comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fãcile sternat. Potest ergo per hunc ri¬
nocerota uel certe mouocherota scili¬
cet unicornem, ille qui prius in super
bia &s postmodum precipuus testis in
dum contra deum se quasi de custodia
legis nesciens extulit: cornu in nare
gestauit. Unde & hocipse naris cornu ꝑ
humilitatem postmodum inclinans dicit
Qui prius fui blasphemus. & ꝑsecutor &
contumeliosus: sed misccłiam consecitus
sum. quia ignorans feci. In nare cornu
gestabat. qui placiturũ se deo de crude¬
litate confidebat. sicut ipse postmodum
semetipsum redarguens dicit. Et ꝓfici¬
ebam in iudaismo supra multos coeta
neos in genere meo: abundantius emu¬
lator existens. paternarũ mearũ traditi
uius aũ rinocerotis iii. ¶onũ.¬
fortitudinem omnis uenator extimuit:
quia sauli seuitiam unusquisq predi¬
cator expauit. Scriptum namq est
Saulus aũ adhuc spirans minarũ et
cedis in discipulos domini: accessit ad¬

Expanded text:
facile sternat. Potest ergo per hunc rhifacile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem, vel certe monocerotem, scilicet unicornem, ille bia, et postmodum praecipuus testis in , qui dum contra Deum se quasi de custlegis nesciens extulit, cornu in nare gestauit. Unde et hoc ipsum naris cornu per humilitatem postmodum inclinans dicit: "Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci." In nare cornu gestabat, qui placiturum se Deo de crudelitate confidebat, sicut ipse postmodum semetipsum redarguens dicit: "Et proficiebam in iudaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo, abundantius aemulatouius autem rhinocerotis fortitudinem omnis uenator extimuit, quia Sauli saeuitiam unusquisque predicator expauit. Scriptum namque est: "Saulus autem adhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domini... et
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas suscipientis appetit.
hoc profecto in ore comedentis sapit.Ter¬
ra est uerbum deiquam quanto labor
inquirentis exigit: tanto largius fructũ
reddit. Debet ergo intellectus sacri eloqͥi
multiplici inquisitione uentilari. quia
& terra que sepius arando uertitur: ad
frugem uberius aptatur. Que gͥaliter
monoceros grecis exemplarib nomina¬
tur. tante esse fortitudinis dicitur. ut
nulla uenantiũ uirtute capiatur. Sed
sicut hii asserunt. qui describendis na¬
turis animaliũ laboriosa inuestigati¬
one sudauerunt. uirgo ei puella ꝓponi¬
tur. que uenienti sinum aꝑit. in quo
omni ferocitate postposita.caput depo¬
nit. sicq ab eis a quib capi queritur.
repente uelut eneruis inuenitur. iͣ¬
uxei quoq coloris esse describitur.
Qui etiam cũ elephantis quando certa¬
men aggreditur eo cornu qd̃ in nare
singulariter gestat: uentrem aduersan¬
tium ferire ꝑhibetur: ut cũ ea que mol¬
liora sunt uulnerat. impugnantes se

Expanded text:
oluntas suscipientis appetit, hoc profecto in ore comedentis sapit. . Terra est verbum Dei, quam quanto labor inquirentis exigit, tanto largius fructum reddit. Debet ergo intellectus sacri eloquii multiplici inquisitione ventilari, quia et terra, quae saepius arando vertitur, ad frugem uberius aptatur. Quae igitur et aliter monoceros graecis exemplariis nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla uenantium uirtute capiatur. Sed sicut hi asserunt, qui describendis staturis animalium laboriosa inuestigatione sudauerunt, uirgo ei puella proponitur. Quae uenienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ab eis, a quibus capi quaeritur, repente uelut eneruus inuenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen ingreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, uentrem aduersantium ferire perhibetur; ut cum ea quae molliora sunt uulnerat, impu
Abbreviated transcription (Latin):
syon. & suꝑ collem eius sicut aues uolan¬
tes sic ꝓteget dominus exercituum ihe¬
rusalem ꝓtegens & liberans: transiens
&r saluans. Conuertimini sicut in ꝓfun¬
dum recesseratis filii israhel:
N die enim illa abiciet uir idola argenti
sui. &e idola auri sur. que fecerunt uobis
manus ur̃e in peccatum. Et cadet assur
in gladio ñ uiri: & gladius non hominis
uorabit eum. Et fugiet non a facie gladii: oe
uiuenes eius uectigales erunt. & fortĩtũdo
euis a terrore transibit: & pauebunt fugi¬
entes principes eius Dixit dominus cuius
ignis est in syon. & caminus eus in iheru¬
salem. Ecce in iusticia regnabit rex: & pͥn¬
cipes in udicio p̾erunt. &erit uir sicut qͥ
absconditur auento. & celat se a tempesta
te:. sicut riui aquarum in siti: & umbra
petre ꝓminentis in terra deserta. Non ca¬
ligabunt oculi uidentium: & aures audi¬
entium diligenter auscultabunt. & cor stul¬
toꝵ intelliget scientiam: &r lingua balboꝵ

Expanded text:
Sion et super collem eius sicut aves volanSion et super collem eius sicut aves volantes sic proteget Dominus exercituum Hierusalem protegens et liberans transiens et salvans convertimini sicut in profundum recesseratis filii Israhel in die enim illa abiciet vir idola argenti sui et idola auri sui quae fecerunt vobis manus vestrae in peccatum et cadet Assur in gladio non viri et gladius non hominis vorabit eum et fugiet non a facie gladii et iuvenes eius vectigales erunt et fortitudo eius a terrore transibit et pavebunt fugientes principes eius dixit Dominus cuius ignis est in Sion et caminus eius in Hierusalem ecce in iustitia regnabit rex et principes in iudicio praeerunt et erit vir sicut qui absconditur a vento et celate, sicut rivi aquarum in siti, et umbra petrae prominentis in terra deserta. Non caligabunt oculi videntium, et aures audientium diligenter auscultabunt et cor stultorum intelleget scientiam et lingua balborum
Abbreviated transcription (Latin):
pauebit assur uirga ꝑcussus. Et erte
transitus uirge fundatus: quam reqͥes¬
cere faciet dominus suꝑ eum. In cytharis¬
& in tympanis. & in bellis precipuis expu¬
gnabit eos. Preparata est enim ab herito¬
feth: arege preparata. ꝓfunda &dilatata
Nutrimenta eiusignis orligna multa: fla¬
tus domini sicut torrens sulphuris succen
tes fiduciam suꝑ quadrigis. quia multe
sunt: & suꝑ equitib quia p̃ualidi nimis:
& non sunt confisi suꝑ sc̃m israhel. & do¬
minum non requisierunt. Ip̃e autem
sapiens adducit malum: & uerba sua
non abstulit. Et consurget contra domũ
pessimoꝵ. & contra auxilium oꝑantiũ
nabit manum suam & corruet auxili¬
ator: & cadet cui pratur auxilium: simł¬
q om̃s consumentur. Qura hec dicit
d̃ns ad me. Quomͦ¬
leo. & catulus leonis suꝑ pream suam
cum occurrent ei multitudo pastorum
auoce eoꝵ non formidabit. & a multitu¬
dine eoꝵ nompauebit: sic descendet dñs
exercituum. ut prelietur suꝑ montem

Expanded text:
pavebit Assur virga percussus. Et erit transitus virgae fundatus, quam requiescere faciet Dominus super eum. In tympanis et citharis, et in bellis praecipuis expugnabit eos. Praeparata est enim ab heri Thopheth, a rege praeparata, profunda et dilatata. Nutrimenta ejus, ignis et ligna multa: flatus Domini sicut torrens sulphuris succendtes fiduciam super quadrigis, quia multae sunt, et super equitibus, quia praevalidi nimis: Et non sunt confisi super sanctum Israel, et Dominum non requisierunt. Ipse autem sapiens adduxit malum, et verba sua non abstulit: Et consurget contra domum pessimorum, et contra auxilium operantium Et Dominus inclinabit manum suam, et corruet auxiliator, et cadet cui praestatur auxilium, simulque omnes consumentur. Quia haec dicit Dominus ad me quomoleo et catulus leonis super praedam suam cum occurrerit ei multitudo pastorum a voce eorum non formidabit et a multitudine eorum non pavebit sic descendet Dominus exercituum ut proelietur super montem
Abbreviated transcription (Latin):
diuini pietate consilii: ut gens in lon¬
regnaturus acciperet.Noua etenim cla¬
ritas apud magos stelle illustrioris ap¬
paruit: ꝙ intuentum animos ita ad¬
miratione sui splendoris impleuit: ut
nequaquã sibi crederent negligen dum.
quod tanto nuntiabatur indicio Pre¬
erat aũsicut res docuit huic miratulo
gr̃a dei. Et cum xp̃i natiuitatem. nec
ipsa adhuc bethleem tota didicisset.
iam illam credituris gentib inferebat:
& qd̾ nondũ poterat humano eloquio
disseri. celo faciebat euugłitante cognosci.

Expanded text:
divini pietate consilii, ut gens in londivini pietate consilii, ut gens in lonregnaturus, acciperet. Nova etenim claritas apud magos stellae illustrioris apparuit, et intuentium animos ita admiratione sui splendoris implevit, ut nequaquam sibi crederent negligendum, quod tanto nuntiabatur indicio. Praeerat autem, sicut res docuit, huic miraculo gratia Dei; et cum Christi nativitatem nec ipsa adhuc Bethleem tota didicisset, jam illam credituris gentibus inferebat: et quod nondum poterat humano eloquio disseri, coelo faciebat evangelizante cognosci.
Abbreviated transcription (Latin):
rationabile dilectissimi . ꝙ uere pietatis
obsequium est: in dieb quib diuine
miscdie opera ꝓtestantur toto corde gau¬
dere: ꝙ honorifice ea que ad salutem no¬
stram gesta sunt celebrare. uocante nos
ad hanc deuotionem. ipsa recurrentiũ
tempoꝵ lege. que nobis post illum diem
in quo coeternus patri fuius dei. natus
ex iirgine est: breui interuallo epipha¬
nie intulit festum ex apparitione dñi
consecratũ. In quo fidei nr̃e magnum
presidium. ꝓuidentia diuina constitu¬
it: ut dum sollempni ueneratione co¬
litur. adorata in exordiis suis saluato¬
ris infantia ꝑ ipsa originalia docum̃¬
ta ꝓbaretur ueri in ipso hominis or¬
oc est enim quod iustificat impios.
hoc est quod ex peccatorib facit scõs: si
nitas: deitas qua ante omnia scl̃a in
forma dei equalis est patri humani-¬
tas qua nouissimis dieb in forma ser¬
ui unitus est homini.Eo roborandã
gͦ hanc fidem. que contra ornes premu¬
niebatur errores: ex magna factum est

Expanded text:
rationabile, dilectissimi, verae pietatis obsequium est, in diebus qui divinae misericordiae opera protestantur, toto corde gaudere et honorifice ea quae ad salutem nostram gesta sunt celebrare: vocante nos ad hanc devotionem ipsa recurrentium temporum lege, quae nobis post diem in quo coaeternus Patri Filius Dei natus ex Virgine est, brevi intervallo Epiphaniae intulit festum, ex apparitione Domini consecratum. In quo fidei nostrae magnum praesidium providentia divina constituit, ut dum solemni veneratione recolitur adorata in exordiis suis Salvatoris infantia, per ipsa originalia documenta probaretur veri in ipso hominis orim est quod justificat impios, hoc est quod ex peccatoribus facit sanctos, si nitas: Deitas, qua ante omnia saecula in forma Dei aequalis est Patri; humanitas, qua novissimis diebus in forma servi unitus est homini. Ad roborandam ergo hanc fidem, quae contra omnes praemuniebatur errores, ex magna gestum est
Abbreviated transcription (Latin):
tus quẽ ego mittam uobis a patre. sp̃m
ueritatis qui apatre ꝓcedit: ille testimo¬
nium ꝑhibebit de me & uos testimo¬
niũ ꝑhibebitis. Notandũ aũ in pͥmis
quod dñs sp̃m ueritatis. ꝙ. a se mitten¬
dum esse testatur. & eundem mox a pa¬
tre ꝓcedere subiungit. non quia idem
sp̃s auter a patre procedit. quã cũ a filio
mittitur. aut alio tempore a patre pro
lius eum a se mitti a patre dicit ꝓcede¬
re. ut aliam patris aliam suam esse per¬

Expanded text:
bis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitis. Notandum autem imprimis quod Dominus Spiritum veritatis, et a se mittendum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut alio tempore a Patre proclius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam per
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognoscendũ se dominus
condidit. quã dum consistere ad eter¬
nitatem uoluit: eam proculdubio
ad suam similitudinẽ .reauit. Decem
uero draginas habuit mulier:quia no¬
uem sunt ordines angłoꝵ sed ut com¬
pleretur electoꝵ numerus. homo deci¬
mus est creatus. Qui a conditore suo
nec post culpam periit: quia hunc et¬
na sapientia ꝑ carnem miraculis cho¬
ruscans ex lumine teste reparauit.ii
ouem uero angłoꝵ ordines diximꝰ.
quia uidelicet esse testante sacro eloqͥo
scimus angłos archangłos. uirtutes.
potestates. principatus. dominationes.
thronos cherubin. atq seraphin. Esse
namq angłos & archangłos. pene om̃s
sacri eloquii pagine testantur. Cheru¬
bin uero atq seraphin: sepe ut notũ
est libri ꝓpħarum loquunt᷑. Quatu¬
or quoq ordinum nomina: paulus
apłs ad ephesios enumerat dicens. Su¬
pra omnem principatũ & potestatẽ:
uirtutem & dominationem. Qͥ rur¬
sus ad colosenses scribens ait. Siue
throni. siue dominationes: siue pͥn¬

Expanded text:
ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. Novem vero angelorum ordines diximus, quia videlicet esse, testante sacro eloquio, scimus angelos, archangelos, virtutes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphim. namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Qui rursus ad Colossenses scribens ait: Sive Throni, sive Dominationes, sive Prin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter iusticiam:Nam si non ꝓpter
quod bom faciunt ꝓpter hoc mali pa¬
tiuntur: quia faciunt boni propter
iusticiam. patiuntur mali ꝓpter in n¬
stitiam. nec mali ergo ꝓpter hoc possũt
facere. propter quod boni patiunt᷑:
quia faciunt mali ꝓpter iusticiam.
patiuntur boni ꝓpter iusticiam.
Quomodo gͦ erit uerum. hec om̃ia
facient uobis ꝓpter nomen meum.
cum illi non ꝓpter nomen xp̃i faci¬
ant. idest non ꝓpter iusticiam. sed
stio ita soluitur: si eo modo intelli¬
gamus dictum. hec omnia facient
uobis ꝓpter nomen meũ. ut totum
referatur ad iustos tanquã dictũ sit.
hec omnia patiemini ab eis propter
nomen meũ: ut hoc sit. facient uobis.

Expanded text:
propter justitiam? Nam si non propter propter justitiam? Nam si non propter quod boni faciunt, propter hoc mali patiuntur; quia faciunt boni propter justitiam, patiuntur mali propter injustitiam: nec mali ergo propter hoc possunt facere propter quod boni patiuntur, quia faciunt mali propter injustitiam, patiuntur boni propter justitiam. Quomodo ergo erit verum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non propter nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed stio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enim omĩa facient uobis ꝓpter no
unt. quanto beatiores qui ꝓpter hoc̃
nom̃ ista patiunt᷑:. sicut ipse alio loco di¬
cit. Beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑. ꝓpt̾ iu¬
meũ. Qͥa sicut apłs docet. factus ẽ nob̃¬
sapientia a d̾o & iusticia. ꝙ scĩficatio &
redemptio: ut quẽadmodũ scriptũ ẽ. qui
głatur in dño gle̾tur.faciũt qͥppe ista ma
utriq & qui faciunt & qui patiuntur.
aciunt ista ꝙ boni malis: ubi. u¬
& si faciunt isti propter iusticiamr. ñ
tamen illi propter iustitiam patiun¬
tur. Sed dicit aliquis. Si mali qͣr do
ꝑsequuntur bonos. ꝓpter nomen xp̃i.
ꝓpter iusticiam boni patiuntur. ꝓfec¬
to ꝓpter iusticiam: hec eis mali faciũt.
Quod si ita est: ergo & quando boni
malos ꝓpter iusticiam ꝑsequuntur.
ꝓpter iusticiam eos mali patiuntur.
Si enim possunt mali ꝑsecutionem
facere bonis ꝓpter nomen xp̃i: cur ñ
possunt mali ꝑsecutionem pati a bo-¬
nis ꝓpter nomen xp̃i: E quid est nisi

Expanded text:
aec enim omnia facient vobis propter nunt, quanto beatiores, qui propter hoc nomen ista patiuntur; sicut ipse alio loco dicit: Beati qui persecutionem patiuntur propter jumestitia, et sanctificatio, et redemptio; ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Faciunt quippe ista malutrique, et qui faciunt, et qui patiuntur. Faciunt et boni malis: ubi etsi faciunt isti propter justitiam, non tamen illi propter justitiam patiuntur. 3. Sed dicit aliquis: Si mali quando persequuntur bonos propter nomen Christi, propter justitiam boni patiuntur, profecto propter justitiam haec eis mali faciunt; quod si ita est, ergo et quando boni malos propter justitiam persequuntur, propter justitiam etiam mali patiuntur. Si enim possunt mali persecutionem facere bonis propter nomen Christi, cur non possunt mali persecutionem pati a bonis propter nomen Christi; et quid est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
loriosus gͥ xp̃i confessor amã¬
dus fide claris ꝙ sanguine
parentib ortus: natalium dignitatem
uite meritis illustrauit. Pater eius sere¬
nus: mater amantia. noncupatione
tam celebri. sobolis sc̃e nomen & głam.
felici denuntiautre presagio. Rutila¬
bant in puero future sc̃ĩtatis insignia.
ꝙ secuturi fructus ubertatem lucidi
floris circunferebat aspectus. Erat ser
mo fidelis: fides assestuosa. affectio sin¬
cera. sinceritas firma: firinitas cõstan̾
constantia ꝑseuerans. perseuerantia
non aberrans.

Expanded text:
loriosus igitur Christi confessor Amandus, fide claris et sanguine parentibus ortus, natalium dignitatem vitae meritis illustravit. Pater ejus Serenus, mater Amantia, nuncupatione tam celebri sobolis sanctae nomine et gloriam felici denuntiavere praesagio. bant in puero futurae sanctitatis insignia: et secuturi fructus ubertatem lucidi floris circumferebat aspectus. mo fidelis, fides affectuosa, affectio sincera, sinceritas firma, firmitas constans, constantia perseverans, perseverantia non aberran
Abbreviated transcription (Latin):
druplũ reseruauit. Ualuit petro et
andree dimissis retib & naui: ualu¬
it uidue duobz minutis. ualuit alte¬
ri calice aque frigide. Regnũ itaq
dei ut diximus tanti ualet: quan¬
tum habes. Pensate gͥ fr̃es quiduihuᷤ
cum emitur. quid carius cũ possidet᷑:
Sed fortasse nec calix aque frigide sup¬
petit. quid indigenti prebeatur. tũc
etiam securitatem nobis promittit

Expanded text:
druplum reservavit . Valuit Petro et druplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit
Abbreviated transcription (Latin):
ultum gͦ petrus ꝙ andreas dimi¬
sit: quando uterq desideria etiam
habendi dereliquit. Multum dimi¬
sit. qui cũ re possessa etiam concupi¬
scentiis renuntiauit. A sequentib
gͦ tanta dimissa sunt: quanta a ñ
sequentibz concupisci potuer̃t. Ne¬
mo gͥ etiam cũ quosclam conspicit.
multa reliquisse apud semet ipsum
dicat. Imitari huiꝰmodi contempto¬
res uolo: sed qd̃ relinquã non habeo.
Multum fr̃es relinquitis: si desiderii
terrenis renuntiatis. Exteriora enĩ
nr̃a: dño quamlibet porua sufficiũt.
Cor nainq & non substantiam pen¬
sat: nec ꝑpendit quantũ in eius sacͥ¬
ficio. sed ex quanto ꝓferatur. Namsi
exteriorem substantiam ꝑpendamus:
ecce scĩ negociatores nr̃i ꝑpetuam an¬
geloꝵ uitam datis retib & naui mer¬
catisunt. Estimationem quippe pre¬
tu uon habet: sed tamen regnũ dei
tanti ualet. quantũ habes. Ualuit
namq zacheo dimidium substan¬
tie: quia dimidiũ aliud ad hoc qd̃
iniuste abstulit restituendũ in qua¬

Expanded text:
ultum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in qua
Abbreviated transcription (Latin):
lia in excelsis deo heri exultantes scĩ
letantes in suum consortium suscepirt.
Heri dominus exiure deutero uirginis:
hodie miles egressi ⁊ est de ergastulo car¬
nis. Heri xp̃c pro nobis pannis est in¬
uolutus: hodie stephanus stola est ab
eo immortalitatis indutus. Heri pre¬
sepis angustia xp̃m portauit infantẽ:
hodie immensitas celi suscepit stepba¬
num triumphantem. Solus descendit
dominus ut multos eleuaret: humili¬
auit se rex nr. ut suos milites exaltaret
Qui enim corꝑi suo uirginis prepara¬
uit uterum: ip̃e martyri suo aꝑire di
mam stephani latitudo susciꝑet celi.
ecessarium nob̃ est fr̃s lc niͣ¬

Expanded text:
ia in excelsis Deo heri sancti angeli exlaetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dmam Stephani latitudo susciperet coeli. 2. Necessarium nobis est, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
unc milites ac si patrem uenera¬
bantur: hunc uniuersi qui preerant
palatio carissimo uenerabantur affectu.
Erat enun nerus dei cultor: ⁊ necesse
erat ut quẽ dei ꝑfuderat gr̃a. ab oĩb
amaretur. xpristo igitur cotidie se¬
dulum exhibebat officiumꝰ s agebat
quatinus hoc sacrilegis regib esset
occultum: non passionis tiniore per¬
territus. nec patrimoun sui amore
constrictusl sed ad hoc tantum sub
clamide terrem imperii. xp̃i militẽ
tegebat absconditũ: ut xp̃ianorũ

Expanded text:
unc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfuderat gratia, ab omnibus amaretur. 2. Christo igitur quotidie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat abs
Abbreviated transcription (Latin):
est sinis sui. Deposita est uehementer:
ñ habens consolatorem. Uide domine af¬
flictionem meam: qm̃ erectus est inimi-¬
cus meus. Ioth Manum suam misit E¬
hostis ad omnia desiderabilia eius. qͥa
uidit gent ingressas sc̃uarium tuũ:
de quib preceperas ne intrarent eccle¬
siam tlam. Caph Oinis popłs eius ge¬
mens & querens pancar. ded r̃t̃ precio¬
sa queq pro cibo: ad refocillandam

Expanded text:
st vehementer non habens consolatorem vide Domine adflictionem meam quoniam erectus est inimicus IOTH manum suam misit hostis ad omnia desiderabilia eius quia vidit gentes ingressas sanctuarium suum de quibus praeceperas ne intrarent in ecclesiam tuam CAPH omnis populus eius gemens et quaerens panem dederunt pretiosa quaeq
Abbreviated transcription (Latin):
in gaudium dñi sui. fideles serui fla¬
ite uirtutes inflaminantur. eoꝵ qͦq
mentes uisa specie sui redemptoris ab¬
sita dedicatione ac festiuitate subse¬
cuta. ita scriptura conclusit. Et dimi¬
sit salomon populũ. Qui benedicen¬
tes regi. ꝓfecti sunt in tabernacula su¬
a letantes. & alacri corde suꝑ om̃ib¬
bonis que fecerat dñs dauid seruo suo.
& isrł populo suo. Dimittet enim ꝑ¬
acto resurrectionis munere dñs electos
suos. in eterna tabernacula letantes
ñ eos utiq ulterius a sua p̾sentia re¬
mouens. sed a discrimine udicii. qd̃
in aere futurũ apło dicente nouimꝰ
ad habitationem patrie celestis immnit¬
tens. ut ꝓ suis quiq meritis. ꝓmissam
regni sedem ꝑcipiant. Quod enim hic
populi in tabernatula sua ꝓfecti esse
dicuntur: hoc est profecto quod in¬

Expanded text:
in gaudium Domini sui servi fideles vero amin gaudium Domini sui servi fideles vero amlicae virtutes inflammantur, eorum quoque mentes visa specie sui Redemptoris absita dedicatione, ac festivitate subsecuta, ita Scriptura conclusit : Et dimisit Salomon populos, qui benedicentes Regi profecti sunt in tabernacula sua, laetantes, et alacri corde subonis quae fecerat Dominus David servo suo et Israel populo . Dimittet enim peracto resurrectionis munere Dominus electos suos in aeterna tabernacula laetantes; non eos utique ulterius a sua praesentia removens, sed a discrimine judicii, quod in aere futurum Apostolo docente novimus, ad inhabitationem patriae coelestis immittens, unde pro suis quisque meritis promissam regni sedem percipiat. Quod enim hic populi in tabernacula sua profecti esse dicuntur, hoc est profecto quod
Abbreviated transcription (Latin):
bona egeriit. ꝓmisit. resurgere merea¬
mur ad uitam. Nec sine discussione
pretereundũ est: qd̃ dedicans templũ
salomon. ubi compleuit preces. descen¬
dit ignis de celo. & deuorauit holocau¬
sta & uictimas. Holocausta namq ce
uictime ueri salonionis: nos sumus.
Holocausta & uictime summi regis:
om̃es electi eius sunt. de quib ait apłs
nr̃is mortuus est. iustus ꝓ iniustis. ut
nos offerret deo.mortificates carne.
oms quia suꝑne ciues patrie. ꝙ in sua
alterutrũ beatitudine.&. in sui con¬
ditoris conspecta claritate semꝑ arde¬
re letantur. Hinc est enim qd̃ quedam
celestium uirtutũ agmina. que ex sin¬
gulari ꝓpinquitate. conditoris sui inc̃õ¬
parabili ardent amore: speciali nomine¬
seraphin. idest ardentes uł incendentes.
uocantur. Completa ergo dedicatione
templi. ignis de celo descendens. oblatas
dño hostias deuorat. quia expleto tem¬
pore nr̃e resurrectionis. cũ introierĩt

Expanded text:
bona egerunt promisit, resurgere mereabona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam. Nec sine discussione praetereundum quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces, descendit ignis de coelo, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis nos sumus; holocausta et victimae summi Regis omnes electi ejus sunt; de quibus ait apostolus s est, justus pro injustis, ut nos offerret Deo; mortificatus autem carne, qua supernae cives patriae, et in sua alterutrum beatitudine, et in sui Conditoris conspecta claritate semper ardere laetantur. Hinc est enim quod quaedam ctorum spirituum agmina, que ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amore. LecSeraphim, id est ardentes vel incendentes vocantur. Completa ergo dedicatione templi ignis e coelo descendens oblatas Domino hostias devorat, quia expleto tempore nostrae resurrectionis, cum introierint
Abbreviated transcription (Latin):
uod uero templum scd̃o. quadra¬
ginta & sex annis edificatum est: ad
significationem dñici corporis. quod
de uirgine assumpsit. specialiter res¬
picit. De quo ipse iudeis. soluite inquit
templum hoc & in trib dieb excitabo
illud: quia uidelicet solutum passione
corpus suũ. ipse die tercia resuscitauit
ad uitam. ferunt siquidem quia corpꝰ
hominis quadragesimo sexto die. post
conceptionis initium. in membrorũ
distinctione formetur. atq ideo non
casu gestum. sed diuinitus ꝓcuratũ
est. ut eo annoꝵ numero templum
edificaretur. quo dierum numero cor¬
pus dominicũ quod per templũ figu-¬
rabatur. in utero uirginali perfici o¬
portebat. Tu autem domine.¬
Nuod aũ encenia ꝑ omnes annos
celehrari sancitum est. hoc ꝓfecto nos
admonet. ut memoriam & dñice re¬
surrectionis quam iam factam credimꝰ.
& nr̃e. quam futuram speramus. semꝑ
animo retineamus. taliterq nos agamꝰ.
ut non ad iudiciũ. sed sicut dñs hiis qͥ

Expanded text:
uod vero templum secundo quadraginta et sex annis aedificatum est, ad significationem Dominici corporis, quod de Virgine assumpsit, specialiter respicit. De quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc, in tribus diebus excitabo illud . Quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem qui corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque ideo non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut in eo annorum numero templum aedificaretur, 98 quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod autem Encaenia per omnes annos celebrari statutum est, hoc profecto nos admonet ut memoriam dominicae Resurrectionis, quam jam factam credimus, et nostrae, quam futuram speramus, semper in animo retineamus; taliterque nos agamus, ut non ad judicium, sed, sicut Dominus his qui
Abbreviated transcription (Latin):
let. Nam omnes homines antequam
peccemus liberum quidem hemus ar¬
bitrium: si uolumus sequi uoluntatem
diaboli annon. Quod si semel peccan
nr̃a uirtute. euadere non possumus: sed
sicut nauis fracto gubernaculo illuc di
citur ubi tempestas uoluerit. sic & homs.
diuine gr̃e aucilio ꝑdito ꝑ peccatum. ñ
quod uult agit. sed quod diabolus uułt.

Expanded text:
le. H 164 Homines antequam peccemus, liberum quidem habemus arbitrium, si volumus sequi voluntatem dyaboli, an non. Quod, si semel peccantnostra virtute evadere non possumus, sed sicut navis citur quo tempestas impellit, sic homo divinae gratiae auxilio perdito per peccatum non quod vult agit, sed quod diabolus.
Abbreviated transcription (Latin):
ogo ubi rerum facies. ubi forma.
d̾s. ubi nomo. ubi fas. ubi lex. ubi ip¬
sius iura nature: Simul omĩa sunt
nerodes te agente. te iudicante. te ui¬
uente confusa. Tenuit inquit ioh̾em:
Herodes te petit causa: te arguunt
uincula te carcer accũsat: te diuul¬
gat ꝓducta pena in publicum. Ioh̾es
iniuriatur. Causam custodie qui reqͥ¬
hanne quod doleat. Iohannes orbi no¬
tus. fama uirtutũ cognitus celebra-¬
tissimus sc̃itate: dũ attrahit ad se acqui¬
sitores iniurie: facit ut tuus cunctis
innotescat incestus. Agit ut te habeat
confusio publica: quẽ corrigere non
potuit secreta correptio. &. priuata.¬
erodem iohannes monitis ñ
rire. Sed herodes facib libidinis ardeñ.
perire maluit quã redire: & uxorẽ fr̃is
illicite possidere: & placere captiuis cri-¬
minũ. Innocentie inimicis: odiosa
fit semꝑ libertas. Nam uirtus contra¬
ria uitiosis. sacrilegis exosa sc̃ĩtas. ini¬
mica castitas impudicis. corruptis in¬
tegritas pena. luxuriosis aduersa fru¬

Expanded text:
ogo ubi rerum facies? ubi fama? uDeus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non rire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa fru
Abbreviated transcription (Latin):
Horrenda sauli suꝑbia: imitanda par¬
ui facilis credulitas. Cum uno uerbo
ignorantis & credentis uocem emittit.
Nemo enĩ clamantis nomen inqui¬
rit: uisi qui a quo clamatur nescit.
E nemo dũm dicit: nĩsi qui famula¬
tum promittit. Tu autẽ d̃.¬

Expanded text:
Horrenda Sauli superbia, imitanda PauHorrenda Sauli superbia, imitanda Pauli facilis credulitas, cum uno verbo et ignorantis et credentis vocem emittit. Nemo enim nomen clamantis inquirit, nisi qui a quo clamatur nescit; et nemo Dominum dicit, nisi qui famulatum promittit. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
a deo: dum legem di ꝑsequitur.
& qui deo humilis esse noluie ut sai¬
uaretur: deum humilem patitur.
Nam cum iter ageret ꝑnitiosus: sal¬
uator in nube ueniens pondere op¬
pressum ꝓstrauit:non ut quẽ amã¬
uerat lederet. sed carnali suꝑbia deie¬
ctum in sp̃u humilem uelut renatũ
leuaret ut qui ceciderat inimicus sur¬
d quem uox de nube respondit. Sau¬
le. saulez quid me persequeris: Hoc est
dicere. Suꝑbe. suꝑbe in me ꝑnitiose in
te: quid te ꝑsequeris in me: Fabrica¬
torem contristas: dum fabricam in
te exterminas. Factorem ledis: dum
figmentũ perdis. Artifici non desunt
uasa. digno usui necessaria: sed in pla¬
cturam. Michi acquiris: quos in scło
ledendo in me ꝑfectos facis. Tibi de-¬
perit: quod a me recedis.
lamo nunc contristatus. antequã
in totumpereas: ride̾bo tunc.:si ob¬
duratus non audias. Rogat hominẽ
deus: & spem miscdie humilib often¬
dit. cum suꝑbo facile miseretur. Et
saulus ad hec respondit. Quis es dñe:

Expanded text:
a Deo, dum legem Dei persequitur. Et qui Deo humilis esse noluit ut salvaretur, Deum humilis patitur. Nam cum iter ageret perniciosus, Salvator in nube veniens pondere oppressum prostravit, non ut quem amarat laederet; sed carnali superbia dejectum in spiritu humilem velut renatum levaret, ut qui ceciderat inimicus, surd quem vox de nube respondit, Saule, Saule, quid me persequeris ? hoc est dicere, Superbe, superbe nunc, perniciose in te, quid te persequeris in me? Fabricatorem contristas, dum fabricam in te exterminas. Factorem laedis dum figmentum perdis. Artifici non desunt vasa digno usui necessaria, sed in placturam. Mihi acquiris quos in saeculo laedendo in me perfectos facis, tibi deperit quod a me recedis. Clamo nunc contristatus antequam in totum pereas, ridebo nunc si obduratus non audias. Rogat hominem Deus, et spem misericordiae humilibus ostendit, cum superbo facile miseretur. Et Saulus ad haec dicit, Quis es, Domine ?
Abbreviated transcription (Latin):
contempnere uoluissent.
tui meo celestis iniuria: & mecũ parit̾
religio romana contempnitur. Sentiat
contumax miles. me non solum michi:
sed etiam numinib meis dare posse uĩ¬
ba festinet: decimũ quẽq morti funesta
sors prebeat. Discant equaliũ nece quos
ordo premiserit moriendi: qualiter ma¬
ximanus uel sibi uel numinibz suis
hac seueritate dederit ultionem. Post
ratur: crudelia precepta reserantur. Tra-¬
reperit numerandi. Leti ꝑcussorib cer-¬
uices prebent: solaq inter eos erat de
głose mortis acceleratione contentio.
ꝑfecto itaq scelere. ut octodorũ legio
redeat. iubetur. Tunc mauricius pri-¬
micerius paululũ a satellitib regis se¬
gregatus conuocat legionem: & hac
oratione sanctiores alloquitur. Con
gratulor uirtuti ur̃e cõmilitones op¬
timi: quod amore religionis. nullam
uobis cesaris preceptum attulit formi-¬
dinem. Gaudentib quodammodo ani¬
mis: tradi ad necem głosam commili

Expanded text:
contemnere uolues| sent. contemnere uolues| sent. tui meo celestes iniuria et mecum| paretur religeo romana contemnitur. Sencia contu| ax miles . me non solum mihi sed eciam nominibus meis| dare posse uenba festinet . decimum quem que morti funesta| sors praebaeat. Discant equalium neces ques ordo| praemiserit moriendi. Qualiter maximianos uel sibi| uel nominibus suis . hanc seueritate dederit ulcio| nem. Post ratur . crudilia| praecepta reserantur . tradrepperit numerandi. Laeti percussoribus ceruices| praebent. Solaque inter eos est de gloriosae mortes| occupacione contencio perfecto scelere ut octodorum| legio redeat iubetur. Tunc . mauricius primicerius .| paululum a satellibus regiis segregatus conuocat| legionem et hac orationem sancti oris alloquitur.| Gratulor uirtute uestrae commilitones| optimi quod amore relegionis nullam uobis caesa| ris praecepta attullere formidinem . gaudentibus| quodam modo animis . tradi ad necem gloriosam| commili
Abbreviated transcription (Latin):
thebei. quid maximianus cesar ira di¬
ctante mandasset. dictum est ab hiis
quos cesar miserat. milites omnes im¬
molasse hostias. libasse sacrificia. & sa tra
menta fanatici ordinis prebuisse: iube¬
re cesarem. ut legio festinanter reuerteret᷑.¬
& ad cõmilitonum se p̃pararet exemplũ.
Tunc hii qui preerant legioni. miti af
fatu. dederunt responsum. esse sibi in¬
animo deum iuuũ colere. & traditam
orientali more religionem usq ad finẽ
uite ꝑhenniter custodire: ad bellorum
usum paratam legionis esse uirtitem.
ad committenda uero sacrilegia situt
cesar precipit octodorũ non redire. Re-¬
uersi itaq satellites. nuntiant obstina¬
tos esse animos legionis: nec uelle prece¬
ptis imꝑatoriis obedire. Tunc maximi¬
anus cesar iracundie nimietate succẽ¬
sus: ad hanc uocem subito furore ꝓsili¬
uit dicens. Ergone milites mei imꝑa-¬
toria precepta & sacroꝵ meoꝵ ordinem
sꝑnunt: Statuenda erat uindicta pu¬
blica: etiam si tantũ maiestatem regiã

Expanded text:
taque quid maximianos caesar ira dictante man| dasset. Dictum ab his est . quos caesar miserat . milites| omnes inmolasse hostias libasse sacrificia et sacra| menta fanatici ordinis praebuisse iubere caesaraem| ut legio festinanter reuertens commilitonum pare| ret exemplo. Tunc hii qui praeerant legione miti af| fatu +dere responsum animo deum uiuum colere| traditam orientali more relegionem usque ad diem ui| tae perenniter costodire ad bellorum usum paratam| legionis esse uirtutem. Ad commitendi uero sacrilegia| sicut cesar praecipet octodorum non redire. Reuersus itaque| satellis nuntiat obstinatus esse animos legionis.| Nec uelle praeceptes imperatoris obaedire. Tunc| maximianos caesar iracundiae nimietate succensus| ad hanc uocem subito furore prosiluit. Ergone milites| mei imperatoria praecepta et sacrorum meorumta publica eciam| si tantum maiestatem regiam
Abbreviated transcription (Latin):
cedente in redemptionem earũ preuari¬
cationũ. que erant sub priori testam̃to.
reꝓmissionem accipiant. qui uocati st̃
eterne hereditatis. U bi enim testamen¬
tum: mors necesse est intercedat testato¬
ris. Lestamentũ enim: in mortuis con¬
firmatũ est. Alioquin: nondũ ualet
dum uiuit qui testatus est. Unde ne
primũ quidem sine sanguine dedica¬
tum est. Lecto enim om̃i mandato le¬
gis a moyse uniuersoppło: accipiens
sangunem uituloꝵ & hircoꝵ. cũ aqua.
& lana coccinea. ꝙ ysopo. ipsum quoq
librum. & omnẽ ppłm asꝑsit dicens. Hic¬
est sanguis testamenti: qd̃ mandauit
ad uos ds. Etiam tabernaculũ & om¬
nia uasa ministerii sangume simili¬
ter aspersit:q omĩa pene in sangurne
mundantur scđ̃m legem: q sine sangui

Expanded text:
ricationum, quae erant sub priori testamento, repromissionem accipiant, qui vocati sunt aeternae haereditatis. Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est: alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Mose universo populo accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua et lana coccinea et hysopo ipsum quoque librum et omnem populum aspersit dicens hic sanguis testamenti quod mandavit ad vos Deus etiam tabernaculum et omnia vasa ministerii sanguine similiter aspersit et omnia paene in sanguine mundantur
Abbreviated transcription (Latin):
mundari: ipsa autẽ celestia meliorib
hostiis quã istis. Non enĩ in manu factiꝰ
scĩs ih̾c introiit exemplaria ueroꝵ sed
in ipsum celirm ut appareat nunc
uultui dei pro nobis: neq ut sepe offe¬
rat semetipsum quemadmodũ pontifex
intrat in scã ꝑ singulos annos. in sangͥ¬
ne alieno. Alioqum oportebat eum fre

Expanded text:
mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Non enim in manufactis sanctis Jesus introiit exemplaria verorum, sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis. Neque, ut saepe offerat semetipsum, quemadmodum pontifex intrat in sancta per singulos annos in sanguine al
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Qui accipit misteriũ uuitatis. et
non tenet uinculum pacis: nõ nusteri¬
um accipit pro se: sed testimoniũ contra
se. Nulli est aliquatenus ambigendũ.
unũquemq fidelium. corporis et sangni¬
ius dominici tunc esse participem. quan¬
do in baptismate efficitur menbrũ xp̃i:
nec alienari ab illius panis calicis q cõ¬
sortio: etiam si antequam panem illum
comedat. calicemq bibat: de hoc seculo
mugrau̾it in unitate corporis constitutus.
Sacramenti quippe illius ꝑticipatione ac
beneficio non priuatur: quando in se hoc
quod illud sacramentũ significat inueni¬

Expanded text:
vit; qui accipit mysterium unitatis, et qui non tenet vinculum pacis, non mysterium accse. Nulli est ambigendum aliquatenus, unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici tunc esse participem, quando in baptismate membrum efficitur Christi, nec alienari ab illius panis, calicisque consortio, etiamsi antequam panem illum comedat calicemque bibat, de hoc saeculo migraverit, in unitate corporis Christi constitutus. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando in se hoc quod illud sacramentum significat, inveni
Abbreviated transcription (Latin):
xit. dñe quis est qui tradet te. Hoc quo¬
modo gestum sit. superiora huius euuã¬
gelii loca plenius ostendunt: quia ui¬
delicet in cena. quam ultimam ante
passionem cum discipulis saluator ha-¬
buit. in qua eoꝵ pedes lauit. eisq cor¬
poris ac sangumis sui tradidit mysteri¬
a celebranda. discipulus ille quem dili¬
gebat supra pectus recubuerit: & cum
dixisset eis. amen amen dico uobis. qͥa
unus ex uobis tradet me. responderit il¬
le discipulus. innuente petro. ut int̾
rogaret. & diceret ei. Dñe. quis est:
ego intinctum panem porrexero. Qd̃
autem discipulus ille supra pectus
magistri recubuit: non presentis solũ¬
modo dilectionis. sed et futuri erat si¬
gnum mysterii. Figurabatur etenĩ
iam tunc euuanglm. quod idem di-¬
scipulus erat scripturus: uberius at¬
q altius ceteris sacre scripture pagi¬
nis. archana diuine maiestatis ẽẽ
comprehensurum

Expanded text:
xit: Domine, quis est qui tradet te? Hoc quoxit: Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis et sanguinis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille disrrogaret et diceret ei, Domine, quis est? ego intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille supra pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii. Figurabatur etenim jam tunc Evangelium quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum
Abbreviated transcription (Latin):
ligebat aũ eum iħc non exceptis ceteris
singulariter solum. sed pre ceteris qͦs
diligebat familiarius unum: quem
specialis prerogatiua castitatis. am¬
pliori dilectione fecerat dignum. Om̃es
quippe se diligere probat. quib ante pas¬
sionem suam loquitur. sicut dilexit
me pater. & ego dilexi uos: manete in
dilectione mea: sed hunc pre omnibus
diligit. qui uirgo electus ab ipso. uirgo
in euum ꝑmansit. Tradunt namq hi¬
storie. quod eum de nuptiis uolentẽ
nubere uocauerit: & propterea quem
a carnali uoluptate retraxerat: potio¬
re sui amoris dulcedine donauit Deni¬
q huic moriturus in cruce matrem¬
suam commendauit. ut uirginem uir¬
go seruaret: & ipso post mortem ac re¬
surrectionem celos ascendente. non de¬
esset eius genitrici filius: cuius casta
uita. castis eius tueretur obsequiis.
Ponit & aliud sue ꝑsone beatus iohan-¬
nes indicium. subiungens. Qui &. re-¬
cubuit in cena super pectus eius: & di¬

Expanded text:
ligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris ligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit, qui virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem commendavit suam, ut virginem virgo servaret: et ipso post mortem et resurrectionem coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita ejus castis tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et di
Abbreviated transcription (Latin):
tur quod subiungit. Conuersus petruᷤ:
uidit illum discipulum quem dilige¬
bat ih̃c sequentem. Patet namq qͥa
cum dixisset petro sequere me. idest
crucem patiendo imitare: surrexit de
loco conuiuii. & abire iam cepit. Se-¬
cutus est aũ eum petrus: etiam inces¬
su pedum cupiens implere quod audi-¬
uit. sequere me. Secutus est et ille di¬
scipulus: quem diligebat ih̃c. Neq e¬
nu arcendum se a consectatu xp̃i pu-¬
tabat: qui non minore se gr̃a dilectio¬
nis a xp̃o complexum nouerat. ix¬
eq incredibile est ideo utrũq
discipulũ corporali gressu uesti¬
gia domini secutum: quia necdum
intellexerat quid significauerit. in eo
aũ noui ur̃e fraternitati. quis sit il¬
le discipulus quem diligebat ih̃c. io¬
hannes uidelicet. ip̃e cuius hodie na-¬
talicia festa celebramus. qui hoc scrip¬
sit euuangelium: atq ideo suam ꝑso
nam maluit indiciis accidentiũ rerũ.
quam ꝓprio designare uocabulo. Di¬

Expanded text:
tur quod subjungit, Conversus Petrus tur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerat quid significaverit in eo autem novi vestrae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evanam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Di
Abbreviated transcription (Latin):
N manuum namq extensione desi¬
gnauit. quod per mortem crucis mar¬
tyrio coronandus. in cinctione alte¬
rius. quod uinciendus a ꝑsecutore:
in ductu quo non uellet. quod tor¬
menta passionis contra uoluntatẽ
esset passurus humane fragilitatis.
Sed ne grauis forte uideretur petro p̾¬
dicta a dño passio crucis. hanc suo cõ¬
festim lenire curauit exemplo: ut cru¬
ciatus martyrii eo leuius ferret. quo
se meminisset similem suo redempto
enum significauit ei qua morte esset¬
clarificaturus deum: ꝓtinus adiun¬
git. quod in huius capite lectionis
audiuimus. & dicit ei. Sequere me.
Acsi aperte dicat. Quia ipse prius ꝓ
tua redemptione. crucis supplicium
subire non timui: cur tu pro mei
confessione nominis crucem pati
formidas. qui eo gloriosiore marty¬
rii palma clarificaberis. quo in
hac ꝓmerenda magistri iter sequeris:
Iam uero ab euuangelista non subdi-¬
tur. quid post hec dicta dñs & discipu¬
li eius fecerint: sed ex eo tamen innui¬

Expanded text:
n manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii eo lenius  Al., levius ferret, quo se meminisset similem suo Redemptorenim significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innui