comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re mord&. Iđe in eodera : Ap probatiue s̃ : quae ap probantrem: Vt uergł in .xii. Et quiđe merui
cdep̃ cor inquit : Ter̃r in phormione : Ita cognatã quida at nos unde . Inueniunt᷑
tia ẽ : Idem in .v. Si concessa p&o : sid ant ea moenia parce : Et sciendũ qđ quando ap probatiuȩ s̃ :
indicatiuo modo ꝓiungunt᷑: Disiunc tiuaes̃ quae quã uis dictiones coniungaNT: sensum tamen
dis unctũ : & alterã quidemit̃ ee : alterã ũ ñ et̃. significatT. Vt ue. uel aut: Vt uergł in .ui. Siue
crroreiuae : seutẽ pestatib acti & uel dies ẽ. ł nox, Iuuenalis in .i. : Aut dic. ant accipe calcem:
Vergł in .ii. aenađ Aut aliquis lat& error equone credite teueri : In eo de. aut haec in nr̃os fa¬
bricata ẽ. machina muros: Et ẽ. quando indicatiuȩ dicunt᷑ : est quando dubitatiue : Indicatiue : ut
aut lux ẽ. aut tenebre: Dubitatiue : ut ał ꝓdest : aut non prodest diuitias quaerere : Subdis¬

Expanded text:
remordet», idem in eodem. approbatiuae sunt, quae approbant rem; Virgilius in XII: «equidem merui nec deprecor, inquit». Terentius in Phormione : «ita, cognatam quidem, at nos unde?». inueniuntutiae est». idem in V: «si concessa peto, si dant ea moenia parcae». et sciendum, quod, quando approbatiuae sunt, indicatiuo modo coniunguntur. disiunctiuae sunt, quae, quamuis dictiones coniungunt, sensum tamen disiunctum et alteram quidem rem esse, alteram uero non esse significant, ut ue, uel, aut. Virgilius in VII: «siue errore uiae seu tempestatibus acti», et uel dies est uel nox. Iuuenalis in I: «aut dic, aut accipe calcem». Virgilius in II Aeneidos : «aut aliquis latet error, equo ne credite, Teucri». in eodem: «aut haec in nostros fabricata est machina muros». et est quando indicatiue dicuntur, est quando dubitatiue: indicatiue, ut aut lux est aut tenebrae; dubitatiue, ut aut prodest aut non prodest diuitias quaerere. subdis
Abbreviated transcription (Latin):
iter longius arduisq erat curia : Idem: Ad populum detriũpho asperrimo atq arduissimo
aditu: Pacuuius in medio: Mulier egregissima forma: Iuuenalis. in .iiii.: Egregius cenat:
shorum : Pro egregius icroi Gato inoratione : Nequis iterũ consulfiat

Expanded text:
iter longius arduiusque erat a curia». idem ad populum de triumpho : «asperrimo atque arduissimo aditu». Pacuuius in Medo : «mulier egregiissima / forma». Iuuenalis in IIII: «egregius caenat meliusque miserrimus horum», pro egregiius. Marcus Cato in oratione, ne quis iterum consul fiat
Abbreviated transcription (Latin):
biliorẽ soritum habet Y quamps uelbs: hae tamen id ẽ.b.s. non aliãs debent pomiꝓ
hocest in eccde syllaba coniunctȩ : Nisi in fine nominatiui: cuius genetiuus inbis desinit: Vt
urbs urbis: celebs caclibis. arabs araebis: sicut ergo I melius sonat : sic .x &iã quã gs
ueles : Ex quidem ad sũpsimus : Y aũ non: sed quantum expeditior est .I. quam ps: tantũ ps
quã bs : Ideoque ñ in rationabiliter plerisq: uidetur loco. Yps. debere scribi: Quod deordi¬
ne lit terarum docentes plenius traactabimus : X. duplex: modo ꝓos. modo ꝓ .gs. accipitur:
Vt apex apicis grex: gregis : Traen sit tacm̃ &iã inuconsonantẽ : ut nix niuis: nec ñ inct:
ut nox noctis : suppelex suppelectilis : sedȩcontreac regulam decdinari uidentur: subit &̧iã

Expanded text:
biliorem sonum habet ψ quam ps uel bs. hae tamen, id est bs, non alias debent poni pro ψ, hoc est in eadem syllaba coniunctae, nisi in fine nominatiui, cuius genetiuus in bis desinit, ut urbs urbis, caelebs caelibis, Arabs Arabis. sicut ergo ψ melius sonat, sic x etiam quam gs uel cs. et x quidem assumpsimus, ψ autem non; sed quantum expeditior est ψ quam ps, tantum ps quam bs, ideoque non irrationabiliter plerisque uidetur loco ψ ps debere scribi, quod de ordine literarum docentes plenius tractabimus. x duplex modo pro cs modo pro gs accipitur, ut apex apicis, grex gregis. transit tamen etiam in u consonantem, ut nix niuis nec non in ct, ut nox noctis, supellex supellectilis, sed haec contra regulam declinari uidentur. subit etia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducitur ut lego legi sero seui: cerno. creui: sedeo sedi: uenio. ueni: Modo mutat in a ꝓductã
ut sterno straui: Modo. in .i. corr̃o: ut eo .II: IN .i. ꝓductã ut terotriui: Modo in .u. correp̃t

Expanded text:
producitur, ut lĕgo lēgi, sĕro sēui, cĕrno crēui, sĕdeo sēdi, uĕnio uēni; modo mutatur in a productam, producitur, ut lĕgo lēgi, sĕro sēui, cĕrno crēui, sĕdeo sēdi, uĕnio uēni; modo mutatur in a productam, ut stĕrno strāui; modo in i correptam, ut ĕo ĭi; productam, ut tĕro trīui; modo in u correptam,
Abbreviated transcription (Latin):
Speratũ meritis dirã qui contudit hidrocm: Et in prima quiđe coniugatione principiũ im¬
mobile man& in supracdicto tp̃re: exceptis quattuor uerb. sto steti .do. dedi lauo. laui. iuuo. iuui:
ꝑ ordinẽ ostendemus solitas fieri mutationes: Abreuis: modoman& eccđe : ut careo carui:
repio, roepui ualeo ualui : Modo ꝓducitur faueo faui: Modo mutatur In .e. cor rept̃: ut cado¬
ceridi tango tetigi : modo in .e. ꝓductã ut ago egi facio feci. iacio ieci. frango fregi : ꝓducta uͦ
ñ mutabitur: reedo rocsi pareo parui: Et sciendũ est qđ cũ a. breuis in .e. ꝓducct̃ conuertitur:
uł dissyllabũ est tãc p̃sens quã p̃tm : ut ago egi fracngo fregi: uł a p̃senti trisyllabo : pt̃in dissylla¬
bũ sit: Vt facio. feci. iacio. ieci: In .e. uͦcor reptẽt : ex contricrio quando a p̃senti dissyllabo. pt̃m fit
trisellabũ : Cado. cecidi ttingo tetigi : .E. cor repit̃i : modo eciđe man& : ut egeo egui : Modo

Expanded text:
«speratum meritis. diram qui contŭdit hydram». et in prima quidem coniugatione principium immobile manet in supra dicto tempore exceptis quattuor uerbis: sto steti, do dedi, lăuo lāui, iŭuo iūui. per ordinem ostendemus solitas fieri mutationes. a breuis modo manet eadem, ut căreo cărui, răpio răpui, uăleo uălui, modo producitur: făueo fāui, modo mutatur in e tăngo tĕtigi, modo in e productam, ut ăgo ēgi, făcio fēci, iăcio iēci, frăngo frēgi. producta uero non mutabitur: rādo rāsi, pāreo pārui. et sciendum, quod, cum a breuis in e productam conuertitur, uel disyllabum est tam praesens quam praeteritum, ut ăgo ēgi, frăngo frēgi, ubum fit, ut făcio fēci, iăcio iēci; in e uero correpta m ex contrario, quando a praesenti disyllabo praeteritum fit trisyllabum: cădo cĕcidi, tăngo tĕtigi. e correpta modo eadem manet, ut ĕgeo ĕgui; modo
Abbreviated transcription (Latin):
capio coepi : iacio ieci augeo auxi. ardeo arsi: foueo foui. faueo faui : Increscentib: uͦ. inquib: repe¬
palis syllabae seruantur : in p̃ti paenultima : Vt cȩdo cecidi. curro. cucurri: mordeo momordi¬

Expanded text:
capio cēpi, iacio iēci, augeo aūxi, ardeo ārsi, foueo fōui, faueo fāui. in crescentibus uero, in quibus repecapio cēpi, iacio iēci, augeo aūxi, ardeo ārsi, foueo fōui, faueo fāui. in crescentibus uero, in quibus repera seruantur in praeteriti paenultima, ut caēdo cec
Abbreviated transcription (Latin):
sto steti: Exceptis duob: iuuo iuui: lauo. laui: Antiqui tam̃: haecq̃q secđm analogiã
saepe ꝓferebant: Vnde terrentius in eunucho: Dũ haec mecũ puto acersitur lauatũ
inter ea uirgo: Lauatũ dix̃ qđ est a lauaui : ꝓbacitũ ł lotum : Inx scđae uͦ coniugationis
pares hab& p̃senti syllabas uł minuitur: Pares ut pareo parui habeo habui, cupio
cupiui munio muniui aperio aperui : Minuitur una syllaba ut augeo auxi ardeo arsi
modouna syllaba uincit : nuquã autẽ minuitur : Pares ut ago egi frango, fregi uinco uici : Vincit¬
ut credo credidi arcesso, arcessiui : occulo occului, curro cucurri : Et nottendũ ẽ in omnib: uerbis
dissyllabis : quib: int̃posita est consonans. quodsi pares sint in p̃to & in p̃senti syllabae pae
rego, rexi lego legi frango, fregi scando. scañdi. ludo lusi : Exceptis scindo scidi & findo fidi:
oura sit : paenultima in plerisq: corripitur : &iã inp̃to : Vt lio .lui nuo nui: spuo

Expanded text:
sto steti, exceptis duobus: iuuo iuui, lauo laui. antiqui tamen haec quoque secundum analogiam saepe proferebant, unde Terentius in eunucho : «dum haec mecum puto, accersitur lauatum interea uirgo» lauatum dixit, quod est a lauaui, pro lautum uel lotum. in secundae uero coniugationis pares habet praesenti syllabas uel minuitur: pares, ut pareo parui, habeo habui, cupio cupiui, munio muniui, aperio aperui; minuitur una syllaba, ut augeo auxi, ardeo arsi, o pares habet, modo una syllaba uincit, numquam autem minuitur: pares, ut ago egi, frango fregi, uinco uici; uincit: credo credidi, accerso accersiui, occulo occului, curro cucurri. et notandum est in omnibus uerbis disyllabis, quibus interposita est consonans, quod, si pares sint in praeterito et in praesenti syllrĕgo rēxi, lĕgo lēgi, frāngo frēgi, scāndo scāndi, lūdo lūsi, exceptis scindo scĭdi, findo fĭdi, bibo bĭbi. si enim pura sit paenultima, in plerisque corripitur etiam in praeterito, ut luo lŭi, nuo nŭi, spuo
Abbreviated transcription (Latin):
groceca dũ tcxat, Vt ta hy gete : euterpe : Et inum. sed figute: Vt glicerium
mea et dortium et philotium: Communia in ecis đe littera s̃ desinunt᷑ quas & masculina : Vt hic
uena homo : uigil: tibicen fidicen ut quibusđa plac& : Namusus eorum
terminales lit terae a .e. correpta .i .u. lim.n .r.s. .c.t .d: Vt poema mare: gummi
cornu: mel: regnum : numen : tuber sidus lac caput : aliud: Cõmunia trium generum:
desinunt in .i. m.r.s.x : ut hic & haec & hocfrugi: nequã par prudens audax:
IN .a igitur desinentia : uel masculina sunt uł feminina uł cõmunia uł neutria : Masculinas :
Poeta : citharista: sophista: scitha : melicerca : lepta sta : Salustius in secđo historia rum

Expanded text:
Graeca dumtaxat, ut Taygetē, Euterpē, et in um, sed figurate, ut Glycerium Graeca dumtaxat, ut Taygetē, Euterpē, et in um, sed figurate, ut Glycerium mea et Dorcium et Philotium. communia in easdem literas desinunt, quas et masculina, ut hic uena, homo, uigil, tibicen, fidicen ut quibusdam placet, nam usus eorumterminales literae: a, e correpta, i, u, l, m, n, r, s, c, t, d, ut poema, marĕ, gummi, cornu, mel, regnum, numen, tuber, sidus, lac, caput, aliud. communia trium generum desinunt in i, m, r, s, x, ut hic et haec et hoc frugi, nequam, par, prudens, audax. in a igitur desinentia uel masculina sunt uel feminina uel communia uel neutra. masculina sunt, της, poeta, citharista, sophista, Scytha, Melicerta, Leptasta. Sallustius in II historiarum
Abbreviated transcription (Latin):
discretio generis naturadis in rebus ipsis. sed in uoce sola : Sunt alia quasi mobilia : cum a se
non amasculinis feminina nascuntur : Vt helenus helena : Danaus danaa : Liber libra :
fiber fibroc : Vnum quodq: enĩ eorum : ꝓpriã & amott̃o significatione masculini hab&
demonstrationẽ & positionẽ : Sunt alia quae differentiae significationis causa muttint
genera : Vt haecprrus hoc prrum haec malus : hoc malum: haec arbutus : hoc arbutũ :
haec myrtus : hoc mertum: Haec prunus: hoc prunum: Et hoc in plerisq in uenis
arborũ nominibus : in quib: ipsȩ arbores feminino fructus neutro ꝓferuntur ł lign
Vt haecbuxus arbor : hocbuxum lignum : Virgł . Dant arbutã siluae : cruenteque
miri : cerea pruna uolubilebuxum : Desingulis igitur terminationib: quomodo
possint conp̃hendi genera: ꝓut ualeam hinc tractare incipiam: Masculini
crcero sol. flamen, caesar bonus Rex. feminina qq̃ eedem : Vt roma uirgo

Expanded text:
discretio generis naturalis in rebus ipsis, sed in uoce sola; sunt alia quasi mobilia, cum a se, non a masculinis feminina nascuntur, ut Helenus Helena, Danaus Danaa, liber libra, fiber fibra. unumquodque enim eorum propriam et amotam a significatione masculini habet demonstrationem et positionem; sunt alia, quae differentiae significationis causa mutant genera, ut haec pirus hoc pirum, haec malus hoc malum, haec arbutus hoc arbutum, haec myrtus hoc myrtum, haec prunus hoc prunum. et hoc in plerisque inuenis arborum nominibus, in quibus ipsae arbores feminino genere, fructus neutro proferuntur uel ligna, ut haec buxus arbos, hoc buxum lignum. Virgilius: «dant arbuta siluae», «cruentaque myrta», «cerea pruna», «uolubile buxum». de singulis igitur terminationibus quomodo possint comprehendi genera, prout ualeam, hinc tractare incipiam. masculini icero, sol, flamen, Caesar, bonus, rex; feminini quoque eaedem, ut Roma, uirgo,
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenit᷑ itm̃ &iã maturrissimus: secđm analogiã in .us. terminantium : Cicero adherenni
libro v: quibus uirtutibus omnẽ tueri uitt̃ possint : eas in aecate maturissima uelint
conpantre: Nuꝑrimus &iã ꝓferebant antiquissimi : Vlnde ad uerbiũ posuit cicero

Expanded text:
inuenitur tamen etiam maturissimus secundum analogiam in us terminantium. Cicero ad Herennium inuenitur tamen etiam maturissimus secundum analogiam in us terminantium. Cicero ad Herennium libro V: «quibus uirtutibus omnem tueri uitam possint, eas in aetate maturissima uelint comparare». nuperrimus etiam proferebant antiquissimi, unde aduerbium posuit Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
in .a. faciunt feminina : & inum neutra : Iner igitur desinentia positiua : cũ sint adiectiua : si ue
secđae seu t̃tia e declinationis accepta rimus faciunt suꝑ latiuũ : Vt pulcher pulcherrimus:
Miser : miserrimus : pauꝑ : pauꝑrimus: acer acerrimus. Excipiuntur dextimus & sinistim
ꝓdexterrimus & sinisterrimus: salustius iniugurthino. Sylla cũ equitatu apud dextim
in sinistroc parte mallius cũ funditoribus : In .us. uero terminantia secđ declinationis: ad su¬
munt genetiuo s. & simus & faciunt suꝑ latiuum : Vt clarius clari clarissimus: doctus
docti doctissimus ꝑditus ꝑditi: ꝑditissimus: Exceptis a nomalis id ÷ in aequalib quae sun
bonus optimus malus pessimus magnus maximus : paruus minimus : multus plurimus :
Excipitur &iã maturrimus : cuiuscẽ positiuus maturus sit : tam̃ quasi a nominatiuo matur
quinunc usu non est nascitur : Iner desinentium regulã seruauit : idẽ inrimus terminatur:

Expanded text:
in a faciunt feminina et in um neutra. in er igitur desinentia positiua cum sint adiectiua siue secundae seu tertiae declinationis, accepta rimus faciunt superlatiuum, ut pulcher pulcherrimus, miser miserrimus, pauper pauperrimus, acer acerrimus. excipitur dextimus et sinistimus pro dexterrimus et sinisterrimus. Sallustius in Iugurthino : «Sulla cum equitatu apud dextimos, in sinistra parte Mallius cum funditoribus». in us uero terminantia secundae declinationis assumunt genetiuo s et simus et faciunt superlatiuum, ut clarus clari clarissimus, doctus docti doctissimus, perditus perditi perditissimus, exceptis anomalis, id est inaequalibus, quae sunt bonus optimus, malus pessimus, magnus maximus, paruus minimus, multus plurimus. excipitur etiam maturrimus, cuius cum positiuus maturus sit, tamen, quasi a nominatiuo matur, qui nunc in usu non est, nascatur, in er desinentium regulam seruauit, id est in rimus terminatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ Vt unus unius solus. solius : totus totius : Nã ullus nullus. alius uocatiuos habere
ñ pos s̃ : cũ abnegent p̃sentiũ demonstrationẽ ꝑsonarũ : Vocat̃saũt : p̃sentẽ sol& de
qui intrib primitiuorũ ꝑ sonis cernit᷑: ꝑ obliquos casus : Nã nominat̃s primae ꝑsone :¬
dis sonus ẽ a gen&iuo: Tertiae uͦ deficit : Vt egomei ł mis tu .tui ł tis: sui qđ debuit
scđm analogiã ẽẽ : sui ł sis qđ dubitationis causa ne uerbũ ẽẽ putar& : recusauer̃ ꝓfer
equiperare : Mis. dix̃ ꝓmei : Dat̃s: mihi tibi sibi : Nec mirũ in easde uocales gen&iuũ
& datiuũ exis se : cũ in nominib: quoq: : inueniant᷑ similit̃ desinentes gen&iui &datiui.

Expanded text:
unt, ut unus unius, solus solius, totus totius; nam ullus, nullus, alius uocatiuos habere non possunt, cum abnegant praesentium demonstrationem personarum, uocatiuus autem praesentem solet dqui in tribus primitiuorum personis cernitur per obliquos casus nam nominatiuus primae personae dissonus est a genetiuo, tertiae uero deficit, ut ego mei uel mis, tu tui uel tis, sui quod debuit secundum analogiam esse sui uel sis, quod dubitaequiperare», mis dixit pro mei. datiuus mihi, tibi, sibi. nec mirum in easdem uocales genetiuum et datiuum exire, cum in nominibus quoque inueniantur similiter desinentes genetiui et datiui
Abbreviated transcription (Latin):
Uluralis nominatiuus & accusatiuus & uocatiuus: similis est nominatiuo singular: Haec res
hae & has et ores : genetiuus fit : addita ablatiuo singulari rum  Abhacre harũ

Expanded text:
luralis et accusatiuus et uocatiuus similis est nominatiuo singulari, ut haec res hae et has et o res. genetiuus fit addita ablatiuo singulari rum: ab hac re haru
Abbreviated transcription (Latin):
aoua elemta lit terarũ minores &iã ex primere nullus quiuel tenuit̃ grecisermonis no¬
aliqua falsitatis temere p̃sumer& : hoc a pa trib: trecentis decem & octo niche am̃ congro¬
gatis saluberrime inuentũ est . & constitutũ ut formate epistulȩ. hanc calculationis seu
supputationis habeant rationẽ id ÷ ut as sumant᷑ in supputationẽ prima greca elem̃ta
s. gnificaNt numeros: p&rquoq apł. prima lit tera id ÷ .i. quin umerus octoginta
si gnificat euis quiscripsit ep̃i prima littera cui scribit᷑. secunda lit tera accipientis.
talittera uuitatis quoq dequa seribit᷑ quarta. & indictionis qua ecumque est
quealrm numeras exprimum in unũ ductis. unam quaeoa

Expanded text:
lementa litterarum numeros etiam exprimere nullus qui vel tenuiter Graeci sermonis noaliqua fraus falsitatis temere praesumeretur, hoc a Patribus trecentis decem et octo Nicaea congregatis saluberrime inventum est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculatisupputationis habeant rationem, id est, ut assumantur in supputatione prima Graeca elementasignificant numeros; Petri quoque apostoli prima littera, id est Π, qui numerus octoginta significat: ejus qui scribit episcopi prima littera, cui scribitur secunda littera, accipientis tertia littera. Civitatis quoque de qua scribitur, quarta, et indictionis, quaecunque id tus, numeros exprimunt in unum ductis, unam quaecun
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter aliãe uocales possunt ꝓferriiPnre tereci im̃ .i÷. & u. uocales : quando mediae
alternos interse sonos uidenter confundere : Teste donato : Vt uir optumus quis : Et .i. qui¬
dem quando post .u. consonantẽ loco digãma functt̃ ago liceponitur breuis: sequente d
uel .m.uł.r. ł .t. uel x sonum y graecȩ uide tur habere : Vt uideo .uim. uirtus. uitium .uix:
V. autem quãuis contractũ cunꝰ dem tam̃ hoc est .÷ sonũ hab& int̃ .q & .e. uel ÷ uł ae dipto¬
gum positũ utque quis quaenec int̃ g. & et sdem uocales cum in una syllaba sic inuenit᷑

Expanded text:
similiter aliae uocales possunt proferri. praeterea tamen i et u uocales, quando mediae sunt, alternos inter se sonos uidentur confundere, teste Donato, ut uir, optumus, quis. et i quidem, quando post u consonantem loco digamma functam Aeolici ponitur breuis, sequente d uel m uel r uel t uel x, sonum y Graecae uidetur habere, ut uideo, uim, uirtus, uitium, uix, u autem, quamuis contractum, eundem tamen hoc est y sonum habet, inter q et e uel i uel ae diphthongum positum, ut que, quis, quae, nec non inter g et easdem uocales, cum in una syllaba sic inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
us enĩ dypeus : unius ẽ ꝓpriũ possessoris: Nec non ab appellatiuis quoq deriuata
quãuis sint multorũ cõmunia possessorũ ñ tnsic poss. ẽẽ cõmunia quomͦ ꝓ nomina
ut humanꝰ mariñ: Et qđ nomina t̃tiaȩ intellegunt᷑ ꝑsonae nisi adiungant᷑ uerbis
substantiuis ł uocatiuis: ꝓnomina uͦ primae & scđae inueniunt᷑ ꝑsonae : Dubitatur
numerus possessoris in bmnib: possessiuis. quae appellatiuis diriuant᷑: ut sidicã tau¬
rina uestigia : poss̃ & unius & multorũ intellegitaurorũ : In ꝓ nominib: uͦ non : quia tam
ꝑ singularẽ quã ꝑ płrm numerũ positiones s̃. excepto suus cũ primitiuu ẽ sui cõmune ÷
utriusq: numeri: Possessiua nomina ascendentib: ñ solent ad iungi. Vt haectorius pat̃ ñ di¬
cimꝰ. frat̃ uͦ ł seruus dicimꝰ: ꝓ nom̃ a uͦ adiungunt᷑ ut meus pat̃:
DE FAGU RA

Expanded text:
eus enim clipeus unius est proprium possessoris; nec non ab appellatiuis quoque deriuata, quamuis sint multorum communia possessorum, non tamen sic possunt esse communia, quomodo pronomina, ut humanus, marinus, et quod nomina tertiae intelleguntur personae, nisi adiungantur uerbis substantiuis uel uocatiuis, pronomina uero et primae et secundae inueniuntur personae. dubitatur numerus possessoris in nominibus possessiuis, quae ab appellatiuis deriuantur, ut, si dicam taurina uestigia, possunt et unius et multorum intellegi taurorum, in pronominibus uero non, quia tam per singularem quam per pluralem numerum positiones sunt, excepto suus, cuius primitiuum, id est sui, commune est utriusque numeri. possessiua nomina ascendentibus non solent adiungi, ut Hectoreus pater non dicimus, frater uero uel seruus dicimus; pronomina uero adiunguntur, ut meus pater. de figur
Abbreviated transcription (Latin):
ficationis : Vt auideo uiso uisis id est cupio uidere : Virgł iN .vIii.: Nã memini haesione
uisentẽ regnasororis. laa medenti aden priamum: Visentẽ dix̃. ꝓcupientẽ uidere qđ graeci
icunt. OΦΙΟCΩNta simileest facio facesso, capio, capesso, lacero, lacesso
accio accerso quaeñ ẽẽ frequentatiua coniugatio ostendit : Possumus tam̃ ea ñ in con¬
grue desideractiua nominare: Sunt alia. in .lo. desinentia: q̃ diminutiua . eẽ. plane signifi¬
cationis ipse sensus ostendit: Ouod apud graecos inueniri non potest: Vt a sorbeo : sorbillo:
garrio garrulo, caluo cacillo : ꝓcaluillo : Cuius primitiuũ. salustius. in .iii. historiarã ponit:

Expanded text:
ficationis, ut a uideo uiso uisis, id est cupio uidere. Virgilius in VIII: «nam memini Hesionae ficationis, ut a uideo uiso uisis, id est cupio uidere. Virgilius in VIII: «nam memini Hesionae uisentem regna sororis / Laomedontiaden Priamum», uisentem dixit pro cupientem uidere, quod Graeci dicunt ὀψιοῶντα. simile est facio facesso, capio capesso, lacero lacesso, arceo arcesso, accio accerso, quae non esse frequentatiua coniugatio ostendit. possumus tamen ea non incongrue desideratiua nominare. sunt alia in lo desinentia, quae diminutiua ipse sensus ostendit, quod apud Graecos in uerbis inueniri non potest, ut a sorbeo sorbillo, garrio garrulo, caluo cauillo pro caluillo, cuius primitiuum Sallustius in III historiarum ponit:
Abbreviated transcription (Latin):
correptam: Vt agnitus. cognitus: cũignotus seruauit o: Iuilenalis. iN .II. Notamathematicis
genesistua: Nirgł inbucolico: Nãq nottui : ipse locũ aeriae quo congessere palumbes:
Sunt tam̃ quaeda deficientia in supinis: quaenaro faciunt frequentttiua : Vt aegreo aegresco
& aegroto: Virgł in .xii. Aegrescitq: medendo: Et sunt omnia frequentatiua primae coniuga¬
tionis : & seruant significationẽ primitiuorũ : quã uis uideantur quaeđa ex his in aliũ transi re¬
insum: Vt trocho trarcto cogo. cogito : dico. dicto : Sed siquis ad tentius inspica¬
sistunt : Nequehȩ a primitiuorũ significatione: Notandũ tam̃ &iã sector sectaris: quod dif¬
ferentiae causa puto ꝑ sincopã .i. paenultimȩ ꝓlatũ : ne nom̃ putetur: sisecutor diceremis:
Cũ supinũ primitiui ei: secutu est. ⁊ Raro tam̃ diriuationes hui cemodi specierũ. fiunt a uerb̃
IN .or. desinentibus : Sunt pracet̃ea aliae species deriuatorũ uariae tã t̃minationis quã signi¬

Expanded text:
correptam, ut agnĭtus, cognĭtus, cum ignōtus seruauit o. Iuuenalis in V: «nōta mathematicis genesis tua». Virgilius in bucolico : «namque nŏtaui / ipse locum, aeriae quo congessere palumbes». sunt tamen quaedam deficientia in supinis, quae raro faciunt frequentatiua, ut aegreo aegresco et aegroto. Virgilius in XII: «aegrescitque medendo». et sunt omnia frequentatiua primae coniugationis et seruant significationem primitiuorum, quamuis uideantur quaedam ex his in alium sensum transire, ut traho tracto, cogo cogito, dico dicto; sed si quis attentius inspicsistunt neque haec a primitiuorum significatione. notandum tamen etiam sector sectaris, quod differentiae causa puto per syncopam u paenultimae prolatum, ne nomen putetur, si secutor diceremus, cum supinum primitiui eius secutum est. rare tamen deriuationes huiuscemodi specierum fiunt a uerbis in or desinentibus. sunt praeterea aliae species deriuatiuorum uariae tam terminationis quam signi
Abbreviated transcription (Latin):
capro apudquẽ ȩxempla inuenis. Plautus in menebmis net aqua aquae neq lacte est lacti
crede mihi usquã similius. Et allec allecis. sic marcialis capparin. & putricepas allece
natantes & pulpam dabio depeta sone uoras : Horatius in .ii. sermonũ ꝑ stomacum allec

Expanded text:
Capro, apud quem exempla inuenis Plautus in Menaechmis : «neque aqua aquae neque lacte est lacti, crede mihi, usquam similius», et allec allecis. sic Martialis: «capparin et putri cepas allece natantes, / et pulpam dubio de petasone uoras». Horatius in II sermonum : «peruell
Abbreviated transcription (Latin):
plebs: Diuiduũ est : quod ad uobs uel ampliorib: ad singulos hab& relationem : uel plures:
innumeros pares distributos : Vt uterq: alt̃ ut̃ : quisq: singuli: bini terni: centeni:
facticum est : qđ a proprie tate sonorum ꝑ imitationẽ factũ est : Vt tintinnabulũ turtur :
Generaleest : quod indiuersas specief potest diuidi : Vt animal: arbor : specialeest : quod
a genera lidiuiditur: Vt homo : equus : Vitis : laurus : Ordinaleest : quodor dinẽ signifi
duo : tres : Absolutiuũ est quod ꝑse intellegitur : & ñ eg& alterius coniunctione nominis
Vt ds̃ & ratio: Temporadeest : quod tempus ostendit : Vt mensis : annus : Locale est:

Expanded text:
t populus, plebs. diuiduum est, quod a duobus uel amplioribus ad singulos habet relationem uel plures t populus, plebs. diuiduum est, quod a duobus uel amplioribus ad singulos habet relationem uel plures in numeros pares distributos, ut uterque, alteruter, quisque, singuli, bini, terni, centeni. facticium est, quod a proprietate sonorum per imitationem factum est, ut tintinnabulum, turtur. generale est, quod in diuersas species potest diuidi, ut animal, arbor. speciale est, quod a genere diuiditur, ut homo, equus, uitis, laurus. ordinale est, quod ordinem significat, t, ut unus, duo, tres. absolutum est, quod per se intellegitur et non eget alterius coniunctione nominis, ut deus, ratio. temporale est, quod tempus ostendit, ut mensis, annus. locale est
Abbreviated transcription (Latin):
accentu ꝓnuntiantur : Possunt tam̃ haec ecidem & relatiua. eẽ : & similitudinis sicut &iã
talis : tantus. tot: Haec tacm̃ &iã redditiua dicuntur: Et anim aduertendũ: quod
huiuscemodi nom̃a uł substantiae s̃ infinite : atq cõmunis : ut quis qui: uel qualitatis ut
qualis talis: uel quantitatis: ut quantus ttintus : Vel numeri : ut quot tot: ex quo osten¬
ditur : melius eti doctissimos artiũ scriptores. gracecos int̃ nom̃a posuisse : Quamuis uetis¬
tiores apud ipsos quoq ꝓnomina: ł articulos ea puttiuer : Quos grẽcmatici latinorum
similiter sunt secuti: sed in congruũ uidetur : cũ illianti quorũ nec recusauer graecorũ
&iã errores imittari : nos a pollonii & herodiani quiom̃s antiquorũ errores grẽcmaticorũ
purgauerunt uestigia linquere : & non int̃ noma haec potius ponere : De quib: in ꝓnomine latis
itur : Collectiuũ est : quod in singularinumero multitudinẽ significat :

Expanded text:
accentu pronuntiantur. possunt tamen haec eadem et relatiua esse et similitudinis, sicut etiam talis, tantus, tot: haec tamen etiam redditiua dicuntur. et animaduertendum, quod huiuscemodi nomina uel substantiae sunt infinitae atque communis, ut quis, qui; uel qualitatis, ut qualis, talis; uel quantitatis, ut quantus, tantus; uel numeri, ut quot, tot. ex quo ostenditur, melius ea doctissimos artium scriptores Graecos inter nomina posuisse, quamuis uetustiores apud ipsos quoque pronomina uel articulos ea putauerunt, quos grammatici Latinorum similiter sunt secuti. sed incongruum uidetur, cum illi antiquorum non recusauerint Graecorum etiam errores imitari, nos Apollonii et Herodiani, qui omnes antiquorum errores grammaticorum purgauerunt, uestigia linquere et non inter nomina haec potius ponere. de quibus in pronomine latius tractabitur. collectiuum est, quod singulari numero multitudinem significat, u
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃mi : Idẽ in eunucho. omeatu . In eode : Omea thais. omeũ sabiũ: Idemina delphis:
pos ses siua ꝓnomina quia scđae adiungi ñ poss̃ : carent uocatiuo : Sunt igit᷑ ala mo¬
noptota : ut istoc eccũ ec cos ellũ mecũ tecũ secũ nob̵cũ uobcũ Alia tripđta ut sui. sibi
se. meũ tuũ. suũ. nr̃m. ur̃m. Alia tetra pota : ut tuus. suus. illud istud: Aliud penta ptota
ut ille ipse iste : Nã ex aptota ꝓ nomina ñ inueniunt᷑ : quia scđa ꝑsona inqua sola sex
uocatiuos : quia poss̃ scđe ad iungi ꝑsonae ut dictũ ÷ : Ñ tam̃ in omnib: uariant᷑ casibus
nec in omnib: tam̃ hoc inueni es Nisitrib: : quae nominatiuu us & gen&m in .ius. t̃minantia

Expanded text:
: «pater mi». idem in eunucho : «o mea tu». in eodem: «o mea Thais, / meum sauium». idem in adelphis : : «pater mi». idem in eunucho : «o mea tu». in eodem: «o mea Thais, / meum sauium». idem in adelphis : ut docuimus, possessiua pronomina, quia secundae adiungi non possunt, carent uocatiuo. sunt igitur alia monoptota, ut istuc; eccum, eccos, ellum; mecum, tecum, secum, nobiscum, uobiscum; alia triptota, ut sui, sibi, se, meum, tuum, suum, nostrum, uestrum; alia tetraptota, ut tuus, suus; illud, istud; alia pentaptota, ut ille, ipse, iste. nam hexaptota pronomina non inueniuntur, quia secunda persona, in qua sola sex uocatiuos, quia possunt secundae adiungi personae, ut dictum est, non tamen in omnibus uariantur casibus. nec in nominibus tamen hoc inuenies nisi tribus, quae nominat
Abbreviated transcription (Latin):
Et prima quidem ꝑsona: & t̃tia plusquinq casib: habere ñ poss: Quippecum
uõcatiuũ sex casus potest habere scilic& ad quã sermo rectus dirigit᷑ : Vnde nomina
quoq & participia : inuocatiuo casu. scđe s̃ ꝑsonae sine dubio & finitȩ : Itaq &iã in ap¬
pellatiuis nominib: : ipsa de monstratione scđae ꝑ sonae : ꝓpriorũ loco fnge uidentur
in eo casu : Vt si dicã grã matice. neminẽ alium significo : nisi eũ ad quẽ loquor: Sugi¬
tur in illis partib: quae t̃tiaes̃ plerũq ꝑ sonae : tantauis ÷ uocatiui : ut trans ferat̃
illas ad scđam ꝑsonã : quomͦ in ꝓnomine qđ totũ ẽ scđe ꝑsonae hic deficiat casus
uel ad aliã trans ferat᷑ ꝑsonã : cũ nulla alia pars sic discernat triũ ꝑsonarũ differentias.
quomͦ ꝓ nom̃ Primae quoq: ꝑsonae posses siuu : qđ solũ &iã scđãe potest adiungi
ꝑsonae sicut supra dictũ ẽ: hab& uocatiuũ : ñ posses soris qui .ẽ in prima ꝑsona : quae

Expanded text:
et prima quidem persona et tertia plus quinque casibus habere non possunt, quippe cum  sola habens uocatiuum sex casus potest habere, scilicet ad quam sermo rectus dirigitur. unde nomina quoque et participia in uocatiuo casu secundae sunt personae sine dubio et finitae. itaque etiam in appellatiuis nominibus ipsa demonstratione secundae personae propriorum loco fungi uidentur in eo casu, ut si dicam grammatice, neminem alium significo nisi eum ad quem loquor. si igitur in illis partibus, quae tertiae sunt plerumque personae, tanta uis est uocatiui, ut transferat illas ad secundam personam, quomodo in pronomine, quod totum est secundae personae, hic deficiat casus uel ad aliam transferatur personam, cum nulla alia pars sic discernat trium personarum differentias, quomodo pronomen? primae quoque personae possessiuum, quod solum etiam secundae potest adiungi personae, sicut supra dictum est, habet uocatiuum, non possessoris, qui est in prima persona, quae
Abbreviated transcription (Latin):
entio cũ deeius matre loqueret᷑ auit : Cuius ea stultitia est ut eã nemohominẽ appellare possit :
Et lucanus in .v. dephemonoe atq: hominẽ toto sibicedere iussit pectore . Vingł in .i. nec uox
hominũ sonat: defemina loquens: Vetustis simi tam̃ &iã homo homonis declinauerunt᷑: E
uulturis insiluis miserũ mandebat homonẽ heu quã crudeli condebat membra sepulchro:
cõmunis est generis & similit̃ .o. in .i. conuertit ingenetiuo. ut nemo neminis : Lucilius in .Xxx.

Expanded text:
entio, cum de eius matre loqueretur, ait: «cuius ea stultitia est, ut eam nemo hominem appellare possit», entio, cum de eius matre loqueretur, ait: «cuius ea stultitia est, ut eam nemo hominem appellare possit», et Lucanus in V de Phemonoe : «atque hominem toto sibi cedere iussit / pectore». Virgilius in I: «nec uox hominem sonat», de femina loquens. uetustissimi tamen etiam homo homonis declinauerunt. Ennius: «uulturus in siluis miserum mandebat homonem, / heu quam crudeli condebat membra sepulchro» communis est generis et similiter o in i conuertit in genetiuo: neminis Lucilius in XXX
Abbreviated transcription (Latin):
tiuum casũ hab&: Quomodoigitur siuterq sit nominatiuus in compositis uterq declinatur:
res frequent ꝓducunt latinas̃ & si feminina fuerint .g. uł .d. antecedentib: muttint .o. in .i. & accep¬
ta -nis. faciunt genetiuum ut haec Κasttago hui carthaginis haec uirgo huius uirginis
haec dulcedo huiusdulcedinis alcedo. alcedinis. Plautus in poenulo quã mare olimest
cumibi alcedo pullos educ& suos. Aliauero om̃a ꝓducunt .o. ingenetiuo cicero ciceronis. caupo
iponis. haec iuno iunonis castulo castulonis ruscino ruscinonis nomina s url
hic & haec bubo bubonis : Excipiuntur haecquȩ in genetiuo ñ seruant .o. hic cardo. cardinis
quidã tam̃ ueterũ &iã feminino genere hoc ꝓtulerunt graccus in atalanta .o. grata cardo
regiũ egres sumindicans indicans: Ordo &iã ordinis homo hominis qđ est cõmune. Cicero ꝓclu¬

Expanded text:
tiuum casum habet. quomodo igitur, si uterque sit nominatiuus in compositis, uterque declinatur, am tamen ueteres frequenter producunt, Latina sunt et, si feminina fuerint g uel d antecedentibus, mutant o in i et accepta nis faciunt genetiuum, ut haec Carthago huius Carthaginis, haec uirgo huius uirginis, haec dulcedo huius dulcedinis, alcedo alcedinis Plautus in Poenulo : «quam mare olim est, cum ibi alcedo pullos educit suos»; alia uero omnia producunt o in genetiuo, ut hic Cicero Cicerōnis, caupo caupōnis, haec Iuno Iunōnis, Castulo Castulōnis, Ruscino Ruscinōnis nomina sunt urbium Hispaniae, hic et haec bubo bubōnis. excipiuntur haec, quae in genetiuo non seruant o: hic cardo cardinis quidam tamen ueterum etiam feminino genere hoc protulerunt. Gracchus in Atalanta : «o grata cardo, regium egressum indicans», ordo etiam ordinis, homo hominis, quod est commune. Cicero pro Clu
Abbreviated transcription (Latin):
in quib: ñ aduerbii causa ublatransitio fieriostendit᷑ : Vt sidicã corã cicerone dix̃ catilina: ł absq con
git p̃tor transitionẽ sine dubio facio diuersarũ ꝑsonarũ : Id ÷ ab alia ad aliã tr
qđ suũ ẽ p̃positionis : Haecigit᷑ q̃ q̃ ratio : compulit artiũ scriptores latinos huiꝰ cemodi dictiones quanuis
int̃ p̃tationes earũ aduerbia sint apud grȩcos : tam̃ in t̃ p̃positiones ponere apud nos : quando casib: supͣ
dictis p̃ponunt᷑ : Quae uͦ exhis poss̃ sinecasib: uerbis adiungi : &iã int̃ad uerbia ponunt : Qđ cen sorin
q̃q de accentib: ad probat : sic dicens: Suꝑ p̃positio apud uergł in .i. Multa suꝑ priamo rogitans :
suꝑ hactore multa: Salustius uͦ inhistoriis aduerbium hocꝓtulit : Vbimulta nefanda casu suꝑ hausi atq

Expanded text:
in quibus non aduerbii causa nulla transitio fieri ostenditur. at si dicam coram Cicerone dixit Catilina uel absque consule in quibus non aduerbii causa nulla transitio fieri ostenditur. at si dicam coram Cicerone dixit Catilina uel absque consule egit praetor, transitionem sine dubio facio diuersarum personarum, id est ab alia ad aliam transeo personam, quod suum est praepositionis. haec igitur quoque ratio compulit artium scriptores Latinos huiuscemodi dictiones, quamuis interpretationes earum aduerbia sint apud Graecos, tamen inter praepositiones ponere apud nos, quando casibus supra dictis praeponuntur. quae uero ex his possunt sine casibus uerbis adiungi, etiam inter aduerbia ponunt. quod Censorinus quoque de accentibus approbat, sic dicens: super praepositio apud Virgilium in I: «multa super Priamo rogitans, super Hectore multa». Sallustius uero in historiis aduerbium hoc protulit: «ubi multa nefanda casu super ausi atq
Abbreviated transcription (Latin):
ΟΝo sillabae p̃positiones quae casui ablatiuo seruiunt dutaxat sunthae : A. ab. abse.
ex de pro prae cũ : Addunt &iam dam : qđ apud grecos ad uerbiũ ÷ : dis syllabae autẽ corã
palã sine absq tenus : Quorũ omniũ int̃p̃tationes apud grecus al luerbias : Sed dixi sȩpissime
qđ nr̃i huicemodi dictiones quando p̃ponant᷑ casib: accusati uis ł ablatiuis ꝑ transitionẽ ꝑ sonarũ
int̃ p̃positiones accipiunt & grauaNTt omnib: syllabis : Quando uͦ uerbis coniungunt᷑ & intransitiuae s̃
eralem seruant accentũ rationẽ : Int̃ aduerbia numerant & tunc lic& eani
& tenus ñ inueni : nisicũ ab latiuo : & sem ꝑ transitiuae : Vergł inbucolio : Aut quicquicquã mihi duce
meorũ tesine frat̃ erat : Suum uero ẽ aduerbiorũ ut dixi : intransitiue posse ꝓferri : & similit̃ omnib: casib:
iungi : ut ñbonus homo ille ẽ : ñ boni hominis officiũ facit ñ bono homini loquit᷑ : sic & ꝑreliquos casus

Expanded text:
osyllabae praepositiones, quae casui ablatiuo seruiunt, dumtaxat sunt hae: a, ab, abs, e, ex, de, pro, prae, cum, addunt etiam clam, quod apud Graecos aduerbium est. disyllabae autem coram, palam, sine, absque, tenus; quorum omnium interpretationes apud Graecos aduerbia sunt. sed dixi saepissime, quod nostri huiuscemodi dictiones, quando praeponuntur casibus accusatiuis uel ablatiuis, per transitionem personarum inter praepositiones accipiunt et grauant omnibus syllabis; quando uero uerbis coniunguntur et intransitiuae sunt et generalem seruant accentuum rationem, inter aduerbia numerant, et tunc licet eaet tenus non inueni nisi cum ablatiuo et semper transitiue, ut Virgilius in XII: «aut quicquam mihi dulce meorum : te sine frater erit?». suum uero est aduerbiorum, ut dixi, intransitiue posse proferri et similiter omnibus casibus adiungi, ut non bonus homo ille est, non boni hominis officium facit, non bono homini loquitur, sic et per reliquos casus,
Abbreviated transcription (Latin):
Qua euero a uerb̵ fiunt secdae coniugationis a secđã ꝑsona abiciunt .s. et ad sumunt .la :
Candeo candes candela : suadeo suades suadela : Horatius in .i. episcolarũ : acbene nũma¬

Expanded text:
la, quae uero a uerbis fiunt secundae coniugationis a secunda persona abiciunt s et assumunt la: la, quae uero a uerbis fiunt secundae coniugationis a secunda persona abiciunt s et assumunt la: candeo candes candēla, suadeo suades Suadēla. Horatius in epistularum I: «ac bene numma
Abbreviated transcription (Latin):
tertiae declinationis nomina siue participia quaeuna sylluba uincunt genẽto nominatiuũ :
Ad sumunt enĩ dato a. penultima .i. ubique sicut supracdictũ est correpta: neglegens neglegeN:
neglegentia. prudens prudenti prudentia : Misericors misericordimisericordia : iners
inerti inertia : in ops. in opi inopia ius iuri iuria : Nom̃ nomi ignomia : Cesar cesari cesaha:
INueniuntur tam̃ quaedamsin enonia : desinunt a nominibus siuerb̵ diriuata : Castus casti castimona
Parco parsi : parsimonia : quieror : querimonia : Acer acri : acrimonia : Cicero inuer rẽq¬
in quare sigglabrionis patris.uim . & acrimonia: acer acri. a crimonia : Consonante uero ante¬
cedente in .a. desinentia denominatiua seu uerbi alia formas habent .iii.la na .ra : la elonga
antecedente cautus. cauti: cautela: tutus. tuti. tutela Autus xuti xutela : Custos custodi. custo¬
dela : mandatũ mandati mandatela : Clienstus clienti clientela : Et nota qđ om̃a ex tremam

Expanded text:
tertiae declinationis nomina siue participia, quae una syllaba uincunt genetiuo nominatiuum: assumunt enim datiuo a, paenultima i ubique, sicut supra dictum est, correpta: neglegens neglegenti neglegentĭa, prudens prudenti prudentĭa, misericors misericordi misericordĭa, iners inerti inertĭa, inops inueniuntur tamen quaedam, quae in monĭa desinunt, a nominibus siue uerbis deriuata, castus casti castimonia, parco parsi parsimonia, queror querimonia, acer acri acrimonia. Cicero in Verrem primo: «quare si Glabrionis patris uim et acrimoniam». consonante uero antecedente in a desinentia denominatiua seu uerbalia formas habent tres: la, na, ra. la e longa antecedente: cautus cauti cautēla, tutus tuti tutēla, acutus acuti acutēla, custos custodi custodēla, mandatum mandati mandatēla, cliens clienti clientēla. et nota, quod omnia extrema
Abbreviated transcription (Latin):
blatiuus quoq fit a nominatiuo abiecta .s. hic meridies : ab hocmeridie : haec acies : ab hac acie:
Inueniuntur tam̃ huius cemodi ablatiuo : ueteres &iã ꝓgenetiuo usi : Vt uirgł. Libra die
somniq parẽs ubi fecerit hones: die posuit ꝓdiei: Salũstius quoq: in historiis : Dubittauit acie
pars ꝓaciei : Iđẽ in .i. At deinde nulla munitionis aut requie morx ꝓcessit adoppidum:
DECLINATIONIS :

Expanded text:
blatiuus quoque fit a nominatiuo abiecta s: hic meridies ab hoc meridie, haec acies ab hac acie. inueniuntur tamen huiuscemodi ablatiuo ueteres etiam pro genetiuo usi, ut Virgilius: «libra die somnique pares ubi fecerit horas», die posuit pro diei. Sallustius quoque in historiis : «dubitauit acie pars», pro aciei. idem in I: «at inde nulla munitionis aut requie mora processit ad oppidum», declinationis
Abbreviated transcription (Latin):
Seneca ouidiũ sequens: gausapa si sũpsit gausapa sũpta ꝓbat: Propria eiusđẽ terminationis :¬
similẽ habent nominatiuũ ab latiuo. hoc p̃neste : ab hoc p̃neste : Nirgł in .viii. Qualis erã cũ pri¬
ma aciem p̃neste subipsa : figurate eni adurbẽ reddidit ipsa cũꝓpriũ oppidi neutrum est:
quo modo rette : Ide po&a in.vii : quiq altũ p̃neste uiri quiq arua clemnae : Illorũ qq̃ ab latiuus .i. ter¬
minatur neutrorũ quae in al. desinunt: hoc tribunal: ab hoc tribunabi: hocceruical: ab hocceruicab
similit̃ faciunt ab latiuũ quae in .ar. desinunt neutra : & in obliquis casib ꝓducunt a paenultimã : Vt
calcar hui calcaris a calcari : lccunar : lacunaris, alacunari : licarisucais alucar Quando autẽ

Expanded text:
Seneca Ouidium sequens: «gausapa si sumpsit, gausapa sumpta proba». propria eiusdem terminationis Seneca Ouidium sequens: «gausapa si sumpsit, gausapa sumpta proba». propria eiusdem terminationis similem habent nominatiuo ablatiuum: hoc Praeneste ab hoc Praeneste. Virgilius in VIII: «qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa» figurate enim ad urbem reddidit ipsa, cum proprium oppidi neutrum est, quomodo Reate. idem poeta in VII: «quique altum Praeneste uiri quique arua Celemnae». illorum quoque ablatiuus i terminatur neutrorum, quae in al desinunt: hoc tribunal ab hoc tribunali, hoc ceruical ab hoc ceruicali. similiter faciunt ablatiuum, quae in ar desinunt neutra et in obliquis casibus producunt a paenultimam, ut hoc calcar calcāris a calcāri, lanucar lacun
Abbreviated transcription (Latin):
trocho : Quod &iã feminino genere extulit secđm primã declinationẽ. Iđẽ inrudente: Pol magis
sapiuiss& sidor miss& domi : Namnunc &opert̃ ludos facit & retiã ut tẽpestas est: Horãt in .ii.
sermonũ : his ut sublatis puer altec inctus acernã gausape purpur eo m̃ sã ꝑtersit : Vnde ꝑsius
quasi in .e. tantũ desinente supraedictinominis ablatiuo gausa padix̃ plurcele : ñ gausapia : Iã clami¬
des regum iam lutea gausapa capetis : Iđẽ bala natũ gausape pectes : Antiquis simita meNi
& hic gausapes & haec gausapa . & hocgausape : & plurale neutri. haec gausapa : quasi a no¬
minatiuo hoc gausapũ : ꝓtulisse inueniuntur: Vnde cassius ad mecenatẽ. gausapo purpureo sali¬
tatus: Uarro uero delingualatina ait : talia ex graeta sũpta ex masculino in femininũ traensire :¬
& aliter ea finiri ΟΚΟΧΛΑC haec codea: Ox apteo: haeccharta : Otarca Πec: haec gausapa :

Expanded text:
traho». quod etiam feminino genere protulit secundum primam declinationem idem in rudente : «pol magis sapiuisset, si dormisset domi, / nam nunc et operam ludos facit et retiam, / ut tempestas est». Horatius in II sermonum : «his ut sublatis puer alte cinctus acernam / gausape purpureo mensam pertersit» unde Persius, quasi in e tantum desinente supra dicti nominis ablatiuo, gausapa dixit plurale, non gausapia: «iam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis». idem: «balanatum gausape pectes». antiquissimi tamen et hic gausapes et haec gausapa et hoc gausape et plurale neutri haec gausapa quasi a nominatiuo hoc gausapum protulisse inueniuntur, unde Cassius ad Maecenatem : «gausapo purpureo salutatus». Varro uero de lingua Latina ait, talia ex Graeco sumpta ex masculino in femininum transire et a litera finiri: ὁ κοχλίας haec cochlea, ὁ χάρτης haec charta, ὁ γαυσάπης haec gausapa.
Abbreviated transcription (Latin):
ab latiuo est in .i. terminante : Sciendut tim̃ qđ &iã hic et haec concordis : et hoc concorde dice¬
bant: hic & haec amentis. & hoc amente : Nec mirum cuius simplex q̃q m̃tis : ennius protulit
inepicharmo: Terra corpus est : at mentis ignis est: ꝓmens: Lentis quoq: ꝓlens & paris propar
ita in socru: Ad hanc fortunã accessit ei fortuna paris : Uigil quod quidã duorum : quidam
triũ generũ cõmune puttnt. eẽ. debere : auigile uł uigili facit ablatiuum: Iuuenalis in v:
Preter ea lateris uigilicũ febredolorẽ: Statius in .i. achilleidos: Aspicit intemum uigilique
haecaure trechentẽ : Teres aterete uł tereti: Uirgł in .vi. Sed haec teretimos est aptareflagello:
Idemin eodẽ : Et teretipugnant mucrone ueruq: sabello: Idem in .xi. Et funda tereticircũ caput
egit habena: Hebes ab ebete uł ebeti: Iuuenalis in .iiii: hebeti lautissima ferroceditur. & tota

Expanded text:
ablatiuo est in i terminante. sciendum tamen, quod etiam hic et haec concordis et hoc concorde dicebant, hic et haec amentis et hoc amente. nec mirum, cuius simplex quoque mentis Ennius protulit in Epicharmo : «terra corpus est, at mentis ignis est» pro mens. lentis quoque pro lens, et paris pro par. Atta in socru : «ad hanc fortunam accessit ei fortuna paris». uigil, quod quidam duorum, quidam trium generum commune putant esse debere, a uigile uel uigili facit ablatiuum Iuuenalis in V: «praeterea lateris uigili cum febre dolorem». Statius in II Achilleidos : «aspicit intentum uigilique haec aure trahentem», teres a terete uel tereti Virgilius in VII: «sed haec tereti mos est aptare flagello». idem in eodem: «et tereti pugnant mucrone ueruque Sabello». idem in XI: «et fundam tereti circum caput egit habena», hebes ab hebete uel hebeti Iuuenalis in IIII: «hebeti lautissima ferro / caeditur et tota
Abbreviated transcription (Latin):
dispeream : nisum mosses om̃s ñistiuiuimus: illic quoturere modo: Itẽ cõmorit ꝓ cõmouerit:
Idem oratius ponit in .ii. sermonũ : Atille quime cõmorit melius nontangere. damo flebit : Vnũ
inuenit᷑ in sco desinens uerbdm apud u&us tissimos : cuius pt̃m ꝑfectũ in .Xi. ꝓtuler. teste capro
nisco conquexi: Est autẽ conquinisco : caput inclino : Pomponius inuacca ł ma
ait : Simul introueni : accessi ad patrẽ : prendimanũ in t̃rã ut cubabat nuda adeum ut conquexi
INterim mulieres conspiciunt. Excipiuntur praeterea eiusdem t̃minationis. compesco conpescui
dispesco dispescui: Quod ponit apuleius indialogo qui est dedeo socratis: Cum & habita cula
summa : ab infimis tanta in ter capedine fastigii dispescant prodistent : Excipiuntur praeterea

Expanded text:
dispeream, ni / summosses omnes:: non isto uiuimus illic, / quo tu rere modo». item commorit pro commouerit dispeream, ni / summosses omnes:: non isto uiuimus illic, / quo tu rere modo». item commorit pro commouerit idem Horatius ponit in II sermonum : «at ille, / qui me commorit melius non tangere, clamo / flebit». unum inuenitur in sco desinens ueconquinisco conquexi. est autem conquinisco caput inclino. Pomponius in uacca uel marsuppio ait: «simul intro ueni, accessi ad patrem, prendi manum; / in terram ut cubabat nudam ad eum ut conquexi, interim / mulieres conspiciunt». excipiuntur praeterea eiusdem terminationis compesco compescui, dispesco dispecui, quod ponit Apuleius in dialogo, qui est de deo Socratis : «cum et habitacula summa ab infimis tanta intercapedine fastigii dispescant», pro distent. excipitur praeterea