comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt eũ: Et utiq ad patrẽ nõdũ ascend̾at Quo
modo huic̃ dicit᷑ nolime tang̾e. nõdũ enĩ ascẽdi
ad patrẽ meũ ÷ Sic eñ u̾ba ista uident᷑ sonare.
quasi tũe posset tangere maria. qͦ ascẽdisset ĩ
celũ Si ĩ t̾ra positũ nõ tangit. ĩ celo sedentẽ qͥs mor¬

Expanded text:
o huic nunc dicitur, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum? Sic enim verba ista videntur sonare, quasi tunc eum posset tangere Maria, quando ascendisset in coelum. Si in terra positum non tangit, in coelo sedentem quis mor
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectõnẽ: Hchil nos docere uoluit. ostẽdendo
se uiuũ in corꝑe pꝰ resiurectõnẽ suã. nͥ ut c̾datur a
nob̃ resurrectõ mortuoꝵ: Cũ gͦ integra instauran¬
da sint oĩa. qͦͣri solet ab eis qͥ scire desiderant: ⁊ rur¬
sus ꝓpomi solet ab eis qͥ litigare desid̾ant. questio
difficilis de usu m̃broꝵ: Dicũt eñ corpꝰ nr̃m habe¬
re oĩa m̃bra sua. ⁊ appenre. qͦ m̃bra qͥbus sint oꝑibꝰ
necessaria Qͥs enĩ nesciat. qͥs nõ uideat. ad uiden

Expanded text:
tendendo se vivum in corpore post resurrectionem suam, nisi ut credatur a nobis resurrectio mortuorum. Cum ergo integra instauranda sint omnia, quaeri solet ab eis qui scire desiderant, et rursus proponi solet ab eis qui ligitare desiderant, quaestio difficilis de usu membrorum. Dicunt enim, corpus nostrum habere omnia membra sua, et apparere quae membra quibus sint operibus necessa
Abbreviated transcription (Latin):
quendũ. nares ad olfacendũ. dentes ad mãducan¬
dum. manꝰ ad oꝑandũ. pedes ad ambulandũ. illa
etiã m̃bra qͦ pudenda dicunt᷑. ad gen̾andũ : Porro
aũt int̾iora etiã uiscera. que ne horrerent aspec¬
ad qͦs usus ualeãt. ⁊ młti hõmum. ⁊ meliꝰ medici cog¬
nouert̃: Argum̃tant᷑ gͦ ⁊ dicũt nob̃ S aures hebimꝰ
ut audiamꝰ. ccłos ut uideamꝰ. lingũa ut loqͣmur.
dentes qͣre habebimꝰ si nõ mãducamꝰ: Fauces pul¬
monẽ. sthõmachũ. ĩtestina qua cibi transeũt. &
nulla erit gen̾atio. nulla drgestio: Qͥd eis respõdea¬

Expanded text:
s ad olfaciendum, dentes ad mandendum, manus ad operandum, pedes ad ambulandum; illa etiam membra quae pudenda dicuntur, ad generandum? Porro autem interiora etiam viscera, quae ne horrerent aspecad quos usus valeant, et multi homnoverunt. Argumentantur ergo et dicunt nobis: Si aures habebimus ut audiamus, oculos ut videamus, linguam ut loquamur; dentes quare habebimus, si non manducabimus, fauces, pulmones, stomachum, intestina qua cibi transeunt, etnulla erit generatio, nulla digestio? CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nã ĩueniq eã: Litiq qd̾ uis ĩuenire ĩ uitam
et̾nã: młtũ amas: Qd̃ enĩ amaᷤᷤ ad tẽpꝰ. qͥd ꝓdest:
Aut subdiiceris illi: aut soͣducit᷑ tͥ: Cũ fueris tu
substractꝰ: ꝑit ip̃e amator: Cũ fu̾it illud subs¬
tractũ: ꝑit qd̾ amasti: Ubi gͦ aut amator ꝑit.
aut qd̵ amat᷑: nõ ẽ amãdũ S qͥd ẽ amãdum :
Qd̃ nobiscũ potest ͤ inet̾nũ: Si uis habere aĩam

Expanded text:
am inveniet eam. Utique quod vis invenire in vitam aeternam, multum amas. Quod enim amas ad tempus, quid prodest? Aut subduceris illi, aut subducitur tibi. Cum fueris tu subtractus, perit ipse amator: cum fuerit illud subtractum, perit quod amasti. Ubi ergo aut amator perit, aut quod amatur, non est amandum. Sed quid est amandum? Quod nobiscum potest e
Abbreviated transcription (Latin):
Sic dilige ᷤᷤ ꝓxͥmũ: sic̃ te ip̃m: Nãsi te ip̃m
nõ nosti amare. qͦmodo ꝓxͥmũ tuũ pot̾is
ĩ u̾itate dilig̾e : Pͥutãt enĩ nõnulli hoĩes
legitimo oidine se amare. qñ res alienas
ripiũt. qnͦ se inebriãt. qnͦ libidini seruiũt:¬

Expanded text:
sic dilige proximum tuum sicut te ipsum. Nam si te ipsum non nosti amare, quomodo proximum poteris in veritate diligere? Putant enim nonnulli homines legitimo ordine se amare, quando res alienas rapiunt, quando se inebriant, quando libidini serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
amabãt aĩas suas: Uiden᷑s certe mͦ si cuiꝰ uita
p̾sentiᷤᷤscłi ꝑse ꝑiditet᷑ qͦmodo amici eiꝰ currũt
mittat si qͦs habet actõnes : currat. festinet.
Quare: ꝓ aĩa: Et om̃s cõtremiscũt: Onĩs cet̾s irbꝰ
int̾missis. festinãdũ eẽ decernũt: Oĩs festina¬
tio laudat᷑: oĩs tarditas accusat᷑: Quare : pro
anima: Qͥd est pro aĩa : ne moriat᷑ hõ: Non
nouerãt mr̃es amare aĩas suas: Et m̃ hoc ẽ¬

Expanded text:
amabant animas suas? Videtis certe modo, si cujus vita praesentis saeculi periclitetur, quomodo amici ejus currunt mittat, si quas habet actiones, currat, festinet. Quare? Pro anima. Et omnes contremiscunt, omnibus caeteris rebus intermissis, festinandum esse decernunt. Omnis festinatio laudatur, omnis tardatio accusatur. Quare? Pro anima. Quid est, pro anima? Ne moriatur homo. Non noverant m
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã : ꝑdet illã: huic sen¬
tentie qͣsi ꝯtrariũ uidet᷑ ẽẽ qd̃ ait
apłs: Hemo unqͣm carnẽ suã hodio
tomagis. nemͦ est qͥ oderit aĩam sũa: Multũ
qͥppe aĩa carui p̃̾ponit᷑: qr ip̃a est abitratrix.
caro habitacłm: ⁊ aĩa dñatur. caro aũt ẜuit:
Aĩa suꝑior ẽ: caro aũt subiecta ẽ: Si gͦ nemͦ
unꝗͣ carnẽ suã odio hũit. qͥs ẽ qͥ oderit ani¬

Expanded text:
det illam. Huic sententiae quasi contrarium videtur esse quod ait ostolus, Nemo unquam carnem suam odio anto magis nemo est qui oderit animam suam? Multum quippe anima carni praeponitur: quia ipsa est habitatrix, caro habitaculum; et anima dominatur, caro autem servit; anima superior est, caro subjecta est. Si ergo nemo unquam carnem suam odio habuit, quis est q
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suã: s te: Ergo posuit sub tẽ aurũ: A¬
mor gͦ iste ꝯtep̃nendꝰ ẽ: ad usũ assumẽda st̃
ista. nõ eis uĩcło amoriᷤᷤqͣsi glutino herẽdũ ẽ.
Nõ facies mẽbra. que cũ ceꝑnit p̾cidi doleas
atq crucieris: Qͥo gͦ : Assurge ab isto amore.
q̃ amas ĩferiora qu̾a tu es: incipe amare

Expanded text:
nem suam, sed te. Ergo posuit sub te aurum. Anem suam, sed te. Ergo posuit sub te aurum. Amor ergo iste contemnendus est. Ad usum assumenda sunt ista, non eis vinculo amoris quasi glutino haerendum est. Non facias tibi membra, quae cum coeperint praecidi, doleas atque crucieris. Quid ergo? Assurge ab isto amore, quo amas inferiora quam tu es: incipe amare
Abbreviated transcription (Latin):
a se incipit. ⁊ nõ potest nͥ a sẽ ĩciꝑe: ⁊ nemͦ¬
ut monet᷑ ut se diligat: Hoc enĩ nõ solum
inest hõibuᷤ. s ⁊ peccoribꝰ Uidetiᷤᷤ enĩ fĩs. qͣm¬
admodũ nõ tantũ ingẽtes bestie ⁊ magna
animalia. sic̃ sũt boues aut canieli. uł elefã¬
ti. s ⁊ musce. s ⁊ u̾miculi minimi. qͦmodo
nolĩ mori: ⁊ diligãt se: Dĩa animalia mor¬
tẽ fugũt: Ergo diligũt se. custodire se uo¬
lunt. alia uelocitate. alia latebris: alia re¬
sistendõ repugnãdo: Oĩa t̃ aĩalia ꝓ uita sua
pugnãt. mori nolũt: custodire se uolũt. A¬
mant gͦ se: Incpit ⁊ aliud amari: S qͥd ẽ
ipũm aliud : Quicqͥd amau̾is. aut hoc ẽ qd̾
noli te illigare auit: Qnͣto melior es. quam
aurũ : Aur̃ enĩ t̾ra est fulgẽs: T̃u autẽ illumi¬
naris a dño: ad ymaginẽ dei factꝰ es Cũ sit
aur̃ c̾atura dei. nõ tam̃ fec̃ deu aur̃ at imagi¬

Expanded text:
a se incipit; et non potest nisi a se incipere. Et nema se incipit; et non potest nisi a se incipere. Et nemo monetur ut se diligat. Hoc enim non solum inest hominibus, sed et pecoribus. Videtis enim, fratres, quemadmodum non tantum ingentes bestiae et magna animalia, ut sunt boves aut cameli vel elephanti, sed et muscae, sed et vermiculi minimi quomodo nolunt mori, et diligant se. Omnia animalia mortem fugiunt. Ergo diligunt se, custodire se volunt; alia velocitate, alia latebris, alia resistendo et repugnando: omnia tamen animalia pro vita sua pugnant, mori nolunt, custodire se volunt. Amant ergo se. Incipe et aliud amare. Sed quid est ipsum aliud? Quidquid amaveris, aut hoc est quod noli te illigare auro: quanto melior es quam aurum? Aurum enim terra est fulgens; tu autem ut illuminareris a Domino, ad imaginem Dei factus es. Cum sit aurum creatura Dei, non tamen fecit Deus aurum ad imagi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ capiãt: pleni sunt fundãt & capiẽt: Ple¬
ni sũt enĩ amore uoluptatũ carnaliũ. pleni
sũt amore uite p̾sentiᷤᷤ. pleni sũt amore
auri ⁊ angẽti: possessionũ scħ huiꝰ: Quia engͦ
pleni sũt: sic sũt qͦmodo uasa: Uis ut ĩtret
mel. unde nõdum fudisti:: Fũde qd̾ hẽs:
ut capias qd̵ nõ habes: Ideo pͥma renũciati¬
o est huic scło. ⁊ deinde ꝯu̾sio ad dm̃: Qui
renũciat fundit: qui ꝯu̾tit᷑ inplet᷑ S si non
menta sua: ht̃ ꝑfectõnẽ suã: ⁊ debeͤmꝰ nos¬
se qͥs ceꝑit. ut eũ ad augm̃ta cohortem᷑. qͥs nec
ceꝑit: ut eũ qͦ incipiat moneam᷑. qͥs &e. ceꝑit
⁊ creu̾it: ut eũ ad ꝑfectõnẽ excitemꝰ: Primo
illud attendat caritas ur̃a: Amores om̃s ⁊ li¬
lectõnes. pͥus sunt ĩ hõibꝰ de se: ⁊ sic de alia
re qũa diligũt: Si diligis aurũ pͥus te diligi.
⁊ sic aurũ: ⁊ sic aur̃: qr si tu mortu fueriᷤ. nõ
erit qͥ possideat aurũ: Ergͦ dilectio uniciuq

Expanded text:
t capiunt. Pleni sunt enim amore voluptatum carnalium, pleni sunt amore vitae praesentis, pleni sunt amore auri et argenti, possessionum saeculi hujus. Qui ergo pleni sunt, sic sunt quomodo vasa. Vis ut intret mel unde acetum nondum fudisti? Funde quod habes, ut capias quod non habes. Ideo prima renuntiatio est huic saeculo, et deinde conversio ad Deum. Qui renuntiat, fundit; qui convertitur, impletur: sed si non menta sua, habet perfectionem suam. Et debemus nosse quis coeperit, ut eum ad augmenta cohortemur: quis nec coeperit, ut eum quo incipiat moneamus: quis et coeperit et creverit, ut eum ad perfectionem incitemus. Primo illud attendat Charitas vestra: amores omnes et dilectiones prius sunt in hominibus de se, et sic de alia re quam diligunt. Si diligis aurum, prius te diligis, et sic aurum: quia si tu mortuus fueris, non erit qui aurum possideat. Ergo dilectio unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
d subhin illiꝰ ⁊ de incõmutabil u̾itate non
loqͣmur. nõ m̃ imus i uanitatẽ Qͥ aũt illa
oĩa ĩ xͦ falsa ⁊ simulata dicũt rane sũt: cla¬
mantes ÷ palide: Sstrepitũ uocis hr̃e posst̃.
doct̾nã sapiẽtie insinuare nõ possũt: Deñiq

Expanded text:
 sublimi illius Dei incommutabili veritate non  sublimi illius Dei incommutabili veritate non loquamur, non tamen imus in vanitatem. Qui autem illa omnia in Christo falsa et simulata dicunt, ranae sunt clamantes in palude; strepitum vocis habere possunt, doctrinam sapientiae insinuare non p
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio ueritatis: cui contrari a ẽ dilectio
uanitatis. Loqͥt᷑ aut̃ ueritas: ꝑstrepit ua¬
nitas. huic p̾cepto scd̾o. ꝯtrariã uid̾te scd̾am
plagam. Que ẽ illa scd̾a plaga: Ranaꝵ ha¬
bundantia: Habes expressam significatam
uanitatem. si attendas ranaꝵ loquacitatẽ:
Uide amatores ueritatis nõ accipientes in
uanũ nom̃ dñi dei sui. loqͥ sapientiã inter
ꝑfectos. etzam inꝑfectos. Non qͥdẽ loqͥ qd̾ ca¬
ꝑe nõ possint. nec tñ reced̾re aueritate.⁊ ꝑ¬
gere in uanitatẽ. Quamuiᷤᷤ eñi imꝑfecti
nõ capiant. siqͥd paulo excels fuerit dispu¬
ñ tam̃ illa ẽ ueritas.⁊ ista uanitas. Uanitas
diceremꝰ. si uulnera illa infantasmate fuisse.
si sangͥnẽ nõ uerũ s simulatũ de uulnerib̾
emanasse. si falsas eũ cicatrices. tanqͣm
post falsa uulnera demonstrasse:
Cũ u̾o ista oĩa uera dicimꝰ. facta dicimꝰ. certe
exp̾ssa impleta c̾dimꝰ. ⁊ p̾dicamꝰ : quãuis de¬

Expanded text:
lectio ueritatis, cui contraria est dilectio uanitatis. loquitur autem ueritas, perstrepit uanitas. huic praecepto secundo contrariam uidete secundam plagam. quae est illa secunda plaga ? ranarum abundantia. habes expressam significatam uanitatem, si attendas ranarum loquacitatem. uide amatores ueritatis, non accipientes in uanum nomen domini dei sui, loqui sapientiam inter perfectos, etiam in perfectos; non quidem loqui quod sapere non possunt, non tamen recedere a ueritate et pergere in uanitatem. quamuis enim imperfecti non capiant si quid paulo excelsius fuerit dispunon tamen illa est ueritas et ista est uanitas. uanitas diceremus; si vulnera illa in phantasmate fuisse, si sanguinem non verum, sed simulatum de vulneribus emanasse; si falsas eum cicatrices tanquam post falsa vulnera demonstrasse. Cum vero ista omnia vera dicimus facta, dicemus certa, expressa, impleta credimus et praedicamus. Quamvis de
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilis dei sic̃ aqua: Similitudo ima¬
ginis corruptibilis hoĩs. sic̃ sanguis: Et hoc
qͥdẽ fit. in corde impioꝵ: Nam ds̃ incom¬
p̾ceptũ nõ accipies nom̃ dñ dei tu in ua-¬
nũ: Qͥ enĩ accipiet nom̃ dñi dei sui inua-
tas gͦ mundat: uanitas inqͥnat: Eqm̃ qͥ¬

Expanded text:
corruptibilis Dei sicut aqua: similitudo imacorruptibilis Dei sicut aqua: similitudo imaginis corruptibilis hominis, sicut sanguis: et hoc quidem fit in corde impiorum, nam Deus incomceptum: non accipies nomen domini dei tui in uanum. qui enim accipit nomen domini dei sui in uantas ergo mundat, uanitas inquinat. et
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Sunt gͦ uͥge magoꝵ : ppłi impioꝵ. Uic
ti xͥ noĩe cũ in eiꝰ corpus transferunt᷑. tanqͣm
a serpente moisi deuorant᷑. donec redeat
regnũ dei ad manũ dei: S infine morta¬
lis scłi ꝗd̾ sigͥficar cauda serpentis: Mag¬
nuni signũ fiat fiat: Audistis que debea¬
t ᷤᷤ desid̾rare. audite qͥd debeatis uitare: Primũ
p̾ceptũ in lege de colendo uno deo. Nõ erunt
ĩqͥt tͥ. dii alii p̾ter me: Prima plaga egiptyoꝵ
aqua ꝯu̾sa ẽ in sanguiẽm Comꝑa pͥmũ p̾ceptũ
pͥme plage: dm̃ unũ ex qͦ sũt oĩa in similitu¬
dinẽ intellige aque. ex qua gen̾ant᷑ oĩa Qͦ
aut̃ ꝑtinet sanguis. nisi ad carnẽ mortalem :
Quid est gͦ conuersio aque in sanguinẽ. nisi
qr obscuratũ est insipiens cor eoꝵ Dicẽtes
enĩ se eẽ sapiẽtes stulti facti sũt. Et cõmuta¬
uerunt gliam incorruptibilis dei. in simili¬
tudinẽ imaginis corruptibilis hoĩs: Gła in¬

Expanded text:
num. sunt ergo uirgae magorum populi impiorum uicti num. sunt ergo uirgae magorum populi impiorum uicti Christi nomine; cum in eius corpus transferuntur, tamquam a serpente Mosi deuorantur, donec redeat regnum dei ad manum dei, sed in fine mortalis saeculi, quod significat cauda serpentis; magnum signum! fiat, fiat ! audistis quid debeatis desiderare: audite quid debeatis uitare. Primum. praeceptum in lege de colendo uno deo: non erunt, inquit, tibi di alii praeter me. Prima plaga Aegyptiorum: aqua conuersa est in sanguine. compara primuprimae plagae: Deum unum ex quo sunt omnia in similitudine intellige aquae, ex quo generantur omnia. Quo autem pertinet sanguis, nisi ad carnem mortalem? Quid est ergo conversio aquae in sanguinem, nisi quia obscuratum est insipiens cor eoutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis . Gloria in
Abbreviated transcription (Latin):
ria regis nr̃i: Merito uidei a romanis uicti st̃.
nec deleti: Om̃s gñts a romanis subacte: in
romanoꝵ iura transiert: Hec gens ⁊ uicta ẽ
⁊ ĩ lege sua mansit: qͣntũ ad dei cultũ attinet.
patrias cõsuetudines ritũq eustodiũt: E uer¬
so etiã tẽplo suo. extincto sac̾d̾otio pͥstino. sic̃
dictũ ẽ a ꝓpħis. seruant tam̃ circũcisionẽ ⁊

Expanded text:
ria regis nostri! Merito Judaei a Romanis victi sunt, ria regis nostri! Merito Judaei a Romanis victi sunt, nec deleti. Omnes gentes a Romanis subactae, in Romanorum jura transierunt: haec gens et victa est, et in lege sua mansit, quantum ad Dei cultum attinet, patrias consuetudines ritumque custodivit. Everso etiam templo suo, exstincto sacerdotio pristino, sicut dictum est a Prophetis; ser
Abbreviated transcription (Latin):
fideles: ꝑ eoꝵ cõdices: Ostñdimꝰ paganis. qͥ
nolũt c̾oere: Nã aliqͦn pagani faciũt nb̃
huimodi questionẽ. cũ udẽt qͦ scͥpta sunt
sic impleri ut negare oĩno nõ possit: qd̾
ĩ sc̃is codicibꝰ p̾dicta recitãtur: ĩ fide regũ.
ĩ eu̾sione ydoloꝵ. ĩ mutatõne rerũ hũana¬
rũ: ⁊ aliqn audẽt ut dicãt: Uidistis ita fieni.
⁊ tanꝗͣ p̃dicta sint cõscͥpsistis Hoc poetaeoꝵ
qͥdam fec̃ Recognoscũt ista qͥ legert̃: Har¬
rauit quendã ad ĩferos descẽdisse. atq ĩ bea¬
torũ regõnem uenisse: demõstratosq illi
romanoꝵ pͥncipes nascituros. qͦs iam ip̃e
qui hec scͥbebat natos nou̾at: P ret̾ita enĩ
narrauit: s qͣsi fut᷑a eẽnt p̾dicta conscͥpsit:
Sic ⁊ uos inquiũt nob̃ pa gani uidistis
hec omĩa fieri : ⁊ scpͥsi¬
stis uob̾ cõ¬
dices. in quibꝰ hec legant᷑ tanꝙͣ p̾dicta: Oglo¬

Expanded text:
fideles per eorum codices. Ostendimus Paganis quod fideles per eorum codices. Ostendimus Paganis quod nolunt credere. Nam aliquando Pagani faciunt nobis jusmodi quaestionem, cum vident quae scripta sunt sic impleri, ut negare omnino non possint, quod in sanctis codicibus praedicta in eversione idolorum, in mutatione rerum humanarum: et aliquando audent, ut dicant, Vidistis ita fieri, et tanquam praedicta sint conscripsistis. Hoc poeta quidam eorum fecit: recognoscunt ista qui legerunt. Narravit quemdam apud inferos descendisse, atque in beatorum regionem venisse, demonstratosque illi Romanorum principes nascituros, quos jam ipse, qui haec scribebat, natos noverat . Praeterita enim narravit; sed quasi futura essent praedicta, conscripsit. Sic et vos, inquiunt nobis Pagani, vidistis haec omnia fieri, et scripsistis vobis codices, in quibus haec legantur tanquam praedicta. O glo
Abbreviated transcription (Latin):
ner̃t querẽteᷤᷤ uͥ natꝰ est rex udõꝵ: Nõne
pot̾ant᷑ etiã reuelatõne cognoscere. sic̃ cogn¬
uerãt illã stellã regis ẽẽ iudeoꝵ: Nõne po¬
tuit eos ad illã ciuitatẽ eadẽ stella ꝑdiicere.
erat: Pot̾at sane. nõ tam̃ factũ ẽ: ut hoc
a iudeis ĩquirerẽt: Quare uoluit ds̃ hoc a
iudeis inqͥri: Lit dũ ostñdunt ĩ qũe non
c̃oũt: ip̃a sua demõstratõne oãpnent᷑: Aitẽ¬
dite q ce nũc fiũt pͥmine gñtiũ magi qͣn¬
to a maiori impietate lib̾ati: tanto maio¬
rẽ dantes głam lib̾anti: Quer̃t̃ uͥ ẽ qͥ natꝰ
ẽ rex iudõꝵ: Hodes audito regis noĩe: tãꝙͣ
emulũ cõtremiscit: Uocat legis ꝑitos: in¬
terrogabat ab eis scõm scͥpturas ut indicẽt
uͥ xͦ nasceret᷑: Illi respõdẽt ĩ bethleẽ iude:
Prex̾unt magi ⁊ ad orau̾ũt: iudei remãse¬
runt qͥ demõstrau̾ũt: O magnũ sacram̃tũ:
Hodie per iudorũ codices cõuincimꝰ: Fiuĩt

Expanded text:
 Nonne poterant etiam hoc revelatione cognoscere, sicut cognoverant illam stellam regis esse Judaeorum? Nonne potuit eos ad illam civitatem eadem stella perducere,erat? Poterat sane, non tamen factum est; ut hoc a Judaeis inquirerent. Quare voluit hoc Deus a Judaeis inquiri? unt, ipsa sua demonstratione damnentur. Attendite quia et nunc fiunt primitiae Gentium Magi, quanto a majori impietate liberati, tanto majorem dantes gloriam liberanti. Quaerunt, Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Herodes, audito regis nomine, tanquam aemulus contremiscit. Vocat Legis peritos, interrogat ab eis secundum Scripturas ut indicent ubi Christus nasceretur. Illi respondent, In Bethlehem Judae. Perrexerunt Magi, et adoraverunt : Judaei remanserHodie per Judaeorum codices convincimus: fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nniu̾saria celebratio die
huiꝰ. ãniu̾sariũ ẜmonẽ a
nob̃ exigit: debitũ auribꝰ
⁊ cordibꝰ ur̃is: Hodie sal¬
uator nr̃ magos ad se de
tã loñgĩqua gente ꝑdux̃: Uen̾ũt ut ado¬
rarent ĩ fantẽ. u̾bũ dei: Qr̃e uenert̃: Qui¬
a stellã ĩusitatã uider̃t: Et unde eã xͥ eẽ
cognou̾unt: Uidere enĩ potunt erunt
stellã Nũquid eis loqͥ potuit ⁊ dice̾. stella
xͥ sũ: ꝓculdubio alit̾ indicatũ ẽ: ꝑ aliqũã
reuelationẽ: Tam̃ ĩusitate rex natꝰ erat: qͥ
⁊ ab alienis adorãdꝰ erat: Nũqͥd reges ĩ iud̾
a ante nõ erãt nati. aut ꝑ uniu̾sã t̾ram ĩ
diu̾sis gentibꝰ: Quare iste adorãduᷤ ⁊ ab alie.¬
nigenis adorãduᷤ. nõ t̾rente ex̾citu s ĩ pau¬
ꝑtate carnis. latẽte magestate uͥtutis: Qnͦ
natꝰ ẽ adoratꝰ ẽ a pastoribꝰ isrłitis. qͥbũ ãgłi
nũciau̾unt: s magi nõ erãt de gñte ifrł¬

Expanded text:
nniversaria celebratio diei hujus anniversarium sermonem a nobis exigit, debitum auribus et cordibus vestris. Hodie Salvator noster Magos ad se de tam longinqua gente perduxit. Venerunt ut adorarent infantem, Verbum Dei. Quare venerunt? Quia stellam inusitatam viderunt. Et unde eam Christi esse cognoverunt? Videre enim potuerunt stellam; numquid sum? Procul dubio aliter indicatum est, per aliquam revelationem. Tamen inusitate rex natus erat, qui et ab alienis adorandus erat. Numquid non reges ante in Judaea erant nati, aut per universam terram in diversis gentibus? Quare iste adorandus, et ab alienigenis adorandus, non terrente exercitu, sed in paupertate carnis, latente majestate virtutis? Quando natus est, adoratus est a pastoribus Israelitis, quibus eum Angeli nuntiaverunt: s
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑. ⁊ sic̃ p̾dictũ ẽ p̾sentat᷑: ut iam pagans
possit ostñdi: ꝓfero codicẽ. lego ꝓpħam. os¬
tendo impletã ẽẽ ꝓpħiam: Subitat paganꝰ:
ne forte hoc ip̃e confixerĩ: Inimicꝰ m̃s hab
hũc codicẽ: antiqͥtus sͥ a maioribꝰ cõmẽdatũ.
Ambo inde cõiunco. uideũ qr id ꝓpħatũ et
cõpletũ ego cognoui: paganũ ꝙ nõ ego hoc
curiosos: nec suꝑbo fastu decipientes impi¬
os. sͥ sacͥficioꝵ exigãt honorẽ: Uere diuina
p̾dixer̃t diuini: uiri unius discpłi: Uerũ eñĩ sacͥ¬
ficiũ uni dõ debetur: Huiꝰ figura ante grãm. tẽ¬
pora uictimis adu̾brata sunt: Qd̃ uno mͦ futu¬
medicamẽtuoi Medicꝰ qr u̾bũ: medicamẽtuo
qr u̾bũ caro factũ ẽ: Ip̃e sac̾dos : ip̃e sacͥficiũ:
Ip̃e ẽ qͥ mutauit uiã magoꝵ. ip̃e etiã ñc̃ mu¬

Expanded text:
dicatur, et sicut praedictus est praesentatur, ut jam Paganis possit ostendi. Profero codicem, lego prophetam: ostendo impletam esse prophetiam. Dubitat paganus, ne forte hoc ipse confinxerim. Inimicus meus habet hunc codicem, antiquitus sibi a majoribus commendatum. Ambos inde convinco: Judaeum, quia id prophetatum et completum ego cognovi; paganum, quia non ego hoc curiosos; nec superbo fastu decipientes impios, sibi sacrificiorum exigant honorem. Vere divina praedixerunt divini viri unius discipuli. Verum sacrificium, uni vero Deo debetur. Hujus figurae ante gratiam, victimis adumbratae sunt. Quod uno modo futumedicamentum: medicus, quia Verbum; medicamentum, quia Verbum caro factum est. Ipse sacerdos, ipse sacrificium. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsticiõis cura istiꝰ ad defũctos ꝑtinet: ledi
his magis quã dełetari possũt: Huic̃ si ali¬
quis uinũ offerat que sentit ꝓ uini ⁊ gu¬
le nimietate torqueri. cõtumeli a magis ẽ
quam humanitas: exprobratio cͥmiinis. nõ
officiũ caritatis: Ita fit: ut uideantur defũc¬
tis peccatoribꝰ a carissuis. nõ tã amoris solat᷑
tͥbui: qũa conscientie torm̃ta cumulari hec
de peccatoribꝰ diximꝰ: Si aũt sc̃s ẽ cui hec pa¬
rant᷑: nichil qͥdem ad eum ꝑtinẽt: Illud
unꝰquisq uestrũ agat qd̃ suꝑius diximus :
ut ꝑ oranones. ꝑ elemosinas. ꝑ sacͥficia. ꝑ
oblatõnes. ⁊ clefunctis suis ꝓsit & ip̃i sͥ:
id ẽ ut si peccator ẽ ꝓ qͦ hec agit. alleuiẽ¬

Expanded text:
s istius cura ad defunctos pertinet, laedi his magis quam delectari possunt. Huic si aliquis vinum offerat, quem sentit pro vini et gulae nimietate torqueri, contumelia hoc magis est quam humanitas, exprobratio criminis, non officium charitatis. Ita fit ut videantur defunctis peccatoribus a charis suis non tam amoris solatia tribui, quam conscientiae tormenta cumulari. Haec de peccatoribus diximus. Si autem sanctus est cui haec parantur, nihil quidem ad eum pertinent. Illud isque vestrum agat quod superius diximus, ut per orationes, per eleemosynas, per sacrificia, per oblationes et defunctis suis prosit, et ipse sibi: id est, ut si peccator est pro quo haec agit, alleven
Abbreviated transcription (Latin):
q ĩ tra .xͤl. dies hec sollẽpnitas uenerit.
fac̾e eã nb̃ debet scõꝵ dierũ reu̾entia gra¬
ciorem: Bene enĩ natalem cathedre ĩ¬
ter ip̃a ierunioꝵ micia nob̾ d̃s p̾stitit.
ut dies que pͥus erat intẽꝑantie. nũc sit
sobrietatis: que erat gule. sit abstinẽtie:
que erat peccati. sit scĩtatis: Et quia ĩcre¬
duli hõmes uident᷑ ad suꝑsticionẽ hãc
spetie ẽẽ pieratis atracti: ostendã eis qͣ
ratione aĩas defũctoꝵ suoꝵ iuuare uti
eis erroꝵ ueniã. lapsuũ remissionẽ. pas¬
cãt esuriẽtes. uestiãt nudos: ut siqͥd defũc¬
toꝵ negligñtia d̾ minus factũ est : fide
uiuentiũ impleatur : Adhibeat quoq unꝰ¬
quisq caris suis scõꝵ p̾ces. sacͥficia offerat:
⁊ sac̾dotali eos clño ꝓsecutione cõmendet¬

Expanded text:
Quadragesimae dies haec solemnitas venerit, facere eam nobis debet sanctorum dierum reverentia gratiorem. Bene enim Natalem Cathedrae inter ipsa jejuniorum initia nobis Deus praestitit: ut dies quae prius erat intemperantiae, nunc sit sobrietatis; quae erat gulae, sit abstinentiae; quae erat peccati, sit sanctitatis. Et quia increduli homines videntur ad superstitionem hanc specie esse pietatis attracti, ostendam eis qua ratione animas defunctorum suorum juvare utileis errorum veniam, lapsuum remissionem; pascant esurientes, vestiant nudos: ut si quid defunctorum negligentia minus factum est, fide viventium impleatur. Adhibeat quoque unusquisque pro charis suis sanctorum preces, sacrificia offerat, et sacerdotali eos prosecutione Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝑniciosꝰ error ĩcreu̾it: ut suꝑ tum᷑¬
los defũctoꝵ cibos ⁊ uina ꝯferãt. qͣsi eg̾s¬
se a corporibꝰ aĩe carnales ciboᷤ reqͥrant:
Epulas eni ⁊ refectõnes caro tantũ reqͥrit.
qͥs caris suis dicit. qͦd ip̃e deuorat: Qd̾
parat uẽtri: imputat pietati: Cessare
gͦ fr̃s ab hoc gñtili infidelitatiᷤᷤ errore:
Aĩe enĩ scẽ que ĩ hoc scło. aut ꝑ uite ĩ¬
nocẽtiã purescũt. aut penitẽtie satiffac

Expanded text:
s error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit;quis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Cessate ergo, fratres, ab hoc gentili infidelitatis errore. Animae enim sanctae, quae in hoc saeculo aut per vitae innocentiam purae sunt, aut poenitentiae s
Abbreviated transcription (Latin):
parẽtumq nr̃oꝵ. niinime cibis carnali¬
bus delectant᷑ Offendi hinc magis pos-¬
sunt quã delectari. si cũ ille ĩ sacris sedi¬
bus maneãt: uos ea ĩ t̾ra c̾clatis: Cessate
ergo ab his erroribꝰ. ⁊ sic̃ scͥpͥtũ ẽ que sur-¬
sũ sunt sapite nõ qͣ suꝑ t̾ram : ut suꝑstici¬
ones fidi ur̃e cõtrarias repudiãtes. dũ ea
que do sũt placita facitis: etiã uoscũ xͦ¬
dño ĩ et̾num ẽẽ possits:¬

Expanded text:
parentumque nostrorum minime cibis carnalibus delectantur: offendi his magis possunt quam delectari, si cum illae in sacris sedibus maneant, vos eas in terra esse credatis. Cessate ergo ab his erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram : ut superstitiones fidei nostrae contrarias repudiantes, dum ea quae Deo placita sunt facitis, etiam vos cum Christo in aeternum esse possit
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯsuetudine deest tñ illi de pẽnaꝵ raritate
fidutia: De baptismatiᷤ gͥ gr̃a hoc sc̃s psalmo¬
graphus ꝓpħauit: Nam utiq neophiti nr̃i nu¬
per baptizati tanqũa aqͥle depositis uerꝰtatis.
exiiiiis. noua scĩtatis indum̃ta sũpser̃t. ⁊ fatis¬
centibꝰ antiqͥs macłis. sic̃ plumis leuibꝰ rediuiuia
gr̃a immortahtatis ornant᷑. Ita ut in his senectu¬
tis pecc̃a occidua senuerĩt : uita nõ senuerit: ĩ an¬
qũa aqͥla ĩ pullũ. sic illi ĩ infantiã reuocati: Est eis
scłi de ꝯu̾satõne noticia: s ab est illiꝰ iticie de repa¬
ratõne securitas: Quid gͥ sẽs dc̃ dicat. ad huic diligñ¬
sicut aqͥle iuuẽtus tua Uniꝰ gͦ aqͥle renouãdã

Expanded text:
consuetudine, deest tamen illi de pennarum raritate consuetudine, deest tamen illi de pennarum raritate fiducia. De baptismatis igitur gratia hoc S. Psalmographus prophetavit. Nam utique neophyti nostri nuper baptizati, tanquam aquilae depositis vetustatis exuviis, nova sanctitatis indumenta sumpserunt, et fatiscentibus antiquis maculis, sicut plumis levibus, rediviva gratia immortalitatis ornantur: ita ut in his senectutis occidua peccata senuerint, vita non senuerit, tanquam aquila in pullum, sicut illi in infantiam revocati. Est eis saeculi de conversatione notitia, sed adest illis justitiae de reparatione securitas. Quid igitur S. David dicat adhuc diligensicut aq
Abbreviated transcription (Latin):
dauid scs̃ ait: Renouab̾r̃ sc̃ aqͥle iuuẽtis tua I¬
telligẽs ꝑ gr̃im baptismi occidua uite nr̃e posse
reuniiscere. ⁊ niuẽtute qͣdam renoriari posse. id
qd̾ in nob̾ fuerat delictoꝵ ueiꝰtate collapsũ: Ut
aũ intlłigas qi de gr̃a baptimatis ꝓpħa lõqͥtur.
ĩnouͣtionẽ ip̃am aqͥle ꝯparauit: Que auiꝰ ass¬
dua cõmutatõne abitꝰ sui longã duce̾ fert᷑ eta¬
tẽ Et uetustis iam fatscẽtibꝰ plumis. noua pen-¬
naꝵ successione iuenescere: Ita ut depositis an¬
tiqͥtatis exiiiis. rediuiua ĩdum̃toꝵ natiuitate
se uestiat. Unde intlłigimꝰ qͦd senectutẽ aqͥle
nõ sentiãt m̃bra s plie: De nouo gͦ se uestit.
⁊ pullulantibꝰ pẽnis. uetꝰaa mat̾ ⁊t̾um renoria¬
tur ĩ pullũ: Pullis enĩ tũc cõꝑanda ẽ. qnͦ rid¬
antibꝰ plumis necesse ẽ illi rursꝰ meditari ru
qũa nouella uolucris intra nidũ pigra cõpesce¬
re: Quãuis illi sit uolãdi notica de ꝯsuetudi᷑.¬

Expanded text:
David sanctus ait: Renovabitur sicut aquilae juventus tua ; intelligens per gratiam baptismi occidua vitae nostrae posse reviviscere, et juventute quadam renovari posse id quod in nobis fuerat delictorum vetustate collapsum. Ut autem intelligas quia de gratia baptismatis propheta loquitur, innovationem ipsam aqitus sui longam ducere fertur aetatem, et vetustis jam fatiscentibus plumis, nova pennarum successione juvenescere: ita ut, depositis antiquitatis exuviis, rediviva indumentorum nativitate se vestiat: unde intelligimus quod senectutem aquilae non sentiunt membra, sed plumae. De novo ergo se vestit, et pullulantibus pennis, vetusta mater iterum renovatur in pullum. Pullis enim comparanda est, quando radiantibus plumis necesse est illi rursum meditari rudquam novella volucris intra nidum pigra compescere; quamvis illi sit volandi notitia de
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑrime me p̾dicasse. qd̾ homo
ĩ iuniorẽ etatẽ ꝑ iͦticiã reformet᷑. et qͣm¬
uis fessus senio. rursus in puerũ pino¬
cẽtie moribꝰ renascatur. ita ut int̾ueniẽte miste¬
rio. ex uetulis iterũ uideamꝰ ⁊̃ fantes: Iiͦuatio
enĩ qͤtam ẽ. desinere qd̾ eras. assum̾e qd̾ ante nõ
fueras: ĩ nouatõ inqͣm ẽ. im̃ ⁊ neõphiti nĩcupã¬

Expanded text:
rime praedicasse quod homo in juniorem aetatem per justitiam reformetur, et quamvis fessus senio, rursus in puerum innocentiae moribus renascatur; ita ut interveniente mysterio ex vetulis iterum videamus infantes. Innovatio enim quaedam est desinere quod eras, assumere quod ante non fueras; innovatio, inquam, est, unde et neophyti nuncupan
Abbreviated transcription (Latin):
tũc cũ a mortuis resurrex̃: Depositis enĩ corꝑalis
corruptele exiniis: rediuiua carnis assũptõne
m̃a. ⁊ ex uolũtate mã ꝯfitebor illi: Refloruit in¬
qͥd caro mã: uidete quo u̾bo usꝰ e. Nõ ait floruit
s refloruit: Hõ enĩ reflorescit. nͥ q̾ ante florue¬
nit: ẜloruit aũ caro dñ. cũ pͥmũ d de marie uͥgi¬
nis ilhbata uulua ꝓcessit: Sic̃ ait ysaias chcens:
exiet uͥga de radice iesse: ⁊ flos de radice eiꝰ ascen¬
det: Riefloruit aũ cũ sucriso ꝑ rudeos corꝑis flore.
rediuia de sepulero resurrectõis gła gͥ mina¬
uit. ⁊ ĩ floris modũ. odorẽ parit̾ ⁊ ntorẽ cũctit
hõibꝰ immortahtatis asflauit: Odorem: bonoꝵ ope¬
rũ suauitatẽ cͥcumferes̃: intorẽ. ĩc orruptelã ꝑpe¬
tue diumitans ostendẽs:

Expanded text:
tunc cum a mortuis resurrexit: depositis enim corruptelae mortalis exuviis rediviva carnis assumptione mea, et ex voluntate mea confitebor illi . Refloruit, inquit, caro mea. Videte quo verbo usus est; non ait, floruit, sed refloruit: non enim reflorescit, nisi quod ante floruerit. Floruit autem caro Domini, cum primum de Mariae virginis illibata vulva processit, sicut ait Isaias dicens: Exibit virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Refloruit autem, cum succiso per Judaeos corporis flore, rediviva de sepulcro resurrectionis gloria germinavit, et in floris modum odorem pariter et nitorem cunctis hominibus immortalitatis afflavit: odorem bonorum operum suavitatem circumferens; nitorem incorruptelam perpetuae divinitatis ostendens.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ illa maria magdalene. qͣ dñm yter
cet̾os defunctos in sepłcro qͣrebat. arguit᷑:
⁊ diꝗtur ilh Qͥd qͦris uiuẽtem cũ mortu¬
Is hoc ẽ qͥd qͥris apud inferos. qͣm redis¬
sezam cõstat ad suꝑose Qũe illa adhuc
nõ intlłgẽs nec cognoscẽs. respõdit ill
⁊ ego eũ tollã Estimabat enĩ illũ sic̃ chẽ
semetipso: S tu suitulisti eũ dicito mͥ:
Rocte int̾rogat. si tu tulist eũ: Ip̃e enĩ tu
pris suuĩ. qͥ illud ꝓtulit de sepłcro: Ip̃e tu¬
lit corpꝰ. qͥ illud iacẽs ⁊ dormiẽs. sua as¬
piratõne collegit: Ip̃e tulit corpꝰ. qͥ hui¬
celos: Atq ideo saprenter interrogat.
⁊ requirit. si tu tulist eũ. dicito mͥ ubi
posuist eũ : hoc ẽ si auferẽs illud de
sepulcro. ad ꝑadisũ transtulisti: Audie¬
rat enĩ dicentẽ latroni. hode mecũ eri
ĩ ꝑadiso: Aut certe si de infern-¬
nis ĩ patͥs dext̾a collocasti. sicut at apłs.

Expanded text:
Unde et illa Maria Magdalene, quae Dominum inter caeteros defunctos in sepulcro quaerebat, arguitur et dicitur illi: Quid quaeris viventem cum mortuis ? Hoc est: quid quaeris apud inferos quem rediisse jam constat ad superos? quem illa adhuc non intelligens nec cognoscens, respondit illi: et ego semetipso: Si tu tulisti 284 eum, dicito mihi. Recte interrogat, Si tu tulisti eum, ipse epus suum, qui illud protulit de sepulcro; ipse tulit corpus, qui illud jacens et dormiens sua aspiratione collegit; ipse tulit corpus suucoelos; atque ideo mulier sapienter interrogat et requirit: Si tu tulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum? hoc est, si illud auferens de sepulcro ad paradisum transtulisti. Audierat enim illum dicentem latroni, Hodie mecum eris in paradiso . Aut certe si de inferno in Patris dextera collocasti, sicut ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ corruptõne nõ patit᷑ De quã menꝰ¬
ria ĩ sacram̃tis dicit dñs Qͦgenscũq hoc
fec̾tis. memoriã mĩ facietis ddonec ueniã:
Qcienscũq enĩ xp̃m loqͥmur: totiẽs euoi
sacratior memorie cõmendamꝰ. Sepul¬
crũ gͦ patẽs ẽ guit᷑ eoꝵ Recte plane
gelistarũ bãtum guit᷑. ꝑ qd̾ illd̾ et̾no lit¬
teraꝵ thesaumo ꝯdid̾unt: Patens aũ sepł

Expanded text:
rruptione non patitur; de qua memoria in sacris dicit Dominus: Quotiescunque hoc facietis, in memoriam mei facietis, donec veniam . Quotiescunque enim Christum loquimur, toties eum sacri oris memoria commendamus. Sepulcrum ergo patens est guttur eorum. Recte plane gelistarum 282 beatum guttur, per quod illud aeterno litterarum thes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtulit : hic sec̾tum sui corꝑis nõ negauit:
Illa dñm pãnis iuoluit cũ natꝰ ẽ: hic linte¬
is cũ recessit: Illa ꝑunxit b̾atum corpꝰ oleo.
hic aromatibꝰ honorauit: Cõueniũt gͦ gͥ ob¬
seqͥa: ꝯuenit ⁊ affectꝰ. Uñ necesse ẽ ⁊ me¬

Expanded text:
tit, hic secretum sui corporis non negavit; illa Dominum pannis involvit cum natus est, hic linteis cum recessit; illa perunxit beatum corpus oleo, hic aromatibus honoravit. Conveniunt ergo sibi obsequia, convenit et affectus; unde necesse est et me
Abbreviated transcription (Latin):
sepłtra ponat᷑. ac suã nõ hãt sepłturã:
qͥd illi sepłtura. qͥ tridui tantũ spatio nõ
tã in sepłero mortuꝰ iacuit. qͣm uelut in
lecto dormiens ꝯqͥeuits Ip̃a enĩ tpris b̃u¬
itas. declarat sompnũ potiꝰ fuisse qͣm
mortẽ: Sepłcrũ u̾o. mortis ẽ habutaculũ
necessariũ : Necessarũ gͦ nõ erat mortis¬

Expanded text:
sepultura ponatur, ac suam non habeat sepulturam. quid illi sepultura, qui tridui tantum temporis spatio non tam in sepulcro mortuus jacuit, qulectulo dormiens conquievit? ipsa enim temporis brevitas declarat somnum fuisse quam mortem. Sepulcrum autem mortis est habitaculum necessarium; necessarium ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
Ind̾ ut sp̃s sc̃s adueniat. illue ut mĩa sal¬
uatoris accedat. Deferat᷑ de celo uita. mors
a tartaro destrͣat᷑. Ita gͥ elemosina exi inguit
pecc̃a. si c̃ aqua Rb̃mi gehenne restinguit incendia:¬
Ergo elemosina qͦdam mͦ aĩaꝵ aliud est
lauacrum. ut siquis forte post lb̃mũ hu¬
mana fragilitate deliquerit: suꝑ sit ei ut
iterũ elemosinis emund̾t᷑: sic̃ ait dñs: Ba¬
te elemosinam. ⁊ ecce oĩa munda sunt ⁊¬
uob̃ Nisi qd̾ salua fide dixerĩ: indulgẽ¬
tior ẽ elemosina quam lauacrũ. Laua¬
crũ eñ semel dat᷑. ⁊ semel ueniam pollice¬
tur. Elemosinã aut̃ quociẽs feceris. tociẽs
utrũq custodierit : regni celestiᷤᷤ honore
ditabit᷑ Qͥ aut̃ maculato fonte uiuo ad

Expanded text:
inde ut Spiritus sanctus adveniat, illuc ut misericordia Salvatoris accedat; deferatur de coelo vita, mors a tartaro destruatur. Ita igitur eleemosyna exstinguit peccata, sicut aqua baptismi gehennae exstinguit incendiergo eleemosyna quodammodo animarum aliud est lavacrum, ut si quis forte post baptismum humana fragilitate deliquerit, supersit ei, ut iterum eleemosynis emundetur, sicut ait Dominus: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis ; nisi quod salva fide dixerim, indulgentior est eleemosyna quam lavacrum. Lavacrum enim semel datur, et semel veniam pollicetur; eleemosynam autem quoties feceris, toties vutrumque custodierit regni coelestis honore ditabitur, qui autem, maculato fonte vivo, ad
Abbreviated transcription (Latin):
illa aqͣ. que consumit flãmas. nec ip̃a
ꝯsumit᷑: Illa ẽ puto que in lauacro
de xp̃i fonte ꝓfluens. nõ consumit᷑ a pcc̃or¬
bus. s gehenne ꝯsumit incendia: que dũ
ꝑ bb̃mũ infundit᷑.⁊ ip̃a in hominib tar¬
tari restĩguit ardorẽ. uiuit plane in hõib
sic̃ ait dñs. Aqua aut̃ quam ego dabo
ei. fiet ineo fons aque salientis: ⁊ rełc: Mirũ¬
gͦ in modũ. aqua xp̃i una eadẽq oꝑatione
⁊ uiuificat ⁊ extinguit: Uiuificat enĩ aĩas.
delicta restinguit. has lauacͥ sui refrigerio
reparat. illa gurgitis su unda ꝯsumit.
Et qd̾ ad maiorẽ bb̃matiᷤᷤ ꝑtinet gr̃am.
apud suꝑos mist̾ium celebrat᷑. ⁊ apud in-¬
feros gehenna restinguit᷑. Hic fluunt aq̃.
⁊ illic tepescit incendiũ: hic in fonte hõ
mergit᷑. ⁊ illic de tartaro liberat᷑. S nec mi¬
rum si rb̃mi sacramento aꝑiat᷑ infernum:
cũ tunc quoq reseret᷑ ⁊ celum Aꝑiuntur

Expanded text:
illa aqua quae consumit flammas, nec ipsa illa aqua quae consumit flammas, nec ipsa consumitur? Illa est, puto, quae in lavacro de Christi fonte profluens, non consumitur a peccatoribus, sed gehennae consumit incendia. Quae dum per baptismum infunditur et ipsa in hominibus et tartari restinguit ardorem, vivit plane in hominibus, sicut ait Dominus: Aqua autem quam ego dabo ei fiet in eo fons aquae salientis , et rergo in modum aqua Christi una eademque operatione, et vivificat, et exstinguit; vivificat enim animas, delicta restinguit; has lavacri sui refrigerio reparat, illas gurgitis sui unda consumit; et quod ad majorem baptismatis pertinet gratiam, apud superos mysterium celebratur, 330 et apud inferos gehenna restinguitur: hic fluunt aquae, et illic tepescit incendium: hic in fonte homo mergitur, et illic de tartaro liberatur. Sed nec mirum, si in baptismi sacramento aperiatur infernum, cum tunc quoque reseretur et coelum; aperiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
congregatã. quẽ transactis annis qͥnq
milibus. cum in sexto millesimo anno
ydoloꝵ fornicationibꝰ subiaceret. omnem
ignominiam suam adueniente xp̃i fon¬
te purgauit : ⁊ maculas quas adulterinis
sacrilegiis ꝯtraxerat. fide saluatoris abs¬
tersit. ac relinquens sicut manẽ ydriam
priorem patrium cultũ. uniuerso orbi
dñi annunciauit aduentũ: hec inquã
illa est meretrix que postea quã sota
ẽ: nich dic̃ fecisse prauum. Post quã enĩ
eccłia baptismi nitore purgata ẽ. diabolice ÷
impietatis nõ meminit. religione ueritatiᷤ
exultat. factaq de m̾etrice uͥgo. nõ recor¬
dat᷑ pͥoꝵ scelerũ: s głiat᷑ in integritate
Ait gͦ ꝓpħa:. Sic̃ aqua exting̾it ignem
⁊ rłiqͣ. Sepe qͥdem uidemꝰ hec fieri. ut aqͣ
effusa flãmaꝵ extingat incendia: S
accepta esca uehementius rediuiius ar¬
dorib ꝯualescant: ita ut uideat᷑ aqua nõ
extixisse incendia s auxisse. Quenã est

Expanded text:
congregatam, quae et transactis annis quinque congregatam, quae et transactis annis quinque millibus, cum in sexto millesimo anno idolorum fornicationibus subjaceret, omnem ignominiam 329 suam adveniente Christi fonte purgavit, et maculas quas adulterinis sacrilegiis contraxerat, fide Salvatoris abstersit, ac relinquens, sicut inanem hydriam, priorem patrium cursum, universo orbi Domini annuntiavit adventum. Haec, inquam, illa est meretrix, quae posteaquam lota est, nihil se dicit fecisse pravum; posteaquam enim Ecclesia baptismi nitore purgata est, diabolicae impietatis non meminit, religione veritatis exsultat, factaque de meretrice virgo non recordatur priorum, sed gloriatur in integritate, ait ergo propheta: Sicut aqua exstinguit ignemccatum. Saepe quidem videmus haec fieri, ut aqua effusa flammarum restinguat incendia: sed veluti ab aquis accepta esca vehementius redivivis ardoribus convalescat; ita ut videatur aqua non exstinxisse incendia, sed auxisse. Quaenam est
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe querere uoluisse. ⁊ reperto
eius fonte uirtutis. ostendisse qd̾ muhe¬
ris samaritane sordes melius xp̃i unda
diluerit. quã samarze aqua purgaue
puteus det̾sit maculas. quia putei aqͣ
bonitas anime interna purificat: Hoc
etiam demonstrasse. qd̾ huic euãgłi¬
ce mulieri. illa ꝓpħica meretrix con¬
ueniret. que postea quã uiua aqua se
lauit. obliuione possessa prauitatis:
nitore puritatis exultat: Neq enĩ de
meretrice huius mundi talem sẽten¬
ciam ꝓpħa diceret: cunis pollutio nõ
solũ non aqua chluit: s etiam polluiͥ
ip̃a quod tangit: dicente apło. Qui
aut̃ se iungit meretrici: unũ corpus
est: Quod si unum corpus tactu suo
efficit.⁊ in coherentẽ sibi ignominie
sue membra trausfundit. quomͦ potest
purificari ipsa cumpolluitꝰ Que gͦ sit
ista meretrix. que ista samaritana mu¬
lier: cuius adultern sordes. fons xp̃i deter¬
serit. sollicicius requiramꝰ: Ego hanc mu¬
lierem eccłiam esse puto. de gentibus

Expanded text:
m quaerere voluisse; et reperto earum fonte virtutum, ostendisse, quod mulieris Samaritanae sordes melius Christi unda diluerit, quam Samariae aqua purgaritputeus detergit maculas, quia putei aqua bonitas animae interiora purificat. Hoc etiam demonstrasse, quod huic evangelicae mulieri illa prophetica meretrix conveniret, quae postea quam viva aqua se lavit, oblivione possessa pravitatis nitore puritatis exsultat; neque enim de meretrice hujus mundi talem sententiam propheta diceret, cujus pollutio non solum aqua non diluitur, sed etiam polluit ipsa quod tangit, dicente Apostolo: Qui autem se jungit meretrici, unum corpus est. Quod si unum corpus tactu suo efficit, et in cohaerentem sibi ignominiae suae membra transfundit; quomodo potest purificare ipsa cum polluat? Quae ergo sit ista meretrix, quae ista Samaritana mulier, cujus adulterii sordes fons Christi deterserit, sollicitius requiramus. Ego hanc mulierem Ecclesiam esse puto de gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uerꝰ ⁊ iͦtus. aut supplicia decernat aut p̾mia:
Et tũa inqͥt ip̃ius aĩam ꝑtrãsibit gladiꝰ: Hec
litt̾a nec historia docet. ex hac uita mariã ccupo¬
rał neci passione migrasse: Nõ eñi aĩa s⁊ corpꝰ.
mat̾iali gladio trãsu̾berat᷑ Et icdo pruden¬
tiã marie aut ignarã mist̾i celestis ostendit.
buũ ẽ enĩ u̾bũ cłi ⁊ ualidũ. ⁊ acitus omni
gladio acutissimo. penetrãs usq ad diuisio¬
nẽ aĩe ⁊ sp̃c̃. artuũq ⁊ medullaꝵ. cogitatio¬
nes cordis ⁊ sec̾ta scrutat᷑ aĩoꝵ. qr nuda ⁊ aꝑ¬
ta sũt oĩa di filio: qũe ꝯscientie sec̾ta nõ fal¬
lunt: ꝓpħauit itaq simeon. ꝓphau̾at co¬
pulata cõiugio: ꝓpħau̾at uirgo: Debuit en¬
am uidua. nequa aut ꝓfessio deeẽt aut sexꝰ
Et id̾o ãna stipẽdiis uiduitatis ⁊ moribꝰ. talis ĩ¬
ducit᷑: ut digna plane fuisse c̾datur. que re¬
dẽptorẽ oĩum uenisse nũciaret: Cuiꝰ m̾ita

Expanded text:
uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatfilio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio deesset aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita
Abbreviated transcription (Latin):
on solũ ab angłis ⁊ ꝓpħis. a
pastoribꝰ ⁊ parẽtibꝰ. s etiã a senio¬
ribꝰ ꝙ ĩtis: gn̾atio dñi accipit
testimoniũ Om̃is etas ⁊ ut̾q sexus. euentoꝵq
miracula fidem astruũt Uirgo gen̾at. ste¬
rilis parit: mutꝰ loqͥtur: helisabeth ꝓph̃at.
maguis adorat. ut̾o clausꝰ exultat: uidua
cõfiretur. iͦtus expectat: Et bñ itus qͥ nõ sũa
s ppłi grãm reqͥrebat. cupiens ip̃e corporee

Expanded text:
on solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ uictores. cũ ꝑ.xͥl. dres uictores
ieunãdo desid̾i̾oꝵ carnahũ fuissemꝰ:
Cum aũt qͥ hũc num̾um cõsecratũ.
gule ĩtemꝑantia uiolasset: tanqũa
se facile suꝑari: Quomͦ enĩ potest
ĩ alt̾o diabłi imꝓbitatẽ uinc̾e. qͥ gu¬
le intẽꝑantiã in se ip̃o nõ uicit ⁊̃ priꝰ

Expanded text:
tores jejunando desideriorum carnalium fuissemus; cum autem, qui hunc numerum consecratum gulae intemperantia violasset, tanquam se superari. Quomodo enim potest in altero diaboli improbitatem vincere, qui gulae intemperantiam in se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cotidie re oppugnãt : Ecce enĩ auari¬
cia te diuiciaꝵ ambitõne circumuenit.
lux urza. epularũ suauitate captiuat.
heresis scientie falsitate ꝑu̾tit : Uince
gͦ mimicos ꝓprios. ut iñcere possis ã¬
alienos Nonenĩ fr̃s leue peccatũ fide¬
libus uindictã qͣdragesimã uiolare:¬

Expanded text:
t. Ecce enim avaritia te divitiarum ambitione circumvenit, luxuria epularum suavitate captivat, haeresis scientiae perversitate pervertit. Vince ergo inimicos proprios, ut vincere possis alienos. Non enim, fratres, leve peccatum est, fidelibus indictam Quadragesimam a
Abbreviated transcription (Latin):
mansit ⁊ uictꝰ ẽ : Temulentũ agg̾dit᷑
drabłs. lipxuriosũ oppugnat iimiicꝰ Uͥ
aũt ieruniũ ud̾it fugit : metuit ꝑtime̾¬
cit: Terret᷑ pallore esꝰ. debilitat᷑e media.
ĩfirmitate ꝓst̾nitur: Prost̾nitur autẽ
inqͣm ĩ firmitate : qr xͥana ĩfirmitas for¬
titudo ẽ Uñ at apłs: Cũ ĩfirmor: tũe

Expanded text:
mansit, et victus est? Temulentum aggreditur diabolus, luxuriosum oppugnat inimicus. Ubi autem jejunium viderit, fugit, metuit, pertimescit; terretur pallore ejus, debilitatur inedia, infirmitate prosternitur: prosternitur, inquam, infirmitate; quia christiana infirmitas fortitudo est. Unde ait Apostolus: Cum infirmor, tu
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ gͦ sic̃ dixi leue peccatũ ẽ. indictũ-
uolare zeninzũ: Nã ut hoc exẽplis b̾u¬
ter approbemꝰ. legimꝰ ĩ librͥs regnoꝵ cũ
saul rex isrł bellũ contra allophilos
gerereret. uniu̾so eũ excereitu indixis¬
se ieiunũ. ⁊ abstinentibꝰ cũctis. eũ cõtra
adu̾sarios pugnare cepisse: Bonꝰ plane
rex. qͥ hostes suos nõ tã armis qͣm de¬
uotõne nĩcebat: ⁊ plus dimicabat re¬
ligõne qũa telis Cũ gͦ saul abstinẽt¬
am die suis oĩbus indixiss. ⁊ ponathã
eiꝰ filiꝰ p̾cepti nesciꝰ. int̾ mtͣ ediũ as a¬
hostrũ acies uictor incedẽs. fanũ̃ mel¬
lis intincta ceptri sũmitate gustass:
ranta indignatõ repñte cõmota ẽ.
ut ⁊ differret᷑ uictora. ⁊ diuinitas le¬
deretur: Deinq nec bello finis impo

Expanded text:
 sicut dixi, leve peccatum est indictum violare jejunium. Nam ut hoc exemplis breviter approbemus, legimus in libris Regnorum, cum Saul rex Israel bellum contra Allophylos gereret, universo eum exercitui indixisse jejunium, et abstinentibus cunctis, cum contra adversarios pugnare coepisse . Bonus plane rex, qui hostes suos non tam armis quam devotione vincebat, et plus dimicabat religione, quam telis. Cum ergo Saul abstinentiam diei suis omnibus indixisset, et Jonathas ejus filius praecepti nescius, inter medias hostium acies victor incedens favum mellis, intincta sceptri summitate, gustasset; tanta 419 indignatio repente commota est, ut et differetur victoria, et divinitas laederetur. Denique nec