comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
custodie & ita enĩ etiã asꝑ intellegit lic& alii custodias accusatiuũ uelint. Sane pat̃ familias quando dicimu
familias in declina bile ẽ. Si aut̃ pat̃ familiae dicere uoluerimꝰ iã non erit nom̃ sedelocutio. & familie erit datiuus
am pat᷑ mihi ẽ dicimꝰ terentus. Natura tu illi pateros. consilis ego. Multi tam̃ uolunt in numero plurali nom̃¬
utrũque declinan. Ut dicamꝰ hi patres familiȩ hoꝵ patrũ familiarũ. Papilla exertã N̾uda Sane
ma milla ẽ: omnis eminentia uberis. Papilla uero breue illud unđ lac trahitur. Domina. Reginam
pastore lupes: Bene pastori reginã cõparat. Nam reges ipsi pastoresuocantur. homertis noe uerid ad urrdu¬

Expanded text:
‘custodiae’: ita enim etiam Asper intellegit, licet alii ‘custodias’ accusativum velint. Sane ‘paterfamilias’ quando dicimus, ‘custodiae’: ita enim etiam Asper intellegit, licet alii ‘custodias’ accusativum velint. Sane ‘paterfamilias’ quando dicimus, ‘familias’ indeclinabile est. Si autem ‘pater familiae’ dicere voluerimus, iam non erit nomen, sed locutio, et ‘familiae’ erit dativus; nam ‘pater mihi est’ dicimus: Terentius «natura tu illi pater es, consiliis ego». Multi tamen volunt in numero plurali nomrumque declinari, ut dicamus ‘hi patres familiae, horum patrum familiarum’. PAPILLAM EXERTAM nudam. Sane ‘mamilla’ est omnis eminentia uberis, ‘papilla’ vero breve illud, unde lac trahitur. DOMINAM reginam,PASTORE LVPVS bene pastori reginam comparat nam reges ipsi pastores vocantur: Homerus ποιμένα λαῶν. C
Abbreviated transcription (Latin):
in pruna. Pruna aut̃ qitã quã diuard& dr̃. horatius. Pre terta & latũ clauum pruneque batilũ: Cũ aut̃ exx¬
tinc tafuerit. carbo nominatur: Terentius quã exeoctã at que atrã reddã quã carbo ẽ. Nã pruna aperurendo
phabant depulsis figebant tropȩa: sartẽ mente dedit .p.u.d. in .a. Bona moderatio apollinis int̃ sac̃ dotis
p̃ces & uoluntatẽ sororis. Nihil non. Nlec auras nec sonitꝰ memor. hec ẽ antiqua lectio. nãq apud maiores
traebatur int̾dũ agreco genitiuus singularis. hinc ẽ. & pat̾ familias & mat̾̃ familias quae duo tantũ nom̃a
maserunt. Nã nec huius a̾ras dicimꝰ nec huius custodias. scđm sallustiũ qui ait. castella custodias thes aurorũ pro

Expanded text:
in pruna. ‘Pruna’ autem quamdiu ardet dicitur: Horatius «praetextam et latum clavum prunaeque batillum»: cum autem exin pruna. ‘Pruna’ autem quamdiu ardet dicitur: Horatius «praetextam et latum clavum prunaeque batillum»: cum autem extincta fuerit, carbo nominatur: Terentius «tam excoctam atque aram reddam, quam carbo est»: nam ‘pruna’ a perurendo phabant, de pulsis figebant tropaea. PARTEM MENTE DEDIT PARTEM VOLVCRES DISPERSIT IN AVRAS bona moderatio Apollinis inter sacerdotis preces et voluntatem sororis. NIHIL non. NEQVE AVRAS NEC SONITVS MEMOR haec est antiqua lectio; namque apud maiores trahebatur interdum a Graeco genetivus singularis. Hinc est et ‘paterfamilias’ et ‘materfamilias’, quae duo tantum nomina remanserunt: nam nec ‘huius auras’ dicimus, nec ‘huius custodias’ secundum Sallustium, qui ait «castella custodias thesaurorum» pro
Abbreviated transcription (Latin):
subito uementes lupi. ex tadeigne rapuer̃. Quos cũ dii sequerentur delati sunt ad quandã speluncã alitũ exse pestise¬
rũ emittentẽ. adeo ut urta stantes necar&. Exinde ẽ orta pestilentia quia fuerant lupossecuti. Deqͣ responsũ ẽ posse
eã sedari : silupos uitarentur idẽ rapto uiuerent. Qđ pꝰ quã factũ ẽ dictis ipsipopuli yrpinis orani. Nã lupisabino
lingua. yrpiucant᷑. Sorani uero ad ite. Nã ditis pat̃ soranꝰ uocat᷑ quasi lupi ditis patris. onđ memor rei uirgilius
arruntẽ paulo post conparat lupo quasi prpinũ soranũ. Pineus ardor ignis perifrasis. aceruo. pira. quo¬
aceruatione lignorũ. Fretipietate. Iste quidẽ hoc dic̃: sed uarro ubique ex pugnator legionis ait cõ qđ dã me¬
dicam̃tũ describer&. ut solent yrpini qui ambulaturi ꝑ ignes medicam̃to plantas tingunt.  multa pruna

Expanded text:
subito venientes lupi exta rapuerunt. Quos cum diu sequerentur, delati sunt ad quandam speluncam, halitum ex se pestifesubito venientes lupi exta rapuerunt. Quos cum diu sequerentur, delati sunt ad quandam speluncam, halitum ex se pestiferum emittentem, adeo ut iuxta stantes necaret: exinde est orta pestilentia, quia fuerant lupos secuti. De qua responsum est, posse eam sedari, si lupos imitarentur, id est rapto viverent. Quod postquam factum est, dicti sunt ipsi populi Hirpi Sorani: nam lupi Sabinorum lingua vocantur hirpi. Sorani vero a Dite: nam Ditis pater Soranus vocatur: quasi lupi Ditis patris. Vnde memor rei Vergilius Arruntem paulo post comparat lupo, quasi Hirpinum Soranum. PINEVS ARDOR ignis περίφρασις. ACERVO pyra, coacervatione lignorum. FRETI PIETATE iste quidem hoc dicit; sed Varro, ubique expugnator religionis, ait, cum quoddam medicamentum describeret, «ut solent Hirpini, qui ambulaturi per ignes, medicamento plantas tingunt». MVLTA PRVNA
Abbreviated transcription (Latin):
laminis in modũ plume adnexuerant. Nunc aut̃ ꝓlinteo pellẽ posuit. Et aenassquamas aereas lamines intel¬
legimus: In plumã uero est insimilitudinẽ plume ut excisũ euboicae latus ingens. r : In antrũ. in antri similitudi¬
nem: Sane sciendũ quos ipsos equites cata fractos dicimꝰ .. S allustius. Et sequebantur equites cata fracti: Spi
cula torquebat . I.c.c. Cretenses sagittas lycio arcu dirigebat. Qđ ut etia sup̃diximꝰ ad ornatũ poni consueuit
tegmina. lđ habebat uestẽ frigionis arte ꝑfectã. Sane armorũ longa descriptio illuc spectat: ut imeorũ cupi¬
ditatẽ merito camilla uideatur esse succensa : Iemineo : in pacienti:. In ratio nabili ut femineȩ ardentẽ .c. q iq.
noꝵ iflamima collocatꝰ. In hoc aut̃ monte cũ aliquando diti patri sacrũ ꝑsolueretur. nã manib consecratus ẽ.

Expanded text:
laminis in modum plumae adnexuerant», nunc autem pro linteo ‘pellem’ posuit, et ‘aeneas squamas’ aereas laminas intellaminis in modum plumae adnexuerant», nunc autem pro linteo ‘pellem’ posuit, et ‘aeneas squamas’ aereas laminas intellegimus. ‘In plumam’ vero est in similitudinem plumae, ut «excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum», in antri similitudinem. Sane sciendum quod ipsos equites catafractos dicimus: Sallustius «et sequebantur equites catafracti». SPICVLA TORQVEBAT LYCIO GORTYNIA CORNV Cretenses sagittas Lycio arcu dirigebat: quod etiam, ut supra diximus, ad ornatum poni consuevit. tegmina’, id est habebat vestem phrygionis arte perfectam. Sane armorum longa descriptio illuc spectat, ut in eorum cupiditatem merito Camilla videatur esse succensa. FEMINEO inpatienti, inrationabili, ut «femineae ardentem iraeque norum in Flaminia conlocatus. In hoc autem monte cum aliquando Diti patri sacrum persolveretur - nam manibus consecratus est -
Abbreviated transcription (Latin):
as remea bo ingloruis urbes. Qđd eniã d hoste ꝓcedit. Nã superare feminã: nullã consat esse uirtute: Arte: dolo. Cit ar¬
pelasga. Cireuitũ. Pro priȩ. Namcircum ire. insidiantũ est. Onde ẽ nec gregib nocturnus obambulat. Certã
astã ineuitabilem. Unđ est econtra. & incertã excussit ceruice securĩ. idđ infirmã. uitabilẽ. Sacer eyhelo¬
T unc montem ꝓnumme qđ ineo colitur posuit & hona occasio ad mortẽ camillȩ. ut sacer dotũ maioris numinis
conetur occidere. ꝑ qđ quasi ex auctoratur dianȩ fauor ei int̾ ueniente maioris numinis iracundia. Quẽ bellis
aenis in plumã .s. a.c.t. Cata fractũ eũ fusse significat. Cata fracti aut̃ equites dicuntur qui & ferromuniti
sunt &ece quos similit̃ munitos habent. de quib sallustius. E qui paria operim̃taerant quȩ lintea ferreis

Expanded text:
as remeabo inglorius urbes»: quod etiam de hoste procedit, nam superare feminam nullam constat esse virtutem. CIRas remeabo inglorius urbes»: quod etiam de hoste procedit, nam superare feminam nullam constat esse virtutem. CIRCVITVM proprie: nam circumire insidiantum est: unde est «nec gregibus nocturnus obambulat». CERTAM HASTAM inevitabilem: unde est e contra «et incertam excussit cervice securim», id est infirmam, vitabilem. SACER CYBELO nam montem pro numine, quod in eo colitur, posuit. Et bona occasio ad mortem Camillae, ut sacerdotem maioris numinis conetur occidere: per quod quasi exauctoratur Dianae favor, interveniente maioris numinis iracundia. QVEM PELLIS AENIS IN PLVMAM SQVAMIS AVRO CONSERTA TEGEBAT catafractum eum fuisse significat. Catafracti autem equites dicuntur, qui et ipsi ferro muniti sunt, et equos similiter munitos habent: de quibus Sallustius «equis paria operimenta erant, quae lintea ferreis
Abbreviated transcription (Latin):
cesar. cũ dimicar& ingallia. & ab hoste raptus equo eius portaretur armatus. occurrit quidã ex hostib quieũ noss&. &
insultans ait. Caesar  Caesar. Quod galloꝵ linguadimitte significat. Et ita factũ ẽ ut dimitteretur. hocaut̃ ipse
niae delecta uiuentus. quascũq f.m. tulit .a.u.. hac arruns subit. ot etiã supͣ diximꝰ ita poetaloquitur ut aliqͥb
loeis d& suspitionẽ qđ arruns detur in partib fuerit. Nãq & cũ camilla impetũ fac̃ & cũ ipsa rursus recedit qđ nisi đ so¬
tio non ꝑcedit. Donatus etiã dir̃ esse manifestũ signũ sotiũ fuisse qđ apollinẽ soractis. inuocat. montis. de quoturno
uenis se eonstat auxilia Lic& possit fieri ut alterius locihomo: alteruis loci inuoc& num̃. Itẽ ad argum̃tũ uocat patri¬

Expanded text:
Caesar, cum dimicaret in Gallia et ab hoste raptus equo eius portaretur armatus, occurrit quidam ex hostibus, qui eum nosset, et Caesar, cum dimicaret in Gallia et ab hoste raptus equo eius portaretur armatus, occurrit quidam ex hostibus, qui eum nosset, et insultans ait ‘caesar, caesar’, quod Gallorum lingua ‘dimitte’ significat: et ita factum est ut dimitteretur. Hoc autem ipse oniae delocis det suspicionem, quod Arruns de Turni partibus fuerit: namque et in Camillam impetum facit, et cum ipsa rursus recedit: quod nisi de socio non procedit. Donatus etiam dicit, esse manifestum signum socium fuisse, quod Apollinem Soractis invocat montis, de quo Turno auxilia constat venisse: licet possit fieri, ut alterius loci homo alterius loci invocet numen. Item ad argumentum vocat «patri
Abbreviated transcription (Latin):
ualis quantus qui uosetiã feminã timere compellit. Ond paulo post. que tanta animis igna uia uenit
femina palantes. a: o nũ quã dolituri iđ stalti Stultus enĩ est.: quis quis in uiria non mouatu
bene nũqua. Si quidẽ antea ¶ seuitiã me gentii ꝑ tulerunt nec se ulti sunt nunc p̾bent ter ga mulieri
magnã irrita. in ercia quȩ nos ulcissimini me ualent. At non in uenerẽ segnens. Late nt̃ hoc dũt
ugitis mulierẽ quia armata ẽ. alias primi ad unc curritis serumꝰ Nocturnaq bella. Cottũ. & si quando
ad proelis uentũ est: Cur uatibia. S ymphoniacoꝵ. B acchiaut̃ ideo: quia apuel ueteres ludi mheatra los
non erant nisi inonorẽ liberipatris. Ex pectate. Pro er pectatis. mo cdi ꝓmodo posutꝰ Secundus ariss¬
bantur sacris dieb Moriturus & ipse. Moriturus animo. Nã moriturus non est. Quod aut̃ ait &. aut ad camillã

Expanded text:
qualis, quantus, qui vos etiam feminam timere compellit? Vnde paulo post ‘quae tanta animis ignavia venit? qualis, quantus, qui vos etiam feminam timere compellit? Vnde paulo post ‘quae tanta animis ignavia venit? Femina palantes agit’. O NVMQVAM DOLITVRI id est stulti: stultus enim est quisquis iniuria non movetur. Et bene ‘numquam’, siquidem antea saevitiam Mezentii pertulerunt nec se ulti sunt, nunc praebent terga mulieri tantam. INRITA inertia, quae nos ulcisci minime valent. AT NON IN VENEREM SEGNES latenter hoc dicit: fugitis mulierem, quia armata est; alias primi ad hunc curritis sexum. NOCTVRNAQVE BELLA coitum: alibi «et siquando ad proelia ventum est». CVRVA TIBIA symphoniacorum. BACCHI autem ideo, quia apud veteres ludi theatrales non erant, nisi in honorem Liberi patris. EXPECTATE pro ‘expectatis’, modum pro modo posuit. SECVNDVS HARVSban
Abbreviated transcription (Latin):
pit saco saccra les ab alto. Sacer ideo: quia marti ẽ conseeratꝰ aut auib et secrabilis et auris sacra fane
aut qd uerius est grecũ no m̃ ex p̃ssit. Nã ierax dr̃ hoc ẽ sacer. Gereusenĩ sacardos uecatur. Cur aut᷑ grece ita
dicit᷑ sit: ratione noncar& que nota ẽ sacrorũ peritis: Consequitur pirnis. Noualaus camillȩ. Siquidẽ
acripitur columbam sequitur. ista hostẽ p̃cedit. Ipse etiã auiũ cõ paratio suꝑta ex contrario. tiã equius
ur acciptri : camilla cõpararetur colũbae. Tũ cruor & uulse labuntur. a.a. p. Ee bassis: iđ ex cut sus
on nullis. lđ non ne gle gentib Nã litores figuraẽ. Uult enĩ dicere. Noleuit᷑ uipit̾ intuebari itacer¬
tamina. Instigat uocib alas. Incitat & inritat ad reditũ. Primũ enĩ ẽ. ut fugere desinant. post ut
in hostes impetũ faciam. Nomine quẽ que uocans. Per hoc extrema necessitas indicat᷑. Quis metus

Expanded text:
S AB ALTO ‘sacer’ ideo, quia Marti est consecratus: aut avibus execrabilis, ut «auri sacra fames»: aut, quod verius est, Graecum nomen expressit: nam ἱέραξ dicitur, hoc est sacer: ἱερεύς enim sacerdos vocatur. Cur autem graece ita dictus sit, ratione non caret, quae nota est sacrorum peritis. CONSEQVITVR PENNIS nova laus Camillae, siquidem accipiter columbam sequitur, ista hostem praecedit. Ipsa etiam avium comparatio sumpta ex contrario est: nam aequius vir accipitri, Camilla compararetur columbae. TVM CRVOR ET VVLSAE LABVNTVR AB AETHERE PLVMAE ecbasisLLIS id est non neglegentibus: nam litotes figura est. Vult enim dicere: non leviter Iuppiter intuebatur ista certamina. INSTIGAT VOCIBVS ALAS incitat et inritat ad reditum: primum enim est, ut fugere desinant, post ut in hostes impetum faciant. NOMINE QVEMQVE VOCANS per hoc extrema necessitas indicatur. QVIS METVS id est
Abbreviated transcription (Latin):
dimacis sed ad in latinũ non transeu̾nt Falant uero &alit̾ exit & peregrinũ ẽ etiã apud grocos: Alta decurro
potiris. Nã sub nirus rapto potitur. uenit abeo qđ ÷ porior pocieris Nã ut etiã sup̃ diximꝰ uerhũ hoc medo
& ũ inas cendendo. apad huius rei peritos: Sui merito siquaẽ fidutia forti. Si unꝰ quisq fortis hab& aliqua
confidentia ex conscientia fortitucanis sue. & ego audere non duibito Fortiaut̃ berediẽ N ã forus. cõmuns: t¬

Expanded text:
climacis’, sed ad Latinum non transeunt. Phalanx vero et aliter exit, et peregrinum est etiam apud Graecos. ALTA DECVRRENS climacis’, sed ad Latinum non transeunt. Phalanx vero et aliter exit, et peregrinum est etiam apud Graecos. ALTA DECVRRENS potiris’: nam «subnixus rapto potitur», ab eo quod est ‘potior poteris’: nam, ut etiam supra diximus, verbum hoc modo etiam in ascendendo apud huius rei peritos. SVI MERITO SI QVA EST FIDVCIA FORTI si unusquisque fortis habet aliquam confidentiam ex conscientia fortitudinis suae, et ego audere non dubito. ‘Forti’ autem bene dixit: nam ‘fortis’ communis
Abbreviated transcription (Latin):
Antonomasiuasunt proprio. hec aut̃ om̃is oratio uerbũ ad uerbũ d omero trans lataẽ. Presens cautt̃ belli.
iđ que p̃ ẽ omnib bellis cuius nuti ẽꝑ bellatractantur. Frangge manu tellũ. Autua manu aut ineiꝰ manirtla
ideocũ mora armat̾ & intecto capite circa arce incedens ad mon& singulos. ut ala uini possit uideri & ut sit maur
causa dimicandi. dũ sponse plaecre contendit.: Turens amore lauinie qua iudebat qđ etiã sequens indicat cõparao
ã dicturus ẽ. aut ille in .p. armtaq.tendit equarũ. Cingitur in proelia ut p̃liari poss&. ut sidicat lego
adeo sic̃p̃ paratur in prelia: ut iã uni uersa p̃t̃ galeã armapontar&:ͥ Toraca indutus. Omnia que inar et eum
greca masculina in obliquis casib a producunt᷑ torar toracispinax pinacis. nafemina corripunt ut climat

Expanded text:
autem omnis oratio verbum ad verbum de Homero translata est. ‘Praeses’ autem ‘belli’, autem omnis oratio verbum ad verbum de Homero translata est. ‘Praeses’ autem ‘belli’, id est quae praeest omnibus bellis, cuius nutu semper bella tractantur. FRANGE MANV TELVM aut tua manu, aut in eius manu tela ideo cum mora armatur et intecto capite circa arcem incedens admonet singulos, ut et a Lavinia possit videri, et ut sit maior causa dimicandi, dum sponsae placere contendit. ‘Furens’ amore Laviniae, quam videbat: quod etiam sequens indicat comparatio; nam dicturus est «aut ille in pastus armentaque tendit equarum». ‘Cingitur in proelia’ ut proeliari posset, ut si dicas ‘legor ‘adeo’, sic praeparatur in proelia, ut iam universa praeter galeam arma portaret. THORACA INDVTVS omnia quae in ‘ax’ exeunt Graeca masculina in obliquis casibus ‘a’ producunt, ut ‘thorax thoracis’, ‘pinax pinacis’: nam feminina corripiunt, ut ‘climax
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗđ nedicer& metri necessitas fec̃. Nã ilicodicimꝰ. Magnaicẽpra. Quia de pace cogitabat que in pleri nõ potuit.
N ultaq incusat. Pro multũ. & ẽ grecafigura. Generũq asciuerit urbiꝓpt̃ urbẽ. Lucanus decatone. Urbipat̃ ẽ.
tudme acbella de nuntiat. sic in uIi. Quabucina signũ diradedit. P roeliũ aut̃ tube indicant ut attuba t̃ ribilẽ
ad tẽplũ. Scđd̃m homerũ quuinduc̃ insuma desperatione matpes ad tẽ pla con currere ut uictoria que non potest
uirib poscit deoꝵ fauore conquiri sub uchitur ꝓprie. Matrone enĩ pilentis uehebantur ad tẽpla ꝑ gentes
ut pilentis matres in mollib dona ferens. seplũ scilic& sic̃ dit̃ in primo unđ idomisit hoc loco. Oculos d̃iecta
Sic oculos suffusanitentes: De limine: ad p̃ces festinantiũ mulierũ ostenditur desideriũ: Anmi .ꝑ.p.bit. u.¬

Expanded text:
quod ne diceret, metri necessitas fecit; nam ‘ilico’ dicimus. MAGNA INCEPTA quia de pace cogitabat, quae inpleri non potuit. quod ne diceret, metri necessitas fecit; nam ‘ilico’ dicimus. MAGNA INCEPTA quia de pace cogitabat, quae inpleri non potuit. MVLTAQVE SE INCVSAT pro ‘multum’. Et est Graeca figura. GENERVMQVE ADSCIVERIT VRBI propter urbem. Lutudinem ad bella denuntiat: sic in septimo "qua bucina signum dira dedit" . proelium autem tubae indicant, ut "at tuba terribilem AD TEMPLVM secundum Homerum, qui inducit in summa desperatione matres ad templa concurrere, ut victoria, quae non potest viribus, possit deorum favore conquiri. SVBVEHITVR proprie: matronae enim pilentis vehebantur ad templa pergentes, ut «pilentis matres in mollibus». DONA FERENS peplum scilicet, sicut dixit in primo, unde id omisit hoc loco. OCVLOS DEIECTA DECOROS sicut «oculos suffusa nitentes». DE LIMINE ad preces festinantium mulierum ostenditur desiderium. ARMIPOTENS
Abbreviated transcription (Latin):
tebre tenebre .: łam in hoc ser mone ut scd̃a afine accentũ habeat uius optinuit: Mamplis signiferis qui scđ̃m antiquũ mo¬
rem in legione erant triginta. legio aut̃ habeb . Uiicohortes Ix centurias. Lic& in his rebus acessu tẽporis ducu uarie¬
tas sẽꝑ mutauerit militie disciplinãᷤ Equitẽ messapus marmis: et.c.f.c.l.d.c. equitẽ inarmis dẽ armatũ. Nã figura e
essapus aut̃ ut diceret uitauit hiomo eote leuton. Nã uitiosũ erat uoluse. edice. messape. ergomessapus aut antiquus uoca¬
tuus est ut hesperidũ flu uus regnator aquarũ. Itẽ socer armalatirꝰ habeto aut certe nominatiuus est ꝓ uocatiuo. quã¬
quã possit etiã nominatuuis esse iet sit messapus et coras equitẽ diffundite ꝓ diffundant. Melior tam̃ ẽ. sensus suꝑior. Cufra¬

Expanded text:
tebrae’ ‘tenebrae’. Tamen in hoc sermone ut secunda a fine accentum habeat usus obtinuit. MANIPLIS signiferis, qui secundum antiquum motebrae’ ‘tenebrae’. Tamen in hoc sermone ut secunda a fine accentum habeat usus obtinuit. MANIPLIS signiferis, qui secundum antiquum morem in legione erant triginta: legio autem habebat cohortes decem, sexaginta centurias, licet in his rebus accessu temporis ducum varietas semper mutaverit militiae disciplinam. EQVITES MESSAPVS‘Messapus’ autem ut diceret, vitavit ὁμοιοτέλευτον: nam vitiosum erat ‘Voluse’ ‘edice’ ‘Messape’. Ergo ‘Messapus’ aut antiquus vocativus est, ut «Hesperidum fluvius regnator aquarum», item «socer arma Latinus habeto»: aut certe nominativus est pro vocativo. Quamquam possit etiam nominativus esse, ut sit ‘Messapus et Coras equitem diffundite’ pro ‘diffundant’: melior tamen sensus est superior. CVM FRA
Abbreviated transcription (Latin):
uit ineae paruciper: loriȩ aut in me inuidiã infelicitatis cõmunione cõmoneat. Sic̃ nunc de dranco dicti.
& gloria comitabuntur. Nolo ignauus felicitatis aliene sit particeps. sidũ meis pugnat auspicuis forte suꝑ arit
Padusa parsẽ padi Nã padus lic& unus sit fluuius: hab& tam̃ fluẽta plurima. equib est padusa
lo quaces. Rauciaut̃ tonmȩson. Nã modo canoros significat Alias uocis pessime Iuuenalis
opur tunnate: Sedentes: sigri: Ut in munis que sedens aliena adbac ula fucus. Armarie dice figurate dicit ut arm̃t
decere. doce legere lege. audire audi. Cũ aut fac ł dic dicimꝰ apocopen uerba patuntur: Mamiplis. Arsquide exie¬
bat ut mahaber& accentũ. Nilonga quidẽ est. sedex muta & liquida. Qđ quotiens fir tetia afine sortitur accentũ ut la¬

Expanded text:
aut meae particeps gloriae, aut mihi invidiam ex infelicitatis communione commoveat’: sicut nunc de Drance dicit aut meae particeps gloriae, aut mihi invidiam ex infelicitatis communione commoveat’: sicut nunc de Drance dicit et gloria comitabuntur, nolo ignavus felicitatis alienae sit particeps, si, dum meis pugnat auspiciis, forte superarit. sae Padusa pars est Padi: nam Padus licet unus sit fluvius, habet tamen fluenta plurima, e quibus est Padusa, loquaces. 'rauci' autem τῶν μέσων est: nam modo canoros significat, alias vocis pessimae: Iuvenalisoportunitate. SEDENTES pigri, ut «inmunisque sedens aliena ad pabula fucus». ARMARI EDICE figura est, dic ut armen‘docere doce’, ‘legere lege’, ‘audire audi’. Cum autem ‘fac’ vel ‘dic’ dicimus, apocopen verba patiuntur. MANIPLIS ars quidem exigebat ut ‘ma’ haberet accentum: ‘ni’enim longa quidem est, sed ex muta et liquida: quod quotiens fit, tertia a fine sortitur accentum, ut ‘la
Abbreviated transcription (Latin):
uero concidat uni uersaresp̃. Nõ adeo: ñ multu. Na uerecunde dicitas suetã manib suis esse uictoria : Tanta ꝑspe.
⁊ solus dicar seruasserempꝰ Ibo animis contra. Acsidicer&. Sid sunt corporis uiresꝰ Uel enã magnũ p̾st& achillem
p̃sto illũ idẽ melior illosũ & p̃sto illi dicimꝰ. Cicero incesarianis. Tanto illesuperiores gła uicerat quantotu ominib p̃straisti
ulcani manib paria induat arma. Bene addidit paria. Nã &encas habuit arma. Uulcania lic& possimꝰ dicere qđ
hoc turnus ignorat qđ tam̃ non uald idoneũ cõprobatur. Uobis animã. hanc soceroq. latino Bene sibi & fauorẽ
conciliat populi. & a soceri nominis p̃iuditio latini inpublicat uoluntate. Ulliueterũ .ii. secundus. dicimꝰ & secundu

Expanded text:
vero, concidat universa res publica. NON ADEO non multum: nam verecunde dicit adsuetam manibus suis esse victoriam. TANTA PRO SPE vero, concidat universa res publica. NON ADEO non multum: nam verecunde dicit adsuetam manibus suis esse victoriam. TANTA PRO SPE ut solus dicar servasse rempublicam. IBO ANIMIS CONTRA ac si diceret, si desunt corporis vires. VEL etiam. MAGNVM PRAESTET ACHILLEM et ‘praesto illum’, idest melior illo sum, et ‘praesto illi’ dicimus: Cicero in Caesarianis «tanto ille superiores vicerat gloria, quanto tu omnibus praestitisti». VVLCANI MANIBVS PARIA INDVAT ARMA bene addidit ‘paria’, nam etiam Aeneas habuit arma Vulcania: licet possimus dicere quod hoc Turnus ignoret; quod tamen non valde idoneum comprobatur. VOBIS ANIMAM HANC SOCEROQVE LATINO bene sibi et favorem conciliat populi, et a soceri nominis praeiudicio Latini inplicat voluntatem. VLLI VETERVM SECVNDVS dicimus et ‘secundus
Abbreviated transcription (Latin):
debilitat: At m̃sapus erit felix que tolũ nius. Bene duo unrit. queque runtur inbello. Fortitudine & selicitatẽ
ãd messapo iã legimꝰ: quẽ neq fas igni cuiquã nec ster nere ferro: Otrũq aut̃ comtra diomesen dic̃ : quomdicen¬
do grecũ: iner tẽ significauit. Infelicitate uero eius sup̃ dicta legatois uerba testantur Nec tarda sequetur gła¬
ͥ .i. Hitotes figura. Minus enidiã quã uolura: na hoc significat. latina pubes celerrime uictoriã adipiseñ
non potest laudar exgente. Qd sime solũ.i.e.p. Quia audit illum aspĩce cantraqui uocat. Enã utitur ductu
ã obliq ꝓ mutit se singulari certamine dimicare uellecũ nõ lit. similit̃ etiã induodecimo agit dicens irrisorie.
edeant spectentq latini. Tantũq. honis cominib obsto & intantũ obsũ cõmodis publicis. Ut nisi solus dimica¬

Expanded text:
debilitat. AT MESSAPVS ERIT FELIXQVE TOLVMNIVS bene duo iunxit quae quaeruntur in bello, fortitudinem et felicitatem: debilitat. AT MESSAPVS ERIT FELIXQVE TOLVMNIVS bene duo iunxit quae quaeruntur in bello, fortitudinem et felicitatem: nam de Messapo iam legimus «quem neque fas igni cuiquam, nec sternere ferro». Vtrumque autem contra Diomedem dixit, quem dicendo Graecum, inertem significavit. Infelicitatem vero eius supra dicta legatorum verba testantur. NEC TARDA SEQVETVR GLORIA litotes figura: minus enim dixit quam voluit. Nam hoc significat: Latina pubes celerrime victoriam adipiscetur,  TEVCRI IN CERTAMINA POSCVNT quia audivit «illum aspice contra qui vocat». Etiam utitur ductu: nam oblique promittit se singulari certamine dimicare velle, cum nolit. Similiter etiam in duodecimo agit, dicens inrisorie «sedeant spectentque Latini». TANTVMQVE BONIS COMMVNIBVS OBSTO et in tantum obsum commodis publicis, ut nisi solus dimica
Abbreviated transcription (Latin):
sanguini. Ac sidicer&. Nlonest iudicanda uctoria que ꝑinm̃sa derrim̃ta contengit. Et hoc ẽ unde laudat sallustus
auctor auctoris. Ddecus deoris: sic petus pecoris: Similit̃ fac̃ in cõposinone indcor indcoris. indc̃ indcoris. Ergo
in neutro cobreuis ẽ: in masculino ꝓducit̾. Unđ appar& sistolen fecisse uirgiliũ. Nã inđ cores nominatiuus est
pluralis amasculino abȩo ꝗđ ẽ indecor. Nã ñ potest hiic ind cus facere: Neutrũ enĩ ust̃minatũ. masculinũ
exse ñ fac̃. aut cerredicamꝰ indcores declinationẽ esse. cuius nominatiuiis singularis non inuenit᷑: In limine
ẜ qua sumpso mnitio. Et ad mitiuĩ felicitatis. & ad illud resper̃ qđ sup̃ dixerat & semel agmino uerso funditꝰ occidimꝰ
edit adrem que occurrebat sed negantur aurilia. Aerholũ aut̃ dicendo eiꝰ uiris ex grecȩ gentis cõmemoratione

Expanded text:
SANGVINE ac si diceSANGVINE ac si dice‘auctor’ auctoris: ‘decus’ decoris, sicut ‘pecus’ pecoris. Similiter facit et in compositione ‘indecor’ indecoris, ‘indecus’ indecoris. Ergo in neutro ‘co’ brevis est, in masculino producitur: unde apparet systolen fecisse Vergilium. Nam ‘indecores’ nominativus est pluralis a masculino, ab eo quod est ‘indecor’: nam non potest ‘hic indecus’ facere: neutrum enim ‘us’ terminatum, masculinum ex se non facit. Aut certe dicamus ‘indecores’ declinationem esse, cuius nominativus singularis non invenitur. IN LIMINE PRIMO quasi in ipso initio et aditu infelicitatis: et ad illud respexit quod supra dixerat «et semel agmine verso funditus occidimus». ET ARPI redit ad rem, quia occurrebat: sed negantur auxilia. Aetolum autem dicendo eius vires ex Graecae gentis commemoratione
Abbreviated transcription (Latin):
sonus. & laudant eosquib contigit perire ne ista conspicerent᷑. Ant alios melor omnib: p̃ferendus. Fortunatq laboꝵ sic lac
tor ue maloꝵ̾. Et ẽ grecũ. Tale unider&. Uel ostes rogare i qd latent̃ insinuat tradi alteri sibi ante des ponsata. Semel ore mo¬
mordit. Cito cõ festimid qͥtotamortis cderitate consupt᷑ꝰ ẽ. Ci ulnerati aut̃ solent ł tra ł armamor dre ne dolorẽ eou indic&
gemit᷑. Lucan d põpeio. Timuit noquas effundre uoces. uell& & uet̃ nã flenicorrũpere famã. Urbes itale qr diomedes pe¬
regriñ suerat. Na hocdic̃ Habemꝰ robur italũ ĩ grecũ militẽ. inertẽ & disolutũ suꝑs. Suꝑ habundant ads̃ ultra quã
uid enĩ ꝑderat dixisse qđ suꝑ essent latinis aurilia.: si ctã trounorũ integre iures ẽc pbarent᷑: Cũ multo gla uenit

Expanded text:
personas et laudans eos quibus contigit perire, ne ista conspicerent. ANTE ALIOS melior, omnibus praeferendus. FORTVNATVSQVE LABORVM sicut personas et laudans eos quibus contigit perire, ne ista conspicerent. ANTE ALIOS melior, omnibus praeferendus. FORTVNATVSQVE LABORVM sicut «laeta laborum»: et est Graecum. TALE VIDERET vel hostes rogari: vel, quod latenter insinuat, tradi alteri sibi ante desponsatam. SEMEL ORE MOMORDIT cito, confestim, id est qui tota mortis celeritate consumptus est. Vulnerati autem solent vel terram vel arma mordere, ne dolorem eorum indicet gemitus: Lucanus de Pompeio «timuit, ne quas effundere voces vellet et aeternam fletu corrumpere famam». VRBES ITALAE quia Diomedes peregrinus fuerat. Nam hoc dicit: habemus robur Italum, non Graecum militem, inermem et dissolutum. SVPERSVNT superabundant, adsunt ultra quam Quid enim proderat dixisse, quod superessent Latinis auxilia, si etiam Troianorum integrae vires esse probarentur? CVM MVLTO GLORIA VENIT
Abbreviated transcription (Latin):
& subtilis oratio. In armis. aut asi meis. aut latinorũ omnium generalit̃. Sitãnđ sertisum. ꝓpt̃ diomeden quiso¬
negauit auxilia. neque hab& fortuna re gressũ: Omniaque sibi possunt obici ponit. sedcũ solutionib suis
ã & fortuna non est in mutabilis & qͥ semeł pellitur iterũ in proeliũ potes reuerti. et ab auxilus ñs̃ penit
destituti &impsorũ erercitũ ẽ. Adhac plurimũ spei. est cut̃ sillo ggsmꝰ Qua quã o silolite quisquam .u. a.¬
onise mertiȩ arguit: sed querit de uraut omisa ꝑneg legentiũ. estaut̃ dolentis exclimato. & intdllegim mimoratã ẽ illieesꝰ
oratonẽ Nã erur set ddore. quia apte non potut dicere moriendũ potus sse qua hostes rogandos: &d tom dir conferonsse ad alasꝑ

Expanded text:
et subtilis oratio. 'in armis' autem aut meis, aut Latinorum omnium generaliter. vltra modo tempuset subtilis oratio. 'in armis' autem aut meis, aut Latinorum omnium generaliter. vltra modo tempusndum. Ad v. 413 Neque habet fortuna regressum omnia quae sibi possunt obici, ponit, sed cum solutionibus suis; nam et fortuna non est inmutabilis, et qui semel pellitur, iterum in proelium potest reverti. et ab auxiliis non sunt penitus destituti, et in ipsorum exercitu est adhuc plurimum spei. est autem syllogismut exclamatio, et intellegimus inmoratam esse illic eius orationem: nam exarsit dolore, quia aperte non potuit dicere moriendum potius esse, quam hostes rogandos: quod tamen dicit, conferens se ad alias
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ aut̃ patroclũ & ac hillẽ. Nalic& ipsi alund fuerint. tãm̃ min midonib imꝑauer̃. het aut̃ ponit int̾ ipossibilia. & ut¬
tur greco ꝓuerbio AΝΩ ΛΟΤΛMΟΙ sic horatius. ante padus matinilauerit cacumina. et sic est modo
dictũ ut in .IIII. Nunc liciae sortes. nanc & ioue missus ab ipso. Retro fugit aufidus undas. apuliae fluuius cadens
imorẽ suũ naturalẽ in uidiose in meã causã retorqu&. ut meae p̾sentię nõ illius naturȩ qđ timet eẽ uidea tur
oc c̃ enĩ qđ planuis iterat dicens. & formidine crimen aceruat s artificis scelus. Nã sceleratoꝵ ẽ. simulare for
ad ꝑ suadendũ. uult enĩ dicere meliꝰ ẽȩ̃ int̾ire quõ pacẽ rogare: qđ quia aꝑte ñ aud& latent̃ paulatĩ adh serpit
ãq. int̾ principiũ & insinuatio nẽ hoc int̾.ẽ qđ principiũ ẽ aꝑtarei enuntiatio. insinuatioaut̃ ut diximꝰ callida

Expanded text:
idonibus imperarunt. Haec autem ponit inter inpossibilia. Et utitur Graeco proverbio ἄνω ποταμοί: sic Horatius «et ante Padus Matina laverit cacumina». Et sic est modo dictum, ut in quarto «nunc Lyciae sortes, nunc et Iove missus ab ipso». RETRO FVGIT AVFIDVS VNDAS Apuliae fluvius est, cadens ut meae praesentiae, non illius naturae, quod timet esse videatur. Hoc est enim quod planius infert, dicens ‘et formidine crimen acerbat’. ARTIFICIS SCELVS nam sceleratorum est simulare formad persuadendum: vult enim dicere melius esse interire, quam pacem rogare. Quod quia aperte non audet namque inter principium et insinuationem hoc interest, quod principium est aperta rei enuntiatio, insinuatio autem, ut diximus, est callida
Abbreviated transcription (Latin):
bras. Sperbole est. Namq umbra semper tela comitatur. hinc ait. Erinsilit umbrassagita. Male
enĩ quidã aurtis legunt. Talisse. talit̃ collecta. Exnimia scilic& furiae magnitudine : Cũlminibus
desertis. Noctuã dic̃ ñ bubonẽ: Nam ait alitis imparue. Dubo autẽ maior est. Serũ canit. Iriste duturu
Signa sunt ista plangentũ. Stnidorẽ. a. Hocisscilic& sonũ. Nã utruĩq tangit auguriũ. & oscinũ &
p̃petũ. qđ grauiter poss& obeẽ troranis. Sio homerus inducit chalebtti durȩ innutti. quȩ

Expanded text:
BRAS hyperbole est; namque umbra semper tela comitatur, hic ait, transit umbras sagitta: male BRAS hyperbole est; namque umbra semper tela comitatur, hic ait, transit umbras sagitta: male enim quidem ‘auras’ legunt. TALIS SE taliter. COLLECTA ex nimia scilicet furiae magnitudine. CVLMINIBVS DESERTIS noctuam dicit, non bubonem; nam ait ‘alitis in parvae’: bubo autem maior est. SERVM CANIT triste, diuturnum, signa sunt ista plangentium. STRIDOREM vocis scilicet sonum: nam utrumque tangit augurium, et oscinum et praepetum, quod graviter posset obesse Troianis: sic Homerus inducit Calchanta. DVRAE inmit
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ furiarũ. cipud inferos Ileo autẽ dic̃ has ex nocte ꝓgenitas. ut ostentat & latent̃ oriri. & in tobenabilẽ
et̃ int̃ deoꝵ Sͦ Uno eodẽq tulit partu. Disposicio haec poete quȩ dic̃ has & similes eẽ furiis. & cum his
et̃ ꝓcreatas. hoc agit ut ostendat illã prudenciũ opinionẽ eẽ tã apud superos quã in t̾ris sic̃ apud in¬
feros furics. Apparent uidentur. p̃sto sunt ad obsequici. Unde &iam aparitores constat ẽẽ nominatos
descendit ut sol& sagitta conscendere. Hino statiꝰ traxit. ut discera de disco iaicto. similisq cadenti.
crescit in aduersos Inpulsos autẽ proprie sic̃ supra incertũ qua pulsa manu. Felle uenenini. A ma¬
ritudine ueneni. Suco noxio. lut cerce ꝑ ifrasticos dixit uenenũ. Ut Bititiꝑake in. Transila um¬

Expanded text:
sicut est furiarum apud inferos. Ideo autem dicit has ex Nocte progenitas, ut ostendat et latenter oriri et intolerabilem sicut est furiarum apud inferos. Ideo autem dicit has ex Nocte progenitas, ut ostendat et latenter oriri et intolerabilem esse iram deorum. VNO EODEMQVE TVLIT PARTV dispositio haec poetae, quae dicit has et similes esse furiis, et cum his esse procreatas, hoc agit, ut ostendat illam prudentium opinionem, esse tam apud superos quam in terris, sicut apud inferos furias. APPARENT videntur, praesto sunt ad obsequium: unde etiam apparitores constat esse nominatos. descendit, ut solet sagitta conscendere. Hinc Statius traxit ut diceret de disco iacto «similisque cadenti crescit in adversos». ‘Inpulsa’ autem proprie, sicut supra «incertum qua pulsa manu». FELLE VENENI amaritudine veneni, suco noxio: aut certe periphrasticos dixit venenum, ut βίη Ηρακληείη. TRANSILIT VM
Abbreviated transcription (Latin):
a scipione. sacris quibusdam. etiã romã et̃ translatã his actis: remoto a turno unoius auxilio. Dimetere ab armis.
luerunt. Mentẽ lȩa ixtorsit. Iste quide hoc dicit: Sed constat bello punico scdo exortitã uinonẽ: tcio uero bello
bi eum cotta in concione ab exercitu aogit abscedere : dic̃ se eiꝰ opera ñ usurũ ȩxũꝙ ab crmis dimittit . Pestes
cognominue dẏre. Propͥȩ pestes uocant᷑: Uirae uͦ cognomine. Et dictȩ dirae. qđ ñ nisi ante irati iouẽ uidentur:
t scuiq in limina regis. apparet̃. Iartaret̃ megerã. Bene tartarea ad didit. Ut ostendit & t̾renã ẽe & aerũ
megerĩ : Nã ut & ic̃ in t̾cio diximꝰ. Uolunt periti quandã triplice̾ potestatẽ eẽ & in t̾erris. & apud superos.

Expanded text:
a Scipione sacris quibusdam etiam Romam esse translatam. Ad v. 843 His actis remoto a Turno auxilio. Ad v. 844 Dimittere ab armis a Scipione sacris quibusdam etiam Romam esse translatam. Ad v. 843 His actis remoto a Turno auxilio. Ad v. 844 Dimittere ab armis luerunt. MENTEM LAETATA RETORSIT iste quidem hoc dicit; sed constat bello Punico secundo exoratam Iunonem, tertio vero bello ubi eum Cotta in contione ab exercitu cogit abscedere, dicit, «se eius opera non usurum, eumque ab armis dimittit». PESTES COGNOMINE DIRAE proprie ‘pestes’ vocantur, ‘dirae’ vero cognomine. Et dictae ‘dirae’, quod non nisi ante iratum Iovem videntur, ut «saevique in limine regis apparent». TARTAREAM MEGAERAM bene ‘Tartaream’ addidit, ut ostendat esse et terrenam et aeriam Megaeram: nam, ut etiam in tertio diximus, volunt periti quandam triplicem potestatem esse et in terris et apud superos,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita intelle gamꝰ. Soror iouis es. id satͥni filia. und ñ mirũ ẽ. Tantũ te ira cundiã retinere sub pectore. Nase¬
unũ unũ quẽq ꝓ generis qualitate inirã moueri. Nohiles enĩ &siad p̃sens uident᷑ ignoscere tam̃ in posterũ
irã re seruant. Qd nunc uinoni uidet᷑ obicere Nãcũ se c̃cedere dicer& petiit tam̃ qđ grauit poss& ob
troianis. Sic homer inducit calchanta dicentẽ deagamen none. Regũ irac ita se habent ut etiã si ods̃
indulgere uidcãtur. Stimulos iracundiȩ ad fiturũ reserucant. do qđ uis. Bene p̃senti us est tempore¬
am promissionis numinis ꝓ fato est : Subsident. Remanebunt. latebunt. in latnoꝵ scilica mubaitudne
tgalea que ona subsedit a cestes: Ritꝰq sacroꝵ adiciam. Uerũ ẽ. Nã saera matris dm̃ romani frygio more co

Expanded text:
ut ita intellegamus: soror Iovis es, id est Saturni filia: unde non mirum est tantam te iracundiam retinere sub pectore. Nam scut ita intellegamus: soror Iovis es, id est Saturni filia: unde non mirum est tantam te iracundiam retinere sub pectore. Nam scimus unumquemque pro generis qualitate in iram moveri: nobiles enim etsi ad praesens videntur ignoscere, tamen in posterum iram reservant. Quod nunc IunoTroianis. sic Homerus inducit Calchantem dicentem de Agamemnone: regum irae ita se habent, ut, etiam si ad praesens indulgere videantur, stimulos iracundiae ad futurum reservent. Ad v. 833 Do quod vis bene pr pro facto est. Ad v. 836 Subsident remanebunt, latebunt, in Latinorum scilicet multitudine, ut "galeaque ima subsedit Acestes" . ritusque sacrorum adiciam verum est: nam sacra matris deum Romani Phrygio more c
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uolunt uro tunc didici debere: cũ c̃firmamꝰ aliquit aut ꝓmittimꝰ. ut uro mefacturũ. ad uiro uero cũ n¬
gamꝰ ut ad uiro me ñ passe. ad uirome ñ fecisse. Terentus. ad urat se ñ posse ap̃ uospam philo ahsente ꝑ durare.
otest tam̃ & adualde significare: una suꝑ stitio. Religio motus eo qđ suꝑst& capitiominis religio. Reddita. data
Nã ꝓthesis ÷ nulla fati qđ lege s̃ enetur: Benefati. Nã uictorie lea: ẽ: ut uicticaedant ĩhabitũ nom̃q. uictorũ. ꝓ mau¬
tate tuoit. Respex̃ adsatur nũ quinitalia aliquando regnauerat. Indait tuoꝵ. Nã & latinus inde originẽ due
na potens itala uirtute .p hoc uidetͥ dicere. Si fatalit̾ inmin& ut atro ianis origa romana descendat. Troia
uoluerimꝰ ad mittere. erit sequens uersus in congruus. lrarũ tantos uoluis suhpectore fluctus. and melius

Expanded text:
tamen volunt ‘iuro’ tunc dici debere, cum confirmamus aliquid aut promittimus, ut ‘iuro me facturum’, ‘adiuro’ vero, cum negamus, ut ‘adiuro me non posse’, ‘adiuro me non fecisse’: Terentius «adiurat, se non posse apud vos, Pamphilo absente, perdurare». Potest tamen et ‘ad’ valde significare. VNA SVPERSTITIO religio, metus, eo quod superstet capiti omnis religio. REDDITA data: nam prothesis est. NVLLA FATI QVOD LEGE TENETVR bene ‘fati’: nam victoriae lex est, ut victi cedant in habitum nomenque victorum. PRO MAIESTATE TVORVM respexit ad Saturnum, qui in Italia aliquando regnaverat: inde ait ‘tuorum’. Nam et Latinus inde originem ducit, ANA POTENS ITALA VIRTVTE PROPAGO hoc videtur dicere: si fataliter inminet ut a Troianis origo Romana descendat, Troiani i filia. Quod si voluerimus admittere, erit sequens versus incongruus, ut ‘irarum tantos volvis sub pectore fluctus’. Vnde melius est
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut aenete uno loco arma describer&. turni uero hic astã gladiũ & loricã . in uiii aut̃. scutũ & galeã. ex inł.

Expanded text:
rit, ut Aeneae uno loco arma describeret, Turni vero hic hastam, gladium et loricam, in septimo autem scutum et galeam. Ad v.rit, ut Aeneae uno loco arma describeret, Turni vero hic hastam, gladium et loricam, in septimo autem scutum et galeam. Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
arigas aut̃. paga sonib posuit. Nã aurige ppries. currus regentes. Alboq oricaleo apud moaiores .ori¬
calcũ p̃tiosuis metalis omnib fuit : Naq sic lucrecius diei. cũ pri mui homines siluas insedisent. nullarũ
ad luc rerũ perit terta easu fertilis omniĩ ex incendi calore dsudaut metalla. Int̃q oricaleu p̃tiosus uifũ ẽ. qđ
&esplendorẽ auri & aeris durita possiđret. Nãq primũ đ auro securis facta : displicuit causa mollitie similira¬
tione & argenti contempt᷑ ẽ usus. Motaeris. Oricaleũ placuit done ueniretur ad ferrũ. Unđd etiã sla tadicunt᷑
fuisse ducsa. Oricaltũ aut̃ fuisse p̃tiosũ etiã plautus doc& quiait inmilite glorioso. ego istos mores oricalco cõ
sedex plorat utrũ arma apte & congrue eiꝰ mebris inhȩ reant. Aptat habendo. Adhabendũ ut cõ grue possit in e

Expanded text:
Aurigas autem pro agasonibus posuit: nam aurigae proprie sunt currus regentes. ALBOQVE ORICHALCO apud maiores oriAurigas autem pro agasonibus posuit: nam aurigae proprie sunt currus regentes. ALBOQVE ORICHALCO apud maiores orichalcum pretiosius metallis omnibus fuit: namque sicut Lucretius dicit, cum primum homines silvas incendissent, nullarum adhuc rerum periti, terra casu fertilis omnium, ex incendii calore desudavit metalla, inter quae orichalcum pretiosius visum est, quod et splendorem auri et aeris duritiam possideret. Namque primum de auro securis facta displicuit causa mollitiae; simili ratione et argenti contemptus est usus, mox aeris; orichalcum placuit, donec veniretur ad ferrum: unde etiam saecula ia dicuntur fuisse divisa. orichalcum autem fuisse pretiosum etiam Plautus docet, qui ait in Milite Glorioso "ego istos mores orichalco contra sed explorat utrum arma apte et congrue eius membris inhaereant. aptat habendo ad habendum, ut congrue possit inhae
Abbreviated transcription (Latin):
ane nunc nonducit oriri diem seddesignat tepꝰ quo uult ut ad certam̃ singulare ut̃ que ꝑcedat. Nr̃o dirimamꝰ
sangumeb hene se omnib com̃dat hoc dic to. S iquidẽ suũ sangiunẽ ꝓomnibello dic̃ posse sufficere. Posent eͦs¬
qntia .o. P s olent enĩ exequoꝵ ł mosticia. ł ala critate. euentũ futurũ dimicatur colligere: Pilu no quos ipsade
dedit d orythya At oratius inartepoetica. Nec qud cũq uelit poscat sibi fabula credt. underetici culpant
hocloeo urgilũ : dicentes in congruũ ẽẽ figm̃tũ. Nan oryhia cũ atheniensis fuerit filia tͣrrigene. & ab orea
intheicia rapta sit que ad modũ potuit pilũ noerat initaliaequos lare. Decus dedit. ad ornam̃tũ. uit quas
ipsaclecus sibidia camilla ddelegit. Sane hic uersus spondia ⁊onẽ. Na thy diptongos ẽ greca. Quicandore niues

Expanded text:
Sane nunc non dicit oriri diem, sed designat tempus, quo vult ut uterque ad certamen singulare procedat. NOSTRO DIRIMAMVS Sane nunc non dicit oriri diem, sed designat tempus, quo vult ut uterque ad certamen singulare procedat. NOSTRO DIRIMAMVS SANGVINE BELLVM bene se omnibus commendat hoc dicto, siquidem suum sanguinem pro omni bello dicit posse sufficere. POSCIT ENTES solent enim ex equorum vel maestitia, vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. PILVMNO QVOS IPSA DECVS DEDIT ORITHYIA ait Horatius in arte poetica «nec quodcumque velit poscat sibi fabula credi». Vnde critici culpant hoc loco Vergilium, dicentes incongruum esse figmentum. Namque Orithyia cum Atheniensis fuerit, filia terrigenae, et a Borea in Thraciam rapta sit, quemadmodum potuit Pilumno, qui erat in Italia, equos dare? DECVS DEDIT ad ornamentum, ut «quas ipsa decus sibi dia Camilla delegit». Sane hic versus spondiazon est: nam ‘thyi’ diphthongus est Graeca. QVI CANDORE NIVES
Abbreviated transcription (Latin):
suã mortẽ facile posse contemꝑnere d terr& eũ dicens se si mul eẽ moriturã. Ut qui ꝑiculũ ñ tim& for mid& in¬
cut ubi multa albalilia ꝑmixta rubent rosa. lđ rosae coniunctione. Naturalit̃ enĩ omnis: candor: uicinũ in
strahit ruborẽ. Vlũ turbat amor. Inuenit occasionẽ quiturnꝰ magis moueretur in bellũ. Nege enĩ turno li
ris adduri martis certamina ꝓficiscentẽ. Nequeenĩ turno moralibera ẽ non eundi. postiã ꝓmissu singula¬
re certam̃: aut certe hocdic̃: Nolime mat̃ adbellũ euntẽ ominosis lacrimis ꝓsequi neq enĩ turno ẽ mora libera
mortis idẽ neq enĩ in potestate meaẽ morã inferre uenientib. fatis. ac sidicer&. sunmin&e periturussu etiã
simini me aibella ꝑficiscar. Sciendũ tam̃ ẽ locũ hunc unũ esse d̃ insolubilib. XIII. que habent obscuritatẽ.

Expanded text:
suam mortem facile posse contemnere, deterret eum, dicens se simul esse morituram: ut qui periculum non timet, formidet insuam mortem facile posse contemnere, deterret eum, dicens se simul esse morituram: ut qui periculum non timet, formidet in rubent ubi lilia multa Alba rosa aut ubi multa alba lilia permixta rubent rosa, id est rosae coniunctione: naturaliter enim omnis candor vicinum in se trahit ruborem. Ad v. 70 Illum turbat amor invenit occasionem, qua Turnus magis moveretur in bellum. Ad v. 74 Neque enimris, ad duri Martis certamina proficiscentem: neque enim Turno mora libera est non eundi post iam promissum singulare certamen. aut certe hoc dicit: noli me, mater, ad bellum euntem mortis’, id est neque enim in potestate mea est moram inferre venientibus fatis, ac si diceret: si inminet, periturus sum, etiam si minime ad bella proficiscar. Sciendum tamen est, locum hunc unum esse de insolubilibus XII quae habent obscuritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
amque hocdie. qua ꝓ̾ salutẽ ea sollicitudinẽ geris hanc ꝓmea fama & gla queso derelinquas: uir fortis enĩ glorio sãmor¬
te gͥponit salut: Debile ferrũ si c in scd̾o. Telũq. inbelle sine iectu coniecit. Nr̃o đ̃ uulnere. Id̃ nos inferimus. & du¬
bie e locutus. Longe illidea mat᷑ erit. Contra ilud. Sed matris aurilio nititur: noua sorte. id magna. Nã nouũñẽ
qd̃ fuerat ante ꝓmissũ. Magrã aut̃ sortẽ uocauit singurlare cer tamen ꝑsiquis amate tangit honos animũ: Si quare
regina rogat : tuã comou& mentem: sic in uii. Sique piis animis man& infelicis amatȩ gratia. inte omnis domus uri
eũ bello non tantũ a singularicer tamine de ortantur. Et me turne manent. Mire agit. Nã quia scit uirũ fortẽ

Expanded text:
namque hoc dicit: quam pro salute mea sollicitudinem geris, hanc pro mea fama et gloria quaeso derelinquas; vir fortis enim gloriosam mornamque hoc dicit: quam pro salute mea sollicitudinem geris, hanc pro mea fama et gloria quaeso derelinquas; vir fortis enim gloriosam mortem praeponit saluti. DEBILE FERRVM sic in secundo «telumque inbelle sine ictu coniecit». NOSTRO DE VVLNERE quod nos inferimus: et dubie est locutus. LONGE ILLI DEA MATER ERIT contra illud ‘sed matris auxilio utitur’. NOVA SORTE id est magna: nam novum non est quod fuerat ante promissum. Magnam autem sortem vocavit singulare certamen. PER SI QVIS AMATregina rogat, tuam commovet mentem: sic in septimo "siqua piis animis manet infelicis Amatae gratia" . Ad v. 59 In te omnis domus incleum bello, non tantum a singulari certamine dehortatur. Ad v. 62 Et me turne manent mire agit: nam quia scit virum fortem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ enã legimꝰ quẽ regia conuna ad iugi generũ miro ꝓperar& amore. Iui me casus. Excusat turnũ ut nonipsie
ee uideatur qđ uic t᷑ꝰ ⁊ sedsuũ quiausus s̃. contragenerum bella suscipere. Primus p̃cipuus. Bis magna uicti. pi se mel
cũ e occisus me ueiius. iterũ cũ interiit camilla. abent. Ci surpauit ur hã. albeo albes in sania mutat. In saria enĩ
nõcedit. Nonenĩ ar d̾ea alaurento longo ualde dissid& spatio : A egrossiq medendo. Inde magis eiegra tudo¬
crescchat. Onđ eisc latinus remediũ sperabat adferre. Medendo aut̃ dũ eimederur. Nã gerundi modus ẽ apassiua signifi¬
catione ut primũ fari potuit. Nimius dolor & iracundia. ei int̃ duserant uocẽ. Sic de euandro. Et ua uix tandem
larita dolori est: Qua ꝓmecurã geris hanc p̃cor optime ꝓmede ponas. Bis quidẽ ait ꝓme. sed diuersa al fectione

Expanded text:
quod etiam legimus «quem regia coniunx adiungi generum miro properabat amore». QVI ME CASVS excusat Turnum, ut non ipsius quod etiam legimus «quem regia coniunx adiungi generum miro properabat amore». QVI ME CASVS excusat Turnum, ut non ipsius esse videatur quod victus est, sed suum, qui ausus fuerat contra generum bella suscipere. PRIMVS praecipuus. BIS MAGNA VICTI PVGNA semel, cum est occisus Mezentius; iterum, cum interiit Camilla. ALBENT usurpavit verbum ‘albeo albes’. INSANIA MVTAT insania enim non procedit; non enim Ardea a Laurento longo valde dissidcrescebat, unde se ei Latinus remedium sperabat adferre. ‘Medendo’ autem dum ei medetur: nam gerundi modus est a passiva significatione. VT PRIMVM FARI POTVIT nimius enim dolor vel iracundia ei intercluserant vocem: sic de Euandro «et via vix tandem voci laxata dolori est». QVAM PRO ME CVRAM GERIS HANC PRECOR OPTIME PRO ME DEPONAS bis quidem ait ‘pro me’, sed diversa adfectione: