comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ANUIN INGENIUI
Uluculli magnũq optĩar
artiu studium: tum omĩs
liberalis x digna homine
nobili ab eo pertepta doct̾na
quib temporib florere ĩ to¬
ro maxime potuit caruit
oĩno rebus hũanis. Ut n urbanus Ad modu adules¬
cens cum tratre pari pietate & industria predito pater¬
nas mimicitias magna est cũ gloria ꝑsecutus in asia
questor profectus ibi ꝑmultos annos ad mirabili quada
laude promĩtie prefuit. deinde absens factus edilis
continuo pretor licebat .n. celerius legis premio post
in astrica inde ad consulatu quem ita gessit ut di¬
ligentia admirarent᷑. omnes ingeniu agnoscerent
Post ad mitridaticũ bellu missis a lenatu non mõ
opĩonem nicit omniuĩ. que de uirtute eius erat: sed
etias gloria suꝑioꝵ Ideoq fuit mirabilius. quod
ab eo laus imꝑatoria non admodũ spectabat᷑ qui
adulescentia in forensi oꝑa: questure diuturnũ tempꝰ
Murena bellun in ponto gerente ĩ asia pate cõsump¬

Expanded text:
num ingenium L. Luculli magnumque optimarum artium studium, tum omnis liberalis et digna homine nobili ab eo percepta doctrina quibus temporibus florere in foro maxume potuit caruit omnino rebus urbanis. ut enim urbanis admodum adulescens cum fratre pari pietate et industria praedito paternas inimicitias magna cum gloria est persecutus, in Asiam quaestor profectus ibi permultos annos admirabili quadam laude provinciae praefuit; deinde absens factus aedilis, continuo praetor licebat enim celerius legis praemio, post in Africam, inde ad consulatum; quem ita gessit ut diligentiam admirarentur omnes ingenium agnoscerent. post ad Mithridaticum bellum missus a senatu non modo opinionem vicit omnii, quae de virtute eius erat sed etiam gloriam superiorum; idque eo fuit mirabilius quod ab eo laus imperatoria non admodum expectabatur, qui adulescentiam in forensi opera, quaesturae diuturnum tempus Murena bellum in Ponto gerente in Asiae pace consump
Abbreviated transcription (Latin):
mur igit᷑ nihil posse ꝑcipi: &. n de eo omis est contro¬
uersia: Sed prius patica cũ Anthioco: Iuihec ipsa
que a me defendunt & didicit apud philone tam
dui: ut constaret dutius didicisse neiẽm. &: scripsit
de his reb accuratissũne .& idem hec non acrius accu¬
sauit ĩsenectute: ꝗͣ antea detensitauerat: Quãuis ig̃
uent acutus ut fuit: tamen incõstantia lenat̾ auctas¬
Quis. in qua .i. iste dies illuxerit quero: qui illi oste¬
derit ea: qua multos annos esse negauisset: ueri &.
falsi nota: Ex cogitauit aliquid. cadem dicit que stor¬
ci. penituit eum illa sensisle. Cur non se transtulit ad
alios : & maxime ad stoicos. coꝵ. erat .n. propͥa ista
dissensio: Quid .ni. in ne sarchi penitebat : ꝗd darda:
qui erant athenis tum principes stoicoꝵ. Nunꝗͣ a
philone discessit: nisi postea ꝗͣ ip̃e cepit. qui se audi¬
rent hr̃e: Unde aute subito uetus achademia re¬

Expanded text:
mur igitur nihil posse percipi; etenim de eo omnis est contromur igitur nihil posse percipi; etenim de eo omnis est controversia. Sed prius pauca cum Antiocho, qui haec ipsa quae a me defenduntur et didicit apud Philonem tam diu ut constaret diutius didicisse neminem, et scripsit de iis rebus acutissime, et idem haec non acrius accusavit in senectute quam antea defensitaverat. quamvis igitur fuerit acutus, ut fuit, tamen inconstantia levatur auctoritas. quis quam enim iste dies inluxerit quaero, qui illi ostenderit eam quam quam multos annos esse negitavisset veri et falsi notam. excogitavit aliquid? eadem dicit quae Stoici. paenituit illa sensisse? cur non se transtulit ad alios, et maxime ad Stoicos? eorum enim erat propria ista dissensio. quid eum Mnesarchi paenitebat, quid Dardani; qui erant Athenis tum principes Stoicorum. numquam a Philone discessit, nisi postea quam ipse coepit qui se audirent habere. Unde autem subito vetus Academia re
Abbreviated transcription (Latin):
nem hec pͥmu conclusio qua habeat uim cõsidera
nu &. secundũ. Carneades. nõnunꝗͣ secundũ illd
dabat assentiri aliqñ. id assequebat᷑ etia opinari
quod tu non uis &. recte ut mihi uideris. Sed illud
pͥmu lapiente si aslensurul esset etia opinatur
falsu essẽ d stoici dicũt & coꝵ ad stipulator Anthi¬
ocus. posse .ii. eu falsa a ueris. & que non poslint ꝑ¬
cipi ab hiis: que possint distinguere. Nobis autẽ pͥmũ
ctia si quid ꝑcipi possit: tamen ip̃a consuetudo assen¬
tiendi ꝑiculosa esse uidet᷑ &. lubrica Quãobre cu
tam uitiolu constet ẽẽ assentiri: quicꝗͣ aut talsu
aut incog̾tu: sustinenda est potius om̃is astensio: ne
a me sumpsero: & quod tu mihi das accepero: sapiẽte
nihil opinari: effectu illud erit sapiente aftectus oẽs
cohibiturꝵ: ut uidendi tibi sit: id ne malis an aliquid

Expanded text:
nem, haec primum conclusio quam habeat vim considera: nem, haec primum conclusio quam habeat vim considera: imum et secundum. Carneades non numquam secundum illud dabat, adsentiri aliquando; ita sequebatur etiam opinari, quod tu non vis, et recte ut mihi videris. sed illud primum, sapientem si adsensurus esset etiam opinaturum, falsum esse Stoici dicunt et eorum adstipulator Antiochus; posse enim eum falsa a veris et quae non possint percipi ab iis quae possint distinguere. Nobis autem primum etiam si quid percipi possit tamen ipsa consuetudo adsentiendi periculosa esse videtur et lubrica. quam ob rem cum tam vitiosum esse constet adsentiri quicquam aut falsum aut incognitum, sustinenda est potius omnis adsensio, ne a me sumpsero et quod tu mihi das accepero, sapientem nihil opinari, effectum illud erit, sapientem adsensus omnes cohibiturum, ut videndum tibi sit idne malis an aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
quod ea tenẽt: que cursu ĩteriore breui coniitit᷑
orbe. sed ad elicen &. clarissimos septentriones
idest rationes has latiore specie non ad tenue elim¬
atas. Eo fit ut errem & uager latus: sed non de me
ut dixi. sed de sapiente querit᷑. Uisa .n. ista cu acri¬
ter mentem sensu ue pepulerũt. accipio usq ĩterdũ
etia assentior. nec percipio tamen. Nihil .n. arbitror
posse ꝑcipi: Non sum sapiens. Itaq uisis cedo. nec pos¬
sum resistere. Sapientis autẽ hanc cẽset Archesila
ui esse maxima. Lenoni assentientis. cauere ne
capiat᷑. ne fallat᷑ uidere. Nihil . n est .n. ab ea cogͥ¬
tione qua habemus. de grauitate sapientis. errore
leuitate temeritate diiunctius. Quid igit᷑ loquor
de firmitate sapientis: quem ꝗde nihil opinari: tu
quoq luculle concedis: Quod qm̃ a te probat᷑ ut p̃¬
postere tecu aguni: iam .n. mox refera me ad ordi¬

Expanded text:
quod eam tenent quae 'cursu interiore brevi convertitur quod eam tenent quae 'cursu interiore brevi convertitur orbe' — sed Helicen et clarissimos Septentriones id est rationes has latiore specie non ad tenue limatas; eo fit ut errem et vager latius. Sed non de me, ut dixi, sed de sapiente quaeritur. visa enim ista cum acriter mentem sensumve pepulerunt accipio iisque interdum etiam adsentior. nec percipio tamen: nihil enim arbitror posse percipi. non sum sapiens; itaque visis cedo nec possum resistere. sapientis autem hanc censet Arcesilas vim esse maximam Zenoni adsentiens, cavere ne capiatur, ne fallatur videre; nihil est enim ab ea cogitatione, quam habemus de gravitate sapientis, errore levitate temeritate diiunctius. Quid quid igitur loquar de firmitate sapientis? quem quidem nihil opinari tu quoque Luculle concedis. quod quoniam a te probatur, ut praepostere tecum agam iam mox referam me ad ordi
Abbreviated transcription (Latin):
de omĩ statu consilioq totius uite: aut certare cũ
aliis pugnaciter: aut trustrari cu alios tu etia
me ipsu uelim. Itaq nisi meptu putare ĩ tali
disputatione id facerem: quod cum de re.p discep¬
tatur fieri interdũ solet. Iurarem ꝑ Iouem dolq
penates me & ardere studio ueri reꝑiendi: &. ea
sentire que dicerem: Qui .n. possu non cuꝑe ue¬
ru inuenire: cum gaudea si simile ueri quid In¬
uenerim : Sed ut hoc pulcherrimũ esse iuditem
uera uidere: si pro ueris probare falsa turpissimũ
est. Nec tamen. ego il lum qui nihil unqmͣ talli
approbem: qui nũꝗͣ assentiar: qui nihil opiner:
Sed querimus de sapiente. Ego uero ip̃e & mag¬
uuis quide sum opinator: non .n. sum sapiens: &
mmeas cogitationes sic dirigo: non ad illã ꝑuula
cynosura: qua fidunt dure nocturna phenices
in alto ut ait Aratus eoq directius guberuant

Expanded text:
de omni statu consilioque totius vitae aut certare cu'm de omni statu consilioque totius vitae aut certare cu'm aliis pugnaciter aut frustrari cum alios tum etiam me ipsum velim? itaque nisi ineptum putarem in tali disputatione id facere quod cum de re publica disceptatur fieri interdum solet, iurarem per Iovem deosque penates me et ardere studio veri reperiendi et ea sentire quae dicerem. qui enim possum non cupere verum invenire, cum gaudeam si simile veri quid invenerim? sed ut hoc pulcherrimum esse iudico, vera videre, sic pro veris probare falsa turpissimum est. Nec tamen ego is sum qui nihil umquam falsi adprobem qui numquam adsentiar qui nihil opiner; sed quaerimus de sapiente. ego vero ipse et magnus quidam sum opinator non enim sum sapiens et meas cogitationes sic dirigo, non ad illam parvulam Cynosuram, qua 'fidunt duce nocturna Phoenices in alto', ut ait Aratus, eoque directius gubernant
Abbreviated transcription (Latin):
Cesseris non magnoꝑe mirabor: Memini .n. An¬
thiocũ ipm cu annos multos talia sensisset sil
ac uilum sit sententia destitisse. Hec cũ dixisset
Catullus me omẽs intueri. Tum ego non minus
cõmotus: ꝗͣ soleo in causis maiorib. huiusq quada
orone sum exorsus. Me Catulle or̃o luculli de ipãt
re ita mouit: ut docti homĩs &. copiosi & parati:
& nihil pretereuntis coꝵ que pro illa causa dici pos¬
sent: non tame ut ei respondere posse diffidere.
Auctoritas aute tanta plane me mouebat: nisi
tu opposusses non minore tua. Aggrediat igit᷑
si pauca ante quasi de fama mea dixero. Ego
.n. si aut ostentatione aliqͣ adductus. aut studio.
certandi: ad hanc potissima phĩam: me applicaui
non mõ stultitia mea sed etia mores &. natu¬
ram condemnãdu puto. Nam si ĩ minimis reb
ꝑtinatia rep̾hendit᷑. calũnia etia cohercet᷑. ego

Expanded text:
cesseris, non magnopere mirabor: memini enim Ancesseris, non magnopere mirabor: memini enim Antiochum ipsum, cum annos multos alia sensisset, simul ac visum sit sententia destitisse.' Haec cum dixisset Catulus, me omnes intueri. tum ego non minus conmotus quam soleo in causis maioribus huius modi quadam oratione sum exorsus. 'Me Catule oratio Luculli de ipsa re ita movit ut docti hominis et copiosi et parati et nihil praetereuntis eorum quae pro illa causa dici possent, non tamen ut ei respondere posse diffiderem; auctoritas autem tanta plane me movebat, nisi tu opposuisses non, minorem tuam. adgrediar igitur, si pauca ante quasi de fama mea dixero. Ego enim si aut ostentatione aliqua adductus aut studio certandi ad hanc potissimum philosophiam me adplicavi, non modo stultitiam meam sed etiam mores et naturam condemnandam puto. nam si in minimis rebus pertinacia reprehenditur, calumnia etiam coercetur, ego
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o minuatur auctoritas Que cum dixillet: ille fine
fecit:
ORTENS IUS. aute uehementer admi¬
rans: quod quidẽ perpetuo lucullo loquente
fecerat ut eius manul sepe tolleret: nec mir nam
nunꝗͣ arbitror contra achademia dictu esse subti¬
lius me quoq iocans ne an ita sentiens non. eni
satis intelligebam cepit hortari ut sententia deliste¬
rem. Tum nuhi Catullus. Si te inquit luculli oratio
fexit: que est habita memoriter accurate copiole ta¬
ceo: Neq te quo minus: si tibi ita uidcat᷑ sententiã
mutes deterrendu puto. Illud uero non censueri
ut enis aucte moneare. Tantu. n te nũe modo mo¬
muit inquit arridens ut caueres ne quis improbus
riperet te &. in contione quereret: qui tibi constares
cũ idem negares: quicꝗͣ certi posse reꝑiri idem te cõ¬
perissẽ dixisses. hoc queso ne te terreat: de causa au¬
tem ip̃a mali quide te ab hoc dissentire: S in

Expanded text:
ipso minuatur auctoritas.' Quae cum dixisset ille, finem ipso minuatur auctoritas.' Quae cum dixisset ille, finem fecit. Hortensius autem vehementer admirans quod quidem perpetuo Lucullo loquente fecerat, ut etiam manus saepe tolleret: nec mirum; nam numquam arbitror contra Academiam dictum esse subtilius me quoque, iocansne an ita sentiens non enim satis intellegebam, coepit hortari ut sententia desisterem. Tum mihi Catulus 'Si te' inquit 'Luculli oratio flexit, quae est habita memoriter accurate copiose, taceo neque te quo minus si tibi ita videatur sententiam mutes deterrendum puto. illud vero non censuerim, ut eius auctoritate moveare. tantum enim te non modo monuit' inquit adridens, 'ut caveres ne quis inprobus riperet te et in contione quaereret qui tibi constares cum idem negares quicquam certi posse reperiri idem te conperisse dixisses. hoc quaeso cave ne te terreat. de causa autem ipsa malim quidem te ab hoc dissentire; sin
Abbreviated transcription (Latin):
uiditio : priuat aꝓpbatione : om̃ib orbat sensib : Et
cummeriis quide quib aspectu solis siue deus aliquis
siue natura ademerat: siue eius loci que incolebãt situs
ignes tamen aderant: quoꝵ illis uti lumine licebat
liti aute quos tu probas: tantis offusis tenebris. nescin¬
tisla quidẽ ulla nobis ad aspiciendũ reliquerũt. I uos
si sequamuriis uinclis sumus astricti: ut nos cõmouẽ
nequeamus. Sublata .n. assensione omne & motu
te tieri: sed oĩno fieri non põt. Promde etia ne uni
tibi istam sententia minime liceat detende. An tu
cum res occultissimas aperueris in lutemq protuleris
iuratusq dixeris ea te comperisse: quod mihi quoq li¬
cebat: qui ex te illa cognouera: negabiselsẽ reni ulla
que cognosci comp̃hendi ꝑcipi possit: Uide quelo etiã
atq etia ne illaꝵ: quoq reꝵ pulcherrimaꝵ. a te

Expanded text:
iudicio, privat adprobatione omni, orbat sensibus? et iudicio, privat adprobatione omni, orbat sensibus? et Cimmeriis quidem, quibus aspectum solis sive deus aliquis sive na- tura ademerat sive eius loci quem incolebant situs, ignes tamen aderant quorum illis uti lumine licebat: isti autem quos tu probas tantis offusis tenebris ne scintillam quidem ullam nobis ad dispiciendum reliquerunt; quos si sequamur iis vinclis simus astricti ut nos commovere nequeamus. sublata enim adsensione omnem et motumte fieri sed omnino fieri non potest. Provide etiam ne uni tibi istam sententiam minime liceat defendere. an tu, cum res occultissimas aperueris in lucemque protuleris iuratusque dixeris ea te conperisse quod mihi quoque licebat qui ex te illa cognoveram, negabis esse rem ullam quae cognosci conprendi percipi possit? vide quaeso etiam atque etiam ne illarum quoque rerum pulcherrimarum a te
Abbreviated transcription (Latin):
teria : Aut cur celatis quasi turpe aliꝗd sententia
ram: Ut qui audient inquit: ratione potius ꝗͣ aue¬
toritate ducant᷑: quid si utrũq: num peius est : Unũ
tamen illud non celant: nihil esse quod ꝑcipi possit:
An in eo auctat nihil obest : Mihi ꝗde iudet̾ uel płi¬
mu. Quis .n. ista tam aꝑte ꝑspicueq &. ꝑuersa a
falla setutus esset: insi tanta in archelila: multo etiã
maior in Carneade & copia rer& dicendi uis fuis¬
set : Hec Anthiocus fere R. alexandrie: tum & mul¬
tis antus: post multo etia asseuerantius in syria cũ
estet mecũ paulo ante ꝗͣ esset mortiuis. Sed ia etia¬
confirmata caula te hoĩem amicissimu me aute ap¬
pellabat & aliquot annis: minore natu non dubita¬
bo monere: Tu ne cum tantis laudib phĩa extuleris
Nortensiũq nr̃m disłentiente cõmoueris: ea phia
sequere: que contundit uera cum fallis: Spoliat nos

Expanded text:
teria, aut cur celatis quasi turpe aliquid sententiam teria, aut cur celatis quasi turpe aliquid sententiam vestram? 'Ut qui audient' inquit 'ratione potius quam auctoritate ducantur'. Quid si utrumque, num peius est? Unum tamen illud non celant, nihil esse quod percipi possit. an in eo auctoritas nihil obest? mihi quidem videtur vel plurimum. quis enim ista tam aperte perspicueque et perversa et falsa secutus esset, nisi tanta in Arcesila, multo etiam maior in Carneade et copia rerum et dicendi vis fuisset? Haec Antiochus fere et Alexandreae tum et multis annis post multo etiam adseverantius, in Syria cum esset mecum paulo ante quam est mortuus. Sed iam confirmata causa te hominem amicissimum' me autem appellabat 'et aliquot annis minorem natu non dubitabo monere. Tune, cum tantis laudibus philosophiam extuleris Hortensiumque nostrum dissentientem commoveris, eam philosophiam sequere quae confundit vera cum falsis, spoliat nos
Abbreviated transcription (Latin):
pediamini. Primũ qui potestis non impediri: cum
aueris talla non distent: Demde quod uditiui est
ueri : cum sit comue falsi : Ex his illa necessaria
nata est epoche: idest assensionis retentio: in qua
melius sibi constitit Archesilas: siuera sunt: que de
Carneade nõnulli existimant. Si .n. ꝑcipi nihil põt:
quod utriq uisu est tollendut altensust est: Quid .n.
est tam tutile: ꝗͣ quicqͣ approbare non cognitum:
Carneadem aute etiar heri audiebamus. solitũ esse
delabi interdu: ut diceret opinatuꝵ idest pectatuꝵ
esse sapientez. Hihi porro non tam certuz est esse
aliquid quod comp̾hendi possit: de quo ia etia ni mi¬
u disputo: qmͣ sapiente nihil opĩari idest nũꝗͣ assen¬
tiri rei uel false uel incognite. Restat illud quod dic¬
unt ueri inueniendi caula: contra oĩa dici oporte
& pro omibus. Uolo igit᷑ uidere quid inuenerĩt. No
solemul inquid ostendere: que sunt tande ista mĩs¬

Expanded text:
pediamini. primum qui potestis non inpediri, cum pediamini. primum qui potestis non inpediri, cum a veris falsa non distent? deinde quod iudicium est veri, cum sit commune falsi? Ex his illa necessario nata est epoxh\ id est adsensionis retentio, in qua melius sibi constitit Arcesilas, si vera stunt quae de Carneade non nulli existimant. si enim percipi nihil potest, quod utrique visum est, tollendus adsensus est; quid enim est tam futtile quam quicquam adprobare non cognitum? Carneadem autem etiam heri audiebamus solitum esse eo delabi interdum ut diceret opinaturum id est peccaturum esse sapientem. mihi porro non tam certum est esse aliquid quod conprendi possit, de quo iam nimium etiam diu disputo, quam sapientem nihil opinari id est numquam adsentiri rei vel falsae vel incognitae. Restat illud quod dicunt veri inveniundi causa contra omnia dici oportere et pro omnibus. volo igitur videre quid invenerint. 'Non solemus' inquit 'ostendere'. Quae sunt tandem ista mys
Abbreviated transcription (Latin):
hic cum ouu inspexerant: que id gallina peꝑissẽt
ditere solebant: Neq id est contra nos. Nam nobis
satis est oua illa internoscere. Nihil .n. magis adsenti¬
re potest: hoc illud esse: ꝗ si inter illa omĩa oĩno ni¬
hil interesset. habeo .n. regula ut alia uisa uera iu¬
dicez: qualia talla elte non possint. Ab hac mihi nõ
licet transuersum: ut aiĩt digitu discedẽ: ne contũ¬
dam om̃ia. Ueri .n. & falsi non modo cogtio: s etiã
natura tollet᷑: si nihil erit quod intersit. Ut et̃ illud¬
absurdu sit : quod interdu soletis dicere: cu uisa in
aĩs impͥmũt᷑. non uos id ditere interipãs iinpressiões
nihil interesse: sed interspeties & quasdã formas coꝵ
quasi uero non spetie iuisa iudicent᷑. que fide nullas
hẽbunt: sublata ueri & talli nota. Mlud uero ꝑ absur¬
du: quod dicitis probabulia uos sequi: si nulla re ĩ¬

Expanded text:
ii cum ovum inspexerant quae id gallina peperisset ii cum ovum inspexerant quae id gallina peperisset dicere solebant. Neque id est contra vos; nam vobis satis esset ova illa non internoscere; nihilo enim magis adsentirer hoc illud esse quam si inter illa omnino nihil interesset. habeo enim regulam, ut talia visa vera iudicem qualia falsa esse non possint; ab hac mihi non licet transversum ut aiunt digitum discedere, ne confundam omnia; veri enim et falsi non modo cognitio sed etiam natura tolletabsurdum sit quod interdum soletis dicere, cum visa in animos inprimantur, non vos id dicere, inter ipsas inpressiones nihil interesse, sed inter species et quasdam formas eorum. quasi vero non specie visa iudicentur; quae fidem nullam habebunt sublata veri et falsi nota. Illud vero perabsurdum quod dicitis, probabilia vos sequi si nulla re in
Abbreviated transcription (Latin):
cebat᷑ foris. at domi non ab alienis. at sius. An non
iudemus hec usu uenire. ut quos nũꝗͣ putassẽmus a
nobis incernosce posse: eos consuetudine adhibita tã
facile internosteremꝰ uti minimu quide smules esse¬
uderent᷑: Hic pugnes licet. non repugnabo qui
etia conceda illum ip̃m sapiente de quo omus hic
sermo est: cui ei res similes occurrant: quas non hẽat
dinotatas retentuꝵ assensu: nec unꝗͣ melius ulli
uiso assensuꝵ: nisi quod tale fuerit. quale falsu ẽẽ
non possit. Sed ad ceteras res habet quanda artem
qua uera a falsis possit distinguere. Et ad silitudies
istas usus adhibendus est: ut mater geminos int̾noscit
consuetudie oculoꝵ: sic &. tu inter nosces si assueuens
Uides ne ut ĩ ꝓuerbio sit: ouoꝵ inten similitudo :
Tamen hoc accepimus: dely fuisse complures saluis reb
illis. qui gallmas alere ꝑmultas. questus causa solerẽt

Expanded text:
cebantur foris': at domi; 'non ab alienis': at a suis. an non cebantur foris': at domi; 'non ab alienis': at a suis. an non videmus hoc usu venire, ut quos numquam putassemus a nobis internosci posse eos consuetudine 20 adhibita tam facile internosceremus ut ne minimum quidem similes viderentur. Hic pugnes licet, non repugnabo, quin etiam concedam ilium ipsum sapientem, de quo omnis hic sermo est, cum ei res similes occurrant quas non habeat dinotatas, retenturum adsensun nec umquam ulli viso adsensurum nisi quod tale fuerit quale falsum esse non possit. sed et ad ceteras res habet quandam artem qua vera a falsis possit distinguere, et ad similitudines istas usus adhibendus est: ut mater geminos. internoscit consuetudine oculorum, sic tu internosces si adsueveris. videsne ut in proverbio sit ovorum inter se similitudo: tamen hoc accepimus, Deli fuisse complures salvis rebus illis, qui gallinas alere permultas quaestus causa solerent;
Abbreviated transcription (Latin):
sed undiq ꝑfecte &. absolute ita pares: ut inter eos
nihil prorsus intersit. & eo quidẽ ĩnumerabiles: itẽq
hoĩes. deinde postulas ut si mũdus ita sit par alteri
mũdo: ut intereos ne minimũ quidẽ intersit conce¬
dat᷑ tibi ut in hoc quoq nr̃o mũdo aliquid alicui
sic sit par: ut nihil differat nihil intersit. Cur .n. ĩ¬
quies ex illis indiuiduis unde omĩa. Demooritus
gigni affirmat in reliquis mundis &. iii iis quide
ĩnumerabilib ĩnumerabiles quĩti lutatii catulli nõ
mõ possint esse: sed etia sint in hoc tanto mundo.
Catullus alter non poilit estici : Primũ quide me
ad democritũ uocas. cii non assentior. potiusq retellã
propt̾ id quod dilucide docetur a politiorib phisicis
singulaꝵ reꝵ singulas propͥetates esse fac .n. anti¬
quos illos seruilios: qui gemini fuerũt tan smules: ꝗͣ
dicunt᷑. Num censes etia eosde fuisse: Non cognos¬

Expanded text:
sed undique perfecte et absolute ita pares ut inter eos sed undique perfecte et absolute ita pares ut inter eos nihil prorsus intersit, et eo quidem mnumerabiles  itemque homines. deinde postulas ut, si mundus ita sit par alteri mundo ut inter eos ne minimum quidem intersit, concedatur tibi ut in hoc quoque nostro mundo aliquid alicui sic sit par ut nihil differat nihil intersit. 'cur enim' inquies 'ex illis individuis, unde omnia Democritus gigni adfirmat, in reliquis mundis et in iis quidem innumerabilibus innumerabiles Q. Lutatii Catuli non modo possint esse sed etiam sint, in hoc tanto mundo Catulus alter non possit effici?' Primum quiderm me ad Democritum vocas; cui non adsentior potius †quare fallar† potest id quod dilucide docetur a politioribus physicis, singularum rerum singulas proprietates esse. fac enim antiquos illos Servilios, qui gemini fuerunt, tam similes quam dicuntur, num censes etiam eosdem fuisse? 'non cognos
Abbreviated transcription (Latin):
uero aut geminoꝵ aut signoꝵ anulis impressoꝵ pu¬
eriliter insectant᷑: Quis .n. nosti similitudies negat
esse. cum ex płimis in reb appareant: Sed si satis est
ad toilenda cognitione. similia essẽ multa multoꝵ
cur eo non estis contenti preẜtiz concedentib nobis : &.
cur id potius contenditis. quod reꝵ natura nõ patit᷑
ut non suo quidq genere: sit tale quale est: nec sit ĩ
duob & plurib nulla re differens nulla coĩtas: ut
sibi sint d oua ouor & apes apiu simillime: Id
pugnas igit᷑: aut quid tibi nis in geminis: Concedit̃
.n. similes esse: quo contentus esse potueras. Tu autez
inis cosde plane este non siles quod fieri nullomodo
põt dem contugis ad philicos eios. qui maxiẽ in a¬
chademia mident᷑. A quib ne tu quidẽ iam te
abstinebis & ais democritu dicere ĩnumerabiles essẽ
mũdos: & quide sic quosda inter se non solu siles

Expanded text:
vero aut geminorum aut signoruni anulis inpressorum puvero aut geminorum aut signoruni anulis inpressorum pueriliter consectantur. quis enim nostrum similitudines negat esse, cum eae plurimis in rebus appareant. sed si satis est ad tollendam cognitionem similia esse multa multorum, cur eo non estis contenti, praesertim concedentibus nobis, et cur id potius contenditis quod rerum natura non patitur, ut non suo quidque genere sit tale quale est, nec sit in duobus aut pluribus nulla re different ulla communitas? ut †sibi sint et ova ovorum et apes apium simillimae: quid pugnas igitur aut quid tibi vis in geminis? conceditur enim similes esse, quo contentus esse potueras; tu autem vis eosdem plane esse non similes, quod fieri nullo modo potest. Dein confugis ad physicos eos qui maxime in Academia inridentur, a quibus ne tu quidem iam te abstinebis, et ais Democritum dicere innumerabiles esse mundos, et quidem sic quosdam inter sese non solum similes
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere assensionez. contra uos est. Si .n. inter uila
nihil interesset: aut semꝑ sustineret aut nũꝗͣ: Sed ex
hoc genere toto ꝑspici põt leuitas orõnis eoꝵ qui
omia cupiũt confundere. Querimus granitatis con¬
stantie. firmitatis. sapientie iiditiu. Utimur exẽ¬
plis somniantiu: furiosoꝵ ebriosoꝵ Illud attendi¬
mus in hoc omi genere. ꝗͣ iiconstant̾ loquam̃. Non
n. ꝓferemus uino aut somno oppreslos. aut mente
captos tam absurde: ut cum diceremus int̾esse int̾
iugilantiu uila & sobrior d sanor d eore qui es¬
sent aliter atfecti: tum nihil intereile. Ne hoc ꝗde
cernunt omia se reddere incerta: quod nolũt ea dico
incerta que adila grea: Si .n. res se ita heãnt ut ni¬
hil intersit: utrꝵ ita cui iuideat᷑: ut insano ansano
cui possit exploratu essẽ de sua sanitate: quod uel¬
le esticere non mediocris insania est. Similitudies

Expanded text:
sustinere adsensionem, contra vos est. si enim inter visa sustinere adsensionem, contra vos est. si enim inter visa  nihil interesset, aut semper sustineret aut numquam. Sed ex hoc genere toto perspici potest levitas orationis eorum qui omnia cupiunt confundere. quaerimus gravitatis constantiae firmitatis sapientiae iudicium, utimur exemplis somniantium furiosorum ebriosorum: illud adtendimus, in hoc omni genere quam inconstanter loquamur? non enim proferremus vino aut somno oppresses aut mente captos tam absurde, ut tum diceremus interesse inter vigilantium visa et sobriorum et sanorum et eorum qui essent aliter adfecti, tum nihil interesse. Ne hoc quidem cernunt, omnia se reddere incerta, quod nolunt? ea dico incerta quae a/dhla Graeci. si enim res se ita habeat ut nihil intersit utrum ita cui videatur ut insano an sano, cui possit exploratum esse de sua sanitate? quod velle efficere non mediocris insania est. Similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
mittanius. illud .n. dicimus: non eande esse ui neq
ĩtegritate dormientiu &. uigilantui nec mẽte nec
sensu. Nec uinolenti quide que fatiunt eade appro¬
batione fatuint qua sobrii dubitãt hesitant reuotãt
se interdu: iisq que uident᷑. imbecillius assentiunt᷑
cũq edormiuerũt. illa uisa ꝗͣ leuia fuerĩt ĩ telligũt¬
Iuod idem contigit insanis: ut & incipientes fure¬
re sentiant & dicant aliquid quod non sit id ideri
sibi: & cu relaxentur sentiant atq illa dicant.
Alcmeonis. Sed mihi neutiꝗͣ cor consentit cũ oculoꝵ
aspectu. At .n. ipse sapiens sustinet. se in furore: ne ap¬
probet falsa proueris. & alias quidẽ sepe: si aut in sẽ¬
sib ipius est aliqua forte grauitas. aut tarditas aut
obscuriora sunt: que uident aut a ꝑspitiendo tpris
breuitate excludit᷑. Quãꝗͣ totũ hoc sapientẽ aliqñ

Expanded text:
mittamus; illud enim dicimus, non eandem esse vim neque mittamus; illud enim dicimus, non eandem esse vim neque integritatem dormientium et vigilantium nec mente nec sensu. ne vinulenti quidem quae faciunt eadem adprobatione faciunt qua sobrii: dubitant haesitant revocant se interdum iisque quae videntur inbecillius adsentiuntur, cumque edormierunt illa visa quam levia fuerint intelleguntquod idem contingit insanis, ut et incipientes furere sentiant et dicant aliquid quod non sit id videri sibi, et cum relaxentur sentiant atque illa dicant Alcmeonis 'sed mihi neutiquam cor consentit cum oculorum aspectu'. 'At enim ipse sapiens sustinet se in furore ne adprobet falsa pro veris.' Et alias quidem saepe, si aut in sensibus ipsius est aliqua forte gravitas aut tarditas, aut obscuriora sunt quae videntur, aut a perspiciendo temporis brevitate excluditur. Quamquam totum hoc, sapientem aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩu deinde maniu uisoꝵ una depulsio est. sie
illa cogitatione ĩ formant᷑. quod fien solere concedimꝰ
siue inquiete. siue ꝑ uinu. siue ꝑ insania. Na ab
omib eiusdẽmodi usis ꝑspicuitate qua mordicus
tenere debemus abesse dicemus. Quis .n. cũ sibi fingit
aliquid & cogitatione depingit: nõ simul ac lẽ cõmoui
atq ad se reuocauit. sentit quid intersit inter ꝑspic¬
ua & mania : Eade ratio est somnioꝵ. Nu centes
Enniu cum in orti. cũ ser Galba uicino suo ambu¬
lanissẽt dixissẽ: uisus sum mihil cũ galba ambulare
At cũ somniauit ita narrauit. Uisus homerus adesse
pocta. Idemq in epicario. Nam uidebar somniare
me. &. ego esse mortuu. Itaq simul ut exꝑrecti lumꝰ
Uisa illa contemnimꝰ: neq ita hẽmus: ut ea que ĩ toro
gessimus. At .n. dũ. udent᷑. eade est ĩ soninis spẽs
coꝵ: que iugilantes uidemus pͥmu interest. Sed ido¬

Expanded text:
Omnium deinde inanium visorum una depulsio est, sive Omnium deinde inanium visorum una depulsio est, sive illa cogitatione informantur, quod fieri solere concedimus, sive in quiete sive per vinum sive per insaniam. nam ab omnibus eius- dem modi visis perspicuitatem, quam mordicus tenere debemus, abesse dicemus. quis enim, cum sibi fingit aliquid et cogitatione depingit, non simul ac se ipse commovit atque ad se revocavit sentit quid intersit inter perspicua et inania? eadem ratio est somniorum. num censes Ennium, cum in hortis cum Ser. Galba vicino suo ambulavisset, dixisse 'visus sum mihi cum Galba ambulare'? at cum somniavit ita narravit 'visus Homerus adesse poeta', idemque in Epicharmo 'nam videbar somniare med ego esse mortuum'. itaque simul ut experrecti sumus visa illa contemnimus neque ita habemus ut ea quae in foro gessimus. 'At enim dum videntur, eadem est in somnis species eorum quae vigilantes videmus.' Primum interest, sed id o
Abbreviated transcription (Latin):
int̾noscat᷑: deinde: ut ne internoscat᷑ quide : Postre¬
mo: ut nihil inter hoc & illud intersit. Huc si ꝑueneris
ie tibi pͥmu quicqua concedente meu uitiu fuerit
Sin ipse tua sponte processeris: tuũ: Quis . n. tibi dede¬
rit: aut omĩa deum posse: aut ita tactuꝵ essẽ si possit:
quomõ aut scimul: ut si quid cui simile esse possit se
ne internosci quidẽ : Postremo. ut eađe sint: ut si lu¬
pi canib similes eosdẽ dicis ad extremũ. Etꝗde hões¬
tii similia sunt queda non honesta de bonis: nõ bona
& artititiosis minime artifitiosa. Quid dubitamus
igit᷑ affirmare: inhil inter hec interesse: Ne repugnã¬
tia ꝗde uidemus. Nihil. est .n. quod de suo genere ĩ ali¬
ud genus transterri possit. At si efficeret᷑ ut inter ui¬
sa differentiu geneꝵ nihil interessẽt: reꝑirent᷑ que
ꝙ in suo genere essent & ĩ alieno quod fieri nõ põt:

Expanded text:
internoscatur, deinde ut ne internoscatur quidem, postreinternoscatur, deinde ut ne internoscatur quidem, postremo ut nihil inter hoc et illud intersit.' huc si perveneris me tibi primum quidque concedente, meum vitium fuerit, sin ipse tua sponte processeris, tuum. quis enim tibi dederit aut omnia deum posse aut ita facturum esse si possit? quo modo autem sumis ut si quid cui simile esse possit; se ut ne internosci quidem, postremo ut eadem sit? et si lupi canibus similes, eosdem dices ad extremum? et quidem honestis similia sunt quaedam non honesta et bonis non bona et artificiosis minime artificiosa: quid dubitamus igitur adfirmare nihil inter haec interesse? Ne repugnantia quidem videmus? nihil est enim quod e suo genere in aliud genus transferri possit; at si efficeretur ut inter visa differentium generum nihil interesset, reperirentur quae et in suo genere essent et in alieno; quod fieri qui potest?
Abbreviated transcription (Latin):
inter ĩtestinu & oblatu. Postremo si nulla iula st̃
probabilia: que falsa sint alia ratio est: Sin aute
sunt cur non etia: que non facile internoscant᷑: cur
non ut plane nihil intersit: presertim cum ip̃i dica¬
tis sapiente inturore sustinere se ab om̃i assentu: qr
nulla m uisis distinctio appareat: Ad has omnes
uisiones inanes anchiocus ꝗde & permulta dicebat¬
& erat de hac una re: unius diei disputatio. Mihi.
autez non idem facũdu puto: sed ipsa capita dicẽda
Et pͥmu quide hoc rep̃hendendũ: quod captiosissiõ
nime probari solet. cũ aliquid minutati & grudati
addit᷑ aut demitur. Soritas hoc uocant: qui aceriũ
estĩtiũt uno addito grano. Uitiosu sane & captiosũ
genus. Sic .n. ascenditis. Si tale uisu obiectum est
a deo dornuenti. ut probabile sit: cur non etia ut
ualde uerisimile: cur deinde non ut difticiliter a xo

Expanded text:
inter intestinum et oblatum. 'Postremo si nulla visa sunt inter intestinum et oblatum. 'Postremo si nulla visa sunt probabilia quae falsa sint, alia ratio est; sin autem sunt, cur non etiam quae non facile internoscantur, cur non ut plane nihil intersit, praesertim cum ipsi dicatis sapientem in furore sustinere se ab omni adsensu, quia nulla in visis distinctio appareat.' Ad has omnes visiones inanes Antiochus quidem et permulta dicebat et erat de hac una re unius diei disputatio. mihi autem non idem faciundum puto sed ipsa capita dicenda. Et primum quidem hoc reprehendendum, quod captiosissimo philosophia probari solet, quom aliquid minutatim et gradatim additur aut demitur: soritas hoc vocant, qui acervum efficiunt uno addito grano, vitiosum sane et captiosum genus. sic enim ascenditis: 'si tale visum obiectum est a deo dormienti ut probabile sit, cur non etiam ut valde veri simile; cur deinde non ut difficiliter a vero
Abbreviated transcription (Latin):
queda mitti a deo: uelut ea que in somniis uideant᷑
queq oraculis auspitiis extis declarent᷑. hec .n. aiunt
probari a stoicis. quos contra disputant:. querũt quo¬
nam modo falla uila que lint: ea deus etficere possit
probabilia: que aute plane ꝓxime ad ueꝵ accedunt
etticere non poilit: Aut si ea quoq possit cur illa nõ
possit: que ꝑ difficiliter internostant᷑ tamen. Et si hec
cur non inter que nihil sit oĩo: Deinde cum mens mo¬
ueat᷑ ipsa ꝑsese: ut & ea declarant: que cogitutiõe de¬
pingimus: & ea que uel dormientib uel furiosis iude¬
tur: non inꝗͣ uerisile sit sic etia mente moueri: ut
non modo non internoscat uera illa uila lint an ne
falsa: sed ut iis nihil intersit oĩno. ut si qui tremerent¬
&. exalbescerẽt: uel ipsi ꝑse motu mentis aliquo uel
obiecta terribili re extrinsecus. nihil interesset qui dis¬
tingueret᷑ tremor &. pallor. neq ut quicqmͣ int̾esset

Expanded text:
quaedam mitti a deo, velut ea quae in somnis videantur quaedam mitti a deo, velut ea quae in somnis videantur quaeque oraculis auspiciis extis declarentur' haec enim aiunt probari a Stoicis, quos contra disputant — quaerunt quonam modo falsa visa quae sint ea deus efficere possit probabilia, quae autem plane proxume ad verum accedant efficere non possit, aut si ea quoque possit cur illa non possit quae perdifficiliter internoscantur tamen, et si haec, cur non inter quae nihil sit omnino. 'Deinde cum mens moveatur ipsa per sese, ut et ea declarant quae cogitatione depingimus et ea quae vel dormientibus vel furiosis videntur non †inquam veri simile sit sic etiam mentem moveri ut non modo non internoscat vera illa visa sint anne falsa, sed ut in is nihil intersit omnino', ut si qui tremerent et exalbescerent vel ipsi per se motu mentis aliquo vel obiecta terribili re extrinsecus, nihil ut esset qui distingueretur tremor ille et pallor, neque ut quicquam interesset
Abbreviated transcription (Latin):
con turbare ueri cognitione: dixitq sapientis elle: o¬
pinione a ꝑspicuitate seiũgere nihil fecit. Ipsius. n
opĩonis errorẽ nullo modo sustulit. Quã obre cum
due cause perspicuis &. eudentib reb adiersentur
auxilia totide sunt contͣ comꝑanda. Adu̾sant᷑ . n.
pͥmu quod parum defigunt aĩos & intendũt ĩ ea
que ꝑspicua sunt: ut quanta luce ea circũtusa sũt
possint agnostere. Alteꝵ est ꝙ fallacib &. captio
eas dissoluere non possunt descilcũt a ueritate. Opor¬
tet Igit᷑ &. ea que pro ꝑspicuitate responderi possũt
in promptu hr̃e: de quib ia diximus &. esse arma¬
tos: ut occurrere possimus int̾rogationib eoꝵ capti¬
onesq discuteꝰ. Iuod deĩceps face̾ constitui.
Xpona igit᷑ gn̾ati argum̃ta eoꝵ: qm̃ ip
si etia illa solent non contule loꝗ. Primũ
conant᷑ ostendere multa posse uideri esse: que oĩo

Expanded text:
conturbare veri cognitionem dixitque sapientis esse oconturbare veri cognitionem dixitque sapientis esse opinionem a perspicuitate seiungere nihil profecit; ipsius enim opinionis errorem nullo modo sustulit. Quam ob rem cum duae causae perspicuis et evidentibus rebus adversentur, auxilia totidem sunt contra conparanda. adversantur enim primum quod parum defigunt animos et intendunt in ea quae perspicua sunt, ut quanta luce ea circumfusa sint possint agnoscere; alterum est quod fallacibus et captioseas dissolvere non possunt desciscunt a veritate. oportet igitur et ea quae pro perspicuitate responderi possunt in promptu habere, de quibus iam diximus, et esse armatos ut occurrere possimus interrogationibus eorum captionesque discutere, quod deinceps facere constitui. Exponam igitur generatim argumenta eorum, quoniam ipsi etiam illi solent non confuse loqui. Primum conantur ostendere multa posse videri esse quae omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ospicua lunt qualis est istoꝵ oratio: qui omĩa nõ
tam esse: qmͣ uideri uolunt: Maxime autẽ ꝯiũcunt᷑
cum hec duo. pro congruentib sumũt tam uehem̃¬
ter repugnantia. Primũ esse queda falsa uisa: quod
falsa uisa & uera nihil interesse. At pͥmu sumpseras
tanqmͣ interesset. Ita pͥori posterius. posteriori suꝑuis
coniuĩgit᷑. Sed progrediamur longuis. & ita agamus.
ut nihil nobis assentati esse uideamur. queq ab iis di¬
cunt᷑. sic ꝑsẽquam̃. ut nihil in p̃teritis relinquam uo
Primũ igit̾ ꝑspicutas illa qua diximus satis magn¬
am ht̃ uim. ut ipsa ꝑ sese ea que sint nobis ita ut sĩt
iudicet. Sed tamen ut maneamus in ꝑspicuis firmiꝰ
x. constantius maiore quada opus est uel arte: uel di¬
ligentia. ne ab hiis que clara sint: ipsa ꝑ sese quasi p̃sti¬
giis quibusda &. captionib depellamur. Nam qui
uoluit subuenire errorib. Epicurus iis qui uidentur

Expanded text:
perspicua sint, qualis est istorum oratio qui omnia non perspicua sint, qualis est istorum oratio qui omnia non tam esse quam videri volunt? Maxime autem convincuntur cum haec duo pro congruentibus sumunt tam vehementer repugnantia, primum esse quaedam falsa visa quod falsa visa et vera nihil interesse. at primum sumpseras tamquam interesset: ita priore posterius, posteriore superius convincitur. Sed progrediamur longius et ita agamus ut nihil nobis adsentati esse videamur, quaeque ab iis dicuntum sic persequamur ut nihil in praeteritis relinquamus. Primum igitur perspicuitas illa quam diximus satis magnam habet vim, ut ipsa per sese ea quae sint nobis ita ut sint indicet. sed tamen ut maneamus in perspicuis firmius et constantius, maiore quadam opus est vel arte vel diligentia, ne ab is quae clara sint ipsa per sese quasi praestrigiis quibusdam et captionibus depellamur. nam qui voluit subvenire erroribus Epicurus iis qui videntur
Abbreviated transcription (Latin):
du sit. qm̃ uel illa uera definitio transterri nõ pos¬
sit in falsum: quod ea definitione explicot̾ id percipi
posse quod mĩme illi uolunt Eade dici potuer̃t
in omĩbus ꝑtib. Si .n. dicent ea: de quib disserent:
se dillucide ꝑspicere: nec ulla coĩone iusoꝵ impedi¬
ri comphendere ea se fatebunt᷑. Sin aute negabt
uera uisa a falsis posse distingui: qui poterũt longius
progredi : Octurret᷑ .n. sicut occursu est Nam cõelu¬
di argumentu non potest: nisnis que ad concluden¬
dum sumpta erũt ita probatis: ut falsa eiusdẽmõi
nulla possint esse. Ergo si reb comp̃hensis e ꝑceptis
uisa &. progressa ratio hec efficiet: nihil posse comp̃¬
hendi: quid potest reꝑiri: quod ip̃m sibi repugnet ma¬
gis. Cumq ipsa natura acturate orõnis hoc profitea¬
tur se aliquid patefactura quod non appareat &. qđ
id facilius assequat᷑: adhibitura &. sensus &. ca que

Expanded text:
dum sit, quoniam †vel illa vera† definitio transferri non posdum sit, quoniam †vel illa vera† definitio transferri non possit in falsum, quod ea definitione explicetur id percipi posse; quod minime illi volunt. Eadem dici poterunt in omnibus partibus. si enim dicent ea de quibus disserent se dilucide perspicere nec ulla communione visorum inpediri, conprendere ea se fatebuntur; sin autem negabunt vera visa a falsis posse distingui, qui poterunt longius progredi: occurretur enim, sicut occursum est. Nam concludi argumentum non potest nisi is quae ad concludendum sumpta erunt ita probatis ut falsa eiusdem modi nulla possint esse. ergo si rebus conprensis et perceptis nisa et progressa ratio hoc efficiet, nihil posse conprendi, quid potest reperiri quod ipsum sibi repugnet magis? cumque ipsa natura accuratae orationis hoc profiteatur, se aliquid patefacturam quod non appareat, et quo id facilius adsequatur adhibituram et sensus et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
hec aute uniu̾la concidũt etia mimitiui. Ut .n. de
sensib hesterno sermone indistis. ite fatĩt de reliꝗs
in singulisq rebus: quas in minima disꝑtiũt. uolunt
efficere hil omĩb que uisa sint ueris adiuncta esse tal¬
a: que a ueris nihil differant ea cũ talia sint non
posse comp̃hendi. Hanc ego subtilitate phĩa ꝗde
dignissima iudico: sed ab eor causa qui ita disser̃t
remotissima. Defenitiones . n & ꝑtitiones &. hoꝵ liũ¬
bus utens or̃õ: tum similituđĩes. dissiłitu dinesq.
& caꝵ tenuis de acuta distinctio fidentiu est houĩz
illa uera & firma &. certa esse qui tutent᷑ non eoꝵ
qui clament: nihilo magis uera illa esse qmͣ falsa
Quid .n. agant si cum aliquid defimerĩt roget cos
quispia. Num illa definitio possit in alia rem trans¬
ferri quãlibet : Si posse dixerint. quid .n. dicẽ hẽant¬
aut cur illa uera definitio sit : Si negauerĩt taten¬

Expanded text:
etiam minutius. ut enim de sensibushesterno sermone vidistis item faciunt de reliquis, in singulisque rebus, quas in minima dispertiunt, volunt efficere iis omnibus quae visa sint veris adiuncta esse falsa quae a veris nihil differant; ea cum talia sint non posse conprendi. Hanc ego subtilitatem philosophia quidem dignissimam iudico sed ab eorum causa qui ita disserunt remotissimam. definitiones enim et partitiones et horum luminibus utens oratio, tum similitudines dissimilitudinesque et earum tenuis et acuta distinctio fidentium est hominum illa vera et firma et certa esse quae tutentur, non eorum qui clament nihilo magis vera illa esse quam falsa. quid enim agant, si cum aliquid definierint roget eos quispiam num illa definitio possit in aliam rem transferri quamlubet: si posse dixerint, quid enim dicere habeant cur ila vera definitio sit; si negaverint, faten
Abbreviated transcription (Latin):
sunt efficientes pulcherrimaꝵ reꝵ atq optimaꝵ
&. dehis quide que uacantes prudentia: inconstã¬
tia ꝑ turbataq effitiũt. Ac de oculoꝵ ꝗđe causis
ut haberent eam ui qua nũc habent satis firme
esse dictum puto. Maxima aute eoꝵ utilitas
donata hominũ generi deoꝵ muneꝰ deinceps ex¬
plicet᷑ Reꝵ aute optimaꝵ cognitione nobis o¬
culi attulerũt. Nam hec que est habita de unii¬
sitate oro: a nobis haied unqmͣ esset inuenta: si
neq sidera. neq sol. neq celum sub oculoꝵ aspe¬
ctu cadere potuissent. Nunt uero dies noctesq
oculis cognite tum mensiũ annorq conuersi¬
ones & numeꝵ machmate sunt & spatiu tem¬
poris dimense &. ad questione totuis nature im¬
pulerunt Quibus ex rebus philosophia adepti
sumus: quo bono nullu optabilius nullũ prestã¬
tius datu est mortaliu generi deor concessu
atq munere: neq dabitur: TNoo ecup¬

Expanded text:
sunt efficientes pulcherrimarum rerum atque optumarum, sunt efficientes pulcherrimarum rerum atque optumarum, et de iis, quae vacantes prudentia inconstantia perturbataque efficiunt. Ac de oculorum quidem causis, ut haberent eam vim, quam nunc habent, satis ferme esse dictum puto. Maxuma autem eorum utilitas donata hominum generi deorum munere deinceps explicetur. Rerum enim optumarum cognitionem nobis oculi attulerunt. Nam haec, quae est habita de universitate oratio a nobis, haud umquam esset inventa, si neque sidera neque sol neque caelum sub oculorum aspectum cadere potuissent. Nunc vero dies noctesque oculis cognitae, tum mensum annorumque conversiones et numerum machinatae sunt et spatium temporis dimensae et ad quaestionem totius naturae inpulerunt; quibus ex rebus philosophiam adepti sumus, quo bono nullum optabilius, nullum praestantius neque datum est mortalium generi deorum concessu atque munere neque dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ernunt᷑: que depulsione luminũ que conuertens in¬
feriora reeddit. que sunt suꝑiora. atq hec omĩa ex
eo genere sunt: que reꝵ adiuuant caulas quibus
utitur ministris deusi cum optimi spetie quoad fie¬
ri potest efficit: Sed extimant pleriq non hec ad¬
inuantia canlar:. Sed has ipsas esse oũi causas
beãt fugerandi. calefatiendi concrescendi. liquẽdi
Careant aute omĩ intelligentia atq ratione que
nisi in tuo. nulla alia in natura reꝑiantur: Sũmus
autem sensum omuẽ effugit oculoꝵ At ignis aqua
terra corpora sunt eaq cemunt᷑: Illum aute: qui
ĩtelligentie sapiẽtieq amore profitet᷑: necesse est
ĩ telligentis sapientisq nature pͥmas caulas conꝗre¬
demde secũdas eaꝵ rer que neceslario mouentur.
alias ip̃e ab aliis mouent᷑: Quo circa si cerno este
faciendu: ut de utroq nos quide dicamus genere
cansaꝵ. Seꝑatim aute de hiis que cum ĩtelligentia

Expanded text:
cernuntur depulsione luminum; quae convertens incernuntur depulsione luminum; quae convertens inferiora reddit, quae sunt superiora. Atque haec omnia ex eo genere sunt, quae rerum adiuvant causas; quibus utitur ministeriis deus, cum optimi speciem, quoad fieri potest, efficit. Sed existimant plerique non haec adiuvantia causarum, sed has ipsas esse omnium causas, beant refrigerandi calfaciendi, concrescendi liquendi, careant autem omni intellegentia atque ratione, quae nisi in animo nulla alia in natura reperiantur. Animus autem sensum omnem effugit oculorum; at ignis, anima, aqua, terra corpora sunt, eaque cernuntur. Illum autem, qui intellegentiae sapientiaeque se amatorem profitetur, necesse est intellegentis sapientisque naturae primas causas conquirere, dein secundas earum rerum, quae necessario movent alias, cum ipsae ab aliis moventur. Quocirca nobis sic cerno esse faciendum, ut de utroque nos quidem dicamus genere causarum, separatim autem de iis, quae cum intellegentia