comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tror. Itẽ ciprianus. Ad hec omnia
accedit etiam illud malũ. ut an¬
tistes diaboli audeat eucharisti¬
am facere: cum nec sanctificari
et illicita sacerdocia. et sacrifi¬
cia sacrilega. et omnia adulte¬
rata fingentes: int̃ echnicos
et pũblicanos compitent᷑ onĩs.
quos constat a caritate atq uni¬
tate eccłie catholice recessisse.
Ergo omnia que faciunt heretici.
carnalia sunt. inania ⁊ falsa.
Non statini suscipienda et assum̃¬
da sunt que iactant᷑ in xp̃i noĩe:
s que gerunt᷑ in xp̃i ueritate.
Quomodo enĩ ꝑficere que agunt
et impetrare aliquid de deo pos¬
sunt. qui contra deum quod eis
non licet moriunt᷑: Item gre¬
gorius inmoralib. Hereticoꝵ sa¬
crificia deo accepta. ẽẽ. nequeũt:
nisi ꝓ eis uniui̾salis eccłie mani¬
q domo agnus comedit᷑. quia
inuna catholica eccłia uera ho¬
stia redemptoris immolat᷑.
is omnib auctori¬
tatib uident᷑ scĩ astruere.

Expanded text:
tror. » Item Cyprianus: « Ad haec omnia tror. » Item Cyprianus: « Ad haec omnia accedit etiam illud malum, ut antistes diaboli audeat eucharistiam facere, cum nec sanctificari et illicita sacerdotia, et sacrilega sacrificia, et omnia adulterata fingentes: inter ethnicos et publicanos computentur omnes, quos constat a charitate atque unitate Ecclesiae catholicae recessisse. Ergo omnia quae faciunt haeretici carnalia sunt, inania et falsa. Non statim suscipienda et assumenda sunt, quae jactantur in Christi nomine, sed quae geruntur in Christi veritate. Quomodo enim perficere quae agunt, et impetrare aliquid a Deo possunt, qui contra Deum quod eis non licet moliuntur? » Item Gregorius in Moralibus : « Haereticorum sacrificia Deo accepta esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manique domo agnus comeditur, quia in una catholica Ecclesia vera hostia RedeHis omnibus auctoritatibus videntur sancti astruere,
Abbreviated transcription (Latin):
maticus conficit. Item augustinus
re autem ipsa non est apud eos. Itẽ
ciprianus. Constat oleũ unde bap¬
tizati ungunt᷑ scĩficare. et eucari¬
stiam apud illos fieri non posse.
ubi spes nulla est. et fides falsa. uͥ
omĩa ꝑmendacra gerunt᷑. Item
ambrosius in libro de iniciandis ru¬
dib. Non sanat baptismꝰ ꝑfidoꝵ.
ñ mundat s polluit: quia in hoꝵ
diliuuo aquaꝵ ad dm̃i non approxi
meo. Qmͣuis enim sc̃a uideant᷑ spe¬
cie sui que offerunt᷑: tamen quia
tractata sunt abillo qui pollutus
est in anima: polluent᷑ omnia. Itẽ
gregorius indialogo. Suꝑueniẽ¬
te paschał festiuitatis die ad er
anum misit: ut ex euis manu sa¬
crilege consecrationis cõmunionẽ
ꝑciꝑet. atq ꝑ hoc ad patris grãm
redire mereret᷑. S uir deo dilectꝰ
eius a se ꝑficliam dignis increpa¬
tionib repulit. Item idẽ. Eur nõ
ꝑpendit᷑ quia benedictio illi in
maleictionẽ conu̾titur. qui ad

Expanded text:
maticus conficit. » Item Augustinus maticus conficit. » Item Augustinus ticos: re autem ipsa non est apud eos. » Item Cyprianus: « Constat eos oleum unde baptizati unguntur sanctificare, et eucharistiam apud illos fieri non posse: ubi spes nulla eum, et fides falsa, ubi omnia per mendacium geruntur. » Item Ambrosius in libro De initiandis rudibus : « Non sanat baptismus perfidorum, non mundat sed polluit; quia in harum diluvio aquarum ad Deum non approximmeo. Quamvis enim sancta videantur specie sui, quae offeruntur; tamen quia tractata sunt ab illo qui pollutus est in anima, polluuntur omnia. » Item B. Gregorius in Dialogo : « Superveniente Paschalis festivitatis die, ad Ermepiscopum misit, ut ex ejus manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet, atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo dilectus ejus a se perfidiam dignis increpationibus repulit. » Item idem: « Cur non perpenditur quia benedictio illi in maledictionem convertitur, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
UIA de peccato¬
ribus ministͥs
s tam̃ eccłiasti¬
cis. quod uera
et rata sacram̃¬
ta celebrent
astruximus.
nunc de extra eccłiasticis peccatori¬
bus hereticis scilicet uł scismaticis
qmͣuis non rata. si saltem uera sint
que celebrant uideamꝰ: maxime
quia sci aliquib in locis ea sacra¬
menta. ẽẽ. negant & potius ea sa¬
crilegia uocant. E quia de corꝑe.⁊.
sanguine dñi quod p̃sentis est ne¬
gocii maior est dubitatio: de ip¬
Co pso auxiliante s et de ceteris p̃¬
sens fiat disputatio. Positis ergo aue¬
toritatib quib sancti heticoꝵ sacͣ¬
menta detestant᷑ tanꝗͣ irrita &
qnͣtum ad ipsos noxiã: subuinga¬
mus auctorita:es et rationes qui¬
b astruant᷑ qnͣtum ad dm̃ uera
& sc̃a. Ait augustinus. Extra
locus non est. Pelegius paꝑa. uia¬
tori ꝙ pancratio int̾cet̾a. Ascisma¬
ticoꝵ sacrificiis potius autẽ sacrile¬
giis. abstin̾e̾ debetis. Item idem ad
eosdem. Non est corpus xp̃i quod scis¬

Expanded text:
uia de peccatoribus ministris, sed tamen ecclesiasticis, quod vera et rata sacramenta celebrent astruximus, nunc de extra Ecclesiam peccatoribus haereticis scilicet vel schismaticis, quamvis non rata, si saltem vera sint quae celebrant, videamus: maxime quia sancti aliquibus in locis ea sacramenta esse negant, et potius ea sacrilegia vocant. Et quia de corpore et sanguine Domini, quod praesentis est negotii, major est dubitatio, de ipso, ipso auxiliante, sed et de caeteris, praesens fiat disputatio. Positis ergo auctoritatibus quibus sancti haereticorum sacramenta detestantur tanquam irrita, et quantum ad ipsos noxia, subjungamus auctoritates et rationes quibus astruantur, quantum ad Deum, vera et sancta. Ait Augustinus: « Extricii locus non est. » Pelagius papa Viatori et Pancratio inter caetera: « A schismaticorum sacrificiis, potius autem sacrilegiis abstinere debetis. » Item idem ad eosdem: « Non est corpus Christi quod schis
Abbreviated transcription (Latin):
piditates: irritat contiñ¬
tiam. incitat gulam.
r̃e non audeat. qui nec
natus sue fraudis: ab¬
gelica patefecit hystoria
cum salnator nr̃ post qͣ¬
draginta dierim. nottiũ¬
ꝙ ieiunium infirmita¬
tis nr̃e inse recepisset e¬
surienrgauisus diabo¬
lus signum. se in eo passi¬
bilis atq mortalis in¬
uenisse nature ut ex¬
ploraret potenciam ꝙͣ
timebat: Sifilius dei
inquit es: dic ut lapi¬
des isti panes fiant. P¬
terat utiq istud omni¬
potens. ⁊ facile erat ut
ad creatoris inperium ĩ
quã iuberet speciem cu¬
iuslibet generis natu¬
ra transiret. sicut cum
uoluit inconuiuio m¬
ptiarum: aquam mu¬
tauit inuinum. Sedħ
magis salutiferis dispen¬
satiomibus congruebat:
ut neqͥssimi hostis astu
cia non potentia deitatis.
uinceretur. Deniq fuga¬
to diabolo in omibus arti¬
elisis accesserunt ad dm̃u
angeli: ⁊ ministrabant

Expanded text:
piditates, irridet continentiam, incitat gulam. re non audeat, qui nec natus suae fraudis abgelica patefecit historia, cum Salvator nostadraginta dierum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non potentia Deitatis amysterio vinceretur. Denique fugato diabolo, et in omnibus artifrustrato, accesserunt ad Dominum angeli, et mi
Abbreviated transcription (Latin):
ruisset sigillum
septimum: factum ẽ.¬
silentium in celo qͣsi
media hora. Et iridi
septem angelos in cons¬
pectu dei. ꝙ date sunt il¬
lis septem tube. Et aliꝰ
angelus uenit.⁊ stetit
ante altare habens turi¬
hulum aureum.⁊ data
sunt ei incensa młta

Expanded text:
ruisset sigillum septimum factum essilentium in caelo quasi media hora et vidi septem angelos stantes in conspectu Dei et datae sunt illis septem tubae et alius angelus venit et stetit ante altare habens turibulum aureum et data sunt illi incensa multa
Abbreviated transcription (Latin):
tri sue. Quare postu¬
las abisag sunamitẽ
adonie: Postula ⁊ reg¬
num. Ipse est eñi frã¬
ter meus maior me.
⁊̃ habet abiathar sacer¬
dotem & ioab filium
minum clicens. Hec
faciat mͥdeus ꝙ hec
adlat quia contra aĩ¬
mam suam lorutus
est adomas u̾bum hoc.
ꝙ nunc uiuit domi¬
⁊ qui fecit mͥ domum
sicut loqutus est:qͥa
hodie occidetur adoni
manũ baritue filii io¬
iade: Qui interfecit e¬
um ⁊mortuus est. A¬
biathar quoꝙ sacerdoti
dixit rex. Uade inana¬
thoth ad agrum tuũ

Expanded text:
tri suae: Quare postulas Abisag Sunamiten Adoniae? postula ei et regnum: ipse est enim frater meus major me, et habet Abiathar sacerdotem, et Joab filium minum, dicens: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, quia contra animam suam locutus est Adonias verbum hoc. Et nunc vivit Domi qui fecit mihi domum, sicut locutus est, quia hodie occidetur Adoniamanum Banaiae filii Joiadae, qui interfecit eum, et mortuus est. Abiathar quoque sacerdoti dixit rex: Vade in Anathoth ad agrum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
Nec motu corp. ori.
sed uoluntare cordisad¬
deum accedirus. Ideo
illa mulier que fimbri¬
am tetigitu magis teti

Expanded text:
nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis teti
Abbreviated transcription (Latin):
tibi exhac puella. Tulit
itaꝙ boor ruth & accepit
uxorem. Ingressus ꝙ ẽ.
ad eam ⁊ declit illi dñs ut
conciꝑet ⁊ pareret filiũ.
Dixerunt ꝙ mulieres ad
noemi. Benedictus dñs
qui non est passus ut
de ficeret suscessor familie
tue. ⁊ nocaretur nom̃ẽ
eius in isrl̃:⁊ habeas qͥ
consoletur animam tu¬
am. ⁊ enutͥat senectutẽ.
De miru eñĩ tua. natus
est qni te diligit. Et mł¬
to ⁊ͥ est melior. qmͣ si sep¬
tem haberes filios. Sus¬
ceptũ q noemi puerũ
posut insinu suo: et
mitͥcis ac gerule officio

Expanded text:
tibi ex hac puella tulit itaque Booz Ruth et accepit uxorem ingressusque est ad eam et dedit illi Dominus ut conciperet et pareret filium dixeruntque mulieres ad Noemi benedictus Dominus qui non est passus ut deficeret successor familiae tuae et vocaretur nomen eius in Isconsoletur animam tuam, et enutriat senectutem. De nuru enim tua natus est, quae te diligit, et multo tibi melior est, quam si septem haberes filios. Susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo, et nutricis ac gerulae officio
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Contitentur se nosse
deum: factis autem negãt.
Hinc iacobus ait. Fi des
sine operibus mortua est.
hinc ad beatum iob deanti¬
quo hoste generis humani:
dñs dicitit. Absorbebit fluui¬
um ⁊ non mirabitur. & ha¬
bet fiduciam qd̃ influat ior¬
dams in os eius. Quis est
enim per fhuuium desig¬
natus. nisi humani geni̾s
fluxus: Qud delicet grnus
ab ortu ad finem defluit.
⁊ quasi aque more usꝙ ad
competentem t̾minũ ex
carnis liquore perturrit.
quid per uadanem nisi laꝑ¬
tiratorum forma signat᷑.
Quia eñi in iordanis flu¬
mine ip̃r auctor redemp¬
tionis nr̃e baptizari dig¬
natut est: recte iordaniꝰ
nomine eorũ mltitudo
expͥmitur. qu intra sacͣ

Expanded text:
cit: Confitentur se nosse cit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium et non mirabitur; et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis est enim per fluvium designatus nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et quasi aquae more usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit. Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim Jordanis flumine ipse auctor Redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur qui intra sac
Abbreviated transcription (Latin):
aplũs dicat. est enim fi¬
des sꝑandarum su̾stencia
rerum argum̃tum non
apparentum. Profeto li¬
quet. quia fides illarum
rerum argum̃tum est: q̃
appare non possunt. Que¬
⁊ enim apparent iã fidem
non habent s agnitionẽ.¬
Dum ergo uidit thomas
dum palpanit. cur ei dicit᷑.
quia uidisti me credidisti:
S aliud uidit: aliud credi¬
dit. A mortali quippe ho¬
mine diuinitas uideri nõ
potuit. hominẽ gͥ uidit.
⁊ deum comfessus est dicens.
dominus meus ⁊ deus meꝰ
uidendo ergo credidit. qui
considerando uerum homi¬
nem hunc deum quẽ uide̾
non poterat exclamauit.
letificat ualde quod sequi¬
tur. beati qui non uiderũt
⁊ crediderunt.iii¬
n qua nimirum sentẽ¬
tia nos specialiter sig¬
nati sumus. qui eum quẽ
incarne non uidimus: mẽ¬
te retinemus. Nos signati
suimus: sed si fĩdem nr̃am ope
uere credidit qui ex̾cet ope¬
ranto quod credit. Quo cõ¬
ta de his qui tidem nomĩe
tenus retinent. palus di¬

Expanded text:
apostolus dicat: Est enim fiapostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia rerum argumentum est quae apparere non possunt; quae enim sunt apparentia fidem non habent, sed agnitioneDum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur, quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens: Dominus meus et Deus meus. Videndo igitur credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum quem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem in carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operivere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus di
Abbreviated transcription (Latin):
ter hec adnimau̾titis:
Nunqͥd casu gestum credi¬
tis: ut electus ille discipi¬
lus tunc deeẽt. postautẽ
ueniens audiret. audĩes
dubitaret. dubitens pal¬
paret. plpans crederet:
Non hoc casu:s diuina
dispensatione gestum ẽ.
Egit nanq miro mͦ suꝑ¬
naclementia ut discupu
his dubitans dum in ma¬
gistro suo ułnera palpa¬
ret carnis: in nobͣ uul¬
nera sanaret infidelitatiꝰ
lus enim
it. quia dum ille ad fidẽ
palpando reducitur: nr̃a¬
mens om̃i dubitatione
post posita in fide solidatur
Sic quippe discipłm post
resurectionem suamdu¬
bitare ꝑmisit: nec tam̃
in dubitatione deseruit.
sicut ante natiuitatem
sua habere marĩa sponsũ
uoluit. qui tam̃ ad eius
iiptias non ꝑuenit.
Nam ita factus est disci¬
pulus dubitans & palpãs
testis uere resurrectioms
sicut sponsus matͥs fue¬
rat custos integerrime
uirginitatis. Palpauit
autem ⁊ exclamauit. do¬
mrinus mens ⁊ deus meus
Dicit ei ihc̃. Quia iudisti
me crediclisti. Cum paulꝰ

Expanded text:
ter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia ut discipulus ille dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim it: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nosmens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
cabat ad fines eorum: ⁊
cognouerunt uera re¬
gis que mandauit po¬
pulo. facere mint̾itũ ⁊
consũmacionẽ. Rdixe¬
runt unusquisq ad ꝓ¬
ximum suum. Eriga

Expanded text:
cabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum eriga
Abbreviated transcription (Latin):
annuo. sed continuo sem¬
per ampletamꝰ amore. Di¬
uinam ꝑquam creati
sumus cum non essemus.
Humanam per qͣm retre¬
ati sumus: cum ꝑditi esse¬
mus. Et quide diuina cõ¬
ditoris nr̃i u̾tus sine as¬
sumptione humanitatis
a. Hu mana autem eius¬
dem redemptoris nr̃i infir¬
mitas sine assum̃te se. et
inhabitante inse.⁊ operã¬
te per se diuinitate nos re-¬
creare nequiuit. Atq idõ
u̾bũ caro factum est. idest
deus homo factus est. et
habitauit in nobis: ut
per cignitum nobis hoĩs
habitũ nobis cõu̾sando ꝯ¬
gruere. nos ad loquẽdum
instruere. nobis uiuen¬
di uiam p̃bere: ꝑ nobis con¬
tra hostem infugere nos¬
tram mortem moriendo
ac resurgendo posset des¬
truere. Per coct̾nam uͦ
patri diuinitatem nos
interius uiuificando ut¬
ad diuina sustolleret:
remissionem nobis pec¬
catorum pariter ⁊ sp̃c sã¬
cti dona concedet. Et post
bonoꝵ perfectionem ope¬
rum non solum nos ad
uidencdani glorĩa clari¬
ficate sue perduceret hu¬

Expanded text:
annuo, sed continuo semper amplectamur amore. Divinam, per quam creati sumus, cum non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis a: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo Verbum caro factum est, id est, Deus homo factus est, et habitavit in nobis, ut per cognitum nobis hominis habitum nobis conversando congruere, nos alloquendo instruere, nobis vivendi viam praebere, pro nobis contra hostem confligere, nostram mortem moriendo ac resurgendo posset destruere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad divina sustolleret, remissionem nobis peccatorum pariter ac Spiritus sancti dona concederet, et post bonorum perfectionem operum non solum nos ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret hu
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatem. coph
Nocaui amicos meos.
⁊ ipsi deceperunt me.
Sacerdotes mei ⁊senes
merĩ urbe componti
sunt: quia quesierũt
cybum sibi. ut rec̃ccili¬
arent animam suam. Res
cor meum in niemet ip¬
sa:qm̃ amaritudine ple

Expanded text:
captivitatem.  Coph.  Vocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent animam suam.  Res.  cor meum in memetipsa, quoniam amaritudine ple
Abbreviated transcription (Latin):
cem petri surexit. ⁊ suis
pedibus ambulauit ut
homines mirarentur:
sic eos ad loqutus est petrꝰ.
quia ñ sua potestate ista
fecit: s inu̾tute illius qͦm
ip̃i occiderant. młti com¬
puncti dixerunt. Quid

Expanded text:
cem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homines mirarentur, sic eos allocutus est Petrus, quia non in sua potestate ista fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
manum suam super eoͦ.
Et percussit eos: et contur¬
batisunt montes. Et fca
sunt morticina eorum
quasi stercus : in mecdio
platearum. In omĩbus
his non est adu̾sus furor
eius: s adhuc manus eiꝰ
extenta. Et leuabit sig¬
num in natiomibus ꝓ¬
cul: et sibilabit ad eum
de finibus terre. Et ecce fes¬
tim is uelociter ueniet: ñ¬

Expanded text:
manum suam super eos, et percussit eos, et conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Et levabit signum in nationibus procul, et sibilabit ad eum de finibus terrae: et ecce festinus velociter veniet. N
Abbreviated transcription (Latin):
entus eñi nocte il¬
la a iudeis et in¬
crastinum crastinum
crucifixus. cum sero
factum esset depositus
est de cruce. et intra
septa sepulchri ab hu¬
manis seclusus est ob¬
tutibus. Et iterum mo¬
dicum erat: usq dum

Expanded text:
entus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque dum
Abbreviated transcription (Latin):
is areis pͣassiomibus actidis¬
se. At tu qui calumpnia¬
ris ea que oculis iudos:
manu tenes. utilitate
sentis: quid facies de his
que de celo uenerint:
Utiq respondebis ⁊ magis
in egypto młta signa fe¬

Expanded text:
is aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fe
Abbreviated transcription (Latin):
uitii temptam̃tis morbi
uridelicet spĩtalis nos in.¬
terius uastare senserimꝰ:
solite pietatis illius mu¬
nere postulemus ennda¬
ri. Sed ⁊ si ei uintos nol

Expanded text:
itii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos no
Abbreviated transcription (Latin):
ra tenebͣrum. Itaq odia
declinate.mendatia abici¬
te superbiam humilita¬
te destruite. Auaritiam
ꝓhicite: largitatem dili¬
gite. icet enĩ ut capiti
suo m̃bra conuemant:
ut ꝓmissarum beatitudi

Expanded text:
ra tenebrarum. Itaque odia declinate, mendacia abjicite, superbiam humilitate destruite, avaritiam projicite, largitatem diligite: decet enim ut capiti suo membra conveniant, ut promissarum beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
da munera grͣe celestĩ
ascendente ante ip̃o ad
celos. ut illi pariter
omne desiderium suũ
illo transterebant. iux¬
ta hoc quod alibi audi¬
erunt. ubi enim est
thesaurus tuus ibi
⁊cor tuum erit: ideo
capaces sp̃c iam facti e¬
rant nõ ultra de mor¬
te eius contristati secl
de ꝓmissionis eius mu¬
nere letati. luca attes

Expanded text:
da munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attes
Abbreviated transcription (Latin):
tempnent uiros suos
⁊dicant. rexassuerꝰ
iusfit ut regina uas¬
thi intraret᷑ adeuni
⁊ illa noluit. Atq ex¬
emplo omnes prin¬
cipum coniuges per¬
sarum atq medorũ
paruipendent impe¬
ria maritorum.

Expanded text:
nant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi intraret ad eum et illa noluit atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum
Abbreviated transcription (Latin):
pater signauit deꝰ.
Istum filiũ hominis no¬
lite sic acciꝑe quasi alios
filios hominũ de quib
dictum est. filii autem
homimũ in ꝓtectione
alarum tuarum sperabt̃.
ste filus hominis seq̃s¬
tratus quadam

Expanded text:
Al., signavit Deus. « Istum filium hominis nolite sic accipere, quasi alios filios hominis, quibus dictum est: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Iste filius hominis sequestratus quadam
Abbreviated transcription (Latin):
piens ⁊ intelligens: &
tantum ut millus an¬
te te similis tui fuerit.
nec post te surrecturus
sit.Sed ⁊hec que nõ
postulasti. dedi tibi diui¬
cias scilicet et gloriam
& nemo fuerit similis
tui in regibus. cunctis
retro diebus. Si autem
ambulaueris in uiis
meis. ꝙ custodieris p̃cep¬
ta mea & mandata m̾a.
sicut ambulanit pater
tuus longos faciam di¬
es tuos. lgͣccur eugila¬
uit salomon ⁊ intelle¬
xit quod ẽẽ sõp̃mum.
stetit coram arca fede¬
ris domini: & obtulit
oblocausta ⁊ fecit irc¬
timas pacificas. & gͣnͣ¬
de conuiuiuͣ unu̾sis
samulis suis.

Expanded text:
piens et intellegens in tantum ut nullus ante te similis tui fuerit nec post te surrecturus sit sed et haec quae non postulasti dedi tibi divitias scilicet et gloriam ut nemo fuerit similis tui in regibus cunctis retro diebus si autem ambulaveris in viis meis et custodieris praecepta mea et mandata mea sicut ambulavit pater tuus longos faciam dies tuos igitur evigilavit Salomon et intellexit quod esset somnium stetit coram arca foederis Domini et obtulit holocausta et fecit victimas pacificas et grande convivium universis famu
Abbreviated transcription (Latin):
tactu saltem fimbrie do¬
mini requirunt: atꝙ
ideo cupite salutis re¬
media plena id fide ꝓme¬
rente consecuntur. At
uero scribe ⁊ pharisei qͥ
populi doctores esse debue¬
rant. non ad audiendũ
uerbum. non ad aliꝙͣ
amme uł corporis capi¬
endam meclelam. s ad
mouendum questio¬
num pugnas conue¬
munt: eos ꝙ non deno
lotis manibus intu

Expanded text:
tactu saltem fimbriae Domini requirunt. Atque ideo cupitae salutis remedia plena, id fide promerente consequuntur. At vero scribae et Pharisaei, qui populi doctores esse debuerant, non ad audiendum verbum, non ad aliquam animae vel corporis capiendam medelam, sed ad movendas quaestionum pugnas conveniunt: eosque de non lotis manibus vitu
Abbreviated transcription (Latin):
orum pertinentes.
ymon autem de
tribu beniamin
prepositus templo cõ¬
stitutus: contendebat
obsistente ibi principe
sacerdotum iniquũ
aliquid in ciuitate mo¬
liri.Sed cum uincere
oniam non posset:ue¬
nit adopollonium thr¬
se filium qui illo tempo¬
re erat dux cele syrie ⁊fe¬
nicis. E nunciauit ei pe¬
cumiis innumerabilib
plenum ẽe.erarium hie¬
rosolimis.⁊communes
copias in mensas esse. q̃
non pertinent ad racio¬
nemsacrificiorum ẽẽ.au¬
tem possibile sub potesta¬
te regis cad̾e uniu̾sa.
umq retulisset apol¬
lonius acl regem de
pecuniis que delate erãt
ille accractum heliodoꝵ
qui erat super negocia
euis misit cum inan¬
cdatis ut predictam pe¬
cumam transportaret.
Statim q heliodorus it̾
adgressus specie quidẽ qͣ¬
si per cele syriom ⁊ fem¬
cem ciuitas esset ꝑgra¬
turus reautem regis ꝓ¬
positum perfecturus.

Expanded text:
orum pertinentes Simon autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum mandatis ut praedictam pecuniam transportaret statimque Heliodorus iter adgressus specie quidem quasi per Coelesyriam et Foenicen civitates esset peragraturus re autem vera regis propositum perfecturus
Abbreviated transcription (Latin):
moab ululabunt: aĩa
eius ululabit abi. Cor
meũ ad moab clamabir.
uectes eiꝰ usce ad segor ui¬
tulam conternantẽ. Per
ascensum enĩi luith flens
ascendet: et in uia orona¬
un clamorẽ cõtͥtionis le¬
uabunt. Aque enĩ mẽ¬
rim deserte erunt: quia
aruit herba. deficit ger¬
men. uiror om̃is interi¬
it. Secudum magnitu¬
dinẽ oꝑis: et uisitatõ eoꝵ.¬
d torrentẽ
salicũ clucent moab.

Expanded text:
Moab ululabunt anima eius ululabit sibi cor meum ad Moab clamabit vectes eius usque ad Segor vitulam conternantem per ascensum enim Luith flens ascendet et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt aquae enim Nemrim desertae erunt quia aruit herba defecit germen viror omnis interiit secundum magnitudinem operis et visitatio eod torrentem salicum ducent eos
Abbreviated transcription (Latin):
exprimũtur: ita in alta¬
ri deo hostie immolant᷑.
Hec sunt illa torcularra:
quorum titulo tres psa¬
mi p̃notantur ita. infinẽ
pro torcularibus. Edifica¬
uit turrim: templum
scilicet. Hec est illa turriꝰ.
ad quam loquitur miche
colas principes iudeorũ
dicit: quibus deus urbẽ
templum.⁊ uniu̾sam fi¬
mł plebem tradichit gu¬
bernandam.Et peregre
ꝓfectus est. ꝓfectus est ꝑe¬
gre non loci mutatione

Expanded text:
exprimuntur, ita in altari Deo hostiae immolantur. Haec sunt illa torcularia, quorum titulo tres Psalmi praenotantur, ita: In fine pro torcularibus. Aedificavit turrim, templum scilicet. Haec est illa turris, ad quam loquitur Micheacolas principes Judaeorum dicit, quibus Deus urbem templumque et universam simul plebem tradidit gubernandam. Et peregre profectus est. Profectus est peregre, non loci mutatione
Abbreviated transcription (Latin):
rauit pater meus. Cie¬
cit ergo salomon abia¬
thar ut non esset sacer¬
dos domini. ut imple̾¬
tur sermo domini quẽ
locutus est suꝑ domũ
heli in silo. Uenit er

Expanded text:
ravit pater meus eiecit ergo Salomon Abiathar ut non esset sacerdos Domini ut impleretur sermo Domini quem locutus est super domum Heli in Silo venit
Abbreviated transcription (Latin):
uit panem cum luctu
⁊ tremore. memorãs
illum sermonem que
dixit dominus per a¬
mos propham. dies
festi uiri comũtentur
in lamentationẽ ⁊ luc¬
tum. Cum u solocen¬
buisset: abiit ⁊ speli¬
iterum sepelis mortu¬
os. Sed tobias plus ti¬
niens deum qm regẽ
rapiebat corpora ocei¬
sorum et occultabat
in domo sua. ⁊ mediiꝰ
noctibus sepeliebat ea.
Iontigit autẽ
in quadem die fatiga¬
tus a sepultura uenẽs
domum iactasset se
iuxta parietem. ⁊ ob¬
dormisset. Ex nido hy¬
rũdinum dormienti
illi calida stercora insi¬
derent super oculos eiꝰ.
fieret q cecus. Hanc
autem tẽptationem ꝑ
misit dominus eue¬
nire illi. ut posteris da¬
retur exemplum paci¬
encie eius: sicut ⁊ sanc

Expanded text:
it panem cum luctu et tremore memorans illum sermonem quem dixit Dominus per Amos prophetam dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum cum vero sol occubuisset abiit et sepeleimperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius si
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit. Dic ut lapides
isti panes fiant. Per ua¬
nam gloriam temptauit:
cũ clicit. si filius dei es:
mitte te deorsum. Per
sublimitatis auariciam
regna mũdi ostẽndit dĩ¬
cens. Hec tͥ ominia dabo.
si proçidens adoraueris
me. Sed idẽmodis a secũ¬
pͥmũ hominẽ se uicisse glo¬
riatur. ut anr̃is cordibus
ip̃o aditu captus exeat: qͦ¬
nos aditu intromissus te¬
nebat. Sed est aliud fres
re debemus quia tempta¬
tus adiabolo dñs sacri elo¬
quii p̾cepta respondit. Et
qui eo u̾bo quod erat temp¬
tatorem suũ m̾gere in abyᷤ¬
sum poterat: u̾tutem sue
potentie non offẽdit so¬
la diuine scͥpture p̃cepta
declit. qͣtinꝰ sue nobis paci¬
encie p̾leret exemplum.
ut quotiens apͣuis homi¬
nibus aliquid patimur.
addotͥnam excitem᷑ potiꝰ
qm ad uindictam. Pen¬
sate quanta est pacien¬
tia dei. qnͣta inpatiencia
nr̃a. Nos si iniuriis aut
aliqua lesione ꝓuocam᷑
furore ꝓmoti aut qnͣtũ
Ecce au̾sitatem diabuli
domimis ꝑtulit. ⁊ nichil

Expanded text:
cum dixit: Dic ut lapides isti panes fiant . Per vanam gloriam tentavit cum dixit: Si Filius Dei es, mitte te deorsum . Per sublimitatis avaritiam omnia mundi ostendit dicens: Haec tibi omnia dabo si procidens adoraveris me . Sed eisdem modis a secunprimum hominem vicisse se gloriabatur, ut a nostris cordibus ipnos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud, fratre debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae 1494 non ostendit, sola divinae Scripturae praecepta dedit, quatenus suae nobis patientiae praeberet exemplum, ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, et quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tias expecta mistica signi¬
ficatõne: cõfirmare uolu¬
it quod ipse fecit. Sic eñi
ip̃e alio loco ait. Quod deꝰ

Expanded text:
tias, excepta mystica significatione confirmare voluit, quod ipse fecit. Sic enim ipse alio loco ait: quod D
Abbreviated transcription (Latin):
gedeon. Adhuc populus
młtus est. duc eos ad
aquas. & ibi ꝓbabo eos.
⁊ de quo dixõ t̾ ut tecum
uadat ip̃e ꝑgat. quem ire
ꝓhibuero. reu̾tatur. Cunq
descendisset ꝓplus ad aqs
Dixit dñs ad gedeon. Qui
linga lambuerint aquaͤ
sicut solent canes lambẽ
separabis eos soili. Qͥ
autem curuatis linguil
biberint inaltera parte
cum. fuit itaq mimer
eorum qui manu ad eos
ꝓhicienteᷤ aquas lambue¬
autem reliqua młtitudo
fexo poli teliberat. Et
ait dñs ad gedeon. intre¬
centis uirisqui lambue¬
runt aqͣs liberabo uos
⁊ tradam madiaꝵ ĩma¬
ni tua. Omĩs autem
reliqͣ młtituto reu̾tatur

Expanded text:
Gedeon adhuc populus multus est duc eos ad aquas et ibi probabo illos et de quo dixero tibi ut tecum vadat ipse pergat quem ire prohibuero revertatur cumque descendisset populus ad aquas dixit Dominus ad Gedeon qui lingua lambuerint aquas sicut solent canes lambere separabis eos seorsum qui autem curvatis genibus biberint in altera parte erunt fuit itaque numerus eorum qui manu ad os proiciente aquas lambueautem reliqua multitudo flexo poplite biberat et ait Dominus ad Gedeon in trecentis viris qui lambuerunt aquas liberabo vos et tradam Madian in manu tua omnis autem reliqua multitudo revertatur
Abbreviated transcription (Latin):
uenĩes aciem mentis
ne xp̃c uideatur inter¬
cliidit. Et quid inter
hec agendum: Nonu
manendum. s tectũ
domus in qua xp̃e do¬
cet ascendendum: id
est sacre scripture sub¬
limitas est appetenda.
lex ꝙ domini cum psal¬
mista die noctuq me¬
ditanda. In quo enim
corrigit uinior uã
suam. Incustodiẽdo

Expanded text:
eniens aciem mentis ne Christus videatur intercludit. Et quid inter haec agendum, non umanendum, sed tectum domus, in qua Christus docet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda: In quo enim corrigit junior viam suam, in custodiendo
Abbreviated transcription (Latin):
pelle cauendos lupos:do¬
minꝰ p̃cipit s ex fruc¬
noscetis eos.
um eñi ceperint ali¬
quibus temptatio

Expanded text:
pelle cauendos lupos dominus praecipit; sed ex frucnoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtatio
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ñ accepit. u
ichi em̃ qui uidebant᷑
esse aliquid: nichil cõ¬
tislerunt sed contra cum
uidissent quod creditum
est michi euuiͣngeliũ p̃pu¬
tii. situt petro circuntisio¬
nis. Qui enim operatꝰ ẽ.

Expanded text:
hominis non accipit: mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sed econtra cum vidissent quod creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut et Petro circumcisionis qui enim operatus est
Abbreviated transcription (Latin):
nos qͣtuordecim. iteterũ
ascendi iħosoluam. cum
barnaba assũpto ⁊ tyto.
Ascendi autẽ scłm re¬
uelationem. et contuli
cum illis eiiͣngeliũ quod
Plico in gentibus seor¬
sum autem his qui uide¬
bantur esse aliquid ne
forte inuacuũ curre̾m
aut cucͣrissem. S neq
tytus qui metũ erat ꝯ¬

Expanded text:
nos quatuordecim iterum ascendi Hierosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et contuli cum illis Evangelium quod praedico in gentibus. Seorsum autem his qui videbantur aliquid esse, ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Sed neque Titus
Abbreviated transcription (Latin):
iacobũ frem dñi. Queau¬
tem scribo uobis. ecce co¬
ram deo : quia non men¬
tior. Deinde ueni in par¬
tes firye & cilitie.eram au¬
tẽ ignotus facie ecclesiis
uidee que erant inxpisto.
Tantum autẽ auditum
habebant qmĩ qui persq̃¬
batur nos aliqñ. Nunc
autem euuͣgelizat fi¬
dem quam aliqñ expug¬

Expanded text:
i. Que autem scribo vobis ecce coram Deo: quia non mentior. Deinde veni in partes Syrie et Cilicie. Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judee: que erant in Christo. Tantum autem auditum habebant: quoniam qui persequebantur nos aliquando: nunc evangelizant fidem: quam aliq
Abbreviated transcription (Latin):
quirendo ⁊ amoris suri ig¬
nͨ succensa euis quem ab¬
latum creditlit ardebat
desiderio. Uñ contigit ut
eum sola tũc uideret q̃
remansit. ut quẽret qr
nimirũ u̾tus boni operiꝰ
perseuerantra est. & uo¬
ce ueritatis dicitur. Qͥ
autem ꝑseuerauerit us¬
qr infinem. hic saluus
erit. & precepto legis. cau¬
da hostie in sacrificio iu¬
betur offeri. In cauda qͥp¬
pe finis est corporis. ⁊ il¬
le bene immolat qui sa¬
crificium boni operis us¬
q ad finem debite ꝑdu¬
cit actionis. Hic ioseph
int̾ reliquos fr̃s: talarẽ
tunicam habuisse descͥ
ꝙ ad talum est: opus bo
aria cum fleret:
inclinaint se ⁊ ꝓs¬
pexit in monumentũ.
Certe iam monum̃tũ
uacuum uiderat. iam
sublatum deũ nũciarat.
Quid est quod se nerum
inclinat: iterum uide̾

Expanded text:
quirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce Veritatis dicitur: Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et praecepto legis cauda hostiae in sacrificio jubetur offerri . In cauda quippe finis est corporis; et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Joseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse descrique ad talum est opus bonaria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum vide
Abbreviated transcription (Latin):
iti altitudine turriũ
⁊ gloriabatur quasi po¬
tenz in potencia exer¬
citus sui:⁊ agloria
quadrigaruni suarum.
nno igitur duode¬
cimo regui sui na¬
bugodonosor rex assy¬
riorum qui regnabat
in niniue ciuitate mag¬
na:pugnauit contra
arfaxat᷑ ⁊ obtinit e¬
um in campo mag¬
no qui appellatur rau¬
gau. circa enfratan. et
Tygrim ⁊ yadasan in cã¬

Expanded text:
in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in ca
Abbreviated transcription (Latin):
terram issem quous
d hos omnes misit
mincios nabucho¬
donosor rex assyrioꝵ.
qui omines uno animͦ.
contradixerunt. ⁊ re¬
miserunt eos uacuos
ac sinc honore ab iece¬
runt. Tunc indignat᷑
nabuchodonosor rex

Expanded text:
terram Jesse, quousque Ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum: qui omnes uno animo contradixerunt, et remiserunt eos vacuos, et sine honore abjecerunt. Tunc indignatus Nabuchodon
Abbreviated transcription (Latin):
terpretes nec ab ullo in¬
aliam translatũ est lin
gam. ꝓpter honorem ⁊re¬
menti. Ingerminat uero
am̾ ameN: ut ip̃a iterati¬
one attentos faciat au¬
dientez. Sententia hec
cum magno timore au¬
dienda est. Quis emĩ nõ
contremiscat qd̃ dominꝰ
dicit. Omĩs qui facit pec¬
catum: seruus est pecca¬
ti. Nam quis est homo qͥ
se audeat dicere peccator̃e
non esse:Si ergo om̃is
homo peccator: utiq
omis homo seruus est¬
peccati. M iserabilis pla¬
ne conditio seruũ esse
peccati: seruũ esse diabo¬
li. qui est auctor peccati.
⁊ hominũ quidem serui

Expanded text:
terpretes, nec ab ullo terpretes, nec ab ullo translatum est inguam, propter honorem amenti. Ingeminat vero amen, amen, ut ipsa iteratione attentos faciat audientes. Sententia haec cum magno timore audienda est. Quis enim non intremiscat quod Dominus dicit: Omnis qui facit peccatum servus est peccati? nam quis est homo qui se audeat dicere peccatorem non esse? Si ergo omnis homo est peccator, utique omnis homo servus peccati. Miserabilis plane conditio, servum esse peccati, servum et diaboli, qui peccati auctor est. Et hominum quidem pleru
Abbreviated transcription (Latin):
est quod clicunt. nemini
seruiuimꝰ. Ioseph quippe
in egypto seruiuit: de qͦ
scriptum est. Manus eiꝰ
incophino seruierunt.
Ip̃e etiam iudaicus popu-¬
lus in egyptum tͣnslatus
grauissima seͬuitute.non
saltẽ auri uł argenti: sed
luti ⁊ lateris a faraone &
egyptiis opp̾ssus est. Uñ
⁊sepissime illis dominus
imputat: quod eos de domo
seruitutis et ĩornace fer¬
rea egyti eduxerit.Sed
trte clicturi erant. Patres
suos non autem se serris¬
se: quibus dominꝰ tunc lo¬
quebatur. Et ouid est qd̃
romanis tributa soluebãt.
Nam huic domino lague¬
um calumpine tetenderãt:
quando eũ in dolo int̾roga¬
bant dicentes. Licet censũ
dari cesari an non: audia¬
mus iam quid dominus
mentientibus ⁊ de uana
libertate tumentibus res¬
ponderit.Am̃ amen dico
uobis. quia omis qui fa¬
cit peccatum: seruus est pe¬
ccati. Amen hebreus ser
pretari potest. Et autem
si dici fas est iuramẽtum
diri: qd̃ u̾bum solus euũa¬
sub inde iterasse: ⁊ apud
om̃es ita inuenitur in¬

Expanded text:
est quod dicunt: Nemini servivimus unquam? Joseph quippe in Aegypto servivit, de quo scriptum est: Manus ejus in cophino servierunt . Ipse etiam Judaicus populus in Aegyptum translatus gravissima servitute, non saltem auri et argenti, sed luti et lateris, a Pharaone et Aegyptiis oppressus est. Unde et saepissime illis Dominus imputat quod eos de domo servitutis et fornace ferrea Aegypti eduxerit. Sed forte dicturi erant, patres suos, non autem se servisse, quibus Dominus tunc loquebatur. Et quid est quod Romanis tributa solvebant. Nam hinc Domino laqueum calumniae tetenderant? quando eum in dolo interrogabant, dicentes: Licet censum dare Caesari, an non? Audiamus jam quid Dominus mentientibus et de vana libertate tumentibus responderit: Amen, amen dico vobis. Omnis qui facit peccatum, servus est peccati. Amen Hebraeus est rpretari potest. Est autem si dici fas est, juramentum Domini: quod verbum solus Joasubinde iterasse, et apud omnes ita invenitur in
Abbreviated transcription (Latin):
ista dolore cognomi
⁊ dure detentũ. Ideo ut et
sue amme angustias de
huc quare ñ attulisti eũ
scut ⁊ illi illũ palit. cum
in lecto portauerunt. Ideo
ait quia non opus est ostẽ¬
dere illi omiria uidenti. Ñ
opus est inconspectu affer¬
re eius potencia nõ t̾mi¬
natur nec in cluditur ne¬
ꝙ excluditur. Iacet in do¬
mo parliticus et male
torquetur. Qundergo uis.
Quid cupis: quid desiderã.
Non młtũ loguor ait. Sci¬
o enĩ qr ad omnia cognos¬
centen loguor nõ u̾bosor
cio enĩ quod ad om̃ia sci¬
entem respondeo. Ideoꝙ
iste cognoscens corda res¬
pondens dicit. Egoueni¬
am⁊ curabo eian. Ego
ad abraham ueniens sar¬
re senilem sanaui uterũ
in senectute eius ysaac
filium donans. Ego ⁊ mĩc
ueniens a te curabo eum.
Nec querit nec petit. scĩes
quod non acceptabile
sit ei. ut utuias in domũ
eius ꝓpter quod omnino
ualeatis et eius fidei si¬
miletis uel cognoscatis
in eo fidei tesaurus habea¬
tur occultus.
am enĩ ⁊ pͥmitus abͣham

Expanded text:
ista dolore congeminalyticum, et dure detentum. Ideo ut et suae animae angustias demhuc quare non attulisti eum, sicut illi illum paralyticum in lecto portaverunt? Ideo, ait, quia non opus est ostendere illi omnia videnti. Non opus est in conspectu ejus afferre, cujus potentia non terminatur, nec includitur neque excluditur. Jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Quid ergo vis? quid cupis? quid desideras? Non multum loquor, ait, scio enim quia ad omnia cognoscentem loquor. Non sum verbosior; scio enim quia ad omnia praescientem respondeo. Ideoque iste cognoscens corda respondens, dicit: Ego veniam et curabo eum. Ego ad Abraham veniens, senilem Sarae uterum sanavi, in senectute eis Isaac filium donans ; ego et nunc veniens ad te, curabo eum. Nec petit, nec quaerit, sciens quod non acceptabile sit ei ut venias in domum ejus; propter quid omnino aevaleatis, et ejus fidei similetis, vel cognoscatis in eo fidei thesaurus habeatur occultus. Jam enim et primitus Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
Probatio ergo dilectiois:
Exhibitio est operis. Hĩc
in epistola sua: istem io¬
hannes dicit. Qui dicit.
qͥdiligo deum et mãda¬
ta eius non custodit. me¬
clax est. Uere enim dili¬
gimus: si mandata eiuꝰ
uoluptatibus coarta¬
mus. Nam qui adhuc
per illicita desideria de.¬
fluit: ꝓfecto deum nõ
amat. quia ei in sua
uoluptate contradiẽ.

Expanded text:
Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, quia diligo Deum et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere enim diligimus Deum, si mandata ejus voluptatibus coarctamuper illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit.
Abbreviated transcription (Latin):
m̾itoꝵ iactancia concetlunt
scĩ si necesse sit laico nec ab negãt
pagano baptizandi grãm: quib
sine offitio sine m̾ito ñ tm̃ quid
ꝑmitt̾et᷑. si hominũ m̾ita uł of¬
ficia ad baptrzandũ necessaria
uiderent᷑.UUnde gelahis. cap̃.
baptrzare non audeant: nisi p̃dic¬
tis forte officiis longuis constitu¬
tis si necessitas extrema compellat
quod ⁊ laicus xpianis face̾ pler̃q
concedit᷑. Item ysidorus. Si quis ꝑ
negligentĩa ordinet᷑ anteqmͣ bap¬
trzet᷑. debent ab eo baptizari &
ipse ult̾uis non ordinet᷑: s roma
nus pontifex non hominẽ iudicat
qui baptizat. s spm̃ dei sub mi¬
nistrare baptismi gram licet pa¬
ganus sit qui baptrzat. Item ni¬
cholaus papa ad consulta bulga¬
roꝵ cap̾. cͦ.iiiͦi. Aquodi ut audio
nescitis utrum xp̃iano an paga¬
no multos in patͥa ur̃a baptizatos
asseritis: ⁊. quid inde sit agendũ
sunt. unũ quippe idem. ẽ ut sc̃s
exponit ambrosuis: constat non
ẽẽ. denuo baptizandos.

Expanded text:
m jactantia, concedunt sancti si necesse sit laico, nec abnegant pagano baptizandi gratiam, quibus sine officio, sine merito non tantum quid permitteretur, si hominum merita vel officia ad baptizandum necessaria viderentur. Unde Gelagius papa, cap. sbytero baptizare non audeant, nisi praedictis forte officiis longius constitutis, si necessitas extrema compellat, quod et laicis Christianis facere plerumque conceditur. » Item Isidorus: « Si quis per negligentiam ordinetur antequam baptizetur, debent ab eo baptizari et ipse ulterius non ordinetur. Romanus enim pontifex non hominem judicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare baptismi gratiam licet paganus sit qui baptizat. » Item Nicolaus papa ad consulta Bulgarorum, cap. 104: « A quodam ut audio, nescitis utrum Christiano an pagano, multos in patria vestra baptizatos asseritis et quid inde sit agendum sunt: unum quippe idemque est, ut sanctus exponit Ambrosius; constat non esse denuo baptizandos. »
Abbreviated transcription (Latin):
egroti: quia qui tem¬
poraliter in carne ui¬
uens paucos iudeorũ
docurit. calcato regno mor¬
tis. ommbus per orbem
gentibus fidei salutis¬
q dona transmisit. Cu¬
ius ministris quafi
uite lucis ꝙ preconi¬
bus: ꝑsalmmista canit.
Iter facite ei qui ascẽ¬
dit super occasum. Su¬
per occasum quippe
dominus ascendit.
quia unde in passio¬
ne occubuit. in de
maiorem suam glo

Expanded text:
egroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus, fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris quasi vitae lucisque praeconibus Psalmista canit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum quippe Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam glor
Abbreviated transcription (Latin):
t ut cessauit loqui u̾¬
ba hec: accessit quidẽ
iudeus in omniũ oculis
sacrificare ydolis super
aram in eiuitate modin:
scd̃m iussum regis. & ui¬
dit mathathias ⁊doluit.
et contremnierunt renes
eius. Et ascendit furor e¬
ius secundum iudiciũ
legis: & insiliens trueida¬
it eum suꝑaram.
eclet uirum qũe mi

Expanded text:
t ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem mi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in forti manu
erudiuit me.ne irem in
uia ppłi huiꝰ dicens. Ne
dicatis coniuratio. Om̃ia
que enĩ loquitur ppłs iste
coniuratio est. Et timor̃e
eius ne timeatis: neq pa¬
ueatis. Pnm ex̾cituũ ip¬
sum sanctificate: et ipse
tionẽ. In lapilem autem
offensionis & inpetram scã¬
dali. duabus domibus isrł.
in laqueum & in ruinam
habitantibus iherłm. h¬

Expanded text:
sicut in forti manu erudivit me ne irem in via populi huius dicens non dicatis coniuratio omnia enim quae loquitur populus iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis Dominum exercituum ipsum sanctificate ipse tionem in lapidem autem offensionis et in petram scandali duabus domibus Israhel in laqueum et in ruinam habitantibus Hier