comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioprepetit cum pior solucior
quefnit irrita naturale umcu¬
que non dissoluit nec cuule si
reus ꝓmittendi tenebatur
pranente ad huc iuidicio nega¬
bat soluentem repete posse. qr nͨ
ibsolutus nec ꝯdempnatus re¬
pete possꝰ licet enimabsolutus
st natura tñdebitor ꝓmanet.
ꝯmilemq ei ẽẽ dicit q ita ꝓmi¬
sit suie naius ex asia uen̾it siue
nonuen̾it.qr ex una causa alt̾i
tione solutum repet̾e posse. qr ex
qua obligatione soluat ad buc
inctum sitIdemq ẽẽ etiam si di¬
uersas ꝑsonas ponas eamdem
pecumam prire et sub ꝯdone nouã¬
dianimo ꝓmisisse .s. hoc dissimile
est instipiilatione enim pura et

Expanded text:
repetet, cum prior solutio, quae fuit irrita, naturale uinculum non dissoluit, nec ciuile, si reus promittendi tenebatur.manente adhuc iudicio negabat soluentem repetere posse, quia nec absolutus nec condemnatus repetere posset: licet enim absolutus sit, natura tamen debitor permanet: similemque esse ei dicit, qui ita promisit, siue nauis ex Asia uenerit siue notione solutum repetere posse, quia ex qua obligatione soluat, adhuc incertum sit: idemque esse etiam, si diuersas personas ponas eandem pecuniam pure et sub condicione nouandi animo promisisse. sed hoc dissimile est: in stipulatione enim pura et
Abbreviated transcription (Latin):
nisiforte ip̃m qusum fix̾. legau̾it. intu¬
sit cum ĩ alium in ferre tamoportune ñ
poss. et ita iuł. scribitialias autem m¬
uito fructuario locus religiosus non
fiet.s si ꝯsensiat fructuarius magis ẽ
ut locus religiosus sit. ¶ Locum qͥ suit
religiosum nemo facit nsi ꝯsenciat is
cuisuitus deb̾etur.s⁊ si nõ mimus ꝯmode
ꝑ alium locum ẜuitute uti potest. non
udetur ẜuitutis ĩpediende causa id fie¬
rret ideo religiosus ẽ et sane ht hoc yx

Expanded text:
it intulerit, cum in alium locum inferri tam oportune non posset: et ita Iulianus scribit. alias autem invito fructuario locus religiosus non fiet: sed si consentiat fructuarius, magis est ut locus religiosus fiat. Locum qui servit nemo religiosum facit, nisi consentiat is cui servitus debetur. sed si non miper alium locum seruitute uti potest, non uidetur seruitutis impediendae causa id fieri, et ideo religiosus fit: et sane habet hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗhoc facit ĩfactum actione tenetur
et pene pecumarie subicietur. ¶ De ei
autem illatione pretor sensit que sepl¬
ture causa fit. ¶ Pirꝰ autem locus
dicitur.ꝗ neq sacer neq scũs neq re
corpus ossa uehominis ꝯdita sunt. Cel¬
sus autem ait nõtotus locus ꝗ sepul¬
ture destinatus est locus religiosus fit
s quatenus corpus humanum est¬
¶Nonumentume qd memorie ẜ uande

Expanded text:
hoc fecit, in factum actione tenetur et poena pecuniaria subicietur. De ea autem illatione praetor sensit, quae sepulturae causa fit. Purus autem locus dicitur, qui neque sacer neque sanctus est necorpus ossaue hominis condita sunt.Celsus autem ait: non totus, qui sepulturae destinatus est, locus religiosus fit, sed quatenus corpus humatum est.Monumentum est, quod memoriae seruandae
Abbreviated transcription (Latin):
itCtTet eo casi quo exlocato ac¬
tio est ꝯpete etiam acqlie actio¬
nem ¶tem sitectori locaius  lacũ
umo plenum curandum et ille
cum ꝑfudit ut uium sit efusũ
Libeo cribit in fuctum agendũ¬
truor q capiendor causa faci¬
unt simitinerib fecit eoq aliqd
decid̾it fcm̃q de t̾ius est lege acq¬
lia obligatisunt. at simalus lo¬
cis ubi fieri solent fecerint mł
tenentur. hec tũ actio ex causa
ses quo ius ponencli non h̃res et
pecus iucim meos laqueos incid¬
isset Si ꝓtectum meumꝙ supra
domumtuam nullo iurc heamie¬
cidises posse me te ꝯdampnim
iun.aagere ꝓculus ait debinsti
enm niecumius michi non eẽi
ꝓrectum hre agere nec esse cquĩ
dampnum meꝑati rescisis a te
dictus citras uitutem repsit iu¬
ie suo posse cumintcidẽ ⁊ mito ĩ¬
terest enim . hic in suo ꝓtex il¬
le malieno fecit. ¶ Sinaius tua
impactammeam scaphã tamp¬
num michi ded̾it quesitum est
que actid mibi ꝰpetet. et ait pułꝰ

Expanded text:
tur et eo casu, quo ex locato actio est, competere etiam Aquiliae. Item si tectori locaueris laccum uino plenum curandum et ille eum pertudit, ut uinum sit effusum, Labeo scribit in factum agenduorumque capiendorum causa faciunt, si in itineribus fecerunt eoque aliquid decidit factumque deterius est, lege Aquilia obligati sunt: at si in aliis locis, ubi fieri solent, fecerunt, nihil tenentur.Haec tamen actio ex causa ses, quo ius ponendi non haberes, et pecus uicini in eos laqueos incidisset.Si protectum meum, quod supra domum tuam nullo iure habebam, reccidisses, posse me tecum damni iniuria agere Proculus scribit: debuisti enim mecum ius mihi non esse protectum habere agere: nec esse aequum damnum me pati recisis a te ductus citra seruitutem, rescripsit iure suo posse eum intercidere, et merito: interest enim, quod hic in suo protexit, ille in alieno fecit.Si nauis tua inpacta in meam scapham damnum mihi dedit, quaesitum est, quae actio mihi competeret. et ait Proculus,
Abbreviated transcription (Latin):
tus actone nequa solutus ob id
ꝙ dies eius exierit cum absens nõ
defenderetur. quam clausulam
pretor mẜuit ut quẽ ad modum
sucturritur supra scriptis uł supͣ¬
dictis ꝑsonis necapiantur ita ⁊
adu̾sus ip̃as succurritur necapi¬
ant. et erit notandum ꝙ plus p̃¬
tor expresẜit cum adu̾sus eos res¬
tituit. quamcum ip̃is subuenit
Nam bic nõ captas ꝑsonas enu¬
m̾auit adu̾sus quas subuent.
ut supra.s id adiecit clausulam
sor eqssimumerat subuemiriseo
pocius ꝙ eorumꝗdem non defẽ¬
duntur. in Siꝗdem latitent pre¬
tor exedicto polliceti ĩ bona eoꝵ
mict̾e ut si res exeg̾it etiam dis¬
trahantur si u̾o nõ latitent li
nõ defendantur ĩbona tm̃ mic¬
ti. ¶Defencdi autem non solum¬
is uidetur cuius se defensor ĩg̾it

Expanded text:
tus, actioneue qua solutus ob id, quod dies eius exierit, cum absens non defenderetur.' quam clausulam praetor inseruit, ut quemadmodum succurrit supra scriptis personis, ne capiantur, ita et aduersus ipsas succurrit, ne capiant.Et erit notandum, quod plus praetor expressit, cum aduersus eos restituit, quam cum ipsis ‹s›ubuenit: nam hic non certas personas enumerauit aduersus quas subuenit, ut supra, sed adiecit clausulam,sor, aequissimum erat subueniri, eo potius, quod eorum qui non defenduntur, si quidem latitent, praetor ex edicto pollicetur in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si uero non latitent, licet non defendantur, in bona tantum mitti.Defendi autem non is uidetur, cuius se defensor ingerit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑusum sibi acqreret ab hostib
captus sit placet int̾ruptam pos¬
ẜonem post limimo nõ restitin
qr hec sine posẜone nõ ꝯstitit pos¬
eo autem płimum fc̃ihabet. cau¬
sa u̾o facti nõ ꝯtinetur post limi

Expanded text:
usum sibi adquireret, ab hostibus captus sit, placet interruptam possessionem postliminio non restitui, quia haec sine possessione non constitit, possessio autem plurimum facti habet: causa uero facti non continetur postlimi
Abbreviated transcription (Latin):
Inaturas ẽet ideo etiam qd̾ rei
solute accessit. uenit i donem.
ut putaꝑtus ꝗ ex ancilla natꝰ
sit. ut ꝙ alluinone accessitĩmo
et fructus quos is cui solutu
est bona fide ꝑcepit ĩ ꝯdonemi

Expanded text:
naturalis est et ideo etiam quod rei solutae accessit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla natus sit uel quod alluuione accessit: immo et fructus, quos is cui solutum est bona fide percepit, in condi
Abbreviated transcription (Latin):
Aturaliter ẜuus etiam De
obligatur. et ideosiꝗs eius noĩe
soluat uel ip̾e manumissus ut
põp̾. scribit. expeculio eius cuiꝰ
libam ad mĩstrationem bat repe¬
ti nõ pot̾it. et ob id etiam fidenis¬
sor ꝓẜuo acceptus teneturec pi¬
nus ꝓ eo datum tenebitur. etsi
ẜuus ꝗ poculn ad mĩstratonem
Hzrem pignori in id qd̃ debebat
ded̾it utił pignoraticia redden¬
daẽ ¶temꝙ pupillus smetuto¬
ris auctoritate mutuum accep
et locuplectior fc̃s ẽ si pubes fẽ
soluat non repetĩt ꝑOmpon.¬

Expanded text:
aturaliter etiam servus obligatur: et ideo, si quis nomine eius solvat vel ipse manumissus, ut Pomponius scribit, ex peculio, cuius liberam administrationem habeat, repeti non poterit: et ob id et fideiussor pro servo acceptus tenetur et pignus pro eo datum tenebitur et, si servus, qui peculii administrationem habet, rem pignori in id quod debeat dederit, utilis pigneraticia reddenda est. Item quod pupillus sine tutoris auctoritate mutuum accepit et locupletior factus est, si pubes factus solvat, non repetit. Pompon
Abbreviated transcription (Latin):
lemorenim co fco fit ruitus cumq¬
ex alio ex altocadat. leuius et int̾¬
dum nec directum pueniret ad lo¬
cum fuientemntius dimicti ñ
potestqr fit grauior ẜuitus. Idẽ
est ꝓstulicidio flumeneadem cũ
retroduci potest stillicidium qr m
nr̃o magis incipiet cade ꝓcluci nõ
potestine alio loco cadat stillicidiũ
qmͣ in quo positaẽ fuitus leuius
emifacere potimus. atrius ñ. et
omnino sciend̾ est meliorem inci
n ꝯdonem fĩ posse detiorem nõ pos¬

Expanded text:
leuior enim fit eo facto seruitus, cumleuior enim fit eo facto seruitus, cum quod ex alto, cadet lenius et interdum direptum nec perueniat ad locum seruientem: inferius demitti non potest, quia fit grauior seruitus, id est pro stillicidio flumen. eadem causa retro duci potest stillicidium, quia in nostro magis incipiet cadere, produci non potest, ne alio loco cadat stillicidium, quam in quo posita seruitus est: lenius facere poterimus, acrius non. et omnino sciendum est meliorem uicini condicionem fieri posse, deteriorem non pos
Abbreviated transcription (Latin):
unt posẜone retinentur. Namsi
forte exelib meis medes tuas tig
bendi ꝯsuctudinem. Idem euem¬
et et si meuianum intuum mmis¬
sumhũo aut stillicidium ĩtuũ
ꝓiecero. qr intuo aliqd utor et sic
quasi fc̃o quodam possideo. ¶Si
domos mea alcior area tua esset
tuq michipaream tuam indo¬
mum meamire ag̾e ꝯcessisti. nec ex
plano aditus ad domun meam
p aream tuamess ulgradus uldi¬
uos ꝓpius iamiam meam iurci
moliar ¶Si sublatumsit elitici¬
umexquo stillicidium cadet. mei¬
dem sp̃c et qualitate reponatur u¬
tilitas erigit.ut idem intelligatur
Nam alioqnuqd̾ strictius intpre¬
tetur. iliud eit qd sequenti loco po¬
nitur. et ideo sublato edificio ii
ficii. ¶Si fuitus stillicidu impoi¬
ta sit nõnlcet dño ẜuientis aree
ibidem ecliticare ub cassitarẽ cepis¬
set stillicidium. ¶i autem ex te¬
gla cassitait stulicidium. postea
ex stabulato ul alia matia cassita¬
re non potit. ¶ Si stillicidium quoqͣ
modo acꝗsitumsit alcius tollipotest.

Expanded text:
unt, possessione retinentur. nam si forte ex aedibus meis in aedes tuas tignbendi consuetudinem. idem eueniet et si menianum in tuum inmissum habuero aut stillicidium in tuum proiecero, quia in tuo aliquid utor et si quasi facto quodam possideo. Si domo mea altior area tua esset tuque mihi per aream tuam in domum meam ire agere cessisti nec ex plano aditus ad domum meam per aream tuam esset, uel gradus uel cliuos propius ianuam meam iure moliar. Si sublatum sit aedificium, ex quo stillicidium cadit, ut eadem specie et qualitate reponatur, utilitas exigit, ut idem intellegatur: nam alioquin si quid strictius interpretetur, aliud est quod sequenti loco ponitur: et ideo sublato aedificio usus ficii. Si ta sit, non licet domino servientis areae ibi aedificare, ubi cassitare coepisset stillicidium. Si antea ex tegula cassitaverit stillicidium, postea ex tabulato uel ex alia materia cassitare non potest. Stillicidium quoquo modo adquisitum sit, altius tolli potest:
Abbreviated transcription (Latin):
Doptiuu prem quam du m
potestate est in ius uocare non
potest iuire mag̾ patrie potesta¬
tis quam precepto pretoris. ni¬
si sit filius qui castrense hĩnt pe¬
culiumtunc enim causa cogni¬
ta ꝑmictitur. ¶ S naturalez
pentem nequidem̃ dum est ĩad¬
optiua familia mius nocarilicet¬
¶pronum in quid pr̃onam. pr̃oni
hu accipiendi sunt qui exẜ intute
manumisit uel qui collusione
detexit. uel siquis mniudicio ꝓm̃¬
cietur libertus ẽẽ cum alioqum
nõ fuerit. aut si iurem libertũ
meum essequemadmodum ꝑ
contrarium ꝓpr̃ono ñ hebor
si contra me iudicatum est. aut
si me defente iurauit se nõ esse
libertum. ¶ S si ad nisiirand̾
cat. in impune mius uocaboret
celsus quidem ait ĩtalilib̾to ius¬
patronatus ad filium meum
non transire menuuosz iuł¬
ccͣscribit. pleriq uliam sentẽ¬
ciam ꝓbant scd̃m quod euemet
ut pronus quidem inius mi¬
prine uocetur filius quasi m¬
uocetur. P Aulus

Expanded text:
doptiuum patrem, quamdiu in potestate est, in ius uocare non potest iure magis potestatis quam praecepto praetoris, nisi sit filius qui castrense habuit peculium: tunc enim causa cognita permittetur. sed naturalem parentem ne quidem dum est in adoptiua familia in ius uocari. 'Patronum', inquit, 'patronam'. patroni hic accipiendi sunt, qui ex seruitute manumiserunt: uel si collusionem detexit: uel sie libertus, cum alioquin non fuerit, aut si iuravi eum libertum meum esse: quemadmodum per contrarium pro patrono non habebor, si contra me iudicatum est aut si me deferente iuraverit se libertum non esse. Sed si ad iusiurandum bat, impune in ius uocabor. et Celsus quidem ait in tali liberto ius ad filium meum me uiuo non transire: sed Iuscribit. plerique Iuliani sententiam probant. secundum quod eveniet, ut patronus quidem in ius vocetur, filius quasi vocetur. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Ui funcdum alienumbonafide e¬
mit. si itm̃e ꝙ ei fundo debetur usꝰ
ẽretinetur id ius itiñs. idꝙ inus ẽ
etiam si precario aut in deiecto  domi¬
no possecliss fundus enim qͣliter se
lns itacum m suo hitu possessus
est ius nõ deꝑit. neq iuste refert nͤ
ne possideat qui talem eum possidet.
qr forcius et si aqua priuum sua
sponte ꝓauxitius. aque ducende re¬
tinetur. ꝙ et sabbino recte placetut

Expanded text:
dum alienum bona fide emit, itinere quod ei fundo debetur usus est: retinetur id ius itineris: atque etiam si precario aut ui deiecto domino possidet: fundus enim qualiter se habens ita, cum in suo habitu possessus est, ius non deperit, neque refert, iuste nec ne possideat, qui talem eum possidet. quare fortius et si aqua per riuum sua sponte perfluxit, ius aquae ducendae retinetur, quod et Sabino recte placet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuitute et intra legitimum tempus.
quo fuitutes ꝑeunt rursus eum locũ
acqsiuiss hiturus ẽẜuitutemqua
lucinus debuisset. Eboł.

Expanded text:
uitute et intra legitimum tempus, quo seruitutes pereunt, rursus eum locum adquisisset, habiturus est seruitutem, quam uicinus debuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
actione agere uultR.
edere debet. Nameꝗs¬
simum uidetur eum qui actur
est edere actionem ut ꝑmde sci¬
at reus utix cedere an ꝯtendẽ
ultra debeat ⁊ si contendend̃
putat ueniat instructus reus¬
ad agendum cognitu actõe
qua conuematur. Edere est
etiam copiam discribendifa¬
cere uel in libello ꝯplecti etda

Expanded text:
actione agere vult, edere debet. Nam equissimum videtur eum, qui acturest edere actionem, ut proinde sciat reus, utrum cedere an contendere ultra debeat, et, si contendendum putat, ueniat instructus ad agendum cognita actione qua conueniatur. Edere est etiam copiam describendi facere: uel in libello complecti et da
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sario dare iubendo quo ĩmi¬
mero b̾ri nõ oportet. si testiumi
nomina ex siña arbitri exhibita
nõsunt. ¶Eum arbit diem ꝯꝓ¬
missi ꝓferriins sit cum hoc enim
ꝯꝓmissum est alt̾ius mora alt̾u

Expanded text:
adversario dare iubendo: quo in numero haberi non oportet, si testium nomina ex sententia arbitri exhibita non sunt. Cum arbiter diem compromissi proferri iussit, cum hoc ei permissum est, alterius mora alt
Abbreviated transcription (Latin):
Atio possonis que auenditore fi
Sebeat tas ẽ. ut siꝗs eam possonen
iure aduocai̾t tradita posẜo non
intelligatur. ¶ Si emptoruacu¬
am pofẜonẽ tradi stipuiatus sit.
et ex stipłatu agat fructus non
uenient ĩ eam actionẽ qr et siti
dum dari stipularetur uacuam
quoꝙ posẜonẽ tradi oꝑt̾e stipi¬
lari ĩtesugitur. nec tñ fractuũ pa¬
tatio ea stipulatione ꝯtineturar
rursus plus debet ee istiyulons
s exempto suꝑ ẽẽ ad friituu pie¬
tationem. ¶ Si it̾ actum uiã ꝙa¬

Expanded text:
atio possessionis que a venditore fieri debet est, ut, si quis eam possessionem iure advocaverit, tradita possessio non intellegatur. Si emptor uacuam possessionem tradi stipulatus sit et ex stipulatu agat, fructus non uenient in eam actionem, quia et qui fundum dari stipularetur, uacuam quoque possessionem tradi oportere stipulari intellegitur nec tamen fructuum praestatio ea stipulatione continetur, neque rursus plus debet esse in stipulatione. sed ex empto superesse ad fructuum praestationem. Si iter actum uiam aqua
Abbreviated transcription (Latin):
fiuit trad̾et. Item nõ oꝑtet eius
loci pcia spectari ĩ quo agatur. s eiꝰ
ubi uina tradi oꝑtetnamꝙ abrũ¬
dusio uinum uenit et siuẽditios
alibi fcãsit brindũsiotradi oz.¬
Iẜuum michi ignoranuł.
qmͣuis duplam᷑ ꝓmisis. tenebis
michi exempto qnͣtum mea int̾er¬
ert scisse. qr ex stipulatu eo noĩe a¬
getecum nõ possim anteqmͣ mi
chiqd abeet. ¶Si moclus agri mi¬
nor mueniatur numero iugerũ
auctor obligatus ẽ qr ubi modũ
mior ĩ uenitur. nõ pot estimari bo¬
ntas  lociq nõ exstat.S nõ solũ
simodus ag tocius mĩor ẽ agicũ
ueditore potest. S etiam deꝑtibuᷤ
euis ut puta si dictum ẽ uinee u¬
gcaatot ee uł oliueti et minus ĩ¬
ueniatur. i do hus caĩb ꝓbonita¬
te loci fiat estimatio. Dem.

Expanded text:
fuit tradere. item non oportet eius loci pretia spectari, in quo agatur, sed eius, ubi uina tradi oportet: nam quod a Brund‹i›sio uinum uenit, etsi uenditio alibi facta sit, Brund‹i›si tradi oum mihi ignoranti, quamvis duplam promiseris, teneris mihi ex empto, quanti mea intererit scisse, quia ex stipulatu eo nomine agere tecum non possum antequam mihi quid abesset. Si modus agri minor inveniatur, pro numero iugerum auctor obligatus est, quia, ubi modus minor invenitur, non potest aestimari bonitas loci qui non exstat. sed non solum si modus agri totius minor est, agi cum uenditore potest, sed etiam de partibus eius, ut puta si dictum est uineae iugera tot esse uel oliueti et minus inueniatur: ideoque his casibus pro bonitate loci fiet aestimatio. 5 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
cõ institoris Pnd̾ labeo scribit¬
¶Idemait. si libich̃inarius stabla¬
habilit is ꝙ mortuum spoliait
dandam meum qĩ institonam
actionem qmiuis et furtiet mi¬
riaꝵ actio ꝯpeteret. ¶Ioemlali
ait siꝗs pistorẜuum suum soli:¬
tus fu̾it inctum locum micte ab
panem uendend̾. deinde is pecu¬
ma accepta presenti ut ꝑsingiõ
dies eis panes prestaret ꝯcurba¬
ĩunt fidem dubitari no oportet
qn si ꝑmisit ei ita dari summas
teñ debeat. ¶Sz et cum fullo peti¬
egre ꝓficiscetur rogass aliquem
ut discipulis suis ꝗb tabernan
ĩstructam tradidit ĩ paret posti
eius ꝑfectionem uestimenta dis¬
lictus. Sinuero quasi institorte¬
neri eum plane si affirmauit ml
institoria S ex locato teneb in¬

Expanded text:
co institoris habendum Labeo scripsit.Idem ait, si libitinarius sehabuerit isque mortuum spoliauerit, dandam in eum quasi institoriam actionem, quamuis et furti et iniuriarum actio competeret.Idem Labeo ait: si quis pistor seruum suum solitus fuit in certum locum mittere ad panem uendendum, deinde is pecunia accepta praesenti, ut per dies singulos eis panem praestaret, conturbauerit, dubitari non oportet, quin, si permisit ei ita dari summas, teneri debeat.Sed et cum fullo peregre proficiscens rogasset, ut discipulis suis, quibus tabernam instructam tradiderat, imperaret, post cuius profectionem uestimenta disator fuit relictus: sin uero quasi institor, teneri eum. plane si adfirmauerit mihi institoria, sed ex locato tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
Moedliiio prepo suut uei friumers
turis qr faciendis pposilit oro
ꝗs suum ppõsitum nominecius
tenebitur.S etiam eos institore
dicendos placauit ꝗbꝰ uestiatis
uellintherudant uestencirti¬
ferendam et distrabxendam qu
uulgo circitores appellamu¬
S et muliones ꝗs ꝓprie istio¬
res appellat. ¶Itemet fullono
et sartinatoꝵ prepositus. stibi¬

Expanded text:
ficio praeposuit uel frumento pturisque faciendis praeposuerit, seruum praepositum, nomine eius tenebitur. sed etiam eos institores dicendos placuit, quibus uestiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus.Sed et muliones quis proprie institores appellet, Item fullonum et sarcinatorum praepositus. stab
Abbreviated transcription (Latin):
erempto actione. Item si forte ad
emendeum pposuero tenebord
dumtrent ex uendito s neq si
demendum et ille uendiditi
aosi ad uendend et ille em̾it
debebit teneri. Idq cassius pro¬
u .s. sipecuniam ꝗs credid̾it
sito locus est institorie. Ideoqͥ ⁊
uendam qd̾ ita uere prto nsi
phibitus fuit mutuari. ¶Si
eiquem ad uendendement̃ uc
oleum pposunit mutuum oleu
datum sit dicend̾ erit institoriã
iocumhre. Item simstitor oleũ
uendidiss. anuium arre nomĩc
acceꝑit. neq eum redddat dñmĩ
mandatum eifuit presenti pe¬
cuna uendere quasi si forte pig¬
nus institor ob preciu accepit
nistorie locus erit: Idem fideius¬
sori ꝗꝓmstitore int̾uenit. inisti¬
torihpetit eius emm rei seque
uest. ¶Si ab alio institor sit p̃¬
positus is tamen decessit ꝗ p̾po¬
fit eth̃rs eius extitit ꝗ eodem
institore utatur sine dubio ten̾
enmoportebit. Nec nõ siante a¬
aditam hrditatem cum eo cͣcͣtũ
est. ¶E quu est ignoranti dari

Expanded text:
empto actione: item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex vendito: sed neque si ad emendum, et ille vendiderit, neque si ad vendendum, et ille emerit, debebit teneri, idque Cassius probat. Sed si pecuniam quis crediderit sito, locus est institoriae, idemque et uendam: quod ita uerum puto, nisi prohibitus fuit mutuari.Si ei, quem ad uendendum emendumue oleum praeposui, mutuum oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere.Item si institor, cum oleum uendidisset, anulum arrae nomine amandatum ei fuit praesenti pecunia vendere. quare si forte pignus institor ob pretium acceperit, institoriae locus erit. Item fideiussori, qui pro institore intervenerit, institoria competit: eius enim rei sequella est. Si ab alio institor sit praepositus, is tamen decesserit qui praeposuit et heres ei extiterit, qui eodem institore utatur, sine dubio teneri eum oportebit. nec non, si ante aditam hereditatem cum eo contractum est, aequum est ignoranti dari
Abbreviated transcription (Latin):
namtibi prestaret. nsi ante ꝯstitutum di¬
em inces tuas eo loco exposuisset ĩquem
uehendas mñces locasset nec ꝑeum staret¬
issa sibiea pena spectaret. Idem iuris m
eodemgenere cognitionis obẜuamus si
ꝓbatum fu̾it nautam morbo impeclitũ
nauigare nõ potuisse. idem dicemus siua¬
ius eius uicium fecerit sine dolo malo et
culpa eius. ¶Si ꝯduxisti nauem ampho¬
rarum duoꝵ milium et ibi amphoras por¬
tasti ꝓduob milib amphoraꝵ precium

Expanded text:
nam tibi praestaret, nisi ante constitutum diem merces tuas eo loci exposuisset, in quem deuehendas eas merces locasset, nec per eissa sibi ea poena spectaret. idem iuris in eodem genere cogitationis obseruabimus, si probatum fuerit nautam morbo impeditum nauigare non potuisse. idem dicemus, si nauis eius uitium fecerit sine dolo malo et culpa eius.Si conduxisti nauem amphorarum duo milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorarum pretium
Abbreviated transcription (Latin):
finium regunto um aguritur
etaores sunt et reretideo iura¬
etdebent noncilum ꝑmecans
iecrnitende etno calumpine
to iuo unus excohrdiber
stipsonc hrditaria ft̃a pͥstat aco¬
ite no repetet uelutisi Ase co¬
pdeq suodolum malum ab¬
futur defunctus spopondit. ul

Expanded text:
finium regundorum agunt, et actores sunt et rei et ideo iurare debent non calumniae causa litem intendere et non calumniae facto suo unus ex coheredibus ex stipulatione hereditaria praestat, a coherede non repetet: ueluti si a se heredeque suo dolum malum afuturum defunctus spopondit uel
Abbreviated transcription (Latin):
datum succipi potest. ¶Itemsi
rogo siue uolo siue madato siue
quocumq alio u̾bo scripsit ma¬
dati actio ẽ. ¶Item mandatumet
potest. ¶Mandatum nisigra¬
cuitum nullum ẽ. Nam origine.
ꝯductionem pocius respicit.

Expanded text:
cipi potest. Item siue 'rogo' siue 'uolo' siue 'mando' siue alio quocumque uerbo scripserit, mandati actio est. Item mandatum et potest. Mandatum nisi gratuitum nullum est: nam originem conductionem potius respicit.
Abbreviated transcription (Latin):
forte .xx.iiii.agens iudicium tu¬
tele h̾rditutoris dictau̾at. mox
fcm̃ ẽ ut nõdum finito uditio
tutoris h̾rs absolutus ꝓponere¬
turetiam ĩ integre restitutio de¬
siderabatur celsus gͥ respecto
suasit nõ facile hunc quondar
minorem ĩ integiꝵ restitan.¶et
tunc siei ꝓbaretur calliditate ad¬
usari id actum ut maiore eo ef¬
fecto lib̾aretur neq enim extre¬
mo ĩquid iuditu die uidetur
solum deceptus hic minor s to¬
tum instructum ut maiore eo
fc̃o lib̾aretur. Idem tamen ꝯfi¬
tẽtur et si lemor sit suspitio adu̾¬
saru qͣi dolose u̾sati ñ deb̾e hũc
ĩintegre restitui. ¶ Scio etiã il¬
lud aliqñ mͣcidisseminor.xxu.¬

Expanded text:
or agens, iudicium tutelae heredi tutoris dictauerat: mox factum ut non finito iudicio tutoris heres absolutus proponeretur: in integrum restitutio desiderabatur. Celsus igitur Respecto suasit non facile hunc quondam minorem in integrum restitui, sed si ei probaretur calliditate aduersarii id actum, ut maiore eo facto liberaretur: neque enim extremo, inquit, iudicii die uidetur solum deceptus hic minor, sed totum hoc structum, ut maiore eo facto liberaretur. idem tamen confitetur, si leuior sit suspicio aduersarii quasi dolose uersati, non debere hunc in integrum restitui. Scio etiam illud aliquando incidisse. minor u
Abbreviated transcription (Latin):
rhiꝰ ꝯsulum uł presulum dec̾ta
qͣi ambitiosa ẽẽ int̾pretati sunt
Ip̃i aũ ꝑ raro inmorib reꝵ suaꝵ
ad ministrationem ex̃ ordinem
indulẜunt. et eoꝵ nire utimur.¬
incidit ĩtempus in quo maiores¬
ficiatur utre micium expectamꝰ
an uero finẽet placet ut est ꝯstitu¬
sare. Unde illud nõ melegant.

Expanded text:
sulum vel praesidum decreta quasi ambitiosa esse interpretati sunt, ipsi autem perraro minoribus rerum suarum administrationem extra ordinem indulserunt: et eodem iure utimur.inciderit in tempus quo maior efficitur: utrum initium spectamus an finem? et placet, ut est et constitusare. unde illud non ineleganter
Abbreviated transcription (Latin):
magis quamlitem inmilitem trãs¬
tulisse credatur. MArcus.
uilieam accipiat. et ꝑ hoc iteꝵ ip̃
recipiat. S ip̃e quidem qui ꝑte
alienaint cominum diuidun¬
do niclitio si agere uelit nõ audi¬
etur. Is uero qͥ emit si ex ꝑiri uelit
ex illa ꝑte edicti uetatur qua ca¬
uetur ne qua alienatio iudicu

Expanded text:
magis quam litem in militem transtulisse credatur. Marcianuvilius eam accipiat et per hoc iterum ipse recipiat. sed ipse quidem qui partem alienaverit comdo iudicio si agere uelit, non audietur: is uero qui emit si experiri uelit, ex illa parte edicti uetatur, qua cauetur, ne qua alienatio iudic
Abbreviated transcription (Latin):
dit diũum ad eos de qͥb q̃ritꝰ
emptionis uire ꝑtiñe et cumo¬
sensum mutuo uẽlitiomi de¬
disse ꝓponãtur muicẽ pignora¬
ticiam actionemcos non h̾re
ticius scio petumiam sub pig¬
nore fundi dedat. ꝗ fundus cũ
cet rei publice añ obligatus.
tit ꝗ dicebat ante rem publicã
sibi fundũ obligatum ẽẽ ĩ ueni¬
ebatur aut̃ meinus in str̃o cau¬
tiomis cum re publica fc̃o ase¬
io int̾funsse et sub scripsisse qͤ
au̾at seius fundum nulli alu
&c obligatũ q̃ ro an actio  ali
cuuis de quo queritur dsensit
minime eum retin̾e posse.

Expanded text:
dit dominium ad eos de quibus quaeritur emptionis iure pertinere: cum consensum mutuo venditioni dedisse proponantur, invicem pigneraticiam actionem eos non habere. Titius Seio pecuniam sub pignore fundi dederat: qui fundus cum esset rei publicae ante obligatus, tit, qui dicebat ante rem publicam sibi fundum obligatum fuisse: inueniebatur autem Maeuius instrumento cautionis cum re publica facto a Seio interfuisse et subscripsisse, quo cauerat Seius fundum nulli alii esse obligatum: quaero, an actio aliqucui is de quo quaeritur consensit, minime eum retinere posse.
Abbreviated transcription (Latin):
postea placuit inter eum et emptorem
ut auenditione discedent. us pignor
saluum erit cͥclitoriinam sicut debitori
ita et creditori p̾stinum is restituitur
n omnimodo creditor ꝑignus remisit
s ita demũ siemptor remretineat nec

Expanded text:
postea placuit inter eum et emptorem, ut a venditione discederent. ius pignorum salvum erit creditori: nam sicut debitori, ita et creditori pristinum ius restituitur, neque omni modo creditor pignus remittit, sed ita demum, si emptor rem retine
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. Siꝑꝑito imꝑitus locatus
sit ex xlucto agendum cum domi¬
no obmulum ruptum uel debi¬
litatum. s et sictuaut t̾rore

Expanded text:
scribit, si pro perito imperitus locatus sit, ex conducto agendum cum domino ob mulum ruptum uel debilitatum, sed si ictu aut terrore
Abbreviated transcription (Latin):
dampni mniurie esse actionem. Si ita
pierint ne ad aliquem ꝑuenirenti
puta si m lum̃ uel mmare uel mel¬
oacamceciderunt. ad si ad aliquemi
puenirent oꝑe ꝯsiuo furtum factu
cit. stemetian in factum dari posseac¬
tionem ait. GSi mulier ꝓugno uel
equa ictuate ꝑcussa ciecit brucus dit
acqliatem quasi derupto. ¶Et simu¬
lum plusiusto hũauerit et anqua m̃¬
braruꝑit acqlie locum fore. ¶ Si ã¬
nanem uenaliciaꝵ reꝵ mercium ꝑ¬
forasset ꝗs acqlie actionem eẽqua¬
si ruꝑit. ¶ Uiuianus scribit. Oliua
inmaturam. deceriosit uel segetem.
de securit miaturam uel unieas crũ¬
das acqlia tenebitur. Quolsi iam i¬

Expanded text:
damni iniuriae esse actionem, si ita damni iniuriae esse actionem, si ita perierint, ne ad aliquem peruenirent, puta si in flumen uel in mare uel in cloacam ceciderunt: quod si ad aliquem peruenerunt, ope consilio furtum factum cuit. Idem etiam in factum dari posse actionem ait. Si mulier pugno uel equa ictu a te percussa eiecerit, Brutus ait Aquilia teneri quasi rupto. Et si mulum plus iusto onerauerit et aliquid membri ruperit, Aquiliae locum fore. Si nauem uenaliciarum mercium perforasset, Aquiliae actionem esse, quasi ruperit, Uiuianus scribit. Si oliuam inmaturam decerpserit uel segetem desecuerit inmaturam uel uineas crudas, Aquilia tenebitur: quod si iam
Abbreviated transcription (Latin):
fene uel alio modo tcia int. igi posse ac¬
quibia celsus ait qr etiam ertisum ui
accetum ftin corrupti applloneti¬
nenturet non neganit fractum et us¬
tumꝯtincorrup̃ti appllone .s: nonẽ.¬
⁊ uouum ut lex spaliter quibiisdam.
Ienumatis genale subiciat uerbum q
ERupise cum utiq accipiemus qcũ
uulnauit uel uirgis uelloris nel pu¬
guis cedit uelteio quo alio ut sentur¬
uel cindet alicinus corpus ueltumo¬
inuiia datum est. Eeter siminiillo s.¬
uum precio iuiliorem detioreni ue fe¬
cerit acqlia cessat inuriaꝵq erit agẽ¬
dum dum taxat. acqliaenimcis rup¬
tiones que dampnum dant ꝑseꝗtur
Ergo et ii precio quidem non ut deti¬
oreuus sts uer sumptus isalute
eius et sanitatem faisunt inhax mich
uudit dampnum dat atq idco lege
acqua age posse. ¶ Siꝗs uestim̃ta
acquileactio. ¶Item siqs frumẽ¬
to hltenam uel aliud qd miscuit
ut ditticił ic ꝑatio sit quasi decorrup¬
to agipotit. ¶ Siꝗs de manu michi
uumimos extũssit. sab. existimat

Expanded text:
fecit uel alio modo uitiauit, agi posse Aquilia Celsus ait, quia etiam effusum et acetum factum corrupti appellatione continentur. Et non negat fractum et ustum contineri corrupti appellatione, sed non esse nouum, ut lex specialiter quibusdam enumeratis generale subiciat uerbum, quo Rupisse eum utique accipiemus, qui uulnerauerit, uel uirgis uel loris uel pugnis cecidit, uel telo uel quo alio, ut scinderet alicui corpus, uel tumonum datum est. Ceterum si in nullo servum pretio viliorem deterioremve fecerit, Aquilia cessat iniuriarumque erit agendum dumtaxat: Aquilia enim eas ruptiones, quae damna dant, persequitur. Ergo etsi pretio quidem non sit deterior seruus factus, uerum sumptus in salutem eiusuideri damnum datum: atque ideoque lege Aquilia agi posse. Si quis uestimenta Aquiliae actio. Item si quis frumento harenam uel aliud quid immiscuit, ut difficilis separatio sit, quasi de corrupto agi poterit. Si quis de manu mihi nummos excusserit, Sabinus existimat
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosas sit potest esse excusatis
et ideo plereq artifices ꝯueni
solent. cum huius matie duntis
non ꝑiculo suo se facequers er
locato tollit actionem acqlios
cum maritus uxori in argnẽ¬
tas extricatis dediss musu
qd muito uel nltio uiro ꝑfod¬
set ut ꝑcussis in linea uterent
tenerieam lege acque. suieds¬
uertit. siue nuptaest ad pus
qliatenetur. ¶Siꝗs aqueduc¬
tini meumi diruerit licet centi
mea sint que dirupta sunt tñor
terra mea nonest qua aquarii
duco melius est dice̾. Actione:
utilemdandam. ¶Si ex plaus¬
tro lapis cecidit et qd ripit uel
fregit acque actione plaustrari¬
um teneri placet. si male ꝯposuit
lapides et ideo lapsisunt. ¶Si
om̃dauit ei mulum ille ad poll¬
cem suum eum allignint ioro
et mulus eriꝑit. sic ut ⁊ pollicem
auellet ẜuoet se precipitaret mel

Expanded text:
iosas, potest esse excussatus: et ideo plerumque artifices conuenire solent, cum eiusmodi materiae dantur, non periculo suo se facere, quae res ex locato tollit actionem et Aquiliae. Si cum maritus uxori margaritas extricatas dedisset in usu eaque inuito uel inscio uiro perforasset, ut pertusis in linea uteretur, teneri eam lege Aquilia, siue diuertit siue nupta est adhuc. uilia tenetur. Si quis aquae ductum meum diruerit, licet cementa mea sunt, quae diruta sunt, tamen quia terra mea non sit, qua aquam duco, melius est dicere actionem utilem dandam. Si ex plostro lapis ceciderit et quid ruperit uel fregerit, Aquiliae actione plostrarium teneri placet, si male composuit lapides et ideo lapsi sunt. Si commendauerit ei mulum ille ad pollicem suum eum alligauerit de loro et mulus eruperit sic, ut et pollicem auelleret seruo et se praecipitaret, Mel
Abbreviated transcription (Latin):
res non solum q: ui aũclamdomi¬
num posse agere uel silocatus fund
tumẽ agends sicolonus cam extut
caue eũ  debere amplius nõ agi .s. ne
dominus amplius inquietet. Nam
alia q̃dam sp̃es dampni ip̃m ꝗdem
corruꝑe et mutare. ut lex acqlia locũ
h̾at. alia nulla ip̃ius mutatione. ap¬
plicare aliud cinus molestia seꝑato
sit cumeo plane quinum purtauit
spurcauit uel effudit uł accetum fe

Expanded text:
res, non solum quod ui aut clam domires, non solum quod ui aut clam dominum posse agere uel, si locatus fundus tum agendum, et si colonus eam exercuit, cauere eum debere amplius non agi, scilicet ne dominus amplius inquietet: nam alia quaedam species damni est ipsum quid corrumpere et mutare, ut lex Aquilia locum habeat, alia nulla ipsius mutatione applicare aliud, cuius molesta separatio sit. Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit uel acetum fe
Abbreviated transcription (Latin):
ct non peccauit. Quid ergo est puto
utilem Spetere actionem tam meu
qui ad fornacem obdormun quã
meum qui negligenter custolit ne
cum humanam et naturalem pas¬
sum cum deberet uel ignem extin¬
ge uelita numnire ne euagetur. ¶Si
firmum scd̃mpietem ꝯ munera hores.
Eandampi miuria tenearis et ait ꝓ¬
cculus agi non posseqr nec cumeo qui
ut metuam ne michides dampnum dap
m infecti puto suffic̾e cautionem. ¶ꝑ¬
culus ait cum coloni ẜuiuillam exu
sissent colonum uel ex locato uelex
lege acqliatenerrita ut colonus po¬
sit ẜuum noxe dedere et simo uidi¬
cio res ess  declucta iudicata altero
ampluis non agendum. s hoc ita si
culpa colonus careret: Ceter sinoxio
suos habiuss:dampmeum iuiria
teneri curtales bint. Idemẜuandet
circa inquilmoꝵ insule ꝓsonas scri
mee ad tuas uolassent tues exus¬
seris leg̾. acq̃. actioneni ꝯpete celsus
ait Onquit lexrupit rupisse uerbũ
fereomnes uetes sic incellexerunt
corruꝑit et ideo celsus scribitisi  lo¬

Expanded text:
 non peccauit: quid ergo est? puto utilem competere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, neeum humanam et naturalem passum, cum deberet uel ignem extinguere uel ita munire, ne euagetur. Si furnum secundum parietem communem haberes, an damni iniuria tenearis? et ait Proculus agi non posse, quia nec cum eo quiut metuam, ne mihi damnum des, damni infecti puto sufficere cautionem. Procusissent, colonum vel ex locato vel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit servos noxae dedere, et si uno iudicio res esset iudicata, altero amplius non agendum. sed haec ita, si culpa colonus careret: ceterum si noxios servos habuit, damni eum iniuria teneri, cur tales habuit. idem servandum et circa inquilinorum insulae personas scribmeae ad tuas advolassent, tu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait. Inquit lex "ruperit". rupisse verbum fere omnes veteres sic intellexerunt "corruperit". Et ideo Celsus quaerit, si lo
Abbreviated transcription (Latin):
Dminum ẜuitute dstituta id
acꝗsitum udetur. ut uicinus
lumina nr̃a excipiat. Cum
autem fiitus ĩponitur ne lu¬
minib officiatur. hoc maxime

Expanded text:
itute constituta id acquisitum videtur, ut vicinus lumina nostra excipiat; cum autem servitus imponitur, ne luminibus officiatur, hoc maxime
Abbreviated transcription (Latin):
Tuim atq inuriam ꝓpulsem.
Nam iure poc euenit. ut ꝙ ꝗsꝙ
obtutelami sui corꝑis fecͥit. iu¬
re fecisse existimetur. ⁊ cum int̾
nos cognationẽ quãdam na¬
tura ꝯstituit. ꝯsequẽs ẽ homi¬
nẽ hom̃ insidiari nephas esse
Nam qmdiu ꝗs inseruntute
est. manui ⁊ potestati supposi¬
tus ẽ. et manumissus liberat
Apot̾ate. Que res a iire gen̾¬
cium originẽ sumpsit. ut po¬
te cum iure naturali omnes
liberi nascerẽtur. nec ẽẽt nata
manumissio. cum ẜuitus eẽ̾t
incognita. S postea qm uire gi¬
cium ẜuitus muasit. secutũ
est beneficiũ manumissionis
et cum uno naturali nomine¬
omnes homines appellarem

Expanded text:
uim atque iniuriam propulsemus: nam iure hoc euenit, ut quod quisque ob tutelam corporis sui fecerit, iure fecisse existimetur, et cum inter nos cognationem quandam natura constituit, consequens est hominem homini insidiari nefas esse. nam quamdiu quis in servitute est, manui et potestati suppositus est, et manumissus liberatur potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum servitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium servitus invasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellarem
Abbreviated transcription (Latin):
lis q̃ ꝓcuratorẽ dedit mutare
ꝗdemeum uel inselitem su¬
ferre auiuo ꝓcuratore uel i
ciuitate manẽte potest tñ cã
prius cognita nõ solũ auter
ip̃i ꝗ declit ꝓcuratorẽ hoc ꝑmic¬
titur. s etiãm hrdi eius et cet̾is
successorib eius. ¶In cause a¬
aũt cognitione non solũ hec
adũsantur que supra dixim

Expanded text:
qui procuratorem dedit mutare quidem eum uel in se litem transferre a uiuo procuratore uel in ciuita‹te› manente potest, causa tamen prius cognita.Non solum autem ipsi qui dedit procuratorem hoc permittitur, sed etiam heredi eius et ceteris successoribus.In causae autem cognitione non solum haec uersantur, quae supra dixim
Abbreviated transcription (Latin):
bit. et si forte lib̾a peculu ammi¬
instratio minoriẜuo sit xcessa
maior dominus ex hac causa
non restituetur. Affric̃.
dus ẽet magis hoc appebit. si au¬
tem deinstitoria actione quera¬
tur. aut siꝓponatur maiorem a

Expanded text:
bit. et si forte libera peculii administratio minori servo sit concessa, maior dominus ex hac causa non restituetur. Africanusdus est. et magis hoc apparebit, si aut de institoria actione quaeratur, aut si proponatur maiorem a
Abbreviated transcription (Latin):
rem obcausam preteritam uel¬
est. ut etiam si falsa causa sit repe¬
ticio eius pecume nõ sit obrem
uero datur ut aliqd sequatur.
quo nõ sequente repetitio ꝯpetit¬

Expanded text:
rem: ob causam praeteritam, uelest, ut, etiamsi falsa causa sit, repetitio eius pecuniae non sit: ob rem uero datur, ut aliquid sequatur, quo non sequente repetitio competit
Abbreviated transcription (Latin):
posse ddlicitunc locum ht cumdo
ciscatur qr potest ticio deceden¬
te ꝑpetua fieri exceptioque ad
tempus est ticio ⁊sulatum meũ¬
te summa ratione dicetur qd
int̾im soluitur repeti ut enim pa¬
tum qd̃ intempus c̾tum collat
est.non magis inducit adone
qmͣsi ex die debitor soluit. ita ꝓ¬
sus  defensio nir que causami¬

Expanded text:
o ciscatur, quia potest Titio decedente perpetua fieri exceptio, quae ad tempus est Titio consulatum ineunte, summa ratione dicetur, quod interim soluitur, repeti: ut enim pactum, quod in tempus certum collatum est, non magis inducit condictionem, quam si ex die debitor soluit, ita prorsum defensio iuris, quae causam
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtonem s ꝑ mrem actioe
pet̾e debet. Si aũ alius rogatus
ui suos nĩnos dedit. fc̾isũt eius
est recta uia ip̃m ꝗ nũmos declit
cuta perrorem solutione ꝯdone¬

Expanded text:
rem actione petere debet. si autem alius rogat‹u› serui suos nummos dedit, facti sunt mei est recta uia ipsum qui nummos dedit cuta per errorem solutione cond
Abbreviated transcription (Latin):
rint locate Ramsiẜuus nõ locat
m̃cedem ut dño predoni retulit
nõ fiet accipientis pecumaqd si
uecturas nauium quas dñs lo¬
cau̾at. Itempensiones insul arũ¬

Expanded text:
rint locatae. nam si seruus non locatus mercedem ut domino praedoni rettulit, non fiet accipientis pecunia. quod si uecturas nauium, quas dominus locauerat, item pensiones insularu
Abbreviated transcription (Latin):
Om indebitum impu Den¬
bis nomme cutor numaint ipu¬
Bis ꝯdictio est. ¶Creditor uy
curatori suo debitum reddetur
mandait maiore pecumaso¬
luta ꝓcurator indebiti causacõ¬
uenietur. qd̃ si nominatim ut
maior pecunia soluetur dele¬
gauit indebiticumeo ꝗ delega¬
uit erit actio que nõ uidetura
itu relinꝗt. si ad libtatem ertesto¬
ciatus est in debiti fideimiss
rore pecuniam repeteti nõobe¬
erit. siu̾o reus ꝓmittendi pers¬

Expanded text:
m indebitum impuberis nomine tutor numerauit, impuberis condictio est. Creditor, ut procuratori suo debitum redderetur, mandauit: maiore pecunia soluta procurator indebiti causa conuenietur: quod si nominatim, ut maior pecunia solueretur, delegauit, indebiti cum eo ‹qui› delegauit erit actio, quae non uidetur ita reliquit, si ad libertatem ex testuntiatus est: indebiti fideicommierrore pecuniam, repetenti non oberit: si vero reus promittendi per
Abbreviated transcription (Latin):
Ui hrdis nomine legata nõ relic¬
ta exnummis ip̃ius hrdis soluͭ
ap̃e ꝗdem repete non potest. s si ig¬
norante b̾rde nummos eius tra¬
didit dominus eos recte uendica¬
bit eadem causa reꝵ corꝑalium
N debitam pecumiam ꝑerrorẽ
ꝓmisisti. eam ꝗ ꝓte fidem sat sol¬
uit. ego existimo si nomine tuo
soluit fidenissor. t̾e fideiussori sti¬
pulatorem fore tibi obligatum
nec exspectandum est ut ratum
h̾as. qm̃ potest uideri id ip̃mi
mandasse. ut tuo nomme solu̾e
tur. Siñautem fideiussor suo no¬
mine soluit. qd̾ nõ debebat ip̃m
astipulatore repet̾e posse. qm inde¬
bitam iure gentium pecimiam
soluit. q̃uominus autem ꝯsequi
poterit abeo cui soluit ate man¬
dati iuditio ꝯsecutuꝵ si modo ꝑ
ignoranciam petentem excepto¬
ne non submorut. Dem.

Expanded text:
ui heredis nomine legata non debita ex nummis ipsius heredis solvit, ipse quidem repetere non potest: sed si ignorante herede nummos eius tradidit, dominus, ait, eos recte vindicabit. eadem causa rerum corporalium ndebitam pecuniam per errorem promisisti: eam qui pro te fideiusserat soluit. ego existimo, si nomine tuo soluerit fideiussor, te fideiussori, stipulatorem tibi obligatum fore: nec exspectandum est, ut ratum habeas, quoniam potes uideri id ipsum mandastur: sin autem fideiussor suo nomine solverit quod non debebat, ipsum a stipulatore repetere posse, quoniam indebitam iure gentium pecuniam solvit: quo minus autem consequi poterit ab eo cui solvit, a te mandati iudicio consecuturum, si modo per ignorantiam petentem exceptione non summoverit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
n opus anetiam ĩ ꝑfectur
tum. ¶Colonus uillam
hac lege acceꝑat ut ĩcorrup¬
tam redoet pret uim et uetus¬
tatem.colonieuus  uillam
incenit non fortuito caui
nõ uidieam uim exceptami
domesticus eas ĩcencliss ne
prestaret s extraneam un
ntrumq exciꝑe uoluisse.

Expanded text:
 opus an etiam inperfectum am imperfectum. Colonus uillam hac lege acceperat, ut incorruptam redderet praeter uim et uetustatem: coloni seruus uillam incendit non fortuito casu. non uideri eam uim ‹e›xceptam domesticus eam incendisset, ne praestaret, se‹d› extrariam uim utrosque excipere uoluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
suam heredem relinquerat et di¬
bat Amłre m̃cedes quas mater
debuat placuit exceptoem mu¬
lieridari nõ debere ac si int̾ eam
et iirum non ꝯueniss. ut hee m¬
cedes sibi nomine alimentorũ¬

Expanded text:
am heredem reliquerat et dibat a muliere mercedes, quas mater debuerat. placuit exceptionem mulieri dari non debere "ac si inter se et virum non convenisset, ut hae mercedes sibi alimentoru
Abbreviated transcription (Latin):
Exemplo duoꝵ tutor. ꝗd si alter
uelminus uel nichil face posit po
alium ꝓuemetur. Idemq et uale
dolo nõ fec̾it et idcirco sit absout
nam ad alium puenietur g

Expanded text:
d si alter uel nihil uel minus facere possit, ad alium peruenietur: idemque et si alter dolo non fecerit et idcirco sit absolutus, nam ad alium peruenietur.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Lane sipossit rem recline T Lpm̃¬
et pr̃are nec uelit. nõ caret cuspa
ne suam fcãm noluit pr̃ne cau¬
satus ꝙ semel ignarus uendidi
modo luc&r eiextorqb. ł Lym¬
Iapud quẽ de positum et̃ dicei
ccͣrium iudicium depoitumdatiu
ĩquo iuditio inito ilite noui¬
ratur. Non enm de fide ruptna:
gitur. s de ĩdempnitate eius ꝗde
positum suscey. ¶ Inseq̃ str tep¬
siti actio edico si tñ cum scqstre

Expanded text:
lane si possit rem redimere et praestare nec uelit, non caret culpa, ne suam factam noluit praestare causatus, quod semel ignarus uendidermodo lucrum ei extorqapud quem depositum esse dicetur, contrarium iudicium depositi datur, in quo iudicio merito in litem non iuratur: non enim de fide rupta agitur, sed de indemnitate eius qui depositum suscepit.In sequestrem depositi actio competit. si tamen cu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ actionib tenetur. s et cum pr̃ei
eius agipotest. dumtaxat de peculio. idẽ
est et inẜuo. Nam etcum dommo age¬
tur plane iul. scripsit et nobis iudetur.
sieoꝵ noĩe ꝗ st̃ ĩpotestate agitur. uemiet
ĩiudicium et siqd ꝑeum ĩcuius iure st̃
captum fraudatum ue ẽ. ut et dolus.
ẽ. Si apd̾ duos deposita res sit. adusus
unũ quẽq eoꝵ agipot̾it nec lib̾ab̾ꝰ alter
nõ eni electione s sołone lib̾antur. pro¬
inde si ambo dolo fecerint et alter quod

Expanded text:
nibus tenetur: sed et cum patre eius agi potest dumtaxat de peculio. idem et in seruo: nam cum domino agetur. plane et Iulianus scripsit et nobis uidetur, si eorum nomine qui sunt in potestate agatur, ueniat in iudicium et si quid per eum in cuius iure sunt captus fraudatusue est, ut et dolus est.Si apud duos sit deposita res, aduersus unumquemque eorum agi poterit nec liberabitur alter, n enim electione, sed solutione liberantur. proinde si ambo dolo fecerunt et alter quod
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾. est ĩꝑtem ꝯdempnationemti¬
ciendam. ¶Si de posuo apd̾te u
post mortẽ tuam reddas et tecum
et cumh̾rde tuo possum depositi.l.
age possum et enim mutie uoli¬
tatẽ et an mortẽ tuam depositum
repete. ꝓude et si sic de posuo ut po¬
s mortẽ meã reddatur. poto etopo
brs meus age̾ depositiego muer¬
ata uolutatẽ. ¶Quod aũdolus
dum taxat ĩ hanc actionem ueit
q̃situm ẽ. si hrs rem apd̾ testatore

Expanded text:
dum est in partem condemnationem faciendam.Si deposuero apud te, ut post mortem tuam reddas, et tecum et cum herede tuo possum depositi agere: possum enim mutare uoluntatem et ante mortem tuam depositum repetere.Proinde et si sic deposuero, ut post mortem meam reddatur, potero et ego et heres meus agere depositi, ego mutata uoluntate.Quia autem dolus dumtaxat in hanc actionem uenit, quaesitum est, si heres rem apud testat