comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
constitiutote ante oculos eciam
huiꝰ miseri lenectutem: qui hoc
unico filio intitur. in huiꝰ spe
requielat. Huiꝰ unius calũ ꝑti¬
mescit. Qũẽ lupplicem nr̃e mi¬
lericordie leruũ potestatis abie¬
ctũ. non tam ad pedes qͣm ad mores
uel pietati uł indulgencie ur̃e ser¬
uiatis. I lolite udices aut hũc iã
turius extingui uulnere ur̃o. qz¬
qͣm suo falso: aut hũc nũc pͥmũ
florescentem firmata iam scirpe u̾¬
tutis tãqͣ turbine aliquo aut subi¬
ta tempestate ꝑu̾tere. Conseruate
parenti filiũ. Parentẽ filio: ne aut
lenectutẽ iam prope desꝑatam cõ¬
templisle. Aut adulescencia ꝑle¬
nam spei maxime non modo non
aliusse uos. s eciam ꝑculisse atq
afflixisse uideamini. Quẽ si nobis.
si suis. si rei p. conseruatis: addi¬
ctũ. deditũ obstrictũ uobis ac libe¬
ris urĩs habebitis. oĩumq huiꝰ
neruorũ ac laborũ. uos potissim

Expanded text:
constituitote ante oculos etiam constituitote ante oculos etiam huius miseri senectutem qui hoc unico filio nititur, in huius spe requiescit, huius unius casum pertimescit; quem vos supplicem vestrae misericordiae, servum potestatis, abiectum non tam ad pedes quam ad mores vel pietati vel indulgentiae vestrae serviatis. nolite, iudices, aut hunc iam turius exstingui volnere vestro quam suo fato, aut hunc nunc primum florescentem firmata iam stirpe virtutis tamquam turbine aliquo aut subita tempestate pervertere. conservate parenti filium, parentem filio, ne aut senectutem iam prope desperatam contempsisse aut adulescentiam plenam spei maximae non modo non aluisse vos verum etiam perculisse atque adflixisse videamini. quem si nobis, si suis, si rei publicae conservatis, addictum, deditum, obstrictum vobis ac liberis vestris habebitis omniumque huius ner
Abbreviated transcription (Latin):
nũq hũc a nr̃is racionib seuĩctũ
fore. Quot cum fretus nr̃a fami¬
liaritate ꝓmitto. tũ ꝙ durissimis
ipse legib obligauit. Nõ emͣ po
bulentus. Non potest qui am¬
bitu ne ab solutũ quidem datur
esse ab solutũ: ipse impune ũq
esse largitor. Habet a M. celio
uł obsides ꝑiculi uł pignora uo¬
luntatis. Quare oro. obtestorq
uos iudices. ut qua in cuutate
paucis hiis dieb sex. coelius
ab solutus sit quẽ uos ꝑ biẽmũ
auc miniscrũ sedicionis. aut du¬
re. sine fide. sine spe. sine sede si¬
ne fortunis. ore. lingua. manu.
mẽtũ ad flixit. meã domũ diruit.
mei fratris incendit: qui in pa¬
lacio ato in urbis oculis seriuci¬
a ad cedem et inflãmandam urbẽ
incitauit: in hac ciitate ne paci¬
amini illũ absolucũ muliebri grã
tũ. ne eadem mulier cũ suo diuge
et fratre turpissimũ latronẽ eri¬
puisse. et honestissimũ adolescẽtẽ
opp̃ssisse uideatur: Qd̾ cũ huiꝰ
uobis adulescencia ꝓposueritis.

Expanded text:
uam hunc a nostris rationibus seiunctum fore. quod cum fretus nostra familiaritate promitto, tum quod durissimis se ipse legibus iam obligavit. non enim potbulentus; non potest qui ambitu ne absolutum quidem patiatur esse absolutum ipse impune umquam esse largitor. habet a M.Marco Cvel obsides periculi vel pignora voluntatis. qua re oro obtestorque vos, iudices, ut qua in civitate paucis his diebus Sex. Clodius absolutus est, quem vos per biennium aut ministrum seditionis aut dure, sine fide, sine spe, sine sede, sine fortunis, ore, lingua, manu, mentum adflixit, meam domum diruit, mei fratris incendit, qui in Palatio atque in urbis oculis servitia ad caedem et ad inflammandam urbem incitavit: in ea civitate ne patiamini illum absolutum muliebri gratitum, ne eadem mulier cum suo coniuge et fratre et turpissimum latronem eripuisse et honestissimum adulescentem oppressisse videatur. quod cum huius vobis adulescentiam proposueritis,
Abbreviated transcription (Latin):
ac furore. ac de ĩpendentibus
ꝑiculis maximis ꝓpe iam uoce
ioius optimi maximi ꝓmoneri.
S pͥmũ expiabo religionem
ediũ mearũ. si id face̾ ac sine cu¬
iusqmͣ dubitacione potero. Sin
scrupulus tenussimꝰ residere
aliquis uidebit. non modo pa¬
cienti s eciam libenti aĩo portẽ¬
tis deorũ ĩmoͣrliũ religioniq pa¬
rebo. S que tandem elt in hac
urbe tanta domus ab ista suspi¬
cione religionis tam uacua at¬

Expanded text:
ac furore ac de impendentibus ac furore ac de impendentibus periculis maximis prope iam voce Iovis optimi maximi praemoneri. sed primum expiabo religionem aedium mearum, si id facere vere ac sine cuiusquam dubitatione potero; sin scrupulus tenuissimus residere alicui videbitur, non modo patienti sed etiam libenti animo portentis deorum immortalium religionique parebo. sed quae tandem est in hac urbe tanta domus ab ista suspicione religionis tam vacua at
Abbreviated transcription (Latin):
lerit. eaq sacra q̃ uiri oculis ne
inprudentis quidem aspiai fas
est non solũ aspectu uirili. s fla¬
gicio stuproq uolarit. in concio¬
ne de religionibꝰ neglectis cõ¬
queri. Itaq nũc ꝓxima concio ei¬
us expectatur de Pudicicia. Qͥd
enim interest utrũ ab altaribus
religio sissimis fugatus. de sacs
et religionib conq̃rat: an ex
suorũ cubiculo egressus pudorẽ
pudiaciamq defendat. responsũ
aruspicũ hoc recens de tremitu
in concione recitauit in quo cũ
aliis multis scriptũ eciam illud
est. id quod audistis loca sacra
et religiosa ꝓfana haberi: ĩ ea
causa esse dixit domũ meam a
religiosissimo sacerdote p. clodio
consecratam. Gaudeo michi de
toto hoc ostenco. qd̾ haut scio
an gͣuissimũ mulcis hiis aimis
Niuc ordim nĩaatũ sit. datam
nõ modo iustam s ecia necessa¬
riam causam esle dicendi. Reꝑie¬
tis emĩ ex hoc toto ꝓdigio atoͣs
responso: nos de istius scelere

Expanded text:
lerit, eaque sacra quae viri oculis ne lerit, eaque sacra quae viri oculis ne imprudentis quidem aspici fas est non solum aspectu virili sed flagitio stuproque violarit, in contione de religionibus neglectis conqueri. itaque nunc proxima contio eius exspectatur de pudicitia. quid enim interest utrum ab altaribus religiosissimis fugatus de sacris et religionibus conqueratur, an ex sororum cubiculo egressus pudorem pudicitiamque defendat? responsum haruspicum hoc recens de fremitu in contione recitavit, in quo cum aliis multis scriptum etiam illud est, id quod audistis, loca sacra et religiosa profana haberi: in ea causa esse dixit domum meam a religiosissimo sacerdote, P. Clodio, consecratam. gaudeo mihi de toto hoc ostento, quod haud scio an gravissimum multis his annis huic ordini nuntiatum sit, datam non modo iustam sed etiam necessariam causam esse dicendi; reperietis enim ex hoc toto prodigio atque responso nos de istius scelere
Abbreviated transcription (Latin):
cam. et aut concedente aut eaã
adiuuãte. Milone: eius conatũ
refutabo. Uelut Hesterno die cuĩ
michi stanti tacens minaret:
uoce tantũ attigi legũ iniciũ
et iudicii. Conledit ille: conti¬
cui diem dixilset ut fecerat.
fecilsem ut ei statim tercius a
p̃tore dies dicetur. Ato hoc si
mode̾tur et cogitet si contentus
sit hiis sceleribus que ꝯmisit.
esse iam consecratũ Milom. Si
qd̾ in me telũ intenderit. statim me
esse arrepturũ arma iudiciorũ
me tota delata. Cuiꝰ concionis
p̾mũ unũsũ argumẽtũ sentenci¬
amq audite. Cum riseritis im¬
pudenciam hoĩs: tum a me de to¬
ta concione audietis. De religio¬
nibus sacris et cerimoniis est cõ
clodius. sacra et religiones negli¬
gi. uiolari. pollui questus esc.
Non mirũ. si hoc uobis ridiculũ
uidetur. eciã sua concio risit ho¬
minem. quomodo ipẽ gloriari
bus facta. hoĩẽmq eũ qui pului¬
naribus bone dee scuprũ intu¬

Expanded text:
tam et aut concedente aut etiam tam et aut concedente aut etiam adiuvante Milone eius conatum refutabo: velut hesterno die cum mihi stanti tacens minaretur, voce tantum attigi legum initium et iudici. consedit ille: conticui. diem dixisset, ut iecerat: fecissem ut ei statim tertius a praetore dies diceretur. atque hoc sic moderetur et cogitet, si contentus sit iis sceleribus quae commisit, esse se iam consecratum Miloni: si quod in me telum intenderit, statim me esse arrepturum arma iudiciorum me tota delata; cuius contionis primum universum argumentum sententiamque audite; cum riseritis impudentiam hominis, tum a me de tota contione audietis. de religionibus sacris et caerimoniis est contClodius sacra et religiones neglegi violari pollui questus est! non mirum si hoc vobis ridiculum videtur: etiam sua contio risit hominem, quo modo ipse gloriari bus facta, hominemque eum qui pulvinaribus bonae deae stuprum intu
Abbreviated transcription (Latin):
iudetur ad interitũ exiciũq car
labefactã pene captam aliquãdo
quasi fatali aduẽtu solus eu̾tit:
sic T. anmus ad illam pestẽ cõpͥ¬
menda extinguenda funditus
delendam natus esse uidet et qͣ
diuino munere donatus rei p.
Dolus ille cognouit quẽ ad modũ
armatũ ciuẽ qui iam pedibus. qͥ
ferro alios fugaret. alios domi cõ¬
tineret. qui urbẽ totamq curiã.
qui forũ. qui templa oĩa. cede
incendiisq terreret: non modo
uinci. uerũ eciam uincere opor¬
teret. Huic ego et tali ita de me
ac de patria merito uixo. nũqͣm
mea uoluntate p̃cipiã: eũ p̃ser¬
tim reũ cuiꝰ ille imuimcicias nõ
solum suscepit propter salutẽ
meam: uerũ eciam ad petiuit.
S si eciam mie in laqueatus
iam oĩum legum ꝑiculis. in re¬
titus odio bonorũ oĩum. expe¬
ctacione lupplicii iam non diu¬
turna implicatus. feretur tñ
uelitans et in me impetum in¬
peditus facere conabit᷑: resis¬

Expanded text:
videtur ad interitum exitiumque Carvidetur ad interitum exitiumque Carlabefactam, paene captam aliquando quasi fatali adventu solus evertit, sic T. Annius ad illam pestem comprimendam, exstinguendam, funditus delendam natus esse videtur et quasi divino munere donatus rei publicae. solus ille cognovit quem ad modum armatum civem, qui lapidibus, qui ferro alios fugaret, alios domi contineret, qui urbem totam, qui curiam, qui forum, qui templa omnia caede incendiisque terreret, non modo vinci verum etiam vinciri oporteret. huic ego et tali et ita de me ac de patria merito viro numquam mea voluntate praeripiam eum praesertim reum cuius ille inimicitias non solum suscepit propter salutem meam, verum etiam adpetivit. sed si etiam nunc inlaqueatus iam omnium legum periculis, inretitus odio bonorum omnium, exspectatione supplici iam non diuturna implicatus, feretur tamen haesitans et in me impetum impeditus facere conabitur, resis
Abbreviated transcription (Latin):
romanos. qmͣ omẽs bonos. qmͣ
ytaliam cũctam. Non deinq in
me scelacior fuit qmͣ in ipõs de¬
os ĩmõrles. Et enĩ illos eo scele
iuolauit. quo nemo antea in
me fuit. eodem animo. quo eci¬
am ineus familiaris catilma si
uicisset fuislet. Itaq eũ mĩqͣ
a me esse accusandũ putaui nõ
plus qͣ scipitem illũ qui quoꝵ
hoĩum esset nesciremul. insi le
ligurem ip̃e ẽẽ diceret. Quid
enĩ hũc ꝑsequar pecudem ac
beluã pabulũ iimicorũ meoꝵ
et agende corruptũ. Qui si sensit
quo scelere deuinxerit. non dubi¬
to quin sic milexrimꝰ. Sin autẽ id
non uidet. ꝑiculũ est ne se stupo¬
ris exculacione defendat. Accedit
eciam ꝙ expectacione oĩum fortis¬
simo et clarissimo uiro T. anno
deuota et ꝯstituta ilta hostia esse
iuidetur. cui me p̾ripere despon¬
lam iam et destinata laudẽ. cum
ipẽ euis opera et dignitatem et
salucẽ reciꝑarim. ualde ẽ iniquũ.
Et enĩ ut p. ille scipio natus mͥ

Expanded text:
Romanos, quam omnis bonos, quam Romanos, quam omnis bonos, quam Italiam cunctam: non denique in me sceleratior fuit quam in ipsos deos immortalis. etenim illos eo scelere violavit quo nemo antea: in me fuit eodem animo quo etiam eius familiaris Catilina, si vicisset, fuisset. itaque eum numquam a me esse accusandum putavi, non plus quam stipitem illum qui quorum hominum esset nesciremus, nisi se Ligurem ipse esse diceret. quid enim hunc persequar, pecudem ac beluam, pabulo inimicorum meorum et glande corruptum? qui si sensit quo se scelere devinxerit, non dubito quin sit miserrimus; sin autem id non videt, periculum est ne se stuporis excusatione defendat. accedit etiam quod exspectatione omnium fortissimo et clarissimo viro, T. Annio, devota et constituta ista hostia esse videtur; cui me praeripere desponsam iam et destinatam laudem, cum ipse eius opera et dignitatem et salutem reciperarim, valde est iniquum. etenim ut P. ille Scipio natus mihi
Abbreviated transcription (Latin):
excisionẽ. inflãmacionẽ. eu̾sionẽ.
depopulacionẽ. uastitatẽ: ea sua
cum preda. meis oĩbus cectis at¬
q agris intulerũt. Cũ hiis fu¬
rIIs et facibus: cum hiis inqmͣ
exciliosis ꝓdigiis. ac pene huiꝰ
imperii pestibus: bellũ michi
mexpiabile dico esse susceptũ.
postulauit. In clodiũ u̾o nõ est
hodie meũ mauus odiũ qͣm illo
die fuit. eũ illũ ambustum re¬
ligiosissimis ignib cognoui. mu¬
liebri ornatu ex incesto scupro
acq ex domo pontificis maxi
emissũ. Tũ in qmͣ tũ uidi ac mł¬
to ante ꝓspexi qnͣta tempestal
excitaretur: qnͣta impenderet
ꝓcella rei ꝑ. uidebam illud sce¬
ius tam importuñ. audaciam
tam ĩmanẽ adulescentis furẽ¬
tis. nobilis uuln̾ati non posse
arceri ocii fimbꝵ erupturũ illd̾
malũ aliquando si impiuntum
fuisset ad ꝑmaem ciuitatis.
Non multũ inͥ sane post ad odi¬
um accessit. I lichil em̃ cont̾
iuolauit qmͣ senatũ: qmͣ equites

Expanded text:
excisionem, inflammationem, eversionem, excisionem, inflammationem, eversionem, depopulationem, vastitatem, ea sua cum praeda meis omnibus tectis atque agris intulerunt. cum his furiis et facibus, cum his, inquam, exitiosis prodigiis ac paene huius imperi pestibus bellum mihi inexpiabile dico esse susceptum, postulavit. in Clodium vero non est hodie meum maius odium quam illo die fuit cum illum ambustum religiosissimis ignibus cognovi muliebri ornatu ex incesto stupro atque ex domo pontificis maximi emissum. tum, inquam, tum vidi ac multo ante prospexi quanta tempestas excitaretur, quanta impenderet procella rei publicae. videbam illud scelus tam importunum, audaciam tam immanem adulescentis furentis, nobilis, vulnerati non posse arceri oti finibus: erupturum illud malum aliquando, si impunitum fuisset, ad perniciem civitatis. non multum mihi sane post ad odium accessit. nihil enim contra violavit quam senatum, quam equites
Abbreviated transcription (Latin):
singularem ac pene diuina as¬
sequi possem: tamẽ non dubito qͥn
ea tela que cõiecerit mimicus.
qmͣ ea que collega patris amisit
leuiora atq hebeciora esse iude¬
ancur. S tamẽ mei facti racio¬
nem exponere illis uolo: qui he¬
sterno die dolori me elatũ et ira¬
cũdia longuis ꝓpe progressum
arbitrabantur: qmͣ sap̾ientis ho¬
minis cogita racio postulasset
Nichil feci iratus. nichil inꝑo¬
tenti aiõ. nichil nõ dui conside¬
ratũ ac multo aute meditatum
qui rem cũ defendere deberent ser¬
uare possent. cũq ad consulare
officiũ ipĩs insignibꝰ illius nni¬
perii ad meã salutẽ non solum
rent᷑: p̾mo reliquerũt. deinde
prodiderũt.Postremo oppugna¬
rũt: p̾miisq nefarie factionis
funditus una cũ reꝑ. oppressũ
extinctũq uoluerũt. Qui que
suo ductu et impio cruente illo
atoꝵ funesto: sup̃licia. noq a
sociorũ moenib ꝓhibere neq
hostiũ urbib inferte potuerũt

Expanded text:
singularem ac paene divinam adsingularem ac paene divinam adsequi possem, tamen non dubito quin ea tela quae coniecerit inimicus quam ea quae conlega patris emisit leviora atque hebetiora esse videantur. sed tamen mei facti rationem exponere illis volo qui hesterno die dolore me elatum et iracundia longius prope progressum arbitrabantur quam sapientis hominis cogitata ratio postulasset. nihil feci iratus, nihil impotenti animo, nihil non diu consideratum ac multo ante meditatum.qui rem publicam cum defendere deberent, servare possent, cumque ad consulare officium ipsis insignibus illius imperi, ad meam salutem non solum rentur, primo reliquerunt, deinde prodiderunt, postremo oppugnarunt, praemiisque nefariae pactionis funditus una cum re publica oppressum exstinctumque voluerunt; qui quae suo ductu et imperio cruento illo atque funesto supplicia neque a sociorum moenibus prohibere neque hostium urbibus inferre potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
exultantemq cõtinui simul
ac piculũ iudici intendi. Duo¬
bus inceptis u̾bis. omẽm mi¬
petum gladiatoris ferocĩaos
cõpressi. Ac tamẽ ignarus ille
qui consules essent. exsangius
atq estuans se excuria repẽ¬
te proripuits cũ quibusdam
fractis iam atq manibus mi¬
iit̾ et cum illius pisoniam tẽ¬
poris gabimamq terroribus
Quẽ cũ egredientẽ in sequi ce¬
pissem. cepi equidẽ fructum
iaxiiũ et ex consurrectione oĩ
um ur̃m et ex comitatu publi¬
canorũ. d ueteres. repente si¬
ne suo uultu. sine colore. sine uo¬
ce conlticit. Deinde respexit et
simul ad .cii. lentulũ ꝯsulẽ aspe¬
xit. concidit in curie pene lum¬
ne. recordacione credo gabimi
sui. desiderioq pisonis. Cuius
ego de effrenato et p̃cipiti furore
quid dicam. potest gͥmoribus a
me u̾bis uulnerari qui est statĩ
in facco ipso a gͣuissimo uiro p
seriulio confectus et truadatus.
Cuiꝰ si iam iim et gͣuitatẽ illam

Expanded text:
exsultantemque continui simul exsultantemque continui simul ac periculum iudici intendi: duobus inceptis verbis omnem impetum gladiatoris ferociamque compressi. ac tamen ignarus ille qui consules essent, exsanguis atque aestuans se ex curia repente proripuit, cum quibusdam fractis iam atque inanibus minis et cum illius Pisoniani temporis Gabinianique terroribus: quem cum egredientem insequi coepissem, cepi equidem fructum maximum et ex consurrectione omnium vestrum et ex comitatu publicanorum. sed vaecors repente sine suo vultu, sine colore, sine voce constitit; deinde respexit et, simul atque Cn. Lentulum consulem aspexit, concidit in curiae paene limine; recordatione, credo, Gabini sui desiderioque Pisonis. cuius ego de ecfrenato et praecipiti furore quid dicam? an potest gravioribus a me verbis vulnerari quam est statim in facto ipso a gravissimo viro, P. Servilio, confectus ac trucidatus? cuius si iam vim et gravitatem illam
Abbreviated transcription (Latin):
re deberem. possem ecia sũmo¬
rũ uirorũ exemplo mimicicias
rei p. causa deponere: et cum
muiaicie fuerint nunꝙͣ opimo
ĩuirie beneficio sit extincta.
agitur cesaris. homiun tribuam.
d̾i honos quidam senatus concordie
consulã. si auctas decectorũ ur̃oꝵ:
conscancia ordims in eodem ornã¬
do impatore seruabo. Si ꝑpetu¬
A racio gallici belli: rei p̾. ꝓui¬
debo. Si aliqd̾ meũ pͥuatũ offici¬
iii. nie non ingratũ esse p̾stabo.
Atq hoc uelimꝰ ꝓbare õĩbus p.¬
c. S leuissime feram si forte
aut hiis minus ꝑbaro qui meũ
uitupabãt. cũ ipĩ et cũ meo et
cũ suo inimico in gram̃ nõ dubi¬
et ur̃a dignitas et frequẽ¬
cia equitũ romanorũ p̃¬
senciũ quib senatus dabatur
magnope cõmosset: put aui mͥ
repͥmenda esse p. clodii ĩpudi¬
cam impudenciam: cũ is pu¬
blicanorũ causam stultissimis
eciam uobis inspectantib uẽ¬
dicaret. Itaq hoĩem furentem

Expanded text:
re deberem; possem etiam summore deberem; possem etiam summorum virorum exemplo inimicitias rei publicae causa deponere. sed cum inimicitiae fuerint numquam, opinio iniuriae beneficio sit exstincta,agitur Caesaris, homini tribuam; si honos quidam, senatus concordiae consulam; si auctoritas decretorum vestrorum, constantiam ordinis in eodem ornando imperatore servabo; si perpetua ratio Gallici belli, rei publicae providebo; si aliquod meum privatum officium, me non ingratum esse praestabo. atque hoc velim probare omnibus, p sed levissime feram si forte aut iis minus probaro qui meum vituperabunt, cum ipsi et cum meo et cum suo inimico in gratiam non dubiet vestra dignitas et frequentia equitum Romanorum praesentium, quibus senatus dabatur, magno opere commosset, putavi mihi reprimendam esse P. Clodi impudicam impudentiam, cum is publicanorum causam stultissimis etiam vobis inspectantibus venditaret. itaque hominem furentem
Abbreviated transcription (Latin):
te uidebunt᷑. Qua re aut uobis
statuendum est legem alia ma¬
nere. legem fufiam non esse ob¬
rogatam. nõ oĩbus fastis legẽ
ferri licere cum lex feratur de
celo obseruari obnĩciari inter¬
cedi licere censoriũ iudiciũ ac
nocionẽ: et illud morũ seuerissimũ
magisteriũ non esse nefariis legi¬
bus deciuitate sublatũ. si patrici¬
us tribunꝰ pł. fuerit contra le¬
ges sacratas. si plebeius contra
auspicia fuisse: Aut michi con¬
cedant homines. oportet autem¬
in rebus boms nõ exquire̾ ea ui¬
ra que ip̃i in ꝑditis non exqͥrant.
Mresertim cum ab illis aliquociẽs
condicio G. cesari laca sit ut eas¬
dem res alio modo ferret qua con¬
dicione auspicia requirebant. le¬
ges cõꝓbabant. In clodio auspi¬
ciorum racio sit eadem. leges oẽs
sint enerse ac ꝑdite cuuitatis.
Extremũ illud est cũ ego si essẽt
michi cũ G. celare tamen hoc
tempore roi p. consulere mimi¬
cicias in aliud tempus reserua¬

Expanded text:
tae videbuntur? qua re aut vobis tae videbuntur? qua re aut vobis statuendum est legem Aeliam manere, legem Fufiam non esse abrogatam, non omnibus fastis legem ferri licere; cum lex feratur, de caelo servari, obnuntiari, intercedi licere; censorium iudicium ac notionem et illud morum severissimum magisterium non esse nefariis legibus de civitate sublatum; si patricius tribunus plebis fuerit, contra leges sacratas, si plebeius, contra auspicia fuisse; aut mihi concedant homines oportet in rebus bonis non exquirere ea iura quae ipsi in perditis non exquirant, praesertim cum ab illis aliquotiens condicio C. Caesari lata sit ut easdem res alio modo ferret, qua condicione auspicia requirebant, leges comprobabant, in Clodio auspiciorum ratio sit eadem, leges omnes sint eversae ac perditae civitatis. extremum illud est. ego, si essentmihi cum C. Caesare, tamen hoc tempore rei publicae consulere, inimicitias in aliud tempus reserva
Abbreviated transcription (Latin):
meo iam uire possim defendere.
Nam sũmi ciuitatis uiri quoꝵ
ego consilio rem p. conseruaui.
et quorũ aucte illam cõiũctionẽ
cesari defugi: Iulias leges et ce¬
teras illo consule rogatas: iure
esse dicebant. Itaq uir sũma au¬
ctoritate sũma eloquẽcia. dixit
gͣuiter casũ illũ meũ funus esse
uei p S funus iustũ et indictũ
michi ipsi hoĩ ꝑ honorificũ dis¬
cessum meũ funus dici rei ꝑ. p.
roliqͣ nõ reprendo. s mͥ ad id qd
sencio assumo. Nam si illud iure
rogatũ dice̾ aũsi sũt qd̾ nullo ex¬
emplo fieri potuit. muilla loge
licuit: quia nemo decelo seruarat
obliti ne erant tũ cum ille qui id
egerat plebeius est lege curiata
factus dici de celo esse seruatã.
Qui si plebeis oĩuz esse nõ potu¬
it qui tribunꝰ pl. potuit esse: Et
cuiꝰ tribunatus si ratus est nicħ
est qd̾ irritũ ex actis cesaris pos¬
sit esse. eius non solũ tribunatus
ciorũ religione conseruate. ire la¬

Expanded text:
meo iam iure possim defendere. meo iam iure possim defendere. nam summi civitatis viri, quorum ego consilio rem publicam conservavi, et quorum auctoritate illam coniunctionem Caesaris defugi, Iulias leges et ceteras illo consule rogatas iure esse dicebant. itaque vir summa auctoritate, summa eloquentia, dixit graviter casum illum meum fe, sed funus iustum et indictum. mihi ipsi omnino perhonorificum est discessum meum funus dici rei publicae: reliqua non reprendo, sed mihi ad id quod sentio adsumo. nam si illud iure rogatum dicere ausi sunt quod nullo exemplo fieri potuit, nulla lege licuit, quia nemo de caelo servarat, oblitine erant tum cum ille qui id egerat plebeius est lege curiata factus dici de caelo esse servatum? qui si plebeius omnino esse non potuit, qui tribunus plebis potuit esse? et cuius tribunatus si ratus est, nihil est quod inritum ex actis Caesaris possit esse, eius non solum tribunatus ciorum religione conservata, iure la
Abbreviated transcription (Latin):
in capitolio ad meam salutem
matauit. si deniq Gñ. pompeiꝰ
idem mͥ testis de uolũtate cesa¬
ris responsor est illi de mea.
nõne uobis uideor et ultimi tẽ¬
poris recordacione et ꝓximi me¬
moria mediuĩ illud tristissimũ tẽ¬
pus debere. si ex rerũ nacura nõ
possim euellere ex ammo quidẽ
certe excidere: Ego uo si michi
non licet ꝑ aliquos ita gloriari
me dolorẽ atq imimiticias meas
rei p. concessisse. si hoc magni
cuuusdam hoĩs et ꝑ sapientis
uidetur. utar hoc qd̾ non tam
laudem adipiscendam qͣ ad iu¬
tanda intupacionẽ ualet. hoĩe
me esse gratũ et non mͦ cantis be¬
neficiis. s eciam mediocri Hoũi
bemuolencia cõmoneri. Aui¬
ris fortissimis et de me optime
meritis quibusdam peto ut si
ego illos meorũ laborum atq
icõmodorũ participes esse no¬
luui: ne illi me suarũ immicicia¬
rum socium uelint esse. p̾sertim
cum m idem illi concesserint. ut
eciam acta illa cesaris que neq
oppugnaui antea neq defendi.

Expanded text:
in Capitolio ad meam salutem incitavit, si denique Cn. Pompeius idem mihi testis de voluntate Caesaris et sponsor est illi de mea, nonne vobis videor et ultimi temporis recordatione et proximi memoria medium illud tristissimum tempus debere, si ex rerum natura non possim evellere, ex animo quidem certe excidere? ego vero, si mihi non licet per aliquos ita gloriari, me dolorem atque inimicitias meas rei publicae concessisse, si hoc magni cuiusdam hominis et persapientis videtur, utar hoc, quod non tam ad laudem adipiscendam quam ad vitandam vituperationem valet, hominem me esse gratum, et non modo tantis beneficiis, sed etiam mediocri hominum benivolentia commoveri. a viris fortissimis et de me optime meritis quibusdam peto ut, si ego illos meorum laborum atque incommodorum participes esse nolui, ne illi me suarum inimicitiarum socium velint esse, praesertim cum mihi idem illi concesserint ut etiam acta illa Caesaris, quae neque oppugnavi antea neque defendi,
Abbreviated transcription (Latin):
in maledicto notabat᷑. cũ tuscu¬
lanũ qd̾q. me telli fuisse memi¬
nerat et .l. crassi. crassũ einisse
de libertino hoĩe soterico mar¬
cio ad metellũ ꝑuenisse debent¬
nom inditi bonis nõ tenebat
simul illud nesciebat p̃diorum
las ꝑuenire. Obiectũ est ocia
qd̾ in tribũ clustuminã ꝑue¬
nerit. qd̾ hic assecutus est legis
de ambitu. p̾iio minꝰ inuidio¬
so: qm qui legũ p̃miis p̾toria
sentencia et p̾textam togam
cõsecũtur. Et adoptacio theo¬
pham agitata ẽ ꝑ quã corneliꝰ
nichil eie. preterqmͣ ꝓpinqͦrũ
suorũ hereditates assecutus. Quã

Expanded text:
ni maledicto notabatur; tum Tuscuni maledicto notabatur; tum Tusculanum, quod Q. Metelli fuisse meminerat et L. Crassi, Crassum emisse de libertino homine, Soterico Marcio, ad Metellum pervenisse de Vennoni Vindici bonis non tenebat. simul illud nesciebat, praediorum las pervenire. obiectum est etiam quod in tribum Clustuminam pervenerit; quod hic adsecutus est legis de ambitu praemio minus invidioso quam qui legum praemiis praetoriam sententiam et praetextam togam consequuntur. et adoptatio Theophani agitata est, per quam Cornelius nihil est praeterquam propinquorum suorum hereditates adsec
Abbreviated transcription (Latin):
de senatus sentencia c. ualeriu
pulũ de calliphiana uelliense
ut ea ciuis & esset tulisse. Num
g̾ aut fundos factos uellienses. Aut
sacerdotem illa ciuem R facta
non esse. Aut fedus et a senatu et
a populo Re uolatũ arbitrabi¬
mur. Intelligo iudices in causa
aperta mimneq dubia multo
et plura et a plurib ꝑitissimis
esse dicta: qm res postularet. S
id factũ est ut uobis rem tam ꝑ¬
spicua dicendo ꝓbaremꝰ uerũ.
ut oĩum maliuolorũ. iiquorũ.
inuidiosorũ animos frangeremꝰ.
Quos ut accusator accenderet.
ut aliqui sermones hoĩum alie¬
nis bomi merenciũ ecia ad urãs
aures ꝑmanarent. et in iudicio
ipso redundarent Id circo illa ĩ
oĩ parce or̃onis sua arte asꝑgi
uidebatis. tũ pecuma .l corne¬
lii que neq inuidiosa est. et qnͣ¬
ta cum est. eiusmodi est ut cõser¬
uata magisq̃ correpta esse iu¬
deatur. tũ luxuria que nõ cri¬
mine aliquo libidinis s cõmu¬

Expanded text:
de senatus sententia C. Valerium de senatus sententia C. Valerium pulum de Calliphana Veliense, ut ea civis Romana esset, tulisse. num igitur aut fundos factos Veliensis, aut sacerdotem illam civem Romanam factam non esse, aut foedus et a senatu et a populo Romano violatum arbitramur? intellego, iudices, in causa aperta minimeque dubia multo et plura et a pluribus peritissimis esse dicta quam res postularet. sed id factum est, non ut vobis rem tam perspicuam dicendo probaremus, verum ut omnium malivolorum iniquorum invidiosorum animos frangeremus; quos ut accusator incenderet, ut aliqui sermones hominum alienis bonis maerentium etiam ad vestras auris permanarent et in iudicio ipso redundarent, idcirco illa in omni parte orationis summa arte adspergi videbatis; tum pecuniam L. Corneli, quae neque invidiosa est et, quantacumque est, eius modi est ut conservata magis quam correpta esse videatur; tum luxuriam, quae non crimine aliquo libidinis, sed commu
Abbreviated transcription (Latin):
set. dubitandũ fuit quin quo in
genere iudicũ p̾mia rata essent
in eodem iudicia imꝑatorũ uale¬
rent: Num fundos gͣ factos po¬
pulos latinos arbitramur aut
seruilia lege aut ceteris quibus
latinis Hoĩbus erat ꝓpositũ ali¬
qua ex re p̃miũ ciicatis. Co¬
gnoscite nũc iudiciũ senatus. qd̾
semꝑ est iudicio populi cõpro¬
batũm. Sacra cereris iudices.
sũma maiores nri religione cõ¬
fici cerimoniaq uoluerũt. Que
cum essent assup̃ta de grecia et
ꝑ grecas semꝑ curata sunt sacer¬
dotes et greca oia noĩata. S cum
illam que grecũ illud sacrũ mon¬
scratet et faceret et grecia dili¬
gerent. tamẽ sacra pro cuubus
ciuẽ face̾ uoluerũt: ut deos ĩmor¬
tales sçiençia ꝑegrina et externa
mente domestica et ciuili p̃care¬
tur. Has sacerdotes uideo fere aut
neapolicanas aut uellienses fu¬
isse federatarũ sine dubio ciui¬
tatũ. Micto uetera. ꝓxime dico
ante ciuitatem uelliensib datã

Expanded text:
set, dubitandum fuit quin, quo in set, dubitandum fuit quin, quo in genere iudicum praemia rata essent, in eodem iudicia imperatorum valerent? num fundos igitur factos populos Latinos arbitramur aut Serviliae legi aut ceteris quibus Latinis hominibus erat propositum aliqua ex re praemium civitatis? cognoscite nunc iudicium senatus, quod semper iudicio est populi comprobatum. sacra Cereris, iudices, summa maiores nostri religione confici caerimoniaque voluerunt; quae cum essent adsumpta de Graecia, et per Graecas curata sunt semper sacerdotes et Graeca omnino nominata. sed cum illam quae Graecum illud sacrum monstraret et faceret ex Graecia deligerent, tamen sacra pro civibus civem facere voluerunt, ut deos immortalis scientia peregrina et externa, mente domestica et civili precaretur. has sacerdotes video fere aut Neapolitanas aut Veliensis fuisse, foederatarum sine dubio civitatum. Mitto vetera; proxime dico ante civitatem Veliensibus datam
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ equitis R oꝑtimi ato orna¬
cissimi uiri damnato coelio. qͦmõ
ex eadem ciuitate Tcoponius ci¬
uis item sũma u̾tute et dignitate¬
ne potes T. et .c. coponius nosas¬
dãpnato .c. masone: cuus fe est
factus. an lingua et ingenio pa¬
te fieri aditus ad ciuitatem potu¬
it. manu et u̾tute nõ potuit: An¬
ue de nobis trahere spolia federa¬
tis licebat. de hostib nõ licebat.
An qd̾ adipisci poterant dicẽdo.
bat. An accusatori maiores nr̃i
maiora p̃mia. qmͣ bellatori esse
uoluerũt: Qd̾ si acerbissima le¬
ge seruilia principes uiri ac gra¬
uissimi et sapientissum ciues.
Hanc latimis id est federatis ua
ad ciuitatem populi iussu pate̾
passi sunt: neq hiis est hoc re¬
prehensũ lacima et mucia lege
cũ p̃sertim gemis ipm̃ accusacio¬
nis et nomẽ eiusmodi p̾miũ qd̾
nemo asseqͥ possit nisi ex senatoris
calamitate: neq senatore neq bo¬
no cuiqͣ nimis iocundũ esse pos¬

Expanded text:
huius equitis Romani, optimi atque ornahuius equitis Romani, optimi atque ornatissimi viri, damnato T. Caelio, quo modo ex eadem civitate T. Coponius, civis item summa virtute et dignitate,—nepotes T. et C. Coponios nostis,—damnato C. Masone civis Romanus est factus? an lingua et ingenio patefieri aditus ad civitatem potuit, manu et virtute non potuit? anne de nobis trahere spolia foederatis licebat, de hostibus non licebat? an quod adipisci poterant dicendo, bat? an accusatori maiores nostri maiora praemia quam bellatori esse voluerunt? quod si acerbissima lege Servilia principes viri ac gravissimi et sapientissimi cives hanc Latinis, id est foederatis, viam ad civitatem populi iussu patere passi sunt, neque ius est hoc reprehensum Licinia et Mucia lege, cum praesertim genus ipsum accusationis et nomen et eius modi praemium quod nemo adsequi posset nisi ex senatoris calamitate neque senatori neque bono cuiquam nimis iucundum esse pos
Abbreviated transcription (Latin):
federũ. dabo ecia iudicũ qui hu¬
ic questiomi p̾fuerũt. dabo um¬
uersi populi. R dabo sãssimum
et sapientissimũ ecia uidicium
senatus. Iudices cum sepe ferrẽt
palamo loquerent᷑ quid essent
lege papia de M. cassio mamer¬
cmis repetentib iudicatur
Mamertim publice suscepta cã
descicerũt. Hulci in ciuitate re¬
cepti ex liberis federatisq po¬
pulis liberati sunc. Nemo ũꝙͣ
est de ciuitate acculatus. qd̾ aut
populus fundus factus non esset.
Aut qd̾ federe cuutatis mutande
ius impediretur. Audebo ecia
Noc contendere. nũqͣz esse cõdẽp¬
natũ quẽ coustaret ab imꝑatore
nr̃o ciuitate donatũ. Cognosate
nũc populi R iuidiciũ multis re¬
bus inter positũ atq in maxĩs
causis re ip̃a atq usu cõꝓbatũ
Cũ latims oĩbus fedus esset cum
sp. cassio postumo comimo cos.
qui ignoret qd̾ quidem imper
in colũpna enea meminimꝰ post
rostra incisũ et ꝑscͥptũ fuisse:. Q
modo gͥ l. cossimus cibur pater

Expanded text:
ui huic quaestioni praefuerunt, dabo universi populi Romani, dabo sanctissimum et sapientissimum iudicium etiam senatus. iudices cum prae se ferrent palamque loquerentur quid essent lege Papia de M. Cassio Mamertinis repetentibus iudicaturi, Mamertini publice suscepta causa destiterunt. multi in civitatem recepti ex liberis foederatisque populis liberati sunt: nemo umquam est de civitate accusatus, quod aut populus fundus factus non esset, aut quod foedere civitatis mutandae ius impediretur. audebo etiam hoc contendere, numquam esse condemnatum quem constaret ab imperatore nostro civitate donatum. cognoscite nunc populi Romani iudicium multis rebus interpositum atque in maximis causis re ipsa atque usu comprobatum. Cum Latinis omnibus foedus esse ictum Sp. Cassio Postumo Cominio consulibus quis ignorat? quod quidem nuper in columna ahenea meminimus post rostra incisum et perscriptum fuisse. quo modo igitur L. Cossinius Tiburs, pater
Abbreviated transcription (Latin):
lebrãt᷑᷑. Qui sũt ludi minus dilige¬
ter facti. qnͣto aut quo scele pol¬
luci: respondebis ecia ꝓ te et
ꝓ collegis tuis eciam ꝓ põtificũ
collegio nicħ cuiꝰq aut negligẽ¬
cia contẽptũ. aut scelere esse pollu¬
tũ. oĩa solẽpnia ac iusta ludorum
oĩbus rebus obseruatis sũma cũ
cerimonia esse seruata. Quos g
haruspices ludos mminus diligen¬
ter factos pollutosq esse dicunt.:
Eos quorum ipi dii ĩmoͬrles atq
illa mater dea. tete Cii. lencule
cuiꝰ ab auia manibꝰ esset accep¬
ta. spectatorem esse uoluit. Qd
in tu me galesia illo die specta¬
re uoluisses: Haut scio an iuiue̾
nobis acq hiis de reb iamq
reliceret. Uis enĩ ĩnuͬabilis in¬
citata ex oĩbus uicis collecta ser¬
uorũ. ab hoc edili religioso repẽ
ce formcibꝰ ostiisq oĩbus insce¬
nam signo dato minissa: in ru¬
pit. Tua tũ tua .Cii. lentule e¬
adem u̾tus fuit. quo in p̾uato qͦ¬

Expanded text:
lebrantur. qui sunt ludi minus diligelebrantur. qui sunt ludi minus diligenter facti, quando aut quo scelere polluti? respondebis et pro te et pro conlegis tuis, etiam pro pontificum conlegio, nihil cuiusquam aut neglegentia contemptum aut scelere esse pollutum: omnia sollemnia ac iusta ludorum omnibus rebus observatis summa cum caerimonia esse servata. quos igitur haruspices ludos minus diligenter factos pollutosque esse dicunt? Eos quorum ipsi di immortales atque illa mater Idaea te,—te, Cn. Lentule, cuius abavi manibus esset accepta,—spectatorem esse voluit. quod ni tu Megalesia illo die spectare voluisses, haud scio an vivere nobis atque his de rebus iam queri non liceret. vis enim innumerabilis incitata ex omnibus vicis conlecta servorum ab hoc aedile religioso repente e fornicibus ostiisque omnibus in scaenam signo dato inmissa inrupit. tua tum, tua, Cn. Lentule, eadem virtus fuit quae in privato qu
Abbreviated transcription (Latin):
mitto haruspices. mitto illam
ueterem ab ipĩs diis ĩmoͬrlibus
esse possumꝰ: Exauditus ĩ agͦ
ꝓpinquo et suburbano ẽ stre¬
pitul. quida reconditus et hor¬
ribilis fremitus armorũ. Qͣs
est exgigantibus illis quos
poete ferunt bellũ diis ĩmõrli¬
bus intulisse tam impius. qui
hoc tam nouo tantoq motu nõ
magnũ aliquio deos populo R
p̾monstrare et p̃cinere fatea¬
tur: de ea re scriptũ est postu¬
laciones esse ioui. saturno. neptu¬
no. telluri. diis celestibus. Audio
quib diis miolatis expiacio de¬
beatur. s hoĩum que ob delicta
quero. Ludos minus diligenter
factos. pollucosq. Quos ludos
Te appello lentule. ti sacordo¬
ci sunt tenle. curricula. p̃cẽtio.
ludi. libaciones. epuleq ludo¬
rũ: uosq pontitices ad quol e¬
pulones iouis optina maximi
si quid est p̃termissũ aut cõmissũ
afferũt: quorũ de sentẽcia illa e¬
adem renouata atq ĩstaurata ce¬

Expanded text:
Mitto haruspices, mitto illam Mitto haruspices, mitto illam veterem ab ipsis dis immortalibus, esse possumus? exauditus in agro propinquo et suburbano est strepitus quidam reconditus et horribilis fremitus armorum. quis est ex gigantibus illis, quos poetae ferunt bellum dis immortalibus intulisse, tam impius qui hoc tam novo tantoque motu non magnum aliquid deos populo Romano praemonstrare et praecinere fateatur? de ea re scriptum est: postiliones esse Iovi, Satvrno, Neptvno, Tellvri, dis caelestibvs. audio quibus dis violatis expiatio debeatur, sed hominum quae ob delicta quaero. lvdos minvs diligenter factos pollvtosqve. quos ludos? te appello, Lentule,—tui sacerdoti sunt tensae, curricula, praecentio, ludi, libationes epulaeque ludorum,—vosque, pontifices, ad quos epulones Iovis optimi maximi, si quid est praetermissum aut commissum, adferunt, quorum de sententia illa eadem renovata atque instaurata ce
Abbreviated transcription (Latin):
pta iudeo: tamẽ eiusmodi sũt
ut ea maiores nr̃i docusse illos
non ab illis didicisse uideantur:
Et emĩ quil est tam necors. qui
aut cum suspexit in celũ deos
esse non senciat. ecia ea que tã¬
ta mente fiũt ut uix quilqm
arte ulla ordinẽ rerũ ac neces¬
litudinẽ ꝑ lequi possit. calu fie¬
ri putet: aut cum deos esse in¬
tellexerit non intelligat corum
numine Hoc tantũ imꝑiũ esse
panos. nec robore gallos. nec cal¬
lditate poenos. nec artibus gre¬
cos. nec demq hoc ipo Huius
gentis ac t̾ro domestico natiuo¬
q sensu ytalos ipõs ac latmnos.
s pietate ac religione: atq Hac
una sapiencia qd deorũ numine
oĩa regi gub̾nariq ꝑspeximus.
oĩs gentis nacionesq suꝑaui¬
mus. Qua re ne plura de re mi¬
mine loquar dubia: ad hibere
animos ecĩa mẽtes urãs. nõ so¬
lũ aures ad haruspicũ uocẽ ad¬
mouete. Qd̾ in agro latiensi au¬
ditus est strepitus cũ fremitu.

Expanded text:
pta video, tamen eius modi sunt pta video, tamen eius modi sunt ut ea maiores nostri docuisse illos, non ab illis didicisse videantur. etenim quis est tam vaecors qui aut, cum suspexit in caelum, deos esse non sentiat, et ea quae tanta mente fiunt ut vix quisquam arte ulla ordinem rerum ac necessitudinem persequi possit casu fieri putet, aut, cum deos esse intellexerit, non intellegat eorum numine hoc tantum imperium esspanos nec robore Gallos nec calliditate Poenos nec artibus Graecos nec denique hoc ipso huius gentis ac terrae domestico nativoque sensu Italos ipsos ac Latinos, sed pietate ac religione atque hac una sapientia, quod deorum numine omnia regi gubernarique perspeximus, omnis gentis nationesque superavimus. qua re, ne plura de re minime loquar dubia, adhibete animos, et mentis vestras, non solum auris, ad haruspicum vocem admovete: qvod in agro Latiniensi avditvs est strepitvs cvm fremitv.
Abbreviated transcription (Latin):
habeo auctores ac magistros re¬
religionũ colendarũ maiores no¬
stros. quoꝵ michi tanta fuisse
sapiencia uidet᷑. ut satis suꝑq
prudentes sint qui illorũ pru¬
dencia non dicam assequi s qnͣ¬
ta fuerit ꝑspicere possint. Qui
statuta solempnisqz cerimoni¬
as pontificatu rerũ bene gerẽ¬
darũ: auctoritates augurio fa¬
torũ. ueteres p̃dicaciones apol¬
limis uatũ libris. Portentorum
explanaciones etruscorũ disci¬
plina ꝯtineri putauerũt. Que
quidem tanta est. ut nr̃a memo¬
ria pͥmũ ytalici belli funesta il¬
la principia post sillam cium¬
amqz temporis extremũ poe¬
ne discrimẽ: tum hanc recentẽ
urbis inflamande delendiq im¬
ꝑii cõuracione. non obscure
nob̾ paulo ante p̾dixerint. De¬
inde si quid habui tolli eciam
cognoui multa hoĩes doctissiõs
sapientisq et dixule. et scripta
deorũ ĩmorliũ numine et liqͥs¬
se: que qmqͣ diinitus ꝑ scri¬

Expanded text:
habeo auctores ac magistros habeo auctores ac magistros religionum colendarum maiores nostros, quorum mihi tanta fuisse sapientia videtur ut satis superque prudentes sint qui illorum prudentiam non dicam adsequi, sed quanta fuerit perspicere possint; qui statas sollemnisque caerimonias pontificatu, rerum bene gerundarum auctoritates augurio, fatorum veteres praedictiones Apollinis vatum libris, portentorum expiationes Etruscorum disciplina contineri putaverunt; quae quidem tanta est ut nostra memoria primum Italici belli funesta illa principia, post Sullani Cinnanique temporis extremum paene discrimen, tum hanc recentem urbis inflammandae delendique imperi coniurationem non obscure nobis paulo ante praedixerint. deinde, si quid habui oti, etiam cognovi multa homines doctos sapientisque et dixisse et scripta de deorum immortalium numine reliquisse; quae quamquam divinitus perscri
Abbreviated transcription (Latin):
siciot: uidi em̃ hesterno die que¬
dam murmurantem quẽ aiebãt
negare ferre me posse: quia cum
ab hoc eodem ĩpurissimo parri¬
cida rogarer cuiꝰ essem ciuitatis.
respondi me probantibus et uo¬
bis et equitibus romanis eius
esse que caro me non potuillet.
Iule ut opinor ingenuit. Quid
gͣ responderẽ quero ex eo ipso.
qui ferre me non potest. Me ci¬
uẽ esse romanũ lr̃ate respondis¬
sem. an taciussem de sertũ nego¬
ciũ. Potest quisquã uir in reb
magins cũ iuidia uersatus. sa¬
tis grauiter mimici dtumelia
sme sua laude respondere: At ip̃ẽ
non modo respondere quicquid po¬
test cum est lacessitut. s eciam
gaudet se ab amicis quid respon¬
deat ãmoneri. Neq is sum. qui
si cui forte uideor plusq ceteri
quia que atq ego sunt occupati
uersari in scudio litterarũ hus
delectari. Haud utar oĩno licteris
que nr̃os nõs deterrent atq auo¬
cant a religione Ego uero. pͥmũ

Expanded text:
sceret? vidi enim hesterno die quensceret? vidi enim hesterno die quendam murmurantem, quem aiebant negare ferri me posse, quia, cum ab hoc eodem impurissimo parricida rogarer cuius essem civitatis, respondi me, probantibus et vobis et equitibus Romanis, eius esse quae carere me non potuisset. ille, ut opinor, ingemuit. quid igitur responderem? quaero ex eo ipso qui ferre me non potest. me civem esse Romanum? litterate respondissem. an tacuissem? desertum negotium. potest quisquam vir in rebus magnis cum invidia versatus satis graviter inimici contumeliis sine sua laude respondere? at ipse non modo respondet quidquid potest, cum est lacessitus, sed etiam gaudet se ab amicis quid respondeat admoneri. sed si cui forte videor plus quam ceteri qui aeque atque ego sunt occupati versari in studio litterarum, his delecter aut utar omnino litteris quae nostros animos deterrent atque avocant a religione. ego vero primum
Abbreviated transcription (Latin):
scituta. Illi locus. at michi ecia
parietes atq tectũ. Illi quã ipe
pͥnato iure tueret᷑: iͥ quã pu¬
blice magistratus om̃es defen¬
derent. Quequidem ego si aut
ꝑ me aut ab aliis haberem nõ
predicatem apud uos: ne nimis
gloriari uideror. S cũ sint mͥ
data a uobis: cũ eã adtẽptent᷑
eiuis lingua. cuiꝰ ante ianu e¬
uersa. Dos michi ot liberis me¬
is manib ur̃is roddidistis: non
ego de meis s do pris factis lo¬
quor. Nec uereor ne hec mea
urõrũ bẽneficiorũ p̃dicacio non
grata pociusq arrogans uide¬
atur. S qm̃ mea causa expedi
ta est: iudeamꝰ nũc quid aruspi¬
ces dicant. Ego enĩ fateor me et
magnitudine ostenti et gͣuitate
responsi. et una atq ꝯstanti aru¬
spicũ uehomẽter esse cõmotũ. Qͣ¬
qm si me tantis laboribus pro cõ¬
mumi salute pfunctũ efferret ali¬
quando ad gloriam in reputandis
maledictis hominũ improborũ am¬
mi quidam dolor. quis non igno¬

Expanded text:
stituta; illi locus, at mihi etiam stituta; illi locus, at mihi etiam parietes atque tectum; illi quam ipse privato iure tueretur, mihi quam publice magistratus omnes defenderent. quae quidem ego si aut per me aut ab aliis haberem, non praedicarem apud vos, ne nimis gloriari viderer; sed cum sint mihi data a vobis, cum ea attemptentur eius lingua cuius ante manu eversa vos mihi et liberis meis manibus vestris reddidistis, non ego de meis sed de vestris factis loquor, nec vereor ne haec mea vestrorum beneficiorum praedicatio non grata potius quam adrogans videaturta est, videamus nunc quid haruspices dicant. ego enim fateor me et magnitudine ostenti et gravitate responsi et una atque constanti haruspicum voce vehementer esse commotum; nem si me tantis laboribus pro communi salute perfunctum ecferret aliquando ad gloriam in refutandis maledictis hominum improborum animi quidam dolor, quis non igno
Abbreviated transcription (Latin):
tis munita atq septa est. Primũ
negociũ isdem magistratib est
datum anno suꝑiore. ut curarẽt
ut sine u edificare in liceret: qui¬
bus in maximis piculis unuuꝰ¬
sa rosp. cõmendari solet. Dende
cũ ille saxis et ignibꝰ et ferro ua¬
stitatẽ meis sedib intulisset: de¬
creint senatus eos qui fecissent
lege de ui q̃ est in eos qui umu̾s.
Uobis uo referentibꝰ. o pose ho¬
minũ memoria fortissimi atoꝵ
optinui consules. decreuit ide
senatus frequẽtissimꝰ. qui me¬
am domũ molasset contra rem
p. osse facturũ. Nego ullo de
oꝑe publico. de monumẽto. de
templo. tot senatus exstare cõ¬
sulta: quot de mea domo. Quã
senatus unam post hanc urbẽ
constitutam ex erario edifican¬
dam. a pontificibo liberanda.
a magiscratibꝰ defendendam.
Aiudicibꝰ pumendam putaret
p. ualerio ꝑ maximis in tẽ p.
beneficiis data domꝰ est in uulla
publica. at michi in palacio re¬

Expanded text:
tis munita atque saepta est. primum tis munita atque saepta est. primum negotium isdem magistratibus est datum anno superiore, ut curarent ut sine vi aedificare mihi liceret, quibus in maximis periculis universa res publica commendari solet; deinde, cum ille saxis et ignibus et ferro vastitatem meis sedibus intulisset, decrevit senatus eos qui id fecissent lege de vi, quae est in eos qui universvobis vero referentibus, o post hominum memoriam fortissimi atque optimi consules! decrevit idem senatus frequentissimus qui meam domum violasset contra rem publicam esse facturum. nego ullo de opere publico, de monumento, de templo tot senatus exstare consulta quot de mea domo, quam senatus unam post hanc urbem constitutam ex aerario aedificandam, a pontificibus liberandam, a magistratibus defendendam, a iudicibus puniendam putarit. P. Valerio pro maximis in rem publicam beneficiis data domus est in Velia publice, at mihi in Palatio re
Abbreviated transcription (Latin):
locis oĩbus hoc p̃cipue iuris ha¬
bet: ut ab ip̃is qui sacris p̃sũt.
sacer non esse iudicatus sit. Uerũ
referte: qd̾ ex senatus consulto
facere debetis. aut uobis cogii¬
cio dabitur qui pͥmi de hac domo
sentenciam dixistis et eam reli¬
gione ommi liberastis: Aut sena¬
tus ipse iudicabit qui uno illo
solo antistite sacrorũ dissenciẽte
frequẽtissimꝰ antea iudicauit.
uit id qd̾ certe fiet ad pontificel
reicietur: quorũ auctoritati. fi¬
dei. prudencie. maiores nr̃i sacra
religionesq et pͥuatas et pub¬
licas cõmendarũt. Quid ergo
Hii possũt aliud iudicare ac iu
tamẽ iuire pͥuato. iure heredi¬
tanio. iure auctoritatis. iure mã¬
cipi. iuire nexi. nego esse ullam
domũ aliam pͥuato eodem quoq
optima lege. Publico uo̾ oĩ p̃cipu¬
o et hũano et diuino iure mum¬
tam. Que pͥmũ edificatur ex au¬
ctoritate senatus. pecuma publi¬
ca. Deinde contra ium nefariam
Huiꝰ gladiatoris. tot senati consul¬

Expanded text:
locis omnibus hoc praecipue iuris halocis omnibus hoc praecipue iuris habet, ut ab ipsis qui sacris praesunt sacer non esse iudicatus sit? verum referte, quod ex senatus consulto facere debetis. aut vobis cognitio dabitur, qui primi de hac domo sententiam dixistis et eam religione omni liberastis, aut senatus ipse iudicabit, qui uno illo solo antistite sacrorum dissentiente frequentissimus antea iudicavit, aut,—id quod certe fiet,—ad pontifices reicietur, quorum auctoritati fidei prudentiae maiores nostri sacra religionesque et privatas et publicas commendarunt. quid ergo ii possunt aliud iudicare ac iudtamen iure privato, iure hereditario, iure auctoritatis, iure mancipi, iure nexi: nego esse ullam domum aliam privato eodem quo quae optima lege, publico vero omni praecipuo et humano et divino iure munitam; quae primum aedificatur ex auctoritate senatus pecunia publica, deinde contra vim nefariam huius gladiatoris tot senati consul