comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Xꝙ comimacionẽ illai ultimam ꝙ dem
tecps compendiosior sis futurus nu¬
tus asperi. nallem prolirior. ut lbett¬
men tu piter. non te unchi sed me tibi
moreni gerete dignuni est. Sedita ne
tonimi intra manu posttum ente au
iguoras ꝙ sere consilio dillimilis est

Expanded text:
aque comminationem illam ultimam, quod deinceps compendiosior sis futurus, invitus aspexi; mallem prolixior. Ut libet tamen; tu pater; non te michi, sed me tibi morem gerere dignum est. Sed ita ne totum in tua manu positum erit? an ignoras quod sepe consilio dissimi
Abbreviated transcription (Latin):
teb integnitis in tractatini poetarũ
tonis ĩmergetis. qui si qua etate sit
geuitus. quem quisq scili modum.
qͣd poetandi genus quem fume gra¬
dum teneat. longum est saigula pio¬
sequi tam multa nũqm̃ ał audita uos
omnes discendi auidos. facundis tuis
litteris docusti. Quod si interfari aliqͥ
non michi sed professiomi mee punit

Expanded text:
n tractatum poetarum totus immergeris: quis, qua etate sit genitus, quem quisque stili modum, quod poetandi genus, quem fame gradum teneat. Longum est singula prosequi: tam multa nunquam alias audita nos omnes discendi avidos facundis tuis literis docuisti. Quodsi interfari aliquid non michi sed professioni me
Abbreviated transcription (Latin):
citero et sugustinus et ali qmͣ plures
i omim senrione ubi aristolem cet̾is
philosophis p̾ferunt platonem sẽꝑ
ercipiant. Non intelligo quid plato¬
nem faciat poetam insi uiun forte
uaneci u̾bum a tulio relatum qui bo¬
merimni phõnim illum uocat quod ne¬
cil est ailiud quam phõrum printipẽ
ac talem inter eos qualis poetas eb
hometus alioquin quid ipĩ tullio dice¬
mus: qui in epłis ad achicũ quodam
loco p latonem suimi deum uocat om¬
nid quidem modis id agunt ut plato¬
i dimntatem nigeri atribuant.
hunt et hometi et quod expressius dei
nonen. ¶ Prouide sumpta muic
acasione imra dulcedine lequendi de
teb integnitis in tractatum poetarũ
totis ĩmiergeris. qui si qua etate sit
genitus. quem quisq stili modum.
ꝗd̾ poetandi gemis. quem fame gra¬
dum tenent longum est lingula pro¬
sequi tam multa mĩqĩ ał audita uos

Expanded text:
Cicero et Augustinus et alii quamplures, Cicero et Augustinus et alii quamplures, in omni sermone ubi Aristotilem ceteris philosophis preferunt, Platonem semper excipiant? Non intelligo quid Platonem faciat poetam, nisi unum forte Panetii verbum a Tullio relatum, qui Homerum philosophorum illum vocat; quod nichil est aliud quam philosophorum principem ac talem inter eos qualis inter poetas est Homerus. Alioquin quid ipsi Tullio dicemus, qui in epystolis ad Athicum quodam loco Platonem suum deum vocat? Omnibus quidem modis id agunt, ut Platonem divinitatem ingenii attribuant; hinc et Homerinomen. 9 Proinde, sumpta hinc occasione, mira dulcedine loquendi de rebus incognitis, in tractatum poetarum totus immergeris: quis, qua etate sit genitus, quem quisque stili modum, quod poetandi genus, quem fame gradum teneat. Longum est singula prosequi: tam multa nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
quotus queso plato est. quotus ariston¬
les quotus ciceto. quotus ãuens seueca
queni in hac re magui quidam extima¬
tores ommibus pretulenuit. Aisi ulud
torte platonem ac tulium excludit. qd̾
in epłe tue parte ꝑlectum nom unchi
stuporis cansa fuit. ubi uescio qd̾ copi¬
tus illos pcetas esse et poetaru cło¬
tis arminnerari oportere dixisti. quod¬
si iquendo consequi potes: plus egeris
fortasse qui putas. Secundo apollne
et plandentib unisis magnos duosu
colas uinbrosis peruasi collib abdide¬
ris. At quid oro te mouit. ut id oppina¬
tetis cuit decetis. Cum tulius tuslius
in priorib librs summus orator in
ultins philosophus illustris appare¬
at Sicut autem ubiq uirgilius po¬
eta sic tultius nisqui quonam ut ĩ
delamiaciomidus legums. uirgilum
illa felicitas ingemii oratione soluta
teliquit. Qceronem eloquentia sua ui
carminib destituit. De platone quid
ditam qui iugxnorum tominũ con¬
sensu phr̃e meruit principatum. quim

Expanded text:
 Plato est, quotus Aristotiles, quotus Cicero, quotus Anneus Seneca, quem in hac re magni quidam extimatores omnibus pretulerunt? 6 Nisi illud forte Platonem ac Tullium excludit, quod in epystole tue parte perlectum novi michi stuporis causa fuit, ubi, nescio quid cogitans, illos poetas esse et poetarum choris annumerari oportere dixisti. Quodsi loquendo consequi potes, plus egeris fortasse quam putas: secundo Apolline et plaudentibus Musis, magnos duos incolas umbrosis Parnasi collibus addideris. 7 At quid, oro, te movit ut id opinareris aut diceres, cum Tullius in prioribus libris summus orator, in ultimis philosophus illustris appareat? Sicut autem ubique Virgilius poeta, sic Tullius nusquam; quoniam, ut in Declamationibus legimus, «Virgilium illa felicitas ingenii oratione soluta reliquit; Ciceronem eloquentia sua in carminibus destituit». 8 De Platone quid dicam, qui maximorum hominum consensu philosophie meruit principatum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
due prohenno et Nemi et planti uia
cum enmo eodem inemiit uersicu¬
lo. In ennicho et Niemi itdem et plã¬
ti. In adelphis plauti solius menio¬
nem fecit. Eoriudẽ quoq sumilanie¬
ninnt Cicero in senectute. Et agelli¬
us in noctib athicis. ubi cmdorim
epigramata desccibit sermone uetu¬
stissimo. Sed quid ago: quis enu
queso ũqm̃ poetrie nomen absq ilo¬
nuim nominib audiuit: Itaq supo¬
rem tinim stupeo. et cum bona uema
ratet obsecto ne in manus alienas
ista ꝑueniant. Quo enim datior sa¬
ma ess tua eo sibi studiosius con¬
sulendimi est. Mecumi quidem non
aliter qnͣi tecum omina loqui potes
Et quod setum decti faciunt muitam
ac retractate que dixeris. At postom
in mlgus dicta ꝑuenerint ea demi
catultus etipitur et multorum uid¬
cia subemida sunt. Ego eplãm tua
ad te sud fida custodia remito ⁊ hul
di alligatam mitto. ciuus eremus
apud ine manebit. non ob al ai
cascumm insi ut si quid adhue iehio¬
deudum dixeris duris. dim uete¬

Expanded text:
et Nevii et Plauti una cum Ennio eodem meminit versiculo; in Eunucho et Nevii itidem et Plauti, in Adelphis Plauti solius mentionem fecit; eorundem quoque simul meminit Cicero in Senectute et Agellius in Noctibus Athicis, ubi amborum epygrammata describit sermone vetustissimo. Sed quid ago? quis enim, queso, urum nominibus audivit? 12 Itaque stuporem tuum stupeo, et cum bona venia, pater, obsecro ne in manus alienas ista perveniant; quo enim clarior fama est tua, eo sibi studiosius consulendum est. Mecum quidem non aliter quam tecum omnia loqui potes et, quod secum docti faciunt, mutare ac retractare que dixeris; at postquam in vulgus dicta pervenerint, ea demum facultas eripitur et multorum iudicia subeunda sunt. Ego epystolam tuam ad te sub fida custodia remitto et hanc illi alligatam mitto, cuius exemplum apud me manebit, non ob aliam causam nisi ut, siquid adhuc respondendum duxeris, du
Abbreviated transcription (Latin):
ac ioeo oite uuitam ferunt. et nos in ati¬
Couena ostentatores scie non sue
uc flosculor desterptores concer
famoso quodam uiro.
letu difficile est quantum au¬
res incas nulgati fessas strepi¬
tu epła tua bis tetq telecta

Expanded text:
ac toto orbe unicam ferunt, et nobis in occContra ostentatores scientie non sue ac flosculorum decerptores concertatio cum famoso quodam viro. 1 Dictu difficile est quantum aures meas, vulgari fessas strepitu, epystola tua bis terque relecta
Abbreviated transcription (Latin):
Ost thouam ueum fateoi
non uolui. nec potui. sperani.
ed elusus sinu. Nec ignoro. ꝙͣ
circe audiat responsirens sit aumeus
seneca. scilicet optim qd̾ in manu poĩ¬
tuuui ura sit. Ego ueto in multis hoĩs
ingeniuu protius ab eodem tameu
in multis et presertim in hac p̾cipiti
ac temerana oppinone dissentio. quti

Expanded text:
ost Thomam meum, fateor, mori volui nec potui, speravi sed elusus sum; nec ignoro quid, si hoc audiat, responsurus sit Anneus Seneca: frustra scilicet “optari” quod “in manu positum” nostra sit. Ego vero in multis hominis ingenium probans, ab eodem tamen in multis et presertim in hac precipiti ac temeraria opinione dissentio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uiere quisqm̃ fuit appetentior ininc per
italiam nnie ꝑ gallias longe late q ꝑe¬
grinatus est. Ita dum aubelans ac per
diuersa t̾rarum generosam sitim sata¬
geus ertiguere oumib ferme studioiu
fontib ĩmiergitur. usq ad inuleni etntẽ
ultroneum ip̃e sibi indixrit exiltum P
hec sola inrtutis admiratione facilhie
dispensante ante annos ad epãtum est
pronhectus: quẽ sic gessit. ut tantum ui¬
num non alciori solio sedentem teruerete
tuunctos bonos puderet preter eum ipsum
qui ab ouini ambicionis auaritie ado¬
re lib̾runus et sorte sua letus epãlem gmi¬
dum insigniter honestabat. atq altio¬
rem nõ modo nõ oꝑtatat ascensum. quin
pocius detestabatur atq odetat. et uelud
p̾cipicii sedem illud supreme fortune fa¬
stigium pborrebat: Cius rei cum torius
uite teuor atq unus semper seccecioris
tertus elcquii. in quo celsum illum ac
tranquillum aumũ uideamus. tñ pae

Expanded text:
mere quisquam fuit appetentior, nunc per mere quisquam fuit appetentior, nunc per Italiam nunc per Gallias longe lateque peregrinatus est. Ita, dum anhelans ac per diversa terrarum generosam sitim satagens extinguere, omnibus ferme studiorum fontibus immergitur, usque ad virilem etatem ultroneum ipse sibi indixit exilium. 8 Post hec, sola virtutis admiratione facillime dispensante, ante annos ad epyscopatum est provectus; quem sic gessit ut tantum virum non altiori solio sedentem cernere cuntos bonos puderet, preter eum ipsum; qui ab omni ambitionis aut avaritie ardore liberrimus et sorte sua letus, epyscopalem gradum insigniter honestabat, atque altiorem non modo non optabat ascensum, quin potius detestabatur atque oderat, et velut precipitii sedem illud supreme fortune fastigium perhorrebat. 9 Cuius rei, cum totius vite tenor atque unus semper secretioris textus eloquii, in quo celsum illum ac tranquillum animum videbamus, tum pre
Abbreviated transcription (Latin):
mulas conquerere. Magnam igitur mn
primis quandam et insignem iacturam
acadisse tibi indeo talis et tam dilecti fra¬
trs interitu. Uerum tunc ego infiuitã
et mertimabilem iudicarem qñ mors
illum exturrisset. et non spacio modici
tenipors sepatasset. atq dum hic fu̾at:
quantulan uite sue ꝑtitulam sub cclis
nus egit: Computa oro tempora qd̾ aui¬
dissime facunt aniantes. Et ab ultĩa
teretens infancia usq ad hanc etatem
memon ammo pcurte. Iam ille procul a
patria genitus et sub illo gliosissimo pa¬
tris erilio preductus in lucem et pͥmos
uagitus edidit in t̾ra longniqua. Spec¬
tate q puer indolis teneriores uite an¬
nes uel sine te nel si tecum egit ea tainẽ
ent amborum etas que nec ueri iuidicii
ccipar est et solidi amoris fundanenta
non recipit. Ita uel semꝑ eatenus absẽs
fuit uel absenti sumluius. Mor ubi
adolescencie fines attigit inccedidili quo¬
dam amore littetarinu quatum haud te¬

Expanded text:
mulas conquirere. 5 Magnam igitur in mulas conquirere. 5 Magnam igitur in primis quandam et insignem iacturam accidisse tibi video, talis et tam dilecti fratris interitu; verum tunc ego infinitam et inextimabilem iudicarem, quando mors illum extinxisset et non spatio modici temporis separasset. Atqui dum hic fuerat, quantulam vite sue particulam sub oculis tuis egit? Computa, oro, tempora, quod avidissime faciunt amantes, et ab ultima repetens infantia usque ad hanc etatem memori animo percurre. 6 Iam ille, procul a patria genitus et sub illo gloriosissimo patris exilio productus in lucem, primos vagitus edidit in terra longinqua, spectateque puer indolis teneriores vite annos vel sine te vel si tecum egit, ea tamen erat amborum etas, que nec veri iudicii capax est et solidi amoris fundamenta non recipit. Ita vel semper eatenus absens fuit vel absenti simillimus. 7 Mox ubi adolescentie fines attigit, incredibili quodam amore literarum, quarum haud te
Abbreviated transcription (Latin):
principe pliensiũ legatos: quibus cutu
id eum consolaudii in inorte tili alig̃to
senus uenissent uandatis ex poĩts respõ¬
dit. et se illorum incem dolete ꝙ egregi¬
uin quẽ hectorem aunsissent. sed non
en tibi meus est neq hi mores. ⁊ Iotissi¬
ua tua est pietas. ꝓuulgata humani¬
ts nou ni tuos iedo. sed in omines. Itaq
nou sum nestius quot geritus iam for¬
tassis uel aunui uctute compressos uel
tractu temporis parumꝑ abstersos. hoc
su suscitaturus allequio. Nunquam ⁊¬
enm casum tuum uerbis exfinmnare
tentribo. fllud pocius fatebor nullum
ex ounub ques ego quidem uderim de qͥ¬
bus audieam aut legerimi plus unius
morte fris amisisse. Uide quantum lacri¬
mis indulgeo et ꝙͣ latum suspiciis iter
pado. dum extupandis si dabitur tecius
morbi indicib sum intentus. fluant in¬
terim quatumq libet. dum meumeãt
usdem mor tramitib obstrusis nõ licete
amplius uti. Et qd̾ luctuosarum meu¬
cim mos est alias atq alias dolori ri¬

Expanded text:
principe Yliensium legatos, quibus, cum ad eum consolandum in morte filii aliquanto serius venissent, mandatis expositis, respondit et se illorum vicem dolere, quod egregium civem Hectorem amisissent. Sed non ea tibi mens est, neque hi mores; notissima tua est pietas, pervulgata humanitas, non in tuos modo sed in omnes. 3 Itaque non sum nescius quot gemitus iam fortassis vel animi virtute compressos vel tractu temporis parumper abstersos, hoc sim suscitaturus alloquio; nunquam etenim casum tuum verbis extenuare tentabo. Illud potius fatebor, nullum ex omnibus, quos ego quidem viderim, de quibus audierim aut legerim, plus unius morte fratris amisisse. 4 Vide quantum lacrimis indulgeo et quam latum suspiriis iter pando, dum extirpandis, si dabitur, totius morbi radicibus sum intentus. Fluant interim quacunque libet, dum meminerint eisdem mox tramitibus obstrusis non licere amplius niti et, qui luctuosarum mentium mos est, alias atque alias dolori ri
Abbreviated transcription (Latin):
uis imꝑio. dampuatum sepius et abiec¬
tum reuertor ad calaniũ. Sic erm et¬
si iucbil amplius tantisꝑ euaporabit
iste qui me iitus unt et pregrauat cala¬
mito se uentis affectus. atq utinam mẽ¬
ron tuo nõ ĩtempestinus et ĩportumis
consolater accesserim. Scio irtisos a tidio
principe yliensi legatos: quibus cuai
id eum consolaudu in inorte filu alig̃to¬

Expanded text:
damnatum sepius et abiectum revertor ad calamum; sic enim, etsi nichil amplius, tantisper evaporabit iste qui me intus urit et pregravat, calamitose mentis affectus. 2 Atque utinam memori tuo non intempestivus et importunus consolator accesserim! Scio irrisos a Tiberio principe Yliensium legatos, quibus, cum ad eum consolandum in morte filii ali
Abbreviated transcription (Latin):
litteris dociusti. Quod si interfari aliqͥ
non michi sed professiomi mee punt¬
nitur: initor quid ita tibi rlerui planti¬
q nomeu ignotum est. ut quasi dat¬
daricum uescio quid locutum putes ꝙ¬
eos littera litteris ad te meis inseru i
ausum ut ait flactus personam for¬
uicite nouam tacita licet adimiracio¬
ne castiges. Adeo scrupulose emm in
hac inquisicione uersaris ut nichil re¬
stet nsi temeritatẽ mecm condẽnare
inscenam noua et peregͥma nomĩa
producentem. frenasti tamen impe¬
tum. et tãrdem ignorãciam tuam cul¬
pare maliusti. urbane quidem ac mo¬
deste. Cecerum aliud uerba sonant

Expanded text:
i aliquid non michi sed professioni mee permittitur, miror quid ita tibi Nevii Plautique nomen ignotum est, ut quasi barbaricum nescio quid locutum putes, quod eos literis ad te meis inserui, et “ausum”, ut ait Flaccus, personam formare novam, tacita licet admiratione, castiges. 10 Adeo scrupulose enim in hac inquisitione versaris, ut nichil restet nisi temeritatem meam condemnare, in scenam nova et peregrina nomina producentem. Frenasti tamen impetum, et tandem ignorantiam tuam culpare maluisti. Urbane quidem ac modeste. Ceterum aliud verba sonant
Abbreviated transcription (Latin):
letum capito ln pnlacium iusperato gau¬
dio et insuetis frondib decorasti. Parua
res forasse direnit quispiam. sed profecto
uouitate couspicua. ⁊ ppsi romani plan.¬
aiac ietiuditate ꝑcelebris. lauree uiorem
non int̾iuissum inodo tot sclis sed ibi iam
moisus obluuom tinditum aliis multũ
duicilis cuns ac studus in re publica in¬
gunibe ur̃a etate renouatum te duce me
milite. ¶ Scio quedam et per italiam et
aprd ertetas uaciones ingema clatissia
qne nachul ad bec ꝓpoĩto nsi desuetudo lon¬
pior et seuuipet suspecta tetũ nouitas acer¬
t. E deuicers postqĩ in meo capite ꝑi¬
num fecere bieui conserutiu ⁊ romanas
lants cettautib studiis detetptum ꝯ fito
¶Qnid euii metuat robetto auspice
atnets arim signa conuellere. Iu¬
uabit annait asie prinum esse in qua eẽ
u uitnnuu uou iuglorium teor. Ego

Expanded text:
letum Capitolii palatium insperato gauletum Capitolii palatium insperato gaudio et insuetis frondibus decorasti. 2 ‘Parva res’, fortasse dixerit quispiam; sed profecto novitate conspicua et Populi Romani plausu ac iocunditate percelebris; lauree morem non intermissum modo tot seculis, sed ibi iam prorsus oblivioni traditum, aliis multum diversis curis ac studiis in republica vigentibus, nostra etate renovatum te duce, me milite. 3 Scio quedam, et per Italiam et apud exteras nationes, ingenia clarissima, que nichil ab hoc proposito nisi desuetudo longior et semper suspecta rerum novitas arcebat; ea deinceps, postquam in meo capite periculum fecere, brevi consecutura et romanas lauros certantibus studiis decerptura, coQuis enim metuat, Roberto auspice, cuntantis animi signa convellere? Iuvabit in hac acie primum esse, in qua esse vel ultimum non inglorium reor. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ris quo hic labor: boc studium. bec
cura. An doctiorem. an meliorem fac¬
tura sit laurea: Ncciorem forte et
plurium nundie expositum. Sci¬
entie autem et uirtutis sedes est
amnus. Ibiq non in frondosis i¬
nus aincularum more indifficant
Quorsum igitur hic srondium ap¬
pantitus: Dand respondeam quenis
Quid putas: Nisi illud sapien¬
tis hebreonim. Uauitas uauitatum
et omnia uanitas. Sed sit sunt
mores homimim. Tu uale. et fa¬
kalendas. marcias. Aumione. ⁊o
Ad Robertum siculum de laurea sua
et contra landatores ueterum semper
prelenaia conte mpnentes.
Iuntum tibi libem lium et bonesta¬
num artiumi studia deberent regũ
cetus quatum te quoꝵ regem iu¬
dustia fcasti. aliquanto uisi fallor ꝙ̃ tem¬
roralis irgni dindciate clariorem olim
nuudo uotum erat. Nouo imper bñficio
dientus pictides oblignsti: quib hoc uieum
quautulũ cũq est ingenium sollempuit̾
consertasti. Abbiec et urtem romam ⁊ obso¬

Expanded text:
ris quo hic labor, hoc studium, hec ris quo hic labor, hoc studium, hec cura; an doctiorem, an meliorem factura sit laurea. Notiorem forte et plurium invidie expositum; scientie autem et virtutis sedes est animus, ibique non in frondosis ramis avicularum more nidificant. ‘Quorsum igitur hic frondium apparatus?’ quid respondeam, queris. Quid, putas, nisi illud Sapientis Hebreorum: «Vanitas vanitatum et omnia vanitas»? Sed sic sunt mores hominum. Tu vale et faKal. Martias, Avinione. 7 Ad Robertum regem siculum, de laurea sua et contra laudatores veterum semper presentia contemnentes. 1 Quantum tibi liberalium et honestarum artium studia deberent, regum decus, quarum te quoque regem industria fecisti aliquanto, nisi fallor, quam temporalis regni dyademate clariorem, olim mundo notum erat. Novo nuper beneficio desertas Pyerides obligasti, quibus hoc meum quantulumcunque est ingenium solemniter consecrasti; ad hec et urbem Romam et obso
Abbreviated transcription (Latin):
lideant. et tii maxime distraha¬
mur dumi maxime te presentem
cuperem omins mee glorie Sum¬
inuin decus. Sed sic eunt fere
tui parte illic ui tempore presens
crorum uatum singulare et preaipu¬
um uotum fuit minc uel sperintu
uel nescitur michi sane nectes pi¬
plurimas insompnes fecit Et de
qua sepe multa tetum egi. Qaͣq
cum me tantillum certatun due
marue urbes exposcerent. Roma
atq pacisius. Altera mundi caput
et uibium regina.2. lutrre altera
nostri temporis studiorum. post ua¬
rias deliberaciones ad extremuni
non cilibi qmͣ rome super aueribus
antiquorum uatum inq illorum
sede percipere. Ingenti ante alios si¬
fratre tuo suasore et consultore dis¬
posin. ¶Hoc ipso die iter agre¬
dior. In quo plusculum temporis
exigitur. Adeundis enim ree. Ui¬
deuda parthenope. Iude iter erit Ro¬
mami. Illic aliquot dierum moram
uideo. Deniq nisi fallit extunatio
pastali die ad serto idus aprislis
in capitolio res agetur. ¶Que¬

Expanded text:
sideant, et tum maxime distrahasideant, et tum maxime distrahamur dum maxime te presentem cuperem, omnis mee glorie summum decus. Sed sic eunt fere tui parte illic in tempore presens sacrorum vatum singulare et precipuum votum fuit, nunc vel spernitur vel nescitur, michi sane noctes plurimas insomnes fecit et de qua sepe multa tecum egi; quamque, cum me tantillum certatim due maxime urbes exposcerent, Roma atque Parisius, altera mundi caput et urbium regina, nutrix altera nostri temporis studiorum, post varias deliberationes ad extremum non alibi quam Rome super cineribus antiquorum vatum inque illorum sede percipere, ingenti ante alios fratre tuo suasore et consultore, disposui —, hoc ipso die iter aggredi. 6 In quo plusculum temporis exigitur: adeundus enim rex; videnda Parthenope; inde iter erit Romam. Illic aliquot dierum moram video; denique, nisi fallit extimatio, pascali die ad. sexto Idus Aprilis in Capitolio res agetur. 7 Que
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq exul michi sunc te uideat. tamẽ
presertun aurius atq amore ardeus.
et rouiam tibi inuiderem et te roue.
Quo in statu eadem illa iuuenilem
aminum frenante fortua pauti an¬
ui quibus ab muncem sic distracti ui¬
ruuus multorum apud me uitemi se¬
culorum tenuerunt. Ueni tandem
ut uidisti. hyeme pellago bello q to¬
uantibus. Oumes nempe uempe
difficultates fregit auioi. utq ait
Marto. Dicit iter durum pietas.
Dumq suum uenerabile ac pre¬
dulce obiectum querunt oculi milla
maris fastidia stomachus talium
impticientissimus natura. Nulla:
brume terceq duritiem corpus. Nul¬
las periculonun nias aminus s¬
sensit. Dic ad te enim totus to¬
ta q mente pergebaui. ut te uin¬
unum cogitans presentia nou ui¬
derem. te inuento nulla mithi lon¬
ge ue memioria superesset. ¶ Et¬
ce autem uunc eumidem illa la q¬
laqueum aliorsum licet obuertit.
ut me romami petente te uasco¬
ma et occidui lictoris extrema pos¬

Expanded text:
ubique exul michi sine te videar, tum ubique exul michi sine te videar, tum presertim anxius atque amore ardens, et Romam tibi inviderem et te Rome; quo in statu eadem illa iuvenilem animum frenante fortuna, pauci anni quibus ab invicem sic distracti viximus, multorum apud me vicem seculorum tenuerunt. 3 Veni tandem, ut vidisti, hieme pelago belloque tonantibus; omnes nempe difficultates fregit amor, utque ait Maro, vicit iter durum pietas; dumque suum venerabile ac predulce obiectum querunt oculi, nulla maris fastidia stomacus, talium licet impatientissimus natura, nullam brume terreque duritiem corpus, nullas periculorum minas animus sensit. Sic ad te enim totus totaque mente pergebam, ut te unum cogitans, presentia non viderem; te invento, nulla michi longe vie memoria superesset. 4 Ecce autem nunc eundem illa laqueum, aliorsum licet, obvertit, ut me Romam petente, te Vasconia et occidui litoris extrema pos
Abbreviated transcription (Latin):
exertueriut cure. Uerumq est
allud Salustianum. ubi inten¬
deris ingenium ualet. Preterea
antiquã res est et a menioria
mea multorum annorum spacio
remota. Itaq ut eat plantus
Longn dies aninnum nicertat
meiiu. Sed de hoc eciam pre¬
sens loquar. ad fontem sorgie de
sd lacobum de columpua landeneũ¬
Ortuue insidias non bodie
priuum intelligere incipio.
on umuadit nõs tantum
illa. sed sorpit ac seperat. ne letis sci¬
licet et aducrsis in rebus altet alt̾i
solacio sit. Nouit illa quante oli
menm cor urterent cure. quibus ad ple¬
num mederi te preter nenio poterat.
Tunc ergo mirum in modum conqui¬
sitis causis te in illo pectoris mei estu
refagerium uuicum quectum ab archo
rediens inuem. ¶ Itaq taui et si ro¬
mam tuani propriam et cõmunem
omniũ michi uero aute oues seui¬
per tune autem et et se ipsam et te
propter gemiuo desciderio eroptata
patriam petiisses. tamen confequen¬
consequendi difficultas mestum atq
deiectum anmum habebat ut cum

Expanded text:
 verumque est illud salustianum: «Ubi intenderis ingenium valet». Preterea, antiqua res est et a memoria mea multorum annorum spatio remota; itaque, ut ait Plautus, longa dies animum incertat meum. Sed de hoc etiam presens loquar. Ad fontem Sorgie, Ad Iacobum de Columna LFortune insidias non hodie primum intelligere incipio; non invadit nos tantum illa, sed spargit ac separat, ne letis scilicet et adversis in rebus alter alteri solatio sit. Norat illa quante olim meum cor urerent cure, quibus ad plenum mederi, te preter, nemo poterat; tunc ergo, mirum in modum conquisitis causis, te, in illo pectoris mei estu refrigerium unicum, avectum, ab Artho rediens inveni. 2 Itaque tametsi Romam, tuam propriam et comunem omnium, michi vero ante omnes semper, tunc autem et se ipsam et te propter, gemino desiderio exoptatam patriam, petiisses, tamen consequendi difficultas mestum atque deiectum animum habebat, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
domniãcnuu. Pisis .ii. lił. iaias.
dio dfirbatum sulmoneusem se¬
ictarium regiũ. de eadem lauira.
Dibus apũlis anno etatis huius
ultinie. Millesnno trecentesiio qua¬
diagesimo primo in capito lio roma¬
uo magna ppli frequentia ⁊ iugenti
gaudio pactum est qd̾ idiusterii¬
us de me ter apud neapolim decceue¬
tat Uisus anguillane comes ac seua¬
tor prelati uit ingenii regis indicio ꝓ¬
batum laureis ftondib insigniuit.
Manus regia defuit. s nõ auctorites
uet inanestas. Illa nõ michi soli. sed
ormen ptesens fut. Defuerũt cculi
tin atq aures. atnimus eim aispdue
metum est. Defiit magnanimꝰ iobẽs
qeni a tes ctansinissum et nito seu¬
dio festiuantẽ preter anania excepen
ĩucorũ nisidie quas eum euaisible
onudeo licet oxpetatus ni tpr̃e nou¬
RI
adesset. Cetera supra spem ⁊ supra fide
successisse noueris At ut receuti erpen¬
mento cegnoscerem ꝙͣ semper letis nĩe

Expanded text:
is, II Kal. Maias. 8 Ad Barbatum Sulmonensem secretarium regium, de eadem laurea. 1 Idibus Aprilis, anno etatis huius ultime millesimo trecentesimo quadragesimo primo, in Capitolio Romano, magna populi frequentia et ingenti gaudio, peractum est quod nudiustertius de me rex apud Neapolim decreverat: Ursus Anguillarie, comes ac senator, prealti vir ingenii, regio iudicio probatum laureis frondibus insignivit. 2 Manus regia defuit, sed non autoritas nec maiestas; illa non michi soli sed omnibus presens fuit. Defuerunt oculi tui atque aures; animus enim assidue mecum est. Defuit magnanimus Iohannes, quem a rege transmissum et miro studio festinantem, preter Ananiam excepere Hernicorum insidie, quas eum evasisse gaudeo, licet expectatus in tempore adesset. Cetera supra spem et supra fidem successisse noveris. 3 At ut recenti experimento cognoscerem quam sempe
Abbreviated transcription (Latin):
ni tertis uniere uoluisti. O inꝙͣ felie
uiulier Oiter felre q̃ pro unsi tpr̃ali
uitti eaidemq brem et int̾ta ⁊ mlle
semi cãsib expoĩta duas efiitares
ut ita dixetm ꝯsetuta est eiutre al¬
teram celesti alterã t̾reuo regi. Illami
rpo debeat. hanc rob̾to. Ingentia duo
unin̾s a mumficẽtissimis largitor¬
un aictipies eo felicior uiden debet. ꝙ
i̾ceło et in terca graticn diguissis re

Expanded text:
in terris vivere voluisti? O, inquam, felix in terris vivere voluisti? O, inquam, felix mulier, o iterum felix, que pro una temporali vita, eademque brevi et incerta et mille semper casibus exposita, duas eternitates, ut ita dixerim, consecuta est, quarum alteram celesti, alteram terreno regi, illam Cristo debeat, hanc Roberto! 11 Ingentia duo munera a munificentissimis largitoribus accipiens, eo felicior videri debet, quod in celo et in terra grat
Abbreviated transcription (Latin):
pons sed pło̾r regi. Iguosce aũt q̃so si
hacteuus me diceudi calor euceit ut
regiũ dogina cui plłimũ me debe fate¬
or nõ amplecter solum sed testib ad¬
Uibitis afiriuãtẽ. qd̾ ita m̾ aũum affe¬
at ut seturus iam ac spei plenus frenu¬
datum gentib diem mortis expectem.
¶lunc diem transuecta neptis tua
quam finis epłe cauit ⁊ p̃dicat mui¬
diosa pocus ut mͥ quidẽ indetur qr̃
miserablĩ sorte defungitur. Qus̃nus
enim in ip̃o etatis ⁊ forme flore sbtrar¬
ta sit publita uere tocius orbis quer¬
monia młtisq precipue ppłoꝵ utusq
regm et nude ortũ et in qued trausla¬
tũ illud ratũ et exuinũ decus eint la
t̾nus ac lam̾itis. Ipã tũ felir est nõ so¬
uni ꝙ ad et̾ne iite delicias ꝓ horrifi¬
cum islud mortis lumen ĩgressa esti
ed etia ꝙ tn eam noblissimo elogro
omñbs q seculis illustrati. ¶ Quis eĩ
inortut̃ ymo u̾o quis uõ gliosissĩe ui¬
uẽtẽ dicere audebit quã ds in celo. tu

Expanded text:
 queso, si hactenus me dicendi calor evexit, ut regium dogma, cui plurimum me debere fateor, non amplecterer solum, sed testibus adhibitis confirmarem; quod ita michi animum affecit, ut securus iam ac spei plenus formidatum gentibus diem mortis expectem. 9 Hunc diem transvecta neptis tua, quam finis epistole canit ac predicat, invidiosa potius, ut michi quidem videtur, quam miserabili sorte defungitur. Quamvis enim in ipso etatis et forme flore subtracta sit, publica fere totius orbis querimonia multisque precipue populorum utriusque regni, et unde ortum et in quod translatum illud rarum et exicrimis ac lamentis, ipsa tamen felix est, non solum quod ad eterne vite delitias per horrificum illud mortis limen ingressa est, sed etiam quod tu eam nobilissimo elogio omnibus seculis illustrasti. 10 Quis enim mortuam, imo vero quis non gloriosissime viventem dicere audebit, quam Deus in celo, tu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ueget. ¶ De qua re ut phereadẽ
pͥuũ apd̾ syros suĩe huns auctoriẽ disci¬
pulũq pherecidis pichasdra. totãcs
pithagor eã fauiliã et soctatẽ onẽsꝙ
sccraticos p̃teream. ꝑlato ipe lum. eoi
datissimũ dolunẽ edidit. quo unice̾sis
cato moriturꝰ sup̃iua ula ncete sicesco
siliatio usus ꝓhibetur. nt ad ⁊teptie
uite hunis aiosior et ad amiorẽ decte
cus titero ⁊ ĩ tusculano suo exi uiꝰ rer p
et in dỹalogo lelii qui de aĩcicia ua ett
Et ĩ eo libro qui cato ucnor ĩsenbr de¬
fcusionẽ ꝯtiuẽs senectutis alus pre¬
tea ta uiltis ĩ lecis aitigit ur uale in
quidẽ sossicit᷑ uideatur ue quẽ intas tumo
compla pͥtercat ¶ Sed an hec insipi

Expanded text:
qui neget. De qua re, ut Pherecidem, primum apud Syros sententie huius auctorem, discipulumque Pherecidis Pithagoram totamque pithagoream familiam et Socratem omnesque socraticos preteream, Plato ipse, summus vir, clarissimum volumen edidit, quo Uticensis Cato moriturus suprema illa nocte sua pro consiliario usus perhibetur, ut ad contemptum vite huius animosior et ad amorem decrete cus Cicero et in Tusculano suo et in sexto Reruit; necnon et in dyalogo Lelii, qui de amicitia vera est, et in eo libro qui Cato Maior inscribitur, defensionem continens senectutis, aliisque preterea tam multis in locis attigit, ut valde michi quidem solicitus videatur ne quem veritas tam comp
Abbreviated transcription (Latin):
te lauree mee compos ⁊ uelut
uictor laureati cognonien re¬
fetens quod ga in sino tibi uertunide
nuunciatini ueli. hodiemo die quod
tibi ad gaudium quoꝵ fignifico ductu
et auspicus anucoꝵ tuor de cortigia par¬
nisĩ unde ut scis arcebamut ingressus
sum. hoc eodem die sibi ipi restitutam
uttem pulso huic p̾sidio trrantiomm.
In quã repente mutata retum fane at
ictedibili gaudio liberate ꝑlebis par

Expanded text:
velut victor laureati cognomen referens, quod gavisuro tibi verecunde nuntiatum velim, hodierno die, quod tibi ad gaudium quoque significo, ductu et auspiciis amicorum tuorum de Corrigia, Parmam — unde, ut scis, arcebamur — ingressus sum, hoc eodem die sibi ipsi restitutam urbem, pulso hinc presidio tyrannorum; in quam, repente mutata rerum facie atque incredib
Abbreviated transcription (Latin):
nodumm egere. qued ndulgencie uon
uetessitatis esse certum est ¶E eñ
usui ui dee statu retum sun. Hon ero
urbanis stcepitib. s siluestrib suilen¬
cus delector. non legum aut armori
cutis. s solitudum et ocio natus lam
Ipi quidem uotimei consai meram⁊
quietem posticẽtur cumn fangor hiei

Expanded text:
m egere; quod indulgentie, non necessitatis esse certum est. Cui enim usui in hoc statu rerum sim? Non ego urbanis strepitibus sed silvestribus silentiis delector; non legum aut armorum curis sed solitudini et otio natus sum. 3 Ipsi quidem, voti mei conscii, miram michi quietem
Abbreviated transcription (Latin):
a super morte Iacobi fuatris sui
get dolor hortatur caritas ut
scribam aliquid. sola desperatio
profectus dehortatut. Credo eĩ
retentissimur ad huc aĩ tui mulmis
talib aurilus nõ egete. uincet dolor uĩ

Expanded text:
simi Iacobi fratris sui. 1 Urget dolor, hortatur caritas ut scribam aliquid; sola desperatio profectus dehortatur; credo enim recentissimum adhuc animi tui vulnus talibus auxiliis non egere. Vincet dolo
Abbreviated transcription (Latin):
cete uõ operosu disputacio esset sed inͥ
nõ id agimus. Igitur ut ad ren ueni¬
auu. Infelicissimis tumorib affecto ⁊
optima mei parte amussa iitam sine
illo uere solitanam atq anriam poso
poportuna febris affunt: qua duce let
usq ad ipsum mortis limeu accessi.¬
¶ Sed cum trausre uellem in florib
scuptum erat. Noli adhuc nondum ue

Expanded text:
isputatio esset; sed modo non id agimus. 2 Igitur, ut ad rem veniam, infelicissimis rumoribus affecto et optima mei parte amissa, vitam sine illo vere solitariam atque anxiam peroso, peroportuna febris affuit, qua duce, letus usque ad ipsum mortis limen accessi. Sed cum transite vellem, in foribus scriptum erat: ‘Noli adhuc, no
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta fastidnuit iusi quib pretunu
fecit ĩpossibilitas consequendi. His tu¬
is moribus ac felicitate amim cũ mul¬
ti sepe tum ego iꝑ omatus sum sue¬
gulan quadam et sine metitis fortũa.
uess hic ut dixi substitisset regia digͣ¬
tio si ant reniccior senectus aur uorna
ꝓpiquior fuisset. Uetum lic maiesta¬
tis tue miicius qui pro te omibus m¬
terfuit quid nobis uel rome uel iude
digressis seu gandii seu ꝑiculi a caderi¬
nouissum uerbi tu ut ad te cͣorimum

Expanded text:
diunt nisi quibus precium fecit impossibilitas consequendi. 11 His tuis moribus, hac facilitate animi, cum multi sepe, tum ego nuper ornatus sum, singulari quadam et sine meritis fortuna; neque hic, ut dixi, substitisset regia dignatio, si aut remotior senectus aut Roma propinquior fuisset. Verum hic maiestatis tue nuntius, qui pro te omnibus interfuit, quid nobis vel Rome vel inde digressis seu gaudii seu periculi acciderinovissimi verbi tui ut ad te quamprimum
Abbreviated transcription (Latin):
lnum testinioniis et auctoritate comũ¬
cete uõ operosa disputacio esset sed inͦ
nõ id agimus. Igitur ut ad rem ueui¬
aui. Infelicissimis rumorib affecto ⁊
optuma mei parte amissa intami sine
illo uere solitanam atq anriam poso
poportuma febris affiit: qua duce leti
usq ad ipsum mortis limeu accessi.
¶Sed cum trausre uellem in florib
sccptum erat. Noli adhuc. nondum ue

Expanded text:
tate convincere non operosa disputatio esset; sed modo non id agimus. 2 Igitur, ut ad rem veniam, infelicissimis rumoribus affecto et optima mei parte amissa, vitam sine illo vere solitariam atque anxiam peroso, peroportuna febris affuit, qua duce, letus usque ad ipsum mortis limen accessi. Sed cum transite vellem, in foribus scriptum erat: ‘Noli ad
Abbreviated transcription (Latin):
ti erant in latronum ariuatas man
uicidimus quib ut liberati et tomat
redur compulsi fumius: quãtusq idi
ob hanc causam populi motus. et ut
die posteto certiori armatoꝵ sulti plidio
discessimus. aic ceteros me casus si ee¬
plicare tentauero longua ent hytoria.
Cincta igitur ex latore p̾sencium to¬
guosces uale. pisis .ii. klãs maiuas.
Ad Iohem de colupna cardinalem
de liberacione Cmitatis Parme
I Oma rediens diucis eropta¬
te lauree mee compos ⁊ uelut
uictor laureati cognomen re¬
fetens quod gam sino tibi uereainide
nunciatu uelmi. hedietuo die qued
tibi ad gaudium quoꝵ fignifico duta

Expanded text:
tronum armatas manus incidimus; e quibus ut liberati et Romam redire compulsi fuimus quantusque ibi ob hanc causam populi motus, et ut die postero certiori armatorum fulti presidio discessimus ac ceteros vie casus si explicare tentavero, longa erit historia. Cunta igitur ex latore presentium cognosces. Vale. Pisis, II Kal. Maias. 9 Ad Iohannem de Columna cardinalem, de liberatione civitatis Parme. 1 Roma rediens, diutius exoptate lauree mee compos et velut victor laureati cognomen referens, quod gavisuro tibi verecunde nuntiatum velim, hodierno die, quod tibi ad gaudium quoque signific
Abbreviated transcription (Latin):
tue proregret. et te demiu ab hoc solo
mo nadi sid eteriini transfetat is apd
quem fons uite est ter regumi et dñs
dommãcium. Pisis .ii. kł. iuaias.
ti ⁊arbatum sulmoneusem se¬
retarium regiũ. de eadem. laurxa
Dibus aprilis anno etatis huus
ultinis. Millesuno tretentesmo qua¬
diagesimo primo in capitolio toma¬
no magna ppli ftequencia ⁊ iugenti
gaudio pactum est qd̾ rdnstene¬
us de me ter apud neapolim decceue¬
tat Disus anguillane comes ac sena¬
tor prelan uit ingeiui regio idicio ꝓ¬
batum laureis frondib insiguiuit.
Manus regia defuit. s nõ auctoritos
uet inaiestas. Itla nõ michi sol. sed

Expanded text:
m ab hoc solio mortali ad eternum transferat, Is apud quem fons vite est, rex regum et dominus dominantium. Pisis, II Kal. Maias. 8 Ad Barbatum Sulmonensem secretarium regium, de eadem laurea. 1 Idibus Aprilis, anno etatis huius ultime millesimo trecentesimo quadragesimo primo, in Capitolio Romano, magna populi frequentia et ingenti gaudio, peractum est quod nudiustertius de me rex apud Neapolim decreverat: Ursus Anguillarie, comes ac senator, prealti vir ingenii, regio iudicio probatum laureis frondibus insignivit. 2 Manus regia defuit, sed non autoritas nec maiestas; illa non michi soli sed
Abbreviated transcription (Latin):
nea portigennn Messanensen se
esto casu ĩmature mor tre
un mei uulius aut uulgato medicaun¬
ne releuandimi. alcius ĩprecordia descẽ¬
dit. obseruauit eium nocendi locum ac

Expanded text:
egrinum Messanensem, super mesto casu immature mortis aimi mei vulnus aut vulgato medicamine relevandum; altius in precordia descendit. Obse
Abbreviated transcription (Latin):
qualemi ili millum opinautut insi que
pauci sunt sed aliqui sunt. Quid airte
uetet ex paucis fien si om̃s auillis ipt
t̾uent. hrem quidem non pauti etnt
sed milli. Euitaunir. spereuius. dabitit.
forsam ad ista ꝓtingere. Mato ipe art.
rossenit que posse uidentur. et uos michi

Expanded text:
qualem illi nullum opinantur, nisi quem pauci sunt, sed aliqui sunt; quid autem vetat ex paucis fieri? si omnes raritas ipsa terruerit, brevi quidem non pauci erunt, sed nulli. Enitamur, speremus, dabitur forsan ad ista pertingere; Maro ipse ait: possunt
Abbreviated transcription (Latin):
riu ex me queris. donec dui re
rem cum amino meo tractantem
uisi fabulam terere uoluero re¬
spondere aliquid non possum. ꝑe¬
grina historia meis moribus ect.
Et quod me hinc int̾rogacioni a¬
lienissimum facit Prorsus diuet¬
se me intetim erercuerunt cure.
Detumq est illud salustianum.
ubi intendens iger ingenium da¬
let. Preterea antiqua res est et a
memera mea multoꝵ amiorum
spacio remota. Itaq ut ait plan¬
tus Longa dies animun incertat. ca¬

Expanded text:
rum ex me queris, donec diu rum ex me queris, donec diu rem cum animo meo tractem, nisi fabulam texere voluero, respondere aliquid non possum. Peregrina historia mei moribus est, et, quod me huic interrogationi alienissimum facit, prorsus diverse me interim exercuerunt cure verumque est illud salustianum: «Ubi intenderis ingenium valet». Preterea, antiqua res est et a memoria mea multorum annorum spatio remota; itaque, ut ait Plautus, longa dies animum incertat
Abbreviated transcription (Latin):
pati possimi Curaruui mearum
fiuctus indes. tu quem ad esirum
gubetuatula manim porrigete i¬
noi puduit fluctuantem animũ
consilio tuo reges. Male Setus
uostriun ad fontem Sorgie. Ra¬
lend̾ Septembr. ad uespemin.
Ad eñtem approbacio consilu dati
Onsilnun tuum non tan¬
tuu luspicio sed amplector.
nagificum est enm tu¬
aip sapieutici et hunsnitate. dĩ¬
guissomun. Nec nie terret ꝙ
pettie lis amicus. Es enim amici¬
dior decitati. Ibo quo nte
quis electionem forte numbitur
smi nomeu tuuim inmutibus obi¬
ciam. Sepe auctoritas pro racio¬
ne suscipitur. Id modo negecii restat
quibus me uerbis extusem Rober¬
to meo ut non ipse tantum cui no¬
biscum facile coniemet. s illa quo¬
q nigens uinuetsitus si forte res
in lucem uenetit factum sibi satis
eristimet. Sed de lis coram laci¬
us. Audio enim ipsum aduen¬
tare eo proposito ut me parisius
traliat. Quod si ita est res inter
presentes transigetur.Ad id
sie quod in fine laterarum tua¬

Expanded text:
pati possum. Curarum mearum pati possum. Curarum mearum fluctus vides; tu, quem ad earum gubernacula manum porrigere non puduit, fluctuantem animum consilio tuo reges. Vale, decus nostrum. Ad fontem Sorgie, Kal. Septembris, ad vesperam. 5 Ad eundem, approbatio consilii dati. 1 Consilium tuum non tantum suscipio, sed amplector; magnificum est enim tuaque sapientia et humanitate dignissimum. Nec me terret quod patrie sis amicus: es enim amicior veritati. Ibo quo iubes; siquis electionem forte mirabitur, am nomen tuum mirantibus obiciam; sepe autoritas pro ratione suscipitur. 2 Id modo negotii restat, quibus me verbis excusem Roberto meo, ut non ipse tantum, cui nobiscum facile conveniet, sed illa quoque ingens Universitas, si forte res in lucem venerit, factum sibi satis existimet. Sed de his coram latius; audio enim ipsum adventare eo proposito ut me Parisius trahat; quod si ita est, res inter presentes transigetur. 3 Ad id sane quod in fine literarum tua
Abbreviated transcription (Latin):
iut elt aimimius n memm glorie
appetencior qmͣ uirtutis. tur uon
ego quomani apud te familiarit
gloriandi prestas audaciam tam
hoc uchi gloriosum reat qmͣ si¬
bi olun potentissimus africe Ne¬
gui sifair quod u ꝙ uno eodem
tempore duarum toto orde mari¬
marum urbimu Rome atq car¬
thaginis in amiticiam uocaretur.
⁊dimirum id regno eius atq opi¬
bus trie tribuebatur. Noc michi.
Itaq illum inter aurum ac ge¬
geminias superbo solio subnrum
et atmatis scipatum satellitibus
sin supplices repperere. Me soli¬
uagum mane in siluis. seto au¬
tem ui pratis Sorgie rippis ob¬
ambulantem inuenerunt merin
Achi honor offertur. Ad illo
aurilium poscebatur. ¶ Sed
quoniam leticia nmnca consci¬
lio est. fateor ut letus euentu
sic dubius animi sum. Urget
enim hinc Nonitatis gracia.
hinc reuetentia uetustatis. huic
amitus. Ninc patria. Unum ab
altera lance preponderat ꝙ rex
siculus ii italia est. quem . e.
tinitis mortalibus Equiore am¬
equiore aiio ingenii iudicem

Expanded text:
ut est animus iuvenum glorie appetentior quam virtutis, cur non ego — quoniam apud te familiariter gloriandi prestas audaciam — tam hoc michi gloriosum rear quam sibi olim potentissimus Africe regum Siphax, quod uno eodemque tempore duarum toto orbe maximarum urbium, Rome atque Carthaginis, in amicitiam vocaretur? 4 Nimirum, id regno eius atque opibus tribuebatur, hoc michi; itaque illum inter aurum ac gemmas superbo solio subnixum et armatis stipatum satellitibus sui supplices repperere; me solivagum mane in silvis, sero autem in pratis, Sorgie ripis obambulantem invenerunt mei; michi honor offertur, ab illo auxilium poscebatur. 5 Sed quoniam letitia inimica consilio est, fateor, ut letus eventu sic dubius animi sum; urget enim hinc novitatis gratia, hinc reverentia vetustatis; hinc amicus, hinc patria. Unum ab altera lance preponderat, quod rex Siculus in Italia est, quem e cuntis mortalibus equiore animo ingenii iudicem
Abbreviated transcription (Latin):
fabilia prosequẽtẽ destituent uires.
omauta deiũ glia est quartu sibi
supatns laudib pepisti. Certe di
ulud tilum sine epegtannua sine
epre haphium dici uanis quod et̃¬
ne mainsurum esse confido. iopped
des muicte neptis meorism celebrabit
seuipet ilia. tetum et tum. datissimnus¬
qui mortem ĩmaturam et iacturũ
modici temporis tali cupiant compẽ¬
scisse pangerito. Cunq quod de a¬
chile dixisse fertur ailexarnder mace¬
do suspirantes dicant. O fortunata
que talem preconem tue uirtutis
nneuisti ¶ Sed iam metuo ue
ꝓlixitas in fastidium uergat. Ele¬
gantissima quoq breuitas tua ne
longius uager uager anmonuic.
Subsistam igitur deuu oraus cune¬
tos q celicolas ut serenita tem tuã
gemius tam bellorum qm̃ studio¬
tum lauteis ornatam dn ideant
n statu felicissimo fiorere. septimo
lialend̾ ianuar̾ ad fontem sorgis
I Iohannem de colũpua cardi

Expanded text:
ineffabilia prosequentem destituant vires. Quanta demum gloria est quam tu sibi supremis laudibus peperisti! certe, dum illud tuum sive epygramma sive epythaphium dici mavis, quod eterne mansurum esse confido, nuper defuncte neptis memoriam celebrabit, semper illa tecum et cum clarissimqui mortem immaturam et iacturam modici temporis tali cupiant compensasse pangerico, quique, quod de Achille dixisse fertur Alexander Macedo, suspirantes dicant: ‘O fortunatam, que talem preconem tue virtutis invenisti!’ 14 Sed iam metuo ne prolixitas in fastidium vergat; elegantissima quoque brevitas tua ne longius vager, admonuit. Subsistam igitur Deum orans cuntosque celicolas, ut serenitatem tuam, geminis tam bellorum quam studiorum laureis ornatam, diu iubeant in statu felicissimo florere. VII Kal. Ianuarias, ad fontem Sorgie. 4 Ad Iohannem de Colu
Abbreviated transcription (Latin):
Icipiti in binno sum. Nec
quo potissumim nectar scio
anra quidem. sed breuis
hystoria est. Nodierno die hora fer¬
me tertia littere senatus michi red¬
dite siut. in quibus obuire ad mo¬
dum et multis persuasionbus ad
percipiendam lauream poetitam
tomam uocor. ¶ Eodem hoc i¬
lo die cuta horam detimaui super
eadem re ab illustri uiro roberto
studii parisienẜ cancellano cori¬
cine meo unthi q et tebus meis
amitissano nuctius cuin bate¬
tis ad uie uenit. Ille me erquits¬
sius racionibus ut eam patilus
horts tur. Quis unqm̃ dio oro te
euentutum tale aliquid hos iuter
icopules diumasset. Et sane quis
res pene nctedidiles indetur ut¬
uitumq epistolam illesis signe
aid te unsi. hec ad onentem hes
ualidis unuc illinc inguinenti ꝑ
prenor. ¶Stio quidentus te

Expanded text:
cipiti in bivio sum, nec quo potissimum vertar scio. Mira quidem sed brevis historia est. Hodierno die, hora ferme tertia, litere Senatus michi reddite sunt, in quibus obnixe admodum et multis persuasionibus ad percipiendam lauream poeticam Romam vocor. Eodem hoc ipso die circa horam decimam super eadem re ab illustri viro Roberto, Studii parisiensis cancellario, concive meo michique et rebus meis amicissimo, nuntius cum literis ad me venit: ille me exquisitissimis rationibus ut eam Parisius hortatur. 2 Quis unquam, oro te, eventurum tale aliquid hos inter scopulos divinasset? Et sane quia res pene incredibilis videtur, utranque epystolam illesis signis ad te misi. Hec ad orientem, hec validis hinc illinc argumentis pr
Abbreviated transcription (Latin):
no ille quidem ⁊ macessibile quodam
silo fecit idem multis post sclis ĩ mor¬
te ffis aindrosius. Temptare libet mõ
rer cctupaciones liceat quid in gimici¬
morte possit stilus humilior. Interim
epistãma quod postulas udũ fietu ac¬
ape. placet ut suꝑ sepulcti lapidem bre¬
ne arriuen et supet aunci corpus dolor
meus eumieat. uale.
Lndolis ati aumu felicem teruite ttomã¬

Expanded text:
ino ille quidem et inaccessibili quodam ino ille quidem et inaccessibili quodam stilo; fecit idem multis post seculis in morte fratris Ambrosius; tentare libet, modo per occupationes liceat, quid in amicimorte possit stilus humilior. Interim epygramma quod postulas, udum fletu accipe; placet ut super sepulcri lapidem breve carmen et super amici corpus dolor meus emineat. Vale. Indolis at