comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Prodiga gens animae ei ꝓꝑare facillima mort̾e
Nanq ubi transcendit florentis uuirib annis
Impatiens eui spernit nouisse senectã
Et fati modus in dextra est hic õne metallus
Clecin gemino pallent de semine uens
Atq atros calibis foctus humus horrida nutrit
Sed socclerum causas aperit deus Astur auarus
U iscerib lacere telluris mergitur imis
Et redit insoclix efosso concolor auro
H inc certani perauhole uibiduriusq iagusq
Qui super gronios lucentis uoluit haranos
Infere popuilis referens obliuua leches
N ec cereri terra indocilis ue inhospita bacho
N allaq palladia se se magis arbore tollit
Ne postꝗͣ turio genies cessere iyramno
Uiq datrerum freni nuc arte patcina
Conciliare uiros armis consulta senatus
Uertere nunc donis primus suppresisse labore
Primus campsisse pedes partemq subire
Si ualli festinet opus nec caetera segnis
Quecunq ad laudem suimulãt sõnumq negabãt

Expanded text:
prodiga gens animae et properare facillima mortem. prodiga gens animae et properare facillima mortem. namque ubi transcendit florentis uiribus annos, impatiens aeui spernit nouisse senectam, et fati modus in dextra est. hic omne metallum: electri gemino pallent de semine uenae, atque atros chalybis fetus humus horrida nutrit. sed scelerum causas operit deus. Astur auarus uisceribus lacerae telluris mergitur imis et redit infelix effosso concolor auro. hic certant, Pactole, tibi Duriusque Tagusque, quique super Grauios lucentis uoluit harenas infernae populis referens obliuia Lethes. nec Cereri terra indocilis nec inhospita Baccho, nullaque Palladia sese magis arbore tollit. Hae postquam Tyrio gentes cessere tyranno, utque dati rerum freni, tunc arte paterna conciliare uiros, armis consulta senatus uertere, nunc donis. primus sumpsisse laborem, primus iter carpsisse pedes partemque subire, si ualli festinet opus. nec cetera segnis quaecumque ad laudem stimulant, somnumque negabat
Abbreviated transcription (Latin):
Achalas
Sidera nubiserum fulcit capui athenasq
Erigit eternum compages ardua cerurx
Canet barba gelu frontemq ĩ manib umbris
Pinea silua premit uastant caua tẽpora uenti
N imboso q ruunt spumantia flumina nictu
Tum gemine laterum sauces iania alta fatigãt
Atq uibi fessus equos titan imersit hanelos
Tlamiseo condunt fumanu gurgite currum
Sed qua se campis squalentib africa tendit
Serpentum largo torquet᷑ fecunda ueneno
Ecelix qua pinguus mitis plaga temperat agros
Nec cerete ethenea phario nec uicta colono
Hic passim exultant numide gens inscia freni
Quis inter geminas ꝑ ludum mobilis aures
Quatrupedem flecit non cedens iurga lupatis
A ltrx belloꝵ bellatoꝵq uiroeꝵ
Tellus nec fidens nuto sine fratidibo ensi
Alterat complebant hispane castra cobortes
Auxilia curopa genitoris partha tropheus
Martius hinc campos sonipes ĩnutib implet
Hinc iuga comipedes erepti bellica taptant
Non eleus eat campo feruẽtior axis

Expanded text:
Atlas sidera nubiferum fulcit caput, aetheriasque erigit aeternum compages ardua ceruix. canet barba gelu, frontemque immanibus umbris pinea silua premit. uastant caua tempora uenti, nimbosoque ruunt spumantia flumina rictu. tum geminas laterum cautes maria alta fatigant, atque ubi fessus equos Titan immersit anhelos, flammiferum condunt fumanti gurgite currum. sed qua se campis squalentibus Africa tendit, serpentum largo coquitur fecunda ueneno, felix qua pinguis mitis plaga temperat agros, nec Cerere Hennaea Phario nec uicta colono. hic passim exultant Nomades, gens inscia freni, quis inter geminas per ludum mobilis aures quadrupedem flectit non cedens uirga lupatis. altrix bellorum bellatorumque uirorum tellus nec fidens nudo sine fraudibus ensi. Altera complebant Hispanae castra cohortes, auxilia Europae genitoris parta tropaeis. Martius hinc campos sonipes hinnitibus implet, hinc iuga cornipedes erecti bellica raptant: non Eleus eat campo feruentior axis.
Abbreviated transcription (Latin):
Eneadis redliq sibi poscẽtibo hostem:.
Pocula furtiuo rapiet proꝑata uentno
Ac tandem terras longa foridine soluet
Hac uates herebiq cauis se detulir imbris
Tum letus socios iuuenis portumq reuisit.

Expanded text:
Aeneadis reddique sibi poscentibus hostem, Aeneadis reddique sibi poscentibus hostem, pocula furtiuo rapiet properata ueneno ac tandem terras longa formidine soluet.’ Haec uates, Erebique cauis se reddidit umbris. tum laetus socios iuuenis portumque reuisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si nulla est uenia & merito moͬs ipsa laborat
Perfidie poenus ꝗbo haud flegetõtis ĩ undis
Exuret ductor scoelus aut ꝗͣ digna renatos
A les i aeternii laniabit morsib arctus
Ne metue exclamat uates nõ uita seqͣtut
I nuiolata uira patria nõ ossa quiȩscent
N anq ubi fractus õp̾u magnae certamĩe pugnae
ꝑ tulerat uinci turpẽq operare salutẽ:
Rursus arma uolet macedũ ĩstaurare sub atmis
Damnatusq doli desertis cõuige fida
Et dulci nato linquet kartagis arces
Atq una profugus lustrabit cerala pupe¬
N inc silicis tanti saxosa tacumina uisce
Pro quanto leuius mortalib egra scbire.
Seruitia atq hiemes astusq fugaq fittũq¬
Atq fam̃ ꝗͣ posse mori post icala bella
Assirio famulus regi fassusq cupiti
A usonie motus dubio petet aquora uallo
Donec prusiacas delatus segniter oras
Altera seruitia ĩbelli patictur ĩ cuo:¬
Et latebram munus regni perstantib unde

Expanded text:
si nulla est uenia et merito mors ipsa laborat, si nulla est uenia et merito mors ipsa laborat, perfidiae Poenus quibus aut Phlegethontis in undis exuret ductor scelus, aut quae digna renatos ales in aeternum laniabit morsibus artus?’ Ne metue: exclamat uates ‘non uita sequetur inuiolata uirum: patria non ossa quiescent. namque ubi fractus opum magnae certamine pugnae pertulerit uinci turpemque orare salutem, rursus bella uolet Macetum instaurare sub armis. damnatusque doli desertis coniuge fida et dulci nato linquet Carthaginis arces atque una profugus lustrabit caerula puppe. hinc Cilicis Tauri saxosa cacumina uiset. pro! quanto leuius mortalibus aegra subire seruitia atque hiemes aestusque fugamque fretumqquam posse mori! post Itala bella Assyrio famulus regi falsusque cupiti Ausoniae motus dubio petet aequora uelo, donec Prusiacas delatus segniter oras altera seruitia imbelli patietur in aeuoet latebram munus regni. perstantibus inde
Abbreviated transcription (Latin):
Armenti quondam custos ĩ manis hiberi
Et morsu petit et polluto euiscerat ungue
N ec par poena tͦn scoeleri sacraria ueste
Polluit exuta sibi uirginitate sacerdos
Sed satis haecuidisse. satis mox dein uidẽtũ
N unc animas tibi quae potãt obliuia paucas
In fine numerare paro et remeare tenebris
Nic marius. nec multa dies iam restat ituro
Etheream ĩ lucẽ ueniet tibi origie parua
In longum imperium cõsul nec Silla morari
Iussa potest aut amne diu portare soporo
Lux uocat ee. nulli diuii mutabile fatum
Imꝑium hic primus rapiet: sed gloria culpae
Quod redlet solus. nec tãto ĩ noie quisꝗͣ
& gratum terris magnus capit ille deũ gẽs
Stellifer attollens apicẽ sroyanꝰ iulo
Cesar auo quãtos mõtes cũ sede reclusa
Hac tande erumpẽt terra mariq mouebãt
Heu miseri quotiẽs toto pugnabit᷑ orbe
N ec leuiora lues ꝗͣ uictus crimina uictor
Tum iuuenis lacrimãs restare haec ordie duro
Lamentor reb latiis sed luce remota

Expanded text:
armenti quondam custos immanis Hiberi, et morsu petit et polluto euiscerat ungue. nec par poena tamen sceleri: sacraria Vestae polluit exuta sibi uirginitate sacerdos. sed satis haec uidisse, satis.’ Mox deinde: ‘Videnti nunc animas tibi, quae potant obliuia, paucas in fine enumerasse paro et remeare tenebris. hic Marius: nec multa dies iam restat ituro aetheriam in lucem. ueniet tibi origine parua in longum imperium consul. nec Sulla morari iussa potest aut amne diu potare soporo: lux uocat et nulli diuum mutabile fatum. imperium hic primus rapiet, sed gloria culpae,quod reddet solus, nec tanto in nomine quisqet gratum terris Magnus caput: ille deum gens, stelligerum attollens apicem, Troianus Iulo Caesar auo. quantas moles, cum sede reclusa hinc tandem erumpent, terraque marique mouebunt! heu miseri, quotiens toto pugnabitis orbe, nec leuiora lues quam uictus crimina, uictor.’ Tum iuuenis lacrimans: ‘Restare haec ordine duro lamentor rebus Latiis. sed luce remota
Abbreviated transcription (Latin):
Illa est quae tybrꝰ qͦ fregit lidia bella
Non dum pare qualis optabat habere
Quondam roma uiros cõtentrix. coclia sexus
Cum subito aspectu turbatus scipio poscit
Ouae pene causa et qui sit ĩcrimine manes
Tum uirgo prios fregit qͥ currib arctus
Et sletit adluctis suꝑ ora trem̾tia srenis
Tullia nõ ullos satis exaustura labores
Ardenu flegetonte nactat fornacib atris
Fons rapidus furit atq ustas sub gurgite cautes
Egerit et scopulis pulsat flagrãtib ora
Iila ciunt quae tondetur precordia rostro
Alitis en quãtum resonat plãgẽtib alis
Armigere ad pastus rediens iouis hostib arte
Uirgo ĩmane nefas adamato perdidit auro
Tarpeia & pactis reserauit claustra sabinis
Iuxta nõne uides necM. leuiora demãtur
Delicta illatrat ieiunis faucibo Orchus¬

Expanded text:
illa est, quae Thybrim, quae fregit Lydia bella, illa est, quae Thybrim, quae fregit Lydia bella, nondum passa marem, qualis optabit habere quondam Roma uiros, contemptrix Cloelia sexus.’ cum subito aspectu turbatus Scipio poscit, quae poenae causa, et qui sint in crimine manes, tum uirgo: ‘Patrios fregit quae curribus artus et stetit adductis super ora trementia frenis, Tullia non ullos satis exhaustura labores ardenti Phlegethonte natat. fornacibus atris fons rapidus furit atque ustas sub gurgite cautes egerit et scopulis pulsat flagrantibus ora. illa autem, quae tondetur praecordia rostro alitis en quantum resonat plangentibus alis armiger ad pastus rediens Iouis!, hostibus arcem uirgo, immane nefas, adamato prodidit auro Tarpeia et pactis reserauit claustra Sabinis. iuxta nonne uides? neque enim leuiora domantur delicta inlatrat ieiunis faucibus Orthrus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uirgo amonuit tempus cognosceͬ manis
Temineos ne cunclantẽ lux alma uocaret
Foclix haec ĩquit ueneris nurꝰ ordine lõgo
Troiugenas iunxit sociata prole launis
Uis et martigene talamos spectare quirini
Herisiliam cerne hirsutos cum sperneret oli
Gens uicina procul pastoni rapta marito
Lustrauit q case culmiq extramine fulcĩuꝰ
p ressit leta thora & secretos reuocauit ab armis
Aspice carmentis gressus euandna mater
Haec fuit e nostros tetigit presaga labores
Uis ei quos Tanaꝗl uultus gerat. ħ qͦ caste
Augurio ualuit mẽtis uentura q dixit
Regnauiro & dextros agnouit ĩ alite diuos
Ecce pudiciria latiu decus ielyta laeti
Feri frontẽ atq oculos terre Iucretia fixos
Non datur heu tibi roma. nͨͦ ẽ quod male dece̾t
Hanc laudẽ retne̾ diu uirginca iux
Cerne cruetato uulnus sub pectore seruat
Tristia defensi ferro monumta pudoris
Et prĩa laudat miserando ĩ uulne̾ dextram

Expanded text:
nam uirgo admonuit tempus cognoscere manis nam uirgo admonuit tempus cognoscere manis femineos, ne cunctantem lux alma uocaret. Felix haec inquit ‘Veneris nurus ordine longo Troiugenas iunxit sociata prole Latinis. uis et Martigenae thalamos spectare Quirini? Hersiliam cerne: hirsutos cum sperneret olim gens uicina procos, pastori rapta marito intrauitque casae culmique e stramine fultum pressit laeta torum et soceros reuocauit ab armis. aspice Carmentis gressus. Euandria mater haec fuit et uestros tetigit praesaga labores. uis et, quos Tanaquil uultus gerat? haec quoque castae augurio ualuit mentis uenturaque dixit regna uiro et dextros agnouit in alite diuos. ecce pudicitiae Latium decus, inclita leti fert frontem atque oculos terrae Lucretia fixos. non datur, heu tibi, Roma nec est, quod malle deceret, hanc laudem retinere diu. Verginia iuxta, cerne, cruentato uulnus sub pectore seruat, tristia defensi ferro monumenta pudoris, et patriam laudat miserando in uulnere dextram.
Abbreviated transcription (Latin):
Docta comes triuie meruit deus esse uideri
Et fuit in tanto nõ paruĩ pectore numẽ
Carmine complexus terrã. mare. sidera manis
Et cantu musas & phochum aquauit honore
Atq haec cuncta prius ꝗͣ cerneret ordĩc terris
Prodidit ac uestrã tullit usq ad sidera trdia
Scipio perlustrans oculisq lerãtib umbrã
Si nunc fata darẽt ut romula facta ꝑ orhez
Hic canẽt uates qͣto maiora futuros
Facta cadẽ intrarẽt. hoc ĩquit teste nepotes
Foclix. Cacide cui tali cõtigit ore
Sentib ostendi cerit tua carmine uirtus
Sed quae tanta adeo gratantum turba reqrẽs
Heroum esfigies maiorisq accipit umbras
Ire uiro stupet. Cacide stupet. Nectore magno
Aiacisq gradum uenerandaq Nestoris ora
Miratur geminos aspetat latus atridas
Iamq itacum corde aequãte̾ peleia facta
Uicturam hic cernit ledci castoris umbrã
Alternam lucem peragebat ĩ ethni pollux
Sed subito uultus mõstrata lauinia traxit

Expanded text:
docta comes Triuiae ‘meruit deus esse uideri, et fuit in tanto non paruum pectore numen. carmine complexus terram, mare, sidera, manis et cantu Musas et Phoebum aequauit honore. atque haec cuncta prius quam cerneret ordine terris prodidit ac uestram tulit usque ad sidera Troiam.’ Scipio perlustrans oculis laetantibus umbram, ‘Si nunc fata darent, ut Romula facta per orbem hic caneret uates, quanto maiora futuros facta eadem intrarent hoc’ inquit ‘teste nepotes! felix Aeacide, cui tali contigit ore gentibus ostendi, creuit tua carmine uirtus.’ Sed, quae tanta adeo grassantum turba, requirens, heroum effigies maiorisque accipit umbras. inuicto stupet Aeacide, stupet Hectore magno Aiacisque gradum uenerandaque Nestoris ora miratur, geminos aspectat laetus Atridas iamque Ithacum corde aequantem Peleia facta. uicturam hinc cernit Ledaei Castoris umbram: alternam lucem peragebat in aethere Pollux. Sed subito uultus monstrata Lauinia traxit.
Abbreviated transcription (Latin):
Campus iners quãtũ iteniit. restatq futur
Cingũt regna decẽ potte. quari. una receptat
Belligeros dura gradiui sorte creatos
Altera qui legis posuere atq inclyta iura
Gentib et primas fundart moenib urbes
Terua ruricolas cereris iustissima turba
Quae uenit ad manis et fraudũ illesa ueneno
Exin. qui letas artis uiteq colende
Inuenere uiã nec dedignãda parẽti
Carmina fuderͣt phoebo sua limina seruãt
Proxima quos uẽti seueq ausere procellae
N aufraga porta rapit. sic illam noĩe dicũt
Finitima hic noxa grauido et peccasse fatẽn
Uasta patet populo poenas rhodomãtꝰ ĩ ipso
Expetit ĩtroitu moitẽq exercet in an̾e¬

Expanded text:
campus iners quantum interiit restatque futurum. campus iners quantum interiit restatque futurum. cingunt regna decem portae: quarum una receptat belligeros dura Gradiui sorte creatos; altera, qui legis posuere atque inclita iura gentibus et primas fundarunt moenibus urbes; tertia ruricolas, Cereris iustissima turba quae uenit ad manis et fraudum inlaesa ueneno. exin, qui laetas artis uitaeque colendae inuenere uiam nec dedignanda parenti carmina fuderunt Phoebo, sua limina seruant. proxima, quos uenti saeuaeque hausere procellae, naufraga porta rapit: sic illam nomine dicunt. finitima huic noxa grauido et peccasse fatenti uasta patet populo: poenas Rhadamanthus in ipso expetit introitu mortumque exercet inan
Abbreviated transcription (Latin):
o men huibeniacis uicta kartagine terris¬
Di aius ad imperui post hat capiere nec ãte
Iuppiter assistet cura quẽ cuta fugaun
In libe iam bella et uicendũ dirxerit ĩpe
Sidoniũ tibi rectorẽ pudet urbis inique
Ouod post haec decus hoc p̃n̾aq domo q carebit
Sic uates gressum q lacus Uertebat ad atros
Tum iuuenis quecunq datur sors dunoͣ sui
Obnitemͣ ait culpa modo pectora cessent
Sed te oro quomodo uite tibi cã labores
Numanos.iuuisse fuit.siste ĩclyta uirgo
Paulisꝑ gressum & nobis manisq silẽtu
Enumera stigieq aperi formidis aulam
Audiit illa quidem: s nõ optanda. recludes
Regna ait hic tenebras hitat uolitatq ꝑ auras
Innumeri quondam populi domꝰ õnibo una
In medio uastum late se tẽdit inane
Nuc ꝗod terre quicꝗͥ freta & ignetis aer
N utriuit pͥmo mũdi genitalis ab euo
Mors comunis agit descẽdut cuncta capit q

Expanded text:
omen, Hiberiacis uicta Carthagine terrisomen, Hiberiacis uicta Carthagine terris. maius ad imperium posthac capiere, nec ante Iuppiter absistet cura, quam cuncta fugarit in Libyam bella et uincendum duxerit ipse Sidonium tibi rectorem. pudet urbis iniquae quod post haec decus hoc patriaque domoque carebit.’ sic uates gressumque lacus uertebat ad atros. Tum iuuenis ‘Quaecumque datur sors durior aeui, obnitemur,’ ait ‘culpa modo pectora cessent. sed, te oro, quando uitae tibi causa labores humanos iuuisse fuit, siste, inclita uirgo, paulisper gressum et nobis manisque silentum enumera Stygiaeque aperi formidinis aulam.’ Adnuit illa quidem, sed ‘Non optanda recludis regna:’ ait ‘hic tenebras habitant uolitantque per umbras innumeri quondam populi. domus omnibus una. in medio uastum late se tendit inane: huc, quicquid terrae, quicquid freta et igneus aer nutriuit primo mundi genitalis ab aeuo Mors communis agit: descendunt cuncta, capitque
Abbreviated transcription (Latin):
A utone hic inquit sinẽ sermonibo adde
Alternis haec est ueri facunda sacerdos
Cui tantum patuit rera ꝗͣtum ip̃a negarit
Plus mouisse deus me ia comitãte tuora
T empuis abite globo et pecudes impon̾e flamis
At grauida archanis crinea anꝰ attigit ore
Postꝗͣ sacrisicum delibauit q eruores
I ndecus egregie uultus ĩtenta iuuẽte¬
⁊ therea frueres cum luce haud signite̾ ĩq
Crineo populis uoꝵ nr̃a sonabat ĩ antro
T um te pemixtu sedis rebo ꝙ foturis
Encadum tecum: s nõ sat digna meaꝵ:
Cura tus uocũ. nec ix conquire̾ dicta
Aut seruare fuit. proauis solertia unꝰs
Uer age. disce puet quo cognoscere cordi ẽ
Iam tua deq tuis pẽdẽtia dardana fatis
Namq ubi cerno properatĩ oracula uitae
Ninc petere oepatrios uisu cõtinge᷑ manis
Armifero uictor patrẽ ulcisceris hibero
Creditus ante annos Martẽ feroq resolues
Saudia poenoꝵ oe missũ letabere bello

Expanded text:
Autonoe Finem hic inquit ‘sermonibus adde Autonoe Finem hic inquit ‘sermonibus adde alternis. haec, haec ueri fecunda sacerdos, cui tantum patuit rerum, quanto ipse negarit plus nouisse deus. me iam comitante tuorum tempus abire globo et pecudes imponere flammis.’ At grauida arcanis Cymes anus attigit ore postquam sacrificum delibauitque cruorem, in decus egregiae uultus intenta iuuentae Aetherea fruerer cum luce, haud segniter inquit ‘Cymaeo populis uox nostra sonabat in antro. tum te permixtum saeclis rebusque futuris Aeneadum cecini. sed non sat digna mearum cura tuis uocum. nec enim conquirere dicta aut seruare fuit proauis sollertia uestris. uerum age, disce, puer, quando cognoscere cordi est, iam tua deque tuis pendentia Dardana fatis. namque tibi cerno properatum oracula uitae hinc petere et patrios uisu contingere manis. armifero uictor patrem ulcisceris Hibero creditus ante annos Martem, ferroque resolues gaudia Poenorum et missum laetabere bello
Abbreviated transcription (Latin):
Naud ulla anir uuiam qͣꝗͣ nõ parua fatigene
Curare. pno̾ exuitnt nãq ista ꝑ omnii
Discrime: seniat populos uariat q iace̾tum
Excquias tumulum et cinera sẽtẽria cohors¬
⁊ elline ut phube̾t is mos antiquus hibera
Cx anima obscenus consumit corpora uultur
Regia cum luc̾e posuert membta probatũ est
Hircanos adhibere. cancs e gypua tellus.
Claudit odorato post sunus stantia saxo
Coipora et mensis exangue hauad suꝑat u̾bra
Exausto instituit pontus uacuare cerbro
Ora uitz. et longum mercara ponit ĩ euuz
Quic quid recluia midos Garamãtis harena
Infodiunt quid qui sclo sepelire prosundo
E x a ĩos mandant libicis Nasamois i oris
Ad telte uacui capius cutũdare gaudent
Ossa neplias auro & mensis ea pocula seniat
Cecropide ob parria mauortis sorre ꝑemptos
At gente inscitica suffixa cadauera trucis
Lenta dies sepelit pum liqntia tabo
T alia dum memorãt umbra ueniẽte Sibillae

Expanded text:
haud ulla ante tuam, quamquam non parua fatigent, haud ulla ante tuam, quamquam non parua fatigent, curarum prior extiterit. namque ista per omnis discrimen seruat populos uariatque iacentum exequias tumuli et cinerum sententia discors. tellure, ut perhibent, is mos anticus Hibera exanima obscenus consumit corpora uultur. regia cum lucem posuerunt membra, probatum est Hyrcanis adhibere canes. Aegyptia tellus claudit odorato post funus stantia saxo corpora et a mensis exanguem haud separat umbram. exhausto instituit Pontus uacuare cerebro ora uirum et longum medicata reponit in aeuum. quid qui reclusa nudos Garamantes harena infodiunt? quid qui saeuo sepelire profundo exanimos mandant Libycis Nasamones in oris? at Celtae uacui capitis circumdare gaudent ossa, nefas, auro ac mensis ea pocula seruant. Cecropidae ob patriam Mauortis sorte peremptos cythica suffixa cadauera truncis lenta dies sepelit putri liquentia tabo.’ Talia dum memorant, umbra ueniente Sibyllae
Abbreviated transcription (Latin):
Interea cerne ut gressus ĩhumata citatos
Tert umbra & properat tecum cõiugete dicta
Cui datur ante atros absupti corponi ignes
Sanguine nõ tacto solitas essunde̾ uoces
Aspicit ce scipio tutbatus subito uiso
Oui nate qui casus aie dux maxime fesse
Eripuit prie cum talis horrida poscant
Bella uiros: nec enĩ dextra cõcesserit ulli
.N. uldentem hoc un ineslu quod adit neqres.
S aiicinis ad muros ee mõtis honore car̃tes
Contra que ductor fesso mibi pitrcima tãdez
Luix gratts phoctõtis equos auertit et ains
Ciernũ demisit aquis. sea lẽta meore
Dum uianos rituscura & solẽma uulgi
Cxequiuir cessant flammis imponere corpris
U t itata tumulis ꝑ longũ mẽbra paternus
Quod te ꝑ nostri martis precor emula facta
Arce: que patrios aitus medicamina seniãt
Dar ꝙ uago porras qͣ primũ acherõtis adir
T um uiuenis geni oueteris pulcherrima daura

Expanded text:
interea cerne, ut gressus inhumata citatos interea cerne, ut gressus inhumata citatos fert umbra et properat tecum coniungere dicta, cui datur ante atros absumpti corporis ignes sanguine non tacto solitas effundere uoces.’ aspicit et subito turbatus Scipio uisu Quinam te, qui casus, ait ‘dux maxime, fessae eripuit patriae, cum talis horrida poscant bella uiros? nec enim dextra concesserit ulli uidi mulcentem, hoc uno maestum, quod adire nequires saucius ad muros et Martis honore careres.’ Contra quae ductor: ‘Fesso mihi proxima tandem lux gratos Phaethontis equos auertit et atris aeternum demisit aquis. sed lenta meorum dum uanos ritus cura et sollemnia uulgi exequitur, cessat flammis imponere corpus, ut portet tumulis per longum membra paternis. quod te per nostri Martis precor aemula facta, arce quae putris artus medicamina seruant daque uago portas quamprimum Acherontis adire.’ Tunc iuuenis: ‘Gens o ueteris pulcherrima Clausi,
Abbreviated transcription (Latin):
Tum qua se primum rupta tellure recludit
Ininsus celos specus atq eruptat a cerba
Cociti laxo suspicans ore paludẽ
Inducit iuuenẽ serroq cauate resossam
Ouus urget humũ atq arcanũ murmure anhelas
Ordine mactan pecudes itibet at̾e aperto
Ante omnis thautus. regi dum ꝓxima diue
Ceditur enca casta ceruice iuuẽca
Inde tibi allecto tibi nũꝗͣ leta megera
Corpora laniger. ꝓcumbut leta bidẽtii¬
t undunt mella suꝑ Bachiq ex latis honore
Stat iiuenis faciem q erebo quae surgit abõm
Exclamat uates pater accedẽtia cernoᷤ
T artara et ante oculos assistere tertia regna.
ł coe niunt uane spẽs & quicꝗd abimo
Natum hominibo extinctũq chaone iã ccta uidehat
Ciclopas sillamq et pastos mẽbra uiror
O dnsie telluris equos cõtende tuen
eductumq tene uagina ĩteritus ẽsem
Quacunq ante aĩc tendet portate cruõreꝰ
Dissice dum caste ꝓcedat imago Sibilla

Expanded text:
tum, qua se primum rupta tellure recludit tum, qua se primum rupta tellure recludit inuisus caelo specus atque eructat acerbam Cocyti laxo suspirans ore paludem, inducit iuuenem ferroque cauare refossam ocius urget humum atque arcanum murmur anhelans ordine mactari pecudes iubet. ater operto ante omnis taurus regi, tum proxima diuae caeditur Hennaeae casta ceruice iuuenca. inde tibi, Alecto, tibi, numquam laeta Megaera, corpora lanigerum procumbunt lecta bidentum. fundunt mella super Bacchique et lactis honorem. Sta, iuuenis, faciemque, Erebo quae surgit ab omni, exclamat uates ‘patere. accedentia cerno Tartara et ante oculos adsistere tertia regna. ecce ruunt uariae species et quicquid ab imo natum hominum extinctumque chao est’ iam cuncta uidebat, Cyclopas Scyllamque et pastos membra uirorum Odrysiae telluris equos: ‘contende tueri eductumque tene uagina interritus ensem. quaecumque ante animae tendent potare cruorem dissice, dum castae procedat imago Sibyllae.
Abbreviated transcription (Latin):
Pandit et aspectus orat cõtragere patru
N ec cunctata diu uates mactare repostis
Mos umbris inquit cõsuieta piacula nigras
In lucem pecudes recluseq adere terne
Manãte̾ iugulis spiratii cede cruores
Tum populos tibi regna suos pallẽtia mĩtre̾t
Coctera quae poscis maiori uate canẽtur
Nanq tibi elisio repetita oractila campo
Eliciam ueteriq dabo inter sacra sibillae
Cernere fatidicam phoebei pectoris umbra
U ade age et a media cũ se nox humida curso
Flexerat ad sauces uicini castis auerni
Duc predicta sacris duro placamina dit
Mella simul cecũ & pur fer dona liei
Hoc alacer monitꝰ promisse noĩe uatis
Apparat occulto moͬstrata piacula ecepto
Inde ubi nox iussam procedẽs cõtigit hore
Et spatia aequart tenebras trãsacta futuras
Consurgit stratis pengitq ad turbida porta
Hostia tartaree penitus quis adlita Uates
Promissa implebat stigioq sedabat ĩ antro

Expanded text:
pandit et aspectus orat contingere patrum. pandit et aspectus orat contingere patrum. nec cunctata diu uates ‘Mactare repostis mos umbris’ inquit ‘consueta piacula nigras sub lucem pecudes reclusaeque abdere terrae manantem iugulis spirantum caede cruorem. tunc populos tibi regna suos pallentia mittent. cetera quae poscis maiori uate canentur. namque tibi Elysio repetita oracula campo eliciam ueterisque dabo inter sacra Sibyllae cernere fatidicam Phoebei pectoris umbram. uade, age et, a medio cum se nox umida cursu lexerit, ad fauces uicini castus Auerni duc praedicta sacris duro placamina Diti: mella simul tecum et puri fer dona Lyaei.’ Hoc alacer monitu et promissae nomine uatis, adparat occulto monstrata piacula coepto. inde ubi nox iussam procedens contigit horam, et spatia aequarunt tenebras transacta futuras, consurgit stratis pergitque ad turbida portae ostia Tartareae, penitus quis abdita uates promissa implerat Stygioque sedebat in antro.
Abbreviated transcription (Latin):
Interea geminos terra crudelis habera
Fortuna abstulerat permiscens tristia laetis
Scipiadas magnumq decus magnũq dolore
Forte diarchea iuuenis dum sedit ĩ urbe
Scipio post belli repetẽs extrema penatis
Hue tristis lacrimas & funera accerba suora
Fama tulit duris quicꝗͣ nõ credere suctus
Pulsato lacerat uiolenter pẽctore amictꝰ
Non comites tenuisse ualet. nõ tillus honor'
Militie ue pudor pietas irata sinistris
Celicolis fuerit atq odit solatia luctus
Lanq dies iteꝵq dies assumpta quaerelis¬
U ersauur species ante ora oculosq parento
Ergo excire parat manis animasq: suora
Alloquio q uir⁊ tantos mulcere dolores
H ortatur uicina palus tibi signat aucini
Squalentem ĩtroitum stagnãs acherusi humor
N oscere uenturos agitat mens prounꝰ anos
Sic ad crineam quae tunc sub noie phoebi
Autore tripodas sacros antrũq tenebat
Fert gressus iuuenis cõsultaq pectonis egri

Expanded text:
interea geminos terra crudelis Hibera interea geminos terra crudelis Hibera Fortuna abstulerat permiscens tristia laetis Scipiadas, magnumque decus magnumque dolorem. forte Dicarchea iuuenis dum sedit in urbe Scipio post belli repetens extrema penatis, huc tristis lacrimas et funera acerba suorum fama tulit. duris quamquam non cedere suetus pulsato lacerat uiolenter pectore amictus. non comites tenuisse ualent, non ullus honorum militiaeue pudor. pietas irata sinistris caelicolis furit atque odit solacia luctus. iamque dies iterumque dies absumpta quereliersatur species ante ora oculosque parentum. ergo excire parat manis animasque suorum adloquioque uirum tantos mulcere dolores. hortatur uicina palus, ubi signat Auerni squalentem introitum stagnans Acherusius umor. noscere uenturos agitat mens protinus annos. Sic ad Cymaeam, quae tum sub nomine Phoebi Autonoe tripodas sacros antrumque tenebat, fert gressus iuuenis consultaque pectoris aegri
Abbreviated transcription (Latin):
Fuluius ut sine̾ spoliandis edib ere
Belligero reuocante dedit sublimis ab alto
Suggestu magnis fautor nõ futilis ausis
Lauino generate inquit quem hospita iuno
Dat nobis. Milo gradiui cape uictor honores
Tempora murali cictus turrita corona
Tum sontes ꝓcera meritosq piacula prima
Acciet et iuxͣ punit cõmissa securi
Nic atrox uirtus neq enĩ occuluisse probatũ
Spectatum uel in hoste decus clamore feroci
Taurea tuc ĩquit ferro spoliabis ĩtiltos
Te maiorẽ animã et iusso littore recisa
Ignauos cadet ante pedes forussima cetuix
Naud unꝗͣ unꝗͣ hoc nobis dederit deus. in minaci
Obtuito toruum cõtra et furiale renidẽs
Bellatorẽ alacer ꝑ pectora transigit ensem
Eui ductor patriam mories comitare cadẽte
Qui uobis animus quae dextera quid ue uinu
Deceinet matiois. tibi si rebare pudedum
Iussa pati licuuit. pugnãti occumbe laetum
Dum capua infandum luit & sine sãguie cũlpa

Expanded text:
Fuluius, ut finem spoliandis aedibus aere Fuluius, ut finem spoliandis aedibus aere belligero reuocante dedit, sublimis ab alto suggestu, magnis fautor non futtilis ausis, Lanuuio generate, inquit ‘quem Sospita Iuno dat nobis, Milo, Gradiui cape uictor honorem, tempora murali cinctus turrita corona.’ tum sontes procerum meritosque piacula prima acciet et iusta punit commissa securi. †hic atrox uirtus nec enim occuluisse probarim spectatum uel in hoste decus clamore feroci Taurea Tune inquit ‘ferro spoliabis inultus te maiorem anima, et iusso lictore recisa ignauos cadet ante pedes fortissima ceruix? haud umquam hoc uobis dederit deus.’ inde minaci obtutu toruum contra et furiale renidens bellatorem alacer per pectora transigit ensem. cui ductor: ‘Patriam moriens comitare cadentem. qui nobis animus, quae dextera cuique uiritim, decernet Mauors. tibi, si rebare pudendum iussa pati, licuit pugnanti occumbere letum.’ Dum Capua infaustam luit haud sine sanguine culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
Respicit arridẽs ĩte ludibria caude
Obtendẽsq manu solem ĩferuescere frõti
Arcet et umbrato perlustrat pascua uisu
Hic postꝗͣ mãdata dei perfecta malãq
Sedauit rabie̾ et permulsit colla furẽtũ
Archadie uolucris saltus et amata reuisit
Menala ubi arguus longe de uertce sacro
Dulce sonat calamis ducit stabula oia cãtu
At legio ausonidũ flãmas ductore iubẽte
Arceri pottis stantisq relinq̃re muros
Mitte decus m̃tis cõdunt eniesq sacesq
Multa deum templis domib q nitẽtib auro
E geritur preda et uictus alimẽta superbi
Ouisq honis periere uiꝵ de corpore uestes
Femineae mẽseq alia tellure pente
Pocula etcea. luxum irritãtia gemma
N ec modus argen celataq põdera facti
Tantum epulis aun tum passi corpora lõgo
Ordine captiua de domib de prõpta talẽta
Pascere longinquum nõ defitiẽtia bellum.
Immẽsiq greges famulae ad cõuiuia turbe

Expanded text:
respicit adridens hirtae ludibria caudae, respicit adridens hirtae ludibria caudae, obtendensque manum solem inferuescere fronti arcet et umbrato perlustrat pascua uisu. hic, postquam mandata dei perfecta malamque sedauit rabiem et permulsit corda furentum, Arcadiae uolucris saltus et amata reuisit Maenala, ubi argutis longe de uertice sacro dulce sonans calamis ducit stabula omnia cantu. At legio Ausonidum, flammas ductore iubente arceri portis stantisque relinquere muros mite decus mentis, condunt ensesque facesque. multa deum templis domibusque nitentibus auro egeritur praeda et uictus alimenta superbi, quisque bonis periere, uirum de corpore uestes femineae mensaeque alia tellure petitae poculaque Eoa luxum inritantia gemma. nec modus argento, caelataque pondera facti tantum epulis auri, tum passim corpora longo ordine captiua, et domibus deprompta talenta, pascere longincum non deficientia bellum, immensique greges famulae ad conuiuia turbae.
Abbreviated transcription (Latin):
In cinerem struxisse rogo scibit ĩuma corda
Perlabens sensim mitis deus ille superbe
Fundamenta campi posuisse antiꝗtꝰ urbi
Non cuiꝗͣ passim uisus mouet ille resusis
In spatium imẽsum campis habitãda relinꝗ
U tile tecta docet paulati atrocib ire
Languescunt animis &uis mollita senescit
Pan loue missus erat seruari tecta uolẽte
Troya pendenti simili. pan semꝑ ee uno
Uix ulla ĩscribens terrae uestigia cornu
Dextera lasciuit cesa tegetea capra
Uerbera lete mouẽs fusa per compita cauda
Cingit acuta comas et opacat tẽpora pinus
Ac parua erumpũt rubicũda cornua frõte
Stant aures sũmoq cadit barba hispida m̃te
Pastorale deo baculum bellisq siniste&
Uolat grata latus tenere de corpore dame
N ulla in preruptum tam prona ĩhospita cautes
In qua nõ librans corpus similis q uolãti
Cornipedem tulerit precisa ꝑ auia plãta
Interdum ĩflexus medio nascẽtia tergo

Expanded text:
in cinerem traxisse rogo. subit intima corda in cinerem traxisse rogo. subit intima corda perlabens sensim mitis deus. ille superbae fundamenta Capyn posuisse antiquitus urbi non cuiquam uisus passim monet, ille refusis in spatium immensum campis habitanda relinqui utile tecta docet. paulatim atrocibus irae languescunt animis, et uis mollita senescit. Pan Ioue missus erat seruari tecta uolente Troia, pendenti similis Pan semper et imo uix ulla inscribens terrae uestigia cornu. dextera lasciuit caesa Tegeatide capra uerbera laeta mouens festa per compita cauda. cingit acuta comas et opacat tempora pinus, ac parua erumpunt rubicunda cornua fronte. stant aures, imoque cadit barba hispida mento. pastorale deo baculum, pellisque sinistrum uelat grata latus tenerae de corpore dammae. nulla in praeruptum tam prona et inhospita cautes, in qua non librans corpus similisque uolanti cornipedem tulerit praecisa per auia plantam. interdum inflexus medio nascentia tergo
Abbreviated transcription (Latin):
Iungeͣ tum fata. et subici iubet ocius ignis
Stringebant tenebre metas uictorq ruebat
Ianq suꝑstantẽ muro sociosq milonẽ
U oce attollentẽ pubes Campana uidebat
Pandunt attoniti portas trepido q capessũt
Castra inimica gradu quis leto a uertẽ poenas
Defuerant animi patet urbs cõfessa furõtꝰe
Et reserat tyrio maculatas hospite sedes
Matrone pueriq ruit mestumq senus
Conciliu nulli q hominũ lacrimabile uulgꝰ
Stabant innixi pilis exercitus armis
Spectabant q uiros & leta ex iristia ferre
Indocilis ierant propexi ĩ pectora barbis
Uertere humii ne foedantis ĩ puluere crin̾e
Canente̾ & turpi lacrima precib ꝙ pudẽdis
Femineum tenues ululatum fũde ĩ auras
Atq ea dum miles mirat᷑ inertia facta
Inspectatq ferox sternẽdi moenia signũ
Ecce repens tacito percurrit pectora sensu
Relligio et seuas componit numine mẽtis
Ne flammã taedasq uelint ne templa sub uno

Expanded text:
iungentum fata et subici iubet ocius ignis. iungentum fata et subici iubet ocius ignis. Stringebant tenebrae metas, uictorque ruebat. iamque superstantem muro sociosque Milonem uoce attollentem pubes Campana uidebat. pandunt attoniti portas trepidoque capessunt castra inimica gradu, quis leto auertere poenas defuerant animi. patet urbs confessa furorem et reserat Tyrio maculatas hospite sedes. matronae puerique ruunt maestumque senatus concilium nullique hominum lacrimabile uulgus. stabant innixi pilis exercitus omnis spectabantque uiros et laeta et tristia ferre indocilis nunc propexis in pectora barbis uerrere humum, nunc foedantis in puluere crinem canentem et turpi lacrima precibusque pudendis femineum tenues ululatum fundere in auras. Atque ea dum miles miratur inertia facta expectatque ferox sternendi moenia signum, ecce repens tacito percurrit pectora sensu religio et saeuas componit numine mentis, ne flammam taedasque uelint, ne templa sub uno
Abbreviated transcription (Latin):
Edib in medus consurgẽs illice multa
Extruitur rogus hospitiũ comune perẽtis
N ec uulgum cessat furiare dolorq pauorq
Hunc menti sero decus redit et bonauirtus
Exilio punita truci despectat ab alto
Sacra fides agitatq uira fallacia corda
Uox occulta subit passi diffusa ꝑ auras
Fcedera mortales ne seuo runite ferro
S Castam seruate fidem fulgentib ostro
Naec potior regnis dubio qui frange̾ rera
Saudebit pacta ac tenui spes liquet amici
N on illi domus aut cõurx aut uita manebit
Unꝗͣ expers luctus lacrime q aget equore sẽꝑ
Ac tellure ptemẽs aget agra nocte dieq
Dispecta ac uiolata fides adit oĩa ianq
Consilia ac mensas contigit abdita nube
Accumbitq thoris epulaturq imꝓba erinis
Ipsa etiam stigio spumãtia poctila tabo
Porrigit et large poenas letũq ministrat
Uirrius ĩterea dum dat penetrare medullas
Exitio ascenditq pirã atq amplexib heret

Expanded text:
Aedibus in mediis consurgens ilice multa Aedibus in mediis consurgens ilice multa extruitur rogus, hospitium commune peremptis. nec uulgum cessat furiare dolorque pauorque. nunc menti Decius serae redit et bona uirtus exilio punita truci. despectat ab alto sacra Fides agitatque uirum fallacia corda. uox occulta subit passim diffusa per auras: ‘Foedera, mortales, ne saeuo rumpite ferro, sed castam seruate Fidem. fulgentibus ostro haec potior regnis. dubio qui frangere rerum gaudebit pacta ac tenuis spes linquet amici, non illi domus, aut coniunx, aut uita manebit umquam expers luctus lacrimaeque. aget aequore semper ac tellure premens, aget aegrum nocte dieque despecta ac uiolata Fides.’ adit omnia iamque concilia ac mensas contingit et abdita nube accumbitque toris epulaturque improba Erinys. ipsa etiam Stygio spumantia pocula tabo porrigit et large poenas letumque ministrat. Virrius interea, dum dat penetrare medullas exitio, ascenditque pyram atque amplexibus haeret
Abbreviated transcription (Latin):
Acrius hoc instat itali clausosq fatigãt
Ac misera sinu terras nox conderet atro
Perfracte rapido patuissent milite porta
Sed nõ in requie pariter cessere tenebrae
Ninc sopor impauidus qualem uictoria norit
At capua aut mestis ululantũ flebile mat̾ru
Ouestib aut gemitu trepidantum exterita p̃iͦm
U ociferrãs pulsis uiuendi pectore curis
Sperari sceptra. Ausonie pepigiq sub armis
Si dextrae pocnis deus & fortuna fuisset
U e capuam iliaci migrarẽt regna quirini
Qui quaterent muros: Tarpeiaq moenia misi
Noc mihi poscẽdi uigor affudit alter cit equos
Portaret fasces nostro de noie consul
Nactenus est uixisse satis est copia noctis
Qui cordi comes eternaq est acherõtis ad u̾dã
Libertas petat ille meas m̾sasq dapesq
Et uictus mẽte fuso per mẽbra lico¬
Sopito q necis morsu medicamina cladis
Hauriat et placidis exarmat fata uenenis
Hec ait et turba repetit comitãte penatis

Expanded text:
acrius hoc instant Itali clausosque fatigant. acrius hoc instant Itali clausosque fatigant. et, ni caeca sinu terras nox conderet atro, perfractae rapido patuissent milite portae. Sed non in requiem pariter cessere tenebrae: hinc sopor impauidus, qualem uictoria mouit; at Capua aut maestis ululantum flebile matrum questibus aut gemitu trepidantum exterrita patrum uociferans pulsis uiuendi e pectore curis: ‘Speraui sceptra Ausoniae pepigique, sub armis si dexter Poenis deus et Fortuna fuisset, ut Capuam Iliaci migrarent regna Quirini. qui quaterent muros Tarpeiaque moenia, misi; nec mihi poscendi uigor afuit, alter ut aequos portaret fasces nostro de nomine consul. hactenus est uixisse satis. dum copia noctis, cui cordi comes aeterna est Acherontis ad undam libertas, petat ille meas mensasque dapesque et uictus mentem fuso per membra Lsopitoque necis morsu medicamina cladis hauriat ac placidis exarmet fata uenenis.’ haec ait et turba repetit comitante penatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑculerant saxo miser implorabat amicu
Cum gemitu expirans scopulusq premebat hiãte
Sed ualidas saeuo uires duplicante dolore
Esfudit lacrimas pariter cornuq sonãte
Scipio solamen properans optabile ĩ armis
Nostem prostrato moriẽtẽ ostende amico
Tranant uolueris liꝗdas ceu scindeͬt auras
Nasta uiri pectus rupitq ĩmania membra
Ouanta est uis agili ꝑculsa summa liburne
Quaȩ panter quonẽs reuocate ad pectora tõsae
Percussere fretum uetis fugit otios et se
Q longa est uno remorũ pretent ictu
Ascanum uolesꝰ proiectus otius armis
Quo leuior peteret muros per aperta uolãnte
Assequitur planta deiectum protinus enses
Ante pedes domini iacuit caput ipse sectitus
Corruit ulterior percussus impete truncus
Nec spes obsessis ultra reseruata tueri
Moenia conuertut gressus recipiq petentis
Imphandum excludunt socios tum cardie uerso
Obnixi torquent obices munimina sera

Expanded text:
perculerat saxo. miser implorabat amicum perculerat saxo. miser implorabat amicum cum gemitu expirans, scopulusque premebat hiantem. sed ualidas saeuo uires duplicante dolore effudit lacrimas pariter cornumque sonantem Scipio, solamen properans optabile in armis hostem prostrato morientem ostendere amico. tranauit, uolucris liquidas ceu scinderet auras, hasta uiri pectus rupitque immania membra: quanta est uis agili per caerula summa Liburnae, quae, pariter quotiens reuocatae ad pectora tonsae percussere fretum, uentis fugit ocior et se, quam longa est, uno remorum praeterit Ascanium Volesus, proiectis ocius armis quo leuior peteret muros, per aperta uolantem adsequitur planta. deiectum protinus ense ante pedes domini iacuit caput, ipse secutus corruit ulterior procursus impete truncus. nec spes obsessis ultra reserata tueri moenia: conuertunt gressus recipique precantis infandum excludunt socios dum cardine uerso obnixi torquent obices, munimina sera.
Abbreviated transcription (Latin):
Concitat ĩ tortam furiatis uinbo hastã
Letum triste ferẽs aura secat itala taxꝰ
Arcum pretẽdens numitor latus itala trãsit
At nõ obsecto cõtentus limite mattez
Exercere leuis bello sed turbidus ausi
Uirrius in cauto fauore eruperat amens
Reclusa in campum porta miserãq furori
Uincentum obtulerat pubẽ ruit obuia ĩ ara
Scipio et oblatũ metit insaciabilis agm
Ti fata umbrifero generatum mõte calenĩ
N utrierãt uidere truce nec corpore magno
Nens erat inferior subside᷑ saepe leone
Nudus inire caput pugnas certare iuuec̃co
Atq obliqua triris deducere cornua taun
Assuerat crudoq obliquo se attolle̾ facto
Is dum precipites expellit uimus urbe
Seu spreto. seu ne fieret mora nudus ĩ equor
Torace exierat leuiorꝙ premebat anelos
Pondere lorice et palantis uictor agebat
Ianq ueliternii media transegerat aluo
Iam solitum equali ludo cõmittere equestris
Scipiade pugnas. Macum tellure reuulso

Expanded text:
concitat intortam furiatis uiribus hastam. concitat intortam furiatis uiribus hastam. letum triste ferens auras secat Itala taxus arcum protendens Numitor latus, ilia transit. at non obsaepto contentus limine Martem exercere, leuis bello, sed turbidus ausi, Virrius incauto feruore eruperat amens reclusa in campum porta miseramque furori uincentum obtulerat pubem. ruit obuia in arma Scipio et oblatum metit insatiabilis agmen. Tifata umbrifero generatum monte Calenum nutrierant audere trucem, nec corpore magno mens erat inferior. subsidere saepe leonem, nudus inire caput pugnas, certare iuuenco atque obliqua trucis deducere cornua tauri adsuerat crudoque †aliqua se attollere facto. is, dum praecipites expellit Virrius urbe, seu spreto, seu ne fieret mora, nudus in aequor thorace exierat leuiorque premebat anhelos pondere loricae et palantis uictor agebat. iamque Veliternum media transegerat aluo, iam solitum aequali ludo committere equestris Scipiadae pugnas Marium tellure reuulso
Abbreviated transcription (Latin):
Ouos ubi tam ereptos animis uidet & suꝑesse
Fortunam sibi quẽq duceruit impete iusto
Ad portam magneq optat discrimina famae
Tres claustra aqueuo seruabãt corpore frẽs
Quis delecta manus cẽteni cuiq ferebãt
Excubias unaq locum stauiõe tenebãt
Torma ex his numitor cursu plãta q uolucri
Prestabat laurens membror mole laburnus
Sed nõ una uiris tela hic mirabilis arcu
Ille hastam quater. ac medicate cuspidis ictoͬ
Proclia molin et nudo nõ credere ferro
Tertuis aptabat flãmis ac sulphure taedas
Qualis athlanuco memoratur littore quõdas
Monstrum Serionis imane tricorporis ire
Cui tres in pugna dextra uaria arma gerebãt
Una ignes saeuos ast altera pone sagutas
Fundebat ualidam torquebat tertia cornũ
Atq imo diuersa dabat tria uulnera nisu
Nos tibi nõ equis uariantes proelia cõsul
Conspexit taelis et porte limina circus
Stragem et ꝑfusos subeũtũ sanguine postis

Expanded text:
quos ubi tam erectos animi uidet, et super esse quos ubi tam erectos animi uidet, et super esse factorum sibi quemque ducem, ruit impete uasto ad portam magnaeque optat discrimina famae. Tres claustra aequaeuo seruabant corpore fratres, quis delecta manus centeni cuique ferebant excubias unaque locum statione tenebant. forma ex his Numitor, cursu plantaque uolucri praestabat Laurens, membrorum mole Taburnus. sed non una uiris tela: hic mirabilis arcu, ille hastam quatere ac medicatae cuspidis ictu proelia moliri et nudo non credere ferro, tertius aptabat flammis ac sulphure taedas: qualis Atlantiaco memoratur litore quondam monstrum Geryones immane tricorporis irae, cui tres in pugna dextrae uaria arma gerebant: una ignes saeuos, ast altera pone sagittas fundebat, ualidam torquebat tertia cornum, atque uno diuersa dabat tria uulnera nisu. hos ubi non aequis uariantes proelia consul conspexit telis et portae limina circum stragem ac perfusos subeuntum sanguine postis,
Abbreviated transcription (Latin):
Parmam sed grato fundata est sãguine cuspis
Tum strictum propere uagina detigit ẽse
Et iam ferrata rapiebat calce uolãtẽ
Taurea cornipede fugiens minitãtia fata
N ec rutilus leuior caedentis pergere terga
Nam profugo rapidus fusis instabat habenis
Utq metus rictum. sic ira et glotia portis
Uictorem immissit mentiq cupido eruoris
Ac dum uix oculis uix credũt mẽtib hostẽ
Confisum nullo comitante irrumꝑe tectis
Per mediam propere trepidantũ interritꝰ urbe
Egit equum aduersaq euadit ad agmĩa porta
Nin ardore pari iussuq icurrere muris
Ignescunt animi penetrata q tecta subire
Tela simul flãme q micãt tunc saxeus imber
Ingruit et summis ascendũt turrib haste
N ec pronum audenti uirtute et scodẽ cuiꝗͣ
E quar̾t ire dextras dicta per auras
Tranat et ĩ mediũ ꝑlabr urbis arudo
Letatur nõ hortandi nõ plura ridẽdi
Fuluius esse locum rapitit sibi ꝗsq labore

Expanded text:
parmam, sed grato fraudata est sanguine cuspis. parmam, sed grato fraudata est sanguine cuspis. tum strictum propere uagina detegit ensem. et iam ferrata rapiebat calce uolantem Taurea cornipedem fugiens minitantia fata. nec Rutulus leuior cedentis perdere terga: nam profugo rapidus fusis instabat habenis, utque metus uictum, sic ira et gloria portis uictorem immisit meritique cupido cruoris. ac dum uix oculis, uix credunt mentibus hostem confisum nullo comitante inrumpere tectis, per mediam propere trepidantum interritus urbem egit ecum auersaque euasit ad agmina porta. Hinc ardore pari nisuque incurrere muris ignescunt animi penetrataque tecta subire. tela simul flammaeque micant. tunc saxeus imber ingruit, et summis ascendunt turribus hastae. nec pronum audendi uirtute excellere cuiquam: aequarunt irae dextras. Dictaea per auras tranat et in medium perlabitur urbis harundo. laetatur non hortandi, non plura monendi Fuluius esse locum. rapiunt sibi quisque laborem.