comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spr̃. Abhostib rede̾pti met᷑.
quoad ex soluat᷑ p̃ciũ magit in tãm
iudent᷑ c̾e detrusi et io si miinis eo
noĩe expenłis donatõ int̾cedat pstiue
Sditoĩ cot reddi inanifestũ ẽ  inde
si ab hostib redeptam post dissolu

Expanded text:
. Ab hostibus redempti, quoad exsolvatur pretium, in causam videntur esse detrusi: et ideo si nummi eo nomine expensi donatio intercedat, pristinae condicioni eos reddi manifestum est. Proinde si a
Abbreviated transcription (Latin):
nĩgo detinearis turt hẽbit oui ⁊ soller¬
ti sna parũ ignorat magis filioꝵ tuoꝵ
statũ tuer quos postea ꝙ redẽpta es eii¬
xã te ec̃ signifitas tũ eos ⁊ post redeptõ¬
nẽ nasꝯt nec pignoris qd̾ iuntło ob p

Expanded text:
ugo detinearis, curae habebit: qui pro sollertia tua parum ignorat magis filiorum tuorum statum tueri, quos, posteaquam redempta es, enixam te esse significas, cum eos, qui post redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
ma sue uirĩs hr̃ditate replłl uͥ
hec odio sui fecit mariti ex quo
dicantes ut alieno odio aliiis p̃¬
oppoui unnime ꝯtedimꝰ. tũ possit
Subꝯdõne emautipatõis hrdita¬
tẽ suã mat̾ filio delmques ⁊ pa¬
tris odiũ pugiuire ⁊ uiri filii sui
uunie uot̾e nͨ suã naturã falłe.
ꝑatis eiũ crudele nobis ẽẽ iudef
eũ qui ũ sentit inguitũ existima

Expanded text:
ma suae matris hereditate repelli, nisi hoc odio sui fecerit mariti, ex quo dicantes, ut alieno odio alius propponi minime concedimus, cum possit sub condicione emancipationis hereditatem suam mater filio derelinquens et patris odium punire et iuri filii sui minime nocere nec suam naturam fallere. satis enim crudele nobis esse videtur eum qui non sentit ingratum existima
Abbreviated transcription (Latin):
armis aut locor difficultate
tucat᷑ ꝓ̃sides ꝓuinciar ⁊ etiã
isutãri auxillo ꝑ publicas
litt᷑as appetito competentem

Expanded text:
armis aut locorum difficultate tueatur, praesides provinciarum etiam militari auxilio per publicas litteras appetito competentem
Abbreviated transcription (Latin):
Siaconissa ur uͥgo ded dicita
⁊ sc̃ĩmonialis mulier siue qͦcũ
alo uoĩe religiosi honoris uł
diguitatis femina nũcupata te¬
stam̃to ł codicillo suo ꝙ tũ alia

Expanded text:
diaconissa vel virgo deo dicata vel sanctimonialis mulier, sive quocumque alio nomine religiosi honoris vel dignitatis femina nuncupatur, testamento vel codicillo suo, quod ta
Abbreviated transcription (Latin):
Seqͣnt᷑ ex nr̃a lege securitatẽ hoc
eodem obseruanto ⁊ si ipĩ pup¬
illi uł furiosi resticutõne graua¬
ti sunt. ¶ Eum ã aliquis hr̃dita

Expanded text:
sequantur ex nostra lege securitatem. 1a . Hoc eodem observando, et si ipsi pupilli vel furiosi restitutione gravati sunt. 1b . Cum autem aliquis heredita
Abbreviated transcription (Latin):
onere fideussionis ubi tñ pupillꝰ
fari nõ possit uł abec. noscit᷑ ned̾
uinina substilitate cͥca res utimͦ
pupillares. ⁊pã subtilitas ad ꝑnici¬
em eoꝵ reu̾tat᷑ i demꝙ iuris esse
oportet et si furioso fidumissaria
de beat᷑ hr̃ditas ut restitutõ curato¬
ri eiꝰ soli noĩe scih furiosi teleuͤt᷑.
Qis enĩ sensus uł q̃ uox cͥcał certa
casu restituentes pleuissimai.¬

Expanded text:
onere fideiussionis, ubi tamen pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia subtilitate circa res utimur pupillares, ipsa subtilitas ad perniciem eorum revertatur. Idemque iuris esse oportet, et si furioso fideicommissaria debeatur hereditas, ut restitutio curatori eius soli, nomine scilicet furiosi, celebretur. Quis enim sensus, quae vox certa casu restituentes plenissima
Abbreviated transcription (Latin):
or Eꝑr hus u̾bis ticio deceui
iuilia uł ⁊ usulami relinquo ita
ut quiũꝙ urilia ex hus uł eãd̾
uisulam meuio restituat. litet
antea neq legati neꝙ fid̾iꝯu¬
issi pecitõ nal cebat᷑ tñ iulib̾tatẽ
a diuo seũo ħ adunssũ est s in
pecuinarus tausis uolũptatis tue

Expanded text:
 Ex his verbis: " titio decem millia vel insulam relinquo, ita ut quinque millia ex his vel eandem insulam mevio restituat", licet antea neque legati neque fideicommissi petitio nascebatur, tamen in libertate a divo severo hoc admissum est. Sed in pe
Abbreviated transcription (Latin):
cpr̃ nupciaꝵ in pacria potestate
fuisse monstret᷑ fid̾iꝯ nussi ꝯmo¬
dũ ei relictũ cũ nupsit. nullo a¬
lio dieu eiꝰ cede ꝓbibente prĩq¬

Expanded text:
pore nuptiarum in patria potestate fuisse monstretur, fideicommissi commodum ei relicti, cum nupserit, nullo alio diem eius cedere prohibente patri q
Abbreviated transcription (Latin):
up̃. Si pat tuns tui te fucte¬
aisse ꝓporus creditori ꝓ alexa¬
ndro suscepto noĩe tertã pet¬
uniã dare stipłanti spopondit
lit ꝑ iꝓꝓbitatẽ alexand̾ ei sa¬
tis ñ fecit tñ sũme ꝓmisse ni¬

Expanded text:
. Si pater tuus, cui te successisse proponis, creditori pro Alexandro suscepto nomine certam pecuniam stipulanti spopondit, licet per improbitatem Alexander ei satis non fecit, tamen summae
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Byon abstulit tͥ ꝓturatoꝵ
tiuis actõnem si cũ ei manda¬
sses exactõnẽ pecume qmi hũ
tͥ debebant ꝯͣ quos supplicat
ei ꝑte accepta de reliquo eos

Expanded text:
. Non abstulit tibi procurator tuus actionem, si, cum ei mandasses exactionem pecuniae, quam hi tibi debebant, contra quos supplicas, parte accepta de reliquo eos
Abbreviated transcription (Latin):
deui  lures apochis uł red¬
dituũ uł usuraꝵ ꝑteptis siͣ
qũ suꝑ hus fu̾it dubitatio e¬
xorta eas hrẽ se negando
ius agentiũ fatiũt uatilłare
tes ⁊ sͥ uiqmͣ forte lib̾tatẽ
uendicantes uł debitores tre¬
oppone cupientes ad easdem
inficiatõnes ꝑueniunt. qd
resecantes uibeniꝰ ut ii p̾fat¬
b si uolu̾it is qui apocham

Expanded text:
 Plures, apochis vel redituum vel usurarum perceptis, si quando super his fuerit dubitatio exorta, eas habere negando ius agentium faciunt vacillare, tes et sibi iniquam forte libertatem vindicantes vel debitores creopponere cupientes ad easdem infitiationes perveniunt. Quod resecantes iubemus, ut in praefatbus, si voluerit is qui apocham
Abbreviated transcription (Latin):
ce cõuot emisse te dicis si do¬
mimũ serui quẽ mauumisit
nũd̾ ad te tnͣstułat frustra pe¬
tis ut denegata ub̾tate ełꝰ quẽ
maĩlus ditis possõ tͥ tradat᷑¬

Expanded text:
te servos emisse dicis, si dominium servi quem manumisit nondum ad te transtulerat, frustra petis, ut denegata libertate eius quem manumissum dicis possessio tibi tradat
Abbreviated transcription (Latin):
tibiti tꝰ potestatẽ senat᷑ ꝯsuito
porrecta ꝯstitisa manumissur
tabulariã adununstrando. lib¬
sisti ñ actus cuus filio ex libit
ingemio suscepto quomiuus
decurio ce. possit obfuit. De¬

Expanded text:
cuius potestatem senatus consulto porrectam constitit, manumissus tabularium administrando libsisti, nec actus tuus filio ex liberis ingenuo suscepto, quominus decurio esse possit, obfuit. D
Abbreviated transcription (Latin):
uaus. aut eui putarut testator
lib̾ui fi posse ex ꝑte seruũ qui
hi legatũ ei reliquid aut si ħ
uniuime cogitauit affectu socũ
fecit ut ei acquirat᷑. hr̃des aut̾
suos eundẽ seruũ possid̾e̾ iunũs
uoluit ut sit manifestũ a suo
primonio penitꝰ eũ eẽ. alicuatũ
fautores ub̾tatis sinuꝰ tic aiuib¬
iguaui testatoris infp̃taus uo¬
iũptatem tauꝙͣ si uoluit eũ
lib̾tate ui sua ꝑte douare ⁊ ꝯ

Expanded text:
r liberum fieri posse ex parte servum, qui huiusmodi legatum ei reliquit, aut, si hoc minime cogitavit, adfectu socii fecit, ut ei adquiratur, heredes autem suos eundem servum possidere minime voluit, ut sit manifestum a suo patrimonio penitus esse eum alienatum: fautores libertatis sumus, sic ambiguam testatoris interpretamur voluntatem, tamquam si voluit eum libertate i
Abbreviated transcription (Latin):
dũo ꝑs lib̾tatẽ imnponentis sx.¬
accrescit n᷑ue ⁊ maxĩe int̾ mili¬
tes qui hi imponũt lib̾tatẽ in¬
ultu auibiguitas exorta ẽ. apd
uetes uiris auctores ⁊ inueuta
ꝯstitutio apud marcianũ uic
imꝑator disposuit uectitateui

Expanded text:
tatem imponentis adcrescit nec ne, et maxime inter milites, qui huiusmodi imponunt libertatem, multa ambiguitas exorta est apud veteres iuris auctores. Et inventa est constitutio apud Marcianum in imperator disposuit necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Si cũ literet lucrari p̃ciũ ħ acci¬
ꝑc diffr̾ũt. ¶S uec circa peculi¬
uni serui aliqͣ fi̾et dubitatio ꝑe¬
culiũ cuis iu om̃s gocios ꝑtui̾e
iubenius ex ꝑtib ꝓ quib quis

Expanded text:
si, cum liceret lucrari pretium, hoc accipere differunt Sed ne circa peculium servi aliqua fuerit dubitatio, peculium eius in omnes socios pertinere iubemus ex partibus, pro quibus quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣtũ in eam ꝑtem remiaueat.
⁊ triplex autea uia lib̾alitatis
q̃ urultiplices iutrodutebat am¬
bages uno directo traunte oi¬
scat auibulare ¶ Qd̃ si aliqua
lex uł ꝯstitutio ub̾tatis fatiat
uentõnẽ ñ aut̃ latiitatis ea ꝓ
tiuitate romana loqui iutlłiga
ts⁊ si quid̾ lb̾ti iaui mortui
us quoꝵ int̾erat agregata sũt¬

Expanded text:
tum in eam partem remaneat et triplex antea via libertatis, quae multiplices itroducebat ambages, uno directo tramite discat ambulare. Quod si aliqua lex vel constitutio libertatis faciet mentionem, non autem Latinitatis, ea pro civitate Romana loqui intellegatur. Sed si quidem liberti iam mortui his quorum intereat adgregata su
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i suꝑtluas ⁊ ꝯtͣrias uolũptati
testatoris om̃s eẽ sopiendas cẽ¬
teuiꝰ. ¶ Cum manifestissimũ eit
eũ qui abiuitio.xuĩ uncias rer
ciuda reliquit. ¶ Alii a postea
sex recesfisse quid̾ a pͥore uosũ¬
ptate uolũptate. uolinsse aut̃
minui eã sex uncũs tũ alii cas
optulit. ⁊ p̃sens casiis exituiu

Expanded text:
quasi superfluas et contrarias voluntati testatorum omnes esse sopiendas censemus. Cum enim manifestissimum est eum, qui ab initio duodecim uncias rei cuidam reliquit, alii autem postea sex, recessisse quidem a priore voluntate, voluisse autem minui eam sex unciis, cum alii eas obtuli
Abbreviated transcription (Latin):
uiodꝰ octo quid̾ uncias ⁊ ił agril
hrditatis aput pͥunĩ remauere
t̾ciam aut̃ ꝑtem ⁊ quartuor u¬
utias ad scd̾m imgrare. et sic ĩ
tatib uł degatis uł fid̾ i ꝯmissis
uestigia euĩ uolũptatis testat

Expanded text:
um octo quidem uncias vel agri vel hereditatis apud primum remanere, tertiam autem partem vel quattuor uncias ad Secundum migrare. Et sic in tatibus vel legatis vel fideicommissis: vestigia enim voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
d ⁊ minoris tꝑrs maritus ux¬
dris testõ scͥptus suctedit nͨ leg¬
ata uł fid̾iꝯmissa seu douatõ¬
nes tp̃is hꝰ augustia capi ꝓłib
ta decessit res t̾ tuas tñi usum
fructũ eaꝵ habens legare ñ potũ.¬

Expanded text:
 minoris temporis maritus uxori testamento scriptus succedit, nec legata vel fideicommissa seu donationes temporis huius angustia capi prohibta decesserit, res tuas tantum usum fructum earum habens legare non potu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Mi uniu̾se facultates qͣs
ꝑat̃ nr̃ reliquit debito fiscali
aut pͥuato assumut᷑. nichil ex
ual̾e potest. Qd si deducto debi¬
to uirelictis bouis suꝑfluũ est
lib̾tates impediri uiris ratio nõ

Expanded text:
. Si universae facultates, quas pater vester reliquit, debito fiscali aut privato absumuntur, nihil ex valere potest. Quod si deducto debito in relictis bonis superfluum est, libertates impediri iuris ratio non
Abbreviated transcription (Latin):
ni at theodosiani codicũ cõ¬
stitões qmͣ płimas alias post
eosdẽ codites a thegdosio di¬
sitas in unũ codicẽ felici no¬
stro uocabło nũcupand̾ colli¬
gi p̾cipimꝰ collendis quid d
p̾fatõib nullũ suffragiũ san

Expanded text:
ni atque Theodosiani codicum constitutiones quam plurimas alias post eosdem codices a Theodosio disitas in unum codicem felici nostro vocabulo nuncupandum colligi praecepimus: tollendis quidem tam praefationibus nullum suffragium san
Abbreviated transcription (Latin):
anto poĩta demte noua pone¬
codicib relataꝵ ꝙͣ post earũ
ꝯfectionẽ post̾iorilx tmpib
adĩtarũ ad preuitatem dedu¬
cento caliguem eaꝵ rectis ¬
iudicũ dictumtõib infidiãtẽ
penitꝰ exstirpare. ad hos ⁊¬
mune p̾stand̾ bñfcm̃ deo p¬
resule prõno aĩo nos edidi¬
doctna legũ am̃ ⁊̃ expienca

Expanded text:
ando positas, deinde novas ponecodicibus relatarum quam post eorum confectionem posterioribus temporibus adiectarum ad brevitatem reducendo caliginem earum rectis iudicum definitionibus insidiantem penitus extirpare, ad hoc commune praestandum beneficium deo praesule prono animo nos dedididoctrina legum quam experientia
Abbreviated transcription (Latin):
ens uiuq suã exinde mini¬
uens feux romanoꝵ gẽnꝰ õi¬
dñari tam p̾titis effecit tꝑibꝰ
qm deo ꝓpicio in et̾nũ effici
onlitaris res legib uituto cor¬
iocata ẽ qmͣ ip̃e leges armoꝵ¬
podio suate sunt.¶ Wetit
atõnis senntam nr̃am mẽtem
nrõs labores refe̾ntes. mulit¬
aria quid̃ agninia istiplici¬
tib modis correximꝰ tam ue¬
tp̃r deductis ꝙͣ nouis a nobis
ñ solũ exquisita sn recta¬

Expanded text:
ens vomque suam exinde muniens felix Romanorum genus omnidominari tam praeteritis effecit temporibus quam deo propitio in aeternum efficiet tam militaris res legibus in tuto collocata est, quam ipsae leges armodio servatae sunt. merito ntationis semina nostram mentem nostrosque labores referentes militaria quidem agmina multiplicitibus modis correximus, tam vetempore reductis, quam novis non solum exquisitis, se
Abbreviated transcription (Latin):
te cura sollicitet studentes
cͤtas ⁊ iudubitatas et mn u¬
nũ cõdicem collectas ẽẽ Te
cet᷑o stitões ut ex eo n̾n¬
modo nr̃o felici noĩe nupũ¬
l codice. recitatis ꝯstitõnũ
ĩ om̃ib ad cicͣitiores utiũ di¬
siusiones sat iudicus deui

Expanded text:
tate cura sollicitat, studentes certas et indubitatas et in unum codicem collectas esse de cetero constitutiones, ut ex eo tantummodo nostro felici nomine nuncupando codice recitatio constitutionum in omnibus ad citiores litium decisiones fiat iudici
Abbreviated transcription (Latin):
obtenta possõ fauor euis lib̾tati
debitus ⁊ salubris iampͥdẽ ratõ
ouasit ut hus qui iã fide boua

Expanded text:
obtenta possessio. Favor enim libertatibus debitus et salubris iam pridem ratio suasit, ut his, qui bona fide in
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Quouiã n nulli fisci debi¬
ores cũ iustĩ filint debitã si¬
uis auxilio uim executois elud¬
unt. nͨ laui opunoint exemplũ
nͤ refutatorias p̃ces curat pe¬
existumet᷑. moxꝙ debitũ exigat᷑.¬

Expanded text:
isci debitores, cum jussi fuerint debitam sunis auxilio vim exsecutionis eludunt, nec jam opinionis exemplum nec refutatorias preces curant peaestimetur, moxque debitum exigat
Abbreviated transcription (Latin):
añ iptias inẽ tũ ut ꝓ muliere dotẽ
credid̾it offe̾ndam ¶ħ obseruari p̃cipimꝰ
licet res añ nuptias dõnate ᷤ nͭtͫ assolet fĩ
in dotem a muliere redigant᷑ dñium ã¬
uruuiꝰ sta defuncto eo qui eas lib̾is re¬
seruabat extantes ab om̃i possor̃e lib̾i
uendicabũt. ꝯsũptas ab hr̃dib eiꝰ exi¬
gẽt qui ea  le ruare de bu̾ant alieuã¬
di saue uł obligandi suo nõie eqes
at utilit̾ adiminstrare ꝯcedimꝰ dsui¬
dendi quo tes int̃ eos ipõs lib̾os ꝑẽ¬

Expanded text:
ante nuptias vel pro muliere dotem crediderit offerendam. Haec observari praecipimus, licet res ante nuptias donatae, ut adsolet fieri, in dotem a muliere redigantur; nam nimus. Itaque defuncto eo, qui eas liberis reservabat, extantes ab omni possessore liberi vindicabunt, consumptas ab heredibus eius exigent, qui eas servare debuerat. Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas patri utiliter administrare concedimus. Dividendi quoque res inter eos ipsos liberos paren
Abbreviated transcription (Latin):
ulier uit̾tia uniuiie uota ungrau̾it
ꝙ̃ si post̾ior uir sine lib̾is ex eodeui
u̾nuio susceptis detessit quicquid ab
eo ex sponsaliũ largitati  bxo fiu̾e
ꝯsecuta id sibi uitiq suo sciat. esse
lios relinquisse toccat᷑ ãd mat̾uar:
saue ueuieus uł ex hoc uł ex quol
alio titulo facultates ouus postitas ex
quom suscepta iuro ꝓ debita sͥ por¬
tõne łur a uñe uł spontauea largitate

Expanded text:
tia minime vota migraverit. Quod si posterior vir sine liberis ex eodem matrimonio susceptis decesserit, quidquid ab eo ex sponsalium largitate uxor fuerit consecuta, id sibi iurique suo sciat esse clios reliquisse doceatur. Ad maternas sane veniens vel ex hoc vel ex quolibet alio titulo facultates omnis posteritas ex quocumque suscepta viro pro debita sibi portione, ut a matre vel spontanea largitate
Abbreviated transcription (Latin):
fua bona integra ad lib̾os ꝑueire
ex eo tiĩ lib̾i ꝯiugio ꝓtreati sibi sp̃a¬
ita q si hũs filios in scd̾as nuptias
fortasse tͣnͣsierit sponsaliciã largita¬
tẽ qiuͣ uir scd̾s ꝯtułit in uxoren¬

Expanded text:
terna bona integra ad liberos pervenex eo tantum liberi coniugio procreati sibi speciaItaque si habens filios in secundas nuptias fortasse transierit, sponsaliciam largitatem, quam vir secundus contulerit in uxore
Abbreviated transcription (Latin):
tractũ reddat᷑ quib iussimꝰ. aut si ñ
existũt fisci iuribi uendicent᷑. ꝙ si ex¬
istentes ⁊ inp̃sencia teꝵ ꝑstituti ag̾e
nolunt pacto uł iiriurando exclu¬
si totũ sine mora fiscus inuadat qͥb
tatentib ⁊ dissimulantib a defensio¬
ne fiscali duoꝵ mensuĩ tꝑã limittẽt᷑

Expanded text:
ddatur, quibus jussimus; aut si non exsistant, fisci viribus vindicetur. Quod si existentes et in praesentia rerum constituti agere noluerint, pacto vel jurejurando exclusi: totum sine mora fiscus invadat. Quibus tacentibus et dissimulantibus, a defensione fiscali duum mensuum tempora limitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
te cunal. seu testõ. seu actoꝵ fide ꝯsti¬
tuat ita ratũ eẽ stabilit᷑  uolumꝰ obẜ¬
uari ut siue abstinento hr̃ditatib su
abdicando donatõnes. naturales libͥ
curialẽ uolu̾int eiutare fortunã. pꝰ¬
ea ꝙ pat̾naꝵ opũ uł reꝵ uł in solid̾¬

Expanded text:
te curiali seu testamento seu actorum fide constituat, ita ratum esse stabiliterque volumus observari, ut, sive abstinendo hereditatibus sive abdicando donationes naturales liberi curialem voluerint evitare fortunam posteaque paternarum opum vel in solid
Abbreviated transcription (Latin):
u amicus uł colouꝰ uł lib̾tꝰ seu
Guus quol titulo retinebat uec
eos qui deiecti sũt absentiũ upĩe
possidentes qr minune ipĩs deci¬
sio cãe iaudata sit ab expuinta
re se recludaut nͨ si serui sint eoꝵ

Expanded text:
 amicus vel colonus vel libertus seu servus quolibet titulo retinebat, nec eos, qui deiecti sunt absentium nomine possidentes, quia minime ipsis dictio causae mandata sit, ab experiunda re secludant, nec, si servi sint, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ. ¶ Semo auruspitẽ ꝯlulat aut matenia¬
titũ. nemo ariolũ augir̃.⁊ natũ p̃ua ꝯfessic
Sticescat.caldei ac magi ⁊ ceti quos male¬
ficos ob fatinoꝵ magnitudinẽ nulgꝰ appłłat
Nͣ ad hant ꝑtẽ aliꝗd molliant. sileat om̃is
ꝑpetuo diumandi curiositas ⁊ euĩ supplitiũ

Expanded text:
. Nemo haruspicem consulat aut mathematicum, nemo hariolum. augurum et vatum prava confessio conticescat. chaldaei ac magi et ceteri, quos maleficos ob facinorum magnitudinem vulgus appellat, nec ad hanc partem aliquid moliantur. sileat omnibus perpetuo divinandi cur
Abbreviated transcription (Latin):
tatõne depulsa. ⁊ uilla tͥuuuis metũ mortuo
Euo sustineat n uͥo rinnodãte suo Iurentat᷑
S et̃ reꝰ hountidi fit. si uolũptate eũ uctu fu¬
stis aut lapidis octidit ł c̾te telo usus letale
iiuluꝰ infixit. auc suspendi laq̃o p̃ceꝑit. ł uis¬
sione tat ꝑcipitaudũ eẽ mandau̾t. aut ue¬

Expanded text:
etatione depulsa nullum criminis metum mortuo servo sustineat. Nec vero immoderate suo iure utatur, sed tunc reus homicidii sit, si voluntate eum ictu fustis aut lapidis occiderit vel certe telo usus letale vulnus inflixerit aut suspendi laqueo praeceperit vel iussione taetra praecipitandum esse mandaverit aut ve
Abbreviated transcription (Latin):
atib ant ⁊̾ salutẽ homimũ molliti aut ꝑu¬
ditos ñõs ad libidinẽ flexisse detegentꝰ lłis
ius cisita torꝑib aũ ĩ agc̾stib locis iimmotent᷑
ad hĩta suffragia. ne matis nindemiis me¬
tũent᷑ ỹmbres aut ruentis gnͣdis cy de¬

Expanded text:
t contra salutem hominum moliti aut pudicos animos ad libidinem deflexisse detegentur. Nulnis quaesita corporibus aut in agrestibus locis innocenter adhibita suffragia, ne maturis vindemiis metuerentur imbres aut ruentis grandinis
Abbreviated transcription (Latin):
ninib alłrietꝰ qui maleficꝰ wlgi ꝯsuetudinẽ
nũcupat᷑. aut aruspex aut ariolus aut c̾te augͣ
ł ⁊̃ matematitꝰ aut uarrandis sõpniis occultans
artẽ aliꝙͣ diuinandraut c̾te aliꝙͥ hoꝵ Miłe ex̃tẽs
ĩtomitatu i neo ł tesaris fu̾it dep̃hens᷑ p̃fidio exi

Expanded text:
inibus adsuetus, qui maleficus vulgi consuetudine nuncupatur, aut haruspex aut hariolus aut certe augur vel etiam mathematicus aut narrandis somniis occultans artem aliquam divinandi aut certe aliquid horum simile exercens in comitatu meo vel Caesaris fuerit deprehensus, praesidio
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃e est estimare iuste neue
fu̾it apfatil qui cãs delega¬
u̾nt iudicandas. ¶huit salu¬
b̾rime legi illico ⁊ iã ꝯsulti¬
assolet nrãa sererntas adita de¬
ffinitõ fu̾it applłoue susprusa
uir quid iu auificus p̃fectus
p̃torio qui in ur̃o est cout¬
Auducant. ⁊ ea q̃ gerunt᷑ ex¬
cipiant ⁊cribant ⁊ cͥpta ꝙ
Aitigatorib edant qui ⁊ ap̃
arbitios lit illustres sint ex

Expanded text:
necesse est eos aestimare, iuste nec ne fuerit appellatum, qui causas delegaverint iudicandas Huic saluberrimae legi illud etiam consultiadsolet, nostra serenitas adita definitio fuerit appellatione suspensa, vir quidem magnificus praefectus praetorio, qui in nostro est comitinducant et ea quae geruntur excipiant scribant scriptaque litigatoribus edant: qui etiam apud arbit
Abbreviated transcription (Latin):
tes fatali die post applłonẽ ius¬
acris auditorus funuant᷑. ⁊ boc
iure ꝯcesso ut satri iudices app
fu̾it applłatũ si idẽ ⁊ p̾ses sit p̃¬
fectura uectͥrio cĩ eĩ iure oroi¬
uario iu satio auditorio iudrca¬
bit. ¶In bus aut̃ ouũb iudici¬
is q̃ ꝯsultatõnũ int̾duxiuꝰ loco

Expanded text:
tes fatali die post appellationem in sacris auditoriis terminantur. Et hoc, iure concesso ut sacri iudices appefuerit appellatum, si idem et praeses sit, praefectura necessario tantum iure ordinario in sacro auditorio iudicabit. In his autem omnibus iudiciis, quae consultationum introduximus loco,
Abbreviated transcription (Latin):
tã tautelã exposu̾it uł post lit̾. ꝯt̃.¬
ꝙͣ ꝑ se ũ ꝑ ꝓ turatorẽ suscepit uł
demens uł furiosus fcũs fu̾it scĩmꝰ
ꝯtinuo turatorẽ ei ꝯpetenti Iudi¬
tio ordinari cura ⁊ ꝓuusione tam
necͣcitatẽ hũte trcando turatore de¬
feusionẽ subire ⁊ cet̾a licis ad ĩpłe

Expanded text:
tam cautelam exposuerit, vel post litem uratorem suscepit, vel demens vel furiosus factus fuerit, sancimus continuo curatorem ei in competenti iudicio ordinari cura et provisione tam necessitatem habente creando curatore defensionem subire et cetera litis adimple
Abbreviated transcription (Latin):
quid reliquoꝵ nõie debet reddat ap̃¬
uir̃ tua susceptis boius ur̃is ydẽpuitatẽ
ꝓ hic ad iinistratõne tutori se p̃stiturã
ta ꝓ mssisse ꝓponat᷑. tñ adu̾sus tutorẽ
t᷑ tutele ñ adu̾sus mris successores ⁊

Expanded text:
quid reliquorum nomine debet reddat, apmatrem tuam susceptis bonis vestris indemnitatem pro hac administratione tutori se praestituram promisisse proponatur, tamen adversus tutorem tibi tutelae, non adversus matris successores ex
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmates nimu̾oꝵ qui iulotis sũt admõiti
ꝑ lras iudicis Si aunimucłi imlitare p¬
b̾e nolu̾int aut li ab ip̃is ⁊ulitib dap̃na
ꝓuintialib inflicta fu̾uit ⁊ dap̃ua ⁊ lesio¬
nes restituent ⁊ ac̃tima ꝯdep̃natõne ꝓ arbi¬
tͥo iuroꝵ il lustͥum magistͦ unlitũ fericut᷑¬

Expanded text:
primates numerorum, qui in locis sunt, admoniti per litteras iudicis si adminiculum militare praebere noluerint, aut si ab ipsis militibus damna provincialibus inflicta fuerint, et damna et laesiones restituent et acerrima condemnatione pro arbitrio virorum illustrium magistrorum militum ferient
Abbreviated transcription (Latin):
abolitõ ũ petcͣt᷑ nͥ forte ille qui ħ passus ẽ. post¬
tendam abolitõnẽ atcomodabit. Qũ aut̃ reꝰ nl¬
ugore iudicit tenegari ⁊ ten ꝓpositũ tuꝰi
examien torm̾tis ⁊ am teꝑat  agĩtat Su aut̃
testib torm̾ta ⁊nmine lũt illata ⁊ sic abolitõ

Expanded text:
abolitio non petetur, nisi forte ille qui haec pastendam abolitionem accommodavit. Quando autem reus nihilvigore iudicis denegari et crimen propositum, cuius examen tormentis iam coeperat, agitari. Sin autem te
Abbreviated transcription (Latin):
Iutentant᷑ liũa festiuari ñ solet S adno¬
diti ut reqͥrat᷑ ñ utiꝙ ad penã N ut po¬
testas ei sit purgandi se. łi potu̾it. pꝰ ꝙͣ u̾o
reqrendus ft̃t int̾ annũ redierit si se c̾ͥiine
purgau̾̃it. arbit̾o iudicis sigͥtas retipiat
suã fu̾it de functus ⁊ łi pͨ dñ se purgau̾it

Expanded text:
ententia festinari non solet, sed adnotari, ut requiratur, non utique ad poenam, sed ut potestas ei sit purgandi se, si potuerit. Postquam vero requirendus factus intra annum redierit, si se crimine purgaverit, res arbitrio iudicis signatas recipiat: suam fuerit defunctus, etsi necdum se p
Abbreviated transcription (Latin):
pmatib posẜois sisc ad t̾spͥmendã iułtitudi¬
rẽ r̾ustitanoꝵ suffic̾e ñ posse firui a̾int ⁊
id ꝓinuiciali iudicio palã fet̾int nulitare
auxiliũ rector ꝓiuucie arbitͥbuno ł a pͥma¬
tib nmii fatiet dari si ciuilia suffice̾ ⁊̃ possi
t innotentes eos eẽ. ⁊ nicħ tͥmiuis admisisse¬

Expanded text:
onis, si se ad comprimendam multitudinem rusticanorum sufficere non posse firmaverint et id provinciali iudicio palam fecerint, militare auxilium rector provinciae a tribuno vel primatibus numeri faciet dari, si civilia sufficere non posse tur innocentes eos esse et ni
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ inf̾tessione auͣ̾ttis suc ꝓspiciet. supplica¬
tõue ꝟo porrecta nutui pucipali p̃fata a¬
bolitõne sopitũ tͥmen ab ead̾ ꝑsona renoua
dice postulari deb id ẽ. si ꝑ errorẽ seu tem̾ta¬
tem seu calorẽ ad acc᷑atõnẽ ꝓsiluerit l eum
act᷑ator explauaus abolitõi locũ fatiet Sin ã¬

Expanded text:
rentur, intercessione auctoritatis suae prospiciet. Supplicatione vero porrecta nutui principali praefata abolitione sopitum crimen ab eadem persona renovadice postulari debet, id est si per errorem seu temeritatem seu calorem ad accusationem prosiluerit: hoc enim accusator explanans abolitioni locum faciet. Sin a
Abbreviated transcription (Latin):
Porsus deẜuerũt cũ gͥ alus ex tãis ł simpli¬
titatis uoẽ nͣdũ te ad finẽ iuudicte ꝑuenisse
p̃tes tuc testent᷑ pot̾is p̃posita formidine iui¬
ĩpediũiti suꝑ aliꝙͣtulo silentio Iustitutã act᷑a¬
tõnẽ scd̾m leges ꝑferens ꝙͣ ꝓbabis tͥ debi¬
tam uudcam reportare. De calũpniatoᷤ

Expanded text:
s ex causis vel simplicitatis ratione necdum te ad finem vindictae pervenisse preces tuae testentur, poteris postposita formidine impedimenti super aliquantulo silentio institutam accusationem secundum leges perferens quam probabis tibi debitam vindictam reportare DIOCL. ET
Abbreviated transcription (Latin):
casu rescindi tanꝗͣ circinientui
sis: c̃ pacto tali consenseris cum
nec enn cui subuerii solet eta¬
tem agͣe te ꝓponas. nͨ si agrres.
hiso̾ ir. decansis unitegrũ restituᷤ

Expanded text:
casu rescindi, tamquam circumventus sis, cum pacto tali consenseris, cum neque eam cui subveniri solet aetatem agere te proponas nec, si ageres, isdem illis de causis in integrum restit
Abbreviated transcription (Latin):
fideiussor seu mandator iuit cessi
eaui dilapidare post en tepisse ꝯ¬
ꝓbare possis ut iustã iuetuendi.
causã pbeat Neꝙ ab untio ita te
obligõne suscepisse ut eã possis ⁊
aũ e sołonẽ ꝯuenire nulla iuiris
daui ad solutõnẽ urgi tertũ est.
Fideiussorẽ uo seu iuandatorem¬

Expanded text:
fideiussor seu mandator intercessisbona eam dilapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustam metuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepisse, ut eam possis et ante solutionem convenire, nulla iuris eam ad solutionem urgueri certum est. fideiussorem
Abbreviated transcription (Latin):
co̾ insolent̃ inichil indebitũ ueñ¬
ditantes nõis sui tĩ fungant᷑
ꝯfficio: nullas infligant mulctaᷤᷤ
uł deturiones ab onĩi Imꝑroꝵ in

Expanded text:
 insolenter, nihil indebitum vindicantes nominis sui tantum fungantur officio: nullas infligant multas, vel decuriones ab omni impro
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si i reui suã actepta pe¬
cuma nrutua tutor ⁊ nancipiũ tu¬
ũ pignori dedit nec huit post ꝑ¬
fectã etatẽ ꝯsertũ attomodasti ꝓ¬
ignori res obligari ñ potuit.

Expanded text:
e. Si in rem suam accepta pecunia mutua tutor mancipium tuum pignori dedit nec huic post perfectam aetatem consensum accommodasti, pignori res obligari non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cessũ erat ut exͣueos ab emptõ¬
ne remouent nͨ hoiẽs sono arͭ¬
bitͥo uendenda. distrahent S qr
grauis ħ uidet᷑ inuria q̃ uianis
honestatis colore uelat᷑ ut ho¬
minẽs de reb suis fate̾ aliqiuid
cogant᷑ inuiti supiore lege cas¬
sata unꝰqius suo arbittatu q̃r̾e
ur ꝓbare possit emptorẽ nͥ lex

Expanded text:
concessum erat, ut extraneos ab emptione removerent neque homines suo arbitratu vendenda distraherent. sed quia gravis haec videtur iniuria, quae inani honestatis colore velatur, ut homines de rebus suis facere aliquid cogantur inviti, superiore lege cassata unusquisque suo arbitratu quaerere vel probare possit emptorem, nisi lex
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Inquibꝰ tasib pat̾ dotẽ int̾
añ impcias douatõnẽ uł alias res
ad se ex alt̾a ꝑte deuolutas filus
utriꝰꝙ sexus seruare p̃cepti sunt
Siq̃m ex bus filus uł filialy aũ
prĩs uł mrĩsꝰ oͥbitũ uiori ꝯtig̾it
Siue aũ scd̾̃as nptias sũ postea
filio ul filia uł uepte aut uepote
uo ul mr̃e suꝑstite d̾elictis portõ¬
nẽ que filio defuncto uł filie de

Expanded text:
. In quibus casibus pater dotem, mater ante nuptias donationem vel alias res ad se ex altera parte devolutas filiis utriusque sexus servare praecepti sunt, si quem ex filiis vel filiabus ante patris vel matris obitum mori contigerit sive ante secundas nuptias sive postea, filio vel filia vel nepte aut nepote vo vel matre superstite derelictis, portionem, quae defuncto filio ve
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. ¶dulier in numori etate ꝯsti¬
tuta dotem marito ꝯsentiente g¬
en̾ali uł spali curatore recte dare

Expanded text:
o . Mulier in minore aetate constituta dotem marito consentiente generali vel speciali curatore recte dare
Abbreviated transcription (Latin):
deui ¶m̃e u̾bũ signifitans
testatoris legitimũ. seusũ legare
nł fid̾i ꝯuut̾e uolentis utile at
ualid̾ est. sũ directis ũbis qͣle ẽ
iubeo forte sũ p̃tarus utet᷑ test¬
ator qͣle est rogo. uolo iuanto
uit cũ ⁊ ħ nobis audientib u¬

Expanded text:
pp. Omne verbum significans testatoris legitimum sensum legare vel fideicommittere volentis utile atque validum est, sive directis verbis, quale est "iubeo" forte, sive precariis utetur testator, quale est " rogo" "volo" "mando" uerit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
a filia. Ad te delatã dissociatũ est
regressa est nͣ legituua ꝯiuctio
est cessante prĩs uoliltate u cuł
est potestate atꝙ id̾o ũ petente ẜ

Expanded text:
a filia ad te delatam dissociatum est regressa est, minus legitima coniunctio est cessante patris voluntate, in cuius est potestate: atque ideo non paenitente
Abbreviated transcription (Latin):
oĩmꝰ sciant testes si ñ ip̃e tubse̾b̾e
pos qͥ sunt stͥpti hr̃des ⁊ ita c̾tõ
hrdis nõie successio ꝓcedat. ¶ di
ꝙͣ ut exul fiat a re publica urã
maxĩe intestam̃coꝵ ꝯfectõne cup¬
ientes hanc edictalẽ legẽ in orbẽ
iui testatoris scͥptũ uł uoce corã

Expanded text:
si non ipse subscribere potest, qui sunt scripti heredes, et ita certo heredis nomine successio procedat. Si itur, quam, ut exul fiat a re publica nostra, maxime in testamentorum confectione cupientes hanc edictalem legem in orbem nu tes
Abbreviated transcription (Latin):
oP. Ludicati executio solets¬
uspeudi ⁊ soluci dati repetitio
i fassis iustrum̃tis cͥouentã
eẽ. religiouẽ iudicantis cͥuune
post ea falsi illato mauifestis
ꝓbatõil fu̾it ostensũ. ⁊e fiͦ.

Expanded text:
o. Iudicati exsecutio solet suspendi et soluti dari repetitio, si falsis instrumentis circumventam esse religionem iudicantis crimine postea falsi illato manifestis probationibus fuerit ostensum. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
couseꝙ t᷑ ab eo qui solitariã uitã
cleg̾it ꝙ de buit legituue ex
pacto ꝑ casũ mortis exig̾e/ hot
⁊̃ tognitũ nobis corrͤptõne nrã
dignũ eẽ iuditamꝰ ut si quis ui
parentũ potestate cõstitutꝰ uł ꝯ

Expanded text:
 ab eo qui solitariam vitam elegerit, quod debuit legitime vel ex pacto per casum mortis exigere. A Hoc etiam cognitum nobis correctione nostra dignum esse iudicamus, ut, si quis in parentium potestate cons
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse. Nam ⁊ maritis ⁊ uxoribꝰ
qui scło reuũciant iã ant̾iore le¬
ge a nobis ꝓuisũ est ut siue ma¬
ritus siue uxor religionis causa
a ꝯiugio recessi̾t ⁊ solitariam
uitã eleg̾it iutusquis eoꝵ res
Guas acciprat quat e ꝓ dote uł¬

Expanded text:
cepisse. Nam et maritis et uxoribus qui saeculo renuntiant iam anteriore lege a nobis provisum est, ut, sive maritus sive uxor religionis causa a coniugio recesserit et solitariam vitam elegerit, unusquisque eorum res suas recipiat, quas vel
Abbreviated transcription (Latin):
creditor inueniat᷑ in residno
hẽat integram actõue estuna¬
iuinoris quͣtũ ad debitũ qmͣ¬
titatis est iudiciał eẽ. uolinũ¬
uus oisceptatõis ut qd̾ iuidex
onem pignoris optineat. De

Expanded text:
creditor inveniatur, in residuo habeat integram actionem Aestimaminoris quantum ad debitum quantitatis est, iudicialis esse volumus disceptationis, ut, quod iudex one pignoris obti
Abbreviated transcription (Latin):
dei patris ⁊ cõmiuncatio sp̃r
Scĩ sit semꝑ uobistũ. amen
piissune fri. Item subscͥptu.
om̃ip̃t deus. regnũ urm et
salitẽ urãm ꝓpetua ꝓtecti¬
one custodiat. głossime et
clem̾tissime fi umꝑitor au¬
xoncͣilio decedeus bonoꝵ anos
coptauit ielinq̃re. Et ñ suit
cassa iudicia. Nichil est enim¬
ad̾ magis hõib debeat᷑ qmͣ
ut suppme uolũptatis postaꝙ̃
iam auud uelle ñ possũt uł¬

Expanded text:
dei patris et communicatio spiritus sancti sit semper vobiscum, piissime fili. Item subscriptio: omnipotens deus regnum et salutem vestram perpetua protectione custodiat, gloriosissime et clementissime fili imperator Auconcilio decedens bonorum quod optavit relinquere. Non sint cassa iudicia. Nihil est quod magis hominibus debetur, quam ut supremae voluntatis, post quam iam aliud velle n
Abbreviated transcription (Latin):
dcoist. hunc cctum seruari nou¬
ratore dato boius int̾dictũ ẽ ¶Si¬
U̾ siue curatore ꝯstitutꝰ cͣttũ fe¬
cisti implorare inintegrũ restitu¬
essint causa coguita ñ ꝓliberis.

Expanded text:
ntractum servari noatore dato bonis interdictum esro sine curatore constitutus contractisti, implorare in integrum restitesserint, causa cognita non prohiberis
Abbreviated transcription (Latin):
eiupcũ erit id ut pote sub ꝯdi¬
cõne uendicũ resolui ⁊ redibi¬
toriã adu̾sus uenditorẽ ꝯpet̾e
palaui est Nd̾ obseruat᷑ ⁊ si pe¬
stibie fundꝰ id ẽ. pestibulas ul
ħ̾bã lecifa̾u hũs ignorante ẽp¬
tore distractus sit nã ui hoc ⁊¬

Expanded text:
pote sub condicione venditum resolvi et redhibitoriam adversus venditorem competere palam est. Idem observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : nam in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
to aut iupost̾ui eliciento scͥpto
ietatis auuotatõne monopoliuin
audeat exce ueue quis illicitis
hitis ꝯuentõib aꝯiuret aut p¬
uegociatõis ñ miuoris quͣi uit̾ se
statũ̾int uenũdent᷑ ¶ Edificioꝵ

Expanded text:
to aut in posterum eliciendo rescripto ietatis adnotatione, monopolium audeat exercere, neve quis illicitis habitis conventionibus coniuraret aut pnegotiationis non minoris, quam inter se statuerint, venumdentur. Aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
neatores peuitꝰ arteaut᷑ pacta ĩ¬
t se ꝯpou̾e ut nequis qd alt̾i ⁊¬
uussũ sit opus umpleat aut alt̾i¬
at data licentia uuitͥꝙ ab alt̾o
iuchoatũ ⁊ delictũ opꝰ ꝑ alt̾ui
Sine aliquo timore dispendũ ĩ
di sine ulla formidine ⁊ sine iu¬
oiciarus gũptibꝰ ¶ Si quis aut̃
mouopołeũ ausus fu̾it excere lo¬

Expanded text:
neatores penitus arceantur pacta inter se componere, ut ne quis quod alteri commissum sit opus impleat aut iniat : data licentia unicuique ab altero inchoatum et derelictum opus per alterum sine aliquo timore dispendii impdi sine ulla formidine et sine iudiciariis sumptibus. Si quis autem monopolium ausus fuerit exercere, bo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscꝗt᷑ ÷i ea q̃ ingenuoꝵ sũt tͥta honore ᷤ¬
⁊ digͥtates ausi fu̾nt adtep̃tare ł decurii¬
pet̾to a pͥncipe sustentant᷑ tũc cĩ qͦadus¬
uũt ymagiẽ ⁊ĩ statũ Iugenuitatis opti s¬
nẽt ⁊ sñ ꝑicło ingenuoꝵ ⁊̃ officia ꝑagũt
pubuta/ Q aut̃ lib̾tinꝰ se dicit Ĩgenirũ
tani de oꝑis tuułr. t lece unscellia tͥm

Expanded text:
ores et dignitates ausi fuerint attemptare vel decurimpetrato a principe sustentantur. Tunc enim quoad vivunt imaginem, non statum ingenuitatis obtinent et sine periculo ingenuorum etiam officia peragunt publica. Qui autem libertinus se dicit ingenuum, tam d
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑ ꝯpetentẽ iuditẽ capitali pꝰ ꝓbõnẽ suppli¬
tio si id exigat maguitũdo munssi e deporta¬
tõne ei qui falsũ ꝯimẜit ĩ iinuente
orpĩ uał. B amꝰ licĩam litigantib li ap̃ iuditẽ
ꝑferat᷑ scͥpt᷑a de q̃ orit᷑ aliqͣ disputatio utr̃ de
Falso tͥuiuałr statuat ꝗ dubitet de Iustrĩ fide

Expanded text:
petentem: capitali post probationem supplicio, si id exigat magnitudo commissi, vel deportatione ei qui falsum commiserit imminenteinianus . Damus licentiam litigantibus, si apud iudicem proferatur scriptura, de qua oritur aliqua disputatio, utrum de falso criminaliter statuat, qui dubitet de instrume
Abbreviated transcription (Latin):
Q extitisse ⁊ toditillos scͥpẜat ordinariũ ẽ ut ĩ
lrditatis posẜoe ꝯstitutꝰ fid̾iꝯiuissa p̃beas q̃ iure
relicta sũt nͥ ꝯsiliũ ẽ coditillos falsos argu̾e Ad̾
si tͥminałr᷑ ꝯceptũ int̾uentu Iindulgentie soꝑitũ
t. hẽs tũ residuã iudagatõnẽ ⁊ pot̃ de fide stͥptẽ¬

Expanded text:
e, qui codicillos scripserat, ordinarium est, ut in hereditatis possessione constitutus fideicommissa praebeas, quae iure relicta sunt, nisi consilium est codicillos falsos arguere. Quod si criminaliter coeptum interventu indulgentiae sopitum est, habes tamen residuam indagnationem, pot
Abbreviated transcription (Latin):
alicnũ tꝑib ĩuiriã fĩ ueliqͥis defiuictoꝵ abhus
ꝗ debitorẽ sͥ ẽe̾ iuortuũ dicendo. debitũꝙ exi¬
geudo. sepult᷑am eiꝰ rupediũt ne ĩ poster cãd̾
tam eiꝰ fcã fu̾int uł exigeudo ꝙ debitũ ẽẽ
dicit᷑ ettessiones aliqͣt aut fedenussorẽ aut

Expanded text:
ibus iniuriam fieri reliquiis defunctorum ab his, qui debitorem sibi esse mortuum dicendo debitumque exigendo sepulturam eius impediunt, ne in posterum eadem turam eius facta fuerint vel exigendo quod debitum esse dicitur vel confessiones aliquas aut fideiussorem
Abbreviated transcription (Latin):
stituimꝰ ł ꝑ reddituũ anualiũ eto¬
iliũ r se mouentiũ ut ex hm  reᷤ
iumobiles comparent᷑. et aunnꝰ
uictꝰ egrotantily actedat. Qis eͣx
pauꝑior est hoĩb qui et inop¬
ia tenti sunt. ⁊ in exenonẽ poĩ¬
ci ⁊ suis corꝑilx laboranter nec¬
cessariũ uictũ ñ possũt affetie ᷑.

Expanded text:
per redituum annalium eroilium vel se moventium, ut ex his res immobiles comparentur et annuus victus aegrotantibus accedat. Quis enim pauperior est hominibus, qui et inopia tenti sunt et in xenonem repositi et suis corporibus laborantes necessarium victum sibi non possunt adferre?
Abbreviated transcription (Latin):
c quo tnͣsegisse ꝯmemoras ex an¬
a ratio pactũ reformat. Nec eiuuĩ
dubii uiris ẽ. dnõs c̃ sius suis
pascistentes ex platitis teii. at
obligari. nõ posse.

Expanded text:
 transegisse commemoras, ex ana ratio pactum reformat: nec enim dubii iuris est dominos cum servis suis paciscentes ex placitis teneri atque obligari non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
uł suppoĩtõne is qui eã fecit uł hr̃des eiꝰ
decreto fuisset alienata res uł suppoĩt.¶ẽ¬
um aut̃ donatõnes a minorib nͨ cũ detre¬
to telebrari possũt si unnor uł post ueui¬
aui etatis rẽ ĩmobilẽ douatõis titulo ĩ al¬
iuĩ extepta pp̃ nuptias donatõne tnͣscͥpsit

Expanded text:
s qui eam fecit vel heres eiusdecreto fuisset alienata res vel supposita. Cum autem donationes a minoribus nec cum decreto celebrari possunt, si minor vel post veniam aetatis rem immobilem donationis titulo in alium  excepta propter nuptias d
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si sine detreto p̾sidis restituat᷑¬
¶p̃dia tua a tutore tuo alienata sut uͤ sp̃a¬
li ꝯfirmatõne uł si boua fide possõr fui¬
sset statuti tꝑris extursu id ꝙ ꝓperã est
actũ fu̾at stabilitũ p̃ses ꝓuintie possõem
in uis tuũ retrahet.

Expanded text:
dro. Si sine decreto praesidis praedia tua a tutore tuo alienata sunt nec speciali confirmatione vel, si bona fide possessor fuisset, statuti temporis excursu id, quod perperam est actum, fuerat stabilitum, praeses provinciae possessionem in ius tuum retrahet.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidis decreto p̾diũ rusticũ hrdi hũgi
credicoris seu tutori eiꝰ destinasse lienũ se¬
dare eamq liendõnẽ deceptũ prẽm tuũ
ratã hũisse si minori p̃cio distractũ p̃¬
deducii qd̾ p̃sidis ꝓ ussione ꝯueuit feti

Expanded text:
esidis decreto praedium rusticum heredi creditoris seu tutori eius destinasse venumdare eamque venditionem deceptum patrem tuum ratam habuisse, si minore pretio distractum prdeduci: quod praesidis provisione fieri
Abbreviated transcription (Latin):
Nicr̃ ne in ꝑtem an in solid̾ singli
uos obligau̾itis is duo rei ꝓuut¬
redi ꝯtractus fidem is̃ possit. i ił

Expanded text:
utrumne in partem an in solidum singuli vos obligaveritis ac duo rei promitredi contractus fidem non possit, si
Abbreviated transcription (Latin):
docis at urbib iunũsis clandi
ꝓtuiꝰ templa ⁊ accessu uento o¬
mĩb licenciam delmꝙ̃di ꝑdicis
ꝓiunciaꝵ si facinora iinidicare

Expanded text:
locis atque urbibus universis claudi protinus templa et accessu vetito omnibus licentiam delinquendi perditis provinciarum, si facinus vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
dem. E Iypotbetas fato dist¬
Mente treditores silentio trad¬
id̾int negotiũ palã est ictõ¬
nem suũ rensisse eos qm̃ iurẽ
hẽbant. Nam filtał haste fides
facile ꝯuesti ã debet

Expanded text:
. Si hypothecas fisco distrahente creditores silentio tradiderunt negotium, palam est actionem suam amisisse eos, quam in rem habebant. Nam fiscalis hastae fides facile convelli non debet
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e malu̾it ⁊ ex uua ꝑte sub fide
dis officio iuditis trucinadis an ab
utraꝙ ꝑte uł alt̾a oport eas depen¬
di. uullo tũ ex boc litib ipedu̾nto.
gen̾ando e douec ea ꝓcẽdũt alus
uł capłis uł litis mueuhris a uidite
exaunuandis ⁊ postqmͣ fu̾int ei in¬
tunata gesta suꝑ iuram̃to subsecuta
tũc it̾ui ad ħ tapłui iudite redeun¬
te ⁊ eo adimpleto ad tet᷑a ꝑuenie¬

Expanded text:
facere maluerit, et ex una parte, sub fide dis officio iudicis trutinandis, an ab utraque parte vel altera oportet eas dependi. Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera pervenie
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Si quis post hanc legem
cuntate spoliata ornatũ hoc est
marinora ⁊ ił colũpnas ad rura tnͣ¬
nau̾it Si quis aut̾ ex alia in al¬
iam. cuutatẽ labentiũ ꝑietũ ma¬
riuora ul colũpnas de ꝓpriis to

Expanded text:
P. Si quis post hanc legem civitate spoliata, ornatum hoc est marmora, vel columnas ad rura tranaverit. Si quis autem ex alia in aliam civitatem labentium parietum marmora vel columnas de propriis do
Abbreviated transcription (Latin):
Mp ¶ duos retͣhi in seruitutẽ postinla¬
tis.si ñ iuꝯͣtilio cã ꝯguita cũ iminoreᷤᷤ
an .ix. fuissetis manumsistis ũ ꝑ ĩin
tegr̃ restitõem s ip̃õ uire ꝑsequi po¬
testis. ¶ Q si ꝓbata cau̾sa lib̾tas p̃¬
stica ẽ. restitutio unntegr̃ c lib̾tatem

Expanded text:
 . Quos retrahi in servitutem postulatis, si non in consilio causa cognita, cum minores annis viginti fuissetis, manumisistis, non per in integrum restitutionem, sed ipso iure persequi potestis. Quod si probata causa libertas praestita est, restitutio in integrum contra libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. Hi quid̾. douacõis cansa ei
quẽ affectõne prĩt te dilexisse
sisti ⁊ hanc tuã lib̾alitatẽ reuiu¬
u̾aus te a ꝓcuratore suo aliaui
humanis aute ꝑceptõnẽ fuit
exeiptꝰ nͨ ad ded̾as recuꝑare ꝯ

Expanded text:
. Si quidem donationis causa ei, quem adfectione patris te dilexisse isisti, et hanc tuam liberalitatem remunerans te a procuratore suo aliam humanis ante perceptionem fuit exemptus, nec quod dederas recuperare,
Abbreviated transcription (Latin):
sagio uane spem ꝓmissionis a¬
ccipiat .ł ꝙ ẽ det̾ius futi sub exe¬
trabili consultatõe cognostat. Ac̃¬
bioris ⁊ enĩ ĩminebit smplicũ tͣa¬
atus eis qui cõt᷑ uenitũ p̃sentiũ
ł futãꝵ reꝵ explorate tẽptau̾int

Expanded text:
praesagio vanae spem promissionis accipiat vel, quod est deterius, futura sub exsecrabili consultatione cognoscat. Acerbioris etenim imminebit supplicii cruciatus eis, qui contra vetitum praesentium vel futurarum rerum explorare temptaverint
Abbreviated transcription (Latin):
ul mortuus d̾elinquat / dos si qua for¬
te sollẽpuit᷑ aut data aut ꝓuussa ẜ¬
uerit iuxͣ ius autiquũ fisci ur̃i ꝯmod¬
is tedat testõ suo exͣueis uich relĩqͣt
Ei siue testato sine intestato legib¬
ei ⁊ uire suctedant. Si quis forte ex
iusto ⁊ legitino u̾iu̾o eoiti fu̾int
li est de dettendentib filiꝰ filia nep¬
os neꝑtis ꝓuepos ꝓuoptit de ascẽ

Expanded text:
vel mortuus derelinquat. Dos si qua forte sollemniter aut data aut promissa fuerit, iuxta ius antiquum fisci nostri commodis cedat. Testamento suo extraneis nihil relinquat, sed siei et iure succedant, si qui forte ex iusto et legitimo matrimonio editi fuerint, hoc est de descendentibus filius filia nepos neptis pronepos pronept
Abbreviated transcription (Latin):
spatiũ instructõis exibende postu¬
latũ dari ꝯueniet. Qd̃ scd̃ hant
si eꝵ ea ꝓunicia ubi lis agr̾ ul ꝑ
menses indulgeant. Ei uo exꝯ
tiuentib. ꝓruncus sex menses cõ¬

Expanded text:
s exhibendae postulatum dari conveniet. Quod hac si ex ea provincia ubi lis agitur velmenses indulgeantur: si vero ex continentibus provinciis, sex menses c
Abbreviated transcription (Latin):
dẽEt oi p̃ses detreu̾it alienaud uł ob¬
ligande pupilli suburbanũ uł rusticũ p̃¬
diũ tñ actõuẽ pupillũo si falsis allega¬
toĩb tirꝯuenta religionẽ eiꝰ ꝓbari po¬
ssit senatꝰ resẜuauit ꝙͣ ex̃tere tu quorũ¬

Expanded text:
Etsi praeses decreverit alienandum vel obligandum pupilli suburbanum vel rusticum praedium, tamen actionem pupillo, si falsis adlegationibus circumventam religionem eius probare possit, senatus reservavit: quam exercere tu quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
inau̾it ⁊ inuentario ꝯ oĩi subtilitate pu¬
blite ꝯscͥpto res suscipiat ⁊ eas ẜui sui
opionẽ disponat sub ẏpotheta reꝵ ad eũ
ꝑtinentiũ ad siłitud̾iem tutoꝵ ⁊ adulti tu¬
lex aut turatorẽ ut pote agnatũ uotau̾it
uł eo tessante aut ũ ẏdoneo forsitã exi¬
stente ex iudiciali elcõue turatorẽ ei da¬
¶Set si quiõ nobilis sit furiosi ꝑsona ⁊ flor¬
entissimo menatu ꝯuotando ut ex inqͥsitõne
turator optime at iutegre opiõis uoĩetur
Di R̾o ũ talis ꝑsona sit ⁊ solo uiro głossĩo

Expanded text:
; et, inventario cum omni subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinentium, ad similitudinem tutorum et culex autem curatorem, utpote agnatum, vocaverit, vel, eo cessante, aut non idoneo forsitan existente, ex judiciali electione curatorem ei dased si quidem nobilis sit furiosi persona, etiam florentissimo senatu convocando, ut ex inquisitione curator optimae atque integrae opinionis nominetur. Sin vero non talis persona sit, etiam solo viro glori
Abbreviated transcription (Latin):
nobis iusũ. ut humano gn̾i ꝯsulenteᷤ
om̃em quidẽ obscuritatẽ ⁊ inextͥca¬
bilẽ cirtuitũ tollamꝰ. ꝯpendioso aũt ⁊¬
dilucido reuiedio totũ ꝯplectaui᷑. ⁊ pͥ
de treatõne curatoris qui furiosis utri¬
ꝙ sexus dat᷑ sanctientes tũt ⁊ alus c̾¬
tũ finẽ imponimꝰ et siquid̃ pareus tu¬
ratorẽ furioso uł furiose in ultio elo

Expanded text:
obis visum est, ut humano generi consulentes omnem quidem obscuritatem et inextricabilem circuitum tollamus, compendioso autem et dilucido remedio totum complectamur. Et prius de creatione curatoris, qui furiosis utriusque sexus datur, sancientes tunc et aliis certum finem imponimus Et si quidem parens curatorem
Abbreviated transcription (Latin):
maxtelle capi ac distrhai iussic
añ rem iudicatã pͥꝰ gͦ est ꝓut
Guato ordine actõuẽ adu̾sus

Expanded text:
Marcellae capi ac distrahi iussit ante rem iudicatam. prius est ergo, ut servato ordine actionem adversus