comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo simplicit᷑ in siluam ad ligna ceden¬
da et lignum securis fug̾it manũ fer¬
rumq lapsum de manubrio amicũ ei
tiuserit. et occid̾it hic adunam supͣ¬
dictaꝵ urbium fugiet. et uiuet ne for¬
e proximus eius cimuis effusus est san¬
giuis doloris stimulo ꝑsequatur. et app̃¬
hendat eũ et ꝑcutiat animã eiuis. Ad
siluam quippͥe cum amico imus quo
ciens cum proximo admmiuenda delicta
nostra conuertimur. Et simplicit̾ lig¬
na succidimus. cũ delinq̃ntium uicĩa
pia intentione resecamus. S securis
manũ cugit tũ sese increpatõ plusꝙͣ
nec̃ce est in asꝑitatẽ protrahit. Ferrũq
demanubrio proslit. cum de correptione
ficit. Correpti nanq mens adodiũ ꝓrũ¬
pit. si hunc immod̾ata increpatõ płusꝙͣ
debuit aditiͭ S is qui ĩ cande lingua per¬
cutit et proximum extinguit ad tres nec¬
cesse est urbes sugiat ut in una eaꝵ de¬
fensus uiuat qr si ad pñie lamenta cõ¬

Expanded text:
suo simpliciter in silvam ad ligna caedensuo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet; ne forte proximus ejus, cujus effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus, quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem protrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correctione rficit. Correcti namque mens ad odium proruit si hunc immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta con
Abbreviated transcription (Latin):
p̾lati sunt et sed̾m deũ curam regimi¬
nis agunt qui ad hoc tm̃ laborant ut
plures secum ad dm̃ trahant quos de¬
iestat onus honor caritas nõ potestas
seruitus impensa aliis sescepta ab aliii
cerem. Qui tñ pp auctoritatẽ regimi¬
nis honorandꝰ est asubditis. unde ⁊ sub¬
dit᷑. Honore corã uob̾ prelatus sit uo¬
bil. Idõ scilicet honorari debet qr xͥ uiceᷤ¬
Debent ergo serui dei suum honorare
ext̾us tanto oportet ut amplius dm¬
timeat atq semet ip̃m despiciẽs eos
aquib honor impenditur sibi in cogi¬
tatione p̃ponat. Uñ subiunctũ ẽ. Ti¬
more coram dõ substratus sit pedib
uris. Hinc scriptum est. Qnͣto maior
es humilia te in om̃ib. Et it̾m. Oucẽ¬

Expanded text:
praelati sunt et secundum Deum curam regiminis agunt, qui ad hoc tantum laborant, ut plures ad Deum secum trahant, quos delectat onus non honor, charitas non potestas, servitus impensa aliis, non suscepta ab aliis.cerem . Qui tamen propter auctoritatem regiminis honorandus est a subditis. Unde et subditur: Honore coram vobis praelatus sit vobis. Ideo scilicet, honorari debet, quDebent ergo servi Dei suum honorare exterius, tanto oportet ut amplius timeat, atque semetipsum despiciens eos a quibus honor impenditur sibi in cogitatione praeponat. Unde subjectum est: Timore coram Deo sit substratus pedibus vestris. Hinc scriptum est: Quanto major es, humilia te in omnibus . Et ite
Abbreviated transcription (Latin):
morare nouissima tua et met̾nũ nõ
peccab̾. Uñ uos magis obediendo ñ so¬
lum ur̃i s etiam ipsuis misereminiqͥ.
to suꝑior gradus tanto ꝑiculosior ca¬
sus. Et cui plus ꝯmittitur pluĩ ab eo
exigitur. Grande ꝑiculũ est sibi et aliis
uiuere temporalia simul et sp̃ualia p̃¬
uidere. Sic sui curam agere ut alios nõ
negligat. Sic de aliis cogitare ne se ip¬
sum obliuiscendo de relinquat. Sic pro¬
curare temporalia ut nõ refrigeĩcat

Expanded text:
morare novissima tua, et in aeternum non morare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Unde vos magis obediendo non solum vestri, sed etiam ipsius miseremini, quto superior gradus, tanto periculosior casus, et cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Grande periculum est sibi et aliis vivere, temporalia simul et spiritualia providere. Sic debet sui curam agere, ut alios non negligat, sic de aliis cogitare, ut semetipsum obliviscendo non derelinquat; sic temporalia procurare, ut non refrigescat
Abbreviated transcription (Latin):
uatio. Oportet ut doctor eccłasticus s i¬
ens sit et disciplinatus qr tũc reste a¬
liis disciplinam imponit cum ip̃e disci¬
plinate uiuit cum ex se ip̃o magist̾iu
nõ corripit pr̃ et c̃. Sunt autẽ ħ duo nec¬
cessaria ut restor suis exhibeat subditis
timorẽ.. et amorẽ. T̃imorem eis qui suꝑ¬
bi et rebelles. et dure mentis sũt amo
necͣcriũ tam̃ plus a uob̾ amari appetat
qmͣ timeri qr prelatus qnͣto plus diligi¬
tur tanto libentius audit᷑. Et magis pla¬
cet dõ illa seruitus que ex uoliratate et
amore fit qmͣ illa q̃ fit ex timore. Prop¬
t̾ea dulcis mag̾̃r suis discipłis ait. iã ñ di¬
ui s ut eũ diligamus tanqmͣ prẽm fi¬
lii et ut precepta euis faciamus nõ ti¬
more pene s amore iusticie. Hec autẽ
semꝑ cogitare debet qui uidex est aĩaꝵ
qr supra se iudicem ht̃ dĩ ut regimi¬
districtum iudicẽ pensat. Ualde enĩ sol
agit semper cogitat de extremo fine.
Unde scͥptum ẽ. In om̃ib oꝑib tuis me¬

Expanded text:
rationem. Oportet ut doctor ecclesiasticus sapiens sit et disciplinatus, quia tunc aliis recte disciplinam imponit, cum ipse disciplinate vivit, cum ex seipso trahit non corripit pater? Sunt autem haec duo necessaria ut rector suis exhibeat subditis, timorem scilicet et amorem. Timorem iis qui superbi hac rebelles et durae mentis sunt. Amorem tamen plus a vobis amari appetat quam timeri. Quia praelatus, quanto plus diligitur, tanto plus auditur. Et magis placet Deo illa servitus, quae ex voluntate et amore fit, quam illa quae fit ex timore. Propterea dulcis magister discipulis suis ait: Jam non divult ut eum diligamus tanquam patrem filii, et ut praecepta ejus faciamus, non timore poenae sed amore justitiae. Hoc semper autem cogitare debet qui judex est animarum, quia super se judicem habet Deum, ut regimidistrictum judicem pensat. Valde enim sollagit semper cogitet de extremo fine. Unde scriptum est: In omnibus operibus tuis me
Abbreviated transcription (Latin):
linquentiũ s mox ut ceꝑint oriri ra¬
dicitus ut p̃ualent ampurẽt memores
ꝑiculi hely sacerdotis de filiis sius ho¬
nestiores atq intelligibiles prima e
coerceant. scientes illud stultus uerbi
non corrigitur et tt̾̃m. Percute filium
uirga et liberabis animam eiꝰ a mor¬
te. Ipe u̾o qui uobis preest non se
existimet potestate dominante s cari¬
tate seruiente felicẽ. Nam qui ita pre¬
sunt ut gaudeant de potestate domi¬
nii nõ sunt ueri pastores s merrenatii
Hii magis p̾ẽẽ appetunt qm prodesse.
leluctũ. Nõ celestẽ głiam s t̾renum
honorẽ. De talib ait dñs in euͣngłio
Añ dico uob̾ receꝑunt m̾cedẽ sũam

Expanded text:
linquentium, sed mox ut coeperint oriri, ralinquentium, sed mox ut coeperint oriri, radicitus ut praevalent amputent, memores periculi Heli sacerdotis de Silo, et honestiores quidem atque intelligibiles prima et coerceant, scientes scriptum: Stultus verbis non corrigitur ; et tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Ipse vero qui vobis praeest non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Nam qui ita praesunt ut gaudeant de potestate dominii, non sunt veri pastores, sed mercenarii; hi magis praeesse appetunt quam prodesse, le lucrum; non coelestem gloriam, sed terrenum honorem. De talibus ait Dominus in Evangelio: Amen dico vobis, receperunt m
Abbreviated transcription (Latin):
tori nr̃o non obedit qui innocens nõ¬
est et ĩnocens ẽẽ nõ potest qui obedire
emu̾ndand̾ corrigend̾q curetur. Ad p̾po¬
sitũ p̃cipue ꝑtinebit ut ad pb̃rm cuius
est apud uos maior austoritas referat
ꝙ modum ł uires eius excedit. Ad hoc qͥ¬
dem data sunt ista precepta regularia
ut cuncta seruentur et siquid minus
seruatum fuerit oportet ut cito emẽdet᷑.
ea uiuere uiraiumꝰ. Et ꝑsalmista dicit.
Tu mandasti mandata tua custo. nimis
mine designatur. Ad hoc enim p̃lati sũt
ant errata corrigant uitam et mores
subditoꝵ u̾boᷤ exemplo cõponant apłi for¬
mam sestantes qui ait. Argue obsecra ĩ¬
crepa imiscentes temporib tempora
t̾rorib blandim̃ta in disciplinatos in¬
quietos debent duriꝰ arguere obediẽtes¬
et mites et pacientes ut ĩmeluis profi¬
tiant obsecrare negligentes et contẽp¬
nentes et suꝑbos aut increpent aut
corripiant neq dissimulent pẽtea de¬

Expanded text:
tori obedit qui innocens tori obedit qui innocens est; et innocens esse non potest qui obedire ut emendandum corrigendumque curetur, ad praepositum praecipue pertinebit, ut ad presbyterum, cujus est apud vos major auctoritas, referat quod modum vel vires ejus excedit. Ad hoc quidem data sunt ista regularia praecepta ut cuncta serventur, et si quid minus servatum fuerit, oportet ut cito emendetur.ea vivere juravimus. Et Psalmista ait: Tu mandasti mandata tua custodiri nimmine designatur. Ad hoc enim praelati conant, errata corrigant, vitam et mores subditorum verbo et exemplo componant, Apostoli formam sectantes qui ait: Argue, obsecra, increpa . Immiscentes temporibus tempora, terroribus blandimenta, indisciplinatos et inquietos debent duriet mites, et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare, negligentes et contemnentes et superbos ut increpent et corripiant, neque dissimulent peccata de
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ d per obedientiã bonũ ꝙ agitur
endum sũmooꝵe est qd̾ obedĩa aliq̃n
si de suo aliquid hẽat nulla ẽ aliq̃n au¬
tem si de suo nich il habeat miniia ẽ.¬
Nam cũ huiꝰ muidi successus p̃cipitur cũ
locus suꝑior imꝑatur. hiis qui ad perci¬
pienda hec obedit obedĩe qͥ uirtutem
euacuat si ad hec exproprio desid̾io ane¬
lat. Rursum cum mundi huius despestꝰ
p̃cipitur cum probra adipisci et contu¬
melie iubentur nͥ hec ex semet ip̃o ani¬
mus appetat obedĩe sͥ m̾itum minuit
et rursũ inprosperis ex suo aliquid õi¬
modo non habere quatinus et madñ¬
sis tanto sit gloriosior qnͣto diuino or¬
dini ⁊ ex desid̾io iungitur et ĩprosperis
tanto sit sincerior quanto a presenti
ip̃a qmͣ diuinitus percipit głia fundi¬
tus ex mente separatur. Innociꝰ autẽ
mentib ornament̃ semꝑ obediente
iungitur dñoatrestante qui ait. Oues
mee uocẽ meam audiunt et ego cognos¬
co eas et secuntur me.Profecto redemꝑ¬

Expanded text:
 per obedientiam bonum quod agitur, endum summopere est quod obedientia aliquando si de suo habeat aliquid, nulla est, aliquando autem si de suo non habeat aNam quum hujus mundi successus praecipitur, quum locus superior imperatur, is, qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat, si ad haec etiam ex proprio desiderio anhet. Rursum cum mundi despectus praecipitur, cum probra adipisci et contumeliae jubentur, nisi haec ex semetipmus appetat, obedientiae sibi meritum minuit,et rursum in prosperis ex suo aliquid omnino non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior, quanto divino ordini etiam ex desiderio jungitur, et in prosperis tanto sit vilior, quanto a praesenti ipsa, quam divinitus percipit, gloria funditus ex mente separatur. Innocuis autem mentibus ornamentum semper obedientiae jungitur, Domino attestante qui ait: Oves meae vocem meam audiunt, et ego agnosco eas, et sequuntur me . Profecto Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
se humiliat exaltabit᷑. C̃anto quip¬
pe malor est quisq apud deum qͣnto
humilior apud semet ip̃m. S quał¬
ẽẽ debeat in morib audiamus. Cirea
om̃s se ip̃m bonoꝵ oꝑm p̃beat exen¬
eius exemplo discant subditi qualit̾
uiuere debeant. Corripiat inquietos
co̾soletur pusillammes suscipiat ĩ¬
frmos paciens sit ad a̾s. Qui locũ
teuet regiminis mala inferre ñ de¬
bet s tolerare ut ex sua mansuetudĩe
iracundos ualeat mitigare qr medicus
aĩaꝵ est. Contͣ passiones uicioꝵ debet op¬
ponere medicamenta uirtutũ ita scili¬
cet ut pͥus mores om̃iũ diligent̾ inqui¬
rat ut quid cuiq ĩferre debeat agnos¬
cat. Disciplinã libens hãt metuend̾
imponat et quamuis utrumq sit ne¬
cessariũtũ plus a uob̾ amari appetat ꝙͣ
timeri semꝑ cogitans. dõ pro uobis red

Expanded text:
to quippe est major quisque apud Deum, quanto humilior fuerit apud semetipsum. Sed qualis debeat esse in moribus audiamus. Circa omnes seipsum bonorum operum praebeat exemejus exemplo discant subditi qualiter vivere debeant. Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmos, patiens sit ad omnes. Qui locum tenet regiminis, mala inferre non debet sed tolerare, ut ex sua mansuetudine iracundos valeat mitigare. Quia medicus animarum contra passiones vitiorum debet opponere medicamenta virtutum, ita scilicet ut prius mores omnium diligenter inquirat, ut quid cuique inferre debeat agnoscat. Disciplinam libens habeat, metuendus imponat. Et quamvis utrumque sit necessarium, tamen plus a vobis amari appetat quam timeri, semper cogitans Deo se pro vobi
Abbreviated transcription (Latin):
cialis amittitur scut scriptum ẽ. Noli
ẽẽ assiduus cum hoĩe iracundo ne dis¬
cas semitas eius et sumas scandalũ
aĩe tue. Nam qui se ex humana rõne
nõ temꝑat nec̃ce ẽ ut bestialit̾ uiuat.¬
ledictõis iacula linguam uertit. Non¬
nunqͣm uero dum accensus animus
a cõsueta locutione restringitur ꝑ ac¬
cessũ temporis penitꝰ a proximi dilesti¬
one seꝑatur et a criores stimuli ad m̃¬
tem uenumt causeq que grauius
exasperantur oruintur atq inirati o¬
culum sestuca intrabem uertitur
dum ira in odium ꝑ mutatur. Uere¬
mur sepe a proximis despici dedigna¬
mur iuicias uerbi tolerare. si con¬
tingat uirgium fortasse cũ proximo
erubescimꝰ priores satisfacẽ. Cor quip¬
q carnale dum huius uite głiam q̃¬
tit humilitatẽ respuit et plerumq
ip̃e hõ qui rrascitur discordiam sͥ recõ¬
ciliari appetit s ire ad satisfaciendum
pͥor erubescit. Pensemus fc̃a capitis no¬

Expanded text:
cialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialitonis jacula linguam vertit. Nonnunquam vero dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt, causaeque quae gravius exasperent oriuntur, atque in irati oculo festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Veremur a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare, si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimpe carnale, dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit: et plerumque ipse homo qui irascitur, discordantem sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta
Abbreviated transcription (Latin):
accendit facilius deserit. Nõ nullos nõ
tarde quidẽ cõmouet s durius tenet. A¬
die flãmas accipiunt et tardiuis depo¬
nunt. Non nulli u̾o has et tarde suscipi¬
unt et cicius amittunt. In quib nimi¬
tũ quatuor modis liquido lestor agnos¬
tit qr et ad tranquillitatis bonum ul¬
timus plusqͣm primus apropinquat ⁊

Expanded text:
accendit, facilius deserit; nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Adiae flammas accipiunt, et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt, et citius amittunt. In quibus nimirum quatuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui qmuis ira sepe temptet᷑ tam̾.
impetrare festinat ueniam ut sibi di¬
mittat cui se fecisse agnoscit miuriã
qͣm qui tardius irascitur et adueniã
petendam tardius inclinatur. Qui aut̃¬

Expanded text:
quamvis ira saepe tentetur, tamen impetrare festinat ut sibi dimittat cui se fecisse agnoscit injuriam, quam qui tardius irascitur et ad veniam petendam tardius inclinatur. Nonnu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ex corde dimittimus ꝙ ĩ nos qͥsq pec¬
cauit. Minus enim malũ est erg̃a eũ
ẽẽ benuolũ siue etiã beneficum qui
dius et magnificentius sũnne bonitaniᷤ¬
indicium est ut tuum quo inimicũ
diligas et ei qui tͥ malum uult semꝑ
bonum uelis facias quo qd̾ potsis aũ¬
imicos uros benefacite hiis qͥ uos od̾ut¬

Expanded text:
qua ex corde dimittimus, quod in nos quisque peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum, sive etiam beneficum, qui dius et magnificentissimae bonitatis est ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult semper bonum velis, facias quoque quod possis auimicos vestros, benefacite his qui od
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ. Nam or̃one mundamur lecti¬
one instruimur oꝑatõne beatificamur
tipit ut codices singislis dieb petantur
freq̃ntia legendi cõmendat᷑. freq̃nter de¬
bet legere seruus d̃i ualde enim itił est
diuma lectio. Nam ꝑ lestionẽ discimus
qͥd cau̾e quid ag̾e quo tend̾e debeamus.
Hinc psalmista ait. Lucerna pedib me¬
sus et intellectus augetur. Lectõ ad or̃o¬
nẽ nos ĩstruit et oꝑationẽ adcontem¬

Expanded text:
ratio. Oratione mundamur, lectione instruimur, operatione beatificamur; dicit ut codices singulis diebus petantur, frequentia legendi commendatur. Frequenter debet legere servus Dei. Valde enim est utilis divina lectio. Nam per lectionem discimus quid cavere, quid agere, quo tendere debeamus. Hinc Psalmista ait: Lucerna pedibus mesus et intellectus augentur. Lectio ad orationem nos instruit et ad operationem
Abbreviated transcription (Latin):
festoꝵ sunt ista filioꝵ dĩ quo quid̾ ẽ se
debet om̃is fidelis extend̾e et humanum
animũ adhũc affectũ orando dm̃i secũq
agendo luctandoq perduc̾e tñ qr hoc ma¬
gnum bonũ tante multitudinis nõ est
qnͣtã nos credimus exaudiri cũ ĩ orõne
ꝓcul dubio sponsionis hꝰ uerba implen¬
tur.si homo qui nondũ ita profecit ut ⁊̃
diligat mimicũ tñ q̃n rogatur ab hõie
tib. Iam u̾o̾ qui eũ in quem peccauit ho¬
minẽ rogat si pec̃to mouetur ut roget
sui penitenti ex corde dimittit nullo mͦ
tis hoĩb pecc̃a eoꝵ dimutcet et nob̃ pr̃¬

Expanded text:
fectorum sunt ista filiorum Dei quo se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum orando Deum et secum agendo luctandoque perducere; tamen quia hoc magnum bonum tantae multitudinis non est quantum nos creamus exaudiri cum in oratione ocul dubio verba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit, ut jam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine is. Jam vero qui eum in quem peccavit hominem rogat, si peccato suo movetur ut roget,sua poenitenti ex corde non dimittit, nullo motis hominibus peccata eorum, dimittet vob
Abbreviated transcription (Latin):
sus est exigi qd̾ ei fuerat iam dimis¬
Si autẽ murcẽ se leserint inucem
sibi debita relaxare debent propter.
orõnes ur̃as qͣs utiq qnͣto crebriores.
tis cãto saniores hr̃e debetis. Cotdie ĩ or̃o¬
ne dicimus dõ dimitte nobis debira no.¬
ne inculpam᷑ et dm̃ adũsum nos adi¬
racũdiam incitamꝰ et ip̃i suꝑ nos ĩdu¬
cunus maledistõnẽ pocius quã benedi¬
stionẽ. Sicq fit ut oratio que debebat
ẽẽ salubris sit noxia et pecc̃a nr̃a q̃ de¬
bumius minuere orando augeamꝰ. De
cotidianis autẽ breuib leuibq pecc̃is
sine quib ħ uita nõ ducitur cotidia¬
na oratio fideliũ satisfecit. Eoꝵ ẽ enm
dicere. Pat̾ nr̃ qui es ĩ celis. qui iãta¬
li pr̃i regenerati sunt ex aqua et sp̃u
sancto delet oĩo ħ or̃o minima cotidi¬
ana q pecc̃a delet et illa a quib uita
fidelium etiam scelerare gesta s peni¬
dendo in melius mutata discedit siq̃m¬

Expanded text:
iussus exigi, quod ei fuerat iam dimisiussus exigi, quod ei fuerat iam dimisSi autem invicem se laeserint; invicem sibi debita relaxare debebunt propter orationes vestras, quas utique quanto crebriores habetis, tanto saniores habere debetis. Quotidie dicimus Deo: Dimitte nobis debita none inculpamur, et Deum adversum nos ad iracundiam incitamus, et ipsi super nos inducimus maledictionem potius quam benedictionem. Sicque fit ut oratio quae debebat nobis esse salubris, sit noxia, et peccata nostra quae debuimus minuere, orando augeamus. De quotidianis autem levibus brevibusque peccatis sine quibus haec vita non ducitur quotidiana oratio fidelium satisfaciet. Eorum est enim dicere: Pater noster, qui es in coelis , qui jam Patri tali regenerati sunt ex aqua et Spiritu sancto . Delet omnino haec oratio minima et quotidiana peccata. Delet et illa a quibus vita fidelium etiam scelerate gesta, sed poenitendo in melius mutata discedit, si quem
Abbreviated transcription (Latin):
transit. cui nõ celerit̾ ignoscit᷑. uñ et
serit menm̾it satisfactõne qnͣtocius
turare ꝙ fecit et ille qui lesus est s̃me
disceptatõne dimitre. Grauit̾ offendit
qui conuicio ł maledc̃o aliquẽ ledit.
Apłs ait. Maledici regnũ dei nõ possi¬
debũt. Et dñs in eiͣngłio. Qui dixetit
tr̃i suo fatue reus erit gehenne ignis.
tere atq ab eo quem lesit toto corde
tota humilitate ueniam post ulare
et ille quilesus est sine disceptatõne
dimitt̃e. Isidorus. Qui frẽm simm s¬
tardiuis reconciliat dm̃ sͥ tardius
git. S sũt qͥdam qui de suis meritis
fidentes pigre in se deliq̃ntib ueniã
ya qui nõ est paratus adueniam dũ
pocius ħ̃ magna sit culpa qñ tardius
didicimus qr seruus qui decem talen¬
ta debebat cum puĩam ageret abso¬
lutionẽ debiti a domino accepit. Sed
qr conseruo suo centũ sͥ denarios de¬
benti debitum non dimisit et hot iul

Expanded text:
transit cui non celeriter ignoscitur. Unde transit cui non celeriter ignoscitur. Unde serit, meminerit satisfactione quam primum curare quod fecit, et ille qui laesus est sine disceptatione dimittere. Graviter offendit, qui convicio vel maledicto aliquem laedit. Apostolus ait: Maledici regnum Dei non possidebunt . Et Dominus in Evangelio: Qui dixerit fratri suo fatue: reus erit gehennae ignis . tere, atque ab eo quem laesit toto corde, tota humilitate veniam postulare; et ille qui laesus est sine disceptatione dimittere. Isidorus: Qui fratrem suam tardius reconciliat, Deum sibi tardius git. Sed sunt quidam qui de suis meritis confidentes pigre in se delinquentibus veniam m qui non est paratus ad veniam, dum potius haec magna sit culpa quando tardius didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
minima prolabimͣ᷑ ad maiora. Ium gͦ
uitium ex uicio oritur iniquitas pro¬
longatur. Hinc propħa ait. ue qͥ trahi¬
tis miquitatẽ infuniculis uanit̃atis. Et
psalmista. Slongau̾unt iniqͥtatẽ su¬
ergo cauend̃ oĩno pecẽm. melius est
enim cauere qmͣ emendare. Ꝙ si ꝑ fra¬
gilitatẽ peccau̾it ł peccare ꝯtig̾it faci¬
liere ad serpentẽ dicit. Ip̃a conteret ca¬
puttuu. Caput serpentis conteritur
qͣn pec̃cm ibi corrigitur ubi nascitur.
Sebet ergo quisq Sollicitus ẽẽ ut mox
ibi sestudeat emendare ubi se nouerit
appellet᷑ trabes. Sieri autẽ pot̃ ut si iras¬
carui hoi uelis eum corrigi si autẽ od̾is
nõ potes eũ uelle corrigi. ꝑ iram mẽtis
ocłs turbatur ꝑ odumi ⁊̃ extinguitur.
Uñ apłs. Qui odit fr̃ẽm suum in tene¬
bris est. Nulli irascenti ira sua uidetur
iniista. uñ ab oĩ indignatione cito re¬
demd̃ est ad mansuetudinis lenitatẽ.
Nam ꝑtinax motus facile ĩ eiꝰ odium

Expanded text:
minima, prolabimur ad majora . Dum ergo minima, prolabimur ad majora . Dum ergo vitium ex vitio oritur, iniquitas prolongatur. Hinc propheta ait: Vae qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis! Et Psalmista: Prolongaverunt iniquitatem sudum peccatum. Melius est enim praecavere quam emendare. Quia si per fragilitatem peccare contigerit, faciliere ad serpentem dicit: Ipsa conteret caput tuum ; caput serpentis conteritur, quando peccatum ibi corrigitur ubi nascitur. Debet ergo quisque esse sollicitus, ut mox ibi se studeat emendare ubi se noverit appellaretur. Fieri enim potest ut si irascaris homini, velis etiam corrigi; si autem oderis, non potes eum velle corrigi. Per iram mentis oculus turbatur; per odium etiam exstinguitur. Unde Apostolus: Qui odit fratrem suum in tenebris est . Nulli irascenti videtur ira sua injusta. Unde de omni indignatione cito redeundum est ad mansuetudinis lenitatem. Nam pertinax motus facile in ejus odium
Abbreviated transcription (Latin):
blationes sunt fidelium pro redemptõe
peccõꝵ et id̾o non głientur talib sũp¬
tib uti s magis timeant ꝙ in ueteri
testam̃to de sacerdotib dom est iniquita¬
tẽ popłi eos debere portare. Et id̃o cum
tum gͦ meminunus nos illicita cõmisis¬
se tm̃ oportet alicitis abstinere. ꝑ angꝰtã
enĩ portam cõtend̾e debenius ut ad latitu¬
dinem celestium gaudioꝵ ꝑting̾e uale¬
amus. Nam qnͣto arctiorem uitam hic
agimus pro dño tanco maiorẽ głiam.
possidebimus in celo.Lites aut̃ nul¬
las hãtis. aut qmͣ uelertime fimatis ne
ira trescat in odium et trabem faciat
de festuca et aĩam faciat homicidã. Sic
enim legitis. Qui odit frẽm suum ho¬
mirida ẽ Sic paulatĩ crescunt uicia. Se¬
pe cum ab ocioso u̾bo linguã restring̾e
nolumus ad noxia dilabimur. inde a¬
liq̃n ad murmura et derractiones deci¬
dimus. Plerũq ⁊̃ usq ad lites et cõten¬
tiones inde ad iram et odiũ iuxta salo¬
monis uocẽ dum negligimꝰ corrigere

Expanded text:
blationes sunt fidelium pro redemptione peccatorum. Et ideo non glorientur talibus uti, sed magis timeant, quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est, iniquitatem populi eos debere portare. Et ideo cum ntum ergo meminimus nos illicita commisisse, tantum oportet a licitis abstinere. Per angustam enim portam intrare debemus, ut ad latitudinem coelestium gaudiorum pertingere valeamus. Nam quanto arctiorem vitam hic agimus, tanto majorem gloriam possidebimus in coelo. Lites autem nullas habeatis aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in odium, et trabem faciat de festuca, et animam faciat homicidam. Sic enim legitis: Qui odit fratrem suum homicida est . Sic paulatim saepe crescunt vitia. Sane cum ab otioso verbo linguam restringere nolumus, ad noxia dilabimur; inde aliquando ad murmura et detractiones decidimus; plerumque etiam usque ad lites et contentiones; inde ad iram et odium, et juxta Salomonis vocem dum negligimus corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
me et antiquus hostis quẽ alectõne
siue ab orõne uacantẽ inuen̾it. fatile
ãd uitia rapit. ꝑ usum namq lectõnis
discetis qualiter et uos uiuaris et alios
doceatis. ꝑusum or̃onis et uob̃ et hiis qͥb
tis et habebitis unde nec̃citatẽ pacienti¬
ferant sub quoꝵ custodia sunt que pos¬
ferunt necc̃tia dare faciut fr̃es murm᷑¬
are et fuint occasio pẽtei. Studeant er
congruis temporib ministrare ⁊ hoc
faciant sine murm᷑e sine tristicia. sine
dilatione s cum gaudio et hylaritate
qr hylarem datorẽ diligit d̾s ut om̃e
tatem loci hãnt et eis qui seruiunt sit
maior exinde merces a dño. Indumẽtis
uero et calciam̃tis cłicoꝵ congruns ser¬
uandus est modus ne preciosał nitida
supra modũ sint aut nimis abiecta uel
uilia nec hñtia cõpositionẽ plusquam
decet nec inpositionẽ ultra qmͣ oportet.
T̃alia ergo sint ut religionẽ simul ꝯ¬
mendent et lynestatẽ. Caueant autem
fres quib netessaria ministrant᷑ ne

Expanded text:
us hostis, quem a lectione sive ab oratione vacantem invenerit, facile ad vitia rapit. Per usum namque lectionis discetis qualiter et vos vivatis, et alios doceatis. Per usum orationis, et vobis et his, quibus tis, et habebitis unde necessitatem patientiferant, sub quarum custodia sunt, quae posferunt necessaria dare, faciant fratres murmurare, et sint occasio peccati. Studeant ergcongruis temporibus ministrare. Et hoc faciant sine murmure, sine tristitia, sine dilatione, cum gaudio et hilaritate, quia hilarem datorem diligit Deus , ut omne onis, et possibilitatem loci habeant; et eis qui serviunt sit major ex inde merces a Domino. In indumentis vero et calceamentis clericorum congruus servandus est modus, ne pretiosa, vel nitida sint supra modum aut nimis abjecta et vilia; nec habentia compositionem plusquam decet, nec incompositionem ultra quam oportet. Talia ergo sint ut religionem simul commendent et honestatem. Caveant ergo fratres quibus necessaria ministrantur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
siluant. et uitalici. Cabilonis sc̃i marcelli mͣr. Qui ap̃¬
side prisco cum ad prophanum cõuiuiũ fuisset inuitat᷑
est huiusmodi exetrans epulas om̃s qui aderant cur y¬
dolis deseruirent libera increpatõne corriꝑet ĩ audito
crudelitatis genere defodiri eum cingulotenus ereftũ
p̃ses iusliti. sicq sãstꝰ d̾i martir t̾cio die in dĩ timore⁊
laudib ꝑseuerans incontaminatũ ceddidit cp̃m . ꝓp̃o

Expanded text:
Silvani et Vitalici. Cabilonis, sancti Marcelli martyris, qui a praeside Prisco, cum ad profanum convivium fuisset invitatus, et ejusmodi exsecrans epulas, omnes qui aderant, cur idolis deservirent, libera imprecatione corriperet, inaudito crudelitatis genere defodi eum cingulo tenus erectum praeses jussit, sicque sanctus Dei martyr, tertio die in Dei timore et laudibus perseverans, incontaminatum reddidit spiritum. Ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Qsc̃itate et miracłis prelarus sacerdotiũ amitĩnine
urbis tocus popłi electione adipiscitur. Inde primo dũ
sub imꝑatore nerua iussus est iuspendi capite deorsũ
ĩloco ubi putentes et sulphuree emanant aque. Qd̾
cum ꝑ trsduum ꝓ nõie xp̃i passus fuisset głiose coroua

Expanded text:
ctitate et miraculis praeclarus, sacerdotium Amiterninae urbis, totius populi electione adipiscitur. Inde postmodum sub imperatore Nerva, jussus est suspendi capite deorsum, in loco ubi putentes et sulphureae emanant aquae, quod cum per triduum pro nomine Christi passus fuisset, gloriose corona
Abbreviated transcription (Latin):
coloniam tuscie Natalis sc̃oꝵ secundiani marcelliani. ⁊¬
Neriam. Qui tempore decii sub consulari promoto pͥmũ
cesi sunt deinde mequuleo suspensi et inigul is abra¬
si atq igne lat̾ib apposito assati triumphalẽ martirii
palinam̃ capite cesi meruerinnt. Rome sc̃i romani mili

Expanded text:
Coloniam Tusciae, natalis sanctorum Secundiani, Marcelliani, ni, qui tempore Decii, sub consulari Promoto primum caesi sunt, deinde in equuleo suspensi, et ungulis abrasi, atque igne lateribus apposito assati, triumphalem martyrii palmam capite caesi meruerunt. Romae, sancti Romani mili
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Qui cõfessione bĩ laurentii conpunctꝰ peciit ab eo bap¬
tizari et mox iubente decio imꝑatore cum fustib exhibi¬
tus ac decollatus est.¬
tina. Natał bĩ laurentii archidiaconi. Qui p̃sente decio¬
tirium compleuit. Eodem die rome militum centum
sexaginta quinq.

Expanded text:
tis, qui in confessione sancti Laurentii compunctus, petiit ab eo baptizari, et mox, jubente Decio, cum fustibus exhibitus ac decollatus est.sancti Laurentii archidiaconi et tyrium complevit. Eodem die Romae, militum centum sexaginta quinq
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiũ M. Natalis b̾ititi. Qui ordi¬
natꝰ ab apło paulo cretensium ep̃t at
p̾dicatois officiũ fidelissime conplẽs
beatũ finẽ. adeptus est: ibiq sepultꝰ
apud eccãm ubi fuerat dignus minis¬
ter ⁊stitutus. Apud affricam: p̾cla¬
rissimoꝵ mͣtuꝵ. aquilini. geminii.
egẽtii. marciani. qͥnti. theodoti tri¬
phonis: quoꝵ gesta habẽtͣ. Rome
sc̃oꝵ prisci prb̃̾ri et priscilliani clerci.
ac benedicte religiose. qui sub temꝑe
uiliani imꝑatoris gladio martiriũ
ꝯpleuert̃. Item rome: scẽ affrose uxo¬
ris fabiam mͣris. Que post int̾fectionẽ
lp̃ius primũ relegata exilio. deĩde a
prefato principe: iussa est capite pu¬
niri. Siuitate bononia: scõꝵ hermetis.
aggei et gaii. mͣtuꝵ¬

Expanded text:
nas. Die 4. Natalis beati Titi, qui ordinatus ab apostolo Paulo Cretensium episcopus, ac predicationis officium fidelissime complens, beatum finem adeptus est, ibique sepultus apud ecclesiam ubi fuerat dignus minister constitutus. Apud Africam, praeclarissimorum martyrum, Aquilini, Gemini, Eugenti, Martiani, Quinti, Theodoti, Triphonis, quorum gesta habentur. Romae, sanctorum Prisci presbiteri et Priscilliani clerici, ac Benedictae religiosae; qui sub tempore Juliani imperatoris gladio martyrium compleverunt. Item Romae, sanctae Dafrosae, uxoris Fabiani martyris, quae post interfectionem ipsius, primum relegata exilio, dein a praefato principe, capite jussa est puniri. Civitate Bononia, Hermetis, Aggei, et Gai.
Abbreviated transcription (Latin):
alius ĩ ecc̃a oculus est alius lingua.
alius manus alius pes. alius auril
uent̾ et cetera lege epłam pauliad
corinthios diũsa membra imũ cor¬
piis efficumt. Nec rustitus et tantũ
simplex frat᷑ id̾o se sc̃m putet si ni¬
chil nou̾it nec peritus et eloquens
m lingua estimet sanctitatẽ. s. łto
Multi edificant parietes et colũpnas
ecc̾e subst̾nunt marmora nitent au¬
ro splendent laq̃aria gemmis altare
distinguitur et ministroꝵ xͥ nulla e¬

Expanded text:
Alius in ecclesia oculus est, alius lingua, Alius in ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, alius auris, venter et cetera. Lege Pauli ad Corinthios: diversa membra unum corpus efficiunt. Nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. MultoquMulti aedificant parietes et columnas ecclesiae substernunt:1 marmora nitent, auro splendent lacunaria, gemmis altare distinguitur et ministrorum C
Abbreviated transcription (Latin):
ciam et latro potest. Sacerdotis xp̃i os
mens uitaq concordet.
sto subiestꝰ preposito tuo et qͣi aĩe
parentẽ suscipe. uestes pullas eq̃
diuita ut candidas ornatus et sordes
pari modo sũt fugiẽde qr alterũ deli¬
tias alt̾um głiam redolet. Non absq
anustu liueo inced̾e s precium ur̃m
lineaꝵ nõ habere laudabile ẽ alio qͥn
rediculũ et plenũ dedecoris refecto mt¬
supio qd̾ sudariũ errariumq nõ ha¬
beas gloriari. Sũt qui pauꝑib paꝵ
cribuunt ut ampluis accipiant et
sub pretextu elemosine querũt di¬
iutias que magis uen atio appellã¬
da est quam elemosina. Sic bestre si
aues capiunt᷑ et ꝑisces. Modica ĩ ha¬
mo esca ponitire ut matronaꝵ in eo
sacculi protrahant᷑.
cit ep̃c cui cõmissa res est ecr̃e
quẽ dispensationi ꝑauꝑm ture¬
q preficiat. Melius est non habere
quod tribuam qmͣ imꝑudent̃ pet̾e
qd dem. Nõ omnia possumus omnes

Expanded text:
tiam et latro potest; sacerdotis Christi tiam et latro potest; sacerdotis Christi mens osque concordent. esto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice; e uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugiendae, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. non absque amictu lineo incedere, sed pretium uestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecoris referto marsuppio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. sunt, qui pauperibus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna. sic bestiae, sic aues, sic capiuntur et pisces: modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. scit episcopus, cui commissa est ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. melius est non habere, quod tribuam, quam inpudenter pete est. Non omnia possumus omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ uuluera ut indigeã eaut̾io. Natus¬
ĩ pauꝑe domo et intugurrio rustica¬
no qui uix milio et pane cybario ru
gientẽ saturare uentrẽ poterã nũc
similam et mella fastidio. Noui et
genera et noĩa piscium ĩ quo litro¬
re conchalecta sit calleo. saporib aui¬
um discerno prouincias et tiboꝵ p̃ci¬
sime dãpna ip̃a delectant.
sipmo nunqͣm de manib tuis sa¬
cra lestio deponatur. Disce qd̵̃ doceas
optine eũ qui scd̃m dostrinam ẽ fide¬
lem sermonẽ ut possis exhortari in
dostrina sana et contradicentes re
uinc̾e. ꝑ mane ĩ hiis q̃ didicisti et tre¬
dita sunt tͥ sciens a quo didiceris pa¬
ratꝰ semꝑ ad satisfactionẽ om̃i poscen¬
ti te rationẽ de ea q̃ inte est spe. Nõ cõ¬
fundant opera tua sermonẽ tuũ necũ
i ec̃ca locaris tacitus quilibet respon
deat. Cur ergo tu ip̃e hec non facis. De¬
licatus magist̾ est qui pleno uentre
de ieurnis disputat. Accusare auari¬

Expanded text:
mihi uulnus, ut indigeam cauterio? proumihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouin paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et cibsime damna ipsa delectant. immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. Disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes re vincere. Permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. Non confundant opera sermonem tuum, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respdeat: \'cur ergo haec ipse non facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auari
Abbreviated transcription (Latin):
mũ solus introeas talesq socios
les te sequitur ñ ornentur uestibus
s morib nec calamistro crispent co¬
mas s pudiciciam habitu pollice¬
anti solus cum sola secreto et absq
arbitris non sedeas.
aueto om̃s suspitiones et quicꝙͥ
probabilit̾ fingi potest ne finga¬
tur ante dauta. Crebra munuscula
et subdariola et fasciolas et uestes
nas urbanitates et ceteras meptias a¬
matoꝵ incomedis erubescimus in se¬
tuli hominib detestamur qntomag̃¬
docio propositũ et inproposito ornat᷑
sacerdotium. Nec hoc dico qd̾ aut in te
aut in sc̃ĩs uiris ista formidinẽ s qd
om̃i improposito et ĩ ꝯm̃i gradu et
sexu boni et mali reꝑiantur maloꝵ
Det scorta ħeditates capiunt solis
cłicis et monachis hoc lege prohibi¬
tum est et prohibetur non apersecu¬
torib s a principib xp̃ianis. Nec de
lege conqueror sed doleo cur meruimꝰ
hanc legem. Caut̾ium bonũ est s quo

Expanded text:
mum solus introeas talesque habetomum solus introeas talesque habetotes te sequitur, non ornentur uestibus, sed moribus, nec calamistro crispent comas. sed pudicitiam habitu polliceantur. solus cum sola secreto et absque arbitre non sedeas.Caveto omnes suspiciones, et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. CREBRA MUNUSCULA, et sudariola, et fasciolas, et vestesnas urbanitates, et caeteras ineptias amatorum, in Comoediis erubescimus, in saeculi hominibus detestamur: quanto magdotium proposito et propositum ornatur sacerdotio! nec hoc dico, quod aut in te aut in sanctis uiris ista formidem, sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu et boni et mali repperiantur maloruet scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
rũq monebo ne officiũ łicatus
qñ cł̾icus ẽẽ cepisti et dicatur tͥ cłi¬
ti eoꝵ non prod̾unt eus. Mensulã tu¬
am et pauperes et peregrini freq̃n¬
nou̾is. Negotiatorẽ licum et ex ino¬
pe diuitẽ et ex ignobili głiosum qiͣ
quandã pestem fuge corrumpũt mo¬
res bonos confabulationes pessime.
Tu autẽ aurũ contẽpnis alius diligit.
Tu calcas opes alius sectatur. Tibi cor¬
di ẽ silentium mansuetudo secretum
illi u̾bo sitas attrita frons fora placẽt
ac placentee et medicoꝵ tab̾ne.ĩ tan¬
ta moꝵ discordia q̃ potest ẽẽ concordia.
ospiciũ tuũ aut raro aut
numꝙͣ mulierũ pedes terant. Os̃
puellas et uirgines xp̃i aut equislit
honora. aut equalit̾ dilige. uide ne
sub eodẽ tecto manseris et ne in
p̃terita castitate cõfidas. Nec dauid
sanctior nec salomone potes ẽẽ sapi¬
entior mem̃to semꝑ ꝙ paradisi colo¬
nũ de possessione sua mulier eiete¬
a tẽ uisitatur aut uirgo nunqͣm do¬

Expanded text:
rumque monebo, ne officium clericatus quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: cIeri eorum non proderunt eis. mensulam tuam pauperes et peregrini nouerit; negotiatorem clericum et ex inope diuitem et ex ignobili gloriosum quasi quandam pestem fuge. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is diligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi cordi est silentium, mansuetudo, secretum, illi. uerbositas, adtrita frons, fora placent et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? hospitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecetibi uisitatur aut uirgo, numquam do
Abbreviated transcription (Latin):
habere factorẽ non aspectus hominũ.
uis scire quales doꝰ. querat ornatus.
Habeto prudentiã iustitiam temꝑan¬
tiam fortitudinẽ. hiis plagis celi inclu¬
cere. Hec te quadriga uelut autigã
⁊ͥ ad metam circunferat nichil hoc
monili p̃ciosius nicħ hac gẽmaꝵ ua¬
rietate distinctius. Ee omni parte de¬
coraris cingeris atq proteg̾is et orna¬
m̃to tͥ sunt et tutanmi. Gemme uer¬
tunt᷑ in scuta. Caue quo ne aut lin¬
guam aut aures ha eas prurientes
.i. ne aut ip̃e de aliis decrahas aut a¬
lios audias detrahentes. Sedẽs inqͥt
adu̾sus frẽm tuum detrahebas et ad¬
u̾sus filur m̃ris tue ponebas scan¬
dalũ hec feristi et reliqua.¬

Expanded text:
habere fautorem, non aspectus hominum. habere fautorem, non aspectus hominum. uis scire, quales dominus quaerat ornatus? habeto prudentiam, iustitiam, temperantiam, fortitudinem. his plagis  caeli includere, haec te quadriga uelut aurigam Christi ad metam concitum ferat. nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum uarietate distinctius. ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeIis; et ornamento tibi sunt et tutamini: gemmae uertuntur in scuta. Caue quoque, ne aut linguam aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas aut alios audias detrahentes. sedens, inquit, aduersus fratrem tuum loquebaris et aduersus filium matris tuae ponebas scandalum; h
Abbreviated transcription (Latin):
tenuẽ. Tantũ ignur ieumioꝵ tͥ i po¬
ne qͣnͣtum ferre potes. Sint pura ca¬
sta simplicia mod̾ata et ñ suꝑsticio¬
sa ieiunia. Quid prodest oleo nõ ues¬
a et molestias qͣsdam difficultates¬
aue ne hominũ rumusculos aueu¬
ꝑis ne offensã dei popłoꝵ laude cõ¬
mutes. Sladhuc inquit apostolus ho
minib placerẽ xp̃i seruus nõ eẽm.
Desiit plac̾e hominib qͥ seruus ft̃s
est xp̃i. ꝑ bonam et malam famam
a dextris et asinistris xͥ miles gradi¬
tur nec laude extollitur nec uituꝑa¬
tione frangitur nõ diuitiis tumet¬
et ñ contrahitur pauꝑtate et leta cõ¬
tẽpuit et tristia. Per diem solñ uret
te: neq luna ꝑ noctẽ. Nolo te orare
ĩ angulis plateaꝵ nec restum iter p̃¬
cum tuaꝵ frangat aura popularis.
Nolo te dilatare fimbrias et ostẽtu
hr̃e phylat̾ia et cõscĩa repugnante
harisaica ambitõne cirtundari.
ec in corde portare ñ incorpore deum

Expanded text:
tenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpotenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre potes. sint pura, casta, simplicia, moderata, non superstitiosa ieiunia. quid prodest oleo non uesci et molestias quasdam difficultatesaue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commutes. si adhuc, inquit apminibus placerem, Christi servus non essem . Desiit placere hominibus, et servus factus est Christi. Per bonam et malam famam, a dextris et a sinistris Christi miles graditur: nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur: non divitiis tumet, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. haec in corde portare quam in corpore, deum
Abbreviated transcription (Latin):
tument.Nimqmͣ uinũ redoleas ne au¬
deas illud philosophi.Hoc non est os¬
culum porrig̾e s propiare. Umolen¬
tos sacerdotes et apostolus dampnat
et uetus lex prohibet. Qui altario ser¬
uiunt uinum et siceram ñ bibant.
sicera hebreo sermone om̃is potro nũ¬
cupatur q̃ mebriare pot̾ siue illa q̃¬
frum̃to conficitur siue pomoꝵ succo
cionẽ aut palmaꝵ frustus expͥmim¬
t᷑ ĩ liquo tem costisq frugib aqua
pinguior coloratur. Quicquid inebri¬
at et statũ mentis eu̾tit fuge siłiter
uini potator appellat᷑ et timotheo
dolenti stomachum modica uini sorbi¬
tio telaxata ẽ. S modiꝑn etatis ⁊ ua¬
litudinis et corpoꝵ qualitates exigimꝰ
ĩpotando. qd̾ si absq uino ardeo ⁊ ar¬
deo adolescentia et inflamoꝵ calore
sanguinis et succulento ualidoq sũ
corpore libent̾ carebo poculo ĩ quo sus¬
pitio uinieni ẽ. Pulchre d̾r apud gre¬
cos et nescio utrum apud nos eque re¬
sonet. ingis uent̾ nõ gignit sensũ

Expanded text:
umquam unum redoleas, ne audias illud philosophi: \'hoc non est osculum porrigere, sed propinare\'. uinolentos sacerdotes et apostolus damnat et uetus lex prohibet. "qui altari seruiunt, uinum et siceram non bibant. sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum tionem, aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem, coctisque frugibus, aqua pinguior coloratur. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, fuge similiter uini potator appellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum
Abbreviated transcription (Latin):
quam in cellula ẽ et inter frẽs simu¬
lat ueretundiam qui plateaꝵ tur¬
bis colliditur. Quid igitur. Solitari
oꝵ hcemodi nolumus egredi militeᷤ
rent qͦs nec esuries aliquando nec
saturitas suꝑauit qui pauꝑtate le¬
tantur. Quorum h̾itus sermo nultꝰ
ĩcessus doctrina uirtutum ẽ. Qui nes¬
ciunt scd̃m quosdã ineptos homines
demonũ oppugnãtiũ cõtra se porten¬
ta cõfig̾e nec apud imꝑitos et uiles ho¬
mines miraculũ sui facunt ut exiñ

Expanded text:
quam in cellula est: et inter fratres simuquam in cellula est: et inter fratres simulat verecundiam, qui platearum turbis colliditur. Quid igitur? Solitariaorum, hujuscemodi volumus egredi milites,rent: quos nec esuries aliquando, nec saturitas superavit: qui paupertate laetantur: quorum habitus, sermo, vultus, incessus, doctrina virtutum est: qui nesciunt secundum quosdam ineptos homines, daemonum pugnantium contra se portenta confingere, ut apud imperitos, et vulgi homines miraculum sui faciant, et exin
Abbreviated transcription (Latin):
sustinent ut ad incertas ꝑueniant
ꝑtturasq diuitias ut ser̃uent cum
aĩe discrimine q̃ młtis ꝑ iculis q̃ sierũt
qͥd xͥ negociatori faciendũ est qui uen¬
ditis om̃ib q̃rit p̃ciosissimã margari¬
tã qui totis sube sue. oꝑib emit agrũ.
in quo reꝑiat thesautũ quẽ nec fur
effod̾e nec latro possit auferre. A¬
rimũ trastandum est utrum solꝰ
an cũ aliis in monast̾io uiuere de¬
beas. Michi placet ut habeas sacrũ
contub̾niũ nec ip̃e te doceas et absq
doctore ingrediaris uiamqͣmͣ nunqͣmͣ
ĩgressus es statimq tͥ in alt̾am partẽ
declinandum sit et errorẽ patiaris pluͥ¬
currens lasseris moramq faciendo
obdormias. In soliudine cito surrepit
suꝑbia et si parum ꝑ ieiunauit homi¬
nemq non uid̾it putat se alicuius
ẽẽ mom̃ti oblitusq sui unde et quo
gua uagatur. Indicat contra apłi uo¬
luntatem alienos seruos quo gula
poposcerit porrigit dormit quantum
ores putat crẽbriusq in urbib

Expanded text:
ueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? ue tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plust, et currens lasseris, aut moram faciendo obdormias. Illisuperbia: et si parumper jejunaverit, hominemque non viderit, putat se alicujus esse momenti: oblitusque sui, unde, et quo vagatur. Judicat, contra Apostoli voluntatem, alienos servos: quo gula voluerit, porrigit manum: dormit quantum ores se putat, crebriusque in urbibus,