comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huius epistole partibus lingani
nr̃am amaligna uel ociosa lo¬
cutione restringitur: oportune
in fine quid maxime loqui de¬
beamus ostenditur. Iubemiur i¬
taq orare et psallere domno:
quociens aliquibus pulsamur
aduersis.
tem confiteri debemus altari¬
trum pecata uestra et orate
pro inuicem ut saluenu. Pro
sanitate prorimorum. non solũ
temporalia sea pocuis ecerna qͣn¬
tam possimus inpencere curam.
S ienim magne mereedis est
a morte eripere carnem quandoq
morituram. S uanti enim̾ meriti a
morte aninam libeiare: in celestipa¬
tria siñe fine uicturam: Notandũ
sane quod quidam codices habent
saluauit animam suam a morte.
et ex ambiguo greco ita etiam rec
te interpretari potest. Et re uera
qui errantem corrigit sibi met¬
ipsi per hoc uite celestis gaudia
ampliora conquirit. Saluabit in¬
quid animam eius amorte. Et o¬
perit multitudinem peccatorum.
ui peccatorem
aberrore conuertit: et eius
peccata per hanc conuersionem

Expanded text:
hujus epistolae partibus, lingua hujus epistolae partibus, lingua nostra a maligna vel otiosa locutione restringitur, opportune in fine, quid maxime loqui debeamus ostenditur. Jubemur itaque orare et psallere Domino, quoties aliquibus pulsamur adversis. Item confiteri alterutrum peccata nostra, et orare pro invicem ut salvemur; pro sanitate proximorum non solum temporali, sed potius aeterna, quantam possumus impendere curam. Si enim magnae mercedis est, a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti erit meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram. Notandum sane, quod quidam codices habent, salvavit animam suam a morte, et ex ambiguo Grte interpretari potest: et revera qui errantem corrigit, sibimetipsi per hoc vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Salvabit, inquit, animam ejus a morte, et operit multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertit et ejus peccata per hanc conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
tuerit. Sic enim sequitur. Et
nusum orauit. et celum dedit
Le mel enim et pruis et post mo¬
aum orauit. et hoc unus heli
ac tanta inpetraiit. quantum
autim ualet frequens plurimorũ
catio iustorum : Sed nec trepita¬
rt nostra fragilitas reputans se
lunto prophete qui curru ignes
ini meruit ad celos similia fa¬
ctre non posse: Consulte beatus
ucobus de eius oratione locutu¬
tus ita incoauit. helias homo e¬
tat: similis nobis passibilis. homo
namiq erat tam et si nulli ho¬
minum uirtute secundus: sini¬
us nobis origine carnis. Sassibi¬
us: ut nos et mentis fragilitate
caruis. Nam quia carne fuigilis
esset. aput sarepte nãuid uam
uictum querendo mostrauit.
sit meriti apud dominum
pro infirmantibus orare eosq
sua peccata confitentes ad amis¬
sam reuocare sospitatem: sub¬
dendo manifestatur. Si quis au
tem errauerit ex uobis auerita¬
te et conuerterit quis eum scire
debet quoniam qui conuerti fe¬
te. Q uia enim insuperioribus

Expanded text:
tuerit. Sic enim sequitur: Et tuerit. Sic enim sequitur: Et rursum oravit, et coelum dedit Semel ergo et prius et postmodum oravit, et hoc unus Elias talia ac tanta impetravit, quantum igitur valet frequens plurimorum oratio justorum? Sed ne trepidaret nostra fragilitas, reputans se tanto prophetae, qui curru igneo rapi meruit ad coelos, similia facere non posse, consulte beatus Jacobus de ejus oratione locuturus, ita inchoavit: Elias homo erat similis nobis, passibilis. Homo namque erat tametsi nulli hominum virtute secundus, similis nobis origine carnis, passibilis ut nos et mentis fragilitate et carnis. Nam quia carne fragilis esset, apud Sareptanam viduam victum quaerendo monstravit.sit meriti apud Deum, pro infirmantibus orare, eosque sua peccata confitentes, ad amissam revocare sospitatem, subdendo manifestatur: Si qtem erraverit ex vobis a veritate, et convertit quis eum, scire debet quoniam qui converti fetc. Quia enim in superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
uestra: et orate pro inuicem ut
saluemini. In hac autem sententia
il la debet esse discrano: ut cotibi¬
ana leuiaq peccata alterutaum
cohequalibus confiteamuui eorum¬
q cotidiana credamus oratione
saluari. Porro grauioris lepre in¬
mundiciam iuixta legem sacrido¬
ti pandamus atq ad eius arbitri¬
um qualiter et quanto tempore
uisserit purificare euremus.
Multum enim ualit deprecatis
iusti assulua. helias homo erat
similis nobis passibilis et oranonẽ
orauit ut non plueret super ter¬
rani. et non pluit annos tres es
nsis sex.
ecenter astruit eremplo quantũ
aeprecatio nsti ualeat assidua.
an helias una tantum oratione
uantoo. tam iongo tempore celos
entinuerit. terris umbres auer¬
ent fructus mortalibus negaue¬
nt: et rursus ubi uoluit. ubi tem¬
ps esse perpexerit ubi longo uiꝰ¬
i tabe cor regis superbi. et gen¬
sidolatrie adpenitentiam uidit
nfgrum: una solum modo ora¬
one creauerit: et fruclus atq¬
uas quas negauerat terris uis¬

Expanded text:
vestra, et orate pro invicem ut salvemini. In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem, sacerdoti pandamus, atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore jusserit, purificare curemus. Multum enim valet deprecatio justi assidua. Elias homo erat similis nobis, passibilis, et oratione oravit, ut non plueret super terram, et non pluit annos tres, et menses sex. Decenter astruit exemplo, quantum deprecatio justi valeat assidua, cum Elias una tantum oratione orando, tam longo tempore coelos continuerit, terris imbres averterit, fructus mortalibus negaverit. Et rursus ubi voluit, ubi tempus esse perspexit, ubi longo inediae tabe cor regis superbi et gentis idololatrae, ad poenitentiam vidit inflexum, unam solummodo orationem oraverit, et fructus atque aquas, quas negaverat, terris resti
Abbreviated transcription (Latin):
prouerbiis locntus sum uobis: uenit
hora cum iam non in prouerbiis lo¬
quar uobis. sed palam de patre ad
nunciabo uobis. Iam paruuli fue¬
rant. nec dum intelligere potuer̃t:
quomodo pater esset in filio et fi¬
liuis in patre et cecera. Q ue profun¬
da misteris diuinitatis pertinebant
necdum scire potuerunt. ideo inꝓ
uerbiis quasi in eniginate loqui
ilus uidebatur dominus ille horã¬

Expanded text:
proverbiis locutus sum vobis. Venit proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobiannuntiabo vobis. Jam parvuli fuerant, necdum intelligere potuerunt, quomodo pater esset in filio, et filius in patre, et caetera, quae ad profunda mysteriorum divinitatis pertinebant, necdum scire potuerunt. Ideo in proverbiis, quasi in aenigmate loqui illis videbatur Dominus; sed pr
Abbreviated transcription (Latin):
t aceipietis: ut gaudium uestrũ
uobus modis intelligi potest: uꝰ
Iquia non in nomine meo petistiꝰ
quoa nomen non sicut cognoscen¬
lum eognouistis uel non petistis
quequam: quoniam inconpara¬
cione renum quam petere debuis¬
as pro nichilo habendum est quo
petistis. quia qui petit quod ad suꝑ¬
nam salutem et gaudium eternũ
nonpertinet. nichil petere uidet᷑.
it conparationem illuis peticionis
quam petere debuit. Pecite et accipi¬
gis: ut gaudium ur̃m sit plenũ.
dosi patenter dicat. Hon fluxa sełi.
gaudia que et merore semper mix¬
ta. et aolore finienda sunt: sed
ilua fingulare gaudium a patre
petite euius plemtuds nullo cuius¬
libet inquietudinis ad tactu mi¬
nuatur eternitatis nullo unquã
termino dissoluatur.¬
ic ei per se calia petendo perstite¬
Dritis talia petendo procul dubio
que petitis accipietis si mores menti
concordant petentis. Paruũ enim
utilia adfer bene orando superna
querere qui non destit peruerse
uiuendo infimis inplicari. Hec in

Expanded text:
t accipietis, ut gaudium vestrum uobus modis intelligi potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est, cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rerum quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis; quia qui petit quod ad supernam salutem et gaudium aeternum non pertinet, nihil petere videtur ad comparationem illius petitionis quam petere debuit. Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mixta et dolore finienda sunt, sed illud singulare gaudium a patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur Si ergo talia petendo perstiteritis, talia petendo procul dubio quae petitis accipietis, si mores menti concordant petentis; parum enim utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in
Abbreviated transcription (Latin):
Iultum natiuitatis dicit uultum
linfantie que non dum ad per¬
fectum peruenit uirum. Mos mu¬
lierum est aspicere se inspeculis
ut quicquid in ea sordidum aut¬
perpexeruit non bene conpositũ:
in melius emundato suis sat agunt
placere maritis. quod facere mora¬
liter animabus conuenit nostris
Debemus et enim nos in euange¬
lii seu omnium diunarum scrip¬
turarum conspicere iuspeculo:
et depositis sordibus ornatisq mo¬
ribus animarum nostrarum xp̃o
uero placere marito.
Ini autem perpererit in lege
perfecta libertatis: et perman¬
serit inea. Legeni perfectam liber¬
tatis gratiam euangelii dieit.
hichil enu ad perfectum lex¬
adauxit. Et alibi. Non enim accepistis spi
Ubi enim spiritus domini: ibi libertas
et ipse dominus. Si uos inquid filius
liberauenit: uere liberi eritis.¬

Expanded text:
Vultum nativitatis dicit vultum infantiae, quae nondum ad perfectum pervenit virum. Mos mulierum est aspicere se in speculis, ut quidquid in se sordidum perspexerint, aut non bene compositum, in melius emendato, suis satagunt placere maritis. Quod facere moraliter animabus convenit nostris. Debemus etenim nos in Evangelii, seu omnium divinarum Scripturarum conspicere speculo, et depositis sordibus ornatisque moribus animarum nostrarum, Christo vero placere marito. Qui autem perspexerit in lege perfectae libertatis, et permanserit in ea. Legem perfectae libertatis, gratiam dicit Evangelii. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Et alibi: Non enim accepistis spirUbi enim spiritus Domini, ibi libertas . Et ipse Dominus: Si vos, inquit, Filius liberaverit, vere liberi eritis
Abbreviated transcription (Latin):
ater eius. Cuius mater. M atit
dei uiigeniti domini: ⁊ ragis
omnium plasmatoris ⁊ saluatoris
cunctorum. Illius qui in erelsis
sine matre: ⁊ uit̾r̾a est sine patrr
Ipsius qui iicelis scãm deitatem
in sinu est patris: ⁊ in t̾ris sed̾m
corporis susceptionis in sinu est
O magne ad mirationis gratia.
O in en narrabilis suauitas o in¬
plasmatio eius : ipsaq genit
Quis uinquam ista audiuite
quis uidit talia: Quis hoc
ex cogitare pocuit. ut mater
uirgo esset. in tacta geneniret.
que ⁊ nungo ꝑmansit ⁊ genur¬

Expanded text:
ater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o inplasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genu
Abbreviated transcription (Latin):
mibus conbuti iudebatur.⁊ ig¬
dis eum non cangebat: et sicut
ds pueri in camino inclusi habe¬
dntur. et tamen eos non ledebut
incendium. nec odor fumi erit
clausum non apertis ad lacum
ei prandium ab abacue. ita
st hec scã uirgo genuit dominũ
insit. Mater sil̃ fact est:
castitatis sigillum non perdi¬
. Quare: quia nou homo
aantum qui udebatur. sed
n genins erat ds̃ qͥ in cirne
adueneras.

Expanded text:
rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum,mansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Odonum. Si enim uiuus delle¬
to: mortui multi sunt: multo ma¬
gis gratia dei et domim in gra
ita et donum. Nam udicium
er uno in condempnationem.
gratia autem ex multis delictis
n ilisificationem.

Expanded text:
donum. Si enim illius delicto multi mortui sunt, multo magis gratia Dei et donum in grat delictum : ita et donum. Nam judicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in justificationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Caguã. dcus Pecentie. qui ex aqͥus
oitum. genus. paetum: remitis gurgi¬
cis partun. lcũas. in aem. Nunersa lim¬
phis imprimens subuicla celis
itrogans ut stirpe una ptodita
diuersa rapiant loca. largire

Expanded text:
agne Deus potentie, Qui ex aquis ortum genus, Partim remittis gurgiti, Partim lebas in aere. Dimersa limfis imprimens, Subvecta celis inrogans, Ut stirpe una prodita Diversa rapiant loca. Largire
Abbreviated transcription (Latin):
entre ciarit. deiuo. Lec lux setenum. conse.¬
rat putosq nos prestet sibi nebit
locamut subdolum uoluamus obs¬
curum nichil. Sic dota decurrat di¬
es ne linga mendair nec manus ocu¬
li uec peccent lubrici nec noxa cor¬
us inquiner.speculatõr ad stat
de super qui nos diebus omnibꝰ.
actusq nostros prospicit aluce pti¬

Expanded text:
e traxit devio. haec lux serenum conferat purosque nos praestet sibi; nihil loquamur subdolum, volvamus obscurum nihil. sic tota decurrat dies, ne lingua mendax, ne manus oculive peccent lubrici, ne noxa corpus inquinet. speculator adstat desuper, qui nos diebus omnibus actusque nostros prospicit a luce pri
Abbreviated transcription (Latin):
icut enim in unius delicto
inces regnauit per unum:
multo magis habundantiam
gratie donationis et iusticie
accipientes in uita regnabunt
per unum iħm xp̃m. Igtur
sicut per unius delictum.
in omnes homines incondemy¬
nacionem: sic et per ituus uiste¬
ciam in ouiuis homines in uitisis
hobedittlam uniuis hominis pec¬
eatores consudiuintur multi: ita
intrauit ut habundaret delictum.

Expanded text:
i enim in unius delicto mors regnavit per unum multo magis abundantiam gratiae et donationis et iustitiae accipientes in vita regnabunt per unum Iesum Christum igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem sic et per unius iustitiam in omnes hominesnobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita intravit, ut abundaret delictum.
Abbreviated transcription (Latin):
negauit plane qued non erit.
a non negauit quoa erat. Ut
ueritatem loquens euis membrũ
ficiit: cuius sibi nomen fallacit̾
non usurparet. Cum ergo non
uult isias appetere nomen xp̃i.
factus est membrũ xp̃i. Q uille
dum in firmitatem suam studu¬
it: humiliter agnosecre illius ces¬
sicudinem meruit utraciter ob¬
tinere.R¬
domine ⁊ nomen tuum. in uo cabimus
ostende nobis faciẽni. tuamꝰ ĩ salui. eti¬

Expanded text:
negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere.Domine, et nomen tuum invocabimus. Ostende faciem tuam, et salvi eri
Abbreviated transcription (Latin):
mollis aer: et transiet uit
nr̃a canquam uestiguim
bis: et sicut nebula disso¬
cur que fugata est a radi
solis. et acalore illuis ag¬
uata: et nomen nr̃m ol¬
uionem accipiet per tei

Expanded text:
mollis aer. Et transiet vita nostra tamquam vestigium nubis et sicut nebula dissolvetur, que effugata est a radiis solis et a calore illius aggravata. Et nomen nostrum oblivionem accipiet per te
Abbreviated transcription (Latin):
impium reputatur fides eilsduis¬
ticiam. Sicut et dauid aiei ber¬
ciidinem hominis eui depi accer¬
to fert iusticiam sine openbu
Beati quorum remisse sunt u¬
taces: et quorum decta sum
cata. Beatus uir cui non iuouat¬
uit dñs peccatum. Belutudo hẽt¬
putio. Dicimus enim quia re¬
puta ta est abrahe fides ad uisti¬

Expanded text:
impium, deputatur fides ad iustitiam. sicut et Dauid dicit beatitudinem hominis, cui deus accepto fert iustitiam sine operibus: \'beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. beatus uir, cui non inputauit dputio? Dicimus enim quia reputata est Abrahae fides ad just
Abbreviated transcription (Latin):
ii sign iculiun uistici filei q
eit inpceputia : ut at pa ou
ut reputetur et illis ad iusticiam.
et sit pater cir cumcisionis. Non his
tantum qui sunt ex circumcisione
seo et his qui sectantur uestigia
que est inpreputio fidei patris
nostri abrahe.¬

Expanded text:
 signaculum iustitiae fidei quae est in praeputio ut sit pater ut reputetur et illis ad iustitiam et sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione sed et his qui sectantur vestigia quae est in praeputio fidei patris nostri Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
onparatur diuici .iii.¬
auaro: qui quanto est copi¬
osior duuciis quibus non bene
utitur tanto ardentius talia cõ¬
cupiscit. Et respondens ihesus
dix it ad legis peritos et pha¬
riseos. S i licet sabbato eurare:
At illi tacuerunt. Quod dicit᷑
respondisse iħs: ad hoc respicit
quod premissum est. Et ipsi ob¬
seruabant eum. Dñs enim no¬
uit cogitationes hominum.
Sed merito interrogati tacent
qui contra se dicunt quicquid
dixerint uident. Nam si licet
sabbato curare quare saluato¬
rem ancuret obseruant: Si nõ
licet quare ipsi sabbato pecco¬
ra curant: Ipse uero apprehen¬
sum: sa nauit eum ae dimisit.
P rouida dispensacione domi¬
nus ante legis et peritos et
phariseos hid ropicum curat.
et mor contra auariciam dis¬
putat. Ut uidelicet per hurꝰ
egritudinem corporis: in illis
ex primeretur egritudo cordis.

Expanded text:
omparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
preire in multitadie in nume¬
rabilium camelorum. Cum uis
ose: boum quoq armenta. ge.¬
gesq ouium quorum nõ erat.
numerus. frumentum ex om̃i
siria: in transitu suo parari cb̃s¬
tituit. Aurum uero et argentum
de domo regis adsumpsit multũ
nimis: et profectus est ipse et
omnis excercitus cum quadrigis
et equitibus et sagitariis qui qͦ¬
operuerunt faciem terre sicut

Expanded text:
praeire in multitudine innumepraeire in multitudine innumerabilium camelorum, cum his ose, boum quoque armenta gregesque ovium, quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
re abiecerunt. Tunc in dignatꝰ
est nabucho donosor rex ad om̃i
num et thronum suum quoc de¬
fenderet se de omnibus his. Anno
mensis primni. factum est u̾bum
in domo nabuchodonosor regis.
assiriorum ut defenderet se: uo¬
cauit qz omnes maiores omnesq
duces bellatores suos. et habuit
cum eis misterium consilii sui.
Dixit q cogitationem suã in eo
esse: ut omnem tram suo subui¬
garet imperio.S.¬
uod dictum cum placu isses
omnibus: uocauit nabu¬
cho donosor rex holofernem yͥn¬
cipem milicie sue: et dixit ei.
Egredere aduersus omne regnũ
occidentis. et contra eos p̃cipue.
qui comtempserunt imperium
meum. Non parcet oculus tuus
ullo regno: omnemq urbem mu¬
nitam subiugabis michi.i.
Tune ho lofernis uocauit du¬
ces et magistratus uirtutis
assiriorum. et dinumerauit ui¬
ros inerpeditionem sieut p̃cens
ei rex: centum iuginti milia pe¬
ditum pugnatorum: et equites
sagitarios duodecim milla: om¬
nemq expedicionem suam fecit

Expanded text:
re abiecerunt tunc indignatus re abiecerunt tunc indignatus est Nabuchodonosor rex ad omnem num et regnum suum, quod defenderet se de omnibus regionibusmensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes majores natu, omnesque duces et bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae, et dixit ei: Egredere adversus omne regnum Occidentis, et contra eos praecipue, qui contempserunt imperium meum. Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum: et dinumeravit viros in expeditionem, sicut praecepit ei rex, centum viginti millia peditum pugnatorum, et equitum sagittariorum duodecim millia. Omnemque expeditionem suam fecit
Abbreviated transcription (Latin):
er quadrum ueno earũ
latus utriunq uicinorũ
pedum spatio tendebatiui.
ł osuit q portas euis in altitu¬
dine turrium. et gloriabatur
quasi pocens in potentia excerci¬
tus sui: et in gloria quadriga¬
rum suarum. Anno igitur duo¬
decimo regni sui. nabuchodonosor
rex assiriorum qui regnabat in
niniue ciuitate magna pugna¬
uit contra arfaxat obtinuit eũ
incampo magno qui apellatur
ragau. circa eufraten. et tigrin.
et hiadas in campo eriohe regis
elicorum.
unc exaltatum est regnũ
nabuchodonosor et cor eius
eleuatum est: et misit ad om̃s
qui habitabant incilicia. et da¬
masco. et libano. et ad gentes que
sunt in carmelo. et cedar. et in¬
habitantes galileam. in campo
magno hesdrelon. et ad omnes
qui erant in samaria et trans flu¬
men iordanen usq iherłm et
ad omnem t̾uam iesse quo usq
perueniatur ad montes ethiopie.
hos omnes misit iIiii.¬
nuncios nabuchodonosor
rex assiriorum: qui omnes uno
animo centra dixerunt: et remis¬
erunt eos uacuos. hac sine dolo¬

Expanded text:
per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum unc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum qui omnes uno animo contradixerunt et remiserunt eos vacuos ac sine hono
Abbreviated transcription (Latin):
eniq cum irent omnes ad
uitulos aureos quos ierouoã
fecerat rer israel: bic solus fugie¬
bat consorcia omnium: et ꝑge¬
bat ad iherusalem ad templum
dñi: et ibi adorabat dominum
aeum suum isrł: om̃ia primiti¬
ua sua et decimas suas fideliteu
offerens: ita ut intercio anno
proselitis et aduenis ministraret
omnem decimationem. hec et
his similia: secundum legem
dei obseruabat. Cum uero factꝰ¬
fuisset uir: accepit uxorem an
nam de tribu sua: genuit q er
ea filium nomen suum inpo¬
nens ei. Quem ab infantia time¬
re deum docuit: et abstinere ab
omni peccato.¬
ROmn n̾i. tempore. uenedic. deum et⁊
pete. abes. ut. uas tuas. dirigat et.
omni tempore. consiuia. tu. a aiñ ipsor
per ⁊ maneanc  Qemor esto. fui quo.¬
niam. ꝑauperem: uitam. geri mus. hab̾ebis.

Expanded text:
enique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex Israhel hic solus fugiebat consortia omnium et pergebat ad Hierusalem ad templum Domini et ibi adorabat Dominum Deum suum Israhel omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens ita ut in tertio anno proselytis et advenis ministraret omnem decimationem haec et his similia secundum legem Dei puerulus observabat cum vero factus esset vir accepitnam ex tribu sua, et genuit ex ea filium nomen suum inponens ei; quem ab infantia timere Deum docuit et abstinere ab omni peccato.Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat, et omni tempore consilia tua in ipso permaneant. Vers. Memor esto, fili, quoniam pauperem vitam g
Abbreviated transcription (Latin):
D.
AAccingimini et̃. estõce.filii. pͥotente.
quoniam. melius. est nobis. mor̾ in bel.¬
io. quam uidere mala gentis. nostre¬
et sanctorum. Sieut fuerit. Uiiii¬
eniq post multa dispuca¬
cionis eius ortamenta: sub¬
iunctum est. Audiebant autẽ¬
hec omnia pharisei qui erant
auari: et deridebant illum.
Iaropicus quippe: quo amplu
niberit ampius sitic. Et om̃is
auarus sitim multiplicat. qui
cum ea que appetit abeptus fus¬
yit ad appecenta alia ampuus
anelat. Et respondens aa slos
dirit. Cuius uĩam asmus aut
pos in puteum cadet. et non
continuo extrahet illum die
cabuati: Sic obseruatores sui
olari seos conuicit: ut eosaẽ
etiam auaricie condemynet.
s i uos inquia in sabbato asi¬
num aut bouem aut aliudl
quodlibet animal in pudeum
accidens eriꝑe fectinatis non
animali sed uñe auaricie con¬
sulentes: quanto magis ego ho¬
minem qui inulto melior est
peceore debeo liberare:¬

Expanded text:
d: Accingimini, et estote filii potentes . . quoniam melius est nobis mori in bello, quam videre mala gentis nostret Sanctorum. Suenique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Hydropicus quippe quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad expetenda alia amplius anhelat. Et respondens ad illos dixit: Cujus vestrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum, aut bovem, aut aliud quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare
Abbreviated transcription (Latin):
dherebit scilicet diabolo.
cum quasi eius premia tẽ¬
poralia sectatur. Cõtempnet au¬
tem deum: non dixit odiet.
ponere cupiditatibus suis qui
de bonitate eius ad inpunitatẽ
sibi blaudiuntun. Q uibus per
salomonem dicitur. Frlt ne adl̃¬
cias peccatum super peccatum.
et dicas miseratio domini mas¬
na est. Ideo dico uobis. Nolite
solliciti esse anime uñe quid mĩ¬
rucetis: neq corpori quid inau
amini. Ergo quod om̃ibus natu¬
ra tribuit ium̃entis acbestiis
hominibus quoq commune est
huius cura non penitus libere¬
mur. Sed precipitur nobis ne
solliciti simus quod comedanrꝰ
et quia in sudore uultus prepa¬
ramus nobis panem: labor
ercercentus est sollicituao tol¬
senda. No nne anima plus
quam esea. et corpus quam
su a qui perte. ad. nichi. lum. rede.¬
gt. mimicos. uol. tos. ut. non defici¬
at. laus. tu ÷ ã doe oiẽ homi num

Expanded text:
dhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum. Non dixit, odiet,ponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas, Miseratio Dei magsuos: Ideo dico vobis: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manducetis, neque corpori quid induamini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam sua, qui per te ad nihilum 862 redeit inimicos nostros, ut non deficiat laus tua de ore hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce homo quidam hidropi¬
cus erat ante illum. Et reliqua.
I. ab aquoso humore uocabu¬
lum trahit. Grece enim idor:
aqua uocatur. Est antemhumor
sub eutaiseus de uiris uesice
natus. cum inflacione turgente
et hanelitu fecido. Propriumq
est hidropici quanto magis. a¬
bundat humore in ordinato:
tanto amplius sitire. Et idee
recte conparatur ei: queni flurꝰ
carnalium uoluptatum exu¬
berans ad grauat.¬

Expanded text:
idam hydropicus erat ante illum, etc. ab aquoso humore vocabulum trahit: Graece enim ὕδωρ aqua vocatur. Est autem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente et anhelitu fetido: propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat
Abbreviated transcription (Latin):
aerit musierem ad coneupis¬
cendam eam: per oculorum
portam sue mortis indicia
profert. Q ui fabilis ociosis
obseonis ue carminibus uel
detractionibus aurem libent̾
aꝑit. ħanc anime sue portã
mortis efficit. Geteros q qui
non seruat sensus.⁊ mortis
sibi ipse reserat aditus

Expanded text:
viderit mulierem ad concupisviderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus
Abbreviated transcription (Latin):
aspropiliquãtit. porte ciuitatis:
ecci qe sunesus. efferibatur filius
efunctus hic qui ertra portã
cuntatis mulcis est intuen¬
tibus elatiis signifieat hominẽ
letali eriliiarm funere. sopora¬
mortem non cordus ad huc cubili¬
ĩ degentem̃. sed ad multorum noti¬
ciam perilocucionis õperi sue
indicium. quas þer sua hostia¬
ciutatis pro pãlantem. S ui be¬
ne filius unicus matris sue fu¬
issi ꝑabetur. S ua licet e multis
cellecta personis una sit ꝑfecta
tamen fi delium unuiersalis
ecclesie filios rectissime fatent᷑.
Nam et electus quilibet quan¬
do ad fidem inbuitur filuis ⁊
quando alios imbuit mateR.
nnon materno IIII.¬
erga paruulos agebat
affectu qui ait. filieli mei qͥs
iterum parturio deree forme
cur xp̃s in uobit. Portam
ciuitatis qua defuuctus effe¬
rebatur: puto aliquem de sep¬
sibus esse corporeis. Q iuenim
seminat uiter fratres aiseoroi¬
as: qui iniquitatem anerꝑl¬
sum loquitur. per bous portã
ex trahitur mortuus. Smu

Expanded text:
appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius efunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporamortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfectatamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
docibus. Hullum domirus eorum qͥ¬
bus hec corporalia beneficia presti¬
tit inuenitiui mifisse ad sacerdo¬
tes nisi leprosos: quia udelicet
sacerdocium uideorum figuna
erat futuri sacerdocii legalis
quod est in eccłia quo consecran¬
tur omnes ꝑtiuentes ad corpus
xp̃i summi et uera puincipis

Expanded text:
dati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis
Abbreviated transcription (Latin):
Iliam quoq para¬
bolam decem dragmarum
uniusq perdite atq reperte.
cum proposuiset simili eam fi¬
ne conpleuit. Sic dico uobis.
gaudium erit: coram angelis
aei. Super uno peccatore: peni¬
tentiam agente: Terciam quoq
parabolam proposuit: hominis
habentis duos filios: et duuden¬
tis inten substantiam.
et do mina. tor au̾te. mee ⁊ ut ⁊ non corru.¬
am in conspectu. ad uersariorumameo 2ꝰ¬
tͥum ne gaudeat. ae me inimicus
meus ̾ Approhende  arma et. scu.¬
cum at. er surge. in ao uitorium. nũ.¬

Expanded text:
liam quoque parabolam decem drachmarum uniusque perditae, et repertae cum proposuisset, simili eam fine complevit. Sic dico vobis, gaudium erit coram Angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios, et dividentis inter eos substantiam.et dominator vitae meae, ut non corruam in conspectu adversariorum meorum: ne gaudeat de me inimicus meus . Versus: Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium mi
Abbreviated transcription (Latin):
et armillam de brachio illus. et
actuli adte dominum meum huc.
Apprehendensq dauid uestimenta
sua scidit: omnesq uiri qui erant
cum eo. Et planrerunt et fleuert
et ieuinauerunt usq aduesꝑum
super saul et super ionathan filiũ
euis. et super populum domini
et super domum istael: quod corruis¬
sent gladio. Dixit q cauia ad iuue¬
nem qui minciauerat ei. Unde es
tu: Q ui respond̾it. filius hominis
a malechite aduene ego sum. Et ait
adeum daiuia. S uare non cimiuisti
mitere manum cuam ut occideres
Iocansq dauia unum de pue¬
r is suis: ait. Accedens irrue
ineum. Q ui ꝑcussit illum: et mor¬
tuus est. Et ait ad eum. Sanguis
tuus super capud tuum. Es enm
tuum locutum est aduersum ce
dicens: ego interfeci x p̃m añi.
P ianrst autem dauid planctut
huius cemodi suꝑ saul et supet
ionathan filium eius: et p̃cepi
ut docerent filios iuda arcum
sicut scriptum ÷ in libro uitti¬
rum. Incliti israci super monte
tuos incerfecti sunt. Q uomoas

Expanded text:
et armillam de brachio ejus, et et armillam de brachio ejus, et attuli ad te Dominum meum huc. Apprehendens autem David vestimenta sua, scidit, omnesque viri qui erant cum eo, et planxerunt, et fleverunt et jejuna verunt usque ad vesperam super Saul, et super Jonatham filium ejus, et super populum Domini, et super domum Israel, eo quod corruissent gladio. Dixitque David ad juvenem qui nuntiaverat ei: Unde es tu? Qui respondit: Filius hominis advenae Amalecitae ego sum. Et ait ad eum David: Quare non timulsti mittere manum tuam ut occideres Vocansque David unum de pueris suis, ait: Accedens irrue in eum. Qui percussit illum, et mortuus est. Et ait David ad eum: Sanguis tuus super caput tuum: os enim tuum locutum est adversum te, dicens: Ego interfeci christum Domini. planxit autem David planctum huiuscemodi super Saul et super Ionathan filium eius et praecepit ut docerent filios Iuda arcum sicut scriptum est in libro Iustorum incliti Israhel super montes tuos interfecti sunt quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
capua. Et ut uenit ad aauid: ce¬
cidit suꝑ faciem suam et adora¬
uit. Dirit q addeum aaua. Un¬
de uenis: Qui ait ad eum. De cas¬
tris israel fugi. Et dixit ad eum
dauid. Q uod est uerbum quod
factum est. In ddica michi. Q ui
ait. fugit populus e prelio: et
multi corruentes e populo mortui
Dionathan filius eius int̾ierunt.
Dixit q dauia ad adolescentem:
qui nunciabat ei. Unde scis quia
mortuus saul et ionachan filius erꝰ:
Et ait ad olescens: qui narrabat ei.
Casu ueni in montem gelboe: et sa¬
ul incumbebat suꝑ astam suam.
Porto currus et equites: appropin¬
qualant ei. Et conuersus post
tergum suum: uiaensq me: uo¬
cauit. Cui cum responaisem aasũ.
dixit michi. Quisnam estu: Et
aio ad eum. Amalechites sum. Et io¬
cutus est michi. Sca super me: et
interfice me. S m̃ tenent me angus¬
tie: et adhuc tota anima mea in
me est.i
cans q suꝑ eum: occidi illũ.
Ds ciebam enim: quod uiuere
non poterat post ruinam. Et tuli
diadena quod erat in capite euis

Expanded text:
avid, cecidit super faciem suam, et adoravit. Dixitque ad eum David: Unde venis? Qui ait ad eum: De castris Israel fugi. Et dixit ad eum David: Quod est verbum quod factum est? Indica mihi. Qui ait: Fugit populus ex praelio, et multi corruentes e populo mortui Jonathan filius ejus interierunt. Dixitque David ad adolescenti: Unde scis quia mortuus est Saul, et Jonathan filius ejus? Et ait adolescens, qui narrabat ei. Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, porro currus et equites appropinquabant ei, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cui cum respondissem: Adsum, dixit mihi: Quisnam es tu? Et aio ad eum: Amalecites sum. Et locutus est mihi: Sta super me, et interfice me, quoniam tenent me angustiae, et adhuc tota anima mea in me est. Stansque super eum, occidsciebam enim quod vivere non poterat post ruinam: et tuli diadema quod erat in capite ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis est: quid nam sst
quid in dextris sedere ange¬
lus cernitur. Q ind̾ namq per
sinistram nisi dita presens
quid uero per dexteram. nisi
perpetua uita signatur: Un¬
de scriptum est. Leua eius sub
capite meo: et dextera illius
amplerabitur me. & ua igit̃
redemptor noster iam presen¬
tis uite corruptio transierat:
recte angelus qui nunciare
perhennem eius uitam uene¬
rat: in dextera sedebat. Qui
stola candida cohopertus appa¬
nut: qui festiuitatis nostre
gaudia nunciauit. Candor.
et enim uestis: splendorem
nostre denunciat sollempnita¬
tis. Hostre dicamus an sue:
sue dicamus et nostre. Illa
quippe redemptoris nostri re¬
surrȩxio: et nostra festiuutas
sut. quia nos ad in mortalita¬
demre

Expanded text:
nobis est, quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens? Quid vero per dexteram nisi perpetua vita signatur? Unde scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitredemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus gloriam venerat, in dextra sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis, splendorem nostrae denuntiat solemnitatis: Nostrae dicamus an suae? suae dicamus et nostrae, illa quippe redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem re
Abbreviated transcription (Latin):
hiberitis eius sanguinem: non ha¬
beritis uitam in uobis. Et relio.¬
modus sit manducandi istum pa¬
nem: ignoratis. Uerumptamen nisi
manducaueritis carnem filii ho¬
non habebitis uitam in uobis.
hec non utiq cadaueribus: sed
uiuentibus loquebatur.ii
Inde ne istam uitam incelli¬
gentes. et de hac re litigarent
uitam eternam. Hanc ergo non
habent qui istum panem nobi
manducant: nec istum sangui¬
nem bibunt. N am temporalem
uitam sine illo habere homines
possunt: eternam uero omnino
non ꝑ ossunt.
leius carnem: nec bibit eiꝰ¬
Ui ergo non manducat
carnem. et bibit eius sanguinẽ:
habet uitam eternam. Ad utrũ¬
q autem respondit: quod dixit
eternam. Hon ita est in hac esca:
quam sustentande huius tem¬
poralis uite causa sumimus.
Nam qui eam non sumpserit
non uiuet: nec tamen qui cã
sumpserit uiuet. fieri enim po¬
cest ut senio uel morbo. uel ali¬
quo casu: plurimi et qui eam
sumpserint moriantur.

Expanded text:
iberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Quomodus sit manducandi istum panem, ignoratis: verumtamen nisi manducaveritis carnem filii honon habebitis vitam in vobis. Haec non utique cadaveribus, sed viventibus loquebatur. Unde, ne istam vitam intelligentes et de hac re litigarent,uinem, habet vitam aeternam. Hanc ergo non habet, qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit: nam temporalem vitam sine illo habere homines possunt, aeternam vero omnino non possunt. ejus carnem, nec bibit eui ergo non manducat carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cee iti pharisei legebant: et
Em eo quot legebant xp̃m sona¬
unt. uenturum sperabant. et p̃s¬
ntem non agnoscebant. Iactabãt
e tiam ipsi interuidentes. hoc ÷
iten sapientes: et negabant
esm et non intrabant per hosti¬
um. Ergo et ipsi quos forte seau¬
urent: mactandos et occiben¬
aos non liberandos sedueerent
t hos dimitamus. Uit eamus
alos. non forte isti intrant per
hosium: qui ipsius xp̃i nomine
goriantur. Innumerabues enim
sunt qui se uidentes non solũ
uactant sea a xp̃o illuminato s
uideri uolunt. Sunt autem he¬
retici. force ipsi per ianuam in¬
crauerunt: Aysit. Sabellius di¬
cit. Qui filius est: ipse est pater.
sed filius non est pater. Non
intrat per hostium: qui filium
dicit patrem. Arrius dicit. Au¬
ud est pater: aliud est filius.
Recte diceret si diceret alius
non est aluit. Q uando enim
dicit aludd: eicontra dicit a quo
audit. E go et pater unum sunrꝰ.
Nec ipse ergo intrat per hostium.

Expanded text:
cce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactandos et occidendos, non liberandos seducerent. Et hos dimittamus: videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsius Christi nomine gloriantur. 5. Innumerabiles enim sunt, qui se videntes non solum jactant, sed a Christo illuminatos videri volunt: sunt autem haeretici. Forte ipsi per januam intraverunt? Absit. Sabellius dicit, Qui Fised Filius non est Pater; non intrat per ostium qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater aliud est Filius. Recte diceret si diceret: alius? non aliud. Quando enim dicit aliud, ei contradicit a quo audit: Ego et Pater unum sumus: nec ipse ergo intrat per ostium.
Abbreviated transcription (Latin):
Ion quo necessaria non sint
sustentatiom et huius uite
sea quia sie eos mitebat. ut eis
hec deberi monstraret ab illis
quibus euangelium credentib
adnuntiarent.
claret
autem hec non ita
precepit se dominum. tanquam
euangeliste uiuere aluinde debe.¬
ant quam eis prebentibus quibꝰ
ad nuntiant. euangelium: alio¬
quin contra hoc preceptum fe¬
cit apostolus qui uictum de ma¬
nuum suarum laboribus tran¬
sigebat: necuiquam grauis
esset. sed potestatem dedisse in
qua scirent sibi ista debeni.
Cum autem a domino aliquid
imperatua: nisi fiat inobedi¬
entie culpa est. Cum autem a¬
domino potestat. datuꝵ. li¬
cet cuiq non uti et um quam
de suo uine cedene.

Expanded text:
Non quo necessaria non sint sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat ut eis haec deberi monstraret ab illis quibus Evangelium credentibus annuntiarent. Claret autem haec, non ita praecepisse Dominum, tanquam Evangelistae vivere aliunde non debeant, quam eis praebentibus, quibus annuntiant Evangelium. Alioquin contra hoc praeceptum fecit Apostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset, sed potestatem dedisse, in qua scirent, sibi ista deberi. Cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est. Cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam de suo jure cedere.
Abbreviated transcription (Latin):
uis et enui sinei
la. uacro regenen ationis
mninsionem peccatorum conseqͥ
e reguum ualet intrare celorum:
s ed nchodemus qui nocte uenit
o dominum: nec dum lucis miste¬
ta capere nouerat. Nam et nor
nqua uenit: ipsam eius qua pre¬
nautua ignorantiam aesignat.
he aum enui eorum numero soci¬
atus erat quibus ait apostolus
suitis aliquando tenebre. Nunc
antem iuix in domino: sed intea
cos pocuis remanebat quibus
ioquitur isaias. Surge illumina¬
re iherusalem quia uenit lumen
cuum: et gloria domini super
te orta est. Respondit ergo año
secunde naciuitatis ad huc nesci¬
us per seuerabat. de salute autẽ
sua iam sollicitus extiterat: ne¬
cessario de una quam nouenat
natiuitate. an posset iterari. uł
quo ordine regeneratio posset
impleri quereuat: ne huius ex¬
pers remanendo uice celestis
particeps esse nequiret:¬

Expanded text:
uis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Dominum, necdum lucis mysteria capere noverat. Nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat. Necdum enim eorum numero sociatus erat quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge, illuminare, Jerusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est . Respondit ergo Domino, secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat, ne hujus expers remanendo, vitae coelestis particeps esse nequiret
Abbreviated transcription (Latin):
pse ⁊ musit. angelum suum et tuit.
me de. ouibus patris. mei. et unxit. me¬
in unsericordia unctio.nis. sue. Ipse me.¬
Iorro illa flebat: eti
non capiebat cibum. D ixit
ergo ei. helcana uir suus. Anna
cua fles et quare non comedis. et
quam obirem affligitur eor tuum:
Nuinquid non ego melior sum ti¬
bi quau decem filii: S urrerit
he I li sacerdote sedente suꝑ

Expanded text:
pse misit angelum suum. Et tulit me de ovibus patris mei: Et unxit mein misericordia unctionis suae. Fratres meorro illa flebat et non capiebat cibum. Dixit ergo ei Helcana vir suus. Anna cur fles: et quare non comedis: et quamobrem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi: quam decem filii? Surrexit aacerdote sedente su
Abbreviated transcription (Latin):
ceps udeorum uenit ad isim nocte
cupiens secreta illius allocueioue
pienius discene misteria fiuei: ey
aperta ostensione signorum ale¬
quatenus iam rudunenta uer¬
cipietat. E ur quoniam pruien¬
ten ea que auilo sieri uidebat

Expanded text:
udaeorum, venit ad Jesum nocte, cupiens secreta ejus allocutione, plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum, aliquatenus jam rudimenta perceperat, qui quoniam prudenter ea quae ab illo quaerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Rabbi inqͥuit: scimus
quia adeo uenisti magisten. Ne¬
mo enum potest hec signa facere
que tu facis: nisi fuerit deus cũ
cum illo fuisse miraculis proden¬
aibus incellexit: nec dum camen
ipsum deum cognouit.

Expanded text:
s quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum cum illo fuisse miraculis prodentibus intellexit, necdum tamen ipsum Deum esse cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
ungenitus docuit. Ipse spiritus
Cinctus infticuit. De quo nichil est
alten quam de patre et filio seu¬
ais non sit pacea non sit silius
hon tamen est apatre filio q
aiuisus. Et sicut propriam ha¬
hit in crinitate personam: ita
unan habet in patris et fili dei¬
tate substantiam. O mnia inplen¬
tem omnia continentem: et cum
patre et filio liniuersa moderan¬
tem in seu¬

Expanded text:
lius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio senon sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in s
Abbreviated transcription (Latin):
dei. hoc autem udicium: quia
lux uenit inmundum. et dilexe¬
runt homines magis tenebras
quam lucem. Erant enim: mala
opera eorum. fratres mei. quorũ
opera bona inuenit dominus:
Nullorum. S innia enim mala o¬
pera: inuenit. Q uomodo ergo
quidam fecerunt ueritatem. et
uenerunt adlucem: Et hoc enim
sequitur. Qui autem facit ueri¬
tatem. uenit ad lucem ut mani¬
fentur opera eius quia in deo
sunt facta.

Expanded text:
icium, quia lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum. Fratres mei, quorum opera bona invenit Dominus? Nullorum: omnium mala opera invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? Et hoc enim sequitur: Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt fac