comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunit  Reliqua pars decim tribuum quȩ irisamaria regem si biconstitiat ob populi
magnitudinem pristirum nomen retinent is rahel S amaritanorum gens sumpsit exordiũ
bassiriissquitrans migrati habitauerunt in samariasquilatine inter pretantur custoi¬
¶ eõ quod captiuitato israhel isti interram regionis eorum ad custo diam collocatisunt ¶Foenis
populos ex suo nomine .¶ Foenices eamque prouintiam foenitiam non cupa uit¶Sido¬
nes autem aciuitate quȩ uocatur sidon traxisse uocabulum per hibentur E Drracenidic¬
tis uel quia exsarra geniti seprȩdicent¶ Del sicut gentiles aiunt :quod exorigine su
sint quasi firigine Cpłlper amplam habitant solitudinem Ip̃si sunt &isinahelite s utli¬
bergene seos docet quod sint ex ismaheles łp̃sicedar a filiois mahelis: Ip̃si agareni abagar
qui ut diximus peruerso nomine sarra ceni uocanturquia ex sarra segenitos gloriant᷑.

Expanded text:
sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt. 55. Phoenix, populos ex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
or nomen subiectȩ gentidedit IPersae autem antec yrum ignobiles fuerunt s&
us intergentes loci habebantur  Medi ̃ semper potentis sime fuerunt sc as dei quinum
aldeiuo cantursa casech filionacor fratris abrahȩ cognominatisunt Sabeidicti
TΟΥCΑBΕCeΑΙs quod est supplicari &uenerarisquia diuinitatem peripsorum tura
ueneramur Ipsi sunt & arabi quia hn montibus arabiae suntsqui uocantur libanus
& ante libanus ubi tura colligunt ¶Siria surim uocati perhibentursqui fuit nepos abra¬
ham excetura
quos autem ueteres assiriosstiunc nos uocamus siros a parte to
lantes bie Hebrei uocati sunt ab heber uipro nepos fuit
elite uero abis rahel filio isao sNam patri archam hebre¬
israhel aquo duo ecim tribus iudeorum tribus is rahel uoca¬
bulum sortitȩ sunt Mludeis autem scis sura decimtribuum pomen ipposuit Nam
uisus ¶ Tuno diule tribus quȩde stirpe iuda reges habeb ant iudrorunt ronien sorti

Expanded text:
or nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et or nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. Sabaei dicti ἀπὸ τοῦ σέβεσθαι, quod est supplicari et venerari, quia divinitatem per ipsorum tura veneramus. Ipsi sunt et Arabes, quia in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi tura colliguntur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit elitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham HebraeIsrael, a quo duodecim Iudaeorum tribus Israelis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis autem sivisus, tunc duae tribus, quae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae
Abbreviated transcription (Latin):
ne exsules parti dicuntur hi similiter ut bactriani domesticis seditionibus scitis apud siso¬
idines siuxta hircaniam primum furtim occupauerunt ¶ De inde plera que finiun
etiam uirtute obtinuerunt ¶ Assirii ab asur silio sem uocatigens potentissima quȩ ab
eufrate usque ad indorum fines omnem in medio tenuit regionem ¶Media regesuo cog¬
nominatiputantur ¶ Namque iason peliaci regis fratre apelie filiistesalia pulsus est
scummedia uxoresua. Cuius fuit priuignus metus rex atheniensium qui post mortem la¬
is orientis plagamper domuitsibi que mediam urbem condidit᷑ gentem que medorun
nomi fesuo appellauits Sed inuenimus in genesi quod madai auctor gentis medorum.
quo & cognominati ut superius dictume Persȩ aperseo rege sunt uocatis quiȩ grecia
a sum transiens ibi barbaras gentes graui diuturnoq bello per domuitnio uissime uic¬

Expanded text:
ne exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi sone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime vict
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus postea nomoia duersa de dit ratio ENam que indi ab indo flumine dieti sunts q̃ui ab
udentali parte eos inic iuditisSeres a proprio oppido nomen sortiti suntigens adorientẽ
sita sãpud quos de arboribus lana texitur sđe quibus est illud ignosfaciessed noti uellere se¬
res ¶ Cangaridȩ populi sunt Tnter assirios indossque habitantes circa gangen flum er
sunde etiam & gargaridae non cupatisunt Chir camꝰ dioti sunt a silua hircania subi sunt plu¬
rimȩ trgres S actriani scitȩ fuerunt qui suorunt facione a sedibus suis pulsiuota l inc
tron orientis fluuium conscenderunt sexcuius uocabulo & nomen sortiti sunt Ihuius gen¬
tis rex fuit ⁊oro as tres hnauentor magicȩ artis &Parti quoque & ipsi & scitis originem trahunTt
runtenim exsulefeorums quod etiam eorum uocabulo manifestatur INam sciti co sermi¬

Expanded text:
quibus postea nomina diversa, diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab quibus postea nomina diversa, diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab Occidentali parte eos includit. 40. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur, de quibus est illud: Ignoti facie, sed non et vellere Seres. 41. Gangaridae populi sunt inter Assyrios, Indosque inhabitantes circa Gangem fluvium; unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. 42. Hyrcani dicti sunt a silva Hyrcana, ubi sunt plurimae tigres. 43. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis originem trahunt. Fuerunt enim eorum exules, quod etiam eorum vocabulo manifestatur. Nam Scythico sermo
Abbreviated transcription (Latin):
cetu id est cipris lam quibus hodie urbs citium nominatur ¶ Dodanims aquo ro
¶Hȩ sunt gentes destirpe iafethsquȩ a tauro monte ada quilonem mediam partem
asiȩ domnem europam usque adoceani britannicum possident nomina & locis
et gentibus relinquentes de quibus postea immutata sunt plurimacetera permanent
fuerunt INam multa rum gentium uocabula partim per manserui¬
ita ut hodieque appareant. Vnde fuerunt diriuata sicut
ex asur asi¬
ru exheber hebreis partim uero temporis uetustate. Ita
mutatast
ut uix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutanter nec omnium sea
aliquarum existis origines gentium potuerunt i nuenire. INam quodex filio cuao st¬
iuguo catur mes ruim aegoptii sunt exorti pulla hic resonat origouo cabulis sicin
eoluopum quidicuntur adeum filium cham pertinere Iquichus appellatis est. Miomna
considerentur plura tamen gentium mutata quamma nentia uocabula a pparent.

Expanded text:
Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manseita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctisaliquarum ex istis origines gentium potuerint reperire. Nam quod ex filio Cham, qui uocabatur Mesraim, Aegyptii perhibentur exorti, nulla hic resonat origo uocabuli; sicut nec Aethiopum, qui dicuconsiderentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula apparent:
Abbreviated transcription (Latin):
a foenicis litore separatam. ¶ Decunus amareussa quo siriȩ nobilis ciuitas quȩ uocatur coe¬
lis Vundecimus a matheus he sunt gentes destirpecham que asidone usque ad gad¬
num fretum omnem meridianam partem tenent V tem tribus filiorum lafechesilii igitur
lafeth feptem nominanturigomer ex quo galathe ut esł galliMagoga quo arbitrantur
scit hasł & got hos traxisse originememadai a quo medos existere putant ¶luuan a quoio¬
nes quiet greci ÷ Vnde &mare ionium ¶lubar a quohiberi qui & his panislicet quidam
dicitur ¶Tiras a quo traces quorum nons atis iñmutatum uocabuliom est quasitirace ¶ilũ
gomer nepotes iafechla scanat aquos armanȩ quos greci reginos uocante Rifan a quo
cur eoolides ¶ Vnde et lingua quinta grecie ȩblis appellatio ¶Tarsis aquocilici
lose phus erbitratur ¶ Vnde & metropolis ciuitas eorum tarsis dicitur ¶Cetim A quo

Expanded text:
a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coea Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam dicitur. Thiras, ex quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer nepotes Japhet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Reginos vocant. 33. Riphath,tur Aeolides, undut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
nos nodo corrupte palestinos uocamus ¶ Ceterȩsex gentes ignotae sunt qui ab ello & hiopico subuersȩ
que ab obliuionem praeteritorum nominumperuenerunt ¶T ilii canaan undecim ex quoo
naneorum decimgentes Quorum terramhis expulsis iudei possederunt ¶Quorum primoge¬
tus sidon a quosidones sunde &urbs eorum in foenice sibonuocatur Cecundus ethaquo ai¬
hei ¶Tertius iebuseus a quo gebu seiquorum fuit herusalem ¶ Quartifamor reuss a quo
amorrei ¶ Quintus gergeseus sa quoger gesei ¶ Sextus aeueus a quo aeueis ipsi sunt gaboni¬
te aciui tategabaonsqui supplices uenerunt adiesum sSeptimus araceus qui arcas con¬
didit oppidum: contra tripolimin ra dicibus libanisitum ¶ Detauus aseneussaquo a senei
Nonus aradius aquo ara dii suntsquis aradum insulam possederunt angusto frei

Expanded text:
nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu
Abbreviated transcription (Latin):
exorti & utha quolib isunde & mauritaniȩ fluuius usque in praesens futh dicitur om̃isq
caeum regio futhensis CCanaansaquo a fri & foenices & cananeorum decem gente
Qtem ex nepotibus cham filiichus nepotes chamssex filii chussabas & euilaths sabbatha srema¬
saba cu za ¶Saba a quo progentt &appellati sabei dequibus urgilius folis est ture ealir¬
go sabeis Hisunt &arabesue uila a quo geculi in parte remotioris asticȩ heremocode¬
pentebe sabatsuas a quo sabat henisqui iune astabari nominantur. ERema uero e& saba¬
esdu iã paulatim antiquo uocabula perdiderunt T &quȩ nune aueteribusliabea
auem superior saba per samed a quo a ppellatos sabeos inter pretator sutem puuno sa quo
ambisiget adan a quo gensest oliiopie iuoccidentali plagał sili mes rara labronu quo
lbn qui quen dn. Etthes uolea baontir  Cesgoim a quo filisti quos ueteres allo pluilos

Expanded text:
exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque circa eum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes ChamSabathaca. 14. Saba, a quo progeniti et appellati Sabaei, de quibus Virg.: Solis est thuraea virga Sabaeis. 15. Hevila, a quo Getuli in parte remotioris Africae eremo cohaerentes. 16. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. 17. Rhegma vero et Sabathaca paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc pro veteribus habeant autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους,
Abbreviated transcription (Latin):
lestinam & colensiriam tenuit principatum TOnde fuit iob secundum quo dscrip
carmeni siue cariȩ ¶Quartus mesasa quo sunt hi qui uocantur meones e osteri¬
tas arfaxath filii sem ahebernepos arfaxathłã quo hebrei. Ilec tan filius heber
aquo indoriun orta est gens Falit filius lectan. I quo bac triani licet eos alii scit ha¬
rum exsules suspicantur lsmael filius abraham sa quo is m&elite quinunc corrupto
nomine sarracenis quasi a sarra &aga reni abagar QINabath filius ismaed sã quo na bathei
qui ab eufrate iimarerubrum ix habitant ¶Noab &amon filii lothiã quo moabite & a¬
monnite VE dom filius esausa quo idumei ¶Hae sunt gentes que desem stirpe descendunt
possidentes terram meridianam abortusolis usque ad soenices E ilucham quatiuor ecquib:
ortȩ sunt hȩgentes & Chussa quo & hiopes progenitiCMes raimsa quo aegyptu perhibentur

Expanded text:
laestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secundum quod scriplaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secundum quod scripAcarnanii sive Curiae: quartus Mes, a quo sunt hi qui vocantur Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei; Iectam filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Iectam, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur
Abbreviated transcription (Latin):
linguȩ ex ortesunt. OdEGtxtiom uocabulis
dis est multitudo ab uno principio ortã siue ab alia natione secundum propriam collec ti
thistincta ut greciae asiae. hinc & gentilitas dicitur¶ Cens autem appellata propter
generationes familiarum lidest agignendos sicut natio a nascendo ¶Gentes sunt a quibus
Lxxiiii.s cel potius utratio declarat septuaginta duae stotidem que linguȩ quȩ perter¬
ras esse coeperunt quaeque crescendo prouintias & insulas impleuerunt CFiliis
quin que singulariter gentes singulas procreauerunt ¶ Quorum primus elan huo
elamitae principes persidis Secundus assurs ã quo assiriorum pullula iut imperiũ
Tertius arfaxathia quogens caldeorum exorta est. QQuartus ludi a quo lidii ¶Quin¬
tus aram a quosiriiquorum metro polis fuit damascus ilui aramnepotessem
iat tuorchus &ubet gecler & mesa. EChus traconitidis conditor qui interpi¬

Expanded text:
linguae exortae sunt. § 2 De gentium vocabulis. linguae exortae sunt. § 2 De gentium vocabulis. Gens est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus  fiunt septuaginta tres, vel potius, ut ratio declarat, septuaginta duae; totidemque linguae, quae per terras esse coeperunt, quaeque crescendo provincias et insulas inpleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Pa
Abbreviated transcription (Latin):
primunt. IIste deteriors quipro priaȩcaret linguȩ potitia. ¶ Cuius modi autem lingua locu
est đs in principio mundi sdumdiceret fiat lux: inuenire difficile est m̃ondumenim era
linguȩ Ntem qua lingua in sonuit postea exterioribus hominum auribus saxime ad
primum hominem loquens uel ad prophetas sueldum corporaliter sonuit uoxdicentis di tues
filius meus dilectus T Obi a quibusdam creditur illa lingua una & sola quae fuit ante quã
esset linguarum diuersitas. Iin diuersis quippegentibus creditur quod ea demlingua illis
ds̃ loquatur quasi homines ꝓtuntur ut abeis intelligatur Voquitur autem ds hominibur
nomper substantiam iniui sibilem sserper ertaturam corporalem sperquam etam cr hobus¬
us apparere uoluit squando locutus est .¶ Dicit etiam apostolus silinguis hominum
prui delingius aede hde degentibus posumus quia ex lin gius genten nec gentibur

Expanded text:
xprimunt, iste deterior qui propriae linguae caret notitiam. Cuiusmodi autem lingua locutus xprimunt, iste deterior qui propriae linguae caret notitiam. Cuiusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi, dum diceret: 'Fiat lux,' inveniri difficile est. Nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas, vel dum corporaliter sonuit vox dicentis Dei: 'Tu es Filius meus dilectus'; ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit antequam esset linguarum diversitas. In diversis quippe gentibus creditur quod eadem lingua illis Deus loquatur quam ipsi homines utuntur, ut ab eis intellegatur. Loquitur autem Deus hominibus non per substantiam invisibilem, sed per creaturam corporalem, per quam etiam et hominibus apparere voluit, quando locutus est. Dicit etiam Apostolus1 Cor. 13, 1: 'Si lprius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
gentes inguttur eslinguam & uerba conlidunt sicut hebrei &siri ¶ Omnes mediterraneȩ gentes
inpalato sermones feriunt ssicut greci dasiani. COmnes occidentis gentes uerba indentibus fran¬
guntssicut itali & his panisfirus & caldeus uicinus hebreorum est in sermone consonans ipple¬
que & in litterarum sono ¶Quidam autem arbitrantur linguam ipsam esse caldex
quia abra ham decaldeis fuit s quo dsi hoc recipituri quomodo indani helo hebrei pueri lin¬
im quam non nouerant doceri ubentur ł Omnem autem linguam unus quis que homi
siue grecam siue latinam siueceterarum gentium aut audiendo potest tenere saut legendo ex
ieceptore accipere ¶ Cum autem omnium linguarum scientia difficilissit: Cui quamp
motamen tam dissid osus est sut insuagente positus suegentis linguam pesciat  Namquid
id putandus ests nisi animalium brutorum deterior Ella enim propriȩ uocis clamorpini¬

Expanded text:
gentes in gutture linguam et verba conlidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes mediterraneae gentes gentes in gutture linguam et verba conlidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes mediterraneae gentes in palato sermones feriunt, sicut Graeci et Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in dentibus frangunt, sicut Itali et Hispani. Syrus et Chaldaeus vicinus Hebraeo est in sermone, consonans in plerisque et litterarum sono. Quidam autem arbitrantur linguam ipsam esse Chaldaeam, quia Abraham de Chaldaeis fuit. Quod si hoc recipitur, a quomodo in Danielo Hebraei pueri linguam, quam non noverant, doceri iubentur? Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive ceterarum gentium aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putandus est nisi animalium brutorum deterior? Illa enim propriae vocis clamorem e
Abbreviated transcription (Latin):
quaonnes utintur se cunda atica uidelicet atheniensis qua us sint onꝑnes grecut a uetores.
tia doricã quam habent aegyotu & syri& Quartaionica Quintã colica quaeolienses locutos
xerunt  & sunt in obseruatione grecae lingue eius modi certa discriminas sermo enimeorum ita est
dispertitus ¶Latinas autem linguas quattuor esse quidam dixerunt sidest pris camslatinam roma¬
nam fnixtam ¶Pris caest quam uetus tissimi italiae subiano & saturno sunt usi incondita sVt sela¬
bent carmuina sabinorum ELatina quam sublatino & regibusstusci &coteri iplatio sunt locutis &
ua fuerunt duo decim tabulȩ scriptae ¶ Romana quae postreges exactos sã populo romano c¬
ta estsqua neuius plautus sennius siuirgilius poetȩ &exoratoribus graccus catos &cicero uel ceteri er¬

Expanded text:
quam omnes utuntur. Secunda Attica, videlicet Atheniensis, qua usi sunt omnes Graeciae auctores. quam omnes utuntur. Secunda Attica, videlicet Atheniensis, qua usi sunt omnes Graeciae auctores. tia Dorica, quam habent Aegyptii et Syri. Quarta Ionica, quinta Aeolica, †quas Αἰολιστὶ locutos dixerunt.† Et sunt in observatione Graecae linguae eiusmodi certa discrimina; sermo enim eorum ita est dispertitus. Latinas autem linguas quattuor esse quidam dixerunt, id est Priscam, Latinam, Romanam, Mixtam. Prisca est, quam vetustissimi Italiae sub Iano et Saturno sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum. Latina, quam sub Latino et regibus Tusci et ceteri in Latio sunt locuti, ex qua fuerunt duodecim tabulae scriptae. Romana, quae post reges exactos a populo Romano coepta est, qua Naevius, Plautus, Ennius, Vergilius poetae, et ex oratoribus Gracchus et Cato et Cicero vel ceteri ef
Abbreviated transcription (Latin):
Delinguis centiom.
in guarum diuer sitas exorta est inaedifitione turris post diluuiuon ¶ Nam prius quam superbia
turris illius ipchuer sos signorum sonos humanam diuideret socictatem ETna ominum nationũ
linguafuit quat hebrta uocatur .s Quam patriar chȩ &prophetȩ usi sunt ponsolum iuserno¬
ncde plures gentes quam linguȩ s quia exuna multȩ sunt gentes exortȩd Lingue autemiletor d esri
ceu quomuniatur s Si cut õsdici solet̃ prouerbis smanus prolitteris ¶Tres sint autem linguae rsa¬
ert hi bren grgeas &latina quaetoto orbe maxime excellunt Athus arte turabris lingilas saper eru¬
finitu ⁊ tium lin guarum cognitio n ecessaria est lit ad alteram recũrratur sdum siquam duabitatio
imisui diptenpretationis sermo uniuis linguȩ attulerte Creea autem lingua irteree¬
temas igentiuns artor habetir ł Est enum &latinis & omimbus lingius  dinaotier tuiss ee orenuom¬
in qumnqutrs da tibus cbs cerinitur ¶Quarum prima dcitur c̃oenodo. idest macta ssiuce oere mons

Expanded text:
De linguis gentium. 1. Linguarum diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium; 396 nam prius quam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocatur, qua patriarchae et prophetae usi sunt, non solum in sermoinde plures gentes quam linguae, quia ex una lingua multae sunt gentes exortae: linguae autem dictae in hocitur nominatur: sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super cruarum harum trium linguarum cognitio necessaria est, ut ad alteram recurratur, dum si quam dubitationem nominis vel interpretationis sermo unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter caeteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior, cujus varin quinque partibus discernitur. Quarum prima dicitur κοινὴ, id est mixta, sive communis
Abbreviated transcription (Latin):
immutata uocabula sunt ¶ Itaut prima origo nominis eorum s temporum uetustate ponaite¬
at Nam uerohi qui antipodae dicuntur ł Eo ꝗuld contrariiet uestigiis nostris putantursĩt
qua si subterris positi aduersa petibus nris calces uestigia nulła ratione eredenduron
est quia nec soli dicas patitur nec centrum terres sed neque hoc ulla historiae cognitione
firmatur ssedhoc poecȩ quasi ratio cinando coniectant E Ii tanos autem quo sdamir
grecia ferunt fuis sȩrobustos & excellenter uiribus populos quosferunt fabula abirata
contra froster taa deius ultionem creatos sunde cetitanes dietisunt ANoTOUttreTE quo
ł drst abultione quo diqulis ulcis cendȩ  nact is torrae causalndeos armatqec istirent quos
fabulȩ abioue bello fuisse supcrator atque extinetos finguntꝰ prepter quo d ecelo iactis

Expanded text:
inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateinmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est ab ultione, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis
Abbreviated transcription (Latin):
gua aethiopes int̃ pt̃. IHi quondam abindo flumine con surgentess ur̃eta aegyptum int̃
nilum & oceanum inmediesubipsa solis uicini tate in sederunt łquorum tressunt populi
hesperigaramantess dupdi. ETesperi sunt occidentis  gramantes tripolis &indiorientis :
Trogoditaegens aet hiopum ideo nuncupatis quodtanta celeritatepollent ut feras cũsupedum
adsequantur Eanfagis & ħi inaechiopia sunt quibus es ca est quic quid mandipo
&ominia fortuitu gignentias. Vde & appellatis letio fagi quoduenan doipmari uale¬
ant &piscibus a lantur tantum inõ post indos montanas regiones tenents quossub actos alec¬
ander magnus piscibus uesci prohibuit ¶ Antropofagi gensas ꝑrima subregione sericũ:
sitas quia umanis carnibus uescuntur ideo antropo fagiuo canturs. Itaq sicut his itu ceeeis
sgentibus per saecula saut aregibus saut alocis Paut amoris laut ex quibus libet alusc

Expanded text:
iops interpretatur. 128. Hi quondam, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum, inter iops interpretatur. 128. Hi quondam, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis
Abbreviated transcription (Latin):
enim nigrum in auron uocantsa estifero quippe calore afflatis peciem atri coloris ducuntꝰ
¶Ma silla ciuitas a fricae est non longe abath lante I& hortis hes peridumsa quaciuitate masilli
uta sacerdos. Qallalum gentes sunt ameridie usque ad oceanums hesperium peruagantes
nomengdu lealn sula deditsquae est iuxta aet hiopiam ubinec serpens nascituss nec uiuit ¶Ca¬
ramantes populi a fricȩ pro pecirena in habitantes agaram ante reges apopulinis filiqͣ nomina¬
tis quiibi exsuo nomine garama oppidum condidit  Sunt autem proximi gentibus a echiopũ
De quibus uirgilius extremꝗͥ gara mantes. T Extremi autem quia saeui &a consortio humani
tatis remoti SHes peri uero sunt quicir ca his paniã commoranturs : Nam his pania hesperia
Ehopes dicti Iafiliocham qui uocatus est chus ex quo originem trahunts chus enim hebrei calin

Expanded text:
enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli trata sacerdos. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autDe quibus Virgilius ‘extremi Garamantes’. tatis remoti. 126. Hesperii vero sunt qui circa Hispaniam commorantur. Nam Hispania HESPERIA 127. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, a quo originem trahunt. Chus enim Hebraica Aeth
Abbreviated transcription (Latin):
pognatione mauros consanguinitate propin quossibi uocare ¶Africam autem initio ha
uere libyes ¶ Deinde afri poste haec geculi postremum inauri &numider¶Mauri &
mides ut afriputant sic sumpserunt exordium & uocabulum. INam post quam in his pania¬
sibi sedes quȩ rebant. Tex eo numero medi &persȩ & armenii nauibus in africam
suectis proxima marilo ca occupauere .: Sedpersȩ dum materiam ipagris pro
construendis domicilus non inuenis sent s &ignara lingua commercium prohiberet
erpatentes agros & diuersas solitudines uagabanturs & apabulationibus uagabundis seme¬
ipsos propria lingua numides appellauerunt ĩ dest sine opꝑido uagos & errantes ¶ Medi autem cũ
libi u is semis cuerunt qui proxima hnspania in habitabant squorum pomen paulatim lybies corrupere
barbara lingua mauros proptermedos appellantes Ilicet mauri obcolorem agrecis uocantur Igreci

Expanded text:
cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem in initio cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem in initio nomen habuere Libyes, deinde Afri, post hoc Getuli, postremo Mauri et Numidae. Mauri et Numidae ut Afri putant sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispaniasibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi et Persae et Armenii navibus in Africam transvecti proxima mari loca occupavere. Sed Persae, dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semetipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
tiendum uerbera semper parati ¶ Celtiberi exgallis celticis fuerunt quorum exp
mine appellata est regio celtiberia  Nam exflum ine hispaniȩ hiberos ubi consedert̃
exgallis quiceltici dicebanturs mixteo utro que uocabulo celtiberi noncupati sunt
Efriappellati abuno exposteris abra hȩ quiuo cabatur afersquidicitur diocisseaduersus li¬
am exercitum &ibi uictis hostibus consedisseleius que posteros ex nomine attaui & a
&a fricam noncupasse. CPoeni autem cartaginienses sunt a foenicibus non cupatisq uicũ
didone pro fecti sunt VTirios uero atiria urbe fenicum nominatos . Dequa pro fecti sunt
in a fricae litus uenerunt ¶ Cetuli getȩ dicuntur fuisse qui ingenti agmine alo
suis nauibus conscendentes sloca sirtium ip libya occupauerunt s&quia exgetis uenerant.
iriuatiuo nomine igetuli cognominati sunt .¶ Vnde &opinio est apud gothossab antiq

Expanded text:
petiendum verbera semper parati. 114. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex petiendum verbera semper parati. 114. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, in Africae littus venerunt. Getuli Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes loca Syrtium in Libya occupaverunt: et quia ex Getis venerant, inde derivato nomine Getuli cognominati sunt: unde et opinio est, apud Gothos ab antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
tis habitant solitud inem sidem euascones quasiuaccones .c. in .s. lit teram demutata IQuos¬
gneus pompeius et tomita his pania & adtrium phum ueni re festinans depirinei iugis deposuit
at & inunum oppidum congregauit .¶ Vnde & conuenarum nomen urbs accipit ¶tłis pani
hibero amne primum hiberis postea abhis panohis pani cognominati sunt CCallecia
candore dicti TVnde &galli reliquis enim hispaniȩ populis candidiores existunt IE igre¬
cam sibi originem ad serunt s Vnde & naturali ingenio callent ssiquidem post finem troiani
bellisteucrum mortȩ a iacis fratris inui sum patritela monidum non reciperetur ipregnii
ciprum conces sis seslbi quȩ urbem nomine antiquȩ patriȩ salaminam condidisselirde
res gens his paniȩ uocats eo quod circa isturam flumen septi montibus siluisq crebris
pellatihorum animus pertinaxs& magis ad latrocinandum & adbellandum suel adper¬

Expanded text:
tis habitant solitudinem. Idem etis habitant solitudinem. Idem eCneus Pompeius, edomita Hispania, ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit: unde et convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli; reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt, unde et naturali ingenio callent: si quidem post finem Trojani belli Teucrum morte Ajacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse ferunres, gens Hispaniae, vocati eo quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris pellati. Horum animus pertinax, et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad per
Abbreviated transcription (Latin):
bruti sunt igens intra oceanim interfusomarisquasi extra orbemposita ¶De quibus uir¬
gilius totodiuisos orbe britannos ¶Scotti propria lingua nomen habents apie tocoe¬
pore eo quod aculeis ferreis cum a tramento siari arum figurarum stigmate ad noten¬
tur ¶Eali candore a corporis noncupati sunt sgala enimgrece lac dicctur ¶ Vnde &
uirgł sic eos appellatscum ait de histum lactea colla auro innec tentur ¶ Secundum¬
inim diuer sitatem caeli & facies hominur & colores & corporũ quantitates & animorũ
diuer i teuos ecistiun ¶teromanos gnues E pecos leues Hastos uersi pelle sgallos
uatura ferocessat que acriores ingenio ꝑuidemus quodratura climatum facits galliautem
nes antiquit s dicebantior: VTenones q̃uod liberum᷑ hospitio recepissent s Posteat ins. lutera
commotataest ¶U acca oppidum fuit iuxta pirineum aquo sunt cognominati uaccei ¶Dẽqui¬

Expanded text:
bruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virbruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et animdiversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
populos multi prodiderunt. ¶Dicti autem sueui putantur amonte sueuosqui abortu
ininium germaniae facit cuius loca incoluerunt ¶Burgundiones quondam aromanis
subacta iuteriore germania sꝑ castrorum liites positi fatiberio caesare inmagnam
eo aluerunt gentim satque ita nomen eaxlocis sumpseruntsquia crebra perlimites habita¬
cula constituta sburgos uulgo uocant: IHi postea rebelles romanis effectiplus quam
octoginta milia ermatorum sriperheni fluminis in sederuNt & nomen gentis obtinu¬
erunt i S a xonum gens inoccani litoribus & paludibus inusitata siur tute at que agi¬
litate habiles ł Vnde & appellate quod sit durũ &ualidissimum genus hominu
praestans ceterispiraticis ¶rancia quodam proprio duce suo cariputantur si
eos a feritatemorum non cupatos existimanturs sunt enim in illis mores inconditiia¬
turalis ferocitas animorum. ¶Britones quidam latine nominatosssuspicantur eoqđ

Expanded text:
et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu initium Germaniae facit, cuius loca incoluerunt. Burgundiones quondam, a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum licoaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
uis fluuius fertur ultra danubium aquo alani dicti sunt sicut & populi inhabitantes
quamtonsas Candalicur amnis ab extremis galliȩ erum penssiuxta quem in habitas se
&ex eo traxisse nomenuandali perhibentur ¶ Cermaniȩ gentes dictȩs quod sint in ma
orporas inmanes quenationes se uissimis duratȩ frigoribuss quimores exipso caeli
rigo retraxeriut Ifero ces animis & sensin domiti s aptu iuenatuqueui uentes IHorum
urimȩ gentes uariȩ armis discoloreshabitu lingius dissonȩ s& origine uocabul
incertȩ sut colorater sam siuari quaditu mungrsmarcomannĩ brutenicã massiblan¬
i anitubantes . ¶Quorum inmanitas barbariae etiam in ipsis uocabulis horrorem
dam significat ¶Sueui pars germanorum fuerunt infine septentrionis ¶Dequibus
icanus fundit ab extremo flauos aquilones ueuos. Quorum fuis se centum pagos

Expanded text:
us fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt, sicut et populi inhabitantes us fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt, sicut et populi inhabitantes quam tonsa. 96. Vindilicus amnis ab extremis Galliae erumpens, juxta quem fluvium habitasse et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. 413 97. Germaniae gentes dictae, qcorpora inmanesque nationes saevissimis duratae frigoribus; qui mores ex ipso caeli rigore traxerunt, ferocis animi et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae; ut Tolosates, Amsivari, Quadi, Tuungri, Marcomanni, Bruteri, Chamavi, Blangiani, Tubantes; quorum inmanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quendam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis. De quibus Lucanus2, 51: Fundit ab extremo flavos aquilone Suevos. Quorum fuisse centum pagos
Abbreviated transcription (Latin):
In habitant autem plagam appennini montis simulcum umbris ¶Cothi ãmagogfilio iafeth
minati putantur idesimilitutdne ultimȩ syllalae quos ueteres magis getas quam godios
cauerunt sgens fortis & potentissima corpore mole ardua s armorum genere terribililis
Dequibus lucanus hinc dacus premat indegetis occurrat hiberis. QDaciautem gothorum so¬
boles fuerumt sc̃ dictos putant dacos quasidagos quia degothorum stirpe creatisunt dequi¬
bus ille ¶bis arctoos proculos que dacos. Bessi barbara fuerunt squi ã multitudine boum
sicuocati creduntur. ¶ De quibus quidam qui colit terre medio. Ilie lille diuitis mnul tobou¬
pilleatus accolaripae CCipides pedestri proeliimagis quami equestrisunt ust exhac causa ita
uocati sunt ¶ S armatȩ patentibus campis armati inequita bant prius quam cos lentulus
daniubio prohiberetsat que inde abstudio armorum sarmatȩ non cupati existimantur.¬

Expanded text:
Inhabitant autem plagam AppenninInhabitant autem plagam Appenninnominati putantur, de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt, gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis, de quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. 90. Daci autem Getarum suboles fuerunt, et dictos putant Dacos, quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt. De quibus ille: Ibis Arctoos procul, usque Dacos. 91. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille divitis multo bopileatus accola ripae. 92. Gipedes pedestri praelio magis, quam equestri sunt usi, et ex hac causa ita vocati. 93. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus Dan
Abbreviated transcription (Latin):
latino latiuocati sunt INam latinus italia e frex fuit qui ex suo non cupati appell
uit squĩ postea non cupati sunt romanii T hi& quirites dictis quia & quirinur dictus
est romulus quod semper hasta utebaturi quae sabi ñorum lingua quiris dicitur sltã¬
lus quoque & sabinus & sicanus fratres fuerunt sex quibus nomina populis irposi¬
ta dregionibus sunt Inam abitalo itali: A sabino sabini asi cano sicani cogno¬
minati sunt qui & siculi id est sicilienses CTusciitaliaegens est a frequentia sacrorum
propagos quia penninum montem in colunt :De quibus ihnstoriȩ perhibent eo quod tempore
omite liberi marsi q qui usum illis uitiumn ostendit I ob hoc illi statuam fecerunt squam postear¬
mani uictis marsis tulerunt ¶ Marsos autem grecstus cosuocant quasi oenoics quod multos
pentes habeant &o ꝙ eic serpen es dcatur IInlaesos autem esse carminum maleficus

Expanded text:
Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rLatino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae ravit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua Quiris diciturlus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina populis inposita et regionibus sunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino Sabini, a Sicano Sicani cognominati sunt, qui et Siculi, id est Sicilienses. Tusci Italiae gens est a frequentia sacrorum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit; et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Oscos vocant, quasi ὀφσκους, quod multas serpentes habeant, et ὄφις serpens dicatur. Inlaesos autem esse carminum maleficiis.
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines eorum cum iuu enibus domi relictis concumberen sic̃ que expromiscuo
ginum concubitu s iuuones deincertis parentibus nati ex nota mat̃npudoris
spartaniuocatisunt. INam ipsos esse spartanos quos & lace de momos ¶T races ex
io ia feth quiuocatus est tyrass &orti & cognominati ut superius dictum est per¬
hibentur łLicet gentiles eos ex moribus ita dictos existimant squod sint trucessȩ uissimi¬
enim omnium gentium fuerunt. TVnde & multa deeis fabulosa memorantur quod cap¬
ios duissuis litarent & humanum sangunem in ossibus capitum pota resolitiesse
auarorum P H istorum gens originem : Aco behis ducits quimissi ad argo nai
per sequendos ut aponto intrauerunt histrum fluuium sauocabulo amnis quo ama
recesserunt appellatisunt ¶ Nomani aromuli nomine non cupati qui urbe
romam condidit gentis que &ciuitati nom en dedit Ihi antea. a saturno saturnii

Expanded text:
virgines eorum cum iuvenibus domi relictis concumberent; sicque ex promiscuo virgines eorum cum iuvenibus domi relictis concumberent; sicque ex promiscuo virginum concubitu iuvenes de incertis parentibus nati ex nota materni pudoris Spartani vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemonios. Thraces ex filio Japhet, qui vocatus est Thiras, exorti et cognominati ut superius dictum est perhibentur: licet gentiles eos a moribus ita dictos existimentenim omnium gentium fuerunt, unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum potare soliti esseavarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Saturnii, a