comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sata mater eius maria ioseph
Que fuit necessitas ut desponsata ẽẽt
maria ioseph: nisi ꝓpterea quatinus
hoc sacramentum diabolo celaretur
& ille malignus fraudis commenta
aduersus desponsatam uirginem nł¬
la penitus inuenisset᷑. Uel ideo fuerat
desponsata ioseph: ut nato dño infan¬
ti uel ip̃i marie curam uideretur ge¬
rere ioseph: siue in egypto iens. uel
inde denuo ueniens. Ideo desponsa¬
ta fuit ioseph: non tamen inconcu¬
piscentia iuncta. Mater inquit euˢ.
Mater immaculata. mater incorrup¬
ta:mater intacta mater eius.Cuius
eius: Mater dei unigeniti domini &
regis omnium.plasmatoris &r creato¬
ris cunctoꝵ: illius qui in celis est sine
matre: & in terra est sine patre: ip̃ius
qui in celis secundum deitatem insi¬
nu est patris: & interris secundum
corꝑis susceptionem in sinu ẽ matris:
magne ammirationis Le.ii.¬
gr̃a. o in ennarrabilis suauitas:
o in effabile magnumq facramentũ.
Ip̃a eadem uirgo. ip̃a & mater domini.

Expanded text:
set mater ejus Maria Joseph. Quae fuerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
li filii ad sinum matris ur̃e. eterne
sapientie: sugite larga ubera pieta¬
tis dei. Transacta plangite. imminẽ¬
tia uitate. Red rptor nr̃ momenta¬
neos fletus ur̃os. eterno consolabit᷑
gaudio. qui uiuit & regnat. cũ patre

Expanded text:
li filii, ad sinum matris vestrae aeternae li filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
pla. Fortasse enim in fide lapsus est
aliquis: aspiciat petrum: qui amare
fleuit quod timide negauerat. Alius
contra ꝓximũ suũ in malitia crudeli¬
tatis exarsit: aspiciat latronem: qui
& in ipso mortis articulo ad uite pre¬
mia penitendo ꝑuenit. Alius auari¬
tie estib anhelans: aliena diripuit:
aspiciat zacheum. qui siquid alicui
abstulit. quadruplum reddidit.iii.
lius libidinis igne succensus car¬
nis munditiam ꝑdidit aspiciat ma¬
riam, que in se amorem carnis igne
diuini amoris excoxit. Ecce omp̃s ds.
ubiq oculis nr̃is quos imitari debea¬
mus obicit: ubiq exempla sue miscd̃ie
opponit. Mala ergo iam displiceant.
uel exꝑta. Libenter obliuisciturom¬
nipotens ds quod nõcentes fuimus.
paratus est penitentiam nr̃am nobis
ad innocentiam deputare. Inquina¬
ti post aquam salutis: renascamur
ex lacrimis. Itaq iuxta primi pasto¬
ris uocem. sicut modo geniti infan¬
tes lac concupiscite. Qedite paruu¬

Expanded text:
pla. Fortasse enim in fide lapsus est pla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvu
Abbreviated transcription (Latin):
diuine misclĩe hec ipsa de qua
loquimur maria: de qua phariseus.
dum pietatis fontem uellet obstrue¬
re. dicebat. Hic si esset ꝓpħa sciret uti¬
q que & qualis est mulier qu̾e tangit
eum: quia pectatrix est. Sed lauit lacri¬
mis maculas cordis & corporis: & re¬
demptoris sui uestigia. tetigit. que
sua itinera praua dereliquit. Sede¬
bat ad pedes iħu: uerbumq de ore il¬
lius au̾diebat. Uiue̾nti adheserat: mor¬
tuum querebat. Uiuentem reperit quẽ
mortuũ quesiuit:. tantumq apud eũ
locum gr̃e inuenit. ut hunc ipsis qͦq
apłis eius uidelicet nuntiis ipsa nũ¬
uiditaq fres quid in hac re debe¬
mus aspicireꝰ nisi immensam miseri¬
cordiam con aforis nr̃i Qui nobis ue¬
lut insigno exemplum penitentie
posuit: eos quos ꝑ penitentiam. uiue¬
re post lapsum fecit. Perpendo etenim
petrum: considero latroͥnem: aspiciõ
zacheum. intueor mariam: & nichil
in hiis alud uideo. nisi ante nr̃os
oculos posita spei & penitentie exim¬

Expanded text:
divinae misericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nun, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exem
Abbreviated transcription (Latin):
timere debes omnipotentiam iudicantis.
Noli ergo timere regni tui successorem: s
time infidelitatis tue iustissimũ damp¬
natorem. Utinam eum magis adoranti¬
b etiam tu pariter adorares: & ñ ad eũ
magos fraudulenta calliditate mandares.
Ite inquit intei dogate diligenter de pue¬
ro. & dum inuenersss nuntiate michi:
ut & ego ueniens adorem eũ. O calliditaᷤᷤ
ficta. o incredulitas impia: o nequitia
fraudulenta. Si adorare istum puerũ
certissime disponebas: quare ꝓ illo mul¬
tos pueros occidebas: Sangius innocen¬
tum. quẽ crudeliter effudisti: attestat᷑.
quid de hoc puero facere uoluisti. Lecł¬

Expanded text:
timere debes omnipotentiam judicantis. timere debes omnipotentiam judicantis. Noli eum timere regni tui successorem, sed time infidelitatis tuae justissimum damnatorem. 6. Utinam eum, Magis adorantibus, etiam tu pariter adorares, et non ad eum Magos fraudulenta calliditate mandares! Ite, inquit, et interrogate diligenter de puero; et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum . O calliditas ficta! O incredulitas impia! O nequitia fraudulenta. Si adorare istum puerum certissime disponebas, quare pro illo multos pueros occidebas? Sanguis innocentum, quem creduliter effudisti, attestatur quid de hoc puero voluisti. E
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ideo natus est. ut tibi succedat: sed ut
in eum mundus fideliter credat. i¬
enit enum non ut pugnet uiuus. sed
ut triumphet occisus:. nec ad hoc ut
sibi de aliis gentib auro exercitũ querat:
sed ut ꝓ saluandis gentib preciosũ san¬
guinem fundat. In aniter inuidendo ti¬
miusti successorem: quẽ credendo debiusti
querere saluatorem: quia si in eũ crederes
cum eo regnares. Et sicut ab illo accepisti
temporale regnum: acciperes etiam sem¬
piternum. Huius enim pueri regnũ non
est de hoc mundo: sed ꝑ ipsum regnatur
in mundo. Ipse est erum sapientia dei:
que dicit in ꝓuerbuis. ꝑ me reges regnãt.
Puer iste uerbum dei est: puer iste uirtus
& sapientia dei est. Si potes contra dei sa¬
pientiam cogita. In tuam ꝑnitiem uer¬
saris. & nescis. Tu enim regnum nul¬
latenus habuisses. nisi ab isto puero. qͥ
creator & dominus est angłoꝵ. Quappt̃
cuius times infantiam nascentis: magiꝰ

Expanded text:
nec ideo natus est ut tibi succedat, sed ut nec ideo natus est ut tibi succedat, sed ut in eum mundus fideliter credat. Venit enim, non ut pugnet vivus, sed ut triumphet occisus; nec ut sibi de aliis gentibus auro exercitum quaerat, sed ut pro salvandis gentibus pretiosum sanguinem fundat. Inaniter 560 invidendo timuisti successorem, quem credendo debuisti quaerere salvatorem: quia si in eum crederes, cum eo regnares; et sicut ab illo accepisti temporale regnum, acciperes etiam sempiternum. Hujus enim pueri regnum non est de hoc mundo, sed per ipsum regnatur in mundo. Ipse est enim Sapientia Dei, quae dicit in Proverbiis: Per me reges regnant . Puer iste Verbum Dei est, puer iste Virtus et Sapientia Dei est. Si potes, contra Dei Sapientiam cogita. In tuam perniciem versaris, et nescis. Tu enim regnum nullatenus habuisses, nisi ab isto puero qui Creator est et Dominus angelorum. Quapropter, cujus times infantiam nascentis, magis
Abbreviated transcription (Latin):
Rchelaus natus est in palatio xp̃c
in diuersorio. Archelaus natus.
in lecto est argenteo positus: xp̃c autẽ
natus. in presepio est breuissimo collo¬
catus. Ille forsitan pretiosis inuolurus
est sericis: iste uilissimis inuolutus est.
pannis. E tamen ille natus in pala
pliciter adoratur. Omnino sꝑnitur
primogenitus regis: & munerib ho¬
noratur primogenitus pauꝑcule mu¬
lieris. Quis est iste rex uideoꝵ pauꝑ &
diues:. humilis &. sublimis: Quis est
iste rex uideoꝵ qui portatur ut paruu¬
lus: adoratur ut deus: Paruus in pre¬
sepio: immensus in celo. Uilis in pan¬
nis: preciosus in stellis. Cuius nati¬
uitate comꝑta herodes turbatus est:ꝙ
om̃is iherosolima cum eo. Quid est quod
sic turbaris herodes: Qm̃ natũ regem
iudeoꝵ audisti turbaris. suspicionib
ris: Inanis est ista turbatio tua: & uana
prorsus cogitatio tua. Rex iste qui natus
est non uenit reges pugnando superare:
sed moriendo mirabiliter subiugare.

Expanded text:
Archelaus natus est in palatio, Christus Archelaus natus est in palatio, Christus in diversorio. Archelaus natus, in lecto est argenteo positus; Christus autem natus, in praesepio est brevissimo collocatus. Ille forsitan pretiosis involutus est sericis, iste vilissimis involutus est pannis. Et tamen ille natus in palatpliciter adoratur. Omnino spernitur primogenitus regis, et muneribus adoratur primogenitus pauperculae mulieris. Quis est iste rex Judaeorum, pauper et dives, humilis et sublimis? Quis est iste rex Judaeorum qui portatur ut parvulus, adoratur ut Deus? parvulus in praesepio, immensus in coelo; vilis in pannis, pretiosus in stellis: cujus nativitate comperta, Herodes turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . 5. Quid est quod sic turbaris, Herodes? Quoniam natum regem Judaeorum audisti, turbaris, suspicionibusris. Inanis est ista turbatio tua, et vana prorsus cogitatio tua. Rex iste qui natus est non venit reges pugnando superare, sed moriendo mirabiliter subjugare;
Abbreviated transcription (Latin):
Rope enim erant uidei qui uii
deum colebant. longe erant gentis
que ibolis seruiebant. Hoc utiq signiti¬
cabant pastores. qui nascente xp̃o ⁊ne
sunt inuenti: & magi. qui sunt o len¬
geuis partib orientis adductii
tamen uenientes. cum ips inde
dixerunt. Ait enim euuangłista: quia
magi ab oriente uenerunt iherosoli¬
mam dicentes. U̾bi est qui natus est rex
iudeoꝵ. Uidimus enim stellam eus in
oriente: & uenimus adorare eũ. Quid
est hoc dilectissimi fres: ut isti magi.
regem iudeoꝵ adorandum quererent.
cũ ipsi iudei non essent: Et quẽ regem:
Utiq non herodem: sed xp̃m uolunt
adorare. regeni nuꝑ natum: nec ado¬
rant regem ante annos aliquos or¬
dinatũ. Adorare cupiunt infantẽ
lactantem: nec adorant regem ppłis
imperantem. Nam q: de herode rege
iudeoꝵ.filii iam fuerant nati:qͥ erant
patre mortuo regnaturi. Mortuo enĩ
isto herode archelaus in iudea reg¬
nauit: q galilee principatũ iunior
herodes optinuit.

Expanded text:
Prope enim erant Judaei qui Prope enim erant Judaei qui Deum colebant, longe erant gentes quae idolis serviebant. Hoc utique significabant pastores, qui nascente Christo prope sunt inventi, et Magi, qui sunt de longinquis partibus adducti. Qui tamen venientes, cum ipsi Judaei non dixerunt. Ait enim evangelista, quia Magi ab Oriente venerunt Hierosolymam dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Quid est, dulcissimi fratres, ut isti Magi regem Judaeorum adorandum quaererent, cum ipsi Judaei non essent? Et quem regem? Utique non Herodem, sed Christum. Volunt adorare regem nuper natum, nec adorant regem ante annos aliquot ordinatum. Adorare cupiunt infantem lactantem, nec adorant regem populis imperantem. Nam et de Herode rege Judaeorum filii jam fuerant nati, qui erant patre mortuo regnaturi. Mortuo enim isto Herode, Archelaus in Judaea regnavit, et Galilaeae principatum junior Herodes obtinuit. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
Sti sunt duoparietes. qui ex diuerso ue¬
nerunt: & in lapidem qui factus est in
caput anguli. unitate fidei ꝓͥuenerunt.
Unus paries uenit ex iudeis: alter ue¬
nit ex gentib. Longe a se diuersi erãt.
quando diuersa credebant. Positus est
in mesuio lapis angularis: qui ad se
utrumq parietem duceret: & utrũq
uno nomine nuncuparet: essentq unũ
communione uocabusi. qui fierent in
una gr̃a sacramenti. ꝑ xp̃m enim. qui
est pax nr̃a faciens utraq unũ: indei
& gentiles facti sunt unum: quib fi̾
dei unitas. unum indidit nominis
xp̃i uocabulũ. Eto lapidem gͦ angula¬
rem uterq paries uenit. ꝙ uerũ angu¬
lum fidei uͥnitas fecit. Hoꝵ duoꝵ pari¬
etum unus adductus est quando pasto¬
rib iudeis xp̃m natum angłꝰ nuntia¬
uit: alter paries aoductus est. quando
gentilib magis nouum sydus apparu
it Lui fuerunt primitil iudeoꝵ: isti
facti sunt primitie gentiũ. In de proͥ¬
ximo adducti. isti delongł reducti.

Expanded text:
sti sunt duo parietes, qui ex diverso venerunt, et in lapidem qui factus est in caput anguli, in unitate fidei convenerunt. Unus paries venit ex Judaeis, alter venit ex gentibus. Longe a se diversi erant, quando diversa credebant: positus est in medio lapis angularis, qui ad se utrumque parietem duceret, et utrumque uno nomine nuncuparet, essentque unum communione vocabuli, qui fierent unum in una gratia sacramenti. Per Christum enim qui est pax nostra, faciens utraque unum , Judaei et gentiles facti sunt unum, quibus 559 fidei unitas unum indidit nominis Christiani vocabulum. Ad lapidem ergo angularem uterque paries venit, et verum angulum fidei unitas fecit. Horum duorum parietum unus adductus est, quando pastoribus Judaeis Christum natum angelus nuntiavit; alter paries adductus est, quando gentilibus Magis novum sidus apparuit. 3. Illi fuerunt primitiae Judaeorum, isti facti sunt primitiae gentium; illi de proximo adducti, isti de longinquo reducti.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecens natus / ponitur in
peluim abluͤ endꝰ: sed ꝑ
unã horã stetit anullo tentus: qr¬
nimirũ ingradu uirtutũ erat
stabiliendꝰ. Mox puer bone indo
lis cepit repatriare ꝑ ꝑcimoniã:
unde primꝰ exulabat ꝑ castrimar¬

Expanded text:
ecens natus ponitur in um abluendus, sed per unam horam stetit a nullo tentus, qnimirum in gradu virtutum erat stabiliendus. Mox bonae indolis vir coepit repatriare per parsimoniam, unde primus parens exulabat per castrimar
Abbreviated transcription (Latin):
meo: ille ues docebit omnia. & suggeret
uobis omnia quecũq dixero uobis. No¬
stis plurii frẽs mei: qd̃ greca locutione
paraclitus. latina aduocatus dicitur
uel consolator. Qui ideirco aduocatus
dicitur: quia ꝓ errore delinquentiũ. apd̃
iusticiam patris interuenit. Qui unius
substantie cum patre & filio. exorare ꝓ
delinquentib ꝑhibetur. quia eos quos
repleuerit exorantes facit. Unde ꝙ pau¬
lus dicit. Ipse enim sp̃s postulat ꝓ nob̃
gemitib in enarrabilib. Minor uero
est qui postulat: quam qui postulatur.
Quomͦ gͦ sp̃s postulare dicitur. qui mi-¬
nor non est: S ipse sp̃s postulat: quia
ad postulandũ eos quos repleuerit in¬
flaminat. Consolator aũ idem sp̃s uoca¬
tur: quia de peccati ꝑpetratione meren¬
tib. dum spem uenie preparat. ab af¬
flictione tristicie mentem leuat.

Expanded text:
meo, ille vos docebit omnia, et suggeret meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos replelus dicit, Ipse enim Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat quam qui postulatur: quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit, inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat.
Abbreviated transcription (Latin):
redite: si deum uere amatis exquirite.
Nec tamen sibi aliquis credat: quicqͥd
sibi animus sine oꝑis attestatione res¬
ponderit. De dilectione conditoris. lin¬
gua. mens. & uita requiratur. Nunqͣm
est amor dei ociosus. Oꝑatur etenim ma¬
gna si est: siuero operari renuit amor ñ
est. Et sermonem quem audistis non ẽ
meus: sed eius qui misit me patris. Sci
tis fr̃es kini. quia ipse qui loquitur. uni¬
genitus filius. uerbum patris est. Et
loquitur filius. ñ est filii sed patris: qͥa
ipse filius uerbum est patris. Hec locu¬
tus sum uobis: apud uos manens. Quã¬
do non maneret apud eos: qui ascensu¬
rus celum ꝓmittit dicens. ecce ego uo¬
biscum sum omnib dieb. usq ad cõ¬
summationẽ scł̃i: S uerbian incar¬
natum: & manet & recedit. Receclit
corpore: manet duuinitate. Apud cos
gͦ tunt se mansisse ꝑhibet: quia qui in¬
uisibili semꝑ potestate preerat: corporali
iam uisione recedebat. Paraclitus aũ¬
sp̃s sc̃s quem mittet pater in nomins

Expanded text:
redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus au quem mittet Pater in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute sp̃c sc̃i. Si enĩ in merito esset
ita ipse est qui ꝑ sp̃m scm̃ hanc suam
efficit carnem. ⁊ transit uinũ in san
guinem. unde ⁊ sacerdos. Iube hec ĩ qͥd
offerri per manus angeli tui sancti in
sublime altare tuum in conspectu diui¬
ne maiestatis tue. ut quid de ferenda
in lucem deposcit: nisi ut intelligatur
quod ista fiant in eo sacerdotio: Hãc
ergo oblationẽ benedictam. ꝑ quam
benedicimur. Ascriptam. per qͣm ho¬
nunes in celo ascribuntur. ratam. per
acceptabilem. ut qui nob̾ ip̃is displice¬
mus. per hanc acceptabiles eius unico
filio simus. Nichil rationabilius ut¬
quia nos iam similitudinẽ mortis eiꝰ
in baptismo accepimꝰ: similitudinem
quoq carnis et sanguinis sumanus.
ita ut ueritas non desit in satramẽto.
et ridiculum nullum fiat a paganis.
ꝙ cruorem octisi hõĩs bibamus. Tu a.¬

Expanded text:
virtute Spiritus sancti. Si enim in merito esset virtute Spiritus sancti. Si enim in merito esset ita ipse est, qui Spiritum sanctum hanc suam efficit carnem et transfundit sanguinem. Unde et sacerdos: Jube, inquit, haec perferri per manus angeli tui sancti in sublime altare tuum in conspectu divinae majestatis tuae. Ut quid perferenda in lucem deposcit, nisi ut intelligatur, quod ista fiant in ejus sacerdotio? Hanc igitur oblationem benedictam, per quam nos benedicamur; adscriptam, per quam omnes in coelo adscribamur ; ratam, per acceptabilem, ut qui nobis ipsis displicuimus per hanc acceptabiles ejus unico filio simus. Niquod similitudinem mortis ejus in baptismo accepimus, similitudinem quoque carnis et sanguinis ejus sumamus, ita ut veritas non desit in sacramento, et ridiculum nullum fiat paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
¶trum sub figura au sub ueritate
hoc mysticũ calicis sacraniẽtum fiat.
ueritas ait. Caro mea uere est cibus:
et sanguis meus uere est potus. Alio¬
quin quomodo magnũ erit. panis quẽ
ego dabo caro mea est pro mundi uita:
si non uera sit caro: Sed quia xp̃m fas
uorari dentibz non est: uoluit hunc
panem ⁊ uinũ in ministerio uere car¬
nem suam ⁊ sanguinẽ suũ consecrati¬
one spiritꝰ sancti potentialiter creari.
et cotidie pro miundi uita mystice mmi¬
molari q ut sicut de uirgne per spm̃¬
scm̃ nera caro siue coitu creatur: ita
per eundem ex substantia pains ⁊ nu¬
ni mystice idem corpus xp̃i consecretur.
Corpus xp̃i. et ueritas. et figura est.
u̾itas dum corpus xp̃i: et sanguis in¬
ex panis nm qz substantia efficitur.
Figura uero est. id qd̾ exteriꝰ sentitur.
ministerio corporis xp̃i nichil a bono
maius. nichil a malo minꝰ ꝑficitur
sacerdote: quia nõ in merito consecrã¬
tis. s in uerbo efficitur creatoris et in

Expanded text:
trum sub figura, an in veritate hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioquin quomodo magnum erit, panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita , nisi vera sit caro? Sed, quia Christum vorari dentibus fas non est, voluit hunc panem et vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et sanguis ex panis vinique substantia conficitur; figura vero, quod exterius sentitur.mysterio corporis Christi nihil a bono majus, nihil a malo minus percipitur sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et in
Abbreviated transcription (Latin):
otandum sane quia sunt. quos a pre¬
dicationis officio uel imꝑfectio uel etas
ꝓhibet: & tamen precipitatio impellit.
Qui admonendi sunt ut considerent qd̃
ipsa ueritas que repente quos uellet ro¬
borare potuisset. ut exemplum se seq̃n¬
tib daret. ne imꝑfecti predicare pre¬
sumerent: postquã plene discipulos de
uirtute predicationis instruxit. ilico
adiunxit. Uos autẽ sedete in ciuitate:
quoadusq induamim uirtute ex alto.
In ciuitate quippe consedemus. si intra
mentiũ nr̃arum nos claustra cõstrin¬
gimus. ne loquendo exterius euagem.
ut cum diuinam uirtutem perfecte
indiumur. tunc quasi a nobismet ip̃is
foras etiam alios instruentes exeamus.
Eduxit aũ eos foras in bethaniam: et
eleuatis manib suis benedixit eis. Et
factum est dum benediceret illis. reces¬
sit ab eis: & ferebatur in celum. Pret̾¬
missis omnib que per quadraginta di¬
es agi ab illo cum discipulis potuerũt.
primo diei resurrectionis eius comungit.

Expanded text:
otandum sane quod sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, qui admonendi sunt ut considerent quod ipsa Veritas quae repente quos velle roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoad usque induamini virtute ex alto. In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur, ut cum divina virtute perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Praetermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ab illo cum discipulis potuerunt, primo diei resurrectionis ejus conjungit
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniat dilectus m̃s in hortum suum:
& comedat fructum pomoꝵ suoꝵ. Ue¬
ni in hortum meũ soror mea sponsa:
messui myrram meam cũ aromatib
meis: comedi fauũ cum melle meo. ui¬
bi uinum meũ cum lacte meo. Come

Expanded text:
eniat dilectus meus in hortum suum, et comedat fructum pomorum suorum. Veni in hortum meum, soror mea sponsa, messui myrrham meam cum aromatibus meis; Comedi favum cum melle meo, bibi vinum
Abbreviated transcription (Latin):
& non respondit michi. Inuenert me
custodes: qui cirtueunt ciuitatem. ꝑ¬
cusserunt me ce uulnerauer̃t me: tu¬
lerunt pallium meũ michi custodes
muroꝵ. Aoiuro uos filie iherłm/ si in¬
ueneritis dilectum meũ ut annun¬
tietis ei quia amore langueo. Qualis
est dilectus tuus ex dilecto: o pulcherri-¬
ma mulierũ: Qualis est dilectus tuus
ex dilecto quia sic adiurasti nos: Lc̃o iiͦ

Expanded text:
me custodes qui circumeunt civitatem: percusserunt me, et vulneraverunt me: tulerunt pallium meum mihi custodes murorum. Adjuro vos, filiae Jerusalem, si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo. Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia si
Abbreviated transcription (Latin):
aromata. Fauus distillans labia tua
sponsa mel & lac sublingua tua: et
odor uestimentoꝵ tuoꝵ sicut odor thu¬
ris. Hortus conclusus soror mea spon¬
sa: hortus conclusus fons signatus. E¬
missiones tue: paradisus maloꝵ puni¬
coꝵ. cum pomoꝵ fructib: cypri cum
nardo. Nardus & crocus. fistula & ci¬
namoniũ: cum uniu̾sis lignis libani.
Mirra oͦs aloe: cum om̃ib primis un

Expanded text:
aromata. Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua tua: et odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris. Hortus conclusus, soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus. Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus. Cypri cum nardo, nardus et crocus, fistula et cinnamomum cum universis lignis Libani, myrrha et aloe cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
uo abiit dilectus tilus: o pulcher¬
rimã mulierũ: Quo declinauit dile¬
tus tius. ꝙ queremus eum tecum:
hortis & lilia colligat. Ego dilecto meo
& dilectus meus michi: qui pascitur
inter lilia. Pulchra es amica mea sua¬
iuis & decora sĩtut iherłm. terribilis ut
castroꝵ acies ordinata. Auerte oculos

Expanded text:
uo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? quo declinavit dilectus tuus: et quaeremus eum tecum? hortis, et lilia colligat. Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia. Pulchra es, amica mea, suavis, et decora sicut Jerusalem: terribilis ut castrorum acies ordinata. Averte ocul
Abbreviated transcription (Latin):
uachro. Omnes gemellis fetib. & ste¬
rilis non est in eis. Sicut cortex ma¬
li punici: sic gene tue absq occultis
tuis. Sexaginta sunt regine & octo¬
ginta contubine: q adolescentularũ
non est numerus. Una est columba
mea ꝓfecta mea. una est matri sue.
electa genitrici sue. uiderunt illam
filie. &beatissimam predicauerunt.

Expanded text:
Omnes gemellis fetibus, et sterilis non est in eis. Sicut cortex mali punici genae tuae absque occultis tuis. Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae, et adolescentularum non est numerus. Una est columba mea, perfecta mea, una est matris suae, electa genitrici suae. Viderunt eam filiae, et beatissim
Abbreviated transcription (Latin):
illa ait. Angł̾m dei habeo amatorem:
qui nimio zelo custodit corpus meũ.
Hic si uel leuiter senserit. quod tu
me polluto amore contingas statim
amittes florem tue gratissime iuuen-¬

Expanded text:
iat: Angelum Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim amittes florem gratissimae tuae juven
Abbreviated transcription (Latin):
struxtrũt. ubi festiuum concursum
runt ͥ ꝙ cũ legisset mathei. et marchi.
et luce uolumina. probauerit qui dem
textum historie: et uera eos dixisse fir¬
maucrit: sed unius tantũ anni in
quo et passus est post carcerem iohã¬

Expanded text:
ndiderunt, ubi festivum concursum quod cum legisset Matthaei, Marci, et Lucae volumina, probaverit quidem textum historiae, et vera eos dixisse firmaverit, sed unius tantum anni, in quo et passus est Christus, et post carcerem Joa
Abbreviated transcription (Latin):
portam latinam rome: qui ab ep̃he¬
so iussu iam dicti domitianiꝰ frĩs titi-
serunda persecutione quã ie ꝑost ne¬
ronem exercuit: ad urbem romam
rriductus / presenti senatu ante pre¬
in feruentis olei doliũ missus est: a¬
gente hoc impio principe qui xp̃ia¬
norum infestissimus persecutor erat.

Expanded text:
portam Latinam Romae, qui ab Epheso, jussu Domitiani fratris Titi, secunda persecutione, quam ipse post Neronem exercuit, ad urbem Romam perductus, praesente senatu, antein ferventis olei dolio missus est, agente hoc impio principe qui Christianorum infestissimus persecutor erat.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc illo dicente accurrerũt ad eum duo¬
leones: et ex utraq parte suꝑ eum in¬
cidentes prefocauerunt eñ tantũmodo:
et non tetigerunt carnes eius: ut reli¬
quie eius tuitio essent romanorum. et
magne urbi in qua petrus crucifixus
est: et paulus decollatus et onesunꝰ

Expanded text:
c illo dicente accurrerunt ad eum leones, et ex utraque parte super eum incidentes praefocaverunt eum tantummodo, et non tetigerunt carnes ejus, ut reliquiae ejus tuitio essent Romanorum et magnae Urbis, in qua Petrus crucifixus est, Paulus decollatus, Onesimus
Abbreviated transcription (Latin):
t factuni est: ut episcopus augu¬
stinus multo instantius et feruentius
maiori auctoritate. non ad huc tamen
in una regione: s ubicuniq rogatus
uenisset. uerbum salutis eterne. ala¬
criter ac suauiter. pullulante ac cre¬
scente dei ecclesia predicaret: paratus
semp poscentibz reddere rationem: de
fide et spe que in deuni est: et eius
dicta atq excepta marime donatiste
in eadem ypponiensi. uel uicina ma¬
nentes ciuitate: ad suos deferebant¬

Expanded text:
 factum est, ut episcopus multo instantius ac ferventius, majore auctoritate, non adhuc in una tantum regione, sed ubicumque rogatus venisset, verbum salutis aeternae alacriter ac gnaviter pullulante atque crescente Domini Ecclesia praedicaret, paratus semper poscentibus reddere rationem de fide et spe, quae in Deum est. Et ejus dicta atque excepta, maxime Donatistae in eadem Hipponensi vel vicina manentes civitate, ad suos
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ uulnerib ante tribunal eter¬
n iudicis uenerimus: ab illa eterna
eccł̃a. & ab illa celesti iherłm. ꝑpetua ex¬
cõmunicatione separemur. Hoc gͦ co
brii. & tam pacifici. ad istud altare d̃o
auxiliante studeamus accedere. ut ab
illo eterno altari. non mereamur ex¬
cludi. Qui enim ad istud altare casto
corpore & mundo corde. cum secura et
munda conscientia uenerit: ad illud
altare quod in celis est. felici tͣnsmigra¬
tione perueniet.

Expanded text:
peccatorum vulneribus ante tribunal aeterpeccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Excobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione perveniet.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. Uade prius reconciliari fr̃i
tuo: & tunc offeres munus tuum.
t iterum. Amice. quomodo huc
intrasti. non habens uestem nuptia-¬
lem: Hoc enim habet textus euuange¬
lice lectionis: quod quidam fecerit nip¬
tias filio suo. & intrauit. ut uideret si¬
mul recumbentes: & uidens ibi homi¬
nem non habentem uestem nuptialẽ
dixit ad eum. Amice quomodo huc
intrasti. non habens uestem nuptia¬
lem: & illo obinutescente: dixit mi¬
nistris. Ligate illi manus &. pedes:
& ꝓicite eum in tenebras exteriores. ibi
erit fletus & stridor dentium. Ecce qua¬
lem sententiam merebitur audire: qui
ad comuiuũ nuptiale. idest ad altare
domini. aut ebriosus aut adulter.
aut odium in corde retinens p̃sumit
q concedat ut mala ista aut nunquã
uelimus admittere. aut si admissa fu¬
erint si ne ulla mora penitentia uł pace
studramus sanare: ꝙ largiorib elemosi¬
nis festinemus abluere. ne forte si cũ

Expanded text:
scriptum est: Vade prius reconciliari fratri scriptum est: Vade prius reconciliari fratri tuo, tunc offeres munus tuum . Et iterum: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul discumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerit: prius orationib. ieuni¬
is. uel elemosinis studeat mundare
conscientiam suam. &. sic eucharifti¬
am presumat accipere. Si enim ag̾no¬
scens reatum suum. ipse se a diumo
altari subduxerit: cito ad indulgen¬
tiam diuine miscd̃ie ꝑueniet. quia
situt qui ie exaltat humiliabitur.ita
e cortrario. qui sc humi lac exaltabit᷑
ui enim sicut dixi agnoscens iiii.¬
reatum suũ. ipse se humiliter ab alta¬
ri eccle ꝓ emendations uite remouere
uoluerit. ab illo eterno &. celesti conui¬
uio. excõmunicari penitus non time
bit. Rogo uos fr̃es: diligenter atten¬
dite. Si ad mensam cuiuscũq poten¬
tis hominis. nemo presumit cũ uesti¬
b conscissis. & inquinatis accedere. qͣn¬
tomagis a conuiuio eterni regis. idest
ab altari dñi. debet se unusquisq inui¬
die. uel odii ueneno ꝑcussus. iracundie
furore repletus. cum reuerentia & hu¬
militate subtrahere: ꝓpter illud quod

Expanded text:
cognoverit, prius orationibus, jejunicognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam; et sic Eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet: quia sicut qui se exaltat humiliabitur; ita e contrario qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus nbit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, aut iracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
uel templi festiuitatem colimus u sule¬
uter ac diligenter attendimus. q sc̃e
ac iuste uiuimus: quicquid in tem¬
plis manu factis agitur. totum in no¬
bis sp̃uali edificatione completur
Non enim mentitus est ille qui dix̃.
Templum enim dei sc̃m est: quod estis
uos. E item. Nescitis quia corpora ur̃a
templum est sp̃s scĩ: Quib meritis:
nisi per gr̃am domini meruimus fieri
uantum ergo possumus. cũ ipsius
adiutorio laboremus. ne ds̃ nr in tem¬
plo sus hoc est in nobis ipsis inueni¬
at quod oculos sue maiestatis offendat
Sed habitatulum cordis nr̃i euacue¬
tur uitiis: & uirtutib repleatur
Claudatur diabolo: & aꝑiatur xp̃o.
& ita laboremus: ut nobis bonorum
oꝑum clauib. ianuam regni celestis
aꝑire possimus. Sicut enim malis o¬
perib quasi quibdam seris ac uecti¬
b. uite nobis ianua clauditur: ita
absq dubio bonis oꝑib aꝑitur .iii.
deret conscientiam suam: & quando
se aliquo crimine uulneratum esse

Expanded text:
vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpora vestra templumsed per gratiam Dei meruimus fieri uantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur; ita absque dubio bonis operibus aperitur. 2.deret conscientiam suam: et quando se aliquo crimine vulneratum esse
Abbreviated transcription (Latin):
scipiunt. aliquando uero ꝑsignifica¬
tionem littere sp̃m requirunt. Et
modo bona facta patrũ precedentiũ.
sicut iuxta litteram inueniunt imi¬
tantur: modo quedam que iuxta hi¬
storiam imitanda non sunt. sp̃ualiter
intelligunt. & ad ꝓuectum tendunt.
Quid gͦ aliud predicatores sc̃i in suo
opere: nisi in pede ungulam finduit:¬

Expanded text:
scipiunt, aliquando vero per significascipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt. Et modo 1194 bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur; modo quaedam, quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad provectum tendunt. Quid ergo aliud praedicatores sancti in suo opere nisi in pede ungulam findunt
Abbreviated transcription (Latin):
planta pedis uituli. Quia enĩ predi¬
catores sci boum nomine designent᷑.
docet paulus apłs legis testimoniũ
exponens non opturabis. os boui tri¬
Ascĩs ergo predicatorib planta pe¬
dis est uituli. scilicet mature ince¬
dens & fortis & diuisa: quia unusqͥs¬
q predicator & uenerationem habet
in maturitate. & fortitudinem in
oꝑe. & diuisionem ungule in dis¬
cretione. Non enim facile predica¬
tio eius accipitur: si leuis in mori¬
b esse uideatur. Et nulla erit ma¬
turitatis ostensio: si contra adu̾sa
omnia non adfuerit oꝑis fortitudo.
Uirtutis aũ meritũ. ipsa fortitudo
oꝑis aomittit: si discreta in intelle¬
ctu non fuerit. Ecce sacram scriptu¬
ram legimus: si omĩa ad litceram sen-¬
tiamus. uirtutem discretionis ami¬
simus. Si omnia ad sp̃ualem alle¬
goriam ducimus: similiter in discre¬
tionis stulticia ligamur. Legunt
enim sacra eloquia predicatores sc̃i
& aliquando in historia litteram su¬

Expanded text:
quasi planta pedis vituli. » Quia enim praediquasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: Non obturabis os bovi trianctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet mature incedens, et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus: si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amisimus; si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur. Legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti, et aliquando in historia litteram su
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑ pedes nisi gressus actuuni
uatuor gͦ animaliũ. pedes recti
esse describuntur: quia sc̃oꝵ euuan¬
gelistarũ. atq omniũ ꝑfectoꝵ opera.
ad sequendam iniquitatem non sunt
retorta. Hii autem pedes rectos non hã¬
bent: qui ad mala mundi que relique¬
rint reflectuntur. De quib scriptũ ẽ.
Canis reuersus ad uomitũ suum: ꝙ
sus lota in uolutabro luti. Dolebat
de quibdam doctor egregius: quod pe¬
dum rectitudinẽ retro detorserant. qͥ¬
b ꝑ incrrpationem dicebat. Quom
conuertimini iterum ad infirma
& egena elementa: quib denuo
seruire uultis: Dies obseruatis &
tempora & annos: timeo uos. ne for¬
te sine causa laborauerim in uobis.
Qui alios ammonet dicens. Propt̾
quod remissas manus & soluta ge¬
nua erigite: & gressus rectos facite
pedib ur̃is. Ut uero in eisdem scĩs
predicatorib uite grauitas fortitu¬
do atq discretio monstraretur. recte
subiungitur. Et planta pedis eõꝵ:

Expanded text:
» Quid per pedes, nisi gressus actuum » Quid per pedes, nisi gressus actuum uor ergo animalium pedes recti esse describuntur: Quia sanctorum Evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo setempora, et annos. Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vobis . Qui alios admonet, dicens: Propter quod remissas manus, et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris . Ut vero in eisdem sanctis praedicatoribus vitae gravitas, fortitudo, atque discretio monstraretur, recte subju
Abbreviated transcription (Latin):
matheus. & marcus sentit. Quatuor
gͥ fauies uni sunt:quia notitia fidei
qua cognoscuntur a deo.ipsa est in
uno que est simul in qu̾atuor. Quic¬
quid enim in uno inueaeris: hoc in
om̃ib simul quatuor recognosces.
Et quatuor penne uni: quia dei om
simul omnes concorditer predicant.
& ad diuinitatem eius mentis ocłos
leuantes penna contemplationis uo
fãcies ad humanitatem ꝑtinet. pen¬
na ad diuinitatem:. quia in eo quẽ
corporeum aspiciunt: quasi faciem
intendunt. Sed dum hunc esse in¬
circunscriptũ atq incorporeum ex
diuinitate annuntiant: ꝑ contem¬
plationis pennam quasi in aerem
leuantur. Quia itaq & una est fides
incarnationis eius in omnib ce
par contemplatio diuinitatis eiꝰ in
singulis: recte nunc dicitur. Quatu¬
or facies uni: & quatuor penne uni.
Sed que uirtus esset. si fidem atq con¬
templarionem dñi habentes predica-¬
tores illius sc̃a opera non haberent:
Sequitur. Et pedes eoꝵ pedes recti.

Expanded text:
Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuor pennae uni, quia Dei omn Jesum Christum simul omnes concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quintendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti.
Abbreviated transcription (Latin):
ancta quatuor animalia gorii p̃¬
que ꝑ prophie sp̃m̃ futura pre¬
uidentur: subtili narratione destribũ¬
tur cum dicitur. Quatuor facies uni:
& quatuor pennȩ uni. Quid ꝑ fatiem:
nisi noticia: E quid ꝑ pennam: nisi
uolatus exprimitur:
er faciem quippe unusquisq cog¬
noscitur: ꝑ pennam uero in altum
auium corpora subleuantur. Facies
itaq ad fidem ꝑtinet: penna ad con-¬
templationẽ. ꝑ fidem namq ab om̃i¬
potente deo cognoscimur: sicut ipse
de suis ouib dicit. Ego sum pastor bo¬
nus: & cognosco meas. & cognoscunt
me mee. Qui rursus ait. Ego scio qͦs
elegerim. ꝑ contemplationt̃ uero qͥa
suꝑ nosmetipsos tollimur: quasi in
uatuor gͦ facies uni sunt: quia
si requiras quid matheus de incar¬
natione dñi sentiat: hoc nimirum
sentit quod martus: lucas. & ioħes.
Si queras quid iohannes sentiat: hoc
ꝓculdubio quod lucas: marcus & ma¬
theus. Si queras quid marcus: hoc
qd̃ mathius. iohannes. &. lucas. Si
queras quid lucas: hoc quod ioh̾es:

Expanded text:
ancta quatuor animalia, quae prophetiae spiritu futura praevidentur subtili narratione describuntur, cum dicitur: « Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui rursus ait: « Ego scio quos elegerim. » Per contemplationem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in ergo facies uni sunt. Quia si requiras quid Matnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus; hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucas; hoc quod Joannes,
Abbreviated transcription (Latin):
pud egeam ciuitatem natale san¬
ctorũ martirũ. cosme et damia¬
ni. persecutione dioclesiani, sub preside
lysia. Hii uenerabili matre geniti/ sa¬
cris litteris eruditi professione artis
medici uirtutib clarissimi. Horum
religionem audiens preses lysias misit
apͣitores qui eos adducerent. Quos a¬
spiciens interrogauit ex qua prouintia
aut que essent eorũ nomina. Beati
cosina et damianꝰ responderũt ei. Ex
arrabia sumꝰ. Nomina nostra cosinas
et danianus. xp̃iani sumꝰ. Sunt nob̾
et alii fratres: antimꝰ leontiꝰ et eupre¬
pius. Quos misso officio. iussit sibi
ut sacrificarent. Tu auten.¬

Expanded text:
pud Aegaeam civitatem, natale sanctorum martyrum Cosmae et Damiani, persecutione Diocletiani, sub praeside Lysia. Hi venerabili matre geniti, sacris litteris eruditi, professione artis medici, virtutibus erant clarissimi. Horum religionem audiens praeses Lysias, misit apparitores, qui eos adducerent. Quos aspiciens interrogavit ex qua provincia, aut quae essent eorum nomina. Beatus Cosmas et Damianus responderunt ei: Ex Arabia sumus. Nomina nostra Cosmas et Damianus; Christiani sumus; sunt nobis et alii fratres, Anthimus, Leontius, Eutropius. Quos, misso officio, jussit sibi ut sacrificarent. Et cum n
Abbreviated transcription (Latin):
predicator pecuniam in sacculis non ha
tus exemplo ait. Aurũ & argentum non
est michi: qd̾ aũ habeo. idest caritatis offi¬
cia & pietatem orationis ad deum hoc
uobis prestare non differo. O. fusa ad¬

Expanded text:
praedicator pecuniam in sacculis se non tus exemplo ait: «Aurum et argentum non est mecum. Quod autem habeo id est caritatis officia et pietatem orationis ad Deum hoc uobis praestare non differo». Et
Abbreviated transcription (Latin):
ruit apud prefate urbis pontificem.
conuersatione precipuus. apud cun¬
ctos mentis puritate sincerus. Nun¬
quã se letitie ubertate plus extulit:
nunquã se meroris acerbitate turba¬
uit. Fuit semꝑ patiens in aduersis.
mitis in prosperis: cunctos sibi obe¬
dientie sedulitate preferens. egentib
larga miseratione succurrens. Quid¬

Expanded text:
ruit apud urbis pontificem, conversatione praecipuus, apud cunctos mentis puritate sincerus. Nunquam se laetitiae ubertate plus extulit, nunquam moeroris acerbitate turbavit; fuit semper tolerans in adversis, mitis in prosperis, cunctos sibi obedientiae sedulitate praeferens, egentibus larga miseratione succurrens,