comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xssione uocabulũ sumpsit. Cauculus est
nit᷑ enim ex mat̾ia flegiatica. Stranguiria
dcã eo ꝙ stringat urinarũ difficultate.
Satiriasis iuge desid̾iũ den̾is cũ extensione
nat᷑aliũ locoꝵ: dcã passio a satiris. Diarria.
iugis uentͥs cursus sine uomitu. Dissentia
est diuisio ꝯtinuatõis. idest usteratio. Intesti¬
idis enim est diuisio int᷑ intestina: fit aũt¬
a. iticedente fluore: qmͣ greci diarriã uocãt.
Lient̾ia dcã. qd̾ cybũ tamꝙͣ ꝑ lenia intesti¬
ne nllis obstantib ꝓlabi faciat. Colica pas¬
appellant. Ragadie dixt᷑. eo ꝙ fissure sint:
rugis collecte ciira orificiũ. Hee emorroide
a san guinis fluore dc̃e: greci enĩ sanguinẽ
emath dicunt. De morbis que ĩ suꝑficie

Expanded text:
bulum sumpsit. Cauculus petra nitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica pasappellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα dicunt. De morbis qui in superfici
Abbreviated transcription (Latin):
o est. Hñic deniq nom̃ accepit: q̃ ita ueluti
purgamenta admittat. Nam scabies qͣtͣ
squamies. Cepͣ U̾o asꝑitas cutis squamosa
lepide herbe similis. Uñ ⁊ nom̃ sũpsit: cuiꝰ
colbr nunc in nigredinẽ u̾tit᷑. nũc in albo¬
rem nũc ĩ ruborẽ. In corpore hoĩs ita lepͣ
dinoscit᷑. si uariatim int̾ sanas cutis partes
diu̾sus color appareat: aut si ita se ubiq
diffundat. ut oĩa unius coloris qmuis ad¬
ultii faciat. Elefantitꝰ morbus dr᷑ a similitu¬
dine elefantis. cuiꝰ nat᷑ałr dura pellis ⁊ as¬
lat᷑ a cuiꝰdam aĩalis nõie qr fit coloris fellei.
hunc morbũ latini arcuatũ uocant: a simi¬
litudine celestis arcus. Auruginẽ u̾o uarro
appellari ait. a colore auri. Regiũ autẽ mor¬
bum inde existimant dictũ ꝙ uino bono
et regalib ⁊ b s f.cil .us curet᷑. Cancer a
nus sicut medici. cuat nullis med caritis
sanabile. Aut u̾o p̃ di solet a corꝑa nembrũ

Expanded text:
o est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti o est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aslant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. 14. Cancer a nus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore membru
Abbreviated transcription (Latin):
collectiones que ex febrib aut ex alio aliqͦ
nascunt᷑ auriũ uicinitates: uñ ⁊ parotide
st̾ appellate. Ota enim g̾ce: auricula dicit᷑.
Lentigo est uestigia maculaꝵ paruula ĩ¬
⁊ itue itate formata: a specie lenticule dcã.
Fresipila ẽ quẽ latini sacrũ ignẽ appellãt.
e rul ⁊ cutis. cũ pustularũ exstantia: ⁊ no
nom̃ sĩ ꝓsit a serpendo. eo ꝙ serpat ꝑ m̃bra.
Impetigo est sicca scabies ꝓminers a cor¬
pore cum asꝑitate ⁊ rotũditate forme:
hanc uulgus formã appellant. Prurigo ẽ¬
uocata a perurendo. ⁊ ardendo. Nictalinꝰ est
passio que ꝑ diem uisum patentib oculis
denegat. et nocturnis irruentib tenebs re¬
reddit᷑. nocte negat᷑. Uereuc ͫ aluio sunt.
Satiriasis alud: uerruce sigillatim st̃. Sati¬
riasis u̾o una fortior: ⁊ cirta ip̃am plures ĩ¬
ue niunt᷑. Scabies ⁊ lepra utraq passio
ab asꝑitate cutis cum pruritu ⁊ squamati¬
one: s scabies tenuis asꝑitas ⁊ squamati

Expanded text:
collectiones, que ex febribus, aut ex alio aliquo nascuntur in aurium vicinitate. Unde et parotide sunt appellate: ota enim grece, auricula dicitur. Lentigo est rotunditatem formata, a specie lenticulae dicta. 4. Erysipelas est quam Latini sacrum ignem appellant, est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominens a corpore, cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellat. 7. Prurigo vocata a perurendo et ardendo. 8. Nyctalmus est passio qua per diem visus patentibus oculis denegatur, et nocturnis irruentibus tenebris reredditur, nocte negatur. 9. Verrucae aliud sunt, satyriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satyriasis vero una fortior, ac circa ipsam plures inveniuntur. 10. Scabies et lepra, utraque passio, asperitas cutis cum pruritu, et squammatione; sed scabies tenuis asperitas
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine cucurbite a suspirio uentoso
uorat᷑. Deniq aĩata spũ per igniculũ: dehinc
pissendis seminib .i. a terend̾.: hinc ⁊ pig¬
menta eo qd̾ in pila ⁊ pilo agunt᷑. qͣĩ pilig.¬
menta. Est enim pila uas ꝯcauatũ. ⁊ me¬
dicoꝵ aptũ iusui: in quo ꝓprie tipsane

Expanded text:
similitudine cucurbita, a suspirio ventosa similitudine cucurbita, a suspirio ventosa vocatur. Denique animata spiritu per igniculum, dehinc pisendis seminibus, id est terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi piligmenta. Est enim pila vas concavum et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae
Abbreviated transcription (Latin):
aliis adiutoriis p̾cedentib. Cata plasma. eo
ꝙ inductio sola sit. Emplastrũ eo ꝙ inducat᷑.
Ma lagnia qd̾ sine igne mac̾e̾t᷑. ⁊ ap̾hendatur..
Ennima grece: latine relaxatio dr᷑. Pessaria
ticos dies medici uocant. quib credo ex iudi¬
cio infirmitatis hoc nomen impositũ ẽ. qd̾
qͣ uidicent hominẽ ⁊ ex sententia sua aut
puniant. aut liberent. De libris medicinali
nforisimꝰ est sermo breuis inte .bi .ix.¬
grũ sensum pͥposite rei scribens. Prog¬
nostica p̃uisio egritudinũ uocata a p̾noscen¬
do. Oportet enim medicũ p̾terita cognosc̃e. et
p̃sentia scire: ⁊ futã p̾uide̾. Dinamedia pote¬
stas herbarũ: idest uis ⁊ possibilitas. Nam
in herbarum cura uis ip̃a dinamedis dicit᷑.
Uñ ⁊ dinamedia nũcupant᷑. ubi eoꝵ medi¬
cine scribunt᷑. Butanicum herbariũ dicit᷑
dũ plurima ⁊tineat ferram̃ta. Chiron
enim grece: manus appellat᷑. Fleotomũ ab
incisione uocatũ. Nam incisio grece tomũ

Expanded text:
aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Inplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne maceretur et conprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. De libris medicinalibus . Aforismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. Nam in herbarum cura vis ipsa δύναμις dicitur; unde et dinamidia nuncupatur, ubi eorum medicinae scribuntur. Butanicum herbarum dicitur dum plurima contineat ferramenta; χείρ enim Graece manus vocatur. Phlebotomum ab incisione vocatum; nam incisio Graece τομὴ
Abbreviated transcription (Latin):
Unguenta aut̃ q̃dam diꝯt᷑ a locis ut telinũ:
cuiꝰ uilius cesar meminit dicens. corpusq su¬
aui telino ungimꝰ: hoc ⁊ficiebat᷑ in insula te¬
lo. q̃ ẽ una ex cicladib. Sũt ⁊ quedã ab ĩuẽ¬
toꝵ nõie: ut amaratinũ. Nam quidã tradunt
regiũ quendã puerũ amaracum noĩe cõplura
maiorẽ ex ꝯmixtione odorẽ treasse. Unde nũc
optima unguenta amaracina dixt᷑. Sunt
autem ex gen̾e floꝵ. Item st̃ alia que a matĩa
sue q̃litatis diat᷑. ut rosateũ a rosa: ciprinũ
a flore cipro. Uñ ⁊ ꝓprie mat̾ie odorẽ referũt.
Ex eis q̃dam siplicia unguenta st̃: que ex
una specie tm̃ existũt: uñ ⁊ sui nõis referunt
odoratũ. ut aneticũ. Est enim sincerũ ex oleo
⁊ aneto tm̃. Composita antem st̃. q̃ pluribus
ãmixtis fiunt. uñ ⁊ nõis sui odorem ñ hñt.
qr obtinentib aliis q̃ admiscent᷑: intertũ
odorẽ ducũt cerotũ. calasticũ. marciatum.

Expanded text:
Unguenta autem quaedam dicuntur a locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. Sunt et quaedam ab inventorum nomine, ut amaracinum. Nam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura maiorem ex commixtione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta amaracina dicuntur: sunt autem ex genere florum. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, ut rosaceum a rosa, quiprinum a flore quipro; unde et propriae materiae odorem referunt. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum. Marciatum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ grãmaticã medicꝰ scire debet: ut intelli¬
g̾e uł exponẽ possit que legit. Similit̾ ⁊ re¬
thoricam. ut ueracib argum̃tis ualeat de¬
finire q̃ tractat. Necñ ⁊ dyaleticã ꝓpt̾ in¬
firmitatũ causas ratione adħibita ꝑscrutã¬
das atq custodiendas. Sic arithmeticam
quisqr obserua ⁊ ecbent. Porto musica incos¬
nita illi ñ erit. nan młt᷑a st̃ que in egris ho¬
minib ꝑ hanc disciplinã fcã legunt᷑ sicut de
dauid legit᷑. qui a sp̃u ĩmudo saulẽ arte mo¬
dulatõis eripuit. Asclepiades quoq medicꝰ
freneticũ quendã ꝑ symphoniã pͥstine sani¬
tati restituit. Postremo ⁊ astronomiã notam
habeat: per quã ꝯtempletur ratõem astroꝵ ⁊
mutatões tempoꝵ. Nam sicut ait quidã medi¬

Expanded text:
Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intelleNam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire qfirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas. Sic et arithmeticam quisque observare oporteat. Porro Musica incognita illi non erit, nam multa sunt quae in aegris hominibus per hanc disciplinam facta legunDavid legitur qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulatiphreneticum quendam per symphoniam, pristine sanitati restituit. Postremo et astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationes temporum. Nam sicut ait quidam medi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse qui pinsendis p̃fuit aruis: Dñ ⁊ pilũp¬
ni ⁊ pistores. Ob hoc gͥ pilum ⁊ pilam inuẽ¬
tam quib far pinset᷑: et ex eius noĩe ita ap¬
pellata. Pilũ autẽ est unde ⁊ tũdit᷑: qͣcquid
in pilam mittit᷑. mortariũ ꝙ ibi iam semi¬
na in puluerem redacta ⁊ mortua ꝯdiantur.
Citicusa est in qͣ circũdata colliria resoluunt᷑.
erit enim lenis. Nam asꝑa spargit potius ꝙͣ
resolui cosliriũ facit. De odondentim. xi.
ca uocat᷑: qd̾ sit odorabilis. Nam timũ
dr flos qui odorem refert: de quo uirgiliꝰ. Re
dñ offert᷑. Tretraidos formule incensi in lõg¬
tudinẽ porrecte: que fiunt ex .iiiiͦ. pigm̃tis.
d᷑. Stactan est incensum. qd̾ ex pͣssura ma¬
idest optimum mirabolanũ. qi fit ex glande
pillis. Oleũ est purũ. nulli q rei ãmixtũ.
Unguentũ nͥo est õe qd̾ ex ꝯmuni oleo ⁊fectũ.
aliaꝵ specierũ ⁊mixtione auget᷑ odoris io¬
cunditatẽ sumens. ⁊ longius redolens. xii.¬

Expanded text:
ndis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far pinsitur, et ex eius nomine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium facit. De odoribus et unguaeca vocatur, quod sit odorabile. Nam thymum dicitur flos qui odorem refert. De quo Vergilius Gedum offertur. Tetraidos formulae incensi in longitudinem porrectae, quae fiunt ex quattuor pigmentis. dicitur. Stacten est incensum quod ex pressura maid est obtritum. Mirobalanum, quia fit ex glande pillis. Oleum est purum nullique rei admixtum. Unguentum vero est omne quod ex communi usu oleo confectum, aliarum specierum commixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redolens. Ung
Abbreviated transcription (Latin):
est qͣ infãtium ora exulcerant᷑: dc̃a a lãguore
oscitantiũ. frenus eui ulcera in cĩtuitu oris
similia hus q̃ fiunt in iumentis asꝑitate
frenoꝵ. Ulcus est putredo ip̃a. uulnꝰ qd̾ fer¬
⁊ ulcera. Pultula est in superficie corporis
turgida ueluti collectio. Papula est paruissi
cutis erectio: circũscͥpta cum rubore: ⁊ ido̾ pa-¬
pula qͣi pupula. Sirimpio sanies dc̃a ꝙ ex sã¬
guine nascat᷑: excitata enim calore uuln̾is
trescit nisi calidũ ⁊ humidũ fu̾it qd̃ ẽ san¬
guis. putrefieri ñ potest. Saniẽs autẽ ⁊ ta¬
bes sͥ differunt: fluere enim sanie uiuoꝵ
est: tabe mortuoꝵ. Cicatx est obductio uul¬
neris nat᷑alem colorẽ partib seruans: dicta
qd̾̃ obducat uulnera atq obcecat .i. tegit.¬
edicine curatio De remediis. uiii.
sꝑnenda ñ est. meminimꝰ enĩ ysaiã
ezechie languenti aliquid medicinale man¬
dasse: ⁊ paulus apłs tymotheo. modicum ui¬
nũ ꝓdesse dixit. Curatio autẽ morboꝵ ⁊bus

Expanded text:
est qua infantum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod feret ulcera. Pustula est in superficie corporis turgida veluti collectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quasi pupula. Syringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris trescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat. § 9 De remediernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tri
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim tenuitas corporis: a causis latenti¬
b ⁊ paulatim aualescentib. Sartiam ẽ super¬
fluũ carnis incrementũ: qd̃ ut᷑ modũ corpo¬
ra saginant᷑. Greci enini carnem. sartiaꝵ no¬
cant⁊ Sciasis uorata a parte is eiam¬

Expanded text:
Est enim tenuitas corporis ex causis latentiEst enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte
Abbreviated transcription (Latin):
uua distillat. Apostoma a collettone nomen
accepit. Nam collectiones greci apostomos uo¬
cant. Empꝰ dc̃a ab apostoma intͥnsecꝰ ł in latẽ
ł in stomaco cũ dolore ⁊ febrib ⁊ tussi. ⁊ ha¬
bundantib spunus et purulentis. Ypaticus
morb a iecoris passione nom̃ accepit. greu
enim iecur ypaten uocant. Lienosis a sple ne
uocabulũ sumpsit: greci enĩ splenẽ lien uo¬
cant. Ydropis nom̃ sumpsit ab aq̃so humore
cutis. Nam greci ydros aqm uocant. Est enĩ
humor sulrutaneꝰ cũ inflatõne turgente. et
anelitu fetido. Nefresis a renũ languore no¬
men accepit. Renes enim greci nosresiũ dicũt.
Paralisis est a corporis impensatõe. facta ex
multa infrigidatõe: aut in toto corpore aut ĩ
tantis .ł. mala curatione medicaminis: aut
post egritudinẽ tarda resumptio. Anoi  hmmo
nom̃ accepit: a diminutione corporis. Nã gre¬
ci nutͥmenti cessatiõnẽ antrophian dicunt.

Expanded text:
uva titillat. Apostoma a collectione nomen uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in tantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis iñ ossa uen̾ĩt nariũ. ⁊ p̾fecatoẽm fecerit
cũ sternutatione. Uñ ⁊ coriza nom̃ accep̃.
Brancos est p̾focatio fautũ. a frigido hũore.
Greci enim guitur brancos dicũt. circa quẽ
fauces st̃: qͥs nos corrupte brãcias dicimus:
Raucedo aut̃ amputatio uocis hec artheri¬
asis uocat᷑: eo ꝙ raucam uocem ⁊ clausam
reddat: ab artheriaꝵ inũiria. Suspiriũ nom̃
sũpsit. ꝙ mspiratõis dificultas est ꝙͣ gͣcei
disodam dicunt. idest p̃focatõe in. Peciplei¬
monia. a pulmonib nom̃ accepit. Est qũ
pulmonis tumor cũ spumarũ sanguinea¬
rum effusione. Emoptois emissio sangũis
per ora. unde ⁊ nom̃ accepit: emath euia.
sanguis dr᷑. Tussis est ulceratio ⁊ tumor
in pulmonib qui in iuuenib faciluis ue¬
sit ꝯsumptio tocius corꝑis. Tussis aut̃ gͥre
ab altitudine uocat᷑. qͦd a profũdo pectoris
ueniãt: cuiꝰ ⁊tͣria est suꝑior mn faucib ubi

Expanded text:
sa venerit narium, et provocationem fecerit sa venerit narium, et provocationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quem fauces sunt, quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam reddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam Graeci σπνοιαν dicunt, id est praefocationem. Peripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemoptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius vesit consumtio totius ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diutinꝰ quo caduci tenent᷑. Cui tanta uis est
ut homo ualens ꝯcidat spumetq. Comiciał
aut̃ dictꝰ: qd̾ apud gentiles cũ comicioꝵ die
cuiꝙͣ accidiss. comitia dimittebant᷑. Erat au
tem apd̾ romanos comitioꝵ dies sollempnis.
in.kł. ianuarii. Mania ab insaniã ł furore
uocata: nam grecoꝵ uetustas furorem o ma
a nigro felle. greci enĩ nigrũ melan uocant.
fel aut̃ colen appellant. Epilemsia aut̃ infan¬
tasia fit. Melancolia in rõe: mania in memo¬
ria. Tipi st̃ frigide febres qui abusiue tipi ap¬
pellant᷑. ab herba que in aqͣ nascit᷑. latine
forma atq statꝰ dr᷑. Est enim accessionum
ł recessionũ reuolutio: per statuta temporũ
int̾ualla. Reuma grece latine eruptio siue
fluor appellat᷑. Catarrus est fluor reume ui¬
gis ex narib. que dũ ad fauces uen̾it bran¬
cos uocat᷑: dũ ad toracem uł pulmonẽ tus¬
sis dicit᷑. Corisa est quociẽns m̃fusio capi

Expanded text:
et divinus, quo caduci tenentur. Cujus tanta vis est, et divinus, quo caduci tenentur. Cujus tanta vis est, ut homo valens concidat spumetque. 7. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Etem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii. Mania ab insania vel furore vocata. Nam Graecorum vetustas furorem μανικa nigro felle. Graeci enim nigrum μέλαν vocant, fel autem χολὴν appellant. Epilemsia autem in phantasia fit; melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta temporum intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus est fluor reumae iugis ex naribus, quae dum ad fauces venerit, βράγχος vocatur; dum ad thoracem vel pulmonem, πτύσις dicitur. Coryza est
Abbreviated transcription (Latin):
ronica est ꝓlixꝰ morb. qui bis .uii.
multis temporib remoratur: ut poda¬
Cephalia ex causa uocabulum sũpsit: capi¬
tis enim passio est. Et greci caput cephalin
uocant. S̾cothomia ab accidenti nomen sũpsit:
qd̾ repentinas tenebras ingerit oculis: cum uer¬
tigine capitis. Sertigo autem est quotienscũ
sicq in u̾ticem hõis artherie uene uentosita¬
tẽ ex resoluta humectatõe gignũt et in ocu¬
lis girũ faciunt. Uñ ⁊ u̾tigo nuncupata est.
Epilempsia uocabulũ sumpsit: qd̾ mentẽ ap¬
pendens parit᷑ ⁊ corpꝰ possideat: greti enĩ ap¬
pensionem epilemsiam uocant. fĩt autẽ ex
melancolico humore. quotiens exubauerit.
⁊ ad cerebrum conu̾sus fu̾it. Hec passio ca
duca dicit᷑: eo ꝙ cadens egerꝰ spãsmos patia¬
tur. Hos etiam uulgꝰ lunaticos uccat: q̃s ꝑ
lune cursu comitent᷑ eos insidie demonum.
Idẽ ⁊ laruatio. idest morb comicialis .i. maior

Expanded text:
Chronia est prolixus morbus qui Chronia est prolixus morbus qui multis temporibus remoratur, ut podaCephalea ex causa vocabulum habet. Capitis enim passio est, et Graeci caput κεφαλὴν vocant. Scothomia ab accidenti nomen sumpsit, quod repentinas tenebras ingerat oculis cum vertigine capitis. Vertigo autem est quotienscumqSic et in vertice hominis arteriae et venae ventositatem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde et vertigo nuncupata est. Epilemsia vocabulum sumsit, quod mentem adpendens pariter etiam corpus possideat. Graeci enim adpensionem ἐπιληψίαν appellant. Fit autem ex melancholico humore, quotiens exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Haec passio et caduca vocatur, eo quod cadens aeger spasmos patiatur. Hos etiam vulgus lunaticos vocant, quod per lunae cursu comitetur 175 eos insania; eadem et larvatio. Ipse est et morbus comitialis idem major,
Abbreviated transcription (Latin):
morbũ ab aq̃ metu limphaticum uocãt. fit au¬
tem ex canis rabidi morsu. aut ex aeris spu¬
ma in t̾ram proiecta: qmͣ si homo aut besti.¬
a tetig̾it. aut dementia replet᷑. aut in rabi¬
em ũtit᷑. Carbunculus dc̃s eo ꝙ m̃ ortu suo
rubeus sit ut ignis: postea niger ut carbo.
extinctus. Pestilentia est ⁊tagiũ: qd̾ dũ unũ
apprehendit. celerit᷑ ad plures tnsit. Gignit᷑
aut̃ ex corrupto aere. ⁊ in uiscerib penetnͣdo
initit᷑. hoc est si plerũq per aeris potestates
fiat. tñ sũ arbitͥo om̃ipotentis dei ñ fit. Dicta
autem pestilentia. qi pestulentia. qd̾ ueluti in¬
stis. Idem et ꝯtagiũ a ꝯtingendo. qr quẽ teti¬
gerit polluit. Ip̃a et inguinea ab inguimũ
ꝑcussione. Eadem ⁊ lues a labe ⁊ luctu uocata:
que tanto acuta est ut ñ habeat spatiũ tẽpo¬
ris. quo aut uita speret᷑ aut mors. s repẽtinꝰ
laguor simł cũ morte uenit. De cronicis mor

Expanded text:
morbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit aumorbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti instis. Idem et contagium a contingendo, quia quemquem tetigerit, polluit. Ipsa et inguina ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, quae tanto acuta est ut non habeat spatium temporis quo aut vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit. § 7 De chronicis morbis.
Abbreviated transcription (Latin):
gi. idest inflãmans: sic enim sentit᷑ ⁊ inde
nomen accepit. Pleuresis est dolor lateris
passio nomen accepit. Perifleumonia est
pulmonis uiciũ: cũ dolore uehementi et
suspirio. Greci enĩ pulmonẽ. fleumon uo¬
cant: onde ⁊ egritudo dicta ẽ. Apoplexia
es subita effusio sanguinis: qͣ suffocati
irt̾eunt. Dicta aut̃ apoplexia ꝙ ex letali ꝑ¬
cussu repentinus casus fiat. Greci enĩ ꝑcus¬
ctio subita partiũ aut neruoꝵ cũ dolore ue
hementi: qmͣ passionẽ a corde nõiatã dixert̃.
qr mn nobis pͥncipatũ uigoris ht̃: fit autẽ
ex duob modis. aut ex repletõe. aut ex ina¬
nitõe. Tetañ maior est ꝯtractõ neruoꝵ: a
ceruite ad dorsum. Telum lat̾is dolor est
dr̃ sat̃ ita a modius: qd̾ dolore corpus
etĩ sius t qͣ gladius. ylees dolor intestino¬
uere. dr᷑: qͥd se intestina pro dolore inuoluunt.
Hii ⁊ torminosi dicunt᷑: ab intestinoꝵ torm̃to.
ydiophola idest aq̃ metus: greci enim ydro aꝙͣ

Expanded text:
id est, inflammare; sic enim sentitur, et inde nomen accepit. 8. Pleurisis est dolor lateris  pleuritica passio nomen accepit. 9. Peripneumonia est pulmonis vitium, cum dolore vehementi et suspirio; Graeci enim pulmonem πνεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. 10. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex lethali percussu repentinus casus fiat. Graeci enim percusctio subita partium aut nervorum, cum dolore 173 vehementi. Quam passionem a corde nominatam dixerunt, quod in nobis principatum em duobus modis, aut ex repletione, aut ex inanitione. Tetanus maior est contractio nervorum a cervice ad dorsum. Telum lateris dolor est. Dictum autem ita a medicis, quod dolore corpuset, quasi gladius. 14. Ileos, dolor intestinovere dicitur: quod se intestina prae dolore involvant. Hi et torminosi dicuntur ab intestinorum tormento. 15. Hydrophobia, id est, aquae metus; Graeci enim ὕδωρ aquam
Abbreviated transcription (Latin):
guituris meatui: ⁊ tumores fauciũ ⁊ ai.e¬
riarũ leniant. Tiriaca est antidotũ serpen¬
tiũ quo uenena pellunt᷑: ut pestis peste sol¬
uat᷑. Cartatica grece: latine purgator a
dicuit᷑. Catapodia eo qd̾ modicũ potet᷑ seu ĩ¬
glutiat᷑. Dyamoron a succo mori nom: ex siłp¬
sit. ex quo ꝯficit᷑: sicut diacodion qr ex co¬
dia idest ex papauere fit: sicut dẏasꝑmaton.
qr ex seminib ꝯponit᷑. Electuariũ uocatum:
eo qd̾ molle sorbeat᷑. T̃rotũces ⁊ ictꝰ: qr ĩ mo¬
dũ rotule deformat᷑. Tuchi er im grerro¬
ta dicit᷑ .C.lura lati nõ lam

Expanded text:
gutturis meatui, et tumores faucium et artegutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex seminibus conponitur. Electuarium vocatum eo quod molle sorbeatur. Trociscos dictus quia in modum rotulae deformatur; τροχὸς enim Graece rota dicitur. Collyria Latinum
Abbreviated transcription (Latin):
Dietan est obseruatio legis ac uite fãrurrtia
est medicamentoꝵ curatio. Cyrurgia ferism ẽ¬
toꝵ incisio. Nam ferro incidunt᷑: que medica¬
mentoꝵ ñ senserint medicinam. Aruio.
autẽ medicina: herbis tantũ ⁊ succis era: T̃a¬
lis enim medendi usus cepit: deince fecu. ⁊
cet̾is medicamentis. Omĩs aut̃ curatio: eut
ex ꝯtͣriis aut ex similib adhibet᷑. Ex qͣriis:
te sanet᷑. Ex similib u̾o sicut ligamentũ uel
rotũdo uuln̾e rotũdũ: uł oblongo oblungum
apponit᷑. Ligatura enim ip̃a. ñ eadem m̃bris
et uuln̾ib om̃ib: s similis simili coaptatur.
Que duo etiam ip̃a adiutoria nõib suis. ug¬
one curant᷑. At etra ex similib ut ingͣ que
int̾pretat᷑ amara qr gustꝰ eius amarus est.
Ex ꝯuenientia enim nom̃ accepit: qͦr amari¬
tudo amaritudinẽ solu̾e solet. Omĩa autẽ me¬
dicamenta: ex ꝓpriis causis hñt iccabula.
Gera aut̃ dcã: qͣi diuina. Arterica qd̾ apta sĩt

Expanded text:
Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia est ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. 4. Antiquior autem medicina herbis tantum et succis erat. Talis namque medendi usus coepit; deinde ferro et caeteris medicamentis. 5. Omnis autem curatio, aut ex contrariis, aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, te sanetur. 6. Ex similibus vero, sicut ligamentum vel rotundo vulneri rotundum, vel oblongo oblongum apponitur. et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus suis sigone curantur. At contra ex simili, ut πικρὰ, quae interpretatur amara, quia gustus eius amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis causis nomen acceꝑunt. fẽbris a fer¬
uore: dicta enĩ ẽ ab habundãtia caloris. Frene¬
sis appellata. siue ab impedimento mentis. qr gͣti
mentẽ frenas uocant. siue qd̾ dentib fren¬
doat. Nlam frendere est dentes ꝯcut̾e. Est au¬
tem ⁊turbatio mentis. cum exagitatione et
dem̃tia. ex colerica ui effecta. Cardia uocabu¬
lum a corde sumpsit: dum ex aliquo timore.
art dolore afficit᷑: cor enim greci cardian uo¬
cant. Est enim cordis passio: cũ formidabłi
metu. Letargia a sop̃no uocata. est enim o¬
pressio cerebri cũ obliuione ⁊ sompno iugi.
celuti stertentis. Sinancis a continentia sp̃c
et pͥfocatõe dc̃a. Greci enim sinancis ⁊tin̾e
dicunt: qui enĩ hoc uicio laborant dolore fau-¬
tiũ p̾focant᷑. Fieumon ẽ feruor stomachi cũ

Expanded text:
priis causis nomen acceperunt. Febris a fervore dicta; est enim abundantia caloris. Frenesis appellata sive ab inpedimento mentis; Graeci enim mentem φρένας vocant; seu quod dentibus infrendant. Nam frendere est dentes concutere. Est autem perturbatio cum exagitatione et dementia ex cholerica vi effecta. Cardiaca vocabulum a corde sumpsit, dum ex aliquo timore aut dolore afficitur. Cor enim Graeci καρδίαν vocant. Est enim cordis passio cum formidabili metu. Lethargia a somno vocata. Est enim oppressio cerebri cum oblivione et somno iugi, veluti stertentis. Synanchis a continentia spiritus et praefocatione dicta. Graeci enim συνάγχειν continere dicunt. Qui enim hoc vitio laborant, dolore faucium praefocantur. Fleumon est fervor stomachi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ salutem s ꝑrcłm affert. De inuentorib .iii.
edicine autẽ artis auctor ⁊ repertor: apd̾̃
grecos ꝑhibet᷑ apollo. Hanc filius eius
esculapius: laude ł oꝑe amplificauit. S post¬
qͣm fulminis ictu esculapius int̾iit: int̾dcã
fert᷑ metendi cura: ⁊ ais simul cũ auctore de¬
fecit. Latuitq per annos pene qͥngentos: usq¬
ad tempꝰ artarxeixis regis persarũ. Tunc eam
reuocauit m̃ lucẽ ypocrates asclepio pr̃e ge¬
ab apolline: que remedia sectat᷑ ⁊ carmina.
esculapio: que ñ indicioꝵ signis ẽ s solis cõ¬
stat exꝑimentis. Tercia logica .i. rationalis.
tatũ. regionũ. ł egritudinũ qͣlitatib. artis cu
ram rationabilit̾ ꝑscrutatꝰ est. Emꝑici enĩ ex¬
ꝑientiam solam sectant᷑. Logici exꝑientie ra-¬
nec elementoꝵ rationẽ obseruant nec tẽpora:
nec etates nec causas: s solas morboꝵ substã
rantia nat᷑e. ex calido ⁊ humido qd̃ est

Expanded text:
n salutem, sed periculum affert. De inventoribus medicinae . Medicinae autem artis auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo. Hanc filius eius Aesculapius laude vel opere ampliavit. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur medendi cura; et ars simul cum auctore defecit, latuitque per annos pene qad tempus Artaxerxis regis Persarum: tunc eam revocavit in lucem Ypocras Asclepio patre ge est ab Apolline, que remedia sectatur et carmina. Esculapio, que non indiciorum signis, sed solis constat experimentis. Tertia logica, id est rationalis tatum ac regionum vel egritudinum qualitatibus ram rationabiliter perscrutatus est. Empirici enim experientiam solam sectantur; logici experientiae raec elementorum rationem observant, nec tempora, nec aetates, nec causas, sed solas morborum substarantia naturae ex calido et humido, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
dñat᷑ sanguis dulces ⁊ blandi st̃. Negna aũt
dixerũt ꝙ sit frigida: greci enĩ frigꝰ flegmo¬
nem uocant. Ex hiis .iiiiᵒʳ. humorib reguntur
sani: ledunt᷑ infirmi. Dum enim amplius exͣ¬
nat᷑e cursum creuerint: egritudines faciunt.
Ex sanguine enim ⁊ felle acute passionos na¬
scunt᷑: qͣs greci ꝯxea uocant: ex flegmate :o
⁊ melancolia uet̾es cause procedunt: qͣs greci¬
xia est atut᷑ morb: qui aut cito tnͣ
pus dr᷑. Fleumon ẽ inquietũ cum rubore et
dolore. ⁊ tensione. ⁊ duricia. ⁊ ui.tita. Nã
cum ceꝑit fieri fleumon: ⁊ inquietudo fel as

Expanded text:
dominatur sanguis, dulces et blandi sunt. Phlegma autem dominatur sanguis, dulces et blandi sunt. Phlegma autem dixerunt quod sit frigida. Graeci enim rigoremellant. Ex his quatuor humoribus reguntur sani, ex his laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt. 8. Ex sanguine quidem et felle, acute, passiones nascuntur, quas greci oxia vocant. Ex phlegmate vero et melancholia veteres cause procedunt, quas GrecOxea est acutus morbus, qui aut cito t inquietudo cum rubore et dolore, et tensione, et duritia, et vastitate. Nam cum ceperint fieri phlegmones, inquietudo febris
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ꝯtinent: qd̾ inde uet̾es morbũ nomi¬
nabant. ut ip̃a appellatõe mortis uimi q̃ ex
eo nascit᷑ demonstrarent. Int̾ sanitatẽ autẽ
⁊ morbum media est curatio: que nͥ morbo õ¬
gruat : nõ ꝑducit ad sanitatẽ. Morbi omnes.
et felle. ⁊ melancolia ⁊ flegmate. Ex ipsis¬
e.im. regunt᷑ sani ⁊ ex ip̃is lec it᷑ asirmi.
Dum err in ampliusͣ cursum nat᷑e creue¬
humor suũ elementũ mitat᷑ ᷤ angiis aerẽ.
colera ignẽ. melancolia t̾rams siegmna⁊ auã.
⁊seruant corpora nr̃a. Sanguis ex greca
⁊ uiuat/ Coleram namq greci uocaueri ut.
qd̾ uniꝰ diei spacio t̾minet᷑. Unde ⁊ colera.. dest
fellicula nõiata. Hoc est fellis effusio: greci e¬
nim fel colan dicunt Melancolia dcã eo quid
sit ex nigri sanguinis fece ãmixta ⁊ habũ¬
dantia fellis. Greci enim melan nigrum uo¬
cant: fel autẽ colen appellant. Sanguis antẽ¬
latine uocat᷑ qd̾ suauis sit: uñ ⁊ hoĩes quib

Expanded text:
nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim, que ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, que nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes eet felle, melancholia et phlegmate. Ex ipsisenim reguntur sani et ex ipsis leduntur insani. Dum enim amplius extra nature cuhumor suum elementum imitatur: sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. conservant corpora vivat. Choleram Graeci vocaverunt, quod unius diei spatio terminetur; unde et cholera, id est fellicula, nominata est, hoc est, fellis effusio. Graeci enim fel χολὴν dicunt. Melancholia dicta ec quod sit ex nigri sanguinis faece admixta abundantia fellis. Graeci enim μέλαν nigrum vocant, fel autem χολὴν appellant. Sanguis Latine vocatus quod suavis sit, unde et homines, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bulum in quo hõies appensi cruciant᷑. ł pati¬
unt᷑: uñ ⁊ noĩa hñt. Patibulũ enĩ uulgo fur¬
ca dr᷑: qiͣ feriens caput. Suspensum enĩ et
strangulatũ exanimat: s patibuli minor pe¬
na: qͣmͣ crucis. Nam patibulũ appensos statĩ
enecat. crux aut̃ suffixos diu cruciat. Uñ
in eungłio latronib ut morerent᷑. ⁊ de lig¬
no ante sabbatũ depon̾ent᷑: crura ⁊ fractã
sunt: qr ligno suspensi cito mori ñ pota̾nt.
In ipso quoq gen̾e̾ necis differt. Crudelius
ẽ enim in aqua sp̃m torquentis extingui.
ignib uri. frigore.⁊ fame necari. canibus
et bestiis exponi. Nam ferro mori. etas quoq
maior optauit. G ladius enim sine grauiore
cruciatu. ꝯpendiosa morte uitam finire no-¬
uit. Culleus est parricidale uasculũ ab
oculendo. idest claudendo dc̃m. Est autẽ ut̾
ex corio fc̃s: in quo parricide cũ simia ⁊ gal¬
lo. et serpente inclusi in mare p̾cipitantur.

Expanded text:
bulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
demutans de u̾itate. que tam diu uiuit ꝙͣdiu
ñ ꝓbatur: ⁊ ubi probau̾is eẽ cessat. ⁊ ex inde
res nõiat᷑ ñ fama. Exiliũ dcm̃ qnͣ exͣ solũ.¬
Nam exul dr᷑ qui exͣ solũ est. Uñ postliminio
redeuntib. hoc est de exilio reducendis: qui st̃
ĩ iniuria eiecti. idest exͣ limen patrie. Diuidit᷑
aut̃ exiliũ in relegatis et deportatis. Relega¬
tus est: quẽ bona sua secunt᷑. Deportatꝰ: quẽ
ñ sequũt᷑. Proscriptio exilii protul dampnatio:
qiͣ porro scͥptio. Item proscriptꝰ: qiͣ palam scͥp¬
tus. Metallum est ubi. exules deputabantur
ad eruendam uenã. marmoraq secanda in cru¬
stis. Seruus a seruando uocatꝰ. Apud antiqͦs
enim qui in bello a morte seruabant᷑: serui
uocabant᷑. Hec est sola maloꝵ om̃iũ postre¬
ma: que liberis om̃i supplicio grauior ẽ. Nã
ubi libertas ꝑiit: una ibi ꝑeunt et omnia.
mortiũ u̾o diu̾si casus ex quib crux ł pati¬

Expanded text:
demutans de veritate; quae tandiu vivit, quandiu demutans de veritate; quae tandiu vivit, quandiu non probatur. At ubi probaveris, esse cessat, et exinde res nominatNam exul dicitur qui extra solum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui sunt eiecti in iniuria, id est extra limen patriae. Dividitur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: deportatus, quem non sequuntur. Proscriptio exilii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni supplicio gravior est; nam ubi libertas periit, una ibi perierunt et omnia. Mortium vero diversi casus, ex quibus crux vel pati
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑplicii genus. ad u̾berandũ aptũ: iuuentũ
a tarquinio superbo: ad penas sceleratoꝵ. Iste
enim pͥor lautumna tormenta. fustes. metal¬
la. atq exilia adinuenit et ip̃e pͥor regib exili¬
um m̾uit. T alio est similitudo uindicte.
ut talit̾ qͥs patiat᷑ ut fecit: hoc enĩ ⁊ nat᷑a et
referendã: s etiã ꝓ bñficio reddendo ponitur.
Ignominia eo ꝙ desinat habere honestatis
nomen: is qui in aliquo crimine dep̾hendit᷑. Di¬
cta aut̃ ẽ ignominia qiͣ sine noĩe: sicut igna¬
rus sñ scĩa: sicut ignobilis sñ nobilitate. Hoc
quoq ⁊ infamia: qiͣ sñ bona fama. fama atẽ
dtã qd̃ fando idest loquendo peruagat᷑. ꝑ trrcaori¬
ces linguarũ ⁊ auriũ serpiens. Est autẽ nom̃
interdũ est: ut illud. illustris fama qd̃ laus ẽ.
maloꝵ ut uirgilius. Fama malũ qd̃ ñ aliud
uelocius ullũ. Fame autẽ nom̃ certiloquiũ nõ
hħt qr plurimũ mendax est. adiciens multa ł

Expanded text:
supplicii genus ad verberandum aptum, inventum supplicii genus ad verberandum aptum, inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latomias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus exilium meruit. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur ut fecit. Hoc enim et natura ereferendam, sed etiam pro beneficio reddendo ponitur. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sine noRUS sine scientia, sicut IGNOBILIS sine nobilitate. 26. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama; fama autem dicta, quia fando, id est, loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomeninterdum est, ut illud est: Illustris fama, quod laus est; malarum, ut Virgilius: Fama malum, qua non aliud velocius ullum. 27. Famae autem nomen certi locum non habet, quia plurimum mendax est, adjiciens multa, vel
Abbreviated transcription (Latin):
quo custarunt᷑ noxii: ⁊ dictꝰ carcer qd̃ in eo
hoĩes coherceant᷑. includant᷑q qͣi arce̾r ab ar-¬
cendo scilicet. Locsi aut̃ in quo seruant᷑ noxii.
carc̾em dicimꝰ nũo tm̃ singulari. Unde uero
plurali. erbã dc̃a: qi cũ agitant᷑ aerem
u̾b̾ant. hinc flagra ⁊ plage ⁊ flagella dici¬
mꝰ: qr cũ flatu ⁊ strepitu in corpore sonant.
Nam plage qͣi flage. s plage ⁊ flagra pͥme
positõis st̃.: flagella autẽ per diminutoẽm dcã
uectent᷑. uñ ⁊ hostias saxaq uellunt᷑. s hu
ad penas legũ ñ ꝑtinent. Uiige st̃ sũmitates
habeant arguendi: que si lenis fu̾it uirga ẽ:
si arte nodosa uł aculeata: scorpio rectissimo
noĩe. qr arcuato uuln̾e in corpꝰ infigit᷑. Ictus
ꝓprie flagelloꝵ st̃ ab agitando dc̃ĩ. Ungule
dcẽ ꝙ effodiant. Hee ⁊ fidicule qr is rei in
eculeo torquẽt᷑. ut fides inueniat᷑. Eculeus
torquendo m̃tẽ inueniant. Est ⁊ lautũnum

Expanded text:
quo custodiuntur noxii. Et dictus carcer quod eo quo custodiuntur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero plurali. Verbera dicta, quia cum agitantur, aerem verberant. Hinc flagra et plage flagella, quia cum statu et strepitu in corpore sonant, nam plage quasi flage. Sed plage et flagra prime positionis sunt, flagella autem per diminutionem dictvectentur, unde ostia saxaque velluntur; sed hi ad poenas legum non pertinent. Virgae sunt summitates habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio rectissimo nomine, quia arcuato vulnere in corpus infigitur. Ictus proprie flagellorum sunt, ab agitando vocati. Ungulae dictae quod effodiant. Haec et fidiculae, quia his rei in eculeo torquentur, ut fides inveniatur. Equuleus torquendo mentem inveniant. Est et latomia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in publico redigant᷑. Nam supplitia dicebã¬
tur supplicamenta. Et suppliciũ dicit᷑. de cuiꝰ
dampnatõe delibat᷑ aliquid de. eo uñ ⁊ sup¬
plicare. Octo gen̾a penarũ in legib ꝯtineri
tulliꝰ scͥpsit. idest dapnũ. Sincula. uerbera.
talionẽ. ignominiam. exiliũ. seruitutẽ ⁊ mor¬
tem. Hiis namq penis uindicat᷑ om̃e perpetͣ¬
tum peccatũ. Dampnũ a diminutõe rer uo¬
catũ. Uincula. a iunciendo. idest artando c̃a:
eo ꝙ ꝯstringant. atq retineant. ł qr ui ligãt.
Compedes dcĩ ꝙ etinent pedes. Peduces tunt
laquei quib pedes illaqueant᷑: dc̃e a rrdib
capiendis. Cathene aut̃ ꝙ capiendo ꝯtineãt
utͣqͣ uestigia ne ꝓgrediant᷑. Itẽ catene  ĩe
capiendo teneant plurib nodis. Manice sunt
uincula. quib manꝰ ecipumt᷑. licis ⁊ manice
tupicarũ Ic̃. Neruiboia est torques dampnato¬
rum. qͣi iugũ boũ: ex gen̾e̾ uinculoꝵ. Carcer in

Expanded text:
et in publico redigantur. Nam supplicia dicebanet in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare. Octo genera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vindicatur omne perpetratum peccatum. Damnum a diminutione rei vocatum. Vincula a vinciendo, id est artando dicta, eo quod constringant atque retineant; vel quia vi ligant. Conpedes dicti quia continent pedes. Peducae sunt laquei quibus pedes inlaqueantur, dictae a pedibus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques damnatorum, quasi iugum in bove ex genere vinculorum est. Carcer, in
Abbreviated transcription (Latin):
l.lio si ut rei pͥuate. Nam ille sic udt¬
sacrilegus: qui fur ẽ sacror. Repet nauru ac¬
dicio reus si ante moriat᷑. ñ bona eiut ui cĩ
reddit᷑. Incesti iudiciũ in uirgines sacratas.ł
ꝓpinqͣs sanguine ꝯstitutũ ẽ. Qui enĩ tab
miscent᷑: incesti. idest incasti habent᷑. maiestatis
reatu tenent᷑ hii qui regiam potestatẽ leserũt.
expiari potest. Cõmissa st̃ enim que erãt qͥqͦ
ordine expianda. De penis in lege ꝯstitutie.
uplicit̾ malũ appellatũ. unum . xxsuii.¬
qd̾ homo facit. alt̾um ꝙ patit᷑: qd̾ facit
peccatũ est. qd̃ patit᷑ pena. malũ aut̃ tc̃ pleñ
est. cũ ⁊ p̃teritũ ẽ. ⁊ impendit ut sit dolor et
metꝰ. Pena dcã ꝙ puniat. Est autẽ epithetum
nom̃: ⁊ sine adiectõne ñ ht̃ plenũ sensũ. Adicis
pena carcis. pena exilii. pena mortis: ⁊ imples
sensũ. Supplicium ꝓprie nõ quoqͥsq quomͣ
punit᷑: s ita dampnat᷑ ut bona eius ꝯiecrent᷑

Expanded text:
blicae, sicut rei privatae. Nam ille sic blicae, sicut rei privatae. Nam ille sic sacrilegus, quia fur est sacrorum. Repetundarum acdicio reus si ante moriatur, in bona eius iudicium redditur. Incesti iudicium in virgines sacratas vel propinquas sanguine constitutum est. Qui enim talibus miscuntur incesti, id est incasti habentur. Maiestatis reatu tenentur hi qui regiam maiestatem laeserunt expiari potest; commissa sunt enim quae erant quoquo ordine expianda. De poenis in legibus constitutis . Dupliciter malum appellatur: unum, quod homo facit, alterum, quod patitur. Quod facit, peccatum est; quod patitur, poena. Malum autem tunc plenum est, cum et praeteritum est et inpendet, ut sit et dolor et metus. Poena dicta quod puniat. Est autem epithetum nomen, et sine adiectione non habet plenum sensum: adicis poena carceris, poena exilii, poena mortis, et inples spunitur, sed ita damnatur ut bona eius consecrentur
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ fecerat. ⁊ ob id hominẽ occiderat:¬
qd̃ accusatorẽ eius possessio bonoꝵ seq̃batur.
Int̾necii aut̃ significatio est: qi quedam ho¬
minis necatio. Nam p̾positionẽ int̾ pro .e.
Furtũ est rei aliene clandestina atractio: a
furno. idest a fusco uocatũ: qr in obscuro fit.
Furtũ autẽ capitale crimen. apud maiores
erat: ante penam q̃drupli. Peruasio est rei
aliene manifesta p̾sumptio. Furtum autẽ
earũdemͣ fit: que de loco ad locũ tñfferri pos¬
sunt. Peruasio autẽ earũ. ⁊ que tnsferunt ͣ
⁊ earũ que im̃mobiles st̃. Inficiatio ẽ nega¬
tio debite rei: cũ a creditore deposcit᷑. Idem
⁊ abiuratio: idest rei credite ab negatio. Am¬
bitus iudiciũ. meũ ẽ qui largitõe honorem
capit: et ambit amissurꝰ dignitatẽ quã mu¬
ne inuadit. Peculatum iudiciũ in eos dat᷑. qͥ
fraudem erario faciunt. pecuniamq publicã
int̾uertunt. Nam a petunia. peculatũ est dictũ¬
iudiciũ. Nn autẽ sic udicat᷑ fut ixi. yu¬

Expanded text:
em occiderat. Accusatorem eius possessio bonorum sequebatur. Internecivi autem significatio est, quasi quaedam hominis enectio. Nam praepositionem inter pro e pFurtum est rei alienae clandestina contrectatio, a furvo, id est fusco vocatum, quia in obscuro fit. Furtum autum capitale crimen apud maiores fuit ante poenam quadrupli. Pervasio est rei alienae manifesta praesumptio. Furtum autem earum rerum fit, quae de loco in locum transferri possunt: pervasio autem et earum quae transferuntur et earum quae inmobilia sunt. Infitiatio est negatio debitae rei, cum a creditore deposcitur. Idem et abiuratio, id est rei creditae abnegatio. Ambitus iudicium in eum est, qui largitione honorem capit et ambit, amissurus dignitatem, quam munere invadit. Peculatus iudicium in eos datur qui fraudem aerario faciunt, pecuniamque publicam intervertunt. Nam a pecunia peculatum esse dictum. Non autem sic iudicatur furtum rei pu