comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natum insidiis ferocem hostem captandi. Gaudere multo successu fabiis
audatiam crescere. Itaque pecora praedantibus aliquotiens uelut casu in¬
cidissent obuiam acta. & agrestium fuga. uasti relicti agri: & subsidia
armatorum ad artendas populationes missa: saepius simulato ꝗͣ uero
pauore defugerunt. Iamque fabii adeo contempserant hostem: ut su¬
a inuicta arma neque loco neque tempore ullo crederent sustineri pos¬
se. Haec spes prouexit: ut ad conspecta procul a cremera magno. campi
interuallo pecora: ꝗ̃ꝗͣ rara hostium apparebant arma decurrerent. &¬
cum improuidi effuso cursu insidias circa ip̃m iter locatas superassent

Expanded text:
natum insidiis ferocem hostem captandi; gaudere etiam multo successu Fabiis natum insidiis ferocem hostem captandi; gaudere etiam multo successu Fabiis audaciam crescere. itaque et pecora praedantibus aliquotiens, uelut casu incidissent, obuiam acta, et agrestium fuga uasti relicti agri, et subsidia armatorum ad arcendas populationes missa saepius simulato quam uero pauore refugerunt. iamque Fabii adeo contempserant hostem ut sua inuicta arma neque loco neque tempore ullo crederent sustineri posse. haec spes prouexit ut ad conspecta procul a Cremera magno campi interuallo pecora, quamquam rara hostium apparebant arma, decurrerent. et cum improuidi effuso cursu insidias circa ipsum iter locatas superassent
Abbreviated transcription (Latin):
dium tremene oppugnat. & romanae legiones a l. emilio consule ad¬
ducsta cominus cum etrustis dimicant ate: ꝗͣꝗͣ uix dirigendiatiem
spafiumtteientibus fuit: adeo inter primam trepidationẽ dum post
signa ordines introeunt: subsidiaque locant: inuecta subito a latere
romanoꝵ equitũ ala non pugna mõ incipiendae: sed consistendi ade¬
mit locum. Eta fusi retro ad saxa rubra: ubi castra habebant. patem
supplites petunt. Cuius impetratae ab insita animis leuitate ante declu¬
ctum cremera romanum praesidium poenituit. Rursus cum fabiis
erat ueienti populo sine ullo maioris belli apparatu certamen. Nec erãt
incursiones mõ in agros: aut subiti impetus incursantium: sed aliqͦtiẽs
aequo campo collatuque signis certatum. Gensque una populi ro sa¬
pe ex opulentissima: ut tum res erant: etrusca ciuitate uictoriã tulit.
id primum acerbum indignũ que ueientib uisum. inde consiliũ ex re

Expanded text:
dium Cremerae oppugnant, et Romanae legiones ab L. Aemilio consule addium Cremerae oppugnant, et Romanae legiones ab L. Aemilio consule adductae cominus cum Etruscis dimicant acie; quamquam uix dirigendi aciem spatium Ueientibus fuit; adeo inter primam trepidationem dum post signa ordines introeunt subsidiaque locant, inuecta subito ab latere Romana equitum ala non pugnae modo incipiendae sed consistendi ademit locum. ita fusi retro ad saxa Rubra—ibi castra habebant—, pacem supplices petunt. cuius impetratae, ab insita animis leuitate, ante deductum Cremera Romanum praesidium paenituit. rursus cum Fabiis erat Ueienti populo, sine ullo maioris belli apparatu, certamen; nec erant incursiones modo in agros aut subiti impetus <in> incursantes, sed aliquotiens aequo campo conlatisque signis certatum, gensque una populi Romani saepe ex opulentissima, ut tum res erant, Etrusca ciuitate uictoriam tulit. id primo acerbum indignumque Ueientibus est uisum; inde consilium ex re
Abbreviated transcription (Latin):
ire felices iubent: incceptis euentus pares reddere. Consulatus inde ac
triumphos omnia premia abse:omnes honores: sperare.Praetereũ tib
capitolium arcemque & alia templa quicꝗd deorum oculis quicquid
animo occurrit pretantur: ut illud agmen faustum atque felix mittãt
sospites breui in patriam ad parentes restituant. Incassum missae p̃ces
in felici uia dextro. iano portae carmentalis profecti ad cremeram flum̃
pertieniunt. lis opetunus nisus locus cõmuniendo praesidio. L. Emilius
inde dasii seruibius comsules facti. Et donec nihil aliud ꝗͣ in populatioĩ¬
bus hes fuit monaad praesitlium mõ tutandum fabii satis erant: sed tora
regicmnes qu̾a tustus romano adiacet sua tuta omnia infesta hostium ua¬
gantes per ꝗtranq fidem fecere ⁊ ł nteruallum de inde kaud magnus
populationibtis fuitidum & sueienss accuo ex etruma exercitu praesi¬

Expanded text:
ire felices iubent, inceptis euentus pares reddere; consulatus inde ac ire felices iubent, inceptis euentus pares reddere; consulatus inde ac triumphos, omnia praemia ab se, omnes honores sperare. praetereuntibus Capitolium arcemque et alia templa, quidquid deorum oculis, quidquid animo occurrit, precantur ut illud agmen faustum atque felix mittant, sospites breui in patriam ad parentes restituant. in cassum missae preces. infelici uia, dextro iano portae Carmentalis, profecti ad Cremeram flumen perueniunt. is opportunus uisus locus communiendo praesidio. L. Aemilius inde et C. Seruilius consules facti. et donec nihil aliud quam in populationibus res fuit, non ad praesidium modo tutandum Fabii satis erant, sed tota regione qua Tuscus ager Romano adiacet, sua tuta omnia, infesta hostium, uagantes per utrumque finem, fecere. interuallum deinde haud magnum populationibus fuit, dum et Ueientes accito ex Etruria exercitu praesi
Abbreviated transcription (Latin):
ma uersum. si sint duae roboris eiusdem in urbe gentes. deposcat haec¬
uolscossibi. illa equos: populo ro. tranquillam pacem agente: omnis fini¬
timos populos subigi posse. Fabii postera die arma capiunt: quo iussi e¬
rant conueniunt. Consul paludatus egrediens: in uestibulo gentẽ omnẽ
suam instructo agmine uidet. Acceptus in medium signa ferri iub&. Nũ¬
ꝗͣ exercitus neque minor numero: neque clarior fama & admiratioe
hominum per urbem incessit.Sex & tricenti milites omnes patritii: om̃s
unius gentis: quoꝵ neminem ducem sperneret. egregius quibus lib& tẽ¬
poribus senatus: ibant unius familiae uiribus: ueienti populo pestẽ mi¬
nitantes. Sequebatur turba propria: alia cognatoꝵ sod aliũque: nihil
medium nec spem nec curam: sed ĩmensa omnia animo uoluentiũ: alia
publica solicitudine excitata fauore & ad miratione stupens: ire fortes:

Expanded text:
ma uersum. si sint duae roboris eiusdem in urbe gentes, deposcant haecma uersum. si sint duae roboris eiusdem in urbe gentes, deposcant haecUolscos sibi, illa Aequos: populo Romano tranquillam pacem agente omnes finitimos subigi populos posse. Fabii postera die arma capiunt; quo iussi erant conueniunt. consul paludatus egrediens in uestibulo gentem omnem suam instructo agmine uidet; acceptus in medium signa ferri iubet. nunquam exercitus neque minor numero neque clarior fama et admiratione hominum per urbem incessit. sex et trecenti milites, omnes patricii, omnes unius gentis, quorum neminem ducem sperneres, egregius quibuslibet temporibus senatus, ibant, unius familiae uiribus Ueienti populo pestem minitantes. sequebatur turba propria alia cognatorum sodaliumque, nihil medium, nec spem nec curam, sed immensa omnia uoluentium animo, alia publica sollicitudine excitata, fauore et admiratione stupens. ire fortes,
Abbreviated transcription (Latin):
liis sepius ꝗͣ periculo animos agitabat. quod nullo temporeraut negli¬
gi poterat. aut auerri alio sinebat: Tum fabia gens senatum adiit. Cõ¬
sulpro ea gente loquitur. Assiduo magis ꝗͣ magno praȩdio ut iscitis prẽs
conscripn bellum ueiens aeg&. Uos alia bella curate. fabios hostes ueien¬
tibus date. Auctores sumus tutam ibi maiestatem romani noĩs fore:
Nr̃m id nobis fore uelut familiare bellum: priuato sumpto gerere in ani¬
mo est. Res.p. & milite illic &: pecunia uac&. Gratiae ingentes actae.
Consul e curia egressus comitante fabior agmine:qui in uestibulo cu¬
riae senatus consultum expectantes stererant domum rediit. Iussi ar¬
mati postero die ad limen consulis adesse. domus inde discedunt. Ma¬
nar tota urbe rumor. Fabios ad calum laudib ferunt: familiã imam
subisse ciuitatis onus Ueiens bellum in priuatam curam in priuata ar¬

Expanded text:
liis saepius quam periculo animos agitabat, quod nullo tempore negleliis saepius quam periculo animos agitabat, quod nullo tempore neglegi poterat aut auerti alio sinebat. tum Fabia gens senatum adiit. consul pro gente loquitur: 'adsiduo magis quam magno praesidio, ut scitis, patres conscripti, bellum Ueiens eget. uos alia bella curate, Fabios hostes Ueientibus date. auctores sumus tutam ibi maiestatem Romani nominis fore. nostrum id nobis uelut familiare bellum priuato sumptu gerere in animo est; res publica et milite illic et pecunia uacet.' gratiae ingentes actae. consul e curia egressus comitante Fabiorum agmine, qui in uestibulo curiae senatus consultum exspectantes steterant, domum redit. iussi armati postero die ad limen consulis adesse; domos inde discedunt. manat tota urbe rumor; Fabios ad caelum laudibus ferunt: familiam unam subisse ciuitatis onus; Ueiens bellum in priuatam curam, in priuata ar
Abbreviated transcription (Latin):
abantur incursionibꝰ equor latini. Eo cum exercitu i. eso missus: ĩ ip̃o¬
rum equor agrum depopulabundum transit. Equi se in oppida recepe¬
runt: murisque se tenebant. Eonulla pugna memorabilis fuit.At a ueiẽ¬
te hoste clades accepta. temeritate alterius consulis: actũq de exercitu
for&. ni teso fabius in tp̃r subsidio ueniss&. Ex eo tp̃r neque pax neque
bellum cum ueientib fuit. Res proxime in formam larrorinii uenerat: le¬
gionib romanis cedebant. In urbem ubi adductasi senserant legiones agͥs
incursabant: bellum quicte:quietem bello inuitem cludentes. Ita neque
obmuti tota res: nec perfici poterat. Et alia bella aut prasentia instabant
aut ab equis uolscisque non diutius ꝗͣ recens dolor proximae tladis transi¬
ret quiescentib. aut mox moturos se apparebat sabinos semꝑ infestos. ȩ¬
truriamq omnem. Sed ueiens hostis assiduus magis ꝗͣ grauis. contume¬

Expanded text:
abantur incursionibus Aequorum Latini. eo cum exercitu Caeso missus in ipsoabantur incursionibus Aequorum Latini. eo cum exercitu Caeso missus in ipsorum Aequorum agrum depopulandum transit. Aequi se in oppida receperunt murisque se tenebant; eo nulla pugna memorabilis fuit. at a Ueiente hoste clades accepta temeritate alterius consulis, actumque de exercitu foret, ni K. Fabius in tempore subsidio uenisset. ex eo tempore neque pax neque bellum cum Ueientibus fuit; res proxime formam latrocinii uenerat. legionibus Romanis cedebant in urbem; ubi abductas senserant legiones, agros incursabant, bellum quiete, quietem bello in uicem eludentes. ita neque omitti tota res nec perfici poterat; et alia bella aut praesentia instabant, ut ab Aequis Uolscisque, non diutius quam recens dolor proximae cladis transiret quiescentibus, aut mox moturos se apparebat Sabinos semper infestos Etruriamque omnem. sed Ueiens hostis, adsiduus magis quam grauis, contume
Abbreviated transcription (Latin):
itio consulauis imbiberat. reconciliandi animos plebis: sautios milites¬
curandos diuidit: patrib: fabiis plurimi dati: nec alibi maiore cura hĩti.
Inde populares iam esse fabii: nec hoc ulla alia de re nisi salubri rei.p.ꝑte.
Ergo non patrum magis.:ꝗͣ plebis studiis teso fabius: cum T. uirginio cõ¬
sul factus. neque bella: neque delectuis: neque ullam aliam priorem curã
agere: ꝗͣ ut iam aliqua ex parte inchoata concordia spe. primo quoq ip̃r
cum parrib coalescerent animi plebis. Itaque principio annitensuit prius,¬
q̃ quisque agrariae legis auctor tribunus exister&: octupent patres ip̃i suũ
munus facere: captiuum agrum plebi q̃ maxime aqualuer darent. &quũ
essc hr̃e eos. quoꝵ sanquine ac sudore partus sit. Aspernati patres sunt.
questi quoque quidã. nimia gloria luxuriare & euanescere uiuidũ qͦn¬
dum illud tesonis ingenium. Nullae deinde urban& factiones fuere. Uex¬

Expanded text:
itio consulaitio consulacurandos dividit patribus. Fabiis plurimi dati, nec alibi maiore cura habiti. inde populares iam esse Fabii nec hoc ulla nisi salubri rei publicae arte. igitur non patrum magis quam plebis studiis Caeso Fabius cum T. Verginio consul factus neque belli neque dilectus neque ullam aliam priorem curam agere quam ut iam aliqua ex parte incohata concordiae spe primo quoque tempore cum patribus coalescerent animi plebis. itaque principio anni censuit, priusquam quisquam agrarmunus facere; captiuum agrum plebi quam maxime aequaliter darent; uerum esse habere eos quorum sanguine ac sudore partus sit. aspernati patres sunt; questi quoque quidam nimia gloria luxuriare et euanescere uiuidum quondam illud Caesonis ingenium. nullae deinde urbanae factiones fuere; uex
Abbreviated transcription (Latin):
extrema uentum for&. ni legati rapto consulis corpore: patefecissent un a
porta hostibus uiam. Ea erumpunt: consternatoq agmine abeuntes in
uictorem alterum incidunt consulem. Ibi iteꝵ caesi fusique passim. Ui¬
ctoria egregia parta: tristis tñ rediit consul duob tam claris funcrib.
Itaque consuli lecernente senatu triumphum si exertitus sine imꝑatore
triumphare possit: pro eximia belli opera facile passurum: respondit se
familia funesta  fabii fratris morte rep. ex ꝑte orbata: consule alte¬
ro amisso. publico priuatoque luctu deformem: laurtã non acceptur:
mni acto triumpho depositus triumphus clarior suit: adeo spreta in tẽ¬
pore gloria interdum cumulatior redit. Funera dem̃ duo collegae fra¬
irisque ducit. Idem in utroque laudatur cum concedendo illis suas lau¬
des ipse maximam earum ꝑtem ferr&. Neque ĩmemor eius quod in¬

Expanded text:
extrema uentum foret ni legati rapto consulis corpore patefecissent una extrema uentum foret ni legati rapto consulis corpore patefecissent una porta hostibus uiam. ea erumpunt; consternatoque agmine abeuntes in uictorem alterum incidunt consulem; ibi iterum caesi fusique passim. uictoria egregia parta, tristis tamen duobus tam claris funeribus. itaque consul decernente senatu triumphum, si exercitus sine imperatore triumphare possit, pro eximia eo bello opera facile passurum respondit; se familia funesta Q. Fabi fratris morte, re publica ex parte orba consule altero amisso publico priuatoque deformem luctu lauream non accepturum. omni acto triumpho depositus triumphus clarior fuit; adeo spreta in tempore gloria interdum cumulatior rediit. funera deinde duo deinceps collegae fratrisque ducit, idem in utroque laudator, cum concedendo illis suas laudes ipse maximam partem earum ferret. neque immemor eius quod in
Abbreviated transcription (Latin):
iam erat hostium aties: dum abunclante multituline freti: subtracta
subsidia mittunt ad castra oppugnanda. In quae haud magno cer¬
tamine. impeti facto: dum praed& magis ꝗͣ pugnae memores ieterent
tempus: triarii romani qui primam irruptionem sustinere non potue¬
rant: missis ad consules nuntiis: quo loco res ess&. significant: congloba¬
t ad praetorium redeunt: & sua sponte ip̃i proelium renouant. Et Mani¬
lius consul reuectus in castra ad omnes portas milite opposito hostibus uiã
clauserat. Ea desperatio tuscis rabiem magis: ꝗͣ audatiam accendit. Nam
cum incursantes quacunque exitum ostender& spes: uano aliquotiens
impetu issent: globus iuuenum unus in ip̃m consulem insignem armis
inuadit. Prima accepta a circumstantibus tela: substinere deinde uis
nequit: demum consul mortifero uulnere ictus cadit: fusique circa oes.
Tuscis crescit audatia: romanos terror trepidos per tota castra agit. Et ad

Expanded text:
iam erat hostium acies, dum abundante multitudine freti, subtracta iam erat hostium acies, dum abundante multitudine freti, subtracta subsidia mittunt ad castra oppugnanda. in quae haud magno certamine impetu facto cum praedae magis quam pugnae memores tererent tempus, triarii Romani qui primam inruptionem sustinere non potuerant, missis ad consules nuntiis quo loco res essent, conglobati ad praetorium redeunt et sua sponte ipsi proelium renouant. et Manlius consul reuectus in castra, ad omnes portas milite opposito hostibus uiam clauserat. ea desperatio Tuscis rabiem magis quam audaciam accendit. nam cum incursantes quacumque exitum ostenderet spes uano aliquotiens impetu issent, globus iuuenum unus in ipsum consulem insignem armis inuadit. prima excepta a circumstantibus tela; sustineri deinde uis nequit; consul mortifero uolnere ictus cadit, fusique circa omnes. Tuscis crescit audacia; Romanos terror per tota castra trepidos agit, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
impetrabunt per quos iurauere: & nos ut dec& proceres:ut fabio no¬
mine est dignũ: pugnãdo potius ꝗͣ adhortando accendamus militũ
animos. Sic in primũ infensis hastis prouolant duo fabii. totamque
mouerunt secum atiem. Prcelio ex parte una restituto: nihilo segnius
in cornu altero Eni. Manilius consul pugnam ciebat: ubi prope similis
fortuna est uersata. Nam:.ut altero in cornu .fabium: sic in hoc ipso
consulem Manilium iam uelut fusos agentem hostes & impigre milites
secuti sunt. & ut ille graui uulnere ictus ex acie cessit: caeteri interfectũ
rati gradum retulere. Eessissentque loco:ni consul alter cum aliquot tur¬
mis equitum in eam partem citato equo adductus uiuere clamitans
collegam: se uictorem fuso altero cornu adesse:rem inclinatã sustinuiss&
Manilius quoque ad restituendam atiem se ip̃e coram offert. Duorum
consulum cognita ora: accendunt militum animos.Simul& uanior

Expanded text:
impetrabunt per quos iurauere; et nos, ut decet proceres, ut Fabio noimpetrabunt per quos iurauere; et nos, ut decet proceres, ut Fabio nomine est dignum, pugnando potius quam adhortando accendamus militum animos.' sic in primum infensis hastis prouolant duo Fabii, totamque mouerunt secum aciem. proelio ex parte una restituto, nihilo segnius in cornu altero Cn. Manlius consul pugnam ciebat, ubi prope similis fortuna est uersata. nam ut altero in cornu Q. Fabium , sic in hoc ipsum consulem Manlium iam uelut fusos agentem hostes et impigre milites secuti sunt et, ut ille graui uolnere ictus ex acie cessit, interfectum rati gradum rettulere; cessissentque loco, ni consul alter cum aliquot turmis equitum in eam partem citato equo aduectus, uiuere clamitans collegam, se uictorem fuso altero cornu adesse, rem inclinatam sustinuisset. Manlius quoque ad restituendam aciem se ipse coram offert. duorum consulum cognita ora accendunt militum animos. simul et uanior
Abbreviated transcription (Latin):
dationem abiectis temere magis ꝗͣ emissis: pugna iam in manus iam
ad gladios ubi mars est atrocissimus. uenerat. Inter primores genus fa¬¬
bium insigne spectaculo exemploque ciuib erat. Ex his &. fabiũ ter¬
tiohic anno ante consul fuerat principem in confertos ueientes euntẽ
ferox uiribus & armorum arte:tuscus in cautum inter multas uersan¬
tem hostium manus gladio per pectus transfigit. Telo extracto praecepᷤ
fabius in uulnus abiit. Sensit utraque aties unius uiri casum. Tedebat¬
que inde romanus. Tum M. fabius consul transiliit corpus iacentis:
obiectaque parma hoc iurastis inquit milites fugientes uos in castra
redituros: Adeo ignauissimos hostes magis timetis ꝗ iouem martemque
per quos iurastis:At ego iniuratus aut uictor reuertar: aut prope te
hic &. fabi dimicans cadam. Consuli tum laius fabius prioris anni
consul: uerbis ne istis frater ut pugnent te impetraturum credis: dii

Expanded text:
dationem abiectis temere magis quam emissis, pugna iam in manus, iam dationem abiectis temere magis quam emissis, pugna iam in manus, iam ad gladios, ubi Mars est atrocissimus, uenerat. inter primores genus Fabium insigne spectaculo exemploque ciuibus erat. ex his Q. Fabium —tertio hic anno ante consul fuerat—principem in confertos Ueientes euntem ferox uiribus et armorum arte Tuscus, incautum inter multas uersantem hostium manus, gladio per pectus transfigit; telo extracto praeceps Fabius in uolnus abiit. sensit utraque acies unius uiri casum, cedebatque inde Romanus cum M. Fabius consul transiluit iacentis corpus obiectaque parma, 'hoc iurastis' inquit, 'milites, fugientes uos in castra redituros? adeo ignauissimos hostes magis timetis quam Iouem Martemque per quos iurastis? at ego iniuratus aut uictor reuertar aut prope te hic, Q. Fabi , dimicans cadam.' consuli tum Caeso Fabius, prioris anni consul: 'uerbisne istis, frater, ut pugnent, te impetraturum credis? di
Abbreviated transcription (Latin):
inuocat deos. Idem deinde omnis exercitus in se quisque iurat. lu-¬
ratis datur signum. arma capiunt. eunt in pugnam. irar speiq ple¬
ni. Nunc iubent etruscos probra iatere. nunt armatis sibi quisq lin-¬
gua promptum hostem offerri. Omĩum illo die qua plebis qua pa-¬
t̾rum eximia uirtus fuit. Fabium nomen fabia gens maxie enituit
multis ciuilib certaminib infensos plebis aĩos illa pugna sibi reconcili
are statuunt. Instruitur aties: nec ueiens hostis etrustaeque legiones
detrectant. Prope certa spes erat non magis setum pugnaturos: ꝗ pugna¬
uerint cum equis. Maius quoque aliquod intam irritatis animis & oc-¬
casione ancipiti haud cdesperandum esse facinus.Nes longe aliter euenit.
nam non alio ante bello infestior romanus:adeo hinc contumeliis ho¬¬
stes: hinc consules mora exacerbauerant animos: proelium iniunt. Uix¬
explicandi ordinis spacium etruscis fuit: cum pilis inter primam trepi¬

Expanded text:
inuocat deos. idem deinceps omnis exercitus in se quisque iurat. iuinuocat deos. idem deinceps omnis exercitus in se quisque iurat. iuratis datur signum; arma capiunt; eunt in pugnam irarum speique pleni. nunc iubent Etruscos probra iacere, nunc armati sibi quisque lingua promptum hostem offerri. omnium illo die, qua plebis, qua patrum, eximia uirtus fuit; Fabium nomen Fabia gens maxime enituit; multis ciuilibus certaminibus infensos plebis animos illa pugna sibi recoare statuunt. instruitur acies, nec Veiens hostis Etruscaeque legiones detractant. prope certa spes erat non magis secum pugnaturos quam pugnaverint cumcurn Aequis; maius quoque aliquod in tam inritatis animis et occasione ancipiti haud desperandum esse facinus. res aliter longe evenit; nam non alio ante bello infestior Romanus—adeo hinc contumeliis hostes, hinchine consules mora exacerbaverant—proelium iniexplicandi ordinis spatium Etruscis fuit, cum pilis inter primam trepi
Abbreviated transcription (Latin):
que uenisse romano imperio.Nis freti occursant portis.ingerũt pro¬
bra. aegre abstinent:quin castra oppugnent. Enĩuero non ultra contu¬
meliam nati romern: dum eastoa orpugenti Eni uero non ultra contu¬
meliam pati romanus posse. Totis castris undique ad consules curritur
non tam sensim ut ante per centuriones consules postulant: sed passim
om̃es clamoribus agunt. Mutura reserat. tergiuersatur iñ fabius.
Deinde adcrescentem tumultum iam metu seditionis collega concedẽte
cum silentium classico feciss&. Ego istos En Manili posse uincere stio.
uelle nescire ipsi fecerunt. Ita certum atque decretum est non clare signũ
nisi uictores se redituros ex hac pugna iurent. Consulem romanũ mi
les msemel in atie fefellit: deos nunquã fall&. Eenturio erat M. Flauo¬
leius inter primores pugnae flagitator uictor inquit M. fabi reuertar
ex atie. si fallat iouem patrem. gradiuũque martem aliosq uiratos

Expanded text:
que uenisse Romano imperio. his freti occursant portis, ingerunt proque uenisse Romano imperio. his freti occursant portis, ingerunt probra; aegre abstinent quin castra oppugnent. enimuero non ultra contue abstinent quin castra oppugnent. enimvero non ultra contumeliam pati Romanus posse; totis castris undique ad consules curritur; non iam sensim, ut ante, per centurionum principes postulant, sed passim omnes clamoribus agunt. matura res erat; tergiversantur tamen. Fabius deinde ad crescentem tumultum iam metu seditionis collega concedente, cum silentium classico fecisset: ego istos, Cn. Manli, posse vincere scio; velle ne scirem ipsi fecerunt. itaque certum atque decretum est non dare signum, nisi victores se redituros ex hac pugna iuranles semel in acie fefellit: deos nunquam fallet.' centurio erat M. Flauoleius , inter primores pugnae flagitator. 'uictor' inquit, ' M. Fabi , reuertar ex acie'; si fallat, Iouem patrem Gradiuumque Martem aliosque iratos
Abbreviated transcription (Latin):
ultos hostes: nolle successum non patribus, non consulib externa
& domestica odia certare in animis: tandem suꝑant externa: adeo
suꝑbe insolenterque hostis eludebat. Frequentes in praetoriũ cõueni¬¬
unt. poscunt pugnam. postulant ut signum detur. Consules uelut de¬¬
liberandi capita conferunt. diu colloquuntur. pugnare cupiebant.s
retro reuocanda & addenda cupiditas erat:ut aduers ando remorã¬
doque incitato semel militi adderent impetum. Redditur responsum
ĩmaturam rem agi. non dum tempus pugnae esse. castris se tenerent.
Edicunt inde ut abstineant pugna: si quis iniussu pugnauerit: ut in
hostes anĩaduersuros. Ita dimissos quo minus consules uelle credunt
crescit ardor pugnandi. Accecdunt insuꝑ hostes ferotius multo: ut sta¬¬
tuisse non pugnare consules cognitum est. Quippe rati impune se insul¬¬
turos. non credi militi arma. rem ad ultimũ seditionis erupturã: finẽ¬

Expanded text:
ultos hostes, nolle successum non patribus, non consulibus; externa ultos hostes, nolle successum non patribus, non consulibus; externa et domestica odia certare in animis. tandem superant externa; adeo superbe insolenterque hostis eludebat. frequentes in praetorium conueniunt; poscunt pugnam, postulant ut signum detur. consules uelut deliberabundi capita conferunt, diu conloquuntur. pugnare cupiebant, sed retro reuocanda et abdenda cupiditas erat, ut aduersando remorandoque incitato semel militi adderent impetum. redditur responsum immaturam rem agi; nondum tempus pugnae esse; castris se tenerent. edicunt inde ut abstineant pugna; si quis iniussu pugnauerit, ut in hostem animaduersuros. ita dimissis, quo minus consules uelle credunt, crescit ardor pugnandi. accendunt insuper hostes ferocius multo, ut statuisse non pugnare consules cognitum est: quippe impune se insultaturos; non credi militi arma; rem ad ultimum seditionis erupturam, finem
Abbreviated transcription (Latin):
mi proximo bello exempli terrebantur.:ne rem cõmitterent eo:ubi
duae simul aties timendae essent. Itaque in castris se tenebant.tam
ancipiti periculo auersi: diem tempusque forsitan ipm leniturum
iras: sanitatẽque animis allaturum. Ueiens hostis etruscique eo
magis praepropere agerere. Lacessere ad pugnam primo obequitã¬¬
do castris prouocandoque: postremo ut nihil mouebant:tam con¬
sules ipos ꝗͣ exercitum increpando:simulatione intestinae discordiae
remedium timoris inuentum & consules non magis confidere:ꝗ̃ nõ
credere suis militib: nouum setditionis genus silentium otiumque
inter armatos. Ad hec in nouitatem generis originisq qua falsa
qua uera iatere. Haec tum sub ip̃o uallo portisque streperent:
haud aegre consules pati.At imperitae multitudinis nũc indignatio
nunc pucdor pectora uersare:& ab intestinis auertere malis: nolle in¬

Expanded text:
mi proximo bello exempli terrebat ne rem committerent eo ubi mi proximo bello exempli terrebat ne rem committerent eo ubi duae simul acies timendae essent. itaque castris se tenebant, tam ancipiti periculo auersi: diem tempusque forsitan ipsum leniturum iras sanitatemque animis allaturum. Ueiens hostis Etruscique eo magis praepropere agere; lacessere ad pugnam primo obequitando castris prouocandoque, postremo ut nihil mouebant, qua consules ipsos, qua exercitum increpando: simulationem intestinae discordiae remedium timoris inuentum, et consules magis non confidere quam non credere suis militibus; nouum seditionis genus, silentium otiumque inter armatos. ad haec in nouitatem generis originisque qua falsa, qua uera iacere. haec cum sub ipso uallo portisque streperent, haud aegre consules pati; at imperitae multitudini nunc indignatio, nunc pudor pectora uersare et ab intestinis auertere malis; nolle in
Abbreviated transcription (Latin):
diu sustentatum id malum partim patrum consiliis partim patien¬
tia plebis.iam ad extrema uenisse duas ciuitates ex una factas: su¬
os cuique parti magistratus suas leges esse. Primũ in delectibus ee¬
saeuire solitos: eosdem in bello tñ paruisse ducib qualicũq urbis
statu: manente disciplina militari sisti potuisse: iam non parẽdi
magratib morem in castra quoque romanum militem sequi.
Proximo bello in ip̃a atie in ipo certamine: consensu exercitus: tra¬
ditam ultro uictoriam. Uictis equis signa deserta impatorem in
acie relictum. iniussu in castra reditum. Profecto si instetur. suo mili¬
ti uinci romam posse.Nihil aliud opus esse ꝗͣ indici ostendi bellũ: cae¬¬
tera sua sponte fata & deos gesturos. Naec spes etruscos armauit: mł¬
tis inuicem casibus uictos uictoresque. Consules quoque romani ni'¬
hil praeterea aliud: ꝗͣ suas uires sua arma horrebãt. Memoria pessi¬¬

Expanded text:
diu sustentatum id malum, partim patrum consiliis, partim patiendiu sustentatum id malum, partim patrum consiliis, partim patientia plebis, iam ad extrema uenisse. duas ciuitates ex una factas; suos cuique parti magistratus, suas leges esse. primum in dilectibus saeuire solitos, eosdem in bello tamen paruisse ducibus. qualicumque urbis statu, manente disciplina militari sisti potuisse; iam non parendi magistratibus morem in castra quoque Romanum militem sequi. proximo bello in ipsa acie, in ipso certamine, consensu exercitus traditam ultro uictoriam uictis Aequis, signa deserta, imperatorem in acie relictum, iniussu in castra reditum. profecto si instetur, suo milite uinci Romam posse. nihil aliud opus esse quam indici ostendique bellum; cetera sua sponte fata et deos gesturos. hae spes Etruscos armauerant, multis in uicem casibus uictos uictoresque. consules quoque Romani nihil praeterea aliud quam suas uires, sua arma horrebant; memoria pessi
Abbreviated transcription (Latin):
primores patrum oꝑam:ut si minus omnes:aliquos tñ ex tribunis
reip. ac senatui conciliarent. Praeceptis appii moniti prẽs uniuersi
comiter ac benigne tribunos appellare. & consulares ut cuiq priua¬
tim aliquid iuris aduersus singulos erat: partim gratia ꝑũ aucto¬
ritate obtinuere: ut tribunitae potestatis uires salubres uellẽt rei. P.
esse: quatuorque tribunor aduersus unum oratorem publici cõ¬
modi auxilio delectum consules hñt. Inde ad ueiens bellũ profe¬
cti: quo undique ex etruria auxilia cõuenerant: non tam ueiẽ¬
tium gratia concitata: ꝗͣ quod inspem uentum erat. discordia inte¬
stina dissoluirem romanam posse. Principesque in omnib etrur¬
ae populoꝵ conciliis fremebant: aeternas esse opes romanas insi in¬
ter semet ip̃os seditionibus seuiant.Id unum uenenum. eam labem
ciuitatib opulentis repertam: ut magna imperia mortalia essent:

Expanded text:
primores patrum operam ut, si minus omnes, aliquos tamen ex tribunis primores patrum operam ut, si minus omnes, aliquos tamen ex tribunis rei publicae ac senatui conciliarent. praeceptis Appi moniti patres et uniuersi comiter ac benigne tribunos appellare, et consulares ut cuique eorum priuatim aliquid iuris aduersus singulos erat, partim gratia, partim auctoritate obtinuere ut tribuniciae potestatis uires salubres uellent rei publicae esse, quattuorque tribunorum aduersus unum moratorem publici commodi auxilio dilectum consules habent. inde ad Ueiens bellum profecti, quo undique ex Etruria auxilia conuenerant, non tam Ueientium gratia concitata quam quod in spem uentum erat discordia intestina dissolui rem Romanam posse. principesque in omnium Etruriae populorum conciliis fremebant aeternas opes esse Romanas nisi inter semet ipsi seditionibus saeuiant; id unum uenenum, eam labem ciuitatibus opulentis repertam ut magna imperia mortalia essent.
Abbreviated transcription (Latin):
defucrit ars: qua ciuem regant: ꝗͣ qua hostem suꝑant. Ponsul romã
rediit. non tam belli gloria aucta: ꝗͣ irritato aterbatoq in se militus
odio. Obtinuere tñ patres ut in fabia gente tonsulatus maner& .M.
abium consulem creant. Fabio collega En. Manilius datur. Et hic
annus tribunũ auctorem legis agrariae habuit. T. Pontifitius fuit.
Is eandem uiam uelut processiss& spii. licinius ingressus delectum
paulisper impediit. Perturbats iterum parribus appius t.laudius ⁊¬
uictam tribunitiã potestatem dicere. Priore anno in praesentia rei¬
p. exemplo in perpetuum qñ inuentum sit sius ipãm uirib dissol¬
iii.Neque .ii. unꝗͣ defuturum: qui & ex collega uictoriam sibi &
granam melioris partis bono publico uelit quaesitam: & plures:
si pluribus opus sit tribimos ad auxilium constilum ꝑatos fore.
& unũ uel aduerstis omnes satis esse.Darent mõ & consules. &

Expanded text:
defuerit ars qua ciuem regant quam qua hostem superent. consul Romam defuerit ars qua ciuem regant quam qua hostem superent. consul Romam rediit non tam belli gloria aucta quam inritato exacerbatoque in se militum odio. obtinuere tamen patres ut in Fabia gente consulatus maneret: M. Fabium consulem creant; Fabio collega Cn. Manlius datur. et hic annus tribunum auctorem legis agrariae habuit. Tib. Pontificius fuit. is eandem uiam, uelut processisset Sp. Licinio , ingressus dilectum paulisper impediit. perturbatis iterum patribus Ap. Claudius uictam tribuniciam potestatem dicere priore anno, in praesentia re, exemplo in perpetuum, quando inuentum sit suis ipsam uiribus dissolui. neque enim unquam defuturum qui et ex collega uictoriam sibi et gratiam melioris partis bono publico uelit quaesitam; et plures, si pluribus opus sit, tribunos ad auxilium consulum paratos fore, et unum uel aduersus omnes satis esse. darent modo et consules et
Abbreviated transcription (Latin):
delectum consules habent. Ad duo simulbella exercitus scribitur.
quid nihil dignum memoria gestum est. Fabio aliquantum plus
negonii cum ciuibus: ꝗͣ cum hostibus fuit. Unus ille uir consul ipse
remp. sustinuit: quam exercitus odio consulis quantũ in se fuit:
prodebat. Nam cum consul praeter caeteras imꝑatorias artes: quas
solo equitatu emisso exercitum hostium funder&. insequi fusos pe¬
des noluit. Nec illos & si non abhortatio inuisi ducis: suum saltẽ fla¬
gitium & publicum in praesentia dedecus. & postmodũ ꝑiculũ: si
animus hosti rediss& cogere potuit gradum accelerare: aut si a¬
liud nihil instare instructos: in iussu signa referunt moestique cre¬
deres uictos. Exetrantes nunc imꝑatorem: nunc nauatã ab eꝗte
operam redeunt in castra. Nec huic tam pestilenti exemplo reme¬¬
dia ulla ab imꝑatore quaesita sunt: adeo excellentib ingeniis citius

Expanded text:
dilectum consules habent. ad duo simul bella exercitus scribitur; dilectum consules habent. ad duo simul bella exercitus scribitur; > nihil dignum memoria gestum est; et in Aequis quidem Fabio aliquanto plus negotii cum ciuibus quam cum hostibus fuit. unus ille uir, ipse consul, rem publicam sustinuit, quam exercitus odio consulis, quantum in se fuit, prodebat. nam cum consul praeter ceteras imperatorias artes, quas solo equitatu emisso exercitum hostium funderet, insequi fusos pedes noluit; nec illos, et si non adhortatio inuisi ducis, suum saltem flagitium et publicum in praesentia dedecus, postmodo periculum, si animus hosti redisset, cogere potuit gradum adcelerare aut si aliud nihil, stare instructos. iniussu signa referunt, maestique—crederes uictos—exsecrantes nunc imperatorem, nunc nauatam ab equite operam, redeunt in castra. nec huic tam pestilenti exemplo remedia ulla ab imperatore quaesita sunt; adeo excellentibus ingeniis citius
Abbreviated transcription (Latin):
ut Oppia uirgo uestalis clamnata incesti poenas dederit. Quintus
Fabius inde Pꝰ. tullius consules facti. Eo anno non segnior discordia
domi & bellum foris atrotius fuit. Ab equis arma sumpta ueientes
agrum quoq romanor populantes inierunt.Iuorũ bellor crestẽ¬
te cura teso fabius & spurius furius consules fiunt. Ordonam
latinam urbem equi oppugnabant. Ueientes pleni iam populationũ
romam ipãm se oppugnaturos minabantur. Qui terrores cum compe¬
scere deberent: auxere insuper animos plebis. redibatque non tm̃sua
sponte plebi mos detrectandi militiam: sed Spurius publius licinius
trib. pl. uenisse tempus ratus: per ultimam necessitatem legis agrarie
Patribus inungendae: susceꝑat rem militarem impediendam. Paeter
tota inuidia tribunitiae potestatis uersa in auctorem est. Nec in eum
consules acrius. ꝗͣ ip̃ius eius collegae toorti sunt: auxilioque eorum

Expanded text:
ut Oppia uirgo Uestalis damnata incesti poenas dederit. Q. ut Oppia uirgo Uestalis damnata incesti poenas dederit. Q. Fabius inde et C. Iulius consules facti. eo anno non segnior discordia domi et bellum foris atrocius fuit. ab Aequis arma sumpta; Ueientes agrum quoque Romanorum populantes inierunt. quorum bellorum crescente cura, Caeso Fabius et Sp. Furius consules fiunt. Ortonam, Latinam urbem, Aequi oppugnabant: Ueientes, pleni iam populationum, Romam ipsam se oppugnaturos minabantur. qui terrores cum compescere deberent, auxere insuper animos plebis, redibatque non sua sponte plebi mos detractandi militiam, sed Sp. Licinius tribunus plebis, uenisse tempus ratus per ultimam necessitatem legis agrariae patribus iniungendae, susceperat rem militarem impediendam. ceterum tota inuidia tribuniciae potestatis uersa in auctorem est, nec in eum consules acrius quam ipsius collegae coorti sunt, auxilioque eorum
Abbreviated transcription (Latin):
.p. uicit: nec in praesens mõ: sed intienientem & annũ.M. fabium
Fesonis fratrem & magis inuisum alteꝵ plebi accusanone Spurii
cassii.L. Ualerium consules dedit. Fertatum eo quoque anno cũ¬
tribinis est. Uana lex uanique legis auctores iactando irritũ munus
facti. Fabium inde nomen ingens post tres continuos consulatus. uno¬
quoque uelut tenore omnes expertos tribunitiis certaminib habitũ.
itaque ut bene locatus mansit in ea familia aliꝗͣdiu honos. Dellum
inde ueiens initum & uolsci rebellarunt. Sed ad bella externa prope
superant uires: abutebanturque his inter sem& ip̃os certando. Acces¬
sere ad aegras iam omniũ mentes prodigia celestia prope tottidianas
in urbe agris que ostentantia minas. Monque ira numinis. causam
nullam aliam uates canebat: publice priuatĩque. nunc extis nunc
per aues consulti: ꝗͣ haud rite satra fieri. Qui terrores tm̃ eo euasere:

Expanded text:
publicae uicit, nec in praesens modo sed in uenientem etiam annum M. Fabium publicae uicit, nec in praesens modo sed in uenientem etiam annum M. Fabium , Caesonis fratrem, et magis inuisum alterum plebi accusatione Sp. Cassi , L. Ualerium , consules dedit. certatum eo quoque anno cutribunis est. uana lex uanique legis auctores iactando inritum munus facti. Fabium inde nomen ingens post tres continuos consulatus unoque uelut tenore omnes expertos tribuniciis certaminibus habitum; itaque, ut bene locatus, mansit in ea familia aliquamdiu honos. bellum inde Ueiens initum, et Uolsci rebellarunt; sed ad bella externa prope supererant uires, abutebanturque iis inter semet ipsos certando. accessere ad aegras iam omnium mentes prodigia caelestia, prope cotidianas in urbe agrisque ostentantia minas; motique ita numinis causam nullam aliam uates canebant publice priuatimque nunc extis, nunc per aues consulti, quam haud rite sacra fieri; qui terrores tamen eo euasere
Abbreviated transcription (Latin):
mere tñ patres: ut cum l. emilio Feso fabius consul crearetur. Eo in¬
festior facta plebes. Seditio domestica bellum externum exciuit. Bello de¬
inde ciuiles discordiae intermissae. Uno animo patres ac plebs rebellan¬
tes uolscos & equos:duce emilio prospera pugna uicere. plus tamẽ
hostium fuga ꝗͣ proelium assumpsit: adeo ꝑtinatiter fusos insecuti
sunt equites. Tastoris aedes eodema anno idibus ꝗntilib dedicata ẽ.
Uota erat latino bello Postumio dictatore. Filius eius duũuir ad id
ipm̃ creatus dedicauit. Solicitati & eo anno sunt dulcedine agrariȩ
legis animi plebis.Tribuni plebis popularẽ potestatem legi popula¬
ricelebrabant. Patres suꝑque gratuiti furoris in multitudine credẽ¬
tes esse largitionis temeritatisque irritamenta horrebant: acerrime
patrib dutes ad id resistendum consules fuere. Ea igitur pars rei

Expanded text:
nuere tamen patres ut cum L. Aemilio Caeso Fabius consul crearetur. eo innuere tamen patres ut cum L. Aemilio Caeso Fabius consul crearetur. eo infestior facta plebes seditione domestica bellum externum exciuit. bello deinde ciuiles discordiae intermissae; uno animo patres ac plebs rebellantes Uolscos et Aequos duce Aemilio prospera pugna uicere. plus tamen hostium fuga quam proelium absumpsit; adeo pertinaciter fusos insecuti sunt equites. Castoris aedis eodem anno idibus Quintilibus dedicata est; uota erat Latino bello <a> Postumio dictatore; filius eius duumuir ad id ipsum creatus dedicauit. sollicitati et eo anno sunt dulcedine agrariae legis animi plebis. tribuni plebi popularem potestatem lege populari celebrabant: patres, satis superque gratuiti furoris in multitudine credentes esse, largitiones temeritatisque inuitamenta horrebant. acerrimi patribus duces ad resistendum consules fuere. ea igitur pars rei
Abbreviated transcription (Latin):
rem eius suppliti ferunt: eum cognita domi causa uerberasse ac necasse
peculiumq fili cereri consecrauisse. Signũ inde factum esse & inscri¬¬
otum ex cassia familia clatum. Inuenio apud quosdam. idq propius
est fider a quaestorib faesone fabio & l. Ualerio diem dictam perdu¬
ellionis: damnatũque populi iuditio: dirutas publice aedes. stare ante
telluris aedem. Faeterz siue illud domesticum siue publicum fuit iuditiũ
dãnatus est. Seruio tornelio &: fabio consulib haud diuturna ira
populi in sassium fuit: dulcedo agrariae legis ip̃a per se dempto aucto¬
re subibat animos: accensaque ea cupiditas est malignitate patrum:
qui de uictis eo anno uolscis equisq militem praeda fraudauere. Quic¬
quid captum ex hostib est uendidit fabius consul: ac redelegit in pu¬
blicum. Inuisum erat fabium nomen plebi ꝑꝑ nouissimũ consulem.Te¬

Expanded text:
rem eius supplicii ferant: eum cognita domi causa uerberasse ac necasse rem eius supplicii ferant: eum cognita domi causa uerberasse ac necasse peculiumque filii Cereri consecrauisse; signum inde factum esse et inscriptum: 'ex Cassia familia datum.' inuenio apud quosdam, idque propius fidem est, a quaestoribus Caesone Fabio et L. Ualerio diem dictam perduellionis, damnatumque populi iudicio, dirutas publice aedes. ea est area ante Telluris aedem. ceterum siue illud domesticum siue publicum fuit iudicium, damnatur Seruio Cornelio Q. Fabio consulibus. haud diuturna ira populi in Cassium fuit. dulcedo agrariae legis ipsa per se, dempto auctore, subibat animos, accensaque ea cupiditas est malignitate patrum, qui deuictis eo anno Uolscis Aequisque, militem praeda fraudauere. quidquid captum ex hostibus est, uendidit Fabius consul ac redegit in publicum. inuisum erat Fabium nomen plebi propter nouissimum consulem; te
Abbreviated transcription (Latin):
ros. regno uiam fieri. quiclita enim assumi sotios & nomen latinũ: ꝗd
attinuisse Nernicis paulo ante hostibus. capti agri ꝑtem tertiã reddi:
nisi ut aegentes pro coriolano ducem tassium hẽant. popularis iam
esse lissuasor legis agrariae cceperat. Uterque deinde consul certatim
plebi indulgere. Uirginius dicere passurum se assignari agros: dum ne
cuinisi ciui romano assignentur. Tassius qui in agraria largitione am¬
bitiosus in sotios. eoque ciuibus uilior erat: ut alio munere sibi concilia¬
r& ciuium animos: iubere pro siculo frumento pecuniam acceptam
retribui populo. Id uõ haud secus ꝗͣ praesentem mertedem regni asper¬
nata plebs: adeo ꝑꝑ suspitionem insitam regni uelut abundarent.: oĩa
munera eius in animis hominum respuebantur. Quem ubi primum
magr̃atu abiit. cdamnatum necatũ que constat. Sunt qui prẽm aucto¬

Expanded text:
ros; regno uiam fieri. quid ita enim adsumi socios et nomen Latinum, quid ros; regno uiam fieri. quid ita enim adsumi socios et nomen Latinum, quid attinuisset Hernicis, paulo ante hostibus, capti agri partem tertiam reddi, nisi ut hae gentes pro Coriolano duce Cassium habeant? popularis iam esse dissuasor et intercessor legis agrariae coeperat. uterque deinde consul, ut certatim, plebi indulgere. Uerginius dicere passurum se adsignari agros, dum ne cui nisi ciui Romano adsignentur: Cassius, quia in agraria largitione ambitiosus in socios eoque ciuibus uilior erat, ut alio munere sibi reconciliaret ciuium animos, iubere pro Siculo frumento pecuniam acceptam retribui populo. id uero haud secus quam praesentem mercedem regni aspernata plebes; adeo propter suspicionem insitam regni, uelut abundarent omnia, munera eius in animis hominum respuebantur. quem ubi primum magistratu abiit damnatum necatumque constat. sunt qui patrem aucto
Abbreviated transcription (Latin):
& Proculus Uirginius consules facti. Cum uernicis foedus ictum: agri
partes duae ademptae.Inde dimidium latinis:dimidiũ plebi diuisu¬
rus consul fassius erat. Additiebat huic numero agri aliquantũ: quẽ
publicum possideri a priuatis criminabatur. Id multos quid patr ip̃os
possessores periculo rerum suarum terrebat. Sed & publica patribus
solicitudo inerat: largitione consulem periculosas libertati opes struẽ.
Tum primum lex agraria promulgata est. nunꝗͣ deinde usque ad hanc
memoriam sine magnis motibus rerum agitata. Tonsulum alter largiti¬
oni resistebat: auctorib patrib: nec omni plebi aduersante: que primo
coeperat fastidire munus uulgatum a ciuib isse in sotios. Sepe deinde
& uirginiũ consulem in contionib uelut uaticinantem audiebat: pesti¬
lens collegae munus esse. Agros illos seruitutem his qui acceperant latu'¬

Expanded text:
et Proculus Uerginius consules facti. cum Hernicis foedus ictum; agri et Proculus Uerginius consules facti. cum Hernicis foedus ictum; agri partes duae ademptae. inde dimidium Latinis, dimidium plebi diuisurus consul Cassius erat. adiciebat hic muneri agri aliquantum, quem publicum possideri a priuatis criminabatur. id multos quidem patrum, ipsos possessores, periculo rerum suarum terrebat; sed et publica patribus sollicitudo inerat largitione consulem periculosas libertati opes struere. tum primum lex agraria promulgata est, nunquam deinde usque ad hanc memoriam sine maximis motibus rerum agitata. consul alter largitioni resistebat auctoribus patribus nec omni plebe aduersante, quae primo coeperat fastidire munus uolgatum †a ciuibus isse in socios†; saepe deinde et Uerginium consulem in contionibus uelut uaticinantem audiebat pestilens collegae munus esse; agros illos seruitutem iis qui acceperint latu
Abbreviated transcription (Latin):
legionib ex agro romano in uidia rei oppressum perisse tradũt: alii
alio loeto. Apud fabium longe antiquissimũ auctorem: usque ad se¬
nectutem uixisse eundem inuenio.Refert certe hanc sape eum ex a¬¬
cta aetate usurpasse uocem: Multo miserius seni exilium esse.non in¬¬
uiderunt laudes suas mulieribus uiri romani: adeo sine obtrectatio¬
ne gloriae alienae uiuebatur. Monumento quoq: quod ess&: templũ
fortunae muliebri aecdificatum est dedicatũque. Rediere de iñ uolsci
adiunctis equis in agrum romanum.Sed equi actium Tulliũ haud
ultra tulere ducem. Hinc ex certamine uolsci: equi ne imꝑatorẽ con¬
iuncto exercitu darent: seditio: deinde atrox proelium ortum Ibit
fortuna populi.ro.duos hostium exercitus haud minus pernicioso:
ꝗͣ pertinaci certamine confecit. Consules t. Sictinius & t aꝗllius.
ci deuicti. cum uolscis aequo marte discessum est. Sp. tassius deinde

Expanded text:
legionibus ex agro Romano, inuidia rei oppressum perisse tradunt, alii legionibus ex agro Romano, inuidia rei oppressum perisse tradunt, alii alio leto. apud Fabium, longe antiquissimum auctorem, usque ad senectutem uixisse eundem inuenio; refert certe hanc saepe eum exacta aetate usurpasse uocem multo miserius seni exsilium esse. non inuiderunt laude sua mulieribus uiri Romani—adeo sine obtrectatione gloriae alienae uiuebatur—; monumento quoque quod esset, templum Fortunae muliebri aedificatum dedicatumque est. rediere deinde Uolsci adiunctis Aequis in agrum Romanum; sed Aequi Attium Tullium haud ultra tulere ducem. hinc ex certamine Uolsci Aequine imperatorem coniuncto exercitui darent, seditio, deinde atrox proelium ortum. ibi fortuna populi Romani duos hostium exercitus haud minus pernicioso quam pertinaci certamine confecit. consules T. Sicinius et C. Aquilius . ci deuicti: cum Uolscis aequo Marte discessum est. Sp. Cassius deinde