comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabies. rabidꝰ timeo timidꝰ. arco aridꝰ s qualeo¬
ut herbidꝰ qui ht̃ herbã. tiubidꝰ qui ht̃ turbam
timidus qui ht̃ timorem. Rabidus. qui ht̃ rabsẽ
Iniuidus qui ht̃ inuidiam. ¶ In bundꝰ uͦ d̾sinͣ si
militudinẽ hre significant. ut uitabundꝰ sinulis
sinulis furienti. Et sunt pene oĩa huiꝰ cemitli forͤ
causabundꝰ. uito uitas uitabundꝰ. Sin ab aliis i

Expanded text:
abies, rabidut herbidus, qui habet herbas, turbidus, qui habet turbam, timidus, qui habet timorem, rabidus, qui habet rabiem, inuidus, qui habet inuidiam. in bundus uero desinentia similitudinem habere significant, ut uitabundus similis similis furenti. et sunt paene omnia huiuscemodi formae causābundus, uito uitas uitābundus, sin ab aliis, i
Abbreviated transcription (Latin):
uł lite ĩuus solent ficri. ut p̃r patri patiuus. an¬
nus anni a nnuus. ꝑspicuo ꝑspicuus ambigo
ambiguus. pigco piguũs. ardeo ardiuis. uacuo ł¬
ꝙ cuphome cã assumpsit t et r
quo obliquus. S mãs ab his nõĩb u̾ba. ꝙͣ aũbis
nõia sũt deriuata. longui longinquus. Iõ assũplit
nañ quus. qr ałr euphoĩe satisface̾ ñ poterat.
libus uł cus desmentia aubis .b. uł e añ pͦtremã
uocale uł uocales hñtib deriuant᷑ mutatione. o
Et si añ eã alia sit uo ͥs. cius qͦ inus. ut probo pro¬
co pareus. luceo lucus. arceo ar̃cus Inueniũt᷑
pauca a nominib uł u̾bis in ulcꝰ sus subulcꝰ
bos bubulcus. peto petulcus.

Expanded text:
 in uus solent fieri, ut pater patri patruus, annus anni annuus, perspicio perspicuus, ambigo ambiguus, rigo riguus, ardeo arduus, quod euphoniae causa assumpsit t et r.quo obliquus; sed magis ab his nominibus uerba quam a uerbis nomina sunt deriuata. longus longinquus ideo assumpsit n ante quus, quia aliter euphoniae satisfacere non poterat. in bus uel cus desinentia a uerbis b uel c ante postremam uocalem habentibus deriuantur mutatione o et, si ante eam alia sit uocalis, eius quoque, in us, ut probo proco parcus, luceo lucus, arceo arcus. inueniuntur pauca a nominibus uel uerbis in ulcus: sus subulcus, bos bubulcus, peto petulcus.
Abbreviated transcription (Latin):
lis. fluuiꝰ fluiui flumal. neut̾ neutral. liber
liberi. liberał. theatrũ thcatri. theatralis. Iudi¬
cium iudicii iudiciał. maxcius marcii mara¬
alis. fatũ fati fatał. genitꝰ. geniti genitalis. ca¬
put capitiᷤ capitał. uirgo uirgnus. iurginalis.
Cardo.cardinis cardinał.hospes hospitis. ho¬
spitał. llauis nauał. dos dotis.dotalis. flg flo¬
ris florał. Corpus corporis corporalis. celebr
celibis celibalis. Mors mortis mortalis. Iuue
cipis pͥncipalis. municeps. municipis. muni¬
cipalis Eris crmał. uox uocis uocał. ¶ Sin
quinte es ex ñto. assuũt alis. ut manꝰ manu¬
alis. census censualis. speties specialis. ¶ uer
fideł. crudus. crudi crudeł. patriuis patrui pa¬
truel. frat̾ fratris fratruel̾. Et nõ. ꝙ oĩa cx¬
tremam i g̃ti ĩ eꝓluctã mutantia. assũpfũt
lis. fr̾ u̾o frĩs.is. ĩ u ꝯu̾sa assumpta eł.¬
quoꝵ extͤma silła incipit ab luł ab alia cõ¬

Expanded text:
i fluuiālis, neuter neutri neutrālis, liber liberi liberālis, theatrum theatri theatrālis, iudicium iudicii iudiciālis, Martius Martii Martiālis, fatum fati fatālis, genitus geniti genitālis, caput capitis capitālis, uirgo uirginis uirginālis, cardo cardinis cardinālis, hospes hospitis hospitālis, nauis nauālis, dos dotis dotālis, flos floris florālis, corpus corporis corporālis, caelebs caelibis caelibālis, mors mortis mortālis, iuuenncipis principālis, municeps municipis municipālis, crinis crinālis, uox uocis uocālis. sin quintae, es ex nominatiuo assumunt alis: manus manuālis, census censuālis, species speciālis. uerbalfidēlis, crudus crudi crudēlis, patruus patrui patruēlis, frater fratris fratruēlis. et nota, quod omnia extremam i genetiui in e productam mutantia assumpserunt lis, frater uero fratris is in u conuersa assumpsit equorum extrema syllaba incipit ab l uel alia con
Abbreviated transcription (Latin):
litera et assumũt bĩs. salus salubus. mulier
nã uł poĩtione longã hñtia. ut sann̾tis. Pro
samnis. Sĩc laurentis qͦ ꝑto laurens. tiburcis q¬
pro tiburs. teste capro. Sic qritis pro quiris. et
nuionis ĩ arius. Inuenit᷑ tñ et cor ͭ ͣ i hñs pnłt¬
añ ius pͥmitiuoꝵ suoꝵ ꝯsonantes. ex quib in¬
ut ẜuus ẜui. ẜuius. ẜuilis ẜuił ẜuiliꝰ. Agellus
agelli agelliꝰ. Silua siluius. uregula uirgilius. mars
martis marcius.nuntio nũtius.sauao sauaus.

Expanded text:
littera, et assumpta bris, ut salus, salubris; mulier,a uel positione longam habentia, ut Samnitis pro Samnis sicut Laurentis quoque pro Laurens, Tiburtis pro Tiburs teste Capro. sic Quiritis pro Quiris et Minionis in aruis». inuenitur tamen et correptam i habenante ius primitiuorum suorum consonantes, ex quibus inut seruus serui Seruius, seruilis Seruilius, agellus agelli Agellius, silua Siluius, uirgula Virgilius, Mars Martis Martius, nuntio nuntius, saucio saucius,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis ñ sint deriuatiua. penultĩa u habẽtia
plucũt cã na uł poĩtiõe. ut hirudo. hirundo
Al u dermatiua. pauca inuenio. specꝰ sircu. pecus
pccu. testa testu. tonitrꝰ tonitru. cornꝰ cornu.
ec int̾est aͥd. int̾ pͥmitiuoꝵ ⁊ dermatiuoꝵ. sigͥ¬
ficatiõe.Iõq dubiũ. an sunit deriuatiua dicendã.

Expanded text:
deriuatiua, paenultimam u habentia producunt eam natura uel positione, ut hirūndo, harūndo, in u deriuatiua pauca inuenio: specus specu, pecus pecu, testa testu, tonitrus tonitru, cornus cornu. nec interest aliquid inter primitiuorum et deriuatiuorum significationem, ideoque dubium, an sint deriu
Abbreviated transcription (Latin):
uectus aduecti aduecticius. cõm̃datꝰ com̃dati
cõmendaticius. Faber fabri fabricius. pigneratꝰ
pignerati pigneraticius. tribunus tribuni.⁊¬
bimicius. Pater patri patricius. edilis edił dilici
gentilis gentilis. genciliciꝰ. Inueniunt᷑ tã q̃dã

Expanded text:
uectus aduecti aduectĭcĭus, commendatus commendati commendatĭcĭus, faber fabri Fabrĭcĭus, pigneratus pignerati pigneratĭcĭus, tribunus tribuni tribunĭcĭus, pater patri patrĭcĭus, aedilis aedili aedilĭcĭus, gentilis gentili gentilĭcĭus. inueniuntur ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ.b.c. hũit.nesit absonũ si rubibundꝰ dicamus.
De quo loquantur homines.
Nlus desiuẽtiũ forͤ. siłes sũt diminutuus. ⁊ ue
pateo patulus. credo credulus. pendo pendulus. bibo
bibulus. Extremas partes silłaꝵ finaliũ. siue cy¬
tremas silłas. si sint pure.in ulus ꝯu̾cũt. excepto
anuiculo drĩe caua. Nani annulus diminutiuũ
ẽ. ⁊ nouacula a nouo nouas deruiat᷑.
Nrus d̾noĩatiua siue u̾balia pauca ĩueniũt̃.¬
norus.sono sonorus. Quoꝵ regula ĩ pmptũ ẽ
Nlã noĩa us. u̾ba rus assumũt᷑.
INsus duplice hñt formã. uł cͥ ꝑticipialia sũt

Expanded text:
b c habuit, ne sit absonum, si rubibundus dicamus.de quo loquantur homines. in lus desinentium formae similes sunt diminutiuis: pepateo patulus, credo credulus, pendo pendulus, bibo bibulus. extremas partes syllabarum finalium siue extremas syllabas, si sint purae, in ulus uertunt, excepto anniculo differentiae causa: nam annulus diminutiuum est nouacula a nouo nouas deriuatur. in rus denominatiua siue uerbalia pauca inueniuntnōrus, sono sonōrus, quorum regula in promptu est: nam nomina us, uerba rus assumunt. in sus duplicem habent formam: uel enim participialia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
IFtulcus. arcto.tis. dt᷑ perulcus. a. cũ .i. importurꝰ
sm petenc̾o. uñ et meretrices petulcas uccamus. et
ptultus lurimosius qui sepe petit coitũ. qđ ꝓpric
ulcus¬
ne petere. et ꝓprie coitũ luxuriãi lascuus animu
uus. mmiportime petens. plus petens. Uñ et precar
licit᷑. quia ptrilantia. et pracitas. uicina sibi qͣda
nentis uingm᷑ insania. ut plus uelit petulans
mcritute. lalciuus ludo. et comparatur. tior.

Expanded text:
petulcus -a -um, importunus in petendo, unde et meretrices petulcas vocamus, et petulcus luxuriosus qui sepe petit coitum, quod propulcusne petere, et proprie coitum, luxuriari, lascivie animum vus, importune petens, plus petens, unde et procax dicitur, quia petulantia et procacitas vicina sibi quadam mentis iunguntur insania ut plus velint; petulans temeritate, lascivus ludo; et comparatur -or
Abbreviated transcription (Latin):
durus extraneus ascia literaꝵ. et m̃ hic ⁊̃ ħ layca¬
lis. et ħ le. uñ laycalit̾ aclu̾biũ. et ħ laycalitas.
tatis. pro prietas. qua quis clicit᷑ laycus. et laycoꝵ

Expanded text:
durus et extraneus a scientia litterarum. Et inde hic et hec laycalis -le, unde laycaliter adverbium, et hec laycalitas -tis, proprietas qua quis dicitur laycus, vel laycorum
Abbreviated transcription (Latin):
alienos pullos elucat. ł nutrit. et dicit᷑ sic. quia
dum criculus eius oua sorbeat sua relĩquit. q̃ curuca
tã clui ea fouet. ⁊ pullos natos educat. donoc filii m̃¬
nati. excreti. eã comedunt. bñ et curuca dicit᷑ ille
ꝗ cũ credat sug nutrire filiq. nutrit alienos. Hec¬

Expanded text:
alienos filios educat; et dicitur sic quia dum cuculus eius ova sorbeat, sua relinquit, que curuca tamdiu fovet et pullos natos educat donec filii nati excreti eam comedunt; unde et curuca dicitur ille qui cum credat suos nutrire filios nutrit alienos;
Abbreviated transcription (Latin):
Nuplia. si auplus p̃r fuit palamedis. aquo na¬
uplia dictus ẽ quidã ludus. ab eo muentꝰ. uel
ĩ honorẽ illuis primo celebratus. curra eius sepul¬
curam. Et fit de quattuor pomis. duob ĩ acrem
In naui . ex conturbatiõe cecebri ꝑꝑ aquã. uł feiorẽ.
ł potius nausca uoluntas nomencisme affecta.
sco as ÷. nomere. Et ꝓprie in maridi ucadi. ft

Expanded text:
N 16 NAUPLUS pater fuit Palamedis, a quo nauplia dictus est quidam ludus ab eo inventus, vel in honorem illius primo celebratus circa eius sepulturam. Et fit de IIII pomis, duobus in aerem in navi ex conturbatione cerebri propter aquam vel fetorem; vel potius nausea est voluntas vomendi sine effectu seo -as, vomere, e
Abbreviated transcription (Latin):
ulcctissimi. pure semꝑ ac strenue diuinis in¬
teresse laudib.S trenuẽ quidẽ. ut sicut reuerẽt᷑
ta et alactiter. Dño assistatis. Pure u̾õ ut ił aliꝰ
dum psallitis. ꝙͣ pro psallitis. cogitetis. Noc solas
cico cogitandas cogitationes uanas et ciosas. ui¬
ande sunt ⁊ille ula clũ taxat hora.⁊ illo lao.
quas officiales frẽs pro cõi nccessitate.ꝙ. necessĩo¬
frequent ad mitt̾ẽ compellut᷑. s ne illa quidem.
profccto recipe̾ tunc consuleũ. que forte paulo
añ. in claustro scclentes. in colicib legeratis
qualia ⁊ nunc me uiua noce disẜente ex hoc
auditorio. sp̃s sc̃i recentia reportatis. salubria
sunt. s miniine illa salubrit̾ int̾psallentlũ
reuoluitis. Sp̃s eñĩ sanctꝰ illa hora gratũ ñ ritĩp.
quidꝗd aliud ꝙͣ debes negiccto eo ꝙ debes. ob¬
tuleris.

Expanded text:
lectissimi, pure semper ac strenue divinis interesse laudibus. Strenue quidem, ut sicut reverenter, ita et alacriter Domino assistatis: non pigri, dum psallitis, quam quod psallitis, cogitetis. Nec solas dico vitandas cogitationes vanas et otiosas, vitandae sunt et illae, illa duntaxat hora, et illo loco, quas officiales fratres pro communi necessitate, quasi necessario admittere compelluntur. Sed ne illa quidem profecto recipere tunc consuluerim, quae forte paulo ante in claustro sedentes in codicibus legeratis: qualia et nunc me viva voce disserente, ex hoc auditorio Spiritus sancti recentia reportatis. Salubria sunt, sed minime illa salubriter inter psallendum revolvitis. Spiritus enim sanctus illa hora gratum non recipit, quidquid aliud quam debes, neglecto quod debes, obtuleris.
Abbreviated transcription (Latin):
gilio quadrifariam. Est eñi ager sacionał. quĩe
aptus seminib. ⁊ ẽ ager cõsituuus. qui c̃ aptꝰ uini¬
bus ⁊ arborib. ⁊ cager pascuus. qui ẽ aptꝰ pascuis
et c̃ager floridꝰ uł florcꝰ. qui ẽ aptꝰ florib ꝓ ducc̃¬
dis. et idc᷑ quia his quattuor mõis agit᷑ m agro.

Expanded text:
icet quadrifariam: est enim ager sationalis, qui est aptus seminibus; est ager consitus, qui est aptus vitibus et arboribus; est ager pascuus, qui est aptus pascuis, est ager floridus vel floreus, qui est aptus floribus producendis. Et idcirco quia hiis quatuor modis agitur in agro,
Abbreviated transcription (Latin):
tente sunt misse ab heroidib ad uiros. Et si aliqͣ
e ibi missa a uiro admulierẽ. ñ fuit d̾ ꝓpoĩto autõis¬

Expanded text:
tente sunt misse ab heroidibus ad viros, et, si aliqua est ibi missa a viro ad mulierem, non fuit de proposito auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
spiprris. et dr apir qd̾ ẽ calilũ. uł qr ab igne demgratũr.
Est eñĩ na illius alba. s dũ incendũt᷑ illa loca nbi est.
ut fugiant ẜpentes custodientes siluã piperis. ut possic
colligi fit igrũi. Si piperis. diu̾sus ẽ fructꝰ. nã quod
imaturũ ẽ. piꝑ longñ uecat᷑. Incoruꝑtũ abigne pipor
albũ. Qđ uo aute rugosa et horrida fiũt ex calore igͥs.
trahit colorẽ ⁊ nom̃. piper si leue ẽ. uetustũ ẽ si gͣue.
nouellũ. Uitanda ẽ ĩ his mercatoꝵ fraus. Solent eiu
uetustissimo piper humecto. argenti spumã. ⁊ plũbũ
asprregerc. us ponderosius fiat. et sũt folia ciꝰ ad sum¬
litucłinc̃ iumperi. Uñ piperatus. rata. tũ. pipe̾ conditꝰ.
uł confectus. et ħ piperata.te. quedã ꝯfectio ex pipere.
ec pipercus. rea. rcũ. Et piperinus .na. nũ ⁊ ħ pipernus¬
substantine. quidã lapis subalbidus cũ punetis nigris.

Expanded text:
icitur a pir quia calidum est vel quia ab igne denigratur. Est enim natura illius alba, sed dum incenduntur ea loca ubi est, ut fugiant serpentes custodientes silvam piperis, ut possit colligi, fit nigrum. Sed piperis diversus est fructus: nam quod immaturum est piper longum vocatur, quod incorruptum ab igne piper album, quod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit colorem et nomen. Piper si leve est vetustum est, si grave novellum. Vitanda est in his mercatorum fraus: solent enim vetustissimo piperi humecto argenti spumam et plumbum aspergere, ut ponderosius fiat; et sunt folia eius ad similitudinem iuniperi. Unde piperatus -a -um, pipere conditus vel confectus, et hec piperata, quedam confectio ex pipere, et pipereus -a -um, et piperinus -a -um, et piperinus, quidam lapis subalbidus cum punctis nigris.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ fundamtũ domus. quia ceso lapide surgat. un̾
hic cem̃tarius.iii. qui disponit lapides in muro. ce¬
m̃tum ⁊̃ dicit᷑ mendacium.
iescendi. Antiqui enĩ publice.⁊ ĩ patulo comedẽ¬
bant. non solitarii⁊ priuate sic̃ mͦ. ne singularitas
deliciis luxurĩa gn̾aret. uł dicit᷑ cena .q. scena asce

Expanded text:
 fundamentum domus, quia ceso lapide surgat, unde hic cementarius qui disponit lapidem in muro; cementum etiam dicitur mendacium.vescendi; antiqui enim publice et in propatulo comedebant, non solitarii et private sicut modo, ne singularitas deliciis luxuriam generaret; vel dicitur cena quasi scena a sce
Abbreviated transcription (Latin):
pulpitũ. uł cathedra nobiliũ. quia eq scparati apo¬
pulo recipiebat. Et orcestra dicebat᷑ lccus separacus
i crna. ubi nobiles sodebant. bñ et sepe poi̾ pro.

Expanded text:
pulpitum vel cathedra nobilium, quia eos separatim a populo recipiebat; et orcestra dicebatur locus separatus in scena ubi nobiles sedebant, unde et sepe ponitur pro n
Abbreviated transcription (Latin):
est deponens et omĩa mutant asimplicis in e.
Dreter añ gradior. pregradior. Et oĩa facuĩt suꝑ̃ĩ
gre ssum. sĩc et simplex. It Eradior et esꝰ compoĩta
corripunt hanc silłam gra uł gre.
mars. quia graclatim inceclicur ad bellũ. ł gradiuus
agradm q ẽ ubratio haste.uł gradi

Expanded text:
t deponentia et omnia mutant a simplicis in e, preter antegradior et pregradior, et omnia faciunt supinum in gressum, sicut et simplex. Item gradior et eius composita corripiunt hanc sillabam gMars, quia gradatim inceditur ad bellum, vel Gradivus a gradin, quod est vibratio haste, vel Gradi
Abbreviated transcription (Latin):
dũt. quia gregatim uolent. cum sit manifestũ
cos ex uccẽ gau̾ulitatis nũcũpari. Est ẽi loqua¬
scubit sic Gradarius. ẽ equus mollis incessus sine
succussatura ĩ nitens. uł incedens. Et gradarius.
na. rium. qđ fit gradatim.¬

Expanded text:
unt, quia gregatim volent, cum sit manifestum eum ex vocis garrulitate sic nuncupari: est enim loquaur sic: gradarius est equus mollis incessus, sine succussatura innitens vel incedens; et gradarius -a -um, quod fit gradatim
Abbreviated transcription (Latin):
dñ quidã cantꝰ solebant ẽẽ in ecc᷑ qͦs uerabant tropħq
Uñ Macrobiꝰ. In ip̃is ⁊̃ hymnis deoꝵ ꝑ strophã ⁊̃ anti¬
stropham metra canoris u̾sib adhibebant᷑. ut ꝑstro¬
pham rectꝰ orbis stelliferi motꝰ ꝑ anti

Expanded text:
 solebant esse in ecclesia, quos vocabant trophos; unde Macrobius 'In ipsis etiam ymnis deorum per stropham et antistropham metra canoris versibus adhibebantur, ut per stropham rectus orbis stelliferi motus, per a
Abbreviated transcription (Latin):
inuei ħ ocla e monstrophar. ħ distrophos ħ tetstrophoᷤ
Monostropho dr̃ cela illa. que tm̃ imã metͥ uarietatẽ
tit uarietatẽ met̾. Tetrastrophos que in quarto.
It rophus. astrophos dr hic strophua phi. deceptor
impostor. defraudator. ⁊ ħ stropha. phe retorta suĩa.
argum̃tatio uaria. fraus. deceptio. nequicia. callidi¬
responsorio. add u̾sum.ii ẽ q̃dã ꝯu̾isio mutate meladie
prioris. Antistropha ẽ. qñ finito uͥsu. recipit᷑ ip̃m respõ¬
soriũ.uł eiꝰ medictas. uñ cantꝰ hymnoꝵ inuentꝰ ẽ ꝑ stre¬

Expanded text:
ophos, hec distrophos, hec tetrastrophos': monostrophos dicitur oda illa que tantum unam metri varietatem tit metri varietatem, tetrastrophos que in quarto.ibus. Item a strophos hic strophus, deceptor, impostor, fraudator, et hec stropha -phe, retorta sententia, argumentatio varia, fraus, deceptio, nequitia, callidiresponsorio ad versum ubi est quedam conversio mutate melodie prioris; antistropha est quando, finito versu, reincipitur ipsum responsorium vel eius medietas. Unde cantus ymnorum inventus est
Abbreviated transcription (Latin):
Dii quedam femina fuit que olun tenuit imperiũ
duents. aqua dc̃a ẽ asia regio illa. Uñ asianus .na. nũ
et asiaticus.ca. cum. uł asia int̾p̃r elatio uł cleuatio.
Et iło clõa c̃ terra ula sic. quia ula pars mnundi sit
latior. Inuenit᷑ ⁊̃ ħ asia pro quadã palude pͥma ꝓcłta.

Expanded text:
IA quedam femina fuit, que olim tenuit imperium Orientis, a qua dicta est Asia regio illa, unde asianus -a -um et asiaticus -a -um; vel Asia interpretatur elatio vel elevatio, et ideo dicta est terra illa sic, quia illa pars mundi est elatior; invenitur etiam Asia pro quadam palude prima producta,
Abbreviated transcription (Latin):
Coitatus ⁊̃ suos inuicem indebunt. quidquid
feci. uł facio in pñti uita. ibi om̃s aperte uicłbt̃.
Et quiquid aliquis coꝵ fecit. ego iudebo. si ibi fũo.
Nec m̃ ruborẽ aliquis habebit si in hac uita d̾o
ꝑ pñiam satisfẽc. ut igͥ habeas. mĩ conditori tuo ñ
solũ pro te. s ĩ pro ilł qui tecũ erunt gratiosus s
cxistas. Preccuł d quanta miseria no extraxit.
halebis iton aoneat confusionem. s ad maiorẽ
leticie głificationem.
quo equi solent operiri. ut pape. Cardinalium.
Sandalia dnrͣ subtelares. quib papa et cp̃i solent
missas cantare. quales. bt̃s Btholameus deferebat.

Expanded text:
Quidquid feci vel facio in praesenti vita illi omnes aperte videbunt; et quidquid aliquis eorum fecit, et ego videbo, si ibi fuero: nec inde ruborem aliquis habebit, si in hac vita Deo per poenitentiam satisfecit. Ut igitur habeas unde conditori tuo non solum pro te, sed etiam pro illis qui tecum erunt, gratiosus semper existas, prae oculis de quanta miseria nos extraxerit habebis, non quidem ad confusionem, sed ad majorem laetitiae glorificationem.quo equi solent cooperiri nobilium, ut pape, cardinalium. Sandalia etiam dicuntur subtelares quibus papa et episcopi solent missas cantare, quales beatus Bartholomeus deferebat.
Abbreviated transcription (Latin):
sanctũ. uł sa̾ncitũ .i. statuere consecrare. sanecũ
facere. ꝯfirmare. et irragatĩoe pene ab inuria de¬
fendere. Sic et leges sancte.⁊ mores sangi charͣ
sancire a sangume hostie Et ħ de ueteri ꝯsuctu¬
dine. Nihil enĩ sanctũ artł uetcres dicebat᷑. nrii
qđ sangume hostie cẽt consecratũ. uł respsr

Expanded text:
-ctum vel -citum, idest statuere et consecrare, sanctum facere, confirmare et irrogatione pene ab iniuria defendere: sic et leges sancte et mores sancti sancire a sanguine hostie et hoc de veteri consuetudine; nichil enim sanctum apud veteres dicebatur, nisi quod sanguine ho
Abbreviated transcription (Latin):
scienctum ẽ. ꝙ quedã adubia. non plane seruant
significationem. que in nomibi ẽ aquib dermant᷑.
ut ferus. fere. sanus sane. sensus. sensim. Io autez
diximus non plane. quia p̃t ẽe aliqua rõ. uñ fere
dut. que õi corpore ferunt᷑. Quippe cũ quattuor pe¬
dib utant᷑. Fere gͦ pro uiͣx. ꝙ celerib oĩa uĩe sunt.
Sanus pro ualidus accip̃r. ergo sane pro ualid. ł uald̾¬

Expanded text:
sciendum tamen, quod quaedam aduerbia non plane seruant significationem, quae in nominibus est, a quibus deriuantur, ut ferus fere, sanus sane, sensus sensim; ideo autem diximus non plane, quia potest esse aliqua ratio, ut ferae dicuntur, quae omni corpore feruntur, quippe cum quattuor pedibus utantur, fere ergo pro iuxta, quod celeribus omnia iuxta sunt; sanus pro ualidus accipitur. ergo et sane pro ualde
Abbreviated transcription (Latin):
sic ait. Sames clicta. quiã ex sangnine uascit᷑.
Excitato enim calore uulneris. Sanguis ĩ saniẽ
uertitur. Nam sames nõ fit in quocunq loco nisi
uhi sangus aduenerit. Quia om̃e qđ pucrescit.
nnsi calidũ et himuctũ fu̾it. ꝙ ẽ sanguis. putre¬

Expanded text:
 22. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur, excitato enim calore vulneris, sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocunque loco, nisi ubi sanguis advenerit, quia omne quod putrescit, nisi calidum, et humidum fuerit, quod est sanguis, putre
Abbreviated transcription (Latin):
iurtute clarus. Et liberauit isrł ł hostib. Et ut¬
gara media nocte surgens portas ĩpiꝰ ciuitatis
abstulit. et uerticẽ montis conscendit. Snc dñs
clausus sepulcro. mortis impetũ d̾struxit. ⁊ celu¬
conscendit. Et sic̃ ille plures interfẽc moriens
qͣ. niuens. Sic et iste plures crcidit pꝰt passione.
ꝙ̃ añ passionẽ .i. plures fecit conu̾ti ad fidem. ut
inciperent ẽe qd nõ erant. Et desinerent ẽe qd̾ crãt.

Expanded text:
virtute clarus et liberavit Israel de hostibus. S Gaza media nocte surgens portas ipsius civitatis abstulit, et verticem montis conscendit, sic et Dominus clausus in sepulcro mortis imperium destruxit, econscendit: et sicut ille plures interfecit moriens quam vivens, sic et iste plures occidit post passionem quam ante, id est plures fecit converti ad fidem, ut inciperent esse quod non erant, et desinerent esse quod erant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ilndix. sandicus te. gñis genus rubre herbe de qͥ
fit quedã tinctura. uñ sandicus.ca.c̃ũ. Et sandia¬
cia. cium. tali colore infectus. Et sanclicinus. nam̃
in eoł sensn. Et ħ sandalica .ce. gemis coloris. c¬
lore cinabareo. celore sulphureo. ⁊ ꝓcł pułt gr̃

Expanded text:
 SANDIX -cis, genus rubee herbe de qua fit quedam tinctura, unde sandicus -a -um et sandicius -a -um, tali colore infectus, et sandicinus -a -um in eodem sensu, et hec sandarica -ce, genus coloris colore cinnabareo, odor
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i bono ẽ. It̃ asanctus ħ sanctuariũ rii. res
sancca. uł lccus ubi sancta reponuntur. nelu
res sancte gerunt᷑. Sancta ĩ antiquitus. exte
sacerdoci. Et dr̃ sic. quia interiora oracula. san¬
ctiora sunt. uł quia sanctorũ compatatiõe san¬

Expanded text:
sanctuarium, res sancta vel locus ubi sancta reponuntur vel ubi res sancte geruntur; sancta etiam antiquitus extersacerdoti, et dicitur sic quia interiora oracula sanctiora sunt vel quia sanctorum comparatione san
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ non ht̃. tesibi in caritatione preferat. Et rursum
clũ tu hr̃ ulum conspicis ꝙ ip̃e non habes.te illi ĩ tua¬
hoĩum qł fãc in regionib terraꝵ. Poterat namq
uncuilib regiõi. fructꝰ om̃s tribuere. S si unaquelib
alteriis regionis fructib non inligeret. comuniõe
cum alt̾a ñ hñiss. uñ fit. ut huic uini. Alt̾i uͦ olei abim¬
dantĩa tribuat. Hanc młtitudinẽ pocusũ. illã uͦ ubtate
abundare faciat frugũ.ut cũ illa defert qcł ista ñ ht̃
⁊ cliuise terre ꝯuinete sint. Sĩc gͦ regiones terraꝵ ata
sunt mentes sanctoꝵ. que dũ massim sibi conferunt
qcł acceper.q. fructus suꝙ regiones regionib ĩpendt.

Expanded text:
ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non haetiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutib prefic̾e̾ conamur. et quedã dona percipimiis.
Iquibdã u̾o repulsi. in mus iacemꝰ. Nemo eĩ ẽ ꝗ tantũ
iurtutis apprehendat ꝙ̃ͣtũ desiderat. quia om̃ix dcus
int̾iora cliscernens. ip̃is spiritualib ꝓuectib. molu
ponit. ut ex ħ homo qđ apprehendere̾ conat᷑. ⁊ ñ ualet.
in illis se non elcuet. que ualet. uñ qͦ ille careguis pre¬
dicator. qui raptꝰ ad tertiũ̃ celũ fu̾at. paradisi arcana pe¬
netrauerat. eẽ pꝰt reuelationẽ cranquillus atq intenta¬
tus uolebat. S⁊ quia omꝑs deus. t̾minqs constituit homĩ
qui preteriri nõ potẽr᷑. et eleuant hũc ad ca noscenda
sublinna. et reduxit ad infirma coleranda. ut modi sin
mensuras aspiciens. dũ sccuritutẽ comp̃hende̾ conaret᷑
et non posset. neꝑ elationẽ cxͣ se iret. et ꝑ humilitace¬
elatus cadat.S hinc dat᷑. qł tibi ñ dat᷑. Et tibidãtur.
qcł illi denegat᷑. ut dũ iste consiclerat bonũ quod hs. ⁊

Expanded text:
in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elsublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuras aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitaelatus cadat; sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et
Abbreviated transcription (Latin):
Daminũ subito ⁊ nob̾ nestientib fit. ẜ iacturã
scientes.⁊ cultro patimꝰ. Occͥmͥtũ uõ leue dãnũ.
et damnositas. tatis. It ad anniũ damno. nas
dannaui. Et cõpoiͦ. Condemno.nas. Indemno.
et carent p. Et construũt᷑ cum ac̃to designante rẽ
in qua transit coꝵ actus. et cũ gtõ et abło indif¬
et omĩa u̾ba ꝑtinentia ad damnationẽ. ł ad accusi¬
tionẽ. uł ad rẽprehensionẽ. uł ad uituperationem.
ł admonitionẽ. ut damno te furti uł furto. Monco

Expanded text:
insolito et nobis nescientibus fit, sed iacturam scientes et ultro patimur; detrimentum vero leve damnum hec damnositas -tis. Item a damnum damno -as -avi et componitur condemno -as, indemno et carent -p- et construuntur cum accusativo significante rem in quam transit eorum actus et cum geniet omnia verba pertinentia ad damnationem vel accusationem vel reprehensionem vel ad vituperationem vel ad monitionem, ut ‘damno te furti’ vel ‘furto’, ‘accuso
Abbreviated transcription (Latin):
resplende̾ foridũ ẽ uł ficri. ⁊ cõpoi. Confloreo. res a.
resplendere. reuirere. et ab his incoha. floresco.scis.
cffloresco. scis. Confloresco. refloresco. Florco. res. cum
omnib suis compoĩtis. c̃ neutrũ. et fãc ptm̃ ĩ rin.o
et floreo. et floresco. et coꝵ compõĩta ꝓlucũt hanc

Expanded text:
resplendere, floridum esse vel fieri; et componitur confloreo -res, idest resplendere, revirere, et ab his inchoativa floresco, effloresco, confloresco, refloresco. Floreo cum omnibus suis compoet floreo et floresco et eorum composita producunt hanc
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝓuo compoi̾. coñspuo.is. simul spuere. uelsputo
ꝯspergere. et ꝑfundere. Despuo .as. doorsũ spuere.ł
sputo confuñdere. Expuo.is. cͣx spũc. Inspuo as. intͦ
et compõĩta ab eo. ẜ illã significatione neutͣ sint.
s ĩ alia significatione actiua sunt. Et omĩa faciũt¬

Expanded text:
Spuo componitur conspuo -is, simul spuere vel sputo conspergere et perfundere, despuo -is, deorsum spuere vel de sputo perfundere, expuo -is, extra spuere, inspuo -is, intro et composita ab eo secundum illam significationem neutra sunt, sed in alia significatione
Abbreviated transcription (Latin):
later. et cõr pułt lateres. It nota hanc c̃e naturã
lateris ꝙ quanto plus abliut᷑. tanto plus exaspera¬
scit. et deterior fit. Uñ quidã uolens significare. se
sinre inutilit̾ cuidã a quo nũꝙͣ remunerationem
consequi deberet. intogatꝰ a quodã quid agẽt. prou̾¬
bialit̾ clixit. laterem lauo.q. ĩ utilit̾ ẜuio. sicut
ĩutiliter laborat qui laterẽ lauat.¬

Expanded text:
ero et in quolibet casu. Item nota hanc esse naturam lateris quod, quanto plus abluitur, tanto plus exasperascit et deterior fit, unde quidam, volens significare se servire inutiliter cuidam a quo nunquam remunerationem consequi deberet, interrogatus a quodam quid ageret, proverbialiter dixit: ‘laterem lavo’, quasi inutiliter servio, sicut inutiliter laborat qui laterem lavat
Abbreviated transcription (Latin):
lteras hñt latinas. Et mñ ħ latimitas. tatis. multĩ¬
tudo latinoꝵ. et proprictas. qua quisdr̾ latinus ł
lingua latina. Et alatinus deriuat᷑ latinor. nãĩs¬
qui ꝯgrue loquit᷑ latinis literis. nam layci ctiã
italici.q. barbãi sunt respectu literatoꝵ¬

Expanded text:
tteras habent latinas. Et inde hec latinitas -tis, multitudo Latinorum, vel proprietas qua quis dicitur Latinus vel lingua latina. Et inde latinor -arisqui congrue loquitur litteris latinis: nam layci, etiam Ytalici, quasi barbari sunt respectu litter
Abbreviated transcription (Latin):
Lrua.ue. ẽ simulacrũ qđ terret. ꝙ uulgo solet
dici mascara. qł appoĩ faciei ad tertendos pueros
Itlarua dicit᷑ maleficus. incantator. ⁊ umbra de¬
monũ.ł demon. Dñt em̃ laruas cẽ demones fic̃
ex hom̃ĩb. qui meriti mali fuerunt. quoꝵ nat̃a
clicit᷑ ẽe terre̾ paruulos et in angulis garare tene¬
brosis. Uñ in hymino apłoꝵ petri et pauli. laras
repellunt demonũ. ultra mudi limites. Et iñ
tractũ ẽ ꝙ illud qł apponit̃ facici. ne quis cam¬

Expanded text:
LARVA -e, simulacrum quod terret, quod vulgo solet dici mascara, quod apponitur faciei ad terrendos pueros, et larva dicitur maleficus incantator et umbra demonum et demon: dicunt enim larvas esse demones factos ex hominibus qui meriti male fuerunt, quorum natura esse dicitur terrere parvulos et in angulis garrire tenebrosis, unde in Ymno Apostolorum Petri et Pauli ‘larvas repellunt demonum ultra mundi limites’; et hinc tractum est ut illud quod apponitur faciei ne quis cog
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ⁊̃ dĩtati unita ẽ. ut ñ aliũ̃. et aliũ. s unu
et eundem dẽũ ⁊ hominẽ dĩ filiũ cẽ ꝯfitear.
Deuiq. si honnũc separaueris adeo: illi nmꝙͣ
credo. nec ẜuio. uelut si quis purpurã ł diad̾ma
regale. iacens inueniat. nũquid ca conabitur
aclorarc: Cum u̾o ea rex fu̾it indutꝰ. periculũ

Expanded text:
ium et alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, p
Abbreviated transcription (Latin):
mensura hominib indigentib atq clignis. Q
orgo dat aliter. peccat. et regulã transgreditur
largitatis. quia qui largitur dona sua non indi¬
gentib. nullam adquirit laudem. ⁊ quid quicl
datur inclignis. perditur. Et qui sic mundat
uiltra molum suas diuicias ueniet cito ad
amara litora pauꝑtatis. et assimilatur illi
qui supra se dat suis uictorĩa ĩmmicis. Q
ergo dat de bomis suis tempore ne cessitatis.
hõminib ineligentib. tał rex ẽ et largus sibi
et sublitis eius. tegnũ prosperabit᷑ ciꝰ mandatus¬

Expanded text:
mensura hominibus indigentibus atque dignis. Qui igitur dat aliter peccat, et regulam transgreditur largitatis: quia qui largitur dona sua non indigentibus, nullam acquirit laudem, et quicquid datur indignis perditur. Et qui fundit ultra modum divicias suas veniet cito ad amara littora paupertatis, et assimilatur illi qui gratis super se dat victoriam inimicis suis. Qui ergo dat de bonis suis tempore necessitatis hominibus indigentibus, talis rex est largus sibi et subditis, et ejus regnum prosperabitur, ejus mandatu
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝑ amare. sĩc pro suo añcedente. uñ ouidius.
Dalleat om̃is amiãs. Nam ħͥ color aptus amanti. It
pallere ponif sepe pro egrotare. quia pallor signu
ẽ egritudins. Uñ hic pallor. palloris. et pallidus da. dñ¬
repalleo. ses. suppalleo. Nes. parũ. uł suptus pallere.
Und̾ suppalidus.da. dũ .i. parum pallidus. Et hinc¬
incohatiua. pallesco. expallesco ⁊c̾. Palleo. et cnis
compoĩta. ncutͣ sũt. et faciunt pt̃m in lui. ⁊̃ carent¬

Expanded text:
 amare sicut pro suo antecedenti; unde Ovidius ‘palleat omnis amans, color hic est aptus amanti’. Item pallere ponitur sepe pro egrotare, quia pallor signum est egritudinis; unde pallor -ris et pallidus -a repalleo, suppalleo, parum vel subtus pallere, unde suppallidus -a -um, idest parum pallidus; et hinc pallesco, expallesco etc. Palleo et eius composita neutra sunt et faciunt p
Abbreviated transcription (Latin):
Laus. uł cantus. et dr̃ ħ palinodiũ. palmodia d̾nr̃.
laudes iterate. uł cantus iterati. Uñ palinolius. dia.
dium. iterum cantatus. uł lanclatas. uł hic palio¬
dicus .ci. qui palmadia fãc. uł dĩc.¬
ueniẽs .ł.q. iteꝵ natus. Uñ palisa dc̃i sunt duo filii io¬
iis et echine. quãi bis oliti. quia semel de matre.

Expanded text:
laus vel cantus, et dicitur hoc palinodium. Palinodia dicuntur laudes iterate vel cantus iterati. Unde palinodius -a -um, iterum cantatus vel laudatus, et hic palinodicus -ci, qui palinodia facit vel dicveniens vel quasi iterum natus, unde Palisci dicti sunt duo filii Iovis et Ethne quasi bis editi, quia semel de matre
Abbreviated transcription (Latin):
Iles. a pabulũ dr᷑ ħ pales indedi. uł pales palis.
dea pabuloꝵ. bñ hic palatuał euis sacerdos.⁊ pa¬
lilia. lium. ł lioꝵ. illius dee festum. Uñ persius.
fumosa palilia feno. et palidosus. sa. sum. fumos
a festo palis in quo fenũ comburebat᷑.¬
Ualestra. stre. lucta. uł lacus luctationis. et dr̃ apalim
moueant. uł dt̃ apalestra apale dea pastoꝵ. quia ĩ
honorem illius prius fuit celebrata. ł apalude qͣ ungebãt᷑
luctaturi. añ ꝙͣ haberent olcũ. dñ palestricus .ca. cũ.
et ħ palestrica .ce. qni ĩ palestra luctat᷑. Et quia ad pa¬
lestram fortes uctabant᷑. io palestrita q̃n pro forti poiꝰ.¬

Expanded text:
Item a pabulum hec Pales indeclinabile vel Pales -lis, dea pabulorum, unde hic palatualis, eius sacerdos, et Palilia -lium vel -liorum, illius dee festum; Persius 1, 72 ‘fumosa Palilia feno’; et palidosus -a -um, fumosus, a festo Palis in quo fenum comburebaturalestra -e, lucta vel locus luctationis, et dicitur a pmoveant; vel dicitur palestra a Pale dea pastorum, quia in honorem illius prius fuit celebrata, vel a palude qua inungebantur luctaturi antequam haberent oleum; unde palestricus -a -um et hic palestrita -te , qui in palestra luctatur; et quia ad palestram fortes vocabantur, ideo palestrita quandoque pro fortis; P
Abbreviated transcription (Latin):
ħ triclinũ.iiii.i. domus. triua sessione ꝯiuuantiui
ordinata. So lebant enĩ anciqui ĩ clinis comedere.
et tres lectos. uł tres ordines lcctoꝵ disponẽ. In uno
tertio hospites.⁊ talis domiis dicebat᷑ tricliniũ̃. et nĩ
cipere. uł impedire. uł demorari. uñ quidã ad brata
Inquit uit̾a tricus in mundor It̃ tricare tricas ca¬

Expanded text:
c triclinium -nii, idest domus trina sessione convivantium ordinata; solebant enim antiqui in clinis comedere et tres lectos vel tres ordines lectorum disponere, in utertio hospites, et talis domus dicebatur triclinium, unde per cipere vel impedire vel morari, unde quidam ad beatam inquit: ‘quid vitam tricas in mundo?’. Item tricare, tricas ca
Abbreviated transcription (Latin):
dis. et ẽ ꝓcedere. paulatim ĩ añtiorẽ partẽ ire.
Et c̃ ꝓprium ferentiũ sacra. uñ ħ processio pro¬
cedit. qui in anteriorẽ parte it. Procedit uo¬
qui scqñtẽ añ it. It̃ procedere .i. prospere. et ad

Expanded text:
-is, idest paulatim in anteriorem partem ire, et est proprie ferentium sacra, unde processio: procedit qui in anteriorem partem it, precedit qui sequentem anteit. Item procedere idest prospere et ad
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pectus firmat᷑. uł quo palliũ astringit᷑. Uel
instrim̃tũ quo crines liscernunt᷑. Et tẽ cõpoi᷑
aresoluo. ⁊ cicinno ꝙ ẽ capillus. Marciał. In ieru¬
la resolutoricimo. qr flamaꝵ nnstar. Quidam
Ꝙ ꝙͣuis neꝵ sit. tñ pro una parte melius
legitur. resolutoticinio. si quis considẽt copula¬
tionis ium ⁊ orclinem.

Expanded text:
o camisia super pectus firmatur vel quo pallium astringitur vel instrumentum quo crines discernuntur, et tunc componitur a resolvo et cincinno, quod est capillus. Martianus ‘interula resolutoricinioque flammarum instar’; quidam is verum sit tamen pro una parte melius legitur ‘resolutoricinio’, si quis consideret copulationis vim et ordinem.
Abbreviated transcription (Latin):
disputare solitus erat. uł quia parabulabant de
scola ad scolã disputantes. et inquitentes. quid
meliuis sue suĩe possent adquirere. ł a diunigere.¬
.i. uelũ. uł tentoriũ .ł cortina. uł potius quelib alie¬
ctio eis ra circuitu facta. Uñ ꝓprie peripetasma dr̃
superior pars in cortinis que depicta ẽ. Imꝓprie tc̃i¬

Expanded text:
disputare, vel quia perambulabant de scola ad scolam disputantes et inquirentes quid melius sue sententie possent adiungere. Ite velum vel tentorium vel cortina vel potius quelibet adiectio eis in circuitu, unde proprie peripatasma dicitur superior pars in cortinis que depicta est, improprie t
Abbreviated transcription (Latin):
is.q. aquaticus. qr ĩ aqua fuit ĩuentꝰ. ⁊ ex aqua
sumptus. Uñ ⁊ moyses int̾pr sũptꝰ ex aqua. Inueĩt¬
ũ enm ad ripam fluuiii expõitũ filia pharaonis.
que colligens. adoptauit sibi. ⁊ uocauit cum
ꝙ sit nõm compoĩtum amois ⁊ iesus q̃ est

Expanded text:
quasi aquaticus, quia in aqua fuit inventus et ex aqua sumptus; unde et Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluvii expositum filia pharaonis, quem colligens adoptavit sibi et vocavit eum est nomen compositum a mo
Abbreviated transcription (Latin):
simul igilare. Deiugilo. las. ⁊ cingilo. las. in coł sẽsu.
ista duo .i. ualde uigilare. uł asomno excitare. uel
ercitari. Iningilo. las. insistere. uacare oꝑam dare. per¬
ingilo. las. reuigilo. las. Digilo. et eius cõmpoĩta neu¬
tra sunt. preter deuigilo et eingilo. pro asonnio ex¬

Expanded text:
gilo -as, in eodem sensu ista duo, idest valde vigilare et a somno excitari vel excitare, invigilo -as, insistere, vacare, operam dare, pervigilo -as, revigilo -as. Vigilo et eius composita neutra sunt, preter devigilo et evigilo pro a somno ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ puer.s. natiuitate. ut puer natus ẽ nobis.
Etate. ut decennis. nouenius. Obsequio. et fiłi
puritate. uñ dñs ad hieremiã puer meus estu.
noli timere. ¶It notanclũ. ꝙ antiꝗ dicebant ħͥ
pucrus .ri. et hic et ħ pucr. pueri. et apuer hec
puera .i. puella. ⁊ hic pucrulus. ⁊ hic ꝑuerculꝰ.li.

Expanded text:
dis: nativitate, ut ‘puer natus est nobis’, etate, ut ‘decennis’, ‘novennis’, obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad Ieremiam ‘puer meus es tu, noli timere’. Item notandum quod antiqui dicebant hic puerus -ri et hic et hec puer -ri. Et a puer hec puera, idest puella; et hic puerulus -li et hic puerculus
Abbreviated transcription (Latin):
nentris sit.⁊ cibũ excipiat.⁊ intestina transmittat.
Stomos enĩ grece.latine dr̃ ꝙ. cilia uent̾. Iñ stoma¬
cus .i. os nentris. uñ stomacosus.sa. sũ. iracuncdus.
suribundus. Et stomaticus. ca.cũ. qui infirmitate
dignari

Expanded text:
ventris sit et cibum excipiat et in intestina transmittat; stomos enim grece, latine dicitur os, cusis venter, inde stomacus, idest os ventris, unde stomacosus -a -um, iracundus, furibundus, et stomaticus -a -um, qui infirmitatem dignari
Abbreviated transcription (Latin):
nebras s eq̃ntes p̃techit. Crepusculũ est dubia lux.
Nam creperon dubiũ dm̃e. ħ ẽ int̾ lucẽ et tenebras.
conticiniũ. ẽ qñ cuncti silent. Contice̾ e silere c̃.
Intempestũ ẽ mediũ et ĩ actuosum noctis tempus.
ꝑ se non intelligitur nisi ꝑ accus humanos. Me¬
dium aũt noctis actu caret. Ergo intempesta dnr
scitur tp̃s. Galliciniu ꝑꝑ gallos lucis p̃nuncios
dictũ.Matutinũ autẽm est inter abscessumꝰ te¬
nebrarũ es aurore aduentũ. Et dicit᷑ matutinũ
quia hoc tempore incohante mane sit diluculu
solem precedit. Est aũt aurora. clici clarescẽtis
exorclium. et primiis splenclor acris qui groce
eos clr̃. quem nos ꝑ deriuationẽ aurorã dm̃s.

Expanded text:
neant umbras. Crepusculum est dubia lux. Nam creperum dubium dicimus, hoc est inter lucem et tenebras. Conticinium est quando omnes silent. Conticescere enim silere est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus, pus non intellegitur, nisi per actus humanos: medium autem noctis tempus actu caret. ergo 'intempesta' ctu. Gallicinium propter gallos lucis praenuntios dictum. Matutinum est, inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum: et dictum matutinum, quod hoc tempore inchoante mane sit. Diluculumra, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium, et primus splendor aeris, qui Graece eos dicitur, quam nos
Abbreviated transcription (Latin):
excubantes in castris. Prima dr̃ conticinũ ĩ qͣ
omnes simul iugilant. ẜa uõ intempestũ. in qͦ
adolescentes. Tertia galliciniũ in qua uiri. qͣrta
añlucanũ. in qua senes. Has dñs aliis nomĩb
noĩauit. Sero an media nocte.An galli cantu.

Expanded text:
excubantes in castris. Prima dicitur conticinium, in qua omnes simul vigilant; secunda intempestum, in qua adolescentes; tertia gallicinium, in qua viri; quarta antelucanum, in qua senes. Has Dominus aliis nominibus vocavit sero, an media nocte, an galli cantu,
Abbreviated transcription (Latin):
culũ uł uespũ.Astella occidentali. Sa conticinu
aconticendo. Tertia gallicinĩuatantu galli. Qrͣ¬
gallos lucis p̃nuncios. Sexta matutinũ. int᷑ absces¬
sum cenebrarũ. et aurore aduentũ. Septĩa diluculũ¬
nuncia diei q̃ incipit .q. dici parua lux. Idẽ ⁊ aurora.

Expanded text:
culum vel vesperum, a stella occidentali; secunda conticinium a conticendo; tertia gallicinium a cantu galli; quargallos lucis prenuntios; sexta matutinum, inter abscessum tenebrarum et aurore adventum; septima diluculum, cum incipit diei parva lux, idem et aurora;
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Surenas tres fingunt fuisse. ex parte uirgines. et
ex parte uolucres. habentes alas et ungulas. Quaꝵ una
ucce. altera tibiis. tertia lira canebat. Que illectos naui¬
guntes sub cantu in naufcagia trahebant. Seꝯlu
ducebant ad egestatẽ his ficte sunt inferre naufra¬
gia.alas aũt hũisse ⁊ ungulas. dñt̃. quia amor et
uolat et uulnerat. Que ĩo in fluctib commorasse
dũr. quia fluctꝰ uenerẽ creauerĩet. ⁊ pcł re.¬
fuuit nepos abraam ⁊̃ ceture. acuiꝰ noĩe siria clicta est.
Et antiqui assirios dicebant. quos nũic siris uccamꝰ
Et asiria. sirus.rã.rũ.⁊ sirius .na. rũi. Uñ ⁊̃ siriꝰ lapis
dr̃. qui in siria reꝑit᷑.⁊ siriacus.ca. cũ. asirius. peͣ cor.

Expanded text:
s. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub cantu in naufragia trahebant. Secundum uoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in fluctibus commorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scfuit nepos Habraam et Ceture, a cuius nomine Siria dicta est, et antiqui Asirios vocabant quos nunc Siros vocamus. Et a Siria sirus -a -um, et sirius -a -um, unde et sirius lapis dicitur, quia in Siria reperitur; et siriacus -a -um a siri
Abbreviated transcription (Latin):
hexas illabi pedes. ⁊ hi ñ sunt pedes. s appellantur
pentas illabi. ⁊ hexasillabi. quia ultra quĩque. uel
sex silłas ñ ꝓcedunt. S aput grecos dñr sinzugie.
.q. quedam conunctiones uł declinationes. quia
ex quo mensuratio dictionis que pes est. cx tendit᷑

Expanded text:
llabi et exasillabi pedes, et hii non sunt pedes, sed appellantur pentasillabi et exasillabi, quia ultra V vel VI sillabas non procedunt, sed apud Grecos dicuntur sinzugie quasi quedam coniunctiones vel declinationes, quia ex quo mensuratio dictionis, que pes est, extenditur
Abbreviated transcription (Latin):
Inuo. nuas. asius. nus. lr᷑ sinuo as. amphiare
uł plicare ĩ curuare. ⁊ componit᷑. Insinuo. asi. de
nunciare. significare.q. in sinũ mitte̾. uitimare.
⁊insinuo. as .i. latent̾ persuadere. dissimulare. ora
miis que maxͤ defende̾ intendimꝰ. Est gͦ in sinua¬
re. ad aliud tendere. ꝙͣ u̾ba uicleant᷑ sonare. unde
ħ insinuatio. ita callida et latens or̃o. bñ quidam.
Solent exorcliri ꝑ principnũ. ut cũ cã ẽ turpis. et

Expanded text:
inuositas. Item a sinus sinuo -as, ampliare vel plicare et curvare; et componitur insinuo -as, idest denuntiare, significare, quasi in sinum mittere, intimare; et insinuo -as, idest latenter persuadere, dissimulare, et imus quem maxime defendere intendimus; est ergo insinuare ad aliud tendere quam verba videantur sonare. Unde hec insinuatio, ita callida et latens oratio; unde quidam solent exordiri per principium, ut cum causa est honesta et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Anasses. hebraice dr̃ obliuio. bñ dictus est
manasses .q. obliuiosus. quia pater eus iacob
sit oblitus laboꝵ suoꝵ. uł quia ꝑ iu̾ta scelera
et sacrilegia deliquerat. ⁊ oblituĩ fũat dcum.
uł quia deus sit oblitus pec̃oꝵ alius.
manu captus. quia maxime illi hoc noĩe cense¬
bunt̃. qui in bello capiebant̃. ⁊ in ẜ uitutem
s m̃o imipliata ẽ appellatio ħꝰ noĩs. manceps uł
aĩalia statim ut nata sunt mançipia ẽẽ putant.
Nam et ea que de nũo bestiaꝵ sunt. t̃c uident̃
mancipia c̃e. qñ capi uł domari ceperirt. Man¬

Expanded text:
ANASSES ebrayce dicitur oblivio, unde dictus est Manasses, quasi obliviosus, quia pater eius Iacob sit oblitus laborum suorum, vel quia per multa scelera et sacrilegia deliquerat et oblitus fuerat Domini, vel quia Deus sit oblitus peccatorum illius. manu captus, quia maxime illi hoc nomine censebantur qui in bello capiebantur et in servitutem modo ampliata est appellatio istius nominis, manceps vel animalia statim ut nata fuerint mancipia esse putantur; nam et ea que in numero bestiarum sunt tunc videntur mancipia esse quando capi vel domari ceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
liras giree. latine dicit᷑ sulcus. et pro pue arattia
s ulcare. Et compõi. Deliro.ras .i. desulcate. asuito
deuiare. exorbitare. sĩc bones discordãtes facirat.
oũ et scix põi pro dascordare. uñ oratiꝰ. in eynaus
quid delirant reges plectũt᷑ achiuii. Et hinę deliis
ra. rum .i. stultus. et fatuus. et dis cordiosus. E nͦ
deliri. ꝙ ppͥ senectutẽ insanũ̃t. et rectũ trimita

Expanded text:
liras grece, latine dicitur sulcus et proprie aratri, sulcare, et componitur deliro -as, desulcare, a sulco deviare, exorbitare, sicut boves discordantes faciunt, unde et sepe ponitur pro discordare; unde Oratius episquid delirant reges plectuntur Achivi’; et hinc delirus -a -um, idest stultus et fatuus et discordiosus. Et nota deliri quia propter senectutem insaniunt et
Abbreviated transcription (Latin):
ħ eñ sunt noĩa illoꝵ elementoꝵ grecos. S si quis
abhorresçit nõia greca. abhorreant et p̃dicta scrip¬
turam. ⁊ scribat illud nom̃ latinis figuris. s. christus.
Scribat xp̃x grecis literis.⁊ in literanͦ ꝓfc̃rat lati
et dicat.ch .r.s. Titulus. christus. uł sĩc seribitar

Expanded text:
ista enim sunt nomina illorum elementorum apud Grecos. Sed siquis abhorreat greca nomina, abhorreat et predictam scripturam et scribat illud nomen latinis figuris, scilicet Christus, illud Xpc grecis litteris et in litterando proferat latinet dicat ‘ch, r, s, titulus: Christus’. C 307 CRISSOR