comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus qui se furore proꝑter perdita achillis arma interemerat salimine
pulsus sydoniã uenit. ex quo dido cuncta cognouit: aiax aũt achillis
patruelis frater fuerat. qm̃ telamon & peleus fratres fuerũt eaci filii.¬
 Uastabat cprũ: quã sub actã concessit teuero: ut in ea collocaret imperũ¬
n casus: hoc loco ruinȩ nõ fortunȩ intelligendus est casus.  ipse hostis¬
teucros: troianoꝵ laudis ex aggeratio: quod etiã ab hoste laudant᷑. ⁊s
ferebat: laudabat pręferebat. as teueroꝵ astirpe uolebat: propter ge¬
nus maternũ:q tectis succedite nostris: ad conuiuiũ uocat. nã supra di
xit. urbe domo socias.  similis fortuna: scilicet. es nõ ignara mali mi¬
seris succurere disco: quare nõ disco: quia nõ sũ ignara. bis eĩ intelligimꝰ
non.ut supra diximus. sic salustius. segnior nec minus grauis & multi¬

Expanded text:
reversus, qui se furore propter perdita Achillis arma interemerat, Salamine reversus, qui se furore propter perdita Achillis arma interemerat, Salamine pulsus Sidona venit, ex quo Dido cuncta cognovit. Aiax autem Achillis patruelis frater fuerat, quoniam Telamon et Peleus fratres fuerunt, Aeaci filii. VASTABAT CYPRVM quam subactam concessit Teucro, ut in ea conlocaret imperium. CASVS hoc loco ‘ruinae’, non fortunae intellegendus est ‘casus’. IPSE HOSTIS Troianorum laudis exaggeratio, quod etiam ab hoste laudantur. FEREBAT laudabat, praeferebat. TEVCRORVM A STIRPE VOLEBAT propter genus maternum, ut suxit «urbe, domo socias». SIMILIS FORTVNA scilicet adversa. NON IGNARA MALI MISERIS SVCCVRRERE DISCO quare ‘non disco’? Quia ‘non sum ignara’. Bis enim intellegimus ‘non’, ut supra diximus. Sic Sallustius «segnior neque minus gravis et multi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ a tm̃. p̃positio cũ ad compositionẽ transierit aut uim suam retine
indico: aut mutat ultimã litterã. ut sufficio. aue ꝑdidit ut coeo. ss dardanio:¬
dum anchisen pastorẽ fuisse. & cũ eo amato uenerẽ concubuisse: uñ
eneas circa simoiꝰ fluuium natus est. deȩ eĩ uel nĩphȩ enitunt᷑ circa flu¬
uios uel nemora: quod cũ iactaret anchises ad flatus fulmine oculoq
priuatus est. ⁊ teucrũ sydona uenire : historia hoc habet. herculẽ cũ
colchos iret ꝑdito hyla post ꝑagratã misiam nauib troiã uenisse: acuiꝰ
portu cũ eũ laomedon arceret occisus est & eius filia hesiona belli iure
sublata comiti telamoni tradita est. qui pͥmus ascenderat murũ. unde
natus est teucer. nã aiacẽ ex alia c̃stat esse procreatũ. Tunt hercules pri¬
amũ quoq redem̾tũ auicinis hostibus impaterno regno locauit. ũde
hesiona constat esse fabulosa: sed teucer cũ troia uersa sine fratre esset

Expanded text:
antum. Praepositio enim cum ad conpositionem transierit aut vim suam retinet, ut ‘indico’, aut mutat ultimam litteram, ut ‘sufficio’, aut perdit, ut ‘coemo’. DARDANIOdum Anchisen pastorem fuisse et cum eo amato Venerem concubuisse, unde Aeneas circa Simoin, fluuium Troiae, natus est; deae enim uel nymphae enituntur circa fluuios uel nemora. Quod cum privatus. TEVCRVM SIDONA VENIRE historia hoc habet, Herculem cum Colchos iret perdito Hyla post peragratam Mysiam navibus Troiam venisse. A cuius portu cum eum Laomedon arceret, occisus est, et eius filia Hesiona belli iure sublata comiti Telamoni tradita est, qui primus ascenderat murum, unde Teucer natus est; nam Aiacem ex alia constat esse procreatum. Tunc Hercules Priamum quoque redemptum a vicinis hostibus in paterno regno locavit; unde Hesiona constat esse fabulosa. Sed Teucer, cum Troia eversa sine fratre esset
Abbreviated transcription (Latin):
nouas sedes querendas & haud longe ab ays qui locos asocio ulixis bayo
illic sepulta nomen accepit inuenerũt uacuũ litus ubi uisa muliere gra¬
uida ciuitatẽ condiderũt. que res fecundam ostendebat rem: forte &
eam cumas uocauerũt siue habent id pregnantẽ: siue

Expanded text:
nouas sedes quaerendas; et haud longe a Bais — qui locus a socio Vlixis Baio nouas sedes quaerendas; et haud longe a Bais — qui locus a socio Vlixis Baio illic sepulto nomen accepit — inuenerunt uacuum litus, ubi uisa muliere grauida ciuitatem condiderunt; quae res fecundam ostendebat rem publicam; et eam Cumas uocarunt, siue a praegnante, siue
Abbreviated transcription (Latin):
u pubetenus : tenus p̃positio ablatiua ꝗdem est sed figurate etiã gt̃o coheret
ut & crurũ tenus amento palearia pendent sane gaudet postpõitõe.s.
kata cõmissa erat lupoꝵ utero caudas delphinũ idest cõmissa habebat.
Cessantẽ
 cessantem: ĩmorantẽ quod sequentia indicant longos &e circũ flectere
cursus. ⁊ preterea: hinc ostendit᷑ cuncta scire helenum etiã infessam
iunonem sed ꝓ hiberi dicere ut dicimus supra. s heleno prudentia:
in hõie eĩm prudentia est inuatib fides.:sueris implet oraculis: ut lu¬
canus atq hominẽ toto sibi cedere uissie pectore.⁊ iunonis magne: idest
suꝑne: nã legimus uinonis inferne dictus sacer.⁊⁊ prece numen uinonis
adora cane uota libens: his eĩm uino precipue delectat᷑ id ỹnis &e p̃ce.
fontem timaui. Cuboea in sula est de cuiꝰ ciuitate calchide ꝓfecti sunt ad

Expanded text:
 Pube tenus 'tenus' praepositio ablativa quidem est, sed figurate etiam genetivo cohaeret,  Pube tenus 'tenus' praepositio ablativa quidem est, sed figurate etiam genetivo cohaeret, ut "et crurum tenus a mento palearia pendent" . sane gaudet postpositione. est τὰ ἔσχατα , commissa erat luporum utero caudas delphinum, id est commissas habebat.CESSANTEM ntem, quod sequentia indicant ‘longos et circumflectere cursus’. PRAETEREA hinc ostenditur cuncta scire Helenum et iam infensam Iunonem, sed prohiberi dicere, ut diximus supra. HELENO PRVDENTIA in homine enim prudentia est, in vatibus fides. VERIS IMPLET oraculis, ut Lucanus «atque hominem toto sibi cedere iussit pectore». IVNONIS MAGNAE id est supernae; nam legimus «Iunoni infernae dictus sacer». PRECE NVMEN ADORA IVNONI CANE VOTA LIBENS his enim Iuno praecipue delectatur, id est hymnis et prece. oea item insula est, de cuius ciuitate Chalcide profecti sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
cipitauit in maria. homerus dicit hanc ĩmortalem mõstrũ fuisse. Salu
stus saxũ esse dicit simile forme celebrate ꝓcul uisentib. Canes uero &
lupi obhoc ex ea nati fingunt᷑ quia ipsa loca plena sunt monstris marinis
& saxoꝵ asperitas illic imitatur latratus. legimus ẽt nũc nemora in genti
uento nũc litora plangũt. si plangunt dicimus ce latrant nõ in cõgrue dr̃.
charybdis aũt femina fuit uoracissima que qr boues herculis rapuit aioue¬
uniuersa & secundũ salustiũ ea circa tauromenitanũ egerit litus. de hac
cycero ĩ philipicis ait charybelis que si fuit animal fuit unũ inphilipicis.s
obsidet: ad transeuntiũ insidias.ss barathri: ba̾rathrũ est inmense altitudi¬
nis nomen unde seꝗt᷑ sorbet in abruptũ quod grece beretron dicit᷑. s cohi¬
bet spelunca: hipallage insensu nã ipsa se tenet intra speluncã secũdum

Expanded text:
cipitavit in maria. Homerus hanc dicit inmortale monstrum fcipitavit in maria. Homerus hanc dicit inmortale monstrum fstius saxum esse dicit simile forme celebrate procul uisentibus. Canes uero et lupi ob hoc ex ea nati esse finguntur quia ipsa loca plena sunt monstris marinis et saxorum asperitas illic imitatur latratus. Legimus etiam «nunc nemora ingenti vento, nunc litora plangunt». Si ‘plangunt’, et ‘latrant’ non incongrue dicitur. Charybdis autem femina fuit voracissima quae, quia boves Herculis rapuiet secundum Sallustium ea circa Tauromenitanum egerit litus. de hac Cicero in Philippicis ait "Charybdis: quae si fuit, animal fuit unum" . Ad v. 421 Obsidet ad transeuntium insidias. barathri barathrum est inmensae altitudinis nomen: unde sebet spelunca la
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓtinus: continuo & modo aduerbiũ loci est alibi temporis ut
ꝓtinus aerias pheacũ abscondimus aras. as foret : ab infinito. sed mͦ
preteritũ significat tẽpus quod rarũ est sepuis eĩ futurũ significat.
nuenit medio: in mediũ ut it clamor celo. Ss hesperui siculo latus
abscidit: hipallage est nã minora amaiorib segregantꝰ sed contra
dixit abscidit ꝓpte metrũ et ci corripuit ꝑ poeticum morẽ. is inter¬
liut: inter labit᷑ pontus scilicet. es dextũ scylla latus leuũ implacata
carybdis: de ionio uenientib. Scylla eĩ in italia est carybdis in sicilia. scyl¬
lla phorci & cretheidos nĩphe filia fuit hanc amauit glaucus quẽ circe di¬
ligebat ce quoniã ꝓnior inscylla fuerat irata circe fontẽ in quo illa cõ¬
sueuerat corpus abluere infecit uenenis inquẽ cũ illa descendisset pube
tenus in uarias mutata est formas. horrẽs itaq suam deformitatẽ se pre¬

Expanded text:
M PROTINVS continuo; et modo adverbium loci est, alibi temporis, ut M PROTINVS continuo; et modo adverbium loci est, alibi temporis, ut «protinus aërias Phaeacum abscondimus arces». FORET ab infinito est. Sed modo praeteritum significat tempus, quod rarum est; saepius enim futurum significat. VENIT MEDIO in medium, ut «it clamor caelo». HESPERIVM SICVLO LATVS ABSCIDIT hypallage est; nam minora a maioribus segregantur, sed contra dixit. ‘Abscidit’ propter metrum ‘ci’ corripuit, per poeticum morem. INTERLVIT interlabitur, pontus scilicet. DEXTRVM SCYLLA LATVS LAEVVM INPLACATA CHARYBDIS de Ionio venientibus. Scylla enim in Italia est, Charybdis in Sicilia. Scylla Phorci et Creteidos nymphae filia fuit. Hanc amabat Glaucus, quem Circe diligebat, et, quoniam pronior in Scyllam fuerat, irata Circe fontem in quo illa consueverat corpus abluere infecit venenis; in quem illa cum descendisset, pube tenus in varias mutata est formas. Horrens itaque suam deformitatem se prae
Abbreviated transcription (Latin):
cundum salustium dictũ agubernatore anibalis illic sepulto qui fu¬
erat occisus ꝑ ignorantiam: regis cũ se eius dolo crederet esse deceptũ
ueniens depetilia ꝗͣ quã legatur ẽt ante pelorũ dictum.s leua tellus.
uenientis ꝑ sonam respexit. nã deionio nauigantes si fretũ petant de¬
xtũ teneant litus nec esse est. sin alias sinistrũ. equora circuitu:
totam ẽĩ pene transiturus est siciliam. es hec loca: ut ẽtam salustius
dicit italie conuinctã siciliam cõstat fuisse. sed mediũ spatium aut
ꝑ humilitatem abrupcũ est aut ꝑ angustiam scissum: ut aũt curuũ
sit facit natura mollioris italie: in quam asperitas & altitudo sicilie
estum relidit. s quõdam: tria tenet tempora sicut olim. s disilusse¬
ferunt: hinc apparet benedictũ iunctos saluete ꝑutres: nã ut di silui
sic salui facit. Cycero cũ hic depreda retrata penula disilusset. est

Expanded text:
secundum Sallustium dictum a gubernatore Hannibalis illic sepulto, qui fusecundum Sallustium dictum a gubernatore Hannibalis illic sepulto, qui fuerat occisus per regis ignorantiam, cum se eius dolo crederet esse deceptum, veniens de Petilia. Quamquam legerimus etiam ante Pelorum dictum. LAEVA TIBI TELLVS venientis personam respexit. Nam de Ionio navigantes si fretum petant, dextrum teneant litus necesse est; sin alias, sinistrum. AEQVORA CIRCVITV totam enim transiturus est Siciliam. HAEC LOCA ut etiam Sallustius dicit «Italiae Siciliam coniunctam constat fuisse, sed medium spatium aut per humilitatem obrutum est aut per angustiam scissum. Vt autem curvum sit facit natura mollioris Italiae, in quam asperitas et altitudo Siciliae aestum relidit». QVONDAM tria tenet tempora, sicut ‘olim’. DISSILferunt hinc apparet bene dictum "unctos saluere per utres" . nam ut 'dissilui', sic 'salui' facit. Cicero "cum hic de raeda reiecta paenula desiluisset" .
Abbreviated transcription (Latin):
petiliam in calabrie partib fecit. ⁊s purpureo uelare comas & oꝑtus¬
amictu: sub audi cura aut memento: aut certe quod est melius uelare
cũ orclinẽ rũpat quod est piaculũ. significat aũt diomedem: ꝗ cum
multis casibus iactaret᷑ palladiũ quod apud ipsum erat troianis ora¬
sciendum sacrificantes diis om̃ib capud uelare cõsuetos obhoc ne se
inter religionem aliꝗs uagis offerret obtutib excepto tm̃ saturno ne
numinis imitatio esse uideret᷑. 3s hac casti: ꝓii ut nulli fas castos sce¬
leratũ insistere limen. digssum: alitore calabrie.s angusti rare¬
scent claustra pelori: quia acontinenti idest acolũna usq ad pharon
tribus milibus distat. rarescent aũt ideo quia uenientib de ionio¬
ad calabriã ꝓpter curuaturã litoꝵ clause uidentꝰ angustie que pau¬
latim ꝓpinquantib aperiri ui dent᷑. es pelori: ꝓmuntoriũ sicilie fe

Expanded text:
d sibi parvam Petiliam in Calabriae partibus fecit. PVRPVREO VELARE COMAS sd sibi parvam Petiliam in Calabriae partibus fecit. PVRPVREO VELARE COMAS subaudis ‘cura’ aut ‘memento’; aut certe, quod est melius, ‘velare’ cii ordinem rumpat, quod est piaculum. Significat autem Diomeden, qui cum multis casibus adfligeretur, Palladium, quod apud ipsum erat, Troianis orasciendum sacrificantes diis omnibus caput velare consuetos ob hoc, ne se inter religionem aliquid vagis offerret obtutibus, excepto tantum Saturno, ne numinis imitatio esse videretur. HAC CASTI pii, ut «nulli fas casto sceleratum insistere limen». DIGRESSVM a litore Calabriae. ANGVSTI RARESCENT CLAVSTRA PELORI quia a continenti, id est a columna, usque ad Pharon tribus milibus distat. ‘Rarescent’ autem ideo, quia venientibus de Ionio propter curvaturam litorum clausae videntur angustiae, quae paulatim propinquantibus aperiri videntur. PELORI promontorium Siciliae est,
Abbreviated transcription (Latin):
ait sallustus. oĩs italia coacta inangustias sindit᷑ in duo ꝓmuntoria
brutiũ ce salentinũ. ⁊ lltuis idomeus : alycio crete ciuitate unde ꝓpt
supͣdictam pulsus est causam. ÷: ducis melibei ÷ phylotote: amelibea
ciuitate thesalie dequa fuit: melibei ergo ꝓmelibensis. s subnixa
eam petiuit cuutatẽ. petilia sane numeri est singularis: philotetes aũt
fuit pianthis filius herculis comes: quẽ hercules cũ hominẽ in ossa
monte de poneret petiit ne alicui corporis sui reliquias indicaret:
dequare eũ uirare cõpulit eiq ꝓmunere sagittas dedit hydre felle
tinctas. postea troiano bello responsum est sagitis herculis opus esse
de cũ acricer ad indicandũ eius sepulchrũ cogeretꝰ pede locũ ꝑcussit
uulneratus est pedem quo ꝑcusserat tumulũ cuiꝰ in sanabilis uulneris¬
stinuerũt. cluctũ tandem apud lẽnum sagittis sublatis reliquerunt

Expanded text:
ait Sallustius, «omnis Italia coacta in angustias finditur in duo promontoria, ait Sallustius, «omnis Italia coacta in angustias finditur in duo promontoria, Bruttium et Sallentinum». LYCTIVS IDOMENEVS a Lycto, Cretae civitate, unde propter supra dictam pulsus est causam. DVCIS MELIBOEI PHILOCTETAE a Meliboea, civitate Thessaliae, de qua fuit. ‘Meliboei’ ergo pro ‘Meliboeensis’. SVBNIXA eam petivit civitatem. ‘Petilia’ sane numeri est singularis. Philoctetes autem fuit Poeantis filius, Herculis comes, quem Hercules, cum hominem in Oeta monte deponeret, petiit ne alicui sui corporis relde qua re eum iurare compulit et ei pro munere dedit sagittas, Hydrae felle tinctas. Postea Troiano bello responsum est sagittis Herculis opus esse de cum acriter ad indicandum eius sepulchrum cogeretur, pede percussit uulneratus est in pede quo te ductum tandem apud Lemnum sublatis reliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rus ascanuis..⁊uiam : rationẽ &e nõ dicit quia etiã ꝓfutura est fames
ut hec erat illa fames hec nos sup̃ma manebat exitus positura mo¬
dum. u aderitq uocatus apollo: nunc uocatus quia supra ut diximꝰ
expiatoriũ fecit sacrificiũ.⁊ has aũt terras : quasi ostendentis est
nec eĩ calabria ab epyro longo cõstat spatio. nostri equoris : eplrotici
quo calabrie litus alluitꝰ. ⁊ hic ce naricii posuerũt menia locri: locri
socii aiacis oylei fuerũt epyçephiriice oçolei: sed post tempestatem
montis capherei epyrephirii tenuerũt brycias && hos nũc dicit. ozolei
uero tenuerũt pentapolim uel libiam: inde est libico ne habitantes
litore locros. quin etiã de oroliis legit᷑ quod delati tunc nec iam ul¬
teruis accesserint & ciuitatem condiderĩt que nc̃ uzalis dr̃. naricii
aũt aloco dicti sunt ꝓuincie sue. ozoli uͦ aputore paludis uicine. ss¬

Expanded text:
rus Ascanius. VIAM rationem, et non dicit, quia etiam profutura est fames, rus Ascanius. VIAM rationem, et non dicit, quia etiam profutura est fames, ut «haec erat illa fames, haec nos suprema manebat exitiis positura modum». ADERITQVE VOCATVS APOLLO nunc ‘vocatus’, quia, ut supra diximus, expiatorium fecit sacrificium. HAS AVTEM TERRAS quasi ostendentis est; nec enim Calabria ab Epiro longo distat spatio. NOSTRI AEQVORIS Epirotici, quo Calabriae litus adluitur. HIC ET NARYCII POSVERVNT MOENIA LOCRI Locri socii Aiacis Oilei fuerunt, Epizephyrii et Ozolae. Sed post tempestatem montis Capherei Epizephyrii tenuerunt Bruttios - et hos nunc dicit - Ozolae vero tenuerunt Pentapolim; inde est «Lybicone habitantes litore Locros». Quin etiam de Ozolis legitur quod delati Tinneiam ulterius accesserint et civitatem condiderint, quae nunc Vzalis dicitur. Narycii autem a loco dicti sunt provinciae suae, Ozolae a putore paludis vicinae. S
Abbreviated transcription (Latin):
nantiũ uoce propter celebratas illic corporũ mutationes unde est in¬
ce crete discrimina.s signa tibi dicam: deest ergo: & notandũ quia
nõ eo ordine quo p̾miserat dicit: ante eĩ dicit deciuitate condenda se
cundo detuta nauigatione.s secreti ad fluminis tyberinis litoreis: li¬
tus dicit᷑ ꝗtꝗd iuxta aquã est unde nũc ripã fluminis litus uocauit.
 sus: naturaliter longa est licet ingenĩto breuis sit ut bos pes. res. spes.
de hac aũt sue alii dicunt secundũ uirgiliũ quod in italia inuenta
sit. Alii quod secũ eam more nauigantiũ troiani portauerĩt & ora¬
culo cognouerĩt ibi esse condendam ciuitatẽ ubi sus illa post fugã
fuisset inuenta.dicit᷑ ergo incãpania fugisse. &e inuenta in lauro la¬
uinio aqua ascanius post albe nomen inposuit.⁊ triginta capitũ
fetus enixa : ꝓdigiale est hoc quo significat᷑ triginta annis regnatu¬

Expanded text:
nantium voce, propter celebratas illic corporum mutationes; unde est «innantium voce, propter celebratas illic corporum mutationes; unde est «inet Cretae discrimina. SIGNA TIBI DICAM deest ‘ergo’. Et notandum quia non eo ordine quo promiserat dicit; ante enim dicit de civitc de tuta navigatione. Ad v. 389 Secreti ad fluminis Tiberini. litoreis litus dicitur quicquid iuxta aquam est: unde nunc ripam fluminis litus vocavit. Ad v. 390 Sus naturaliter longa est, licet in genetivo corripiatur, ut 'bos' 'pes' 'res' 'spes'. de hac autem sue alii dicunt secundum Vergilium quod in Italia inventa sit, alii, quod secum eam more navigantum Troiani portaverint et oraculo cognoverint ibi esse condendam civitatem, ubi sus illa post fugam fuisset inventa. dicitur ergo in Campaniam fugisse et inventa in Laurolavinio: a qua Ascanius post Albae nomen inposuit. Ad v. 391 Triginta capitum fetus enixa
Abbreviated transcription (Latin):
in opinatũ dolorem: tempestatem ab eo ĩmissam: amorẽ didonis in
quo &e gaudiũ ꝗdem esset: quod ꝓuisum est ante uile credit᷑. & si sci¬
ret eneas se de affrica exiturũ nõ facile didonis cõsentiret amorib. No¬
uimus aũt hoc unonem agere ut si posset fieri regnũ italie libicas a¬
uerteret oras. In opinatum uero dolorẽ etiã eneas cõquerit᷑ ut nec ua¬
sed necessitate fatali. ⁊ uia : inuia enee scilicet. s trinacria : que latine
triquatra dicit᷑ quã multi trinacriã dicũt. ⁊ lentandus: aut lente tͥ
nauigandũ est. nã totam siciliam circuiuit aut lentandus tibi est re
mus ił flectendus. unde lentũ uimen dicimꝰ id flexibile.s inferni
lacus: lucrinũ ce auernũ dicit inter quos est spelunca ꝑ quã ad infe¬
ros descendebat᷑ unde eos dixxit inferos. ⁊ atq insula circe: qui nc̃
catis paludibus que eam duudebant acoutinẽti. ae aeae aũt ab asper¬

Expanded text:
inopinatum dolorem, tempestatem ab Aeolo infissa, amorem Didonis, in inopinatum dolorem, tempestatem ab Aeolo infissa, amorem Didonis, in quo et gaudium quidem est, sed quod inprovisum vile creditur. Et si sciret Aeneas se de Africa exiturum, non facile Didonis consentiret amoribus. Novimus autem hoc Iunonem agere, ut, si possit fieri, «regnum Italiae Libycas averteret oras». Inopinatum vero dolorem etiam Aeneas conqueritur, ut «nec vased necessitate fatali. VIA INVIA Aeneae scilicet. TRINACRIA quae Latine Triquetra dicitur, quam multi Trinaciam dicunt. LENTANDVS aut lente tibi navigandum est - nam totam Siciliam circumiit - aut ‘lentandus tibi remus est’, id est flectendus; unde ‘lentum vimen’ dicimus, id est ‘flexile’. INFERNIQVE LACVS Lucrinum et Avernum dicit, inter quos est spelunca per quam ad inferos descendebatur; unde eos dixit infernos. AEAEAEQVE INSVLA CIRCAE qui nunc catis paludibus quae eam dividebant a continenti. ‘Aeaea’ autem dicta ab asper
Abbreviated transcription (Latin):
tibi e multis: duo dicit se esse dicturũ quẽ ad modũ tute possit nauiga¬
re & quib signis italia regna cognoscat:.: hospita equora: uicina. nił ẽ¬
L
nobis hospitio uicinius cõstat..: ꝓhibent nã cetera parte scire: hic distĩ¬
guendum & est sensus cetera te scire nõ sinũt fata. helenũ uͦ uino ꝓhib&
dicere cẽ ea que audire poteras. & uacatq ut solet frequenter: male
aũt sentiunt qui distingũt scire helenũ cũ legerimus in lucano.: uenit
etas om̃is in unã congeriem miserũq p̃mũt tot secula pectus. itẽ alibi
nec tantũ ꝓdere uati quantũ scire licet: adeo repletus numine omĩa
nouit sacerdos. ut refrenet᷑ ad certa dicenda: nam dicendo helenũ fari¬
q uetat saturnia iuno ostendit p̾missum ad eneã ꝑtinere: alit̾ suum
nõ interponeret nomen: ꝓhibet aũt scire mortẽ patris ad augendũ

Expanded text:
TIBI E MVLTIS duo se dicit esse dicturum, quemadmodum possit tute navigaTIBI E MVLTIS duo se dicit esse dicturum, quemadmodum possit tute navigare et quibus signis Italiae regna cognoscat. HOSPITA AEQVORA vicina; nihil nobis hospitio esse vicinius constat. PROHIBENT NAM CETERA SCIRE hic distinguendum. Et est sensus ‘cetera te scire non sinunt fata, Helenum vero Iuno prohibet dicere etiam ea quae audire poteras’, et vacat ‘que’, ut solet frequenter. Male autem sentiunt qui distinguunt ‘scire Helenum’, cum legerimus in Lucano «venit aetas omnis in unam congeriem miserumque premunt tot saecula pectus», item alibi «nec tantum prodere vati quantum scire licet», et adeo repletus numine novit omnia sacerdos ut refrenetur ad certa dicenda; nam dicendo ‘Helenum farique vetat Saturnia Iuno’ ostendit praemissum ad Aenean pertinere - aliter suum non interponeret nomen. Prohibet autem scire mortem patris ad augendum
Abbreviated transcription (Latin):
ligare quo possit anima quod ꝑ se nõ potest excogitatione sentire: Inde ẽ
unũ exuta pedem uinclis in uesta recinta bene ergo helenus cuncta corporis
soluit ne qua parte aĩo religato ad numen accederet.s suspensum: si su¬
spensus ipse numinis plenus: si suspensum me solicitũ &e attentũ : deinde
canit: post ꝑacta solẽnia. ⁊ nate dea : ordo est nate dea pauca tibi expe¬
his que nõ multa me uetat dicere saturuia iuno. ss maioribus: celestib
ꝓpter sideris cursum cuiꝰ fuit explanatio ꝑ creusam.⁊⁊ ꝑaltum: ꝑlimitẽ
fortune suꝑioris. ⁊s sortit᷑: disponit ordinat & bene ad lusit quasi apolli¬
nis sacerdos cuiꝰ ꝓprie sunt sortes. s uoluitq uices: diffinitio fati secũdũ
tuliũ ꝗ ait fatũ est conexioreꝵ ꝑ eternitatẽ se inuicem tenens que suo
ordo & lege uariant᷑ ita tñ ut ipsa uarietas habeat eternitatẽ.⁊ pauca

Expanded text:
ligare, quo possit anima, quod per se non potest, ex cognatione sentire. Inde est ligare, quo possit anima, quod per se non potest, ex cognatione sentire. Inde est «unum exuta pedem vinclis in veste recincta». Bene ergo Helenus cuncta corporis solvit, ne qua parte animo religato ad numen accedat. SVSPENSVS si ‘suspensus’, ipse numinis plenus; si ‘suspensum’, me sollicitum et attentum. DEINDE CANIT post peracta sollemnia. NATE DEA ordo est ‘nate dea pauca tibi expehis quae novi, multa me vetat dicere Iuno Saturnia’. MAIORIBVS caelestibus, propter sideris cursum, cuius fuit explanatio per Creusam. PER ALTVM per limitem fortunae superioris. SORTITVR disponit, ordinat. Et bene adlusit quasi Apollinis sacerdos, cuius propriae sunt sortes. VOLVITQVE VICES definitio fati secundum Tullium, qui ait «fatum est conexio rerum per aeternitatem se invicem tenens, quae suo ordine et lege variatur, ita tamen ut ipsa varietas habeat aeter
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ aut ꝑicłis careat aut ꝗbus consiliis par esse laborib possit¬
i tantos: quantos arpia predixerat. s demore: scilicet sacrificantũ morẽ¬
& in uiͦ cũ uirgo poscere fata tẽpus ait aut certe quod &e meluis est de
sacrificantum more ante nefas expiatũ ab arpia p̾dictũ. & sic uenit
ad uaticinationẽ. ut aũt hinc expiatã famẽ in telligamus sequens efficie
locus: ut aderit uocatus apollo: cũ constet nisi in hoc intellexeris loco fa¬
mis cansa nusꝗͣ inuocatũ esse apollinis numen: dubitationẽ in hoc aũt lo¬
co exorat facit nã orare est petere ex orare ĩpetrare: ergo inpetrat pa¬
cem aut ad inquirendum tempus aut ad mitigandũ famis periculum.
uittasq resoluit: in ratione sacroꝵ par est & aĩe & corporis causa nam
plerũq que nõ possunt circa aĩam fieri funt circa corpus ut soluere uel

Expanded text:
quemadmodum aut periculis careat aut quibus consiliis par esse laboribus possitquemadmodum aut periculis careat aut quibus consiliis par esse laboribus possit. TANTOS quantos harpyia praedixerat. DE MORE scilicet sacrificantum. E in sexto «cum virgo poscere fata tempus ait» - aut certe, quod et melius est, de sacrificantum more ante nefas expiat ab harpyia praedictum, et sic venit ad vaticinationem. Vt autem hic expiatam famem intellegamus sequens efficit locus, ut «aderitque vocatus Apollo», cum constet, nisi in hoc intellexeris loco, famis causa nusquam invocatum esse Apollinis numen. Dubitationem autem in hoc loco ‘exorat’ facit; nam ‘orare’ est petere, ‘exorare’ impetrare. Ergo impetrat pacem aut ad inquirendum tempus aut ad mitigandum famis periculum. VITTASQVE RESOLVIT in ratione sacrorum par est et animae et corporis causa; nam plerumque quae non possunt circa animam fieri fiunt circa corpus, ut solvere vel
Abbreviated transcription (Latin):
quia omẽs aues priora petunt uolantes. ÷ fare age: hortantis est age
ił dic celeriter: &e est ordo trouigena fare age que pͥma pericula uͦto
ꝗdue sequens tantos possim suꝑare labores. cetera ꝑ parente sim dicta
sunt. s:namq om̃em cursum: ypallage est: nã nõ omẽm cursum ꝓspa
dixit religio sed om̃is religio dixit ꝓsperũ cursum. ⁊ cundi dimui. di¬
repostas: pathos ꝓrepositas idest longe positas. s nouũ: magnũ miore
suo. s prodigium canit: ꝓdigiũ portentũ monstrũ modico fine discer¬
nunt᷑: sed confuse plerũq ponũt᷑. is tristes iras deoꝵ: scilicet ꝓpter in¬
iuriam suam.s obscenamq famem: aut que hoĩes oe ad obscena cõpel¬
lit: male hinc suada fames aut certe quã obscena auis p̃dixerat. es que
pͥma pericula uito ꝗdue sequens tantos possim suꝑare labores : duo petit

Expanded text:
quia omnes aves priora petunt volantes. FARE AGE hortantis est ‘age’, quia omnes aves priora petunt volantes. FARE AGE hortantis est ‘age’, id est ‘dic celeriter’. Et est ordo ‘Troiugena, fare age, quae prima pericula vito? Quidve sequens tantos possim superare labores?’. Cetera per parenthesin dicta sunt. NAMQVE OMNEM CVRSVM hypallage est; nam non omnem cursum prospera dixit religio, sed omnis religio dixit prosperum cursus. CVNCTI DIVI quia quiREPOSTAS πάθος pro ‘repositas’, idest longe positas. NOVVM magnum, more suo. PRODIGIVM CANIT prodigium portentum monstrum modico fine discernuntur, sed confuse pro se plerumque ponuntur. TRISTES ARAS deorum scilicet, propter iniurias suas. OBSCENAMQVE FAMEM aut quae homines etiam ad obscena compellit, ut «malesuada Fames», aut certe quam obscena avis praedixerat. QVAE PRIMA PERICVLA VITO? QVIDVE SEQVENS TANTOS POSSIM SVPERARE LABORES duo petit:
Abbreviated transcription (Latin):
cucdlum fibre celi cui sidera parent & lingue uolucrũ && p̃sagi fulmũs
ignes. ⁊ diuũ qui numina: potest & in tempres diuũ distingui. Sane
ꝑ oiã ⁊euma est ab inferiorib .. qui numina sentis: qui suspicis numẽ
& futura predicis.:: ꝗ tripodas sentis: tripode mense fuerũt ĩ templo
apollinis delphici ꝗbus suꝑ ĩposite phebades uaticinabant᷑.s clarii lau¬
ros: ee hic qui sentis subaudi. clarũ opidũ in finibus colophonioꝵ. ũ
apollo clarius. Sane querendũ utrũ clarii geminandũ sit iđ. & sciẽdũ
aliter nõ procedere. nã & cla brens inuenit᷑ ut statius nec clarias hac
prepetis omina penne: aues aut obscene sunt aut p̃petes obscene or
futura predicunt: prepetes uolatu significant: sed prepetes aut supiora
tenent &e prepetes uocant᷑ aut inferiora & dicunt᷑ infere. p̃petes autẽ

Expanded text:
cudum fibrae, caeli cui sidera parent et linguae volucrum et praesagi fulminis cudum fibrae, caeli cui sidera parent et linguae volucrum et praesagi fulminis ignes». DIVVM QVI NVMINA potest et ‘interpres divum’ distingui. Sane per omnia zeugma est ab inferioribus ‘sentis’. QVI NVMINA SENTIS qui suscipis numen et futura praedicis. QVI TRIPODAS SENTIS tripodes mensae fuerunt in templo Apollinis Delphici, quibus superipositae Phoebades vaticinabantur. CLARII LAVRVS et hic ‘qui sentis’ subaudis. Et Clarium oppidum est in finibus Colophoniorum, unde Apollo Clarius. Sane quaeritur utrum ‘Clarii’ geminandum sit ‘i’. Et sciendum aliter non procedure; nam ‘cla’ brevis invenitur, ut Statius «nec Clarias hac PRAEPETIS OMINA PINNAE aves aut oscines sunt aut praepetes; oscines ore futura praedicunt, praepetes volatu significant. Sed praepetes aut superiora tenent et praepetes vocantur aut inferiora et dicuntur inferae. Praepetes autem ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
te: scea porta dicta est nõ apugnis ante se factis sceuis iđ malis nam
E ante sic dictum est: ne ab itinere ingresis sceuo iđ sinistro qđ ingres¬
euus fierat suꝑ liminio. ⁊ amplector: ut amplexeq tenent postes atq
tudinis.  accipiebat: pascebat: terentuis accepit homo melius nemo¬
neq ꝓ lixius... aulai: ꝓaule est aũt dieresis de greca ratione ueniens
quoꝵe ai diptõgus resoluta apud nos duas sillabas facit.: carbasus.
genus lini est quod abusiue plerũq ꝓuelo ponit᷑. Sane in numero sin¬
ulari hec ca̾basus dicimꝰ inplurali hec carbasa. ⁊ trouigena: ac si dice¬
pres generale nomen est currit ꝑ speties nã ut ait cycero oĩs diuinandi
pendent licet ꝓpͥis finib contineant᷑: unde uirgilius oĩa eidat quem
uult ꝑ fectũ in telligi ut hoc loco heleno. ltẽ alibiꝰ ab usiue in xxͦ cui pe¬

Expanded text:
TAE Scaea porta dicta est non a pugnis ante se factis scaevis, id est malis - nam TAE Scaea porta dicta est non a pugnis ante se factis scaevis, id est malis - nam et ante sic dicta est - nec ab itinere ingressis scaevo, id est sinistro - quod ingreseius fuerat superliminio. AMPLECTOR ut «amplexaeque tenent postes atque tudinis. ACCIPIEBAT pascebat, Terentius «accipit homo nemo melius neque prolixius». AVLAI pro ‘aulae’; et est diaeresis de Graeca ratione veniens, quorum .. diphthongos resoluta apud nos duas syllabas facit. CARBASVS genus lini est, quod abusive plerumque pro velo ponitur. Sane in numero singulari ‘haec carbasus’ dicimus, in plurali ‘haec carbasa’. TROIVGENA ac si dicepres’ generale nomen est, currit per species. Nam, ut ait Cicero, omnis divinandi pendent, licet propriis finibus contineantur. Vnde Vergilius omnia ei dat quem vult perfectum intellegi, ut hoc loco Heleno; item alibi Asilae in decimo «cui pe
Abbreviated transcription (Latin):
duo talia: ut hoc concessere deũ quẽ ꝗdam ita cõpleuit cõcesserere deũ
ꝓfugis noua menia teucris. ÷ misse cura parentis: si parentis creuse acci¬
pis occurrit unde sciebat eam perisse: & ali dicũt potuisse hoc uel he¬
leno diuinitate cognosci uel enea requirente ꝑ troiã ut ĩ pleui clamore
uiam. sed uerũq uiribus caret: parentẽ ergo patriã accipiamus ue tulliꝰ
si tibi patria que cominis om̃ium parens est. & est sensus dolet ne per¬
ditam patriam.⁊: animosq uiriles : atꝗ supͣdixerat puer sed aiuimos
uriles ait parentũ consideratione unde & in uiiͦi. de ipsõ.: ante annos
aĩumq gerens curam uirilem. c &e multũ lacrimas: ordo est lacrimas
multũ fu̾dit interuerba singula nã si lacrimans ꝗd fudit. ⁊ agnosco.
aut cognomine agnosco aut certe quia reparatã audierat troiã ut
hic incredibilis reꝵ fama occupat aures. . scee amplector limina por¬

Expanded text:
concessere deum»; quem quidam ita conplevit «concessere deum profugis nova moenia Teucris». AMISSAE CVRA PARENTIS si ‘parentis’ ‘Creusae’ accipis, occorri unde sciebat eam perisse? Et alii dicunt potuisse hoc vel Heleno divinante cognosci vel Aenea requirente per Troiam, ut «implevi clamore vias»; sed utrumque viribus caret. Parentem ergo patriam accipiamus, ut Tullius «si tibi patria, quae communis omnium parens est», et est sensus ‘doletne perditam patriam?’. ANIMOSQVE VIRILES atqui supra dixerat ‘puer’; sed ‘animos viriles’ ait parentum consideratione. Inde et in nono de ipso «ante annos animumque gerens curamque virilem». ET MVLTVM LACRIMAS ordo est ‘lacrimas multum fudit inter verba singula’; nam si ‘lacrimans’, quid fudit? AGNOSCO aut ‘cognomine agnosco’ aut certe quia reparatam audierat Troiam, ut «hic incredibilis rerum fama occupat aures». SCAEAEQVE AMPLECTOR LIMINA POR
Abbreviated transcription (Latin):
donata aue certe secũdum uis locutus est oĩa eĩ que uel auus uel pater
acceperat ad ascaniũ hereditatis iure deueniũt.s monumẽta: me¬
moria monimenta a mentis ad monitione sunt dicta.:s longũ amorẽ:
& de preterito & defuturo ut agnoscas quantũ te uel amauerĩ uel
ama tura sim. es conuigis hectoree: dictũ est hoc habita rõne ꝑsone
cũ qua loquebat᷑ ac sidiceret uxoris auunculi tui. ss omͥ sola mei su¬
ꝑ astianastis imago: suꝑ idest ualde uehementer expresse: hoc est ual¬
de michi est imago astianactis. quo sermone etiã homerus insimili
utit᷑ significatione.⁊ pubesceret euo: ut ẽt̃ in secundo diximus p̃¬
conomia est ut uerisimile sit in nono potuisse bella tractare. s ui¬
nõ ut ĩ bucolicis maledicentis ut uiuite silue idest perite. si mile¬

Expanded text:
donata, aut certe secundum ius locutus est; omnia enim quae vel avus vel pater donata, aut certe secundum ius locutus est; omnia enim quae vel avus vel pater acceperat ad Ascanium hereditatis iure deveniunt. MONVMENTA memoria. ‘Monumenta’ autem a mentis admonitione sunt dicta. LONGVM AMOREM et de praeterito et de futuro, ut agnoscas, quantum te vel amaverim vel amatura sim. CONIVGIS HECTOREAE dictum est hoc habita ratione personae, cum qua loquebatur, ac si diceret ‘uxoris avunculi tui’. MEI SVPER ASTYANACTIS IMAGO ‘super’ idest valde, vehementer, expresse, hoc est valde mihi es imago Astyanactis; quo sermone etiam Homerus in simili utitur significatione. PVBESCERET ut etiam in secundo diximus, prooeconomia est, ut verisimile sit Ascanium in nono potuisse iam bella tractare. VIn, ut in Bucolicis, male dicentis, ut «vivite silvae», id est perite. Simile
Abbreviated transcription (Latin):
picturatas: participiũ sine uerbi originem. s auri sub tegmine: idest
filo quod intra stamen currit quod ꝑsius thramã dixit mͥ tbrama
figura est reliqua: astilli thrama tomentao popa uenter nã male ꝗdã
subtegmen stamen accipuĩt cũ stamen de auro esse nõ possit. ⁊ &¬
frigiam ascanio clamidem: aut acu pictã. huiꝰ aũt artis peritos frigio¬
nes dicimus setundũ plautũ inphĩgia inuenta est hec ars aut obhoc
addidit phygiam quasi ꝑ quã patrie memoria retineretꝰ᷑. ⁊s nec cedit
honori : idest dat tanta munera quanta merebat᷑ ascaniꝰ: hoc eĩ est
honori nõ cedere scilicet parẽ esse meritis accipientis: scaurus uero
honore legit &e intelligit honore nõ cedit heleno qui patri eiꝰ uel auo
donauerat multa.:: textilib : sibi cõgruis ꝗd eĩm magis cõueniebat
donare mulierẽ. ⁊ accipe & hec : aut intelligimus ante aliqua fuisse

Expanded text:
PICTVRATAS participium sine verbi origine. AVRI SVBTEMINE id est PICTVRATAS participium sine verbi origine. AVRI SVBTEMINE id est filo quod intra stamen currit, quod Persius tramam dixit «mihi trama figurae sit reliqua: ast illi tremat omento popa venter?». Nam male quidam ‘subtemen’ stamen accipiunt, cum stamen de auro esse non possit. PHRYGIAM CHLAMYDEM aut acu pictam - huius enim artis peritos Phrygiones dicimus secundum Plautum; in Phrygia enim inventa est ars - aut ob hoc addidit ‘Phrygiam’, quasi per quam patriae memoria retineretur. NEC CEDIT HONORI id est tanta dat munera quanta merebatur Ascanius. Hoc enim est ‘honori non cedere’, parem esse meritis accipientis. Scaurus vero ‘honore’ legit et intellegit: honore non cedit Heleno, qui patri eius vel avo donaverat multa. TEXTILIBVS sibi congruis; quid enim magis conveniebat donare mulierem? ACCIPE ET HAEC aut intellegimus ante aliqua fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
acontrariis laudant quod eĩm anchises infelicitatis putauit: ut satis
una suꝑq uidimus exccidia &e suꝑ hoc hic argumentũ conuertit in
laudem.bis aũt ꝓpter bertulem ce grecos qui expugnauere troiã.
ecce tibi: aut uacat tibi ut intullio ꝗd mͥ accubantes incouiuiis aut
certe altius dictum est tibi: ac si diceret qui italie hanc uisurus es
s arripe: in uade illic eĩ est sacrificaturus.: et tñ: anacolyton est non ẽi
premisit quã ꝗͣ uicina sit. es quã pandit apollo: laurolauinatẽ agrum
significat ad quem uenturus est. ⁊ uade ait: bis hoc est in uirgilio ite¬
mortem futuram: nõ eĩm ait felicem uite longiquitate uel aduentu ad
italiam: sed tantũ nati pietate. quasi qui poterit exequiaꝵ munus im¬
plere.ss prouehor: sermone progredior ut sequentia ostendunt.s¬
digressi mesta supremo: ultimo postꝗͣ eoꝵ desperabat aspectum.

Expanded text:
contrariis laudant. Quod enim supra Anchises infelicitatis putavit, ut «satis contrariis laudant. Quod enim supra Anchises infelicitatis putavit, ut «satis una superque vidimus excidia», hoc iste argumento convertit in laudem. ‘Bis’ autem propter Herculem et Graecos, qui expugnavere Troianos. ECCE TIBI aut vacat ‘tibi’, ut in Tullio «qui mihi accubantes in conviviis», aut certe altius dictum est 'tibi', ac si diceret: qui Italiae hanc tantum visurus es IPE invade: illic enim est sacrificaturus. ET TAMEN ἀνακόλουθον est; non enim praemisit ‘quamquam vicina sit’. PANDIT APOLLO Laurolavinatem agrum significat, ad quem venturus est. VALE AIT bis haec est in Vergilio itemortem futuram: non enim ait felicem vitae longinquitate vel adventu ad Italiam, sed tantum ‘nati pietate’, quasi qui poterit exsequiarum munus implere. PROVEHOR sermone progredior, ut ostendunt sequentia. SVPREMO ultimo: postquam eorum desperabat aspectum.
Abbreviated transcription (Latin):
aptare iubebat: sub audi socios asuꝑiorib. ⁊ferenti: flanti. ⁊ anchisa:
uocãts. hic non est latinus nã breuis esset a ut ocatilina grecus est ergo
dequo apud eos ualde querit᷑ quẽad modum exeat ab his nominibus q̃
trides cum sit simile atrida facit ut horatius nequis humasse uelit aiacẽ
atrida uetasse tale est ergo ce anchisa. Sane apud latinos hoꝵ nominũ
causa manifesta est nam nt̃m ip̃m in a mittunt ce recipiunt latinam
declinationem. ut atrides atrida facit scythes scytha facit. ⁊ dignate :¬
digne habite digne iudicate nam modo nõ agentis habet sed patien¬
tis imaginem unde est ĩpͥmo baud equidem tali me dignor honore.
ncura deum: amor ut ueneris iustissima cura. bis ꝑgameis erepte ru¬
mis: ꝓbauit curam deoꝵ &e sciendũ rethorica esse argumenta que a

Expanded text:
APTARE IVBEBAT subaudis ‘socios’ a superioribus. FERENTI flanti. ANCHISA APTARE IVBEBAT subaudis ‘socios’ a superioribus. FERENTI flanti. ANCHISA vocativus hic non est Latinus; nam brevis esset ‘a’, ut ‘o Catilina’. Graecus est ergo, de quo valde apud eos quaeritur quemadmodum exeat ab his nominibus quae trides’, cum sit simile, ‘Atrida’ facit, ut Horatius «ne quis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur?». Tale est ergo et ‘Anchisa’. Sane apud Latinos horum nominum causa manifesta est: nam nominativum ipsum in ‘a’ mutant et recipiunt Latinam declinationem, ut ‘Atrides’ ‘Atrida’, ‘Scythes’ ‘Scytha’. DIGNATE digne habite, digne iudicate. Nam modo non agentis habet, sed patientis imaginem; unde est in primo «haud equidem tali me dignor honore». CVRA DEVM amor, ut «Veneris iustissima cura». BIS PERGAMEIS EREPTE RVINIS probavit curam deorum. Et sciendum rhetorica esse argumenta, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. is in cõsulti: inscii reꝵ ignari sine cõsilio et cõsultus est qui cõsulit᷑
ꝓpter asperitatẽ noluit dicere. bec sunt que nostra liceat te uoce
moneri: bene cũ p̃scriptione ne falsidicus uel minus peritus putaretur
sacerdos. ÷ grauia: afinalitatis ratione ꝓducit᷑ sed satis aspere nã in nul¬
lam desinit consonantem ut oĩa uincit amor. es elephanto: ꝓ ebore
posuit.. stipat: denset unde stipatores dicunt᷑ qui in nauib cõponũt
astipa. ⁊: dodoneos: epyroticos aciuitate epyri dodona laudauit aregi¬
one ut uasa corinthia. ⁊ lebetas: ollas ȩreas grece dixit. ⁊ eumas eĩ uulgare
conum in signis galce cristasq comantes: aꝑte totũ nã conus est curuatu¬
ra que ingalca ꝓminet suꝑquam criste sunt... sua dona parenti: idest
anchisẽ. sua aũt congrua apta etati. ⁊ remigium suplet: bene uerbo mi¬
litie usus est ut supplementũ diceret multos increta ꝑdiderit.. uelis

Expanded text:
d v. 452 Inconsulti inscii rerum, ignari, sine consilio. et consultus est qui consulitur, propter asperitatem noluit dicere. HAEC SVNT QVAE NOSTRA LICEAT TE VOCE MONERI bene cum praescriptione, ne falsidicus vel minus peritus postea putaretur sacerdos. GRAVIA ‘a’ finalitatis ratione producitur, sed satis aspere; nam in nullam desinit consonantem, ut «omnia vincit Amor», item «at posuit; Graece dixit. STIPAT denset; unde stipatores dicuntur qui in navibus conponunt, a stipa. DODONAEOS Epiroticos, a civitate Epiri Dodona. Laudavit a regione, ut vasa Corinthia. LEBETAS ollas aereas. Graece dixit; zemas enim vulgare enis significat. CONVM INSIGNIS GALEAE a parte totum; nam conus est curvatura quae in galea prominet, super quam cristae sunt. SVA DONA PARENTI id est Anchisae. ‘Sua’ autem ‘congrua’, ‘apta aetati’. REMIGIVM SVPPLET bene verbo militiae usus est, ut supplementum diceret; nam multos in Creta perdiderat. VELIS
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia ether ignis est ideo etheriae potestatũ templis ignis est ut
est unde depatris capite ꝓcreata esse dicit᷑.. isq amens animi: et a¬
mator e barbarus. sane nomen ostendit esse ponendo gtm̃.⁊ amaro:
aspero ut hostis amare ꝗd increpitas.: media internumina diuũ.
ac si cdiceret duis testib.: ut sallustius quã medius fidius uerã licet
mecũ recognoscas.: supplex orasse supinis: partĩ precat᷑ unde ait
supplex ꝑtĩ cõquerit᷑ unde ait orasse idest dixisse hinc oe oratores
dicimus. ÷ maurusia : maura nã ꝓtẽtio est. ⁊ nũc epulata: dũ in e¬
pulis est nã eũ deseruit participiũ. et bene nũc dixit officia eĩ indeos
licet eternam habeant gratiam tñ in pñti plus ualent semꝑ aũt ioui ꝓpt̾
hospitatẽ libat᷑. & bene cõquerit quia humanas res nedũ ꝗdẽ curat

Expanded text:
ut aetheriae; sed quia aether ignis est, ideo in aetheriarum potestatum templis ignis est, ut ut aetheriae; sed quia aether ignis est, ideo in aetheriarum potestatum templis ignis est, ut vae, quae supra aetherem est; unde de patris capite procreata esse dicitur. ISQVE AMENS ANIMI et amator et barbarus. Sane nomen esse ostendit ponendo genetivum. AMARO aspero, ut «hostis amare, quid increpitas?». MEDIA INTER NVMINA DIVVM ac si diceret ‘diis testibus’, ut Sallustius «quam mediusfidius veram licet mecum recognoscas». SVPPLEX ORASSE SVPINIS partim precatur, unde ait ‘supplex’; partim conqueritur, unde ait ‘orasse’, id est dixisse; hinc et oratores dicimus. MAVRVSIA Maura; nam protentio est. NVNC EPVLATA dum in epulis est; nam eum deseruit participium. Et bene ‘nunc’ dixit; officia enim in deos, licet aeternam habeant gratiam, tamen in praesenti plus valent. Semper autem Iovi propter hospitalitatem libatur. Et bene conqueritur, quia humanas res ne tum quidem curat,
Abbreviated transcription (Latin):
infecta: si cut sequentia indicantꝰ. ⁊ dignet᷑: librauit sermonẽ quasi ꝑsonã
suꝑioris.: luxuꝗͣ longa: idest nunc. s: hiemem interse luxu fouere: in
ꝗͣtum longa est ipsa hiems facit talem ẽt alibi figuram ut tybris ea fluui
amonis qui liber cũ indos peteret et ꝑxerolibiã exercitũ duceret fatiga¬
tus siti ionis sui patris implorauit auxxiliũ et statĩ uiso ariete fons setutꝰ
est. unde factũ est ioui amoni ab harenis dicto simulacbrũ cũ capite
arietino quod ideo fingit᷑ quia satis eius sunt in uoluta responsa. rap¬
ta: stuprata ut ce rapti ganimedis honores.⁊ garamantide: ce ꝓpͥum
tus ꝓ infinito.  excubias diuũ eternas: diffinitio est eterni ignis ꝗdẽ
ignis ꝑuigil excubie deore : Et sciendũ nõ uacare ratione: ut in aliꝗb
templis sit ignis ꝑuigil. nam potestates aut terrene sunt aut etherie.

Expanded text:
INFECTA sicut sequentia indicant. DIGNETVR libravit sermonem, quasi personae INFECTA sicut sequentia indicant. DIGNETVR libravit sermonem, quasi personae superioris. LVXV QVAM LONGA id est nunc hiemem inter se luxu fovere in quantum longa est ipsa hiemps. Facit talem etiam alibi figuram, ut «Thybris ea fluviuAmmonis. Liber cum Indos peteret et per Xerolibyam exercitum duceret, fatigatus siti Iovis sui patris imploravit auxilium, et statim viso ariete fons secutus est. Vnde factum est Iovi Ammoni, ab arenis dicto, simulacrum cum capite arietino; quod ideo fingitur, quia satis eius sunt involuta responsa. RAPTA stuprata, ut «et rapti Ganymedis honores». GARAMANTIDE NYMPHA et tus pro infinito. EXCVBIAS DIVVM AETERNAS definitio est aeterni ignis. Quid est ignis pervigil? excubiae deorum. et sciendum non vacare ratione, ut in aliquibus templis sit ignis pervigil: nam pote
Abbreviated transcription (Latin):
sidera lapse.. quot sunt corpore plume: nõ ipsuis sed in omĩum cor¬
porib nã exaggeratio est ac si diceret quot sunt arene. ⁊ oculi subter:
aduerbium est ac si diceret nõ subplumis sed subipsas. tot lingue: in¬
finitus est numerus nã reuera quot sunt homines in quib fama est tot
ora habet que sunt hominũ.÷ nocte uolat: bene naturalem rem dixit
nã ꝗͣtum celatũ est aliꝗd tanto magis requint᷑ &e sine dubio incipiens fa¬
ma semꝑ obscura est que diuulgata cõquiescit unde ait luce sedet. ii terreq
ꝑ umbras: noctem umbram terre nusꝗͣ apertius significat.⁊ custos: spe¬
culatrix. ⁊ sum̃i culmine tecti: ꝑ domos nobiliũ.s turrib aut altis: per
domos regũ.. magnas territat urbes: & magnos populos & dicit plebe¬
ios.a tenax: in om̃ib ꝑseuerans gaudens ꝓpter inuentã materiã s facta ata

Expanded text:
sidera lapsae». QVOT SVNT CORPORE PLVMAE non ipsius, sed in omnium corsidera lapsae». QVOT SVNT CORPORE PLVMAE non ipsius, sed in omnium corporibus; nam exaggeratio est, ac si diceret ‘quot sunt arenae’. OCVLIS SVBTER adverbium est, ac si diceret ‘non sub plumis, sed sub ipsa’. TOT LINGVAE infinitus est numerus; nam re vera quot sunt homines in quibus fama est, tot ora habet quae sunt hominum. NOCTE VOLAT bene naturalem rem dixit; nam quanto celatum est aliquid, tanto magis requiritur. Et sine dubio incipiens fama semper obscura est; quae divulgata conquiescit, unde ait «luce sedet». TERRAEQVE PER VMBRAM noctem umbram terrae esse nusquam apertius significavit. CVSTOS speculatrix. SVMMI CVLMINE TECTI per domos nobilium. TVRRIBVS AVT ALTIS per regum domos. MAGNAS TERRITAT VRBES magnos populos; et dicit plebeios. TENAX in omnibus perseverans. GAVDENS propter inventam materiam. FACTA ATQVE
Abbreviated transcription (Latin):
qua legant. Sane quo nisi diffinitio sit legi nõ potest nec eĩ ꝓcedit ut or¬
do sit fama qua nõ aliud malum uelocus.⁊ mobilitate iuget: dat ei
onomatopeiã et laudat acontrario: cũ eĩ oĩa labore minuãt᷑ hec crescit:
attollit in auras: sũpta licentia que minuebat᷑ timore.⁊ ingredit᷑q solo
uira irritata deoꝵ: amphibolon est utrũ sua ira ꝓpter extinctos gigantes
an ira deor iritata qua extinxcerat gigantes.⁊ extremã: aut post om̃s¬
gigantes quippe ad deoꝵ ultionẽ nata. aut certe extremã positã pessimã¬
omnes eĩ ꝗ demedicina tractant dicũt naturale esse ut inutiliores sint
qui nascunt᷑ ultimi. is ut ꝑhibent: quotienscũq fabulosũ aliꝗd dicit
solet ĩ ferre fama est mire ergo modo cũ de ipsa fama loqueret᷑ ait: ut per¬
bent. ⁊ pedib celerem et ꝑnicib alis: cõuertit rere epitheta nã pernix

Expanded text:
‘qua’ legant. Sane ‘quo’ nisi definitio sit, legi non potest; nec enim procedit ut or‘qua’ legant. Sane ‘quo’ nisi definitio sit, legi non potest; nec enim procedit ut ordo sit ‘Fama, quo non aliud malum velocius’. MOBILITATE VIGET dat ei σωματοποιΐαν, et laudat a contrario; cum enim omnia labore minuantur, haec crescit. Aira inritata deorum amphibolon est, utrum sua ira propter extinctos gigantas, an 'ira deorGigantes, quippe ad eorum ultionem nata est, aut certe “extremam” pessimaomnes enim qui de medicina tractant dicunt naturale esse ut inutiliores sint qui nascuntur ultimi. VT PERHIBENT quotienscumque fabulosum aliquid dicit, solet inferre ‘fama est’. Mire ergo modo, cum de ipsa fama loqueretur, ait ‘ut perhibent’. PEDIBVS CELEREM ET PERNICIBVS ALIS convertit rerum epitheta; nam ‘pernix’