc quidẽ dicens infernũ ait. Fratres necegpe¬
tussum adhuc necuos & si fortassis aliqua iuaerit et nom ꝑhofetiũ
erit incerta sunthaec. Verum quia dicit scriptura qui contradic
ũ potest et uisti animã meã ex inferno inferiori : intelleginus taquũ
duo inferna eẽ supetius etinferius Nam unde infernumꝰ inferius
tuisi quiua ẽ infernus superior. Item aliã oppinionẽ idem doctor
scis sinus ponit eo quod aput ipsos inferossit aliqua pars inferior
ubidiues ille inmaniter torquebatur : & aliqua pars superioris
inferni in quo abraham cumlazaro laetabatur ubi&iã om̃s sc̃i
ante aduentũ xp̃i habiti sunt. Sicenim p̃dictus doctor dicit
ortassis aput ipsos inferos ẽ aliqua pars inferior. quo traduntut
impii quiplur imum petcauerunt. Etenim apud inferos utrũ in locis

Expanded text:
undique liberans. Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum undique liberans. Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum moriendo. Et haec quidem dicens: « Infernum, ait, fratres, nec ego expertus sum adhuc, nec vos, et fortasse alia via erit, et per infernum non erit: incerta sunt haec. Verum qunon potest: Eruisti animam meam ex inferno inferiori, intelligimus tanquam duo inferna esse, superius et inferius. Nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum supsanctissimus ponit, dicens quod apud ipsos inferos sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes sancti ante adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « Fortassis apud inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii qui plurimum peccaverunt. Etenim apud inferos utrum in locis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc omne corporeũ generali nomine quic quid est super aquus
cornitur si cutillud unde animalibus plenus ex tasi petra saxistente¬
discus ille submissus est Tertiũ uero quodmente conspicitur
ita sec reta etremotã et omnino abreptã a sensibus carnis atque
mundata ut ea que in illo caelo sunt & ipsam dĩ substantiã uerbo¬
que dm̃ ꝑ quem facta sunt omnia in caritate spssci in ef fabilitȩr nuli¬
ualeat uiuere et audire non in congruenter arbitram ur et illuc
eẽ apostolum raptum et ibi fortassis eẽ paradr sum omnibus meli¬
desum significari multiplicium doctorũ sententiis definitum
eõ non ambigo: cum interceteros ambrosius augustinus atque
gregorius tanti patri archȩ sinum nihil aliud quamipsũ signi¬
ficasse : eligantius docuerunt
memini ubiduo eẽ inferna manifestius dicit. Ut unus inferaus
secundũ uocẽ psalmistȩ dõ confitentes : Eruisti anima oaealui¬

Expanded text:
hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas  cernitur, sicut illud, unde animalibus plenus in extasi Petro discus ille submissus est, tertium uero quod mente conspicitur ita secreta et remota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea, quae in illo caelo sunt, et ipsam dei substantiam uerbumque deum, per quod facta sunt omnia, per caritatem spiritus sancti inevaleat videre et audire, non incongruenter arbitramur et illuc esse Apostolum raptum, et ibi paradisum fortassis esse omnibus melidisum significare, multiplicium doctorum sententiis definitum esse non ambigo, cum inter caeteros Ambrosius, Augustinus, atque Gregorius tanti patriarchae sinum nihil aliud significasse elegantius docuerint.memini: ubi duo inferna esse manifestius dicit, ut unus infernus secundum vocem Psalmist
Abbreviated transcription (Latin):
differentia para drsorũ. Vnus ẽ terrenus para drsus
ubiprim orũ hominum corpora liter uita extrar: Alter
cdpestis ubi animȩ beatorum statim ut a corpare exeun
trans feruntur atque digna folicitate lae tantes expestãs
receptionẽ corporum suorum. De hoc para dr̃so iulianus pamerius
ait. Hlinc quoque uidentur animȩ iustorũ duci uelire inpara drsum
recedentes a corpore quose raptum dicit a postolus mente ꝓfelto ũcor
confirmat ubi la troni dicendo hodie mecumeris in para drso sineulla
ambiguitate ꝓbauit quod beatas animas suis exutas corporibus para¬
egimus inbeato august ino. cũ uerba illa apłi pauli enucleatis¬
raptum fuisse cõmemorat . quod intertio caelosit para dysus inqu
fuerit apostolus raptus. et ubi animȩ beatorum locantur. exutȩ
corporibus. De finiens idem doctor primum caelum eẽ corporeũ
secundum spiritale tertium mencualem. in quomentis ascendit᷑
contẽplatione: Ita asserens. Sicaelum primum reste accipimus¬

Expanded text:
differentia paradisorum. Unus est terrenus paradisus, ubi primorum hominum vita corporaliter exstitit: alter vero coelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque digna felicitate laetantes, exspectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Julianus Pomerius ait: « Hinc quoque videntur animae justorum duci, vel ire in paradisum recedentes a corpore, quo se raptum dicit Apostolus, mente profecto, notoritate firmavit, ubi latroni dicendo, Hodie mecum eris in paradiso , sine ulla ambiguitate probavit, quod beatas animas suis exutas corporibus paraLegimus in beato Augustino, cum verba illa Apostoli enucleatisraptum fuisse commemorat , quod in tertio coelo sit paradisus, in quo fuerit Apostolus raptus, et ubi beatorum animae locantur exutae corporibus: definiens idem doctor, primum coelum esse corporeum, secundum spiritale, tertium mentale, in quod mentis ascenditur contemplatione, ita asserens:
Abbreviated transcription (Latin):
ilẽ sibisuicadaueris ꝓuidet locum: Etenim sc̃s agustinus in qui¬
renti de hac questione paulione episcopo sicrespondit. Qm̃fi¬
delis mater. fidelis filii defuncti corpus desidetabat inbasy¬
licam marteris poni : Siquidẽ credidit eius animã meritis
martrris adiuuari. Hoc quod itacredidit supplicatio quedã
fuit. et haec profuit. siquid profuit: Et quodadidẽ sepulchru
recurrit animo et filiũ prȩcibus magis magis que commendat :
adiuuat defunctispm̃. non mortui corporis locus: Sed ex loci
memoria uiuus matris affeltus. Simulenim etquis et cui
cõmendatus sit nonutique infructuose religiosã mentem¬
creditur non esse illorũ fidẽ uacuam. Quipie uiuentes suorũ
cadauera in memoriis martrrũ p̃cipiunt tum ulanda Lic&
multis aliis sationibus & maiorum didicerimus exemplis
Quodilli dũ pnabiliter in ecđũ tumulentur quius que in finẽ

Expanded text:
bilem sui cadaveris providet locum? Etenim sanctus Augustinus inquibilem sui cadaveris providet locum? Etenim sanctus Augustinus inquirenti de hac quaestione Paulino episcopo sic respondit: « Cum fidelis mater fidelis filii lica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locus, sed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui cocreditur non esse fidem illorum vacuam, qui pie viventes, suorum cadavera in memoriis martyrum praecipiunt tumulanda: licet multis aliis rationibus, et majorum didicerimus exemplis, quod illi damnabiliter in ecclesia tumulentur, qui usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
simi corpus. et occurrit locus nomine martrris uenera¬
bilis eidemmartrri animã dilestã cõmendat recor dantis
et pretantis affestus: Quitamen affeltus cum de funstis
a fide libus carissimis ex hibetus eum prodesse non dubium
esthis quicumcor pore uiuerent talia sibi posthant uita
TIUUIUIE IA TUIMULATO TIDES QUAITA
CREDI TURUIMARINRIS APUD QUE CRO¬
DITUR HATROCI NIOLADIU UO IUR
lerique fideliũ cũ fidei pͣcedentis affestu aut suorũ corpora
apud memorias martrrum tumulari p̃cipiunt non puto
infructuosum ẽẽ qđ creditur.: aut in ane quod fideliter dedi¬
uino auxilio speratur: Lantum sinon sunt huius modi qui inec¬
clesi& sepeliuntur insolubiles culpe quae eos nonsinant &iũ
platis dõ sacrificiis adiuuare. postmortem Ac inde sifides
illa habere meritum creditur qua quis quis ille prode functo
suo in locis martrrum tumulato dm̃ dep̃catur : quanto magis
illa fides speisuȩ fructũ consequitus. quȩ inuiuente adhuc remedia¬

Expanded text:
simi corpus, et occurrit locus, nomine martyris venerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. Qui videlicet affectus, cum defunctis a fidelibus charissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his qui, cum in corpore viverent, talia sibi post hanc vitam in ecclesia tumulato fides, qua creditur, martyris apud quem conditur, patrocinio adjuvari. Plerique fidelium cum fidei praecedentis affectu, aut sua, aut suorum corpora apud memorias martyrum praecipiunt tumulari, non puto infructuosum esse quod creditur, aut inane, quod fideliter de divino auxilio speratur; tantum si non sint hujusmodi, qui in ecclesiis sepeliuntur, insolubiles culpae, quae eos non sinant, etiam oblatis Deo sacrificiis, adjuvari post mortem. Ac proinde si fides illa habere meritum creditur, qua quisque implorator pro defuncto suo in locis martyrum tumulato deprecatur ; quanto magis illa fides spei suae fructum consequitur, quae in vivente adhuc remedia
Abbreviated transcription (Latin):
HABTAT ETIN GADC CORPORAL SIMILI IU¬
DINE REQUIEM SENTIAT PTERATQ IOROA
doctoris egregia sententia augustini. Aitenĩ Pfi¬
teri animã haberi posse similitudine corporis &corpo¬
raliũ omnino membrorum quis que negat. potest negare
corporis nonfit. Proinde si hanc similitudinẽ &iũ apud inferos
egerit noncorporalẽ sed et corporissimilẽ Ita&iũ in locis uidet᷑¬

Expanded text:
habeat, et in eadem corporali similituhabeat, et in eadem corporali similitudine requiem sentiat perferatque torsententia egregii doctoris Augustini. Ait enim: « Profiteor animam habere posse similitudinem corporis, et corporalium omnino membrorum: hoc quisquis negat, potest negare similitudine non fit. Proinde si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit, non corporalem, sed corpori similem, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
pationẽ suifacit eẽ sensibilem: Cumutique consequens sit
et hocrationis ipsius ordo contineat. ut exutamens ista carnal
quũ nunc euitatur pinguedine intellectuales uirtutes suas
in melius reparet et puriores eas ac subtiliores recipiat potius
quũ amittat. Intantum autẽ hoc quod dicimus beatus apls
uerum eẽ cognoscit ut & ium optet abhaccarne discedere
ut separatione eius enixius ualeat dño copulari dicens. Oes¬
derium hubeo dissolui : &cum xp̃o ẽe. Multo enim melius
qmdum sumus in corpore peregrinamur adno. Et idcirco
audemus et bonã uoluntatẽ habenus magis peregrinari
acorpore et prȩsentes eẽ ad dm̃. Propter quodeciã conten
dimus siue absentes placere illi cõmemorationẽ scilic& animȩ
que in hac carne ẽ pere grinationẽ adnõ. atque absentiã axpo
p̃sentiã eẽ ad xp̃m tota credulitate confidens
OANIMA SIMELI IUDINIS CORPORIS NRI¬

Expanded text:
patione sui facit esse sensibilem? cum utique consequens sit, patione sui facit esse sensibilem? cum utique consequens sit, et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali, qua nunc hebetatur pinguedine, intellectuales virtutes suas in melius reparet, et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. In tantum autem hoc quod dicimus, beatus Apostolus verum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione ejus enixius valeat Domino copulari, dicens: Desiderium habeo dissolvi, et cum Christo esse, multo enim melius , quoniam dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino: et idcirco audemus et bonam voluntatem habemus magis peregrinari a corpore, et praesentes esse ad Dominum. Propter quod etiam conten sive absentes placere illi . Commorationem scilicet animae, quae in hac carne est, peregrinationem a Domino atque absentiam a Chrpraesentiam ad Christum, tota credulitate confitensanima similitudinem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
drso Qđ nequaquã dñs ꝓmisisset sieius animã nosset postse pa¬
rationem carnis uel priuanda sensu uel innihilum resoluandã
Sonenim caroeius inpara dỹso sed anima eius erat in para dr̃so¬
in gressura cumxp̃o. Quibus dictis utidem doctor enunciat
manifeste probatur animas defunctorũ non solum suis sensibus
non priuari sed necistis quidẽ affectibus dolore atque tristitia
gaudio ac metu carere & exeis quesibi in illo generali examine
reseruantur. Quidumeas lam incipere praegustare nec scđm
o pinionẽ quorundã in fideliũ innihilũ eas resolui. Post huius
commotationis excessũ sed uiuatius subsistere ineptas ñdicam
fatuitatẽ sed insania ẽ uelle uiter suspicari. Illũ preciosi orem
hominis portionẽ inqua &ium imagodi secundũ a postolum
ac similitudo consistit. Deposita hac quare tunditur inp̃senti
sarcina corporali insensibilẽ fieri que omnẽ rationisuim in se
continens &iũ mutã atque insibilem materiã carnis partici

Expanded text:
d illi nequaquam Dominus promisisset, si ejus animam nosset post separationem carnis vel privandam sensu, vel in nihilum resolvendam. Non enim caro ejus in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus dictis, ut idem doctor ait, manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis quidem affectibus, id est, spe atque tristitia, gaudio atque metu carere, et ex eis quae sibi in illo greseruantur quiddam eas iam incipere praegustare, nec secundum opinionem quorundam infidelium in nihilum eas resolui post huius commorationis excessum, sed uiuacius subsistere deique fatuitatem, sed insaniam est uel leuiter suspicari illam pretiosiorem hominis portionem, in qua etiam imago dei secundum beatum apostolum ac similitudo consistit, deposita hac qua retunditur in praesenti sarcina corporali insensibilem fieri, quae omnem rationis uim in se continens etiam mutam atque in
Abbreviated transcription (Latin):
nmachubeorum libris legimus. oblatum promortius sacrificium
Sedetsinus quum inscripturis ueteribus omnino legeretur Nor
parua est uniuersae ecđe que in hac consuetudine cdaret aueto¬
ritas ubi in prȩcibus sacer dotis quae dño adeius altare fundunt᷑
locumsuũ habet &iam cõmendatio mortuorumiaAeieons e cat
prosunt Aut adhos prosunt ut sit plena remissio : aut certe tole¬
rabilior fiat ipsa damnatio EXPLIC LIB PRIMM¬

Expanded text:
Machabaeorum libris legimus oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, non parua est uniuersae ecclesiae quae in hac consuetudine claret auctoritas, ubi in precibus sacelocum suum habet etiam commendatio mortuorum. Cum enim prosunt, aut ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, aut certe ut tolerabilior fiat ipsa damnatio » .
Abbreviated transcription (Latin):
cadaueribus sensus sed addĩ ꝓuidentiũ cuiplacent &iũ talia
pietatis officia corpora quoque mortuorum ꝑtinere signi¬
ficant propterfidem resurrestionis astruendum: N¬
TRUUS PO SEEDE IUNETISSICORPORACONU
IU CCULE SIIS TUMU LENLURI
Numquis que apud memorias martrrũ sepelitur hoc tantũ
ꝓdest defuncto ut cõmendans eum is qui super. est

Expanded text:
cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam. trum prosit defunctis, si corpora eorum in ecclesiis tumulentur. Cum quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum prodest defuncto, ut commendans eum is, qui superstes
Abbreviated transcription (Latin):
sedhumanitãs officium. secundum affectum quo ne mo
potest ꝓximicuram gerat cumille inde recesserit qui gerebat
ł sihaec faciunt qui carnis re surrectionẽ Non creduntꝰ :
modi officium Fit &iam quodũ modo eiusdem fideitestimo
nium: Namet antiquorũ iustorũ funera officiosa pietate
curata sunt : & exequiȩ caelebrate & sepultura preuisa
psi quoque cum uiuerent de sepeliendis uel &iã transfe¬
rendis suis corporibus filiis mandauerunt. Et tobisepeli
endo mortuos dm̃ꝑmeruisse testante angelo cõmendatur
pse quoque dñs dietertiaresurrecturus religiosȩ mulieris
bonum opus pͣditat : predicandumque cõmendat qđ un¬
guentum pretiosum supor membra eius effuderit at que
hoc adeum sepeliendũ fecerit : Et laudabi liter: come morant᷑
in euangelio quicorpus eius decrucȩ acceptum diligentor
at que honorifice tegendum sepeliendum que curarunt
erumistȩ auctoritates non hoc admonent quo insit illis

Expanded text:
sed humanitatis officium, secundum affectum, quo nemo sed humanitatis officium, secundum affectum, quo nemo est, pro carne proximi curam gerat, cum ille inde receet si haec faciunt, qui carnis resurrectionem non credunt, qumodi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testnium. « Nam et antiquorum justorum funera, officiosa pietate curata sunt, et exsequiae celebratae, et sepultura provisa . Ipsi quoque dum viverent de sepeliendis, vel etiam transferendis suis corendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus
Abbreviated transcription (Latin):
modie frequentia liberatos : Vnde non est dubium quia cũ
pufidelss et ueris simixpiani ex hoc saeculo transeunt si se¬
dula et frequens fratrum adiuuerit oratio. Noheos audeat
contingere malignorum spirituũ uel cruenta in cursio xuniT
icet curatio funeris ec conditio sepulturȩ seu pompa exequi-¬
arum magis sint uiuorũ solatia quũ subsidia mortuorũ
non tamen contẽpnenda et abicienda sunt corpora
de funccorum maxime que iustorum atque fidelium
quibus tamquã u organis et uasis ad omnia bona operascae
usus ẽ sps̃: Sienim paterna uestis et anulus. ac siquid huius¬
modi intantum carius ẽ posteris. in quantũ ergaparentes
maior affectus est : quanto magis nullo modo ipsa spernendas t
corpora quae utique multo familiarius atque coniunctius
quã que lib& indumenta gestamus ac proinde corpori
humano quicquid inpenditur. non ẽ prȩsidium salutis

Expanded text:
modiae frequentia liberatos. Unde non est dubium, quia cum modiae frequentia liberatos. Unde non est dubium, quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, non eos audeat contingere malignorum spirituum cruenta incursio. CAPUT bus impendantur. « Licet curatio funeris et conditio sepulturae seu pompa exsequiarum, magis sint vivorum solatia, quam subsidia mortuorum; non tamen contemnenda nec abjicienda sunt corpora defunctorum, maximeque justorum atque fidelium, quibus tanquam organis et vasis ad omnia bona opera sanctus usus est Spiritus. Si enim paterna vestis et annulus, ac si quid hujusmodi, in tantum posteris charus est, in quantum erga parentes major affectus est; quanto magis nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique tanto cunjunctius atque familiarius, quam quaelibet indumenta, gestamus » . Ac proinde quidquid humano corpori impenditur, non est praesidium salutis,
Abbreviated transcription (Latin):
umextrema debitifinis imminet hora orationos deb&¬
ad iuuare continua. Si enĩ adignota uellongeposita
in hoc mundo loca transire disponimus Modonos fr̃m
orationibus cõmendamus. Modonos ipsopro fectionis
articulo continuo lacrimarum exundatione perfundimus
precantes adño ut placidis iterũ congressibus ꝓperemus
Etsihec tam studiose manente adhuc complexu corporis
et animȩ cognita saeculi agimus quum studiosius talia
infinenro agere debemus. Cum ad illũ regionẽ transitũ
cagnita ꝑ uenimus ut nulla nobis hic dumuiuimus cognitio
maneat. Vt rumnos post mortẽ beatauita recipiat. anrapimur
exeuntes ecorpore ad tormenta : Nã et quidia bolus extremeta
uitȩ nrãe suis laqueis innecterenititur siin ipsoexitu piis fratrũ
p̃cibus et sedulis psalmodie officiis minuamur : ꝑ longe ille
semper repperitur. Nec audet senociturum diuinis castris
ingerere : ubi audit nomen dñi perora concinentium fide

Expanded text:
um extrema debiti finis imminet hora, oratio nos debet juvare continua. Si enim ad ignota vel longe posita loca in hoc mundo transire disponimus, modo nos fratrum orationibus commendamus, modo nos ipsos in ipso profectionis articulo continua lacrymarum inundatione perfundimus, precantes a Domino, ut placidis itinerum gressibus properemus. Et si haec tam studiose, manente adhuc complexu corporis et animae, inter cognita saeculi agimus, quanto studiosius in fine nostro facere debemus, cum ad illam regionem transitum m incogniti pervenimus, ut nulla nobis hic dum vivimus cognitiomaneat, utrum nos post mortem beata vita recipiat, an rapiamur exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus extrema vitae nostrae suis laqueis innectere nititur, si in ipso exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum divinis castris ingerere, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fidel
Abbreviated transcription (Latin):
abeius dẽ carnis sensibus utei quo modo capere possit illud ostende¬
recur. Proinde cum hoc corpus lamnon animalẽ sed futura conu¬
tationem spiritalẽ receperit. Angelis ad aequatã ꝑfestũ habebit
nature suae modum obcediens et imperans uiuificata &uiuificans
tam ineffabili felicitate ut siteigloria quod sarcine fuit XII

Expanded text:
ab eiusdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostendeab eiusdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram commutationem spiritale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili facilitate, ut sit ei gloriae, quod sarcinae fuit. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
spiritibus defunctorũ corpora sua in resurrectione recipere
si pocest eis &ium sine corporibus summa illu beatitudo p̃beri
difficilior quidem questio ẽ : quã ut perfecte possit hoc sermone
finiri. Sed tamen minime dubitandũ .ẽ. et raptã hominis a carnis
sensibus mentẽ : et post mortẽ ipsa carne deposita trans censis
&ium similitudinibus corporaliũ nonsic uiuere posse in cõmuta¬
bilẽ subscantiã sicut sc̃ĩ angeliuiuunt siue alia latentiora causa siue
idoneo quia in est einaturalis quidã appetitus corpus adminis trandi
qđ appetitu recardatur quodũ modo netota deuotione ꝑgat in illũ
summum caelum quã diu non sub: ẽ corpus cuius administratione
apetitus ille conquiescat Porro autẽ sitalesit corpus cuius sit diffi¬
uis etgrauis adminis tratdo sicut et caro que corrũ petur & ad grauat
animã : deꝓpagine transgressionis existens multo magis a uertitur
mens abilla iusione summi caeli undenecessari. abripienda erit

Expanded text:
spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi, difficilior quidem quaestio est, quam ut perfecte possit hoc sermone finiri; sed tamen minime dubitandum est et raptam hominis a carnis sensibus mentem et post mortem ipsa carne deposita transcensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incommutabilem substantiam, ut sancti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus ille conquiescat. porro autem, si tale sit corpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgressionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisione summi caeli: unde necessario abripienda erat
Abbreviated transcription (Latin):
ulianus pomerius dicit. Sp̃silli quinectã ꝑfecte sc̃itatis hincexe¬
unt ut ire inpara dr̃sum statim post depositionẽ suorũ corporũ
possint nec tamen criminose acdum nabiliter uiuunt. Autita
insius criminibus ꝑseuetant ut cum diabolo et angelis eiusdũ nari
mereantur. E clesia proeis efficaciter hic supplicante ac poenis
medicina libus expiati corpora sua cũbeata immor talitate
recipient ac regnicaelestis facti participes in eo sineullo defestu
suebeatitudinis ꝑmanebunt. XI ODA IG RESURREC

Expanded text:
ulianus Pomerius dicit: « Spiritus illi qui nec tam perfectae sanctitatis hinc exeunt, ut ire in paradisum statim post depositionem suorum corporum possint, nec tam criminose ac damnabiliter vivunt, aut ita in suis criminibus perseverant, ut cum diabolo et angelis ejus damnari mereantur, Ecclesia hic pro eis efficaciter supplicante, poenis medicinabilibus expiati, corpora sua cum beata immortalitate recipient, ac regni coelestis facti participes, in eo sine ullo defectu suae beatitudinis permanebunt » . C
Abbreviated transcription (Latin):
ieẽ scõrũ animas in caelo adtestatione sacri eloquu credimus
oportet ut et iniquorũ animas in inferno ꝑomnia eẽ credamus. Quia
exretributione interne iustitiȩ ex qua lam iusti gloriantur Neces¬
se ẽ ut et iustiper omnia crutientur Nãsicut elestos beatitudo
glor ificat. Itacredinecesse ẽ. quod adie exitus siuiignis reprobos
usalomonis libro scriptum ẽ. Lignũ in quocũq loco cȩciderit
siue adaustrũ siue ad aquilonẽ ibierit Scilicet quia cũ humani
casus tẽpore siue scs̃ siue malignus sp̃s egredientẽ anima aclaustro
carnis accepsrit. in ae ternum secum sineulla ꝑmutatione r&ine b
t nec ex altata ad supplicium proruat. nec mersa aeternis suppl
cus ultra ad remedium erectionis ascendat. XU¬
Ncassiani uoluminibus legimus quod non sint ociose postsepara¬
tionẽ huius corporis animȩ. Neque nihil nonsentiant. Cũ diues
ille in inferno crutiari se inflũma ad laxarũ pauperem clumat

Expanded text:
Si esse sanctorum animas in coelo attestatione sacri eloquii credimus, oportet ut et iniquorum animas in inferno esse per omnia credamus; quia ex retributione aeternae justitiae ex qua justi gloriantur, necesse est ut et injusti per omnia crucientur. Nam sicut electos beatitudo glorificat, ita credi necesse est, quod a die exitus sui ignis reprobos etuum permansuri. In Salomonis libro scriptum est: Lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani casus tempore, sive sanctus sive malignus spiritus egredientem animam a claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad suppiciis ultra ad remedium ereptionis ascendat. Cassiani voluminibus legimus quod non sint otiosae post separationem hujus corporis animae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno cruciari se in flamma ad Lazarum pauperem clamet
Abbreviated transcription (Latin):
bn postaduentũ mediatoris acdinferos ex quoscis roseraeurest
lr posd aeluos aspicos e ualeant aut bonimalos indoloribus aut mals
bonos inrequiem constitutos¬
ontraeos quibus p̃arum uidȩtur qđ animȩ postmortem cannis
snnuadon corporali si militudine laetã quȩdã uideadiu eltunũtẽpos

Expanded text:
 post adventum Christi ad inferos, ex quo sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in requie constitutosontra eos quibus parum videtur quod anima post mortem carnis in quadam corporali similitudine laeta quaedam videat, vel tris
Abbreviated transcription (Latin):
titur ueluti siquispiũ adultere perpetuũ cum eã permanendi fidẽ
polliceatur. Tollerabilius ẽ enim non implere sacramentũ quũ per¬
manerere instupri flugitiũ. Iurare ẽ dĩ illa prouidentia questatuit
non conuellere statuta. Paenitencia autẽdirerũ mutatio ẽ. Nonpae¬
nitere autem statuta: non reuocare. Vt estillud Iurauit dñs
patitur infesta uitia reuertendo unde cȩcidit resipiscat Etsi
scĩ toto annisu contendunt superare uitia nec extingunt
quidagunt hi qui non solum nonodiunt uitia sed toto ea amore
secantur : Satis delicate sepalpat qui uult sine lubore uitia
superare dumpeccati legem quã sibi deseruiendo uitus fecit sine
uiolencia doloris rese care non possit : Perfelte renunciat uitio
quioccansionẽ euitat inperpetrando peccato Nũ siuelis tantunde
Nionpetcare etdata oecasione peccaueris tutibi etreus etiudex es

Expanded text:
ittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuo cum ea permanendi fidem ittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuo cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia autem Dei rerum mutatio est; non poenitere autem, statuta non revocare, ut illud: Juravit Dominus, patitur infesta vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo iuret : quipor iurare timet Multi dũ lo quuntur iurare
semper delectantur. dumo porteat hoctantũ eẽ in ore Est Est nori
uon Amplius enim quam est et non ẽ amalo est Ault iut fallati
piurant ut fidẽ sacramenti. fidem faciant uerbi Sic que fallendo
dum periurant. et mentiuntur : hominem incautũ decipiunt
Interdum et lacrimis seducti decipimur etcreditur dumplorant
quibus credendum nonerat. Plerum que sine iuramento dicidispo¬
nimus sed incredulitate eorũ qui noncredunt quod dicimus iurari
Sunt multi adcredendũ pigri : qui non mouentur ad fide uerbi
Srauiter autẽ delin quunt : quisibi iurantes iurare compellunT
uacum que arte uerborũ quisque iuret. ds̃ tamen qui conscientie
testis ẽ ita hoc accipit sicut ille quiiuratur incellegit. Dupliciter
autẽ reusfit. quiet dĩ nomen inuanum assumit : et proximũ dolo
capit Non ẽ conseruundũ sacramentũ quod malumꝰ In caute ꝓm¬

Expanded text:
ergo juret qui perjurare timet. 3. Multi, dum loquuntur, jurare ergo juret qui perjurare timet. 3. Multi, dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore: Est, est. Non, non. Amplius enim quam est, et non est, a malo est . 4. Multi, ut fallant, perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verbi sicque fallendo, dum perjurant et mentiuntur, hoInterdum et falsis lacrymis decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus; sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumit, et proximum dolo capit. Non est conservandum sacramentum quod malum incaute prom
Abbreviated transcription (Latin):
unus quis que suum probet utait apostolus et tunc in seipso tantum
gloriũ hubebit. Idẽ occulte insua consciencia : nom palũ inuliena
lingua. Perfectiuiri quo ul ta radice fundati sunt . et si flumine
laudis ac uituperationis ut tumque quasi uentorũ interdũ curuant᷑
inpulsu funditus tamen nondeitiuntur : sed protinus firmitate
radicis adseredeunt. Bonamens ad malũ nec premus nesterrorilus
uincitur. Nã iniqui terrorẽ blandiciis miscent ut aut oblestatione
quẽ quũ decipunt autterroribus frangant. Quilaudatur iadiu¬
torium lamore inseritur. sedsiueraciter et nonficte liude tur
icut mentiri no potest qui nonloquitur sicperiurare p̃ poterit
quiiurare nonuppetit. Cauendã igitur eẽ iuratione nec eam
utondũ nisi in sola necessitate. Non e contradĩ p̃ceptũ iurar
seddum usum iurandi facimus ꝑ iurii crimen in currimus niuqui

Expanded text:
unusquisque probet, ut ait Apostolus. Et tunc in seipso tantum unusquisque probet, ut ait Apostolus. Et tunc in seipso tantum quisque gloriam habebit, id est, occulte in sua conscientia, non palam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur,XXXI. De juramento. 1. Sicut mentiri non potest qui non loquitur, sic perjurare non poterit qui jurare non appetit. Cavenda est igitur juratio, nec ea utendum, nisi in sola necessitate. 2. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
mendacii genus culpȩ leuioris siquis quã pros alute hominũ menciatur
ed quia scriptũ ẽ os quod mentitur occidit animũ & perdes eos
quiloquuntur mendaciũ. Hoc quo que mendacu genus ꝑ festiur
sum opere fugiunt ut nec uita cuius libet per eorũ fallaciã defen
quanquã hoc ipsum peccatigenus facillime credimus relaxari
amsi qui libet culpa sequenti merte de purgatur quanto magis
haec facile ab stergitur quũ merces cõmitatur : Multa mentiunt
multa que fingunt homines propter hominũ laudẽ. Sic quefit ut&
istimentiendo pereant : eteos quos laudant aduane gloriȩ ruinũ
ducant: Sicut bene sibi conscius non metuit aliene linguȩ c̃uitiũ
staet quilaudatur ab alio non debet errorẽ aliene laudis attendere
sed magis unus quis que testimoniũ conscientiesuaȩ quaerat . cuius
plus ipsepresens ẽ quam ille quieũ laudatur. Opus enim unus

Expanded text:
mendacii genus culpae levioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur, mendacii genus culpae levioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur, Sed quia scriptum est: Os quod mentitur occidit animam , et: Perdes eos qui loquuntur mendacium ; hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendr, quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam merces ipsa comitatur? 8. Multa mentiuntur multaque fingunt homines propter hominum laudem; sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. 9. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam ille qui eum laudat. 10. Opus enim suum