comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquium. aluid enĩ sonat. et aliud intelli
płes sunt spẽs. ex quibꝰ eminent.uii. yro¬
nia. antifrasis. enigina. carientisinos. Pa¬
tropus. quo alid̃ significat᷑. qͣm dr ut est.
Et iam tempꝰ equum. fumantia solu̾e̾ col
na morientis didonis. ita exp̃ssit dicens. Ter
sese attollens. cubitoq annixa leuauit. qͥa
exceptis unnanibꝰ effera dido. sangͥneam uolẽs
rentem. Item. Claudite iam riuos pueri.
iam cantare desinite. saciati enĩ audiendo
umphos. Nam uictores lauro. eda corona¬
bant᷑ poete. Item. Mantua ue misere. ni¬
mium uicina cremone. Cantantes subli¬
gorice mantuanos poetas dicit. qui qͣi
cigni cantantes dñt. Mantua ue misere.
qr abacti sunt de paludibꝰ .i. de agͥs suis.
qñ cremonenses cͣcͣ augustum antonii
copias susce ꝑunt. ⁊ agros eorum diuidi
uissit cesar. mantuani qͦ ꝑcussi sunt.

Expanded text:
loquium. Aliud enim sonat, et aliud intellegplures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, patropus, quo aliud significatur quam dicitur, ut est: et iam tempus equum fumantia soluere collna morientis Didonis ita expressit dicens: ter sese adtollens cubitoque adnixa leuauit Vergicoeptis inmanibus effera Dido / sanguineam uoluens rtaginem. item: claudite iam riuos, pueri, est, iam cantare desinite, satiati enim audiendo umphos. nam antea uictores lauro, hedera coronabantur poetae. item: Mantua uae miserae nimium uicina Cremonae / cantantes subligorice Mantuanos poetas dicit, qui, quasi cygni cantantes, dicunt: Mantua uae miserae. qui abacti sunt de paludibus, id est, de agris suis quando Cremonenses contra Augustum Antoni copias susceperunt, et agros eorum diuidi iussit Caesar; Mantuani quoque perpessi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bin d̾r. S ideo isti ordines angłorũ. pͥua¬
tis nominibꝰ applłant᷑. qr ħ ip̃m officium
locumi. eui angłi non p̾sint. p̃sunt enĩ ⁊
auspiciis oꝑni oĩum. hic ẽ ordo uł distinc¬
tio. angłorum. qͥ pꝰ lapsum malorũ. inceles¬
ti uigore steterunt. Nam pꝰ quã apostate
angłi cecid̾unt. hii ꝑseuerantia et̾ne beati¬
tudis solidati sunt. Uñ ⁊ pꝰ celi creationẽ in
pͥncipio reꝑitur. fiat firtuam̃tũ. ⁊ uocatũ
est firmam̃tum celum. Nimir̃ ostendens.
qd̾ pꝰ ruinã angłorum maloꝵ. hiqͥ ꝑman¬
serunt firmitatẽ et̾ne ꝑseuerantie conse¬
cuti sunt. nullo iam lapͥsu au̾si. nlła suꝑbia
cadentes. s firmit̾ indĩ amore.⁊ ꝯtẽ platiõe
ꝑmanentes. Nicħ aliud dulce hñt. nͥ eum
a qͦ ereati sunt. Qd̃ aut̃ duo seraphini my
saia legunt᷑. fig̾ałr uet̾is ac noui testam̃ti sig¬
nificationẽ ostendunt. Qd̃ uͦ faciem dĩ. ⁊¬
pedes oꝑiunt. indicat quia p̾terita ante

Expanded text:
bin,' dicitur. Sed ideo isti ordines angelorum privatis nominibus appellantur, quia hoc ipsud officium locum cui angeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis operum omnium. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in caelesti vigore steterunt. Nam postquam apostatae angeli ceciderunt, hi perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post caeli cirmamentum, et vocatum est firmamentum coelum . 31. Nimirum ostendens, quod post ruinam angelorum malorum, hi qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. 32. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter veteris, et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante
Abbreviated transcription (Latin):
emĩ purpureus ꝑmixto uiolatio colore.⁊
qiͣ rose nitor. ⁊ lenit̾ quasdam flãmulas
fundens. Alt̾m eius genus descendit. ad ia¬
cinct̃os. causam nominis eius asserunt. qͣi
sit qd̾dam in p᷑pura illiꝰ. non ex coto igneũ.
s uini colorẽ hñs. Est aut̃ sculpturis facił.

Expanded text:
us purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flammulas fundens. Alterum ejus genus descendit ad Hyacinthos. Causam nominis ejus afferunt, quia sit quidam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscentia. Aminea genꝰ une. dicta qua si
sñ minio. qͣi sine rubore. Albũ .it. umũ reddit q̃ cũ
sit uniꝰ nominis. non unã spẽm reddit. a¬
mineẽ. due gemine. ab eo dicte. eo qd̾ dupli¬
ces uuas mittunt. Aminea lana. quia plꝰ
om̃ibꝰ lanescit lanugine. Amineum uinũ¬

Expanded text:
aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelli
Abbreviated transcription (Latin):
lis ingentibꝰ molles. Amphiteatr̃ locus ẽ.
erpectacłi uͥ pugnant gladiatores. ⁊ inde
ludũ gladiatoriũ dictum. qd̾ ineo iuue¬
nes usum armorũ diu̾so motu condiscãt.
ꝙ modo int̾ se gladiis aut pugnis certan¬
tes. mͦ contͣ bestias incedentes. uͥ non odio
s p̾mio illect̾i subeunt ferale certam̃.
Amphiteatrũ dictum. qd ex duobꝰ theatͥs.
sit factum. Amphiteatr̃ rotund̾ est. Tea¬

Expanded text:
hitheatrum locus est spectaculi, ubi pugnant gladiatores. Et inde ludum gladiatorium dictum quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant, et modo inter se aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes; ubi non odio, sed praemio inlecti subeunt ferale certamen. Amphitheatrum dictum, quod ex duobus theatris sit factum. Nam amphitheatrum rotundum est; thea
Abbreviated transcription (Latin):
constat elementis. igne aere. aqua.⁊ t̾ra.
Dum fu̾it ex cedente anima resolutum
redit rursus. uñ fu̾at ortum. Inde et par¬
tim mortales. partim immortales sumus.
Anime enim naturam hnis cõmunẽ cũ
angłis. carnem cũ pecoribꝰ. Animã et ani¬

Expanded text:
constat, igne, aere, aqua, et terra, dum fuerit excedente anima resolutum, redit rursus unde fuerat ortum. Inde et partim mortales, et partim inmortales sumus. Animae enim naturam habemus communem cum angelis, carnem cum pecoribus. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
di trona neptuni. Amphora dicta. qd̾ hinc
et inde leuet᷑. Hec grece. a figura sui dic¬
t̾a dr. qd̾ eius anse geminate uideant᷑ au¬
res imitari. Recipit autẽ uini uł aque
pedem quadratũ. Frum̃ti uͦ modios ita¬
ligni hñs similitudinẽ. qnͣto plus arse¬
rit. tanto munduis inuenit᷑. Amaton

Expanded text:
 proteritur. Amphora vocata quod hinc et inde levetur. Haec Graece a figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italigni habens in se similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius inveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
line. Alabastrices. lapis candidꝰ. int̾cinctꝰ uariiˢ
coloribꝰ. ex quo euangłici illiꝰ unguenti uas¬
culum fuit. cauant enĩ hc̃ ad uasa unguen¬
taria. qm̃ optime seruare incorrupta d̃r¬
unguenta. Nascit᷑ circa thebas egỹptiacas
q damascum sẏrie. cet̾is candidior. ꝓbatissi¬

Expanded text:
. Alabastrites lapis candidus, interstinctus variis coloribus, ex quo evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae caeteris candidior, probatissi
Abbreviated transcription (Latin):
timant. Aiuinct̾os appellatur. a uet̾ibꝰ. eo qd̾ si
ex ip̃o uestis fuĩt contexta. contͣ ignẽ resistat.
et igni imposita: non ardeat. s splendore ac¬
cepto nitescat. Et est scissi aluminis simił
ueneficiis resistens omibꝰ speciałr magis.¬
noĩe nũcupati. p᷑pureo aspectui si¬
milis. Iste mnoriente igni liqͣtur. atq ad

Expanded text:
. Amiantos appellatus a veteribus, eo quod si ex ipso vestis fuerit contexta contra ignem resistat, et igni imposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat, et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magnomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Post oriziam pente silea regno poti¬
ta est. cuiꝰ troiano bello clarissima int̾ ui¬
ros docum̃ta uͥtutis accepimꝰ. ꝓhdolor pu¬
det erroris humani. Mulieres patͥa ꝓ fuge
europam atq asiam .i. płimas fortissimas¬
q mundi partes intͣuer̃t. ꝑuagate sunt.
deleuerunt. centum pene annis eu̾tendo
urbes płimas. atq alias constituendo tenuer̃t.¬

Expanded text:
accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potiaccepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagatae sunt deleuerunt, centum paene annis euertendo urbes plurimas atque alias constituendo tenuer
Abbreviated transcription (Latin):
que ad tuendum asye imꝑium. relicte cũ
marphesia regina concursu hostiũ truci¬
dantur. huiꝰ locum sẏnope filia capessit.
q̃ singłarem uͥtutis głam. ꝑpetua uirgim¬
tate cumulauit. hac fama excitas gentes
tanta ad miratio & formido inuaserat. ut
hercules qͦ cum iussus fuiss ad nõ suo exhi¬
b̾e arma regine. qiͣ adineuitabile ꝑicłm
destinatꝰ. uniu̾sam g̾cie electami. ac nobilẽ
uiuentutem contrax̾it. nouem longas na¬
ues p̾parauit. nͨ tñ contentꝰ examine uiriũ
ex inꝓuiso agg̃di. ⁊ insꝑatas circũ uentre
maluerit. Due tunc sorores regno p̾erant.
antipote ⁊ oritia. hercules mari aduectꝰ incauu¬
tas ihermesq & paucis incuria desidesop¬
pͣssit. int̾cesas captasq cõpłimas. Due soro¬
res antiope. menalippe. ab hercule ypolite.
atheseo retente sunt. S theseꝰ yppoliten ma¬
tͥmonio asciuit. hercules menalippẽ oricie
reddidit. ⁊ arma regine p̃cio redemptiõ̾is

Expanded text:
quae ad tuendum Asiae imperium relictae cum quae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina concursu hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singularem uirtutis gloriam perpetua uirginitate cumulauit. hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido inuaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae quasi ad ineuitabile periculum destinatus, uniuersam Graeciae lectam ac nobilem iuuentutem contraxerit, nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examine uirium ex inprouiso adgredi et insperatas circumuenire maluerit. duae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria desides oppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
eosdem scithas duo regii iuuenes. Plinꝰ &
esculapetius. ꝑ factionẽ optinatũ domo
pulsi ingentẽ iuuentutẽ sec̃ traxere. in ca¬
padocie pontice ora iuxta amnẽ t̾modontẽ
ꝓmote arma sumunt. et ut om̃bꝰ par ex
consimili conditiõe animꝰ fieret. uiros qui
suꝑfuerant int̾ficiunt. Atq accense in hostẽ
sangͥne suo ultionẽ cesorũ ꝯugum finitimoꝵ
excidio consequunt᷑. Tunc pace quesita. ext̾¬
nos concubitꝰ ineunt. editos mares necant.
femiuas studiose nutͥunt. infantum inustis
dext̾ioribꝰ mamillis. ne sagitar̃ iactus impedi¬
rentur. unde amazones dicte. harumi due fu¬
ere regine. marphesia.⁊ lampeto. q̃ agmine
diuiso induas partes uicissim curam bellia
domꝰ custodiam sortiebant᷑. Igͥ cũ europe ma¬
ximam partẽ domuissent. asie uͦ aliqͣntis cimi¬
tatibꝰ captis. ip̃e aut̃ ephesũ. aliasq urbes con¬
didissent. p̃cipuam ex̾citus sui partẽ. omistĩ
opulentissima p̾da ad domũ reuocant. Reli¬

Expanded text:
d Scythas duo regii iuuenes Plynos et Scolopetius. per factionem optimatium domo pulsi, ingentem iuuentutem secum traxere et in Cappadociae Ponticae ora iuxta amnem Thermodontem permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitus sui partem onustam opulentissima praeda domum reuocant, reli
Abbreviated transcription (Latin):
leluia. nͨ g̾cis. nͨ latiuis. ñ barbaris. licet in
suam linguam. omĩo tnͣsferre. uł alia lu¬
gua annuntiare. Nam qͣmuis int̾pretari
possint. ꝓpt̾ sanct̾iorẽ tũ auct̾oritatẽ sernata
pocalipsi referat se sp̃u reuelante uidisse
⁊ audisse. uocem celestis ex̾citus. tanꝗͣ uocẽ
aquar̃ młtar̃. tonitruũq ualidoꝵ dicentiũ.

Expanded text:
ec Graecis, nec Latinis, nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre, vel alia lingua annuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata pocalypsi referat se spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus, tanquam vocem aquarum multarum et tonitrui ma
Abbreviated transcription (Latin):
sula. Amazones femine erant bellatͥces.
exgn̾e scitarum descendentes. harũ regi¬
introducit tempore bellitoici. in auxiliũ
pͥanio uenisse. quã achilles unꝰ grecorum
duc̃ fortissimꝰ occidit. amarones femine¬

Expanded text:
feminae bellatrices ex genere Scytharum descendentes. Hintroducit tempore belli Troici in auxilium Priamo uenisse, quam Achilles, unus Graecorum ducum fortissimus, occidit. Pelta est gen
Abbreviated transcription (Latin):
uocatum. Nam quidam tradunt regiũ
quendam puerum amaracũ nomine cõ¬
plura unguentorũ gn̾a ferentẽ casu ꝓ¬
lapsũ eẽ. ⁊ maiorẽ ex cõmuxtiõe odorem
creasse. Unde ⁊ nunc optima unguenta
amaracina dicuntur. funt autẽ ex ge¬
putat differe cicero. sepusq sic utit᷑. ut dis¬
tinguat. atq amare ponat. ꝓ ardent̾. ⁊ dili¬
gere ꝓ leuius amare. sic̃ in epłis adbrutũ.
Uale inqͥt et nosama. uł si id manus est dili¬
ge.Et rursus. sic gͦ facies.⁊ me aut amabis.
aut qͦ contentus sum: diliges. Item ad dolo¬
bellam. Quiserat qui putar& ad eum amo¬
rem. quẽ erga te habeͬam posse aliqͥd accid̾e:
Tm̃ accessit ut mͥ nc̃ deniq amare uidear.
antea dilexisse. Alii dix̾unt amare natura¬
lit̾ nob̃ insitũ dilig̾e electiõe. Amare focos.¬

Expanded text:
cinum. Nam quidam tradunt regium quemdam puerum, Amaracum nomine, complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et majorem ex commistione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta Amaracina dicuntur, sunt autem ex geputat differre Cicero saepiusque sic utitur ut distinguat atque amare ponat pro ardenter, ac diligere pro leuius amare, sicut in epistolis ad Brutum: «Vale», inquit, «et nos ama, uel si id nimis est, dilige». Et rursus: «Sic igitur facies et me aut amabis, aut quod contentus sum diliges». Item ad Dolabellam: «Quis erat qui putaret ad eum amorem, quem erga te habebam, posse aliquid accedere? Tantum accessit ut mihi nunc denique amare uidear, antea dilexisse». Alii dixerunt amare naturaliter nobis insitum, diligere uero electione. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
ex felle nigro. alopicia est capillorum fluor.
circumscͥptꝰ. pilis fulius aeris qualitatẽ ha¬
bentibꝰ. uocata hoc nomine. a similitudine
animalis uulpecule. quam greci alopiciam uo-¬
ꝙ dicendo aerias. u̾bum exp̾ssit a u̾bo. Nam
galloꝵ. lingua. alpes montes alti uocant᷑. ħ
sunt enim que italie murorum uicem exhi¬

Expanded text:
 videntur . Alopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα voet dicendo aerias verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhi
Abbreviated transcription (Latin):
citur. nͨ facile extra undas uiuit. hinc ⁊ tenã.
⁊ mollis. quia. in humido loco nuͥtur: Aloa¬
in india atq arabia gignit᷑. arbor odoris sua¬
uissimi. ac sũmi. Deniq lignum ip̃ius uice
tẏmiamatũ altaribꝰ adoletur. Unde & nom̃
traxisse credit᷑. Aloen. herba amarissimi suc¬
li .i. alienigene. ob hoc quia semꝑ fuer̃t mi¬
mici isrł. et longe ab eorum gen̾e ⁊ societare

Expanded text:
citur, nec facile extra undas vivit; haec est tenera et mollis, quia in humecto loco nutrin India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur; unde et nomen traxisse creditur. Cinid est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate
Abbreviated transcription (Latin):
dit alexander magnꝰ. cuiꝰ et nom̃ detinet.
hanc enĩ idem int̾minis affrice. ⁊ egypti
constituit. ꝙ capud ẽẽ regionis egypti iussit
Int̾ iacet autẽ int̾ egyptum. et mare qͣi das¬
trum importuosa. hec ẽ urbᷤ egypti p̾ea u̾¬

Expanded text:
dit Alexander Magnus, cujus et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti jussit. Interjacet autem 201 inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, importuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea ve
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Alba aut̃ uocata ꝓpt̾ colorem suis lon¬
gum oppidum est. iuxta ꝓlixitatẽ collis:n
quo sita est. Ex hac etiam urbe reges albanorũ
Albania a colore popł̃i nũcupata. eo qd̾ albo cͥ¬
ne nascant᷑. hec aboriente submare caspiũ
surgens. ꝑ oram occeani septentͥonalis usq
ad meotides palules. ꝑ deserta. et inculta ex¬
tendit᷑. huius t̾re canes ingentes sunt. tante¬
q feritatis. ut tauros p̾mant. & leones ꝑunãt.
Albani in partes sunt asiatice frichie. gentes
que posteros se iasonis credunt. albo crine
nascuntur. ab assiduis niuibꝰ. & ipsius ca¬
pilli color genti nom̃ dedit. horum glauca
ocłis .i. picea in est pupilla. adeo ut noste
plusꝗͣ die cernant. Albani autẽ uicini. ama¬

Expanded text:
vit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum Albania a colore populi nuncupata, eo quod albo crine nascantur: haec ab Oriente sub mare Caspium surgens, per oram oceani Septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis, ut tauros premant, leones perimant.65. In parte Asiaticae Scythiae gentes quae posteros se Jasonis credunt albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli color genti nomen dedit, oculis, id est, picta inest pupilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicini Ama
Abbreviated transcription (Latin):
minicłm ẽ meretͥciũ palliũ lineum. hoc
apd̾ uet̾es matͦne in adult̾io dep̾hense in¬
duebant᷑. ut intali amminicło potiꝰ pu¬
diciciam. qͣm stolam polluerent pudicã.
Erat enĩ apud uet̾es hoc signũ meretͥcie
uestis. nunc in hispana honestatis. a¬

Expanded text:
miculum est meretricum pallium lineum. Hoc apud veteres 461 matronae in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat enim hoc apud veteres signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
bule inuenta. agrecis inocio troiani belli.
qͦdam milite alea noĩe. a quo & ars nom̃
accepit.tabula ludit᷑ pyrgo. calcuł̃ tesse
ris. Pyrgus dictus. quod ꝑ eum tessere ꝑ¬
dr lapis breuis qui sine molestia fuibre¬
uitate calcat᷑. Item calculi qd̾ ꝑ uias ordi¬
cłos uocant. eo qd̃ exiliendo discurrunt.
Olim aut̃ẽ tessere iacula appellabant᷑.
tur phisiologice. ꝑ allegoriã hanc arcem
exercere. et sub quadam rerum similitu¬
dine finge̾. Nam tͥb tesseris lud̾e ꝑhibẽt.¬
qr non stant. s decurrunt. S ⁊ ip̃as uias se¬
nariis locis distinct̾as. ꝓpt̃ etates hominis.
t̾nariis lineis pp̃ tꝑa argum̃tant᷑. unde
Iactꝰ qͥppe apud luxores uet̾es a nunĩo uo¬
ribꝰ componit᷑. ut afferat qd̾ uoluerit. ut¬
puta senionem qͥ eis in iactubonũ affert.
uitant antem carnem. quia dampnosus
ordine mouentur. partim uage. Ideo alios
ordinarios. alios uagos appellant. At uͦ qͥ
moiu̾ oĩo non possunt. incitos dicunt. Uñ

Expanded text:
bulae, inventa a Graecis in otio Troiani belli a quodam milite Alea nomine, a quo et ars nomen accepit. Tabula luditur pyrgo, calculis tesserisque. De pyrgis . Pyrgus dictus quod per eum tesserae pdicitur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per vias ordiculos vocant, eo quod exiliendo discurrant. Olim autem tesserae iacula appellabantur,tur physiologice per allegoriam hanc artem exercere, et sub quadam rerum similitudine fingere. Nam tribus tesseris ludere perhibentquia non stant, sed decurrunt: sed et ipsas vias senariis locis distinctas propter etates hominum, trinariis lineis propter tempora argumentantur: inde Iactus quisque apud lusores veteres a numero voribus conponitur ut adferat quod voluerit, utputa senionem, qui eis in iactu bonum adfert. Vitant autem canem quia damnosus ordine moventur, partim vage: ideo alios ordinarios, alios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
chion pelagi uolucͥs dicta. qiͣ ales cianea. eo
qd̃ hyeme in stagnis ocean nidos facit.
pullosq ducit. Qua excubante fertur extẽ¬
to equore pelagꝰ. silentibꝰ uentis continua.
.uii. dierum tͣnquillitate mitescere. ꝙ eiꝰ
littoribꝰ fetꝰ suos edere solet. ita ut in are¬
nis oua deponat. medio fere hyemis. Nam
id temꝑis fouendis ht̃ deputatum partu¬
bꝰ. qñ maxime insurg̃ mare litoribꝰ qͦ uehe¬
mentior fluctꝰ illidit᷑. quo magis repenti¬
ne placiditatis sollemꝑnitatẽ auis huiꝰ e¬
luceret gr̃a. Namq uͥ undosum fui̾t mare
positis ouis subito mitescit. ꝙ om̃s cadt̃
uentorum ꝓcelle. flatꝰq aurarũ mitescũt.
ac placidum stat mare. donͨ oua foueat
alchion sua. Septemautẽ dies fetus sunt.
quibꝰ decursis educit pullos. fetꝰq ab sol¬
uit. Ilico alios qͦ .uii. adiungit dies. quibꝰ
enutat partꝰ suos. donec incipiant adoles¬
cere. Nec mireris tam exiguum mitͥmen¬
ti tempꝰ. cũ absolutio fetuũ. tam pancorũ

Expanded text:
cyon pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, eo quod hieme in stagnis oceani nidos facit pullosque educit: qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius litoribus fetus suos edere solet, ita ut in harenis oua deponat medio fere hiemis. nam id temporis fouendis habet deputatum partibus, quando maxime insurgit mare litoribusque uehementior in inliditur. quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis huius eluceret gratia. namque ubi undosum fuerit mare, positis ouis subito mitescit et omnes cadunt uentorum procellae Batusque aurarum quiescunt ac placidum uentis stat mare, donec oua fouet alcyone sua. septem autem dies fotus sunt, quibus decursis educit pullos fetusque abaoluitabsoluit. ilico alios quoque septem adiungit dies, quibus enutriat partus suos, donec incipiant adolescere. nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio fetuum tam paucorum
Abbreviated transcription (Latin):
ale penne. ale in ex̾citu .xxx. eqͥtes eẽ dicũ¬
turꝰ. Ale autem equites. obhoc dicti. qͥate¬
gunt pedites. alarum uice. Ale sunt inqͥbꝰ¬
penne ꝑ ordinẽ fixe. uolandi exhibent u¬
sum. uocate autem ale. qd̾ his aues com¬
plexos alant pullos. ac foueant. ale sub bra¬
chia sunt applłate. eo qd̃ eis. in modum
alarum motus brachiorũ inchoet. quas
quidam ascellas uocant. qd̃ ex his brachia

Expanded text:
lvi. Alae in exercitu triginta equites esse dicuntur. Alae autem equites ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum vice. Cornua pennae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae, quod his aves complexos alant pullos ac foveant. chia sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas vocant, quod ex his brachia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc carmen. relaxat tedia pect̾oris. Alcaicum.
tetͣmetr̃ constat duobꝰ dactił. & duobꝰ troche¬
is. Ut est hoc. Luna rubens zephiros minat᷑.¬
iubilum neq ululatũ ꝓpͥe significat s illã
magis ostendit uocem. qua belli tꝑ̃e ex̾citus
clamoren cum sono tollens. unanumnit̾ se
cohortari ad p̾lium solet. Tam̃ hic sermo in
scͥpturis iubilatio magis qͣm ululatꝰ consue¬
uit scribi. Ut ibi. Iubilate dño omis t̾ra. Et
it̾m. Beatꝰ popłs qui scit iubilationẽ. alam

Expanded text:
hoc: carmen relaxat taedia pectoris. de alcaico. alcaicum constat duobus dactylis et duobus trochaeis, ut est hoc: luna rubens zephyros minatjubilum, neque ululatum proprie significat, sed illam magis ostendit vocem, qua belli tempore exercitus clamorem consonum tollens, unanimiter se cohortari ad bellum solet, tamen hic sermo in Scripturis jubilatio magis quam ululatio consuevit inscribi, ut ibi: « Jubilate Deo omnis terra ; » Et iterum: « Beatus populus qui scit jubilationem
Abbreviated transcription (Latin):
dat enim est. causam agit. fit ⁊ ꝑdistincti¬
onem. ut uidi statuã auream hastã tenen¬
tem. sicut quidam intestam̃to suũ here
dem statuit. ut ab eo si ponẽt statuã aure¬
am hastam tenentẽ. uͥ fit ambiguitas. an
statuã aureã pon̾e heres debeat aliquã haᷤ¬
tam tenentem. anstatuã cuiꝰlibet mat̾ie
hastam solam auream tenentẽ. ⁊ illud. Nec
latuere doli. fr̃em iunonis et ire. utr̃ fr̾em
ꝑ omon᷑iã. ut siqͥs aciem dicat. ⁊ non addat
ocłorum. aut ex̃citus. aut ferri. Dcloꝵ aci¬
es est.ut huc geminas nc̃ flete acies hanc
longum sit non oportet. Amfibracus dictꝰ¬

Expanded text:
datur enim, id est, causam agit. fit et per distinctidatur enim, id est, causam agit. fit et per distinctionem, ut: uidi statuam auream hastam tenentem; sicut quidam in testamento heredem suum statuit ut ab eo sibi poneret statuam auream hastam tenentem; ubi fit ambiguitas, an auream statuam ponere heres debeat aliquam hastam tenentem an statuam cuiuslibet materiae hastam solum auream tenentem. et illud: nec latuere doli fratrem Iunonis et irae Vergilius Aper homonymiam, ut siquis aciem dicat et non addat oculorum aut exercitus aut ferri; oculorum acies est ut: huc geminas nunc flecte acies, hanc longum sit, non oportet. XVII. d
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. Unum in loco suo. alt̾m incauda.
currens ex utͦq capite tͣctu corꝑis circula¬
to.hec sola serpentiũ pͥma frigori se cõ¬
mittit. pͥma omĩum ꝓcedens. de qua luca¬
nus. Et gͣuis ingeminũ. u̾gens capud anfe¬
sibena. Cuiꝰ ocł̃i lucent. ueluti lucerne. Am
fibia sunt quedam gn̾a pisciũ dict̃a. eo
qd ambulandi interris.⁊ naͣtandi maqͥs
officium hãnt. Amfi enĩ grece. utr̃q dr .i.¬
biguitas distinctinctionis. que fit aut ꝑca¬
sum accusatuũ. ut siqͥs dicat audio secuto¬
rem reciarium suꝑasse. secutorẽ dixit. et ñ
ostendit ꝑsonam tacendo nom̃ sicut illd̃
torẽ. Fit ⁊ ꝑ incertam distinctionẽ. Ut bellũ
ta significatio. utr̃ bellũ ingens italia. ix
dat quem uł a quo. nec ostendit᷑. utr̃ ip̃i
alios. an alii m ip̃os calumpniati sint. Ca¬
to itaq philosofus. alioꝵ cͥmina rep̾hende
s in hac ambiguitate nõn ostendit. quẽ
criminatur cato. uł ꝓquoagit cicero. Ua¬

Expanded text:
habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium praecedens, de qua idem Lucanus: Et gravis in geminum vergens caput amphisibaena. Cujus oculi lucent veluti lucernae. De ibia sunt quaedam genera piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in aquis officium habeant. Ἀμφὶ enim Graece utrumque dicibiguitas dictionis, quae fit aut per casum accusatiuum, ut siquis dicat: audio secutorem retiarium superasse, secutorem dixit et non ostendit personam tacendo nomen. sicut Apolit et per incertam distinctionem, ut: bellum ta significatio utrum bellum ingens an ingens Italia. fitdat quem uel a quo; nec ostenditur utrum ipsi alios an alii ipsos calumniati sint. Cato itaque philosophus aliorum crimina reprehendebsed in hac ambiguitate, non ostendit quem criminetur Cato uel pro quo agat Cicero. ua
Abbreviated transcription (Latin):
hostie apud uet̾es dicebant᷑ sacͥficia. q̃ fiebũt
ante qm ad hostes ꝑg̾ent. Uictime uero sa¬
crifica. q̃ pꝰ uictoriam de uictis hostibꝰ im¬
molabantur. Et erant iuctime maiora sacri¬
ficia. qͣm hostie. alii uictimã dict̾am puta¬
uerunt. qr ictu ꝑcussa cadebat. uł qr iuncta

Expanded text:
ebant antequam ad hostem pergerent. 34. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabantur; et erant victimae majora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta
Abbreviated transcription (Latin):
deleta est. Amarones dicte sunt. seu qd̃ simb
lext̾iorib mãmis ẽẽnt. ne sagittarum iac
enim quam adusserant mãmani. hasti¬
tatur amplexans. Qui uł ex eo qd amabił
diũ fuit. uocat᷑ amplexatio. uł qd̵ incertamĩ
cũ deo cõgradit᷑. Amplexantis .i. ludentis. uł¬
luct̾antis sortitꝰ est nom̃. Nullꝰ enĩ tam auda
ci uoce ausus est dñm ad disceptationẽ uis¬
ticie ꝓuocare. cur in rebꝰ humanis. ⁊ mun¬
di istius tanta rerum u̾satur iniquitas.

Expanded text:
nes dictae sunt, seu quod simul dexterioribus mammis essent, ne sagittarum iactenim quam adusserant mammam. Has Titatur amplexans. Quia vel ex eo quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamine cum Deo congreditur amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audci voce ausus est Deum ad disceptationem iustitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versatur iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Aeolide insule sicilie appellate.
ab eolo yppotes filio. quẽ poete finx̾unt
regem fuisse uentoꝵ. s ut uarro dicit.
reccor fuit istarum insularun. & qr
ex earum nebulis. & fumo futos p̾dice¬
bat flatus uentoꝵ. ab imꝑitis uisus ẽ.
uentos sua potestate retinuisse. Cedem
insule & uulcanie uocant᷑. qd̃ & ip̃e
sicut & echna ardeant. Sunt autẽ
nouẽ ꝓͥa habentes nomĩa. quarũ pͥmã
liparus. quidam liparem uocauit. qͥeã
ante eolum rexit. Alt̾a gera uocatur.
quod sit collibꝰ eminentissimis. Reli¬
festia. fenicula. eunomon. stripodes.
sonares. qm̃ nocte ardent. Colie siue
uulcanie dicunt᷑. Ex his quedam ab
initio non fuer̃t. Postea mari edite

Expanded text:
. Aeoliae insulae Siciliae appellatae ab Aeolo Hippotae filio, quem poetae finxerunt regem fuisse ventorum: sed ut Varro dicit, rector fuit istarum insularum, et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab inperitis visus est ventos sua potestate retinuisse. Eaedem insulae et Vulcaniae vocantur, quod et ipsae sicut Aethna ardeant. Sunt autem novem habentes propria nomina. Quarum primam Liparus quidam Liparen vocavit, qui eam ante Aeolum rexit; altera Hiera vocatur, quod sit collibus eminentissimis; reliHephaestia, Phaenicusa, Euonymos, Tripodesoniam nocte ardent Aeoliae, 180 sive Vulcaniae dicuntur, ex iis quaedam ab initio non fuerunt, postea mari editae
Abbreviated transcription (Latin):
cones ingentes. ex quoꝵ cerebro gemine extrahũ¬
tur. Iacinctus qͦ & crisoprasus ibi reꝑunt᷑. si¬
namoniũ ibi colligit᷑. Due sunt autem ethiopie.
Una circa ortum solis. & alt̾a circa occasum. in

Expanded text:
cones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuncones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur; hyacinthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur, cinnamomum illic colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae, una circa ortum solis, altera circa occasum in
Abbreviated transcription (Latin):
dicti a filio chani. qui uocatꝰ ẽ thus. ex quo origi¬
nem trahunt. Chus enĩ hebraica lingua ethiopᷤᷤ
int̾pretat᷑. hii qͦndam ab indo flumine consur¬
gentes iuxta egyptum. int̾ nilum. & occeanũ
in meridie sub ipsa solis uicintate insed̾unt.
quoꝵ tres sunt popłi. hesꝑi garamantes & indi.
hesꝑi sunt occidentis. Garamantes tͥpolis. Indiori¬
entis. E thiopia dicta. a calore popłorum. qͦs solis
uicinitas torr&. Deniq uim sydĩs ꝓdit hominũ
color. Est enim ibi uigis estus. Namqͥdqͥd eius ẽ.
sub meridiano cardine ẽ. Circa occiduum aut̃
montuosa est. arenosa in medio. ad orientalem
uͦ plagam deserta. Euiꝰ situs ab occiduo athalan¬
tis montis ad orientẽ usq inegypti fines porri-¬
git᷑. A meridis occeano. a septentͥone nilo flumi¬
ne clauditur. płimas hñs gentes. diu̾so uultu.
& monstruosa spetie horribiles. ferarum qͦ &
serpentium referta ẽ multitudine. Illic quippe
rinoceron bestia. &. camelon. pardos. basilicos. dra

Expanded text:
dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dr
Abbreviated transcription (Latin):
afrodite uenus. afronitum grece latine spu¬
ma nitͥ est. de qua qͥdam ait. Rusticꝰ es nes¬
cis qͥd greco nomine dicar. Spuma uocor n¬
tri. grecus es afronitrus. Colligit᷑ aut̃ in asia¬
in speluncis distillans. dehinc siccat᷑ sole.
optimũ putatur. si minime fu̾it ponde¬
rosum. et maxime fieri habile colore pene

Expanded text:
ribus. 8. Aphronitrum Graece, Latine spuma nitri est, de quo quidam ait: Rusticus es, nescis quid Graeco nomine dicar. Spuma vocor nitri Graecus es aphronitrum. Colligitur autem in Asiin speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene
Abbreviated transcription (Latin):
arborum. Unde et inagris his nichil subsi¬
ciuorum int̾uenit. Nouał ager est. pͥmũ
ꝓcissus. siue qͥa alt̾nis annis. uacat nouan¬
darum sibi uirium causa. Noualia enĩ semel
cũ fructũ erunt et semel uacua. Squalidꝰ
ager. qiͣ excolidꝰ. qd̾ iam acultura exierit.
sicut exconsul. qd̾ iam a consolatu dicesserit.
uliginosus ager est. semꝑ iuuidꝰ. Nam hu¬
midus dr. qui aliqͣndo siccat᷑. uligo enĩ hu¬
mor t̾re est. naturalis ab ea nunꝗͣ recedens.

Expanded text:
arborum; unde et in his agris nihil subsiarborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidus. Nam humidus dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens.
Abbreviated transcription (Latin):
onalis. Ager latine appłłari dr. eo qd in
eo aliquid agatur. Alii agrum ex greco
nominari manifestiꝰ credunt. Unde et uil¬
uarro docet. quadrifarius diuidit᷑. Aut
enim aruus est ager .i. sationał. aut con¬
situs .i. aptus arboribꝰ. aut pascius. qui her¬
bis tm̃ et animalibꝰ uacat. aut florus. qͦ
sunt orti apib congruentes. et florib.
Qd̃ etiam uirg̃. in .iiiiͬ. libris georgicorũ.
secutus ẽ. Rura uet̾es incultos agͥs dice¬
bant .i. siluas. et pascua. agrũ uͦ qui cole¬
hatur. Nam rus ẽ. quo mel. quo lac. quo pecꝰ
habitare potest. Uñ et rusticus nominat᷑. ħ
agstium pͥma & ociosa felicitas. Seges ager
uotis respondet auari agͥͣcole. Compascuus
iger dictus. qͥa diuisoribꝰ agrorũ relictꝰ est.
ad pascendum cõmunit̾ uicinis. Alliriuus
ager est. quem paulatim fluuiꝰ in agrum
redlit. arcifinius ager dictus ẽ. qr certis li¬
nearum mensuris non continetur. s arcen¬
tur fines eius obiectu fluminũ. montium.

Expanded text:
1. Ager Latine appellari dicitur, eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et vilVarro docet, quadrifarius dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut florus, quod sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. Seges ager votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca q̃ acole cathabathinon uocant. non longe a
castͥs alexandri magni. & suꝑ lacũ calearzium.
deiñ uixta suꝑiora infines abfitarũ missa. intͣnͤ¬
u̾sam ꝑ ethiopica deserta. meridianum contĩgit
occeanum. Termini affrice. ad occide ntẽ idem st̃.
qͥ & europe .i. fauces gadini freti. Ultimꝰ autem
finis eius ẽ: mons athlas. & insule quas fortu¬
natas uocant. affricam nominatam quidam¬
inde existimant. qͣi apͥcam. qd̾ sit aꝑta celo. uł
soli. & sine horrore frigoris. Alii dicunt affricã
appellari abuno ex postĩs abrahe. de cethura qͥ
iuxta meridieni. ꝑ ethiopiam. usq athlantẽ mon¬
tem. A septẽtͥonali uͦ parte medit̾raneo mari cõ¬
iuncta claudit᷑. & in gadicano freno finit᷑. hñs
ꝓuincias libiam cirenensem. pentapolim. tͥpolim.
biantium. cartaginẽ. numidiam. maritaniã. tin¬

Expanded text:
per loca quae accolae Catabathmon uocant haud procul a per loca quae accolae Catabathmon uocant haud procul a castris Alexandri Magni et super lacum Chalearzum, deinde iuxta superiorum fines Auasitarum missa in transuersum per Aethiopica deserta meridianum contingit oceanum. termini Africae ad occidentem idem sunt qui et Europae, id est fauces Gaditani freti. ultimus autem finis eius est mons Athlans et insulae quas Fortunatas uocant. Et quia inde existimant, quasi apricam, quod sit aperta caelo vel soli et sine horrore frigoris. Alii dicunt Africam appellari ab uno ex posteris Abrahae de Cethura, qui iuxta meridiem per Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habens provincias Libyam Cyrenensem, Pentapolim, Tripolim, Byzacium, Carthaginem, Numidiam, Mauretaniam Si
Abbreviated transcription (Latin):
cam cum t̾ciam orbis partem. maiores nr̃i acci¬
piendam descͥpserint. non spaciorum nĩsuras.
s diuisionum rõnes secuti sunt. Mare hoc .i.
magnum. qd ab occasu ex occeano orit᷑ in meri¬
diem magis u̾gens. angustiorẽ int̾ se. & occea¬
num coartat. affrice limitẽ fecit. Unde etiam
aliqͥ quamuis eam longitudine parem tñ mł¬
to angustiorẽ intelligentes. in uerecundum
arbitrati terciam uocare partem. s potius ine¬
uropam affricam deputantes. scde portionẽ
in affrica ardore solis. qm in europa rigore fri¬
goris. incultũ atq incognitum ẽ. Quippe cum
omĩa pene animantia. uł germinantia pacien¬
ea. scł causa est. affricam ꝑ omĩa situ. ꝙ popłiᷤᷤ
minorẽ uidi. qr & natura sui minꝰ habebat spa¬
cii. ⁊ celi inclem̃tia plus deserti. Affrica sumit¬
initium. a finibꝰ egẏpti. urb̃q alexandrie: iͥl pa¬
rethonium ciuitas sita est. suꝑ hoc mare magnũ.
qd̾̃ om̃s plagas. terrasq medias int̾fluit. Uñ

Expanded text:
cum tertiam orbis partem maiores nostri accipiendam descripserint, non spatiorum mensuras sed diuisionum rationes secuti sunt. mare hoc siquidem Magnum, quod ab occasu ex oceano oritur, in meridiem magis uergens angustiorem inter se et oceanum coartatae Africae limitem fecit. unde etiam aliqui quamuis eam longitudine parem tamen multo angustiorem intellegentes, inuerecundum arbitrati tertiam uocare partem sed potius in Europam Africam deputantes,. hoc est secundplius terrae in Africa ardore solis quam in Europa rigore frigoris incultum atque incognitum sit — quippe cum omnia paene animantia uel germinantia patienea scilicet causa est, Africam per omnia situ et populis minorem uideri: quia et natura sui minus habeat spatii et caeli inclementia plus deserti. cuincipium est a finibus Aegypti urbisque Alexandriae ubi Parethonio ciuitas sita est, super mare hoc Magnum, quod omnes plagas terrasque medias interluit. unde
Abbreviated transcription (Latin):
adulta. & preceps. Aestimatio duobꝰ modis po¬
ni solet: inscͥpturis. Dr̃ eñ estimare. siure qͥ
aliqͥd putat ẽẽ qđ non est. siue qͥ certissime
scit eẽ quod est ad estimationẽ incerte cog¬
nitionis ꝑtin&. quod beatus stepħs dicit de
salutem illis. quam ẽstimationẽ ut incertam¬
ẽẽ monstraret adiecit. at illi non intellȩx̾unt.
Similit̾ in eodem libro cum beatum petrum
mationis certissima sc̃ia ponit᷑ in libro sa¬
pientie uͥ dicit᷑ de ip̃a sapientia. Et sinili¬
tudinem quis scientie desid̾at scit p̃teri¬
ta. ꝙ de fut᷑is estimat. Quid est autẽ sapĩa
estimare nisi certissime scire: Unde & pau
certissime nou̾at. Unde ait. Eristimo enim
qđ non sunt condigne passiones huiꝰ tem¬
poris ad fut᷑am głam que reuelabit᷑ in no¬
bis. Neq enĩ inpaulo dicenda est. rerum is
tarum incerta cognitio. s certa scientia.
Tale ẽ gͥ. & quod beatus ieremias dixit de
.xp̃o. ħic deus est nr̃ ⁊ ñ estimabitur alius

Expanded text:
dis poni assolet in Scripturis. Dicitur enim aestimare, sive qui aliquid putat quod non est, sive qui certissime scit esse quod est. Ad aestimationem incertae cognitionis pertinet quod beatus Stephanus dicit de salutem illis . Quam aestimationem ut incertam monstraret, adjecit: At illi non intellexerunt. Similiter in eodem libro, cum beatum Petrum Nomine autem aestimationis certissima scientia ponitur in libro Sapientiae, ubi dicitur de ipsa Sapientia: Et si multitudinem quis scientiae desiderat, scit praeterita et de futuris aestimat . Quid est autem Sapientiae aestimare, nisi certissime scire? Unde et Paulcertissime noverat, unde ait: Existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Neque enim in Paulo rerum istarum dicenda est incerta cognitio, sed certa scientia. Tale est igitur et quod beatus Jeremias dixit de Christo: Hic Deus noster, et non aestimabitur alius
Abbreviated transcription (Latin):
est. Non enim habet initium. neq finem. hĩc
& sempit̾nus. eo qd̃ sit semꝑ et̾ius. a quibꝰdã
autẽ eternus. Ab ethere credit᷑ dictus. qm̃ celũ
sedes eius habetur. unde est illud. Celum celi¬
dño. Aetiani heretici. ab aetio sunt uocati. Idẽ¬
quoq eunomiani. ab eunomio quodam dia¬
letico aetii discipło. excuiꝰ nomine magis in¬
notuerunt. dissimilẽ ꝑatͥ asserentes filium ꝙ
filio sp̃m scm̃. Dicunt etiam nullũ imputari pec¬
catum: infide manentium. Ethica moralis. etholia

Expanded text:
est. Non enim habet initium neque finem. Hinc et sempiternus, eo quod sit semper aeternus. A quibusdam autem aeternus ab aethere creditur dictus, quoniam caelum sedes eius habetur. Unde est illud Ps. . Aetiani ab Aetio sunt vocati, iidemque Eunomiani, ab Eunomio quodam dialectico Aetii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem Patri asserentes Filium, et Filio Spiritum sanctum. Dicunt etiam nullum imputari peccatum in fide manentium. 40. Origenia
Abbreviated transcription (Latin):
igneus est. suꝑior. Aecher locus est in quo
sydã sunt. & significat eum ignem. quiato¬
to mundo in altum est seꝑatus. Sane echer
est ip̃m elem̃tum. Ethera uͦ. splendor etheris.
& est sermo grecus. Aethera rota celi. aethera¬

Expanded text:
ibus caeli . Aether locus est in quo sidera sunt, et significat eum ignem qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsud elementum, aethra vero splendor aetheris, et est sermo Gr
Abbreviated transcription (Latin):
namq ut ipẽ lapis. ex quo fit. aes cathinia uo¬
catur. sic rursus infornacib existit. & noĩs sui
originem recepit. aeris flos sit siue gignit᷑. cõ¬
flationibꝰ resoluto. atq religato aere suꝑfusa fri¬
gida. Repentina enĩ dempsatione. tanꝗͣ de spu-¬
to reꝑat᷑ flos. Eruginẽ qͦ aes crescat. Nam lami¬
ne ȩxee suꝑ uas aceti asꝑrimi sarm̃tis supͣ po¬
site. atq ita distillantibꝰ. quod ex eo cecidit in

Expanded text:
Namque ut ipse lapis ex quo fit aes cadmia voNamque ut ipse lapis ex quo fit aes cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit, et nominis sui originem recipit. 13. Aeris flos fit, seu gignitur, conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione, tanquam de sputo, reparatur flos. 14. Aeruginem aes quoque creat. Nam laminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositae, atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ tenui bratea ignescit. flãmasq immitat᷑. uñ
et piropum dr. Regulare es dr. qd̾ ab aliis ducti¬
le appellat᷑. quale ome cipͥum est. Ductile aut̃
dr. eo qd̃ malleo ꝓducat᷑. sicut contͣ fusile. qd̾
tm̃ fundit᷑. hoc & caldarium. qđ tm̃ fund̾r. nam
malleis fragile est. Siquidem omne aes diligñ¬
tius purgatis. igne uiciis excoctisq regłare efficit᷑.
Campanum qͦ int̾ gen̾a aeris uocatur: a campania
scił ꝓuincia. que ẽ in italie partib utensilibꝰ.
ꝙ uasis omĩb ꝓbatissimũ. Aes om̃e frigore mag¬
no melius fundr. Aes rubiginẽ cełius trahit. nͥ
oleo ꝑungat᷑. Seruari autẽ id optime ꝙ̃ in liqͥda
pisce tradunt. In omĩa metalla aes uocalissimũ
est. & maxime potestatis. Ideo et enealimina.Ua
catimia ꝙ calciteꝰ. Purgam̃ta exis cathinia &
origo. & exis flos. cathinia gignit᷑ in metalloꝵ
aeris. atq argenti fornacibꝰ. insidente nidore.

Expanded text:
praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, sicut contra fusile qui tantum funditur. Hoc et caldarium quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et aenea limina; ucadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris
Abbreviated transcription (Latin):
ne młto & medicaminibꝰ ꝑducitur. ad aureũ
colorem. Corintheum est cõnuxtio omĩum metal¬
lorum. qd̾ casus pͥmum miscuit corintho cũ ca¬
ꝑetͣ incensa. Nam dum hanc ciuitatẽ muminiꝰ¬
consul cepiss om̃s staturas aureas. ꝙ ereas. et ar¬
genteas. in unũ rogum congessit. & eas iicendit. Ita
ex hac cõmixtione fabͥ sustułunt. et fec̾unt parap¬
sides. sic corinthea nata sunt. ex om̃ibꝰ in unum
nͨ hoc nec illud. Unde usq in hodiernum diem fi-¬
ue ex ip̃o. siue ex imitatione eius. aes corintheũ
candidum ad argenti nitorem accedens. Alt̾m
in qito plus auri fulua nat᷑a ẽ. Tercium in quo
equalis cunct̾orum temꝑies. coronarium. ex ducti¬
li aere tenuat᷑ in laminas. taurorũq felle tinc¬
tum spẽm auri incoronis istrionũ p̾bet. unde ꝙ
appłłatum. Piropũ igneꝰ color uocauit. Nam in
singłas uncias ȩxis. additis auri scripulis senis.

Expanded text:
ne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum ne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corintheum est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et aureas et argenteas in unum rogum congessit et eas incendit: ita ex hac commixtione fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthenec hoc, nec illud. Unde et usque in hodiernum diem, sive ex ipso, sive ex imitatione ejus, aes Corinthium, candidum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quod ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. 5. Coronarium ex ductili aere tenuatur in laminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet, unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis