comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scientissimus erat, & ob id uide¬
batur a terra matre adiuuari
Post necem uero filti a qua pur¬
gatus est athenis in sacris cere:¬
ris et post interfectionem ipphi¬
ti quem peregrinum et amicũ
iniuste peremit Hercules inci¬
dit in morbum pestilentem Qi
ob remedium doloris se iecit
in Flammas in monte qui uo¬
catur Ootha dum plura for¬
titer ac mirabiliter perpetrass&
et sic morte finitus est anno e
.xii. insignia inter euis ingenia
numeratit facta Ergo principi¬
bus predictis existentibus alex¬
ander priami filius rapuit he¬
lenam. troianum decẽnale o¬
ritur bellum ac demum euersa
capitur troia Quodita conti¬
gisse hystoria daretis atq alio¬
rum legimus Peleus rex max¬
imus eo tempore. inter reges
grecorum habebatur cuius cõ¬
siliis ceteri obtemperabant Qi
nepotem habens nomine. Iason
filium fratris sui quem ut no¬
uit ferocem animo prudentem
consilio, corpore strennuum ĩ¬
uidit Quamobrem ad colchos

Expanded text:
scientissimus erat: et ob id videscientissimus erat: et ob id videbatur a Terra matre adjuvari. Post necem vero filii, aqua purgatus est Athenis in sacris Cereris, et post interfectionem, Ipphiti, quem peregrinum et amicum injuste peremit, Hercules incidit in morbum pestilentem, qui ob remedium doloris se jecit in flammas, in monte qui vocatur Oeta, dum plura fortiter ac mirabiliter perpetrasset, et sic morte finitus est, anno aduodecim insignia inter ejus ingentia numerant facta. Ergo principibus praedictis existentibus, Alexander Priami filius rapuit Helenam. Trojanum decennale oritur bellum, ac demum eversa capitur Troja. Quod ita contigisse in historia Daretis atque aliorum legimus. Pelias rex maximus, eo tempore inter reges Graecorum habebatur, cujus consiliis caeteri obtemperabant. Qui nepotem habuit nomine Jasonem filium fratris sui. Quem ut novit ferocem esse animo, prudentem consilio, corpore strenuum, invidit. Quamobrem ad Colchos
Abbreviated transcription (Latin):
guit aduobus Igitur ab exitu
israel de egipto anni sunt ccc:¬
A. Tayrus autem ex tribu Na¬
nasse hebreorum iudicabat
populum qui eis praefuit an¬
in ditionem suam redigũt hebre¬
os ammonite annis xuiii. qui
cum temporibus posteriorum
iudicum copulantur idẽ iepthe
qui annis.ui. Esebon autem septẽ
Labdon uero octo hebreorum
populum annis decem qui nõ
habentur apud .Lxx. interpretes
Syciones autem adrastus regebat
cui succedit Polipedes. Nicena¬
rum uero Agamennõ rex erat.
Atheniensium nãq Uenesteus
Nisdem namq temporibus Ut¬
noes leges ac uira constituit Qͥ
tandem in sicilia aduersũ Deda¬
lum arma captens afiliabus
utrali occiditur Chartago a Di¬
done in affrica condita est Tũc
etiam hercules agonem olym¬
piacum constituit. a qͦ usq ad
primam olympiadem supputã¬
tur anni ecccxxxIsdem enim
hercules in libia occidit ãtheũ
Dicitur antheus autem terre
filius, quia palestrice artis cer¬
taminum que in terra exercentͤ

Expanded text:
ur ab exitu Israel de Aegypto anni sunt 306. Airus autem ex tribu Manasse Hebraeorum judicavit populum, qui eis praefuit anin deditionem suam redigunt Hebraeos Ammonitae, annis 8 et 10, qui cum temporibus posteriorum judicum copulantur, id est, Jepthae, qui annis 6, Essebon autem 7, Lapdon vero 8, Hebraeorum populum annis 10, qui non habentur apud LXX interpretes. Syciones autem Adrastus regebat, cui succedit Polipedes. Micenarum vero Agamemnon rex erat, Atheniensium autem Menestheus. Iisdem temporibus Minos leges ac jura constituit, qui tandem in Sicilia adversus Daedalum arma capiens, a filiabus Cocali occiditur. Carthago a Didone in Aphrica condita est. Tunc etiam Hercules agonem olympiacum constituit, a quo usque ad primam olympiadem supputantur anni 430. Iisdem enim Hercules in Libya occidit Antaeum. Dicitur autem Antaeus Terrae filius, quia palaestricae artis et certaminum, quae in terra exercentur,
Abbreviated transcription (Latin):
fidei Abrahe ut signũ
quasi dubius quereret a domĩo
dicens Dñe deus unde scire pos¬
sum ꝙ possessurus sum terram
quomodo futurum esset exqui¬

Expanded text:
fidei Abrahae ut signum quasi dubius quaereret a Domino dicens: Domine Deus, unde scire possum quod possessurus sum eam ?-- quomodo futurum esset exqui
Abbreviated transcription (Latin):
RMIUSDIEDISAR¬
haces regnauit annis
xxuiii. A constructione uerotẽ¬
pli annus ccuiꝰ sub quo adhuc
regnat azarias qui et Orias in
parte uide in israel autem post
roboam paucis diebus fueratł a¬
charias rursusq sellum quib
successerat Nanache athenten¬
sium thespieus rex Arifonis fi¬
lius erat, quando assyriorum
distructum est regnum Procas
siluius Latinorum erat rex: qui
filius auentini predicti regis
fuit chorinthiorum alexander:
Lacedemontorum Talchamenes
Nacidonum quo in tempore pri¬
mus rex Caranus fuit Tunc eciã
Hesiodus insignis habetur: ut

Expanded text:
rimus Medis Arbaces regnavit annis 28. A constructione vero templi anni 206: sub quo adhuc regnat Azarias qui et Ozias in parte Judaeae. In Israel autem post Roboam paucis diebus fuerat Zacharias, rursusque Sellom, quibus successerat Manahe. Atheniensium Tespicus rex Arifronis filius erat, quando Assyriorum destructum est regnum. Procas Sylvius Latinorum erat rex, qui filius Aventini praedicti regis fuit, Corinthiorum Alexander, Lacedaemoniorum Talchamenes; Macedonum hoc tempore primus rex Catanus fuit. Tunc etiam Hesiodus insignis habetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
anno sub quo tursum templum e¬
autem edificatione templi sub salo¬
mone usq ad nouissimam eius ru¬
itam que sub uespasiano facta ẽ
anni mille cc ii Hic autem ccepti
operis decreui primi finem facere li¬
bri ubi legales hostie pariter cum
templo ac populo iudeorum scelera¬
tissimo inrecuperabiliter cõciderũt¬

Expanded text:
anno sub quo rursum templum aeanno sub quo rursum templum aeautem aedificatione templi sub Salomone usque ad novissimam ejus ruinam, quae sub Vespasiano facta est, anni 1102. Hic autem coepti operis decrevi primi finem facere libri. Ubi legales hostiae pariter cum templo ac populo Judaeorum sceleratissimo irrecuperabiliter conciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
quit necessitas magna super terram. et
ita populo huic et cadent more gladii
et captiui ducentur inomnes gentes
et iherusalem erit concultata a genti¬
bus usquequo compleantur tempo¬
ra gentium Et uerum Cum autẽ
uideritis circundari ab exercitu ihe¬
rusalem tunc scitote quia appropĩ¬
quabit desolatio eius Comparet
nunc unusquisq Dñi et saluatoris
nostri sermones cum hystoriogra¬
phi relatione de bello quod gestũ
est atq excidio ciuitatis it uidẽs
miram diuine presentie uirtuter
agnoscat praedicentis diuinitatem
Nec quidem iudeorum genti post
passionem saluatortis iusta uluone
uenerunt pro eo ꝙ auctorem uita a
semet Uniuersa gens condempnauit
aufferri Colliguntur ergo per omne
tempus a quindecimo anno tyberii
caesaris et ab exordio euuangelice p̾¬
dicationis anni xlii usq ad uespa
siani scdm̃ imperii annum quando
hoc urbis iherosolimitane excidiũ
actum est A captiuitate autem
quam ab antiocho perpessi sunt an

Expanded text:
quit, necessitas magna super terram, et quit, necessitas magna super terram, et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes, et Hierusalem erit conculcata a gentibus, usquequo compleantur tempora gentium. Et iterum: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio ejus. Comparet nunc unusquisque Domini et Salvatoris nostri sermones cum historiographi relatione de bello quod gestum est, atque excidio civitatis, et videns miram divinae praesentiae virtutem, agnoscat praedicentis divinitatem. Haec quidem Judaeorum genti post passionem Salvatoris justa ultione venerunt, pro eo quod auctorem vitae a semet universa gens conclamavit auferri. Colliguntur ergo per omne em. A quinto decimo anno Tiberii Caesaris, et ab exordio evangelicae praedicationis, anni XLII. A casiani secundum imperii, quando hoc urbis Hierosolymitanae excidium actum est. A captivitate autem quam ab Antiocho perpessi sunt ann
Abbreviated transcription (Latin):
siccarios ac pradones post urbis exci¬
dium mutins declarat interiisse uul¬
neribus Hlectos quosq uiuenum qͦs
decor et corporis proceritas cõmenda¬
bat. ad triumphum dicit esse serua¬
tos uel perceteras prouincias esse dis¬
persos alii quidem ut ludis gladiato¬
riis, alii ut ad bestias traderentur
Si qui uero intra septimum et deci¬
mum aetatis annum reperti sunt per
diuersas prouincias in seruitutem de¬
detrahi iussi sunt quorum numerus
usq ad nonaginta milia perductus ẽ
Hec uero omma gesta sunt secundo
anno imperii uespasiani uxta ea que
ipse dominus et saluator noster iesus
xp̃c praedixerat Quippe qui ea que
dens ciuitatẽ fleuit superillam, et
uelut in auribus eius praeloquutus
est hec uerba Si cognouisses inquit
sunt. nunc autem absconditum ab
oculis tuis est Quia uenient dies in
te inimici tiui uallo et circundabunt
te ei perurgent te undiq et ad solũ
deducent te: et filios tuos interficient

Expanded text:
sicarios ac praedones post urbis excisicarios ac praedones post urbis excidium mutuis declarat interiisse vulneribus. Electos autem quosque juvenum, quos decor corporis et proceritas commendabat, ad triumphum dicit esse servatos, vel per caeteras provincias esse dispersos; alii quidem ut ludis gladiatoriis, alii ut ad bestias traderentur. Si qui vero intra septimum et decimum aetatis annum reperti sint, per diversas provincias in servitutem distrahi jussi sunt. Quorum numerus usque ad nonaginta millia perductus est. Haec vero omnia gesta sunt secundo anno imperii Vespasiani, juxta ea quae ipse Dominus et Salvator noster Jesus Christus praedixerat; quippe qui ea quidens civitatem, flevit super eam et velut in auribus ejus prolocutus est haec verba: Si cognovisses, inquitsunt, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis, quia venient dies in te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et perurgebunt te undique, et ad solum deducent te, et filios tuos interficient.
Abbreviated transcription (Latin):
horror inuasit. et immanes ꝙͣuis
animi diriguere uox faucibus in¬
terclusa est ila uero truci uultu it
ipsis iam praedonibus truculentior
meus inquit hic filius meus est partꝯ
et facinus meum est Edite nam et eço
priot comedi quem genui Nolite ef¬
fici aut matre religiosiores: aut foe¬
mina molliores Quod si uos pietas
uincit et exsecramini cibos meos ego
que iam talibus pasta sum ego iterũ
pascar Fost hec illi tetriti trementisꝗ
discedunt: qui hunc solum ex om̃ibꝰ
facultatibus misere matri liquerant
cibum Repleta est autem confestim
uniuersa ciuitas nepharii sceleris nũ¬
petratum fuerat adducins: tamꝙ̃
si ipse id perpetrasset horrebat Omnes
autem quos famis necessitas perurge¬
bat festinabant magis ad mortem bea¬
tos dicentes eos quibus contigit inte¬
risse priusꝙ̃ talium malorum pollue¬
omnem numerum peremptorum uel
same uel ferro undecies centena milia
designauit Ceteros uero latrones et

Expanded text:
horror invasit, et immanes quamvis horror invasit, et immanes quamvis animi diriguere, vox faucibus interclusa est. Illa vero truci vultu, et ipsis jam praedonibus truculentior: Meus, inquit, hic filius, meus est partus, et facinus meum est, edite. Nam et ego prior comedi, quae genui. Nolite effici aut matre religiosiores, aut femina molliores. Quod si vos pietas vincit, et exsecramini cibos meos, ego, quae jam talibus pasta sum, ego his iterum pascar. Post haec illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum omnibus facultatibus miserae matri reliquerant cibum. Repleta est autem confestim universa civitas nefarii sceleris nunpetratum fuerat adducens, tanquam si ipse id perpetrasset, horrebat. Omnes autem quos famis necessitas perurgebat festinabant magis ad mortem, beatos dicentes eos quibus contigit interiisse, priusquam talium malorum pollueomnem numerum peremptorum vel fame, vel ferro, undecies centena millia designat. Caeteros vero latrones et
Abbreviated transcription (Latin):
usa consultoribus contra ipsa iam
armatur iura nature Erat namq ei
sub uberibus paruulus filius hũc
ante oculos ferens infeclicis inquit
matris O infelitior fili in bello fa¬
me et direptione praedonum cui
te reseruabo Nam et si uita sperari
possit iugo romane seruitutis urge¬
mue Sed nunc ipãm etiã seruitutẽ
preuenit fames pradones uerou'¬
traq ui grauiores perurgent Ueĩ
ergo nunc o mi nate esto mr̃i cibus
pradonibus furor sccłis fabula q̃
sola deerat cladibus iudeorum, et
hec cum dixisset simul filiũ iugu¬
lat Tunc deinde igni superpositum
torret: it medium quidem cõsumit
mediura uero seruat obtectum et
ecce confestim praedones irruunt
obuste carnis nidorem conceptũ
mortem minanturz nisi sine mora
cibos quos paratos senserant de¬
monstraret Tunc illa quidẽ partẽ
inquit optimam reseruaui Et con¬
tinuo quesuperfuerant membra re¬
texit infantis At illos repente ĩgẽs

Expanded text:
usa consultoribus, contra ipsa jam usa consultoribus, contra ipsa jam armatur jura naturae. Erat namque ei sub uberibus parvulus filius. Hunc ante oculos ferens: Infe licis, inquit, matris, o infelicior fili: in bello fame et direptione praedonum, cui te reservabo? Nam et si vita sperari possit, jugo Romanae servitutis urgemur. Sed nunc ipsam etiam servitutem praevenit fames, praedones vero utraque vi graviores perurgent; veni ergo nunc, o mi nate, esto matri cibus, praedonibus furor, saeculis fabula, quae sola deerat cladibus Judaeorum. Et haec cum dixisset, simul filium jugulat. Tunc deinde igni superpositum torret, et medium quidem consumpsit, medium vero reservat obtectum. Et ecce confestim praedones irruunt, ob ustae carnis nidorem conceptum, mortem minantur, nisi sine mora cibos quos paratos senserant demonstraret. Tum illa quidem: Partem, inquit, vobis optimam reservavi. Et continuo quae superfuerant membra detexit infantis. At illos repente ingens
Abbreviated transcription (Latin):
ULIER QUEDAT¬
ex his que ultra iordanis
alueum commanebant Matia noĩt
elearan filia de uico bethetot quod
interpretatur domus ysopi genere
et faculiatibus nobilis cum reliqua
multitudine que confluxerat i he¬
rosolimis reperta. cõmunem cũ õib
obsidionis casum ferebat Huius re¬
liquas quidem facultates quas do¬
mo in urbem conuexerat tyranni
inuasere. Siquid uero reliquiarum
ex magnis opibus fuerat. quibus
uictum quotidianum pertenuem
duceret, triuenta per momenta pra¬
donum satellites rapiebant Fro qui¬
bus ingens mulierem uelut insania
iã quedam ex indignatione fatigi¬
bat ita ut interdum praedones ma¬
ledictis in necem sui et conuiciis
instigaret Uerum cum neq irritatꝰ
quisꝙ̃ neꝗ miseratus eam per imere
et si quid forte cibi fuisset ab ea que
situm id ab aliis quereretur: nec iã
usq repperiendi copia fieret: fames
autem dira uisceribus ipsis insiste¬
ret ac medullis et ad furorem iam
perurgeret inedia fame et ira pessĩs

Expanded text:
ulier quaedaex his, quae ultra Jordanis alveum commanebant, Maria nomine, Eleazari filia, de vico Hebezobra, quod interpretatur domus Ysopi, genere et facultatibus nobilis, cum reliqua multitudine, quae confluxerat, Hierosolymis reperta, communem cum omnibus obsidionis casum ferebat. Hujus reliquas quidem facultates, quas domo in urbem convexerat, tyranni invasere, si quid vero reliquiarum ex magnis opibus fuerat, quibus victum quotidianum pertenuem duceret, irruentes per momenta praedonum satellites rapiebant. Pro quibus ingens mulier velut insana, jam quadam ex indignatione fatigabatur, ita ut interdum praedones maledictis in necem sui, et conviciis instigaret. Verum cum neque irritatus quisquam, neque miseratus, eam opprimeret, et si quid forte cibi fuisset ab ea qusitum, id ab aliis quaereretur, nec jam usquam reperiendi copia fieret, fames autem dira visceribus ipsis insisteret ac medullis, et ad furorem jam perurgeret inedia fame et ira pessimis
Abbreviated transcription (Latin):
praesatis principibus qui apostolici
uiri et teliqui doctores sacti tunc
floruerunt quas mundi partes ad
praedicandum susceperunt et quib
in locis consequuti palmam marti¬
nii per ordinem continetur. De iose

Expanded text:
praefatis principibus apostolici viri, et reliqui doctores sacri, qui tunc floruerunt, quas mundi partes ad praedicandum susceperint, et quibus in locis consecuti sint palmam martyrii, per ordinem continetur. Matthae
Abbreviated transcription (Latin):
qua mulutudo ob abscessum au¬
xiliorũ simultates deposuit.: sed
cum alexandro tam diu bello as'¬
siduo decertauit. donec plerisq
interfectis uictor alexander cete¬
ros captos iberosolimã adduxit
Uerum ĩ moderata forcit iracun¬
dia ut crudelitas rius ad ĩpie¬
tatem usq procederet: dccͣc enĩ
horum in media ciuitate cruci
suffixos: & mulieres eorum atq
filios in conspectu ipsorum ne¬
cauit atq hec potans et cum suiꝰ
concubinis recubans prospeta¬
bat Tantus autem populũ terror
inuasit. ut etiam diuerse partis
studiosi proxima nocte uũiꝰ¬
hominum extra totam iudaam
profugerunt: quorum exilio moiᷤ
alexandri sinis fuit: cũ eiusmodi
factis tandem egre otium regni
quesisset. ab armis requieuit Er
quitatis hystorie Legere curabit
Belli autem sequutum ẽ morbi
regni annum moritur: coniugi
sue Aexandre regni reliquit
gubernacula, iudaeos ei uel max¬
imo dicto audientes fore non
dubitans quod Longe ab eius

Expanded text:
qua multitudo ob abscessum auqua multitudo ob abscessum auxiliorum simultates deposuit: sed cum Alexandro tandiu bello assiduo decertavit, donec, plerisque interfectis, victor Alexander caeteros captos Hierosolymam adduxit. Verum immoderata fecit iracundia, ut crudelitas ejus ad impietatem usque procederet: octingentos enim eorum in media civitate cruci affixos, mulieres eorum atque filios in conspectu ipsorum necavit, atque hoc, potans et cum suis concubinis recubans, prospectabat. Tantus autem populum terror invasit, ut etiam diversae partis studiosi proxima nocte septem millia extra totam Judaeam profugerint. Quorum exsilio mors Alexandri finis fuit. Cum ejusmodi factis tandem aegre otium regni quaesisset, ab armis requievit. Erquitatis Historiae legere curabit. Belli autem requiem secutum est morbi regni anno moritur. Conjugi suae Alexandrae regni reliquit gubernacula, Judaeos ei vel maxime audientes fore non dubitans, quod longe ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
factus de possessionibus illius
castella et loca munita suo regno
adiunxit. ꝙuis et theodoro eius
Is namq cum gazam & Rafiam
atq anthidonem perdomuisset se¬
tur insidias posse comprimere
nisi peregrinos haberet auxilio
Igr̃ crebris cum propria gente pre¬
liis gestis superior factus est nõ
letabatur. qm̃ regni sui uiros cõ¬
sumpserat uñ cum iudaeis cona¬
batur reconciliari Illi autem ⁊̃¬
constantiam eius moremq uarie¬
tatem intantum oderant. ut per¬
cunctanti causam quonam pado
eos sedare posset diceret si more¬
retur Nam uix etiam mortuo da¬
turos ueniam qui multa scelera¬
te fcccisset Lugnauit etiam cũ
demetrio quem iudaet uocauerãt
sibi in auxilium a quo uictus se¬
cessit in montes Immutata q̃ ppe
fortuna sui qui eum prius deserue¬
rant misericordĩa moti relĩquẽ¬
rum uirtute auctus se bello repa¬
rauit Demetrius huius inclina¬
tionis destitutione fractus mox
inde egressus est non tamen reli¬

Expanded text:
factus, de possessionibus illius factus, de possessionibus illius castella et loca munita suo regno adjunxit, quamvis a Theodoro ejus Is namque cum Gazam et Rafiam atque Antidonem perdomuisset, setur insidias posse comprimere, nisi peregrinos haberet auxilio. Igitur crebris cum propria gente praeliis gestis superior factus, non minlaetabatur, quoniam regni sui vires consumpserat, unde cum Judaeis conabatur reconciliari. Illi autem inconstantiam ejus morumque varietatem in tantum oderant, ut percunctanti causam quonam pacto eos sedare posset, dicerent: Si moreretur. Nam vix etiam mortuo daturos veniam, cur multa scelerate fecisset. Pugnavit etiam cum Demetrio, quem Judaei evocaverunt sibi in auxilium. A quo victus recessit in montes. Immutata quippe fortuna, sui, qui eum prius deseruerant, misericordia moti, relinquenrunt. Quorum virtute auctus, se bello reparavit. Demetrius hujus inclinationis destitutione fractus, mox inde egressus est, non tamen reli
Abbreviated transcription (Latin):
TNOLODIEUSQ
et alexander pulso de regno fis¬
cone ptholomeo per mrẽm cleo¬
patram & cyprum secedente reg¬
nauit annis x.Iterumq ꝑtholo¬
meus qui a matre fuerat eiectus
regressus de fuga regnum obti¬
nuit & regnauit annis octo. qm̃
alexandrum qui ante cũ fuerat
ob interfectionem matris cuies
num ut premisimus post mortẽ
ioannis Aristobolus susceperat
Quo etiam mortuo ut supra me¬
minimus:iamneus qui et alexã¬
der eius frater regnum pariter&
ligatus fuerat est solutus: quoni¬
am &etate maior erat ceteris fra¬
tribus suis & modestia prestare
uidebatur rex pariter iudaorũ
& pontifex est declaratus Sed
ille potestate adepta fratrem
quidem alterum regnum appe¬
tentem occidit alterum autẽ
uita contentum ablatis rebrs
substantiis nudatum secum ha¬
buit Fraelium etiam cum ꝑtho¬
lomeo committit. multos q̃dẽ¬
hostium peremit. sed uictoria in
ptholomei parte propensior fuit
Cum theodoro autem filio zeno¬
nis sepius dimicauit, & supenor

Expanded text:
tholomaeus, et Alexander, pulso regno Fiscone Ptholomaeo, per matrem Cleopatram et in Cyprum secedente, regnavit annis decem. Iterumque Ptholomaeus, qui a matre fuerat ejectus, regressus de fuga, regnum obtinuit, et regnavit annis octo, quoniam Alexandrum, qui ante eum fuerat, ob interfectionem natos cives num, ut praemisimus, post mortem Joannis, Aristobolus susceperat. Quo etiam mortuo, ut supra meminimus, Janneus, qui et Alexander, ejus frater, regnum pariter et ligatus fuerat, est solutus, quoniam aetate major erat caeteris fratribus suis, et molestia praestare videbatur, rex pariter Judaeorum et pontifex est declaratus. Sed ille, potestate adepta, fratrem quidem alterum regnum appetentem occidit; alterum autem vita contentum, ablatis rebus, substantiis nudatum, secum habuit. Praelium etiam cum Ptholomaeo committit, multos qhostium peremit, sed victoria in Ptholomaei parte propensior fuit. Cum Theodoro autem filio Zenonis saepius dimicavit; et superior
Abbreviated transcription (Latin):
GIURPHILOSODA
gracorum atq latino¬
rum longe aliter senserunt de
primo seculo. ꝙ̃ ut Iosephus rese¬
rat. qui aurea prima nũcupãt
secula: ec tunc homines soloua¬
casse otio & his tantum modo
frugibus esse contentos quas tes¬
ra sponte protulerat. & simplici
aqua eos esse potatos: nec ullius
carnis esum attigisse autumãt.

Expanded text:
gitur philosophi Graecorum atque Latinorum longe aliter senserunt de primo saeculo quam Josephus referat, qui aurea prima nuncupant saecula, et tunc homines solo vacasse otio, et his tantummodo frugibus fuisse contentos, quas terra sponte protulerat, et simplici aqua eos esse potatos, nec ullius carnis esum attigisse, autumant.
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt. Qui preoccupantibus roma¬
nis peragende tunc mortis sue copi¬
am non habuerant captiq fuerant
Alii uero fetio. alii suspendio. alii
abnegato cybo sese consumpserũt.
nullusq omnino uel paruulus su¬
perfuit. qui seruitutis conditionẽ
uiti amore tollerant His ita se
habentibus senatus iugurthe regi
numidiarum bellum indixit
micipse tiumidiatũ regis
adoptiuuus heresq inter naturales
eius filios factus. primũ coberedis
suos id ẽ hiemsalem occidit. adhe¬
halem bello uictum affrica expulit
calpurnium demum consulem ad¬
uersum se missum pecunia corrupit
atq ad turpissimas conditiones
pacis adduxit. Preterea cũ romam
ip̃e uenisset omĩbus pecunia cor¬
ruptis aut adtemptatis: seditiões
dissentionesq permiscuit. Quam cũ
egrederetur in fami satis notauit elo¬
gio dicens O urhem uenalem et
mature perituram si emptorem ĩue¬
nerit. qui aimno sequenti aulum

Expanded text:
cerunt. Qui vero praeoccupantibus Romacerunt. Qui vero praeoccupantibus Romanis peragendae tunc mortis suae copiam non habuerant, captique fuerant, alii ferro, alii suspendio, alii abnegato cibo, sese consumpserunt. Nullusque omnino vel parvulus superfuit, qui servitutis conditionem vitae amore tolerarit. His ita se habentibus senatus Jugurthae regi Numidarum bellum indixitMicipsae Numidarum regis adoptiuns heresque inter naturales eius filios factus, primum coheredes suos, id est Hiempsalem occidit, Adherbalem bello uictum Africa expulit. Calpurnium deinde consulem aduersum se missum pecunia catque ad turpissimas conditiones pacis adduxit. Praeterea cum Romam ipse venisset, omnibus pecunia corruptis aut attentatis, seditiones, dissensionesque permiscuit. Qua cum egrederetur, infami satis notavit elogio, dicens: O urbem venalem et mature perituram, si emptorem invenerit! Qui anno sequenti Aulum
Abbreviated transcription (Latin):
gi aluernorum gallie ciuitatis. bel¬
Lum maximo instructu cõparãti
adeo cum paruo exercitii occurnit
ut bituitus paucitatem romaõrũ
Ux ad escam canibus quos in
agmine habebat sufficere posse
iactaret. Qui cum sibi ad transfe¬
tendas copias unum pontem ro¬
dhani fluminis parum esse ĩtelli¬
geret alium compactis lyntrib
cathenisq connexum superstratĩ
confixisq tabulis struxit Cõserta
pugna & diu grauiter agitata uic¬
ti galli conuersiq in fugam dũ
quisq sibi timet coaceruatis ĩcõ¬
sulte agninbus et p̃propere trã¬
situ pontis uincula ruperunt: ac
mox cum ipsis lyntribus mersi
in exercitu bituitu fuisse tradun
tur ex quibus c. L uel caesa uł
mersa sunt Uictus martius con¬
sul gallorum gentem sub radice
alpium sitam: bello aggressus ẽ
Qui cum se romanis copiis cucũ¬
septos uiderent. belloq impares
fore intelligerent occisis coniugi¬
hus ac liberis in flãmas se proie¬

Expanded text:
gi Aruernorum Galliae ciuitatis belgi Aruernorum Galliae ciuitatis bellum maximo instructu conparanti adeo cum paruo exercitu occurrit, ut Bituitus pauoi-is tatem Romanorum uix ad escam canibus, quos in agmine habebat, sufficere posse iactaret. qm oum sibi ad transferendas copias unum pontem Rhodani fluminis parum esse intellegeret, alium conpactis lintribus catenisque conexum superstratis confixisque tabulis instruxit. conserta pugna et diu grauiter agitata, uicti Galli conuersique in fugam, dum quisque sibi timet, coaceruatis inconsulte agminibus et praepropero transitu pontis uincula ruperunt ac mox cum ipsis lintribus mersi  armatorum in exercitu Bituiti fuisse ttur, ex quibus 150,000 vel caesa vel mersa sunt. Victus Martius consul, Gallorum gentem sub radice Alpium sitam bello aggressus est. Qui cum se Romanis copiis circumseptos viderent, belloque impares fore intelligerent, occisis conjugibus ac liberis, in flammas se proje
Abbreviated transcription (Latin):
temporibrs iubente se¬
natu carthago iterum edificat᷑
Deductis illuc romanorũ cuit¬
bus cum samiliis repleta acresti¬
tuta est Rome etiam seditio
orta est quam graccus atq flaceꝰ
excitauerat tribuni: seruis li¬
bertatem agrosq publicos diui¬
dere promittentes Quo tumul¬
tu amplius inꝰ necata sunt in
urbe cum actoribus seditionũ
Quibus diebus Netellus bellã¬
do peruagatus baleares insulas
edomuit Tunc etiam domitius
proconsul allobrogas gallos
iuxta oppidum uindalium gra¬
uissimo bello uicit: maxime cũ
elephantorum noua forma. equi
hostium hostesq conterriti dif
fugissent xxͥ ibi allobrogum
cesa referuntur niꝰ capta sunt.
Eodem tempore ethna mons ul¬
tra solitum exarsit. et torrẽtib
igneis supeifusis lateq circũ flu¬
entibus catinam urbem finesq¬
eius oppressit ita ut tecta edium
calidis cineribus preusta et pre¬
grauata corruerent. Cunis leuãde
cladis causa senatus x annorum
uectigalia catinensibus remisit

Expanded text:
temporibus, jubente senatu, Carthago iterum reaedificadeductis illuc Romanorum civibus cum familiis repleta ac restituta est. Romae etiam seditio orta est, quam Gracchus et Flaccus excitaverunt tribuni, servis libertatem agrosque publicos dividere promittentes. Quo tumultu amplius tria millia necata sunt in Urbe, cum auctoribus seditionum. Quibus diebus Metellus bellando pervagatus Baleares insulas edomuit. Tunc etiam Domitius proconsul Allobrogas Gallos juxta oppidum Vindalium gravissimo bello vicit, maxime cum elephantorum nova forma equi hostium hostesque cfugissent: xx milia ibi Allobrogum caesa referuntur, tria milia capta sunt. Eodem tempore Aetna mons ultra solitum exarsit et torrentibus igneis superfusis lateque circumfluentibus Catinam urbem finesqeius oppressit ita ut tecta aedium calidis cineribus praeusta et praegrauata conruerent: cuius leuandae cladis causa senatus decem annorum uectigalia Catinensibus remisit.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uehemens ruit ac tempestas
ualida exorta est. que romanos
refrigerans conualescere foecit.
mauros uero atq numidas iner¬
mes pene reddidit. dum hasti¬
lia eorum que sine am̃to erant
lubrica, scuta uero que ex coriis
elephantorum uelut spongia aq̃m
ebibentia inhabilia facta sunt
Qua fortuna marius superior sa¬
ctus uicit Pocchus atq iugurta
fugientes xc̃ suorum amiserũt
Ergo bocchus cum romanis pug¬
riare difsidens pacem petiit. iu¬
gurtham dolo captum condiuõe
pacis cathenatum ad marium
misit quem ante currum siuiz
triumphator abegit, &s in carcere
positum strangulati iussit Ere¬
terea iugurchini temporibus bel¬
li cassius consul in gallia ti
gurinos usq occeanum persequ¬
tus rursusq ab hisdem insidiis
Circũuentus occisus est

Expanded text:
enim vehemens ruit, ac tempestas enim vehemens ruit, ac tempestas valida orta est, quae Romanos refrigerans convalescere fecit, Mauros vero atque Numidas inermes pene reddidit, dum hastilia eorum, quae sine amento erant, lubrica, scuta vero, quae ex coriis elephantorum, velut spongia aquam ebibentia inhabilia facta sunt, qua fortuna Marius superior factus vicit. Bocchus atque Jugurtha fugientes, 90,000 suorum amiserunt. Ergo Bocchus cum Romanis pugnare diffidens, pacem petiit, Jugurtham dolo captum, conditione pacis catenatum, ad Marium misit, quem ante currum suum triumphator abegit, et in carcere positum strangulari jussit. Praeterea Jugurthini temporibus belli, Cassius consul in Gallia Tigurinos usque Oceanum persecutus est. Rursusque ab eisdem insidiis circumventus, occisus est
Abbreviated transcription (Latin):
posthumium posthumi cõsulis
fratrem quem is Alũ. armatorũ
exercitui prefecerat interemit, ac
pene totam affrican a romanis
deficientem suo iunxit regno
Deinde metelli disciplina coer¬
citus duobusq praeliis uictus
ĩiꝰ perfugarum reddidit. trecẽ¬
tosq obsides dedit Conditionẽ
pacis non custodiens iterũ ma¬
riani consulis qui non illo mĩo¬
re astutia preditus erat deuictus
dum de propriis dissideret uirib
bocchum maurorum regem ad
sua conduxit auxilia Cuius co¬
piꝑs auctus marianum sepius
afflixit exercitum Postremo
rit. quos tribus diebus pariter
bellando ita contriuit. om̃ĩb
d esperatis tomani telis plurimi
occisi. Undiq pressi sui ac in¬
genti feruore solis. puluereq de¬
fecti nullam sibi deinceps spe¬
rarent salutem, dum omnia pa¬
terentur intollerabilia equites
uero numidiarum atq mauro¬
rum uelut sine Labore pene cap¬
tos atq circum septos trucidaĩ
romanos subito suffragium romi¬
nis e celo missum est Nimbus

Expanded text:
Posthumium Posthumii consulis fratrem, quem is 40,000 armatorum exercitui praefecerat, interemit, ac pene totam Africam a Romanis deficientem suo junxit regno. Deinde Metelli disciplina coercitus, duobusque praeliis victus, 3,000 perfugarum reddidit, trecentosque obsides dedit. Conditionem pacis non custodiens, iterum Mariani consulis qui non illo minori astutia praeditus erat devictus, dum de propriis diffideret viribus, Boccum Maurorum regem ad sua conduxit auxilia. Cujus copiis auctus, Marianum saepius afflixit exercitum. Postremo rit. Quos tribus diebus pariter bellando ita contrivit, ut omnibus desperatis Romani telis plurimi occisi undique pressi siti ac ingenti fervore solis, pulvereque defecti, nullam deinceps sibi sperarent salutem, dum omnia paterentur intolerabilia. Equites vero Numidarum atque Maurorum, velut sine labore pene captos atque circumseptos trucidabant Romanos. Subito suffragium est Romanis coelo missum. Nimbus
Abbreviated transcription (Latin):
NT NONUS COG¬
nomento pius tercius deci¬
mus ab augusto imperatorereatus
cum liberis suis aurelio et lucio xx
et non plenis tribus annis rẽpublicã
gubernauit Iste ab adriano ĩ filiũ
adoptatus cuius gener fuerat tanti
honitatis in principatu hauol dubie
sine exemplo uixit quamuis cum
minime contulerit etas sua cum or¬
bem terre nullo bello per annos ui
gincitres auctoritate sola rexit, a¬
deo trementibus eumq atq aman¬
tibus cunctis regibus nationibus¬
q et populis ut parentem seu patro¬
num magisꝙͣ̃ dominũ imperatorẽ¬
ue putareat omnesq in morem ce¬
lestium propitium optantes de cõ¬
trouersiis inter se iudicem poscerẽt
Quinetiã indi bactri hircani le
gatos ad eum misere iusticia tanti
imperatoris comperta adeo trãqͧͣlle
et sancte in imperio uixit ut meri¬
to pius et pater patriae nominatus
sit Nuius temporibus ualentinus
heresiarches. et cerdo magister mas¬
cionis romam uenerunt et hereti¬
ci ac sancte celigionis inimici de¬

Expanded text:
Antonius cognomento Pius, decimus tertius ab Augusto imperator creatus, cum liberis suis Aurelio et Lucio viginti et non plenis tribus annis rempublicam gubernavit. Iste ab Hadriano in filium adoptatus, cujus gener fuerat, tantae bonitatis in principatu, ut haud dubio sine exemplo vixerit, quamvis eum Numae contulerit aetas sua, cum orbem terrae nullo bello per annos 23 ginti tres auctoritate sola rexerit, adeo trementibus eum atque amantibus cunctis regibus nationibusque et populis, ut parentem seu patronum magis quam dominum imperatoremve reputarent, omnesque in morem caelestium propitium optantes de controversiis inter se iudicem poscerent. Quin etiam gatos ad eum misere, justitia tanti imperatoris comperta. Adeo tranquille et sanctissime in imperio vixit, ut merito pius et pater patriae nominatus sit. Hujus autem temporibus Valentinus haeresiarches, et Cerdo magister Marcionis Romam venerunt, et haeretici ac sanctae religionis inimici de
Abbreviated transcription (Latin):
ciens agebant Sed dum posi mortẽ
constantis sinodum mediolano con¬
stancius fien decreuisset: in qua onẽ¬
tales atꝗ occidentales episcopos ĩ ue¬
sania arriana concordes faceret. ad
effectum perducere nequiuit Unde
et apud ariminum conuenire prae¬
cepit occidentales: apud tyrum
uero orientales episcopos in quibus
sinodis omousiani neqͣꝙͣ arrianis
cõmunicabant Qua de re cereris in
locis diuersa celebrantes concilia tur¬
bulentiorem contra catholicos genera¬
runt tempestatem Constancius uero
hortatu perfidorum nunc blandiens
nunc minis instans, nec sic ad una'¬
nimitatem eos perducere potuit ep̃os
sed frustratus suis conaminibus ma
tores hinc inde in ecclesiis emergebã¬
tur discordie Instantibus autem ar¬
rianis ad tantam deuenit dementiã
constancius ut quosdam in deo gra¬
deo deos querit tanꝙ̃ per pseudo ti¬
rum inducitur Peruerso igitur zelo
potestas armatur illusa et sub noĩe
pietatis uis persequutionis agitatur

Expanded text:
ties agebant. Sed dum post mortem ties agebant. Sed dum post mortem Constantis synodum Mediolani Constantius fieri decrevisset, in qua Orientales atque Occidentales episcopos in vesania Ariana concordes faceret, ad effectum perducere nequivit. Unde et apud Arimenum convenire praecepit Occidentales, apud Tyrum vero Orientales. In quibus synodis Homousiani nequaquam Arianis communicantes, ea de re caeteris in locis diversa celebrantes concilia, turbulentiorem contra Catholicos generarunt tempestatem. Constantius vero hortatu perfidorum, nunc blanditiis, nunc minis instans, nec sic ad unanimitatem eos perducere potuit episcopos, sed frustratus est suis conatibus, et majores hinc inde in Ecclesiis emergebant discordiae. Insistentibus autem Arianis ad tantam pervenit dementiam Constantius, ut quosdam in Deo graDeo deos quaerit, tanquam per pseudothyrum inducitur. Perverso igitur zelo potestas armatur illusa, et sub nomine pietatis vis persecutionis agitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
modis sepius sit ereptus de maĩbo
animam illius querentium ecelesu¬
stica que dicitur tripertita narrat hy¬
storia ipse etiam qui passus est ordĩa¬
tim in suis refert opusculis necnõ
et rufinus predicti temporis ecclesi¬
astice hystorie scriptor
dogmatis scriptores eusebiꝰ
nichomediensis cum ceteris satellitibꝰ
ecclãm dei hostibus nactus tempus
oportunum, paulatim decreta nice¬
ni concilii catholica callide subuer¬
tere nitentes apud antiochiam pri¬
mum sub occasione dedicationis tẽ¬
pli ibidem a patre augustorum mi¬
rabiliter inchoati et a constancio cõ¬
summati conuenerunt, quasi nona¬
ginta orientalium episcopi ubi cõtra
fidem catholicam niceni concilii nõ
tam manifeste sicui in reliquis sanxe¬
runt conciliis Deinde procedente tẽ¬
pore diuersa celebrantes concilia fi¬
dem niceni concilii de una patris et
filii substancia abolere cupiebant
ipso imperatore eis adnitente cuius
et presencia debachantes: hec aliquo¬

Expanded text:
modis saepius sit ereptus de manibus modis saepius sit ereptus de manibus animam illius quaerentium, Ecclesiastica quae dicitur Tripartita narrat historia. Ipse etiam qui passus, ordinatim in suis refert opusculis, nec non et Rufinus praedicti temporis Ecclesiasticae Historiae scriptor. dogmatis fautores, Eusebius Nicomediensis, cum caeteris satellitibus Ecclesiae Dei hostibus, nacti tempus opportunum, paulatim callide decreta Nicaeni concilii catholica subvertere nitentes, apud Antiochiam primum sub occasione dedicationis templi ibidem a patre Augustorum mirabiliter inchoati, et a Constantio consummati, convenerunt quasi nonaginta Orientalium episcopi. Ubi contra fidem catholicam Nicaeni concilii non tam manifeste, sicut in reliquis, sanxerunt conciliis. Deinde procedente tempore diversa celebrantes concilia, fidem Nicaeni concilii de una Dei Patris et Filii substantia abolere cupientes, ipso imperatore eis annitente, cujus et praesentia debacchantes, haec aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
de imperatonis morte suppresso usqad
constancii presentiam multis noua
temprantibus oppressis restitute inte¬
greq mansere Cum uero constancius
affiuisset depositum pbr̃m illi restituit
Cuius benesicii gracia imperator reg¬
ni cupidus ita ei deuinctus est: ut qui
imperare cunctis ambierit, ab illo si¬
bi imperati equanimiter pateretur:
Ex quo deuicto sibi imperatore, coe
pit de atrii institutione suggerere, et
nolentes acquiescere sacerdotes uti co¬
geret persuadere Tunc eusebium ni¬
chomedie episcopum partibus artii
fauentem: ceterosq eius socios impera¬
tort familiarissimos effecit admiten¬
tibus sibi eutuchis palatinis quorũ
animos diabolica fraude sibi deuirx¬
erat, athanasium uero catholice ecclẽ
defensorem fallis criminationibus in¬
sectantes adeo ui principis cõstancius
uellet eum sepius interimere: nisi pia
prouidencia dei ad restaurationem
ecclesie sue eundem protegeret, ac re¬
seruaret Igitur quibus mirabiliter

Expanded text:
de Imperatoris morte suppresso usque ad de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imppit de Arii restitutione suggerere, et nolentes acquiescere sacerdotes ut cogeret persuadere. Tunc Eusebium Nicomediae episcopum partibus Arii faventem, caeterosque ejus socios imperatori familiarissimos effecit, annitentibus sibi Eunuchis palatinis, quorum animos diabolica fraude sibi devinxerat. Athanasium vero catholicae Ecclesiae defensorem falsis criminationibus insectantes, adeo ut princeps Constantius vellet eum saepius interimere, nisi pia Dei Providentia ad restaurationem Ecclesiae suae eumdem protegeret ac reservaret. Igitur quibus mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ui sitaretur a constantino fratre, atq
ab eo blande religioseq compellẽtur
extremam dicitur ab eo grãm poposc'¬
isse ut pbr̃m in samiliaritatem reci¬
peret, et que sibi ab eo prospe et sa¬
lute suggererentur audiret Se qͥdẽ
iam ex luce descendentem nichil cu¬
rare pro fratris uero statu esse solli¬
citam ne forte pro innocentium pe¬
nis regni suni pateretur excidium.
Quibus ille monitis a sorore suscep¬
tis. et fidelem pro se germane solli¬
citudinem credens: accõmodauit
aurem presbitero Constantino uero
de hac luce discedente liberis de
successione romani orbis testamẽtũ
heredibus scriptum dum non adessent
datum ui supradiximus euocasse, atq
sub sacramento tradidisse quod scripse¬
rat dum ex occasione predicta eius fa¬
miliaritate potiretur contestans ille ne
ulli nisi constancio cõnuenisset in ma¬
nus tradeiet Cui etiam quod eunuch
qui erant in palacio fauebant arte ĩdicio

Expanded text:
visitaretur a Constantio fratre, atque visitaretur a Constantio fratre, atque ab eo blande religioseque compellaretur, extremam dicitur ab eo gratiam poposcisse ut presbyterum in familiaritatem reciperet, et quae sibi ab eo pro spe et salute suggererentur audiret. Se quidem jam ex luce discedentem nihil curare, pro fratris vero statu esse sollicitam, ne forte pro innocentum poenis regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommodavit aurem presbytero. Constantio vero de hac luce discedente, liberis de successione Romani orbis testamentum haeredibus scriptum dum non adessent,datum supra diximus, evocasse, atque sub sacramento tradidisse quod scripserat, dum ex occasione praedicta ejus familiaritate potiretur, contestans ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio
Abbreviated transcription (Latin):
NTESEA MAL IGM
sempes aduersum deum uerum
diaboli insectatio que abinitio mũdi
usꝗ nunc a sincere fidei religionisqtra¬
mĩte effusis errorum nebulis: lubrica
hominum corda perturbat, posiꝙͣ xp̃i¬
anis imperatoribus summã regie po
testatis in meliora uertentibo ecclesiã
liaritatem cõnstanci imperatoris prõp¬
tus aditus et facilis uia Et hoc ita e¬
uenisse contigit Postꝙ̃ religiosi prin¬
cipis mater helena summis romani
regni honoribus assecta ex hac luce
tris augusti solaciis utebatur Hinc
Sed his primonichil omĩno de his¬
apud sororem aperuit principis Ubi
uero multa familiaritas copĩa tribunt
paulatim cepit sermonem aspergere
inuidiam dicens arrio generatim et
pro simultatibus priuatis episcopũ
suum rem contenciose exagitasse e¬
mulationis stimulo confixum quod
artius apud plebem satis charus ha¬
beretur Hec atq huiuscemodi alia
frequentius suggerens animos constã¬
cie suos efsecit Que cum diẽ obitura

Expanded text:
nterea maligna semper adversum Deum verum diaboli insectatio, quae ab initio mundi usque nunc a sincero fidei religionisque tramite, effusis errorum nebulis, lubrica hominum corda perturbat, posanis imperatoribus summam regiae potestatis in meliora uertentibus Ecclesiamliaritatem Constantii imperatoris promptus aditus et facilis via, et hoc ita evenisse contigit. Posteaquam religiosi principis mater Helena, summis Romani regni honoribus affecttris augusti solatiis utebatur. Huic s; qui primo nichil apud sororem principis aperiret. Ubi vero multa familiaritas copiam tribuit, paulatim coepit sermonem aspergere, invidiam dicens Ario generatam, et pro simultatibus privatis, episcopum suum rem contentiose exagitasse, aemulationis stimulo confixum, quod Arius apud plebem satis charus haberetur. Haec atque hujuscemodi alia frequentius suggerens, animos Constantiae suos effecit. Quae cum diem obitura
Abbreviated transcription (Latin):
NTEREARESPUB¬
lica fortuitis casibus urge¬
batur Unde que sunt capitularia
non est incongruum breuiter expla¬
nare Igitur quia edificatore con¬
stantinopolitane ciuitatis in orien¬
te mortuo. tres erus fili imperiũ¬
susceperunt in precedentibus est nar
ratum Sciendum autem quia cũ istis
imperauit consobrinus eorum nomĩe
dalmathius vocabulum prĩs habens
qui dum paululum imperasset a milt¬
tibus interemptus est constantino u¬
bente ut occideretur nec tamen prohi¬
bente Ita ad tres orbis romani redac
ac constantem filios constantini Hi
singuli has partes regendas habuẽtt̃
atq orientem Constans illiticum ita¬
liamq et affricam Dalmatius tracĩa
macedoniamq et achaiam Interim ob
italie affriceq instans ius dissentire sta¬
tim constantinus et constans ceperunt
Constantinus latrocinii specie dum in¬
cautus sideq temulentus in aliena re¬
ruit a ducibus constantis obtruncatꝰ
est Roiectusq in fluuium cui nomen
est alsa non longe ab aquileia

Expanded text:
Interea respublica fortuitis casibus urgebatur: unde quae sunt capitularia non est incongruum breviter explanare. Igitur quia, aedificatore Constantinopolitanae civitatis moriente, tres ejus filii imperiususceperunt, in praecedentibus est ratum. Sciendum autem quia cum istis imperavit consobrinus eorum nomine Dalmatius, vocabulum patris habens, qui dum paululum imperasset, a militibus interemptus est, non jubente Constantio ut occideretur, nec tamen prohibente. Ita in tres partes orbis Romani redactac Constantem filios Constantini. Hi singuli has partes regendas habuerunt:atque Orientem, Constans Illyricum Italiamque et Aphricam, Dalmatius Thraciam Macedoniamque et Achaiam. Interim ob Italiae Aphricaeque jus dissentire, statim Constantinus et Constans coeperunt. Constantinus latrocinii specie dum incautus foedeque temulentus in aliena irruit, a ducibus Constantis obtruncatus est, projectusque in fluvium, cui nomen Alsa est, non longe ab Aquileia
Abbreviated transcription (Latin):
ubi oratorium ex eius nomine uoci¬
tatur habens fontem aquarum qũ
ipse fertur orationibus inuenisse
Nam dum esser locus in aquosus. et¬
illic ex itinere aliquando uenissei'
aiunt quia fatigatis qui cum eo erãt
orasset. et mox aque inundatio pro¬
rupisser. et ex illo hactenus permanet
OTENPORE

Expanded text:
ubi oratorium ex ejus nomine vociubi oratorium ex ejus nomine vocitatur, habens fontem aquarum, quem ipse fertur orationibus invenisse. Nam dum esset locus inaquosus, etilluc ex itinere aliquando venisset, aiunt quia, fatigatis qui cum eo erant, orasset et mox aquae inundatio prorupisset, et ex illo hactenus permanet. Eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ter episcopos refulgebant non solum
in philosophica doctrina qui seribẽdo
monumenta ad nostram porrexerunt
posteritatem: sed et alii inter episcopes
insignibus uiitutibus claruerunt: qͦtuĩ
ex multis trium tantum qui minus
apud nos habentur non laudabili¬
ter facta inserere curaui Donatus
per quem prouinciales eius multa¬
miracula testantur facta. maximũ
tamen est quod de dracone gessit Is
enim circa pontum in uia publica
iacens cibum habebat oues capras
equos boues et hominis abripiens de¬
uorabat : ad quam bestiam donatus
sine gladio sine quolibet iaculo ue¬
niens: dum illa liuasset caput q̃si
uoratura uirum tunc ille uexillum
crucis ante faciem eius digito desig¬
nans in aere in os eius expuit. bestia
uero sputum mox ore suo suscipitns
expirauit quam sicut fertur octo
paria houm inuicinum campum
traxerunt: et misso igni combusta ẽ
ne aerem fetore corrumperet Huis
itaq donati sepultura insignis est

Expanded text:
ter episcopos effulgebant, non solum ter episcopos effulgebant, non solum in philosophica doctrina, qui scribendo monumenta ad nostram porrexerunt posteritatem, sed et quidam inter eos insignibus virtutibus claruerunt. Quorum ex multis trium tantum, qui minus apud nos habentur noti, laudabiliter facta inserere curavi. Donatus per quem provinciales ejus miracula multa testantur facta: maximum tamen est, quod de dracone gessit. Is enim circa pontem in via publica jacens, cibum habebat oves, crapas, equos, boves, et homines abripiens devorabat. Ad quam bestiam Donatus, sine gladio, sine quolibet jaculo veniens, dum illa levasset caput quasi voratura virum, tunc ille vexillum crucis ante faciem ejus digito designans in aere, in os ejus exspuit. Bestia vero sputum mox in ore suo suscipiens exspiravit, quam, sicut fertur, octo paria boum in vicinum campum traxerunt; et misso igni combusta est, ne aerem fetore corrumperet. Hujus itaque Donati sepultura insignis est,