comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ gentiunt qr dix̾at s̃ nãq tibi redu¬
ces sotios alibi respondet respiat ut eñget
gnosia tellus. Scidit se nubes nubes tm di¬
cimꝰ nõ mibs licet dicamꝰ trabs trabes
Sreps scirpes ẜxp̃ces plebs plebes seo
This tantũ q̃ legimus st ponẽda nõ eñ

Expanded text:
entiunt, quia dixerat supra "namque tibi reduces socios" . alibi 'respondet' respicit, ut "respondet Gnosia tellus" . Ad v. 587 Scindit se nubes nubes tantum dicimus, non nubs, licet dicamus trabs trabes, stirps stirpes, prex preces, plebs plebes. sed de his tantum quae legimus sunt ponenda; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
men imposint inquo matri fecerat
templum qd ente ascribit pocta di¬
cis tum uicina ascris hericino in
ym Catonem ad italiam uenerit.
Urbem quam statuo ur̃a est Multi
antitosim uolunt ut̃ sit ꝓ oros sed si
sie in telliganus quam nii lominus
sequiom ꝙ silensis fit ꝑ casus muta¬
tionem debuit enim dicere urbs q̃
at ille argos agamenoniasq micenas
ipamq eacidem sb audis ille alt̾ em
priũ uicit alt̾ micenas. Item nõ up¬
ara mali miẜis succurere disco Aget᷑
regetnt Noto ꝯpuilsus eodem aut quo¬
uisuento / aut be uera noto ꝗ d̃ sirnh
Cartaguran ducat supͣ enim Iuo¬
nens i nada crea tulit penitus q. pa
patur metri est ut steteruntq come
a foret adueniat temporis ẽ fueni. En¬
dem ĩ omi uirgilio ega quioem Segł¬

Expanded text:
inposuit, in quo matris fecerat templum, quod Aeneae adscribit poeta dicens «tum vicina astris Erycino in secundum Catonem ad Italiam venerit. VRBEM QVAM STATVO VESTRA EST multi antiptosin volunt, ut sit pro ‘urbs’. Sed si sic intellegamus, ‘quam’ nihilominus sequitur et syllepsis fit per casus mutationem; debuit enim dicere ‘urbs quae lle Argos Agamemnoniasque Mycenas ipsumque Aeaciden» - subaudis ‘ille’. Alter enim Pyrrhum vicit, alter Mycenas. Item «non ignara mali miseris succurrere disco». AGETVR regetur. NOTO COMPVLSVS EODEM aut quovis vento, aut re vera Noto, qui de syrtibus Carthaginem ducit; supra enim Ilioneus «in vada caeca tulit penitusque propiatur metri est, ut «steteruntque comae». ADFORET adveniat; temporis est futuri. EQVIDEM in omni Vergilio ‘eg
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo addita digamõ infine frã
deemationi a sole Regi nom̃ impo¬
suit Eneas sequitur rapidumao
nanes ceta ꝑ parentesim dcã st
raꝑidum ad nanes Nõ p̾miitit nͦ¬
ex affectu pr̃is intellugendim E
nõ & a cute uelocitate / et sic̃ p̃ra :¬
pidumm dix̃ quo mͦ Terrentius ꝑ pol
ipum ꝑse plemim est iurantis ad
ebium cui ppositio seꝑatim nũꝗͣ
coheret / ferat afferat Aũrtiet ut fe¬
ret h aliquam tibi sama saluter
tat mõ est alias hõret ut stant lu¬¬
mina flãme ꝙ stubat acuta silex
Item plenum est ut iam puluere
ẽ ut stant manibus ace Item placo

Expanded text:
Ergo addita digammo et in fine facta derivatione a Sole regi nomen inposuit. AENEAS sequitur ‘rapidum ad naves’, cetera per parenthesin dicta sunt. RAPIDVM AD NAVES PRAEMITTIT ex affectu patris, intellegendum est, non ex Achatae velocitate. Et sic ‘praerapidum’ dixit quomodo Terentius «per pol ipsum per se plenum epositio separatim numquam cohaeret. FERAT adferat, nuntiet, ut «feret haec aliquam tibi fama salutem». STAT modo ‘est’; alias ‘horret’, ut «stant lumina flamma et «stabat acuta silex»; item ‘plenum est’, ut «iam pulvere ut «stant Manibus
Abbreviated transcription (Latin):
ee casione thiestes cũ frĩs uxoĩ concubit
Areuus uõ ei filiam epułandum appo¬
suit q̃ sol ne pollicẽtur aufugit seo
ueritatis hoc est Atrcum ap metenas
pͥmũ soliiꝰ ec ussim inuerrisse cui inu¬
nidens fr̾ ex urbe discessit tempore
quo enis probata st dca. Sen uoi he¬
sꝑiam magnam

Expanded text:
sione Thyestes cum fratris uxore concubuit. Atreus vero ei filium epulandum adposuit. Quae Sol ne pollueretur aufugit. Sed veritatis hoc est: Atreum apud Mycenas primum solis eclipsin invenisse, cui invidens frater ex urbe discessit tempore quo eius probata sunt dicta. SEV VOS HESPERIAM MAGNAM
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝑhibenint harenẽ ut alibi litusq
rog̃amus occũpantis ẽ eim possessio
conmiuĩbus ꝓhibent. primau uetãt
ꝯsistere trã a. inlitor̃ ut alibi Iuq
cui prima feementem fudit equũ
magno tellus ꝑcussa teidenti. Mõta¬
lia arma mortalem possibilitatẽ
sañ arma et consilia sugnificant ut
quere conscins arma. seo h loco terg
łutent pꝑ siciliam. nam panlo post
ait ss ꝙ sicał renonib urbes cũ
unam habrant inqua acestes re¬
gnat beo antergrem uebes posint
At sperate deos abnsure tinere ut
alibi: hune eico si pociui tancum spe¬
par̃ dolorem. cũ speremus bonati¬
meanius aduersa aaemores fandi
atq nephanch iusti e in iusa. Et
bñ memorei qr et si nõ statim prũ¬

Expanded text:
litusque rogamus»; occupantis est enim possessio communibus prohibent. PRIMAQVE VETANT CONSISTERE TERRA id est in litore, ut alibi «tuque o, cui prima frementem fudit equum magno tellus percussa tridenti». MORTALIA ARMA mortalem possibilitatem. Sane ‘arma’ etiam consilia significant, ut «quaerepropter Siciliam; nam et paulo post ait ‘sunt et Siculis regionibus urbes’, cum unam habeant, in qua Acestes regnat: sed ad terrorem ‘urbes’ posuit. AT SPERATE DEOS abusive ‘timete’, ut alibi «hunc ego si potui tantum sperare dolorem», cum speremus bona, timeamus adversa. MEMORES FANDI ATQVE NEFANDI iusti et iniusti. Et bene ‘memores’, quia etiamsi non statim pu
Abbreviated transcription (Latin):
bat / Interea dum h gerunt᷑ se sa¬
tis oportime a macribus festinat᷑
ad templum ut alibi nee nõ adtẽpl¬
umi slĩmasq ad pallagis arces.
Nõ eque dicit inigue littotes figu¬
ra est ut alibi q uacum darumi
nõ equus acerris ꝑassis partici¬
pium est ab to q̃õ est pandor ito
aũt nõ facit pansus qr plirimq
N qo in pͥma uirbi positione in ueĩt᷑¬

Expanded text:
bat. INTEREA dum haec geruntur. Et sabat. INTEREA dum haec geruntur. Et satis opportune a matribus festinatur ad templum, ut alibi «nec non ad templum summasque ad Palladis arces». NON AEQVAE id est iniquae. Litotes figura est, ut alibi «et vacuis Clanius non aequus acerris». PASSIS participium est ab eo quod est ‘pandor’. Ideo autem non facit ‘pansus’, quia plerumque ‘n’, quod in prima verbi positione invenit
Abbreviated transcription (Latin):
Titides diomedes. Et bñ ulixem ce¬
diomede cadanera Alixes trahe
at s ueloces ut pnicibus inea pł¬
antis Si ignea uelox est proculdu¬
hoc he troyli amore. Achillẽ ductũ
palũbes en quibus ille delectabat᷑
obiecisse quas cum uellet tenẽ
captus ab achille in eius ample¬
ibus periit seo hoc qͣr indignu
hereo carmine mutant poeta
fugiens fugeẽ uolens accepto Iã
uulnere infelicem młti hoc loco
distingunt tn S si iũgas piuer
unus est sensus ati imnꝑar ac
sidicẽt pe si puer nõ essit cõgͦsi¬
us achilli Congredio tibi antiꝗ
dicebant sicut piugno tibi oiico
tibi hodie dicimus ꝯgreitis tecũ
pgno tecum dimico teci Giru
Euxribus falcatis usos eẽ maio¬
res Et luiius ꝙ salustius ddocẽt
om̃ia uersa sparsa uenit aũt ab
eo q̃d est uerior/ Inscribitur dila¬
cerlitut ut plantus corgus tuum
pirgis ulmeis inscribam hasta ha¬
stiliͦ scilicet quam teasfixus trahe¬

Expanded text:
Tydides Diomedes. et bene Vlixen ceDiomede cadavera vlixes trahebat et veloces, ut "pernicibus ignea plantis" . si ignea velox est, sine duhoc habet: Troili amore Achillem ductum palumbes ei quibus ille delectabatur obiecisse, quas cum vellet tenere, captus ab Achille in eius amplexibus periit. Sed hoc quasi indignum heroo carmine mutavit poeta. ‘Fugiens’ fugere volens accepto iam vulnere. INFELIX multi hoc loco distinguunt, tamen etiam si iungas ‘puer’, unus est sensus. ATQVE INPAR ac si diceret ‘etiam si puer non esset’. CONGRESSVS ACHILLI ‘congredior tibi’ antiqui dicebant, sicut ‘pugno tibi’, ‘dimico tibi’. Hodie dicimus ‘congredior tecum’, ‘pugno tecum’, ‘dimico tecum’. CVRRV curribus falcatis usos esse maiores et Livius et Sallustius docent. omnia versa, sparsa». Venit autem ab eo quod est ‘verror’. INSCRIBITVR dilaceratur, ut Plautus «corpus tuum virgis ulmeis inscribam». HASTA hostili scilicet, quam transfixus trahe
Abbreviated transcription (Latin):
ut asiliae in mida conixa eilust
penixa Resdura ac sidicẽt ẽ q̃ do¬
quit et regni nouitas que semy he
tiorem smoliri bñ nõ facẽ s̃ mo¬
roya est aut troye urbem ut urbẽ
patani. Urbem bitroti. Incenoia belli
cendio camparat bellum ut ignẽtem

Expanded text:
ut «a, silice in nuda conixa reliquit» pro ‘enixa’. RES DVRA ac si diceret ‘est quiddquit. ET REGNI NOVITAS quae semper habet timorem. MOLIRI bene non ‘facere’, sed ‘moTroia est, aut ‘Troiae urbem’, ut «urbem Patavi», «urbem Buthroti». INCENDIA BELLI cendio conparat bellum, ut «in segetem
Abbreviated transcription (Latin):
rem dicumii nͨ tñ uescõ illam rem
ꝵ ip̃e enĩm ciat nõ usq quaq hoc
ẽẽ faciendum Nõ metuus hoc loco¬
ao distinguenoum est. Cuius aũt
rei exsequentib probat: nam ui¬
cum possis maiora recipere. Nam
q̃tum hie opis fiat penitet hoc ẽ

Expanded text:
or illam rem’. Et ipse enim dicit non usquequaque hoc esse faciendum. NON METVS hoc loco distinguendum est. Cuius autem rei ex sequentibus probat; nam vucum possis maiora recipere’. Nam quantum h
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ disco quat nõ disco gua nõ sũ
ignara his enĩ intelligimꝰ nõ ut sup̃
diximꝰ sic salustius segmõ neq minꝰ
greauis e mitiplex cura. Indicit honorẽ
i. iussit fieri supplicatiões et bñ indi¬
cit qr toiani inopmate uenorant go
ferie ant legitimĩ st aut mocẽ inditi aut¬
dicuntꝰ qr paurtas maiorũ exconlatione
sacrificubat ant cẽte debonis dãnator
uñ s supplicia dictꝰ supplicationes q̃
st de bonis supplicia passorum Salustius
in suppliciis deoꝵ magnisici. hine et
sacrum & uenerabilẽ e exacranuu
ĩtelligimus qr sacee res ̃ bonis execrã¬
dorum fiebant Terga sini nõ diclma

Expanded text:
RERE DISCO quare ‘non disco’? Quia ‘non sum ignara’. Bis enim intellegimus ‘non’, ut supra diximus. Sic Sallustius «segnior neque minus gravis et multiplex cura». INDICIT HONOREM id est iussit fieri supplicationes. Et bene ‘indicit’, quia Troiani inopinato venerant. Et feriae aut legitimae sunt aut indictae. indici autdicuntur, quia paupertas maiorum ex conlatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum: unde et supplicia dicuntur supplicationes, quae sunt de bonis supplicia passorum. Sallustius "in suppliciis deorum magnifici" . hinc etiam sacrum et venerabile et exsecrandum intellegimus, quia sacrae res de bonis exsecrandor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetas nł intatur iteratio . feruet
ꝯcelebratur ut ei eñ fruset cessat di¬
amus ut Iexrentius umirunt h
homines feugent fragrantia quo¬
tuns incerdium siumficat᷑ q fl¬
quotiens odor qui fracta spetig¬

Expanded text:
etas, vel vitatur iteratio. FERVET concelebratur, ut contra ‘friget’ cessat dicimus, ut Terentius «nimirum hic homines frigent». FRAGRANTIA quotiens incendium significatur, quod flquotiens odor, qui fracta speci
Abbreviated transcription (Latin):
Si quio usq iustix est siualet apͣ
homines Iustitia. Et mens sibi
ꝯscia ricti secundum stoycos qui di¬
cunt iꝑam uirtutem esse premio
et iam si nulla sint p̃mia. Que
te tam leta tulerunt secula alibina¬
ti melioribus annis felicitas enim tẽ¬
porum ex nascentium nurtisi com¬
probatut Qui tanti talong. p.¬
Sm artem rhetoricam parentes quos
ignorat laudat ex liberis Simul sci¬
enoum om̃ia hoe loco lauis p̃cepta
ẜuatrinam e aparentibus lauolt
ut qui tanti talemuenuete partas¬
ꝙ ab ip̃u ut urbe domo sotias  a fu¬
turõ ut nõm q tuum landesq ma¬
nebunt. infretra abusiue n maria
nam ꝓpͥe fretrum e mat̃ naliter
mobile ab unoarum feruorim no¬
minatum dum montibus ubre
Iustrabunt connexa alii hoc loco di¬
scingunt ꝑ oicunt q̃ diui inclinata
in moncioni latera. umbre pno
solis flexit circubunt ut lustat
auentini montem auc iusteabu̾t
umbrabunt uñ iustra g ferar¬

Expanded text:
TIAE EST si valet apud homines iustitia. ET MENS SIBI CONSCIA RECTI secundum Stoicos, qui dicunt, ipsam virtutem esse pro praemio, etiamsi nulla sint praemia. QVAE TE TAM LAETA TVLERVNT SAECVLA alibi «nati melioribus annis»; felicitas enim temporum ex nascentum meritis comprobatur. QVI TANTI TALEM m artem rhetoricam parentes quos ignorat laudat ex liberis. Simul sciendum omnia hoc loco laudis praecepta servata; nam et a parentibus laudat, ut ‘qui tanti talem genuere para futuro, ut «nomenque tuum laudesque manebunt». IN FRETA abusive modo ‘maria’; nam proprie fretum est mare naturaliter mobile, ab undarum fervore nominatum. DVM MONTIBVS VMBRAE LVSTRABVNT CONVEXA alii hoc loco distinguunt et dicunt, ‘quamdiu inclinata in montibus latera umbrae pro solis flexu circumibunt’, ut «lustrat Aventini montem»; aut ‘lustrabunt’ ‘inumbrabunt
Abbreviated transcription (Latin):
ano italiam tenuit esq nõm pstine
eegionis imposunt ut higimus dodt. An¬
tiqua nobilis nec enimꝰ noua essepo¬
sset licet primam tram suare esse
dicant athemenses. Uber gube uber̃
ꝓprie est fecumdrtas. Et bñ ytalie
Uirtutem fecimoitatem collandat
ne a fricam petisse uideantur den¬
otrii coluere uixi .i. que oenotria añoc̃a¬

Expanded text:
it eique nomen pristinae regionis inposuit, ut Hyginus docet. ANTIQVA nobilis; nec enim nova esse potest, licet primam terram suam esse dicant Athenienses. VBERE GLEBAE ‘uber’ proprie est ‘fecunditas’. Et bene Italiae virtutem fecunditatemque conlaudat, ne Africam petisse videantur. OENOTRI COL
Abbreviated transcription (Latin):
sotios metu pꝑ concursum. Aroioãt
nita hoc est qna affectione penoru
populus conueniret Dissimulant
daissimulamui nota simulannus ig¬
nota ut daluitimiꝰ simlatõ ac diss¬
pera an aduersa. Cũctinã lecti na¬
uibus ibant bene addoit lecti ne
penitus om̃pꝑs intelligĩs nõ nulli tn
Lectiꝰ nambus legunt᷑ qđ si fit ⁊p¬
alege ẽ & illuc sensus recurit Et
sciendnm plerimq hͦ loco addi aliꝗd
gñalitati & fi spetialitatẽ. Itẽ si
dicas om̃eo icolastici laborant gnã

Expanded text:
T tivum. RES INCOGNITA hoc est qua adfectione Poenorum populus conveniret. DISSIMVLANT dissimulamus nota, simulamus ignota, ut Sallustius «simulator ac disspera, an adversa? CVNCTI NAM LECTI NAVIBVS IBANT bene addidit ‘lecti’, ne penitus omnes intellegeres. Nonnulli tamen ‘lectis navibus’ legunt; quod et si sit, hypallage est et illuc sensus recurrit. Et sciendum plerumque, ut hoc loco addi aliquid generalitati et fieri specialitatem. Item si dicas ‘omnes sc
Abbreviated transcription (Latin):
intellugere teactum. possimius nõ
picturam conspitẽ. uñ est illno mu¬
lcere altnos ⁊ çõpora fingrẽ lingna
Laꝑtrnerat bene forma usilse
feequentantia ꝑ quan oñdit ip per
numerum uixerat exanimum
exanimis d exanimꝰ dicutius sic̃¬

Expanded text:
intellegere possumus, non in pictura conspicere. Vnde est et illud «mulcere alternos et corpora fingere lingua». RAPTAVERAT bene forma usus est frequentativa, per quam ostendit quod per numerum dixerat. EXANIMVM ‘exanimus’ et ‘exanimis’ dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
gnum ꝑ fectum nhil hñt s ꝑ comp¬
erationem intellurunt᷑ ut supͣ de
dum reguim esse drenilo quiun
Ut mltis in uirgilio locis ꝓbatur fe¬
minarun uirecudiare uñ utrñq
dedit didoni. Uultume dimissa nol¬
ta figura ẽ ut oculos suffusa mte¬
tes.Soluite corde metu. Thenc
at partim petita promittit Scũdũ
sañ qr cũ petunt᷑ ũł promittunt᷑
alique a ualidissimis in cohandũ¬

Expanded text:
gnum’ perfectum nihil habent, sed per conparationem intelleguntur, ut supra de dum regum esse breviloquium, et, ut multis in Vergilio locis probatur, feminarum verecundiam. Vnde utrumque dedit Didoni. VVLTVM DEMISSA nota figura est, ut «oculos suffusa nitentes». SOLVITE CORDE METVM TEVCRIat, partim petita promittit. Sciendum sane quia cum petuntur vel promittuntur aliqua a validissimis inchoandu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cego ureatio q̃d antem dix̃
Iuris ad did̾onis ꝑtinet laudem
sorte trahebant ꝓprie locntus e
srahuntur enim sõtes hoc est eau¬
cunit concursu accedere magͣ
cum magna afeorum multituino
Et hae est quod formidat eneas
certus qua eos m̃te comitat᷑ Disp¬
nlerat se greganerat s magna e

Expanded text:
t ergo iteratio. Quod autem dixit ‘viris’ ad Didonis pertinet laudem. SORTE TRAHEBAT proprie locutus est; trahuntur enim sortes, hoc est educuntur. CONCVRSV ACCEDERE MAGNO cum magna Afrorum multitudine. Et hoc est quod formidat Aeneas, incertus qua eos mente comitentur. DISPVLERAT segregaverat. Et magna e
Abbreviated transcription (Latin):
hoe qr ut u est naturałr longa aut oy
diptonins. Ceterum si sit proprio no¬
mine aychro nos ut om̃es lat̾me st
ppriorum nominum abuterut licẽ¬
tia ut in artibus lectum est orion
cego postra uenato fcñs dum uellet
cum diana ꝯcubcẽ ot Oratins dicit
eis saciptis occisus est ut lucanus in¬
misso storptone periit ac deorum mi¬
fatione relatus in sidera sucͫ fam¬
osum tempestacibus frc̃. Uercis muliꝰ
aut̃ est a scõpione intemptum quo
oriente occidit/ Sane mainituine
sua multis oritur diebus & ideo eiꝰ
et apuo peritos est incerta tempest¬
as uñ deum est lum sbito aosargẽs
ad excusationẽ nõ nõ pronise teti¬
pestatis et młti in suꝑfluo querũt

Expanded text:
 aut ω est naturaliter longa aut ου diphthongus; ceterum si sit in proprio nomine dichronos, ut omnes Latinae sunt, propriorum nominum abutemur licentia, ut in Artibus lectum est. Orion ergo postea venator factus, dum vellet cum Diana concumbere, ut Horatius dicit, eius sagittis occisus est, ut Lucanus, inmisso scorpione periit, et deorum miseratione relatus in sidera signum famosum tempestatibus fecit. Veri similius autem est a scorpione interemptum, quo oriente occidit. Sane magnitudine sua multis oritur diebus, et ideo eius etiam apud peritos est incerta tempestas: unde dictum est ‘cum subito adsurgens’ ad excusationem non praevisae tempestatis. Et multi superfluo quaer
Abbreviated transcription (Latin):
taigit ut supͣ dixninis aut uircu¬
tem eius mult ostindere nune eñ
sortituonus ẽ int hostium tela u̾sa¬
ri ut salustuis Catrima longe
in mixti sanaii hoe esse soluenoñ¬
Soai na liter longa ẽ fit tn brenis
int dum cũ ea uocalis sequit᷑ ut
pramo iurgebat eoo. Nuri meno¬
nis armaͬ qr titonii fe lauine¬
contis ⁊ aptus ab aurora filium
suum menonem ex ip̃a progenitũ
aotroye misit auxilia nigri ant
aurora Ana uulcania ut ille igicat
Esus te potuit lacennis titomã flec¬
tere ꝗuix Rpcit amazonioum hoc
est qd sup̃ dixit uide iliacus ex cr¬
dine pugnas homerus enim hec om¬
nia tatuit q̃ stã st post hectoris
mortem amazonioum aut derin¬
atio est ꝓ pͥncipalitate ut scipiad̾as
duros bello pro scipionibus sane am¬
mones ac̃e st nł qo̾ simul uinãt
sine uiris ii¬

Expanded text:
t virtutem eius vult ostendere; nimiae enim fortitudinis est inter hostium tela versari, ut Sallustius «Catilina longe inmixti Danais» hoc esse solvenaturaliter longa est, fit tamen brevis interdum quia eam vocalis sequitur, ut «primo surgebat Eoo». NIGRI MEMNONIS ARMA quia Tithonus, frater Laomedontis, raptus ab Aurora, filium suum Memnonem ex ipsa progenitum, ad Troiae misit auxilia. ‘Nigri’ autem Aurora. ‘Arma’ Vulcania, ut ille indicat versus «te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx». DVCIT AMAZONIDVM hoc est quod supra dixit «videt Iliacas ex ordine pugnas». Homerus enim haec omnia tacuit quae facta sunt post Hectoris mortem. ‘Amazonidum’ autem derivatio est pro principalitate, sicut «Scipiadas duros bello» pro Scipionibus. Sane Amazones dictae sunt vel quod simul vivant sine viris,
Abbreviated transcription (Latin):
des maris nõ nerenes iacitut
maior etũ est tacit᷑itatii afst¬
ctus ut sup̃ hac lictum sie Terrenti
ut mecum tacita gandeam ptem¬
ꝑtant mõ uehement temptant
alibi leuit ut blanoa uicissim ga¬
ulia ꝓ temptant mẽtem sũt &¬
enim młta q̃ pro locii in telligũtꝰ
ut impotens eesatis & minus po
futurii Regnature cartagim lu
foribrs dĩe instans ẜcipne forib
s hoe luco aistinguendimi est ma¬
gno enim studio e labore temploꝵ
fores fiebant quas guibusdam in¬
sugnibant historiis ut inforibus
litum anorogei. Item inforib pn¬
gnam ex auro solidoq elefanto
qͣiis quidam ingant tñ forio diue
Media testuoine templi ut uiuimĩ¬
telligas tectum templi qđ si est s
de ratione templorim ideo sic fit
ut simulatro celi imaginom reoeat
q̃õ ꝯstat eẽ conuexum septa arm¬
is satellidum scilicet. solio solium
ꝑprie est armariura uno ligno fa¬
ctum inquo reges seuebant yy tute¬

Expanded text:
des, maris vero Nereïdes. TACITVM maior enim est taciturnitatis adfectus, ut supra «haec secum». Sic Terentius «ut mecum tacita gaudeam». PERTEMPTANT modo ‘vehementer temptant’. Alibi leviter, ut «blanda vicissim gaudia pertemptant mentem». Sunt enim multa quae pro locis intelleguntur, ut ‘inpotens’ et ‘satis’ et ‘minus’ FVTVRIS regnaturae Carthagini. TVM FORIBVS DIVAE instans praecipue foribus. Et hoc loco distinguendum est - magno enim studio et labore templorum fores fiebant, quas quibusdam insignibant historiis, ut «in foribus letum Androgei», item «in foribus pugnam ex auro solidoque elephanto» - quamvis quidam iungant ‘tum foribus divae media testudine templi’, ut unum intellegas tectum templi et pronai; qde ratione templorum, ideo sic fit, ut simulacro caeli imaginem reddat, quod constat esse convexum. SAEPTA ARMIS satellitum scilicet. SOLIO solium proprie est armarium uno ligno factum, in quo reges sedebant propter tute
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Multum intre est me iustiti¬
am e pietatem nam pietasi pars
institie est sicut seueritas. Añc ergo
hoc dicit qr parte sit iustus idt̃ pie¬
tate Et bñ duo laudat ĩ enea e pie¬
tatem quam adidone impetrar̃ cite¬
noit e uirtutem quam acidone¬

Expanded text:
fuit multum interest inter iustitiam et pietatem; nam pietas pars iustitiae est, sicut severitas. nunc ergo hoc dicit, qua parte sit iustus, id est pietate. et bene duo laudat in Aenea: pietatem, quam a Didone inpetrare contendit, et virtutem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Uenus dicens longam eẽ in uiriam id
ẽ caniam ab eo ꝙ sequitur id qo p̃ce¬
dit ut iupͣ sp̃e ualtu simulat lõ¬
ge ambages id est circuitus fasturia
pennordia qr scit longam esse hast¬
oriam Cartaginis utͤ salustius rec̃
A Cartagine silere meliui puto q̃ ꝑa¬
rum dicere shuic ꝯiux sichens erat
Quotiens pocta aspera in uenit no¬
mina ul in metro nõ stantia aut mu¬
tat ea aut de hii aliguio mutilꝗt iꝯ
didonis pr Martes Carthago caraga

Expanded text:
ongam esse iniuriam, id est causam, ab eo quod sequitur id quod praecedit, ut supra «spem vultu simulat». LONGAE AMBAGES id est circuitus. FASTIGIA primordia, quia scit longam esse historiam Carthaginis, ut Sallustius «sed de Carthagine silere melius puto quam parum dicere». HVIC CONIVNX SYCHAEVS ERAT quotiens poeta aspera invenit nomina vel in metro non stantia, aut mutat ea aut de his aliquid mutilat. Didonis pater, Mettes, ‘Carthag
Abbreviated transcription (Latin):
m phisicos ꝗ dicunt terram inferi¬
orem esse q̃r om̃e q̃d ꝯtinetu sus
illuo est q̃d̾ continet. Inde est hu¬
milem q uidennis italiam. Matre
dea monstrante uiant. hec loco
ꝑ te ansitum tangit historiam quã
ꝑ legem artis pdetice apte nõ pñe
ponere. Nam uaro inseçiao di¬
uinarnn dicit exquo de troya
q̃ egressus enras ueneris eum ꝑ
arem quotidie stellam uidisse do¬
nee agrim Laurentum uenisse
inquo eam nõ uidit ultms enat̃
teras cognonit ẽẽ futales. Inde uĩ¬
gilius hoe loco matre dea mõstrã
q Ingis sũme surgcebat luciferide
oaut̃ diximns eum poetica ar¬
te ꝓhiberi ele aꝑte ponat histori¬
am̃ certum e lucanui namq
ideo inuenero poetarum ẽẽ nõ me¬
euit qr uioetur historiant compos¬
iusse nõ poema. Data fata secutꝰ

Expanded text:
m physicos, qui dicunt terram inferiorem esse quia omne quod continetur supra illud est quod continet; unde est «humilemque videmus Italiam». MATRE DEA MONSTRANTE VIAM hoc loco per transitum tangit historiam, quam per legem artis poeticae aperte non potest ponere. Nam Varro in secundo humanarum dicit ex quo de Troia est egressus Aeneas Veneris eum per diem cotidie stellam vidisse, donec ad agrum Laurentem veniret, in quo eam non vidit ulterius; qua re terras cognovit esse fatales. Vnde Vergique iugis summae surgebat Lucifer Idae». Quod autem diximus eum poetica arte prohiberi ne aperte ponat historiam, certum est. Lucanus namque ideo in numero poetarum esse non meruit, quia videtur historiam composuisse, non poema. DATA FATA SECVTVS
Abbreviated transcription (Latin):
nespi dicanus aouerbrum temporis
e Et sciendum qr omĩa nomina
de grecis in os exeuntib transeũt
ap̃ nos aut ĩiis tantum exeunt
ia antiqua nobli uenerabili mor
suo alibi terra antigua .i. nolnlis.
Mee enim eẽ poterat noua Itẽ
templa dei saxo uenerabat steu¬
cta netusto. Forte sua casir suo a.

Expanded text:
rbium temporis est. Et sciendum quia omnia nomina quae de Graecis in ‘os’ exeuntibus ad nos transeunt apud nos aut in ‘us’ tantum exeunt,IA ANTIQVA nobili, venerabili, more suo: alibi «terra antiqua», id est nobilis; nec enim esse poterat nova. Item «templa dei saxo venerabar structa vetusto». FORTE
Abbreviated transcription (Latin):
lisse Nam apno maiores idẽ er̃at
uocatuuis q ꝙ nõiats ut hie mercu¬
eius ꝙ õ mercurius Inde culicg
breuis sit ꝙiam post apocopen suũ
seruat accentum. Ausus beñ ansꝰ
esse casus potest Confidere fido
de confido datiuũ regit ut ge fidẽ
noctu sane optima figura que nũ
miles hitare casas accusato iũxit
r habeo domumi dicimus uñ est
hĩto frequentatiuũ. subtemꝑlo hoc

Expanded text:
es idem erat vocativus qui et nominativus, ut ‘hic Mercurius’ et ‘o Mercurius’ - unde ‘cu’ licet brevis sit etiam post apocopen suum servat accentum. AVSVS bene ‘ausu esse septimus casus potest. CONFIDERE et fido et confido dativum regit, ut «et fidere nocti». Sane optima figura est quaemiles habitare casas» accusativo iunxit, quia ‘habeo domum’ dicimus, unde est ‘habito’ frequentativum. SVB TE
Abbreviated transcription (Latin):
Italus rex scicilie ad eam ꝑtem uenit
in qua regnanit Turmis quam suo
nomie apellamt italiam ut est fin¬
es suꝑ usas sicanos hoc usq̃ ad ealota
quẽ tẽnerunt sicam idẽ siculi assi¬
cum liberos nõ haberet a pone merc¬
urio neptadiq quos. hospitio snscep¬
erat ortantib ut ab his aliquio post¬
ularet petiit ut sibi concederent liber¬
os Illi intra corium imolati sibi bonis
urmna scã p̃ceperunt ut complens ma

Expanded text:
liae, ad eam partem venit in qua regnavit Turnus, quam a suo nomine appellavit Italiam; unde est «fines super usque Sicanos» hoc est ‘usque ad ea loca’ quae tenuerunt Sicani, id est Siculi, a Sicum liberos non haberet a Iove Mercurio Neptunoque, quos hospitio susceperat, hortantibus ut ab his aliquid postularet petiit ut sibi concederent liberos. Illi intra corium immolati sibi bovis urina facta praeceperunt ut obrutum
Abbreviated transcription (Latin):
tum in simplia nimis est asperũ
q̃o tn faciebat antiquitas ut saxo
cere comirint beũ. aut ueninoli
poscere cansas. scilicet ne seye nãr¬
rando cerbrum patiatur dolorem
Uñ meluis ad enram refertur me¬
dio sie int̾fata dolor̃ ẽ ipsa paphũ
Cuutatem cipri. Sublimu dme¬
no in cessit. Leta ppriun uengrii
epithetim Sabeo arabico. Arabie
aut̃ tees sti inferiõ petrodes enda¬
emon in qua popłi st sabei apno
quos nascitur thus dc̃i aũt sabei

Expanded text:
terum in simplici nimis est asperum; quod tamen faciebat antiquitas, ut «saxo cere comminuit brum». AVT VENIENDI POSCERE CAVSAS scilicet ne saepe narrando crebrum patiatur dolorem. Vnde melius ad Aenean refertur «medio sic interfata dolore est». IPSA PAPHVM civitatem Cypri. SVBLIMIS divino incessu. LAETA ecce proprium Veneris epitheton. SABAEO Arabico. Arabiae autem tres sunt: inferior, petrodes eudemon, in qua populi sunt Sabaei, apud quos nascitur tus. Dicti autem Sabaei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quod excusatut eneas sic̃ a fortib
uictus. Iotum uligata ꝑ orbem qr
enropa intulit Alsia passa est af¬
rica iam ddepnit Atridas acces
silios agamenonem & menelaum
sed uslirpatum est nam plistenis
filii fuerunt seuum ambobus achi¬
dem atqui tres dixit seo atrides ꝑ̃ uno
accipe quos unnis prĩs constat fui¬
sse plena laboris plemis genitiro
melius iungitar Terrentius plenꝰ

Expanded text:
eas, si est a fortibus victus. TOTVM VVLGATA PER ORBEM quia Europa intulit, Asia passa est, Africa iam depingit. ATRIDAS Atrei filios, Agamemnonem et Menelaum. Sed usurpatum est; nam Plisthenis filii fuerunt. SAEVVM AMBOBVS ACHILLEM atqui tres dixit. Sed ‘Atridas’ pro uno accipe, quos unius partis constat fuisse. PLENA LABORIS ‘plenus’ genetivo melius iung
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ credidisse cumis ut ip̃e pntabat
agnite pilla uerba ꝑ ceperat Seo
uera solutio hec est uemis nhil de
a frorum moribus uñ nẽ formidat
Eneai seo declasse libata dixat filio
sciendum ta est in uirgilio interdũ
ualidiora esse obiecta puegatis uł cõ¬
tra ut hoe loço Leniit quarte ꝯiug¬
ationis tempus pretiritum ꝑfectimi
mo ĩ ii pro nr̃o arbitcio ut lenii

Expanded text:
sse, cuius, ut ipse putabat, agnitae nulla verba perceperat. Sed vera solutio haec est: Venus nihil de Afrorum moribus, unde nunc formidat Aeneas, sed de classe liberata dixerat filio. Sciendum tamen est in Vergilio interdum validiora esse obiecta purgatis, vel contra, ut hoc loco. LENIIT quartae coniugationis tempus praeteritum perfectum mmo in ‘ii’ pro nostro arbi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quo cum uenissẽt sacerdoi elegit
locun faciende urbi quo ꝯfosso inuẽ¬
tum ẽ caput bouis Qnod cum dis
tur bellicosum est tñ guũcit Et
plerimq concordat ut ip̃e plenissiẽ
⁊ illo loco bello armantur eani bell¬
um ħ armenta minantur Seo
tam̃ iot̾ olim cursus accidere sueti
quadrup edes & plona iugo concõ¬
dia ferre spes e pacis aitͦ illic ergo
Iunoni templa fecerunt/. Inde g
bellicosa E Cartago ꝑ equi omen
⁊ fertilis ꝓ bonis qd Regia Iimo
mostearat᷑ .i. mosteo dederat et

Expanded text:
. Quo cum uenisset, sacerdos elegit locum faciendae urbi; quo effosso, inuentum est caput bouis. Quod cum disptur, bellicosum tamen est et vincit et plerumque concordat, ut ipse plenissime in illo loco «bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti quadrupedes et frena iugo concordia ferre: spes est pacis ait». Illic ergo Iunoni templa fecerunt. Vnde et bellicosa est Carthago per equi omen, et fertilis per bovis. QVOD REGIA IVNO MONSTRA
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ landem beninolam redindir. Iusti¬
tia beñ ꝯsiderauit seum nõ emim
uirtute poterat diceẽ. frenar con¬
tinere ut contra & nirande ĩ feeni
cingunt Troes te imꝑ̾i tacitis occũr̾it
queꝰ domoni ne adpopulationem ue¬
miise uideantur mot qui tume uige¬
bat. Uentis maria om̃ia uectis ꝑma¬
ria ss est contrã illuo cur ad africã¬

Expanded text:
m benivolam reddit. IVSTITIA bene consideravit sexum; nec enim ‘virtute’ poterat dicere. FRENARE continere, ut contra «et Numidae infreni cingunt». TROES TE MISERI tacitis occurrit quaestionibus, ne ad populationem venisse videantur more qui tunc vigebat. VENTIS MARIA OMNIA VECTI per maria. Et est contra illu
Abbreviated transcription (Latin):
atq mei quem se post mõtem
Sichei intimere posse ceedebatur
Nec enim sequit᷑ ut occiso sicheo ip̃e
statim potiretire auri nisi et dido
ꝑiret amores autem płoi numero ao
uolnptatem pertmet ut securuis
amorum qui inenmm tibi semper
fallere possit amantim᷑ Sed hĩe ni¬
mia primaleonis ostenditur malitia
que iamͦ ꝙ amantem fefellit/ Uana
spe qr dicibat eum reuerti Luiit
decepit in somnis si abeo q̃õ est
Somnũ Sinthesiis est ut petuli pro
peculii si añt a sonne uenit in som¬
nis io est dum somnos caperet. Erude¬
lis aras epithethon hoc de causa
nam arar presunt Audanit indi¬
cauit uñ contra In uiiͣ habemus
& uulnera dira tegentem hoe est
rlantem Quio enim tegeret un¬
diq trumcatus. Retexit ecce hic
plamus quio sit nuo auit oñdit¬
tum celerare fugam celerit ab ir̃
ut dicimus cursimi celero: Suadet
ẜͥm naturam due st gillabe sedml¬
ti toisilabum putant. Qo et si ĩ¬

Expanded text:
, ob quem se post mortem Sychaei interimere posse credebatur; nec enim sequitur ut occiso Sychaeo ipse statim potiretur auri, nisi etiam Dido periret. ‘Amores’ autem plurali numero ad voluptatem pertinent, ut «securus amorum, qui iuvenum tibi semper fallere possit amantem?». Sed hic nimia Pygmalionis ostenditur malitia quae etiam amantem fefellit. ‘Vana spe’ quia dicebat eum reverti. ‘Lusit’ decepit. IN SOMNIS si ab eo quod est ‘somnium’, synizesis est, ut ‘peculi’ pro ‘peculii’; si autem a somno venit, ‘in somnis’, id est dum somnos caperet. CRVDELIS ARAS epitheton hoc de causa est; nam arae piae sunt. NVDAVIT indicavit, unde contra in sexto habemus «et vulnera dira tegentem» hoc est celantem. Quid enim tegeret undique truncatus? RETEXIT ecce hic planius quid sit ‘nudavit’ ostendit. CELERARE FVGAM celeriter abire, ut dicimus ‘cursum celero’. SVADET secundum naturam duae sunt syllabae, sed multi trisyllabum putant. Quod etiam si in
Abbreviated transcription (Latin):
gula temple Gentis fetus ao lan¬
dent apum hoc ytinet q̃đ inquã¬
to grece melius Intelligitur. Liq̃¬
nia defecata sini sorde ut necta¬
ntum dultia q̃tum ꝙ liquida .i. pu
ra nam durã mella constat eẽ line¬
liora Stipãt densent Ttanslatio a
naubus in quib scpla intponitur
uasis quam scipam picunt discẽ

Expanded text:
S ad laudem apum hoc pertinet, quod in quarto Georgicorum melius intellegitur. LIQVENTIA defaecata, sine sordibus, ut «nec tantum dulcia, quantum et liquida», id est pura; nam pura mella constat esse meliora. STIPANT densent; translatio a navibus in quibus stipula interponitur vasis, quam stipam dicun
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ saluitio in iugurtino mulieris an¬
cille hene ad oidit analle ac si dicas
in tiugurio ancille mulieris ee it suꝑ¬
fluũ imilieris ancilla enim ꝙ ꝯdiͭ¬
tionem ostendit & segum item res
erat ptoribus notabilis hõc suffec̾at
male ergo adioit iunorabatur a
entio patrem aufilium et quio me
incusas ditipho Accusat̃ uõ uł patẽ
uł suꝑiorem ut in todem admaritũ
xor / me miẜam que mme quam
obcausam accuser nescio & hoc pro¬
prietatii ẽ licet usus male ista cõt¬
imupat Sciendum tñ est Texrentiũ
ꝑꝑ solam proprietatem om̃ib com¬
icis eẽ si positum quib est ꝗtum ad
ecteras spictat in feriõ. at uemis or¬
lo est at uenus ota / oscuto arre

Expanded text:
is ancillae" : bene addidit 'ancillae'. at si dicas 'in tugurio ancillae mulieris', erit superfluum 'mulieris'; ancilla enim et condicionem ostendit et sexum. item "res erat praetoribus nota solis" . hoc suffecerat. male ergo addidit "ignorabatur a entio pater ad filium «quid me incusas, Clitipho», ‘accusare’ vero vel parem vel superiorem, ut in eodem ad maritum uxor «me miseram, quae nunc quam ob causam accuser nescio». Et hoc proprietatis est, licet usus male ista corrumpat. Sciendum tamen est Terentium propter solam proprietatem omnibus comicis esse praepositum, quibus est quantum ad cetera spectat inferior. AT VENVS ordo e
Abbreviated transcription (Latin):
liberatest naues. ꝑerfer imꝑatiuus
mous est ut fer cĩnerei  am̃arilli
foras Roduces ꝓpͥe reduce dicũt᷑
ꝗ pericnla enadunt sic infea ce
duces illi iudunt .s. post periculim illa¬
tum ab aquila. Uersis aquilonibus qr
postꝗ̃ ad africam it uecterunt auiꝰ
añ aquilo cepit esse prosperrimus. Ni
añt dict uani parentes aut ypalege
est hoe uanun aiguru ut dare
classibus aniteos ibant obsenti sola¬

Expanded text:
ERFER imperativus modus est, ut «fer cineres, Amarylli foras». REDVCES proprie ‘reduces’ dicuntur qui pericula evadunt; sic infra ut «reduces illi ludunt», scilicet post periculum inlatum ab aquila. VERSIS AQVILONIBVS quia, postquam ad Africam iter verterunt, adversus ante Aquilo coepit esse prosperrimus. NI autem dicit ‘vani parentes’, aut hypallage est, id est vanum augurium, ut «dare classibus austros
Abbreviated transcription (Latin):
uñ e resolintur fatutat suo scilice
cursu Narpalice ħ ẽ que prẽpa se¬
nem captam agetis multituame
cullecta liberant celerius ꝙ̃ de femi¬
ia posset credi uñ ꝙ fiminina
encit ce lexitate teansire Multum
aut epitheton fluminis hus add¬
unt landi. preuertitu  trans
deci matione utimũ ĩ actiua sigͦne¬

Expanded text:
unde resolvitur. FATIGAT suo scilicet cursu. HARPALYCE haec est quae patrem senem captum a Getis multitudine collecta liberavit celerius quam de femina potest credi; unde et flumina dicitur celeritate transisse. Multum autem epitheton fluminis eius addidit laudi. PRAEVERTITVR id est transideclinatione utimur in activa sign
Abbreviated transcription (Latin):
qnt uolata iuitantur lras quas¬
dam Tr̃as uñ se lucanus ꝑ tureba¬
ta ꝑit disꝑsis lictera pinis. Cantha
arđ̃ere ad lusit ad nautas. puppesꝑ
tũe pubesq tuorum Cropꝰ sine¬
doche a parte totum sumificut ot
Terpentius o lepioum caput i. lepio
homo hostia prope hoscia dicunt᷑
gxitus flumimim sed mõ ab us
est qr plerimq hostia ip̃a ꝑ põtu
st Auertens se ib andis I est cũ
aouerteretim ut cum ꝑra adutit
Losea pulchra ambrosieq come
aũt yiignento deorum oblice Ipe
est ambrosia aut certe abusiue
dixit diuine come. Spirauere
exalauerunt uestis defluxit qr
dix̃ sup simus collecta fluentes
sera bn nera de qua an dubita¬
batur. M atrem agnouit Aie
mrẽm aunoscit. Ilim deam esse
ia super ins ayeerat. fugientem
celerius ascendentem Qnio totiẽs¬

Expanded text:
latu imitantur litteras quasdam, unde et Lucanus «et turbata perit dispersis littera pennis». CANTVSQVE DEDERE adlusit ad nautas. PVPPESQVE TVAE PVBESQVE TVORVM tropus synecdoche; a parte totum significat, ut Terentius «o lepidum caput», id est lepidus homo. OSTIA proprie ‘ostia’ dicuntur exitus fluminum, sed modo abusus est, quia plerumque ostia ipsa pro portu sunt. AVERTENS ‘se’ subaudis, hoc est cum averteretur, ut «tum prora avertit». ROSEA pulchra. AMBROSIAEQVE COMAE aut unguento deorum oblitae, hoc est ambrosia, aut certe abusive dixit ‘divinae comae’. SPIRAVERE exhalaverunt. DEFLVXIT quia dixit supra «sinus collecta fluentes». VERA bene ‘vera’ de qua ante dubitabatur. MATREM AGNOVIT nunc matrem cognoscit; nam deam esse iam superius dixerat. FVGIENTEM celeriter abscedentem. QVID NAT
Abbreviated transcription (Latin):
am finsse. Nec ꝑcul hine resi. Re¬
sus Rex tratie fuit ꝙ cum adłro¬
ie uenisset angeilia  lansisq iam
põtis tentoria locanisse inlitore
dolape ꝓdente troyano ꝗ missus fue¬
rat spẽculatõ as diomẽde s ulixe
ẽ interfictus ꝙ ꝙ ip̃ speculatum
uenerant acuctiq st eꝙ quibus
pendebant fata trenana primo

Expanded text:
SI Rhesus rex Thraciae fuit, qui cum ad Troiae venisset auxilia clausisque iam portis tentoria locavisset in litore, Dolone prodente Troiano, qui missus fuerat speculator, a Diomede et Vlixe est interfectus, qui et ipsi speculatum venerant; abductique sunt equi quibus pendeb
Abbreviated transcription (Latin):
rium in fila qͦ prope modimi sectũ
tetendit. occupanit q̃ stadia uigiti¬
mine .i. de cause qualitate. Tergo
ꝑ trrgor̃ s eo nos qui tandem uac
gatiõ/ qui est uñ uł quo ieur sic ip̃e
⁊optano licrt mutato ordine qͦ tẽ¬
ditis in quit qui genus uñ domo
yoq trahens a pectõr uoces de est
dixit ⁊ quotiens longe respondet pa¬
rentesis est quotiens misq eclipsis
dicitur ut hoc loco o. dea ꝑseuerat
opinione sua ita tn ut & illius ora¬
cionem alñ concedat. nam post
ait si ur̃ãs forte ꝑ aures troye nõ¬

Expanded text:
rium in fila propemodum sectum rium in fila propemodum sectum tetendit occupavitque stadia vigintimine’ id est de causae qualitate. TERGO pro ‘tergore’. sed vos qvi tandem? vacagatio ‘qui estis?’ ‘unde vel quo itur?’. Sic ipse in octavo licet mutato ordine «quo tenditis? inquit, qui genus? Vnde domo?». IMOQVE TRAHENS A PECTORE VOCEM deest ‘dixit’. Et quotiens longe respondet, parenthesis est; quotiens nusquam, ellipsis dicitur, ut hoc loco. O DEA perseverat in opinione sua, ita tamen, ut et illius orationi aliquando concedat; nam paulo post ait «si vestras for
Abbreviated transcription (Latin):
metiubant ne lederentur uñe
illuo in quarto quos idonea uix
Uebt renelli qr nõ noluntate s eo
aut odio aut timore guenerãt
Odiumt orudele tiramni .÷. or udelis
tiramni  figura est nam intiramnum
uti est in quarto ulta uirun que en
auaro maior peia q̃ pecuĩam ꝑo quã
diliquerat ꝑdere. remoue hac d fal¬
sum est ulta uirum Sciendum aut
ꝙ clam tangit histeriam moris eni
erat ut de peclinia p. fenices misso
a Rege auro de peregrinis frum̃ta
ꝯuchedentur diue aũtͦ a primalione
ad hune usum paratas naues abstulerat
quam cũ fugientem a frẽ missi segu¬
erentur. aurum illa precipitauit
mare qua reuisa seqͥuentes reuersi
st. Deuenere locos ade mimis est
surentem erigrten se ut surrẽ¬
tim ĩ cornna cerium Noue car
taginis Cartago enim ẽ lirigna pe¬
cet/ Mercatiq iolum stĩ de nomine
bixsam au pulsa ad libiam dido cum
ab yarba pelleretur. petiit tallide
ut᷑ emeret tantumi ere qͦtum po¬
sset corium bonis tenere. Itaq co¬

Expanded text:
ebant, ne laederentur: unde est illud in quarto "et quos Sidonia vix urbe revelli" , quia non voluntate, sed aut odio aut timore convenerant. odium crudele Tyranni id est crudelis tyranni, et figura est; nam in tyrannum unde est in quarto "ulta virum" . quae enim avaro maior poena, quam pecuniam propter quam deliquerat perdere? remove hoc, sum est «ulta virum». Sciendum autem quod clam tangit historiam. Moris enim erat, ut de pecunia publica Phoenices misso a rege auro de peregrinis frumenta conveherent. Dido autem a Pygmalione ad hunc usum paratas naves abstulerat: quam cum fugientem a fratre missi sequerentur, aurum illa praecipitavit in mare, qua re visa sequentes reversi sunt. DEVENERE LOCOS ‘ad’ minus est. SVRGENTEM erigentem se, ut «surgentem in cornua cervum». NOgo’ enim est lingua Poeius. MERCATIQVE SOLVM, FACTI DE NOMINE BYRSAM adpulsa ad Libyam Dido cum ab Hiarba pelleretur, petit callide ut emeret tantum terrae quantum posset corium bovis tegere. Itaque co
Abbreviated transcription (Latin):
altariã donis ⁊angi uirtuti ut pͥm¬
am meruit ꝗ laude coronam. Mõ¬
talia aouersa quib constat sbiacer
mor tales. Solue metum collectio est
Nam ubi uirtus premia aciersa mipato¬
nem merentur rite fornido deponit᷑
feret ꝓ afferet. INaNt epitheton est
putinȩ aut qr caret corporum que
mittatut plenituomẽ aut qr nllius
mine uultum Tapinosis est qr dix̃
humectat largo nam flumine est
nitio ẽ hectoris ut catilusq corasq ã¬

Expanded text:
altaria donis». ‘Laudi’ virtuti, ut «primam merui qui laude coronam». MORTALIA adversa, quibus constat subiacere mortales. SOLVE METVM collectio est. Nam ubi virtus praemia, adversa miserationem merentur, rite formido deponitur. FERET pro ‘adferet’. INANI epitheton est picturae, aut quia caret corporum quae imitatur plenitudine aut quia nullius mine vvltum tapinosis est quia dixit 'umectat'. 'largo' nam 'flumine' estnitio est Hectoris, ut "Catillusque a
Abbreviated transcription (Latin):
tu agnien ant apno Uirgilium e
cuiuslib rei impetus ut illi aumine
certo /& nocat agmina seua soro¬
rum. Ionis ales aquila que in tu¬
tela ionis est qi dicit᷑ duicanti ei
cintea gigantes fulmina ministra¬
sse. qđ ideo fingitr qr ꝑnaturam
nimii est caloris adeo ut et̃ ona
quib suꝑsidet possit coquere / inisi
aomoueãt gagatem lapidem frigi¬
dissimum ut cestatur lucamuis R¬
ta tepeft̃a so alta saxa Capere el¬
gere: ut añ locum caris ocuł. stͥ¬

Expanded text:
 autem apud Vergilium est cuiuslibet rei impetus, ut «illi agmine certo» et «vocat agmina saeva sororum». IOVIS ALES aquila, quae in tutela Iovis est, quia dicitur dimicanti ei contra Gigantas fulmina ministrasse; quod ideo fingitur, quia per naturam nimii est caloris, adeo ut etiam ova quibus supersidet possit coquere, nisi admoveat gagaten lapidem frigidissimum, ut testatur Lucanus «feta tepefacta sub alite saxa». CAPERE eligere, ut «ante locum capies oculis
Abbreviated transcription (Latin):
audinit enĩm. seo fines libici. Aꝑp¬
ulit oris sigura silpdc̃a / sum pius
encas nõ est hce loco arrogantia
seo iudicium nam scientibus aliꝗd
de se dicer̃ arroirantis est / ignotis in¬
ditium aut certe heroum est morẽ
secutus quibus ꝗ̃ mentiri curpe fue¬
rat tam uera reticer. Neniq uli¬
xes in homero ait suem famam

Expanded text:
fines Libyci’. APPVLIT ORIS figura supra dicta. SVM PIVS AENEAS non est hoc loco adrogantia, sed indicium. Nam scientibus aliquid de se dicere adrogantia est, ignotis indicium. Aut certe heroum secutus est morem, quibus quam mentiri turpe fuerat, tam vera reticere. Denique Vlixes in Homero ait s
Abbreviated transcription (Latin):
generoios Dardanide magni gens
alto & sanguine diuum laumeno¬
tiadas ꝑ fidos ut nõ dumi lanmedõ¬
tre sentis ꝓiuria gentis Tioas fotes
ut teoas agit princ̾eps turmas in¬
dncit asilas hec tõres qͦ fõces ut nẽ
insuregiti remis hectorei sotii Chri¬
statue achilles ẜm homerum qui

Expanded text:
Dardanidae magni genus alto a sanguine divum»; Laomedontiadas perfidos, ut «nondum Laomedonteae sentis periuria gentis»; Troas fortes, ut «Troes agunt, princeps turmas inducit Asylas»; Hectoreos quoque fortes, ut «nunc insurgite remis, Hectorei socii». CRISTATVS ACHILL
Abbreviated transcription (Latin):
cat depluralitate adsinirularita¬
tem teansire ut uenor młtis
cambus se młto cane ut Oratiꝰ
aut tendit acres hine & hinc mla
cane apros in ostantes plauas. Ita¬
liam quero hoc loco distiniiuendũ
est nam si iuno seris priam nõ
proceuit patcia enima. Quitas
promĩcia patria sit licet ingallistio

Expanded text:
ngularitatem transire, ut ‘venor multis canibus’ et ‘multa cane’, ut Horatius «aut trudit acres hinc et hinc multa cane apros in obstantes plagas». ITALIAM QVAERO hoc loco distinguendum est; nam si iunxeris ‘patriam’ non procedit. Patria enim, id provincia
Abbreviated transcription (Latin):
e ser̃ta cum nihil addicitut dicimtꝰ
ut ue loco item alibi ex pisins serta
ꝓcultantum cariti delapsa iacebane
Si ant̃ ftos dixero addo flores si sẽ¬
tas addo coronas Ut lucanus accipuit
sttas nardo florente coronas. Et ho
in multis nomibus obruandum ut
genui ex adiectione fõmetin qua
detracta in nentenra cedat necess
Tut piscmał locus piscinał cellarpiꝰ¬
scmale. Sagmariuo mulus sag¬
maria mula s agmarium cõrlꝑ¬
uere riam officium cundi celer¬
iter arripuerunt ee enim uia
corriit᷑ Qui plurimus .i. longns
ut ip̃e alio loco cui plurnia ceruix
Itẽ et cũ se nux plurima .i. agmi
dola longra namq est si spectat
rei insenfibili dat sensunm unde
e illo in quarto T athlante. Item
Salustins licie ꝑ siureq aueos desp¬
ectantem. MMirat mole entas pe
adipsum refertur magalia qnõda
hoc ad poetam nec enim hoc nonit
eneas. Magalia nõ antisticon est
nam dibuit magriria diceẽ qr ma

Expanded text:
dicitur dicimus, ut hoc loco; item alibi expressius «serta procul, tantum capiti delapsa, iacebant». Si autem ‘sertos’ dixero, addo ‘flores’, si ‘sertas’, addo ‘coronas’, ut Lucanus «accipiunt sertas nardo florente coronas». Et hoc in multis nominibus observandum est, ut genus ex adiectione formetur, qua detracta in neutrum cedat necesse est, ut ‘piscinalis locus’ ‘piscinalis cella’ ‘piscinale’; ‘sagmarius mulus’ ‘sagmaria mula’ ‘sagmarium’. CORRIPVERE VIAM officium eundi celeriter arripuerunt; nec enim via corripitur. QVI PLVRIMVS id est longus, ut ipse alio loco «cui plurima cervix», item «cum sedala; longa namque est. ASPECTAT rei insensibili dat sensum. Vnde est illud in quarto de Atlante, item Sallustius «Lyciae Pisidiaeque agros despectantem». MIRATVR MOLEM AENEAS hoc ad ipsum refertur. MAGALIA QVONDAM hoc ad poetam; nec enim hoc novit Aeneas. ‘Magalia’ vero antistoechon est; nam debuit ‘magaria’ dicere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ participiumm est Audita neꝵ
uiia hm̃e ꝓbatur qr superims hee
ĩ t̾rogauetat uenui o quam te
q̃ dea sit dubitrit nam dca rẽ ꝯfio¬
it Uox hominem sonat gręta fusu¬
ra est o ata certe Conclusio e
si logisii que ꝯstat expropositione
absuptione exꝯelusioneꝰ Nam si nͣ
uox nre nultui moͣtales st restat
ut dea sit An forbi soror diana
num uenatrix est hene aũt su¬
spicatur ꝓ loco & qualitate habitꝰ
ꝑ sonr q an nmiharum sanguinis¬
I generis sis felix ꝓpitia felix eni
dicitur y qui ht felicitatem᷑ de qui
facit eẽ felicem ut in buccolicis sis
bonui o felix ꝙ tiuĩs. uñ ꝙ contra
suno in septĩmo dicit que potui ĩ¬
felix a. aduersa troianis. leues leuẽ
fac̾ias ut leuat ip̃e tridenti Quecũp
feu diana sen m̃pha quo socelo
aut ib qua parte celi aut ẜm epi¬
cureos đt qui plures uolunt esse
celos ut. Eitero in hotensio. Tandẽ
hoc loco uacat tandem. Sciendun
sane mitas particlas ad ornatum

Expanded text:
est participium. AVDITA NEQVE VISA hinc probatur, quia superius haec interrogaverat Venus. O QVAM TE quae dea sit dubitat; nam deam esse confidit. VOX HOMINEM SONAT Graeca figura est. O DEA CERTE conclusio est syllogismi, qui constat ex propositione, adsumptione, conclusione. Nam, si nec vox nec vultus mortales sunt, restat ut dea sit. AN PHOEBI SOROna venatrix est. Bene autem suspicatur pro loco et qualitate habitus personaeque. AN NYMPHARVM SANGVINIS generis. SIS FELIX propitia. ‘Felix’ enim dicitur et qui habet felicitatem et qui facit esse felicem, ut in Bucolicis «sis bonus o felixque tuis». Vnde et contra Iuno in septimo dicit «quae potui infelix», id est adversa Troianis. LEVES levem facias, ut «levat ipse tridenti». QVAECVMQVE seu Diana, seu nympha. QVO SVB CAELO aut sub qua parte caeli, aut secundum Epicureos dixit, qui plures volunt esse caelos, ut Cicero in Hortensio. TANDEM hoc loco vacat ‘tandem’. Sciendum sane multas particulas ad ornatum