comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et morbidis pecoribus ne gregem polluant serrum dimittimꝰ
portentuosos foetus extrahimus. Non ira. sed ratio est a si
nis inutilia secernere:
Ill minus ꝗ̃ irasci punientem decet. cum eo magis ad e¬
mendationem poen a proficiat. si iudicio lata est. In de
est quod socrates seruo ait. cęderem te nise irascerer. ad moĩ¬
nonem serui in tempus sanius distulit. In illo tempore se ad¬
monuit. cuius erit tam temꝑatus affectus. cum socrates nõ
sit ausus se irae committere: Ergo ad coertionem errantium
sceleratorumq irato castigatore non opus est. Nam cum ira d̾¬
lictum animi sit non oportet peccata corrigere. s peccante:
Quid ergo: non irascar latroni: quid ergo non istar uene¬
fico non non enim mihi irascor cum sanguinem mitto. Se
poena genus remedii loco adinoueo tu adhuc in prima pã¬
te uersans errorum nec grauiter laboras. sed frequenter ⁊
obiurgatio te primum secreta dein publicata emendare tẽ¬

Expanded text:
et morbidis pecoribus, ne gregem polluant, ferrum demittimus ; et morbidis pecoribus, ne gregem polluant, ferrum demittimus ; portentosos fetus exstinguimus, nis inutilia secernere. Nil minus quam irasci punientem decet, cum eo magis ad emendationem poena proficiat, si iudicio lata est. Inde est, quod Socrates servo ait : " Caederem te, nisi irascerer." Admonitionem servi in tempus sanius distulit, illo tempore se admonuit. Cuius erit tandem temperatus affectus, cum Socrates non sit ausus se irae committere ? Ergo ad coercitionem errantium sceleratorumque irato castigatore non opus est ; nam cum ira delictum animi sit, non oportet peccata corrigere peccantem. " Quid ergo ? Non irascar latroni ? Quid ergo ? Non irascar venefico ? " Non ; neque enim mihi irascor, cum sanguinem mitto. Omne poenae genus remedi loco admoveo. Tu adhuc in prima parte versaris errorum nec graviter labens sed frequenter ; obiurgatio te primum secreta deinde publicata emendare tem
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣ inuenietur qui se possit absoluere: et innocentem quis¬
q se dicit respiciens testes non conscientiam. quanto huma¬
mus est mitem et patrium animum p̃stare peccantib et il¬
los non persequi: sed reuocare errantem per agros ignorã¬
tia uix melius est ad reftum iter admonere: q expellere.
Corrigendus est qui peccat. et admonitione et ui. et mol¬
liter et aspere. meliorq tam sibi. ꝗͣ alus faciendus. non siẽ
castigatione: sed sine ira. Quis enim cui medetur irascit.
At cõrrigi nequeunt. nihilq: in illis leue aut spei bonae ca¬
pax est. Tollantur e coetu mortalium facturi peiora quae
contingunt. et quo uno mõ possunt. desinant mali eẽ. sed hoc
sine odio. Quid enim est cur oderim eum: cui tam maxime pro¬
sum: cum illum sibi eripio: Num quis membra sua odit tũc
cum abscidit: non est illa ira: sed misera curatio. Rabidos
affligimus canes trucem. atq immansuetum bouem eaxdimus

Expanded text:
inquam, invenietur qui se possit absolvere, et innocentem quisinquam, invenietur qui se possit absolvere, et innocentem quisque se dicit respiciens testem, non conscientiam. Quanto humanius mitem et patrium animum praestare peccantibus et illos non persequi, sed revocare ! Errantem per agros ignorantia viae melius est ad rectum iter admovere quam expellere. Corrigendus est itaque, qui peccat, et admonitione et vi, et molliter et aspere, meliorque tam sibi quam aliis faciendus non sine castigatione, sed sine ira; quis enim cui medetur irascitur ? At corrigi nequeunt nihilque in illis lene aut spei bonae capax est. Tollantur e coetu mortalium facturi peiora quae contingunt, et quo uno modo possunt desinant mali esse, sed hoc sine odio. Quid enim est, cur oderim eum, cui tum maxime prosum, cum illum sibi eripio ? Num quis membra sua tunc odit, cum abscidit ? Non est illa ira, sed misera curatio. Rabidos effligimus canes et trucem atque immansuetum bovem occidimus
Abbreviated transcription (Latin):
uicus eget: sed segnem aliquando animum.et ignauum
paulum eleuant. Nemo irascendo sit fortior nisi qui for¬
tis sine ira non fuisset. ita non in adiuitorium uirtutis ueĩt
sed in uicem. Quid q si bonum eẽt ira perfectissimum quẽ¬
q sequeretur. Atqui iracundissimi infintes.senesq et egͥ
sunt. et inualidum omne natura querulum est. Non potest
inquit fieri theophrastus ut bonus uir non irascatur malis
lsto mõ quo melior quisq hoc iracundior erit. Uide ne con¬
tra placidior solutusq affectibus. et cui nemo odio sit pec¬
cantes uero quid hẽt cur oderit. cum error illos inhuiusmo¬
di delicta compellat. Non est autem prudentis errantes
odisse alioquin ip̃e sibi odio erit. Cogitet ꝗͣ multa contra
bonum morem faciat: ꝗ multa ex iis qua egit ueniam desi¬
derent. lam irascetur etiam sibi. neq enim &quus iudex ali¬
am de sua. aliam de aliena causa sententiam profert. Nẽo

Expanded text:
vitiis eget, sed segnem alioqui animum et ignavum vitiis eget, sed segnem alioqui animum et ignavum paullum adlevant. Nemo irascendo fit fortior, nisi qui fortis sine ira non fuisset. Ita non in adiutorium virtutis venit, sed in vicem. Quid quod, si bonum esset ira, perfectissimum quemque sequeretur ? Atqui iracundissimi infantes senesque et aegri sunt, et invalidum omne natura querulum est. " Non potest," inquit, " fieri " Theophrastus " ut non vir bonus irascatur malis." Isto modo quo melior quisque, hoc iracundior erit; vide ne contra placidior sonitusque affectibus et cui nemo odio sit. Peccantis vero quid habet cur oderit, cum error illos in eiusmodi delicta compellat ? Non est autem prudentis errantis odisse ; alioqui ipse sibi odio erit. Cogitet quam multa contra bonum morem faciat, quam multa ex is, quae egit, veniam desiderent ; iam irascetur etiam sibi. Neque enim aequus iudex aliam de sua, aliam de aliena causa sententiam fert. Nemo,
Abbreviated transcription (Latin):
da est. sxpe enim saluti fuere pestifera. Deinde quae hñda
sunt. quo maiora eo meliora et optabiliora sunt. si iusticia
bonum est nemo dicit meliorem futuram. si quid ddetra¬
ctum ex ea fuerit. Si fortitudo bonum est nemo illam de¬
siderabit ex aliqua parte diminui. ergo et ira quo maior¬
et hoc melior. Quis enim ullius bomꝰ accessionem recusa¬
uerit: atqui augeri illam inutile est. ergo et ẽẽ non est bo¬
num. quod incremento malum sit:
Nilis inquit ira est quia pugnatiores facit. isto mõ et e¬
brietas facit enim proteruos et audaces. multiq melio¬
res ad ferrum suerunt male sobrii. Isto mõ die et frenesim
atq in saniam uiribus necessariam: quia sape ualidiores fu¬
tor reddit. Quid non aliquotiens metus e contrario fecit
audacem: et mortis timor etiam inertissimos excitauit in
plium: sed ira ebrietas. metus. aliaq eius mõi foeda. et ca¬
duca irritamenta sunt: nec uirtutem instruunt: quae nih

Expanded text:
da est ; saepe enim saluti fuere pestifera. Deinde quae habenda da est ; saepe enim saluti fuere pestifera. Deinde quae habenda sunt, quo maiora eo meliora et optabiliora sunt. Si iustitia bonum est, nemo dicet meliorem futuram, si quid detractum ex ea fuerit ; si fortitudo bonum est, nemo illam desiderabit ex aliqua parte deminui. Ergo et ira quo maior hoc melior ; quis enim ullius boni accessionem recusaverit ? Atqui augeri illam inutile est; ergo et esse. Non est bonum quod incremento malum fit. " Utilis," inquit, " ira est, quia pugnaciores facit." Isto modo et ebrietas ; facit enim protervos et audaces multique meliores ad ferrum fuere male sobrii ; isto modo dic et phrenesin atque insaniam viribus necessariam, quia saepe validiores furor reddit. Quid ? Non aliquotiens metus ex contrario fecit audacem, et mortis timor etiam inertissimos excitavit in proelium ? Sed ira, ebrietas, metus aliaque eiusmodi foeda et caduca irritamenta sunt nec virtutem instruunt, quae nihil
Abbreviated transcription (Latin):
anii sed infimi. Illud pulchium. dignumq parenibus
liberis. amicis. cuubus produe defensorem ip̃o officio ducẽ¬
te. uolentem iudicantem. prouidentem non impulsum et ra¬
pidum. Nullus enim affectus uindicandi cupidior est ꝗͣ iri
et ob hoc ip̃m ad udicandum in habilis praerapidus et amẽs
ut omnis fere cupiditas ip̃a sibi in id in quo proꝑat opponit
ltaq nec in pace nec in bello unꝗͣ bona suit pacem enim simi¬
lem belli efficit. In armis uero obliuiscitur martem cẽ cõem
uenitq in alienam potãtem dum in sua non est. Dem̃ non
ideo uicia in usum recipienda sunt. quia aliquando aliquid¬
boni effecerunt. Nam et febres quadam genera ualitudĩs
leuant nec ideo non ex toto illis cariusse melius est. Abomi¬
nandum remedu genus est sanitatem debere morbo. sili
mõ ira etiam si aliquando ut uenenum et pixcipitatio. et
naufragium ex opinato prosuit non ideo salutaris iudicã¬

Expanded text:
animi sed infirmi ; illud pulchrum dignumque, pro parentibus, animi sed infirmi ; illud pulchrum dignumque, pro parentibus, liberis, amicis, civibus prodire defensorem ipso officio ducente, volentem, iudicantem, providentem, non impulsum et rabidum. Nullus enim affectus vindicandi cupidior est quam ira et ob id ipsum ad vindicandum inhabilis ; praerapida et amens, ut omnis fere cupiditas, ipsa sibi in id in quod properat opponitur. Itaque nec in pace nec in bello umquam bono fuit ; pacem enim similem belli efficit, in armis vero obliviscitur Martem esse communem venitque in alienam potestatem, dum in sua non est. Deinde non ideo vitia in usum recipienda sunt, quia aliquando aliquid effecerunt ; nam et febres quaedam genera valetudinis levant, nec ideo non ex toto illis caruisse melius est. Abominandum remedi genus est sanitatem debere morbo. Simili modo ira, etiam si aliquando ut venenum et praecipitatio et naufragium ex inopinato profuit, non ideo salutaris iudican
Abbreviated transcription (Latin):
bit. sed tuebitur. Quid autem times ne parum magnus illi
stimulus etiam sine ira pietas sit aut dic eodem modo. Quid
ergo: cum uideat secari patrem suum filium ue uir bonus o¬
non flaebit: nec linquetur animo: quae accidere foeminis ui¬
demus quotiens illas leius periculi suspicio pertulit. Officia
sua uir bonus exequitur in confusus intrepidus. et sic bono ui¬
ro dignum faceret ut nhil faciat bono uiro indignum. Pater
cedetur. defendam caesus est exequar quia oportet: non quia
tioribus. et relicto uidice ad coronam uenis. quia unus quis¬
q in ciusmoĩ seruorum casu irascitur. Putas iudicaturos i¬
homines id fieni debere quod faciunt fere enim iustum quis¬
rum in uirus sed idem facuint si calida non bene prebetur
si uitreum fraclum est. si calceus luto sparsus est. Non pietas
illam iram. sed insirmitas mouet sicut pueri qui tam paren¬
tibus amissis febunt q̃ nucibus. Irasci pro suis non est pis

Expanded text:
bit, sed tuebitur. Quid autem times, ne parum magnus illi bit, sed tuebitur. Quid autem times, ne parum magnus illi stimulus etiam sine ira pietas sit ? Aut dic eodem modo : " Quid ergo ? Cum videat secari patrem suum filiumve, vir bonus non flebit nec linquetur animo ? " Quae accidere feminis videmus, quotiens illas levis periculi suspicio perculit. Officia sua vir bonus exsequetur inconfusus, intrepidus ; et sic bono viro digna faciet, ut nihil faciat viro indignum. Pater caedetur, defendam ; caesus est, exsequar, quia oportet, non quia tioribus et relicto iudice ad coronam venis. Quia unusquisque in eiusmodi suorum casu irascitur, putas iudicaturos homines id fieri debere quod faciunt; fere enim iustum quisidem faciunt, si calda non bene praebetur, si vitreum fractum est, si calceus luto sparsus est. Non pietas illam iram sed infirmitas movet, sicut pueris, qui tam parentibus amissis flebunt quam nucibus. Irasci pro suis non est pii
Abbreviated transcription (Latin):
tionemq seposuit in unam utilitatem. et occasioni intentus
rim ante uicit ꝗͣ annibalem. Quid scipio: nonne relicto anni¬
bale et punico exercitu omnibusq: quibus irascendum erat: bel¬
lum in africam transtulit. tam lentus. ut opimonem luxuria
segniciemq malignuis daret. Quid alter scipio. non cura numan¬
tiam multum. diuq sedit: et hunc suum publicumq dolo¬
rem a&quo animo tulit: dutius numantiam ꝗͣ carthaginẽ
uici. quam dum cicumuallat: et includit hostem co compu¬
lit: ut ferro ip̃i suo caderent. Nec est itaq utilis: nec in praeliis
quidem. aut bellis ira. In temeritatem enim est prona et pe¬
ricula dum inferre uult non cauet. Illa certissima est uirtu
qua se diu multumq curunspexit et rexit et ex lento ac de¬
inato prouexit.
Uid ergo inquit uir bonus non irascitur si cedi patrem su¬
um uiderit: si rapi matrem: non irascetur: sed uindica¬

Expanded text:
tionemque seposuit in unam utilitatem et occasiones intentus ; tionemque seposuit in unam utilitatem et occasiones intentus ; iram ante vicit quam Hannibalem. Quid Scipio ? Non relicto Hannibale et Punico exercitu omnibusque, quibus irascendum erat, bellum in Africam transtulit tam lentus, ut opinionem luxuriae segnitiaeque malignis daret ? Quid alter Scipio ? Non circa Numantiam multum diuque sedit et hunc suum publicumque dolorem aequo animo tulit, diutius Numantiam quam Carthaginem vinci ? Dum circumvallat et includit hostem, eo compulit, ut ferro ipsi suo caderent. Non est itaque utilis ne in proeliis quidem aut bellis ira ; in temeritatem enim prona est et pericula, dum inferre vult, non cavet. Illa certissima est virtus quae se diu multumque circumspexit et rexit et ex lento ac destinato provexit. "Quid ergo ? " inquit, " vir bonus non irascitur, si caedi patrem suum viderit, si rapi matrem ? " Non irascetur, sed vindica
Abbreviated transcription (Latin):
quibus innascuntur. innutriunturq: quorum una illisi
cura est. in alia negligentibus. quid induratius ad omnem
patientiam: ut quibus magna ex parte non tegumenta coͣ¬
porum prouisa sunt: non suffragia aduersus perpetuum cae¬
lingorem. hos tamen hispani. galliq et asiae. syriaeq mol¬
les bello uiri ante q̃ legio uisatur caedunt ob nullam alia
rem oppoitunos q̃ ob iracundiam. agedum illis corporibꝰ
illis animis delicias luxum. opes ignorantibus. da ratioẽ
da disciplinam. ut nil amplius dicam necẽe erit nobis cer¬
te mores romanos repetere. Quo alio fabius effoetas impe¬
ru uires recreauit. q̃ꝙ cunctari et trahere et morari sciuit:
quae omnia irati nesciunt. perierat impium quod tunc ĩ
extremo stabat. si fabius tantum ausus eẽt quantum ira¬
suadebat. ħuit in consilio fortunam publicam. et aestimatis iun¬
bus ex quibus iam perire nihil sine uniuerso poterat dolorem ul¬

Expanded text:
quibus innascuntur innutriunturque, quorum unica illis quibus innascuntur innutriunturque, quorum unica illis cura est in alia neglegentibus ? Quid induratius ad omnem patientiam, ut quibus magna ex parte non tegimenta corporum provisa sint, non suffugia adversus perpetuum caeli rigorem ? Hos tamen Hispani Gallique et Asiae Syriaeque molles bello viri, antequam legio visatur, caedunt ob nullam aliam rem opportunos quam iracundiam. Agedum illis corporibus, illis animis delicias, luxum, opes ignorantibus da rationem, da disciplinam : ut nil amplius dicam, necesse erit certe nobis mores Romanos repetere. Quo alio Fabius affectas imperii vires recreavit, quam quod cunctari et trahere et morari sciit, quae omnia irati nesciunt ? Perierat imperium, quod tunc in extremo stabat, si Fabius tantum ausus esset quantum irasuadebat : habuit in consilio fortunam publicam et aestimatis viribus, ex quibus iam perire nihil sine universo poterat, dolorem ul
Abbreviated transcription (Latin):
ratione sequatur. ut quo minor fuerit. minus noceat. Er¬
go modicus affectus nihil aliud q̃ malum modicum ẽ.
Ed aduersus hostes inquit necess:ia est ira. nusquã
Ominus ubi non effusos eẽ oportet impetus s tem¬
peratos et oboedientes. Quid enim est aliud ꝗͣ barbaros
tanto robustiores corporibus. tanto patientiores laborum
comininuat nisi ira infestissima sibi: Gladiatores quoque
ars tuetur ira denudat. Deinde quid opus est ira: cum
idem perficiat ratio: An tu putas uenatorem irasci feris
atqui euenientes excipit. et effugientes persequitur. et oĩa
illa sine ira facit ratio. Quid cymbrorum theutonicorumq
tor millia superfusa alpibus ira sustulit. ut tantae cladis no¬
ticiam ad suos non nuntius. sed fama pertulerit nisi ꝙ eãt
illis ira pro uirtute: qua ut aliquando propulit strauitq
obuia ita sapius sibi exicio est. Germanis quid est animo¬
sius : quid ad incursum acrius: quid armorum cupidius:

Expanded text:
eratione consequetur, ut quo minor fuerit, minus noceat : ereratione consequetur, ut quo minor fuerit, minus noceat : ergo modicus affectus nihil aliud quam malum modicum est. " Sed adversus hostes," inquit, " necessaria est ira." Nusquam minus ; ubi non effusos esse oportet impetus sed temperatos et oboedientes. Quid enim est aliud quod barbaros tanto robustiores corporibus, tanto patientiores laborum comminuat nisi ira infestissima sibi ? Gladiatores quoque ars tuetur, ira denudat. Deinde quid opus est ira, cum idem proficiat ratio ? An tu putas venatorem irasci feris ? Atqui et venientis excipit et fugientis persequitur, et omnia illa sine ira facit ratio. Quid Cimbrorum Teutonorumque tot milia superfusa Alpibus ita sustulit, ut tantae cladis notitiam ad suos non nuntius sed fama pertulerit, nisi quod erat illis ira pro virtute ? Quae ut aliquando propulit stravitque obvia, ita saepius sibi exitio est. Germanis quid est animosius ? Quid ad incursum acrius ? Quid armorum cupidius,
Abbreviated transcription (Latin):
ut irae metum mertia iram. timori cupiditatem. ab sit
hoc a uirtute malum. ut iniqua ratio ad uicia consugiat
non põt hic animus sidele ocium capere: quatiatur ne¬
cẽẽ est. fiuctueturq qui malis suis tutus est: qui fortis
cẽ nisi irascitur non põt. industrius iisi cupit quietus
nisi timet. In tyrannide illi uiuendum est in alicuius
affectus ueniendi seruitutem non pudet uirtutes in cli¬
entelam uitiorum dinutere. Deinde desinit quicquã
posseratio si nihil põt sine affectu et incipit par illi. simił¬
q eẽ. Quid enim interest si aque affectus in consulta res¬
res est sine rõne ꝗͣ ratio sine affectu in efficax. par uinnq
est ubi eẽ alterum sine altero non põt. Quis autem su¬
stineat affectum exaquare rationi: Ita inquit utilis af¬
fectus est si modicus est: immo si non natura utilis est.
Sed si impatiens imperii rationisq hoc dumtaxat mođ¬

Expanded text:
ut irae metum, inertiae iram, timori cupiditatem. Absit ut irae metum, inertiae iram, timori cupiditatem. Absit hoc a virtute malum, ut umquam ratio ad vitia confugiat ! Non potest hic animus fidele otium capere, quatiatur necesse est fluctueturque, qui malis suis tutus est, qui fortis esse nisi irascitur non potest, industrius nisi cupit, quietus nisi timet : in tyrannide illi vivendum est in alicuius adfectus venienti servitutem. Non pudet virtutes in clientelam vitiorum demittere ? Deinde desinit quicquam posse ratio, si nihil potest sine adfectu, et incipit par illi similisque esse. Quid enim interest, si aeque adfectus inconsulta res est sine ratione quam ratio sine adfectu inefficax ? Par utrumque est, ubi esse alterum sine altero non potest. Quis autem sustineat adfectum exaequare rationi ? " Ita," inquit, " utilis adfectus est, si modicus est." Immo si natura utilis est. Sed si impatiens imperii rationisque est, hoc dumtaxat mod
Abbreviated transcription (Latin):
quod est falsum. Nam si exaudit rõnem. sequiturq qua
ducitur. iam non est ira. cuius proprium est contumacia
Si uero repugnat. et non ubi uisa est quiescit sed libidiẽ
ferociaq prouehitur.tam inutilis animi minister est ꝙͣi
miles qui signum receptui negligit. Itaq si modum adhiberi
sibi patitur alio nomine appeuanda est. desut ira ẽẽ. quami
effrenatam indomitamq intelligo. Si non patitur pnicio¬
sa est nec inter auxilia numeranda. Ita aut ira non est: a¬
ut inutilis est. Nam si quis poenam exigit non ip̃ius
poena auidus: sed quia oportet non est annumerandus
iratis. Hic erit utilis miles qui seit parere consilio. Asfẽs
quidem tam mali ministri: ꝗͣ duces sunt. Id eo nun ꝗͣ assũ¬
met ratio in adiutorium improuidos et uiolentos impe¬
tus. apud quos nihil ip̃a auctoritatis hẽat: quos nunqͣ
comprimere possit nisi pares illis similesq apposuerit

Expanded text:
Quod est falsum. Nam si exaudit rationem sequiturque qua Quod est falsum. Nam si exaudit rationem sequiturque qua ducitur, iam non est ira, cuius proprium est contumacia ; si vero repugnat et non ubi iussa est quiescit, sed libidine ferociaque provehitur,tam inutilis animi minister est quam miles, qui signum receptui neglegit. Itaque si modum adhiberi sibi patitur, alio nomine appellanda est, desit ira esse, quam effrenatam indomitamque intellego ; si non patitur, perniciosa est nec inter auxilia numeranda ; ita aut ira non est aut inutilis est. Nam si quis poenam exigit non ipsius poenae avidus sed quia oportet, non est adnumerandus iratis. Hic erit utilis miles qui scit parere consilio ; adfectus quidem tam mali ministri quam duces sunt. Ideo numquam adsumet ratio in adiutorium improvidos et violentos impetus, apud quos nihil ipsa auctoritatis habeat, quos numquam comprimere possit, nisi pares illis similisque opposuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo: cum iam ira eu anescit et sua sponte decedit ñ
cum in ip̃o feruore est. iunc enim potentior est. Quid ergo:
non aliquando in ira quoq et dimutunt in columes inta¬
ctosq quos odernt et a nocendo abstinent: faciunt quo¬
modo cum affectus repercussit affectum et aut menis. auti
cupiditas aliquid impetrauit non rationis tune bñsicio q¬
euit sed affectuum insida. et malapace. Deniq nihil hẽt
in se utile. nec acuit animum ad res bellicas. Nunꝗͣ enun
uirtus uicio adiuuanda est se contenta. Quotiens impetuẽ
opus. non irascitur s exurgit et in quantum putauit opuᷤ
ẽẽ concitatur. remiititurq non aliter ꝗͣ qua tormentis ex¬
primuntur tela in potestate mittentis sunt in quantum toͬ¬
queantur. Ira inquit aristoteles necessaria est nec quicquã
sine illa expugnari põt nisi illa implet animum et sp̃m ac¬
cendit. Utendum aũt illa est. non ut duce: sed ut milite.

Expanded text:
" Quando ? Cum iam ira evanescit et sua sponte decedit, non " Quando ? Cum iam ira evanescit et sua sponte decedit, non cum in ipso fervore est ; tunc enim potentior est. " Quid ergo ? Non aliquando in ira quoque et dimittunt incolumes intactosque quos oderunt et a nocendo abstinent ? " Faciunt. Quando ? Cum adfectus repercussit adfectum et aut metus aut cupiditas aliquid impetravit. Non rationis tunc beneficio quievit, sed affectuum infida et mala pace. Deinde nihil habet in se utile nec acuit animum ad res bellicas. Numquam enim virtus vitio adiuvanda est se contenta. Quotiens impetu opus est, non irascitur sed exsurgit et in quantum putavit opus esse concitatur remittiturque, non aliter quam quae tormentis exprimuntur tela in potestate mittentis sunt in quantum torqueantur. " Ira," inquit Aristoteles, " necessaria est, nec quicquam sine illa expugnari potest, nisi illa implet animum et spiritum accendit; utendum autem illa est non ut duce sed ut milite."
Abbreviated transcription (Latin):
proditam iam infirmatamq reuocare. Non enim ut dixi se¬
paratas istas sedes suas deductasq hnt. sed affectus et ratioĩ
melius peiusq mutatio animi est. Quomõ ergo ranio ocupata
et oppssa uicus resurget quae irae cessit: aut quemadinodu:
a confussione se liberabit in quam peior mixtura p̃ualuit.
E ed quidam inquis iram in se cominent. unrum ergo itai
Dnihil ut faciant corum quae ira dictat: an ut aliquĩd si ni¬
hil faciunt apꝑaret non ẽẽ ad acliones rerum necessanam irã
quam uos quasi fortius aliquid rõne hẽret aduocabatis. De¬
niq interrogo ualennor est q̃ ratio an infirmior: Si ualen¬
tior quomodo illi modum ratio poterit imponere cum parẽ
nisi imbecilliora non soleant: Si infirmior est:si ne hac per
se ad rerum effectus sufficit ratio nec desiderat imbecillioris
auxilium. At irati quidam constant sibi et se continent

Expanded text:
proditam iam infirmatamque revocare. Non enim, ut dixi, seproditam iam infirmatamque revocare. Non enim, ut dixi, separatas ista sedes suas diductasque habent, sed affectus et ratio in melius peiusque mutatio animi est. Quomodo ergo ratio occupata et oppressa vitiis resurget, quae irae cessit ? Aut quemadmodum ex confusione se liberabit, in qua peiorum mixtura praevaluit ? " Sed quidam," inquit, " in ira se continent. " Utrum ergo ita ut nihil faciant eorum quae ira dictat an ut aliquid ? Si nihil faciunt, apparet non esse ad actiones rerum necessariam iram, quam vos, quasi fortius aliquid ratione haberet, advocabatis. Denique interrogo : valentior est quam ratio an infirmior ? Si valentior, quomodo illi modum ratio poterit imponere, cum parere nisi imbecilliora non soleant ? Si infirmior est, sine hac per se ad rerum effectus sufficit ratio nec desiderat inbecillioris auxilium. " At irati quidam constant sibi et se continent.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipitatio abscidit et non licet eo non peruenire quo non ue licu¬
isset. Ita animus si in iram amorem alios proucit affectus non
pmitttur reprimere impetum rapiat illum oportet. ad unum
agat suum pondus uiciorum natura procliuus. optimum est
primum irrtamentum ira protinus sꝑnere: ip̃isq repugnare
seminibus et dare operam ne incidamus in iram. Nam si coc¬
pit ferre transuerso difficilis ad salutem recursus est quomam
nihil rationis est. ubi semel affectus inductus est. usq illi aliq̃
uoluntate nr̃a datum est faciet decetero quantum uolet. non
quantum promiserit. In confinibus hostis arcendus est. Na
cum intrauit. et portis se intulit modum a captiuis non accep̃
Neq enm sepositus est animus et extrinsecus speculatur astẽs
ut illos non patiatur ultra qͥ oportet procedere. sed in affectu
ip̃e mutatr. Ideoq non potest utilem illam ium et salutatẽ

Expanded text:
aecipitatio abscidit et non licet eo non pervenire, quo non ire licuaecipitatio abscidit et non licet eo non pervenire, quo non ire licuisset, ita animus si in iram, amorem aliosque se proiecit adfectus, non permittitur reprimere impetum ; rapiat illum oportet et ad imum agat pondus suum et vitiorum natura proclivis. Optimum est primum irritamentum irae protinus spernere ipsisque repugnare seminibus et dare operam, ne incidamus in iram. Nam si coepit ferre transversos, difficilis ad salutem recursus est, quoniam nihil rationis est, ubi semel adfectus inductus est iusque illi aliquod voluntate nostra datum est ; faciet de cetero quantum volet, non quantum permiseris. In primis, inquam, finibus hostis arcendus est ; nam cum intravit et portis se intulit, modum a captivis non accipit. Neque enim sepositus est animus et extrinsecus speculatur adfectus, ut illos non patiatur ultra quam oportet procedere, sed in adfectum ipse mutatur ideoque non potest utilem illam vim et salutarem
Abbreviated transcription (Latin):
ncula audaces. Optimum itaq quid am putant temperare
iram non tollere: eoq detracto quod exundat ad salutarem
modum cogere. id uero retinere sine quo languebit actio⁊
uis aut uigor animi resoluetur. Primum facilius est exelu¬
dere perniciosa ꝗͣ regere. et non admittere ꝗͣ admissa mo¬
derari. Nam cum se in possessione posuerunt potentiora re¬
ctore sunt. nec recidi se minime patiuntur. Deinde ratio ip̃a
cui frani traduntur tam diu potens est. qͣ diu deducta est
ab affectibus si miscuit se illis et inquinauit non põt con¬
tinere quos summouere potuisset. Cominota enim semel
et excussa mens ei seruit. quo impellitur.quarumdam reru:
intia in nr̃a potestate sunt. ulteriora nos ui sua rapiunt. nͦ
regressum relinquunt ut in p̃ceps datis corporibus nullũ
suum arbitrium est: nec resistere. morari ue deiecta potue¬
runt. sed consilium omne et poenitentiam in reuocabilis

Expanded text:
ricula audaces. Optimum itaque quidam putant temperare ricula audaces. Optimum itaque quidam putant temperare iram, non tollere, eoque detracto, quod exundat, ad salutarem modum cogere, id vero retinere sine quo languebit actio et vis ac vigor animi resolvetur. Primum facilius est excludere perniciosa quam regere et non admittere quam admissa moderari ; nam cum se in possessione posuerunt, potentiora rectore sunt nec recidi se minuive patiuntur. Deinde ratio ipsa, cui freni traduntur, tam diu potens est quam diu diducta est ab adfectibus ; si miscuit se illis et inquinavit, non potest continere quos summovere potuisset. Commota enim semel et excussa mens ei servit quo impellitur. Quarundam rerum initia in nostra potestate sunt, ulteriora nos vi sua rapiunt nec regressum relinquunt. Ut in praeceps datis corporibus nullum sui arbitrium est nec resistere morarive deiecta potuerunt, sed consilium omne et paenitentiam irrevocabilis
Abbreviated transcription (Latin):
exigit. non quia delectetur illius poena. Procul est enim a sa¬
piente tam inhumana feitas. sed ut documentum omnium
sint et qui alicui noluerunt prodẽe: morte certe eorum res
p.utatur. non est ergo natura hominis poena appetens.Ideo
nec ira quidem secundum naturam hominis quae poena
appetens. et Platonis argumentum afferam. quid enim no¬
cet alienis uti illa ex parte qua nr̃a sunt uir bonus inquit
non ladit. poena laedit. Bono ergo poena non conuenit:ob
hoc ne ira: quia poena irae conuenit.Si uir bonus poena nõ
gaudet: non gaudebit ne eo quidem affectu cui poena uo¬
suptati est. Ergo non est naturalis ira
nquid quamius non sit naturalis ira assumenda est
quia utilis sape suit. extollit animos et incitat nec ꝗe¬
ꝗͣ sine illa magnificum in bello fortitudo gerit. nisi hinc
flama subdita est et hic stimulus peragitauit: misitq inpe¬

Expanded text:
exigit, non quia delectetur ullius poena—procul est enim a saexigit, non quia delectetur ullius poena—procul est enim a sapiente tam inhumana feritas—sed ut documentum omnium sint, et quia vivi noluerunt prodesse, morte certe eorum res publica utatur. Non est ergo natura hominis poenae adpetens ; ideo ne ira quidem secundum naturam hominis, quia poenae adpetens est. Et Platonis argumentum adferam—quid enim nocet alienis uti ex parte qua nostra sunt ?—: " Vir bonus," inquit, " non laedit." Poena laedit; bono ergo poena non convenit, ob hoc nec ira, quia poena irae convenit. Si vir bonus poena non gaudet, non gaudebit ne eo quidem adfectu, cui poena voluptati est ; ergo non est naturalis ira. Numquid, quamvis non sit naturalis ira, adsumenda est, quia utilis saepe fuit ? Extollit animos et incitat, nec quicquam sine illa magnificum in bello fortitudo gerit, nisi hinc flamma subdita est et hic stimulus peragitavit misitque in pe
Abbreviated transcription (Latin):
qua et circoncidit. si non adhuc quidem respondet. inter¬
dicit cibis. et abstinentia corporis exonerat. si frustra mol¬
liora cesserunt: ferit uenam membrisq si adhaerentia nocẽt
et morbum diffundunt: manus affert. nec ulla dura uide¬
tur curatio cuius salutaris effecdus est. Ita legum praesidẽ
ciuitatisq rectorem decet ꝗͣ diu potest uerbis et mollioribꝰ¬
his ingenia curare ut facienda suadeat. cupiditatemq hone¬
sti et equi conciliet animis faciatq uiciorum odium praci¬
um uirtutis: transeat deinde ad tristiorem orationem qua
moneat adhuc et exprobret. Nouissime ad poenas: et
adhas aclłiue leues et reuoc abiles decurrat. Ultina suppli¬
cia scelenbus ultimis ponat ut nemo pereat nisi quem perire
etiam pereuntis intersit. Hoc uno medentibus erit dissimilis
q illi quibus uitam non potuerunt largiri facilem exitum
praestant. Hic damnatis cum dedecore et traductione uitam

Expanded text:
qua et circumcidit ; si ne adhoc quidem respondet, interqua et circumcidit ; si ne adhoc quidem respondet, interdicit cibis et abstinentia corpus exonerat ; si frustra molliora cesserunt, ferit venam membrisque, si adhaerentia nocent et morbum diffundunt, manus adfert ; nec ulla dura videtur curatio, cuius salutaris effectus est. Ita legum praesidem civitatisque rectorem decet, quam diu potest, verbis et his mollioribus ingenia curare, ut facienda suadeat cupiditatemque honesti et aequi conciliet animis faciatque vitiorum odium, pretium virtutium ; transeat deinde ad tristiorem orationem, qua moneat adhuc et exprobret ; novissime ad poenas et has adhuc leves, revocabiles decurrat ; ultima supplicia sceleribus ultimis ponat, ut nemo pereat, nisi quem perire etiam pereuntis intersit. Hoc uno medentibus erit dissimilis, quod illi quibus vitam non potuerunt largiri facilem exitum praestant, hic damnatos cum dedecore et traductione vita
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ergo magis naturam rerum ignorat ꝗͣ qui optimo eiꝰ
operi. et emendanssimo hoc ferumꝰ ac ꝑniciosum assignat:
lra ut diximus auida poena est cuius cupidinem in esse
pacatissimo hominis pectori minime secundum natura:¬
eius est. Beneficus autem humana urta constat et concoͬ¬
dia. nec terrore: s mutuo amore in fructum auxiliumq
commune constringitur. Quid ergo: non aliquando
nim nocet sed medetur sp̃e nocendi. Quem ad mõm quae¬
dam hastilia detorta ut corrigamus adurimus. et ada¬
ctis cuneis non ut frangamus: s ut explicemus elidimus:
sic ingenia uicio praua dolore corporis.animiq corrigimꝰ
Nempe medicus primo in leuibus uiciis tentat non multũ
ex cotidiana consuetudine inflectere: et cibis.potionibus i
exercitationibus ordinem imponere: ac ualitudinem tm
mutata uitae dispositione firm are. proximum est ut medi¬
cus prosiciat: si modus et ordo non proficit: subducit ali¬

Expanded text:
Quis ergo magis naturam rerum ignorat quam qui optimo eius Quis ergo magis naturam rerum ignorat quam qui optimo eius operi et emendatissimo hoc ferum ac perniciosum vitium adsignat ? Ira, ut diximus, avida poenae est, cuius cupidinem inesse pacatissimo hominis pectori minime secundum eius naturam est. Beneficiis enim humana vita constat et concordia, nec terrore sed mutuo amore in foedus auxiliumque commune constringitur. " Quid ergo ? Non aliquando nim nocet sed medetur specie nocendi. Quemadmodum quaedam hastilia detorta, ut corrigamus, adurimus et adactis cuneis, non ut frangamus sed ut explicemus, elidimus, sic ingenia vitio prava dolore corporis animique corrigimus. Nempe medicus primo in levibus vitiis temptat non multum ex cotidiana consuetudine inflectere et cibis, potionibus, exercitationibus ordinem imponere ac valetudinem tantum mutata vitae dispositione firmare. Proximum est, ut modus proficiat; si modus et ordo non proficit, subducit ali
Abbreviated transcription (Latin):
manus uerbis parciores. quadam in uerborum maledi¬
ctorumq amaritudinem effusa. quaedam ultra querela ᷤ
et aduersationes non exeunt. quadam altę. grauesq st̃
et introrsus uersae. Nulle alix spẽs sunt mali multipli¬
cis. Quid eẽt ira quaesitum est an in ullum aliud aĩal
ꝗ̃ in hominem caderet. quo ab iracundia distaret. et quę
eius spes ẽẽnt.
Unc quaeramus an ira secundum naturam sit. et an
utilis atq ex aliqua parte retinenda. an secundum
naturam sit. manifestum erit si hominem inspexerimꝰ
quo quid est mitius dum in recto animi hĩtu est: quid
autem ira crudelius est: homine quid amantius: Quid
ira infestius: homo in adiutorium mutuum generatus
est:ira in exicium. hic aggregari uult: illa discedere. hic
prodẽe. illa nocere. hic etiam ignotis succurrere. illa etiam
clarissimos petere. hic aliorum in commodis uel impende̾
paratus est: illa in periculum dummõ deducat descende̾

Expanded text:
manu verbis parciores, quaedam in verborum maledimanu verbis parciores, quaedam in verborum maledictorumque amaritudinem effusae ; quaedam ultra querellas et aversationes non exeunt, quaedam altae gravesque sunt et introrsus versae. Mille aliae species sunt mali multiplicis. Quid esset ira quaesitum est, an in ullum aliud animal quam in hominem caderet, quo ab iracundia distaret, quot eius species essent ; nunc quaeramus an ira secundum naturam sit et an utilis atque ex aliqua parte retinenda. An secundum naturam sit manifestum erit, si hominem inspexerimus. Quo quid est mitius, dum in recto animi habitus est ? Quid autem ira crudelius est ? Quid homine aliorum amantius ? Quid ira infestius ? Homo in adiutorium mutuum genitus est, ira in exitium; hic congregari vult, illa discedere; hic prodesse, illa nocere ; hic etiam ignotis succurrere, illa etiam carissimos petere ; hic aliorum commodis vel impendere se paratus est, illa in periculum, dummodo deducat, descendere.
Abbreviated transcription (Latin):
q uehementes sunt. motus autem. sollicitudinesq et tri¬
sticia et ira non sunt: sed his quaedam similia ideo eito cadũt
et mutantur in contrarium. et cum acerrime sęuierunt ex¬
paueruntq pascuntur. et ex fremitu decursuq uessano sta¬
tim quies. soporq sequitur:
Uid est ira. satis explicitum est. quo distet ab iracundia
apparet. quo ebrius ab ebrioso et timens a timido.
lratus põt non ẽe iracundus. iracundus non põt aliquanͦ
iratus non esse. Catera quae plubus apud graecos noĩb
in spẽs iram distingunt. quia apud nos uocabula sua nõ
hñtur prateribo etiam si amarum nos acerbumq dicimꝰ
Nec minus stomacosum. rabiosum. clamosum. difficile
asperum quae omnia irarum differenti a sunt. inter hosi
morsum ponas licet delicatum iracundia genus. Quae¬
dam enim sunt irae quae inter clamorem considant: quae¬
dam non minus pertinaces qͣ frequentes. quaedam saeuȩ

Expanded text:
sque vehementes sunt, metus autem sollicitudinesque et trisque vehementes sunt, metus autem sollicitudinesque et tristitia et ira non sunt, sed his quaedam similia. Ideo cito cadunt et mutantur in contrarium et, cum acerrime saevierunt expaveruntque, pascuntur et ex fremitu discursuque vesano statim quies soporque sequitur. Quid esset ira satis explicitum est. Quo distet ab iracundia apparet; quo ebrius ab ebrioso et timens a timido. Iratus potest non esse iracundus ; iracundus potest aliquando iratus non esse. Cetera, quae pluribus apud Graecos nominibus in species iram distinguunt, quia apud nos vocabula sua non habent, praeteribo, etiam si amarum nos acerbumque dicimus, nec minus stomachosum, rabiosum, clamosum, difficilem, asperum, quae omnia irarum differentiae sunt ; inter hos morosum ponas licet, delicatum iracundiae genus. Quaedam enim sunt irae, quae intra clamorem considant, quaedam non minus pertinaces quam frequentes, quaedam saevae
Abbreviated transcription (Latin):
rasci memiit non fidere cursu cerua. non armentis incurrere
fortibus ursi. lrasci dicit incitari unpingi. lrasci quidem ñ
magis sciunt ꝗͣ ignoscere. Multa animalia hum anis affecti¬
bus carent. hñt autem similes illis quosdam impulsus. Alio¬
quin si amor in illis ẽet et odium ẽẽt.si amicicia et simultas¬
si discessio et concordia. quorum aliqua in illis forte extant
uestigia. Exterum humanoꝵ pectorum propriabona ma¬
laq sunt. nulli nisi homini concessa prudentia est. diligẽtia
prolubita sunt. Tota illorum ut extra ita intra forma humãs
dissimilis est. Regium est illud et principale alte ductum ꝯ
uox est quidem: sed non explanabilis et perturbata. et uer¬
borum in efficax ut lingua: sed deuincta. nec in motus uai¬
os soluta ita ip̃m principale parum subtile. parum exactum
capit ergo uisus spẽsq rerum. quibus ad impetus deuocet᷑
sed turbidas et confusas. ex eo procursus illarum tumultꝰ¬

Expanded text:
rasci meminit, non fidere cursu cerva nec armentis incurrere rasci meminit, non fidere cursu cerva nec armentis incurrere fortibus ursi. Irasci dicit incitari, impingi; irasci quidem non magis sciunt quam ignoscere. Muta animalia humanis affectibus carent, habent autem similes illis quosdam impulsus. Alioquin si amor in illis esset et odium, esset amicitia et simultas, dissensio et concordia ; quorum aliqua in illis quoque exstant vestigia, ceterum humanorum pectorum propria bona malaque sunt. Nulli nisi homini concessa prudentia est, providentiaprohibita sunt. Tota illorum ut extra ita intra forma humanae dissimilis est ; regium est illud et principale aliter ductum. Ut vox est quidem, sed non explanabilis et perturbata et verborum inefficax, ut lingua, sed devincta nec in motus varios soluta, ita ipsum principale parum subtile, parum exactum. Capit ergo visus speciesque rerum quibus ad impetus evocetur, sed turbidas et confusas. Ex eo procursus illorum tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
cunt quam non speram. Ptmum diximus cupiditatem esse
poenae exigenda non facultatem. Concupiscunt autem hoĩes
et qua non possum. Deinde nemo tam humilis est qui poenã
uel summi hominis sperare non possit ad nocendum potentes
sumus. Anistotilis diffinitio non multum a nr̃a abest. ait eni
iram ẽẽ cupiditatem doloris reponendi. Quid inter nostram
et hanc diffinitionem intersit exequi longum est:
UOntra utrunq dicitur feras irasci nec iniuri a irritatas.
nec poena doloris nec alieni causa nam etiam si haec
efficiunt non haec petunt. Sedicendum est feras ira carere.⁊
omnia praeter hominem. Nam cum sit inimica rationi
nusꝗͣ tamen nascitur nisi ubi rationi locus est. Impetus ha¬
bent sere rabiem. feritatem. incursum. Iram quidem nõ ma¬
ꝗis qͣ luxuriam et in quasdam uoluptates intemperatiores
homine sunt. Non est quod credas illi qui dicit. non aperi¬

Expanded text:
cunt quam non sperant." Primum diximus cupiditatem esse cunt quam non sperant." Primum diximus cupiditatem esse poenae exigendae, non facultatem; concupiscunt autem homines et quae non possunt. Deinde nemo tam humilis est, qui poenam vel summi hominis sperare non possit; ad nocendum potentes sumus. Aristotelis finitio non multum a nostra abest ; ait enim iram esse cupiditatem doloris reponendi. Quid inter nostram et hanc finitionem intersit, exsequi longum est. Contra utramque dicitur feras irasci nec iniuria irritatas nec poenae dolorisve alieni causa; nam etiam si haec efficiunt, non haec petunt. Sed dicendum est feras ira carere et omnia animalia praeter hominem ; nam cum sit inimica rationi, nusquam tamen nascitur, nisi ubi rationi locus est. Impetus habent ferae, rabiem, feritatem, incursum ; iram quidem non magis quam luxuriam, et in quasdam voluptates intemperantiores homine sunt. Non est quod credas illi qui dicit : Non aper i
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gladiatoribus. quare ppłs irascitur:. et tam iniq ut inui¬
riam putet. ꝙ non libenter pereunt. contemni se uidicat. et
uultu. gestu. ardore. aspectatore in aduersarium uertitur. Qđ¬
quidem tale non est ira: sed quasi ira. sicut puerorum. qui
si ceciderunt terram uerberari uolunt et sepe nesciunt quied ẽ
cui irascant᷑. sed tamen irascuntur sine causa. et sine iniuna. non ta¬
men sine aliqua inuiria specie nec sine aliquapoenae cupiditate.
Deluduntur itaq imitatione plagarum et simulatis dep̃c antiũ
lachrymis placantur. et falsa ultione falsus dolor tollitur. Irasci¬
mur inquis sepe non illis qui laeserunt: sed us qui lȩsuri sunt
ut scias iram non tantum ex iniuria nasci uerum est irasci uos
laesuris. sed ip̃a cogitatione nos laedunt et iniuriam qui facturꝰ
est iam fecit. Ut scias inquis non ẽẽ iram poenx cupiditatem
infirinissimi sape potentissimis irascuntur nec poenam concupiꝰ¬

Expanded text:
Quid ? Gladiatoribus quare populus irascitur et tam inique, ut iniuQuid ? Gladiatoribus quare populus irascitur et tam inique, ut iniuriam putet, quod non libenter pereunt ? Contemni se iudicat et vultu, gestu, ardore a spectatore in adversarium vertitur. Quicquid est tale, non est ira, sed quasi ira, sicut puerorum, qui si ceciderunt, terram verberari volunt et saepe ne sciunt quidem, cur irascantur, sed tantum irascuntur, sine causa et sine iniuria, non tamen sine aliqua iniuriae specie nec sine aliqua poenae cupiditate. Deluduntur itaque imitatione plagarum et simulatis deprecantium lacrimis placantur et falsa ultione falsus dolor tollitur. " Irascimur," inquit, " saepe non illis qui laeserunt, sed iis qui laesuri sunt ; ut scias iram non ex iniuria nasci." Verum est irasci nos laesuris, sed ipsa cogitatione nos laedunt, et iniuriam qui facturus est iam facit. " Ut scias," inquit, " non esse iram poenae cupiditatem, infirmissimi saepe potentissimis irascuntur nec poenam concupis
Abbreviated transcription (Latin):
et subiectas tectis faces. nec intra moenia coercitos ignes:
sed ingentia spacia regionum hostili flama relucentia. Aspi¬
ce nobilissimarum ciuitatum fundamenta uix notabilia a
has ira deiecit. Aspice solitudines per multa millia sine ha¬
bitatione desertas. has ira exhausit. Aspice tot memoriae ꝓ¬
ditos duces mali exempla fati alium ira in cubiculo suo con¬
fodit. alium intra sacra mensx ira percussit. Alium inter leges
celebrisq spectaculum fori lancinauit. Alium silii parricioi
dare sanguinem iussit. Alium seruili manu regalem apire
iugulum. Alium in cruces membra distendere. et adhuc
singulorum supplicia narro. Quid tibi si libuerit relictis ĩ
quos ira uirium exarsit. aspicere caesas gladio conciones et
plebem immisso milite contrucidatam: et in perniciem ꝓmis¬
cuam. totos ppłos capitis damna passos. tanꝗͣ aut curam
nr̃am dus deserentibus aut auctoritatem contemnentibus

Expanded text:
et subiectas tectis faces nec intra moenia coercitos ignes et subiectas tectis faces nec intra moenia coercitos ignes sed ingentia spatia regionum hostili flamma relucentia. Aspice nobilissimarum civitatum fundamenta vix notabili a ; has ira deiecit. Aspice solitudines per multa milia sine habitatore desertas ; has ira exhausit. Aspice tot memoriae proditos duces mali exempla fati ; alium ira in cubili suo confodit, alium intra sacra mensae iura percussit, alium intra leges celebrisque spectaculum fori lancinavit, alium filii parricidio dare sanguinem iussit, alium servili manu regalem aperire iugulum, alium in cruce membra distendere. Et adhuc singulorum supplicia narro ; quid, si tibi libuerit relictis in quos ira viritim exarsit aspicere caesas gladio contiones et plebem immisso milite contrucidatam et in perniciem promiscuam totos populos capitis damnatos tamquam aut curam nostram deserentibus aut auctoritatem contemnentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
quietumq egrediantur habitum. et feritatem suam ex asperẽt
Spumant apris ora dentes acuuntur atritu. taurorum cornua
iactantur in uacuum. et arena pulsu pedum spargitur. leones
fremunt. inflantur irritatis colla serpentibus. Rabidarum cãu
tristis aspectus est. nullum animal est tam horrendum tam ꝑ¬
niciosumq natura. ut non appareat in illo si illud ira inuasit
noua feritatis accẽsio.
IEc ignoro ceteros quoq affectus uix occultari. libidinem
Imetumq et audaciam dare sui signa et posse p̃nosci. nec
enim ulla uachementior intra cogitatio est. qua non moueat᷑
in uultu. Quid ergo interest:ꝙ alii affectus apparent: hic
eminet. Iam uero ñ effectus cius. damnaq intueri uelis nł¬
la pestis humano generi pluris stetit. Uidebis exdes ac ue¬
nena et eorum mutuas sordes. et urbium clades. et totaꝵ
exicia gentium. et principum sub ciuili hasta capita uenalia

Expanded text:
quietumque egrediantur habitum et feritatem suam exasperent quietumque egrediantur habitum et feritatem suam exasperent ? Spumant apris ora, dentes acuuntur attritu, taurorum cornua iactantur in vacuum et harena pulsu pedum spargitur, leones fremunt, inflantur irritatis colla serpentibus, rabidarum canum tristis aspectus est. Nullum est animal tam horrendum tam perniciosumque natura, ut non appareat in illo, simul ira invasit, novae feritatis accessio. Nec ignoro ceteros quoque affectus vix occultari, libidinem metumque et audaciam dare sui signa et posse praenosci ; neque enim ulla vehementior intrat concitatio, quae nihil moveat in vultu. Quid ergo interest ? Quod alii affectus apparent, hic eminet. Iam vero si effectus eius damnaque intueri velis, nulla pestis humano generi pluris stetit. Videbis caedes ac venena et reorum mutuas sordes et urbium clades et totarum exitia gentium et principum sub civili hasta capita venalia