comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rea ex lãminis ferreis. aut areis cõcatinata. in
modũ squame piscis. ⁊ ex ipso splendore squamaꝵ
insimilitudine nrincupata: deciliciis auit̃ ⁊ poli
hoste. qd uicut difficile uulneratur in his uel man¬
me locis que uitam tenent. qui consertam hamis
tais est. ita qui est cͥcumdatus multiplici ueste uis¬
ticte nec ad similituditiem certis in iectore accipiet
sagittam. net in desid̾ia corruet ⁊ furores. s erit mũ¬
do corde habens artificem huiꝰ lorice dm̃. qui uni¬
cuiq scõꝵ omĩa arma fabricat᷑. ⁊ non finit eum
Sabiatło uoltiptatis ꝑ diem ⁊ asagittis ardentibꝰ
ꝑcuti parit̃ & uexari. Item lorica in malã partem
accipit᷑. it in iedechiele. ad uersus gog om̃s scuta
enĩ galeam cassem noiant. credo acapite apex est
quod in sumia galea eminet. quo figit᷑ crista qmͣ
greti conũ uocant. Nam conꝰ est curuat᷑a. que in
galea ꝓminet. suꝑ quam cͥste et̃. nam cassis uel

Expanded text:
rea ex laminis ferreis aut aereis concatenata in rea ex laminis ferreis aut aereis concatenata in modum squamae piscis, et ex ipso splendore squamarum et similitudine nuncupatur. De ciliciis autem et polihoste: quia sicut difficile vulneratur in his vel maxime locis, quae vitam tenent, qui conservatam consertam hamistus est: ita qui est circumdatus multiplici veste justitiae, nec ad similitudinem cervi in jecur accipiet sagittam, nec in desideria corruet, et furores sedat mundo corde, habens artificem hujus loricae Deum, qui unicuique sanctorum omnia arma fabricatur, et non sinit a jaculo voluptatis perire, et a sagittis ardentibus percuti pariter et vexari. Item lorica in malam partem accipitur, ut in Ezechiel: Adversus Gog omnes scutaam dicunt. Illi enim galeam cassem nominant, credo, a capite. Apex est, quod in summo galeae eminet, quo figitur crista, quod Graeci conon vocant: nam conus est curvatura, quae in galea prominet, super quam cristae sunt. Nam cassis vel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scutum ⁊ exurge in ad iutoriũ mͥ. Item scutum
obduratõ cordis aiel peccĩ defensio. ut illudͥ ieremie.
dabis ei dnẽ scutum cordis laborem tuũ. Arma
ab artendo dicta sunt. qd ꝑ ea hostes uiolentissimoᷤ
arceamꝰ.⁊ ideo hoc humana osuetudine dr̾q ar-¬
mat manti ut oppͥmat inimitũ.: ceterum arma ⁊
seutum sola uoluntas est diũ. quia ꝓtegit ꝑicli-¬
tantem ⁊ expugnat ad u̾sam: scutum ent̃ dictũ
est qiͣ escultum. qd̾ in ipso antiqua sua facta sig¬
nabant: nam qd̾ dicit apprehende. nuiquid ab
eosunitur ad tempꝰ ꝑegrina defentio. semꝑ ille
paratꝰ ad xxitus rerũ qͣiti ꝓbat᷑ om̃ip̃. net quasi ex
quiete exurgere creditur. qui nũqmͣ iacuisse
declaratur. Arma igit᷑ ꝑtinent ad indumen¬
ta ferrea. ꝑ que salus humana defendit᷑ scu-¬
trim ad repellendos ictus inimici. ut frustrata
ferreis contexta est: squama est lorica fer¬

Expanded text:
et scutum, et exsurge in adjutorium mihi . Item scutum et scutum, et exsurge in adjutorium mihi . Item scutum obduratio cordis, vel peccati defensio, ut illud Jeremiae: Dabis eis, Domine, scutum cordis laborem tuum . Arma ab arcendo dicta sunt, quod per ea hostes violentissimos arceamus: et ideo hoc humana consuetudine dicitur, quae armat manum, ut opprimat inimicum. Caeterum arma et scutum sola voluntas est Domini, qui protegit periclitantem et expugnat adversum; scutum enim dictum est, quasi sculptum, quod in ipso antiqui sua facta signabant; nam quod dicit apprehende, nunquid ab eo sumitur ad tempus peregrina defensio? semper ille paratus est ad exitus rerum, qui probatur omnipotens: nec quasi de quiete exsurgere creditur, qui nunquam jacuisse declaratur. Arma igitur pertinent ad indumenta ferrea, per quae salus humana defenditur: scutum ad repellendos ictus inimici, ut frustrata ferreis contexta est. Squama est lorica fer
Abbreviated transcription (Latin):
ua ancille gerebat:. ⁊ ancilledictũ abancisione. qd̃
sit ab om̃i parte ueluti ancisum. hoc est rotũdũ.
ouidiꝰ. ⁊dq ancille uocant qd̵ ab om̃i fit partere¬
cisũ quaq notis ocłis angłi omĩs ab est. peltũ scu¬
tum breuissimũ in modũ lune medie de quib me¬
minit liber regum fecit rex salomon clucenta seu¬
ta de auro puro. ⁊ trecentas peltas ex auro uel¬
ꝓbato . puro cetͣscutum loreum sine ligno quo
utuntur afri ⁊ mauri. de quo poetaz leuas cetra
antem ⁊ testudo scutoꝵ. nam in modum testita¬
dinis fit clipeꝰ est⁊ testudo scutoꝵ conexio cͤua¬
ta. in uatestitudinis modũ. nãq in armoꝵ ge-¬
neribꝰ milites etiam ambanimalib noĩa sumũt.
ut ariesz salustiꝰ. in modum in quit tricii milita¬
ris. Scutuim ergo aut fidem sige̾. ut ist illud apłi:
sumentes scutum fidĩ in quo possitis omĩa tela
nequissimi ignea extinguere. aut ad utorum
diuinũ. ut est illud psalmiste. apprehende arma

Expanded text:
ue ancile gerebat. Et ancile dictum ab ancisione, quod sit ab omni parte veluti ancisum, hoc est, rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte recisum. Quaque notes oculis, angulus omnis abest. Pelta, scutum brevissimum in modum lunae mediae: cujus meminit liber Regum: Fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro, et trecentas peltas ex auro probato . Cetra scutum loreum sine ligno, quo utuntur Afri et Mauri, de quo poeta: Laevas cetra autem et testudo scutum; nam in modum testudinis fit clypeus. Et testudo est scutorum connexio curvata in testudinis modum. Namque in armorum generibus milites etiam ab animalibus nomina sumunt, ut aries. Et Sallustius: « In modum, inquit, hericii militaris. » Scutum aut fidem significat, ut est illud Apostoli: Sumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere ; aut adjutorium divinum, ut est illud Psalmistae: Apprehende arma
Abbreviated transcription (Latin):
cebant᷑. eo qd suꝑ statum cae̾ ꝓferebant. nc̃ par¬
te ablata noĩs testes uocari: testis aut̃ ⁊ sid̾atur cõ¬
dicione. nataͣ. & utta. Conditione si lib̃ ñ seruus: nã
sepe seritus metu dominantis testimoniũ subpͥmit
nam si iuta bona defuerit. fide carebit. non enĩ
potest iusticia cum scelerato hr̃e societatẽ. Duo
autem st̃ gna testiũ. aut cdicendo id qd̾ itdert̃. aut
ꝓferundo id quod audierunt. Duob autẽ modis
testes deluquunt. cũ aut falsa ꝓmũt. aut uera
silentio obtegunt: testes aut̃ in scriptis sacͥs illi di¬
cunt᷑. qui ea que iudert̃ ⁊ audierunt ueracit ꝓ
tulert̃. uñ ipse dcĩs ad apłos suos ait: teritis mͥ

Expanded text:
cebantur eo quod super statum causae proferebantur: nunc, parcebantur eo quod super statum causae proferebantur: nunc, parte ablata nominis, testes vocati: testis autem consideratur conditione, natura, et vita. Conditione, si liber, non servus: nam saepe servus metu dominantis testimonium supprimit nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest justitia cum scelerato habere societatem. Duo autem sunt genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt, cum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt. Testes autem in Scripturis sacris illi dicuntur, qui ea quae viderunt et audierunt, veraciter protulerunt. Unde ipse
Abbreviated transcription (Latin):
meam .i. druide ꝑ mixtionem meam. quã in scłs is¬
to sustineo.⁊ aliqñ segregatũ me ab impiis in po¬
płi tui electione constitue. addidit d geritẽ nõ
scã. hoc est deꝑũsis ac male uiuentib. Legitur¬
ecce adlites ⁊ contentiones uigilatis. ⁊ ꝑcutitis pug¬
no impie. qd̾ qmͣ sit uituꝑabile manifestũ est.
I nomne autem iuidicuunsex ꝑsone q̃runt᷑. ui¬
dex acusator ⁊ tres testes. Iudex dictus. qͣi uidi
cẽs ppło siue qd̾ iure discepeet. Iudex aut̃ in scͥpt᷑is
sacris aliquando ip̃se ds d̃f qui omia scõm eqͥ¬
tatem iudicat. uñ ꝓph̃a ait. D̾s udex iustus fortis
& longanimis item hoĩes iudices dicuntur. uñ
in lege scriptum est zuid̾ices in portis tuis osti¬
tuas qui iudicent popłm in equitatez accusator
uocat᷑ qͣs i adcausator. qͥa ad cãm uocat eũ quẽ
qͥa qmuis sceleris consciꝰ non sit. reus tamen dr
reus est mortis. Testes antiquitꝰ supꝑstites di¬

Expanded text:
meam, id est divide permixtionem meam, quam in saeculo ismeam, id est divide permixtionem meam, quam in saeculo isto sustineo, et aliquando segregatum me ab impiis, in populi tui electione constitue. Addidit, de gente non sancta, hoc est de perversis ac male viventibus. ReverEcce ad lites et contentiones vigilatis et percutitis pugno impie ; quod quam sit vituperabile, manifestum esIn omne autem iudicium sex personae quaeruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Icens populo: sive quod jure disceptet. Judex autem in Scripturis sacris aliquando ipse Deus noster, qui omnia secundum aequitatem judicat: unde Propheta ait: Deus judex justus, fortis et longanimin Lege scriptum est: Judices in portis tuis constituas, qui judicent populum in aequitate . Accusator vocatur, quasi adcausator, qui ad causam vocat eum quem quia quamvis sceleris conscius non sit, reus tamen dicreus est mortis . Testes antiquitus superstites di
Abbreviated transcription (Latin):
tu argutum inuentum. ꝓbatio aut̃ testibꝰ ⁊ fide
tabularum ꝯstat. negocium eñĩ aliquid laudabi¬
le est. hoc est quando instudiis spiritalib labo¬
ratur.ut est illud in etrngłio: negociamini do¬
nec ueniam. huic dicuntur negociatores sꝑitaleᷤᷤ.
qui bonas margaritas quert̃. ⁊ econtrario ali-¬
rid est negociũ uituꝑabile. hoc est qd̃ in cupidi¬
tate mundana exercetur. de quo dicit apłs nemo
militans deo implicet se negociis sclarib ut ei
placeat cru se ꝓbauit: similr aitõ ⁊ ce̾ie aliquãdo
laudabiles sunt. aliqñ uituꝑabiles: tunc enĩ lau¬
dabiles st̃ ca̾e. qñ ad uirtutes spec tant. tũc aritẽ
uituꝑabiles. qñ ad contentiones sclares ꝑtinent:
dicit enĩ psalmista. iudica me d̾s ⁊ discerne cam
meam de gente ñ scã ñ enĩ petit pectã sua dis¬
cuti. s abiniquoꝵ ꝯsortio lib̾ari. eẽt enĩ ꝑicd̃o
sũ dice̾. iuidica me nͥ addidisset. ⁊ disterne cam

Expanded text:
t, argutum inventum. Probatio autem testibus et fide tabularum constat. Negotium enim aliquod laudabile est, hoc est, quando in studiis spiritalibus laboratur; ut est illud in Evangelio: Negotiamini, donec veniam . Hinc dicuntur negotiatores spiritales, qui bonas margaritas quaerunt. Et e contrario aliud est negotium vituperabile, hoc est, quod in cupiditate mundana exercetur, de quo dicit Apostolus: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Similiter autem et causae aliquando laudabiles sunt: aliquando vituperabiles. Tunc enim laudabiles sunt causae, quando ad virtutes spectant: tunc autem vituperabiles, quando ad contentiones saeculares pertinent. Dicit enim Psalmista: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Non enim petit peccata sua discsum dicere: Judica me, nisi ad didisset, et discerne causam
Abbreviated transcription (Latin):
tuo cito dum es citm illo in uia. Adu̾sariꝰ. diabls.
uit in dachartaz satan stabat a cdextris eius ut ad¬
u̾saret᷑ ei. Crudelis: diabłs ut in salomone: ne des
alienis. hot est demonib honorem trũ ⁊ annos
tranei. demones. ut in salomone: ne forte implean¬
tur extranei uirib tuis. ⁊ labores tui sint ⁊̃ do¬
mo aliena. fur. diabłs. in osee ⁊ fur spolians latrũ¬
els a foris latrones. demones in iob: sinulauert̃ la¬

Expanded text:
cum illo in via . Adversarius diabolus, ut in Zacharia: Et Satan stabat a dextris ejus, ita ut adversaretur ei . Crudelis diabolus, ut in Salomone: Ne des alienis, hoc est daemonibus, honorem tuum, et annos tranei, daemones, ut in Salomone: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena . Fur, diabolus, ut in Osee: Et fur spolians, latrunculus foris . Latrones, daemones, in Job: Simulaver
Abbreviated transcription (Latin):
geminauit. hoc est enim quod dicit ⁊ iusticrã
tuam filio regis qd̾ suꝑiꝰ ait uidiciũ tuũ regi da
qd̃ in seͥpturis diuinis ad exprimendam cam fre¬
quenter inuenis repetitum. Negotũ mrilta sigt̃.
modo actum rei alicuiꝰ. cui contrari est otium. mͦ
actionem ca̾e. qd̃ est nirgiliũ litis ⁊ dictum ne¬
negociũ in cõmercus dr ubi aliquid datur ut
tione lraritis priꝰ nomen sumpsit de quo uir¬
gilius: limes erat positus litem ut discenẽt
agris ca autẽ aut argumento aut ꝓbatione
ꝯstat. argumentũ numqmͣ testib ntrmnquã
tabulis dat ꝓbationem s sola in uestigatione

Expanded text:
nim quod dicit: Et justitiam tuam filio regis: quod superius ait: Judicium tuum regi da: quod in Scripturis divinis ad exprimendam causam frequenter invenis repetitum. Negotium multa significat: modo actum rei alicujus, cui contrarium est otium; modo actionem causae, quod est jurgium litis: et dictum nenegotiatio in commerciis dicitur; ubi aliquid datur, uttione limitis prius nomen sumpsit. De quo Virgilius: Limes erat positus, litem ut discerneret agri. 5. Causa aut argumento, aut probatione constat. Argumentum nunquam testibus, nunquam tabulis dat probationem, sed sola investigatione
Abbreviated transcription (Latin):
xime sentiunt. quid̃o secũ morante t̾rene fastũ
sapientie contempnunt. quiꝰ nimirũ om̃is ser-¬
ino dririne auctoritatis corda electoꝵ ⁊ igne carita¬
tis accendit & scientia u̾itatis illustrat. & uicioꝵ
sordes si quos in eis in uen̾it cõsumit. & ab hosti¬
um insidiis sꝑantes inse. cunctis s defendit adũ¬
sis. Item in cantito canticoꝵ scͥptum est: mille cli¬
pei pendent ex eo. omĩs arinatura fortiũ. qd̃
significat testimonia scripturaꝵ scar̃um. hm¬

Expanded text:
Deo secum morante, terrenae fastum sapientiae contemnunt. Quia nimirum omnis sermo divinae auctoritatis corda electorum et igne charitatis accendit, et scientia veritatis illustrat, et vitiorum sordes si quos in eis invenerit consumit, et ab hostium insidiis sperantes in se cunctisque defendit adversis. Item in Cantico canticorum scriptum est: Mille clypei pendent ex eo, omnis armatura fortium ; quod significat testimonia Scripturarum sanctarum. Um
Abbreviated transcription (Latin):
rietis nomen species dedit eo qd cũ impetu in pĩ¬
guit itirũ in modũ arietum pugnantiũ: ualide
enĩ ac nodo se arboris caput ferrp̃ uestit᷑. eaq
sufpensa funib multoꝵ manu adurum in pellitur
deiñ retrorsum ducta maiori impetu destinatur.
sicq crebris ictibꝰ ꝯcussum uiri latus cedit. cauatũq
inrumpit. ac fenestͣm facit: tontͣ impulsũ arie¬
tis remediũ est. siccꝰ paleis plenꝰ. & in eum locũ di¬
missus quo aries ꝑtutit. Laxo enĩ saccoꝵ simi ictris
arietis il lisus mollitꝰ. dirriora enĩ mollioribꝰ faci¬
liꝰ cedriit: plutei sunt crates corio crudo intexite q̃
in oꝑe faciendo hosti obiciunt᷑. Arietes sunt temp¬

Expanded text:
Arieti nomen species dedit, eo quod cum inpetu inpingit murum in modum arietum pugnantium. Validae enim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multorum manu ad murum inpellitur, deinde retrorsum ducta maiori inpetu destinatur, sicque crebris ictibus concussum muri latus cedit cavatumque inrumpit ac fenestram facit. Contra inpulsum arietis remedium est saccus paleis plenus et in eum locum demissus quo aries percutit; laxo enim saccorum sinu ictus arietis inlisus mollitur. Duriora enim mollioribus facilius cedunt. Plutei sunt crates corio crudo intextae, quae in opere faciendo hosti obiciuntur. Musculus cun
Abbreviated transcription (Latin):
pectacła ut opinor gualr̾ noĩantur tiolupta¬
tes que non ꝑsemet ipia inquinant s ꝑ ea q̃
illic gerunt᷑. dicta autẽ spectacła eo qd̃ hõibus
publica ibi p̃beat᷑ in spectio. hec ⁊ ludicra nũeu¬
pata. qd̾ in ludis gerantur aut in scenis. Des pecta¬
cło aut̃ in apłoita legimꝰ spectacłm facti sumus
huc mũdo ⁊ angłi ⁊ hõibꝰ. qͥa er̃t spect acłm huic nũ¬

Expanded text:
pectacula, ut opinor, generaliter nominantur voluptates, quae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur aut in scenis. De spectaculo autem in Apostolo ita legimus: Spectaculum facti sumus huic mundo, et angelis et hominibus . Quia erunt specta
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutũ gradib. ad porte aditum ascendit.
Gradus. spiritales ascensus sunt uit in psalt titło
canticũ. graduũ. Gradus eburnei sunt casta
antiquoꝵ patrũ exempla. ut in psalt̾. a gradib
eburneis ex quib te delectauer̃t. his ergo
uͥtutum gradib reete credens. ad porte adituĩ
ascendit. Portieus. quod transitus sit magis qm ubi
standum sit qiͣ porta. ⁊ porticus eo qd̾ fit aꝑtus.
Porticus aliquando significat aditũ domꝰoꝵ uñ
scriptrn. est inlibro regum. Porticꝰ erat aute tẽ¬
plũ xx. cubitoꝵ uixta menstiram latitudinis
temply⁊cet̃. Porticus que erat aute templũ.
⁊ ꝓpyior lucem solis acciꝑe solebat. quid apͥtiꝰ
qmͣ illam eiꝰ partem. que dñice in carnatioĩs
temꝑa p̃cessit. typice de nunciat. in qua sunt
patriarche & ꝓpħe. qui orientem huic mundo
solem iusticie pͥrui suscepert̃. & nacenti in car¬
ne dño. testimoniũ siue iriuendo. siue pre¬

Expanded text:
virtutum gradibus ad portae aditum ascendit. virtutum gradibus ad portae aditum ascendit. Gradus spiritales ascensus sunt, ut in psalterii titulo: Canticum graduum. Gradus eburnei sunt casta antiquorum patrum exempla: A gradibus eburneis, ex quibus te delectaverunt. His quoque virtutum gradibus recte credens ad portae aditum ascendit. Porticus quod transitus sit magis, quam ubi standum sit, quasi porta: et porticus, eo quod sit aperta. Porticus aliquando significat aditum domus. Unde scriptum est in libro Regum: Porticus erat ante templum viginti cubitorum juxta mensuram latitudinis templi, etc. . Porticus, quae erat ante tet propior lucem solis accipere solebat, quid apertius quam illam ejus partem, quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? In qua sunt patriarchae et prophetae, qui orientem huic mundo solem justitiae primi susceperunt, et nascenti in carne Domino testimonium, sive vivendo, sive prae
Abbreviated transcription (Latin):
gilosa t̾ra hoc est in scͥptura sacra formant᷑
spacrum ad iacens edib priblicis. ⁊ uestibłm dic¬
tum. eo qd̃ eo uestiunt᷑ fores. aut qd̃ aditũ teo¬
to uestiat. aut abstando. Hestibłm autẽ aliqũ¬
significat fidem ꝑ qmͣ intratur in eccł̃iam. Ali¬
quando humilitatẽ. quua nemo potest ad gradũ
spiritaliũ donoꝵ ascendere. nͥ ꝑ hum alitatis uͥ¬
tutem. Nñ scͥptum est. Suꝑ quem requiescit sp̃s
meus. nisi suꝑ humilem ⁊ quietum ⁊ trementẽ
uerba mea: Potest quoq ꝑ uestibłm fides intel-¬
ligi. Ipa quippe est ante gradũ ⁊ portaur quia
priꝰ ad fidem uenimus. ⁊ postmodum ꝑ spiritali¬
um donoꝵ gradĩ celestis tute aditum intramꝰ
Non eñi iurtutibꝰ uenit᷑ ad fidem. s fide ꝑ tingit᷑
ad uirtutes. ꝑ fidem ergo uenit᷑ ad oꝑa. S ꝑ oꝑa
solidatur in fidem. Hestibłm itaq ante gra¬
dus est. quia qui prius credid̾it. ipse post

Expanded text:
gillosa terra, hoc est, in Scriptura sacgillosa terra, hoc est, in Scriptura sacspatium adiacens aedibus publicis. Et vestibulum dictum eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut ab stando. Porticus, qusignificat fidem, per quam intratur in Ecclesiam: aliquando humilitatem, quia nemo potest ad gradus spiritalium donorum ascendere, nisi per humilitatis virtutem. Unde scriptum est: Super quem requiescit nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Potest quoque per vestibulum fides intelligi, ipsa quippe est ante gradus et portam, quia prius ad fidem venimus, ut postmodum per spiritalium donorum gradus, coelestis vitae aditum intremus: non enim virtutibus venitur ad fidem, sed fide pertingitur ad virsolidatur in fide. Vestibulum itaque ante gradus est: quia qui prius crediderit, ipse post
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝯu̾sis. seu fuuditũ omnib extinctis inini¬
cis. cũsolis gaudeat amicis in deo. Altitudo. spẽ
de nuntiat fute᷑ retributõis. cuiꝰ inttitu l ibens¬
ter infima queq. siue que demulcent. seu que
ad uersanttr contempnit. usq dũ utrisq
tͣnscensis sola mereatur uid̾e bona dñi in t̾ra
uiuentium. Oꝑa que hyram artifex de ty¬
ro fecerat salomoni. spiritalem significatio¬
nem habent. Mare fusile .x. cubitoꝵ ala¬
bio usq ad labium rotundum in circuitu. fi¬
guram tenet sacͥ baptismatis. quo in re-¬
missionẽ peccato rum enrundamur. Duo¬
decim boues qui illud portabant. xii. apłos
dam in xp̃o scam susceper̃t eccłiam. Si¬
milites duodecim lutteres in quibꝰ bo¬
stie lauabant᷑ significant sacrum
ba ptisma. ⁊ seĩficationẽ sp̃c scĩ. Cetera
auten uasa que predictus artifex fin¬
xit de aere in argilosa traa ditiersas
species signnficant scorum hol̾m. que in ar¬

Expanded text:
am conversis seu funditus omnibus exstinctis inimiam conversis seu funditus omnibus exstinctis inimicis, cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque, sive quae demulcent, seu quae adversantur, contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur videre bona Domini in terra viventium. Opera, quae Hiram artifex de Tyro fecerat Salomoni, spiritalem significationem habent. Mare fusile decem cubitorum, a labio usque ad labium rotundum in circuitu, figuram tenet sacri Baptismatis, quo in remissionem peccatorum emundamur. Duodecim boves, qui illud portabant, duodecim Apdam in Christo sanctam susceperunt Ecclesiam. Similiter duodecim luteres, in quibus hostiae lavabantur significant sacrum Baptisma et sanctificationem Spiritus sancti. Caetera autem vasa, quae praedictus artifex finxit de aere in argillosa terra, diversas species significant sanctorum hominum quae in ar
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in uobis. Siquis autem templum dei iuo¬
lauerit. disꝑdet illum ds. Templum enĩ d̃ĩ scm̃
est qd̾ estis uos. Sĩ ergo ille templũ dei ꝑ assump¬
tam humanitatem factus est. & nos templum dĩ
ꝑ in habitantẽ spm eiꝰ in nobis efficim᷑. Constat
utiq. quia figuramꝰ omniũ nr̃m ⁊ ipsius uideli¬
cet dnĩ. ⁊ membroꝵ eius. que nos sumus. tem¬
plum illud materiale tenuit: Sed ipsius. tanꝗͣ
lapidis angłaris singłarit᷑ electi ⁊ p̃ciosi infũ¬
damento fundati. Nrĩ aut̃: tanqm lapidũ uiuoꝵ.
suꝑ edificatoꝵ suꝑ fundamentũ apłorum ⁊ ꝓpb̃a¬
edificabat rex salomon dño. habebat. lx cubitos
in longittidine. & .xx. cubitos in latitudine .⁊xxx
cubitos in altitudine. Longitudo domis. longa
donec ad patriã qmͣ expectat ꝑueniat. Latitu¬
do. insinuat caritatem qua dilatato mentilsimi
ñ solũ amicos indeo. sed innnicos diligere ꝓpter
dm̃ donec ueniat tempꝰ quande siue ad patem su

Expanded text:
obis: si quis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Si ergo ille templum Dei per assumptam humanitatem factus est, et nos templum Dei per inhabitantem spiritum ejus in nobis efficimur: constat utique, quia figuram omnium nostrum et ipsius videlicet Domini et membrorum ejus, quae nos sumus, templum illud materiale tenuit: sed ipsius tanquam lapides singulariter electi et pretiosi in fundamento fundati: nostri autem tanquam lapidum vivorum superaedificatorum super fundamentum Apostoloo habebat 60 cubitos in longitudine, et 20 cubitos in latitudine, et 30 cubitos in altitudine . Longitudo domus longanidonec ad patriam, quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo, sed et inimicos diligere gaudet per Deum , donec veniat tempus quando si
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. Uec tes de lignis imputribilib cir¬
culis intromissi. fortes p̃dicatores mente in corrup-¬
ta. eungłice p̃dicatiõi semꝑ intenti. Urna aurea.
caro est sabuatoris munda: ꝑpetue diuinitatis dul¬
cedine repleta. Mensa: dñs ih̃c xp̃s. qui est refec¬
tio electoꝵ. suie unitas fidei. de quo dicit psal¬
mrista. Parasti in ospectu meo mensam. Pot̃¬
⁊ mensa de lignis sethim p̾auca. scͥptãm sacrã
sigrificare de fortib scorum patrum uerbis ac
titudinis quomͦ ad hec ꝑrieniatur ostendit. cybũ
ꝓfecto nobis salutis ac uite suggerit. Uaria ua¬
sa. que ad offerenda libamina sunt facta. uarie
sunt distinctiones eloquii diumi. ꝓdispari ca¬
positi semꝑ. doctores sunt spiritales. qui in lege dnĩ
die ac nocte meditantes. cunetis etcłiam in tran¬
ctib refectionem uerbi celestis offerunt. Duode¬
cim ergo panes in mensa tab̾nacłi : xͣii. sunt apłi.¬

Expanded text:
dicatur. Vectes de lignis imputribilibus, circulis intromissis, fortes praedicatores mente incorrupta evangelicae praedicationi semper intenti. Urna aurea, caro est Salvatoris munda, perpetuae divinitatis dulcedine repleta. Mensa Dominus Jesus Christus, qui est refectio electorum, sive unitas fidei; de quo dicit Psalmista: Parasti in conspectu meo mensam . Potest et mensa de lignis sethim pacta Scripturam sacram significare, de fortibus sanctorum patrum verbis acttitudinis, et quomodo ad haec perveniatur ostendit, cibum profecto nobis salutis ac vitae suggerit. Varia vasa quae ad offerenda libamina sunt facta, variae sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capositi semper doctores sunt spiritales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Duodecim ergo panes in mensa tabernaculi, duodeci
Abbreviated transcription (Latin):
in apła Caput uiri xp̃s. Qurtine tab nacłi mul¬
fitudo fideliũ. fidĩ funib atq scriptaꝵ preceptis
suspense. Ansule cortinarũ iacincthine. celestia
p̃cepta. Sagicilicina undecim. sub peccatoꝵ forma
t̃na gauidia regni celoꝵ. Duo cheruibin. duo tosta¬
menta legis. uel archa testamenti eccłia. Nñ le¬
gũ in psillmo. Exurge d ñe in requiem tuam: tit
⁊ archa sc̃ĩficatiõis tire. ꝓpiciatorium sitꝑ artã:

Expanded text:
 Caput viri Christus . Cortinae tabernaculi, multitudo fidelium, fidei funibus atque Scripturarum praeceptis suspensa: ansulae cortinarum hyacinthinae; coelestia praecepta; saga cilicina undecim sub peccatorum forma terna gaudia regni coelorum; duo cherubin, duo testamenta Legis; arca Testamenti Ecclesia. Unde legitur in Psalmo: Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . Propitiat
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo. In sole posuit tab̃nałm sur̃. Item tab¬
nacł̾m dei scã est eccłia. fiue aĩa fidelis. in ꝑegrina¬
dei. Et in apło. T abernałm qd̾ fuixit ds t nou
hõ. De hoc tab̃nacło in gxodo dnm moysi tta lo¬
cutum fuisse narrat᷑. facies mͥ sc̃ĩficationẽ. Et in

Expanded text:
In sole posuit tabernaculum suum . Item tabernaculum Dei sancta est Ecclesia, sive anima fidelis in peregrinaDei ; et in Apostolo: Tabernaculum quod fixit Deus, et non homo . De hoc tabernaculo in Exodo Dominum Moysi ita locutum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
uit exemplaria ueroꝵ sed in ipsum celũ ut
appareat nc̃ uultui dĩ. Templũ nomen gene¬
rale ꝓlocis enĩ quibuscũq magnis antiqui
templa dicebant. ⁊ templa dicta qrͣ tecta am¬
pla sedet locu de signatas ad orͥentem acanitem¬
platione templum dicebantur. Quiꝰ patres qͣ¬
tuor erãt. antica ad or tum. portica ad oc¬
casum sinistra ad septem. trionem dextra
ad meridiem expectans. Unde ⁊ quando
templum construebant. orientem expec¬
tabant eqͥ noctialem. ita itt linee ab or¬
ta adoceidentem misse fierẽt I parces
cels dertia sinistra equales. ut qͥ consule¬
ret ac deprecaret᷑ rectum aspicẽt orien¬

Expanded text:
 sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei . Templa nomen generale. Pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta, quasi tecta ampla: sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur: cujus partes quatuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem expectant spectans. Unde et quando templum construebant, orientem expectabant aequinoctialem, ita ut linea ab ortu ad occidentem missa, fierent partes coeli dextra atque sinistra aequales: ut qui consuleret ac deprecaretur, rectum aspiceret orien
Abbreviated transcription (Latin):
tis diuine uitimat. ubi lumine contemplatioĩs
dei habundanter illustratur. Potest ⁊ altare mis¬
tice significare corda electorum. in quib dño ho¬
stia laudis. ⁊ bone deuotionis offertur. Uel alti¬
tudinem fidei. ut est illud in psalmo tunc im¬
ponan suꝑ altare tuum iutulos. Quidam hoc
loco dicunt ip̃m dñm utłm. qui se hostiam
optulit ꝓsalute cunctoꝵ. qua ꝓpter siue de
ad olescentib. sue de predicatorib. sine de mar

Expanded text:
tis divinae intimat, ubi lumine contemplationis tis divinae intimat, ubi lumine contemplationis Dei abundanter illustratur. Potest et altare mystice significare corda electorum, in quibus Domino hostia laudis et bonae devotionis offertur: vel altitudinem fidei, ut est illud in Psalmo: Tunc impones super altare tuum vitulos . Quidam hoc loco dicunt ipsum Dominum vitulum, qui se hostiam obtulit pro salute cunctorum. Quapropter sive de adolescentibus, sive de praedicatoribus, sive de mar
Abbreviated transcription (Latin):
dicant. In isto autẽ illoꝵ typus exprimit᷑. qui
maiore mentis ꝑfactione extinctis prorsus ac sopitiᷤᷤ
illecebris omnibꝰ carnis. sola dño orationũ uo¬
ta offerunt. nil quidem de tarne qd̃ se impug¬
net. nil de conscientia peccati. unde conturbent᷑.
ac paueaut habentes. sed dulctũ ꝓ fusione latri¬
marum. optantes uenire & parere ante faciem
dei. Unde apte hoc altare intus inuicinia uełi ⁊
arce illud ante tab̾nacłm foris positum est. quia
nimirũ illi in conspectu scẽ eccłie cunctis ui exem¬
plo uirtutũ p̃fulgẽt. isti altioris ardore desiderii
contemplatione fut᷑e beatitudinis etiam corꝑe
decenti. ñ minimum ꝓpinquant. Apte illud
aere. hoc uestiri auro precipit᷑. Aes namq plus
aliis metallis sonoꝵ. ac cdru durabile est. Aurrũ
uero quantũ sono succumbit. tantum spendore
prestat eramento. Illud doctoꝵ predicatõnẽfo¬
rinsecus significat. istud int̾rus plendorem carita¬

Expanded text:
dicant: in isto autem illorum typus exprimitur, qui dicant: in isto autem illorum typus exprimitur, qui majore mentis perfectione, exstinctis prorsus ac sopitis illecebris omnibus carnis, sola Domino orationum vota offerunt: nil quidem de carne, quod se impugnet, nil de conscientia peccati unde conturbentur ac paveant, habentes, sed dulcium profusione lacrymarum optantes venire, et apparere ante faciem Dei. Unde apte hoc altare intus in vicinia veli et arcae, illud ante tabernaculum foris positum est; quia nimirum illi in conspectu sanctae Ecclesiae cunctis in exemplo virtutum praefulgent; isti altioris ardore descontemplatione futurae beatitudinis, etiam corpore detenti, non minimum propinquant. Apte illud aere, hoc vestiri auro praecipitur. Aes namque plus aliis metallis sonorum ac diu durabile est: aurum vero quantum sono succumbit, tantum splendore praestat aeramento; illud doctorum praedicationem forinsecus significat, istud interius splendorem charita
Abbreviated transcription (Latin):
tico. Et ad cluicet eũ inqt ad hostiũ tab̃nacłi ⁊ po¬
net manum suꝑ caput hostie sue. Altare aureũ.
⁊ p̃a diuinitas. uel altitudo fidei: in exodo. Non ascen¬
das ꝑ gradus ad altare meũ. Nam in uet̃i testam̃to
duo altaria facta eẽ leguntur. Hnũ erat alta-¬
re holocausti in quo iuctime immolabant᷑. Ali¬
ud altare thimiauiathis. in quo in censum dño
offerebat᷑. Sed altare halocausti. generałr̃ uitam
designat iustoꝵ. qui carnem luam cotidie cruci¬
figere cum uiciis ⁊ concupiscentiȩs. atq in hostiã
iuuentem. deo offerre consuerunt. Altare uero thi¬
miamatis. qd in adolendum tnniama factum e-¬
rat. specialem quorumdã ꝑfectoꝵ uitam significat:
neq frustra in illo carnes anmalium incendebã¬
tur. In hoc ad olebatur in censum. nisi quia in
illo figurabant᷑ hi qui non scdm desid̾ia carnis
ambulant. S qiͣ hec dño immolantes om̃s sui

Expanded text:
tico: Et adducet eum ad ostium tabernaculi, et potico: Et adducet eum ad ostium tabernaculi, et ponet manum super caput hostiae suae . Altare aureum, ipsa divinitas, vel altitudo fidei. In Exodo: Non ascendas per gradus ad altare meum . Nam in Veteri Testamento duo altaria facta esse leguntur: unum erat altare holocausti, in quo victimae immolabantur; aliud altare thymiamatis, quo incensum Domino offerebatur. Sed altare holocausti generaliter vitam designat justorum, qui carnem suam quotidie crucifigere cum vitiis et concupiscentiis, atque in hostiam viventem Deo offerre consueverunt. Altare vero thymiamatis, quod in adolendum thymiama factum erat, specialem quorumdam perfectorum vitam significat. Neque frustra in illo carnes animalium incendebantur, in hoc adolebatuillo figurabantur hi qui non secundum desideria carnis ambulant, sed quasi haec Domino immolantes, omnes su
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Uichi indextͥs altaris candelabra qͥuo argentea.
Septem lucerne candelabro suꝑ posita: septiforme
eccłie sacramentũ. uel fides in exodo. Lucerna: eccłie
fides. uel oꝑa iusticie in salomone. Ppt̃ea non ex¬
tinguet᷑ lucerna eiꝰ ꝑ totã noctem. Paxilli aeri in
tab̃nado. patriarcharũ ⁊ ꝑpħarum obtinet sacramen-¬
sicut in ysaia loquitͣ figam illũ in domo fideli. Paxil¬
lus. cõpunctionis stimuluᷤ. sicut in de ut̃onomio scͥp¬
tũ estͥ. habebis locũ eit᷑ castra. ad q̃ ingredieris ad reqͥ¬
sita nate᷑ gerens paxillum in baltheo. Circłus spiri
talis in scriptes circuitꝰ. in exodo: Catenule: testimo¬
ma scͥpturaꝵ inuicẽ se continentia. Uasa in tab̾na¬
cło. fides in eccłia. uñ dicit apł̃s. In magna autẽ
Domo ñ solũ sunt uasa aurea. ⁊ argentea.s ⁊ lignea.
⁊ fictilia. Ostiũ tab̾nacłi. p̃sens uita. siue introitus
ad fidem. uel in choatõ bonoꝵ oꝑum. Unde in leui-¬

Expanded text:
ria: Vidi a dextris altaris candelabra duo argentea . Septem lucernae candelabro superpositae, septiforme Ecclesiae sacramentum vel fides. In Exodo. Lucerna Ecclesiae fides, vel opera justitiae. In Salomone: Propterea non exstinguetur lucerna per totam noctem. Paxilli aerei in tabernaculo, patriarcharum et prophetarum obtinent sacramensicut in Isaia de eo loquitur: Figam illum in domo fideli . Paxillus, compunctionis stimulus, sicut in Deuteronomio scriptum est: Habebis locum extra castra, ad quem egredieris ad requisita naturae gerens paxillum in balteo . Circulus, spirie, testimonia Scripturarum invicem se continentia. Vasa in tabernaculo, fideles in Ecclesia. Unde dicit Apostolus: In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia . Ostium tabernaculi, praesens vita, sive introitus ad fidem, vel inchoatio bonorum operum. Unde in Levi
Abbreviated transcription (Latin):
polliustis nomen meum. Nestimenta sacerdotũ:
oꝑa iusticte. in psalm. Sacerdotes tui dñe induian¬
tur iticiam. Item uestimenta sacerdotis: plebs fide¬
liũ. in leuitico. Caput suũ ñ discooꝑiet. ⁊ uesti¬
menta ñ scidet. Tunica iacinctina: xp̃i eccłia. eiꝰ
sanguine decorata. In exodo. Et fecerunt tunicam iacintinã¬
⁊ citera.. Suꝑ humerale. uirtus opationis ab hu¬
meris significata. in exodo. Et fecerunt suꝑ hume¬
rale de auro. ⁊ iachinto. pupura ⁊ co eo. ⁊ bysso re¬
torta. Rationale: doc trina uel ueritas seuratiõis
a pec tore dedaratio. in exodo. Et fecerunt ratio¬
nale oꝑe textili. Ditodetim lapides in rationale qͣt̾¬
no ordine terni positi. fidem trmitatis ⁊ eungli¬
est tunica secretior in exodo. Et fecerunt uestim̃¬
tum podere sub umbone. opis textile totum ia¬
cinthinum. T̃ intinnabła aurea uiestimentis i sertahro
ta unitas fidĩ. ⁊ concordia caritatis. Lammina au¬
rea infronte. crucis p̃figuratio uel manifesta ru¬

Expanded text:
enta sacerdotum, opera justitiae; ut in psalmo: Sacerdotes tui, Domine, induantur justitia . Item vestimenta sacerdotis, plebs fidelium. In Levitico: Caput suum non discooperiet, et vestimenta non scindet . Tunica hyacinthina Christi Ecclesia, ejus sanguine decorata. In Exodo: Et fecerunt tunicam hyacinthinam, etc. . Superhumerale virtus operationis ab humeris significata. In Exodo: Et fecerunt superhumerale de auro et hyacintho, purpura et cocco et bysso retorta . Rationale doctrina, vel veritas seu rationis a pectore declaratio. In Exodo: Et fecerunt rationale opere textili . Duodecim lapides in rationali, quaterno ordine trini positi, fidem Trinitatis, et Evangeliest, tunica secretior. In Exodo: Et fecerunt vestimentum podere sub umbone, opus textile, totum hyacinthinum . Tintinnabula aurea vestimentis inserta ta, unitas fidei, et concordia charitatis. Lamina aurea in fronte, crucis praefiguratio vel manifesta ju
Abbreviated transcription (Latin):
infuto ꝑhennia. gaudiaq regni celestis ⁊ electo¬
nẽ pͥme de asrłꝰ eccłie. ⁊ salutem omniũ gentram
ii xp̃õ multimodis ostendat᷑ insinare figaris.
Sem̃ aut̃ qd uelo suspenso a scuario separatum ẽ.
stans. partim adhuc ꝑegrinat᷑ in infimis. partum aĩt
in suꝑna patͥa regnat in suꝑnis. ad hue cines suot
dirimente uelo cel ht̃ abinuicem segregatos. de
quo paulus apłs ad hebreos scribens plenissime tes¬
tat᷑. cum xp̃m̃ uerĩt pontificem asserit. ñ ꝑhirtoꝵ¬

Expanded text:
nnia, gaudiaque regni coelestis, et electionem primae in Israel Ecclesiae, et salutem omnium gentium in Christo multimodis ostendatur insinuare figuris. autem, quod velo suspenso a sanctuario separatum est,stans, partim adhuc peregrinatur in infimis, partim autem in superna patria regnat in supernis, adhuc cives suos, dirimente velo coeli, habet ad invicem segregatos. De qua Paulus apostolus ad Hebraeos scribens plenissime testatur, cum Christum verum pontificem asserit no
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ. oblatio iusticie. in psalm̾. Sacrificate
sacrificiũ iusticie. Holo caustum:. idest totũ com¬
bustum. totꝰ fidi accensis. siue carnis mortifica¬
tio. est enim quidam ignis caritatis omĩa mem¬
bra hoĩs improprios usus ad sumens. ett non et¬
ꝑniitat militare pecc̃õ in psał. holocausta me¬
dullata offeram tͥ. Hostia pacifica. opus misd̾ie.
que ideo hostia pacifica appellat᷑ eo qd̾ ostie dia¬
błõ resistat. ⁊ deo hor̃em reconciliet. ut in psat.
Tollite hostias ⁊ introtte in atria eius. Adipes pa
cificoꝵ: compunetio cordis. ⁊ lacrimarũ ꝓfuso in¬
telligit᷑ Iuleuitico. ⁊ impositũ cdesuꝑ holocaustũ
ad olebit. In tauro uero: suꝑbia que continentie
cultro. in aia cordis iugulatur. In ariete furor
Inhyrco. libido. Inuitulo: carnis uoluptas. In ag¬
ho. lascuua. In hedis: pect̃a dueria. ꝑturturem
⁊ columbam. mundicia castitatis. ⁊ simplicitas cor¬

Expanded text:
crificium oblatio justitiae. In psalmo: Sacrificate crificium oblatio justitiae. In psalmo: Sacrificate sacrificium justitiae . Holocaustum, id est, totum combustum, totus fidei accensus sive carnis mortificatio. Est enim quidam ignis charitatis omnia membra hominis in proprios usus assumens, ut non permittat ea militare peccato. Et in psalmo: Holocausta medullata offeram tibi . Hostia pacifica, opus misericordiae: quae ideo hostia pacifica appellatur, eo quod hostia diabolo resistat, et Deo hominem reconciliet. In psalmo: Tollite hostias, et introit compunctio cordis, et lacrymarum profusio intelligitur. In Levitico: Et impositum desuper holocaustum adolebit . In tauro vero superbia, quae continentiae cultro in arca cordis jugulatur. In ariete furor. In hirco libido. In vitulo, carnis voluptas. In agno lascivia. In haedis peccata diversa. Per turturem et columbam munditia castitatis, et simplicitas cor
Abbreviated transcription (Latin):
ligioni nouerat conuenire. Altare. corpꝰ saluato¬
nis ad sumptũ in erodo: Altare de t̾ra facietis m.
Altare: scã eccłia indeutõnomio: cũ tnsieritis ior¬
danem edificate altare de lapidib quos ferrum
Ñ tetigit. idest de scĩs lapidib fidelib quos nulla
scismã heresisu aut cõtaminatõ peccati iaclauit
Item altare significat pascua scripturarũ. ut ĩ
psalmo. Lauabo inter innocentes manꝰ meas ⁊ cir¬
erubo altare tuũ dñe. Rursũ altare. corda scõꝵ
significat.: in leuitico. Ignis autẽ in altare semꝑ
ardebit.idest ardor catitatis. Cornu altaris. estͤ
alutudo celestis patrie ut. in psalmo. Constitiu¬
te diem sollempnem ut in confrequentationibꝰ
usq ad cornu altaris. Altare ereum. corda car¬
nalium. in quo altare carnes in holo caustũ ere¬
mabanter. qui oꝑa carnalia deplorant. In cen¬
sum. orationes fõ scõꝵ. in psał. Dirigat᷑ oratio
mea sicut in censum in conspectu tuo dñe. Sa¬

Expanded text:
ligioni noverat convenire. Altare corpus Salvatoris assumptum. In Exodo: Altare de terra facietis mihi . Altare sancta Ecclesia. In Deuteronomio: Cum transieritis Jordanem, aedificate altare de lapidibus, quos ferrum non tetigit , id est, de sanctis fidelibus, quos nullum schisma haeresum aut contaminatio peccati maculavit. Item altare significat pascua Scripturarum, ut in Psalmo: Lavabo inter innocentes manus meas, et circuibo altare tuum, Domine . Rursum altare corda sanctorum significat. In Levitico: Ignis autem in altari semper ardebit , id est, ardor charitatis. Cornua altaris est altitudo coelestis patriae, ut in Psalmo: Constituite diem solemnem in confrequentationibus usque ad cornu altaris . Altare aeneum corda carnalium: in quo altari carnes in holocaustum cremabantur, quae opera carnalia deplorant. Incensum orationes sanctorum. In Psalmo: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo, Domine . Sa
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur. Carabꝰ est parua scafa exiumine facta ꝙz
contecta crudo corio. genꝰ nauigii prebet. uaria eñi
naiugiũ genera diuersa ꝯuenticła posst̃ ex pͥm̾e̾
bonoꝵ ⁊ maloꝵ in quibꝰ boni bona mali aut̃ ma¬
la machinant᷑. similr̾ ⁊ instrumenta nauiũ uaria
diu̾sas artes sig̾cant. in quib boni ꝓdesse studẽt.
mali aut̃ noce.¬

Expanded text:
tuntur. Carabus parva scapha ex vimine facta, quae tuntur. Carabus parva scapha ex vimine facta, quae contecta crudo coreo genus navigii praebet. Portemia navium genera diversa conventicula possunt exprimere bonorum et malorum. In quibus boni bona, mali autem mala machinantur. Similiter et instrumenta navium varia diversas artes significant, in quibus boni prodesse student, mali autem noce
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ facile ꝓficiunt. ⁊ uiriditatis magna qiͣ grã
uestrunt᷑ olera herbarum mediocres ponantur ⁊
humiles que ꝑ loca inculta copia pululante ꝯfur¬
grint Inate᷑ sue agrestem atq hispidam retmẽt
qualitatem. s ⁊ illud uelocit᷑ arescit ⁊ istaicͥco de¬
cidunt

Expanded text:
qui et facile proficiunt, et viriditatis magna quasi gratia qui et facile proficiunt, et viriditatis magna quasi gratia vestiuntur. Olera herbarum, mediocres ponantur et humiles, quae per loca inculta, copia pullulante, consurgunt, et naturae suae agrestem atque hispidam retinent qualitatem. Sed et illud velociter arescit: et ista cito decidunt
Abbreviated transcription (Latin):
enu flamia est: fenũ enĩ itixta allegoriam
sigt̾ fragilitatẽ humane nat᷑e. uñ legit᷑ in psal¬
mo de peccatoribꝰ. Qm̃ tanqm̃ fenũ uelociter
arescent ⁊ ficut olera herbarum cito decadent.
fenũ pulc᷑ res est dũ uiret. dũ floret s cũ arru¬
erit mutato ꝓtinꝰ colore marcescit: sic sunt impii
qͥ qͣi florida leticia relucentes. p̃mato᷑ fine sic¬
cant᷑ primo feno ꝯparati sunt. ut aresc̾e̾nt. Ht̃
agrestib holerib ut decid̾ent. ñ enũ dixit hole¬
ra hortoꝵ. s herbarũ. ut sigcaret pociꝰ illa uilliᷤ¬
simaq̃ ꝑ agros sponte nascunt᷑. fenũ historiã
legis aut temꝑalia sigcat. ut in pal. qui ꝓduc̃¬
.i.m.f peccatores sunt. ut in eungłio: si enĩ fe¬
nũ qd̃ hodie iu agro est & cras inlibanũ mittit᷑
Oiera enim ab olla dicta st̃. uͥ collecta de quo quũ¬
tur. qͣnt ꝓpter fenum mundi nobilib cõparemus

Expanded text:
enim flamma est. Fenum enim autem juxta allegoriam enim flamma est. Fenum enim autem juxta allegoriam significat fragilitatem humanae naturae: unde legitur in psalmo de peccatoribus: Quoniam, tanquam fenum, velociter arescent: et, sicut olera herbarum, cito cadent . Fenum pulchra est res, dum viret, dum floret, sed cum aruerit, mutato protinus colore marcescit: sic sunt impii, qui quasi florida laetitia relucentes, praematuro fine siccantur. Primo feno comparati sunt, ut arescerent: nunc agrestibus oleribus, ut deciderent: non enim dixit, olera hortorum, sed herbarum: ut significaret potius illa vilissima, quae per agros sponte nascuntur. Fenum historiam legis aut temporalia significat, ut in psalmo: Qui producm peccatores, ut in Evangelio: Si enim fenum, quod hodie in agno est, et cras in clibanum mittitur . Olera enim ab olla dicta sunt, ubi collecta decoquuntur: quapropter fenum mundi nobilibus comparemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in psalt̾: manȩ sicut h̾ba tͣnseat: De pi¬
Pratum est cuiꝰ feni copia armenta tuentur. cui
ueteres romani nomen tir didert̃ ab eo qd̃ ꝓtinꝰ
sit paratũ nͨ magnũ laborem culte᷑ desid̾et. Pra¬
ta autẽ ẽẽ que secari possunt. Pratũ mistice in¬
talis piis animabib. hoc est fidelib hominib
p̃paratur. uñ sponsa in cantico canticoꝵ dicit̃.
fłores apparuert̃ int̾ra .i. innocio fid̾i ⁊ iusticia¬
floruerunt in nritndo crescente eccłia. hinc itẽ
doctorib dicit: Fuletteme florib stipate me ma¬
lis quia amor elangueo: ac si dicet: ꝯsolamini
me exemplis seu incipientium seu t̃minanti¬
um iriam salutis. duni ad huc in huiꝰ ꝑ egrinatio¬
nis tedio amore suꝑne iusionis languesco. Pra¬
ta patefacta est scriptura diuina ut in salo¬
mone: aꝑta sunt prata ⁊ apparent herbe ture¬
tes: item in malam partem. ut in salomonem:
nullum pratum sit qd̾ ñ ꝑ tnͣseat luxuria nr̃a.¬
ma. Fenũ dictũ qd̃ eo flamia nutrit᷑. flos

Expanded text:
ut in psalmo: Mane sicut herba transeat . Pratum est, cujus foeni copia armenta tuetur: cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratus, nec magnum laborem culturae desideret: prata autem esse quae secari possunt. Pratum mystice intalis piis animalibus, hoc est, fidelibus hominibus praeparatur. Unde sponsa in Cantico canticorum dicit: Flores apparuermundo, crescente Ecclesia. Hinc item ipsa doctoribus dicit: Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo ; ac si diceret: consolamini me exemplis seu incipientium, seu terminantium viam salutis, dum adhuc in hujus peregrinationis taedio amore supernae visionis languesco. Prata patefacta est Scriptura divina, ut in Salomone: Aperta sunt prata, et apparent herbae virentes . Item in malam partem, ut in Salomone: Nullum pratum sit, quod non pertranseat luxuria nnia. Fenum dictum, quod eo flamma nutriatur: phos
Abbreviated transcription (Latin):
subditã circumferens exardescentib reꝑcusso pal
in fulfure nisi fetor carnis: ⁊ quid ꝑ ignem nͥ
tantiũ sodomis uel gomorra carnis scelera pri¬
nire dñs decreusset in ipsa qͣlitate ultionis in no¬
tuit macłam cͥminis. Sulfur quippe fetorẽ ha¬
bet. ignis ardoxm: qui itaq ad ꝑu̾sa desid̾ ia ex
carnis fetore arserant. dignũ fu̾it ut simul sia

Expanded text:
subdita, circumferens exardescentis repercussu, pasubdita, circumferens exardescentis repercussu, pain sulphure, nisi ftantium Sodomis vel Gomorrha, carnis scelera punire Dominus decrevisset, in ipsa qualitate ultionis, notavit maculam criminis. Sulphur quippe foetorem habet, ignis ardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis foetore arserant, dignum fuit ut simul igne
Abbreviated transcription (Latin):
Creta ĩmolia candida est. atimol ttalie insula dicta
quarũ alt̾a uestimentoꝵ p̾ciosos colores emollit. ⁊ eõ¬
fricatt᷑ sulphure quodam nitore exhilarat alt̃a gẽ¬
mis nitorẽ pstat. Creta argentaria ⁊ ipsa candida ap¬
pellata. eo qd̃ intorem argento reddat. Terra samia.
a samo infula dicta. glutinosa ⁊ candida ⁊ linguele¬
nis medicamentis ⁊ uascłis necessaria. Sulfur uoca
⁊ aqͥs fertientibꝰ sentitur. noq alia res faciliꝰ ascendi¬
tur. Hascit᷑ in insulis eliis int̾ siciliam ⁊ italiam
qͣs ardere dict̃. Inuenit᷑ ⁊ in aliis locis effosum.
huiꝰ genera qͣtuor. Unum qd̾ fodit᷑ tnͣs lucetq ⁊
liare. Terciũ liquor est. usus eiꝰ ad lanas sulfindas
quo candorem moliciemq prestat. Quartũ ad tici¬
ma maxi̾e ⁊ficienda aptum. Sulfuris tanta tus ẽ.
ut morbos tomiciales dẽphendat nitore suo im¬
positus ignibuis ardescens in calice uins priuãq

Expanded text:
Creta Cimolia candida est: a Cimaea Italiae insula dicta, Creta Cimolia candida est: a Cimaea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emolliens, contristatos sulphure, quodam nitore exhilarat; altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida, et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Sulphur vocaex aquis ferventibus sentitur; neque alia res facilius accenditur: nascitur in insulis Aeoliis, inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Hujus genera quatuor: unum, quod foditur translucetque liare. Tercium quia candorem mollitiemque praestat. Quartum ad elychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est, ut morbos comitiales deprehendat nidore suo impositus ignibus Anaxilaus calicem vini, prunaque