comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmat᷑ aut ex attributis ꝑsonȩ argum̃tis sũptis. cuit ex attributis negotio
Personis ut̃ at tributti sunt undecĩ Nom̃ natura uictꝰ fortuna habitꝰ
affectio studiũ consilia. facta. casus. orationes. Itaq sihȩc omĩa at¬
tribuiti ꝑsonȩ s : quȩ sit ipsa ꝑsona uidecimꝰ Nom̃ eẽ non potest. quia
primũ cit tributũ ꝑsonȩ .ẽ Homo esseñ potest qr natune ꝑsonȩ attributũ ẽ
et natura mortaliũ induo diuidit᷑. in homines etinferas : Quȩ ẽ ergo per¬
sona : Illa scilicet quȩ in ꝓnominib: finitis ẽ ut ego .tu. ille hic hȩc hoc
taq: ex ꝑsona nulla argum̃tatio potest sumi: Cũ enĩ dixero hic qđ ar¬
gum̃tũ feci Ex at tributis aut̃ ꝑsonȩ sumit᷑ om̃is argum̃ tatios dis¬
tributtũ ꝑquȩ seciperit et quib: implet᷑ ipsa ꝑsona at cributis suis

Expanded text:
firmatur aut ex adtributis personae argumentis sumptis aut ex adtributi negotio. firmatur aut ex adtributis personae argumentis sumptis aut ex adtributi negotio. Personis autem adtributa sunt undecim: nomen, natura, uictus, fortuna, habitus, adfectio, studium, consilia, facta, casus, orationes. Itaque si haec omnia adtributa personae sunt, quae sit ipsa persona  natura personae adtributum est et natura mortalium in duo diuiditur, in homines et feras. Quae est ergo persona? illa scilicet, quae in pronominibus finitis est, ut 'ego' 'tu' 'ille', 'hic' 'haec' 'hoc'. Itaque ex persona nulla argumentatio potest sumi. Cum enim dixero 'hic', quod argumentum feci? Ex attributis autem personae sumitur omnis argumentatio per quae se aperit et quibus impletur ipsa persona. Adtr
Abbreviated transcription (Latin):
crgumtt ndo fidẽ etauetoritatẽ et firmam̃tũ Fidesẽ argum̃tũ qͦ crim̃ pbamꝰ¬
iđ fdẽ crimiui fticimꝰ Auctoritas ẽ argum̃ tũ uerius aq honestius etcuiqͥsi
necesse habecit credi Firmamentum est creberrima argumentatio
NTo N cs argum̃ tando confirmcitur: aut exeo qđ ꝑ sorusaut exeo qđ negotis¬
est aitributũ Acꝑsonis hasres a tributti sputtimus Nomen. Naturc̃ uictũ
portunc̃ habitũ aAffectionẽ. Studia Consilia fc̃iciti Casus orationes
ĩgres sedquȩ in YΠO TECI est quȩ causa dicit᷑ Cuiꝰ causȩ isttidefinitio ẽ
Lis cũ cerca ꝑsona Hȩcquidẽ om̃is res exillis sẽ ptẽ locis argum̃taa contra¬
hit quis quid cur. ubi quando quẽ ad modũ quib: ad mixiculis. Uerũ exhis
duo prima omẽmui argum̃ tationis continent quinq reliqͣ scđo subiaceNT
Ituq: duohȩc prima quis etꝗd aꝑtiorib nominib: cicero et ad opus uicinio

Expanded text:
argumentando. FIDEM ET AVCTORITATEM ET FIRMAMENTVM. Fides est argumentum quo crimen probamargumentando. FIDEM ET AVCTORITATEM ET FIRMAMENTVM. Fides est argumentum quo crimen probamidem crimini facimus; auctoritas est argumentum uerius atque honestius et cui quasi necesse habeat credi; firmamentum est creberrima argumentatio. OMNIS RES ARGVMENTANDO CONFIRMest adtributum. Ac personis has res adtributas putamus: nomen, na- turam, victum, fortunam, habitum, affectionem, studia, consilia, facta, casus, orationes in ὑποθέσει est, quae causa dicitur. Cuius causae ista definitio est: 'lis cum certa persona'. Haec quidem omnis res ex illis septem locis argumenta contrahit, quis, quid, cur, ubi, quando, quemadmodum, quibus adminiculis. Verum ex his duo prima omnem uim argumentationis continent, quinque reliqua secundo subiacent. Itaque duo haec prima quis et quid apertioribus nominibus Cicero et ad opus uicinior
Abbreviated transcription (Latin):
psingula causcirũ genera uł singulas constitutiones. diuersaetꝓpria sẽꝑ
haberep̃ceptt Nunc ittiq iuxiti ordinẽ partiũ post partitionẽ tractat
de confirmatione Ecqm̃ ut supͣ diximꝰ in singulis causarũ generib: uł consticutio¬
uib: diuersa eꝙꝓpria habet p̃cepiti quia mortuẽ ut ꝑ singulasspecies c̃firma
tionis p̃cepttidicant᷑ genert lit̃ et c̃suse p̃cipit. quib: delocis argum̃ tandi reitio¬
nib tractis in om̃i causarũ genere uł iom̃ib: simul c̃stitutionib: c̃firmctio
efficit possit Ethoc in primo libro agit᷑ iđ ut in om̃e genꝰ formãq causci rum
quȩdã cõmunitas argum̃tectionũ uelud siluca ponat᷑ Scđs aut̃ liberhoc
continet ut in singuliscauscrũ generib: ac formis ꝓpria eterita etdiuersa p̾cepit
sẽparent᷑ de primolibro cunctis argum̃ttnidirationib: traccis Perquã arga¬
m̃tando Hlocemĩ ꝓpriũ ẽ confirmationis Alio quin e t narratio fide facit sed ũ

Expanded text:
singula causarum genera uel singulas constitutiones diuersa et propria semper habere praecepta. Nunc itaque iuxta ordinem partium post partitionem tractat de confirmatione. Et quoniam, ut supra diximus, in singulis causarum generibus uel constitutionibus diuersa et propria habtionis praecepta dicantur, generaliter et confuse praecipit quibus de locis argumentandi rationibus tractis in omni causarum genere uel in omnibus simul constitutionibus confirmatio effici possit. Et hoc in primo libro agitur, id est ut in omne genus formamque causarum quaedam communitas argumentationum uelut silua ponatur. Secundus autem liber hoc continet, ut in singulis causarum generibus ac formis propria et certa et diuersa praecepta separentur, de primo libro cunctis argumentandi rationibus tractis. PER QVAM ARGVMENTANDO. Hoc enim proprium confirmationis est; alioquin et narratio fidem facit, scd non
Abbreviated transcription (Latin):
ntequã ad hocnom̃ quod defiiuendũ ẽ ueni&mus prius designificantia
nominis dicamꝰ Noã hoc qđ sonat nom̃ : quatuor significantias habet
nomina sunt ut sclio curro. Vtiq his om̃ib: nominib ressignificant᷑¬
Vnde multiillũ sapientis simũ acbetitissimũ eẽ dixer qͥ reb: nomina imposuit
Certe ut sciamꝰ om̃s parte sorationis iđ om̃e qđ loqͥmur nomina eẽ rerũ cũ
desrbillȩ responsis ageret᷑. inresponsis aut̃ om̃s octo partes oritionis fue¬
rint necesse est quid ait uirgilius : : Foluisq: notas et nomina mandat
Ergo hȩc una significantia nominis ẽ quȩ in om̃iũ uerborũ appellatione ẽ
Alia nominis significantiatalis ẽ : qͣuncĩ partẽ orationis deocto partib:
oraitionis uidemꝰ eẽ signattt̃ Vt nom̃ : ꝓ nom̃ uerbũ Tertia nominis ꝓpris
ut hominis ut deorũ Q uartt aut̃ hȩc quadriꝑtitta ẽ : qua una quȩq ꝑso¬
na sine alterius cõmunione signat᷑ Et ut sciam unã dequatuor hanc eẽ sig¬

Expanded text:
ntequam ad hoc nomen, quod definiendum est, ueniamus, prius de significantia nominis dicamus. Nomen - hoc quod sonat nomen - quattuor significantias habet. rerum nomina sunt, ut 'salio', 'curro', utique his omnibus res significantunde multi illum sapientissimum ac beatissimum esse dixerunt qui rebus nomina imposuit, certe ut sciamus omnes partes orationis, id est omne quod loquimur, nomina esse rerum. Cum de Sibyllae responsis ageretur in responsis autem omnes octo partes orationis fuerint necesse est, quid ait Vergilius? "foliisque notas et nomina mandat". Ergo haec una significantia nominis, quae in omnium rerum appellatione est. Alia nominis significantia talis est qua unam partem orationis de octo partibus orationis uidemus esse signatam, ut 'nomen, pronomen, uerbum'; tertia nominis proprii, ut hominis, ut deorum; quarta autem haec quadripertita est, qua una quaeque persona sine alterius communione signatur. Et ut sciamus unam de quattuor hanc esse sig
Abbreviated transcription (Latin):
erit illud extremum. noneẽ mirum sindn primum deliquerit. Namnecesse
.ẽ. eum qui uelitpeccare. aliquando primum deliquere. S inuita anteacta
ignorabitur. hoclo co prȩterito. etcur prȩtereatur. demonstrato. argum̃tis accu

Expanded text:
erit illud extremum, non esse mirum, si nunc primum deliquerit: nam necesse esse eum, qui velit peccare, aliquando primum delinquere. sin vita ante acta ignorabitur, hoc loco praeterito et, cur praetereatur, demonstrato argu- mentis accu
Abbreviated transcription (Latin):
riã ferebat᷑ Hunc pat̃ suus contiliũ plebi habentẽ. decẽplõ deduxit
Arcessit᷑ reus maiestatis Intentio ẽ Maiestatẽ minuisti. quod
tribunũ plebis detẽplodeduxisti Depulsio ẽ : Non minui maiestatẽ
Questio ẽ : maiestatẽne minuerit : Ratio : In filiũ enĩ quã habebam
potestatẽ et sũ usus Rationis infirmatio : A tenĩ qui patria potestate
hoc ẽ priuata quadã tribunitiã potestatẽ hoc ẽ populi potestatẽ in firmat
minuit is maiestatẽ Iudicatio ẽ minuatne is maiestatẽ qui iutribu¬
uitiã potestatẽ patria potestate utat᷑. Adhaaciudicationẽ argum̃tatio¬
ne s om̃s afferriõ portebit: Acnequi forte arbitret᷑ nos ñ iatelligere aliã

Expanded text:
riam ferebat. hunc pater suus concilium plebis habentem de templo deduxit; arcessitur maiestatis. intentio est: maiestatem minuisti, quod tribunum plebis de templo deduxisti. depulsio est: non minui maiestatem. quaestio est: maiestatemne minuerit? ratio: in filium enim quam habebam potestatem, ea sum usus. rationis infirmatio: at enim, qui patria potestate, hoc est pri- vata quadam, tribuniciam potestatem, hoc est populi potestatem, infirmat, minuit is maiestatem. iudicatio est: minuatne is maiestatem, qui in tribuniciam po- testatem patria potestate utatur? ad hanc iudicationem argumentationes omnes afferre oportebit. Ac ne qui forte arbitretur nos non intellegere alia
Abbreviated transcription (Latin):
in exordio omia illa haberedebemus quȩ nobisuł orationiurȩpariant dig¬
pitatem Splendoris et festiuitatis ecton cinnitudinis miuimũ In exordio
inquit nibil splendidum nihil diligent̃ accuratũ habere debemus neip¬
sadicendidiligentia diffidenticm nuego tii demonscremus Docuit quid
iuprincipus q̃uid in insinucitiore. quid generaliter in utroq obserucre

Expanded text:
in exordio omnia illa habere debemus quae nobis uel orationi nostrae pariant digin exordio omnia illa habere debemus quae nobis uel orationi nostrae pariant dignitatem. SPLENDORIS ET FESTIVITATIS ET CONCINNITVDINIS MINIMVM. In exordio, inquit, nihil splendidum, nihil diligenter accuratum habere debemus, ne ipsa dicendi diligentia diffidentiam negotii demonstremus. Docuit quid in principiis, quid in insinuatione, quid generaliter in utroque obseruare
Abbreviated transcription (Latin):
asperioriorib: redintegratur. CSEΡARATI quidem quȩ deprincipio et dein
quidiunsinuaqone separatĩdis putauimus : Nunc inquit breuit̃ in utrũq p̃cep¬
ORDIVM sententiarũ et grauitatis plurimũ deb& habere : etom̃ino Ita dabimꝰ
omĩa quȩ ꝑtinent ad dignutatẽ in secontinere Propteretiq: id optime faiciendũ ẽ.
quod oratorẽ auditorimcixime cõmendat . Splendoris et fesciuitatis et concinni¬
tud inis mininũ propterea quod ex his suspicio quȩdã iparationis atq artifi¬
ciosȩ diligentiae nascit᷑. Quȩ maxime orationu fidem ortitori adimit aucto
ententiarum inquit. Non illarũ quȩ generalit̃ dicuntur ut est Tritatem¬
illud Obsequiũ amicos ueritas odiũ parit Prȩceptũ ẽ. autẽ Nequid in principiis
geuertlit̃ dicctur Sed hic sententia sciccipiamus sensus atq inuentione splu¬
rimas atq: eta sdem graiues Prȩtereti inquit ut cõmendatisumus ciuditorib

Expanded text:
asperioribus redintegratur. AC SEPARATIM QVIDEM QVAE DE PRINCIPIO ET DE asperioribus redintegratur. AC SEPARATIM QVIDEM QVAE DE PRINCIPIO ET DE quid in insinuatione, separatim disputauimus; nunc, inquit, breuiter in utrumque praeordium sententiarum et gravitatis plurimum debet habere et omnino omnia, quae pertinent ad dignitatem, in se continere, propterea quod id optime faciendum est, quod oratorem auditori maxime commendat; splendoris et festivitatis et concinnitudinis minimum, propterea quod ex his suspicio quaedam apparationis atque artificiosae diligentiae nascitur, quae maxime orationi fidem, oratori adimit auctoententiarum, inquit, non illarum quae generaliter dicuntur, ut est illud: "obsequium amicos, ueritas odium parit" - praeceptum est autem ne quid in principiis generaliter dicatur -, sed hic sententias accipiamus sensus atque inuentiones plurimas atque easdem graues. Praeterea, inquit, ut commendati simus auditoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ludices defatigati fuerint multos audiendo: primo inquit oportebit polliceri
Nouis uel ridiculis risũ iudicib: aut iocũ mouere. Atq id duplicimodo : Aut
extẽpore si forte clamor aut strepitus alicunde fuerit exortus. aut cogitatis pa¬
ratisq ut uel. efabula incipias. uł apologo aidp̃seus negotium ꝑtinentib: sabu¬
lȩsunt quas fere uidemus extitisse. Exphedris medeis cletemestris aliisq similib:
Apologi sunt ex reb: humilib cõpositȩ quȩdã formȩ acspecies a duiuendũ ut extat
illa demdre edeone : Ergo siinquit nego cii dignitas patiet᷑risũ uł iocũ mouere o¬
portebit: Sinaut̃ talenego ciũ fuerit ut iocandũ nonsit are aliqua tristietsȩuera
cõmodũ erit incipere : Nã ut inquit cibi stistidium nuncdulcire. nunc subamara
releuatur : itt inquit studiũ audiendi apud iudices. nunc reb: ridiculis. Nunc

Expanded text:
iudices defetigati fuerint multos audiendo. Primo, inquit, oportebit 'polliceri iudices defetigati fuerint multos audiendo. Primo, inquit, oportebit 'polliceri nouis uel ridiculis risum iudicibus aut iocum mouere, atque id duplici modo: aut ex tempore, si forte clamor aut strepitus alicunde fuerit exortus, aut cogitatis paratisque, ut uel a fabula incipias uel apologo ad praesens negotium pertinentibus. Fabulae sunt quas fere uidemus extitisse ex Phaedris, Medeis, Clytaemestris aliisque similibus. Apologi sunt ex rebus humilibus compositae quaedam formae ac species ad uiuendum, ut exstat illa de mure et leone. Ergo si, inquit, negotii dignitas patietur, risum uel iocum mouere oportebit; sin autem tale negotium fuerit, ut iocandum non sit, a re aliqua tristi ac seuera commodum erit incipere. NAM VT, inquit, CIBI FASTIDIVM NVNC DVLCI RE, NVNC SVBAMARA RELEVATVR, ita, inquit, studium audiendi apud iudices nunc rebus ridiculis, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cut minorẽ agirem in p̃sentia demonstrare : Etenĩ semꝑ post exemplũ fa¬
cienda ẽ cõparatio Cõparatio porro nunc a pari. nuncamaiori. nunc amino¬
offensi extitissent . quib: modis abhis possetbeniuolentia cõparari Nunc inquit
si oratio aduersariorũ dictis fidẽ fecerit : & ideo iudices uidentur ab alienati. tribus
modis beniuolentiã cõparamus : siaut ab eo argumento quod sibi firmis simdm
crediderant aduersari. tedicturũ eẽ ꝓmittas : Autsi abeo dicto incipias quod ad¬
uersarius nuꝑ dixerit. autsimquit cũ ad miratione dubites cui potissimũ respon¬
deas quȩstioni Cũ enĩ inquit teiudices uideruit paratũ cidres pondendũ. cestima¬
bunt sibi non recte abhis quiante dixerunt id qđ crediderant fuisse ꝑ sua sum :
Postremo docet quopactobeniuolentiã nobis aiudicib: cõparemus Siforte ipsi

Expanded text:
AVT MINOREM AGIREM IN PRAESENTIA DEMONSTRARE, etenim semper post exemplum faAVT MINOREM AGIREM IN PRAESENTIA DEMONSTRARE, etenim semper post exemplum facienda est comparatio. Comparatio porro nunc a pari, nunc a maiori, nunc a minooffensi extitissent, quibus modis ab his posset beniuolentia comparari. Nunc, inquit, si oratio aduersariorum dictis fidem fecerit et ideo iudices uidentur abalienati, tribus modis beniuolentiam comparamus, si aut de eo argumento quod sibi firmissimum crediderant aduersarii te dicturum esse promittas, aut si ab eo dicto incipias quod aduersarius nuper dixerit, aut si, inquit, cum admiratione dubites cui potissimum respondeas quaestioni. Cum enim, inquit, te iudices uiderint paratum ad respondendum, aestimabunt sibi non recte ab his qui ante dixerunt id quod crediderant fuisse persuasum. Postremo docet quo pacto beniuolentiam nobis a iudicibus comparemus, si forte ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
homine in quo offendit᷑ Aliũ hominẽ quidiligitur interponi oportetaetreligua
Deinde ostendit quẽ ad nodũ antã ꝑson beruolentiã cõparmus cũait t
dissimularete id defensurũ quodexistimaris. Deinde ubi iã mitior stictuserit auditor
Iingredipede tẽptĩ indefensionẽ . et dicere ea quȩ in dignentur aduersarii. tibiquoq
indigna uideri : Ab aduersariorũ uero ꝑsona docet quem ad modum beniuolen¬
tiã cõparemus cũ dicit : Et negare tequicquã dead uersariis. eẽ dicturũ Neq hoc
neq illud utneq aꝑte lȩdas eos quidiliguntur. et tamen id obscure sticiens quo ad
possis ab aliexies ab his auditorũ uoluntatẽ Postremo doc&. uc aiudicũ ꝑsonabe¬
niuolentiã cõparemuscũ auit Ealiquorũ iudicũ similidere autauctorita tẽ ꝓfer¬
reimitatione dignã. Verũ quod ait. Deinde eandem autsimilẽ. aut maiorẽ

Expanded text:
HOMINE IN QVO OFFENDITVR ALIVM HOMINEM QVI DILIGITVR INTERPONI OPORTET et reliqua. HOMINE IN QVO OFFENDITVR ALIVM HOMINEM QVI DILIGITVR INTERPONI OPORTET et reliqua. Deinde ostendit quem ad modum a nostra persona beniuolentiam comparemus, cum ait: ET DISSIMVLARE TE ID DEFENSVRVM QVOD EXISTIMARIS; DEINDE, VBI IAM MITIOR FACTVS ERIT AVDITOR, INGREDI PEDETEMPTIM IN DEFENSIONEM ET DICERE EA QVAE INDIGNENTVR ADVERSARII TIBI QVOQVE INDIGNA VIDERI. Ab aduersariorum uero persona docet quemadmodum beniuolentiam comparemus, cum dicit: ET NEGARE TE QVIDQVAM DE ADVERSARIIS ESSE DICTVRVM, NEQVE HOC NEQVE ILLVD, VT NEQVE APERTE LAEDAS EOS QVI DILIGVNTVR, ET TAMEN ID OBSCVRE FACIENS QVOAD POSSIS ABALIENES AB HIS AVDITORVM VOLVNTATEM. Postremo docet ut a iudicum persona beniuolentiam comparemus, cum ait: ET ALIQVORVM IVDICIVM SIMILI DE RE AVT AVCTORITATEM PROFERRE IMITATIONE DIGNAM. Verum quod ait DEINDE EANDEM AVT SIMILEM AVT MAIOREM
Abbreviated transcription (Latin):
mara cliqua re releuatur. &utdulcimitigatur sic animus defessus audiendo
aut admiratione integrat᷑ autrisurenouatur. Nuob: modiscausa cop¬
tra hit turpitudinẽ Aut enĩ resturpis ẽ aut persona Sui¬
sona Siinquit persona
turpis fuerit. aut aliũ hominẽ subicies quiamat᷑ aut rẽ proꝑsona : De indesires
turpis fuerit. aut aliã rem quȩ honesta .ẽ subicies aut prore hominẽ Siutrũq
turpefuerit & res et ꝑsona cõmodũ erit causã nonsuscipere. Tam̃ si quid
leuiter turpesuerit. potest suscipi Deinde inquit deb ebis dissimulre deferi¬
sionẽ Postquã mitiores red dideris ciuditores paulatĩ in gredi in eandẽ defep¬
sionẽ & dicere et quȩ aduersariis displiceaN tibietiã displicere sed iuhilhoꝵ
adtuũ pegociũ ꝑtinere : Deinde in quit occulte ede ad uersarus detrahere
debebis Postremoinquit desimili negocio aliquorũ iudicũ cefferrio porte¬
bit exẽplũ Anĩ aduertere tam̃ debemus ut et in in sinuatione quatuor lo

Expanded text:
mara aliqua re relevatur aut dulci miti- gatur, sic animus defessus audiendo aut admiratione integratur aut risu novatur. Ac septrahit turpitudinem: aut enim res turpis est aut persona. Si, inquit, persona turpis fuerit, aut alium hominem subicies qui amatur, aut rem pro persona. Deinde si res turpis fuerit, aut aliam rem quae honesta est subicies aut pro re hominem. Si utrumque turpe fuerit, et res et persona, commodum erit causam non suscipere; tamen si quid leuiter turpe fuerit, potest suscipi. Deinde, inquit, debebis dissimulare de defensione: postquam mitiores reddideris auditores, paulatim ingredi in eandem defensionem et dicere ea quae aduersariis displiceant tibi etiam displicere, sed nihil horum ad tuum negotium pertinere. Deinde, inquit, occulte et de aduersariis detrahere debebis. Postremo, inquit, de simili negotio aliquorum iudicium adferri oportebit exemplum animaduertere tamen debemus, ut et in insinuatione quattuor locis
Abbreviated transcription (Latin):
tiis exordii dixisse. Ait enĩ Splendoris etfestiuitatis & concinnitudins mii¬
mũ in exordio eẽ debebit . Verũ hȩc maxima uitia ex ordiorũ eẽ dicit atq hȩc
om̃i nouittunda eẽ p̃cipit Vulgare. cõmune cõmuttibile. longũ separatũ.
trans latũ. contra p̃cepta. Vulgare ẽ. quo dinplures. potest cetusas accom
accommodar. iđ qđ dicitur generale principiũ. ⁊ quod non unuis sed
omnium potest. ẽẽ causarũ sisic incipias. Iouem ego optimũ maxinũ

Expanded text:
tiis exordii dixisse. Ait enim, SPLENDORIS ET FESTIVITATIS ET CONCINNITVDINIS MINIMVM m exordio esse debebit. Verum haec maxima uitia exordiorum esse dicit atque haec omnino uitanda esse praeciptranslatum, contra prae- cepta. vulgare est, quod in plures causas potest accom- ACCOMMODARI, id est, quod dicitur generale principium et quod non unius, sed omnium potest esse causarum, si sic incipias: "Iouem ego Optimum maximu
Abbreviated transcription (Latin):
qui cumlexquib quib dieb: in legatione proficisceretur.
prestituerat. quiasumptum questor nondedity fectꝰ none.

Expanded text:
qui, cum lex, quibus diebus in legationem pro- ficisceretur, praestituerat, quia sumptum quaestor non dedit, profectus non
Abbreviated transcription (Latin):
apud iudices accusent. que msi neuidicibus ipsi condem pnarint. Et deeo iu¬
dicium faciant. de quo iamipsi supplaciũ sumpserint. Postea ꝓturbationẽ
udioii futuram dicemꝰ etiudices longiuꝰ quam potestatem habeant pro

Expanded text:
apud iudices accusent, quem sine iudicibus ipsi condemnarint, et de eo iudicium faciant, de quo iam ipsi supplicium sump- serint; postea perturbationem iudicii futuram dice- mus et iudices longius, quam potestatem habeant, pro
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: ciliȩ suat cuiusq generis diuersae p̃ceptiones : Aliud enĩ laus: aliudui¬
tuperatio aliud senentix̧ dictio aliud accusatio aliud recusatio conficere

Expanded text:
que aliae sunt cuiusque generis diversae praeceptiones. aliud enim laus, aliud vituperatio, aliud sententiae dictio, aliud accusatio aut recusatio conficere
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ tũ adiungi tũ ñ ad iungiaꝓprobationes : Ex quo cognoscit᷑ neq
qͥ quinq: partes tribuer argum̃ tationẽ . Quinq igitur partes sunt ei argum̃¬
tationis q̃ ꝑ raticinationẽ trticttit᷑ . PROPOSITIO ꝑquã locusis breuit̃ exponit᷑. ex
quo uis omis oporte emanec ratiocinationis PROPOSITIONIS APBROBATIO ꝑꝗ¬
id quod breuit̃ expositũ est rationib: affirmatũ ꝓbabilius etaꝑtius fit. Assĩ

Expanded text:
onem tum adiungi, tum non adiungi. ex quo cognoscitur neque in quinque partes tri- buerunt argumentationem. Quinque igitur partes sunt eius argumentationis, quae per ratiocinationem tractatur: propositio, per quam locus is breviter exponitur, ex quo vis omnis oportet emanet ratiocinationis; approbatio, per quam id, quod br
Abbreviated transcription (Latin):
meretricis pullus ext᷑. pulla administetio Hoc est nulum quodam modo
uectigal. In auro ueropublicando: magnam eẽ utilitatẽ. P osthȩc adiungit
utilitatẽ p̾cepti. ut interp̃temur quanto utilic& res. authonestior
p̃tereat᷑ siid intellectum fuerit quod aduersariuint̃p̃tat᷑. Hlocautem
aptiusfiet. si quod nosint̃pretamur. doceamꝰ eẽ honestum. utile. honestũ.¬
necessarium. Sed quoniamscripti controuersia. sicuti supra docuimus
potestẽe et intestamepto: Et hocexemplumdedit. P otest autemeẽ.
iinlege. adiecitp̃cepta si ambiguitas fuerit inlege. Uti queramus.
neforte quod aduersarii intelligant. alia inlege cautum sit. Deudeit li¬
camus que mad modum scribi oportuisset. sud sentiret quod aduersarii
dicunt. illequis cripsit. El uius p̃cepta etargumepa dethemate supraposito
sumpsit exemplum. ut doceatscriptorem siheredicorsulere uellet. utea

Expanded text:
meretricis nullus exitus, nulla administratio, hoc est nullum quodammodo meretricis nullus exitus, nulla administratio, hoc est nullum quodammodo uectigal, in auro uero publicando magnam esse utilitatem. Post haec adiungit utilitatis praeceptum, quanto utilior res aut honestior praetereatur si id intellectum fuerit quod aduersarius interpretatur. Hoc autem apertius fiet, si quod nos interpretamur doceamus honestum, utile, necessarium. Sed quoniam scripti controuersiam, sicuti supra docuimus, potest esse et in testamento, et hoc exemplum dedit. Potest autem esse et in lege; adiecit praecepta, si ambiguitas fuerit in lege, uti quaeramus ne forte, quod aduersarii intellegant, alia lege cautum sit, deinde uti dicamus quemadmodum scribi oportuisset, si id sentiret, quod aduersarii dicunt, ille qui scripsit. Huius praecepti et argumenti de themate supra posito sumpsit exemplum, ut doceat: scriptor, si heredi consulere uellet, ut ea
Abbreviated transcription (Latin):
dentessunt controuersiȩ : non constituit quȩ sit intentio. quȩ depulsio
neq quaeratio. ⁊ refutatio rationis. et quaeiudicatio : sed continuo datp̃cep¬
taquȩ sunt parti utriq communia. Sunt autemhȩc. Primumut ne¬
gemus ambiguũ. ⁊ doceamus locutiones ipsiuis consuetudinẽ. Deinde
ut superiora uerba et inferiora considerem. ex quib: colligamꝰ. quaesit
uera sententia: De inde excutiamus ꝑsonameius quiscripsit. utex
cȩteris dictis eius factis. soriptis. animo atq uita : quid sensert posstt
intelligi. Deinde excutiamus omne  scriptũ ne in aliquo uerbo aut
nos adiuuet. autimpugnet aduersariũ. Deinde dicendum id qđ
aduersarius intelligatꝰ. minus cõmodefieriquam quod nos intel¬
ligamus. H uic p̃cepto exemplumdat. Meretrix coronama ureã
nehabeto . Sihabueritpubli caesto. H ic en im tractari potest. non bere
sentireeum : qui publicandam dicit eẽ meretricẽ Quod public&

Expanded text:
dentes sunt controuersiae, non constituit quae sit intentio, quae depulsio, dentes sunt controuersiae, non constituit quae sit intentio, quae depulsio, neque quae ratio et refutatio rationis et quae iudicatio sed continuo dat praecepta quae sunt parti utrique communia. Sunt autem haec: primum ut negemus ambiguum et doceamus locutionis ipsius consuetudinem, deinde ut superiora uerba et inferiora consideremus ex quibus colligamus quae sit uera sententia; deinde excutiamus personam eius qui scripsit, ut ex ceteris dictis eius, factis, scriptis, animo atque uita, quid senserit possit intellegi; deinde excutiamus omne scriptum, ne in aliquo uerbo aut nos adiuuet aut impugnet aduersarios; deinde dicendum id quod aduersarius intellegat minus commode fieri quam quod nos intellegamus. Huic praecepto exemplum dat: MERETRIX CORONAM AVREAM NE HABETO; SI HABVERIT, PVBLICA ESTO. Hic enim tractari potest non bene sentire eum qui publicandam dicit esse meretricem, quod publicae
Abbreviated transcription (Latin):
VNC debis contro uersiis quȩin scriptouersant᷑ dicendum uidetur
Confitationes iationales ȩstatus. ⁊ in primo docuimus etipsis ẽ principales
Hocquemadimodũ compleremꝰ indicendo: superiore tractatudocuit ed quasiũ
p̃terea genera controuersi arĩquae uersantur inscripto quȩincidunt constititi¬
onib quae ipsa quinq sunt : Necessario etiã dehisdat p̃cepta: Sunt aut̃contro¬
uersiae quinq ambiguitas. scriptum etuo lunttis. Ieges contrariae atiocipa¬
tio ⁊ definitio Scripti autem controuersa ẽ : tuminquocumq scriptoniscͥtꝰ
controuersit. autin legib: testamentis. pactis. edictis. etcȩteris quȩin scmp¬
turasunt. Ergo principalis ẽ. ambiguitas: quia ita ordinein fecit : cuius
definitio adhibita ẽ: cum quid senserit scriptor obscurumẽ. ideo quia duas
autplures res. significat. Huic exemplum dedit. utheresdaret uasac elatti
uxoriquauellet᷑. Quoniam ut diximus constitutiones nonsunt sedinci¬

Expanded text:
VNC DE HIS CONTROVERSIIS QVAE IN SCRIPTO VERSANTVR DICENDVM VIDETVR. Constitutiones rationales esse status et in primo docuimus et ipsas esse principales. Hoc quemadmodum compleremus in dicendo, superiore tractatu docuit; sed quia sunt praeterea genera controuersiarum, quae uersantur in scripto, quae incidunt constitutionibus, quae ipsa quinque sunt, necessario etiam de his dat praecepta. Sunt autem controuersiae quinque, ambiguitas, scriptum et uoluntas, leges contrariae, ratiocinatio et definitio. Scripti autem controuersia est cum in quocumque scripto nascitur controuersia, ut in legibus, testamentis, pactis, edictis et ceteris, quae in scriptura sunt. Ergo principalis est ambiguitas, quia ita ordinem fecit, cuius definitio adhibita est: 'cum quid senserit scriptor obscurum sit, ideo quia duas aut plures res significat'. Huic exemplum dedit, ut heres daret uasa caelata uxori quae uellet. Quoniam, ut diximus, constitutiones non sunt, sed inci
Abbreviated transcription (Latin):
agere oport& aut ñ apud quos. quo tẽpore. qualege. quo crimine qua
indigere uideur. Cum inquit talis fuerit controuersla. ut in hoc sit tota

Expanded text:
em oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, quareliqua. Cum, inquit, talis fuerit controuersia ut in hoc sit tota
Abbreviated transcription (Latin):
nati ñ ex constitutione : ut calũ pmatorẽ ut c̃questio miseri cordiȩ ut in¬
dignatio stcti etcȩtrã huius modiquȩ expericuli magnitudine genita

Expanded text:
nati, non ex constitutione, ut in calumniatorem, ut conquestio misericordiae, ut indignatio facti et cetera huiusmodi, quae ex periculi magnitudine genita
Abbreviated transcription (Latin):
centũ. uxo risuaesiclegauit. Heres mens uxorimeȩ uasorum
argenteorũ pondocentũ. quȩ uoletdato. P ostmortem eius
uasa magnifica et preciose celata petit afiliomat̃. Ille sequae ipseuellet
deberedicit . Primumsi fieri poterit demonstrandumẽ. non ẽe ambigue
scriptum. ꝓpterea quodomnes in consuetudine sermonissic ua solent

Expanded text:
ndo uxori suae sic legavit: heres meus uxori meae vasorum argenteorum pondo cen- tum, quae volet, dato. post mortem eius vasa ma- gnifica et pretiose caelata petit a filio mater. ille se, quae ipse vellet, debere dicit. primum, si fieri poterit, demonstrandum est non esse ambigue scrip- tum, propterea quod omnes in consuetudine sermo- nis sic uti solent
Abbreviated transcription (Latin):
scctũ sed fieri potuisse creditur. ut interentio adosescentis uita narratur Nam
ispostquã excessit exephebissosia : A negotus ergo narratio trespartes habet
fabulã historiã argum̃tũ ł abula nihil ueri necuerisimile continet Histora¬
gesti p̃teritorũ Argum̃ tũ non uerũ sedueri simile: Illa aut̃ narratio quȩ uer¬
Satur in ꝑsonis exprimendis talis iu quit debet ut in narrationererũ ũ ꝑsonȩ
ꝑsona morũ contrario secernitur Venit adme sȩpe damitanis Quid agis pucio

Expanded text:
factum, sed faeri potuisse creditur, ut in Terentio adulescentis uita narratur: "nam factum, sed faeri potuisse creditur, ut in Terentio adulescentis uita narratur: "nam is postquam excessit ex ephebis, Sosia". Negotii ergo narratio tres partes habet, fabulam, historiam, argumentum. Fabula nihil ueri nec ueri simile continet, historia uerum, argumentum non uerum, sed ueri simile. Illa autem narratio quae uersatur in personis exprimendis, talis esse, inquit, debet, ut in narratione rerum uis et anpersona morum contrario secernitur: "uenit ad me saepe clamitans: Quid agis, Micio
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑsonis eius modi ẽ. ut in et simul cũ reb: ipsis ꝑsonarũ sermones et animi ꝑspici
possint hoc modo: Venit adme sȩpe lamitans. Quid agis micio : curper¬
dis cidolescentẽ nobis : curamat : curpoatit curtuhis reb: suptũ suggeris :
uescitu nimio indulges : Nimiũ ineptus est : Nimiũ ipse ẽ.durus p̃teraequum
etbonũ Hocingenere narrationis multa debet in. eẽ festiuitas. confectta
exrerũ uariettite animorũ dissimilitudine grauitate. lȩnitate spe metu
suspicione desiderio dissimulatione errore. miseri cordica. fortunȩ cõmutta¬
tione insperato in cõmodo subita lȩtitia iocundo exiturerũ Verũ hȩc ex hisquȩ
postec declocutione p̃cipientur ornam̃tti sum̃tur. Nunc denarratione ea quȩ
causȩ continet expositionẽ dicendũ uidet᷑. Argumentũ ẽ quod quidem ñẽ¬

Expanded text:
in personis, eiusmodi est, ut in ea simul cum rebus ipsis personarum sermones et animi perspici in personis, eiusmodi est, ut in ea simul cum rebus ipsis personarum sermones et animi perspici possint, hoc modo: Venit ad me saepe clamitans: Quid agis, Micio? Cur perdis adulescentem nobis? cur amat? Cur potat? cur tu his rebus sumptum suggeris, Vestitu nimio indulges? nimium ineptus es. Nimium ipse est durus praeter aequumque et bonum. hoc in genere narrationis multa debet inesse festivitas, confecta ex rerum varietate, animorum dissimilitudine, gravitate, lenitate, spe, metu, suspicione, desiderio, dissimulatione, errore, misericordia, fortunae commu- tatione, insperato incommodo, subita laetitia, iucundo exitu rerum. verum haec ex iis, quae postea de elocu- tione praecipientur, ornamenta sumentur. Nunc de narratione ea, quae causae continet ex- positionem, dicendum videtur. oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ieduo diuiditur innegoti et iuꝑsonas Verũilla narratio quȩ in negotus
est tres habet partes FaOVLã HisToRiau, ARCVMENTŨ Fabulã dicit ec̃ quȩ
tubil ueri net ueri simile continet etdat exemplũ cuiꝰ modi ẽ : Anguesin¬
gono salites iunctiiugo Verũ hic quȩstio ẽ. cũinde fiuitione generali utr rati¬
omise rerio ñ arrationsst rerũ gestarũ autut gesitrũ expositio cur iuffibu¬
se defintione quȩutiq q m̃etipsa narratio e generisimilis eẽ. debuit ait
ffabuluẽ in qu& necuerȩ nec uerisimilesres continentur . Deinde historia
estinqiut aue resueras continet sed a nr̃a memoria remotes ecd ateor
plum Q uodgenus Appiusindixit Rarttiginensib: bellit
Iaiuoteriũ est fiatares quȩ ta m̃ fieripotuit huius modia pud terentiũ
Iaispostquã excesst exephebis sosca Illa autim urra tio queuersctur

Expanded text:
in duo diuiditur, in negotia et in personas. Verum illa narratio quae in negotiis in duo diuiditur, in negotia et in personas. Verum illa narratio quae in negotiis est tres habet partes: fabulam, historiam, argumentum. Fabulam dicit esse quae nihil ueri nec ueri simile continet, et dat exemplum: CVIVSMODI EST: "angues ingentes alites, iuncti iugo". Verum hic quaestio est, cum in definitione generali narrationis dixerit ‘narratio est rerum gestarum aut ut gestarum expositio', cur in fabulae definitione, quae utique, quoniam et ipsa narratio est, generi similis esse debuit, ait FABVLA EST, IN QVA NEC VERAE NEC VERI SIMILES RES CONTINENTVR? Deinde HISTORIA EST, inquit, QVAE RES VERAS CONTINET, SED A NOSTRA ME; quod genus: Appius indixit Cartha- giniensibus bellum. argumentum est ficta res, quae tamen fieri potuit. huiusmodi apud Terentium: Nam is postquam excessit ex ephebis, Sosia illa autem narratio, quae versatur
Abbreviated transcription (Latin):
safit non alien& ab eo negotio quod eagitur. utsi pratti . sine mora si fontes riuosq de¬
scribas ethanc ipsã descriptionẽ ad causã applices. Amplificationis causci fit :
ut estillud deeriphila quȩ uisũ ornam̃tũ ad cmauit : Amplificat crim̃ uerris
quod cũ illa rẽ uisc̃ ad amauerit uerres multa etiã non uisa concupierit Ergo
scđm genus narrationis hoc est quȩ digressio dicit᷑ quȩ fit aut criminationis:
aut similitudinis aut delectationis aut amplificationis causa : Tertiũ genus
uarrandi quod extra oratorẽ ẽ : hoc ẽ. quod ait Remotũ aciuilib: causis Est
autẽ poettirũ uł historia gñtiphorũ Dat itim̃ cursimetiã in hanc narratiopẽ
p̃cepta Hlec inquit narrttioremotti aciuilib: causis duo membrahabet nã
lius aeneȩ et mores et stcta describit: Ergohȩc narratpo extra oratorẽ

Expanded text:
sa fit non alienae ab eo negotio quo de agitur, ut si prata, si nemora, si fontes riuosque desa fit non alienae ab eo negotio quo de agitur, ut si prata, si nemora, si fontes riuosque describas et hanc ipsam descriptionem ad causam adplices. Amplificationis causa fit, ut est illud de Eriphyla, quae uisum ornamentum adamauit; amplificat crimen Verris, quod cum illam rem uisam adamauerit, Verres multa etiam non uisa concupierit. Ergo secundum genus narrationis hoc est, quae digressio dicitur, quae fit aut criminationis aut similitudinis aut delectationis aut amplificationis causa. Tertium genus narrandi est quod extra oratorem est. Hoc est, quod ait remotum a ciuilibus causis - est autem poetarum uel historiographorum -, dat tamen cursim etiam in hanc narrationem praecepta. Haec, inquit, narratio remota a ciuilibus causis duo membra habet: nam lius Aeneae et mores et facta describit. Ergo haec narratio extra oratorem
Abbreviated transcription (Latin):
narrationis ẽ quod extracauscĩ ẽ sed aid causcĩ fcicit ut ẽ illud Ago¬
nis ẽ. quȩdã lr libitanalibertt ueperis ericinȩ Hȩcrarratio extra
causa eꝰ : Agitur enĩ quimagis debetit accusare sed tamer ad causam
facit : Locusenĩ introducitur in quo sececilius inuiriã auerre passũ eẽ cõme¬
morat qua selȩ sũ accusaaredebere conterdit: Verũ hec uarra aoex go
causa iiui modisfit: aut criminationis causa aut similitudinis aui de¬
lectationis aut amplificationis Criminationis causci fit. ut dio quida
fuit halesiuus pasellus mortuus ẽ .c. sacerdotep̃tore. Similitudituscau¬
safit ut ẽ illud. Sic iste multosceleratior etnequior quã ille adriar
Aliquanto etiã felicior fuit. Digressio & hȩc uideri potest. sed r̃ ẽ. quia
non interponitur narratioquȩ causȩ ẽ deliberationis Delecctionis caui-¬

Expanded text:
narrationis est, quod extra causam est, sed ad causam facit, ut est illud: "Agonarrationis est, quod extra causam est, sed ad causam facit, ut est illud: "Agonis est quaedam Lilybitana liberta Veneris Erycinae". Haec narratio extra causam est - agitur enim qui magis debeat accusare - sed tamen ad causam facit: locus enim introducitur in quo se Caecilius iniuriam a Verre passum esse commemorat, qua se laesum accusare debere contendit. Verum haec narratio extra causam quattuor modis fit: aut criminationis causa aut similitudinis aut delectationis aut amplificationis. Criminationis causa fit, ut: "Dio quidam fuit Halaesinus; P. Asellus mortuus est C. Sacerdote praetore". Similitudinis causa fit, ut est illud: "sic iste multo sceleratior et nequior quam ille Hadrianus, aliquanto etiam felicior fuit". Digressio et haec uideri potest, sed non est, quia non interponitur narratio, quae causae est. Delectationis cau
Abbreviated transcription (Latin):
diximus omĩaquȩ ad remapemenidãꝑtinent. colligi atq: includidebed
Quare quoniã non tantũ illa narrant᷑ quȩ ueregesta sunt. sed etia illa q̃ ñ sued
gesca sed geripotuer Ideo ait Narratio ẽ rerũ gestarũ aut ut gestarũ expo¬
sitio. Cestarũ expositio ẽ negotiorũ ciuiliũ ethistoriarũ Vt gestarũ rerũ
expositio ẽ comediarũ fbularũ et thematũ quȩ in auditorio dicuntur
Ergotria genera narrationis eẽ dicit Vnũ quod sit in causȩ expositione :
utẽ illud si quintus frat̃ huice .p. quintu fuit ethuic similia Uerũ
qm̃ narratio causȩ ñ idsolũ cigit ut resgestas explicet uerũ etiã multa
futuris p̃struit quȩstionib: añĩaduertamus ut cicero utrũq cõplexus
sit : In quo ipsa causca inquit hoc ad rerũ expositionẽ Et om̃s rtitiocor¬
trouersiȩ c̃tinet᷑ hoc ad quȩstiones ꝑtinet Ergo unũ narrationisgenꝰ
est in quo ipsccciuisa et om̃is ratio contro uersiȩ continetur : Aliuelgeñ

Expanded text:
diximus, omnia quae ad rem definiendam pertinent colligi atque includi debent. Quare quoniam non tantum illa narrantur quae uere gesta sunt, sed etiam illa quae non sunt gesta sed geri potuerunt, ideo ait 'narratio est rerum gestarum aut ut gestarum expositio'. Gestarum expositio est negotiorum ciuilium et historiarum; ut gestarum rerum expositio est comoediarum, fabularum et thematum, quae in auditorio dicuntur. Ergo tria genera narrationis esse dicit; unum quod sit in causae expositione, ut est illud: "C. Quintius frater huiusce P. Quintii fuit", et huic similia. Verum quoniam narratio causae non id solum agit, ut res gestas explicet, uerum etiam multa futuris praestruit quaestionibus, animaduertamus ut Cicero utrumque complexus sit. IN QVO IPSA CAVSA, inquit - hoc ad rerum expositionem - ET OMNIS RATIO CONTROVERSIAE CONTINETVR: hoc ad quaestiones pertinet. Ergo unum narrationis genus est, in quo ipsa causa et omnis ratio controuersiae continetur; aliud genus
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ causa in qualib& materia : om̃ia q̃ inuenda fuerint genera quȩs¬
tionũ possunt tractari sũptis suȩ partis p̃ceptis. utcũ in themate

Expanded text:
omni causa, in qualibet materia omnia, quae inuenta fuerint, genera quaestionum possunt tractari, sumptis suae partis praeceptis: ut cum in themate
Abbreviated transcription (Latin):
facere eaq̃ supposita sunt exẽpla uideamus. et in ipsis hanc exercemus
uarietatẽ : Illud aut̃ p̃cipit sillogis mosom̃ s indialectica c̃tineri. hospaucos
in dederiuatos qͥoratori c̃uenire uidebant Deniq: istip̃sillogismi sed epichere
GPRΕHENSIO est perquã argumentando aduers ariorum Imata dicunt᷑¬
confirmatio diluit᷑ aut in firmat᷑ aut alleuiat᷑ Hȩc fonte inuentionis eodẽ utetur.
quo utit᷑ confirmatio proptereta quod qͥb: exlocis aliqͣres confirmari potest
nib: nisud qđ ꝑsonis aut negotiis at tributũ ẽ Qud reinuentionẽ et argum̃ta¬
tionũ expolitionẽ ex illis q̃ ante p̃cepta sunt hanc quoq: in partẽ orationis
transferre oportebit Verũ tar̃ ut q̃dã p̃ceptio dectur huiꝰ quoq partis
exponemꝰ modos rep̃hensionis Quos qui obseruabunt stacilius eti q̃ contrta
dicent᷑ diluere aut in firmare poterunt : Om̃is argum̃ tatio rep̃hendit᷑

Expanded text:
facere, ea quae supra posita sunt exempla uideamus et in ipsisto hanc exerceamus uarietatem. Illud autem praecipit, syllogismos omnes in dialectica contineri; hos paucos inde derivato qui oratori conuenire uidebantur. Denique isti non syllogismi, sed epichireprehensio est, per quam argumentando adver- sariorum confirmatio diluitur aut infirmatur aut ele- vatur. haec fonte inventionis eodem utetur, quo utitur confirmatio, propterea quod, quibus ex locis ali- qua res confirmari potest, entionibus nisi id, quod personis aut negotiis adtributum est. quare inventionem et argumentationum expolitionem ex illis, quae ante praecepta sunt, hanc quoque in partem orationis transferri oportebit. verum- tamen, ut quaedam praeceptio detur huius quoque partis, exponemus modos reprehensionis; quos qui ob- servabunt, facilius ea, quae contra dicentur, diluere aut infirmare poterunt. Omnis argumentatio reprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ optẽpertisse Quatuor aut̃ partib: constat argum̃ tatio cũ aut ꝓponimꝰ.
aut sumimussine apꝓbatione: Id sticere oportet cũ aut ꝓpositio exseratelli¬
git᷑ aut assũptio ꝑspicuaẽ et nullius approbationis indiget Fropositionis
approbatione p̃terita : quatuor ex partib: argum̃ tatio tractat᷑ Ad hunc modũ

Expanded text:
n optemperasse.” Quattuor autem partibus constat argumentatio, cum aut proponimus aut assumimus sine approbatione. id facere oportet, cum aut propositio ex se intellegitur aut assumptio perspicua est et nullius approbationis indiget. propositionis approbatione praeterita quattuor ex partibus argumentatio tractatur, ad hunc modu
Abbreviated transcription (Latin):
est scipiens et callidu simpercitor. omĩb: partib: cõmodius regit᷑. quã isqui
stultitiaa et temeritate alicuiꝰ ad ministrat᷑ . Etdẽ nauiguratio est
Va nauis optime cursũ conficit et : quȩ scientis simo gub̵ natore utit᷑ Cũ

Expanded text:
est sapiens et calli- dus imperator, omnibus partibus commodius regitur, quam is, qui stultitia et temeritate alicuius admini- stratur. eadem navigii ratio est. nam navis optime cur- sum conficit ea, quae scientissimo gubernatore utitu
Abbreviated transcription (Latin):
modisfit. Cũ aut multis rei reb: exclusis. unã q̃ reliqͣ est c̃firmas aut cũre
matur. ut supͣ ipse cicero contraherma gorans Nã cut nullũ causȩgenꝰ est
aut iudiciale solũ aut et iudiciale : et demonstratiuũ et deliberãtiuũ ÷

Expanded text:
modis fit, cum aut multis rei rebus exclusis unam quae reliqua est confirmas, aut cum omodis fit, cum aut multis rei rebus exclusis unam quae reliqua est confirmas, aut cum omatur, ut supra ipse Cicero contra Hermagoran: 'nam aut nullum causae genus est, aut iudiciale solum, aut et iudiciale et delibera
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ uero sicuq necessaria dicent᷑ et si forte imitas ꝑmittit infirmarioportebit¬
bunt᷑ mod onecessariã argum̃ tationẽ neq erunt eius modi. sic rep̃hen¬
dent᷑ Primũ c̃p̃hensio quȩ utruccesserit debet tollere. Siueraẽ nũquã
rephendet̃ Sinstilsa : duob modis aut c̃uersione aut alterius partisi rifir

Expanded text:
e vero sicuti necessaria dicentur, ea si forte imitabuntur modo necessariam argumentationem ne- que erunt eiusmodi, sic reprehendentur: primum con- prehensio, quae, utrum concesseris, debet tollere: si vera est, numquam reprehendetur; sin falsa, duobus modis, aut conversione aut alterius partis infir
Abbreviated transcription (Latin):
mendi duo generasunt Unũ tale cũ inmedũ ꝓstrimꝰ id qđ erat sedla¬
tebat Aliud qđ quasi ñerat. sed a nobis pͥmis uidetꝰ inuentũ. Itaq delis
cicero leuiorẽ inuentionẽ dedit hermagory. scilic& ut id qđ latuerat in
mediũ ꝓtulisse idrat᷑ hoc ÷ qđ ait. Non quo ñusi sint ea u& erus oratores sepe
multi. sed quia ñ ammaduerterint artis scriptores eã superiores. & ñ retuleriaT
iinumerũ constitutionũ Idõ aut̃ trans lationẽ multi scriptores int̃ constitutiones
referre nolurrunt qđ om̃is cstitutio actionẽ c̃stituat Trans latio aut̃ id uideat᷑
agere ne actiosit Sedhermagoras recte hanc int̃ constitutiones posuit : Na hoc
ipsũ qđ actionẽ cõmutat. actio r̃. Itaq multi inquit hermagoram rep̃henderuNT
qđ trans lationũ int̃ constitutiones retulerit. sed inuidia magis quã exuero

Expanded text:
niendi duo genera sunt: unum tale, cum in medium proferimus id quod erat, sed laniendi duo genera sunt: unum tale, cum in medium proferimus id quod erat, sed latebat, aliud quod quasi non erat, sed a nobis primis uidetur inuentum. Itaque de his Cicero leuiorem inuentionem dedit Hermagorae, scilicet ut id quod latuerit, in medium protulisse uideatur. Hoc est, quod ait: NON QVO NON VSI SINT EA VETERES ORATORES SAEPE MVLTI, SED QVIA NON ANIMADVERTERINT ARTIS SCRIPTORES EAM SVPERIORES ET NON RETTVLERINT IN NVMERVM CONSTITVTIONVM. Ideo autem translationem multi scriptores inter constitutiones referre noluerunt, quod omnis constitutio actionem constituat, translatio autem id uideatur agere, ne actio sit. Sed Hermagoras recte hanc inter constitutiones posuit; nam hoc ipsum, quod actionem commutat, actio est. Itaque multi, inquit, Hermagoran reprehenderunt, quod translationem inter constitutionem rettulerit, sed inuidia magis quam ex uero
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ illud qđ contigit fluxisse dicam. INa uaRta constitutione quã traes¬
latione nomuuamꝰ. eiꝰ constitutionis ẽ cõ utro uersia : cũ autquẽ . aut quicũ
aut quomͦ aut apud quos. aut qͦiure autqͦ tẽpore agere oporteat querit᷑ :
aut om̃ino aliquid de cõmutatione aut infirmatione actionis agit᷑. Huiis
constitutionis hermagoras inuentor existimat᷑. Non qͦ non usi sint ea ueteres
oratores sȩpemulti : sed qr ñ auũ aduerterint artis scriptores cã superiores
nec reculeriit innumerũ constitutionũ. Postaut̃ ab hoc inuentã multi re p̃¬
hender̃ quo sñtã in prudentia falliputam. resenĩ ꝑspicua ẽ : quã inuidia
latio continer& scilic& ut aut omnẽ actĩonẽ cõmut& aut aliqͥ exparte debi¬
Hoc ÷ ꝗđ hio ait Aut omĩno aliꝗd de cõmutatione aut infirmatione. actio¬
nis agit᷑ Huiꝰ constitutionis lermagoras inuentor eẽ existimat᷑ inia¬

Expanded text:
bonum illud quod contigit fluxisse dicamus. IN QVARTA CONSTITVTIONE, QVAM TRANSbonum illud quod contigit fluxisse dicamus. IN QVARTA CONSTITVTIONE, QVAM TRANSLATIONEM NOMINAMVS, EIVS CONSTITVTIONIS EST CONTROVERSIA. Et supra docaut quomodo aut apud quos aut quo iure aut quo tempore agere oporteat, quaeritur aut omnino aliquid de commutatione aut infirmatione actionis agitur. huius constitutionis Hermagoras in- ventor esse existimatur, non quo non usi sint ea veteres oratores saepe multi, sed quia non animadverte- runt artis scriptores eam superiores nec rettulerunt in numerum constitutionum. post autem ab hoc inventam multi reprehenderunt, quos non tam inprudlatio contineret, scilicet ut aut omnem actionem commutet aut aliqua ex parte debiHoc est, quod hic ait: "aut omnino aliquid de commutatione aut infirmatione actionis agitur". HVIVS CONSTITVTIONIS HERMAGORAS INVENTOR ESSE EXISTIMATVR. Inue