comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riũ non pertinet nisi eum adiuseius funditestator uoluerit pertinere :¬
ista int̃ ñ ind  Adiunctiones quas fundo legato testator ex di¬
uersis emptionib: ad plicauerat legat ariocedereplacuit. ista int p̃r¬
Instrumento p̃dio legato fabri ferrarii itẽ tignarii potatores et qui
instruendi fundi gratia ibidẽ morabuntꝰ legatocedunt int̃ñinđ¬
ns trum̃to fundo legato libri quoq: et biblrothecae quae in codẽ fun¬
dosunt legato continentꝰ iNerp̃ñinđS Seruostudendi gratia
ex eodẽ fundo quicũ mancipiis fuerat legatus. alio translatus adlega¬
S Fundo itaut possederat legato mancipia tã urbana quã rustica
itẽq argentum etuestes quae eodẽ cẽpore in fundo conp̃henduntur
ad legatariũ pertinent int̃ ñ inđG Pascuaria quae postea
cõparata ad fundũ legatũ testator adiunxerat. si eius appellatio¬
ne contineantꝰ adlega tariũ pertinent. int̃ ñ inđ SEN¬

Expanded text:
rium no pertinet, nisi eum ad ius eius fundi testator uoluerit pertinererium no pertinet, nisi eum ad ius eius fundi testator uoluerit pertinere. Adiunctiones, quas fundo legato testator ex diuersis emptionibus applicauerat, legatario cedere placuit. Instructo praedio legato fabri ferrarii, item tignarii, putatores et qui instruendi fundi gratia ibidem morabantur, legato cedunt. Instructo fundo legato libri quoque et bibliothecae quae in eodem fundo sunt legato continentur. Seruos studendi gratia ex eodem fundo, qui cum mancipiis fuerat legatus, alio translatos ad lega. Fundo ita ut possederat legato mancipia tam urbana quam rustica, itemque argentum et uestes, quae eodem tempore in fundo comprehendentur, ad legatarium pertinent. Pascualia, quae postea comparata ad fundum legatum testator adiunxerat, si eius appellatione contineantur, ad legatarium pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
trum̃ torustico eturbano et mancipiis quacibis legato tã sup pellex quã
aeramentũ itẽq argentum etuestes quacibi pat̃ familias instruendigro¬
tia h bere solet debebuntꝰ itẽ emancipia quae usui patris familias
essesolent itẽq aues et pecora quae instrumentarum aepularũ gratia
in fundo cõparatas exceptis his qua eibicusto diaecausa deposita sunt¬
is ta int̃ pniđ S Fundo legato itaut optimus maximus quae ẽ
retia a praria etceterae uenationes instrumenta continebuntꝰ quae
etiã adinstrumentũ pertinent si quaestus fundi exmaxima parte
Fructo quis olo coherebunt
mortis testatoris tẽpore adlegatariũ pertinent ante percepti adheredẽ¬
int̃ñ inđ S Fundo legato cũ mancipiis et pecorib: et omniins trum̃to
rustico et urbano peculiũ actores ante testatorẽ defuncti si ex eodẽ fundo
fuerit magis placet adlegatariũ pertinere auctor uel colonus exalio
fundo in eodẽ constitutus quicũ omni instrum̃to legatus erat adlegata¬

Expanded text:
et mancipiis quae ibi sunt legato tam supellex quam aeramentum itemque argentum et uestes, quae ibi pater familias instruendi gratia habere solet, debebuntur: item ea mancipia, quae usui patris familias esse solent, itemque aues et pecora, quae instruendarum epularum gratia in fundo comparata sunt: exceptis his, quae ibi custodiae causa deposita sunt. Fundo legato ITA VT OPTIMVS MAXIMVSQUE EST retia apraria et cetera uenationis instrumenta continebuntur: quae etiam ad instrumentum pertinent, si quaestus fundi ex maxima parte Fructus, qui solo cohaerebant mortis testatoris tempore, ad legatarium pertinent: ante percepti ad heredem. Fundo legato cum mancipiis et pecoribus et omni instrumento rustico et urbano peculium actoris ante testatorem defuncti, si ex eodem fundo fuerit, magis placet ad legatarium pertinere. Actor uel colonus ex alio fundo in eodem constitutus, qui cum omni instrumento legatus erat, ad legata
Abbreviated transcription (Latin):
SC̃x̃ Quoties demodo quartacretinendo quaeritꝰ propt̃ periculum
plus petendi officio iudicis omnib aestimatis. quarta facienda ẽ
quae apud heredẽ remaneat aut certe exigenda cautio alegatario
ut quod plus dunante perceperit restituat. is taint̃ non inđ Sy¬
Eaquae mater uiua filiodon auit. in quartã non inputantur In

Expanded text:
t. Quotiens de modo quartae retinendae quaeritur, propter periculum plus petendi officio iudicis omnibus aestimatis quarta facienda est, quae apud heredem remaneat, aut certe exigenda cautio a legatario, ut quod plus dodrante perceperit restituat. Ea, quae mater uiua filio donauit, in quartam non imputantur.
Abbreviated transcription (Latin):
DE MORTIS CAUSADONATIONIBUS
Mortis causadonat quiadbellũ proficiscitur. et quinauigat ea
scilicet conditione ut si reuersus fuerit sibi restituatur. si perierit
poeniscum remaneat cuidon auit . int̃ ñ in.d. SEΝ Donatiomor¬
tis causacessante ualitudine et secuta sanitate petenti etiã reuocat᷑
AD LECẼ PALCIDΙΑM xaustalegatis aut fidei com¬
missis uel mortis causadonationib hereditate auxilio falcidiae ins¬
titutus heres quadrantẽ retinere potest. IN T Siquis faciat tes¬

Expanded text:
De mortis causa donationibus Mortis causa donat qui ad bellum proficiscitur et qui nauigat, ea scilicet condicione, ut, si reuersus fuerit, sibi restituatur, si perierit, penes eum remaneat cui donauit. Donatio mortis causa cessante ualetudine et sequente sanitate, paenitentia etiam reuocatur: legem Falcidiam Exhausta legatis aut fideicommissis uel mortis causa donationibus hereditate auxilio Falcidiae institutus heres quadrantem retinere potest. Quotiens de
Abbreviated transcription (Latin):
instrum̃ti nomine non continentur. uxores uero eorũ qui mercedes
praestareconsueuerant neq instructiones neq instrumenti appella¬
to itademũ instrum̃tũ fundi continentur. si ex his maximae fundire¬
ditus cogantur int̃noninđ. S Fructus percepti instrum̃to fundi
itademũ cedunt subidẽ ad sumpta testator consuerat. S Fiundo
cũ omni instrum̃to rustico et urbano et mancipiis quȩibi sunt legato

Expanded text:
instrumenti nomine non continentur. Vxores uero eorum, qui mercedes instrumenti nomine non continentur. Vxores uero eorum, qui mercedes praestare consueuerant, neque instructionis neque instrumenti appellantum ita demum instrumento fundi continetur, si ex his maxime fundi reditus cogantur. Fructus percepti instrumento fundi ita demum cedunt, si ibidem absumi a testatore consueuerant. Fundo cum omni instrumento rustico et urbano et ma
Abbreviated transcription (Latin):
ennio. istaint̃ ñ inđ. Sy Fundo ul seruo legato tafundi instru¬
mento quã serui peculiũ ad legatariũ pertinet int̃ñinđ. SC̃X¬
Q uaerendorũ fructuũ causa. eẽ uidentꝰ quio pusrusticũ faciunt
et monitores et uilici et sal tuarii itẽ boues aratorii aratrabidentes
et falcis potatoriac et frumentũ quoq ad sementẽ repositũ istaint̃ ñ inđ¬
Fructuũ colendorũ causa conparata instrumentũ cedunt uel ut corues
aluei falces messoriae itẽmole oliuariae . int̃ñinđ  Conseruando¬
rũ fructuũ causa conparata instrum̃tũ cedunt uel ut dulea cupae uacicula
rustica cibaria pistores asini focariae itẽ ancillae quacuestimenta rusti¬
cis faciunt scotra quoq: et sutor continebunt᷑. int non inđ. SCNT¬
Vxores eorum quioperantꝰ magis ẽ ut instrum̃ tocedant pecora quo¬
q: et pastores eorũ stercorandi causa parata instrum̃to continentꝰ. catam̃
quae custodiae magis causa quod adusus patris familiae eodilata sunt

Expanded text:
ennio aut triennio. Fundo uel seruo legato tam fundi instrumentum quam serui peculium ad legatarium pertinet. Quaerendorum fructuum causa esse uidentur, qui opus rusticum faciunt, et monitores et uilici et saltuarii: item boues aratorii, aratra, bidentes et falces putatoriae: frumentum quoque ad sementem repositum. Fructuum cogendorum causa comparata instrumento cedunt, uelut corbes, aluei falces messoriae et fenariae, item molae oliuariae. Conseruandorum fructuum causa comparata instrumento cedunt, uelut dolia, cupae, uehicula rustica, cibaria, pistores, asini, focariae: item ancillae quae uestimenta rusticis faciunt, scutra quoque et sutor continebuntur. Vxores eorum qui operantur magis est ut instrumento cedant. Pecora quoque et pastores eorum stercorandi causa parata instrumento continentur. Ea autem, quae custodiae magis causa quod ad usus patris familias eo delata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rustica dareplacuerit scriptura sequatur. atquetraditio ũeł de
completui s omnib: uel retradita gesta confecta proferantur Nam
aliter possessio ad alterũ dominũ transire non poterit. sane siqussine
taliscriptura possessionẽ alterius crediderit occupandã reus uio

Expanded text:
rustica dare placuerit, scriptura sequatur atque traditio, et de conpletis omnibus vel re tradita gesta confecta proferantur, nam aliter possessio ad alterum dominum transire non poterit. Sane si quis sine tali scriptura possessionem alterius crediderit occupandam, reus vio
Abbreviated transcription (Latin):
uel uniuiro duas sorores habendi penitus licentia denegat
pã extali coniugio procreati fili legitimi non habenturu¬
tp Post priores leges sententiam quae det alibus ꝑsonis
lata ẽ id precepit obseruari ut districtionẽ legis supplicio et
sub scriptione liberis quis que ille aut sorores aut fratres filiã
aut certe gradus consobrinã autcerte fratres uxorem scele¬
ratis sibi nuptiis iunxerit huic poene subiaceat ut detalicon¬
sortio separctur atq: etiã si filios habuerint ponbabeantur
beredes legitimi Nec heredes sed in famiae sint notatȩ utrieq
personae itaut possidere tatũ proprias facultates principes bene¬
ficio luideantur ceterum nullum p̃sumant subire contractu donan

Expanded text:
vel uni viro duas sorores habendi penitus licentia denegatur; nam ex tali coniugio procreati filii legitimi non habentur Post prioris legis sententiam, quae de talibus personis lata est, id praecipit observari, ut districtione legis, supplicio et proscriptione liberi, quisque ille aut sororis aut fratris filiam aut tertii gradus consobrinam aut certe fratris uxorem sceleratis sibi nubtiis iunxerit, huic poenae subiaceat, ut de tali consortio separetur atque etiam si filios habuerint, non habeantur heredes legitimi nec heredes, sed infamia sint notatae utraeque personae, ita ut possidere tantum proprias facultates principis beneficio videantur, ceterum nullum praesumant subire contractum donan
Abbreviated transcription (Latin):
sollemniter reb et traditis apud sehabere dinoscit ad sponsae
dominiũ quã accipere noluit sinedilatione aliqua trans ferat᷑

Expanded text:
sollemniter rebus et traditis apud se habere dinoscitur, ad sponsae dominium, quam accipere noluit, sine dilatione aliqua transferat
Abbreviated transcription (Latin):
hominis pecuniã acceperit in in sulã bonis ademptis deportat̃.
Si pdtator ex arbere cũ ramũ deicerit p̃procla naueri
promencu causa castrauit castrandũ uecurauis
Quiaborsenis at a ma toriũ poculũ dant etsi udo lonon faciana tamen
maliexampliresest humlieres imenetallũ honestiores iinsula amis tapar¬
ce leuen a roligoentur q uod sic a hocmulier aut siomoperior ie sũmo ⁊ poli¬
cio adficiuntur ⁊ stẽmt̃ mineđ .S Cuisa cra impi necturnauo e er
ob cantẽ irte defecerint abligurint facerint facienda uecurauerimn ait
erucis suffiguntur autbescis obiciuntur istunt ina S¬
Qulieminẽ imolauerint exeus ue sanguino ista uorint fanũceplum

Expanded text:
hominis pecuniam acceperit, in insulam bonis ademptis deportatur. Si putator, ex arbore cum ramum deiceret, non proclamauit, promercii causa castrauit castrandumue curauit,Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi id dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonorum relegantur: quod si ex hoc mulier aut homo perierit, summo supplicio adficiuntur. Qui sacra impia nocturnaue, ut quem obcantarent defigerent obligarent, fecerint faciendaue curauerint, aut cruci suffiguntur aut bestiis obiciuntur. Qui hominem immolauerint exue eius sangui
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint sumptus quos fecerunt testes cis accusator ex soluam¬
sucan sitestes ex hibiti ab accusatore pena subiacuerint c̃tiam¬
sic onsentiant partes abolitio aiudicib denegetur. sed aut

Expanded text:
e  sic  fuerint, sumptus quos fecerunt testes, eis accusator exsolvat. Nam, si testes exhibiti ab accusatore poenae subjacuerint, etiamsi consentiant partes, abolitio a judicibus denegetur; sed aut
Abbreviated transcription (Latin):
ductos esse constiterit. solam custodiae in iuriamtolerasse
qui testes dicantur esse non conscii eorum ab accusatore sumeos

Expanded text:
ductos esse constiterit solam custodiae iniuriam tolerasse, qui testes dicantur esse, non conscii, eorum ab accusatore sum
Abbreviated transcription (Latin):
pora fuerint lesa uerberib: tormentisq uexata ab olitionẽ
etiam duarum partium consensu petitam iubemus uigbofrt

Expanded text:
pora fuerint laesa verberibus tormentisque vexata, abolitionem etiam duarum partium consensu petitam iubemus vigor
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex his personis ẽ. quib: etiã ab intestato deferri quo¬
cũq gradu ueltitulo pot erat anti quoiure successio he¬
ris fuerit institutus legatũ fidei cõmissum ueperceperit
ex relictis reb: atq corporib: tertiã publico inferat por¬
tionẽ quatenus hoc saltim metuet testatorũ iniquitas
et captatorum cesset in probitas quae omnia constituta
in futurũ adi elatae legis ualere precepimus. Basili p̃
ligant remotis inreligios arũ mentiũ fraudib: impiisq
mentis hoc constitutum fuis set quodemendatione morũ
utilitatiq publice reducta in terra sui auotũ omniũ socia
pietate proficiat. Dat̃ VII K̃ Noub̵ raũ leone et maioria

Expanded text:
neque ex iis personis est, quibus etiam ab intestato deferri quoneque ex iis personis est, quibus etiam ab intestato deferri quocumque gradu vel titulo poterat antiquo iure successio, heres fuerit institutus, legatum fideicommissumve perceperit, ex relictis rebus atque corporibus tertiam publico inferat portionem, quatenus hoc saltem metu et testatorum iniquitas et captatorum cesset inprobitas. Quae omnia constituta in futurum a die latae legis valere praecipimus, Basili parlegant remotis inreligiosarum mentium fraudibus inpiisque commentis hoc constitutum fuisse, quod emendationi morum utilitatique publicae reducta in terras vi avorum omnium socia pietate proficiat. Dat. VII kal. Nov. Ravennae D.
Abbreviated transcription (Latin):
menti it anullũ . eẽ iubemus effectũ ut in firmato talis colore
contractus sui iuris postea gener uindicet uel actione propo¬
sita securus reposcat. quic quid perinliciti posthac contractus
imaginẽ alien arecompulsus ẽ. intercetera captatorum
etiã auditas conprimenda .ẽ. qui non nũquã ignotorum
poenelectulis ad sidentes animos ipsa corporũ egritudine
fatigatos et sincera iã iudicia non habentes simulata affectio¬
ne deprauant ut pleriq consanguinitatis et necessi tudinum
suarũ frequenter obliti extraneos scribere uideantur herȩ¬
descũ insidiosa munuscula dirigatur cũ subornant᷑ medici
qui praua persuadeant et neglectomedendi studiofiant
alien arum cupiditatũminis triquib: omnib: serenitas nr̃a
diligenti examinatione perpensis hoc p̃senti lege decer¬
nit. ut si his qui nulla testatori propinquitate coniungitꝰ

Expanded text:
menti ita nullum esse iubemus effectum, ut infirmato talis colore menti ita nullum esse iubemus effectum, ut infirmato talis colore contractus sui iuris postea gener vindicet vel actione proposita securus reposcat, quidquid per inliciti posthac contractus imaginem alienare conpulsus est. Inter cetera captatorum etiam aviditas conprimenda est, qui nonnumquam ignotorum paene lectulis adsidentes animos ipsa corporum aegritudine fatigatos et sincera iam iudicia non habentes simulata adfectione depravant, ut plerique consanguinitatis et necessitudinum suarum frequenter obliti extraneos scribere videantur heredes, cum insidiosa munuscula diriguntur, cum subornantur medici, qui prava persuadeant et neglecto medendi studio fiant alienarum cupiditatum ministri. Quibus omnibus serenitas nostra diligenti examinatione perpensis hoc praesenti lege decernit, ut, si is, qui nulla testatori propinquitate coniungitur
Abbreviated transcription (Latin):
com moda perire non patimur hoc necessaria putauimus¬
precauendum ut marẽ feminãq iungendos copula nuptiali
parconditio utrũq constringat id ẽ. ut nũ quã minorẽ quã
exigit futurauxor sponsalia largita tedotistitulo senouerit
conlaturã scituris puellis ac parentib puellarum uel quib¬
cũq nupturis ambos in famiae maculis in urendosq ifue¬
rint sinedotẽ coniuncti it aut nec matrimonium iudicetur
Nec legitimi exhis filii procreantur sane qnm̃ quorundã
cupiditatib: obui andumest qui generorũ exauriunt facul¬
tates acsibi uel filiab suis uel sub ornatis quib cũq personis
prius quã aliquid denuptiarũ pactione constituant abiia¬
cautis iuuenib: et futuri coniugii desiderio concitatis multa
faciunt occulta fraudec onferri quae secuta sollẽnitate
uotorũ filiab: refundant aut forte maiore amore per¬
fidiae sibi existimant ad quisita unde eius callidi friuoliq cõ¬

Expanded text:
commoda perire non patimur, hoc necessario putavimuscommoda perire non patimur, hoc necessario putavimuspraecavendum, ut marem feminamque iungendos copula nuptiali par condicio utrimque constringat, id est ut numquam minorem quam exigit futura uxor sponsaliciam largitatem dotis titulo se noverit conlaturam, scituris puellis ac parentibus puellarum vel quibuscumque nupturis ambos infamiae maculis inurendos, qui fuerint sine dote coniuncti, ita ut nec matrimonium iudicetur nec legitimi ex his filii procreentur. Sane quoniam quorundam cupiditatibus obviandum est, qui generorum exhauriunt facultates ac sibi vel filiabus suis vel subornatis quibuscumque personis, priusquam aliquid de nuptiarum pactione constituant, ab incautis iuvenibus et futuri coniugii desiderio concitatis multa faciunt occulta fraude conferri, quae secuta sollemnitate votorum filiabus refundant aut forte maiore amore perfidiae sibi existimant adquisita, unde huius callidi frivolique com
Abbreviated transcription (Latin):
tuant illud sanc latus diualis constitutionis ab olemus quo
uidebatur matrib fuis sepermissum ut ex quantitate s¬
ponsaliciae largitatis inunũ filiũ siuelint portioni maxi¬
ma conferendi habeant liberã facultatẽ inquã nos filios
aequa iubemus lance succedere si quidẽ rectac illa do¬
natio interbona paterna numerabitur quã inuxorem
maritus contulit temporenuptiarũ si uero matri contra
legionẽ sanguinis propositũq pietatis externus heris insi¬
diatorq subrepserit quic quid habeat non iustis causis ex¬
bereditationis extantib: quas sine dubio probaturus est
quidetur filis anteferri donatũ fuerit uel relictũ aut
in religioso alienatũ trans latũq: cõmento id totũ ab cisdem
silus uindicentur et quia studios ae tractatur a nobis
utilitas filiorum quo senumero siue procreari proroma¬
no mominis optamus augmentum procreatis conpetentia

Expanded text:
tuant. Illud sane latus divalis constitutionis abolemus, quo tuant. Illud sane latus divalis constitutionis abolemus, quo videbatur matribus fuisse permissum, ut ex quantitate sponsaliciae largitatis in unum filium, si vellent, portionem maximam conferendi habeant liberam facultatem: in quam nos filios aequa iubemus lance succedere, si quidem recte illa donatio inter bona paterna numerabitur, quam in uxorem maritus contulit tempore nuptiarum. Si vero matri contra religionem sanguinis propositumque pietatis externus heres insidiatorque subrepserit, quidquid ab ea non iustis causis exheredationis extantibus, quas sine dubio probaturus est qui videtur filiis anteferri, donatum fuerit vel relictum aut inreligioso alienatum translatumque commento, id totum ab eisdem filiis vindicetur. Et quia studiose tractatur a nobis utilitas filiorum, quos et numerosius procreari pro Romani nominis optamus augmento et procreatis conpetentia
Abbreviated transcription (Latin):
curiae fuerit restituta. illa quidem continuo parentib
curi alib in hereditatẽ successura reddatur quia per eam
sisecuriali iunxerit ordo poterit reparari. ille uero cuius
contubernio curialis filia fuerit maculata. sicolonus ẽ
collegio deputetur. si uero seruus fuerit in tormenta de¬
ficiat. filia uero curialis siciuitatis suae curialem accipere
tendis filis sollicita pietate conseruent quas nubendi sibocmal¬
luerint liberta tesuscepta a condicione superius enarratae de¬
finitionis absoluimus itaut filiis exmatrimonio priore sus¬
ceptis. si hoctamen pars uoluerit filiorũ dato fideius sore pros¬
piciant qui s alua forecorpora omniasponsaliciac largi¬
tate euidenti s ponsione promittatoptionem sanecontinuae
uiduitatis matrib eatenus relaxamus ut filiu singremio
indulgentiae suaepositus uel donationib promerito pro¬
sequantur uiuentis uel heredes sub prema uoluntate consti¬

Expanded text:
curiae fuerit restituta, illa quidem continuo parentibus curiae fuerit restituta, illa quidem continuo parentibus curialibus in hereditatem successura reddatur, quia per eam, si se curiali iunxerit, ordo poterit reparari. Ille vero, cuius contubernio curialis filia fuerit maculata, si colonus est, collegio deputetur, si vero servus fuerit, inter tormenta deficiat. Filia vero curialis, si civitatis suae curialem acciperetandis filiis sollicita pietate conservent: quas nubendi, si hoc maluerint, libertate suscepta a condicione superius enarratae definitionis absolvimus, ita ut filiis ex matrimonio priore susceptis, si hoc tamen pars voluerit filiorum, dato fideiussore prospiciant, qui salva fore corpora omnia sponsaliciae largitatis evidenti sponsione promittat. Optionem sane continuae viduitatis matribus eatenus relaxamus, ut filios in gremio indulgentiae suae positos vel donationibus pro merito prosequantur viventes vel heredes suprema voluntate consti
Abbreviated transcription (Latin):
ex haec maiori ani decurialibus quaecustodienda sint eui¬
denti obseruatione constituit ut in fraxxxtantũ modo annos
sicut lex deomnibus dudum lata testatur ad ordinẽ suũ quẽ
deseruerint curiales debeant reuocare. Nam de collegiatis
illas pecialiter obseruari confirmat quael ex intheodosi ani
codicis corpore scripta declarant. itaq precipit ut sicuria¬
lem cuiuscũq possessionis auctordomin onesciente suscepe¬
rit et non transacto anno adciuitatem curi ae cui debetur
fecerit reuocari. si ingenuus fuerit :. supse actor incolle¬
gio deputetur si seruus fustib uerberetur . nãsicũ cons¬
tientia domini curialem ultra annispatium tenere presũp¬
serit et non ordini suo sicut dictũ .ẽ. posannum sinemora
red diderit Nouerit ipsum praediũ in quo inuentus fuerit
curialis sed ominus predii perditurum filia uero curialis si
aut seruo aut actori aut procuratori seseconiun xerit aut
dominus agri iunctum eẽ permiserit et non post annispatiũ

Expanded text:
ETATIO Lex haec Maioriani de curialibus quae custodienda sint evidenti observatione constituit, ut infra triginta tantummodo annos, sicut lex de omnibus dudum lata testatur, ad ordinem suum, quem deseruerint, curiales debeant revocari. Nam de collegiatis illa specialiter custodiri confirmat, quae lex in Theodosiani codicis corpore scripta declarat. Itaque praecipit, ut, si curialem cuiuscumque possessionis actor domino nesciente susceperit et non transacto anno ad civitatem curiae, cui debetur, fecerit revocari, si ingenuus fuerit is ipse actor, in collegio deputetur, si servus, fustibus verberetur. Nam si cum conscientia domini curialem ultra anni spatium tenere praesumpserit et non ordini suo, sicut dictum est, post annum sine mora reddiderit, noverit ipsum praedium , in quo inventus fuerit curialis, se dominus praedii perditurum. Filia vero curialis, si aut servo aut actori aut procuratori se coniunxerit aut dominus agri iunctam esse permiserit et non post anni spatium
Abbreviated transcription (Latin):
aeclex imperatorum leonis et seueri ea quaemaiori a ñ
lex de diuersis reb: quasipsetestatur obseruandũ esseprȩ¬
ceperats pecialiter uacuauit et id tantũ quod rationabile
et prestinis legib: cõngrium fuit credidit reseruandũ quodipsesua

Expanded text:
RPRETATIO. Haec lex imperatorum Leonis et Severi ea, quae Maioriani lex de diversis rebus, quas ipsa testatur, observanda esse praeceperat, specialiter vacuavit et id tantum, quod rationabile et pristinis legibus congruum fuit, credidit reservandum. Quod ipse sua
Abbreviated transcription (Latin):
dei commisso. seu pernun cupationem. seu perco dicellos uel
quibus libet aliisscripturis quod uoluerint ecclesiae epõs
prbr̃is ueldi a conibus omnib:q lericis relinquendi habeant
potestatem et si uoluerint heredib: suis quoscũq post eorum
obitum substituere habeant potestatem.

Expanded text:
deicommissum seu per nuncupationem seu per codicillos vel quibuslibet aliis scripturis, quod voluerint ecclesiae episcopis presbyteris vel diaconibus et omnibus clericis relinquendi habeant potestatem. Et si voluerint heredibus suis quoscumque post eorum obitum substituere, habeant potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
to coñs. NTP¬
VEP Causas perannis paciũ omnib dieb: secđ leges au¬
dire p̃cipimus et licet lex quattuor menses ad fructos colligendos

Expanded text:
to conss. Interpretatio. Causas per anni spatium omnibus diebus secundum leges audiri praecipimus. Et licet lex quattuor menses ad fructus colligendos
Abbreviated transcription (Latin):
NCietiã ueluitꝰ digno aufertur hereditas qui a efine aut cognatũ cui ipseab
intestato successuruserat testamentũ facere prohibuit. aut neiuris sub¬

Expanded text:
etiam uelut indigno aufertur hereditas qui adfinem uel cognatum, cui ipse ab intestato successurus erat, testamentum facere prohibuit aut ne iure sub
Abbreviated transcription (Latin):
torũ interpositione finiri. Señ Deferreius iurandũ prior adctbr
potest contrariũ autem dec alũ nia ius iurandũ reo conpetit : IN

Expanded text:
tis ratione prouisum est. Deferre iusiurandum prior actor potest: contrarium autem de calumnia iusiurandum reo competit.
Abbreviated transcription (Latin):
ctru fino consuł. INI Si quis implendae dotis causa pro¬
muliere fideiussor accesserit prohac fideiussione non teneatur ob¬
noxius XUI.DEREPUDIIS
et maritũ replidian dilocus patet. Nãleui obiectione matrimo¬
niũ soluere prohibentur. quod si forte mulierdicat maritum
suum autebrio sum aut lu xori aededitum non propterea repu¬
diandus est pisi forte cũ aut homicidam aut maleficũ aut sẽpul¬
chriuio latorem . eẽ docuerit quib: criminib: conuictus si necui

Expanded text:
tio. Si quis inplendae dotis causa promuliere fideiussor accesserit, pro hac fideiussione non teneatur obnoxius. DE REPVDIISet maritum repudiandi locus patet; nam levi obiectione matrimonium solvere prohibentur. Quod si forte mulier dicat maritum suum aut ebriosum aut luxuriae deditum, non propterea repudiandus est, nisi forte eum aut homicidam aut maleficum aut sepulchri violatorem esse docuerit, quibus criminibus convictus sine cu
Abbreviated transcription (Latin):
INrp̃ Nullus romanorum barbarã cuius libet gentis
uxore habere presumat Ne quebarbarorũ coniugus mulie¬
rss romanȩ in matrimonio coniungantur. quod si fecerint
nouerint se capitali sententia subiacere
DEFIDCIUS SORIBUS DOTUM¬

Expanded text:
io. Nullus Romanorum barbaram cuiuslibet gentis uxorem habere praesumat, neque barbarorum coniugiis mulieres Romanae in matrimonio coniungantur. Quod si fecerint, noverint se capitali sententia subiacere. DE FIDEIVSSORIBVS DOT
Abbreviated transcription (Latin):
pãmulieris merito uidetur excludie tmulier recepta dote dis¬
cedit nãsi haec crimina mulier non potuerit ad probarehac

Expanded text:
pa mulieris merito videtur excludi et mulier recepta dote discedit: nam si haec crimina mulier non potuerit adprobare, hac
Abbreviated transcription (Latin):
heriuipar Mulier quae post mortemariti intraannum al¬
teri uironupserit sciat se in famiae subiacere et notabilẽusq ad

Expanded text:
rpretatio. Mulier, quae post mortem mariti intra annum alteri viro nubserit, sciat se infamiae subiacere et notabilem usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ΠVTP Ante tempus legis istius donationes etiã sine ges¬
torũ testificatione ualebant. puncuero post hanclegem
nec nuptialis necqualibet alia interquascũq: personas¬
donatio de quib cũq rebus ualere potest sigestis non fuerit
tantino aug̃ v et licinio caesare conss̃. INT P̃R
Quotiens int̃sponsos et sponsas defuturis nuptiis specialit̃
fuerit definitum et donationẽ sponsaliciae largitatis uir
insponsam suã aut ex consensu parentum aut ipsesi sui iuris
est propria uoluntate conscripserit et omnia eã scripturarũ
sollenitate firma uenit itaut et gesta legitimae facta
doceant etintruducto locorũ uel rerũ traditio subsequat

Expanded text:
erpretatio. Ante tempus legis istius donationes etiam sine gestorum testificatione valebant. Nunc vero post hanc legem nec nubtialis nec quaelibet alia inter quascumqdonatio, de quibuscumque rebus, valere potest, si gestis non fuerit tantino A. V et Licinio Caes. conss. Interpretatio. Quotiens inter sponsos et sponsas de futuris nubtiis specialiter fuerit definitum et donationem sponsaliciae largitatis vir in sponsam suam aut ex consensu parentum aut ipse, si sui iuris est, propria voluntate conscripserit et omni eam scripturarum sollemnitate firmaverit, ita ut et gesta legitime facta doceantur et introductio locorum vel rerum traditio subsequat
Abbreviated transcription (Latin):
demancipio precio conuenerit et fuerit conscripta uendicio
pullatenus poterit reuocari. Nisi forte illequiem it manci¬
piũ probauerit fugitiuum. et tunc habebit licentiã p̃cium
recipere simancipiũ red diderit uenditori.
DESPONSALIBUS CTANTENUPTIAS DONATIO

Expanded text:
de mancipii pretio convenerit et fuerit conscripta venditio, nullatenus poterit revocari, nisi forte ille qui emit mancipium probaverit fugitivum, et tunc habebit licentiam pretium recipere, si mancipium reddiderit venditori. DE SPONSALIBVS ET ANTE NVBTIAS DONATIO
Abbreviated transcription (Latin):
Si quicumq curi alis deea inquanatus ẽ. ciuitate ad aliã
transireuo luerit conditionem curi aedebitam nullate¬
nus possit euadere nesi hocipsũ mereri interposita supplica¬
tione tempta uerit necullum argumentum necessitatis aut
seruicia ciuitatis suae proeo quod habitationem suam mutare
uoluit possit euadere nã quicumq hoc fecerit et seialiaciui¬
cat transtulerit. hociubet ut in utraque seruiat ciuitate id
uso iuna pro conditione nascendietin alia prohabitandi
teoñ aug̃ bassoct ablauio conss
inores decłmet octo annorum aetatecuriales nec nominari
a quib cumq nec adseruitia ad plicari deberequia hoclex suf¬
ficerecredit ut a xuiii annis necessitati publicae sinecesse fue¬
rit adplicentur. it aut siquis intrahanc aetatem ante nomina¬
ti iam fuerant absoluantur. Id aũg ad euagrium pp̃tum.¬

Expanded text:
Si quicumque curialis de ea in qua natus est civitate, ad aliam transire voluerit, conditionem curiae debitam nullatenus possit evadere, nec si hoc ipsum mereri interposita supplicatione tentaverit, nec ullo argumento necessitates aut servitia civitatis suae pro eo, quod habitationem mutare voluit, possit evadere. Nam quicumque hoc fecerit et se in aliam civitatem transtulerit, hoc jubet, ut in utraque serviat civitate, id est, in una pro conditione nascendi, et in alia pro habitandi Non. Aug. Basso et Ablavio conss. Minores decem et octo annorum aetate curiales nec nominari a quibuscumque nec ad servitia applicari debere: quia hoc lex sufficere credit, ut a decem et octo annis necessitati publicae, si necesse fuerit, applicentur, ita ut, si qui infra hanc aetatem ante nominati iam fuerint, absolvantur. Idem A. ad Euagrium p
Abbreviated transcription (Latin):
Haeclex ostendit quorũ iuris̃ conditorũ sententiae ualeant
hoc ẽ. papiani pauli gagi ulpiani modestini scecolȩ sabini iulia¬
ni atq marcelli quorũ si fuerint prolatȩ diuersae sententiae
ubi maior numerus unũ senserit uincat: quodsi forsitan aequalis nu¬
merus inutraq parte sit eius partis precedat auctoritas inqua papianꝰ
cũ aequali numero senserit quia ut singulus papianus uincit. Ita

Expanded text:
Haec lex ostendit, quorum iuris conditorum sententiae valeant, hoc est Papiniani, Pauli, Gai, Vlpiani, Modestini, Scaevolae, Sabini, Iuliani atque Marcelli: quorum si fuerint prolatae diversae sententiae, ubi maior numerus unum senserit, vincat. Quod si forsitan aequalis numerus in utraque parte sit, eius partis praecedat auctoritas, in qua Papinianus cum aequali numero senserit: quia ut singulos Papinianus vincit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
est ut spontanea professione reus reum non faciat. neque
illẽ dealtero credatur qui secriminosum esse confessus est.
IDECUSTODIA REORUM
mp̃r. Constantinus aug adflorentium rationalem.
Dat̃ noñ a prł acendino et proculo conss. INTERΡR
Uiri ac mulieres etiã sicriminis aequalitate iungantur
non tamen in unius carceris custodia teneantur.

Expanded text:
est, ut spontanea professione reus reum non faciat; neque illi de altero credatur, qui se criminosum esse confessus est.DE CVSTODIA REORVM. Imp. Constantinus A. ad Florentium rationalem.Dat. non. April. Acyndino et Proculo conss. Interpretatio. Viri ac mulieres, etiamsi criminis aequalitate iungantur, non tamen in unius carceris custodia teneantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad probum pp̃o. Dãt iui kł iuł concionaci gratiano aug̃
ii et probo consulibus. INTERPRACTATIO
Si decarcerereus fugerit ab eo cui est traditus requiratꝰ
quisicum non potuerit presentare nouerit neglegenis custos
illius scaut dam num aut poenam qui fugerit subiturum

Expanded text:
ate constringi. Dat. III. kal. Iul. Contionaci Gratiano A. II et Probo conss. Interpretatio. Si de carcere reus fugerit, ab eo cui est traditus requiratur: qui si eum non potuerit praesentare, noverit neglegens custos illius se aut damnum aut poenam qui fugerit subiturum
Abbreviated transcription (Latin):
Siseruus dominum aut amicus uel domesticus siue libertus
patronum accus auerit uel deculerit cuius libet criminis

Expanded text:
servus dominum aut amicus vel domesticus sive libertus patronum accusaverit vel detulerit cuiuslibet criminis
Abbreviated transcription (Latin):
Si quicum que thesaurum insuaterra in uenerit eiexin¬
tegro quod inuentum est ad quiratur. et nullam calũ¬
niam pertimes cat. si uero in loco alieno thesaurum casu
inuenerit eum quiloci dominus est in quar tã inuentarum

Expanded text:
Si quicumque thesaurum in sua terra invenerit, ei ex integro, quod inventum est adquiratur et nullam calumniam pertimescat. Si vero in loco alieno thesaurum casu invenerit, eum, qui loci dominus est, in quartam inventarum
Abbreviated transcription (Latin):
ut non possit hocipsum debitum nisi uendita propria
facultate dissoluere incius modi debito hancex secuttres
uel exactores formam serua redebebunt ut nonita rem
precipitent ut resminore quam ualet praecio distra¬
hatur. nec tales sub quo libet conludio prouideantemp¬
tores ut et debitor pro prietatem perdat et parum fiscus
adquirat . X. DETHESAURIS

Expanded text:
ut non possit hoc ipsum debitum nisi vendita propria facultate dissolvere, in eiusmodi debito hanc executores vel exactores formam servare debebunt, ut non ita rem praecipitent, ut res minore, quam valeat, pretio distrahatur nec tales sub quolibet conludio provideant emptores, ut et debitor proprietatem perdat et parum fiscus adquirat. DE THESAVRIS
Abbreviated transcription (Latin):
culta tẽ suã filiis precsperit et ꝑmiserit diuidendã etusq ad exitum
uitaesuae in cadẽ uoluntatem persciterit diuisio int̃filios facta
dat̃ ii k̃ maĩ proculo et paulino consꝑR

Expanded text:
erit et permiserit dividendam et usque ad exitum vitae suae in eadem voluntate perstiterit, divisio inter filios facta Dat. III kal. Mai. Proculo et Paulino conss.
Abbreviated transcription (Latin):
luerit Nonsolum prohacipsa rereddenda cũ superatus fu¬
erit teneatur. sed fructus rei ipsius duplus exeotem pore
quores peruasa .ẽ. cogatur ex soluere. Non quales se ipsedi

Expanded text:
luerit, non solum pro hac ipsa re reddenda, cum superatus fuerit, teneatur, sed fructus rei ipsius duplos ex eo tempore, quo res pervasa est, cogatur exsolvere, non quales se ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
aut testamentum aut donationem conlatũ ẽ uidsolumsibi¬
iam liberi uindicent. nã quoddere patroni libertus uesep

Expanded text:
aut testamento aut donatione conlatum est, id solum sibiam liberi vindicent: nam quod de re patroni libertus ve
Abbreviated transcription (Latin):
ut et sumptus et expenses lites ex codie a quo de talire coeperit
litigari usq dum finiaturpuls antib reddant Nã etipsiquial¬
ospossidentes pulsare temptauerint sica iniudicio repetant
quae sua probare non possint similiter sumptus et expensas
litespulsantibus possessorib reddant quantũ eostotalitis tẽ

Expanded text:
ut et sumptus et expensas litis ex eo die, a quo de tali re coeperit litigari, usque dum finiatur, pulsantibus reddant: nam et ipsi, qui alios possidentes pulsare temptaverint, si ea in iudicio repetant, quae sua probare non possint, similiter sumptus et expensas litis pulsatis possessoribus reddant, quantum eos toto litis te
Abbreviated transcription (Latin):
possit accedere neque defensoris officium ulla ratione sus¬
cipere nequecarteris eẽ custodes neforsitan subspeciae cuiꝰ¬
libet officu christia nos ul etiã sacerdotes subquacũq occa¬
sione iniuriis audeant fatigare nesupra scripti qui inimici
beg s urae sunt legib nr̃is aliquos aut condemnare aut iudicare
presumant nullã denuo audeant construere sinagogam̃
prsi fecerint nouerint hanc fabricam ecdesiaecatholicac
pro futurã et quinquaginta pondo auri auctors fabricae

Expanded text:
possit accedere neque defensoris officium nulla ratione suscipere neque carceris esse custodes, ne forsitan sub specie cuiuslibet officii Christianos vel etiam sacerdotes sub quacumque occasione iniuriis audeant fatigare, ne supra scripti qui inimici legis nostrae sunt legibus nostris aliquos aut condemnare aut iudicare praesumant. Nullam denuo audeant construere synagogam. Nam si fecerint, noverint hanc fabricam ecclesiae catholicae profuturam et quinquaginta pondo auri auctores fabricae
Abbreviated transcription (Latin):
culum pp̃m. Dat̃ xVI hłiuł aquileiatitiano et symma¬
choconss. INTERPRACTATIO
Siquicumq in una causa duob iudiciis fuerit superatus
et ad huc candem a gendipertinatiã uoluerit retinere etite¬
rum appellandum eẽ. putauerit in aduers arium eius con¬
tinuo possessio trans feratur XIIII DeΡIΟ

Expanded text:
ur. Dat. XVI. kal. Iul. Aquileiae Tatiano et Symmacho conss. Interpretatio. Si quicumque in una causa duobus iudiciis fuerit superatus et adhuc eandem agendi pertinaciam voluerit retinere et iterum appellandum esse putaverit, in adversarium eius continuo possessio transferatur. DE
Abbreviated transcription (Latin):
Dat̃ uii n oñ maĩ constant pł clalmatio et zenophrlocons̃
ricupiens deunare uindicionem et donationem profera
uel quaecumque alia documenta omnia rescendantur quia
inpugnantes se carthulas lex haecuetat admitti. so aug
adiulianum praesidem. Dat̃ uiii lł septb naisso optato
et paulino consulibus. INT ErPr̃t
estes prius quam decausa in terrogenter sacramento debe¬
recons tringi ut iurent seni falsi eẽ dicturus hoc etiã dicit
ut honestiorib magis quam uiliorib testibus fides potius ad¬
mietatur unius autẽ testimonium quã libet splendida etido¬
neauideatur eẽ persona nullatenus audiendum. Imp̃pp¬

Expanded text:
Dat. IIII non. Mai. Constantinopoli Dalmatio et Zenophilo conssre cupiens de una re venditionem et donationem proferat vel quaecumque alia documenta, omnia rescindantur, quia inpugnantes se chartulas lex haec vetat admitti. 334 Augae honore praefulgeat. Dat. VIII. kal. Sept. Naisso Optato et Paulino conss. Interpretatio. Testes priusquam de causa interrogentur, sacramento debere constringi, ut iurent se nihil falsi esse dicturos. Hoc etiam dicit, ut honestioribus magis quam vilioribus testibus fides potius admittatur. Unius autem testimonium, quamlibet splendida et idonea videatur esse persona, nullatenus audiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
sefacerecessionem sed poenis adflictus. quo cũque debuerit
cogatur exsoluere. nisi forte ei modi personasit quae
frorobeu omnem subs tantiã suam aut naufragium auda¬
nocnium autincendium auccuius libet maiori sinolenta
Quaccũ que aliquis alteri cesserit profitẽaturse tãtum
rem cessisse uel causa hocest autgestis aut scriptura aut

Expanded text:
se facere cessionem, sed poenis adflictus quaecumque debuerit cogatur exsolvere: nisi forte eiusmodi persona sit, quae se probet omnem substantiam suam aut naufragio aut latrocinio aut incendio aut cuiuslibet maioris violentiae Quaecumque aliquis alteri cesserit, profiteatur se tantum rem cessisse vel causam, hoc est aut gestis aut scriptura aut
Abbreviated transcription (Latin):
ista int̃ non inđ. INT Siquis creditor debitorẽ in solutione tarN¬
dantẽ rem sibi prodebito positã distraxerit siquid amplius accep

Expanded text:
itori reddendum. Si quis creditor debitore in solutionem tardante rem sibi pro debito positam distraxerit, si quid amplius accep
Abbreviated transcription (Latin):
curiae testificationem firmetur autcerte prouisus curator
patrimonium pupilli uel negotiũ tueatꝰ Dat̃ uiłiañ

Expanded text:
curiae testificatione firmetur, aut certe provisus curator patrimonium pupilli vel negotium tueatur. DE SPON
Abbreviated transcription (Latin):
Quiniuites tamentũ aperuerit recitauerit. resignauerit poena legis
cormibiae tenetur et pleruq: autdiumliones in metalu d a nantur Nut honestiones
procuratore uel cogoitore aduersario proditã eẽ conuicerit tã procurator
quã cognitor sibumiliores sunt in metallũ dãnantur. si honestiores ademptam
dimidiã partẽ bonorũ in perpetuũ religantur. istaint ũinđ s. Quifalsis
strumentis actis epistolis rescriptis sciens dolomalo usus fuerit poena falsi co¬
hercetur ideoq humiliores in metallũ dãnantur honestiore sin in sulã depor¬
tantur istaint tũmd S In strumenta poens sedeposita quicũq alteri alte¬
ro absente redididerit uel aduersario dederit uel prodiderit properso¬
nae eius conditione aut in metallũ dãnantur autininsulã relegantur¬
istant̃ cũimnđ   Quisibi falsum nomenin posuerit in genuos parentes¬
ue finxerit quod quid alienũ intceperit caperet possider et poenalegis

Expanded text:
Qui uiui testamentum aperuerit recitauerit resignauerit, poena legis Corneliae tenetur: et plerumque aut humiliores in metallum dantur aut honestiores procuratore uel cognitore aduersario prodita esse conuicerit, tam procurator quam cognitor, si humiliores sunt, in metallum damnantur, si honestiores sunt, adempta dimidia parte bonorum in perpetuum relegantur. Qui falsis instrumentis actis epistulis rescriptis sciens dolo malo usus fuerit, poena falsi coercetur: ideoque humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam deportantur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit uel aduersario prodiderit, pro personae eius condicione aut in metallum damnatur aut in insulam relegatur. Qui sibi falsum nomen imposuerit, genus parentesue finxerit, quo quid alienum interciperet caperet possideret, poena legis
Abbreviated transcription (Latin):
resdum ut siur uxore uiua moriatur et filios non habean
sedatit patrẽ aut matrẽ dimittat desponsalicia donatione
qiuã fecit medietatẽ sibiuxor uindicet et medietatẽ patri
aut matride functi mariti quis uperstis eorũ fuerit sine
difficultate restituat: quod etiam siuxori talis casus cue¬
nerit dedote quã ab uxore maritus accepit similiratione
idest medietatẽ parentib autsi unus corũ suprestis fuerit se

Expanded text:
rendum, ut, si vir uxore viva moriatur et filios non habeat, sed aut patrem aut matrem dimittat, de sponsalicia donatione, quam fecit, medietatem sibi uxor vindicet, medietatem patri aut matri defuncti mariti, qui superstes eorum fuerit, sine difficultate restituat. Quod etiamsi uxori talis casus evenerit, de dote, quam ab uxore maritus accepit, simili ratione, id est medietatem, parentibus aut si unus eorum superstes fuerit se
Abbreviated transcription (Latin):
optata debent quiete gaudere domini uernolas nullas suds
fidelius seruientes cũ libuȩrit iuigo seruitutis absoluunt et

Expanded text:
optata debent quiete gaudere. Domini vernulas suos fidelius servientes, cum libuerit, iugo servitutis absolvunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
toẽr sediosua sine iussu uidicis uł decreto quod ex p̃cepto iudicuuie
consensum curaliũ latur alien arep̃sumat. Deerdiaediciuel¬
litigatorũ adsertiones uel responsiones pacienter accipiat etomnia

Expanded text:
raedia sua sine iussu iudicis vel decreto, quod ex praecepto iudicum vel consensu curialium datur, alienare praesumant. DE IVDICIlitigatorum assertiones vel responsiones patienter accipiat et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
filiis scu emancipatus seu nonem ancipatus sine filiis moriatur
patermortuo filio in cotã illius portionem iure succedit quod
si aliam uxorem duxerit. haec quaedema ternis bonis mor¬
tuos filios dereliquit. pater usu fructuario tantum ordine
possidebit post cuius obitum ad fratrismortui ex codem ma¬
trimonionatis quod ille dema ternis bonis habuit reuerta¬
turi aliundẽ uero filio qui moritur ad quisita in proprieta

Expanded text:
filiis sive emancipatus sive non emancipatus sine filiis moriatur, pater mortuo filio in totam illius portionem iure succedit. Quod si aliam uxorem duxerit, haec, quae de maternis bonis mortuus filius derelinquit, pater usufructuario tantum ordine possidebit; post cuius obitum ad fratres mortui ex eodem matrimonio natos quod ille de maternis bonis habuit, revertatur. Aliunde vero filio qui moritur adquisita in proprieta
Abbreviated transcription (Latin):
nepotibus exfilia patronorũ suo uoluerint conferreiudicio
siuero liberti nec filios dimiserint necnepotes. si patrẽmatrẽ
fratrem sororẽ et ipsos libertosciues que romanos facto sesse
conscitrit quos suprestites derelinquant. tunc medietatẽ
sibi patrone heredes uindicent et medietatẽ desupra scriptis
personis degradude functi libertiqui preximior inuenitur
nã si liberti quiciues romani fuerint uius manumis sore
decesserint si sinc uoluntate patroni condere uoluerin
tes tamenta paenitus non ualebunt quia auctoritate manu¬
missorum omni alexista seruabit contrafilios uero uel nepo¬
tes necdibertus nec libertatestimonium dicere in quacumei
causa presumant : quodsi fecerint licet recipinullaliecat
ratione tamen quicũq liberti contra filios uel ne potes patroni
contrarium testimoniũ dederint puniantur. UII.

Expanded text:
nepotibus ex filia patronorum suo voluerint conferre iudicio. Si vero liberti nec filios dimiserint nec nepotes, si patrem matrem fratrem sororem et ipsos libertos civesque Romanos factos esse constiterit, quos superstites derelinquunt, tunc medietatem sibi patroni heredes vindicent et medietatem de suprascriptis personis de gradu defuncti liberti qui proximior invenitur. Nam si liberti qui cives Romani fuerint vivo manumissore decesserint, si sine voluntate patroni condere voluerint testamenta, penitus non valebunt, quia auctoritati manumissorum omnia lex ista servavit. Contra filios vero vel nepotes nec libertus nec liberta testimonium dicere in quacumque causa praesumant: quod si fecerint, licet recipi nulla liceat ratione, tamen quicumque liberti contra filios vel nepotes patroni contrarium testimonium dederint, puniantur. NOV.
Abbreviated transcription (Latin):
Imp̃p theođ et ualentiñ cã conss praetorib tribunis ple¬
bes sena tui suo salutem dicunt.
iuos liber iq: ur̃i ualetis bene ẽ : nos exercitus que nr̃t uale¬
Pmus licet aliae occupationes extiterint ultra deferrinon
potuit. apud uerecundiam enim conscientiã mendatii genus
est promissa tardaresciamus licet deuotionẽ possessorũ fisca¬
li anulla uel parua deberi tamen quod in huius discussionis
officio et nullius et modici una eadẽq condicio est euidenter
exponimus cui designatae necessi tati placeat sub uenire:
putabitur enim cohibentia nisi nr̃o studio corrigatur quan¬
tũ adpropositũ nr̃m adtinet prouincialibus undiq: uolumus
eẽ consultũ et diuersos fessos in cõmodis sufficientib benefici

Expanded text:
Mart. 5 Idem AA. consulibus praetoribus tribunis plebis senatui suo salutem dicunt. Si vos liberique vestri valetis, bene est: nos exercitusque nostri valemus. Licet aliae occupationes extiterint, ultra differri non potuit: apud verecundam enim conscientiam mendacii genus est promissa tardare. Sciamus licet devotione possessorum fiscalia nulla vel parva deberi, tamen quod in huius discussionis officio et nullius et modici una eademque condicio est, evidenter exponimus, cur designatae necessitati placeat subveniri. Putabitur enim coniventia, nisi nostro studio corrigatur. Quantum ad propositum nostrum adtinet, provincialibus undique volumus esse consultum et diversis fessos incommodis sufficientibus benefici