comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inse atq cõplicatȩ rei ex plicatio: Uelutcũ dicimꝰ hominẽ et̃ animal
aȩptulit. et ꝑ sub stantiales quodã mͦ parter.: diffinitio patefecit. Aliũ igit᷑
necesse ẽ eẽ intellectũ reiꝙ̃ c̃plicataẽ in eo qđ sibimet coacta. atꝙ ĩunũ
redacta ẽ : aliũ eiusdẽ rei: explicatȩ atꝙ disserte. in eo qđ expedita atqp difusa ÷
Nã et siidẽ diffinitio qđ nam̃ significat: illud tam̃ ipsũ qđ nom̃ anguste
confuseq designat : aptis diffinitio disserit. ac patefec̃. Recte itaꝙ aliua
quiddã ẽ ipsum. aliud eius diffinitio. etiã siunũ idẽꝙ÷ utrisq subiectũ
Vt enĩ dictũ ẽ: ipsũ singulũ est .. diffinitio ipsuis singuli : ꝑ partes distri¬
butio : atꝙ enumeratio. Partes aut̃ nc̃ substantiales dico : ñ quȩ
magnitudinẽ iungant. sedquȩ ꝓprietatẽ. rationẽ q substantiȩ
Sed qđ indiffinitione dictũ ẽ : scđ meas partes quȩ substantiã uingunt. Id in

Expanded text:
in se atque complicatae rei explicatio, velut cum dicimus hominem esse animal ac protulit, et per substantiales quodammodo partes definitio patefecit. Alium igitur necesse est esse intellectum rei, quae complicata est, in eo quod sibimet coacta atque in unum redacta est, alium ejusdem rei explicatae atque dissertae, in eo quod expedita atque diffusa est: nam et si idem rei diffinitio quod nomen significat, illud tamen ipsum quod nomen anguste confuseque designat, apertius diffinitio disserit ac patefacit. Recte igitur aliud quiddam est ipsum, aliud ejus diffinitio, etiam si unum idemque est utrisque subjectum. Ut enim dictum est, ipsum singulum est, diffinitio ipsius singuli per partes distributio atque enumeratio. Partes autem nunc substantiales dico, non quae magnitudinem jungunt, sed quae proprietatem rationemque substantiae. Sed quod in definitione d
Abbreviated transcription (Latin):
li anunc cu pantur. ⁊ Est enĩhõ animal.: &rur sus aequus: animal.:
Itẽ m̃bras : quaecũ totũ efficiat᷑: coniunctatotius capuut̃ nom̃ : singulauõ. nul
lom⁊ Uteũ fundam̃tũ .: parietes: & tecta : domus m̃ebras: simulomĩa : dome. dir

Expanded text:
lia nuncupantur. Est enim homo animal, et rursus equus animal. Item membra sunt quae cum totum efficiant, conjuncta totius capiunt nomen, singula vero nullo modo, ut cum fundamentum, parietes et tecta domus membra sint, simul omnia
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex partiby qđ in ipso herere locũ quiẽ exipso. Qđ ne in telligi quidem :¬
potest : quẽ ad modũ inipso herere possit qđ ipsũ est cũ nihil sibi hereat ut
superius expediui. Sedquẽ ad modũ paulo ante ex posui: una quequeres
cũ ei diffinition ẽ babeat et partes : si p nostamꝰ quȩ sitdisfiniuonis uis a quȩ
partiũ : cunctꝰ ambiguitatis nodus absoluit᷑. Est enĩ diffinitio coactȩ

Expanded text:
aut ex partibus, quod in ipso haerere locum, qui est ex ipso, quod ne intelligi quidem aut ex partibus, quod in ipso haerere locum, qui est ex ipso, quod ne intelligi quidem potest, quemadmodum in ipso haerere possit, quod ipsum est, cum nihil sibi haereat, ut superius expedivi. Sed, quemadmodum paulo ante exposui, unaquaeque res cum et diffinitionem habeat et partes, si pernoscamus quae sit diffinitionis vis et quae partium, cunctus ambiguitatis nodus absolvitur. Est eni
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil enĩ inse ip̃soherere: põtat: acꝑ hoc. qđ in aliquoheret: ab eo in quo
heret diũ sũ ẽ. Qđ silocis̃ aliꝗ: qui in his hereant. dequib agitur.
ñ ẽ dubiũ ꝗnhiloci ab his dequib: agit᷑ sint diuersi. Rursus cũ dr̃
In ipso tũ extoto. tũ expartib tũ ex nota. quasiuõ alud sit. ipsũ.
quã totũ aut aliud ipsũ : quã om̃s undiq eius partes. Una queq
enĩres : idẽ est : qđ totũ. Idemnãq roma ẽ: qđ tota ciuitas. Eur¬
susidẽ ẽ: una queq res: qđ eiꝰ singulȩ partes in unũ reductȩ: uelut¬
idẽ est homo qđ cap̃ torax. uent̃ acƿedes cete in unũ partes c̃iunctȩ
atq copulate. Quõ igit᷑ tã quã dedui̾sis primũ locut̃ ẽ cĩlocos
cũ in ipso locos tũ extoto tũ expartib eẽ. ꝓponat Nihilenĩ differt
dic̃s in ipso. tũ extoto tũ expartib.: quã sutadixisset. in ipsotũ exipso.
Nã sudemẽ ipsũ qđ totũ acƿartes: idemt̃ dicẽ iipso herere locũ extoto:

Expanded text:
Nihil enim in se ipso haerere potest, ac per hoc quod in aliquo haeret ab eo in quo haeret diversum est. Quod si loci sunt aliqui qui in his haereant de quibus agitur, non est dubium quin hi loci ab his de quibus agitur sint diversi. Rursus cum dicit in ipso, tum ex toto, tum ex partibus quam totum, aut aliud ipsum quam omnes undique ejus partes. Unaquaeque enim res idem est quod totum. Idem namque est Roma quod tota civitas. Rusus idem ee in unum partes conjunctae atque copulatae. Quomodo igitur tanquam de diversis primum locutus est, cum locos dem loquitur, cum in ipso locos, tum ex toto, tum ex partibus esse proponat? Nihil enim differt dicere in ipso, tum ex toto, tum ex partibus quam si ita dixisset, in ipso, tum ex ipso. Nam si idem est ipsum quod totum ac partes, idem est dicere in ipso haerere locum, ex toto,
Abbreviated transcription (Latin):
Qbellũx : eẽ inimicitias: haec ordinis necessitatẽ tenent Consequentia eñ:
ab antecedentib separar: nonq̃unt.: Consequens uõ ÷ : quicꝗdid qđ antecedit.
tam̃ ipsasunt consequentia: Sȩpe & nãtalit̃ antecedunt : & inꝓpositione
prioras: Nãq inimicitae : pris existere quã bella solent: Sed non possum⁊
p̃ponere inimicitias: utbellũ sequatur: Non enĩ possum⁊ ueredicẽ : sienĩ inimi¬
citiaes : bellũ ÷, Sed p̃ponim⁊ bellũ: & inimicitiae qua enãtapriores sunt.
subsecuntur ita: Sibellũ ÷: inmicitiaes. : Nc̃ igit̾ inimicinae. quaenãtalit̃
bellũ p̃cedunt.: hae ȩdẽ : bella inꝓpositione comitant᷑. ⁊ at sidicã. sisuꝑb ÷:
odiosus ÷. suꝑbia & natalit̃. & inꝓpositione odiũ p̃cedit : Prius enĩ suꝑbia

Expanded text:
e est. Haec ordinis necessitatem tenent. Consequentia enim e est. Haec ordinis necessitatem tenent. Consequentia enim ab antecedentibus separari nequeunt; consequens vero est quidquid id quod antecedit tamen ipsa sunt consequentia. Saepe quae naturaliter antecedunt, et in propositione priora sunt; namque inimicitiae prius existere quam bella solent. Sed non possumus proponere inimicitias, ut bellum sequatur. Non enim possumus vere dicere, si inimicitiae sunt, bellum est, sed praeponimus bellum, et inimicitiae quae natura priores sunt, subsequuntur, ita, si bellum est, inimicitiae sunt. Nunc igitur inimicitiae quae naturaliter bellum praecedunt, hae eadem bella in propositione comitantur; at si dicam: Si superbus est, odiosus est, superbia et naturaliter et in
Abbreviated transcription (Latin):
positagnẽ. longissime asedisscrepant̃. ut album atq nigrũ.. Quaelic&
inuno qualitatis gnẽ ponant̃: a setam̃ quã longissime recedũt : eaqͦq ad sere¬
ferrinullus ignorat.: Aliud eñ e qđ st̃ : aliud qđ contrariast̃.: Quode nĩ
nigrũ ÷ : quale x. : Quoduõ contrarium ÷: ab albo plurimũ discrepans ÷.,
Conunctauõ st̃ : quae unicuiq reifinitimã natamtenent. uelut timori pallor
ad iunctus ÷ ⁊ haec talias: utsepius quidẽ adiunctissibi cohȩrescant. neq tam̃
exnecessitate. hisquib uicin a sunt adeẽ cogantur:: Nam sepe timori pallor
adsiftit. nontam̃ semꝑ. ueluticum dissi mulatione p̃mit̾. metus.: Atq ideo
uerisimilia ex ad iunctis ar gumenta nascuntur : : Nam quȩcũq c̃ iunctas uał:
eahisꝗb adherent inditioeȩ̃ solent Seddehis in posteriorẽ disputatione dili¬
gentius disserã: Ante cedentia uõs. ꝗb positis aliudne cessex c̃sequatur:¬

Expanded text:
posita genere longissime a se discrepant, ut album atque nigrum, quae licet in uno qualitatis genere ponantur, a se tamen quam longissime recedunt, ea quoque ad se referri nullus ignorat. Aliud est enim quod sunt, aliud quod contraria sunt. Quod enim nigrum est, quale est. Quod vero contrarium est, ab albo plurimum discrepans est. Conjuncta vero sunt quae unicuique rei finitimam naturam tenent, velut timori pallor adjunctus est. Haec talia sunt ut saepius quidem adjunctis sibi cohaerescant, neque tamen ex necessitate his quibus vicina sunt, adesse cogantur. Nam saepe timori pallor assistit, non tamen semper, veluti cum dissimulatione premitur metus, atque ideo verisimilia ex adjunctis argumenta nascuntur. Nam quaecunque conjuncta sunt ex his quibus adhaerent, indicio esse solent. Sed de his in posteriore disputatione diligentius disseram. Antecedentia vero sunt quibus positis aliud necesse est consequatur
Abbreviated transcription (Latin):
Nec int̾ ÷ utrũ nãtalit̃ quȩ lib & res antecedat aliquã. anuõ consequatur:dũ
id in ꝓpositione annotemꝵ. eam eẽrem ante cedentẽ. quȩsiue natalit̃ priorsit.
siue posterior: altãm tam̃ rẽ secum. necessa riotrahit: Repugnantiauõ intelli¬
guntur : quotiensid quod alicui contrarioꝵ natalit̃ in iunctũ÷: reliquo contra¬
rio comparatur. Ut qm amicitiae atq inimicitiae conrarias: inimici¬
tias uõ consequitur: nocen diuoluntas: amicitiae & nocendiuoluntas:
pugnantias. haec quoq adse : contrariȩtatis similitu dine referuntur:
Causa :÷ quap̃cedente : aliquid efficitur: Ut causa diei: est solisortus: Ie ffec¬
nocens pelli in exilium deb&. multomagis necullius quidẽ quinon in no¬
cens solũ: uer̃ etiã p ariaefuit. lib̾ ator. Plus enĩ ÷ pariȩ cẽ libatorẽ : quãimn¬
nocentẽ: ¶Pariũuo. quotiens int̾separia cõparant᷑: Ut sihic cuius in nocẽs

Expanded text:
 naturaliter quaelibet antecedat res aliquando, an vero consequetur, dum id in propositione adnotemus, eam esse rem antecedentem, quae sive naturaliter prior sit, sive posterior, alteram tamen rem secum necessario trahat. Repugnantia vero intelliguntur quoties id quod alicui contrariorum naturaliter junctum est, reliquo contrario comparatur, ut quoniam amicitiae atque inimicitiae contraria sunt. Inimicitias vero consequitur nocendi voluntas, amicitia et nocendi voluntas, repugnantia sunt, haec quoque ad se contrarietatis similitudine referuntur. Causa est qua praecedente aliquid efficitur, ut causa diei est solis ortus. Effecnocens pelli in exsilium debet, multo magis ne Tullius quidem, qui non innocens solum, verum etiam patriae fuit liberator; plus est enim patriae esse liberatorem quam innocentem. Pariu
Abbreviated transcription (Latin):
nerit in coniecturalibus causis inquirit̃. Quȩ ab oratoribus trac tantur solis Neq
urisconsul tis inliuis modi ne go tus cumre thiorica facul tate ulla cõ muniox ligrd
enĩꝑ it de factiqualitec te. non &iã de ipsis factiueritate respond&. Idcir coquo¬
tens ad gallũ peritum iuris factiquȩstio deferebatur. Nichil ad nos inquibat
& cice ronem potis consulentes. i ad rethorẽ remit te bat: In quo tulli face te
ad trebatum iocũ miscuit dic̃s. Quã quã loc hic ab ad iunctis : coniectã libus ca¬
usis maxime utił: nichil consultoꝵ iuris prudentiã iuu& patiere me tamen
in ꝗt nullam susceptio ꝑ is partẽ p̃te rire ne sim hoc libro nidul p̃ t̃ tuȩ artis
exempla conscripsero tuȩ tantumgr̃ȩ uidear ad dictus Ab ad iuictis uõ loe
quiñ mͦ uris consultis. sed nephiloyͦsus quidem p̃ t̃ oratores ñ pat& triũ sepe tpũm

Expanded text:
nerit, in conjecturalibus causis inquiritur, quae ab oratoribus tractantur solis, neque jurisconsultis in hujusmodi negotiis cum rhetorica facultate ulla communio est, juris enim peritus de facti qualitate, non etiam de ipsius facti veritate respondet. Idcirco quoties ad Gallum peritum juris facti quaestio deferebatur, nihil ad nos inquiebat, et ad Ciceronem potius consulentes, id est ad rhetorem remittebat. In quo Tullius facere ad Trebatium locum miscuit dicens, Quanquam locus hic ab adjunctis conjecturalibus causis maxime utilis, nihil consultorum juris prudentiam juvet, patiere me tamen, inquit, nullam suscepti operis partem praeterire, ne si in hoc libro nihil praeter tuae artis exempla conscripsero, tuae tantum gratiae videatur addictus, ab adjunctis vero locus qui non modo jurisconsultis, sed ne philosophis quidem praeter oratores non patet, trium saepe tem
Abbreviated transcription (Latin):
sed nunc formã ipsam & quasi sub stantiã locimonstrare ꝓponit. Quȩ x hui. modi
Ab ad iunctis enĩ locsx. cũ exeo qđ ꝓ ponit᷑ aliꝗd aliud uł eẽ. uł suisse uł su¬
tũm et̃ argum̃ tatio ne colligit᷑ ut ineo ipso qđ dudũ posuit exemplo
Aeꝓbatir enimnondebe scłm mulieris nũ quam capite diminutȩ tabu las. bonoꝵ
quȩ quȩ rit̾ ĩnueniant᷑: neq tam̃ necesse. sit ei semꝑ ad herere. & formaꝗdẽ
huis modi talis x. ut hanc quoq diffinitionẽ possitad mittẽ Ab ad iunc̃tisdoc x
xime ne cessaris. Cũ enim defactoquȩ rit᷑. tumsi id factum x qđ dubitat᷑ ꝗd¬

Expanded text:
Sed nunc formam ipsam et quasi subjectum loci monstrare proponit, quae est hujusmodi: Ab adjunctis enim locus est, cum ex eo quod proponitur aliquid aliud vel esturum esse argumentatione colligitur, ut in eo ipso quod dudum posuit exemplo. Approbatur enim non debere secundum mulieris nunquam capite diminutae tabulas bonorum fere quae quaeritur inveniantur, neque tamen necesse sit ei semper adhaerere; et forma quidem hujus loci talis est, ut hanc quoque diffinitionem possit admittere. Ab adjunctis locus est xime necessarius. Cum enim de facto quaeritur, tum si id factum est quod dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
s yllogism uõ om̃is ꝓpositionibus constat. Propositiones aũ. uł simplices sunt. uł
compositȩ. Simplicessunt : quȩ simplicib orationis partib coniungunt᷑ Copulant
aũ in cõpositam ꝓpositionẽ. simplices orationis par tes: nom̃ & uerbum. uel uti

Expanded text:
 simplices sunt, vel compositae. Simplices sunt quae simplicibus orationis partibus conjunguntur. Copulant autem incompositam propositionem simplices orationis partes, nomen et verbum, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
ex pressit nuad quibusmodis eodem loco utrconuemiat. ad iungit. Quȩ topi¬
corummers̃ qm̃diligentia ex plan̾anda est. finem quarto uoluminifaciũ qn¬
tocȩ terared diturus.¬
com̃ibus quidem hypotdie ticis syllogismis patricire¬
diorum ꝑitis sime. plene hi abundaterq digessim hislibris.
quosde eoꝵ principalit̃ institutione c̃seripsim Aꝗbus
pnte grã ꝑfec tãq doctrinã. cuire ũol uendillauacun tẽp x
lector accipi&̃. Sed ꝙ nunc ciceronis topica supsims exponenda ato
inhis aliquoꝵ. M tullis modoꝵ me minit: dicendũ mͥbreuit̃ existimo.
dehis septẽ c̃ditonalib syllogismis. quȩ eoꝵ natã sit ꝓpositio nũq ẽ¬
textio. ut cũ hiȩc adscientiãrite p̃libata ꝑ uene rint. tulliana facili: noscant᷑ exẽpla. Om̃e
igit̃ qđ inquȩstione dubitat᷑: aut ueri similib. aut necessariis ꝓbabit᷑ argum̃tis. Ar¬

Expanded text:
expressit, nunc quibus modis eodem loco uti conveniat, adjungit. Quae Topicorum pars, quoniam dil gentius explananda est, finem quarto volumini faciam, quinto caetera redditurus.omnibus quidem hypotheticis syllogismis, Patrici rhetorum peritissime, plene abundanterque digessimus his libris, quos de eorum principaliter institutione conscripsimus, a quibus integram perfectamque doctrinam, cui resolvendi illa vacuum tempus est, lector accipiet. Sed quia nunc Ciceronis Topica sumpsimus exponenda, atque in his aliquorum M. Tullius modorum meminit, dicendum mihi breviter existimo de his septem conditionalibus syllogismis, quae eorum natura sit, propositionumque contextio, ut cum haec ad scientiam rite praelibata pervenerint, Tulliana facilius noscantur exempla. Omne igitur quod in quaestione dubitatur, aut verisimilibus aut necessariis probabit
Abbreviated transcription (Latin):
Nam id qđ iustũ x. & iustitia partĩpͥat & inflexio iustitiȩ nõe nuncupat᷑. & in
cȩtis quidẽ coniugatis idem x. Postliȩ c annumeratũ x genus. Genus uõ x: qđ
cuius lib& uniũ salit substantiã monstrat. & qđ mul tort speci ȩ diuersoꝵ sub¬
stantialis est similitudo. Qđ aꝓpositis ter minis paulo longis quã coniugatase¬
uingitur: qr tam & si substantiã mostrat : tamenne inflexo ꝗdẽ uocabulo cũt¬
mini nomine copulat᷑: sed longe lateq diuerso. Huicad iunctax speciȩs quam

Expanded text:
Nam id quod justum est. et justitia participat, et inflexo justitiae nomine nuncupatur, et in caeteris quidem conjugatis idem est. Post haec annumeratum est genus. Genus vero est quod cujuslibet universaliter substantiam monstrat, et quod multorum specie diversorum, substantialis est similitudo. Quod a propositis terminis longius quam conjugata sejungitur, quia tametsi substantiam monstrat, tamen ne inflexo quidem vocabulo cum termini nomine copulatur, sed longe lateque diverso. Huic adjuncta est species, quam
Abbreviated transcription (Latin):
latisunt c ontr aquẽ dialecucaoratione: uł retliori cafacul tete disseraio¬
N aetni ut ecuincere duer sarumposus sata sicũtib consensisse monstra ueris
Atind ali quindo uelit optimumprȩ dicasse quodl tume li reꝓposita monstrare ctendas
dietis gom̃b meliorum locis. his oppositi quȩ det̃ iora sunt conti nebunt Parũ ĩ nuili
discretio .x. Neq enim qđ par & aut intenꝑonẽ sumere: autrenissionem pote st

Expanded text:
oratione vel rhetorica facultate disseritur. Nam ut revincere adversarium possis, sat est si eum tibi consensisse monstraveris, atque id aliquando velut optimum praedicasse, quod tu melius re proposita monstrare contendas. Dictis igitur omnibus meliorum locis, his oppositi quae deteriora sunt continebunt. Parium vero nulla discretio est. Neque enim quod par est, aut intentionem sumere, aut remissionem potest.
Abbreviated transcription (Latin):
acfortuitos euentus inlis e ẽ ponim : quȩ cũ rarisfiunt his tam̃ paccidens eue¬
niant : que ꝓpt̃ aliꝗd siunt uelutisi ꝗ segress domo. ut amicũ uid&: p̃t̃ iens
sit uõ ei uo luntati. quȩ certumres picie bat sinem. Eauõ fuit. domoe gredi ut¬
uicd& amicũ Rurs qm̃ lapis nat᷑alit̃ gauis x. Grauitas uõ t̾rã petit: Casus
quidem lapidis ꝓ pt aliꝗd natalit̃ factus x. Ad id enim lapidil̃ nat᷑a tende bat
ut insaum lo cum pd dusueniens con ꝗ escer&. Sedlut nat᷑ ali intentio naccido
id qđ rariꝰ euenit scilic&e ut ꝑcuter& capuđ. Quositͣ sit scđ̃m aristotelenfor

Expanded text:
 ponimus, quae cum rarius fiant, in his tamen per accidens eveniunt, quae propter aliquid fiunt: veluti si quis egressus domo ut amicum videret, praeteriens sit vero ei voluntati, quae certum respiciebat finem. Ea vero fuit domo egredius, quoniam lapis naturaliter gravis est, gravitas vero terram petit, casus quidem lapidis propter aliquid naturaliter factus est; ad id enim lapidis natura tendebat, ut in suum locum pondus veniens conquiesceret. Sed huic naturali intentioni accidit id quod rarius evenit, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
differrelus. quidictisunt uł agnẽ uł aspeciȩ uł acontrarus. Nlamgenus sẽꝑ
speciem se quitur. Species. genus p̃cedit contraria simul eẽ non post. Quȩ sol¬
uendax hocmͦ. Primum.: quia nonom̃e consequens: genusx. necspecies: antece¬
dens Repugnantiau: non ipsa contraria sed contrarioꝵ sunt consequentia

Expanded text:
 vel a specie, vel a contrariis. Nam genus semper speciem sequitur, speciem genus praecedit, contraria simul esse non possunt. Quae solvenda est hoc modo: Primum quia non omne consequens genus est, nec omnis species antecedens. Repugnantia vero non ipsa contraria, sed contrariorum sunt consequentia,
Abbreviated transcription (Latin):
atq p̃cipuis. ł scd̾m unã quãq artẽ scientiãq eruditis. Vt qđ me dico: in medi¬
cina ge omẽ tre ingeometria. cȩtũq in ꝓpriastudioꝵ facul tate ũsatis
dequo ex trinse cus loco siesequit᷑. ¶ue aũ assumuntur ex trinsexus camor¬
mał ex auc toritate ducunt᷑ : Itaq gcĩ tales argumentationes ate Nuic uocan

Expanded text:
atque praecipuis, vel secundum unamquamque artem scientiamque eruditis, ut quod medico in medicina, geometrae in geometria, caeterisque in propria studiorum facultate veritatis. De quo extrinsecus loco sic loquitur: Quae autem assumuntur extrinsecus, ea maxime ex auctoritate dicuntur. Itaque Graeci tales argumentationes ἀτέχνους vocan
Abbreviated transcription (Latin):
miuorttriminus collocatus : Subiectus uero minor Maioru crot̃minus
desubieto dt̃ : minor aut̃ demaiore nullo modo p̃dicat̃. Utanimal
qm̃mauis est quã bomo. debomine p̃dicat᷑. Dicit̃ enĩ om̃is hõ animil ÷
omouero : deanimalidicitur Nemoeni uere dic̃ om̃e aninal ibõ st :
Hlacigiturratione int̃ nosterepossumꝰ ꝗt̃ minꝰ inppositione maior
qio uero sit minor: Om̃is aut̃ questio utdictũ ẽ qm̃ dubitabiles parter ht̃
&ad easdẽ õ ꝓbandas argum̃ta sumuntur: necesst ẽ ut quicquid
inquestionib cõpbat᷑ : id argumentoꝵ ratione firmetur : Argu¬
ũtũuero nisisit oratione platũ. ꝓ ꝓpositionũ contȩxtiono dispostiũ

Expanded text:
major terminus collocatus; subjectus vero minor. Major vero terminus de subjecto dicitur; minor autem de majore nullo modo praedicatur, ut animal quoniam majus est quam homo, de homine praedice dicit, omne animal homo est. Hac igitur ratione internoscere possumus qui terminus in propositione major, qui vero sit minor. Omnis autem quaestio, ut dictum est, quoniam dubitabiles partes habet, et ad easdem comprobandas argumenta sumuntur, necesse est ut quidquid in quaestionibus comprobatur, id argumentorum ratione firmetur. Argumentum vero nisi sit oratione prolatum, et propositionum contexione disposi
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis esficiat : Quocirca aperte demonstratum eẽ arbitpor conditionalẽ
huro łocum uõcari: & recte unũ eẽ a. m. tullio constitutũ. Quom uͥ fiat ab
ante ceden tibus & conse quentibus & repugnantibus argim̃ tũ. posteri dicã ⁊ ed
qm̃ nullis facultatis alt̃i .x. quid quamq rẽ consequat᷑ uł ꝗͦ cui

Expanded text:
ditionis efficiat. Quocirca aperte demonstratum esse arbitror conditionalem ditionis efficiat. Quocirca aperte demonstratum esse arbitror conditionalem hunc locum vocari et recte unum esse a M. Tullio constitutum. Quomodo vero fiat ab antecedentibus et consequentibus et repugnantibus argumentum, posterius dicam. Sed quoniam nullius facultatis alterius est, quid vel quamque rem consequitur, vel qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut inilla qł antecedit se cum id quod se quitur trabit: ita inhac ꝓposiaonis
partessimul et̃ nonpossunt. Contrarie uõ differentiȩ: sub eodem gnẽ ponisolent
Siinit̃ conexa ꝓpositio inconditione .x. constituta : repugnansq̃ q̃ inc̃ditione consistit
Qđ si& conse quentium ꝓpositionem & repugnantiũ conditio fac̃ non x dubiũ qnloc lue.
iure conditionał uocet᷑. Ac sit unus posit inc̃ditione. diuisis partib id xinante ceden¬
tẽ. conse quentẽ. & repugnantẽ. Conexȩ namq ꝓpositio nis una parsante cedens
⁊ alia conseq̃ñs. Repugnantis uõ : pro positionis. utraq repugnat ac dissid&
taq conexe ꝓpositionis partes ante cedens & consequens sunt. Repugnantis
uõ repugnantes. Nec illud intelligentiam turb&. qđ diesx. &luxx. sibiqua
cordant. Nanconexa ⁊ ꝓpositio : si cũ aliud ante cesserit : ali ud consequatur.
tẽq repugnans. siunoposito. fal so aliud inferat᷑. quod ẽẽ nonẽẽ n id ius con¬

Expanded text:
nam ut in illa quod antecedit secum id quod sequitur trahit, ita in hac propositione partes simul esse non possunt. Contrariae vero differentiae sub eodem genere poni solent. Si igitur connexa propositio in conditione est constituta, repugnans quoque in conditione subsistit; quod si et consequentiam propositionum et repugnantiam conditio facit, non est dubium quin locus hic jure conditionalis vocetur, ac sit unus positus in conditione divisis partibus, id est in antecedentem consequentemque et repugnantem. Connexaeque namque propositionis una pars antecedens est, alia consequens. Repugnantis vero propositionis utraque repugnat ac dissidet. Itaque connexae propositionis partes antecedens et consequens sunt, repugnantis vero repugnantes. Nec illud intelligentiam turbet quod dies est et lux est cordant, nam connexa est propositio si cum aliud antecesserit, aliud consequatur. Item repugnans, si uno posito aliud inferatur, quod esse non potest nisi id jus con
Abbreviated transcription (Latin):
gere & euartispit proponatur. Casuut quȩ in nr̃a potestate sunt nulloꝰ
modo siunt dam̃ uelut incerto p̃serã tepore ꝓsperitas nauigandi. Atqihoꝵ
Causamqͥs reddiderit. Id xenĩ causa ꝓpter quod unum qđ q sit Om̃s ũ causȩ

Expanded text:
eritus esse proponatur. Casu, ut quae in nostra potestate nullo modo sunt, fiunt tamen, velut in certo praesertim tempore, prosperitas navigandi. Atque hocausam quoque reddiderit. Id est enim causa propter quam unumquodque fit. Omnes vero caus
Abbreviated transcription (Latin):
nitione ponunt᷑ om̃ino as ubstantiȩ ratione dis iunctas̃. In eaq̃ q diffinitone
quȩ ex partiũ enume ratione. consicit᷑. talias q̃ enume rant᷑. ut singula to¬
tis diffiniti nom̃ caꝑe non possint. atq id circo eodẽ minor as̃. Vt fundam̃ ta non
possunt domus uocabulo nuncu pari. & fun damenta: domominoras. ltẽqcȩen

Expanded text:
sunt. In ea vero definitione quae ex partium enumeratione perficitur, talia sunt quae enumerantur, ut singula totius definiti nomen capere non possint, atque idcirco eodem minora sunt, ut fundamenta non possint domus vocabulo nuncupari: fundamenta enim domo minora sunt, itemqu
Abbreviated transcription (Latin):
meratione: dumtrahitur argumentum: fit argumentũ in ipso. expar¬
tium aenumeratione. Maximaꝓpositio. cuus partium nichilrezꝓpo

Expanded text:
meratione dum trahitur argumentum, fit argumentum in ipso, ex partium enumeratione. Maxima propositio, cujus partium nihil rei p
Abbreviated transcription (Latin):
non cogitur. Qđ aũ diximus enisaquȩ quã ar cebruoporte at gens eẽ aquã pliuiã
manu nocentem: itamtelligendũ .x. Si a quaq uȩ arcerideb& plurima sub seha¬
beat indiui dua & similia tuncde mum ei aquȩ quȩ arceri de.b&: aquaplu¬
iua manu nocens. gens eẽ poterit. Qđ sia quaquȩ arce ri de b& in nulla indi¬
uidua deducatur: ipsax indiuidua. Necei: x gen: aqua pluuia nocens manu.
sedspecies. Qđ sicui paululum uidetur obscuris. hicsieos commentarios. quosde
gñe specie. differentia ꝓprio. atq accidenti cõposuimus. libris ꝗnq digestos in¬
spexerit nidilhor̃ pot̃it incurre re: quo callig&. NCõ mede &iã tractat᷑ h argi¬
ciemdebeat coaptari. Atqrinco p̃ scrptumx ut ni sud quod ⁊ supis ad liberi

Expanded text:
non cogitur. Quod autem diximus, ejus aquae quam arceri oporteat genus esse aquam pluviam non cogitur. Quod autem diximus, ejus aquae quam arceri oporteat genus esse aquam pluviam manu nocentem, ita intelligendum est, si aqua quae arceri debet plurima sub se habet individua et similia, tunc enim demum ejus aquae quae arceri debet, aqua pluvia manu nocens genus esse poterit. Quod si aqua quae arceri debet in nulla individua diducatur, ipsa est individua, nec est ejus genus aqua pluvia nocens manu, sed species. Quod si cui paululum videtur obscurius, hic si eos commentarios quos de genere, specie, differentia, proprio, atque accidenti, composuimus, libris quinque digestos inspexerit, nihil horum poterit incurrere quo caliget. Commode etiam tractatur haec arguciem debeat aptari, atque in eo praescriptum est ut nisi id quod est superius adhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
Llia enim aq uapluuia nocens .x. alia non nocens. Nocentisquoq duplex spe cies.x.
alia manu. alia uitio. Sed aquapliuua manu nocens.x. quȩ ita lo coaliquo ex¬
cipit᷑ : ut inde ꝓfluens uitino noceat : silo c: non sit natã liter talis. sed manulõ is
excipiendȩ aquȩ suerit apparatus. Uitiou. quotiens nat̾aliter it ase se loc ht̃.
ut exciꝑe aquã possit. & nocere uicino. Si gͥ eis aquȩ quã qu̾is arceri uelit. ne
sibi noceat a uicmo. gens uelit ex ꝗrere : nons necesse x ab ultimousq gne
deducẽ. ut dicat aquȩ ei quã ꝗs uelit arceri gen eẽ aquã pluuiã sedpotẽ id qđ
inꝗrit gens : paulo inferis inuentre. ut huis aquȩ quã arcere desiđat: ud gens
eẽdicat quod xaquapluuia nocens. Qđ sigens proximum quȩrat. illud pot̃it ad¬
hibere quod x aqua pluuia manunocens. Hocenimarcere quis cogit᷑. quod manu
sit noxium. Qđ uõ. locifor mauł uitio in cõmoditatis aliquida pportat arcere

Expanded text:
lia enim aqua pluvia nocens est, alia non nocens. Nocentis quoque duplex species est, alia manu, alia vitio. Sed aqua pluvia manu nocens est, quae ita loco aliquo excipitur, ut inde profluens vicino noceat, si locus is non sit naturaliter talis, sed manu hominis excipiendae aquae fuerit apparatus; vitio vero, quoties naturaliter ita sese locus habet, ut excipere aquam possit et nocere vicino. Si igitur ejus aquae quam quis arceri velit, ne sibi noceat, a vicino genus velit exquirere, non necesse est ab ultimo usque genere deducere, ut dicat aquae ejus quam quis velit arceri genus esse aquam pluviam, sed potest id quod inquirit genus paulo inferius invenire, ut hujus aquae quam arceri desiderat id genus esse dicat, quod est aqua pluvia nocens. Quod si genus proximum quaerat, illud poterit adhibere quod est aqua pluvia manu nocens, hoc enim arceri quis cogitur quod manu fit noxium. Quod vero loci forma vel vitio incommoditatis aliquid apportat, arcere
Abbreviated transcription (Latin):
usib destinata. Potẽ itẽ qđ lib& aliud ut theatrum. qđ ꝓ pt̃ am pliores
sonitus exibendos. te giso l& Sed id nunc intellegere nos oport&. possep
pes n cipionem aliquid sepe definiri: cumpar tium illa collex tio unã rẽtantũ
possit eficere. Ut si nicdil aliud eẽt: quod sunda m̃ta. parietes atqtertũ pos
des ̃e nisidomus. uere diffinitio facta eẽ uidẽ t̃: domũ eẽ: quã parie tes.

Expanded text:
usibus destinata, potest item aliud quodlibet, ut theatrum, quod propter ampliores sonitus exhibendos tegi solet. Sed id nunc intelligere nos oportet, posse per partitionem aliquid saepe definiri, cum partium illa collectio unam rem tantum possit efficere, ut si nihil esset aliud quod fundamenta, parietes atque tectum posset habere, nisi domus, jure definitio facta esse videretur, domum esse quam fundame
Abbreviated transcription (Latin):
uidit᷑: potis quã gnĩs inspecies. Omĩa uõ signisicata : cuiusq nominis diuisi¬
one include difficile .x. Quia nouaple runq singunt᷑. Sed ne quidem
cui q sigẽ. Queres unam quamq sigam̃ uniuers alis figẽ : spe ciem es se de cla¬
rat. Uniuo caenim sunt species genus. Sed est illud ueris. par titionem sigã

Expanded text:
iditur, potius quam generis in species; omnia vero significata cujusque nominis divisione includere, difficile est, quia nova plerumque finguntur, sed ne id quidem cujusque figurae. Quae res unamquamque figuram universalis figurae speciem esse declarat. Univoca enim sunt species et genus. Sed est illud verius, partitionem fig
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃forma p̃ter gen cẽ non potẽ : nidul enĩ p̃tersuũ potẽ et̃ principiũ utgro¬
rumꝙ ayposut disfinmones. Dicens genuscẽ notionẽ: ad plures dif feren tiasper¬
tinenten. Notiouõ intellectus x quidã & simp lex mentis c̃ceptio: quȩ adres plires
ꝑ tincut asc inincẽ differentes. Id uo genus cẽ manifestũ.x. Qđ aptissimoli¬
qua exc̃plo. Animalis pre intellects: ad plures dfferentias ptin&: ad rationa¬
le scilic& at qiurationile Admortale &ã atq uimortaile ad ãbu libile rei¬
qabile. uolatle natabile. &x eor om̃uĩ quȩ subsus disferentiis sitasunt gens¬

Expanded text:
rma praeter genus esse non potest nihil enim praeter suum potest esse principium, utrorumque apposuit definitiones, dicens genus esse notionem ad plures differentias pertinentem. Notio vero intellectus est quidam et simplex mentis conceptio, quae ad res plures pertineat a se invicem differentes. Id vero genus esse manifestum est, quod apertissimo liquet exemplo. Animalis quippe intellectus ad plures differentias pertinet, ad rationale scilicet atque irrationale, ad mortale etiam atque immortale, ad ambulabile, reptibile, volatile, natabile, et est eorum omnium quae sub his differentiis sita sunt, gen
Abbreviated transcription (Latin):
ab eofor mȩ suscipiut̃. Itẽ alia differentia. Gens sẽ ꝑ spe cieb sius pͥs x. totũ.
uͭ siuizpartib pos teris ĩ uenit̾. Nisienĩ par tes fuerint : totũ ñ potẽ uing. Quo sit ut
sigens ꝑeat: species qͥq ꝑ imant. Sispecies int̾eat: maneat gen. Qđ in partib toroq
c̃ trarũ x. Nlãsi pars quȩ lib& unapeat : totũ necesse x ĩ terire. Sinũ totũ qd partes umne¬
aerant dis scipe t᷑: par tes manent distributȩ ueluti si dom: cecta a pariete: & sundas¬
m̃ta asemetipsis ex trinsec posita intelligant᷑. Dem ꝗdẽ ñ erit: qr ẽ iunctio distrae
tax. Partes tam̃ manebunt ꝓpriis gͥ nominib. oi. tullis partes quielem uelus

Expanded text:
differentia. Genus semper speciebus suis prius est, totum vero suis partibus posterius invenitur. Nisi enim partes fuerint, totum non potest conjungi. Quo fit ut si genus pereat, species quoque perimantur; si species intereat, maneat genus quod in partibus totoque contrarium est. Nam si pars quaelibet una pereat, totum necesse est interire; si vero totum, quod partes junxerant, dissipetur, partes maneant distributae: veluti si domus, tecta et parietes, et fundamenta a semetipsis extrinsecus posita intelligantur, domus quidem non erit, quia conjunctio destructa est, partes tamen manebunt. Propriis
Abbreviated transcription (Latin):
N a ut supi q̃ qͥ dictũ x. per̾tescis quod copulant ñ su̾sciput nom̃toti. leq enĩ
sindam̃ta ł tec tũ. dom eẽ diciposst̃. Ilam nͥ onĩa quȩ ꝗd esficunt iunctasint:
tot uocabulũ singula non habebunt. Atuõ species. &iã singule. gnis suscipuit̃
nom̃ uechis animalis Quofit ut in hus. illa qͥq̃ differentia possit agnosci qđ partes
Differt uõ totumagnẽ. quodl gen quidem uniuersale est. totum uõ minime.
Qđ ꝓbatur hoc mͦ. Sienim id qđ totũ dicit᷑ ut dom uniũ saleeẽt. partes qͣs¬

Expanded text:
iunt nomen totius. Neque enim fundamenta vel tectum domus esse dici possunt, nam nisi omnia quae quid efficiunt juncta sint, totius vocabulum singula non habebunt; at vero species etiam singulae generis suscipiunt nomen, ut homo animalis. Quo fit, ut in his illa quoque differentia possit agnosci, quod partDiffert vero totum a genere, quod genus quidem universale est, totum vero minime, quod probatur hoc modo. Si enim id quod totum dicitur, ut domus, universale esset, partes q
Abbreviated transcription (Latin):
unũ aliꝗd ex hisefficit᷑ : x ueluti q̃ lã partiũ enumeratio.: ñ in substantia sed inqua¬
dã accidentiũ collectione positar̃. hui exẽplũx. Animal x qđ moueriꝓ pͥa uolun¬
tate possit. Animalinãq ⁊ mot: x accidens. & uoluntas & possibilitas. Sed h iune¬
ta ꝑficuit̃ animal ñ substantialit̃ c̃stituenda: seclꝑ ãdã accidentia desigantia.

Expanded text:
unum aliquid ex his efficitur, et est veluti quaedam partium enumeratio, non in substantia, sed in quaunum aliquid ex his efficitur, et est veluti quaedam partium enumeratio, non in substantia, sed in quadam accidentium collectione posita; hujus exemplum est: Animal est quod moveri propria voluntate possit. Animali namque et motus est accidens, et voluntas, et possibilitas, sed haec juncta perficiunt animal, non substantialiter constituentia, sed per quaedam accidentia designantia
Abbreviated transcription (Latin):
tributio : quattuor. id modis seripotẽ. Aut en ĩsub stantiales partes expli cant᷑
aut ꝓprietates partes dñr: aut quasi toti: mẽ bra enume rant᷑ : aut tanquã species
diuidunt᷑. Substantiales partes explicant᷑: cũ exgnẽ ac differenti is disinitio con¬
parsquȩ dã sit. Nonenĩ solum. speciem cõpl& nͥ adiciant᷑ &iã differentiȩ. Inꝗ bus
eadẽ ratioquȩ ingenere .x. Nã cũ ipsȩ singlit̃ dictȩ : totam sƿeciem cladant :¬
indiffinitione sũptȩ : partes speciei sunt ꝙ non solȩ speciemꝗdẽ eẽ designant
sed &iãgens: Huis exẽplũx. homox animal rationa le mortale. Cũ gͥ tota diffi¬
nitio hominico e q̃ t̃ totisꝙ diffini tionis partessint : tũ animal: tũ rationale : tũ mor¬
tale: ipsi hõis partes ẽẽ uident᷑. singula: q̃ ei  dẽ diffinitionis partess̃. hȩc gͥꝓpͥo nõe¬
diffinitionuncupat᷑. Itẽ x diffinitio illa quando inunũ accidentia colligunt᷑ atq

Expanded text:
 quatuor his modis fieri potest. Aut enim substantiales partes explicantur, aut proprietatis partes dicuntur, aut quasi totius membra enumerantur, aut tanquam species dividuntur. Substantiales partes explicantur, cum ex genere ac differentiis definitio conpars quaedam fit. Non enim solum speciem complet, nisi adjiciantur etiam differentiae, in quibus eadem ratio quae in genere est. Nam cum ipsae singem esse designant, sed etiam genus. Hujus exemplum est: Homo est animal rationale, mortale. Cum ergo tota definitio homini coaequetur, totiusque definitionis partes sint, tum animal, tum rationale, tum mortale, ipsius hominis partes esse videntur singula, quae ejusdem definitionis partes sunt. Haec igitur Item est illa definitio, quando in unum accidentia colliguntur, atque
Abbreviated transcription (Latin):
ones. Quar̃ .oi. tullius in topicis memiuit. Quar̃ om̃iũ de incepsordo atq ex ẽpla subden¬
dist ¶ Primusgͥ modusx. cũ in conexaꝓpo sitione assũpto eo qđ p̃cedit: uolumꝰ monstrare.

Expanded text:
ones, quarum M. Tullius in Topicis meminit, quarum omnium deinceps ordo atque exempla subdenda sunt. Primus igitur modus est, cum in connexa propositione assumpto eo quod praecedit, volumus monstrare
Abbreviated transcription (Latin):
onis indigens inuenit̃. Assũp̃tioq̃q̃aliquotiens ꝑ se uera eẽ ꝓbabit᷑: Aliquotiensapp¬
bationis indig& ad ium̃tis. Quosit : ut si & ꝓpositio & assũptio. demonstrandȩ
sant : quinq ꝑtitꝰ ut cicero &iam inrethoricis auctor x syllogis m siat constans ex
ꝓpositione. eiusq ꝓbatione. assũptione eiusdemq ꝓbatione. & conclusione. Qđsi neu
ear̃ demonstrandasit sit quadri ꝑtit: ex ꝓpositione scilic& : & assumptione:
at ꝙ ner use rum apꝓbatione & condusione. Conelusienisũ ꝙsius pbatio. p̃cedonte
ꝓpositione atq as sũptione ꝑsicit᷑. Quȩ cũ ita sint : cũ q om̃isꝑ postio hrpothetica in¬

Expanded text:
se vera esse notabitur, aliquoties approbationis indiget adjumentis. Quo fit ut si et propositio et assumptio demonstrandae sint, quinquepartitus ut Cicero etiam in Rhetoricis auctor est syllogismus fiat, constans ex propositione ejusque probatione, assumptione, ejusdemque probatione, et conclusione. Quod si neutearum demonstranda sit, fit quadripartitus, ex propositione scilicet, et assumptione, atque unius earum approbatione et conclusione. Conclusionis vero ipsius probatio praedecente propositione atque as
Abbreviated transcription (Latin):
tota ea re: quȩ diffinitur minores sunt: totũ tam̃ diffinite rei nom̃ ex ci ꝑiut̃
utrationale : nom̃ capit animalis. Eodẽ mͦ inrationale. Quib: ita discretis: q¬
tiens cũq. ab eadiffinitione quȩ ꝑ substantiales par tesefficit᷑. ł ab eaquȩ
ꝑhac cidientiũ enume rationẽ colligit̃ argum̃ tatio sit adiffinitione. idiatoto.
tractũ dr̃ argum̃ tũ. Quotiensũõ abea diffinmone. quȩ ł ꝑ m̃ broꝵ enumer¬
rationẽ : ł specie r̃ diuisionẽ ꝑficit᷑. argum̃ ta tio sit : ab enumeratione partiũ
argum̃ tũ ductũ eẽ ꝑ hbe t̾: Sed .m. tullis ꝗaiã par titionẽ diffinitionis ingres¬
sus v &iã hanc ĩ t̃po suit. quȩ ñ adiffinitionẽ sed ad locũ enumerationis par
de enume ratione partiumloq̃ retur. nullã aliã enumerationẽ partiũ posuit.
nisi eã quam nunc diffinitionis speciem dix̃. Nectamenx arbitrandũ. om̃ẽn
partitionẽ diffinitionis locũ posse oꝑ tinere. Vtsiꝗs sicdicat. sunda m̃ta

Expanded text:
tota ea re quae definitur minores sunt, totum tamen definitae rei nomen suscipiunt. Ut rationale nomen capit animalis, eodem modo irrationale. Quibus ita discretis, quotiescunque ab ea definitione quae per substantiales partes efficitur, vel ab ea quae per accidentium enumerationem colligitur, argumentatio fit, a definitione, id est a toto tractum dicitur argumentum. Quoties vero ab ea diffinitione quae vel per membrorum enumerationem, vel per specierum divisionem perficitur, argumentatio fit, ab nem definitionis ingressus est, etiam hanc interposuit, quae non ad definitionem, sed ad enumerationis partde enumeratione partium loqueretur, nullam aliam enumerationem partium posuit, nisi eam quam nunc definitionis speciem dixit. Nec tamen est arbitrandum omnem partitionem definitionis locum posse obtinere, ut si quis sic dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ prȩcedebat: necessariũ erat duplicẽ affirmationẽ gemina negatione
cõsumi: hocmodo. Sidies .x. luxest. Utreq exiffirmatione s̃ constitutȩ

Expanded text:
id quod praecedebat, necessarium erat duplicem affirmationem geminata negatione id quod praecedebat, necessarium erat duplicem affirmationem geminata negatione consumi, hoc modo: Si dies est, lux est, utraeque ex
Abbreviated transcription (Latin):
dens auferat᷑. ea quȩ erat ñ cẽ legatã mulieri pecuniã nume ratã. cũ argentũ fu
is& om̃elegatũ. Sed cumsit om̃e. Negatio affirmatione c̃ sumit᷑: dicims qr inc̃¬
clusione. Eigit᷑ numerata pe cuma mulierilegata. cũ sitargentũ om̃elegatũ. Erit¬
qͥ liuis modi argum̃tatio. Si ñ ⁊ mulieri lega ta numerata pe cunia cũei sit argen
tũ om̃ẽ legatũ. Nxargentũ num eratapecuma. Atꝗ x argentũ numeratape cu¬
nia. Legita gͥ mulieri numeratape cunia cũ ei suerit argentum om̃e legatum
mulieri argentum om̃e legatũ. nos aꝑtioris intelligentiȩ causa sub iunximus.
Nexper turbare lectorem deb& quod cũ insuꝑ ioriliis exẽplis. in scđo modo ꝑneg¬
nonẽ fac tasuerit sem ꝑ assũptio & negationẽ rurs: illata conclusio: nuneper
affirmationem. & as sũptio & conclusiofacta .x. Ciis rei eudentis simaratio x
namcũ in suꝑ ioribus exemplis. primaꝓ positio exaffirmati onib suerit eon

Expanded text:
auferatur, ea quae erat non esse legatam mulieri pecuniam numeratam, cum argentum ei fuisset omne legatum. Sed cum sit, omnis negatio affirmatione consumitur, dicimusque in conclusione: Est igitur numerata pecunia mulieri legata, cum ei sit argentum omne legatum; eritque hujusmodi argumentatio: Si non est mulieri legata pecunt argentum numerata pecunia, legata est igitur mulieri numerata pecunia, cum ei fuerit argentum omne legatum. mulieri argentum omne legatum, nos apertioris intelligentiae causa subjunximus; nec perturbare lectorem debet, quod cum in superioribus exemplis in secundo modo per negationem facta fuerit semper assumptio, et per negationem rursus illata conclusio, nunc per affirmationem et assumptio et conclusio facta est. Cujus rei evidentissima ratio est. Nam cum in superioribus exemplis prima propositio ex affirmationibus fuerit con
Abbreviated transcription (Latin):
selegatam. Eritq totis argumentationis hic textus. Sipe cunia signata.
uimerataq argentum x. legatamulierix. At x pe cunia signata numerataq
irgentum lgtur legata mulierix. In quosiadsepis p̃ missaplurimusq exẽplis
suꝑi enodata. lec torisanimus reuertat᷑ hanc argum̃ tationẽ in pri momͦ
ab ante cedentibus eẽ compositam ñ ignorabit. A consequentib ulioemͦ. Sinume
nonx argentũ. hicigt᷑ prȩcedit: numeratã petuniã noneẽ legatã. cũ sitar¬

Expanded text:
se legatam, eritque totius argumentationis hic textus: Si pecunia signata se legatam, eritque totius argumentationis hic textus: Si pecunia signata numerataque argentum est, legata mulieri est; at est pecunia signata numerataque argentum, igitur legata est mulieri. In quo si ad saepius praemissa plurimisque exemplis superius enodata lectoris animus revertatur, hanc argumentationem in primo modo ab antecedentibus esse compositam non ignorabit; a consequentibus vero hoc modo: non est argentum. Hic igitur praecedit numeratam pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Verbũ aũ aliquones ꝓrȩdicato nomini ad iungit̃᷑ alicotiens ipsum prȩdicatur . Prȩ¬
dicato nomini ad iungit᷑ ut inhac ꝓpositione quȩ dicit dies serenus .x. Dies enĩsub¬
Om̃is enĩ ꝓ positio: uł uera uł falbsa x. Nisi aut̃ uer bumsit quod lib& ad iunc tum.
quo esse aliquid aut non eẽ dicatur. nulla ueritas. aut falsitas. in ꝓpositionib de¬
prȩ henditur. Sepe aũt ꝓpositiones: &iam ex totis orationibus constant. Utsidi¬
cams transire inasricã utile eẽ romanis. hicenĩ subiectũ quidem est: transi¬
re inafricam. utle aũ romanis. prȩ dicatum. Ese uero p̃dicato c̃iungit᷑ hui¬
modi igitur om̃ sꝓpositiones. p̃di catiuȩ dñs. IPrȩ dicatiuȩ uõ appellan tur:
quȩ aliud dealio prȩ dicanti Qm̃s q qͣui exlus ꝓ positionibus siunt syllogisme scđm
quod precesit assumimus dicentes. At est signata ac numerata pecunia
irgentum. concludimus. Numeratam signatamq pecuniam. mulieries¬

Expanded text:
mini adjungitur, aliquoties ipsum praedicatur. Praedicato nomini adjungitur, ut in hac propositione quae dicit, dies serenus est: dies enim subomnis enim propositio vel vera vel falsa est; nisi autem verbum sit quodlibet adjunctum, quo esse aliquid aut non esse d catur, nulla veritas aut falsitas in propositionibus deprehenditur. Saepe autem propositiones etiam ex totis orationibus constant, ut si dicamus: Transire in Africam utile est Romanis; hic enim subjectum quidem est transire in Africam, utile autem Romanis praedicatum, est vero praedicato conjungitur. Hujusmodi igitur omnes propositiones praedicativae dicuntur. Praedicativae vero appellantur, quia aliud de alio praedicantquod praecessit assumimus dicentes: at est signata ac numerata pecunia argentum; concludimus numeratam signatamque pecuniam mulieri es
Abbreviated transcription (Latin):
& atq ad philosophiȩ disciplinas. Sed quia nob̾ audientiũ m̃tes.
Pueritatis qͥqͦ opinio p̃ supta c̃ cibat: in eo etiã p̃parande. beni¬
uolentiȩ partib utit᷑: Qđ in cõme moran dis ueracit̃ his quȩ trabxti.

Expanded text:
 atque ad philosophiae disciplinas. Sed quia nobis audientium mentes veritatis quoque opinio praesumpta conciliat, in eo etiam praeparandae benevolentiae partibus utitur. Quod in commemorandis veraciter iis quae Trebati
Abbreviated transcription (Latin):
ducioporteat ante ꝑpendat. H aut ratio. nisiuia quadã ꝓces¬
serit: sepe inmultos necesse ẽ. labatur errores. Qđ nepissimfier&

Expanded text:
duci oporteat, ante perpendat. Haec autem ratio nisi via quadam processerit, saepe in multos necesse est labatur errores. Quod ne passim fier
Abbreviated transcription (Latin):
inter sem & iunctis atq cõpositis: unã ꝓprietatem reidiffintio colligiet᷑ :
Omĩa enĩ quȩ cõ munia atq uniũ salias: si quid eis suerit ad iunctũ. de t̃mina¬
tione minuunt᷑. & ad par cularitatẽ redeunt : atq eo ambitu quo con¬
cludebant cuncta. colubent᷑. Ue luti cumgñĩ ad icitur differentia. & sit
species. Nam cum genus perse pro prio am bttu multas species contine¬
at ei sipro priam ad icias differentiam. minuit᷑. & inquandam quod amimo¬
do par ti cularitatem redit. Ueluti cumdi cimus animal. Hoc nomen
multa concludit. Atsieirationale adicias : faciasq animal rationale.
mins erit a simplici. Minus namq est animalrationale asimpliciter ani¬
mali. Ita ad ditio differentiȩ : quod mais suit : in par ticularitatem quan¬
dam redegit: atq coluibuit. Quotiesigitur aliqua res diffi nien ila est
sumitur id: quod ei cumpluribus aliis commune est. Huic adiciuntur
differentiȩ. Statimq neces se est minuatur: id qđ pluribus fuerat

Expanded text:
colligatur. Omnia enim quae communia atque universalia sunt, si quid eis fuerit adjectum, determinatione minuuntur, et ad particularitatem redeunt, atque eo ambitu quo concludebant cuncta, cohibentur, veluti cum generi adjicitur differentia, et fit species. Nam cum genus per se proprio ambitu multas species contineat, ei si propriam adjicias differentiam, minuitur, et in quamdam quodammodo particularitatem redit, veluti cum dicimus animal, hoc nomen multa concludit. At si ei rationale adjicias, faciasque animal rationale, minus erit a simplici. Minus namque est animal rationale a simpliciter animali. Ita additio differentiae quod majus fuit in particularitatem quamdam redegit atque cohibuit. Quoties igitur aliqua res definienda est, sumitur id quod ei cum pluribus aliis commune est, huic adjiciuntur differentiae, statimque necesse est minuatur id quod pluribus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Aplicare non possum muipatrici. quantas sepe indifficillimioꝵis
cursu. ures afferat. amicitiȩ contẽ platio. cum & hus studiosi: c̃ompo¬
namus quo sre postto penitus amore dilignnus. & placere cupienti bis
Omultasese rerum copia sum ministr&. Hucacce dit quod ut quȩ¬
q inmentem uene rinit: iniudicata atq & iam incastigata promuntur: Qundo¬
quidem apud cari pectoris se ere tum. nichul est periculi proferre quod seitaus.
Est igitur mi hi cum tuam beniuolentiam specto pro num or̃e: at q ita demn
uolump tarium: quod intuȩ prȩ scriptum iocunditatis inpemditur. Sed cum me met ͣ

Expanded text:
plicare non possum, mi Patrici, quantas saepe in difficillimi operis cursu vires afferat amicitiae contemplatio, cum et iis studiosius componamus, quos reposito penitus amore diligimus, et placere cupientibus multa sese rerum copia subministret. Huc accedit quod ut quaeque in mentem venerint injudicata atque etiam incastigata promuntur, quandoquidem apud cari pectoris secretum nihil est periculi proferre quod sentias. Est igitur mihi, cum tuam benevolentiam specto, pronum omne atque, ut ita dicam, voluptarium, quod in tuae praescriptum jucunditatis impenditur. Sed cum memet