comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ualere oporteret. Quasi uero in amicicia mea. non hec psidilisus
forte sunt in me parata. semꝑ amicis ec maluerim qͥ necesatiu Etꝰ¬
enim ego de me tantum audeo dicere amiciciam mẽa usolupi Et
plurb q p̾sidio suisse. meq uehement᷑ uitȩ ines poentet si mea
familiantate locusess nemini nisi litigioso aut n ocenuet. s ge
nescio quõ frequenter in me congeilit saneq incociber fuisti
te deireo in locos cim comiicere noluisse ne ego mea consuetudi¬
e ali quid de thensis misencordiȩ cã dicerem qđ in adis ectiuo¬
fecussem. Non nibil egisti hocloco. Naminihi en piuisti orn amilis
oronis mee. Deridebor si mentionem thensaꝵ fecero: camtu
id pdixeris. Sine thensis aut quid potero dicere  Nc etiam ad¬
duidist. me idcuto mei lege ex ulo ambitu traxisse ut miserabi¬
lones epilogos possem dicere. Non uohis udeor cum aliouo

Expanded text:
valere oporteret. quasi vero in amicitia mea non haec praesidia, si quae valere oporteret. quasi vero in amicitia mea non haec praesidia, si quae forte sunt in me, parata semper amicis esse maluerim quam necessaria. etenim ego de me tantum audeo dicere, amicitiam meam voluptati pluribus quam praesidio fuisse, meque vehementer vitae meae paeniteret, si in mea familiaritate locus esset nemini nisi litigioso aut nocenti. sed haec nescio quo modo frequenter in me congessisti saneque in eo creber fuisti, te idcirco in ludos causam conicere noluisse ne ego mea consuetudine aliquid de tensis misericordiae causa dicerem, quod in aliis aedifecissem. non nihil egisti hoc loco; nam mihi eripuisti ornamentum orationis meae. deridebor, si mentionem tensarum fecero, cum tu id praedixeris; sine tensis autem quid potero dicere? hic etiam addidisti me idcirco mea lege exsilio ambitum sanxisse ut miserabiliores epilogos possem dicere. non vobis videtur cum aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnsui atq doctores cui non locus ale mutus ubi ip̃e alitus auit
dostuis est cum grati recordatione inmẽte uersent:: Cuius opes
tante cẽ possunt: aut unqͣ fuerunt. quȩ sine multoꝵ amicorum
officiis stare possint: quȩ certe sublata memouas et granuula er¬
tare possunt. Equidem nil tam ꝓpium hominis exutimo qhor
nõ beneficio sed etiam beniuolentiȩ signincatio alligar q⁊ nbĩ
poro tam in humanum tam ũmane tam ferum qͣ comutere. ut
beueficio non dicam indignus. s uictus eẽ uude are .doux euinita
sint iam succumbam laterensis isti tuo ort nimiumꝙ. ir. empo
i quo ihil põt ce̾ nimium : qͣm ita tu uis minum megeatun
ẽ concedim Fetamq a uobis uid ut eum bñficio compsecctamuni
quem quĩ rep̃hendit in eo rep̃hendit q gratumꝰ p̃ter moduos aicut
cẽ e in eq: enim ad negligendam incam gram. degtorileo. auodicit
idem uos nec nocentes nec litigiosos ẽe . quo iminus ine apod uoc

Expanded text:
istri sui atque doctores, cui non locus ipse ille mutus ubi alitus aut istri sui atque doctores, cui non locus ipse ille mutus ubi alitus aut doctus est cum grata recordatione in mente versetur? cuius opes tae esse possunt aut umquam fuerunt quae sine multorum amicorum officiis stare possint? quae certe sublata memoria et gratia nulla exstare possunt. equidem nihil tam proprium hominis existimo quam non modo beneficio sed etiam benivolentiae significatione adligari, nihil porro tam inhumanum, tam immane, tam ferum quam committere ut beneficio non dicam indignus sed victus esse videare. quae cum ita sint, iam succumbam, Laterensis, isti tuo crimini meque in eo ipso in quo nihil potest esse nimium, quoniam ita tu vis, nimium gratum esse concedam petaquem qui reprebenderit, in eo reprehendit, quod gratum praeter modum dicat esse. Neque enim ad negligendam meam gratiam debet valere, quod dixit; idem vos nec nocentes, nec litigiosos esse, quo minus me apud vos
Abbreviated transcription (Latin):
tat. at ctuplancis salus. patria fortune. Saluum tume ẽẽ cuipue
hic eciam fccitut e possem. Distrahor tamen et diuellor doloe
oa er aams a dispareso fencdi te a me doleo. Sed mediusfiduis mul¬
eo citus. ineas salutem pro te obiecero q̃ en plancui salutem tra¬
dicdero contentioni tuę. Etenim iud. cum omnib uirtutib me
atestum ee cupiam tum nihil ẽ quod malim qͣ me et gratum ee¬
e uiden Nec est enim una uirtus non solum maxĩa. sed etiam
mater uirtutum omniũ reliquaꝵ. ouid ẽ pietas nisi uoluntas
grata in parentes: Qui sunt boni cuies qui bello quiđ de patabe¬
Se merentes nisi qui patriȩ benesicia memĩerunt: Qui sandti: ꝗ
religionum colentes: nsi qui meritam diis ĩ mortalib gram uuti¬
lute sublatis amiciciis: quȩ porro amicicia põt ec̃ inter ingratos:
quis est nr̃m liberaliter educatus cui non educatores. cuino mna¬

Expanded text:
tatis; at Cn. Planci salus, patria, fortunae. salvum tu me esse cupisti; tatis; at Cn. Planci salus, patria, fortunae. salvum tu me esse cupisti; hic fecit etiam ut esse possem. distineor tamen et divellor dolore et in causa dispari offendi te a me doleo; sed me dius fidius multo citius meam salutem pro te abiecero quam Cn. Planci salutem tradidero contentioni tuae. etenim, iudices, cum omnibus virtutibus me adfectum esse cupio, tum nihil est quod malim quam me et esse gratum et videri. haec enim est una virtus non solum maxima sed etiam mater virtutum omnium reliquarum. quid est pietas nisi voluntas grata in parentes? qui sunt boni cives, qui belli, qui domi de patria bene merentes, nisi qui patriae beneficia meminerunt? qui sancti, qui religionum colentes, nisi qui meritam dis immortalibus gratiam iucunditas sublatis amicitiis? quae porro amicitia potest esse inter ingratos? quis est nostrum liberaliter educatus cui non educatores, cui non mag
Abbreviated transcription (Latin):
eatlem eontendit in tribunatu plancius existimare debes nõ hu¬
ic uoluntatem defuisse. sed me cum iam plancio deberem. M raci¬
pio meagr̃t lgz endas putauit ei ego ame refendlam gram inou bu
pretene si At qui cim cum uides quo me tandem animo onem ta¬
tus cẽ laterensis eumium ce tantum piculum tantum laboremtã¬
tin contertosem. quan ego non mõ prosalute tua. sedetiom
pro cigiueate. desugerem: qͦuo quidem etiam magis sum non
dic h ꝯmiser nafura quidem adhorret a uirtute uerbi s certe
dicitus mos quia mltis ⁊lebeo leue enim onus bnficii gra dy quia
cpecontumitiꝑ aliquoꝵ de me me mentoꝵ inter ip̃os contẽtices
set codemn tempore in omnes uͥear. ne uix possim gratus uideri de
Sedogohoc meis pondenb ex aminabo non solum quid euiq de¬
dearn ses quid ciuusq intersit et quida me cuuisq templis pos¬
eam sectur siduim tuum uel eti am si ius existimatiodau di eoust¬

Expanded text:
eadem contendit in tribunatu Plancius, existimare debes non hueadem contendit in tribunatu Plancius, existimare debes non huic voluntatem defuisse sed me, cum tantum iam Plancio deberem, Racipro me gratias agendas putavit, ei ego a me referendam gratiam non putem? atque haec cum vides, quo me tandem in te animo putas esse, Laterensis? ullum esse tantum periculum, tantum laborem, tantam contentionem quam ego non modo pro salute tua sed etiam pro dignitate defugerim? quo quidem etiam magis sum non dicam miser—nam hoc quidem abhorret a virtute verbum—sed certe exercitus, non quia multis debeo—leve enimpropter aliquorum bene de me meritorum inter ipsos contentiones, ut eodem tempore in omnis verear ne vix possim gratus videri. sed ego haec meis ponderibus examinabo, non solum quid cuique debeam sed etiam quid cuiusque intersit, et quid a me cuiusque tempus poscat. agitur studium tuum vel etiam, si vis, existimatio, laus aedili
Abbreviated transcription (Latin):
lio s multas lachrymas et fletum cum singultii uidẽ potiusti.
Anẽgo qui meoꝵ lachrymis me absente cõmotus simultates qͥs
mecum hebat deposuiss ineeq salutis non mõ non oppugnator
ut inimici mei putarent. sed etiam defensor fuiss huius inpiculo
mas meas gritas ec̃ dicebas nunc casdem uis inuidiosas uideri: Ne¬
gas tnbunatum plancii quicqͣ aitulisse adium̃ti dignitati meȩ. Atq.
hoc loco quod uerissime facere potes Lracilii fortissimi et con¬
stantissimi uiri diuina in mementa cõmemoras. cui quidem ego
sicut in plancio. nunꝗͣ dissimulaui me plurimum debẽ semperq
p̃ me feram. Nullas enim sibi ille neq contentiones neq in imici¬
cias neq uite dimicationes nec pro re.p. nec pro me fugiendas
putauit. Atq utinam ꝗ ego sum in illum gratus tam licuisset
per hominum uim et in uiriam ppłi ro. ei gr̃am referri. S si nõ

Expanded text:
lam sed multas lacrimas et fletum cum singultu videre potuisti. lam sed multas lacrimas et fletum cum singultu videre potuisti. an ego, qui meorum lacrimis me absente commotus simultates, quas mecum habebat, deposuisset meaeque salutis non modo non oppugnator, ut inimici mei putarant, sed etiam defensor fuisset, huius in perimas meas gratas esse dicebas, nunc easdem vis invidiosas videri. negas tribunatum Planci quicquam attulisse adiumenti dignitati meae, atque hoc loco, quod verissime facere potes, L. Racili, fortissimi et constantissimi viri, divina in me merita commemoras. cui quidem ego, sicut Cn. Plancio, numquam dissimulavi me plurimum debere semperque prae me feram; nullas enim sibi ille neque contentiones neque inimicitias neque vitae dimicationes nec pro re publica nec pro me defugiendas putavit. atque utinam quam ego sum in illum gratus, tam licuisset per hominum vim et iniuriam populo Romano ei gratiam referre! sed si non
Abbreviated transcription (Latin):
nio sempitno. Nolo cȩtera quȩ a me mandata sumt Itis recitar
secesti ab solute iam sunt p̃ces tue. De sciprio mihi uidet obiciro
quemie dde me benemeritum quia te teste cognouam te eodem
ructore defendi. et ei dices quousq quem negas qđ pro sciprio cõ¬
tenderm impetrare potuisse. Naim istius uerbi quousq hec potat
ec̃ inuidia. datus ẽ tibi ille condonatus ule. non ficis finem fẽie
non possumus. Ei quidem qui pro uno laborarit. et ip̃m id non os¬
tinuerit dici quousq uridentis magis ẽ qͣ rep̃hendentis nsi fõte
ego unus ita me gessi in uidiciis ita et cum his et int̾ hos uixi is
in causis pationũs is in re .p. ciuis et sum et semꝑ fui solus ut a te cõ¬
stituar. qui nihil a iudicib debeam unqͥ impetrare. Et mihi lachiy¬
millam Crispiani iuidicii obiectas. Sic enim dixisti. Uidi ego tuath
lichrymulam. Uide q̾me uerbi tui pocniteit non mõ lachrymu¬

Expanded text:
nio sempiterno. nolo cetera quae a me mandata sunt litteris recinio sempiterno. nolo cetera quae a me mandata sunt litteris recifecisti; obsoletae iam sunt preces tuae. de Cispio mihi igitur obicies, quem ego de me bene meritum, quia te teste cognoram, te eodem auctore defendi? et ei dices quo usque? quem negas, quod pro Cispio contenderim, impetrare potuisse? nam istius verbi quo usque haec poterat esse invidia: datus est tibi ille, condonatus est ille; non facis finem; ferre non possumus. ei quidem qui pro uno laborarit et id ipsum non obtinuerit dici quo usque? inridentis magis est quam reprehendentis; nisi forte ego unus ita me gessi in iudiciis, ita et cum his et inter hos vixi, is in causis patronus, is in re publica civis et sum et semper fui, solus ut a te constituar qui nihil a iudicibus debeam umquam impetrare. et mihi lacrimulam Cispiani iudici obiectas. sic enim dixisti: vidi ego tuam lacrimulam. vide quam me verbi tui paeniteat. non modo lacrimu
Abbreviated transcription (Latin):
et acerbo luctu atq discessu non lachrymis solum tuis. s animo
corpore copiis. prosccutus ees cum meos liberos et uxorem me
absente. tuis opibus. auxilioq defendisses. sic mecum semp egi¬
sti. te mihi remitt̾e atq concedere ut omne studium meũ in en
plancii honorem consumẽm:q cius in me meritum tibi etiam gra¬
tum eẽ dicebas. Nihil aut me noui nihil temporis cã dice̾. non¬
ne etiam illa testis est oratio quȩ est a me pͥma hĩta in senatu. in qͣ
cum ꝑ paucis nominatim egissem gr̃as ꝙ enumerari nullo modo
possent. scelus aut eͥe̾t quenꝗ p̾teriri statuissemq eos solum nõia¬
re qui cãe ñȩ duces et quasi signiferi fuissent in his plancio grãs
ego eeciteturqͥ. oratio que pp eius magnitudinem dicta de seri¬
peo est en qua ego homo astutus ei me chebeam cui nhil magno
perr deberem: etͦ huius tanti officii seruitutem astingam testĩno¬

Expanded text:
et acerbo luctu atque discessu non lacrimis solum tuis sed animo, et acerbo luctu atque discessu non lacrimis solum tuis sed animo, corpore, copiis prosecutus esses, cum meos liberos et uxorem me absente tuis opibus auxilioque defendisses, sic mecum semper egisti, te mihi remittere atque concedere ut omne studium meum in Cn. Planci honore consumerem, quod eius in me meritum tibi etiam ipsi gratum esse dicebas. nihil autem me novi, nihil temporis causa dicere, nonne etiam est illa testis oratio quae est a me prima habita in senatu? in qua cum perpaucis nominatim egissem gratias, quod omnes enumerari nullo modo possent, scelus autem esset quemquam praeteriri, statuissemque eos solum nominare qui causae nostrae duces et quasi signiferi fuissent, in his Plancio gratias egi. recitetur oratio, quae propter rei magnitudinem dicta de scripto est; in qua ego homo astutus ei me dedebam cui nihil magno opere deberem, et huius offici tanti servitutem astringebam testimo
Abbreviated transcription (Latin):
suetudines erant familiaritatis. uicinitatis patris amiciciȩ quȩ si nõ
eent uercor credo ne turpiter facerem si hoc splendore. et hac digͥ¬
tate hominem defenderem. fingenda mihi fuit uid. causa pacuta
ut ei quem mihi debere oporteret ego me omnia debere dicerem
At id etiam gregarii milites faciunt in uiti ut coronam dent ciui¬
cam et se ab aliquo seruatos ec̃ fateantur: non quo turpe sit ꝓtectũ
in acie hostium manibus eripi nam id accidere nisi forti uiro et
pugnanti cominus non põt Sed onus bnficii reformidant.q ꝑma¬
guum est alieno debere idem quod parenti. Ego cum cȩti uera bñ¬
ficia etiam minora olissimulent ne obligati ẽẽ uideant᷑. eo me bñ¬
ficio obstrictum eeͥ ementior cui ne referri quidem gr̃a posse uide¬
atur: An tu hoc lat̾ensis ignoras qui cum mihi ees amicissimus
cum uel piculum uitȩ tuę mecum sociare uoluisses cum in illo tͥsti

Expanded text:
essitudines erant familiaritatis, vicinitatis, patris amicitiae? quae si non essitudines erant familiaritatis, vicinitatis, patris amicitiae? quae si non essent, vererer, credo, ne turpiter facerem, si hoc splendore et hac dignitate hominem defenderem. fingenda mihi fuit videlicet causa peracuta ut ei quem mihi debere oporteret ego me omnia debere dicerem. at id etiam gregarii milites faciunt inviti ut coronam dent civicam et se ab aliquo servatos esse fateantur, non quo turpe sit protectum in acie ex hostium manibus eripi—nam id accidere nisi forti viro et pugnanti comminus non potest—, sed onus benefici reformidant, quod permagnum est alieno debere idem quod parenti. ego, cum ceteri vera beneficia etiam minora dissimulent, ne obligati esse videantur, eo me beneficio obstrictum esse ementior cui ne referri quidem gratia posse videatur? an hoc tu, Laterensis, ignoras? qui cum mihi esses amicissimus, cum vel periculum vitae tuae mecum sociare voluisses, cum me in illo tristi
Abbreviated transcription (Latin):
tum aut poenȩ: quoꝵ uidisti toto ilo anno ferrum in foro Na¬
mam in delubris uim in tota urbe uersari: Nis. eristim as cosid¬
ciro uitȩ meȩ pepcisse ꝙ de reditu meo non timẽnt. Et quenqͥ pu¬
tas fuisse tam excordem. qui uiuis his: stante urbe et curia redituru:
me si uiuerem non putaret: M obrem non debes is homo. et is
ciuis p̃dicare uitam meam: quȩ fidelitate amicoꝵ conseruata sit
immicoꝵ molestia non ec̾ appetitam. Hespondebo tibi nunc la¬
terensis minus fortasse uȩhem̃ter ꝗ̃ abste sum ꝓuocatus. sed profe¬
cto nec considerate minus. nec minus amice. Nam pͥmum illuol¬
fuit aspius me quę de plancio dicerem mentiri et temporis causa
fingere. Scil homo sapiens excogitaui q̃obrem uiderer maximis
beneficii uinculis obstrictus cum liber eẽm et absolutus. Ouid ei
mihi ad defendendum plancium parum multȩ. parum iustȩ con¬

Expanded text:
tum aut poenae quorum vidisti toto illo anno ferrum in foro, flamtum aut poenae quorum vidisti toto illo anno ferrum in foro, flammam in delubris, vim in tota urbe versari. Nisi forte existimas eos idcirco vitae meae pepercisse quod de reditu meo nihil timerent. et quemquam putas fuisse tam excordem qui vivis his, stante urbe et curia rediturum me, si viverem, non putaret? quam ob rem non debes is homo et is civis praedicare vitam meam, quae fidelitate amicorum conservata sit, inimicorum modestia non esse appetitam. respondebo tibi nunc, Laterensis, minus fortasse vehementer quam abs te sum provocatus, sed profecto nec considerate minus nec minus amice. nam primum fuit illud asperius me, quae de Plancio dicerem, ementiri et temporis causa fingere. scilicet homo sapiens excogitavi quam ob rem viderer maximis benefici vinculis obstrictus, cum liber essem et solutus. quid enim? mihi ad defendendum Plancium parum multae, parum iustae nec
Abbreviated transcription (Latin):
demno.e lubitaret et consui et hõ nobilissimus patnunul on
ee siuui et familiȩ sue nobilissimȩ cdice iuolos paruar &lte nũ
id in uidicio calidii putes quod ego in plancioficio. aut enetelũ
pium si rome cẽ potuiss aut patrem eiuis sitixsi.  onit unceeflũ¬
rum.iear opimi quidem calamitas utinani &x holum meoea
poss euell ulus uludrei .p. dedecus hiuius impii tupiti tiõopõ¬
securim qͣ cum illum e ciuitate ciecerunt qui p̃tor sinitimo cosul
lomestico bello rem.p. liberarat. At enim nimis ego mnagnũ bn¬
ficium plancio. et ut ais uerbis exaggero: quasi uero me tuo ir¬
Ditratu et non meo gratum ec̃ oporteat. Ođ utius tantum mitu
inquis an quia te non iugulauit: ĩmo uero qui iugulam pasus
non est. Duo quidem tu loco cassi etiam purgasti inimicos incos
meeq uite nullas ab ulis insidias suisse dixisti osuit hoc idens
utrum putes odium i me mediocre immicoꝵ fuisse. Ođ sucuo¬
ac tam crudele in hostem. An fuisse in his aliquem aut fame me¬

Expanded text:
nobilissimus patronum esse illum suum et familiae nobilissimae dicere. quo loco quaero ex te num id in iudicio Calidi putes quod ego in Planci facio, aut Metellum Pium, si Romae esse potuisset, aut patrem eius, si vixisset, non fuisse facturum. nam Opimi quidem calamitas utinam ex hominum memoria posset evelli! volnus illud rei publicae, dedecus huius imperi, turpitudo pofligere securim quam cum illum e civitate eiecerunt qui praetor finitimo, consul domestico bello rem publicam liberarat? at enim nimis ego magnum beneficium Planci facio et, ut ais, id verbis exaggero. quasi vero me tuo arbitratu et non meo gratum esse oporteat. quod istius tantum meritum? inquit; an quia te non iugulavit? immo vero quia iugulari passus non est. quo quidem tu loco, Cassi, etiam purgasti inimicos meos meaeque vitae nullas ab illis insidias fuisse dixisti. posuit hoc idem Lutrum putes odium in me mediocre inimicorum fuisse—quoac tam crudele in hostem?—an fuisse in eis aliquem aut famae me
Abbreviated transcription (Latin):
sule defenderetur. de generis nouitate accusatores eẽ dicturos.
Quid: Murena int̾e a fortissimo et sapiẽtissimo uiro legatus im
peratori. L. lucullo fuit. qua in legatione duxit exercitum sig
contulit. manum conseruit. magnas copias hostium fudit. Ur¬
bes partim ui. partim obsidione cepit. Asiam istam refertam
et candem delicatam sic obiit: ut in ea neq auaricię. neq luxuĩe
uestigium reliquerit. Maximo in bello sic est uersatus ut mł
tas res et magnas sine impatore gesserit: nullam sine hoc im¬
inutroqiues ronestes. suina cdignitis quam ego si mibi per soruũ¬

Expanded text:
sule defenderetur, de generis novitate accusatores esse dicturos. sule defenderetur, de generis novitate accusatores esse dicturos. quid Murena interea? fortissimo et sapientissimo viro, summo imperatori legatus, L.Lucio Lucullo, fuit; qua in legatione duxit exercitum, signa contulit, manum conseruit, magnas copias hostium fudit, urbis partim vi, partim obsidione cepit, Asiam istam refertam et eandem delicatam sic obiit ut in ea neque avaritiae neque luxuriae vestigium reliquerit, maximo in bello sic est versatus ut hic multas res et magnas sine imperatore gesserit, nullam sine hoc imin utroque est honestas, su
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃m numeꝵ aggregire soleo ꝙ uirtute industri ci pfccanp
ut cum equitis ro. cẽs filius sumia tam̃ amplitudine dignus pu¬
emylio. Etenim euisdem animi atq ingenii ẽ posteris sius. qd
pompcius fecit. amplitudinem nominis. q̃ non accepit tridere
ut Scaunis: memoriam ꝓpe intermortuam generis sui uirtute re¬
nouare. Ouanq̃ ego iam putibam iudices multis uirs fortibus ne
ignobilitas obiiceretur generis ieo labore eẽ ꝑfectum. qui non mo
curiis. Catonibus pompciis antiquis illis fortissimis uitis nouisho¬
minib: s his recentib mariis. Sidiis et celiis cõmemorandis cace¬
bant. Cum uero ego tanto interuallo cliustra isti nobilititis retre¬
gissem ut aditus ad consulatum posthac sicut apud maiores nros
fuit. non magis nobilitati. qͥ uirtuti pateret non arbitrab ar cu
ex familia uetere et illustri consul designatus ab equitis ro. filio cõ¬

Expanded text:
in nostrum numerum adgregare soleo, quod virtute industriaque perfecisti in nostrum numerum adgregare soleo, quod virtute industriaque perfecisti ut, cum equitis Romani esses filius, summa tamen amplitudine dignus pussimo, M.Marco Aemilio. etenim eiusdem animi atque ingeni est posteris suis, quod Pompeius fecit, amplitudinem nominis quam non acceperit tradere et, ut Scaurus, memoriam prope intermortuam generis sua virtute renovare. quamquam ego iam putabam, iudices, multis viris fortibus ne ignobilitas generis obiceretur meo labore esse perfectum, qui non modo Curiis, Catonibus, Pompeiis, antiquis illis fortissimis viris, novis hominibus, sed his recentibus, Mariis et Didiis et Caeliis, commemorandis id agebam. cum vero ego tanto intervallo claustra ista nobilitatis refregissem, ut aditus ad consulatum posthac, sicut apud maiores nostros fuit, non magis nobilitati quam virtuti pateret, non arbitrabar, cum ex familia vetere et inlustri consul designatus ab equitis Romani filio con
Abbreviated transcription (Latin):
respondendi scribendi cauendi plenam sollicitudinis. ac stoma¬
chi secutus est. hs ciuile didicit. Multum laborauit. uigilauit
p̃sto suit multis multorum stulticiam ppessus est. arroganti am
ptulit dificultatem exorbuit uixit ad aliorum arbitrium. non
aolsuum alagna laus et grita hominib: unum hominem labo¬
rios in ea scientũ quȩ sit multis ꝓfutura. um amplidsime e iadhabo¬
nessissime ex p̃tura pater triumphasset hoc faciliorem uic gridiõ
ransulatus adipiscendi reliquit ꝙ is iam patti ddebitus ae uoroti¬
tebatur. Tua uero nobilitas serui sulpiti tiesi umutia sel tamẽ
homnib litteratis et historicis est notior pplo uero et a ettagrẽ
poribus. Pater enim funit equestri loco. auus nulla usustrs lalids q¬
lebratus. at non ex sermone hominum recemi sed &x analudie ae
uetussate eruenda meõnia est nobilitatis tuȩ . Quir ego te semper

Expanded text:
respondendi, scribendi, cavendi plenam sollicitudinis ac stomarespondendi, scribendi, cavendi plenam sollicitudinis ac stomachi secutus est; ius civile didicit, multum vigilavit, laboravit, praesto multis fuit, multorum stultitiam perpessus est, adrogantiam pertulit, difficultatem exsorbuit; vixit ad aliorum arbitrium, non ad suum. Magna laus et grata hominibus unum hominem elaborare in ea scientia quae sit multis profutura. quid Murena interea? fonestissime ex praetura triumphasset, hoc faciliorem huic gradum consulatus adipiscendi reliquit quod is iam patri debitus a filio petebatur. tua vero nobilitas, Ser. Sulpici, tametsi summa est, tamen hominibus litteratis et historicis est notior, populo vero et suffragatoribus obscurior. pater enim fuit equestri loco, avus nulla inlustri laude celebratus. itaque non ex sermone hominum recenti sed ex annalium vetustate eruenda memoria est nobilitatis tuae. qua re ego te semper
Abbreviated transcription (Latin):
cuius est magna in utroq dignitas. Uideamus cętera.uestu¬
rim una petiit. Et sum ego factus pͥor. Non est respondendũ
id omnia. Neq enim uestrum quenꝗ̃ fugit: cum multi pares
diguitate fiant. unum autem p̃mium solus possit obtinere: nõ cũ¬
dcm eẽ ordinem dignitatis et renunciationis. propterea q re¬
nunciatio gradus ħeat. dignitas aũt sit ꝑsepe cadem omnium
S questura utriusq propemõm pari momento sortis fuit. Ha¬
buit hic lege sitia prouinciam tacitam et quietam tu illam cui
cum questores sortiuint᷑ etiam acclamari solet: hostiensem: non
tam gratiosam et illustrem qͥ negociosam et molestam. Consedit
utriusq nomen in quȩstura. Nullum enim uobis sors campum
dedit: in quo excurrere uirtus cognosciq posset. Reliqui tempo¬
ris spacium in contentionem uocatur: ab utroq dissimillima ratio¬
ne tractatum. Seruius hic uobiscum hanc urbanam militiami

Expanded text:
cuius est magna in utroque dignitas; videamus cetera. 'quaestucuius est magna in utroque dignitas; videamus cetera. 'quaesturam una petiit et sum ego factus prior.' non est respondendum ad omnia. neque enim vestrum quemquam fugit, cum multi pares dignitate fiant, unus autem primum solus possit obtinere, non eundem esse ordinem dignitatis et renuntiationis, propterea quod renuntiatio gradus habeat, dignitas autem sit persaepe eadem omnium. sed quaestura utriusque prope modum pari momento sortis fuit. habuit hic lege Titia provinciam tacitam et quietam, tu illam cui, cum quaestores sortiuntur, etiam adclamari solet, Ostiensem, non tam gratiosam et inlustrem quam negotiosam et molestam. consedit utriusque nomen in quaestura. nullum enim vobis sors campum dedit in quo excurrere virtus cognoscique posset. reliqui temporis spatium in contentionem vocatur. ab utroque dissimillima ratione tractatum est. Servius hic nobiscum hanc urbanam militiam
Abbreviated transcription (Latin):
S ummam in te uideo ẽẽ serui sulpiti dignitatem generis
integritatis. industrię cȩterorumq ornam̃toꝵ omnium: quib
fixtum ad consulatus petitionem aggredi par est. Paria cognosco
ista ẽẽ in L Murena atq ita paria ut neq ip̃e dignitate uinci po
tuerit. neq te dignitate suparit. Contempsisti. E murenę genuᷤ
etulisti tuum Sno loco scilicet tibi hoc sumis nisi qui patri¬
cus sit neminem bono genere c̃ẽ natum: facis ut rursus plebs
in auentinum seuocanda ẽẽ uideatur. Sin aũt sunt amplȩ et
honeste familis plebeie. et ꝓ auuis. L. murenę. et auus fuit p̃toͣ
et pater. Etenim mihi ip̃i accidit ut cum duob patriciis alto¬
uprobissimo atq audacissimo altero modestissimo atq optĩo
uiro peterem. Supaui tum dignitate Catilinam: gratia Galba
Q si in discrimen homini nouo eẽ deberet. profecto mihi neq
inunici neq in uidi defuissent. Omittamus igitur de gene̾ dicẽ

Expanded text:
summam video esse in te, Ser. Sulpici, dignitatem generis, summam video esse in te, Ser. Sulpici, dignitatem generis, integritatis, industriae ceterorumque ornamentorum omnium quibus fretum ad consulatus petitionem adgredi par est. Paria cognosco esse ista in L.Lucio Murena, atque ita paria ut neque ipse dignitate vinci a te potuerit neque te dignitate superarit. contempsisti L.Lucii Murenae genus, extulisti tuum. quo loco si tibi hoc sumis, nisi qui patricius sit, neminem bono esse genere natum, facis ut rursus plebes in Aventinum sevocanda esse videatur. sin autem sunt amplae et honestae familiae plebeiae, et proavus L.Lucii Murenae et avus praetor fuit, et pater, improbissimo atque audacissimo, altero modestissimo atque optimo viro, peterem; superavi tamen dignitate Catilinam, gratia Galbam. quod si id crimen homini novo esse deberet, profecto mihi neque inimici neque invidi defuissent. omittamus igitur de genere dicere
Abbreviated transcription (Latin):
conuiiuo moderato atq honesto. in tempestiui comiuus. midẽ
loci multau deliciarum comes ẽ extrema psalt. edgunlũ ininoẽi¬
turpe conuiuium. non amor non cõmesatio non libido hom
sumptus ostendit: et cum ca non repiant᷑ quȩ uoluptatio do¬
mer huit. quęq uiciosa sunt in quo ip̃am luxuri am repire nõ
potes i eo te umbram luxuriȩ reꝑtunim putas. Mihiligitus
in uitam.I. murenȩ dici põt. Nihil inqͥ dimino. iudicio uc
⁊ me consul designatus defendit᷑: ut cuis nulla faus niliea ilia¬
ricia nulla psidia. nulla crudelitas nullum petulans dietum
in uita pferatur. Gene hẽt. iacta sunt fundam̃ta defensiois.
Nondum cum m̃s laudibus quib utar postea. secd piope
imunicoꝵ confessione uirum bonum atqi integerrimum.
hominem defendimus. Quo constituto facilior est mihi aditꝰ
ad contentionem dignitatis. Ouȩ pars altera fuit accusationis.

Expanded text:
convivio moderato atque honesto. tempestivi convivi, amoeni convivio moderato atque honesto. tempestivi convivi, amoeni loci, multarum deliciarum comes est extrema saltatio. tu mihi adturpe convivium, non amor, non comissatio, non libido, non sumptus ostenditur, et, cum ea non reperiantur quae voluptatis nomen habent quamquam vitiosa sunt, in quo ipsam luxuriam reperire non potes, in eo te umbram luxuriae reperturum putas? nihil igitur in vitam L.Lucii Murenae dici potest, nihil, inquam, omnino, iudices. sic a me consul designatus defenditur ut eius nulla fraus, nulla avaritia, nulla perfidia, nulla crudelitas, nullum petulans dictum in vita proferatur. bene habet; iacta sunt fundamenta defensionis. nondum enim nostris laudibus, quibus utar postea, sed prope inimicorum confessione virum bonum atque integrum hominem defendimus. quo constituto facilior est mihi aditus ad contentionem dignitatis, quae pars altera fuit accusationis.
Abbreviated transcription (Latin):
cer urisie iaudandum ẽ. quam obrem non aien asie conune¬
endun inutone fuit. ex qua laus famiis memon a gineni honc
et gloriã nomim constituta ẽ. sed aliquoe or a genars. hon
peno: pes et asia deportatum flagitum ac sececeuisꝰ. se suisse
sed euiam solum gerebat uirtutis patre impatore libesi tullim̃ẽ
nieuiusse pietatis sinem stipendioꝵ. patris uistoriden as triẽ¬
inbisce rebus loci est cy omnia lalis occupauem ilcinto ritꝰ
ugpelati a cliurenam cato Malelictum est si uere obiicitur
ehe m̃tis accusatoris sin falso maledici conuiciato ris: uare
cum uta sis auctoritate non debes Marce qirippa torase Cidare
ex iniuos aut ex scurarum aliquo comitio. neq teme consulẽ
rplixo. psaltatorem uocare sed conspice quibs. ptere corsule
aefe edium eẽ neceẽ sit eum cui uere utud obucl p oterea isioo
fem psaltat sobrius. nisi forte insanit. neq in soliiidine. neqeĩ

Expanded text:
nter vixisse laudandum est. quam ob rem non Asiae nomen obicinter vixisse laudandum est. quam ob rem non Asiae nomen obiciendum Murenae fuit ex qua laus familiae, memoria generi, honos et gloria nomini constituta est, sed aliquod aut inptum, aut ex Asia deportatum flagitium ac dedecus. Meruisse sed etiam solum gerebat, virtutis; Patre Imperatore libentissime meruisse, pietatis: finem stipendiorum patris victoriam ac triumin hisce rebus loci est, quod omnia laus occupavit. Saltatorem appellat L. Muraenam Cato: Maledictum est, si vere obicitur, vehementis accusatoris; sin falso, maledici von civiatoris. Quare, cum ista sis auctoritate, non debes M. Cato arripere maledictum ex trivio, aut scurrarum aliquo convitio, neque temere consulem Pop. R. Saltatorem vocare; sed conspicere, quibus praeterea vitiis affectum esse necesse sit eum, cui vere istud obici potest. Nemo fere saltat sobrius, nisi forte insanit, neque in solitudine neque in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ harum trium partium p̾ma illa quȩ grauissima debebat
eẽ ita suit infirma et leuis. ut illos magis lex quędam accusato¬
ria qͣ uera maledicendi facultas. de inta. L. murenȩ dicere ali¬
quid coegerit. Obiecta est enim asia: quȩ ab hoc non ob uolu¬
ptatem et luxuriam expetita ẽ: sed in militari labore pagrata.
Qui si adolescens patre suo imꝑatore non meruisset: aut ho¬
stem aut patris imꝑium tuuisse. aut a parente repudiatus
uideret᷑. aut cum sedere in equis triumphantium p̃textati po¬
tissimum filii soleant. huic donis militarib patris triumphũ
decorare sugiendum suit ne ut rebus cõmuniter gestis pene
onul eum patre triumpharet. Hic uero iud̃ et fuit in asia et uiõ
bori imo parenti suo magno addiumto in piesuist ioastaiost uo¬
boribus. gratuatiom in uictoria fuit Et sih eatass a slspiciono
boerure qduandam non asiam nunqͣ̃ uiduse scdsia sasoi cootiee¬

Expanded text:
que harum trium partium prima illa quae gravissima debebat que harum trium partium prima illa quae gravissima debebat esse ita fuit infirma et levis ut illos lex magis quaedam accusatoria quam vera male dicendi facultas de vita L.Lucii Murenae dicere aliquid coegerit. obiecta est enim Asia; quae ab hoc non ad voluptatem et luxuriam expetita est sed in militari labore peragrata. qui si adulescens patre suo imperatore non meruisset, aut hostem aut patris imperium timuisse aut a parente repudiatus videretur. an cum sedere in equis triumphantium praetextati potissimum filii soleant, huic donis militaribus patris triumphum decorare fugiendum fuit, ut rebus communiter gestis paene simul cum patre triumpharet? hic vero, iudices, et fuit in Asia et viro fortissimo, parenti suo, magno adiumento in periculis, solacio in laboribus, gratulationi in victoria fuit. et si habet Asia suspicionem luxuriae quandam, non Asiam numquam vidisse sed in Asia contine
Abbreviated transcription (Latin):
sos eẽ oportere. Etenim si me tui familiaritas ab hac cã remo¬
suisset et s hoc idem &. hortensio uel. M. Crasso clarissimis
uisss sitem cęteris a quib intelligo tuam grãm magni esti¬
mar accidisset. in ca ciuitate consuiꝰ designatus defensionem
non heret in qua nemini unq̃ insimo maiores nr̃i patronum
dcee uoluerunt. Ego uero iudices ip̃e me existimarem nefari¬
uo si amico crudelem si misero: supbum. si consuli desuisse.
umare quod dandum ẽ amicicie large dabitur ame. ut tecũ
agam serui. non secus ac si meus ẽẽs frater. qui mihi ẽ carissimꝰ.
aSin loco quod tribuendum ẽ officio sidei et religioni. id ita
moderaibor ut meminerim me contra amici studium ꝓ ami¬
ei piculo dicere. I ntelligo uid. tres totius accusationis par¬
tes fuisse et carum unam in rep̃hensione uitȩ. alteram in contẽ¬
tione dignitatis. tertiam in criminib ambitus eẽ uersatam. Nt¬

Expanded text:
sos esse oportere. etenim si me tua familiaritas ab hac causa remosos esse oportere. etenim si me tua familiaritas ab hac causa removisset, et si hoc idem Q.Quinto Hortensio, M.Marco Crasso, clarissimis viris, si item ceteris a quibus intellego tuam gratiam magni aestimari accidisset, in ea civitate consul designatus defensorem non haberet in qua nemini umquam infimo maiores nostri patronum deesse voluerunt. ego vero, iudices, ipse me existimarem nefarium si amico, crudelem si misero, superbum si consuli defuissem. qua re quod dandum est amicitiae, large dabitur a me, ut tecum agam, Servi, non secus ac si meus esset frater, qui mihi est carissimus, isto in loco; quod tribuendum est officio, fidei, religioni, id ita moderabor ut meminerim me contra amici studium pro amici periculo dicere. intellego, iudices, tris totius accusationis partis fuisse, et earum unam in reprehensione vitae, alteram in contentione dignitatis, tertiam in criminibus ambitus esse versatam. at
Abbreviated transcription (Latin):
et sius et ppłi ro. ornam̃tis amplissimi cam tanti piculi repudias¬
sem. Neq enim iam mihi licet neq est integrum ut meum labo¬
rem hominum piculis subleuandis non impartiar. Nam cum pre¬
mia mihi tanta prohac industria sint data quanta antea nemini:
et ingriti. d si licet desinere. si te audtore possum si nulla ĩ ertie
nula supbiȩ turpitudo nulla inhumanitatis culpa suscipitur.e¬
polacn bisentertdiesino. Sin autem suga laboris desidiam i re¬
pudiato supplicum suꝑbiam: amicoꝵ neglectio improbitatẽ
nosiecturam de tuo stuidio serui facile ceꝑis. Nam si tibi necẽe i
putes itiam aduersariis amicoꝵ tuorum de iure consulentib
pespondert e si turpe existimas te aduocato ilum ip̃m quem
contri ueneris cause cedere noli tam ẽẽ iniustus: ut cum tui
sontes uel unmicis tuis pateant nr̃os etiam amicis putes clau¬

Expanded text:
et suis et populi Romani ornamentis amplissimi causam tanti periculi repudiaset suis et populi Romani ornamentis amplissimi causam tanti periculi repudiassem. neque enim iam mihi licet neque est integrum ut meum laborem hominum periculis sublevandis non impertiam. nam cum praemia mihi tanta pro hac industria sint data quanta antea nemini, et ingrati. quod si licet desinere, si te auctore possum, si nulla inertiae infamia, nulla superbiae turpitudo, nulla inhumanitatis culpa suscipitur, ego vero libenter desino. sin autem fuga laboris desidiam, repudiatio supplicum superbiam, amicorum neglectio improbitatem coniecturam de tuo ipsius studio, Servi, facillime ceperis. nam si tibi necesse putas etiam adversariis amicorum tuorum de iure consulentibus respondere, et si turpe existimas te advocato illum ipsum quem contra veneris causa cadere, noli tam esse iniustus ut, cum tui fontes vel inimicis tuis pateant, nostros etiam amicis putes clau
Abbreviated transcription (Latin):
petitione tua tibi omnia studia. atq officia p̾ro nr̃i necessitudiẽ
et debuisse confiteor et p̃stitisse arbitror. Nihil tibi consulatum
petenti a me defuit. quod ẽet aut ab amico. aut a gratioso consule
postulandum. Abiit illud tempus. mutata ratio est. Sic existimo
Sic mihi psuadeo me tibi contra honorem murene quantum tu
a me postulare ausus sis tantum debuisse contra salutem nihi
debere. Neq enim si tibi. tum cum peteres consulatum: cũ mere
mõ non laudari: sed nec concedi quidem põt: ut amicis nr̃is ac¬
cusantibus non etiam alienissimos defendamus. Mihi autem
cum murena iud. et magna: et uetus est amicicia: quȩ in capitis
dunicatione a seruio sulpicio non idcirco obriet:ꝙ ab codem ĩ
honoris contentione supata est. Ouę̧ si causa non ẽet: tamen uel
dignitas hominis uel honoris eius quem adeptus est amplitudo
summam mihi suꝑbiȩ crudelitatisq famam ĩmisiss. si hominis

Expanded text:
petitione tua tibi omnia studia atque officia pro nostra necessitudine petitione tua tibi omnia studia atque officia pro nostra necessitudine et debuisse confiteor et praestitisse arbitror. nihil tibi consulatum petenti a me defuit quod esset aut ab amico aut a gratioso aut a consule postulandum. abiit illud tempus; mutata ratio est. sic existimo, sic mihi persuadeo, me tibi contra honorem Murenae quantum tu a me postulare ausus sis, tantum debuisse, contra salutem nihil debere. neque enim, si tibi tum cum peteres consulatum studui, numodo non laudari sed ne concedi quidem potest ut amicis nostris accusantibus non etiam alienissimos defendamus. mihi autem cum Murena, iudices, et magna et vetus amicitia est, quae in capitis dimicatione a Ser. Sulpicio non idcirco obruetur quod ab eodem in honoris contentione superata est. quae si causa non esset, tamen vel dignitas hominis vel honoris eius quem adeptus est amplitudo summam mihi superbiae crudelitatisque infamiam inussisset, si hominis
Abbreviated transcription (Latin):
et misericordiȩ quas me natura ip̃a docuit semp egi libenter.
illam uero grauitatis seueritatisq ꝑsonam non appetiui:s
ab re.p. miħi impositam sustinui. sicut huius impii dignitis
qͣ uolebam: nunc cum om̃s me cause ad misericordi am atq i
humanitatem uocens. quanto tandem studio debeo natunt:
mec consuctudiniq seruire: Ac de officio defensionis mee et
de ratione accusationis tuȩ̨ fortasse etiam alia in parte oratio¬
nis nobis dicendum erit.Sed me udices non minus hominis
sapientissimi atq ornatissimi Seriuii sulpicii questio q catonis
accusatio cõmouebat: qui grauissime ac acerbissime ferme ddixit.
me familiaritatis necessitudinisq oblitum cãm .l. aurene cõnt᷑
se defendere. Huic ego iudices satisfacere cupio uosq adhibere
arbitros. Nam cum graue est uere accusari in amicicia. tum ẽt
si falso accuseris non est negligendum. Ego Serui sulpiti in

Expanded text:
et misericordiae quas me natura ipsa docuit semper egi libenter, et misericordiae quas me natura ipsa docuit semper egi libenter, illam vero gravitatis severitatisque personam non appetivi, sed ab re publica mihi impositam sustinui, sicut huius imperi dignitas quam volebam, nunc cum omnes me causae ad misericordiam atque ad humanitatem vocent, quanto tandem studio debeo naturae meae consuetudinique servire? ac de officio defensionis meae ac de ratione accusationis tuae fortasse etiam alia in parte orationis dicendum nobis erit. sed me, iudices, non minus hominis sapientissimi atque ornatissimi, Ser. Sulpici, conquestio quam Catonis accusatio commovebat qui gravissime et acerbissime se ferre dixit me familiaritatis necessitudinisque oblitum causam L.Lucii Murenae contra se defendere. huic ego, iudices, satis facere cupio vosque adhibere arbitros. nam cum grave est vere accusari in amicitia, tum, etiam si falso accuseris, non est neglegendum. ego, Ser. Sulpici, me in
Abbreviated transcription (Latin):
subeundas: Quare si est boni consulis non solum uidẽ quid a¬
gatur: sed etiam puidere quid futurum sit: ostendam alio loco
quantum salutis cõmunis intersit duos consules in re.p. calen¬
dis unuarii ẽe. Quod si ita est non tam me officium debuit ad
hominis.amici fortunas. q̃ res.p. consulem ad cõmunem salutẽ
defendendam uocant. Nam ꝙ legem de ambitu tuli:certe ita
tuli ut eam. quam mihimetipĩ iam pͥdem tuleram de ciuium
piculis defendendis non abrogarem. Etenim si largitionem
factam ẽẽ confiterer. idq recte factum ẽẽ defenderem facerem im¬
probe: etiam si alius legem tuliss. Cum uero nihil cõmissum cõ¬
tra legem cẽ defendam: quid estꝙ ineam defensionem latio le¬
gis impediat. Negat cẽ ciusdem scu̾itatis Catilinam exitia rei p.
intra moenia molientem uerbis et pene impio ex urbͤ expulis¬
se et nunc pro. L. Murena dicere. Ego aũt has artes lenitatis

Expanded text:
subeundas? qua re si est boni consulis non solum videre quid asubeundas? qua re si est boni consulis non solum videre quid agatur verum etiam providere quid futurum sit, ostendam alio loco quantum salutis communis intersit duos consules in re publica Kalendis Ianuariis esse. quod si ita est, non tam me officium debuit ad hominis amici fortunas quam res publica consulem ad communem salutem defendendam vocare. nam quod legem de ambitu tuli, certe ita tuli ut eam quam mihimet ipsi iam pridem tulerim de civium periculis defendendis non abrogarem. etenim si largitionem factam esse confiterer idque recte factum esse defenderem, facerem improbe, etiam si alius legem tulisset; cum vero nihil commissum contra legem esse defendam, quid est quod meam defensionem latio legis impediat? negat esse eiusdem severitatis Catilinam exitium rei publicae intra moenia molientem verbis et paene imperio ex urbe expulisse et nunc pro L.Lucio Murena dicere. ego autem has partis lenitatis
Abbreviated transcription (Latin):
si in us rebus irpetendis quę mancipi sunt: is piculi iudicui
p̃stare debet qui se nexi obligauit. Frofecto etiam rectius in iu¬
dicio consulis designati is potissumum consul qui consulem de¬
clarauit auctor beneficii ppliro. defensorq piculi ẽẽ debebit.
At si ut nonnullis ciuitatib fieri solet patronus hiic cãę publi¬
ce constitueret᷑: is potissime honore affecto defensor daretur.: q
codem honore p̃ditus non minus afferret ad dicendum aucto¬
ritatis q̃ facultatis. O si portu soluentib u qui iam in portũ
ex alto in uehunt᷑ p̃cipe sũmo studio solent eis. tempestatum ra¬
tionem et pirdonum et locorum: ꝙ natura affert ut eis fauea
qui eadem picula quib nos psuncti sumus ingrediunt᷑. quo
tandem me animo ẽe oportet ꝓpeiam ex magna iactatione t̾¬
ram uidentem in hunc cui uideo maximas rci .p. tempestates eẽ

Expanded text:
si in eis rebus repetendis quae mancipi sunt is periculum iudici si in eis rebus repetendis quae mancipi sunt is periculum iudici praestare debet qui se nexu obligavit, profecto etiam rectius in iudicio consulis designati is potissimum consul qui consulem declaravit auctor benefici populi Romani defensorque periculi esse debebit. ac si, ut non nullis in civitatibus fieri solet, patronus huic causae publice constitueretur, is potissimum summo honore adfecto defensor daretur qui eodem honore praeditus non minus adferret ad dicendum auctoritatis quam facultatis. quod si e portu solventibus ei qui iam in portum ex alto invehuntur praecipere summo studio solent et tempestatum rationem et praedonum et locorum, quod natura adfert ut eis faveamus qui eadem pericula quibus nos perfuncti sumus ingrediantur, quo tandem me esse animo oportet prope iam ex magna iactatione terram videntem in hunc cui video maximas rei publicae tempestates esse
Abbreviated transcription (Latin):
Murena dicere instituo pro me ip̃o pauica dicam non quom̃
potior hoc quidem in tempore sit officii inei ꝙͥ huiusec salitus
defensio: sed ut meo facto uobis ꝓbato maiore auetontate atd
eius honore fama fortunisq omnib inimicoꝵ umpetus pro¬
pulsare possim. Et pͥmum M. catoni uitam ad certam nons
normam dirigenti. et diligentissime ꝓpendẽti mom̃ta offici¬
orum omnium de officio meo respondebo. Negat fuissete¬
ctum cato me et consulem et legis ambitus latorem. et tam se¬
uere gesto consulatu cãm. L. Murenȩ aitingere. cuius reprx¬
hensio uehement̾ monet non solum ut uobis uiđ. quibiꝰ
marime debeo. uerumetiam ut ipi Catoni griuissimo atq¬
Cato est equius consulem defendi ꝗͣ a consule: Quis mihi in re
p. põt aut debet ẽẽ comunctior: q̃ is cui res .p. a me uno tradi¬
tur sustinenda magnis meis laboribus. et piculis sustentata: o

Expanded text:
L.Lucio Murena dicere instituo, pro me ipso pauca dicam, non quo mihi L.Lucio Murena dicere instituo, pro me ipso pauca dicam, non quo mihi potior hoc quidem tempore sit offici mei quam huiusce salutis defensio, sed ut meo facto vobis probato maiore auctoritate ab huius honore fama fortunisque omnibus inimicorum impetus propulsare possim. et primum M.Marco Catoni vitam ad certam rationis normam derigenti et diligentissime perpendenti momenta officiorum omnium de officio meo respondebo. negat fuisse rectum Cato me et consulem et legis ambitus latorem et tam severe gesto consulatu causam L.Lucii Murenae attingere. cuius reprehensio me vehementer movet, non solum ut vobis, iudices, quibus maxime debeo, verum etiam ut ipsi Catoni, gravissimo atqCato, est aequius consulem defendi quam a consule? quis mihi in re publica potest aut debet esse coniunctior quam is cui res publica a me iam traditur sustinenda magnis meis laboribus et periculis sustentata? quod
Abbreviated transcription (Latin):
O
talibus more institutoq inaiorum
illo die. quo auspicato comitiis cen¬
turiatis. L.. Murenam consulem re
cisdem diis ĩmortalib ob eiusdem
hominis consulatum una cum salute obtinendum. et ut ur̃e
ocium concordiamq afferat.  sula sollennuis comutotem
p̃catio consulatib auspicuis consecrata. tantams het inse ui
et religionem. quantam rei .p. dignitas possulat. idemegso sũ
pcatus ut eis quoq hominib quib hic consulatus me rogante
cdatus eẽt. ea res fiuste. feliciter. prospeq eueniret. Que cumite
suit iuud et cum omnis deoꝵ ĩmortalium potas aut traniumasit
d uos. aut certe cõmunicata uobiscum idem consiit eusa tasu
sudei cõmendat quem antea cdiis ĩmortalib comendauit ut
eiusdem hominis uoce et declaratus consul et defensus bene¬
sicium ppli̾ ro. cum ur̃a atq omnium ciuium salute tlie t̾ene
quoniam in hoc officio studium meç defensionis ab accusato¬
nbus. atq etiam ip̃a susceptio causȩ rẽphensa est. anto qspusato

Expanded text:
O  iudices, more institutoque maiorum illo die quo auspicato comitiis centuriatis L.Lucium Murenam consulem renisdem dis immortalibus ob eiusdem hominis consulatum una cum salute obtinendum, et ut vestrotium concordiamque adferat. quod si illa sollemnis comitiorum precatio consularibus auspiciis consecrata tantam habet in se vim et religionem quantam rei publicae dignitas postulat, idem ego sum precatus ut eis quoque hominibus quibus hic consulatus me rogante datus esset ea res fauste feliciter prospereque eveniret. quae cum ita sint, iudices, et cum omnis deorum immortalium potestas aut translata sit ad vos aut certe communicata vobiscum, idem consulem vestrae fidei commendat qui antea dis immortalibus commendavit, ut eiusdem hominis voce et declaratus consul et defensus beneficium populi Romani cum vestra atque omnium civium salute tueatur. et quoniam in hoc officio studium meae defensionis ab accusatoribus atque etiam ipsa susceptio causae reprensa est, ante quam pro