comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Em presentem iudicatum sit. ħ
enimcasu nõcreditur ius exsẽ¬
tencia iidicis fieri ⁊ ideo uib̾ta

Expanded text:
m praesentem iudicatum sit: hoc enim casu non creditur ius ex sententia iudicis fieri: et ideo liberta
Abbreviated transcription (Latin):
postea bonis interdictumest n
os tuo nomine dedo uestuos
absente te et ignorante ansto
scribit. u̾am ẽe aristoms sia
ñec dubitari ꝗn si meam peri¬
mamtuo nomine uoluntate
tua dederotibi acꝗratur obl¬
gatio cum cotidie credituri pe¬
cumam mutuam ab alio pos¬
camus ut nr̃o nomine cͥclito
num̃et futuro debitorimo.¬
¶ De posui apud te xposteaꝑ
misitibi uti. neruaet ꝓculus
etiam anquam moueantur
me ꝯdice quasi mutuatibiba
posse ag̾e auint. et est uerxur
et marcello uidetur animo
enim cepit possid̾e. ¶Ergo
transit ꝑiculum ad eumqͥpe

Expanded text:
postea bonis interdictum est, os tuo nomine dedero uelut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit ueram esse Aristonis sententiam nec dubitari, quin, si meam pecuniam tuo nomine uoluntate tua dedero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor ‹numer›et futuro debitori nostro. Deposui apud te decem, postea permisi tibi uti: Nerua Proculus etiam antequam moueantur, condicere quasi mutua tibi haec posse aiunt, et est uerum, ut et Marcello uidetur: animo enim coepit possidere. ergo transit periculum ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ¶ Item siꝗs dolo fec̾it quo
imus possideat u̾rditatis peti¬
t̃one tenebr.S si alius nactus
forte euanescat adu̾sus eumq
desmnit litis estimatio ⁊ magi
euanesc̾e ait. nisi petẽtis int̾est
certemqt si remꝑatus sit restitu¬
ere ĩdubitatumeꝵ euanesces
isi is q dolo. ma. desierit posside
ante ꝯuematur eum ꝗ post sidet
bitorsit. nchil refert. Debitor

Expanded text:
Item si quis dolo fecerit, quo minus possideat, hereditatis petitione tenebitur. sed si alius nanctus forte euanesc‹a›t aduersus eum qui desiit litis aestimatio: et magis euanescere ait, nisi petentis interest: certe, inquit, si rem paratus sit restituere, indubitatum erit euanescere. sed si is qui dolo desidet bitor sit, nihil refert. debitor
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓfectus eẽt ueltemꝑe opor¬
tuno nauigasset ip̃e se artau̾it.
Numquid exceptio ei minime
psit qd̾ quidem causa cognita

Expanded text:
te profectus esset uel tempore oportuno nauigasset, ipse se artauerit: numquid exceptio ei minime prosit? quod quidem causa cognita
Abbreviated transcription (Latin):
reie eo temꝑe edificaui quo iã
sciebam alienFideamus an
nichil mic exceptio ꝓsit msi
forte ꝗs dicãt ꝓdee de dampno
sollicito puto autem Hinc ex¬
ceptionem nõ ꝓdesse. nec enĩ
debuit iam alienum c̾tus eddi¬
ficium poneres: hoc ei ꝯcedend̾
estut sine dispenclio domini

Expanded text:
rum eo tempore aedificaui, quo iam sciebam alienam, uideamus, an nihil mihi exceptio prosit: nisi forte quis dicat prodesse de damno sollicito. puto autem huic exceptionem non prodesse: nec enim debuit iam alienam certus aedificium ponere: sed hoc ei concedendum est, ut sine dispendio domini
Abbreviated transcription (Latin):
einexibere in qua tucẽ. do¬
nec iudicium accipiatur. ¶In
eadem causa quid sit uideam
demcausa uderisistere qui
adexꝑiendũ non facitius ac¬
toris deterius. ¶Si desmat¬
seruus esse ꝓmissoris uł actõ
anussa sit non uderi meadẽ
causasist̾e labeo ait. uelsris q¬
impari locoerat in litigando
cepit eẽ induriore uel loco uł
psona mutata. Itaq siquis
ei qui in foro ꝓmissoris ꝯueni¬
ri non potest uenditus. aut de¬
potencioridatus sit magis
ẽẽ putat ut non uideatur in
eadem causa sisti. ¶G si no¬
ue declitus sit offilius nõ pu¬
tat meadem causa sisticum

Expanded text:
ibere, in qua tunc est, donec iudicium accipiatur. "In eadem causa" quid sit, videamus: dem causa sistere, qui ad experiendum non facit ius actoris deterius. si desseruus esse promissoris uel actio amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, uel loco uel persona mutata: itaque si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest uenditus aut potentiori datus sit, magis esse putat, ut non uideatur in eadem causa sisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Interdum e uenire pompoꝰ. elegun¬
ter.ut. ut quis tabulas delendo f¬
furtinonteneatur. s tm̃ dampnĩ
Miurie ut puta si nõ inimo furti
faciencli s tm̃ dandi dampni dele¬
uit. Nam furti nontenebꝰ. Cum
sc̃o enim etiam animum furis

Expanded text:
Interdum euenire Pomponius eleganter ait, ut quis tabulas delendo furti non teneatur, sed tantum damni iniuriae, ut puta si non animo furti faciendi, sed tantum damni dandi deleuit: nam furti non tenebitur: cum facto enim etiam animum furis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ est nõ esse euictum qd̃ in do¬
te funit qd̃ ꝙ ip̃a euictõne pati
c̃ditur ob id qd̾ eum in dotem
m̃m̃io qͣmius apd̃ maritumi
dm̃um sit emiolumenti potes
l p̾r mulieri mortis cã sue dõtem
ꝓmiẜit ualet ꝓmissio. nam etsi
misiss obligaretur. S si ꝯualue¬
ritcurei nõ remictatur obligo
cuius noĩe. Nam ut corpis uel
pecume translate ita obligõnis
ꝯstitute mortis cã ꝯdictio est. nõ
idem dñdum est ĩꝑsona mlris
si mulier morcis sue cã dotem

Expanded text:
interest non esse euictum quod in dote fuit quodque ipsa euictionem pati creditur ob id, quod eum in dotem matrimonio, quamuis apud maritum dominium sit, emolumenti potestpater mulieris mortis suae causa dotem promiserit, ualet promissio: nam et si romississet, obligaretur. sed si conualuerit, cur ei non remittatur obligatcuius nomine? nam ut corporis uel pecuniae translatae, ita obligationis constitutae mortis causa condictio est. non idem dicendum est in persona mulieris, si mulier mortis suae causa dotem
Abbreviated transcription (Latin):
matrimomo nensola ꝑs dotalis sit que
et ego dixi m auditorio illã dotalem so¬
lam ẽe. ¶Si marito dotis nomine stipu¬
lanti ꝓmisit perrorẽ is q̃ exceptione
tutus erat nec soluat cogetur ei solu̾e.
et hebit ꝯdonem ad u̾sũs mulierem
aut prem u̾eleor de legaut.obid qd̃
indebitũmarito ꝓmisit aut soluit.
te genero dotem declit et moritur ne¬
gat suius dotem ad prem reũti. et ego
cum ẜuio sencio qr nõ potest uideri ab
co ꝑfecta qr nich̃ ex hus suiꝰ h̃usset.i¬
sit. cum ꝯmodissimũ accius scrip̃sit.s

Expanded text:
matrimonio non sola pars dotalis sit, quae et ego dixi in auditorio illam solam dotalem esse.Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem aut patrem, uter eorum delegauit, ob id quod indebitum marito promisit aut soluit. e genero dotem dedit et moritur. negat Seruius dotem ad patrem reuerti et ego cum Seruio sentio, quia non potest uideri ab eo profecta, quia nihil ex his sui habuisset.sit 'cum co
Abbreviated transcription (Latin):
stituende gracia eum dedit. et
in minio mortua fu̾it. hebit
prex sua ꝑsona usustr̃. petitionẽ.¬
Quod si mulier ĩfundo suo ma¬
rito usumfre. dotis cã ꝯstitint.
tunc ex mariti ꝑsona er usus
fi. ꝓprie qui et nõ utendo ip̃i ꝑe¬
at. qd̾ si accidit uideamus an
etiam nõ dotata sit mulier. et s
ꝗdem dñium apud mulierẽ fũ
se quatur ab cui qd nõ utendo
amisit usumfre ĩputari nõ p̾t
ex quo ip̃a luciꝵ hr ideoq ĩdo¬
tata erit. Quod si alienau̾is
utor ꝓprietatẽ quesme ullo n¬
mlris emolum̃to plenio fc̃aemo¬
ta ẽ qr dotis actõ ten debet ma¬
ritus ꝗ qnͣlicit ususfre utis a¬
misit eum nõ utendo. Namsi
uorcium. ꝯ modo młris cedet
enis rescitutio. qr et si nõ ꝓtimu

Expanded text:
ia eum dederit, et in matrimonio mortua fuerit, habebit ex sua persona usus fructus petitionem.Quod si mulier in fundo suo marito usum fructum dotis causa constituerit, tunc ex mariti persona erit usus fructus proprie, qui et non utendo ipsius pereat: quod si acciderit, uideamus, an etiamnunc dotata sit mulier. et si quidem dominium apud mulierem est consequatur ab eo, cui quod non utendo amisit usum fructum imputari non potest, ex quo ipsa lucrum habet: ideoque indotata erit. quod si alienauerit uxor proprietatem, quae sine ullo mulieris emolumento plenior fata est, quia dotis actione teneri debet maritus, qui quando licuit usu fructu uti amisit eum non utendo. nam si uortium, commodo mulieris cederet eius restitutio, quia etsi non protinu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecutꝰ ꝑdotẽ plenam ꝓprieta¬
tem nõ seꝑatam abusufructu.
nec ẽ qͥd in utendo maritus a¬
mictat. diuortio autem fc̃o
stituet meodem fundo usum
tem hr̃e uidentur maritus ꝙ
et si uxorem eam ñ duxiss fruc¬
tuarie tm̃ morte functus usus
fruc. ad ꝓprietatem rediret. Ideõ¬
ꝙ nec ĩ fumis ꝯfert mulieris.¬

Expanded text:
er dotem plenam fundi proprietatem, non separatam usu fructu, nec est, quod non utendo maritus amittat. divortio autem facto constituet in eodem fundo usum tem habere videtur maritus, quia et si uxorem eam non duxisset, fructuariae morte finitus usus fructus ad proprietatem rediret: ideoque nec in funus
Abbreviated transcription (Latin):
ese dotales. qr illa obligatio tota
tolletur ꝑ inde ac si solutum debi¬
tum mułri in dotem ab ea datũ
Uns młr usumfre dotis cã eum
inarito ded̾it. qmius abea usꝰ
fre discesẜit. maritus tñ nõ usũ¬

Expanded text:
se dotales, quia illa obligatio tota tolleretur, perinde ac si solutum debitum mulieri in dotem ab ea datum usum fructum dotis causa eum marito dedit, quamuis ab ea usus fructus decesserit, maritus tamen non usu
Abbreviated transcription (Latin):
ecceptionib did est reum
p̾tib actoris fungi oport̾e ip̃m¬
. ecceptoem uelut ĩtent̾oem
ĩplere. ut puta si pacti ꝯuctier¬
ceptione utatur. doce debet pie
sibi ĩpeclimento fuisso. ul tem¬
pestateneum ꝓb.are id oport
.s. et si ꝓcuratora ꝗs extepta

Expanded text:
exceptionibus dicendum est reum partibus actoris fungi oportere ipsumque exceptionem velut intentionem implere: ut puta si pacti conventi exceptione utatur, docere debet pasibi impedimento fuisse vel tempestatem, probare eum id oportet. Sed et si procuratoria
Abbreviated transcription (Latin):
cem et debitorem ꝯuenit ut pig¬
Hiorir pothece uesit. s si hoc ꝓbet
ictor illud quoqꝰ ĩpłe debet rẽ
pcine ad debitorẽ eo tẽpe quo
uenit de pignore aut cuius
euatum fuit licet p̾sumptõe
debitor lib̾atꝰ ẽẽ uidetur. meam
tñ qnͣtitatem qm manifestis ꝓ¬
bationib c̃clitor sibi ad huc̾de¬
beriostendit.recte debitorꝯue
debitumrres ita tempanda est
ut si ꝗdemis ꝗ accepuse dicitur
remuł pecumam idebitam hoc

Expanded text:
tem et debitorem conuenit, ut pignori hypothecaeue sit: sed et si hoc probet actor, illud quoque implere debet rem pertinere ad debitorem eo tempore quo conuenit de pignore, aut cuius llatum fuerit, licet praesumptione debitor liberatus esse uidetur, in eam tamen quantitatem, quam manifestis robationibus creditor sibi adhuc deberi ostenderit, recte debitor condebitum? res ita temperanda est, ut, si quidem is, qui accepisse dicitur rem uel pecuniam indebitam, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
micio negauit pecumã ie susce¬
pisse poctqͣmͣ fu̾it ꝯiuctus ear
suicepisse ꝓboes nõ debiti abi
adiisario exigẽ. Sin ũo. ab mi¬
cio ꝯfiteat᷑. q dẽ suscepisse pecu¬
mas dicat autẽ nõ indebitas
dubitat. Quiem̃ soliut micqu̾
ita resuppinus ẽ ut facile suas
pecumas iactet. et ĩdebitum et¬
tundat ex maxime si p̃e q ĩ de¬
bitas declisse dicit homo diligẽ
est et studiosus. pr̾fam̃. cuius
psonam ĩcrelibile ẽ maliquo
t icile e raae. Et ideo eum ꝗdic̃¬

Expanded text:
initio negauit pecuniam suscepisse, postquam fuerit conuictus eam accepisse, probationem non debiti ab aduersario exigere. sin uero ab initio confiteatur quidem suscepisse pecunias, dicat autem non indebitas dubitat: qui enim soluit numquam ita resupinus est, ut facile suas pecunias iactet et indebitas effundat, et maxime si ipse qui indebitas dedisse dicit homo diligens est et studiosus pater familias, cuius personam incredibile est in aliquo facile errasse. et ideo eum
Abbreviated transcription (Latin):
Irta eum ꝗ se exlib̾timtate ige¬
nuumdicat refẽndumẽꝗs ac¬
dubio ip̃moportebit ĩgeniuta¬
tis cãm agedoce ꝙ euum se ĩge¬
nuum eẽ/si uero ĩposfoneĩge¬
nuitatis ẽẽ sit. et lib̾timuis ẽẽ di

Expanded text:
irca eum, qui se ex libertinitate ingenuum dicat, referendum est, quis acdubio ipsum oportebit ingenuitatis causam agere docereque se ingenuum esse: sin vero in possessione ingenuit
Abbreviated transcription (Latin):
cumq res hoc edictum ꝑtin̾eque
inm̃cib acceclunt. ueluti uesti¬
menta ꝗͥbꝰ ĩnauib utentur et ce
ferre res nr̃as an alienas ĩtułimꝰ
si tñ nr̃a int̾sit saluas ẽẽ. Et eĩ
nob̾ mag̾ qmͣ quoꝵ sunt debẽt
solui. et ideo si pignori m̃ces acce¬
ꝑo obpecuniam nauite cãrisa mi¬
chi magis qmdebitori nautate

Expanded text:
ue res hoc edictum pertinere, quae mercibus accederent, ueluti uestimenta quibus in nauibus uterentur et cetferre, res nostras an alienas intulerimus, si tamen nostra intersit saluas esse: etenim nobis magis, quam quorum sunt, debent solui. et ideo si pignori merces accepero ob pecuniam nauticam, mihi magis quam debitori nauta te
Abbreviated transcription (Latin):
res pignori data sit nõ solumde
peculio et de mremũso ꝯpetit
actio uerz hanc quoq h̾re ad¬
iectionem. et siꝗd dolo malo
domini captus fraudatusq
est actor uidetur autem dolofa¬

Expanded text:
o res pignori data sit, non solum de peculio et in rem uerso competit actio, ue‹r›um hanc quoque habet adiectionem 'et si quid dolo malo domini captus fraudatusque actor est.' uidetur autem dolo fa
Abbreviated transcription (Latin):
num ẜuumsuum H̾re qs uoluerit.
Eculium nascitur c̃scitde ¶Arc̃.¬
crescit et moritur. et ideo elegant papi¬
rus fronto dicebat peculium simile
ẽẽ homimi. Qu̾o autem peculium nasci¬
tur quesitum ẽ et ita uetes distingũt¬
prestare ei hoc ẽe peculnum siu̾otunicas
culium. Crescit cum auctum fu̾it. detͥs
unt moritur cum ademptum sit.

Expanded text:
nium servum suum habere quis voluerit.nium servum suum habere quis voluerit.eculium nascitur crescit decrescit moritur, et ideo eleganter Papirius Fronto dicebat peculium simile esse homini. Quomodo autem peculium nascitur, quaesitum est. et ita ueteres distingupraestare, id esse peculium, si uero tunicas culium: crescit, cum auctum fuerit: decreunt: moritur, cum ademptum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
debet Nemmemenim posse intelligi ip̃m
insuo peculio eẽ. hoc ergo casudampnũ
dũm passu ut pateretur si cuilibet aluẜ
uoꝵ suoꝵ peculium nõ h̃nti creclidisset.
ioꝙ ita se h̾re euidencius apparitur: art
Sistico peculium legatum ẽe pponatur. ꝗ
certe si ex testamento agat cogendus nõ
est eius ꝙ uicanus suus debet alit qmex
peculio ip̃ius deductionem pati. alioqn
ip̃e nichil ĩpeculih̾re intelligatur ꝙ cer¬
teret ab surdum est. Seruo qͣmtibi uen¬
dideram pecumam credidi quesitumẽ
an ita michi inte actio de peculio daru
debeat ut declucatur Idꝙ apud me ex
Nec interit intra annum qm uendide¬
riman postea exꝑiar Nam nec cetis ꝗdẽ
quitunc cum eo cexerũt i me actio dãt᷑.
cam id ꝙ postea michi debericeꝑit Et
quo aꝑꝑet honus enis petulii ꝙ apud
me remansit ad postioris temꝑis ccͣ
tus ꝑtinere non debere. FLorent
sua ꝗs ꝑainituel officio merint aquol
sibi donariid ꝙuelud ꝓprium primo¬

Expanded text:
debet: neminem enim posse intellegi ipsum in suo peculio esse: hoc ergo casu damnum dominum passurum, ut pateretur, si cuilibet alii seruorum suorum peculium non habenti credidisset. idque ita se habere euidentius appariturum ait, si Sticho peculium legatum esse proponatur: qui certe si ex testamento agat, cogendus non est eius, quod uicarius suus debet, aliter quam ex peculio ipsius deductionem pati: alioquiipse nihil in peculio habere intellegatur, quod certe est absurdum.Seruo quem tibi uendideram pecuniam credidi: quaesitum est, an ita mihi in te actio de peculio dari debeat, ut deducatur id, quod apud me ex nec interit, intra annum quam uendiderim an postea experiar: nam nec ceteris quidem, qui tunc cum eo contraxerint, in me actio datur. cam id, quod postea mihi debere coeperit. ex quo apparet onus eius peculii, quod apud me remanserit, ad postus pertinere non debere. Florentisua quis paravit vel officio meruerit a quolibet sibi donari idque velut proprium patrimo
Abbreviated transcription (Latin):
cio.Siedes plium dominoꝵ sint¬
et añ insolidum agatur.ꝑ Apm̾.
los  dominos insolid ageresicutu
decetis ẜuitutib. excepto usufr̾. s s
non idemrendendu inꝗt. si ꝯmu¬
nes edes eẽntuel sint que honera u¬
ansustiñent. ¶Modus au refectio¬
nis in bac actione ad eum mod̾ ꝑtin
ut reficiat lapide quadrato uł lapi¬
de structiliulquo ius alio oꝑe ꝙ ins
nera eclium eius uicinus sustineret¬
tiorem autem si faciat ꝑ hanc actio¬
nem aut popis nou nũciationẽ
tus hic est ut uictori officio niclicis
aut res prestetur. lut caucio. res ip¬
sa hoc est. ut iubeat adu̾sarium uidex
eniidare iuicium ꝑietis et ydoneus
prestare cautio hoc est. ut eum iubeat
de reficiendo piete  caue. neq se neq
successores suos ꝓhibituros Alcius
tolse sublatumqͣ h̾re et sicaint ab¬
soluetur.Si uero neq rem prestet
ad infiorem uicinum. non debet ꝑti¬
nere Samsi non uult suꝑior fulcire.
de ponat et restituat cum pies fu̾it
restitutus et hic quoq sicut incete¬

Expanded text:
tio.Si aedes plurium dominorum sint, an in solidum agatur, Papinialos dominos in solidum agere, sicuti de ceteris seruitutibus excepto usu fructu. sed non idem respondendum inquit, si communes aedes essent, quae onera uicini sustinerent.Modus autem refectionis in hac actione ad eum modum pertiut reficiat lapide quadrato uel lapide structili uel quouis alio opere, nera aedium eius uicinus sustineret.teriorem si facit, aut per hanc actionem aut per operis noui nuntiationem tus hic est, ut uictori officio iudicis aut res praestetur aut cautio. res ipsa haec est, ut iubeat aduersarium iudex emendare uitium parietis et idoneum praestare. cautio haec est, ut eum iubeat de reficiendo pariete cauere neque se neque successores suos prohibituros altius tollere sublatumque habere: et si cauerit, absoluetur. si uero neque rem praestat ad inferiorem uicinum non debet pertinere: nam si non uult superior fulcire, deponat, et restituet, cum paries fuerit restitutus. et hic quoque sicut in cete
Abbreviated transcription (Latin):
ne future ꝗcꝗd ad cumereuen¬
tulitis Prditarie ꝓuenisẜ nap
stipulatio lictas secuta ẽ. quen¬
tumẽ cum transigit Idemq mꝰ¬
uius cumscripto hrdeita ut pdis
et alie quedam res exea trasato¬
ne ad eum ꝑuenirẽt. anerlrs
sius possit acororibo ꝯuenirat:

Expanded text:
euentu litis hereditariae peruenisset, neque stipulatio litteras secuta est: quaesitum est, cum transegerit idem Maeuius cum scripto herede ita, ut praedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum peruenirent, an ex litteris suis possit a sororibus conueniri.
Abbreviated transcription (Latin):
ouenit int̾ socios ne intra cer¬
rmtẽpus ꝯmunis res duuda¬
air nõ uidetur duenisse ne socie¬
nte heatur: qd tñ si hoc ouent ne
lbeatur. et ante tempus reñ¬

Expanded text:
erit inter socios, ne intra certum tempus communis res dividatur, non videtur convenisse, ne societate abeatur. quid tamen si hoc convenit, ne ietate abeatur, et ante tempus ren
Abbreviated transcription (Latin):
eũ de quo qritur plene ꝗdẽ s qͣtenꝰ resex
fide agẽda ẽet madasse. Item q̃ro an cũ
seius magr̃atufunctus debitor extitis¬
s. lucius ticius eo noĩe ꝯuemri possit ul
res eius oblignte ẽent ꝑꝑu̾ba epłe supͣ

Expanded text:
eum, de quo quaereretur, plene quidem, sed quatenus res ex fide agenda esset, mandasse. item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titius eo nomine conveniri possit vel res eius obligatae essent propter
Abbreviated transcription (Latin):
rend̾ ẽ an manẽte applłone debitor ac̃¬
ditore ꝯueniri potest .R. posse. ¶Ad eñ
ꝗuxorẽ ducturꝰ erat licteras fecit tales.
ticius seio salutẽ sempinã ꝑtmere ad a¬
animũ meũ cognousti. Ideoq cũ ex
uoto meo tibi nuptura sit uelim c̾tus

Expanded text:
rendum est, an manente appellatione debitor a creditore conveniri potest. respondi posse. Ad eum qui uxorem ducturus erat litteras fecit tales: "Titius Seio salutem. Semproniam pertinere ad animum meum cognovisti: ideoque cum ex voto meo nuptura
Abbreviated transcription (Latin):
ab herede debitoris oblato omindebi¬
to restitũe cũ fructibo cogetur. neꝙ ha¬
bẽclũ similẽ extraneo emptoricũ mor̃s
luciꝰ ticius scripsit. ñ ee ipedim̃to qͦ
minus etiã post eum diẽ ꝯueniri ma¬

Expanded text:
ab herede debitoris ‹o›blato omni debito restituere cum fructibus coge‹ndum› neque habendum similem extraneo emptori, cum in oLucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem
Abbreviated transcription (Latin):
cati sigulos ꝑ ꝑte dimidia ꝯueniri pͦ¬
se et deb̾e. ¶Creditorsi pignus uẽlid¬
it q̃ro ansi euicta sit posẜo emptorireg¬
gͥssum c̾clitor ad mãdatorẽ h̾re possit.
et an int̾ sit c̃clitoris uire uendidita
pcio pignoꝵ debitũ ⁊secutus nõ sit mã¬
datorẽ ubatũ nõ uidi ex hoc renso apparet¬
et si euictonis noĩe ñ teneatur. ꝓficere
eam rem ad libatonẽ. ¶Ille illi sałm.
mãdo tibi ut blesio seu̾o affini meos
octuoginta c̾das sub pignore illoet
illo ĩqmͣ pecuniã et qcqd usuraꝵ noĩe
acceseit ĩdẽpnem rone tuã me ẽẽ ex

Expanded text:
cati singulos pro parte dimidia conueniri posse et debere.Creditor pignus uendidit: quaero, an, si euicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit et an intersit, creditoris iure uendideri‹t› pretio pignorum debitum consecutus non sit, mandatorem liberum non videri. ex hoc responso apparet, si evictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. "Ille illi salutem. mando tibi, ut Blaesio Severo adfini meo octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam pecuniam et quidquid usurarum nomine accesserit indemnem rationem tuam me esse ex
Abbreviated transcription (Latin):
cut usura non natura ꝓuenit
s iure pcipitur. tamen ideo uec¬
tura desiderari potest. qm ꝑicu¬
lum nauis possor petitori presta¬
re non debet. cum pecumam ꝑi¬
culo  dantis  fenetur. ¶Gene

Expanded text:
cut usura non natura peruenit, sed iure percipitur, tamen ideo uectura desiderari potest, quoniam periculum nauis possessor petitori praestare non debet, cum pecunia periculo dantis faeneretur. Gene
Abbreviated transcription (Latin):
duob casib non lib̾aturꝗ fecit
uł ꝗ hrs est nec hec int̾ se cͣcria sunt.
Nam suꝑiore casuexꝑsona ẜuid
duo nontenentur. sicut inẜuocõ¬
munidicimus ubi alt̾o ꝯuento
alter quoq lib̾aturat is ꝗ ꝯfitetur
se occidisseuel ulnasse suo nomi¬
neteneturNec debet ẽẽ impunitũ
nsiqͣsi defensoreius ꝗ ad misit. uel
b̃rdis ñlitem subut hoc geñe. Tũc
enim infc̃m exceptionedata sub¬

Expanded text:
his casibus non liberatur qui fecit uel qui heres est. nec haec inter se contraria sunt: nam superiore casu ex persona serui duo tenentur, sicut in seruo communi dicimus, ubi altero conuento alter quoque liberatur: at is qui confitetur se occidisse uel uulnerasse suo nomine tenetur, nec debet impunitum si quasi defensor eius qui admisit uel heredis litem subiit hoc genere: tunc enim in factum exceptione data sum
Abbreviated transcription (Latin):
go si predium ꝗs litigiosum pigno¬
ri acceꝑit.an exceptione submouen¬
duslit et octͣonens putat etiam ĩpi¬
gnorib locum habere exceptionemi
locum habeat. ¶Aiuis.
muliere obligauit rem suam faciliꝰ
dicetur susccurri ei sicut fidenssor
hinus mõĩ mulieris eadem datur i¬

Expanded text:
litigiosum pignori acceperit, an exceptione summouendus sit? et Octauenus putabat etiam in pignoribus locum habere exceptionem: locum habeat. 2 muliere obligauit rem suam, facilius dicetur succurri ei, sicuti fideiussori huius mulieris eadem datur
Abbreviated transcription (Latin):
Upillus sine tutoris obliga¬
auctoritate ypothecam ri no¬
dare non potest. ¶Si filius
ꝯtam ꝓ alio rem peculiarem obligau¬
it uelsuus dicendum est cam non
tenil liberam peculu sui ad ministͣ¬
tionemihntsicut nec donare eis xedi¬
atur peculium ad ministrare. ¶Ea
rem quamqs emere non potest.qr.
merciu eius non est nire pignoris
accipe non potest.ut diuus ꝑius cla¬

Expanded text:
upillus sine tutoris auctoritate hypothecam dare non potest. Si filius familias pro alio rem peculiarem obligaverit vel servus, dicendum est eam non teneri, licet liberam peculii sui administrationem habeant: sicut nec donare eis concediatur peculium administrare. Eam rem, quam quis emere non potest, quia commercium eius non est, iure pignoris accipere non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Eliudicio publico prinato
uel ualitudme. uel maiore re
sua distringatur. Qnis.
El exilio. uel si laticet uel si mi¬
inicus postea fiat. PAuł.
o iungatur uł ħrs eiexistat.¬
mento sint. P auł.¬

Expanded text:
el iudicio publico privatove vel valetudine vel maiore re sua distringatur Gaius el exilio, uel si latitet, uel inimicus postea fiat, 22 Pauo iungatur, mento sint, Pau
Abbreviated transcription (Latin):
S i si adno uel aꝓcuratore
ĩꝓcuratorem iudicium trãs¬
feratur. nõ dubitat marcel¬
lus quin ꝯmittatur stiplor
et hec uerasunt. et licet ꝓcur
tñerit danda utilis exstipu¬
latu actio directa penitust
stollenda. HDem.¬

Expanded text:
sed et si a domino uel a procuratore in procuratorem iudicium transferatur, non dubitat Marcellus, quin committatur stipulatio. et haec uera sunt. et licet procu, tamen domino erit danda utilis ex stipulatu actio, directa penitus tollenda.
Abbreviated transcription (Latin):
soliuisatis acceꝑit michi exsti¬
pulatu actio utilis est sicuti
iudicati actio michi indulge.
Secl ⁊ si agat ꝓcurator meu̾s
exea stipulatione me minto

Expanded text:
solui satis acceperit, mihi ex stipulatu actio utilis e‹s›t, sicuti iudicati actio mihi indulgetur. sed et si egit procurator meus ex ea stipulatione me in
Abbreviated transcription (Latin):
ratorem non posse. tĩ mandati actioe.
ad agend enim duni taxat .n. hoc facere¬
ꝯ non potest. ¶ Si tutores mandauit
ꝯtutorisuo mancipium emẽdum pu¬
pillo et ille nonemitan sit mandatiac¬
tioet uti tm̃ mandati anu̾o et tutese
et iul. distinguit referre .n. ait cuius ge¬
neris ẜuũtuto ros uuitutor mandaue
rint utemet. Namet si suꝑuacuum s¬
uumuel etiam honosum mandati ac¬

Expanded text:
ratorem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest. Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, et utrum tantum mandati an uero et tutelae? et Iulianus distinguit: referre enim ait, cuius generis seruum tutores uni tutorum mandaurint ut emeret. nam si supervacuum servum vel etiam onerosum, mandati ac
Abbreviated transcription (Latin):
pignoris remisisse uidi. nõ etiam t̾ti¬
um mn loco eius successisse et ĩo medui
c̃tclitoris meliorẽ cãm effectã. id̃ ob¬
ẜuand̾ ẽ et si res publica t̾cio loco cre¬
didit. ¶Qui pignoris iuire remꝑse¬
cuntur. auenditione reieos remoue¬
ri sose siqualis cumq possor offer¬
re uellet. n enĩd queri de iure posẜoris
cum ius petitoris remoueatur so

Expanded text:
pignoris remississe uideri, non etiam tertium in locum eius successisse, et ideo medii creditoris meliorem causam effectam. idem obseruandum est et si res publica tertio loco crediderit. Qui pignoris iure rem persequuntur, a uindicatione rei eos remoueri solere, si qualiscumque possessor offerre uellet: neque enim debet quaeri de iure possessoris, cum ius petitoris remoueatur so
Abbreviated transcription (Latin):
slusfam togamemit. mortuo de
meo prignorans et putans suaz
qn sifilio prtogam em̃e debuit
miem pris res usa ẽ. nõ tunc quo
fmnab̾atur. s quo temꝑeemit. fu
bocidẽ sepulturam et funꝰ filu pa¬
rris ee es alienum nõ filu fc̃us ẽ.
ergo debitor peculu qmius res nõ
erstet.utetiam depeculio possit
ilremusum ẽ que tñ adiectiotũc
nctia ẽ cum ãnus post mortem fili¬
isuccesẜit. S Ceuola.¬

Expanded text:
lias togam emit: mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam quin si filio pater togam emere debuit, in rem patris res versa est non nunc quo funerabitur, sed quo tempore emit funhoc, id est sepulturam et funus filii patris esse aes alienum, non filii: factus est ergo debitor peculii, quamvis res non exstet, ut etiam de peculio possit in rem versum est: quae tamen adiectio tunc necessaria est, cum annus post mortem filii excessit. Scaevola
Abbreviated transcription (Latin):
tio dari debeat at ꝗ no libauit
premnam ꝗ ꝯstituit seꝗdem ob¬
ligat prem uero no libat. plane
si soluit post ꝯstitutum tp̃c boc
ꝑse uideatur soluisse. hoc est ob
merito dicetur. Upm̃
cau̾at et boues ei dedat. cumi
hu boues non eent ydonen
Eat eos uenire et ex hus nũmi
boues uendidat alios reclimat
nummos uenditon nõ soluat p¬
ea ꝯturbau̾at ꝗ boues uendide¬
rat nummos adño petebat ac¬
tione depeculio aut ꝙ ĩ rem dm̃
ma pet̾etur penes dominumes¬
debuiss reliquum fieret. illuds
siquo amplioris pecunie et posti¬
ores boues eent eius oporte do¬
minum condempnare. A ffrc¬
Iẜuus mrem domim pecuman
mutuatus sine culpa eam ꝑho¬
atus smneculpa eam ꝑdidat. iette
eum hoc nomme mandati uel re
et de inremuso itadari debeture
nel intuam ip̃ius rem uelipecu
choagatur.ꝙ si mortuo papbi¬

Expanded text:
tio dari debeat. atquin non liberauit patrem: nam qui constituit, se quidem obligat, patrem uero non liberat. plane si soluat post constitutum, licet pro se uideatur soluisse, hoc est ob merito dicetur. 16 Alcauit et boues ei dederat: cum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis boues uendiderat, alios redemerat, nummos uenditori non soluerat, postea conturbauerat: qui boues uendiderat nummos a domino petebat actione de peculio aut quod in rem domini nia peteretur penes dominum eseliquum fieret: illud ssi quo amplioris pecuniae posteriores boves essent, eius oportere dominum condemnari. Afrin rem domini pecuniam mutuatus sine culpa eam peratus sine culpa eam perdiderit, recte eum hoc nomine mandati uel neet in rem uerso ita dari debet, ut, quod uel in tuam ipsius rem uel in peticho agatur. quod si Pamphi
Abbreviated transcription (Latin):
nirno Alit ea ros ĩ peculio eius ẽẽ
etest qmsi ꝑ aphili peculium ma¬
pet cadem ro efficiet ut id ꝙ ĩ pecul
oꝑlpbili usimsit ita prari debe
dimus ut prius eius ꝙy tibi pã¬
uilus debiniti decluctio fieret uͦ¬

Expanded text:
ndo non aliter ea res in peculio eius esse potest, quam si Pamphili peculium maneat. eadem ratio efficiet, ut id, quod in peculio Pamphili versum sit, ita praestari debere dicamus, ut prius eius, quod tibi Pamphilus debuerit, deductio fiat
Abbreviated transcription (Latin):
soluiss memptus ess Item si intra
alios duos menses reliquĩ pie
rio defuncto rutiliana pupiua¬
ris etatis successat cuns tutor
io thelamacho uendiderat pupi¬
la ĩmtegre restitui desiderabat
uictatã apd̃ pretorem. qmͣ apd
p̾fectum urbis ꝓuocau̾at puti¬
bã bñ iudicatum ꝙ p̾r eius nõ
ẽ qd̃ dies ꝯmittendi intẽpus pu¬
pille ĩcidiss eaꝙ effeciss ne pere¬
tur legi uendonis. dicebam ma¬
g̾ possẽ ea reone restitui eam ꝙ uen¬
ditor reñtiando post diem quo
placuerat ẽẽ ꝯmissum et p̾cium
petendo recessisse A lege sua uide¬
tur. nõ me mouet qr dies post¬
eã tñsisi. n magis quã si c̾ditor
pignus distraxiss post mortem
debitoris dies solutõnis funta
qr tñlex ꝯmissoria displicebat es
ꝓnũciauit ĩ integix restituẽda
mou etiam illud imꝑatoremq
priores tutores ꝗ nõ restitin desi¬
dassent. suspecti ꝓnũciatierant.¬
mancipatõnem ad huc mĩori¬
b succurri ĩhus que omisissẽt

Expanded text:
soluisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretno defuncto Rutiliana pupillaris aetatis success‹e›rat, cuius tutoreio Telemacho uendiderat. pupilla in integrum restitui desiderabat: uicta tam apud praetorem quam apud praefectum urbi prouocauerat. putabam bene iudicatum, quod pater eius, non est, quod dies committendi in tempus pupillae incidisset eaque effecisset, ne pareretur legi uenditionis. dicebam posse magis ea ratione restitui eam, quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: non me moueri quod dies postea transisset, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita. quia tamen lex commissoria displicebat ei, pronuntiauit in integrum restituendam. mouit etiam illud imperatorem, quod priores tutores, qui non restitui desiderassent, suspecti pronuntiati erant.mancipationem adhuc minoribus succurri in his, quae omississent
Abbreviated transcription (Latin):
non sine rone dicetur. Sieciam
ĩquadruplumꝗs egĩt finiriĩ
rem actionem uelct᷑. ¶ Ex hoce¬
edicto resticutio talis fnciendae
res tradita est retradatur. et de¬
dolo sicut dcm̃ẽ re ꝓmictatur. ne
forte det̾ior res sit᷑ fc̾n. et si accep¬
tilatione lib̾atio int̾uemt resti¬
tuenda erit ĩpristinim statum
bita fu̾it que accepta ꝑuni fc̃a
ẽ nisi uł soluatur uł restituta o¬
obligatione iudiciu accipiat¬
restituende erunt. ¶ Cum aũt
hec actio in rem sit prescripta
noc ꝑsonam iumtacientis co¬
b̾ceat.S adu̾sus omnes resti
tus ẽ. scribens si fidenissor uĩ
intulit ut accepto lib̾aretur.
In reũ nõ esse restituendama
actionem s fidenissorez nisi ad¬
ũsus reum actionem quoq res¬
tituat debere ĩ quadruplum ꝯdẽ

Expanded text:
one dicetur, si quadruplum quis egerit, finiri rem actionem vel contra. Ex hoedicto restitutio talis facienda er vim res tradita est, retradatur et dedolo sicut dictum est repromittatur, ne forte deterior res sit facta. et si acceptilatione liberatio intervenit, restituenda erit in pristinum statum bita fuit, quae accepta per vim facta est, nisi vel solvatur vel restituta obligatione iudicium accipiatrestituendae erunt. Cum autem haec actio in rem sit scripta nec personam vim facientis coercerat, sed adversus omnes restittus est scribens, si fideiussor vim intulit, ut accepto liberetur, in reum non esse restituendam actionem, sed fideiussorem, nisi adversus reum quoque actionem restituat, deb
Abbreviated transcription (Latin):
locatam tibi ueluenditam ate
michi uel mandatam ut redd̃es
pecuniam acceꝑis. h̾eo tecum ex
des michipecumam tibidede¬
rim ꝯditiodum taxat pecume
date eo nommeerit.idꝙ et põ¬
poñ. scribit.¶ Ipm. Deꝯto

Expanded text:
locatam tibi uel uenditam a te uel mandatam ut redderes, pecuniam acceperis, habebo tecum ex eres mihi, pecuniam tibi dederim, condictio dumtaxat pecuniae datae eo nomine erit. idque et Pomponius scribit. DE CO
Abbreviated transcription (Latin):
Tem bu ꝗ reipublice causa sme do¬
lo malo abfuissentdolum malũ
uetur ueluti si alt̾ius gnͣdis co¬
modi captandi gr̾a id eg̾it. ut rei
publice cã abess reuocatur abis¬
to priulegio. Lpnĩ.

Expanded text:
 qui rei publicae causa sine dolo malo afuissent. dolum malum uvetur: veluti si alterius grandis commodi captandi gratia id egerit, ut rei publicae causa abesset, et revocatur ab isto privilegio, Vlpi
Abbreviated transcription (Latin):
is gessiss ĩuicem metecum acturu
depeculio caius u̾am ẽẽ opinionem
sabim retulit ĩqua ego quoꝙ sum.
Seruo uendẽte hominẽ fidenissor uẽ¬
ditionis omnia p̾stare d inque obli¬
garetur si ꝓlib̾o fideiiss nam et ĩdo¬

Expanded text:
is gessisset, inuicem me tecum acturum de peculio. Cassius ueram opinionem Sabini rettulit, in qua ego quoque sum. Seruo uendente hominem fideiussor uenditionis omnia praestare debet, in quae obligaretur, si pro libero fideiussisset: nam et in do
Abbreviated transcription (Latin):
terit. an ei ⁊̃ q̃ uim fec̾at passo ui̾
restitui p̾tor uelit ꝑ hoc edcm̃ ea
pellere ꝙ fecit passus ẽ quare si
metu te coeg̾em sibi ꝓmict̾e. mox
ego cum coego̾ metũ te accepto li¬
berare. nichil eẽ ꝙ ei restituatur.¬
Iul. ait eumq uimi adhibuit de¬
bitori suo ut ei solũet. hoc edc̃o ñ

Expanded text:
terit, an etiam ei qui uim fecerat passo uim restitui praetor uelit per hoc edictum ea pellere, quod fecit passus est. quare si metu te coegerit sibi promittere, mox ego eum coegero metu te accepto liberare, nihil esse quod ei restituatur.Iulianus ait eum, qui uim adhibuit debitori suo ut ei solueret, hoc edicto non
Abbreviated transcription (Latin):
diui marci ĩhec u̾ba. optimũ est
ut si quas putas te h̾re petitões
tu iuputans eẽ Solum siho

Expanded text:
divi Marci in hec verba: Optimum est ut si quas putas te habere petitiontu vim putas esse solum, si ho
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ de meotuum fit. et ideo sinõ
fiat tuum nõ nasciturobligo.
tumꝯsistit extraeas res que põ¬
de nuñio mensura ueꝯtinẽtur
sicut sieamdem rem receptuns
suimis creclitum est. ¶Itemmu¬
tuum nõ potest eẽ nisi ꝓficiscait᷑
pecuma: creditum autem inedii¬
fit. etiam si nichil ꝓficiscatur uelu¬
ti si post nupcias dos ꝓmittatur.

Expanded text:
d de meo tuum fit: et ideo, si non faciat tuum, non nascitur obligatio. editum consistit extra eas res, quae pondere numero mensura continentur sic, ut, si eandem rem recepturi sumus, creditum est. item mutuum non potest esse, nisi proficiscatur pecunia, creditum autem interdum etiam si nihil proficiscatur, veluti si post nuptias dos promittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum nõ esse inqmͣ ꝯputatiõnem
rus noneẽt.Unde miror quare
stirre uideatur neq h̃ridi neꝙ ibi
demdandam banc actionem
Niamut appeat pecuniane qnͣtto¬

Expanded text:
itum non esse, in quam computationem rus non esset. unde miror, quare constare videatur neque heredi neque in heredem dandam hanc actionem: nam ut apparet, pecuniariae q
Abbreviated transcription (Latin):
sine decreto pontificum seu uisui
principis questioms ẽ etait labo
exspectandum uł ꝑmissum pon¬
tificum seu uissione principis alio¬
qn muiriaꝵ fore actionem a duisis
eumꝗ eiecit. ¶ Silocus religiosir
ꝓpuro uenissedicetur pretori
tumactionem ĩeum dateiadq̃
bo destinatum intulit ꝗs mortu¬
um pretor meum iudicium dat
sidolo fec̾iteterit extra ordinem
plectendus modica tñcohcion¬
uendus est. ¶In hanc autemac¬
tionem locipuri appellatio et ad cñ

Expanded text:
sine decreto pontificum seu iussu principis, quaestionis est: et ait Labeo exspectandum uel permissum pontificale seu iussionem principis, alioquin iniuriarum fore actionem aduersus eum qui eiecit.Si locus religiosus pro puro uenisse dicetur, praetor in factum actionem in eum dat ei ad bus destinatum intuler‹i›t quis mortuum, praetor in eum iudicium dat, si dolo fecerit et erit extra ordinem plectendus, modica tamen coercitionuendus est.In hac autem actione loci puri appellatio
Abbreviated transcription (Latin):
Ilios fam̃ cipationibus
nes faciunt qd̃ adop solui¬
toms nom̃ est qdem generale.⁊
induas aũt sp̃es diiditur qͣꝵ
alt̾i adoptio similit dicitur alta ⁊
arrogato adoptantur filu fu ar
mocdis fit aut principis auctori¬
tate aut magistratus ĩpio. ¶ Pn¬
cipis auctoritate adoptamus.
eos q sin iuris sunt. q̃ species adop¬
um ẽẽ ⁊ is ꝗ adoptatur rogatur
an id fieripaciatur. ¶ Imꝑio ma¬
gr̃atus adoptamus eos ꝗ ĩpota¬
te pentis sunt. siue primugrad̃
liboꝵ obtineãt. qualis est filius fi¬
lia siie ĩferiore: qualis est nepos
neptis ꝓnepos ꝓneptis. ¶ Illud
spadones adoptare possũt. ¶Hec
uero c̃ ꝓpriumenis adoptionis
ris subicitur. s ⁊ lib̾i eius ĩ ciisdẽ
fu̾int pot̾ate tãquam nepotes.¬

Expanded text:
s nes faciunt.Quod adoptionis nomen est quidem generale, in duas autem species diuiditur, quarum altera adoptio similiter dicitur, altera adrogatio. adoptantur filii familmodis fit, aut principis auctoritate aut magistratus imperio. principis auctoritate adoptamus eos qui sui iuris sunt: quae species adopum esse, et is qui adoptatur rogatur, an id fieri patiatur. imperio magistratus adoptamus eos qui in potestate parentis sunt, siue primum gradum liberorum optineant, qualis est filius filia, siue inferiorem, qualis est nepos neptis, pronepos proneptis.Illud spadones, adoptare possunt.Hoc uero proprium est eius adoptionis, ris subicitur, sed et liberi eius in eiusdem fiunt potestate tamquam nepotes.
Abbreviated transcription (Latin):
I exhrdatus petentilegatum ex
testõ aduocatõnem prebint ꝓ¬
curationem ue susceꝑit remo¬
h̾rs extit̾it ex h̾rdatus petierit ꝙ

Expanded text:
i exheredatus petenti legatum ex testamento aduocationem praebuit procurationemue susceperit, remoheres extiterit exheredatus petierit
Abbreviated transcription (Latin):
Ediciones sme die et sine con¬
sule fieri debent. nequid frauz¬
dis excogitetur eclito die et cõsu¬
le et prelato die fiat. ¶Diem
autemet consulemexcepit
pretor quo instrumentum
conscriptum est.non inquez
diem solutio contenta est. nã
dies solutionis sicuti summa
pars est stipulationis. ¶Ro¬
nes tamen cum die et consule
elidebent quoniam accepta
et data non alias possunt a¬
ꝑere. nisi dies ⁊ consules fuer̃t
ecliti. ¶Edenda sunt omnia
quequis apud iuclicem editu¬
rus est nontamen ut et instru¬
nenta quib quis usurus ñ
est compellatur edere. ¶Ede¬
re non uidetur qui stipulatõ¬
nem totam non eclidit. ¶Eis
qui obetatem ł rusticitatem
uel obsexum. lapsi non elide

Expanded text:
Editiones sine die et consule fieri debent, ne quid excogitetur edito die, vel consule et prolato die fiat. Diem autem et consulem excipit pretor, quo instrumentum conscriptum est, non in quam solutio concepta est. Nam dies solutionis, sicuti summa pars est stipulationis. Rationes enim cum die et consule edi debent, quoniam accepta et data non alias possunt apparere, nisi dies et consul fuerit editus. Edenda sunt omnia que quis apud iurus est: non tamen ut et instrumenta, quibus quis usurus non est, compellatur edere. Edere non videtur qui stipulationem totam non edidit. Eis, qui ob aetatem vel rusticitatem vel ob sexum lapsi non edide
Abbreviated transcription (Latin):
nõ esse mhibendu m crechtorẽ
quominus aticio petat eque
nullo modo ꝓhibere eum debe¬
re sieum fiiumlibeꝵ ee credi¬
disset. ¶Si subconditione sti¬
pulatus fũm ate qd̾ ticius
michi pure deberet. an defia¬
ente ꝯditione si aticio petam
exceptione pacti conuenti et
possum ⁊ debeam submoueri
et magis est exceptonem nõ
um edilium oninimodoli¬
cet. suue i ip̃o negocio uendi¬
tionis gerendo conuenisset
siue postea. P auii.

Expanded text:
non esse inhibendum creditorem, quo minus a Titio petat: aeque nullo modo prohiberi eum debere, si eum servum liberum esse credidisset. Si sub condicione stipulatus fuerim a te quod Titius mihi pure deberet: an deficiente condicione si a Titio petam, exceptione pacti conventi et possim et debeam summoveri? et magis est exceptionem nonaedilium omnimodo licet, sive in ipso negotio venditionis gerendo convenisset sive
Abbreviated transcription (Latin):
quia aliquando filius fa. ha
bet actionem ueluti miuriaꝵ¬
factam habeat. et pater actio¬
nem. quin pactio filii nocitur¬
A nõ sit patriagere uolentidu¬
bitari oportet. ¶Qui pecumã
Asuo stipulatus est quam sibi
ticius debebat. si aticio petat a
anexceptione pacti conuenti
submoueri possit ⁊ debeat. qr
pactus indetur ne aticio petat

Expanded text:
quia aliquando filius familias habet actionem, ueluti iniuriarfactam habeat et pater actionem, quin pactio filii nocitura non sit patri agere uolenti, dubitari non oportet.Qui pecuniam a seruo stipulatus est, quam sibi Titius debebat, si a Titio petat, an exceptione pacti conuenti summoueri et possit et debeat, quia pactus uideatur, ne a Titio pe
Abbreviated transcription (Latin):
Bhec uerba siñc presidis pro¬
iuncie calido ꝯmeto uideris
accusatonis instigator fins¬
sc. poudor pocius hon̾atur ꝙͣ
ignominia uidetur irrogari.
Non enim ꝗexhortatur ma
gayo seio quasi miuriam pas¬
sus acq meam rem testatõ¬
nem apd̃ prefectum p̾torio
recitauit prefectus fide nõ ħi¬
ta testatiomis nullam in iu¬
riam lucium ticium passum es¬
se agayo seyo ꝓnũciauit. q̃ro
antestes quoꝵ testim reꝓbas¬
tumest. quasi ex falso testimo¬
mo inter infames hntur.
h̃ri debeant. cum nõ oꝑteat
ex snĩa sie iusta siue in iusta
famiam nõ in portat. s causa
ꝓp quam id pati merunt si ea
fuit que in famiam dampna¬
to irrogat. Inceteris quoq
gen̾ibo penarum eadem for¬
ma statuta est. ¶ Lpin̾.
nec nõ ⁊ ceteriagnati uelcog¬
nati em pietatis ronem et
animi sin pacientiam ꝓut
qsq uoluit lugendisunt q̃

Expanded text:
ec uerba sententiae praesidis prouinciae 'callido commento uideris accusationis instigator fuisse' pudor potius oneratur, quam ignominia uidetur irrogari: non enim qui exhortatur manGaio Seio quasi iniuriam passus atque in eam rem testationem apud praefectum praetorio recitauit: praefectus fide non habita testationis nullam iniuriam Lucium Titium passum esse a Gaio Seio pronuntia‹ui›t. quaero, an testes, quorum testimonium reprobatum est, quasi ex falso testimonio inter infames habentuhaberi debeant, cum non oportet ex sententia siue iusta siue iniusta famiam non importat, sed causa, propter quam id pati meruit, si ea fuit, quae infamiam damnato irrogat. in ceteris quoque generibus poenarum eadem forma statuta est. 23 Ulpiannec non et ceteri adgnati uel cognati secundum pietatis rationem et animi sui patientiam, prout quisque uoluerit, lugendi sunt: q
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝯsilio ẜ in circum scriptuse
cum uendid̾it cum pcculio. ẽp¬
torꝙ cum manumiserit .danda
mmanumissum dedolo actio¬
nem. hec .n. sic accipimus carere
dolo emptorem ut exemptot.¬
neri non possit aut nullam esse
uendicionem: si in hoc ip̃o uen¬
deret circuscriptus est. et q
minor ꝓponitur non inducit

Expanded text:
nsilio serui circumscriptus eum uendidit cum peculio emptorque eum manumisit, dandam in manumissum de dolo actionem hoc enim sic accipimus carere dolo emptorem, ut ex empto teneri non possit aut nullam esse uenditionem, si in hoc ipso ut uenderet circumscriptus est. et quod minor proponitur, non inducit
Abbreviated transcription (Latin):
Ais hec u̾b.i.si alia actio non sit
sic accepit excepit. quasi res al¬
alio modo ei. ad qm res ea ꝑti¬
nec s. auia eẽ non poterit. neuii¬
dctur huic sm̃e. adu̾sari. qd̃ iuł.¬

Expanded text:
ius haec uerba 'si alia actio non sit' sic excipit, quasi res alio modo ei ad quem ea res pertinet salua esse non poterit. nec uidetur huic sententiae aduersari, quod Iu
Abbreviated transcription (Latin):
usufiructu hoc sp̾aliter ad iectũ
tur. nec aprimi. aut ẜrum que
cepit ꝓprium dm̃ capit. s fruct¬
minicio meluẜit oꝑis sis us
post sibimet. et ip̃e m̾cid̾int dela¬
se ue fumt hee fructuaru iuiris
ula ammalia facultatis fructũ
ru ꝑꝑ disc̾tionem difficilemiuis
nictum sit. sufficit eumdẽ nume¬
rum ꝓsingula quoq genera fe¬
raꝵ finito usufr̃. domino ꝓprie¬
tatis assignare qui fu̾it cepti us
fr̾.tempore. ꝑ Auł.¬

Expanded text:
usu fructu hoc specialiter adiectum stur: nec aprum aut ceruum quem ceperit proprium domini capit, sed ‹initio incluserit operis suis uel post sibimet ipsae inciderint delapsaeue fuerint, hae fructuarii iuris ula animalia facultatis fructuarii propter discretionem difficilem ius incertum sit, sufficit eundem numerum per singula quoque genera ferarum finito usu fructu domino proprietatis adsignare, qui fuit coepti usus fructus tempore. 63 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Uesitum ẽ siqꝗs ꝓpriũ ẜuum uẽdidiss. et
ut manumittetur intrac̾tum tẽpus p¬
cepiss. ac postea mutass uolũtatẽ et emp¬
tor nichilominus manumisiss. An aliqͥ
eo noĩe actionem hret dixi ex uẽdito ac¬
tionẽ manumississe ẜuo lił mutata uẽ¬
ditoris uolũtate euanuisse. PEul.

Expanded text:
esitum est, si quis proprium seruum uendidisset et ut manumitteretur intra certum tempus, praecepisset ac postea mutasset uoluntatem et emptor nihilo minus manumississet, an aliquam eo nomine actionem haberet. dixi ex uendito actionem manumisso seruo uel mutata uenditoris uoluntate euanuisse. 9 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
test accoretiam ad op̃is noui
nũciatione.⁊̃ ad stipulatiões
liit̾ ponẽdas. ueluti legatoꝵ
dãpni infecti ud icat. unis
soli. qmͣuis ẜ uo pociꝰ cunta¬
tis cau̾i di ebeat. s ⁊ si actorica

Expanded text:
test actor etiam ad operis noui nuntiationem et ad stipulationes interponendas, ueluti legatorum, damni infecti, iudicatum solui, quamuis seruo potius ciuitatis caueri debeat: sed et si actori ca