comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia uentũ concipiat. uł dr̃ uent̾. quia ꝑ torũ cocpus.
uite alm̃ta transmittat. et differt ab aluo. et uttro.
quia alius ẽ illud receptaculũ qued recipit cibũ.
ĩ qͦ sordes sunt. ⁊ purgari solet. bñ et dr sic. qma ab¬
luatut. et purget᷑. Er ip̃a eni scecles stercoꝵ cfluñt.
Uenter ño ẽ. qui acceptos cibos. digerit. et apparet
extrinsecus .s. pars exterior. in quã ẽ puiguedo. ⁊ pro¬
t̾endit̾. ipectore. nsq ad inguen. Et sĩc dicen̾ ẽ. Dicit᷑
uent᷑. quia ꝑ totũ corpus inte alim̃ta transimitrat.
uł excipiat ñentũ. Uterus propriẽ ẽ mulioꝵ in quo co¬
cipuint. et dt̃ uterus. quia duplex sit. et abutraꝙ se
in duas cliuidat partes. uł quia interiꝰ impleat᷑ foctu.
Aqualiculis proprie porci ẽ. Et hinc ad uentr̃e trans

Expanded text:
quia ventum concipiat, vel dicitur venter quia per totum corpus vite alimenta transmittat; et differt ab alvo et utero, quia alvus est illud receptaculum quod cibum recipit et in quo sordes sunt et purgari solet, unde et dicitur sic quia abluatur, idest purgeenter vero est qui acceptos cibos digerit et apparet extrinsecus, scilicet pars exterior, in qua est pinguedo, et protenditur a pectore usque ad inguen et, sicut dictum est, dicitur venter quia per totum corpus vite alimenta transmittat vel quia concipiat ventum. Uterus proprie est mulierum, in quo concipiunt, et dicitur uterus quia duplex sit et ab utraque in duas se dividit partes, vel quia interius impleatur fetu. Aqualiculus prop
Abbreviated transcription (Latin):
atros grece. latine dicit᷑ mater.
trrtera .⁊ hic et ħ matruelis.⁊ ħ le ꝑtinens ad mat̾r̾ã
Atthcus. in hebreo. donatus expͥmt᷑. Icł ⁊ appel¬
lat᷑ leui. Ex tribu aqua ortus ẽ. In latĩo aut ce
oure publicũi nom accẽp. qr ex publicãis fuit
doctus et ĩ apostolatũ cranslatus. Et ut uult pa

Expanded text:
i mater eodem, et hic et hec matruelis -le, pertinens ad materteraATHEUS in hebreo donatus exprimitur; idem appellatur Levi ex tribu a qua ortus est. In latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum tran
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Nam prima die .uii. opera fecit .i. materias
informẽ. Angelos. lucẽ. celos superiores. cetram.
aquã. acrem. Sa chie firmam̃tũ. solũ Tcrtia dis
iiii. maria. sẽma. seciones. ⁊ plaritaria. Quatta
die solem. limã ⁊ stellas. Quinta die tria. pisci
et reptilia aquaꝵ. ⁊ uolatilia. Sexta die quas¬
tuor. Sestias ꝑtcudes. reptilia terre. ⁊ hominem
Et facta sunt oĩa xxii. gña in licb i̾ex. Et xui.
gñãtiones sunt ab adam. usq ad iacob. Ex a
sure pondus. uł adiiciant ignorant̾. uł dẽt hao
Tamen apud hebiros. ꝯstitutiõe diuna. talitoue

Expanded text:
it. Nam prima die septem opera fecit, id est, materiam informem, angelos, lucem, coelos superiores, terram atque aerem: secunda die firmamentum solum: tertia die icet maria, semina, sationes et plantaria; quarta die III: solem, lunam et stellas; quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia; VI die IIII: bestias, pecudes, reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus VI, et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius mensure pondus vel adiciant ignoranter vel detrahant, tamen aput Hebreos constitutione divina tali ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑtiñs. uł bellicosus. ⁊ hic martuis .tii. quidã
mensis sic clictꝰ ꝑꝑ martẽ romane gentis aue¬
torẽ. fuit ẽi pater romuli. et ĩo romulus ĩ hono¬
rem patris primũ m̃sem ab eius nõie. martiũ
uccauit. uł iõ martiꝰ dr̃ a marte. quia ĩ eo festũ
martis c̃. Et ei consecratus ẽ m̃sis ille. quia co
sp̃re cũcta aĩantia ad mart̾ẽ agant̃ ꝯcũ bẽdi
uoluntate. Et idẽ dr̃ m̃sis nouoꝵ qr martius
olim erat initĩ amu.⁊hĩc martius .tia. tiũ.

Expanded text:
ellicosus, et hic Martius -ii, quidam mensis sic dictus propter Martem Romane gentis auctorem: fuit enim pater Romuli et ideo Romulus in honorem patris primum mensem ab eius nomine Martium vocavit; vel ideo Martius dicitur a Marte quia in eo est festum Martis et ei consecratus est mensis ille, quia eo tempore cuncta animantia ad Martem agantur concubandi voluntate, et idem dicitur mensis novorum quia Martius olim erat initium anni; et hinc martius -a um.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ et testimoma grece martiria chr̃. In testi
nuit. et usq ad mortẽ pro u̾itate certamt. Es¬
stiuctũ. uł quia sepulc̾ ibi sunt sanctoꝵ marti¬
rum. Et hĩc Martirio.rias.⁊ martirizo.zas. et
Martiri gnͣa. unũ ĩ mente. aliud ĩ m̃te simul⁊
rtatientiũ trucidem̃. Mori quippe. apsoquente.
filii .i. iacob et iohanes. ñ ut̾q ꝑ martiriũ cccubuit.
c̾t tñ ꝙ uterq calirẽ biberet. audierũt. Iohanes
nanq nẽqͣqͣ ꝑ martiriũ uicã finiuit. s tamẽ

Expanded text:
unde et testimonia grece martiria dicuntur: ideo nuit et usque ad mortem pro veritate certavit; unstructum, vel quia sepulcra ibi sint sanctorum martirum; et hinc martirio -as et martirizo -as, et martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et percutientium extitit. Mori quippe a persequente filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivit. Iohannes namque non per martirium vitam finivit, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ e cõĩs. Et dicit᷑ margo .q. mare girans .i. litus
maris. uł di᷑ margo.q. mare regens. uł agens
quedlib litus. ⁊ limb. et gnͣalit̾ extremitas. uel
extrema pars cuiuslibet rei. Uñ margincꝰ. nea.
ncum.⁊ hic et ħ marginał.⁊ ħ le. qd pertinet
ad marginẽ.uł ꝙ ẽ in margine. uñ glose dñr
marginales.q̃ sunt ĩ marginib libri. ad drĩa
interlincarũ q̃ sunt inter lineas textus.
claritatẽ. Iñ et maria illuminatrix. siũ stelła
maris in terp̃r. quia genuit lum̃ mundi. Sor¬
mone aũt syro. maria chĩa nuncupat᷑.⁊ pulcce.

Expanded text:
 hic et hec margo -nis, quasi mare girans, idest litus maris; vel dicitur margo quasi mare regens vel agens quodlibet litus et limbus et generaliter extremitas vel extrema pars cuiuslibet rei. Unde margineus -a -um et hic et hec marginalis -le, quod pertinet ad marginem vel quod est in margine; unde glosse dicuntur marginales que sunt in marginibus libri ad differentiam interlinearium, que sunt inter lineas textus.claritatem, unde et Maria illuminatrix sive stella maris interpretatur quia genuit lumen mundi. Sermone autem siro Maria domina nuncupatur et pulcre,
Abbreviated transcription (Latin):
candidaꝑ gẽmaꝵ. Quã iñ margarita auint
uocatã ꝙ in conculis maris ħ gemis lapicus
inueniat᷑. Inẽ cĩ in care cocłce calculus natꝰ.
sĩc in cerebro piscis lapillus. Gignit᷑ aũt d̾ cele¬
sti rore. quem certo anĩ tp̃re coclee auriut.

Expanded text:
candidarum gemmarum, quam Indi margaritam aiunt vocatam, quod in conculis maris hoc genus lapidum inveniatur. Inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de coelesti rore, quem certo anni tempore cochleae hauriunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ad maritũ. uł maritã.uł maritatꝰ ta.nii. In
cligendo aũt marito. quattuor expectari solent¬
.s. uirtus. genus. pulcritudo. sapĩa. Ex his sapĩã
potentior ẽ ad amoris affcctũ. Similit̾ ĩ elige¬
da uxore. quattuor impellũt hominẽ ad amoẽe.
Pulcritudo. genus. diuicie. mores. Meluis tamt̃
si in ca mores ꝙͣ pulcritudo q̃rant̃. Nũc aũt ille q̃¬
rnt᷑. quas diuicie aut forma. ñ quas probitas
uł mos cõmendat. It̃ trib decañis ducit᷑ uxor.
Cã prolis. cã aduitorii. cã incontinentie. de pͥa
cã dt᷑ in genesi. Crescite ⁊ multiplicamĩ. De sn ĩ¬
cccł. Non ẽ bonũ hoĩem c̃ẽ solũ. Faciamus ei ad¬
iutoriũ simile ei. De tertia dĩc paulus ad corith
Qcł si se non continet nubat. Iõ femine sub
uiri pt̃ate consistũt. Quia leuitate aĩ plerũq
decipiunt᷑. Uñ et equũ erat. eas uiri autoritate
in tutcla consistere. Qualit̾ aũt marita siue¬

Expanded text:
ad maritum vel maritam, vel maritatus. In eligendo marito quattuor expectari solent: virtus, genus, pulcritudo, sapientia; ex his sapientia potentior ad amoris effectum; Similiter in eligenda uxore quattor res impellunt hominem ad amorem: pulcritudo, genus, divitie, mores; melius tamen si in ea magis mores quam pulcritudo querantur, nunc autem ille queruntur quas divitie aut forma non quas probitas morum commendat. Item tribus de causis ducitur uxor: causa prolis, causa adiutorii, causa incontinentie. De prima causa dicitur in Genesi ‘et crescite et multiplicamini’; de snon est bonum hominem esse solum, faciamus ei adiutorium simile sui’; de tertia dicit apostolus ‘qui se non continet, nubat’. Ideo femine sub viri potestate consistunt quia levitate animi plerumque decipiuntur; unde et equum erat eas viri auctoritate in tutela consistere. Item a maritu
Abbreviated transcription (Latin):
guit uinũ Nlibil recipit ex gn̾e iuuentũ. Nã  cq
pisces ht̃. n assuctasaquis ⁊ lecas mergendi usu.
Patit ir aues. s quecũq inuentia. mergenda tenta¬
ueris.: quacimq arto dernersa statĩ resiliũt. ⁊ qͣuis
uchementer illisa. statĩ e&x cutiunt᷑ ħ ⁊ mare sali

Expanded text:
gnit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves; sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris, quacunque 130 arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa confestim excutiuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
Abusiuc tn. et elem̃ta pro lit̾is. et lit̾e ꝓ clem̃tis uo¬
cant᷑. Cũ e diñs ñ posse constare ĩ eadẽ suba .r añ p ñ
de literis clicnnus. s de ꝓnũtiatiõe car̾. Nã qͣntũ
ad scripturam possũt ꝯiũgi. ñ tñ q̃ enũtiaĩ nͥ post
pratũ .tr. tractus. añ ĩn aut ĩueniũt᷑.c.d.g.t. ut
piracmon. almena. dragnia. ad metꝰ. itino. ¶ ꝑ

Expanded text:
ta pro literis et literae pro elementis uocantur. cum enim dicimus non posse constare in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntpratum; tr: tractus. ante m autem inueniuntur c d g t, ut Pyracmon, Alcmen
Abbreviated transcription (Latin):
minat absq x. q̃ sola ab.I ucip̾ ꝑ apostrophẽ
g̾ri noĩs xi. qr ncc̃ee fuit. cũ x sit semiuocał
a uocali ĩcipe̾ et ĩ se tinare. Que x uouissime
alatĩs assumpta p̾t onĩs ponit̾ litt̾as quibus
ondit ⁊ Siuus in com̃to ꝙ scribit ĩ donatũ.
ut inchoent ab elra ⁊ desinant ĩ nͣle sonum.¬

Expanded text:
minantes, absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis ξῖ, quia necesse fuit, cum sit semiuocalis, a uocali incipere et in se terminare, quae nouissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus iam Seruius in commento quod scribit in Donatum feruntur, ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum
Abbreviated transcription (Latin):
es eiiꝰ rõem. ñ solũ ip̃e sonus auriũ. indicio
p̾t ꝯsonantẽ. si x an̾cedẽte q̃ loco es fũgit᷑. pla
consẽqt᷑. ut dicat᷑ exscquic. exsequor. Qd si lice¬
ret licebit ⁊̃ asiłi pꝰ bs uł px. q̃s loco u cluplicis
accipinius addc̾ s. ut dicatꝰ obssessus. abssectꝰ
alia subseꝙ̃te consonãte quo n añcedẽte nͥ sit
liquida añ mutã. ut supplex suffrigor. sufflo

Expanded text:
cs, cuius rationem non solum ipse sonus aurium iudicio post consonantem, si x antecedente, quae loco cs fungitur, ipsa consequatur, ut exsequiae exsequor. quod si liceret, licebat etiam post bs uel ps, quas loco ψ duplicis accipimus, addere s, ut diceremus obssessus, abssectus, alia subsequente consonante, quomodo nec antecedente, nisi sit muta ante liquidam, ut supplex, suffragor, sufflo,
Abbreviated transcription (Latin):
catelluc. in .e eequid pro enꝗd. expellit̾ agͥtis ĩ
on desinentib cũ in latinã transeũt formam.
cato. tnͣsit ⁊̃ in u consonãtẽ ut sino siusterno
straui.
Q

Expanded text:
llus; in c: ecquid pro enquid. expellitur a Graecis in ων desinentibus, cum in Latinam transeunt formam, Cato. transit etiam in u consonantem, ut sino siui, sterno straui. q
Abbreviated transcription (Latin):
pirrhus tũsit in lut uger ngellus umbra
sonantẽ tero trmuisero scui In n ut encus ꝓ ereus
In metro ap̃ nctustissimo uim suã frequẽt
Iamittit. ut uͥgi ĩ x encido. ponite spoc sibi quisq¬
transit in m ut rursum. ꝓrursus dimminuo.
pro disminuo. terentiꝰ in.adclphis. duimnuet᷑¬

Expanded text:
pturae. transit in l: niger nigellus, umbra sonantem: tero triui, sero seui; in n: aeneus pro aereus. s in metro apud uetustissimos uim suam frequenter amittit. Virgilius in XI: «ponite spes sibi quisqadem in m, ut rursum pro rursus, dimminuo pro disminuo. Terentius in adelphis : «dimminuet
Abbreviated transcription (Latin):
stupor cuĩs memorĩa.⁊ rõnem auferens. ⁊ linguã
impediens. uñ stupotatꝰ.ta.tĩ. stupefactus. ⁊ stuporosᷤ

Expanded text:
stupor casus memoriam et rationem auferens et linguam impediens, unde stuporatus -a -um, stupefactus, et stuporos
Abbreviated transcription (Latin):
in li uł ri. uł ti tͥmant p̃tm actuioꝵ. ut uello
uelli uł uulsi uulsus. Fefelli falsus. Pepuli pul¬
sus. ꝑculi ꝑculsus. Asuffero sustuli. anomalum
T. ẽt sublatꝰ fãc. de ciuul decursus. ueru uersus
uerti u̾sus. Excipitur peperi partus d ͤ cã. peperci
farcio farsi fartus. sarcio .ci. sartꝰ. fulcio fulsi ful¬
tus. Haurio hausi haustus. reperio repꝑi repertus
comperio comꝑi compertus.
Apsus. unum iuenio a deponenti. labor lapsꝰ¬

Expanded text:
m actiuorum, ut uelli uel uulsi uulsus, fefelli falsus, pepuli pulsus, perculi perculsus. sustuli anomalum est et sublatus facit. decucurri decursus, uerri uersus, uerti uersus. excipitur peperi partus differentiae causa; peperci farcio farsi fartus, sarcio sarsi sartus, fulcio fulsi fultus, haurio hausi haustus, reperio repperi repertus, comperio comperi compertus. in psus unum inuenio a deponenti labor: laps
Abbreviated transcription (Latin):
Alxus tria iuemo passiua. nexus aucxui. pe¬
amplector aniplexus. complector complexus.T¬
rum diuosci possunt: qũo faciunt ꝑ singulas c̃õ¬
pransus. iuro uiratus. carco cassus. ꝙ ⁊ nom̃ ẽ.
Hassus apateo. titubo titubatꝰ. placeo placitus
insus. Audeo aũsus. Soleo solitus. fio factus
fido fisus. uctustissimi tam. ⁊ ex aliis plurimis
ncutris inueniunt᷑ ꝓtulisse participia p̃ri. que

Expanded text:
xus tria inuenio passiua: nexus a nexui, pearticipia amplector amplexus, complector complexus.rum dinosci possunt, quomodo faciant per singulas conpransus, iuro iuratus, careo cassus, quod et nomen est, passus a pateo, titubo titubatus, placeo placitus, uisus, audeo ausus, soleo solitus, fio factus, fido fisus. uetustissimi tamen et ex aliis plurimis neutris inueniuntur protulisse participia prae
Abbreviated transcription (Latin):
uł quarte ꝯiũg. que nullũ participiũ insus tͥmi¬
nant. ut lesilesus. mersi mersus. iussi iussus
Obsideo obsedi obsessus. fodio fodi fossus. tendo
tetencli tensus. tundo tutudi tonsꝰ. p̃hendo pre¬
hendi prehensus Scindo clis scissus. findo fidi
et tortus. Antiqui dicebant. Atorreo qͦ costus
ꝯuig.⁊ a pułt simplicis supi miꝯuertunt. ut
do dedi datum. reddidi redditũ.⁊ aclelit pͥsci. ĩ¬

Expanded text:
ugationis, quae nullum participium in sus terminant, ut laesi laesus, mersi mersus, iussi iussus,obsideo obsedi obsessus, uideo uidi uisus, fodio fodi fossus, tendo tetendi tensus, tundo tutudi tunsus, prehendo prehendi prehensus, scindo scidi scissus, findo fidi et tortus antique; a torreo quoque tostus imam simplicis supini in i conuertunt, ut do dedi datum, reddo reddidi redditum, perdo perdidi
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ aspuma. spumo. mas spuma flũc. uł spum̃a habere.
emitte̾. uł auferre. ⁊ cõpõi. cõspumo. mas. simł spumare.
Despumo. mas. nald̾.uł deorsũ spumare. ł purgare .q. de¬
orsum aspuma pon̾e. Expumo. mas. ualcł ł ꝙͣx spuma¬
re. iił spumas auferre. Inspumo. mas .i. in.uł ualde. ł
intus spumare. Respumo. mas. Spumo et ciꝰ cõpõita

Expanded text:
Item a spuma spumo -as, spuma fluere vel spumam habere, emittere vel auferre; et componitur conspumo -as, simul spumare, despumo -as, valde vel deorsum spumare vel purgare, quasi deorsum a spuma ponere, expumo -as, valde vel extra spumare vel spumas auferre, inspumo -as, idest in vel valde vel intus spumare, respumo -as; spumo et eius composita
Abbreviated transcription (Latin):
llius ẽ locus purgatorii ẜ. dispensationẽ. Et sic qñ¬
in du̾sis locis. Aliqui puniti legunt᷑. uł ad inuoꝵ ĩ¬
structionẽ. uł ad mortuoꝵ subuentionẽ. ⁊ ut iuuẽ¬
tib. coꝵ pena innotescens. ꝑ suffragia eccłie miti¬
rarias penas .i. purgatorias. Alii in hac ita tm̃. alii
pꝰt mortẽ. Alii nuc et tunc. uerũtñ añ iudicium
illud. seuissimũ. nouissimũq patiunt᷑. ¶It ut clĩc

Expanded text:
lium esse purgatorii secundum dispensationem, et sic in diversis locis aliqui puniri leguntur, vel ad vivorum instructionem vel ad mortuorum subventionem, ut viventibus eorum poena innotescens per suffragia Ecclesiae mitirarias poenas alii in hac uita tantum, alii post mortem, alii et nunc \'et tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. non autem omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tes galcarum. adeinctis. quas collo ĩ signũ iuctorie
suspensas fercbant. uł pinnirapus.qͦ. pennirapis¬
.s. qui plumat aues. uł qui rapit pennã de capite
alterius. Q ii ei de uelccitate se iastabant pe mam
in capite suo ponebant ĩ signũ nelccitatie. Deniqui
quis interueniret uelccior. rapiebat pennã de capi¬

Expanded text:
tes galearum a devictis, quas collo in signum victorie suspensas deferebat, vel pinnirapus quasi pennirapus, qui plumat aves vel qui rapit pennam de capite alterius: qui enim de velocitate se iactabant pennam in capite suo ponebant in signum velocitatis; deinde si quis inveniretur velocior rapiebat pennam de capi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ceteris m̃bris fortiussit. uñ ħ brachiolum
iii. dimi. ⁊ brachiatus.ta.tũ. hñs brachia Et srias¬
ꝙ multe sunt partesm brachio. Nã ẽ ibi torus siũ
musculus. cubitus ⁊ ulna. ala siue asella siue
subhircus ⁊ lacortus. lacertus ẽ ꝓprie suꝑior pars. uł¬
uident᷑ iudent᷑ cẽ a toto corpore. uñ lacerosus si
sum. fortis qui magnos et fortes ht̃ lac̾tos. torus
siũ musculus ẽ illa pulposa caro. q̃ ĩ lac̾to ẽ. cubitꝰ
c̃ usq acd manũ. et dt̃ acubo. bas. quia solẽt cuba¬
re suꝑ cubitũ ĩ cena. uł clr̃ acubon ꝙ c̃ firmum.
brachii. Ala ẽ illa pillosa pars sub brachiis. et dr̃ sic.
quia pillosa sit ut ala. uł quia instar allaꝵ inde

Expanded text:
quia ceteris membris fortius sit, unde brachiolum diminutivum, et brachiatus -a -um habens brachia, et multe sunt partes. Est ibi torus sive musculus, cubitus et ulna, ala sive ascella sive subhircus et lacertus; lacertus est proprie supe-rior pars videntur esse lacerati a toto corpore, unde lacertosus -a -um idest fortis, qui magnos et fortes habet lacertos; torus sive musculus est illa pulposa caro que in lacerto est; cubitus est usque ad manum, a cubo -as, quia solent cubare super cubitum in cbrachii; ala est illa pilosa pars sub brachiis, et dicitur sic quia pilosa sit ut ala vel quia ad instar alarum inde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q̃n fescenine dñr laudes uñ hc̃tur ĩ quitlã ẜmcẽ
ꝙ angeli astantes dñonato ĩ p̃sepio canebant głia
in excelsis deo.⁊ in terra pax hominib bone uoliͭ ͥᷤᷤ
pro fesceninis .q. loco fesceninaꝵ.i. tales fescennas
dicebant cirta eũ. ut q̃i dormiret.s. głiaĩ excelsis ⁊t.¬

Expanded text:
que fescenine dicuntur laudes, unde habetur in quodam sermone quod angeli astantes Domino nato in presepio canebant ‘gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bone voluntatis’ pro fesceninis, quasi loco fesceninarum, idest tales fesceninas dicebant circa eum ut quasi dormiret, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
labii. et clifferunt quia labiũ dicit᷑ suꝑus. labrũ
inferius . uł labiũ mulicꝵ. labrũ suroꝵ. Est
enĩ quedã asperitas in labris iuroꝵ ꝑꝑ pilos. quã
labrum. uł labrum ẽ uasis. labiũ u̾o oris. unde
et labrũ inuenit᷑ pro ĩp̃o uase in quo pedes lauat᷑
Et timc dicitur labrum alauando.q. lauiũ.qr
lauatio. siue lotio infantiũ in cofieri solet. ide
dicitur ⁊ alueus.

Expanded text:
labium, et differunt, quia labium dicitur superius, labrum inferius; vel labium mulierum, labrum virorum: est enim quedam asperitas in labris virorum, propter pilolabrum. Vel labrum vasis est, labium vero oris, unde et labrum invenitur pro ipso vase in quo pedes lavantur, et tunc dicitur labrum a lavando, quia lavatio infantium in eo fieri solet. Idem dicitur et alveus.
Abbreviated transcription (Latin):
filũ rubro tinctũ. quo aliqd dirigit᷑. ⁊ rubrica ip̃a tĩctio.
uel terra rubra. Et qđ fit d illa tinctura. Persius.
Non secus. ac si cenlo rubrica clirigat uno. Inde
rubrico. cas. dirigere cũ rubrica et rectũ facere .l
rubrica designare. uł rubrũ facͣc. uñ ĩ ꝯstructiõe tab̾¬
naculi. p̃cipit᷑ moysi fac̾e pelles rubricatas. Et nota.q
rubrica tinctura optimo nascit᷑ in ponto. uñ ⁊ pontica
̾ubris. arubeo. hes. dr̃ hic rubus .bi. quia rubcũ habeat
fructũ. mi ħ rubetũ. locus ubi rubus crescit. ẜ ugn. Isid̾¬

Expanded text:
filum tinctum rubro quo aliquid dirigitur, et rubrica ipsa tinctio vel terra rubra et quod fit de illa tinctura; Persius ‘non secus ac si oculo rubricam dirigat uno’; et inde rubrico -as, dirigere cum rubrica et rectum facere vel rubrica designare vel rubrum facere, unde in constructione Tabernaculi precipitur Moysi facere pelles rubricatas. Et nota quod rubrica tinctura optima nascitur in Ponto, unde et ponticadulus’. Item a rubeo hic rubus -bi, quia rubeum habeat fructum, unde hoc rubetum, locus ubi rubus crescit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Eth. filus fuit ade. et int̾pr resirececio. quia pꝰt
fratris interfectionem natus sit quia risurccusnẽ
fratris ex mortuis suscitaret. Ĩaem et poutis. quia ds
pro abei poĩut. Aquo quicam heretici elacti sunt se¬
chuuani. qui dicebant eum ẽe ep̃m.

Expanded text:
ETH filius fuit Ade, et interpretatur resurrectio, quia post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia Deus eum pro Abel posuit; a quo quidam heretici dicti sunt Sethiniani, qui dicebant eum esse Chris
Abbreviated transcription (Latin):
meliorem cerueret. om̃s hos sub tuo regimine ͥ
declisset. ciusq ment̃e mox erigit. iules atq ĩus¬
les. cos qui subiacti sunt. oñdit. ita ut nullu
iam q dignum respiciat cui equaminiter lãł
uñ. ⁊ mox mentis tranquisitas in cerram usit.
quia

Expanded text:
meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sepe subcliti rectorissin dictis. ꝓterue obiuant. ⁊
cand uocis suꝑbiã. lib̾tate uoc̾ant. Sic quippe ela¬
mor pro humilitate supponit. Nã sĩc pleriq reti¬
tate. Ita nõ nulli loquuntur ꝑ impacientiã cla¬
cionis. et tñ loqui se credunt ꝑ libertatẽ recticu

Expanded text:
se autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elamor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique retilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
qui mira facit. ⁊ mirificens. centis. ĩ ecł sensu. ⁊
comparat᷑. mirificentior. ssimus. s mirificus subit
leum huiꝰ põituuu mirificens ꝙ ñ ẽ in usu. unde
mirifice. uł mirificenter. tius. ssime adu̾bium.
uedã gẽma. que formice reptantis effigiẽ imi

Expanded text:
qui mira facit, et mirificens -tis in eodem sensu, et comparatur -tior -simus; sed mirificus subit locum istius positivi mirificens quod non est in usu; unde mirifice vel mirificenter -tius -me adverbium, uedam gemma que formice reptantis effigiem imi
Abbreviated transcription (Latin):
absisto. stis. longe statuere. uł longe stare. et
cessare. assisto. stis .i. uix. uł circũsistere ad ẜuaũ.¬
sto. stis. Deorsum aꝓpoĩto sistere.⁊ cessare. ceisto stis.
Insisto stis. uacare. instare. iniigilare. oꝑã dare.
Persisto. stis. ꝑseuerare. prosisto stis .i. prosture.i.
utraq significatiõe ẽ u̾bum meretricale. Obsisto
stis. obstare. resisto. stis. stare. reluctãi. refragari.
Subsisto. stis .i. substare. uł subsistere .i. sub se sta¬
tucre et firmare bñ ħ subsistentia drͣ forma. Sisto

Expanded text:
absisto -is, longe statuere vel longe stare et cessare, assisto -is, idest iuxta vel circum sistere ad sto -is, deorsum a proposito sistere et cessare, exsisto -is, insisto -is, vacare, instare, invigilare, operam dare, persisto -is, perseverare. Prosisto -is, idest prostare, idest utraque significatione est verbum meretricale; obsisto -is, obstare, resisto -is, restare, reluctari, refragari; subsisto -is, idest substare, vel subsistere idest sub se statuere et firmare; unde subsistentia dicitur fo
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis niis aliqł maioris. uł nimoris officia
reddat. Nã liberales. ⁊ famosissune cũie. ⁊q̃ ex ptn¬
aipe profiascunt᷑ ibi ñ agunt᷑. ħ cnĩ ad ciuitatis digu¬
tatẽ ꝑtinent. uł municipiũ dr̃ castrũ munitissimũ
et proprie in confimo regionũ ubi solent morati
milites ibi ꝓ custolia manentes ⁊ mun̾a capiẽts¬

Expanded text:
civitatis ius aliquod maioris vel minoris officii a reddat. Nam liberales et famosissime cause et que ex principe proficiscuntur ibi non aguntur: hec enim ad dignitatem civitatis pertinent. Vel municipium dicitur castrum munitissimum et proprie in confinio regionum ubi solent morari milites ibi pro custodia manentes et munera capient
Abbreviated transcription (Latin):
pnĩam acl uitia relabr̃. Altero u̾o tunc utinur. c̃
indectũ quẽq. offitiũ docen̾ assume̾.uił aꝰ quid artis
ꝙ ñ cliclĩt. sibimet usurpare uiderinus. hic trop
adeo late pr. ut liber salomonis. quẽ nos ẜm hebe¬
os parabolas ilm̃s. ap̃ grccos ex conom̃ accepit pi¬

Expanded text:
 altero tunc utimur, cum indoctum quemque officium docendi assumere uel aliud quid artis, quam non didicit, sibimet usurpare uiderimus. hic tropus adeo late patet, ut liber Salomonis, quem nos secundum Hebraeos parabolas dicimus, apud Graecos ex eo nomen pa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Beda nõ sic lĩc. Catacresis. ẽ abusio nominis
aut u̾bi. ad significandã rem. q̃ ꝓpͥa appellatiõe
et ibi confringet cornua arcuũ.⁊ labiũ calicis
uocabulũ hñti. largit᷑ aliud. ħ quia ñ ht̃ ꝓpriũ
alieno utitur. pedẽs quippe ⁊ frons.⁊ labium.¬
set scriptura. quid propriu his dicẽt. nõ hr̃et.

Expanded text:
anitiem. catachresis est abusio nominis aut uerbi ad significandam rem quae propria appellatione et: ibi confringet cornua arcuum Vulgata psalm. 75uocabulum habenti largitur aliud, haec quia non habet proprium, alieno utitur. pedes quippe et frons eset, quod proprium his diceret, non haberet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sincopã dr̃ hic ⁊ħ docilis. ⁊ ħ le. differunt tñ.
Nam decibis. ẽ cliscipulus ꝗ facile dect᷑. Nõ eñĩ
dr᷑ dicił quia sit doctus. s quia docer p̃t. Est emim
ingeniosus. Et ad addiscendũ ꝑaratus. Dccibilis uõ.
bilis. Aũb absolutis uenientia. significãt actiac
et aptitudinem agendi. ut risibił aptus ridere.
Gressibił actus gracli. Inueniunt᷑ et quedã alia

Expanded text:
 sincopam hic et hec docilis et hoc -le; differunt tamen: nam docilis est discipulus qui facile docetur, non enim dicitur docilis quia sit doctus, sed quia doceri potest, est enim ingeniosus et ad discendum paratus; docibilis vero -bilis a verbis absolutis venientia significant actionem ex aptitudine agendi, ut risibilis, aptus ridere, gressibilis, aptus gradi. Inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenumtur tñ quedam alia que significant
actionem et aptitudinẽ agend. non semper
s qñ in quibuscdam locis. ut cũ penetrabu̾e. ꝓpͥ
sit qł facile penctratur. uł qđ ẽ aptũ penetrar̾i.
or ⁊ secretior pars domus appellat᷑. Occił. uł docił ił

Expanded text:
ntur tamen quedam talia que significant actionem et aptitudinem agendi, non semper sed quandoque in quibusdam locis ut, cum penetrabile proprie sit quod facile penetratur vel quod est aptum penetrari, iior et secretior pars domus appellatur. Docilis vel docibilis
Abbreviated transcription (Latin):
an̾te dccẽ. Doceo.⁊ Compoĩta ab eo sunt actĩa.
Et faciunt pt̃m in cui. et sũp in ctũ. Et omĩa
corripiunt hanc silłam do. ubiq. Et ꝯstruunt᷑
cum duob diu̾sis accusatĩs Uno delignante rem.
in quam tnsit eoꝵ actus. Et altero designante
rẽ in cuius respectu ille actus tͣnsit in rem alt̾i

Expanded text:
ante docere. Doceo et composita ab eo sunt activa et faciunt preteritum in -cui et supinum in -ctum etc sillabam do ubique et construuntur cum duobus diversis accusativis, uno designante rem in quam transit eorum actus et altero designante rem cuius respectu ille actus transit in rem alteri
Abbreviated transcription (Latin):
tumica. quia usq aqͥ talos descendat. ⁊ ħ talate.ris.
instrumtũ uolandi. talo alligatũ. quo m̾curiꝰ ute

Expanded text:
tunica quia usque ad talos descendat; et hoc talare -ris, instrumentum volandi talo alligatum, quo Mercurius ute
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. ucte accensi ad cursũ pronocant᷑. Dolent c̃ ius
fuu̾nt. crultant cũ uicerũt. Quidã ĩ bello hostes senti¬
unt. ad co ut adĩsaries morsu petant. Iliq ĩ propaes
aliqui p̃t̾ dñm. Corser nullũ recipiunt. Interfati
morientib dñis. multi lagimas fundũt. Solũ e qul¬

Expanded text:
 dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proaliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum e
Abbreviated transcription (Latin):
Potral. apnteus dr̃ hoc puteal. putealis. quidã
irus ubi pecinie distribue̾dant᷑. ad usurã. ⁊ cdicebã
pureal quia ibi sepe pecdebantur pecurie distribi¬
.e.ac si c̃ent in putcum demisse et proiecte. uł
quia ibi hauriebatur pecima. sĩc de puteo aqua.¬

Expanded text:
Puteal -lis, quidam locus ubi pecunie distribuebantur ad usuram, et dicebatur Puteal -lis quia sepe ibi perdebantur pecunie distribute ac si essent in puteum demisse et proiecte, vel quia ibi hauriebatur pecunia sicut de puteo aqua
Abbreviated transcription (Latin):
E manceps. mancers compoĩ cum ne. ⁊ dr̃ hic
cepx. ut dixi. q. ꝗiam ñ ẽ manceps̃. Et amanceps
et nemancep mancipi.⁊ nemancĩpi noĩa ĩ decli.
p̃dc̃oꝵ nõium figurate ꝯuincti cum quolibet
gñe. Et cum utroq mũo. Et cũ quolib cũu ĩtran
compoi cum ne. Et dr̾ nemancipi. Et sunt noĩ a
eimencis maiui capi pt. ut equus ẜ res ueniãcipid̃.¬

Expanded text:
 cum ne et dicitur hic si qui iam non est manceps. Et a manceps et nemanceps mancipi et nemancipi, nomina indeclinapredictorum nominum figurate coniuncti cum quolibet genere et cum utroque numero et cum quolibet casu intrcomponitur et dicitur nemancipi; et sunt nomina ementis, manu capi potest, ut equus; sed res nemancipi
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Anafora. Epanalensis. Epizcusis. Parano¬
masia. Scesisonomaton. Paranomeon. O moep¬
toton. O moeptelenton. Poliptoton. Urmos. so¬
Rolensis. e p̃sumptio rerum ordine sccutaꝵ.
Euma. ẽ umus u̾bi conclusio diu̾sis clausuł

Expanded text:
sis, anaphora, epanalemsis, epizeuxis, paronomasia, schesis onomaton, parhomoeon, homoeoptoton, homoeoteleuton, polyptoton, hirmos, porolempsis est praesumptio rerum ordine secuturareugma est unius uerbi conclusio diuersis clausulis
Abbreviated transcription (Latin):
ordinales cant.i. ꝑ calles. S calculoꝵ parti ordine
mouent̃. Uñ et ordinaui dñr partĩ uage. Uñ et
uagi dñt. At qui moueri oĩo non possunt inciti
dur᷑. Uñ ⁊ egentes homines. uiciti uetant᷑. quib
spes ultͣ procedenli nulla restat. It acalculo lapd
merũ computare. uñ calculo. las u̾bũ actuum

Expanded text:
partim ordine moventur, unde et ordinarii dicuntur, partim vage, unde et vagi dicuntur; at qui moveri omnino non possunt inciti dicuntur; unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat. Item a calculo lapide merum computare, unde calculo -as verbum activum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nalecdonius. pallidã ignis ht̃ effigĩe. subruti¬
lat ĩ pu ͦ fulgorẽ dat ĩ nubilo. uirtutẽ fert fi¬
delium occulte famulantiũ. gẽma ẽ s pãp.¬
lens ignis. lũcerne intet ⁊ fulget sub diuo nõ
ĩ domo. significat flamã caritatis interne. q̃ ĩ
abscondito bona agit. s cũ aliis prodesse iubetur.
mox apparet ꝗd fulgoris hãt intꝰ. Sculpentib
resistit. ictu solis uł cdigitoꝵ attritu excandens.
ad se palcas trabit .i. a nullo queũt iuinci. imo
ad se fragiliores trahunt.
alcio. acalx cis. dr̃ calcio. cias. qd exigit calcia¬
mẽtũ. uł acalçeo.as ꝙ exigit hic calceus. cei. cal¬

Expanded text:
Chalcedonius pallidam, Ignis habet effigiem, Subtilat in publico, Fulgorem dat in nubilo, Virtutem fert fidelium, Occulte famulantium. Smaralens ignis lucernae nitet, et fulget sub divo, non in domo, significat flammam charitatis internae, quae in abscondito bona agit, sed cum aliis prodesse jubetur, mox apparet quid fulgoris habeat intus: sculpentibus resistit; ictu solis, vel digitorum attritu excandens, ad se paleas trahit, id est sancti a nullo queunt vinci, et ad se fragiliores trahunt.a calce calcio -as, quod exigit calciamentum, vel calceo -as, quod exigit hic calceus -ei,
Abbreviated transcription (Latin):
na.riũ. quol fit de fabis. uł qđ ꝑtinct ad fabas. ⁊
hic fabarius.i. cantor. Et dicehantur ap̃ gentiles. canto¬
res. fabarii. quia illo legumine maxime utebantur
in cibo. et ꝑ compoĩtionẽ. ħ fabafresa. se. quia hoiẽs¬
enn frendant .i. frangant. cũ molendo eã c̃ominuũt
uł sint due partes: et doclinabr̃. fressus. ssa. sũ .i. fractꝰ
afrendo. des.

Expanded text:
-a -um, quod fit de fabis vel quod pertinet ad fabas, et hic fabarius, idest cantor, et dicebantur apud gentiles cantores fabarii quia illo legumine maxime utebantur in cibo. Et per compositionem hec fabafresa -e quia eam homines frendeant, idest frangant, cum molendo eam comminuunt, vel sunt due partes et declinabitur fresus -a -um, a frendeo,
Abbreviated transcription (Latin):
uñ in mattheo. unus apex non preteribit ale¬
et in titulis legũ. ⁊ apex ligam̃. et aprx dicit̃
pileus subtilis. quo gentilos sacerdotos ute¬
bantur.⁊ apex sumitas galee .s. conus suꝑ
quem criste ponunt᷑. Et iñ hic apiculus. li.di.
dependent ⁊ pro filis accipit᷑. ⁊ iñ tũc apicio.¬

Expanded text:
unde in Evangelio‘unus apex non preteribit a leet in titulis legum; et apex ligamen; et apex dicitur pilleus subtilis quo gentiles sacerdotes utebantur, et apex summitas galee, scilicet conus, in qua criste ponuntur, et inde hic apiculus -li dimidependent et pro filis accipitur; et inde tunc apicio
Abbreviated transcription (Latin):
ruis consiliarius. uñ ⁊ q̃n sic clicitur. Cancelaruis
quia ip̃e secretaruis ẽ. regis uł imperatoris. ⁊ euis
sccreta scit. s nom̃ sonat .q. de sccretariis. quia rex
uł imperator plures ht̃ socretatorios .i. ꝯsiliarios.
quoꝵ imus ẽ cancellaris. uñ in p̃scriptiõe tituli
prisciãi.Pristi. grãmatici cesariensis apocrissarii
uł apctrisarii doctoris urbis rome constantinopo¬
litane. de arte gr̃amatica liber pͥmus mapit.¬

Expanded text:
larius, quia ipse secretarius est regis vel imperatoris et eius scit secreta, sed nomen sonat quasi de secretariis, quia rex vel imperator plures habet secretarios, idest consiliarios, quorum unus est cancellarius; unde in prescriptione tituli Prisciani ‘Prisciani gramatici cesariensis apocrisiarii, vel apocrisarii, doctoris urbis romane constantinopolitane de arte grammatica liber primus i
Abbreviated transcription (Latin):
TPes. apis. sic dicta quia nascatur sm̃ pedibus¬
ab a ⁊pes. pedis. uł apes ab alligando se pedib
uñ ħ apicula. di. Inuenit᷑ ⁊̃ hic apis.pis. pro
rege grecoꝵ. qui in egypto mortuus fuit.⁊ pro
deo habitus. et in arca poĩtus. It hic apis dicebã¬

Expanded text:
PES -pis sic dicta, quia nascatur sine pedibus, vel apes ab alligando se pedibus, us -a -um. Item invenitur hic Apis -pis pro rege Grecorum, qui in Egipto mortuus est et pro deo habitus et in arca repositus, unde Serapis dic
Abbreviated transcription (Latin):
et secrctus.q. de sccretis .i. de nu̾o sccretoꝵ. Apo¬
chrifa ꝓprie dñt. illa sccipta quoꝵ origo ⁊ autor
ianorant᷑. Et ꝙͣuis sint ibi multa uera. tñ nõ
hñtur in autoritate ꝑꝑ plura falsa. que ibi ꝯnt̃.¬
uñ hic aprchrifaruis. qui describit apochrifa. ẜm¬

Expanded text:
retis, idest de numero secretorum. Apocrifa proprie dicuntur illa scripta quorum origo et auctor ignorantur et, quamvis sint ibi multa vera, tamen non habentur in auctoritate propter multa falsa que ibi continentur; unde apocrifarius ille qui scribit apocrifa.
Abbreviated transcription (Latin):
fre. mngo compoi. Cõmingo.gis.i. simul mĩge̾¬
uł micta madeface̾. et deturbare demingo.gis .i.
uasde uł cleorsum minge̾. uł mictu ꝑfundere. et
turpare. Emingo. gis .i. ex mingẽ.Immĩgo. gis.
permingo.gis . i. ꝑ focte mingere.uł mictu ꝑfunde

Expanded text:
. Mingo componitur commingo -is, idest simul mingere vel madefacere mictu et deturpare: demingo -is, valde vel deorsum mingere, vel mictu perfundere et deturpare; emingo -is, extra mingere; immingo -is; permingo -is, perfecte mingere vel mictu perfunde
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. quia negociũ mulcoꝵ ẽ. uł amolle reꝵ dicitur.
.q. molecia. Et ẽ milicia offm̃ militis. uñ cũ unus
miles ꝑrutit aliũ. uł dencit. dr̾ miliciã face̾. Et mili¬
cia clicit᷑ expeditio. et ẽt̃ quidã locus rome. sic uatat᷑
ubi olim milites pꝰt miliciã solebant requiescere.
et curari.

Expanded text:
multicia, quia negotium multorum est, vel a mole rerum dicitur, quasi moletia; et est militia officium militis, unde cum unus miles percutit alium vel deicit dicitur militiam facere; et militia dicitur expeditio et etiam quidam locus Rome sic vocatur ubi olim milites post militiam solebant quiescere et curari.
Abbreviated transcription (Latin):
anulia : Nam mille copulat millenariũ. milia
ũo płesmilenarios copulat inlterminate. und
rccipit ħ adiuncta duo milza. triamilia. et p̃t uͤ
lia miilieres. ⁊ duomilia aĩalia. Et ħ ĩo. quia ns
interficit᷑ .q millenarius hõtum. s m̃o milliẜ

Expanded text:
milia. Nam mille copulat millenarium, milia vero plures millenarios copulat indeterminate, unde recipit hec adiuncta: duomilia, triamilia; et potest ilia mulieres’, ‘duomilia animalia’. Et hoc ideo quia, ut interficitur’, quasi ‘millenarius hominum’, sed modo mille
Abbreviated transcription (Latin):
destinare. tradere. uł uaide putare. Imputo.tas.
ascribere. uł im ponere alicui crimen. Preputo.
re.tradere. uł crimen alicui imponere. ł itcru¬
putare. Supputo. tas. latenter.uł paꝵr uel p̾t
putare. uł numerare. Puto et eus compoĩta
omnia sunt actiua. preter disputo ꝙ ẽ ncutrũi.

Expanded text:
destinare, tradere, vel valde putare; imputo -as, ascribere vel imponere alicui crimen; preputo re, tradere, vel crimen alicui imponere; supputo -as, latenter vel parum vel post putare vel numerare. Puto et eius composita omnia sunt activa, preter disputo quod est neutrum,
Abbreviated transcription (Latin):
quedã aius q̃ inclie litorib gignit᷑ colore mricti. torquẽ
hr̃is puniccũ arta collã grandilingua. et ccteris aui¬
b latiore uñ et articulata u̾ba cxpͥmit. ita ut si cã nõ
uideas. hominẽ loqui putes. S cr natuta salutat. ⁊¬
uñ quidã sub ꝑͦ psitaci lĩx. Psitacus auob̾. alior no¬
mmina disco. Hoc ꝑ me diclici. dicere cesar aue. Et dr̃

Expanded text:
que in Indie littoribus gignitur, colore viridi, torquem habens puniceum circa collum, grandi lingua et ceteris avibus latiore, unde et articulata verba exprimit ita ut, si eam non videas, hominem loqui putes; sed ex natura salutat et unde quidam sub persona psitaci dixit: ‘psitacus a vobis aliorum nomina disco, hoc per me didici dicere: Cesar, ave’. It
Abbreviated transcription (Latin):
que facit homnẽ diu langue et pigrere. et uiuene
inderi senem. et poi̾ sepe pro pigricia. uel ĩ dicit᷑ sic
quedam infirmitas. quam habẽt ueteres ex con¬
suero. sĩc ẽ obliuio. granitas. guttositas. uñ oratiꝰ¬
in epy. Cur me funcsto pperant arcere neterno: Et
in ueternꝰ .na. nũ. Et ueternosus.sa. sum. qui talẽ

Expanded text:
que facit hominem diu languere et pigrere et iuvenem videri senem, et ponitur sepe pro pigritia; vel etiam dicitur sic quedam infirmitas quam habent veteres ex consueto, sicut est oblivio, gravitas et guttositas, unde Oratius ‘cur me funesto properant arcere veterno’; et inde veternus -a -um, et veternosus -a -um, qui talem
Abbreviated transcription (Latin):
et proprie pars inferior. s pecten. Uñ et dicit᷑
pubes .q. pudendoꝵ nubes. Iñ pubco. bes .bii.¬
.I. crescere. crementare. barbere. pubẽ emittẽ.
uł pubere. et pubesçere .i. in tali etate ẽc̃. ta¬
lem ctatem hr.uł cluc̃e. et componit᷑. Impu¬
lro. bes. suppubeo. bes. uñ impubesco. et sup

Expanded text:
proprie inferior, scilicet pecten, unde et dicitur pubes quasi pudendorum nubes. Unde pubeo -es, idest crescere, crementare, barbere, pubem emittere,et pubere vel pubescere idest in tali etate esse, talem etatem habere vel ducere; et componitur impubeo, suppubeo, unde impubesco et sup
Abbreviated transcription (Latin):
ib in et naus. Iñ ignarus. uiscus. rudis. iqui
ignorat. ⁊ qui ignoratur sic appellat᷑. et dicit᷑ igu¬
riis ꝓpe qui oblitus ẽ. ⁊ perdidit memoriã.q. sme
na̾rib. Olfccisse enim ucteres scisse dicebant.⁊
nomini gnarus ꝑ prothesym. et ĩ omib ab code¬
riuatis. Quidam t̃amen dñt. ꝙ sit ibi naturalitq

Expanded text:
naris, unde ignarus, inscius, rudis; et qui ignorat et qui ignoratur sic dicitur, et dicitur ignarus proprie qui oblitus est et perdidit memoriam, quasi sine naribus: olfecisse enim veteres scisse dicebant. Et nomini narus per protesin et in omnibus ab eo derivatis; quidam tamen dicunt quod sit ibi naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
oritur ap̃re et t̾ minat᷑ ĩ tritauo. pͦca licimus
ui aiores.It̃ p̃r filius. ncpos .q. natus p̾t filiũ.
pncpos .i. ppe nepotẽ. uł porro natus afilio. abue¬
pos .q. longe ancpote. Na se iungit᷑ anepote me¬
dio pronepote. At nepes trincpos. q. tetganaus
quia post nepotẽ ẽ quartꝰ in orcline p̾tea dic¬
mus minores.

Expanded text:
tavo; postea dicimus maiores. Item pater, filius, nepos quasi natus post filium, pronepos quasi prope nepotem vel porro natus a filio, abnepos quasi longe a nepote, nam seiungitur a nepote medio pronepote, atnepos, trinepos quasi tetranepos, quia post nepotem est quartus in ordine; postea dicimus minores.
Abbreviated transcription (Latin):
E a seuerus ł seueritas .i. hausteritas. rigor. ł mitgri¬
tus nicnai. uł ueheraentia ultionis. et seuero.ras. ꝙ
tun ẽ i ui.i. s conumut᷑ asseuemo .ras. affirmare as¬

Expanded text:
e hec severitas -tis, austeritas, rigor vel integritas iudicii vel vehementia ultionis. Et severo -as, quod non est in usu, sed componitur assevero -as, affirmare, as
Abbreviated transcription (Latin):
us uuc que rubrant. ut ignis. ⁊ ħ ceraumia quedã
gẽma sic dicta. quia alibĩ ñ mueĩ. nsi ĩ lao ful¬
⁊ ħ cerannia. moꝵ p̃rupte simutates mõtiũ tlnr̃
acrebra fulminatiõe. ꝙ cõpoi cũ accos ꝙ ẽ mꝙ̃.⁊¬
dr̃ acroteraunia. moꝵ. illud idẽ qr mõtos fulim¬
nati. uñ ccraunii. uł acroctraunii antonomasice
minum

Expanded text:
vel uve quia rubeant ut ignis, et hec ceraunia -e quedam gemma sic dicta quia alibi non invenitur nisi in loco fulet hec ceraunia -orum prerupte summitates montium dicuntur a crebra fulminatione, quod componitur cum acros quod r acroceraunia -orum, illud idem, quasi montes fulminati, unde et Ceraunii vel Acroceraunii antonomasice minum
Abbreviated transcription (Latin):
genus herbe. ⁊ palmatoriũ nĩ factũ dr̃ ferula. dicit
in monte gargano.⁊ iñ affert᷑ aprregrinis.ĩ molũ
retorti baculi. qł ẽ tã calide nature. ꝙ cũ auster
flat. qui similit̾ ẽ calidus. fit quidã conflictus. et
confiactio. int̾ herbas illas. ⁊ iu procreat᷑ ignis ad¬
co magnus ꝙ q̃n comburĩt᷑ tota regio. Aqua com¬
bustione. bt̃a agatha siculos ⁊ romanos liberasse
legitur. De hoc gn̾e horbaꝵ. faciunt doctores palma¬
torũ.⁊leuam manũ discipuloꝵ uerberant. qr cor
illa ꝑtussicẽ cxcitatus usq ad cor ꝑ arterias descen¬
dens calefacit sanguinẽ ꝯgelatũ. Et ita ex animo

Expanded text:
genus herbe, et palmatorium inde factum dicitur ferula; dicit in monte Gargano et inde affertur a peregrinis in modum retorti baculi; quod est tam calide nature quod cum auster flat, qui similiter est calidus, fit quidam conflictus et confractio inter herbas illas et inde procreatur ignis adeo magnus quod quandoque comburitur tota regio, a qua combustione beata Agatha Romanos liberasse legitur. De hac herba faciunt palmatorium et levam manum discipulorum verberant, quia cor illa percussione citatur usque ad cor et per arterias descendens calefacit sanguinem congelatum et ita ex animo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. limes int̾ agros. ꝗ ab oriente in cccidentẽ. ꝓ
transuersum diuigitur. qui q̃i forma x. tfficĩt
Occumanus ẽ appellatus. ager enibis diuisus.
figurã denarii niũ efficit. Nam cardo dr̃ aliꝰ limes
in agris. ꝗa aseptentone dirrectus ẽ. Et dr̃ acar¬
dine celi. quia ibi celũ uoluitur.
.i. de curia ciectus. uł potiꝰ de curia existens ĩ eadẽ
sensu inuenit᷑ hic decures .iis. ⁊ hic docudes dis. In¬
ueniunt᷑ ⁊̃ hcc noĩa in alia significatione. ẜ ꝓ cõ¬

Expanded text:
mus limes in agro qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui, quia formam X efficit, decumanus est appellatus: ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficit. Nam cardo dicitur alius limes in agris qui a septentrione directus est et dicitur a cardine celi quia ibi celum volvitur. idest de curia eiectus vel potius de curia existens. In eodem sensu invenitur hic decures -ris, et hic decudes -dis. Inveniuntur et ista nomina in alia significatione, sc
Abbreviated transcription (Latin):
Ichen. filuis fuit emor qui quandã urbem
cdificauit qũa anoĩe filii appellauit sichen. hec
grece. latine dr sicima. me. Et ẽ ciuitas samaĩe.
p̃a est nĩc neapolis ciuitas samaritanorum.
SIchofanta .te. falsus calummator. ł niliu
teꝵ appetiter. Fert̾ tñ ꝙ ãp grecos sichofanta
cl̃ ficus comedens. a sichos ꝙ ẽ ficus. et fagin ꝙ
ẽ comedere. S hac rõne dicitur sic. falsus calum¬
niator. Cudam dño ap̃ grecos misse sũt ficꝰ.
quas latenter quidã famulus suus comedit. et
cepit calumnari alium. et accusare ꝙ eas come¬
disset. Tunc dñs p̃cepit aquã calidã bibi ab eo ꝗ
comelerat ficuis. Qua bibita statim uomuit fic
uñ pꝰtea semꝑ dictꝰ ẽ sichofanta .i. ficuis comedens.
Et quia falso fuit caluniatꝰ scciũ comedisse eas.
Iõ ñ moleuat mos ⁊ consuetudo. ut falsus calũma¬
tor diceret᷑ sicho fanta.

Expanded text:
ICHEN filius fuit Emor, qui quandam urbem edificavit, quam a nomine filii appellavit Sichen. Hec grece et latine dicitur Siccima et est civitas Samarie; ipsa est nunc Neapolis civitas Samaritanorum.ANTA, falsus calumniator vel vilium rerum appetitor. Fertur tamen quod apud Grecos sicophanta tur ficus comedens, a sicos, quod est ficus, et fagin, quod est comedere, sed hac ratione dictus est sic falsus calumniator: cuidam domino apud Grecos misse sunt ficus, quas latenter quidam suus famulus comedit, et cepit calumniari alium et accusare quod eas comedisset. Tunc dominus precepit aquam calidam bibi ab eo qui comederat ficus; qua bibita statim vomuit ficus, unde postea semper dictus est sicophanta, idest ficus comedens; et quia falso fuerat calumniatus socium comedisse eas, inde inolevit consuetudo ut falsus calumniator diceretur sichophanta.
Abbreviated transcription (Latin):
lxui. In loccicis. et caruas. et a lectica dicit᷑ hic lectica¬
rius rii. qui ducit curũ. uł qui fãc lectulos. ł qui ĩ lec¬
culo iacens portatur. Et lecticarius.ria. rium mobiłr
acclinat᷑ in eccł sensu. uł qł ꝑtinet ad lecticam. ⁊̃ hic et
ħ lecticał. et ħ le in eod sensu. pc ꝓclͫ.¬

Expanded text:
um. Et a lectica lecticarius, qui ducit carrum, vel qui facit lectulos, vel qui lectulo iacens portatur; et lecticarius -a -um mobiliter declinatur, in eodem sensu, vel quod pertinet ad lecticam; et hic et hec lecticalis -le, in eodem sensu. Lec
Abbreviated transcription (Latin):
sillabaꝵ uicqualẽ sonũ . Iorios enĩ grece. ĩnequale drͣ.
Ht̃ eium quatuor sillabas. duas hrcues. et duas lon¬
gas. Er ẽ ionicus duplex .s. maior ⁊ minor .ł amaior
uł aminori. Ionicus maior uł amaioi Constat a
duab longis p̃cedentib. et duabi brenibi sequẽnb¬
ut acerrinius. Ionicus minor. uł aminor ostas
ex primis duab breuib. et duabi sequentidi lonige¬

Expanded text:
sillabarum inequalem sonum. Ionos enim grece inequale dicitur: habet enim quattuor sillabas, duas breves et duas longas, et est ionicus duplex, scilicet maior et minor vel a maiori et a minori. Ionicus maior vel a maiori constat ex duabus longis precedentibus et duabus brevibus sequentibus. Ionicus minor vel a minori constat ex primis duabus brevibus et duabus longis seque