comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uã quae dardaniũ tellus mihi seruat acestẽ
t pattis anchisȩ gremio complectitur osra:.
Taec ubi dicta petunt postus. & urla sicundi
Intendunt tephyri. festur cita gurgat dassis
ttandem lati. note aduestunt᷑ harenae
At ꝓcul excelso. miratus uestice montis
duentũ sociasq rates occurrit accsts
Horridus in iaculis. & pelle lrbistidis urse
roia criniso conceptũ flumine mater
Qurm genuit. urterũ non immemor ille parintũ.
ratatur reducis. & gacalytus agristi
Exupist ac fessos opibus solitur amĩcet
ostera cum primo stellas oriente fugarat
Clara dies. socios in coctum littore ab omni
duocit eneas. tumuliq ex aggere fatur
Dardanide magni. genus alta asanguine duiũ
nnuus exactis completur mensibus orbis
Ex quo relliquias diuiniq ossaparentis
ondidimus terra. mestasq sacrauim aras
Iamqi dies nisi fallor ad est quẽ semꝑ actrbũ
Semper honoratum. sic dii uoluistis habebo:

Expanded text:
quam quae Dardanium tellus mihi servat Acesten, quam quae Dardanium tellus mihi servat Acesten, et patris Anchisae gremio complectitur ossa? Haec ubi dicta, petunt portus, et vela secundi intendunt Zephyri; fertur cita gurgite classis, et tandem laeti notae advertuntur harenae. At procul ex celso miratus vertice montis adventum sociasque rates occurrit Acestes, horridus in iaculis et pelle Libystidis ursae, Troïa Criniso conceptum flumine mater quem genuit: veterum non immemor ille parentum gratatur reduces, et gaza laetus agresti excipit, ac fessos opibus solatur amicis. Postera cum primo stellas Oriente fugarat clara dies, socios in coetum litore ab omni advocat Aeneas, tumulique ex aggere fatur: Dardanidae magni, genus alto a sanguine divom, annuus exactis completur mensibus orbis, ex quo reliquias divinique ossa parentis Condidimus terra maestasque sacravimus aras. Iamque dies, nisi fallor, adest, quem semper acerbum, semper honoratum—sic di voluistis—habebo.
Abbreviated transcription (Latin):
t pelagus tenuert m̾tes. nec iam amplius ulla
Occurrit tellus. maria undiq & undiq calum
lli cerulrus supra caput asstict rmber
Noctem bienemq ferens. & in horruit undatenebris
pse gubernator puppi palinurus ab alta
Heu quanam tanti cinxerunt atheranimbi:
uidue pater neꝑtunr paras. sic deinde locut᷑
Colligere armauib&. ualidisq in cũbere remis
bliquans sinus inuentũ. ac talia fatur
Magnanit aenea. non simihi iuppiter auctor
spondeat. hoc spyrem italiã contingere clo
M utati trans uersa stfunt. & uespert ab atro.a¬
onsurgunt urnti atq innubem cogitur aer
Nec nos obniti contra. nec tendere tantum
Tufficim̃. superat qm̃ fostuna sequamur fra
Q uoq uocat uestamus iter. nec littora longe
Fidartor frã terna ericis postusq sycanos
S i modo rite memor seruata remenior astra
umpius aeneas. equidem sic poscere uentos
I amdudũ & frustra cer̾no te tendire contra
Flecte uiam uelis. ansit mihi gratior ulla
Quoue magis fessas optem dimititre naues

Expanded text:
t pelagus tenuere rates, nec iam amplius ulla occurrit tellus, maria undique et undique caelum: olli caeruleus supra caput adstitit imber noctem hiememque ferens et inhorruit unda tenebrisIpse gubernator puppi Palinurus ab alta: Heu! quianam tanti cinxerunt aethera nimbi? Quidve, pater Neptune, paras? Sic deinde locutus colligere arma iubet validisque incumbere remis, obliquatque sinus in ventum, ac talia fatur: Magnanime Aenea, non, si mihi Iuppiter auctor spondeat, hoc sperem Italiam contingere caelo. Mutati transversa fremunt et vespere ab atro consurgunt venti, atque in nubem cogitur aër. Nec nos obniti contra, nec tendere tantum sufficimus. Superat quoniam Fortuna, sequamur, quoque vocat, vertamus iter. Nec litora longe fida reor fraterna Erycis portusque Sicanos, si modo rite memor servata remetior astra. Tum pius Aeneas: Equidem sic poscere ventos iamdudum et frustra cerno te tendere contra: Flecte viam velis. An sit mihi gratior ulla, quove magis fessas optem demittere naves,
Abbreviated transcription (Latin):
ccdere. arcanos etiam tibicrederesensus. inageldor¬
S olauri mollis aditus et tempora noras diticora
soror. atq hostem supplex affarcsuperbum:
Nonegocumdanais troianam exx cindere gente si¬
CaII ANΙCISTO. Callis el somita teriuor calle prarum pli¬
insemita dictatsi. lliaest acrus dimidius quapotist irruchi¬

Expanded text:
colere, arcanos etiam tibi credere sensus; solcolere, arcanos etiam tibi credere sensus; sola viri mollis aditus et tempora noras. I, soror, atque hostem supplex adfare superbum: non ego cum Danais Troianam exscindere genteCALLE ANGVSTO ‘callis’ est semita tenuior, callo pecorum praemita dicta est; ‘via’ est actus dimidius, qua potest ire vehi
Abbreviated transcription (Latin):
M iꝰgrantis cernas. totaq. ex urbe ruente s tiucros fiftnantos
a cͣpoeluti ingentem formicę farris aceruum
Conuec tant calle angusto. pars grandia trudunt laptasraꝑs¬
bnixr humeris frumenta. pars agmina cogunt.
Castigantq moras: opere dmis semita feruet¬
i iustibi tunc dido cernenti talia sensus:
Quosut dabas gemitus. cumlitora feruerelate.
rospirteres arce exsumma. totum quideres
Misceri ante oculos tantes clamoribus ꝓ quor.
mprobe amor. quia non mortalia pectora cogis.
re iterum in lacrimas. itrum temptare precando
ogitur. et subplex animos submittert amori
Nẽquidi expertum frustra moritura relinquat.
nna uides toto properarilitore circum.
Undiq conuenere. uocat iam carbasus auras
uppibus etlȩti naute imposuere coronas funes inmodimamo¬
h unc ego sipot  tantum speraredolorem
⁊perferre soror potero : misertre hoc tamenunum
ł xequere anna mihi. solamnam perfidus ille.

Expanded text:
Migrantis cernas, totaque ex urbe ruentis. Migrantis cernas, totaque ex urbe ruentis. Ac velut inConuectant calle angusto, pars grandia trudunt Obnixe frumenta humeris, pars agmina cogunt CastigantqQuis tibi tum, Dido, cernenti talia sensus? quosve dabas gemitus, cum litora fervere late prospiceres arce ex summa, totumque videres misceri ante oculos tantis clamoribus aequor? Improbe Amor, quid non mortalia pectora cogis? Ire iterum in lacrimas, iterum temptare precando cogitur, et supplex animos submittere amori, ne quid inexpertum frustra moritura relinquat. Anna, vides toto properari litore; circum undique convenere; vocat iam carbasus auras, puppibus et laeti nautae imposuere coronas. Hunc ego si potui tantum sperare dolorem, et perferre, soror, potero. Miserae hoc tamen unum exsequere, Anna, mihi. Solam nam perfidus ille te
Abbreviated transcription (Latin):
s ollicitat: neq te teneo neq dicta refello salagi.
Iscquereitaliam uentis. peteregna perundas
s peroequidem umedis. siquid pianumina possuas
s epeuoca turum . sequanatris ignibus abseas.
I tcum frigida morsanima seduocrat artus
mnibus umbralocis. adero. dabis imprebepotnas.
Audiam. ethęc manis ueniet mihi fama subimos
is mne diumdictis sermenem abrumpit. etauras
& gra fugit. seq exxoculis mauertĩ etaufert.
I inquens multametu. cunctantem ermulta parentẽ
D ictre: suscipiunt famulȩ. conlapsaq menbra defuntis ab as¬
armoreoreferunt thaiamo. stratisq reponunt.
Atpius ęneas quamquam lenire uolentem adonem
solandocupit. etdictis. sauertere curas didonis
M lilta gemens. magnoq. ł animum labefactꝰamore
ussa tamendiuum ex equitud. dassemq rruisit.
Tum uero teucri incumbunt. elitore celsas
educunt tote naues. natat uncta sarina sꝓfrnons¬
nfabricata fugestudio

Expanded text:
sollicitat. Neque te teneo, neque dicta refello. I, sollicitat. Neque te teneo, neque dicta refello. I, sequere Italiam ventis, pete regna per undas. Spero equidem mediis, si quid pia numina possunt, saepe vocaturum. Sequar atris ignibus absens, et, cum frigida mors anima seduxerit artus, omnibus umbra locis adero. Dabis, improbe, poenas. Audiam et haec Manis veniet mihi fama sub imos. His medium dictis sermonem abrumpit, et auras aegra fugit, seque ex oculis avertit et aufert, linquens multa metu cunctantem et multa parantem dicere. Suscipiunt famulae, conlapsaque membra marmorarmoreo referunt thalamo stratisque reponunt. At pius Aeneas, quamquam lenire dolentem solando cupit et dictis avertere curas, multa gemens magnoque animum labefactus amore, iussa tamen divom exsequitur, classemque revisit. Tum vero Teucri incumbunt, et litore celsas deducunt toto naves: natat uncta carina; fronfabricata, fugae studio.
Abbreviated transcription (Latin):
ctulit. ipsedtum manfesto mani festo lumanciudi
I. ntrantem muros. uocemq: his auribus hausi: Aarr¬
esint me qrtius incenadere teq quertds.
I taliam non sponte sequor
aliadicentem. iam dudum auersatuetur
Nucilluc uoluens ocules. to tumq pererrat inlesmti¬
l umimbus tacitis. etłic accensa profatur.
Nectibidiua parens: generis necdardanus auctor at¬
er fide. seduris genuitte cautibus horrees
Caucasus. hẏrcane ȩ quamerunt ubera trgres
n amquid dissimulo. aũtquȩ me admaiera reseruo
Num fletuingemuit nostro. num lumina fleocit : i¬
um lacrimas uictus dedit. aut miseratus amantẽ est:
Que quibus ante feram. iam iam pec maxiaia iuno
ecsaturnius ec oculis pater aspicit xquis
Nus quantuta fides. riectumlitore egentem
excepi. et regni aemers in parteloc auiꝰ
A pussam classem. socioẜ y amortere duxi.
eu furus incensa stror. nunc augur apollo
Nunc lytię sortes. nunc etiouemisus abipso
nterpres duium. fert horrida iussa perauras
Scilicet issuperis laborest. ea gura quictos

Expanded text:
tulit; ipse deum manifesto in lumine vidi intrantem muros, vocemque his auribus hausi. Desine meque tuis incendere teque querelis: Italiam non sponte sequor. Talia dicentem iamdudum aversa tuetur, huc illuc volvens oculos, totumque pererrat luminibus tacitis, et sic accensa profatur: Nec tibi diva parens, generis nec Dardanus auctor, perfide; sed duris genuit te cautibus horrens Caucasus, Hyrcanaeque admorunt ubera tigres. Nam quid dissimulo, aut quae me ad maiora reservo? Num fletu ingemuit nostro? Num lumina flexit? Num lacrimas victus dedit, aut miseratus amantem est? Quae quibus anteferam? Iam iam nec maxuma Iuno, nec Saturnius haec oculis pater aspicit aequis. Nusquam tuta fides. Eiectum litore, egentem excepi, et regni demens in parte locavi; amissam classem, socios a morte reduxi. Heu furiis incensa feror! Nunc augur Apollo, nunc Lyciae sortes, nunc et Iove missus ab ipso interpres divom fert horrida iussa per auras. Scilicet is Superis labor est, ea cura quietos
Abbreviated transcription (Latin):
on potui abreptum diuellere corpus & undic
S pargere ñon socios non ipsum ab sumere ferro ape¬
scanium. ꝑatrisq epulandum ponere mensis:¬
U erũ anceps pugna fuerat fostuna. fuiss&
⁊uem metui moritura: faces in castratulissẽ¬

Expanded text:
Non potui abreptum divellere corpus, et undis Non potui abreptum divellere corpus, et undis spargere? Non socios, non ipsum absumere ferro Ascanium, patriisque epulandum ponere mensis?— Verum anceps pugnae fuerat fortuna:—fuisset. Quem metui moritura? Faces in castra tulisse
Abbreviated transcription (Latin):
Dex tra feras dixit. uaginaq eripit eiisem
Fulmintum. strictoq ferit retinacula ferro
Idem om̃s sinul ardor hab&. rapiuntq ruuntq l
ittora deseruere. lat& sub classib aequor
Annixi torquent spumas. & cerula uerrunt
t iam primanouo spargebat lumine terras
Tithoni crocrum linquens aurora cubile
regina espȩculis ut primũ albescere lucẽ
U idit. & aequatis classem ꝓcedere uelis
ntoraq auacuos sensit sine remige postus.
Cexq. quaterq: manu pectus ꝑcussa decora tos¬
liuentisq abscisai comas pro iuppiter ibit
H icait. & nostris illuserit ad uena regnis:
Diripientq rater alii naualibus : ite llaqam siate
łesteem flammas. datẽ tela. impellite remos
Q uid loquor. aut ubi sum: quae mentẽ insaniamutat :¬
nfelix dido. nunc te facta impia tangunt
Tum decuit cum sceptra dalas. en dextra fidesq: Ta
i uem secum ꝑatrios auint postare penates
Q uem subiisse humeris confectum atate parentẽ

Expanded text:
dextra feras. Dixit, vaginaque eripit ensem dextra feras. Dixit, vaginaque eripit ensem fulmineum, strictoque ferit retinacula ferro. Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque ruuntque; litora deseruere; latet sub classibus aequor; adnixi torquent spumas et caerula verruntt iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens AurRegina e speculis ut primum albescere lucem vidit, et aequatis classem procedere velis, litoraque et vacuos sensit sine remige portus, terque quaterque manu pectus percussa decorum, flaventesque abscissa comas, Pro Iuppiter, ibit hic ait et nostris inluserit advena regnis? ripientque rates alii navalibus? Ite, ferte citi flammas, date vela, impellite remos!— Quid loquor, aut ubi sum? Quae mentem insania mutat? Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt. Tum decuit, cum sceptra dabas.—En dextra fidesque, quem secum patrios aiunt portare Penates, quem subiisse umeris confectum aetate parentem!
Abbreviated transcription (Latin):
Obtulit. in somius. rursusq ita uisa monere est
Et̾erines flauos. &ł membra decora uiuentę
ate dea potes hoc sub easu dueere somnos.
Necquae te circumstent deinde pericula cernis
emens nec tephyros audis spirare secundos:
Illa dolos dirumq nefas in pectore uersat
esta mori. uariosq irarum concitat estup
Non fugis hinc preceps. dum precipitare potestas &.¬
ammare turbari trabibus saeuasq uidebis
Collucere faces. iam feruere latora flammis¬
C ite his attigerit terris aurora morantẽ
Fia age. rumpe moras uariũ & mutabile semꝑ
Femina sic fatus nocti se immiscuit atrae luntt arelscas¬
Tum uero ueneas. subitis exterritus umbris afrlisit¬
orripit esomno corpus. sociosq fatigat
Precipites uigilate uiri. & considite transtris
soluite uela citi. deus aethere missus ab alto
Festinare fugam tostosq incidere funes
cce ntrum iustimulat. sequimꝰ te scr deoꝵ
Quis quis esꝰ imperioq itrrum parem ouantes
ms o placidusq d iuues. & sydera calo

Expanded text:
obtulit in somnis, rursusque ita visa monere est— t crinis flavos et membra decora iuventa: Nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos, nec, quae te circum stent deinde pericula, cernis, demens, nec Zephyros audis spirare secundos? Illa dolos dirumque nefas in pectore versat, certa mori, varioque irarum fluctuat aestu. Non fugis hinc praeceps, dum praecipitare potestas? Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis conlucere faces, iam fervere litora flammis, si te his attigerit terris Aurora morantem. Heia age, rumpe moras. Varium et mutabile semper femina. Sic fatus, nocti se immiscuit atrae. Tum vero Aeneas, subitis exterritus umbris, corripit e somno corpus, sociosque fatigat: Praecipites vigilate, viri, et considite transtris; solvite vela citi. Deus aethere missus ab alto festinare fugam tortosque incidere funes ecce iterum stimulat. Sequimur te, sancte deorum, quisquis es, imperioque iterum paremus ovantes. Adsis o placidusque iuves, et sidera caelo
Abbreviated transcription (Latin):
I m plessemq foros flammis. natũq. patrẽq
cum genert tatinae. mema suꝑ ipsa dedissẽ¬
ol qui terrarũ flammis operaom̃a iustras
uq harum interpres curarũ & consea uino
Nocturnisq hecatȩ triuiis ululate ꝑurbes
t dirae ultrices. & dumorientis rlysse tu
Accĩpite hac. meritũꝙ malis aduestit numen
t nostras audite preces. si tangere postus dast¬
nfandum caput. ac terris ad nare necesse est de¬
t sic fata iouis poscunt. hic terminus hera&
At bello audicis populi urxatus & armis
inibus extorris complexu auulsus uili
Auxilium implor&. uidratq indigna suoꝵ seꝑe funis¬
Eunera. nec cum se sub leges pacis iniquae lg  ligua¬
T radiderit regno. aut optata luce fruat᷑
ed cadat antt dixm mediaq in humatꝰ harena
Haec precor. banc uocẽ taxtremã cũ sanguine fundo¬
⁊ um uos otyni stirpẽ & genus omne futurũ
E xercete aodiis. cineriq hac mitit nr̃o
unera. nullus amor populis nec foedera sunto

Expanded text:
implessemque foros flammis, natumque patremque cum genere extinxem, memet super ipsa dedisseol, qui terrarum flammis opera omnia lustras, tuque harum interpres curarum et conscia Iuno, nocturnisque Hecate triviis ululata per urbes, et Dirae ultrices, et di morientis Elissae, accipite haec, meritumque malis advertite numen, et nostras audite preces. Si tangere portus infandum caput ac terris adnare necesse est, et sic fata Iovis poscunt, hic terminus haeret: at bello audacis populi vexatus et armis, finibus extorris, complexu avulsus Iuli, auxilium imploret, videatque indigna suorum funera; nec, cum se sub leges pacis iniquae tradiderit, regno aut optata luce fruatur, sed cadat ante diem, mediaque inhumatus harena. Haec precor, hanc vocem extremam cum sanguine fundo. Tum vos, o Tyrii, stirpem et genus omne futurum exercete odiis, cinerique haec mittite nostro munera. Nullus amor populis, nec foedera sunto
Abbreviated transcription (Latin):
N terea mediũ aeneas iam classe tenebat
Cestus uter. fluctusq atros aquilone secabat
oenia respiciens. qua iã infelicis elysse
collucent. flammis quaȩ tantũ accender& ignẽ
ausa lat& duri magno sed amore dolores
olluto notumq furens quid femina possit
T riste ꝑ auguriũ theucroꝵ pectora ducunt

Expanded text:
Interea medium Aeneas iam classe tenebat certus iter, fluctusque atros Aquilone secabat, moenia respiciens, quae iam infelicis Elissae conlucent flammis. Quae tantum accenderit ignem, causa latet; duri magno sed amore dolores polluto, notumque, furens quid femina possit, triste per augurium Teucrorum pectora ducunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iñ ferar : & quosi sydonia uix urbe rtuelliba
rursus agams pelago. & uentis dare uꝑla uibebo
Q uin morere ut merita es ferroq aueste dolorẽ
Tulacrimis ruictameis. tu prima furenterrs
H.is germana malis onerasatq obicis hosti
on licuit thalami expestem sine crimine uitã
D egere. more ferę. talis nec tangere curas
on seruato fides cineri ꝓmissa sẏcheo
Tantos illa suo rumpebat peestore questus
eneas celsa in puppi iam cestus eundi
Carpebat somnos. rebus amrite paratis.
I uic se formadei uultu redeuntis. todem

Expanded text:
inferar, et, quos Sidonia vix urbe revelli, inferar, et, quos Sidonia vix urbe revelli, rursus agam pelago, et ventis dare vela iubebo? Quin morere, ut merita es, ferroque averte dolorem. Tu lacrimis evicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. Non licuit thalami expertem sine crimine vitam degere, more ferae, tales nec tangere curas! Non servata fides cineri promissa Sychaeo! Tantos illa suo rumpebat pectore questus. Aeneas celsa in puppi, iam certus eundi, carpebat somnos, rebus iam rite paratis. Huic se forma dei voltu redeuntis eodem
Abbreviated transcription (Latin):
N ox erat & placidum carpebant fessa soporem
orpora ꝑ terras. siluaeq & saua quirrunt
A equora. cum̃ medio unluuntur sydera lapsu
umtac& omnis ager. ꝓecudes. picteq uolueres
Qũ aeq̃ lacus late liquidos. quaq aspera dumis
Fura ten̾ent. somno positae sub nocte silenti:
oluitur in somnos oculisq aut pectore noctẽ
Accipit: ingeminant cure. rursusq resurgens
sxuit amor magnoq irarum fluctuat astu
Sic adeo insifat secumq ita corde uolutat
n quid ago: rursus ue procos irrisa priores
E xperiar nomadumq petam conubia suꝑplex
q uos ego sũm totiens iam dedignata maritos.s
liacis igitur classes. atq. ultma trucruni¬
ussa sequar: quia ne auxilio iuuat ante leuatos
Etbene apud memores ueteris stit gratia facti
uis mt autem fac uelle sinet.⁊ ratibusq suꝑbis
muisa accipia: nescis heu ꝑdita needum
aomedonteae sentis ꝑuiria gentis.
Quid tum. sola fuga nautas comitabor ouantis
ntrriis: omniq manu stipata meoꝵ

Expanded text:
Nox erat, et placidum carpebant fessa soporem corpora per terras, silvaeque et saeva quierant aequora: cum medio volvuntur sidera lapsu, cum tacet omnis ager, pecudes pictaeque volucres, quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis rura tenent, somno positae sub nocte silenti lSolvitur in somnos, oculisve aut pectore noctem accipit: ingeminant curae, rursusque resurgens saevit amor, magnoque irarum fluctuat aestu. Sic adeo insistit, secumque ita corde volutat: En, quid ago? Rursusne procos inrisa priores experiar, Nomadumque petam conubia supplex, quos ego sim totiens iam dedignata maritos? Iliacas igitur classes atque ultima Teucrum iussa sequar? Quiane auxilio iuvat ante levatos, et bene apud memores veteris stat gratia facti? Quis me autem, fac velle, sinet, ratibusve superbis invisam accipiet? Nescis heu, perdita, necdum Laomedonteae sentis periuria gentis? Quid tum, sola fuga nautas comitabor ovantes, an Tyriis omnique manu stipata meorum
Abbreviated transcription (Latin):
elleribus niueis. et festa fronae reidictum
inc eocaudiri uoces. et uerba uocantis
isa uir̃i. nod cum terras obscura teneret
Solaq uculminibus feralic armi nebubo
sepcqueri: etlongas inflrtum ducere uoces
Mlultaq preterta uatum predictapriorum
ergibil monitu horrificant. agit ipse fureñtẽm.
nsomnis ferus eneas. semperq relinqui
olasibi. semper longam incomitat auidetur
I re uiam. etrypios diserta quęrere terra
ume nidum uesti demea sidet agmina pentleus
łisolem geminum. etduplicessẽ ostenderethebas. tuc¬

Expanded text:
elleribus niveis et festa fronde revinctum: hinc exaudiri voces et verba vocantis visa viri, nox cum terras obscura teneret; solaque culminibus ferali carmine bubo saepe queri et longas in fletum ducere voces; multaque praeterea vatum praedicta priorum terribili monitu horrificant. Agit ipse furentem in somnis ferus Aeneas; semperque relinqui sola sibi, semper longam incomitata videtur ire viam, et Tyrios deserta quaerere terra. Eumenidum veluti demens videt agmina Pentheus, et solem geminum et duplicis se ostendere Thebas; au
Abbreviated transcription (Latin):
ex operit terras. augnees astraignea surgunt:
A amonet insomnis. et turbi daterret imago.
mꝰ tpuer ascanius: capitisq. iniuria cari
Quem regna hesperuol fraudo et fatalibus ariuis¬
T. es tor utrumq caput. cderis mandata pauras

Expanded text:
nox operit terras, quotiens astra ignea surgunt, nox operit terras, quotiens astra ignea surgunt, admonet in somnis et turbida terret imago; me puer Ascanius capitisque iniuria cari, quem regno Hesperiae fraudo et fatalibus arvistestor utrumque caput—celeris mandata per auras
Abbreviated transcription (Latin):
Dictrat. ile ioiusamonitis iminota tenebat
ł umuia. etobnixus curam sub corde premebat.
Tandempauca refert. ego tequę plurima fafido
numerare ualesnumquam regina negabo
ł romeritam: uec me meminisse ꝑigebitelꝰsse. didlas¬
um memor iꝑpsepiri  dum spiritus hosregitartus.
Prore paucaloquor. neq. ego hđe abscondere furto
s peraui. ne finge fugam. nec conugis umquam
Pretenditedas. authiȩc infordera ueni. llimeririt¬
mesi fata meis paterentur ducere uitam
Auspicus etsponte me a componere curas. llaluã aspias artiqͥ nũ uspisgo¬
arbem troianam primum. dulcesq. meorum
Q elliquias colerem. priami tecta. nanerent. sl
trecidiua manum posiussem pergama uictis¬
I ea nunc gtaliam magnamgryncus ꝓpollo
taliamṡtiȩ  iussere capessere sortes is piusi
Nicamor hec patria est. site cartaginis arces.
⁊ henissam. Irbieq aspretus detinet urbis
Quetandens ausonia teueros considere terra
nudia est. et nosfass etetaera quę reresegna:
M e patrif anchisę quoticesc̃ humentib. umbres

Expanded text:
Dixerat. Ille Iovis monitis immota tenebat lumina, et obnixus curam sub corde premebat. Tandem pauca refert: Ego te, quae plurima fando enumerare vales, numquam, regina, negabo promeritam; nec me meminisse pigebit Elissae, dum memor ipse mei, dum spiritus hos regit artus. Pro re pauca loquar. Neque ego hanc abscondere furto speravi—ne finge—fugam, nec coniugis umquam praetendi taedas, aut haec in foedera veni. Me si fata meis paterentur ducere vitam auspiciis et sponte mea componere curas, urbem Troianam primum dulcisrbem Troianam primum dulcisque meorum reliquias colerem, Priami tecta alta manerent, et recidiva manu posuissem Pergama victis. Sed nunc Italiam magnam Gryneus Apollo, Italiam Lyciae iussere capessere sortes: hic amor, haec patria est. Si te Karthaginis arces, Phoenissam, Libycaeque aspectus detinet urbis, quae tandem, Ausonia Teucros considere terra, invidia est? Et nos fas extera quaerere regna. Me patris Anchisae, quotiens umentibus umbris
Abbreviated transcription (Latin):
gnotas peteres. rit̾roia antiqua maneriri
Troia perundosum peterrturaclassibus ęquor:
n ene fugis : perego lisacrimas. de& tramq tuamte
⁊ er conubia nostra. per incceptos hymeneos
Sibent quid dete merui: fuit aut̾tibi quicquam. sn tugeu lonsit¬
dulcemẽum. miserere domus labantis. etistam
Oro siquis adhuc precibustas ocus st eoeur mentem.
⁊epropter lybiee gentes. numa dumq trranni rogis¬
Od erȩd infensitrii. tepropter rundem
xtinetusa pudor. riquasola sydera adibam
Fama prior. cuime moribun da indeseris hospes.¬
ubaspes
Hoc solum nomen. qm̃ de cogugereftat. siꝑat
Quamoron anmea pigma lion dum mornia frateł
estruat. autcaptamducat getulus iarbas. rumta esrex egłila
a intt fugam soboles. siqͣuis mihi ꝑaruuluf aula
Luderet. eneas. quite tamenore referret.
onequidem capta omnino autde serta uiderer:¬

Expanded text:
ignotas peteres, sed Troia antiqua maneret, ignotas peteres, sed Troia antiqua maneret, Troia per undosum peteretur classibus aequor Mene fugis? Per ego has lacrimas dextramque tuam te r conubia nostra, per inceptos hymenaeos, si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum, miserere domus labentis, et istam— oro, si quis adhuc precibus locus—exue mentem. Te propter Libycae gentes Nomadumque tyranni odere, infensi Tyrii; te propter eundem exstinctus pudor, et, qua sola sidera adibam, fama prior. Cui me moribundam deseris, hospes? Hoc solum nomen quoniam de coniuge restat. Quid moror? An mea Pygmalion dum moenia frater destruat, aut captam ducat Gaetulus Iarbas? Saltem si ante fugam soboles, si quis mihi paruulus aula luderet Aeneas qui te tantum ore referret, non equidem omnino capta aut deserta uiderer
Abbreviated transcription (Latin):
rmaparent. etquẽ sit ccaus anouandis
D: is sumnulent. sese interea quando optima dido.
nesciat. eitantos rumpi nonłperet amores
Temptaturum aditus. et quȩ mollissima fandi alo paendididamm.¬
tempora. quis tebus dexeter modus otiusom̃s
Imperio leti parent. acuissa facessunt: fraqumatium¬
tregina dolos. quis fallere possitamantem
Presensit. motusq. edccepit prima futuro s
mnia tuta timesis. ea dem im pia fama furtnti
Ditulit armardas sem cursumq parari:
tuit inops anini: totamq incenłã perurbem.
B achatur. qualis commotis excita sacris
hias. ubi audito stunulant triaterica hacho.
Orgia. nocturniłs q uocata clamere er theron.
t andemhis enram compellat uocibus ultro.
Dis sunulare eciam sptrasti perfide tantum.
e ossenefas. tacitusq. mia discedere terra
Nec te noster amor. nec tedata deoxtera quondam.
ec mornuratenet crudeli funere dido:
Quinetiam hiberno moliris sidere cdassem.
tialus properas aquilombus re per altum.
Crudelis: quędsi non arua aliena domosq.

Expanded text:
rma parent, et quae rebus sit causa novandis dissimulent; sese interea, quando optuma Dido nesciat et tantos rumpi non speret amores, temptaturum aditus, et quae mollissima fandi tempora, quis rebus dexter modus. Ocius omnes imperio laeti parent ac iussa facessunt. At regina dolos—quis fallere possit amantem? praesensit, motusque excepit prima futuros, omnia tuta timens. Eadem impia Fama furenti detulit armari classem cursumque parari. Saevit inops animi, totamque incensa per urbem bacchatur, qualis commotis excita sacris Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho orgia, nocturnusque vocat clamore Cithaeron. Tandem his Aenean compellat vocibus ultro: Dissimulare etiam sperasti, perfide, tantum posse nefas, tacitusque mea decedere terra? Nec te noster amor, nec te data dextera quondam, nec moritura tenet crudeli funere Dido? Quin etiam hiberno moliris sidere classem, et mediis properas aquilonibus ire per altum, crudelis? Quid, si non arva aliena domosque
Abbreviated transcription (Latin):
Ardet abirefuga. dulcis ꝙ relinquere terras
a t tonitus. tanto monit imperioq. deorum:
łł euquidagat. quonuneregnam ambire furentea
audeat affatu. que prima exordia sumat.
Atq animum nunchue celerem. nunc diuiditilluc.
nͥpartesq rapit uarias perq omma uersat.
Hȩc alternanti. potiorsententia uisa est.
nnestea. sergistumq uocat fortemq cloantum.
Classem aptent taenti. sotios adltora cogant. ad gr

Expanded text:
Ardet abire fuga dulcisque relinquere terras, attonitus tanto monitu imperioque deorum. Heu quid agat? Quo nunc reginam ambire furentem audeat adfatu? Quae prima exordia sumat? Atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc, in partisque rapit varias perque omnia versat. Haec alternanti potior sententia visa est: Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum, classem aptent taciti sociosque ad litora cogant, ar
Abbreviated transcription (Latin):
lter ab undecimotumeiam cocperat annus
amfragiles poteram aterra contingere ramos
tuidi ut perii. ut memalus abstulit error:
ncipe menalios mecum mea tibia uersus
unc scio quidsit amor. duris in cõtibus illũm r¬
utͥ maros autrhodope aut ex tremigara mantes
ec generis nr̃ipuerum. nec sanguinis edunt
ncipe menalios mecum mea tibia uersus
acuus amor docuit᷑ natorum sanguine matrea
ommaculare manꝰ crudelis tuquoq mater
rudelis mater magis anpuer imꝓbus ille .¬

Expanded text:
lter ab undecimo tum me iam acceperat annus; iam fragilis poteram ab terra contingere ramos. Ut vidi, ut perii! Ut me malus abstulit error! Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Nunc scio, quid sit Amor: duris in cotibus illum aut Tmaros, aut Rhodope, aut extremm Garamantes, nec generis nostri puerum nec sanguinis edunt. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. saevus Amor docuit natorum sanguine matrem commaculare manus; crudelis tu quoque, mater: crudelis mater magis, an puer improbus ille
Abbreviated transcription (Latin):
ucite aburbẽ domũ rica carmina ducite daphium
ernatibihȩc primum triplicidiuersa colore.
icia circudo terq hȩc altaria circum i¬
ffigiem duco. numeru ds̃ impare gaud&
ucite ab urbe domum mea carmina ducite daphiñ¬
ecte tribus nodis ternos amarylli colores la

Expanded text:
ucite ab urbe domum mea carmina ducite Daphnim! Terna tibi hȩc primum triplici distincta colore licia circundo, terque hec altaria circum effigiem duco; numero deus impare gaudet. Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim! Necte tribus nodis ternos, Amarilli, colores
Abbreviated transcription (Latin):
uiihi scumagni superas iamsaxatimaui : sra¬
iue oram illrricilegis aequoris: encritũqua e¬
lledies mihi cumliceat tuadicere facta:
nerit. utliceat totum mihi ferre ꝑorbea
ola sopho cleo tua carmina digna coturno
te principium tibi desin&. acciꝑe uissis
armina coepta tius. atq hancsine tẽpora circum
nter uictrices hederam tibi serpere lauros ⁊ ms¬
rigida iux caelo noctis decesserat umbra
um ros intenera pecori gratissimus herba.
ncumbens tertu dãmonsic coepit oliuae¬
onuigis indignonrse deceptus am̃ore is lamtitras¬
um queror & diuos quanquã niltestibus illis
rofeci extrema moriens tamen alloquor hora.
ncipe menalios mecum mea tibia uersus
enalus argutumq nem pinosq loquentes¬
emꝑ hab&. semꝑ pastorum ille audit amores

Expanded text:
ihi seu magni superas iam saxa Timavi, sive oram Illyrici legis aequoris, en erit umquam ille dies, mihi cum liceat tua dicere facta? en erit ut liceat totum mihi ferre per orbem sola Sophocleo tua carmina digna coturno? A te principium, tibi desinam: accipe iussis carmina coepta tuis, atque hanc sine tempora circum inter victrices hederam tibi serpere laurus. Frigida vix caelo noctis decesserat umbra, cum ros in tenera pecori gratissimus herba; incumbens tereti Damon sic coepit olivaeconiugis indigno Nisae deceptus amore dum queror, et divos, quamquam nil testibus illis profeci, extrema moriens tamen adloquor hora. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Maenalus argutumque nemus pinosque loquentemper pastorum ille audit amores
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓbus ille puer. crudelis tuquoq mater
ncipe menalios mecum mea tibia uersus.
unc & ouis ultro fugiat lupus. aurea dure.
ala ferant quercus narcisso floreat alnus.
ingiua corticibus sudent dectra mrricae.
ertent & cignis ululȩ. sit trtirus orꝑheus
rpheus insiluis. inter del phinas. Arion:
ncipe menalios mecum mea tibia uersus
mia ł medium fiant mare. uiuitẽ siluae.
recepsa crii specula demontis inundas
eferat᷑. extremum hoc munꝰ morientis habeto
esine menalios iam desine tibia uersus.
accdamon: uosqueres ponderit alphesiborus
icite pierides: nonomnia possumus omnes.
fferaqua. & mollicinge haec altaria uata uair
erbenasq adole pingues & mascula tura.¬
onuigis ut magicis sanos auertere sacͬris.
xperiar sensus nihilhic nisi carmina desuN
uette aburbe domum mea carmina ducite daphnim
armina ł caelo possunt deducere lunam
arminibus cireac socios mutauit ulixis
rigidus in prectĩ cantandorumpit᷑ angius¬

Expanded text:
bus ille puer; crudelis tu quoque, mater. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. nunc et ovis ultro fugiat lupus; aurea durae mala ferant quercus; narcisso floreat alnus; pinguia corticibus sudent electra myricae; certent et cycnis ululae; sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Arion. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Omnia vel medium fiant mare: vivite, silvae! praeceps aerii specula de montis in undas deferar; extremum hoc munus morientis habeto. desine Maenalios, iam desine, tibia, versus. Haec Damon: vos, quae responderit Alphesiboeus, dicite, Pierides; non omnia possumus omnes. Effer aquam, et molli cinge haec altaria vitta, verbenasque adole pinguis et mascula turgis ut magicis sanos avertere sacris experiar sensus; nichil hic nisi carmina desunt. Ducite ab urbe domum mea carmina ducite Daphnim! Carmina uel cȩlo possunt deducere lunam; carminibus Circe socios mutauit Vlixis; frigidus in pratis cantando rumpitur angu
Abbreviated transcription (Latin):
ungentur iamgriphes equis. ȩuoq sequenti¬
um canibus timidi uenient ad pocula da mae:¬
opse nouas incide faces. tibiducitur uxor
parge marite nuces. tibi deserit hesperus o&am
ncipe meralios mecum mea tibi auersus:
digno coniuncta uiro dum despicis omnes.
umq tibiest odiomea fistula. dũque capellȩ. Maad¬
ir sutũq suꝑcilium. ꝓmissaq barba.
ec curare deum eredis mortalia quequã.
ncipe menalios mecũmea tibia uersus
xepibus mnris paruam teroscida mala istisꝑfis¬
ux ego ur eram iudi cũ matre legente.¬

Expanded text:
ungentur iam grypes equis, aeuoqueum canibus timidi uenient ad pocula dammaeopse, novas incide faces: tibi ducitur uxor; sparge, marite, nuces: tibi deserit Hesperus Oetam. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. O digno coniuncta viro, dum despicis omnes, dumque tibi est odio mea fistula, dumque capellae, hirsutumque supercilium promissaque barba, nec curare deum credis mortalia quemquam! Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Saepibus in nostris parvam te roscida mala— dux ego vester eram—vidi cum matre legente
Abbreviated transcription (Latin):
ΙΚEΡΓVM De istoria tractumẽ
Nãq g auis uilius cesar cũ dimicare
ingallia & ab hoste raptusequo eius
porta retur armatus occurrit quidã
pxhostibus quicũ noss& in sid tansait I¬

Expanded text:
 de historia tractum est: namque Gaius Iulius Caesar, cum dimicaret in Gallia et ab hoste raptus equo eius portaretur armatus, occurrit quidam ex hostibus, qui eum nosset, et insultans ait
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non ad templum sũmasq ad palladis arces
S ub uelitur magna matrum reginaciterua¬
Dona ferens iuxtaq comes lauina iurgo
Causi malis tanti oculos decoros deiecta.
Succedunt matres& tẽplum ture uaporant.
Et mestas alto fundunt de pectoretioces.
Armipotens preses belli tritonia uirgo
Fr̃inge manua telũ phrigui predonis a ipsũ
Pronum sterne solo pͥortisq effunde sub altis.
Cingit᷑ ipse furens certatim in p̾laturnus.
I ãꝙͦ ad eo ruti lum thoraca indutus aenis
Horredat squamus surasq induser aauro
Tempora nudus ad huc literiq accinxerat ensem

Expanded text:
Nec non ad templum summasque ad Palladis arces subvehitur magna matrum reginadona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo, causa mali tanti, oculos deiecta decoros. Succedunt matres et templum ture vaporant et maestas alto fundunt de limine voces: Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem
Abbreviated transcription (Latin):
Iccepere neq ipse manus feritate dedissa
Pastorum. & solis exegit montib. euiun.
Hic natam indumis interq. horrentia iustra¬
N u tribat. teneris inmulgens ubera labris.
Utq pedum primis in fins uestigu plantis
Spiculaq ex humero paruę suspendit& artũ:
P rocrinali auro ꝓͦ longe tegnunt pallȩ.
T igridis exuiuię ꝑdorsum auertice pendent.
Idamanu im tum tenera puerilia torsit.
I t fundã tereti circum caput egit habena.
S tro moniamq gruem aut albũ deuecit olorem.
Mu̾ltȩ illam frustra terrhena ꝑ oppida matres
Optauere nurum. sola contenta diana¬
Aeternum teloruma. uirginitatis amorẽ
In temerata colit. uellem haud correpta fuissa
Milicia tali conãta lacessere teucros
Coya mili. comitũq. for&e nunc una mearum.
U erumage quando quidem fatis urguet᷑ a cerbis
Labere nymphapolo. finesq in uise latinos
Tristis ubi in fausto committit᷑ omine pugna.

Expanded text:
accepere neque ipse manus feritate dedisset: accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustranutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis iculaque ex umero parvae suspendit et arcum. Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Dianaaeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis, abere, nympha, polo finisque invise Latinos, tristis ubi infausto committitur omine pugna.
Abbreviated transcription (Latin):
OVIXhec sententia sedit. Id eouix quia natu¬
rale c̃ ut quociens simul multa cogitamus uix
aliqͥđ ẽ ꝓbemus unde uera distinctio est. om̃a
sccũ usanti subito.¬
coher& alibi altaliber ar& in ulmo unde & liber
dr̃ in quo seribimus quia ante usum carchȩ ł mẽ¬
branȩ delibris arborum uiolumina compagina¬
bantur¬
.s. lrci patia fauului uoã. Bone ipse pat̃ quia
a uetorandi potestatẽ nisi patres non habent uoui
aut̃ consecro intuũ misterium unde & camisi
nibus hoc ẽ nec inciuitates nec in priuatã ad mis¬
susẽ domũ. & si ista & iã in primo separa uit
urbedomo socias. Sciendum aut̃ moenia ab¬
usiue dicimus apublica edisitia ut diuidimus
rũ consortia morum feritate fuiss&¬
Anfdix fugit in iaculo stridente camilla¬
t metabus magna ꝓpius iam urgente caterua
Sat sese fluuio. atq. hastĩ cũ uirgine uictor
ramineo dopͣium triuię de cespite uellit.
on illum tectis ullȩ non moenib urbes

Expanded text:
Vix haec sententia sedit ideo 'vix', quia naturale est, ut, quotiens simul multa cogitamus, vix aliquid conprobemus: unde vera distinctio est 'omnia secum versanti subitocohaeret: alibi «alta liber aret in ulmo». Vnde et liber dicitur in quo scribimus, quia ante usum chartae vel membranae de libris arborum volumina conpaginabantur. IPSE PATER FAMVLAM VOVEO bene ‘ipse pater’, quia auctoramenti potestatem nisi patres non habent. ‘Voveo’ autem consecro in tuum ministerium: unde et Camilla nibus, hoc est nec in civitatem nec in privatam admissus est domum. Et sic ista etiam in primo separavit «urbe domo socias». Sciendum autem ‘moenia’ abusive dici omnia publica aedificia, ut «dividimusrum consortia morum feritate fugissnfelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes
Abbreviated transcription (Latin):
Vt biuias armato obsidam milite fauces
Tu thprrenum equitem conlatis expe signis¬
Tecum acer messapus erit. turmeq latine
T iburiiq manus ducis. & tu concipe curam.
Sic ait & parib messipum in prolia dictis
Hortitur. sociosq duces. & pergit in hostes.
Est curuo anfractu uallis ac commoda fraadi
Armorumq dolis. quam densis frondib: atrum
rgux utrumq litus. tenius qua semita ducit
A ngustq ferunt fiuces aditusq maligni
Hanc suꝑ inspeculis summoq inuertice montis
Planicies ignetã acã tutiq recessus uuri
Seu dextra leuaq. uelis occurrere pugnȩ.
S ue instrare iugis a grandia uoluere siyxa.

Expanded text:
t bivias armato obsidam milite fauces. t bivias armato obsidam milite fauces. Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe sigtecum acer Messapus erit turmaeque Latinae Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi armorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et grandia volvere saxa.
Abbreviated transcription (Latin):
unde t̃ illud p̃sodiut̃ a lu portas
pus casibus a producunt ut tborax thoracis pirax piracis
Nam feminina corripiunt ut dimax nolimaris s ab latiuĩ
Obuia cui uolscoꝵ acie comitante
Occurrit portis ab equo regina sub ipsis
Dissiluit. quam tota cohors imitata relictis
Ad terram defluxit equis. tunc talia fatur.
Turne sui merito si qua esi fiducia forti
Audeo & eneadum ꝓmuto occurrere turmȩ¬
Solaq thiyrrenos equites ire obuia contra
M e sine prima manu temptare pericula belli.
Tu pedes ad muros subsifte & moenia seruat
T urnus adhȩx oculos horrenda in iurgine fixit
O decus italię uirgo qͥuas dicere grates
Quas ugre  ferre pare. sed nunc est om̃a quando
I ste aimus supra. mecum partire laborem.
A eneas ut fama fidem missiq reportant
Exploratores equitum leuia imꝑbus arma
Premisit quaterent campos. ipse ardua montis
Per deserta iugo ꝓperans aduentat ad urbem:¬
Furta paro belli conuexo in tramite silue¬

Expanded text:
unde est et illud «praefodiunt alii portasa in obliquis casibus 'a' producunt, ut 'thorax thoracis', 'pinax pinacis': nam feminina corripiunt, ut 'climax climacis', sed ad Latinum Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram defluxit equis; tum talia fatur: Turne, sui merito siqua est fiducia forti, audeo et Aeneadum promitto occurrere turmolaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me sine prima manu temptare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva. Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant exploratores, equitum levia improbus arma praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis per deserta iugo superans adventat ad urbemFurta paro belli convexo in tramite sil
Abbreviated transcription (Latin):
Suscitat astimulis haud mollibus inicit iras
Ergo intercȩdes cedentiaq agmina tarchon
ertur equo uarusq instigat uocibus alas
ominẽ quemq uocans reficitq in proelia pulsos
Quis metus onum quam dolituri osemꝑ inertes
yrrheni quȩ tanta animis ignauia uenit

Expanded text:
suscitat et stimulis haud mollibus incitat iras. Ergo inter caedes cedentiaque agmina Tarchon fertur equo variisque instigat vocibus alas, nomine quemque vocans, reficitque in proelia pulsos. Quis metus, O numquam dolituri, O semper inertes Tyrrheni, quae tanta animis ignavia venit?
Abbreviated transcription (Latin):
At medias intercȩdes exultat amaron.
U num exerta latus pugnȩ faretrata camilla
Etnunc lenta manu spargens hastilia denst
Nunc ualidam dextra rapit indefessa bipennem:
Aurcus exhumero sonat arcus & arma di anȩ
Spicula conuerso fugienti diripit arcu
At circumlectȩ comites larinaq uirgo
Tullaq & acratam quatiens tarpeia securim
I talides quas ipsa decus sibi dia camilla
Delegit pacisq bonȩ belliq ministras
Qualis threiciȩ cum flumina thermo odontis
Pulsant & pictis bellantur amatones armis

Expanded text:
At medias inter caedes exsultat Amazon, At medias inter caedes exsultat Amazon, unum exserta latus pugnae, pharetrata Camilla, et nunc lenta manu spargens hastilia denset, nunc validam dextra rapit indefessa bipennem; aureus ex umero sonat arcus et arma Dianae. picula converso fugientia dirigit arcu. At circum lectae comites, Larinaque virgo Tullaque et aeratam quatiens Tarpeia securem, Italides, quas ipsa decus sibi dia Camilla delegit pacisque bonas bellique ministras: quales Threiciae cum flumina Thermodontis pulsant et pictis bellantur Amazones armis
Abbreviated transcription (Latin):
peratus alncilio dicente perirrisionem eum de¬
buisse dicere. horra & alg& unde horatius deluci¬
lio ñ rid& uersus ennii grauitate minores
Bis tusci rutulos egere ad moenia uersos
Bis reiecti armis respectant terga tegentes.
Terua sed postquãm congressi in prȩlia totasq
Implicuere interse acies. legitq uirum uir.
Tum uero & gemitus morientum. & sanguine in alto
Armaq corporaq & ꝑmixti cede uirorum
Semianimes uoluuntur equi. pugna aspera surgit
Oxsilochus remuli quando ipsum horrebat adire
H astam intorsit equo. ferrumq subaure reliquit
Quo somipes ictu furit arduus. altaq iactat
Uulneris in patiens arrecto pectore crura¬
Uoluitur ille excussus humi. cathillus iollan
Ingentemq animis ingentem corpore & armis
Deicit hermenium. nudo cui uertice fulua
Cȩsaries nudiq humeri. nec uulnera terrent.
Acta tremit. duplicatq uirum transfixa dolore.
Funditur ater ubiq cruordant funera ferro
Certantes. pulchramq petunt ꝑ uulnera mortem.

Expanded text:
peratus a Lucilio dicente per inrisionem, debuisse eum dicere «horret et alget»: unde Horatius de Lucilio «non ridet versus Enni gravitate minoresbis Tusci Rutulos egere ad moenia versos, bis reiecti armis respectant terga tegentes. Tertia sed postquam congressi in proelia totas implicuere inter se acies legitque virum vir: tum vero et gemitus morientum et sanguine in alto armaque corporaque et permixti caede virorum semianimes volvuntur equi, pugna aspera surgit. Orsilochus Remuli, quando ipsum horrebat adire, hastam intorsit equo ferrumque sub aure reliquit. Quo sonipes ictu furit arduus altaque iactat vulneris impatiens arrecto pectore cruraolvitur ille excussus humi. Catillus Iollan ingentemque animis, ingentem corpore et armis deicit Herminium, nudo cui vertice fulva caesaries nudique umeri, nec vulnera terrent: acta tremit duplicatque virum transfixa dolore. Funditur ater ubique cruor; dant funera ferro certantes pulchramque petunt per vulnera mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
Extimplo turbatȩ acies. uersiq latini
Rciciunt parmas & equos ad moenia uertunt.
ł roe sagunt. princeps turmas inducit asilas
Iamq ꝓpinquabant portis rursusq latini
Clamorem tollunt. &. mollia colla reflectunt
h ĩ fugiunt. penitusq datis referuntur habenis.
Qualis ubi alterno procumbens gurgite pontus
Nunc ruit ad terram scopulosq super iacit undã
Spumeus extremam q: sinu per fundit harenam
N unc trepidus retro atq arstu reuoluta resorbens
S axa fugit. litusq u̾ado labente relinquit

Expanded text:
Extemplo turbatae acies, versique Latini Extemplo turbatae acies, versique Latini reiciunt parmas et equos ad moenia vertunt. Troes agunt, princeps turmas inducit Asilas. Iamque propinquabant portis, rursusque Latini clamorem tollunt et mollia colla reflectunt: hi fugiunt penitusque datis referuntur habenis. Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus nunc ruit ad terram scopulusque superiacit unda spumeus extremamque sinu perfundit arenam, nunc rapidus retro atque aestu revoluta resorbens saxa fugit litusque vado labente relinquit