comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa. De oꝑis nom nuntiatic̃e qͣndã
antiquis ortam fuisse dubitatiõem nr̃a
cõgnouit tͣnquillitas dicẽtib. siquis de¬
nuntiatĩoẽ admhibendum opus misiͣt
ũposse cum postannum elapsum ex quo
denuntiatio missa ẽ: itm̃ elificatĩcẽ ꝓhib̾e.
Quod dupplicit̾ iniquum nobis ẽẽ uitet᷑.
suie ⁊ enim ñrecte opus ꝓhibuĩt. decet ñ¬
num hoc impediri. siue recte denuntiatio¬
nẽ emniserit: q̃ postannum licentiã htẽ
eclificationẽ ꝓhibere talem gͥ iniꝗtatẽ¬
stinare. inꝓuintia uõ rectotẽ ciuis intra
trium m̃sium spatium c̃aum durtmẽ. sin
nõ aliquid fũit quoẽq mõ ad decisionẽ
ambiguitatis impectm̃tum. licentiamo
hrẽ eum quiedificatĩoẽ de ꝓꝑat: opus
dequo agitur efficere. prius fideiussore
ab eodato offitio urbicarie p̃fectare uł
ꝓuintali. ut si ñ recte edificauĩt. omne
opus post denuntiatiõem feci̾t. suis sũpti¬

Expanded text:
. De operis novi nuntiatione quandam antiquis ortam fuisse dubitationem nostra cognovit tranquillitas, dicentibus, si quis denuntiationem ad inhibendum opus miserit, non posse eum post annum elapsum, ex quo denuntiatio missa est, iterum aedificationem prohibere. Quod dupliciter iniquum nobis esse videtur. sive etenim non recte opus prohibuerit, decet nnum hoc impediri, sive recte denuntiatioem emiserit, etiam post annum licentiam habere aedificationem prohibere. Talem igitstinare, in provincia vero rectorem eius, intra trium mensum spatium causam dirimere: sin vero aliquid fuerit quocumque modo ad decisionem ambiguitatis impedimentum, licentiam habere eum, qui aedificationem deproperat, opus de quo agitur efficere, prius fideiussore ab eo dato officio urbicariae praefecturae vel provinciali. ut, si non recte aedificaverit, omne opus, quod post denuntiationem fecerit, suis su
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽss⁊ reformato statu qui ꝑtriuriaco
sublatus ẽ. oĩa quesuꝑ fuerunt ad discep¬
taticem litigũ imutilata ꝑ maneat.
baditio serbato uastis legitimtsq ꝑsoi
cum ualte sufficiat possessioem tinentib.
absentium ꝑioie c̃c p̃santium uiolentiã¬

Expanded text:
t, sed reformato statu, qui per iniuriam sublatus est, omnia quae supererunt ad disceptationem litigii inmutilata permaneant, iudicio reservato iustis legitimisque personis, cum valde sufficiat possessionem tenentibus absentium nomine contra praesentium violentia
Abbreviated transcription (Latin):
fticum. uł apud hoĩes quos lib⁊ constituta¬
ram ante ecũitum̃ iudicialis arbitrii uio¬
lent̃ inuaserit. dñs quid conscititus possẽ¬
sicẽm quã abstulit restituat possessori. ⁊ do¬
mintum cius d̃ rei amittatͥ smuõ alienartim
rerum possessicem inuasit. ñ solum eam poi¬
sicentib recldat. uum. ⁊ extimatic̃em earũs¬
dẽ rerĩm resꝑtuere cõpellatur.

Expanded text:
fiscum vel apud homines quoslibet constitutarum ante eventum iudicialis arbitrii violenter invaserit, dominus quidem constitutus possessionem quam abstulit restituat possessori et dominium eiusdem rei amittat: sin vero alienarum rerum possessionem invasit, non solum eam possidentibus reddat, verum etiam aestimationem earundem rerum restituere compellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
neum ut desid̾as exstruere. ⁊ clifitiũ ei
supponere potes.obseruata tñ forma que
deteris suꝑ balnea hecdificare ꝑmittitur
idẽ ut concam̃atis suꝑ instruas tp̃m ꝯ
cameres. nec motum usitatum altitu
moliri.⁊ matmora detrahere.edicto dun
uespasiani ⁊ senatus consulto uetitũ ẽ.
Teterum dealta domo maliam tͣnsfere
q̃ dam licere exceptum ẽ si nec ddñis ita
tͥnsferre licet. ut nitegris Redificus de¬
Spositis. publicus deformetur aspectus.
erit. non eand̃ faciem inciuitatẽ restitũt.
s inortum conũtere ⁊ anhoc consersu tẽ
&magistratum ño ꝓhibentium. itẽ ui¬
cinore factum sit. p̃ses ꝓbatis his que

Expanded text:
neum, ut desideras, instruere et aedificium ei superponere potes, observata tamen forma, qua ceteri super balnea aedificare permittuntur, id est ut concamaratis superinstruas et ipsa concameres nec modum usitatum altitudmoliri et marmora detrahere edicto divi Vespasiani et senatus consulto vetitum est. ceterum de alia domo in aliam transferre quaedam licere exceptum est: sed nec dominis ita transferre licet, ut integris aedificiis depositis publicus deformetur adspectus.erit non eandem faciem in civitate restituere, sed in hortum convertere, et an hoc consensu tunc magistratuum non prohibentium, item vici
Abbreviated transcription (Latin):
psum balnearum uł refabricart enisus
ẽ: redificia quealicno loco tmponuntar
solo ceclant. necunpense his qui ĩpbe
id fecerint restitin debeant. antiquatod¬
uiris publici indirm̃ida disceptatiõe le¬
gum placta custodiz.
te spoliata ornatus. hoc ẽ marmora. uł
colupnas adrura transtułit. priuctur. ea
possessione q̃m ita ornauĩt.Siquis aũt
ex alia maliam ciuitatẽ labentium pari

Expanded text:
m refabricare enisus est, cum aedificia quae alieno loco imponuntur solo cedant nec impensae his qui improbe id fecerint restitui debeant, antiquato diuris publici in dirimenda disceptatione legum placita custodiet. tcolumnas, ad rura transtulerit, privetur ea possessione, quam ita ornaverit. Si quis autem ex alia in aliam civitatem labentium pari
Abbreviated transcription (Latin):
mp. phi: Piut ꝓponis socius ectifitii
adrefecticẽm eius sumptus conferre de¬
tractat: ñ necefsario extra ordinẽ tibi su¬
bueniri desid̾as. Et emm sisolus edifica¬
tesimis usuris numinus ꝓportioe socii ero¬
gatus restitutus fu̾it. usquominus id fi¬
eret ꝑsocium idscitisse constitͣit: uis do¬
minii ꝓsolido uendicare. uł optinẽ uix¬
ta placitum antiquitus pot̾is.¬

Expanded text:
. Si, ut proponis, socius aedificii ad refectionem eius sumptus conferre detractat , non necessarie extra ordinem tibi subveniri desideras. Etenim si solus aedificatesimis nummus pro portione socii erogatus restitutus fuerit vel, quominus id fieret, per socium id stetisse constiterit, ius dominii pro solido vindicare vel obtinere iuxta placitum antiquitus poteris
Abbreviated transcription (Latin):
res post aditam heditatẽ ad eu̾mcuires
cessit corꝑa reredditana tntulit. credito¬
tib ꝑmanfit obligatus. Si igctur ĩfra¬
trdem tuam id fecit bomis cuis excussis
usitatis actionib sctibi ñ egotium fu̾it
gestum. ea que infraudẽ alienata approbã¬
tar. reuocabis¬
fuisti. obea que indotẽ data sunt conne¬
nire te creditores neqͣuernt. quib pigͦ¬
ti indote data ñ docentar nisi bonis de¬
functi ñ sufficientib infraudẽ geditor̃
dotem cẽ constitutam ꝓbabitur.

Expanded text:
res post aditam hereditatem ad eum cui cessit corpora hereditaria transtulit, creditoribus permansit obligatus. Si igitur in fraudem tuam id fecit, bonis eius excussis usitatis actionibus, si tibi negotium fuerit gestum, ea quae in fraudem alienata probabuntur revocabisfuisti, ob ea quae in dotem data sunt convenire te creditores nequeunt, quibus pignerata in dotem data non docentur, nisi bonis defuncti non sufficientibus in fraudem creditorum dotem constitutam probabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
quo ad cõductioe̾m accessit: pignõ̾is iu¬
re fisco teñentur. salua igitur in dẽpni¬
tate fisci. debitorẽ tuum ꝓ pecuna quã
ꝓeo fiscosoluisti. more solito conuerare
nõ ꝓhiberis.
⁊ ipẽconfiteris prius eum distraxit. quã
fisco aliquid debuit: inquietandum te
ñ ẽc ꝓcirtator ms̃ cognoscet. Nam si p̾ea
debitor extitit. ñ ideo tñ ea que dedño
eius excesserunt. pignoris iuire fisco po¬
terũt obligari.
bitore suo recepit. si postea exiñsta c̃afi
ico restituenda erit: sine usuris depetur.
qr ñfenus cont̾ctum. si suum recuꝑatũ
extra ordinario iure anfcrtur.
torẽ fuisse demonstres eumiq nuberti.
tibi possesfice̾m dedisse alleges ꝓcurato¬
Te iuis fisci ex sequentẽ. eam une pignõi

Expanded text:
quo ad conductionem accessit, pignoris iuquo ad conductionem accessit, pignoris iure fisco teneantur. salva igitur indemnitate fisci debitorem tuum pro pecunia, quam pro eo fisco solvisti, more solito convenire non prohiberis. et ipse confiteris, prius eum distraxit, quam fisco aliquid debuit, inquietandum te non esse procurator meus cognoscet. nam etsi postea debitor extitit, non ideo tamen ea, quae de dominio eius excesserunt, pignoris iure fisco potuerunt obligari. bitore suo recepit, si postea ex iusta causa fisco restituenda erit, sine usuris debetur, quia non fenus contractum, sed suum recuperatum extraordinario iure aufertur. torem fuisse demonstres eumque nubenti tibi possessionem dedisse adleges, procuratorem ius fisci exsequentem eam iure pignori
Abbreviated transcription (Latin):
nie sigrate teponende sunt: ins uirãdũ
sacro scĩs enangłus ꝓpõttis uenditorem
uł transiatorẽ rerum prãre: quod neq
ꝑ gr̃am emptoris. ui eius adquẽ res uie
cessionis tͥnfferurtur. nec dolo aliquo
antueniente. minorẽ iusto rerum p̃tio
quantitatẽ acceꝑit. fi cam qũa reua cuo
omnaistudio potaerit inuenire depͥn
mariti tri. si obreliqua administratiõi
prum pilariẽ afisco eccupata spanto res
quas tũas ẽe li quido ꝓ bauers. seꝑate t̾¬
foa. QLuamis exc̃a totis uir quondã
tuus tibi sit condẽpnatus. tñ sipriusqͣ
res eus tibi obligarentur:. cum fiico cõ¬
traxłt. ins fiscicam tuam p̃ue̾mĩt. Q d̾
si post honoꝵ eins obuigaticẽm rõrb
meis cpit ẽe obligatus. ineius bona
Qa. Dicum pecumam ꝓmarito iolue¬
red ͤ neq ius fisci tnte t̾ns ferri impetͣsti.
net potes p̃ftrri fisci rationib aquo di¬
cis ei nectigal denuo locatum ẽe: cumeo
pacto uniuersa que h̃t habuit ue eo tp̃e

Expanded text:
gnatae deponendae sunt, iusiurandum sacrosanctis evangeliis propositis venditorem vel translatorem rerum praestare, quod neque per gratiam emptoris vel eius, ad quem res iure cessionis transferuntur, nec dolo aliquo interveniente minorem iusto rerum pretio quantitatem acceperit, sed eam, quam re vera cum omni studio potuerit invenire. D. XV mariti tui si ob reliqua administrationis primipili a fisco occupata sunt, res, quas tuas esse liquido probaveris, ab . Quamvis ex causa dotis vir quondam tuus tibi sit condemnatus, tamen si prius, quam res eius tibi obligarentur, cum fisco contraxit, ius fisci causam tuam praevenit. quod si post bonorum eius obligationem rationibus meisSi, cum pecuniam pro marito solveres, neque ius fisci in te transferri impetrasti nec potes praeferri fisci rationibus, a quo dicis ei vectigal denuo locatum esse, cum eo pacto universa, quae habet habuitve eo tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑint. potiores eos qũate cytografariũ
creclitorẽ hr̃i non ambigitur. Quodsispe¬
cialit uł gn̾anit᷑ nemini ꝓ bentar obligate
ac sine successore cõis cebitor ułħrs cuis
decessit. n dsi reram uendicatic̃e. si possci¬

Expanded text:
acceperunt, potiores eos quam te chirographarium creditorem haberi non ambigitur. Quod si specialiter vel generaliter nemini probentur obligatae ac sine successore communis debitor vel heres eius decessit, non dominii rerum vindicatione, sed posses
Abbreviated transcription (Latin):
subas. que pattib acquari uetite sunit. necn̾
peculium uł castrense uł ꝙ patre uolẽnte õ¬
fident qua recessio bõꝵ cis tenegandasit. ⁊¬
cum ⁊ si nĩchil in suo censuhu qui inpote¬
state sunt paratum hant. tñ nepatiantur
inuitum teb bonoꝵ cessio admitti. si em̃
⁊pat familias admntendus ẽ. ꝑꝑ inuiriarũ
⁊timorẽ adcessiorus fl ebile ueniens ad uito¬
Ium. qr filns famlias utriusq sexus hocius
denegamus: cumaptissimi uitis t̃ ⁊ inter
patres famiuas ⁊ int̾ alicno uuri subiectos.
siquid postea cis piguiꝰ accesserit: rectm̃
usq ad modum tebiti posse acreditoribus
irgitimo mõ auelli.
petitur. ut admiserabilis cessionis tõrũ
toĩes uemant auxilium ⁊ electio detur cre¬
ditorib uł quinq̃nnale spatium eis indul¬
gire. uelhonor acciꝑecessicẽm. salua eoru̾
uidlic ẽstimatice. ⁊ oĩ corꝑali craciata se¬
moto. cottidie dubitabatur. siquadam ex
crecutorib noliu̾int quinq̾imales dare m̃du¬

Expanded text:
as, quae patribus adquiri vetitae sunt, nec non peculium vel castrense vel quod patre volente possident, quare cessio bonorum eis deneganda sit? cum, etsi nihil in suo censu hi qui in potestate sunt parentum habeant, tamen, ne patiantur iniuriam, debet bonorum cessio admitti. si enim et pater familias admittendus est propter iniuriarum timorem ad cessionis flebile veniens adiutorium, quare filiis familias utriusque sexus hoc ius denegamus? cum apertissimi iuris est et inter patres familias et alieno iuri subiectos, si quid postea eis pinguius accesserit, hoc iterum usque ad modum debiti posse a creditoribus legitimo modo avelli. petitur, ut ad miserabilis cessionis bonorum homines veniant auxilium et electio detur creditoribus vel quinquennale spatium eis indulgere vel bonorum accipere cessionem, salva eorum videlicet existimatione et omni corporali cruciatu semoto: quotidie dubitabatur, si quidam ex creditoribus voluerint quinquennales dare indu
Abbreviated transcription (Latin):
longi tp̃is p̾scripticẽ peritore submoueri ñ
posse. manifestumẽ. ꝙ si ñbonis eum cessi¬
se si res suas insolutum tibi dedisse mon¬
stretur. p̃ses ꝓuintie potĩt deꝓpitate tibi
daa Propt̃ ronore municipalem uel o:¬
munũs toris cedentum iniudiosam ad¬
miti cessidem. muiine comuerat. sihis ob¬

Expanded text:
longi temporis praescriptione petitorem submoveri non posse manifestum est. quod si non bonis eum cessisse, sed res suas in solutum tibi dedisse monstretur, praeses provinciae poterit de proprietate tibi ni. Propter honorem municipalem vel munus bonis cedentium invidiosam admitti cessionem minime convenit, sed his ob
Abbreviated transcription (Latin):
tio inead̃ lite suꝑ histẽ caꝑitalis ꝓuocati¬
dne utissicisgitĩtias exccllantissimor pͣ¬
fector p̃torio retrgaresLicentia danda
utigatorib arbnro dato ipius audic̃tiã
qui cum decdit ante litis contestatiõem ĩuo

Expanded text:
super eisdem capitulis provocatione uti, vel sententias excellentissimorum praefectorum praetorio retractare, licentia danda litigatoribus, arbitro dato, ipsius audientiam, qui eum dedit, ante litis contestationem invo
Abbreviated transcription (Latin):
efflagitet. suptis ueterib amibagibus
int̾̃ ip̃a cognitionum auspitia. actioẽm
exprimere. ac suas aulegationes iubea¬
Mp. scũ: Herẽditatẽ eius qũe patrem
tuum fuisse dicis petiturus. iudicib quȩ
suꝑ ea recognituri gunt. defide intẽtiõis.
auega. Quãui enimbonoꝵ possessiõnẽ
ut pret̾itus agnonisti. tñ intdicto qͦre
bõr ñ alit̾ possessor constitui poteris:
quã si te defuncti filium ẽe. ⁊ adhedit᷑atẽ
uł bõr possõcm ad missum ꝓbaue̾ris.
tium integrum ẽ. quecum moreretur eiꝰ
dent.doloue malo fecerunt. quomagi
desierint possidere: tibi rector ꝓuintie
restitui effico¬

Expanded text:
efflagitet, ruptis veteribus ambagibus inter ipsa cognitionum auspicia rationem exprimere ac suas adlegationes iubea. Hereditatem eius, quem patrem tuum fuisse dicis, petiturus iudicibus qui super ea re cognituri erunt de fide intentionis adlega. quamvis enim bonorum possessionem ut praeteritus agnovisti, tamen interdicto quorum bonorum non aliter possessor constitui poteris, quam si te defuncti filium esse et ad hereditatem vel bonorum possessionem admissum probaveris. tium integrum est, quae cum moreretur eiusdent dolove malo fecerint, quo magis desierint possidere, tibi rector provinciae restitui effic
Abbreviated transcription (Latin):
da Euis qui requirendus annoratos
appellanit. ⁊ante actam c̃am mortuus ẽ.
bona ad successorẽ ꝑtinere parentibus
datus appellaũt. ac pendente ꝓuocatiõe
defunctus ẽ: qũa ius crim̃ inꝑsõam eius
euaniũt: tñ cam bonore agioportet.
ram multum int̾ ẽ utrum capitalis pe

Expanded text:
 Eius, qui requirendus adnotatus appellaverat et ante actam causam mortuus est, bona ad successorem pertinere parentibus datus appellaverit ac pendente provocatione defunctus est, quamvis crimen in persona eius evanuerit, tamen causam bonorum agi oportet. nam mul
Abbreviated transcription (Latin):
tis ñfecit. nec defenditur. bonis possessis.
tt̃q distractis ꝑactioẽm in factum c̃c emp¬
tore qui scictis fraudẽ cõꝑauit. ⁊ eum qui
ex lucratiuo titulo possid scientie m̃tio¬
ne detricta creclitorib suis ẽe consultũ.
n p̃cedentẽ obligationem ꝑemisti. ꝑer¬
spicis aduersus fraudãtorem int̾ annũ
inquantum facere põt. uł dolomalo fe¬
cerit quominus possit elicto ꝑ petuotã¬
tum actionẽ ꝑmitti.

Expanded text:
tis non fecit nec defenditur, bonis possessis itemque distractis per actionem in factum contra emptorem, qui sciens fraudem comparavit, et eum, qui ex lucrativo titulo possidet, scientiae mentione detracta creditoribus esse consultum. praecedentem obligationem peremisti, perspicis adversus fraudatorem intra annum in quantum facere potest vel dolo malo fecit, quo minus possit, edicto perpetuo tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ psentẽ gn̾alem diuinam constituti¬
gn̾alem diuinam consittutione sut si
nonom̃s huuismoĩ debita p̃tendentes.
si exhis certi ab iuiditiali sentñtia ĩpos¬
cum priorib. rtrum detentatorib cõio¬
nem hr̃e. tnreb dequib sicut suꝑuis
declaratur ꝓlata fuit sentñtia. Quida
iustius ẽ quã om̃s qui ad res debitoris
Amitti debent c̃e participes huiusmõicõ¬
molitatis. ¶ ut aut ñ imꝑpetuum
aliore negligentu illi qui ꝓsius debiti̾
alacriores creditorib aliis ostendant᷑¬

Expanded text:
per praesentem generalem divinam constitutiper praesentem generalem divinam constitutigeneralem divinam constitutionem, ut, si non omnes huiusmodi debita praetendentes, sed ex his certi ab iudiciali sententia in poscum prioribus rerum detentatoribus communionem habere in rebus, de quibus sicut superius declaratur prolata fuit sententia. quid enim iustius est, quam omnes, qui ad res debitoris mitti debent, esse participes huiusmodi commoditatis? Vt autem non in perpetuum aliorum neglegentia illi, qui pro suis debitis alacriores creditoribus aliis ostendunt
Abbreviated transcription (Latin):
daa. Inpossessionẽ rei serũade uxor c̃a¬
defuncu. ułalii creditores missi. dñium
ex hacc̃ã tenentes adipisci mimmẽ posst̃.¬
daa. Cum ꝓporas cum cc̃ quẽ supplica.
ex aminis tratione tibi negotioꝵ obliga¬
tum. hune scłm uiris rãtionẽ adito rectoẽ
ꝓuntie potes conuemre. Nam si ad cĩr¬
cum scriptiõm tui uitis latitat. nec
defendatur. ⁊ cum tuum ẽȩ debitoreo
constãt. ad exẽplum eclicti. bonioꝵ⁊ eiꝰ
possefsicẽm poteris implorate. tp̃e aũ
t̃nsacto: etiam uenditiõem eoꝵ acõ pe¬
ttriti uidice postalare nõ ꝓhib̾is.
ortam inuenimus. suꝑ pecuris debiti
ꝓꝓquib ypotheceñ sunt constitute ꝑꝑ
res addebitorẽ ꝑtinentes. dum is se
cõpetentia ingrediantur iuiditia. po¬
stulantq: impossefsiõem rerum se se
t̃rismitti. si ⁊ alii creditores ꝗb obnoxiꝰ
ẽe uidetur. possint quandam hrẽ coĩ¬
cẽm inrerum possessiones. huiusmodi
dubitatioẽm amputantes: censemus

Expanded text:
dae. In possessionem rei servandae uxor defuncti vel alii creditores missi dominium ex hac causa tenentes adipisci minime poss. Cum proponas eum contra quem supplicas ex administratione tibi negotiorum obligatum, hunc secundum iuris rationem adito rectore provinciae potes convenire. nam si ad circumscriptionem tui iuris latitat nec defendatur et eum tuum esse debitorem constat, ad exemplum edicti bonorum eius possessionem poteris impetrare: tempore autem transacto etiam venditionem eorum a competenti iudice postulare non prohiberis.ortam invenimus super pecuniis debitis, pro quibus hypothecae non sunt constitutae, propter res ad debitorem pertinentes, dum is sevcompetentia ingrediantur iudicia postulentque in possessionem rerum sese transmitti, si etiam alii creditores, quibus obnoxius esse videtur, possint quandam habere communionem in rerum possessione: huiusmodi dubitationem amputantes censemus
Abbreviated transcription (Latin):
siammadũterit auunculumtuum ꝓptẽa
nominari tutorẽ ut metu huuismõĩcre¬
ationis amagistratib inuiriam rediat
qum ⁊̃ si aliquaei excusatio cõpetit. ⁊ non
Silia cãnoiatus ẽ quã ut lite fatigitur qd̃ ĩ
eare asũptum fui̾t. is qui eum noĩauit
ureta formam consututionum ei redtẽ¬
a. Quam quã intutelam detentus eo
ꝙ excusatio quam obiciebas non ẽ admi¬
sa: ꝓuocationis auxilium fiagit᷑aris. ⁊ ĩ
medio tp̃e hiiquors meministi in adul¬
ta etate agere coꝑunt: tm̃ ñ eo minus

Expanded text:
imadverterit avunculum tuum propterea nominari tutorem, ut metu eiusmodi creationis a magistratibus iniuriam redimat. Quin etiam si aliqua ei excusatio competit et non alia causa nominatus est, quam ut lite fatigetur, quod in eam rem absumptum fuerit, is qui eum nominavit iuxta formam constitutionum ei redde. Quamquam in tutela detentus eo, quod excusatio quam obiciebas non est admissa, provocationis auxilium flagitares et in medio tempore hi quorum meministi in adulta aetate agere coeperunt, tamen non eo minus
Abbreviated transcription (Latin):
mp.gor. ui tutores uł curatões datirei
publice c̃a ab futuri sunt. ad tp̃c se excu¬
t̃uallo quo ab fuistiꝑiculum ñdebes ꝑti¬
mescere. ⁊ ꝙ si id pret misisti. ut price lcco
bis conuenatur qui adminstrauit de
uire postulabis.
d.a Certum ẽ eos qui rei publice cã ab¬
eẽ desierunt. ab õĩ noua tutela annouaca¬

Expanded text:
o. Qui tutores vel curatores dati rei publicae causa afuturi sunt, ad tempus se excutervalli quo afuisti periculum non debes pertimescere. quod si id praetermisisti, ut priore loco is conveniatur qui administravit, de iure postulabis.. Certum est eos, qui rei publicae causa abesse desierunt, ab omni nova tutela anno vaca
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. dio. Dĩ is cui colendum fundum
dedisti post instram̃ta quib dñium adte
ꝑtinere ꝓbari possi. ꝑnoũcam tuam sub¬
traxit: hec solo p̃scriptioẽ tp̃is defendi
usucapio locum habeat: ad questionẽ
ongi tp̃is p̃scriptionis suꝑ fluo ꝑuent᷑̃.¬

Expanded text:
. Si is, cui colendum fundum dedisti, post instrumenta, quibus dominium ad te pertinere probari posset, per novercam tuam subtraxit, hoc solo praescriptione temporis defendi usucapio locum habeat, ad quaestionem longi temporis praescriptionis superfluo pe
Abbreviated transcription (Latin):
b certatur: om̃s p̃sentis legis ãplecti¬
murdiffinitioe. ut nichil cont̾ eam re¬
linquatur.¶ Sanccimus itaq debere ĩ
hiusmõispecie utriusq ꝑsone: tam
petentis qũa possidentis spectari domi¬
cilium. ut tamis qui dr̃ui uł ypotrece
questioem induxit. quahis qui res poᷤ¬
sidet domicilium inuno hãt loco .i. ĩ¬

Expanded text:
certatur: omnes praesentis legis amplectimur definitione, ut nihil citra eam relinquatur. Sancimus itaque debere in huiusmodi specie utriusque personae tam petentis quam possidentis spectari domicilium, ut tam is qui dominii vel hypothecae quaestionem inducit quam is qui res possidet domicilium in uno habeant loco, i
Abbreviated transcription (Latin):
õ.aa. Pumee quas mat̾ tua uttrico tuo
indote dedit tue ꝓprictatis sunt: nec ulla
p̃scriptio extͣnsacti tp̃is ꝓlixitatẽ adoleũ
p̾ses prouintic restitui tibi eas efficͣr.
tentis solus etror cam possõns sine uero
titulo p̾stitit. silentu longi tp̃is p̃scrip¬
tione depelli utris euidentissimi ẽ
p̃side sirie. Pifraute ⁊ dololicet int̾ma¬
iores.xxu. annis factauẽditio ẽ hanccon¬
firmare ñpotuit consequens tp̃c. cum lõgi
tp̃is p̃scriptio iinale fidei contractibus
strum̃tor amissio nichiluiris anfert.
nec diuturnitate possonis paretam secuĩ¬
tatẽ malefitium alt̾ius turbare põt.¬

Expanded text:
o. Si vineae, quas mater tua vitrico in dotem dedit, tuae proprietatis sunt nec ulla praescriptio ex transacti temporis prolixitate adolevit, praeses provinciae restitui tibi eas efficiet. tentis solus error causam possessionis sine vero titulo praestitit, silentii longi praescriptione depelli iuris evidentissimi est. praesidem Syriae. Si fraude et dolo, licet inter maiores annis, facta venditio est, hanc confirmare non potuit consequens tempus, cum longi temporis praescriptio in malae fidei contractibusstrumentorum amissio nihil iuris aufert nec diuturnitate possessionis partem securitatem maleficium alterius turbare pot
Abbreviated transcription (Latin):
motam lomissam questiõem res ad nõua
diña bona fide transierint. ⁊exm̃ norri
que sicut accesside prioris dnĩ nonutitur
qui ẽ inquictatus: itanec inperdienda ẽ
ꝙ ei mota controu̾siasit. Quod siprior pos¬
sessor inquietatus ẽ. ⁊ sipostea ꝑlongam
tp̃c sine aliqua int̃pellatioẽ inpossessioẽ
remansit. tñ nonpõt uti longi tp̃is pre

Expanded text:
motam et omissam quaestionem res ad nova dominia bona fide transierint et exinde novquae sicut accessione prioris domini non utitur, qui est inquietatus, ita nec impedienda est, quod ei mota controversia sit. Quod si prior possessor inquietatus est, etsi postea per longum tempus sine aliqua interpellatione in possessione remansit, tamen non potest uti longi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuerat emptor adeptus improbe retinĩe:
põt. ac multominus is qui asseu̾atiõe fal¬
saucdud emptorcum sine obligatiõe pigno¬
ris pecumam nuituam dectiss: fundum irrũ¬
pens aligim retmonoiiustam ht̃ cão.
ẽẽ raticẽm. aliam que iure consistit. alrã que
corꝑe Utramq̃: aũt ita demum cẽ legitimam.
cumõium adu̾sarior silentio ac taciturm¬

Expanded text:
n fuerat emptor adeptus, improbe retinere potest: ac multo minus is, qui adseveratione falsa velut emptor, cum sine obligatione pignoris pecuniam mutuo dedisset, fundum inrumpens alienum retinendi iustam habet esse rationem, aliam quae iure consistit, aliam quae corpore, utramque autem ita demum esse legitimam, cum omnium adversariorum silentio ac tacitur
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rarum. ⁊ hancanmali tp̃e cõcludebant.⁊eã
duximus ẽẽ corrigendam. ut siquis alicnã
rem mobilem seusemouñtem. inquac̃aq
t̃ra siue mnitalia siue ꝓuintiali bona fide ꝑ
continum tricnnium detinu̾it. firmo uire
eam posfideat. q̃i ꝑusum capioẽm eiacꝗsitã.
Roc tantummno obseruando: ut inhis õĩb¬
E casib abimitio bonafide eam capiat. scdm
ꝙ exigit longi tp̃is p̃scriptio. ⁊ut continuct̃
ei possessio ⁊ anterioris iusti possessoris. hoc
obseruandum ẽe censemus. ut moĩb iusto ti¬
tulo possõnis antecessoris iuista detentio quã
inre hũit non int̃ruim pat᷑. expostĩore
forsitan aliene rei scientia. ucet extitulo lucͣ¬
tiuo eacepta ẽ. Ita ⁊ cmnmampliatur quitemꝰ
longi tp̃is materia que ci subdita ẽ minuit᷑
aũt usu capionum cõpendiosa dm̃s lactara.
⁊ eius uira nocertia. cum ⁊ res dundi man¬
cͣpi ⁊ncc mancipi. sanc antiquum ẽ. et

Expanded text:
rarum, et hanc annali tempore concludebant, et eam duximus esse corrigendam, ut, si quis alienam rem mobilem seu se moventem in quacumque terra sive Italica sive provinciali bona fide per continuum triennium detinuerit, is firmo iure eam possideat, quasi per usucapionem ei adquisitam. Hoc tantummodo observando, ut in his omnibus casibus ab initio bona fide eam capiat, secundum quod exigit longi temporis praescriptio, et ut continuetur ei possessio etiam anterioris iusti possessoris et coobservandum esse censemus, ut in omnibus iusto titulo possessionis antecessoris iusta detentio, quam in re habuit, non interrumpatur ex posteriore forsitan alienae rei scientia, licet ex titulo lucrativo ea coepta est. Ita etenim ampliatur quidem longi temporis materia, quae ei subdita est, minuitur autem usucapionum compendiosa dominis iactura et eius iura nocentia. Cum etiam res dividi mancipi et nec mancipi sane antiquum est et
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiquoꝙ acquiri possõniemr. ⁊ postqͣm
scientia int̾uer̃t usucapionis cõditiõem in¬
cdari possetam ratiõe utilitatis quã intis
ponas tedii inpossessicẽ fuisse. oĩaq ũ do¬
minum gessisse. Licet enim instrum̃to nõ
sit comp̃hensum ꝙ tibi t̃dita sit possessio:
Ap̃a tñrei ueritate roconsecutus es sisciẽte
ugroitore inpossessione fuisti.
mp. decius. Uonatarum retum aquac̃q
ꝑsora infanti uacua possessio tradita corꝑe
queritur. Q nauis emim sint autor sentẽtie
dissentientes: tñ confultius urtetur interim
licet anmi plenus ñ fuiss affectus possc̃em
ꝑ tͣclitioe̾m eẽ quesitam. alioquin sicat uattiꝰ
sultissum papimam responso continet᷑. nec
quid ꝑtictorẽ posso̾ infanti poss acquiti.

Expanded text:
ignoranti quoque adquiri possessionem et, postquam scientia intervenerit, usucapionis condicionem inchoari posse tam ratione utilitatis quam iuris roponas diu te in possessione fuisse omniaque ut dominum gessisse. licet enim instrumento non sit comprehensum, quod tibi tradita sit possessio, ipsa tamen rei veritate id consecutus es, si sciente venditore in possessione fuisti. Imp. Decius A. Rufo. Donatarum rerum a quacumque persona infanti vacua possessio tradita corpore quaeritur. quamvis enim sint auctorum sententiae dissentientes, tamen consultius videtur interim, licet animi plenus non fuisset adfectus, possessionem per traditionem esse quaesitam: alioquin, sicuti viri consultissimi Papiniani responso continetur, ne quidem per tutorem possessio infanti poterit adquiri.
Abbreviated transcription (Latin):
deceri p̃scriptiõe. cuius inim̃tio conte¬
statiõem hrĩ sufficit. postea qua suam tñ¬
pleuit intenticẽm petitor adbibita ꝓba¬
tione uiste possonis defensus: absoluirẽ¬
longrtpis p̃scriptio postmoramlitisꝰ
testate completa ꝓficit. cum post mot̾a
ꝯtron̾ͣsiam in p̃teritum estimetur

Expanded text:
escriptione, cuius initio contestationem haberi sufficit, posteaquam suam impleverit intentionem petitor, adhibita probatione iustae possessionis defensus absolvi reoris praescriptio post moram litis contestatae completa proficit, cum post motam controversiam in praeteritum aestimetur
Abbreviated transcription (Latin):
d.a.Iampridem qurõ mancipium dequo
actionib fisci mei intelligis: nec alias p̾sc¬
rei ꝓpͥctatẽ obtinere: quastnõ exancilla fĩ¬
scali patum fuisse constiterit.
antiochus tenuuit: intentiõem tuam contͣ
successorem euis. licet bõa fid̾ posfid⁊ aꝓpt̾
initu uttium usu capio ñ absũpsit. decisu¬
capicẽ tͣns formada ⁊ desublata differã¬

Expanded text:
. Iam pridem quidem mancipium, de quactionibus fisci mei intellegis nec alias posse proprietatem obtinere, quam si non ex ancilla fiscali natum fuisse constiterit. Antiochus tenuit, intentionem tuam contra successorem eius, licet bona fide possidet, propter initii vitium usucapio non absumpsit. DE VSVCAPIONE TRANSFORMANDA ET DE SVBLATA DIFFER
Abbreviated transcription (Latin):
daa. ¶su capio nõ ꝓcederite uõatulo:
ꝓceclere non põt. nec ꝓ dẽe neq tenenti. neq
rereclieius põt. nec optentu uelut execlita¬
te ꝙalienum fuit. dñu intentio ullo lõgi
quam nis corꝑaliter teneat.: non tñ sibi
sidñore creditur possidere. seq ncolono

Expanded text:
. Usucapio non praecedente vero titulo procedere non potest nec prodesse neque tenenti neque heredi eius potest, nec obtentu velut ex hereditate, quod alienum fuit, domini intentio ullo longi quamvis corporaliter teneat, non tamen sibi, sed domino rei creditur possidere. Neque enim colono
Abbreviated transcription (Latin):
ditio celsitudinis tue iam ñ ept annis
si bienmo ꝓuetere consuctudine finẽ
offitii sui sortiri alius eid consortio pͥ

Expanded text:
dicio celsitudinis tuae iam non quotannis, sed biennio pro vetere consuetudine finem officii sui sortiri: salvis eidem consortio p
Abbreviated transcription (Latin):
seruumułquemlib alium adire ⁊recu¬
ꝑare quid ab emptorib res satis facere
aut icreclitorib ⁊lid̾tatib querebatur.
Et licetduius scy semel reb uenditis hoc
ñ admisit nobis tñ ulpiam scntũtiam
admonente nos placont. ⁊ nexime ꝓpt̃¬

Expanded text:
servum vel quemlibet alium adire et recuservum vel quemlibet alium adire et recuperare quidem ab emptoribus res, satisfacere autem creditoribus et libertatibus, quaerebatur. Et licet divus Severus semel rebus venditis hoc non admisit, nobis tamen Ulpiani sententia admonente placuit maxime p
Abbreviated transcription (Latin):
d. aa. Etatulibis datam lib̾tatẽ adumi
ab hrde non posse certum ẽ. nec alienatio
nec usu capiostata lib̾o. quominus existi¬
de cõditiõ lib̾tatẽ ꝯ scquatur noccre pot.¬
ceat tntestam̃tis relinquere: ut italib̾tates
das testator daruusfiss.¬
Mp̃iusti. Cum constitũtio diui marci
declarat. Siquis testõ condito. ułsine te¬
stam̃to condito moriens: ut lecus fut
abintestato successiom uib̾tãt᷑es reliq̃rit
nemo aũt adire uult defuncti heditatẽ
tes forsitan ⁊ sine scriptis fideicõmissa¬
rie relictsucere ułcuilib extranco uł u¬
ni exserius qui ⁊ip̃e lib̾tate donatus ẽ
⁊ ꝓsua ꝑiclitatur cõditic̃e adire ẜedita¬
fe subhac cõditic̃e ⁊ satis datione. et¬
quod creditorib õib satis faciat. ⁊li¬
b̾tates impon his quib uolũt testatõ.
uarie dubitationes ex hac consiitutione
em̃serunt: siamsires herecditane hr de mi¬
nime inuento uemerint. an ⁊ post uer¬
diticem caruind̃ reram possibile ẽ uel

Expanded text:
. Statuliberis datam libertatem adimi ab herede non posse certum est: nec alienatio nec usucapio statulibero, quominus existente condicione libertatem consequatur, nocere potceat in testamentis relinquere, ut ita vel legatea testator dari fip. Cum constitutio divi Marci declarat, si quis testamento condito vel sine testamento moriens, ut locus fiat ab intestato successioni, libertates reliquerit, nemo autem adire vult defuncti hereditatem tes forsitan et sine scriptis fideicommissariae relictae, licere vel cuilibet extraneo vel uni ex servis, qui et ipse li adire hereditatem sub hac condicione et satisdatione, quod et creditoribus omnibus satisfaciat et libertates imponat his, quibus voluerit testator, variae dubitationes ex hac constitutione emerserunt. Nam si res hereditariae herede minime invento venierint an et post venditionem earundem rerum possibile est vel
Abbreviated transcription (Latin):
cis te ẽe manumifsum: ob es alicũsꝑnit᷑
abteredib: conseruante lib̃tatis grã. non
inuista ratioẽ. creditorib felitatis satis
seruartibi. Maxime cum id̃ etiam adiuo
ubͥtatem ineum conftrre quẽ ulaliberũm
fieri ꝓhibuit ñ debes. neuideariᷤ isia pictatis

Expanded text:
 ob aes alienum spernitur ab heredibus, conservandae libertatis gratia non iniusta ratione creditoribus hereditariis satis  postulabis, maxime cum id etiam a divo libertatem in eum conferre, quem illa liberum fieri prohibuit, non debes, ne videaris iura pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
times adm̃inistrare res adolescentis cuiu̾
curatores. ne ex hoc anquis existm cõe ꝑi¬
tutum prioris tp̃is te recpisse. ¶s ⁊ eaque
ageda ꝓutas age. ⁊ ꝙ magis int̾ omniũ
partũiminsta:. ut uidex int̾te ⁊̃ tutores
datis qũaprius partib sus fungatur.¬
d. ̾a. ¶duersus curatorẽ adolescentis cui
couege datiestis qu̾a diu administratioco¬
munis durat. exerceri uiditum ñ po̾t᷑.¬
oꝑ añt: S umptus impupillum tuumine¬
cesfirio exronestis istisq cãis iudĩci. qui suꝑ
ea recogniturus ẽ si pͣrobab̾tint᷑ st̃i accepto fe¬
rentur ⁊ si p̃toris degitum declandis eis ñ sit
int̃põitum. ¶ Nam idꝙ atutorib sine cũã¬
torib fidebona erogatur potins iustitiaq̃
aliena auctoritate firmatur
libtum pat̾num tatorem finie tuc ratiõi
tio̾em̃ conũterit. remittetur ad p̃fectũ ut¬
dis scłm ea que constituta sunt arbitrio
eius puruendus.
scentium quors curam aministras uidica¬

Expanded text:
times administrare res adulescentis, cuius curator es, ne ex hoc aliquis existimet commune periculum prioris temporis te recepisse: sed ea, quae agenda putas, age et, quod magis interest omnium partium, insta, ut iudex itimes administrare res adulescentis, cuius curator es, ne ex hoc aliquis existimet commune peri. Adversus curatorem adulescentis, cui collegae dati estis, quamdiu administratio communis durat, exerceri iudicium non poto. Sumptus in pupillum tuum necessario et ex honestis iustisque causis iudici, qui super ea re cogniturus est, si probabuntur facti, accepto ferentur, etiamsi praetoris decretum de dandis eis non sit interpositum. nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena auctoritate firmatur.libertum paternum tutorem filiae tuae rationi tionem converterit, remittetur ad praefectum urbis, secundum ea quae constituta sunt arbitrio eius puniendus. scentium, quorum curam administras, iudica
Abbreviated transcription (Latin):
ħrs ẽ minor relinquerit deformatum ecdi¬
fitium tutor testificãtioẽ oꝑis ip̃ius ⁊ mlꝰ¬
toꝵs fide io it ficere cogitur. ¶Ita nãnmi
redditus plus minorib conferrent. quio
liqua sint arte p̃diti oꝑas suãs quõ inmoĩs
inferrtnt. nliqui qui musum minoridrã
Sce non poterunt. quib q ars nulla ẽ. partĩ¬
⁊ labore suo partim alimoniarum taxatiõe
tas ꝓxspexit minorib queplerumq nouiᷤ
maritis m̃olum res filiors s̃ uitam adͣdi¬
cunt. ¶ Hunic accetit quod ip̃ius pecumem
qua robur omne patrimonuor ueteres po
continuus ⁊ stabilis ẽ quo fc̃o sepe int̃cedẽ¬
te pecunia adpichilumminors patͥmoĩa
deducuntiIam gͦuenditio tutoris
nulla sit sine int̃põitione decreti exceptis
As dumtaxat uestib que detrite usu: aut
correptescruando ẜuari ñpotĩnt. ¶ an¬
ueneant ñuctamsis.

Expanded text:
s est minor, reliquerit deformatum aedificium, tutor testificatione operis ipsius et multorum fide id reficere cogatur: ita enim annui reditus plus minoribus conferent, quam liqua sunt arte praediti, operas suas commodo minoris inferent, et reliqui, qui in usum minoris domini esse non poterunt quibusque ars nulla est, partim labore suo, partim alimoniarum taxatione ntes prospexit minoribus, quae plerumque novis maritis non solum res filiorum, sed etiam vitam addicunt. Huic accedit, quod ipsius pecuniae, in qua robur omne patrimoniorum veteres pocontinuus et stabilis est: quo facto saepe intercidente pecunia ad nihilum minorum patrimonia deducuntur. Iam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti, exceptis his dumtaxat vestibus, quae detritae usu aut corruptae servando servari non potuerint. Anveneant, non vetamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mp ꝯstãti P tooffitio aministratioms.
tutoris nacuratoris bõa. si debitores exi¬
stant. tanquam pignorititulo obligatã
minores sibim⁊ uendicare mirame ꝓhi¬
dentur. Itẽ ẽ ⁊ si tutorulcurator quis con¬
stitutus res minore non amnistrauit.

Expanded text:
 A. Pro officio administrationis tutoris vel curatoris bona, si debitores existant, tamquam pignoris titulo obligata minores sibimet vindicare minime prohibentur. idem est et si tutor vel curator quis constitutus res minorum non administravit.
Abbreviated transcription (Latin):
coͣpeor: N iboan cam eacinus tutores
habuit adu̾sus latam snãm si appliasti.
seu post appellationẽ ꝓuocationis sollc̃p¬
nia implere cessaucris. tutele uiditio in¬
dẽpnitatẽ pupule prãre debes
d̾ .a. Pehis que infraudem aministrati¬
onis atutore gesta uł negligent̃ acta acu¬
gtatorib eor quib successisti allegis: agẽ
debes. Simo annos legitime ctatis ĩple¬
sti. neq a ignoras ñ multum patrocinari
fecunditatẽ ubors femͣtnis adrerũ suars
aministratioẽm: si intra etatẽ legitimam
sunt constitute.
poĩta poscentes. ad satis datiogn cõpelli
ñ posse manifestissimum ẽ¬

Expanded text:
cilio. Si bonam causam ea cuius tutor es habuit et adversus latam sententiam non appellasti seu post appellationem provocationis sollemnia implere cessaveris, tutelae iudicio indemnitatem pupillae praestare debes De his, quae in fraudem administrationis a tutore gesta vel neglegenter acta a curatoribus eorum quibus successisti adlegas, agere debes, si modo annos legitimae aetatis implesti. neque enim ignoras non multum patrocinari fecunditatem liberorum feminis ad rerum suarum administrationem, si intra aetatem legitimam sunt constitutae.posita reposcentes ad satisdationem compelli non posse manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
tias tcdemum uir ulustris ꝑfetus ⁊irb
acͣcito p̃tore qui inp̃cipiendis tutorib
p̃sidet: siũ iudices quiimprotutitus uira
restituunt dealio ordine ꝑ inquisitioẽ et
dari inmorib defensores tubebunt.
siue femne subite tutelam. ad ex̃ẽplum
uel filiarum naturalium tutricem eam
existere sanccimus. omnib que ꝓ matͥb.
⁊ lib̾is earum exlegitimo m̃imo ꝓgeni¬
tis diualib constitutionib cauta sunt. ĩ¬
in huiusmõi matrib obẜuandis ¶ Sicm̃

Expanded text:
tunc demum vir inlustris praefectus urbi adscito praetore, qui inpertiendis tutoribus praesidet, sive iudices, qui in provinciis iura restituunt, de alio ordine per inquisitionem dari minoribus defensores iubebunt.sive feminae, subire tutelam, ad exemplum lita filiorum suorum vel filiarum naturalium tutricem eam existere sancimus: omnibus, quae pro matribus et liberis earum ex legitimo matrimonio progenitis divalibus constitutionibus cauta sunt, in huiusmodi matribus observandis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ei inuinctum ẽ abcẽ desut. quin ad cui̾
offitium curamq ꝑtineañt negotia pu
adieritis. ut is ad aminstratiõem tute
mp alex̃. P otuit quid ⁊ debuit cõpetẽ
undex in locum excusatitutoriᷤ catore lic
pupulus alios quoscumq brẽt tutores
dare. quamins aut curatorcum aliis in
locum eius substitutus sis tñ ꝑiculo ad¬
ministrationis ultra pub̾tatis tp̃a noti
locis constitũtum̃ patrimonium. ułqd̃
solus ad ãmistratioẽm ñ sufficias. antibi
tuttiam administranti adungialiquõ
curatores oporteat p̃ses ꝓuintie site non
sufficientẽ dep̃henderit extimabit.

Expanded text:
 ei iniunctum est abesse desiit, quin ad eius officium curamque pertineant negotia pupadieritis, ut is ad administrationem tute. Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo administrationis ultra pubertatis tempora non locis constitutum patrimonium, vel quod solus administrationi non sufficias, an tibi tutelam administranti adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te non sufficientem deprehenderit, aestimabit.
Abbreviated transcription (Latin):
nit custodiri. si quid clam destimis ac
nec libos quid ac parentes lex nr̃a abac¬
tor confecticẽ secernat: id ꝙ necessaĩo
suꝑ doãtionib ap̃ acta ꝯficiendis iã pͥdẽ
statiumus: uũisos teneat. Gesta autẽ ꝯ¬
fici suꝑ reb ⁊̃ alibi collocatis. ubic̃q suffic̃.¬
mp̃.hon. Quisquis rẽ aliquã doãndo.
uł indotẽ dando. ułuendendo usum fruc¬
tum eius retinuuĩt. siscipulatus ñ suit.
eam continuo tͣdidisse credãtur. Nequid
ampliu requiratur quomag̃ uideat᷑ sc̃ã¬

Expanded text:
nit custodiri, si quidem clandestinis ac ne liberos quidem ac parentes lex nostra ab actorum confectione secernat, id, quod necessario super donationibus apud acta conficiendis iam pridem statuimus, universos teneat. Gesta autem confici super rebus etiam alibi collocatis ubicumque sufficp. Quisquis rem aliquam donando vel in dotem dando vel vendendo usum fructum eius retinuerit, etiamsi stipulatus non fuerit, eam continuo tradidisse credatur, ne quid amplius requiratur, quo magis videatur fa
Abbreviated transcription (Latin):
cñp. ꝯstã. Doratiosiue directast. siue
mortis ẽa instituta siue cõditiõe faciendi
ac ñfaciendi suspensa. siue exaliquo no¬
tato tp̃e ꝓmissa. siũ animo dant̾uum.
acctpientium uesentñtiis quã us sut
cognominata. subac fieri debr ob seua¬
tione: ut quas leges indulgent: ac̃tiõc̾
cõclitiones pactionesq contineat.Hĩq
penitus cognitis ułrecipiãtur sicõplãcĩ¬
te sunt. uł reiciãtur si sũnt moleste¶¶In
conscribendis aũt donationib nomen
donatoris uis ac re notari oportet.
neq id cc̃cu̾lte aut priuatim siut t᷑a¬
bule aut ꝙ cumq aliud materie tp̃s
dabit. uł ab ip̃o. uł abeo quẽ sors mim¬
strauĩt ꝑscribatur. sac̃tis ⁊̃ ad nectẽdis
que apuduidicẽ uł magistratus ꝯfici

Expanded text:
pu. Donatio, sive directa sit sive mortis causa instituta, sive condicionibus faciendi ac non faciendi suspensa sive ex aliquo notato tempore promissa, sive animo dantium accipientiumve sententiis quantum ius sinit cognominata, sub hac fieri debet observatione, ut quas leges indulgent actiones condiciones pactionesque contineat, hisque penitus cognitis vel recipiantur, si complacitae sunt, vel reiciantur, si sunt molestae. In conscribendis autem donationibus nomen donatoris, ius ac rem notari oportet, neque id occulte aut privatim, sed ut tabulae aut quodcumque aliud materiae tempus dabit vel ab ipso vel ab eo quem sors ministraverit perscribatur: actis etiam adnectendis, quae ap
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. Piquis memancipatum minorẽ.
priusquã fari possit aut hrẽ reique si¬
bi donatur affectum fundum crelidĩt
ꝯferendum: omne us cõpleat minstru¬
m̃tis ante p̃missis. ꝙ ꝑeum seruũi quẽ
i doneum eẽ constitĩt transigi placuit.
ut ꝑcum infanti adquiratuꝵ.

Expanded text:
. Si quis in emancipatum minorem, priusquam fari possit aut habere rei quae sibi donatur adfectum, fundum crediderit conferendum, omne ius compleat instrumentis ante praemissis. Quod per eum servum, quem idoneum esse constiterit, transigi placuit, ut per eum infanti adquiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
se recepisse cauit. nec de fuꝑfluo cos quos
laticẽm literauit. nec donatioras cã io fic¬
tum ẽ exubantis debiti integraci repetiti¬
ocõpẽtit.
onc̃ ratio cõpensationis exclusit usuras
ñ posse reposci manifestum ẽ¬

Expanded text:
se recepisse cavit nec de superfluo eos qui lationem liberavit nec donationis causa id factum est, exuberantis debiti integra ei repetitio competit. onem ratio compensationis excludit, usuram non posse reposci manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
M̃p. añt. In potestate eius ẽ quiex plurib
contͣctib pecumã teb tp̃e solutionis expri¬
mere. in quã c̃am reddat. or si tebitor idñ
fecit conũtitur electio adeum qui. accepit.
stieuteruoluntatẽ snamexxpssit. prius
mnsuras idꝙ soluitur de iñsorte accepto
feretur.
scus tam geditori quã debitori licet clu̾sis
stationib succędit. ius certum ẽ. or ⁊ inttia
ꝑsoã ꝓturatores mei custodient.

Expanded text:
ae. In potestate eius est, qui ex pluribus contractibus pecuniam debet, tempore solutionis exprimere, in quam causam reddat. quod si debitor id non fecit, convertitur electio ad eum qui accepit. si neuter voluntatem suam expressit, prius in usuras id quod solvitur, deinde in sortem accepto feretur. scus tam creditori quam debitori, licet diversis stationibus, succedit, ius certum est. quod et in tua persona procuratores mei custodient.
Abbreviated transcription (Latin):
op. dio. Uosignatiõe totins debite petiĩ¬
e sollẽpnit̃ facta lib̾atiõem ꝯtingere ma¬
mfestum ẽ s⁊ ita demum oblatio debiti
uibatioem parit. sico lõco qͥuo debetur so¬
uitio. fũit celedrata.

Expanded text:
io. Obsignatione totius debitae pecuniae sollemniter facta liberationem contingere manifestum est. sed ita demum oblatio debiti liberationem parit, si eo loco, quo debetur solutio, fuerit celebrata.
Abbreviated transcription (Latin):
cucarpus dare spopondit: ułdebitum cõ¬
stituit: suo nõie conueripõt. alioquin
aduͣsus eum exꝑiri ꝓcyrogphario debi¬
tes uolumina. ⁊ uet̾is uiris ambiguitates
resecantes. sanctimus. fiquis uł aliam per¬
acceꝑit. ułquantitatẽ augedã. uł minu

Expanded text:
pus dare spopondit vel debitum constituit, suo nomine conveniri potest. alioquin adversus eum experiri pro chirographario debites volumina et veteris iuris ambiguitates resecantes sancimus, si quis vel aliam peracceperit vel quantitatem aug
Abbreviated transcription (Latin):
mefficax dirigitur. si delegatioe ꝑsone rite
facta pire nouationis: uetustior cont̃ctus
d.a. Pidelegatioñ ẽ int̃põit᷑a debitoris
tui. ac ꝑꝑea actic̃es ap̃te remanserũt quã¬
ius creditori tuo adũsus eum iolutionis
cã mand̾auãs actioes: tñ antequã litẽ con¬
Testetur. ułaliquid excebito accipiat. uł
debitori tuo dentiauĩt exigere adebito
re debitam quatitatẽ ñuetans. ⁊ comõtui
creditoris exactiõem cc eum inhibe¶Q uod
ñfaciat ex actioẽm. ad te ꝑiculum recdun

Expanded text:
efficax dirigitur, si delegatione personae rite facta iure novationis vetustior contractus. Si delegatio non est interposita debitoris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adversus eum solutionis causa mandaveris actiones, tamen, antequam lis contestetur vel aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra eum inhibere. Quod n faciat exactionem, ad te periculum redun
Abbreviated transcription (Latin):
tum fut creditori. simanere uis integrum
dõec in solidum ei pecume ꝑsoluantur.
alio mõ ei satis fiat. ¶ It̃cq induobus
rcis ꝓmittendi cõnstituimus. exumius re¬
i electiõe p̃uiditium creditori adũsus a¬
lium sĩcõcedentẽs fieri: fremanere ⁊ ipsi
creditori actices integras ⁊ ꝑsonales. ⁊
ypotrecanias dõec ꝑ oĩa ei satis fiat. s̃in
pactis conuñtis hoc ficri cõcecditur. ⁊ in

Expanded text:
s integrum, donec in solidum ei pecuniae persolvantur vel alio modo satis ei fiat. Idemque in duobus reis promittendi constituimus, ex unius rei electione praeiudicium creditori adversus alium fieri non concedentes, sed remanere et ipsi creditori actiones integras et personales et hypothecarias, donec per omnia ei satisfiat. Si enim pactis conventis hoc fieri