comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hrigis. Teamoides. aues egypti.⁊ appellate alo¬
co nͥ incomon ꝑut. Nam cateruatim auolare dñt
ex egypio ad alium locũ iuxta meminonis sepultrũ.
anno ad dilunũ uenurat. ⁊ cũ biduo cͥcũ uolauint.
t̃cia mentides pagña uicissim se unguib rostrisq

Expanded text:
iae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum,anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque
Abbreviated transcription (Latin):
garita. pͥma candidaꝵ gemmaꝵ. quã ĩn marga¬
ritã aiunt uocatã qd̾ in conculis maris hoc genꝰ
Lapidũ inueniatur. Iñ ẽ enĩ in carne conglee
calculus natus. sicut in carne hostree p̃ciosissi¬
bro piscis Lapillus gignitur. aut de celesti rore
que certo anni tp̃r conglee auriunt. ex quib me¬
garitis quidã imiones uocantur. aptũ nom̃ ha¬
bentes. qd̾ tantũ unus nũquã duo uł plures h¬
mul repperiuntur. meliores aũt candide mars

Expanded text:
garita, prima candidarum gemmarum, quam Indi margaritam aiunt vocatam, quod in conculis maris hoc genus lapidum inveniatur. Inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscisbro piscis lapillus: gignitur autem de caelesti rore, quem certo anni tempore cocleae hauriunt. Ex quibus margaritis quidam uniones vocantur, aptum nomen habentes, quod tantum unus, numquam duo vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is aũt curatio aut ex contrariis aut ex simi
lib adhibet᷑. Ex contrariis ut frigidũ calido. uł
ligat᷑a enĩ ip̃a nõ eadẽ menbris ⁊ uulnerib õĩb
s similis simili coaptatur. q̃ duo etiã ip̃a adiu¬
toria noib suis significant. Nã antidotũ g̃ce.¬
qd̾ latine ex contrario datũ dicitur. Contraria.ni.
acontrari is medicine curantur. At contra ex si¬
mili. ut pigra int̃pretatur amara quia gustus eiꝰ
amarus ẽ. ex conuenienti enĩ nom̃ accep̾it. quia
amaritudo morbi amaritudine solui soluet.
Om̃ia aũt medicam̃ta ex ꝓpͥis causis hñt uoca¬

Expanded text:
Omnis autem curatio, aut ex contOmnis autem curatio, aut ex contlibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido, vel Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus suis significant. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, ut πικρὰ, quae interpretatur amara, quia gustus eius amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Om
Abbreviated transcription (Latin):
morboꝵ substantias. Ds Remediis et me
dicaciNIS. Medicine curatio sꝑnenda ñ
c̃. Meminimus enĩ ⁊ esaiã ⁊ ezechielẽ lãgũe¬
ti aliquid medicinale mandasse. ⁊ paulus a¬
płs timotheo modicũ uinũ ꝓdẽe dixit. Cura¬
uo aũt morboꝵ trib gnͣib constat. farma¬
la quã latim medicamina uocant. cirurgia
quã latin manuũ oꝑationẽ appellant. manꝰ
iñ apud grecos ciros uocatur. Dieta quã lati¬
n regułã nuncupant. est enĩ obẜuatio legis
iute. Sunt aũt om̃iũ curationũ spẽs .iii.
pͥmũ genus dieticũ. Scd̾m farmaceuticũ. T̃ ciũ
crurgiũ. Dieta ẽ obẜuantia legis ac uite. Far¬
matia ẽ medicam̃toꝵ curatio. Cirorgia. ferra¬
ntoꝵ incisio. Nã ferro exciduntur que me¬
dicam̃toꝵ ñ senserint medicinã. aAntiquior .n.
medicina herbis tm̃ ⁊ sucis erat. Talis enĩ meden¬
di ut sus cepit. dem̃ ferro ⁊ cet̃is medicam̃tis.

Expanded text:
morborum substantias. De morborum substantias. De dicaminibus . Medicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharmaceta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia est ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. 4. Antiquior autem medicina herbis tantum et succis erat. Talis namque medendi usus coepit; deinde ferro et caeteris medicamentis. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
statur natura. mediocriter aũt gaudet. un et
qui pigm̃ta ⁊ antidota satis uł assidue bib̾int
iiantur. immoderatio enĩ om̃is: non salutẽ
s pꝰquã fulminis ictu esculapius interiit: int̾¬
dita fertur medendi cura. ⁊ ars simul cũ auc¬
tore defecit. Latuitq ꝑ annos pene quingen¬
tos usq adtp̃s artarxerxis regis ꝑsaꝵ. t̃c eam
reuocauit in lucẽ ypocras ab asclepio patre
enitus m insula coho. E ⁊ribus henesib
medicoꝵ. Hii itaq tres uiri totidẽ herese ᷤ
inuenerunt. ꝓͥma methodica inuenta ẽ ab
apolline que remedia sectatur ⁊ carmina.
esculapio. que ñ indicioꝵ signis s solis constat
xꝑim̃tis. Tercia logica .i. rationalis inuenta
uł egritudinũ qualitatib artis curã rationa
ntione adhibita ꝑscrutatus ẽ. enpirici enĩ ex¬
gentiã solũ sectantur. Loici exꝑientie rationẽ
adiungunt. Methodici nec elementoꝵ rationẽ
obẜuant. nec tpr̃a. nec etates. nec causas. s solas

Expanded text:
statur natura, mediocri autem gaudet; unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue biberint, vexantur. Immoderatio enim omnis, non salutem,Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, intedicta fertur medendi cura; et ars simul cum auctore defecit, latuitque per annos pene quingentos usque ad tempus Artaxerxis regis Persarum. Tunc eam revocavit in lucem Hippocrates Asclepio patre genitus in insula Coo. De tribus haeresibus medicorum . Hi itaque tres viri totidem haereses invenerunt. Apolline, que remedia sectatur et carmina. Esculapio, que non indiciorum signis, sed solis constat experimentis. Tertia logica, id est rationalis ab am causas ratione tionabiliter perscrutatus est. Enpirici enin experientiam solam sectantur: Logici experientiae rationem adiungunt: Methodici nec elementorum rationem observant, nec tempora, nec aetates, nec causas, sed solas
Abbreviated transcription (Latin):
Omẽm aũt linguã unusquisq hommũ siue g̃cã
siue latmã siue cẽtaꝵ gentiũ: aut audiendo p
tenere. aut legendo ex preceptore accipe.
linguã nesciat. Nam quid aliud putan ni
pio mundi dũ dicẽt fiat lux: inuennt disual¬

Expanded text:
Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive ceterarum gentium aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore acciperelinguam nesciat. Nam quid aliud putandus pio mundi, dum diceret: 'Fiat lux,' inveniri di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduodec̃ celi signa describunt. siderũ cursuł na¬
scentiũ mores. actus. euenta. p̃dicare conantur .i.
quis quali signo fuerit natus. aut quẽ effectum
habeat uite qui nascitur. Hii qui sũt uulgo ma¬
thematici uocantur. Cuius suꝑstitionis genus con¬
stellationis latini uocant.i. notationis siderũ.
quo modo se habeat cũ quis nascitur. Primũ aũt¬

Expanded text:
per duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu naper duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quale signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum aut
Abbreviated transcription (Latin):
monũ responsa accipiunt. ¶Aruspices nũcupati
quasi horaꝵ inspectores. Diei enĩ horas in agendis
negotiis oꝑibq custodiunt. ⁊ quid ꝑ singula tp̃ra
obseruare debeat hõ intendunt. Hii etiã exta pe¬
cudũ aspiciunt ⁊ ex eis futura p̃dicunt. S Auguros
sunt. qui uolatus auiũ ⁊ uoces intendunt. aliaq sig¬
na reꝵ uł obyuationes ĩꝓuisas hominib occurren¬
obseruant. Dicta aũt sunt auspicia quasi auium
spicia. ⁊ auguria quasi auiũ garria. hoc ẽ auiũ uo¬
ces ⁊ lingue. Ite auguriũ quasi auigeriũ qd̾ aues
gerunt. Duo sunt aũt gnã auspicioꝵ. uñũ ad ocu¬
los. altum ad aures ꝑtinens. Ad oculos scilicet uolat᷑.
ad aures uox auiũ. ¶ Phitones apitio apolline dicti.
qd̾ is auctor fuerit diuinandi. ¶Astrologi dicti:
eo qd̾ mn astris auguriantur. ¶ Genetliatici appellati
ꝑꝑ nataliũ considerationes dieꝵ. Genesis enĩ hõiũ

Expanded text:
monum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, monum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, quasi horarum inspectores: dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes inprovisas hominibus occurrenobservant. Dicta autem sunt auspicia quasi avium spicia, et auguria quasi avium garria, id est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens: ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium. § 6. Pythones a Pythio Apolline dicti, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellatipropter natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum
Abbreviated transcription (Latin):
satandos: cadaueri sanguis adicitur. Nã amare de¬
mones sanguinẽ dicunt. Idõq quotiens nig̾man¬
la fit: cruor aque miscetur. ut colore sangumis
facilius ꝓuocentur. ¶ Idromantii ab aqua dicti.
s̃ eñ ydromantia in aque inspectione umbras
demonũ euocare. ⁊ ymagines. uł ludificationes
eoꝵ uidere. ibiq ab eis aliqua audire. Uili adbibito
sanguine etiã inferos di ꝑhibentur sciscitari. Qd̾
genus diuinationis a prosis fertur allatũ. Uaro dic̃
diuinationis quattuor ẽe gn̾a. terrã. aquã. a erẽ.
igñe. Hinc geomantiã. Idromantiã. eromantiã.
pyromantiã. dictã. Diumi dicti quasi dõ pleni. Di¬
uinitate enĩ se plenos assimulant. ⁊ astutia qͣdã
fraudulenta hominib futura coniectant. Duo st̃
enĩ gnã diuinationis: Ars. ⁊ furor. Incantatores
dicti sunt: qui art̃e uerbis ꝑagunt. Carioli uocati
ꝑꝑ quod circa aras idoloꝵ nefarias p̃ces emittunt.
⁊ funesta sacrificia offerunt. hisq celebritatib de¬

Expanded text:
sanguis adjicitur. Nam amare daemones sanguinem dicunt: ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicit: est enim hydromantia, in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam ab inferis perhibentur sciscitari: quod genus divinationis a Persis fertur allatum. Varro dicit divinationis quatuor esse genera: terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam. 14. Divini dicti, quasi Deo pleni; divinitate enim se plenos assimilant, et astutia quadam fraudulenta hominibus futura conjectant. Duo sunt autem genera divinationis, ars et furor. 15. Incantatores dicti sunt qui artem verbis peragunt. 16. Ariolpropter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus dae
Abbreviated transcription (Latin):
palmes iĩtatus pͥons anni flagello. cognominat᷑q
ob similitudinẽ rei qđ̃ in ea parte qua deciditur ex
ueti sarm̃to ꝓminens utriq mallei speciẽ tenet.
toriũ grecie qd̾ intrat mare. ⁊ꝑ milia quraquag̃ita
ꝓtenditur. ubi unda seua ẽ ita. ut ꝑsequi nauigan¬
tes uideatur. Hoc aũt ꝓmunctoriũ a malleo rege

Expanded text:
palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet.torium Graeciae, quod intrat mare, et per milia quinquaginta protenditur; ubi unda ita saeva est ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promuntorium a Maleo rege
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ lime lux ẽ ⁊ sidum ⁊ lucernaꝵ ⁊ coruscatioñ
⁊ quaꝵ cũq reꝑ ita fulgentiũ. s illa lux appellat᷑
dies cui nox p̃cedenti recedentiq succedit. Sicut
⁊ in speluncis amplis tenebre sunt. in quaꝵ abdi¬
ta lux irrũpere oppositã molẽ ñ sinitur. Sunt
itaq tenebre quia lux ñ ẽ ibi. totũq illud spa¬
ciũ locus ẽ carens luce. ñ tñ tales tenebre accepe¬
runt uocabulũ noctis. s ille que meã terre par¬
tẽ succedunt un remouetur dies. Uir̃o. Lux

Expanded text:
nam et lunae lux est et siderum et lucernarum et coruscationum et quarumque rerum ita fulgentium - sed illa lux appellatur dies, cui nox praecedenti recedentique succedit. Sed et in speluncis amplis, in quarum abdita lux inrumpere per obpositam molem non sinitur, sunt utique tenebrae, quia lux non est ibi, totumque illud spatium locus est carens luce; nec tamen tales tenebrae acceperunt uocabulum noctis, sed illae, quae in eam terrae partem succedunt, unde remouetur dies. sicut non
Abbreviated transcription (Latin):
edicina ẽ que corporis uł tuetur uł restaurat
slutẽ. cuius mat̾ia uersatur in morbis ⁊ uulne¬
ib. Adhanc itaq ꝑtinet ñ ea tm̃ que ars eoꝵ
ehibet qui ꝓprie medici nõantur: s etiã cib
ipotus tegm̃ ⁊ tegumen defensio. Deniq om̃is

Expanded text:
edicina est quae corporis vel tuetur vel restaurat salutem: cuius materia versatur in morbis et vulneribus. Ad hanc itaque pertinent non ea tantum quae ars eorum exhibet, qui proprie Medici nominantur, sed etiam cibus et potus, tegmen et tegumen. Defensio denique omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cata aũt consuetudo q in cõi ẽ u̾su. Lex ẽ ꝯstitutio
ppłi quã maiores natu cũ plebib sanxert̃. Nam ꝙ
rex ut imꝑator edicit: constitutio uł edictũ uocatur.
Institutio equitatis duplex ẽ. Nũc in legib nunc in
mõib. Int legẽ aũt ⁊ mores hoc int̃ ẽ. qd̾ lex scͥpta ẽ.
mos uõ est uetustate ꝓbata consuetudo. siue lex non
scͥpta. Nam lex alegendo uocata quia scͥpta ẽ. mos

Expanded text:
e . Lex est constitutio puli, quam maiores natu cum plebibus sancierunt. Nam quod Rex vel Imperator edicit, constitutio vel edictum vocatur. Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est, mos vero est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Nam lex a le
Abbreviated transcription (Latin):
dia illa fabulosa iuenta. ht̃ uenas eret coloris
sudor ⁊ croci sapore uim. Media. nomina dicta
quia ex parte greca sunt ⁊ ex parte latina. eadẽ
⁊ notha. quia corrũpunt ultimas sillabas manen¬
tib priorib. ut apud grecos. alexandros. me¬
andros. Apud nos. alexander. meander. Dicta ai
notha. quẽadmodũ nothus dr̃ quisquis de dr¬
leguminis opulentioris. Esis. Medica dicta: qr
a medis tͣnslata ẽ in grecia. tp̃r quo eam exerses
rex ꝑsaꝵ inuasit. Hec semel seritur ⁊ dec̃e annis
ꝑmanet. ita ut quater uł sexies possit ꝑ annũ re¬
bor cuius nom̃ etiã carminib mantuanis incla¬
ruit. Asporticia pͥmũ amedis um̃n ⁊ uocabulũ sũp¬
sit. Hanc greci cedromelã. latini citriã uocãt. qd̾
luit. cũ tradat ex illo foueri animã. Hec arbor
tura. partĩ acerba. partĩ ad huc inflore sunt pol¬
ta. qd̾ ceteris arborib raꝵ ẽ. P6ł. Medicat s¬

Expanded text:
dia illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Iquia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de diima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum rebor cujus nomen etiam in carminibis Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis, unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρὸμηλον, Latini citriam vocant, quod elligi voluit cum tradat ex illa foveri animam. Haec arbor ea partim acerba, partim matura, partim adhuc in flore sunt posita, quod in caeteris arboribus rarum est. 9. Mella,
Abbreviated transcription (Latin):
latim sole longius discedente pars om̃is subterior
illuminatur donee efficiatur quinta decima luna
tunc sole occidente oritur. ut quisquis occioude
solẽ obfuauit cũ cũ ceꝑit ñ uidet: conuers
orientẽ lunã surgere uideat. atq m erilia parie
cũ e ceꝑit ꝓpinquare illã parte adnos conuertor
Qa ñ illustratur donec ad cornua redeat.
stratur sursũ ẽ ad celũ. ad terrã uõ illa qu tadu¬
suꝑiore parte illustratur: tanto magis ab pãte
qua terris auertit nõ pot̃ eciꝑt radios soliꝰ. et
ꝓpterea uidetur decrescere. Illud certe manise

Expanded text:
latim, sole longius discedente, pars omnis subterior latim, sole longius discedente, pars omnis subterior illuminatur, donec efficiatur quintadecima lunaenim sole occidente oritur, ut quisquis occidentem solem obseruauerit, cum eum coeperit non uidere, conuersus ad orientem lunam surgere uideat — atque inde ex alia parte, cum ei coeperit propinquare, illam partem ad nos conuertere, qua non inlustratur, donec ad cornua redeat astratur, sursum est ad caelum, ad terram autem illa, quam radisuperiore parte illustratur, tanto magis 31 ab ea parte quam terris avertit, non potest excipere radios solis, et propterea videtur decrescere. 4. Illud certe manifes
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt ꝓͥũ cã habere lum̃. s globũ cius dimidum
lucere. dimidiũ aũt obscurũ ẽẽ. ⁊ dũ mouet᷑ in c¬
culo suo eandẽ partẽ qua lucet paulatĩ ad tertas¬
part̃e que obscura ẽ corã oculis habeas nichil can¬
doris uidebis. ⁊cũ ceꝑis illam candidã parc̃e pauli¬
tm ad oculos conuertere: pͥmũ ueluti cornua ẽ¬
doris uidebis. Dehinc sensim crescit dones tota pa
candens opponatur oculis ⁊ nichil obscarũ ilt̃ius
partis uideatur. quã si denuo paulatĩ conuerti
incipit obscritas apparere ⁊ candor minui donce
iter ad cornua redeat ac si totus candor ab oculis
auertatur ⁊ sola iteꝵ obscura illa pars possit ude
qd fieri dicunt quando lum̃ lune uidetur esceit
usq ad quintã decimã. trursus usq adtrinmã
minui ⁊ redire ad cornua donec penitus nichil in
ea lucis appartat. At contra alii dicunt ũ habae¬
or ẽ. hinc euenit ut quando subillo ẽ parte u¬
ore luceat. Inferiore uõ qua ht̃ adt̾ras obscura t¬

Expanded text:
dicunt suum habere, sed globum eius dimidium lucere, dimidium autem obscurum esse; dum autem mouetur in circulo suo, eandem partepartem, quae obscura est, si coram oculis habeas, nihil candoris aspicies; cum coeperis illam candidam partem paulatim ad oculos convertere, primum veluti cornua candoris videbis; dehinc sensim crescet, donec tota pars candens opponatur oculis, et nihil obscurum alterius partis videatur; quam si denuo paulatim converteris, incipit obscuritas apparere, et candor minui, donec iterum ad cornua redeat, ac sic totus candor ab oculis avertatur, et sola iterum obscura pars possit videri. Quod fieri dicunt, cum lumen lunae videtur crescere usque ad quintamdecimam, et rursus usque ad tricesimam minui, et redire ad cornua, donec penitus nihil in ea lucis appareat. 3. At contra alii dicunt or est. Hinc evenit ut, quando sub illo est, parte superiore luceat, inferiore vero, quam habet ad terras, obscura
Abbreviated transcription (Latin):
ta acolore ppłoꝵ. greci enĩ ngrũ mauron uocãt. Sic̃
enĩ gallia acandore ppłi: ita mauritania anigrore no¬
cuius pͥma ꝓuincia: mauritania sitifensis ẽ. q̃ sitin
habuit oppidũ. aquo uocabulũ traxisse regio ꝑhibet᷑.
Mauritama uõ cesariensis colie cesarea ciuitas fuit.
nom̃ ꝓuincie ex ea dictũ. Utreq gͥ ꝓuincie sibi cõ¬
iuncte: ab oriente numidiã ht̃. a sept̃etrione mare
magnũ. ab occasu flum̃ in albã. ameridie monte ax¬
trixim. qui discernit inter fecundã terrã ⁊ harenas
iacentes usq ad occeanũ. Mauritania tingitania: a
tngi raetropolitana huius ꝓuincie ciuitate uocata ẽ.
Hec ultima africe exurgit amontib septẽ. habẽs ab
oriente flumen malbam. aseptẽtrione fretũ gadita¬
nũ. ab occidente occeanũ ad lauticũ. ameridie gallulũ
gentes usq ad occeanũ hesꝑiũ. ꝑerrantes regio gignit
feras. simias. dracones.⁊ structiones. olim etiã ⁊ ele¬
phantũ plena fuit. quos sola nunc india parturit.

Expanded text:
ta a colore populorum. Graeci enim nigrum μἇυρον vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigredine no provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. 11. Mauritania vero Caesariensis Colonia, Caesaria civitas fuit, et nomen provinciae ex ea datum. Utraeque igitur sibi conjunctae ab Oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui discernit inter fecundam terram, et arenas jacentes usque ad Oceanum. 12. Mauritania Tingitana a Tingi metropolitana hujus provinciae civitate vocata. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab Oriente flumen Malvam: a Septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit.
Abbreviated transcription (Latin):
oritur. Lucifer. stella que om̃iũ maxima ⁊ clarior
ẽẽ uidetur. Nam quẽadmodũ sol ⁊ luna ita ⁊ hec ũ¬
bra facit. ista igit᷑ orientẽ solẽ p̃cedit. atq mane nũ¬
tians: tenebras noctis lumine sui fulgoris aspergit.
nouẽ. Lucifer dictus eo ꝙ int̃ omĩa sidera plus lu¬
eo qd̃ iubar lucis effundat. s ⁊ splendor solis ⁊ lune
ac stellaꝵ iubar uocatur. qd̃ in modũ iube radii
ip̃oꝵ extendantur. Fertur aũt qd̾ hec stella oriens
lucifeꝵ. occidens uesꝑum facit. dequa poeta. ⁊ alt̾no

Expanded text:
itens, quae ominum maxima et clarior esse videtur. Nam quemadmodum sol et luna, ita haec umbram facit. Ista igitur orientem solem praecedit, atque mane nuntians tenebras noctis lumine sui fulgoris dispergit.idorus: Lucifer dictus, eo quod inter omnia sidera plus luicitur, eo quod jubar lucis effundat. Sed et splendor solis ac lunae et stellarum jubar ideo vocatur, quod in modum jubae radii ipsorum extendatur. Luciferum, occidens vesperum facit. De quo Statius: Alterno
Abbreviated transcription (Latin):
eñi peꝑit cum lia: laudẽ dñi retulit dicens. Nunc super
hoc confitebor dño. ⁊ ob id uocatus ẽ iuida. aconfessione
alibi appellatus ẽ lebbeus fig̾atũ nom̃ ht̃ acorde ꝙ nos di¬
minutiue corculũ possumus appellare. ip̃e in alio eugłista
taddcus scribitur. quẽ eccłastica tradit historia missum
edissam ad abgarũ regẽ. Iudas scariothes. uł auico in
quo ortus ẽ. uł extribu isachar uocabulũ sũpsit quodã
p̃sagio futuri in condẽpnationẽ sui. isachar eñĩ int̃p̃r
merces. ut significarctur p̃ciũ ꝓditionis quo uendidit
dñm sicut scriptũ ẽ. Tacceꝑunt mercedem meã triginta

Expanded text:
eperit eum Lia, laudem Domino retulit, dicens: Nunc super hoc confitebor Domino. Et ob id vocatus est Juda. A confessione alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iudas Iscariotes vel a vico in quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum sumpsit, quodam pmerces: ut significaretur pretium proditoris, quo vendidit Dominum: sicut scriptum est. Acceperunt mercedem meam, triginta
Abbreviated transcription (Latin):
lante patre maiore. Matheus. in hebreo donatus
exprimitur. idem appellatur leui extribu qua ortus
fuit. in latino aũt ex oꝑe publicani nom̃ accepit. qr
ex publicanis fuit electus. ⁊ in apłatũ tͣnslatus. Qa
dicuntur qui cadẽ tractant ac uendunt. Es .s. Mat
as qui inter apłos sine cognomine solus habetur.n¬
terpretatur donatus ut subaudiatur ꝓuda. Iste eñi
uocari quia ꝑ quandã iuris solẽpnitatẽ in familuam
tͣnsit mariti. tabule enĩ matrimoniales instrumenta
emptionis sue sunt. alias sicut matrona ẽ mat̃ pͥmi
pueri.i. quasi mater nati: ita mater filias illa ẽ que
plures enixa ẽ. Nam familia eduob ẽẽ incipit. ¶l¬
trona ẽ que ia nupsit. ⁊ dicta matrona quasi matei
nati. uł quia mater iã fieri pot̃. un ⁊ matrimoniũ d¬
ctũ. Distinguitur aũt inter matronã ⁊ matr̃ famil
tatẽ in familiã mariti tͣnsierunt. It̃ int̃ inenal¬

Expanded text:
aserunt. M 58 MATHEUS in hebreo donatus exprimitur; idem appellatur Levi ex tribu a qua ortus est. In latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. M dicuntur, qui eadem tractant ac vendunt.# MATas, qui inter Apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Iuda. Iste enim vocari, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati, ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. trona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et matrimonium dictum. Distinguitur autem inter matronam et matrem, et tatem in familiam mariti transierunt. Monoga
Abbreviated transcription (Latin):
tes sunt. loca gͦ ⁊ terre spacia in orbe terraꝵ. multaᷤᷤ
inse contiñet ꝓuincias. sicut incorpore locus ẽ pars
una multa inse continens m̃bra. sicut ⁊ domus in¬
se multa continens cubicula. sic t̃ra ⁊ loca dicunt᷑
traꝵ spacia. quoꝵ partes sunt ꝓuincie sicut ĩsi
frigia. ingallia retia. in ispania betica. Nã asia.
locus. ꝓuincia asie frigia. troia regio frigie. iliũ
ciuitas troie. P Eł. Locant. collocant. constituũt.

Expanded text:
 nam loca et terrae spatia in orbe terrarum multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est pars una, multa in se continens membra; sicut et domus, multa in se habens cubicula: sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quorum partes sunt provinciae; sicut in Asia Phrygia, in Gallia Raetia, in Hispania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas
Abbreviated transcription (Latin):
sti tp̃s nõ scribebantur. s ꝓ.z. duas. ss. ponebent.
gramatice artis littere commues existunt qs
ubrarii ⁊ calculatores sequuntur. quaꝵ disciplis
uelut quedã gramatice artis enfantia ẽ. ũn. ⁊ cã
uarro litt̃atioñe uocat. Littere aũt sũt indus

Expanded text:
sti tempus non scribebantur, sed pro z duas ss scribebant, grammaticae artis litterae communes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
Mathematici .i. genetliatici. dicti ꝑꝑ nataliũ ꝯsidera¬
dienẽ dieꝵ. genasis enĩ hominã ꝑ .xii. celi signa descri¬
bunt. liderũq cursu nascentiũ mores. actus euenta.
pdicare cenanun.i. quis quali signo fu̾it natus. aut
quẽ exitũ habrat iute qua nascitur. Hui ut diximus¬
quomcdio se habeant cũ quisq nascit᷑. pͥmũ aũt idem
stellaꝵ interpretes magi nuncupabantur sicut
de his legitur. qui in eugłio natũ xp̃m annuntiaus¬
runt. Postea hoc nomine soli mathematici. cuiꝰ an
scientia us ad eugłiũ fuit concessa. ut xp̃o edito: neno
exin natiuitatẽ alicuius de celo int̃pretaret᷑. Matii

Expanded text:
 natalium consideratione dierum. Genesim enim hominum per duodecim celi signa describunt siderumque cursu, nascentium mores, actus et eventus predicare conantur, id est quis quali signo fuit natus aut quem effectum habeat vite qui nascitur. Hi vulgo mquomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicui
Abbreviated transcription (Latin):
albi. alii purpurei. alii rosei reꝑiunt᷑. similes flo¬
rib mali punici. Negant medici mali punici ci¬
bo corpora nr̃a nutriri. s eo sic opponãt utendum.
ut medicare potius ñ alere uideatur. Malũ ꝑsicũ.
cuius breuis ad modicũ uita concessa ẽ: tͥũ generũ
fertur ẽe. duracinus. armeniacus. ⁊ pessimꝰ. Malũ.¬
dupliciter appellatur. unũ qd̾ hõ facit. altet̃
qd̾ patitur. Qd̾ facit: peccatũ ẽ. qd̾ patitur : pera
ut sit ⁊ dolor ⁊ metus. Malus granata. arbori

Expanded text:
albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur eDupliciter malum appellatur: unum, quod homo facit, alterum, quod patitur. Quod facit, peccatum est; quod patitur, poena. ut sit et dolo
Abbreviated transcription (Latin):
libidines. sicut libido ulciscendi que ira uocat᷑. sicut
libido habendi pecuniã que auaricia nõatur. sicut li
do głandi que iactantia nõatur. Gunt multe ut dic¬
reꝵ tñ cũ libido dr̃: neq cuius rei lib. do sit additur.
ñ solet animo occurrert n illa t̃m qua obscene partes
aũt sibi ñ solum tm corpus nec solũ extͥnsecus ueꝵ
etiã intͥnsecus uendicat. totũq cõmouet hominẽ. ãiq
ea uoluptas sequatur qua maior in corporis uolupta¬
tib nulla ẽ. Ita ut mom̃to ipso tpr̃is qñ ad eius ꝓue¬
nitur extremũ pene om̃is acies ⁊ quasi uigilia cogitati¬
sibi ꝓpͥe nom̃ obtinuit. quia in carne corruptibili plꝰ
cẽtis seuit. Dicta aũt libido eo qd libeat alienũ pudo¬
rẽ. Libidinosus dr̃ ab eo quod facit quod lib. Libidi¬
nosus alibo qui puellaꝵ corpore pingitur. Libido. u

Expanded text:
libidines, sicut libido ulciscendi, quae ira vocatur; sicut libido habendi pecuniam, quae avaritia nominatur; sicut libdo gloriandi, quae jactantia nuncupatur. Et cum sinrerum, tamen, cum libido dicitur neque cuius rei libido sit additur, non fere adsolet animo occurrere nisi illa, qua obscenae partes autem sibi non solum totum corpus nec solum extrinsecus, uerum etiam intrinsecus uindicat totumque commouet hominem animi ea uoluptas sequatur, qua maior in corporis uoluptatibus nulla est; ita ut momento ipso temporis, quo ad eius peruenitur extremum, paene omnis acies et quasi uigilia cogitatisibi proprie nomen obtinuit, quia in carne corruptibili plus caeteris saeuit. Dicta autem libido eo quod libeat alienum pudo. Libidinosus, ab eo quod facit quod libet. Libidinosus a Libero, qui puellarum corpore pingitur. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
Oros̃. Licia nuncupata qd̃ ab oriente adiuncta ci¬
cilie sit. Nã ab ortu ht̃ ciciliã. ab occasu ⁊ meridie
mare. a sept̃etrione cariã. ibi ẽ mons cymera qui
nocturnis estib igne ex alat. sicut in cicilia ethna.
⁊ ueseuus in campania. Edlb. Licia sunt quib
stamina telaꝵ ligantur. quasi ligia. Uirs̃. Licie

Expanded text:
o. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat: sicut in Sicilia Aetna et Vesuvius in Campania. De stamina ligantur, quasi ligia. Ordire
Abbreviated transcription (Latin):
plis pꝰ egyptũ in parte africe pͥma ẽ. hec incipit
aciuitate parethonio ⁊ montib catabathinon in
sdo mari usq ad aras philenoꝵ ertenditur. pꝰ se
st usq ad occeanũ meridianũ gent̃e libie ethiopũ
giramantũ. hinc ⁊ ab oriente egyptus. a sept̃etone
mare libicũ. ab occasu syrtes maiores ⁊ troglotit.
untra quos insula calipso ẽ. ameridie ethopicus
anus. Libia cyrenensis in parte africe. pͥma est
aprene urbe. metropoli. que ẽ in eius finib nũcu¬
pata. huic ab oriente egrptus ẽ. ab occasu fyrtes ma¬
lores ⁊ trogodite. a septẽtrione mare libicũ. a meri¬
dt esmopia.⁊ barbaroꝵ uarie nationes. ⁊ solitudi¬
ss inaccessibiles. que ⁊̃ basiliscos serpentes creat.

Expanded text:
POLIS post Aegyptum in parte Africae prima est. haec incipit a ciuitate Parethonio et montibus Catabathmon, inde secundo mari usque ad aras Philenorum extenditur. post se habet usque ad oceanum meridianum gentes Libyoaethiopum et Garamantum. huic est ab oriemare Libycum, ab occasu Syrtes majores et Troglodytae, contra quos insula Calypso est: a meridie Aethiopicus am. Libya Cyrenensis in parte Africae prima est, a Cyrene urbe metropoli, quae est in eius finibus, nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est, ab occasu Syrtes maiores et Trogodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae nationes et solitudines inaccessibiles, quae etiam basiliscos serpentes creant.
Abbreviated transcription (Latin):
im̃pretatur additus. dixit enĩ lia qñ peꝑit eũ.
ĩ ãbigens de amore uiri. nũc mecũ erit uir m̃s
uia peperi ei tres filios. Leuia. lenia. ut donat᷑.
liuathan.i. ẜpens de aquis. quia in huius scłi
nare uolubili uersatur astutia. Leuian aũt in¬
t̃pretatur additam̃tũ eoꝵ. quoꝵ scilicet nͥ hõiũ
quib in paradiso semel culpã p̃uaricationis in¬
tulit. ⁊ hanc usq ad eĩnã mortẽ cotidie ꝑsuadẽ¬
do. addicit uł extendit: leui densis. uestis dicta

Expanded text:
pretatur additus vel assumptus. Dixit enim Lia quando peperit eum non ambigens de amore viri, ‘nunc mecum erit vir meus quia peperi ei tres filios’. Unde hic levita, idest id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit?
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplis assidus. ꝓstratis enĩ partunt. captiuos obui¬
os repatriare ꝑmittunt. hominẽ ñ nͥ inmagna fa¬
me int̾imunt. dequib lucretius. siminiq leonũ.
leonẽ cũ parda aut pardũ cũ leena ꝯcũbere. ⁊ ex utͦq
coitu degere spartus creari. ut mulus ⁊ asinus. Hic¬

Expanded text:
isericordia exemplis assiduis. Prostratis enim parcunt; captivos obviisericordia exemplis assiduis. Prostratis enim parcunt; captivos obvios repatriare permittunt; hominem non nisi in magna fame interimunt. De quibus Lucretius 5, 1035: leonem cum coitu degeneres partus creari, ut mulus et burdo. Rhi
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ce enĩ leon uocatur. ⁊ ẽ nom̃ nochũ. qr exparte cor¬
ruptũ. leena uõ totũ g̃tũ ẽ sicut ⁊ dracena. ut aũt
leena lea dicat᷑: usurpatũ ẽ apoctis. Leo aũt grece:
latine rex int̃pretat᷑. eo qd pͥnceps sit om̃iũ bestiaꝵ
cuiꝰ genꝰ trifariũ dr̃. Equib breues ⁊ iuba crispa in¬
bella sunt longi ⁊ coma simplici. acres animos
eoꝵ frons ⁊ cauda indicat. uirtus eoꝵ inpectore. fir¬
mitas in capite. Septi auenatõib terrã contuentur
cominꝰ ꝯspectis uenabulis terent᷑ rotu tũtes stre¬
pitus s ignes magis. Cũ dormierint uigilant oculi.
cũ ambulant cauda sua cooꝑiunt uestigia sua ne
ea uenator inueniat. Cũ genuerint catulũ: trib dieb
⁊ tb noctib catulus dormire fert᷑. Tũ dem̃ pats fre¬
mitu uł rugitu ueluti tremefactus cubili locus su¬
scitare dr̃ catulũ dormientẽ. Circa hominẽ leonum
natura ẽ ut nͥ lesi nequeant irasci. patet enĩ natura

Expanded text:
catur; et est nomen nothum, quia ex parte corruptum. Leaena vero totum Graecum est, sicut et dracaena. Ut autem leaena lea dicatur usurpatum est a poetis. Leo autem Graece, Latine rex interpretatur, eo quod princeps sit omnium bestiarum. Cuius genus trifarium dicitur. E quibus breves et iuba crispa inbelles sunt; longi et coma simplici acres. Animos eorum frons et cauda indicat. Virtus eorum in pectore; firmitas in capite. Septi a venatoribus terram contuentur, quo minus conspectis venabulis terreantur. Rotarum timent strepitus, sed ignes magis. Cum dormierint, vigilant oculi; cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur; tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem leonum natura est ut nisi laesi nequeant irasci. Patet enim eorum m
Abbreviated transcription (Latin):
moratĩ. Leuat. soluit. Leuite. ex nõe auctoͬis uocati.
de leui enĩ leuite exorti sunt. aquib intemplo dei
misticis sacram̃tis misteria explebantur. Hii g̃ce
diacones. latine ministri dicunt᷑. quia sicut in sa¬
cerdote consetratio: ita in diacono ministeru dis¬

Expanded text:
oc aetatis. Levitae ex nomine auctoris vocati. De Levi enim levitae exorti sunt, a quibus in templo Dei mystici sacramenti ministeria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dis
Abbreviated transcription (Latin):
tas cutis squamosa lepide herbe similis. uñ ⁊ nom̃
sũpsit. Cuius color nunc innigredinẽ u̾titur nũc
in albor̃ẽ nc̃ in ruborẽ. in corpore hominis ita lepͣ
dinoscitur. si uariat̾i int̃ sanas cutis partes color
diu̾sus appareat. aut si ita se uͥq diffundat ut oĩa
unius coloris quãuis adulteri faciat. Lepra. albor¬
apruritu nimio ipĩus scabie dr̃. uñ ⁊ ꝑ .p. scribi de

Expanded text:
tas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Ela pruritu nimio ipsius scabiae dictus, unde et per P scribi de
Abbreviated transcription (Latin):
cessabit dũ futura que credunt̾ aduen̾int. ⁊ spes finẽ
habebit. dũ beatitudir̃e quã quisq bonꝰ p̃stolat᷑ acce¬
ꝑit sola ueritas uł kaitas met̃ñ ꝑseuerabit. ipã sola
utrũq ꝑducens ad xp̃m. ip̃a sola ꝑfruens gaudiũ sẽpi

Expanded text:
cessabitcessabithabebit, dum beatitudinem quam quisque bonus praestolatur acceperit. Sola caritas in aeternum perseuerabit, ipsa sola utramque perducens ad Christum, ipsa sola perfruens gaudium sempi
Abbreviated transcription (Latin):
o int̃pr̃. quod duo inse liget. Nã dilectio aduob in¬
cipit. qd̾ ẽ amor dĩ ⁊ ꝓximi. dequa apłs. plenitudo in¬
quit legis ẽ dilectio. maior ẽ aũt hec om̃ib quia dilig̃.
⁊ credit. ⁊ sꝑat. qui aũt ñdiligit: quãuis multa bona
faciat frustra laborat. Om̃ĩs aũt dilectio carnalis: ñ di¬
lectio s mag̃ amor dici solz. dilectionis aũt nom̃ tm̃
inmeliorib reb accipi solz. Haritas ẽ ꝑfecta dilectio¬
⁊ spes ac karitas in huius uite tp̃ra ita copulant᷑: ut
altera sine alt̃a stare ñpossit. Deniq ueraciter credere
ñpossum. nisi ea que ꝓmissa sũt speremꝰ. nec poterimꝰ
sustinere promissa si desit fidci credulitas firma. nec ad¬
erit fructus spei uł stabilitas fidĩ nisi fu̾it ꝑfecta kari¬
tas xͥ. que ⁊ fide ut p̃cedat adiuuet ⁊ spem expectatiõe
corroboret. cuius speciale scd̾m apłm int̃ has uirtuteᷤᷤ
traditur pͥncipatũ ⁊ cultũ manet et̃m̃. Nam ⁊ fides

Expanded text:
o interpretatur, quod duos in se liget. Nam dilectio a duobus incipit: quod est amor Dei et proximi. De qua Apostolus : Plenitudo, inquit, legis est dilectio. Major autem est haec omnibus: quia qui diligit, et credit et sperat. Qui autem non diligit, quamvis multa bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solet. De haeresi et schidem tria in huius uitae tempore ita copulantur, ut altera sine altera esse non possit. Denique ueraciter credere non possumus, nisi ea quae promissa sunt speremus; nec poterimus sustinere promissa, si desit fidei credulitas firma; nec aderit fructus spei uel stabilitas fidei, nisi fuerit perfecta caritas Christi, quae et fidem ut credat adiuuet et spem expectatione corroboret. Cuius speciale secundum Apostolum inter has uirtutes traditur principatus, et cultum manet aeternum. Nam et fides
Abbreviated transcription (Latin):
Ezis. Luridus. qd̾ sit pallidns aloro dictus qdͥ
huiusmodi habeat cutẽ. Luscinia auns̃ ẽ que¬
gentis exortũ quasi lucina. eatẽ ⁊ a credula. de
cã. que ꝑuigil custos. cũ oua quodã sin cõpo¬
ris ⁊ gremio fouet: insomnẽ longe noctis labo¬
rẽ cantilene suauitate solatur. ut mͥ uidetur
hec sũma eius ẽ intentio: quo possit ñ minus
dulcib modulis quã fetu corporis animare¬

Expanded text:
s. Luridus, quod sit pallidus, a loro dictus, quod huiusmodi habeat cutem. Leprosus a rgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de cam, quae pervigil custos cum ova quodam sinu corporis et gremio fovet, insomnem longae noctis laborem cantilenae suavitate solatur; ut mihi videatur haec summa ejus esse intentio, quo possit non minus dulcibus modulis, quam fotu corporis animar
Abbreviated transcription (Latin):
uellus a qua nutrit ⁊ lana in memorati spẽm metal¬
li gignunt litora. eius colorẽ nullus ad huc eoꝵ qui
fucis diu̾sis obducunt uellera imitari potuit. ad eo
nature maritimã grãm humana impleri nescit in¬
dustria. scimꝰ qr sollicitudine uellera ouiũ etiã minꝰ
p̃ciosa curentur. lic sunt optima: nequaquã t̃n his
fucus innascit᷑ .i. naturał color ẽ quẽ nullus ad huc
fucus equauit. hoc quoq piscis ẽ uellus. s ⁊ ip̃i muri¬
ces qui insigne dant regiũ: sunt maritimi ⁊ que pra
rare picturã uelut aurũ. licet inpratis flores reful¬
geant auri quoq fulgorẽ in marina lana resplen¬
d. ⁊ illicito marcescunt ista diu durat᷑a seruatur.

Expanded text:
vellus aqua nutrit, et lanam in memorati speciem metalli gignunt littora, cujus colorem nullus adhuc eorum qui fucis diversis obducunt vellera, imitari potuit; adeo naturae maritimae gratiam humana implere nescit industria! Scimus qua sollicitudine vellera ovium etiam minus pretiosa curentur: sint licet optima, nequaquam tamen his fucus innascitur. Hinc naturalis color est, quem nullus adhuc fucus aequavit: hoc quoque piscis est vellus. Sed et ipsi murices qui insigne dant regium, sunt maritimi. Et quae prare picturam? Aurum licet in pratis flores refulgeant, auri quoque fulgorem in mari lana resplendet: et illi cito marcescunt, ista diu duratura servatur.
Abbreviated transcription (Latin):
custodia. Latro. insessor uiaꝵ. alatendo dictus. eliuiᷤᷤ
hit: fur ẽ. qui furat᷑ ⁊ occidit latro ẽ. ꝓpͥe aũt lat᷑
uehendo accomodatior. un ⁊ leua nũcupata ꝙ. apti¬
or sit ad leuandũ aliquid ⁊ portandũ. Ip̃a enĩ gestat
clippeũ. ensẽ. pharetr̃a. ⁊ reliqua honera ut expedita¬

Expanded text:
st. Latro, insessor viarum, a latendo dictus: Aelius ahit, fur est; qui furatur et occidit, latro est. Proprie autem latro ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ense
Abbreviated transcription (Latin):
ronã accessit. ⁊ uelut miserans appropinquauit ad ca¬
dauer. Tunc canis sequestrato paulisꝑ questu doloris.
arma uindicte assũpsit. atq apprehensũ tenuit ⁊ ue¬
lut ephy logo quodã miserabile carm̃ ĩmurmurans
uniu̾sos conuertit in lacrimis. fidẽ ꝓbationis detulit.
qd̃ solũ tenuit ex plurimis neq dimisit. Deniq ꝑtur¬
batus ille qd̾ tã manifestus rei indice neq odi inimi¬
ciciaꝵ neq inuidie aut in iurie alicuiꝰ pot̾at oblecta¬
tione euacuare crim̃ diutius ñ potuit refellere. Itaq
qd̾ erat difficilius ultionẽ ꝓsecutus ẽ. quia defensio¬

Expanded text:
ronam et uelut miserans adpropinquauit ad funus. tunc canis sequestrato paulisper questu doloris arma ultionis adsumpsit atque adprehensum tenuit et uelut epilogo quodam miserabile carmen inmurmurans uniuersos conuertit in lacrimas, fidem probationi detulit, quod solum tenuit ex plurimis nec dimisit. denique perturbatus ille, quod tam manifestum rei indicem neque odicitiarum, neque invidiae, aut injuriae alicujus poterat objectione evacuare, crimen diutius nequivit refellere. Itaque quod erat difficilius, ultionem persecutus est; quia defensio
Abbreviated transcription (Latin):
Aañs suis etiã in latrones insilere nouerũt.⁊ extra¬
neoꝵ accessus ꝓhibere nocturnos ⁊ mori ꝓdñis ⁊ cõ¬
mori cũ dñis sunt parati. sepe etiã necis illate euidẽ¬
tia. Kanes ad redarguendos reos indicia ꝓdiderunt. ut
moto eoꝵ testimoniũ pleꝵq sit creditũ. Anthiocie
ferunt inremotiore parte urbis crepusculo necatũ
uirũ qui canẽ sibi ad iunct̃ũ haber. miles quidã p̃¬
dandi studio minister cedis extiterat. tectus ide tene¬
broso adhuc diei exordio in alias partes concesserat.
iacebat inhumatũ cadauer. frequens spectantiũ tur¬
ba astabat. canis questu lacrimabili dñi flebat erũnã.
forte is qui necẽ intulerat ut se ht̃ uersutia humani
ingenii quo uersandi in medio auctõitate p̃sũpta fi

Expanded text:
no etiam in latrones insilire nouerunt et extrano etiam in latrones insilire nouerunt et extraneorum accessus prohibere nocturnos et mori pro dominis et commori cum dominis sint parati? saepe etiam necis inlatae euidentia canes ad redarguendos reos indicia prodiderunt, ut muto eorum testimonio plerumque sit creditum. Antiochiae ferunt in remotiore parte urbis crepuscolo necatum uirum, qui canem sibi adiunctum haberet. miles quidam praedandi studio minister caedis extiterat. tectus idem tenebroso adhuc dies exordio in alias partes concesserat: iacebat inhumatum cadauer, frequens spectantium uulgus adstabat, canis questu lacrimabili domini deflebat aerumnam. forte is qui necem intulerat, ut se habet uersutia humani ingenii, quo uersandi in medio auctontateauctori
Abbreviated transcription (Latin):
umo dubitauit. tñ si sensus eius uigor consideretur
consetur sciendi sagacitate uĩ sue rationis adscire. de¬
niq quod pauci ingiminasi is ꝯstituti qui tota indiscẽ¬
do uite longeuitate contriuerunt. uix potuer̃ cogno¬
scere. ut si longis moꝵ contentiones ꝯtexerent hoc na¬
urali canis eruditione cõprehendere facile poterit e¬
simari. nã ubi uestigiũ leporis ceruiq repererit atq
addiu̾ticulũ semite ueniͣt.⁊ quodã uiaꝵ cõpitũ qd ĩ
irtes plurimas scinditur obiciens singłaꝵ semitaꝵ
ciordia tacitus secũ ip̃e ꝑtractat uelut filogisticã uo¬
ĩ sagacitat̃e colligendis emittens: aut in hanc partẽ
nquit deflexit aut in illã. aut certe in hunc se anfra¬
ũ contulit. s si nec istã nec illã ingressus ẽ : suꝑẽ gͥ¬
umines uix ꝓlixa cõposite artis meditationẽ cõpo¬
unt. hoc canib exnatura suppetit ut an m̃daciũ re¬
rchendant. ⁊ postea falsitate repudiata. inueniãt

Expanded text:
nemo dubitauerit; tamen si sensus eius uigorem consideres, censes eum sentiendi sagacitate uim sibi rationis asciscere. denique quod pauci in orbem constituti, qui totam in discendo uitae longinquitatem contriuerint, uix potuerunt cognoscere, ut syllogismorum coniunctiones contexerent, hoc naturali canis eruditione conprehendere facile poterit aestimari. nam ubi uestigium ad diverticulum semitae venerit, et quoddam viarum compitum quod partes in plurimas scinditur; obiens singularum semitarum exordia, tacitus secum ipse pertractat, velut syllogisticam vocem sagacitate colligendi odoris emittens. Aut in hanc partem, inquit, deflexit, aut in illam; aut certe in hunc se anfractum contulit: sed nec istam, nec illam ingressus est viam: shomines uix prolixa compositae artis meditatione componunt, hoc canibus ex natura subpetit, ut ante mendacium deprehendant et postea falsitate repudiata inueniant
Abbreviated transcription (Latin):
erant ⁊ postea correpti redire in catholicã dele¬
gerunt dapnantes siue quod crediderunt siue
qd credidisse simulauerunt. quod eccł̃a catholica
mat̃no recipit sinu tãquã petrũ. post fletũ negati
onis. Hanc illi matͥs caritatẽ suꝑbe accipientes eõq
recipere nolentes ab eccłe cõmunione recesserunt.
⁊ cũ ip̃o lucifero auctore suo qui mane oriebatur

Expanded text:
erant, multi correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes sive quod crediderunt, sive quod credidisse simulaverant. Hos Ecclesia catholica materno recipit sinu, tanquam Petrum post fletum negatonis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sensus itaq ẽ. hic. ñ uocabitur nom̃ tuũ supplantator.
hoc ẽ iacob. s uocabitur nom̃ tuũ pͥnceps cũ dõ hoc ẽ
isrł. Quomodo em̃ĩ pͥnceps sum sic ⁊ tu qui mecũ luc¬
tare potuisti pͥnceps uocab̾is. si aũt mecũ qui ds̃ sũ siue
angłs q̃m pleriq uarie int̃pretant᷑ pugnare potuisti:
qͣnto magis cũ hominib hoc ẽ cũ esau quẽ formidare ñ
debes: Illud aũt qd̾ in libro nominũ int̃pretat᷑ isrł uir
uidens dm̃ siue mens uidens dm̃ om̃iũ pene sermone de¬
tritũ: ñtam uere quã uiolent̃ mͥ int̃pretatũ uidetur.
Hic enĩ isrł ꝑhas litteras scͥbitur. iodnis rex ald
lameth. qui int̾pretatur pͥnceps dĩ siue directꝰ õi.¬

Expanded text:
Sensus itaque hic est: non vocabitur nomen tuum supplantator, hoc est Jacob, sed vocabitur princeps cum Deo, hoc est Israel. Quomodo enim ego princeps sum, sic tu, qui mecum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem mecum, Deo, sive angelo, quoniam plerique varie inquanto magis cum hominibus, hoc est cum Esau, quem formidare non debes. Illud autem quod in libro Nominum interpretatur Israel vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere quam violenter mihi interpretatum videtur. Hic enim Israel per has litteras scribitur: iod, sin, res, aleph, lamech, quod interpretatur princeps Dei, sive direct