comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nescierunt sapienciam ⁊nueat ergo princeps dominũ
⁊ se prompta humilitate mentis ⁊ pia exhibicione oꝑis
seruũ ꝓfiteat᷑ Dominꝰ ⁊ enĩ serui dominꝰ est Beruit
seruit Sed ⁊ dominũ deũ esse aguoscat cui nou plus
tunoris ex maiestate quam amoris ex pietate exhibendũ ẽ
primo timoris gradu quadam quasi uirtutũ scala felici ꝓce¬
dit ascensu Dilecto inquit illius custoriam legũ ẽ quia
omins sapiencia tanor domini. Porro qui deũ tanet faciet
tona ⁊ qui ꝯtinens est iusticie apprehendet illam ⁊ obina
bit illi quasi mater honorificata Bed que uerlit tanta dili
principem Iota nel apex legis nõ sadat in terram ꝙ nõ
ille ꝓpriis uel mãibus subiectorũ excipiat ꝓunt autẽ
precepta quedam ppetuam hñcia necessitatem apud om̃s
gentes legittima ⁊ que omĩo inpuine solui nõ pñt ttũ
legem sub lege sub gracia omnes lex una constringit Q

Expanded text:
nescierunt sapientiam . Timeat ergo princeps Dominum, nescierunt sapientiam . Timeat ergo princeps Dominum, et se prompta humilitate mentis, et pia exhibitione operis, servum profiteatur. Dominus etenim servi dominus est. Servit servit. Sed et Dominum Deum esse agnoscat, cui non plus timoris ex majestate, quam amoris ex pietate exhibendum estprimo timoris gradu, quadam quasi virtutum scala, felici procedit ascensu. Dilectio, inquit, illius, custodia legum est , quia omnis sapientia timor Domini est. Porro qui timet Deum, faciet bona, et qui continens bit illi quasi mater honorifica. Sed quae verba, diligentia principem iota vel apex legis non cadet in terram, quod non ille propriis, vel manibus subjectorum excipiat. Sunt autem praecepta quaedam, perpetuam habentia necessitatem, apud omnes gentes legitima, et quae omnino impune solvi non possunt. Ante legem sub lege, sub gratia, omnes lux una constringit: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Usus me genuit peꝑit memoria sophiam me uo¬
cant gran uos sapienctm ⁊ Item Ego odi homiẽs stultos
orum gente ⁊ populo a priupio pͥriuatũ tenuit Cuꝑlorũ
⁊ sublimiũ colla ꝓpria un tute calcans Balonon quoq se
eam suꝑ salutem ⁊ omnia ꝑulchra dixisse fateat᷑ ⁊ ad ip̃
Cansam legitiume obsernacionis lex ipã subningit. ut discat
inquit Diligens namq lector legis discipulus ẽ nõ magr̃
Nec ad sensum suũ captinam retorquet legem sed menti
eiꝰ ⁊ integritati sensus suos accomodet Bed discipulus
iste quid discit Utiq timere dominũ deũ suũ Recte quidẽ
eo ꝙ sapienciam parit ⁊ firmat principatũ Et qui inciũ
sapiencie ẽ timor domini Qui ergo timoris nõ miciatur
gradu frustra ad legittum principatꝰ culmẽ aspirat Legit¬
tum inqum Quia de quibusdam dũ alleuant᷑ deiectis et
miseris deiciendus scriptũ ẽ. Isti regnauerunt ⁊ non pn¬
cipes extiterint ⁊ ego ignoram Et alibi Tenentes legẽ

Expanded text:
runt: Usus me genuit, peperit Memoria: Sophiam me vocant Graii, vos Sapientiam. Et haec item: « Ego odi homines stultos, omni gente et populo a principio primatum tenuit, superborum et sublimium colla propria virtute calcans. Salomon quoque se eam super salutem, et omnia pulchra dilexisse fatetur, et ad ipsum Causam legitimae observationis, lex ipsa subjungit: Ut discat, inquit. Diligens namque lector, legis discipulus est, non magister: nec ad sensum suum captivatam retorquet legem, sed menti ejus et integritati sensus suos accommodat. Sed discipulus iste quid discit? Utique timere Dominum Deum suum. Recte quidem, eo quod sapientia parit, et firmat principatum. Atqui initium sapientiae timor Domini . Qui ergo timoris non initiatur gradu, frustra ad legitimi principatus culmen aspirat. Legitimi, inquam, quia de quibusdam dum allevantur, dejectis et miserius dejiciendis scriptum est: Isti regnaverunt, et non cipes exstiterunt, et ego ignoravi , et alibi: Tenentes legem
Abbreviated transcription (Latin):
dem culitatis ⁊ humanitans ii imꝑio fuit ut omibus
se dimisit illesos ⁊ inpristinam familaritatem adim¬
sit ¶ Bed̃ ⁊ dominanus qui grauiss ima the machiam
ex̾tuit pꝰ nerone hꝰ uintutis ad płiuq ꝑudulat aubꝰ

Expanded text:
dem civilitatis et humanitatis in imperio fuit, ut omnibus dem civilitatis et humanitatis in imperio fuit, ut omnibus onis contra se dimisit illaesos, et in pristinam familiaritatem admisit. Sed et Domitianus, quia gravissimam Theomachiam exercuit
Abbreviated transcription (Latin):
tulandi graçia ad se accedentem sme re uel spe quocũq
nõ dinutteret. Uñ interrogantib domestias cur pła
polliceret᷑ quam p̾stare posset Rñdit non oparte̾ quẽ¬
quam a sermone prinapais tristem discede̾ Id quoi
recordatus suꝑ cenoni ꝙ inchil tota die anquam p̾stitils
dolens ⁊ gemens dixit O aunci hunc diem ꝑdidi.
Quem i ua offendit a ihero solmorũ reuersus exadi¬
o nondũ legi Et forte illũ uindicem ninocencie ⁊ crua¬
sigi redemptoris elegit domurus qui ppłui excecatũ nico¬
lin consciençia nõ mõ iuocenter sed ⁊ religiose depͥme¬
ret ⁊ deleret ¶ factus ⁊ em̃ horam qua mouendũ
erat cum letica reheretur suspexisse dicit᷑ celũ multãq
ꝯquestus ẽ eripi sͥ uitam ĩmerenti Neq enĩ extare
ullum factũ suũ quod Sibi pentendũ esset eecepto uno
dintaxat No quale fuerit neq ipẽ tunc ꝓdidit uec

Expanded text:
tulandi gratia ad se accedentem, sine re vel spe, quocunque tulandi gratia ad se accedentem, sine re vel spe, quocunque modo dimitteret. Unde interrogantibus domesticis, cur plura polliceretur, quam praestare posset, respondit: « Non oportet quemquam a sermone principis tristem discedere. » Idem quoque recordatus super coenam, quod nihil tota die cuiquam praestitisset dolens et gemens dixit: « O amici, hunc diem perdidi. » Quem in vita offenderit, ab Hierosolymorum reversus excidio, nondum legi: et forte illum vindicem innocentiae, et crucifixi Redemptoris, elegit Dominus, qui populum excaecatum incolumi conscientia non modo innocenter, sed et religiose deprimeret et deleret. Nactus etenim horam, qua moriendum erat, cum lectica veheretur, suspexisse dicitur coelum, multumque conquestus est, eripi sibi vitam immerenti. Neque enim exstare ullum factum suum, quod sibi poenitendum esset excepto uno duntaxat. Id quale fuerit, nec ipse tunc prodidit, neque
Abbreviated transcription (Latin):
¶Apterius quoq cũ in multis legat᷑ fuisse culpl
ens extititq dicens in auitate libera liberas eẽ lm¬
guas et mentes hominũ oportebat Et ut ad peio¬
res transeam domicius uerborũ satis paciens finit
to quo sit lusisse fertur orator lutimus. ¶Non
cor plumleñ esset eo quod dura duitaxat loquebat᷑
que ex imquitatis adipe quam corde ꝯcepat ꝓcedebat
Amquitas enĩ sedere describit᷑ suuper talentũ plũ¬
bi ¶ Uaspasianus quoq de quo in libro secundo dũ
iheros olimorũ destructio describeret᷑ fecmꝰ mencionẽ
tare non amũ eo ꝙ natura apidiss iꝰ eẽt pecume
nec auaricam minueret ꝓcessus etatis Rndisse
dicatur Huius moĩ hom̃ibꝯ debemꝰ risũ nobis correc¬
tonen sed penam crimmnosis Nam de filio eius tyto
quid dicam qui prĩs auariciam tanta liberalitate pur¬
gauit ut amor et delicie humaui genis ab omnib
diceret᷑ ꝯstantiss imie tenens in moribꝰ ne quem post¬

Expanded text:
Tyberius quoque cesar, cum in multis legatur ‹fuisse› culpaTyberius quoque cesar, cum in multis legatur ‹fuisse› culpaens extitit dicens, quod in civitate libera oporteret et mentes hominum res transeam, Domitianus verborum satis patiens fuit, in quo sic lusisse fertur orator Lucinius. Non cor plumbeum esset, eo quod dura duntaxat loquebatur, quae ex iniquitatis adipe, quam corde conceperat, procedebant. Iniquitatis enim sedere describitur super talentum plumbi. Vespasianus quoque de quo in libro secundo, dum Hierosolymorum destructio describeretur, fecimus mentiotare non animum, eo quod natura cupidissimus esset pecuniae, nec avaritiam minueret processus aetatis, » respondisse dicatur: « Hujusmodi hominibus debemus risum, nobis correctionem, sed poenam criminosis. » Nam de Tito filio ejus quid dicam? qui patris avaritiam tanta liberalitate purgavit, ut amor et deliciae humani generis ab omnibus diceretur, constantissime tenens in moribus, ne quem pos
Abbreviated transcription (Latin):
it unquam mater tua rome Negauit ille nec cõ
te urlana noticiam omiiũ ⁊ familiaritatem impator
Sibi conaliut Augustus inpollio ne scripserat fecen¬
muos Ac ego inquit pollio taceo Non ẽ leue meũ
scribere qui potest ꝓsanbere Bicut itutem nõ facle cõ¬
apielat iram ita nec facile admittebat ad amiuuã
⁊ quem semel admiserat ꝯstantiss mie retmebat
¶Eidem inter uaria decora a quodam ꝓbrose obiectum
est ꝙ adopconem animuili stupro meruerit quia
eũ Iulius arcius admisisse dictus ẽ nõ sme rumore
ꝓstrate pudiacie Alius quoq eidem iratus obient ꝙ
solutus esset crura ardenti fale subure quo mollior
surgeret pilus Sed ⁊ eo timpanzante ut ĩ primo
libro dixisse me menũ tibes inquit plebeuis quidẽ
ut ciedus orbem digito temꝑat Et cũ mams ob
corpis breuitatem ꝯuitiantes cimisdam impetu dice̾.
sibi calctmentis di grandnusculis utendũ eẽ rñdit

Expanded text:
it unquam it unquam te urbana notitiam omnium, et familiaritatem imperatoris sibi conciliavit. Augustus in Pollionem scripserat Fescenninos: « At ego, inquit Pollio, taceo. Non est leve in eum scribere qui potest proscribere. » Sicut autem non facile concipiebat iram, ita nec facile admittebat ad amicitiam; et quem semel admiserat, constantissime retinebat. Eidem inter varia dedecora a quodam probrose objectum est, quod adoptionem avunculi stupro meruerit, quia eum Julius arctius admisisse dictus est, non sine rumore prostratae pudicitiae. Alius quoque eidem iratus objecit, quod solitus esset crura ardenti face suburere, quo mollior surgeret pilus. Sed et eo tympanizante, ut in primo libro dixisse me memini: « Videsne, inquit plebeius quidam, ut cinaedus orbem digito temperat? » Et cum nanus ob corporis brevitatem convitiantis cujusdam impetu diceretur, sibi calceamentis grandiusculis utendum esse respondit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuterrogauit an mitt̾e̾ lice̾t Rñdit princeps Quid ĩ
liceat Iste statim ꝑ fenestram misit iles pitus ancu¬
p̃n noctum que cesatris noctes inpmetauerat spe ĩgentis
premii captam tulit ad cesarem Laudato imperator
mille mimos dare nissit At ille ausus ẽ dice̾ Malo
sme ad niracione multorũ non offenso Detamis cũ
Sibi die dicto ꝑiclitaret᷑ cesarem rogauit in publico
ut adesset Illle prestantiss miũ aduocatũ quẽ elege¬
rat sine mora dedit ꝯmendauit q ei litigatorem Be¬
tanus antem exclamabat uoce magna At nonego
cesar ꝑiclitante te bello auatoncariũ ques iui sed ꝓ
te ip̃e pugnaui. detexit q inpressas cycatrices Eru¬
buit cesar uenitq in aduocaconem ut qui uereretur
non suꝑb tantũ sed ⁊ ingratus indi̾ Isntrauerat
urbem adolescens simislimꝰ cesari ꝑductũq ad cesa¬
rem int̾rogauit angustus Dic michi adolescens fu¬

Expanded text:
interrogavit an mittere liceret; respondit princeps: « Quidni interrogavit an mittere liceret; respondit princeps: « Quidni liceat? » Ille statim per fenestram misit. Miles peritus aucupii, noctuam, quae Caesaris noctes inquietaverat, spe ingentis praemii captam tulit ad Caesarem. Laudato imperator mille nummos dari jussit. At ille ausus est dicere: « Malo sine admiratione multorum, Caesar non offenso. Veteranus cum sibi die dicto periclitaretur, Caesarem rogavit in publico ut adesset: ille praestantissimum advocatum, quem elegerat, sine mora dedit, commendavitque ei litigatorem. Veteranus autem exclamavit voce magna: « At non ego, Caesar, periclitante te bello Actiaco, vicarium quaesivi, sed pro te ipse pugnavi, detexitque impressas cicatrices. » Erubuit Caesar, venitque in advocationem, ut qui vereretur non superbus tantum, sed etiam ingratus videri. Intraverat urbem adolescens simillimus Caesari, perductumque ad Caesarem interrogavit Augustus: « Dic mihi, adolescens, fu
Abbreviated transcription (Latin):
aturnitatem indixi quietem manibꝰ ⁊ in omnibꝰ hus
potentia accusa quia nil aliud argui pot in pacientia mea
de illo ꝓperam loquerentur ita rescripsit Ay tiberi noli
minis indignitri queniqua ẽẽ qui de te mala loquatin
satis ẽ enĩ si hoc hẽmus ne quis uobis male face̾ pos¬
sit Idem tanta comitate quoslitet se ademtes exapie¬
bat ut quendam ioco corripuerit ꝙ sit sͥ libellũ porrig̾e̾
uer̾etur quasi elefanto stipem Et quantũ no̾ adulacio¬
nibus captus ẽ tantũ iste ab eis auersus ẽ Uude ap¬
pellacionem dm̃ ut maledictũ ⁊ obpbriũ semꝑ exhor¬
ruit Deniq cũ eidem descendendi ꝑ sacram mam despa¬
tus quidam diceret O tyranne. Si essem inquit nondi¬
cores obseruatũ ⁊ eniui ẽ quociens ingrediebat urbem
ne suppliciũ de quocumq sumetur Curcus equus romanꝰ
deliciis affluens cum matrũ turdũ sumpsisset ĩ ꝯmuio¬

Expanded text:
citurnitatem indixi, quietem manibus, et in omnibus his citurnitatem indixi, quietem manibus, et in omnibus his potentiam tuam accusa, quia nihil aliud argui potest in patientia mde illo perperam loquerentur, ita rescripsit: « Mi Tiberi, noli nimis indignari, quemquam esse qui de te male loquatur. » Satis est enim si hoc habemus, ne quis nobis malefacere possit. Idem tanta comitate quoslibet se adeuntes excipiebat, ut quemdam Romanum joco corripuerit, quod sic sibi libellum porrigere vereretur, quasi elephanto stipem. Et quantum Nero adulationibus captus est, tantum iste ab eis aversus est. Unde appellationem domini, ut maledictum et opprobrium, semper exhorruit. Denique cum eidem descendenti per sacram viam, desperatus quidam diceret: « O tyranne; » -- « Si essem, inquit, non diceres. » Observatum etenim est, quoties ingrediebatur urbem, ne supplicium de quoquam sumeretur. Curtius eques Romanus deliciis affluens, cum macrum turdum sumpsisset in
Abbreviated transcription (Latin):
cesarem ferebatur stupro subeguse in ultiorem familia¬
ritaten dum nuor esset admissum facilitatem quoq cesa¬
ris in allegendo ꝙtero senatu mis acriter et palã irrisit
Ram cũ ab hospite suo ꝑ mallio rogaret᷑ ⁊ p̾uigno suo
deario natũ expediret ait assistente frequencia Rome
um molatorem dictatoris mordacius scripsit uellet ydibꝰ
martiis me ad cenam muitasses ꝓfecto reliqmarũ ml
fuisset Runc me relique nr̃e ex̾cent Bed angustus
fortime fauor ⁊ romam decus impni auunculo I ulior
longe paciencior extitit Cum enĩ antomus maternam
eius origiem despiciens eũ affrũ gn̾e ⁊ natũa panui¬
ficum diceret Hoc ndens ꝑtulit ⁊ eundem sorore tra¬
dita in affmitatis gracitm ad msit Cum uo̾ idem adu̾sus
priuatũ quendam gramus excandesce̾t Loguere inquit
anguste quod placet quia diligenciãs auribꝰ lingue ta¬

Expanded text:
Caesarem ferebatur stupro subegisse, in ulteriorem familiaCaesarem ferebatur stupro subegisse, in ulteriorem familiaritatem dum junior esset admissum. Facilitatem quoque Caesaris in augendo senatu Gicero nimis acriter et palam irrisit. Nam cum ab hospite suo P. Manlio rogaretur, ut privigno suo decurionatum expediret, ait assistente frequentia: « Roistola ad C. Cassium violatorem dictatoris mordacius scripsit: « Vellem Idibus Martii me ad coenam invitasses, profecto reliquiarum nihil fuisset, nunc me reliquiae vestrae exercent. » Sed Augustus fortunae favor, et Romani decus imperii, avunculo suo Julio longe patientior exstitit. Cum enim Antonius maternam ejus originem despiciens, eum Afrum genere, et natura panificum diceret, hoc ridens pertulit, et eumdem sorore tradita in affinitatis gratiam admisit. Cum vero idem adversus privatum quemdam gravius excandesceret: « Loquere, inquit, Auguste, quod placet, quia diligentiam auribus, linguae ta
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ iquissime ferret et deficientem capillũ a t̾iice quo¬
caret ad frontem ab irato milite ei dictũ ẽ facilius est
cesar te caluũ nõ ẽẽ quã me ĩ exercitu romano quidqua
egisse uel acturũ eẽ timdus ¶ Silla optimatis sepius
ad mouens dicebat ut puerũ male precinctũ cauerent
pret̾e̾a margaritarũ apidissimus erat quos pondus
ectrũ interdũ mami ꝯferens discernebat Cum ergo cecilio
ĩmitoren ut face̾t senatus auctoritate denunciasset ut
ei indebat᷑ inustam aũ inquit saciabi̾s margaritis At
ħ̾ forte ã aliena iudebunt᷑ ⁊ que uiri fortis aminus ho¬
uestius dissimularent Uerũ ⁊ famosi libelli de eo saipti
sunt et iocularia carmina in eũ publice diuulgata ut
ẽ illud militũ in trummpho gallico celebratũ Gallias cesar
subegit. Nichomedes cesarem. Nichomedes nõ triũ¬
phat qui subegit cesarem eo ꝙ nichomedes rex bithime

Expanded text:
itium iniquissime ferret, et deficientem capillum a cervice convoitium iniquissime ferret, et deficientem capillum a cervice convocaret ad frontem, ab irato milite ei dictum est; « Facilius est, Caesar, te calvum non esse, quam me in exercitu Romano quidquam egisse, vel acturum eadmonens, dicebat, ut puerum male praecinctum caverent. Praeterea margaritarum cupidissimus erat, quas, pondus earum interdum manu conferens, discernebat. Cum ergo Caecilio invito, rem ut faceret senatus auctoritate denuntiasset, ut ei videbatur injustam: « Ante, inquit, satiaberis margaritis. » At haec forte aut aliena videbuntur, et quae viri fortis animus honestius dissimularet. Verum et famosi libelli de eo scripti sunt, et jocularia carmina in eum publice divulgata, ut est illud militum in triumpho Gallico celebratum: Gallias Caesar subegit, Nicomedes Caesarem, Nicomedes non triumphat qui subegit Caesarem. Eo quod Nicomedes rex Bithyniae
Abbreviated transcription (Latin):
familiaris angustia te factus intollerabili& ⁊ mexplebilis¬
auaricia furem faat Si fortuna mansusceret fierem for
te melior at tu quo fortunacior nequior ens ¶Miratus
alexander constanciam homĩd eũ mĩto arguentis experuar
inquit an futurꝰ sis melior fortunamq mutabo ut non ei
ammodo quod delenqu̾is sed tus moribꝰ ascrilantur ¶Iũ
itaq nissit ꝯscribi milicie ut possit exinde salius legibus
militare Sed ne a solis greas mutuemur iustrumenta
uirtutũ scipio affricanus tamẽ eũ parem pugnacẽ quidẽ
alrguerent imꝑatorẽ inquit me mater peꝑit nõ bellatorẽ
Marius quoq cũ eũ theuthonus quidam ad pugnẽ certa¬
men ꝓuocaret Respondit si cupidus mortis eẽt se uitam
laqueo posse fiire ⁊ sapientem nõ tam pugnam quã
uictoriam quere ¶ Primus Romanorũ imꝑator Iuliꝰ
cesar quam pacientissime multa sustinut Cum enĩ calu¬

Expanded text:
familiaris angustia, te vero fastus inexplebilisfamiliaris angustia, te vero fastus inexplebilis furem fecit, si fortuna mansute melior. At tu quo fortunatior, eo nequior eris. » Miratus Alexander constantiam hominis eum merito arguentis: « Experiar, inquit, an futurus sis melior, fortunamque mutabo, ut non ei a modo quod deliqueris, sed tuis moribus ascribatur. » Eum itaque jussit conscribi militiae, ut posset exinde salvis legibus militare. Sed ne a solis Graecis mutuemur instrumenta virtutum. Scipio Africanus, cum eum parum pugnacem quidam argueret: « Imperatorem, inquit, me mater peperit, non bellatorem. » Marius quoque cum eum Teutonus quidam ad pugnae certamen provocaret, respondit, si cupidus mortis esset, se vitam laqueo posse finisse, et sapientem non tam pugnam quam victoriam quaerere. Primus Romanorum imperator Julius Caesar quam patientissime multa sustinuit. Cum enim calv
Abbreviated transcription (Latin):
In grecia quis maior ⁊ clarior alexandro Ei antigoꝰ
pedagogus cytharam fregit abiect q dicens Etate
tue ian tegnare quenit pudeatq ĩ corpore regni uo¬
luptatem luxurie dominari Quod ⁊ ille pacientus mie
tulit licet płuq inpacientissmius fuerit ⁊ prẽm̃ sicut
uirtute ita et uiois suꝑaret ¶Eidem quoq elegan¬
ter et ueze ꝯp̾hensus pirata scribit᷑ Tũdisse cum enĩ
alexander int̾rogaret quid ei uideret᷑ ꝙ mare haberet
infestũ ille libera ꝯtumelia quod tibi niquit ut tu orbẽ
terzarũ Sed quia ego iam uno namagio facio latro uo¬
cor quia tu magna classe dicei̾s imperator Si solus
et captus sit alexander latro erit En ad nutũ popło¬
diceudi fitmulentur erit dyouisius imperator. Nam ꝙ¬
ad causam non differunt nsi quia deterior ẽ qui rapit
inꝓbius qui iusticiam abiectus deserit qui manfestius ĩ¬
puguat leges. quas em̃ ego fugio tu ꝑsequeris Ego ut¬

Expanded text:
In Graecia quis major, aut clarior Alexandro? Ei Antigonus In Graecia quis major, aut clarior Alexandro? Ei Antigonus paedagogus citharam fregit, abjecitque dicens: « Aetati tuae jam regnare convenit, pudeatque in corpore regni voluptatem luxuriae dominari. » Quod et ille patientissime tulit, licet plerumque impatientissimus fuerit, et patrem sicut virtute, ita vitiis superaret. Eidem quoque eleganter et vere comprehensus pirata scribitur respondisse. Cum enim Alexander interrogaret, quid ei videretur quod mare haberet infestum, ille libera contumacia, « Quid tibi, inquit, ut tu orbem terrarum? Sed quia id ego uno navigio facio, latro vocor; quia tu magna classe, diceris imperator. Si solus, et captus sit Alexander, latro erit. Si ad nutum Dionidi populi famulentur, erit Dionides imperator. Nam ad causam non differunt, nisi quia deterior est qui rapit improbius, qui justitiam abjectius deserit, qui manifestius impugnat leges. Quas enim ego fugio, tu persequeris, ego ut
Abbreviated transcription (Latin):
bine Aliquatenus tamen caro quia eo ip̃e me fatetur
eẽ supioren quomam suꝑiores ꝑsone usus ẽ detractõ¬
nibus subiacere inferioris inferre Gauderem utiq i
si urgonte humaintati hoñ ꝯpacerer infelic Item tytꝰ
decius maledicente sͥ ⁊ metello facile est inquit in me
dicere cũ nec sii Rũsurus quid de senophon Tu inꝙͣ
cindam maledice̾ didicisti ⁊ ego ꝯscientia teste didici ma¬
ledicta ꝯtempne̾ ¶Sed et diogenes cumi ei mĩnasset
auncꝰ tu amice cucti uitupezant oportet inquit sapi¬
enciam ab insipientibꝰ feriri Esse em̃ meliorẽ indicat
mala lingua quam carpit Quid plato tocius ph̾ie
robur paciencia ẽ Cum ⁊ socrates non mõ uerto ne¬
get sapientem posse offendi sed aduersus omnẽ fortu¬
nam robore uirtutis sue man̾e̾ ĩmobilem ¶Et ne
philos ophus solam pacienciam sic placuisse credas. ppõ¬
rũ imperatorũ ad eam publicandam exempla ꝯcurrant

Expanded text:
binae. Aliquatenus tamen curo, quia eo ipso me fatetur binae. Aliquatenus tamen curo, quia eo ipso me fatetur esse superiorem, quoniam superioris personae usus est detractionibus subjacere, inferioris inferre. Gauderem itaque, nisi urgente humanitate compaterer infelici. » Item T. Tatius maledicenti sibi Metello: « Facile, inquit, est in me dicere, cum nec sim responsurus. » Quid Xenophon? « Tu, inquit cuidam, maledicere didicisti, et ego, conscientia teste, didici maledicta contemnere. » Sed et Diogenes, cum ei nuntiasset amicus: « Te amici cuncti vituperant, » « Oportet, inquit, sapientiam ab insipientibus feriri, esse enim meliorem indicat mala lingua quem carpit. » Quid Plato? totius philosophiae robur, patientia est. Cum et Socrates non modo verbo neget sapientem posse offendi, sed adversus omnem fortunam robore virtutis suae manere immobilem. Et ne philosophis solis patientiam sic placuisse credas, ipsorum imperatorum ad eam publicandam exempla concurrunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq non curant quomõ dũ tamẽ hoc quod
expetunt faciant ¶ Egregie quidem cecilius ballius
imperator inquit Anguste cum in multis tamen in eo
maxime elucet prudencia tua ꝙ isti nondũ te omnino
parificant tibi Te arguunt insipiencie dũ ꝯdicõnis
tue repugnante natura te parem nimnibꝰ ẽẽ ꝑsua¬
deze presimiunt Nota suꝑsticionis murũt populũ
cin mortales deos ꝓ ĩmortalibus ꝑsuadent eẽ colen¬
dos ¶Sane in eo aliquid diuiũ tibi messe mons¬
trabis si om̃s istos qui diumati sue fraudulentꝰ ap¬
plaudunt rapi feci̾s ad tormenta ¶Quantũ a uir
docuerunt ⁊ exemplis. Unde ⁊ ariscippus a maledicen
te se discedens dixisse legit᷑ ut tu lingue tue sic ego me¬
arũ auriũ dominꝰ sum Antitones quoq cuidam dñti
Maledceit tibi ille non michi inguit sed illi qui in se
quod ilłe culpat agnosct Sed ⁊ si michi maledicere
cret nõ autro. quia auditus lingue debet ẽẽ robustor
cum singulis homĩbus lingue sunt singule sed itures

Expanded text:
Ideoque non curant quomodo, dum tamen hoc quod expetunt faciant. Egregie quidem Caecilius Balbus: « Imperator, inquit, Auguste, tum in multis, tum in eo maxime elucet prudentia tua, quod isti nondum te omnino parificant tibi. Te arguunt insipientiae, dum conditionis tuae repugnante natura, te parem numinibus esse persuadere praesumunt. Nota superstitionis inurunt populum, cui mortales deos pro immortalibus persuadent esse colendos. Sane in eo aliquid divinum tibi inesse monstrabis, si omnes istos, qui divinitati tuae fraudulenter applaudunt, rapi feceris ad tormenta. Quis enim docuerint, et exemplis. Unde et Aristippus a maledicte se discedens dixisse legitur: ,Ut tu lingue tue, sic et ‹ego› mearum aurium dominus sum!' Ita Xenophon cuidam inqui« Maledixit tibi ille, » « Non mihi, inquit, sed illi qui in se, quod ille culpat, agnoscit. Sed et si mihi maledicere curet, non curo, quia auditus lingua debet esse robustior, cum singulis hominibus linguae sint singulae, sed aures
Abbreviated transcription (Latin):
dũ bonorũ incolirmitas ꝓcinatur Ried quis sine dolo¬
re ꝓprii corꝑis membra uoluit amputare Dolet er¬
go cũ exigentibꝰ culpis uiudicta exposcit᷑ eam tamẽ
pagit in uita dextera Dmistrã namq nõ ht̃ prin

Expanded text:
dum bonorum incolumitas procuratur. Sed quis sine dolodum bonorum incolumitas procuratur. Sed quis sine dolore proprii corporis membra valuit amputare? Dolet ergo cum exigentibus culpis vindicta exposcitur, ea tamen peragit invita dextra. Sinistram namque non habet pri
Abbreviated transcription (Latin):
qd ad me uenistis qd̾ nut loquim quod de officiis discer¬
tamꝰ priuata actio ẽ. Iltaq tu pater ut̾e hus honoribꝰ
prius quibꝰ quoq domi ur̃e te uti priorẽ decet ¶ Hͦ
ego magutratibꝰ generaliter ꝑstiadenda arbitror ut in
fplendore publice dignitatis memores sint ꝓprie ꝯdictõ¬
nis ⁊ sic attenderat ꝓprie ꝯdicõnis statũ ut nõ deuems¬
tent publice dignitatis gradũ sic ⁊̃ collati sͥ honõis
integrltatẽ seruent ut aliorũ nõ minuent dignitatẽ
⁊ sic prinata quisq polleat dignitate ut non fiat
ut mortos quos fomentis ⁊ lemoribus medicmis cu¬
rare nequennt gramoribꝰ adhibitis igne puca uel
ferro curent ¶Nec unquam utuntͭ grauibus
nisi cũ leuiũ beneficõ desiderata sanitas defperat᷑ͭ Sic
et potestas cũ inferiora uicia mansueta manu curare
nemo sufficit penarũ acimiomamq dolens recte uol¬
neribus infundit ⁊ pil trudelitate senit ni malos

Expanded text:
quod ad me venistis, quod nunc loquimur, quod de officiis discerquod ad me venistis, quod nunc loquimur, quod de officiis discertamus, privata actio est. Itaque tu, pater, utere his honoribus prius, quibus quoque domui vestrae te uti priorem decet. » Haec ergo magistratibus generaliter persuadenda arbitror, ut in splendore publicae dignitatis memores sint propriae conditionis, et sic attendant propriae conditionis statum, ut non devenustent publicae dignitatis gradum; sic etiam collati sibi honoris integritatem servent, ut aliorum non minuant dignitatem: et sic privata quisque polleat dignitate, ut non fiat ut morbos, quos fomentis et levioribus curare nequeunt, gravioribus adhibitis, igne puta vel ferro, curent. Nec unquam utuntur gravibus, nisi cum levium beneficio considerata sanitas desperatur: sic et potestas cum inferiorum vita mansueta manu curare non sufficit, poenarum acrimoniam dolens recte vulneribus infundit, et pia crudelitate saevit in malos,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad phm̃ turũ athenas iugendi cognoscendiq eiꝰ geã
uenerunt ꝑiter crete ꝓunicie preses et pater ems
sed priuatus Taurus uementibꝰ placde assurrerita
reseditq pꝰ mutua i salutacionem Allata ẽ mox una
sella que ĩ ꝓmpn erat ⁊ dũ alie ꝓm̾ebant᷑ appõita
ẽ. Imutanit ergo taurus prẽm presidis ut sede̾tta
At̃ ilse Sedeat ħ potius qui ppłi romam magistratꝰ
est absq p̾udias inquit taurus tu intea sededũ
confp̃iamꝰ queriuus q quid queniat. tene pociꝰ sodere
qui pater es an filut qui gerit ppłi romaui magistratĩ
Cint pater assedisset apposmĩq eẽt aliud filio super
ea re tautꝰ hus qui ꝯuenerant uerbũ fecit cũ sũma
borũ smã hec fuit fere In publicis locis atq mum̾bꝰ
in ꝯuiuio quoq disamibat᷑ familiari inter filiũ magrã¬
tũ ⁊ prem̃ priatũ publicos honores cessare natura¬
les et geminos exoriri ¶Hit igit᷑ inquit tamus

Expanded text:
phum Taurum, Athenas visendi cognoscendique ejus gratia, venerunt pariter Cretae provinciae praeses, et pater ejus, sed privatus. Taurus venientibus placide assurrexit, reseditque post mutuam salutationem. Allata est mox una sella, quae in promptu erat, et dum aliae promebantur apposita est. Invitavit ergo Taurus patrem praesidis ut sederet. At ille: « Sedeat hic potius qui populi Romani magistratus est.--Absque praejudicio, inquit Taurus, tu interea sede, dum conspicimus quaerimusque quid conveniat, tene potius sedere qui pater es, an filium qui gerit Romani populi magistratum? » Cum pater assedisset appositumque esset aliud filio, super ea re Taurus his, qui convenerant, verbum fecit, cum summa borum sententia haec fuit: In publicis locis atque muneriin convivio quoque discumbatur familiari, tunc inter filium magistratum, et patrem privatum, publicos honores cessare, naturales et genuinos exoriri. « Hoc quoque, inquit Taurus,
Abbreviated transcription (Latin):
sabant loqui principes ⁊ lingua ducũ gutturi adherebat
non audentes granda loqui ⁊ ĩponere in hamu̾s hommũ
ouera importabilia que nec suꝑ ficie digiti tangi solent.
Dioebat enĩ omñẽ uirtutis laudem in actõne consistere
çasũq eẽ splendorem uerbi cui nõ subest soliditas oꝑis
In onni oꝑe inquit salomon erit habundancia ubi autẽ¬
sunt uerla pulcherrima ibi frequenter egestas Prma
aliis tumide intonare Auris audiens ⁊ oculus uidens bea¬
tificat me Instrumenta corꝑis elegant̾ expressit quibus
sensus amme maxime ꝯualescit Ext̾iorimi namq noti᷑
oculi ⁊ auris obsequio fideliss ime transit ad animã et
Iuxta illud Beatus qui loquit᷑ in aure audientis Ron
itaq beatificatũ dicit se lingus homi que malt̾utrã ꝑtẽ
uel amore uel odio frequenter ipessunt᷑ Bufficit ei testi¬
moniũ consciencie p̾sertim cũ roboratũ sit iudicõ sapientũ

Expanded text:
sabant loqui principes, et lingua ducum gutturi adhaerebat, sabant loqui principes, et lingua ducum gutturi adhaerebat, non audentes grandia loqui, et imponere in humeris hominum onera importabilia, quae nec superficie digiti tangi possunt. Docebat enim omnem virtutis laudem in actione consistere, cassumque esse splendorem verbi, cui non subest soliditas operis. In omni opere, inquit Salomon, erit abundantia, ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas . Prialiis tumide intonare. Auris audiens, et oculus videns beatificabat me. Instrumenta corporis eleganter expressit quibus sensus animae maxime convalescit. Exteriorum namque notitia oculi et auris obsequio fidelissime transit ad animam, et primit, juxta illud: « Beatus qui loquitur in aure audientis. » Non itaque beatificatum se dicit linguis hominum, quae in alterutram partem vel amore, vel odio frequenter impelluntur. Sufficit ei testimonium conscientiae, praesertim cum roboratum sit judicio sapientum.
Abbreviated transcription (Latin):
Siqũ ridelum ad eos nõ credebient ⁊ lux auiltus uei nõ cude¬
bat in terram Si uolussem tre ad eos sederem prius aup
sederem quasi rex exͥctu sirtimistante. eram tamẽ me̾ncũ
consolator Etre regnandi in uiro iusto ex magna parte
expressa ẽ formult̃ quam si ꝑ singula exsequi uoluerimꝰ
integri libri magnitudinem inħtarũ uirtutũ series uel
sola ꝯplebit Diligens lector singula uerba discuciet qr
in hus om̃ibus nec iota nec apex a nusterio salutis ua¬
cat ¶Cauca tamen que ĩ ip̃a suꝑfice uerboꝵ emment qͣnͣ¬
ta potero breuitate ꝑstrringam Quando inquit lauabam
pedes meos butiro ⁊ petra fundebant michi riuos olei
cũ in ꝑata cathedra residerem in platea abscondebantur
tuuenẽs ⁊ nuchi senes ascabant Imut ergo rerũ affluẽ¬
cia graciarũ q concursus ei prudenciam non excusserit
latebris nõ egebat ⁊ qui docendi ꝓmeruerat sedem senĩ
prudençiam erigebat leuitate muerili abscondita ¶Ces¬

Expanded text:
edebant, et lux vultus mei non cadebat in terram. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus. Cumque sederem quasi rex exercitu circumstante, eram tamen moerentium consolator . Ecce regnandi in viro justo ex magna parte expressa est formula, quam si per singula exsequi voluerimus, integri libri magnitudinem, insertarum virtutum series vel sola complebit. Diligens lector singula verba discutiet, quia in his omnibus, nec iota, nec apex a mysterio salutis vacat. Pauca tamen quae in ipsa superficie verborum eminent, quanta potero brevitate perstringam. Quando, inquit, lavabam pedes meos butyro, et petra fundebat mihi rives olei, cum in parata cathedra residerem in platea, abscondebantur juvenes, et mihi senes astabant. Innuit ergo quia rerum affluentia, gratiarumque concursus, ei prudentiam non excusserintlatebris non egebat, et qui docendi promeruerat sedem, senum prudentiam erigebat, levitate juvenii abscondita. Ces
Abbreviated transcription (Latin):
fst ergo ꝯcepta ad hanc ferme smam ¶ Philippꝰ ansto¬
tili salutem dicit. filiũ michi scito genitũ quo equidem diis
heõ graciam nõ ꝓinde quia natus ẽ quam ꝓ eo ꝙ eũ nasci
ꝯtigit temporibꝰ uite tue Ripero ⁊ enĩ fore ut educatus
eruditusq a te dignꝰ existat. ⁊ nobis et rerũ istarũ sus¬
cepçione ¶Romani imperatores a duces dur eoru
res publica inguit illiteratos extitisse nõ mem̃ Et nescio

Expanded text:
Est igitur concepta ad hanc ferme sententiam. « Philippus AristoEst igitur concepta ad hanc ferme sententiam. « Philippus Aristoteli salutem dicit. Filium mihi genitum scito, quo equidem diis habeo gratiam, non proinde quia natus est, quam pro eo quod eum nasci contigit temporibus vitae tuae. Spero etenim fore, ut educatus eruditusque a te, dignus existat et nobis et rerum istarum susceptione. » Romanos imperatores aut duces, dum eorum respublica viguit, illitteratos exstiti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uero noutrũ facit quonõ in ꝯtemptu precepti quod
precipit᷑ fideliter adinplebit Conansus namp desidera¬
bilut om̃i sapienue accessio est. tholo meus ad amuluma
beatitudnuis ꝯõne sibi aliquid deesse credidit douec. lix
inicauit ¶ Nichil enĩ refert an int̾ptes in eadem
cella clausi ꝯtulerunt ⁊ an ꝓph̾anerunt maduersis dũ
constet regem in ueritans mqͥmsicione sollicitũ legẽ dm̃
litteratorum studia quasi belli negona ⁊ uictoriarũ triũ¬
phos liberalitatem mense. humanitatis offinũ ⁊ quecũ¬
q lepide comitanter q dicta sunt uel facta colorauit
Uerum ⁊ hoc ipm̃ in quo se aliis excellenciorẽ noua̾t
quasi bonorũ hereditariorũ fundamentũ ad unicũ queni
ferabat regni ⁊ felicitatis futurũ hr̃dem transmittere
girauit Ob hanc causam epłam eiꝰ destinatam aristotili
auꝑ nati alexandri ut sperabat᷑ magr̃o iusa ẽ exscribenda

Expanded text:
Qui vero neutrum facit, quomodo, in contemptu praecepti, quod Qui vero neutrum facit, quomodo, in contemptu praecepti, quod praecipitur fideliter adimplebit? Concursus namque desiderabilium omnium sapientiae accessio est. Ptolomaeus ad cumulum beatitudinis, nonne sibi aliquid deesse credidit, donec acciunicavit? Nihil enim refert, an Interpretes in eadem cellula clausi contulerint, an prophetaverint in diversis, dum constet regem in veritatis inquisitione sollicitum, legem Domini litteratorium studium, quasi belli negotia, et victoriarum triumphos liberalitatem mensae, humanitatis officium, et quaecunque lepide, communiterque dicta vel facta sunt, coloravit. Verum et hoc ipsum in quo se aliis excellentiorem noverat, quasi bonorum haereditariorum fundamentum, ad unicum quem sperabat regni et felicitatis futurum haeredem, transmittere curavit. Ob quam causam epistola ejus destinata Aristoteli nuper nati Alexandri, ut sperabatur, magistro visa est hic scribenda.
Abbreviated transcription (Latin):
qua die nõ legi̾t legem ei nõ dies inte sed mortis est¬
¶MHoc itaq sine difficultate illiteratus nõ faues uñ
et in licteris quas regem romanorũ ad francorũ regẽ
cit quia rex illiteratus ẽ quasi as mus coronatꝰ Bi tamẽ
recte ꝓcedat necesse ẽ asistunt ergo ei nathan ꝓpheta
⁊ sadoch sacerdos ⁊ fidelis filii ꝓphetarũ qm eũ a legi dei
diuertere nõ paciantur̃ ⁊ quam ip̃e oculis ammoq nõ
ostendit liugius sins introducant quasi quodam auriũ
hostia litterati Legit itaq mens principis in ligua sat̾¬
dotis ⁊ quitiuid egregiũ ind in moribus quasi legem
domini ueneretus Nam inta ⁊ lingua sacerdotũ quasi
quidem liber uite ẽ in facie populorũ Eo forte spectat ꝙ
exemplar legis a sacerdotibꝰ leitice tribus uidet᷑ assuma
quit p̾dicacione eorũ debet potestas admissi magistratus
gubͥnacula moderari ¶Rec oꝑꝑs om̃no lectõms ẽ
qui ⁊ si ip̃e non legit que leguutur ab aliis fidelit ande

Expanded text:
qua die non legerit legem, ei non dies vitae, sed mortis est. Hoc utique sine difficultate illitteratus non faciet. Unde et in litteris, quas regem Romanorum ad Francorum regem cit, quia rex illitteratus est quasi asinus coronatus. Si tamen recte procedat, necesse est. Assistant ergo ei Nathan propheta, et Sadoc sacerdos, et fideles filii prophetarum, qui cum a lege Domini divertere non patiantur, et quam ipse oculis et animo non ostendit, linguis suis introducant, quasi quodam aurium ostio, litterati. Legat ergo mens principis in lingua sacerdotis, et quidquid egregium videt in moribus, quasi legem Domini veneretur. Nam et vita et lingua sacerdotum, quasi quidam vitae liber est in facie populorum. Eo forte spectat, quod exempla legis a sacerdotibus Leviticae tribus jubetur assumi; quia praedicatione eorum debet potestas commissi magistratus gubernacula moderari. Nec exspers omnino lectionis est, qui, etsi ipse non legit, quae leguntur ab aliis, fideliter audit.
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝑ grãm Nam ꝑ umonẽ in solo uingenito uirginis
filio esse fideliter aꝓpbatur Est itaq nunc quasi singula ĩ
singulis futurus ut scriptũ ẽ mominibꝰ omina electis et
sicut natura iguis collacione tamẽ dispari quõ ei ul pt̃
paliter comparari in sole diuersos ꝓ corporũ diuersitate ꝓ¬
ducit effectus sic illa si tamẽ magna maxius ꝯferre
liceat in nultis multipiater lucet ¶Solaris siquidem
radius si forte intidat in carbuntulũ egrediens a̾ reuer¬
ba̾ns rutilis uniũ facit aerem rutilare Ildem iguis ĩ sma¬
ragdo uirescit Firmamento puriori ĩ salphiro ꝯfirmat᷑.
nis sic in aliis ẽ prudencia. fortitudo nn aliis. temperanda
in quibusdam In quibusdam iusticia. ĩ nõ nullis fides lon¬
gaminitas. ẜpei in aliis. In hus feruor est ctritatis.¬

Expanded text:
esse per gratiam. Nam per unionem in solo unigenito Virginis esse per gratiam. Nam per unionem in solo unigenito Virginis Filio esse fideliter approbatur. Est itaque nunc quasi singula in singulis futurus, ut scriptum est, omnia in omnibus electis. Et sicut natura ignis, collatione tamen dispari, quoniam ei nihil potest pariliter comparari, a sole diversos, pro corporum diversitate, producit effectus: sic illa si tamen magna maximis conferre liceat in multis multipliciter lucet. Solaris siquidem radius, si forte incidat in carbunculum, egrediens aut reverberans rutilus, vicinum facit aerem rutilare. Idem ignis in smaragdo virescit, firmamento puriori in sapphiro conformatunatura. Sic in aliis est prudentia, fortitudo in aliis, temperantia in quibusdam, in quibusdam justitia, in nonnullis fides, longanimitas spei in aliis. In his est fervor charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtirent affectũ Colit᷑ ergo deus aut effectu mentis aꝰ
ex hibicõne oꝑis Bed affectus dilcõnis ipiũ pure attingit
licet aliquo sensu corꝑis ⁊ anue dũ pegriuant a dũo
⁊ ueus mole corꝑis p̾grauat᷑ plene nequeat ꝯprehẽ¬
di. A t̾te eo amatur ardencius ⁊ studiosius querit᷑ quo
alntudo ⁊ ĩ mensitas diuiciarũ potencie ⁊ sapiẽcie sue
omuẽ exsuꝑat intellectũ uirtute tamen tanta omuem
creaturam artuit penetrat implet ⁊ ꝓdigit ꝓtegit ut
nequaquã ualeat lat̾e̾ quanilib raconabilẽ creaturam Ipã
quoq irracionabilia ipiũ ẽẽ ⁊ talem ẽẽ ⁊ tm̃ płuuis iudi¬
cis ꝓtestant᷑ ¶Miro itaque mõ sic intellegenattui sii
inf̾undit ut subtrahat. sic subtrahit ut infundat ⁊ secũd̾
mẽsurã bñplaciti sui sic oꝑat᷑ in singuł ut cũ intencõnus
et remissionis uices ignorat ⁊ si nõ ꝑ essenciam qua om¬
nẽ replet uniformiter creaturam plꝰ uel ninꝰ uideatur ĩ¬

Expanded text:
t non Deo? Colitur ergo Deus, aut affectu mentis, aut exhibitione operis. Sed affectus dilectionis ipsum pure attingit, licet aliquo sensu corporis vel animae, dum peregrinatur a Domino, et mens mole corporis praegravatur, plene nequeat comprehendi; et certe eo amatur ardentius, et studiosius quaeritur, quo altitudo et immensitas divitiarum potentiae et sapientiae suae omnem exsuperat intellectum: virtute tamen tanta omnem creaturam circumit, penetrat, implet et protegit, ut nequaquam latere valeat quamlibet rationabilem creaturam. Ipsa quoque irrationabilia ipsum esse, et talem esse, et tantum, plurimis indiciis protestantur. Miro itaque modo sic intelligentiam sui infundit, ut subtrahat: sic subtrahit, ut infundat, et secundum mensuram beneplaciti sui sic operatur in singulis, ut cum intensionis et remissionis vices ignoret, etsi non per essentiam, qua omnem replet uniformiter creaturam, plus vel minus videatur in
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ habeat contra se potentes ⁊ enĩ potenter tarmẽ¬
ta paciũtur ⁊ adieat legetii illud ¶Aegem siquidem
hrẽ in mantica ꝓdest parum isi fideliter aistodiatur ĩ aiã
legenda ẽ ergo omuibus diebus iute sue E x quibus liquido
const̾ãt ip necessaria sit prinapibꝰ picia litterarũ qui le¬
gem domini cotidie reuolu̾e lectõne nibent᷑ ⁊ forte ꝙ sat¬
dotes legem cod cotidie legere nibeant᷑ non frequenter

Expanded text:
necesse sit, habeat contra se. Potentes etenim potenter tormennecesse sit, habeat contra se. Potentes etenim potenter tormenta patientur. Et adjecit: Legetque illud. Legem siquidem habere in mantica parum prodest, nisi fideliter custodiatur in anima. Legenda est ergo omnibus diebus vitae suae. Ex quibus liquido constat, quam necessaria sit principibus peritia litterarum, qui legem Domini quotidie revolvere lectione jubentur. Et forte quod sacerdotes legem quotidie legere jubeantur, non f
Abbreviated transcription (Latin):
notam ⁊ sacerdotibus pauentissime tamẽ et humillime in¬
dignantem nõ mõ ut imperatorẽ uenerata ẽ sed ut antisti¬
tem Qui leges tulerat quã pacienter tuli̾t sentenciam
sacerdotis mediolanensis Et ne sinam emosliti presbiteri
et principibus applandentis fuisse tenerã putes a regaliũ
usu suspensus ẽ princeps exclusus ab ecclesia ⁊ peniten¬
cam coactꝰ est explere sollempnem Bed quis eũ tante
necessitati subiecerat noluntas utiq subiecta iusticie dei
et legi eiis usquequaq obtemptns ⁊ nsi que metriç le¬
uitate scribunt᷑ dicxi̾s hũda ꝯtemptui ex hus quibꝰ filiũ
nisf̾it apud claudiũ claudianũ quis ip̃e in saczario morũ
extitit panas agnosces Cetorũ cũ premisse legis uerba
reuoluo singula michi uidentur omista ⁊ quasi spirit intel¬
ligenne fecundata menti occurrunt ¶Habebit ergo ĩgiit
secũ legem ꝓuidens ne ad dampnacionẽ suctm cum causa hrẽ

Expanded text:
notam, et sacerdotibus patientissime tamen et humillime innotam, et sacerdotibus patientissime tamen et humillime indignantem, non modo ut imperatorem venerata est, sed ut antistitem? Qui leges tulerat, quam patienter tulit sententiam sacerdotis Mediolanensis. Et ne sententiam emolliti presbyteri, et principibus applaudentis fuisse teneram putes, a regalium usu suspensus est princeps, exclusus ab ecclesia, et poenitentiam coactus est explere solemnem. Sed quid eum tantae necessitati subjecerat? Voluntas utique subjecta justitiae Dei, et legi ejus usquequaque obtemperans. Et nisi quae metrica levitate scribuntur, duxeris habenda contemptui, ex his quibus filium instruit apud Cl. Claudianum, quis ipse in sacrario morum exstiterit, paucis agnosces. Caeterum cum praemissae legis verba revolvo, singula mihi videntur onusta, et quasi spiritu intelligentiae fecundata menti occurrunt. Habebit ergo, inquit, secum legem, providens ne ad damnationem suam, cum eam habere
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacratusme leges que constringunt om̃i uitas sarent.
et tenerentur ab omnibꝰ nec illarũ esset quisquã ignarꝰ
insi ant publica utilitate. erroris dispendiũ ꝯpensaret. ti̾
miseracione etatis. a sexus infirmitate legittime a cerbi¬
patis entet aculeos Illorũ utiq gesta uirtutũ matamenta
sunt Uerba quot sunt. tot instituciones morũ Demq uitã
niciis subiugatis ⁊ captinatis quasi arcũ triũphalem con¬
secratũ postĩtati magnfice uirtutis titulis erererunt. fide¬
li confessione predicantes in omnibus quia nõ manus nr̃a¬
excelsa sed domnius fecit hec omia ⁊ quideu ꝯstantinus
Lomana ecclesia fundata ⁊ dotata ut cetera eiꝰ taceant
egregia benedictione ꝑpetua insignis Iustimctnus ⁊ leo qui
fueruit ex eo claret ꝙ totũ orbem satratiss nuis legibꝰ en¬
cleatis quasi quoddam templũ iusticie sacrare meruerunt
Nam de theodosio quid dicam queni isti birtutis hũer̃t
exemplar et ecclesia dei ob religionis ⁊ iusticie uenerabilẽ

Expanded text:
ut sacratissimae leges, quae constringunt omnium vitas, scirentur et tenerentur ab omnibus, nec illarum esset quisquam ignarus, nisi aut publica utilitate erroris dispendium compensaret, aut miseratione aetatis, aut sexus infirmitate legitimae acerbitatis evitet aculeos. Illorum utique gesta, virtutum incitamenta sunt; verba quot sunt, tot institutiones morum. Denique vitam, vitiis subjugatis et captivatis, quasi arcum triumphalem consecratum posteritati, magnificae virtutis titulis erexerunt, fideli confessione praedicantes in omnibus, quia non manus excelsa, sed Dominus fecit haec omnia. Et quidem Constantinus Romana Ecclesia fundata et dotata, ut caetera ejus taceantur egrfuerint ex eo claret, quod totum orbem sacratissimis legibus enucleatis, quasi quoddam templum justitiae sacrare studuerunt. Nam de Theodosio quid dicam, quem isti virtutis habuerunt exemplar, et Ecclesia Dei ob religionis et justitiae venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
que a domiõ instituta ẽ ad uindictam nllefattorũ
Datudem uero bonoruni ⁊ legibus deuocione ꝓmptis¬
sima fitiuletur ¶ Digna siguidem uox ẽ ut at
upator inctiestate Regnantis se legibꝰ allegatũ pn¬
apeni ꝓfiteri ¶Quia de uiris auctoritate pu̾cipis
pendet auctoritas. ⁊ reuera maiꝰ intꝑio ẽ submttere
legibus principatũ ut nil sibi princeps lice̾ opinet᷑ qd̾
a nisticie equitate discordet ¶Porro equitas ut leg̾¬
piti asserunt rerũ ꝯuemencia ẽ que cuncta coequiꝑat
racione ⁊ tu ꝑibus rebus paria nira desiderat In
om̃s equabilis tribuens unicuiq quod suũ ẽ Lex uero
eius interpres ẽ utpote cui equitatis ⁊ iusticie noluntas
motuit Unde ⁊ eam om̃i uerũ rerũ diuiuarũ ⁊ hũa
nazũ compotẽ esse tͥsppus asẜuit Ildeoq prestare om̃ibꝰ
bomis ⁊ malis ⁊ tam rerũ quam hom̃i principẽ ⁊ du¬
cem esse cui papilianus uir quidam niris expiets mꝰ et
demonstenes orator p̃potens uidẽt᷑ suffragari ⁊ ominũ

Expanded text:
quae a Domino instituta est, ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum, et legibus devotione promptissima famulatur? « Digna siquidem vox est, ut ait imperator, majestate regnantis, se legibus alligatum principem profiteri. » Quia de juris auctoritate principis pendet auctoritas; et revera majus imperio est, submittere legibus principatum; ut nihil sibi princeps licere opinetur, quod a justitiae aequitate discordet. CAP. II. Quid lesperiti asserunt, rerum convenientia est, quae cuncta coaequiparat ratione, et in paribus rebus paria jura desiderat, in omnes aequabilis, tribuens unicuique quod suum est. Lex vero ejus interpres est, utpote cui aequitatis et justitiae voluntas innotuit. Unde mpotem esse Chrysippus asseruit: ideoque praestare omnibus bonis et malis, et tam rerum quam hominum, principem et ducem esse. Cui Papinianus, vir quidem juris experientissimus, et Demosthenes, orator praepotens, videntur suffragari, et omnium
Abbreviated transcription (Latin):
litterarũ armate quoq milicie infimata ẽ manꝰ ⁊ ip̃iꝰ
principata quasi prestisa radir ¶Rec mirũ cũ siue
contradictõne septem illos qui dicti sunt sapientes incomꝑa¬
biliter antecessit nõ in opimone sapiencie sed uirtute Tũt
demde res publicas fore beatas asserunt sieas phy rege
sapiencia reges regnant ⁊ conditores legũ iusta discer¬
mnt ¶ꝑ me princpes inperant ⁊ potentes decer¬
uunt nisticiam Ego diligentes me diligo ⁊ qui mane

Expanded text:
 militiae infirmata est manus, et ipsius principatus quasi praecisa radix. Nec mirum, cum sine contradictione septem illos, qui dicti sunt sapientes, incomparabiliter antecessit, non in opinione sapientiae, sed virtute, tunc demum respublicas fore beatas asseruit, si eas philosoSapientia, reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Eg