comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domũ approxinquãs eoq quo uehebat᷑ m̃ĩme admimerato uisut est
est erenũ deesse Turbatus igit᷑ ac reliquis asims uxor quos
rostitueree tomendatis confestim eodem quo ferebat᷑ asmo ad mer¬
catã septem millib pissuũ retrocẽdit querensq a singulis e¬
uom an astuũ quempiã amissũ reperissent cũ om̃s negassent
onũ noctis merens et dolens acturã asim rediit Et tande
etĩa lo uxoseaquouitue t descendisset illũ quem tantostudi
et dolore asmũ quesierat ẽẽ cognouit.
EIter pierrus noĩe admõdũ incultus cũ usq didinuieridier
Aaer sseter fissio bobus et ipe labore fatigatus rediturus ł oxidũ
aratrit sup assalit ausigat Remde asellũ premissis bob astedit.
qua cũ nimo oñere grauatꝰ sub pondere defic̾et Densit tande
perrus aellis notisse. cum destendeno atqr aratrũ super
itintes a direrius oeta nr̃ filbrentimus aliquãdui sustentatꝰ

Expanded text:
domo appropinquans, eoque quo vehebatur minime annumerato, visum est domo appropinquans, eoque quo vehebatur minime annumerato, visum est ei unum deesse. Turbatus igitur ac reliquis asinis uxori quos restitueret commendatis, confestim eodem asino quo ferebatur ad mercatum septem milibus passuum retrocedit quaerensque a singulis obviis an asinum quempiam amissum reperissent, cum omnes negarent, domum noctu maerens et dolens iacturam asini rediit. Tandem etiam ab uxore admonitus cum descendisset, illum, quem tanto studio et dolore asinum quaesierat, esse cognovit.Alter, Pierus nomine, admodum incultus, cum usque ad meridiem arasset, fessis bobus et ipse labore fatigatus, rediturus in oppidum, aratrum super asellum alligat, deinde asellum, praemissis bobus, ascendit. Qui cum nimio onere gravatus sub pondere deficeret, sentit tandem Pierus asellum ire non posse. Tum descendens atque aratrum super Dantes Alligerius, poeta noster Florentinus, aliquamdiu sustentatus
Abbreviated transcription (Latin):
uissit. uocatis deñ oratorib querentib q quonã morbo laboraret
frigore respondit quod tamdiu in eorũ muris etĩa noctu ad aerẽ
discopertus contraxisset hoc dictor illorũ lusit picturã que po¬
stea ex pacto deleta est.
tempus terebant Cũ quispiam sagutam incautiũs emisisset
astantem procul redolfum leuiter uulnerauit Capto illo cũ barie
de gena inferenda sentencie dicẽnt᷑ et ut quisq acerrnne sen¬
tiret ita maxĩe se pͥncipi gratificaturũ putaret. Unꝰ censuit
manũ esse illi amputandã ne amplius arcu uteret᷑ hedolfꝯ
liberũ hoĩem dmniti iussit. Dicens fuisse utilem sentenciam
hutdtnate a reptũ suulnꝰ consiliũ dedisset Plena prudencie et
umenastri aselis uehendo ex̃cebat᷑ quos ille compluris ad uectũrã
su mebat ertã semel a mertato fessus rediens in uia ascendisset
asmũ quemdã p̾stantiorem computatis in uia asiis qui p̾ibarit

Expanded text:
iussit. Vocatis deinde oratoribus, quaerentibus quonam morbo laboraret, iussit. Vocatis deinde oratoribus, quaerentibus quonam morbo laboraret, frigore, respondit, quod tamdiu in eorum muris etiam nocte ad aerem discoopertus stetisset. Hoc dicto illorum lusit picturam, quae postea ex pacto deleta est. tempus terebant. Cum quispiam sagittam incautius emisisset, astantem procul Redolphum leviter vulneravit. Capto illo, cum variae de poena inferenda sententiae dicerentur et, ut quisque acerrime sentiret, ita se maxime Principi gratificaturum putaret, unus censuit manum illi esse amputandam, ne amplius arcu uteretur. Redolphus liberum hominem dimitti iussit, dicens illam futuram fuisse utilem sententiam, si id ante acceptum vulnus consilium dedisset. Plena prudentiae etum Castrum asellis vehendo exercebatur, quos ille compluries ad vecturam sumebat. Cum ille semel a mercato rediens fessus e via ascendisset asinum quemdam pra
Abbreviated transcription (Latin):
redolsus eques cũ unã aut alterã causã actulisset tandem
dimissus rediit in ciuitatem. Tũ redolfus scicitãs quid in
casts hostiũ ageret᷑ Et que ꝟba barnabonis ad eũ fuissent
Cũ intellexisset responsionem equitis egressũ suũ uarie extu¬
santis Non bñ inquit neq prudenter respondisti. Uade redi dit
barnabomi Redolfus ait se ideo urbemi nõ egredi ne tu ingred
dem bello quod florentim cũ grestorio pdeciõ põtifice ¶qas.¬
gesserũt diu̾sas partes sequũt ꝰͣ nũt uni nũc alteri herebat
Int̾rogatus a quddã tur adeo mitans ita sepe se cõmutaret. qm̃
inquit in eodem latere diutius iacere non possum
urbis pro proditore depictus fuit. Cũ uero haud multo post
sentiret mitti ad se oratores florentmos de ꝑace acturos qua die ad
se uenturi erant Thalamũ ingressus clausis fenestris igne accẽso
Erat autẽ mensis augusti sese pelliceis uestib coopermr in lectulo

Expanded text:
Redolphus. Eques, cum unam ac alteram causam attulisset, tandem dimissus rediit in civitatem. Tum Redolphus sciscitans quid in, castris hostium ageretur et quae verba Bernabovis ad eum fuissent, cum intellexisset responsionem equitis, egressum suum varie excusantem, “Non bene” inquit “neque prudenter respondisti. Vade, redi, dic Bernabovi: “Redolphus ait se ideo urbem non egredi, ne tu ingredidem bello, quod Florentini cum Gregorio decimo Pontifice gesserunt, diversas partes secutus, nunc uni, nunc alteri haerebat. Interrogatus a quodam cur adeo nutans ita saepe se commutaret, “Quoniam” inquit “in eodem latere diutius iacere non possum”urbis, ut proditor, depictus fuit. Cum vero haud multo post sentiret mitti oratores ad se Florentinos de pace acturos, qua die ad se venturi erant, thalamum ingressus, clausis fenestris, igne accenso erat autem mensis Augusti, sese pelliceis vestibus cooperiri in lecto
Abbreviated transcription (Latin):
pmonit florentmos ducemq orto bello dũ florepstue ou
res detuore in loco uiderent᷑ ueneti ducem haude qua ꝓ hostile quid¬
rmsiente adort rupto federe brixia octuparũt oerit me auoda
ipior esset om̃is belli molles in se uerteret᷑ Florentro quoda oe¬
neto q postmodũ hac de redis ceptantib cũ Aenes ꝯdiceres
nebis libestatem debetis nã nr̃a opera libera nestie re ne q̃p̃
non en nos liberos effecistio s nos os ⁊ ed didrna proditor es
fretorus xmꝰ añꝙͣ pontifex crearet᷑ in coclaui et postra pi
ꝑmasit ut etiã poneificatiũ cesurũ se Nopuo esset sponderetus
post nodũ uero dulcedme dutus digmtatis artm̃eta tipauus

Expanded text:
primo inter Florentinos ducemque orto bello, cum Florentinorum res deteriori loco viderentur, Veneti ducem haud quicquam hostile timentem adorti, rupto foedere, Brixiam occuparunt veriti ne, si dux superior esset, omnis belli moles in se verteretur. Florentino Venetoque postmodum de hac re disceptantibus, cum Venetus diceret: “Nobis libertatem debetis: nam nostra opera liberi estis”. “Hoc nequa“non enim nos liberos esse fecistis, sed nos vos reddidimus proditoresregorius XII, antequam Pontifex crearetur, in Conclavi, et postea quoque, permansit, ut etiam pontificatui se cessurum, si opus esset, sponderet. Postmod
Abbreviated transcription (Latin):
est tib inquit Nihil Nmacius ait. Cur nã g ͦ si inhil habes
sibi reliquũ inhil superasse aludo plorabat.
sit pauꝑ liustus ad forũ quedã sextaria frumenti ut dice¬
bat empturus Nogauit huc in foro ꝑcũctantẽ precũ quida alt
supueniens quanti sextariũ frumenti uenderet᷑. Hominis inquit
oculo constat designãs his ubis ãnone caritatem. hoc audiens

Expanded text:
est tibi?” inquit. “Nihil” Minacius ait. “Cur nam ergo, si nihil habes, est tibi?” inquit. “Nihil” Minacius ait. “Cur nam ergo, si nihil habes, nihil sibi reliquum superesse a ludo plorabat. sit pauper luscus ad forum, quaedam sextaria frumenti, ut dicebat, empturus. Rogavit hunc in foro percontantem pretium quidam alter superveniens quanti sextarium frumenti venderetur. “Hominis oculo” inquit “constat” designans his verbis annonae caritatem. Hoc audiens
Abbreviated transcription (Latin):
uib̃ piola ties sim uounir murt̃s in qus multͣ ex dal uiriis locis
giosus quidã habiturus erat de more ẜmonem ad populum
Cũ hora esset diei tarda sacerdotes esurirent uererenturq
longitudiẽ ẜmoms astendenti suggestũ religioso unꝰ et
item alt̃ ut paucis loqueret᷑᷑ in aurem exhortati sũt Ille
se exorari facile passus ac perloquutus quedã prout cosueuerũt
de sanctitate uita et miraculis huiꝰ sancti uiri p̾termusi ea que de¬
credo memoria tenere postmodũ uero eũ nichil nout fecisse ẜinchis¬
confiteor et reliqua que sequũt᷑ atq ita abiit.
Usticus cũ castaneam arborem ad excutiendos fructꝰ asten¬
loco. Uellem hoc antea inquit eger cõsuluisses actamen et in
futurũ poterit prodesse. Tũ minatiꝰ fac semꝑ inquis nesis e¬
lerior in descensu ꝙͣ in asceusi sz ea qua astendis tarditate
descendas. hoc patto nũꝙͣ p̾cipitem te ages
cuiuspiam sedebat. Uidens merentẽ flentẽ q amitus ꝯuidña

Expanded text:
uit Oppidum est in nostris montibus, in quo multi ex variis locis sus quidam habiturus erat de more sermonem ad populum. Cum hora esset diei tarda, sacerdotes autem esurirent vererenturque longitudinem sermonis, ascendenti suggestum religioso unus et item alter ut paucis loqueretur in aurem hortati sunt. Ille se exorari facile passus, ac praelocutus quaedam prout consueverat, de sanctitate, vita et miraculis huius Sancti nostri, credo memoria tenere. Postmodum vero cum nihil novi fecisse in“Confiteor” et reliqua quae sequuntur”. Et ita abiit. usticus cum castaneam arborem ad excutiendos fructus ascenet: “Vellem hoc antea” inquit aeger “consuluisses, attamen in futurum poterit prodesse”. Tum Minacius: “Fac semper ne sis celerior in descensu quam in ascensu: sed ea, qua ascendis, tarditate descendas. Hoc pacto nunquam praecipitem te ages”cuiusdam sedebat. Videns maerentem flentemque amicus, “Quidnam
Abbreviated transcription (Latin):
affutoꝵ conspicet miratus rei noiutatẽ Rũdua r atidissete
rotat ullus erat qui causã doloris auderet palani face. pius
tanden liberiorait dixisse puellã manchũt eẽ ullũ in urili
sut uos colerresaut cõuuũ disturbet. Sito hocpurgabit
cimen. Cit in mensa om̃o sederent uii pacest roe maieres
sumptio iam fere cibis surgens adolestens pdatres uorqustt
hentt metulpari in eare tiuꝯ uos testes esse an duera iln
ulelam aed supꝰ mensam posito om̃s ad rey nouittite maciitu¬
dmomq rouertit. et an culpandus aut reitiendus est q̃ sautt
AMen ⁊ mulicert tars ut uiris sius talis esset copia optabat

Expanded text:
afflicto conspiceret, miratus rei novitatem, quidnam novi accidisset rogabat. Nullus erat qui causam doloris audebat fateri: unus tandem liberior ait dixisse puellam mancum esse illum in virili aut vos conturbet, aut convivium disperdat. Cito hoc purgabitur crimen”. Cum in mensa omnes sederent viri pariter ac mulieres, sumptis iam fere cibis, surgens adolescens: “Patres” inquit “sentio me culpari in ea re, cuius vos testes esse an vera sit utebatur, ac supra mensam posito, omnes ad rei novitatem magnitudinemque convertit et an culpandus aut reiiciendus esset quaesivit. Maior mulierum pars ut viris suis talis copia inesset
Abbreviated transcription (Latin):
si nostes qua prudençia taniculus fuit nõ mirareris si sepultura
nit᷑ homĩes meruit. fiit em̃ plusꝙ igemo hũauo ta nqule sto¬
tereite in fio uite condens sciensq erestatem tuã tibi qui qm̃ita
aureos ex trstamento reliquit quos meci detuli etun episcops
atestamentũ E sopulturas comprobans actepta petuma sa¬
cerdotem absoluit.
Audiuis hoc tr̃anus loti atq ad eripiendos nũmos
aufferret uotato ad se uiro dixit illũ cͥmine lese marestatis
reum teneri Cũ nhil contͣ eius statũ aut dignitate abse
factũ contenderet pderstabat tyranꝰ asserens eũ tapite esse
mulitandũ. Ixmo nisons quiduã. tandem egisset cĩe postu¬
laret Hostes inquit meos at rebelles quincont me couspo¬
rarũt domi abstonsos hubiusti Sensit tandemi elle miens
suis insidias parari Mallens igit uite ꝙͣ peciuẽ gartere
tr comphensos dabo hissos itaq litores domu ãd artula

Expanded text:
“si nosceres qua prudentia caniculus fuit, non mirareris si sepulturam “si nosceres qua prudentia caniculus fuit, non mirareris si sepulturam inter homines meruit: fuit enim plus quam ingenio humano, tum cerdos “in fine vitae condens, sciensque egestatem tuam, tibi quinquaginta aureos ex testamento reliquit, quos mecum detuli”. Tum episcopus testamentum et sepulturam comprobans, accepta pecunia, sacerdotem absolvit. Audivit hoc tyrannus loci, atque ad eripiendos nummos auferret: vocato ad se viro, dixit illum crimine laesae maiestatis reum teneri. Cum nihil contra eius statum aut dignitatem a se factum contenderet, perstabat tyrannus, asserens illum capite esse mulctandum. Homo inscius quidnam tandem egisset cum postularet, “Hostes” inquit “meos ac rebelles, qui contra me conspirarunt, domi absconditos tenuisti”. Sensit tandem ille nummis suis insidias parari. Malens igitur vitae quam pecuniis parcere, tim comprehensos dabo”. Missos itaque lictores domum ad arculam
Abbreviated transcription (Latin):
ex familia thom acellorũ Ippellant᷑ autem uulgari se¬
mone thomacelli Cibus factus ex iecore suille admodum
Ccõtrito atq in modũ pille inuolute interiore pinguedine porti
Contulit bomfacius se perusium secundo sui pontificatps
ano aderant autem secũ fratres et affines ee ea domo pulitess
qui ad eñ us fit confluxerant honorũ ac lucri cupiditate intesso
bomfacio urben sequebat᷑ turba pͥmorũ int̾ quos fratred epãt
ep tt ex familia cuida cupieiores nostendorũ hom̃i qrebat
quinã essent qui sequerent᷑. dicebat unꝰ et item alt̾ hic est
rocensendos Tũ quidã facetus hoc permagnũ nempe fuit hoc
iecur inquit ex quo tot thomacelli prodierunt.¬
opulentus. hic camculũ sib carissmũ cũ mortuus esset
sepelut᷑ in cymitio et Sensit hoc epũs et in eius petiũam amm
iussit ad cardes sacdoteni duci hic uir sagax orpiterer̃quitu

Expanded text:
ex familia Tomacellorum. Appellantur autem vulgari seex familia Tomacellorum. Appellantur autem vulgari sermone “tomacelli” cibus factus ex iecore suillo admodum contrito, atque in modum pili involuto interiore pinguedine porci. Contulit Bonifacius se Perusium secundo sui pontificatus anno. Aderant autem secum fratres et affines ex ea domo permulti, qui ad eum, ut fit, confluxerant bonorum ac lucri cupiditate. Ingresso Bonifacio urbem sequebatur turba primorum, inter quos fratres erant et caeteri ex ea familia. Quidam cupidiores noscendorum hominum, quaerebant quinam essent qui sequerentur. Dicebat unus, item alter: “Hic est recensendo. Tum quidam facetus, “Hohe! permagnum nempe fuit iecur istud” inquit, “ex quo tot Tomacelli prodieruntopulentus. Hic caniculum sibi carum, cum mortuus esset, sepelivit in caemiterio. Sensit hoc episcopus et in eius pecuniam animum iussit ad carceres sacerdotem duci. Hic vir sagax, “O Pater” inquit
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ tantũ digitos habentib A manib usq ad asellam atq
ad unũ uentrem alle pisciũ protendebant᷑ ad nabat Captũ
hoc pacto ferebãt Erant complures femine iuxta lictus lauãtes
lineos pannos Ad unã eqrũ accedens pistis sib ut auĩt tausa
mulierem manib comprehendit ad se trahere conatus Illa
reluitans et erat aqua modita magno clamore auxiliũ cet̾aꝵ
implorauit. Accurrentes quĩq nuo monstrũ neq em̃ in aqũa
regredi poterat fustib ac laꝑidib ꝑmiũt. quod in lictus abtͣ¬
ctũ haud paruũ terrorem aspicientib p̾buit Erat torporis
magintudo paulo longior amplior q forma homĩs. haç linẽa
ad nos ferariam usq delatam conspexi eibi gr̃a mulierem
comphensam argumento fuere omnes pueri nõnulli qui
cũ diuersis temporib ad lictus lauandi causa accessissẽt
nsꝙͣ postea comperti sũt quos post modũ ab eo monstro

Expanded text:
 tantum digitos habentibus, a manibus usque ad ascellam atque  tantum digitos habentibus, a manibus usque ad ascellam atque ad imum ventrem alae piscium protendebantur, quibus natabat. Captum hoc pacto ferebant. Erant complures feminae iuxta littus lavantes lineos pannos. Ad unam earum accedens piscis, ut aiunt, cibi causa, mulierem manibus apprehendens ad se trahere conatus est: illa reluctans erat enim aqua modica, magno clamore auxilium caeterarum imploravit. Accurrentibus quinque numero, monstrum neque enim in aquam regredi poterat fustibus ac lapidibus perimunt: quod in littus abstractum, haud parvum terrorem aspicientibus praebuit. Erat corporis magnitudo paulo longior ampliorque forma hominis. Hanc ligneam ad nos Ferrariam usque delatam conspexi. Cibi gratia mulierem comprehensam argumento fuere pueri nonnulli, qui cum diversis temporibus ad littus lavandi causa accessissent, nusquam postea comperti sunt, quos postmodum ab eo monstro
Abbreviated transcription (Latin):
lone oadnten sura ulne Cor pore cam similis cauda recta
ac longiore hũc edictũ cũ bos cõuersa respexisset magnoq
mugitu ext̾rita auffugere uellet erectus serpens subito q¬
posteriorib crurib cauda cirtũdatis ad ubera os admouit.
tamdui sudans quoad lat merat uberib demide boue reli¬
cta ad siluas uicinas auffugit. Ubera postmodũ et ea crurũ
pars quam serpens tetigerat ueluti adusta ngraq diutiꝰ
ꝑmanserũt. hoc pastores nã in armento bos erat se uidisse
affirmarũt. bouem quoq uitulũ postea peperisse idq in lrĩs
natũ esse uitulũ duobus capitib uiico corpore poste¬
riorib anterioribq crurib dupplicatis Ita tñ ut essent
Irĩm monstri nuper in litore dalmatico inuenti cont co¬
pore erat hũano umbilico tenus/ deniceps piscis ita ut
inferior pars que in pistem desmebat esset biffurtata
barba erat prolixa duob tanꝙͣ cornb supra auriculas
eminentib grossiorib mammis. ore lato manib quatuor¬

Expanded text:
longo ad mensuram ulnae, corpore cani similis terete et longiore. Hunc editum cum bos conversa respexisset, magnoque mugitu edito exterrita aufugere vellet, erectus serpens subito posterioribus cruris cauda circumdatis ad ubera os admovit, tamdiu sugens quoad lac inerat uberibus: deinde bove relicta ad sylvas vicinas aufugit. Ubera postmodum et ea crurium pars quam serpens cauda tetigerat veluti adusta nigraque diutius permanserunt. Hoc pastores nam in armento bos erat se vidisse affirmarunt, bovem quoque vitulum postea peperisse; idque ex littnatum esse vitulum duobus capitibus, unico corpore, posterioribus anterioribusque cruribus duplicatis, ita tamen ut essent rini monstri nuper in littore Dalmatico inventi. Corpore erat humano umbilico tenus, deinceps piscis, ita ut inferior pars quae in piscem desinebat esset bifurcata, barba erat profusa, duobus tanquam cornibus super auriculas eminentibus, grossioribus mammis, ore lato, manibus quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
riuda liurentius sacerdos urbamis domi redutoglaris
ac p̾laudens totus ꝙ m risum et leticia esussie aũ rogire rt
Oicim quionã sibs obtigisset noui ꝙ tam letus ento alatris eet
cxno nĩquit est Nagna in spe sum postꝙ demen terentior me
derdinalo siers ceperut propediem cũ angelotus amentior me
sit Tardinalem me quoq esse futuriã

Expanded text:
quidam Laurentius sacerdos urbanus domum rediit hilaris, applaudens, totusque in risum ac laetitiam effusus. Cum rogarent vicini quidnam sibi obtigisset novi, quod tam laetus et alacris esset: “Bene” inquit “est; magna in spe sum, posteaquam dementes et insani cardinales fieri coeperunt, prope diem cum Angelottus amentior me sit cardinalem me quoque esse futurum”.
Abbreviated transcription (Latin):
Ionsolabat᷑ uxorẽ uir que adu̾sa ualitudine diem suũ obibat¬
taiemorãs omĩa. bom matit officia sibi in uita ꝑstitisse uemãtq
postulãs si quid unꝙ̃ aduersus eam egisset Neq int̾ cet̾a se aut.
ouusisse unꝙͣ qnͥ debitũ thoro p̾beret eo excepto tempore quo
illa nõ rete ualeret ne coitu fatigaret᷑. Tum mulier licet
morbo grauis hoc inquit ꝑfide nũꝙͣ partã neq remuttã tibi Nullo
ab uxorib implorent cũ rite nettari possit
nerted pocis equitis florentim int̾ tetos sue etatis etere¬
gn aterpstantis uiri Ioost aliquõt dies ut moris est adolestelula
o donũ patris reuertit᷑ non alacris aut iocunda ut tele ⁊ solet
s mesta acͣ uultu languido ituens teriam. Aduocatẽ u. uusti¬
lo fanculũ rogat mater Nũquid res sint satis salue Ut nultis
flens nuentula restondit. Non em̃ uiro me desponsastis ait s
etus urilia desut Nihil em̃ aut parũ habet eius partio ppr

Expanded text:
onsolabatur uxorem vir, quae adversa valetudine diem suum obibat, memorans omnia bona mariti officia sibi in vita praestitisse, veniamque postulans, si quid unquam adversus eam inique egisset; neque, inter caetera, se ait omisisse unquam quin debitum thoro praeberet, eo excepto tempore quo illa non valeret, ne coitu fatigaretur. Tum mulier, licet morbo gravis, “Hoc” inquit “per fidem nunquam parcam neque remittam tibi: nulloab uxoribus implorent, cum rite negari possit.Nerii de Paciis, equitis Florentini, inter caeteros suae aetatis egregii ac praestantis viri. Post aliquot dies, ut moris est, adolescentula ad patrem revertitur, non alacris aut iocunda, ut caeterae assolent, sed maesta ac vultu languido, intuens terram. Advocatam in cubiculo clanculum rogat mater numquid res sint satis salvae. “Ut vultis” flens iuvencula respondit. “Non enim me viro desponsastis” ait “sed ei cui virilia desunt: nihil enim aut parum habet eius partis, propter
Abbreviated transcription (Latin):
bbas septim homo corpulentus et pnguis ues eturet¬
peri florenciam proficistens merogauit rusticim obuiũ
an portam se ingredi posse existimatet Intellexit abbas an
putaret se ꝑuenturũ in urbem anteꝙͣ dauderent᷑ porte¬
Ille in pmgruedinem iocatus Atqui inquit Currus feni nedũ
tu portam introiret

Expanded text:
bbas Septimi, homo corpulentus et pinguis, vesbbas Septimi, homo corpulentus et pinguis, vesperi Florentiam proficiscens, interrogavit rusticum obvium an portam se ingredi existimaret. Intellexit abbas an putaret se perventurum in urbem antequam clauderentur portaIlle vero in pinguedinem iocatus, “Atqui” inquit “currus foeni, nedum tu, portam introiret
Abbreviated transcription (Latin):
Sua insuper studia cõmemorauit et in distendo labores
Tum pr̃optus ad lacessanda curie uicia. Cadmalis Hic stĩa
et doccͥna inhil prosũt s perge et aliquod tempus ad dedi
hoĩs ualidioris imposuissent cepit illa euestigio nates mouẽ
smmilis coeut ac uoce magna clamitans Ego nquit sepuis
iterens ueller futrre. quib uocib causam expressit morbi
Qui fem̃am ferebat adeo est in risu effusus ut una tie ea
m aquã caderet. Tunc ridentes om̃s cũ medellam insanie
coguiouisfent non esse opus icantationib asserũt s cõitu
ad sanitatem restituendã et mdẽ urrũ uersi. Tũ in quiat
oxtimꝰ rexoris curator eris ledeuntib igit᷑ illis qu u¬
eam exgnouisset meno pristina rediit. Hec optima ad
mulierũ insaniam medella
Due mulieres ex his que seruiũt indigentibt Cum
mulier quedã supra padum astans femias conspicata.
stulti u quit an putabitis meretrices uobis ferrarie defu

Expanded text:
Sua insuper studia commemoravit, et in discendo labores. Sua insuper studia commemoravit, et in discendo labores. Tum promptus ad lacessendum Curiae vitia cardinalis, “Hic scientia et dochominis validioris imposuissent, coepit illa e vestigio nates movere, similis coeunti, ac magna voce clamitans, “Ego” inquit saepius verba iterans “vellem futuiri”, quibus vocibus causam expressit morbi. Qui ferebat feminam adeo est in risum effusus, ut una cum ea in aquam caderet. Tunc ridentes omnes, cum insaniae medelam cognovissent, non esse opus incantationibus asserunt, sed coitu, ad sanitatem restituendam. Et in virum versi: “Tu” inquiunt “optimus curator uxoris eris”. Redeuntibus igitur illis, em cognovisset, mens pristina rediit. Haec optima ad mulierum insaniam est mededuae mulieres ex his quae serviunt indigentibus. Tum mulier quaedam supra Padum astans feminas conspicata: “O stulti” inquit “an putabitis meretrices vobis Ferrariae defu
Abbreviated transcription (Latin):
cata encilla quã domi nuttriebat cũ quesisset meroris tausã
dixit sibi cũ cappis et cottis scdm̃ ep̃i edictũ eundũ ad
synodũ esse Atqui inquit illa . o. tone uir non recte uim mãdati
hiuꝰ cognosti Non em̃ cappas et cottas s capones coctos epus
postulat qui tib sũt deferendi Apprehendit sacerdos muliebre
conciliũ et secũ cappones coctos deferens optime ab epistopo
est susceptus qui ꝑ risũ retulit hũc solũ sacerdotem rectius
ꝙͣ ceteros ẽduti sentenciam cognouisse.
N curia romana ut plurimũ fortuã dñat᷑ cũ praia¬
piaro lotus sit uel nigemo uel uirtut s ambitione et
õportũtate parent᷑ om̃a ut de mĩmis sileam qui ubiq era
imperare uident᷑ Amitus quidã qui egre ferebat sibi pfer
multos doctrina et probitate inferiores querebat᷑ apud auge¬
lotũ cardinalem sancti marqͣ nuillã Nullã haberi sue uirtutis
rationem seq postpom his qui nulla in re sibi pares essent

Expanded text:
cata ancilla, quam domi nutriebat, cum quaesisset maeroris causam, dixit sibi cum cappis et cottis, secundum episcopi edictum, eundum ad Synodum esse: “Atqui” inquit “o bone vir, non recte vim mandati huius cognovisti: non enim cappas et cottas, sed capones coctos episcopus postulat, qui tibi sunt deferendi”. Apprehendit sacerdos muliebre consilium, et secum capones coctos deferens optime ab episcopo fuit susceptus, qui per risum retulit hunc sacerdotem solum rectius quam caeteros edicti sententiam cognovisse. n Curia Romana ut plurimum Fortuna dominatur, cum perraro locus sit vel ingenio, vel virtuti; sed ambitione et opportunitate parantur omnia, ut de nummis sileam, qui ubique terrarum imperare videntur. Amicus quidam, qui aegre ferebat praeferri sibi multos doctrina et probitate inferiores, querebatur apud Angelottum cardinalem Sancti Marci nullam haberi suae virtutis rationem, sed postponi his, qui nulla in re sibi pares essent.
Abbreviated transcription (Latin):
pieno douersus poncificis hostes culaliqĩe ad segem centũ
esset inquo unitere aut uniq eos qui pontificem sequebaret
em om̃ ueniã propositã occumbentib affirmabat quo mort
Q alatrus offerrent. his exhortationib usuo eaudela horta
stna acum uns ex adstantib militib Cur tuanquiilo feorts
tora non et ad hoc prandiũ. una nobistũ accedis. At ille tempꝰ

Expanded text:
Piceno adversus Pontificis hostes, cum aliquando ad aciem ventum Piceno adversus Pontificis hostes, cum aliquando ad aciem ventum esset, in qua vincere vel vinci eos qui Pontificem sequebanturenim omnium veniam propositam occumbentibus affirmabat, quo morti se alacrius offerrent. His exhortationibus usus, excedebat pugna. Tum unus ex astantibus militibus, “Cur tu” inquit “non et ad hoc prandium una nobiscum accedis?”. At ille: “Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
darrt holori eo. Ma leas uicetomies inquit Anthomꝰ. pater senioris
dutis medi olam erat uir magnis pingius et corpulentus
uteret : poste tenam cũ iret cubitũ uotari ad se litorem sũ
subebati mem atriter redargiens aiebat fecisse illũ sio fat¬
fitum eriuus uetũs iuandabat ꝙ ampliati ne sibi ẽẽt molestũ
startierit aiebat stitor ut iubes. cras optine eret: denĩ actep¬
tame estert proitiebat ad perticam nihil timinittris Eum
decetroit ceteri Crnon amplias uestem hant que iminiu
Quo ille induto nãt bene est dicebat nullo in loco me opendt
m hac nr̃i temporis milicia querebat᷑ quida se spoliat o uẽt
clamide in uia a quodã suo mulite. hũc intueno facimuis uesti
tumnta bona quesuut an illa cũ spoliaret᷑ gestasset. Cũ ille
amieret Ih iquit hit quem dicis te spoliasse nequaꝙͣ est
e
ex militib meis nã millus  unꝙ̃ hant tib tam boriã tunicã
reliquisset
Ardnalis hyspamensis bello quod eo autor egestiene tent

Expanded text:
 “Ioannes Galeatius Vicecomes” inquit Antonius “pater senioris ducis Mediolani, erat vir magnus, pinguis et corpulentus. et, post coenam cum iret cubitum, vocari ad se sutorem suum iubebat, quem acriter redarguens aiebat fecisse illum sibi farsitium nimis arctum, mandabatque ampliari ne sibi esset molestum “Factum erit” aiebat sutor “ut iubes: cras optime erit”. Deinde acceptam vestem proiiciebat ad perticam, nihil immutans. Cum dicerent caeteri: “Cur non amplias vestem hanc quae nimium quo ille induto, “Nunc bene est”, dicebat “nullo in loco me offendiipuus in hac nostri temporis militia, querebatur quidam se spoliatum chlamyde in via a quodam suo milite. Hunc intuens Facinus vestitum tunica bona, quaesivit an illam, cum spoliaretur, gestasset. Cum ille annueret, “Abi” inquit: “hic quem dicis te spoliasse nequaquam est ex meis militibus. Nam nullus meus unquam tibi tam bonam tunicam reliquissetardinalis Hispaniensis, bello quod eo autore gestum est in
Abbreviated transcription (Latin):
causa tot res paras ciuꝯ sũt ptu si in unũ conferas tonus ion
exrederet Subdit homo ⁊uenã est equi camũq et aitupitris
mipeera quĩquatmta aurcoat affirmauit. Tił adouonats stuo¬
tia iuestris nuenis. hoho Inquit fib hie otius oro atoradeo
aduola anteꝙͣ nr̃ medicus domũ redeat Nã si te his comgere¬
rit ueluti insam̃s smũ oñn qui uiuãt in lacunã Nã colerieu
curandũ cũ deteris mente captis atq ult om̃s us ad mẽtũ
Constancie domodũ tarde surgebat e lecto Cum soci ẽ
tarditatem iculparent: quid ue tamdiũ in lecto ageret ꝓtultarẽ t
endo uideicee s pignia quarũ alta surge ł mren et olquid
operis deltero eeq diem in lecto terere. Altera poremi micrrpãs
quiestengu asserit et pp̃ frigoris umi mralore lect pnia¬
nenedẽ Indusgendũ corporis quiet neq somꝑ labori icteuoti¬

Expanded text:
causa tot res paras, cuius pretii sunt, si in unum conferas totius anncausa tot res paras, cuius pretii sunt, si in unum conferas totius annexcederent, subdit homo: “Quaenam est equi, canumque et accipitris impensa?”. “Quinquaginta aureorum” affirmavit. Tum admiratus stultitiam equestris iuvenis: “Ho, ho” inquit “abi hinc ocius, oro, atque adeo avola, antequam medicus domum redeat. Nam si te hic compererit, veluti insanissimum omnium qui vivant, in lacunam suam coniiciet curandum cum caeteris mente captis, atque ultra omnes usque ad mentum Constantiae, admodum tarde surgebat e lecto. Cum socii eam tarditatem culparent, quidnam tamdiu in lecto ageret percunctareneoperis agere, neque diem in lecto terere: altera, priorem increpans, quiescendum asserit, et propter frigoris vim in calore lecti permanendumindulgendumque corporis quieti, neque semper laboribu
Abbreviated transcription (Latin):
nc turatorem rogare ut ex aqua educeret᷑. Ille hoĩem exe¬
mit ⁊ tutiatu ea tñ conditione ne arean egrederetur
reliquis sociis qui plures erant in aqua relictis paruit dili¬
gent medici mandatis. Stans uero s aligñ suꝑ histũ neq es̃
egredi audebat timore lacune. Aduementem equestrem iuuenẽ
sũ accipitre et duob canib ex his qui sagaces dicũt᷑ ad
Iuscuelta oro me poutis. ac i iubet responde. Hc quõ ueheris
quid est et quamobrem illud tenes. Squus est inquit et auctu¬
pn graçia Tũ denceps. Hoc uero quod manu gestas quid uo¬
cat᷑ et qua in re illo uteris. Accipiter respondit / et aucupio
aptus quernuducarũ aut perdicũ. Tũ alter. Hi qui te comitãt
quid sãt age et quid prosũt tibi. Canes inquit et aucupio
accõmodi ad hnuestigandas aues. He aute aues quaꝵ capienda

Expanded text:
ac curatorem rogare, ut ex aqua reduceretur. Ille hominem exeac curatorem rogare, ut ex aqua reduceretur. Ille hominem exemit a cruciatu, ea tamen conditione, ne aream egredereturreliquis sociis, qui plures erant, in aqua relictis, paruit diligenter medici mandatis. Stans vero aliquando super ostium, neque enim egredi audebat timore lacunae, advenientem equestrem iuvenem cum accipitre et duobus canibus, ex his qui sagaces dicuntur, ad “ausculta, oro, me paucis, ac, si libet, responde: hoc quo veheris, quid est, et quamobrem illud tenes?”. “Equus est” inquit “et aucupii gratia”. Tum deinceps: “Vero hoc quod manu gestas, quid vocatur et in qua re illo uteris?”. “Accipiter” respondit “et aucupio aptus querquedularum et perdicum”. Tum alter: “Hi qui te comitantur, qui sunt, age, et quid prosunt tibi?”. “Canes” ait “et aucupio accommodati ad investigandas aves”. “Hae autem aves, quarum capiendarum
Abbreviated transcription (Latin):
qui tot cogitationes suscepit de reb meis. Uisum est homm
deu unis curiosũ fiusse qui etiam de comparandis se absente
liberis cogitarit
eorũ qui canes et accipitres ad aucupiũ allũt Tũ paul¬
quidam florentinꝰ recte hos inquit risit stultus mediolanen
Cũ narrari fabulã posteremꝰ. fuit inquit olim cius mẽdiolam
dementiũ atq insanorũ medicus qui ad se delatos infra certũ
tempus sanandos sustipiebat. Erat autem curatio huuis modi
Habebat domi aream et in ea lacuña aque fetide et obstene
in quã nũdos ad pallum ligabat eos qui insam adducebant
⁊liques usq ad genua quosdã ingiuinetenus nõnullos ꝓfundiꝰ
pro nisteme modo atq eos taemdiu aqua atq media macenibat
quoau uiderent᷑ sam. Allatus est inter cet̾os quidã quem usq
ad fem in aquã posuit qui post xo. dies cepit resipistere

Expanded text:
qui tot cogitationes suscepit de rebus meis!”. Visum est homini qui tot cogitationes suscepit de rebus meis!”. Visum est homini Deum nimium curiosum fuisse, qui etiam de comparandis, se absente, liberis cogitarit.eorum qui canes aut accipitres ad aucupium alunt. Tum Paulus Florentinus: “Recte hos” inquit “risit stultus Mediolanensis”. Cum narrari fabulam posceremus: “Fuit” inquit “olim civis Mediolani dementium et insanorum medicus, qui ad se delatos infra certum tempus sanandos suscipiebat. Erat autem curatio huiusmodi: habebat domi aream, et in ea lacunam aquae foetidae atque obscenae, in quam nudos ad palum ligabat eos qui insani adducebantur: aliquos usque ad genua, quosdam inguine tenus, nonnullos profundius pro insaniae modo, ac eos tamdiu aqua atque inedia macerabat, quoad viderentur sani. Allatus est inter caeteros quidam, quem usque ad femur in aquam posuit, qui post quindecim dies coepit resipiscere
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem quonio domũcula antea inforns adeoresset pe toli
Rescondit᷑ statim mulier sibi in eare eius qui omib fero epeiro
desgrom et auxiliũ affiusse. Genedicat᷑ iquit deus pre tanito
benefitio ertra nõs suo. uidens insuper in cubitulis erectũ aror¬
hetisiem reliquoq supellectilem mudam utio ferret usponts
item uir. deo egrit qui tam liberalis in se fuisset Eodem nͦ et alus
quibzdĩ que noua domi et insueta uidebant᷑ conspectis cum
largitoris munfitenciã affiusse dicẽt uirꝙ ip̃e tam profusã
erga se dei gram admiraret᷑ suꝑuenit siculus puer triẽmo
maior blandiens ut mos est puerorũ matri Conspicant hũc
matito sciscitanti quisnã puer esset suũ etiã ẽẽ uxor respondit
Stupenti querentiq uiro unde se absente puer prouenisset
dei quoqz in eo acquirendo sibi astitisse graciã mulier affirmauit
Ium uir indignatus diuinã grãm etĩa in procreandis filus
sibi adeo exuberasse Malas iam inquit gr̃as deo habeo agoqs

Expanded text:
uomodo domuncula, antea informis, esset perpolita. Respondit statim mulier sibi in ea re eius, qui omnibus fert opem, Dei gratiam affuisse: “Benedicatur” inquit “Deus, pro tanto hoc beneficio erga nos suo!”. Videns insuper cubile lectumque ornatiorem reliquamque suppellectilem mundam ultra quam ferret uxoris iterum vir Deo egit, qui tam liberalis in se fuisset. Eodem modo et aliis quibusdam quae nova domi et insueta videbantur conspectis, cum largioris Dei munificentiam affuisse diceret, virque ipse tam profusam erga se Dei gratiam admiraretur, supervenit scitulus puer triennio maior, blandiens ut mos est puerorum matri. Conspicanti hunc marito sciscitantique quisnam puer esset, suum etiam uxor respondit. Stupenti quaerentique viro, unde se absente puer provenisset, Dei quoque in eo acquirendo sibi astitisse gratiam mulier affirmavit. Tunc vir indignatus divinam gratiam etiam in procreandis filiis sibi adeo exuberasse: “Multas iam” inquit “gratias Deo habeo agoque,
Abbreviated transcription (Latin):
Seuersus in oꝑpidũ et ip̃e ranios palmas q in posterũ dien
Parauit. Coaduotata plebecula Hodie inquit est dies quo ram
oluiarũ palmarũq dari ex consuetudine᷑ debent. Ettaua die
pasta erit hac tantũ ebdomada agenda est penitencia neq
longius habemꝰ hot anno ieiumũ. Cuius rei causam hant¬
cognoscite. Carnis priuum hocãno fuit tardũ et lentũ quod pp̃
frigora et dificultatem itinero hos montes nequiuit supare
sdeoq et quadragesma ãdeo tardo ac fesso graeu accedit ut
ram non amplius ꝙͣ ebdomada unã secũ ferat reliquis pi
uia relictis. Hot go mõdico tempore quo nobistũ mansura
est confitemim et penitenciam agite

Expanded text:
Reversus in oppidum et ipse ramos palmasque in posterum diem paravit, qui, advocata plebecula, “Hodie” inquit “est dies, quo rami olivarum palmarumque dari ex consuetudine debent: octava die Pascha erit; hac tamen hebdomada agenda est poenitentia, neque longius habemus hoc anno ieiunium, cuius rei causam cognoscite: Carnisprivium hoc anno fuit tardum admodum et lentum quod propter frigora et difficultatem itinerum hos montes nequivit superare; ideo et quadragesima adeo tardo ac fesso gradu accessit, ut iam nil amplius quam hebdomadam unam secum ferat, reliquis in via relictis. Hoc ergo modico tempore, quo vobiscum mansura est, confitemini et poenitentiam agite
Abbreviated transcription (Latin):
undi modũ s iam porte opidi clause erant. Tum mulier.
Quid agis infelix si caperis accũ est Cum ille ucoris conciliũ
tremens quereret Illa ad dolũ prompta Astende inquit ad hoc
columbariũ eris ibi hac nocte Ego hostiũ extra occludam et
remouebo stalas ne quis te ibi esse suspicari queat Illeuxoris
paruit concilio. Ea obserrato hostio et uiro facultas egrẽdi¬
endi nõ esset amotis stalis hoiẽm ex ergastulo eduxit qu
smuilans pretoris latores iteꝵ aduenisse magna excitata
turba muliere quoq pro uiro loquente ingentem latenti tiore
incussit. Sed acto tandem tu multu ambo in leccũ profecti
ea nocte ueneri operam dederũt. Et uir delicuit int̾ stercora
et columbos
rusticanũ. In eo habitabat sacerdos rudior atq idoctior
incolis. Huic cũ ignota essent tempora anm q uarietates
nequaꝙͣ induxit quadragesmiã popilo suo. Uenit hic ad t̃rã

Expanded text:
undi modum, sed iam portae oppidi clausae erant. Tum mulier: undi modum, sed iam portae oppidi clausae erant. Tum mulier: “Quid agis, infelix? Si caperis, actum est”. Cum ille uxoris consilium tremens quaereret, illa ad dolum prompta “Ascende” inquit “ad hoc columbarium: eris ibi hac nocte, ego ostium extra occludam et removebo scalas, ne quis te ibi esse suspicari queat”. Ille uxoris paruit consilio. Ac ab obserato ostio, ut viro facultas egrediendi non esset, amotis scalis, hominem ex ergastulo eduxit, qui simulans lictores praetoris iterum advenisse, magna excitata turba, muliere quoque pro viro loquente, ingentem latenti timorem incussit. Sedato tandem tumultu, ambo in lectum profecti ea nocte Veneri operam dederunt. Vir delituit inter stercora et columbos.rusticanum. In eo habitabat sacerdos rudior atque indoctior incolis. Huic cum ignota essent tempora annique varietates, nequaquam indixit quadragesimam populo. Venit hic ad Terram
Abbreviated transcription (Latin):
dens dñe inquit hora iam tarda est festinetis iter oportet Na¬
si florentiã hodie non intraueritis cũ hodiernꝰ dies sit
uobis cõstitutus ad uemendũ officiũ hoc amittetis. hoc̃ ĩtelle¬
ito stultus homo ac loquax tandem retulit se florẽtĩa uenisse
Etrus quidam contribulis meus olim mͥ narrauit fabi¬
lam ridendam et uersutia dignani muliebri. Is rem habe¬
bat cũ femĩa nupta agricole haud multũ prũdenti et is foris
in agro sepuis ob pecumam debitam ꝑnoctabat. Cũ aliq̃ñ amitꝰ
intrasset ad mulierem uir insperatus redit in crepusculo
Tum illa subito collocato subtus lecto adultero in maritum
uersa grauit̾ illũ increpauit ꝙ redisset asserens eum
uelle degere in carcerib. odo inquit pretoris satellites ad te
capiendũ uniu̾sam doniũ ꝑscrutati sũt ut te abriperent
ad carterem cum dicerem te fõris dormire solitũ abierũt cõmi¬
nantes se paulopost reuersuros Querebat homo ꝑterrit ꝯ abe¬

Expanded text:
Domine” inquit “hora iam tarda est, festinetis iter oportet. Nam nisi hodie Florentiam intraveritis, cum hodiernus dies sit vobis constitutus ad veniendum, officium hoc amittetis”. Hoc intellecto, stultus homo ac loquax tandem retulit se Florentiam venisseetrus contribulus meus olim mihi narravit fabulam ridiculosam et versutia dignam muliebri. Is rem habebat cum femina nupta agricolae haud multum prudenti, et is foris in agro saepius ob pecuniam debitam pernoctabat. Cum aliquando amicus intrasset ad mulierem, vir insperatus rediit in crepusculo: tum illa, subito collocato subtus lectum adultero, in maritum versa, graviter illum increpavit quod redisset, asserens velle eum degere in carceribus: “Modo” inquit “praetoris satellites ad te capiendum universam domum perscrutati sunt, ut te abriperent ad carcerem: cum dicerem te foris dormire solitum, abierunt, comminantes se paulo post reversuros”. Quaerebat homo perterritus abe
Abbreviated transcription (Latin):
patrom sui stulticiã et mores nost̾et paulopost reuertens et
eãdem epistosã inhilo ĩnuitatam ferens et correcisse se et
resc̾psisse dicebat. Quam cũ ille tanꝙͣ lecturus in manũ su¬
meret inspecta paulũ epistola nũc bene se habet inquit Rad
eti obsigna atq ad ducem destina hoc in om̃ib epłis sius
facere consueut¬
Ommiserat olim martinꝰ pontifer anthonio luscho lrãs¬
I quasdam conficiendas Quas cũ postmodũ letisset iussit
pontifex illas legendas quoq deferri ad queridã amicũ nr̃m
in quo plurimũ fidebat Ille autem qui paulũ esset in cena
concalefactus anino lrãs penitus improbauit et alterũ in
modũ compomi ussit Tũ anthonius bartholomeo de barbis
pii aderat saciam inquit in lrĩs meis quod olim sutor in

Expanded text:
patroni sui stultitiam novit et mores, paulo post revertens et patroni sui stultitiam novit et mores, paulo post revertens et eamdem epistolam nihilo immutatam ferens, et correxisse se et rescripsisse dicebat. Quam cum ille tanquam lecturus in manus sumeret, inspecta paululum epistola, “Nunc bene se habet” inquit “vade et obsigna, atque ad ducem destina”. Hoc in omnibus epistolis suis facere consueommiserat olim Martinus Pontifex Antonio Lusco litteras quasdam conficiendas, quas cum postmodum legisset, iussit Pontifex illas legendas quoque deferri ad quemdam amicum nostrum, in quo plurimum confidebat. Ille autem, cum paulo esset in coena concalefactus a vino, litteras penitus improbavit et alium in modum componi iussit. Tunc Antonius Bartholomeo de Bardis, qui aderat, “Faciam” inquit “in litteris meis, quod olim sutor in
Abbreviated transcription (Latin):
itos nsobu onust uaria peterent bñfici natusumnore in cena
ducemn rogauuit ut se asmũ frid̾et  uratue dassetiatqur
gistr atubi bedist suꝑbia et fastu elatos atq iisolontes eua¬
Nrre asinco lisa pist ecro quoo asins a te fier cupio.¬
Miboinus luschus uon facetissimꝰ ac doctis smnꝯ cũ ei notꝰ
queda itoib apuid pontifitem expediendas optulisset
autem postridie lrãs easdem retuliss et uelut emerdatati rispectis
litteris. Tu me inquit Ianotũ uicecomitem forsitan putasti
Cũ quereremꝰ quidña sibi hoc dictũ uellet iannotus ait otn
pretor fuit noster unicentius homo bonꝯ s corpore ⁊ ingenio
crasso Is sepius aduotato secretario mandabat scribi epistolam
ad ducem mediolam semorem quarũ particulã quãdã ipse di¬
ctabat que spectabat ad cermiomas ꝟborũ Reliqua cõmittebat setre¬
sumens statiq epistolam ueluti inconditam atq meptã incre¬
pans Non bñ est aiebat perge atq emenda decretarius qui

Expanded text:
neficii loco, summopere in coena ducem rogavit ut se asinum faceret. Miratus dux quid sibi gistratus dedisti, superbia et fastu elatos atque insolentes evasisse asinos. Itaque ego quoque asinus a te fieri cupioAntonius Luscus, vir facetissimus ac doctissimus, cum ei notus quidam litteras apud Pontificem expediendas obtulisset,autem postridie litteras easdem retulisset, veluti emendatas, inspectis litteris, “Tu me” inquit “Iannottum Vicecomitem forsitan putasti!”. Cum quaereremus quidnam hoc dictum sibi vellet: “Iannottus” ait “olim praetor fuit noster Vincentinus, homo bonus, sed corpore et ingenio crasso. Is saepius advocato secretario mandavit scribi epistolam ad ducem Mediolani seniorem, cuius particulam quamdam ipse dictabat, quae spectabat ad ceremonias verborum; reliqua committebat secresumens statimque epistolam veluti inconditam atque ineptam increpans, “Non bene est” ait: “perge atque emenda”. Secretarius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
supbit aut᷑ arrogannitia factum existimãs. hic inquit asim
su medietatem nequaꝙͣ reliquit domi. Totũ em̃ secun
defent signifitas qu esse asmũ si se reuerentib nõ respo

Expanded text:
superbia aut arrogantia factum existimans: “Hic” inquit “asini superbia aut arrogantia factum existimans: “Hic” inquit “asini sui medietatem nequaquam reliquit domi, sed totum secum defert”. Significans eum asinum, qui se reverentibus non respo
Abbreviated transcription (Latin):
sit in paulum ciboq dato rogauit ut postridie rediret se arra¬
turam ut bene pranderet Cũ frequent domu nulieris attes¬
siset Illa tandem rogauit hoiẽm ut intus accẽd̾et ad sumendũ
cibu annut hit et c̃t opiere uentrem cibo potu q farsisset
mulier lbidis impatieus  uiru amplectit᷑ ostulat᷑q asserẽs nõ¬
mhadituru susꝙ se cognostat Ille reluctant sidis ac detestãs
mulleris feruentem cupiditatem cũ illa obstemus instaret
manders fedens uidue importumtat postꝙͣ in quit tantũ
talde patrare tupis cestor deũ tuũ opus erit ego ꝓtial
molũ xcuspe curipa inquit cape hant maledictã carnem
sarssem uirga crepca erat  et ip̃amet utere ui lubelt. cet
em hõdie mne tangam Ita ĩuitus mulierem subegit icet
tribuens mulieri
paleasisequester et forsan implicitus curis Hũt quispiã
cu atetto capite reuereret᷑ nõ aĩaduertit epus. At ille

Expanded text:
sit in Paulum ciboque dato rogavit ut postridie rediret, se curasit in Paulum ciboque dato rogavit ut postridie rediret, se curaturam ut bene pranderet. Cum frequens domum mulieris accessisset, illa tandem rogavit hominem ut intus accederet ad sumendum cibum; annuit hic, et cum opipare ventrem cibo potuque farsisset, mulier libidinis impatiens virum amplectitur osculaturque, asserens noiusquam se cognoscat. Ille reluctanti similis, ac detestans mulieris ferventem cupiditatem, cum illa obscenius instaret, tandem cedens viduae importunitati: “Postea quam” inquit “tantum malum patrare cupis, testor Deum, opus tuum erit: ego procul absum a culpa. Tu ipsa” inquit “cape hanc maledictam carnem” iam enim virga erecta erat “et ipsamet utere, ut lubet: ego enim eam minime tangam”. Ita invitus mulierem subegit, licetribuens mulieri”palleatus equester et, forsan implicitus curis, hunc quispiam cum detecto capite revereretur, non animadvertit episcopus. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
famelicus concupiti q cibi auidus prior aggredit᷑ aciem sibi
cõmissam qua in re uxor quoq submurmurans strepitũ quẽdi
edebat. tũc uitiens ne partes suas aggrederet᷑. Dera
oquit amite inter nos conuenta et tua portidre utere
meaem reluiques. Cui sacdos det in gr̃am deus inquit Nã
tua pariusacio ut boms tantũ eccł̃ie uti possim. his ubis
acquiescens stultus Ille quod ecclesie concesserat libere uti
⁊ pocritarũ genꝰ pessimũ est om̃i qui uiuant  suissit.¬
ambitione ardeaut tantũ simulando atq dissimulando agãt
et non sponte s ĩuiti ac supiorũ ⁊cepto honoreo assequion¬
deant᷑ ⁊ũ qudã ex astantib dixit eos simileo paulo beato
qui habitabat pisis. unus est exc eis qui uulgo apostoliuo¬
cant᷑ quorũ et consuetudo sedere ad hostiũ domꝰ nhil petetes
sũ ut obis exponet quis is fiusset rogaremꝯ Naulus ĩ quis

Expanded text:
famelicus concupitique cibi avidus prior aggreditur aciem sibi famelicus concupitique cibi avidus prior aggreditur aciem sibi commissam: qua in re uxor quoque submurmurans strepitum quemdam edebat. Tunc vir timens ne partes suas aggrederetur: “Serva” inquit “amice, inter nos conventa, et tua portione utere, meam intactam reliquens”. Huic sacerdos: “Det mihi gratiam Deus” inquit “nam tua parvi facio, ut bonis tantum Ecclesiae uti possim”. His verbis acquiescens, stultus ille quod Ecclesiae concesserat libere utipocritarum genus pessimum est omnium qui vivant. Cuambitionem ardeant, tamen simulando ac dissimulando agunt, ut non sponte, sed inviti ac superiorum praecepto honores assequi videantur, tum quidam ex astantibus dixit eos similes Paulo cuidam Beato qui habitabat Pisis, unus ex eis qui vulgo Apostoli vocantur, quorum est consuetudo sedere ad ostium nihil petentes. Cum ut nobis exponeret quis is fuisset rogaremus: “Paulus” inquit