comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio tua. ne extra naturam rerum euagari uirtus nr̃a uide¬
atur. et tremet sapiens. et dolebit. et expauescet. hi eni
omnes corporis sensus sunt. Ubi ergo calamitas. et ubi
illud malum uerum est: illic scil si ista animum detra¬
hunt. si ad confessionem seruitutis adducunt. si illi poe¬
nitentiam sui faciunt. Sapiens quidem uincit fortunam
uirtute: ac multi professi sapientiam: leuissimis nõnũ¬
quam minis exterriti sunt. Hoc loco nr̃m uicium est. Qi
idem a sapiente exigimus et a proficiente. Suadeo ad¬
huc mihi ista quȩ laudo nondum ꝑsuadeo etiam si per¬
suasissem nondum parata hẽrem: aut tam exercitata ut
Id omnes casus procurrerent. Quemadmõm lana quos¬
dam colores semel ducit: quosdam nisi sȩpius macerata
et recepta non perbibit: sic alias disciplinas ingenia cu
accepere: protinus p̃stant: haec nisi alte descendit: et diu
sedit: et animum non colorauit. sed infecit: nihil ex iis

Expanded text:
tio tua. Ne extra rerum naturam vagari virtus nostra videtio tua. Ne extra rerum naturam vagari virtus nostra videatur, et tremet sapiens et dolebit et expallescet. Hi enim omnes corporis sensus sunt Ubi ergo calamitas, ubi illud malum verum est? Illic scilicet, si ista animum detrahunt, si ad confessionem servitutis adducunt, si illi paenitentiam sui faciunt. Sapiens quidem vincit virtute fortunam, at multi professi sapientiam levissimis nonnumquam minis exterriti sunt. Hoc loco nostrum vitium est, qui idem a sapiente exigimus et a proficiente. Suadeo adhuc mihi ista, quae laudo, nondum persuadeo. Etiam si persuasissem, nondum tam parata haberem aut tam exercitata, ut ad omnes casus procurrerent. Quemadmodum lana quosdam colores semel ducit, quosdam nisi saepius macerata et recocta non perbibit; sic alias disciplinas ingenia, cum accepere, protinus praestant, haec, nisi alte descendit et diu sedit et animum non coloravit, sed infecit, nihil ex his,
Abbreviated transcription (Latin):
moueo. Memini de duab illum partibus eẽ composi¬
tum: altera est irrationabilis. hec mordet.urit. olet:
altera rationalis: hac in concussas opiniones ht. in tũbi¬
da est. et in cõmota. In hac positum est sũmum homĩs
bonum. ante ꝗͣ impleatur: in certa mentis uolutatio est
cum uero perfectum est: immota illa stabilitas est. Itaq
in choatus et ad summa procedens. cultorq uirtuts et̃
si appropinquat perfecto bono: sed ei nondum sum mã
manum imposuit. ibi interim cessabit et remutet aliqd
ex intentione mentis. nondum enim incerta trangressus ẽ
et nunc uersatur in lubrico. Beatus uero et uirtutis exact᷑
tunc se maxime amat cum fortissime expertus est et metu¬
enda cęteris si alicuius honesti ossicii prȩcia sunt: non t̃m
fert s amplexatur. multoq audire mauult: tanto melior
quanto felicior. Uenio nunc illo: quo me uocat exp̾ta¬

Expanded text:
moveo. Memini ex duabus illum partibus esse composimoveo. Memini ex duabus illum partibus esse compositum; altera est inrationalis, haec mordetur, uritur, dolet; altera rationalis, haec inconcussas opiniones habet, in trepida est et indomita. In hac positum est summum illud hominis bonum. Antequam impleatur, incerta mentis volutatio est; cum vero perfectum est, inmota illa stabilitas est. Itaque inchoatus et ad summa procedens cultorque virtutis, etiam si adpropinquat perfecto bono, sed ei nondum summam manum inposuit, ibit interim cessim et remittet aliquid ex intentione mentis. Nondum enim incerta transgressus est, etiamnunc versatur in lubrico. Beatus vero et virtutis exactae tunc se maxime amat, cum fortissime expertus est, et metuenda ceteris, si alicuius honesti officii pretia sunt, non tantum fert, sed amplexatur multoque audire mavult " tanto melior" quam "tanto felicior." Venio nunc illo, quo me vocat expecta
Abbreviated transcription (Latin):
modum resert animus nr̃. ad uera perspicienda calliga.
Da mihi adolescentem incorruptum. et ingenio uegeta¬
tum. dicem fortunanorem sibi uideri. qui omnia rerũ
aduersarum onera ceruice sustulit: ꝗͣ qui supra fortunã
extat. Non mirum est in tran quillitate non concuti. Il¬
lud mirare ibi extolli aliquem. ubi omnes depͥmunt
ibi stare. ubi omnes iacent. Quid est in tormentis: quid
est in aliis. quȩ aduersa appellamus mali. Haec ut opi¬
nor succidere mentem: et incuruari. et succum bere qͦ¬
rum nihil sapienti uiro põt euenire: stat rectus sub qͦ¬
libet pondere. nulla illum res minorem facit. nihil illi
eorum. quȩ ferenda sunt displicet. Nam quidquid ca¬
dere in hominem põt. in se cecidisse non querit᷑. Uẽs
suas nouit scit se aptum ẽẽ onen ferendo. Non educo
sapientem ex hominum numero nec dolores ab illo i¬
sicut ab aliqua rupe: nullum sensum admutente sub¬

Expanded text:
modum, refert; animus noster ad vera perspicienda caligat. modum, refert; animus noster ad vera perspicienda caligat. Da mihi adulescentem incorruptum et ingenio vegetum; dicet fortunatiorem sibi videri, qui omnia rerum adversarum onera rigida cervice sustollat, qui supra fortunam existat. Non mirum est in tranquillitate non concuti; illud mirare, ibi extolli aliquem ubi omnes deprimuntur, ibi stare ubi omnes iacent. Quid est in tormentis, quid est in aliis, quae adversa appellamus, mali ? Hoc, ut opinor, succidere mentem et incurvari et succumbere. Quorum nihil sapienti viro potest evenire; stat rectus sub quolibet pondere. Nulla illum res minorem facit; nihil illi eorum, quae ferenda sunt, displicet. Nam quicquid cadere in hominem potest, in se cecidisse non queritur. Vires suas novit. Scit se esse oneri ferendo. Non educo sapientem ex hominum numero nec dolores ab illo sicut ab aliqua rupe nullum sensum admittente sum
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicantis.ꝙ dicam paria bona ẽe eius qui triumphat. et
eius. qui ante currum uehitur inuictus animo. Non pu¬
tant enim fieri quidquid facere non possunt ex infirmita¬
te sua. de uirtute serunt sententiam. Quid miraris si uri
uulnerari occidi. alligari iuuat. aliquando etiam cuilib lu¬
xurioso frugalitas poena est.pigro supplicii loco labor est.de¬
licatis miseria est continentia. in dustriis desidiose studẽ
torqueri est. Eodem mõ hȩc ad quȩ omnes imbecilli sumꝰ
dura. atq intoleranda credimus: obliti qͣmultis tormen¬
tum sit uino carere: aut prima luce excitari. Non ista diffi¬
cilia sunt natura. s nos fluuidi. et inertes. Magno animo
de rebus magnis uidicandum est: alioquin uidebitur il¬
larum uicium ẽẽ: quod nr̃m est. Sie quedam rectissima
cum in aqua demissa sunt: speciem curui p̃fractiq uisen¬
tibus reddunt. Non tantum quid uideas. sed quem ad¬

Expanded text:
pericli tantis, quod dicam paria bona esse eius, qui triumphat, et pericli tantis, quod dicam paria bona esse eius, qui triumphat, et eius, qui ante currum vehitur invictus animo. Non putant enim fieri, quicquid facere non possunt; ex infirmitate sua de virtute ferunt sententiam. Quid miraris, si uri, vulnerari, occidi, alligari iuvat, aliquando etiam libet? Luxurioso frugalitas poena est, pigro supplicii loco labor est, delicatus miseretur industrii, desidioso studere torqueri est. Eodem modo haec, ad quae omnes inbecilli sumus, dura atque intoleranda credimus, obliti, quam multis tormentum sit vino carere aut prima luce excitari. Non ista difficilia sunt natura, sed nos fluvidi et enerves. Magno, animo de rebus magnis iudicandum est; alioqui videbitur illarum vitium esse, quod nostrum est. Sic quaedam rectissime, cum in aquam demissa sunt, speciem curvi praefractique visentibus reddunt. Non tantum quid videas, sed quemad
Abbreviated transcription (Latin):
na fortuta contendat. profecto sapientia infundet et tradet p¬
suadebit unum bonum ẽẽ quod honestum hoc nec remitti nͦ
intendi posse: non magis qͣ regulam. qua rectum probari sol
fiectes quidquid ex illa mutaueris in iuria est recti. Idem gͦ
de uirtute dicemus. et haec recta est flexuram non recipit. Ri¬
gidari quidem amplius. incendi non põt.hoc de omnibus
rebus iudicat. de hac nulla si rectior ip̃a fieri non põt nec
necẽe est respondeant ita paria sunt. Quid ergo inquis
iacere in conuiuio. et torqueri paria sunt.hoc mirum
uidetur tibi. Illud l magis admireris. iacere in conuiuio
malum est.torqueri in ęquuleo bonum est.si illud tũpi¬
ter: hoc honeste sit. Bona ista aut mala non efficit mateia
s uirtus. hoc ubicunq apparet. omnia ciusdem mensurȩ
ac p̃cii sunt. In oculos nunc mihi manus intemptat. ille
qui omnium animum aestimat ex suo quod dicam paiͣ¬

Expanded text:
nia fortuita contemnant, profecto sapientia nobis infundet et tradet. Pernia fortuita contemnant, profecto sapientia nobis infundet et tradet. Persuadebit unum bonum esse, quod honestum; hoc nec remitti nec intendi posse, non magis quam regulam, qua rectum probari solet, flectes. Quicquid ex illa mutaveris, iniuria est recti. Idem ergo de virtute dicemus: et haec recta est, flexuram non recipit. Rigida re quid amplius intendi potest ? Haec de omnibus rebus iudicat, de hac nulla. Si rectior ipsa non potest fieri, nnecesse est respondeant; ita paria sunt. "Quid ergo?" inquis, "iacere in convivio et torqueri paria sunt?" Hoc mirum videtur tibi? Illud licet magis admireris; iacere in convivio malum, in eculeo bonum est, si illud turpiter, hoc honeste fit. Bona ista aut mala non efficit materia, sed virtus. Haec ubicumque apparuit, omnia eiusdem mensurae ac pretii sunt. In oculos nunc mihi manus intentat ille, qui omnium animum aestimat ex suo, quod dicam pari
Abbreviated transcription (Latin):
meres: numerabis etiam in malis et infelicem socratem di¬
ces in carcere: infelicem catonem uulnera sua animosius ꝗͣ
fecerat retractantem. calamitosissimum omnium regulum
fidei poenas etiam hostibus seruare pendentem. Atqui nc̃o
hoc dicere: nec ex mollissimis quidem ausus est. Negant.n.
ulum eẽ beatum: sed tamen negant miserum academici ue¬
teres. Beatum quidem ẽẽ etiam inter hos cruciatus fatent᷑
sed non ad ꝑfectum nec ad plenum. Quod nullo mõ recipͥ
põt: nisi beatus est. in sum mo bono non est: quod sũmu
est supra se gradum non hẽt. Si modo illi uirtus in est. si il¬
lum aduersa non minuunt si manet eriam cum inimico
corpore in columis. Manet autem. uirtutem enim intelli¬
go animosam et excelsam quam incitat quicquid infestã
Niunc animum quem sepe in duunt generose indolis iu¬
uenes quos alicuius honestȩ rei pulchnitudo ꝑcussit ut õ¬

Expanded text:
eres, numerabis etiam in malis, et infelicem Socraten dieres, numerabis etiam in malis, et infelicem Socraten dices in carcere, infelicem Catonem vulnera sua animosius quam fecerat retractantem, calamitosissimum omnium Regulum fidei poenas etiam hostibus servatae pendentem. Atqui nemo hoc dicere, ne ex mollissimis quidem, ausus est. Negant enim illum esse beatum, sed tamen negant miserum. Academici veteres beatum quidem esse etiam inter hos cruciatus fatentur, sed non ad perfectum nec ad plenum. Quod nullo modo potest recipi; nisi beatus est, in summo bono non est. Quod summum bonum est, supra se gradum non habet, si modo illi virtus inest, si illam adversa non minuunt, si manet etiam comminuto corpore incolumis; manet autem. Virtutem enim intellego animosam et excelsam, quam incitat quicquid infestat. Hunc animum, quem saepe induunt generosae indolis iuvenes, quos alicuius honestae rei pulchritudo percussit, ut om
Abbreviated transcription (Latin):
luxus. Oĩs hos fertiles campos repentina maris inundatio
abscondet: aut in subitam cauernam considentis soli lapsuᷤ
adducet. Quid est ergo quare in digner aut doleam si exigͣ¬
o mom̃to publica fata p̃cedo. Magnus animus deo pareat
et quidquid lex uniuersi ubet sine cunctatione patiatur.
aut in meliorem emitit᷑ uitam. lucidius tranquilliusq in¬
ter diuina mansurus: aut certe sine ullo mansurus in com¬
modo suȩ naturȩ remiscebit᷑ et reuertet̾ in totum. Non ẽ¬
g̾ mi lucilli. m. catoni maius bonum honesta uita q̃ moͣs
honesta quoniam non intendit̾ uitus. Idem ẽẽ dicebat
socrates ueritatem et uirtutem quomõ illa non crescit:
sic ne uirtus quidem hẽt numeros suos plena est. Non
est itaq ꝙ mireris paria eẽ bona. et quȩ ex proposito sumẽ¬
da sunt. et quȩ subita res tulit. Nam si hanc in aqualitatem
recepis et fortiter torqueri in bonis in honis minonb nu¬

Expanded text:
luxus. Omnes hos fertiles campos repentina maris inundatio luxus. Omnes hos fertiles campos repentina maris inundatio abscondet aut in subitam cavernam considentis soli lapsus abducet. Quid est ergo quare indigner aut doleam, exiguo momento publica fata praecedo ? " Magnus animus deo pareat et quicquid lex universi iubet, sine cunctatione patiatur; aut in meliorem emittitur vitam lucidius tranquilliusque inter divina mansurus aut certe sine ullo futurus incommodo sui naturae remiscebitur et revertetur in totum. Non est ergo M. Catonis maius bonum honesta vita quam mors honesta, quoniam non intenditur virtus. Idem esse dicebat Socrates veritatem et virtutem. Quomodo illa non crescit, sic ne virtus quidem; habet numeros suos, plena est. Non est itaque quod mireris paria esse bona, et quae ex proposito sumenda sunt et quae si ita res tulit. Nam si hanc inaequalitatem receperis, ut fortiter torqueri in minoribus bonis muli
Abbreviated transcription (Latin):
cunq supra nos uides currere: et hec quib innixi atque
imposii sumus uelut solidissimis carpent᷑. atq desinent.i
Nulli non senectus sua est. in equalib ista spaciis. in eadem¬
q natura dimintit. Quidquid est non erit nec pibit: s re¬
soluetur. Nobis sollenne est. Froxima enim intuemur. ad
ulteriora non prospicit mens hebes et quȩ sequi torpor ao¬
dixerit. Alioquin fortius finem sui suorumq pateret: si spa
dissolui dissoluta componi. In hoc ope ȩternam artem
cuncta tempantis dei uerti.ltaq ut cato cum euum animꝰ
pcurrit diceret. omne humanum genus. quodq: est: qđq
erit. morte damnatum est. Omnes qui usq quaq rerui¬
pocuintur urbes: quȩq alienonum impiorum magna sunt¬
et decora ubi fuerint aliquando quęretur. et uario exicii ge¬
nere tollentur. alias destruent bella: alias desidia: paxq
ad inertiam uersa consumet: et magnis openbus exiciosa res

Expanded text:
aecumque supra nos vides currere, et haec, quibus inmixti atque aecumque supra nos vides currere, et haec, quibus inmixti atque inpositi sumus veluti solidissimis carpentur ac desinent. Nulli non senectus sua est; inaequalibus ista spatiis eodem natura dimittit. Quicquid est, non erit, nec peribit, sed resolvetur. Nobis solvi perire est, proxima enim intuemur; ad ulteriora non prospicit mens hebes et quae se corpori addixerit; alioqui fortius finem sui suorumque pateretur, si sdissolvi, dissoluta componi, in hoc opere aeternam artem cuncta temperantis dei verti. Itaque ut M. Cato, cum aevum animo percucurrerit, dicet: " omne humanum genus, quodque est quodque erit, morte damnatum est. Omnes, quae usquam rerupotiuntur urbes quaeque alienorum imperiorum magna sunt decora, ubi fuerint, aliquando quaeretur et vario exitii genere tollentur; alias destruent bella, alias desidia paxque ad inertiam versa consumet et magnis opibus exitiosa res,
Abbreviated transcription (Latin):
ruere. Omnia licet fiant. Iubam in regno suo non locoꝵ
noncia adiuuet non popularium pro rege suo uirtus ob¬
stinatissima. Uticensium quoq fides. malis fracta defici¬
at et scipionem in africa nominis sui fortuna destituat.
Olim promissum est. ne quid cato detrimentum caperet
uictus est tamen. et hȩc munera inter repulsas catonis.
tam magno animo feret aliquid sibi ad uictoriam qͣ ad
p̃turam obstitisse. Quo die repulsus cato est. lusit: qua
nocte piturus fuit. legit. codem loco hũit p̃tura. et uita
excedere Omnia quȩ acciderunt ferenda eẽ ꝑsuasit si¬
bi. Quid ni ille mutationem rei .p. forti et equo pat̾et᷑
animo : Quid enim est mutationis piculo exceptum ñ
terra non celum non totus hic rerum omnium contextuᷤ
quamuis deo agente ducat᷑ semꝑ tenehit hunc ordinem
S ulum ex hoc cursu aliquis dies deiiciet. Certis eunt
cuncta temporib. nasci debent. crescere: et extingui. q̃¬

Expanded text:
ruere." Omnia licet fiant; Iubam in regno suo non locorum ruere." Omnia licet fiant; Iubam in regno suo non locorum notitia adiuvet, non popularium pro rege suo virtus obstinatissima, Vticensium quoque fides malis fracta deficiat et Scipionem in Africa nominis sui fortuna destituat. Olim provisum est, ne quid Cato detrimenti caperet. "Victus est tamen." Et hoc numera inter repulsas Catonis; tam magno animo feret aliquid sibi ad victoriam quam ad praeturam obstitisse. Quo die repulsus est, lusit, qua nocte periturus fuit, legit. Eodem loco habuit praetura et vita excidere; omnia, quae acciderent, ferenda esse persuaserat sibi. Quidni ille mutationem rei publicae forti et aequo pateretur animo ? Quid enim mutationis periculo exceptum ? Non terra, non caelum, non totus hic rerum omnium contextus, quamvis deo agente ducatur. Non semper tenebit hunc ordinem, sed illum ex hoc cursu aliquis dies deiciet. Certis eunt cuncta temporibus; nasci debent, crescere, extingui. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sine contemnat te aliquis. Hoc nemo p̃stabit nisi qui pre¬
sentia bona exequauerit. quia nec bonum sine honesto ẽ.
nec honestum in omnib par est.Quid ergo nihil interest ĩ¬
ter pixturam Catonis et repulsam: Nihil interest utrum⁊
pharsaliea acie cato uincatur anuincat: hoc eius bonum
quod uictis partibus non põt uinci par erat illi bono. qͦ
uictor rediret in patriam.et componeret pacem. Quid ni
Parsit. eadem enim uirtute et mala fortuna uincitur. et oͣ¬
dinauir bona. uirtus autem non põt maior aut minor
fieri unius stature est. S cn. pompeius amutet exercitum.
S illud pulcherimum rei .p. p̾textum optima res. et pri¬
ma acies pompeianatum partium senatus sciens. arma unꝰ
praelio profligadunt᷑. tam magni ruina impii in totum de¬
siliet orbem. aliqua pars eius in aegypto. aliqua in hispaĩ¬
a cadet. Nec hoc quidem miserȩ rei .p. continget semel

Expanded text:
sine contemnat te aliquis." Hoc nemo praestabit, nisi qui sine contemnat te aliquis." Hoc nemo praestabit, nisi qui omnia bona exaequaverit, quia nec bonum sine honesto est et honestum in omnibus par est. " Quid ergo ? Nihil interest inter praeturam Catonis et repulsam? Nihil interest, utrum Pharsalica acie Cato vincatur an vincat ? Hoc eius bonum, quo victis partibus non potest vinci, par erat illi bono, quo victor rediret in patriam et conponeret pacem?" Quidni par sit? Eadem enim virtute et mala fortuna vincitur et ordinatur bona. Virtus autem non potest maior aut minor fieri; unius staturae est. " Sed Cn. Pompeius amittet exercitum, sed illud pulcherrimum rei publicae praetextum, optimates, et prima acies Pompeianarum partium, senatus ferens arma, uno proelio profligabuntur et tam magni ruina imperii in totum dissiliet orbem; aliqua pars eius in Aegypto, aliqua in Africa, aliqua in Hispania cadet. Ne hoc quidem miserae rei publicae continget, semel
Abbreviated transcription (Latin):
abibunt: si super illa eminueris. hoc liqueat nihil ẽẽ bõũ
nisi honestum et omnia incõmoda suo iure bona uocab
mana condicio. Non immerito. ad corpus enim respiciũt
reuertantur ad animum iam hominem deo metientur.
Enge te lucilli uirorum optime et relinque istum ludum
luterarum ph̃orum qui rem magnificentissimam aed sylla¬
bas uocant: qui animum minuta docendo demittunt. et cõ¬
terunt. Fies similis illis qui inuenerunt ista. non qui docẽt
et id agunt ut phĩa potius difficilis ꝗͣ magna uideatur.So¬
crates qui totam phĩam reuocauit ad mores: et hane sum¬
mam dixit cẽ sapientiam. bona malaq distinguere.seq̃re
inquit illos: si quid apud te hẽo auctoritatis. ut sis beatu̾
et te alicui stultum uideri sine. Quisquis uolet tibi contũe¬
liam faciat et iniuriam:tu tamen nihil patieris. si mõ tecũ
erit uirtus. Si uis inquit beatus eẽ. si fide bona uir bonus

Expanded text:
abibunt, si super illa eminueris. Hoc liqueat, nihil esse bonum abibunt, si super illa eminueris. Hoc liqueat, nihil esse bonum nisi honestum, et omnia incommoda suo iure bona vocabumana condicio; non inmerito. Ad corpus enim respiciunt. Revertantur ad animum; iam hominem deo metientur. Erige te, Lucili virorum optime, et relinque istum ludum literarium philosophorum, qui rem magnificentissimam ad syllabas vocant, qui animum minuta docendo demittunt et conterunt; fies similis illis, qui invenerunt ista, non qui docent et id agunt, ut philosophia potius difficilis quam magna videatur. Socrates qui totam philosophiam revocavit ad mores et hanc summam dixit esse sapientiam, bona malaque distinguere, "sequere," inquit, "illos, si quid apud te habeo auctoritatis, ut sis beatus, et te alicui stultum videri sine. Quisquis volet, tibi contumeliam faciat et iniuriam, tu tamen nihil patieris, si modo tecum erit virtus. Si vis," inquit, " beatus esse, si fide bona vir bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
dirigantur. Ignoranti quem portum petat. nullus suusi
uentus est. Necesse est ut multum in uita nr̃a casus possit
quia uiuimus casu. Quibusdam autem euenit ut quȩdã
scire se nesciant. quemad mõm quȩrimus sepe eos cum ꝗ¬
bus stamus. ita plęrunq summi boni finem ignoramuᷤ
appositum. Nec multis uerbis. nec circuitu longo quid sit
bonum sũmum colligis. Digyto ut ita dicam demõstrã¬
dum est. nec in multaᷤ spargendum. Quid enim ad rez
num bonum est quod honestum est. Cȩtera falsa et adulterina
bona sunt.Hoc si persuasens tibi. et uirtutem et ad amaueris.
amare enim parum est.quidquid illa contingerit:id tibi i
qualecunq aliis uidebitur. faustum felixq erit. et torq̃ri
si mõ tacueris ip̃o torquente securior. et egrotare si nõ ma¬
ledixeris fortunȩ:si non cesseris. morbo.Omnia deniq
quȩ cȩteris uidentur mala. et mansuescent. et in bonum

Expanded text:
derigantur. Ignorant, quem portum petat, nullus suus derigantur. Ignorant, quem portum petat, nullus suus ventus est. Necesse est multum in vita nostra casus possit, quia vivimus casu. Quibusdam autem evenit, ut quaedam scire se nesciant. Quemadmodum quaerimus saepe eos, cum quibus stamus, ita plerumque finem summi boni ignoramus adpositum. Nec multis verbis nec circumitu longo, quod sit summum bonum, colliges ; digito, ut ita dicam, demonstrandum est NUM BONUM EST QUOD HONbona sunt. Hoc si persuaseris tibi et virtutem adamaveris, amare enim parum est, quicquid illa contigerit, id tibi, qualecumque aliis videbitur, faustum felixque erit. Et torqueri, si modo iacueris ipso torquente securior, et aegrotare, si non male dixeris fortunae, si non cesseris morbo, omnia denique, quae ceteris videntur mala, et mansuescent et in bonum
Abbreviated transcription (Latin):
EUbinde me de rebus singulis consulis. oblitus nos uasto
O mari diuidi cum magna pars consilii sit in tempore
necẽẽ est euenire ut de quibusdam rebus tunc ad te ꝑferat᷑
sententia mea. cum iam contraria potior est.Consilia enim¬
in rebus aptantur. res nr̃ȩ feruntur. immo uoluunt᷑. ergo
consilium nasci sub consilium debet.et hoc quoq: tardum
est nimis. sub manu quidem aiunt nascatur. Quemadmͦ¬
dum autem inueniatur ostendam. quotiens quid fugien¬
dum sit aut quid petendum uoles scire: ad summum bo¬
num et ꝓpositum uitȩ tuȩ respice. Illi enim consentire deb
quidquid agimus. Non disponet singula. nisi cui iam uitȩ
suȩ sum ma proposita est. Nemo quamuis paratos hẽati
colores similitudinem reddet: nisi iam constet quid uelit
pingere: Ideo peccamus. quia de partibus uitȩ omnes deli¬
beramus. de tota nemo deliberat. Scire debet quid peta
ille: qui sagittam uult emitere: et tunc dirigere: et manu
moderartȩlum. Errant consilia nr̃a. quia non hñt quo

Expanded text:
ubinde me de rebus singulis consulis oblitus vasto nos mari dividi. Cum magna pars consilii sit in tempore, necesse est evenire, ut de quibusdam rebus tunc ad te perferatur sententia mea, cum iam contraria potior est. Consilia enim rebus aptantur. Res nostrae feruntur, immo volvuntur. Ergo consilium nasci sub diem debet; et hoc quoque nimis tardum est; sub manu, quod aiunt, nascatur. Quemadmodum autem inveniatur, ostendam. Quotiens, quid fugiendum sit aut quid petendum, voles scire, ad summum bonum, propositum totius vitae tuae, respice. Illi enim consentire debet, quicquid agimus; non disponet singula, nisi cui iam vitae suae summa proposita est. Nemo, quamvis paratos habeat colores, similitudinem reddet, nisi iam constat, quid velit pingere. Ideo peccamus, quia de partibus vitae omnes deliberamus, de tota nemo deliberat. Scire debet quid petat ille, qui sagittam vult mittere, et tunc derigere ac moderari manu telum. Errant consilia nostra, quia non habent, quo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ supuacua ẽẽ: et inimica credituri fuimus rõni: nunc
expientię credimus. quod facere solent qui serius exeunt
et uolunt tempus celeritate reparare: calcar addamus. haec
etas optime facit adhaee studia. lam disputauit. iam uicia
primo feruore adolescentiȩ indomita laxauit. non multu
superest ut extinguat᷑. Et quando inquis tibi proderat is¬
tud quod in exitu discis. aut in quam rem: in hanc ut ex¬
exeam melior. Non est tamen qđ existimes ullam atate
aptiorem eẽ ad bonam mentem ꝗͣ quȩ se multis expimen¬
tis longa ac frequenti rerum patientia domuit. quȩ ad
salutaria mitigatis affectibus uenit. hoc est breue huius i¬
boni tempus.Quisquis senex ad sapientiam puenit ãnis
puenit. Uale:¬

Expanded text:
quae supervacua esse et inimica credituri fuimus rationi, nunc quae supervacua esse et inimica credituri fuimus rationi, nunc experientiae credimus. Quod facere solent, qui serius exierunt et volunt tempus celeritate reparare, calcar addamus; haec aetas optime facit ad haec studia; iam despumavit. Iam vitia primo fervore adulescentiae indomita lassavit, non multum superest ut extinguat. "Et quando," inquis, "tibi proderit istud, quod in exitu discis, aut in quam rem ? " In hanc, ut exeam melior. Non est tamen quod existimes ullam aetatem aptiorem esse ad bonam mentem quam quae se multis experimentis, longa ac frequenti rerum paenitentia edomuit, quae ad salutaria mitigatis adfectibus venit. Hoc est huius boni tempus; quisquis senex ad sapientiam pervenit, annis pervenit. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
bam et eruditum. erexeram aures. destitutus sum. Nihil
uidi. nihil audiui quod concupiscerem.atq reuerterer.
Si hoc sentis. si hoc loqueris. aliquid perfectum est. Maloi¬
gnoscas ocio meo q̃ inuideas. ocium inquis seneca cõmen¬
das. mihi ad epicureas uoces dilaberis. Ocium tibi comm̃¬
do in quo maiora agas et pulchiiora ꝗͣ quȩ reliquisti. Pul¬
sare superbas potentium fores: digerere in lr̃am senes orboᷤᷤ.
plurimum in foro posse inuidiosa potentia. ac breuis est
et si uerum existimes sordida. Ille me gra forensi longe añ¬
cedet. Ille stipendiis militarib et quęsita per hoc dignitate
ille clientium turba. Tanti ab hominib uinci. dum a me
fortuna uincatur cuius turbe par ẽẽ non possum. plus ht̃
gratiȩ. Utinam quidem hoc propositum sequi olim fuis¬
iset animus tibi. utinam de uita beata non in conspectu
mortis ageremus s nunc quoq moramur. Multa enim

Expanded text:
bam et eruditum. Erexeram aures; destitutum sum. Nihil bam et eruditum. Erexeram aures; destitutum sum. Nihil vidi, nihil audii, quod concupiscerem, ad quod reverterer." Si hoc sentis, si hoc loqueris, aliquid profectum est. Malo ignoscas otio meo quam invideas. "Otium," inquis, "Seneca, commendas mihi? Ad Epicureas voces delaberis." Otium tibi commendo, in quo maiora agas et pulchriora quam quae reliquisti; pulsare superbas potentiorum fores, digerere in litteram senes orbos, plurimum in foro posse invidiosa potentia ac brevis est et, si verum aestimes, sordida. Ille me gratia forensi longe antecedet, ille stipendiis militaribus et quaesita per hoc dignitate, ille clientium turba; est tanti ab omnibus vinci, dum a me fortuna vincatur, cui in turba par esse non possum; plus habet gratiae. Utinam quidem hoc propositum sequi olim fuisset animus tibi! Utinam de vita beata non in conspectu mortis ageremus! Sed nunc quoque non moremur. Multa enim,
Abbreviated transcription (Latin):
lius frequenti cibo fulcit. alius interposito ieunio coipus
ochaurit. et purgat. l quorum pedes dolor repetit. aut ui¬
no. aut balneo abstinent. In cȩtera negligentes. huic a quo sẽ¬
per infestantur occurrunt:sic in animo nr̃o sunt quasi cau¬
sarie partes. quib adhibenda curatio est.quid in ocio facio:
ulcus meum curo. si onderem tibi pedem turgidum. liui¬
dam manum. aut contracti cruris aridos neruos ꝑmittes
mihi in unoloco iacere: et fouere morbum meum. Ma¬
ius malum est hoc quod non possum tibi ostendere in
pectore tuo collectio et uomica est. Nolo laudes.nolo di¬
cas. o magnum uirum contempsit omnia. et damnatis hu¬
manȩ uitę furoribus fugit. nihil damnaui. nisi me: Non ẽ
quod proficiendi causa ad me uenire uelis. Erras qui hinc
aliquid auxilii spas. non medicus sed aeger hic hĩtat. Ma¬
lo illa cum discesseris dicas ego istum hominem bt̃m puta¬

Expanded text:
lius frequenti cibo fulcit, alius interposito ieiunio corpus lius frequenti cibo fulcit, alius interposito ieiunio corpus exhaurit et purgat. Ii, quorum pedes dolor repetit, aut no aut balineo abstinent. In cetera neglegentes huic, a quo saepe infestantur, occurrunt; sic in animo nostro sunt quaedam quasi causariae partes, quibus adhibenda curatio est. Quid in otio facio ? Ulcus meum curo. Si ostenderem tibi pedem turgidum, lividam manum aut contracti cruris aridos nervos, permitteres mihi uno loco iacere et fovere morbum meum. Maius malum est hoc, quod non possum tibi ostendere; in pectore ipso collectio et vomica est. Nolo nolo laudes, nolo dicas: " o magnum virum ! contempsit omnia et damnatis humanae vitae furoribus fugit." Nihil damnavi nisi me. Non est quod proficiendi causa venire ad me velis. Erras, qui hinc aliquid auxilii speras; non medicus, sed aeger hic habitat. Malo, cum discesseris, dicas: " ego istum beatum hominem puta
Abbreviated transcription (Latin):
fundunt. Idem tibi faciendum est. alioquin non deerũt
qui prosequantur. Multi apta transeunt: condita et ob
stiusa rimant᷑. Turem signata sollicitant.Uile uidetur
quidquid patet. aperta effracturus p̃teriit. hos mores ha¬
bet ppłs: hos imperitissimus quisquis in secreta irrumpere¬
cupit. Optimum itaq est non iactare ocium suum. lactãdi
autem genus est nimis latere: et a conspectu hominum sece¬
dere. Ille tarenti se abdidit. ille neapoli inclusus. ille mul¬
tis annis. non transiit domus suȩ limen. Conuocat turbam
quisquis ocio suo aliquam fabulam imposuit. Cum seces¬
seris non est agendum hoc ut de te homines loquaniur s
nes de aliis libentissime faciunt: de te apuel te male existĩa.
assuesce et dicere uerum et audire: Illud autem maxime
tracta quod in te ẽe infirmissimum senties. Nota hẽt quisq
corporis sui uicia. Itaq alius uomitu leuat stomachum.a¬

Expanded text:
fundunt; idem tibi faciendum est. Alioqui non deerunt, fundunt; idem tibi faciendum est. Alioqui non deerunt, qui semper sequantur. Multi aperta trstrusa rimantur. Furem signata sollicitant. Vile videtur quicquid patet. Aperta effractarius praeterit. Hos mores habet pcupit. Optimum itaque est non iactare otium suum. Iactandi autem genus est nimis latere et a conspectu hominum secedere. Ille Tarentum se abdidit, ille Neapoli inclusus est, ille multis annis non transit domus suae limen. Convocat turbam, quisquis otio suo aliquam fabulam inposuit. Cum secesseris, non est hoc agendum, ut de te homines loquantur, sed nes de aliis libentissime faciunt, de te apud te male existima; adsuesces et dicere verum et audire. Id autem maxime tracta, quod in te esse infirmissimum senties. Nota habet sui quisque corporis vitia. Itaque alius vomitu levat stomachum, a
Abbreviated transcription (Latin):
Onsilio tuo accedo absconde te in ocio. sed et ip̃m
ocium absconde hoc te facturum stoicorum etiam sine p̃¬
cepto ad exemplum licet scias. S ex p̃cepto quoq facias
et tibi etiam cum uoles approbabis. Nec ad omnem rem
p. mittimus: nec semper nec sine ullo fine. Prȩterea cũ
sapienti rem .p. ip̃o dignam dedimus .i. mundum: non
est extra rem.p. etiam si recesserit: immo fortasse relictoi
uno angulo in maiora atq: ampliora transit. et cȩlo ĩpo¬
situs intelligit: cum sellam aut tribunal ascenderet qͣ
humili sederit loco. Depono hoc apudte: nunꝗͣ plus a¬
gere sapientem qͣ cum in conspectu eius diuina atq hu¬
mana uenerunt. Nunc ad illud reuertor. quod suadere
tibi coepam ut ocium tuum ignotum sit. Non est ꝙ ĩ
nomen impone.Ualitudinem et imbecillitatem uocato
et desidiam. Gloriari iners ambitio est. Animalia quae¬
dam ne inueniri possint uestigia sua. circa ip̃m cubile cõ¬

Expanded text:
Consilio tuo accedo; absconde te in otio. Sed et ipsum Consilio tuo accedo; absconde te in otio. Sed et ipsum otium absconde. Hoc te facturum Stoicorum etiam si non praecepto, at exemplo licet scias. Sed ex praecepto quoque facies ; et tibi et cui voles adprobabis. Nec ad omnem rem publicam mittimus nec semper nec sine ullo fine. Praeterea, cum sapienti rem publicam ipso dignam dedimus, id est mundum, non est extra rem publicam, etiam si recesserit, immo fortasse relicto uno angulo in maiora atque ampliora transit et caelo inpositus intellegit, cum sellam aut tribunal ascenderet, quam humili loco sederit. Depone hoc apud te, numquam plus agere sapientem, quam quom in conspectum eius divina atque humana venerunt. Nunc ad illud revertor, quod suadere tibi coeperam, ut otium tuum ignotum sit. Non est quod nomen inpone; valetudinem et inbecillitatem voca et desidiam. Gloriari otio iners ambitio est. Animalia quaedam ne inveniri possint, vestigia sua circa ipsum cubile con
Abbreviated transcription (Latin):
gni uiri animum et ab opinionib uulgi secede paulisper
Cape quantam debes uirtutis pulcherrimȩ ac magnificẽ¬
tissime sp̃em quȩ nobis non sertis sed sudore et sanguine
colenda est. Aspice M. Catonem saucio illi pectori puris¬
simas manus ad mouentem et uulnera parum demissa la¬
xantem. utrum tandem illi dicturus es. Uellem ꝙ uelles
s moleste fero infeliciter quod agis. Hoc loco mihi deme¬
trius nr̃ occurrit qui uitam securam et sine occursionib
quod te concites: cuius denunciatione: et incursu firm̃ita¬
tem animi tui temptes: s in ocio in concusso iacere non ẽ
tranquillitas malicia est. Atalus stoicus dicere solebat. ma¬
tam honestȩ rei. ac seuerȩ nunqͣ molle quicꝗ imponam.
Uror s inuctus. Quid ni hoc optabile sit non ꝙ urit me
ignis. sed q non uincit. Nihil est uirtute p̃stantius nihil
pulchrius et bonum est. et optabile quidquid ex huius¬

Expanded text:
gni viri animum et ab opinionibus volgi secede paulisper. gni viri animum et ab opinionibus volgi secede paulisper. Cape, quantam debes, virtutis pulcherrimae ac magnificentissimae speciem, quae nobis non ture nec sertis, sed sudore et sanguine colenda est. Adspice M. Catonem sacro illi pectori purissimas manus admoventem et vulnera parum alte demissa laxantem. Utrum tandem illi dicturus es " vellem quae velles " et "moleste fero" an "feliciter quod agis" ? Hoc loco mihi Demetrius noster occurrit, qui vitam securam et sine ullis fortunaquod te concites, cuius denuntiatione et incursu firmitatem animi tui temptes, sed in otio inconcusso iacere non est tranquillitas; malacia est. Attalus Stoicus dicere solebat: " matam honestae rei ac severae numquam molle nomen inponam. Uror, sed invictus. Quidni hoc optabile putem — non quod urit me ignis, sed quod non vincit ? Nihil est virtute praestantius, nihil pulchrius. Et bonum est et optabile, quicquid ex huiu
Abbreviated transcription (Latin):
sit memorabilem mori et in aliquo ope uirtutis. cum aliqͦ
tormenta fortiter patitur: omnib uirtutib utitur fortassẽ¬
cum una in promptu sit et maxime appareat patientia ⁊
qua nullum initur consilium: quȩ suadet. quod effuge̾
non possis qͥ fortissime ferre. Illic est constantia. quȩ de¬
uici loco non põt et propositum nulla ui extorquere dit
dimittit. Illic est indiuiduus ille comitatus uirtutum ꝗd¬
quid honeste fit una uirtus facit. s ex consilii sententiai
quod autem ab omnib uirtutib comparatur etiam si o¬
ab una fieri uidet᷑ optabile est. Quid tu existimas ea tan¬
tum optabilia ẽẽ quȩ per uoluptatem et ocium ueniunt:
quȩ excipiuntur foribus ornatis. sunt quȩdam tristes uolu¬
tates. bona sunt quȩdam nota. quȩ non gratulantium coe¬
tu. s adornantium uenerantiumq celebrant᷑. Ita tu non
putas regulum optasse ut ad poenas ꝑueniret. Indue ma¬

Expanded text:
sit memorabilem mori et in aliquo opere virtutis? Cum aliquis sit memorabilem mori et in aliquo opere virtutis? Cum aliquis tormenta fortiter patitur, omnibus virtutibus utitur. Fortasse una in promptu sit et maxime appareat patientia. Cqua nullum initur consilium, quae suadet, quod effugere non possis, quam fortissime ferre. Illic est constantia, quae deici loco non potest et propositum nulla vi extorquente dimittit. Illic est individuus ille comitatus virtutum: quicquid honeste fit, una virtus facit, sed ex consilii sententia. Quod autem ab omnibus virtutibus conprobatur, etiam si ab una fieri videtur, optabile est. Quid? Tu existimas ea tantum optabilia esse, quae per voluptatem et otium veniunt, quae excipiuntur foribus ornatis ? Sunt quaedam tristis voltus bona. Sunt quaedam vota, quae non gratulantium coetu, sed adorantium venerantiumque celebrantur. Ita tu non putas Regulum optasse, ut ad Poenos perveniret ? Indue ma
Abbreviated transcription (Latin):
bit: Ouȩdam uota apta et professa sunt cum particulati
fiunt quedam latent cum uno uoto. multa comp̃hensa
sunt tanꝗ̃ opto mihi uitam honestam. Uita aut̃ honesta
actionib uariis constat. In hac est reguli arca. Catonis scis¬
sum manu sua uulnus. Rutili exilium. calix uenenatus q
Socratem transtulit e carcere in cęlum. Ita cum optaui mi¬
hi uitam honestam: et haec optaui sine quib interdum ho¬
nesta non põt eẽ. O terq quaterq beati quis ante ora pr̃u
troiȩ sub moenib altis contigit oppetere. Quid interest o¬
ꝑtes haec alicui an optabile fuisse fatearis: Decius se prõ re
p. deuouit: et in medios hostes concitato equo mortem pe¬
tens irruit. Alter post hunc paternę uirtutis aemulus cõ¬
ceptis sollennib ac iam familiarib uerbis in aciem confer¬
tissimam incurrit. De hoc sollicitus tantum ut litaret. Optabi¬
lem rem putas bonam mortem. Dubitas ergo an optimum

Expanded text:
vit ? " Quaedam vota aperta et professa sunt, cum particulatim vit ? " Quaedam vota aperta et professa sunt, cum particulatim fiunt, quaedam latent, cum uno voto multa conprensa sunt. Tamquam opto mihi vitam honestam. Vita autem honesta actionibus variis constat; in hac est Reguli arca, Catonis scissum manu sua vulnus, Rutili exilium, calix venenatus, qui Socraten transtulit e carcere in caelum. Ita cum optavi mihi vitam honestam, et haec optavi, sine quibus interdum honesta non potest esse. O terque quaterque beati. Quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis Contigit oppetere ! Quid interest, optes hoc alicui an optabile fuisse fatearis ? Decius se pro re publica devovit; in medios hostes concitato equo mortem petens inruit. Alter post hunc, paternae virtutis aemulus, conceptis sollemnibus ac iam familiaribus verbis in aciem confertissiman incucurrit, de hoc sollicitus tantum, ut litaret, optabilem rem putans bonam mortem. Dubitas ergo, an optimum
Abbreviated transcription (Latin):
optabilem: s nec abominandam quidem quia uoto purũ
bonum peti debet et tranquillum et extra molestiam posi¬
tum. Ego dissentio:quare: primum quia fieri non põt ut a¬
liqua res bona quidem sit si optabilis non sit. Deinde si uir¬
tus optabilis est: nullum autem sine uirtute bonum et õe
bonum optabile est. Deinde etiam si tormentoꝵ fortis pati¬
entia optabilis: etiam nunc interrogo fortitudo necne op¬
ptabilis est. Atqui picula contemnit et prouocat. pulchẽ¬
rima pars eius maximeq mirabilis uia est non cedere igni¬
bus obuiam ur uulnerib. interdum tela ne uitare quidẽ
s excipere pectore. Si fortitudo optabilis est et tormenta
patienter ferre optabile est. Hoc enim fortitudinis semper
est. sed separa ista ut dixi nihil erit.quod faciat errorem
Non enim pati tormenta optabile s pati fortiter. Illud op¬
pto fortiter quod est uirtus. quis tamen unꝗͣ hoc sibi optꝰ¬

Expanded text:
optabilem, sed ne abominandam quidem, quia voto purum optabilem, sed ne abominandam quidem, quia voto purum bonum peti debet et tranquillum et extra molestiam positum. Ego dissentio. Quare ? Primum quia fieri non potest, ut aliqua res bona quidem sit, sed optabilis non sit. Deinde si virtus optabilis est, nullum autem sine virtute bonum est, omne bonum optabile est. Deinde etiam tormentorum fortis patientia optabilis est. Etiamnunc interrogo: nempe fortitudo optabilis est? Atqui pericula contemnit et provocat. Pulcherrima pars eius maximeque mirabilis illa est, non cedere ignibus, obviam ire vulneribus, interdum tela ne vitare quidem, sed pectore excipere. Si fortitudo optabilis est, et tormenta patienter ferre optabile est; hoc enim fortitudinis pars est. Sed separa ista, ut dixi; nihil erit quod tibi faciat errorem. Non enim pati tormenta optabile est, sed pati fortiter. Illud opto "fortiter," quod est virtus. " Quis tamen umquam hoc sibi opta
Abbreviated transcription (Latin):
tabile sit. Si bonum est inquis fortiter torqueri et magͦ
animo uti et patienter. egrotare.sequitur ut ista optabilia
sint. Nihil autem uideo ex istis uoto dignum. neminem c̾¬
te adhuc scio eo nomine uotum soluisseq flagellis cęsus es¬
set. aut podagra distortus: aut .equuleo longior sc̃us. Dis¬
tingue mi lucilli ista et intellige inhis eẽ aliquid optandũ.
tormenta abeẽ a me uelim: sed si sustinenda suerint. ut me
in illis fortiter honeste animoseq geram optabo. quid ni
ego malim non incidere bellum. s si in ciderit ut uulnera
ut famem ut omne quod bellorum necessitas affert geneo¬
se feram optabo. Non sum tam demens ut.egrotare cupi¬
am. s si egrotandum fuent ut nihil intemperanter nihꝰ
effoeminate faciam optabo. Ita non in commoda optabi¬
lia sunt: sed uirtus qua pferuntur in cõmoda. quidam ex
nr̃is existunant omnium nr̃oꝵ fortem tolerantiam non esse

Expanded text:
tabile sit. "Si bonum est," inquis, "fortiter torqueri et magno tabile sit. "Si bonum est," inquis, "fortiter torqueri et magno animo uri et patienter aegrotare, sequitur, ut ista optabilia sint. Nihil autem video ex istis voto dignum. Neminem certe adhuc scio eo nomine votum solvisse, quod flagellis caesus esset aut podagra distortus aut eculeo longior factus." Distingue, mi Lucili, ista, et intelleges esse in iis aliquid optandum. Tormenta abesse a me velim; sed si sustinenda fuerint, ut me in illis fortiter, honeste, animose geram, optabo, Quidni ego malim non incidere bellum ? Sed si inciderit, ut vulnera, ut famem et omnia,quae bellorum necessitas adfert, generose feram, optabo. Non sum tam demens, ut aegrotare cupiam; sed si aegrotandum fuerit, ut nihil intemperanter, nihil effeminate faciam. optabo. Ita non incommoda optabilia sunt, sed virtus, qua perferantur incommoda. Quidam ex nostris existimant omnium istorum fortem tolerantiam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
cus: et illa manu reges duos uicit: tronca. Uale:
Tactionib imtium faciam. Uer aperire se coepit.
s iam inclinatum in aestatem. quo tempore calere de¬
bebat intepuit. nec adhuc illi fides est. sepe .ii. in hyemez
reuoluitur. Uis scire ꝗͣ dubium adhuc sit. nondum me
commuto frigido ueri. adhuc rigor est in frigore: Hoc
est inquis nec calidum nec frigidum pati. Itaꝰ est mi lu¬
cilli. lam etas mea contenta est suo frigore: uix media
regelatur aestate. itaq maior pars uesfimentis tegitur.
Ago gratias senectutiꝙ me lectulo affixit. quid ni gr̃as
ili hoc nomine agam: quidquid debebam nolle: non
possum. Cum libellis mihi plurimus sermo est.si quan¬
do interuenerunt eplȩ̨ tuę tecum ẽẽ mihi uideor. et
sic afficior animo tanꝗͣ tibi non rescribam. sed responde¬
am. Itaq et de hoc quod quęris quasi colloquendo tecu
quale sit una scrutabimur. Quęris an omne bonum op¬

Expanded text:
cus et illa manu trunca reges duos vicit. VALE. Seneca cus et illa manu trunca reges duos vicit. VALE. Seneca initium faciam, ver aperire se coepit, sed iam inclinatura in aestatem, quo tempore calere debebat, intepuit nec adhuc illi fides est. Saepe enim in hiemem revolvitur. Vis scire, quam dubium adhuc sit ? Nondum me committo frigidae verae, adhuc rigorem eius infringo. "Hoc est," inquis, " nec calidum nec frigidum pati." Ita est, mi Lucili; iam aetas mea contenta est suo frigore. Vix media regelatur aestate. Itaque maior pars in vestimentis degitur. Ago gratias senectuti, quod me lectulo adfixit. Quidni gratias illi hoc nomine agam ? Quicquid debebam nolle, non possum. Cum libellis mihi plurimus sermo est. Si quando intervenerunt epistulae tuae, tecum esse mihi videor et sic adficior animo, tamquam tibi non rescribam, sed respondeam, Itaque et de hoc, quod quaeris, quasi conloquar tecum, quale sit, una scrutabimur. Quaeris, an omne bonum op
Abbreviated transcription (Latin):
tia et cum fortuna rixata. ego non dubitem. quin magis
laudem truncam illam et retorridam manum muciiꝰ. qͣ
cuiuslibet fortissimi saluam. Stetit hostium: flamaꝵq
contemptor: et manum suam in hostili foculo distillante
ꝑspectauit donec Porsena cuius poenȩ fauebat głiȩ ĩui¬
dit et ignem inuito eripi iussit.Hoc bonum quid inter
prima non numerem tantoq: maius putem ꝗͣ illa secuã
et intentata fortunȩ quanto rarius est hostem amissa
manu uicisse ꝗͣ armata: Quid ergo inquis hoc bonum
tibi optabis: quid ni. hoc enim nisi qui põt optare ñ
põt facere. an potius optem ut laxandos articulos exso¬
letis meis porrigam. ut muliercula. aut aliquis in muli¬
erculam ex uiro uersus digitulos meos ducat: Quid ni¬
ego feliciorem putem mucium qui sic tractauit ignem qͣ¬
si illam manum tractatori p̃stitisset. In integrum restitu¬
it quidquid errauerat. confecit bellum inermis ac man¬

Expanded text:
tia et cum fortuna rixata. Ego dubitem, quin magis tia et cum fortuna rixata. Ego dubitem, quin magis laudem truncam illam et retorridam manum Mucii quam cuiuslibet fortissimi salvam? Stetit hostium flammarumque contemptor et manum suam in hostili foculo destillantem perspectavit, donec Porsenna, cuius poenae favebat, gloriae invidit et ignem invito eripi iussit. Hoc bonum quidni inter prima numerem tantoque maius putem quam illa secura et intemptata fortunae, quanto rarius est hostem amissa manu vicisse quam armata? "Quid ergo?" inquis, "hoc bonum tibi optabis ? " Quidni ? Hoc enim nisi qui potest et optare, non potest facere. An potius optem, ut malaxandos articulos exoletis meis porrigam ? Ut muliercula aut aliquis in mulierculam ex viro versus digitulos meos ducat ? Quidniego feliciorem putem Mucium, quod sic tractavit ignem, quasi illam manum tractatori praestitisset ? In integrum restituit quidquid erraverat; confecit bellum inermis ac man
Abbreviated transcription (Latin):
die suo. Ait enim si uesicȩ et exulcerati uentris tormẽta
tolerarem: ulteriorem doloris accessionem non recipiẽtia
ẽẽ nihilominus sibi illum bt̃m diem. Beatum autem di¬
em agere: nisi qui est in summo bono non põt. Ergo et
apud epicurum sunt hȩc bona. quȩ males non expiri: s
uitȩ clausulam imposuit.cui epicurus extrema uoce gras¬
ageret. Permitte mihi lucilli uirorum optime aliquid au¬
dacius dicere: si ulla bona maiora aliis ẽẽ possent: hȩc egͦ
ius enim est difficilia pstrinxisse: ꝗͣ laeta moderari. Eadẽ
ratione fit scio ut aliquis felicitatem bene.et ut calamita¬
tem fortiter ferat. Eque ẽẽ fortis põt qui pro uallo secu¬
rus excubuit nullis hostibus castra temptantib et quii
succisis poplitibus in genua se excepit nec arma dimisit.
macte uirtutis esto sanguinolentis et ex acie redeuntib
dicitur. Itaq hȩc magis laudauerim bona excitata et fo¬

Expanded text:
die suo. Ait enim se vesicae et exul erati ventris tormenta die suo. Ait enim se vesicae et exul erati ventris tormenta tolerare ulteriorem doloris accessionem non recipientia, esse nihilominus sibi illum beatum diem. Beatum autem agere, nisi qui est in summo bono, non potest. Ergo et apud Epicurum sunt haec bona, quae malles non experiri, sed vitae clausulam inposuit, cui Epicurus extrema voce gratias egit. Permitte mihi, Lucili virorum optime, aliquid audacius dicere: si ulla bona maiora esse aliis possent, haec ego,ius est enim difficilia perfringere quam laeta moderari. Eadem ratione fit, scio, ut aliquis felicitatem bene et ut calamitatem fortiter ferat. Aeque esse fortis potest, qui pro vallo securus excubuit nullis hostibus castra temptantibus et qui succisis poplitibus in genua se excepit nec arma dimisit; " macte virtute esto " sanguinolentis ex acie redeuntibus dicitur. Itaque haec magis laudaverim bona exercita et for