comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim uere auersa uideat᷑ oratio et languescat uis oĩs
dicentibus nobis. habet igitur tubero quod est accusatori
maxime optandum. Illo enim modo pressit atq institit
hoc tm̃ indicassit. Quod idem in demosthene si flexũ
illi mutaueris accidet. Quid non salustius directo ad
Ciceronem ĩ quem ipm dicebat usus est principio: et ꝗđ
protinus. Grauit᷑ et iniquo aĩo maledicta tua paterer
M.tulli. Sicut et cicero fecerat in catilinã. Quousq tandẽ
abuttre patientia nr̃a : Ac neꝗs apostrophen miretur
ipẽ cicero pro scauro ambitus reo quȩ causa est ĩ comẽta¬
ruis nam bis eundem defendit: ł rosopopeia loquentis
pro reo utit᷑. pro Rabirio uero posthumio eodemq ibi
scauro reo repetundaꝵ et̃ exemplis pro cluentio ut mõ
ostendi partitione. Non tam̃ hȩc ꝗa possũt bene aliqñ
fieri passim facienda sunt Sed quotiens preceptum
uicerit ratio quomodo et similitudine dum breui et

Expanded text:
enim vere aversa videatur oratio et languescat vis omnis, enim vere aversa videatur oratio et languescat vis omnis, dicentibus nobis habet igitur Tubero, quod est accusatori maxime optandum. illo enim modo pressit atque institit, hoc tantum indicasset. quod idem in Demosthene, si flexum illi mutaveris, accidit. quid ? non Sallustius derecto ad Ciceronem, in quem ipsum dicebat, usus est principio, et quidem protinus? graviter et iniquo animo maledicta tua paterer, Marce Tulli, sicut Cicero fecerat in Catilillam: quo usque tandem abutere? ac , ne quis apostrophen miretur, idem Cicero pro Scauro ambitus reo, quae causa est in commentariis nam bis eundem defendit, prosopopoeia loquentis pro reo utitur, pro Rabirio vero Postumo eodemque Scauro reo repetundarum etiam exemplis, pro Cluentio ut modo ostendi partitione. Non tamen haec, quia possunt bene aliquando fieri, passim facienda sunt, sed quotiens praeceptum vicerit ratio; quomodo et similitudine, dum brevi, et
Abbreviated transcription (Latin):
fitendum est: ut eos allo quamur potissimũ quos conci¬
liare nobis studemus. interĩ tñ et est hoc proemio ne¬
cessarius sensus aliquis. et is acrior fit atq uchemetior
ad personã directus alterius. quod si actidat quo iure
aut qua tanta suꝑstitione prohibemur dare ꝑ hanc
figuram sententiȩ uires. nec enim istud scriptores artiũ
ꝑa non liceat: sed ꝗa non putẽt utile uetant. Ita si uin¬
cet utilitas. ꝑꝑ eandem cãm facere debemus ꝑꝑ quã uetam̃
Et demosthenes aũt ad eschinem orẽm in proemio conuent
et . M. tullius. cum pro aliis quibustiam ad quos ei
uisum est. tum pro ligario ad tuberonẽ. Nam erat multo
futura languidior si eẽt alit᷑ figurata. quod facisius
cognoscet siquis illã totam partem uehementissimã cuius
hȩc forma est. Habes igitur tubero quod est accusatori
maxime optandũ. et cetera conuertat ad iudicem . tũ

Expanded text:
fitendum est, ut eos alloquamur potissimum, quos concifitendum est, ut eos alloquamur potissimum, quos conciliare nobis studemus. interim tamen et est prooemio necessarius sensus aliquis, et hic acrior fit atque vehementior ad personam derectus alterius. quod si accidat. quo iure aut qua tanta superstitione prohibeamur dare per hanc figuram sententiae vires? neque enim istud scriptores artium, quia non liceat, sed quia non putent utile, vetant. ita si vincet utilitas, propter eandem causam facere debebimus propter quam vetamur. et Demosthenes autem ad Aeschinen orationem in prooemio convertit, et M. Tullius, cum pro aliis quibusdam, ad quos ei visum est, tum pro Ligario ad Tuberonem; nam erat multo futura languidior, si esset aliter figurata. quod facilius cognoscet, si quis totam illam partem vehementissimam, cuius haec forma est, habes igitur, Tubero, quod est accusatori maxime optandum , et cetera convertat ad iudicem; tum
Abbreviated transcription (Latin):
uultuq nimia promittens: dissimulata enim et ut grȩci
dicũt. &neniparos actio melius sępe surrepit. Sed hȩc
pro ut formari aĩm iudicum expediet. Turbari me¬
moria uel continuandi uerba facilitate destitui nusquã
turpius cum uitiosum ꝓemiũ possit uideri ut cicatri¬
cosa facies: et pessimus certe gubernator ꝗ nauem
dum portum egreditur ĩpegit. Modus aũt principii pro
causa. nam breuius simplices: longius perplexe suspectȩq
et infames desiderant. Ridendi uero ꝗ uelut leges
proemiis omnibus dederũt ut intra quatuor sensus
termin arent᷑. nec minus euitanda est ĩmodica eius
longitudo ne in caput ex creuisse uideat᷑ et quo p̃parari
debet fatiget. Sermonẽ a persona iudicis auersum
Atro ctooga dicitur quidam in totũ a proemio sum¬
mouẽt. nõ nulla quidem in hanc ꝑsuasionẽ ratiõne
ducti. Nam prorsus eẽ hoc magis secundũ naturã cõ¬

Expanded text:
vultuque nimia promittens. dissimulata enim et, ut Graeci vultuque nimia promittens. dissimulata enim et, ut Graeci dicunt, ἀνεπίφαντος actio melius saepe surrepit. Sed haec, prout formari animum iudicum expediet. turbari memoria vel continuandi verba facultate destitui nusquam turpius, cum vitiosum prooemium possit videri cicatricosa facies, et pessimus certe gubernator qui navem, dum portu egreditur, impegit. modus autem principii pro causa. nam breve simplices, longius perplexae suspectaeque et infames desiderant. ridendi vero, qui velut legem prooemiis omnibus dederunt, ut intra quattuor sensus terminarentur. nec minus evitanda est immodica eius longitudo, ne in caput excrevisse videatur et quo praeparare debet fatiget. sermonem a persona iudicis aversum, quae ἀποστροφή dicitur, quidam in totum a prooemio summouent, nonnulla quidem in hanc persuasionem ratione ducti. nam prorsus esse hoc magis secundum naturam con
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus et quid̃ optime preceptũ est uerũ aliquatenꝰ
tempoꝵ conditione mutatͣ. quia iam quibusdam in iu¬
diciis maximeq capitalibus ut apud centum uiros ipi
uidices exigunt solicitas et accuratas actio nes cõtenins¬
se nisi in dicendo et diligentia appareat credũt. nec
doceri tm̃ sed ẽt delectari uolunt. et est difficilis huius
rei moderatio. quȩ tñ ita temperari pot̃ ut uideam ur
accurate non callide dicere. Illud expreceptis ueterib
manet ne quod insolens uerbum: ne audacius trans¬
latum ne aut absoleta uetustate: aut poetica licentia
sumptũ in principio deprehendat᷑. Nondum enim recep¬
ci sumus. et custodit nos recens audientiũ intentio magis
conciliatis aĩs et iam calentibus hȩc libertas feret᷑. maxi¬
meq in locos fuerimus ingressi. quoꝵ naturalis libertas
licentia uerbi notari circumfuso nitore non patit᷑. nec
argumentis aũt nec loci nec narrationi similis nec uerbis¬

Expanded text:
omnibus et quidem optime praeceptum est, verum aliquatenus omnibus et quidem optime praeceptum est, verum aliquatenus temporum condicione mutatur, quia iam quibusdam in iudiciis maximeque capitalibus aut apud centumviros ipsi iudices exigunt sollicitas et accuratas actiones, contemniqse, nisi in dicendo etiam diligentia appareat, credunt, nec doceri tantum sed etiam delectari volunt. et est difficilis huius rei moderatio, quae tamen temperari ita potest, ut videamur accurate non callide dicere. illud ex praeceptis veteribus manet, ne quod insoles verbum, ne audacius translatum, ne aut ab obsoleta vetustate aut poetica licentia sumptum in principio deprehendatur. nondum enim recepti sumus, et custodit nos recens audientium intentio; magis conciliatis animis et iam calentibus haec libertas feretur, maximeque cum in locos fuerimus ingressi, quorum naturalis ubertas licentiam verbi notari circumfuso nitore non patitur. nec argumentis autem nec locis nec narrationi similis esse i
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Multum gratiȩ exordio est ꝙ ab actione diuersȩ
partis materiã trahit hoc ipo ꝙ non compoĩtu domi ss
ibi atq e re natũ et facilitate famam ingenii auget et
facie simplicis sumptiq ex proximo sermonis fidem q
acꝗrit. adeo ut et alia scripta atq elaborata sint
tamen plerũq uideat᷑ tota extemporalis oratio. cuius
initium nhil preparatũ habusse manifestũ est. Freq̃n¬
tissime uero proemiũ decebit et sententiaꝵ et compositiõs
et uocis et uultus modestia: adeo ut in genere cause et
indubitabili fiducia se ipã nimiũ exertere non debeat:
odit enim uidex fere litigantis securitatẽ cumq ius
suum intelligat tacitus reuerentiã postulat. nec minus
quod minime ostentari debet in principiis cura quia
uidetur ar̃s̃ omnis dicentis contra iudicem adhiberi.S
ipm̃ istud euitare summnȩ artis. Nam id sine dubio ab

Expanded text:
possit. Multum gratiae exordio est, quod ab actione diversae possit. Multum gratiae exordio est, quod ab actione diversae partis materiam trahit, hoc ipso, quod non compositum domi, sed ibi atque ex re natum, et facilitate famam ingenii auget et facie simplicis sumptique ex proximo sermonis fidem quoque adquirit; adeo ut, etiamsi reliqua scripta atque elaborata sint, tamen plerumque videatur tota extemporalis oratio, cuius initium nihil praeparati habuisse manifestum est. frequentissime vero prooemium decebit et sententiarum et compositionis et vocis et vultus modestia, adeo ut in genere causae etiam indubitabili fiducia se ipsa nimium exserere non debeat. odit enim iudex fere litigantis securitatem, cumque ius suum intelligat, tacitus reverentiam postulat. nec minus ropter quod minime ostentari debet in principiis cura, quia videtur ars omnis dicentis contra iudicem adhiberi. Sed ipsum istud evitare summae artis est. nam id sine dubio ab
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ieor Sed in hectria gnã retidere. Nam si iudicem
beniuolum attentũ. docilem habeo. ꝗd amplius debrã
optare non reꝑio. cum metus ipẽ ꝗ maxime uidetur
et̃ exͣ hęc et actentũ iudicon faciat et ab aduerso fciuo¬
re deterreat. Uerũ qm̃ non est satis demonstrare
discentibus quȩ suit in ratione proemii. sed dicedu et
quomodo perfici facillime possint hec adiicio ut dicturus
intueatur quid apud quem pro quo apud quem quo tpr
quo loco quo reꝵ statu. qua uulgi fama dicendum sit
Quid iudicem sentire credibile sitꝰ ante q̃ incipimuo sum
quid aut desideremus aut depretemur ipa illum natura
eo ducet ut sciat quid primũ dicendũ sit At nuc̃e omne
quod cepint proemiũ putant et ut quicq succurrerit utiq
si aliqua sententia blandiatur exordium. Multa aute
nibil tñ in quoq melius dicit᷑ qͣ qđ eque benedici alibi no

Expanded text:
esse fateor, sed in haec genera recidere. nam si iudicem esse fateor, sed in haec genera recidere. nam si iudicem benevolum, attentum, docilem habeo, quid amplius debeam optare, non reperio; cum metus ipse, qui maxime videtur esse extra haec, et attentum iudicem faciat et ab adverso favore deterreat. verum quoniam non est satis demonstrare discentibus, quae sint in ratione prooemii, sed dicendum etiam, quomodo perfici facillime possint, hoc adiicio, ut dicturus intueatur, quid, apud quem, pro quo, contra quem, quo tempore, quo loco, quo rerum statu, qua vulgi fama dicendum sit, quid iudicem sentire credibile sit, antequam incipimus, tum quid aut desideremus aut deprecemur. ipsa illum natura eo ducet, ut sciat, quid primum dicendum sit. At nunc omne, quo coeperunt, prooemium putant et, ut quidque succurrit, utique si aliqua sententia blandiatur, exordium. multa autem nihil tamen in quaque melius dicitur, quam quod aeque bene dici alibi non
Abbreviated transcription (Latin):
eluendo uitabimus Alterũ et spe breuitatis et us quibus
attentum fieri iudicem docuimus et urbanitas oportuna
reficit aiõs et undecũq petita iudicis uoluptas leuat
tedium. Non inutilis et̃ est ratio occupandi quȩ uidẽt᷑
obstare. Ut cicero dicit scire se mirari quosdamꝙ is ꝗ
ꝑ tot annos defenderit multos leserit: neminem ad accu¬
sandum uerrẽ descenderit. Deinde oñdit hanc ipam
socioꝵ defensionẽ. qđ schema prolẽpsis dicitur. id cu
sit utile aliqñ nũc a dedamatoribus ꝗbuselam pene semꝑ
assumit᷑. ꝗ fas non putãt nisi a contrario inciꝑe. Negãt
apollodorum secuti tris eẽ de quibus diximus preparã¬
di iudicis partes. Sed multas speties enumerãt ut ex
moribus iudicis. ex opinonibus ad cam ex̃ ꝑtinentib
ex opinione de ip̃a causa. quȩ sunt prope infinite tum
causis: temboribus. locis. octasionibus ceteris quas uerag

Expanded text:
eludendo vitabimus, alterum et spe brevitatis et iis, quibus eludendo vitabimus, alterum et spe brevitatis et iis, quibus attentum fieri iudicem docuimus. et urbanitas opportuna reficit animos et undecunque petita iudicis voluptas levat taedium. Non inutilis etiam est ratio occupandi quae videntur obstare, ut Cicero dicit, scire se mirari quosdam, quod is, qui per tot annos defenderit multos, laeserit neminem, ad accusandum Verrem descenderit; deinde ostendit, hanc ipsam esse sociorum defensionem; quod schema πρόλημψις dicitur. id cum sit utile aliquando, nunc a declamatoribus quibusdam paene semper adsumitur, qui fas non putant nisi a contrario incipere. negant Apollodorum secuti tris esse, de quibus supra diximus, praeparandi iudicis partes; sed multas species enumerant, ut ex moribus iudicis, ex opinionibus ad causam extra pertinentibus, ex opinione de ipsa causa, quae sunt prope infinitae, tucausis, temporibus, locis, occasionibus, ceteris. quas veras
Abbreviated transcription (Latin):
agtre aduocato ꝗ̃ litigatori facilius: ꝗa et laudat sine
arrogantię crimine et aliqñ utilit᷑ etiam rephendere
põt. Nam so quoq moucri interi finget. ut pro Rabirio
posthumo cicero. dum aditum sibi ad aures facit. et aucto¬
ritatem mauit uera sentientis. quo magis credatur uel
defendenti eadem. uel neganti. Ideoq primũ hoc intue¬
mur litigatoris an aduocati ꝑsona sit utendũ. quotiẽs¬
utrunq fieri potest. Nam illud in schola liberũ est. in
foro rarũ ut sit idoneus sue rei quisque defensor. decla¬
maturus aũt maxime positas in affectibus causas propͥis
ꝑsonis debet induere hi sunt enim ꝗ mandari non possũt.
nec eadem ui ꝑfertur alieni animi qua sui motus. his
et decausis insinuatione uidet᷑ õpus eẽ si aduersarii
actio iudicũ aĩõs occupauit. Si dicendũ apud fatigatos
est quorũ alteru promittendo nr̃as probationes et aduersas

Expanded text:
agere advocato quam litigatori facilius, quia et laudat sine agere advocato quam litigatori facilius, quia et laudat sine arrogantiae crimine et aliquando utiliter etiam reprehendere potest. nam se quoque moveri interim finget, ut pro Rabirio Postumo Cicero, dum aditum sibi ad aures faciat et auctoritatem induat vera sentientis, quo magis credatur vel defendenti eadem vel neganti. ideoque hoc primum intuebimur, litigatoris an advocati persona sit utendum, quotiensutrumque fieri potest; nam id in schola liberum est, in foro rarum, ut sit idoneus suae rei quisque defensor. declamaturus autem maxime positas in adfectibus causas propriis personis debet induere. hi sunt enim, qui mandari non possunt, nec eadem vi profertur alieni animi qua sui motus. his etiam de causis insinuatione videtur opus esse, si adversarii actio iudicum animos occupavit, si dicendum apud fatigatos est; quorum alterum promittendo nostras probationes et adversas
Abbreviated transcription (Latin):
uel muidiosa consistentie ex diuerso patroni aut prio
uel miẜabilis senis ceti: infantis. et quidã quibus aduer¬
sus hȩc modis sit medendũ uerbosius tradunt. mores q
sibi ipĩ fingunt . et admorẽ actionũ persequuntur
S ed cum hec oriant᷑ ex causis quarum spetico consequi
om̃s non possumus. nisi generalit᷑ comprehendantur ĩ
infinitu sunt exhende. Quare singłis consiliũ ex pa
rationẽ nascctur Illud in uniuersu preceptũ sit ut ab
is quȩ luͤdunt ad ea quȩ prosint refigiamus. Si enim¬
causa laboramus persona subueniat. si persona causa
S i nihil quod nos adiuuet erit queramus quid aduersa¬
rium ledat. Nam ut optabile est plus fauoris mereri sic
proximũ odii minus. In is quȩ negari nõ poterunt elabo¬
randum ut aut minora ꝗ̃ dictum est: aut alia mente
facta aut nihil ad pñtem questionẽ pertint᷑ : aut emendari
posse penitentia aut satis iam punita uideantur. Ideoq

Expanded text:
mitur vel invidiosa consistentis ex diverso patroni aut patris mitur vel invidiosa consistentis ex diverso patroni aut patris vel miserabili senis, caeci, infantis. et quidem quibus adversus haec modis sit medendum, verbosius tradunt materiasque sibi ipsi fingunt et ad morem actionum persequuntur; sed hae cum oriantur ex causis, quarum species consequi omnes non possumus, nisi generaliter comprehenduntur, in infinitum sunt extrahendae. Quare singulis consilium ex propria ratione nascetur. illud in universum praeceperim, ut ab his quae laedunt ad ea quae prosunt refugiamus. si causa laborabimus, persona subveniat; si persona, causa; si nihil quod nos adiuvet erit, quaeramus quid adversarium laedat; nam ut optabile est plus favoris mereri, sic proximum odii minus. In iis, quae negari non potuerint, elaborandum, ut aut minora quam dictum est aut alia mente facta aut nihil ad praesentem quaestionem pertinere aut emendari posse paenitentia aut satis iam punita videantur. ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
illa ꝗ̃ ut cesar minus se in rem tanꝗ̃ nõ nouã intendẽt
Quid pro celio: q̃ ut res expectatione minor uideretur:
U erum ex iis quȩ proposui aliꝗd in alio genere cause
Ihonestum humile:. dubium uel anceps admirabile
Sunt ꝗbus recte uideat᷑ adiici turpe quod alii humili
alii admirabili subiicĩt. Admirabile aũt uocant qđ
est preter opinionẽ hoĩu constitutũ. In ancipiti maxͣ
beniuolum iudicem. In obscuro docilem ĩ humili attentũ
parare debemus. Nam honestũ quid ad conciliatiõe
satio per se ualt. In admirabili et curpi remedis opus
est uet eoquidem ex ordiũ induas diuidit partes in pn¬
cipium. et in insuationẽ ut sit in principio recta beniuo¬
non possit. Insinuatio surrepat ais maxime ubi fromo tãẽ
non satis honesta est uel ꝗa ree sit improba: uel quia¬
ab hominibus parũ probetur. Aut si facie ipã quog pmit

Expanded text:
illa, quam ut Caesar minus se in rem tanquam non novam intenderet? illa, quam ut Caesar minus se in rem tanquam non novam intenderet? quid pro Caelio, quam ut res exspectatione minor videretur? verum ex iis, quae proposuimus, aliud in alio genere causae honestum, humile, dubium vel anceps, admirabile, sunt quibus recte videtur adiici turpe, quod alii humili, alii admirabili subiiciunt. admirabile autem vocant, quod est praeter opinionem hominum constitutum. In ancipiti maxime benevolum iudicem, in obscuro docilem, in humili attentum parare debemus. nam honestum quidem ad conciliationem satis per se valet, admirabili et turpi remediis opus est. eo quidam exordium in duas dividunt partes, principium et insinuationem, ut sit in principiis recta benevoe genere non possit, insinuatio surrepat animis, maxime ubi frons causae non satis honesta est, vel quia res sit improba vel quia hominibus parum probetur, aut si facie quoque ipsa pre
Abbreviated transcription (Latin):
tantũmodo consuetudinis causa timide timide et diffi¬
dentem attingere ratione ueneficii criminum qua de
re lege est hec questio constituta. ld tñ totũ respondenti
facilius est ꝗ̃ proponẽti. ꝗa hic admonendus iudex:
illic docendus est. Nec me ꝗqͣ magni auctores in hoc duxerĩt
ut nõ semꝑ facere attentũ ac docilem udicem uelim nõ
ꝗa nesciam id quod abillis dicitur eẽ pro mala causa qͣlis
ea sit non intelligi. Uerũ ꝗa istud non negligentia iu¬
dicis contingit sed errore: dixit enim aduersarius et for¬
tasse ꝑsuasit. Nobis opus est eius diuersa opinione quȩ
mutari non põt: nisi illum fecerimus ad eaquȩ̨ dicemꝰ
docilem et intentũ. quid ergo est ĩminuẽda quedam et
leuanda et quasi contempnẽda eẽ consentio ad remutẽ¬
dam intentionẽ iuidicis quam aduersario prestat: ut
fecit pro Ligario citero quid enim agebat aliud ironia

Expanded text:
tantumnodo consuetudinis causa timide et diffitantumnodo consuetudinis causa timide et diffidenter attingere rationem veneficii criminum, qua de re lege est haec quaestio constituta. id tamen totum respondenti facilius est quam proponenti, quia hic admonendus iudex, illic docendus est. nec me quanquam magni auctores in hoc duxerint, ut non semper facere attentum ac docilem iudicem velim; non quia nesciam, id quod ab illis dicitur, esse pro mala causa, qualis ea sit non intelligi, verum quia istud non negligentia iudicis contingit, sed errore. dixit enim adversarius et fortasse persuasit; nobis opus est eius diversa opinione, quae mutari non potest, nisi illi fecerimus ad ea quae dicemus docile et intentum. quid ergo est? imminuenda quaedam et levanda et quasi contemnenda esse consentio ad remittendam intentionem iudicis, quam adversario praestat, ut fecit pro Ligario Cicero. quid enim agebat aliud ironia
Abbreviated transcription (Latin):
optare: abominari. rogare. solicitũ agere quȩ plerũq
aitentũ iudicem faciũt si res agi uidet noua. magna.
atrox. ꝑtinens ad exemplum: precipue tñ si uidex aut
siqua uice aut rei .p. cõmouetur. cuius aũis spe metu. am¬
monitione. precibus uanitate demq si id profuturũ cre¬
dimus agitandus est. sunt et illa ex citandis ad audien¬
dum nõ mucilia si nos nec diu moraturos nec ese causa
dicturos existimẽt. Hocilem sine dubio et hȩc ipã prestãt¬
de qua cognoscere debeat indicanimue. Quod homerus
atq uirgilius opu suoꝵ principiis faciũt. Nam istius rei
modus est ut propositioni similior sit q̃ expositioni. nec
quomodo ꝗtq sit actum. sed de quibus sit dicturues orator¬
melius exemplu q̃ ciceroĩs pro cluentio animaduerti¬
iudices omnẽ accusatoris oratione in duas diuisam eẽ
batur inuidia iam inueterata iudicii iuniani. Altera¬

Expanded text:
optare, abominari, rogare, sollicitum agere; quia plerumque optare, abominari, rogare, sollicitum agere; quia plerumque attentum iudicem facit, si res agi videtur nova, magna, atrox, pertinens ad exemplum, praecipue tamen, si index aut sua vice aut reipublicae commovetur, cuius animus spe, metu, admonitione, precibus, vanitate denique, si id profuturum credimus, agitandus est. sunt et illa excitandis ad audiendum non inutilia, si nos neque diu moraturos neque extra causam dicturos existiment. de qua cognoscere debeat, indicemus ut Homerus atque Virgilius operum suorum principiis faciunt; cuius rei modus is esse debet, ut propositioni similior sit quam expositioni, nec quo modo quidque sit actum, sed de quibus dicturus melius exemplum quam Ciceronis pro A. Cluentio iudices, omnem accusatoris orationem in duas diuisam essebatur inuidia inueterata iudicii Iuniani" et r
Abbreviated transcription (Latin):
S ed ex us quoq quȩ non sunt personaꝵ nec causarũ uerum
adiuncta personis duci proemia solent. ł ersonis applicant
nen pignora modo de quibus supra dixi sed ꝓpingtates ani¬
citiȩ interim regiones etiã ciui tatesq et siquid aliud eius
quem defendimus causa dici potest. Ad cam exẽ pertinet
tpo. Uñ principiũ pro Cȩlio locus unde pro deiotaro hĩtus
Unde pro milone opimo unde ĩ uerrẽ demcips ne oiã enu¬
merentus fama iudicioꝵ expectatio uulgi nihil autem
hoꝵ ĩ causa est add causam tñ ꝑtinet. Abiicit᷑ t hcophrastus
ab oratione principiũ quale iudet eẽ demosthenis pro
ctesifonte. ut sibi dicere suo potius arbitrio liceat rogãtis
ꝙ eo modo quem accusator actione prescripserit fiducia
ipã solet opinione arrogantiȩ laborare. facuit fauorem &
illa pene coĩa non tñ omittenda. uel ideo ne occupentur

Expanded text:
Sed ex iis quoque, quae non sunt personarum nec causarum, verum Sed ex iis quoque, quae non sunt personarum nec causarum, verum adiuncta personis et causis, duci prooemia solent. personis applicantur non pignora modo, de quibus supra dixi, sed propinquitates, amicitiae, interim regiones etiam civitatesque, et si quid aliud eius quem defendimus casu laedi potest. ad causam extra pertinent tempus, unde principium pro Caelio; locus, unde pro Deiotaro; habitus, unde pro Milone; opinio, unde in Verrem; deinceps, ne omnia enumerem, infamia iudiciorum, exspectatio vulgi; nihil enim horum in causa est, ad causam tamen pertinent. adiicit Theophrastus ab oratione principium, quale videtur esse Demosthenis pro Ctesiphonte, ut sibi dicere suo potius arbitrio liceat rogantis quam eo modo, quem actione accusator praescripserit. fiducia ipsa solet opinione arrogantiae laborare. faciunt favorem et ilia paene communia non tamen omittenda, vel ideo ne occupentur,
Abbreviated transcription (Latin):
in exordio locabunt᷑ quȩ sint porro ĩ causis fauorabilia
enumerare nõ est necesse quȩ et manifesta erũt cognita
cuiusq cõtrouersiȩ conditione. et omnia colligi in tãta
litiu uarietate non possũt. ut autem hoc inuenire et augeͬ
ita quod ledit aut omnino repellere aut certe minuere
ex causa est. Miseratio quoq aliqͥñ ex eadem uenit: siue
quid passi sumus graue. siue passuri. Nec enim sum ĩ hac
opinione qua quida ut eo distare proemiũ ab epilogo creda
tius et modestius pretemptanda est iudios miẜicordia
Inepilogo uero liocat totos effundere affectus et fictã oroem
induere ꝑsonis: et defunctos exctare: et pignora eoꝵ
producere: Quę minus exordiis sunt usitata. Sed hȩc q̃
suẜͣ dixi nõ mouere tm̃ uerũ ex diuerso amoliri quoque
proemio opus est. Ut aut nr̃m miserabilem si uincamus
exitum. Ita aduersarioꝵ suꝑbum si uicenit̃ utile est credi

Expanded text:
in exordio locabuntur. quae sint porro in causis favorabilia, in exordio locabuntur. quae sint porro in causis favorabilia, enumerare non est necesse, quia et manifesta erunt cognita cuiusque controversiae condicione et omnia colligi in tanta litium varietate non possunt. ut autem haec invenire et augere, ita quod laedit aut omnino repellere aut certe minuere ex causa est. miseratio quoque aliquando ex eadem venit, sive quid passi sumus grave sive passuri. neque enim sum in hac opinione, qua quidam, ut eo distare prooemium ab epilogo credamcius et modestius praetentanda sit judicis misericordia; in epilogo vero liceat totos effundere affectus, et fictam orationem induere personis, et defunctos excitare, et pignora reorum producere; quae minus in exordiis sunt usitata. Sed haec, quae supra dixi, non movere tantum, verum ex diverso amoliri quoque prooemio opus est. ut autem nostrum miserabilem, si vincamur, exitum, ita adversariorum superbum, si vicerint, utile est credi.
Abbreviated transcription (Latin):
questionibus singuli sensus in proemiũ conferantur.
Nam ille non hoc dicit. sed adpotentissimas questiones iu¬
dicem preparandum in quo uitii nihil erat nisi in uniuso
id preciꝑet quod nec omnis actio patit᷑. nec omnis cã
desiderat. nam protinus a petitore primo loco dum igta
iudici lis est questio ex questionibus ducemus sententias:
ni mirũ res erũt indicande prius. demus alias. Nam
id exigit ratio nõ nunq̃ et̃ ne potentissimas om̃s .i. totã
cãm sicerit in proemio ꝑacta narratio. Quid uero si ut
frequent᷑ accidit paulo est durior causa non beniuolen¬
tia iudicis petenda ex aliis partibus erit. sed nõ ante cõ¬
ciliato eius animo nuda questionũ cõmittet᷑ asꝑitas q̃
si recte semꝑ initio dicendi tractarent᷑. ni hil proemio opus
eẽt. aliqua ergo nõ nunꝙ̃ quȩ erũt ad conciliandum nobis
iudicem potentissima non mutilit᷑ interĩ ex questionibus

Expanded text:
quaestionibus singuli sensus in prooemium conferantur. quaestionibus singuli sensus in prooemium conferantur. nam ille non hoc dicit, sed ad potentissimas quaestiones iudicem praeparandum; in quo vitii nihil erat, nisi in universum id praeciperet, quod nec omnis quaestio patitur nec omnis causa desiderat. nam protinus a petitore primo loco, dum ignota iudici lis est, quomodo ex quaestionibus ducemus sententias? nimirum res erunt indicandae prius. demus aliquas nam id exiget ratio nonnunquam; etiamne potentissimas omnes, id est totam causam? sic erit in prooemio peracta narratio. quid vero? si, ut frequenter accidit, paulo est durior causa, non benevolentia iudicis petenda ex aliis partibus erit, sed non ante conciliato eius animo nuda quaestionum committetur asperitas? quae si recte semper initio dicendi tractarentur, nihil prooemio opus esset. aliqua ergo nonnunquam, quae erunt ad conciliandum nobis iudicem potentissima, non inutiliter interim ex quaestionibus
Abbreviated transcription (Latin):
udebitur udex actulisse: Metus et non nuꝗ̃ est a mouẽ¬
dus. ut ciccro pro milone: ne arma pompeii disposita q̃
se putarẽt laborauit. Non nũꝗͣ adhbendus ut idem in
Uerrem facit. sed adhibendi modus alcer ille freqͥns et fa¬
uorabilis ne male sentiat ppłs ro. ne iudicia transferant
Alter aũt asper et rarus. quo minatur corruptis accusatio¬
nem. et id quiđ in consilio ampliore uttũq tutius. nã
et mali inhibent᷑: et boni gaudent. Apud singulos uero
nunꝗ̃ suaserim nisi defecem̃t omnia. quod si necessitas
exiget. non erit iam ex arte oratoria. nõ magis ꝗ appel¬
lare et si id quoq sepe utile est aut añꝗ̃ pronuntiet
reum facere Nam et minari et deferre etiam non orator
põt. Si causa conciliandi nobis iudicis materiã dabit ex
hac potissimũ aliqua ĩ usu principi quȩ maxime fauo¬
rabilia uidebunt᷑. de cerpi oportebit. Quo in loco uir

Expanded text:
videbitur iudex attulisse. metus etiam nonnunquam est amovenvidebitur iudex attulisse. metus etiam nonnunquam est amovendus, ut Cicero pro Milone, ne arma Pompeii disposita contra se putarent, laboravit; nonnunquam adhibendus, ut idem in Verrem facit. Sed adhibendi modus alter ille frequens et favorabilis: ne male sentiat populus Romanus, ne iudicia transterantur; alter autem asper et rarus, quo minatur corruptis accusationem, et id quidem in consilio ampliore utcunque tutius; nam et mali inhibentur et boni gaudent; apud singulos vero nunquam suaserim, nisi defecerint omnia. quod si necessitas exigit, non erit iam ex arte oratoria, non magis quam appellare, etiamsi id quoque saepe utile est, aut, antequam pronuntiet, reum facere; nam et minari et deferre etiam non orator potest. si causa conciliandi nobis iudicis materiam dabit, ex hac potissimum aliqua in usum principii, quae maxime favorabilia videbuntur, decerpi oportebit. threaten or lay
Abbreviated transcription (Latin):
nosse. Nam prout aspi lenes iocũdi graues remissi erũt
aut assumere in cãs naturas eorũ qua competent aut
mitigare qua repugnabunt oportebit. accidit autem
interim hoc quoꝗ ut aut nobis inimicus aut aducrsario
sit amicus ꝗ uidicat. Que res utri parti tractanda est
A cnescio an ei magis inquã uidet᷑ propensior. Est enm
nõ nunꝗͣ parus hic ambitus aduersus amicos aut pro us
quibus cum simultates gerãt pronũtiandi faciendiq m¬
iuste ne fecisse uideant᷑ Fuerũt et̃ quidã reꝗ suaruĩ
iudices nam et in libris obseruationu a septimio editis
affuisse citeronẽ tali caust muenio et ego pro regma
S eronice apud ip̃am cam dixi. Similis hic quoq suꝑiorib
ratio est. aduersarius enim fiduciã partis suȩ iactat᷑
ł atronus timet cognoscentis uerecũdiam preterea de¬
trabenda uel confirmanda opinio siquã preciput domo

Expanded text:
lim nosse. nam prout asperi, lenes, iucundi, graves, duri, remissi erunt, lim nosse. nam prout asperi, lenes, iucundi, graves, duri, remissi erunt, aut adsumere in causam naturas eorum, qua competent, aut mitigare, qua repugnabunt, oportebit. accidit autem interim hoc quoque, ut aut nobis inimicus aut adversariis sit amicus qui iudicat; quae res utrique parti tractanda est ac nescio an etiam ei magis, in quam videatur propensior. est enim nonnunquam pravis hic ambitus adversus amicos aut pro iis, quibuscum simultates gerant, pronuntiandi faciendique iniuste, ne fecisse videantur. fuerunt etiam quidam rerum suarum iudices. nam et in libris Observationum a Septimio editis adfuisse Ciceronem tali causae invenio, et ego pro regina Berenice apud ipsam eam causam dixi. similis hic quoque superioribus ratio est. adversarius enim fiduciam partis suae iactat, patronus timet cognoscentis verecundiam. praeterea detrahenda vel confirmanda opinion, praecipue si quam domo
Abbreviated transcription (Latin):
danti. multũ agit sexus etas condicio ut ĩfeminis
señbus pupillis. liberos parentes coniuges allegantib
N am sola rectum q iudicem inclinat miseratio degustã¬
da tñ hȩc proemio nõ cõsumẽdi. Aduersarii uero ꝑsona
prope iisdem omnibus sed ẽ contrario ductis impugnari
solet. Nam et potentes sequit᷑ inuidia et humiles abiectos¬
q contempt et turpes ac nocentes odium. Quȩ tria sunt
ad alienandos iudicũ aĩos potentissima. Neq hȩc dicere
satis est quod datur et imꝑitis pleraq augenda aut mi¬
nuenda ut expediet hoc enim oratoris est: illud causę.
I odicem conciliabimus nobis non tm̃ laudando eũ quod et
fieri cum modo debet. et est tam̃ parti utriq cõe. sed si
laudem eius aducilitatẽ nr̃ȩ caue cõiunxerimus ut alle¬
gemus pro hon estis dignitatẽ illi suã: pro humilibus
iustitiam. pro infelicibus misericordiã pro lesis seueritatẽ

Expanded text:
danti. multum agit sexus, aetas, condicio, ut in feminis, danti. multum agit sexus, aetas, condicio, ut in feminis, senibus, pupillis, liberos, parentes, coniuges adlegantibus. nam sola rectum quoque iudicem inclinat miseratio. degustanda tamen haec prooemio, non consumenda. adversarii vero persona prope iisdem omnibus, sed e contrario ductis impugnari solet. nam et potentes sequitur invidia et humiles abiectosque contemptus et turpes ac nocentes odium, quae tria sunt ad alienandos iudicum animos potentissima. neque haec dicere sat est, quod datur etiam imperitis; pleraque augenda aut minuenda, ut expediet. hoc enim oratoris est, illa causae. iudicem conciliabimus nobis non tantum laudando eum, quod et fieri cum modo debet et est tamen parti utrique commune, sed si laudem eius ad utilitatem causae nostrae coniunxerimus, ut adlegemus pro honestis dignitatem illi suam, pro humilibus iustitiam, pro infelicibus misericordiam, pro laesis severitatem
Abbreviated transcription (Latin):
N am in iudicem ne quid dicat᷑ nõ modo palam sed q omni¬
no intelig possit stultũ erat monere. nisi fieret. et enii
partis aduerse patronus dabit exordio materiã interĩ
cum honore si eloquentiã eius ad gr̃am nos timere fingẽdo
ut ea suspecta sint iudici fecerimus. interĩ ꝑ contumeliã
sed hoc ꝑ q̃ raro. Ut asinius pro urbimȩ heredibus labie¬
num aduersarii patronũ inter argum̃ta male cause ponit :
Negat hȩc ec̃ preemia cornelius celsus: ꝗa sint exͣ litem
Sed ego cum auctoritate summoꝵ orator ũ magis ducor
tum ꝑtineͬ ad causam puto quicꝗd ad dicentem ꝑtin
cum sit naturale ut iudices iͥs quos libentius audiunt
et facilius credãt. Ipius aũt litigatoris persona tractã¬
da uarie est. Nam tum dignitas eius allegatur tum cõ¬
mendat᷑ infirmitas. Nonnuꝗ̃ contingit relatio meritoꝵ
de quibus uerecũdius dicendum erit sua q̃ aliena lau¬

Expanded text:
nam in iudicem ne quid dicatur non modo palam sed quod omninam in iudicem ne quid dicatur non modo palam sed quod omnino intelligi possit, stultum erat monere, nisi fieret. etiam partis adversae patronus dabit exordio materiam, interim cum honore, si eloquentiam eius et gratiam nos timere fingendo, ut ea suspecta sint iudici, fecerimus, interim per contumeliam, sed hoc perquam raro, ut Asinius pro Vrbiniae heredibus Labienum adversarii patronum inter argumenta causae malae posuit. Negat haec esse prooemia Cornelius Celsus, quia sint extra litem. Sed ego cum auctoritate summorum oratorum magis ducor, tum pertinere ad causam puto quidquid ad dicentem pertinet, cum sit naturale, ut iudices iis, quos libentius audiunt, etiam facilius credant. ipsius autem litigatoris persona tractanda varie est. nam tum dignitas eius adlegatur, tum commendatur infirmitas. nonnunquam contingit relatio meritorum, de quibus verecundius dicendum erit sua quam aliena lau
Abbreviated transcription (Latin):
potest rei.p. aut alicuius certe nõ mediocris exempli qđ
sine dubio multo magis ipis litigatoribus faciendum est ut ad
agendum magna atq honesta ratione aut et̃ necessitate acces¬
sisse uideantur sed ut precipua in hoc dicentis auctoritas si
omnis insubeundo negocio suspitio sordui aut odioꝵ autam¬
bitionis abfuerit ita queda in iis quoq cõmendatio tacita
si nos infirmos et impares agentiu contra ingeniis dixerimꝰ
qualia sũt plura q messalȩ proemia. Est enim naturalis fauor
pro laborantibus. et iudex religiosus libentissime patroni
audit. quem iustitię sue minime timet. Inde illa ueteru circa
occultandã eloquentiã simultatio multo abhac nroꝵ tempoꝵ
iactatione diuersa. Uitandum et̃ ne contumeliosi maligni
suꝑbi maledici: ĩ quẽꝙ̃ hoĩem ordine ue uideamur p̃cipue
eorũ ꝗ ledi nisi aduersa iudicũ uoluntate nõ possunt:

Expanded text:
poterit, reipublicae aut alicuius certe non mediocris exempli. quod poterit, reipublicae aut alicuius certe non mediocris exempli. quod sine dubio multo magis ipsis litigatoribus faciendum est, ut ad agendum magna atque honesta ratione aut etiam necessitate accessisse videantur. Sed ut praecipua in hoc dicentis auctoritas, si omnis in subeundo negotio suspicio sordium aut odiorum aut ambitionis afuerit, ita quaedam in his quoque commendatio tacita, si nos infirmos, imparatos, impares agentium contra ingeniis dixerimus, qualia sunt pleraque Messalae prooemia. est enim naturalis favor pro laborantibus, et iudex religiosus libentissime patronum audit, quem iustitiae suae minime timet. inde illa veterum circa occultandam eloquentiam simulatio multum ab hac nostrorum temporum iactatione diversa. vitandum etiam, ne contumeliosi, maligni, superbi, maledici in quemquam hominem ordinemve videamur praecipueque eorum, qui laedi nisi adversa iudicum voluntate non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
raro nunꝗ̃ nisi forte apud eum cui res aliunde iam¬
nota sit dicimus. Causa principi nulla alia est q̃ ut
auditorem quo sit nobis in ceteris partibus accõmodatior prepa¬
remus. Id fieri tribus maxime rebus inttr auctores plurimos
constat. si beniuolum aitentũ docilem fecrimus. Non qa ista
per totam actionem non sint custodienda. sed ꝗa mitiis ma¬
xime necessaria. ꝑ que in aiu iudicis ut procedere ultra
a personis accipimus. Sed ꝓsonarũ non est ut pleriq credi¬
derint triplex ratio ex litigatore. aduersario et iudice . Na
exordium duci nõnunꝗ̃ et ab actore cause solet. quanq̃ enis
pauciora de se ipo dicit et partius plurimũ tam̃ ad omnia
momenti est in hoc positum si uirbonus creditur Sic enim
continget ut non studiũ aduocati uideatur afferre sed pene
testis fidem. Quare ĩprimis existimet᷑ uenisse ad agendum
ductus officio uel cognationis uel amicitiȩ maximeq sificri

Expanded text:
raro unquam, nisi forte apud eum, cui res iam aliunde raro unquam, nisi forte apud eum, cui res iam aliunde nota sit, dicimus. causa principii nulla alia est, quam ut auditorem, quo sit nobis in ceteris partibus accommodatior, praeparemus. id fieri tribus maxime rebus inter auctores plurimos constat, si benevolum, attentum, docilem fecerimus, non quia ista non per totam actionem sint custodienda, sed quia initiis praecipue necessaria, per quae in animum iudicis, ut procedere ultra pimus. Sed personarum non est, ut plerique crediderunt, triplex ratio, ex litigatore et adversario et iudice. nam exordium duci nonnunquam etiam ab actore causae solet. quanquam enim pauciora de se ipso dicit et parcius, plurimum tamen ad omnia momenti est in hoc positum, si vir bonus creditur. sic enim continget, ut non studium advocati videatur adferre sed paene testis fidem. Quare in primis existimetur venisse ad agendum ductus officio vel cognationis vel amicitiae maximeque, si fieri
Abbreviated transcription (Latin):
U OD principiu latine uel exordiũ dict᷑ maiore
quadam ratione grȩci uident᷑ proemiu nominasse.
quod a nr̃is initiu modo significatur: illi satis dare
partem hanc ee ante ingressui rei de qua dicendum sit
ondunt Nam siue propterea ꝙ oue cantus est
& citharedi pauca illa quȩ anteꝗͣ segitimũ certam̃ inchoẽt
emerendi fauoris gratia canũt proemiũ cognominau̾ũt
oratores quoq ea quȩ prius ꝗͣ causam exordiant᷑ ad cõ¬
ciliandos sibi iudicũ aios preloquunt᷑ eadem appellatione
signarũt. siue ꝙ oĩuon iidem grȩci uiam appellant id
quod ante ingressum rei ponitur sic uocare est institu¬
tum. Certe proemiũ est quod apud iudicem prius ꝗ cãm
dio semꝑ sic utimur. qĩ causam iudex iam nouerit. Cuiꝰ
rei licentia ex hoc est ꝙ añ declamationẽ illa uelut ima¬
go litis exponit. Sedd in foro quoq continge᷑ istud pri¬
cipioꝵ genus secũdis actionibus potest. Primis quidem

Expanded text:
uod principium Latine vel exordium dicitur, maiore quadam ratione Graeci videntur προοίμιον nominasse, quia a nostris initium modo significatur, illi satis dare partem hanc esse ante ingressum rei de qua dicendum sit, ostendunt. nam sive propterea quod οἴμη cantus est et citharoedi pauca illa, quae, antequam legitimum certamen inchoent, emerendi favoris gratia canunt, prooemium cognominaverunt, oratores quoque ea quae, priusquam causam exordiantur, ad conciliandos sibi iudicum animos praeloquuntur eadem appellatione signarunt; sive, quod οἶμον iidem Graeci viam appellant, id quod ante ingressum rei ponitur sic vocare est institutum: certe prooemium est, quod apud iudicem dici, priusqudio semper sic utimur, quasi causam iudex iam noverit. cuius rei licentia ex hoc est, quod ante declamationem illa velut imago litis exponitur Sed in foro quoque contingere istud principiorum genus secundis actionibus potest; primis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uel minuẽdi cupiditas insita. nec quisquã uero contentus ẽ
Sed ignoscit ꝗa non affirmamus. tum est hꝑbole uirtus
cum res ip̃a de qua loquendũ est naturalẽ modũ ex cessit. cõ¬
ultra ꝗͣ citra stat oratio. Sed de hoc satis. ꝗa eundem locũ
plenius in eo libro quo causas corrupte eloq̃ntiȩ reddeba¬
mus tractauimus¬

Expanded text:
vel minuendi cupiditas insita, nec quisquam vero contentus est. vel minuendi cupiditas insita, nec quisquam vero contentus est. sed ignoscitur, quia non adfirmamus. tum est hyperbole virtus, cum res ipsa, de qua loquendum est, naturalem modum excessit. con, meliusque ultra quam citra stat oratio. sed de hoc satis, quia eundem locum plenius id eo libro, quo causas corruptae eloquentiae reddebamus, tractavimus
Abbreviated transcription (Latin):
que scyllam nauibus ꝗ̃ istum ĩ eodem freto fuisse arbitror
N ec pauciora sunt gn̾a minuẽdi . uix ossibus herẽt. et quod
cicero in quodam ioculari libello fundũ uecto uocat quẽ
pessim muttere funda ni tñ exciderit qua caua funda pata
Sed huius quoq rei seruet᷑ mensura quedã ꝗuis enim est
omnis hyperbole ultra fidem nõ tñ eẽ debet ultra modu
nec alia magis uia ĩ cacorelia itur piget referre plurima
hinc orta uitia cum presertĩ minime sint ignota et obscu¬
ra monere satis est mentiri hꝑbolem nec ita ut mendacio
fallere uelit. Quo magis intuendũ est quousq deceat
ex tollere quod nobis nõ credit᷑ ꝑuenit hec res freq̃ntissime
ad risum. qui si aptus est urbanitatis. Sin alitͣ stultitiȩ
nom̃ asseꝗtur. Est aũt inusu uulgo quoq et intͣ eruditos &
apud rusticos uidelicet ꝙ natura est omnibus augendi res

Expanded text:
que Scyllam nauibus quam istum id eodem freto fuisse arbitror. que Scyllam nauibus quam istum id eodem freto fuisse arbitror. nec pauciora sunt genera minuendi: vix ossibus haerent, et quod Cicero id quodam ioculari libello, fundum Vetto uocat, quem possit mittere funda; ni tamen exciderit, qua cava funda patet. Sed huius quoque rei servetur mensura quaedam. quamvis est enim omnis hyperbole ultra fidem, non tamen esse debet ultra modum, nec alia via magis id κακοζηλίαν itur. piget referre plurima hinc orta vitia, cum praesertim minime sint ignota et obscura. monere satis est mentiri hyperbolen nec ita, ut mendacio fallere velit. quo magis intuendum est, quousque deceat extollere quod nobis non creditur. pervenit haec res frequentissime ad risum; qui si captatus est, urbanitatis, sin aliter, stultitiae nomen assequitur. est autem id usu vulgo quoque et inter ineruditos et apud rusticos, videlicet quia natura est omnibus augendi res
Abbreviated transcription (Latin):
latione ut ip̃m illud uolaret. crescit interdũ hiptole alia
insuꝑ addita. ut cicero ĩ Antoniũ dicit quȩ charibdis tã
uorax charibdim dico: quȩ si fuit fuit animal unum
oceanus mediussidius uix uidet᷑ tot restam dissipatas
tam custantibus in locis positas tam cito absorbere potiuisse
Exquisitam uero figurã hiuus rei dep̃hendisse apud prin¬
cipem lyricoꝵ pindarũ uideor ĩ libro quẽ scripsit hymnõ
Is nanq herculis impetũ ad uersus meropas ꝗ in insula
coa dicunt᷑ habitasse nõ igni nec uẽtis nec mari. Sed ful¬
mini dicit similẽ fuisse ut illa minora hoc par eẽt quod
imitatus cicero illa composuit ĩ uerrẽ. Uersabat᷑ in ficilia
longo intͣ uallo non dionysius ille nec phalaris. Tolit eni
illa quondã insula multos et crudeles tyrãnos sed quod¬
dam nouũ monstrũ ex uetere illa ĩmanitate quȩ ĩ usdẽ
uersata locis dicit᷑. Non enim charibdim tam infestam ne¬

Expanded text:
latione, ut ipsum illud volaret. crescit interim hyperbole alia latione, ut ipsum illud volaret. crescit interim hyperbole alia insuper addita, ut Cicero id Antonium dicet, quae Charybdis tam vorax? charybdin dico? quae si fuit, fuit animal unum: Oceanus, medias fidius, vix videtur tot res, tam dissipatas, tam distantibus id locis positas, tam cito absorbere potuisse. exquisitam vero figuram huius rei deprehendisse apud principem Lyricorum Pindarum videor id libro, quem inscripsit ὕμνους. is namque Herculis impetum adversus Meropas, qui id insula Coo dicuntur habitasse, non igni nec ventis nec mari, sed fulmini dicit similem fuisse, ut illa minora, hoc par esset. quod imitatus Cicero illa composuit id Verrem versabatur id Sicilia longo intervallo alter non Dionysius ille nec Phalaris tulit enim illa quondam insula multos et crudeles tyrannos, sed quoddam novum monstrum ex vetere illa immanitate, quae id isdem versata locis dicitur. non enim Charybdin tam infestam ne
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Sed ducũ et ĩ comptũ poetę quid et̃ uerboꝵ di¬
usionẽ faciunt et transgressionẽ hyꝑboreo septem sub¬
tellectibus. Alioqn ubi nihil ex significatione mutatũ
est et structura sola uariat᷑ figura pccius uerboꝵ dici
pot Sicut multi ex his narrationẽ longis ĩuitant hiꝑbatis
ex confusis quȩ uitia accidũt suo loco diximus hyperbolẽ
audacioris ornatus summo loco posui. Est hec de cesuris¬
uꝑiectio. Uirtus eius ex diuerso par augendi atq mi¬
nuendi fit pluribus modis aut ouim plucꝰ facto dicimus¬
sicut uomens frustis estulentis gremiu suũ et totũ tribu¬
nal impleuit. Geminiq minant᷑ in celum scopuli aut res
res ꝓ similitudinẽ actollimus credas innare reuussag ce¬
ladas. aut ꝑ comperationẽ et fulminis ocior alis aut si¬
gnis quasi quibusdam. Illa uel intacte segetis ꝑsum ma
uolaret gramina nec teneras cursu lesisset aristas uel trãs¬

Expanded text:
erat, sed durum et incomptum. poetae quidem etiam verborum dierat, sed durum et incomptum. poetae quidem etiam verborum divisione faciunt transgressionem: Hyperboreo septem subtellectus. alioqui , ubi nihil ex significatione mutatum est et structura sola variatur, figura potius verborum dici potest, sicut multi existimarunt. longis autem hyperbatis et confusis quae vitia accidunt, suo loco diximus. hyperbolen audacioris ornatus summo loco posui. est haec decens veri superiectio; virtus eius ex diverso par augendi atque minuendi; fit pluribus modis. aut enim plus facto dicimus, ut vomens frustis esculentis gremium suum et totum tribunal implevit, et geminique minantur | caelum scopuli; aut res per similitudinem attollimus, credas innare revulsas Cycladas; aut per comparationem, ut fulminis ocior alis; aut signis quasi quibusdam, illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas; vel trans