comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos in hispaniam missos foedus pe¬
pigit Sertorius ad eum marcum
marium firmandi fcederis causa
misit. quem rex apud se retentũ
breui ducem foecit in Iocũ archelai
qui se ad syllam cum uxore libe¬
risq contulerat Narius & euma¬
chus duces a mitridate aduersus
Lucullum missi. magno exercitu
breui congregato cum publico
rutilio apud calchedonam con¬
gxessi sunt. cumq plurima exer¬
citus ipĩus parte ceciderunt Lu¬
cullus mitridatem cricenos ob¬
sidentem fossa cinxit: eumq qͦd
faciebat pati compulit: atq ad
ipsos ciricenos ut bono animo
essent. nuntium misit unum
ex militibus nandi peritum qͦ
duobus utribus suspensus mediã
ip̃ẽ regulam tenens plantisq sub¬
remigans uiꝰ: passuũ trãsme aueĩt
Mitridates inopia Laborans par¬
tem copiarum instructam armis
domũ abire praecepit. quam lu¬
cullus excipiens uniuersam dis¬
tur Tunc etiã Phannius qui se
mitridati iunxerat. et methro¬
fanes regius praetor a mamerco

Expanded text:
tos in Hispaniam missos, foedus petos in Hispaniam missos, foedus pepigit. Sertorius ad eum Marcum Marium firmandi foederis causa misit. Quem rex apud se retentum, brevi ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Syllam cum uxore liberisque contulerat. Marius et Eumachus duces a Mithridate adversus Lucullum missi, magno exercitu brevi congregato, cum P. Rutilio apud Chalcedona congressi sunt, eumque cum plurima exercitus ipsius parte ceciderunt. Lucullus Mithridatem Cyzicenos obsidentem, fossa cinxit: eumque quod faciebat, pati compulit: atque ad ipsos Cyzicenos, ut bono animo essent, nuntium misit unum ex militibus nandi peritum: qui duobus utribus suspensus, mediam ipse regulam tenens, plantisqremigans septem milia passuum transmeauit. Mithridates inopia laborans partem copiarum instructam armis domum abire praecepit: quam Lucullus excipiens uniuersam distur. tunc etiam Fannius, qui se Mithridati iunxerat, et Metrophanes regius praetor a Mamerco
Abbreviated transcription (Latin):
rea fimbria marianorum scele¬
rum satellis homo omnium
audacissimus flaccum cõsulez
cui tega erat apud nichomedĩã
occidit. ac mox arrepto exerci¬
tu mitridatis filium ex asia
ad militopolim fugat: Ntationẽ¬
q regis inuadit. ipsumq per¬
gamo pellit. fugientemq inse¬
quutus, apud̃ pitanam obsedit
et profecto corpisset: silicus lu¬
culus ciuilibus dicordiis curã
reipublice praetulisset: eumq
mart coartare obiecta classe uo¬
luisset Inde fimbria iliensiho
iratus a quibus prosyllane par¬
tis studio obiectu portarum re¬
pulsus uidebatur ipsam urbem
ilium antiquam illam iome pa¬
rentem funditus cede incendioq
deleuit. sed eam sylla continuo re¬
formauit Idem fimbria apud
thiatiram cum exercitu sylle obsi¬
deretur, desperatione adactus. in
templo esculapii manu sua ĩter¬
fectus Fanius & marius de exercir
simbrie profugi mitridati sese
adiunxerunt. quorum hortatu
mitridates cum sertorio per lega¬

Expanded text:
rea Fimbria Marianorum scelerea Fimbria Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud Nicomediam occidit; ac mox arrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis inuadit ipsumque Pergamo pellit fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit, et profecto cepisset, si L. Lucullus ciuilibus discordiis curam reipublicae praetulisset eumque mari coartare obiecta classe uoluisset. inde Fimbria Iliensibus iratus, a quibus pro Sullanae partis studio obiectu portarum repulsus uidebatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque deleuit. sed eam Sulla continuo reformauit. idem Fimbria apud Thyatiram cum ab exercitu Sullae obsideretur, desperatione adactus in templo Aesculapii manu sua interfectus est. Fannius et Magius de exercitu Fimbriae profugi Mithridati sese adiunxeruMithridates cum Sertorio, per lega
Abbreviated transcription (Latin):
tinuit Sylla cui post consula¬
tum mitradaticum bellum ob¬
uenerat. archelaum apud pyre¬
um atheniensium portum septẽ
plici muro cõmunitum du
obsedit ipsam athenienstũ urbe
caepit postea iusto praelio cum
tu archelat interfecta. uix mille
militum archelao in subsidiu
diogenes archelat filius trucida¬
tus est Tercio bello omẽs copie
quas archelaus habebat extĩcte
paludem pulsa cum sylle fidẽ
implorarent: insatiabili uidto¬
ris ira interfecta sunt. totidẽꝙ
alia in flumen eoadta ac necara
reliqui miserorum passim truct¬
dati sunt Porro mitridates in
asia nobilissimarum vrbium p̾̃n¬
cipes occidere bonaq eorum
publicare animo intenderat.
Cumq iam mille sexcentos itain¬
terfoccisset: ephesii exemplum
Uerentes, excluso praesidio eius
portas obiecerunt: similiter sinir¬
nei sardi. colophonii: tralliãiq
fcecerunt Perturbatus mitrida¬
tes parchelaum ducem suum
cum sylla pacem pepegit Inte¬

Expanded text:
tinuit. Sylla, cui post consulatinuit. Sylla, cui post consulatum Mitridaticum bellum obvenerat, Archelaum apud Pyreum Athenplici muro conmunitum, diu obsedit, ipsam Atheniensium urbem ui cepit. postea iusto proelio cum tu Archelai interfecta, uix decem militum Archelao in subsidium Diogenes Archelai filius trucidatus est. tertio bello omnes copiae, quas Archelaus habebat, extinctapaludem pulsa cum Sullae fidem inplorarent, insatiabili uictoris ira interfecta sunt totidemque alia in flumen coacta ac necata, reliqui miserorum passim trucidati sunt. porro autem Mithridates in Asia nobilissimarum urbium principes occidere bonaque eorum publicare animo intenderat. cumque iam mille sescentos ita interfecisset, Ephesii exemplum uerentes excluso praesidio. eius portas obiecerunt; similiter Smyrnaei Sardi Colophonii Trallianique fecerunt. perturbatus Mithridates per Archelaum ducem suum cum Sulla de pace pepigit. inte
Abbreviated transcription (Latin):
GTTURMITRIDA¬
tes rex ponti atq arme¬
nie postqͣm nichomedẽ brthi¬
nie regem amicum populi romi¬
ni regno priuare molitus est
atq a senatu monitus si facere
temptaret bellum sibi a populo
romano inferendum fore, iratus
cappadociam continuo peruasit
atq expulso ab ea Ariobargane
rege cunctam prouinciã igni
ferroq uastauit: bithiniã deĩde
pari clade corripuit: paflagonia
simili exitu afflixit. pulsis ex
ea philemene & nichomedie re¬
gibus Cum uenisset ephesum cru¬
deli pracepit edicto. Ut pertotã
asiam quicumq inuenti essent
ciues romani sub una die om̃s
necarentur & factum est. nec ex¬
plicari aut comprehendi ullomõ
uerbis potest que tunc multitudo
romanorum ciuium casa sit. q̃
meror plurimarum proiũciarũ
quis gemitus occidendorum pa¬
riter atq occidentium cum sin¬
guli quiq aut prodere ĩnocefes
Hospites: & amicos aut ip̃i peri¬
itari poena hospitum cogeren¬
tur Archelaus quoq dux mitri¬
missus athenas cunctãq greciã

Expanded text:
gitur Mitridates, rex Ponti atque Armeniae, postquam Nicomedem Bithyniae regem amicum populi Romani regno privare molitus est, atque a senatu monitus, si id facere tentaret, bellum sibi a populo Romano inferendum fore: iratus, Cappadociam continuo pervasit, atque expulso ab ea Ariobarzane rege cunctam provinciam igni ferroque vastavit. Bithyniam deinde pari clade corripuit. Paflagoniam simili exitu afflixit, pulsis ex ea Philomene et Nicomede regibus. Cum venisset Ephesum, crudeli praecepit edicto ut per totam Asiam quicunque inventi essent cives Romani, sub una die omnes necarentur. Et factum est. Nec explicari aut comprehendi ullo modo verbis potest quae tunc multitudo Romanorum civium caesa sit. Quis moeror plurimarum provinciarum, quis gemitus occidendorum pariter atque occidentium fuerit, cum singuli quique aut prodere innocentes hospites et amicos, aut ipsi periclitari poena hospitum cogerentur. Archelaus quoque, dux Mitrimissus, Athenas cunctamque Graecia
Abbreviated transcription (Latin):
Matheus qui et leui ex publicano a¬
postolus primus in iudaa propter
eos qui ex circuncisione crediderãt
euangelium xp̃i hebraicis litteris
uerbisq composuit. Quis autem po¬
stea in grecum transtulerit non sa¬
tis certum est Horro ip̃m hebraicu
habetur usq hodie ut ait iheroni¬
mus in cesariensi bibliotheca quã
pamphilus martir stuoliosissime
conficiens ordinauit In quo anim
aduertendum quod ubicumq euã¬
gelista siue ex persona sua siue ex
septuaginia trans latorum auctori¬
tatem sed hebraicam e quibus illa
duo sunt Ex egipto uocaui filiũ
meum et qm nazareus uocabitur
liz auit Postmodum in machedo¬
nia praedicauit Requiescit uero¬
in montibus parthorum
NDREAS QIN
terpretatur decorus frater¬
beati pẽtri scdim ioannem primꝰ¬
iuxta matheum a primo secundus
in sortem praedicationis scithiam
atq achaiam accepit in qua etiam ci¬
int̾ate cruci suspensus occubuit

Expanded text:
Matthaeus, qui et Levi, ex publicano apostolus, primus in Judaea, propter eos qui ex circumcisione crediderant, Evangelium Christi Hebraeis litteris verbisque composuit. Quis autem postea in Graecum transtulerit, non satis certum est. Porro, ipsum Hebraicum habetur usque hodie ut ait Hieronymus in Caesariensi bibliotheca, quam Pamphilus martyr studiosissime conficiens, ordinaadvertendum, quod ubicumque Evangelista, sive ex persona sua, sive exSeptuaginta translatorum auctoritatem, sed Hebraicam, e quibus illa duo sunt: Ex Aegypto vocavi filium meum; et: Quoniam Nazaraeus vocabitlizavit, postmodum in Macedonia praedicavit. Requiescit in montibus Parthorum. ndraeas qui interpretatur decorus frater Petri, secundum Joannem primjuxta Matthaeum a primo secundus, in sortem praedicationis Scythiam atque Achaiam accepit, in qua etiam civitate cruci suspensus occubuit
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimis est sedem sicut cle¬
mens inui. dispositionum libro
asserit dicens Petrus enim inquit¬
et iacobus et ioannes post assũp¬
tionem saluatoris quãius fuerĩt
omnibus pene prelati tamen non¬
sibi uendicant primatus gloriã
sed iacobum qui dicebatur iustꝯ
apostolorum episcopum statuunt
Idemꝗ ipse in uiiͦ eiusdẽ operis
libro addit de ip̃o etiam hoc la¬
cobo inquit qui dicebatur iustus
et ioanni et petro post resurrectio¬
nem dñs omnem scientĩa tradidit
et ipsi ceteris apostolis. Qui aposto¬
li illis lxx. discipulis tradiderunt
ex quibus unus erat et barnabas
Duos autem fuisse iacobos constat
Uium hunc iustum qui de ꝑigna
templi deiectus fullonis uecte per¬
cussus est et morti traditus Alius
autem est ille qui ab herode capite
cesus est Huius ergo iusti iacobi
etiam Paulus meminit cum scribit
Alium autem apostolorum uidi
neminem nisi Iacobum frẽm dñi
N HOCERUO

Expanded text:
Hierosolymis est sedem, sicut CleHierosolymis est sedem, sicut Clemens in dispositionum libro VI asserit, dicens: Petrus et Jacobus et Joannes, post assumptionem Salvatoris quamvis ab ipso fuerint omnibus pene praelati, sibi tamen non vendicant primatus gloriam, sed Jacobum, qui dicebatur Justus, apostolorum episcopum statuunt. Idemque ipse in ejusdem operis libro VII, addit de ipso etiam hacobo, qui dicebatur Justus, et Joanni et Petro, post resurrectionem Domini, omnem scientiam tradidit, et ipsi caeteris apostolis. Qui apostoli illis 70 discipulis tradiderunt, ex quibus unus erat et Barnabas. Duos autem fuisse Jacobos constat: unum hunc Justum, qui, de pinna templi dejectus, fullonis vecte percussus est et morti traditus. Alius autem est ille qui ab Herode capite caesus est. Hujus ergo Justi Jacobi, etiam Paulus meminit, cum scribit: Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. n hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uisdẽ uelut similia sectantes. ur¬
be submouit sub pena perpetue
seruitutis nisi obtem perassent
predicaturi per iudee regio¬
cobum fratrem dñi iherosolimis or¬
dinauit episcopum Ordinauit etiã
et uii. diacones et lapidato stephão
ecclesia per regiones iudee et sama¬
ria dispergitur Enim uero de his
plenius scribere libet Primus gͣ
m apostolorum numero prouida
proditore mathias sorte adsciscitur
qui erat vnus ex discipulis domini
Ordinantur autem et diaconi un
numero per orationis et manus
impositionem apostolorum mini¬
sterii induarum gratia in quibus
stephanus qui et primus post xp̃s
lapidatur od his qui et Dominũ
occiderunt: per quod et nominis
sui stephano corona datur a xp̃o
Tum deinde iacobum qui diceba¬
tur frater domini Hunc inquam
ipsum iacobum qui et iustus cog¬
nominatus est ab antiquis uix¬
tutum merito et insignis uita pre¬
uiligio primum hystoriae tradi¬
derunt suscepisse ecclesie que in

Expanded text:
jusdem vel similia sectantes urjusdem vel similia sectantes urbe submovit, sub poena perpetuae servitutis, nisi obtemperassentpraedicaturi per Judeae regiobum fratrem Domini Jerosolimis ordinant episcopum. Ordinant etiam et septem diaconos; et lapidato Stephano, Ecclesia per regiones Judaeae et Samariae dispergitur. Enimvero de his plenius scribere libet. Primus igitur in apostolorum numero pro Juda proditore, Matthias sorte asciscitur, qui erat unus ex discipulis Domini. Ordinantur autem et diaconi septem numero per orationes et manus impositionem apostolorum, ministerii viduarum gratia. In quibus Stephanus qui et primus post Christum lapidatur ab his qui et Dominum occiderunt, per quod nominis sui Stephano corona donatur a Christo. Tum deinde Jacobum, qui dicebatur frater Domini, hunc, inquam, ipsum Jacobum, qui et Justus cognominatus est ab antiquis, virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradiderunt suscepisse Ecclesiae quae in
Abbreviated transcription (Latin):
uernaculus iudaeorum scrip¬
tor circa hec tempora die pentheco¬
stes sacerdotes primũ cõmotionẽ
locorum et quosclam sonitus sen¬
sisse testatur Deinde ex aditu tem¬
pli repentinam subito erupisse uo¬
cem dicentium transmigremus ex
his sedibus Scribit autem superdeis
Uir ꝙ eodem anno pilatus preses se¬
creto noctis imagines cesaris in tẽ¬
plo statuerit. et hic prima seditiois
et turbarum iudaeis causa extiterit
Ex hoc loco considerandum q̃nte
deinceps calamitates iudaeorum
gentem expresserunt Rilatus posi
supradictam seditionem que ob
cesaris imagines fuerat concitata
sacrum thesaurum quem Corbanã
uidei uocant, in aque ductum
iherosolimorum expendens: scđe¬
ditioni prebuit semina Seianus
praefectus tyberii que apud eum
plurimũ poterat instantissime cõ¬
hortatur. ut gentem iudaeorum de¬
leat ut filio meminit in libro le¬
gationis secundo Tiberius siq̾dẽ
iuuentutem eorum per spem sa¬
cramenti in prouincias grauioris
celi religauit reliquos gentis e¬

Expanded text:
ernaculus Judaeorum scriptor, circa haec tempora, die Pentecostes, sacerdotes primum commotionem locorum et quosdam sonitus sensisse testatur. Deinde ex adyto templi repentinam subito erupisse vocem dicentium: Transmigremus ex his sedibus. Scribit autem supradictus vir quod eodem anno Pilatus praeses secreto noctis imagines Caesaris in templo statuerit, et haec prima seditionis et turbarum Judaeis causa exstiterit. Ex hoc loco considerandum quantae deinceps calamitates Judaeorum gentem oppresserint. Pilatus post supradictam seditionem, quae ob Caesaris imagines fuerat concitata, sacrum thesaurum quem corbonam Judaei vocant in aquaeductum Hierosolymorum expendens, secundae seditioni praebuit semina. Sejanus praefectus Tyberii, qui apud eum plurimum poterat, instantissime cohortatur ut gentem Judaeorum deleat, ut Philo meminit in libro legationis II. Tyberius siquidem juventutem eorum per speciem sacramenti in provincias gravioris coeli relegavit, reliquos gentis e
Abbreviated transcription (Latin):
perii potestatem cum suo nomĩe
augusti dereliquit Qui circa finẽ
uitae iudaeis non ferentibus fero¬
citatem Archelat filii herodis
qui post eum annis nouem ĩ iu¬
dea regnauerat sed ultro accusan¬
tibus Angustus apud uiennam
uibem gallie eundem archelaum
religauit, et ad minuendã iudaici
regni potentiam: insolentiamꝗ do
mandam quatuor fratres euis pio
eo sunt thetrarche creati herodes
antipater Lysias & Philippus quo¬
rum Philippus et Herodes qui an¬
tipas prius nuncupabatur: etiam
uiuente archelao tetrarche fuerãt
ordinati

Expanded text:
perii potestatem cum suo nomine perii potestatem cum suo nomine Augusti dereliquit. Qui circa finem vitae, Judaeis non ferentibus ferocitatem Archelai filii Herodis, qui post eum annis novem in Judaea regnaverat, sed ultro accusantibus, Augustus apud Viennam urbem Galliae eumdem Archelaum relegavit, et ad minuendam Judaici regni potmandam, quatuor fratres ejus pro eo sunt tetrarchae creati, Herodes, Antipater, Lysias et Philippus; quorum Philippus et Herodes, qui Antipas prius nuncupabatur, etiam vivente Archelao, tetrarchae fuerant ordinati
Abbreviated transcription (Latin):
gis Quorum aciem clarissimorũ
siderum modo uibrans libenter
accipiebat cedi ab intendentib
tamq̃ solis radiis aspectui suo A
cuius facie dum quidam miles o'¬
culos aduerteret et interrogaretur
ab eo curita faceret respondit Qa
fulmen oculorum tuorum ferre ño
possum Nec tamen uirtantus uitis
caruit: dum cupiditati dnãndi
ac libidini deseruiuit Eiectaq ux¬
ore propria scribonia nomine li¬
ui hiamquasi uiro eius sibi eam tra¬
dente in matrimonio sociauit Qm̃
tanto dilexit amore ut eiuslem fi¬
lios Tiberium et Drusum suos
priuignos propria prole eiecta ad¬
optaret in filios Ex quibus tyberi¬
um successorem imperii designauit
certe numꝙ aut reipublice potẽ¬
tiam ad se traxisset: aut tam du
ea potiretur nisi pro causa natuu¬
tatis domini hoc fieret Qui post
mortem quantis honoribus a se¬
natu est sublimatus enarrare lon¬
gum est Hic enim singularem
Ut diximus primus obimuit pñ¬
clpatum et posteris eandem im¬

Expanded text:
gis. Quorum aciem clarissimorum gis. Quorum aciem clarissimorum siderum modo vibrans, libenter accipiebat cedi ab intendentibus, tanquam solis radiis, aspectui suo: a cujus facie dum quidam miles oculos averteret, et interrogaretur ab eo cur ita faceret, respondit: Quia fulmen oculorum tuorum ferre non possum. Nec tamen vir tantus vitiis caruit, dum cupiditati dominanti ac libidini deservivit, ejectaque uxore propria Scribonia nomine, Liviam, quasi ejus viro sibi eam tradente, matrimonio sociavit. Quam tanto dilexit amore, ut ejusdem filios, Tyberium et Drusum suos privignos, propria prole ejecta, adoptaret in filios. Ex quibus Tyberium successorem imperii designavit.certe nunquam aut reipublicae potentiam ad se traxisset, aut tandiu ea potiretur, nisi pro causa nativitatis Domini hoc fieret. Qui post mortem quantis honoribus a senatu est sublimatus, enarrare longum est. Hic enim singularem ut diximus primus obtinuit principatum, et posteris eamdem im
Abbreviated transcription (Latin):
celeriter fieri quicquid commode
gereretur, armaq nisi maioris e¬
molumenti spe nequaq̃m mouẽda
esse ni compendio tenui iactura
graui potita uictoria. simul sit ha¬
mo aureo piscantibus. cuius ab¬
rupti amissiq detrimentum: nul¬
lo capture lucro pensari potest
Deniq erga ciues elementissime
uersatus est in amicos fbedus extitit
Quorum precipui obiaciturnita¬
tem mecenas, ob pacientiam la¬
boris modestiamq agrippa Dili¬
gebat preterea Uirgilium Rarus
quidem ad recipiendas amicitias
ad retinendas constantissimus
Liberalibus studiis presertim elo¬
quentie intantum incumbens ut
nullus ne in procinctu quidem
laberetur dies quin legeret, scri¬
beret. declamaret Leges allas no¬
uas. alias correptas protulit suo
nomine Auxit ornauitq romam
adificiis multis isto glorians di¬
cto Urbem lateritiam repperi
relinquo marmoream Fuit inquã
gratus ciuilis animi et lepidi Cor¬
pore toto pulcher. sed oculis ma¬

Expanded text:
celeriter fieri, quicquid commode celeriter fieri, quicquid commode gereretur, armaque, nisi maioris emolumenti spe, nequaquam movenda esse, ne compendio tenui, iactura gravi, petita victoria similis sit hamo aureo piscantibus, cuius abrupti amissique detrimentum nullo capturDenique erga cives clementissime versatus est, in amicos fidus exstitit. Quorum praecipui erant ob taciturnitatem Mecoenas, ob patientiam laboris modestiamque Aggrippa. Diligebat praeterea Virgilium; rarus quidem ad recipiendas amicitias, ad retinendas constantissimus. Liberalibus studiis, praesertim eloquentiae, in tantum incumbens, ut nullus ne in procinctu quidem laberetur dies, quin legeret, scriberet, declamaret. Leges alias novas, alias correctas protulit suo nomine. Auxit, ornavitque Romam aedificiis multis, isto glorians dicto: Urbem latericiam reperi, relinquo marmoream. Fuit, inquit, gratus, civilis animi et lepidi; corpore toto pulcher, sed oculis ma
Abbreviated transcription (Latin):
ret. fossas in curia uetustatis
Limo clausas Labore militum pa¬
tefecit Huius tempore ex egipto
Urbi annua ducentes centena mi¬
lia frumenti inferebantur Iste
caniabros et aquitanos, rethos. uĩ¬
delicos dalmathas prouincias
numero populo romano conuixu
sueuos chathosq deleuit sicambros
in galliam transtulit. pannonios
stipendiarios adiecit. getharum
populos basternasq lacessitos bel¬
lis ad concordiam compulit Hu¬
ic perse obsides obtulerunt creã¬
diq reges arbitrium permiserunt
Ad hunc indi scythe garamãtes
ethiopes legatos condonis miserũt
Adeo deniq turbas bella simulta¬
tes execratus est. ut nisi iustis de
causis nunꝙͣ genti cuiꝙͣ̃ bellum
indixerit Iacfantisq esse ingenii
et leuissimi dicebat ardore trium¬
phandi et ob lauream coronam
id est folia infructuosa in discrimẽ
per incertos euentus certaminum
securitatem ciuium pracipitare
neq imperatori bono quicꝙͣ minꝯ
ꝙ temeritatem congruere: satis

Expanded text:
ret, fossas incuria vetustatis ret, fossas incuria vetustatis limo clausas labore militum patefecit. Huius tempore ex Aegypto urbi annua ducenties centena milia frumenti inferebantur. Iste Cantabros et Aquitanos, Rhaetos, Vindelicos, Dalmatas provinciarum numero populo Romano coniunxit. Suevos Cattosque delevit, Sigambros in Galliam transtulit. Pannonios stipendiarios adiecit. Getarum populos Basternasque lacessitos bellis ad concordiam compulit. Huic Persae obsides obtulerunt creandique reges arbitrium permiserunt. Ad hunc Indi, Scythae, Garamantes, Aethiopes legatos cum donis miserunt. Adeo denique turbas bella simultates execratus est, ut nisi iustis de causis numquam genti cuiquam bellum indixerit. Iactantisque esse ingenii et levissimi dicebat ardore triumphandi et ob lauream coronam, id est folia infructuosa, in discrimen per incertos eventus certaminum securitatem civium praecipitare; neque imperatori bono quicquam minus quam temeritatem congruere: satis
Abbreviated transcription (Latin):
natus est Nam cum eodẽ spectãte
ludos pronunciatum esset a mimo
O dominum equum et bonum.u¬
niuersiq quasi de ipso dictum es¬
set exultanter approbauissent. sta¬
tm quidem manu uultuq indeco¬
ras adulationes repressit: et sequĩ¬
ti die grauissimo corripuit edicto
dnmq se posthac apellari: ne a li¬
beris quidem aut nepotibus suis
uel serio uel toco permisit Attñ¬
paucis expediam dictis. quo ge¬
nere ortus. qualemue duxerit ui¬
iam quo fine preuentus sit qͦ
portis iani clausis rempublicam
quam bello quesierat pace nutrierat
amplificare studuit Hic autem
patre octauio senatore genitus ma¬
ternum genus ab aenea per uiliam
familiã sortitus. adoptione uero
Caii casaris maioris sui auunculi
gaius caesar dictus deinde ob
uictoriam augustus cognominatꝰ
est Iste imperio pocitus tribunitiã
potestatem per se exercuit, regionẽ
egipti inundatione nili accessu
difsicilem inuiamq paludibus
in prouincie formam redegit Qm
Ut annone urbis copiosam effice¬

Expanded text:
nauit. nam cum eodem spectante ludos pronuntiatum esset in mimo o dominum aequum et bonum uniuersique, quasi de ipso dictum esset, exultantes adprobauissent, et statim quidem manu uultuque indecoras adulationes repressit et insequenti die grauissimo corripuit edicto dominumque se posthac appellari ne a liberis quidem aut nepotibus suis uel serio uel paucis expediam dictis quo genere ortus, qualemve duxerit vitam, quo fine praeventus, qui, portis Jani clausis, rempublicam, quam bello quaesierat, pace nutriverat, amplificare studens. Hic autem patre Octavio senatore genitus, maternum genus ab Aenea per Iuliam familiam sortitus, adoptione vero Gai Caesaris maioris avunculi Gaius Caesar dictus, deinde ob victoriam Augustus cognominatus est. Iste in imperio positus tribuniciam potestatem per se exercuit. Regionem Aegypti inundatione Nili accessu difficilem inviamque paludibus in provinciae formam redegit. Quam ut annonae urbis copiosam effice
Abbreviated transcription (Latin):
sicibus constitutis neq perpetuitate
uita scdm̃ Legem moysi seriuentib
deo Ignobiles uero quidam et alio
tempore alii et nonnulli unius an¬
ni siue modico amplius a romanis
imperatoribus sacerdotium emebãt
que omĩa etiã Daniel propheta ua
et iudicium non erit in eo et tem¬
plum et sanctum corrumpet popbꝰ
duce ueniente
UIUROCTAUIANUS
qui primus imperatorum
omnium monarchiam optinuit
mundi ut praemisimus nõ passus

Expanded text:
icibus constitutis, neque perpetuitate icibus constitutis, neque perpetuitate vitae, secundum legem Moysis, servientibus Deo. Ignobiles vero quidam, et alio tempore alii, et nonnulli unius anni, sive modico amplius, a Romanis imperatoribus sacerdotium emebant. Quae omnia etiam propheta Daniel et judicium non erit in eo, et templum et sanctum corrumpet populus duce venienteur Octavianus, qui imperatorum omnium primus monarchiam obtinuit mundi ut praemisimus, non passus
Abbreviated transcription (Latin):
et regnum iudec quod prius per
successiones minorum tenebatur ẽẽ
destruendum iamq completam pro¬
phetiam esse que ita per moysen lo¬
quitur Non deficiet princeps ex iuda
neq iudex de femoribus eius dõic
etiam xp̃c quem Danielis scriptra
prafatur accepit finem Nam usq
ad herodem xp̃i id est sacerdotes
erant reges iudaeorum qui impera
transactis Quos daniel quoq sig¬
nificat dicens Et scies et intelliges
ab initio sermonis respondendi et
edificandi iherusalem usq ad
xp̃i principatum. ebdomade .uii.
domade faciunt annos cecc bexx¬
tres in quibus xp̃i id est sacerdo¬
tes per unctionem consecrati reg¬
nauerunt usq ad hyrcanum Qoͦ
extremo omniũ a parthis capto¬
herodes antipatri filius nichil ad
esse pertinentem uidaam a caesare
et senatu accepit principatum: fi¬
luq eius post eum regnauerunt
usq ad nouissimam iherosolimo¬
rum captiurtatem nequaꝙͣ ex suc¬
cessione sacerdotalis generis ponti¬

Expanded text:
et regnum Judaeae, quod prius per et regnum Judaeae, quod prius per successiones minorum tenebatur, esse destruendum; jamque completam prophetiam esse quae ita per Mosen loquitur: Non deficiet princeps ex Juda, neque judex de femoribus ejus donec quem Danielis scriptura praefatur, accepit finem. Nam usque ad Herodem, christi, id est, sacerdotes erant reges Judaeorum, qui imperartransactis: quos Daniel quoque significat, dicens: Et sciens et intelligens: ab initio sermonem respondendi et aedeficandi Hierusalem usque ad Christi principatum ebdomade septem domades faciunt annos 483, in quibus christi, id est, sacerdotes per unctionem consecrati regnaverunt usque ad Hyrcanum: qextremo omnium a Parthis capto Herodes Antipatri filius nihil ad se pertinentem Judaeam a Caesare et senatu accepit principatum, filiique ejus post eum regnaverunt, usque ad novissimam Hierosolymorum captivitatem, nequaquam ex successione sacerdotalis generis ponti
Abbreviated transcription (Latin):
extirpatis bellorum radicibus nõ
repressis Census ille primus max¬
imus cum in hoc unum caesaris
nomen uniuersa magnarum gẽtiũ
creatura iurauit, simulq per co¬
munionem census unius societatis
effecta est Igitur anno ab urbe com
fidem. uere petra medio rerum po¬
sita. ubi cõminueretur qui offẽde¬
ret. qui crederet saluaretur. uire
ignis ardens quem qui sequitur
illuminatur qui temptat exuritur
saluator bonorum malorum pũ¬
tor. iudex omniũ Hic enim iesꝰ
xp̃c filius dei sextam mundi etatẽ
suo consecrauit aduentu
depulsos esse a regno iudaeorum uł¬
ducer ducatu ex semine iuda duces
et principes dum de sũma rerum
acriter contenderent herodes a ro¬
manis constitutus est princeps alie¬
nigena, et nichil pertinẽs omĩno
ad iudaeos. qui antipatri ascalonite
et matris Cypcidis arabice filius
suit Is dum a romanis suscepit pr̃ĩ¬
cipatum iudeorum uicinam xp̃i
natiuitatem designat. et sacerdotiũ

Expanded text:
extirpatis bellorum radicibus non extirpatis bellorum radicibus non repressis census ille primus et maximus, cum in hoc unum Caesaris nomen uniuersa magnarum gentium creatura iurauit simulque per communionem census unius societatis effidem, vere petra medio rerum posita, ubi comminueretur qui offenderet, qui crederet salvaretur; vere ignis ardens, quem qui insequitur illuminatur, qui tentat exuritur.salvator bonorum, malorum punitor, judex omnium. Hic enim Jesus Christus Filius Dei sextam mundi aetatem suo consecravit adventu. depulsos esse a regno Judaeorum vel ducatu ex semine Juda duces et principes, dum de summa rerum acriter contenderent, Herodes a Romanis constitutus est princeps alienigena, et nihil omnino pertinens ad Judaeos, qui antipatri Ascalonitae et matris Cypridis Arabicae filius fuit. Is dum a Romanis suscepit principatum Judaeorum, vicinam Christi nativitatem designat, et sacerdotium,
Abbreviated transcription (Latin):
um oracula longe post prius predi¬
xerunt. Ut in sybillinis et ceterorũ
carminibus continetur Igitur po'¬
stꝙ̃ imperare ccepit Octauianus
casar qui primus monarchiamop¬
tinuit mundi qͣmuis auunculus
eius Iulius caesar ante eum existe¬
ret potius metator imperii ꝙ̃ im¬
perator. prope emenso admodũ
anno quadragesimo secundo na
torpenti intenebris a seculis sclõtũ
tercis afferens lucem Ita enĩ factũ
est ut cum Abraham sanctus sub¬
Uno Nino primo gentium rege
quadragesimo tercio natus sit ãno
cui dicte sunt repromissiones: et
ex cuius semine promissus fuerat
ne quad ragesimi secundi conucĩ¬
ret. ut iam non ipse in parte ter¬
cii anni. sed in ipso potius tercius
annus oriretur Qui annus q̃tis
q̃m nouis qͣmq musitatis bonis¬
abundauerit satis etiam me profe¬
rente compertum haberi arbitror
Toto terrarum orbe una pax õium
non cessatione sed abolitione bel¬
lorum. clause iani gemini porte

Expanded text:
um oracula longe prius praedium oracula longe prius praedixerunt, ut in Sibyllinis et caeterorum carminibus continetur. Igitur postquam imperare coepit Octavianus Caesar, qui primus monarchiam obtinuit mundi quamvis avunculus ejus Julius Caesar ante eum existeret potius metator imperii quam imperator, prope emenso admodum anno quadragesimo secundo, natorpenti in tenebris a saeculis saeculorum terris afferens lucem. Ita enim factum est ut cum Abraham sanctus sub Nino primo gentium rege quadragesimo tertio natus sit anno, cui dictae sunt repromissiones, et ex cujus semine promissus fuerat ne quadragesimi secundi conveniret, ut jam non ipse in parte tertii anni, sed in ipso potius tertius annus oriretur. Qui etiam annus quantis, quam novis, quamque inusitatis abundaverit, satis, etiam me non proferente, compertum haberi arbitror. Toto terrarum orbe una pax omnium, non cessatione, sed abolitione bellorum, clausae Jani Gemini port
Abbreviated transcription (Latin):
tore nato eusq radiis
remotis tenebris illustra¬
to mundo alia terenda est uia. nec
de diuersarum ut prius fatigabi¬
tur calamus gentium scripturus
Dum feritas atq rabies singula¬
tum gentium immensaq libido
dominandi ut in prioribus per¬
strinximus libris crassaretur: in
unius ditione pariter omĩa concide¬
runt regna Et hoc non hominum
fortitudo uel prudentia sed dei
omnipotentia quod antea nusꝙp̃
fuerat greparauit Quod longe ãte¬
propheia preuidens an Non leua¬
et que sequuntur Dignum iaq
erat ut illo nascente qui unus est
Deus in substantia patris et sp̃sscti
sub unius censu totus subderetur
mundus Itaq hec natiuitas celebra¬
ta est prophetis predicentibus et an¬
gelis proclamantibus Ciloria in ex¬
celsis deo et in terra pax homĩbus
bone uoluntatis. quando totus
sub una pace mundus mirabili mõ¬
do et precedentibus seculis ĩ audito
qui escebat Quam uidelicet natiui¬
tatem et pacem non solum diuini
eloquii scriptura sed etiam gentili¬

Expanded text:
tore nato, ejusque radiis remotis tenebris, illustrato mundo, alia terenda est via, nec de diversarum, ut prius, fatigabitur calamus gentium regnis scripturus, dum feritas atque rabies singularum gentium immensaque libido dominandi ut in prioribus libando perstrinximus libris in unius ditionis pariter omnia conciderunt regna. Et hoc non hominum fortitudo, vel prudentia, sed Dei omnipotentia, quod antea nusquam fuerat, praeparavit. Quod longe propheta praevidens, ait: Non levaet quae sequuntur. Dignum itaque erat ut illo nascente, qui unus est Deus, in substantia Patris et Spiritus sancti, sub unius censu totus subderetur mundus. Itaque haec nativitas celebrata est, prophetis praedicentibus, et angelis proclamantibus: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis, quando totus sub una pace mundus, mirabili modo et praecedentibus saeculis inaudito, quiescebat. Quam videlicet nativitatem et pacem, non solum divini eloquii scripta, sed etiam gentili
Abbreviated transcription (Latin):
giptiorum amenopis Hic est
amenopis quem quidã meno¬
Quibus regnantibus Syrus
fuisse pechibetur indigena ex cuiꝰ
uocabulo Syria nuncupata est.
Ethiopes etiam tunc ab inolo
Flumine consurgentes iuxta
egiptum consederunt ¶N

Expanded text:
gyptiorum Amenopis. Hic est Amenopis quem quidam MenoQuibus regnantibus Syrus fuisse perhibetur indigena, ex cujus vocabulo Syria nuncupata est. Aethiopes etiam tunc, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum consederunt
Abbreviated transcription (Latin):
tio compleretur et audirent omnes
gentes & liberatus sum de ore leo'¬
Nts manifestissime leonem prop̃t
crudelitatẽ neronem significans Et
in sequentibus Liberatus sum de o¬
re leonis. et statim liberauit me dñs
ab omini opere malo et saluauit me
cadem epistola pramiserat Ego enĩ
iam ĩmolor et tempus resolutionis
no codem die quo petrus rome pro
xp̃o capite truncatur sepultus est
m uia hostiensi in anno post passi¬
onem domini

Expanded text:
tio compleretur, et audirent omnes tio compleretur, et audirent omnes gentes, et liberatus sum de ore leonis . Manifestissime leonem propter crudelitatem Neronem significans. Et in sequentibus: Liberatus sum de ore leonis. Et statim: Liberabit me Dominus ab omni opere malo, et salvabit me eadem Epistola praemiserat: Ego enim jam immolor, et tempus resolutionis eronis anno, eodem die quo Petrus Romae, pro Christo capite truncatur, sepultusque est in via Ostiensi, anno post passionem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
soititus est hoc nomen Et iuncto
sibi barniaba multis urbibus pera¬
gratis reuertensq iherosolimam a
perro ac iacobo et ioanne gentium
apostolus ordinatur Et quia ĩ atib
apostolorum plenissime de eius cõ¬
uersatione scriptum est hoc tantum
dicam quod prius passionem domĩ
procurator tudae successit felici ro¬
mã uinctus mittitur et per biẽnũ
in libera manens custodia aduersũ
uideos de aduentu xp̃i quotidie di¬
sputauit Sciendum autem ĩ prima
satisfactione necdum neronis impe
rio roborato nec intanta erumpẽte
scelera quanta de eo narrãt hystorie
paulum a nerone dimissum ut euã¬
gelium xp̃i in occidentis quoq par¬
tibus predicaretur Sicut ipse secibit
in secunda epistola ad timotheum
eo tempore quo et passus est et de uĩ¬
clis dictat epistolam In prima mea
satisfactione nemo michi affuit¬
sed omnes me dereliquerunt non
eis imputetur. Dñs autem michi af¬
fuit et confortauit ut per me predica¬

Expanded text:
sortitus est hoc nomen. Et juncto sortitus est hoc nomen. Et juncto sibi Barnaba, multis urbibus peragratis, revertensque Hierosolymam, a Petro ac Jacobo et Joanne gentium apostolus ordinatur. Et quia in Actibus apostolorum plenissime de ejus conversatione scriptum est, hoc tantum dicam, quod post passionem Dominiprocurator Judaeae successit Felici, Romam vinctus mittitur, et per biennium in libera manens custodia, adversum Judaeos de adventu Christi quotidie disputavit. Sciendum autem in prima satisfactrio roborato, nec in tanta erumpente scelera, quanta de eo narrant historiae, Paulum a Nerone dimissum, ut Evangelium Christi in Occidentis quoque partibus praedicaretur, sicut ipse scribit in secunda Epistola ad Timotheum, eo tempore quo et passus est, de vinculis dictans Epistolam: In prima mea satisfactione nemo mihi affuit, sed omnes me dereliquerunt: non eis imputetur. Dominus autem mihi affuit, et confortavit me, ut per me praedica
Abbreviated transcription (Latin):
NTFREA IIDERÃ¬
te Nerone festus mittitus
in iudaam ut succedat foclici apd̃
quem ut in actibus apostolorum le¬
gimus paulus prose agens dato
illi edicto uinctus mittitur romã
ubi biennio positus uerbum der
pradicabat nemine prohibente. Et
cum pro defensione sua satisfecis¬
set neroni solutus est a custodia Et
rursum profectus esse ad praedica¬
uonis ossicium auctoritate antiqͦ¬
rum confirmatur Hic tamẽ pauls
apostolus qui ante saulus extra nu¬
merum xni. apostolorum de tribu
beniamin et oppido iudoee gisgalꝰ
fuit quo a romanis capto cum paren¬
tibus sius tharsum cilicie cõmigia¬
uit a quibus obstudia legis missꝰ
therosolimam a gamaliele uirodo¬
Dissimo cuius lucas memĩt erudit
est Cum autem interfuisset neci
martiris stephani et acceptis a pon¬
tificibus templi epistolis ad perse¬
quendos eos qui in xp̃o crediderant
cutore translatus est Cumq pluri¬
mũ ad predicationem eius Sergius
paulus proconsul cypri credidissei
ab eo ꝙ eum xp̃i fidei subegerat

Expanded text:
nterea, imperante Nerone, Festus mittitur in Judaeam, ut succedat Felici. Apud quem, ut in Actibus apostolorum legimus, Paulus pro se agens, dato illi edicto vinctus mittitur Romam. Ubi biennio positus verbum Dei praedicabat, nemine prohibente. Et cum pro defensione sua satisfecisset Neroni, solutus est a custodia. Et rursum profectus est ad praedicationis officium, auctoritate antiquorum confirmatus. Hic tamen Paulus apostolus, qui ante Saulus, extra numerum duodecim apostolorum, de tribu Benjamin et oppido Judaeae Gissali fuit. Quo a Romanis capto, cum parentibus suis Tharsum Ciliciae commigravit. A quibus ob studia legis missus Hierosolymam, a Gamaliele viro doctissimo, cujus Lucas meminit, eruditus est. Cum autem interfuisset neci martyris Stephani, et acceptis a pontifice templi epistolis, ad persequendos eos qui in Christo crediderant, cutore translatus est. Cumque primum ad praedicationem ejus Sergius Paulus proconsul Cypri credidisset, ab eo quod eum Christi fidei subegerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam Petrum et Paulum apostolos
occidit Crudelitatis autem rabie
ita effrenatus est ut plurimã senatꝰ
partem interfoecerit, equestrẽ ordi¬
nem pene destituerit Sed ne parri¬
cidiis quidẽ abstinuit Matrem so¬
rorem frẽm uxorem ceterosq õẽs
cognatos et propinquos sine hesi¬
tatione prostrauit Hic etiã senec̃a¬
institutorem in liberalibus discipli¬
nis atq doctorem suum quia eum
de utilitate reipublice et honestate
uita monere curabat uirum nobi¬
lem et pauli apostoli amicum in¬
terfcecit Similiter et lucanum poe¬
tam eiusdem senece aiinculum
peremit Is enim Seneca cordubẽ¬
sis continentissime uita fuit. quẽ
Ut praediximus ille amicũ pauli
fuisse epistole declarant que le¬
guntur a plurimis pauli ad sene¬
cam et senece ad paulum In qͣ¬
bus cum esset neronis magister
et illius tp̃is potentissimus. opta¬
re se dic̃ eius esse Loct apud suos
cuius paulus sit inter xp̃ianos
Hic ante biennium qͣm Petrus e

Expanded text:
etiam Petrum et Paulum apostolos etiam Petrum et Paulum apostolos occidit. Crudelitatis autem rabie ita efferatus est, ut plurimam senatus partem interfecerit, equestrem ordinem pene destituerit. Sed ne parricidiis quidem abstinuit. Matrem, fratrem, sororem, uxorem, caeterosque omnes cognatos et propinquos sine haesitatione prostravit. Hic etiam Senecainstitutorem in liberalibus disciplinis atque ductorem suum, quia eum de utilitate reipublicae ac honestate vitae monere curabat, virum nobilem et Pauli apostoli amicum, interfecit. Similiter et Lucanum poetam, ejusdem Senecae avunculum, peremit. Is enim Seneca Cordubensis continentissimae vitae fuit. Quem, ut praediximus, illae amicum Pauli fuisse epistolae declarant, quae leguntur a plurimis, Pauli ad Senecam, et Senecae ad Paulum. In quibus cum esset Neronis magister, et illius temporis potentissimus, optare se dicit ejus esse loci apud suos, cujus Paulus sit inter Christianos. Hic ante biennium quam Petrus et
Abbreviated transcription (Latin):
aspectus Horrea quadro structa la¬
pide magneq ille ueterum insule
quas discurrens adire flãma nõ po¬
terat magnis machinis quondam ad
exierna bella preparate labefactate
atq inflammate sunt ad monumẽ¬
torum bustorumq diuersoria infoe¬
lici plebe compulsa Quod ipse ex
altissima illa mecenatiana turre pro¬
spec̾tans letus flamme ut arebat
pulcritudine tragico habitu iliadã
decantabat Auaritie autem tam
praerupte extitit ut post hoc incend¬
ium urbis quam se augustus ex
Latericia marmorcã reddidisse iac¬
tauerat. neminẽ ad reliquias reru
suarum ire permiserit cunctaq flã¬
me quoquomodo superfuerantꝰ ip̃e
abstulit. centies centena milia sexcẽ¬
tres annua ad expensas senatus con¬
ferri sibi imperauit Plutimos sena¬
torum exstante causa bonis p̾uauit
Negociatorum oĩm sub una die tor¬
mentis quoq adhibitis omnem
poenitus censum abstersit Nero hic
primus persequutus est xp̃ianos qͣ

Expanded text:
aspectus; horrea quadro structa laaspectus; horrea quadro structa lapide magnaeque illae ueterum insulae, quas discurrens adire flamma non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis labefactatae atque inflammatae sunt, ad monumentorum bustorumque deuersoria inflici plebe compulsa, quod ipse ex altissima illa Moecenatina turre prospectans, laetus flammae ut aiebat pulchritudine, tragico habitu Iliada decantabat. Avaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium Urbis, quam se Augustus ex latericia marmoream reddidisse jactaverat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit. Cuncta quae flammae quoquomodo superfuerant ipse abstulit. Centies centena millia sextertium annua ad expensas senatus conferri sibi imperavit. Plurimos senatorum, nulla exstante causa, bonis privavit. Negotiatorum omnium sub una die, tormentis quoque adhibitis, omnem penitus censum abstersit. Nero hic primus persecutus est Christianos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eius imperii iura suscepit mã¬
sitq in eo annis non plenis .xiiii.
gai caligule auunculi sui erga omĩa
uitia ac scelera sectator ĩmo transgre¬
ssor. petulantiam libidinem luxu¬
riam auaritiam crudelitatem exec¬
cuit omni scelere se polluit Si quidẽ
petulantia parcitus omĩa pene italie
ac gracie theatra perlustrans assup̃¬
to etiam uarii uestitus dedecore ce¬
ricas. cytharistas: tragcedos: et au¬
rigas sepe sibi superasse uisus est
Libi dinibus porro tantis exagita¬
tus est ut ne a matre quidem uel
sorore ulla consangiunitatis reue¬
rentia abstitiuisse referatur Uirum
in uxorem duxit ipse a uiro ut uX¬
or acceptus est Luxurie uero tam
ineffrenate fuit ut retibus aureis
piscaretur que purpureis funibus
extrahebantur frigidis et calidis
Lauaret unguentis. qui etiam ñꝙ̃
minus mille carrucis cũ fecisse
iter traditur Deniq urbis rome
incendium uoluptatis sue specta¬
culum fecit Fer .xi. dies septemq
noctes ardens uiutas regios pauit

Expanded text:
ejus, imperii jura suscepit, mansitque in eo annis non plenis 14. G. Caligulae avunculi sui erga omnia vitia ac scelera sectator, imo transgressor, petulantiam, libidinem, luxuriam, avaritiam, credulitatem exercuit, et omni scelere se polluit. Siquidem petulantia percitus, omnia pene Italiae ac Graeciae theatra perlustrans, assumpto etiam varii vestitus dedecore, cerices, citharistas, tragrigas saepe sibi superasse uisus est. libidinibus porro tantis exagitatus est, ut ne a matre quidem uel sorore ullaue consanguinitatis reuerentia abstinuisse referatur, uirum in uxorem duxerit, ipse a uiro ut uxor acceptus sit. luxuriae uero tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaretur, quae purpureis funibus extrahebantur, frigidis et calidis lauaret unguentis. qui etiam numquam minus mille carrucis confecisse iter traditur. denique urbis Romae incendium uoluptatis suae spectaculum fecit; per sex dies septemque noctes ardens ciuitas regios pauit
Abbreviated transcription (Latin):
semen anteꝙͣ hereditatem su¬
meret terram ex promissione
det quod factum est postquã
ex egipto liberati sunt ut hi¬
perbaton hic intelsigatur, es
ordo uerborum sitita Sciendo
scies quia peregrinum erit sem̃
tuum in terra nom propria qua¬
dringentis annis: illud autez
interpositum intelligatur: et
in seruitutẽ redigent eos et no¬
cebunt illis ita ut ad quadnĩ¬
gentos annos ista interpositio
non pertineat In extrema eniz
parte summe huius hoc ẽ post
mortem ioseph factum est ut
in aegipto populus dei duram
perageret seruitutem

Expanded text:
semen, antequam hereditatem susemen, antequam hereditatem sumerent terram ex promissione dei. quod factum est posteaquam ex Aegypto liberati sunt, ut hyperbaton hic intellegatur et ordo uerborum sit: sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non propria quadringentis annis, illud autem interpositum intellegatur: et in seruitutem redigent eos et nocebunt illis, ita ut ad quadringentos annos ista interpositio non pertineat. in extrema enim parte annorum summae huius, hoc est post mortem loseph, factum est, ut in Aegypto populus dei duram perageret seruitutem
Abbreviated transcription (Latin):
gum est ad Abraham
Scito prenoscens ꝙ peregrinũ
futurum sit semen tuum in ter¬
ra non sua et subiicient eos ser¬
uituti et affligent quad ringẽ¬
tis annis Unde isti quadringẽti
in illa durissima seruitute qua¬
dringentis annis dei populus
fuerit. sed quia scriptum est In
ysaac uocabitur tibi semen Er¬
go ex anno natiuitatis ysaac
ysq ad annum egressionis ex
egipto computantur anni qua¬
dringenti quinq Cum ergo de
quadringentis triginta detrare¬
ris uiginti quinq qui sunt a
non mirum est si quadingẽ
solet temporarta nuncupare
Ut qd̃ de summa perfecti nĩe¬
ri paululum excrescit aut
infra est non computetur Nõ
itaq quod ait in seruitutem re¬
digent omnes et nocebunt eis
ad quadringentos annos refe¬
rendum est tamꝙ̃ per totãnos
eos habuerint inseruitute: sed
referendi sunt quadringenti
atint ad id quod dictum est
Peregrinum erit semen tuum
in terra non propria, quia si¬
ue in terra canaan siue in e¬
gipto peregrinum erat illud

Expanded text:
um est ad Abraham: Scito praenoscens, quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti et affligent quadringentis annis . Unde isti quadringenti est, tanquam in illa durissima servitute quadringefuerit; sed quia scriptum est: In Isaac vocabitur tibi semen, ex anno nativitatis Isaac usque ad annum egressionis ex Aegypto computantur anni quadringenti quinque. Cum ergo de quadringentis triginta detraxeris viginti quinque, qui sunt a non mirum est si quadragintsolet tempora ita nuncupare, ut quod de summa perfectionis numeri paululum excrescit, aut infra est, non computetur. Non itaque quod ait, in servitutem redigent eos, et nocebunt illis, ad quadringentos annos referendum est, tanquam per tot annos eos habuerint in servitutem; sed referendi sunt quaanni ad id quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra non propria, quia siue in terra Chanaan siue in Aegypto peregrinum erat illud
Abbreviated transcription (Latin):
ribus profecto nostris obtutib
non apparerent: nec cibos cum
abraham sumerent: nisi p̃pnos
solidum aliquid ex celesti elem̃¬
to gestarent Nec mirum quod
illic ipsis qui suscepti sunt mo¬
primuntur quia exterius mi¬
nistraoant Ex apellatione dñs
ostenditur qm̃ eis interius p̃erat
Ut per hoc presidentis imperium
et per illum claresceret officiuz
tasse prius homines esse arbitra¬
ti sunt: in quibus deum Loqui
intellexerunt, sed quibusdam
diumne marestatis existentibus
et apparentibus signis postea fu¬
isse angelos cognouerunt: cum
eis uidentibus in celum issent
Sed intuendum est hic quãtũ
bonum sit hospitalitas: hospita¬
lem domum angeli ingressi sũt
ingressus est

Expanded text:
ribus profecto nostris obtutibus ribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illic ipsi qui suscepti sunt, moprimuntur qui exterius ministrabant; et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium et per illud claresceret officium tasse prius eos homines esse arbitrati sunt, in quibus Deum loqui intellexerunt; quibusdam divinae majestatis existentibus et apparentibus signis, postea fuisse angelos cognoverunt, cum eis videntibus in coelum issent. Sed intuendum est hic quantum bonum sit hospitalitas. Hospitalem ingressus est