comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cioi iecta dui e miato spectata la buooe
Sog enctare tam: nuis humana quot amis
ai atina queq mani legeret sic om̃ia fatas
In peiuis ruere: ac etro sib laxa referri
Non alt. quã qui ad uerso ure flumine lembũ
Renugis subieit: si bractna forte etmastt
Ator alũ u pcepsꝓno rapit alueus anni
P recea tam sunt arturi sidera nobis
Hedorumq dies seruandi et lucidus anguis
Quam quib in patriã uentosa pequora uectis
Pontus. uostriferi fauces teptantur abydi
Libra die somniq pares ubi fecerit horas
Et mediũ luciaq umbris iam diuidet orbẽ
Exercete uii tauros. serte ordea campis
U sa sico extremũ brums intractabilis imbrem
Nec non et lini segetẽ ucereale papauer
Tempus humo tegere: uiam dudum in cumbe rastris
D ũ sica tellure licet. dũ nuibila pendent
Uere fabis satio: tum te quoq medica putres
Accipiunt sulci. a milio uenit annua cura
Candidus auratis aperit cũ cornib annum

Expanded text:
Vidi lecta diu et multo spectata labore Vidi lecta diu et multo spectata labore degenerare tamen, ni vis humana quot annis maxima quaeque manu legeret. Sic omnia fatis in peius ruere ac retro sublapsa referri, non aliter, quam qui adverso vix flumine lembum remigiis subigit, si bracchia forte remisit, atque illum in praeceps prono rapit alveus amni. Praeterea tam sunt Arcturi sidera nobis Haedorumque dies servandi et lucidus Anguis, quam quibus in patriam ventosa per aequora vectis pontus et ostriferi fauces temptantur Abydi. Libra die somnique pares ubi fecerit horas et medium luci atque umbris iam dividit orbem, exercete, viri, tauros, serite hordea campis usque sub extremum brumae intractabilis imbrem; nec non et lini segetem et Cereale papaver tempus humo tegere et iamdudum incumbere aratris, dum sicca tellure licet, dum nubila pendent. Vere fabis satio; tum te quoque, Medica, putres accipiunt sulci et milio venit annua cura, candidus auratis aperit cum cornibus annum
Abbreviated transcription (Latin):
Possum multa tͥ uet̾um p̾cepta referre
Ni resugis. tenuisq piget cognoscere cigras
Area cum pͥmis ingenti equanda chylindro
Et uertenda manu. ⁊ creta solidanda tenaci
Ne subeant herbe. neu puluere uita fatiscat
T um uarie illudunt pestes: sepe exiguus mus
Sub terris posut q domos: atq horrea fecit
Aut oculis cãpti fodere cubilia talpȩ
Inuentusq cauis bufo. & que plurima t̃rȩ
Monstra ferunt: populatq ingentẽ phartis aceruũ ao¬
Gurgulio. atq inopi metuens formica seneste¬
Contemplator iteni. cũ se nux plurima siluis
Induet inflorẽ. et ramos curuabit olentes
Si suꝑant fetus: parit̾ frumenta sequentur
AI agnaq cũ magno ueniet tritura calore
At si lurxuria foliorum exuberat umbra
Ne qui quã pingues palea teret arta ciamos
Semina uidi equidem multos medicare serentes
Et hitro prus amigra ꝑfundese qmes ta¬
S randioi ut fetus siliquus fal aceab essit
Et auis igni exiguo ꝓperata mudesrent

Expanded text:
Possum multa tibi veterum praecepta referre, Possum multa tibi veterum praecepta referre, ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. Area cum primis ingenti aequanda cylindro et vertenda manu et creta solidanda tenaci, ne subeant herbae neu pulvere victa fatiscat, tum variae inludant pestes: saepe exiguus mus sub terris posuitque domos atque horrea fecit, aut oculis capti fodere cubilia talpae, inventusque cavis bufo et quae plurima terrae monstra ferunt, populatque ingentem farris acervum curculio atque inopi metuens formica senectaeContemplator item, cum se nux plurima silvis induet in florem et ramos curvabit olentis. Si superant fetus, pariter frumenta sequentur magnaque cum magno veniet tritura calore; at si luxuria foliorum exuberat umbra, nequiquam pinguis palea teret area culmos. Semina vidi equidem multos medicare serentis et nitro prius et nigra perfundere amurcagrandior ut fetus siliquis fallacibus esset, et, quamvis igni exiguo, properata maderent.
Abbreviated transcription (Latin):
Infelix ioliũ. isternes dominantur auene
Qd̃ nisi ⁊ assiduis herbam insectabere rastris
Et sonitu t̾rebis aues a ruris opaci
Falce p̃mes umbras. uotisq uocaberis imbrẽ
Heu magnũ alterius frustra expectabis aceruũ
Concussaq famẽ in siluis solabere q̃rcu
Dicendum u que sint duris agrestib arma
Quis sine nec potuere seri nec surgere messes
Uomis uinflexi pͥmum graue robur aratri
Tardaq eleusme matris uoluentia plaustra
Tribulaq traheq. i miquo pondere rastri
Uirgea pretẽa celi uilisq suppellex
Arbutee ctates. ⁊ mistica uannus hiaci¬
Rachi
Omĩa que multo ante memor ꝓuisa repones
Si te digna manet diuini gła ruris
Continuo in silius magna ui flexa doinatur
nburim. ⁊ curui formã accipit ulmus aratri
Huic astirpe pedes temo ꝓtentus in octo
Bine aures. duplici aptantur dentalia dorso
Ceditur atilia ante uigo leuis. altaq fagus
Stiuaq q̃ currus at̾go torqueat imos
Et suspensa focis exploret robora fumus

Expanded text:
infelix lolium et steriles dominantur avenae. Quod nisi et adsiduis herbam insectabere rastris, et sonitu terrebis aves, et ruris opaci falce premes umbras votisque vocaveris imbrem, heu magnum alterius frustra spectabis acervum, concussaque famem in silvis solabere quercu. Dicendum et, quae sint duris agrestibus arma, quis sine nec potuere seri nec surgere messes: vomis et inflexi primum grave robur aratri tardaque Eleusinae matris volventia plaustra tribulaque traheaeque et iniquo pondere rastri; virgea praeterea Celei vilisque supellex, arbuteae crates et mystica vannus Iacchi. Omnia quae multo ante memor provisa repones, si te digna manet divini gloria ruris. Continuo in silvis magna vi flexa domatur in burim et curvi formam accipit ulmus aratri. Huic a stirpe pedes temo protentus in octo, binae aures, duplici aptantur dentalia dorso caeditur et tilia ante iugo levis altaque fagus, stivaque, quae currus a tergo torqueat imos, et suspensa focis explorat robora fumus.
Abbreviated transcription (Latin):
Mbra qͣtit. gelidusq coit formidine sangͥs:
Kursꝰ ⁊ alteriꝰ lentũ conuellere ium̃
Inseqͦr. ncausas penitꝰ tep̾tare latentes:
Alt᷑ ⁊ alteriꝰ seqͥtur de cortice sanguis:
T cia s pꝰꝗ maiore hastilia nisu
Ad gredior genibq ad u̾se obluctor arenȩ:
Eloqͣr an sileam: gemitũ lacͥinabilis imo
Audit᷑ tumulo. et uox reddita fert᷑ ad aures:
Quro miserũ enea laceras ĩa parce sepulto

Expanded text:
/ membra quatit gelidusque cohit formidine sanguis. / membra quatit gelidusque cohit formidine sanguis. / Rursus et alterius lentum convellere vimen / insequor et causas penitus temptare latentes; / alterque alterius sequitur de cortice sanguis. quam maiore hastilia nisu / aggredior genibusque adverse obluctor arene, / en loquar an sileam? gemitus lacrimabilis ymo / auditur tumulo et vox reddita fertur ad aures; / "Quid miserum, Enea, laceras? Iam parce sepulto
Abbreviated transcription (Latin):
Suisa exiia. ⁊ desertas querere tras
ugurus agim̃ diiũ. classẽꝙ subipsa
Incandro ⁊ phrigie moli᷑ montib toe
Incti qͦ fata ferant uͥ sistere detur:
Contraiꝰq uiros. uox pͥma incepat estas.
& pat᷑ anchises dare fitis uela uibebat e
Tittora cũ pat̾e lacrimons. portꝰq relmiqͦ.
& campos d troia fuit. feror exul in altũ
Cũ sociis natoq penatib ⁊ magnis diis
Terra ꝓcul uastis colit᷑ mauortia cãpis.
Tracesarant acͥ quondã regnata ligurgo.
Hospicũ antiquũ tͦie. socuq penates
Sũ fortuna fuit: feror huc. ⁊ litore euruo
Menia pͥma loco fatis in gressus miquis.
Forte fuit uixta tumulus. qͦ cornea sũmo
Girgitta ⁊ dens hastilib horrida myitꝰ:
Accessi. uiridẽq ab humo conuellere siluã
Conatꝰ. ramis tegerẽ ut frondentib aras:
Horrendũ ⁊ dictu uideo mirabile montrũ:
Nãq̃ pͥma solo ruptis radicib arbos
Uelli E. huic atro li qunt᷑ sangͥne guttȩ.
& t̾ram tabo maculant: mͥ frigidus horror

Expanded text:
as quaerere terras auguriis agimur divom, classemque sub ipsa Antandro et Phrygiae molimur montibus Idae, incerti, quo fata ferant, ubi sistere detur, contrahimusque viros. Vix prima inceperat aestas, et pater Anchises dare fatis vela iubebat; litora cum patriae lacrimans portusque relinquo et campos, ubi Troia fuit: feror exsul in altum cum sociis natoque Penatibus et magnis dis. Terra procul vastis colitur Mavortia campis, Thraces arant, acri quondam regnata Lycurgo, hospitium antiquum Troiae sociique Penates, dum Fortuna fuit. Feror huc, et litore curvo moenia prima loco, fatis ingressus iniquis, Forte fuit iuxta tumulus, quo cornea summo virgulta et densis hastilibus horrida myrtus. Accessi, viridemque ab humo convellere silconatus, ramis tegerem ut frondentibus aras, / horrendum et dicta video mirabile monstrum. / Namque prima solo ruptis radicibus arbos / velitur, huic atro loquuntur sanguine gutte / et terram tabo maculant. Michi frigidus horror
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuo equidem. uitã q extrema ꝑ omĩa duco
Ne dubitaznã uera fides: ł uides
Heu quis te casus deiectã conuige tanto
Excipit. aut que digna satis fortuna reuisit:
Hectons andromache pyrri conubia seruas:
Deiecit uultũ. et dimissa uoce locuta est:
Ofelix ante alias una priameia uirgo
Hostilem ad cumulum croie fub menib altis
Iussimori: quȩ sortitus ñ ptulit ullos.
Nec uictoris heri tetigit captiua cubile:¬

Expanded text:
Vivo equidem, vitamque extrema per omnia duco; Vivo equidem, vitamque extrema per omnia duco; ne dubita, nam vera vides. Heu, quis te casus deiectam coniuge tanto excipit, aut quae digna satis fortuna revisit Hectoris Andromachen? Pyrrhin’ conubia servas? Deiecit vultum et demissa voce locuta est: O felix una ante alias Priameïa virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori, quae sortitus non pertulit ullos, nec victoris eri tetigit captiva cubile
Abbreviated transcription (Latin):
Hic meredibilis rerũ fama occupat aures:
Priamidãm helenum graias regnare ꝑurbes
Coniugio eacidȩ pyrri. septrisq potitum.
⁊patrio andromachen iteruni cessisse marito:
Obstupui. miroq incessum pectꝰ amore
Conpellare uirum. ⁊ casu sãgno scere tantos:
ꝓ gredior portu classes. ⁊ litcora linquens
Sollennes cum forte dapes:⁊ tristia dona
Ante urbem in luco falsi si moentis adundã:
Libabat cineri andromachȩ. manesq uocabat :¬
Hectoreũ ad tumulum. uiridi quẽ cespite inanẽ.
Et geminas causã lacrimis sacrauerat aras:
Arma amens uidit: magnis exc̃nta monstris
Dinguit uisu in medio calor ossa reliquit:
Labitur. & longo uixtandem temꝑe fatuꝵ:
Uera ne ce facies. uerus michi mincl affers
Nate dea iuuis ne. aut si lux al ma recessit
Hector ubi est: dix. lacrimasq effudit. & omnẽ
Ioppleuit clamore locuĩ: uix pauca furenti
Subicio: et raris turbatus uocib hisco:

Expanded text:
Hic incredibilis rerum fama occupat auris, Hic incredibilis rerum fama occupat auris, Priamiden Helenum Graias regnare per urbes, coniugio Aeacidae Pyrrhi sceptrisque potitum, et patrio Andromachen iterum cessisse marito. Obstipui, miroque incensum pectus amore, compellare virum et casus cognoscere tantos. Progredior portu, classis et litora linquens, sollemnis cum forte dapes et tristia dona ante urbem in luco falsi Simoentis ad undam libabat cineri Andromache, Manisque vocabat Hectoreum ad tumulum, viridi quem caespite inanem et geminas, causam lacrimis, sacraverat aras. arma amens vidit, magnis exterrita monstris deriguit visu in medio, calor ossa reliquit; labitur, et longo vix tandem tempore fatur: Verane te facies, verus mihi nuntius adfers, nate dea? Vivisne, aut, si lux alma recessit, Hector ubi est? Dixit, lacrimasque effudit et omnem implevit clamore locum. Vix pauca furenti subicio, et raris turbatus vocibus hisco:
Abbreviated transcription (Latin):
Essugimus scopulos ithacie Ier tia regna
terram altricem seui execramur ulrci
Mox ⁊ leucate. nimbosa
cacumina montis.
formidatus nautis aperitur apͥolsoͣ¬
Dinc petimus fessi: paruȩ succedimus urbi
Enchora de pra iacitur stanclitore puppes
Ereo insperata tandem tellure potiti:
Lustramurq iouui uotisq incendimus aras.
Leciaq iliacis celebramus litoraludis
Frercent patrias oleo labente palestras
Nudati socii uuat euasisse cot urbes¬
Argolicas. mediosq fugã tenuisse phostes:
Int̾ea magnum solcix̾um uoluitur aunũ:
⁊ glacialis inemps aquilonib asperat undas:
Ere cauoclipeum magni gestamen ab antis
Postib ad uersis figo ⁊ rem carinme signo:
Eneas ħ de danais uictorib arma:
Iinquere tum portꝰ ui beo. ⁊ considere transtris:
Certatim socu ferunt mare:⁊ eqͦra uerrunt:
Procinus aerias pheacum abscondimus arces.
Iitoraq epirilegimus. portuq subimus
Chaonio. ⁊celsã b ẏtroti accendimus urbem:

Expanded text:
Effugimus scopulos Ithacae, Laertia regna, Effugimus scopulos Ithacae, Laertia regna, et terram altricem saevi exsecramur Ulixi. Mox et Leucatae nimbosa cacumina montis et formidatus nautis aperitur Apollonc petimus fessi et parvae succedimus urbi; ancora de prora iacitur, stant litore puppes. Ergo insperata tandem tellure potiti, lustramurque Iovi votisque incendimus aras, Actiaque Iliacis celebramus litora ludis. Exercent patrias oleo labente palaestras nudati socii; iuvat evasisse tot urbesArgolicas, mediosque fugam tenuisse per hostis. Interea magnum sol circumvolvitur annum, et glacialis hiemps aquilonibus asperat undas. Aere cavo clipeum. magni gestamen Abantis, postibus adversis figo, et rem carmine signo: AENEAS HAEC DE DANAIS VICTORIBVS ARMA. Linquere tum portus iubeo et considere transtris: certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. Protinus aërias Phaeacum abscondimus arces, litoraque Epiri legimus portuque subimus Chaonio, et celsam Buthroti accedimus urbem.
Abbreviated transcription (Latin):
Npatrio arpias insontis pellere regno:
Accipite ergo animis. atq ħ mea figite dicta:
Italiam cursu petitis. uentis q uocatis:
Ibitis italiam. portusq intrare licebit:
S: ñ ante datam cingetis menib urbem:
Quam uos dira fames. nostreq muria cedis:
Ambesas subigat malis absumere mensas
Dixit. ⁊ insiluam pennis ab lata refugit:
At socus subita gelidus formidine sanguis:
Diriguit: cecidere animi. neciam ampliꝰ aimis :
S uotis. precibꝰiubent exposcere pacem.
Siue dee. seu sint dire. obcenȩq uolucres.
pat᷑ anchises passis de littore palmis:
Numina magna uocat. meritosq indicit honores:
Du ꝓhibete minas. dii talem aueraite casum.
⁊placidi seruate pios. tum litore funem
Diripere. excussosq iubet laxare rudentes:
Tendunt uela nothi: fugimus spumantib undis:
Quacursum uentusq gubernatorq uocabat:
Iam metlio apparet fluctu nemorosa iaeͣmtus.
Dulichiumq saineq ⁊ ueritos ardua saxis:

Expanded text:
et patrio Harpyias insontis pellere regno? et patrio Harpyias insontis pellere regno? Accipite ergo animis atque haec mea fiYtaliam petitis cursu ventisque vacatis: Ibitis Ytaliam portusque insed non ante datam cingetis moenibus urbem, quam vos dira fames nostraeque iniuria caedis ambesas subigat malis absumere mensas. Dixit, et in silvam pennis ablata refugit. At sociis subita gelidus formidine sanguis deriguit; cecidere animi, nec iam amplius armis, sed votis precibusque iubent exposcere pacem, sive deae, seu sint dirae obscenaeque volucres. Et pater Anchises passis de litore palmis numina magna vocat, meritosque indicit honores: Di, prohibete minas; di, talem avertite casum, et placidi servate pios! Tum litore funem deripere, excussosque iubet laxare rudentes. Tendunt vela Noti; fugimus spumantibus undis, qua cursum ventusque gubernatorque vocabat. Iam medio adparet fluctu nemorosa Zacynthos Dulichiumque Sameque et Neritos ardua saxis.
Abbreviated transcription (Latin):
Imind̾do: tum uox cetrum dira int odorẽ:
Rursum in secessu longo subrupe cauata
Arborib clausacircũ. atq horrentib umbris:
Instruimus mensas. arisq reponiinus ignem:
Rursũ ex diu̾erso oeli cecis latebris
Turba sonans predam peclib circum uolat uncis:
Polluit ore dapes: socuis cc̾ arma capessant
Edico. ⁊ dira bellum cum gente gerendũ:
Hauo secus acuissi faciunt. tectosq pherbam
Dis poniuit enses ⁊ scuta latentia conount:
Ergo ubi di lapse sonitum ꝑcurua decłe
Iitoia dat signum specula misenus ab alta
Cre cauo iuuadunt socu. ⁊ noua p̾relia tẽptant
Obcenas pelagi ferro fedarere ualucres:
S neq ium plimus ullam nec uulnera tergo
Accipiunt. celeriq fuga subsida lapse:¬
smenesami predam. ⁊uestigia feda relinqunt:
Una in precelsa consedit rupe celeno
Infelix uates . rumpitq hanc pectore uocem:
Bellum etiam ꝓ cede boum. stratisq uiuencis
Iaomedontiade bellum ne inferre ꝑatis:

Expanded text:
immundo; tum vox taetrum dira inter odorem. immundo; tum vox taetrum dira inter odorem. Rursum in secessu longo sub rupe cavata, arboribus clausi circum atque horrentibus umbris, instruimus mensas arisque reponimus ignem: rursum ex diverso caeli caecisque latebris turba sonans praedam pedibus circumvolat uncis, polluit ore dapes. Sociis tunc, arma capessant, edico, et dira bellum cum gente gerendum. Haud secus ac iussi faciunt, tectosque per herbam disponunt enses et scuta latentia condunt. Ergo ubi delapsae sonitum per curva dedere litora, dat signum specula Misenus ab alta aere cavo. Invadunt socii, et nova proelia temptant, obscenas pelagi ferro foedare volucres: sed neque vim plumis ullam nec volnera tergo accipiunt, celerique fuga sub sidera lapspraedam et vestigia foeda relinquunt. Una in praecelsa consedit rupe Celaeno, infelix vates, rumpitque hanc pectore vocem: Bellum etiam pro caede boum stratisque iuvencis, Laomedontiadae, bellumne inferre paratis,
Abbreviated transcription (Latin):
Uela cadunt: remis in surgimꝰ: haut mora nautȩ
Adnici toquent spumas ⁊ cerula uerrunt:
Seruatum exundis strophadũ me litora pͥmũ
TAccipiunt: strop hades graio stant nomuite dictȩ
Tinsule ionio inmagno: qͣs lira celeno.
Arpieq: colunt alie. phineia post quam
Clausadomꝰ. m̃sasq metu. liquere pͥ ores:
Fristius haud illis monstruni. nec seuior ulla
Pestis. ⁊ ira dm̃ stigiis sese exculit undis:
Uirginei uolucrum uultus. fedissima uentris
Pluiues. uncȩq manus ⁊ pallida semper
Ora fame:
Huc ubi delati portus in trauinius. ẽcce
Ieta bou̾ pasim campis armenta uidemnus:
Caprigenumq peccus nullo custode ꝑherbas
Irrumus ferro ⁊ diuos. ipsũq uocamus:
In partem. predã q: ioueni: tũ littore curuo
Exstrumiusq choros dapibq epulanur opimimis:
At subitȩ horrifico lapsu demontib assunt
Arpiȩ. ⁊ magnis quaciunt clant orib alas.
Diri piunt q dapes. contactuq omnia fȩdane

Expanded text:
Vela cadunt, remis insurgimus; haud mora nautae Vela cadunt, remis insurgimus; haud mora nautae adnixi torquent spumas et caerula verrunt. Servatum ex undis Strophadum me litora primum accipiunt; Strophades Graio stant nomine dictae, insulae Ionio in magno, quas dira Celaeno Harpyiaeque colunt aliae, Phineia postquam clausa domus, mensasque metu liquere priores. Tristius haud illis monstrum, nec saevior ulla pestis et ira deum Stygiis sese extulit undis. Virginei volucrum voltus, foedissima ventris proluvies, uncaeque manus, et pallida semper ora fame. Huc ubi delati portus intravimus, ecce laeta boum passim campis armenta videmus, caprigenumque pecus nullo custode per herbas. Inruimus ferro, et divos ipsumque vocamus in partem praedamque Iovem; tum litore curvo exstruimusque toros, dapibusque epulamur opimis. At subitae horrifico lapsu de montibus adsunt Harpyiae, et magnis quatiunt clangoribus alas, diripiuntque dapes, contactuque omnia foedant
Abbreviated transcription (Latin):
Crecłet. aut quẽ tũ uates casandra moueret:
Cedamꝰ phebo. ⁊ moniti meliora sequamur:
Sic ait ndicto cuncti paremꝰ ouantes:
Hanc quoq deserimꝰ sedẽ. paucisq relictis
Ueladamꝰ uastũq t̾rabe currimꝰ eqͦr cãua:¬
Postꝗ altũ tenuere rates nec iã ãpliꝰ ullȩ
Apparent terrȩ celũ undiq ⁊ undiq pontus
Tũ mͥ ceruleus supra caput aosticit imber
Noctem. hiememq ferens. ⁊ ihorruit unda tenebris :
Continuo uenti uoluunt mare. magnaq surgunt
Equora: disꝑsi iactamur gurgite uasto:
Inuoluere diem nimbi ⁊⁊ nax humida celũ
Abstulit: ingemmnant abruptis iuibib ignes:
Excutimur cursu. ⁊ cecis erramꝰ mundis:
Ipse nocteniq negat diem discerenere celo.
Nec meminisse uis̨ media palmurus munoa:
Tris a deo incertos ceca caligine soles
Erramus pelago. totͥdem sine sidere noctes:
Quarto terra die pͥmum se aotollere tanclem
Uisa. aꝑire ꝓcul montis. ac uoluere fumũ:

Expanded text:
crederet, aut quem tum vates Cassandra moveret? crederet, aut quem tum vates Cassandra moveret? Cedamus Phoebo, et moniti meliora sequamur. Sic ait, et cuncti dicto paremus ovantes. Hanc quoque deserimus sedem, paucisque relictis vela damus, vastumqPostquam altum tenuit navis nec jam amplius ullae Apparent terrae, coelum undique et undique pontus Illis caeruleus, supra caput adstitit imber Noctem hyememque ferens et inhorruit unda tenebris. Continuo venti volvunt mare, magnaque surgunt aequora; dispersi iactamur gurgite vasto; involvere diem nimbi, et nox umida caelum abstulit; ingeminant abruptis nubibus ignes. Excutimur cursu, et caecis erramus in undis. Ipse diem noctemque negat discernere caelo, nec meminisse viae media Palinurus in unda. Tris adeo incertos caeca caligine soles erramus pelago, totidem sine sidere noctes. Quarto terra die primum se attollere tandem visa, aperire procul montis, ac volvere fumum.
Abbreviated transcription (Latin):
Hae uobis ꝓpͥe sedes. hinc dardanꝰ ort᷑.
Iasiusq pat᷑. genꝰ aquo pͥncipe nr̃m:
Surge age. ⁊ ħ letꝰ longeuo dicta parenti
Haito dubitanda refer: con tũ. trasq reqͥras
Ausonias. dictea negat tͥ iupit᷑ arua:¬
E T alib attonitꝰ uisis. ac uoce deoꝵ.
Nec sopor illud erat. s corã agnoscere ftuctꝰ uultꝰ.
Uelatasq comas p̾sentiaq ora uidebar:
Tũ gelidus toto manabat corpore sudor:
Corripio estratis corpꝰ. tendoq supmas
Ad celũ cũ uoce manꝰ ⁊ munera libo
Intemerata focis: ꝑfecto letꝰ honore:
Anchisen facio certũ. rẽq ordine pando:
Agnouit ꝓlẽ ambiguam. geminosq parentes.
Seq nouo ueterũ deceptũ errore locoꝵ:
Tũ memorat: nate iliacis exercite fatis
Solamͥ talos casus casandra canebat:
Nc̃ repeto ħ gni portendẽ debita nr̃o:
⁊sepe hesꝑiã. sepe itala regna uocare:
S: quis ad hesꝑiȩ uenturos litora teueros

Expanded text:
hae nobis propriae sedes; hinc Dardanus ortus, hae nobis propriae sedes; hinc Dardanus ortus, Iasiusque pater, genus a quo principe nostrum. Surge age, et haec laetus longaevo dicta parenti haud dubitanda refer: Corythum terrasque requirat Ausonias; Dictaea negat tibi Iuppiter arva. Talibus attonitus visis et voce deorum— nec sopor illud erat, sed coram adgnoscere voltus velatasque comas praesentiaque ora videbar; tum gelidus toto manabat corpore sudor corripio e stratis corpus, tendoque supinas ad caelum cum voce manus, et munera libo intemerata focis. Perfecto laetus honore Anchisen facio certum, remque ordine pando. Adgnovit prolem ambiguam geminosque parentes, seque novo veterum deceptum errore locorum. Tum memorat: Nate, Iliacis exercite fatis, sola mihi talis casus Cassandra canebat. Nunc repeto haec generi portendere debita nostro, et saepe Hesperiam, saepe Itala regna vocare. Sed quis ad Hesperiae venturos litora Teucros
Abbreviated transcription (Latin):
Tẽptare auxiliũ iubeat qͦ u̾tere cursꝰ:
Noxerat. ⁊ t̾ris animalia sonnꝰ habebat:
Effigies sacre diuũ. phrigiiq penates
Quos mecũ atroia medusq ex ignib urbis
Exculerã uisi ante ocłos aostare iacentis
In sonnis. multo maniststi lumine quese
Plena ꝑ insertas fundebat luna fenestras:
Tũtsic affari. ⁊ curas his demere dictis:
Quod tͥ delato ortigiã dicturꝰ apollo ÷
Hic canit ⁊ tua nos en ult ad limina mittit:
Noste dardania incensa tuaq arma secuti
Nos tumidũ subte ꝑ mensi classib eqͦr.
Idẽ uenturos tollemꝰ mastra nepotes:
Imꝑiũq urbi dabimꝰ: tumenia magnis
Magna para: longumq fuge ne liq laborẽ:
Mutande sedes: ñ ħtͥ litora suasit
elius. aut cirie iulsit c̃sidere apollo
Est locꝰ hesꝑiam grai cognomine dicunt.¬
Terra antiqua potens armis. atq ub̃e glebe
Oenotricoluere uiri: nc fama minores
Italiã doxisse diicis de nomine gentem:¬

Expanded text:
temptare auxilium iubeat; quo vertere cursus. temptare auxilium iubeat; quo vertere cursus. Nox erat, et terris animalia somnus habebat: effigies sacrae divom Phrygiique Penates, quos mecum a Troia mediisque ex ignibus urbis extuleram, visi ante oculos adstare iacentis in somnis, multo manifesti lumine, qua se plena per insertas fundebat luna fenestras; tum sic adfari et curas his demere dictis: Quod tibi delato Ortygiam dicturus Apollo est, hic canit, et tua nos en ultro ad limina mittit. Nos te, Dardania incensa, tuaque arma secuti, nos tumidum sub te permensi classibus aequor, idem venturos tollemus in astra nepotes, imperiumque urbi dabimus: tu moenia magnis magna para, longumque fugae ne linque laborem. Mutandae sedes: non haec tibi litora suasit Delius, aut Cretae iussit considere Apollo. Est locus, HesTerra antiqua, potens armis atque ubere glebe; Oenocrii coluere viri, nunc fama minores Ytaliam dixisse ducis de nomine gentem
Abbreviated transcription (Latin):
Olearon. niueãq paron. sparsasq ꝑ eqͦr
Cicladas. ⁊ crebris legimꝰ freta concita t̾ris
Nauticꝰ exorit᷑ uario c̾tamine clamor:
Hortant᷑ socu cretã. ꝓ auosq petamꝰ:
ꝓseqͥtur surgens apupi uentꝰ euntes.
tandẽ antiqͥs curetũ allabimꝰ horis:
Sauidus muros obtatȩ molior urbis.
ꝑgameãq uoco. ⁊ letã cognomine gentẽ:
Hortor amarephocos arcẽq aotollere cectis:
Iãq fere sico sub ductȩ litore puppes
Conubiis. ariusq nouis oꝑata uiuentꝰ.
Iura. domosq dabã subito cũ tabida m̃bris
Corrupto celi tͣctii. miserancdaq uenit
Arborib satisq lues . et ifer annus
Linquebant dulceᷤᷤ animas. aut egra trahebant
Corpora: cũ stetiles exurere si rꝰ agros.
Arebant herbe. ⁊ uictũ seges egͣ negabat:
Rursoadoraculũ ortigie. phebũq rem̃so
Hortat᷑ pat᷑ ire mari. ueniãq p̾cari
Quã feffis finẽ reb ferat unde laboꝵ

Expanded text:
Olearon, niveamque Paron, sparsasque per aequor Olearon, niveamque Paron, sparsasque per aequor Cycladas, et crebris legimus freta consita terris. Nauticus exoritur vario certamine clamor; hortantur socii: Cretam proavosque petamus! Prosequitur surgens a puppi ventus euntis et tandem antiquis Curetum adlabimur oris. Ergo avidus muros optatae molior urbis, Pergameamque voco, et laetam cognomine gentem hortor amare focos arcemque attollere tectis. Iamque fere sicco subductae litore puppes; conubiis arvisque novis operata iuventus; iura domosque dabam: subito cum tabida membris, corrupto caeli tractu, miserandaque venit arboribusque satisque lues et letifer annus. Linquebant dulcis animas, aut aegra trahebant corpora; tum sterilis exurere Sirius agros; arebant herbae, et victum seges aegra negabat. Rursus ad oraclum Ortygiae Phoebumque remenso hortatur pater ire mari, veniamque precari: quam fessis finem rebus ferat; unde laborum
Abbreviated transcription (Latin):
Centũ urbes habitant magnas. ubrima regna.
Marimꝰ unde pat̾ sirite audita reccodor
Te ucrꝰ recheas pͥmumẽ aduectꝰ in oras.
Obtauitq locũ regno: nduĩ ilion.⁊ arces
Perga meȩ steterant: habitabint uallib mis:
Hinc mat̾ cultrix cibele. coribantiaq era.
Ideumq nemꝰ. hinc fida silentia sacris.
Niuncti currũ dnẽ subiere leones:
Sagite ⁊ diuum ducunt qͣ iussa seqͣm᷑:
Placemꝰ uentos:⁊ nogsia regna petamꝰ:
Nec longo distant cursu: mͦ uipit᷑ atosit:
Tcia lux classẽ creteis sistet moris:
Sic fatꝰ meritos aris mactauit honores.
TMaurũ neptimo. taurũ tͥ pulcher apollo.
Nigrã hiemi pecudẽ. zephiris felicib albã:
Fama uolat pulsũ regnis cessisse patnus
domenea duco. desertaa. litori crete¬
Hoste uꝗͣ care domos. sedesq aostare relictas:
Imquimꝰ oitigie portꝰ. pͥelagoqͣ uolamꝰ.
Bachatãq iugis naxon. uiridẽq donꝰ sam

Expanded text:
Centum urbes habitant magnas, uberrima regna; Centum urbes habitant magnas, uberrima regna; maximus unde pater, si rite audita recordor, Teucrus Rhoeteas primum est advectus in oras, optavitque locum regno. Nondum Ilium et arces Pergameae steterant; habitabant vallibus imis. hinc mater cultrix Cybeli Corybantiaque aera Idaeumque nemus; hinc fida silentia sacris, et iuncti currum dominae subiere leones. Ergo agite, et, divom ducunt qua iussa, sequamur; placemus ventos et Gnosia regna petamus. Nec longo distant cursu; modo Iuppiter adsit, tertia lux classem Cretaeis sistet in oris. Sic fatus, meritos aris mactavit honores, taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo nigram Hiemi pecudem, Zephyris felicibus albam. Fama volat pulsum regnis cessisse paternis Idomenea ducem, desertaque litora Crethoste vacare domos, sedesque adstare relictas. Linquimus Ortygiae portus, pelagoque volamus, bacchatamque iugis Naxon viridemque Donysam,
Abbreviated transcription (Latin):
geiti mansurã urbẽ. serua alta troiȩ
Pergama reliquias danaĩt atq ĩmittis achilli
Que sequimꝰ: q̃uo ue ire uibes nͥ ponẽ sedes:
Da pat̾ auguriũ atq animis illabe nostris
Uix ea fatꝰ erã: tremere oĩa uisa repente
Liminaq laurꝰq dĩ cotusq moueri
Mons circũ ⁊ mnugire aditis cortina reclusis:
Sũmissi petimꝰ t̾ram. ⁊ uox fer t᷑ ad aures:
Dardanide duri que uos abstirpe parentũ
Prima tulit tellus eadẽ uosube laeto
Accipiet reduces: antiqͣ ex qͥrite matrẽ:
Hic domꝰ enee cunctis dñabit᷑ oris.
nti natoro ⁊ qui nascent᷑ abilł:¬
Epheb mixtoq ingens exorta tumultu
Iecicia ⁊ cuncti q̃ sint ea niema quert̃.
Quopheb uocet errantes. iubeatq reuti:
Tũ genitor ueterũ uoluens moniñita uirors
Audite o ꝓceres ait.⁊ spes discite ur̃as:
Creta iouis magni medio iacet in sula ponto.
Mons ideꝰ uͥ ⁊ gentis cunabula nostrȩ:

Expanded text:
genus et mansuram urbem; serva altera Troiae genus et mansuram urbem; serva altera Troiae Pergama, reliquias Danaum atque immitis Achilli. Quem sequimur? Quove ire iubes? Ubi ponere sedes? Da, pater, augurium, atque animis inlabere nostris. Vix ea fatus eram: tremere omnia visa repente, liminaque laurusque dei, totusque moveri mons circum, et mugire adytis cortina reclusis. Submissi petimus terram, et vox fertur ad auris: Dardanidae duri, quae vos a stirpe parentum prima tulit tellus, eadem vos ubere laeto accipiet reduces. Antiquam exquirite matrem: hic domus Aeneae cunctis dominabitur oris, et nati natorum, et qui nascentur ab ilebus; mixtoque ingens exorta tumultu laetitia, et cuncti quae sint ea moenia quaerunt, quo Phoebus vocet errantis iubeatque reverti? Tum genitor, veterum volvens monumenta virorum, Audite, O proceres ait et spes discite vestras: Creta Iovis magni medio iacet insula ponto; mons Idaeus ubi, et gentis cunabula nostrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Inferimꝰ tepido spumantia cĩ bioa lacte.
Sanguinis ⁊ sacͥ pateras. animãq sepulcro
Comdimꝰ ⁊ magna supͣmũ uoce ciemꝰ:
Inde uͥ pͥma fides pelago. placataq uenti
Dant mnaria. ⁊ lenis crepitans uocat aust̃ in altũ:
Deducunt socu naues. ⁊ litora conplent:
ꝓuehimͦ portu. t̾ręq urbesq recedt:
Sac̃ maricolit᷑ medio gratissima tellus
Nerei dũ matͥ. ⁊ neptuno agaeo.
qͣpiꝰ arcitenens oras ⁊ littora circũ
Errantẽ: miconoe celsa giaroq reuĩxit.
Iminotãq colidedit. ⁊ contẽpnere uentos.
Huc feror. ħ fessos tuto placidissima portu
Accipit egressi: ueneram̃ apollinis urbẽ:
Rexamꝰ. rex toẽ hominũ phebiq sacerdos
Uittis ⁊ sacͣ rediontꝰ tĩpora lauro:
Occurrit. ueterẽ anchisen agnouit amicũ:
ungimꝰ hospicio dextras.⁊ tecta subimꝰ:
⁊ q̃la di faro uenerabar structa uetullo:
a ꝓpͥam tmbree domũ. da menia fessis.

Expanded text:
inferimus tepido spumantia cymbia lacte inferimus tepido spumantia cymbia lacte sanguinis et sacri pateras, animamque sepulchro condimus, et magna supremum voce ciemus. Inde, ubi prima fides pelago, placataque venti dant maria et lenis crepitans vocat Auster in altum, deducunt socii navis et litora complent: provehimur portu, terraeque urbesque recedunt. Sacra mari colitur medio gratissima tellus Nereidum matri et Neptuno Aegaeo, quam pius arquitenens oras et litora circum errantem Mycono e celsa Gyaroque revinxit, immotamque coli dedit et contemnere ventos. Huc feror; haec fessos tuto placidissima portu accipit: egressi veneramur Apollinis urbem. Rex Anius, rex idem hominum Phoebique sacerdos vittis et sacra redimitus tempora lauro, occurrit; veterem Anchisen adgnovit amicum. Iungimus hospitio dextras, et tecta subimus. Templa dei saxo venerabar structa vetusto: Da propriam, Thymbraee, domum; da moenia fessis et
Abbreviated transcription (Latin):
Exxtͣnũ tulit: haito cruor hic destipite manat:
Heu fuge crudeles cͥras. fuge litꝰ auarũ:
Nã polidorꝰ ego: hic confixũ ferrea tex
Celoꝵ seges. ⁊ iaculis mereuit acutis:
Tũ uͦ ancipiti m̃tẽ. formme pͣssus:
Obstupui. steteruntq comȩ: ⁊uox faucib hesit:
Hunc polidorũ auri qͦndã cũ ponde magno
Infelix pͥamꝰ furtĩ mandarat alendũ
Treicio regi. cũ iã diffidet arnus
Dardanie: cingiq urbẽ obsidione uidet:
Ille ut opes fractȩ: teuerũ. ⁊ fortuna recessit.
Resaga m̃nonias uictriciaq arma secutꝰ:
Fas oẽ abrũpit. polidorũ obtruncat.⁊ auro
Ui potit᷑ ¶quid ñ mortalia pectora cogis
Monstra dm̃ refero: que sit sentencia posco
Om̃ib id̾ animꝰ scelerata excede. t̾ra.
Iinqui pollutũ hospiciũ ⁊ dare classib austros:
Sinstauramꝰ polidoro fumꝰ ⁊ ingens
Aggerit᷑ tumulo tellꝰ stan ĩnanib are
Ceruleis meste uitis atraq cupsso:
Ncircũ iliades crinẽ de more solutȩ:

Expanded text:
externum tulit, aut cruor hic de stipite manat. Heu, fuge crudelis terras, fuge litus avarum: nam Polydorus ego; hic confixum ferrea texit telorum seges et iaculis increvit acutis. Tum vero ancipiti mentem formidine pressus obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit. Hunc Polydorum auri quondam cum pondere magno infelix Priamus furtim mandarat alendum Treicio regi, cum iam diffideret armis Dardanie cingique urbem obsidione videret. Ille, ut opes fracte Teucrum et fortuna recessit, Res Agamenonias victriciaque arma secutus Fas omne obrupit; Polidorum obtruncat, et auro Vi potitur. Quid non mortalia pectora cogis, monstra deum refero, et quae sit sententia posco. Omnibus idem animus, scelerata excedere terra, linqui pollutum hospitium, et dare classibus austros. Ergo instauramus Polydoro funus, et ingens aggeritur tumulo tellus; stant Manibus arae, caeruleis maestae vittis atraque cupresso, et circum Iliades crinem de more solutae;
Abbreviated transcription (Latin):
Hos ego digrediens affabar obortis lac̾rimis:
Niuite felices quib: fortuna ꝑacta
Iam suanos alia ex aliis infata uocamur:
Nobis partaquies nullum maris equor arandum.
Aarua neq ausoniȩ semꝑ cedentia retro
Querenda: esfigiem xanti. croiamq uidetis :¬
Auspicus.ique fuerit minus obuia graie:
Si quantoo tib̾rim. uicinaq tibridis arua
Intraro gentiq mee data menia cernani :¬
Cognatas urbes olim populosq propinquor.
Eprro espiã quib idem clardanus auctor.
Atq ioem casus. unam faciemus utrainq
Troiani animis: maneat᷑ nõstros eacura nepotee
Prouehimur pelago. uicina ceraunia iuxta :
IInde᷑ iter italiam. cursusq breuissimus undis
Solruit int̾eã montes ũnbiantur opͣaei
ternimur optatȩ gremio telluris ad undaor
ottiti remos. passimq in litcoͣ sicco
Corpora cutamus. fessos sopor irrigat artus
Nec duni orbem medium nax oris auicta subibat :

Expanded text:
Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis: Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis: Vivite felices, quibus est fortuna peracta iam sua; nos alia ex aliis in fata vocamur. Vobis parta quies; nullum maris aequor arandum, arva neque Ausoniae semper cedentia retro quaerenda. Effigiem Xanthi Troiamque videtis auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis. Si quando Thybrim vicinaque Thybridis arva intraro, gentique meae data moenia cernam, cognatas urbes olim populosque propinquos, Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor atque idem casus, unam faciemus utramque Troiam animis; maneat nostros ea cura nepotes. Provehimur pelago vicina Ceraunia iuxta, unde iter Italiam cursusque brevissimus undis. Sol ruit interea et montes umbrantur opaci; sternimur optatae gremio telluris ad undam, rtiti remos, passimque in litore sicco corpora curamus; fessos sopor inrigat artus. Necdum orbem medium Nox horis acta subibat:
Abbreviated transcription (Latin):
Remigium supplet: socios simul instruit armis:
Interea classem uelis aptare iubebat.
Anchises. fieret uento mora nequa ferenti:
Quẽ phebiͥ nteͬpres multo conpellat honore:
Con uigio an chisa ueneris digͣnate supbo.
Cura dm̃. bis ꝑgameis erepte riunis:
Ecce tͥ ausoniȩ tellus: hanc arripe uelie:
& tñ hanc pelago p̾ter labare necesse est:
Ausonie pars illa ꝓcul quam panoit apollo:
Nate ai t . o felix nati pietate.quid ultra
Puehor ⁊ fanoo surgentes demoror austro es
Ner minus andromache digressu mesta supͥmo.
Fert picturatas auri sub teqmumne uestes.
&phrigiam ascanio clamidem. nec cedit honori:
Textilibq onerat donis. ac talia fatur:
Accipe ⁊ hec manuuni tͥ que monimenta mearũ
Sint puer.⁊ longum andromachȩ testentur amorẽ
Coniugis hectoreȩ: capedona extrema tuoꝵ:
O michi solamei suꝑ actinactis imago:
Sic oculos. sic ille manus. sic ora ferebat:
Inc equali tecum pubesceret ęuo:¬

Expanded text:
remigium supplet; socios simul instruit armis. remigium supplet; socios simul instruit armis. Interea classem velis aptare iubebat Anchises, fieret vento mora ne qua ferenti. Quem Phoebi interpres multo compellat honore: Coniugio, Anchise, Veneris dignate superbo, cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, ecce tibi Ausoniae tellus; hanc arripe velis. Et tamen hanc pelago praeterlabare necesse est; Ausoniae pars illa procul, quam pandit Apollo. Vade ait O felix nati pietate. Quid ultra provehor, et fando surgentis demoror austros? Nec minus Andromache digressu maesta supremo fert picturatas auri subtemine vestes et Phrygiam Ascanio chlamydem nec cedit honore, textilibusque onerat donis, ac talia fatur: Accipe et haec, manuum tibi quae monumenta mearum sint, puer, et longum Andromachae tConiugis Hectoree. Cape dona extrema tuorum, O michi sola mei super Astianactis ymago: Sic oculos, sic illi manus, sic ora ferebat Et nunc equali tecum pubesceret e
Abbreviated transcription (Latin):
Nec reuocare situs aut iungere carminacurat:
In consulti abeunt. sedemq odere sibillȩ:
Hac tͥ nequaniorȩ fuerint dispendia tanti
Quamius inerepitent socii ⁊ ui cursus inaltuor
Nela uocent. possisq sinus implere secundo:
Qiun adea̾o uatem. precibq or acła poscas.
Ipsa canat. uocemq uolens. atq ora resoluat:
Illa tͥ italię popłos uenturaq bella.
⁊ quo quemq modo fugiasq ferasq laborem
Expediet: cursusq dabit uenerata secundos
Hec sunt que nrã liceãt te uoce moneri:
Nade age. ⁊ ingentem factis fer ad etheratroiam:
Que postquates sic ore effatus amico est:
Dona de inc auro grauia. sectoq elephanto
Imꝑat ad naues ferri. stĩpatq carinis
Ingens argentum. dodoneosq sabetas.
Ioricam consertam hamis. auroq trilicem
& conum in signis galeȩ. cristasq comante.
Arma nenptholemi: sunt: ⁊ sua dona parenti:
Addit equos additq duces

Expanded text:
nec revocare situs aut iungere carmina curat: nec revocare situs aut iungere carmina curat: inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti,— quamvis increpitent socii, et vi cursus in altum vela vocet, possisque sinus implere secundos,— quin adeas vatem precibusque oracula poscas ipsa canat, vocemque volens atque ora resolvat. Illa tibi Italiae populos venturaque bella, et quo quemque modo fugiasque ferasque laborem expediet, cursusque dabit venerata secundos. Haec sunt, quae nostra liceat te voce moneri. Vade age, et ingentem factis fer ad aethera Troiam. Quae postquam vates sic ore effatus amico est, dona dehinc auro gravia sectoque elephanto imperat ad navis ferri, stipatque carinis ingens argentum, Dodonaeosque lebetas, loricam consertam hamis auroque trilicem, et conum insignis galeae cristasque comantis, arma Neoptolemi; sunt et sua dona parenti. Addit equos, additque duces;
Abbreviated transcription (Latin):
Pube tenus. postrenia iminani corpore pistris:
Delphinum caudas utero commussa luporuor
Prestat trmacrii metas lustrare pachini
Cessantem longos. ⁊ circumflectere cursus:
Quam semel informem uasto uidisse subantro
Scillam⁊ ceruleis canib resonantia saxa:
Preterea si qua est heleno pͥudentiauati.
Si qua fides. animum si ueris implet apollo:
Unum illito tͥ nate dea preq omib unum
Predicam:⁊ repetaes iterum iterumq monebo:
Lunonismagnȩ primum prece numen adora.
Lunoni cane uota libens. dominamq poteortẽ
Supplicib suꝑa donis: sic deniq uictor
Trmnaeria fines italos nuit̾ere relicta
Hic ubi delatus cymeam accesseris urbem.
Querumq in foliis descripsit carmiia uirgo:
Digerit in numerum. atq antro sedusa relinquit:
Illa manent immota locis. neq ab ordine cedunt:
Uerum eadem uerso tenuis cum cardine uentus
Impulit. ⁊ teneras turbauit ianua fronde:
Numꝗ deinde cauo uolitantia prende saxo.

Expanded text:
pube tenus, postrema immani corpore pristis, pube tenus, postrema immani corpore pristis, delphinum caudas utero commissa luporum. Praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni cessantem, longos et circumflectere cursus, quam semel informem vasto vidisse sub antro Scyllam, et caeruleis canibus resonantia saxa. Praeterea, si qua est Heleno prudentia, vati si qua fides, animum si veris implet Apollo, unum illud tibi, nate dea, proque omnibus unum praedicam, et repetens iterumque iterumque monebo: Iunonis magnae primum prece numen adora; Iunoni cane vota libens, dominamque potentem supplicibus supera donis: sic denique victor Trinacria finis Italos mittere relicta. Huc ubi delatus Cumaeam accesseris urbem, Quaecumque in foliis descripsit carmina virgo, digerit in numerum, atque antro seclusa relinquit. Illa manent immota locis, neque ab ordine cedunt; verum eadem, verso tenuis cum cardine ventus impulit et teneras turbavit ianua frondes, numquam deinde cavo volitantia prendere saxo,
Abbreviated transcription (Latin):
Quimn ubi transmissȩ steterint trans equora classes.
&positis aris iam uota inlitore solues:
Purpureo uel are comas ad oꝑtus a mietu¬
Non equa inter sc̃os ignes in honore doꝵ
Hostilis facies occurrat. ⁊ omina turbet:
Hunc socu morem sacroꝵ. hunc ipse teneto:
Hac casti maneant mrelligione nepotes:
Ast ubi digressum siculȩ te admouerit orȩ
Nentus. ⁊ angusti rarescent claustra pelori:
Ieua tibi tellus ⁊ a longo leua petantur
Equora circuitu: dextrum fuge littusn unda:
Hec loca ii quondam ⁊ uasta conuulsa ruma
Tantum eui longrnqua ualet mutare uecustas:
Desiluisse ferunt: cumꝓtinus utraq tellue
Ina foret. uenit medio uipontus. ⁊undie
Hesꝑium siculo latus abscidit aruaq nurbes
Iittore deductas angusto inter luit estu:
Dextrum scillat᷑us. leuum implacata caribdi
Obsidet. atq imo baratri ter gurgite uasto
Sorbet mabruptum fluctus. rursusq sub aurae
Erigit alt̾nos: sidera uerberat uitoa:¬
Prima hominis facies: pulero pectore uirgo:

Expanded text:
Quin, ubi transmissae steterint trans aequora classes, et positis aris iam vota in litore solves, purpureo velare comas adopertus amictu, ne qua inter sanctos ignis in honore deorum hostilis facies occurrat et omina turbet. Hunc socii morem sacrorum, hunc ipse teneto: hac casti maneant in religione nepotes. Ast ubi digressum Siculae te admoverit orae ventus, et angusti rarescent claustra Pelori, laeva tibi tellus et longo laeva petantur aequora circuitu: dextrum fuge litus et undas. Haec loca vi quondam et vasta convolsa ruina— tantum aevi longinqua valet mutare vetustas— dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret; venit medio vi pontus et undis Hesperium Siculo latus abscidit, arvaque et urbes litore diductas angusto interluit aestu. Dextrum Scylla latus, laevum implacata Charybdis obsidet, atque imo barathri ter gurgite vastos sorbet in abruptum fluctus, rursusque sub auras erigit alternos et sidera verberat undaPrima hominis facies et pulchro pectore virgo
Abbreviated transcription (Latin):
Alba solo recubans albi circum ub̾a nati:
Is locus urbis erit. requies ea certa laboꝵ:
Nec tu mensarum morsus horesce futuros
Fata uiam inuenient. ad eritq uocatꝰ apollo:
Has autẽ terras. italiq hanc litoris oram
Pxima que nr̃i ꝑfunditur equoris estu
Effuge. cinicta malis habitantur menia grecis
Hic ⁊ naricii posuerunt menia locri.
&salentinos obsedit milite campos
Licius toomeneus: hic illa ducis meliboei
Parua philotete sub urxapetilia muro:
At scillam cecis cohibet spelunca latebris. ora exertantẽ. & naues in saxa trahentẽ:¬

Expanded text:
alba, solo recubans, albi circum ubera nati, alba, solo recubans, albi circum ubera nati, is locus urbis erit, requies ea certa laborum. Nec tu mensarum morsus horresce futuros: fata viam invenient, aderitque vocatus Apollo. Has autem terras, Italique hanc litoris oram, proxuma quae nostri perfunditur aequoris aestu, effuge; cuncta malis habitantur moenia Grais. Hic et Narycii posuerunt moenia Locri, et Sallentinos obsedit milite campos Lyctius Idomeneus; hic illa ducis Meliboei parva Philoctetae subnixa Petelia muro. At Scyllam cecis cohibet spelunca latebris Ora exertantem et naves in saxa trahente
Abbreviated transcription (Latin):
Sacrati capitis. meq ad tua liminaphe be
Ipse manu mnulto suspensum numinͤ ducit.
Atq: demoe canit diumo ex oresacerdos:
Nate dea. nan te maiorib: ire ꝑ altuor
Auspicus manfesta fides. fata deum rex sic̃¬
Sostitur. uoluitq uices. isuercitur ordo.
Pauca tͥ emultis quo tucior hospita lcistres
Equora. ⁊ ausonio possis consicłe portu:
Expediam dictis: ꝓhibent nam cetera parcȩ
Scire helenum. fariq uetat saturnia iuno:
Pricipio italiam quam tu iam rere ꝓpinquam.
Uicinossignare paras inuade poitus:
Longa ꝓcul longis uia diuioit inuia t̾ris.
Ante ⁊ trinacria lentandus remus munta.
Isaliᷤ ausonii lustrandum nauib equor.
Inferniq lacus. aeaeq insula circȩ:
Quam tuta possis urbem componere t̾ra:
Signa tͥ dicam. tu abscondita mente teueto:
Cum tͥ sollicito secreti ad fluminis undam
Iitoreis ĩgens iuuenta sub ilicib sus
Ermginta capitum fetus enixaiaebit.

Expanded text:
sacrati capitis, meque ad tua limina, Phoebe, sacrati capitis, meque ad tua limina, Phoebe, ipse manu multo suspensum numine ducit, atque haec deinde canit divino ex ore sacerdos: Nate dea,—nam te maioribus ire per altum auspiciis manifesta fides: sic fata deum rex sortitur, volvitque vices; is vertitur ordo— pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres aequora et Ausonio possis considere portu, expediam dictis; prohibent nam cetera Parcae scire Helenum farique vetat Saturnia Iuno. Principio Italiam, quam tu iam rere propinquam vicinosque, ignare, paras invadere portus, longa procul longis via dividit invia terris. Ante et Trinacria lentandus remus in unda, et salis Ausonii lustrandum navibus aequor, infernique lacus, Aeaeaeque insula Circae, quam tuta possis urbem componere terra: signa tibi dicam, tu condita mente teneto: cum tibi sollicito secreti ad fluminis undam litoreis ingens inventa sub ilicibus sus triginta capitum fetus enixa iacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pergama ⁊⁊ arentem x anti cagnomine nuum:
A gnosco ceȩq amplector limina portȩ:
Nec non ⁊ teueri socia simul urbe feruntur:
Iu Ios portib rexaccipiebat in amplis:
aͤ ulai medio libabant pocula bachi
In positis auro dap̾b paterasq tenebant:
Iamq dies. altͣq dies ꝓcessit ⁊ aurȩ
Uela uocant. tumidoq inflatur carbasus austro
Hisuatenaggredior dictis: ac talia queso:
Trouigena int̾pres diuum qͥ nimma phebi.
Quitripodas. clarii lauros. qui sidera sentis.
Nuolucrum lingas. ⁊ prepetiᷤ omina pennȩ
Fare age. namq oe̾m cur sum mͥ ꝓsꝑa doxit
Religio ⁊cuncti suasert̾ numine diui
Italiam petere:⁊ t̾ras tẽptare repostas
Sola nouum. dictuq nefas hpia celeno
Prodigium canit. ⁊ tristes demuntiat iras.
Obscenam famem. quȩ pͥma ꝑicła uito.
Quto ue sequens tantos possim suꝑare labores:
Hic helenus cesis pͥmũ demore iuiuencis:
Ex orat pacem diuum. uitasq resoluit

Expanded text:
Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum adgnosco, Scaeaeque amplector limina portae. Nec non et Teucri socia simul urbe fruuntur: illos porticibus rex accipiebat in amplis; aulaï medio libabant pocula Bacchi, impositis auro dapibus, paterasque tenebant. Iamque dies alterque dies processit, et aurae vela vocant tumidoque inflatur carbasus austro. His vatem adgredior dictis ac talia quaeso: Troiugena, interpres divom, qui numina Phoebi, qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera sentis, et volucrum linguas et praepetis omina pennae, fare age—namque omnem cursum mihi prospera dixit religio, et cuncti suaserunt numine divi Italiam petere et terras temptare repostas: sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno prodigium canit, et tristis denuntiat iras, obscenamque famem—quae prima pericula vito? Quidve sequens tantos possim superare labores? Hic Helenus, caesis primum de more iuvencis, exorat pacem divom, vittasque resolvit