comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ: ut ꝗ hec uicit m nõ de fusse sibi aduocatũ sciat
Ubi uoͣ aĩs iudiciũ uis afferẽda est & ab ip̃a ueri cõtẽ¬
platione abduaẽda mẽs ibi proþũ oratoris opus est. Hoc
nõ docet litigatõ hoc libellis nõ cõtinet᷑. probatioĩs añ
efficient sane ut cãm nr̃am meliorẽ esse iudiaes pͥu¬
tẽt affectus petũt ut &̃ uelit: sed id qđ uolũt iredũt
qͦ Hlã cũ irasq. fauere odisse. mifereri coeperũt agi
iã rẽ suã existimat ut sicut amãtes de forma iudica¬
re nõ possũt. ꝗa sensũ occuloꝵ papitat aĩus lta omẽ
ueritatis in ꝗrẽde rationẽ iudex amittit: occupatus
affectib aestu fert᷑ & uelut rapido flumini obseꝗtur.
Ita argumẽta ac testes degerint pronũciatio ondit.
cõmotus aũt ab oratore uidexi ꝗͥ senciat sedens aod¬
huc atq audiẽs confitet᷑: an cũ ille ꝗ plexisq perorati¬
õĩb petit᷑ fletus crũpit. Nõ dicta palã sentẽcia est Huc¬

Expanded text:
m non defuisse sibi advocatum sciat. Ubi vero animis iudicum vis adferenda est et ab ipsa veri contemplatione abducenda mens, ibi proprium oratoris opus est. hoc non docet litigator, hoc causarum libellis non continetur. probationes enim efficiant sane ut causam nostram meliorem esse iudices putent, adfectus praestant ut etiam velint; sed id quod volunt credunt quoque. nam cum irasci, favere, odisse, misereri coeperunt, agi iam rem suam existimant; et, sicut amantes de forma iudicare non possunt, quia sensum oculorum praecipit animus, ita omnem veritatis inquirendae rationem iudex omittit occupatus adfectibus; aestu fertur et velut rapido flumini obsequitur. ita argumenta ac testes quid egerint, pronuntiatio ostendit; commotus autem ab oratore iudex, quid sentiat, sedens adhuc atque audiens confitetur. An cum ille, qui plerisque perorationibus petitur, fletus erumpit, non
Abbreviated transcription (Latin):
lis qđ actenꝰ ostendisse satis est. Cetexũ frequetissima ali¬
oꝵ geneꝵ cũ aliis mistura est: eaq̃ optima q̃ ex plurib
constat cadẽ dissimiliũ ratio est. Hinc eques romanus ad
quẽ in spectaculis bibentẽ cũ mississ& augustus ꝗ ei dicer&
ꝑdas. Ex contrario nõ una spẽs neq ti. codẽ modo dixit
augustus p̃fecto quẽ ignomĩa notabat subind̾ ĩ terpoe¬
nti p̃cibus ꝗͥ respondebo patri meo: dic me tibi displel¬
cuisse q ꝯalbã penulã roganti nõ possũ cõmodar̃: domi
siꝗđ at ne auctorẽ ponã uerecudia ip̃iꝰ facit libidino¬
sior es qͣ ullus spado quo sine dubio & opinio decipit᷑
sed ex contrario & hoc ex code loco est: sed nulli pͥoꝵ simi¬
nũt᷑ efficiã si ꝑseq uoluero singuala ueterũ ex omib argr¬
mentoꝵ. locis cade occasio est. Nã & finicione usus est
augustus de pantomimis duob ꝗ alt̾nis gestib cõtẽde¬

Expanded text:
lis Quod hactenus ostendisse satis est. ceterum frequentissima alilis Quod hactenus ostendisse satis est. ceterum frequentissima aliorum generum cum aliis mixtura est, eaque optima, quae ex pluribus constat. eadem dissimilium ratio est. hinc eques Romanus, ad quem in spectaculis bibentem cum misisset Augustus, qui ei diceret, es, ne locum perdas. Ex contrario non una species. neque enim eodem modo dixit Augustus praefecto, quem cum ignominia mittebat, subinde interponenti precibus, quid respondebo patri meo? dic , me tibi displicuisse; quo Galba penulam roganti: Non possum commodare, domi ud: nisi quod, ut ne auctorem ponam, verecundia ipsius facit libidinosior es quam ullus spado; quo sine dubio et opinio decipitur sed ex contrario. et hoc ex eodem loco est sed nulli priorum siminuntur, efficiam, si persequi voluero singula veterum. Ex omnibus argumentorum locis eadem occasio est. nam et finitione usus est Augustus de pantomimis duobus, qui alternis gestibus contende
Abbreviated transcription (Latin):
simũ est. Adhibet᷑ auĩt similitudo in terĩ palã inter̃
serro solet parabolȩ cuiꝰ est genẽis iil augusti ꝗ militi
libellũ timide porrigenti noli in ꝗt dubitar tãqͣ assem
dephanto des sũt qͥdã uerisimilia un uatiniꝰ dixit h
dictũ cũ reus agente in cũ caluo frõtẽ candido suda¬
uio terger& idq ip̃m accusator in inuidia uocara quis
illa similis traslatio cũ q in alia re fieri sol& ĩ aliam
mutamus ca dicatõ sane fictio ut crisippus cũ intri¬
ũpho cesaris eborca oppida essent translata & post dies
paucos fabii max lignea thecas esse oppidoꝵ cesaris dixit¬
& pedo de mirmisone ꝗ retiariũ cõseꝗbat᷑ n feriebat
Uiuũ in ꝗt capẽr̃ uult. iũgit᷑ amphiboliae similitudo
ut agalba ꝗ pilã negligẽt᷑ petenti sic in ꝗt petis. tãqͣ cesa¬
ris candidatꝰ. Nã ulus petis ambiguũ est secuiritas simi¬

Expanded text:
simum est. Adhibetur autem similitudo interim palam, interim simum est. Adhibetur autem similitudo interim palam, interim inseri solet parabolae; cuius est generis illud Augusti, qui militi libellum timide porrigenti, noli , inquit, tanquam assem elephanto des. sunt quaedam vi similia; unde Vatinius dixit hoc dictum, cum reus, agente in eum Calvo, frontem candido sudario tergeret, idque ipsum accusator in invidiam vocaret, quilla ex simili translatio, cum, quod in alia re fieri solet, in aliam mutuamur. ea dicatur sane fictio: ut Chrysippus, cum in triumpho Caesaris eborea oppida essent translata, et post dies paucos Fabii Maximi lignea, thecas esse oppidorum Caesaris dixit. et Pedo de mirmillone, qui retiarium consequebatur nec feriebat, vivum , inquit, capere vult. iungitur amphiboliae similitudo, ut a Galba, qui pilam negligenter petenti, sic , inquit, petis, tamquam Caesaris candidatus. Nam illud petis ambiguum est, securitas simi
Abbreviated transcription (Latin):
q cõditio est ĩ hĩs q̃ a nõibus traũt᷑. Multa ex hoc ci¬
cero ĩ uerrẽ sed ut ab aliis dicta mo futurũ ut
omĩa uerrer& cũ diceret᷑ uẽres mõ herculẽ ei quẽ
xpilauerat molestiort̃ ꝗͣ apro crimantio fuisse m̃o malũ
saaerdote ꝗ tã neq̃ uerrẽ reliꝗsset: ꝗa sacerdos uerri sue¬
asserat p̃bet in aliqͥn occasione qͥdã tacilitas hoc qͦ bñ utẽ¬
dsut pro cecina eicero intestẽ. soxtũ clodiu formionẽ nec
minus niger in ꝗr nꝰ minꝰ cãfidens qͣ ille terrẽtian fõmio
ferat᷑ qͥiam ueteres illi iocabãtur: ꝗlentulũ spinthere &
scipionẽ & serationẽ esse dixcrũt seđ ea ab hõib mo nõ
petit Uerũ & ab aĩalib ut nobis pueris iumꝰ bassus hõ
÷ pͥmis dicax. asinus alb uocabat᷑. & sarmentus seu¬
Sblesus uniu hõiem nigrũ & macrũ & pandũ fabu¬
lam ferreã dixit Quod nũc risus petedi genꝰ frequẽtis¬

Expanded text:
mque condicio est in iis, quae a nominibus trahuntur. multa ex hoc Cimque condicio est in iis, quae a nominibus trahuntur. multa ex hoc Cicero in Verrem, sed ut ab aliis dicta, modo futurum, ut omnia verreret, cum diceretur Verres, modo Herculi, quem expilaverat, molestiorem apro erdoti Verres successerat. praebet tamen aliquando occasionem quaedam felicitas hoc quoque bene utendi: ut pro Caecina Cicero in testem Sex. Clodium Phormionem, nec minus niger, inquit, nec minus confidens quam est ille Terentianus Phormio. Spintherem et Scipionem Serapionem esse dixerunt. Sed ea non ab hominibus modo petitur verum etiam ab animalibus, ut nobis pueris iunius Bassus, homo inprimis primis, asinus allus vocabatur; et Sarmentus MeBlessius Iulium, hominem nigrum et macrum et pandum, fibulam ferream dixit. quod nunc risus petendi genus frequentis
Abbreviated transcription (Latin):
incusans anguste cõgiariuͣm q̃ amicis dabantur
exiguitatẽ hemmnariã esse dixit Nlã cõgiariorũ
cõmune liberalitatis atq mẽsura ea mensura du¬
ta inminucionẽ reꝵ: & tã frigida qͣ est noĩu
fictio adicctis: detrastis mutatis luteris: ut aci¬
sculũ: ꝗa esfet pactus pasculũ. & placidũ nõie ga
his acerb na᷑ ess& accidũ ut tulliũ cũ fur ess& tolli¬
os dictos inuenio d hec cadẽ ꝗnͣa cõmodiꝰ in reb
ꝗͣ in nõib respondent Afer il uenustemãliũ surã
multũ ĩ agendo discursantẽ salientẽ: manꝰ iac¬
tantẽ togã deiitiẽtẽ & r̃ponẽtẽ nõ age dixit. sed
satager̃: Est & dictũ ꝑse urbanũ satagere &̃ si
nulla subsit alteriꝰ ubi similitudo. Fuĩt & adie¬
cta & de tracta aspiratiõe. & bonis cõuĩctis uerbis
Semilit̾ sȩpiꝰ frigida aliqñ tamẽ recipienda. cade¬

Expanded text:
incusans Augusti congiariorum, quae amicis dabantur, incusans Augusti congiariorum, quae amicis dabantur, exiguitatem, heminaria esse dixit; nam congiarium commune liberalitatis atque mensurae, a mensura ducta imminutio rerum. haec tam frigida quam est nominum fictio adiectis, detractis, mutatis litteris, ut Acisculum, quia esset pactus, pacisculum , et Placidum nomine, quod is acerbus natura esset, acidum , et Tullium, cum fur esset, tollium dictos invenio. Sed haec eadem genera commodius in rebus quam in nominibus respondent. Afer enim venuste Manlium Suram, multum in agendo discursantem, salientem, manus iactantem, togam deiicientem et reponentem, non agere, dixit, sed satagere. est enim dictum per se urbanum satagere etiamsi nulla subsit alterius verbi similitudo. fiunt et adiecta et detracta aspiratione et divisis coniunctisque verbis similiter saepius frigida, aliquando tamen recipienda. eade
Abbreviated transcription (Latin):
illud ox codẽ gnẽ preclarũ cũ obiier& miloni at¬
ciisutor ĩ argumẽtũ facturũ clodio insidiaꝵ. q̃ bo¬
uillas añ horã nonã diu̾tiss& ut expectaret dũ
clodiꝰ a uilla sua exir& & identidẽ introgar& qͦ
tp̃e dodiꝰ occis ess& respondit sero: Quod uel solũ
sufficit ut hoc genꝰ nõ totũ repudiet᷑. Nec plura m̃o
significari solent᷑ sed & diu̾sa ut Nero de serbo pes¬
simo dixit. nulli plus apud se fidei habei nihil ei ne¬
q clusũ neqͣ signatũ esse ꝑuenit res usq ad enig¬
ma qual est ciceronis in pletoꝵ fontei accusatorẽ
cuiꝰ matre dixit. dũ uixiss& ludũ postꝗͣ mortua
ess& magistros habuisse dicebant᷑ aũt dũ uixit ĩ¬
fames femĩe cõuenir̃ ad ẽã solite. Post mortẽ
bona eis ueruebãt qͣnqͥ hic ludas ꝑ translationẽ¬
dictus est magistri ꝑ ambiguitatẽ ĩ metaẽpsim
qͦ cadit eadẽ r̾acio dictoꝵ: ut fabius maximus

Expanded text:
illud ex eodem genere praeclarum; cum obiiceret Miloni aillud ex eodem genere praeclarum; cum obiiceret Miloni accusator in argumentum factarum Clodio insidiarum, quod Bovillas ante horam nonam devertisset, ut exspectaret, dum Clodius a villa sua exiret, et identidem interrogaret, quo tempore Clodius occisus esset, respondit, sero ; quod vel solum sufficit, ut hoc genus non totum repudietur. nec plura modo significari solent, sed etiam diversa, ut Nero de servo pessimo dixit nulli plus apud se fidei haberi, nihil ei neque occlusum neque signatum esse. pervenit res usque ad aenigma, quale est Ciceronis in Plaetorium Fonteii accusatorem, cuius matrem, dixit, dum vixisset, ludum, postquam mortua esset, magistros habuisse. dicebantur autem, dum vixit, infames feminae convenire ad eam solitae; post mortem bona eius venieradictus est, magistri per ambiguitatem. In metalempsin quoque cadit eadem ratio dictorum, ut Fabius Maximus,
Abbreviated transcription (Latin):
cessendo diçi põt nõ &̃ in reꝑcutiẽdo: at q̃da propria
Hic plerũ q ĩ altercanõe aut ĩ rogandis testib reqeũt̃.
cũ sint aũt loa plures ex ꝗbus dc̃a ridicula ducãt
repetendũ mihi est nõ oes eos oratoribus cõuenixe
ĩ primis aũt ex amphibolia neq illa obscura q̃ atelliao
more captẽt nec qualia uulgo iactãt᷑ uilissimo qͦ
conusa ĩ maledictũ fere abiguitate: Ne illa ꝗdẽ q̃ ci¬
teroni aliq̃n sed nõ in agẽdo extiderũt ut dixi
cumis candidatus ꝙ coci filiꝰ habebat᷑ corã eo suffra¬
qui ab eo peter& ego qͦ tibi fauebo nõ ꝗa ex dudẽda
sint om̃ino uba duos sensus significantia scaꝗar
xo belle respondeant. insicũ prorsus reb ip̃is adiu¬
uãt᷑. Quare nõ hoc mno pene & ip̃m scurrile cicerõis
est in eũdẽ de qͦ s̃ dixi is. iuricũ. Mixor qͥ sit q̃ patẽ
tuus homo constantissimꝰ te nob uariũ reliq̃rit Sed

Expanded text:
cessendo dici potest, non etiam in repercutiendo. At quaedam propria cessendo dici potest, non etiam in repercutiendo. At quaedam propria haec plerumque in altercatione aut in rogandis testibus reperiuntur. Cum sint autem loci plures, ex quibus dicta ridicula ducantur, repetendum est mihi non omnes eos oratoribus convenire; in primis ex amphibolia neque illa obscena, quae Atellani e more captant, nec qualia vulgo iactantur a vilissimo quoque, conversa in maledictum fere ambiguitate; ne illa quidem, quae Ciceroni aliquando sed non in agendo exciderunt, ut dixit, cum is candidatus, qui coqui filius habebatur, coram eo suffragium ab alio peteret: ego quoque tibi favebo. Non quia excludenda sint omnino verba duos sensus significantia, sed quia raro belle respondeant, nisi cum prorsus rebus ipsis adiuvantur. Quare non hoc modo paene et ipsum scurrile Ciceronis est in eundem, de quo supra dixi, sauricum: miror , quid sit, quod pater tuus, homo constantissimus, te nobis varium reliquit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
quodã longiore actu: ꝗ de crasso cõtra brutũ s.¬
cero in iiͦ de orator libris & aliis ꝗbusdã locis nar¬
rat Nã cũ brutus ĩ accusatiõe. Cplãci ex duobus
lectorib ostendiss& cõtraria cõtra.l crassũ patͦ¬
nũ ciꝰ ĩ oratione quã d colonia nãbonẽsi habueat
suasisse iis q̃ de lege serulia dixerit tes uxcitauis
& ip̃o lectores iisq patris ciꝰ dialogos dedit legenilos
Quoꝵ cũ in priuernati unus alter in albano. terciꝰ ineob¬
unti. sermonẽ habitũ cõplecteret᷑ reꝗrebat ubi essõe hȩ
possessiones omes aũt illas brutus uendiderat oecũ
paterna nũcuparet p̃dia turpis habebat᷑. Similis ina¬
pologis qͦ & ꝗbusdã in texĩ &̃ historiis exponẽdi gratia
tonsẽq solet sed actuciõ est illa atq uelocior ĩ urbaĩ¬
tate breuitas. cuiꝰ ꝗdẽ duplex forma est dicendi ac r̃¬
spondẽdi sed ratio cõmius in pãte nihilii qđ in la¬

Expanded text:
quodam longiore actu, quod de L. Crasso contra Brutum Ciquodam longiore actu, quod de L. Crasso contra Brutum Cicero in secundo de Oratore libro et allis quibusdam locis narrat. nam , cum Brutus in accusatione C. Planci ex duobus lectoribus ostendisset, contraria L. Crassum patronum eius in oratione, quam de Colonia Narbonensi habuerat, suasisse iis, quae de lege Servilia dixerat, tris excitavit et ipse lectores, hisque patris eius dialogos dedit legendos; quorum cum in Privernati unus, alter in Albano, tertius in Tiburti sermonem habitum complecteretur, requirebat, ubi essent eae possessiones. omnes autem illas Brutus vendiderat; et tum paterna emancupare praedia turpius habebatur. similis in apologis quoque et quibusdam interim etiam historiis exponendi gratia consequi solet. Sed acutior est illa atque velocior in urbanitate brevitas. cuius quidem duplex forma est dicendi ac respondendi, sed ratio communis in partem; nihil enim quod in la
Abbreviated transcription (Latin):
spiate e frabricii senetutẽ cũ hac respicite ornão
oraciõis cã sepe dixiss& respesit ip̃e at fabricius
a subselluss dimisso capite discesserat & cetera q̃
adiiccit. nã est notus locis cũ inre hoc solum
ess& fabriciũ a iuditio recessiss& & cęliꝰ erĩ oĩa
uenustissime finxit. tũ illud ultimũ sic subse¬
quutꝰ quõdo transierit utrũ xate anpecastõio
nauigo nemo sciebat. Siculi ꝗdẽ ut sũt lasciui
& dicacis agebãt in ddfino sedisse. & sic tãꝗͣ
ariona trañsuetũ. in narrãbaũt cicero cõsister̃
facccias putat. dicacitatẽ infaciendo. Alire fuit
in hoc gener̃ uenustus afer domitiꝰ cui oratioĩb
cõplures huiꝰ saemõi narraciones in sertę xeperiũ¬
tur. Sed dictoꝵ. qͦ ab eodẽ urbane ȩdita sũt libri
Illud genꝰ qͦ est põĩtũ nõ in hac ueluti ĩ iacula¬
cione dictoꝵ & ĩ cdusa breuit̾ uxbanitate: sed ĩ

Expanded text:
spicite C. Fabricii senectutem, cum hoc, Respicite, ornandae spicite C. Fabricii senectutem, cum hoc, Respicite, ornandae orationis causa saepe dixisset, respexit ipse; at Fabricius a subselliis demisso capite discesserat, et cetera, quae adiecit nam est notus locus, cum in re hoc solum esset, fabricium a iudicio recessisse. et Caelius cum omnia venustissime finxit, tum illud ultimum, hic subsecutus quomodo transient, utrum rate an piscatorio navigio, nemo sciebat, Siculi quidem, ut sunt lascivi et dicaces, aiebant in delphino sedisse et sic tanquam Ariona transvectum. In narrando autem Cicero consistere facetias putat, dicacitatem in iaciendo. mire fuit in hoc genere venustus Afer Domitius, cuius orationibus complures huiusmodi narrationes insertae reperiuntur, sed dictorum quoque ab eodem urbane sunt editi libri. illud quoque genus est positum non in hac veluti iaculatione dictorum et inclusa breviter urbanitate sed in
Abbreviated transcription (Latin):
subiicere contingat ut fecit c uiliꝰ ꝗ cũ heluo mãcipi
scepius obserepenti sibi diceret. õndã & qualis sis. isq
plane instaret ĩ trogatione quałe se onsurꝰ essadi
gito demonstrauit᷑ imaginẽ galli ĩ scuto aimbrico
pictã cui manceps cũ similim᷑ est uisus. Iaberne
iũt erãt arca forũ aescutũ ilła signi gratia põitũ¬
narrare q̃ salsa sint. Imyͥmis est sup̃til & oratoriũ
ut cicero pro cluẽcio narrat de cepasio atq fabricio
aut. M ielius d illa .a. leli college q̃ cius ĩprouĩciã
festinãciũ cõtentiõe sed in his õmĩb cã elegãs q ue¬
nusta exigit᷑ tota expõitio tũ id fecisti uissimũ
est qͥ adiicit orator. Nã & acicerone sic est fabricii
fuga illa condita ltaq cũ callidissime se putaret
dicẽ & cũ illa u̾ba grauissima ex intimo artiffi¬
cio de prompsiss& respĩaite inꝗt hoĩu fortunã re¬

Expanded text:
subiicere contingat, ut fecit C. Iulius; qui, cum Helvio Manciae subiicere contingat, ut fecit C. Iulius; qui, cum Helvio Manciae saepius obstrepenti sibi diceret, etiam ostendam, qualis sis. isque plane instaret interrogatione, qualem se ostensurus esset, digito demonstravit imaginem Galli in scuto Cimbrico pictam, cui Mancia tum simillimus est visus. tabernae autem erant circa forum, ac scutum illud signi gratia positunarrare , quae salsa sint, inprimis est subtile et oratorium, ut Cicero pro Cluentio narrat de Caepasio atque Fabricio aut M. Caelius de illa D. Laelii collegaeque eius in provinciam festinantium contentione. Sed in his omnibus cum elegans et venusta exigitur tota expositio, tum id festivissimum est quod adiicit orator. nam et a Cicerone sic est Fabricii fuga illa condita: itaque cum callidissime se putaret direre, et cum illa vera gravissima ex intimo artificio deprompsisset, Respicite, iudices, hominum fortunas, re
Abbreviated transcription (Latin):
ordines aut condicio aut studia multoꝵ. Ea q̃ di¬
at uir bonus omia salua dignitate ac uerccũdia
aecẽt. Himiũ N risus pẽciũ est si probitatis cõpẽdio
constat. Unde aũt cõciliet᷑ risus & ꝗb ex loais peti
soleat ÷ difficilimũ dicer̃ Nlã si spẽs õmes perseq ue¬
limꝰ nec modũ reperiemus & feustra laborabimꝰ
Neq ti minꝰ nũosi sũt loci ex ꝗb hec ducta. qͣ illi
ex ꝗb ee quas sentẽcias uocanus ducũt᷑ neq alii.
tia hic qͦ est inuẽnio & elocutio: atq ip̃iꝰ eloctiois
uis alia ĩ u̾bis alia ĩfiguris Risus ĩg oriũt᷑ aut
ex coipor̃ cius inquẽ dic̾imꝰ aut ex aĩo ꝗ factis ab
eo dictisq colligit᷑. aut ex iis q̃ sũt extea poĩta. in¬
tra hec t est om̃is uituperatio: q̃ si grauiꝰ poĩta sit
seuera est si leuius ridicula. tei aũt ondũtui
aut narrant᷑. aut dĩcta notãt᷑. Raxũ est ut oculis

Expanded text:
ordines aut condicio aut studia multorum. ea quae diordines aut condicio aut studia multorum. ea quae dicet vir bonus omnia salva dignitate ac verecundia dicet. nimium enim risus pretium est, si probitatis impendio constat. unde autem concilietur risus et quibus ex locis peti soleat, difficillimum dicere. nam si species omnes persequi velimus, nec modum reperiemus et frustra laborabimus. neque enim minus numerosi sunt loci, ex quibus haec dicta, quam illi, ex quibus eae, quas sententias vocamus, ducuntur, neque alii. nam hic quoque est inventio et elocutio, atque ipsius elocutionis vis alia in verbis, alia in figuris. risus igitur oriuntur aut ex corpore eius, in quem dicimus, aut ex animo, qui factis ab eo dictisque colligitur, aut ex iis, quae sunt extra posita. intra haec enim est omnis vituperatio; quae si gravius posita sit, severa est, si levius, ridicula. haec aut ostenduntur aut narrantur aut dicto notantur. rarum est, ut oculis
Abbreviated transcription (Latin):
poterit: & dictũ potiꝰ aliqñ perdet qͣ minu& auctorita¬
tẽudlec accusatorẽ aũt atroci ĩ cã nͨ pationũ ĩmise¬
q̃ ut risũ libent̾ patiant᷑. Solet ĩterĩ acadere ut id qđ
ĩ adu̾sariũ dicimus aut ĩ iudicẽ cõueniat aut ĩ no¬
strũ qͦ littigatorẽ. ꝗͣnꝗͣ aliꝗ reperiũt᷑: ꝗ ne id ꝗdẽ qͥ in
ip̃os rccidere possit euatĩt qđ facit lõgus sulpiciꝰ Ꝙcũ
ne tempore alienũ: ne p̃paratũ ne domo allatũ ui¬
ae at q dicimꝰ Nã adũsus miserossic̃ supͣ dixerã in¬
humanꝰ est iocus. Sed ꝗdã sũt ita recepte auctorita¬
nis: ac notȩ uerccũdie ut nocturna sit in eos dicẽgi
prtulantia Nã de amicis iã p̃ceptũ est illud nõ ad
hoba fere cõsiliũ sed ad hoĩes pertin& lacesscit hoc mõ
que ledere sit periculosũ: ne aut inimiticie graues
insequãt᷑ aut curpis satisfacio. Male & diatur qđ
ĩ plures cõuenit si aut nationes totȩ iaessant᷑ aut

Expanded text:
ctum potius aliquando perdet quam minuet auctoritatem. nec accusatorem autem atroci in causa nec patronum in misequam ut risum libenter patiantur. solet interim accidere, ut id quod in adversarium dicimus aut in iudicem colitigatorem; quanquam aliqui reperiuntur, qui ne id quidem, quod in ipsos recidere possit, evitent. quod fecit Longus Sulpicius, quine tempore alienum, ne praeparatum et domo adlatum videatur quod dicimus. nam adversus miseros, sicut supra dixeram, inhumanus est iocus. Sed quidam ita sunt receptae auctoritatis ac notae verecundiae, ut nocitura sit in eos dicendi petulantia. nam de amicis iam praeceptum est. illud non ad oratoris consilium sed ad hominis pertinet; lacessat hoc modo quem laedere sit periculosum, ne aut inimicitiae graves insequantur aut turpis satisfactio. male etiam dicitur, quod in plures conuenit, si aut nationes totae incessantur aut
Abbreviated transcription (Latin):
res uł optima ẽ simulatio ꝯͣ simulãtẽ. qualis illa domi¬
tii afri fuit uetus habebat testam̃tũ ut unus ex amicis
rcaẽtiorib sperãs aliꝗͥ ex mutaciõe tabulaꝵ falsã fa¬
bulã intulerat consulẽs eũ an pͥmi pilã̾is testator sud

Expanded text:
res? vel optima est simulatio contra simulantem, qualis illa Domires? vel optima est simulatio contra simulantem, qualis illa Domitii Afri fuit: vetus habebat testamentum, et unus ex amicis recentioribus, sperans aliquid ex mutatione tabularum, falsam fabulam intulerat, consulens eum, an primip
Abbreviated transcription (Latin):
tio ĩ eo est ut alit̾ ꝗͣ est rectũ utrũq dicat᷑. qͥ fit totũ fin¬
gendis aut nr̃is aut alienis ꝑsuasioĩb. aut dicẽdo qͥ
fieri nõ põt aliena finxit iuba ꝗ querẽti qͥ ab eqͣuor
suo ess& aspersus: qͥ tu inꝗt me hippocẽtaurũ putas.
sic e cassus ꝗ militi sine gladio decũrẽti: heus cõmilito
pugno bene uteris in ꝗt & ꝯalba d̾ piscib ꝗ cũ pͥdie ex
ꝑte aduisti. & u̾sati postra die poĩti essent festinemus
alii subcenãt inꝗt. terciũ illud aceronis ut dixi adu̾sꝰ
curtiũ fierit arte nõ poterat ut cũ de clamar&. natꝰ
nõ esso. est & illa exhironia fictio qua usus est cesar
flã cũ testis duer& a reo feĩa sua ferro petita: & ess&ta¬
cilis rep̃hensio. cur illã potissimũ pa̾tẽ corporis uulnerar̃¬
uoluiss&. qͥ .N. facer& in ꝗt cũ tu galẽa & loricã habe¬

Expanded text:
tio in eo est, ut aliter quam est rectum verumque dicatur: quod fit totum fintio in eo est, ut aliter quam est rectum verumque dicatur: quod fit totum fingendis aut nostris aut alienis persuasionibus aut dicendo quod fieri non potest. alienam finxit Iuba, qui querenti, quod ab equo suo esset aspersus, quid ? Tu, inquit, me Hippocentaurum putas? suam C. Cassius, qui militi sine gladio decurrenti, Heus, commilito, pugno bene uteris, inquit. et Galba de piscibus, qui cum pridie ex parte adesi et versati postera die appositi essent, festinemus , alii subcenant, inquit. tertium illud Cicero, ut dixi, adversus Curium; fieri enim certe non poterat ut, cum declamaret, natus non esset. est et illa ex ironia fictio, qua usus est C. Caesar. nam cum testis diceret a reo femina sua ferro petita, et esset facilis reprehensio, cur illaluisset: quid enim faceret, inquit, cum tu galeam et loricam habe
Abbreviated transcription (Latin):
T agendis cãis optime uestitus. & in occũrẽdo ut ci&¬
ro andita falsa uatini morte cũ omĩũ libertũ uiꝰ
tis ãi sui. dissimulatio aliena se part intelliger̃ fingẽ¬
tis simulauit afer cũ ĩ cã subinde dioẽtib aelsinã di
& cogoiuss&. q̃ erat potẽs femĩa ꝗs est in ꝗt iste celsinã
i uideri sibi uiꝵ finxit. Dissimulauit cioero cũ sex
anis testis rcũ lexiss& & instar& idẽtidẽ accusator
coepit de libro enii anali sexto ꝗs potis ingẽtes horas
cuoluẽ belli. cui sine dubio frequetissimã dat occasi¬
onẽ ambiguitas ut cassio coelio ꝗ cũ sultatori diceti
sol& cũ asperiorib ad leniora inđ flectit᷑. ut ꝗ intero¬
dũ fuisse respondit: & cõfine est qđ dicit᷑ ꝑ suspicionẽ:
qͥre illud ap̃ ciceronẽ querĩti qͥ uxor sua eficoͣ sese su¬
spendiss& rogo des m surculũ ex illa arbor ut ĩserã

Expanded text:
in agendis causis optime vestitus; et in occurrendo, ut Cicin agendis causis optime vestitus; et in occurrendo, ut Cicero, audita falsa Vatinii morte, cum obvium lisui imitantis, dissimulatio aliena se parum intelligere fingentis. simulavit Afer, cum in causa subinde dicentibus Celsinam de re cognovisse, quae erat potens femina: quis est, inquit, iste? Celsinam enim videri sibi virum finxit. dissimulavit Cicero, cum Sex. Annalis testis reum laesisset, et instaret identidem accusator coepit de libro Ennii annali sex to: quis potis ingentis causas evolvere belli? cui sine dubio frequentissimam dat occasionem ambiguitas: ut Cascellio, qui consultatori dicentisolet, cum ab asperioribus ad leniora deflectitur: ut qui interrose respondit. ei confine est, quod dicitur per suspicionem: quale illud apud Ciceronem querenti, quod uxor sua ex fico sese suspendisset, rogo , des mihi surculum ex illa arbore, ut insera
Abbreviated transcription (Latin):
Longe nascũt᷑ ut his piscatores pro restib angãt᷑. Cõtra¬
ria cst neganti cõfessionis similitudo: sed ip̃a qͦ mł
tũ ht̃ urbanitatis: su afer cũ ageret cõtra libertũ cla¬
udi &saris. & ex diuso ꝗdã cõdiciois eiusdẽ cui eint liti¬
oat᷑ exlamasse fert᷑ p̃terea tu seꝑ in libertos ce saris di
a Nec me hertule inꝗt ꝗrq̃ profiero eui uicinũ est nõ
neo ar̃ q obiicit̃ cũ & id pala talsã est alande matassu
ire r spondendidat᷑. ut catulꝰ diẽti philipo ꝗͥ latras fu
Slalios pot ideoq hoc quis fecques sit transeo. Illud uõ
& si ridicrlũ est indignũ tñ est hõi tollerabił qͥ aut
turpit aut ĩ potent̾ dicit᷑ ꝗꝙ fecisse quẽdã scio ꝗ humi
est gemꝰ decipiẽdi oppiniõe aut dicta alit intelligẽ di
q̃ sũt in om̃i hac materia uel uenustissima ĩ opĩatũ
tero ꝗ hiue est nisi res & uirtus aut illud afriho

Expanded text:
longae nascuntur, ut iis piscatores pro restibus cingantur. contralongae nascuntur, ut iis piscatores pro restibus cingantur. contraria est neganti confessionis simulatio, sed ipsa quoque multum habet urbanitatis. sic Afer, cum ageret contra libertum Claudii Caesaris, et ex diverso quidam condicionis eiusdem, cuius erat litigator, exclamasset, praeterea tu  proficio. cui vicinum est non negare quod obiicitur, cum et id palam falsum est et inde materia bene respondendi datur: ut Catulus dicenti Philippo, quid latras? fuin alios potest. ideoque hoc, quamvis frequens sit, transeo. illud vero, etiamsi ridiculum est, indignum tamen est homine liberali, quod aut turpiter aut potenter dicierest genus decipiendi opinionem aut dicta aliter intellegendi, quae sunt in omni hac materia vel venustissima. inopinatum  quid huic abest nisi res et virus? aut illud Afri, homo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuatiniũ ꝗͥ pedib ege̾ eũ uel& uideri cõmodio̾is uali
cẽdatis transtulit ccimẽ cassius seuerus. Nã cũ obiurꝗa¬
ret᷑ a p̃tore qqͥ aduocatieius L uaro epicureo cesaris ãĩ¬
co cõuitiũ fecissent. Hescio inꝗt ꝗ cũ uiciati sũt & puto
staicos fuisse Reꝑcuciẽdi mlta sũt gnr̃a uenustissimũ
qd &̃ similitiline aliqua u̾bi adiuu̾at. ut trachałatꝰ
diceti suelio si hoc ita est isin exiliũ: si nõ est ita redis ĩꝗt
clusit cassius scueriis obiitiẽte quodã qͥ ei domo sua pro¬
culeius interdixiss& respondendo: nũꝗͥ ergo illuc accedo
sic cludit᷑ ridiculũ riditulo ut diuus angustus cũ galli
torquẽ aureũ aentũ pondo dedissent: & dolobella ꝑ iocũ
tẽtans tñ ioai sui euẽtũ dixiss& imperatõ torq̃ medona
malo inꝗt te ciuica donar̃: mẽdaciũ qͦ mendatio ut
ꝯalba diaente quadã iuctoria osse uno ĩ sicilia ꝗnq pe¬
des logannnirena emisse. nihil inꝗt mira nã ibi tã

Expanded text:
modioris valetam saepe accendatis. transtulit crimen Cassius Severus. nam cum obiurgaretur a praetore, quod advocati eius L. Varo Epicureo, Caesaris amico, convicium fecissent, nescio , inquit. qui conviciati sint, et puto Stoicos fuisse. repercutiendi multa sunt genera, venustissimum, quod etiam similitudine aliqua verbi adiuvatur: ut Trachalus dicenti Suelio, si hoc ita est, is in exilium, sic non est ita, redis, inquit. elusit Cassius Severus obiiciente quodam, quod ei domo sua Proculeius interdixisset, respondendo, numquid ergo illuc accedo? sic eluditur et ridiculum ridiculo: ut divus Augustus, cum ei Galli torquem aureum centum pondo dedissent, et Dolabella per iocum, temptans tamen ioci sui eventum, dixisset, imperator , torque me dona, malo , inquit, te civica donare: mendacium quoque mendacio, ut Galba, dicente quodam, victoriato se uno in Sicilia quinque pedes longam murenam emisse: nihil , inquit, mirum; nam ibi tam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonis & qͥ in utrisq opõteat dicer̃ ꝑfecte eloqͥnti esse
Cur aũt breue ẽẽ eã uolue̾it nescio qdẽ at quã ĩ codẽ
libro dicat fuisse & ĩ multis naͣrãdi urbanitatẽ paulo
postita finit catonis ut ait opinionẽ sequutꝰ selro¬

Expanded text:
personis, quod in utrisque oporteat dicere perfectae eloquentiae est. personis, quod in utrisque oporteat dicere perfectae eloquentiae est. cur autem brevem esse eam voluerit, nescio, cum idem atque in eodem libro dicat fuisse in multis narrandi urbanitatem. paulo post ita finit, Catonis ut ait opinionem secutus
Abbreviated transcription (Latin):
itabulis quas proferebat cirographus esso & uẽrus
inꝗt dñe. tlas aut accepi spẽs aut inueni frequẽtis¬
simis ex ꝗb ridicula ducerent᷑ ded repetã necesse est
infinitas esse tã sale dicẽdi qͣ scuer̃ quas p̃stat ꝑso¬
na: locus. tẽpus: casus deniq ꝗ est max̾ uariꝰ : itaq
cessaria his adiicit domiciꝰ marsus ꝗ de urbanitate
diligẽtissime scripsit q̃dã nõ ridicusa: sed cuilib&
seuerissime oratiõi cõueniẽtia: eleꝑant̾ dicta & pͦ¬
pͥo qͦdã lepore iucõda q̃ sũt ꝗdẽ urbana sed risũ m̃
nõ hñt: Hleq et ei de risu scd d urbãitate est opusĩ¬
stitutũ quã propriã esse nostre ciuitatis & sero sic
intelligi ceptã postꝗͣ urbis appellacionẽ & si nomẽ
finit. Uibanitas ẽ utus q̃dã ĩbreue dictũ coasta & ap¬
ꝑsona desiderat. cui si breuitatis exaptionẽ đtraxe¬
ris om̃is oratiõis uͥtutes cõplex̾ sit: Nã sic̃ ista reb &

Expanded text:
in tabulis, quas proferebat, chirographus esset, et verus, inquit, domine. has aut accepi species aut inveni frequentissimas, ex quibus ridicula ducerentur; sed repetam necesse est, infinitas esse tam salse dicendi quam severe, quas praestat persona, locus, tempus, casus denique, qui est maxime varius. itaque cessaria. his adiicit Domitius Marsus, qui de urbanitate diligentissime scripsit, quaedam non ridicula, sed cuilibet severissimae orationi convenientia eleganter dicta et proprio quodam lepore iucunda; quae sunt quidem urbana sed risum tamen non habent. neque enim ei de risu sed de urbanitate est opus institutum, quam propriam esse nostrae civitatis et sero sic intelligi coeptam, postquam Urbis appellatione, etiamsi nomfinit: urbanitas est virtus quaedam in breve dictum coacta et appersona desiderat. cui si brevitatis exceptionem detraxeris, omnes orationis virtutes complexa sit. nam si constat rebus et
Abbreviated transcription (Latin):
aiigus e pate mutatis: ut incũ ꝗ cũ antea stultis¬
simꝰ esso habitus post acceptã hereditate pͥmus sentẽ¬
tã rogabat᷑ cuius hȩreditasess& quã uocãt sapis¬
tiã peo illo facultas esso seuticti moxtis u̾sib similes
q q̃ rapoipia dicit᷑ & prou̾bia oportune aptatat
dt nõi nequã lapso & ut aleuaret᷑ roganti tollat
te qͥ nõ ueͣnit. De historia &̃ duae urbanĩtate exudi
tũ ut acero fecit cũ ei testẽ iniudicio uerris rogãti
dexissor hortẽ sius nõ intelligo heç enigmata atq de¬
bes inꝗt cũ spingem domi habeas. Accep̾erat aũt ule
a uerre spingẽ eneã magne pecũĩȩ. sub assurda ule
constãt stultissima imi tacioe &e q̃ nisi fingantursti¬
Ita sũt ut ꝗ mirãtib ꝙ humile candeloorũ emissa¬
pregraloriũ erit ĩ ꝗt sed illa similia absurdis sũt actuia
q̃ ta qꝗ si me ratione dicta ferũt᷑ ut secuus dolobelle¬
cũ intẽrogaẽt᷑ an dñs ciꝰ auctionẽ proposuiss& dom̃

Expanded text:
is ex parte mutatis, ut in eum qui, cum antea stultissimus esset habitus, post acceptam hereditatem primus sententiam rogabatur, hereditas est, queam vocant sapientiam, pro illo, felicitas est; seu ficti notis versibus similes, quae παρῳδία dicitur. et proverbia opportune aptata: ut homini nequam lapso et, ut allevaretur, roganti, tollat te qui non novit. Ex historia etiam ducere urbanitatem eruditum est: ut Cicero fecit, cum ei testem in iudicio Verris roganti dixisset Hortensius, Non intelligo haec aenigmata. atqui debes, inquit, cum Sphingem domi habeas; acceperat autem ille a Verre Sphingem aeneam magnae pecuniae. subabsurda illa constant stulti simulatione; quae, nisi fingantur, stulta sunt: ut, qui mirantibus, quod humile candelabrum emisset, pransorium erit, inquit. Sed illa similia absurdis sunt acria, quae tanquam sine ratione dicta feruntur: ut servus Dolabellcum interrogaretur an dominus eius auctionem proposuisset, domum ,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ est adulteros fuisse. Sed tibi inꝗt ac̃cusator illos
nõ licuit ocaider̃. Exuln eras & ignominiosus de ur̃
q̃rit᷑ At si protinꝰ dioẽti ocadisti uespondeat᷑ nõ ocadi
stati pugna est Sic explorãdũ est: ubi cõtrou̾sia ĩci

Expanded text:
sum est adulteros fuisse sed tibi, inquit accusator, illos sum est adulteros fuisse sed tibi, inquit accusator, illos non licuit occidere; exul enim eras, aut ignominiosus. De iure quaeritur. at si protinus dicenti occidisti respondeatur non occidi, statim pugna est. Si explorandum est, ubi controversia inci
Abbreviated transcription (Latin):
Nlã inscola certa sũt & pauca & an delamationẽ &¬
ponũt᷑ q̃ tnemata greci uocãt. Cioero pͦpõita: cũ hȩcĩ
cõspectu quoda modo collo cauerã nõ minꝰ ꝓadusa
parte ꝗ̃ ꝓro mea cogitabã: & pͥmũ qͥ nõ diffiał dic̾tu
est. sed tñ ante oĩa intuẽdũ cõstituedã ꝗͥ utraq pars
ualet efficere. Tum ꝑ ꝗͥ ia hoc mo cogitabã qͥ pͥmu
petitõ dicero id aut confessũ erat. aut cõtrau̾su
si no cõtessũ poteratrbi ẽẽ q̃itio. Transiebã ergo adre¬
ĩponsũ partis alteriꝰ idẽ intuebar nõ nũꝗͣ & qͥ ind
obiiciabat᷑ cõfessũ erat idẽ tale ocidisti hoem: occidi.
cõ uenit trã seo xationẽ redere debet xeus q̃roc¬
ciderit adulteꝵ inꝗt cũ adultera octidere licet.
Legemesse certũ est terciũ iã aliꝗͥ uidendũ est in quo
pugna cõsistat nõ fueriit adulteri fuerũt. q̃stio de
facto abigit᷑. cõiectura est. interĩ & ego teraiũ cõfis¬

Expanded text:
a sunt et pauca et ante declamationem exponuntur, quae themata Graeci vocant, Cicero proposita. cum haec ex conspectu quodammodo collocaveram, non minus pro adversa parte quam promea cogitabam. Et primum quod non difficile dictu est sed tamen ante omnia intuendum constituebam, quid utraque pars vellet efficere, tum per quid, hoc modo. cogitabam , quid primum petitor diceret. id aut confessum erat aut controversum. Si confessum, non poterat ibi esse quaestio. transibam ergo ad responsum poriebatur. id tale est: occidisti hominem; Occidi. convenit ; transeo. rationem reddere debet reus, quare occiderit. adulterum , inquit, cum adultera occidere licet. legem esse certum est. tertium iam aliquid videndum est, ex quo pugna consistat. non fuerunt adulleri; Fuerunt: quaestio; de facto ambigitur, coniectura est. interim et hoc tertium confes
Abbreviated transcription (Latin):
aore petitur est. Adiuuãt urbanitatẽ  u̾sus cõmo¬
de poĩti scu tot ut sũt qͥ adeo facile est ut orude
enx petrastico macri carmine librũ ĩ malos portas cõ¬
posuerit d fit gratiꝰ siqua õe abiquitate cõditꝰ ut uioe¬
rotũ Mlartiũ hoĩem callidũ & u̾sutũ: cũis inque¬

Expanded text:
a me petiturus est. adiuvant urbanitatem et versus commode positi, seu toti ut sunt quod adeo facile est, ut Ovidius ex tetrastichon Macri carmine librum in malos poetas composuerit, quod fit gratius, si qua etiam ambiguitate conditur: ut Cicero in Lartium, ho
Abbreviated transcription (Latin):
nã qb matufestius appartat qͥ sit qͦ de monstr̃ari posse
naptis nõ arbitror Laudat᷑ cõsiliũ demosthenis q cũ su¬
adpris bellũ atheniẽsib parũ id prosper expẽtis nihilad¬
huc factũ esse ratione monstrat. Poterat el emẽdari
neglioetia : at si nihil ess& erratũ melioris iposterũ spci
no erat ratio idẽ cũ offensam uereret᷑ si obiugar& po¬
ales habuit aures & nã seq̃bat᷑ ut meliora probãtib
ꝯetoꝵ pemitẽt. Ciceronis ꝗdẽ uł una pro cluẽtio qͥlib&
multis exeplis sufficer& oratio nã qͥ in eo cõsiliũ maꝵ
mire: pma ne expoitionẽ qua matei cuiꝰ filiũ pme¬
bat austoritas abstulit fidẽ: an qͥ idẽ corupti uidicis

Expanded text:
onam, quibus manifestius appareat quid sit, quod demonstrari posse onam, quibus manifestius appareat quid sit, quod demonstrari posse praeceptis non arbitror. laudatur consilium Demosthenis, quod, cum suaderet bellum Atheniensibus parum id prospere expertis, nihil adhuc factum esse ratione monstrat. poterat enim emendari negligentia; at, si nihil esset erratum, melioris in posterum spei non erat ratio. idem , cum offensam vereretur, si obiurgaret pociles habuit aures, et natura sequebatur, ut meliora probantes peiorum paeniteret. Ciceronis quidem vel una pro Cluentio quamlibet multis exemplis sufficiet oratio. nam quod in eo consilium maxime mirer? primamne expositionem, qua matri, cuius filium premebat auctor
Abbreviated transcription (Latin):
star̃ cõsiliũ. nisi qͥ illud ostẽdẽtib se reb adhibet᷑: hoc
latẽtib & aut om̃ino nõdũ r̃pertis aut dubiis. Et iudi¬
ciũ frcquẽtissime certũ est. Consiliũ uero est ratio q̃¬
dã alte petita &plerũq plura ꝑpẽdẽs & cõparãs habẽsq
actionẽ est frequẽte᷑. Nã cicero sũmo cõsilio uidet᷑ ĩ ue̾rẽ
uł cõtrahere tẽpora dicẽdi maluisse q̃ in eũ ãnũ qͦ erat
Qitõ tensius coniul futurꝰ inaider. &ĩ ip̃is actionib pͥ¬
mũ ac potẽtissimũ optin& locũ: Hã qͥ dicẽdũ ꝗͥ tac̃edũ
qͥ diffitendũ sit exiger̃ consilii est negare sit satiꝰ an detẽ¬
dere ubi p̃ro hemis utẽdũ: & quali narrãdũ nei &
quomõ iur̃ pͥus pugnãdũ an ęquuo ꝗ sit ordo utilis¬
simus tũ om̃es colores asper̃ an lenit᷑ an & subinisse
loq expediat. Sed hec qͦ ut qsq passus est locus mouimꝰ
idẽq in reliqua parte faciemꝰ panca tñ exepli gratiep¬

Expanded text:
stare consilium, nisi quod illud ostendentibus se rebus adhibetur, hoc latentibus et aut omnino nondum repertis aut dubiis. et iudicium frequentissime certum est, consilium vero est ratio quaedam alte petita et plerumque plura perpendens et comparans habensque actionem est frequenter; nam Cicero summo consilio videtur in Verrem vel contrahere tempora dicendi maluisse quam in eum annum, quo erat Q. Hortensius consul futurus, incidere. et in ipsis actionibus primum ac potentissimum obtinet locum; nam, quid dicendum, quid tacendum, quid differendum sit, exigere consilii est; negare sit satis an defendere, ubi prooemio utendum et quali, narrandumne et quomodo, iure prius pugnandum an aequo, qui sit ordo utilissimus, tum omnes colores, aspere an leniter an etiam summisse loqui expediat. Sed haec quoque, ut quisque passus est locus, monuimus, idemque in reliqua parte faciemus; pauca tamen exempli gratia p
Abbreviated transcription (Latin):
rissima ioa prope gęnis est: quã urbane usus est afer
cũ didio ꝗallo ꝗ proiũciã ambiciosissime pecierat. Deĩd̾
paꝵ certiꝰ dicabat᷑ Auctor interĩ inꝗt usata feuar. idẽ per
aligoriã M deciliũ melius obiicientẽ crimina ꝗͥ defende¬
tẽ bona dexterã malã si nastra hr̃e dicebat erapha sune
uilius dixit ferrũ inductitiũ incidisse. figuras qͦ m̃tis

Expanded text:
it, ioci prope genus est? qua urbane usus est Afer, cum Didio Gallo, qui provinciam ambitiosissime petierat, deinde, parum certus dicebatur auctor, interim , inquit, usura fruar. idem per allegorian M. Caelium, melius obiicientem crimina quam defendentem, bonam dextram, malam sinistram habere dicebat. emphasi A. Villius dixit, ferrum in Tuccium incidisse. figuras quoque mentis
Abbreviated transcription (Latin):
diu pugna inhis q̃ optinere nõ possis. nã ubi iũci ne¬
aesse est oxpedit aedere ꝗa siue plura sut de qb q̃ratur
ftilior exit dederis fides siue unũ mitior solet porrer
iogori uerecũdiȩ nã culpã psertĩ deprelã ꝑtinaater
nions rulpa altera est dũ stat acies mulo ĩorẽ cosili atqi
urns est ut erãtẽ adusariũ trahas &ire q̃ londusline
copas ut una interĩ sepe exult& ideo qdã bndisbmi

Expanded text:
diu pugnare in iis quae obtinere non possis. nam , ubi vinci nediu pugnare in iis quae obtinere non possis. nam , ubi vinci necesse est, expedit cedere; quia, sive plura sunt de quibus quaeritur, facilior erit in ceteris fides, sive unum, mitior solet poena irrogari verecundiae. nam culpam praesertim deprehensam pertinaciter tueri culpa altera est. dum stat acies, multi res consilii atque artis est, ut errantem adversarium trahas et ire quam longissime cogas, ut vana interim
Abbreviated transcription (Latin):
qua p̃cipuũ est semꝑ id ĩ oculis haber̃ de quo q̃rit᷑ & qͥ
uolumꝰ efficer ꝗa propoĩtũ tenẽtei in rixã nõ ibimils
nec cãȩ debita tẽpora cõuiciando cõteremꝰ ꝯaudebimꝰ¬
q si hoc adu̾sarius facit. Omĩa tẽpora fere parata sũt
bis possũt. Non nũqͣ tñ solet hoc qͦ esse artis genus ut q̃dã
inactioẽ dissimulata fubito in alt̾cando proferãt᷑: &
inopinatis cruptionib: aut. ex ĩ sidiis atissimo facto si¬
milimũ. Id aũt nĩ faciẽdũ est cũ aliꝗͥ cui respõderinõ
statĩ possit: potuerit aut si tẽpus ad disponẽdũ fiuss&
Nã ꝙͥ fidelit̾ firmũ est apmis statim ac̾tiõib ariper̃
oitimũ est: quo sȩpiꝰ dutiusq dicat᷑ illd̃ uix saltẽ p̃ci¬
piedũ iudet᷑ ne turbidus & clamosus tm̃ sit altẽcato᷑.
& qualis facti sũt ꝗlitteras nescuĩt. Hã improbitas
licet adu̾sario molestia sit iudiai inuisa est nocet &̃e

Expanded text:
in oculis habere, de quo quaeritur et quod volumus efficere; quod propositum tenentes nec in rixam ibimus nec causae debita tempora conviciando conteremus gaudebimusque, si hoc adversarius facit. omni tempore fere parata sunt bis possunt. nonnunquam tamen solet hoc quoque esse artis genus, ut quaedam in actione dissimulata subito in altercando proferantur; est inopinatis eruptionibus aut incursioni ex insidiis factae simillimum. id autem tum faciendum, cum est aliquid, cui responderi non statim possit, potuerit autem, si tempus ad disponendum fuisset. nam quod fideliter firmum est a primis statim actionibus arripere optimum est, quo saepius diutiusque dicatur. illud vix saltem praecipiendum videtur, ne turbidus et clamosus tantum sit altercator, et quales faceti sunt, qui litteras nesciunt. nam improbitas, licet adversario molesta sit, iudici invisa est. nocet etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne pferẽtẽ in u̾bis sono & isu propriũ quẽdã gustu u̾bis
ut sumptã e cõu̾satione doctoꝵ tacitã cruditionẽ.
Demq eui cõtraria sit rusticitas uenustũ esse: qͥ cũ
gratia quadã & uenere dicat᷑ appaxet salsũ ĩ cõsue¬
tudine pro ridiculo tm̃ accipimꝰ natura nã utiq hoc ẽ
sit ait esłe atticoꝵ nõ ꝗa sũt maꝵ̾ ad risũ cõpoĩti &
catullꝰ cũ dicit. nullã ĩ tã magͦ corpore micã salis hec
dict nihil in corpore quiꝰ esse uediculũ. Salsũ ig̃ erit
ꝗͥ nõ erit ĩ sulsũ uelut qͥdã simplex orationis cõdimẽtũ
qd̾ sentit latente iudicio uelut palato excitati os a
tedio defendit orationẽ. Sane tñ ut ille ĩ cibis paulo libe¬
raliꝰ aspersus si m̃ nõ sit ĩ modicus affet aliꝗ prope uo¬
luptatis. ita hi qͦ indicendo hñt qͥdã quod nobis faciat

Expanded text:
su proprium quendam gustum urbis et sumptam ex conversatione doctorum tacitam eruditionem, denique cui contraria sit rusticitas. venustum esse, quod cum gratia quadam et venere dicatur, apparet. salsum in consuetudine pro ridiculo tantum accipimus; natura non utique hoc est, m, ait esse Atticorum, non quia sint maxime ad risum compositi, et Catullus, cum dicit: Nulla in tam magno est corpore mica salis, non hoc dicit, nihil in corpore ejus esse ridiculum. Salsum igitur erit, quod non erit insulsum, velut quoddam simplex orationis condimentum, quod sentitur latente judicio, et velut palatum excitat, quod et a taedio defendit orationem. Sane tamen, ut ille in cibis paulo liberalius aspersus, si tamen non sit immodicus, adfert aliquid propriae voluptatis, ita hi quoque in dicendo habent quiddam, quod nobis faciat
Abbreviated transcription (Latin):
afficiam᷑ Neq a. sũt motus ĩ nr̃a potestate Tentabo ã
q hoc dicer̃ quas fantasias greai uocãt. nos sane uisi¬
ones appellamus ꝑ quas imagines reꝵ absentiũ ita rep¬
sentãt᷑ aiõ ut cas cernere oculis ac p̃sentes habexe uide¬
amnur Has ꝗsq bene oeperit: is erit ĩ affectib potẽtissimꝰ
tus: secũdũ uerũ optime finget. Quod ꝗdẽ nobis uoles¬
hus facile cõtinget. Nlã ut ĩt᷑ ocia ãĩoꝵ &spes manes &
uelut somnia ꝗdã uigilãtiũ ita nos hȩ deꝗbus loquẽ
imagines prosequũt᷑: ut peregrinari: nauigar̃ p̃liar
populõs aloq diuiciaꝵ quas nõs habemus usũ uidea¬
mur disponer̃ n cogitare sed facer̃ hoc ã uiciũ aduni¬
litatẽ nr̃am tansfẽremꝰ At hõinẽ ocaisũ quȩxõ nõ om̃ia

Expanded text:
adficiamur? neque enim sunt motus in nostra potestate. temptabo etiam adficiamur? neque enim sunt motus in nostra potestate. temptabo etiam de hoc dicere. quas φαντασίας Graeci vocant, nos sane visiones appellemus, per quas imagines rerum absentium ita repraesentantur animo, ut eas cernere oculis ac praesentes habere videamur. has quisquis bene conceperit, is erit in adfectibus potentissimutus secundum verum optime finget; quod quidem nobis volentibus facile continget. nisi vero inter otia animorum et spes inanes et velut somnia quaedam vigilantium ita nos hae de quibus loquor imagines prosequuntur, ut peregrinari, navigare, proeliari, populos alloqui, divitiarum, quas non habemus, usum videamur disponere, nec cogitare sed facere: hoc animi vitium ad utilitatem non transferemus? ad hominem occisum queror; non omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
dignatiõis aliqͣn &̃ redicula fuerit imitatio si uba tm̃
cause: ut lugentes utiq ĩ retẽti dolore disextissime q̃dã
exclamare udeãt᷑. &ira nõ nũꝗͣ ĩ doctis qͦ eloquẽciã
faciat ꝗͣ qͥ illis in est uis mẽtis &ueritas ip̃a morũ qͥre
ĩ iis q̃q esse uerisimilia uolemus: simus ip̃i similes coꝵ
ꝗ uere paciũt᷑ affectib & a tali aĩo profitiscat᷑ oratio. q̃¬
Tẽ fncere iudiaẽ uolet An ille dolebit ꝗ audiet me cũ¬
hoc dicã nõ dolẽtẽ irascet᷑ si nihil ip̃e ꝗ in irã cõcitat idq
exigit simił paciet᷑: sictis atentis oculis lacrimas dabit
furi nõ põt nec ĩ cendit nisi ignis nec madescimus nisi
humore nec res ulla dat alteri colorẽ quẽ ip̃a nõ ht Pri¬
mũ est igͣ ut apud nos ualeant ea q̃ ulere apud iudiã
uolumꝰ afficiamq añ ꝗͣ asfice̾ conem᷑ At comodo fietut

Expanded text:
dignationis aliquando etiam ridicula fuerit imitatio, si verba vdignationis aliquando etiam ridicula fuerit imitatio, si verba venim aliud est causae, ut lugentes utique in recenti dolore disertissime quaedam exclamare videantur et ira nonnunquam indoctis quoque eloquentiam faciat, quam quod illis inest vis mentis et veritas ipsa morum? Quare in iis, quae esse verisimilia volemus, simus ipsi similes eorum qui vere patiuntur adfectibus, et a tali animo proficiscatur oratio qualem facere iudicehoc dicam, non dolentem? irascetur, si nihil ipse, qui in iram concitat se idque exigit, similia patietur? siccis agentis oculis lacrimas dabit? fieri non potest. nec incendit nisi ignis nec madescimus nisi humore nec res ulla dat alteri colorem quem non ipsa habet. primum est igitur, ut apud nos valeant ea quae valere apud iudicem volumus, adficiamurque antequam adficere conemur. ad quomodo fiet, ut