comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aue in desertis secretã uitã diligunt: ut turt᷑.
Ane solo semine reꝑto pascunt᷑ ut anser. Aue
carues eclunt ⁊ rapinis intendut ut miliiuis
alie incurie que manent in locis semꝑ ut stru¬
ut cicome ⁊ hirundines. Aue congrege .i. grega¬
timn uolantes ut sturm ⁊ coturnices. alie soluia
ge .i. solitarie. ꝓpter insicttas depredandi ut aqͥla.¬
⁊ accipit̾. ⁊ quecunq ita sunt. Aue uocib stre¬
punt ut hirundo. alie elunt cantus dulcissi¬
mos ut cignus ⁊ merula. alie uerba ⁊ uoces
hominũ unitant᷑ ut psittatus ⁊ pica. Sed ⁊ ala
sicut genere. ita ⁊ morib innumerabilia. Nam¬
⁊ uolucrũ quot genera sint. inuenire qͥsq ñ
potest. neq enĩ om̃s indie ⁊ echiopie aut scitie
descita quis penetrare potuit: qui carũ genus
uł differentias uoiset. Aues dicte eo qͦd uias cer¬
tas ñ habeant. s ꝑ auia queq discurrunt. Au¬
des qͦd alis alta utenclant. ⁊ sulluna ad remi¬

Expanded text:
aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur; aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur; aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struut ciconiae, hirundines; aliae congregae, id est gregatim volantes, ut sturni et coturnices; aliae solivagae, id est solitariae propter insidias depraedandi, ut aquila, accipiter et quaecumque ita sunt; aliae vocibus strepunt, ut hirundo; aliae cantus edunt dulcissimos, ut cygnus et merula; aliae verba et voces hominum imitantur, ut psittacus et pica. Sed alia sicut genere, ita et moribus innumerabilia; nam volucrum quot genera sint invenire quemque non posse. Neque enim omnis Indiae et Aethiopiae aut Scythiae deserta quis penetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. Aves dictae, eo quod vias certas non habeant, sed per avia quaque discurrunt. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remi
Abbreviated transcription (Latin):
Antiqui aũt sorieẽ. sauric̃e disbant sic̃ ⁊ co¬
dum claudũ. Mustela dicta qi mus iong̾
nam telon a longitudine dictũ. Hec ingemo
subdola. in domib uͥ nutrit catulos suos t̾is¬
fert mutat q seclem. Serpentes etiã ⁊ murs
ꝑsequit᷑. Duo aũt siit genera mustelatum
Aiterũ enĩ filuestre ẽ. distans magnitucus
qͣd greciieticas uocant alterũ in domilzes
errans falso auĩt opinant᷑ qͥ dicunt mustla
ore conciꝑs. aure essundere partũ. Mus aa¬
neum. cuĩ morsu aranea ẽ in sardinia ani¬
aumpnata decitate ꝑpetua tenebris. Est enim
ulq ocialis. Semꝑ terrã fodit. ⁊ humum
grisi ⁊ tacids suibter sruges comei̾it. quas
pingues eos esficte somnus. Nam glisdere di¬
cimꝰ crescere. Hieme euĩ tota dormiunt. ⁊
immobiles qͣi mortui iacent. temꝑs estiuore

Expanded text:
Antiqui autem sauricem dicebant, sicut et cloAntiqui autem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus. Nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, tfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia anidamnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo re
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. Qui cũ aduersus aspidẽ pugnat can¬
cdam erigit. quã aspis maxime incipit obstr¬
uare qiͣ inuiantem. Ad quã cũ ium suã trans¬
rib iunfestus at. Hunc uulgus captũ a capta
uocat. Aui dicunt qͦd catcat .i. uidet. Nam
tanto acute ceruit. ut fulgore luminis noctis¬
tenebras superet. Uude ⁊ a greco uenit cattus
dictus. uncde ⁊ fur. T enebrosos enĩ ⁊ occultos
cuniculos effodit. ⁊ eicit prectam quã inui¬
nerit. Melo uł qͦd sit rotundissuo menbrr
uł qͦd fauos petas. ⁊ assidue mella capiti
De iinictis animantib .iii.¬
US pusillum animal grecũ
ili nom̃ est. qͥcquid uͦ sxeo
trahit. latinũ fit. Aui dicunt
mures qͦd ex humore terre nascant᷑. Nam¬
mis terra. uncde ⁊ humus. His in plemliumo
recur crescit. qͣuecłã maritima augnit᷑: qui
rursus minuente iuna deficiunt. Sorex lati¬
nũ est. eo qͦd roctat. ⁊ in modũ serre precida.

Expanded text:
nsequitur. Qui cum adversus aspidem pugnat, caunsequitur. Qui cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem, ad quam cum vim suam transribus infestus sit: hunc vulgus captum a captura vocat; alii dicunt quia captat, idest videt: nam tanto acute certenebras superet. Unde a Graeco venit catus, dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. De minutis animantibus . Mus pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures qmus terra, unde et humus. His in plenilunio jecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est eo quod rodat et in modum serrae praecidat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gesticulatis motib ingͥeti. Callitrices. toto pe¬
ne aspectu a deteris distant. Sunt enĩ in facie
paucta barba. ⁊ lata cauda. Leontofonos. pestia
modita ⁊ er es ita uocata qͥa capta gxurit᷑. eiꝰ¬
q ciuere asꝑsse carnes ⁊ posite ꝑ compita semi
tarũ. leones necant. si quantulũcunq ex illis
sũpserint. Strix animal in affrica erinacii si¬
mile. uocatũ a stridore spinarũ quas tergo
laratas emitet: ut canes uuluerit insiquentes
Amdros bestiola exeo nuncupata qͦd in aqͥs
uerset᷑. ⁊ maxime nimilo. que si inuenerit dor¬
mentẽ corcocrillũ: uolictat se in uctũ pͥmũ¬
⁊ iitrat ꝑ os eĩ in uentrem. ⁊ carpens omĩa
interanea eiꝰ: sie moritur. Hinc neomon gre¬
& uocat᷑ so ꝯͦd oclore suo ⁊ salubria ciboꝵ ⁊
utuenosa ꝓciant᷑. De quo dracontiꝰ att. Sre¬
dicit suillus ium. cuiꝰcunq uenen. Suillus
aũt a setis est nuncupatꝰ. Hic etiã serpentes i¬

Expanded text:
t gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paet gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et posittarum leones necant, si quantulumcunque ex illis sumpserint. 35. Histrix, animal in Africa erinacii simile, vocatum a stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit, ut canes vulneret insequentes. 36. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem Crocodilum, volutat se in n ventrem, et carpens omnia interanea ejus, sic moritur; ichneumon Graece vocatus eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa prodantur. De quo Dracontius ait: Praedicit suillus vim cujuscunque veneni. Suillus autem a setis est nuncupatus. Hic etiam serpentes i
Abbreviated transcription (Latin):
sicłiis q decipiens. Nam dũ ñ habuerit escam:
fingit᷑ mortem. Sic q descencientes qͣi ad cacda¬
uer aues. rapit ⁊ deuorat. Simis grecũ ẽ nom̃.¬
.i. presis narib lncie ⁊ simias dicimus. qͦd sup¬
preisis narib suit. ⁊ facie feda rugis turpit᷑ fol¬
ucantib. Licet ⁊ capellarũ sit. pressum habe¬
renasum. Alii sinuas latino sermone uocatos
arbitrant᷑. eo qͦd in eis multa similitudo ra¬
tionis humane sentit᷑. Sed falsum est. hi ele¬
mentoꝵ sagades. noua luna exultant. mecdia
⁊ caua tristant᷑. fc̾tus quos amant ante se ge¬
stant. neglecti curca matrẽ hȩrent. hoꝵ gen̾a
quinq sc̃. ex quib cirtopetici caucdas habexi
S̾imia enĩ cũ caucta est: qua quidã durã
uorant. sfinge uillose ft̃ eomis mãmis ꝓmi¬
nentib. dociles a feritatis obliuione. kenoce¬
tali ⁊ ip̃i siimles simiis. s facie admodũ canis.
um ⁊ nuncupati. Satiri admodũ grata facie.¬

Expanded text:
sidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, sidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes quasi ad cadaver aves rapit et devorat. Simiae Graecum nom pressis naribus; unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibus; licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias Latino sermone vocatos arbitrantur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum caSphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, e
Abbreviated transcription (Latin):
mient. eo qͦd insonat. Unde ⁊ cauere. Nichil autẽ
sagatiꝰ canib p̾ius enĩ sensus ecceris animalib
habent. Namq soli sua noĩa recognoscunt. do¬
mminos suos diligunt. dñoꝵ tecta defendunt. ꝑ
dñis suis se morti obiciunt. uoluntarie cũ dño
ad precdam currunt. corpus dñi sui etiã mortuũ
ñ relinqunt. Quoꝵ postremo natura est. extra
homines ẽẽ ñ posse. In canib duo sunt. aut forti¬
tudo aut uelocitas. Catuli abusiue dicunt᷑. qua¬
rũlibet bestiarũ filii. Nam ꝓpͥe catuli canũ sunt.
sent᷑. Soleit ⁊ undi femiias caues noctu i
silius alligatas. adinttere ad tygres bestias. a
quib insiliri. ⁊ nasci ex eocdem tetu canes adeo
acerrimos ⁊ fortes. ut in complexu leones ꝓster¬
nant. Nulpes dicta qi uolupes. Est enĩ uolu¬
bilis pedib ⁊ nunqͣm rectis itinerib s tortuo¬
sis anfractib currit. fraudulentũ anunal in¬

Expanded text:
ment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem ment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, scuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal in
Abbreviated transcription (Latin):
interlũ erecti insistunt. Lupus greca diriua
tione in linguã nram transfertur. Lupos enĩ
illi licos dicunt. Licos enĩ grece a morib appel¬
lat᷑. qͦd rabie rapacitatis. queq inuenerit tru¬
cidet. Ali iupos uocatos aiunt qͣi leopos. qͦd
qͣi leom. ita sit illi uirtus in pedib. Unde ⁊
qͥcqͥd pede presserit ñ uiuit. Rapax aũt ue¬
stia ⁊ cruoris appetens. De quo rustici auuinit
noc̃ẽ hominẽ ꝑdere. si eũ lupus prior uderit.
Inde ⁊ subito tacenti dr᷑. lupus in fabula. Cer¬
de si se preuisum senserit: depouit feritatis au¬
daciam. Lupi. toto anno ñ ampliꝰ qm dies du¬
odecĩ coeunt. famen diu portant. ⁊ post longa
ieiunia multa deuorant. Lupos cchiopta mittit.
eriuo iubatos ⁊ tanto uarios ut nullũ colorem
illis dicant abess. Canis nom̃ latinum grecam
cchimologiam habere uidct᷑. Erece enĩ cenos dr̃
Licet cum qͥdam a canore latratꝰ appellatũ existi¬

Expanded text:
interdum erecti insistunt. Ursus ergo aliquainterdum erecti insistunt. Ursus ergo aliquatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύκους dicunt: λύκος autem Graece a moribus appellatur, quod rabie rapacitatis quaequae invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonis, ita sit illi virtus in pedibus; unde et quidquid pede presserit non vivit. Rapax autem bestia et cruoris appetens; de quo rustici aiunt vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur: 'Lupus in fabula.' Certe si se praevisum senserit, deponit feritatis audaciam. Lupi toto anno non amplius dies duodecim coeunt; famem diu portant, et post longa ieiunia multum devorant. Lupos Aethiopia mittit cervice iubatos, et tanto varios ut nullum colorem illis abesse dicant. Canis nomen Latinum Graecam etymologiam habere videtur; Graece enim κύων dicitur. Licet eum quidam a canore latratus appellatum existi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑. Nam ⁊ egestum liguorem arenis in qũã¬
tum potuerint contegunt. inuidia quaclam
nature. ne talis egestio transeat in usũ huma¬
apti st̃ medicaminib. ꝓpter quos cũ presense¬
ruit uenatorem. ip̃i se castrant: ⁊ morsib ui¬
res suas amputant. De quib cicero inscauri
alla. Reclimunt se ea parte corporis. ꝓpter qm
chum ip̃e facit. cupiens euadere damno testi¬
culi. Ip̃i sunt ⁊ fibri. qͥ etiã pontici canes dicũ¬
⁊. hrsus fert᷑ dictus. qͦo ore suos formet hetꝰ
qͣi orsus. Nam aiunt eos informnes genrare partꝰ.
⁊ carnẽ qmdam nasci. quã mater lambendo
in menbra componit. Uude est illud. Sic format
lingua fȩcum quã ꝓtulit ursa. Sed hoc ĩma¬
maturitas partus facit. Deniq triesimo die
ginerat. iinde euenit ut precipitata fecundi¬
tas informes ꝓcrect. Ursoꝵ caput inualidum.
Uis maxima pa in brachiis ⁊ lumbis. Uncle

Expanded text:
probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quanprobatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transeat in usum humaapti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana 2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod ui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam in membra componit. Unde est illud, Sic format lingua fetus cum protulit ursa. Sed hoc immaturitas partus facit. Denique tricesimo die generat. Unde evenit, ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum, vis maxima in brachiis et lumbis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
natũ ⁊ quadrupes. Hoc genus ferarũ in iper¬
boris nascit᷑ montib. om̃i parte corꝑis leoues
siuit. alis ⁊ facie similes aquilis. equis uehem̃¬
ter intesti. Nam ⁊ homines uisos discerpiuit. Ca¬
meleon ñ ht unum colorem. s diuersa ẽ uari¬
etate consꝑsus: ut pardus. Declinat᷑ aũt ita.
huiꝰ camelõtas. Corpuscłm ad colores quos ui¬
act facillima conuersione uariat᷑. qͦd alioꝵ ani¬
malium ñ est ita ad conuersionẽ facilis copu¬
lentia. Cameleopardus dictus. qͦd dum sit ut
parcdus albis maculis suꝑasꝑsus. collo equo
similis. pedib bubalis. capite tam̃ camelo est
similis. Hunc echiopia gignit. Lincis dictus
qͥa in lupoꝵ genere numerat᷑ bestia maculis
terga distincta ut pardus. s similis lupo. Uñ
⁊ ille licos. te uncis. huiꝰ urinam conuerti in
duriciã preciosi lapidis dicunt. qͥ liguriuis app¬
ellat᷑. qͦd ⁊ ip̃as linces sentire hoc documento

Expanded text:
natum et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hypernatum et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis nascitur montibus. Omni parte corporis leones sunt; alis et facie aquilis similes; equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpunt. Chamaeleon non habet unum colorem, sed diversa est varietate consparsus, ut pardus. Dictus autem ita . . . Huius chamaeleontis corpusculum ad colores quos videt facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ uox eiꝰ barritus. ⁊ deutes ebur. Rostũ
uet. ⁊ est angui similis uallo munitus bur¬
neo. hos boues. uicas dictos ab antiqͥs roma¬
nis. Soues qͥa nullũ animal grancdꝰ mnacbass
Lucas. qͥa in lucania illos primus pyrrus in
prelio obiecit romanis. Nam hoc genus aul¬
mantis. in reb bellicis aptum est. In eis enuus
ꝑse ⁊ uidi ligneis turrib collocatis. tangͥil
de muro raculis dimicant. Intesiectu aĩt ius
moria multa uigent. gregatim ineicdiui. ii¬
tiu q quo ualañt salutant Muĩt suguls
aucra cotuit. Q uando aũt partur uurs. in
aquis uł uisulis dimitcunt ectus. ꝓꝑter draco¬
aei qͥa in uiici sunt. ⁊ ab eis implicati necant᷑.
siennio enĩ poetant fetus. nec amplius qͣm se¬
mes gignunt. nec plures s tantũ unum. Ui¬
uunt aũt annos trecentos. Apud solam afuicã
z incdiam eiefanti pͥus nascebant᷑. nunc sola india¬
cos gignit. Eripes uocatur. qͦd sit animal pen¬

Expanded text:
unde et vox eius barritus, et dentes ebur. Rostrumunde et vox eius barritus, et dentes ebur. Rostrumet est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est; in eis enim Persae et Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; murem fugiunt; aversi coeunt; quando autem parturiunt, in aquis vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt nec plures, sed tantum unum; vivunt autem annos trecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. Grypes vocatur, quod sit animal pin
Abbreviated transcription (Latin):
efficit. sicut ⁊ plunꝰ in naturali hystorta dicu
cit. Lonem cũ parcla. aut pardum cũ lecua
concũbere. ⁊ ex utroq coitu degeneres partus
creari. ut mulus ⁊ asinus. Rinoctron a gi¬
cis uocatus. latine int̾pretatur in nare cornu
hoem ⁊ monoceron .i. unicornꝰ. eo qͦd unum
cornui in media fronte habeat. peclum qͣtuor
ita acutum ⁊ ualidum. ut qͥcqͥd impcuerit.
aut uentilet aut ꝑforet. Nam ⁊ cũ elefantis
sepe certamen ht. ⁊ in uentre uulntratum
ꝓsternit. Tante aũt ẽẽ fortituduns. ut nulla
uenantiũ uͥtute capiat᷑. s sicut asserunt qui
naturas animaliũ scripserunt. uͥrgo puella
ꝓponitur. que uenienti sinũ aperit̃. in quo
ille om̃i ferocitate deposita caput ponit. sicꝙ
soporatus uelut mermis capit᷑. Elefantum
greci a magnitudine corꝑis uocatũ putait.
qͦd formã montis preferat. Erece eñi mons
eiefio dr̃. Apud indos aũt a uoce barro uocc̃

Expanded text:
efficit; sicut et Plinius in Naturali Historia 8, 42 efficit; sicut et Plinius in Naturali Historia 8, 42 dicit, leonem cum parda, aut pardum cum leaena concumbere et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus et burdo. Rhinoceron a Graecis vocatus. Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephantis saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem esse fortitudinis ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella praeponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput ponit, sicque soporatus velut inermis capitur. Elephantum Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, quod formam montis praeferat; Graece enim mons λόφος dicitur. Apud Indos autem a voce barro vocatur;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eandem similitudine qͥcquid accipit redlit.
Dan enĩ grec om̃e dr̃. Bestia minittis orbicłis
suꝑpicta. ita ut oculatis ex fuluo cutulis
uigra uł alba distinguat᷑ uarietate. Hec se¬
mel om̃ino parturit. Cuiꝰ cause ratio mani¬
festa est. Nam cũ in utero matͥs coaluere ca¬
tuli. maturis q ad nascendũ uirib pollent.
ocliunt temꝑum moras. Itaq oneratã sȩtib
uuluã. tanqͣm obstantẽ partui ungͥb lacee¬
rant. Iffundit illa partũ. seu potiꝰ demittit
colort cogente. Ita postra corruptis ⁊ cicatcosis
sedib genitale scmen risusũ ñ herit adegui
s irritum resilit. Nam plinius dicit animalia
Uitiant᷑ enĩ intrinsecus se mouentib cat¬
lis. Pardus sccłs post panteren c̾. genus ua¬
rium ac uelocissimũ. ⁊ preceps ad sangͥnem.
Saltu enĩ ad mortem ruit. Leopardus ex ad¬
ulterio leene ⁊ pardi nascit᷑. ⁊ terciã originem

Expanded text:
ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. Bestia minutis orbiculis superpicta, ita ut oculatis ex fulvo circulis, nigra vel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit; cuius causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras; itaque oneratam foetibus vulvam tamquam obstantem partui unguibus lacerant: effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed inritum resilit. Nam Plinius N. H. 8, 43 dvitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Pardus secundus post pantherem est, genus varium ac velocissimum et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem
Abbreviated transcription (Latin):
Minor aũt asellus agro plus necessarius est.
qͥa ⁊ laborm tolerat ⁊ negligentiã ꝓpemodũ
ñ recusat. Squi dicti. eo quando quadrigis
uingebant᷑. equabant᷑: pares q forma ⁊ simi¬
les cursu copulabant᷑. Caballus a pede cauo
dictus. ꝓpter qͦd gradiens ungula impressa
terrã concauet. qͦd reliqua animalia ũ hñt.
lnde ⁊ sompes. qͦd pedib sonat. Uiuacitas
equoꝵ multa. Exultant enĩ in campis. o¬
dorant᷑ bellum. excitant᷑ sono tube ad preliũ.
uode adensi ad cursum ꝑuocant᷑. dolent cũ
uicti fueruit: grultant᷑ cũ uiceruit. Quidã
hostes in bello sentiunt adeo ut aduetsanos
morsu petant: aliqui etiã ꝓprios dños roe¬
noscunt. obliti mansuctudinis simitem i
Auqui preter dñm dorso nulũ recipuun
int̾fectis uł morientib dñis: multi lacrims
funduit. Solum enĩ egum ꝑpter hominꝰ̃
lacrimare. ⁊ doloris affectum sentire: undt

Expanded text:
Minor autem asellus agro plus necessarius est, Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. Caballus antea cabo dictus, propter quod gradiens ungula inpressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
uelocitas appellat᷑. Centum enĩ ⁊ ampliꝰ milia¬
ria uno die ꝑgere solet. Quod animal sic̃ bos
⁊ ouis ⁊ camelus ruminat. Ruininatio aũ
dicta est a rima. eminente gutturis parte.
ꝑ quã dimissus cibus a certis reuocat᷑ anima¬
lib. Asmus ⁊ asellus a sedendo dictus. qͣsi
aseadus. Sed hoc nom̃ qͦd magis equis con¬
ueniebat. ideo hoc animal sumpsit: qͥa pͥusꝗͣ
equos caperent. huic presidere ceperunt. Ani¬
mal qͥppe tardum ⁊ nulla ratione renitens:
statim ut uoluit sibi hõ substrauit. Onager
uterpretat᷑ asinus ferus. On qͥppe greci asinũ
uocant. agriam ferum. Hos affrica magnos
ht ⁊ incomitos. ⁊ in deserto uagantes. Singu¬
u aũt feminarũ gregib presunt. Nasentib
masculis zelant. ⁊ testiculos eoꝵ morsib de¬
truncant. qͦd cauintes matres. eos in secretis
locis occultant. Asmos arcadicos dictos. eo qͦd
ab arcaclia primũ uecti sunt. magni ⁊ alti.

Expanded text:
velocitas appellatur. Centum enim et amplius milvelocitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti.
Abbreviated transcription (Latin):
leena. draco dracena. Uitulus ⁊ uttula a iuridi¬
tate uocati sunt .i. etate uiridi. sic̃ uirgo. Uitu¬
lam gͦ paruã eẽ ⁊ nondũ enixam. nã enixa iu¬
uenca ẽ aut uacca. Subali uocati st̃ ꝑ diriuati¬
onẽ. qͦd sint similes boum adeo indomitr: ut pre
feritate iugum ceruicib ñ recipiant. hos africa
ꝓcreat. Uri. agrestes boues sunt in germania.
habentes cornua in tantũ ꝓtensa. ut regiis m̃sis
insigni capacitate ex eis gerule fiant. Dicti uri
dedit sius qͥo quando ouerant᷑ ut breuiores
⁊ humiles fiant accubant. qͥa greci cami humi¬
re ⁊ breue dicunt. siue qͥa curuus est dorso. Camͣ
enĩ uerbo greco curuũ significat. hos uect ⁊
alis rigiones mtttant. s arabia płimos. Differ̃t
aũt sibi. Nam arabici bina tubera in dorso hñt
reliquarũ regionũ singula. Dromeda genus
canieloꝵ est. minoris qͥdem itature. s uelocioris.
Unde ⁊ nom̃ ht. Nam dromos grece: cursus ⁊

Expanded text:
leaena, draco dracaena. 32. Vitulus, et vitula, a viridileaena, draco dracaena. 32. Vitulus, et vitula, a viriditate vocata sunt, id est, rvam esse et nondum enixam: nam enixa iuvenca est aut vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti ut prae feritate iugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant. Dicti uridedit, sive quod quando onerantur, ut breviores et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Καμουρ enim verbo Graeco curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed velocioris. Unde et nomen habet; nam δρόμος Graece cursus et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd iuuare incipiat hominũ usus in excolen¬
da t̾ra. uł qͥa apud gentiles. ioui semꝑ ubiq
iuuencus immolabat᷑. nunqm taurus. Nam
in uictimis etiam etas considerabat᷑. Taurus
grecũ nomen est. sicut ⁊ bos. Indicis tauris color
fuluus est. uolucris ꝑnicitas. pilis in contrariũ
uersis. caput circũflectunt figribilitate qͣ uoluñ.
tergi duricia om̃e telum respuunt. inumiti fe¬
ritate. Bouem greci boeti dicunt. hunc latim
trionem uocant. eo gͦd terrã terat qiͣ terionem.
Neuius. Trionũ hic moderator rusticus. Cuiꝰ
latitudo pellium. a mento ad erura palearia
dicunt᷑. a pelle ip̃a. qi pellearia. qͦd c̃ generosita¬
tis in boue signũ. Soum in socus eximia pietas.
nam alter alterũ inqͥrit. cũ quo ducere collo ara¬
tra consueuit. ⁊ freguenti mugitu puundestat᷑
affectũ: si forte defecrrit. Uacca dicta qiͣ boacca.
Rit enĩ ex qualitate mobilium nominũ. sic̃ leo

Expanded text:
quod juvare incipiat hominum usus in excolenquod juvare incipiat hominum usus in excolenda terra, vel quia apud gentiles Jovi semper ubique juvencus immolabatur, nunquam taurus. Nam in victimis etiam aetas considerabatur. 29. Taurus, Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis, caput circumflectunt flexibilitate, qua volunt, tergi duritia omne telum respuunt immiti feritate. 30. Bovem Graeci βοῦν dicunt. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderator rusticus. Cujus latitudo pellium a mento ad crura, palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum, si forte defecerit. 44 31. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo
Abbreviated transcription (Latin):
matris abscundunt᷑. Dammula uocata
qͦd de manu effugiat. timidũ animal⁊ im¬
defendunt cornua &ruũ. imbelles damine.
qͥd nͥ preda sumus. Lepus leuipes. qͥa uelo¬
cit̃ currit. Unde ⁊ grece ꝓ cursu lagos dicit᷑.
uelox ess enĩ animal. ⁊ satis timidum. Cum¬
culi. genꝰ est agrestiũ animalium. dicti giͣ
caniculi. eo qͦd canum indagine capiantur.
uł excludant᷑. ab speluncis. sus dicta qͦd
pascua subigat .i. terra subacta. escas ingͥrat.
uerris. qͦd grandes habeat uires. Poxus.
qͣi spurcus. ingurgitat enĩ se ceno. luto ĩ mer
Hinc etiam spurciciam belis. spurius nuncu¬
pat᷑. Porcoꝵ pilos setas uocamꝰ. ⁊ setas a sue di¬
ctas. a quib ⁊ sutores uocant᷑. qͦd ex satis suant.
.i. consuant pelles. Aper a feritate uocat᷑. ab lata
f. littera. ⁊ subrogata .P. Unde ⁊ apd̾ grecos sia¬
gros .i. ferus dr̃. Omne enĩ qͦd ferũ est ⁊ ĩmite.
abusiue agreste uocamus. Iuuencus dictus.

Expanded text:
matris absconduntur. Dammula vocata, matris absconduntur. Dammula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et indefendunt cornua cervum; inbelles damae quid nisi praeda sumus? Lepus, levipes, quia velociter currit. Unde et Graece pro cursu λαγώς dicitur; velox est enim animal et satis timidum. Cuniculi genus agrestium animalium dicti quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur vel excludantur ab speluncis. Sus dicta, quod pascua subigat, id est terra subacta escas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se caeno, luto inmergHinc etiam spurcitiam vel spurios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est consuant, pelles. Aper a feritate vocatus, ablata F littera et subrogata P. Unde et apud Graecos rus dicitur. Omne enim quod ferum est et immite, abusive agreste vocamus. 28. Juvencus dictus, eo
Abbreviated transcription (Latin):
tio ñ tauri s oues in saccificio mactarent᷑ x
his quasdã bidentes uocant. es qͦd unt̾ octo
dentes. duos altiores habeant: quas marims
gentiles in sacrificiũ offerebant. Ueruer ut
a uirib dictus. qͦd ceteris ouib sit fortior.
uł qͦd sit uir .i. masculus. uł qͦd uermen in
capite habeat: quoꝵ concitati pruritu. in¬
uieẽ se concutiunt. ⁊ pugnantes cũ magno
marte uocatus. Unde apud nos in gregib
masculi mares dicunt᷑. siue qͦd hoc ptcus a
gentilib primũ aris est immolatũ. Autanes
mantib matre agnoscat. adeo ut si etiam in
magno grege errauerit: statim balatu recog¬
noscat uocem parentis. Tdi ab edendo uocasi¬
Parui enĩ pinguissum st̃. ⁊ saporis iocundi.
Uude ⁊ edere. Inde ⁊ eduliũ uocat᷑. Hyrcus
lasciuũ animal ⁊ petulcũ. ⁊ feruens semꝑad
coitum. cuiꝰ oculi ob lbidinem in transuer sũ
aspiciunt. Unde ⁊ nom̃ trahit. Nam hirqui

Expanded text:
nitio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex nitio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex vel a viribus dictus, quod ceteris ovibus sit fortior; vel quod sit vir, id est masculus; vel quod vermem in capite habeat, quorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno d est a Marte, vocatus: unde apud nos in gregibus masculi mares dicuntur: sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Aries, qimantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. parvi enim pinguissimi sunt, et saporis jucundi; unde et edere, inde et edulium vocatur. 14. Hircus, lascivum animal, et petulcum, et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui
Abbreviated transcription (Latin):
mantat. Fruca fronlium uermis in olere
uł pampino inuoluta. ab erodendo dicta.
hͥe qua meminit plautus. Imitatus neqͣm
bestiam. ⁊ maleficam inuolutã in pampino:
Implicat se idem nec auolat ut locusta. ut
hue illuc q discurens semmpasta dimittat.
s ꝑmanet ꝑituris frugib ⁊ tardo lapsũ pi¬
grisꝙ morsib uniuersa consumit. Terecdonãs
greci uocant lignoꝵ uermes qͦd terendo eclass̃.
hos nos termites dicimus. Ita enĩ apud lati¬
nos ugni uermes uocant᷑. qͦs temꝑe importu¬
no cess arbores gignunt. Tinea uestim̃toꝵ
uermis. dicta qͦd teneat. ⁊ eousq insicdat quo
erocat. incde ⁊ ꝑtinaxr qͦd in eancdẽ rem iden¬
tidem urgeat. Uermes carniũ. emigraneus.
lumbricus. ascaride. costi. pediculi. pulices.
lendex. tarmꝰ. ricinus. usia. ciuiex. Ligrane¬
us uerinis capitis uacatus. Lumbricus. uer¬
mis intestinoꝵ dictus. qͣi lumbicus. qͥa labi¬
tur. uł qͥa in lumbis sit. Ascaridde. costi. pecli¬

Expanded text:
maneat. 9. Eruca, frondium vermis, in oleribus, maneat. 9. Eruca, frondium vermis, in oleribus, vel pampino involuta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino. Implicat se eadem, nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. 74 10. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore importuno caesae arbores gignunt. 11. Tinea, vestimentorum vermis, dicta, quod teneat, et eousque insideat, quoad erodat. Inde pertinax eo quod in eamdem rem identidem urgeat. 12. Vermes carnium, hemicraneus, lumbricus, ascaridae, costi, pediculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. 13. Hemicranius, vermis capitis vocatur. Lumbricus, vermis intestinorum, dictus, quasi lubricus, quia labitur, vel quod in lumbis sit. Ascaridae . . . . C
Abbreviated transcription (Latin):
insidiat᷑. Cumꝙ illabtt᷑ faucib uł uͥ uspiõ
acdheserit sangͥnem haurit. ⁊ cũ mmio cruos
maduerit. euomit qͦd hausit. ut recentioren
denuo sugat. scorpio uermis terrenꝰ. qͥ potꝰ
uerinib ascribit᷑ non serpentib. animal arna¬
tũ acuieo. ⁊ gr eo greet uoratũ qͥo caucã sigls
& aituato uuluere uenena diffindtat. Pro¬
pum est ait scoepionis. qͦd manus palmã ñ
qruar. Cantarica uerinis tecrenuis. qͥ huamano
aorpi statim ut fuerit appłcatus. sui adusti¬
oir uesicas essicit plenas humore. Multipes
uerins t̾remus. ex mulcitudine pedũ uocatꝰ
qͥ coutractus in globũ complicat᷑. Nascit᷑ sub
petris ex humore ⁊ terta. Limax uermis lum
ditus qͦd in limo uł de limo nascatur. uncde
⁊ seecida semꝑ ⁊ imimuncda habet᷑. ẜombocis
frondiũ uermis. ex cuiꝰ textura bombocinũ
conficit᷑ Appellatus aũt nomine hoc. ab eo qͦd
cuacuet᷑ dum fila egerat ⁊ aer solus in eo re

Expanded text:
insidiatur. Cumque illabitur faucibus, vel ubi uspiam insidiatur. Cumque illabitur faucibus, vel ubi uspiam adhaeserit, sanguinem haurit, et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hauserat, ut recentiorem denuo sugat. Scorpius vermis est terrenus, qui potius vermibus ascribitur quam serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Gret arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non feriat. Cantharida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur dum fila genera
Abbreviated transcription (Latin):
tui que ui spura est serpentẽ creari qͦd etã
ouidius in metamorphosorum cõmemora
dicens. Sunt qͥ clauso putrefacta spina sepu¬
chro. mutari credant humanas angue me¬
dullas. Quod si credit᷑ merito eucuit. ut sic̃
ꝑ serpentẽ mors hominis. ita ⁊ ꝑ hominis mor¬
dem serpens. fertur art̃t qͦd serpens homiit̃
nuclũ non sit ausus conͣgexe:¬
De uermib
Eroꝯis est animal qͦd plerũꝙ
de carne uł de ligno. uł qua¬
cũq re terrena. sine ullo con¬
cubicu gignit᷑. Licet nonñ qmͣ
⁊ de ouis uascant᷑ sic̃ scorpio. sunt aũ
uermes aut terre. aut agus. aut
aeris. aut carnis. aut frondium. aut ugnoꝵ
aut uestim̃toꝵ. Aranea uermis acris. ab actis
nutrim̃ito cognominata. que criguo corꝑi
longa fila declucit. ⁊ tele semꝑ intenta nunq̃
desiit laborare. ꝑpetuum sustinens in sua
arte suspendium. Sanguisugͣa ueriis aqua
tilis. dicta qͦs sangͥnem sugit. potantib enĩ

Expanded text:
tui, quae in spina est, serpentem creari, quod etiam tui, quae in spina est, serpentem creari, quod etiam Ovidius in Metamorphosis libris commemorat, dicens: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita per hominis mortem serpens. Fertur autem quod serpens hominem nudum non sit ausus contingeDe vermibus . Vermis est animal quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonnumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis tilis, dicta sic, quia sanguinem sugit; potantibus enim
Abbreviated transcription (Latin):
in illo caletactum ip̃m uirus exarserit: statĩ
hominẽ extinguit. Uenenũ aũt dictũ. eo qͦd
ꝑ uenas uacdit. Infusa enĩ eiꝰ pestis. ꝑ uenas
uegetatione corꝑis aucta discurrit. ⁊ animam
exigit. Unde ñ posse uenenũ nocere. nͥ homi¬
nũ tetigerit sangͥnem. Lucanus. Noria ser
uenum frigidũ est. ⁊ icdeo anuna que ignea s̃
fugit uenenũ frigidum. In naturalib bonis.
que nob ⁊ irrationabilib animantib uidemꝰ
eẽ. coninunia. uiuacitate quacdã sensus. serpens
excellit. uncle ⁊ legit᷑ in genesi. Serpens aũt erat
sapientior omib pecorib terre. Dicit auĩt plimꝰ
si credit᷑. qͦd serpentis caput. etiã si cũ duob e¬
uaserit digitis. nichilominꝰ uiuit. Uncle ⁊ totũ
corpus obicit ꝑ capite ferientib Anguib um¬
uersis hebes uisus est raro in aduersũ contu¬
ent᷑. nec frustra. cũ oculos ñ in fronte habeanĩ

Expanded text:
in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim hominem extinguit. Venenum autem dictum, eo quod per venas vadit; infusa enim pestis eius per venas vegetatione corporis aucta discurrit et animam exigit. Unde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus 9, 614: Nnenum frigidum est, et ideo anima, quae ignea est, fugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et inrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivacitate quadam sensuexcellit. Unde et legitur in Genesi: Serpens autem erat sapientior omnibus animantibus terrae . Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput, etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus objicit pro capite ferienti. Anguibus universis hebes visus est, raro in adversum contuentur: nec frustra, cum oculos non in fronte habeant,
Abbreviated transcription (Latin):
Uix dolor aut sensus dentis fuit. Salpica. ser¬
pens est que ñ uidet᷑. Cecula dicta. ꝓpter qͦd
parua sit. ⁊ ñ habeat oculos. Centupeda. a
multitudine pedũ dicta. Lacertus. reptile ge¬
nus est. uocatus ita qͦd brachia habeat. Genã
lacritoꝵ plura. ut botrax. salamandria. saura.
stellio. Botraca dicta qͦd rant faciem habeat.
Nam greci rauam botracã uocant. Salaman¬
dria uocata. qͦd contra incendia ualeat. Cuiꝰ int̾
omĩa uenenata uis maxima ẽ. Cetera enĩ singłos
feruuit. hec plurimos partt̾ uterintt. Nam si ar¬
bori irrepserit. omĩa poma inficit ueneno. ⁊ eos
qͥ elerint occiuit. Que etiã si uł in puteo cadat.
us uenen eiꝰ potãtes int̾ficit. Ista contra incendia
repugnans. ignes. sola animaliũ extinguit.
Uiuit enĩ in medus tiãmis sine dolore ⁊ consũ¬
matione. ⁊ ñ solũ qͥa ñ urit᷑. s extinguit incen¬
diũ. Saura. lacertus. qͥ quando senescit ercant᷑

Expanded text:
Vix dolor, aut sensus dentis fuit. 33. Solpunga, serVix dolor, aut sensus dentis fuit. 33. Solpunga, serpens est quae non videtur. Caecula, dicta, eo quod parva sit, et non habeat oculos. Centupeda, a multitudine pedum dicta. 34. Lacertus, reptilis genus est, vocatus ita, quod brachia habeat. 70 Genera lacertorum plura, ut botrax, salamandra, saura, stellio. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βάτραχον vocant. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori inrepserit, omqui ederint, occidit. Quae etiam si vel in puteo cadit, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dũ aliqͦd animal obuiũ fuerit: iactant se
se suꝑ eum ⁊ ꝑimunt. Uncle ⁊ raculi dicti st̃
In arabia aũt serpentes ft̃ cũ alis. que sirene
uocant᷑. que plus currunt ab equis. s etrã
⁊ uolare dicunt᷑. quoꝵ tantũ uirus ẽ. ut mor¬
sum ante mors iusequat᷑ qm dolor. Obites
dicta qͦd colorem arens habeat. Dde qͥ potta.¬
Qm paruis pictus maculis thebanus obites
Concolor erustis atq indiscretus arenis. admo¬
ditus. Scps exigua serpens. quẽ ñ solum corpꝰ
s ⁊ ossa ueneno consiunit. cuiꝰ poeta sic memi¬
nit. Ossa ꝙ dissoluens cũ corꝑe tabisicus seps.
Dipsa. serpens tante exiguitatis fert᷑. ut cum
calcat᷑ ñ uideat᷑. Ciuiꝰ uenenũ ante extinguit
qͣmͣ sentiat᷑. ut facies preuenta morte. nec tri¬
sticiam inluc̾at morituris. Ie qua pocta.
Signiferum iuuenẽ tirrem sangͥnis aulum.
torta caput retro dipseps calcata momorait.

Expanded text:
et dum aliquod animal obvium fuerit, iactant se et dum aliquod animal obvium fuerit, iactant se super eum et perimunt; unde et iaculi dicti sunt. In Arabia autem sunt serpentes cum alis, quae sirenae vocantur, quae plus currunt ab equis, sed etiam et volare dicuntur; quorum tantum virus est ut morsum ante mors insequatur quam dolor. Ophites dicta, qQuam parvis pictus maculis Thebanus Ophites Concolor exustis, atque indiscretus arenis Ammodytes. 31. Seps, exigua serpens, quae non solum corpus, sed, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. Dipsas, serpens tantae exiguitatis fertur, ut cum calcatur non videatur. Cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, ut facies praeventa morte, nec tristitiam induat morituri. De quo poeta: Signiferum juvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Torta caput retro Dipsas calcata momordit.
Abbreviated transcription (Latin):
dros serpens qͥ ⁊ cesidros dr̃. qͣi cerimm. qͥ ⁊ in
aquis ⁊ in terra morat᷑. Nam cersom dicurt
greci terram. icdros aquã. Hic ꝑ qũa labit᷑
terrã fumare facit. Quam sic macer describit
Seu terga expirant spumantia uirus. seu
terra fumat qua teter labit᷑ anguis .R. luca
currit: statim crepat. Riatrix serpens aquã
ueneno inficiens. In quocunq enĩ tonte fut¬
rit: eum ueneno inmiscet. De quo lucanus.
Rinatrix uiolator aque. Ceneris serpens in¬
figruosa. que semꝑ rectum tcer efficit. Di qua
cris. Parias serpens que semꝑ in caucla am¬
bulat. ⁊ sulcũ facere uidet᷑. De qua idem
lucanus. Quo .⁊ contẽptus iter caucla¬
U sulcare parias. Boas anguis
italie. unmensa mole ꝑsequit᷑ greges arm̃¬
toꝵ ⁊ bubalos. ⁊ plurimo lacte riguis se ube¬
rib uinectit ⁊ sugens interimit. atq incle
a boum depopulatione boas nom̃ accepit.
Iaculus serpens uolans. de quo lucanus.

Expanded text:
in in aquis et in terris moratur; nam χέρσον dicunt Graeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur anguis. Et Lucacurrit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enim fonte fuerit, eum veneno inmiscit. De quo Lucanus 9, 720: Natrix violator aquae. Cenchris serpens inflexuosa, quae semper rectum iter efficit. De qua chris. Parias serpens quae semper in cauda ambulat et sulcum facere videtur. De quo idem Lucanus 9, 721: Quo contentus iter cauda sulcare parias. Boas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. Iaculus serpens volans. De quo Lucanus
Abbreviated transcription (Latin):
fiexuosus plusqͣm alii serpentes. ita ut spĩa
ñ habere uideat᷑. Scitalis serpens uocata.
qͦd tanta prefulget tergi uarictate. ut nota¬
rũ gr̃a aspicientes retardet. ⁊ qͥa reptando
pigrior est. qͦs assegui ñ ualet. miraculo sui
stupentes capit. Tanti aũt feruoris est. ut
etiã hiemis temꝑe eruuias corꝑis feruentẽ
etiã nunc sola pruinis exiuiuas positura
suas. Anfiuena dicta. es qͦd duo captta ha¬
beat. unũ in loco suo. alterũ in cauda.
currens ex utroq captte. tractu corporis
cirtulato. hec sola serpentiũ frigori se cõmi¬
tit. pͥmra om̃ium ꝑcedens. De qua icẽ iucaiꝰ
Q grauis in geminũ uergens caput anfut
coluber in aqua uiuens. Ereci enĩ aquam
idros uocant. Iaros aguatilis serpens a quo
est. Nam constat icram locũ fuisse euointntẽ
aquas. uastantes uicinã ciuitatm. in qͦ uno
meatu clauso. multi erumpebant. Quod her
cules uidens. loca ip̃a exussit. ⁊ sic aque clausit

Expanded text:
flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere videatur. Scytale serpens vocata, quod tanta praefulget tergi varietate ut notarum gratia aspicientes retardet; et quia reptando pigrior est, quos adsequi non valet, miraculo sui stupentes capit. Tanti autem fervoris est ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventis etiam nunc sola pruinis exuvias positura suas. Amphisbaena dicta, eo quod duo capita habeat, unum in loco suo, alterum currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium procedens. De qua idem Lucanus: Et gravis in geminum vergens caput Amphiscoluber in aqua vivens. Graeci enim ὕδωρ aquam vocant. 22. Hydros, aquatilis serpens, a quo est. Nam constat hydram locum fuisse evomentem aquas vastantes vicinam civitatem, in quo, uno meatu clauso, cules videns, loca illa combussit et sic aque clausit