comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.Nome: abdon. & sennes. subregu¬
lorum. quicum incõrdula
ciuitate ꝑsarum uincula
paterentur: adecio. adulti¬
mum dux̃ eos romã cathenis
obligatos. & diuersis pȩnis
maceratos: ubi primo plũ¬
batis cesi. et deinde gladio
int̃fectisunt: Eodẽ dieapud
affricam ciuitatẽ suburbo
lucernariae : natł sc̃arum
uirginum. maxime. dona¬
tille . & secunde Iui ꝑsecu¬
tione ga lieni sub anolino

Expanded text:
m Abdon et Sennes subregulorum, qui cum in Cordula civitate Persarum, vincula paterentur a Decio, ad ultimum duxit eos Romam catenis obligatos et diversis poenis maceratos, ubi primo plumbatis caesi, et deinde gladio ntiani. Eodem die apud Africam, civitate: Tuburbo Lucernariae, natale sanctarum virginum Maximae, Donatillae et Secundae: quae persecutione Gallieni sub Anolino
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ priuati ep̃i. & martyris.
qui passus. e. ꝑ secutione
ualeriani. & galieni Eodẽ
die : natł sc̃oꝵ martyrum.
bonosi. & maximiani: quo¬
rum gestt habent᷑ Et ipso¬

Expanded text:
ncti Privati episcopi et martyris, qui passus est persecutione Valeriani et Galieni. Eodem die, natalis sanctorum martyrum Bonosi et Maximiani, quorum gesta habentur. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
sco ꝓ martyrum. cosme . &
damiani : qui ꝑsecutione
lisia: post multa torm̃ta
uicula & carceres. post
mare & ignes crucem la¬
pidatione᷑. & sagitas di¬
uinitus superatas capi¬

Expanded text:
Cosmae et Damiani, qui sub persecutione ost multa tormenta, vincula et carceres, post mare et ignes, crucem, lapidationem et sagittas divinitus superatas, capi
Abbreviated transcription (Latin):
CXL Cui committidebeant
stipendia pauperum: fr̃m¬
todiatur:
Vt claustra canonicoꝵ
diligenter custodiantur:
CxI IIiił pylogus breuit̃ digestus.

Expanded text:
CXLI. Cui committi debeant stipendia pauperumtodiatur. CXLIV. Ut claustra canonicorum diligenter custodiantur. CXLV. Epilogus breviter digestus.
Abbreviated transcription (Latin):
quae fine car& ꝑuenire
ualeant:  uiuero has
horas frequentare. et in
his ut dignum. ẽ. caeleste
neglexerit officium ꝑsol¬
uere . digna inuectio¬
ne corripiatur. ut et
ipse emendetur : & ceteri
timore habentes huius¬
cemodi neglegentiã caue¬
ant: S ed qͣm aliud ẽ. ex
toto omittere. aliud pigre
occurrere: qui segnit᷑̃ a
tarde aut matutinum.
aut aliud qđ lib& diui¬
num obsequium ꝑ agen¬
dum occurrerit. dignũ. ẽ.¬
ut non cum aliis inchoro.
sed omnium ultimus aut
certe ut erubescere discat.
in loco huiuscemodi negle¬
gentib a prelcitis cons¬
tituto sto& Poris uero:
nullatenus remanere
presumat. neo cio & faibulis
uac& & adĩ laudib penitꝰ
alienus existat: Custodes
preterea ȩccłȩ. harũ horarũ
diftinctiones bene norant.
ut scilic& signa certistem¬
porib: pulsent: Luminaria
uero : cumomni diligentia
concinnanda prouideant:
Sitq eoꝵs studii: ut nichil
desibi commissis reb ȩccłae

Expanded text:
quae fine caret, pervenire quae fine caret, pervenire valeant. Qui vero has horas frequentare, et in his, ut dignum est, coeleste neglexerit officium persolvere, digna invectione corripiatur, ut et ipse emendetur, et caeteri timorem habentes hujuscemodi negligentiam caveant. Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad matutinum, aut aliud quodlibet divinum obsequium peragendum occurrerit, dignum, ut non cum aliis in choro, sed omnium ultimus, aut certe, ut erubescere discat, in loco hujuscemodi negligentibus a praelatis constituto stet: foris vero nullatenus remanere praesumat, ne otio et fabulis vacet, et a Dei laudibus penitus alienus existat. Custodes praeterea ecclesiae harum horarum distinctiones bene norint, ut scilicet signa certis temporibus pulsent. Luminaria vero cum omni diligentia concinnanda provideant, sitque eorum studii, ut nihil de sibi commissis rebus eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes ignur ab ociosis ser¬
mocina ionib auditũ parit̃
castigent & lingam: UT IN
aeccła cum timore. & uene¬
ratione stantes : aut orent.
aut cantent. aut legant.
aut audiant: Uerba uero
turpia. et liuida. ac secu¬
laria. nec ipsi proferant.
nec alios proferre sinent:
Quin immo laudes dõ iN
commune ꝑ soluentes. pro
suis. populoꝵq quorum
oblationib uiuunt de¬
lictis: dñm exorent: De¬
bent quoq iuxta apłm
primo omnium abhis fieri:
obsecrationes. orationes.
postulationes gratiarum
actiones: pro omnib: homi¬
nib pro regib: &. omnibus
qui insublimitate sunt cons¬
tituti: ut quietam & tran¬
quillam uitam agamus.
in omni pietate & castitate :
Hoc enim inquid̃ apłs: bonũ
est & acceptum corã sal¬
&iam: ne prorequie sibi
in locis diuino cultui man¬
cipatis concessa. otio tor¬
peant. sed magis in ꝑsoluen¬
dis diuinis laudib ꝓmp¬
tiores. ac deuotiores exis¬
tant: Vt ꝑhanc qui etem
bene operantes: ad eam

Expanded text:
. Omnes igitur ab otiosis ser. Omnes igitur ab otiosis sermocinationibus auditum pariter castigent, et lin guam, et in ecclesia cum timore et veneratione stan tes, aut orent, aut cantent, aut legant, aut audiant. Verba vero turpia, et livida, ac saecularia nec ipsi proferant, nec alios proferre sinant. Quinimo laudes Deo in commune persolventes, pro suis populorumque, quorum oblationibus vivunt, delictis Dominum exorent. Debent quoque juxta Apostolum , primo omnium ab his fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibuui in sublimitate sunt constituti, ut quietam et tranquillam vitam agamus in omni pietate et castitate. Hoc enim, inquit Apostolus, bonum est et acceptum coram saliam, ne pro requie sibi in locis divino cultui mancipatis concessa, otio torpeant: sed magis in persolvendis divinis laudibus promptiores ac devotiores existant: ut per hanc quietem bene operantes, ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
bunt :
E tudeant sum mopere ueni.¬
Ocanonici. praedictas horas
ugilantissima cura custodi¬
re : A in his diuinum officiũ
humilit̃ ac deuote ꝑsolue¬
re: Mox enim ut datũ fuerit
signum : festinato omnes
adeccłam conueniant:
Quam non pompatice. aut
tia & dĩ timore ingrediant᷑:
Neccum bacculis inchoro ex¬
ceptis debilib: sed religiosissi¬
me illis standum & psallen¬
dum est: Sunt et enĩ quidã
clericoꝵs : qui in secularibus
negociis & disceptationib
pene totum infatigabilit̃
deducunt diem: Et moxut
aeccłam ad diuinum officiũ
ꝑagendum intrauerint : ita
fatigati uidentur. ut nec
orationi uacare : nec adpsal¬
lendum stare queant. sed
potius sedentes. nondiuinis
seduanis solent instare lo¬
quelis: & secularia uerba.
& qđ dictu nefas. ẽ: turpia
& obscena inuicem ꝓferumt
Oporto namq iabhis qui
id faciunt: & ł uillis qui eos
forte imital uolunt. iste
execrabilis usus. radicitus¬
sentenitiam : domus eiꝰ. domꝰ
orationis uacanda est

Expanded text:
bunt. tudeant summopere canonici praedictas horas vigilantissima cura custodire, et in his divinum officium humiliter ac devote persolvere. Mox enim ut auditum fuerit signum, festinato omnes ad ecclesiam conveniant, quam non pompatice, aut tia et Dei timore ingrediantur. Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed religiosissime illis standum et psallendum est. Sunt etenim quidam clericorum, qui in saecularibus negotiis et disceptationibus pene totum infatigabiliter deducunt diem, et mox ut ecclesiam ad divinum officium peragendum intraverint, ita fatigati videntur, ut nec orationi vacare, nec ad psallendum stare queant: sed potius sedentes, non divinis, sed vanis solent instare loquelis, et saecularia verba, et quod dictu nefas est turpia et obscena invicem proferunt. Oportet namque ut ab his qui id faciunt, et ab illis qui eos forte imitari volunt, iste exsententiam, domus ejus domus orationis vocanda est
Abbreviated transcription (Latin):
ał sc̃ae ceciliae. quae
sponsum suum ualerianũ.
& fratrẽ eius tyburcium.
ad credendũ xp̃o acmar¬
tirium ꝑdocuit: & ipsa
ignẽ quidẽ superans. sed
ferro occisa. sub almachio
urbis p̃fecto:¬

Expanded text:
anctae Ceciliae, quae et sponsum suum Valerianum, et fratrem ejus Tiburtium ad credendum Christo ac martyrium perdocuit, et ipsa ignem quidem superans, sed ferro occisa sub Almachio urbis praefecto
Abbreviated transcription (Latin):
sub preside ꝓbo primotor¬
mentis acerrimis uexatꝰ.
de inde dieb: plurimis
in cascere cruciatꝰ: nouis¬
sime absciso capite: con¬
summatuꝰ est:
UII

Expanded text:
sub praeside probo, primo tormentis acerrimis vexatus, deinde diebus plurimis in carcere cruciatus, novissime abscisso capite consummatus est. VII
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius corpus sub iustinia¬
no imperatore diuina
reuelatione repertum.
alexandriã delatum. ẽ.
Lingonas : natalis sc̃orum
geminorum. speusippi.
elesippi. & meleus ippi.
rum. cum auia sua leonil¬
la & ionilla. & neone.
martẏrio coronati sunt.
tempore aureliani impe¬
ratoris Gemini quidem
inuna arbore suspensi.
ligatis manib sursũ. pedi¬
b uero deorsum ita exten¬
ipsa membroꝵ compage
separari. & posth ec inignẽ
precipitati. Nec tam̃ flã¬
mis lesi. inter uerba ora¬
tionum . simul migrarunt
ad dñm Ion illa haec ui¬
dens: confessa. ẽ. se etiã
hensa a turbis. a capillis
suspensa : ac multis af¬
flicta suppliciis. cũ xp̃m
negare poluiss&. cum
leonilla .ẽ. simul gladio
ꝑempta: Neon exceptor
gestorum. & ipse xp̃i nom̃
confessus: martyrio coro¬
natus est Docuit autem
& baptirauit geminos hos
benignus presbit̃. quem
misit ab oriente beatus
policarpus. ioħis apostoli
auditor ingalliam. cũ an¬
dochio presbiter & tyrso

Expanded text:
cujus corpus sub Justiniano imperatore divina revelatione repertum, Alexandriam delatum est,  Lingonas natale sanctorum geminorum Speusippi, Eleosippi, rum, cum avia sua Leonilla et Janilla, et Neone martyrio coronati sunt, tempore Aureliani imperatoris. Gemini quidem in una arbore suspensi ligatis manibus sursum, pedibus vero deorsum, ita extenipsa membrorum compage separari, et post haec in ignem praecipitati, nec tamen flammis laesi, inter verba orationum simul migrabant ad Dominum. Janilla, haec videns, confessa est se etiam hensa a turbis, a capillis suspensa, ac multis afflicta suppliciis, cum Christum negare noluisset, cum Leonilla simul est gladio perempta. Neon vero exceptor gestorum, et ipse Christi nomen confessus martyrio coronatus est. Docuit autem et baptizavit geminos hos Benignus presbyter, quem misit ab Oriente beatus Polycarpus, Joannis apostoli auditor, in Galliam, cum Mandochio compresbytero, in Tyrso
Abbreviated transcription (Latin):
cellini prbi . & petriexor¬
cistae. qui multos inearce¬
re ad fidem erudientes.
post dira uincula. & plu¬
rima tormentaa : decolla¬
tisunt subiudice sereno:
Etqui eos decollauit.
uidit animas eoꝵ splen¬
dide ornatas. ab angelis
ferri ad caelos : & pȩni¬
tentiam agens. sub iulio
papa baptizatus. ẽ iN
senectute sua pomiNe
dorotheus Ipso die lug
ma luce. usq aduesperã
tormenta semꝑ innouan¬
tes: adultimum uictos
se tortores confitentur:
Quae et secundo pulsata.
cruciatib nonsuperatur:
Tercio quoq die religa¬
ta adstipitem: atq in
cricis modum distenta.
bestiis paubulum p̃parat᷑:
quam sum nulla exbestiis
audr& attingere : sursũ
rei ioccitur ad cascerem:¬
s quarto etiam die uerberib
actt. craticulis exusta.

Expanded text:
cellini presbyteri, et Petri exorcistae, qui multos in carcere ad fidem erudientes, post dura vincula et plurima tormenta decollati sunt sub judice Sereno; et qui eos decollavit, vidit animas eorum splendide ornatas ab angelis ferri ad coelos, et poenitentiam agens sub Julio papa baptizatus est in senectute sua nomine Dorotheus. Ipso die in Lma luce usque ad vesperam tormenta semper innovantes, ad ultimum victos se tortores confitentur: quae et secundo pulsata cruciatibus non superatur. Tertio quoque die, religata ad stipitem atque in crucis modum distenta, bestiis pabulum praeparatur. Quam cum nulla ex bestiis auderet attingere, rursum revocatur ad carcerem: quarto etiam verberibus acta, craticulis exusta
Abbreviated transcription (Latin):
DIAUIS FPISCO PAIUM
desiderat : bonũ opus
desiderat: O pus: pon
dignitatem: Lab orem:
nondilicias: O pus. qđ ꝓ
humilitate de crescat :
non intumescat fastidio
reprehensibilem esse :
psum quoq adtitum:
Siquis est sine crimine:
Omnes uirtutes. in uno ser¬
mone con prehendit :¬
& pene rem contrana¬
turam: exigit: Sienim
omne peccatum &iam
inocioso uerbo reprae¬
hensione dignum. ẽ: quis
ille qui absq peccato.
idest sine repraehensio¬
ne uersetur inmundo :
sed futurus pastor ȩcłȩ.
talis eligitur: ad cuius
conparationẽ recte grex
cxeri nominentꝰ᷑: Defi¬
niunt reethores orato¬
rem qui sit uirbonus.
dicendi Peritus ante
doctus merito suscipi¬
atur: Perdit enim aucto¬
ritatem dicendi : cuius
sermo opęre destruit᷑:
nius uxoris uirum: Ces¬
te debaptizatis apłis
sermo ẽ Ne mo dubito:
tum: ospitalẽ. doctorẽ.¬
Sacerdotes qui ministrant
intemplodĩ : prohibent᷑
umum & siceram bibere.
ne crapula & aebrietate

Expanded text:
Si quis Episcopatum Si quis Episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Opus, non dignitatem: laborem, non delicias. Opus quo per humilitatem decrescat, non intumescat fastigio. irreprehensibilem esse . Id ipsum quoque ad Titum: Si quis est sine crimine . Omnes virtutes in uno sermone comprehendit, et pene rem contra naturam exigit. Si enim omne peccatum, etiam in otioso verbo, reprehensione dignum est, quis ille, qui absque peccato, id est, sine reprehensione, versetur in mundo? Sed futurus pastor Ecclesiae talis eligitur, ad cujus comparationem recte grex caeteri nominentur. Definiunt rhetores oratorem qui sit vir bonus, dicendi peritus. Antedoctus merito suscipiatur. Perdit enim auctoritatem dicendi, cujus sermo opere destruitur. Unius uxoris virum. Certe de baptizatis apostoli sermo est, nemo dubitet. tumhospitalem, doctoresacerdotes, qui ministrant in templo dei, prohibentur uinum et siceram bibere, ne in crapula et ebrietate
Abbreviated transcription (Latin):
omnia: hospitalitas. futu¬
ro ep̃o denuntiatur hienĩ
omnes illud de euangelio
audire desiderant. hospes
fui & suscepistisme. quan¬
tomagis ep̃s cuius domus
omnium commune. ẽẽ. deb&
hospicium: Laicus enim
unum aut duos aut paucos
recipiens : implebit ospita¬
litatis officium Ep̃s nisi
onmes receperit : in huma
nus.ẽ: Iuomodo itaq man¬
suetudo. pacientia. sobrietas
moderatio. abstinentia luer
hospittilitas quoq & benig¬
nittis. precipue. eẽ. debent
eminentia: sic & castitas
pro ut ita dixerimp̃ ci¬
pua sacerdoti pt. ut nonsolũ
ab opere se inmundo abs¬
tineat. uerum aiactu
oculi. & cogittitionis erro¬
re : mens xp̃i corpus con¬
fectura sit libera: Iustus
quib pre est exerceat.
reddens unicuiq qđ me¬
retur: nec accipiat ꝑsonã
in iudicio: Int̃ laici autem
et ep̃i. iusticiam. hoc int̃. ẽ
Quod laicus potest appa¬
rese iustus in paucis : ep̃s
uero in tot exercere ius¬
ticiam. qt̃ & subditos ha

Expanded text:
omnia hospitalitas futuomnia hospitalitas futuro episcopo denuntiatur. Si enim omnes illud de Evangelio audire desiderant: « Hospes fui, et suscepistis me ; » quanto magis episcopus, cujus domus omnium commune esse debet hospitium? Laicus enim unum, aut duos, aut paucos recipiens, implevit hospitalitatis officium. Episcopus, nisi omnes receperit, inhumaur. Quomodo itaque mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia lucri, hospitalitas quoque et benignitas, praecipue esse debent eminentia: sic et castitas propria et ut ita dixerim pudicitia sacerdotalis, ut non solum ab opere se immundo abstineat, sed etiam a jactu oculi et cogitationis errore, mens Christi corpus confectura sit libera. Justus quibus praeest, exerceat, reddens unicuique quod meretur: nec accipiat personam in judicio. Inter laici autem et episcopi justitiam hoc interest, quod laicus potest apparere justus in paucis, episvero in tot exercere justitiam, quot et subditos hab
Abbreviated transcription (Latin):
alienus Sunt enĩ multi
t& turpis lucri gratia
qui totas domus subuertuñ.
& putañ quaestum esse
pietatem: Melior. ẽ. iuxtai
salomonem modica accep¬
tio cum iusticia: quam
multa geniminaa cũ iniqui¬
tate: Et magis eligendum
in pauꝑtate nomen bonũ:
quar in diuicus nomen
pessimum: Ep̃s qui immita¬
tr apostoli. ẽẽ. cupit.
habens uictum & uestitũ.
hiftantum deb& esse cori¬
tentus Iui altario seruiuN:
de alttrio uiuant Uiuans
inquid : & non diuitesfians:
Inde & aes nobis excutitur
&zona. & una tantũ tuni¬
ca induimur : ne de crastina
cogitemꝰ: Turpis lucri. ad¬
peticio. ẽ: plus de presentib
quam de futuris cogitare:
Huc usq quiꝰ. nondebeat ha
beat.: explicatur: Sed hos¬
pitalem. bonorum amato¬
rem. castum. iustum. scm̃.
continentem. abstinentem.
obtinentem: eum qui scđm
doctrinam. ẽ. fidelẽ sermo¬
nem : ut potens sit consola¬
ri indoetrina scã. & con¬
tradicentes arguere: Ante

Expanded text:
alienus: sunt enim multi,alienus: sunt enim multi,tet turpis lucri gratia, qui totas domos subvertunt, et putant quaestum esse pietatem. Melior est autem, juxta Salomonem, modica acceptio cum justitia, quam multa genimina cum iniquitate: et magis eligendum in paupertate nomen bonum, quam in divitiis nomen pessimum . Episcopus, qui imitator Apostoli esse cupit, habens victum et vestitum, his tantum debet esse contentus. Qui altario serviunt, de altario vivant . Vivant, inquit, et non divites fiant. Unde et aes nobis excutitur de zona, et una tantum tunica induimur, ne de crastino cogitemus. Turpis quoque lucri appetitio est, plus de praesentibus quam de futuris cogitare. Huc usque quid non debeat habbeat, explicatur. Sed hospitalem, bonorum amatorem, castum, justum, sanctum, continentem, abstinentem, obtinentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sana, et contradicentes arguere. A
Abbreviated transcription (Latin):
num uilicum id requiren¬
tem qđ plurib ꝓsit: Non
iracundus: Iracundus. ẽ.
qui semꝑ irascitur. & ad
leuem responsionis aurã
atq peccati. quasi auen¬
to folium commouetur:
Neq uero qui aliquando
irascitur iracundus est.
sed ille dicitur iracundus.
qui crebro hacpassione
superatur: Prohib& quoq
ep̃m esse uinolentum: ut
sensu occupato. uł exalt&
risum contra grauitatis
tis cachinno&. uł sipaulu¬
lum triftis cuiusdã rei
fuerit recordatus. int̃
quas ebrietas suggerit
explicare: Post uinolenti¬
am &iam hoc precepit :
pe ꝑcussor sit Qđ quidem
& simplicit intellectu
aedificat audientem.
ne facile manum porri¬
gat adcedendum. ne
in os alterius uerberan¬
dum in sanis erumpat:
Melius ẽ. autem ut non
ꝑcussorem illum esse di¬
camus : qui mansuetus
& paciens. sciat intẽp̃r¬
quidloquendumsit. quid
tacendum ne sermone in¬
utili conscientiam ꝑcuciat
infirmoꝵ: Curpis quoq
lucri ad petitus abeo qui

Expanded text:
num villicum, id est requirennum villicum, id est requirentem quod pluribus prosit. Non iracundum. Iracundus est, qui semper irascitur, et ad levem responsionis auram atque peccati, quasi a vento folium commovetur. Neque vero qui aliquando irascitur, iracundus est: sed ille dicitur iracundus, qui crebro hac passione superatur. Prohibet quoque episcopum esse vinolentum, ne vel sensu occupato exaltet risum contra gravitatis tis cachinnet: vel si paululum tristis cujusdam rei fuerit recordatus inter quas ebrietas suggerit, explicare. Post vinolentiam etiam hoc praecepit, ne percussor sit. Quod quidem, et simpliciter intellectum, aedificat audientem, ne facile manum porrigat ad caedendum, ne in os alterius verberandum insanus erumpat. Melius est autem, ut non percussorem illum esse dicamus, qui mansuetus et patiens, sciat quid in tempore loquendum sit, quid tacendum, ne sermone inutili conscientiam percutiat infirmorum. Turpis quoque lucri appetitus, ab eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
quae recta sunt. cum
nobis statim possit qui
fuerit correctus ingere¬
re: ante doce filiostuos
Aut qua fronte extraneũ
corripio fornicatem.
cum michi conscientia
mea ipsa respondeat.
Exhereda ergo filium
inuna tecum conuiuat᷑
us oculo festucam detra¬
here. in tuo trabem non
uidens. Nonitaq iustus
polluitur exuiciis filioꝵ.
sed libertas ab apło ȩcłȩ
principi reseruatur. ut
talis fiat qui nontimeat
propt̃ uicia liberorum
extraneos reprehendere :
Oport& enim ep̃m sine
crimine. ẽe: tamquã dĩ
dispensatorem: Querit᷑
ergo inter dispensatores.
ut fidelis quis inueniat᷑
Et non comedens & bibens
cum ebriosis. ꝑcuciat ser¬
uos & ancillas. sed incertũ
dñi expect& aduentum.
& det con seruis in temp̃r
cibaria: Inter uilicũ aut̃¬
& familiam haec sola dis¬
tancia. ẽ. qđ conseruus
prae positus . ẽ. conseruis
nobis posita sunt NoN
ꝓteruum. id est pontum̃¬
tem: & placentem sibi
qđ ep̃s sit : sed quasibo¬

Expanded text:
quae recta sunt, cum quae recta sunt, cum nobis statim possit, qui fuerit correptus, ingerere, Ante doce filios tuos? Aut qua fronte extraneum corripio fornicantem, cum mihi conscientia mea ipsa respondeat, Exhaereda ergo filium in una tecum convivaturus oculo festucam detrahere, in tuo trabem non videns? Non itaque justus polluitur ex vitiis filiorum, sed libertas ab apostolo ecclesiae principi reservatur, ut talis fiat, qui non timeat propter vitia liberorum extraneos reprehendere. Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispensatorem. Quaeritur ergo inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur: et non comedens et bibens cum ebriosis, percutiat servos et ancillas, sed incertum Domini exspectet adventum, et det conservis in tempore cibaria. Inter villicum autem et familiam haec sola distantia est, quod conservus praepositus est, conservis nobis posita sunt. Non protervum, id est, non tumentem et placentem sibi quod episcopus sit: sed quasi bo
Abbreviated transcription (Latin):
os habens fideles: non in
accusatione luxuriae.
eom̃ subditos Opor¬
t& enim ep̃m sine crimi¬
ne esse : tamquã dei dis¬
pensatorem: Non proter¬
uum. pon iracundum. non
uinolentum. non ꝑcussorẽ.
nonturpis lucri ad petito¬
rem: Primum itaq sine
crimine sit. qđ puto alio
uerbo ad timotheum. in¬
reprehensibilẽ nominatũ:
Nonquieo tantum tempore
ordinandus. ẽ. sine ullo
sit crimine. & praeteritas
maculas noua conuersati¬
one deleuerit. sed exeo
tempore . quo in x̃p̃m re¬
natus .ẽ: nulla peccati
conscientia. mordeatur
Quomodo enim potest
praeses a ecclesiae auferre
malum demedio eius. qui
indelictum simile corrũ¬
erit : aut qua libertate
corripere peccantem.
cum tacitus sibi ipse res¬
pondeat ea dem amisisse
ut nobis etiam ea quae
extra nos sunt posita re¬
putentur: Non quo ꝓpt̃
uitam nr̃am episcopinon
fiamus. sed quo propt̃
filiors incontinentiam
abhoc gradu arguendi
simus: Qua enim liberta¬
te possumus alienos fili¬
os corripere & docere

Expanded text:
in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim episcopum sine crimine esse tanquam Dei dispensatorem. Non protervum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri appetitorem . Primum itaque sine crimine sit, quod puto alio verbo ad Timotheum, irreprehensibilem nominatum. Non qui eo tantum tempore, quo ordinandus est, sine ullo sit crimine, et praeteritas maculas nova conversatione deleverit: sed ex eo tempore, quo in Christo renatus est, nulla peccati conscientia mordeatur. Quomodo enim potest praeses Ecclesiae auferre malum de medio ejus, qui in delictum simile corruerit? aut qua libertate corripere peccantem, cum tacitus sibi ipse respondeat eadem se admisisse ut nobis etiam ea quae extra nos sunt posita, reputentur: non quod propter vitia nostra episcopi non fiamus, sed quod propter filiorum incontinentiam ab hoc gradu arcendi simus. Qua enim libertate possumus alienos filios corripere, et docere
Abbreviated transcription (Latin):
Nał sc̃i calisti pape : qui
ꝑsecutione alexandri im¬
tib cesus. ꝑuisionẽ apres¬
bitero suo calepodio. qui
antea martẏrium consũ¬
mauerat : confortatus
& consolatus . ẽ Quimcar¬
cere eodem positus: quen¬
dam militẽ nomine pri¬
uatum. ab ulcerũ dolore
acfeditate simul. & ab¬
audiens alexander ipsũ
quidem militẽ fecit plũ¬
batis deficere: Beatum
uero calistum: ꝑfenestrã
domus precipitari Et
ligcito ad collum eiꝰ saxo.
inputeum demergi: et
ineum ꝑrudera cumula¬
ri: post dies uero .xuii.
presbit̃ eius asterius cũ
clericis noctu ueniens.
leuauit corpus & sepe¬
liuit incimiterio calepodi.

Expanded text:
ancti Callisti papae, qui in persecutione Alexandri imtibus caesus, per visionem a presbytero suo Calepodio, qui antea martyrium consummaverat, confortatus et consolatus est. Qui in carcere eodem positus, quemdam militem, nomine Privatum, ab ulcerum dolore ac foeditate simul audiens Alexander, ipsum quidem militem fecit plumbatis deficere, beatum vero Callistum per fenestram domus praecipitari, et ligato ad collum ejus saxo, in puteum demergi, et in eum per rudera cumulari. Post dies vero quatuordecim presbyter ejus Asterius, cum clericis noctu veniens, levavit corpus et sepelivit in coemeterio Calepodii
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina pantaleon. ad fi¬
dem conuersus. ẽ Quatenus
amaximiano capitali sen¬
tencia : ob confessionẽ xp̃i
punitus. ẽ Eodẽ die in sici¬
lia : symeonis monachi:

Expanded text:
doctrina beati Pantaleon ad fidem conversus est. Qui tentus a Maximiano, capitali sententia ob confessionem Christi punitus est. Eodem die, in Sicilia, sancti Simeonis monachi.
Abbreviated transcription (Latin):
cunctoꝵs deboe ẽẽ. recep¬
taculum. Laicus enim
unum aut duos suscipi¬
ens: implebit ospitalitatis
officium: Ep̃s si omnes non¬
receperit: in humanus. ẽ:
Innegociis aut̃ secularib
dirimendis : oport& eũ
cau sam merito discerne,¬
re: non grãtia: Neque
num sic deb& ep̃s sus
cipere potentem : ut
contrist& contra iusti¬
ciam pauperem: Neque
propaupere : auferne
iusticiam apotente : Nor
defendit in probũ : ne
sc̃a indigno commiten¬
da arbitretur: Neque
arguat. aut inpugno
cuius crim̃ non rep̃hendit
Erit quoq illi : etiam
iuxta a płm. mansuetu¬
do. pacientia. sobrietas.
moderatio. abstinentia.
siue pudicicia. ut non so¬
lum ab opere inmundo
se abstineat. sed &iam
cogitationis errore: Ita
ut dum nullum inse uiciũ
regnare ꝑmittit : impe¬
trare apud dm̃ ueniam
pro subditoꝵ facinorib
ualeat Qui enim ista sec¬
tauerit. & dei minister
utilis erit : et ꝑfectum

Expanded text:
cunctorum debet esse recepcunctorum debet esse receptaculum? Laicus enim unum aut duos suscipiens implevit hospitalitatis officium, episcopus, nisi omnes receperit, inhumanus est. In negotiis autem saecularibus dirimendis oportet eum causam merito discernere, non gratia, neque enim sic debet episcopus suscipere potentem, ut contristet contra justitiam pauperem, neque pro paupere auferat justitiam a potente. 20. Non defendat improbum, nec sancta indigno committenda arbitretur, neque arguat, aut impugnet, cujus crimen non reprehendit. Erit quoque illi etiam juxta Apostolum mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia, sive pudicitia, ut non solum ab opere immundo se abstineat, sed etiam cogitationis errore, ita ut dum nullum vitium in se regnare permittit, impetrare apud Deum veniam pro subditorum facinoribus valeat. Qui enim ista sectaverit, et Dei minister utilis erit, et perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnimiam humilitatẽ suã
subditor uicia conuales¬
cere faciat. nec ꝑ in mo¬
deratam auctoritatem.
se ueritatis potestatem
exerceat: Sedtanto cau¬
tius erga commissos
agat : quanto durius
Axp̃o iudiccri formidat
Tenebit quoq illam suꝑ¬
eminentem donis om̃ib
caritatem. sine qua om̃is
uirtus nichil est Custos
enim sc̃itatis: caritas. ẽ:
Locus aut̃ huius custods
int̃ hȩc omnia. & casti¬
tatis eminentiam. it
ut mens. xp̃i corpus cor¬
fectura. ab omni inqui¬
namento carnis sit mun¬
dacelibera Inter haec
oport& eum sollicita dis¬
pensatione curam pau¬
perum gerere. esurientes
pascere. uestire. nudos.
suscipere peregrinos. cap¬
tiuos redimere: uiduas
acpupillos tueri. ꝑ uigi¬
lem incunctis exhibere
curam : prouidentia & dis¬
tributione discreta:
In quo &iam & hospitalitas
ita erit precipua : ut om̃s
cumbenignitate & carita¬
de suscipiat Si enĩ om̃s
fideles illud euangelicũ
audire desiderant: hos

Expanded text:
per nimiam humilitatem suam, per nimiam humilitatem suam, subditorum vitia convalescere faciat; nec per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat: sed tanto cauius erga commissos agat, quanto durius a Christo se iudicari formidat. Teneat quoque illam supereminentem donis omnibus caritatem, sine qua omnis virtus nichil est. Custos enim sanctitatis caritas est, locus autem huius custodis inter haec omnia et castitatis eminentiam, ita ut mens Christi corpus confectura ab omni inquinamento carnis sit munda et libera. Inter haec oportebit eum sollicita dispensatione curam pauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, suscipere peregrinos, captivos redimere, viduas ac pupillos tueri, pervigilem in cunctis exhibere curam, providentiam et distributionem discretam. 19. In quo etiam hospitalitas ita erit praecipua, ut omnes cum 424 benignitate et charitate suscipiat. Si enim omnes fideles illud evangelicum audire desiderant: Hosp
Abbreviated transcription (Latin):
si ep̃i tantum sit sc̃ã uita.
sibi soli potest prod esse
sic uiuens: Porro si& doctri¬
na fuerit eruditus. potest
cxeros quosq instruere
& docere: suos & aduer¬
sarios reꝑcutere Qui
nisi refutati fuerint. atq
conuicti: facile possuñ
simpliciũ cord& ꝑuerte¬
re: Cuius autem sermo
deb& esse purus. simplex
& aꝑtus. plenus grauita¬
te & honestate. plenus
suauitate & gratia.trac¬
tans demysterio legis.
Dedoctrina fidei. De uir¬
tute continentiae. De
disciplina iusticiae:
Unum quemq diuersa
ad monens exortatione.
quando: uł quomodo ꝓ¬
ferat Euius prȩceteris
speciale officium. ẽ scrip¬
turas legere. ꝑcũrrere
canones. exempla scõꝵ
smitari Uigiliis. leiuniis.
orationib in cumbere:
Cum fratrib habere pacẽ.
nec quemquam exmem¬
bris suis discerpere:
Nullum dampnare : nisi
conprobatum Nullum
ex commnunicare : nisi dis¬
cussum Iuiq ita humi¬
litate parit & auctori¬
tate presttibit : ut nec

Expanded text:
si episcopi tantum sit sancta vita, si episcopi tantum sit sancta vita, sibi soli potest prodesse sic vivens. Porro si et doctrina fuerit eruditus, potest caeteros quosque instruere, et docere suos, et adversarios repercutere. Qui nisi refutati fuerint atque convicti, facile possunt simplicium corda pervertere. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex et apertus, plenus gravitate et honestate, plenus suavitate et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae: unumquemque diversa admonens exhortatione, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est, Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari. Vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere: cum fratribus habere pacem, nec quemquam ex membris suis discerpere. Nullum damnare, nisi comprobatum: nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitate pariter et auctoritate praestabit, ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
cator fuerit alligata:
Sedquid plura subiciamus.
sienim his qui inepiscopa¬
tum uł presbiteriũ positꝰ
mortale aliquod peccatũ.
ad miserit retrahitur.
quanto magis ante ordina¬
tionem sipeccator inuen¬
qua propt̃ quia lex pecca¬
tores a sacerdotio remo
ab hoc non tam honore
quam honere. & alioꝵ¬
locum qui dignisunt non
ambiat occupare: Qui
enim inherudiendis atq
instruendis de uirtute
populis prae erit neces
habeatur Qui enim aliũ
depeccatis arguit : ipse
apeccato deb&. ẽẽ. alien:
Namqua fronte subiec¬
tos arguere poterit. cũ
illi statim possit corrept
ingerere: ante docete
quae recta sunt episcopi
Qua propt̃ qui neglegit
recta facere: desinat rec¬
ta docere: Frius quippe se¬
medipsum corrigere deb&
qui alios adbenedscendũ
monere stud&. Ita ut in
omnib semet ipsũ formã
uiuendi prebeat. cunctos¬
q adbonum opus & doc¬
trina & opere prouoc&:
ui oiam scientia scriptu¬
rarum necessaria. ẽ. quta

Expanded text:
catorum fuerit alligata . catorum fuerit alligata . Sed quid plura subjiciamus? Si enim is, qui in episcopatu vel presbyterio positus, mortale aliquod peccatum admiserit, retrahitur: quanto magis ante ordinationem repudiari peccator invenQuapropter quia lex peccatores a sacerdotio removab hoc non tam honore quam onere, et aliorum qui digni sunt, locum non ambiat occupare. Qui enim in erudiendis atque instruendis de virtute populis praeerit, necesshabeatur. Qui enim alium de peccatis arguit, ipse a peccato debet esse alienus. Nam qua fronte subjectos arguere poterit, cum illi statim possit correptus ingerere? Ante doce te quae recta sunt, episcope. Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. Prius quippe semetipsum corrigere debet, qui alios ad bene vivendum monere studet, ita ut in omnibus semetipsum formam vivendi praebeat, cunctosque ad bonum opus et doctrina et opere provocet. Cui etiam scientia Scripturarum necessaria est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
moyses amicus dei facere
potuit : sed iosuae dealia
tribu elegit. ut sciremus
principatum inpopulo
non sanguine defenden¬
dum esse : seduitȩ meritu:
Interdum autem & iuxta
meritum plebium eligun¬
tur ꝑsonae rectorũ: Vnde
nouerint populi sui fu¬
isse meritum regimeN
ꝑuersi suscepisse ponti¬
ficis: Quod aut̃ his qui
post baptismmum aliquo
mortali peccato corrup¬
tus ad sacerdotiũ pon
proueatur : lex ipsates¬
tatur: Moyses am in
lege precepit sacerdoti¬
atum ad aram dei offe¬
rant: Quod ipsũ postea
offerentib sacerdo tibus
hisrahel ꝑmalachiam in¬
properauit ds̃ dicens
Uos sacerdotes qui pollu¬
istis nomen meum. et
dixistis. in quo polluimus
eum : offerentes super
altare meum panẽ pollu¬
tum. &. offerebatis cecum
& languidum: Inde & in
numeris. uitula ruffa cuiꝰ
cinis expiatio populi .ẽ.
non aliter iubetur offer¬
ri ad altare dñi : nisique
terrenci opera non fece¬
rit Iugumq delicti non
traxerit. nec uinculis pec¬

Expanded text:
Moyses amicus Dei facere Moyses amicus Dei facere potuit, sed Josue de alia tribu elegit, ut sciremus principatum in populo non sanguine defendendum esse, sed vitae meritis . Interdum autem et juxta meritum plebium eliguntur personae rectorum: unde noverint populi sui fuisse meriti, regimen perversi suscepisse pontificis. Quod autem is, qui post baptismum aliquo mortali peccato corruptus, ad sacerdotium non provehatur, lex ipsa testatur. Moyses enim in lege praecepit sacerdotipecus ad aram Dei offerant ; quod ipsum postea offerentibus sacerdotibus Israel per Malachiam improperavit Deus, dicens: Vos sacerdotes qui polluistis nomen meum, et dixistis: In quo polluimus eum? Offerentes super altare meum panem pollutum, et offerebatis caecum et languidum . Unde et in Numeris vitula rufa, cujus cinis expiatio est populi, non aliter jubetur offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis pec
Abbreviated transcription (Latin):
uiri nequaquã adminis¬
terium eccłae ad suman¬
tur eadem auctoritas
apostolica: doc& & dicit
Manus cito nemini inposu¬
eris : Et iterum: Nonne¬
offitum ne insuꝑbiã elatꝰ.
puto se non tam minis¬
terium humilitatis. quã
administrationẽ secula¬
ris potestatis adeptũ:
& condemnatione super¬
biae. sicut dicibolus per
iactantiam deiciatur:
Iuomodo enim ucilebit
secularis homo sacerdo¬
tii magisterium ad im¬
plere. qui nec officiũ
tenuit. Nec disciplinam
cognouit. aut quiddoce¬
re poterit. cum ipse non
didicerit : Nunc uero
saepe cernimus plurimis
ordinationem talibus fa¬
ceri. pec eligunt qui ȩcłȩ
prosint. sed quos uel ipsi
amant. uel quoꝵs sunt
obsequiis deliniti. uel
proquib maiorum quis¬
piam rogauerit Et ut
deteriora dicam. qui ut
ordinarentur muneribus
impetrarnt : Taceo dere¬
liquis: Alii successores
filios uł parentes faci¬
unt : & conantur posteris
praesulatus relinquere
dignitatem:. cum hocnec

Expanded text:
viri nequaquam ad minisviri nequaquam ad ministerium Ecclesiae assumantur, eadem auctoritas apostolica docet et dicit: Manus cito nemini imposueris . Et iterum: Non neophytum , ne in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum; et in condemnationem superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotii magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam cognovit? aut quid docere poterit, cum ipse non didicerit? Nunc vero saepe cernimus plurimos ordinationem talibus facere: nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur, muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis. Alii successores filios vel parentes faciunt, et conantur posteris praesulatus relinquere dignitatem, cum hoc nec
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinae ac magisterii exer¬
citium praeparata: Iuod
uero unius uirginalis
matrimoniae sint qui eli¬
guntur in ordine pontifi¬
catus. & inueteri lege
mandatum. ẽ. & plenius
scribit apostolus dicens.
unius uxoris uirum:
Sacerdotem querit ȩcła
Aut dȩmonogam a ordi¬
abuno. sed acunctis pro¬
uincialib episcopis
ordinatur. ideo .ẽ. insti¬
tutum ne aliquid contra
fidem aeccłae unius
tyramnica auctoritas
moliretur: Propterea ab
omnib conuenientibus
constituitur. ac non minꝰ
atribus presentib cete¬
ris tamen consentientib
testimonii literarum:
huic aut̃ dum consecrat᷑
datur baculus ut eius
indicio subditam plebẽ
uel regat. uel corrigtit.
uel infirmitates infir¬
mors sustineat: Datur
& anulus propt̃ signum
pontificcilis honoris uł
signaculum secretorum:
Nammulta sunt quae
carnaliũ minusq intel
sacerdotes quasi sub sig¬
naculum condunt. ne in¬
dignis quibusq sacra¬
mentta dei aperiantus:
am uero quod seculares

Expanded text:
ciplinae ac magisterii exerciplinae ac magisterii exercitium praeparata. Quod vero unius virginalis matrimonii sint qui eliguntur in ordine pontificatus, et in veteri lege mandatum est, et plenius scribit Apostolus dicens: Unius uxoris virum . Sacerdotem quaerit Ecclesia, aut de monogamia ordiab uno, sed a cunctis provincialibus episcopis ordinatur, ideo institutum est, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius tyrannica auctoritas moliretur. Propterea ab omnibus convenientibus constituitur, ac non minus, quam a tribus praesentibus, caeteris tamen consentientibus testimonio litterarum. Huic autem, dum consecratur, datur baculus, ut ejus indicio subditam plebem vel regat, vel corrigat, vel infirmitates infirmorum sustineat. Datur et annulus, propter signum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt, quae carnalium minusque intelsacerdotes, quasi sub signaculo condunt, ne indignis quibusque sacramenta Dei aperiantur. Jam vero quod saeculares
Abbreviated transcription (Latin):
atq indeductum uocã¬
bulum : qđ ille qui super
efficitur. suꝑ intendit :
curam scilic& subditoꝵ
gerens Scopus quidem:
intentio ẽ: Ergo ep̃s:
latine suꝑ intendere
possumꝰ dicere. ut intelli¬
non prod. ẽẽ. sed prae eẽ.
dilexerit: Quod uero ꝑ
manus inpositionẽ apre¬
cessoribus dei sacerdoti
bus ep̃i ordinantur. an¬
tiqua .ẽ. infcitutioIsaac
autem patriarcha sc̃s.
sp̃m uirtutis. & ducatus
inpopulo isrł Sic & suꝑ¬
impletor legis & ꝓpheta
eleuauit manus suas. et
benedixit eos Nactumq
est cum benedixisse illis :
discessit ab eis: Sed ipsi re¬
uersi sunt hierłm. cũgaudio
inposita . ẽ. in episcopatum.
&x sic missi sunt ad euange¬
lizandum: Quod aut̃ atri¬
ginta annis sacerdos effi¬
citur. ab aetate scilicoꝵ xp̃i
sumptum. ẽ: ex quã idem
orsus . ẽ. praedicare: Haec
enim aetas profectu iam
non indig& paruulorum:
sed profectionis ui plena. ẽ.
& robustar. & ad omne dis¬

Expanded text:
atque inde ductum vocaatque inde ductum vocabulum, quod ille qui super efficitur superintendit, curam scilicet subditorum gerens; scopus quidem intentio est. Ergo episcopos Latine superintendentes possumus dicere, ut intellinon prodesse, sed praeesse dilexerit. 9. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacebus episcopi ordinantur, antiqua est institutio. Isaac autem patriarcha sanctus pspiritum virtutis et ducatus in populo Israel. Sic et superimpletor legis et propheelevavit manus suas, et benedixit eos. Factumque est cum benedixisset illis, discessit ab eis: et ipsi reversi sunt in Jerusalem cum gaudio imposita est in episcopatum, et sic missi sunt ad evangelizandum . Quod autem a triginta annis sacerdos efficitur, ab aetate scilicet Christi sumptum est, ex qua idem orsus est praedicare. Haec enim aetas profectu jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, et robusta, et ad omne dis
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt conftituti ꝑ totum
nis. & sanguinis eliguntur.
sicut priium scđm ordinẽ
aaron sed pro unius cuiusq
merito : qđ in eum gr̃a diui¬
ua contulerit: Sicut etiã
adheli. dñs pronunciauit
dicens: Haec dicit dñs ds̃
isrł: Dixi domus tua. et
lomus patris tui ꝑmane¬
bunt coramme : usq in
aecernum: Et nunc dicit
dñs nequaquam sed glo¬
glorificantes me: glorifica¬
bo Qui me sꝑnit : sper¬
netur: Quatuor enĩ sunt :¬
genera apostolorũ: Unũ
adõ tantum: ut moyses:
lterum ꝑhominẽ et dm̃
ut iosuaẽ Tercium tantũ
ꝑ hominem. sicut hiftem¬
porib: multi fauore po¬
puli & potestatum. in sa¬
cerdodum subrogantur:
Quartum autem genus
Ex se.ẽ: sicut pseudo ꝓ¬
phetarum. & pseudo apos¬
tolorum Iuid sit autem
nom̃ apłoꝵ Apostoli
in latinam linguam missi
interpretatur. quia ipsos
misit dñs euangelizare :
quidam prudentium ait.
pomen . ẽ. operis: non ho¬
noris: Grecum. ẽ. enim.

Expanded text:
qui sunt constituti per totum qui sunt constituti per totum nis et sanguinis eliguntur, sicut primum secundum ordinem Aaron, sed pro uniuscujusque merito, quod in eum gratia divina contulerit, sicut etiam ad Heli Dominus pronuntiavit, dicens: « Haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi. Domus tua, et domus patris tui permanebunt coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me spernit spernetur » . 7. Quatuor autem sunt genera apostolorum: unum a Deo tantum, ut Moyses; alterum per hominem et Deum, ut Josue; tertium tantum per hominem, sicut his temporibus multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur; quartum autem genus ex se est, sicut pseudoprophetarum, et pseudoapostolorum. Quid sit autem nomen apostolorum? Apostoli in Latina lingua missi interpretantur, quia ipsos misit Christus evangelizare adquidam prudentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum est enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ilu autem aaron. suꝑ uni¬
cas lineas cincti tantum¬
modo &thiarati ad sta¬
bant sacrificio dĩ Sed
forsitan queritur et hoc.
cuius figuram faciebat
moyses: Sienim aaroN
filii praesbiterorum figu¬
ram faciebat. & aaroN
summi sacerdotis. id . ẽ. ep̃i
moyses cuius. indubitant̃
Qm̃ fuit similitudo media
princeps sacerdotũ & dñs
pontificum. cui est honor
sacerdo talib: inueteri
testamento: In nouo aut̃
lis ordo a petro cepit:
psienim primum datus. ẽ
pontificatus. in a ecclesia xp̃
Sic enim loquitur ad eũ dñs
Tues inquid petrus. & suꝑ
hanc petram aedificaibo
aeccłam meam porte inse¬
ri non preualebunt aduer¬
sus eam. & tibi dabo claues
regnicaeloꝵ: Hic ergo li¬
gandi soluendiq potesta¬
tem primus accepit: prim¬
qr ad fidem populum uir¬
tute suae praedicationis
adduxit Siquidem et cete¬
ri apłi. cumpetro par con
in toto orbe disꝑsreuargb¬
praedicauerunt: Quibq
decidentib successer eps

Expanded text:
Filii autem Aaron, super tuniFilii autem Aaron, super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati astabant sacrificio Dei. Sed forsitan quaeritur et hoc, cujus figuram faciebat Moyses? Si enim filii Aaron presbyterorum figuram faciebant, et Aaron summi sacerdotis, id est episcopi, Moyses cujus? Indubitanterhristi: quoniam fuit similitudo mediatprinceps sacerdotum, et dominus pontificum, cui est honor sacerdotalibus in Veteri Testamento: in Novo autemlis ordo a Petro coepit. Ipsi enim primum datus est pontificatus in Ecclesia Christi. Sic enim loquitur ad eum Dominus: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam: et tibi dabo claves regni coelorum . Hic ergo ligandi solvendique potestatem primus accepit, primusque ad fidem populum virtute suae praedicationis adduxit. Siquidem et caeteri apostoli cum Petro par consin toto orbe disperpraedicaverunt. 6. Quibusque decedentibus successerunt episcopi,
Abbreviated transcription (Latin):
patrem cum filiis aqua.
indues aaron uestimentis
suis. idest linea. & tumca.
& suꝑ humerale. & raciona¬
le. quod constringes balteo
& pones tyaram inccipite
eius. & laminam sanctam
suꝑ tẏaram . & oleũ unctio¬
nis fundes suꝑcapud eius.
atq hocritu consecrabit᷑:
Filios quoq illius. applica
bis & indueftunicis lineis
cingesq balteo. a agoN
scilic& et liberos eiꝰ. & in¬
pones eis mitras : eruntq
sacerdotes mei religione
ꝑpetua. Quo loco con¬
templari oport& aaron
summum sacerdotem id .ẽ.
eius praes biterorum figu¬
ram prae monstrasse :¬
uerunt enim filii aron
& ipsi sacerdotes quib
merito ad stare debuissent
leuitae. sicut simmo saces¬
doti Et hoc fait int̃ a aron
summum sacerdotem. et int̃
filios eiusdem aaron. qui
et ipse erant sacerdotes.
qđ a aron suꝑ tunicã acci¬
piebat poderem. stolam
sc̃am. & coronam auream.
mitram. & tonam auream.
& suꝑ umerale & ceteraquȩ
supra memorata sunt::

Expanded text:
patrem cum filiis aqua, patrem cum filiis aqua, indues Aaron vestimentis suis, id est, lineam tunicam et superhumerale et rationale quod constringes balteo, et pones tiaram in capite ejus, et laminam sanctam super tiaram, et oleum unctionis fundes super caput ejus, atque hoc ritu consecrabitur Domino. Filios quoque itunicis lineis, cingesque balteo, Aaron scilicet et liberos ejus, et impones eis mitras, eruntque sacerdotes mei religione perpetua. Quo loco contemplari oportet, Aaron summum sacerdotem, id est,ejus, presbyterorum figuram praemonstrasse. Fuerunt enim filii Aaron et ipsi sacerdotes, quibus merito astare debuissent levitae, sicut summo sacerdoti. Sed hoc fuit inter Aaron summum sacerdotem et inter filios ejusdem Aaron, qui et ipsi erant sacerdotes: quod Aaron super tunicam accipiebat poderem, stolam sanctam, et coronam auream, mitram et zonam auream, et superhumerale, et caetera quae supra memorata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cies hominum pruden¬
tia est Cumq non gen¬
tos & amplius annos
ab adamuisq ad abrahã
uixisse homines legeri¬
mus appellatus. ẽ. pres¬
biter. id est senior. nisi
abraham quimulto pau¬
ciorib annis uixisse con¬
uincitur: Nonergo ꝓpt̃
decrepitum senectutẽ
sed propt̃ sapientiam
presbiteri nominantur:
Lergo nunc ad sacratis¬
simos ordines. & singularit̃
demonstremus: qͥd est sa¬
cerdotii fundamentum.
uel quo auctore pontifica¬
lis ordo ad oleuit in scło
nicium quidem sacerdo¬
tu aaron fuit. quã quã
& melchi sedech prior ob
tulerit sacrificium : &
post huno abrahã. isaac.
& iacob Sedisti sponta¬
nea uoluntate : non sac̃.¬
dottili auegoritate ista
fecerunt: Ceterum a aron
primus ilege sacerdota¬
le nomen accepit: primq
pontificali stola indutus.
uictimas obtulit iubente
dño. ac loquente ad moy¬
sen: Accipe inquid aaron
& filios eius: & ad plica¬
bis adostium tabernaculi
testimonii: Cumq laueris

Expanded text:
ties hominum prudenties hominum prudentia est . Cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus appellatus est presbyter, id est senior, nisi Abraham, qui multo paucioribus annis vixisse convincitur. Non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam, presbyteri nominantur.  ergo nunc ad sacratissimos ordines, et singulariter demonstremus quod est sacerdotii fundamentum, vel quo auctore pontificalis ordo adolevit in saeculo. Initium quidem sacerdotii Aaron fuit, quanquam et Melchtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed hi spontanea voluntate non sacerdotali auctoritate, ista fecerunt. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit primusque pontificali stola indutus, victimas obtulit, jubente Domino ac loquente ad Moysen: « Accipe inquit Aaron et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris