comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poeta & introductȩ personȩ loquuntur. hos aũt om̃s characteres in bu colico con¬
uenit ẽẽ carmine. sicut liber etiã iste demõstrat. nã hab& illũ exegematicũ. in qͦ
tantũ poeta loquitur. ut si cilides musȩ paulo maiora canamus. Habet mixtum.
ut extremũ hunc arechusa michi concede laborem. Nãetiã gallũ illic in¬
ducit loquentẽ. Eab& drãmaticũ. ut in prima egloga. Itẽ in hac. quã miro or¬
dine ex reb cõmunib uenientẽ composuit. hab& eĩm in ipso quasi primo occur¬
su lites & uirgia. Inde queritur iudex: quo presente habeant conflictũ & discep¬
tationẽ. Sequitur inde sententia: quȩ uniuersa concludit.isCuium pecus: ab
amaritudine cȩpit. nã dicendo cuiũ pecus: ostendit eũ esse mercenanũ. Cuiũ
aũt antique ait uitans õmoeuteu leton: ne dicerent cuius pecus. quod mͦ triũ

Expanded text:
poeta illic et introductae personae loquuntur. hos autem omnes characteres in bucolico poeta illic et introductae personae loquuntur. hos autem omnes characteres in bucolico venit carmine, sicut liber etiam iste demonstrat. nam habet in quo tantum poeta loquitur, ut Sicelides musae, paulo maiora canamus ; habet mixtum, ut extremum hunc, Arethusa, mihi concede laborem — nam etiam Gallum illic inducit loquentem —; habet dramaticum, ut in prima ecloga, item in hac, quam miro ordine, ex rebus communibus veniente, composuit: habet enim in ipso quasi primo occursu lites et iurgia; inde quaeritur iudex, quo praesente habent conflictum et disceptationem; sequitur inde sententia, quae universa concludit. cuium pecus ab amaritudine coepit; nam dicendo 'cuium pecus' ostendit eum esse mercennarium. 'cuium' autem antique ait, vitans homoeoteleuton, ne diceret 'cuius pecus', quod modo trium
Abbreviated transcription (Latin):
pimus hunc locũ. nã nichil hab& qđ possit ad cȩsarẽ trahi. illud uͦ paulo post pe¬
ne aperte diceturin abgustũ cȩsarẽ. qm̃ fors omnia uersat.:¬
Ie michi dameta: transit in eglogã plenã iurgui: & conuitioꝵ pastoraliũ: qui
enĩ bucolica scribit curare deb& ante omĩa: ne similes sibi sint egloge: qđ &iã
uirgilius fecit. Nã prima hab&e unus otiũ: & alterius qui de suo agro pellitur
cõquestionẽ. Sccła amãtem exprimit rusticũ. Hȩc uͦ lites hab& & altercationẽ.
unde etiã drãmatico charactere scripta ẽ. Nã nusquã poeta loquitur. sed intro¬
ductȩ tantũ personȩ. Nouimus aũt tres characteres ẽẽ dicendi. unũ in quo tm̃
poeta loquitur. ut in trib libnis georgicoꝵ. Aliũ drãmaticũ. in quo nusquã poeta
loquitur. ut est in comȩdiis & tragoediis. tertiũ mixtũ. ut est in ȩnerde. nam &

Expanded text:
pimus hunc locum: nam nihil habet, quod possit ad Caesarem trahi. illud vero paulo post paepimus hunc locum: nam nihil habet, quod possit ad Caesarem trahi. illud vero paulo post paene aperte dicetur in Augustum Caesarem quoniam Fors omnia versatic mihi damoeta transiit in eclogam plenam iurgii et conviciorum pastoralium: qui enim bucolica scribit, curare debet ante omnia, ne similes sibi sint eclogae. quod etiam Vergilius fecit: nam prima habet unius otium et alterius, qui de suo agro pellitur, conquestionem; secunda amantem exprimit rusticum; haec vero lites habet et altercationem. unde etiam dramatico charactere scripta est; nam nusquam poeta loquitur, sed introductae tantum personae. novimus autem tres characteres hos esse dicendi: unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in tribus libris georgicorum; alium dramaticum, in quo nusquam poeta loquitur, ut est in comoediis et tragoediis; tertium, mixtum, ut est in Aeneide: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ ingeõgicis. atq opere in medio defixa reliquit aratra. sine geminã arguit negli¬
gentiã. & qđ semiputata uitis est: & qđ frodosa ulmus: nã utrũq obest. unde &iam
ingeorgicis. bisuitib ingruit ũbra. & aut simpliciter intelligimus hũc locũ: ut suã
arguat negligentiã. aut certe illud est. ñ mirũ me ẽẽ dementẽ. qui habeo uites
semiputatas. nã insacris dicit᷑ qđ corripiatur furore qui sacrificauerit: qđ est deui
rusticus usus requirit. Sane & eget illare dicimus. uteget ille senatu. & eget illiꝰ
perficere. nã modo. de nõ minuentis est sed augentis. ⁊ Inuenies aliũ si hic tefa
stidit amari: aliũ alexin. aliũ puerũ formosũ: qui te minime spernet. & uolunt
quidã hoc loco allegoriã esse antiquã in augustũ. ut intelligamus: inuenies aliũ
imperatorẽ. site augustus contẽpnit ꝓagris rogantẽ. sed melius simpliciter acci¬

Expanded text:
item in georgicis atque opere in medio defixa reliquit aratra . sane geminam arguit neglegentiam, et quod semiputata vitis est, et quod frondosa ulmus; nam utrumque obest: unde est in georgicis bis vitibus ingruit umbra . et aut simpliciter intellegimus hunc locum, ut suam arguat neglegentiam: aut certe illud est: non mirum, me esse dementem, qui habeo vites semiputatas. nam in sacris dicitur, quod corripiatur furore qui sacrificaverit de vino, quodrusticus usus requirit. sane et 'eget illa re' dicimus, ut eget ille senatu , et 'eget illius perficere; nam modo 'de' non minuentis est, sed augentis. Ad v. 73 inuenies alium si te hic f. a. alium Alexin, id est alium puerum formosum, qui te minime spernat. et volunt quidam, hoc loco allegoriam esse antiquam in Augustum, ut intellegamus, invenies alium imperatorem, si te Augustus contemnit pro agris rogantem. sed melius simpliciter acci
Abbreviated transcription (Latin):
supra furtũq promehi propromethei. Tereus aũt rex tracũ fuit quiꝰ pandionis re¬
ea rogareturut sibi philomenã sororẽ uidendã arcessiret: profectus athenas. dũ
adducit puellã eam uitiauit initinere: & ei linguã ne facinus indicaret abscidit. illa
tam̃ rem inueste suo eruore descriptã sorori misit: qua cognita progne itym filiũ
interemit & patri epulandũ apposuit: postea om̃s in aues mutati sunt. tereus inu¬
pupam. ptis in fasianũ progne in irũdinẽ. philomena in lusciniã. s . philomenam¬

Expanded text:
supra furtumque Promethei pro 'Promethei+'. Tereus autem rex Thracum fuit, qui ea rogaretur sibi Philomelam sororem uidendam accersiret, profectus Athenas, dum abducit puellam, eam uitiauit in itinere et ei linguam, ne facinus indicaret, abscidit. Illa tamen rem, in ueste suo cruore descriptam, misit sorori; qua cognita Progne Ityn filium interemit et patri epulandum apposuit. Postea omnes in aues mutati sunt: Tereus in upupam, Itys in phassam, Progne in hirundinem, Philomela in lusciniam. Fabula
Abbreviated transcription (Latin):
scyllã nisi aut quã fama secuta est.÷: Candida succitam latrantib inguina mõstris
dulichias uexasse rates: aut certe aut bis accipiamus. quid loquar aut scyllã nisi.
aut quã fama secuta est. ut est illud inprimo. haud ignara mali miseris succurrere.

Expanded text:
Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est, candida succinctam latrantibus inguina monstris, Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est, candida succinctam latrantibus inguina monstris, Dulichias vexasse rates': aut certe 'aut' bis accipiamus 'quid loquar aut Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est', ut est illud in primo non ignara mali miseris succurrere d
Abbreviated transcription (Latin):
uictis iã atheniensib pugnaret minosi ꝓpter filii androgei interitũ: quẽ athenien¬
ses & megharenses dolo necauerant: est amatus ascylla nisi filia quȩ ut hosti pos¬
set placere/ comam purpureã parentis adscissam ei obtulit: quã nisus ita habuerat
conseeratam: ut tam diu regno potiretur ꝗͣ diu illam habuisset intactã. postea
& scylla aminoe cõtẽpta /dolore in auẽ conuersa est. & nisus extintus deoꝵ mi
seratione in auis mutatus est formã. quȩ aues hodie ut ipse ingrõgicis doc& fla¬
gant interse magna discordia. Modo ergo uirgilius poetaꝵ more miscuit fabulas
et nõ p̃osuit pronoĩe ut diceret scyllã nisi: uł phorci sicut alibi domitor pollu¬
cis habenis cyllarus : cũ castor equoꝵ domitor fuerit itẽ & manib progne & pe
ut quasi utrusq fabulȩ uideat᷑ facere cõmemorationẽ: ut ĩtelligamus quid loquar

Expanded text:
uictis iam Atheniensibus pugnaret Minos propter filii Androgei interitum, quem Athenienuictis iam Atheniensibus pugnaret Minos propter filii Androgei interitum, quem Athenienses et Megarenses dolo necauerant, amatus est a Scylla, Nisi filia. Quae ut hosti posset placere, comam purpuream parenti abscisam ei obtulit, quam Nisus ita habuerat consecratam, ut tamdiu regno potiretur, quamdiu illam habuisset intactam. Postea et Scylla, a Minoe contempta, dolore in auem conuersa esseratione in avis mutatus est formam: quae aves hodie, ut ipse in georgicis docet, flagrant inter se magna discordia. modo ergo Vergilius aut poetarum more miscuit fabulas et nomen posuit pro nomine, ut diceret 'Scyllam Nisi' pro 'Phorci' — sicut alibi domitus Pollucis habenis Cyllarus , cum Castor equorum domitor fuerit; item et manibus Procne peut quasi utriusque fabulae videatur facere commemorationem, ut intellegamus 'quid loquar
Abbreviated transcription (Latin):
moris dicatur origo: grineũ nemus est infinib ioniis apollini consecratũ inquo ali¬
quando calchas & mopsus dicuntur de peritia diuinandi interse certamen habuisse.
&̃ cũ depomoꝵ arboris cuiusdã contenderent numero stetit gloria mopso cuiꝰ
rei dolore calchas interiit. hoc aũt euforionis continent carmina: quȩ gallus tran¬
stulit insermonẽ latinum. unde est illud in fine ubi gallus loquitur. ibo & calchi¬
dico: quȩ sunt michi condita uersu carmina. nã calchis ciuitas euboe ȩ: de qua fue
laudaueris nemus ĩ nullo se tantũ iactabit apollo athalanta. hupomenes gallus li
ip̃e amaretur acirte et eã contẽneret illa irata fontẽ in quo se scylla solebat ablu¬
ere infecit uenenis: inquẽ cũ descendisset puella media sui parte inferas mutata
est. hanc postea glaucus fecit deam marinã. quȩ classem ulixis & socios euertisse
narratur: Altera uero scylla fuit nisi megarensium regis filia: contra quos dũ de¬

Expanded text:
more. Gryneum nemus est in finibus Ioniis, Apollini consecratum, in quo aliquando Calchas  et cum de pomorum arboris cuiusdam contenderent numero, stetit gloria Mopso: cuius rei dolore Calchas interiit. hoc autem Euphorionis continent carmina, quae Gallus transtulit in sermonem latinum: unde est illud in fine, ubi Gallus loquitur ibo et Chalcidico quae sunt mihi condita versu carmina ; nam Chalcis civitas est Euboeae, de qua fuerlaudaveris nemus, in nullo se tantum Apollo iactabit. quo se plus iipse amaretur a Circe et eam contemneret, illa irata fontem, in quo se Scylla solebat abluere, infecit venenis: in quem cum descendisset puella, media sui parte in feras mutata est. hnarratur.
Abbreviated transcription (Latin):
pletã sepulturã. ut daphnis ego in siluis hinc usq ad sidera notus. i lenta salix
quantũ pallenti cȩdit oliuȩ. rusticis utitur cõparationib. salix ãt uilissima est̾

Expanded text:
pletam sepulturam dicitur, ut Daphnis ego in silvis hinc usque ad sidera notus . Ad v. 16 lenta salix pletam sepulturam dicitur, ut Daphnis ego in silvis hinc usque ad sidera notus . Ad v. 16 lenta salix q. p. c. o. rusticis utitur comparationibus. salix autem vilissima est
Abbreviated transcription (Latin):
la queo finiuit. & cõuersa est in arborẽ amygdalũ sine foliis. postea reuersus de¬
mophon cognita re amplexus est truncũ. qui uelut sponsi sentiret aduentum
folia emisit. unde &iã folia dicta st̃ aphyłide: quȩ añ petala dicebantur. sic oui¬
dius in metamorphoseon libris. Alconis laudes hic cretensis sagittarius fuit
cuius cũ filiũ draco in uasiss& tanta arte direxit sagittami ut ẽã currens in serpen¬
sium fuit. qui orto bello inter laconias & athenienses cũ respondiss& oraculum
uicina tẽtoria. & illic iurgio eos insuam cȩdem instigauit: & anullo cognitus
sicam cuiꝰ sonus uarius inuenit᷑ expedũ dissimilitudine. significat aũt can¬
taturũ se epichedio & epitaphion. nã epicedion est. qđ dicit᷑ cadauere nõ dũ
sepulto. ut extintũ nỹ phȩ crudeli funere daphnim. epitaphion aũt post cõ¬

Expanded text:
laqueo vitam finivit et conversa est in arborem amygdalum sine foliis. postea reversus Delaqueo vitam finivit et conversa est in arborem amygdalum sine foliis. postea reversus Demophoon, cognita re, eius amplexus est truncum, qui velut sponsi sentiret adventum, folia emisit: unde etiam φύλλα sunt dicta a Phyllide, quae antea πέταλα dicebantur. sic Ovidius in metamorphoseon libris. Ad v. 11 alconis laudes hic Cretensis sagittarius fuitcuius cum filium draco invasisset, tanta arte direxit sagittam, ut ea currens in serpensium fuit, qui, orto bello inter Laconas et Athenienses cum respondisset oraculum,vicina tentoria et illic iurgio eos in suam caedem instigavit et a nullo cognitus sicam, cuius sonus varius invenitur ex pedum dissimilitudine. significat autem cantaturum se epicedion et epitaphion: nam epicedion est, quod dicitur cadavere nondum sepulto, ut extinctum nymphae crudeli funere Daphnin ; epitaphion autem post com
Abbreviated transcription (Latin):
debere. ostendit tamen quid sibi placeat: nã exip̃a laude antri & exarboꝵ uitu¬
peratione: quaꝵ incertas umbras dicit ostendit suã sententiã esse meliorẽ. Incer¬
tȩ aũt umbre sunt & exsolis circuitu & ex mobilitate uentoꝵ. quod ip̃e dixit zephi¬
hoc territorio. n& tibi certat: usurpatũ est: nã hodie certo tecũ dicimus.  Quid
si idẽ phebũ certet superare canendo: offensus comparatione inferioris hoc dixit
lic& nõ amare menalcas dixent Solus tibi certat amintas: qđ tñ quia hic aspere
accepit. ille paulopost curat dicens. lenta salix qͣntũ pallenti cedit oliuȩ. : Phylidis
deuntem de troiano pixlio dilexit & in cõiugium suũ uocauit. ille ait ante se or¬
dinaturũ rem suam & sic ad eiusnuptias reuersurũ. Profectus itaq cũ tardaret
phillis & amoris inpatientia & doloris ĩpulsu quod se spretã esse credebat uitã

Expanded text:
debere, ostendit tamen quid sibi placeat: nam ex ipsa laude antri et ex arborum vitudebere, ostendit tamen quid sibi placeat: nam ex ipsa laude antri et ex arborum vituperatione, quarum incertas umbras dicit, ostendit suam sententiam esse meliorem. incertae autem umbrae sunt et ex solis circuitu et ex mobilitate ventorum; quod ipse etiam dicit 'zephyhoc territorio. et tibi certat usurpatum est; nam hodie 'certo tecum' dicimus. Ad v. 9 quid si idem certet ph. s. c. offensus comparatione in- ferioris hoc dixit, licet non amare Menalcas dixerit 'solus tibi certat Amyntas': quod tamen quia hic aspere accepit, ille paulo post curat, dicens lenta salix quantum pallenti cedit olivae . Ad v. 10 phyllidis deuntem de Troiano proelio, dilexit et in coniugium suum rogavit. ille ait, ante se ordinaturum rem suam et sic ad eius nuptias reversurum. profectus itaque cum tardaret, Phyllis et amoris impatientia et doloris impulsu, quod se spretam esse credebat,
Abbreviated transcription (Latin):
nec dignata cubili est: sicut uulcano contigit:. qui cũ de formis eẽt & iuno ei mi nine
adrisiset. aioue est prȩcipitatus in in sulã lemnũ. illic nutritus abseinthiis cũ ioui
fulmina fabricass& nõ est ad missus ad epulas. postea cũ rogass&. ut minerux cõ¬
iugiũ sortiretur spretus abea est. uͣnde diuinos honores nõ meruit. ad quos¬
ꝑ conuiuiũ numinũ aut ꝑcõiuntionẽ deaꝵ uenit᷑. hinc est. quod iunoni ait in pͥ¬
mo colus gr̃as. qđ ꝑ eiꝰ beneficia diuinos honores meruit. ut tu das epulis accũbe¬
re diuum:
re ad delectationẽ: unde & laudant & sibi inuicẽ cedunt.u boni: aũt docti
ordo est. cur nõ iopse hic cõsedimus inter ulmos mixtas conlis scilic& ut cana¬
mus. Sane inter p̃positio quia post posita est mutauit accentũ sic̃ circũ. N Siue¬
sub incertas zephiris motantib umbras: dic̃ quidẽ uerecunde se illi obtemperare

Expanded text:
n. d. c. e. sicut Vulcano contigit, qui cum deformis esset et Iuno ei minime n. d. c. e. sicut Vulcano contigit, qui cum deformis esset et Iuno ei minime arrisisset, ab Iove est praecipitatus in insulam Lemnum. illic nutritus a Sintiis, cum Iovi fulmina fabricasset, non est admissus ad epulas deorum. postea cum rogaret ut vel Minervae coniugium sortiretur, spretus ab ea est: unde divinos honores non meruit, ad quos convivium numinum, aut per coniunctionem venitur dearum. hinc est, quod Iunoni agit in primo Aeolus gratias, quod per eius beneficia divinos honores meruit, ut tu das epulis accumbere divum re ad delectationem: unde et laudant se et sibi invicem cedunt. 'boni' autem docti. ordo est 'cur non Mopse hic consedimus inter ulmos mixtas corylis', scilicet ut canamus. sane 'inter' praepositio quia postposita est, mutavit accentum, sicut 'circum'. Ad sub incertas z. m. v. dicit quidem verecunde se illi obtemperare
Abbreviated transcription (Latin):
maneat pars ultima uite: ũt possim frui uita longissima. & habere tantũ spiritũ. quã¬
tũ possit sufficere ad tuȩ uirtutis cõmemorationẽ. i Non me carminib uinc&. nec
tracius orpheus. genere stili se orpheo uł lino superiorẽ fore comemorat: nã non si¬
bi arrogat. sed hoc dicit. tanta est materia tuȩ laudis: ut etiã humile ingeniũ in ea
supra om̃s possit excellere. I Lino: linꝰ cũ nom̃ hõis dicimus li breuis est. statiꝰ medio
linus int̾textus achanto. cũ linũ dicimꝰ filũ significantes li longa ÷ cũ ꝓducatur apud
uł orpheũ theologũ. ⁊ Arthadia iudice: quae ei fauet ubi colit᷑. s Risu cognoscere
matrẽ: alludit ad id. quod factũ est: & rẽ naturalẽ ait. sic̃ enim maiores sermone co¬
gnoscunt. ita infautes risu se indicant agnoscere. ergo hoc dicit incipe parentib ar¬
ridere & eis speoĩs boni detͣhere solicitudinẽ ut & ip̃i tibi arrideant. ⁊ Matri lõ

Expanded text:
m. p. v. v. utinam possim frui vita longissima et habere tantum spiritum, quantus possit sufficere ad tuae virtutis commemorationem. Ad v. 55 non me carminibus v. nec t. o. genere stili se Orpheo vel Lino meliorem fore commemorat: nam non sibi arrogat, sed hoc dicit: tanta est materia tuae laudis, ut etiam humile ingenium in ea supra omnes possit excellere. Ad v. 57 lino Linus cum nomen hominis dicimus, 'Li' brevis est: Statius medio Linus intertextus acantho ; cum autem linum dicimus, filum significantes, 'li' longa est, cum producatur apud m, Orphea theologum. arcadia iudice quae ei favet, ubi colitur. Ad v. 60 risv cognoscere matrem alludit ad id quod factum est. et rem naturalem ait: sicut enim maiores se sermone cognoscunt, ita infantes parentes risu se indicant agnoscere. ergo hoc dicit: incipe parentibus arridere et eis spe ominis boni detrahere sollicitudinem, ut et ipsi tibi arrideant: matri enim d
Abbreviated transcription (Latin):
uł uitulã eius nutrite ꝓpremio. Sane alii legunt pollio ut prima producat
Ni pollio ÷ Noua carmina: magna miranda. ⁊ Pascite taurũ  hie auget. nadan
ille patusã dixerat ÷. Quo te quoq gaudet: sub audis uenisse. ꝑuenerat aũt ad con¬
susatũ post rumphũ dalmaticũ. nã uicerat salonas ciuitatẽ dalmaciȩ. horadiue
mesus amomũ i sui bauiũ non odit: ꝓpena ei contingat ut diligat meuiũ peiorem
poetã. nã meuius & bauius pessimi fuerunt poetȩ: inimici tã horatio ꝗͣ uirgilio. unde
sabatur armatos. quos sicut angues morte in ferre nõ clibiũ est. i Nlon bene rpa es

Expanded text:
vel vitulam ei nutrite pro praemio. sane alii legunt 'Polio', ut prima producatuvel vitulam ei nutrite pro praemio. sane alii legunt 'Polio', ut prima producatur, alii 'Pollio'. Ad v. 86 nova carmina magna, miranda. pascite taurum hic auget: nam ille 'vitulam' dixerat. Ad v. 88 quo te quoque gaudet subaudis venisse. pervenerat autem ad consulatum post triumphum Dalmaticum; nam vicerat Salonas, civitatem Dalmatiae: Horatius m . Ad v. 90 qui bavium non odit pro poena ei contingat, ut diligat Maevium peiorem poetam: nam Maevius et Bavius pessimi fuerunt poetae, inimici tam Horatio quam Vergilio: unde ites versabantur armatos, quos, sicut angues, mortem inferre posse, non dubium es
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe iollã eum quasi pastorẽ optimũ apellauit. a quodã pastore nobilissimo.
sicut uirũ fortẽ plerũq achillẽ. adulterũ parin uocamus. Sane. longũuale:
ita ait. ut toruũ clamat. ꝓ ad uerbio nomen posuit. uale uale inquit. le. cor¬
ripit sequens uocał. ut te coridon oalexi. i Triste: tristisres. i Dulce. dulcisre.
Satis: segetib. i Depulsis: alacte ꝓhibitis. ut depulsos alacte domiq̃ claude¬
ret agnos. i. Pollio amat nr̃am: ꝗͣuis sit rustica musam: blanditur etiã pollio¬
ni patrono. quẽ tragoediaꝵ & historiaꝵ scriptorẽ horatius fuisse testatur
nã in scd̾o carminũ dicit de historuis. periculosȩ plenũ opus aleȩ tractas et in¬
cendis ꝑignes supositos cineri doloso. itẽ paulo post. paululũ seuen musatra¬
goedis desit theatris: quẽ carm̃ lic&e sit rusticũ tam̃ amare confirmat o Pre

Expanded text:
aut certe Iollam eum quasi pastorem optimum appellavit a quodam pastore nobilissimo, aut certe Iollam eum quasi pastorem optimum appellavit a quodam pastore nobilissimo, sicut virum fortem plerumque Achillem, adulterum Parim vocamus. sane 'longum vale' ita ait, ut torvum clamat : pro adverbio nomen posuit. 'vale vale inquit' 'le' corripit sequens vocalis, ut te Corydon o Alexi . Ad v. 80 triste tristis res. Ad v. 82 dulce dulcis res. satis segetibus. depulsis a lacte prohibitis, ut depulsos a lacte domi quae clauderet agnos . Ad v. 84 pollio amat nostram quamvis sit r. m. blanditur iam Pollioni patrono, quem et tragoediarum et historiarum scriptorem Horatius fuisse testatur: nam in secundo carminum dicit de historiis periculosae plenum opus aleae tractas et incedis per ignes suppositos cineri doloso , item paulo post paulum severae musa tragoediae desit theatris . quem carmen suum, licet rusticum, tamen amare confirmat. Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
ta: uocatiuus grȩcus est. & sciendũ grȩca noĩa in as exeuntia siue crescant siue nõ
crescant in genito̾ uocatiuũ in a mitere ut ęneasgneae ȩnea. pallas pallantis pal¬
la. ut ñ hȩc o palla dederis ꝓmissa parenti.i Philida mite mihi: amicã comunẽ¬
causa natalis diei. Incuius tantũ sacrificio licebat uoluptatib operã dare. nã
natalis apd maiores plenũ sine die fueritꝰ posteritas natales diesceperit. nam
cũ horatius dixerit.⁊ natali grate muneras. iuuenalis ait: natalicoruine die
michi dulcior hec lux. i Cũ faciã uitulã ꝓfugib ipse uenito: cũ sacrificauero.
horatiꝰ. seu poscat agna siue malit edo. dicitur hoc sacrificiũ aruambale. qđ
arua ãbiat uictima. sic ipse ingeorgicis. Terq nouas circũ felix eat hostia frugeᷤ.
sic̃ amburbale uł amburbiũ: sacrificiũ qđ urbẽ cireuit. & ãbit uictima. s Uale
uale inquit iolla: hic pastor  aut habuit duo noĩa.nã supͣ eũ menalchandixit.

Expanded text:
ta vocativus graecus est. et sciendum, graeca nomina in 'as' exeuntia, sive crescant sive non crescant in genetivo, vocativum in 'a' mittere, ut 'Aeneas Aeneae o Aenea, Pallas Pallantis o Palla', ut non haec, o Palla, dederas promissa parenti . Ad causa natalis diei, in cuius tantum sacrificio licebat voluptatibus operam dare; nam natalis' apud maiores plenum fuit, licet posteritas 'natalis dies' coeperit: nam cum Horatius dixerit natalis grate numeras , Iuvenalis ait natali, Corvine, die mihi dulcior haec lux . Ad v. 77 cum faciam vitula pro frugibus ipse venito cum sacrificavero. Horatius seu poscat agna sive malit haedo . dicitur autem hoc sacrificium ambarvale, quod arva ambiat victima: hinc ipse in georgicis terque novas circum felix eat hostia fruges : sicut amburbale vel amburbium dicitur sacrificium, quod urbem circuit et ambit victima. Ad v. 79 vale vale inqvit iolla hic pastor aut habuit duo nomina, nam supra eum Menalcam dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
rusticus quinescũ iudicare. s Nĩẽ: aũt mantuȩ.⁊ Quo: id̾ ad quã. nã aduerbiũ posu¬

Expanded text:
rusticus, qui nescivi iudicare. nostrae autem Mantuae. quo id est ad quam: nam adverbium posurusticus, qui nescivi iudicare. nostrae autem Mantuae. quo id est ad quam: nam adverbium posu
Abbreviated transcription (Latin):
Necergo tacta iđ a fflata & leuiter fulminata. ut eicero. tactus ille &iã ꝗ hanc urbem
condidit romulus. significabat motu imperatoꝵ posse agros eoꝵ perire: apud quos
fulminatȩ sunt arbores. Nã agri causa uictus s̃ sicut olim quercus. Qd aũt ait tactas
ostendit temporale fore damnũ quale patiuntur arbores leuiter fulminate. Et bene
prȩdicere quasi loqui & p̃diuinare: cũ ita manifestũ ẽẽ const& auguriũ. IDa: dic. Sic
de cȩsare interrogatus romã de seribat. Et aut simplicitate utitur rustica. ut ordinẽ
narrationis non tencat sed ꝑ longas ambages ad int̾rogata descendat. aut certe quia
nullus ꝗ continetur est sine eare quȩ continet. nec potest ulla ꝑsona ẽẽ sine loco. Uñ
necesse habuit int̾rogatus de cesare locũ describere. in quo eũ uiderãt. Est aũt lõ¬

Expanded text:
haec ergo tacta, id est adflata et leviter fulminata, ut Cicero tactus etiam ille qui hanc urbem haec ergo tacta, id est adflata et leviter fulminata, ut Cicero tactus etiam ille qui hanc urbem condidit Romulus , significabat nutu imperatoris posse agros eorum perire, apud quos fulminatae sunt arbores: nam agri causa victus sunt, sicut olim quercus. quod autem ait 'tactas', ostendit temporale fore damnum, quale patiuntur arbores leviter fulminatae. et bene 'praedicere', quasi loqui et praedivinare, cum ita manifestum esse constet augurium. Ad v. 18 da dic, sic de Caesare interrogatus, Romam describat. et aut simplicitate utitur rustica, ut ordinem narrationis plenum non teneat, sed per longas ambages ad interrogata descendat: aut certe quia nullus, qui continetur, est sine ea re, quae continet, nec potest ulla persona esse sine loco: unde necesse habuit interrogatus de Caesare locum describere, in quo eum viderat. est autem lon
Abbreviated transcription (Latin):
ne ulla discretione culpȩ uel meriti. & inuidiose tẽpora augusti carpit latenter. Sane
uera lectio est turbat᷑. ut sit inpersonale. qđ ad om̃s ꝓtinet genera liter. nã mantua noꝵ
fuerat comunis expussio. si enĩ turbantur legeris iudetur ad paucos referri. is Protinu
porro tenus longe afinib unde ẽ paulo post. At nos hinc alii sitientes ibimꝰ afros:
cuntur pecora. N Spem gregis: id marẽ & feminã. Reparatio eĩm gregis in sexu ut᷑q
consistit. : Silice in nuda: ad hoc pertinet prȩmissa dolentis in teriectio. nã solent her¬
bas substernere. ut ipse ingeorgicis dicit. & multa durã stipula filicũq maniplis ster¬
ros nos a gros quandoq res manifesta p̃dicebat. sed nos mentis imprudentia intelli.¬
auguriũ. Nã quercus intutela iouis est. & huiꝰ arboris fructu olĩ hoĩes pascebantur.

Expanded text:
ne ulla discretione culpae vel meriti. et invidiose tempora Augusti carpit latenter. sane ne ulla discretione culpae vel meriti. et invidiose tempora Augusti carpit latenter. sane vera lectio est 'turbatur', ut sit inpersonale, quod ad omnes pertinet generaliter: nam Mantuanorum fuerat communis expulsio. si enim 'turbamur' legeris, videtur ad paucos referri. Ad v. 13 protenus porro tenus, longe a finibus: unde et paulo post at nos hinc alii sitientes ibimus Afros . cuntur pecora. Ad v. 15 spem gregis id est marem et feminam: reparatio enim gregis in sexu utroque consistit. silice in nuda ad hoc pertinet praemissa dolentis interiectio: nam solent herbas substernere, ut ipse in georgicis dicit et multa duram stipula filicumque maniplis sterros nos quandoque agros, res manifesta praedicebat, sed nosse mentis inprudentia nequiaugurium: nam quercus in tutela Iovis est, et huius arboris fructu olim homines pascebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
erit ille michi semꝑ d̾s: iteratio ipsa exclusit adulationis colorẽ. Semꝑ: iđ. post
mortẽ & dũ uiuit. alii eĩm imperatores post mortẽ in numerũ referuntur deore
Augustus tẽpla uiuus emeruit. Horatius p̃senti tibi maturos largimur honores.
iurandasq tuũ ꝓ nomen ponimus aras. Sic lucanus de nerone. Sed mͥiã numen
aũt unã eandẽq rẽ sepe inchoat. sed cõstat sȩpe pascua mutare pastores. sic̃ aeiam
ingeorgicis legimus. it q pecus longa indeserta sine ullis hospieis tantũ cãpiia¬
cet. uñ necesse est pastores totiens aras imbuere quotiẽs mutauerint pascua. Inue¬
nimus xiã ap̃ antiquiores imbuere eẽ non inchoare. sed ꝑfundere & madefacere scđm
uacui subumbra lusimus tecũ. : Calamo agresti: rustico stilo. sic̃ suꝑra tenui auena.¬
Non eqdẽ inuideo. miror magis: Ne freques iteratio felicitatis alienȩ ex inuidia uenire

Expanded text:
erit ille mihi semper deus et iteratio ipsa exclusit adulationis colorem. 'semper' id est post erit ille mihi semper deus et iteratio ipsa exclusit adulationis colorem. 'semper' id est post mortem et dum vivit. alii enim imperatores post mortem in numerum referuntur deorum, Augustus templa vivus emeruit: Horatius praesenti tibi maturos largimur honores iurandasque tuum per nomen ponimus aras . sic Lucanus de Nerone sed mihi iam numeautem unam eandemque rem saepe inchoat. sed constat saepe pascua mutare pastores, sicut etiam in georgicis legimus itque pecus longa in deserta sine ullis hospitiis; tantum campi iacet : unde necesse est pastores totiens aras inbuere, quotiens mutaverint pascua. invenimus etiam apud antiquiores, inbuere esse non inchoare, sed perfundere et madefacere: secundum vacui sub umbra lusimus tecum . calamo agresti rustico stilo, sic supra tenui avenaidem i. m. m. ne frequens interrogatio felicitatis alienae ex invidia venire
Abbreviated transcription (Latin):
idest rusticũ carmen. is Tenui auena: culmo.stipula. unde rustici plerũq canta¬
genus hũmilis latenterter ostendit. quo ut supra dictũ est inbucolicis utitur. Nue¬
ditaris: quod greci dicũt. m e x̃e ⁊ dcͦ e ꝑ antistoechon meditor dixer̃
latini.I. enim &.d. interdũ sibiinuicem cedunt. unde & sella ꝓsedda dr̃ aseden¬
do.s Nos patriã fugimus: plus ẽ quã si diceret relinquimus. Sic o̾ratius teucer sala¬
mina patrẽq cũ fugeret. s lentus: otiosus. ut qui nũc lenti consedimus aruis.
Resonare doces amaryllida siluas: id carm̃ tuũ de amica amaryllide compositũ: do¬
ces siluas sonare. & melius ẽ ut simpliciter in telligamis. male enĩ ꝗdã uolunt alle
goriã: Tu carmen de urbe roma componis celebrandũ omĩb gentib. Pius enim
stupet mȩliboeus suille ita securus est:ut tantũ desuis amorib cantet. s Namq

Expanded text:
id est rusticum carmen. tenvi avena culmo, stipula, unde rustici plerumque cantaid est rusticum carmen. tenvi avena culmo, stipula, unde rustici plerumque cantagenus humilis latenter ostendit, quo, ut supra dictum est, in bucolicis utitur. meditaris quod Graeci μελετῶ dicunt, per antistoechon 'meditor' dixerunt Latini: l enim et d interdum sibi invicem cedunt, unde et 'sella' pro sed nos patriam fugimus plus est, quam si diceret 'relinquimus': sic Horatius Teucer Salamina patremque cum fugeret . lentus otiosus, ut qui nunc lenti consedimus arvis . Ad v. 5 resonare doces amaryllida s. id est carmen tuum de amica Amaryllide compositum docesolunt, tu carmen de urbe Roma componis celebrandum omnibus gentibus. plus enim stupet Meliboeus, si ille ita securus est, ut tantum de suis amoribus cantet. Ad v. 7 namque
Abbreviated transcription (Latin):
N ducitur pastor ꝗdã iacens subarbore securus & otiosus dare operã cantilenȩ. Alt̾
uero quomodo cũ gregib ex suis pellitur finib qui cũ titprũ respexisset iacentem
ita locutus ẽ. & hoc loco titprũ sub ꝑsona uirgilii debemus accipere. nõ tam̃ ubiq sed
tantũ ubi exigit ratio. quod aũt dicit sub fago iacere lallegoria ẽ honestissima. qua¬
si sub arbore glandifera. quȩ fuit uictus causa. Antea enĩ hoĩes glandib uescebant
unde etiã fagus dicta ẽ. xtro Toũ pasEi ti. hoc uidetur dicere iaces sub umbra
fagunagris tuis tuas retentãs possessiones quib aleris. sicut & iã ante glandibus
alebantur mortales. s Tu patulȩ: patulũ dicimus quod patet naturaliter. ut na¬
res arbor. patens uero ẽ qđ & aperit̾ & claudit᷑ ut hostiũ oculi. N Siluestrẽ musã:

Expanded text:
tu patulae r. sub t. fagi inducitur pastor quidam iacens sub arbore securus et otiosus dare operam cantilenae, alter tu patulae r. sub t. fagi inducitur pastor quidam iacens sub arbore securus et otiosus dare operam cantilenae, alter vero quomodo cum gregibus ex suis pellitur finibus: qui cum Tityrum respexisset iacentem, ita locutus est. et hoc loco Tityri sub persona Vergilium debemus accipere; non tamen ubique, sed tantum ubi exigit ratio. quod autem eum sub fago dicit iacere, allegoria est honestissima, quasi sub arbore glandifera, quae fuit victus causa: antea enim homines glandibus vescebantur, unde etiam fagus dicta est ἀπὸ τοῦ φαγεῖν. hoc videtur dicere: iaces sub umbra fagi in agris tuis, tuas retentans possessiones, quibus aleris, sicut etiam glandibus alebantur ante mortales. tu patulae patulum dicimus quod patet naturaliter, ut nares, arbor; patens vero est quod et aperitur et clauditur, ut ostium, oculi. Ad v. 2 siluestrem musam
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ grȩcos infine habeant accentũ: ap̃ nos intertia afine habere. nã ut ĩulti¬
ma sit latinitas uetat. ut inpenultima non sit: breuitatis efficit ratio. Etiam
hoc sciendũ & ꝑsonas huius operis exmaiore parte nomina de reb rusticis
tityrus. nã lingua laconũ tityrus dicitur aries maior qui gregẽ anteire cõsueuit.
sicut aiã incomȩdiis inuenimus. nã panphilus ẽ totũ amans. gliceriũ quasi dulci
mulier. filomena amabilis. Fersonȩ sicut supra diximus rusticȩ sunt & simpli¬
citate gaudentes. uñ nichil in his urbanũ nichil declamatoriũ in uenit̾. sed exre ru¬
stica sunt omĩa negotia. comparationes & si qua sunt alia hinc ẽ quod annos afruc¬
tib computat. ut post aliquot mea regna uidens mirabor aristas. Hinc &iã ille cõ¬
parationes sunt. nã neq me tantũ uenientis siba sibilus austri. Nec percussa iuuant

Expanded text:
apud Graecos in fine habeant accentum, apud nos in tertia a fine habere: nam ut in ultiapud Graecos in fine habeant accentum, apud nos in tertia a fine habere: nam ut in ultima sit, latinitas vetat, ut in paenultima non sit, brevitatis efficit ratio. etiam hoc sciendum, et personas huius operis ex maiore parte nomina de rebus rusticis Tityrus; nam Laconum lingua tityrus dicitur aries maior, qui gregem anteire consuevit: sicut etiam in comoediis invenimus; nam Pamphilus est totum amans, Glycerium quasi dulcis mulier, Philumena amabilis. personae, sicut supra dixi, rusticae sunt et simplicitate gaudentes: unde nihil in his urbanum, nihil declamatorium invenitur; sed ex re rustica sunt omnia negotia, comparationes et si qua sunt alia. hinc est, quod annos a fructibus computat, ut post aliquot mea regna videns mirabor aristas , hinc etiam illae comparationes sunt nam neque me tantum venientis sibilus austri nec percussa iuvant
Abbreviated transcription (Latin):
bitant. Que licae.x. sint. incertũ tam̃ est quo ordine scriptȩ sint. Pieriq
duas certas uolunt ipsius testimonio. ultimã. ut extremũ hunc. Ingeorgi¬
cis. titire te patule cecini sub tegmine fagi. Alii primã illã uolunt. Prima
siracusio dignata ẽ ludere uersu.: Sane sciendũ.uii. eglogas eẽ meras rusti¬
cas: quas theocritus .x. hab&. hic intrib abucolico carmine sed cũ excusatio¬
ne discessit: ut ingenethliatico salomini. & in silen theo logia ułut ex inser¬
tis altioriob reb possae placere.ł qr tot uarietates implere non poterat.
poetȩ uitã inȩneide diximus. operis explanatio in sequentib cõꝓbabitur.
Sane sciendũ uirgiliũ xxuiii. añoꝵ scripsisse bucolica. uñ &iã ipse infine ge¬
orgicoꝵ audaxq iuuenta tityre te patulȩ cecini sub tegmine fagi. Et dicit
amor. in de belloꝵ cura successit. Notandũ quoq bucolica uel georgica cum

Expanded text:
bitant, quae licet decem sint, incertum tamen est, quo ordine scriptae sint. plerique bitant, quae licet decem sint, incertum tamen est, quo ordine scriptae sint. plerique duas certas volunt ipsius testimonio, ultimam, ut extremum hunc , et primam, ut in georgicis Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi ; alii primam illam volunt prima Syracosio dignata est ludere versu . sane sciendum, vii. eclogas esse meras rusticas, quas Theocritus x. habet. hic in tribus a bucolico carmine, sed cum excusatione discessit, ut in genethliaco Salonini et in Sileni theologia, vel ut ex insertis altioribus rebus posset placere, vel quia tot varietates implere non poterat. poetae vitam in Aeneide diximus. operis explanatio in sequentibus comprobabitur. sane sciendum Vergilium xxviii. annorum scripsisse bucolica, unde etiam ipse in fine georgicorum audaxque iuventa, Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi . et dicit amor, inde bellorum cura successit. notandum quoque, bucolica vel georgica, cum
Abbreviated transcription (Latin):
non sufficerent: & iã mamituanorũ uissit di stribui non ꝓpt̃ culpã sed
ꝓpt̃ uicinitatẽ. Unde est mantua ue miserȩ nimiũ uicicina cremonȩ.
Perdito ergo agro uirgilius romã uenit & potentiũ fauore meruit. ut
agrũ suũ solus reciperet: Ad quẽ accipiendũ ꝓfectus. ab arrio centurione.
qui eũ tenebat pene est interemptus. nisi se p̃cipitasset inminciũ. Unde
est allegoricõs. ipse aries &iã nunc uellera siccat. Postea ab augusto mis¬
sis griũuiris & ipsi integer ager ẽ ridditus. & mantuanis ꝓparte. Hinc
ẽ qđ in prima egroga legemus recepissȩ agrũ. postea eũ querelantẽ in ue¬
nimus. ut audieras & fama fuit. sed carmina tantũ nr̃a ualent lyciela int̃
martia tȩla. quantũ chaonias dñt aꝗla ueniente colũbas. Ne numerus hic
dubius est. nec ordo libroꝵ. quippe cũ unus sit liber de eglogis multi du¬

Expanded text:
non sufficerent, etiam Mantuanorum iussit distribui, non propter culpam, sed non sufficerent, etiam Mantuanorum iussit distribui, non propter culpam, sed propter vicinitatem, unde est Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae . perdito ergo agro Vergilius Romam venit et potentium favore meruit, ut agrum suum solus reciperet. ad quem accipiendum profectus, ab Arrio centurione, qui eum tenebat, paene est interemptus, nisi se praecipitasset in Mincium: unde est allegoricos ipse aries etiam nunc vellera siccat . postea ab Augusto missis tribus viris et ipsi integer ager est redditus et Mantuanis pro parte. hinc est, quod cum in prima ecloga legimus eum recepisse agrum, postea eum querelantem invenimus, ut audieras, et fama fuit; sed carmina tantum nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas . nec numerus hic dubius est nec ordo librorum, quippe cum unus sit liber: de eclogis multi du
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Unde ẽ. Prima siracuso dignata est ludere uersui nr̃a ne. Et aliꝗb
locis ꝑ allegoriã i agat gr̃as augusto uł aliis nobilib quoꝵ fauore amissum
agrũ recepit. in quãre tantũ dissentit atheoerito. Ille enĩ ubiq simplex est
hic necessirare cõpulsusi aliꝗb locis miscet figuras. quas perite plerũq aniã
extheotriti ũsib facit. quos ab illo dictos constat simpliciter eẽ. hoc aũt fit
poetica urbanitate. Sic iuuenalis actoris aͥrunci spoliũ. Nã uirgilii uersum
de ãsta dictũ figurate adspeculũ transtulit. Et causa seribendorũ buco¬
licor hec est. cũ post eecisũ ii id̾ maiarũ dit in se natu epsarẽ augastus ci¬
filius contra ꝑcussores patris. & antoniũ ciuilia bella mouisset. uictoria po¬
titus cremonensiũ agros qui cõtra eũ senserant militib suis dedit: ꝗ cũ

Expanded text:
runt, — unde est prima Syrarunt, — unde est prima Syralocis per allegoriam agat gratias Augusto vel aliis nobilibus, quorum favore amissum agrum recepit. in qua re tantum dissentit a Theocrito: ille enim ubique simplex est, hic necessitate compulsus aliquibus locis miscet figuras, quas perite plerumque etiam ex Theocriti versibus facit, quos ab illo dictos constat esse simpliciter. hoc autem fit poetica urbanitate: sic Iuvenalis Actoris Aurunci spolium ; nam Vergilii versum de hasta dictum figurate ad speculum transtulit. et causa scribendorum bucolicorum haec est: cum post occisum:iii: iduum Maiarum die in senatu Caesarem Augustus eifilius contra percussores patris et Antonium civilia bella movisset, victoria potitus Cremonensium agros, qui contra eum senserant, militibus suis dedit. qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
dilo quũ haba. ingeorgicis mediũ. in bucolicis humilẽ. ꝓqualitate negotio¬
rũ a ꝑsonaꝵ. Nã ꝑsonẽ hic rusticȩ s̃ simplicitate gaudentes aꝗb nichiꝰ altũ
debre requiri .Aahibent᷑ aũt ad carmen bucolicũ hȩc qđ deb& quarto pede
t̃minare partẽ or̃ĩs. qui pes si sit dactilus meliorẽ efficit uersũ. Ut nos pat̾e
fines a dulcia. Primus etiã pes scđm donatũ & dadylus ẽẽ debae & tẽminare
partt̃ orĩs. ut tigire. quã legẽ theoeritꝰ uehementer obseruat. Uirgilius non
adeo. ille ci in paucis uersib abista ratione deurauit. hic in paucis sequutꝰ
est. Terrentianus cũ de hoc metro diceret. Piurimus hoc pollae. siculȩ tel¬
luris alumnus. Noster rarus eo poll& maro pastor. Intentio poetȩ hȩc est.
ut imitet cheocritũ syracusanũ meliorẽ mosco & cȩteris. qui bucolica seripse¬

Expanded text:
diloquum habet, in georgicis medium, in bucolicis humilem pro qualitate negotiodiloquum habet, in georgicis medium, in bucolicis humilem pro qualitate negotiorum et personarum: nam personae hic rusticae sunt, simplicitate gaudentes, a quibus nihil altum debet requiri. adhibetur autem ad carmen bucolicum, quod debet quarto pede terminare partem orationis: qui pes si sit dactylus, meliorem efficit versum, ut nos patriae fines et dulcia . primus etiam pes secundum Donatum et dactylus esse debet et terminare partem orationis, ut Tityre . quam legem Theocritus vehementer observat, Vergilius non adeo; ille enim in paucis versibus ab ista ratione deviavit, hic eam in paucis secutus est: Terentianus cum de hoc metro diceret plurimus hoc pollet Siculae telluris alumnus , noster rarus eo pastor Maro . intentio poetae haec est, ut imitetur Theocritum Syracusanum, meliorem Moscho et ceteris qui bucolica scripse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fcipna c̃i s amimalia. ap̃ rusticos hoũ. Huiꝰ aũt carminis origo ua
quintsintra muros laterent. nec possent mõre solito dianȩ sacra ꝑsolui.
uemisse admonees laconas rusticos. & in eiꝰ honore hẏmnos dixisse. undei
n tũ carmenibucolicũ ȩtas posterior elimauit. Alii dicũt horestẽ cũ diane
Rstelidis simulatrũ rãptũ ex scythia aduehera.ͤ ad siciliã eẽ tẽpestate dela¬
e: ołra ꝑ ftto anno elian festũ celebrasse hymnis. collectis nautis suis & ali
Alu non dianȩ sed appolimi nomio cõsecratũ carm hoc uolunt. quo tp̃re
asmeui regis pauit arm̾̃ta. alii rusticis numinib apcstorib dicatũ hoc asse¬
rafit tarmiꝰ ut pani.: faunis . nimphis. ac sagris: & hic ẽ huius carminis titulus.
Qualitasiat hȩc ẽ scilice humilis caracter: Tres eĩm s̃ caracteres humilis me¬
diusi grandiloquus: quos omĩes in uenimus in hoc pocta. Na in ȩneide gran¬

Expanded text:
cipua enim sunt animalia apud rusticos boves. huius autem carminis origo varraeciam, cum omnes intra muros laterent nec possent more solito Dianae sacra persolvi, pervenisse ad montes Laconas rusticos et in eius honorem hymnos dixisse: unde natum carmen bucolicum aetas posterior elimavit. alii dicunt Orestem, cum Dianae Facelitidis simulacrum raptum ex Scythia adveheret et ad Siciliam esset tempestate delatus, completo anno Dianae festum celebrasse hymnis, collectis nautis suis et alialii non Dianae, sed Apollini Nomio consecratum carmen hoc volunt, quo tempore Admeti regis pavit armenta. alii rusticis numinibus a pastoribus dicatum hoc asserunt carmen, ut Pani, faunis, nymphis ac satyris. et hic est huius carminis titulus. qualitas autem haec est, scilicet humilis character. tres enim sunt characteres, humilis, medius, grandiloquus: quos omnes in hoc invenimus poeta. nam in Aeneide gran
Abbreviated transcription (Latin):
uenamur. quasi dea uenationis. nã si ad amicã referas: hoc dicit. sic frequent ad¬
me amyntasuenit: ut canib meis notiorsit quã amica delia. i Partat p̃parata.
mala decẽ misi: plus dicit. nã cum ille dixisset se ẽẽ missurũ: isteiã mississe con¬
sirmat. aurea aũt aurei coloris & uolunt quidã hoc loco allegoriã esse ad augu¬
stũ de eglogis. qđ superfluũ est. quȩ eĩm neccessitas hoc loco allegoriȩ: i Diũũ
referatis ad aures: Ita in quit mecũ dulce locuta est galathea. ut deoꝵ auditu
eiꝰ digna sint uerba. i. Animo nõ spernis: iđ libentissime amas. & est litotes figu¬
ra. sic̃ munera ñd sperno. & multi hoc loco allegoricõs accipiunt. ut uideatur
augusto dicere. quid ꝓdest quia mediligis. si ad capiendos hostes ꝑgens in otio
me relinquis : dr̃ enĩ uirgiliũ seꝗ uoluisse augustũ ꝯtra antoniũ ad actiaca bella

Expanded text:
enamur, quasi dea venationis. nam si ad amicam referas, hoc dicit: sic ad me frequenter Amyntas venit, ut canibus meis notior sit, quam amica Delia. Ad v. 68 parta praemala decem misi plus dicit: nam cum ille dixisset se esse missurum, iste se iam misisse confirmat. 'aurea' autem aurei coloris. et volunt quidam hoc loco allegoriam esse ad Augustum de decem eclogis: quod superfluum est: quae enim necessitas hoc loco allegoriae? Ad v. 73 divum referatis ad a. ita, inquit, mecum dulce locuta est Galatea, ut deorum auditu eius digna sint verba. Ad v. 74 animo non spernis id est libentissime habes. et est litotes figura, sicut munera nec sperno . et multi hunc locum allegoricos accipiunt, ut videatur Augusto dicere: quid prodest quia me diligis, si ad capiendos hostes pergens in otio me relinquis? dicitur enim Vergilius sequi voluisse Augustum contra Antonium ad Actiaca bella
Abbreviated transcription (Latin):
formis: uerecunde suã cõmemorat pulchritudinẽ. sic cicero in celiana. ut eũ poenite¬
at nõ deformẽ esse natũ. nã pulcherrimũ uoluit dicere. is Inlitore uidi: cũ placidĩ
uentis staret mare: negatur hoc ꝑrerũ naturã posse fieri. sed theoeritũ secutus est: ꝗ
hoc dicit degelope: sed illic est excusatios uł quia ingentem habet oculũ cielops. uel
quia filius neptuni est. uñqr ait in litore. uolunt quidã in aqua afluctib derelicta mn
lacuna littoris uidere eũ se potuisse quã rem illud ex cludit. cũ placidũ uentis staret
mare. sed ideo in mari imago nõ cernit̾. quia nõ stat. ꝙꝰ si stetꝰ nobis etiã iumaginẽ
reddere. i Non ego daphnm: daphius fuit filius mercurii formosissimus puer
qui primus pastor fuisse dicit᷑. N Sinũquã fallat imago: Nulla enĩ res ita decipit

Expanded text:
formis verecunde suam commemorat pulchritudinem: sic Cicero in Caeliana ut eum paeniteformis verecunde suam commemorat pulchritudinem: sic Cicero in Caeliana ut eum paeniteat non deformem esse natum , nam pulcherrimum voluit dicere. in litore vidi cum p. v. s. m. negatur hoc per rerum naturam posse fieri; sed Theocritum secutus est, qui hoc dicit de Cyclope. sed illic est excusatio, vel quia ingentem habet oculum Cyclops, vel quia filius Neptuni est. unde quia ait 'in litore', volunt quidam in aqua, a fluctibus derelicta in lacuna litoris, se eum videre potuisse: quam rem illud excludit 'cum placidum ventis staret mare'. sed ideo in mari imago non cernitur, quia non stat: quod si stet, potest etiam nobis imaginem reddere. Ad v. 26 non ego daphnim Daphnis fuit filius Mercurii, formosissimus puer, qui primus dicitur pastor fuisse. Ad v. 27 si numqvam fallat imago nulla enim res ita decipit,
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ergo non mirũ si quouis tempore quis hab& caseũ. hoc uͦ laudabile est. siꝗs
habeat᷑ lac nouũ.i. colustrũ. qđ nẽtri generis est. nã feminini ẽẽ penitus non põt.
arachinto: amphion & zethus fr̃s fuerunt exioue & antiopa. sed zethus rusticus fuit.
amphion musicȩ arttᷤ peritus. Sane arachintus. mons est tebanus. unde acteo litorali
debemus accipere. ut at ꝓculinsola secretȩ trõdes acta. nõ atheniensi. lic& athenae pͥ¬
mo adis dictȩ sint. Quãquã pleriq acteo arachinto at̾eniensi accipiant. nõ qđ arachĩ¬
tus apud athenas est: sed ut ostendatur rustici imperitia. Nã & theoentus ad expri¬
mendam rusticã simplicitatẽ multa aliter quã res se habeat dicit. hac ratione potest
&e caxescretae fluuius accipi. cũ mons sit sicut diximus scythiȩ. I Nec sum adeo in¬

Expanded text:
potest, nec mirum est, si quovis tempore quis habeat caseum; hoc vero laudabile est, si quis potest, nec mirum est, si quovis tempore quis habeat caseum; hoc vero laudabile est, si quis habeat lac novum, id est colustrum. quod neutri generis est; nam feminini esse penitus non potest. a. Amphion et Zethus fratres fuerunt ex Iove et Antiopa; sed Zethus rusticus fuit, Amphion vero musicae artis peritus. sane Aracynthus mons est Thebanus: unde 'actaeo' litorali debemus accipere — ut at procul in sola secretae Troades acta — , non Atheniensi, licet Athenae primo Actis dictae sint. quamquam plerique 'Actaeo Aracyntho' Atheniensi accipiant, non quod Aracynthus apud Athenas est, sed ut ostendatur rustici imperitia. nam et Theocritus ad exprimendam rusticam simplicitatem multa aliter quam res habet, dicit. hac ratione potest et Oaxes Cretae fluvius accipi, cum non sit Cretae, sed, ut diximus, Scythiae. Ad v. 25 nec sum adeo in