comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed si id donari salua pietate ac fide poterit remittet : id est siadipsũ totaꝑtinebit in iuria
Sũma rei. hȩc . ẽ. faciliserit in cõmutando. paciet᷑ plus imputarisibi inuit beneficiũ ꝑcon¬
isationẽ in uriȩ solu& in hanc partẽ inclinabit. huc uerg& ut cupiat debere gr̃am
cupiat referre: Errat enĩ si qͥs beneficiũ accipit libenciꝰ quã reddit: Quanto hilarior ẽ qui
soluit quã qͥmutat᷑. tanto deb& letior. eẽ. qͥse maximo aere alieno: accepti beneficis ex ouerat
quã qͥcũmaxime obligat᷑: Nã in hoc qͦq fallunt᷑ ingrati qđ creditori qͥdẽ p̃r soccẽ extrari
ordinẽ numerant beneficioꝵ aũt usũ eẽ graui tũ putant & illa crescunt mora Tantoq
plus soluendũ ẽ.: quanto tardiuis. Ingrat .e : qui beneficiũ reddit sine usuua : mehuiꝰ eq:¬

Expanded text:
sed si id donari salva pietate ac fide poterit, remittet; id est, si ad ipsum tota pertinebit iniuria. sed si id donari salva pietate ac fide poterit, remittet; id est, si ad ipsum tota pertinebit iniuria. Summa rei haec est: facilis erit in conmutando. Patietur plus inputari sibi. Invitus beneficium per conpensationem iniuriae solvet. In hanc partem inclinabit, huc verget, ut cupiat debere gratiam, cupiat referre. Errat enim, si quis beneficium accipit libentius quam reddit. Quanto hilarior est, qui solvit quam qui mutuatur, tanto debet laetior esse, qui se maximo aere alieno accepti benefici exonerat, quam qui cum maxime obligatur. Nam in hoc quoque falluntur ingrati, quod creditori quidem praeter sortem extra ordinem numerant, beneficiorum autem usum esse gratuitum putant. Et illa crescunt mora tantoque plus solvendum est, quanto tardius. Ingratus est, qui beneficium reddit sine usura. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
causa. Sepe enĩ hoc potuere diuiciȩ indomũ infusȩ. qđ oportune dati mille denarir. Multũ enĩ
inter .ẽ. donaueris ansucurreris seruauerit illũ tua liberalitas. aninstruxerit. Sepe qđ datꝰ
exiguũ . ẽ. qđ sequit᷑ ex eo : magnũ. Quantũ aut̃ existima sint̃ ẽ. utrũ aliqͥs qđ dederat. sed qđ
p̃stabat sũpserit. anbeneficiũ acceperit ut dar&. Sedne in eadẽ quȩ satis cruciati sumꝰ reuoluam̃.
in hac c̃paratione beneficii & iniuriȩ. urbonꝰ udicabit qͥdẽ qđ erit ȩqͥssimũ: sedbeneficio fa¬
uebit. in hanc erit partẽ ꝓliuior. Plurimũ aut̃ mom̃ti ꝑsona sol& afferre inreb eiꝰ modi De¬
distimͥ beneficiũ inseruo. inuriã fecisti in patre. Seriasti m filiũ sedpatri abstulisti: alia deinceps
ꝑ quȩ ꝓcedit om̃is c̃solatio ꝓsequet᷑ & siplus illũ erit qđ int̃sit dissimulabit &iã simultũ fuer

Expanded text:
causa, Saepe enim hoc non potuere divitiae in domum infusae, quod opportune dati mille denarii. Multum enim causa, Saepe enim hoc non potuere divitiae in domum infusae, quod opportune dati mille denarii. Multum enim interest, donaveris an succurreris, servaverit illum tua liberalitas an instruxerit. Saepe quod datur, exiguum est, quod sequitur ex eo, magnum. Quantum autem existimas interesse, utrum aliquis quod derat a se, quod praestabat, sumpserit an beneficium acceperit ut daret? Sed ne in eadem, quae satis scrutati sumus, revolvamur. In hac conparatione beneficii et iniuriae vir bonus iudicabit quidem quod erit aequissimum, sed beneficio favebit; in hanc erit partem proclivior. Plurimum autem momenti persona solet adferre in rebus eiusmodi: " Dedisti mihi beneficium in servo, iniuriam fecisti in patre. Servasti mihi filium, sed patrem abstulisti." Alia deinceps, per quae procedit omnis conlatio, prosequitur et, si pusillum erit, quod intersit, dissimulabit. Etiam si multum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̵ fiat inudia scito idem dicere. epicurũ: Metrodorus certe at solu pipunte
referre grãm scire. Deinde idẽ ad mirat᷑ cũ dicimꝰ. solus sapiens scit amare. solus
sapiens amicus est. at qui & amoris & amicicie pars ẽ. referre gram. inmo hoc
magis uulgare est. & inplures cadit. quã uera amicicia: Deinde idẽ add mirai
qͥreferre grãm nescit : desinant itaq infamure nos. tãꝗ incredibilia iactantes. & scant apud sapi¬
entẽ .eẽ. ipsa honesta. apud uulgũ simula chra rerũ honestarũ & effigies nemo resqre pramicit:
nisi sapiens. Stultꝰ qͦq ut cũq scit & quẽ ad modũ potest referat. Sciencia illipotius quã uosuntas
desit. uelle ñ discit᷑. Sapiens int̾se om̃a cõparabit. maiꝰ eiꝰ aut minꝰ fit. quã iuside sit teot dacolun

Expanded text:
ere ? " Ne nobis fiat invidia, scito idem dicere Epicurum. Metrodorus certe ait solum sapientem ere ? " Ne nobis fiat invidia, scito idem dicere Epicurum. Metrodorus certe ait solum sapientem referre gratiam scire Deinde idem admiratur, cum dicimus : "Solus sapiens scit amare. Solus sapiens amicus est." Atqui et amoris et amicitiae pars est referre gratiam, immo hoc magis vulgare est et in plures cadit quam vera amicitia. Deinde idem admiratur,  fidem habere, qui referre gratiam nescit? Desinant itaque infamare nos tam quam incredibilia iactantes et sciant apud sapientem esse ipsa honesta, apud vulgum simulacra rerum honestarum et effigies. Nemo referre gratiam scit nisi sapiens. Stultus quoque, utcumque scit et quemadmodum potest, referat; scientia illi potius quam voluntas desit. Velle non discitur. Sapiens inter se omnia conparabit, maius enim aut minus fit, quamvis idem sit, tempore, loco,
Abbreviated transcription (Latin):
monis antiqui. Quȩdã efficacissimi. & officia docentib notis signat: sic certe solemꝰ loqͥ
dunt enĩ & qͥ reposcunt᷑ & qͥinuita & qͥ ubilib&. & qͥ peraliũ ñ dicimꝰ reposuit be¬
neficiũ aut soluit. Nullũ eñĩ nob̵ placuit. qđ aere alieno c̃uenit. Uerbũ reserre .ẽ.:
adeũ a qͦ acceperis referre. Iex uox significat uoluntariã relationẽ Quire tutete
ipse se appellauit:. Sapiens om̃a examinabit secũ quantũ acceperit. aquo. ꝗdo.
ubi: quẽ ad modũ. Itaq negamꝰ quẽ quã scire grãm referre. nis sapientẽ. ñ magis quã
beneficiũ dare qͥsquã scit : nisisapiens. Flic scilic&. qͥ magis dato gaud&: quã alius
accepto Hoc aliquis inter illa numerat: quȩ udemꝰ inepinata om̃ib digere a Liu¬
tiuocant. & ait Nemogͦscit p̃t̃ sapientẽ referregram Ergo nec qđ deber ere¬

Expanded text:
monis antiqui quaedam efficacissimis et officia docentibus notis signat. Sic certe solemus loqumonis antiqui quaedam efficacissimis et officia docentibus notis signat. Sic certe solemus loqudunt enim et qui reposcuntur et qui inviti et qui ubilibet et qui per alium. Non dicimus "reposuit beneficium" aut "solvit"; nullum nobis placuit, quod aeri alieno convenit, verbum. Referre est ad eum, a quo acceperis, rem ferre. Haec vox significat voluntariam relationem; qui rettulit, ipse se appellavit. Sapiens omnia examinabit secum: quantum acceperit, a quo, quando, ubi, quemadmodum. Itaque negamus quemquam scire gratiam referre nisi sapientem; non magis quam beneficium dare quisquam scit nisi sapiens, hic scilicet, qui magis dato gaudet quam alius accepto. Hoc aliquis inter illa numerat, quae videmur inopinata omnibus dicere, t ait : " Nemo ergo scit praeter sapientem referre gratiam ? Ergo nec quod debet, cre
Abbreviated transcription (Latin):
adicit inuirie demit. Alt̃ ille remissi or uidex quẽ et̃. me malo inuirie obliusi debee
officu meminisse. Hoccerte inquã iustitiȩ c̃uenit. sut̃ auq reddere beneficio gramc iniuri
talionẽ. aut certe malã gr̃ãm. Uerũ erit istud icum alius in iuriã fecerit: alius beneficiũ dedder
Nã si idẽ. ẽ. : beneficio uis inuirie extinguit᷑ Nã cui & iã si merita non ante cessissent : po¬
tebat ignosci. post beneficia ledenti. plus quã uenia debet᷑: Non pono utriq par p̃ciũ. pluris
estimo beneficiũ quã inuiriã. Nx̃m om̃s grati scuint debere beneficiũ. potest &iam in¬
prudens & rudis & unꝰ turba utiq dũꝓpe. ẽ ab accepto ignorat aũt. quantũ ꝓdebeat.
Unisapienti notũ.ẽ. quanti res queq taxanda sit. Nã ille deqͦ loquebar mstultꝰ. &iam
ferendũ ẽ. effundit. atq abicit Mira inqͥb dã reb uerbũ ꝓpͥetas est. & c̃suetudo ser¬

Expanded text:
adicit, iniuriae demit. Alter ille remissior iudex, quem esse me malo, iniuriae oblivisci iubebit, officii meminisse. " Hoc certe," inquis, " iustitiae convenit, suum cuique reddere, beneficio gratiam, iniuriae talionem aut certe malam gratiam." Verum erit istud, cum alius iniuriam fecerit, alius beneficium dederit; nam si idem est, beneficio vis iniuriae extinguitur. Nam cui, etiam si merita non antecessissent, oportebat ignosci, post beneficia laedenti plus quam venia debetur. Non pono utrique par pretium. Pluris aestimo beneficium quam iniuriam. Non omnes grati sciunt debere beneficium; potest etiam inprudens et rudis et unus e turba, utique dum prope est ab accepto; ignorat autem, quantum pro eo debeat. Uni sapienti notum est, quanti res quaeque taxanda sit. Nam ille, de quo loquebar modo, stultferendum est, effundit atque abicit. Mira in quibusdam rebus verborum proprietas est et consuetudo ser
Abbreviated transcription (Latin):
it pretanas leuat: ñ offensȩ potiꝰ quã officu meminit. Quantũ pocest inpͥore hac meliore¬
se memoua detin&:. nec mutat animũ aduersꝰ bene meritos nisi multũ malefacta
p̃ ansmndi& mnanifestie aua ẽ tuenti discrim̃ est. Tunc qͦq in hoc dũtexit utalis sau
pest maiorẽ inuiriã qualis ante beneficiũ Nã cũ beneficio parsiẽ imuriã a liquid
manimordemuolentie reman&: quẽ ad modũ reus senatꝰ patrib absolus. aseis
neqa aubuntao humanitas inclinat in meliꝰ. sic dnimossapientis ubiparia m ẽf¬

Expanded text:
interpretando levat. Non offense potius quam officii meminit: quantum potest, in priore ac meliore memoria se detinet, nec mutat animum adversus bepraecedunt et manifestum etiam coniventi discrimen est; tunc quoque in hoc dumtaxat, ut talis sit post maiorem iniuriam qualis ante beneficium. Nam cum beneficio par est iniuria, aliquid in animo benivolentiae remanet. Quemadmodum reus sententiis paribus absest humanitas inclinat in melius, sic animus sapientis, ubi paria malef
Abbreviated transcription (Latin):
siuis & illud. multo plus postea nocuit. quã ante ꝓfuerat. Sirectã illã rigidi ui¬
io sentenciã queris. alterũ ab altero absolu&. & dicit. quã iuis inurie p̃ponde¬
rent. tam̃ beneficiis donet᷑. qđ ex iniuiriã suꝑ. ẽ: Plus nocuit. sed plus ꝓfuit: Itaq
habrat᷑ & tẽpis ratio. iã illa manifestiora. quã ad moneri debeas. querendũ. eẽ. quã libent᷑ ꝑ fuerit.
quã inuitꝰ nocuerit. qm̃ animo. & beneficia & iniuriȩ c̃stant. Noliubeneficiũ dare. uilt su aut¬

Expanded text:
si vis, et illud: multo plus postea nocuit quam ante profuerat. Si rectam illam rigidi iudisi vis, et illud: multo plus postea nocuit quam ante profuerat. Si rectam illam rigidi iudicis sententiam quaeris, alterum ab altero absolvet et dicet: " Quamvis iniuriae praeponderent, tamen beneficiis donetur, quod ex iniuria superest." Plus nocuit; sed prius profuit. Itaque habeatur et temporis ratio. Iam illa manifestiora sunt, quam ut admoneri debeas quaerendum esse, quam libenter profuerit, quam invitus nocuerit, quoniam animo et beneficia et iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
primũ. age aut fortunȩ. aut diligentiȩ tuȩ gr̃ãs. Sednil facere hoc loco diligencia po¬
test. nisite malignũ. Nã sihoc ꝑiculũ uita reuolueris. ñ dabis beneficia. itane apud
uĩ pereant. apud te ꝑibunt. ñrespondeant pociꝰ quã ñdent᷑ Et post malã seget
serendũ . ẽ. Sepe qͥcquid perierat. assidua infelicis solisterilitate: uniꝰ anni restituit
ub̃tas. Est tanti. ut gratũ inuenias experiri & ingratos. Nemo hab& tã certã inbe¬
eficus manũ. ut ñ sepe fallat᷑. aberrent ut aliquando hereant. qđ naufragiũ ma¬
ria tẽp̃tant᷑ feneratorẽ ñ fugat a foro coctor. cito inerti ocio. uita torpebit. Si re¬
qͥ de beneficiis inscribunt᷑. Illud mag̃is querendũ uidet᷑. qđ ñ satis ut existimo expli¬
tũ . ẽ. : anid qđ ꝑfuit nob̵ si postea nocuit paria fecerit. & nos debito soluerit. Adici

Expanded text:
primum, age aut fortunae aut diligentiae tuae gratias. Sed nihil facere hoc loco diligentia poprimum, age aut fortunae aut diligentiae tuae gratias. Sed nihil facere hoc loco diligentia potest nisi te malignum. Nam si hoc periculum vitare volueris, non dabis beneficia; ita ne apud alium pereant, apud te peribunt. Non respondeant potius quam non dentur. Et post malam segetem serendum est; saepe quicquid perierat adsidua infelicis soli sterilitate, unius anni restituit ubertas. Est tanti, ut gratum in venias, experiri et ingratos. Nemo habet tam certam in beneficiis manum, ut non saepe fallatur; aberrent, ut aliquando haereant. Post naufragium maria temptantur. Faeneratorem non fugat a foro decoctor. Cito inerti otio vita torpebit, si requi de beneficiis inscribuntur. Illud magis quaerendum videtur, quod non satis, ut existimo, explicatum est, an is, qui profuit nobis, si postea nocuit, paria fecerit et nos debito solverit. Adice,
Abbreviated transcription (Latin):
in potens & fiducia uiriũ tumidus. ait qđ nisi qͥeris menelae. hacdextraoccides. diurnũ accipit
icentuculo dormit: Idẽ deistis lic& om̃ib dicas. quos supra capita hominũ. supͣq turbã.
empturꝰ. solui ubes stratũ. Detrahis uestim̃ta uenalib ne qua uicia corporis lateant. Ho¬
inẽ inuolutũ estimas. Mangones qͥcqͥd ẽ qđ displiceat. aliqͦ lenocinio abscondunt. Ita
em̃tib ornam̃ta ipsa suspectas: siue erus alligatũ. siue brachiũ aspiceres. nudari iuberes
& ipsũ tͥ corpꝰ ostendi. Uidesillũ scythiȩ sar maciȩue regẽ. insigni capitis decore. siuis illũ
estimare. totũq scire qualissit : faciã solue. multũ mali subilla latet. Qđ de aliis loquor
siꝑpendere te uoles. sepone pecuniã. domũ. dignitatẽ. Intus te ipse c̃sidera. nunc qualis

Expanded text:
inpotens et fiducia virium tumidus ait: Quod nisi quieris, Menelae, hac dextra occides, diurnum accipit, inpotens et fiducia virium tumidus ait: Quod nisi quieris, Menelae, hac dextra occides, diurnum accipit, in centunculo dormit. Idem de istis licet omnibus dicas, quos supra capita hominum supraque turbam empturus solvi iubes stratum, detrahis vestimenta venalibus, ne qua vitia corporis lateant; hominem involutum aestimas ? Mangones quicquid est, quod displiceat, aliquo lenocinio abscondunt, itaque ementibus ornamenta ipsa suspecta sunt. Sive crus alligatum sive brachium aspiceres, nudari iuberes et ipsum tibi corpus ostendi. Vides illum Scythiae Sarmatiaeve regem insigni capitis decorum ? Si vis illum aestimare totumque scire, qualis sit, fasciam solve; multum mali sub illa latet. Quid de aliis loquor ? Si perpendere te voles, sepone pecuniam, domum, dignitatem, intus te ipse considera. Nunc qualis
Abbreviated transcription (Latin):
oicit᷑ nom̃ libtatis. quã nec qͥemer̃ habent. nec qͥuendider̃. Tibi desoport& istu
bonũ atepetas. lib̾ a tepͥmũ metu mortis. illa nob̵ iugũmnponit. deinde metũ
ridet Nulla sollicitudo inalto .ẽ : & iã siqua incidit cura. uelud nubes leuis transit. Hoꝵ qͥ felices
uocant᷑ hnlaritas ficta ẽ : aut grauis & suppurata tristicia: Eo qͥdẽ grauior. q int̃dũ ñ lic& palã ẽẽ
miseros. sedint᷑ erũpnas coripsũ ex edentes. necesse. ẽ agere felicẽ. Sepiꝰ hoc exẽplo mͥ utendũ . ẽ: nec
enĩ ullo efficaciꝰ ex pͥmit᷑. hic humanȩ uitȩ minꝰ qͥ nob partes quas male agamꝰ ad signat. ille qͥ inscena
icuis incedit. & hȩc resupinꝰ dicit: Imꝑo agris. regna mͥ liqͥt pel ops. qua ponto abhelles atq
abionio mari urget᷑ isthmos: Seruus quinq modios accipit . & quinq denarios. Ille qͥ suꝑb atque

Expanded text:
coicitur nomen libertatis, quam nec qui emerunt, habent nec qui vendiderunt. Tibi des oportet istud coicitur nomen libertatis, quam nec qui emerunt, habent nec qui vendiderunt. Tibi des oportet istud bonum, a te petas. Libera te primum metu mortis: illa nobis iugum inponit; deinde metu ius pauper et fidelius ridet; nulla sollicitudo in alto est; etiam si qua incidit cura, velut nubes levis transit. Horum, qui felices vocantur, hilaritas ficta est at gravis et subpurata tristitia, eo quidem gravior, quia interdum non licet palam esse miseros, sed inter aerumnas cor ipsum exedentes necesse est agere felicem. Saepius hoc exemplo mihi utendum est, nec enim ullo efficacius exprimitur hic humanae vitae mimus, qui nobis partes, quas male agamus, adsignat. Ille, qui in scaena latus incedit et haec resupinus dicit En impero Argis; regna mihi liquit Pelops, Qua ponto ab Helles atque ab Ionio mari Urgetur Isthmos, servus est, quinque modios accipit et quinque denarios; ille qui superbus atque
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inferuentissimo puluere sustinens aliquis. & sanguine suo madens diẽ :ducat
quanto faciliꝰ animꝰ corroborari possit. ut fortune ictus inuictꝰ excipiat. ut piectꝰ. ut
uleatꝰ exurgat. Corpꝰ enĩ. multis eget reb. Yt ualeat animꝰ ex se crescit. se ipse
alit scexert&. Illis multo cibo multa potione opus ẽ: multo oleo. Longa denique
oꝑa tͥ c̃tinget uirtꝰ sine apparatu. sine inpensa: Quicqͥd facere tepotẽst bonum
xũ est. Quid tͥ opus .ẽ: ut sis bonꝰ uelle. Quid aũt melius potes uelle. quã eriper
te huic seruituti. quȩ om̃s p̃mit. quã mancipia qͦq c̃ditionis extreme. & in his sor¬
dib nata: om̃imodo exuere conant᷑. peculiũ suũ qđ c̃parauer̃. uentre fraudato
ꝓͥ capite numerant : Tu ñ c̃cupisces quanticũq ad lib̾tatẽ ꝑuenire qͥte inilla
putas natũ : quid ad archã tuã respicis. emi ñpotest . Itaq intabellas uanum

Expanded text:
mum in ferventissimo pulvere sustinens aliquis et sanguine suo madens diem ducat; mum in ferventissimo pulvere sustinens aliquis et sanguine suo madens diem ducat; quanto facilius animus conroborari possit, ut fortunae ictus invictus excipiat, ut proiectus, ut conculcatus exsurgat. Corpus enim multis eget rebus, ut valeat; animus ex se crescit, se ipse alit, se exercet. Illis multo cibo, multa potione opus est, multo oleo, longa denique opera; tibi continget virtus sine apparatu, sine inpensa. Quicquid facere te potest bonum, tecum est. Quid tibi opus est, ut sis bonus ? Velle. Quid autem melius potes velle quam eripere te huic servituti, quae omnes premit, quam mancipia quoque condicionis extremae et in his sordibus nata omni modo exuere conantur ? Peculium suum, quod conparaverunt ventre fraudato, pro capite numerant; tu non concupisces qualiacumque ad libertatem pervenire, qui te in illa putas natum ? Quid ad arcam tuam respicis ? Emi non potest. Itaque in tabulas vanum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ crepuit sub inde hostiũ. ñ ad leuabit᷑ uelũ. licebit uno uadere. qđ magis necessari
est ꝑ se eunti. & suã sequenti uiã. Nongͦ sequor pͥores. facio sed ꝑmitto mͥ. & inuenire aliqͥd
& mutare. & relinquere. Nonseruio illis. sed assentior. Magnũ tam̃ uerbũ dix̃. qͥmͥ silen¬
cium ꝓmittebã. & sine int̃pellatore secretũ. Eece ingens clamor exstadio ꝑfert᷑. o¬
ñ excutit mͥ. sed in huiꝰ ipsiꝰ rei c̃tentionẽ transfert. Cogito mecũ quã multi corpora
exerceant. in genia quã pauci. quantꝰ ad spectaculũ. ñ fidele & luscriũ fiat c̃cursus.
anta sit circa artes bonas solitudo quã in becilli animo sint. quoꝵ lacertos hu¬
rosq miram᷑ : Illũ maxime reuoluo mecũ. sicorpꝰ ꝑduci exercitatione adhanc pacien¬
ciam potest. qua & pũgnos parit̃ & calces ñ uniꝰ hominis ferat. qua solẽ ardentissi¬

Expanded text:
Non crepuit subinde ostium, non adlevabitur velum; licebit tuto vadere, quod magis necessarium Non crepuit subinde ostium, non adlevabitur velum; licebit tuto vadere, quod magis necessarium est per se eunti et suam sequenti viam. Non ergo sequor priores ? Facio, sed permitto mihi et invenire aliquid et mutare et relinquere. Non servio illis, sed adsentior. Magnum tamen verbum dixi, qui mihi silentium promittebam et sine interpellatore secretum. Ecce ingens clamor ex stadio perfertur et me non excutit mihi, sed in huius ipsius rei contentionem transfert. Cogito mecum, quam multi corpora exerceant, ingenia quam pauci; quantus ad spectaculum non fidele et lusorium fiat concursus, quanta sit circa artes bonas solitudo; quam inbecilli animo sint, quorum lacertos umerosque miramur. Illud maxime revolvo mecum: si corpus perduci exercitatione ad hanc patientiam potest, qua et pugnos pariter et calces non unius hominis ferat, qua solem ardentissi
Abbreviated transcription (Latin):
ñipsi est dep̃nũ. Ueni& qͥeditã &e sclisui malignitate c̃psã dies publica Pauicis
natꝰ ẽ. : qͥ popłm ȩtatis suȩ cogitat. Multa annoꝵ milia. multapopłoꝵ suꝑuenient adilla res¬
pice. & iã siom̃ib tecũ uiuentib. silenciũ liuor indixerit. uenient qͥsine: offensa. sine gr̃ã
uident si qđ ẽ p̃ciũ uirtutis ex fama. Necho e interit adnos quidẽ nichil ꝑtinebit
teroꝵ sermo. Tam̃ &iã ñsencientes col& ac frẽquentabit nulli ñ uirtus : & uiuo & mortuo
retulit gr̃am. simꝰ illã bona secutꝰ.ẽ. fide. si se ñ exornauit & pinxit. sed idẽ fuit. siue ex
denunciate uidebat᷑. siue inparatꝰ ac subito. Nichilsimulatio ꝓficit. paucis inponit. l
extrinsecus inducta facies: Ueritas in om̃em partẽ sui. eadẽ est. Quȩ decipunt nichil habeNt̃
auocauit. nemo inrũpit. nemocogitationẽ meã inpedi&. quȩ hac ipsa fiducia ꝓcedit auda

Expanded text:
niet qui conditam et saeculi sui malignitate conpressam dies publicet. Paucis natus est, qui populum aetatis suae cogitat. Multa annorum milia, multa populorum supervenient; ad illa respice. Etiam si omnibus tecum viventibus silentium livor indixerit, venient qui sine offensa, sine gratia iudicent. Si quod est pretium virtutis ex fama, nec hoc interit. Ad nos quidem nihil pertinebit posterorum sermo; tamen etiam non sentientes colet ac frequentabit. Nulli non virtus et vivo et mortuo rettulit gratiam, si modo illam bona secutus est fide, si se non exornavit et pinxit, sed idem fuit, sive ex denuntiato videbatur, sive inparatus ac subito. Nihil simulatio proficit. Paucis inponit leviter extrinsecus inducta facies; veritas in omnem partem sui eadem est. Quae decipiunt, nihil habent avocavit. Nemo inrumpet, nemo cogitationem meam impediet, quae hac ipsa fiducia procedit audacius.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m enũ hoc bonũ est. quẽ ad modũ iusticia ñ ẽ : ut uulgo credit᷑ ad alios ꝑtinens Mnagia
parseiꝰ inse redit Nemo cũ alteri ꝑdest. sibi ꝓfuit ñ eo nomine dico qͣ uolor aduuaregia
adiutus ꝓtegere defensue. Qł bonũ exeplu circuitu aafac entde q noles aduiusir mnala
exepla recidunt in auctores. nec ulla miseratio c̃tinge. his qͥ pacunt᷑ inurias quas pone
fieri faciendo docuer̃. sed qđ uirtutũ om̃iũ p̃ciũ in ipsis .e. Non enĩ exercent ad p̃miũ
reste facti fecisse merces ẽ. Gratꝰ sũ ñ ut alius mͥlibencis p̃stet: pͥoriirrietat᷑ ecepioũ
sclas ita eẽ. sigratũ . eẽ. ñ licebit. nisi ut uidear ingratꝰ sireddere benesiciũ ñalit quã
ꝑspeciẽ in iuriȩ potero ȩqͥssimo animo. ad honestũ c̃siliũ. ꝑmediã in famiã tendã. Nemom
uide t᷑ pluris estimare iur tutẽ nemo illis magis ct̃.: de uotꝰ: qua qͥboniuri famã ꝑdiait.¬

Expanded text:
enim hoc bonum est, quemadmodum iustitia non est, ut vulgo creditur, ad alios pertinens; magna pars eius in se redit. Nemo non, cum alteri prodest, sibi profuit, non eo nomine dico, quod volet adiuvare adiutus, protegere defensus, quod bonum exemplum circuitu ad facientem revertitur, sicut mala exempla reddunt in auctores nec ulla miseratio contingit iis, qui patiuntur iniurias, quas posse fieri faciendo docuerunt, sed quod virtutum omnium pretium in ipsis est. Non enim exercentur ad praemium; recte facti fecisse mercescias ita esse, si gratum esse non licebit, nisi ut videar ingratus, si reddere beneficium non aliter quam per speciem iniuriae potero, aequissimo animo ad honestum consilium per mediam infamiam tendam. Nemo mihi videtur pluris aestimare virtutem, nemo illi magis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfligauimus restat. sed magna pars.ẽ. ꝓfectus. uelle ꝓficere. Huius rei conscius mihi sũ.
uolo. & mente tota uolo. Te quoq instinctũ. eẽ. ad magno ad pulcherrima. properare un¬
foeda uersantib. idagamus ut nrm om̃e tẽpus sit. Non erit aũt. nisi prius nos nr̃i. eẽ. cepe

Expanded text:
profligavimus, restat, sed magna pars est profectus velle proficere. Huius rei conscius mihi sum; profligavimus, restat, sed magna pars est profectus velle proficere. Huius rei conscius mihi sum; volo et mente tota volo. Te quoque instinctum esse et magno ad pulcherrima properare foeda versantibus. Id agamus, ut nostrum omne tempus sit. Non erit autem, nisi prius nos nostri esse coepe
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt : sed intotũ non sunt bona. Hlis prȩciũ quidẽ erit aliquot. caeterũ dignitas ñ erit.
magnus int̾ se int̾ uallis distabunt. Alia minora. alia maiora erunt. & in ipsis sapientiã
sectantib magna discrimina esse fateamur necesse.ẽ. Alius iã intantũ ꝓficit. ut contra
fortunã audeat ad collere oculos. sed ñꝑtinacit̃: caedunt enĩ. nimio splendore prestrie¬
ti. Alius intantũ. ut possit cũ illa conferre uultũ. suã ꝑuenit ad sũmũ. & fidutiȩ plenus. ẽ
Inꝑfecta necesse. ẽ. labent. & modo ꝓdetͣint. modo sublabantꝰ: aut succidant. Sublabentu
aũt. nisi ire & niti ꝑseuerauerint. si quicquã ex studio & fideli intentione laxauerint. retro
eundẽ. ẽ. Nemo ꝓfectũ ibi inuenit. ubi reliquerat. Instemus itaq & ꝑseueremus plusquã

Expanded text:
na sunt, sed in totum non sunt bona. His pretium quidem erit aliquod, ceterum dignitas non erit; na sunt, sed in totum non sunt bona. His pretium quidem erit aliquod, ceterum dignitas non erit; magnis inter se intervallis distabunt; alia minora, alia maiora erunt. Et in ipsis sapientiam sectantibus magna discrimina esse fateamur necesse est. Alius iam in tantum profecit, ut contra fortunam audeat adtollere oculos, sed non pertinaciter, cadunt enim nimio splendore praestricti; alius in tantum, ut possit cum illa conferre vultum, nisi iam pervenit ad summum et fiduciae plenus est. Inperfecta necesse est labent et modo prodeant, modo sublabantur aut succidant. Sublabentur autem, nisi ire et niti perseveraverint; si quicquam ex studio et fideli intentione laxaverint, retro eundum est. Nemo profectum ibi invenit, ubi reliquerat. Instemus itaque et perseveremus. Plus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut tã exercitatã. ut ad om̃s casus ꝓcurrerent. quẽ admodũ lana quosdã colores semel ducit.
quosdã nisi sepius macerata & recocta. ñ ꝑbibit. sic alias disciplinas. ingenia cũ accepero pro¬
tinus prestant. Hȩc nisi alte descendit & diu sedit. & animũ non colorauit sed infecit: nihil &x
his quȩ promiserat prestat. Cito hoc potest tradi. & paucissimis : uerbis unũ bonũ ẽẽ. urtutẽ nul¬
lũ certe sine uirtute & ipsã uirtutẽ in parte nr̃i meliore. idẽ rationali positã. Quid erit hae
uirtus: Iudiciũ uerũ & in motũ. Abhoc enĩ impetus uenient nentis. ab hoc om̃is species.
quae impetũ mou& rediget᷑ ad liquidũ. huic iudicio consentancũ erit omĩa quae uirtute
contacta sunt. & bona iudicare. et int̃ se paria. Corporũ aĩt bona. corporib quidẽ bo¬

Expanded text:
aut tam exercitata, ut ad omnes casus procurrerent. Quemadmodum lana quosdam colores semel ducit, aut tam exercitata, ut ad omnes casus procurrerent. Quemadmodum lana quosdam colores semel ducit, quosdam nisi saepius macerata et recocta non perbibit; sic alias disciplinas ingenia, cum accepere, protinus praestant, haec, nisi alte descendit et diu sedit et animum non coloravit, sed infecit, nihil ex his, quae promiserat, praestat. Cito hoc potest tradi et paucissimis verbis: unum bonum esse virtutem, nullum certe sine virtute, et ipsam virtutem in parte nostri meliore, id est rationali, positam. Quid erit haec virtus ? Iudicium verum et inmotum. Ab hoc enim impetus venient mentis, ab hoc omnis species, quae impetum movet, redigetur ad liquidum. Huic iudicio consentaneum erit omnia, quae virtute contacta sunt, et bona iudicare et inter se paria. Corporum autem bona corporibus quidem bo
Abbreviated transcription (Latin):
ictȩ. tunc se maxime amat cũ fortissime exꝑtus. ẽ: & metuenda ceteris. sialicuius honesti offu pra¬
tia sunt: non tantũ fert sed amplexat᷑. multoq audire mauult. tanto melior quãto felicior.
Uenio nunc illo quo me uocat expectatio tua. ne extra rerũ naturã. uagari uirtus nr̃a uide¬
it᷑. Et tremebit sapiens. & dolebit: & expallesc&. Hi enĩ om̃s corporissensus sunt: ubi origo cal¬
mitas. ubi illud malũ uerũ. ẽ: illic scilic&. si ista animũ detrau̾nt. si ad confessionẽ seruitutis addu¬
cunt sulli penitentiã sui faciunt. sapiens quidẽ uincit. uircute fortunã. At multi ꝓfessi sapien¬
iã. leuissimis non nũquã minis exterriti sunt. Hoc loco nrm̃ uiciũ.ẽ : qui desapiente exigimus
a ꝓficiente. Suadeo ad huc mihi istaq laudo. ñdũ ꝑsuadeo. &iã siꝑsuasissem. ñdũ tã parata haberẽ

Expanded text:
actae tunc se maxime amat, cum fortissime expertus est, et metuenda ceteris, si alicuius honesti officii preactae tunc se maxime amat, cum fortissime expertus est, et metuenda ceteris, si alicuius honesti officii pretia sunt, non tantum fert, sed amplexatur multoque audire mavult " tanto melior" quam "tanto felicior." Venio nunc illo, quo me vocat expectatio tua. Ne extra rerum naturam vagari virtus nostra videatur, et tremet sapiens et dolebit et expallescet. Hi enim omnes corporis sensus sunt Ubi ergo calamitas, ubi illud malum verum est? Illic scilicet, si ista animum detrahunt, si ad confessionem servitutis adducunt, si illi paenitentiam sui faciunt. Sapiens quidem vincit virtute fortunam, at multi professi sapientiam levissimis nonnumquam minis exterriti sunt. Hoc loco nostrum vitium est, qui idem a sapiente exigimus et a proficiente. Suadeo adhuc mihi ista, quae laudo, nondum persuadeo. Etiam si persuasissem, nondum tam parata haberem
Abbreviated transcription (Latin):
quaeritur. Uires suas nouit. scit se. cẽ. oneri ferendo. Non educo sapientẽ ex hominum
numero. nec dolores ab illo. sucut ab aliquo rupe nullũ sensũ admittente sũ moueo. Memini
exduabs illũ partibi. eẽ. cõpositũ. altera . ẽ. in rationaltͥs. haec mordet᷑: urit᷑. dol&. Altera ratio¬
nalis. haec inconͣssas opiniones hab&. intrepida. ẽ. & indomita. In hac positũ. ẽ. sũmũ illud
minis bonũ. antequã impleat᷑. incertamentis uolutatio. ẽ. Cũ uero ꝑfectũ. ẽ: in mota illa sta¬
bilifas. ẽ. Itaq inchoatus & a summa ꝓcedens. cultorq uirtutis. &iã siad propinquat ꝑfecto
bono. sed ei nondũ sũmã manũ inposuit: ibi interim cessim. & remitt& aliquit᷑. ex intencione n¬
tis. Nondũ enim incerta transgressus. ẽ : & iã nunc uersat᷑ in lubrico. Beatus uero. & uirtutis ex¬

Expanded text:
queritur. Vires suas novit. Scit se esse oneri ferendo. Non educo sapientem ex hominum queritur. Vires suas novit. Scit se esse oneri ferendo. Non educo sapientem ex hominum numero nec dolores ab illo sicut ab aliqua rupe nullum sensum admittente summoveo. Memini ex duabus illum partibus esse compositum; altera est inrationalis, haec mordetur, uritur, dolet; altera rationalis, haec inconcussas opiniones habet, in trepida est et indomita. In hac positum est summum illud hominis bonum. Antequam impleatur, incerta mentis volutatio est; cum vero perfectum est, inmota illa stabilitas est. Itaque inchoatus et ad summa procedens cultorque virtutis, etiam si adpropinquat perfecto bono, sed ei nondum summam manum inposuit, ibit interim cessim et remittet aliquid ex intentione mentis. Nondum enim incerta transgressus est, etiamnunc versatur in lubrico. Beatus vero et virtutis ex
Abbreviated transcription (Latin):
aquã demissa sunt: speciẽ curui. prefactiq uisentib reddunt:. Non tantũ quid uideas.
sed quẽ ad modũ refert animus nr̃ aduera ꝑspicienda caligat. Damihi adolescentẽ incor¬
ruptũ. & ingenio uegetũ. dic& fortunationẽ sibi uideri. qui omĩa rerũ aduersarũ onera.
rigida ceruice sustollat : qui supra fortunã extͥat. Non mirũ . ẽ: intranquillitate non
oncuti. Illud mirare. ibi extolli aliquẽ ubi om̃s deprimuntur. ibi stare ubi omnes
iacent. Quid .ẽ. intormentis. quiꝰ est in aliis que aduersa appellamus mali: ut hoc opi¬
nor. succidere mentẽ. & incuruari & suc cubere. quorũ nihil sapienti uiro potest euenire
Itat rectus sub quolib& pondere. nulla illũ res minorẽ facit. Nihil illi eorũ quae fe¬
renda sunt: displic&. Nã quic quid cadere in hominẽ potest. in se cecidisse non

Expanded text:
aquam demissa sunt, speciem curvi praefractique visentibus reddunt. Non tantum quid videas, aquam demissa sunt, speciem curvi praefractique visentibus reddunt. Non tantum quid videas, sed quemadmodum, refert; animus noster ad vera perspicienda caligat. Da mihi adulescentem incorruptum et ingenio vegetum; dicet fortunatiorem sibi videri, qui omnia rerum adversarum onera rigida cervice sustollat, qui supra fortunam existat. Non mirum est in tranquillitate non concuti; illud mirare, ibi extolli aliquem ubi omnes deprimuntur, ibi stare ubi omnes iacent. Quid est in tormentis, quid est in aliis, quae adversa appellamus, mali ? Hoc, ut opinor, succidere mentem et incurvari et succumbere. Quorum nihil sapienti viro potest evenire; stat rectus sub quolibet pondere. Nulla illum res minorem facit; nihil illi eorum, quae ferenda sunt, displicet. Nam quicquid cadere in hominem potest, in se cecidisse non
Abbreviated transcription (Latin):
ec ubicũq apparuit omĩa eiusdẽ mensurȩ ac pretu sunt. In oculoss nunc mihi manus
intentat ille qui om̃ium animũ aestimat exsuo. Quod dicã paria bona. ẽe. honeste iudi
no: non putant enum sieri. quic quid facere non possunt. ex infirmitate sua. deuirtute
ferunt sententiã. Quid miraris. siuri. uulnerari. occidi. alligari uiuat: aliquando & iã
libae Luxurioso frugalitas poena est: pigro suplicii loco laborẽ. Dilicatus misertu
industri desidioso ftudere torqueri.ẽ. Eodẽ modo haec adque om̃s inbecilli sumus.
dura atq intoleranda credimus. obliti qua multis tormentũ sit. uino carere. aut pri¬
ma
lucẽ excitari. Non ista difficilia sunt natura: sed ñ fluuidi & enerues Magno animo. derebus
magnis iudicandũ. c̃. Alioquin uidebit᷑ illarũ uitiũ. eẽ. qđ nr̃m. ẽ. Sic quaedã rectissima cũ in

Expanded text:
Haec ubicumque apparuit, omnia eiusdem mensurae ac pretii sunt. In oculos nunc mihi manus Haec ubicumque apparuit, omnia eiusdem mensurae ac pretii sunt. In oculos nunc mihi manus intentat ille, qui omnium animum aestimat ex suo, quod dicam paria bona esse honeste iudicnimo. Non putant enim fieri, quicquid facere non possunt; ex infirmitate sua de virtute ferunt sententiam. Quid miraris, si uri, vulnerari, occidi, alligari iuvat, aliquando etiam libet? Luxurioso frugalitas poena est, pigro supplicii loco labor est, delicatus miseretur industrii, desidioso studere torqueri est. Eodem modo haec, ad quae omnes inbecilli sumus, dura atque intoleranda credimus, obliti, quam multis tormentum sit vino carere aut prima luce excitari. Non ista difficilia sunt natura, sed nos fluvidi et enerves. Magno, animo de rebus magnis iudicandum est; alioqui videbitur illarum vitium esse, quod nostrum est. Sic quaedam rectissime, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
alicuous honestae reipulchritudo ꝑcussit. ut omĩa fortuita contẽpnant. Profecto sapiea¬
tia non infunda&. et trad&. ꝑ suad ebit. unũ bonũ ẽȩ. qđ honestũ. Hoc nec remitti n
intendi posse. non magis quã regulã. quã ꝓbari sela rectũ. flectes. Quiꝰd quid ex ila
mutaueris. in uiria .ẽ. recti Idẽ ergo deuirtute dicemus & hȩc recta ẽ. fiexura non
cipit. rigidari quidã amplius intendi potest. Fec de om̃ib reb iudicat de hac milla
Sirectior ipsa non potest fieri. necque abilla quidẽ fiunt: alia aliis rectiora sunt huic
enuim necesse .ẽ. respondeant. ita paria sunt. Quid ergo inquit. iacere in coniuuio.
& torqueri paria sunt : hoc mirũ uidet᷑ tibi. illud lic& magis admireris. iacere ineculeo
bonũ ẽ. si illud turpiter. hoc honestȩ sit. bona ista aut mala. ñ efficit materia: sedurtꝰ

Expanded text:
alicuius honestae rei pulchritudo percussit, ut omnia fortuita contemnant, profecto sapienalicuius honestae rei pulchritudo percussit, ut omnia fortuita contemnant, profecto sapientia nobis infundet et tradet. Persuadebit unum bonum esse, quod honestum; hoc nec remitti nec intendi posse, non magis quam regulam, qua rectum probari solet, flectes. Quicquid ex illa mutaveris, iniuria est recti. Idem ergo de virtute dicemus: et haec recta est, flexuram non recipit. Rigida re quid amplius intendi potest ? Haec de omnibus rebus iudicat, de hac nulla. Si rectior ipsa non potest fieri, ne quae ab illa fiunt quidem alia aliis rectiora sunt. Huic enim necesse est respondeant; ita paria sunt. "Quid ergo?" inquis, "iacere in convivio et torqueri paria sunt?" Hoc mirum videtur tibi? Illud licet magis admireris; iacere in convivio malum, in eculeo bonum est, si illud turpiter, hoc honeste fit. Bona ista aut mala non efficit materia, sed virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter torqueri inminorib bonis numeres. numerabis &iam in malis. & infelicẽ socm¬
tem dices in carcere. Infelicem catonem uulnera sua. animos usquam facerat retrasta¬
tem. Ca lamitosissẽmum om̃i fegulum. sidei ponas &e iam hostib seruatȩ pendentem: at qui
nemo hoc dicere ne ex mollissimis quidem ausus est. Hegant enim illũ. eẽ beatum sed
tamen negant miserum. Ac hademici ueteres. beatum quidem. eẽ. & iam inter hos crucia¬
eis fatentur. sed non ad ꝑfectum nec ad plenum. qđ nullomodo potest recipi. nisi beatꝰ
esuo di summo bono non .ẽ: Quod summum bonum ẽ: suprase gradum non habet.
simodo uirtus illi in est. si illa aduersa non minuunt. sed manet & iam cõminuto cor¬
pore incolumis. man& aũt. uirtutẽ enim intelligo animosam & excelsam: quam incitat
quie quid infestat. Hunc animum quam sepe indiunt generosae indolis iuuenes. quos

Expanded text:
fortiter torqueri in minoribus bonis mulieres, numerabis etiam in malis, et infelicem Socrfortiter torqueri in minoribus bonis mulieres, numerabis etiam in malis, et infelicem Socraten dices in carcere, infelicem Catonem vulnera sua animosius quam fecerat retractantem, calamitosissimum omnium Regulum fidei poenas etiam hostibus servatae pendentem. Atqui nemo hoc dicere, ne ex mollissimis quidem, ausus est. Negant enim illum esse beatum, sed tamen negant miserum. Academici veteres beatum quidem esse etiam inter hos cruciatus fatentur, sed non ad perfectum nec ad plenum. Quod nullo modo potest recipi; nisi beatus est, in summo bono non est. Quod summum bonum est, supra se gradum non habet, si modo illi virtus inest, si illam adversa non minuunt, si manet etiam comminuto corpore incolumis; manet autem. Virtutem enim intellego animosam et excelsam, quam incitat quicquid infestat. Hunc animum, quem saepe induunt generosae indolis iuvenes, quos
Abbreviated transcription (Latin):
llios destrue nt bella. alias desidia. paxq adinercia uersa consumae. et magnis opib
Dut osares luxus. Om̃s hos fertles campos repentini maris inuingatio absconcopit
and insubitam cauernam considentis soli lapsus adduca&. Quid ẽ ergo. quare
indiguere ati doleam si exiguo momento publica fata praecedo : Mlaqus animu
on pareotite quiei quid lec unuersi iuba& sinie cunctretone: paaiatis animus
inmelos s enres ur uetã lacidius tranquuilliusq inter diuina mansurus. aut ca te
ergo i. eatonis nuus bonum. honestauit a quam mors honesta. qm̃ non intenditur uir¬
tus. Idẽ. eẽ. dicebat socrates ueritatẽ & iurtutẽ. Quomodo illa nonerescit: sie ne iuir¬
tus quidẽ hab& numeros suos plena. ẽ. Hon .ẽ itaq qđ mireris: paria. eẽ bona & quaur
expposito sumenda sunt & quae si ita restulit. namsi hanc in aqualitatẽ receperis. &

Expanded text:
alias destruent bella, alias desidia paxque ad inertiam versa consumet et magnis opibus alias destruent bella, alias desidia paxque ad inertiam versa consumet et magnis opibus exitiosa res, luxus. Omnes hos fertiles campos repentina maris inundatio abscondet aut in subitam cavernam considentis soli lapsus abducet. Quid est ergo quare indigner aut doleam, exiguo momento publica fata praecedo ? " Magnus animus deo pareat et quicquid lex universi iubet, sine cunctatione patiatur; aut in meliorem emittitur vitam lucidius tranquilliusque inter divina mansurus aut certe n est ergo M. Catonis maius bonum honesta vita quam mors honesta, quoniam non intenditur virtus. Idem esse dicebat Socrates veritatem et virtutem. Quomodo illa non crescit, sic ne virtus quidem; habet numeros suos, plena est. Non est itaque quod mireris paria esse bona, et quae ex proposito sumenda sunt et quae si ita res tulit. Nam si hanc inaequalitatem receperis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipra nos uides currere. &e hec quibs inmixti atq inpositi sumus ueluti solidusins
carpentui. ae desinent. Nulli non senectus sua. e inceguiasliti uis aeboat so lidisinta
narura climitet. quic quid est. Non erit. nec peribit: sed reso luetur Nlobis sol¬
uicperire. epori auid enum intuemur. ad ulteriora non prospicit mens heb es
omĩ s sla csie pera n aidixent: Vlio qu forcius finem sui suoruq pateretur si sperara
omĩa illa sic urtam mortemo puces ire & composita disiolu dissolita coposi puaio
ouene aeternam artem cuncta tẽperantis dei uerai. itaq ut cato cũm diuo ammooe¬
ciurrert. dicae nie humanum genus. quod que ẽ. quod que erit ÷ morte dapna¬
tum. e. Otisaue usquam rerum pociuntur urbes quaq alienorũ imperiorũ nag¬
na suits cletora ubi fuerint aliquando quȩretr & uario exilu genere reollertim

Expanded text:
supra nos vides currere, et haec, quibus inmixti atque inpositi sumus veluti solidissimis supra nos vides currere, et haec, quibus inmixti atque inpositi sumus veluti solidissimis carpentur ac desinent. Nulli non senectus sua est; inaequalibus ista spatiis eodem natura dimittit. Quicquid est, non erit, nec peribit, sed resolvetur. Nobis solvi perire est, proxima enim intuemur; ad ulteriora non prospicit mens hebes et quae se corpori addixerit; alioqui fortius finem sui suorumque pateretur, si speraret, ut omnia illa, sic vitam mortemque per vices ire et composita dissolvi, dissoluta componi, in hoc opere aeternam artem cuncta temperantis dei verti. Itaque ut M. Cato, cum aevum animo percucurrerit, dicet: " omne humanum genus, quodque est quodque erit, morte damnatum est. Omnes, quae usquam rerum potiuntur urbes quaeque alienorum imperiorum magna sunt decora, ubi fuerint, aliquando quaeretur et vario exitii genere tollentur;
Abbreviated transcription (Latin):
larium ⁊rere so uirtus obstinatissima uti censium quoq fides malis fiacta desicut
t seipionem mafrica nominis sui fortuna destituat. Olim ꝓuisum .e. nequid cato
d etrumnenti capere uictus . ẽ. tamen. & hoc numerat inter repulias catonis. tam
na ner animoser&e aliquit sibi ad iuctoriam: quam ad pretiram obsitose. Quo
die repulsus est lust qua nocte periturus fuit: legt Eode loco. habuit pretura &
ien rex pedere. Omĩa que acciderent. ferenda eẽ ꝑsuaserat sibi Iuidm ille mutato¬
neme pei publice fonti aequo animo pateretur animo: & uid enim nutationis periculo
seceptuni nonteria. non celũ non totus hic rerum om̃ium contextus qua sus ec
aseute ducatur. non semꝑ tenebit hunc ordinem sedillum ex hoc cursui aliquis
supra ios usdes ur eurt euncta tẽporibi nasci debent crecere extingui. Quecuq

Expanded text:
larium pro rege suo virtus obstinatissima, Vticensium quoque fides malis fracta deficiat larium pro rege suo virtus obstinatissima, Vticensium quoque fides malis fracta deficiat et Scipionem in Africa nominis sui fortuna destituat. Olim provisum est, ne quid Cato detrimenti caperet. "Victus est tamen." Et hoc numera inter repulsas Catonis; tam magno animo feret aliquid sibi ad victoriam quam ad praeturam obstitisse. Quo die repulsus est, lusit, qua nocte periturus fuit, legit. Eodem loco habuit praetura et vita excidere; omnia, quae acciderent, ferenda esse persuaserat sibi. Quidni ille mutationem rei publicae forti et aequo pateretur animo ? Quid enim mutationis periculo exceptum ? Non terra, non caelum, non totus hic rerum omnium contextus, quamvis deo agente ducatur. Non semper tenebit hunc ordinem, sed illum ex hoc cursu aliquisrtis eunt cuncta temporibus; nasci debent, crescere, extingui. Quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
bonum sine honesto.ẽ: & honestum in omnibs pars est. Quid ergo. nihił inter est
interpreturam catonis. & repulsam : nihil inter est. utrum pharsalica acie cato
uincatur. aniuncat. Hoc eius bonum. quo uictis partib non pocest uinci. par
enti illi. bono. quo uicto redir& inpatriam. & conponer& pacẽ. Quidni pars sit :
tadem enim uirtute. & mala fortuna uincitur. & hordinatur hona. Uirtus
aũt non potest maior aut minor fieri. unius stature ẽ. Sed C̃ N. pompeius
anittae exeretũ. sed illud pulcherrimũ rei publice praetextum. optimates¬
& eomina ae es pompeianarum partium senatus ferens arma uno proelio ꝓfligabuntur
etam mani ruina imperu. intotum dis silia& orbem. aliqua pars eius inaesrpto. ali¬
qua inafrica. aliqua in hispania cade. nec hoc quidẽ misera rei publice conting& senel
Auene omĩa ees sant Iubã inregio suo non locorum notitia adiuu& non popu¬

Expanded text:
bonum sine honesto est et honestum in omnibus par est. " Quid ergo ? Nihil interest bonum sine honesto est et honestum in omnibus par est. " Quid ergo ? Nihil interest inter praeturam Catonis et repulsam? Nihil interest, utrum Pharsalica acie Cato vincatur an vincat ? Hoc eius bonum, quo victis partibus non potest vinci, par erat illi bono, quo victor rediret in patriam et conponeret pacem?" Quidni par sit? Eadem enim virtute et mala fortuna vincitur et ordinatur bona. Virtus autem non potest maior aut minor fieri; unius staturae est. " Sed Cn. Pompeius amittet exercitum, sed illud pulcherrimum rei publicae praetextum, optimatest prima acies Pompeianarum partium, senatus ferens arma, uno proelio profligabuntur et tam magni ruina imperii in totum dissiliet orbem; aliqua pars eius in Aegypto, aliqua in Africa, aliqua in Hispania cadet. Ne hoc quidem miserae rei publicae continget, semel ruere." Omnia licet fiant; Iubam in regno suo non locorum notitia adiuvet, non popu
Abbreviated transcription (Latin):
dicio Non in merito. Ad corpus enim respiciunt. reuertantur ad animũ. ia hominẽ dõ
me itiantur. Erige te lucili uirorũ optime. & relinq istum ludum litterarium philoso¬
phorum. qui rem maglificentissimã ad syllabas uocant. qui animum minuta docendo
dimit tunt & conterunt. Fies similis illis qui inuenerunt ista non qui docent. & id agunt :
ut philo sophia. potius difficilis quam magna uideatur. Socrates quitotã philosophiã
reuocauit admores. & hanc summã dixit. eẽ. sapientiã. bona malaq distinguere.
sequere inquit illos. si quid apud te habeo auctoritatis. ut sis beatus. & te alicui stultũ
uideri sine: quisq ual&. tibi contumeliam faciat & iniuriam. Tu tamen nihil pacie¬
ris. simodo tecum erit uirtus. Siuis inquid beatus. eẽ. si fide bona uir bonus. sine
contẽpnat te aliquis. hoc nemo prestabit. nisi qui om̃ia bona exequauerit quia nec

Expanded text:
dicio; non inmerito. Ad corpus enim respiciunt. Revertantur ad animum; iam hominem deo dicio; non inmerito. Ad corpus enim respiciunt. Revertantur ad animum; iam hominem deo metientur. Erige te, Lucili virorum optime, et relinque istum ludum literarium philosophorum, qui rem magnificentissimam ad syllabas vocant, qui animum minuta docendo demittunt et conterunt; fies similis illis, qui invenerunt ista, non qui docent et id agunt, ut philosophia potius difficilis quam magna videatur. Socrates qui totam philosophiam revocavit ad mores et hanc summam dixit esse sapientiam, bona malaque distinguere, "sequere," inquit, "illos, si quid apud te habeo auctoritatis, ut sis beatus, et te alicui stultum videri sine. Quisquis volet, tibi contumeliam faciat et iniuriam, tu tamen nihil patieris, si modo tecum erit virtus. Si vis," inquit, " beatus esse, si fide bona vir bonus, sine contemnat te aliquis." Hoc nemo praestabit, nisi qui omnia bona exaequaverit, quia nec