comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in quã arbor quȩ nec patre ut tibi parcat᷑¬
audiuit etius sadi instanter implere con¬
tendit Nec poteris hoc bellum impunitis
eua dere quigenitori necem conatus ẽs
nrogare igitur commisso bello proster¬
nuntur hostes aduersi cadunt inimici
uincuntur: Nudatur hostis deseritur par¬
ricida iamsuam in suis conspicit poenã
iam supplicium debitum sibi suorum in¬
teritu recognoscĩ iamtimetiam formidet
iam proprium meditactur interitum
deniq animal petit mulam conscen¬
dit dat sein fugam p̃cipitem. paratam
propere fescinat ad arborem cuitra¬
ditus et ictu uiolento itnmissus anima le
subducto et subter in campo elapso. in¬
seritur ramis obligatur lignis trans¬
fixoguiturxe conligatus acpendens
iam mortuds ab omnibus inuenitur
quemiam neccȩlũ potuit uiuum con¬
spicere nec terra ulterius sustinere
One fandum meritum parricidae in iu¬
riam patris. non pugnantis gladius. non
hostilis manus non iaculantis ictus de¬
fendit sed uindicant ligna arbor ul¬

Expanded text:
inquam, arbor quae nec patrem, ut tibi parcataudivit, et jussa Dei implere contendit, nec poteris hoc bellum impunitus evadere, qui genitori necem conatus es irrogare. Igitur commisso bello prosternuntur hostes, adversi cadunt, inimici vincuntur, nudatur hostis, deseritur parricida, jam suam in suis concipit poenam, jam supplicium debitum sibi suorum interitu recognoscit, jam timet, jam formidat, jam proprium meditatur interitum. Denique animal petit, mulam conscendit, dat se in fugam praecipitem, paratam prope festinat ad arborem, cui traditur, et ictu violento immissus a sali sic subducto, et subter in campis elapso inseritur ramis, obligatur lignis, transfixo gutture colligatus ac pendens. Jam mortuus ab omnibus invenitur, quem jam nec coelum potuit vivum conspicere, nec terra ulterius sustinere. V. O nefandum meritum parricidae, injuriam patris non pugnantis gladius, non hostilis manus, non jaculantis ictus defendit, sed vindicant ligna, ul
Abbreviated transcription (Latin):
noli flere desisteinquit qua si mortuũ
flete quem mox uiuũ resurgere uide¬
bis : ubimistice no ati dogma confundi

Expanded text:
Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confundi
Abbreviated transcription (Latin):
datũ in lege magis trũ uocat cuius ñ uult
eẽ discipulus : simplicissimus interrogat&
e tma lignis simus in sidiator: demagno
mandato interrogat quin ecminimũ obseruat:
ille enĩ debet in t̃rogare demaiore iustitia

Expanded text:
atur confusus. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo etanima omnis xp̃iana quaespon
sa ẽ.xp̃i. Itadebet diligere dm̃ ut ni hil
sit inmundo quod amplius amet quã
eq̃ ꝓquanta autem parte plus aliquid
Amauerit ꝓtanta parte minus amat
dm̃ quid ẽ in tota anima diligere dm̃ o¬
id ẽ certis simum animũ habere inueri¬
tate et firmũ eẽ infide : alius ẽ enĩ amo
cordis : et alius amoranimȩ :A morcor¬
dis. quodã modo carnalis ẽ ut etiã car¬

Expanded text:
et anima Christiana, quae sponsa est Christi, ita debet diligere Deum ut nihil in mundo sit, quod amplius amet quam eum. Pro quanta autem parte plus aliquid amaverit, pro tanta parte minus amat Deum. Quid est in toto corde, anima diligere Deum? Certissimum animum habere in veritate, et firmum in fide. Alius est amor cordis, alius animae. Amor cordis quodammodo carnalis est, ut etiam car
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit᷑ uxoris plenadilectio& uxor
neminem debet sapientiorẽ putccre.¬
quã uirũ suũ : et si sit alt̃ sapientior ta¬
men illa sapientiorẽ : ẽẽ alterũ intelle¬
gere non debet : Vx orneminẽ fortiorẽ
debet putare quã uirũ suũ : et si sit alter
fortior: tamen illa intellegere ñ debet
alterũ fortiorẽ : Vx or neminẽ debet for¬
mosi orem putare quã uirũ suũ Etsi sit
enimodium et perfectus amor rerum:¬
iudicium non cognoscit :ut puta si perfecte
odias aliquem qualiacũq fuerint apud
illum omnia tibi displicent siue quae dic̃¬
uident᷑ : sic et si perfecte aliquẽ amas quȩ¬
cũq sunt apud eũ placent tibi siue quae

Expanded text:
 uxoris dilectio, quia uxor neminem debet putare sapientiorem, quam virum suum; etsi alter sit sapientior, tamen illa sapientiorem esse intelligere non debet. uxor neminem fortiorem debet putare, quam virum suum; etsi alter sit fortior, illa tamen intelligere non debet alterum fortiorem. uxor neminem debet putare formosiorem, quam virum suum; etsi alter m odium et perfectus amor judum rerum non cognoscit. Ut puta, si perfecte odias aliquem, qualiacunque fuerint apud illum, omnia tibi displicent, sive quae dicgit. Sic et si perfecte aliquem amas, quaecunque sint apud eum, tibi placent. Ergo et quae
Abbreviated transcription (Latin):
gis doctor Conuener̃ ut mul¬
titudine uincerent que ra¬
tione superare non poteran
Aueritate nudosse ẽẽ ꝓfessis̃ qui multi¬
tudine searmauer̃ : dicebant enimapud
se : Vnus loquatur ꝓomnib: et om̃s lo¬
quamur perunũ : ut si quidẽ uicerit om̃s
uidea muruictores: si aute uictus fue¬
rit. solus uideatur confusus: opha¬

Expanded text:
s eum. Convenerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus fuerit, vel solus videatur confusus.
Abbreviated transcription (Latin):
ratio patris et filii et sp̃s sc̃ĩ et ꝓpterea con¬
reue la uerit filio columbȩ mysterium fi¬
dei quod caro et sanguis reuelare ne quibat
Caro autem et sanguis recte intelleguntur
homines sapientia carnis inflatico lumbinȩ
simplicitatis nescii. Ideoq a sapientia sp̃s
omnimodis aduersi dequib: supra dictũ ẽ.
quia x pͥm non intelle gentes alii iohannẽ
baptistam. alii autẽ heliã aliuero iere

Expanded text:
ratio Patris et Filii, et Spiritus sancti, et propterea conrevelavit filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibant. Caro autem et sanguis recte intelligunturhomines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii ideoque a sapientia Spiritus commode aversi, de quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero
Abbreviated transcription (Latin):
dicotibi quia tues petrus: et suꝑ hanc petrã.
aedificabo ecclesiam ex̃ Petrus qui si mon
ante dicebatur. obfortitudinẽ fidei et con¬
fessionis suae constantiam ad nõ petrino¬
menaccepit qui aui delicet illi firma ac
tenacimente adhȩsit. de quo scriptũ ẽ petra

Expanded text:
dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra
Abbreviated transcription (Latin):
gratiamsa more antiquȩ deuotionis er¬
rabat: Ideodeniq ab oculis eius ueteris
um brae caligo detersa ẽ : ut uerũ illud
lu menqđ ecȩlestib: carus cabat sec sibi
ad qui reret et omnibus ireue laret:
Caecatus inluminatusq: ẽ non alia dis¬
pensatione nisi ut clausis carnalib: ocu¬
lis spiritalis eias pectꝰ ad inspiciendã
dĩ gloriã formaretur: Accepit et fidelis¬
simus petrus hos oculos. qui xpͥm dñm nr̃m

Expanded text:
gratiam; amore antiquae devotionis ergratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus Petrus hos oculos, qui Christum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
catissimorũ apłorũ passio
frs. quorũ hodie natcelẽ
sollemnit̃ celebramus
cunctis ẽ honoranda credentib:
quos ꝓiustitiȩ pietactisq plenitu¬
dine. saluator mundi huma nogeneri et
patres eẽ dedit et iudices: quantȩ autem
in tegritatis quiantȩ uepietatis fuerin
hincuł maxime ꝑuidendũ ẽ qđ ille eos
ademendationẽ corrupti scłi et mini¬
steriũ suae uolũ tatis elegit quẽ ñ falle¬
batelectio : Vo cauit nãq petr̃u opib: pau¬
peremopere piscatorẽ : quia conuersatione
populari et cõmunione urbium segregatis.
uitã int̃ flutus agebat innocuã. et uictũ
desimplicitate q̃ irebat: quẽ tam̃ita dixe¬
rim pauperẽ ut cõpetens ei substantia
ñ de eẽt que bene merentẽ de dõ copiosi
marisdiues unda pascebatie lectus ergo
ẽ ad p̃dicactionẽ salutaris uerbi ut mu¬
tata uice caeles tis mysterio sacramenti
qui captura piscium alebatur salute ho¬
minũ pasceret gloriosis simũ etiã pau¬
nube ignorantiae nouam ñ ꝑspiciens

Expanded text:
atissimorum apostolorum passio, fratres, quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paunube ignorantiae, 228 novam non perspiciens
Abbreviated transcription (Latin):
spemueniae p̃parat᷑: ab afflictione tristi¬
tiae mentẽ leuat: de quorecteꝓmittit᷑. ipse
uos docebit omma quianisi isdẽ sp̃s cordi
ad sit audientis. otiosus ẽ sermodoctoris
ne moergo docenti homini tribuat qđ ex
ore docentis intellegit : quianisi intus sit
quidocect doctoris linguȩ exterius inua¬
cuũ laborat : Ecceunc̃ loquentis uocẽ om̃s
parit̃ auditis nec tam parit̃ sensũ auditȩ
uocis ꝑcipitis cũ ergo uoxdis parñsit uur
incordib: uris dis par. ẽ uocis intellegentia.

Expanded text:
spem veniae praeparat, ab afflictione tristispem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est voci
Abbreviated transcription (Latin):
titdicens Ecce uobiscũ sũ omnib: diebusq
ad consũmationẽ scłie sed uerbũ in carnatũ
et manet etrecedit: recẽdit corpore : mane&
diuinitate : Apud eosergo tunc mansisse se¬
phibet quia qui inuisibil sẽ ꝑ potestate p̃sens
erãt corporali iãuisione recedebat Pa
rimi fr̃s mei qđ grȩca locutione paraclrtis
latina aduocatus dr̃ uł c̃solator : qui id cir¬
co ad uocatus dr̃ quia perrore delinquen¬
tiũ apud iustitiã patris int̃uenit: qui unus
subs tantiae cũ patre et filio exorare ꝓde
linquentib ꝑhibetur quia eosquos reple¬
uerit ex orantes ficit : Vnde et paulus dic̃
ipseeni s pspostulat ꝓ nobis gemitib in¬
enarrabi lib: minor uero ẽ qui postulat.
quã qui postulat̃ : quomodoergo sp̃s postu¬
lccre dr̃ quiminor ñ ẽs sed ipsesp̃s postulat.
quia ad postulandũ eos quos repleuerit
inflãmat : conso lator autẽ isdẽ sp̃s uocat᷑
quia depeccati ꝑ petratione mȩrentibdũ

Expanded text:
t, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3.rimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
doctus spiritali int̃ prima ecclesiae
sa cramenta eorundem euangelistac¬
rũ fecitmentionẽ tantȩ quippeerat̃
dignitatis illi quiredẽptoris nr̃i fa¬
cta et dicta scribendo memoriae tra¬
dider̃. ut non solũ ꝓphetico sedeta¬
postolico eeđ testimoni& commendan¬
ditante çerant dignitatis. ut utriusq
testa menti scriptura eis merito testi¬
monium daret . eorumq gloriã cȩli
ciues non ante ex ortum tantũ modo eorũ
uerũ etiã post inchoatũ uł expletum
scĩ simimunus operis. hominib: ad memo¬
riam referrent et quantia pud dm̃ habe¬
antur ostenderent multaergo deillis
e techi el. multa eximius ipsorũ cõme¬
morauit ioħ sed nos in p̃senti quia
sermo claudendus ẽ. Vnũ io hannis
testimonium cõmemorare sufficiat
et cũ darent inquit quattuor animalia
gloriam et honorẽ et benedictionẽ se¬
denti su ꝑthronũ uiuenti in scła scłorũ
procgdebant xxiiii seniores ante

Expanded text:
doctus spirituali, inter prima ecclesiae doctus spirituali, inter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. Tantae quippe erant dignitatis illi qui Redemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum prophetico, sed et apostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum sanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum, viventi in saecula saeculorum, procidebant vigin
Abbreviated transcription (Latin):
bendo nouites tamento consecrauit ex¬
ordium Cuis peciali priuilegio dona¬
tũ ẽ ut dominicȩ in carnationis mysteria
quaecunctia scło ꝓphetȩ futura p̃cinebaÑ
ipseprimus omnium iam factades cripse¬
rit et credentibus legenda trans miserit:
quod uide licet cuangelium a duedifican¬
dam fidem ecclesiae primitiua e quae exhe¬
breorũ maximxe populo collecta ẽ. he¬
breo sermone composuit : dilatata autẽ
ꝑ orbem ecclesia et grȩcis ac barbaris
inciusdem fidei unitatem confluentib
quomodo etiã marci lucȩ etiohannis eu¬
angelia q̃ deinceps grȩca lingua edider̃
moxin latinũ trans fudere sermonẽ qua¬
tinus haec om̃s ꝑ orbemnationes legere
et intellegere possent : Testact et ezechi¬
el ꝓpheta quancũ idẽ matheus int̃p̃ci¬
pua scãe ecclesiae membra effulserit.
dum subfigura quattuor anima lium ad¬
mirabiles omnium euangelistacrũ uir¬
tutes quas cȩlesti uisione didicerat. ple¬

Expanded text:
bendo Novi Testamenti consecravit exbendo Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti a saeculo prophetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiseriQuod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem confluentibus, quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testatur et Ezechiel propheta, quantum idem Matthaeus inter praecipua sanctae Ecclesiae membra effulserit, dum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, ple
Abbreviated transcription (Latin):
ietti sed eos potius qui fragi litactis suae
conscii non erubescunt ꝓfiteri quia in mul¬
tis offendimus om̃s: siquos autem et de
illis qui fallacit̃ s̃ iusti correctos uocat
adueniam. etiamin illis implebitur
eius sermo. qui a non uenerit uocareiu¬
stos sed peccatores : Id ẽ ñ elatos sed
humiles ñ desua iustitia inflatos. sed ei
qui iustificat impium deuotamente
substratos : Nam ettales ubi conuer¬
tuntur nequa quã sciustos sed peccato¬
res necesseẽ . sincero corde testent᷑: libet¬
arcemiustitiae matheum quẽ depubli¬
canis actibus elegit ut spem remissionis
peccatoribus ampliaret aduexerit
qualis nãq: sit factus ipsea postolorũ
numerus cui in sertus. ẽ docet : docet etipsa
gens acthropum quã definib: terrȩ
ultimis ad scãe ecclesiae societatẽ p̃dicap¬
do conuertit : ab lutãq fontebi ptis matis
defusca formosã reddidit quiauitiorũ
nigredine exuit. Acuirtutũ decorauit
ornatu docet ipsũ euangeliũ : inquoscri¬

Expanded text:
jecti, sed eos potius qui fragilitatis suae conscii, non erubescunt profiteri quia in multis offendimus omnes. Si quos autem et de illis qui fallaciter sunt justi correctos vocat ad veniam, etiam in illis implebitur ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est non elatos, sed humiles, non de sua justitia inflatos, sed ei, qui justificat impium, devota mente substratos. Nam et tales, ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores, necesse est sincero corde testentur. Searcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: docet ipsum Evangelium, in quo scri
Abbreviated transcription (Latin):
suae decrimentũ faciat : Considerate cor¬
uos qui non seminant neq metunt quib:
ñ ẽ cellarium nehorreũ et ds̃ pascitillos:
quod siuo latilia absq cura et aerũ nis dĩ
aluntur prouidentia : quccehodie
et cras noner̃ quorũ anima mortedis ẽ
et cũ eẽ cessauerint sẽ pñ er̃ quanto
magis homines quibus ꝓmittitur dĩre¬

Expanded text:
ciat ? Considerate corvos, quia non seminant, neque metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aet
Abbreviated transcription (Latin):
enimbotrus redditurus uinũ prius inui¬
nea quaticm nocturȩ arte suspenditur
itacetxp̃s editurus uinũ s piritale martr¬
rii incruce quadã ꝓuidentia diuinita¬
tis aptat᷑ : Ipseplane botrus quẽ duo ex¬
ploratores illi hocẽ h yͥe sunaue et ca¬
lepfilius iepphone in falanga ad filios
isrł ꝓpriis humeris detuler̃ quod qui¬
dẽ factũ iam tunc p̃figurabat aduentũ
dñi saluatoris: Nãbotrus infalanga sis¬
pensus incruce xp̃s appensus ostendit
duo autem in falanga portantes uuam:
unus p̃cede: alt̃ subsequens Itaprior

Expanded text:
enim botrus redditurus vinum, prius in vienim botrus redditurus vinum, prius in vinea quadam naturae arte suspenditur, ita Christus editurus vinum spirituale martyrii in cruce, quadam providentia Divinitatis, aptatur. Ipse est plane botrus, quem duo exploratores illi, hoc est Jesu Nave, et Calef filius Jephone in phalanga ad filios Israel propriis humeris detulerunt ; quod quidem factum jam tunc praefigurabat adventum Domini Salvatoris. Nam botrus in phalanga suspensus in cruce Christus appensus ostenditur; duo autem in phalanga portantes uvam, unus praecedens, alter subsequens; ita prior
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ĩcipriani festiui tatẽ sicut
omnib: notũẽ hodiecelebra¬
mus etnatali sicut dicunt im¬
minente uindemiȩ natalẽ ei
martrrii ꝓcuram̃ : c̃ueniunt igit᷑ uota nr̃a et
uiniuice sanguis effundit᷑ nisi qđ uua
tẽ porales fructus p̃statipassio sempit̃nos:
recte ergomartrriũ uindemiis comparat᷑ :
habet enĩ et ebrietatẽ suã habet eccalicẽ suũ
de quodicit ꝓphetađđ : etcalixtuus in ebri¬
ans quã p̃clarus ẽ : et ipse d ñs in passionis
suȩ exitu constitutus. ait. pat̾ sipossileẽ
transeat calix iste ame : Et iterũ ꝓpheta calicẽ
salutaris accipiam et nom̃ dñi inuocabo recte
inquã calix martrrio cõ parat quia sicut ca¬
lix cũbibit omnis noxius uinicalor dequo¬
qͥt᷑ ita et martrrii poculũ cũ aurit : Omnis pec¬
catoris fauces passionis gloria tẽperant᷑ :
uinũ ergo qđ dã salutaremartrriiẽ qđ cor¬
dilȩtitiã p̃stat. calorẽ fidei. animȩ purita¬
salute omniũ pependit in ligno: sicut

Expanded text:
cti Cypriani festivitatem, sicut omnibus notum est, hodie celebramus, et natali, sicut dicunt, imminente vindemia natalem ejus martyrii procuramus; conveniunt igitur vota nostra et vini vice sanguis effunditur; nisi quod uva temporales fructus praestat, passio sempiternos. Recte ergo martyrium vindemiis comparatur, habet enim et ebrietatem suam, habet et calicem suum; de quo dicit propheta David. Calix tuus inebrians, quam praeclarus est . Et ipse Dominus in passionis suae exitu constitutus ait: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me . Et iterum propheta: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Recte, inquam, calix martyrio comparatur; quia sic ut calix cum bibitur, omnis humor noxius vini calore decoquitur; ita et martyrii poculum cum hauritur omnes peccatoris faeces passionis gloria temperantur. Vinum ergo quoddam salutare martyrii est, quod cordi laetitiam praestat, calorem fidei, animae puritasalute omnium pependit in ligno. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tione mariȩ exultaret in fans in utero
mus usutanti tẽporis scȩ mariȩ addidisse
p̃sentiã̃ mansit autẽ maria cũ illa m̃ sib trib:
ungebat᷑ itaq: et quasi bonus athleta exer¬
cebat̃ in uteromatris ꝓpheta : amplissimo
enĩ uirtus etus certamineͥ parabatur deniq:
tã diuman sit maria quã diueli s abeth
pariendi tẽpus impleret: qđ sidiligent᷑
aduertas : inuenies hocnus quã positum
nisi in generatione iustorũ : demiq: im¬
pleti sunt dies cũ scĩ uiri ex hocuitae¬
curriculo demigrarent : plenitudi¬
nem iusti uitai habet : in anes autem.
dies sunt impiorum :¬

Expanded text:
tionem Mariae exsultaret infans in utero,tionem Mariae exsultaret infans in utero,mus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ma mariae tiñm et exultat sp̃s eius indõ
eo qđ etanima et spũ patrifilioq deuota
unũ dm̃ ex quo omnia et unũ dnm̃ perque
om̃a pio uenere: iur ffectu: se quitur
mariȩ quo ꝑsona melior eoꝓphetia ple¬
nior : nec otiosũ uidet᷑ qđ et cente ioha nne
elisabeth ꝓphetat et maria ante dnĩ
generatione : serpunt enĩ iam temptec m̃ tec
salutis humanȩ : nã sicut peccatũ amulieri¬
bus coepit. itcetiã bona amulieribus incho¬
ant᷑ ut feminȩ quoq muliebria opera depo¬
nentes. infirmitati renuntient et tenimaq̃
ñ babet sexũ ut maria q̃ nesciterrorẽ reli¬
gioso imitetur studio castitatẽ : mansit
maria cũ illa m̃sibus trib: etreuersa ẽ indo¬
mũ suam: beneinducit᷑ scã maria et exhibu¬
isse officiũ et mrsticũ numerũ custodisse:
ñ eñi sola familiaritatis ẽ causa qđ diumansit
sed etiã tantiuatis ꝓfectus : nã si primo in¬
gres sutantus ꝓcessus extitit. ut ad saluta¬

Expanded text:
ma Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, ma Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, eo quod et anima et spiritu patri filioque deuota unum deum, ex quo omnia, et unum dominum, per quem omnia, pio ueneretur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profectus. nam si primo ingressu tantus processus exstitit, ut ad saluta
Abbreviated transcription (Latin):
et generat dĩ uerbũ et opera eius agnoscit :
sit singularis mariȩ anima. ut magni ficet ÷¬
dnm sit in singulis sp̃s marie exultet indõ:¬
tam̃ omniũ fructus ẽ. xp̃s: Omnis enĩ anima
accoͥpit dĩ uerbũ sitam̃ in maculata et in¬
munis auitiis intemerato castimoniam
pudorecus todiat: quȩ cũq igit᷑ talis ẽẽ
potuerit anima : magnificat dñm. sicut
anima mariae magnificauit dñm: et ex¬
ultabit sp̃s etis indõ salutari: magnificat᷑
enĩ dns sicut eta libi legimus: magnificate
dnm̃ mecũ : ñ quod ñõ aliquid ͥuma nauoce
possit adiungi sed quia magnificat᷑ in nob:
religiosũq feceritanima illã imaginẽ dĩ
ad cuius ẽ simi litudinẽ creata magnificat :¬
etideo dũ magnificat ecc̃magnitudinis ei
quadã parcicipatione sublimior fit: ut illã
imaginem splendido bonorũ colore fa¬
ctorũ et quadã emulatione irtutis in se
uideat᷑ ex primere : magnificat autẽ ani¬

Expanded text:
et generat dei uerbum et opera eius agnoscit. et generat dei uerbum et opera eius agnoscit. sit in singulis Mariae anima, ut magnificet dominum, sit in singulis spiritus Mariae, ut tamen omnium fructus est Christus; omnis enim anima accipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igitur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, sicut et alibi legisti: magnificate dominum mecum, non quod domino aliquid humana uoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobireligiosumque fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere. magnificat autem ani
Abbreviated transcription (Latin):
ret nunc fructificat in nobis: nunc redi¬
uiua corporis resurrectione reparat᷑ :c
et unde hocmihi utueniat mat̃ dñ pei
admeoꝰ ñ qua siignorans dicit scitenĩ
gnoris salutet᷑ sed quasi non humani hoc
meriti sed diuinȩ gratiae munus eẽco¬
gnoscat . itadicit unde hoc mibi hocẽ quan¬
tũ bonũ mihi accidit. ut mat̃ dñi mei ue¬
niatadme : ñ cognoscome ĩunde hecmih
qua iustitia quibus factis ꝓquib meri¬
tis nonusitata hȩc officia feminarũs
ut ueniat mat̃ dni met adm: mira culũ
sentio cognos comis terium: mat̃ dnĩ: uer¬
bo foeta dõplena ẽ : ecceenĩ ut facta ẽ
uox salutationis tuȩ in auribus meis : ex ul¬
tacuit ingaudio in fans inutero meo: Et
beataquȩ credidisti : uides non dubitas¬
semariã sed credidisse : et ideo fructũ fi¬
dei consecutã : beata inquit quae credi¬
disti : sed etuos beatiqui auditis etere¬
ditis : quȩ cũq enĩ credideritanima ͤ concipit

Expanded text:
ret, nunc fructificat in nobis, nunc rediret, nunc fructificat in nobis, nunc rediuiua corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non quasi ignorans dicit — scit engnoris salutetur — sed quasi non humani hoc meriti, sed diuinae gratiae munus esse cognoscat, ita dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata hUt veniat mater Domini mei ad me. Miraculum sentio, cognosco mysterium: mater Domini Verbo foeta, Deo plena est. Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. sed et uos beati, qui audistis et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit
Abbreviated transcription (Latin):
tauit et mariȩ sps: exulta̧teio hanne
repletur eli sabeth: mariã tam̃ ñ reple
inconp̃hensibilis enĩ inc̃p̃hensibilitꝰ
operabatur inmatre : et illa post ȩo¬
ceptũ repletur. ista ante conceptũ be¬
nedictatu int̃mulieres et benedictus
fructus uentristui : etundehocmibiut
ueniat mat̃ dñ ĩ mei adme: nouit ser¬
monẽ suũ sps scs necum quã obliuiscit
et ꝓphetia ñ solũ rerũ cõplet᷑ mira culis
sed etiã ꝓprietate uerborũ : quis ẽ uen¬
tris iste fructus. nisi ille de quo dictũ ẽ
eccehereditas dñi filii merces fructus
uentris hoc ẽ hereditas dñi filusuN
quia merces s̃ fructus illius quidemariȩ
uentreꝓcessit : Ipsefructus uentris ẽ flos
radicis de quobene ꝓphetcuit esaias.
dicens exiet uirga deradiceiessȩ et
flos deradiceeius ascendet : radix enĩ
ẽ ftcmilia iudȩorũ uirgamaria flos
mccria ex p̃s qui ue lutibonȩ arboris
fructus nr̃ae uirtutis ꝓces sununc flo¬

Expanded text:
tauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne tauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non repleriinconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater domini mei ad me? nouit sermonem suum spiritus sanctus nec umquam obliuiscitur, et prophetia non solum rerum conpletur miraculis, sed etiam proprietate uerborum. quis est iste fructus nisi ille de quo dictum est: ecce hereditas domini fili, mercis fructus uentris? hoc est: hereditas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est, flos radicis, de quo bene prophetauit Esaias dicens: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet; radix enim est familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui ueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc flo
Abbreviated transcription (Latin):
inqua ẽ ꝓfessio castitatis : ẽ causa pietatis ẽ
etiã norma doctrinȩ : contuendũ ẽ enĩ qr
superior uenit ad inferiorẽ . ut in ferior
Adiuuet᷑ : maria adhelibeth xp̃s adio¬
hannẽ : deniq: etiã postea ut scĩ ficaretbat¬
ptismũ iobannis dñsuenit ad baptismũ:
cito quoq: aduentus mariae : et p̃sentiae
domiauice beneficia declarantur: simul
eniut audiuit salutationẽ mariae elisabeth
borũ ꝓprietttes : uocẽ prior elisabeth au¬
duit sed ioħ prior gratiȩ̃ sensit : Illana¬
turȩ ordinẽ audiuit iste exultauit ra¬
tione mysterii : Illa mariȩ iste dñi sensit
aduentũ : femina mulieris. et pignuspi¬
gnoris : Istegratiã loqunt᷑ illuntus ope¬
rant᷑ pietatisq mrsteriũ ma t̃nis adoriuus¬
tur ꝓfectib: dupliciq mira culo ꝓphetant
matres spũ paruulorũ : exultauit in fans
replecc ẽ mat̃ : si prius mat᷑ repleta quã
filius sed cũ filius eẽt repletus spũ scõ
repleuit et matre : Exultauit io ħ exul¬

Expanded text:
in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad Iohannem, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim ut audiuit salutationem borum proprietates. Vocem prior Elisabeth audivit, sed Joannes prior gratiam sensit. Illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius mater repleta quam filius, sed cum filius esset repletus spiritu sancto, repleuit et matrem. exsultauit Iohannes, exsul
Abbreviated transcription (Latin):
gam dixit bis mitiora subiecit adiciens mani¬
suetudinem caritati prius tamenminita¬
tus ẽ sed ex hibuit mansuetudinẽ nam
in secunda epistola ad eosdem corinthios
scribens ait. testem dm̃ in uoco in animã
meã quod parcens uobis non uenicorintũ
Audi quaratione putauerit eẽ par¬
cendũ neiterum in quit intris titiam
uenirem aduos. Abiecit uirgam.et affe¬
ctum caritatis as sũpsit et neminem salu¬
tacueritis inuia fortas se quibusdam
hocdurũ et suꝑbum. nec mansueq nec
humilȩs dnĩ p̃cepto conuenire uidetur
quod ille quietiam accubitionis loco
p̃cepit. eẽcedendum hoc lo comandet di¬
scipulis neminem salutaueritis in uIacũ
iste communis sit usus gratiae sic inferio¬
res superiorũ sibi fauorem conciliare
consuerunt. gentiles quoque cumxp̃ianis
habent huius modi officiorum commercia
quomodo dns huncusum humanitatis auel

Expanded text:
gam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mangam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristitia uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur, quod ille qui etiam accubitionis loco praecepit esse cedendum hoc loco mandet discipulis: neminem salutaueritis in uia, cum iste conmunis sit usus gratiae. sic inferiores superiorum sibi fauorem conciliare consuerunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auel
Abbreviated transcription (Latin):
citbaculo odit filium suum. legerat
enim qui agnum manducantes baculũ
in manibus habere p̃cepto ꝓphetico iu be¬
bantur et ideo dñs inueterites tamento
Ait uisitabo inuirga iniquitectes eorum:
in nouo autem seipse ipsũ opͥtulit ut ignos¬
sceret uniuersis dicens simequęritis sinite
hos abire et alibi habes quia cũ aposto liignẽ
decȩlo habere uellent ut consumeret
samaritanos qui ihm dñmintra ciuitectẽ
suam recipere noluerant conuersus inere¬
pauit illos etait nescitis cuius sp̃s estis.
filius enim hominis. nonuenit animas
hominũ ꝑdere sed saluas facere ꝑfectio¬
resergo sine uirga diriguntur in firmi¬
ores cum baculo manduccbant sed pau¬
lus uirgamꝰ qui demminatur. sed ins pu
man suetudins uisitat delinquentes. de¬
niq: ut scias mitem eẽ. doctorem eorũ ipso¬
rum quos arguit consulit uoluntactemꝰ.
quiduultis inquit᷑ uirgamꝰ ueniama duos an
in caritecte spũq mansuetudinis: semeluir¬

Expanded text:
cit baculo odit filium suum. legerat cit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uir
Abbreviated transcription (Latin):
tate patientiae uerberate nemo. ipse de¬
bet quodin aliore p̃hendit imitari gra¬
uiora contuma cibus mansuetudo uulnera
refert hocpugno repercus sit dñs uerbe¬
rantem dicendo quite percutit in maxil¬
lam p̃beei et clterã fit enim iniudicio suo
ipseeda net et quodam stimulo sui conpun¬
gatur affectus quirelatam sibi sedulita¬
tem ꝓiniuria quã fecit auerterit habet
tamenqđ et cum uirga apłs miserit si¬
cut paulus testi fictur dicens quid uul¬
tis inuir gaueniam aduos an incarnate
spũ que man suetudinis : hanc uirgam
etiamti motheo dedit apłs dicens Argue.
obsecra in crepa aut fortas se. ante passio¬
nem dñi quaenutaentium populorũ cor¬
da firmauit. necessaria sola fuerit man¬
suetudo. post passionẽ correptio certe
mulceat dñs increpet paulus suadeat
qui potest etiam pectora dura mollire
arguat qui non potest un iuersa suade¬
re uirgam igitur paulus ex doctrinale¬
gis as sumpserat legerat enim. qui par¬

Expanded text:
tate patientiae uerberate. nemo ipse detate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro iniuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui par
Abbreviated transcription (Latin):
poterat et ut scias hoc uerumeẽ ipse
calcandi supra serpentes etscorpiones
et supraomnem uirtutem inimici
et nihil uobis nocebunt: non uirga sinmanu
iubentur tollere a postoli: sic enim ma¬
theus scribendum putaebit quid ẽ uirga
nisi p̃ferendȩ potestactis in signae et ulci¬
scendi instrumentũ doloris : ergo humi¬
lis dñi in humilitate enimiudicium dñĩ
sublcctũ ẽ. humilis inquã dñi p̃ceptũ disci¬
pulieius humilitatis officiis exseqͣuntur
Eos autem misit ad seminan dcm fidem
qui non cogerent sed docerent. nec uim
potes tectis exercerent sed doctrinã humi¬
litatis ađ tollerent quilo co humilitat
putauit etiam patientiam copulandã
quia ipse quoq iuxta testimonium petri
cummale diceretur non remale dixit.
cũ percuteretur non repercussit hoc ẽ
ergo dicere imitatores mei estote ultio¬
nis studia deponite in solentiã uerberan¬
tũ non iniuriae relatione sed magnanimi¬

Expanded text:
poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici et nihil uobis nocebunt. Non uirgas in manu iubentur tollere apostoli; sic enim Matthaeus scribendum putauit. quid est uirga nisi prae. ferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniuriae relatione, sed magnanimi
Abbreviated transcription (Latin):
tis periculo retardari Ipse enĩ. cum
defensionẽ fr̃m hoc ẽ iudcceorũ uolun¬
tarius recepisset calumniae terrenȩ
reuocatus. ẽ ab incepto et fugit exa egrpto
et id eo cũ dñs affectieius ꝓbasset con¬
fidentiam autem uidis set in firmamani¬
mi eius mentesq: uestigium morta libus
uinculiscensuit exuendum quod siquẽ
mouet qua ratione in ae grpto calciati
iubentur edereagnum. A postoli autẽ
sine calciamentis ad p̃dicandũ euange¬
lium diriguntur. is considerare debet
quia in aegrpto positus debet ad morsis
cauere serpentis Multa enim uenenas
inaegrpto et qui intrpo paschac caele¬
brat patere potest uulneri qui autem
minis t̃.ẽ. ueritatis hebetat. uenena non
trepidat denique momordit paulum uipera
inmilitena in sula. et uidentes penden¬
tem demanueius ui peram in colȩ loci
illius. putabant eum ẽe moriturum:
sedubi inoffensum stare uidert̃ dm̃
eẽ dicebant. cui uenenum nocere non

Expanded text:
tis periculo retardari. ipse etenim cum tis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non
Abbreviated transcription (Latin):
beati pauperes spũ tamen non hocglo¬
riatur petrus quod argentum et aurum
non habeat quam quod seruet dñi man¬
dcctum Qui p̾cepit nolite aurũ possi¬
dere hoc ẽdicere. Vides mexp̃i eẽdi¬
scipulum et aurũ a merequiris : aliud
nobis multo p̃tiosius aurodonauit.
ut in nomi neeius operemur. Itaq:
non babeo qđ nondedit. sed quod de¬
dit habeo in nomine dñi ihũ surge etam¬
bula sicut ergo qui horrea uult conge¬
rendis aedificcre frumentis tdominicȩ
sententiae auctoritate rep̃henditur:
Ita qui sacculum uult auro parare con¬
dendo neuum rep̃henssonis occurrit
non peram neq: calamenta utrumq
decorio mortis Animantis conficisolet
Nihilautem in nobis dñs ihis mortale
uult eẽ : deniq ad moysendicit solue
calciamentum pedumtuorum. locus
enim in quo stas. terra scã ẽ mortale
itaq: et terrenẽ calciamentũ iubetur
soluere cummit teretur ad populũ liberan¬
dum huius enimminis termuneris time¬
renihił debet nec a suscepto offitiomor¬

Expanded text:
beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mor
Abbreviated transcription (Latin):
appellare dignatus ẽ ubiait sicut filus
hominis ñ uenit minis trari sed minis trare:
et animã suã ponere ꝓmultis: hinc ergo ẽ
unus quisq minist̃ xp̃i unde ẽ minis t̃
et xp̃s sic minis trant̃ex p̃o honori ficabit
pat̃ eius honore illo magnout sit cũ fi¬
lio eius necum quã deficiat felicitas eus
cumergo audistis fr̃s dnm̃ dicentem ubi
ego sum illic etminis t̃m̃s erit. Nolitetan¬
tum modo bonos epos etc ericos cogitare:
uendo elymosinas faciendo nom̃ doc trinãq:
eius quib: potueritis p̃dicando etunus quis¬
q: etiã pat̃ samilias. hoc nomine agno scat pa
tet᷑ corripiat inͣ pendatbeniuo lentiã exe¬
rat disciplinã Ita indomosua ecclesi asticũ
et quodã modo episcopale implebit officũ
ministrans x p̃outinact̃nũ sitcũ ipso : nãctilla
maximã passionis ministrationẽ multi ex
uiuenes et uirgines seniores cũ iuniorib mul¬
ticoniugati et coniugate multi patres matresq

Expanded text:
appellare dignatus est, ubi ait: Sicut filius appellare dignatus est, ubi ait: Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis. Hinc ergo est unusquisque minister Christi unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas ejus. Cum ergo audistis, fratres, Dominum dicentem: Ubi ego sum, illic et minister meus erit, nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare.  eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat patetetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex juvenes et virgines, senes cum junioribus. Multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbatũ potius quã honoratum uidemus
ut quidergo alibi quaerimus quid sit mi¬
nistrurexpo et non potius inistis ipsis uer¬
bis agnoscimuse cũ enimdix̃ si quis mihi
ministrat mesequatur hoc intellegi uolu¬
it. A si eret siquis me non sequitur
non mihiministrat: ministrant ergo ihũ
meas ñ suas sicuta libi scriptũ ẽ qui sedi¬
cit inxpͥͣomanere debetsicut ille ambula
uit et ipseambulare: debet etiam sipor¬
rigit esurienti panem demiseri cordia
facere non deiactantia ñ aliudibi q̃ rere
quã opus bonũ nesciente sinistra qđ facit
dextͥra idẽ ut aliene tur intentio cu pidi¬
tatis ab opere caritatis qui sicministrat
xp̃ominis trat : recteq illidicetur : cũ uni
exminimis meis fecistimihi fecisti nec ea
tantum quae ad miseri cordiã ꝑtinent cor¬
lud opus magnȩ caritatis qđ ẽ animã suã
requia ethoȩꝓpt̃ suamem bra dicturus
ẽ cumꝓistis fecistis ꝓmefecistis detccli
quippe opere etiã siministrũ facere et

Expanded text:
robatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Nec tantum ea quae ad misericordiam pertinent corlud opus magnae charitatis, quod est animam suam re. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum fa