comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
milarce. s sẽꝑ sic manere uoluissoe. hõ pe¬
qmus pat̾ equalẽ unigenitũ filiũ:. agnõe¬
mus lum̃ de lumine. diẽ ex die: Ip̃e ẽ ches
qui fecit diẽ. a die nõ factꝰ. s genitꝰ: Si gͦ
dies de die nõ factꝰ s genitꝰ ẽ. qͥs ẽ dies que
fecit dñs : Quare dies Quia lux ẽ: Et uͦ¬
cauit aflucẽ dem: Queramꝰ qũe diẽ fecit
d̃ns. ut exultemꝰ ⁊ iocũdem᷑ i eo: In pͥma

Expanded text:
pecimus Patri aequalem unigenitium Filium, agnoscimus lumen de lumine, diem ex die. Ipse est dies, qui fecit diem: a die non factus, sed genitus. Si ergo dies de die, non factus, sed genitus est; quis est dies quem fecit Dominus? Quare dies? Quia lux est. Et vocavit Deus lucem diem. Quaeramus quem diem fecit Dominus, ut exsultemus et jucundemur in eo. In prima
Abbreviated transcription (Latin):
posuit nec ĩ prato. s ĩ aera. uͥ messis ẽ tritici. me̾¬
sis eñi młta oꝑarii aũt pauci: eo qd̾ ꝑ fidẽ dñi¬
uẽ. ut repleret᷑ aqua Rõ tñ ip̃e ex eo rore pedeᷤᷤ
lauit: Alii debebatur tanti p̾rogatiua mist̾ii:
Expectabat᷑ xꝰ. qͥ sordes õiumͦ poss abluere: Nõ
erat tantꝰ gedeoñ. qͥ hoc gͥ mist̾um uẽdicaret:¬

Expanded text:
ea, ubi messis est tritici: Messis enim multa, operarii autem pauci ; eo quod per fidem Domit in pelvim, ut repleretur aqua, non tamen ipse eo rore pedes lavit . Alii debebatur tanti praerogativa mysterii. Exspectabatur ille qui sordes omnium solus posset abluere. Non erat tantus Gedeon, qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ d̾ĩ ppłm uendicaret: ħec mirũ si ut electuᷤ ẽ¬
ad grãm. cũ sub umbra iam tũc sc̃ẽ crucis. sacre¬
⁊ uen̾abilis sapĩe p̾destinato. incarnatõnis fut᷑e
mist̾io ꝯstitutꝰ. feracis segetis sensibilia de la¬
tibulis frum̃ta ꝓduc̾et. electõnẽq scõꝵ a pur¬
gam̃tis mnanis palee sequestraret. qͥ tanꝗͣ uͥga
u̾tatis ex̾citati. suꝑflua uet̾is hõis cũ eiꝰ actibus
deponẽtes: quasi ĩ torculari ita meccłã ꝯg̾gant᷑:
sacͥfigũ hedũ caprarũ Cuiꝰ camẽ scd̾m p̾cepta ã¬
geli. ⁊ azimã supra petrã posuit. ⁊ aiea iure ꝑ¬
fudit: Que simul uͥge cacumine qũa gerebat.
angłs d̾i cõntigit. ⁊ de petra ignis erupit: Atq
ita sacͥficiũ qd̾ offerebat᷑ absũptũ est: Quo indi¬
cio declaratũ iidetur. qd̾ petra illa tipũ habue¬

Expanded text:
irum, si est electus ad gratiam; cum sub umbra jam tunc sanctae crucis et venerabilis sapientiae praedestinato Incarnationis futurae mysterio constitutus, feracis segetis sensibilia de latibulis frumenta produceret, electionemque sanctorum a purgamentis inanis paleae sequestraret: qui tanquam virga veritatis exercitati, superflua veteris hominis cum ejus actibus deponentes, quasi in torculari, ita in sacrificium haedum caprarum, cujus carnem, secundum praecepta angeli, et azyma supra petram posuit, et ea jure perfudit. Quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat, angelus Dei contigit, de petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur, absumptum est. Quo indicio declaratum videtur, quod petra illa typum habue
Abbreviated transcription (Latin):
sub dñi saluatoris aduẽtu : Uenit gͦ iã ros. ue¬
nit ⁊ pluza: uenit dñs stillicida secũ celesta
deferens: Et id̾o iã nos bibimũ qͥ añ siciebaoꝰ.
⁊ diuinũ illũ sp̃m haustu ĩteriore potamꝰ:
rorẽ etiã gñs natõnesqͥ erãt ꝑceptõne bi

Expanded text:
sub Domini Salvatoris adventu. Venit ergo jam ros, venit et pluvia, venit Dominus stillicidia secum coelestia deferens: et ideo jam nos bibimus, qui ante sitiebamus, et divinum illum Spiritum haustu interiore potamus. rorem etiam Gentes nationesque erant fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptasse. qͥ mist̾ia loquebat᷑s Nõ gͦ ille amb¬
guus s ꝓuidu. ne nos ambig̾emꝰ: Nã qͦmodo
oraculũ: Rosenĩ in uellere. fides erat ÷̃ iudea.
⁊ sicut ros u̾ba m̃a . Ergo qnͦ totus orbis ĩfruc¬
tuoso estu gñtili suꝑsticione arebat. tũc e¬
rat ros ille celestis uisitatõnis in uellere. Id
est in iudea: Postea uͦ qũa oues que ꝑierũt
domus ⁊frael. unde puto figurã iubarci uelle¬
ris adumbratã. oues mꝗͣ ille fontẽ aqͣe uiue
negarunt. ros fid̾i humẽtis exaruit ĩ pec¬
toribus iudeoꝵ. meatusq suos fons ille diui¬
nus in corda gñtiũ dernuauit Unde ẽ qd̾
nũc fid̾i rore totus orbis humescit. at uero
ndĩ ꝓpħas suos ⁊ cõsiliarios ꝑdid̾unt: Nec
mirũ si ꝑfitie subeũt siccitatẽ. quos dñs deꝰ

Expanded text:
tentasse, qui mysteria loquebatur? Non ergo ille ambitentasse, qui mysteria loquebatur? Non ergo ille ambiguus, sed providus, ne nos ambigeremus. Nam quomodo oraculum: ros enim in vellere fides erat in Judaea; et sicut ros verba mea . Ergo quando totus orbis infructuoso aestu Gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere, id est, in Judaea. Postea vero quam oves quae perierant domus Israel: unde puto figuram judaici velleris adumbratam: oves, inquam, illae fontem aquae vivae negaverunt, ros fidei exaruit in pectoribus Judaeorum, meatusque suos fons ille divinus in corda Gentium derivavit. Inde est quod nunc fidei rore totus orbis humescit. At vero Judaei Prophetas suos et consiliarios perdiderunt. Nec mirum, si perfidiae subeunt siccitatem, quos Dominus D
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ immaculata sit uiciima: P̃uidit gͦ mis¬
teriũ scs gedeon: Deniq trescẽtos elegit ad
p̾hũ. ut ostñder nõ ĩnumo multitud̃s sed ĩ
sacram̃to criicis mũdũ ab incursu gͣuiũ hoᷤᷤ¬
nũ libandũ : Et iam̃ lic fortis eẽt fide. ple¬
niora adhuc de dño future uictorie doc um̃¬
ta qͤrebat dicens: S saluas ⁊̃ manu ña y¬
rael quẽ ad modũ locutus es dñe. ecce ego po
no lane uellus in area: ⁊ si ros factꝰ fuerit
suꝑ uellus. ⁊ suꝑ omnẽ t̾ram siccitas: cog¬
noscã qr in manu mã scd̾m ꝓmissa tua po¬
pulũ lib̾abs Et ita factũ est: S adrescit
postea: ut rursus postea ros ꝓflueret
suꝑ totã t̾ram. ⁊ siccitas eẽt in uellere: Q
uerat fortasse aliqͥs. utrũnam quasi incre¬
dulꝰ uideat᷑. qui freq̃ntibꝰ informatꝰ indi¬
diciis. adhiic plura poscebat: S quẽ ad modũ
pot̾it uidiͣt uideri quasi ambiguꝰ inc̾tusq

Expanded text:
quod immaculata sit victima. 5. Praevidit ergo mysquod immaculata sit victima. 5. Praevidit ergo mysterium sanctus Gedeon. Denique trecentos elegit ad praelium ; ut ostenderet non in numero multitudinis, sed in sacramento crucis mundum ab incursu graviorum hostium liberandum. Et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, dicens: Si salvas in manu mea Israel, quemadmodum locutusno lanae vellus in area, et si ros factus fuerit super vellus, et super omnem terram siccitas, cognoscam quia in manu mea secundum promissa tua populum liberabis. Et ita factum est. Sed adjecit postea, ut rursus ros proflueret super totam terram, et siccitas esset in vellere. 6. Quaerit fortasse aliquis utrumnam quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus informatus indiciis adhuc plura poscebat? Sed quemadmodum potest videri quasi ambiguus incertusque
Abbreviated transcription (Latin):
iħc ĩ came sua totiꝰ mũdi pecc̃a crucifixꝰ. abo¬
ius ad illecebras cupiditatũ. sic̃ scͥptũ ẽ: qr cõ¬
cupiuit ppłs cupiditatẽ pessimã ⁊ dix̾unt:
Qͥs nob dabit carne̾ ÷ Qd̾̃ gͥ extñdit angłs uͥ¬
qd̾ caro dñ spũ repleta diuino. pecc̃a oĩa hu¬
mane ꝯditõnis exureret: Uñ ⁊ dñs at: Ignẽ¬
gus fut᷑oꝵ suꝑna mist̾ia. ⁊ nõ scd̾m oracula
occidit uitulũ a patre suo ydolis deputatũ:¬
⁊ ip̃e septennẽ ahũ immolauit d̾o Qͦ facto
manifestissme reuelauit. pꝰ aduẽtũ dñi õ¬
nia abolenda gñtihtatis sacͥficia ẽẽ. solũq
ferendũ: Etenĩ uitulus ille erat ĩ typo xͥ: qr
inxp̃o septẽ sp̃itahũ plentudo uͥtutũ. ut
ysaias dixit habitauit: Hũc uitulũ ⁊ a¬
braã obtulit. qnͦ diem dm̃ uidit et gauisꝰ
est: Hic ẽ qu nũc medi tẏpo. nũc in ouis. nc̃
in uituli offerebatur: Hedi qd̾ sacͥfiqũ ꝓ de¬
lictis sit: ouis. qd̾ uolũtaria hostia : uitul.

Expanded text:
 in carne sua totius mundi peccata crucifixus abojus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne ? Quod igitur extendit angelus viquod caro Domini Spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exureret. Unde et gus futurorum superna mysteria; et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et septennem alium immolavit Deo. Quo facto manifestissime revelavit post adventum Domini omnia abolenda esse Gentilitatis sacrificia, solumque ferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christus, in quo septem spiritalium plenitudo virtutum, sicut Esaias dixit , habitabat. Hunc vitulum et Abraham obtulit, quando diem Domini vidit, et gavisus est . Hic est qui nunc in haedi typo, 601 nunc in ovis, nunc in vituli offerebatur. Haedi, quod sacrificium pro delictis sit; ovis, quod voluntaria hostia: vituli,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit quippe dñs seruos suos ꝑ mortalẽ
infirmitatẽ. ut eoᷤ liberos fac̾et ꝑ incomu¬
tabilem u̾itatẽ: hanc gͦ gn̾ationẽ cuiꝰ
uteũq capax ẽ humana fragilitas. nõ
illam que sine tpr̃e manet. sine matre
suꝑ oĩa. s istã que in tpre facta ẽ sine
patre int̾ oĩa: hunc uirgmis filium et
uirginũ sponsũ. de incorrupta matre
nascentẽ. incorruptibili u̾itate fetantẽ
laudemus : amemꝰ. ad oremꝰ. ut in enis
mĩa de astucia uicta diaboli: triũphemꝰ.
Biabolus ad nos decipiendos corrupta fe¬
mina m̃te surrepsit: xꝰ ad liberandos nos

Expanded text:
tavit quippe Dominus servos suos per mortalem tavit quippe Dominus servos suos per mortalem infirmitatem, ut eos liberos faceret per incommutabilut cumque capax est humana fragilitas; non illam quae sine tempore manet, sine matre super omnia; sed istam quae in tempore facta est, sine patre inter omnia: hunc virginis filium et virginum sponsum, de incorrupta matre nascentem, incorruptibili veritate fetantem, laudemus, amemus, adoremus, ut in ejus misericordia de astutia victa diaboli triumphemus. Diabolus ad nos decipiendos corrupta feminea mente subrepsit: Christus ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
uiscendo. quia ⁊ non habent ante neseien¬
do.
Cuncta¬
Cuncta tͥcorporalia ⁊ tp̃ialia ⁊ muta-¬
bilia transcendamꝰ : ⁊ uideamus suꝑ
oĩa ꝑ quẽ facta s̃ omĩa. Ascensus nr̃
in corde est: quiã ille ad quẽ ascendimꝰ
ꝓpe est. Longe aut̃ ab illo sumus: in
quantũ dissimiles sumus. Ascendat gͦ
ad eum sua simihitudo quã in nob̾ ⁊ fec̃
⁊ refecit: quia nondũ ꝑfecte palpitat ĩ¬
firmus aspectꝰ. ⁊ meffabilem candorem
lucis ȩt̾nȩ non potest intueri. Cuius gͦ
fulgorem m̃tis acies nõdum capit. gn̾ati¬
onẽ eiꝰ quis ennarrabit: S u̾bum caro
factum ẽ: ⁊ habitauit in nob̾. Hanc gͦ¬
gn̾ationem cuiꝰ hodierno die celebramus
diẽ. in quo dignatꝰ est uenire in isrł. et
fieri enmanuhel. nobiscũ ds̃. carnis mn¬
firmitate. non nobiscũ cordis miquitate:
accedens ad nos ꝑ id qd̾ assumpsit enr̃o.
⁊ liberans nos ꝑ id qd̾ mansit in suo: uisi¬

Expanded text:
viscendo, quia et non habebant antea nascenviscendo, quia et non habebant antea nascendo. Cuncta corporalia et temporalia et mutabilia transcendamus; ut videamus super omnia, per quem facta sunt omnia. Ascensus noster in corde est, quia et illud quo ascendimus prope est; longe autem ab illo sumus, in quantum dissimiles sumus. Ascendit ergo ad eum sua similitudo, quam in nobis et fecit et refecit: quia nondum perfecte palpitat infirmus aspectus, et ineffabilem candorem lucis aeternae non potest intueri. Cujus ergo fulgorem mentis acies nondum capit, Generationem ejus quis enarrabit? Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hanc generationem, cujus hodiernum celebramus diem; hanc, in qua dignatus est venire per Israel, et fieri Emmanuel, nobiscum Deus, in carnis infirmitate, non nobiscum in cordis iniquitate; accedens ad nos per id quod assumpsit ex nostro, et liberans nos per id quod mansit in suo visi
Abbreviated transcription (Latin):
uante possumꝰ animas nr̃as: siquo mͦ
caꝑe ualeamus. ⁊ natũ non pͥuemiente
qui gignit.⁊ gignentẽ non subsequen¬
te qui gignitur: patrẽ ⁊ filium. Nec pa-¬
rit̾ patres. nec parit̾ filios: s parit̾ et̾nos.
Nec utrũq gn̾antem : nec utrũq nascẽ-¬
tẽ : s alt̾um sine alt̾o non uiuentẽ. Et
patrẽ sempit̾ne genuisse: ⁊ filiũ sẽpit̾ne
natũ eẽ. Cogitemꝰ si ualemꝰ. Si non uale¬
mus: credamus. Honͨ hic qd̵ dic̾e uolumꝰ:
s tam̃ non longe positum ẽ ab uno qͦq
nr̃m. In illo enĩ uiuimꝰ: mouemur ⁊ su¬
mus. Transcendamus carnẽ nr̃am in qua
parentes ante fihios uiuunt. quia ut fili¬
os possent gn̾are creuerũt: ⁊ filiis crescen¬
t̾ibus iam senescunt. Nondũ natis filiis
parentes uixerũt: quia ⁊ parentibꝰ mor¬
tuis filii uicturi s̃. Transcẽdamꝰ ⁊ anmas
nr̃as. Pariunt ⁊ ipse aliqͥd cogitando quod
secũ habẽt sciendo: s possũt amitt̾e obli¬

Expanded text:
ante possumus, animam nostram, si quomodo capere valeamus et natum non praevenientem qui gignit, et gignentem non subsequentem qui gignitur, Patrem et Filium: nec pariter patres, nec pariter filios, sed pariter aeternos: non utrumque generantem, nec utrumque nascentem, sed alterum sine altero non viventem: et Patrem sempiternum genuisse, et Filium sempiternum natum esse. Cogitemus, si valemus; si non valemus, credamus. Non est hic quod dicere volumus; sed tamen non longe positum est ab unoquoque nostrum: In illo enim vivimus, et movemur et sumus . Transcendamus carnem nostram, in qua parentes ante filios vivunt: quia ut filios possent generare, creverunt; et filiis crescentibus jam senescunt. Nondum natis filiis parentes vixerunt; quia et parentibus mortuis filii victuri sunt. Transcendamus et animas nostras, pariunt et ipsae aliquid cogitando, quod secum habent sciendo; sed possunt amittere obli
Abbreviated transcription (Latin):
atrende: In pͥncipõ erat u̾bũ.⁊ u̾bũ erat ap̃ dm̃.
⁊ d̃s̃ erat u̾bũ: Quere ibi mortẽ. ubi÷ Unde: sͦmͦ
erat u̾bũ ÷ Serbũ ap̃ dm̃. ds̾ u̾bũ Si inueniᷤ ibi
carnẽ ⁊ sangͥnem: ĩuenis mortẽ: Eigͦ illi u̾bo un¬
de mors Nobis aũ hõibus in t̾ra positis. mortal¬
bꝰ. corruptibilibꝰ. pͤcatoribꝰ. unde uita: No̾ erat enĩ¬
illi und̾ haberoe mortẽ. ⁊ nos nõ hẽbamus. undͤ¬

Expanded text:
attende: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quaere ibi mortem. Ubi? unde? quomodo? Erat Verbum, Verbum apud Deum, Deus Verbum. Si invenis ibi carnem et sanguinem, invenis mortem. Ergo illi Verbo unde mors? Nobis autem hominibus in terra positis, mortalibus, corruptibilibus, peccatoribus, unde vita? Non erat illi unde haberet mortem; non h
Abbreviated transcription (Latin):
secũ de his que accid̾ant ĩ irł̃m: de iniqͥtate iu-¬
deoꝵ. de morte xͥ Ambulabãt fabulantes. et
qͣsi mortuũ dolẽtes. ⁊ qͥa resurrexiss nesciẽtes
Apparuit ⁊ ip̃is. factus ẽ t̾crus uiator. miscuit
cũ eis amica colloqͥa: Ocli aũ eoꝵ tenebantur.
ne agnoscerẽt eũ: Oportebat enĩ: Ut meluis
cor instruat᷑. cognitio differt᷑ Qͣnt ab eis quid
int̾ sẽ loqͤrent᷑. ut qd̾ ille sciebat. illi fat̾ent᷑.
Qͥbris auditis mirari ceꝑũt. qr de re tã clara ⁊
tã manifesta uelut a nescẽte int̾rogabant᷑: ĩũc¬
reno. qͥ fuit ꝓpħa potens factis ⁊ dictis Hoc ẽ:
erãt: Qd ẽ qd̾ dixi alienoꝵ u̾ba. Recohte qͣndo
ip̃e iħc at discpłis suis Qũe me hoĩes ẽẽ di¬
cunt fihiũ hoĩs÷ Respond̾unt opiniones ahe-¬

Expanded text:
secum de his quae acciderant in Jerusalem, de iniquitate Judaeorum, de morte Christi: ambulabant fabulantes, et quasi mortuum dolentes, resurrexisse nescientes. Apparuit et ipsis, factus est tertius viator, miscuit cum eis amica colloquia. Oculi eorum tenebantur, ne agnoscerent eum. Oportebat enim, ut melius cor instrueretur: cognitio differtur: quaerit ab eis quid inter se loquerentur, ut quod ipse sciebat illi faterentur. Et quod audistis, mirari coeperunt, quia de re clara et tam manifesta velut a nesciente interrogabantureno, qui fuit propheta potens factis et dictis . Hoc esterant. Quid est quod dixi, alienorum verba? Recolite, quando ipse Jesus ait discipulis suis, Quem me homines esse dicunt filium hominis? respond
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uile canticũ: O utamim. mutamini rogo. uite
finis incertꝰ ẽ. Om̃ĩs hõ cũ casu suo ambulat:
Differtis bene iiu̾e: cũ putatis qr longa erit uita:
Longã uitã putatis. ⁊ mortẽ subitã nõ timetis:
malã pene om̃s uolu̾t hẽre: Unq si grande qd̾ ẽ
uiuimꝰ. bonũ sit ip̃m grande: Qͥdͥ enĩ uis mle:

Expanded text:
s vile canticum? Mutamini, mutamini, rogo. Vitae finis incertus est. Omnis homo cum casu suo ambulat. Quid differtis bene vivere, cum putatis quia longa erit vita? Longam vitam putatis, et mortem subitaneam non timetis? malam omnes volunt habere. Utique si grande est quod vivimus, bonum sit ipsum grande. Quid en
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ qͦn sapiebas bãtus eras: s sapis que hõmũ sũt. Ecce
qͦmodo alt̾nabat᷑ ar̃a discpłoꝵ. qͣsi ex ortu ⁊ occasu:
Modo stabat. mͦ iacebat. Modo illuminabat᷑. mͦ tene¬
brabat᷑. Qͥa de di illuminabat᷑ : de suo tenebrabat᷑.
Inde illuminabat᷑ : Accedite ad eũ ⁊ illiĩnamini.
Uñ tenebrabat᷑: Qͥ loqͥtur m̃datiũ. de suo loqͥtur:

Expanded text:
apiebas, beatus eras: sed sapis quae hominum sunt. Ecce quomodo alternabat anima discipulorum, quasi ex ortu et occasu: modo stabat, modo jacebat; modo illuminabatur, modo tenebrabatur; quia de Dei illuminabatur, de suo tenebrabatur. Unde illuminabatur? Accedite ad eum, et illuminamini . Unde tenebrabatur? Qui loquitur mendacium, de s
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ uere bãta fides. huic mnerat: Ttubau̾ũt ip̃i
qͥ uid̾ant xp̃m mortuos susqtãtem. c̾dioit ille qͥ
uidebat secũ in ligno pendẽtem: Quͦ illi titubaue¬
rũt. tũc ille c̾didit: Qlem fructũ gͤ de arido lig
Qnͦ sꝑaret latro de latrocimo ad iudicẽ. de iudice ad
ip̃e attendẽs m̾ita sua: nõ dixit mem̃to mĩ ut li¬
beres me hodie. s cũ uen̾is in regnũ tuũ. tc̃ mei
memor esto. ut si mͥ torm̃ta debent᷑. uł qͦusq ue¬
n̾s ÷̃ regnũ tuũ: Et ille: Non sic Inuasisti. ĩ regnũ
celoꝵ uim fecisti: Craoidisti. rapuisti. hodie mecũ
eris in ꝑadiso: Nõ te disfero. tante ficdĩ hodie red¬
do. qd̾ debeo. Latio dicit mem̃to niĩ cũ uen̾is in
regnũ tuũ: Nõ solũ credebat resurrecturũ. s egã
nũ sacram̃tũ cognouimꝰ: Audite: Ambulabat
cũ illis. suscipit᷑ hospitio. panẽ frangit ⁊ agnͦs¬

Expanded text:
unt ipsi qui viderunt Christum mortuos suscitantem: credidit ille qui videbat secum in ligno pendentem. Quando illi titubaverunt, tunc ille credidit. Qualem fructum Christus de arido lignQuando speraret latro, de latrocinio ad judicem, de judice ad ipse attendens merita sua, non dixit, Memento mei, ut liberes me hodie: sed, cum veneris in regnum tuum, tunc mei memor esto; ut si mihi tormenta debentur, vel quousque veneris in regnum tuum. Et ille: Non sic; invasisti in regnum coelorum, vim fecisti, credidisti, rapuisti. Hodie mecum eris in paradiso. Non te differo: tantae fidei hodie reddo quod debeo. Latro dicit, Memento mei, cum veneris in regnum tuum. Non solum credebat resurrecturum, sed etiam num sacramentum quod cognovimus, audite. Ambulabat cum illis, suscipitur hospitio, panem frangit, et cognos
Abbreviated transcription (Latin):
uentes Q modo penitet ÷ Non fiat: S aũ fit. nom̃
erat. cͥmen manet: Aliqui ip̃i sͥ penitentiũ locum
petierũt: Aliqͥ excõmunicati a nb̃. in penitẽqum
locũ redacti sunt: Et qͥ sͥ pequerũt. hoc uolũt fa¬
cere qd̾ faciebat̃ ⁊ qͥ a nobis ex cõmunicati in peni¬
tentiũ locũ redacti sũt : nolũt inde sing̾e. qͣsi e¬
lectꝰ sit locꝰ penitẽtũ: Qͥ debet ẽẽ locꝰ hũilitatis.¬

Expanded text:
t? Si poenitet, non fiat. Si autem fit, nomen errat, crimen manet. Aliqui ipsi sibi poenitentiae locum petierunt; aliqui excommunicati a nobis in poenitentiae locum redacti sunt: et qui sibi petierunt, hoc volunt facere quod faciebant; et qui a nobis excommunicati in poenitentiae locum redacti sunt, nolunt inde surgere, quasi electus sit locus poenitentium. Qui debet e
Abbreviated transcription (Latin):
bat ĩ cruce xꝰͦ. pendebãt ⁊ latrones: In mͦdio ille.
illi ĩ lat̾ibꝰ. Insultat imꝰ. c̾dit ahꝰ: iudicat mediꝰ:
Ille enĩ qͥ insultabat hoc dix̃ Si filiꝰ dĩ es: lib̾a te:
Et aliꝰ ad illũ: Tu nõ times dm̃. S nos ꝓpt̾ fc̃a nr̃a.
m̾ito ista pagm᷑ Ip̃e aũ qͥd fecit : Et ꝯu̾sus ad illũ.¬

Expanded text:
bat in cruce Christus, pendebat et latro: in medio ille, illi a lateribus. Insultat unus, credit alter, judicat medius ille. Ille enim qui insultabat, hoc dixit: Si Filius Dei es, libera te. Et alius ad illum: Tu non times Deum. Si nos propter facta nostra merito
Abbreviated transcription (Latin):
Dignatione. nõ ꝯditõne: Qͥa dignatꝰ ẽ. qr uoluit.
qi misertꝰ ẽ: Potestate mortuꝰ ẽ. sic̃ in eugło. po¬
testatẽ inqͥt habeo ponẽd aĩam mãm. ⁊ pͦtesta¬
tem habeo it̾um sum̃di eã: Hoc petrꝰ nesciebat.
qͦn audita morte dñi expauit: S ecce iam dixe¬
rat dñs morit᷑um se.⁊ resurrecturũ t̾ta die: Fac¬
tũ ẽ qd̵ p̾dix̾at. ⁊ nõ c̾debant qͥ audierãt Ecce
iam triduũ est. ex quo ista fc̃a sũt: Et nos puta¬
bamꝰ qr ip̃e erat redẽpturꝰ isrł Sꝑabatis o dis¬
cipuli: Iam desꝑatis. de spe cecidistis ÷ Leuet uͦs
cũ illo uix̾ant. magistrũ ip̃m nou̾ant. ab illo

Expanded text:
one; quia dignatus est, quia voluit, quia misertus est: potestate mortuus est. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Hoc Petrus nesciebat, quando audita morte Domini expavit. Sed ecce jam dixerat Dominus moriturum se, et resurrecturum tertia die. Factum est quod praedixerat, et non credebant qui audierant. Ecce jam triduum est, ex quo ista facta sunt; et nos putabamus quia ipse esset redempturus Israel . Sperabatis, jam desperatis? de spe cecidistis? Levat vos cum ipso vixerant, magistrum ipsum noveran
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uĩcent eam. Tibi dabo claues regnicelo¬
rum: Et que solueris in t̾ra. soluta erũt et
in celo: Et que ligau̾is in t̾ra. ligata erũt et ĩ
celo fides hoc meruit audire: nõ hõ: Ham
ip̃e homo qͥd erat. nͥ qd̾ art psalmꝰ oĩs hõ men¬

Expanded text:
dabo claves regni coelorum: et quaecumque solveris in terra, soluta erunt et in coelo; et quaecumque ligaveris in terra, ligata erunt et in coelo. » Fides hoc meruit audire, non homo. Nam ipse homo quid erat, nisi quod ait Psalmus, Omnis homo men
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ: Sicut enĩ passio ip̃ns ab om nibꝰ eugłists
conscͥpͥta ẽ. ita dies isti . uͭii. uł oc. to dant spa¬
tũ. ut scd̾m om̃s eugłistas resurrectio dñi recte¬
tur: Passio aũ qͥa uno die legitur: nõ solet legi
annos scd̾m om̃s eugłistas etiã passio leg̾etur:
Factũ ẽ: Nõ audier̃t hoĩes qd̾ ꝯsueu̾ant. ⁊ ꝑturba¬

Expanded text:
tarum. Sicut enim passio ipsius ab omnibus Evangelistis conscripta est; sic dies isti septem vel octo dant spatium, ut secundum omnes Evangelistas resurrectio Domini recitetur. Passio autem quia uno die legitur, non solet legi,annos secundum omnes Evangelistas etiam passio legeretur: factum est; non audierunt homines q
Abbreviated transcription (Latin):
est c̾ditũ fenmis uera dicẽtibꝰ ut uiu̾emꝰ: Si nõ e¬
rat c̾dendũ feminis. qͦͣre adã credidit eue : Si fe¬
minis c̾dendũ ẽ. quare scĩs muheribꝰ nõ c̾dide¬
runt discipłi: Et ideo in hoc fcõ ꝯsid̾anda ẽ benig¬
na dispensatõ dñi nr̃i Nam hoc ẽ qd̾ elegit dñs¬

Expanded text:
est creditum feminis vera dicentibus, ut viveremus. Si non erat credendum feminis, quare Adam credidit Evae? Si feminis credendum, quare sanctis mulieribus non crediderunt discipuli? Et ideo in hoc facto consideranda est benigna dispensatio Domini nostri. Nam hoc est quod egit D
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tm̃ de celo ⁊ sideribꝰ. s enã de c̾atura ĩferiore di.¬
cunt᷑. ad dispẽsagonẽ sacram̃toꝵ.eloqñtia qͣ¬
dam ẽ doctͥie salutaris. morẽdo affectui dis¬
centiũ accomidata. a uisibilibꝰ ad in uisibilia.
a corꝑalibꝰ ad sp̃itaha. a tẽꝑalibꝰ ad et̾na. Hec
qͥsqͣm nr̃m attñdit. qd̾ eo tp̃r qͦ pascha celebra¬
mꝰ solin ariete ẽ: scut illi applłant quendã
sẏderũ locũ. uͥreuera m̃se nouoꝵ solĩuenit᷑.
S hue illi arietem. siue ahud aliqͥd eandẽ par¬
tẽ celi uocare uoluerit: nos de scpͥturis sc̃s hoc
ddicmꝰ. qd oĩa sydera ds condidit. ⁊ locis celesti¬
bus qͥbus uoluit ordinauit. Que stellis distinc¬
ta ⁊ ordinata ĩ quolibae partes chuidãt. qͥbusi¬
bet uocabulis notent. uͥcumq sol eẽt m̃se no¬
uoꝵ illic eũ reꝑiret hec celebratio. ꝓpt̾ smili¬
tudinẽ sacram̃ti nouãde uite. unde satis supra
disseriiimꝰ: Qd̃ si etiã lecꝰ ille siderũ aries possoe uͦ¬

Expanded text:
 sed etiam de creatura inferiore ducuntur ad dispensationem sacramentorum, eloquentia quaedam est doctrinae salutaris monendo affectui discentium accommodata a uisibilibus ad inuisibilia, a corporalibus ad spiritalia, a temporalibus ad aeterna. Nec quisquam nostrum adtendit, quod eo tempore, quo pascha celebramus, sol in ariete est, sicut illi appellant quendam siderum locum, ubi re uera mense nouorum sol inuenitur; sed siue illi arietem siue aliud aliquid eandem partem caeli uocare uoluerint, nos de scripturis sanctis hoc didicimus, quod omnia sidera deus condidit et locis caelestibus, quibus uoluit, ordinauit. quae stellis distincta et ordinata in quaslibet partes diuidant, quibuslibet uocabulis notent, ubicumque sol esset mense nouorum, illic eum reperiret haec celebratio propter similitudinem sacramenti renouanddisseruimus. Quod si etiam locus ille siderum aries vocari
Abbreviated transcription (Latin):
cur obfuandũ pascha uͥ ouẽ occid̾e̾ ⁊ edere iubent᷑.
qd̾ manifestissime dr̃ii passionẽ p̾figurat. nõ eis ita
pceptũ est. ut atm̃derẽt occurrere sabb̃m. ⁊ cũ m̃se
nouoꝵ ad t̾czam lue ebdomadem ꝯcurrere. ut eun¬
dem cͦq: diẽ añs potiꝰ sua passione signarre. qͥ etiã
dñicum id ẽ octauũ qui ⁊ pͥmus ẽ: declaraturꝰ ad
uen̾at: Attende gͥ sacratissimũ triduũ crucifixi.
sepulti. susqtati: Hoꝵ triũ qͦd significat crux. In
p̾senti agimꝰ uita Quod aũt significat sepultura
⁊ resurrectio. fide ac spẽ gerimꝰ: Nũc enĩ dr̾ hõi. tolle
cruoẽ tuã. ⁊ sequere me. Eruerat᷑ aũt caro cũ morti¬
ficant᷑ m̃bra nr̃a qͤ sũt suꝑ t̾ram. fornicatõ. immũ

Expanded text:
ere iubentur, Cum manifestissime passionem domini figurat — non eis ita praeceptum est, ut attenderent occurrere sabbatum et cum mense nonorum ad tertiam lunae hebdomadem concurrere; ut eundem quoque diem dominus sua passione signaret, qui etiam minicum, id est octauum, qui et primus est, dvenerat. Adtende igitur sacratissimum triduum crucifixi, sepulti, suscitati. Horum trium quod significat crux in praesenti agimus vita, quod autem significat sepultura et resurrectio, fide ac spe gerimus. Nunc enim dicitur homini: Tolle crucem tuam et sequere me. Cruciatur autem caro, cum mortific
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hac uita gerimꝰ. nͥ eiꝰ dono ad et̾nitatem
cũ fecissce oĩa oꝑabona ualde : septimͦ die
reqͥeuit ab õibus oꝑibꝰ suis qͦ fecit: Fu̾tu¬
ram enĩ recͥem significabat. qm pꝰ bona
oꝑa daturꝰ erat hõibus: Sic̃ enĩ cũbene

Expanded text:
 eius dono ad aeternitatem cum fecisset omnia opera bona ualde, septimo die requieuit ab omnibus operibus suis, quae fecit. futuram enim requiem significabat, quam post bona opera daturus erat hominibus. sicut enim, cum bene
Abbreviated transcription (Latin):
nendi ãam suã. ⁊ it̾um recipiendi eã. ⁊ idõ nõ
faralem s oꝑtimã sacram̃to qd̾ cõm̃dare ĩsti¬
tuerat horã expectabat cũ diceret. nõdũ ueni
hora nĩa: in ãnuersaria passiõis eiꝰ celebratio¬
ne a posteris seruaret᷑: Qd̾ enĩ nũc ut suꝑiꝰ dixi
fide ac spe gerimꝰ. atq ut ad id ꝑueniamꝰ dilec¬
nb̃ ex hac uita fit transitꝰ. que dñs nr̃ iħc¬

Expanded text:
nendi animam suam et iterum recipiendi eam, et ideo non fatalem, sed opportunam sacramento, quod commendare instituerat, horam exspectabat, cum diceret: nondum uenit hora mea, ut in anniuersaria passionis eius celebratione a posteris seruaretur. quod enim nunc, ut superius dixi, fide ac spe peregrinamur atque ut ad id perueniamus dilecnobis ex hac uita fit transitus, quem dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ris. sic̃ de orione uł de pliadibꝰ. sic̃ de mõte syna.
de mõte sỹon. sic̃ de fluminibꝰ que uocant᷑ gyon.
phisoñ. tigris. eufrates. sic̃ de ip̃o togens ĩ scĩs
myst̾is nobilitato fluuio iordane: rerũ figurate
ĩsimuandarũ misticas simihtudines dux̃: S qnͣ¬
tũ int̾sit int̾ obẜuatõnes syderũ ad eͤrias qͣlita¬
tes accomodatas. sic̃ agͥcole uł naute obẜuant.
aut ad notandas partes mũdi aliqͦ cursumq ⁊
alicunde dirigendũ: qd̾ gub̾natores nauiũ faci¬
unt. ⁊ hi qͥ per sohtudines arenosas in iteriora
autri. nulla certa semita gradiunt᷑ : aut cũ ab
aliqͥd ĩ doctͥna util sigurate significanbũ. fit
nõ nulloꝵ siderũ ahã cõmeratio. qͣntum gͦ in
tersit int̾ has utihtates ⁊ uanitates hõinum
ad hoc obseruãtiũ sidera. ut nec aeris qͣlitates.
nec regõnum uias. nec solis tẽpoꝵ num̾os. nec
spĩtahum siłtudines. s qͣsi fatalia rerũ euenta.

Expanded text:
sicut de Orione uel Pliadibus. sicut de monte Sina, de monte Sion, sicut de fluminibus, qui uocantur Geon, Phison, Tigris, Euphrates, sicut de ipso totiens in sanctis mysteriis nobilitato fluuio Iordane rerum figurate insinuandarum mysticas similitudines duxit. Sed quantum intersit inter obseruationes siderum ad aerias qualitates accommodatas, sicut agricolae uel nautae obseruant. aut ad notandas partes mundi cursumque aliquo et alicunde dirigendum, quod gubernatores nauium faciunt et hi, qui per solitudines arenosas in interiora austri nulla certa semita gradiuntur, aut ad aliquid in doctrina utili figurate significandum si fit nonnullorum siderum aliqua commemoratitersit inter has utilitates et uanitates hominum ad hoc obseruantium sidera, ut nec aeris qualitates nec regionum uias nec solos temporum numeros nec spiritalium similitudines, sed quasi fatalia rerum euenta
Abbreviated transcription (Latin):
midio ĩ solẽ refundi. uelut ĩ ahã nauẽ. Nec
tam̃ int̾ istͥos a nathemathizandas blasphe¬
mias. aliqͥd unqͣm fug̾e potuert̃. cur uel
meiprẽs lucere uel desinẽs. corniculato lu¬
Illi aũ qͥ hec certis num̾is indagau̾ũt i ta
ut defectꝰ ⁊ solis ⁊ liine. nõ solũ cur serent.
ua s etiã qn futuri eẽnt longe añ p̾dicerent.
⁊ eos det̾minatis ĩteruallis e tẽpoꝵ canõnica

Expanded text:
midio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec midio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umquam fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato luIlli autem, qui haec certis numeris indagarunt, ita ut defectus solis et lunae non solum cur fierent, sed etiam quando futuri essent, longe ante praedicerent et eos d
Abbreviated transcription (Latin):
mã E st illic ⁊ ahud sacram̃tũ. qd̾ si tͥ obs¬
curũ fuerit. qr ⁊̃ talibꝰ inqͥsitõnibꝰ ninꝰ eru¬
ditꝰ es: nõ ꝯstristeris. nec idõ me pines ẽẽ
mehorẽ. qr hec ĩ studiis puerilibus didici
siert multa de nim̾is.⁊ motibꝰ siderũ. ⁊
qͥ subtiliꝰ ista scrutati sũt. ĩcrem̃ta ⁊ detͥmẽ¬
ta limaria. ex ꝯu̾sione globi eiꝰ ꝯiecer̃t. nõ
qd̾ aliqͥd substãtie uel accedat ei cũ auget᷑.
uel deciͤdat cũ miniit᷑. qd̾ delira imꝑitra
manchei opinãtes. repleri eã dix̾unt sic̃
replet᷑ nauis ex fugitiua dĩ parte. qmͣ com¬
mixtã pͥncipibꝰ tenebraꝵ. ⁊ eoꝵ sordibꝰ in qͥ¬
natã. corde atq ore sacrilego ⁊ e̾dere ⁊ loqͥ
nõ dubitãt: Hinc gͦ lunã impleri diet̃. cũ
eadem pars dei magnis laboribꝰ ab ĩquina¬
mento purgata. de toto mũdo atq ab õibus
cloacis fugiẽs. reddit᷑ dõ: lugẽti dũ redeat:
Repleri uero ꝑ mensem dimiidiũ. ⁊ ahio di¬

Expanded text:
c et aliud sacramentum, quod si tibi obscurum fuerit, quia in talibus inquisitionibus minus eruditus es, non contristeris, nec ideo me putes esse meliorem, quia haec in studiis puerilibus didici: aesiuerunt multa de numeris et motibus siderum et, qui subtilius ista scrutati sunt, incrementa et decrementa lunaria ex conuersione globi eius coniecerunt, non quod aliquid substantiae uel accedat ei, cum augetur, uel recedat, cum minuitur, quod delira inperitia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacrilego et credere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio di
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue. int̾ mltas iniqͥtates gemẽs Et tc̃ st̃ gmm̃i¬
de insidie fallatiũ seductoꝵ. qͣs noĩe sagitarũ
celo fidelis Et cũ de regno dño psalmꝰ canene.
orietur inqͥt ĩ diebꝰ eiꝰ iusticia. ⁊ abũdantia pacis:.
qͦusq ini̾ficiat᷑ lua: Id ẽ abũdãtia pacis in tm̃
crescet. donec omnẽ mutabilitatẽ mortahtatis
absiuat: Tũc nouissima mimica destruet᷑ moi.
⁊ qͥcqͥd nb̃ resistit ex ĩfumitate carniᷤ. unde nob̾
ꝑfecta nõdũ est ꝯsumet᷑ oĩno: cũ corruptibile
hoc ĩduerit ĩ corruptõnẽ. ⁊ mortale hoc̃ ĩduent

Expanded text:
multas iniquitates gemens; et tunc sunt timendae insidiae fallacium seductorum, quas nomine sagittarum caelo fidelis. et cum de regno domini psalmus caneret: orietur; inquit, in diebus eius iustitia et abundaquoad usque interficiatur luna, id est abundantia pacis, in tantum crescet, donec omnem mutabilitatem mortalitatis absumat. Tunc novissima inimica destruetur mors, et quidquid nobis resistit ex infirmitate carnis, unde nobis perfecta pax nondum est, consumetur omnino, cum corruptibile hoc induerit incorr
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ĩ memoriã reuocari qd̾ natꝰ sit: Ac ꝑ hoc̾ ni¬
chilopꝰ erat. nͥ reuolutũ cdiẽ ãmi qͦ ip̃a res fc̃a est.
festa deuotione signari Sacram̃tũ ẽ aũt ĩ ali¬
qua celebratõe cũ rei geste cõmemoratio ita fit.
ut ahqͥt etiã sigͥficare ĩtlłigatur: qd̾ scẽ accipiẽ¬
dũ ẽ: Eo itaq mͦ agimꝰ pascha: ut nõ solũ qd̾ fac¬
resurrex. s etzã cet̾a qͣ ꝯrra eã aitestant᷑. ad sacra

Expanded text:
 memoriam reuocari, quod natus sit; ac per hoc nihil opus erat nisi reuolutum diem anni, quo ipsa res facta est, festa deuotione signari. sacramentum est autem in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. eo itaque modo agimus pascha, ut non solum quod facresurrexit, sed etiam cetera, q
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ enĩ tẽpus ante legem. scd̾m sub le¬
ge. t̾cium sub gr̃a: uͥ iam manifestatio ẽ
sacram̃ti. pͥus occulti ĩ ꝓpħico enigiate
Hoc gͦ ⁊ ĩ hmari nimm̾o significatur Cae
nĩ septenariꝰ num̾us solet in sc̾pturis ad
qͣndam ꝑfectõnem misticꝰ apparere. a t̾cie
ebdomade linĩe pascha celebrat᷑. id ẽ qͥdi

Expanded text:
Primum enim tempus ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi jam manifestatio est sacramenti prius occulti in prophetico aenigmate. Hoc ergo et in lunari numero significatur. Quia enim septenarius numerus solet in Scripturis ad quamdam perfectionem mysticus apparere, tertia hebdomada Lunae Pascha celebratur, q
Abbreviated transcription (Latin):
ea. s qͣdam mesfabilis tranqͥlhtas acgonis
ociose: Sic enĩ ab huiꝰ uite oꝑibꝰ infine reqͥ¬
escit᷑. ut ĩ alq̾us uite actione gaudeat᷑: S
qr talis acgo ĩ dĩ laude agit᷑. sine labqre mẽ¬
broꝵ. sine angore curaꝵ. nõ ad eã sic trãse¬
at ꝑ qͥetem. ut ip̃i labores succedãt. id est nõ
sic ĩcepit ẽẽ actio ut desinat qͥes: ħeq enĩ
redit᷑ ad labores ⁊ curas. s ꝑmanet ĩ actio¬
ne qd̾ ad qͥetem ꝑtinet. nec ĩ opere labora

Expanded text:
fabilis tranquillitas actionis otiosae. Sic enim ab hujus vitae operibus in fine requiescetur, ut in alterius vitae actione gaudeatur. Sed quia talis actio in Dei laude agitur, sine labore membrorum, sine angore curarum, non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsa labori succedat, id est non sic esse incipiat actio, ut desinat quies. Neque enim reditur ad labores et curas, sed permanetur in actione. Quia ad quietem pertinet nec in opere
Abbreviated transcription (Latin):
rẽt paulatĩ au̾tit. ⁊ ad suꝑiora atq int̾ora sẽ cõ¬
uergt: Et hoc t̾re. Id ẽ eisqͥ t̾rena sãpiũt det̾us uitiũ
uidet᷑ Uñ illi impii pꝰtremã infructuosamq
agẽtes penitẽtiã. etiã hoc̾ int̾ młta dicturi st̃:
Hi sũt quos aliqnͦ habuimꝰ in derisũ. ⁊ ĩ simihtu¬
chñẽ iuperii: Nos insensati uitã illoꝵ estim᷑¬

Expanded text:
iora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis qui terrena sapiunt, deterius uidetur. unde illi impii postremam infructuosam agentes paenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt: hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. nos insensati uitam illo
Abbreviated transcription (Latin):
regie celestis aꝑrat: Que aũ ista clauis sit. diligẽ¬
gus requiram᷑: Clauẽ petri fidem ẽẽ petrͥ dixerĩ:¬
ꝑ qũa celos aꝑuit. penetrauit ĩferna securꝰ. maria
calcauit intrepidꝰ: T̃anta enĩ apłice fidi uͥtus ẽ:
ut cũcta illi pateant elem̃ta: Hoc ẽ nõ illi ange¬
lice claudant᷑ ianue. nõ porte p̾ualeant tarrar:
nõ aquaꝵ fluenta subsidãt: Ista aũ ip̃a clauis
qũa fidem chcimꝰ. uideamꝰ qũead modũ constet.
ꝙ̃madmnodũ solidata sit: Arbitror illã.xͥiͦ. artifi¬
cũ oꝑatõne conflatã: Duod̾cm enĩ apłoꝵ simbo¬
cepta ẽ : qui uelu t artifices in unũ ꝯuenientes.
claũẽ suo consilio cõstau̾unt: Clauẽ enĩ quan¬
dam ip̃m sibolũ dix̾m: ꝑ qd̾ reserantur chabħ
tenebre. ut lux xͥ adueniat: aꝑiunt᷑ ꝯscientie
clausa pecc̃a. ut iͦticie fulgeãt oꝑa manifesta
Igͥ hec clauis ostendenda ẽ frĩb nr̃is: ut ⁊ ipsi

Expanded text:
regiae coelestis aperiat. Quae autem ista clavis sit, diligentius requiramus. Clavem Petri, fidem dixerim Petri, per quam coelos aperuit, penetravit inferna securus, maria calcavit intrepidus. Tanta enim apostolicae fidei virtus est, ut cuncta illi elementa pateant, hoc est non illi angelicae claudantur januae, non portae praevaleant 468 tartari, non aquarum fluenta subsidant. Ista autem ipsa clavis, quam fidem dicimus, videamus quemadmodum constet, et quemadmodum solidata sit. Arbitror illam duodecim artificum operatione conflatam; duodecim enim apostocepta est, quiclavem suo consilio conflaverunt. Clavem enim quamdam ipsum symbolum dixerim, per quod reserantur diaboli tenebrae, ut lux Christi adveniat: aperiuntur conscientiae clausa peccata, ut justitiae fulgeant opera manifesta. Igitur haec clavis ostendenda est fratribus nostris, ut et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
lis inimica fr̃s que contradic̃. Sic̃ ⁊ nos chemittioꝰ.
Nõ ꝑmittit ut seuias contra inimicũ tuũ In is¬
tã seuias: Melior ẽ qui uĩcit irã: qũa qͥ capit ci¬
uitatẽ: sc̃ͥptura dic̃: Quod dixi modo scͥptũ ẽ:
Melior ẽ qͥ uĩcit irã: qũa qͥ capit ciuitatẽ: Hũ¬
quid nõ bellator imꝑator q̃ñ uenit ad aliquos
hostes. ⁊ ĩuenit ciuitatẽ munitã. armis uel¬
armatis instructã. obtima. adu̾santẽ sͥ. si illã
ceꝑit. si illã uicerit. si illã eu̾t̾it triũphos que¬
ram qũa qͥ cap̃ ciuitatẽ: In manu tua ẽ: Hõ
potes irã int̾imere : potes illã repͥmere:. Sifor¬
tis es iram uĩce: ⁊ ciuitati parce: Uideo uos
attentos: scio qũa bñ accepistis: Deus assit¬
certaminibꝰ ur̃is : ut ꝓsit uͦbis qd̾ tãti mr̃is
agonẽ spectastis: ut quomꝰ uĩcentẽ iuduistis.
aicenti fauistis. sic ⁊ uos in corde ur̃o ũiscatis

Expanded text:
lis inimica, fratres, quae contradicit? Sicut et nos dimittimus. lis inimica, fratres, quae contradicit? Sicut et nos dimittimus. Non permittitur ut saevias contra inimicum tuum: in istam stum est: Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem. Numquid non bellator imperator quando venit ad aliquos hostes, et invenit civitatem munitam, armatis instructam, optimam, adversantem sibi, si illam ceperit, si illam vicerit, si illam everterit, triumphos quaeram, quam qui capit civitatem. In manu tua est. Non potes illam interimere, potes illam reprimere. Si fortis es, iram vince: et civitati parce. Video vos attentos, scio quam bene accepistis. Deus adsitcertaminibus vestris, ut prosit vobis quod tanti Martyris agonem spectastis; ut quomodo vincentem vidistis et vincenti favistis, sic et vos in corde vestro vincatis
Abbreviated transcription (Latin):
tit: Om̃s martires ip̃e nob̃ fec̃: S. nũꝗs hrpc
iturꝰ est : S de bñficiis suis qd̾ uolebat illi impr¬
tabit᷑: qt ip̃e cupiebat: nõ qd̾ de illo dẽ facie¬
bat: Ergo inimicꝰ tuuꝰ quic̃q fu̾i̾t usq ad mortẽ:
inimicã tuã: Agnosce cũ qua pugnas. ĩ theatro
pectoris tui Angꝰtum theatrũ: S deus spectat᷑:
ostñdo Oraturꝰ es dm̃ Uẽtura ẽ hora ut dicas:
Pat̃ nost̾̃ qͥ es ĩ celis: Uenturꝰ es ad illũ u̾sũ: di¬
mitte nob̾ debita nr̃a: Quid sequit᷑: Sic̃ ⁊ nos
dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is Ibi ila inimica. stat con¬
tra te: Sepit uiã orõnis tue Nurũ erigit. ⁊ nõ
est qua trãseas: Bñ totũ dixisti: Pat ñr: Cucur¬
rit: Dimitte nob̾ debita nr̃a: Et quid pꝰtea :
Sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is En ip̃a adu̾sa¬
ria contradicit: Nec ante uelũ: s intꝰ: In ip̃o se¬
cretario cordis tui ibi tibe clamat: cõtradic̃. Qua¬

Expanded text:
tit? Omnes martyres ipse nobis fecit. Sed numquid hinc iturus est? Sed de beneficiis suis, quod nolebat, illi imputabitur quod ipse cupiebat, non quod de illo Deus faciebat. Ergo inimicus tuus quicumque fuerit usque ad mortem, inimica pectoris tui. Angustum theatrum; sed Deus spectat: iostendo. Oraturus es Deum: ventura est hora ut dicas, Pater noster, qui es in coelis. Venturus es ad illum versum, Dimitte nobis debita nostra. Quid sequitur? Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Ibi illa inimica stat contra te. Sepit viam orationis tuae: murum erigit, et non est qua transeas. Bene totum dixisti: Pater noster. Cucurrit: Dimitte nobis debita nostra. Et quid postea? Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. En ipsa adversaria contradicit; nec ante velum, sed intus: in ipso secretario cordis tui, ibi tibi clamat, contradicit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
mnimicos urõs: Frenate iram: que uos stimy¬
lat ad ũidictã: Ira eñĩ scorpio ẽ: Si tẽ sui in¬
ternus flãmis excitau̾it: magnũ aliqͥs putas
si tẽ de inimico tuo ũdicau̾is Si uĩdicare te
uis de inimico tuo. ad ip̃am irã tuã te cõuer¬
te. q ip̃a ẽ inmica tua. que occidit aĩam tuã
D hõ bone: Nolo enĩ dice̾. hõ male. Mehus
hoc dico qd̾ te eẽ uolo: quã qd̾ es Hõ bone qͥd
tͥ facturꝰ ẽ inimicus tuꝰ: Quid ẽ facturꝰ ut mł¬
tũ possit. ut ds̃ illũ ad totũ ꝑmittat qt̾ cup̃:
Sanguinẽ tuũ cup̃ funde: Difficile ẽ qͥdem:
Et ip̃i rari inimici st̃: qͥ usq ad mortẽ seiiant.
Solent ⁊ ip̃i mimici qñ uid̾int eos qͦs ꝑsecũt᷑

Expanded text:
n sermone: ‘Frenate iram que uos stimulat ad uindictam. Ira enim scorpio est si te internis flammis excitauerit. Si igitur si te de inimico tuo vindicaveris. Si vindicare te vis de inimico tuo, ad ipsam iram tuam te converte: quia ipsa est inimica tua, quae occidit animam tuam. O homo bone: nolo enim dicere homo male; melius hoc dico quod te esse volo, quam quod es: homo bone, quid tibi facturus est inimicus tuus? quid est facturus, ut multum possit; ut Deus illum ad totum permittat, quod cupit? Sanguinem tuum cupit fundere. Difficile est quidem, et ipsi rari inimici sunt, qui usque ad mortem saeviant. Solent et ipsi inimici, quando viderint eos quos persequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ram: hoc xͦ in ligno suspenso: Nã recoli
de qr ip̃e ait: Pat̾ ignosce ilł: qr nesqũt qͥd
faciũt: Sedebat in cathedra crucis: ⁊ docebat
stph̃m regł̃am pietatis: O magr̃ bone bñ ꝓnũ¬
ciasti: bñ docusti: Ecce discpłs tuu̾ orat pro
inimicis suis: orat ꝓ lapidatoribꝰ suis: Ostẽdł
qͣmodo te debuerit imitar : sublimẽ hũilis.
cus Ego qu sũ qui hoc faciam: Si młtum
ẽ ã te dñs tuus. nescis q stpħc ẽ ꝯseriuu̾tu¬
use Docuit ds̃ ꝑ stph̃m nõ exinanitũ: Si is¬
ta ĩ eũglõ p̾cessisse uidetis fr̃s m̃i: nemo di¬
eat ĩ corde suo: Quis illud facit : Ecce stphs
fecit de se. de suo fec̃: Si aũt de dono des
fecit. nũqͥd intrauit ⁊ contͣ te clausit: Nũ¬
qͥd põtem trãsiuit ⁊ p̾cidit :: Multũ ẽ ad te:
Pete ⁊ tu: Fõns manat: nõ siccauit: Et uere¬

Expanded text:
 in ligno suspensus. Nam recolite quia et ipse ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sedebat in cathedra crucis, et docebat Stephanum regulam pietatis. O Magister bone, bene pronuntiasti, bene docuisti. Ecce discipulus tuus orat pro inimicis suis, orat pro lapidatoribus suis. Ostendit quomodo te debuerit imitari sublimem humilis, cus; ego qui sum, qui hoc faciam? Si multum est ad te Dominus tuus, nescis quia Stephanus estuit Deus per Stephanum non exinanitum. Si ista in Evangelio praecessisse videtis, fratres mei, nemo dicat in corde suo, Quis illud facit? Ecce Stephanus fecit: de se? de suo fecit? Si autem de dono Dei fecit; numquid intravit, et contra te clausit? Numquid pontem transivit, et praecidit? Multum est ad te? Pete et tu. Fons manat, non siccavit. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
mine ib̃ accipe sp̃m meũ: anẽdes
nuimicos suos qͥ s lapic̃ãdo malũ debitũ facie¬
banit᷑. ⁊ acdebant ad thesaurũ illũ de qͦ dĩ
nitẽs thesaurizas tͥ irã ĩ die ire ⁊ reuelatõnis
ꝓ eis genu. ꝓ se stabat: ꝙ illis genua figeb¬
at. Disc̾uit iustũ ã peccatoribꝰ. ꝓ nisto stans
perebat: qr m̾cetẽ exigebat. ꝓ p̾catoribꝰ ge¬
nua fixit: q sciebat qũa chfficile ꝓ tã see¬
leratis poss exaudirs Quãuis iustꝰ. qũauis
sub ip̃a corona ꝯstitutꝰ. nõ p̾sũpsit: s genp
fixit. Nõ arm̃dẽs auio ip̃e clignꝰ eẽt ue¬
tendo acciꝑe . s aͥs illi digni eẽnt a qͥbꝰ uo¬
lebat horreda supplicia remouere: Dñe
l̃quit uerstatias illis hoc dehetũ: Qt̃ sets¬

Expanded text:
mine Jesu, accipe spiritum meum; attendens inimicos suos, qui sibi lapidando malum debitum faciebant, et addebant ad thesaurum illum, de quo dinitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis pro eis genu. Pro se stabat, pro eis genua figebat. Discrevit justum a peccatoribus: pro justo stans petebat, quia mercedem exigebat; pro peccatoribus genua fixit, quia sciebat quam difficile pro tam sceleratis sub ipsa corona constitutus, non praesumpsit, sed genu fixit: non attendens quid ipse dignus esset petendo accipere, sed quid ipsi digni essent, a quibus volebat horrenda supplicia removere. Domine, inquit, ne statuas illis hoc peccatum. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
furerit: Hoc dñs iħe xͦ attendẽs qͥd ueht̃ hoĩes.
qͥd conent᷑: cũ ressuas ẜuãt in t̾ra. decht con¬
sihũ: Icelo ẜuate. mͥ cõmendate Qͥ gͦ iussit
te dare. nõ te uoluit ꝑdere. s migrare: Pce¬
dat te secuturũ restua Qd̃ illũc nõ p̾mittiᷤᷤ.
uͥ cdu nõ eris. ubi pꝰ te qui pͦssidere. qd̾ ẜ uasti
possit ignoras: Leua hĩc gͦ qd̾ diligis. ne huic̃
diligendo hereas. ⁊ herendo ꝑdas ⁊ ꝑeas: Do¬
minꝰ tuus ip̃e ẽ custos tuus. ⁊ tuoꝵ. Si amicꝰ
tuuᷤᷤ famiharis de frum̃to forstan ꝯseruãdo.
ignͦo ranti ꝯsiliũ daret. ut de inferioribꝰ ad
suꝑiora leuares. uͥ nb meliꝰ ẜ uares. nõne cõ¬
te uult corrũpi. nec tua Pone hic. si none
uis ꝑdere: Uis scire qͥd agatur: Ego scio qr
nemo mehꝰ de fabrica ista ꝯsihũ dare po¬
test. nͥ qui fecit eã: Tu dicis Ubi reponã:
Respondet: Incelo: Sic enĩ at Thesauriza¬
te ub thesauros in celo: uͥ fur nõ esfodit.¬

Expanded text:
homines, quid conentur, cum res suas servant in terra, dedit consilium. In coelo servate, mihi commendate. Qui ergo jussit te dare, non te voluit perdere, sed migrare. Praecedat te secuturum res tua. Quod illuc non praemittis , ubi diu non eris, ubi post te quis possidere quod servasti possit, ignoras. Leva hinc ergo quod diligis, ne hic diligendo haereas, et haerendo perdas et pereas. Dominus tuus ipse est custos tuus et tuorum. Si amicus tuus familiaris de frumento forsitan conservando ignoranti consilium daret, ut de inferioribus ad superiora levares, ubi melius servares; nonne cote vult corrumpi, nec tua. Pone hic, si non vis perdere. Vis scire quid agatur? Ego scio quod nemo melius de fabrica ista consilium dare potest, nisi qui fecit eam. Tu dicis, Ubi reponam? Respondet, In coelo: sic enim ait, Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi fur non effodit
Abbreviated transcription (Latin):
tientes. plena sapientie uolumina cõsꝙͥp¬
sert. Que si legisses aliqͦn: plus saꝑes:
isti: Risimꝰ ĩ te ꝓu̾biũ. camelũ uidimꝰ
saltitantẽ: Dicis: Nũqͥd meliores sunt
uͥgines. abraã. ysaac. ⁊ iacob. qͥ hũere
coniuges: Hũqͥd nõ cotidie dĩ manibꝰ

Expanded text:
tientes, plena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. isti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotid