comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cingitur terr& ergo omnia quede in feris finguntur suis locis hicesse comprobabi¬
mũs quodautem dicit patot atriianua ditis. sed reuocare gradum superasq euadenie
adauras hoc opus aut poetice dictũ ẽ. aut secundũ philo sophorũ altaimscientiã quide¬
praebenderunt bene uiuentiũ animas ad superiores circulos idẽ ad originen sua
redire quo ddat lucanus pompeio. ut uidit quanta sub nocte iaceret nra dies ma¬
leuiuentium uero diutius in his permorari corporibus permutatione diuersa ot
esse apud inferos semper: Pauciquos aequus amauit iuppiter hocẽ hosquos inor
tubenignus siderũ aspectus in radiat iuuenalis distat enim quȩ siderateneeco quo
modo primos incipientem edere uagitus. quosprudentia subleuat nambeces quos
ardons euexit ad aethera uirtus item religiosos quosadiis genitos dicit consequer¬

Expanded text:
cingitur terra. Ergo omnia quae de inferis finguntur suis locis hic esse comprobavicingitur terra. Ergo omnia quae de inferis finguntur suis locis hic esse comprobavimus. Quod autem dicit ‘patet atri ianua Ditis sed revocare gradum superasque evadere ad auras, hoc opus’, aut poetice dictum est aut secundum philosophorum altam scientiam, qui deprehenderunt bene viventium animas ad superiores circulos, id est ad originem suam redire: quod dat Lucanus Pompeio ut «vidit quanta sub nocte iaceret nostra dies»; male viventium vero diutius in his permorari corporibus permutatione diversa et esse apud inferos semper. PAVCI QVOS AEQVVS AMAVIT Itu benignus siderum aspectus inradiat, Iumodo primos incipientem edere uagitus, quos prudentia subleuat, hoc est: «quos ardens euexit ad ethera uirtus», et religiosos, quos a diis genitos dicit. Conseque
Abbreviated transcription (Latin):
tenentes : Sate sanguine diuum unde aeneas desi it inde haec sumpsit exordium facilisdes
census auerni legitur et auerno idẽ ad auernum sedsia uerni in ferorũ significat et lacũ
fata concedunt et hoc poetice nam lucretius exmaiore parte etalii integre docent infe¬
rorum regnanecesse quidem possẽ nam locumipsorum quem possumus dicere cum subter¬
ris esse dicantur antipodes in media uero terraeos esse nec soliditas patitur nee centron
terre quaesi in medio mundiẽ tanta eius esse profunditas nom potest. ut medio suihar¬
beat inferos inquibus esse dicatur tartarus de quolegitur bis patet in precepisan¬
tum tenditq sub umbras quantus ad aetheriũ caelisus pectus olrmꝓhum ergo baui
trra in qua uiuimus in feros esse uoluerunt quia ẽ omnium circulorũ infima plans¬

Expanded text:
tenentes. Ad v. 125 Sate sanguine divum unde Aeneas desiit, inde haec sumpsit exordium. Ad v. 126 tenentes. Ad v. 125 Sate sanguine divum unde Aeneas desiit, inde haec sumpsit exordium. Ad v. 126 Facilis descensus averni legitur et 'Averno', id est ad Avernum; sed si 'Averni', inferorum significat et lacum fata concedunt. Et hoc poetice; nam Lucretius ex maiore parte et alii integre docent inferorum regna nec esse quidem posse; nam locum ipsorum quem possumus dicere, cum sub terris esse dicantur antipodes? In media vero terra eos esse nec soliditas patitur, nec κέντρον terrae: quae si in medio mundi est, tanta eius esse profunditas non potest ut medio sui habeat inferos, in quibus esse dicitur Tartarus, de quo legitur «bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras, quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum». Ergo hanc terram in qua vivimus inferos esse voluerunt, quia est omnium circulorum infima, plane
Abbreviated transcription (Latin):
canoris bene sonantibus cordis fidibus autem ẽ a nominatiuo haec fidis ut sit phrrrichiꝰ ñã
tales fuerunt nam castor trndarei filius fuit cuius mortem suo in teritu fraterna pietas
redemit quodideo fingitur quia horũ stellȩ itase habent ut hoccidente una oriatur
altera et item exem plum percomparationem quod quiapiumẽ sead frequentiam cen¬
tus ẽ in eodicit autem in feros debere patere pietati qui patuerunt in fanda cupienti
nam hic ad rapiendam proserpinamierat cumpiritheo et illic retentus luit penas i
tinguitur licet quidam legant quid thesea magnũ ut ephite ton eident quiperse nonẽ mu¬
nus namherculem etiamsine ephiteton magnum intellegimus sed melius ẽ magnũ dare
herculi quam sacrilego et mibi genus abioue summo occurrit tacitȩ questionihienin
qui descenderant adiis ducebant̃ originem : Arasq tenebat rogabat enim deo sararũ ansis

Expanded text:
canoris bene sonantibus chordis. 'fidibus' autem est a nominativo 'haec fidis', ut sit pyrrichius: nam tales fuerunt, nam Castor Tyndarei filius fuit: cuius mortem suo interitu fraterna pietas redemit. quod ideo fingitur, quia horum stellae ita se habent, ut occidente una oriatur altera. et item exemplum per comparationem: quod quia pium est, se ad frequentiam contus est in eo. dicit autem inferos debere patere pietati, qui patuerunt infanda cupienti: nam hic ad rapiendam Proserpinam ierat cum Pirithoo et illic retentus luit poenas, ut tinguitur, licet quidam legant 'quid Thesea magnum', ut epitheton ei dent, qui per se non est magnus: nam Herculem etiam sine epitheto magnum intellegimus. sed melius est 'magnum' dare Herculi, quam sacrilego. et mi genus ab iove summo occurrit tacitae quaestioni: hi enim qui descenderant, a diis ducebant originem. Ad v. 124 Arasque tenebat rogabant enim deos ararum ansas
Abbreviated transcription (Latin):
nito accipisto tidem uoces. Ac sidiceret tot sermones : deus eccedeus uicinate dem¬
pliiam ad flataẽ numine namfurentis uerba sunt deum uelle ostendere qui ipsitan¬
tum uidetur sane cauti esse debemus quando plenasit numine et quando deũ depono
facies: Comptae comae ante hacscilicet Nam propt̃ sacra resolutȩ sunt ut uittasq
resoluit sacricapitis : Alaiorq uideri uidebatur sicut solebat inuaticinatione aor
parere pernuminis prȩsentiam quod humanis illudebat aspectib unde ait naios¬
flata uicinitate numinis quando si quidem nam coniunctio ẽ non ad uerbiũeesas
inuotutardus es aduota facienda nam sidixeris cessas in uotis hoc significat tirdu
es dum uota facis aliud ẽ cessas in illam rem. aliud cessas in illare tardus es ad facica¬
uedematris deum templo quod non manu sed precibus aptriebaturh at tonite seruper¬

Expanded text:
nito accipi. TOTIDEM nito accipi. TOTIDEM pli iam adflata est numine: nam furentis verba sunt deum velle ostendere, qui ipsi tantum videtur. sane cauti satis esse debemus, quando plena sit numine et quando deum deponatfacies». COMPTAE COMAE antehac scilicet, nam propter sacra resolutae sunt, ut «vittasque resolvit sacrati capitis». MAIORQVE VIDERI videbatur, sicut solebatparere numinis praesentia: quod humanis inludebat aspectibus. unde ait 'maiordflata vicinitate numinis. quando siquidem: nam coniunctio est, non adverbium. Ad v. 51 Cessas in vota tardus es ad vota facienda: nam si dixeris 'cessas in votis', hoc significat, tardus es dum vota facis. aliud est 'cessas in illam rem', aliud 'cessas in illa re': tardus es ad faciende matris deum templo, quod non manu, sed precibus aperiebatur. Ad v. 53 Attonit
Abbreviated transcription (Latin):
uunc grege dein tacto gregem proarmento posuit Namde iuuencis dicturus ẽ quae
perpoeticam licentiamꝰ sẽpe confundit illo loco proprie posuit. quinq greges illiba¬
lantum quina redibant armentã in tacto autem indomito ut et in tactãs totidem ceru
omnibus notum id ẽ nehabeant caudam aculeatã. ne linguã nigram. neaurem fissam
quod docet aliud esse in tactum aliud lectũ Bidentes autẽ ut diximus ouessunt circa
bimatum abentes duos dentes eminentiores quae erant aptae sacrificiis: euboicae
rupis latus hocẽ montis cumani qu e uboici habitauerunt ẽ autem aciro logia Colone
enim epithe tonrerdedit: in mobili in antrũ insimilitudinem antriut portus ab eu¬
dixit ethostiã Namue trubius quide arebtectnacascripsitoseddumdie: & iequod
abali quo arcemur ingressu idostium dici ab obst ando cũ ingredimur aditũ ab ad¬

Expanded text:
 Ad v. 38 Nunc grege de intacto gregem pro armento posuit, nam de iuvencis dicturus est: quae  Ad v. 38 Nunc grege de intacto gregem pro armento posuit, nam de iuvencis dicturus est: quae per poeticam licentiam saepe confundit. illo loco proprie posuit "quinque greges illi balantum quina redibant armenta" . 'intacto' autem indomito, ut "et intacta totidem cerviomnibus notum, id est ne habeant caudam aculeatam, ne linguam nigram, ne aurem fissam: quod docet aliud esse intactum, aliud lectum. 'bidentes' autem, ut diximus supra, oves sunt circa bimatum, habentes duos dentes eminentiores: quae erant aptae sacrificiis. Ad v. 42 excisum deest 'est'. evboicae rupis latus hoc est montis Cumani, quem Euboici habitaverunt. est autem acyrologia: coloniae enim epitheton rei dedit inmobili. in antrum in antri similitudinem, ut "portus ab eudixit et ostia: nam Vitruvius qui de architectonica scripsit, ostium dicit per quod ab aliquo arcemur ingressu, ab obstando dic
Abbreviated transcription (Latin):
nus inardopoetiraret noua fictaq nuper habebunt uerba fidem sigreco fonte cadat
baliimus deiphobe lauci sub audi fili& et ẽ proprium nomen srbillȩ multe autem
surunt ut supra drcimus quas omnes uarro commemorat et requirit a quasint fata
umana conseripla etmult sequentes uirgilium ab haccumana dicunt quaelicet lon
s onipost incenson aꝑ olllnis coñ plũ in quo fuerait̃ apuderrtrã in sulã ipsa inuenta
sex apud delum dedisseres ponsa item lectum ẽ deos aliquotiens tantũ Ralendis. ali¬
quotiens idibus uaticinari nonnum quã diei uel prima uel media uel postrema parte
unde ẽ iniure fissus dies idẽ non totus religiosus quemnunc ostendit dicens. non opor¬
tere aenean religiosim dicipartem perdere idẽ oraculis congruã sane sciendum pos
lectionem esse meliorem lenim poscit spectacula non as pectaculis poscitar

Expanded text:
tius in Arte poetica «et nova fictaque nuper habebunt verba fidem, si Graeco fonte cadant, tius in Arte poetica «et nova fictaque nuper habebunt verba fidem, si Graeco fonte cadant, legimus. DEIPHOBE GLAVCI subaudis ‘filia’. Et est proprium nomen Sibyllae. Multae autem fuerunt, ut supra diximus, quas omnes Varro commemorat et requirit a qua sint fata Romana conscripta. Et multi, sequentes Vergilium, ab hac Cumana dicunt: quae licet lonse, quia post incensum Apollinis templum in quo fuerant, apud Erythram insulam ipsa inventa sex apud Delum dedisse responsa. item lectum est deos aliquotiens tantum kalendis, aliquotiens tantum idibus vaticinari; nonnumquam diei vel prima vel media vel postrema parte, unde est in iure fissus dies, id est non totus religiosus: quem nunc ostendit dicens non oportere Aenean religiosam diei partem perdere, id est oraculis congruam. sane sciendum 'poscit' lectionem esse meliorem: tempus enim poscit spectacula, non a spectaculis poscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pissuo ut saeperam diximus inueniri nom poterit participium praesens: elata mari
peritesitim expres sit᷑ ut enim sallustius dicit creta altior ẽ quaparte spectat ori¬
ontim Rspondet Aspicitur nam contra athenas ẽ posita furto adulterio ut uulca
mnsusq dolos et dulcia furta potest et aduaccam referri: Mixtumque genus secun¬
dum ueritater prols que bi formis secundũ fabulam : ueneris monumenta ne fande aut
duimoruam turpisumi coitus aut ultio ueneris prodite significat autem mino taurũ : In ex
trcabilis insolubilis inreprehensibilis horatius sic pugnat extricata densis cerua pla
eis suxtricataẽ soluta in extricati in soluta sine dubio: Reginȩ regis filiae am adnen
omimem ostendit plura fuisse quam dixit per legerent picturã nec in congnus ÷lege
outuram &s itcumgite stpa au et pingere dicatur et scribere hocẽ quodait hora¬

Expanded text:
passivo, ut saepe diximus, inveniri non poterit participium praesens. ELATA MARI passivo, ut saepe diximus, inveniri non poterit participium praesens. ELATA MARI perite situm expressit; ut enim Sallustius dicit, Creta altior est qua parte spectat orientem. RESPONDET aspicitur, nam contra Athenas est posita. FVRTO adulterio, ut «Vulcani Martisque dolos et dulcia furta». Potest et addum veritatem. prolesque biformis secundum fabulam. Ad v. 26 Veneris monumenta nefandae aut memoria turpissimi coitus, aut ultio Veneris a Sole proditae. significat autem Minotaurum. Ad v. 27 Inextricabilis insolubilis, indeprehensibilis: Horatius "si gis». Si ‘extricata’ est soluta, ‘inextricata’ insoluta sine dubio. REGINAE regis filiae, Ariadnes. QVIN PROTINVS OMNEM ostendit plura fuisse, quam dixit. PERLEGERENT picturam. Nec incongrue legi picturam dixit, cum Graece γράψαι et pingere dicatur et scribere. Hoc est quod ait Hora
Abbreviated transcription (Latin):
ricarmen ad arctos autem siad fabulam contra septen trionẽ si adueritatẽ septentrionis
ilser uationem : Calcidicaquẽ quam ciuitatẽ calciden ses condiderint ut supra ab insula cumas¬
scondum ecticam lingua genitiuus singularis grecus ẽ Nae cropide iussi atenienses are¬
stunuro pependere autem soluere quodut sũ pradiximus tractũ ẽ a pecuniaria dam¬
uicone piserumdolentis in teriectio ac sidiceret. nefas : corpora natorũ bene corpora
quiendempta uita consumebantur : stat authorret ut stat lumina flamma aut reue
quta post ductas sortes aut certe ad picturã respexit Namuolui in pictura nom po¬
trat etlcet non sit urnȩ stare depictura tamen benedictũ ẽ sedsis tat horret accepe¬
timus ductis sortibus intellegimus dequa ducebantur. ut et qua uectus abas nama

Expanded text:
ris agmen». ‘Ad arctos’ autem, si ad fabulam, contra septemtrionem; si ad veritatem, ad septemtrionis ris agmen». ‘Ad arctos’ autem, si ad fabulam, contra septemtrionem; si ad veritatem, ad septemtrionis observationem. CHALCIDICAQVE quam civitatem Chalcidenses condidersecundum Atticam linguam genetivus singularis Graecus est. CECROPIDAE IVSSI Athenienses a rege Cecrope. ‘Pendere’ autem solvere, quod ut supra diximus, tractum est a pecuniaria damnatione. MISERVM dolentis interiectio, ac si diceret ‘nefas’. CORPORA NATORVM bene ‘corpora’, quae adempta vita consumebantur. STAT aut horret, ut «stant lumina flamma»; aut re vera stat post ductas sortes; aut certe ad picturam respexit, nam volvi in pictura non poterat. Et licet non sit urnae stare, de pictura tamen bene dictum est. Sed si ‘stat’ horret acceperimus, ‘ductis sortibus’ intellegimus de qua ducebantur, ut «et qua vectus Abas». Nam a
Abbreviated transcription (Latin):
dali concubuit: et quia geminos peperit unum deminoe etalium detauro. enixaesse
mino taurũ dicitur quodet ipse paulo post ostendit dicens mixtũq: genus sed indu¬
sum dedalum regina corruptis relaxauit custodib: quiamisso in mari filio nauide¬
łatus c̃ cumas quodipsum tangit dicens remigio alarũ alȩenim et uolucrũ s et nauiũ¬
ut udorum pandimus alas: minoia regna cretam prae petibus pinnis felicibus prepe¬
as oni i snt pues boniaugurii quod huicdat quia peruenit ausus secredere quasi alienis se¬
disus hontius espontã uacuum dedalus aera pinnis non homini datis insuetũ hominibus
dibus denaut ad aretos bene utrumq miscet nare enim et denauibus dicimus ut natat unc
salar enaemet cerris adnare necesse ẽ et deuolatu. ut nare per estatem liquidam suspexe¬

Expanded text:
dali concubuit. Et quia geminos peperit, unum de Minoe et alium de Tauro, enixa esse dali concubuit. Et quia geminos peperit, unum de Minoe et alium de Tauro, enixa esse Minotaurum dicitur, quod et ipse paulo post ostendit dicens «mixtumque genus». Sed inclusum Daedalum corruptis relaxavit regina custodibus. Qui amisso in mari filio navi delatus est Cumas, quod ipsum tangit dicens «remigium alarum»; alae enim et volucrum sunt et naviulorum pandimus alas». MINOIA REGNA Cretam. PRAEPETIBVS PENNIS felicibus; praepetes enim sunt aves boni augurii, quod huic dat, quia pervenit. AVSVS SE CREDERE CAELO quasi alienis sedibus. Horatius «expertus vacuum Daedalus aëra pennis non homini datis». INSVETVM hominibus scilicet. ENAVIT AD ARCTOS bene utrumque miscet; nare enim et de navibus dicimus, ut «natat uncta carina», item «et terris adnare nocesse est», et de volatu, ut «nare per aestatem liquidam suspexe
Abbreviated transcription (Latin):
mitterent sed tertio anno. aegei filius teseus missus ẽ potenstã uirtute quam forma
qui cũ ab ariadne filia regis amatus fuisset dedali consilio filo iter rexit. et necato mi¬
notauro cum rapta ariadne uictor aufugit quaecum omnia factione dedaliminos de¬
prehendisset effecta cum cumicaro filio seruandũ in labmrintũ trusit sed dedalus cor¬
ruptis costodib: sub faciendi muneris specie quo simulabat posse regem placaricerã
accepit et pinnas et inde tam sibi quam filio alis in positis euo lauit icarus altiora petens
pinnis solis calore resolutis mari in quod cecidit nomen in posuit dedalus uero primo
sardiniam ut dicit sallustius postdelatus ẽ cumas. et templo apollini condito in forib
haec uniuersa depinxit Dicendo autem Virgilius et fama ẽ ostenditi requirendã esse
ueritatem nam taurus notarius minois fuit quẽ phasifae amauit cum quo indomo de¬

Expanded text:
mitterent. Sed tertio anno Aegei filius Theseus missus est, potens tam uirtute quam forma; mitterent. Sed tertio anno Aegei filius Theseus missus est, potens tam uirtute quam forma; qui cum ab Adriadne, regis filia, amatus fuisset, Daedali consilio filo iter direxit et necato Minotauro cum rapta Adriadne uictor aufugit. Quae cum omnia factione Daedali Minos deprehendisset effecta, eum cum Icaro filio seruandum in laborinthum trusit. Sed Daedalus corruptis custodibus sub faciendi muneris specie, quo simulabat posse regem placari, ceram accepit et pennas; et inde tam sibi quam filio alis impositis euolauit. Icarus altiora petens pennis solis calore reSardiniam, ut dicit Sallustius, post delatus est Cumas, et templo Apollini condito in foribus haec universa depinxit. Dicendo autem Vergilius ‘ut fama est’ ostendit requirendam esse veritatem. Nam Taurus notarius Minois fuit, quem Pasiphae amavit, cum quo in domo Dae
Abbreviated transcription (Latin):
et uenus ignorantes inplicati sunt et cum ingenti turpitudine resoluti sub testimono
cunctorũ deorũ quod factũ uenus uehementer dolens stirpem omnẽ solis persequi in¬
fandis amoribus coepit igitur passifae solis filia mino is regis cretȩ uxor tauri an¬
re flagrauit et arte dedali inclusa in trauaccam ligneam sep̃tam corio iuuencȩ pul¬
cherrimȩ cum tauro concubuit. unde natus ẽ minotaurus qui intra laberintũ indusu
humanis carnibus uescebatur sed minos depasi fae habuit liberos plures androgeũ ariad¬
nem fedram sed androgeus cumesset adleta fortissimus et superaret in a gonibus cunctos
apud athe nasabathenien sibus etuicinis magerensibus coniuratis occisus ẽ quodminos
dolens collectis nauibus bella commouit. et uictis atheniensibus poenã hancstatuit
ut singulis quibusque annis .uII. defiliis et uii defiliabus suis edendos mino tauro

Expanded text:
et Venus ignorantes implicati sunt et cum ingenti turpitudine resoluti sub testimonio et Venus ignorantes implicati sunt et cum ingenti turpitudine resoluti sub testimonio cunctorum deorum. Quod factum Venus vehementer dolens stirpem omnem Solis persequi infandis amoribus coepit. Igitur Pasiphae, Solis filia, Minois regis Cretae uxor, tauri amore flagravit et arte Daedali inclusa intra vaccam ligneam, saeptam corio iuvencae pulcherrimae, cum tauro concubuit, unde natus est Minotaurus, qui intra labyrinthum inclusus humanis carnibus vescebatur. Sed Minos de Pasinen, Phaedram. Sed Androgeus cum esset athleta fortissimus et superaret in agonibus cunctos apud Athenas, ab Atheniensibus et uicinis Megarensibus coniuratis occisus est. Quod Minos dolens collectis nauibus bella commouit et uictis Atheniensibus poenam hanc statuit, ut singulis quibusque annis septem de filiis et septem de filiabus suis edendos Minotauro
Abbreviated transcription (Latin):
Noro dra etdereso poolline sic pat illedeũ faciuet siealtus apol lo. uel dest quit¬
bcoro des etadinco. potuie quodesie constat altissimũ quib presidet quib
prȩẽ quas defendit : horrendȩ uenerande uthorrendum ẽ siluis. et r .p. procul
haud longe procul enim ẽ et quod prae oculis ẽ et quod porro ab oculis unde dupli¬
cem habet significationẽ antrũ in mane efexegesis domus sybille: mentem animũ¬
que perrisilogia ẽnam secundum lucretiũ unum ẽ mens et animus : Delius inspirat
uates apollo fatidicus et sic ait delius. ut nunc liciae sortes idẽ apollinȩae bene autem
triuiae lucos congruxe apollinidiane iuncta sunt templa ut et paulo post foebi tri¬
uiaeq: sacerdos et bene fit locorum dianȩ commeratio quia petiturus ẽ inferos: au¬
rea tecta apollinis scilicet: dedalus ut fama ẽ fugiens minoi aregna indicato asole adul¬
terio martis et ueneris. uulcanus minutissimis catenis lectulum cinxit. quibus mars

Expanded text:
Orodes» et de ipso Apolline «sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo»; vel ad simulacri magnitudinem retulit, quod esse constat altissimum. QVIBVS PRAESIDET quibus praeest, quas defendit. HORRENDAE venerandae, ut «horrendum silvis et r. p.». PROCVL haud longe; procul enim est et quod prae oculis est et quod porro ab oculis, unde duplicem habet significationem. ANTRVM IMMANE epexegesis domus Sibyllae. MENTEM ANIMVMQVE perissologia est, nam secundum Lucretium unum est mens et animus. DELIVS INSPIRAT VATES Apollo fatidicus. Et sic ait ‘Delius’, ut «nunc Lyciae sortes», id est Apollineae. Bene autem TRIVIAE LVCOS congrue Apollini Dianae iuncta sunt templa, ut et paulo post «Phoebi Triviaeque sacerdos». Et bene fit lucorum Dianae commemoratio, quia petiturus est inferos. AVREA TECTA Apollinis scilicet. DAEDALVS VT FAMA EST FVGIENS MINOIA REGNA indicato a Sole adulterio Martis et Veneris Vulcanus minutissimis catenis lectulum cinxit, quibus Mars
Abbreviated transcription (Latin):
umbrȩ tantum ẽ uoaatio sufficit solus interitus unde misenus influctib oco¬
sus esse inducitur : tibi ideo addidit tibi neamici posset etiam ad sybillamrefe
munumulto saspensum numine ducit et propris benderefe desideuare pulaquid ne¬

Expanded text:
umbrae tantum est evocatio, sufficit solus interitus: unde Misenus in fluctibus occiumbrae tantum est evocatio, sufficit solus interitus: unde Misenus in fluctibus occisus esse inducitur. tibi ideo addidit 'tibi', ne 'amici' posset etiam ad Sibyllam refemanu multo suspensum numine ducit». Et proprie pendere est desiderare aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cenderunt esse sublatum: Frondescit innaturam redit et boneste locutus ẽ di¬
cens habet frondes sui me talli : Alte Vestiga oculis require omni intentione
hoc ẽ siquem fata uocant facile sequitur: poteris pͥoterit quis tertiae enim perso¬
nȩ significationem ad secundam transtulit et generaliter loquitunnamutdar
denea dicant non procedit sienim dubitat caret deo nec potest demiseno uatinas
tas descendendi ad inferos. idẽ proserpine sacra peragende duo autem horum sa¬
crorũ suorũ genera fuisse dicuntur: unum neiomantiae quod lucanus exequitꝰ
etaliud stiomantiae quod in bomero quemuirgilius sequitur lectumẽ sed secu¬
dum lucanum in netiomantiae ad leuandum cãdauer sanguis ẽ neces sariu sut
pec toreo tunc primum feruenti sanguine supplent instio mantia uero quia

Expanded text:
cenderunt, esse sublatum. Ad v. 144 Frondescit in naturam redit. et honeste locutus est dicenderunt, esse sublatum. Ad v. 144 Frondescit in naturam redit. et honeste locutus est dicens: habet frondes sui metalli. Ad v. 145 Alte vestiga oculis require omni intentione. e fata vocant hoc est, si quem fata vocant facile sequitur. Ad v. 148 Poteris poterit quis. tertiae enim personae significationem ad secundam transtulit et generaliter loquitur: nam ut de Aenea dicat non procedit. si enim dubitat, caret deo nec potest de Miseno vaticinari. tas descendendi ad inferos, id est Proserpinae sacra peragendi. duo autem horum sacrorum genera fuisse dicuntur: unum necromantiae, quod Lucanus exsequitur, et aliud sciomantiae, quod in Homero, quem Vergilius sequitur, lectum est. sed secundum Lucanum in necromantia ad levandum cadaver sanguis est necessarius, ut "pectora tunc primum ferventi sanguine supplet" 6.667 , in sciomantia vero, quia
Abbreviated transcription (Latin):
siluis dicit latere quia reuera in huius uitȩ confusione et maiore parte uitiorum
uirtus et integritas latent aliidicunt ideo ramo aureo inferos peti quod diuitus
facile mortales intereunt tiberianus aurũ quo pretiore serantur liminaditis
lento Vimine flexili utlenta quibus torno facili super additauitis alias graui
ianoni in fernȩ proserpine ut sacra iouis trgio  Dictus dicatus e tobscurs ecu
umbrȩ reueraenim nemus aricinum densum ẽ: Sed non ante datur Siue iustis siue
iniustis sic in tellegentes remo uebimus quȩstionẽ hinc enim dicit longo post tempor
uisum exeo enim quod dicit descendisse aliquos. ramũ quoq depositũ esse significat
T elluris Operta secundum cos quidicunt in feros in medio esse terrarũ quosiuuenalis
dicit patariesse sub terris ut esse aliquosmanes et subterranea regna Pulchra Pue

Expanded text:
silvis latere dicit, quia re vera in huius vite confusione ex maiore parte vitiorum silvis latere dicit, quia re vera in huius vite confusione ex maiore parte vitiorum virtutis integritas latet. Alii dicunt in eo ramo aureo inferos peti, quod divitiis facile mortales intereunt. Tiberianus «aurum, quo pretio reserantur limina Ditis». LENTO VIMINE flexili, ut «lenta quibus torno facili superaddita vitis»; alias gravi. IVNONI INFERNAE Proserpinae, ut «sacra Iovi Stygio». DICTVS dicatus. ET OBSCVRIS CLAVDVNT CONVALLIBVS VMBRAE re vera enim nemus Aricinum densum est. SED NON ANTE DATVR sive iustis sive iniustis. Sic intellegentes removebimus quaestionem; hinc evisum" . ex eo enim quod dicit descendisse aliquos, ramum quoque depositum esse significat. telluris operta secundum eos qui dicunt inferos in medio esse terrarum: quos Iuvenalis dicit putari esse sub terris, ut "esse aliquos manes et subterranea regna" . Ad v. 142
Abbreviated transcription (Latin):
dbire ginen faba beram docet et tissimam uutom ꝑ quã anunab: ad suiperbs datur
onu sconlpes po sibatur auto fugitibis poto stasut si quis euinde ramũ ꝑotuisse
quasi ad pristini sacrificii reparationem nunc ergo istum inde sumpsit colorem ram
enim neces se erat ut et unius causa esset interitus unde et statim mortem sub iungit mis
ni et ad sacra proserpine accedere nisi sublato ramonon poterat Infero sautem subi¬
re hocdicit sacra celebrare proserpinȩ̃ dere dituautem anime hoc ẽ nouimus phitago¬
ram samium uitã humanã diuisisse in modum ylitterȩ. scilicet quod prima aetas incer¬
tasit quippe quȩ ad huc se necuiciis nec uirtutib dedit biuium autem ylit terȩ aiuuen¬
tute incipere quotempore homines aut uitia idẽ partem sinistram aut uirtutes idẽ
dexteram partem sequuntur undeait persius traducit trepidas ramosa in compra
mentes ergo perramum uirtutes esse sectandas quiẽ ylittere imitatio quem ideo in

Expanded text:
ine fabularum docet rectissimam vitam, per quam animabus ad superos datur ramum non licebat. Dabatur autem fugitivis potestas ut, si quis exinde ramum potuissequasi ad pristini sacrificii reparationem. Nunc ergo istum inde sumpsit colorem. Ramus enim necesse erat ut et unius causa esset interitus: unde et statim mortem subiungit Misni; et ad sacra Proserpine accedere nisi sublato ramo non poterat. Inferos autem subire hoc dicit, sacra celebrare Proserpine. De reditu autem anime », dicit, «novimus Pythagoram Samium vitam humanam divisisse in modum y littere, scilicet quia prima etas incerta sit, quippe que adhuc se nec vitiis nec virtutibus dedit: bivium autem y littere a iuventute incipere, quo tempore homines aut vitia, id est partem sinistram, aut virtutem, id est dexteram partem, sequuntur. Unde ait Persius: “Traducit trepidas ramosa in compita mentes”. Ergo per ramum virtutes dicit esse sectandas, qui est y littere imitatio; quem ideo in
Abbreviated transcription (Latin):
qnod ols nuec deettos proaurȩ mutabilitate Cornua antemona nuent : anedũ. caclimstã
iente locutioset naipns diuentlu metaei a nabiban tontis circuli quimedius ẽ intortum a
ecosumn amedio uti cardo et finitur ortus et oecasis incopte sidorñ dlt ẽ or ide re soue¬
tot paasulcisim bnios carertes ie uis uel aduentu ueldiscessu iam leuis en iet rolpred
oupulat linb sas nam semꝑdeos ambit nimbus: Tepalinur ei petous sucno serade redi¬

Expanded text:
SINISTROS NVNC DEXTROS pro aurae mutabilitate. CORNVA antemnarum extremitaSINISTROS NVNC DEXTROS pro aurae mutabilitate. CORNVA antemnarum extremitaperite locutus est; nam medium caelum meta est anabibazontis circuli, qui medius est inter ortum et occasum. A medio autem caelo et finitur ortus et occasus incipit siderum. Alter est horant paululum, sic remos tenentes. LEVIS vel adventu vel discessu; nam levis in utroque est. DISPVLIT VMBRAS nam semper deos ambit nimbus. TE PALINVRE PETENS factiose adgredi
Abbreviated transcription (Latin):
orbam abiccosset etios re cepis se uidis set quã amiserant iutĩm tellecta her barũ po¬
enbun sabicon sendeuos matatus e cuius bicchorũ ideo senemdieit quraetiã Nse fientan
crit Auteairt nenioremi dicit propt̃ spumarũ colorem sicut pene omnendu fingunt᷑¬
purine inous palemora iclicerta inus filius et notandum patrono miceoreus dicit᷑
coosiomimphe et noptuni filius ut aurtem uarro dieit nta surt conuiesset obdutun e qui
corab n insto regereotali certamine cum magna sxereitus parttesens Etobrudon fir
ecumdebilioresois instro ap plicat partimisae emedia diphongus ẽ nicistir quiareli¬
qumm quidem soti  sid felicitor petebat italiã per temptant sollicitort tcoll qualoi
urue lapd emalorum uolubili tatem leuari Nam cumna uigtarototem nondubium
diosolm erecerint anbores feccre pedem podiam funem queten ditmteelium

Expanded text:
herbam abiecisset et eos recepisse vidisset quam amiserant vitam, intellecta herbarum poherbam abiecisset et eos recepisse vidisset quam amiserant vitam, intellecta herbarum potentia, esu earum in deum mutatus est. Cuius hic chorum ideo senem dixit, quia etiam ipse senex fuerat; aut certe seniorem dicit propter spumarum colorem, sicut paene omnes dii finguntmarini. INOVSQVE PALAEMON Melicerta Inus filius. Et notandum patronymicon a matre in Thoosae nymphae et Neptuni filius. ut autem Varro dicit, rex fuit Corsicae et Sardiniae: qui cum ab Atlante rege navali certamine cum magna exercitus parte fuisset victus et osexum debiliorem sinistrae adplicat parti. NISAEE media diphthongus est. VICISSIM quia reliquerat quidem socios sed feliciter petebat Italiam. PERTEMPTANT sollicitant. ATTOLLI MALOS id est vela per malorum volubilitatem levari; nam cum navigaret iam, non dubium quod olim erexerant arbores. FECERE PEDEM podiam, funem quo tenditur velum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam augmentu ẽ ammare sexantus omnia baec homeri sunt hoc ẽ aduensis litotes si¬
guramec diis nec uiribus aequis idẽ diis iniquis aut non aequis non aequali fauore Plu¬
pisenim grecis fauebantdema tribus autem thechide et uenere intellegere non pos¬
sumus quia et thetide idior uenus ẽ et ei presenti derogare nollet : Cuperem conuer
turt abimo quod proprium ẽ eius ut magno que emota tridenti funda menta quaeit
Hinc ut et supra dicit et nos hic tondictus ẽ et fecit augmentũ cum se prestitis se dixit
iratum portus accedet hic dis tinguendum ne sit contrariũ ueneris petĩoni quȩ ait
liceat laurentem at tingere trbrin: Amissum quemiurgite queres misenũ dicit
inpulit aut certe ꝑpetuum ẽ epithe tonueneris : spumantia frena spumas in ouent¬

Expanded text:
nam augmentum est. Ad v. 808 In mare se xanthus omnia haec Homeri sunt. Ad v. 809 nam augmentum est. Ad v. 808 In mare se xanthus omnia haec Homeri sunt. Ad v. 809 Nec dis nec viribus aequis id est diis iniquis, hoc est adversis: litotes figura. aut 'non aequis' non aequali favore: plures enim Graecis favebant. de matribus autem, id est Thetide et Venere, intellegere non possumus, quia et Thetide melior Venus est, et ei praesenti derogare nollet. Ad v. 810 Cuperem cum vertere ab imo quod proprium eius est, ut "magnoque emota tridenti fundamenta quatit" . hinc ut supra diximus, ἐνοσίχθων dictus est. et fecit augmentum, cum se praestitisse dixit iratum. Ad v. 813 Portus accedet hic distinguendum, ne sit contrarium Veneris petitioni, quae ait 'liceat Laurentem attingere Thybrim'. Ad v. 814 Amissum quem gurgite quaeres Misenum dicit, inpulit»; aut certe perpetuum est epitheton Veneris. SPVMANTIA FRENA spumas movent
Abbreviated transcription (Latin):
regumtuũ : si concessa peto siquidem nam modo siconfirmantis ẽagit autem a possi
degenus ducis ut diximus supraᷤs feliciter ẽ nauigaturus aeneas. uenerem dic̃ proerea¬
tam et ut fert fabula celus pater fuit saturni cui iratus filius. falce uirilia amputa¬
uit sed lapsa in mare sunt dequorum cruore et maris spuma natadicitur uenus
usu uenerio debilitantur qua si ne corporis damno nongeritor Vnde fingitur uenus
nata perdamnum: Demari autem ideo quiadicunt fisici sad orem falsum esse quem
semper elicit coitus unde etiam mrrtus ei consecrata quȩ litorib gaudet Vtditora
mrrte das lȩtissima ideo autem diximus caelus pater : ut deum significaremus nulli
enimdeus generis neutriẽ namcaelũ genere neutro elementũ signisicati merur
quoque etiam prȩstiti necte regina negabo promeritã aludicunt militauiutas

Expanded text:
regnum tuum. SI CONCESSA PETO siquidem; nam modo ‘si’ confirmantis est. Agit autem a possibregnum tuum. SI CONCESSA PETO siquidem; nam modo ‘si’ confirmantis est. Agit autem a possibde genus ducis ut diximus supra, quia feliciter est navigaturus Aeneas, Venerem dicit a mari procreatam. et ut fert fabula, Caelus pater fuit Saturni. cui cum iratus filius falce virilia amputavit, delapsa in mare sunt: de quorum cruore et maris spuma nata dicitur Venus: usu venerio debilitantur, qui sine corporis damno non geritur: unde fingitur Venus nata per damnum; de mari autem ideo, quia dicunt physici sudorem salsum esse, quem semper elicit coitus. unde etiam myrtus ei consecrata est, quae litoribus gaudet, ut ait "litora myrtetis laetissima" . ideo autem diximus 'Caelus pater', ut deus significaretur: nullus enim deus generis neutri est. nam caelum genere neutro elementum significat. mervi quoque etiam praestiti, ut "nec te regina negabo promeritam" . alii dicunt 'militavi', u
Abbreviated transcription (Latin):
ut edo es ẽ quarum secunda et tertia personȩ longae sunt propt̃ differentiã sumes ẽ edit
autem in prȩterito producit edit. ut legit causas tanti sciat illa fbene supprimit ipsaem̃¬
sunt quȩ iuno in .x ex sequitur meduce dardanius spartã expugnauet adulter: quã molẽ
uttntas audetis tollere moless nequiquã aut sine causa idẽ nulla extante ratione. Aut
ne qui quã quantũ aeius pertinet mentem unam enim ex omnibus uertit in regnis hoc aus
tuis ut non illi imperiũ pelagisq tactis furore compulsis ut reginã allecto stimulus
agitundiq baccbiagnotẽ ignobili ut nam sepe fauos ignotus adedit stellio et dixit ita¬
li comparatione namignota nonerant ad quambis troiani uenerant uela tibi idẽ ꝑ

Expanded text:
ut ‘edo es est’, quarum secunda et tertia personae longae sunt propter differentiam ‘sum es est’; ‘edit’ ut ‘edo es est’, quarum secunda et tertia personae longae sunt propter differentiam ‘sum es est’; ‘edit’ autem in praeterito producit ‘e’, ‘edit’, ut ‘legit’. CAVSAS TANTI SCIAT ILLA FVRORIS bene supprimitsunt quae Iuno in decimo exsequitur, ut «me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter». QVAM MOLEM ut «tantas audetis tollere moles». NEQVIQVAM aut sine causa, id est nulla extante ratione, aut ‘nequiquam’ quantum ad eius pertinet mentem; unam enim navim ex omnibus vertit. IN REGNIS HOC AVSA TVIS ut «non illi imperium pelagi saevumque tridentem». ACTIS furore conpulsis, ut «reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi». IGNOTAE ignobili, ut «nam saepe favos ignotus adedit stellio»; et dixit Italiae comparatione; nam ignota non erat ad quam bis Troiani venerant. VELA TIBI id est per
Abbreviated transcription (Latin):
dos ali ad rumulialiiuerso ordine ad tmplum referunt utlueus antũ tumulo des¬
dos anidiscuut in dacidli foretibus uimbtas pastores pemoraenim abtabano sepuleris
uisa mohuis facins ut mene salis placidiuultum uult autemistos aspeceł quoqn aut do
ho mir⁊ fiseeips co fectionis: erici et tempestetibus bene umxit pobcedꝰ exordine fur̃
lini precibus inputandumn innominae nneni namomones iue hlroilos fignificat undde
ui itumn des ues depuquamn eo longa dies idẽ tempus dequolieeti uinbiuis ftet utin& gene¬
n diam le tomler et qasculono dicimus nmdecer todie masculiuo duino ntendum ẽ
Se dis inums⁊ tiget aut de dulno di quia pusunt aut certe propt illisd uinonĩ alteifra
lissos addo lengus honores quasi que nec suerificus placaretu gn sita cde ualde fras¬
peremptac sane edo habet etrectam sed antiquam declinationem ut edo edis edit et anomalĩ

Expanded text:
ACERDOS alii ad tumulum, alii verso ordine ad templum referunt ut lucus tantum tumulo deACERDOS alii ad tumulum, alii verso ordine ad templum referunt ut lucus tantum tumulo detur Anchisae, ut «inducite fontibus umbras, pastores»; nemora enim aptabant sepulcris. VISA MARIS FACIES ut «mene salis placidi vultum». Vult autem istos aspectum quoque maris horrere. FVGAE profectionis. ERYCI ET TEMPESTATIBVS bene iunxit; procellae enim aut de llimis precibus, inputandum †in nomina Iunoni. nam 'omnes' dicendo etiam humileait etiam ‘descendere’. QVAM NEC LONGA DIES id est tempus; de quo licet melius feminino genere dicamus, tamen et masculino dicimus; nam de certo die masculino tantum utendum est. PIETAS NEC MITIGAT aut Troianorum, quia pii sunt, aut certe propter illud «Iunoni Argivae iussos adolemus honores», quasi quae nec sacrificiis placaretur. INFRACTA valde fracperemptae». Sane ‘edo’ habet et rectam sed antiquam declinationem, ut ‘edo edis edit’, et anomalam,
Abbreviated transcription (Latin):
itrnsceus uingebant. et incinctiritu gabino idẽ. toge parte capitis uelati parte suc¬
me ni fenebant᷑ stiuam incuruã ut glebȩ omnes in trinsecus caderent et ita sul coduc¬
oloca murorum de signabant. aratrum suspendentes circaloco portarũ unde quod¬
dictir u reruitoriũ dictum ẽ quasi terriborium tratumbubus gopallata endict¬
doranus acestes suo sudiene su b n omine enimeius fuerat ciuitas no gellata indicu¬
queforum idẽ tempus etlocum designat agendorũ egotiorum quiconuentus uoeribus
ndicat autim uerponiuur ss et perboc potent uult sigificore sauitatt pet patribut
iliur a uotatis dat condendiuris potestatem hisquosi opell aulnetipa uel cuant fem¬
truocatis patribus ura dis tribuit hiautem ut sallustius dicit uel detaste ndeure fimi¬
utudins patres a ppellati sunt : Senatores aut̃ ali a senecti actate alii a sinendo die fͦesce¬

Expanded text:
intrinsecus iungebant, et incincti ritu Gabino, id est togae parte caput velati, parte sucintrinsecus iungebant, et incincti ritu Gabino, id est togae parte caput velati, parte succincti, tenebant stivam incurvam ut glebae omnes intrinsecus caderent, et ita sulco ducto loca murorum designabant, aratrum suspendentes circa loca portarum. Vnde et ‘territorium’ dictum est quasi ‘terriborium’, tritum bubus et aratro. REGNO TROIANVS ACESTES suo; nomine enim eius fuerat civitas appellata. INDICITQVE FORVM id est tempus et locum designat agendorum negotiorum, qui conventus vocatur. ‘Indicit’ autem verbum iuris est. Et per hoc potentem vult significare civitatem. ET PATRIBVS DAT IVRA VOCATIS dat condendi iuris potestatem his quos appellaverat patres; aut certe vocatis patribus iura distribuit. Hi autem, ut Sallustius dicit, «vel aetate vel curae similitudine patres appellati sunt». Senatores autem alii a senecta aetate, alii a sinendo dictos ac
Abbreviated transcription (Latin):
oriens solcuius luxẽ umbris inimica undelucanus et medio feritense dieẽ auterfis¬
cum nam pereunt ambrȩ solis aduentu aeneas quode in deruis ordo ẽ aeneas de inde
quoruis. Quem fugis qua siignorans rationem qua fugeret: farre pio uel quia un
qui siduras set in alterum diem eum aptũ agendis rebus significabanticanȩ aut antique
Antioropt signis fauuillas primũ prli cipemb aud more hoc ẽ quodait et conungẽ
uolen tem nec iussa uoluntatem ut supra in fandum regina uibdburd adat enser ipie
querant transer apta idt̃ matres et uolentium multitudo deponunt acuru sidẽ
sunmittunt in aertiae robora nauigus melius sicdistineuturd eeñ cutoume
cosbuu transut ad remanu mero urbem designat aratro quemi cato io
rormnolibus dicit morem fuisst conditurienim ciui tates. taurum indexetera uaccansu

Expanded text:
ORIENS sol, cuius lux est umbris inimica; unde Lucanus «et medio feriere die». Est autem physiORIENS sol, cuius lux est umbris inimica; unde Lucanus «et medio feriere die». Est autem physicum; nam pereunt umbrae solis adventu. AENEAS QVO DEINDE RVIS ordo est: Aeneas deinde ‘quo ruis?’. QVEM FVGIS quasi ignorans rationem qua fugeret. CANAE aut ‘antiquae’ aqui si durasset in alterum diem, eum aptum agendis rebus significabant. PRIMVM principendis rebus significabant. PRIMVM principem. HAVD MORA hoc est quod ait «et coniunge olentem». NEC IVSSA voluntatem, ut supra «infandum regina iubes renovare dolorem»; qui erant transcripti, id est matres et volentium multitudo, deponunt animos, id est summittunt inertiae. ROBORA NAVIGIIS melius hic distinguitur. EXIGVI NVMES transiit ad rem a numero. VRBEM DESIGNAT ARATRO quem Cato in Originibus dicit morem fuisse; conditores enim civitatis taurum in dexteram, vaccam
Abbreviated transcription (Latin):
et ciuitatis nomen quodei nullus predixerat sed solus indieat pater: latet enim ut supi
diximus uerũ urbis nomen unde ei paterquasi promisterio ait illa indita pebndio
torquet medios nox humida cursus et meseuus equis oriens ad flauit an beli sdis
mediore unde etusus ẽ ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierũ
hic autemdies secundum aegrptios inchoat ab occasu solis secundũ persa s abertu solise
secundumrusticos et atenienses a sexta hora diei secundũ romanos a medianocut a as
nunc secutus habet medios cursus nox torquet et meseuus equis oriens ad flauit nbe¬
us haec autemplene ex sequuntur et cicero mnauguralibus et aulus gellius in libris noc¬
tum attcarum hoc etiam illa res iuris indicat. quod cum tribuno plebi ab noctausenab
urbe non liceret licebat tamen exire post noctem mediam etante mediã reuentioseuis

Expanded text:
et civitatis nomen, quod ei nullus umquam praedixerat, sed solus indicat pater. Latet enim, ut supra et civitatis nomen, quod ei nullus umquam praedixerat, sed solus indicat pater. Latet enim, ut supra diximus, verum urbis nomen; unde ei pater quasi pro mysterio ait «illa inclita Roma». TORQVET MEDIOS NOX VMIDA CVRSVS ET ME SAEVVS EQVIS ORIENS ADFLAVIT ANHELIS dies meliore; unde et usus est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum. Hic autem dies secundum Aegyptios inchoat ab occasu solis, secundum Persas ab ortu solis, secundum Etruscos et Athenienses a sexta hora diei, secundum Romanos a media nocte et hos nunc secutus ait ‘medios cursus nox torquet et me saevus equis oriens adflavit anhelis’. Haec autem plene exsequuntur et Cicero in auguralibus et Aulus Gellius in libris Noctium Atticarum. Hoc etiam illa res iuris indicat, quod cum tribunum plebi abnoctare ab urbe non liceret, licebat tamen exire post noctem mediam et ante mediam reverti. SAEVVS
Abbreviated transcription (Latin):
pasunt loca solius uoluptatis plena quasi amuni& : unde nullus fructus ex soluitur
unde nibil prestantes inmunes uocamus: piorum concilia elisium quecol &dt sium ẽ
ubipiorum animae habitant post corporis animȩ que discretione amd& sceundũ¬
tus dicitur resinter animã et corpus ueniens ergo drsiũ a potes liserios quod secundũ
poctas in medio inferorũ ẽ suis felicittibus plenũ ut solemq suum sua sideranosamer
secundum philo sophos clisium ẽ in sulȩ fortunatȩ. quasait sallustius indatas ecundontro
cramimnbus quarum descriptionem pius commentator dicit es se sublatõ secunduc ⁊ be¬
logos cirtalunarẽ circulũ ubiiam aerpurior ẽ. Vndeait ipse uirgilius aeris in capis¬
et ꝙ dmidi : hae sunt ciusit propter quas aeneas descendit ad inferos generi sa guria

Expanded text:
na’ sunt loca solius voluptatis plena, quasi ‘amunia’, unde nullus fructus exsolvitur; na’ sunt loca solius voluptatis plena, quasi ‘amunia’, unde nullus fructus exsolvitur; unde nil praestantes ‘inmunes’ vocamus. PIORVM CONCILIA ELYSIVMQVE COLO Elysium est ubi piorum animae habitant post corporis animaeque discretionem; unde et ‘interitus’ dicitur res inter animam et corpus veniens. Ergo Elysium ἀπὸ τῆϛ λύσεως. Quod secundum poetas in medio inferorum est suis felicitatibus plenum, ut «solemque suum sua sidera norunt». secundum philosophos elysium est insulae fortunatae, quas ait Sallustius inclitas esse Homeri carminibus, quarum descriptionem Porphyrius commentator dicit esse sublatam: secundum theologos circa lunarem circulum, ubi iam aer purior est: unde ait ipse ENIA DISCES hae sunt causae propter quas Aeneas descendit ad inferos: generis agnitio
Abbreviated transcription (Latin):
recuras mutabat uersans: animum deducitur greca figura ut mentem lesus et nox
modo: celo facies delapsa pꝰ aut secundum quod supradiximus quia añine cielum
tinent simulacra uero a pud in feros sunt Aut aderrorem pertinet somniii
nam et uisa ait autcerte intellegamus aiouemissam potestatem aliquam quȩ se in ancbi¬
sie conuerteret uultum: Nametipse dicit imperio ouis huc uenio et infertꝰ ele siumq
coloscaremagis procarior bene autem addidit dumuita manebat nullu enim ẽ suuo
ut sole hicdenuo usus ẽ sermonib namait tunc senior nautes: at quea spera cultũ quodin
uins latius exequitur ut natos ad flumina primum deferimus: debellanda tibibene uicto¬
ria non bella sola prȩdicit in quibus esso poterat terror: a uenna ꝑalta noena amas
gargara tartarus tartara Nonme impia namq propter facilitatem amoeua amot¬

Expanded text:
re curas mutabat versans" . animum diducitur Graeca figura, ut 'mentem laesus'. Adre curas mutabat versans" . animum diducitur Graeca figura, ut 'mentem laesus'. Ad. CAELO FACIES DELAPSA PARENTIS aut secundum quod supra diximus, quia animae caelum tenent, simulacra vero apud inferos sunt; aut ad errorem pertinet somnii, nam et ‘visa’ ait; aut certe intellegamus a Iove missam potestatem aliquam, quae se in Anchisae converteret vultum; nam et ipse dicit «imperio Iovis huc venio» et infert «Elysiumque colo». CARE MAGIS pro ‘carior’. Bene autem addidit ‘dum vita manebat’, nulla enim est vita VTES DAT SENIOR ut solet, hic denuo usus est sermonibus; nam ait «tunc senior Nautes». ATQVE ASPERA CVLTV quod in nono latius exsequitur «natos ad flumina primum deferimus». DEBELLANDA TIBI bene victoriam, non bella sola praedicit, in quibus esse poterat terror. AVERNA PER ALTA ut ‘Gargarus Gargara’, ‘Tartarus Tartara’. NON ME IMPIA NAMQVE propter facilitatem. AMOENA ‘amoe
Abbreviated transcription (Latin):
uie sacra retinebat quod etiam uarro docet in libris quod defamiliis troianis scripsit
Vnum prȩcipłũ tritonia pallas prouno proprioduo antono masiua reddiditante uir¬
tute a potes a retes: responsa dabat laus consilii uelquȩ portenderet ira magna deum q be
pre significabat magna ira deũ idẽ iuno. ut alibi caelertũ uismagna iubet solatus uo cibuis
infit solatur et infitꝰ Nam solans debuit dicere sicut sequens eius indicat consolatio quic¬
Ebiiam hoc consilium ẽ diuinȩ strrpis prefter dardanum a criniso fluuiquolen tetoi nolo¬
tirum uamuelle habet non iamuult: superant supersunt super fliunt dicit autem non
tntum debiles sed etiam nolentes iuuenes unde sequitur longe uosq senes hecenirtads¬
deret quenisi sapra iuuenes dixis set item ex pressius. et quicquid tecũ inualidommeniens

Expanded text:
ae sacra retinebat, quod etiam Varro docet in libris quos de familiis Troianis scripsit. ae sacra retinebat, quod etiam Varro docet in libris quos de familiis Troianis scripsit. VNVM praecipuum. TRITONIA PALLAS pro uno proprio duo antonomasiva. REDDIDIT ARTE virtute, ἀπὸ τῆϛ ἀρετῆς. RESPONSA DABAT laus consilii. VEL QVAE PORTENDERET IRA MAGNA DEVM quae praesignificabat. ‘Magna ira deum’, id est Iuno, ut et alibi «caelestum vis magna iubet». SOLATVS VOCIBVS INFIT solatur et infit; nam ‘solans’ debuit dicere, sicut sequens eius indicat consolatio. QVIDvo. EST TIBI iam hoc consilium est. DIVINAE STIRPIS praeter Dardanum a Criniso fluvio. VOLENTEM voliiam vult. Ad v. 713 Superant supersunt, superfluunt. dicit autem non tantum debiles, sed etiam nolentes iuvenes: unde sequitur 'longaevosque senes': nec enim adderet 'que', nisi supra iuvenes dixisset. item expressius 'et quicquid tecum invalidum metuens