comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos autem superius laterculos diximus quae sunt &ipsequi¬
dem solidae figurae hocmodo fiunt quotiens aequa¬
libus spatiis in longitudinem latitudinem que porrectis minor
his additur altitudo ut sunt huius moditres terbis qui sunt
xviii. uel quattuor quaterbis. uel alio quomodo ut his in longi¬
tudinem latitu dinemq: aequis minor altitudo ducatur. hi difi¬
niuntur hoc modo laterculisunt qui fiunt ex aequalibus a equa¬
literminus. asseres uero &ipse quidem figurae sunt solidae. sed
hocmodo ut ex aequalibus aequaliter ducantur inmaius. Nam
si aequa fuerit latitudo longitudini & maior sit altitudo ille
figurae a nob asseres a grecis decades nominantur. ut siquis
hoc modo faciat. quattuor quater nouies qui inde procreantur
asseres nominati sunt sphericiuero quos uel emiolos coneo¬
los superius appellauimus hi sunt qui ex inaequalibus in ae¬
qualiter ducti. ꝑ in aequalia creuerunt Erbiuero qui ex ae¬
qualibus aequaliter ꝑ aequalia produeti sunt. XXX

Expanded text:
uos autem superius laterculos diximus, quae sunt et ipsae quidem solidae figurae, hoc modo fiunt. Quotiens aequalibus spatiis in longitudinem latitudinemque porrectis, minor his additur altitudo. Ut sunt hujusmodi 3 ter bis, qui sunt 18, vel 4 quater bis, vel alio quolibet modo, ut his in longitudinem, latitudinemque aequis, minor altitudo ducatur. Hi definiuntur hoc modo: Laterculi sunt, qui fiunt ex aequalibus aequaliter in minus. Asseres vero et ipsae quidem figurae sunt solidae, sed hoc modo ut ex aequalibus aequaliter ducantur in majus. Nam si aequa fuerit latitudo longitudini, et major sit altitudo, illae figurae a nobis asseres, a Graecis clocides nominantur, ut si quis hoc modo faciat 4 quater novies, qui inde procreantur, asseres nominati sunt. Sphenisci vero, quos cuneolos superius appellavimus, hi sunt qui, ex inaequalibus inaequaliter ducti, per inaequalia crevere; cubi vero, qui ex aequalibus aequaliter per aequalia producti sunt. CAPUT XXX.
Abbreviated transcription (Latin):
onstat igitur primo quidem loco unitatem propriae inmuta¬
bilisq: substantiae eiusdemq naturae dualitatem uero
primam alteritatis mutationisq ẽẽ. principium. secundo
uero loco omnes in pares numeros propterunitatis cogna¬
tionem Eiusdemq atq inmutabilis substantia e esse parti¬
cipes. Pares uero obbinarii numeri consortium alteritati¬
bus esse ꝑmixtos. T& ragonus quoque ad eundem modum¬
considerarimanifestum est. Nam quod eorum conpositio &
coniunctio ex inparibus fit. inmutabilieos naturae pronun¬
tiabo coniunctos. quod uero parte altera longiores excopu¬
latione parium procreantur . Num quam ab alteritatis ua¬
ri&ate separantur. XXXUII
ALTIRNATIM POSITIS QUADLATIS ET PARITALTERA

Expanded text:
onstat igitur primo quidem loco, unitatem propriae immutabilisque substantiae ejusdemque naturae, dualitatem vero primam, alteritatis mutationisque esse principium. Secundo vero loco, omnes impares numeros propter unitatis cognationem, ejusdem atque. immutabilis substantiae esse participes, pares vero ob binarii numeri consortium, alteritatibus esse permixtos. Tetragonos quoque ad eumdem modumconsiderari manifestum est. Nam quod eorum compositio et conjunctio ex imparibus fit, immutabili eos naturae pronuntiabo conjunctos. Quod vero parte altera longiores ex copulatione parium, procreantur, nunquam ab alteritatis varietate separantur. CAPUT XXXVII. Alternatim positis quadratis, et parte altera
Abbreviated transcription (Latin):
tur exbinario uel quaternario. Idest exsecundo t&ragono
senarius triangulus procreatur. Ex quaternario quoque
& senario de narius triangulus nascitur . & adeundem ordi¬
nem cuncta triangulorum ratio constabit. Dis ponantur
enim alternatim intert&ragoni & parte altera longiores.
qui ut melius ꝑ notarentur. prius induobus eos uersibus dis¬
posuimus postautem eosdem ꝑmiscuimus & qui exinde
trianguli nascerentur descripsimus.¬
QUIMADMODUAI QUADRATI EXPARTE ALTEAA LONGIORI¬
BUS UELEIAITALIINA LONGIORIS EX QUADRATIS FIANI
mnis uero t& ragonus siei proprium latus addatur uł eodẽ
rursus dematur parte altera longiorfit. Nam quae quattuor¬
t& ragono siquis duo iungat uł duo d&rahat .ui. addendo pro¬
fici& & duo d&rahendo aduterque figuram contin& parte
altera longiorem. quaescilic& magna est alteritatis uis.
Omnis enim infinita & ind&erminata potentia ab aequali¬

Expanded text:
tur. Et ex binario vel quaternario, id est ex secundo tetragono tur. Et ex binario vel quaternario, id est ex secundo tetragono senarius triangulus procreatur. Ex quaternario quoque et senario, denarius triangulus nascitur. Et ad eumdem ordinem, cuncta triangulorum ratio constabit. Disponantur enim alternatim inter se tetragoni et parte altera longiores, qui ut melius pernotarentur, prius in duobus eos versibus disposuimus, post autem eosdem permiscuimus, et qui exinde trianguli nascerentur ascripsimus.Quemadmodum quadrati ex parte altera longioribus, vel parte altera longiores ex quadratis fiant. Omnis vero tetragonus si ei proprium latus addatur, vel eodem rursus dematur, parte altera longior fit. Namque 4 tetragono si quis duo jungat, vel duo detrahat, 6 addendo perficiet et duo detrahendo, at uterque figuram continet parte altera longiorem, quae, scilicet magna, est alteritatis vis. Omnis enim infinita et indeterminata potentia, ab aequali
Abbreviated transcription (Latin):
xuI. t& ragonus factus est ille a quaternario nu¬
mero. Id est pari producitur. quater enim quattuor
xUI. sunt. & in sequenti quoque ordine ubi exsenario & xii.
&bis in suam summam ducto nouenario XXXUI. fiunt.
ex continenti pari senario copulantur. sexenim sexies
XXXUI. restituunt. Nec minus in eandem rationem cadert
Hicenim ex octonario continenti postsenarium nascitur. Octies
enim octo . lxiiii. t&ragonum iungunt & in aliis quoque secun¬
dum eundem modum siidem facics rationis ordo nondiscrepat
XXUI QUODEXQUADRATIS ET PARIEALTIRA LONEIO
uuduero quod exhis duobus tota omnium formarum uid& ur
orta prolatio nonminore consideratione notandum est.
Namque trianguli qui cunctas alias formas sicut superius
docuimus collecti producunt. His iunctis uelut ex quibusdã
elimentis oriuntur. Namq exuno primo t&ragono & binario
primo parte altera longiore ternarius triangulus copula¬

Expanded text:
16 tetragonus factus est, ille a quaternario nu16 tetragonus factus est, ille a quaternario numero, id est pari, producitur. Quater enim quatuor 16 sunt. Et in sequenti quoque ordine ubi ex senario et duodecim, et bis in suam summam ducto novenario, 36 fiunt, ex continenti pari senario copulantur. Sex enim sexies 36 restituunt. Nec minus in eamdem rationem cadet, Hic enim ex octonario continenti post senarium nascitur. Octies enim octo 64 tetragonum jungunt. Et in aliis quoque secundum eumdem modum si idem facias, rationis ordo non discrepat. CAPUT XXXIV. Quod ex quadratis ex parte altera longiolud vero, quod ex his duobus tota omnium formarum videtur orta prolatio non minore consideratione notandum est. Namque trianguli qui cunctas alias formas, sicut superius docuimus, collecti producunt, his junctis velut ex quibusdam elementis oriuntur. Namque ex uno primo tetragono, et binario primo parte altera longiore, ternarius triangulus copula
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoque nonopor t& minore admiratione suspicere quod
secundum proprias naturas ubi altrinsecus duot&ragonistant.¬
& unus parte altera longior in medio ponitur t&ragonus
quinascitur illesemꝑ ab inpari procreatur. Nam ex supe¬
rioribus uno. & iiii. &bis multiplicato binario factus est.
Nouenarium faciunt. qui ternarius inparest numerus
coniunctus est xxv. t&ra gonus & ipse ex inpare quina¬
rio nascitur & continenti post ternarium. quinquies
enim quinq. XXU. producunt. & quinarius postterna¬
rium in parest numeriis insequentiquoq eadem
ratio est: Nam qui ex nouem & XUI. & bis ducto xii.
quadratus xluiiii. producitur. Ille a septinario
in pari fit . & post quinarium continenti. septies enim
UII. Xluiiii. creant. Atuero ubiduo altrinsecus
parte altera longiores unum medium t&ragonũ
claudunt omnes ex his qui fiunt t& ragoni a pari¬
bus producuntur. Nam qui ex duobus & sex. parte
altera longioribus & qua ternario bis multiplicato

Expanded text:
llud quoque non oportet minore admiratione suscipere, quod secundum proprias naturas, ubi altrinsecus duo tetragoni stant, et unus parte altera longior in medio ponitur, tetragonus qui nascitur, ille semper ab impari procreatur. Nam ex superioribus, uno et 4 et bis multiplicato binario, factus est Ter enim tres 9 faciunt, qui ternarius impar est numerus. conjunctus, est 25 tetragonus, et ipse ex impari quinario nascitur continenti post ternarium. Quinquies enim quinque 25 procedunt, et quinarius post ternarium, impar est numerus. Et in sequenti quoquo eadem ratio est. Nam qui ex 9 et 16 et bis ducto 12 quadratus 49 producitur, ille a septenario impari fit post quinarium continenti. Septies enim septem 49 creant. At vero ubi duo altrinsecus parte altera longiores unum medium tetragonum claudunt, omnes ex his qui fiunt tetragoni, a paribus producuntur. Nam qui ex duobus et 6 parte altera longioribus et quaternario bis multiplicato,
Abbreviated transcription (Latin):
parte altera longior. bis multi plic&ur. t&ragonus fit.
Namque unus & quattuor siiungantur .u. faciunt eorũ
binarius parte altera longior bis ducatur quattuor fa¬
ciunt. quiiuncti .uiiii. sineulla dubitatione conficient.
qui est numerus quadratus & ad eundem modum in aliis
hoc modo dispositis numeris quos supra discripsimus idem
constat intelleg. siuero conuertas &interduos primum
& secundum parte altera longiores. secundum t&ragonum
ponas qui in ordine quidem secundus est sed actu & opere pri¬
mus ex duobus parte altera longioribus. congregatis. & bis
multiplicato medio t& ragono rursus t&ragonus conficitur.
Namque intersex &binarium numerum qui sunt primus
& secundus parte altera longiores. si ponatur quaternarius
ordine secundus primus actu t&ragonus & coniungantur
duo & sex faciunt uiii. tum sibis ducantur medi iiii. faci¬
unt rursus octonarium quicum superioribus iuncti xui.
t&ragonum pandunt.

Expanded text:
parte altera longior bis multiplicetur, tetragonus fit. parte altera longior bis multiplicetur, tetragonus fit. Namque unus et 4, si jungantur, 5 faciunt, eorum binarius parte altera longior si bis ducatur, quatuor faciunt, qui juncti, 9 sine ulla dubitatione conficient, qui est numerus quadratus. Et ad eumdem modum in aliis hoc modo dispositis numeris, quos supra descripsimus, idem constat intelligi. Si vero convertas, et inter duos primum et secundum parte altera longiores secundum tetragonum ponas, qui in ordine quidem secundus est, sed actu et opere primus, ex duobus parte altera longioribus congregatis, et bis multiplicato medio tetragono, rursus tetragonus conficitur. Namque inter 6 et binarium numerum, qui sunt primus et secundus parte altera longiores, si ponatur quaternarius ordine secundus, primus actu tetragonus, et conjungantur duo et sex, faciunt 8. Tum si bis ducantur medii, quatuor faciunt rursus octonarium, qui cum superioribus juncti, sedecim tetragonum pandunt.
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Eritq secundus primi duplus tertius secundi sesqualter
quartus tertii ses quitertius secundum eandem couenientiam
quae superius demonstrata est.
Dursus quadrati inuicem in paribus differuntur parte altera
tuero sunter primum & secundum t&ragonum primum paste
altera longiorem ponimus adutros que eos una proportione¬
coniungitur in utrisq enim ꝓportionibus dupli multi plicitas
inuenitur. sinuero intersecundum tertiumque t&ra gonũ.
sccundum parte altera longiorem ponas ses qualterae con¬
parationis adutrosq. forma conponitur. & suntertertium
& quartum t&ragonum tertium parte altera longiorem
constituas ses qui tertia species nascitur. &idem suncunc¬
tis feceris cunctas super particulares species inuenirimira¬
Et ad eundem modum incaxeris conuenit in tueri rursus
siponantur duo t&ragoni exsuperius descriptis id est
primus & secundus &inunum colligantur. & medius eorũ

Expanded text:
untur. Eritque secundus primi duplus, tertius secundi sesquialter, untur. Eritque secundus primi duplus, tertius secundi sesquialter, quartus tertii sesquitertius, secundum eamdem convenientiam quae superius demonstrata est. Rursus quadrati invicem imparibus differunt, parte altera vero si inter primum et secundum tetragonum, primum parte altera longiorem ponimus, ad utrosque eos una proportioneconjungitur. In utrisque enim proportionibus dupli multiplicitas invenitur. Sin vero inter secundum tertiumque tetragonum, secundum parte altera longiorem ponas, sesquialterae comparationis ad utrosque forma componitur. Et si inter tertium et quartum tetragonum, tertium parte altera longiorem constituas, sesquitertia species nascetur, et idem si in cunctis feceris, cunctas super particulares species invenire miraem modum in caeteris convenit intueri. Rursus si ponantur duo tetragoni ex superius descriptis, id est primus et secundus, et in unum colligantur, et medius eorum
Abbreviated transcription (Latin):
orumigitur si primum compares primo dupli quantitas inue¬
nitur quae est prima multiplicitatis especies siuero secunduns
secundo hemioliae quantitatis habitudo ꝓducitur. si tertiumꝰ
tertio ses quitertia proportio ꝓcreatur si quartum quarto
ses quarta. & qui quintum quinto ses quiquinta. & hinc super¬
particularium normam inquamuis longissimum spatium
ꝓgrediens integram in offensamq repperies. ita ut in prima
dupli ꝓporportione unitatis solius sit diferentia . duonãq
abuno sola semꝑ discrepant unitate . Inses qualtera uero:p
duorum est diferentia. Inses qui tertia trium. Inses qui¬
quarta quattuor. & deinceps secundũ suꝑ particulares
formas numerorũ quod ad differentias attin& unotantũ crer
pares & tertium secundo & quartum tertio . & quintum quarto
easdem rursus proportiones effici pernotabis quas insuperior e
forma descripsimus. sed hic differentiae abunitate non incho¬
ant sed ab inario numero in infinitum ꝑeosdem calculos ꝓgredi¬

Expanded text:
orum igitur si primum compares primo, dupli quantitas invenitur, quae est prima multiplicitatis species. Si vero secundum secundo, hemioliae quantitatis habitudo producitur. Si tertium tertio, sesquitertia proportio procreantur. Si quartum quarto, sesquiquarta, et si quintum quinto, sesquiquinta. Et hinc superparticularium normam in quodvis longissimum spatium progrediens integram inoffensamque reperies. Ita ut in prima dupli proportione unitatis solius sit differentia. Duo namque ab uno sola semper discrepant unitate. In sesquialtera vero duorum est differentia, in sesquitertia trium, in sesquiquarta 4, et deinceps, secundum superparticulares formas numerorum, quod ad differentias attinet, uno tantum crpares, et tertium secundo, et quartum tertio, et quintum quarto, easdem rursus proportiones effici pernotabis quas in superiore forma descripsimus. Sed hic differentiae ab unitate non inchoant, sed a binario numero in infinitum per eosdem calculos progredi
Abbreviated transcription (Latin):
uistera Multitudo tñ cõestiõĩs eiꝰ ĩducit Do¬
Lorẽ neruoꝵ ¶ Semẽ etĩa eius ꝯfert asꝑitati gut¬
turis Et mustillago srĩs eiꝰ hũectat caña ¶ Pomũ
cõẽstũ cõfert uõitui et ebrietati et sedat sitĩ pre¬
cipue si elixet᷑ Et iõ sapiẽtes utũt᷑ ip̃o pꝰ uinũ
inultũ suptũ ffit aute ex eo sirupꝰ qui ꝯfortat
⁊ppetitũ mortuũ et deiectũ ¶ Si autẽ decorticae

Expanded text:
iscera. Multitudo tamen commestionis eius inducit dolorem nervorum. Semen eciam eius confert asperitati gutturis, et mucilago seminis eius humectat cannam post commestum. Confert vomitui / et ebrietati, et sedat sitim, precipue si elixetur; et ideo sapientes utuntur ipso post vinum multum sumptum. Fit autem ex eo syropus, qui confortat appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstrinuẽtoꝵ musicaliũ sicut lire et mouocord̾i
et alioꝵ sibũ ex abiete facti nõ ualẽt Sed
coopture uẽtriũ optiui sũt ex abiete facti
quia ille aerẽ in profuudo uasoꝵ uusicaliũ
ꝯntatũ ꝑ raritates suas emittũt paulatun.

Expanded text:
instrumentorummusicalium, sicut vigelle, lire, monocordi et aliorum similium ‹ex› abiete facti non valent. Sed cooperture ventrium optime sunt ex abiete facte, quia ille aerem in fundo vasorum musicalium concitatum per raritates suas emittunt paulative.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Estã calidũ et siccũ Et expellit uẽtositat s
Eresoluit Et ĩx̾tute eius est ĩtisio et exsit¬
atio et aqua eiꝰ sciptiçitas ¶ Cuini au
facies lauati ex aq̃ eiꝰ clarificat cã si tñ
miuis sepo Iteretͦ lotio ciꝰ cit̾uat c̾am

Expanded text:
 calidum et siccum, et expellit ventositates et resolvit; et in virtute eius est incisio et exsiccacio et aliqua stipticitas. Cum autem facies lavatur ex aqua eius, clarificat eam; et si nimis iteratur locio eius, citrinat eam
Abbreviated transcription (Latin):
et temporis indebita intencio ex pensio cosulm
tibi lemus oꝑandum illudbreue opus qnod¬
scripsi inqno millus etror modice expense
lenitas oꝑis breintas temporis fims uero
defideratue Ex quo ta et onmes iu sine falso
ꝑcipietis Noli ergo frater car issime cum maiori
opere occupari ꝗma propter salutem christi
predicacioms officnim iucrando tempns

Expanded text:
et temporis indebita expensio, consului et temporis indebita expensio, consului tibi levius operandum, illud breve opus conscripsi in quo nullus error, mlevitas operis, brevitas temporis, et finis vere desideratus. Ex quo tu et omnes tui sine falso percipietis. Noli ergo te, carissime, cum maiori opere occupare, quia propter salutis, et Christi praedicationis officium, et lucrando tempus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ partes totins lana et impone intro et furnello ut in pͦ.
opere fecisti ꝑ totum regendo tanto tempore nel
citra quousq inderis pulnores iterum factos quos
iterum accipe nel extrahe Et si ins iingere et
digosci eo ꝙ una pars tingit septies.⁊ ꝓtes et
elixir Tnno procedas ad terciam practitam
ingrediendo figit Profine totius est notandum
sinon hẽs dmineralem secure poteris laborare
sicut iste dat tamen magnas et ex pensas largissias¬
brorum et lme intermię modicum cum
ceso et pone in eo ꝑ secundum porcione medieme
et lacõ exꝑtum adhoc et pone suꝑ os tegule ad
fortem ignem et cum totum liquefactum fuorit
Sinaũt medicinam tuam multiplicare ins
non scribo qm̃ peccatum esset hoc secretum
ueris secularib reuelare qmi magis querunt¬
hanc scienciam propter uamtatem ꝙ̃ der¬
honorem cinsit honor et gla in secula seculorn
Amen¬
U ERUM opns illud quod uulgaribus
stilo phisico scripsi a dommno Alberto semel
hyspamca tibi nota sed quia est magm lucri

Expanded text:
 partes totius, lava et impone vitro et furnello, ut in primo opere fecisti, per totum regendo tali tempore vel circa, quousque videris pulveres iterum factos, quod iterum excipe vel extrahe, et si vis tinge, et o quod una pars tingit septies septem in Elixir. Tunc procedas ad tertiam practicam, ingrediendo tingit. Pro fine huius notandumvivum minerale, secure poteris laborare sicut iste, dat tamen largas expensas. CAPUT VIbrorum et line interius modicum cum sevo, et pone in eam secundum proportionem Medicinae et latum praeparatum ad hoc et pone super os tegulae et da fortem ignem, et cum totum liquefactum fuerit,Si autem medicinam tuam multiplicare volunon scribo, quoniam peccatum esset hoc secretum viris secularibus revelare, qui magis hanc scientiam propter vanitatem, unt, cui honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. Verum opus illud quod vulgaribus stylo satis Physico conscripsi, a D. Alberto semel Hispanica tibi nota. Sed quia magis lucri
Abbreviated transcription (Latin):
coninngendi tncturas ohn commiscotur cum
cis in prefundum ingrediens et penetrans
nahiraliter qmia adheret cis
Lindiget tamen fermento R nel albo.
miscetur ergo facilius cum sole et luna et fit unũ¬
eoꝙ illa dne corpora sunt maioris perfectioms
eo contmentes cum eo miscentur ad album nel¬
omma in quibus ad nr̃m indigemus opus ci mchil
distillando .li. essencram extrahendo cñ dictis¬

Expanded text:
coniungendi tincturas, quoniam commiscetur cum coniungendi tincturas, quoniam commiscetur cum eis in prufundum ingrediens, et penetrans naturaliter, quod est, adhaeret eisrficitur, indiget tamen fermento rubeo, vel albo, miscetur ergo facilius cum Sole et Luna, et sit unuest quia corpora sunt maioris perfectioniseo continentes commiscentur ad rubeum eomnia quibus ad opus nostrum indigemus, cui nihil destillando, quintam essentiam extrahendo, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
nulla alia re oxtranea indigenę insi fermẽto
albo nel rubeo qua est pura et mmeralis in
nullo umẽ alio opere poita ex gna in regmine
temgora appent iͥn pͥmis em̃ diebus oportet
mane surgere et nidere si runca nr̃a floruit
in segnentions cerumũ transmutatur in
similitudmem crocei et multiplicat colores
in quibus intensus omme crlor albns expectado¬
est qui cumq expectemus sine gnecuq. eerope
tactu simplex qui lapisb tot nommna quot suntres
inmuudo sed ut bremterme expediam Materia
rata qued statim uemt de uena et nũꝙͣ fuit¬
ex qno si aligud fit dicitur solum multigligał
modicum tamen tingit respectii anag istori
longam digestionem Seguere ergo Albertũ
minerali qͥma ipm̃ est operis ꝑfectum adustiois
salmficatum et susienis effectum Cum em̃ figit
est mictura rubediis nel albedine uberrimo
refectioms fulgidi solenderis et non receder a
commixto gma est anncabile aetallis et medni

Expanded text:
nulla alia extranea indigens, nisi fermento nulla alia extranea indigens, nisi fermento albo vel rubeo. Quare est pura naturalis in nullo unquam alio opere posita, ex quo in regimine tempora apparebunt. In primis etiam diebus oportet mane surgere, et videre si vinea floruit, in subsequentibus corvinum transmutatum in solitudine caeci, et multiplices colores in quibus omnibus intensus color albus est spectandus, quo habito, expectemus sine quocunque errore tactu simplicem, qui lapis habet tot nomina quot sunt res in mundo: sed ut breviter me expediam, materiaparata, quae statim venit de vena, et nunquam fuitex quo si aliquid sit, dicitur solum moltiplicatio, modicum tamen tingit respectu magisterii, longam digestionem. Sequere ergo Divum Albertum minerali, et ipsum est operisusionis effectivum, cum enim figitur, est tinctura albedinis vel rubedinis uberrimae refectionis, fulgidi splendoris, et non recedit a commixto quod est amicabile metallis et medium
Abbreviated transcription (Latin):
simile ꝙ̃uis ex egna et asmo mulus gnetur
ori tuo custodiam sicut sapiencie filius margna¬
ritas ante porcos non proncit Cum deo ergo tin¬
ante oculos habeas non oportebit te reges ac
Suspectus est em̃ omnis m hac arte sernens
regibus et prelatis cum ip̃c hus subuemre nõ
pro precio meternũ nulli prestare debet Sint
em̃ regule predicte in oretuo secreto sigillo
confisas
UONIAN sitiendum Auicennã in
Nos querimus soãm ueram et unam facere ex
pluribus cum una em̃ fixa que si super ignem
cum pondere debito Cimis tinctura nobilis
thesanrum excedit uniuersum nam unares unũ
facit tria tria dus dno unum finaliter existunt
a diabolo est ideo gni pacienciam non hĩt ab
operacione manuũ suspenduntur Mora etiã¬
ese necessaria quia oniins actu est naturalis
quam segintur ars nr̃a et suũ habet modum &
tempiis determinatum Inserimenta nero simt
necessaria non tamen multa prout patrbit in
sit aggregata est tamen una sola materia

Expanded text:
uamvis ex equo et asino mulus generetur ori tuo custodiam, et ut filius sapientum, margaritas ante porcos non proiicies. Cum Deo tuo ante oculos habueris, non oportebit te Reges et Suspectus enim omnis hac arte serviens Regibus et Praelatis, cum ipse non in aeternum praestare debet. Sint ergo regulae praefatae in corde tuo secreto signaculo confisusuoniam secundum Avicennam in Nos quaerimus substantiam veram et unam facere ex pluribus coactam fixam, quae super ignem cum pondere debito, cuius tincturae nobilitas mundi thesaurum excedit universum. Nam una res nostra facit esse tria, tria duo, duo unum, finaliter existunt.a diabolo est; ideo qui patientiam non habet, ab operatione manuali suspendat. Mora est etiam necessaria, quia omnis actio naturalis, quam sequitur ars nostra, suum habet modum et tempus determinatum. Instrumenta vero sunt necessaria, non tamen multa prout in sequentit sit ex pluribus aggregata, est tamen una sola materia;
Abbreviated transcription (Latin):
mem̃ins ꝑticipant snam naturam dieuntur losores
et compares ꝑ. ex qna compositione et simul fulione
lac uirgins emanabit silocum itum clare inte llexeris
consegneris optatum
Baculo ligneo donec bene soluatur et isceatur &

Expanded text:
in suam primam naturam, dicuntur sorores et compares Mercurii, ex sua compositione et simul fixione, lac virginis emanabit, si locum istum clare intellexeris.consequeris optatum.baculo ligneo, donec Sol bene solvatur et misceatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nichil oꝑ amur sed uirtus igins recta lapidem nr̃mn eꝑat.
medico labore ꝑ ancisq expensis proeo ꝙ lapis noster
dracoms semel solutus iune ipe lapis seipm calemat
sublimat discillat redncit coagulat et mrtute igins
propercionati scipm ꝑficit in uno mense sine alterius
et qui prms in nulle alio opere sit positus łb.z. ad
tribus incib deinde fac ip̃m transire ꝑ cerium

Expanded text:
nihil operamur, sed virtus ignis bene recti lapidem nostrum operatur modico labore, et paucis expensis, puta quod lapis noster onis semel solutus, tunc ipse lapis seipsum calcinat, sublimat, destillat, reducit, lavat, congelat, et virtute ignis proportionati, seipsum perficit in unico vase sine alterius et qui prius in nullo opere sit positus, libras qtribus vicibus, deinde fac ipsum transire per corium
Abbreviated transcription (Latin):
adoꝑacionem nr̃am Et attende ꝙ non debet esse
corio in uitrum et ultra in furnellum Iuꝑins
descriptum et lampade accensa ita contuma
nocte dicq ꝙ numꝙ̃ extinginatur ut flamma somes
melusa et cum tranite ꝑ cucrat nõ tamen ollam
nolueris propter colores iunee et colores
qui dicitur terra mortua uel homo mortuns in
septimanas et grossum feitu᷑ est gracile lene
ponderdum asperum molle et dulee amat imi
connersione herarñ naturarũ uirtute ignię
occulte complete Cum ergo inderis plures
tͦs exsiceates extrahe et si probare nis et
omma miscueris et eodmodo sicut ad rnbeũ
addito ei tempore suy dieto clapso est

Expanded text:
erationem: et attende quod debent esse corio in vitrum, et vitrum in furnellum superius descriptum, et lampade accensa infranocte dieque quod nunquam extinguatur, et flamma semel inclusum recto tramite percutiat, non tamen ollam volueris flores vivos et colores qui dicitur terra mortua, vel homo mortuus in  viginti septimanas, et grossum tunc factum est gracile, leve ponderosum, asperum molle, et dulce amarum, conversione naturarum, virtute ignis occulte completa. Cum ergo videris pulveres tuos exsiccatos, et si probam et gati misqueris in eodem modo sicut et rubeum addito et tempore supradicto elapso, potest
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor elomenta cõgolata et dopurata.
Quidã uero aliiscũ ino spiritu ot corpo.¬
nõ probaueru: naturalis tamon uidotur
et uerns. et certo ꝙ õmibus quasi ignotus.
dũ aliquałr ponit. E go uero cũ tompres ha.

Expanded text:
quatuor elementa et depurata: quidam alii uno spiritu et cum corponon probaverim, naturalis tamen videtur, et vereor et credo quod omnibus quasi ignotus sit, dum aliquantulum tangat. Ego vero cum locum
Abbreviated transcription (Latin):
Tot libri erronei
tot fatuitatos totq ꝑpositionũ diuersitates ab his igno.¬
rantious scriptã sunt ut cũ om̃ia tua. oporando
per ipsa exponderis. do Stientia dos peraudo. effectũ
minime cõsẽqueris. Ego uero om̃a conspdorans.
Quomodo nogos habuorint oporationos subtiles et

Expanded text:
 libri erronei, totque fatuitates, totque operationem diversitates ab istis ignorantibus scriptae sunt, ut cum omnia tua operando per ipsa expenderis, de scientiae desperando effectum minime consequaris. Ego vero omnia considerans, et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Ista arbor est compoᵗ.ad fuit̃ ꝙ plus urenũ
possit artista uenire ad finẽ uinde pꝰ in
arbor Radice Ex uno latẽ pomiꝰ hoĩe
Cx aͦ latẽ urinã q̃ ẽ compositũ ex quol
fit allryͦ et isto in ꝑte ad sigͣndũ ꝙ isti

Expanded text:
Ista arbor est composita ad finem quod plus breviter possit artista venire ad finem. Unde prius in arboris radice ex uno latere ponimus hominem, ex alio latere urinam, quae est compositum ex quo fit alchimia, et isto in parte est
Abbreviated transcription (Latin):
de nĩo phoꝵ̾ qͥ. uoͣtur als clausula testaͭ
ad y. in s. et suꝑ posito cooꝑtorio pour
per hu nel septẽ dies Et postea Reoue
illud Et uidebis aqͣm muus clarã quã
nrẽs om̃ia corᵃ et conchilas ad Refor̾idũ
margaritas ad pͫ statũ Et ad compoᵈ
lapides p̃ciosos de ipĩs metallis sic̾
inferus Docebuꝰ Et si forsã posueris
in illo f. .I. 3. luue cito dissolue. Et si po¬
sues aycuriuꝰ ligatũ in panno cito de suo
odore erit congellatũ qd̾ cõn̾tit᷑. in liã
in capa ferrea cũ gruus et malib et luã
multũ bona et alba et laborablĩs muis
si in aqͣ t̾restri lume que fit ad lapides p̃ ciosos
suo odore cõuertit᷑ in lunã purissimã
Post ꝙͣ hebis sic f. q̃ ẽ compo ͭᵃͣ de E et

Expanded text:
ophorum, qui vocatur alias Clausula Testamenti ad Y in S, et superposito coopertorio pone ue vel septem dies; et claram, quam vens omnia corpora et conchilias ad reformandum margaritas ad primum statum et ad componendum lapides pretiosos de ipsis metallis, sicut inferius docebimus. Et si forsan posueris in illo F unam onciam lunae, cito dissolvetur. Et si posueris mercurium ligatum in panno, cito de suo odore erit congelatum et convertitur in lunam in cappa ferrea cum gummis et materialibus et luna multum bona et alba et laborabilis nimis, si in aqua terrestri lunae, quae fit ad lapides pretiosos, suo odore convertitur in lunam purissimam. Postquam habes sic F, quae est composita de E et
Abbreviated transcription (Latin):
toopiat unã .3. de auro puro in folus munt
tenuissĩs et cooꝑi cũ suo capite et cito in spacõ
Unnns aue maria Et crodo in deũ erit auꝵ
mo̾sis in aquã pallidam Et tũc distilla
allam aquad qñ fuit frigida ꝑ filtrũ a fecib
deg iõ cuxes l dictis fecib Et serua
aquã inu.
Itom apꝯ .3. de luna fina in folus et dissolue illã
i tãta aquã sic̾ fecist de auro et fac stare᷑ peo
spaciuã sup̃ dictũ et luna conũtet᷑. in aquã uroidẽ
et distilla per filtru et ponas in alind. u. et
P.i. ÷ ueneris et dissolue in f. sit̾ feciste¬

Expanded text:
oncia m de. auro puro in foliis nimis tenuissimis, et cooperi cum suo capite et cito in spatio unius Ave Maria et Credo in Deum erit aurum conversum in aquam palidam; et tunc distilla illam aquam quando fuerit frigida per filtrum a faecibus, et non cures de dictis faecibus, et serva aquam in V. onciam unam de luna fina in foliis, et dissolve illam in tanta aqua, sicut fecisti de auro, et fac stare per spatium supradictum, et luna revertetur in aquam viridem; et distilla per filtrum et ponas in alio V, et de onciam unam Veneris et dissolve in F sicut fecist
Abbreviated transcription (Latin):
ferius pꝰ pͥmũ sompnũ pͥmã aquã Et ꝑone
in uase plunbato Postea ponre in S. et
clande uene cũ cooꝑtorio et stet in loco
frgido zo. dieb quia si nõ putre fre̾t inchil
ualẽt postea Reõne .b. cio e. Et suꝑ .S.
pone t. Et pone ii .o. xo horis. Et dis¬
tillabr̃ aqͣ. clarissiã que ẽ S. Et tñt
x. manrebit in s. Et post Recipe. E. et
poire in s. super.ix. et tut̾ e mouebit
x. Et totũ poue in .i. et stet per g ͦ

Expanded text:
 primum somnum primam aquam. Et pone in vase plumbato. Post pone in S et claude bene cum suo coopertorio, et stet in loco frigido triginta dies; quia, si non putrefieret, nihil valeret. Postea remove B cum S, et super S pone T, et pone in O quadraginta horis, et distillabitur aqua clarissima, quae est E. Et tunc X manebit in S; et post recipe E et pone in S super X, et tunc E movebit X. Et totum pone in N et stet per quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
mãsit in s. pone .e. qd̾ mnultimo distiblasti
s. cooptorio Rotũdo Et poire .ii.ii. per
zo. dies Et post pone s. cũ S. Ct x
in o. Et fac e. distillari Et post Reduc
illud xi. ad lr. in.p. Et alia uite ele¬
modũ dictũ ad .in. Et postea ad .d. ꝑd.
Et post ea x. tnĩ cũ s. ad lr. per . p.
usq nichil sit in .x. de.h. hãc Re̾por̾is
uidẽ ad ocłm Et tuc̾ x. cõu̾tet᷑.iii .i. qd¬

Expanded text:
mansit in S pone E, quod in ultimo distillasti,S coopertorio rotundo et pone in N per tres dies, et post pone S cum E et X in O, et fac E distillari; et postea reduc illud X cum S ad K in P, et alia vice lemodum dictum ad N, et postea ad D per O et postea X tantum cum S ad K per P, usque nihil sit in X de H: hanc rem poteris videre ad oculum. Et tunc X convertetur in I, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsueͫ pone f. in uase cioculatõnis nrl
pellicano et qd libet illoꝵ est bonũ et figas
Postea aꝑpebit color nuus albus et Resple
guctas suꝑ aullia nulliũ metalla et exͭ
aurũ purũ Et si uis ꝙ ꝯu̾tat᷑. in la¬
pud̃ pone illã in.p. et in .R. ꝑ alios 3o .d.¬

Expanded text:
e ponere F in vase circulationis vel pellicano; et quodlibet illorum est bonum, et figuras postea apparebit color nimis albus et resplenguttas super millia millium metalla, et erit aurum purum. Et si vis quod convertatur in lapidem, pone illam in P et in R per alios
Abbreviated transcription (Latin):
Rõnes pp̃ mtitatẽ Diffiõius secret et adhuc
ẽ certus qr uegetatĩtas et aĩa tuntas sut̾ actiões
secreti nõ ꝓp̾e s subiectiẽ et dicunꝰ / qr ist
accioes non sur̾ ipe in secreto quia nulla Res
ht̃ insi unã ꝓpͥam qͣlitate̾ et ħẽ illas actioes
subiectie̾ / et iõ ẽ subiectũ uegetatũaiãtũ
et mie̾ ratũ. et uegetat tͣusb̾ staciat et mĩe

Expanded text:
ropter necessitatem diffinitionis secreti. Et adhuc est certus quod vegetativitas et animativitas sunt actiones secreti non proprie sed subiective; et dicimus quod istae actiones non sunt proprie in secreto, quia nulla res habet nisi unam propriam qualitatem, sed habet illas actiones subiective. Et ideo est subiectum vegetatum, animatum et mineratum; et vegetat, transubstantiat et mi
Abbreviated transcription (Latin):
que Res ci ͭa producta ab honne̾ ex qua fit al¬
Ryͣ Et descendet ad uisũ qui uuet ꝙ hõ pro¬
ducꝰ et generat sudorẽ urinã et spurĩ lac̾mas
sangne colerã et cͣ. Capillos et sꝑua Et est tͥstꝭ
phõs Et adhuc de scendit ad uisũ qui uidet ꝙ
sudor nec sangs nec sputu̾ nec colera nec
flenua nec stercus nõ sut de nat᷑a lapidifica¬
tiã nec capilli nec sꝑma Et io affirmat
ꝙ uulla Res istaꝵ pocest t̾nsirre in lapide qr
allry. uerissie d t̾ransire in lapidẽ duꝵ Et

Expanded text:
quae res est ista, producta ab homine, ex qua fit alchimia. Et descendit ad visum, qui videt quod homo producit et generat sudorem, urinam et sputum, lacrimas, san- guinem et coleram, capillos et sperma. Et est tristis, philosophos. Et adhuc descendit ad visum, qui videt quod nec sudor, nec sanguis, nec sputum, nec colera, nec flegma, nec stercus non sunt de natura lapidificativa, nec capilli, nec sperma. Et ideo affirmat quod nulla res istarum potest transire in lapidem, quia alchimia verissime debet transire in lapidem durum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua gnãtur allry. Et ut sit magꝭ certꝰ
adhuc int̾rogat prõ Rõne si est illa Ret sie
dubio qr adhuc nõ ẽ multũ contentꝰ de
Responsione supͣdicta Et tũc descendet
nuscit᷑. de m̃ori mũdo Et in isto iĩori nũ¬
do in aquis salsis in me. t̾imiõ maris istim
mioris mu̾di Sediĩ dicta ista cognoset¬

Expanded text:
ex qua generatur alchimia. Et ut sit magis certus, adhuc interrogat pro ratione, si est illa res sine dubio, quia adhuc non est multum contentus de responsione supradicta. Et tunc descendit nascitur de minori mundo, et in isto minori mundo in aquis salsis, in medio termino maris istius minoris mundi. Secundum ista dieta cognos
Abbreviated transcription (Latin):
uice petit Rõnẽ et Recordatur descendendo ad
est de Rs incellaualib tm̃ et sensualib tũi Et
nddus m̃or est d. Re sensuali et Intelletuã li in uiii
et sic ꝯtiuet id qd nu̾ddus maior cõtinet s ẽ unõr ꝙͣ¬
nerat allry ͣ et producat Et Ru̾tit᷑. supra
ad uisũ qui unle̾t illũ uegeͭᵘ Rõne cuiꝰ h̃ ptã¬

Expanded text:
vice petit rationem; et recordatur, descendendo ad est de rebus intellectualibus tantum et sensualibus tantum; et mundus minor est de re sensuali et intellectuali in uno: et sic continet id quod mundus maior continet, sed est minor qunerat alchimiam et producat. Et revertitur supra ad visum, qui videt illum vegetatum, ratione cuius ha
Abbreviated transcription (Latin):
et indrogat quis preduc̾ et ugenerat qͣre
desceͫ ad uisio et uidet ꝙ homo generat hoio
et poniũ poma et plata aliã platã Et ui¬
det ꝙ nulla Res in Reb nãlib generat dissiͭ
s̾. Et qr secretũ absconsũ et allry᷑ de uet se
gnãre ꝑ quãlib istaꝵ Reꝵ Et quia allryᵃ de
lapidib nõ pr̃ eẽ gnãta nec de metallis

Expanded text:
et interrogat, quis producit et generat. Quare descendit ad visum et videt quod homo generat hominem, et pomum poma, et planta aliam plantam; et videt quod nulla res in rebus naturalibus generat dissimile sibi. Et quia secretum absconsum et alchimia debet se generare per quamlibet istarum rerum, et quia alchimia de la
Abbreviated transcription (Latin):
suspẽde una die et maueat̾ in locꝭ suit ꝑi
tegrũ annũ. Habe letitiã in dño qr prepata
ẽ tibi minera artifii in loco nat᷑e cũ qua ii
ꝑuo tpre possis face̾ id qd ña nõ pi̾ facere
ꝑ mulle annos.
Carbũculuss cc̃ om̃s lapides ẽ Inuẽtus maiõi ualor
circa om̃s gẽtes et sua complexio est tõ de auro

Expanded text:
suspensae in una et maneat sic in locis suis per integrum annum; habe{t laetitiam in Domino, quia praeparata est tibi minera artificialis in loco naturae, cum qua in parvo tempore possis facere id, quod natura non potest facere per mille annos. Carbunculus circa omnes lapides est inventus maioris valoris circa omnes gentes, et sua complexio est tota de au
Abbreviated transcription (Latin):
et cl ande ora ampular ⁊ cũ amastica et intõfi̾¬
nice̾so Et de suꝑ cormõ de castrato et pol᷑
aliquã Rẽ ad conẜiuandũ colla ampullaꝵ
Et alie aque que nõ huĩ foces quã ł / in suõ
U. sunt pot  ad lierẽ in loco caro et sunt suspẽse

Expanded text:
et claudeora ampullarum cum mastice et incenso et desuper coreum de castrato, et ponas aliquam rem ad conservandum colla ampullarum; et aliae aquae, quae non habent faeces, quaelibet in suo V sint positae ad aerem in loco claro et sint susp
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ .I.z. martꝭ boni et dissolus in tã̾to de f.
parũ Rbeã et dla ut sup̃. in alio .u. et de
fetib nõ cures
odo habes om̃s aquas cũ quib ꝑficit᷑ to ͫ¬
magõiuz de lapidib p̃tio ẜ qd magriu ex¬

Expanded text:
iam unam Martis boni, et dissolve in tantum de.F rubeam; et distilla ulterius in alio V et de faecibus non cures. Modo habes omnes aquas, cum quibus perficitur magisterium de lapidibus preciosis: quod magiste
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ nõ nocebit ei qui eu portat nec morsus troi not
epilesti  euit sanus et eũ portars erit gr̃osus
Regibz
Modo loquini᷑. u̾tutes dyauãtꝭ cuiꝰ cõplexio
etoᵒ argẽtea Accipe gͦ aquã aereã arget

Expanded text:
 non nocebit ei, qui eum portat, nec morsus tyri nec epillentici, erit sanus. Et eum portans erit gratiosus regibus. Modo loquemur virtutes diamantis, cuius complexio est tota argentea. Recipe
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ capitꝭ et oculoꝵ Et pomt pacẽ mt̾ dis¬
cordãtes et fac̾ portaete cascum A
Maugnia est lap̃ cumꝰ complexio est totafer¬
rea Accipe gᵒ. aquã induratiuã fer ri et poe
ad indurandum per mõ a lioꝵ la puh et Redu¬
cas illuꝰ ad ꝑfectionem sic̃ diximꝰ uirtus
illius lapid̃ ⁊ Restrigẽ om̃e fluxũ sangͣnis
s lieaus euad collũ. Item ad pluxum uẽtois
si posurr sup uentre
Torquesa est lap̾ cuiꝰ complexio est tota cuprea
et unã de aqua Rresta argeti et ponre in mol¬
de ceree et indura per doct̾uã supͣdictã p̾mai
aqua induratiua auri et t᷑ das ip̃m ad ꝑ fetiõnẽ
Ruis de equis bestus et de arborib et fac̃iᵐᵐ
Dmaragdꝰ e lap̾ ciuꝰ cõplexio est tota ar¬
gẽtea et cuprea Accipe g ͦ aquã arge̾ti aereã
ꝙͣtũ uis et imple moldẽ de aqua aerea cupri
et sic fac de aqͣ induratiã argẽti et de aqͣindura¬
tiua cupri et indura in istꝭ inyotionib aquã moldi

Expanded text:
 et oculorum; et ponit pacem inter discordantes; et facit portantem castum. Mandina est lapis cuius complexio est tota ferrea. Accipe ergo aquam indurativam ferri et pone ad indurandum per modum aliorum lapidum; et reducas illum ad perfectionem, sicut diximus. Virtus illius lapidis est refrigerare omnem fluxum sanguinis, si ligaveris eum ad collum. Item ad fluxum ventris, si posueris super ventrem. Torquesa est lapis, cuius complexio est tota cuprea et unam de aqua terrestri argenti et pone in molle cerae et indura per doctrinam supradictam primam in aqua indurativa auri; et tradas ipsum ad perfectionem uis et de bestiis et de arboribus; et facit illum Smaraldus est lapis, cuius complexio est tota argentea et cuprea. Accipe aquam argenti aereain quantum vis et de aqua aerea cupri et fac de aqua indurativa argenti et de aqua irtdurativa cupri et indura in istis mixtionibus aquam mollis;
Abbreviated transcription (Latin):
ferio Et ilele quie uiger comꝑo᷑ ad modũ
caltedome Et compoͬ exo aqua sta̾ui aere ⁊
Et exaqua derea ar ͭ eqͣles ꝑtes et de
aqua ł restor sta nĩ tm̃ sit̃ qualib istarũ
qua ꝑ huduratõ albi fit in aqua udimatott
Iouiez Miges indurat᷑ in aqua sacmdetottio

Expanded text:
est niger, componitur ad modum calcidoniae. Et componitur ex aqua stanni aerea, et ex aqua aerea argenti aequales partes; et de aqua terrestri stanni tantum, sicut qualibet istarum aquarum. Induratio albi fit in aqua indurativa lovis; niger induratur in aqua Saturni; decoctio
Abbreviated transcription (Latin):
induratia uel t̾restris et clande cito uas cũ suo
post Reone molde de cera cum temiclis auoiuel
argẽti de aurati ut Imple molde de aqua auoi
que erat ad aere̾ ꝑ a̾nĩ et tñt Renestas moli
rd nasum et ditte eũ per spaciũ sup̃ dictũ eł
cito dicta aq̃ que ẽ intꝰ congellaur̃ ad moduꝰ

Expanded text:
laude cito vas cum suo post remove molem de cera cum tenaculis auri vel argenti deaurati, et imple molem de aqua auri, quae erat ad aerem per annum; et tunc remitte molem ad vas, et dimitte eum stare ad spatium supradictum et cito dicto aqu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃gnans nõ eut abortina Et si uerenũ
fudt in cibo nel potu et lapis scaret ĩ nre̾ sa
Illi qui ibi fuerunt non por̾unt comedere
uel uibẽ de illo inqͦeꝰ uenenĩ
Camestꝰ e̾ lap̃ qui lt̾ facrẽ hoĩs cũ capile crispis
et ad mõ pueri Alii suiꝰ qui huc̃ faciẽ mulieris
qr sic gñat illos na maior mũdi et in om̃ib oꝑib¬
sũ naͣles et et sui̾ lapides qu hutꝰ multos colo¬
res et sut̾ albi alii Ruber et alii ad mõ calcedoĩe
et quilib lap̃ hĩ suã u̾tute uariabilẽ sedĩ
om̃e Rubeꝰ e plus laudatꝰ albus cõpo᷑ ex aqua

Expanded text:
praegnans, non pariet abortivum; et si venenum praegnans, non pariet abortivum; et si venenum fuerit in cibo vel potu et lapis staret in mensa, illi, qui ibi fuerint, non poterunt edere vel bibere de illo, in quo est venenum. Canafeus est lapis, qui habet faciem hominis cum capillis crispis et ad modum pueri; et alii sunt, qui habent faciem mulieris, quia sic generat natura maioris mundi et in omnibus ourales. Et sunt lapides, qui habent multos colores: et aliqui sunt albi e alii rubei et alii ad modum calcidoniae; et quilibet lapis habet suam virtutem variabilem. Sed inter omnes rubeus est plus laudatus. Albus co
Abbreviated transcription (Latin):
unã ꝑte̾ Et postqͣ ipe molde natare sue
aqͣ aerea mictas dictas aquas ꝑ me̾ suram
dictã in moldẽ cereã et durifica in aquat
induratĩa alioꝵ lapud̾̃ uirtutes illiue siuss¬
ignis nec de sole Et si posueris illũ suꝑ ollã qñ
bullit ime ces sabit et portãs ooit castus et¬
ualet lunatieo
Uala sia est alius lapis et sua forͣ est pedinistra
uel scaulo stam quomõ pluit et est durꝰ sit̃̾ dya¬
mas cuiꝰ cõplexio ẽ de ar ge̾to et de stãnõ
et misce tm̃̃ in molde ceree ꝑ mo supͣdictutꝰ
in me ͦ ignis nõ comburet᷑ nec calefit et
curat om̃e sobrẽ acutã Et portãs eũ in
ore nel mauu nõ siciet nec rrascetur nec ap¬
petet luxuriari
quã aereã auri et aquã aereã ferri et de aqͣ
aerea argeti et suit ꝑ ꝑtes equales et
pote ͣ ad indurandũ in aqua induratiuã aurp̃
Et fac sit̾ de alus. uireutes eirs sut qui
portat hĩ si tͣusit per medi̾ me̾ duos qͥ
sui in odio exut̾ annai Et si portat eũ mulr

Expanded text:
unam partem; et postquam ipsa molles nataverit sine aqua aerea mittes dictas aquas per mensuram dictam in molem ceream; et durifica in aqua indurativa aliorum lapidum. Virtutes illius suignis nec de sole; et si posueris illam super ollam, quando bullit, immediate cessabit; et portans erit castus; evalet lunatico. Galasia est alius lapis, et sua forma est sicut pedinistra idest schanestra quando pluit; et est dura sicut diamans, cuius complexio est de argento et de stanno. ein medio ignis, non comburetur nec calefit; et curat omnem febrem occultam; et portans eum in ore vel manu non scitiet nec irascetur nec appetit luxuriam. de ferro. Accipe aquam aeream ferri et de aqua aerea argenti et sirtt partes aequales; et ponas ad indurandum in aqua indurativa auri; et fac sicut de aliis. Virtutes eius sunt: qui portat hunc, si transit per medium inter duos, qui sunt in odio, erunt amici; et si portat eum mulier
Abbreviated transcription (Latin):
hamoniteũ atq ħ recocca frebat ipurrũ uittũ ac canbidũ Ingrã
iger am ⁊ trãslucidus crossior usu/ et inspẽcłis parietũ ꝓyma¬
gine imbras redente.gẽmas multi exer fac̃iũt. hũc lapidem
et inindia ⁊ inytalia ⁊ ab occeanũ Inhyspar̃a nast tradũt ¶ ftetur
aũt sub tyberiõ cesor quẽbam arcifitem epagitasẜ ulc tẽpe

Expanded text:
ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quenda
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sparsim ꝑ litus pardẽet epłas / nec sẽeñt ꝓ actollendis uasis lapi¬
des glelas lucri uasis suberderũt. Quibus accẽsis priuxta harena
litoris / trãflucento nou liquoris fluxisẜ ruuiłis Et hanc fuisse
originẽ uicri. Mop aũt ut ẽ Inge luosa folercid nõ fuit tõtenta solo
adiectu cupro/ at nntro. Rirsus fundẽ Inofficimis ⁊ alius sr̃atu si¬
gurat / allus tõno terit᷑. alius augẽti modo cilat ^  Singit̃ /⁊ multis
modis ita ut Iacͣnchos sarhirosq ⁊ iurides ymitet̾ oycos belaliaꝵ
gẽmaꝵ colores /Neq ẽ alia speculis apciõ mã uł pictut accomodaciõ
moximus tñ honõ Incandido uituo ꝓxuneq Inc̾stalh similitudine
unde ⁊ ad pocandum argenti metalla i auri pepulit uicrũ olim fi¬
ibat ⁊ Inytalia ⁊ ꝑ gallias ⁊ hyspaiam harena alba mollissima /pila
molaq terebat᷑ꝰ. De hinc miscebat tribus parcib nuu pondẽ uł
rẽ sura / ac liquata Inalias pornaces tr̃assindebat᷑. q̃ massi uocabat

Expanded text:
cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur
Abbreviated transcription (Latin):
memoria in omnibus auaitis scienciis memoriter retinendis facundis in eiblis
retẽtis facunde proferendis Ingenium et intellectus in scienciis addisendis

Expanded text:
memoria in omnibus auditis scientiis memoriter retinendis, facundia in omnibus retentis facunde proferendis, ingenium et intellectus in scientiis addisscendis et intelligendis