comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prnmi ahones a quib cͥahonia. demde thesp̃tri anthigonienses toris
haorna & pestifera auib echalacio cestrim perhebi quorim mous pyͥn¬
dus cassope drzores sellae/ pelopes molosi apuo quos dodonei iouis
templum oraculo uliustre. Tallarus mons centum fontib crrta radices
theo pompo caelebratus. Epiros ipsa ad magnesiam macedoranmq
tendens a tergo suo dasscretas supmdietos libeeu gentem mox
mossicas gentes a fronte iunguntur medi ac dissarete. quid treces
ad portum usq pertinentes Ita suctineta rhodopesꝰ mox & hemi uala¬
tur excaehitaᷤ. In epru ora castellum in atro gcerauinis chimȩra. gud¬
nas colonia ditrotum maximeq nobititatus ambrac iussinus quim
gentorum passuum fuicid spaciosum aequor accipitns longitudi¬
nts xxxix. latitudinis .xx. In eum adefertur anmnis acheron e lacu
tnespratie a checusa profluens .xxii. p. inde & mille pedum ponte
mirabulis omnia sua mitantidi in smu oppidumm ambrachia molos¬

Expanded text:
 Thesproti, Antigonenses, locus Aornos et pestifera avibus exhalatio, Cestrini, Perrhaebi, quorum mons Pindus, Cassopaei, Dryopes, Selloe, Hellopes, Molossi, apud quos Dodonaei Iovis templum oraculo inlustre, Talarus mons, centum fontibus circa radices Theopompo celebratus. 3 Epiros ipsa, ad Magnesiam Macedoniamque tendens, a tergo suo Dassaretas supra dictos, liberam gentem, moxMoesicae gentes, a fronte iunguntur Maedi ac Denselatae, quibus Threces ad Pontum usque pertinentes. ita succincta Rhodopes, mox et Haemi, vallatur excelsitas. in Epiri ora castellum in Acrocerauniis Chimera, su colonia Buthrotum, maximeque nobilitatus Ambracius sinus, D passuum faucibus spatiosum aequor accipiens, longitudinis XXXVII, latitudinis XV. in eum defertur amnis Acheron, e lacu Thesprotiae Acherusia profluens XXXV passuum inde et mille pedum ponte mirab
Abbreviated transcription (Latin):
ACEDONIA prouintia gentes paritheniae a tergo eorum dassiretȩ
montes candaniat & derachio. lxxuni.p. in ora uero denda ciuium
Ro. epidamium colonia prropter mauspitatum nomen a romanis
dyrachiium appellata flien adusa: a quiordam eas nominattm
lpollonia quondam conynthioruam colonia .iii ꝓm.p. a mari re

Expanded text:
acedonia 145 provincia. gentes Partheni et a tergo eorum Dassaretae, montes Candaviae a Dyrrachio LXXVIII p., in ora vero Denda civium Romanorum, Epidamnum colonia, propter inauspicatum nomen a Romanis Dyrrachium appellata, flumen Aous, a quibusdam Aeas nominatum, Apollonia, quondam Corinthiorum colonia, IIII p. a mari re
Abbreviated transcription (Latin):
stat xxͫ inter quam se iliricum melite Unde catulos mellitos ap¬
pellati taimacͥus auctor est xͫ ꝓ. ab ea uii. elaphites. In homo au¬
tem mari ab origͥo ñi ꝑ prope sasonis pyrrhetica tatonit nota

Expanded text:
stat XXV, inter quam et Illyricum Melite, unde catulos Melitaeos apstat XXV, inter quam et Illyricum Melite, unde catulos Melitaeos appellari Callimachus auctor est. XV ab ea VII Elaphites, in Ionio autem mari ab Orico MM p. Sasonis, piratica statione nota.
Abbreviated transcription (Latin):
cccxxuͫ .p. colligit longitudo a fiumine arsia ad flimnen dirimium¬
dxxx̃ a drrimio ad promontorium a troceraunium. cxxũ. agrppa
prodidit. Vniuersum autem smumitalae & illy̧citi ambitum xi XUII
udriaticum qual superum uocatir insiae in ausonio mari pragter
iam dictas memoratu dignas nullae. In ionio pautae. salabro litto¬
re ante Brundusium: quarum obiectu portus efficiturr contra apu¬
luim litus diomedia conspicua momimento diomedis & altera eodem
nomne a quibdam tentria appellata. In ulyriti ora nulles ampli¬
us insulis freguentatur dãm uadoso mari aestuarisq tenui alueo m¬
terturs antib darȩ ante hostia Tnnaui calidorum fontium cum
aestu marus crestentium iuxea ãstrorum agrum eissa pullaria:
& absyitides a grais dictas a fratre medeae ibi interfecto. nimo¬
absortium uixta eas electridas uocauere in quib prouenreoꝵ sui.¬
tinum. quod ili elettrum appellant. Uanitatis graetas certisinũ
nec pauciore trucones libiruncȩ celacduse contra firrium bubua &

Expanded text:
CCCXXV p. colligit, longitudo a flumine Arsia ad flumen DriniumDXXX. a Drinio ad promunturium Acroceraunium CLXXV Agrippa prodidit , universum autem sinum Italiae et Illyrici ambitu |XVIIdriaticum, quod Superum vocant. Insulae in Ausonio mari praeter iam dictas memoratu dignae nullae, in Ionio paucae Calabro litore ante Brundisium, quarum obiectu portus efficitur, contra Apulum litus Diomedia, conspicua monumento Diomedis, et altera eodem nomine, a quibusdam Teutria appellata. Illyrici ora mille amplius insulis frequentatur, natura vadoso mari aestuariisque tenui alveo intercursantibus. clarae ante ostia Timavi calidorum fontium cum aestu maris crescentium, iuxta Histrorum agrum Cissa, Pullariae et absyrtides Grais dictae a fratre Medeae ibi interfecto. iuxta eas Electridas vocavere in quibus proveniret sucinum, quod illi electrum appellant, vanitatis Graecae certissimum nec pauciores Liburnicae, Celadussae, contra Tragurium Bova et
Abbreviated transcription (Latin):
sulto patrum Italias parrei iubentium.¬
RSIAE gens liburmnorium iungitur usq ad flimen titium pars eius fuere
mentores hymani enchelee didimi uel ebudini. & quos callmnachus peu¬
cetios appellat. Nunc totum uno nomine illyricum uocatur. Genera
populorum pauta etfatu digna  facilia nomina. unuentum sardon¬
tarum petunt iapides & liburnorum ciuitates enii. e quib lacinen¬
ses sculpinos barinistas s obomenses nommare non pigeat. Iusitali¬
um habent. eo conuentu alute flanates : a quibi sinus nominatur
lopsimnari abrini iumines que aseriatas. s ⁊x insulis fetinattꝰ. sur¬
rite cactera per oram oppida anmes desio uelactio aluona flauonia
Tarpsacicas senia lo pfica ortoplinia regium argiruntum cortuuum
enoua euutas pasim fimmen thelaulum. quo finitur iagidia Insulȩ
eius sirius cum oppidis praeter supra significatas. Aibsortium ar¬
bacregrissa portunata rirsus in continente colonia. Iadra quae

Expanded text:
sulto patrum Italiae parsulto patrum Italiae parrsiae gens Liburnorum iungitur usque ad flumen Titium. pars eius fuere Mentores, Himani, Encheleae, Bulini et quos Callimachus Peucetios appellat, nunc totum uno nomine Illyricum vocatur generatim. populorum pauca effatu digna aut facilia nomina. conventum Scardonitanum petunt lapudes et Liburnorum civitates XIIII, ex quibus Lacinienses, Stulpinos, Burnistas, Olbonen- ses nominare non pigeat. ius Italicum habent ex eo conventu AlutLopsi, Varvarini inmunesque Asseriates, et ex insulis Fertinates, Cur140 cetero per oram oppida a Nesactio Alvona, Flanona, Tarsatica, Senia, Lopsica, Ortoplinia, Vegium, Argyruntum, Corinium, Aenona, civitas Pasini, flumen Telavium, quo finitur Iapudia. insulae eius sinus cum oppidis praeter supra significatas Absortium, Arba, Crexi, Gissa, Portunata. rursus in continente colonia Iader, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cammimi & uennonstes uennonetes & isarchi breunice naunes focu¬
nates: Umdeliquorum gentes quattuor consuanetes runcinates lita¬
tes catenates ambisontes rugusti suauenetes caluicones busenetes
leponti uberi nantuates seduini nariagri salassi acitauones medulli. U
tẽni. artiuiges bugiami sogianti brodionti. nemaloni edenates enibi¬
telli nerusi uelauri suetri. Non sunt adiectas cãstianae iuitates .xii.
quae non fuerant hostiles : sed item attributae municipiis lege pompe¬
ia. Haec est italia diis sacra has gentes eius haec oppida populorum
super haee italia.l. Emilio paulo caio attilio regulo Consulidi nunciato
gallico tumultu sola sine exteris: uilis auxis. atq etiam tunc sineulis
transpadanis equitum xxxͫ. peditum. accͫ. armauit. Metalorum aute¬
omnium fertilitate nullis cedit terris. Sed interdictum id uetere con¬

Expanded text:
· · CAMVNNI · VENOSTES · VENNONETES · ISARCI · BREVNI · GENAVNES · FOCV· · CAMVNNI · VENOSTES · VENNONETES · ISARCI · BREVNI · GENAVNES · FOCVNATES · VINDELICORVM GENTES QVATTVOR · COSVANETES · RVCINATES · LICATES · CATENATES · AMBISONTES · RVGVSCI · SVANETES · CALVCONES · BRIXENETES · LEPONTI · VBERI · NANTVATES · SEDVNI · VARAGRI · SALASSI · ACITAVONES · MEDVLLI · VCENNI · CATVRIGES · BRIGIANI · SOGIONTI · BRODIONTI · NEMALONI · EDENATES · VESVBITELLI · NERUSI · VELAVNI · SVETRI. Non sunt adiectae Cottianae civitates XV, quae non fuerant hostiles, item adtributae municipiis lege Pompeia. Haec est Italia diis sacra, hae gentes eius, haec oppida populorum. super haec Italia, quae L. Aemilio Paulo C. Atilio Regulo cos. nuntiato Gallico tumultu sola sine externis ullis auxiliis atque etiam tune sine Transpadanis equitum LXXX, peditum DCC armavit, metallorum omnium fertilitate nullis cedit terris; sed interdictum id vetere con
Abbreviated transcription (Latin):
to arbitratur saeteri fere lepontios reictos ex comitatu hercuas mtee¬
praetatione graeci nominis credunt. praeustis intra sinus dipium ni¬
ue menibus Eiusdem exercitus ac graios fuisse graiarum alpium in¬
colas praestante s genere. Euganeus inde traceto nomime. caput eo¬
rum histeones metorum uegronenses seruatesq ortus rheni aninis ac¬
colunt lepontiorum qui ueberi uocantur fontem mhodani eodem
alpium tractu. Sunt praeterea latio donati incolae. ut octodiurense ꝗ
fantimi ceutrohes. otani ciuitatessetririi ligirrib orti uagienii lign¬
res & qui montani uocantur: capillatorumq plura genera ad confiniñ
ligustici maris. Non alienum uidetur hoc loco adiicere inscriptionem eu
trophȩo alpium quae talis est imperatori aestri diui filio augusto pon¬
omnes quae a mari supero ad inferum pertinebant. sub imperium
populi. Rͫ. funt redactue. gentes alpinae deuictae triumphi Lini

Expanded text:
to arbitratur; ceteri fere Lepontios relictos ex comitatu Herculis interto arbitratur; ceteri fere Lepontios relictos ex comitatu Herculis interpretatione Graeci nominis credunt, praeustis in transitu Alpium nive membris. eiusdem exercitus et Graios fuisse Graiarum Alpium incolas praestantesque genere Euganeos, inde tracto nomine. caput eorum Stoenos. Raetorum Vennonenses Sarunetesque ortus Rheni amnis accolunt, Lepontiorum qui Vberi vocantur fontem Rhodani eodem Alpium tractu. sunt praeterea Latio donati incolae, ut Octodurenses et finitimi Ceutrones, Cottianae civitates et Turi Liguribus orti, Bagienni ligures et qui Montani vocantur Capillatorumque plura genera ad confinium Ligustici maris. Non alienum videtur hoc loco subicere inscriptionem e tropaeo Alpium, quae talis est: IMP · CAESARI DIVI FILIO AVG · PONOMNES QVAE A MARI SVPERO AD INFERVM PERTINEBANT SVB IMPERIVM P · R · SVNT REDACTAE · GENTES ALPINAE DEVICTAE TRVMPILINI
Abbreviated transcription (Latin):
Namq moᵗ .c.m. excedunt aliquando ubi germaniam ab italia sumo¬
uent. nec hox. explent ł eliqua sui parte graciles ueluti naturas proui¬
dentia. latitudo italiae subter radices eotum a uatro per uada sabbatia¬
ca uel sauitia taurinos comum brixiam ueronam icentiam opi¬
tergium aquile iam tergeste polam aisiam. dctxho. colligit
NCOLAE alpium multi populi. sed uliustres apolai ad tergesis repionẽ
fecuses subocrinis atali menocaleni iuxtaq carnos quondam tauusci
appellati nunc noriti his contermini rheti & uindelici onine in muttas
Guitates diuisi Rhetos tustorum prolem arbitrantur a galis pulsos duce
rheto. Versos deinde italiam pectore alpium latini iuris euganeae gen-¬
tes. quarum eppida. xxxiii. enuindeat saieo. Ex luis trumpilem ue¬
nale cum agris fuis peguilõs denide caminium comp luresq simules fr¬
timis attributi municipiis leponticos &e salassos tauris gentis idem sa¬

Expanded text:
 namque et centum milia excedunt aliquando, ubi Germaniam ab Italia summo namque et centum milia excedunt aliquando, ubi Germaniam ab Italia summovent , nec LXX inplent reliqua sui parte graciles, veluti naturae providentia. latitudo Italiae subter radices earum a Varo per Vada Sabatia, Taurinos, Comum, Brixiam, Veronam, Vicetiam, Opitergium, Aquileiam, Tergeste, Polam, arsiam DCCXLV p. colligit. Incolae Alpium multi populi, sed inlustres a Pola ad Tergestis regionem Fecusses, Subocrini, Catali, Menoncaleni iuxtaque Carnos quondam Taurisci appellati, nunc Norici. his contermini Raeti et Vindelici, omnes in multas civitates divisi. Raetos Tuscorum prolemarbitrantur a Gallis pulsos duce Raeto. verso deinde in Italiam pectore Alpium Latini iuris Euganeae gentes, quarum oppida XXXIIII enumerat Cato. ex iis Trumplini, venalis cum agris suis populus, dein Camunni conpluresqnitimis adtributi municipis. Lepontios et Salassos Tauriscae gentis idem Ca
Abbreviated transcription (Latin):
se in uoltis fertini tridentnu bernenses retica oppida rhetorum &
euganerum. uerona iulienses carnorum: denide quos scropulus
ddicete non attineat alutrenses aserniates flamonienses : uauienses
tali cognomine culiti foroiulienses cognomine transpadani fereta¬
nimedinates quarqueni iariusani cogienses Uarnaxt. In hoc situ in¬
teriere per oram iramie pellaon palsitium ex uenetis altina itel sa¬
tina & celmacames segesta to crarauriscis nortia ꝗ aquilegia ad .xii la¬
pidem deletum oppidum etram inuito senatu a in. Claudio .l. piso
tus aut alumni simli modo accoeptos reddunt ut adduam lariusstici¬
num uerbanuis imincium benacus olium sebinus lambrum eupilis om̃s
incolas padi alpes in longitudinem.Xͫ p. praeterea a supero mariad infe¬
rum celius tradit magenes .xxͫ.p. deducti sunt In latitudine aũt
Coruelius nepos cd. łitus liuiis .iii. m stadiorum uterq diuersis in locis

Expanded text:
se in Volcis. Feltrini et Tridentini et Beruenses Raetica oppida, Raetorum et se in Volcis. Feltrini et Tridentini et Beruenses Raetica oppida, Raetorum et Euganeorum Verona, Iulienses Carnorum. dein, quos scrupulosius dicere non attineat, Alutrenses, Asseriates, Flamonienses Vanienses et alii cognomine Carici, Foroiulienses cognomine Transpadani, Foretani, Nedinates, Quarqueni, Tarvisani, Togienses, Varvari. in hoc situ interiere per oram Irmene, Pellaon, Palsicium, ex Venetis Atina et Caelina, Carnis Segesta et Ocra, Tauriscis Noreia. et ab Aquileia ad XII lapidem deletum oppidum etiam invito senatu a M. Claudio Marcello L. Piso tus aut alumni, si modo acceptos reddunt, ut Adduam Larius, Ticinum Verbannus, Mincium Benacus, Ollium Sebinnus, Lambrum Eupilis, omnes incolas Padi. Alpis in longitudinem X??? p. patere a Supero mari ad Inferum Caelius tradit, TimagenesXXV p. deductis, in latitudinem autem Cornelius Nepos C???, T. Livius III stadiorum, uterque diversis in locis.
Abbreviated transcription (Latin):
iectam alpinos nel alpices dilgentiores tradint. subisse autem nͥstro
TISTRIA ut peninsula ex cirouit latitudinem eius. xlͫ cricuitu cxxiͫ.
piodidete quidam. Item adhuerentis libirimae chexx. No milli in
de libirauiam l. fecere Tuditanus qui domuit istros in statua:
sua ili inscripsit ab aguilegia ad titium flumen stadia .in. oppida
istriat sunum. Roł agida parentium colonia pola quae minc pie¬
tas iulia quondam a colchis condita. Abest a teigeste ẽ .p. Mox op¬
pidum nesanctium s nunc finis istriat atq itauias fluuiiuis muesia
ad polam ab ancona traiectus cxxx .p. ẽ in meditẽraneo regionisco¬
loniae detimȩ cremona brixia cenomanorum agro uenetorum au¬
tem ateste & oppida acelum patauium opitergium belunum ui¬
centia mantua tuscorum transpadum sola reliqua uenetos trorana
stripe ortos esse auctor est sato. senomaiinos uixta massiliam habitas¬

Expanded text:
nsvectam Alpes diligentiores tradunt, subiisse autem primum Istro, nsvectam Alpes diligentiores tradunt, subiisse autem primum Istro, Histria ut paeninsula excurrit. latitudinem eius XL, circuitum CXXV prodidere quidam, item adhaerentis Liburniae et Flanatici sinus,in Liburniam CL fecere. Tuditanus, qui domuit Histros, in statua sua ibi inscripsit: AN AQVILEIA AD TITIVM FLVMEN STADIA MM. oppida Histriae civium Romanorum Agida, Parentium, colonia Pola, quae nunc Pietas Iulia, quondam a Colchis condita; abest a Tergeste CV. mox oppidum Nesactium et — nunc finis Italiae — fluvius Arsia. ad Polam ab Ancona traiectus CXX p. est. 130 In meditedecimae coloniae Cremona, Brixia Cenomanorum agro, Venetorum autem Ateste et oppida Acelum, Patavium, Opitergium, Belunum, Vicetia. Mantua Tuscorum trans Padum sola reliqua. Venetos Troiana stirpe ortos auctor est Cato, Cenomanos iuxta Massiliam habitas
Abbreviated transcription (Latin):
tia ex montib opiterginis & portus eodem nomine colonia concordia
Flumina & portus romantinum tiliarẽ tum maius minusq anaxu
quo yarianuis defluit alsanatiso cimitario praefiuente agiuleiam coloni¬
am . xiͫ.x. a mari sitam. ginorum haec regio iunctaq iapidiumque
anmis timanus. Castellum nobile uinopbunicu. Tergestinus sinus colo¬
nia. Tergeste .xxxiiab aqulera uitra quam.uiͫ. p. formio anmnis a rauen¬
na. chexĩx .p. antiquus auctas italiae terminus. nunc uero. Istriae qua
cognominatam a flumine istro in adriam effiuente e damiubioam¬
ne eodemque ĩstro Ex aduerso padi fauces contrario eorum percussir
mari interiecto dulcestente pleriq dixere falso. & nepos etiam padias¬
cola tullus enim ex danniubis aninis in mare adriaticum effunditur:
decȩptos credo quoniam aigo nauis flumine in mare adriaticum de¬
scendit non procul tergeste et iam constat quo flumme humeris tra

Expanded text:
tia ex montibus Opiterginis et portus eodem nomine, colonia Concordia, tia ex montibus Opiterginis et portus eodem nomine, colonia Concordia, flumina et portus Reatinum, Tiliaventum Maius Minusque, Anaxum, quo Varamus defluit, Alsa, Natiso cum Turro, praefluentes Aquileiam coloniam XV p. a mari sitam. Carnorum haec regio iunctaque Iapudum, amnis Timavus, castellum nobile vino Pucinum, Tergestinus sinus, colonia Tergeste, XXXIII ab Aquileia. ultra quam sex milia p. Formio amnis, ab Ravenna CLXXXVIIII, anticus auctae Italiae terminus, nunc vero Histriae. quam cognominatam a flumine Histro, in Hadriam effluente e Danuvio amne eodemque Histro exadversum Padi fauces, contrario eorum percussu mari interiecto dulcescente, plerique dixere falso, et Nepos etiam Padi accola; nullus enim ex Danuvio amnis in mare Hadriaticum effunditur. deceptos credo, quoniam Argo navis flumine in mare Hadriaticum descendit non
Abbreviated transcription (Latin):
gele libicorum exlileus ortae nouaria ex uertamacoris uocontioru
hedies paganon ut cato existimat ligiram ex quib leui s marici
condidere ticiminr ibi non procul a pado sicut boi transaipid proser¬
ri audem pomptiam & in subres mediolanum cenomanoꝵ snips est
comum atq bergomum & liginiforum aliquot crica popuos auctor
est sato sed originem gentis ignorare se fatetur: quam docet corne¬
inus alexandex Oriam in graetia interpraetationem et etiam nominis
utam in montib degentiboi. In hoc situ interiit oppidum orumbeuio¬
rum para. Undȩ bergomates cato dixit ortos. e Ianaum prudenter
se altius ꝗͣ fortunatius situm. Interiere eaturi geus insubrum exu¬
les & spina supradicta. Item melpum opuientia praecipnum quod as
isubrib & bois & senonib deletum est eo die quo camilusutios e¬
pit. Ut nepos Cornelius tradidit¬
equit ue decima regio italiae adriatico mari apposita cuius uenetia
funuus siis ex montib taruis inis oppidum aitinum fiumen liquen¬

Expanded text:
cellae Libiciorum ex Salluis ortae, Novaria ex Vertamocoris , Vocontiorum hodieque pago, non, ut Cato existimat, Ligurum, ex quibus Laevi et Marici condidere Ticinum non procul a Pado, sicut Boi Transalpibus profecti Laudem Pompeiam, Insubres Mediolanum. Oromobiorum stirpis esse Comum atque Bergomum et Licini Forum aliquotque circa populos auctor est Cato, sed originem gentis ignorare se fatetur, quam docet Cornelius Alexander ortam a graecia interpretatione etiam nomiuis vitam in montibus degentium. in hoc situ interiit oppidum Oromobiorum parra, unde Bergomates Cato dixit ortos, etiamnum prodente se altius quam fortunatius situm. interiere et Caturiges, Insubrum exsules, et Spina supra dicta, item Melpum opulentia praecipuum, quod ab Insubribus et Bois et Senonibus deletum eo die, quo Camillus Veios rit, Nepos Cornelius tradiditma regio Italiae, Hadriatico mari adposita, cuius Venetia, fluvius Silis ex montibus Tarvisanis, oppidum Altinum, flumen Liquen
Abbreviated transcription (Latin):
ex patauinorum agris pars eorum g proximum portum facit briudi¬
lum sicut edronem med acidus ac fossa dodia his se padus miscet
ac per haeo effundit plerisq ut in aerypto iuilus. quod uocant delta a
triquatrazi figurar inter alpes atq oram maris facere proditur sta¬
diorum quinq crrcuit. pude a graecis italias rationem mutuari:
Metrodorus tamen septius dicit. quoniam circa fontem arbor sit mul¬
ta picea quales gallicas uocẽntur padi s hoc nomen accoepisse liguruz
quidem hngua anmem ipsum bodingom uocari quod significet fun¬
do carentem ui argumento edest oppidum iusta ndustriã uetusto
nomine bedingomagum. Ubi practipuia aititudo incipit
maria cuncta fluctuoso alueo importat oppida biuiforum segusioco¬
loniae ab alpium radicib augusta taurinerum Inoe naiuigabili pado
antiqua ligurum stirpe deiupeilinarum augusta pruetoria iuxtage¬
minas a pium fores gͥaias atꝗ pemimas hsgenos & herciuem gra

Expanded text:
ex Patavinorum agris. pars eorum et proximum portum facit Brunduex Patavinorum agris. pars eorum et proximum portum facit Brundulum, sicut Aedronem Meduaci duo ac fossa Clodia. his se Padus miscet ac per haec effundit, plerisque, ut in Aegypto Nilus quod vocant Delta, triquetram figuram inter Alpes atque oram maris facere proditus, stadiorum II circuitu. 122 pudet a Graecis Italiae rationem mutuari, Metrodorus tamen Scepsius dicit, quoniam circa fontem arbor multa sit picea, quales Gallice vocentur padi, hoc nomen accepisse, Ligurum quidem lingua amnem ipsum Bodincum vocari, quod significet fundo carentem. cui argumento adest oppidum iuxta Industria vetusto nomine Bodincomagum, ubi praecipua altitudo incipit.marina cuncta fructuoso alveo inportat. oppida Vibi Forum, Segusio, coloniae ab Alpium radicibus Augusta Taurinorum — inde navigabili Pado — antiqua Ligurum stirpe, dein Salassorum Augusta Praetoria iuxta geminas Alpium fores, Graias atque Poeninas — his Poenos, Gra
Abbreviated transcription (Latin):
aippelatus proximum inde hostium magnitudinẽ portus : qui uatere¬
ni dicitur qua. Caudius caerar e britãnia tramphaus praegrandiil¬
la domo uerius ꝗͣ naue intrauit adriam. hoc ante eridanum hostium di¬
tum est. ab aliispineticum ab urbe spina quae fuit iuxta praeualens et¬
delphicis creditum est thesauris condita a diomede. luget ibi paddum
uatrenus arnnis ex foro corneliensi agro proximum inde hostium ca¬
presie dende sagis deinde uolane quod olane uotabatur. onmia ed
flauis fossa quam primi assagi fecere tusti egesto anns impetu per
trausuersum in atrianorum paludes. quae .xii. maria uocantire nobii
portui tustocum atrice a quo atriaticum mare ante appellabatur qđ
nunc adriaticum. Inde hostia plena carbonaria fossiones ac phyliste¬
na quod alii tartarum uocant onmia ex phylistenae fossae abunda¬
tione ex naftentia accedentib atesi ex tridentims alpibi & togisono

Expanded text:
appellatus. proximum inde ostium magnitudinem portus habet qui Vatreappellatus. proximum inde ostium magnitudinem portus habet qui Vatreni dicitur, qua Claudius Caesar e Britannia triumphans praegrandi illa domo verius quam nave intravit Hadriam. hoc ante Eridanum ostium dictum est, ab aliis Spineticum ab urbe Spina, quae fuit iuxta, praevalensDelphicis creditum est thesauris, condita a Diomede. auget ibi Padum Vatrenus amnis ex Forocorneliensi agro. proximum inde ostium Caprasiae, dein Sagis, dein Volane, quod ante Olane vocabatur, omnia ea fossa Flavia, quam primi a Sagi fecere Tusci egesto amnis impetu per transversum in Atrianorum paludes quae Septem Maria appellantur, nobili portu oppidi Tuscorum Atriae, a quo Atriaticum mare ante appellabatur quod nunc Hadriaticum. 121 inde ostia plena Carbonaria, Fossiones ac Philistina, quod alii Tartarum vocant, omnia ex Philistinae fossae abundatione nascentia, accedentibus Atesi ex Tridentinis Alpibus et Togisono
Abbreviated transcription (Latin):
ADUS e gremio uesuli montis cehissimum in cacumen alpium elati fi¬
nib igutum gabienerum uisendo fonte profluens condensq se cuniculo
men es rapto ibi uendicans. atq ubi liquit agios ubertate largior¬
ccc p. a fonte addens meatu duodexe nec amnes tantum appenni¬
nos alꝓmosq nauigabiles tapiens. sed lacus qilidem in mensos ineuz
sese exonerantes omni numeio .xxx. flumina in mare adriati¬
cum refert celeberrima e appemiii latere iactum tainarum t re¬
biam placentinum tcrrumnitiam gabellum scultemam s thenum Al¬
pium uero sturamigunduriass duasses Item ticinum lambrum udiua
olium mincium inec alius aminium tam breni spacio maioris incremea¬
ti est. Urgetur quispe aquarum molle & in profundum agitur granis
terrae q̃s deductus in flumina & fondis inter rauenam altinumq
per cxxͣ tamenqua largus uomit septem maria dictus facere Angu¬
sta fosla rauenam trahitur ubi padusa uocatur quondam mesanicus

Expanded text:
adus, e gremio Vesuli montis celsissimum in cacumen Alpium elati finibus Ligurum Bagiennorum visendo fonte profluens condensque se cuniculo men ex rapto sibi vindicans atque, ubi linquit, ubertate largitor.CCC p. a fonte addens meatu duo de LXXXX nec amnes tantum Appenninos Alpinosque navigabiles capiens, sed lacus quoque inmensos in eum sese exonerantes, omni numero XXX flumina in mare Hadriaticum defert, celeberrima ex iis Appennini latere Iactum, Tanarum, Trebiam Placentinum, Tarum, Inciam, Gabellum, Scultennam, Rhenum, Alpium vero Sturam, Orgum, Durias duas, Sesitem, Ticinum, Lambrum, Adduam, Ollium, Mincium. nec alius amnium tam brevi spatio maioris incrementi est. urguetur quippe aquarum mole et in profundum agitur, gravis terrae, quamquam diductus in flumina et fossas inter Ravennam Altinumque per CXX, tamen, qua largius vomit, Septem Maria dictus facere. Augusta fossa Ravennam trahitur, ubi Padusa vocatur , quondam Messanicus
Abbreviated transcription (Latin):
culotȩ populatores quae quondam italiae nardei non amplius ꝙͣ
xxii decuris praete hos tenuere tractum oeuei partheni auiemasii
mastice armisteza uarone anne.cͫ.p. abest. Epidaurrũ colonia do
uleinium. quod antea coltmum dictumꝰ est a colohis conditum. Anmis
dirino superq eum oppidum iuium. Ro. Scodra amari .xuiii.¬
p. praeterea multorum p raeciae oppidorum deficiens memoria
nec non & ciuitatum ualidaru. Eo nanq tractu fueie labeatȩ senȩ
drrindiisasaei Eabrei propieq dicti Illyii & aulanti & pirei. Reti

Expanded text:
culotae XXIIII populatoresque quondam Italiae Vardculotae XXIIII populatoresque quondam Italiae VardXX decuriis. praeter hos tenuere tractum eum Ozuaei, Partheni, Cavi, Haemasi, Masthitae , Arinistae. a Narone amne C??? p. abest Epidaurum colonia. ab tuanum, Olcinium, quod antea Colchinium dictum est, a Colchis conditum, amnis Drino superque eum oppidum civium Romanorum Scodra ab mari XVIII, praeterea multorum Graeciae oppidorum deficiens memoria nec non et civitatium validarum: eo namque tractu fuere Labeatae, Senedi, Rudini, Sasaei, Grabaei; proprieque dicti I
Abbreviated transcription (Latin):
lx̃x.p. a mari autariatarum antiquaregio & castellum Tarona pro¬
montoium diomedis uel ut ali peninsula illis circuitum c. Tra¬
girrium iuium .Roͬ marmore notum Sicum : sicuti in quemlo¬
cum diuus Claudius ueteranos misit. salona colonia ab iadra. exii.
petunt in ea uira iuiib descriptis. Inde curias. caxlii. dahnate xcii
sedimi ccxxxuiiii. ditiones .ctlxix mexei .lii. sardeates in hoc tractu
sunt birinum mandentrium triburium nobilitata prealiis castela
pitunt. et nisulis staericolentini separri epitim ab his castella petrnt¬
in eam rateonum. Narona colonia tertii conuentus a salona hoex
p. apposita cognominis fiuo a mari uel fluaii̧ camari .xxͫͬ. in.
arro lxxxix. iuitates. to uentitasse auctor est nunc soli prope no¬
scuntur ternauu decuriss xxiiii. diut ersi .xiiii. desiciates c iii.
decleate .xxxiii. deratini .xiii. deremeste .xxx. dindaci .xxxiii.
gunditionis .xliiii. mel comani xxvii. naresi cum scrutati. lxii. si¬

Expanded text:
stellum Tariona, promunturium Diomedis vel, ut alii, paeninsula Hyllis circuitu C, Tragurium civium Romanorum, marmore notum, Siculi, in quem locum Divus Claudius veteranos misit, Salona colonia ab Iader CXII. 142 petunt in eam iura viribus discriptis in decurias CCCXLII Delmatae, XXV Deuri, CCXXXVIIII Ditiones, CCLXVIIII Maezei, LII Sardeates. in hoc tractu sunt Burnum, Andetrium, Tribulium, nobilitata proeliis castella. petunt et ex insulis Issaei, Solentini, Separi, Epetini. ab his castella Petuntium, Nareste, Oneum. Narona colonia tertii conventus a Salona LXXXV p., adposita cognomins sui fluvio a mari XX p. M. Varro LXXXVIIII civitates eo ventitasse auctor est; 143 nunc soli prope noscuntur Cerauni decuriis XXIIII, Daversi XVII, Desitiates CIII, Docleatae XXXIII, Deretini XIIII, Deraemistae XXX, Dindari XXXIII, Glinditiones XLIIII, Melcumani XXIIII, Naresi CII, Scirtari LXXII, Si
Abbreviated transcription (Latin):
italiae ꝙy prum syriae enbocam boctiae enocae atplantem e macriam bel¬
bicum bithiniae leucosiam syrenum promontoriuatm
UR SUS abstulit insulas mari uinxitq terris antisam lesboz ephitium ali¬
caruase ethusam minidlio domiscon & patuen muetho arthemisiam parthe¬
mio promenterio hybanda quendam insula ioniae .cc. Nunc a mari abest
stadiis syrȩteroꝰ ephesus in meditẽraneo habe derasidas & saphoniam uici¬
nam ei magnesia epidaurus ꝑ eier oriten insulae erse desierunt¬
ΗTOTUM abstulit tetias primum omnium ubi athanticum mare ese
si platoni credimus pr medio spacio mox in termino quo uidemus hodie
metsam acamnaniam ambrachio smnu achagam : oreehio asiam gnropame
propontide  ponto ad hoc praerupit mare leuchadam amphium lele

Expanded text:
Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian, BesItaliae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian, Besbicum Bithyniae, Leucosian Sirenum promunturio. xci rursus abstulit insulas mari iunxitque terris, Antissam Lesbo, Zephyrium Halicarnaso, Aethusan Myndo, Dromiscon et Pernen Mileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda, quondam insula Ioniae, ducentis nunc a mari abest stadiis, Syrien Ephesus in mediterraneo habet, Derasidas et Sapphoniam vicina ei Magnesia. Epidaurus et Oricum insulae esse desieruntotum abstulit terras primum omnium ubi Atlanticum mare est, si Platoni credimus, inmenso spatio, mox interno quoque: videmus hodie mersam Acarnaniam Ambracio sinu, Achaiam Corinthio, Europam Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc perrupit
Abbreviated transcription (Latin):
uelit paria secum faciente natura. quaeq hauferit hiatus alo loco reddẽte¬
Vnꝑiamꝰ quidem hae insulae delos  rhodos menioria prodimtu &
natae postea minores ultro melon anasae inter lenmuni & helespon
ra eademq. quae automata & ab ea duob stadis post annos .ex In no
Iulii Thia.
Nnos iuxta itliam inter aeolias insulas. Item iuxta cretam emersit
C.xliii. anno.3. in tusco mu fiagrans uiolento confiatui proditur quos me¬
moriae magnam circa ilud iultitudinem piscium fluctuantem confessim
expirase quib exhefcitei fuisset sio & pythetusas in sampano sunu ferunt
ortas Mox in his montem egopon: cum repente flama ex eo emicuiss& cam¬
pestri aequatum planitie in eadem & oppidum haustum ptofundo aliq
motu terrae stagnum emersisse & alio prouolutis montib insulam institisse
prochytam. Namq & hoc modo insulas rerum natura fecit. Auellit siciliam

Expanded text:
velut paria secum faciente natura quaeque hauserit hiatus alio loco reddentvelut paria secum faciente natura quaeque hauserit hiatus alio loco reddentiam pridem insulae Delos et Rhodos memoriae produntur; et natae postea minores, ultra Melon Anaphe, inter Lemnum et Hellespontra eademque Automate, et ab eIulias Thia. et iuxta Italiam inter Aeolias insulas, item iuxta Cretam emersit CLXIII anno tertio in Tusco dine piscium fluitante confestim expirasse quibus ex his cibus fuisset. sic et Pithecussas in Campano sinu ferunt ortas, mox in his montem Epopon, cum repente flamma ex eo emicuisset, campestri aequatum planitiei. in eadem motu terrae stagnum emersisse, et alio provolutis montibus insulam extitisse Prochytam. xc 204 Namque et hoc modo insulas rerum natura fecit: avellit Siciliam
Abbreviated transcription (Latin):
romam. quo quidem anno ad Transimenum lacum dimitantes maximuz
motum neq poeni senfere nec roma. Nec uero fimples malum aut in ipso
tantum motu periculum est. sed par aut mauis ostentum nimiꝙͣ̃ iribs Ro¬
mana tre uit ut non futuri euentus alicuius id praenuncium ess&e¬
ADEn nascentium causa terrarum est cumille spuritus attollendo se solo nõ
ualo erumpere. Nastuntux enim nec fluminum tantum niuectu sicut ehi¬
nades insulae ab acheloo anme coniectae maiorq pars uegypti a nlo in
quam ctaro insula noctis s diei cursum fusse homero credimus nec retes¬
su maris sicut idem circeis: quod accidisse e inambradriae portu .x. mili¬
A ubi quondam ȩdem dianae alluebat. hecodoto quidem si credimus ma¬
re fuit supra memplim usq ad ȩthiopum montes itẽrqͣ planus arabiae
mars circa ilum ꝙ tota tentranie quas campos intuleri in eaiderã
ASCVN UR & alio modo teriae ac repente in aliqno maii emergunt

Expanded text:
Romam, quo quidem anno ad Trasimenum lacum dimicantes maximum Romam, quo quidem anno ad Trasimenum lacum dimicantes maximum motum neque Poeni sensere nec Romani. nec vero simplex malum aut in ipso tantum motu periculum est, sed par aut maius ostento. numquam urbs Roma tremuit, ut non futuri eventus alicuius id praenuntium essenascentium causa terrarum est, cum valuit erumpere. nascuntur enim, nec fluminum tantum invectu, sicut Echinades insulae ab Acheloo amne congestae maiorque pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu maris, sicuti olim Cerceis. quod accidisse et in Ambraciae portu decem milisius quondam aedem Dianae adluebat. Herodoto quidem si credimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum montes itemque a planis Arabiae, mare circa Ilium et tota Teuthranie quaque campos intulerit Maeander. liii 202 Nascuntur et alio modo terrae ac repente in aliquo mari emergunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ACTUM est ꝓ hoc semel quod aequidem in ȩtruscas disciplinae uolimini¬
bus mueni ingens terraꝵ portertum.l. mattio serto iulio ensulib in¬
mo assiutantes recedentesq intet eos flama fumoq incaelu exeunte
interdiu spectante  uia emilia magna equitum romanorum familiaꝵꝙ
& uiatoium mutitudine. Eo cons concursu uillae ommes elisae animalia
permulta quae interfuerant examimata sunt. Nrmo ante sociale bel¬
lum quod haud scio an funestius terrae italiae fuerit ꝙͣ uulia bella. non
minus mitum ostentum & nostra cognouit aetas anno Neronis princi¬
pis supraemo sicut in reb eus exposuimnus pratis oleisq intercedente
publica uia in contrarias sedes transgressis in agro maruimo praedus
Uecei marcelli equitis remani res Neconis procurantis.
tit motus . cuesaris principata.xii. ubib asiae una notte prostratis. seleber¬
rimus punico bello intra eandem annum septies & guinquagies nunciatis

Expanded text:
tum est semel, quod equidem in Etruscae disciplinae voluminitum est semel, quod equidem in Etruscae disciplinae voluminibus mo assultantes reccedentes que, inter eos flama fumoque in celum exunte interdiu, spectante e via Emillia magna equitum Roet viatorum multitudine. eo concursu villae omnes elisae, animalia permulta, quae intra fuerant, exanimata sunt, anno ante sociale bellum, quod haud scio an funestius terrae ipsi Italiae fuerit quam civilia. non minus mirum ostentum et nostra cognovit aetas anno Neronis principis supremo, sicut in rebus eius exposuimus, pratis oleis intercedente publica via in contrarias sedes transgressis in agro Marrucino praediis Vetti Marcelli equitis Romani res Neronis procurantis. tit motus Tiberii Caesaris principatu, XII urbibus Asiae una nocte prostratis; creberrimus Punico bello intra eundem annum septies ac quinquagies nuntiatus
Abbreviated transcription (Latin):
tiora in hisdem illis quae pendent sicut Neapolis in Italia intelligitur
parte eius quae solida est ad tales casus obnoxia. Tutissimi sunt aedifi¬
ciorum fornices anguli quoq parietum postesq alterno pulsu retmea.¬
tes & latere terreno facti parietes minore noxa quatiuntur. Magna
diferentia est in ipso genere motus pluribus i quidem modis quati¬
tur. lutissimum est cum ubrat cripante aedificioꝵ crepitu ꝵ cum
intumesat asstirgene alternos motu residet inoxium & tum toncur¬
rentia tecta contrauo itu auetant. quoniam alter motus alteri reniti¬
tur undantis inclinatiorte ꝑ fiuctus more quaelam uolutatio infesta est
aut cum in unam partem totus se motus imgellit. Desmunt autem tre¬
mores cumuentus emergit. sin uero durauerint non ante .xl. dies si¬
stuntur plerumq & taedius ut pote cum quidam annuo ꝵ biẽm spacio
durauerit.¬

Expanded text:
tiora in isdem illis quae pendent, sicuti Neapoli in Italia intellegitur, tiora in isdem illis quae pendent, sicuti Neapoli in Italia intellegitur, parte eius, quae solida est, ad tales casus obnoxia. tutissimi sunt aedificiorum fornices, anguli quoque parietum postesque, alterno pulsu renitente. et latere terreno facti parietes minore noxa quatiuntur. 198 magna differentia est et in ipso genere motus, pluribus siquidem modis quatitur. tutissimum est cum vibrat crispante aedificiorum crepitu et cum intumescit adsurgens alternoque motu residit; innoxium et cum concurrentia tecta contrario ictu arietant, quoniam alter motus alteri renititur. undantis inclinatio et fluctus more quaedam volutatio infesta est aut cum in unam partem totus se motus inpellit. desinunt autem tremores, cum ventus emersit; sin vero duravere, non ante XL dies sistuntur, plerumque et tardius, utpote cum quidam annuo et bienni spatio duraveri
Abbreviated transcription (Latin):
quatiumtur. quoniam hic aestatis causa obstat illic hyemis. Item noctu se¬
pius qͣ interdu. Maximi autem futurri signa motus exiftunt matutini
uespertiis sed propingua luce crebri interdin autem trica meridiem
fuint s solis & lunae defectu quoniam tempestates tunc sopiuntur pre¬
AUIEIA ES uero sentiunt non dubia cometura siat flatu intumescente
fluctu subito aut quatiente ictu. Intremunt uero ꝵ in nauib posita as
q quoniam in aedificis crepituq pronuntiant qum & uolucres non impa.¬
nidȩ sedent. sed in caelo signum praecedit motu futuro. aut interdin aut
pauio post occasum. sereno cen tenius hnea nubis in longum porrectȩ
spacium e in puteis turbidior aqua nee sine odoris tedio
EDIN Pisdem est remedium quale ꝙ crebri spetus praebent. oncoe¬
ptum enim sprritum exalant: quod in eotis notatur oppidis quat mi¬
nus quatiuntur crebris ad eluiuem cunitulis. sauata multos sunt tu¬

Expanded text:
quatiuntur, quoniam hic aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctu saequatiuntur, quoniam hic aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctu saepius quam interdiu. maximi autem motus existunt matutini vespertinique, sed propinqua luce crebri, interdiu autem circa meridiem. fiunt et solis lunaeque sentiunt non dubia coniectura, sine flatu intumescente fluctu subito aut quatiente ictu. intremunt vero et in navibus postes aeque quam in aedificiis crepituque praenuntiant. quin et volucres non inpavidae sedent. est et in caelo signum praeceditque motu futuro aut interdiu aut paulo post occasum sereno tenuis ceu lineae nube in longum porrecta spatium. lxxxiv 197 Est et in puteis turbidior aqua nec sine odoris taedio, sicut in isdem et remedium, quale et crebri specus praebent; conceptum enim spiritum exhalant. quod in totis notatur oppidis: minus quatiuntur crebris ad eluviem cuniculis cavata, multoque sunt tu
Abbreviated transcription (Latin):
nen numꝙ̃ etiam ignib calidis us fontib alibi aduerso flumieium cur¬
su praetedit uero comitaturq terribilis sonus alias murmur mugiti
bus similis aut clamori himano armorumbe pulsantum fragori pro
qualitate materiae excipientis formaq uel cauernaꝵ uel cumitui ptt
quem fit exitus grassante in angusto eodem routo in recuuus resuitã¬
te in duris feruente in humidis fiuctuante in stagnantib fecuente cõ¬
tra solida Iets & sine motu scepe editur sonus ner simplici modo quati¬
tur umꝙͣ sed tremꝑͣ iubratq hyatus uero alias remang ostendens quȩ
sorbuit alias ocultat ⁊ore compriesso rusꝙ ita oboucto solo ut nulla ueti¬
gia extent. Srbib plerunq deuoratis agroꝵq tractu hausto. Maritima
autem maxime quatiuntur nec montuosa tali pete carent. Exploratu
brius terrae mouentir sicut fulmia ideo gallias & aegyptus minime

Expanded text:
nonnumquam etiam ignibus calidisve fontibus, alibi averso fluminum curnonnumquam etiam ignibus calidisve fontibus, alibi averso fluminum cursu. praecedit vero comitaturque terribilis sonus, alias murmuri similis, alias mugitibus aut clamori humano armorumve pulsantium fragori, pro qualitate materiae excipientis formaque vel cavernarum vel cuniculi, per quem meet, exilius grassante in angusto, eodem rauco in recurvis, resultante in duris, fervente in umidis, fluctuante in stagnantibus, furente contra solida. itaque et sine motu saepe editur sonus. nec simplici modo quatitur umquam, sed tremit vibratque. hiatus vero alias remanet ostendens quae sorbuit, alias occultat ore conpresso rursusque ita inducto solo, ut nulla vestigia exstent, urbibus plerumque devoratis agrorumque tractu hausto. maritima autem maxime quatiuntur, nec montuosa tali malo carent. exploratum rrae crebrius moventur, sicut fulmina. ideo Galliae et Aegyptus minime
Abbreviated transcription (Latin):
ta custodirent. Instare enum motum tertae & tuͥme uibs cota eoru
corruit & taygetimentis magna pars ad formam pugis emimens abtu¬
pta clade eam insupet  ruma praesit perhibetur & phececidi pychago¬
rae doctoꝵ alia conẽctatio: sed illa diuma haustu aquae ẽ puteo praesensis¬
se ac praedixisse ibi teuręmomotum. quae si uera sunt quantum tandes
ab deo tales distare possunt dum uicunt. & haec quidem arbitrio cuiusq
existimanda relinquantur. Uentos in ta esse non dibium reor. Neꝗ enim¬
umꝙͣ intreniscunt terrae. nisi sopito mari caeloq adeo tranquillo ut uo¬
latus auium non pendant subtracto omnium spiritu qui uehit nec imꝗͥ
nisi post uentos conditos s. in uenas e caua eius octultato aflatu Reqo
aliud est in terra trenor ꝗͣ in nube tonitrium. Nec hiatus alud q̃ cup
alibi hyatu profundo haustis. alioi e gestis mollib alibi emisis annubi

Expanded text:
cta custodirent, instare enim motum terrae, cum et urbs tota eorum cta custodirent, instare enim motum terrae, cum et urbs tota eorum corruit et Taygeti montis magna pars, ad formam puppis eminens, abrupta cladem eam insuper ruina pressit. perhibetur et Pherecydi, Pythagorae doctori, alia coniectatio, sed et illa divina, haustu aquae e puteo praesensisse ac praedixisse civibus terrae motum. quae si vera sunt, quantum a deo tandem videri possunt tales distare, dum vivant? et haec quidem arbitrio cuiusque existimanda relinquantur: ventos in causa esse non dumquam intremiscunt terrae nisi sopito mari caeloque adeo tranquillo, ut volatus avium non pendeant, subtracto omni spiritu qui vehit, nec umquam nisi post ventos, condito scilicet in venas et cava eius occulta flatu. neque aliud est in terra tremor quam in nube tonitruum, nec hiatus aliud quam cum alibi hiatu profundo haustis, alibi egestis molibus, alibi emissis amnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& maxime clitum & in multas figuras gigni uolucres. exporum aute
procentatem utrobiq: illic ignium nixui hic humoris alimento. Medio
ueco terras salubris utrinq mixtura fectilis ad ommes tractus modi¬
coͥs corporum habitus magna x in colore tempeues ritus molles sen¬
sus liquidoͣs ingenia fecunda totiusq naturae capacia Insdemimpe¬
ria. quae numꝗ̃ extimescentib fuerint sicut ne ulae quidem his pa¬
ruerint auulsae ac pronitatȩ naturas urgentis illas solitaris ba¬
bylonioꝵ esse placita.
OΤUS terrae hyatusq & caetera omnia uisyderum extimant fieri 
illotum trium. quib fulmma asignant Teri autem haec meantium cum so¬
le aut congruentium & maxime circa quadrata mundi praeclara quȩ¬
dam & inmortalis in eo. si credinius perhibetur diuinitas Aanaximandro
millesso phisico quem ferunt lacedęmoniis praedixisse ut urbem ao te¬

Expanded text:
et maxime alitum multas figuras igni volucres; corporum autem et maxime alitum multas figuras igni volucres; corporum autem proceritatem utrobique, illic ignium nisu, hic umoris alimento; medio vero terrae salubri utrimque mixtura fertiles ad omnia tractus, modicos corporum habitus magna et in colore temperie, ritus molles, sensus liquidos, ingenia fecunda totiusque naturae capacia, isdem imperia, quae numquam extimis gentibus fuerint, sicut ne illae quidem his paruerint, avolsae ac pro numine naturae urguentis illas solitariae. Babyloniorum placita atusque , qua cetera omnia, siderum vi existimant fieri, sed illorum trium, quibus fulmina adsignant, fieri autem meantium cum sole aut congruentium et maxime circa quadrata mundi. praeclara quaedam et inmortalis in eo, si credimus, divinitas perhibetur Anaximandro Milesio physico, quem ferunt Lacedaemoniis praedixisse ut urbem ac te
Abbreviated transcription (Latin):
niensos intet duos occasus. Umbri a meudie ad meridiem. Uulgus om̃e
a luce ad tenebras. Sacerdotes Romani & qui diem diffim᷑e suulem.
Item aeguptii s hipparc̾is a media nocte in mediam. Mlinora autem
interualla constat esse lucis inter ortus solis iuxta solstitia ꝗͣ aegumo¬
eria appar& qr posicio signifera crica media flu obligmor est uixtasoi¬
sticium autem ⁊ectior.
OXEXENA sunt his caelestib nexa causis. Namꝙ & et hopas uicimsy¬
deris uapore torreri. adustisq simes gigni ꝓbarba & capillo iubrato.
Non est dubium & aduersti plaga mundi atq giaciali candida cute
ese gente flauis promissas crmbus truces uero ex caeli rigore has be
illas mobilitatem habentes ipsbq crinium argumento ilis in fupera¬
ua ssicum reuocaric& natura dariprris hus inferas partes depeli humo¬
re detiduo hic graues feras illic uarias effigies anmalium prouenire

Expanded text:
nienses inter duos occasus, Umbri a meridie ad meridiem, vulgus omne nienses inter duos occasus, Umbri a meridie ad meridiem, vulgus omne a luce ad tenebras, sacerdotes Romani et qui diem finiere civilem, item Aegyptii et Hipparchus a media nocte in mediam. minora autem intervalla esse lucis inter ortus solis iuxta solstitia quam aequinoctia apparet, quia positio signiferi circa media sui obliquior est, iuxta solstitium autem rectior. da sunt his caelestibus nexa causis. namque et Aethiopas vicini sideris vapore torreri adustisque similes gigni, barba et capillo vibrato, non est dubium, et adversa plaga mundi candida atque glaciali cute esse gentes, flavis promissas crinibus, truces vero ex caeli rigore has, illas mobilitate sapientes, ipsoque crurum argumento illis in supera sucum revocari natura vaporis, his in inferas partes depelli umore deciduo; hic graves feras, illic varias effigies animalium provenire
Abbreviated transcription (Latin):
TIN totai trogo dite unbras bis. Nli dieb n anno Ieratosteͥnes in con¬
trarium cadere prodidit.
IC fit ut uario lucis incremento in meros longissimus dies xii horas
xiiii. horas. Initalia .xu. in britãnia .xuii. ubi aestate iutidȩ nõ¬
ctes haud dubiae repromutunt ia quod cogitratio caeli credisoi¬
sticialib dieb accedente sole propius ueiticem lucis angusto mindi
ambitu subiecto terrae continuos dies haberi senis mensib. HNoteq ẽ
diueso ad brumam remoto quod fieu i insula thne phiteas massli¬
ensis scripiit sex dieꝵe nauegatione in septentrionem a britamnia de¬
stante quidam uero & in monaquae distat a sumaladuno britanie
ABRARUIU hanc rationem ꝗ quam uotant gnomonicem muenit anaxi¬
menes millesius anaximandri de quo diximus & Thaletis discipulus
qui semus horologuim. quod apelant scrothericon lacerisnomis oñait¬
PS U M diem ali aliter obseruꝗre Pelions inter duos solis exortus. Atne¬

Expanded text:
t tota Troglodytice umbras bis XLV diebus in anno Eratosthenes in contrarium cadere prodidit. Sic fit, ut vario lucis incremento in Meroe longissimus dies XII horas XIIII horas, in Italia XV, in Britannia XVII, ubi aestate lucidae noctes haut dubie se promittunt, id quod cogit ratio credi, solstiti diebus accedente sole propius verticem mundi angusto lucis ambitu subiecta terrae continuos dies habere senis mensibus noctesque e diverso ad brumam remoto. 187 quod fieri in insula Thyle Pytheas Massiliensis scribit, sex dierum navigatione in septentrionem a Britannia distante, quidam vero et in Mona, quae distat a Camaloduno Britanniae Umbrarum hanc rationem et quam vocant gnomonicen invenit Anaximenes Milesius, Anaximandri, de quo diximus, discipulus, primusque horologium, quod appellant sciothericon, Lacedaemonpsum diem alii aliter observavere: Babylonii inter duos solis exortus, Athe