comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Prestandũ est. ubieũq capud sed tu quoq coniux
Causa fuge. uultusq tui. fatisq negatũ
Te presente mori tunc magnũ concitus aufert
A bello sompes. non tergo tela pauentem
Ingentesq animos extrema in fata ferentẽ.
Non gemitus. non fletus erat. saluaq uerendus
Maiestate dolor. qualẽ te magne decebat
Romanis prestare malis non impare uultu
A spicis emathiam. nec te uidere suꝑbum
ꝓspera bellorũ. nec fractũ aduersa uidebunt:
Q uãq fuit lȩto. ꝑ tres infida triumphos
Tam misero fortuna minor. iam pondere fati
Deposito securus abis. nunc tempora lata
N espexisse uarat. spes nũq implenda recessit
Quid fueris nunc scire licet: fuge prȩlia dira
Ao testare deos. nullũ qͥ ꝑstat in armis
Iam tibi magne mori: ccuflebilis africa daminis
Et ceu munda nocens. pharioq a gurgite clades
Sic ⁊ thessalicȩ post te pars maxima pugnȩ:
Non iam pompei nomen populare ꝑ orbem

Expanded text:
Praestandum est ubicumque capit. Sed tu quoque, coniux Praestandum est ubicumque capit. Sed tu quoque, coniux Caussa fugae, vultusque tui: fatisque probatum est Te praesente mori. Tunc Magnum concitus aufert A bello sonipes, non tergo tela paventem, Ingentesque animos extrema in fata ferentem. Non gemitus, non fletus erat, salvaque verendus Maiestate dolor, qualem te, Magne, decebat Romanis praestare malis. Non impare vultu Adspicis Emathiam: nec te videre superbum Prospera bellorum, nec fractum adversa videbunt: Quamque fuit laeto per tres infida triumphos, Tam misero Fortuna minor. Iam pondere fati Deposito securus abis: nunc tempora laeta Respexisse vacat: spes numquam implenda recessit: Quid fueris, nunc scire licet. Fuge proelia dire, Ac testare deos, nullum, qui perstet in armis, Iam tibi, Magne, mori: ceu flebilis Africa damni, Et ceu Munda nocens, Pharioque a gurgite cladess, Sic et Thessalicae post te pars maxima pugnae. Non iam Pompeii nomen populare per orbem,
Abbreviated transcription (Latin):
Mersa iuuat. gentesq su&e miscere ruinȩ
Ut latiȩ post se uiuat pars maxima turba
S ustinuit. dignos etiã nunc credere uotis
C aelicolas. uoluitq siu solatia casus:
Farcite iam superi cunctas ꝓsternere gentes
S tante potest mundo. roinaq suꝑsite magnus
Esse miser: si plura iuuant mea uulnera. conure
Est michi. sunt nati. dedimꝰ tot pignora fatis
Ciuili ne parũ est bello. si meq meosq
Obru& : exigue clades sumꝰ orbe remoto.
Omnia quid lateras. quid ꝑdere cuncta laboras:
Iam nichil est fortuna neũ. sic fatur. & arma.
Signaqi ⁊ abfattas omni ĩa parte cateruas
Circumit. ⁊ reuocat matura in fata ruentes
Seq negat tanti. nex deerat robur in cuses
Ire duci. iuguloq pati uł pectore lȩtũ.
Sed turaut. strato miles ne corpore magni
Nonfugeres. supraq ducẽ ꝓcũber& orbis
Coesaris aut oculis uoluit subducere mortẽ
Ne quicꝙ infelix socero spectare uolenti

Expanded text:
Mersa iuvat, gentesque suae miscere ruinae: Mersa iuvat, gentesque suae miscere ruinae: Ut Latiae post se vivat pars maxima turbae, Sustinuit dignos etiam nunc credere votis Coelicolas, volvitque sui solatia casus: Parcite; ait, superi, cunctas prosternere gentes: Stante potest mundo, Romaque superstite, Magnus Esse miser. Si plura iuvant mea vulnera, coniux Est mihi, sunt nati; dedimus tot pignora fatis. Civiline parum est bello si meque meosque Obruis? exiguae clades sumus, orbe remoto? Omnia quid laceras, quid perdere cuncta laboras? Iam nihil est, Fortuna, meum. Sic fatur: et arma Signaque et adflictas omni iam parte catervas Circuit, et revocat matura in fata ruentes, Seque negat tanti. Nec deerat robur in enses Ire duci, iuguloque pati vel pectore letum: Sed timuit, strato miles ne corpore Magni Non fugeret, supraque ducem procumberet orbis: Caesaris aut oculis voluit subducere mortem. Nequidquam. Infelix, socero spectare volenti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpopulos. hic roma perit. qđ militis illic
Mors. hie gentis erat: sangiuis ubi fluxit atheus.
Pontieus. assirius. cunctos hȩrere cruores
Nomanus campisq uetat consistere torrens:
Tulnus habent populi. plus est ꝙ uita salusq
Q uod perit. in totũ mundi ꝓsternim̃ auũ
Tincitur insgladus omnis quȩ seruiat atas:
xima quid soboles. aut quid meruere nepotes
In regnũ nasci: pauidi nũ gessimus arma
Teximus aut uigulos: alieni pęna timoris.
In nr̃a ceruice sed&s post prȩlia natis
Si dñm fortuna dabas. ⁊ bella dedisses:
Iam magnus transisse deos. romanaq fata
Senserat. infelix. tota uix clade coattus
Portunã lampnare suã. stetit aggere campi
Eminus. unde om̃s sparsas ꝑ thessala rura
Aspicero clades. quȩ bello obstante latebant
Tot telis suafata peti. tot corpora fusa
Ac se tam multo percuntẽ sanguine uidit:
Net sicut mos est mistris. trahere om̃ia fecũ

Expanded text:
Per populos hic Roma perit: quae militia illic, Per populos hic Roma perit: quae militia illic, Mors hic gentis erat: sanguis ibi fluxit Achaeus, Ponticus, Assyrius: cunctos haerere cruores Romanus campisque vetat consistere torrens.  ferrent, Vulnus habent populi: plus est quam vita salusque, Quod perit: in totum mundi prosternimur aevum: Vincitur his gladiis omnis, quae serviet, aetas. Proxima quid suboles, aut quid meruere nepotes In regnum nasci? Pavidi num gessimus arma? Teximus aut iugulos? Alieni poena timoris In nostra cervice sedet. Post proelia natis Si dominum, Fortuna, dabas, et bella dedisses. Iam Magnus transisse deos Romanaque fata Senserat infelix; tota vix clade coactus Fortunam damnare suam. Stetit aggere campi Eminus, unde omnes sparsas per Thessala rura Adspiceret clades, quae bello obstante latebant. Tot telis sua fata peti, tot corpora fusa, Ac se tam multo pereuntem sanguine vidit. Nec, sicut mos est miseris, trahere omnia secum
Abbreviated transcription (Latin):
Et securus eo te sȩuo marte subactũ
Fompeioq grauis pęnas. nob̃q claturũ.
Cũ morias sperare lic&: ñ plura lotutũ
Uita fugit. densȩq oculos uertere tenebre:
Inpendisse pud& lacrimas in funere mundi
Mortib in numeris. ac singula fata sequentem
Quaerere lottiferũ ꝑ cuiꝰ uscera uulnus
Exerit. quis fusa solo uitalia calt&.
Sre quis aduerso demissũ faucib ensem
Expulerit mordens anim̃a. quis corruat ictus
Quis steterit dũ m̃bra cadunt. qͥ pectore tela
Transmittant. aut quos cãpis ad fycerit hasta.
Quis cruor emissis ꝑruperit aera uenis
Inq hostis cadat arma sui. quis pettora fratris
Cedat. ⁊ ut notũ possit spoliare cadauer
Abscisũ longe mittat capud. ora parentis
Quis laceris. nimiaq ꝓb& spectantib ira
Quẽ iugulat ñ. ẽt̃ patrẽ: mors nulla querda
Digna sua ẽ.: nullosq hominũ lugere uacanius
Non istas habuit pugne pharsalia partes
Quas alit clades illic ꝑ fata uirorũ

Expanded text:
Et securus eo: te saevo Marte subactum, Et securus eo: te saevo Marte subactum, Pompeioque graves poenas nobisque daturum, Cum morior, sperare licet. Non plura locutum Vita fugit, densaeque oculos pressere tenebrae. Impendisse pudet lacrimas in funere mundi Mortibus innumeris, ac singula fata sequentem Quaerere, letiferum per cuius viscera vulnus Exierit; quis fusa solo vitalia calcet; Ore quis adverso demisso faucibus ense Expulerit moriens animam; quis corruat ictu, Quis steterit, dum membra cadunt: quis pectore tela Transmittat, vel quos campis adfixerit hasta: Quis cruor emissis perruperit aera venis, Inque hostis cadat arma sui: quis pectora fratris Caedat, et, ut notum possit spoliare cadaver, Abscisum longe mittat caput: ora parentis Quis laceret, nimiaque probet spectantibus ira, Quem iugulat, non esse patrem. Mors nulla querela Digna sua est, nullosque hominum lugere vacamus. Non istas habuit pugnae Pharsalia partes, Quas aliae clades: illic per fata virorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Caesaris intentus iugulo nondũ attigit arcem
Iuris. ⁊ humanũ columen quo cunc̃ta reguntur
Egressus. meruit fatis tam nobile lȩtũ.
U iuat. ⁊ ut bruti ꝓtũbat uitt̾ima regnet̾:
Nic patriȩ perit omne detus. iac& aggere magno
Patriciũ campis ñ mixta plebe caclauer:
Mors tamen eminuit clarorũ instrage uirorũ
Pugnacis domiti. quẽ claddes fata ꝑ or̃s
Ducebant: nusꝙ magni fortuna sine illo
Succubuit. uictus totiens a caesare. salua
Lib̾tate perit tunc mille in uulnera lȩtus
Labitur. ac uenia gaud&s : aruisse secunda:
Uiderat in crasso uersantẽ sanguine menbra
Ccesar. ⁊ increpitans. iã magni deseris arma
Successor domiti. sine te iam bella geruntur:
D xerat. ast illi suffecit pettora pulsans
Sp̃s in uocẽ. morientiaq ora resoluit :
N onte funesta scelerũ mercede potitũ.
S ed dubiũ fati. caesar generoq minorẽ
Aspiciens. stigias magno duce lib̾ ad umbras

Expanded text:
Caesaris intentus iugulo: nondum attigit arcem Caesaris intentus iugulo: nondum attigit arcem Iuris, et, humanum culmen, quo cuncta premuntur, Egressus, meruit fatis tam nobile letum. Vivat, et, ut Bruti procumbat victima, regnet. Hic patriae perit omne decus: iacet aggere magno Patricium campis non mixta plebe cadaver. Mors tamen eminuit clarorum in strage virorum Pugnacis Domiti, quem clades fata per omnes Ducebant. Nusquam Magni Fortuna sine illo Succubuit: victus toties a Caesare, salva Libertate perit. Tunc mille in vulnera laetus Labitur, ac venia gaudet caruisse secunda. Viderat in crasso volventem sanguine membra Caesar, et increpitans; Iam Magni deseris arma, Successor Domiti; sine te iam bella geruntur. Dixerat: ast illi suffecit pectora pulsans Spiritus in vocem, morientiaque ora resolvit: Non te funesta scelerum mercede potitum, Sed dubium fati, Caesar, generoque minorem Adspicens, Stygias Magno duce liber ad umbras
Abbreviated transcription (Latin):
Pectoris arina sonant. confract̾iq ensib enses
Ipse manu subigit gladios. ac tela ministrat
Aduersosq iub& ferro contundere uultus.
Promous ipse acies. inpellit terga fuoꝵ.
Terbere conuersȩ cessantes excitat hastę
In plebem uetat irt manꝰ. monftratq senatũ.
dcit cruor. imperii quisit. quae uistera rerũ.
Unde petat romã. libertas ultima mundi
Quo steterit ferienda loco. ꝑmixta secundo
Ordine nobilitas. uenerandaq corpora ferro
Orgentur. caedunt lepidos. cadutq metellos
Coruinosq simul. torquataq nomina regum
d̾ aepe duces. sũmosq hominũ. te magne remoto
Illic plebeia contextus casside uultus
Ignotusq hosti. qđ ferrũ br̾ute tenebas
Oderus imperii. spes o supp̃ma senatus
Extremũ tanti generis ꝑ scła nomen
Ne rue ꝑ medios nimiũ temerarius hostes
Nec tibi fatales admoueris ante plnlippos.
Thessalia periture tua. nil ꝓfiris istic.

Expanded text:
Pectoris arma sonant, confractique ensibus enses. Pectoris arma sonant, confractique ensibus enses. Ipse manu subicit gladios, ac tela ministrat, Adversosque iubet ferro confundere vultus. Promovet ipse acies: impellit terga suorum: Verbere conversae cessantes excitat hastae. In plebem vetat ire manus, monstratque senatum. Scit, cruor imperii qui sit, quae viscera rerum: Unde petat Romam, libertas ultima mundi Quo steterit ferienda loco. Permixta secundo Ordine nobilitas, venerandaque corpora ferro Urgentur: caedunt Lepidos, caeduntque Metellos, Corvinosque simul, Torquataque nomina, regum Saepe duces, summosque hominum, te, Magne, remoto. Illic, plebeia contectus casside vultus, Ignotusque hosti, quod ferrum, Brute, tenebas! O decus imperii, spes o suprema senatus, Extremum tanti generis per saecula nomen. Ne rue per medios nimium temerarius hostes, Nec tibi fatales admoveris ante Philippos, Thessalia periture tua. Nil proficis istic
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc suge mens partẽ belli. tenebrisq relinque
N ullaq tantorũ difcat me uate maloꝵ
Ah potius pereant lacrime. pereantq querele
Quic quid in hac atie gessisti roma tacebo
Nic caesar. rabies popłi. stimulusq furorũ
Nequa parte sui pereat stelus. agmina circũ
It uagus. caq ignes aniis flagrantib addit
Inspicit ⁊ gladios qui toti sanguine madent.¬
nat
Qui niteant primo tantũ mucrone eruenti.
Qu& pͥnso tremat ense manꝰ. quis languida tela.
Quis cõntenta ferat. quis p̃stet bella iubenti
Qũt pugnare uuet. quis uultũ ciue ꝑempto
Aluite& obit latis ꝓiecta cadauera campis
ulnea multorũ. totũ fusura cruorẽ
Spposta p̃mit ipse manu. quacũq uagatur
Sanguineũ ueluti quatiens bellona flagellũ¬
Pistonas. aut mauors agitans. si uerbere saeuo
Pallaclia stimules turbatos egide currus¬
Aox ingens scelerũ. ⁊ caedes oriuntur. ⁊ instar
In mensȩ uocis. gemitus. ⁊ pondere lapsi

Expanded text:
Hanc fuge, mens, belli partem, tenebrisque relinque, Hanc fuge, mens, belli partem, tenebrisque relinque, Nullaque tantorum discat me vate malorum, Hae potius pereant lacrimae, pereantque querelae. Quidquid in hac acie gessisti, Roma, tacebo. Hic Caesar, rabies populis, stimulusque furorum, Ne qua parte sui pereat scelus, agmina circum It vagus, atque animis ignes flagrantibus addit: Inspicit et gladios, qui toti sanguine manent, Qui niteant primo tantum mucrone cruenti, Quae presso tremat ense manus, quis languida tela, Quis contenta ferat, quis praestet bella iubenti, Quem pugnare iuvet, quis vultum cive peremto Mutet: obit latis proiecta cadavera campis: Vulnera multorum, totum fusura cruorem, Opposita premit ipse manu. Quacumque vagatur, Sanguineum veluti quatiens Bellone flagelluBistonas aut Mavors agitans, si verbere saevo Palladia stimulet turbatos aegide currusNox ingens scelerum, et caedes oriuntur, et instar Immensae vocis gemitus, et pondere lapsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit inde modũ cedes. ac nulla fecuta est
Pugna. sed hint iugulis. hinc ferro bella geruntur:
Ner ualet hat acies tantũ ꝓsternere: quantũ
Inde perire potest. utinã pharsalia campis
Sufficiat cruor iste tuus. quẽ barbara fundunt
Pettora. non alio mutentur sanguine fontes.
Nic numerus totos tibi uestiat ossib agros.
A ut si romano conpleri sanguine mauis
Istis parce p̃cor: uiuant galateq syriq
Cappadotes. galliq extremiq orbis hiberi
Armeni cilires nã post cuuilia bella
Nic populus. romanus erit semel ortus in om̃is
It timor. ⁊ fatis datus est ꝓ caesare cursus:
U entũ erat ad robur magni. mediasq cateruas
Quod totos errore uago ꝑfuderat agros.
Constitit hic bellũ. fortunaq caesaris haesit¬
Non illic regum auxilus collecta iuuentus
Della gerit. ferrũq manꝰ mouere rogate
Ille locus fr̃s habuit. locus ille parentes.
Nic furor. hic rabies. hic sunt tua crimina caesar.

Expanded text:
Perdidit inde modum caedes, ac nulla secuta est Perdidit inde modum caedes, ac nulla secuta est Pugna, sed hinc iugulis, hinc ferro bella geruntur: Nec valet haec acies tantum prosternere, quantum Inde perire potest. Utinam, Pharsalia, campis Sufficiat cruor iste tuis, quem barbara fundunt Pectora; non alio mutentur sanguine fontes; Hic numerus totos tibi vestiat ossibus agros: Aut si Romano compleri sanguine mavis, Istis parce precor: vivant Galataeque Syrique, Cappadoces, Gallique, extremique orbis Iberi, Armenii, Cilices: nam post civilia bella Hic populus Romanus erit. Semel ortus in omnes It timor, et fatis datus est pro Caesare cursus. Ventum erat ad robur Magni, mediasque catervas. Quod totos errore vago perfuderat agros, Constitit hic bellum, fortunaque Caesaris haesit. Illic non regum auxiliis collecta iuventus Bella gerit, ferrumque manus movere rogatae: Ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Hic furor, hic rabies, hic sunt tua crimina, Caesar.
Abbreviated transcription (Latin):
na aries patitur. gerit altera. frigidus inde
Stat gladius. calet om̃e notens a c&sare ferrũ:
Nec fortuna diu rerũ tot pondera uertens. ł uergens¬
Abstulit ingentes fato torrente ruinas
Ut primũ toto dtluxit cornua tampo
Pompeianus equeis. belliq ꝑ ultima fudit.
Sparsa ꝑ extremos leuis armatura maniplos
Insequitur. sȩuasq manus inmittit in hostẽ.
N oxq suꝑ campos telis conserta pependit.
Cũ caesar metuens ne frons sibi prima labaret
Incursu ten& obliquas post signa cohortes.
Inque latus belli quase uagus hostis agebat
e mittit subitũ non motis cornib agmen:
Inmemores pugnȩ. nulloq pudore timendi
Praecipites. ferere palã. ciuilia bella
Non bene barbaricis umq cõmissa caterius
Ut primũ sonipes transfixus pectora ferro.
In caput effusi calrauit m̃bra regentis
Om̃is eques cessit tampis. glomerataq pubes:
In sua conuersis p̃ceps ruit agmina frenis.

Expanded text:
Una acies patitur, gerit altera: frigidus inde Una acies patitur, gerit altera: frigidus inde Stat gladius; calet omne nocens a Caesare ferrum. Nec Fortuna diu, rerum tot pondera vertens, Abstulit ingentes, fato torrente, ruinas. Ut primum toto diduxit cornua campo Pompeianus eques, bellique per ultima fudit: Sparsa per extremos levis armatura maniplos Insequitur, saevasque manus immittit in hostem.Noxque super campos telis conserta pependit. Tum Caesar, metuens, ne frons sibi prima labaret Incursu, tenet obliquas post signa cohortes: Inque latus belli, qua se vagus hostis agebat, Immittit subitum non motis cornibus agmen. Immemores pugnae, nulloque pudore timendi Praecipites fecere palam, civilia bella Non bene barbaricis umquam commissa catervis. Ut primum sonipes transfixus pectora ferro In caput effusi calcavit membra regentis; Omnis eques cessit campis, glomerataque pubes In sua conversis praeceps ruit agmina frenis.
Abbreviated transcription (Latin):
Aeris. ⁊ calido liquefactae pondere glandes:
Tunc & ityrei mediq arabesq soluti.
Atcu turba minax. nusꝙ rexere sagittas.
Sed petitur solus qui campis immin& ather
Inde cadunt mortes. sceleris sed crimine nullo
Externũ maculant chalibem stetit om̃e coactũ
Circa pila nesas: ferro subtexitur ather.
Et quota pars hominũ. iaculis. ferroq uolanti
Exacta est. odiis solus cuulib ensis
Sufficit. ⁊ dextras romana in uiscera ducit:
Pompei densis acies stipata caterius
Uinexerat in sertem nexis umbonib arma
N req habitura locũ. dextras. attela mouendi
Constiterat. gladiosq suos cõpressa timebat:
Praecipiti cursu. uesanũ casaris agnien
In densos agitur cuneos. ꝑq arma ꝑ hostem
Quaerit iter. qua torta grauis lorica catenas
Opponit. tutoq latet sub tegmine pectus
Nac quoq ꝓuentũ est ud ascera. totq ꝑ arma.
Extremũ est quod quisq ferit: cuulia bella

Expanded text:
Aeris et calido liquefactae pondere glandes. Aeris et calido liquefactae pondere glandes. Tunc et Ituraei, Medique Arabesque, soluto Arcu turba minax, nusquam rexere sagittas, Sed petitur solus, qui campis imminet, aer: Inde cadunt mortes. Sceleris sed crimine nullo Externum maculant chalybem; stetit omne coactum Circa pila nefas. Ferro subtexitur aether, Sed quota pars cladis iaculis ferroque volanti Exacta est? Odiis solus civilibus ensis Sufficit, et dextras Romana in viscera ducit. Pompeii densis acies stipata catervis, Iunxerat in seriem nexis umbonibus arma: Vixque habitura locum dextras ac tela movendi, Constiterat, gladiosque suos compressa tenebat. Praecipiti cursu vesanum Caesaris agmen In densos agitur cuneos: perque arma, per hostem Quaerit iter. Qua torta graves lorica catenas Opponit, tutoque latet sub tegmine pectus, Hac quoque perventum est ad viscera: totque per arma Extremum est, quod quisque ferit. Civilia bella
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sensũ post fata tu&e dent trastina morti.
Cuius torta manu cõmisit lancea bellũ.
Primaq thessaliã romano sanguine tuait:
Oprereps rabies. cũ casar tela teneret
Inuenta est prior ulla manus: tunc stridulus aer
Elisus litus. conceptaq classica cornu:
Tunc ausȩ dare signa tubȩ. tunc ȩxhera tendit
Extrenuq fragor conuexa in᷑rupit oli mpi
Unde procul nubes. quo nulla tonitrua durant:
Excepit resonis clamorem uallibus hemus
Peliacisq dedit rursus geminare cauernis:
Pindus agit gemitus: pangeaq saxa refultant:
Oe te deq gemunt rupes. uotesq furors
Expauere sui. tota tellure relatas
S pargitur in numerũ diuersis missile uotis.
Uulnera pars optat. pars terrȩ figere tela
Ac puras seruare manꝰ. rapit om̃ia casus.
Atq incerta facit. quos uult fortuna nocentes¬
Illic: quȩq suo misc& gens proelia tęlo:
Romaniis cunctis petitur cruor. inde sagittȩ
Inde faces ⁊ saxa uolant. spatioq solutȩ

Expanded text:
Sed sensum post fata tuae dent, Crastine, morti, Cuius torta manu commisit lancea bellum, Primaque Thessaliam Romano sanguine tinxit. O praeceps rabies, cum Caesar tela teneret, Inventa est prior ulla manus! Tunc stridulus aer Elisus lituis, conceptaque classica cornu: Tunc ausae dare signa tubae: tunc aethera tendit, Extremique fragor convexa irrupit Olympi, Unde procul nubes, quo nulla tonitrua durant. Excepit resonis clamorem vallibus Aemus, Peliacisque dedit rursus geminare cavernis: Pindus agit fremitus, Pangaeaque saxa resultant, Oetaeaeque gemunt rupes: vocesque furoris Expavere sui tota tellure relatas. Spargitur innumerum diversis missile votis. Vulnera pars optat, pars terrae figere tela, Ac puras servare manus. Rapit omnia casus, Atque incerta facit, quos vult, Fortuna nocentesIllic, quaeque suo miscet gens proelia telo, Romanus cunctis petitur cruor. Inde sagittae, Inde faces et saxa volant, spatioque solutae
Abbreviated transcription (Latin):
Qua inimei castella uatant. ⁊ cͥonfrãga densis
Arborib diuneta tegunt. hic puluere nullo
ditus agnen agit. subitusq ad mornia uenit
T ot simul e campis latioe fulsere uolueres.
Uot cerinere tube. nequid uictoria ferro
Seberis pauor attonitos confererat hostes.
Quod solũ ualuit uirtus. iaruere ꝑempti
Debuerant quo stare loro. qui uulnera ferrent
Lam deerant. Qninibus agens tot tela peribat:
Tũ pireos uoluunt inniensȩ lampadis ignes.
Uũ quassȩ nutant turres. lapsumq minantur
Roboris inpatti crebros uomit aggeradictus
Iam pompeianȩ celsi suꝑ ardua ualli
Exierant aquilȩ. iam mundi iura patebant
Quem non mille simul turinis. nec casareͤ toto
Auferret fortuna locũ. uicdorib unus
Eripuit. uetuitq capi. seq arma tenente
Ac nontlũ strato. magnũ uitisse negauri.

Expanded text:
Quam Minuci castella vocant, et confraga densis Arboribus dumeta tegunt. Huc pulvere nullo Proditus agmen agit, subitusque ad moenia venit. Tot simul e campis Latiae fulsere volucres: Tot cecinere tubae. Ne quid victoria ferro Deberet, pavor adtonitos confecerat hostes. Quod solum valuit virtus, iacuere peremti, Debuerant quo stare loco: qui vulnera ferrent Iam deerant, nimbusque ferens tot tela peribat. Tum piceos volvunt immissae lampades ignes: Tum quassae nutant turres, lapsumque minantur: Roboris impacti crebros gemit agger ad ictus. Iam Pompeianae celsi super ardua valli Exierant aquilae: iam mundi iura patebant. Quem non mille simul turmis, nec Caesare toto Auferret Fortuna locum, victoribus unus Eripuit, vetuitque capi: seque arma tenente, Ac nondum strato, Magnum vicisse negavi
Abbreviated transcription (Latin):
M entimur regnare iouẽ. spectabit ab alto
Aethere thessalitas teneat cũ fubnuna cȩdes.
Scilicet ipse petet pholoen. petes ignib oeteni.
In meritȩq nenius rhodopes pinusq minantes:
Cassius hoc potius ferioͣ caput. astra thiesthae
Intulit. ⁊ subitis dampnauit noctib argos:
Tot similes sratrũ gladios. patrumq gerenti
Thessaliȩ. dabit ille diem: mortalia nulli
S unt curata deo cdadis tamen huiꝰ habemus
Uindictam. quantã terris dare numina fas÷
Bella pares superis. facient ciuilia diuos
Fulminib manes. radusq ornabit & astris
Inq deum templis iurabit roma ꝑ umbras
Ut rapido cursu fati suprema morantem
Donsumpsere locũ. parua tellure dirempti:
Inde manus spectant. uultusq agnoscere quȩrunt
Quo sua pila cadant. aut qua sibi fata minent᷑
Facturi quȩ monstra forent uidere parentes
Frontib aduersis. fraternaq cõminus arma.
Nec libuit mutare locũ: tanien omnia torpor

Expanded text:
Mentimur regnare Iovem. Spectabit ab alto Mentimur regnare Iovem. Spectabit ab alto Aethere Thessalicas, teneat cum fulmina, caedes? Scilicet ipse petet Pholoen, petet ignibus Oeten, Immeritaeque nemus Rhodopes, pinusque Mimantis: Cassius hoc potius feriet caput? Astra Thyestae Impulit, et subitis damnavit noctibus Argos: Tot similes fratrum gladios patrumque gerenti Thessaliae dabit ille diem? Mortalia nulli Sunt curata deo. Cladis tamen huius habemus Vindictam, quantam terris dare numina fas est. Bella pares superis facient civilia divos: Fulminibus manes, radiisque ornabit, et astris, Inque deum templis iurabit Roma per umbras. Ut rapido cursu fati suprema morantem Consumsere locum: parva tellure diremti, Inde manus spectant, vultusque agnoscere quaerunt, Quo sua pila cadant, aut quae sibi fata minentur, Facturi quae monstra forent. Videre parentes Frontibus adversis, fraternaque cominus arma, Nec libuit mutare locum. Tamen omnia torpor
Abbreviated transcription (Latin):
Sed retro tua fatatulit. par om̃ib anius
Hemathiȩ funesta dies: hac luce cruenta
Effectũ. ut latios non horreat india fasces.
Nec uetitos errare dachas in moenia ducat.
S armaticũq premat suecinttus consul aratrũ
Q uod semꝑ saeuas deb&s tibi parthia poenas.
Quod fugiens ciuile nefas. redituraq nũ qũa
Ribertas. ultra tigrim. rhenũq recessit
Ae tocies nobis iugulo quęsita. uagatur
Gernanũ. scxthicũq bonũ. nec respicit ultra
Ausoniam: uellẽ populis incognita nr̃is
Uulturis ut primũ leuo fundata uolatu
Nomulus infami conpleuit moenia luco
sq ad thessalicas seruisses roma ruinas.
De brutis fortuna queror. quid tempora legũ
Eginus. aut annos. a consule nomen habentes.
Felices arabes. mȩdiq eoaq tellus
Quã sub ꝓpetius tenuerunt fata tirannis:
Expopulis qui regna ferunt. sors ultima nr̃a est
Quos seriure pudet. sunt nobis nulla ꝓfecto
Numina: cũ caero rapiantur secula casu

Expanded text:
Sed retro tua fata tulit, par omnibus annis, Sed retro tua fata tulit, par omnibus annis, Emathiae funesta dies. Hac luce cruenta Effectum, ut Latios non horreat India fasces, Nec vetitos errare Dahas in moenia ducat, Sarmaticumque premat succinctus consul aratrum. Quod semper saevas debet tibi Parthia poenas, Quod, fugiens civile nefas redituraque numquam, Libertas ultra Tigrim Rhenumque recessit, Ac, toties nobis iugulo quaesita, vagatur, Germanum Scythicumque bonum, nec respicit ultra Ausoniam: vellem, populis incognita nostris, Vulturis ut primum laevo fundata volatu Romulus infami complevit moenia luco, Usque ad Thessalicas servisses, Roma, ruinas. De Brutis, Fortuna, queror. Quid tempora legum Egimus, aut annos a consule nomen habentes? Felices Arabes, Medique, Eoaque tellus, Quam sub perpetuis tenuerunt fata tyrannis. Ex populis, qui regna ferunt, sors ultima nostra est, Quos servire pudet. Sunt nobis nulla profecto Numina: cum caeco rapiantur secula casu,
Abbreviated transcription (Latin):
Ciue suo romã. sed mundi fece repletã:
Clatdis es dedimꝰ. ne tanto tempore bellũ
Iam possit ciuile geri. pharsalia tanti
Causa mali celant feralia nomina cannȩ.
Et dampnata diu romanis allia fastis.
Tempora signauit leuiorũ roma maloꝵ.
Nunc uoluit nescire diẽ ꝓh tristia fata
Aera pestiferũ tractu. morbosq fluentes
Insanãq famẽ. ꝑmissasq ignib urbes.
Moeniaq in p̃ceps laturos plena tremores
Ni possent explere uiri. quos undiq traxit
In miseram fortuna netẽ. dũ mnunera longi
Explicat eripiens ȩui. populosq ducesq
Constituit campis. ꝑ quos tͥ roma ruenti
Ostendat. quã magna cadas quȩ latius orbẽ
Fossedit. eicius ꝑ ꝓspera fata cucurrit:
Omne tibi bellũ gentes dedit. omnib armis:
Te geminũ titan ꝓcedere uidit inaxeni
Haud multũ terrȩ spatiũ restabat eoe
Pt tibi nix. tibi tota dies. tibi curreret ather
Omoiesq errantes stell& romana uiderent:

Expanded text:
Cive suo Romam, sed mundi faece repletam, Cive suo Romam, sed mundi faece repletam, Cladis eo dedimus, ne tanto in tempore bellum Iam posset civile geri. Pharsalia tanti Caussa mali. Cedant feralia nomina Cannae, Et damnata diu Romanis Allia fastis. Tempora signavit leviorum Roma malorum; Hunc voluit nescire diem. Pro tristia fata! Aera pestiferum tractu, morbosque fluentes, Insanamque famem, permissasque ignibus urbes, Moeniaque in praeceps laturos plena tremores Hi possent explere viri, quos undique traxit In miseram Fortuna necem, dum munera longi Explicat eripiens aevi, populosque ducesque Constituit campis: per quos tibi, Roma, ruenti Ostendat, quam magna cadas. Quo latius orbem Possedit, citius per prospera fata cucurrit. Omne tibi bellum gentes dedit omnibus annis: Te geminum Titan procedere vidit in axem. Haud multum terrae spatium restabat Eoae, Ut tibi nox, tibi tota dies, tibi curreret aether, Omniaque errantes stellae Romana viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
Erigitur. placuitq mori. si uera timer&:
Ergo utrimq pari ꝓcurrunt agmina motu:
Frarũ metus hos. regni spes exeitat illos:
Ne facient dextrȩ̨. quie quad non expleat atas
Ulla. nec humanũ repar& genus. omnib annis
Ut uacet a serro. gentes mars iste futuras
Obrua. & populos ceui uenientis morbẽ
E repto natale fer&. tunc omne latinũ
Tabula nomen erit gabios. ueiosq choramq
Puluere iux tettȩ poterunt monstrare runȩ̨
Albanosq lares. laurentinosq pęnates
Rus uatuũ. qͥđ non habitet nisi nocte coacta
Inuitus. questusq numã iussisse senator
Non cetas hoer carpit edax. monimentaq rerũ
Putria. destituit. crimen eiuile uidemꝰ
Tot uacuas urbes. generis quo turba redacta est
Humani : toto populi qui nascimur orbe
Nec muros implere uiris. nec possumus agros
Urbs nos una capit uincto fossore coluntur
ꝑ speriȩ segetes. stat tectis putris auitis
In nullos ruitura domus. nulloq frequentẽ

Expanded text:
Erigitur; placuitque mori, si vera timeret. Erigitur; placuitque mori, si vera timeret. Ergo utrimque pari concurrunt agmina motu Irarum: metus hos regni, spes excitat illos. Hae facient dextrae, quidquid non expleat aetas Ulla, nec humanum reparet genus omnibus annis, Ut vacet a ferro. Gentes Mars iste futuras Obruet, et populos aevi venientis in orbem Erepto natale feret. Tunc omne Latinum Fabula nomen erit: Gabios Veiosque Coramque Pulvere vix tectae poterunt monstrare ruinae, Albanosque lares Laurentinosque penates Rus vacuum, quod non habitet, nisi nocte coacta, Invitus, questusque Numam iussisse, senator. Non aetas haec carpsit edax, monimentaque rerum Putria destituit: crimen civile videmus, Tot vacuas urbes Generis quo turba redacta est Humani? Toto populi qui nascimur orbe, Nec muros implore viris, nec possumus agros. Urbs nos una capit: vincto fossore coluntur Hesperiae segetes: stat tectis putris avitis In nullos ruitura domus: nulloque frequentem
Abbreviated transcription (Latin):
S ub nothon. aut borean hominũ sumꝰ. arma mouemꝰ
N onne suꝑfusis collectũ cornib hostẽ
In mediũ dabimus: pautas uictoria dextras
Txgit. at plures tantũ clamore cateruȩ
Bella gerent. caesar nr̃is non sufficit armis.
Credite pendentes e summis moenibus urbis
Crinbus effusis hortasĩ in proelia matres
Fredite grandeuũ uetitũq & tate senatũ
Arma sequi. sacros pedib ꝓsternere canos.
Atq ipsam domini metuentẽ occurrere romã
Credite qui mine est populus populũq futurũ
ꝑmpetas adferre preres. haet libera nasci
Haet uult turba mori: siquis post pignora tanta
Pompeio lotus est. cũ prole. & connuge. supplex
Imperii salua si maiestate liceret.
Toluerer ante pedes magnus nisi uincitis exul.
Ludibrium soceri. ur̃. pudor. ultima fata
Depretor. ac turpes extremi cardinis annos.
Ne discã serure senex. tam mesta locuti
Uote ducis. flagrant animi. romanaq uirtus

Expanded text:
Sub Noton et Borean hominum sumus, arma movemus. Sub Noton et Borean hominum sumus, arma movemus. Nonne superfusis collectum cornibus hostem In medium dabimus? Paucas victoria dextras Exigit: at plures tantum clamore catervae Bella gerent. Caesar nostris non sufficit armis. Credite pendentes e summis moenibus urbis Crinibus effusis hortari in proelia matres. Credite, grandaevum, vetitumque aetate senatum Arma sequi, sacros pedibus prosternere canos: Atque ipsam domini metuentem occurrere Romam. Credite, qui nunc est populus, populumque futurum Permixtas adferre preces. Haec libera nasci, Haec vult turba mori. Si quis post pignora tanta Pompeio locus est, cum prole et coniuge supplex. Imperii salva si maiestate liceret, Volverer ante pedes. Magnus, nisi vincitis, exsul, Ludibrium soceri, vester pudor, ultima fata Deprecor, ac turpes extremi cardinis annos, Ne discam servire senex. Tam moesta locuti Voce ducis flagrant animi, Romanaque virtus
Abbreviated transcription (Latin):
Quem quasistis adest. totas esfundite uires.
Extremũ ferri suꝑ.ẽ. opus. unaq trahit gentes
Hora tralit. quisquis patriam. carosq penates.
Qui sobolt̃ ac thalamos. desertaq pignora querit
Ense perat. medio posuit ds̃ om̃ia campo:
Causa uba melior superos sperare setundos.
Ipsi tela regent ꝓ uiscera caesaris. ipsi
Nomanas sancire uolent hoc sanguine leges
Si socero dare regna meo. mundũq pararent.
Praecipitare meam fatis potuere senectam:
N on iratorũ populis urbiq deorũ est
Pompeium seruare ducẽ. quȩ uincere possent
O mna contulimus. subiere peritula clari
Sponte uiri. sacraq antiquus imagine miles
Si curios his fata darent. reducesq camilbos
Iemporib. deciosq caput fatale uouentes.
Ninc starent: primo gentes oriente coat hȩ
In numerȩq urbes. quantas in prelia nũquam
Extiutre manꝰ. totosimul utimur orbe.
Liuequid signiferi conprensum est imute raeli.

Expanded text:
Quem quaesistis, adest. Totas effundite vires; Quem quaesistis, adest. Totas effundite vires; Extremum ferri superest opus, unaque gentes Hora trahit. Quisquis patriam carosque penates, Qui sobolem ac thalamos desertaque pignora quaerit, Ense petat: medio posuit deus omnia campo. Caussa iubet medior superos sperare secundos: Ipsi tela regent per viscera Caesaris, ipsi Romanas sancire volent hoc sanguine leges. Si socero dare regna meo mandumque pararent, Praecipitare meam fatis potuere senectam. Non iratorum populis urbique deorum est, Pompeium servare ducem. Quae vincere possent, Omnia contulimus. Subiere pericula clari Sponte viri, sacraque antiquus imagine miles. Si Curios his fata darent reducesque Camillos Temporibus, Deciosque caput fatale voventes, Hinc starent. Primo gentes Oriente coactae Innumeraeque urbes, quantas in proelia numquam Excivere manus. Toto simul utimur orbe. Quidquid signferi comprensum limite coeli
Abbreviated transcription (Latin):
Siue quis infesto cognata ii pettora ferro
Ibit seu nullũ uiolabit uulnere pignus.
Ignoti uigulũ tanquam scelus inputis hostis:
Sternite iam uallũ. fossasq implete ruia
Exeat ut plenis acies non sparsa maniplis
Parcite ne castris. uallo tendatis in illo
Unde aties peritura uenit. uix tuncta locuto
Caesare. queniq suũ munꝰ trahit. armaq raptĩ
Sumpta. uiri celeres capiunt presagia belli.
Calcatisq ruunt castris. stant ordine nullo.
Arte ducis nulla. ꝑmittuntq om̃ia fatis.
Si totidem magni soteros. totidemq petentes
Urbis regna su&e. sunesto in marte locasset
Nontam precipia ruerent in prelia cursu:
Nidit ut hostiles in recdũ exire cateruas
Sompeius. nullasq moras ꝓmittere bello
Sed superis placuisse diem. stat corde gelato
At tonitus. tantoq duri sic arma timere
Omen erat. premit inde metus. totũq ꝑagmen
Dublimi ꝑ̃uertus equo. quẽ flagitat inquit
Br̃a diem uirtus. finis cuulib armis

Expanded text:
Sive quis infesto cognata in pectora ferro Sive quis infesto cognata in pectora ferro Ibit, seu nullum violabit vulnere pignus, Ignoti iugulum tamquam scelus impetat hostis. Sternit iam vallum, fossasque implete ruina, Exeat ut plenis acies non sparsa maniplis. Parcite ne castris: vallo tendetis in illo, Unde acies peritura venit. Vix cuncta locuto Caesare, quemque suum munus trahit, armaque raptim Sumpta viris. Celeres capiunt praesagia belli, Calcatisque ruunt castris: stant ordine nullo, Arte ducis nulla; permittunt omnia fatis. Si totidem Magni soceros, totidemque petentes Urbis regna suae funesto in Marte locasses, Non tam praecipiti ruerent in proelia cursu. Vidit ut hostiles in rectum exire catervas Pompeius, nullasque moras permittere bello, Sed superis placuisse diem: stat corde gelato Adtonitus: tantoque duci sic arma timere Omen erat. Premit inde metus, totumque per agmen Sublimi provectus equo: Quem flagitat, inquit, Vestra diem virtus, finis civilibus armis,
Abbreviated transcription (Latin):
Thessalice tantũ suꝑi ꝑmittitis horae.
Aut merces hodie bellorũ. aut poena paratur
Cesareas spectate cruces. spectate catenas
Et capud hoc positũ rostris. effusaq menbra
Septorũq nefas. & clausi prȩlia campi.
Cũ dure sillano gerimꝰ cuulia bella:
Uestri cura mouet. nã me serura manebit
Sors quesita manu. fodientẽ iuscera cernet
Me mea. qui nondũ uittũ respexerit hostem.
Dii quorũ curas abduxit ab athere tellus
Nomanusq labor. uincat. quicũq necesse
Non putat. inuictos saeuũ distringere ferrũ
Quiq suos ciues. quod sugna aduersa tulerunt
N on credit fecisse nefas: pompeius in arto
A gmuina ur̃a loro uetita uirtute moueri
Cũ tenuit. quanto saciauit sanguine ferrũ:
Uos tamen hoc oro uiuenes. ne cedere quis qũa
N osti terga uelit. ciuis qui fugerit esto:
S ed dũ telamicant. nonuos pietatis imago
Ella. nec aduersa conspecti fronte parentes
Commoueant. uultus gladio turbate uerendos:

Expanded text:
Thessalicae tantum, superi, permittitis orae? Thessalicae tantum, superi, permittitis orae? Aut merces hodie bellorum, aut poena paratur. Caesareas spectate cruces, spectate catenas, Et caput hoc positum rostris, effusaque membra, Septorumque nefas, et clausi proelia Campi. Cum duce Sullano gerimus civilia bella. Vestri cura movet. Nam me secura manebit Sors quaesita manu: fodientem viscera cernet Me mea, qui nondum victo respexerit hoste. Di, quorum curas abduxit ab aethere tellus Romanusque labor, vincat, quicumque necesse Non putat in victos saevum destringere ferrum, Quique suos cives, quod signa adversa tulerunt, Non credit fecisse nefas. Pompeius in arcto Agmina vestra loco, vetita virtute moveri, Cum tenuit, quanto satiavit sanguine ferrum! Vos tamen hoc oro, iuvenes, ne caedere quisquam Hostis terga velit: civis, qui fugerit, esto. Sed dum tela micant, non vos pietatis imago Ulla, nec adversa conspecti fronte parentes Commoveant: vultus gladio turbate verendos.
Abbreviated transcription (Latin):
Simeniosne mouet. romana potentia cuius
Sit ducis: aut emptũ minimo uult sanguine quisquã
Barbarus. besperus magnũ preponere rebus :
Nomanos odere omnes. dominosq grauantur
Quos nouere magis. sed me fortuna meorũ
Cõmisit manib. quorũ me gallia testem
Tot fecit bellis cuius non nulitis ensem
Agnoscam : caelũq tremens cũ lancea transit
Ditere non fallor quo sit uibrata lacerto
Quod si signa dutẽ nũꝙ fallentia uestrũ
Conspitio. facesq trures. oculosq minaces
Uiristis. uideor fluuuos spectare cruoris.
Calcatosq simul reges. sparsũq senatus
Corpus. ⁊ in mensa populos incede natantes.
Sed mea fata moror. qui uos in bella furentes
Uocib his teneo ueniam date bella trahenti.
Spe trepido. haud unquã tã magna daturos
Tam ꝓpe me superos camporũ limite paruo
Absumus a uotis. egosũ cui marte ꝑ acto
Quȩ populi. regesq tenent donare licebit:
Quone poli motu. quo caeli sidere uerso

Expanded text:
Armeniosne movet, Romana potentia cuius Armeniosne movet, Romana potentia cuius Sit ducis? aut emptum minimo vult sanguine quisquam Barbarus, Hesperiis Magnum praeponere rebus? Romanos odere omnes, dominosque gravantur, Quos novere, magis. Sed me Fortuna meorum Commisit manibus, quorum me Gallia testem Tot fecit bellis. Cuius non militis ensem Agnoscam? coelumque tremens cum lancea transit, Dicere non fallar, quo sit vibrata lacerto. Quodsi signa ducem numquam fallentia vestrum Conspicio, faciesque truces, oculosque minaces: Vicistis. Videor fluvios spectare cruoris, Calcatosque simul reges, sparsumque senatus Corpus, et immensa populos in caede natantes Sed mea fata moror, qui vos in tela ruentes Vocibus his teneo. Veniam date bella trahenti: Spe trepido: haud umquam vidi tam magna daturos, Tam prope me superos: camporum limite parvo Absumus a votis. Ego sum, cui Marte peracto, Quae populi regesque tenent, donare licebit. Quone poli motu, quo coeli sidere verso,
Abbreviated transcription (Latin):
Sumpserit: hȩc acies uictum factura nocentem:
Si prome patriam. ferro. flammisq petistis
N unc pugnate truces. gladiosq exsoluite culpa.
N ulla manus. belli mutato iudite pura est:
Non michi res agitur. feduos ut libera sitis
Turba precor. gentes ut ius habeatis in om̃s:
Ipse ego priuate cupidus me reddere uita
Plebeiaq toga modicũ conponere ciuẽ.
Omnia dũ uobis lireant. nichil. ẽẽ. retuso:
Inuidia regnacte mea: nec sanguine multo
Spem mundi petits: grais delecta uiuentus
Giminasiis aderit. studioq ignaua palestre.
pe tipas armefenens aut mixtae dissonatur bae
Parbaries. non illa tubas. non agmane moto
Clamorẽ latura suũ. ciuilia pauca
Bella manꝰ facient: pugnae pars magna leuabit
His orbem populis. romanumq obteris hostem.
I te ꝑ ignauas gentes. famosaq regna.
Et primo ferri motu ꝓsternite mundum.
Sitq palam quas tot duxit pompeius in urbẽ
Curribus. unus gentes non. eẽ. triumphii.

Expanded text:
Sumserit: haec acies victum factura nocentem est. Sumserit: haec acies victum factura nocentem est. Si pro me patriam ferro flammisque petistis, Nunc pugnate truces, gladiosque exsolvite culpa. Nulla manus, belli mutato iudice, pura est Non mihi res agitur, sed vos ut libera sitis Turba, precor, gentes ut ius habeatis in omnes. Ipse ego, privatae cupidus me reddere vitae, Plebeiaque toga modicum componere civem, Omnia dum vobis liceant, nihil esse recuso. Invidia regnate mea. Nec sanguine multo Spem mundi petitis: Graiis delecta iuventus Gymnasiis aderit, studioque ignava palaestrae, Et vix arma ferens, et mixtae dissona turbae Barbaries; non illa tubas, non agmine moto Clamorem latura suam. Civilia paucae Bella manus facient: pugnae pars magna levabit His orbem populis, Romanumque obteret hostem. Ite per ignavas gentes, famosaque regna, Et primo ferri motu prosternite mundum: Sitque palam, quas tot duxit Pompeius in urbem Curribus, unius gentes non esse triumphi.
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus. in extremos quo mitteret omnia casus
Aeger quippe morȩ. slagransq cupidine mundi.
Coeperat exiguo tractu cuulia bella
Ut lentũ dampnare nesas discrimina postquã
Aduentare ducũ. sup̃maq prȩlia uidit.
Casurã fati sensit nutare ruinã
Illa quoq inferrũ rabies ꝓmfuissima. paulũ
Aanguit. & casus audax spondere secundos
ens stecit in dubio. quã nec sua fata timere.
N et magni sperare sinunt: formidine mersa
ꝓsilit hortando melior siducia uulgo.
Odomitor mundi. rerũ fortuna mearũ
Miles. adest totiens optatȩ copia pugnȩ:
N il opus est uotis. iã fatũ accersite ferro:
In manib ur̃is. quantus sit caesar haberis:
Hat est illa dies. michi qũa rubiconis ad undas
mussam memini. cuius spe mouimus arma
In qũa distulimus uetitol remeare triumphos.
H ate eadem est. hodie quȩ pignora. quȩq. penates
Reddat & emeritos fatiat uos marte colonos
Taec fato quȩ teste probet. quis iustius arima

Expanded text:
Tempus, in extremos quo mitteret omnia casus. Tempus, in extremos quo mitteret omnia casus. Aeger quippe morae, flagransque cupidine regni Coeperat exiguo tractu civilia bella Ut lentum damnare nefas. Discrimina postquam Adventare ducum, supremaque proelia vidit, Casuram et fati sensit nutare ruinam, Illa quoque in ferrum rabies promptissima paullum Languit, et casus audax spondere secundos Mens stetit in dubio, quam nec sua fata timere, Nec Magni sperare sinunt. Formidine mersa, Prosilit hortando melior fiducia vulgo: O domitor mundi, rerum fortuna mearum, Miles, adest toties optatae copia pugnae. Nil opus est votis: iam fatum accersite ferro. In manibus vestris, quantus sit Caesar, habetis. Haec est illa dies, mihi quam Rubiconis ad undas Promissam memini, cuius spe movimus arma, In quam distulimus vetitos remeare triumphos. Haec eadem est, hodie quae pignora, quaeque penates Reddat, et emerito faciat vos Marto colonos. Haec, fato quae teste probet, quis iustius arma
Abbreviated transcription (Latin):
Lentule. cũ prima quȩ tum fuit optinia bello
Et quarta legione datur tibi numine pugnax
Aduerso domiti. dextrifrons tradita martis.
At medii robur belli. forcissima deusant
Agmina quȩ̨ cilicũ terris dedutta tenebat
Scipio nules in hoc. lybico dix primꝰ ii orbe:
At uxta sluuios. ⁊ stagna uudantis enipei.
Cappacdocũ montana cohors ⁊ largus habenis
Ponticus ibat eques suti scel plurima campi
Thetrarchȩ regesq tenent. magniq tiraniui:
Atq. omnis latio quȩ seruit purpura ferro:
I lltic & lybię numidas. & creta cidonas
Aisit. itircis cursus fuit uide sagittis:
Inde truces galli solitũ ꝓdistis inhostẽ
Illicͥ pugnaces cõmouit hiberia cetras:
Eripe uictorigentes. ⁊ sanguine mundi
Fuso magne senel: totos consume triumphol:
llo forte dre caesar statione relitra.
Ad segetũ raptus moturus signa. repente
Tonspicit in planos hostẽ descendere campos:
Oblatũq uidet uotis sibi mille petitum

Expanded text:
Lentule, cum prima, quae tum fuit optima bello, Lentule, cum prima, quae tum fuit optima bello, Et quarta legione datur: tibi, numine pugnax Adverso Domiti, dextri frons tradita Martis. At medii robur belli fortissima densant Agmina, quae Cilicum terris deducta tenebat Scipio, miles in hoc, Libyco dux primus in orbe. At iuxta fluvios et stagna undantis Enipei Cappadocum montana cohors, et largus habenae Ponticus ibat eques. Sicci sed plurima campi Tetrarchae regesque tenent magnique tyranni, Atque omnis Latio quae servit purpura ferro. Illuc et Libye Numidas, et Creta Cydonas Misit: Ituraeis cursus fuit inde sagittis: Inde, truces Galli, solitum prodistis in hostem: Illic pugnaces commovit Iberia cetras. Eripe victori gentes, et sanguine mundi Fuso, Magne, semel, totos consume triumphos. Illo forte die Caesar, statione relicta, Ad segetum raptus moturus signa, repente Conspicit in planos hostem descendere campos, Oblatumque videt votis sibi mille petitum
Abbreviated transcription (Latin):
A ethera seu totũ discordi obsistere caelo
Espexitq polos. seu num̃ in athere mestũ
Solus in obscuro pugña pallore notauit
Sissimilẽ certe tunctis quos explicat egit
hessalicũ natura diẽ. si cuncta perito
Augure mens hominũ cali noua signa notassos
Spectari toto potuit pharsalia mundo:
O summos hominũ. quorũ fortuna ꝑ orbẽ
Signa dedit. quoꝵ fatis caelũ omne uacabat.
Haec ⁊ apud seras gentes. populosq nepotũ
Siue sua tantũ uenient in secala fama¬
Siue aliquid magnis nr̃i quoq tura laboris
Nominib ꝓdesse potest. cũ bella legentur.
Spesq metusq simul. perituraq tiota mouebunt
Attonitiq omines. uiluti uenientia fata
Non transmissa legent. ⁊ adhuc tibi magne fauebunt:
M iles ut aduerso phebi radiatus ab itta
Iestendens. totos ꝑfudit lumine colles.
Non temere innussus campis: steat ordine certo
Infelix acres cornus tibi cura suustri

Expanded text:
Aethera seu totum discordi obsistere coelo Aethera seu totum discordi obsistere coelo Prospexitque polos: seu lumen in aethere moestum Solis in obscuro pugnam pallore notavit. Dissimilem certe cunctis, quos explicat, egit Thessalicum natura diem: si cuncta perito Augure mens hominum coeli nova signa notasset, Spectari e toto potuit Pharsalia mundo. O summos hominum, quorum Fortuna per orbem Signa dedit, quorum fatis coelum omne vacavit! Haec et apud seras gentes populosque nepotum, Sive sua tantum venient in saecula famaSive aliquid magnis nostri quoque cura laboris Nominibus prodesse potest, cum bella legentur, Spesque metusque simul, perituraque vota movebunt: Adtonitique omnes veluti venientia fata, Non transmissa, legent, et adhuc tibi, Magne, favebunt. Miles ut adverso Phoebi radiatus ab ictu Descendens totos perfudit lumine colles, Non temere immissus campis; stetit ordine certo Infelix acies. Cornus tibi cura sinistri,