comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inconsultamq auariciam demus ut tabu¬
las q de assensu Giluestri proferre possi-¬
tis ueras intorruptas sinceras. Num proti¬
nus donata sunt que in tabulie dõtmnent
UBi possessio ubi in manus traditio
Nam se cartham mõ Constantinus
dat: non gratificari sil uestr̃o uoluit sed
Illudere Uerisimile est dititis qͥ donat
quippiam tum et possessionem tradepe
Uidete quid loquanĩ cum possessionem
non esse datam constãt et an datum
sit ius ambigatur Ueris sule est qui
possessionem non dedit tum ne Iue quide
dare uoluisse An non constat possessi-¬
onem ninꝙ̃ fuiss ẽ traditam: qd̃ negare
impudentissimũ est Nunquid diluestrũ
Cons tantinus in capitolium quase
triumphantem inter frequentiam Quiritũ
sed infidelium plansum duxit in scella
aurea assistente uinuerso senatu tollo¬
cauit magratꝰ pro sua quemq dignitate
Regem salutari et adorari Iussit .hͦ erga
nouos principes fieri solet Non tantum

Expanded text:
inconsultamque avaritiam! Demus, ut tabuinconsultamque avaritiam! Demus, ut tabulas quoque de assensu Silvestri proferre possitis veras, incorruptas, sinceras: num protinus donata sunt, que in tabulis continentur? Ubi possessio? ubi in manus traditio? Nam si chartam modo Constantinus dat, non gratificari Silvestro voluit, sed illudere. ,Verisimile est', dicitis, ,qui donat quippiam, eum et possessionem tradere'. Videte, quid loquamini, cum possessionem non esse datam constet et, an datum sit ius, ambigatur. Verisimile est, qui possessionem non dedit, eum ne ius quidem dare voluisse. An non constat possessionem nunquam fuisse traditam, quod negare impudentissimum est? Nunquid Silvestrum Constantinus in Capitolium quasi triumphantem inter frequentium Quiritum, sed infidelium plausum duxit? in sella aurea assistente universo senatu collocavit? magistratus pro sua quenque dignitate regem salutare et adorare iussit? Hoc erga novos principes fieri solet, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dimenta fuisse facturum ue Regnum
Romanun Gil uestro ex maxinia parte
donaret q̃d isti amnt. Ago potro ut
credamus istam donationem de qua fatit
pagina nostra mencionem Debet consta¬
re etiam de acceptacione. Gil uestri emme
de Illa non constat At credibilis est
dicitis Ratam hanc habusse donacionem:
Ita credo ne Ratam habusse mõdor ue¬
rumetiam petusse rogasse pretib extor¬
cisse credibile est. Quid nos tredibile
q̃de propter opimionem es ⁊ hommũ dicitis
Nec quia. in pagma priuilegn dedonatiõe
fit mentio putandum est fuisse arttptũ
Sed econtrario quia non fit mentio de
accepcione. dicendum est non fuisse do¬
natum tta plus contra uos fatit hunc
cominiu respuisse ꝙͣ illũ dare uoluisse
et Beneficium In Inutum non confertur
Neq non tantum donata respiusse sil¬
ues trum suspitari debemus sed tatite
etiam Iudicare nec Illum dare iure nec
se iuire acteptare posse Sod ocetam semper

Expanded text:
dimenta nunquam fuisse facturum, ut rem dimenta nunquam fuisse facturum, ut rem Romanam Silvestro ex maxima parte donaret, quod isti aiunt. II Age porro, ut credamus istam donationem, de qua facit pagina vestra mentionem, debet constare etiam de acceptatione Silvestri. Nunc de illa non constat. ,At credibile est', dicitis, ,ratam hunc habuisse donationem.' Ita credo, nec ratam habuisse modo verum etiam petiisse, rogasse, precibus extorsisse credibile est. Quid, vos credibile, quod preter opinionem est hominum, dicitis? Nec quia in pagina privilegii de donatione fit mentio, putandum est fuisse acceptatum, sed e contrario, quia non fit mentio de acceptatione, dicendum est non fuisse donatum. Ita plus contra vos facit hunc donum respuisse quam illum dare voluisse, et beneficium in invitum non confertur. Neque vero tantum donata respuisse Silvestrum suspicari debemus, sed tacite etiam indicasse nec illum dare iure nec se iure accipere posse. Sed o cecam semper
Abbreviated transcription (Latin):
enun meum suaue est et pondue meum leue
Cuius ad extremum ut tam finem fatiam
illam de hat re sinam accipe quam quasi
Iuter te et me tulit Reddite que sunt tesa¬
ris cesari et que sunt der deo. quo fit ut net
tu cesartua Nclinquere neq ego que
Cesaris sunt accipere debeam que uel si
nillies offeras nunq accipiam Ad hanc
si luestri orationem a postolito uiro dignam
quid ess et quod amplius Constantinus
posset apponere Quod cum Ita sit qui
amne donacionem esse factam nonne
inuiriosi sunt in Constantinũ quem
suos priuare imperiumq Romanũ uoluis¬
se connellero Inuriosi insenatum popu¬
lumq ⁊ omanũ Italiam totumq octidẽtem
quẽ contra iue fasq mutari imperium
perunsisse. Iniurio si in si luestrum quã
indignã sancto uiro donationem acceptã
habuisse iniuriose in suminum pontifi¬
catum cui luere terrems potiri Regns et
Nomanum moderari imperium arbitrã¬
tur hec tamen omma ei pertinent ut
appareat constantinũ iuter tot Impe¬

Expanded text:
eum leve. Cuius ad extremum, ut iam finem faciam, illam de hac re sententiam accipe, quam quasi inter me et te tulit: Reddite, que sunt Cesaris, Cesari, et que sunt Dei, Deo, quo fit, ut nec tu, Cesar, tua relinquere neque ego, que Cesaris sunt, accipere debeam, que, vel si millies offeras, nunquam accipiam." Ad hanc Silvestri orationem apostolico viro dignam, quid esset, quod amplius Constantinus posset opponere? Quod cum ita sit, qui aiunt donationem esse factam, nonne iniuriosi sunt in Constantinum, quem suos privare imperiumque Romanum voluisse convellere? iniuriosi in senatum populumque Romanum, Italiam totumque occidentem, quem contra ius fasque mutari imperium permisisse? iniuriosi in Silvestrum, quem indignam sancto viro donationem acceptam habuisse? iniuriosi in summum pontificatum, cui licere terrenis potiri regnis et Romanum moderari imperium arbitrantur? Hec tamen omnia eo pertinent, ut appareat Constantinum inter tot impe
Abbreviated transcription (Latin):
li non uideant qui ad sunt interpretant
uidelicet pronam Uerum hic non addidit
ex auro sed posterius easdem res incultans
Inquie ex auto purissimo et gemmis precie
tgnorauit homo imperitus diadema e panno
aut fortassie ex serito. Unde sapitus Ilud
regis dictum celebrari solet quem ferunt
traditum sibi diademaprius ꝙ capiti impo¬
neret Retentum dui consedexasse ac dixisse

Expanded text:
non videant, qui adsunt, interpretatur videlicet coronam. Verum hic non addidit ex auro, sed posterius easdem res inculcans inquit ex auro purissimo et gemmis pretiosis. Ignoravit homo imperitus diadema e panno esse aut fortassis ex serico. Unde sapiens illud regis dictum celebrari solet, «quem ferunt traditum sibi diadema, priusquam capiti imponeret, retentum diu considerasse
Abbreviated transcription (Latin):
sum at pontifex qui Respitere debeo quid
ad altare patiar conferri ne forte nõ dito
Immundum aĩal offeratur s ed ipera aut
serpens. Itaq sie habeas si foret tui Iuris
partem imperni tum Regina orb Roma
alteri trãdere ꝙͣ filue: quõd mimme sencio.
si populus hie si italia si retere nationes

Expanded text:
qui dispicere debeo, quid ad altare patiar offerri, ne forte non dico immundum animal offeratur, sed vipera aut serpens. Itaque sic habeas: si foret tui iuris partem imperii cum regina orbis, Roma, alteri tradere quam filiis quod minime sentio, si populus hic, si Italia, si cetere nationes
Abbreviated transcription (Latin):
serpens. Itaq sic habeas si foret tui Iuris
partem imperni tum Regia orb Roma
alteri tradere ꝙͣ filus: quõd mimine sencio.
ad huc respurnt capti illecebris setuli
corũ imptrio obnoxii esse uellent quod
possibile est. Tamtn si quid̃ redendum
putas fili amantissime ut tibi assentutr
ulla adduci Racione non possim nec uellẽ

Expanded text:
foret tui iuris partem imperii cum regina orbis, Roma, alteri tradere quam filiis quod minime sentio, orum religionem adhuc respuunt, capti illecebris seculi eorum imperio obnoxii esse vellent quod impossibile est, tamen, si quid mihi credendum putas, fili amantissime, ut tibi assentirer ulla adduci ratione non possem,
Abbreviated transcription (Latin):
tnuemctis Requiem ammabus urĩe tugum
enun meum suaue est et pondue meum leue
Cuius ad extremum ut tam finem fatiam
illam de hac re sinam accipe quam quasi
Iuter te et me tulit Re doite que sunt tesa¬
ris cesari et que sunt dei deo. quo fit ut net

Expanded text:
m animabus vestris. Iugum enim meum suave et pondus meum leve.” Cuius ad extremum, ut iam finem faciam, illam de hac re sententiam accipe, quam quasi inter me et te tulit: “Reddite, que sunt Cesaris, Cesari, et que sunt Dei, Deo”, quo fit, ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
adorautris me Quare Cesar cũ pate
tua dictum sit noli michi diabolus esfici.
qui christum id est me Regna mundi ate
data accipere tubeas malo enum illa perde
ꝙͣ possidere Et ut aliquid de infidelib
sed ut spero friturie fidelib loquar noli
me de ringelo lucis Reddere Illis angelum te¬
nebrarum quorum dorda ad pietatem fuducere

Expanded text:
e tua dictum sit – noli mihi diabolus effici, qui Christum, idest me regna mundi a te data accipere iubeas, malo enim illa spernere quam possidere; et – ut aliquid de infidelibus, sed ut spero futuris fidelibus loquar – noli me de angelo lucis reddere illis angelum tenebrar
Abbreviated transcription (Latin):
Rationẽ a liquid proferisse prestareq
ad huc Constantinũ nec uelle a suscepta
semel persuasione recedere Quis non
ad siluestri orationem si res uera fuisset
numnꝙͣ commotum assentiatur que talis
haud dubie fuissẽt Princeps optime ac
fili Cesãr pietatem qͥdem tuam tam pro¬
nam tamq effusam non possũ non ama

Expanded text:
stareque adhuc Constantinum nec velle a suscepta semel persuasione recedere: quis non ad Silvestri orationem, si res vera fuisset, unquam commotum assentiatur? Que talis haud dubie fuisset: 19 «Princeps optime ac fili, Cesar, pietatem quidem tuam tam pronam tamque effu
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus hisce uersibus: Q uinq tenent celũ Zon& qua¬
rum una corusco Semper sole rubens et torrida sem¬
per ab igne Q uam circum extremę dextra leuaq
tra huntur Cerulea glacie concrete atq imbribus atris
tas inter mediamq duę mortalibus egris Munere cõ¬
cesse diuũ & uia secta ꝑ ambas obliquus qua se si-¬

Expanded text:
aureus astra. Quinque tenent caelum zonae; quarum una corusco semper sole rubens et torrida semper ab igni; quam circum extremae dextra laevaque trahuntur caeruleae, glacie concretae atque imbribus atris; has inter mediamque duae mortalibus aegris munere concessae divom, et via secta per ambas, obliquus qua se si
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Post hec transacta ingressus est sex agesimũꝗntum
etatis annũ et egritudine captus ex urbe Constantinopo¬
litana quasi ad calidas aquas egressus est Deinde Theo
grauatus nec ignorans uite huius intertũ gr̃am sacri ba¬
ptismatis est ãdeptus distulerat enim usq ad illud tempus
in Iordane fluiuo hanc promereri desiderans. et paulo.¬

Expanded text:
 post haec transacto, ingressus sexagesimum quintum aetatis annum, aegritudine captus, ex urbe Constantinopolitana, quasi ad calidas aquas egressus est. SOCRATES, lgravatus, nec ignorans vitae hujus incertum, gratiam sacri baptismatis est adeptus. Distulerat enim usque ad illud tempus , in Jordane fluvio hoc promereri desiderans. Po
Abbreviated transcription (Latin):
estn quos inꝗt auaritia minuit et corrũpit. quiq sese que¬
tenda undĩq pecunia dediderũt eos pleroaq tidi gñe uite
ectupatos uidemuo ut sicuti alia inhis om̃ia pre pecuna
ita labor quoq iurilio exercendi quoq corporis studius ⁊cle¬
ctui sit riegotis se plerũq umbraticie et sululatio q̃stib
intentos habent in ꝗbus om̃is eorũ ugor animi corporis¬
q clanguescit. et quod Salustius ait effeminatur sed neq.

Expanded text:
t, avaritia mentem tenuit et corrupit quique sese quaerundae undique pecuniae dediderunt, eos plerosque tali genere vitae occupatos videmus, ut sicuti alia in his omnia prae pecunia, ita labor quoque virilis exercendique corporis studium relictui sit. Negotiis enim se plerumque umbraticis et sellulariis quaestibus intentos habent, in quibus omnis eorum vigor animi corporisque elanguescit et, quod Sallustius ait, effeminatur.
Abbreviated transcription (Latin):
teste Liuio cum ad exercitũ recensenlũ contionẽ ĩ cã¬
po ad capream paluolẽ herer subita cohorta tẽpestas
cũ magno fragore ronitruisq tam denso regem asꝑ:¬
sit nimbo ut cõspectũ eius contioni abstulerit nec de¬
inde in terris Romulus fuit quẽ romani sub quirini

Expanded text:
ontionem in campo ad Caprae paludem haberet, subito coorta tempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit. Romana pubes sedato
Abbreviated transcription (Latin):
Capricornũ meare. sed cũ ad Tropicorũ confinia ꝑue¬
ingreditur ꝑtem cancri hora diei sexta. quoniã sol
tunc suꝑ ip̃m inuenitur uerticẽ ciuitatis nulla hic po¬
test in terrã de quolibet corpore umbra iactari Et hͦ¬
octingentis stadiis ĩ ꝑustam plagam introrsus a sy-¬
ene recedit. et ab issa usq ad teram Cinnamoni fe¬
licet rari tamen uita fruuntur habitantes. Sicut.¬

Expanded text:
Capricornum deorsum meare, sed cum ad tropicorum confinia perueingreditur Cancri, hora diei sexta, quoniam sol tunc super ipsum inuenitur uerticem ciuitatis, nulla illic potest in terram de quolibet corpore umbra iactari sed octingentis stadiis in perustam a Syene introrsum recedit, et ab illa usque ad terram cinnamomi fetia perustae, licet rari, tamen uita fruuntur habitantes, ultr
Abbreviated transcription (Latin):
posta nabu septrntcionalio ee australis ait extemitia
petus. obrigrerũt pruma e hi duo sunt ue lt inor¬
ue pbus terra redumitur sed ambita breues qualrer¬
liema cingentes horũ uterqꝗ habitationio impatiene
estart mtorpot ille glacialis nec animali nec fragidue
uitam ministiat illo enĩ aere corpuo alitue i q uo het¬
ba nuitritur. mediuo cingulus et idem maximiua
tarno asflatu continui caloris ustus spatiũ quod et
lato et ambitu prolixius occupauit nimietate feruors
fact an habitabile uicturis Inter extremos uero io
mediũ duo maiores ultimis medio minores ex uta¬
usq uacanc tantis intemꝑie temꝑantur In hisq tãtũ
uitales auras natura dedit incolis carꝑe hec ddum¬

Expanded text:
 septentrionalis et australis extremitas perpetua obriguerunt pruina, et hi uelut duo sunt cinguli quibus terra redimitur, sed ambitu breues quasi extrema cingentes. Horum uterque habitationis impatiens est, quia torpor ille glacialis nec animali nec frugi uitam ministrat: illo enim aere corpus alitur quo herba nutritur. Medius cingulus, et ideo maximus, aeterno adflatu continui caloris ustus, spatium quod et lato et ambitu prolixius occupauit nimietate feruoris facit inhabitabile uicturis. Inter extremos uero et medium, duo maiores ultimis, medio minores, ex utriusque uicinitatis intemperie temperantur, in hisque tantum uitales auras natura dedit incolis carpere.
Abbreviated transcription (Latin):
git. At cum tonantis annus hibernus touis ymbres niues¬
q comparat. aut trudit acris hinc et hinc multa cane ap¬
ros in obstantes plagas aut amite leui rara tendit rethia
turdis edacibus dolos pauiddum leporem et aduenam laqu¬
eo gruem iocunda captat premia. Beatis hic ut audis Uir¬

Expanded text:
is. at cum tonantis annus hibernus Iovis imbris nivisque conparat, aut trudit acris hinc et hinc multa cane apros in obstantis plagas aut amite levi rara tendit retia turdis edacibus dolos pavidumque leporem et advenam laqueo gruem iucunda captat praemia. quis non malar
Abbreviated transcription (Latin):
peouidentia est ip̃a diuna ratio ĩ sũmo omium prino¬
pe constituta quę cuncta disponit fatũ uero inhereno
rebus mobilibuo dispositio ꝑ quã prouidentia suis q̃q
necdit ordinibus. uult q prouidentia cuncta parite
q̃uis diuerla q̃uis infinita complech. fatut uero sin¬

Expanded text:
prouidentia est ipsa illa diuina ratio in summo omnium principe constituta quae cuncta disponit, fatum uero inhaerens rebus mobilibus dispositio per quam prouidentia suis quaeque nectit ordinibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur, fatum uero sin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ naturã primitus salubriter utiliterq ficta sunt oẽm
illam uim quę de facto extrinsecus ingruit in offensi¬
us rractabiliusq rransmittũt. Si uero Tunt asꝑa et ĩ¬
scia et rudia nulliasq artiũ bonarũ adminiculis ful¬
ta etiam si paruo siue nullo fatalis incõmodi cõflic¬
tu urgeantur sua tamẽ leuitate et uoluntario Impe¬
tu in assidua delicta et in errores xuũt. sed hic fatũ¬

Expanded text:
 naturam primitus salubriter utiliterque ficta, omnem illam vim, quae de fato extrinsecus ingruit, inoffensius tractabiliusque transmittunt. Sin vero sunt aspera et inscita et rudia nullisque artium bonarum adminiculis fulta, etiamsi parvo sive nullo fatalis incommodi conflictu urgeantur, sua tamen scaevitate et voluntario impetu in assidua delicta et in errores se ruunt. Idque ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
lum harenis sorberi et cuniculis cecis abscondi de¬
ris extenti contingat et hiopas illic aũt ex euntẽ ueca
et magnas ambire insulas quaꝵ nobilissima est me
ros. tum quoq emẽsum magna longinqua occurs antib
scopulis asperari ac tantis agminibus extolli inter
obiecta rupiũ ut ruere potius q̃ manare credatur de¬
quo nigris uocatur in offensum meare septẽq hostiis

Expanded text:
u harenis sorbetur et cuniculis caecis absconditur: deris extenti contingat Aethiopas, ubi exit et er. Tunc quoque emensus magna longinqua, cum primum, occurrentibus scopulis, asperatur tantis agminibus, extollitur inter obiecta rupiuquo Giris uocatur, mox inoffensus meat. Septem ostiis
Abbreviated transcription (Latin):
terre meare supiora terrarũ et inferiora cingentẽ
flexũ circi egnoctialis imitatã. ab oriente uero du
os refundi sinus. unũ ad extremitatẽ septentrio¬
nalis. ad australis alterũ. duos q ab occidente pa-¬
extremitates refusi occurrũt ab oriente demissis
et dũ ui summa et impetu maiore miscentur ĩuicẽ
q feriũt se ex ip̃a aquarũ collisione famosam ac-¬

Expanded text:
 meat, superiora terrarum et inferiora cingens, flexum circi aequinoctialis imitata. Ab oriente uero duos sinus refundit, unum ad extremitatem septentrionis, ad australis alterum, rursusque ab occidente duo paextremitates refusi, occurrunt ab oriente demissis. Et dum ui summa et impetu immaniore miscentur in uicemque se feriunt, ex ipsa aquarum collisione nasc
Abbreviated transcription (Latin):
mam quondã Caldeoꝵ caput duudit e sopos amia opo¬
matis undationio annue excessibus instar egypn amnus
terras cetexens i uecta soli fecũditate hiede ferme le pori¬
buos abus mualuo exit. sole scilicet in parie caner. ⁊eper
cosotato denuatur. cum iã leone decursa ad ex trema

Expanded text:
aput diuidit. Mesopotamiam opimat inundationis annuae excessibus, ad instar Aegyptii amnis terras contegens, inuecta soli fecunditate, iisdem ferme temporibus quibus Nilus exit, sole scilicet in parte cancri uigesima constituto; tenuatur cum iam leone decurso ad extima ui
Abbreviated transcription (Latin):
cognatas nece nephandas exturbare animas nec sanguine
sanguis alatur. bos aret aut mortẽ senioribus imputet
annis. Horriferum contra boream ouis arma ministiet
Ubera dent manibus sature pressanda capelle. R etia cumi
pedicis laquroq artesꝗ dolosas Tollite nec uolucrem uis¬
cata fallite uirga. Nec formidantes ceruos issudite penius
Nec celate cibis uncos fallacibus hamos. Ferdite siqua nõ
cent uerũ hec perdite tantum. Ora uacent epulis alimenta¬

Expanded text:
cognatas caede nefanda exturbare animas, nec sanguine sanguis alannis, horriferum contra borean ovis arma ministret, ubera dent saturae manibus pressanda capellae! Retia cum pedicis laqueosque artesque dolosas tollite nec volucrem viscata fallite virga, nec formidatis cervos includite pennis, nec celate cibis uncos fallacibus hamos! Perdite, siqua nocent, verum haec quoque perdite tantum: ora vacent epulis alimenta
Abbreviated transcription (Latin):
mũ potest ueq megamus neg fati uocabus siscui aluo
ddũ ota eiio quod enim dictã est semel locitis est inci¬
teliiduut mobiliter hoc est ĩcomutabiliter est locuituo si¬
cat aouit in eomutabiliter omĩa quȩ fatura limnt es q̃¬
farturua ust hac itaq catione inꝗt possemuo a fando fa¬
tora appelare nisi hos nomen ⁊̃ alia re soleret intesiags qͣ
corda hoĩum uolumus inclinari ueteres enĩ cõmuni¬

Expanded text:
mum potest, neque negamus, neque fati uocabulo nuncupamus,divi, etc. Quod enim dictum est, semel locutus est, intelligitur immobiliter, hoc est, incommutabiliter est locutus, sicut novit incommutabiliter omnia, quae futura sunt, et qfacturus est. Hac itaque ratione possemus a fando fatum appellare, nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinari. Non est autem con
Abbreviated transcription (Latin):
inquit Scipio canti ꝙ ip̃o ac uocibus concentus est quidam
tenendus ex distinctis sonis quẽ immutatũ ac discrepantẽ
aures eruolite ferre non posunt. isq concentus ex dissimil
limorum consensu morum cõtineri et que armonia a muli¬
cis dicitur in cantu cam esse in ciuitate concordiam arctis:¬
simum atq optimũ in om̃i republica uinculum incolumi¬

Expanded text:
iis adque cantu ipso ac uocibus concentus est quidam tenendus ex distinctis sonis, quem inmutatum aut discrepantem aures eruditae ferre non possunt. isque concentus ex dislimorum dicunt concinere; et quae harmonia a musicis dicitur in cantu, eam esse in civitate concordiam, artissimum atque Optimum omni in re publica vinculum incolumi
Abbreviated transcription (Latin):
ceoptuamiesa e ł eecipium uero lurmen sicut ⁊ leo uenties aian¬
ceptio quoq eio dedit unicũ apud nos specimen orandi dicen¬
dig oratorias artes. Marcus Tullius post quem tadede mort¬
ratusimum foret. nisi et rethoricos suos ip̃e adoloscent sibi
elapsos eliceret et in oratorus hec minora quȩ plerunq deside¬

Expanded text:
o lumen sicut eloquentiae ita praeceptis quoque eius dedit, unicum apud nos specimen orandi docendique oratorias artes, M. Tullius; post quem tacere modestissimum foret, nisi et rhetoricos suos ipse adulescenti sibi elapsos ticeret, et in oratoriis haec minora, qlae plerumlqtic deside
Abbreviated transcription (Latin):
proinde inꝗt homines stulti curhoc ẽt nõ desiderant
ut ueritas sit et nõ sit mendacium nam itidem sunt
bona et mala felicitas et infortunitas. dolor et uolup-¬
tas. alterũ enĩ ex altero sicuti phũs ait uerticibus inter
se contrariis deliquatũ est. si tuleris unũ abstuleris.

Expanded text:
Proinde, inquit, homines stulti cur non hoc etiam desiderant, ut veritas sit et non sit mendacium? Namque itidem sunt bona et mala, felicitas et infortunitas, dolor et voluptas. Alterum enim ex altero, sicuti Plato ait, verticibus inter se contrariis deligatum est; si tuleris unum, abstuleris
Abbreviated transcription (Latin):
sum illud Sine iniuria nõ posse rempublicam regi sed hoc
uerissimũ esse ut sine sũma iusticia respublica stare nõ
tendit. nihil tam inimicum quam iniustitiam ciuitati.
nec omnino nisi cum magna iustitia geri aut stare dut¬
posse rempublicam BERNARDINUS.¬

Expanded text:
esse illud, sine iniuria non posse, sed hoc uerissimum esse, sine summa iustitia rem publicam regi non tuit, nihil tam inimicum quam iniustitiam ciuitati nec omnino nisi magna iustitia geri aut stare posse rem publicam., Qua qu
Abbreviated transcription (Latin):
atq terre ius dedit magnũ necis atq uit& ponite in-¬
Elatos tumidosq uultus ꝗcꝗd a uobis minor extime¬
scit. maior hoc uobis dnus minatur. nõ igitur omne¬
n0
uosuim Set un as ecłd semouit qui prius dixerat.¬
uos aũt oestea pemo et etum uopot ue etionu dierat¬
sansta poasus a c̃sitionio. et auls rast uos fque

Expanded text:
atque terre ius dedit magnum necis atque vite, ponite inflatos tumidosque vultus: quicquid a vobis minor extimescit maior hoc vobis dominus minatur; omnbus rector maris atque terre ius dedit magnum necis atque vite, ponite inflatos tumidosque vultus: quicquid a vobis minor extimescit maior hoc vobis dominus minatur; omne
Abbreviated transcription (Latin):
oberar pacuo assueta uuentus. Nut rastis tpatieo
domas aus quatit cppida bello om̃e eium fenio teritar
uer saꝗ uiuencũ eiga fatigamus hasta nec tarda lerer¬
tasea debiltat uires animi murit ꝙ iugorem. an iceoi
palta pee ninue semperq ricentis Comportare uuat
predas et uiuuere tapto Q uid aliuo ista piobent usi ex¬

Expanded text:
operum parvoque adsueta iuventus aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. Omne aevum ferro teritur, versaque iuvencum terga fatigamus hasta; nec tarda senectus debilitat vires animi mutatque vigorem: canitiem galea premimus, semperque recentis comportare iuvat praedas et vivere rapto
Abbreviated transcription (Latin):
tis insequitur ceruos. nec prius absistit ꝗ̃ septẽ ingẽ-¬
tia uictor corpora fundat humi et numerum cum na¬
ille magio est libera et uitio carens ritusq melius ui¬
noniue pr iscos colat ꝙ̃ quȩ relictis menibus siluas amat.
ron ullum amare metis inflammat furor qia se ulitauit ano¬
tuams insontem iugis non aura populi et uulgus infidum
benie nen pestleño in uidia non hagilis fauor nõ illere¬
gns seruit aut regno ĩminens uanos honores sequitut
a fluxas opes spei metusq liber. haud ilum niger edax¬
p luior mordaci dente petit nec scelera populos inter atq̃
urbes sita nouit. nec omẽs conscius strepitus pauet. Patua¬

Expanded text:
ndea turbam; nec prius absistit, quam septem ingentia victor corpora fundat humi, et numerum cum na magis est libera et vitio carens ritusque melius vie priscos colat, quam quae relictis moenibus silvas amat. non illum avarae mentis inflammat furor qui se dicavit montium insontem iugis, non aura populi et vulgus infidum bonis, non pestilens invidia, non fragilis favor; .non ille regno servit aut regno imminens vanos honores sequitur aut fluxas opes, spei metusque liber, haud illum niger edaxque livor dente degeneri petit; nec scelera populos inter atque urbes sata novit nec omnes conscius strepitus pavet au
Abbreviated transcription (Latin):
acidum pecus inq tuendos. Natum homines pleno que fer¬
tis in ubere nectar. Mollia que uestris nobis uelamina lanis
Prebetis uitaq magis ꝙ̃ morte iuuatis. Quid meruere boues
animal sine fraude dolisq innocuum simplex natum tolerare
labores. immemor est demũ nec frugum muncre dignus
Qui potuit curui dempto modo pondere aratri. Ruricolã
mactare suum qui trita labore. Illa quibus totiens durum
reno uauerat aruum. Tot dederat messes percussit colla se¬

Expanded text:
acidum pecus, inque tuendos natum homines, pleno quae fertis in ubere nectar, mollia quae nobis vestras velamina lanas praebetis vitaque magis quam morte iuvatis? Quid meruere boves, animal sine fraude dolisque, innocuum, simplex, natum tolerare labores? Inmemor est demum nec frugum munere dignus, qui potuit curvi dempto modo pondere aratri ruricolam mactare suum, qui trita labore illa, quibus totiens durum renovaverat arvum, tot dederat messes, percussit colla se
Abbreviated transcription (Latin):
urrtur o irndagati: expultux q uutiorũ qd no mõ nos fes
onmĩo uita hominũ sine te esse potiuiseq ibc noene
rissos u dissipatos homines in societatem uite conuocastr
ti eos unxter se primo domicilis deinde coriugus tu hãꝵ¬
et uocũ cõmunione unxist Tu inuentunx legira ta mar¬
pesta morura et disaipline fuist. aod te configimus ate
pem petimus libi nos ut antea magna ex parte. sic nũt pe¬

Expanded text:
virtutum indagatrix expultrixque vitiorum! quid, non modo nos, sed omnino vita hominum sine te esse potuisset? Tu urbes peperisti: tu dissipatos homines in societatem vitae convocasti: tu eos inter se primo domiciliis, deinde coniugiis, tuommunione iunxisti, tu inventrix legum, tu magistra morum et disciplinae fuisti; ad te confugimus, a te opem petimus, tibi nos, ut antea magna ex parte, sic nunc pe
Abbreviated transcription (Latin):
pollitẽ ept̾iori aru Instar grece li-¬
tere gamisẽ cũuato ad palmã
ĩ clinabis. ¶ Cu dicis sexagnita po-¬
licem ut supͣ cũnatũ Iudice ci̾cũ fle¬
xo diligẽt᷑ afronte p̃cingene. ¶l¬
¶Cu dicis septuagĩta indicẽ ut supͣ
Cucu flexu pollice iuimisẜo supra
ĩ plibie ungue dũtapat erecta illis
Indic̃ẽ ut supͣ cicũflexĩ᷑ pollice ĩ lon¬
gũ tẽio Implebie ungue uidelicet ip̃iꝰ
Inmedil indicis aitu ĩ fexo. ¶ Cum
dicis nonag̃ita. Indicis ĩ fixi ungũe
radici pollicis erecti ĩ fieges. ¶¬
¶ Hactenꝰ ĩ Leua. Centu uõ ĩ dextra
xtera. quo xx ĩ leua . ¶ EEt Inde

Expanded text:
pollicem exteriore artu instar Graecae litpollicem exteriore artu instar Graecae litterae gammae curvatum ad palmam inclinabis. Cum dicis sexaginta, pollicem ut supra curvatum indice circumflexo diligenter a fronte praecinges. Cum dicis septuaginta, indicem ut supra circumflexum pollice immisso super implebis, ungue duntaxat illius  circumflexum pollice in longum tenso implebis, ungue videlicet illius in medium indicis artum infixo. Cum dicis nonaginta, indicis inflexu unguem radici pollicis erecti infiges. Hactenus in laeva. Centum vero in dextera xtera q
Abbreviated transcription (Latin):
hitu ⁊̃ flectẽs ĩ mediũ palme artũ
i̾figes. ¶ Cu dicis duo secũdũ a
Miimo flexus ibidem ĩ ponẽs. ¶¬
Cui dicis tres: tẽciũ similitꝭ flectes.
¶ Eu dicis quatuor. Itide mĩmu
leuabio. ¶Cu dicis qũiꝙ secũduui
am̃tmo similitꝭ criges. ¶ Lui dicis
sex tẽciũ iulhoniiꝰ eleuabis medio
Sutuxat solo qui medicus applatur
ĩ mediu pabme fio. ¶ Cudicꝭ sep¬
tem mĩmũ solu ceteris Interim le¬
uatis supͣ poline ⁊ adicẽ pones. ¶¬
Iuxta q̃ue cũ dicis octo medicũ. ¶¬
Cu dicis nouẽ. Inpolitẽ eregione ꝯ¬
pones. ¶ Cu dicis decẽ. ungue
Iudicis ĩ medio figes artu policis.
¶Lu dicis uig̃iti. summtatẽ polieꝭ
Int̃ medios Indicis et ĩ policꝭ artꝰ
Iutes. ¶ Cu dicis trigĩta. Un¬
gues ĩ dicis et policia blando ꝯũi¬
geue amplexu. ¶Cu dicis quatraͭͣ
Intiora policis latere uł dorso In¬
dicis suꝑ iuduces ombob dũtaxat
ẽrectꝭ.¶ Cu dicis quituagnita.

Expanded text:
gitum inflectens, in medium palmae artum infiges. Cum dicis duo, secundum a minimo flexum ibidem imponens. Cum dicis tria, tertium similiter adflectes. Cum dicis quatuor, itidem minimum levabis. Cum dicis quinque, secundum a minimo similiter eriges. Cum dicis sex, tertium nihilominus elevabis, medio duntaxat solo, qui medicus appellatur, in medium palmae fixo. Cum dicis septem, minimum solum, caeteris interim levatis, super palmae radicem impones: juxta quem, cum dicis octo, medicum; cum dicis novem, impudicum e regione compones. Cum dicis decem, unguem indicis in medio figes artu pollicis. Cum dicis viginti, summitatem pollicis inter medios indicis et impudici artus immittes. Cum dicis triginta, ungues indicis et pollicis blando conjunges amplexu. Cum dicis quadraginta, interiora pollicis lateri vel dorso indicis superduces, ambobus duntaxat erectis. Cum dicis quinquaginta,
Abbreviated transcription (Latin):
luscitria. efficaci auspicio tabeatũ prosperaꝗ semꝑ et
felicia de creuerũt. Inter quę. Ardeolas quos leucos
uocane. cum ad austrum uolane ul septemtrionẽ felt
exinaniriꝰ eorum opimo fiut. Luscinia que inore ste
sichori infantis cecinit. talem illũ futurũ designa¬
nis esse et ancipitem afferre significatiõe multia
prodiderũt. Quippe Cyro Regi dum contra scyt has
bellum parat. Irundinũ uisio infaustam fecit expedi
tionem. Fedem quoq pyribi Tabernaculo et ĩ nauian.¬
conii insidences suscepti contra Romanos belli infeli¬
citatem et funestas clades portendent ficus uo̾ mar

Expanded text:
Luscinia efficaci auspicio habentur, prosperaque semper et felicia decre verunt. Inter quae ardeolae, quas Leucos vocant, cum ad Austr um volant, vel Septemtrionem, 8 exinaniri eorum aspectusichori infantis cecinit, talem illum futurum designanis esse et ancipitem afferre fortunam multi prodiderunt. Nam Cyro Regi, dum contra Scytas bellum parat, hirunditionem. Eaedem quoque Pyrrhi tabernaculo, et navi Antonii insidentes suscepti belli infelicitaten, et funestas clades protenderunt. Columba
Abbreviated transcription (Latin):
milias ita legauit. Lances numero duas leues. quas
de sigillaribus emam tari uolo. Is de sigillaribus.
Leues quidem nõ emerat. lances aũt emptas habe¬
bat: et dictauerat testamẽtu ante cridiuũ qͥ more¬
retur. Quesitum est. An he latices quas emptas de si¬
gillaribus habuit: legato cederent Cmnullas alias
de sigillaribus emerit. nec legauerit. Respotidi secũdũ
ea que proponerentũ deberi cas. quas de sigillaribus e¬

Expanded text:
milias ita legauit: 'lances numero duas leues, quas de sigillaribus emi, dari uolo': is de sigillaribus leues quidem non emerat, lances autem emptas habebat, et dictauerat testamentum ante triduum quam moreretur: quaesitum est, an hae lances, quas emptas de sigillaribus habuit, legato cederent, cum nullas alias de sigillaribus emerit nec legauerit. respondit secundum ea quae proponerentur deberi eas, quas de sigillaribus e
Abbreviated transcription (Latin):
apparento. Militie sum̃u us habento. nemĩ parẽto
uissa hie populi suppremalex esto sundẽq mapi.¬
stratum ni interfuerĩt decem añi ne quis Capito
s̃uitatẽ annali lepe seruanto Duella iusta iuste
gerunto. sociis parento. se et seruos continẽto. so¬
puliq sui gloriam augento. Dontiũ cur laude redeũto.¬

Expanded text:
amino. Militiae summum ius habento, nemini parento. Ollis salus populi suprema lex esto.' 9 'Eundem magistratum, ni interfuerint decem anni, ne quis capito. Aevitatem annali lege servagerunto, sociis parcunto, se et suos continento, populi ‹sui› gloriam augento, domum cum laude redeunto.
Abbreviated transcription (Latin):
gis Pyrrhi insidens contra argos euntis fatum ecdise
men extremũ predixit. Apes quoq suo examine dira:
ostenta sepe et triste auspiciũ fecer̃. sicut ante prgnã
per ȩquora ferrentũ. Dicini et pompeio magno cladem
perniciosam et calamitosos casus prenotarũt᷑ : Et cumin
castris bruti examen conspiceretũ mutari castra hace¬
ruspices uisserũt nequid diri portenderent. Nõ nũꝗ
felici euentu sicut cum ĩcastris Drusi ireꝑatores uua
rime pugnatũ fuit. Ipsas tamen apicem arboris inse
signũ multi ad notarũt. Quę u̾o̾ apes in ora infantis pla¬
tonis aduolarũt certam spem eius magnitudinis accule¬

Expanded text:
s imminens belli. contra Argos euntis fatum illi, et discrimen extremum praedixit. Apes quoque suo examine dira ostenta saepe et triste auspicium facere, sicut ante pugnam per aequora ferrentur, Dioni et Pompeio Magno cladem perniciosam et calamitosos casus praenotarunt, et cum in castris Bruti examen conspiceretur, mutari castra Aruspices iusserunt, nequid diri portenderent. Nonnumquam felici eventu, sicut cum in castris Drusi uvae dependentirime pugnatum fuit. Ipsas vero apicem arboris insedsigna multi adnotarunt. Quae vero apes in ora infantis Platonis advolarunt, haud dubiam spem eius magnitudinis attule
Abbreviated transcription (Latin):
pedibus aũt sune quę pectestria dicuncu auguria. Ut qͤ
aLupo Serpence equo uulpe ceterisq reptilibus fiut̃.
Lupum si acd dextrã comeauerit pleno ore magnę et ꝓ¬
spere rei auguriũ facer̃ et nullum prestantius esse opinantũ
digii loco est habitũ. cuius causa lustratũ capitoliũ qñdo

Expanded text:
pedibus autem fuere, quae pedestria dicuntur auguria: ut quae a lupo, serpente, equo, vulpe, ceterisque reptilibus fiunt. Lupum si ad dextram commearit pleno ore, magna et prosperae rei augurium facere, et nullum praestantius esse opinantur Prodigiosum. prodigii loco est habitum, cuius causa lustratum Capitolium quando
Abbreviated transcription (Latin):
gularis fati Diademaꝗ Regium mox fucurũ Gordio
ostenderũt. ferũt ꝗ in alexandrię descriptioñ. Cur
do gypsi inopiã menia farina frumenti designarent
sacrificantiũ manibus promipuisset. aut hostia profu¬
gisset: uel percussa mugitũ dedisset. Uel si inter sac¬
ficandum aliquid criste oculis aut auribus occũrisset:
Seu in extis caput iocineris defuisset. Quę or̃na foe¬
nddicer̾ene et paseerentu ita qd tripudiũ facerent
pascentes aues uider̃ felicitatem porcender nutei cen¬
suerunt: Lydi tamen ferse. Ilberi et Thraces. nõ ex¬
e auiters sed maxima auguria ex uino obseruarũt. Ndo ui¬
nullo opere contactos candidi coloris plurimos echucabãt:
In Capadocia ex Myricinis uirgis diuiraacionẽ concipuũt¬
Salicione oculi. quot auguriũ palmicũ. In lycia ex piscibꝰ

Expanded text:
ae diademaque regium mox futurum Gordio ostenderunt. Ferunt in Alexandriae descriptione, cum ob gypsi inopiam moenia farina frumenti designarentur, sacrificantium manibus proripuisset, aut hostia profugisset, vel percussa mugitum dedisset, vel si inter sacrificandum aliquid triste oculis aut auribus occurrisset, seu in extis caput iecoris defuisset, quae omnia foeaddicerent et pascerentur, ita quod tripudium facerent pascentes aves videre, felicitatem pertendere multi censuerunt. Lydi, Persae, Iberi et Thraces non ex avibus, sed maxima auguria ex vino observarunt. Nam vinullo opere contactos candidi coloris plurimos educebant. In Cappadocia ex myrrhinis virgis in Scytsalitione oculi, quod augurium palmicum Forte a vibrando in Lycia ex piscibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sus auguratur. eteris aũt nullius auspicii credita est
uiam et prosperos cursus denunciat. u eliquis uõ Inau¬
spicatus freposteros quoꝗ aue uespẽtinos gallorura
incõmodu illarũ cantus designauit. Semiꝑꝗ inuisus et che¬
incendiaria et praculario ꝑꝑr quã Urbo sepe listrata est

Expanded text:
sus auguratur: ceteris autem nullius auspicii credita est: prosperos cur sus denuntiat: reliquis vero inauspicatus, Praeposteros autem vespertinos gallorum incommodum illarum cantus designavit. Inter incen
Abbreviated transcription (Latin):
serint cristia semꝑ et dira portenderũt. Cortoni imꝑato
ui corrosis fasciia quibus in calciatu utebutur exitiũ pre¬
dixerũt. Aurumtiq et Clypeos corrosisse marsicũ portẽ
iter presagit et omunosu. Itera uulpes feta et canis pre¬
gnatis. Mustela quoꝗ iacespicata fine. sicut picus asi¬
nistra ueniens in fausti ominis est: ferunt ꝗ Arietem
insolito colore natũ mirã felicitatẽ predixisse: Ex di¬
ris sunt: offensiones petum uoces exaudiee nes oblate
cecidisse obscenũ ostentũ esse uulgo receptũ est :. fla¬
minius. quo cempor̃ ad Transimenũ oppressus interiit
cumin equi ĩ sluisset equo prolapsus. repence corruit
Auti afflictus fuie. Neroni Cesari Alexandriã profec¬
turo Lacinia adhesit. Diuus nõ Augustus leuũ sibi cal¬
ceum preposter̃ inducũ qĩaduercit qua chie secticione

Expanded text:
serint, tristia semper et dira portenderunt. 10 Malum omen. Carboni imperatori corrosis fasciis quibus in calceatu utebatur exitium praedixerunt, aurumque et clypeos corrosisse, Marsicum porteniter praesagit et ominosum, idem vulpes foeta et canis praegnans. Mustela quoque sicut picus a sinistra veniens infausti ominis est. Ferunt arietem insolito colore natum, miram felicitatem praenotasse. Ex diris sunt offensiones pedum, voces exauditae, res oblatae isse, obscenum ostentum esse, vulgo receptum est C. Flminius quo tempore ad Thrasimenum oppressus interiit, cum in equum consiliisset, equo prolapsus retente corruitedo eventu. Neroni Caesari Alexandriam profecturo lacinia adhaesit. D. vero Augustus laevum sibi calceum praepostere indutum animadvertit, qua die seditione
Abbreviated transcription (Latin):
cura putant᷑. Tam et si orꝑci dextra ex parte ueniẽs
augurium auspicatius dux̃er. Ex his tamẽ dira habẽ¬
tur fulmina que per septeratrionẽ uergũt in oecasu¬
Que uo ex ortu criginem ducũt et in eanꝗdẽ parte
tatem: Qualȩ ostentum sylle dictatori oblatũ me¬
morant. Aut cum fulmen e celo decidit. Rursus ꝙ in
sublimi crebris ignibus micat Quod fortunatũ fuissẽ
in comiciis uiciũ oblatũ creandis magistracibus pritãt.
atq iteo obnũciari oporter. Si u̾o̾ g̾randinet simul
et fulminet calamitatẽ presignari om̃s arbitrati.¬

Expanded text:
emicuisset: tametsi Graeci dextera ex parte veniens augurium auspicatius putent. Ex his tamen dira habentur fulmina, quae per Septemtrionem in occasuero ex ortu ducunt origine, et in eandem partem tus. summam protendunt felicitatem: quale ostentum Syllae dictatori oblatum memorant, aut cum fulmen e caelo decidit rursusque in sublimi crebris ignibus micat; quod fortunatum fuisse nin comitiis vitium oblatum creandis magistratibus, atque ideo obnuntiari oportere: si autem grandinet? simul et fulminet, calamitatem praesignari volunt
Abbreviated transcription (Latin):
aquilarũ foetus inplumes occidisse: Nicdos q euercisse. Ip¬
sos ꝗ a pastu petibus et rostro abegisse. Lar quinio suꝑbo¬
regni ãmissionẽ quȩ mox sequea sunt po̾tenderũt: Aqui¬
Pam Tarquinio prisco pileum decnaxisse in sublimi.
prediuinauit. Rursus correpeumiaculũ e manu satel¬
t prodigiosum ostencũ Dionysio exilũ et Regnũ sibi
ab ropari funestas ꝙ calamitates premõstrauit: fuitq de

Expanded text:
Aquilarum foetus implumes occidisse, nidosque evertisse, ipsosque a pastu et pedibus rostro abegisse, 11 Iacturegni amissionem, quae mox secuta sunt, portenderunt. Aquilam Tarquinio Prisco pileum detraxisse in sublimi, praedivinavit. Rursus correptum iaculum e manu satelt prodigiosum ostentum, Dionysio exilium, et regnum sibi abrogari funestasque calamitates praemonstravit. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
longitudine lictitudine altitudine animoq finitur. Maiores
iticq orbemin partib partes in ꝓuincus prouincias in regionib
regiones in locis loca interritorus. territoria in agris agros
incenturus centurias iniugerib iugera inclimatib elimatie inac
tis cubitos inpedib pedes in palmis palmos inuncus uncias in digi
tis diuiserunt. Digitus ẽ parsminima a grestiũ mensurarum
Indeuncia habens digitostres. Palmus aut quat tuor digitos¬

Expanded text:
longitudine, altitudine, latitudine, imo, finitur. Maiores itaque orbem in partibus, partes in provinciis, provincias in regionibus, regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agra in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus; deinde climata  cubitos, petos diviserunt. Digitus pars minima est agrestium mensurarum: inde uncia habens digitos tres, palmus IIII,
Abbreviated transcription (Latin):
In agois / agros en conturriie / ceturia In Iugiibus / nciba in chuiniat
Aeinde chuimata in actos. pistiras pasius gradus cubitos podet ꝑalmos
unciat ⁊ digitor diuiconur Tanta qum fuir coru oleotia digitus
pare niuiuie agastau meusnẽãtro inde uncia halir degitos troe palius
autom quatuor digitor sabor. pos .xxi. passuo pedes

Expanded text:
in agris, agra in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus; deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos diviserunt. Tanta enim fuit eorum solertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habet digitos tres; palmus autem quatuor digitos habet, pes sedecim, passus pedes
Abbreviated transcription (Latin):
Doincepa ⁊ uiua ripas uonĩque aliquando adscoiptũ
mõdum pes oiius ai turiag por quas En famuoy dturrot
quod factumn autor dini siome is seguatiromsq̃ Iustissũ
prosplsit. suoitis onm uio lontiiq̃ Imbrisus gonedens
cipas defluet quod ⁊ ctmm uetra mõdumi sebi ad scorptum
egrediatur umormuq. uixot tioras ctum cogo pospssores
sor Iucõmodum ꝑatranturr ad seduitate tompos tatum
Imriam pasqna sus soqui tioras usq̃. ad aluerm feminius
has tamon coras pisaureni ẽs publice uonduloune
quas crododum os⁊ proximos quosq̃ ⁊o tinge tes eas
enusse uicinos Cmnnitum quoq. mõdua n quidus ̃
regiomone poo amplum spatrum ix coptus esħy
quidui dam llers modo asqẽ gnationis aessetꝭ drgo
enturia Cunitione ceaus &̃ quia nuitio co cipuĩtue

Expanded text:
deinceps et ultra ripas utrimque aliquando adscriptum modum per omnes centurias per quas id flumen decurret. Quod factum auctor diuisionis adsignationisque iustissime prospexit: subitis enim uiolentisque imbribus excedens ripas defluet quoad etiam ultra modum sibi adscriptum egrediatur uicinorumque uexet terras. Cum ergo possessores hoc incommodum patiantur adsiduitate tempestatum iniuriam passos subsequi terras usque ad alueum fluminis, has tamen terras Pisaurenses publice uendiderunt, quas credendum est proximos quosque contingentes eas emisse uicinos. Limitum quoque modus in quibusdam regionibus per amplum spatium exceptus est, in quibusdam uero modo adsignationis cessit. Ergo centuriae limitibus clausae qu
Abbreviated transcription (Latin):
pa quostrores uendidit. hi autẽm ⁊uuitibus
hus titutia / ca tiorulia quinquagenn ugiboum espctis
Uenuborunt. quemarmedum degemi actus in quãdratum
dcmnam sunt dicti. horum uoco agrorum pons Iam
oblitioatu sunt segna Nam aliquibua Cocio etram
capidos qui in dunitibus de nome actibus ẽmeuse
Rigoroa non parentibus ap̃idibus Disficile Iunerũtur

Expanded text:
limitibus institutis laterculis quinquagenum iugerum effectis uenierunt. Quem modum decem actus in quadratum decimani sunt dicti. Horum uero agrorum paene iam obliterata sunt signa: nam aliquibus locis etiam lapides qui in denis actibus emensis rigores, non parentibus lapidibus difficile i
Abbreviated transcription (Latin):
mu pul fesfeur popule ⁊ de duccoeu turr colomae.
in unam aliquam actam cimiratom multis : ut inpra
⁊ sirpe comme moruuinins. cepta sunt abritoria
⁊ diuse sunt domplurium mumcipiorum agri
⁊ una enicatione comprehensa iunet. facta qt
pdotica omnis id qłomurum abritorium clõuiae
ene in qua co loma dodueti suĩt. Dygo fit ut¬
plura teritria confusanna faciem lunitatiõme
accipianr aliquibua uaoo ancpres diui siomis reliqueont
aliquid agoie cia quibue abstulionur. qua temre tinue¬

Expanded text:
cum pulsi essent populi et deducerentur coloni cum pulsi essent populi et deducerentur coloni in unam aliquam electam ciuitatem, multis, ut supra et saepe commemorauimus, erepta sunt territoria, et diuisi sunt complurium municipiorum agri, et una limitatione comprehensa sunt: facta est pertica omnis, id est omnium territoriorum, coloniae eius in quae coloni deducti sunt. Ergo fit utplura territoria confusa unam faciem limitationis accipiant. Aliquibus uero auctores diuisionis reliquerunt aliquid agri, id
Abbreviated transcription (Latin):
udum publicarum ompamins ut supra dmemorauinus
Non eum omins agar conturiatus in assignatiouem
eacidit. sod ⁊ mueta uacua reticta suñt quarum
ea conditro t quae sũs secinorum. de quibus
Domitianus plm stãtunr id qt possos soritus ẽa
cncusyet. Sub sõcinorum dixmins hant conditronem
esyẽ factam quod siluce ⁊ loca a spõoa ini assegͣna tionen
non uombunz. Comprouuus uooo in aliquibus
rogiombua ⁊ pascua ⁊ seluas assynatus eẽ.
id as t intoo muicipia ⁊ colomas ⁊ prosieturas.
alia femumibus finuntur. alia siunnis montium
iugis ac dimogiis aquarun. alia otiam lapidibus
posctis proseguibus quia prma toruni trounuorum
orma dispouut. alice otiam inRe binas co lomas
teoritoriis se quando quosto mouotire rospicuntur
⁊ propecturis Nam Innommus sõpe in pubacia
mi tonuẽtia significautio dascoipta tibritoria
Uocabulis eim a liquorum locorum comprohensis
incipuunnt ambire teritoria. Iecud nobo qued compoitum
qt pluribus inuicipiis ita finos datos ut

Expanded text:
rerum publicarum comperimus, ut supra commemorauimus. Non enim omnis ager centuriatus in adsignationem cecidit, sed et multa uacua relicta sunt. Quorum ea condicio est quae subseciuorum. De quibus Domitianus finem statuit, id est possessoribus ea concessit. Subseciuorum diximus hanc condicionem esse factam, quod siluae et loca aspera in adsignationem non uenerunt. Comperimus uero in aliquibus regionibus id est inter municipia et colonias et praefecturas, alia fluminibus finiuntur, alia summis montium iugis ac diuergiis aquarum, alia etiam lapidibus positis praesignibus, qui a priuatorum terminorum forma differunt; alia etiam inter binas colonias itoriis, si quando quaestio mouetur, respiciuntur et praefecturis. Nam inuenimus saepe in publicis instrumentis significanter descripta territoria: uocabulis enim aliquorum locorum comprehensis incipiunt ambire territoria. Illud uero quod compertum est, pluribus municipiis ita fines datos ut,