comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ loris tostis : his enim utebantur antiqui: & tandem: adaenca desidetium ei boeti
olim aditalium uenire cupientis c&cerorum mora fongruit de capraetscumas ulq
aduicimitatem accedentẽ fuuore neptuni: euboicis oris: ad collania appessauit cuma
mulieris augurio qua egrete arnixios dr̃ : Ad labitur: uenit carleritet ut labare nr mp̃a
polo , pelago inpelagos : ut it clamor caolo: beneaut ebuestunt: it nonaenun la bat seoriin
uiliadentur officiaguber nandi ars soliconceditur: dente tẽnaci undeo ann uncononalliga
res dice bant de lũco idest uorax quibusequeto a &a decrbatu adipirationemorelue ct
manus: post conditam insiciliam ciuitatem senum aut nulle autrara fitmentio aroetis
festinans ut instant ardentestiri Litus in hes perium hic ostenditu  bes peroo mmote
ot omnemitaliam . dicta ut supra diximus uelarege uolastostangtut hes patiã minor¬
citnpmairpoc homerus dicit ꝑ abstrusam uenis .s. in georgicis ut insilics uenis

Expanded text:
id est loris tortis; his enim utebantur antiqui. ET TANDEM ad Aeneae desiderium retulit olim ad Italiam venire cupientis. Ceterum mora non congruit de Capreis Cumas usque, ad vicinitatem accedente favore Neptuni. EVBOICIS ORIS a colonia appellavit Cumas; dae mulieris augurio, quae Graece ἔγκυος dicitur. ADLABITVR venit celeriter, ut «labere nympha polo». PELAGO in pelagus; ut «it clamor caelo». Bene autem ‘obvertunt’, ut non Aeneae, sed sociis vilia dentur officia. Gubernandi ars soli Aeneae conceditur. DENTE TENACI unde in primo «unco non alligres dicebant et ‘lurcho’, id est vorax, quibus sequens aetas detraxit aspirationem. IVVENVM MANVS post conditam in Sicilia civitatem senum aut nulla aut rara fit mentio. ARDENS festinans, ut «instant ardentes Tyrii». LITVS IN HESPERIVM hic ostenditur Hesperiam minorem esse omnem Italiam, dictam, ut supra diximus, vel a rege vel a stella. SEMINorgicis «ut silicis venis
Abbreviated transcription (Latin):
c& historiam : namhoctem plum in palatio augusto factum ⁊ ẜ quia augustus co¬
her& iulio quia ab ar neaducit originem: uult augustum parentsum uota soluentiũ
pestosq: dies de nomine phebi: ludos apolli nares : qui secđm quosdam bello punico
secđo insticuti sup secđm alios trmpore sebillano exres ponso marciorum fratrum
quorum exstabant sr billi na rriponsa gpy quie qũs⁊ Tequoques magna manent

Expanded text:
cet historiam; nam hoc templum in Palatio ab Augusto factum est. Sed quia Augustus cocet historiam; nam hoc templum in Palatio ab Augusto factum est. Sed quia Augustus cohaeret Iulio qui ab Aenea ducit originem, vult Augustum parentum vota solvisse. FESTOSQVE DIES DE NOMINE PHOEBI ludos Apollinares, qui secundum quosdam bello Punico secundo instituti sunt, secundum alios tempore Syllano ex responso Marciorum fratrum, quorum extabant, ut Sibyllina, responsa. TE QVOQVE MAGNA MANENT
Abbreviated transcription (Latin):
cedum: nouimus p̃ostese a eẽ morem poricum : ut duabus p̃positis rebus unires¬
pondeant ut nafulta tuncstellis numetos & nomina fecit pliadas. radas cla¬
ramq In caonis arcton ꝑ namsup presso numero dixit nomina Prescte
uenturi : absolutum ÷ rerum uenturarum: da dic ut quisit datrtrrenadis
unde ẽ contra. accipe nunc danaum insidias. : non enim p̃stare aliquid poterat
teucros considere: sinon posto regnam eis fatis indebita : dicaũt considere. id ẽ
utrum possismus considerȩ :& uere tunde dictum ÷ nom posco indebita cum cestum
const& esseregna debori seꝵpeꝵtesq: deos. ut dissedem exiguam patrus
AGiTAT aq numina ÷aut menum uexata: autceste exona dẽ idẽ simula cra bre¬
uiaq postabantur in lecticis & ab ipsis mota in fundebant uatfeinationem
qđ fuit apud aegrptios & casthaginienses tum plebo &triuiae: ut sol&mis¬

Expanded text:
cedum. novimus praeterea esse morem poeticum, ut duabus propositis rebus uni rescedum. novimus praeterea esse morem poeticum, ut duabus propositis rebus uni respondeant, ut "navita turamque Lycaonis Arcton», nam suppresso numero dixit nomina. PRAESCIA VENTVRI absolutum est, rerum venturarum. DA dic, ut «qui sit da, Tityre, nobis»; unde est contra «accipe nunc Danaum insidias»; non enim praestare aliquid poterat, Teucros considere, si non posco regna meis fatis indebita. Dic autem considere, id est utrum possimus considere. Et verecunde dictum est ‘non posco indebita’, cum certum constet esse regna deberi. ERRANTESQVE DEOS ut «diis sedem exiguam patriis». AGITATAQVE NVMINA TROIAE aut mecum vexata aut certe ξόανα dicit, id est simulacra brevia quae portabantur in lecticis et ab ipsis mota infundebant vaticinationem, quod fuit apud Aegyptios et Carthaginienses. TVM PHOEBO ET TRIVIAE ut solet mis
Abbreviated transcription (Latin):
ada fricam uenit cuius pastem constatẽe masiliam : medit̃ranea t pars maure¬
tuniar : unde a ꝑtetotum accipere debemus  p̃tenta sꝗtibus : circum fus in¬
cesta rnim sunt illic maria : & terrae : unde lucanus: equora fracta uadis. abruptaq
terra profundo : prendimus: quipꝑe fugientes militiam MTRΟΙA tenus :¬
actenus : hucusq: id ÷ hic sit finis : Nam fenus propriae÷ extrema pars arcus ut
plautus ostendit: unde tractum ÷ ut haectenus hucusq signific&. Troiara
fostuna ap̃ iudicio. id÷ malo e& dicit iniquum ẽe uttroianam fostunam patiant᷑
initalia y FΛSeSt parcere genti: quiaseuictam fateur : qui bus. obstitit:
ilium: gane medes enim obfuit pars mineruae. & iunonie quod autem e dixffit
duq: de aeque : dearum tuarum tantum reperimus exempla non mirum est
intellegere : lic& dicatur &iam neptuno obfuis setroue exdenegatione mes¬

Expanded text:
ad Africam venit, cuius partem constat esse Massyliam. mediterranea est pars Mauread Africam venit, cuius partem constat esse Massyliam. mediterranea est pars Mauretaniae: unde a parte totum accipere debemus. praetentaque syrtibus arva circumfusa: incerta enim sunt illic maria et terrae: unde ait Lucanus terra profundo». PRENDIMVS quippe fugientem Italiam. HAC TROIANA TENVS hactenus, hucusque, id est hic sit finis. Nam tenus proprie est extrema pars arcus, ut Plautus ostendit, unde tractum est ut ‘hactenus’ hucusque significet. TROIANA FORTVNA a praeiudicio, id est mala. Et dicit iniquum esse ut Troianam fortunam patiantur in Italia. FAS EST PARCERE GENTI quia se victam fatetur. QVIBVS OBSTITIT ILIVM Ganymedes enim Hebae obfuit, Paris Minervae et Iunoni. Quod autem cum dixerit «dique deaeque», dearum ta unam rem utrumque intellegere, licet dicatur etiam Neptuno obfuisse Troia ex denegatione mer
Abbreviated transcription (Latin):
ti quasi ad solum uulnerabilem locum: dardana aut̃ ideo ut non adultero sed genti
p̃stitisse uideatur : Te lamanus qua euel quia aliud sine alio eẽ non potest:
ł hocdt̃ ÷ m astem ꝑtela ut nos s quidferir&: & uistutem ꝑ manus dedisti ut eius
fata compler& y mAGΝΑS obeuntia terras totmaria intrauis t̃rascingentia
oceanus quidem ambit om̃s terras & lic&is teperea maria nauigauerat q̃ terris
cingłtur: tamen non dixit in proprie cum deo ceano istanascuntur :Toł mariay
dicendo maria: pastem eum maris nauigasse significit. non totum mare mare
enim e lementum ÷ totum: maria uero pastes marii:. sicut terrae pastes sunt. t̃ra
uero totum elementum : Penitusq repostas : longeremotas auias. Asi
Lum. gentis : masylisunt mauri : unde spetiem progenere posuit : Namaeneas

Expanded text:
ti', quasi ad solum vulnerabilem locum. 'Dardana' autem ideo, ut non adultero, sed genti ti', quasi ad solum vulnerabilem locum. 'Dardana' autem ideo, ut non adultero, sed genti praestitisse videatur. tela manusque vel quia aliud sine alio esse non potest, vel hoc dicit: et artem per tela, ut nosset quid feriret, et virtutem per manus dedisti, ut eius fata compleret. Ad v. 58 Magnas obevntia terras tot maria intravi terras cingentia. Oceanus quidem ambit omnes terras: et licet iste per ea maria navigaverit quae terris cinguntur, tamen non dixit inproprie, cum de Oceano ista nascantur. Ad v. 59 Tot maria dicendo 'maria' partem eum maris navigasse significat, non totum mare: mare enim elementum est totum, maria vero partes maris, sicut et terrae partes sunt, terra vero totum elementum est. penitusque repostas longe remotas, avias. Ad v. 60 Massylum gentes Massyli sunt Mauri: unde speciem pro genere posuit; nam Aeneas
Abbreviated transcription (Latin):
prodiriuatiua protro ius : ANte dẽ higcerit trabit hoc dematris deum templo
quod non manu sed p̃cibus aperiebatur: ATTΟΝΙTE, stupendae : nonstuperidis
ergo attonite facientes attonitas. ut mors pallida tristis senecta  oradomus :¬
quia supraait underuunt totidem uoces respons a srbyllae: perdue cucurrit
ossatremor: religionis ÷. e diuinae reuerentiae : alibuipse in anum multo suspen¬
sum numineducit: pectoꝵe abimo: amantis intimo: pec inmerito : Nam illare
diuinitas flectitur quae est nobis cumdiuinitate communis. idest sensu onꝓues
suisse e & benemiseratȩ : quia troia defendi non potuit: ideo non dixit quidefendisti
sed mieratufus es dardana qui paridis achilles amatretinctus instigem palud ẽ
toto corpore inuulnerabilis fuit: excepta quatemptus ÷ ⁊quicum amatum polixe¬
nam ut intem plo acciper& status s&: insidis paridis postsimulachrum latenris
occisus est ÷ unde fingitus: quod tenente a polline paris direxerit tela : & bene direx¬

Expanded text:
pro derivativo, pro 'Troius'. ante dehiscent trahit hoc de matris deum templo, quod non manu, sed precibus aperiebatur. Ad v. 53 Attonitae stupendae, non stupentis: ergo 'attonitae' facientis attonitos, ut 'mors pallida', 'tristis senecta'. ora domus quiOSSA TREMOR religionis est et divinae reverentiae; alibi «ipse manu multo suspensum numine ducit». PECTORE AB IMO a mentis intimo; nec immerito, nam illa re divinitas flectitur quae est nobis cum divinitate communis, id est sensu. PHOEBfuisse. Et bene ‘miserate’, quia Troia defendi non potuit; ideo non dixit, qui defendisti, sed miseratus es. DARDANA QVI PARIDIS Achilles, a matre tinctus in Stygem paludem, toto corpore invulnerabilis fuit, excepta parte qua nam ut in templo acciperet statuisset, insidiis Paridis post simulacrum latentis occisus est: unde fingitur quod tenente Apolline Paris direxerit tela. et bene ait 'direx
Abbreviated transcription (Latin):
tes quo deducebat ad egestatem : his fictae sunt inferre
naufragia n has ulexes contem nendo deduxitad nostem
fluctibus solis ebene imitatus : maris stridorem. Salesaxasofabant amissoflu
multa gemens nomen proad uerbio ⁊ Casu amici ꝓpt̃ ruinam: id lusit ad nom̃i pe¬
ente nonuisa: Nam in sexto dicturus ÷ paulatim ad nabant terrae iam p tenebam
sequentes huic iuncti fuerunt : unde in nonnullis antiquis codicibus sextiinitium est
obũtunt pelago ꝓras tuncdente tenaci: TN CiptnICSius Ix¬
otus quidem uirgilius scientia plenus est in qua hicliber posside principatum :
cuus ex homero pars maiorẽ & dicuntur aliquasimpliciamultade bistori multa
peraltamscientiam philo sopbrum t heo logiorums are ptiorun adeo ua plrtilta
de bis singuli huius libri in tegras scripierunt pragatattt sanescirndum trc&
primas duosuersus probus & alii inquinti reliqueriin fine prudentodatinlre ẽ¬

Expanded text:
tes quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre tes quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. has Vlixes contemnendo deduxit ad mortemfluctibus solis. eelisque ministrat». MVLTA GEMENS nomen pro adverbio. CASV AMICI propter ruinam adlusit ad nomen. PE ante non visa; nam in sexto dicturus est «paulatim adnabam terrae, iam tuta tenebam». o duo versus sequentes huic iuncti fuerunt. Vnde in non nullis antiquis codicibus sexti initium est «obvertunt pelago proras, tum dente tenaci». COMMENTARIotus quidem Vergilius scientia plenus est, in qua hic liber possidet principatum, cuius ex Homero pars maior est. Et dicuntur aliqua simpliciter, multa de historia, multa per altam scientiam philosophorum, theologorum, Aegyptiorum, adeo ut plerique de his singulis huius libri integras scripserint pragmatias. Sane sciendum, licet primos duos versus Probus et alii in quinti reliquerint fine prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum deum dicat: somnium quod dormimus in somnium quoo uidemus : in somnꝰ¬
si ut falsa ad carlum mittunt in somnia manes : iasidofili iasi : Ipsa equora classem
ã a sideribus remouens : ã cestanuminis p̃sentia p̃grauatus quod ÷ melius: nam
& sequens eius oratio turbatat : quod & semiplene indicant elotutiones : ⁊iultum
tninisꝑ contrarium cur aenean non conmittam caelo & auris fallx̃cibus qui sũ
totiens serenitatis fraude decoptuss quid enim quidni: curnons fraudesere¬
reluctanti : patantia errantia somniuicinitate : Cum puppis
secundum fabulam iii. paste uirgines fuer paste uolucres a carlo
fluminis & callipes musefiliae : harum una uoce alteratibuis
abilisa canebant ÷ & primo iuxta pelorum: pͥ incaphereis ha
bita ugrunt ÷ quae intellectus suo cantu in naufragia deduce¬
ban secundum ueritatem m&rices fuerunt quȩ cransrun¬

Expanded text:
ipsum deum dicat, ‘somnium’ quod dormimus, ‘insomnium’ quod videmus in somniipsum deum dicat, ‘somnium’ quod dormimus, ‘insomnium’ quod videmus in somnis, ut «sed falsa ad caelum mittunt insomnia manes». IASIDE fili Iasi. IPSaut a sideribus removens, aut certe numinis praesentia praegravatus: quod est melius: nam et sequens eius oratio turbata est, quod et semiplenae indicant elocutiones. Ad v. 848 Vultum enim per contrarium dicit: cur Aeneam non committam caelo et auris fallacibus, qui sum totiens serenitatis fraude deceptus? 'quid enim' quid ni? cur non? Adreluctanti. natantia errantia somni vicinitate. Ad v. 858 Cum puppis secundum fabulam tres, parte virgines fuerunt, parte volucres, Acheloi fluminis et Calliopes musae filiae. harum una voce, altera tibiis, alia lyra canebat: et primo iuxta Pelorum, post in Capreis insulis habitaverunt, quae inlectos suo cantu in naufragia deducebant. secundum veritatem meretrices fuerunt, quae transeun
Abbreviated transcription (Latin):
indeum marinum eẽ conuersum : luaten& th&is satis prudent̃ sexum dobiliorẽ
sinistrae ad plicat pasts:niseaer media drpthongus ÷ suicissim quia reliquerat quidẽ
iocios: sed felicit̃ p&abat italiam ⁊ pertemptant sollicitant: atollimalas ide uela
ꝑ malorum uolubi litatem laeuari : nam cum nauigar& : nam non dubium qđ olimere¬
xerant arbores fecere pedem: podiam funom quotenditur uelum sinistros nunc
dextros: ꝓ auremucabilitate : cornua antemnarum extremitatem sua flamina:
prospera apuppi uenientia ÷ princeps ante om̃s gunum uacat: mediam caeli ma&ĩ
perite locutus ÷ : nam medium caelum m &a ÷ anabiban tontis circuli qui medius
lum ꝗremos tenentes : Leuis ład uentu ł discossy :nam leuius in utroq ÷  dispulit
um bras : Nam somꝑ deos ambit nembds te palinure peens: factiose ad gredi¬
ens ad p&cens: Somnia : soporem obene autem disternit ista uirgilius : ut somnũ

Expanded text:
in deum marinum esse conversum. LAEVA TENET THETIS satis prudenter sexum debiliorem in deum marinum esse conversum. LAEVA TENET THETIS satis prudenter sexum debiliorem sinistrae adplicat parti. NISAEE media diphthongus est. VICISSIM quia reliquerat quidem socios sed feliciter petebat Italiam. PERTEMPTANT sollicitant. ATTOLLI MALOS id est vela per malorum volubilitatem levari; nam cum navigaret iam, non dubium quod olim erexerant arbores. FECERE PEDEM podiam, funem quo tenditur velum. SINISTROS NVNC DEXTROS pro aurae mutabilitate. CORNVA antemnarum extremitates. SVA FLAMINA prospera, a puppi venientia. PRINCEPS ANTE OMNES unum vacat. MEDIAM CAELI METAM perite locutus est; nam medium caelum meta est anabibazontis circuli, qui mediuslum, sic remos tenentes. LEVIS vel adventu vel discessu; nam levis in utroque est. DISPVLIT VMBRAS nam semper deos ambit nimbus. TE PALINVRE PETENS factiose adgrediens, adpetens. SOMNIA soporem. Bene autem discernit ista Vergilius, ut ‘Somnum’
Abbreviated transcription (Latin):
pali nurum significat : nam falsumerit : siunum uoluerimus accipere : Laa ꝑmulsit
ꝑ mulsit: & laeã fatit ut animumque labentem inpulit: Aut cesto ꝑp&uum ÷ epith& on
ueneris ÷ spumantia frena spumas mouentia. feris ÷ equisurinq ferica. uaria
nullum enim apudnos animalgeneris neutrie nisi foste hice&us huius c&a dicamus
quod nusquam lectum est  Nam dicuntur canes marinis & senior ⁊ lauei ÷ dicamus
glaucus piscator fuit : quicum ciptos pisces supra herbam abiecisse ueos recipisse
uidiss& quam amiserant uitam : intellecta herbarum potentia suarum in dm̃i muta¬
tus: cuius rlicorum ideo senem dicit : quia &iam ipse senex fuerit: autceste senio¬
ran dicit ꝓpt̃ spuma rum colorem sicut pene om̃s dufinguntur marini Inousque pale¬
mon : melicesta in usfilius : & notandum patro nomicon amatre in auctore idoneo
nauali cestamine cum magna excitus paste fuiss& obrutus finxerunt socueius eũ

Expanded text:
Palinurum significat; nam falsum erit si unum voluerimus accipere. LAETA PERMVLSIT permulsit et laeta fecit, ut «animumque labantem inpulit»; aut certe perpetuum est epitheton Veneris. SPVMANTIA FRENA spumas moventia. FERIS equis, ut «inque feri curvamnullum enim apud nos animal generis neutri est; nisi forte ‘hic cetus, huius ceti’ dicamus, quod nusquam lectum est; nam dicuntur canes marini. ET SENIOR GLAVCI CHORVS Glaucus piscator fuit. Qui cum captos pisces supra herbam abiecisset et eos recepisse vidisset quam amiserant vitam, intellecta herbarum potentia, esu earum in deum mutatus est. Cuius hic chorum ideo senem dixit, quia etiam ipse senex fuerat; aut certe seniorem dicit propter spumarum colorem, sicut paene omnes dii finguntur marini. INOVSQVE PALAEMON Melicerta Inus filius. Et notandum patronymicon a matre in auctore idoneo. navali certamine cum magna exercitus parte fuisset obrutus, finxerunt socii eius eum
Abbreviated transcription (Latin):
aminalem hostiamdat: CAeStus artemque reponst: & arma deposuit. & ar¬
tire nontiauit: id ÷ kata arcin. fecit  ingenti que manu magna multi tudine
ma lum: malus arbor nauis generis ÷ mas culini : Horatius nec malus celeri saucius
a frico & dictus ÷ malus: uolquia hab& instarmali in sũmitate: uelquia quasi quib da
malis igneis tingitur. quorum uolubilitate. uela facilius eleuantur:tra iecto
extento x unde trans ennadr̃ extentus funis: salustius machinato strepiti trans enna
coroni in caput ponebatur  quo : in quam non ponit adũbia pronominibus ut genꝰ
unde latinum x cl amoRi se cundo ut supradixit magnoq uirum semurmure tollit
quemn mnodo nupegnam ut supradiximus uictor fuit duorum  urbanus ueto dic̃
muda prope modum pengnam secundus fuit : alii uieror uoti compos uolune utra¬

Expanded text:
animalem hostiam dat. CAESTVS ARTEMQVE REPONIT et arma deposuit et aranimalem hostiam dat. CAESTVS ARTEMQVE REPONIT et arma deposuit et arti renuntiavit, id est κατάλυσιν fecit. INGENTIQVE MANV magna multitudine. MALVM ‘malus’, arbor navis, generis est masculini; Horatius «nec malus celeri saucius Africo». Et dictus est malus vel quia habet instar mali in summitate vel quia quasi quibusdam malis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. TRAIECTO extento, unde transenna dicitur extentus funis; Sallustius «machinato strepitu transenna corona in caput inponebatur». QVO in quam; nam ponit adverbia pro nominibus, ut «genus unde Latinum». CLAMORE SECVNDO ut supra dixit «magnoque virum se murmure tollit». QVEM MODO nuper; nam, ut supra diximus, victor fuit duorum. Vrbanus vero dicit ‘modo’ ‘propemodum’, ‘paene’; nam secundus fuit. Alii ‘victor’ ‘voti compos’ volunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
teridit dextram ã fiduciam uistutis ÷ ostendere qđ minaris: aut cestepro uec¬
tus & atis ostenditur que eum ex in prouiso ferire non sinit : dẽlox. uelo citer
grandine nr̃mꝓbus: rpellagenam debuit dicere quam multo nrmbo grando p̃cipi¬
darem: sicut chremes e thremis & chremitis : Inpelix: consolatio ÷ unde non dic̃
inbellis: ut sostune uideatur eẽ quoduictus ẽ dixitq  uocatq maricausa : & ma¬
lun peris. sologiam facere quam uti communi syllaba : quae frequens uitiosa unde horãti
nec tanta in maris uenia conceditur uti: grecienim his utuntur frequenter : Fidi aequa
bene corum ostendit pudorem ł quia erant occupati cirra amitum dixituocati: Coq
ETRacto que in lisit inossa te rpallage: effregit ossa & inlisit incebrum: humni
bos : pessimus uersus in mono syllabum dosifẽs meliorearu aptiorem  nam

Expanded text:
umsedet. Ad v. 443 Ostendit dextram aut fiducia virtutis est ostendere quod minaris: aut certe provecumsedet. Ad v. 443 Ostendit dextram aut fiducia virtutis est ostendere quod minaris: aut certe provectus aetatis ostenditur, quae eum ex inproviso ferire non sinit. Ad v. 444 Velox velociter:grandine nimbi hypallage: nam debuit dicere, quam multo nimbo grando praecipi‘Daren’, sicut ‘Chremes’ et ‘Chremis’ et ‘Chremetis. INFELIX consolatio est; unde non dicit ‘inbellis’, ut fortunae videatur esse quod victus est. DIXITQVE vacat ‘que’ metri causa. Et maluit perissologiam facere quam uti communi syllaba, quae frequens vitiosa est. Vnde et Terentianus «nec tanta in metris venia conceditur uti»; Grbene eorum ostendit pudorem: vel quia erant occupati circa amicum, dixit 'vocati'.  Ad v. 480 Effractoque inlisit in ossa cerebro hypallage: effregit ossa BOS pessimus versus, in monosyllabum desinens. MELIOREM aptiorem; nam
Abbreviated transcription (Latin):
tore prautinquo magister occisus est: aut intristilittore idx̃ infecundo uarro enim dic̃
suberico mente eẽ insecundum campum fere intribus iugeribus. in quo errx & hercu¬
los dimicauerunt : haeo Geꝑmarus a germanus ⁊ secđm uarronem in libris degradib:
de eadem gene trice manans: non ut inuldicunt de eodem germine: quos ille tantum fratres
cernis adhuc: non herculis. quippe uictoris: sedericis quȩ infecerat setegendo: Aemũla
pugnas imt id ÷ arma asequenti quod p̃cedit : Tĩbi prote ut tibi deserit hesperus o& ã
exue. proice solue : duplicem amictum ⁊ id ÷̃ abollam q̃ duplex sicut chlamis hortr
diximus sic semꝑ pone ut cogipossit indactilum⁊ ut genua labant & arieat in por
ictus tela ictus: exit. uitat declinat unde tarcone & uimuiribus exit hocuer

Expanded text:
ORE PVGNAM aut in quo magister occisus est aut ‘in tristi litore’, id est infecundo; Varro enim dicit ORE PVGNAM aut in quo magister occisus est aut ‘in tristi litore’, id est infecundo; Varro enim dicit sub Eryce monte esse infecundum campum fere in tribus iugeribus, in quo Eryx et Hercules dimicaverunt. HAEC GERMANVS ‘germanus’ est secundum Varronem in libris de gradibus, de eadem genetrice manans, non, ut multi dicunt, de eodem germine, quos ille tantum fratres cernis adhuc f. i. c. non Herculis, quippe victoris, sed Erycis: quae infecerat se tegendo. Ad v. 415 Aemula 419 Aequemus pugnas id est arma: a sequenti quod praecedit. tibi 'pro te', ut "tibi deserit Hesperus Oetam" . exve proice, solve. Ad v. 421 Duplicem amictum id est abollam, quae duplex est, sicut chlamys: Horatius diximus, sic semper ponit, ut cogi possit in dactylum, ut 'genua labant', et "arietat in portctus. Ad v. 438 Tela ictus. exit vitat, declinat, ut de Tarchone "et vim viribus exit" . et h
Abbreviated transcription (Latin):
dona mororio t non expecto ꝗhic enim sensus tam superioribus quamsequenabus
congruit ⁊ & supra enim at se non p̃miicausa dimicare sed gloria e & paulo post
dares ⁊ tam stultum ÷ dicere tantorum boum cum dixerit .vII . longe ualde
uttiberinaq longe hostia.  ueꝵ &at considerat: ut sa lustius  exercitum uestere: Senuor
secđm uarronem iuuenior & senior comparatiui s unt ꝑinminutionem : hinç&iam semor
sed crud adeo uiridis que senectus additum enim hoce ad ex primendum quid sit senior
ltom ouidius : interiuuenemq: senemq: & reuera non conuenit hincsatis senem accipiqui
& uincere porest: & uno u tutaurum ne car &ergo senior. non satissenex, sicut iunior non

Expanded text:
d v. 400 Nec dona moror id est non expecto, non moveor donis: hic enim sensus tam superioribus, quam sequentibus d v. 400 Nec dona moror id est non expecto, non moveor donis: hic enim sensus tam superioribus, quam sequentibus congruit. et supra enim ait, se non praemii causa dimicare, sed gloriae, et paulo post Dares». Nam stultum est dicere ‘tantorum boum’, cum dixerit ‘septem’. LONGE valde, ut: «Tiberinaque longe ostia». VERSAT considerat, ut Sallustius «exercitum vertere». SENIOR secundum Varronem ‘senior’ et ‘iunior’ comparativi sunt per inminutionem. Hinc est «iam senior, sed cruda deo viridisque senectus»; additum enim hoc est ad exprimendum quid sit ‘senior’. Item Ovidius «inter iuvenemque senemque». Et re vera non convenit hunc satis senem accipi qui et vincere potest et uno ictu taurum necare. Ergo ‘senior’ ‘non satis senex’, sicut ‘iunior’ ‘non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥui babitu rusfici dib elatebatdos autludo trans fert agiiusr pindis prasiunu¬
lum qui suut fucti cum habiussa haector occidra Acmicr orgenseaa maicuroristu
nepioi fuitina nrmpbe melies quia polluce uietui  pioie cetamincusebricia
aũ upsa ÷ biinia ⁊ so listius igitur introrsus prima asia ehitbrnnet multis antricino
sio nem undo utrumq: non uult dicere ytiam a lacernus quam acrisnus quamdixit
de uerbo namtorus acostus dictus ÷ herbis ꝑrustRA ordo ÷ tanta nedona tampati¬
ens sine stolli frustra sanesciendum huno. secđm hrginum quide familus troianis scrip¬
sit unum teoianorum fuisse de quo uirgilius mutat historiam : Nõbis deusille magist:
nobis nonuacat : ut qui mihi accubantes: sed ꝓnr̃ est positum : uitandi ꝓmoeo teleuti causa :
IHe sub haec raut statim aut post haec: Si erim gelidus aliud pend& exalio: quare
tio amulieribus quas frequeus pastus debiles raddit: in probus iste quisinesta

Expanded text:
ustici adhuc latebat. Hos autem ludos transfert Vergilius ad Hectoris tumulum qui sunt facti cum habuisset Hector occidi. AMYCI DE GENTE Amycus filius Neptuni fuit et nymphae Melies, qui a Polluce victus est pyctali certamine. Bebrycia autem ipsa est Bithynia; Sallustius «igitur introrsus prima Asiae Bithynsionem: unde utrumque non vult dicere. nam 'alacer' nusquam, et iterum 'acris' nusquam dixit. rbum de verbo; nam ‘torus’ a tortis dictus est herbis. FRVSTRA ordo est: tantane dona tam patiens sines tolli frustra? Sane sciendum hunc secundum Hyginum, qui de familiis Troianis scripsit, unum Troianorum fuisse, de quo Vergilius mutat historiam. NOBIS DEVS ILLE MAGISTER ‘nobis’ non vacat: ut «qui mihi accubantes», sed pro ‘noster’ est positum, vitandi homoeoteleuti causa. lle sub haec aut statim: aut post haec. Ad v. 395 Sed enim gelidus aliud pendet ex alio: quare tio a mulieribus, quas frequens partus debiles reddit. Ad v. 397 Inprobus iste qui sine ce
Abbreviated transcription (Latin):
signa turu quasnus auterat derius in sula : in mostem soluta est : unde non nulli
banc eẽdicunt qͥ uae romano facta conscripsit quod incenso a pollinis templo
inderomam ad latisint libri unde haec fuerat: CeRTSSIMa proles ÷¬
ex eo quod subire inferos potuit⁊ ideo aurem cestissima : quia multi adgloriã
generis simulant senuminum filios ut romulus ex masto alaxanor
ex ioue ammone u hocergo excludit : sic alibi deberculse : salue uera iouis ples
e fellere numen: ut suprã diximus siue propt uictoriae fauorem stgI
filiat nom dipitur stacuisse iuppiter: ut siquis srfelliss& eius numen un

Expanded text:
signatam: qua visa - nam erat de eius insula - in mortem soluta est. Vnde non nulli signatam: qua visa - nam erat de eius insula - in mortem soluta est. Vnde non nulli hanc esse dicunt quae Romana fata conscripsit, quod incenso Apollinis templo inde Romam adlati sunt libri; unde haec fuerat. DEVM CERTISSIMA PROLES ex eo quod subire inferos potuit. Ideo autem ‘certissima’, quia multi ad gloriam generis simulant se numinum filios, ut Romulus ex Marte, Alexander ex Iove Ammone. Hoc ergo excludit. Sic alibi de Hercule «salve vera Iovis proles». ET FALLERE NUMEN ut supra diximus, sive propter Victoriae favorem, Stygis filiae; nam dicitur statuisse Iuppiter ut si quis fefellisset eius numen, uno
Abbreviated transcription (Latin):
tem uult ostendere : quod ait iuuenalisiam l&i fero cedente pruinis autum no
nam primaeius piters feru& ut totoq autumnum calui exstuo sanesciendum
fecđm plinum folia autum nalitem pore id eo cadere : quia omĩs tc̃ in arborib
humor uestis calore in ueniatur ex haustus : ergo cadunt nonquiatunc sic car
incipium sed quia tuncris iam deẽ umor glo me panituꝑ aues : benereb
uolitantibus animas conparauit : quae & ipse uolant : inmittit a pricis qua¬
siate fricis id ẽ sine frigore ut diximus supra  unde non nulli & a fricamdic¬
tam uolunt primi trans mitere  figura greca ẽ : ut primi transirent
liuipum inuidum non nisi apud neo tereos in uenimus : iucanus liuore
id posse fieri sierit bsc̃ram inqua habitabat in sulde relinquarre &ca
num quam uider&: ꝑfeccaigitur cumas tenuit : & illic defrcta corporis ui¬
ribus uitam in sola uoce r&inuit : quod cum ciurseius cognouissent siur in ui
dia siue inmiseratione commotiri epistolam miserunt cr&a antiquomore

Expanded text:
tem vult ostendere, quod ait Iuvenalis «iam letifero cedente pruinis autumno»; nam prima eius pars fervet, ut «totoque autumni incanduit aestu». Sane sciendum secundum Plinium folia autumnali tempore ideo cadere, quia omnis tunc in arboribus umor aestatis calore invenitur exhaustus. Ergo ‘cadunt’ non quia tunc siccari incipiunt, sed quia tunc eis iam deest umor. GLOMERANTVR AVES bene rebus volitantibus animas comparavit, quae et ipsae volant. IMMITTIT APRICIS quasi ἄτερ φρίκης, id est sine frigore, ut diximus supra: unde non nulli et Africam dictam volunt. PRIMI TRANSMITTERE figura Graeca est: ut primi transirent. vida nigra. et 'lividum' invidum non nisi apud neotericos invenimus: Lucanus "livor id posse fieri si Eritheam, in qua habitabat, insulam relinqueret et eam nunquam uideret. Profecta igitur Cumas tenuit, et illic defectam corporis uiribus udia, sive miseratione commoti, ei epistolam miserunt creta antiquo more
Abbreviated transcription (Latin):
ad ser&ulerit : m pbrrgia uates : apollineas e est leng peaitum epibetom
nam amfrisus fluuius ẽ thessaliae circaquemꝰ apollo spoliatus diuinitate biont
irato ad meti regis pauit armenta ideo quia oco derat rdopas fauruactraro u
fulminum quibus a esculapius extinctusẽ. apollinis filius quia be politum ab
inferis herbarum potentia reuoca uerat : Necuim telafrrunt ÷ acs idicrt&
tantum repellunt lic & fus÷ & est concedentis ad uerbium sicut esto aaeterriũ
ad uerbum ÷ eit supra & sub auditurbis a& num lotrtns a& nunestereateptiũ¬

Expanded text:
ad se retulerit. AMPHRYSIA VATES Apollinea; et est longe petitum epitheton. Nam Amphrysus fluvius est Thessaliae circa quem Apollo spoliatus divinitate a Iove irato Admeti regis pavit armenta ideo quia occiderat Cyclopas, fabricatores fulminum, quibus Aesculapius extinctus est, Apollinis filius, quia Hippolytum ab inferis herbarum potentia revocaverat. NEC VIM TELA FERVNT ac si diceret: tantum repellunt. LICET fas est; et est concedentis adverbium, sicut ‘esto’. AETERNVM adverbium est, ut supra. Et subauditur bis ‘aeternum latrans aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
b& ꝓ rectam ꝑ antiquam declinationem : utedo edis edit & a nomalam utedo
es est quarum secunda & tertia ꝑsonas longa sunt propt̃ differentiam sumles

Expanded text:
bet et rectam sed antiquam declinationem, ut ‘edo edis edit’, et anomalam, ut ‘edo bet et rectam sed antiquam declinationem, ut ‘edo edis edit’, et anomalam, ut ‘edo es est’, quarum secunda et tertia personae longae sunt propter differentiam ‘sum es
Abbreviated transcription (Latin):
exordine ud ÷ tite agł sacrificium : & sic solui funem ⁊ Sic in uii frrgiam que exordine
matrem in uocat. Idxrice: Ton sac oliuae comprȩminutis frondibus procul in prera
in paste exeromae: ef funditꝰ pectoreq: hoctꝰ cum dolore ut funditq: .p.ri pectore ab imno
preces des uendere ad omnes : siquid inudiae est in humillimis p̃cibus in putantum¬
quam nec longadies id est tempus: dequolic& melius feminino genere dicamus: tam̃
& masculino dicimus : nam decesto die masculino tantum utendum est: pi&as nec miti¬
gato aut troianorum quia pusunt : aut ceste propt̃ illud iunoni arguȩ iussts ado lemus
honores quasi qui neo sacrificus placar&ur : In fraeto ualde fractam ut turnds ut Q¬
fractos. ad uerso maste latinos : mnedia degente id est rotiusgentis potentem exedis¬
semulio briter  nam inde est q uod sequitur cineres atq ossa ꝑ emptae saneedo ha¬

Expanded text:
ex ordine – id est rite peragi sacrificium - et sic solvi funem; sic in septimo «Phrygiamque ex ordine ex ordine – id est rite peragi sacrificium - et sic solvi funem; sic in septimo «Phrygiamque ex ordine matrem invocat», id est rite. TONSAE OLIVAE comptae, minutis frondibus. PROCVL IN PRORA in parte extrema. EFFVNDIT PECTORE VOCES hoc est cum dolore; ut «funditque preces rex pectore ab imo». PRECES DESCENDERE AD OMNES si quid invidiae est in humillimis p Ad v. 783 Quam nec longa dies id est longum tempus: de quo licet melius feminino genere dicamus, tamen et masculino dicimus: nam de ceGAT aut Troianorum, quia pii sunt, aut certe propter illud «Iunoni Argivae iussos adolemus honores», quasi quae nec sacrificiis placaretur. INFRACTA valde fracta, ut «Turnus ut infractos adverso Marte Latinos». MEDIA DE GENTE id est totius gentis potentem. EXEDISSE muliebriter; nam inde est quod sequitur «cineres atque ossa peremptae». Sane ‘edo’ ha
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas appellata : inducit queforum id est tempus. & locum designat. a gendarum
negotiorum qui conuentus uocatur  Indicitaũt uerbum iuris ÷ & ꝑ hoc potentem
uult significare ciuitatem ⁊ & paribus datiura uocatis : dat condendi iuris porestatẽ
bis quos appelliuerat patres autteste uonatis patribus iut adistribuat. Hi aut utsalus¬
tius dt̃ ueladate uelcurar similitudine patres appellatisunt snatoreiis autalus
ali a seneita aeate: aluasinendo dictos accipiunt: ipsirnim agendi facultatem da
referunt  ut lucus tantum tumu lod&ur anchise ut inducite fontibu ompixli
pastoras : nemora enim aptabant sepulchris uis a maris facies: ut me nesalis
placidi uultum : uult aũt istos aspectuquoq maris horrete: fugei ꝓfectionis
erici e tempestarebus: bene iunxit: procelle enim auides luminibus aut de montil

Expanded text:
civitas appellata. Ad v. 758 Indicitque forum id est tempus et locum designat agendorum civitas appellata. Ad v. 758 Indicitque forum id est tempus et locum designat agendorum negotiorum, qui conventus vocatur. 'indicit' autem verbum iuris est. et per hoc potentem vult significare civitatem. et patribus dat ivra vocatis dat condendi iuris potestatem his quos appellaverat patres: aut certe vocatis patribus iura distribuit. hi autem, ut Sallustius dicit, "vel aetate vel curae similitudine patres appellati sunt" . senatores autem alii a senecta aetate, alii a sinendo dictos accipiunt: ipsi enim agendi facreferunt ut lucus tantum tumulo detur Anchisae, ut «inducite fontibus umbras, pastores»; nemora enim aptabant sepulcris. VISA MARIS FACIES ut «mene salis placidi vultum». Vult autem istos aspectum quoque maris horrere. FVGAE profectionis. ERYCI ET TEMPESTATIBVS bene iunxit; procellae enim aut de fluminibus aut de montibu
Abbreviated transcription (Latin):
mos fuit apud maiores ut diuinum ignem farre seruarent qua sidurass& in alterũ
diems Feuili aptum agentis rebus significabant : cane aut antique: aut propter¬
in colonias deducebantur urbi ad urbem deponunt quasi denauibus animos nibil
magnet ł et aut aeneas deponiteos quinullagloria ecupiditate tanguntur aut
hi quierant trans cripti id ÷ matres & uolentium multitudo deponunt anim as
moriginalibus dicit morem fuisse ꝓ conditores enimciuitatis taurum in dextera
uaccam intrinsecus iungebant. & incintiritus abino id est togae pastecapuduelit
paste suc cinti tenebant stimabant incuruam ut globa rom̃s intrinsecus caderent¬
& ita sulco ducto locamurorum designabant: aratrum suspendentes circaloca
postarum unde ꝗđ dicitur t̃ritorium: & terricorium dictum est quasi terriboriũ
tritum bubus &aratro Regno troiands acestes: suo nomine enim eius fuerat

Expanded text:
mos fuit apud maiores ut divinum ignem farre servarent: qui si durasset in alterum mos fuit apud maiores ut divinum ignem farre servarent: qui si durasset in alterum diem, eum aptum agendis rebus significabant. 'far' autem frumein colonias deducebantur. urbi ad urbem. Ad v. 751 Deponunt quasi de navibus. animos nil magnae l. e. aut Aeneas deponit eos qui nulla gloriae cupiditate tanguntur: aut hi qui erant transcripti, id est matres et volentium multitudo, deponunt animos, in originibus dicit morem fuisse. conditores enim civitatis taurum in dexteram, vaccam intrinsecus iungebant, et incincti ritu Gabino, id est togae parte caput velati, parte succincti, tenebant stivam incurvam, ut glebae omnes intrinsecus caderent, et ita sulco ducto loca murorum designabant, aratrum suspendentes circa loca portarum. unde et territorium dictum est quasi terriborium tritum bubus et aratro. Ad v. 757 Gavdet regno Troianus acestes suo: nomine enim eius fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
promisterio ait. illa inclita roma: torqu&̃ uedios nox umida cursus e meseuus ae¬
dici est dicimus autem diem apastemeliore : Vnde & usuest ut sine commemoratio¬
tione noctis numerum dicamus digrum : hic autem dies secđm aegrptios inchoat
ab occasusolis : secundum persas abostusolis. secundum rusticos. & athenienis a sexta
boradiei secundum romanos amedia nocte: & hos nunc secutds hab& medios cursus
nox torqu& & me saeuus equis oriens adflauit anhelis: haec aut plene exsequuntur
& cicero inauguralibus: & aulus gellius in libris noctiorum atticatum: hoc&iam illa
res iuris indicat : quod cum tribunũ plebiab noctare ab urbe non licer&. licebatta men
exire post noctem mediam antemediam reuesti : Saruus oriens. sol cuius lux÷ umbris
inimica : Unde lucanus & medioferi ensedie: est autem fisicum: nam perrunt umbrȩ¬

Expanded text:
pro mysterio ait «illa inclita Roma». TORQVET MEDIOS NOX VMIDA CVRSVS ET ME SAEVVS Epro mysterio ait «illa inclita Roma». TORQVET MEDIOS NOX VMIDA CVRSVS ET ME SAEVVS E et nox pars diei est. Dicimus autem diem a parte meliore; unde et usus est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum. Hic autem dies secundum Aegyptios inchoat ab occasu solis, secundum Persas ab ortu solis, secundum Etruscos et Athenienses a sexta hora diei, secundum Romanos a media nocte et hos nunc secutus ait ‘medios cursus nox torquet et me saevus equis oriens adflavit anhelis’. Haec autem plene exsequuntur et Cicero in auguralibus et Aulus Gellius in libris Noctium Atticarum. Hoc etiam illa res iuris indicat, quod cum tribunum plebi abnoctare ab urbe non liceret, licebat tamen exire post noctem mediam et ante mediam reverti. SAEVVS ORIENS sol, cuius lux est umbris inimica; unde Lucanus «et medio feriere die». Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
quasi amunico undenullus fructus ex soluitur undenil p̃stantes in munes uocamus
priorum concilia elisumq: colo: elrsium est ubi priorum animae habitant postcorporis
Animȩ que dis erxionem : unde & interitus dr̃ res int̃ animam &corpus uenien sergo
Irserios quod secđm po&as inmedio inferorum suis felicitatibus plenum . ut solem que
suum sua sidera norunt secđm phy losophos elrsium ÷ insyle fostunatae. quas ait
salustius inclitas eẽ homers carminibus quare descriptionem prius conmentatordic̃
eẽ sub latam secđm theo logos circalunarem circulur uliiam aerpurior est. unde ait
ipseuirgilius arris in campis: Item lucanus non illuc auro positi necture sepulti perue
dit ad inferos generis agnitio & uitatis nomen : qdod einullus ante p̃dixerat sed io¬
lus indicat pater i lat& enim ut supra diximus .um arbis nomen: undeei pater quasi

Expanded text:
quasi ‘amunia’, unde nullus fructus exsolvitur; unde nil praestantes ‘inmunes’ vocamus. quasi ‘amunia’, unde nullus fructus exsolvitur; unde nil praestantes ‘inmunes’ vocamus. PIORVM CONCILIA ELYSIVMQVE COLO Elysium est ubi piorum animae habitant post corporis animaeque discretionem; unde et ‘interitus’ dicitur res inter animam et corpus veniens. Ergo ione: quod secundum poetas in medio inferorum est suis felicitatibus plenum, ut "solemque suum sua sidera norunt" . secundum philosophos elysium est insulae fortunatae, quas ait Sallustius inclitas esse Homeri carminibus, quarum descriptionem Porphyrius commentator dicit esse sublatam: secundum theologos circa lunarem circulum, ubi iam aer purior est: unde ait ipse Vergilius "aeris dit ad inferos: generis agnitio et civitatis nomen, quod ei nullus umquam praedixerat, sed solus indicat pater. Latet enim, ut supra diximus, verum urbis nomen; unde ei pater quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Bigis propriar  carlo facies delapsa .pr.iaut secđm quod supra diximur
quia animae caclum tenent. simulacra uero apud inferos sunt : autad errort̃
ꝑtine & somnii niam & uitaait. Aut ceste intellegamus aiouemissam porestatem
aliquã q ue se manchise conuester& uultum nam & ipsedt̃ imperio iouis hue uenio
& infest elosium que colo caremagis procarior bene autem addidit dum uita ma¬
nebat Nulla enim ẽ uita post mostem ł Imperio iouis. ab auctoritate. ut ipsedeũ
tunc senior nautes. Atq: asperacultu: quod in uiiii. litius exequitur: Natos ad flu¬
mina primum deferimus  delellandatibi bene uictoriam non bellasola prȩdicit
inquibus eẽ poterat terror  Auerna ꝑ alta. ut gargarus gargara. tastarus tastara
ronme impia namq̃. ꝓpterfacultatem a moenȩ: amorna sugt loca solius uoluptatis plena

Expanded text:
BIGIS proprie. CAELO FACIES DELAPSA PARENTIS aut secundum quod supra diximus, BIGIS proprie. CAELO FACIES DELAPSA PARENTIS aut secundum quod supra diximus, quia animae caelum tenent, simulacra vero apud inferos sunt; aut ad errorem pertinet somnii, nam et ‘visa’ ait; aut certe intellegamus a Iove missam potestatem aliquam, quae se in Anchisae converteret vultum; nam et ipse dicit «imperio Iovis huc venio» et infert «Elysiumque colo». CARE MAGIS pro ‘carior’. Bene autem addidit ‘dum vita manebat’, nulla enim est vita post mortem. IMPERIO IOVIS ab auctoritate, ut «ipse deu«tunc senior Nautes». ATQVE ASPERA CVLTV quod in nono latius exsequitur «natos ad flumina primum deferimus». DEBELLANDA TIBI bene victoriam, non bella sola praedicit, in quibus esse poterat terror. AVERNA PER ALTA ut ‘Gargarus Gargara’, ‘Tartarus Tartara’. NON ME IMPIA NAMQVE propter facilitatem. AMOENA ‘amoena’ sunt loca solius voluptatis plena,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ p̃ significabant magna inadeum id t̃iuno &alibi ia euis magna iub&¬
Solatus uocibus infit: solatum & infit Nam solam debuit dicere: sicut sequens
enis indicit consolatio: quic quid erit aut fuerit quod cumq: fatebor ferenda est
dum festura modus gerundiẽ a passiuo esttibi iam hoc consilium est diuinaester¬
pis p̃t̃ dardanum: acrimio fluuio  uolentrm uoliturum : Nam uelle hab& supo¬
rant suꝑ sunt. suꝑ fluunt : dicit aut̃ non tantum debiles: sed eiam nolentẽs i¬
urnes ÷ unde sequitur : Lon geuas que senes nec enim adder& que nisi supra iu¬
uepes dixiss& : Item & pressiu & quic quid tecum in ualidum meuensq: p.e.
scilie& : Dicta aut̃ acesta segestan tum uero nam & ante cogitauerat: ut pectore
curas mutabat uersans Animum deducitur grecasigura ut mentem laesus
& nox atra .p. quasimaiorcauia cogitationis ut & sub noctem curare cursat

Expanded text:
quae praesignificabat. 'magna ira deum' id est Iuno, quae praesignificabat. 'magna ira deum' id est Iuno, SOLATVS VOCIBVS INFIT solatur et infit; nam ‘solans’ debuit dicere, sicut sequens eius indicat consolatio. QVIDQVID ERIT ut «fuerit quodcumque, fatebor». FERENDO EST dum fertur; modus gerundi est a passivo. EST TIBI iam hoc consilium est. DIVINAE STIRPIS praeter Dardanum a Criniso fluvio. VOLENTEM voliturum; nam velle habet. SVPERANT supersunt, superfluunt. Dicit autem non tantum debiles sed etiam nolentes iuvenes; unde sequitur ‘longaevosque senes’. Nec enim adderet ‘que’, nisi supra iuvenes dixisset. Item expressius ‘et quicquid tecum invalidum metuensque periscilicet. Dicta autem Acesta Segesta. TVM VERO nam et ante cogitaverat, ut «pectore curas mutabat versans». ANIMVM DEDVCITVR Graeca figura, ut ‘mentem laesus’. ET NOX ATRA POLVM quasi maior causa cogitationis, ut «et sub noctem cura recursat».
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stat aliquid humanis laboribus : Autsiquio meremur propt̃ pieatis cultõ
ut parcepio geneni hoc ipsum remunerare aut ceste quod est melius sueb
res picit res humanas pi&as quae deterris olim recessit ÷ res tripeli&o
aerro logia est quod iuꝑ  quod congrue sequitur  Si ne more sine exemplo
mutriu utboe cotiu Nlam inde est fracte quetonitrua nubes ut cornua. Nam
masculina ferđm qͥ uastam declinationem Hinc enim ÷ tonitrus agis &mea
fulmina torques  Arhatertarum  periftasis montiumoagusre  prere
daturum consilium &aba&ate & a prudentia eareligione commendat ÷ quod
aut̃ dicit pallas quem docuit: propt̃ illud quod supra diximus fingitur qua ipse
romam palladium deulit unde nautiorum familia mineruae sacra r&inebat:
quod &tiam uarro doc& in libris quos defamilus troianis scripsit: unũ p̃cipsum
tritori a pallas ÷ prouno proprio duo antonomasiua: Reddidit arte : uistute

Expanded text:
stat aliquid humanis laboribus’; aut ‘si quid meremur propter pietatis cultum, ut «parce pio generi», hoc ipsum remunerare’; aut certe, quod est melius, ‘si vel respicit res humanas pietas, quae de terris olim recessit’. RES ERIPE LETO acyrologia est. QVOD SVPEREST quod congrue sequitur. SINE MORE sine exemplo.nitru’, ut ‘hoc cornu’ - nam inde est «fractaeque tonitrua nubes», ut ‘cornua’ - an a masculino secundum quartam declinationem; hinc enim est «tonitrus agis et mea fulmina torques». ARDVA TERRARVM periphrasis montium. AETHERE TOTO daturum consilium et ab aetate et a prudentia et a religione commendat. quod autem dicit 'Pallas quem docuit', propter illud quod supra diximus, fingitur, quia ipse Romam Palladium detulit: unde Nautiorum familia Minervae sacra retinebat: quod etiam Varro docet in libris quos de familiis Troianis scripsit. unum praecipuum. tritonia pallas pro uno proprio duo antonomasiva. Ad v. 705 Reddidit arte id est vir
Abbreviated transcription (Latin):
rentis ÷ gestus: el apsur prior  deo labitur id ÷ carleruer currit priorfiat :¬
& sins licenter ÷ ditumsambi quumminus firmum ad celeritatem : Sũb
ipeno finem ⁊ finembis sulaudis subipsam finem fessi aduentubant adfinem¬
ł xbituꝑ infelix quia parata uictoria caruit icaesiss iuuencis beneremi¬
benerem notum ꝑ transitum t&igit ⁊ agonalis enim moris fuerat postsa trifi¬

Expanded text:
rentis est gestus. ELAPSVS PRIOR eut, dum labitur, id est celeriter currit, prior fiat; erentis est gestus. ELAPSVS PRIOR eut, dum labitur, id est celeriter currit, prior fiat; et satis licenter est dictum. AMBIGVVM minus firmum ad celeritatem. SVB IPSAM FINEM ‘finem’ bis subaudis: ‘sub ipsam finem’ fessi ‘adventabant ad finem’. LABITVR INFELIX quia parata victoria caruit. CAESIS IVVENCIS bene rem notam per transitum tetigit; agonalis enim moris fuerat post sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
spatia auiditare uincendi : ut notat & designat oculis ã signat ultima cumulorũ
scilic & sumi tatrm signant uestigus. ut alibi uix sũma uestigia signatberena
paunus. abit xsitut & denauibus post genera litatem transit adsprcialitatẽ
& bene quia tribus statuta sunt p̃mia quinq: commemorat casuris duobus
ALis uelo citate: quia tam uentos quam fulmina a lara fingunt potie ut &
alitis austri ppoxictius huic secđm hunc locum proximum dicimus &ũ
longrpositum nullo interueniente : quo deipso ⁊ subipsa id÷ postipsum cale
terit c calcem dicimus un de terram calamus ergonon propriedixit calcen
calceterit planta enim caltem potuit terert : unde aꝑte totum accipiendum
ids calcepedem terebat. In cuc bens umero: aut els miumero aut cur¬

Expanded text:
spatia aviditate vincendi, ut «notat et designat oculis». Aut ‘signant ultima’ culmorum spatia aviditate vincendi, ut «notat et designat oculis». Aut ‘signant ultima’ culmorum scilicet summitatem; ‘signant’ vestigiis, ut alibi «vix summa vestigia signat harena». PRIMVS ABIT sicut et de navibus post generalitatem transit ad specialitatem. Et bene, quia tribus statuta sunt praemia, quinque commemorat, casuris duobus. ALIS velocitate, quia tam ventos quam fulmina alata fingunt poetae, ut «et alitis austri». PROXIMVS HVIC secundum hunc locum ‘proximum’ dicimus etiam longe positum nullo interveniente. QVO DEINDE SVB IPSO id est post ipsum. CALCEM CALCE TERIT calcem dicimus unde terram calcamus. Ergo non proprie dixit ‘calcem calce terit’; planta enim calcem potuit terere. Vnde a parte totum accipiendum, id est ‘calce pedem terebat’. INCVMBENS VMERO aut Helymi umero, aut cur