comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidam imꝑiti de scripturis sc̃ĩs p̾uarita¬
tores angłos cũ filiab hominũ ante dilu.¬
uiũ cõcubuisse: ⁊ ex inde natos gigantes
.i. nimium gͣnͣdes ⁊ fortes uiros: de quib
t̾ra completa ẽ. Cenocephali appellantur.
eo ꝙ cania capita habeant: quosq ip̃e
latratꝰ magis bestias qmͣ honimnes confi¬
tet᷑. Hii in india nascunt᷑. Cyclopes quoq
ferarũ carnes edunt. Lemnas in libia cre
dunt truncos sine capite nasci. ⁊ os ⁊ ocu¬
los hr̃e in pectore: alios sine ceruicib na¬
sci ocłos hñtes in hum̃is. In ultimo aut̃
orientis. monstruose facies gentiũ scribũ¬
tur: alie sine narib. equali tocius oris pla¬
nicie. informes hñtes uultus. Alie labro
subt̾iori adeo prominenti: ut in solis ar¬
dorib totam ex eo contegant faciem dor¬
mientis. Aliis concreta ora eẽ modico tm̃
foramine: calamis aduenarũ potus hau¬
rientes. Nonnulli sine linguis ẽẽ dicũt᷑.

Expanded text:
quidam inperiti de Scripturis sanctis praevaricaquidam inperiti de Scripturis sanctis praevaricatores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. Cyclopes quoque ferarum carnedunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus aequali totius oris planitie informes habentes vultus. Alii labro subteriore adeo prominente, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse modico tantum foramine, calamis avenarum haurientes pastus. Nonnulli sine linguis esse dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tam creatõem: sicut hii qui dentati nasꝯ¬
tur. siue barbati. siue cani: alia ꝯplexu
plurimarũ differentiarũ. sicut illud qd̃¬
p̾diximus in alexandro multiforme por-¬
tentũ. Alia ꝯmixtione gen̾is: ut andro¬
dite aut̃ nũcupati: eo ꝙ eis ut̾q sexus
appareat. Erma quippe apud grecos ma¬
sculus: a frode femina nũcupat᷑. hii dexte¬
ram mamillã uirilem. sinistrã muliebrẽ
habentes: uitissim coeundo ⁊ gignũt et
pariunt. Sicut autẽ in singulis gentib
quedam monstra st̃ hominũ: ita in uniũ¬
so gen̾e humano quedam monstͣ st̃ genti¬
um ut gigantes. cenocephali. cyclopes.
⁊ ceta. Gigantes dictos iuxta greti sermo¬
nis ethimologiam. qui eos gigenes existi¬
mant .i. t̾rigenas: eo ꝙ eos fabulose pa¬
rens t̾ra immensa mole. ⁊ similes sibi
genu̾it. Ge. enim t̾ra appellat᷑: Genis.
genus. sicet eos ⁊ t̾re filios uulgꝰ uocet.
quoꝵ genus incertũ ẽ. Falso aut̃ opinant᷑

Expanded text:
tam creationem, sicut hi, qui dentati nasctam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam monstum, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum genus incertum est. Falso autem opinantur
Abbreviated transcription (Latin):
uel scynodontes. quib gemini ꝓcedũt
dentes. Alia defectu partium in quib
alt̾a pars plurimũ deficit ab alt̾a: ut
manus a manu. uel pes a pede. Alia discis.¬
sione. Ut sine manu aut capite gen̾a
in parte tͣnsfigurant᷑. sicut qui leonis ha¬
bent uultũ uel canis. uel taurinũ capͭ
aut corpus: ut ex pasiphe memorant
genitũ minotaurũ. qd̾ greci ethero mor¬
phian uocant: alia q̃ ex om̃i parte tͣnsfi¬
gurant᷑. in aliene creatõis portentũ. Ut
ex muliere uitulũ dicit hẏstoria gen̾a¬
tum: Alia que sine tͣnffiguratõe mutatõ¬
nem hñt locoꝵ ut oculos in pectore. uel¬
aures in fronte supͣ in timpora: uł sicͤ
aristotiles tradidit. quẽdam in sinistra
parte iecur. in dext̾a splen habuisse. Ali¬
a scd̃m connaturatõem ut in alia manu
digiti plures connaturati ⁊ coherentes
repperiunt᷑: in alia manu minus siue in
pedib. Alia scd̾m immaturam ⁊ intẽꝑa¬

Expanded text:
vel cynodentes, quibus gemini procedunt vel cynodentes, quibus gemini procedunt dentes. Alia defectu partium, in quibus altera pars plurimum defecit ab altera, ut manus a manu, vel pedes a pede. Alia discissione, ut sine manu aut capite generain parte transfigurantur: qui leonis habet vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut Erfasi dememorant genitum Minotaurum, quod Graeci heteromorphian vocant. Alia, quae ex omni parte transfigantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte: aures supra in tempore: vel sicut Aristoteles tradidit quemdam in sinistra parte jecur, in dextra parte splen habuisse. Alia, secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiunt, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intempera
Abbreviated transcription (Latin):
infi̾ores diu̾sarũ bestiarũ. s uiuentes sig¬
nificasse repentinã regis int̾fectionem: suꝑ-¬
uix̾ant enĩ det̾iora meliorib. S ⁊ mõst᷑¬
q̃ in significatõib dant᷑ ñ diu uiuunt: e
continuo ut nata fu̾int occidunt. Int̾
portentũ. aut̃. ⁊ portentuosũ differt. Nam
portenta st̃ que tnͣsfigurant᷑ : sicut fert᷑ ĩ
umbria mulierem peperisse serpentẽ. Uñ
lucanꝰ. matremq suus cont̾ruit infans.
Portentuosa u̾o leuem sumũt mutatõnẽ:
exempli causa. cũ sex digitis nati. Portẽ¬
ta gͥ ł portentuosa existunt. alia mag¬
nitudine totius corporis. ultͣ ꝯmunem
hominũ modũ. qnͣtus fuit ticion in no¬
uen iugerib iacens. homero testante:
alia paruitate totiꝰ corporis ut nani. uł
quos greci pigmeos uocant: eo ꝙ sint
staturã cubitales. Alia magnitudine par¬
ciũ uelut capite informi aut suꝑfluis
membroꝵ partib. ut bicipites. ⁊ tͥmani.

Expanded text:
inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, siginferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monst in significationibus dantur, non diu vivunt, sed continuo, ut nata fuerint, occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt, quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem; ut exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt, alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quatenus fuit Titan in novem jugeribus jacens, Homero testante. Alia pravitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci Pygmaeos vocant, eo quod sint staturae cubitalis. Alia, magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani,
Abbreviated transcription (Latin):
portendere atq ostendere. monstrare ac
predicare aliqͣ fut᷑a uident᷑. Nam porten¬
ta dc̃a phibent. a portendendo.idest pre¬
ostendendo. Ostenta auten. qd̵̃ ostend̾e
quid futurũ uideant᷑. Prodigia. ꝙ porro
dicant. idest fut᷑a p̾dicãt. Monstra uero
a monitu dcã. ꝙ aliquid significandũ de¬
monstrent. siue qd̾ statim monstrent qd̾
appareat: et ꝓprietatis est. Abusione tñ
scriptoꝵ: plerũq corrũpit᷑. Q uedam aut̃
portentoꝵ creationes. in significatoib
futuris constitute uident᷑. Uult enĩ d̾s
int̾dũ uentura significari: per aliqͣ na-¬
scentiũ noxia. sicut et per sompnos et
per oracula: quib p̾moneat. ⁊ significet.
quibdam ł gentib ł hominib cladem
fut᷑am. Quod plurimis etiam exꝑimẽtis
ꝓbatũ est. xersen quippe uulpes ex equa
creata: solui regnũ portendit. Alexandro
ex muliere monstrũ creatũ. qd̾ superiores
corporis partes hõis. s mortuas habu̾it:

Expanded text:
portendere atque ostendere, monstrare ac portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibusdam vel gentibus vel hominibus cladem, quod plurimis etiam experimentis probatum est. 5. Xerxi quippe lepus ex equa creata dissolvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum est, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
set loquendo declinari. Om̃is aũt mortu¬
us: aut funus aut cadauer est. Funꝰ est
si sepeliat᷑: ⁊ dcm̃ funus a funib accẽ¬
sis quos ante feretrũ papyris cera circũ¬
datis ferebant. Cadauer aut̃ est. si inse¬
pultũ iacet. Nam cadaũ nominatũ a
cadendo: qr iam stare non potest. Quod
dũ portatur: exequias dicimꝰ: crematas
pora luce carentum. Defunctus qui com
officio: qr officia debita compleuerunt.
uñ est ⁊ honorib functꝰ. Hinc gͦ defunctꝰ
ꝙ ab officio uite sit depositꝰ : siue quod sit
die functus. Sepultꝰ aut̃ dictꝰ: eo ꝙ iã sñ
pulsu ⁊ palpitatõe est. idest sine motu.
sepelire aut̃ est cond̾e corpora. Nam hu
uoluntate fiunt: cũ uoluntas creatoris
cuiusq condite rei n᷑a sit. Unde ⁊ ip̃i gẽ¬
tiles deũ mͦ naturam mͦ deũ appellant.
nota nat᷑a. Portenta autẽ ⁊ ostenta. mõ¬
stra atq prodigia ideo nominant᷑: quod

Expanded text:
sit loquendo declinari. Omnis autem mortusit loquendo declinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum pora luce carentum. Defunctus vocatus,officio, qui offiunde et honoribus functos. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. 37. Sepultus autem dictus, eo quod jam sine pulsu, et palpitatione est, id est, sine motu. Sepelire autem est condere corpus. vina voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nilitas nominata est. Canities aũt uoca¬
ta a candore: qiͣ candicies. Uñ ẽ illud. flo¬
rida iuuentꝰ. lactea canicies: prout dic̾et
candida. Senectus autem setũ ⁊ multa bo
tissimis dñis lib̾at. uoluptatib imponit
sapĩam: dat maturiora ꝯsilia. Mala aut̃¬
qr seniũ est miserrimũ debilitate ⁊ odio.
Nam duo sunt quib minuunt᷑ corporis
uires: senectus ⁊ morb. Mors dcã ꝙ sit
amara ł ã marte qui est effector mortuo
rũ. siue a morsu hominis pͥmi: ꝙ ueti¬
te arboris pomũ mordens mortem ĩcur¬
rit. Tria sunt autem gen̾a mortis: ac̾¬
ba. ĩmatura. natural. Acerba infantiũ
autẽ ex qͣ parte oratõnis declinetur i¬
certur incertum est. Nam sicut ait ce¬
sar ab eo ꝙ est morior in participio pre¬
teriti temporis. intus exire debuit: per
ut fatuus. ardiuis. Conuenient̾ itaq fa-¬
ctum. ut quemadmnodũ id qd̾ significat
ñ potest agendo: ita ⁊ ip̃m nomen ñ pos¬

Expanded text:
nilitas nominata est. Canities autem vocanilitas nominata est. Canities autem vocata a candore quasi candities; unde est illud florida juventus, lactea canities, quasi diceret, candida. Senectus autem multo nobis defertissimis dominis liberat, voluptatibus imponit sapientiam, dat maturiora quia senium miserrimum est debilitate et odio. Nam duo sunt quibus minuuntur corporis vires, senectus et morbus. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium sive mors a morsu hominis primi, quod vetitae arboris pomum mordens mortem incurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium,autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in 'tus' exire debuit, per rticipium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id, quod significat, non potest agendo, ita et ipsud nomen non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ab ignea ui dcãm putant: qr uehem̃t̾
cõcupiscit. Libidinosiores enim uiris fe¬
minas ẽẽ: tam in mulierib qͣm in aĩa¬
lib. uñ nimiꝰ amor apud antiqͦs femineꝰ
uocabat᷑. Senior est adhuc uiridior. In
s minꝰ: ut senior minor sene. Sbi com¬
paratuiꝰ gradus minꝰ significat a positi-¬
eo ꝙ iam pio uetustate desipiãt. Nam
phisici dicũt. stultos ẽẽ homines frigidio
ris sanguinis. prudentes calidioris. Unde¬
⁊ senes in quib iam friget. ⁊ pueri in
quib nec dũ calet. minꝰ sapiunt. Inde ẽ
nes enim per nimiam etatẽ delirãt: pu̾i
ꝑ lasciuiã ⁊ infanciam ignorant qͥd agãt.
Senee aut̃ masculini tantũ ẽ gen̾is: sic̃
anꝰ feminini. Nam anꝰ dr̃ sola mulier. Anꝰ
aut̃ appellata a multis annis: qͣi annosa.
riam si ꝯmune eẽt nom̃: cur non diceret
terentius senem mulierẽ: Hinc ⁊ uetula qͣ
uetusta. Sicut a sene senectꝰ: ita ab anu a¬

Expanded text:
ab ignea vi dictam putant, quia vehementer ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. In sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positiveo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frris sanguinis et prudentes calidioris, unde senes, in quibus iam frigquibus necdum calet, minus sapiunt. Inde estnes enim per nimiam aetatem delirant, pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini est generis, sicut anus feminini. Nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune nomen esset, cur non diceret Terentius senem mulierem? hinc etiam vetula, quasi vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu a
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantib libido cogeret uiros. aliud
appetere. aut in aliũ sexũ ꝓruere. Dicit᷑¬
gͥ scd̃m femineũ sexũ. ñ scd̃m corruptio¬
nem integritatis: et hoc ex lingua sacre
scripture. Nani eua statim fcã de latere
uiti sui. ñdũ ꝯtacta a uiro mulie ᷤ appel¬
lata est dicente scriptura: ⁊ formauit e¬
ab incorruptõe qiͣ uirago ꝙ ignoret fe¬
mineam passionem. Uirago uocata. or
uirum agit. hoc est oꝑa uirilia facit:
⁊ masculini uigoris est. Antiqͥ enim for¬
tes feminas ita uocabant. Uirgo autem
ñ recte uirago dr᷑: si non uirĩ officio fun¬
git᷑. mulier si uirilia oꝑa facit: recte ui¬
rago dr᷑: ut amazona. Que u̾o nũc femi¬
na antiquitꝰ uira uocabat᷑: sicut a ser¬
uo serua. ⁊ a famulo famula: ita a ui¬
ro uira. Hinc ⁊ uirginis nomen quidã
putant. femina u̾o a partib femorũ
dcã: ubi species sexus a uiro distingui¬
tur. Alii u̾o greca ethimologia feminã

Expanded text:
repugnantibus libido cogeret viros aliud repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitdum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis, et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est opera virilia facit et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungitur. Mulier vero si virilia facit, recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam
Abbreviated transcription (Latin):
qui et ex habitu corporis pubertatẽ ostẽ¬
dit: et gen̾are iam possit. Puerpere st̃:
Dc̃e puerpere ł ꝙ pͥmo partu grauant᷑.
ł ꝙ pͥmũ pueros pariũt. Adolescens dictꝰ
eo ꝙ sit ad gignendũ adultꝰ: siue accre¬
scere ⁊ augere. Iuuenis uocatꝰ ꝙ iuuare
posse incipit: ut in bobus iuuenci. cum
a uitulis discesserint. Est enim iuuẽ¬
tus in ip̃o etatis increm̃to positus: ⁊ ad
auxiliũ p̃paratꝰ. Nam iuuare hominis
est opus aliquod conferentis. Sicut aũt
tricesimꝰ annus ꝑfecte etatis est. m̃ ho-¬
minib : ita in pecudib ac iumentis t̾¬
tius robustissimꝰ. Uir nuncupatꝰ: quia
Uñ et uirtutis nom̃ accepit: siue ꝙ ui
agat feminã. Mulier u̾o a mollitie tam¬
qm mollier: detracta litt̾a uł mutata:
appellata est mulier. Utriq enim forti¬
tudine. ⁊ imbecillitate corpoꝵ separant᷑.:
s ideo uiri maxima uirtus. mulieris minor.
ut paciens uiro ẽẽt: scilicet ne feminis

Expanded text:
qui et ex habitu corporis pubertatem ostenqui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae suntdictae puerperae vel quod primo partu gravantur, vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis
Abbreviated transcription (Latin):
bene ordinatis dentib minor est sermo¬
nis impressio. Puer a puritate uocatꝰ
centuli lenes. Puer aut̃ trib modis dici¬
tur. Pro nouitate ut ysaias. Puer natꝰ
est nob̾. Pro etate ut octennis. decennis.
Uñ est illud. Iam puerile iugum tenera
ceruice gerebat. Pro obsequio ⁊ fidei ⁊¬
es tu noli tim̃e. dũ iam iheremias longe
puericie excessisset annos. Puella ẽ par-¬
uula qiͣ pulła: Uñ ⁊ pupillos non pro
conditõe. s pro etate puerili uocamus.
Pupilli aut̃ dc̃i qͣi sine ocłis. ħ est a pa¬
rentib orbi. Hii aũt u̾e pupilli. dicũt᷑
quoꝵ partes ante decesserũt. qm̃ ab hiis
nom̃ acciꝑent. Cet̾i orbi uocant᷑. Orpha¬
ni idem qͥ et pupilli. Illud̾ .n. grecũ no¬
qd̾̃ hec loca pͥmo lanuginẽ ducũt. Qui¬
dam autem ex annis pubertatẽ existi¬
mant .i. eũ puberem ẽẽ: qui qͣtuordecim
annos expleuerat. qͣmuis tardissime pu¬
bescat. Certissime aut̃ eũ puberem esse.

Expanded text:
bene ordinatis dentibus minus est sermobene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatuscentuli lenes. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias9, 6: 'Puer natus est nobis.' Pro aetate, ut octoennis, decennis. Unde est illud: Iam puerile iugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei es tu, noli timere,' dum iam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est parvula, quasi pulla. Unde et pupillos non pro condicione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti quasi in oculis, hoc est a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum noquod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est eum puberem esse qui quattuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat: certissimum autem puberem esse
Abbreviated transcription (Latin):
septem annis  Sod̾ã etas pueritia est .i.
pura. ⁊ necdũ ad gen̾andũ apta: tendens
usq ad qͣrtũ decimũ annũ. Tercia adolescẽ¬
tia. ad gignendum adulta : que porrigit᷑
iuuentꝰ firmissima om̃ium etatũ: fini¬
ens in qͥnqͣgesimo anno ¶Qͥnta etas seno¬
ris .i. grauitas. q̃ est declinatio a iiuẽtu¬
te in senectutẽ : ñdũ senectꝰ. s iam ñdũ
iuuentꝰ. qr seniõris etas est : quam greci
presbiten uocant. Nam senex apd̾ gͤ cos.
ñ presbiten. s geron dr᷑. Que etas a qͥnqͣ¬
gesimo anno incipiens: septuagesimo t̾¬
minat᷑. Sexta etas. senectus. que nulło
annoꝵ tempore finit᷑. s post qͥnq illas
etates qnͣtũcũq uite est senectuti deputat᷑.¬
Seniũ aut̃ pars est ultima senectutis: dcã
in quib mutat᷑ ⁊ currit ad mortis ter¬
minũ peruenit. Pergamꝰ gͦ breuit̾ per
p̾̃dc̃os gradus etatũ: ethimologias eoꝵ
in homine demonstrantes. Infans dicit᷑

Expanded text:
septem annis. Secunda aetas pueritia, id est septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem, nondum senectus, sed iam non iuventus, quia senioris etas est, quam Greci presbitem vocant: nam senex apud Grecos non presbiter sed geron dicitur, que etas a quinquagesimo anno incipiens septuagesimo terminatur; sexta etas est senectus, que nullo annorum numero finitur, sed post V illas etates quantumcumquSenium autem pars est ultima senectutis, dicta in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
puelłas nasci. ⁊ ex mat̾no pu̾os: qr om̃is
partꝰ ꝯstat duplici semine: cuius pars ma¬
ior cũ iñualu̾it. occupat similitudinem
sexiis. In corpore nr̃o quedã tantũ utili¬
tatis causa fc̃a st̃: ut uiscera. Quedam. ⁊
utilitatis ⁊ decoris: ut sensus. in facie
et corpore manꝰ ⁊ pedes: quoꝵ membro¬
rũ et utilitas magna est. ⁊ spẽs decen¬
tissima. Quedam tantũ decoris. ut mami¬
le in uiris: in utroq sexu umbilicꝰ. Que¬
dam discretõis. ut in uiris genitalia :
barba ꝓlixa. pectus amplũ. In mulieri¬
b leues gene ⁊ angustũ pectꝰ: Ad con¬
cipiendos aut̃ ⁊ portandos fetꝰ: renes
⁊ latera dilatata. Quod ad hominẽ et
partes attinet corꝑis ex parte dcm̃ ẽ:
nũc etates eius subiungamꝰ.
De etatibus hominM.
Radus etatis sex st/ Infantia.
puericia. adolescentia uiuentꝰ gra¬
uitas. atq senectꝰ. Prima infantia est pu¬
eri nascentis ad lucem: que porrigit᷑ in

Expanded text:
puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et uti corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. § 2 De aetatibus hominum. Gradus aetatis sex sunt: infantia, pueritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in
Abbreviated transcription (Latin):
ebrib locis nõ adheret: labit᷑ enim nec
ht̃ uim adherendi. similit̾ ⁊ crassũ nõ
ht̃ uim gignendi: qr muliebri sangui¬
ni se misc̾e non potest. pp̃ nimiam sui
spissitudinẽ. Hinc et st̾iles mares uł
feminas fieri. ł per nimiam seminis
uł sanguinis crassitudinẽ. uł pp̃ nimiã
raritatẽ. Primũ aiũt cor hominis fingi:
qͣdragesimo die totũ opus expleri: ꝙ ex
abortionib ut ferũt collectũ est. Alii
fetus a capite exordiũ sum̾e dicũt. uñ¬
lus qui simul cũ infante nascit᷑. conti¬
net q eñ: dictus quia ⁊ cũ edit᷑ seqͣ.
Nasci aut̃ patrib similes aiunt. si pat̾¬
nũ sem̃ ualidius sit: matrib si matris
hac rõne sĩmiles expͥmi uultꝰ. Qui aut̃
utriusq parentis figuram reddunt: eqͣ
sicut in t̾ra multa semina oculta. sic ⁊ ĩ
hominib semina celant᷑: nob̾ parentũ¬
figuram redditã. Ex pat̾no autẽ semine

Expanded text:
ebribus non adhaerere; labitur enim nec ebribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt lus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequsicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine
Abbreviated transcription (Latin):
ac diffusus per uenas atq medullas. Qͥ
ide desudat᷑ in modum sentine cõcrescit
in renib: eiectus q per coitꝰ in ut̾o muli¬
eris susceptus. calore quodam mͦ uiscerũ:
et menstrualis sanguinis irrigatione
formatur in corpore. Menstrua suꝑuacu¬
us mulierũ sanguis. Dc̃a autẽ menstrua
a circuitu lunaris luminis: quo solet hoc
prouenire profluuiũ. Luna eñĩ grete me
mulier solũ animal: menstruale est.
Cuius cruoris tactu: fruges ñ germinãt.
facescunt musta. moriunt᷑ herbe. amit¬
tunt arbores fetus. ferrũ rubigo corri¬
ꝑit. Nigrestunt era: si qui canes: si qͥ
canes inde ederint in rabiem feruntur.
Glutinũ asfalti. qd̾ nec ferro nec aquis
dissoluit᷑: cruore ip̃o pollutũ. disꝑgitur
sponte. Post plurimos aut̃ dies menstru¬
os ideo dicũt semen non ẽẽ generabile:
quia nõ est iam menstrualis sanguis
a quo ꝑfusũ irriget᷑. Tenue sem̃ muli¬

Expanded text:
ac diffusus per venas atque medullas, qui ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus, in modum sentinae crescit in renibus, ejectusque per coitum, et in uterum mulieris susceptus, calore quodam viscerum, et menstrualis sanguinis irrigatione formatur in corpus. Menstruum est supervacuus mulierum sanguis, dicta autem sunt menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc evenire profluvium. Luna enim Graece menmulier solum animal menstruale est. Cujus cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corrumpit, nigrescunt aeramenta; si qui canes inde canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muli
Abbreviated transcription (Latin):
in diu̾sũ diffuse ac reflexe cirtũplicant᷑
in modũ cornu arietis: ł ꝙ int̾ius implea
tur fetu. Hinc ⁊ uter ꝙ aliquid intͥnsecꝰ
habu̾it: ut membra ⁊ uiscera. Cauliculus
aut̃ ꝓprie porci est: hinc ⁊ ad uentrẽ trans¬
sem̃ enim receptũ ꝯfouet confotũ corpo¬
rat. corporatũ in membra distinguit. Uul
ua uocata qͣiͣ ualua. idest ianua uentris:
uł ꝙ sem̃ recipiat. ł ꝙ ex ea fetus proce¬
dat. Besita dcã. qr sicut uas aqua. ita de
renib urina collecta complet᷑. ⁊ humore
distenditur. Cuius usus in uolucrib non
habet᷑. Uiina autem dcã. siue ꝙ urat. seu
qr de renib egredit᷑: cuiꝰ indicio ⁊ salus
⁊ egritudo futiura monstratuR.
Qui humor uulgo lotium dr᷑: ꝙ eo lota
idest mũda uestimenta efficiant᷑. Semen
est qd̾ iactũ sumit᷑ aut a t̾ra aut ab ut̾o:
ad gignendũ. ł fructus ł fetus. Est enĩ
liquor ex cibi ⁊ corporis decoctione factꝰ.

Expanded text:
in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis: vel quod interius itur fetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc ad ventrem transneretur, semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. 137. Vulva vocata, quasi valva, id est, janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. 138. Urina autem dicta, sive quod urat, sive quod ex renibus egeriet aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus
Abbreviated transcription (Latin):
latim digerant: ⁊ superadditis cibis nõ
impediantur. Omentũ membranũ quod
continet intestinoꝵ maiorẽ partẽ: qd̃ ⁊
ri fiacon greci uocant. Disceptũ intestinũ
qd̃ discernit uentrem: ⁊ cet̾a intestina a
pulmonib a corde. Cecũ intestinũ. quod
sit sine foramie et exitu: qd̾ greci tyaon
entipon dicunt. Ieiuna tenue intestinum:
rus: int̾ se differũt. Uent̾ est qui accep¬
tos cibos dig̾it ⁊ apparet extrinsetꝰ: per¬
tinet q a pectore usq ad ĩguinẽ. Et dc̃s
uenter: qd̾ ꝑ totũ corpus uite alimẽta
transmũtat. Alius est qui cibũ recipit.
⁊ purgari solet. Salustius. Simulãs ibi
coꝵ defluũt. Uterum sole mulieres habẽt
in quo concipiunt: ad similitudinẽ cauli¬
culi. Tam̃ auctores uterũ pro utrolibet sexu
uentrẽ plerũq ponũt : nec poete tantũmͦ
s et ceteri. Uocatꝰ aut̃ uterus ꝙ duplex sit.
⁊ ab utraq in duas se diuidit partes: que

Expanded text:
latim digerant, et superadditis cibis non latim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foramine et exitu; quem Graeci τυφλὸν ἔντερον dicunt. Ieiuna tenue intestinum, rus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter, quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est, qui cibum recipit et purgare solet. Salustius: Simulans sibicorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinem caliculi. Tamen auctores utrum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt: nec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque in duas se dividit partes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ex cibo tractũ uertit in sanguinẽ: quẽ ad
usum pascendi nutriendiq singłis mem¬
bris p̾bet. In iecore aut̃ persistit uoluptas
et ꝯcupiscentia: iuxta eos qui de phisicis
disputant. fibre iecoris st̃ extremitates sicͤ
⁊ extreme partes folioꝵ in intib su̾ qͣi lin¬
gue eminentes. Dc̃as aut̃ fibras ꝙ apud
gentiles in sacris ad phebi aras ferebant᷑
ab ariolis: quib oblatis atq succensis res¬
ponsa acciperẽt. Splen dẽm a supplemento
ex contͣria parte iecoris ne uacua exist̾et:
quẽ quidam ⁊̃ risus causa fcm̃ existimãt.
Nam splene ridemꝰ. felle irascim᷑. corde
sapimus. iecore amamꝰ. Quib .iiii. elemen¬
tis constantib: integrũ ẽ aĩal. fel appel¬
latũ ꝙ sit folliculus: gestans humorẽ qͥ
cunt᷑ eo ꝙ corꝑis int̾i̾ori parte cohibent᷑
Que iccirco longis nexib in circuloꝵ mo¬
dum ordinata st̃. ut susceptas escas pau-¬

Expanded text:
ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui cuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas pau
Abbreviated transcription (Latin):
Alii aiunt uocatũ sanguinẽ: ꝙ suauis sit.
Sanguis aut̃ nõ est integer nisi in iu¬
uenib. Nam dicunt pħ̾i minui sangui¬
nem per etatem. Unde ⁊ in senibus tre¬
mor est. Proprie autẽ sanguis anime
possessio. Inde genas lac̾are mulieres ĩ
luctu solent. Inde ⁊ purpuree uestes. ⁊
flores purpurei mortuis p̾bent᷑. Pulmo
ex greco uocabulũ trahit. Greci enĩ puł¬
monem pleumon uocant. eo ꝙ cordis fla¬
bellũ sit. in quo pneuma. idest sp̃c in est:
per quod ⁊ agitant᷑ ⁊ mouentur. Unde
⁊ pulmones uocati sunt. Nam grece pneu
ma sp̃ẽ dr᷑. qui flando ⁊ agitando aerem
admittit ⁊ recipit: a quo pulmones mo
uentur et palpitant. et aꝑiendo se uͭ fla¬
tũ capiant. stringendo ut eiciant. Est e¬
nim organũ corporis. Iecur nom̃ ht̃. eo ꝙ
ignis ibi habeat sedem qui in cerebro sub¬
uolat: inde ad oculos cet̾osq sensus ⁊ mẽ¬
bra diffundit᷑: ⁊ calore suo ad se succum

Expanded text:
Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμων vocant, eo quod cordis flabellum sit, in quo πνεῦμα, id est spiritus inest, per quod et agitantur et moventur; unde et pulmones vocati sunt. Nam Graece πνεῦμα spiritus dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum
Abbreviated transcription (Latin):
o pulsum inspicimꝰ. Precordia loca cordis¬
st̃ uicina. quib sensus pripit᷑. et dicta
precordia. eo ꝙ ibi sit principiũ cordis ⁊
cogitatõis. Pulsus uocatꝰ: qd̾ palpitet.
Cuius indicio: aut infirmitatẽ intelligi¬
mus aut sanitatẽ. Huius duplex est mo¬
tus. aut simplex aut cõpositꝰ. Simplex
Simplex est qui ex uno saltu constat.
Compositꝰ est: qui ex plurib motibus
inordinatus ⁊ inequalis existit. Qui mo¬
tus certa ht̃ spacia. Dactisicũ ꝑcussũ qͣm¬
diu sine uicio st̃. Si qndo u̾o citatiores
ꝑ corpus om̃e diuisi: quib uniuersa m̃bra
irrigant᷑. Sanguis ex greca ethimologia
nom̃ duxit: qd̾ uegetet ⁊ sustentet. ⁊ ui
uat. Sanguis est aut̃ dũ in corpore est:¬
effusus u̾o cruor dr᷑. Nam ⁊ cruor uoca¬
tus. ab eo ꝙ effusus decurrit: uł ab eo
ꝙ currendo corruat. Alii cruorem interpͥ¬
tant᷑ sanguinẽ corruptũ: qui emittitur.

Expanded text:
o pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, Simplex est, qui ex uno saltu constat. Compositus est, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia: dactylicum percussum, quandiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores per corpus omne divisi, quibus universa membra irrigantur. 122. Sanguis, ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur, et sustentetur, et vivat. Sanguis auteffusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera non tm̃ intestina dicimus: s quic¬
quid sub corio est: a uisco quod est inter
cutẽ ⁊ carnẽ. Itẽ uiscera. uitalia. idest cir¬
cum fusa cordis loca. qiͣ uiscora: eo ꝙ ibi
uita. idest anima continet᷑. Item uiscera
capita neruoꝵ: ex sanguine ⁊ neruis
copulata. Item lacerti siue mures: qr sic ĩ
singłis membris cordis loco st̃: ut cor ĩ me¬
dia totius corporis parte: appellant᷑ q a no¬
mine similiũ aĩaliũ sub t̾ra delitescentiũ.
⁊sam inde musculi: a muriũ similitudĩe.
Idem ⁊ ⁊ thori: qd̾ illi uiscera torta uidẽ¬
tur. Cor a greca appellatõe deriuatũ qd̃
illi cardian dicunt: siue a cura. In eo .n.
om̃is sollicitudo: et scĩe causa manet. Qd̾¬
ideo pulmoni uiciniꝰ est: ut cũ ira accendi¬
tur. pulmonis humore temꝑet᷑. Huius due¬
st̃ arterie: equib sinistͣ plus sanguinẽ
ht̃. dextra plus sꝑm. Uñ ⁊ in dextro brachi¬

Expanded text:
Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidViscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videati. Cor a Graeca appellatione derivatur, quod illi cardian dicunt: sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et sciideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ maternũ rememorare. ubi qͣiͣ in tene¬
bris considebant: ante qͣm uenirẽt ad lu¬
cem. Crura dc̃a qr in hiis currimꝰ: et
gressum facimꝰ. Sunt .n. sub genib. usq
ad suras. Tibie uocate qiͣ tube: sunt enĩ
et longitudine ⁊ specie similes. Talus dc̃s
a tolo. Nam tolus est eminẽs rotũditas.
Uñ ⁊ fastigiũ templi rotundi tolus uoca¬
tur. Talus aut̃ est sub crure: sub talo cal¬
canei. Pedes ex greca ethimologia nomẽ
sortiti st̃. Hos .n. greti podas dicũt: qui al¬
ternis motib solo fixi incedunt. Plante a
planicie nũcupate: qr ñ rotũde ut in qͣ¬
drupedib ne stare nõ possit bipes homo:
s plane atq longiores formate st̾. ut sta¬
bile corpus effic̾ent. Sũt aut̃ plante ant̾i¬
ores partes: que ⁊̃ de multis ossib con¬
stant. Calcis. pͥma pars plante. a callo
illi nom̃ impositũ: ꝙ t̾ram calcamꝰ. hinc
⁊ calcaneus. Solum inf̾ior pars pedis: dic

Expanded text:
rum maternum rememorare, ubi quasi in tenerum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dict
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ st̾cora. femora dc̃a: qd̃ ea parte a fe
mina sexus uiri discrepet. Sunt autẽ
ab m̃guinib usq ad genua. Femina au¬
tem ꝑ deriuatõem femoꝵ partes st̃ : qͥb
in eqͥtando tergis equoꝵ inheremꝰ. Unde
⁊ p̾liatores olim sub feminib eqͦs ami-¬
sisse dicebant᷑. Coxe qiͣ coniuncte axes.
ip̃is enim femora mouent᷑ quoꝵ ⁊caua
uertebra uocantur: qd̾ in hiis capita fe¬
moꝵ u̾tunt᷑. Suffragines quia subtꝰ fnͣ¬
gunt᷑ idest flectunt᷑: ñ supra sicut in
brachiis. Genua st̃ comissiones femoꝵ
et crurũ: ⁊ dcã genua: eo ꝙ in ut̾o sint
genis apposita. Coherent enim sͥ ⁊ cog¬
⁊iam a genis genua dicunt᷑. Deniq cõ¬
plicatũ gigni formariq hominẽ. ita ut
genua sursũ sint. quib oculi formãt᷑
ut caui ac reꝯditi fiant. Enniꝰ. atq ge
dum ad genua se prosternunt: statĩ la¬
crimant᷑. Uoluit enim eos natura. ute¬

Expanded text:
tur stercora. Femora dicta, qtur stercora. Femora dicta, qmina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cogicordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura ute
Abbreviated transcription (Latin):
mus. uUnde ⁊ conglobata est in eis caro:
ne p̾mentis corporis mole ossa dolerent.
Genitalia corporis partes: ut nom̃ ip̃m
docet. gignende sobolis acceperunt uoca-¬
bulum: quod hiis procreat᷑ ⁊ gignitur.
Hec et pudenda pro uerecũdia. siue a pu¬
be: unde et indumento oꝑiũt᷑. Dicunt᷑
aut̃ ista et inhonesta: qui ñ hñt eã spe¬
ciem decoris . sicut membra que in ꝓmp-¬
tu locata sunt. Idem ⁊ ueretrũ qr uiri ẽ
tantum : siue ꝙ ex eo uirus emittit᷑. Nã
uirus ꝓprie dicit᷑ humor fluens a uiri
nat᷑a. T̃esticuli ꝑ diminutõem a testibus
dicti: quoꝵ num̾us mcipit a duob. hĩi
semen calamo ministrant : qd̾ a spine
medulla et renes ⁊ lumbi suscipiunt
ad gr̃am ꝓcreandi. Uiscus est pellis:
in qͣ testiculi st̃. Post̾iora uocata ꝙ re-¬
tro st̃: ⁊ a uultu auersa: ne dũ aluum
purgamꝰ. inquinaremꝰ aspectũ. meatꝰ in¬
de appellatus : ꝙ ꝑ eum meant .i. egerũ¬

Expanded text:
mus. Unde et conglobata est in eis caro, mus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus in qua testiculi sunt. Posteriora vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus quod per eum meant, id est egerun
Abbreviated transcription (Latin):
et hostia id pͥmũ. agentib diis siuis daba-¬
tur: unde ⁊ sacͣ spina dicit᷑. Renes ait uar-¬
ro dictos: qd̾ riui ab hiis obscem humoris
nascunt᷑. Nam uene ⁊ medulle tenuem li¬
quorem desudant in renib. Qui liqͦr rur¬
sus a renib calore uen̾io resolutus decur¬
rit. Lumbi ob libidinis lasciuiam dicti:
qr in uiris causa corporee uoluptatis in
ip̃is est sicut in umbilico feminis. Unde et
ad iob in exordio sermonis dcm̃ ẽ. Accĩge
di eẽt p̾paratio: in quib libidinis est usi¬
tata dñandi occasio. Umbilicus est me¬
dius locus corꝑis: dc̃s qd̾ sit umbusilioꝵ.
unde ⁊ umbo appellat᷑ locus in medio cli¬
peo. a quo pendet. Ex eo enim infans in
ut̾o pendet: ex eo etiam enutrit᷑. Ilium
greco sermone appellat᷑: ꝙ ibi nos obuol¬
uamꝰ. Grece enim ileor obuolu̾e dicitur.
Clunes uocati. ꝙ sint iuxta colũ. qd̃ est
longũ. Nates ꝙ iñ ip̃is mnitim᷑ dũ sede¬

Expanded text:
ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabaex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: di praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sede
Abbreviated transcription (Latin):
lior motꝰ est: Leua fortior: ⁊ oni ferendo
accõdatior. Uñ ⁊ leua nuncupata: ꝙ ap¬
tior sit ad leuandũ aliquid. ⁊ portãdũ
Ip̃a enim gestat clipeũ. ensem. pharetrã
et reliqͣ onera: ut expedita sit dext̾a ad
agendum. Dorsum est a ceruice usq ad
renes. Sictũ autẽ dorsũ. qd̃ sit suꝑficies
durior corꝑis. in modũ saxi fortis: et ad por¬
tandũ ⁊ ad ꝑpetiendũ. Terga qr ĩ ea su-¬
pini iacemꝰ in t̾ra: qd̾ solus homo potest. Nã
muta aĩalia tm̃ aut in uentre aut in lat̾e
iacent. Unde ⁊ in aĩalib abusiue t̾ga di¬
cunt᷑. Scapula a scandendo dr᷑. Int̾ scapili¬
ũ est spaciũ. qd̾ int̾ scapulas est: unde ⁊
noĩatũ. Pale sunt dorsi. dextͣ leuaq emi¬
nentia membra: dc̃a qd̾ in luctando eas p̾mi-
cet̾as corꝑis partes. Sacra spina ẽ ima per¬
petue spine. quam greci hironostoion uocãt:
qm̃ pͥmũ. infante ꝯcepto nascitur: ideoq

Expanded text:
lior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo lior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere jacent, unde abusive in animalibus terga dicuntur. Scapula a scandendo dicitur. Interscapulium est spatium quod est inter scapulas, unde est nominatum. Palae sunt dorsi dextra levaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimcaeteras corporis partes. Sacra spina epetuae spinae, quam Graeci ἱερὸν ὄστοῦν vocant, quoniam primum infante concepto nascitur, ideoque