comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tande a uicina ciuitate ueni¬
su. At eciã sidicͦplaco animode¬
fendit᷑. & quã causã uexandȩ
ciuitatis habuerit querit. Islud
gͦ in t̃rogare debuerã. Non ubi¬
qͦ. iũd. morandũ ẽ. Alioquin
siqͥd reqͥrere uellẽ. multa occur¬
rissent. Solent hi negotiato¬
res p̃t̃ hȩc aꝑta p̃tiũ pͥuatũ aliqͥd
ac ꝓpͥi stimulari. utiq cũ alienã

Expanded text:
tarde a vicina civitate venitarde a vicina civitate venisti! At etiam, si dis placet, animo defenditur et quam causam vexandae civitatis habuerit, quaerit. istud ego interrogare debueram. non ubique, iudices, morandum est: alioquin, si quid requirere vellem, multa occurrissent. solent enim negotiatores praeter haec aperta pretia privatum aliquid ac proprium stipulari, utique cum al
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Populatoꝵ ẽ eu̾satoꝵq ci¬
uitatis. nͥ ad sup̃mũ dãnabo. ab¬
soluat᷑ publicꝰ reus rediit. Illũ re¬
spond& diẽ dedimꝰ. Iii tam̃ si ĩt¬
pellatꝰ tẽpestatib seriꝰ uenisses. excusu
mare. & ãbiguos flatꝰ. & tͥ bonã
causã hab̃e uideris. cũ diceres
ante ñ potui. Et nos hoc cogita¬
uimꝰ. his casib ãpliauimꝰ tẽpus.
Nos illũ tͥ diẽ dedimꝰ. S qͥa illud¬
nr̃m nauigasti. Ad pximũ litꝰ
maturȩ classis applicata ẽ.Ego
tͥ possũ satis irasci: felicitatẽ
nram ꝑdidisti. Ergo ꝗͣntũ in te
tẽpꝰ c̃sũptũ ẽ dies excessit. peius
pati nichil possumꝰ. S pessima
dui patim᷑. Imputa nob̾ ꝓpitioᷤ
uentos & scdm mare. & ciuita¬
tis opulente lib̾tatẽ. quȩ tantũ
frum̃ti uendidit. ꝗͣtũ duob
popłis eẽt satis. Quantũ lib&
uelocitate tua glorieris cõputa
si placas qͣndo pͥmũ c̃terminõ
portꝰ honusta classe c̃p̃hendis qͣ

Expanded text:
facit? populatorem eversoremque cifacit? populatorem eversoremque civitatis nisi ad supremuur; publicus reus redit. 'Illum,' respondet, 'diem dedimus.' tu tamen, si interpellatus tempestatibus serius venisses, excusares mare et ambiguos flatus, et tibi bonam causam habere videreris, cum diceres: 'ante non potui.' et nos hoc cogitavimus, his casibus ampliavimus tempus. nos illum tibi diem dedimus, sed qunostrum navigasti; ad proximum litus mature classis adplicata est. ego tibi possum satis irasci? felicitatem nostram perdidisti. ergo, quantum in te, tempus consumptum est, dies excessit; peius pati nihil possumus, sed pessima diu patimur. inputas nobis propitios ventos et secundum mare et civitatis opulentae liberalitatem, quae tantum frumenti vendidit, quantum duobus populis satis esset. quantumlibet velocitate tua glorieris, computa, si placet, quando primum conterminos portus onusta classe deprehenderis; quam
Abbreviated transcription (Latin):
ista mom̃tis aut p̃tiosa fiunt
aut uilia. Uis scire qͣntũ int̾ hoc
forũ tuũ. totũ hoc ñ potes di¬
midio uende. Suꝑest adhuc
unum patrocinium in quo
spes om̃is ꝓfligate cause
consistat᷑. Ad diem ueni
S̾ate hic certe. iũd. nã ferri non po¬
test. Exundat altiꝰ dolor. Pudor¬
ẽ publicũ. quis ꝓ iectũ &iã olĩ se¬
pultũ huc usq ꝓtrahis: Cur ñ
exspectauimꝰ. cur famẽ ñ ad con¬
slitutũ: distulimꝰ. cur ad tantũ
nefas aocessimꝰ. In hac lance. pub¬
lica caussa iũd. pendet. Aut iste
tande fecit aut noscito. hoc uide¬
licos exspectasti. & ne captiosũ
eẽt officio tuo maturiꝰ redisse. ex
industria tẽpꝰ truusti. Non tẽpe¬
stas in causa fuit. ñ uis ulla ui¬
cinȩ ciuitatis. Sna ratione moratꝰ
es. ñ dũ erat tẽpus. Adeo ne nob̾
miseriȩ publicȩ excidert̃. Adeo in¬
sꝑato frum̃to obstupuimꝰ. ut hȩc
audienda sint. ultimũ om̃is me¬
moriȩ xeũ una uox innocentẽ

Expanded text:
fiunt aut vilia. vis scire, quantum inter hoc forum tuum; totum hoc non potes dimidio vendere. Superest adhuc unum patrocinium, in quo spes omnis profligatae causae consistat: 'ad diem veni.' ~stare hoc certe~, iudices, nam ferri non potest, exundat altius dolor. pudorem publicum quamvis proiectum et iam olim sepultum hucusque protrahis? cur non expectavimus, cur famem non ad constitutum distulimus, cur ad tantum nefas accessimus? in hac lance publica causa, iudices, pendet: aut iste tarde fecit aut nos cito. hoc videlicet exspectasti, et, ne captiosum esset officio tuo maturius redisse, ex industria tempus trivisti. non tempestas in causa fuit, non vis ulla vicinae civitatis; una ratione moratus es: nondum erat tempus. adeone nobis miseriae publicae exciderunt, adeo insperato frumento obstipuimus, ut haec audienda sint? ultimum omnis memoriae reum una vox innocentem
Abbreviated transcription (Latin):
uus. nã qͣs feriamꝰ hostias ñ habe¬
.mꝰ.R. Ꝙd spẽ publicã ad anchoras
alligas: Non stat interĩ dies. &
plenis ueł mors uenit. festina.
merita tua ñ c̃ditores ȩquaue¬
rint. ñ ipsi duplus p̃stiterint.
Tibi nos t lib̾os nr̃os. tͥ qͥcqͥd hõi
iocundũ ẽ tͥ debemꝰ qͥc ꝗd uicinȩ
ciuitati p̾stitisti. Non dico illa
quȩ poterã. Puta celurꝰ imber
in naues ruit classis int̾ fluctib
lat& nec int̾ canentes collisarũ
aqͣrũ spumas uela dignoscimꝰ.
egerit ex suudo arenas mare mi¬
cant. ignes. intouat celũ. scissis
rudentib tẽpestas sibilat. deniq
frum̃tũ uehis. Nichil hoꝵ neces.¬
se ẽ felicit᷑ naiuiganti festina
quererer si naues cõmeatu tar¬
dasset. dũ uelocitatis ratio ha¬
beret᷑. M allẽ acciꝑe dimidiũ.
Non delicatisumꝰ. Non luxuriȩ
querit᷑ abundatia unde spm̃ su
stineamꝰ. unde mortẽ differamꝰ.
in p̃sentia qͣntulũ cũq Si pluᷤ¬

Expanded text:
us; nam, quas feriamus hostias, non habemus. quid spem publicam ad ancoras alligas? non stat interim dies, et plenis velis mors venit. festina, merita tua non conditores aequaverint, non ipsi dii plus praestiterint. tibi nos, tibi liberos nostros, tibi quicquid homini iocundum est, tibi debemus quicquid vicinae civitati praestitisti. non dico illa, quae poteram: 'puta caerulus imber in naves ruit, classis inter fluctus latet, nec inter canentes collisarum aquarum spumas vela dinoscimus; egerit ex fundo harenas mare, micant ignes, intonat caelum, scissis rudentibus tempestas sibilat, denique frumentum vehis.' nihil horum necesse est feliciter naviganti. festina; quererer, si naves commeatu tardasses. dum velocitatis ratio haberetur, mallem accipere dimidium. non delicati sumus, non luxuriae quaeritur abundantia; unde spiritum sustineamus, unde mortem differamus, in praesenti quantulu
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ista inpune sustinenda srnt.
Soltiũ erit irã potiꝰ ꝗ õtẽptũ
pati nec sane uitȩ causa iã suꝑẽ.
si ad cet̾as humilitatis nr̃e c̃tue¬
lias hoc qͦq accedat. ut si habemꝰ
aliꝗd migͣndũ sit. si ꝑdidimꝰ ta¬
cenclũ. Inũ oro. nec innunor dig¬
uitate ur̃a uideat᷑. causa litis

Expanded text:
tamen ista impune sustinenda sint, solacium erit iram potius quam contemptum pati. nec sane vitae causa iam superest, si ad ceteras humilitatis nostrae contumelias hoc quoque accedat, ut, si habemus aliquid, migrandum sit, si perdidimus, tacendum. unum oro, ne cui minor dignitate vestra videatur caus
Abbreviated transcription (Latin):
rebam. gͣuis nob̾ inopia. in tole¬
rabił & misera accersita mors
uidebat᷑. Non agimꝰ gras indu¬
striȩ legati: Res .p. nr̃a locuple¬
tior ꝑit sacro sanctꝰ mercator
oportunũ opinor inuenit mer¬
cis ex actũ. Mliror hercule sitã
negotiũ gesseras. qͦmͦ nob̾ pecu¬
mã ñ retulerit. O duplo uendi¬

Expanded text:
rebamur, gravis nobis inopia, intolerabilis et misera accersita mors videbatur. non agimus gratias industriae legati? res publica nostra locupletior perit. sacrosanctus mercator oportunum, opinor, invenit mercis exactum. miror hercules, si tam bene negotium gesseras, quomodo nobis pecuniam non retuleris. 'duplo vendi
Abbreviated transcription (Latin):
scimꝰ. Et tẽ om̃ib pateniꝰ insidus
qͣtieus nos oclit inserior. Hõ qͥ õ¬
nẽ adu̾sus suꝑiora rabiẽ de sui
uilitate sumebat. qͥ genꝰ lib̾tatiᷤᷤ
putabat odisse maiores. nulli
cuit. Pͥmꝰ se meũ dix̃ in inucũ.
Odu cdeeq cuiꝰ ego mouslri artẽ
ꝑtuli. in cuiꝰ feritatis colluctati

Expanded text:
 omnibus patemus insidiis, quotiens nos odit inferior. homo, qui omnem adversus superiora rabiem de sui vilitate sumebat, qui genus libertatis putabat odisse maiores, nulli cuit: primus se meum dixit inimicum. o dii deaeque, cuius ego monstri artes pertuli, in cuius feritatis conluctat
Abbreviated transcription (Latin):
publicũ ꝓtulert᷑. Hȩ st̃ ciuitas
reliqͥȩ qͣs iudetis. Sic tabiunꝰ
ut miseri nec inuos habeamꝰ nes
ũ legate uenisses. ñ multoꝵ di¬
erũ cõmeatũ habeamꝰ qͦ nõ tan¬
tũ frum̃ti. qͦs classẽ cõmeatu
gͣuẽ. Multũ hercule negatiat¬
lutis publice nudiator ꝑximũ
quẽq ẽptorẽ dimittis. dũ Na
sunera nr̃a uendis aut scelera
dũ popło tuo fame moriente
alienȩ ciuitati legatꝰ es factꝰ
nos interĩ cibos ex mał inuan¬
mꝰ. & fames eẽ ipsa pauit. &in
seriȩ nr̃ȩ crudeles factȩ st̃.
patiam᷑ te desendi. si absolui
saltẽ ñpossumꝰ. hȩc nc̃ iudices
ego solus queror. ad me magis
ꝑtinent. Aliqd ꝓpͥe passus sũ
si cõmunẽ dolore accus ator.
habeo cũ iũd. qͥsꝗ in hec uindic¬
ta alt̾icedit. ñ publica inopia
ñ totiꝰ populi m̃dicitas una sus¬

Expanded text:
publicum protulerunt. hae sunt civitatis publicum protulerunt. hae sunt civitatis reliquiae, quas videtis, sic tabuimus, ut miseri nec vivos habeamus nec m, legate, venisses, non multorum dierum commeatum habebamus. quo nunc tantum frumenti, quo classem commeatu gravem? multum hercule negotiatilutis publicae nundinator proximum quemque emptorem admittis, dum aut funera nostra vendis aut scelera, dum populo tuo fame moriente alienae civitati legatus es factus, nos interim cibos ex malis invenimus, et fames se ipsa pavit, et miseriae nostrae crudeles factae sunt. patiamur te defendi, si absolvi saltem nos possumus. haec nunc, iudices, ego solus queror, ad me magis pertinent, aliquid proprie passus sum? non communem dolorem accusator habeo cum iudice? quisquam in hac vindicta alteri cedit? non publica inopia, non totius populi una mendicitas fu
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc & meis feci. Estuant adhuc
ut᷑ pectꝰ sepulta uentrib nr̃is
mes inaudita. in qͣ leuiꝰ ẽ qd̾
esurimꝰ. Agnoscite tam̃ uio la¬
ti manes meoꝵ. hic uos allo¬
quor. ignoscite qđ ora teme¬
raumiꝰ qđ ab hoĩe desciuimꝰ.
Non ut felicẽ animã sustine
remꝰ fecimꝰ. Sna causa mor¬
tẽ distulimꝰ qđ si exspirasse¬
mꝰ. idẽ timebamꝰ. Et ego qͥdẽ
me c̃sũptis excuso qͥ mͥ ipsi
irasci ñ possũ. At iste interĩ
stat uidetis longauia sagi¬
natꝰ ut sat᷑. Atq abundans
publico cõmeatu. adm̃tionẽ
ciboꝵ nr̃oꝵ plenũ fastidio uul¬
tũ tͣhit & exangues ac pallidoᷤ
ad calendũ uocat. qͣsi ego ñchs¬
ar illũ etiã ninirũ multũ ato¬
lissẽ. Iã pauci rari ꝑuias intꝰ¬
lucent & ꝗͣuis odio eũ soris
nr̃i uruocatꝰ e latebris sius po¬
pulꝰ subsellia ñimplet. Pauci
scelerib pasti. alienis mortib
salur. qđ uiuunt ipsi sibi reiga¬
ues. agera & tabidã m̃bra in

Expanded text:
hoc et meis feci. aestuant adhuc intra pectus sepulta ventribus nostris mes inaudita, in qua levius est, quod esurimus! ignoscite tamen, violati manes meorum, hic vos adloquor, ignoscite, quod ora temeravimus, quod ab homine descivimus. non ut infelicem animam suremus, fecimus; una causa mortem distulimus, quod, si expirassemus, idem timebamus. Et ego quidem me consumptis excuso, qui mihi ipsi nisi irasci non possum. at iste interim stat, ut videtis, longa via saginatus et satur atque habundans publico commeatu; ad mentionem ciborum nostrorum plenum fastidio vultum trahit et exsangues ac pallidos ad calculum vocat, quasi ego non confitear illum etiam nimium multum attulisse tam paucis. rari per vias interlucent, et quamvis odio eversoris nostri evocatus e latebris suis populus subsellia non inplet. pauci sceleribus pasti, alienis mortibus salvi, quod vivunt, ipsi sibi rei, graves aegra et tabida membra in
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ ẽ male audire. culpã desen¬
di suꝑbia. Aut tandẽ tuas pecu¬
des ꝗuis diffusa stabula ñ capi¬
eut. tͥ ome arm̃tis inugi & nemꝰ.
tu gregib arua sulcab̾. & ad ex¬
colendos agros ꝑced& ignota
etiã uillicis fauilla familia tu¬
is horreis popłi annona pende¬
bit. nec tam̃ inuidebimꝰ nec qͥsꝙ
tã graue putauit sibi istud for¬
tunȩ tuȩ pondus. nos si paucas
apes intra angustias pauꝑis
horti cõposuimꝰ. quȩ tam̃ uob̃
mella faciunt. id prsus indig
cognitũ ẽ. uicinꝰ diuiti pauꝑ
molestꝰ ẽ : Adeo parũ ẽ pluri¬
mũ possidẽ ut cũ seruis qͦq ur̃i
hab̾e peculiũ liceat. inuidiosũ
nob̾ putetis. qͥcqͥd egestatis no¬
m̃ excesserit . Tanto ne his in
hac ut putamꝰ eqͥssima lib̾ta¬

Expanded text:
mentum est male audire culpa, defenmentum est male audire culpa, defendi superbia! an tandem tuas pecudes quamvis diffusa stabula non capient, tibi omne armentis mugiet nemus, tu gregibus arva sulcabis, et ad excolendos agros procedet ignota etiam vilicis familia, tuis horreis populi annona pendebit, nec tamen invidebimus, nec quisquam tamen grave putabit sibi istud fortunae tuae pondus? nos si paucas apes intra angustias pauperis horti conposuimus, quae tamen vobis mella faciunt, id prorsus indicognitum est, vicinus diviti pauper molestus est? adeo parum est plurimum possidere, ut, cum servis quoque vestris habere peculium liceat, invidiosum nobis putetis quicquid egestatis nomen excesserit? tam honestis in hac, ut putamus, aequissima liberta
Abbreviated transcription (Latin):
tura suspicari potest pabulũ
ministrant. Non om̃ib florib
carpunt utilia oꝑisuo:. s in õib
quȩrt̃. Presens qͥdẽ illa ꝓtinꝰ red¬
dit̾ merces. qđ om̃ib quib in se¬
dere odorẽ melł inspirant. & bre¬
ui c̃tactu uĩ sui relinquunt.
Hoc tu dãnũ intelligis. hoc uene¬
no uindicas. qđ me hercule in¬
humanȩ & tiã fumo phibuisses.
Annon te solꝰ uicinꝰ in colui.
Non frugũ mearũ pͥmitias om̃i
uere misi: Non siqͥs cęxis nouis
candidior incidit fauus tius reser¬
uatꝰ ẽ m̃sis. cũ paruis mediocritate
munꝰcuł illa semꝑ adiceret᷑ cõm̃da¬
tio. hoc tͥ mictunt apes mee.
Puto relata ẽ mͥ gr̃a. Ad monui
inqͥt. & ut transferres deñtiaui.
Idcirco contumacẽ merito puni¬
sti. Non enĩ uideo qͥd aliud patro¬
cinio tuo c̃ferat hȩx deñtiatio
suꝑuacua: si ñ licuit tͥ facere.
iusta. aut siue ista. aut ne cũ ista
quidẽ ualeat. Pudoris uͦ qđ uela¬

Expanded text:
tura suspicari potest, pabulum tura suspicari potest, pabulum ministrant. non omnibus floribus carpunt utilia operi suo, sed in omnibus quaerunt. praesens quidem illa protinus redditur merces, quod omnibus, quibdere, odore meil s inspitant, et brevi contactu vim sui relinqunt. Hoc tu damnum intelligis? hoc veneno vindicas, quod me hercule inhumane etiam furno pAn non te sedulus vicinus colui, non frugum mearum primitias omni vere misi, non, si quis ceris novis candidior incidit favus, tuis reservatus est mensis, cum parvis mediocritate munusculis illa semper adiceretur commendatio: 'hoc tibi mittunt apes meae'? puto, relata est mihi gratia! 'Admonui,' inquit, 'et, ut transferres, denuntiavi.' idcirco contumacem merito punisti? non enim video, quid aliud patricinio tuo conferat haec denuntiatio supervacua; si non licuit tibi facere iusta; aut sine ista, aut ne cum ista quidem valeat. pudoris vero quod vela
Abbreviated transcription (Latin):
in uetustate reseruabas: &du¬
rarent adhuc nͥ adhortũ tuũ
apes uenissent. Cuiꝰ rei inueni¬
ri potest breuioetas: Nãq dũ
immnaturos extior alligat cor¬
tex. ñdũ dixeris florẽ. Paulatĩ
deinde iuiuidiore succo tume¬
scit uterꝰ: & albentis accepit
rimas. nec dũ tam̃ flos ẽ. At
cũ se ruptis iã tunicis inpatu¬
lũ capita fudert̃. & uelut fissa
in orbẽ iãq t̾rarũ uidet᷑ mat᷑¬
ritas: & ignotꝰ occasus in ẽ. Etiam
sine uentũ qͦq soluta uatura la¬
bit᷑ grã. Hec quicꝗ ẽ flos. nͥ nouis.
Quare si dicerẽ abstulere ꝑitura.
& quȩ ptinꝰ humi iacuissent. in
Nescimꝰ qͣ ꝑnicitate plerũq uix
c̃taclis florib reuol&. discurrat¬
q ꝑ singulos uelox exꝑiũto quã
etiã ubi ĩ morabant᷑ libratis pen¬
Quantulũ uͦ ẽ qđ ex his manuc̃si¬
tis florib legant: Prata siluȩq
uł maturȩ fruclib uites. & fra¬
glantes thymo colles. ꝗͣtũ c̃iec¬

Expanded text:
in vetustarem refervabas, et duin vetustarem refervabas, et durarent adhuc, nisi ad hortum tuum apes venissent. Cuius rei in veniri potest brevior aetas? Na~que dum immaturos exterior alligat cortex, nodum dixeris florem. Paulatim deinde vividiore succo tumelcit uterus, et albentes accipit rimas, necdum tamen flos est, At cum se rupris iam runicis in patulum capita fuderunt, et velut fissa in orbem, iamque eorum videtur maturitas, et ignotus occasus est, et iam sine venris quoque soluta natura, labitur gratia; nec quisquam est flos nisi novus. Quare si dicerem, abstulere peritura, et quae protinus humi iacuissent, in Nescimus qua pernicitate plerumque vix contactis flotibus revoler, discurratque per singulos velox experimento: quam etiam ubi immorantur, libratis penQuantulum vero est, quod ex his manutis floribus legant! prata silvaeque vel maturae fructibus vites et fraglantes thymo colles, quantum coniec
Abbreviated transcription (Latin):
beluis natura efferaũ. Nos id̾o
magistratꝰ legesq a maioribus
nr̃is accepiinꝰ ne sui qͥsq dolo¬
ris iudex sit. & assidue scelerum
causȩ se refellant. si ultio erum̃
imitabit᷑. Dãnũ accepisti. erat
lex. forũ. uidex. nͥ si nos iure um¬
dicari pud&. At me hercule iam
ad arma mittimn. & iustituit᷑
ꝑncciosa nocendi contentio: & ĩ
uicẽ legis ira succendit. Preme¬
t᷑ qͥdẽ obnixa infirmitas. & pau¬
coꝵ uño subiecta plebes triste
seruitiũ ꝑferet. Est tam̃ & pa¬
uꝑib interĩ dolori: & ut faciliꝰ
nob̾ noceri potest ita uob̾ latiꝰ.
Postremo placeas lic& tͥ dãni¬
attulissent apes meȩ. Non mͥ
Credo depopulatos agros: euer¬
sosq redditꝰ. Non enĩ debet leue
ẽẽ dãnũ. qđ diues ferre ñ possit.
Decerpebant inqͥd flores meos.¬
Et qͥd intelligitis. iũd. quanto
dolore dignũ̃ sit qd ego ꝑdidi.
si etiã hoc adãnũ ẽ flores auser¬
re: Ita plane. Alioqͥn tu illos

Expanded text:
beluis natura efferavit. nos ideo beluis natura efferavit. nos ideo magistratus legesque a maioribus nostris accepimus, ne sui quisque doloris iudex sit, et adsiduae scelerum causae se rebellant, si ultio crimen imitabitur. damnum accepisti? erat lex, forum, iudex, nisi si vos iure vindicari pudet. at mehercule, si ad arma mittimur, et instituitur perniciosa nocendi contentio, et in vicem legis ira succedit, premetur quidem obnoxia infirmitas, et paucorum dominio subiecta plebes triste servitium perferet; est tamen et pauperibus interim dolor, et, ut facilius nobis noceri potest, ita vobis latius. postremo, placeas licet attulissent apes meae, non mihcredo, depopulatos agros eversosque reditus; non enim debet leve esse damnum, quod dives ferre non possit. 'decerpebant,' inqEcquid intelligitis Iudio ces, quanto dolores dignum sit, quod ego perdidi, si etiam hoc damnum est, flores auferre? Ita plane. Alioqui tu illos
Abbreviated transcription (Latin):
to querit᷑ s de loco: ñ equa portiõs
cũ sceleratis terras diuisimꝰ:
Ubi enĩ ñ iã diuitũ pͥuatũ ẽ:
Parũ ẽ ꝑximos ȩquare t̾minos:
& possessiones suas uelut qͣsdã gen¬
tes fluminib montib distinguere
lã etiã deuios saltꝰ: & siluas uasta
solitudine horridas occupant.
Tõt aquȩ intͣ paucoꝵ u̾brã latent
Et sinib suis popłs excludit᷑. nec ullus
ꝓcedentis siuis ẽ. nͥ cũ & in alt̾um
diuitẽ incidit. Ad huc tam̃ spolaia
transeuntiũ & ab acti pecoꝵ gre¬
ges: sub hoc titulo defendebantur.
sãpͥuati ueni trans scriptio ẽ. Iterũ
ac sepiꝰ. sũd. ãmoneo. considerate.
discite. aut nichil usꝗ contͣ ius
lic&. aut in pͥuato om̃ia. Et enĩ
adu̾sus inferentẽ dãnũ iusta ul¬
tio suit. Dicam nẽ ꝗ miqͣ sit in¬
uicẽ iniuriȩ cõpensatio quãq ñ
solũ legi adu̾sa s paci: Barbaroꝵ
humani societate sũ motos ꝓxima

Expanded text:
to quaeritur, sed de loco, non aequa portione to quaeritur, sed de loco, non aequa portione cum sceleratis terras divisimus. Ubi enim non iam divitum privatum est? parum est proximos aequate terminos, et possessiones suas velut quasdam gentes fluminibus montibusque distinguere. Iam etiam devios saltus, et silvas vasta solitudine horridas occupant, tot aquae inrra paucorum umbram latent, e finibus suis populus excluditur, nec ullus procedentis finis est, nisi cum et in alterum divitem inciderit. Adhustamenspolia transeuntium, et abacti pecorum greges, sub hoc titulo, defendebantur. Iam privari veneni transcriptio est. Iterum ac saepius Iudices admoneo, considerate, discite, aut nihil usquam contra ius licet, aut in privato omnia. At enim adversus inferentem damnum iusta ultio fuit.' dicam nunc, quam iniqua sit invicem iniuriae conpensatio quamque non solum legi adversa sed paci? barbarorumni iuris humani societate summotos proxime
Abbreviated transcription (Latin):
minis mͦ. uiłq textip̃tiũ. for¬
mula taxassẽ. & ꝓ inde agerẽ
quasi manes ꝑdidissẽ. Nisi fal¬
lor eẽt estimatio & apũ. An
tandẽ qͣs surriꝑe ñ licer& lice¬
at occiołe : Nonẽ dãnũ qđ exu¬
nuos fructꝰ p̃sidia pauꝑtatis
amisi. Non ẽ dãnũ id ꝑclidisse
qđ ut ꝑximo utar argum̃to
ceret palã truoithire. & plenaᷤᷤ
uł eremare igni uł aqͥs ini¬
mergere alueos: An ẽ. aliqđ ani¬
mał qđ ñ liceat nͥ uenenis occide.
unꝰ rursticꝰ pauꝑ. obuiã publice
eundũ ẽ. & obitiendȩ adu̾sus na¬
scentẽ licentiã consensu m anꝰ.
Credite mͥ. maior lite questioẽ.
Hoc uob̾ hodie iudicandũ ẽ: ubi
sceł facere ñ liceat. Nã curñ hoc
idẽ cde hornicidio respondeat. cur¬
cle latrocinio. Non enĩ iure istã.
sed mͦ differt̃. Aꝑit̃ ingens funeri
uia. & oblectantia diu legũ uelus
claustris scelera lib̾a porta ꝓrũput
manifestissima qͦq noxa ñ de fac¬

Expanded text:
minis modo vilisque texti pretium forminis modo vilisque texti pretium formula taxassem, et perinde agetem quasi inanes perdidissem? nisi fallor esset aestimatio et apum. An tandem quas subripere non liceret, liceat occidere? non est damnum, quod exunuos fructus, praesidia paupertatis amisi? non est damnum id perdidisse, quod, ut proximo utar argumentoceret palam trucidare et plenas vel cremare igni vel aquis inmergere alvos? an est aliquod animal, quod non liceat nisi venenis occidereunus rusticus pauper, obviam publice eundum est et obiciendae adversus nascentem licentiam consensu manus. credite mihi, maior lite quaestio est. hoc vobis hodie iudicandum est, ubi scelus facere non liceat. nam cur non hoc idem de honon de latrocinio? non enim iure ista, sed modo differunt. Aperitut ingens funeti via, et obluctantia diu, legum velut claustris, scelera libera porta prorumpunt. manifestissima quaque noxa non de fac
Abbreviated transcription (Latin):
meo ꝑire qđ cotidie ieũ ẽ: At ex¬
tra imꝑia positũ ẽ. mirũ hercu¬
le si negato cõmercio sermonis hu¬
inanis: st̃ incet̾oꝵ aninialiũ for¬
ma. Tam̃ quã dñs dedit: in colu¬
ut sedẽ. Lascuuentẽ luxuriã. su¬
gã. tinnitu cõpescimꝰ. Etiã si du̾¬
sis regib coorta seditio adbellũ
inflãmaũ iras: exiguo puluere
uł uniꝰ pena ducis resedit omis
tumor. Illa uͦ ad miranda seduli¬
tas qđ oꝑi totꝰ insumit᷑ dies. in
dominoꝵ reclditꝰ ablata supplen¬
t᷑. Age si obsequii possent. qͥd ã¬
pliꝰ imꝑares. Intelligo his uanis
ultra necessitatẽ eẽ responsũ. Si
ñ st̃ apes meȩ. ne id qͥdẽ qł his
efficit᷑ neũ ẽ. At qͥ nulla unꝗ
inueniri potuit impudentia.
quȩ fructꝰ melł in dubiũ uoca¬
ret. Hoc gͦ sieri potest ut qđ ua¬
scit᷑ meũ sit qđ geuerat alienũ.
Age si mͥ aluei furto abeẽnt.
utrũ nulla daret᷑ actio an ui¬

Expanded text:
meo perire, quod quoridie meum est? Atexmeo perire, quod quoridie meum est? Atextra imperia positum. Mirum hercule, si negato commercio sermonis humani sunt in certerorum animalium forma. Tamen quam Dominus dedit incolunt sedem, lascivientem luxuria fugam tinnitu compescimus. Etiam si diversis Regibus coorta seditio ad bellum inflammavit itas, exiguo pulvere, vel unius poena ducis resedit omnis tumor. Illa vero admiranda sedulitas, quod operi totus insumitur dies, in dominorum redditus ablata supplentur. Age si obsequi possent, quid amplius imperares? Intelligo his vanis ultra necessitatem esse responsum. Si non sunt apes meae, ne id quidem quod his efficitur meum est. Atque nulla unquam inveniri potuit impudentia, quae fructus mellis in dubium vocaret. Hoc ergo fieri potest, ut quod nascitur meum sit; quod generat alienum? Age si mihi aluei furto abessent, utrum nulla daretur actio? an vi
Abbreviated transcription (Latin):
ex his animalib inusũ hominis
cessit ꝓpͥũ sit habentis. ꝓfecto qͥc¬
qͥd iure possidet᷑ iniuria aufert᷑.
ut uolucres inutę. & aliȩ quȩ ꝑ
rusticas illasq quȩ ditib cellis
saginant᷑. in qͥb tam̃ dñi ãbigu
his ius ẽ. qͥb custode ñ opẽ. Nãsi
hoc dicitis nichil ẽẽ nr̃m qđ ꝑire
possit. ex nulliꝰ aĩał dãno hȩc
edi formula potest. Nã & errare
pecudes solent m fugere cotidia¬
nũ mancipia. Si hoc ĩ cet̾is nou
obstat: uagari tu nolles. in opus
exire & ad cotidianũ censũ labo¬
ris assidui t̃ detrectare malitiã.
At ñ ipse dõmũ sua sponte reuo¬
lant sinẽq laboris sui solȩ uitum¬
t᷑ & om̃is int̾ solitas domos tͣbac̃di¬
tur noctẽq modesto silentio tra¬
hunt: Age porro ut ũ sit earũ
certa possessio dũ uolant. nẽpe
cũ rẽs earũ concludi. tͣuferri. do¬
nari. uenire possunt: in potestate
sint. Quo mͦ autẽ potest sine dãno

Expanded text:
ex his animalibus in usum homini ex his animalibus in usum homini cessit, proprium sit h bentis: profecto quidquid iure possidetur, iniuria aufertor, ut volucres mites, et aliae quae per rusticas villas, quaeque ditibus cellis saginantur, in quibus tamen domini ambiguaiis ius est, quibus custode non opus est? nam si hoc dicitis, nihil est nestrum quod perire possit, ex nullius animalis damno haec edi formula potest. Nam et errare pecudes solent, et fugere mancipia. Si hoc in ceteris non obstat, vagari tu nolles apes, in opus exire, et ad quoridianum censum laboris assidui non detrectare militiam. An non ipsae domum sua sponte revolant, finemque laboris sui sole metiuntur, et omnis intra solitas domos turba conditur, noctemque modesto silentio trahunt? Age porro, ut non sit earum certa posselsio dum volant: nempe cum remearunt, concludi, transferri, donari, venire possunt: in potestate sunt. Quomodo autem potest sine damno
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑdere qd lucrũ ẽ habe. Libe¬
rũ ẽ animal puta ñ dico sȩtꝰ
meis manib exceptos & in tutã
conditos sedẽ. &. reseruatis ad sup¬
plem̃ta generis fauis exam̃ uer¬
naculũ qm̃qͥdẽ tyrannoꝵ ura
defeudis. natos in pͥuato meo pu¬
ta me uł maiꝰ arboris trunco
uł cauis inuentos petris domũ
fauos reculisse. multa nichilo¬
minꝰ quȩ lib̃a suerant transe¬
unt inius occupantiũ sic̃ uena¬
tio. & aucupatio. nã ut cęt̾a ani¬
malia hominũ causa sinxerint.
genuit : Taceo de seruis. qͦs belloꝵ
iniqͥtas in p̃dã iuctorib dedit isdẽ
legib eadẽ forma eadẽ necessitate
sid&: Ex eodẽ cȩlo sp̃m trabunt:
nec uatura uił s fortuua dnm
boũ colla deterunꝰ. Tur uusũ
uestiũ sepe pecori lanȩ dethunt᷑:
Taceo de sanguine & epuł ꝑ mor¬
tẽ paratis si omia quȩ lib̾a grne¬
rant᷑ naturȩ demꝰ: desinitis diui¬
tes ẽẽ. Si uͦ hȩc c̃ditio ẽ ut qͥcqͥ

Expanded text:
sit perdere, quod lucrum est habere. Libesit perdere, quod lucrum est habere. Liberum est animal, puta; non dico fetus meis manibus exceptos et in tutam conditos sedem et, reservatis ad supplementa generis favis, examen vernaculum, quoniam quidem tyrannorum iura defendis, natos in privato meo. puta me vel inanis arboris trunco vel cavis inventos petris domum favos retulisse; multa nihilominus, quae libera fuerant, transeunt in ius occupantium sicut venatio et aucupatio. nam, ut cetera animalia hominum causa finxerit genuit? taceo de servis, quos bellorum iniquitas in praedam victoribus dedit, isdem legibus, eadem forma, eadem necessitate s. Ex eodem caelo spiritum trahunt, nec natura velis, sed fortuna Dominum boum colla deterimus? cur in usum vestium saepe pecori lanae detrahuntur? taceo de sanguine et epulis per mortem pas ratis. Si omnia quae libera generantur, naturae d mus, desinitis divites esse. Si vero haec conditio est, ut quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
pi: qđ m diutiꝰ deflendu apud
qͥdẽ criminib qͥs labor ẽ adu̾sus
considentẽ: Habent diuites hoc
qͦq contͣ nos contumeliosũ. qđ ũ
tanti uidem᷑ ut negent. Porro
qͥ confessũ defeudit ũ ab soluti¬
onẽ sceleris petit s licentiã. lon¬
giꝰ ista quã timui questio ꝑuenii.
ñ de p̃t̾ito tantũ ligamꝰ. hoc
agit᷑ ut etiã si qͥd forte p̃paraue¬
ro iterũ diuiti liceat occidere.
in duas ii qͣntũ anim aduet̾e
potui questiones diuidit causã.
an dãnũ sit & an iniuria datũ.
Negat ẽẽ dãnũ: qđ animal li¬
berũ & uoluere o uagũ & extͣ
ĩꝑia positũ ꝑdidit. Hegat in¬
iuria datũ: qđ in pͥuato suo
q eas quȩ sibi nocerent extixe¬
rit. Postremo. qđ sparso tantũ
ꝑ flores ueneno: ipse apes ultro
ad mortẽ uenerint. Et nichil eẽt
qđ his possẽ responde aequũ
erat int̾ uicinos sic agi:. S ex¬
cutiã singła nec pͥus meis arg¬
um̃itis nitar quã diu̾sa reppu¬

Expanded text:
pi, quod mihi diutius deflendum apud pi, quod mihi diutius deflendum apud s labor est adversus confitentem: habent divites hoc quoque contra nos contumeliosum, quod non tanti videmur, ut negent, Porro qui confessum defendit, non absolutionem sceleris petit, sed licentiam. Longius ista quam timui quaestio pervenit: non de praeterito tantum litigamus; hoc agitur, ut, etiam si quid forte reparavero, iterum diviti liceat occidere. In duas enim, quantum animadvertere potui, quaestiones dividit causam: an damnum sit, et an iniuria datum. negat esse damnum, quod animal liberum et volucre et vagum et extra imperia positum perdiderim. negat iniuria datum, quod in privato suo, quod eas, quae sibi nocerent, extinxerit, postremo, quod sparso tantum per flores veneno ipsae apes ultro ad mortem venerint. ut nihil esset, quod his possem respondere, aequum erat inter vicinos sic agi? sed excutiam singula, nec prius meis argumentis nitar, quam diversa reppu
Abbreviated transcription (Latin):
fortib u̾b̃. siqͥd offenderit  qđ dif¬
ficillimũ fuit iã exꝑtꝰ ẽ uenenũ.
Qđ si mͥ fortua uł ingenuuires
uł suas dedisset: crim̃ istud ñ pͥua¬
tã extationẽ formulȩ merebat᷑.
Uenenũ leges habere emere nosse
deniq uetant. in euitabilẽ pestẽ
occulta fraude grassantẽ. Male
heret ibi innocentia. ubi in pote¬
state ẽ. secretũ scelꝰ. ułut ueneisũ
& qͥdẽ p̃sentaneũ inuentũ. cõpofitĩ
datũ ẽ. quantulũ int̃ ẽ qͥs biberit:
Nomo dedit & hominidari potest
ñ adeo desunt odioꝵ causȩ ut iã
rara simultas sit o ut uideat᷑ ali¬
qͥs nichil magis ꝗ malos odisse lice¬
bit aliqͣndo longiꝰ manũ porrigo
& ĩdulgere animis. Credite nͥi. iu̾i
difficilius ẽ. uenenũ inuenire quã
inimicũ. s me conscia mediocrita¬
tis infirmitas intͣ meas tãtũ uͦ
c̃tin& querelas. nã. dãnũ idem
.iũd. gͣuissimũ. Pauꝑ uuluꝰ acce¬

Expanded text:
fortibus verbis, si quid offenderit; et quod diffortibus verbis, si quid offenderit; et quod difficillimum fuit iam expertus est: venenum. quod si mihi fortuna vel ingenii vires vel suas dedisset, crimen istud non privatam taxationem formulae merebatur. venenum leges habere, emere, nosse denique vetant, inevitabilem pestem occulta fraude grassantem. male haeret ibi innocentia, ubi in potestate est secretum scelus. velut venenum, et quidem praesentaneum, inventum, compositum, datum est. quantulHomo dedit, homini dari potest. Non adeo desunt odiorum causae, ut iam rara simultas sit: et ut videatur aliquis nihil magis, quam malos odisse, libebit aliquando longius manum portigere, et indulgere animis. Credite mihi iudices, difficilius esto venenum invenire, quam inimicum. Sed me conscia mediocritatis infirmitas intra meas tantummode continet querelas. Nam damnum id est, Iudices gravissimum. Pauper vulaus acce
Abbreviated transcription (Latin):
reũ ferre possent. nec sibi sed
oꝑi biberent. hic triste specta¬
culũ. & tantũ ñ ipsi qͥfecerat
miserandũ. Illa ad pͥmũ ferat
sueci haustũ insolito ẽsberna¬
ta gustu sugit: s fugisse nicbil
pdest. Illa longiores expetitura pa
inaltũ tollit᷑: uitãq ĩ aura reli¬
qͥd. hȩc pͥmo statĩ flosculo ĩ tuorit᷑ ill
rigescentib morte pedib exauimis
sicut heserat pend&. alia defecta
uisu uolandi adhuc ꝑt̾rã languis¬
de cȩ repit. Si qͦs tam̃ usq ad sedẽ
suã distulit mors lentior. sic̃ egre
solent sub ipsis pendere portis. i
globũ nexas & mutuo aplexas
mors sola diuisit. Quis figurare
possit. qͥs dicere ꝗ multas malifo¬
mas. ꝗͣ uaria loeti genera fecerĩt.
tot mortes: Semel ut ipse tri¬
stẽ finiã expositionẽ. dicendũ ẽ.
om̃s pclidi. celebre illud alueariũ
& dño suo notiꝰ ad nichilũ recidit
Audete nc̃ lacessere diuitẽ qͥb
uitȩ causa suꝑẽ. exerite lib̾tatẽ

Expanded text:
reum ferre possent, nec sibi sed reum ferre possent, nec sibi sed operi biberent. hic triste spectaculum et tantum non ipsi, qui fecerat, miserandum: illa ad primum feralis suci haustum insolito consternata gustu fugit, sed fugisse nihil prodest. illa longiores expetitura pastus in altum tollitur vitamque in aura relinquit. Haec primo statim flosculo inmoritur. illa rigescentibus morte pedibus exanimis, sicut haeserat, pendet. alia defecta nisu volandi adhuc per terram languide repit. si quas tamen usque ad sedem suam distulit mors lentior, sicut aegrae solent sub ipsis pendere portis, in globum nexas et mutuo amplexas mors sola divisit. quis figurare possit, quis dicere, quam multas mali formas, quam varia leti genera fecerint tot mortes! semel ut ipse tristem finiam expositionem, dicendum est: omnes perdidi. celebre illud alvearium et domino suo notius ad nihilum recidit. Audete nunc lacessere divitem, quibus vitae causa superest, exerite libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
si. Nũꝗ me alias pauꝑẽ putaui.
Triste me excepit exspectatq si.¬
lentiũ. & manis aluei inchoata
tantũ oꝑa & rudes cerȩ. Uos ru¬
dices. estimate quatenꝰ recipiatiᷤᷤ
hunc affectũ meũ. libenter bibis
flores induxert̃. i eiunã miseriᷤ
famẽ. ñ auiditas iniuista dñi
nichil mellis reseruantis. ñ eqͣl
fessas morb inuasit. ñ elãpnatiꝰ
sedib suis auias suga petiere
siluas. Apes pauꝑ misex ĩ oꝑe ꝑ
didi. Paraũ hõ nefariꝰ aute om̃ia
tantũ ueneni qđ posset & di¬
uitis hortis satis eẽ. & linrũ flo¬
res maleficis sucts & inuene¬
nũ mella ẽuertit. Sparsit õi¬
b florib mortẽ. Et ꝗͣdo plura
interĩ corrupit quãq apes
abstulissent. Ille studio cotidi¬
ani oꝑis excitatȩ ut pͥmũ au¬
rora lucẽ uocau: in assueta
misere pascua uolant. ut an
teꝗ noclis humorẽ radusoliꝰ
ebiberent. matutinos legere¬
nt rores. & cęlestes aqͥs ad hor¬

Expanded text:
si. Nunqua me alias pauperem putavi. si. Nunqua me alias pauperem putavi. Triste me excepti exspectatque silentium, et inanis alui in choata tantum opera, et rudes cerae. Vos Iudices aestimate quatenus recipiatis hunc affectum meum, libenter bibissflores induxerunt ieiunam miseris famem, non aviditas iniusta Domini nihil mellis reservantis, non aequalis fessas morbus invasit: non damnatis sedibus suis avias fuga petiere silvas. apes pauper miser in opere perdidi. paravit homo nefarius ante omnia tantum veneni, quod posset et divitis hortis satis esse, et linivit flores maleficis sucis et in venenum mella convertit. Sparsit omnibus floribus mortem, et quanto plura interim corrupit quam quae apes abstulissent! illae studio cotidiani operis excitatae, ut primum aurora lucem vocavit, in adsueta miserae pascua volant, ut, ante quam noctis umorem radii solis ebiberent, matutinos legerent rores et caelestis aquas ad hor
Abbreviated transcription (Latin):
triculã causã. Iãq pauꝑẽ focũ &
fumosa tecta. & oͣsitĩ meis manib
arbusculas destinatꝰ exul decreue¬
rã. Solui. ĩd. decedẽ uolui .s nul¬
lũ potui iuuenire agellũ. in qͦñ
mͥ uicinꝰ diueseẽt. Nec tam̃ licuit
dui quȩrere. Forte serenꝰ pura lu¬
ce falserat dies. & hilaris matuti¬
ni soł tepor ad cotidiana oꝑa letiꝰ
solito agm̃ effuderat. Qui ipse
spectator oꝑis. p̃cipua nãq hȩc tͥ¬
nuchi uoluptas erat. pcesseram.
sꝑans fore ut uidem quẽad modũ
aliȩ lib̾tate pennus honera c̃fer¬
rent. aliȩ deposita sarcina in no
tiũ ñ obstaret intͣntib aliȩ milita¬
rib castris pellerent uulgꝰ ignauũ.
aliȩ longũ ꝑmense it̃ fatigate anhe¬
litũ t̃herent. Hȩc ad estiuũ solẽ por
rectas pandert penuas. Miserũ
me ignoseite mͦ gimitib meis.
Non flosculos ꝑdidi. nec caduca
folia ꝓximo lapsura uento. Apes
tatis meȩ solatiũ senectutis ami¬

Expanded text:
triculam casam iamque pauperem focum et triculam casam iamque pauperem focum et fumosa tecta et consitas meis manibus arbusculas destinatus exul ~decreveram~. volui, iudices, decedere, volui, sed nullum potui invenire agellum, in quo non mihi vicinus dives esset. Nec tamen licuit diu quaerere. forte serenus pura luce fulserat dies, et hilaris matutini solis tepor ad cotidiana opera laetius solito agmen effuderat. quin ipse spectator operis praecipua namque haec mihi voluptas erat processeram sperans fore, ut viderem, quemadmodum aliae libratae pinnis onera conferrent, aliae deposita sarcina in novtium non obstaret intrantibus, aliae militaribus castris pellerent vulgus ignavum, aliae longum permensae iter fatigatae anhelitum traherent, haec ad aestivum solem rectas panderet pennas. Miserum me, ignoscite modo gemitibus meis. Non flosculos perdidi, nec caduca folia proximo lapura vento. Apes tatis meae, solatium senectutis, ami
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculi saltẽ singuł ẽẽt. auidas lon¬
ge fugare uolucres. & arcere par¬
ua dictu animalia. reclusas in¬
terĩ scrutari apiũ olomos. ne ꝑ
uacua̾ aluos feda pestis insidio¬
sas texeret ꝑ lagas. Dederã laborib
meis iustã senex missionẽ. habebã
quȩ ꝓmo opꝰ facerent. qͦ ñ peuetuas
liuor imꝓbe qͥdue serabrȩ malig¬
nitati cłausũ ẽ: Inuidit pauꝑtꝰ
diues. Cũ euocasset me subito tre¬
pidũ totoq fortunȩ suę strepitu
impetͣre apib tuis intͣ pͥuatũ uo¬
lent. ne hortoꝵ meoꝵ florib iusi¬
dant. ne in meo rorẽ legant. Re¬
moue tͣnsfer Impotentissime ty¬
rannȩ qͦ. Nũqͥd tã latũ possideo
agellũ ut illũ apes tͣusuolare non
possent. Nũqͥd. Neq tam̃ tantũ in¬
erat pectori meo robur. ut ñ ꝑt᷑ba¬
rer. de nuntiatiõe notȩ impoten¬
tiȩ. Uolui relinq̃re auitos lares. &
ẽsocios nataliũ parietes. & ipsã nu¬

Expanded text:
periculi saltem singulis esset, avidas lonpericuli saltem singulis esset, avidas longe fugare volucres et arcere parva aditu animalia, reclusas interim scrutari apium domos, ne per vacuas alvos foeda pestis insidiosas texeret plagas. Dederam laboribus meis iustam senex missionem; habebam, quae pro me opus facerent. quo non penetras, livor improbe, quidve scabrae malignitati clausum est? invidit pauperi dives! cum evocasset me subito trepidum totoque fortunae suae strepitu imperare apibus tuis intra privatum volent, ne hortorum meorum floribus insidant, ne in meo rorem legant? remove, transfer!' inpotentissime tyranne, quo? numquid tam latum possideo agellum, ut illum apes transvolare non possint? neque tamen tantum inerat pectori meo robur, ut non perturbarer denuntiatione notae inpotentiae. volui relinquere avitos lares et conscios natalium parietes et ipsam nu
Abbreviated transcription (Latin):
dabat occasionẽ mͥ oportunitas
hortuli mei. Est nãq positꝰ ad
hortꝰ soł hib̃ni apͥcꝰ om̃ib uentis
mediꝰ. fusus ex ꝓximo fonte riuus
trepidantib int̾ radiantes calcu¬
los aqͥs utrũq ripa uirente p̃t᷑¬
fluit. Satis c̃siti flores & uiridiᷤᷤ
quis paucarũ arboꝵ coma. na¬
scentib popłis pͥma secles. unde
ego frequent̃ c̃sertũ nouȩ iuuen¬
tutis agm̃ ramo grauescente su¬
scepi. Nec me tanta capiebat uo¬
luptas qđ fluentia ceris mella
c̃derẽ. qđ ad susti neulas pauꝑta¬
tis impensas deferrẽ in urbẽ qđ
diuitis emerent. qͥqni qđ ad u̾sꝰ
omiã lassȩ tedia etatis habebã
senex qđ agerẽ. Iuuabat aut leu¬
ta uimina u̾nis fetib texere. ne
ȩstuus ardor aut hib̾na uis gͣ¬
uidã penetͣret aluũ hiantesri¬
mas tenaci li nere sinio. aut fes¬
sis apib ultro p̾bere mella. aut
fugiens exam̃ ȩre t̾rere. aut bel¬
la sedare pulueris iactu tũ ne qͥd

Expanded text:
dabat occasionem mihi oportunitas dabat occasionem mihi oportunitas hortuli mei; est namque positus ad ortus solis hiberni, apricus omnibus ventis. modicus fusus ex proximo fonte rivus trepidantibus inter radiantes calculos aquis utrimque ripa virente praeterfluit. satis consiti flores et viridis quamvis paucarum arborum coma nascentibus populis prima sedes, unde ego frequenter consertum novae iuventutis agmen ramo gravescente suscepi. nec me tanta capiebat voluptas, quod fluentia ceris mella conderem, quod ad sustinendas paupertatis impensas deferrem in urbem quod divites emerent, quam quod adversus omnia lassae taedia aetatis habebam senex, quod agerem: iuvabat aut lenta vimina vernis fetibus texere vel, ne aestivus ardor aut hiberna vis gravidam penetraret alvum, hiantis rimas tenaci linire fimo, aut fessis apibus ultro praebere mella aut fugiens examen aere terrere aut bella sedare pulveris iactu, tum, ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
meas diuitis sundꝰ accessit. Nãq ego.
iũd. dũ fortiꝰ op̾ ꝑmisit ȩtas. t̾rã ma¬
nib sub egi. & difficultatẽ labore ꝑde¬
mui. & inuito solo ñ nichil tam̃ fe¬
cunditatis exp̃ssi. Cito labit᷑ dies. &
ꝓcliuis in pnũ fert᷑ ȩtas. abiere uireᷤᷤ
census m̃s. defectoq labore senectꝰ. mag̾¬
ira pars mortis nichil mͥ reliqͥd nisi
diligentiã. Circũspicienti qđ cũ uẽ¬
niret op̾ inualidę senec lirtis curȩ
succurrebat seqͥ pecora fetuq pla¬
cidi gregis pauꝑtatẽ tueri. S ex
om̃i parte circũ iectꝰ diuitis ager.
uix tenuẽ ad gressus meos semitã
dabat. Ed agimꝰ inqua: Indiq
uallo diuitiarũ clusi sumiꝰ. hinc
hortuli locupletis. hinc arua inde
uineta. hinc saltꝰ. nultꝰ t̾rȩ dat᷑ ex¬
itꝰ. Queramꝰ animal qđ uol&.
Nã qͥd̾ apib inuenit uatura prȩ¬
stantiꝰ. Parce sideles laboriose
animal simile pauꝑib. Et sane

Expanded text:
meas dimeas diram manibus subegi, et difficultatem labore perdomui, et invito solo nonnihil tamen fecunditatis expressi. cito labitur dies, et proclivis in pronum fertur aetas; abiere vires, census meus, defectaque labore senectus, magna pars mortis, nihil mihi reliquit nisi diligentiam. circumspicienti, quod conveniret opus invalidae senectutis curae, succurrebat sequi pecora, fetuque placidi gregis paupertatem tueri, sed ex omni parte circumiectus divitis ager vix tenuem ad gressus meos semitam dabat. quid agimus? inquam, undique vallo divitiarum clusi sumus. hinc hortuli locupletis, hinc arva, inde vineta, hinc saltus; nullus terrae datur exitus. quaeramus animal, quod volet. nam quid apibus invenit natura praestantius? parcae, fideles, laboriosae. o animal simile pauperibus! et sane
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ i glebȩ atq humił thymi & ñ
late pauꝑi casȩ circĩuecta possessio.
Serũ mͥ uł hoc fuit gͣtissima. qđ ñ
fuit digna quã diues c̃tupisceret.
In hoc ego uitȩ meȩ secreto remotꝰ
a tumultu ciuitatis. ignobile euũ.
agere ꝓcul ab ambitu. & om̃i maio¬
ris fortunȩ cupiditate c̃stitui. & dũ
molesta lege naturȩ tͣnsiret etas.
uitã fallere. hoc mͥ paruulũ t̃rȩ &
humilis tr̾ guris rusticũ cul¬
men. equitas animini regna fece¬
rat. Satisq diuitiarũ erat. iuchil
ãpliꝰ uelle. Ed ꝓdest. Sic qͦq me la¬
tentẽ inuenit inuicdia. Nec ab in ici
iũd. uicinꝰ diuitis sui. Parens circa
me habitatiere dñi. & frequentib
uilł c̃ cors uicinia paruos limites co¬
luit. Qđ ciues pascebat. nc̃ diuitis
mundauit eqͥtae solo uillȩ. & excis
patria sacra. & cũ c̃iugib pariusq
lib̃is respectantes patriũ larẽ migͣ¬
uert̃ ueteres coloni. & late solitudine
indiscreta unitas facta ẽ pꝰꝗ ad apes

Expanded text:
atque humilis thymi, et non late pauperi casae circumiecta possessio. verum mihi vel hoc fuit gratissima, quod non fuit digna, quam dives concupisceret. in hoc ego vitae meae secreto remotus a tumultu civitatis ignobile aevum agere procul ab ambitu et omni maioris fortunae cupiditate constitui et, dum molesta lege naturae transiret aetas, vitam fallere. hoc mihi parvulum terrae et humilis tugurii rusticum culmen aequitas animi regna fecerat, satisque divitiarum erat nihil amplius velle. quid prodest? sic quoque me latentem invenit invidia. nec ab initio, iudices, vicinus divitis fui; pares circa me habitavere domini, et frequentibus villis concors vicinia parvos limites coluit. quod civeinundavit. Aequatae solo villae et excisa patria sacra, et cum coniungibus parvisque liberis, respectantes patrium latem mie graverunt veteres coloni, et latae solitudinis indiscretaunitas facta est, postquam ad apes
Abbreviated transcription (Latin):
& tediũ ac de testatio sui ⁊ planc¬
tꝰ. S cũ ab in faustis fugimꝰ
cibis uri titerũ fames. & qđ
mͦ exore ꝑiecimꝰ colligendũ ẽ.
Nc̃ mͥ illa feda uidentur nc̃
abhominanda. laceri artꝰ &
nudata ossa & abrepta cute
intꝰ cauũ pectꝰ. Nc̃ occurrunt
effossa p̃cordia & liudȩ car¬
nes. ⁊ exp̃ssũ deutib tabũ &
ex haustȩ ossib medullȩ. Quã¬
tulũ n corporis fames relin¬
quebat. Nc̃ illud orreo tẽpuᷤᷤ
si quando aut mauꝰ incidit
aut facies. aliqͥd deniq qđ

Expanded text:
et taedium ac detestatio sui et plancet taedium ac detestatio sui et planctus, sed, cum ab infaustis fugimus cibis, urit iterum fames, et quod modo ex ore proiecimus, colligendum est. nunc mihi illa foeda videntur, nunc abominanda, laceri artus et nudata ossa et abrepta cute intus cavum pectus, nunc occurrunt effusa praecordia et lividae carnes et expressum dentibus tabum et exhaustae ossibus medullae. quantulum enim corporis fames relinquebat! nunc illud horreo tempus, si quando aut manus incidit aut facies aut aliquid denique, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iã ne cuꝑe qͥdẽ audebat. subuit
suror. & alieno m̃tis ⁊ tota sui
arbitrii fames ficta ẽ. feris in
uide cępimꝰ. P mo tam̃ furcĩ &
intͣ suas qͥsq latebras admisit
hoc monstrũ. ⁊ si paulo citiꝰue¬
nisses potuiss hoc negari. Siqͥs
extͣge corpoꝵ desuerat. sepultũ
putabamꝰ. Nec tam̃ indicauit
qͥs ꝗ nec dep̃hendit aliqͥs. Ne¬
mo ut hoc faceret exẽplo in pul¬
sus ẽ. se qͥsq docuit om̃s scire coe¬
pimꝰ. pꝰ ꝗ om̃s fecimꝰ. Quotiens
tam̃ anteꝗ inciꝑẽ in portũ cu¬
curri. ꝗdiũ in altũ intentꝰ si
quẽ eent inconspectu naues
oculos fatigaui. Tibi legate tẽpꝰ
differre facileẽ. qͥ tuã tantũ
partẽ ñ uendisti. Tu quẽ habeas
diẽ uideris ego septimũ & exspec¬
tare ñ possũ. Ergo rabidi supra
cadauera in cubuimꝰ. & clausis
ocuł qͣsi uisus c̃scientia a cerbior
eẽt tota corpora morsib c̃ sũpsi¬
mꝰ. Subit interĩ horror ex facto.

Expanded text:
iam ne cupere quidem audebat, subiit iam ne cupere quidem audebat, subiit furor et alienatio mentis, et tota sui arbitrii fames facta est. anvidere coepimus. primo tamen furtim et intra suas quisque latebras admisit hoc monstrum, et, si paulo citius venisses, potuisset hoc negari: si quid ex strage corporum defuerat, sepultum putabamus. nec tamen indicavit quisquam, nec deprehendit aliquis. nemo, ut hoc faceret, exemplo inpulsus est; se quisque docuit, omnes scire coepimus, postquam omnes fecimus. quotiens tamen, antequam inciperem, in portum cucurri, quamdiu in altum intentus, si quae essent in conspectu naves, oculos fatigavi! tibi, legate, tempus differre facile est, qui tuam tantum partem non vendidisti. tu, quem hebeas diem, videris, ego septimum expectare non possum. Ergo rabidi supra cadavera incubuimus et clausis oculis, quasi visus conscientia acerbior esset, tota corpora morsibus consumpsimus. subit interim horror ex facto
Abbreviated transcription (Latin):
malã c̃scientiã omĩa nos aute
fecisse quȩ nemo p̃t̾ nos feoit.
pecora recidimꝰ. cãpos enulsimꝰ.
siluas destruximꝰ. nouissime
nichil relictũ ẽ. p̃t̃ esurientes
& mortuos. Si qͣ ẽ sides. libent̃
hanc partẽ accusationis subĩ¬
de differo. adeo ubi tantũ nefas
uarrandũ ẽ. etiã exigua tẽpoꝵ
lucra sectari lib&. Et uecesseẽ
reo indicare qͣ mał publicis
ab fuit. quã mults ñ ad diẽ ue¬
nerit. Ignoscite dii hoĩesq sceleri
qͥdẽ ultimo s tam̃ qđ fecisse mi¬
serrimũ ẽ. Non habitant ima pu¬
cdor & fames. Et cũ semel intͣret
impotens domina. feras etiã &
ingentes beluas subigit. Terrã
morientes momordert̃. Mlemet¬
ipsũ si nichil fuisset aliud come¬
dissẽ. S c̃fitendũ ẽ. legati bene¬
sicio ñ desuit. postꝗ omnẽ pati¬
entiã uicerat ignea fames.
pꝰ ꝗ spes qͦq quȩ miseris ultima
ẽ om̃is habierat. ⁊ srum̃tũ toti¬
ens sibi frustra ꝓmissũ animꝰ

Expanded text:
scientiam omnia nos ante fecisse, quae nemo praeter nos fecit? pecora cecidimus, campos evolsimus, silvas destruximus; novissime nihil relictum est praeter esurientes et mortuos. Si qua est fides, libenter hanc partem accusationis subinde differo. adeo, ubi tantum nefas narrandum est, etiam exigua temporum lucra sectari libet. at necesse est reo indicare, qui a malis publicis afuit, quam multis non ad diem venerit. ignoscite, dii hominesque, sceleri quidem ultimo, sed tamen quod fecisse miserrimum est. non habitant una pudor et fames, et cum semel intrarit inpotens domina, feras etiam et ingentes beluas subigit. terram morientes momorderunt. memetipsum, si nil fuisset aliud, comedissem. sed confitendum est; legati beneficio non defuit. postquam omnem patientiam vicerat ignea fames, postquam spes quoque, quae miseris ultima est, omnis abierat, et frumentum totiens sibi frustra promissum animus