comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi timeret eos. uiri fr̃s ⁊ pa¬
tres audite. Quid leniꝰ quid cle¬
mentius: Conciliabat auditorem:
ut com̃daret saluatorẽ. Blande
cepit ut diu audiretur. Et quia
fuerat accusatus qd̾ u̾ba dixerat
contra dm̃ ⁊ legem: ipsã legem
s̃ nr̃a multa necessaria : quia mul¬
ta audistis. Hoc tantũ exhortor
ad caritatẽ ur̃am ȩdificandam. ut
sciatis scm̃ stephanũ honorem xͥ
quesisse: ut sciatis scm mrẽm tes
tũc miracula in nomine xͥ fecisse.
Hoc enĩ salubriter scitis. stephanũ
natis seruum a dño. cultorẽ a deo:
ad oratorẽ ab ad orando. Quando
enim discernitis. tũc uos amat.
Non enĩ ꝓ se ille sanguinẽ fudit:¬
ꝓ xp̃o fudit. Uidete eui animam¬
suã comm̃dau̾it. Ecce uideo in qͥt
çelũ aꝑtũ: ⁊ filiũ hoĩs stantem
cturus ad xp̃m: ⁊ in extremis cũ
ictus crescerent lapidũ. ⁊ dura u¬
uuln̾a aduris cordibꝰ iactarentur:
uidit se uicinũ nõ exicio. s exitui.

Expanded text:
quasi timeret eos: Viri fratres et paquasi timeret eos: Viri fratres et patres, audite. Quid lenius? quid clementius? Conciliabat auditorem, ut commendaret Salvatorem. Blande coepit, ut diu audiretur. Et quia hinc fuerat accusatus, quod verba dixerat contra Deum et legem, ipsam legem sunt nostra multa necessaria, quia multa audistis. Hoc tantum exhortor ad Charitatem vestram aedificandam, ut sciatis sanctum Stephanum honorem Christi quaesisse, ut sciatis sanctum Martyrtunc miracula in nomine Christi fecisse. Hoc enim salubriter scitis, Stephanum natis servum a Domino, cultorem a Deo, adoratorem ab adorando. Quando enim discernitis, tunc vos amat. Non enim pro se ille sanguinem fuditnon vicerunt. Liberatur illa, liberatur et ille. Quid, si et morerentur, nonne amplius liberarentur, quando cturus ad Christum; et in extremis cum ictus crebrescerent lapidum, et dura vulnera a duris cordibus jactarentur, vidit se vicinum, non exitio, sed exitui;
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqñ egrotat fidelis: ⁊ ibi ẽ tẽp¬
tator. Promittitur illi ꝓ salute il¬
licitum sacrificiũ: noxia ⁊ sacri¬
lega ligatura: nefanda incanta-¬
tio: magica tangreg. consecratio.
P̾romittitur. eiq dr̃. Ille ⁊ ille
peius te ꝑielitati s̃: ⁊ sic eua¬
serũt. Fac siuis uiuere. Morieris
si non feceris. Uide si non ẽ. Mori¬
eris. si xp̃m non negaueris. Quod
dicebat aꝑte martiri ꝑsecutor:
hoc tibi ex obliquo dicit occul¬
tus temptator. Fac tibi hoc reme¬
diũ ⁊ uiues. Nonne hoc ẽ. sacrifica
⁊ uiues: Si non feceris morieris.
Nonne hoc ẽ si non sacrificaueris
morieris: Inuenisti parem pugnã:
quere parem palmã. In lecto es.¬
⁊ in stadio es. Iaces ⁊ luctaris. ꝑ¬
mane in fide.⁊ dũ fatigatꝰ es
uum solatium. oronum locum.
Martir stephanus hic honoref᷑:
s in eiꝰ honore coronator stepha¬
phano tanta dicere. Sic ce¬
pit ad suos ꝑsecu Etores loqui.

Expanded text:
Aliquando aegrotat fidelis, et ibi est tenAliquando aegrotat fidelis, et ibi est tentator. Promittitur illi pro salute illicitum sacrificium, noxia et sacrilega ligatura, nefanda incantatio, magica consecratio promittitur, eique dicitur: Ille et ille pejus te periclitati sunt, et sic evaserunt; fac, si vis vivere; morieris, si non feceris. Vide si non est, Morieris, si Christum non negaveris. Quod dicebat aperte martyri persecutor, hoc tibi ex obliquo dicit occultus tentator. Fac tibi hoc remedium, et vives: nonne hoc est, Sacrifica, et vives? Si non feceris, morieris: nonne hoc est, Si non sacrificaveris, morieris? Invenisti parem pugnam, omnium, quas habebat. Sed iniet in stadio es; jaces, et luctaris. Permane in fide; et dum fatigatus es,  non parvum solatium, orationum locum. Martyr Stephanus hic honoretur: sed in ejus honore coronator Stephaphano tanta dicere fortiter. Sic coepit ad suos persecutores loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ caritati ur̃ȩ ⁊ locus ⁊ dies:
utrumq cȩlebrandum in ho¬
nore dei quem confessus est
stephanus. Nos enim in isto
loco non aram fecimus stepha¬
no: sed de reliquiis stephani
aram deo. Grata s̃ deo huius¬
modi altaria. Queris quare:
Quia p̾ciosa in conspectu dñi.
mors scõꝵ eiꝰ. Redepti s̃ sangͥ¬
ne: qui sanguinẽ ꝓ redemp¬
tore fuderunt. Ille fu dit ut
eoꝵ salus redimeretur: illi fu¬
derunt ut eugłm eiꝰ diffama¬
retur. Reddiderunt uicẽ sed
non de suo. Ut enim hoc poᷤ¬
sent ille donauit: ⁊ ut fieret
quod ab ipsis fieri potuit. ille
donauit. Exibendo dignationẽ
dedit occasionẽ. Factũ est. pas¬
si s̃: calcauerunt mundum.
Parum eis fuit contempnere
⁊ uicerũt. Friores uicert: sed nõ
pontẽ quo transiere p̾ciderẽ:
⁊ nr̃m accesum ꝓhibuerũt. fatet
cui placet. Nec qualem illi pas¬
si s̃ optanda ẽ ꝑsecutio: s cotidia¬
na ẽ humane itȩ temptatio.

Expanded text:
ergo Charitati vestrae et locus et dies: ergo Charitati vestrae et locus et dies: utrumque celebrandum in honorem Dei, quem confessus est Stephanus. Nos enim in isto loco non aram fecimus Stephano, sed de reliquiis Stephani aram Deo. Grata sunt Deo hujusmodi altaria. Quaeris quare? Quia pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Redempti sunt sanguine, qui sanguinem pro Redemptore fuderunt. Ille fudit, ut eorum salus redimeretur: illi fuderunt, ut Evangelium ejus diffamaretur. Reddiderunt vicem, sed non de suo: ut enim hoc possent, ille donavit; et ut fieret quod ab ipsis fieri potuit, ille donavit. Exhibendo dignationem, dedit occasionem. Factum est, passi sunt, calcaverant munduParum eis fuit contemnere det vicerunt. Priores vicerunt: sed non pontem quo transiere praeciderunt, et nostrum accessum prohibuerunt. Patet cui placet: nec qualem illi passi sunt, optanda est persecutio; sed quotidiana est humanae vitae tentatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Ixpectat scĩtas ur̃a sci¬
re. quid hodie in isto
loco positũ sit. Reliqͥe
s̃ primi ⁊ beatissimi
mr̃is stephani. Audi¬
stis cum passionis eiꝰ
lectio legeretur de libro cano¬
mico actuum aploꝵ quemad¬
modum lapidatꝰ sit aiudeis:
quemad modũ dño comm̃da¬
uerit spm suum: quemadino¬
dum etiam in extremo genibꝰ
fixis. orauit ꝓ lapidatoribus suis.
Huius corpus. ex illo usq ad is¬
ta tempora latuit. Nuꝑ autẽ
aparuit. sicut solent apparere
ante aliquot annos nobis iu¬
uen̾ibus apud mediolanũ cons¬
qđ geruasius ⁊ ꝓtasius longe
posterius passi s̃: quam bea¬
tissimus stephanus. Quare gͦ
illoꝵ priꝰ: ⁊ huius pꝰea: Nemo
disputet. uoluntas dei fidem
querit : non questionẽ. Uerũ
aũt reuelatũ fuit. ei qui res
ipsas inuentas monstrauit.
Precedentibus enim signis lo¬
cus demonstratus est: ⁊ quomͦ
fuerat reuelatum. sic ⁊ inuen¬
tum ẽ. Multi inde reliquias
acceperunt: quia ds uoluit.
⁊ huc uenerunt. Comm̃datur

Expanded text:
ctat Sanctitas vestra scire quid hodie in isto loco positum sit. Reliquiae sunt primi et beatissimi martyris Stephani. Audistis, cum passionis ejus lectio legeretur de libro canonico Actuum Apostolorum, quemadmodum lapidatus sit a Judaeis, quemadmodum Domino commendaverit spiritum suum, quemadmodum etiam in extremo genibus fixis oraverit pro lapidatoribus suis . Hujus corpus ex illo usque ad ista tempora latuit; nuper autem apparuit, sicut solent apparere ante aliquot annos, nobis juvenibus apud Mediolanum consquod Gervasius et Protasius longe posterius passi sunt, quam beatissimus Stephanus. Quare ergo illorum prius, et hujus postea? Nemo disputet: voluntas Dei fidem quaerit, non quaestionem. Verum autem revelatum fuit ei, qui res ipsas inventas monstravit. Praecedentibus enim signis locus demonstratus est; et quomodo fuerat revelatum, sic et inventum est. Multi inde reliquias acceperunt, quia Deus voluit, et huc venerunt. Commendatur
Abbreviated transcription (Latin):
Illud feruorẽ attricionis suȩ euo¬
mit: hic ignem plurima uexa¬
tione suspirat. Sinapis inquam
in uasculo calido. uapore dequo¬
quitur: laurentiꝰ in craticula flã¬
marum igne torretur. Ardebat
itaq ex trinsecus beltus m̃r tiran-
illum intrinsecus xͥ amoris flã¬
ma torquebat. Et quamuis rex
imꝓbus ligna subiceret. incendia
maiora subponeret: tam̃ sc̃s lau¬
rentiꝰ has flãmas fidei calore nõ
sentit. Et dum xͥ p̾cepta cogitat.
frigidũ est illi om̃e quod patit᷑.
Nec enim potest uisceribus
ignium torm̃ta sentire: qui sen¬
sibus ꝑadisi refrigeria possidebat.
Iacebat licet ante pedes tiranni
ex usta caro. corpꝰ ex anime: ni¬
chil tam̃ detrim̃ti patitur intriᷤ.
cuius animus demoratur ĩcęł.
Extenditur gͦ suꝑ flãmarum
ignitos globos: et sepius u̾satur
genere :aliud illum torquet.

Expanded text:
illud fervorem attritionis suae evoillud fervorem attritionis suae evomit; hic ignem plurima vexatione suspirat. Sinapis, inquam, in vasculo calido vapore decoquitur; Laurentius in craticula flammarum igne torretur. Ardebat itaque extillum intrinsecus Christi amoris flamma torrebat. Et quamvis rex improbus ligna subjiceret, incendia majora supponeret; tamen sanctus Laurentius has flammas fidei calore non sentit: et dum Christi praecepta cogitat, frigidum est illi omne quod patitur. Nec enim potest in visceribus ignium tormenta sentire, qui sensibus paradisi refrigeria possidebat. Jaceat licet ante pedes tyranni exusta caro, corpus exanime; nihil tamen detrimenti patitur in terris, cujus animus demoratur in coelis. Extenditur ergo super flammarum ignotos globos, et saepius versatur genere alius illum torquet
Abbreviated transcription (Latin):
ut et ip̃sa ferueat: et partici¬
pantem sibi ardere compellat.
napis membroꝵ uiscera calefa¬
cit: fidei aũt uigor. cordium
paeccata comburit. Et illud qͥ¬
dem asꝑum algorem frigoris
remouet: hec aũt delictoꝵ di¬
abolicum frigꝰ expellit. Sina-
corpoꝵ: fides aũt libidinum
fluenta consumit. Et ꝑ illud
medicina capiti ꝓcuratur: ꝑ
fidem aũt spãle caput nr̃m
et fideĩ uixta comparationẽ
sinapis scõ odore ꝑfruimur:
tirem laurentium. grano sina¬
pis possumus comꝑare: qui di¬
u̾sis attritus passionibus: per
totum orbem grã meruit sui
fraglare mr̃ii. Qui enĩ antea ꝯ¬
constitutus in corꝑegterat huił:
ignotus et uilis: pꝰea quam ue¬
xatus. laceratus. exustiis est: uni¬
uersis ꝑ totum mundum ȩccłeiᷤᷤ
odorẽ suȩ nobilitatis infudit.
Recte gͥ huic comꝑatio. comꝑa¬
tur. Si quidem granũ sinapis
cdum teritir accenditur: lauren
tius cum patitur. inflãmatur.

Expanded text:
ut et ipsa ferveat, et particiut et ipsa ferveat, et participantem sibi ardere compellat. napis membrorum viscera calefacit; fidei autem vigor cordium peccata comburit. Et illud quidem asperum algorem frigoris removet; haec autem delictorum diabolicum frigus expellit. Sinapicorporum; fides autem libidinum fluenta consumit. Et per illud medicina capiti procuratur; per fidem autem spirituale caput nostrum, et fidei juxta comparationem sinapis sancto odore perfruimur, tyrem Laurentium grano sinapis possumus comparare, qui diversis attritus passiototum orbem gratia meruit sui fragrare martyrii. Qui enim antea constitutus in corpore, erat humilis, ignotus et vilis; posteaquam vexatus, laceratus, exustus est, universis per totum mundum ecclesiis odorem suae nobilitatis infudit. Recte igitur huic comparatio copulatur: siquidem granum sinapis cum teritur, accenditur; Laurtius, cum patitur, inflammatur;
Abbreviated transcription (Latin):
tum: non saporẽ p̾stans. non odo¬
rem circuiferens: non indicans
suauitatem: at ubi teri ceꝑit. sta¬
tim odorem suum infundit: acri¬
moniam exhibet: cibum flãmei
saporis exalat et tanto feruoris
calore suecenditur. ut mirum sit
in tam friuolis granis. tantũ ignẽ
fuisse conclusum: cuius etiã semi¬
nis cibum homines hiemis p̾ci¬
pue tempore. magua ꝓ suauitate
ꝑcipiunt. quatinus repellant
frigora: humores egerant: uiᷤ¬
cerum int̾na calefs̾ant: sepe
etiam ex hoc capiti adhibent
medicinam : ut siquid inuali¬
dum. fiquid egrotum fuerit. si¬
napis igne curetur: ita gͦ ⁊ fide ᷤ¬
xp̃iana. pͥma fronte uidetur
ẽẽ parua: uilis. ⁊ temus : non
potentiam suam ostendens:
non suꝑbiam p̾ferens: non gra
subministrans. At. ubi diu̾sis
temptationibus teri ceꝑit. sta¬
tim uigorem suum ꝓdit: acri¬
moniam indicat: calorem dñi¬
ce credulitatis aspirat. Et tan¬
to diuim ignis ardore iactatur.

Expanded text:
tum, non saporem praestans, non odotum, non saporem praestans, non odorem circumferens, non indicans suavitatem; at ubi teri coeperit, statim odorem suum fundit, acrimoniam exhibet, cibum flammei saporis excalore succenditur, ut mirum sit in tam frivolis granis tantum ignem fuisse conclusum: cujus etiam seminis cibum homines hiemis praecipue tempore magna pro suavitate percipiunt, quatenus repellant frigora, humores egerant, viscerum interna calefaciant; saepe etiam ex hoc capiti adhibent medicinam, ut si quid invalidum, si quid aegrotum fuerit, sinapis igne curetur. Ita ergo et fides Christiana prima fronte videtur esse parva, vilis et tenuis, non potentiam suam ostendens, non superbiam praeferens, non gratiam subministrans; at ubi diversis tentationibus teri coeperit, statim vigorem suum prodit, acrimoniam indicat, calorem dominicae credulitatis aspirat, et tanto divini ignis ardore jactatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in eugłio. Cui simile est re-¬
gnum dei. et cui simile illud
estimabo: Simile ẽ grano sina-¬
pis. quod acceptũ homormisit
in hortũ suum et creuit: et fac¬
ta ẽ arbor: et uolueres cęli reqͥ¬
euerunt in ramis eiꝰ. Mouet for
no sinapis exio cõꝑetur. et spei¬
nr̃e tam grande solatium rei uiliᷤ¬
sime simile eẽ dicatur: p̾sertim
cum alibi idem dñs discipłis suiᷤᷤ
dicat. Si habueritis fidem sicut
granum sinapis. dicetis huic mõti:
tolere et iactare in mare. Igitur
si fides mira est que potest ab ip¬
sis sedibus montium fundam̃ta
transferre: necessarioi gͦ. et igranũ
sinapis magnumiẽ: a tluus si¬
militudinẽ fidem habere compel¬
limur. alagnum aũt dixerim
non specie s uirtuter et non fi¬
dei qualitate holeris comparan¬
dum. s uigore acrimonie coȩqͣn¬
dum. Nam si diligenter intenda¬
mus: inuenimus. recte a dño hãc
similitudinem cõꝑatam. Sicut
enĩ granũ sinapis pͥma fronte
specie sui ẽ paruum: uile: despec¬

Expanded text:
s liberauit. Cui simile est regnum dei et cui simile esse illud aestimabo? simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum, et creuit et facta est arbor, et uolucres caeli requieuerunt in ramis eius. docet nono sinapis exiguo conostrae tam grande solatium rei vilissimae simile esse dicatur, praesertim cum alibi idem Dominus discipulis suis dicat: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicite huic monti: Tollere, et jactare in mare; et fiet . Igitur si fides mira est, quae potest ab ipsis sedibus montium fundamenta transferre, 362 necessario ergo et granum sinapis magnum est, ad cujus similitudinem fidem habere compellimus. Magnum autem dixerim, non specie, sed virtute, et fidei qualitate dum, sed vigore acrimoniae coaequandum. Nam si diligenter intendamus, invenimus recte a Domino hanc similitudinem comparatam. Sicut enim granum sinapis prima fronte speciei suae est parvum, vile, despec
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñe da mͥ gr̃am. qͥa non sũ
iste. Insultas ñ exultas. Ieuino
bis in sabbato : decimas do om¬
mũ quecũq possideo. O diuitẽ
exinanendũ. Ueni : p̃auper
esurienᷤᷤ publicane : inmo ibi
sta: ubi stas. Publicanꝰ enim
de longinquo stabat: s dñs
humisi ꝓpinquabat. Nec odõs

Expanded text:
sum licanus iste. Insultas, non exsultas. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. O divitem exinaniendum! Veni, veni pauper, esuriens publicane: imo ibi sta, ubi stas. Publicanus enim de longinquo stabat. Sed Dominus humili appropinquabat. Nec oculos
Abbreviated transcription (Latin):
Creator ante adã. c̾ator ante
omnia c̾ator: qͥa in pͥntipio
ñ est factũ uerbũ sed erat
u̾bum .⁊ & u̾bum erat apud
dm̃ ÷ & d̾s erat u̾bum Hoc
erat in pͥncipio apud dm̃i.
Omĩa ꝑ ipsũ facta sunt. Si
omĩa usibilia. ⁊ inuisibilia.
cȩlũ ⁊ t̾ra & uirgo maria:
ũitas de t̾ra orta est. Breuit

Expanded text:
creator: ante Adam creator, ante creator: ante Adam creator, ante omnia creator. Quia in principio, non est factum Verbum, sed erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Si omnia, visibilia et invisibilia, coelum et terra, et virgo Maria: veritas de terra orta est . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut a nõnullis etiã xp̃e
putaret᷑. Nec in suꝑbia sua
alienũ est secutus errorem:
nec ausus est dicẽ sum qd̃
putatis. Sed bonũ erat quod
agnouit: ut ad pedes dñi et
tus ẽ ioħs. ipsius solius iusti
natalis dñi celebrat᷑: s tanꝗͣ.
dm̃. Date mͥ alium seruum
p̃ter ioħm int̾ patriarchas::
cȩlebret eccłia xp̃i. Passionũ
dies seruis plurimis celebra¬
mus: natiuitatis diẽ nemini¬
ni nisi ioħi. Audistis qͣndo
eugłm legeret᷑. qui ordo fue¬
rit amboꝵ nascentiũ. p̾cur¬
soris & dñatoris: & qd̾ paulo
ante dixi. p̾conis & uidicis:
uocis & u̾bi. Angłs gabrihel
nuntiat ioħm. idẽ ipse angłs
gabrihel nuntiat dnm̃ iħm
ille. Ille p̾cedit obseguendo:
sequit᷑ ille regnando. Sequit᷑
enĩ nascendo: ante cedit re
ante matrẽ. creator matris:
c̾atus in matre. Et qͥd dicam
creator ante matrẽ ⁊ Añ abra¬
ham ego sum. Ipse dixit: euas¬
geliũ loquit᷑. Audite & legite.
Sed parũ est ante abraham.

Expanded text:
es, ut a nonnullis etiam Christus putaretur. Nec in superbia sua alienum est secutus errorem, nec ausus est dicere, Sum quod putatis: sed, quod bonum erat ei, se agnovit, ut ad pedes Domini, et tus est Joannes, ipsius solius justi Natalis Domini celebratur, sed tanquam Domini. Date mihi alium servum praeter Joannem inter Patriarchas, icelebret Ecclesia Christi. Passionum diem servis plurimis celebramus: nativitatis diem nemini, nisi Joanni. Audistis quando Evangelium legebatur, qui ordo fuerit amborum nascentium, praecursoris et Dominatoris, et quod paulo ante dixi, praeconis et Judicis, vocis et Verbi. Angelus Gabriel nuntiat Joannem, idem ipse angelus Gabriel nuntiat Dominum Jille: ille praecedit obsequendo, sequitur ille regendo. Sequitur enim nascendo, antecedit regante matrem, creator matris, creatus in matre. Et quid dicam, creator ante matrem? Ante Abraham ego sum, ipse dixit, Evangelium loquitur : audite, vel legite. Sed parum est, ante Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Quid dicit int̾roga. De qͥb
Quid ait : Esurientes ĩpleuit
boms: & diuites dumnisit ina¬
nes. Qui s̃ esurientes: Humi¬
les. indigentes.Qui s̃ diuites:
Suꝑbi anflati. Non uos longe
mitto  ostendo uob̃ mͦ. in uno
tẽplo diuites: de illis qͥ dimit¬
tunt᷑ ut manes:⁊ pauꝑes: de
illis qͥ implent᷑ bonis. Ascender̃
duo intẽplum orare. unꝰ pha
uitẽ indigesta ructantẽ ⁊ cra¬
pulã exalantẽ ⁊ sed suꝑbiȩ non
iusticiȩ. Ds̃ inquit gr̃as tͥ ago:
qͥa non sum sicut cet̾i homines.

Expanded text:
ra. Quid dicit inter caetera, de ra. Quid dicit inter caetera, de tum est? Quid ait? Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes . Qui sunt esurientes? Humiles, indigentes. Qui sunt divites? Superbi et inflati. Non vos longe mitto: ostendo vobis modo in uno templo divitem de illis qui dimittuntur inanes, et pauperem de illis qui implentur bonis. Ascenderunt duo in templum orare; unus phavitem indigesta ructantem, crapulam exhalantem, sed superbiae, non justitiae: Deus, inquit, gratias tibi ago, quia non sum sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet in te: & uirtus altissi¬
mi obũbrabit tibi. Ecce qͦmͦ
fiet qd̃ queris. ecce quomͦ uirũ
ñ cognoscis & paries: ecce qͦmͦ.
tibi. Non timeas estũ libidimiꝰ.:
sub tanto umbraculo scĩtatis.
Quare ipsi hoc: Si u̾ba aͥten¬
charias x maria. Sed nos u̾¬
ba ualemꝰ audire: ds potest
sum senex. ⁊ uxor mea ꝓg̾ssior
in dieb suis÷ desꝑando dixit:
dixit ñ desꝑando. Dũ in t̾roga¬
uit : non de ꝓmissione dubita¬
uit. O uere gr̃a plena. Sie est
enĩ ab angło salutata. Aue
gr̃a plena. Qͥs hanc explicet
gendo sufficiat : Fit homo.
x ꝑ lib̃um arbitriũ ꝑit homo:
ꝙ inuenit᷑ homo factus qͥ fecit.
ne ꝑiret quẽ fecit. In pͥncipio
uerbũ d̾s apud dm̃. ꝑ quod
omnia facta s̃: fit caro. Uerbũ
caro factũ est: & habitauit in
nob̃. Caro fit u̾bum. Sed caro
accedit ad ũbum: non ꝑit in
carne u̾bum. O gr̃a. Ut hoc ha¬
beremꝰ. qͥd digni eramꝰ: Sed
ria. plena fide ⁊ plena gr̃a
mat̾ futura: uirgo ꝑmansu¬

Expanded text:
eniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ecce quomodo fiet quod quaeris, ecce quomodo virum non cognoscis et paries, ecce quomodtibi. Non timeas aestum libidinis, sub tantae umbraculo sanctitatis. Quare hoc? Si verba attencharias et Maria. Sed nos verba valemus audire: Deus potest sum senex, et uxor mea progressa in diebus suis, desperando dixit, dixit, non desperando. Dum interrogavit, non de promissione dubitavit. O vere gratia plena! Sic est enim ab angelo salutata, Ave, gratia plena. Quis hanc explicet gendo sufficiat? Fit homo, et per liberum arbitrium perit homo, et invenitur homo factus qui fecit, ne periret quem fecit. In principio Verbum Deus apud Deum, per quod omnia facta sunt, fit caro: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro fit Verbum, sed caro accedit ad Verbum, non perit in carne Verbum. O gratia! Ut hoc haberemus, quid digni eramus? ria, plena fide, plena gratia, mater futura, virgo permansu
Abbreviated transcription (Latin):
questio. Causas querit zacha¬
rias ab angło: ꝑ qͥd cognosce¬
ret qd̾ illi annuntiatũ ẽ. qm̃
senex erat: ⁊ uxor eiꝰ ꝓgressa
in dieb suis. dicit᷑ ei. qm̃ non
credidisti eris tacens. Nunci¬
atur xꝰ uirgini mariȩ.⁊ ipsa
causas querit: & dicit angło.
Quomͦ fiet istud. qm̃ uirum

Expanded text:
quaestio. Causas quaerit Zachaquaestio. Causas quaerit Zacharias ab angelo, per quid cognosceret quod illi annuntiatum est, quoniam senex erat, et uxor ejus progressa in diebus suis: dicitur ei, Quoniam non credidisti, eris tacens. Nuntiatur Christus virgini Mariae, et ipsa causam quaerit, et dicit angelo, Quomodo fiet istud? quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾is loqui. usq in diẽ qͦ hȩc
fiant. Propt̾ quod ñ credidisti
u̾bis meis: quȩ ĩplebuntur in
tp̃re suo. Idem ipse angłs ue¬
nit ad mariã:. nuntiat xp̃m
uenturũ de maria in carne.
& maria tale aliqͥd dicit. Ille
enĩ dixit. ꝑ qd̾ cognoscã hoc:
Ego enĩ sum senex: & uxor mã
ꝓcessit in dieb suisͦ  dicit᷑ ei.
ecce eris tacens nec pot̾is loqͥ.
usq in diem qͦ hȩc ĩpleantur:
ꝓpt̾ quod ñ credidisti u̾b̾ meis.
Q accepit suppliciũ tacit᷑mtatis.
merito infidelitatis. Qͥd dix̾at
ꝓpħa de ioħe : Uox clamantis
in heremo. Tacet zacharias
gen̾aturus uocẽ. Qa non cre¬
didit tacuit. Merito obinutu¬
it. quousq uox nasceret᷑. Si
enĩ recte dictũ est. quia ualde
recte dictũ est in p̃salmo scõ.
credidi ꝓpt̾ qd̾ locutus sum:
qͥ non credebat. m̾ito ñ loque¬
bat᷑. Sed rogo dñe cũ audienti¬
bus me parit̾ pulso aꝑi nob̃.
expone nob̃. qͥd sibi uelit hȩc

Expanded text:
poteris loqui usque in diem quo haec poteris loqui usque in diem quo haec fiant, propter quod non credidisti verbis meis, quae implebuntur in tempore suo. Idem ipse angelus venit ad Mariam, nuntiat Christum nasciturum ex ea in carne, et Maria tale aliquid dicit. Ille enim dixit: Per quid cognoscam hoc? Ego enim sum senex, et uxor mea processit in diebus suis. Et dicitur ei: Eusque in diem quo haec implebuntur, propter quod non credidisti verbis meis. Et accepit supplicium taciturnitatis, merito infidelitatis. Quid dixerat propheta de Joanne? Vox clamantis in eremo . Tacet Zacharias generaturus vocem. Quia non credidit, tacuit: merito obmutuit quousque vox nasceretur. Si enim recte dictum est, imo quia valde recte dictum est in sancto psalmo, Credidi, propter quod locutus sum : quia non credebat, merito non loquebatur. Sed rogo, Domine, cum audientibus me pariter pulso, aperi nobis, expone nobis quid sibi velit haec
Abbreviated transcription (Latin):
futuri erant qͥ putarent xp̃m
non ẽẽ nisi hominẽ. nichil eẽ
amplius quã hominẽ: ideo
magnꝰ homo qͦ maior in ho¬
minib ñ fuit. ꝑhibuit ei te¬
stimoniũ. Ioħ̃s subditus: in¬
clinatus : humiliatus ⁊ in qͣntũ
se humilẽ reddidisset: si solu̾e
corrigiã calciam̃ti eius dignũ
se ẽẽ dixisset. Attende in mag¬
no sacram̃to corrigiã calciam̃ti.
Quantũ humilis extitisset: &
si se ioħs dixisset dignũ qui se
fecit dicendo indignũ. Propt̾ea
notatus ẽ dies natiuitatis euiᷤ.
ꝙ celebratiom ȩccłiȩ cõmendatꝰ.¬
Uerũ int̾est plurimũ non solũ
in matribꝰ. qd̾ illa uirgo. illa
mulier sterilis: illa de spu scõ
parit filiũ dĩ dñm nr̃m ⁊ illa
de uiro suo sene parit p̾curso¬
rem dñi. Et illud attendite.
Non credidit zacharias. Qmͦ
credidit qͥ quesiuit ab angło
ꝑ qd̾ cognosceret qd̾ ꝓmittebat.
qm ipse erat senex. ⁊ uxor eius
ꝓcesserat in dieb suis ⁊ Et dic̃
illi angłs. Ecce eris tacens: nec

Expanded text:
rant, qui putarent Christum non esse nisi hominem, nihil esse amplius quam hominem: ideo magnus homo, quo major in hominibus non fuit, perhibuit ei testimonium Joannes, subditus, inclinatus, humiliatus. In quantum se humilem reddidisset, si solvere corrigiam calceamenti ejus, dignum se esse dixisset? Attendite in magno sacramento corrigiam calceamenti. Quantum humilis exstitisset, et si se Joannes dixisset dignum? Quid fecit, dicendo se indignum? Propterea notatus est dies nativitatis ejus, et celebrationi Ecclesiae commendaterum interest plurimum, non solum in matribus, quod illa virgo, illa mulier fuerit sterilis; illa de Spiritu sancto pariens Filium Dei Dominum nostrum, illa de viro suo sene pariens praecursorem Domini. Et illud attendite. Non credidit Zacharias. Quomodo non credidit? Quaesivit ab angelo per quid cognosceret quod promittebat, quoniam ipse erat senex, et uxor ejus processerat in diebus suis. Et dixit illi angelus: Ecce eris tacens, et non
Abbreviated transcription (Latin):
us eẽt: Qͥd diu est. ubi finis
ẽ: hesternũ diem nemo re¬
uocat: hodiernus a crastino
urgetur ut transeat. Ipso par¬
uo spacio bene uiuamus: ⁊ il¬
lo eamus. non transeamus.
Et mͦ cum loquimur utiq
transimus. Uerba currunt :
ex ore uolant. Sic actus nr̃i:
sic honores nr̃i: sic miseria
nr̃a: sic ista felicitas nr̃a: Totũ
transit. s non expauescamus :¬
u̾bum dñi manet in eternũ.

Expanded text:
us esset? Quid diu est, ubi finis est? Hesternum diem nemo revocat: hodiernus a crastino urgetur, ut transeat. Ipso parvo spatio bene vivamus, et illo eamus, unde non transeamus. Et modo cum loquimur utique transimus. Verba currunt, ex ore volant: sic actus nostri, sic honores nostri, sic miseria nostra, sic ista felicitas nostra. Totum transit: sed non expavescamus; Verbum Domini manet in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
cere dignet᷑. Et mambulabo ⁊
inhabitabo in eis. ⁊ ero illoꝵ
đs. Si in isto scło ambulau̾it
in nobis. illic habitabit in
uitas consecrauit: qui idcͥco
in hoc scłm suꝑna dispensati¬
one directus ẽ. ut nõ solũ ip¬
se ꝓpħali sublimaretur gła:

Expanded text:
cere dignetur, Et inambulabo et cere dignetur, Et inambulabo et inhabitabo in eis, et ero illorum Deus . Si in isto saeculo ambulaverit in nobis, illic habitabit in vitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbus fuit sine ullo remedio
doleat: qͥ se nunc salubriter
humiliare dissimulat. Ueni¬
et tp̃s ut humiles eleuent᷑ in
cȩlis: & suꝑbi in inferni ꝓfũda
mergant᷑. Ueniet tp̃s ut se aua¬
ri omnes fuisse diuites doleãt:
a qͥb nunc xͥ pauꝑes irrident᷑.
Non sẽꝑ iste qui nunc ẽ huma¬
ne consuetudinis ordo serua¬
bit᷑. Non sẽꝑ lazarus fame tor¬
queb it᷑. nec sẽꝑ auarus diues
deliciarũ abundantia ꝑfruet᷑.
Sed cito ille de sterqͥlimo ab an¬
gelis eleuabit᷑ in paradisum:
ꝙ ille qͥ helemosinã noluit da¬
re. si penitentia ñ subuen̾it:
de luxurioso coniiuuio rapiet᷑
in tartarũ. Ut qͥ in hoc scło
pauꝑi noluit dare micam :
cat flamam medullis suis.
Nos uͦ fr̃s quantũ possumus
elaboremus : ut quod suꝑbia
tumidũ elatũq reddiderat:
humilitate ac mansuetudine
cõplanet᷑. Quod inquitas de
prauau̾at :. bonitatis gr̃a tem¬
dignatus ẽ uiã: ꝑ quã nos ꝑ¬
ducat ad patriã: unde nob̃ di¬

Expanded text:
perbum fuisse sine ullo remedio doleat, qui se nunc salubriter humiliare dissimulat. Veniet tempus, ut humiles eleventur in coelos, et superbi in inferni profunda mergantur. Veniet tempus ut se avari omnes fuisse divites doleant, a quibus nunc Christi pauperes irridentur. Non semper iste qui nunc est, humanae consuetudinis ordo servabitur: non semper Lazarus fame torquebitur, nec semper avarus dives deliciarum abundantia perfruetur: sed cito et ille de sterquilinio ab Angelis elevabitur in paradisum, et ille qui eleemosynam noluit dare, si poenitentia non subvenerit, de luxurioso convivio rapietur in tartarum; ut qui in hoc saeculo pauperi noluit dare micam, icat flammas de medullis suis. Nos vero, fratres, quantum possumus, laboremus, ut quod superbia tumidum elatumque reddiderat, humilitate et mansuetudine complanetur; quod iniquitas deraverat, bonitatis gratia temdignatus est viam, per quam nos perducat ad patriam: ut de nobis di
Abbreviated transcription (Latin):
dilatat᷑: me aũt minui : quia
iohis ꝓpħecia finit᷑. Illũ oportẽt
cresc̾ẽ: quia erit exaltandus
in cruce ⁊ me aut̃ minui ⁊ qͥa
sum truncandus ii capite.
Ioħis enĩ ꝓphecia finẽ accepit:
qͥa is qui ꝓpħabatur aouenit.
loħs gͦ formam uent᷑i dñi na¬

Expanded text:
dilatatur: me autem minui, quia Joannis prophetia finitur.  Illum oportet crescere, qui erit exaltandus in cruce: me autem minui, qui sum truncandus in capite. Joannis enim prophetia finem accepit; quia is qui prophetabatur, advenit. Joannes ergo formam venturi D
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. sed ex necessitate pec¬
c̃atores ñ arguunt: ut int̾dũ
sp̃ali medicam̃to & cãritatis
artificio. suꝑbos qͦsq etiam
indignis laudib ꝓsequant᷑.
Ut dum erubescunt falsa eẽ
quȩ de eis dicunt᷑. ad em̃da¬
cionẽ uite & bona oꝑa ꝓuo¬
cent᷑: scdm illud qd̾ scriptum
est. q̃m laudat᷑ peccator in¬

Expanded text:
luntate, sed ex necessitate pecluntate, sed ex necessitate peccatores non arguunt; ut interdum spirituali medicamento et charitatis artificio superbos quosque etiam indignis laudibus prosequantur: ut dum erubescunt falsa esse quae de eis dicuntur, ad emendationem vitae et bona opera provocentur; secundum illud quod scriptum est, Q
Abbreviated transcription (Latin):
pescente ꝑ uirginẽ. Ille salu¬
tem p̾dicauit. hic contulit.
Ille baptizauit in penitentia:
iste regen̾auit in gr̃a. Hic est¬
ioħs qui ip̃ietatem regis he¬
rodis. qͥ uxorẽ fr̾is uiuentis
inuaserat : publica auctorita¬
te condẽnans. ꝓpt̾ iusticiã ꝑdi-¬
dit uitã: sed lucratus ẽ głam.
Et nos. interdũ ꝓ gr̃a hominũ
uel timore offensionis: ꝓferi¬
mus adulationẽ ꝙ uendimus
ueritatẽ. ñ timentes illud qd̾
t̾ribiliter scriptũ est. Si non
annuntiau̾is i qͦ in qͥtatem
suã : sangumnẽ eius de manu
tua requirã.Solent tam̃ ali¬
quociẽs doctores eccłiȩ non
ꝓ negligentia peccantiũ ab
increpatione cessare: sed qͥa
eos timent ex ipsa castigatio
non possunt habe de tardita¬
te reatũ. Quia sicut uiri boni
interdũ de dura increpatione
corrigunt᷑⁊ ita econtrario etiã¬
om̃s suꝑbi lenissima ãmoni¬
cione ad peiora p̾cipitia ꝓuo¬
cant᷑. Nam in tantũ p̾dicato¬
res eccłiȩ aliquociẽs ñ ex uo¬

Expanded text:
pescente per Virginem. Ille salutem praedicavit; hic contulit. Ille baptizavit in poenitentiam; iste regeneravit in gratis qui impietatem regis Herodis, qui uxorem fratris viventis invaserat, publica auctoritate condemnans, propter justitiam perdidit vitam, sed lucratus est gloriam. Et nos interdum pro gratia hominum vel timore offensionum praeferimus adulationem, et vendimus veritatem, non timentes illud quod terribiliter scriptum est, Si non annuntiaveris iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram . Solent tamen aliquoties doctores Ecclesiae non pro negligentia peccantium ab increpatione cessare; sed quia eos timent ex ipsa castigationnon possunt habere de taciturnitate reatum: quia sicut viri boni interdum ex dura increpatione corriguntur; ita e contra omnes etiam superbi lenissima admonitione ad pejora praecipitia provocantur. Nam in tantum praedicatores Ecclesiae aliquoties non ex vo
Abbreviated transcription (Latin):
agit benedicit᷑. Et qͥa uera est
illa sapientis cuiusdã senten¬
cia: sicut uera laus ornat. ita
falsa castigat: non est tamen
ĩpossibile apud dm̃. ut etiam
illi qͥ humanis laudib mui¬
tati bona oꝑa ex̾cere ceꝑunt:
ds illis hoc in amorẽ & consu¬
etudinẽ uertãt. Scđm illud¬
qd̾ quidã de sapientib dixit.
Bene consuescere. pudebit de¬
suescere. Et it̾um. Bona loqua¬
murt: transiet sermo in af¬
fectãt̃i beatus tam̃ ioħs plena
x ꝑfecta lib̾tate maluit inui¬
sta sustin̾e: quã iusta ñ dic̾e.
Uñ eugłico beatus ipse ioħs
alloquio. corda nr̃a salutife¬
ro pulsat oraculo. dicens. Ego
uox clamantis in deserto: pa¬
rate uiã dño: rectas facite se¬
mitas di nr̃i. Si teneamꝰ in
nob̃ uerbũ ueritatis: affectũ
iusticie : erit in nob̃ illa uia
ꝑ quã humanũ pectus xp̃c
ingredit᷑. Ideo aũt dicit. E go
uox clamantis. Uox p̾conis

Expanded text:
it, benedicitur . Et quia vera est illa sapientis viri sententia, Sicut vera laus ornat, ita falsa castigat: non est tamen impossibile apud Deum, ut etiam illi qui humanis laudibus invitati bona opera exercere coeperint, Deus illis hoc in amorem et consuetudinem vertat; secundum illud quod de sapientibus quidam dixit, Bene consuescere, pudebit dissuescere: et iterum, Bona loquamur, transiet sermo in affectum. Beatus tamen Joannes plena et perfecta libertate maluit injusta sustinere, quam justa non dicere. Unde evangelico beatus ipse Joannes alloquio corda nostra salutifero pulsat oraculo dicens: Ego vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri. Si teneamus in nobis verbum veritatis, affectum justitiae; erit in nobis illa via, per quam humanum pectus Christus ingreditur. Ideo autem dicit, Ego vox clamantis. Vox praecon
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissim im̃ supͣ.
ioħis qui dñi p̾cucurrit
aduentũ. natalis diem
colimus: qd̾ nulli scõrs
meniimmꝰ. attributũ. Hodie
in quã natalis eus diẽ. unica
ac singulari cȩlebritate ue¬
neramur. Unde qͥa eũ recte
excollere ñ ualemꝰ humane
uocis officio: p̾dicemꝰ dñice
attestationis oraculo. ꝓloqͦn

Expanded text:
odie, dilectissimi fratres, Joannis qui Domini praecucurrit adventum, natalem diem colimus, quod nulli sanctorum meminimus attributum: hodie, inquam, natalem diem unica ac singulari celebritate veneramur. Unde quia eum recte extollere non valemus humanae vocis officio, praedicemus dominicae attestationis oraculo, pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse hoc dicit. E ideo agnosce
magnificentiã laudis. ex di¬
gnitate laudantis. Ac si dum
nemo illo maior ẽẽ asseritur
in natis mulierũ dat᷑ intelligi:
qd ioħs humanoꝵ fuerit men¬
sura meritoꝵ. Ego uox in qͥt

Expanded text:
Ipse hoc dicit: et ideo cognosce magnificentiam laudis ex dignitate laudantis; ac sic dum nemo illo esse major asseritur in natis mulierum, datur intelligi, quod Joannes humanorum fugit mensuram meritorum. 2. Vox est
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio cęlestis sententiȩ cun¬
ctis mortalib antefertur di¬
cente dño. Non surrexit ma¬
ior int̾ natos mulierũ ioħe
baptista. Quã pulchre dictũ
est int̾ natos mulierum ñ¬
eẽ maiorẽ ⁊ quia ille omni¬
modis maior erat ioħe: qui
de uirgine nascebat᷑: Hic ẽ
etiã qui maluit a rege ꝓster¬
ni:quã regẽ non increpare
peccantẽ. Quib ꝑspectis adu̾¬
tite dilectissimi. quantũ huic
reu̾entie. quantũ deuotionis
delieamꝰ impendere: qui ut
laudatus a dño: & ꝑpetua sc̃e
mortis gła consecratus. Dece

Expanded text:
judicio coelestis sententiae cunjudicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos mulierum nem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Dece
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m quẽ allii in longa
futurũ tp̃ra p̾scierunt. ꝓpͥriiᷤᷤ
ciare p̾sentem. Nam sicut sacra¬
tissimum euuangłm refert:
ueniente domino ad baptism̃
eius. huius modi ꝓrupit in
uocẽ. Ecce agnus di: ecce qͥ
tollit peccatũ mundi. Pro¬
pter hoc nimirũ. saluator
ipse de illo dicebat ad turbaᷤᷤ.
hic aũt ꝓbatissimus uenit
dñi presentis assertor. Plus¬
quã ꝓpħa est: cuius manib
qd̃ nulli est p̾stitum ꝓpħaꝵ¬
ad baptizandũ se dei filius
cuius tanta ẽ prerogatiua
m̾itoꝵ. ut uno eodẽq mom̃.¬
to cȩli terreq arbitrum sum¬
cerneret in columba: & at¬
testantis uocẽ patris audi¬
ret ecȩlo: Hic est ille quem
inspirante do prescius an¬
nuntiat ysaias dicens. uox
clamantis in deserto: para¬
te uiam dño. Quã congrue
fr̃s beatus ioħs predicatus
est uox. qͥ cȩ̨lestis uerbi p̾co
mittebatur. & testis: Kic est
ille cuius ꝑ angłm gabrih¬
elem p̾nuntiatur natiuitas.
nom̃ & meritũ: Hic est qui

Expanded text:
m, quem alii in longa tempora futurum praescierunt, propriis tiare praesentem; nam sicut sacratissimum Evangelium refert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Qhic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius cujus tanta praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum subcerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . Quam congrues est vox, qui coelestis Verbi et praeco mittebatur et testis. Hic ille est, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. Hic est etiam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
thronis etiã ⁊ dñationibꝰ: princi-¬
patibꝰ. ⁊ postestatibꝰ: oĩumq cȩ¬
lestium suꝑnarũq uirtutum
cõtub̾niis frui:⁊ intueri agmi¬
na scõꝵ splendidiꝰ sideribꝰ mican¬
tia. Pathriarchaꝵ fide fulgentia:
decĩ tribubꝰ isrł orbẽ iudicãtia:
mr̃m purpureis uictorie coroniᷤ
lucẽtia. uirginũ quoq choros.
candentia serta gestantes inspi¬
cere. De rege aũt qui hoꝵ mediꝰ
residet. dicere uox nulla suffic̃.
effugit oͣmnẽ sermonẽ. atq om¬
nem sensum humane m̃tis ax¬
cedit decus illud: illa pulchritu¬
do. illa uirtꝰ illa gła; illa magni¬
ficẽtia: illa maiestas. ultra enĩ
mabilem aspicere cõpectũ: et
splendore maiestatis eiꝰ irradia
ta ꝑferre. si ipsam gehẽnam par
dignũ pati om̃e qd triste ẽ. ut
gebit ut sol. cũ ordinibꝰ distic̃¬
t̾is ppłm suum dñs in regno pa¬
tris sui cȩꝑit recensere ⁊ meritis

Expanded text:
tionibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim mabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiaros tormenta perferre, si ipsam gehennam parvdignum pati omne quod triste est, ut gebit ut sol , cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis
Abbreviated transcription (Latin):
oculꝰ uidit: nec auris audiuit.⁊
nec ĩ cor hoĩs ascendit. nisi illoꝵ
qui ea ꝑfrui digni inueniũtur:
quoꝵ nõia scripta s̃ in libro uite.⁊
qui ⁊ lauer̃t stolas suas ĩ sangui¬
ne agni.⁊ s̃ ante thronũ dei. ser

Expanded text:
oculus vidit, nec auris audivit, oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae; qui et laverunt stolas in sanguine agni, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdã loco sic : qd̾ aufugiet inde dolor.
⁊ tͥsticia ⁊ gemitꝰ. Qͥd hac uita beatiꝰ.
ubi nõ ẽ pauꝑitatis metꝰ: nõ egri¬
tudinis in becillitas: Nemo lesus iraᷤ¬
citur : nemo inudet. Cupiditas nul¬
la exardescit. Nullum cibi desideri¬
pulsat ambitio. Nullus ibi diabo¬
li metꝰ: insidie demonũ nulle. Terror
gehenne ꝓcul. Mors neq corꝑis ẽ
neq animȩ: s immortalitatis mu¬
nere uita iocunda. Nulla tunc erit
usquã discordia. s cuncta cõsona:
cuncta cõuenientia: quia oĩum scoꝵ
una cõcordia. Pax cuncta ⁊ leticia
cõtinet. Tranqͥlla s̃ oĩa. ⁊ qͥeta. Iugi
splendor. non istas qͥ nũc ẽ: s tanto
mclarior: quanto felicior: quia ciui
tas ut legit᷑ illa. non egebit lumi¬
bũt ut stelle in ꝑpetuas et̾nitates:
⁊ sicut splendor firmam̃ti. qͥ ad ĩti¬
ciam erudiunt multos. Qua ꝓpt̾¬
nulla nox ibi: nulle tenebre: con¬
t̃ cursus mibium nullus. Nec frigoris
dam erit rerum tẽꝑies. quã nec

Expanded text:
dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desideriotestatis ambitio. Nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda. Nulla erit tunc usquam discordia; sed cuncta consona, cuncta convenientia; quia omnium Sanctorum una concordia: pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior; quia civitas illa, ut legitur, non egebit lumiin perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos. Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris dam erit rerum temperies, qualem nec
Abbreviated transcription (Latin):
largiri. ad quã eos sanguinis sui
uiuificatione reꝑauit: denuo
ad ꝑadisum reduc̾e. regna celoꝵ
fide ⁊ ueritati suȩ pollicitatioĩs
aꝑire. Hec hereant firmiter sen¬
sibꝰ ur̃is: hȩc intelligantur plena
fide. hec toto corde diligantur:
hec indesinentiũ oꝑũ magnani¬
mitate acquirant᷑: reposita in po¬
stestate facientis. quia regnũ cȩloꝵ
uim patitur. Res ista o homo idẽ
regnũ cȩloꝵ celeste. aliud nõ que¬
rit p̾ciũ. isi te ipsum. Tantum
ualet quaneunnes tul ie da: et
habebit sluo. Nłs tarbaris de
p̾cio: xp̃s semetpsum t radĩdit:
ut acquratte regnim deoi patri.
Ita ⁊ tu te ipsũ da: ut sis regnum
eiꝰ. ac nõ regnet peccatũ in mortali

Expanded text:
largiri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est regnum coeleste aliud non quaerit pretium quam te ipsum. Tantum valet quantum et tu: te da, et habebis illud. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te in regnum Deo Patri: ita et tu te ipsum da, ut sis regnum ejus ac non regnet peccatum in mortali
Abbreviated transcription (Latin):
tes curramus. Et qͥ scło ⁊ mundo ma¬
iores eẽ iã cepimus: cursũ nr̃m nul¬
la scłi ⁊ mũdi cupiditate tardemus.
Si expeditos. si celeres in hoc oꝑis a¬
gone currentes. dies nos ultimus
inuenerit: nusquã dñs meritis
Qͥ coronã in ꝑsecutione purpureã
ꝓ passione donauit: ipse ĩ pace uĩ¬
centibꝰ ꝓ iꝰticie meritiᷤᷤ dabit ⁊ can¬
didam. Nã nec abraham. nec ỹsaae.
ne ͤ iacob occisi s̃: ⁊ tam̃ fidei ⁊ iꝰti¬
ciȩ m̾itis honorati. int̾ patriare¬
has pͥmi eẽ meruer̃t. Ad quoꝵ cõ-¬

Expanded text:
te curramus: et qui saeculo et mundo majores esse coepimus, cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies ultimus invenerit, nusquam Dominus meritis Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quo
Abbreviated transcription (Latin):
habere cepimus. Quare nõ ꝓperaoꝰ
⁊ currimꝰ: ut patriã nr̃am uidere.
⁊ parentes salutare possimꝰ: Magnus
nos illic caroꝵ numerus expectat.
parentũ. fr̃m. filioꝵ. s req̃ns nos et
copiosa turba desiderat. iã de sua in¬
columitate secura: ad huc de nr̃a salu¬
te sollicita. Ad eoꝵ complexũ ⁊ cons¬
pectũ uenire. quanta ⁊ illis ⁊ nobis
in cõmune leticia ẽ. Qlis illic cele¬
stiũ uolinitas conseruoꝵ societatem
expectantiũ: quã sũma ⁊ ꝑpetua feli¬
exultantiũ numerꝰ in signis: illic mr̃m
ppłs ĩnum̾abił: obcertaminũ uicto¬
riã choronatꝰ: illic clarissima uirginũ
turba letatur: illic etiã cõfessoꝵ forti¬
tudo laudatur. Sed et illoꝵ remun̾a¬
tio censetur. qͥ p̾cepta dñica seruan
tes. ad cȩlestes thesauros t̾rena pa¬
trimonia transtulert̃. Ad hos gͦ di¬
lectissimi auida cupiditate. ꝑꝑemꝰ:
ut cũ his cito eẽ. ⁊ cito ad xp̃m ue¬

Expanded text:
habere coepimus, quid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, ut parentes salutare possimus? Magnus nos illic charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorumque frequens nos et copiosa turba desiderat jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita; ad eorum complexum et conspectum venire, quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic coelestium voluptas conservorum societatem exspectantium! quam summa et perpetua feliexsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coronatur; illic clarissima virginum turba laetatur: illic etiam confessorum fortitudo laudatur. Ibi et illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica setes ad caelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. ad hos, fratres dilectissimi, auida cupiditate properemus, ut cum his cito esse, ut cito ad Christum ue
Abbreviated transcription (Latin):
uerẽ. frgomũc fr̾ agit̾es aggre¬
diannt iter uite: reuertamur ad
ciuitatẽ cȩlestẽ ihrłm: in qua scͥp¬
ti sumꝰ. ⁊ ciues decreti. Non sinnus
hospites: s ciues scõꝵ ⁊ domesticidei:
etiã illiꝰ heredes. coheredes aũt xͥ.¬

Expanded text:
tres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mr̃m triũphus. multiplici passionũ
genere adornatur. ꝑque grauiora
torm̃ta: gratiora fuere ⁊ pͥmia. Dũ
catholica mat̾ ȩccła. ꝑ totum orbem
lõge lateq diffusa. in ipso capite suo
xͦ iħu edocta: didicit cõtumelias erueis
⁊ mortẽ nõ timere: magis magisq
Uniu̾sos aũt qͦs agmine melito car¬
cer penalis inelusit: pari ⁊ simili calore
uirtutis. ad gerendũ certam̃ gła trium¬
phalis inspnauit. Ouere beata mater
eccła. quã sic honor diuine dignatioĩs
illuminat: quã uincentium głosus
mr̃m sanguis exornat: quã in uiolate
cõfessionis candida induit uirgini¬
tas. floribꝰ eiꝰ nẽcross. nec lilia de sũt.
dignitatum coronas: uł de uirginita¬
te candidas. uł de passione purpurea.
Incȩlestibꝰ castris pax ⁊ acies habẽt
flores suos: quibꝰ milites xͥ coronãt᷑¬

Expanded text:
rtyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum catholica mater Ecclesia per totum orbem longe lateque diffusa, in ipso capite suo Christo Jesu edocta est contumelias crucis et mortem non timere, magis magisqueUniversos autem quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, quibus milites Christ
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ manet in et̾nũ. Qua¬
ꝓpter ħ̾arissimi m̃te integra. fide
firma. uirtute roborata. caritate
ꝑfecta. parati ad omnẽ dei uolunta
tẽ simus: cõseruantes fortiter dñi¬
ca p̾cepta. In simplicitate ĩnocẽtiã:
in caritate cõcordiã. Modestiã in huiili¬

Expanded text:
le manet in aeternum: Quapropter, charissimi, mente integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta, parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter dominica mandata: in simplicitate innocentiam, in c