comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
copait eade na declarat ꝗd ueut et desideret eñ absiredescimus nescio quõ nec ea
quib ab cade mouemure audimus. Est eĩ uarius et multiplex usus aĩcicie multeq
tause st suspicionu offenssionu q quas cu euitare tu eleuare tu ferre sapiẽt¬
est. unat illa subleuanda est offenssio ut et utilitas ĩ aĩçicia et fides eetineatiu
no et monẽdi aĩti septe sut et oburrgaondi et hec accipiẽda sunt amice cũ bui¬
uolentie ẜuit s nescio quõ um est ꝙ in andria meus familiaris oixit. Texẽtur.¬
obseqiui aĩtos ueritas odiu parit. Molesta uaritas est eĩ si quidẽ ex ea nas¬
catur odiu ꝙͥ est uenenu aĩcicie. S obsequiu est multo melestius ꝙ pecatis
indugenss p̾cipitẽ aũ fexri sinit maxĩa aut culpa ĩ eo qui et ueritate asꝑna¬
tuae et infraude obsequio ĩpeilitur oĩ igit hac in re hũda est rõ et diligẽtia. pͥmu

Expanded text:
claret quid velit anquirat desideret, tamen obsurdescimus nescio quo modo nec ea, quae ab ea monemur, audimus. est enim varius et multiplex usus amicitiae multaeque causae suspicionum offensionumque dantur, quas tum evitare, tum elevare, tum ferre sapieilitas in amicitia et fides retineatur. Nam et monendi amici saepe sunt et objurgandi; et haec accipienda sunt amice, cum benevole fiunt. Sed nescio quomodo verum est quod in Adria meus familiaris dixit: Obsequium amicos, veritas odium parit. Molesta est enim veritas, siquidem ex ea nascatur odium, quod est venenum amicitiae; sed obsequium multo molestius, quod, peccatis indulgens, praecipitem animum feobsequio impellitur. omni igitur hac in re habenda ratio et diligentia est, primum
Abbreviated transcription (Latin):
sset. Senectus ꝙͣuis nõ sit grauis ut neĩe ca nem̃i catouẽ ãno antͤqᵐ esse
mortus us mecũ et scipoione disere̾ tñ auffert cã uiriditatẽ ĩ qua nũc
et erat scipio. Qua ob re uita quid̾̃ tallis fuit uł fortuna uł głia ꝙ nich¬
ultra posset accede̾.Moriendi aut sensu celeritas abstudit. oruo de gnẽ moet
difficile est dice̾. quid hoĩes suscpicentur uiactis. hoc ue̾ tñ licet dicere publio
scipioni ex multis dieb quos in uita celeberrimos letissiõsq uiderit illu die
fuisse claxissiũ quo senatu dimisso domu reductus ad uesꝑu est a pr̃ib ꝯscrip

Expanded text:
re potuisset? senectus enim quamvis non sit gravis, ut memini Catonem anno ante quam est re potuisset? senectus enim quamvis non sit gravis, ut memini Catonem anno ante quam est mortuus, mecum et cum Scipione disserere, tamen aufert eam viriditatem, in qua etiam nunc erat Scipio. quam ob rem vita quidem talis fuit vel fortuna vel gloria, ut nihil posset accedere; moriendi autem sensum celeritas abstulit. quo de genere mortis difficile dictu est; quid homines suspicentur videtis: hoc vere tamen licet dicere, P. Scipioni ex multis diebus, quos in vita celeberrimos laetissimosque viderit, illum diem clarissimum fuisse, cum senatu dimisso domum reductus ad vesperum est a patribus conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
moueor cĩ tali uiro orbatus quallis ut arbitror nemo unq̃ erit ut ꝯfiremae̾
possu. nemo certe fuit s uõ egeo medicina me ip̃e ꝯsolor Et maxiẽ illo
solatio ꝙ eo ego errore careo quo aĩcoꝵ disscesu pleriq angi solẽt. Nichil
mali accidisset. Scipioni puto mchi accidit si ꝗd accidit. Sius aũt ĩ comodis
grauiter angi nõ aĩcu s se ip̃m amiãtis est. Cu illo uõ quis ueget actu esse
p̃clare. Nisi eĩ ꝙ ille minie̾ putabat ĩ mortalitatẽ optare uellet. Quid nõ ade¬
tus est ꝙ hoĩ fas esset optas. Qui su̾mã spẽ tiuiu quã de eo iã puero huera
ꝯtinuo adoloscens ĩcredibili u̾tute suꝑauit. Qui ꝯsulatu peciit. nũq factus est
dicã de morib facilliuus de pietate ĩ mẽe liberalitate ĩ sorores bonitate ĩ
suoss. Istitia Iusticia ĩ omiẽ. Nota st̃ nobis. Q aũt huic ciuitati carus fuerit

Expanded text:
moveor enim tali amico orbatus, qualis, ut arbitror, nemo umquam erit, ut confirmare moveor enim tali amico orbatus, qualis, ut arbitror, nemo umquam erit, ut confirmare possum, nemo certe fuit. sed non egeo medicina: me ipse consolor et maxime illo solacio, quod eo errore careo, quo amicorum decessu plerique angi solent. nihil mali accidisse Scipioni puto; mihi accidit, si quid accidit; suis autem incommodis graviter angi non amicum, sed se ipsum amantis est. cum illo vero quis neget actum esse praeclare? nisi enim, quod ille minime putabat, immortalitatem optare vellet, quid non adeptus est, quod homini fas esset optare, qui summam spem civium, quam de eo iam puero habuerant, continuo addicam de moribus facillimis, de pietate in matrem, liberalitate in sorores, bonitate in suos, iustitia in omnis? nota sunt vobis. quam autem civitati carus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
acce pinius et cu quide et appolinis oraculo sapiẽtissiũ iudicatu. hãc esse sapiẽtiã¬
ĩ te existimãt ꝙ oĩa tua ĩte poĩta esse ducas. humauosq cau̾s u̾tutes inferiores
putes. Itaq ex me querũt. credo ex hoc sceuola itẽ quonã pacto mortẽ african
feras. Eoq maxĩe ꝙ ĩhis ꝓximis nonis cu ĩ ortos decii bruti auguris cõmẽta¬
di tã ut assolet uenissemus tu nõ afuisti. qui diligẽtissime semꝑ illu die̾ et illud
amcissimi morte ferre moderate nec potuisse nõ ꝯmoueri. Nec fuisse id huani¬
cũ ualirẽ abduci ĩ comodo meo debeo debu. Nec ullo cau̾ arbitror hoc ꝯsta̾ti hoĩ
S hi uec ꝯꝑantur catoni ꝑfecto et spectato uixo. Quã obre caue. Catoni au̾p¬
nas nec ista istu quidẽ que apolo ut ais sapic̾tissiũ iudicauit. huiꝰ eĩ facta
nis desiderio me moueri negẽ qr id recte faciã uiderĩt sapientes S recte mẽ

Expanded text:
Apollinis oraculo sapientissimum iudicatum. hanc esse in te sapientiam existimant, ut omnia tua in te posita esse ducas humanosque casus virtute inferiores putes. itaque ex me quaerunt, credo ex hoc item Scaevola, quonam pacto mortem Africani feras, eoque magis quod proximis Nonis, cum in hortos D. Bruti auguris commentandi causa, ut assolet, venissemus, tu non affuisti, qui diligentissime semper ilium diem et illud mi viri tum amicissimi morte ferre moderate; nec potuisse non commoveri, nec fuisse id humanicum valerem, abduci incommodo meo debui, nec ullo casu arbitror hoc constanti homini sed hi in pueris, Cato in perfecto et spectato viro. quam ob rem cave Catoni anteponas ne istum quidem ipsum, quem Apollo, ut ais, sapientissimum iudicavit; huius enim facta, onis desiderio me moveri negem, quam id recte faciam viderint sapientes, sed certe mentiar.
Abbreviated transcription (Latin):
et ad om̃e comitate facilitateq procliuior. Existit out hoc loco quedã
questio subdifficillis. Non qnͣ aĩci noui digni aĩcicia ueterib sĩt anteponẽ¬
di ut equis uetulis teneros anteponere solemus. hoĩe indigna dubitacio

Expanded text:
et ad omnem comitatem facilitatemque proclivior. exsistit autem hoc loco quaedam et ad omnem comitatem facilitatemque proclivior. exsistit autem hoc loco quaedam quaestio subdifficilis, num quando amici novi, digni amicitia, veteribus sint anteponendi, ut equis vetulis teneros anteponere solemus. indigna homine dubitatio;
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ne criminib art ĩferendis delectetur aut credat oblatis/ que
ꝑtiuent oĩa ad eã quo dudu tracto ꝯstantia Itaq fit u̾m illud ꝙ in
dixi. Amicicia nͥ uit̾ bonos esse nõ posse Est ei uoni uiri quẽ euzde
sapiente licet dice̾. hec duo tene̾ ĩ aĩticia. pͥmu ne quid fictu sit ne¬
ue sinulatur aꝑte eĩ amare uł odisse magis ingeniu est qͣ feõte
ocultare sm̃a demde nõ solu illatas ab aliquo crimunationes cepelle
s ne quide ip̃m esse suspiciosur semꝑ aliquid existimãtẽ ab aĩco fuisse ui¬
latu. accedat huc suauitas queda ẜmona opo̾tet atq moꝵ haud
qͣ q mediocee ꝯdimentu aĩcicie. Teisticia quide et ĩ omĩ re seueritas
hũt illa quidẽ geauitate s aĩcicia remisior esse debet et liberior et dulcior

Expanded text:
est, ut ne criminibus aut inferendis delectetur amicus, aut credat oblatis, quae est, ut ne criminibus aut inferendis delectetur amicus, aut credat oblatis, quae omnia pertinent ad eam quam dudum tracto constantiam: ita fit verum illud quod dicitur, amicitiasapientem licet dicere, haec duo tenere in amicitia. Primum ne quid fictum sit, neve simulatum. Aperte enim amare vel odisse magis ingenuum est, quam fronte occultare sententiam. Deinde non solum illatas ab aliquo criminationes repellere, sed ne ipsum quidem esse suspiciosum, semper aliquid existimantem ab amico fuisse violatum. Accedat huc suavitas quaedam sermonum oportet, atque morum, haud quoque mediocre condimentum amicitiae. Tristitia quidem et ihabet illa quidem gravitatem, sed amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior
Abbreviated transcription (Latin):
potentia qua et si negleta tũcicia cõsecuti suit obscuratu iri axbitrãtur
qr nõ sine magua sit tausa sit negleta aĩcicia. Itaq aĩticie uere difficiliẽ
reꝑiũtur in his qui in honorib x.p. u̾santur. ubi eĩ istu ĩuenies qui hono¬
ee aĩci anteponat luo. Quid ut hec õmirta qͣ geaues ꝙͣ difficilles pleri
uidentur calantatu sotretates. ad quas nõ facile est ĩuẽtu qui descẽdat. eꝵͣ q¬
hec duo infirmitat et leuitat plex osq coui̾cũt aut ĩ reb bonis ꝯtẽnũt aut¬
ĩ malis deserũt. Qui igit᷑ utraq ĩre gͣue ꝯstante stabile se ĩ aĩcicia p̃stete¬
eit hũc maxĩẽ ex raro qne hoĩu debemꝰ iudicare et pleno diuino. firma¬
tu aũt stabilitatis ꝯstantieq eius. quã ĩ aĩcicia q̃rimus fides est. nichil
eĩ stabile qd̾ mũdu est.Simplice p̾terea et comune et cõscentiẽtei¬

Expanded text:
entiam, quam etiam si neglecta amicitia consecuti sint, obscuratum iri arbitrantur, quia non sine magna causa sit neglecta amicitia. itaque verae amicitiae difficillime reperiuntur in eis, qui in honoribus reque publica versantur. ubi enim istum invenias, qui honorem amici anteponat suo? quid? haec ut omittam, quam graves, quam difficiles plerisque videntur calamitatum societates, ad quas non est facile inventu qui descendant. quamqhaec duo levitatis et infirmitatis plerosque convincunt, aut si in bonis re re gravem, constantem, stabilem se in amicitia praestiterit, hunc maxime ex raro hominum genere debemus judicare, et pene divino. Firmamentum autem stabilitatis constantiaeque ejus quam in amicitia quaerimus, fides est: nihil enim stabile quod infidum est. Simplicem praeterea et communem et consentient
Abbreviated transcription (Latin):
quo honcste dissentire non possum neque id facio ut forssitam quib¬
usdam uidear dissimulatione tantum ei aninu iuductio. etme hee¬
cule amor exga pompeium aput me ualet ut que illi utilia ssien
et que ille uult ca michi omnia iam omnia et uecta uer sacea
uidentus. neque ut ego arbiteor erraretr ne quaro asuies sent¬

Expanded text:
ssentire non possum, neque id facio, ut forsitan quibusdam videar, simulatione; tantum enim animi inductio et me hercule amor erga Pompeium apud me valet, ut, quae illi utilia sunt, et quae ille vult, ea mihi omnia iam et recta et vera videantur; neque, ut ego arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
nemĩ põt nͥ ei qui ea recipit atq delectatur illa. Ita fit ut his assentatorib
patefaciat aures suas maxĩe qui ip̃e sibi assentatur et se maxĩe ipe delccter
oĩo est amas sui u̾tus. Optiẽ ci socp̃a nouit dq amabilis sit ĩtelliqi. Eqr¬
esse ꝙ uidexi uolu̾t hos delectat assentatio his fictus ad ip̃oꝵt uolũtatẽ syuo
cũ adhibetur orõuẽ illa uanã testimoniu esse laudu suaꝵ putat. nulta est
igit᷑ hec aĩcicia cu alter um audire nõ uult altͥ admẽtiendu est patus.
osi/ magnas nõ agẽ geates. Tahis mͥ. Satis erat e eñdisse magnas. Ingẽtes
niquit. Sẽꝑ auget assentator id qd̾ ad cuiꝰ uolũtate dr̃ uult esse maquu.¬

Expanded text:
nemini potest nisi ei, qui eam recipit atque ea delectatur. ita fit ut is assentatoribus patefaciat auris suas maxime, qui ipse sibi assentetur et se maxime ipse delectet. omnino est amans sui virtus; optime enim se ipsa novit quamque amabilis sit intellegit: eesse quam videri volunt. hos delectat assentatio, his fictus ad ipsorum voluntatem sermo cum adhibetur, orationem illam vanam testimonium esse laudum suarum putant. nulla est igitur haec amicitia, cum alter verum audiosi. magnas vero agere gratias Thais mihi? satis erat respondere magnas. ingentis, inquit Semper auget assentator id, quod is, cuius ad voluntatem dicitur, volt
Abbreviated transcription (Latin):
et hoĩe S uit̾ hoĩe et truchu aut sasu aut ꝗd uis quĩs euide. neq eĩ
sũt isti audienti qui u̾tute dura et qĩ ferrea esse qua̾da uolunt. Qrue
quide est tu in multis reb tu ĩ aĩcicia tenera atq tractabilis ut et bonis
aĩco sepe capiendus est nõ tatu uallet ut tollat a a uita aĩcicia nõ
ad quã se simił aĩus applicet et adiũgat id ꝙ cu cũtingit amor exoriat᷑¬
uei necesse est. Quid eĩ ta ab surdu q delectari multis eeb et ĩ ãmbi
ut honore et głia ut hedificio et uestitu cultuq corpois aĩo au̾t uieture
p̾dito eoq uł qui conari uł ut ita dica renieare possit nõ admõ delectari.

Expanded text:
et hominem, sed inter hominem et truncum aut saxum aut quidvis generis eiet hominem, sed inter hominem et truncum aut saxum aut quidvis generis eiirtutem duram et quasi ferream esse quandam volunt; quae quidem est cum multis in rebus tum in amicitia tenera atque tractabilis, ut et bonis amico saepe capiendus est, non tantum valet, ut tollat e vita amicitiam, non ad quam se similis animus applicet et adiungat, id cum contigit, amor exoriatur necesse est. quid enim tam absurdum quam delectari multis inanibus rebus, ut honore, ut gloria, ut aedificio, ut vestitu cultuque corporis, animante virtute praedito, eo qui vel amare vel, ut ita dicam, redamare possit, non admodum de
Abbreviated transcription (Latin):
opulenti et calamtosi qͣ hi qui putantur beati. O p̾clara sapĩa. Solem
ei e mõdo tolle̾ uide̾tur qui aĩcicia de uita tollũt qua nichil a diis ĩmor¬
talib nelius hẽmus nchil iocũdius. Que est istacĩ iocũditas secirritas
specie quide blanda s re ip̃a multis locis repudianda Neq eĩ est cõse̾ta
cuxa ut res sibi ꝯͣrias asꝑnetur atꝙ odexit. ut bonitas. maliciã tẽꝑau¬
cia libidine. Inquauia fortitudo. Itaq uideas xeb ĩiustis iustos maxie
dolere ĩbeçilib fortes flagitiosis modestos. Eego ꝓpͥu est aĩ bñ cõstituti
et letari bonis xeb et dolere ꝯͣriis. oruã ob re si cadit ĩ sapiẽte aĩ do¬
lor. qui ꝓfecto cadit nͥ ex eius aĩo extrepata humanitate aebite auiur
que ta est cur aĩciciã funditus tollamus e uita ne aliquas ꝑꝑ eã suscii¬
iamius molestias. Quid ei eĩ int̾est motu aĩ sublato nõ dica intͥ pecui

Expanded text:
r beati. ô praeclaram saprentiam! solem enim e mundo tollere videntur, qui amicitiam e vita tollunt: qua nihil a Diis Immortalibus melius habemus, nihil iucundius. II. Quae est enim ea securitas? specie quidem blanda, sed de re ipsa mucura res sibi contrarias aspernetur atque oderit, ut bonitas malitiam, temperantia libidinem, ignaviam fortitudo. itaque videas rebus iniustis iustos maxime dolere, imbellibus fortis, flagitiosis modestos. ergo hoc proprium est animi bene constituti, et laetari bonis rebus et dolere contrariis. quam ob rem si cadit in sapientem animi dolor, qui profecto cadit, nisi ex eius animo exstirpatam humanitatem arbitramur, quae causa est cur amicitiam funditus tollamus e vita, ne aliquas propter eam suscipiamus molestias? quid enim interest motu animi sublato, non dico inter pecudem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsectari q ueheniẽtiꝰ que ĩ neĩs eeb nõ satꝭ honeste ĩ aĩcoꝵ stͥ honestissi¬
me. Multeq sũt ees ĩ quib de siuis comodis uiei boni multa detrahũt detea¬
Hi q patiu̾tur ut his aĩcis potius q ip̃i fexũtur fruat᷑. altera siua
est que diffirit aĩcicia paraib officiis ac uoluptatib hoc quid est mi

Expanded text:
insectarique vehementius, quae in nostris rebus non satis honeste, in amicorum fiunt honestissiinsectarique vehementius, quae in nostris rebus non satis honeste, in amicorum fiunt honestissime; multaeque res sunt, in quibus de suis commodis viri boni multa detrahunt detrahique patiuntur, ut eis amici potius quam ipsi fruantur. altera sententia est quae definit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdulge̾ nouis. Quid aut stultius q cũ pluximis copiis facultatib opibus
possint cetera parare que parantur pecunia e quos famulos uestẽ egre¬
giã uaxa p̾ciosa aĩcos nõ parare. optimã et pulcerrima uite ut ita
dica suppelctile. Et ei cetera cu ꝑantur cui parentur nescĩ̾t nec cuiꝰ¬
cã laborant. Euis eĩ est istoꝵ qd̃q qui uiucit uirib. Amiciciaꝵ sua
cuiq remanet stabilis et cexta possessio. ut et̃ si illa maneãt que sũt
qĩ dona fortune tam̾ uita inculta et deẜta ab aĩcis nõ possit esse iocũ¬
da. Si hec athenus. Constituendi sũt aũt. qui st̃ ĩ ãcicia fines sint
una ut eode mõ erga aĩcu affecti simus/ quo ex erga nos met ip̃os. Altera
prorsus assentior. Neq cĩ illa pͥma uera est. ut quẽadmõ in se quisq sit

Expanded text:
i potest. Quid autem stultius quam cum plurimis copiis, facultatibus, opibus i potest. Quid autem stultius quam cum plurimis copiis, facultatibus, opibus possint caetera parare quae parantur pecunia, equos, famulos, vestem egregiam, vasa pretiosa: amicos vero parare optimam et pulcherrimam vitae ut ita dicam supellectilem. Etenim caetera cum parant, cui parantur nescicausa laborent; eius enim est istorum quidque qui vicit viribus; amicitiarum sua cuique permanet stabilis et certa possessio, ut etiam si illa maneant, quae sunt quasi dona fortunae, tamen vita inculta et deserta ab amicis non possit esse iucunda. sed haec hactenus. constituendi autem sunt, qui sint in amicitia fines et unam, ut eodem modo erga amicum affecti simus quo erga nosmet ipsos; alteram,prorsus assentior. nec enim illa prima vera est, ut, quem ad modum in se quisque,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qua nulla fides nulla caritas nulla stabilis brũuolentie pot esse fidutia.
oĩa semꝑ suspecta atq solicita nullus aĩcicie locus. Quis eĩ aut eu dilig
quẽ iietuat / aut eu dilligat quẽ metuat. aut eu a quo se nietui putet. Colũ¬
tire tñ simulacione dũtaxat ad tp̃s. Ꝙ si forte. ut fit plexũq cecideruit tui
intelexerint ꝙ fuexĩt ĩ opes ai aĩcoꝵ. Qͥ uod tarquinu dixisse fexũt tu¬
exulantez se intellexisse quos fidos aĩcos huĩsset quos infidos cũ iaz neu
qra xeffexre posset. Ꝙͣq mixor ꝙ illa suꝑbia et ĩportunitate si quẽq
aĩcu hr̃ẽ potuit. atq quẽadmõ huiꝰ quẽ dixi mores ueros aĩcos parare
nõ potuerũt sic multoꝵ opes p̾potẽciu fideles excludũt aĩcicias. Nõ eĩ¬
Itaq illi efferũtur fere fastidio et cõtumatia nec ꝯcqͣ inscipiente fortunato
intollarabiliꝰ fieri põt Atq hoc quid licet uidtͣ cos. qui a naͣ comodis fuer¬

Expanded text:
in qua nulla fides, nulla caritas, nulla stabilis benevolentiae potest esse fiducia, omnia semper suspecta atque sollicita, nullus locus amicitiae. quis enim aut eum diligat, quem metuat, aut eum, a quo se metui putet? coluntur tamen simulatione dumtaxat ad tempus. quod si forte, ut fit plerumque, ceciderint, tum intellegitur quam fuerint inopes amicorum. quod Tarquinium dixisse ferunt exulantem, tum se intellexisse, quos fidos amicos habuisset, quos infidos, cum iam neutris gratiam referre posset. quamquam miror, illa superbia et importunitate, si quemquam amicum habere potuit. atque ut huius, quem dixi, mores veros amicos parare non potuerunt, sic multorum opes praepotentium excludunt amicitias fideliest. Itaque illi efferuntur fere fastidio et contumacia, nec quidquam insiintolerabilius fieri potest. Atque hoc quidem vide. relicet, cos, qui antea commodis fuer
Abbreviated transcription (Latin):
cade̾ posse ad leues aĩcicias defluxit oro. Qruã obre ad illa redeamus eaq
ip̃a ꝯcludamus aliqñ uirtus inq.G. fãni et tu quĩte inuti et cõciliat aĩcicias
et ꝯcordat. In ea est xeꝵ et moꝵ ꝯuemẽtia. In est stabilitas et ꝯstãtia. er ue cũ
ex tulit se et on̾̃dit lumꝰ suu et ide ĩ alio ꝯspexit agnouitq ĩ ił alio ad io se
admouet uicissim q accipit illd̾ ꝙ ĩ altero est ex quo exardesit siue amor siue

Expanded text:
cadere posse—ad levis amicitias defluxit oratio. quam ob rem ad illa prima redeamus eaque ipsa concludamus aliquando. virtus, inquam, C. Fanni, et tu, Q. Muci, et conciliat amicitias et conservat. in ea est enim se extulit et ostendit suum lumen et idem aspexit agnovitque in alio, ad id se admovet vicissimque accipit illud, quod in altero est, ex quo exardescit sive amor sive
Abbreviated transcription (Latin):
parandis adhibe̾ cura ĩ aĩciciis eligendis ⁊ negligentes essent nce b¬
hr̃e qi sigua queda et notas/ quib eos qui ad cũcicias essentr ilr iconea
iudicarent sũt igit᷑ firmi et stabiles et ꝯstantes eligendi cuiꝰ quis
magna penuria et Iudicare diffiocile est sane nͥ exꝑtu sit exꝑiendu

Expanded text:
parandis adhibere curam, in amicis eligendis neglegentis esse nec habparandis adhibere curam, in amicis eligendis neglegentis esse nec habere quasi signa quaedam et notas, quibus eos, qui ad amicitiam essent idonei, iudicarent. sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi, cuius generis est magna penuria; et iudicare difficile est sane nisi expertum, experiendum
Abbreviated transcription (Latin):
hre̾mus ĩ aĩciarciis conꝑandis. ut uequãdo eu amare ceponuss quer¬
aliqñ odisse possemus. Qmi et si minus feuees in diligendo fuisse nis
ferendu id scipio pocius qͣ iunuciciaꝵ tp̃s cogitandu putabat. his igĩ
finib utendu arbitror ut cu̾ emẽdati mores aĩcoꝵ sut tu sit ĩt
cos oĩu reꝵ ꝯsilioꝵ uolu̾tatu sine uila exceptione coĩtas ntet̃ s
qua fortuna acciderit ut minus iuste aĩtoꝵ ualuntates adiuuande sĩt
in quib eoꝵ uut de capite agatur aut fama declinãdu de uia est mõ
ne nãna turpitudo sequatur. Est cĩ qt̾s aĩticie dari uenia possite nec
uõ negugenda est fama nec mediocre tellu ad res gerendas existiare
opportet bni uolentia tiuiu qua blandiciis et asfetando est tirepe col¬
ligere. Uirtus qua sequit᷑. caritas minime xepudianda est. d sepe eĩ

Expanded text:
adhiberemus in amicitiis comparandis, ut ne quando amare inadhiberemus in amicitiis comparandis, ut ne quando amare inaliquando odisse possemus. quin etiam si minus felices in deligendo fuissemus, ferendum id Scipio potius quam inimicitiarum tempus cogitandum putabat. His igitur finibus utendum arbitror, ut, cum emendati mores amicorum sint, tum sit inter eos omnium rerum consiliorum voluntatum sine ulla exceptione communitasqua fortuna accident ut minus iustae amicorum voluntates adiuvandae sint, in quibus eorum aut caput agatur aut fama, declinandum de via sit, modo ne summa turpitudo sequatur; est enim quatenus amicitiae dari venia possit. nec vero neglegenda est fama, nec mediocre telum ad res gerendas existimare oportet benevolentiam civium, quam blanditiis et assentando colligere turpe est; virtus, quam sequitur caritas, minime repudianda est. sed—saepe enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut aĩci iacẽte aĩu excitet iducat q in spe cogitacione̾ q meliorẽ. Ali
igit᷑ finis uere aĩcicie cõstituendus est si pͥus ꝗd maxie̾ reprehende
sblitus sit ⁊cipio edixero. Negabat ulla uote inimiciciore amicicie
posse reꝑiri q eius d qui dixisset ita amare oportere ut si aliañ essete
exosurus. Nec uõ se adduci posse ut hoc quẽadmõ putaretur a biante
cuẽda aut ambitiosi aut oĩa ad sua porentia reuocantꝭ esse suĩa. Eruona
ei mõ qsqͣ aĩcus esse potexit eius cui se putabit inimicu esse posse
eriu et necce̾ erit cupe et optaxe ut q sepissime petet aĩcus quo plures¬
sibi det cãs tãq ansas adrep̾hendẽdu. Rursus aut factis uecte cõmodis¬
q aĩcoꝵ necesse crit angi dolẽ iniuae̾. Quare hoc quidẽ p̃ceptur ciuiꝰ cũq
est ad tollenda aĩcitia uallet Illud potius p̾cipiẽdu fuit ut ea diligentia

Expanded text:
em animum excitet inducatque spem cogitationemque meliorem. alius igitur finis verae amicitiae constituendus est, si prius, quid maxime reprehendere Scipio solitus sit, dixero. negabat ullam vocem inimiciorem amicitiae potuisse reperiri quam eius qui dixisset ita amare oportere ut si aliquando esset osurus; nec vero se adduci posse ut hoc, quem ad modum putaretur, a Biante sdam aut ambitiosi aut omnia ad suam potentiam revocantis esse sententiam. quonam enim modo quisquam amicus esse poterit ei, cui se putabit inimicum esse posse? quin etiam necesse erit cupere et optare ut quam saepissime peccet amicus, quo pluris det sibi tamquam ansas ad reprehendendum: rursum autem recte factis commodisque amicorum necesse erit angi dolere invidere. qua re hoc quidem praeceptum, cuiuscumque est, ad tollendam amicitiam valet: illud potius praecipiendum fuit, ut eam diligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
certame et glorie ex quo inimicicias maxĩas. sepe inter aũcissiõs extitisse. magna
et̃ disidia et plerũq iusta nasci cũ aliquid abaĩcis qd̾ rectu nõ esset postulaxetur¬
ut aut libidĩs ministri aut adiutores essent ad inurria. eꝵ qui recusarẽt. ꝙͣius¬
id honeste face̾nt tus tñ aĩcicie desere̾ arguerẽt᷑ͦ ab his quib obsea nolent. Illos
au̾t quid uis ab aĩco auderẽt postulare postulatione ip̃a profiteĩ. oĩa se aĩci cã
esse facturos coꝵ querella ĩueterata nõ mõ ex familiaritate extingui sole̾. s ẽt

Expanded text:
certamen et gloriae, ex quo inimicitias maximas saepe inter amicissimos exstitisse. magna certamen et gloriae, ex quo inimicitias maximas saepe inter amicissimos exstitisse. magna etiam discidia et plerumque iusta nasci, cum aliquid ab amicis quod rectum non esset postulaut aut libidinis ministri, aut adiutores essent ad iniuriam, quod qui recusarent, quamvis honeste id facerent, ius tamen amicitiae deserere arguerentur ab iis, quibus obsequinollent, illos autem, qui quidvis ab amico auderent postulare, postulatione ipsa profiteri omnia se amici causa esse facturos: eorum querela inveterata non modo familiari
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ei qr minor est natu meo uire rñdco. Sceuola. Recte tu quide quãobre
audiamus. lelius Audite uoͣ optim uiri ea que sepissime inter me et scipio¬
nẽ &e aĩcicia disereba̾tar. Quã ꝙͣ ille quide nichil difficilius essedicebat q aĩcicia
usq ad extrenu uite die ꝑmane̾ na uelut nõ ide expediret incide̾ sepe. uelut
de. xe pu. nõ ide sentireture. mutaxi et mores hoĩu sepe dicebat aliax ex diu̾sis
capiebat. ꝙ sũmi pueror amores sepe una cũ p̃texta uł toga deponerentur si
aũt longius in adoloscentiã ꝓduxissent dirrimi tñ ĩt̾du ꝯtẽtione uł luxurie uł
ꝯdicioi̾s uł comodi alicuiꝰ ꝙ idẽ adpisci uterq nõ possit oꝵ si qui lõguis ĩ aĩcicia
ꝓuecti essent tñ sepe labefactari si ĩ honoris ꝯtecionẽ incidissent pestẽ eĩ nulla¬
maiore esse ĩ aĩticiis ꝙͣ ĩplexisq pecur̾e̾ cupiditate In optinus quibq honoris

Expanded text:
ure respondeo. Recte tu quidem: quam ob rem audiamus. Audite vero, optimi viri, ea quae saepissime inter me et Scipionem de amicitia disserebantur. quamquam ille quidem nihil difficilius esse dicebat quam amicitiam usque ad extremum vitae diem permanere: nam vel ut non idem expediret incidere saepe, vel ut de re publica non idem sentiretur; mutari etiam mores hominum saepe dicebat, alias adversiscapiebat, quod summi puerorum amores saepe una cum praetexta vel toga deponerentur. Sin autem longius in adolescentiam produxissent, dirimi tum interdum contentione vel luxurie, vel conditionis vel commodi alicujus, quod idem adipisci uterque non posset. Quod si qui longius in amicitia provecti essent, maiorem esse amicitiis quam in plerisque pecuniae cupiditatem, in optimis quibusque honoris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpĩqui oriud in publiu nascicam Scipione fecerint sine lacrimis neque
dice̾. Na carbone quoquomõ potuimus. Ip xacẽte pena. Tiberii gracti subst¬
unuimus. de .G. gracci aũt tribunatu quid expete nõ libet augurari. Sexp
demꝰ ⁊ res que pro diuis ad ꝑnitie cũ semel ceꝑit labit᷑. uidetis ĩ tabula
iaz ante quãta sit facta lues. pͥmo gabinia legẽ biẽmo au̾t post cassia.
uio̾ aute ia uideor mͥ ppłm a senatu disiũctu młtitudins arbitrio. res
maxi̾as agi plures eĩ̾ discent quẽadnor hec fiant q quc̃adiuõ his eesti¬
r essistatur. Quor su hec. quia siue sociis nemo ꝯtqͣ talle conat᷑ p̾cipiẽdu
est igit᷑ bonis ut si ĩ eiusmoi̾ aĩcicias ignari caũ aliquo nciderunit/ ne exstn¬

Expanded text:
propinqui quid in P. Scipione effecerint, sine lacrimis non queo dicere. nam Carbonem, quocumque modo potuimus, propter recentem poenam Tib. Gracchi sustinuimus.deinde res, quae proclivis ad perniciem, cum semel coepit, labitur. videtis in tabella iam ante quanta sit facta labes, primo Gabinia lege, biennio autem post Cassia. videre iam videor populum a senatu disiunctum, multitudinis arbitrio res maximas agi. plures enim discent quem ad modum haec fiant, quam quem ad modum his resistatur. quorsum haec? quia sine sociis nemo quicquam tale conatur. praecipiendum est igitur bonis, ut; si in eius modi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existim
Abbreviated transcription (Latin):
et inuitãt tñ et grauiores ꝯstantioresq admonẽdi st̃ ut aiadu̾itãt ne calie
assentatione capiantur aꝑte eĩ adulantẽ nemo nõ uidet nisi q ad mõ est
excors. Calidus ille et ocultus ut se insinuet studiose tauendu est nec eĩ
facilliẽ aquoscatur quippe cũ qui ẽt adu̾sand sepe sent assentit᷑ et litigare
se simulans blandiatur atq ad extremu det manus uĩciq se paciat᷑. ut is
qui illusus sit plus uicisse uideatur. Quid aũt turpiꝰ q iliudi. e id neactida

Expanded text:
t, ut animadvertant ne callida assentatione capiantur. Aperte enim adulantem nemo non videt, nisi qui admodum est excors. Callidus ille et occultus adulator, ne se insinuet, studiose cavendum est; nec enim faciliter agnoscitur, quippe qui etiam assentando saepe adversetur, et litigare se simulans blanditur, atque ad extremum det manus, vincique se patiatur, ut is qui illusus sit plus vicisse videatur. Quid autem turpius quam illudi? quod ne accidat,
Abbreviated transcription (Latin):
sensu amandi q cognitione quãtu illa res utilitatis hitura esset. Q uod quid s̃ quallesit
et ĩ bestiis quibusda aiaduti põt que ex se natos ita conãt as quoddas tỹs et ab sis¬
ita mantur ut facile eoꝵ sensas apareat. q ĩ hoĩe est multo euidentius pmu ex ea ca¬
itate que est int̾ natos et parentes que dixrimi nͥ detestabili scełe nõ põt deina cũ¬
similis sensus extitit amoris si alique nati sunius cuiꝰ morib et nã cõgruamus ita
ꝙ ĩ eo qĩ lumẽ aliquod ꝓbitatis et uirtutis ꝑspicẽ uideaniur. ⁊ ichil est eĩ utute amabi

Expanded text:
sensu amandi, quam cogitatione quantum illa res utilitatis esset habitura. Quod quidem quale sit, sensu amandi, quam cogitatione quantum illa res utilitatis esset habitura. Quod quidem quale sit, etiam in bestiis quibusdam animadverti potest, quae ex se natos ita amant ad tempus, ab eisque amantur, ut facile earum sensus appareat, quod in homine est multo evidentius. Primum ex ea charitate, quae est inter natos et parentes, quae dirimi nisi detestabili scelere non potest. Deinde consimilis sensus exstitit amoris, si aliquem nacti sumus cujus et moribus et natura conjungamur, ita quod in eo quasi lumen aliquid probitatis et virtutis p
Abbreviated transcription (Latin):
facile et ei qui ob eaz sũma fide ꝯstacia. Iusticiaq ħuata maxĩa gloriar
ceꝑit. lelius. ui hoc quidẽ est afferre. Quod eĩ refert qua me roͣne
cõgatis/ Cogitis certe studiis eĩ generoꝵ p̾ẜtim ĩ re bona cu difficile est.
tu ne equu quidẽ obsiste᷑. Sepissime igit̃ mͥ de oĩcicia cogitãti maxĩe illud cõsi¬
cerandit uideri solet. Ut ͫ pp uubecilitati atq ĩ opia desiderata sit anucicia ut
dandis eccipiendis q meritis qd qui minus ꝑse ip̃e posset id acciperet ab
alio uicissiq redede r et aui esset hoc quida ꝓpͥli aĩcicie. S antiquior et pul¬
crior et magͦ a nã ipͤa ꝓfecta est alia cã. Sonor eĩ ex quo anucicia noĩata
est pͥncips est ad aĩcicia ꝯuĩgeuda. Na utilitates quide et ab his ꝑcipiũt
sepe qui simulacione aĩticie collũtur et obẜuatur tp̃eis cã. In aĩcicia aũt

Expanded text:
 ei, qui ob eam summa fide, constantia iustitiaque servatam maximam gloriam ceperit? Vim hoc quidem est afferre; quid enim refert qua me ratione cogatis? cogitis certe. studiis enim generorum, praesertim in re bona, cum difficile est tum ne aequum quidem obsistere. saepissime igitur mihi de amicitia cogitanti maxime illud considerandum videri solet, utrum propter imbecillitatem atque inopiam desiderata sit amicitia, ut dandis recipiendisque meritis, quod quisque minus per se ipse posset, id acciperet ab alio vicissimque redderet, an esset hoc quidem proprium amicitiae, sed antiquior et pulchrior et magis a natura ipsa profecta alia causa. amor enim, enevolentiam conjungendam. Nam utilitates quidem etiam ab his percipiuntur saepe, qui simulatione amicitiae coluntur, et observantur temporis causa. In amicitia autem
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ een simnatio uitiosa est tollit cĩ uitiu uexi idq adulterat tñ aĩcicie
repuguat arixie delet uĩ uexitate si qua non̾i aĩcicie ualẽ nõ po̾t. Na cuur
ꝙͣ qde au̾is unus eeit ideq semꝑ s uariꝰ cõmutabilis mult iỹ quid̾ eĩ põt esse
sipiores horr est asstntanio molesta cũ ad uaĩtate accessit auctas.Secͥni aũ
blandus aĩcus auoͣ et intͥ nosci ta pot adhibita diligentia : qͣ oĩa fuscata et

Expanded text:
ium rerum simulatio vitiosa est, tollit enim iudicium veri idque adulterat, tum amicitiae repugnat maxime; delet enim veritatem, sine qua nomen amicitiae valere non potest. nam cum it idemque semper, sed varius commutabilis multiplex? quid enim potest esse superiores, quorum est assentatio molesta, cum ad vanitatem accessit auctoritas. secerni autem blandus amicus a vero et internosci tam potest adhibita diligentia, quam omnia fucata et
Abbreviated transcription (Latin):
maxie̾ q uirtute ĩ qua piurimu est p̾sidii minime alterius indigiãt liberalissi¬
mi sicut atq bñficẽtissimi. Atq haud sciam an ne opus sit quidẽ nichil unqͣ
Nõ ergo erũt hoĩes deliciis affluẽtes audiendu si qñ de aĩcicia quã nec usu¬

Expanded text:
maximeque virtute, in qua plurimum est praesidi, minime alterius indigeant, liberalis simaximeque virtute, in qua plurimum est praesidi, minime alterius indigeant, liberalis simi sint et beneficentissimi. atque haud sciam an ne opus sit quidem nihil umquam non ergo erunt homines deliciis difflue
Abbreviated transcription (Latin):
ta aliciat et ꝯͣhat qͣ ad aĩcicia similitudo. Cõceditur ꝓfecto u̾m esse ut bouo
boni dilligant acciscantq sibi qĩ ꝓpinquitate ꝯiũctos atq nã. Nichil est
eĩ appetentius similiu sui nec eapatius qͣ naͣ. Qua ob re hoc quide
fãni et sceuola cõstat ut opinor bonis uit᷑ bonos qr̃ beniuolentia necessar¬
ꝑtinet. Nõ eĩ ĩhuãna uirtus neq ĩmanis neq suꝑba/ que et ppłos uiu̾¬
sos tueri eosq optiẽ cõsule̾ soleat ꝙ nõ facẽt ꝓfecto si acaritate uulgi ab¬
oreeret. Atq et mͥ quide uidenturr qui utilitatis cã fingũt aĩcicias amia ⁊¬
uillissiu̾ nodu aĩcicie tolle̾. nõ el ta utilitas ꝑta ꝑ aĩcos q aĩa amor ip̃e¬
delectat. tũq illud fit ꝙ ab aĩco est pr ofectu iocundu s cu studio est ꝓfectu
tanta q auest ut aĩcicie ꝑꝑ indigentia collantitr. ut hi qui opib et copiis

Expanded text:
m esse, ut bonos boni diligant asciscantque sibi quasi propinquitate coniunctos atque natura. nihil est enim appetentius similium sui nec rapacius quam natura. quam ob rem hoc quidem, Fanni et Scaevola, constet, ut opinor, bonis inter bonos quasi necessartus neque immunis neque superba, quae etiam populos universos tueri eisque optime consulere soleat, quod non faceret profecto, si a caritate volgi abhorreret. atque etiam mihi quidem videntur, qui utilitatis causa fingunt amicitias, amabilissimum nodum amicitiae tollere. non enim tam utilitas parta si cum studio est profectum. tantumque abest ut amicitiae propter indigentiam colantur, ut ei, qui opibus et copiis
Abbreviated transcription (Latin):
leuiores. Cuzq plurimas et maxĩas comoditates aĩcicia ꝯtineat tu illa
patitur. Um et qui cu intuetur taq exemplar aliqd̾ intuetur sui. Qruo circa
et abũtes ad sũt et egentes habu̾dant et ĩbecilli ualent et qd̾ dificiliꝰ est dicti
mortur uiuũt tãtos tatos tantus eos honos memoria desider iu yse quit

Expanded text:
leviores. Cumque plurimas et maximas commoditates amicitia contineat, tamen illa leviores. Cumque plurimas et maximas commoditates amicitia contineat, tamen illa patitur. verum enim amicum qui intuetur; tamquam exemplum aliquod intuetur sui. Quocirca et absentes adsunt, et egentes abundant, et imbecilles valent, et quod difficilius dictu est, mortui vivunt, tantus eius honos, memoria, desiderium persequit
Abbreviated transcription (Latin):
nec ea ut quidã docti u̾boꝵ maguificencia meciamur uiros q bonos eos
est /Eos aũt õmittamus qui oĩo nũsq̃ reꝑiũtur tales igit᷑ uit̾ uiros aĩcicias
tantas oportunitates ht̃ quãtas uix quẽo dice̾ pͥncipio qui po̾t esse uita uita
grauiꝰ et qͣ tu ferres. demq tetere res que expetũtur oportune sũt singule
reb singulis diuitias ut mtar uitare opes ut collare. honores ut laudaẽ
uoluptates ut gaudeas ualitudo ut dolore careas et munerib fu̾gare ꝯ cor-¬
poris amiccia ees plurias cõtiuet qͦ quo te uteris p̃sto est nullo mõ
nullo loco excludit᷑ nũqs ĩtẽpestiua nũq molesta est. Itaq nõ aqͣ nõ iqͥ ut auit
locis pluxib utimur qͣ aĩcicia. Neq ego de uulgaxi aut de mediotͥ ãtñ et
ipa delectat et ꝓdest. S de u̾a et ꝑfecta loquor qualis cor qui pauci nõiant
fuit Naz et scd̾as res splendidiores facit aĩcicia. et adu̾sas ꝑiens coĩtãsq

Expanded text:
nec eam, ut quidam docti, verborum magnificentia metiamur, virosque bonos eos est; eos autem omittamus, qui omnino nusquam reperiuntur. talis igitur inter viros amicitia tantas opportunitates habet, quantas vix queo dicere. principio qui potest esse vita vit tu ferret. Denique caeterae res quae expetuntur opportunae sunt singulae rebus fere singulis: Divitiae ut utare, opes ut colare, honores ut laudere, voluptates ut gaudeas, valetudo ut dolore careas et muneribus fungare corporis. Amicitia res plurimas continet, quocunque te verteris praesto est, nullo modo, nullo loco excluditur: nunquam intempestiva, nunquam molesta est. Itaque non aqua, non igne ut aiunt locis pluribus magis utimur quam amicitia. Neque ego de vulgari aut de mediocri, quae tamen et ipsa delectat et prodest, sed de vera et perfecta loquor, qualis eorum qui pauci nominantur, fuit. Nam et secundas res splendidiores facit amicitia, et adversas patiens communicansque
Abbreviated transcription (Latin):
tralmur in re nã fiusse facturos. facile iudicabat ip̃a naͣ ui sua cũ hoĩes¬
ꝙ ip̃i face̾ nõ possũt id recte ficri ĩ altero iudicarent. hactenus m̾ uidcor¬

Expanded text:
tramur in vera fuisse facturos? facile indicabat ipsa natura vim suam; cum hominestramur in vera fuisse facturos? facile indicabat ipsa natura vim suam; cum homines, quod facere ipsi non possent, id recte fieri in altero iudicarent. IMITATIO. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
aari cultirea ꝑmanebit. Id si minꝰ ĩtelligit᷑ quãta uis aĩcicie ꝯcordie sit exdi¬
ssiõnib et discordiis ꝑcipi po̾t. Que ci̾ domus tã stabilis. Que ta firma cuutas
iudicari põt. Agri gentinum quidẽ doctu quẽda uiꝵ carnib gretis uaticina¬
tu fexũt. que in reꝵ nã totoq mõdo ꝯstarẽtie que q mouerent᷑ eã ꝯͣhere¬
aĩ cicia discipare discordia. atq hec quide omes mortalles intelligũt et xo
ꝓbat. Itaq si qñ aliqd̃ offm̃ extitit aĩo ĩꝑiculis aut adeu̾dis aut coĩta̾dis
quiss est qui io nõ maxĩs efferat laudib Qui clamores tota cauea nuꝑ
ĩhospitis et aĩci mei. Marci pacunui noua fabula cũ agnorate rege it̾ hor estes
esset pilades se ⁊ esse horestẽ dicexet ut ꝓ illo necaretur. horestes au̾t ut
ita erat horeste se esse ꝑseuerasset stantes ĩre ficta plaudabat quid arbi¬

Expanded text:
 cultus permanebit. id si minus intellegitur, quanta vis amicitiae concordiaeque sit, ex dissensionibus atque discordiis percipi potest. quae enim domus tam stabilis, quae tam firma civitas iudicari potest. Agrigentinum quidam, doctum quendam virum, carminibus Graecis vaticinatum ferunt; quae in rerum natura, totoque mundo constarent. atque hoc quidem omnes mortales et intellegunt et re probant. itaque, si quando aliquod officium exstitit amici in periculis aut adeundis aut communicandis, quis est qui id non maximis efferat laudibus? qui clamores tota cavea nuper in hospitis et amici mei M. Pacuvi nova fabula, cum ignorante rege uter Orestes esset, Pylades Orestem se esse diceret, ut pro illo necaretur, Orestes autem, ita ut erat, Orestem se esse perseveraret! stantes plaudebant in r
Abbreviated transcription (Latin):
qiuĩto põpeio qui tu erat ꝯsul dessideret quo cũ cũiutissime et amãtissime uixerat
quãta esset hoĩu uł admiratio uł querela. Itaq tu sceuola cũ ĩea ip̃a mẽtionẽ ĩcidi¬
et exposuit nobis Sermonẽ lelii de amicicia hĩtu ab co secu et ꝯ altero genero gaio
fãnio. Marci filio paucis dieb post morte̾ ofricani Euis disputacioĩs siuas memorie

Expanded text:
Q. Pompeio, qui tum erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, Q. Pompeio, qui tum erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, quanta esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum Scaevola, cum in eam ipsam mentionem incidisset, exposuit nobis sermonem Laeli de amicitia habitum ab illo secum et cum altero genero C. Fannio, Marci filio, paucis diebus post mortem Africani. eius disputationis sententias memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
Uintus mutius augur ⁊cruola multa nerare de gaio lelio soce¬
xo suo memorit᷑ et iotũde solebat nec dubitare illu ĩ oĩ ẜmone
appellare sapientẽ. Ego aũt a prẽ ia et aeductus ad sceuola sũpta
uirili toga ut quo ad posse et liceret a senis latẽ nũꝙ discederem.
Itaq multa ab eo peudent᷑ disputata multa etbreuit et comode
dicta menorie mãdaba fieriq studeba eius prudencia doctior. Quo mortuo
mẽ ad põtifite sceuola ꝯtuli quẽ uiru nr̃e ciuitatis ingenio et uiditia p̾stantissiu
audro dice̾. S de hoc aliax nũc redeo ad augure cũ sepe multa tu menum domi in
emuciclo sedente ut solebat. cũ et ego esse una et pauci admõ familiares ĩ eu
ẜmone illa inaide̾ qui tu fere oĩb erat ĩ ore. Meministi eĩ ꝓfecto athice et
eo magis ꝙ publio suplicio utebare multu cu is tribunus plebis capitali odio a

Expanded text:
ia Q. Mucius augur multa narrare de C. Laelio socero suo memoriter et iucunde solebat nec dubitare illum in omni sermone appellare sapientem. ego autem a patre ita eram deductus ad Scaevolam sumpta virili toga, ut, quoad possem et liceret, a senis latere numquam discederem. itaque multa ab eo prudenter disputata, multa etiam breviter et commode dicta memoriae mandabam, fierique studebam eius prudentia doctior. quo mortuo me ad pontificem Scaevolam contuli, quem unum nostrae civitatis et ingenio et iustitia praestantissimum audeo dicere. sed de hoc alias, nunc redeo ad augurem. cum saepe multa, tum memini domi in hemicyclio sedentem, ut solebat, cum et ego essem una et pauci admodum familiares, in eum sermonem illum incidere, qui tum fere multis erat in ore. meministi enim profecto, Attice, et eo magis, quod P. Sulpicio utebare multum, cum is tribunus plebis capitali odio a
Abbreviated transcription (Latin):
sceuole si quẽadmõ soles de ceteris reb que ate querũt᷑ sic de aĩcicia disputa.¬
re quid sentias quallẽ existimes que p̾cepta des/. S ceuola michi uoͣ gra¬
tu erit atq id ip̃m cũ tecu ageͣ conarer fãnius ante uertit. Qua ob rez
ꝯfidere. na p̾clara res est et sumius ut dixit fãnius occiosi. S quis ego su
aut que est ĩiue facultass. doctoꝵ est ista ꝯsuetudo eaq grccoꝵ ut his ponat
& quo disputẽt qͣ ius subito maguu opus est eget q ex̾citacione nõ ꝑua. eꝵrͣ ob
rez que disputari ae aĩcicia possu̾t ab eis cessto petatꝭ ꝗ ista ꝓfitet᷑. Ego uos uõ¬

Expanded text:
Scaevolae —si, quem ad modum soles de ceteris rebus, cum ex te quaeruntur, sic de amicitia disputaris quid sentias, qualem existimes, quae praecepta des. Mihi vero erit gratum, atque id ipsum cum tecum agere conarer, Fannius antevertit. quam ob rem e confiderem, nam et praeclara res est et sumus, ut dixit Fannius, otiosi. sed quis ego sum aut quae est in me facultas? doctorum est ista consuetudo eaque. Graecorum, ut eis ponatur de quo disputent quamvis subito. magnum opus est egetque exercitatione non parva. quam ob rem quae disputari de amicitia possunt, ab eis censeo petatis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad mie ꝙ adera leuate et xuphillo ꝯsulib ĩꝯsilio dep̾catu uenisset
hãc sibi et ut ignosce̾ ca̾ afferebat ꝙ tanti pe .T. grachu fecisset. Ut ꝯcꝗd
qͣ nepharia itos uox et herche ita fecit uł plus et id ꝙͣ dixit. nõ cñ tãtu par¬
uit. Tiberii grachi temeritati s p̾fuit Nec se conute̾ illius furoris s duce
p̾buit. Itaq hac amena questione noua p̾teritus ĩ asia fugit ad hostes se

Expanded text:
 venisset, hanc ut sibi ignoscerem causam afferebat, quod tanti Tib. Gracchum fecisset, ut quidquid quam nefaria vox. et hercule ita fecit, vel plus etiuit ille T. Gracchi temeritati, sed praefuit; nec comitem se illius furoris, sed ducem praebuit. Itque in hac amentia, quaestione nova perterritus, in Asiam profugit; ad hostes se
Abbreviated transcription (Latin):
itate cotensio qua quide haud scio an excepta sci sapiã quicqͣ melius sit¬
hoĩb a diis ĩ mortalib datu diuitias alii p̾ponũt bona alii ualitudie̾. alii
potẽtia alii honores alii quide uoluptates uoluptates belluaꝵ/ nos quidez
extxemu est. Illa aũt suꝑiora caduca et ĩcerta poĩta nõ ta ĩcõsiliis nr̃̾is
ꝙͣ ĩ fortune trmexitate. Qui aũt ĩ uirtate sũma bonu ponũt Illi quidẽ p̃clo

Expanded text:
sensio, qua quidem haud scio an excepta sapientia nil quicquam melius homini sit a dis immortalibus datum. divitias alii praeponunt, bonam alii valetudinem, alii potentiam, alii honores, multi etiam voluptates. beluarum hoc quidem extremum, illa autem superiora caduca et incerta, posita non tam in consiliis nostris quam in fortunae temeritate. qui autem in virtute summum bon
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi de aĩcicia tu est Cato loquutus quo erat fere nemo semor tp̃rib illis
nemo prudentior. Nũc lelius et sapiens sic cĩ est hĩtus et aĩcicie gloria ex¬
celens de aĩcicia loquit᷑. Nu̾c ueli a me aĩu ut paulisꝑ au̾tas leliu ip̃m loqui

Expanded text:
scripsi de amicitia. tum est Cato locutus, quo erat nemo fere senior temporibus illis, scripsi de amicitia. tum est Cato locutus, quo erat nemo fere senior temporibus illis, nemo prudentior; nunc Laelius et sapiens, sic enim est habitus, et amicitiae gloria excellens de amicitia loquetur. tu velim a me animum parumper avertas, Laelium loqui
Abbreviated transcription (Latin):
one tu nr̃a familiaritate uissa est. Itaq feci nõ ĩuctus ut ꝑaesse multꝭ tuo roga.
tu. S ut ĩ catone maiore feci qui est scriptus ad te desenectute. Catonẽ ĩtrod¬
uisi senẽ disputantẽ. Quia nulla uidebatur aptior ꝑsona q̃ de illa etate loq̃ret
qͣ eius qui et diutissiẽ senes fusset et ĩ ip̃a senetute p̃t̾ ceteros floruisset
Sic cũ accepissemus aprib. maxĩe memorabile .G. lelii et publii scipionis
familiaritate fuisse ⁊donea mͥ lelii ꝑsona uissa est qui de aĩcicia ip̃a ea desereret
que disputata ab eo menunisset. sceuola. Genus aũt hoc ẜmonu poĩtu ĩ hoĩu
ueꝵ ueteꝵ aucͣtate et eoꝵ illustriu nescio quo pacto plus uide̾tur hr̃e gra¬
uitatis. Itaq ip̃e mea lege̾s sic afficiar int̾du ut catone ip̃m nõ me loqui exist¬
mẽ. S ut tu ad senẽ senes de senectute.Sic ĩ hoc libro ad anucu anucissimus

Expanded text:
ritate visa est; itaque feci non invitus ut prodessem multis rogatu tuo. sed ut in Catone maiore, qui est scriptus ad te de senectute, Catonem induxi senem disputantem, quia nulla videbatur aptior persona quae de illa aetate loqueretur, quam eius, qui et diutissime senex fuisset et in ipsa senectute praeter ceteros floruisset; sic, cum accepissemus a patribus maxime memorabilem C. Laeli et P. Scipionis familiaritatem fuisse, idonea mihi Laeli persona visa est quae de amicitia ea ipsa dissereret, quae disputata ab eo meminisset Scaevola. genus autem hoc sermonum positum in hominum veterum auctoritate et eorum illustrium plus nescio quo pacto videtur habere gravitatis: itaque ipse mea legens sic afficior interdum, ut Catonem, non me, loqui existimem. sed ut tum ad senem senex de senectute, sic hoc libro ad amicum amicissimus