comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uidam debitor epłam ¶dem.
quasi aditio amico creditori su¬
d effecit. etut ip̃e lib̾et᷑. hac epłacre¬
ditor deceptus acquiliana stipu¬
latione et acceptilatione lib̾auit
debitorem. postea epła falsa. uł in¬
ami reꝑta creditor maior quidez
re qm nõ possidebas in hoc ut aliꝰ
usucapiat. et iudicatũ soluisatis¬
dederis qmͣiuis absolutus sis de
dolo ma.tamentenebis et ita sab¬
ñ ydoneam adiret. de dolo teneb̾r.
nisi fortasse ip̃e crelitorerat et solꝰ
erat tunc .N. sufficit cͣc eum doli ma¬
lierceptio. UTpm̃. De minorib

Expanded text:
uidam debitor epistulam quasi a Titio mitti creditori suo effecit, ut ipse liberetur: hac epistula creditor deceptus Aquiliana stipulatione et acceptilatione liberauit debitorem: postea epistula falsa uel inani reperta creditor maior quidem re quam non possidebas in hoc ut alius usucapiat, et iudicatum solui satisdederis: quamuis absolutus sis, de dolo manon idoneam adiret, de dolo tenebitur, nisi fortasse ipse creditor erat et solus erat: tunc enim sufficit contra eum doli mali exceptio. DE MINORIB
Abbreviated transcription (Latin):
ga ẜuus sit. ad hoc plane solum teneb̾
ut caueat se exibituꝵ si ĩpotestatem eius
ꝑuen̾it. S et si nõsit infuga ꝑmifit aut̃
ei ubi uelit morari. Idemerit dicendum
aut ꝑegre a te missus sit uel ĩpreclus tu¬
eno uel sigillum candelabro uendica¬
ri nõ potest. s excludatur ad exibend̾ a
agi potest. aliter atq intignoꝰ iũxtto e¬
eclib est dequo neq ad exibend agi po¬
test. Qui a lex .xii.ta. solui uetaret s acto
ne detigno in uncto ex eadem lege in

Expanded text:
ga seruus sit: ad hoc plane solum tenebitur, ga seruus sit: ad hoc plane solum tenebitur, ut caueat se exhibiturum, si in potestatem eius peruenerit. sed et si non sit in fuga, permiseris autem ei ubi uelit morari, idem erit dicendum, aut peregre a te missus sit, uel in praediis tueno uel sigillum candelabro uindicari non potest, sed ut excludatur, ad exhibendum agi potest: aliter atque in tigno iuncto aedibus, de quo nec ad exhibendum agi potest, ne de tigno iuncto ex eadem lege in
Abbreviated transcription (Latin):
rumcausa ĩposẜone sit. S et eum q usus
fix. nommerem teneat qmͣiuis nec hic i¬
utiq possideat. ¶Inde uis. querit qͣtenuᷤ
hos oporteat exibe et ait priorem qdemi¬
turutatur. truatur sic Item uil. scribit ẽp¬
torem ꝗruta cesa uenditori nõ restituit
ad exibend tem̃. ĩ quantum ilitem iura¬
uero. S ibi adiecit siemptor possideat an
dolo fecit quominus possidet. ¶Item̃
celsus scribit. St̾cus qd marea mea ꝯges¬
sisti ꝑ ad exibend̾ actionem posse te dseq̃ ut
tollas sic tñut totum tollas. Ceteꝵ alia
non posse. ¶Si ratis sit delata ui flumĩs
magrealtius posse eum dueniri adexibẽ
dunitaxat dampno anet de pret̾ito domi¬
no agricauend sit et ait etiam de pret̾ito
caĩnoport̾e. S et si deruma aliqd ĩtuam
aream uel incuas edes decidet teneb̾is a¬
an adexibend licet nõ possideas. ¶Item
siꝗs facultatem restituendi nõ h̾at licet
possideat. tñ ad exibend̾ nõ teneb̾r si infu

Expanded text:
rum causa in possessione sit, sed et eum, qui usus fructus nomine rem teneat, quamuis nec hic utique possideat. inde Iulianus quaerit, quatenus hos oporteat exhibere: et ait priorem qtur utatur fruatur. Idem Iulianus scribit emptorem, qui ruta caesa non restituit, ad exhibendum teneri in quantum in litem iurauero: sed ibi adicit, si emptor possideat aut dolo fecit quo minus possideat. Item Celsus scribit stercus, quod in aream meam congessisti, per ad exhibendum actionem posse te consequi ut tollas, sic tamen ut totum tollas: ceterum alias non posse. Sed et si ratis delata sit ui fluminis in agrum alterius, posse eum conueniri ad exhibedumtaxat damno an et de praeterito domino agri cauendum sit, et ait etiam de praeterito caueri oportere. Sed et si de ruina aliquid in tuam aream uel in tuas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas. Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet possideat, tamen ad exhibendum non tenebitu
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾. legatus est ticio. ⁊ eius dem̃fum¬
diusus fir.sempnio sub odonedi¬
xi int̾im cum ꝓprietate usumf. eẽ
licet placeat cum de tracto usufr̃.
fundus legetur apd̃ h̾rdem usu

Expanded text:
 legatus est Titio et eiusdem fundi usus fructus Sempronio sub condicione: dixi interim cum proprietate usum fructum esse, licet placeat, cum detracto usu fructu fundus legatur, apud heredem usum
Abbreviated transcription (Latin):
Aueri utadctam altitudinem monu¬
ꝯsistere potest. ut c̾tus nums homi¬
minum muno loco humetur. ¶Dẽ
temtalem iiungere possim ut mic
bruncino ẜuiat. Similiter s̃mime
solu̾uendo. ut michiet ticio ẜuiat an
ꝯseꝗ possim. rendiruitutem recipe ni¬
sisibi nemo potesti. adiectio itaq ui¬
cini supuacuo bnda est ita ut totas¬
et socio ẜuiat effice nõ possumqr ꝑ
unum socumi. ꝯmuni solo ẜuitus ac¬
quirinon potest.¶ Lpni.¬

Expanded text:
aueri, ut ad certam altitudinem monuconsistere potest, ut certus numerus hominum in uno loco humetur. 5 Idetem talem iniungere possim, ut mihi et uicino seruiat? similiter si commune solum uendo, ut mihi et socio seruiat, an consequi possim? respondi: seruitutem recipere nisi sibi nemo potest: adiectio itaque uicini pro superuacuo habenda est, ita ut tota seret socio seruiat, efficere non possum, quia per unum socium communi solo seruitus adquiri non potest. 6 Ulpi
Abbreviated transcription (Latin):
quod sit meretere non turpiterae¬
cipe ꝙ sit metrir. ¶Sitibi udi¬
cium decero ut fugittiuum me¬
amuidices uelfurem rere meie
no potestrit repeti qd̾ datumẽ.
necemniturpiter accepisti. ꝙ si
ifugittiuo meo iccepis neeu
ndicres ꝯdice tibi hoc qͣsi furi
cossim. ¶ S. et si ip̃c fur. iudiei¬
um ame accepit uel furis uel
set ne furtum ab co fcm̃n iuidicar.
sie uidicass siue nõ. repetitio¬
uetes:opmiones estimancitmi
ioqd ex miusta causa apud ali¬
quem ut posse en ꝯdici inqua sẽ¬
teria etiam celsus ẽ. Pomp̾.¬

Expanded text:
quod sit meretrix, non turpiter accipere, cum sit meretrix. Si tibi indicium dedero, ut fugitiuum meum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi furi possim: sed si ipse fur indicium a me accepit uel furis uel set, ne furtum ab eo factum indicaret, siue indicasset siue non, repetitioueterum opinionem existimantium id, quod ex iniusta causa apud aliquem sit, posse condici: in qua sententia etiam Celsus est. 7 Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
sobturpencãm ꝓmisis ticio quã¬
ins si petat exceptione doli mali
ueli factum submou̾e cum pos¬
sis .tamen si solius te nõ posse re
pere. quoniam sublataeic ꝓxima
pitudo sup esses. ¶Porro aute
siet dantis et accipientis curpii
causa sit. poss orem pociorem eẽ
et ideo repetitionem cessare. tñ
modauero. deinde preciumut
recipem delisseni ꝯd̾one merec¬
te actur rensumest qmͣius ei¬

Expanded text:
ob turpem causam promiseris Titio, quamuis, si petat, exceptione doli mali uel in factum summouere eum possis, tamen si solueris, non posse te repetere, quoniam sublata proxima pitudo, superesset: porro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse et ideo repetitionem cessare, tamemodavero, deinde pretium, ut reciperem, dedissem, condictione me recte acturum responsum est: quamvis e
Abbreviated transcription (Latin):
tus iniuria c̃ ludos ex̾terceti
ua crimina uł etiam ip̃os ꝓfes¬
sores uel insocios suos ⁊ maxĩe
incos nouicios ꝗ rudes ad reci¬
tat᷑onem legum ueiunt ꝑpetra¬
re.¶Quis  enim ludos ppellez
eos ex qb crimina oriuntur.
mas ⁊ posta linguas fierier
Alme urbis tam obruare qua
uindicare. ꝓ ut delicti tam iuue¬
num quam scriptorum quali¬
tas eregerit curc h̾ebit. ¶In be¬
nice uir clarissimus preses ꝓ¬
uincie maritime quam beatis¬
simus eiusdem ciuitatis eꝑis¬
copus ⁊ legum ꝓfessores. ¶In¬
cipite igitur legum doctrina
eis cum dei gubernatõne tra¬
dere ⁊ uamꝰ aꝑire quam nos i¬
uenimus quatenus fiant ob¬
timi iusticie ⁊ rei publice mĩs¬
tri ⁊ nos maxiinũ detꝰ mom¬
ne euum sequatur. quia mi¬
taẽ ꝑmutacio qualem ⁊ apud
homer patremomnis iurtutis

Expanded text:
tus iniuria est ludos exercere et alia crimina vel in ipsos professores vel in socios suos et maxime in eos, qui rudes ad recitationem legum perveniunt, perpetrare. quis enim ludos appellet eos, ex quibus crimina oriuntur ?mas et postea linguas fieri er huius almae urbis tam observare quam vindicare, prout delicti tam iuvenum quam scriptorum qualitas exegerit, curae habebit: in Betam vir clarissimus praeses Poenicae maritimae quam beatissimus eiusdem civitatis episcopus et legum professores. Incipite igitur legum doctrinam eis dei gubernatione tradere et viam aperire quam nos invenimus, quatenus fiant optimi iustitiae et rei publicae ministri et vos maximum decus in omne saeculum sequatur: quis veta est permutatio, qualem apud Homerum, patrem omnis virtutis,
Abbreviated transcription (Latin):
saluum fore pignus cͣclitori dicẽdu
ẽ. ħ̃ enim accide potuissent etiam si nõ
uoluntate creditoris uẽdidiss. Credi¬
tor quoq sipignus distraxit et a uendi¬
tione recessum̃ fu̾it. uł homo relibitus
fu̾it dñium ad debitorẽ reu̾titur. Id
ꝙ ẽ momib sicuiꝯcessum ẽ rem alienã
uẽdere. non enĩ qr dm̃ũ transfert io abi
emptore ius recipiunt. s ĩ pristinamcã
ros redit re soluta uendicione. Mem.¬

Expanded text:
dicendum est: haec enim accidere potuissent, etiamsi non voluntate creditoris vendidisset. Creditor quoque si pignus distraxit et ex venditione recessum fuerit vel homo redhibitus, dominium ad debitorem revertitur. id quibus concessum est rem alienam uendere: non enim quia dominium transferunt, ideo ab emptore ius recipiunt: sed in pristinam causam res redit resoluta uenditione.
Abbreviated transcription (Latin):
tos ꝙ ꝗ ĩꝑnim potestatem ue.
qm b̾nt. s nec ad eos ꝑtinz hoc
eclictum.quos pretor ꝓhibꝰ sũ
tus pot̾int ꝑmict̾e pr̃onos puta
et pentes. ¶Demnde adiecit neq
defenderetur. ꝙ ad om̃s supra sc¬
scriptos ꝑtinet. preterquamad
eumꝗ absens ꝗd usucepit. qmp¬
lene supra deeo cautum ẽ. ¶ Ait

Expanded text:
 qui imperium potestatemue quam habent. sed nec ad eos pertinet hoc edictum, quos praetor prohibet sine tus potuit permittere: patronos puta et parentes.Deinde adicit 'neque defenderetur': quod ad omnes supra scriptos pertinet praeterquam ad eum, qui absens quid usucepit: quoniam plene supra de eo cautum est.Ait
Abbreviated transcription (Latin):
michi debes aut fundus sem¬
ꝓmanus doti tibi erit. uti ͫ mu¬
uer uellet id indotem ent et qdẽ¬
si debitum maluiss dotis noĩe
apd̃ uirum remane potest ea

Expanded text:
mihi debes aut fundus Sempronianus doti tibi erit", utrum mulier vellet, id in dote erit: et si quidem debitum maluisset dotis nomine apud virum remanere, potest ea
Abbreviated transcription (Latin):
minib et obscurare legatis
edes xceditur. ut non penitus
lumenrecludatur. s tm reli¬
quatur qnͣtum sufficit hita¬
tibꝰ musus diuturm modem¬

Expanded text:
minibus et obscurare legatas edes conceditur, ut non penitus lumen recludatur, sed tantum relinquatur, quantum sufficit habitantibus in usus diurni moder
Abbreviated transcription (Latin):
etium aetoris habuit ratione
cunis intelrm potuit intesse
ephefi recipe Ataq utilitsosuo¬
qactoris uemet. Quidemono
traiecticia m pecimiam dent
ephest recepturus ubi subpen
debeat pecumam uelsus pen¬
ribo et distracta pignor tit

Expanded text:
it rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam uel sub pignoribus, et distracta pignora
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵe ꝑsingłas ciuitates regio¬
nes q. maxime uinioleitru¬
menti. ¶Pecumar quap lit
undeatur una et eadem potestis
ubiq eẽ tamen alus  locis fncli¬
us et lemoribꝰ usuris muenu¬
tur alus dificilius et grauon

Expanded text:
r singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: pecuniarum quoque licet uideatur una et eadem potestas ubique esse, tamen aliis locis facilius et leuibus usuris inueniuntur, aliis difficilius et grauibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur ephesi et capue boc agitur
utephesi ꝑtem et capue ꝑtem
petat. ¶Siꝗs insulam fieri sti¬
pulcturet locum nõ adiciat nõ
ualet stipło. ¶Siꝗs ita scipu¬
latur ephesi .x.dari si añ diem ꝙͣ
ephesum ꝑuenire possit agat ꝑ¬
peram añ diemagi. Quia et iul.
putat diem tacite huic stipula
die kartaginedar mutiliter
stipulari. ¶Idem iuł. tcͣtat an
is qͥ ephesi sibi aut ticio daristi¬
pulatus ẽ.si alibi ticio soluat᷑.
nchilominus possit intend̾e si¬
bidarioꝑtere. et nił. scribit liba¬
tionem nõ ꝯtingisse. atꝙ ideo
posse petiqd̃ int̾est. Marcellus
autem et alias tractat et ap̃
iuł. notat posse dici et si micbi
alibi soluatur lib̾ationem cõ¬
tigisse. qmuis munitus accipe
ubi ꝓmisit in nicħ lib̾areturaĩ
S michi indetur summe solu¬
t̾o distare a fabrica insule. et
ideo ꝙ int̾ est solum petendũ.
¶Nunc de officio iudicis hui
actomis loq̃nd̾ est utr qnͣtita
tiꝯtractus debeat ẜuire anul
excede uel minuere qnͣtitatẽ

Expanded text:
tur 'Ephesi et Capuae', hoc ait, ut Ephesi partem et Capuae partem petat. Si quis insulam fieri stipuletur et locum non adiciat, non ualet stipulatio. Qui ita stipulatur 'Ephesi decem dari', si ante diem, quam Ephesum peruenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus putat diem tacite huic stipulatdie Carthagine dari, inutiliter stipulari. Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Titio dari stipulatus est, si alibi Titio soluatur, nihilo minus possit intendere sibi dari oportere. et tionem non contigisse atque ideo posse peti quod interest. Marcellus autem et alias tractat et apud Iulianum notat posse dici et si mihi alibi solvatur, liberationem contigisse, quamvis invitus accipere ubi promiserat, in nihilum liberaretur. sed mihi videtur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quantitati contractus debeat servire an vel excedere vel minuere quantitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ctoris ꝓcurator ñ mrem suã
datus ppͥ impensas quas ili¬
tem fecit potest desid̾are ut si¬
bi ex idicati actione fsatis fi¬
at si dñs litis soluendo nõ sit.
Iꝗs cum ꝓcuratori¬
o nomine ꝯdẽpnatus esset h
h̾rs extitit dño litis iudicati
actionem nõ recte recusabit.
Hoc si ex asse. Smn aũt hrs. ex ꝑ
te extit̾it ⁊ totum soluit. Si qui¬
dem ei mandatũ est hoc quoꝙ
ut soluat mandati actionem ad¬
ũsus coh̾rdes h̾ebit. Si non sit
mandatum. negocioꝵ gestoꝵ
actio datur q est ⁊siheres ꝓcu

Expanded text:
ctoris procurator non in rem suam datus propter impensas quas in litem fecit potest desiderare, ut sibi ex iudicatione satis fiat, si dominus litis soluendo non sit.is, cum procuratorio nomine condemnatus esset, heres extiterit domino litis: iudicati actionem non recte recusabit. hoc si ex asse. sin autem ex parte heres extiterit et totum soluerit, si quidem ei mandatum est hoc quoque ut soluat, mandati actionem aduersus coheredes habebit: si non sit mandatum, negotiorum gestorum actio datur. quod est et si heres
Abbreviated transcription (Latin):
nes et labra salientes fistule quo: que
auẽtib ninguntur qmuis longe extu¬
rrant extra edificiũ ediũ sunt. idem cau¬
ales pisces aut ꝗsunt ĩ piscina nonsũt
edium nec fundi. ꝑ Omp̃.
que infundo sunt. Lp.¬
Undi nichil ẽ nisiꝙ intrase tenetediũ¬
au̾t młta ẽe que edibꝰ afixa nõ sunt io¬
norare nõ oportet ut puta seras claues
claustra multa etiam defossa ẽẽ nec tñ
fundi aut uille hri ut putauasa sali¬
naria .i. tortulari a quoniam ħ̃ instru¬
menta mag̾ suntansiedificio magis co¬
bereant s et uinũ et fructus ꝑceptos in¬
lle non ẽẽ ꝯstat: fundo uendito ułlega
tost̾qlimum et stram̃ta emptoris etle¬
gataru sũt lingna ã ueditoris uł b̾rdis
qr nõ sunt fundi. tam et si ad eam rẽm
ꝯꝑatum sit emptorẽ sequãtur si uen¬
denli uẽditore. isi aliud actũ est. nec
int̾est in stabulo iaceat an ac̾uus sit.i¬

Expanded text:
nes et labra, salientes. fistulae quoque, quae alientibus iunguntur, quamuis longe excurrant extra aedificium, aedium sunt: item canales: pisces autem qui sunt in piscina non sunt aedium nec fundi, 16 Pompoquae in fundo sunt. i nihil est, nisi quod terra se tenet: aediuautem multa esse, quae aedibus adfixa non sunt, ignorari non oportet, ut puta seras claves claustra: multa etiam defossa esse neque tamen fundi aut villae haberi, ut puta vasa vinaria torcularia, quoniam haec instrumenti magis sunt, etiamsi aedificio cohaerent. Sed et vinum et fructus perceptos villae noto sterculinum et stramenta emptoris et legatarii sunt, ligna autem uenditoris uel heredis, quia non sunt fundi, tametsi ad eam rem ccomparatum sit, emptorem sequatur, si uendendi, uenditorem, nisi si aliud actum est: nec interest, in stabulo iaceat an aceruus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit agentis solum estimabitur.
ueluti cirinculpa nõ restituetis
uel nõ exibentis pumitur. Ci
uero dolus aut ꝯtumacia no
restituentis uel non exibentis
qnͣti inlitem iurauit actor.

Expanded text:
sit agentis solum aestimatur, veluti cum culpa non restituentis vel non exhibentis punitur: cum vero dolus aut contumacia non restituentis vel non exhibentis, quanti in litem iuraverit actor.
Abbreviated transcription (Latin):
Em iniudicio iuran¬
deductam nõ id do. re¬
circo pluris esse opma¬
Iur qr cresc̾e ꝯdempnatioeiꝰ
potest. ex ꝯtumacia nõ restitu¬
entis ꝑiusiurand ĩ litem non
enim res pluris fit ꝑhoc szex ꝯ¬
tumacia estimabitur ultra
rei precium. A Aulus.

Expanded text:
em in iudicio deductam non idcirco pluris esse opinamur, quia crescere condemnatio potest ex contumacia non restituentis per iusiurandum in litem: non enim res pluris fit per hoc, sed ex contumacia aestimatur ultra rei pretium. 2 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituta ẽ ut duplũ eius qnͣtie
emiss ineariũ inferre cogeturi
cum uo qͥ uẽlidiss ut irricat
eret uẽclitõ. plane si michi p̾cu̾
solĩs cũtu duplũ erranio dele
ꝯsulto locus erit. siꝗs uillam sua

Expanded text:
ut duplum eius quanti emisset in aerarium inferre cogeretur, in eum uero, qui uendidisset, ut irrita fieret uenditio. plane si mihi pretium solueris, cum tu duplum aerario debeas, consulto locus erit, si quis sua
Abbreviated transcription (Latin):
tor iubet p̾tereũdem obtemꝑ
quo cautum ꝓmictituraueris.
et quem sistere in iudiciũ R.¬
oportet. Namtalis sane itine¬
ris dimi meratio neutrilitiga

Expanded text:
tor iubet praeter eum diem, quo cautum promittitur, et in quem sistere in iudicium oportet. nam sane talis itineris dinumeratio neutri litiga
Abbreviated transcription (Latin):
et simo temꝑe similiterad mic¬
ti eademꝙ rone ꝑlegem falci¬
diam minui potest. ¶ Reõ quor
ꝓmictendi defuncto ĩꝑtes hr¬
ditarias ususfr. obligatio di¬
uditur. et si ex oniuni precdio
debeltur. imio ex socus defendẽ
te ꝓꝑte defendentis fieł restito¬

Expanded text:
egitimo tempore similiter amitti eademque ratione per legem Falcidiam minui potest: reo quoque promittendi defuncto in partes hereditarias usus fructus obligatio diuiditur: et si ex communi praedio debeatur, uno ex sociis defendente pro parte defendentis fiet restit
Abbreviated transcription (Latin):
cio agat. qm̃ sicum extraneoi
aget. Nam ꝗcum extraneo ag
siue receꝑint. siue corruperit. a¬
age̾ potest. ꝗ cum socio smne alt̾¬
metum exꝑiri. situ id fecis ego
ad̾e utiuactione posum adom¬
nos enimcoryiptellam hecactõ¬

Expanded text:
cio agat, quam si cum extraneo agit? nam qui cum extraneo agit, siue recepit siue corruperit agere potest, qui cum socio, sine altemecum experiri, si tu id feceris, ego agere utili actione possum; ad omnes enim corruptelas haec act
Abbreviated transcription (Latin):
Nhoc iudicio reꝵ estimatio uenit quas
ẜuus secum abstulit. qr omne damp¬
num dupplicatur. Neq int̾erit an ad
cum ꝑlate fũmt res an ad alium. siue
etiam ꝯsumpte sint siuenon. Et enim
iustius est eunteneri ꝗ prnceps fu̾it
delicti. qͣm eum queri id quem res ꝑ¬
latesunt.Upm̃.

Expanded text:
tio venit, quas secum servus abstulit, quia omne damnum duplatur, neque intererit, ad eum perlatae fuerint res an ad alium sive etiam consumptae sint: etenim iustius est eum teneri, qui princeps fuerit delicti, quam eum quaeri, ad quem res perlatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
si forte alium eum receꝑit uel corrumꝑ¬
it utilis actio fructuano ꝯpetit. ¶Da¬
tur enm hec actio qnͣtiea res eiz eius
duppli. S qstionis est estimatio utre
eius dunitaxat fieridebeat ꝙ ẜuus mi
corpeuel ĩ animo dampniseneit. hocẽ
qnͣto uilior ẜuus frũs sit. an no ⁊̃ cetoꝵ
et nere. ait ꝯdempnand̾ tnͣticorrupto

Expanded text:
si forte alius eum receperit uel corruperit, utilis actio fructuario competit. Datur autem actio quanti ea res erit eius dupli. Sed quaestionis est, aestimatio utrum eius dumtaxat fieri debeat, quod seruus in corpore uel in animo damni senserit, hoc est quanto uilior seruus factus sit, an uero et
Abbreviated transcription (Latin):
GEM NUI¬
MS EDICO
patere nemo est qui ignoret Nal
cum interd̾ ignari cuius sint cõ¬
ditionis uel quales cum magis

Expanded text:
tem huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari, cuius sint condicionis uel quales, cum magis
Abbreviated transcription (Latin):
placuit. qnta portio ꝓportõ¬
bo que ad eos ꝑtinuntꝰ cedet ita
ut singłi inquartam qmͣ añ
b̾re credebantur nõ amplui
nem euicerit ꝓrata ꝯputẽtu
pu̾rditatis petitionem id qd̾
tamilie h̾cisconde iudicio dse¬
ꝯmur ut a ꝯinumone disce¬
damus cum ad offm iudicis
nichil amplius ꝑtinet. qmͣ
so restitui michi uibeat. Idẽ¬
Ermictend erit posẜoribo br¬
ditatis ꝑtem qdem brdita¬
fende ꝑtem uero cedere. A
diam ad se ꝑtiñe de altera ꝑ

Expanded text:
placuit, quinta portio pro portionibus quae ad eos pertinuit cedet, ita ut singuli in quarta, quam antehac habere credebantur, non amplius nem euicerit, pro rata computentuhereditatis petitionem id quod familiae erciscundae iudicio consequimur, ut a communione discedamus, cum ad officium iudicis nihil amplius pertineat, quam diuiso restitui mihi iubeat. 8 Ideermittendum erit possessori hereditatis partem quidem hereditare, parte uero cedere, neidiam ad se pertinere, de altera parte
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝯmunem fund̾ ego ⁊ pupillus i¬
hremus licet uterq nõ uteretur. tñi
ꝑꝑ pupillũs et ego uam retineo. iiii¬
¶ Si is qui nocturnam aqͣm h̾t. inter¬
diuꝑ ꝯstitutum ad missionis temp
usus fu̾it amisit nocturnam ẜuitu

Expanded text:
munem fundum ego et pupillus haberemus, licet uterque non uteretur, tamen propter pupillum et ego uiam retineo. Si is, qui nocturnam aquam habet, interdiu per constitutum ad amissionem tempus usus fuerit, amisit nocturnam seruitu
Abbreviated transcription (Latin):
sdampni nurie dabtmnus actionẽ
ad id qnͥtum int̾ est qd̾ debilitandoi
aut uinciendo psecutionem pigno¬
ris exignasuerit fingamus nuuã
crediti nomine actonemẽeqr forte
ca cecidat nõ existimo ĩdignam rem
animadusione et auxilio p̾toris. ulp

Expanded text:
damni iniuriae dabimus actionem ad quantum interest, quod debilitando aut vinciendo persecutionem pignoris exinanierit. fingamus nullam crediti nomine actionem esse, quia forte causa ceciderat: non existimo indignam rem animadversione et auxilio praetoris. Vl
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. plane ĩqb casib placet retro
agidõationem. etiam sequẽs tra¬
ditio a młre fca ĩpendẽti hebitur¬
¶ Si maritus ucoridonait morti
cã. ea ꝙ diu̾terit andissoluatur do

Expanded text:
fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donationem, etiam sequens traditio a muliere facta in pendenti habebitur. Si maritus uxori donauerit mortis causa eaque diuerterit, an dissoluatur do
Abbreviated transcription (Latin):
umianimal ad u̾sus singulos erit m
solidum noxalis actio sicuti in ho¬
mine Onterdum autem dominus ĩ
hoc ꝯuenietur nõ ut noxe dedat. s¬
PESP AUP¬
ERIEMIEE¬
coqo nocuit .i. id animal quod
nociamꝯmisit.aut extiniatio¬
nem noxie offerre. Noxi l autẽ
est ip̃m delictum que actio ad
onmes quadrupedes ꝑtinet.i
¶At pretor paupieni fecisse. pau¬
ples est dampnum siue iniuriai
facientis datum noc enim potest
animal dicimiuriam fecisse ꝙ sẽ¬
su caret itiqd ut ẜ uius scribit.
tunc hec actio locum h̃t cum cõ¬
mota feritate notuit quadrup¬
o uit puta si equus calcitrosus.
cilce ꝑcuirit. aut bos cornu pete
solitus pecierit. aut mula pꝑ ni
Aut si plus iusto honata quad¬
rupes inaliquam honus eũtit
rec actio cessabit dampniq in

Expanded text:
sit animal, aduersus singulos erit in solidum noxalis actio, sicuti in homine. Interdum autem dominus in hoc non conuenietur, ut noxae dedat, spes pauperiem feid quod nocuit, id est id animal quod noxiam commisit, aut aestimationem noxiae offerre. Noxia autem est ipsum delictum. Quae actio ad omnes quadrupedes pertinet. Ait praetor 'pauperiem fecisse'. pauperies est damnum sine iniuria facientis datum: nec enim potest animal iniuria fecisse, quod sensu caret. Itaque, ut Seruius scribit, tunc haec actio locum habet, cum commota feritate nocuit quadrupes, puta si equus calcitrosus calce percusserit, aut bos cornu petere solitus petierit, aut mulae propter aut si plus iusto onerata quadrupes in aliquem onus euerterit, haec actio cessabit damnique in
Abbreviated transcription (Latin):
u̾susi . legatus est. in repetitiõe
ususfr̾. non totum s ꝑtemticio
relegassetan uiderentur uinc̃¬
tr.et. ut si qdem ticius amisit
totum socio accrescere. qd̾ si me¬
uius amisisset non totum ac¬
crescere. set ꝑtem. id eum ptẽ
ad ꝓprietatem redire. que i nĩa
ci eo momento quo ꝗs amictit
usumfr̃. et resumit etiam ip̃i qc¬
quam ex usufr̃. accrescere plac.
legntarius alii restituere rog.¬
tus est. id agere pretor debet ex
fidei ꝯmissaru psona magisqͣm
exlegataru peat usuffr̾. ULpm̃.

Expanded text:
usu fructu legato in repetitione usus fructus non totum, sed partem Titio relegasset, an uiderentur coniuncti. et ait, si quidem Titius amiserit, totum socio adcrescere: quod si Maeuius amisisset, non totum adcrescere, sed partem ad eum, partem ad proprietatem redire. quae sentenci eo momento, quo quis amittit usum fructum et resumit, etiam ipsi quicquam ex usu fructu adcrescere: placelegatarius alii restituere rogatus est, id agere praetor debet, ut ex fideicommissarii persona magis quam ex legatarii pereat usus fructus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquemususfr. ei acqsitus est.
tuatione interire usumfr̃ pla¬
cet ueluti usustructus edium
michi legatus est. edes corru¬
erunt uelexuste sunt sine du¬
bio extingintur. inet. irec c̾tis¬
ssimum est exustis edib nec are¬

Expanded text:
quem usus fructus ei adquisitus est, tatione interire usum fructum placet: ueluti usus fructus mihi aedium legatus est, aedes corruerunt uel exustae sunt: sine dubio extinguitur. an et areae? certissimum est exustis aedibus nec are
Abbreviated transcription (Latin):
tis mutari non potest. Hem
scuram ul ambiguam uendi¬
Foriet eiquilocaisit nocere. ni
quoꝵ fuit potestate legem aꝑ
neri non ĩꝑsonam dirigitur.
s cum generale sit locum in¬
terhrdes quoq litigantes
h̾ebit. ¶Qui ꝓuocarit et pac¬
tus est intradiem certum
pecuma de qua transegerat
nõ soluta uidicatis secitis fac¬
turum audex appellationis
nullo alio de principali cau¬
sadiscusso. iustam conuen¬
tionem ueluti confessi. seque¬
tur. post diuusionem bonorũ
et eris aliem singuli creclito¬
res a singulis hr̃dib non m¬
terpositis de legntionib mso¬
lid̃ ut conuenerat ustras ac¬
ceptauerut actiones qͥs a
impecliende noñ erunt. si non
singuli ꝓfide rei geste totum de¬
bitum siguus otterãtur.u¬

Expanded text:
tis mutari non potest. 39 Iscuram uel ambiguam uenditori et qui locauit nocere, in quorum fuit poteneri" non in personam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes ebit. Qui prouocaui‹t›, pactus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conuentionem uelut confess‹i› sequetur. Post diuisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut conuenerat, usuras acceptauerunt: actiones, quas impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant.
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatem dampnatiquam
cebitiso exigebat scientes et prudẽ¬
eo iuxilium appellationis omi¬
sunc potis mandati agentibus
husexeꝗtate iudicu tueriteigit᷑
nignoraumt excusata eoꝵ igno¬
acia ẽ si scierunt mobebat eis n¬
rec appellaret puto ronem eius cõ¬
ennstitenebis michi ut restituas
s. et si dolo eine negle xistiforte.N.i
pocuma accepta alii cessisti ut eniet
it lataculpa forte sigr̃a ductus:
¶S etsisrius quem emisti fugit si
ꝗdemdolo tenebis tuo si dolous ñ
intuent nec culpa nontenebis:¬
qd idhut caueas si ĩpotestatem
tuamꝑuen̾it te restitutur. ¶S et si
restituas. et trade debes et si cautũ
est de euictione renuel potes deside¬
mie ut cibi carieatur puto suffice.
simichi actionem hanc cedas. ut ꝓ¬
curatorem meirem meam facias.
noc amplius pres quam ꝯsecutur

Expanded text:
quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis nret appellaret, puto rationem eis conemisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti ut emeret aut si lata culpa forte si gratia ductus p sed et si seruus quem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non interuenit nec culpa, non teneb ut caveas, si in potestatem tuam pervenerit, te restituturum. sed et si restituas, et tradere debes. et si cautum est de evictione vel potes desiderare, ut tibi caveatur, puto sufficere, si mihi hac actione cedas, ut procuratorem me in rem meam facias, nec amplius praestes quam consecutur
Abbreviated transcription (Latin):
bere. ¶Siꝗs ticio madaiit. ut ab actoribꝰ
ꝓcuratori mandauerat. ut pecuniam mu¬
tuam acciꝑet.utilem actionem dandam
qiͣ institoriamqr et hic qiͣ p̾posuisse eum
mutue pecunie accipiende uideatur. in¬
cepto lib̾et si hoc uelimi uel si malim in hoc
agam ut eum deleg michi uelsicui alii uo
dotem dedit. eamq mandante fili a uel
illico stipulata sit ueletiam postea man¬
bant iti demum rata ẽẽ mandauit. si int¬
uentu sempnii gesta ẽent. et male pecina
credita sit sempnium ꝗ nichil dolo fecit

Expanded text:
bere.Si quis Titio mandauerit, ut ab actoribusprocuratori mandauerat ut pecuniam mutuam acciperet, utilem actionem dandam quasi institoriam, quia et hic quasi praeposuisse eum mutuae pecuniae accipiendae uideatur.cepto liberet, si hoc uelim: uel, si malim, in hoc agam, ut eum deleget mihi uel si cui alii uoldotem dederit eamque mandante filia uel ilico stipulata sit uel etiam postea, manbant, ita demum rata esse mandauit, si interuentu Sempronii gesta essent, et male pecunia credita sit, Sempronium, qui nihil dolo fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
iqndo int̾edes uinas pies est q ita uen¬
trem facet ut mucinido mum semipe¬
dem .uł amplius ꝓcumbet agi oportet
ius non esse illum ꝑietem ita ꝓiectum
insiumiesse in uitose. ¶Cum indo¬
mogauscu  locus qdamelib accimu
anmĩitaẜ iuret ut in eo loco poĩtum
mellas positas baberet annuoꝯsiliũ
omnes mr̃ ꝑitidederunt. ut cum eoa
ageret ius ei nonesse meo loco eaposita
bre minto se. ¶Ecdmciuius ꝑietem u¬
cinus sterqlimum fecerat exquo ꝑies
madescebat sulebatur quemadm pos¬
set uicinum cogere ut sterqlimum
inttuictum cogi posse.S si ĩpriuato de
fuitute agerẽoportere.S si dampni
infectistipulatus ess posse ꝑ eam stipu¬
lationem si ꝗd exea re abi dampnida¬
tum esset seruare. Pł.

Expanded text:
ndo inter aedes binas paries esset, qui ita uentrem facere‹t›, ut in uicini domum semipedem aut amplius procumberet, agi oportet ius non esse illum parietem ita proiectum in suum esse inuito se.Cum in domo Gaii Sei locus quidam aedibus Anni ita seruiret, ut in eo loco positum mellas positas haberet, Annio consilium omnes iuris periti dederunt, ut cum eo ageret ius ei non esse in eo loco ea posita habere inuito se.Secundum cuius parietem uicinus sterculinum fecerat, ex quo paries madesc‹eb›at, consulebatur, quemadmodum posset uicinum cogere, ut sterculinum interdictum cogi posse, sed si in privato, de servitute agere oportere: si damni infecti stipulatus esset, possit per eam stipulationem, si quid ex ea re sibi damni datum esset, servare.
Abbreviated transcription (Latin):
tum Rend̾e. anb̾rditas sit restituta.
hat filium uł ẜuum. qr hoc solum q̃¬
ricur anpeculium apud eum cum
quo agitur est.D Auł.
infc̃i scipulari uelimus in t̾rogare
miure anedes enis uel locus sit. ex
quo dampnumtimeatur. et ꝓqua
ꝑte. ut neget suum preliumꝰ esse ne
caueat dampni mtci aut cede aut¬
si resistend̾ putau̾it qĩdolo uersat
tradere ꝯ peslatur.Tp̃.

Expanded text:
 an ei hereditas sit restituta. habeat filium uel seruum, quia hoc solum quaeritur, an peculium apud eum cum quo agitur est. 10 Pauinfecti stipulari uelimus, interrogare in iure, an aedes eius uel locus sit, ex quo damnum timeatur, et pro qua parte, ut, si neget suum praedium esse nec caueat damni infecti, aut cedere aut, resistendum putauerit, quasi dolo uersatus tradere compellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pignus uendere quo magis sat¬
faciaciat aut cautõe. accipe abeo
sit ualeat ꝙ ꝯcessit qr ita ĩtellige¬
mus ut et si legatum repudi¬
tum fu̾it ꝯualescat pignus.

Expanded text:
pignus uendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, sit, ualeat quod concessit: quod ita intellegemus, ut, si legatum repudiatum fuerit, conualescat pignus.
Abbreviated transcription (Latin):
anteneat ꝯsensus eoꝵ et dicenlũẽ
non posse isisp̃aliter h̃eis mandat
ẽ. ¶ G si cũ debitoris ꝓcuratore ꝯue¬
ñt ne sit res obligata dicend̾ ẽ idi
debitori ꝑdoliexceptionẽ ꝓdẽẽcũ
aut̃ cũ ẜuo eius duen̾it ꝑ ip̃am pac¬
ti except̃. ꝯuentid ꝓdee̾. ¶ Si ꝯueĩt
de ꝑte ꝓindunso alienamda sic̾ta
res ẽque uenit. pot dicide reliqua

Expanded text:
sus eorum. et dicendum est non posse, nisi specialiter hoc eis mandatum est. Sed si cum debitoris procuratore conuenit, ne sit res obligata, dicendum est id debitori per doli exceptionem prodesse: cum autem cum seruo eius conuenerit, per ipsam pacti exceptionem conuenti debet. Si conuenit de parte pro indiuiso alienanda, si certa res est quae uenit, potest dici de re
Abbreviated transcription (Latin):
ceat crelitori idemq si apte c̾elito¬
ris ꝓcurator ĩrem suamexstit̾it pa¬
ciscendo mutilem faciet sibi ypot¬
hecariam accionem in tm̃ ut ꝓutẽ
recte diciet dñis litis hoc cau noce

Expanded text:
itori. itemque si a parte creditoris procurator in rem suam exstiterit, paciscendo inutilem sibi faciet hypothecariam actionem, in tantum, ut putem recte dici et dominis litis hoc casu noce
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sepeliret mortuum et qi
mortuus inferturomnes ꝯt¬
re debent cumextranei infen
Nam ex ipis donins queri¬
bet recte ibi sepeliri ꝯstat etiami¬
ne cetor ꝯsensumaximecuns
as non sit locus in quo se plis
lit̾ res est memorie cã impostut
ꝓhium appellant. PAp

Expanded text:
ibi sepeliret mortuum et quamortuus infertur, omnes consentire debent, cum extranei inferantur: nam ex ipsis dominis quemlibet recte ibi sepeliri constat etiam sine ceterorum consensu, maxime cum alius non sit locus in quo sepelireliter res est memoriae causa in posterum τάφιονappellant. Pap
Abbreviated transcription (Latin):
sz neq  folus. neq oleo frumento
neꝙ frugib usux. s et salb. et cas¬
sius et labeo et ꝓculus. hoc ampli¬
us etiam exhus que infundo naᷤ¬
cuntur. qd̾ ad uictum sibisiusq
sufficiat sumpturꝵ et exhus que
nua negauit iubencius.Ait. etiã¬

Expanded text:
s neque oleo neque frumento neque frugibus usurum. sed Sabinus et Cassius et Labeo et Proculus hoc amplius etiam ex his quae in fundo nascuntur, quod ad uictum sibi suis‹que› sufficiat sumpturum et ex his quae Nerua negauit: Iuuentius etia
Abbreviated transcription (Latin):
le et pretorueirelictus est. ¶Ueni¬
re plane ꝓprietarium. ad fructus
pcipiendos magis dndumest. et p¬
etiam iambĩtare illic posse admic¬
tendum est. ¶Preter bitationem
de ambulancli quoq et gestandi
ius h̾ebit. sabbinus et cassius et lig¬
nis  ad usum cotidianum etorto ⁊
pomis etolib et florib et aquai
usuꝵ. ñusq ad ꝯpendium. s ad

Expanded text:
lae et praetorii ei relictus est. uenire plane proprietarium ad fruct‹u›s percipiendos magis dicendum est, et pic posse admittendum est. Praeter habitationem deambulandi quoque et gestandi ius habebit. Sabinus et Cassius et lignis ad usum cottidianum et horto et pomis et holeribus et floribus et aqua usurum, non usque ad compendium, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum. S hoc ita siprius id nego¬
cium transactum sit quamsis¬
tioporteret. Ceter si post ea tnͣs

Expanded text:
tum: sed hoc ita, si ‹prius› id negotium transactum sit, quam sisti oporteret. ceterum si postea t
Abbreviated transcription (Latin):
temq̃ ex omnib ꝑsomis q̃ mneg̾o isto utin¬
guntur ĩpletur.mͣ recidenda sũt quo fc̃o
celeratissimo adẽptasut: ẽt ꝓbo. hãc ẽẽ iusti¬
ciam qͥsuũ cuiq tribuitita ut nõdistra¬
siego ad petẽda ea nõ uenã nichilominir
ei restituenda sunt q de posut ꝙͣ ius male
aꝗsita deposuit. ꝙ et marcell. ĩpredone
et fure scribit. si tñ ignorãs latro cuius fi¬
de posuit ignorantẽ nec ex iure gẽtiũ ꝯsist
depõitũ cinus ħ ẽ potestas ut alu ñ dño su¬
a ip̃ius ros qi aliena ẜuanda detur. ¶Et si
rem meã fur qmͣme ignorante surripu¬
it ap̾ meetiã ñc delictũ eius ignorãtem
deposint recte dicetur ñ ꝯtrahi depoĩtu.¬
ꝙnẽ ex bona fide rẽsuam dñtrpredomi
restitue ꝯpelli. s et sietiã nuĩc abignorãte
dño traditasit. qĩ ex causa depoititñ inde¬
ẽẽ ꝓculo displicebat michi u̾ssimũ uide¬
tur. Nam etsiqs ñ ad eum mod ꝙ homi¬
num natura desid̾at diligẽs ẽ. nisitñ adi

Expanded text:
e ex omnibus personis quae negotio isto continguntur impletur, mihi reddenda sunt, quo facto scelestissimo adempta sunt. et Probo hanc esse iustitiam, quae suum cuique ita tribuit, ut non distraitione. quod si ego ad petenda ea non veniam, nihilo minus ei restituenda sunt qui deposuit, quamvis male quaesita deposuit. quod et Marcellus in praedone et fure scribit. si tamen ignorans latro cuius fideposuit ignorantem, nec ex iure gentium consistet depositum, cuius haec est potestas, ut alii, non domino sua ipsius res quasi aliena, servanda detur. et si rem meam fur, quam me ignorante subripuit, apud me etiamnunc delictum eius ignorantem deposuerit, recte dicetur non contrahi depositunum praedoni restituere compelli. sed et si etiamnunc ab ignorante domino tradita sit quasi ex causa depositi, tamen indeesse, Proculo displicebat, mihi uerissimum uidetur. nam et si quis non ad eum modum quem hominum natura desiderat diligens est, nisi tamen ad
Abbreviated transcription (Latin):
at iudiciur acciꝑe qd enim ⁊ si fa¬
mosa sit actio. s ħ ꝯstat ut ante li¬
tem ꝯtestatam p̾ses iubeat ĩedẽ
sacͣm pecumam de poni ħ enim
fit. ⁊ ĩpupillarib pecimiis ꝗd
silis ꝯtestata est.ħ noĩe officio¬

Expanded text:
at iudicium accipere? quid enim si et famosa sit actio? sed hoc constat, ut ante litem contestatam praeses iubeat in aede sacra pecuniam deponi: hoc enim fit et in pupillaribus pecuniis. quod si lis contestata est, hoc o
Abbreviated transcription (Latin):
cione uel stipulatio ne sumat
cftm. ad actionemut nudũ¬
pactum nuilli ꝓdesse poterit.
Et iegatarium fcm ne abco sa¬
tis accipiaturtum in semes¬
trib relata est constitutio di
conͣstat nec alegatario ꝯremis¬
sa h̃rdi satis datio ꝑpactonem
expenitentia reuocari debet.
cumliceat sui ꝑsecutionem
Aut spẽ future ꝑceptionis de
soluture et stipulanti spopon¬
derit postea uenditor cauerat
sibiꝯ uenisse ut ꝯtentus esset.¬
xiii.⁊ ut camfra p̃finita tem¬
ꝑa acciꝑet debitor ad eoꝵ so¬
loneni ꝯuentus pactus est¬
ut si ea soluta infra p̾funtum
tempus nõ eẽt ut ex primac
cautione ab eo peticio eẽt que¬
situmest. ancum postiore pac¬
to satis fcm̃ nõ sit. omne debi¬
tum exprimacautione peti
petiposse. ¶Lucius ticius ga¬
iiiii seiuim mensularum cum
quo reonem implicitam ne¬
bat ꝑpaccepta ⁊ data debito¬
remsibi ꝯstituit. ⁊ abeo epła
accepit inhec uerba. Exratio¬
ne mense qm mecumhabuis¬
tiusq ihuinc diemexcctibꝰ

Expanded text:
ione uel stipulatione sumat ctum, ad actionem, ut nudupactum, nulli prodesse poterit.et legatarium factum, ne ab eo satis accipiatur, cum in semestribus relata est constitutio diuum esse constat. nec a legatario remissa heredi satisdatio per pactionem ex paenitentia reuocari debet, cum liceat sui iuris persecutionem aut spem futurae perceptionis detsoluturum et stipulanti spoponderat: postea uenditor cauit sibi conuenisse, ut contentus essetim et ut ea intra praefinita tempora acciperet: debitor ad eorum solutionem conuentus pactus ‹est›, si ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset. quaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima cautione peti posse. Lucius Titius Gaium Seium mensularium, cum quo rationem Implicitam habebat propter accepta et data, debitorem sibi constituit et ab eo epistulam accepit in haec uerba: 'Ex ratione mensae, quam mecum habuisti, in hunc diem ex contractibus
Abbreviated transcription (Latin):
quam apud me tacitamhs re¬
apud me remansit uanum
et ꝓcancellato hebitur. quesi¬
tũmest cumlucius ticius ante
roc curographim scio ninnmu¬
lario mandauerat uti patrono
eius i trecenta redderet quero¬
tuuane ⁊ ꝓcancellato ut here¬
tur cautum est. neq ip̃e neq
filiiꝰ eius eo nomine ꝯuenin

Expanded text:
quam apud me tacitam habes, reapud me remansit, uanum et pro cancellato habebitur.' quaesitum est, cum Lucius Titius ante hoc chirographum Seio nummulario mandauerat, uti patrono eius trecenta redderet, an protu uanae et pro cancellato ut haberentur cautum est, neque ipse neque filii eius eo nomine conueniri
Abbreviated transcription (Latin):
Nemptionibꝰ scimus ꝗd p̾s¬
tare uenditor debeat qd ꝙ
lecontrario emptor qd̾ sim
ctͣhendo aliqd exceptum fu̾ic
hrditate patris abstiñetur
tutor cumplerisꝙ credito¬
ribꝰ decidit ut certam porcio¬
Idencuratores cum aius
fecerunt. quero an ⁊ tutor io¬
ꝙ creclitor patris eãdem por

Expanded text:
emptionibus scimus, qui‹d› praestare debitor debeat quidque ex contrario emptor: quod si in contrahendo aliquid exceptum fuerithereditate patris abstineretur, tutor cum plerisque creditoribus decidit, ut certam portioidem curatores cum aliis fecerunt. quaero, an et tutor idemque creditor pat
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit uelcorrupint uł man¬
rupit nõ similiter hic educitur¬
ut infurto ne mreliquos actio
detur si tantum dominus cum
defendere  uoluerit unius no¬
mine prestiterit. quantum lib̾
prestaret si fecisset fortasse quia
hic ⁊ contemptan aiestas preto

Expanded text:
fecerint uel corruperint uel manruperit, non similiter hic edut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere voluit, unius nomine praestiterit, quantum liber praestaret: fortasse quia hic et contempta maiestas praeto
Abbreviated transcription (Latin):
norem quantitatem. alter ma¬
iorem petat. apud eumdem ui¬
dicemagendum est eqeiqui mi¬
potestate calũpuosa adisaru
meisit. an aꝑud emmlitigare.
possim. ¶Siuna actio cõminu¬
ius sit plurium ꝓsonarum. ue¬
luti failie ẜcisconde ꝯmunid
diuidundo finuum regindoꝵ
uti singule ꝑtes spectande sint
circa nirisdonemeius quicog¬
noscit qd̃ offilio ⁊ ꝓculo placu¬
te sualitigat añ pociis tota res
qͣr totares in iudicumi uenit
et uel un adiuclicari potest. q

Expanded text:
em, alter maiorem petat, apud eundem iudicem agendum est ei qui qupotestate calumniosa aduersarii mei sit, an apud eum litigare possim. Si una actio communis sit plurium personarum, ueluti familiae herciscundae, communi diuidundo, finium regundorum, utrum singulae partes spectandae sunt circa iurisdictionem eius qui cognoscit, quod Ofilio et Proculo placearte sua litigat: an potius tota res, quia et tota res in iudicium ue‹n›it et uel uni adiu‹di›cari potest, q
Abbreviated transcription (Latin):
ra facta sunt nõ ut infurto hoc¬
unum. Unde octauenus hic
quoq domino succurrendum
ait. S hoc potest diciut si dolor
malo curauerint ut ab. alio. al¬
bum corrumꝑetur. Quiatũc
unum dsilium fuit. nõ plura
ribactionibo agat quarũ sin¬
gularum quantitas intra uir¬
dom iuclicantis sit. coaceruatõ
uero causamom̃ĩum extedat
modum iurisdonis eius.apd̃
eum agi posse sabino. ⁊ cassio ꝓ¬
culo placuit.¶Q̾ sentencia rp¬
tonini ꝯfirmata est. ¶Quod si
mutue sint actiones. ⁊alter mi

Expanded text:
t in furto unum. Octauenus hic quoque domino succurrendum ait: sed hoc potest dici, si dolo malo curauerint, ut ab alio album corrumperetur, quia tunc unum consilium sit, non plura actionibus agat, quarum singularum quantitas intra iurisdictionem iudicantis sit, coaceruatio uero omnium excedat modum iurisdictionis eius: apud eum agi posse Sabino Cassio Proculo placuit: quae sententia rtonini confirmata est. Sed et si mu
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝗd allud scissum corruptum¬
ueꝙ ẽ s ad ea que in corpus eius
Ao mictuntur. ¶ Sifilius fam.¬
peculio imprem nõdatur qr nõ
extractuuent in ip̃m it aq fi¬
lium bec actio ꝯpetit. ¶Cums¬
uus b̾itator est utre noxal actio
dandasit qr none ex eo negocio
gesto andepecul oqr nõ ex eo de¬
dicitiu noxa cum ẜuus nichil i¬

Expanded text:
uel quid aliud scissum corruptumuel quid aliud scissum corruptumue est, sed ‹ad› ea, quae in corpus eius admittuntur.Si filius famipeculio in patrem non datur, quia non ex contractu uenit: in ipsum itaque filium haec actio competit.Cum seruus habitator est, utrum noxalis actio danda sit, quia non est e‹x› negotio gesto? an de peculio, quia non ex dedicitur noxa, cum seruus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
in nudicio ꝓdiciam. aut noxam dede¬
re. ¶Summa cumutilitate: dpre¬
toremedixisse nemo ẽ ꝗ neget pu¬
uosit priuatus dum modo ꝑeu
uulgo it fiat. Niua iter facienti¬
bo ꝓspicitur no publicis uis stude¬
uulgo iter solet fierieamdẽ securi¬
deiectum qd uel effusumẽ cumi
adhuc sec̾ta locaessent modo ceꝑit
ꝯmeari nõ debet hoc edc̃o tenerigd̾
cum suspenderetur decidit mag de¬
iectum uideri. s et ꝙ suspensum de
nemo boc effudit. edc̾m tñ locum
eum datur ꝗ ib̃itat cum ꝗd deic̾e¬
tur ueleffudetur nõin dñm edi¬
uiculpa enim penes eum est ꝗĩ¬
b̾itat. nec adicitur culpe m̃cio uł
inficiat᷑onis ut indupplum det̃
actio. qmͣuis damꝑnum in uirie
utreq exigat. ¶Szcum homoli
bꝑut dampni estimatio nõ sit ĩ
dupplum qr in homme libero nul¬
lacrpis estimatio fieri potest. n¬
¶ Xtautem u̾ba siinũet nocitum¬
qei: ssedicetur. non ꝑtinent ad
dampna quenrem hois libi fac¬
ta sunt si forte uestimenta eius

Expanded text:
in iudicio adiciam: aut noxam dedere.' Summa cum utilitate id praetorem edixisse nemo est qui neget: puuero priuatus, dummodo per eum uolgo iter fiat, quia iter facientibus prospicitur, non publicis uiis studeuolgo iter solet fieri, eandem securideiectum quid uel effusum, cum adhuc secreta loca essent, modo coepit commeari, non debet hoc edicto teneri.Quod, cum suspenderetur, decidit, magis deiectum uideri, sed et quod suspensum decnemo hoc effuderit, edictum tamen locum eum datur, qui inhabitat, cum quid de‹i›ceretur uel effunderetur, non in dominum aedium: culpa enim penes eum est. nec adicitur culpae mentio uel infitiationis, ut in duplum detur actio, quamuis damni iniuriae utrumque exiget.Sed cum homo liber periit, damni aestimatio non fit in duplum, quia in homine libero nulla corporis aestimatio fieri potest, c autem uerba 'si uiuet nocitumque ei esse dicetur' non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte uestimenta eius
Abbreviated transcription (Latin):
nocuerit s ego puto ẜuum impunitu
iudicis corrigendum Gitare autem di¬
cimus uel in suo uł in ꝯducto uł gratui¬
to.hospes plane nõ tenebitur. qr nõibi
h̾itat. s tantis ꝑ hospitatur. s is tenetur
ꝗ hospicium ded̾it multum aũ int̾est
int̾b̾itatorem et hospitem. qnͣtum int̾¬
est int̾ domicilium hntem et ꝑegrinan¬
tem. ¶Si plures meodem cenaculoh̾i¬
tent. uñ aliꝗd deiectum ẽ in quem ius
hec actio dabitur. O Auis.ꝯ

Expanded text:
nocuerit. sed ego puto impunitum iudicis corrigendum.Habitare autem dicimus uel in suo uel in conducto uel gratuito. hospes plane non tenebitur, quia non ibi habitat, sed tantisper hospitatur, sed is tenetur, qui hospitium dederit: multum autem interest inter habitatorem et hospitem, quantum interest inter domicilium habentem et peregrinantem.Si plures in eodem cenaculo habitent, unde ‹de›iectum est, in quemuis haec actio dabitur, 2 Gai
Abbreviated transcription (Latin):
qui deiecerunt uelef¬
qud uulgo it̾ fiet uel in quo ꝯsste¬
tur deiectum uel effusum qdent
qnͣtumexea re dampnundati
i.aureoꝵ iudicium dabo. Silioli

Expanded text:
qui deiecerint uel efquo uolgo iter fiet uel in quo consistetur, deiectum uel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum uplum iudicium dab