comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Huc illuc media ipsa ingentem substinet umbram
¶Neue tibi ad solem uerg ant uineta cadentem
Neu inter uites corilum sere neue flagella
S umma pete. aut summas defringe ex arbore plantas
Tantus amorterre neu ferio sere retuso
Semina ne ue olee siluestres insere trũcos
Nam sepe incautis pastoribus excidit ignis
Qui furtim pingui primum sub cornee tectus
Robora comprendit frondesq el apsus in altas
Ingentem celo sonitum dedit inde securus
Per ramos iuctor atqi alta cacumina regnat
Et tonim inuoluit flamnus nemus et ruit atram
Ad celum picea crassus caligine nubem
Presertim si tempestas auertite siluis
Incubuit. glomeratq ferens incendia uentus
¶Hce ubi non cstripe uallent. ceseq reuerni
Possunt atq una similles reuirescere terra
Infelix superat soliis oleaster amaris
¶Nec nbi ẽam prudens quisquam persuadeat autor

Expanded text:
huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram. huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram. Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem, Neve inter vitis corylum sere, neve flagella summa pete aut summa defringe ex arbore plantas tantus amor terrae—neu ferro laede retunso semina, neve oleae silvestris insere truncos: nam saepe incautis pastoribus excidit ignis, qui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit; inde secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et totum involvit flammis nemus et ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem, praesertim si tempestas a vertice silvis incubuit glomeratque ferens incendia ventus. Hoc ubi, non a stirpe valent caesaeque reverti possunt atque ima similes revirescere terra; infelix superat foliis oleaster amaris. Nec tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor
Abbreviated transcription (Latin):
Quere prius. si pingius agros metabere campi
Densa sere in denso non segnior ubere baccus
Sintumulus acliue solum collesq supinas
Indulge ordinibus. nec senus onmis in unguem
A iboribus positis secto uia lumitte quadret
¶Ut sepe ingenti bello. cum longa cohortes
E xplicuit legio et campo stent agmen aperto
Dieecteq aties. ac late fluetiat omnis
E re renitenti tellus. necdum horrida miscent
Non animum modo un paseat prospectus in anem¬
Sed quia non aliter uires dabit omnibus equas
Terra. neque in uacuum poterunt se extendere rami
¶Forsitan et scrobibus. que sint uestigia queras
Ausim uel tenui iutem comittere sulco
Altuis ae penitus terre desigitur cribor
Esculus imprimis que quantum uertice ad auras
E thereas. tantum ⁊ adice in tartara tendit
Ergo non hiemes illam non flabra nec unbres
Conuellent ĩmota manet multosq per annos
Multa uirum uoluens. durando secula uincit
Tum fortes Late ramos. et braccia tentens

Expanded text:
quaere prius. Si pinguis agros metabere campi, quaere prius. Si pinguis agros metabere campi, densa sere; in denso non segnior ubere Bacchus; sin tumulis adclive solum collisque supinos, indulge ordinibus, nec setius omnis in unguem arboribus positis secto via limite quadret. Ut saepe ingenti bello cum longa cohortis explicuit legio et campo stetit agmen aperto, directaeque acies, ac late fluctuat omnis aere renidenti tellus, necdum horrida miscent non animum modo uti pascat prospectus inanemsed quia non aliter viris dabit omnibus aequas terra neque in vacuum poterunt se extendere rami. Forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras. ausim vel tenui vitem committere sulco. Altior ac penitus terrae defigitur arbos, aesculus in primis, quae quantum vertice ad auras aetherias, tantum radice in Tartara tendit. Ergo non hiemes illam, non flabra neque imbres convellunt; inmota manet, multosque nepotes, multa virum volvens durando saecula vincit. Tum fortis late ramos et bracchia pandens
Abbreviated transcription (Latin):
¶Que giauis ẽ ipso tacitam se pondere prodit
Q ueque leuis propnm ẽ oculis prediscere nigiam
Et quis quis color. at sceleratum exquiere fugus
D ifficile ẽ. pice tantum taxiq nocentes
Interdum aut hedere pandunt uestigia nigie
¶HNis animaduersis terram multo ante memento
E xcoquere et magnos scrobibus concidere montes
Ance suppinatas aquilcini ondere ꝗlebas
Q lenim infodias uitis genus. opnina putri
A iua solo. iduenticurant gelideq pruine
Et nigrefacta mouens iobustiss iugera fossor
At si ques haud ulla uiros uigilantia fugit
Ante Locum similem exquirunt ubi prima parenn
Artoribus seges/ et quo mox digesta feratum¬
Mutata ignorent subito ne semina matrem¬
¶Quin enam celi regionem in cornce signant¬
Ut quoqueque modo steterit. qua parte calores
Austronios tulerit que terga obuerterit axi
Restiniant adeo inteneris consuescere multum:
Collibus an plano melius sit ponere uitem

Expanded text:
Quae gravis est, ipso tacitam se pondere prodit, Quae gravis est, ipso tacitam se pondere prodit, quaeque levis. Promptum est oculis praediscere nigram, et quis cui color. At sceleratum exquirere frigus difficile est: piceae tantum taxique nocentes interdum aut hederae pandunt vestigia nigrae. his animadversis terram multo ante memento excoquere et magnos scrobibus concidere montis, ante supinatas aquiloni ostendere glaebas, quam laetum infodias vitis genus. Optima putri arva solo: id venti curant gelidaeque pruinae et labefacta movens robustus iugera fossor. Ac si quos haud ulla viros vigilantia fugit, ante locum similem exquirunt, ubi prima paretur arboribus seges et quo mox digesta feraturmutatam ignorent subito ne semina matreQuin etiam caeli regionem in cortice signaut, quo quaeque modo steterit, qua parte calores Austrinos tulerit, quae terga obverterit axi, restituant: adeo in teneris consuescere multum est. Collibus an plano melius sit ponere vitem,
Abbreviated transcription (Latin):
Aptuis uber euit sui in sua posse negabunt
Ire loca. et serobibus superabit terra replens
S pissus ager glebas cunctantes. crassaq terga
E xpecta et ualidis terram proseinde uiuencis
¶S alla autem tellus et que perhibenir amara
Frugibus infelix/ ea nec mansueseit aratro
Nec bacco genus. aut ponus sua nomina seruat
T ale dedit specimen. tu spiso uimine qualos
Collaq prellorum fumosis deripe dectis
Huc ager ille malus dulcesq a fontibus unde
A d plenum calcentur aqua eluctabitur omnis
Scilicet et grandes ibunt per uimina gutte
¶At sapor inditium faciet manitestus. et ora
Tristia tentantum sensu rorquebit amaro
¶Pingius itemque sit tellus. hoc deniq pacto
Discimus. haud nunq manibus iactata fanseit
Sedpicis in morem. ad digitos lentesit habendo
Humida maiores herbas alit iplaq iusto
Lenor. hanimium ne sit mihi fertilis illa
N e se preualidami piimis ondat aristis

Expanded text:
aptius uber erit; sin in sua posse negabunt aptius uber erit; sin in sua posse negabunt ire loca et scrobibus superabit terra repletis, spissus ager; glaebas cunctantis crassaque terga exspecta et validis terram proscinde iuvencis. Salsa autem tellus et quae perhibetur amara, frugibus infelix—ea nec mansuescit arando nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat— tale dabit specimen: tu spisso vimine qualos colaque prelorum fumosis deripe tectis; huc ager ille malus dulcesque a fontibus undae ad plenum calcentur; aqua eluctabitur omnis scilicet, et grandes ibunt per vimina guttae; at sapor indicium faciet manifestus et ora tristia temptantum sensu torquebit amaro. Pinguis item quae sit tellus, hoc denique pacto discimus: haud umquam manibus iactata fatiscit, sed picis in morem ad digitos lentescit habendo. Humida maiores herbas alit, ipsaque iusto laetior. Ah nimium ne sit mihi fertilis illa nec se praevalidam primis ostendat aristis!
Abbreviated transcription (Latin):
U ix humiles apibus cassias ⁊oremq ministrat
Et niflis seaber. et nigus exesa chelidris
Creta negant alios eque serpentinus apios
Bultem ferre cibum et curuas p̃bere latebras
¶Que tenuem exalat nebulam annos q uolucres
Et bibit humorem. et cum uult ex se ipsa remint
Queq suo uiridi semper se gramine uestit
Nec scabie. et soꝑsa ledit iubigine ferum
Illa tibi letis intexet uitibus ulmos
Illa ferax olee ẽ. illam experiere colendo
Et facilem pecori et patientem uomeris unai
Talem diues arat capua. et uicina ueseno
O ra iugo et uacuis clanius non equus acerĩs
¶Nunc quo quanq modo possis cognoscere ditam
Rara sit an supra morem si densa requiras
Aitera frumentis quoniã fauet altera bacco
Densa magis cereri ⁊ arissinia queque lieo
Ante Locum capies oculis alteq iubebis
Insolidutum puteum demitu omnemq repones
Rursus humum et pedibus summas equabis arenas
Si deerunt terre pecoriqi et uitibus alnus

Expanded text:
vix humilis apibus casias roremque ministrat; vix humilis apibus casias roremque ministrat; et tophus scaber et nigris exesa chelydris creta negant alios aeque serpentibus agros dulcem ferre cibum et curvas praebere latebras. Quae tenuem exhalat nebulam fumosque volucris et bibit humorem et, cum volt, ex se ipsa remittit quaeque suo semper viridi se gramine vestit nec scabie et salsa laedit robigine ferrum: illa tibi laetis intexet vitibus ulmos, illa ferax oleo est, illam experiere colendo et facilem pecori et patientem vomeris unci. Talem dives arat Capua et vicina Vesevo ora iugo et vacuis Clanius non aequus Acerris. Nunc, quo quamque modo possis cognoscere, dicam. Rara sit an supra morem si densa requires— altera frumentis quoniam favet, altera Baccho, densa magis Cereri, rarissima quaeque Lyaeo— ante locum capies oculis alteque iubebis in solido puteum demitti omnemque repones rursus humum et pedibus summas aequabis harenas. Si deerunt, rarum pecorique et vitibus almis
Abbreviated transcription (Latin):
Susfinet bacco uites hic fernlis uue
Nic laticis. qualem paternis Libamus et cuno
Inflauit cum pinguis ebur thirenus ad auras
Lancibus et pandis sumantia reddimus exta
¶Sin armenta magis studium uitulosq tueri
Aut fetus ouium aut urentes eulca capellas
Saltus et saturi petito Longinqua tarenti
Et qualem infelix amisit mantua campum
Pascentem uincos herboso flumine cignos
Non liquidi giegibus fontes/ non giamina desunt
Et quantum longis carpent armenta diebus
Erigua tantum gelidus ios nocte reponet¬
¶ Nigra fere et presso ꝑinguis sub uomere teria
Et cui putre solum. namq hoc imittamur arando
O prima fiumentis: nõ ullo ex equore cernes
Liura domum tardis decedere plaustra iuuencis
¶Aut unde iratus siluam deuexit arator
Et nemora euernt multos ignaua per amios
Antiquasq domos auium cum stripibus imis
E ruit ille altum nidis penere relictis
A t iudis eninut inpulso uomere campus
N am ieuma quidem cliuosi glarea ruris

Expanded text:
sufficiet Baccho vitis, hic fertilis uvae, sufficiet Baccho vitis, hic fertilis uvae, hic laticis, qualem pateris libamus et auro, inflavit cum pinguis ebur Tyrrhenus ad aras, lancibus et pandis fumantia reddimus exta. Sin armenta magis studium vitulosque tueri aut ovium fetum aut urentis culta capellas, saltus et saturi petito longinqua Tarenti et qualem infelix amisit Mantua campum, pascentem niveos herboso flumine cycnos; non liquidi gregibus fontes, non gramina deerunt; et, quantum longis carpent armenta diebus, exigua tantum gelidus ros nocte reponet. Nigra fere et presso pinguis sub vomere terra et cui putre solum,—namque hoc imitamur arando— optima frumentis; non ullo ex aequore cernes plura domum tardis decedere plaustra iuvencis; aut unde iratus silvam devexit arator et nemora evertit multos ignava per annos antiquasque domos avium cum stirpibus imis eruit; illae altum nidis petiere relictis, at rudis enituit inpulso vomere campus. Nam ieiuna quidem clivosi glarea ruris
Abbreviated transcription (Latin):
Scipiadas dinos bello. et te maxime Cesar
Qui enam extremis asie iam uictor in oris
Imbellem auertis iomanis arcibus indum¬
¶d alue magna parens fuigum saturnia cellus
Magnauirum tibi res antiqui laudis. et artis
Ingredior. sanctos ausus recludere fontes
A streumqi cano romana per opida carmen
¶Nunc locus aruorũ ingeniis. que robora cuiq
Quis color. et que sit rebus natura serendis
¶ifficiles primum terre colles q maligni
Tenuis ubi aigilla. et duosis calculus aruis
Palladia gaudent silue uiuacis oliue
I nditio ẽ tractu surgens oleaster codem
P luirimus. et stracti bacchis Iiuestribus agri
Atq pinguis humus dulciq uligine leta
Q uiq frequens herbis. et ferulis ubere campus
Qualem sepe caua montis cum sepe solemus
Despicere. huc sumnus liquuntur iupibus amnes
Felicemq trahunt limum quiq editus austro
Et felices euruis inuisam paseit aratris
Hic tibi preualidas olim multoq fluentes

Expanded text:
Scipiadas duros bello et te, maxume Caesar, Scipiadas duros bello et te, maxume Caesar, qui nunc extremis Asiae iam victor in oris inbellem avertis Romanis arcibus Indum. Salve, magna parens frugum, Saturnia tellus, magna virum; tibi res antiquae laudis et artem ingredior, sanctos ausus recludere fontis, Ascraeumque cano Romana per oppida carmen. Nunc locus arvorum ingeniis: quae robora cuique, quis color et quae sit rebus natura ferendis. Difficiles primum terrae collesque maligni, tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis, Palladia gaudent silva vivacis olivae. Indicio est tractu surgens oleaster eodem plurimus et strati bacis silvestribus agri. At quae pinguis humus dulcique uligine laeta, quique frequens herbis et fertilis ubere campus— qualem saepe cava montis convalle solemus despicere; huc summis liquuntur rupibus amnes felicemque trahunt limum—quique editus austro et filicem curvis invisam pascit aratris: hic tibi praevalidas olim multoque fluentis
Abbreviated transcription (Latin):
Nic uer assiduum atq alienis messibus estas
Bis grauide pecudes bis ponus utilis arbos
At iabide tigies absunt. et sceua leonum
Semina. nec miseros fallunt aconitalegentes
N ec iaꝑit immensos orbes per humum. neq tanto
S quameus inspiiam tractu se coligit anguis
¶Ad de tot egregias inbes operumq laborem
Tot congesta manu preiuiptis opida saxis
⁊ luminaq antiquos subter Labentia minros
An mare quod supraẽ memorem. quodq aluit infra
Anne lacus tantos. te lari maxime teque
Fiuctibus et fretu assurgens benace marino
An memorem portus. Cucrinoq additaclaustra
Atq indignatum magnis stridoribus equor
Iullia qua ponto longe sonat unda refuso
Thirenusꝙ fretis ĩmittitur estus auernis
H ec eadem argenti uuos. erisq metalla
Ondit uenis. atq auro plurima fluxit
¶Nec genus acre uirum marsos pubemq sabelbã
Assuetumq malo ligurem uulstosq uerutos
E xtilit hec decios marios. magnosq camillos

Expanded text:
Hic ver adsiduum atque alienis mensibus aestas Hic ver adsiduum atque alienis mensibus aestas bis gravidae pecudes, bis pomis utilis arbos. At rabidae tigres absunt et saeva leonum semina nec miseros fallunt aconita legentis nec rapit inmensos orbis per humum neque tanto squameus in spiram tractu se colligit anguis. Adde tot egregias urbes operumque laborem, tot congesta manu praeruptis oppida saxis fluminaque antiquos subter labentia muros. An mare, quod supra, memorem, quodque adluit infra anne lacus tantos? Te, Lari maxume, teque, fluctibus et fremitu adsurgens Benace marino an memorem portus Lucrinoque addita claustra atque indignatum magnis stridoribus aequor Iulia qua ponto longe sonat unda refuso Tyrrhenusque fretis inmittitur aestus Avernis? Haec eadem argenti rivos aerisque metalla ostendit venis atque auro plurima fluxit. Haec genus acre virum, Marsos pubemque Sabellam adsuetumque malo Ligurem Volscosque verutos extulit, haec Decios, Marios, magnosque Camillos,
Abbreviated transcription (Latin):
Pocula si quando. seue infecere nouerce
Miscueruntq herbas. et non innoxia uerba
Auxilium uenit ac menbris agit atra uenena
Ipsa ingens arbor faciemq similima lauro
Et si non alium Late iactatet odorem
Laurus erat. folia haud ullis Labentia uentis¬
⁊ ios ad prima tenax. animas et olentia medi
O ra fouent illo et senibus medicantur anhellis¬
¶d ed neque medorum silue. ditissua terra¬
Hec pulcer ganges. atq auro turbidus hermus
Laudibus italiẽ certent. non bactra nec indi
Notaq turiferis panchaia pinguis aienis
¶Nec loca non thauri spirantes naribus ignem
Inuertere. satis ĩmanis dentibus idri
Nec galeis densis q uirum seges horiuit hastis
Seo griauide fiuges. et bacchi masicus humor
Impleuere tenent oleeq armentaq leta
Ninc bellator equus campo se se arduus infert
Hinc albi elitune greges. et maxima thaurus
U icrima. sepe tuo persusi flumine sacro
Romanos ad templa deum duxere trunphos

Expanded text:
pocula si quando saevae infecere novercae, pocula si quando saevae infecere novercae, miscueruntque herbas et non innoxia verba, auxilium venit ac membris agit atra venena. Ipsa ingens arbos faciemque simillima lauro; et, si non alium late iactaret odorem, laurus erat; folia haud ullis labentia ventis; flos ad prima tenax; animas et olentia Medi ora fovent illo et senibus medicantur anhelis. sed neque Medorum, silvae ditissima, terranec pulcher Ganges atque auro turbidus Hermus laudibus Italiae certent, non Bactra neque Indi totaque turiferis Panchaia pinguis harenis. Haec loca non tauri spirantes naribus ignem invertere satis inmanis dentibus hydri nec galeis densisque virum seges horruit hastis; sed gravidae fruges et Bacchi Massicus humor inplevere; tenent oleae armentaque laeta. Hinc bellator equus campo sese arduus infert; hinc albi, Clitumne, greges et maxima taurus victima, saepe tuo perfusi flumine sacro, Romanos ad templa deum duxere triumphos.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut ubi nauigiis iuolennior meidit eurus
Nosce quot ionii ueniant ad littora fluctus
¶Nec uero terre feree omes omnia possunt
Fiuminibus salices. crassisq paludibus alni
Hascentur steriles. saxosis montibus orni
Littora mirtens lenssima deniq apertos
Baccus amat colles aquilonem et fugora taxi
Aspice et extremum domitum cultoribus orbem
E oasq domos arabum pictosq gelones¬
H iuerse aiboubus patrie sola india nigium
F ert hebenum. solis ẽ turea uirga sabeis
Quid tibi odorato referam sudantia ligno
Balsamaq et bacchas semper frondentis achanti
Quid nemora Enopum moli canentia Lama¬
U elleraq et foliis despectant tenuia seres
Aut quo oceano proprior gerit india lucos
Extremiq sinus orbis ubi uincere sumum
Arboris haudulle iactu poniere sagitte
Et gens illa quidem sumptis non tarda taretus
Media fert tristes succos tardumq saporem
T elicis mali quo non pntius ullum

Expanded text:
aut ubi navigiis violentior incidit Eurus, aut ubi navigiis violentior incidit Eurus, nosse, quot Ionii veniant ad litora fluctus. Nec vero terrae ferre omnes omnia possunt. fluminibus salices crassisque paludibus alni nascuntur, steriles saxosis montibus orni; litora myrtetis laetissima; denique apertos Bacchus amat collis, aquilonem et frigora taxi. Aspice et extremis domitum cultoribus orbem Eoasque domos Arabum pictosque Gelonos: divisae arboribus patriae. Sola India nigrum fert ebenum, solis est turea virga Sabaeis. Quid tibi odorato referam sudantia ligno balsamaque et bacas semper frondentis acanthi? Quid nemora Aethiopum molli canentia lana, velleraque ut foliis depectant tenuia Seres; aut quos Oceano propior gerit India lucos, extremi sinus orbis, ubi aera vincere summum arboris haud ullae iactu potuere sagittae? Et gens illa quidem sumptis non tarda pharetris. Media fert tristis sucos tardumque saporem felicis mali, quo non praesentius ullum,
Abbreviated transcription (Latin):
Orchades et radii. et amara pausia bacca
Pomaq et alcinoi silue. nec surculus idem
Crustumiis siuisq pius. giauibusq uolenus
Non eadem arboribus pendet uendemia mis
Quam metheleo carpit de planute lesbos¬
¶ Sunt asie uites sunt et marcodite albe
Pinguibus he terris habiles. Leuioribus ille
Et passo spitia utilior tenius q lageos
Tentatura pedes olim uincturaq linguam
Purpuree preneq et quo te carmine dicam
Renca nec cesis ideo concede falernis
Sunt et ãminee uites. firmissima uina¬
T imolus asingit. quibus et iex ipse phaneus
A rgitisq minor cui non certaueut ulla
Aut tin fluiere aut tondem duraie per annos
Non egote diis et mensis accepta secundis
Transierim rodia. et nimidis bumaste ⁊ acenus
S ed neq q multe spenes nec nonina que sint
E st numerus neque enim numero comprendere ⁊efert
Quem qui scnre uelit libici uelit equoris idem
Discere q̃ multe zephiro turbentur criene

Expanded text:
orchades et radii et amara pausia baca orchades et radii et amara pausia baca pomaque et Alcinoi silvae, nec surculus idem Crustumiis Syriisque piris gravibusque volemis. Non eadem arboribus pendet vindemia nostris, quam Methymnaeo carpit de palmite Lesbos; sunt Thasiae vites, sunt et Mareotides albae, pinguibus hae terris habiles, levioribus illae, et passo Psithia utilior tenuisque Lageos temptatura pedes olim vincturaque linguam, purpureae preciaeque, et quo te carmine dicam, Rhaetica? Nec cellis ideo contende Falernis. Sunt et Amineae vites, firmissima vina, Tmolius adsurgit quibus et rex ipse Phanaeus; Argitisque minor, cui non certaverit ulla aut tantum fluere aut totidem durare per annos. Non ego te, Dis et mensis accepta secundis, transierim, Rhodia, et tumidis, Bumaste, racemis. Sed neque quam multae species nec nomina quae sint, est numerus; neque enim numero conprendere refert; quem qui scire velit, Libyci velit aequoris idem discere quam multae Zephyro turbentur harenae,
Abbreviated transcription (Latin):
Planitiis dure corili nascuntur et ingens
Fiaxinus hecculeeq aibos umbrosa corone
Cahoniq patris glandes et iam ardua palma
Hascitur et casus abres uisura marinos.
Ensertur non ex tetri nucis arbutus horrida
Et steriles plantam malos gessere uallentes
Castanee facas. oinusq incanduit alte
Fure piri. glandemq sues fregere sub ulmis
¶Nec mocue inserere. atq oculos imponere simplex
Nam qua se medio tiudunt de cortice geme
Et tenues iumpunt tunicas angustus ab ipso
F it nodo sinus. huc aliena ex arbore germen
I ncludunt udoq docent molescere libro
Aut rursum enodes trunci iesecantur et alte
F inditur in solidum cuneis uia. deinde ferates
Piante imittantur nec Longum tempus et ingens
E xiit ad celum ramis felicibus arbos
Miiaturq suas fiondes. et non sua poma
¶P reterea genus haud unum nec fortibus ulnus
Nec salici Lothoq neque ydeis ciparisis
Nec pingues unam in fanem nascuntur oliue

Expanded text:
plantis et durae coryli nascuntur et ingens plantis et durae coryli nascuntur et ingens fraxinus Herculeaeque arbos umbrosa coronae Chaoniique patris glandes, etiam ardua palma nascitur et casus abies visura marinos. Inseritur vero et fetu nucis arbutus horrida, et steriles platani malos gessere valentis; castaneae fagus, ornusque incanuit albo flore piri glandemque sues fregere sub ulmis. Nec modus inserere atque oculos inponere simplex. Nam qua se medio trudunt de cortice gemmae et tenuis rumpunt tunicas, angustus in ipso fit nodo sinus: huc aliena ex arbore germen includunt udoque docent inolescere libro. Aut rursum enodes trunci resecantur et alte finditur in solidum cuneis via, deinde feraces plantae inmittuntur: nec longum tempus, et ingens exsilit ad caelum ramis felicibus arbos miraturque novas frondes et non sua poma. Praeterea genus haud unum nec fortibus ulmis nec salici lotoque neque Idaeis cyparissis, nec pingues unam in faciem nascuntur olivae,
Abbreviated transcription (Latin):
Ferea uox ades. et primi lege littoris orã
In manibus terre non hic te carmine sicto
Atq per ambages et longa exorsa tenebo
¶S ponte sua que se tollunt in luminis auras
Infecunda quidem si leta et forta sirgunt
Quippe solo natura subẽ. tamen hec quoq si quis
Inserat aut serobibus mandet mutata subactis
Eruerint siluestrem animum cultuq fiequenti
In quascumq uoces artes haud tarda sequentur¬
¶ Nec non et sterilis que stiipibus exit ab imis
Hoc faciet. uacuos srsit digesta per agros
Hunc alte frondes. et rami matris opacant
Ciescentesq adimunt fetus, uruntq ferentem
Iamque seminibus iactis se substulit arbos
Tarda uenit seris factura neponbus umbrã
Pomaq degenerant sucos oblita priores
Et tipes auibus predam fert uua ⁊acemos
Silicet omnibus labor ẽ ĩpendendus. et omnes
Cogende in sulcum. et multa mercede domande
S ed truncis olee melius propagine uites
Respondent solido paphie de robore mirtus

Expanded text:
ferrea vox; ades et primi lege litoris oram. ferrea vox; ades et primi lege litoris oram. In manibus terrae; non hic te carmine ficto atque per ambages et longa exorsa tenebo. Sponte sua quae se tollunt in luminis oras, infecunda quidem, sed laeta et fortia surgunt; quippe solo natura subest. Tamen haec quoque, si quis inserat aut scrobibus mandet mutata subactis, exuerint silvestrem animum cultuque frequenti in quascumque voles artis haud tarda sequentur. Nec non et sterilis, quae stirpibus exit ab imis, hoc faciat, vacuos si sit digesta per agros; nunc altae frondes et rami matris opacant crescentique adimunt fetus uruntque ferentem. Iam quae seminibus iactis se sustulit arbos tarda venit seris factura nepotibus umbram, pomaque degenerant sucos oblita priores et turpis avibus praedam fert uva racemos. Scilicet omnibus est labor inpendendus et omnes cogendae in sulcum ac multa mercede domandae. Sed truncis oleae melius, propagine vites respondent, solido Paphiae de robore myrtus;
Abbreviated transcription (Latin):
Hic plantas tenero abscindens de corpore matrũ
Deposuit sulcis hit stripes obruit aruo
Quadusidas que sudes et accuto robore uallos
Siluarumq alie pressos propaginis aicus
Expectant et uiua sua plemtaria terra
Nul radicis egent alie. sumumq putator
Haud dubitat tene referens mandare cacumen
Quin et caudicibus fectis. emirabile dictu
Truditur e sicoradix oleagina ligno
Et sepe alterius ramos. impune uidemus
U ertere in alteruis. mutatam ꝙ insita maba
Feue prium et primis lapidosa rubescere corna
Quare agite o proprios generatim discite cultus
Agucole fructusq feros mollite collendo
Neu segnes iaceant terre iuuat hysmena baccho
Conserere atq olea magnum uestire taburnum
¶Tuq ades incepnumq una decurre laborem
O decus o fame merito pars maxima nr̃e
Mecenas. pelagoq uollemns dea uella patenti
Non ego cuncta meis amplecti uersibus opto
Non mihi si lingue centum sint oreiq centum

Expanded text:
Hic plantas tenero abscindens de corpore matrum Hic plantas tenero abscindens de corpore matrum deposuit sulcis, hic stirpes obruit arvo quadrifidasque sudes et acuto robore vallos; silvarumque aliae pressos propaginis arcus exspectant et viva sua plantaria terra; nil radicis egent aliae summumque putator haud dubitat terrae referens mandare cacumen. Quin et caudicibus sectis—mirabile dictu— truditur e sicco radix oleagina ligno. Et saepe alterius ramos inpune videmus vertere in alterius mutatamque insita mala ferre pirum et prunis lapidosa rubescere corna. Quare agite o proprios generatim discite cultus, agricolae, fructusque feros mollite colendo, neu segnes iaceant terrae. Iuvat Ismara Baccho conserere atque olea magnum vestire Taburnum. Tuque ades inceptumque una decurre laborem, O decus, o famae merito pars maxima nostrae, Maecenas, pelagoque volans da vela patenti; non ego cuncta meis amplecti versibus opto, non, mihi si linguae centum sint oraque centum,
Abbreviated transcription (Latin):
ACTENUS aruorũ cultus: et sidera celi
Nũc te bace canã nec nõ siluestria tecum
Ungulta. et prolem tarde cresentis oliue
Huc pater olenee tuis hic omnia plena
Muncubus tibi pampineo grauidus autumno
F loret ager spumat plenis uendemia. lubris
Nuc pater olenee ueni nudataq musto
T inge nouo mecum dueptis ciura coturnis
¶Runcipio arboribus uaria ẽ natura erecndis
Namq alie nullis hominum cogentibus ipse
Sponte sua ueniunt. Camposqͦ. et flumina late
Curua tenent ut molle siler. Tenteq genestre
Populus et glauta canentia fronde salicta
¶Pars aũt posito surgunt de semine ut alte
Castanee nemorumq ioui que maxima fiondet
Esculus atq. habite greus oracula quereus
¶Pululat aradice aliis densissima silua
U t cerasus ulmusq enam parnasia laurus
Parua sub ingenti matris se subicit umbra
Nos natura modos primum dedit. his genus omne
Siluaum fuictitumq uiret. nemoiumq saciorũ
¶Sunt alii quos ip̃se uia sibi reperit usus

Expanded text:
actenus arvorum cultus et sidera caeli, nunc te, Bacche, canam, nec non silvestria tecum virgulta et prolem tarde crescentis olivae. Huc, pater o Lenaee—tuis hic omnia plena muneribus, tibi pampineo gravidus autumno floret ager, spumat plenis vindemia labris— huc, pater o Lenaee, veni nudataque musto tingue novo mecum direptis crura cothurnis. Principio arboribus varia est natura creandis. namque aliae nullis hominum cogentibus ipsae sponte sua veniunt camposque et flumina late curva tenent, ut molle siler lentaeque genestae, populus et glauca canentia fronde salicta; pars autem posito surgunt de semine, ut altae castaneae nemorumque Iovi quae maxima frondet aesculus atque habitae Grais oracula quercus. Pullulat ab radice aliis densissima silva, ut cerasis ulmisque; etiam Parnasia laurus parva sub ingenti matris se subicit umbra. Hos natura modos primum dedit, his genus omne silvarum fruticumque viret nemorumque sacrorum. Sunt aliae, quas ipse via sibi repperit usus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquidid ẽ. timeo dancios. et donaferentes.
¶Sic stitus ualidis ingentem uiribus aistam
In latus/ inꝙ feri curuam compagibus aluum
Contorsit. ¶ Stetit illa tremens. Atexoq recusso
Insonuere caug. gemitumq dedere cauernę:
¶Et si fata deumsi mens non leua fuisset

Expanded text:
Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentis. Sic fatus, validis ingentem viribus hastam in latus inque feri curvam compagibus alvum contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso insonuere cavae gemitumque dedere cavernae. Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
Terra cintiqͣna potens armis: citq ubere glebe
Oenotrii coluere uiri. nunc fama minores
U taliam dixisse ducis de nomine gentem.
Hic cursus fuit.
¶C um subito surgens fluctu nimbosus orion
In uada ceca tulit. penitus ꝙ proccicibus austris

Expanded text:
Terra antiqua, potens armis atque ubere glebae: Oenotrii coluere viri, nunc fama minores Italiam dixisse ducis de nomiHic cursus fuit: cum subito adsurgens fluctu nimbosus Orion in vada caeca tulit, penitusque procacibus austris
Abbreviated transcription (Latin):
N exa inquit. neq me de cregolica gente negabo.
Noc primum nec si miserimi fortima Synonem
Fuyxit. unnum etiam mendatemq improba finget.
Tando aliquidsi forte tuas peruenit ad anres
Belide nomen. Palamedis et mclita fama
E loria. quem falsa sub pren̾itione pelasgi
Insontem infamna iusino qr bella uetabat.i.
Demise̾ neci minc cossum lumme lugent:

Expanded text:
vera, inquit; neque me Argolica de gente negabo: vera, inquit; neque me Argolica de gente negabo: hoc primum; nec, si miserum Fortuna Sinonem finxit, vanum etiam mendacemque improba finget. Fando aliquod si forte tuas pervenit ad auris Belidae nomen Palamedis et incluta fama gloria, quem falsa sub proditione Pelasgi insontem infando indicio, quia bella vetabat, demisere neci, nunc cassum lumine lugent
Abbreviated transcription (Latin):
Impulera ferro cregolicas foedaee latebras.
royaq nunc sitires. friamiq ar: alta maneres.¬
¶ E cce monus iuiuenem interea post terga reuinctum
Pastores magno ad regem clamore trahebant
Dardande. qui se ignõtum uenientibus ultro
Seu uersare doles seu certe occnmbere morti.
¶ndiq uidendi studio troyana iuuentus
Ciecumfuxa ruit. certanqͣ illudere capto.
¶Accipe nunc danaum insidias et Crimineab uno
Disce omnes.
¶Naniq ut conspectu medio turbatus inhermis
Constitit atq oculis uidit frigia agniia curenm
Heu que me nunc tellus inquit quȩ̃ me ȩquora possunt
Accipere. aut quid iam misero mihi demq restat.
Cui neq apud danaos usꝗͣ locus. insuper ipsi:
Pardandȩ infensi poenas cum sanguine poscunt.
¶Quo gemitu connersi animi. compres sus et omnis
Impẽtus. hortamur sari quo sanguine cretus
Quidue ferat memoret et que fiducia capto.
¶Ille hec deposita tandem formidine fatur.
Cuncta equidem tibi rex fuerint quecumq fatebor

Expanded text:
impulerat ferro Argolicas foedare latebras, Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres. Ecce, manus iuvenem interea post terga revinctum pastores magno ad regem clamore trahebant Dardanidae, qui se ignotum venientibus ultro,seu versare dolos, seu certae occumbere morti. Undique visendi studio Troiana iuventus circumfusa ruit, certantque inludere capto. Accipe nunc Danaum insidias, et crimine ab uno disce omnes. Namque ut conspectu in medio turbatus, inermis constitit atque oculis Phrygia agmina circumspexit: Heu, quae nunc tellus inquit quae me aequora possunt accipere? Aut quid iam misero mihi denique restat, cui neque apud Danaos usquam locus, et super ipsi Dardanidae infensi poenas cum sanguine poscunt? Quo gemitu conversi animi, compressus et omnis impetus. Hortamur fari; quo sanguine cretus, quidve ferat, memoret, quae sit fiducia capto. Ille haec, deposita tandem formidine, fatur: Cuncta equidem tibi, Rex, fuerit quodcumque, fatebor
Abbreviated transcription (Latin):
I mperio. et primum pedibus tellaria nectit
Aurea. que sublimem alis sine equora supra
Seu terram rapido pariter cum flamine portent.
Tum uixgam capit. hac animas ille euocat orco
Pallentes. allias subtartara tristia mittit.

Expanded text:
 Virgilius: Primum pedibus talaria nectit Aurea que sublimen alis sive equora supra Seu terram rapido pariter cum flamine portant. Tum virgam capit hac animas ille evocat Orco Pallentes alias sub tristia Tartara mittit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sedfore qui grauidam imperii belloq frementem
U taliam regeret. genus alto sangiune theucri
Proderet. ac totum subleges mitteret orbem.¬
Si nulla aiccendit tantaro gtoria rer
Nec super ipse sua molitur lande laborem
Ascanio ne pater romanas inuidet arces:
Nec prolem ausoniam/ et lauinia respicit arua.
ixerat. Ille patris magni parere parabat

Expanded text:
sed fore, qui gravidam imperiis belloque frementem Italiam regeret, genus alto a sanguine Teucri proderet, ac totum sub leges mitteret orbem.Si nulla accendit tantarum gloria rerum, nec super ipse sua molitur laude laborem, Ascanione pater Romanas invidet arces? nec prolem Ausoniam et Lavinia respicit arva? xerat. Ille patris magni parere parabat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Interea ad templum non equȩ palladis ibunt¬
Crimbus iliades sparsis. peplumiq ferebant
Suppliciter tristes. et tonse pectora palmis.

Expanded text:
Interea ad templum non aequae Palladis ibantinibus Iliades passis peplumque ferebant, suppliciter tristes et tunsae pectora palmis
Abbreviated transcription (Latin):
Excusisse deum tanto magis ille fangat
De rabidum fera corda domans fingitq premendo
Hostia iamq domus patuere ingentia centum
S ponte sua uatisq ferunt responsa per auras:
¶O candem magnis pelagi de sucte peri elis
S ed teris grauiora moment in regna la uini
Dardeiude uenient nutte hane de pectore curam
Sed non aduenisse uollent bella horrida bella
Et tiberim multo spumantem sanguine cerno
Non simoys tibi nec xantos/ nee doriea castra/

Expanded text:
excussisse deum; tanto magis ille fatigat excussisse deum; tanto magis ille fatigat os rabidum, fera corda domans, fingitque premendo. Ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras: O tandem magnis pelagi defuncte periclis! Sed terrae graviora manent. In regna Lavini Dardanidae venient; mitte hanc de pectore curam; sed non et venisse volent. Bella, horrida bella, et Thybrim multo spumantem sanguine cerno. Non Simois tibi, nec Xanthus, nec Dorica castra
Abbreviated transcription (Latin):
Dardcinaqui paridis diresti tella manusq
Corpus in caicide magnas obeuntia terras
T ot maria intraui duce te penitusq repostus
Masilium gentes pretentaq sirnbus arua.
Iam tandem italie fugientis prendimus oras
Hac trioycna tenus firr̾t fõtua secuta
Wos quoqi pergamee iamfas ẽ parcere genti
Diiq decq omnes quibus obsunt y lion ingens
E loria dordanide. niq o sanctissima uates
P resia ueniuri da/ non indebita posco
Regna meis fatis/ lano considere teueros
E riantesq deos agitataq numina troye
T um phebo et tuuie solido de marmore templa
Instituam phesosq dies de nomine phebi
Ie quoq magna mement regnis penetralia mrĩs
Hic ego namq mas sortes areainaq fata.
Dictaꝰ mee geun ponam Lectosq sacrabo
Alma uiros. foliis tantum ne carmina manda.
Ne nirbata uolent rapidis ludibria uentis /
Iꝑsai canas oro sinem dedit ore loquendi.
¶At phebi nundum patiens unmanis in antro.
Baccatur uates maguum si pectore possit

Expanded text:
Dardana qui Paridis direxti tela manusque corpus in Aeacidae, magnas obeuntia terras tot maria intravi duce te, penitusque repostas Massylum gentes praetentaque Syrtibus arva, iam tandem Italiae fugientis prendimus oras; hac Troiana tenus fuerit Fortuna secuta. Vos quoque Pergameae iam fas est parcere genti, dique deaeque omnes quibus obstitit Ilium et ingens gloria Dardaniae. Tuque, O sanctissima vates, praescia venturi, da, non indebita posco regna meis fatis, Latio considere Teucros errantisque deos agitataque numina Troiae. Tum Phoebo et Triviae solido de marmore templum instituam, festosque dies de nomine Phoebi. Te quoque magna manent regnis penetralia nostris: hic ego namque tuas sortes arcanaque fata, dicta meae genti, ponam, lectosque sacrabo, alma, viros. Foliis tantum ne carmina manda, ne turbata volent rapidis ludibria ventis; ipsa canas oro. Finem dedit ore loquendi. At, Phoebi nondum patiens, immanis in antro bacchatur vates, magnum si pectore possit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ U entum erat ad limen cum uirgo poscere fata
I empus ait. deus ecce deus cui talia fanti
Ante fores subito non uulties non color unus
Non compte mansere uine sed pectus anellum
Et iabie ferei corda niment/ maiorq uideri.
Hec mortale sonans/ afflata ẽ nunie qñ
Lam propliore dei/. cessas in uota precesq
Iros ait enea cessas/ neq enim aute dhiscent
A trouite magna ora donius. et talia fata
Connicuit. gelidus teueris per dura cucurrit
Ossa tiemor / fuditq p̃ces ⁊ ex pectore ab imo
Phebe graues semper troye miserate labores

Expanded text:
. Ventum erat ad limen, cum virgo. Poscere fata . Ventum erat ad limen, cum virgo. Poscere fata tempus ait; deus, ecce, deus! Cui talia fanti ante fores subito non voltus, non color unus, non comptae mansere comae; sed pectus anhelum, et rabie fera corda tument; maiorque videri, nec mortale sonans, adflata est numine quando iam propiore dei. Cessas in vota precesque, Tros ait Aenea? Cessas? Neque enim ante dehiscent attonitae magna ora domus. Et talia fata conticuit. Gelidus Teucris per dura cucurrit ossa tremor, funditque preces rex pectore ab imo: Phoebe, graves Troiae semper miserate labores
Abbreviated transcription (Latin):
Contra ellata mari respondet gnosia utils
Hie crudelis amor thauri suppos taq furto
P hasiphe. mistumq genus prolesꝙ bifformis
Minothaurus in est. ueneris monumenta nephande
Hic labor hie domus et inextricabilis enior
Magnum regine / sed enim miseranis amorem
Dedalus ipse dolos tecti ambagesq resoluit
Ceca regens fulo uestigia. in quoq magnam
Partem opere in tanto sineret dolor icare hres
Gis conatus erat casus esfingere in airo
Bis patue cecidere manus. quin protinus omnem
Perlegerent oculis. ni iam premissus a chates.
Afforet citq una phebi tͣiuieq sacerdos
Deiphebe glauici faturq talia regi
¶Non hoc ista sibi tempus spectacula posit
N une grege de intacto septem mactare iuuencos
P resnterit rotidem lectas ex moie bideutes
Eallibus affata eneam nec sacra morantur
Iussa uiri teueros uocat alta in templa sacerdos.
Excisum Euboite latus ingens. rupis ui antrum
Quo lan ducunt ad inis centum hostia centum
Underuunt tondem uoces responsa sibille¬

Expanded text:
Contra elata mari respondet Gnosia tellus: hic crudelis amor tauri, suppostaque furto Pasiphaë, mixtumque genus prolesque biformis Minotaurus inest, Veneris monumenta nefandae; hic labor ille domus et inextricabilis error; magnum reginae sed enim miseratus amorem Daedalus ipse dolos tecti ambagesque resolvit, caeca regens filo vestigia. Tu quoque magnam partem opere in tanto, sineret dolor, Icare, haberes. Bis conatus erat casus effingere in auro; bis patriae cecidere manus. Quin protinus omnia perlegerent oculis, ni iam praemissus Achates adforet, atque una Phoebi Triviaeque sacerdos, Deiphobe Glauci, fatur quae talia regi: Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit; nunc grege de intacto septem mactare iuvencos praestiterit, totidem lectas de more bidentes. Talibus adfata Aenean nec sacra morantur iussa viri, Teucros vocat alta in templa sacerdos. Excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum, quo lati ducunt aditus centum, ostia centum; unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae
Abbreviated transcription (Latin):
E neas ait. et fastigia suspicit mibis.
Infert se septus nebula mirabile dictn
Permedios: miscetq uiris neq cerniturre ulli.
Lueus in urbe fuit media letissimns umbra
Quo primum iactria undis et turbine poeni

Expanded text:
eneas ait, et fastigia suspicit urbis. Infert se saeptus nebula, mirabile dictu, per medios, miscetque viris, neque cernitur ulli. Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbra, quo primum iactati undis et turbine Poeni
Abbreviated transcription (Latin):
fas nilri subaudissit & bene
diis petit uoniam ne uideat pro¬
ditor: Nam Re hȩc que dictur õ
tacuit anteꝗ audires noster
eris si i uoluntate proderet se¬
que batꝰ quodais Cicero ⁊tenio
unꝗ sapiens proditori redẽdũ
P alladium cessis cũmę custodibus arcis.
Corripuere sacram effigiem. manibus q eruentis.

Expanded text:
FAS MIHI subaudis ‘sit’. Et bene a diis petit veniam, ne videatur proditor. Nam et haec quae dicturus est tacuit, antequam audiret ‘noster eris’. Si enim voluntate proderet, sequebatur quod ait Cicero «nemo umquam sapiens proditori credendum Palladium, caesis summae custodibus arcis, corripuere sacram effigiem, manibusque cruentis
Abbreviated transcription (Latin):
Nuda genn / nõdoq sinus colẽcta fluentes.
Ac prior eus inquit. iuuenes monstrate mearnm
Uidistis si quam huc crrantem forte sororum.
Sucmtam pharetra et maculosȩ tegmine lincis
A ut spumantis apri cursum clamore prementem.
Sic uenuis. ¶Et ueneris contra sic filius orsus.
N ulla tuarum andita mibi neq iusa soxorum.¬

Expanded text:
nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis. Ac prior, Heus inquit iuvenes, monstrate mearum vidistis si quam hic errantem forte sororum, succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, aut spumantis apri cursum clamore prementem. Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus: Nulla tuarum audita mihi neque visa sororum
Abbreviated transcription (Latin):
Concilium horrendum.
Quales cum nertice celso
Neriequercus/ aut comfere cyparissi
Constiterant silua alta louis lucus ue dycmne.
¶Frecipites metus acer agit quocumꝙ rudentes
Excutere et uentis intendere uella secundis.
Contra iussa mouent heleni. Syllamatq caribdim
Inter utramq uiam len diserimine parno¬
Ni teneant cursus. certum est dace lintea retro.
¶Ecce autem borreas angusta a sede pelori
Missus adest. uiio preter uehor hostia saxo

Expanded text:
concilium horrendum: quales cum vertice celso aeriae quercus, aut coniferae cyparissi constiterunt, silva alta Iovis, lucusve Dianae. Praecipites metus acer agit quocumque rudentis excutere, et ventis intendere vela secundis. Contra iussa monent Heleni Scyllam atque Charybdin inter, utramque viam leti discrimine parni teneant cursus; certum est dare lintea retro. Ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori missus adest. Vivo praetervehor ostia saxo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Illi agmine certo
Lachaocita poetunt. ¶Et primum prrua duoꝵ
orpora natorum ẜpens amplexus uterq
mplicat. et miseros morsu depascitur aetus.
Post illum auxilio subeuntem et tella ferentem
Coͣripiunt. spiriisq ligant ingentibus. et iam
is medium amplexi. bis colosquamea ciecum
erga dati. superant capite et ceruicibus altis
¶Ille simul manibus tendit diuellere nocͥos
Profussus sanie uitasꝙ atroꝙ ueneno.
Clamores simul hoxendos cid sydera tollit.

Expanded text:
lli agmine certo Laocoönta petunt; et primum parva duorum corpora natorum serpens amplexus uterque implicat, et miseros morsu depascitur artus; post ipsum auxilio subeuntem ac tela ferentem corripiunt, spirisque ligant ingentibus; et iam bis medium amplexi, bis collo squamea circum terga dati, superant capite et cervicibus altis. Ille simul manibus tendit divellere nodos, perfusus sanie vittas atroque veneno, clamores simul horrendos ad sidera tollit
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uicere unum fulgentiaq arma per umbras
Ingenti trepidare meni/ pars uertere teiga.
Ceũ quondam penere rates / pars rollere uocem
Eriguam Inceptus clamor fuistranir. hiantes.
¶At q hic priantidem laniatum corpore toro
Deiphebum uidet lacerum ciadeliter ora
Ora manusq ambas populataq tempora ⁊optis
Auribus et tiuncas. Inhonesto uulere nares

Expanded text:
ut videre virum fulgentiaque arma per umbras, ingenti trepidare metu; pars vertere terga, ceu quondam petiere rates; pars tollere vocem exiguam, inceptus clamor frustratur hiantes. Atque hic Priamiden laniatum corpore toto Deiphobum videt et lacerum crudeliter ora, ora manusque ambas, populataque tempora raptis auribus, et truncas inhonesto volnere nares
Abbreviated transcription (Latin):
qđ et uirgi. ꝑ transitũ t̾angit: ubi
ait. se quoq pͥncipibus ꝑmixtum
agnouit achiuis. et excus it horiꝰ
dĩcens. ardentem sine fraude troyĩ.
hoc ẽ sine proditioẽ: q̃ quidẽ excusa¬
nõ uacat: nemo .n. excusat rem
nisi plenam suspitione. Si senna
tñ dicit solũ antheiorẽ ꝓdidint
quẽ si uelimꝰ seꝗ auigemus epempꝰ
Si regnat preditor: tur pius uagi¬
tur  ob hoc autem credit᷑ giens
agnitum non prodedit. Illirico
cuiꝰ noĩe henetĩã dictã posieri ue¬
neniam nominaiotunt
Menia. sublimemq fer̾s ad sydera cȩli
Magnanimum Eneam. Neq me sententia nertit.
¶Hic tibi fabor enim quando hec te cnra remordet
Lougins. et uoluens fatornin archana monebo.
Bellum ingens geret ytalia. populosq feroces

Expanded text:
quod et Vergilius per transitum tangit, ubi ait "se quoque principibus permixtum agnovit Achivis" , et excusat Horatius dicens "ardentem sine fraude Troiam" , hoc enon vacat; nemo enim excusat nisi rem plenam suspicionis. Sisenna tamen dicit solum Antenorem prodidisse. Quem si velimus sequi, augemus exemplum; si regnat proditor, cur pius vagatur? Ob hoc autem creditur Graec habitu agnitum non prodidit. ILLYRICOScuius nomine Henetiam dictam posteri Venetiam nominaveruntenia, sublimemque feres ad sidera caeli magnanimum Aenean; neque me sententia vertit. Hic tibi fabor enim, quando haec te cura remordet, longius et volvens fatorum arcana movebo bellum ingens geret Italia, populosque feroces
Abbreviated transcription (Latin):
Parce mẽtu Cytharta. manent imimota triormu
Fata tibi. cernes urbem et piomissa lauini
multi alu euaserint troianum
periculum: ut capis ꝗ tenuit
campaniã: ut helenus ꝗ matedo¬
mam: ut alii qui sardinam
illud acurreret Iure huno
iexari tamꝙ proditorẽ pãę.¬

Expanded text:
Parce metu, Cytherea, manent immota tuorum fata tibi; cernes urbem et promissa Lauini multi evaserint Troianorum periculum, ut Capys qui Campaniam tenuit, ut Helenus qui Macedoniam, ut alii qui Sardiniamillud occurreret, iure hunc vexari tamquam proditorem pa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Polio amat musam quamuis ẽ iustiea musã
Pierides uitulam lectori paseite nostro
Polio et ipse facit noua carmina. pascite taurũ¬
Qui iam cornupetat et pedibus qui spargat are¬
¶ Qui te polio amat ueniat quo te quoq gaudet
Mella fluant illi ferat et iubus asper amomum
¶Qui bauuiun non odit, amet tua cariina meui
Atq idem iungat uulpes. et mulceat hircos
¶Qui legitis fiores. et humi nascentia traga
Frigidus copueri sugite hine late anguis c̃herba
Marcite oues nimium procedere. non bene ripe
Creditur. ipse aues enam nunc uellera siccat
¶Titrie pascentes a flumine reice capellas
Ipse ubi tempus erit omnes in fonte Lauabo¬
¶ Cogite oues pueri si lac percepeut estus
U t nuper. frusta p̃sabimus ubera palmis

Expanded text:
Pollio amat nostram, quamvis est rustica, Musam: Pollio amat nostram, quamvis est rustica, Musam: Pierides vitulam lectori pascite vestro. Pollio et ipse facit nova carmina: pascite taurum, iam cornu petat et pedibus qui spargat arenam. Qui te, Pollio, amat, veniat quo te quoque gaudet: mella fluant illi, ferat et rubus asper amomum. Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, atque idem iungat vulpes et mulgeat hircos. Qui legitis flores et humi nascentia fraga, frigidus, O pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Parcite, oves, nimium procedere; non bene ripae creditur; ipse aries etiam nunc vellera siccat. Tityre, pascentes a flumine reice capellas: ipse ubi tempus erit, omnis in fonte lavabo. Cogite ovis, pueri; si lac praeceperit aestus, ut nuper, frustra pressabimus ubera palmis