comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .g. antonii quẽ damnauerat fi¬
liã in matrimoniũ ducendo. ⁊ me
coloniũ a quo damnatꝰ fuerat. re¬
rũ suarũ ꝓcuratorẽ habendo.
aeliiuͦ rufi ut uita inqͥnata. ita
miscđia quã. q̃. põpeio p̃stitit ꝓ¬
banda. Cui a se publica questiõe
ꝓstrato. cũ mat̾ cornelia fidei cõ¬
missa p̃lia ñ redderet. atq ista
auxiliũ suũ litt̾is implorasset.
ꝑtinacissime absenti adfuit. Re-¬
citauit etiã eiꝰ epłam indicio ul¬
timȩ necessitatis indicem. qua
impiã corneliȩ auariciã subuer¬
tit. factũ ꝓpt̾ eximiã humanita¬
tem. ne sub celio qͥdẽ auctore. re¬
pudiandum.¬
De abstinentia ⁊ continentia.

Expanded text:
et C. Antonii, quem damnauerat, fiet C. Antonii, quem damnauerat, filiam in matrimonium ducendo et M. Colonium, a quo damnatus fuerat, rerum suarum procuratorem habendo. Caeli uero Rufi ut uita inquinata, ita misericordia, quam Q. Pompeio praestitit, probanda. cui a se publica quaestione prostrato, cum mater Cornelia fidei commissa praedia non redderet, atque iste auxilium suum litteris inplorasset, pertinacissime absenti adfuit: recitauit etiam eius epistolam in iudicio ultimae necessitatis indicem, qua impiam Corneliae auaritiam subuertit. factum propter eximiam humanitatem ne sub Caelio quidem auctore repudiandumDE ABSTINENTIA ET CONTINENTIA
Abbreviated transcription (Latin):
capitolio iouis epulo cũ graccho
c̃cordiã cõmunicasse. filiã qͦ ei
corneliã ꝓtinus ei despondit.
Sed huiꝰce generis humanitas etiã
in marco cicerone p̃cipua appa¬
ruit. Aulũ nãq gauiniũ repe¬
tundarũ rerũ sũmostudio defen¬
dit. qui eũ in c̃sulatu suo urbe ex
ut sine ullo cͥmine leuitatis. ita
cũ aliqua laude. Qͥ aspeciosiꝰ ali¬
qͣnto iniurie beneficiis uincunt᷑.
ꝗͣ mutui odii ꝑtinatia pensant᷑.
iceronis autẽ factũ adeo uisũ
est ꝓbabile. ut imitari id ne ini¬
micissimꝰ quidẽ illi .p. pulcher
dubitauerit. Qui incestus cͥmine
a trib lentulis accusatꝰ. unum ex
his ambitus reũ patrociniosuo ꝓ¬
texit. atq in animũ indux̃. ⁊ iud̃.
⁊ p̃torem. & ueste edem intuens a¬
micũ lentulo agere. inter q̃. ille
salutẽ eius fedo cͥmine obruere cu¬
piens. hostili uoce ꝑorauerat.
Caniniꝰ autẽ gallus reũ parit᷑ atq
accusatorem. admirabilẽ egit.

Expanded text:
Capitolio Iouis epulo cum Graccho Capitolio Iouis epulo cum Graccho concordiam communicasse filiam quoque ei Corneliam protinus ibi despondit. Sed huiusce generis humanitas etiam in M. Cicerone praecipua apparuit: Aulum namque Gabinium repetundarum reum summo studio defendit, qui eum in consulatu suo urbe exput sine ullo crimine leuitatis, ita cum aliqua laude, quia speciosius aliquanto iniuriae beneficiis uincuntur quam mutui odii pertinacia pensantur. Ciceronis autem factum adeo uisum est probabile, ut imitari id ne inimicissimus quidem illi P. Pulcher dubitauerit. qui incesti crimine a tribus Lentulis accusatus unum ex his ambitus reum patrocinio suo protexit atque in animum induxit et iudices et praetorem et Vestae aedem intuens amicum Lentulo agere, inter quae ille salutem eius foedo crimine obruere cupiens hostili uoce perorauerat. Caninius autem Gallus reum pariter atque accusatorem admirabilem egit,
Abbreviated transcription (Latin):
ignotũ posteritati eẽ noluert̃. Is
namq ⁊ si neronis odio ardens in
exiliũ ꝓfectus fuerat. testimonio
eiꝰ p̃cipue afflictus. tam̃ postꝗͣ eũ
inde reuocatũ cuies collegã illi in
consulatu dedert̃. ⁊ ingenii sui
qd̾ erat acerrimũ.⁊ iniuriȩ quã
grauissimã acceꝑat obliuisci sibi
imꝑauit. Ne si dissidente aĩo c̃sor¬
tionẽ imꝑii usurpare uoluisset.
ꝑtinacẽ in exhibendo inimicum
malum coñs. ageret. Quȩ quidẽ
m̃tis ad tͣnqͥlliorem habitũ incli¬
natio. in asꝑo ac difficili tempoꝵ
articulo plurimũ salutis urbi
atq italiȩ attulit. Qͥa pari uͥtu¬
tis impetu conisi. terribiles pu¬
nicas uires contudert̃.
larũ etiã in affricano suꝑiore ac
tiberio graccho depositarũ inimi¬
ciciarum exemplũ. Siqͥde ad cuiꝰ
mensȩ sacra odio dissidentes ue¬
nerant. ab ea ⁊ amicitia ⁊ affini¬
tate iuncti discessert̃. Non c̃ten¬
tus enĩ scipio auctore senatu in

Expanded text:
ignotum posteritati esse noluerunt: is ignotum posteritati esse noluerunt: is namque, etsi Neronis odio ardens in exilium profectus fuerat testimonio eius praecipue adflictus, tamen, postquam eum inde reuocatum ciues collegam illi in consulatu dederunt, et ingenii sui, quod erat acerrimum, et iniuriae, quam grauissimam acceperat, obliuisci sibi imperauit, ne, si dissidente animo consortionem imperii usurpare uoluisset, pertinacem exhibendo inimicum malum consulem ageret. quae quidem mentis ad tranquilliorem habitum inclinatio in aspero ac difficili temporum articulo plurimum salutis urbi atque Italiae attulit, quia pari uirtutis inpetu conisi terribilis Punicas uires contuderunt. Clarum etiam in Africano superiore ac Ti. Graccho depositarum inimicitiarum exemplum, si quidem ad cuius mensae sacra odio dissidentes uenerant, ab ea et amicitia et adfinitate iuncti discesserunt: non contentus enim Scipio auctore senatu in
Abbreviated transcription (Latin):
ue qm̃ multis ⁊ claris auctori¬
b illustrata ẽ. transgrediam᷑ ad
egregiũ humani animi affectũ.¬
ab odio ad grãm deflexũ. Eqͥdem
eum leto stilo ꝑsequamur. Nam
si placidũ mare ex asꝑo. celumq
ex nubiloserenũ. hilari aspectu
sentit᷑: sic bellũ pace mutatũ plu¬
rimũ gaudii affert. offensarũ
etiã acerbitas deposita. candida
relatione celebranda ẽ.
U. emiliꝰ lepidus bis coñs. & pon¬
tifex maximꝰ. splendoreq honoꝵ
par uitȩ gͣuitate. diutinas ac ue¬
hem̃tes inimicicias cũ fuluio flac¬
co eiꝰdem amplitudinis uiro. ges¬
sit. Quas ut simul censores renun¬
tiatisunt. in cãpo deposuit. Existi.¬
mans ñ oportere eos priuatis mi¬
miciciis dissidere. qui publice sũ¬
ma iuncti eẽnt potestate. Id iudi¬
ciũ animi eiꝰ ⁊ p̃sens etas cõpbauit¬
⁊ nobis ueteres annaliũ scͥptores.
laudandũ tradidert̃.
Sexti liuii qͦ salinatoris finienda¬
rũ simultatuũ illustre c̃silium.

Expanded text:
m multis et claris auctoribus inlustrata est, transgrediamur ad egregium humani animi ab odio ad gratiam deflexum et quidem eum laeto stilo persequamur: nam si placidum mare ex aspero caelumque ex nubilo serenum hilari aspectu sentitur, si bellum pace mutatum plurimum gaudii adfert, offensarum etiam acerbitas deposita candida relatione celebranda est. M. Aemilius Lepidus, bis consul et pontifex maximus splendorique honorum pari uitae grauitate, diutinas ac uehementes inimicitias cum Fuluio Flacco eiusdem amplitudinis uiro gessit. quas, ut simul censores renuntiati sunt, in campo deposuit existimans non oportere eos priuatis inimicitiis dissidere, qui publice summa iuncti essent potestate. id iudicium animi eius et praesens aetas conprobauit et nobis ueteres annalium scriptores laudandum tradiderunt, sicuti Liui quoque Salinatoris finiendarum simultatium inlustre consilium
Abbreviated transcription (Latin):
pittaco. Is ꝓtinꝰ alii. Deincepsq ꝑ
om̃iũ septẽ sapientiũ orbẽ. Ad ul¬
timũ ad solonem ꝑuenit. Qͥ ⁊ titu¬
lum amplissimȩ prudentiȩ.⁊ pre¬
miũ. ad ipsũ apollinẽ tͣnstulit.
Atq ut theopompo qͦ sparthanoꝵ
regi moderatiõis testimoniũ red¬
damus. qui cũ pͥmus instituisset
ut ephori lacedemone crearentur.
ita futuri regiȩ potestati oppositi.
trp̃. st̃ obiecti. atq illi cũ uxor dixis¬
set idegisse illũ ut filiꝰ minorem po¬
testatẽ relinqueret. relinquã inqͥt.
s diuturniorẽ. Optime qͥdẽ. Ea
enĩ demũ tuta ẽ potentia. que ui¬
rib sius modũ imponit. Igit᷑ theo¬
pompus regnũ legitimis uinculis
c̃stringendo. qͦ longiꝰ a licentia re¬
traxit. hoc ad beniuolentiã ciuiũ
propius admouit.
Antiochus autẽ. a .l. scipione ultͣ
taurũ montẽ imꝑii finib sũmotꝰ.
cũ asiã ꝓuinciã uicinasq ei genteᷤᷤ
amisisset. gr̃as agere popło rom̃.
ñ dissimulanter tulit. qđ nimis

Expanded text:
co, is protinus alii, deincepsque per omnium vii sapientium orbem ad ultimum ad Solonem peruenit, qui et titulum amplissimae prudentiae et praemium ad ipsum Apollinem transtulit. Atque ut Theopompo quoque Spartanorum regi moderationis testimonium reddamus, qui cum primus instituisset ut ephori Lacedaemone crearentur, ita futuri regiae potestati oppositi, o tribuni pl. sunt obiecti, atque illi cum uxor dixisset id egisse illum, ut filiis minorem potestatem relinqueret, 'relinquam' inquit, 'sed diuturniorem'. optime quidem: ea enim demum tuta est potentia, quae uiribus suis modum inponit. igitur Theopompus regnum legitimis uinculis constringendo, quo longius a licentia retraxit, hoc ad beniuolentiam ciuium propius admouit. Antiochus autem a L. Scipione ultra Taurum montem imperii finibus summotis, cum Asiam prouinciam uicinasque ei gentes amisisset, gratias agere populo Romano non dissimulanter tulit, quod nimis
Abbreviated transcription (Latin):
piscatorib in melesia regione euer¬
riculũ trahentib. qͥdã iactum e¬
merat. Extracta deinde magni pon¬
deris aurea delphica m̃sa. orta con¬
trouersia ẽ. Illis pisciũ se capturã
uendidisse affirmantib. hoc for¬
tunã ductus emisse dicente. Qua
condicione ꝓpt̾ nouitatẽ rei ⁊ mag¬
nitudinẽ pecunie ad uniuersũ ci¬
uitatis eiꝰ popłm delata. placuit
apollinẽ delphicũ consuli. cuinã
adiudicari m̃sa deberet. Ds̃ respon¬
dit. illi eẽ dandã. qui sapientia cȩ¬
teros prestaret. his uerbis. Ticco

Expanded text:
piscatoribus in Milesia regione euerriculum trahentibus quidam iactum emerat. extracta deinde magni ponderis aurea Delphica mensa orta controuersia est, illis piscium se capturam uendidisse adfirmantibus, hoc fortunam ductus emisse dicente. qua cognitione propter nouitatem rei et magnitudinem pecuniae ad uniuersum ciuitatis eius populum delata placuit Apollinem Delphicum consuli cuinam adiudicari mensa deberet. deus respondit illi esse dandam, qui sapientia ceteros praestaret, his uerbis: ti/s
Abbreviated transcription (Latin):
laberent᷑. diuino c̃silio ꝓuidit.
Itaq stat pax. ualent leges. sincerꝰ
pͥuati ac publici officii tenor serua¬
tur. Qui autẽ hȩc iuolatis amicitiȩ
federib temptauit subuertere.
om̃i cũstirpe sua. p̃r̃.ni. uirib ob¬
tritꝰ. etiã apud inferos si tam̃ illuc
receptus ẽ. quȩ meret᷑ supplicia pen¬
dit. Lxxix. De mortib ñ uulgarib.

Expanded text:
laberentur diuino consilio prouidit. laberentur diuino consilio prouidit. itaque stat pax, ualent leges, sincerus priuati ac publici officii tenor seruatur. qui autem haec uiolatis amicitiae foederibus temptauit subuertere, omni cum stirpe sua populi Romani uiribus obtritus etiam apud inferos, si tamen illuc receptus est, quae meretur supplicia pendit. DE MORTIBVS NON VVLGARIB
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ amicitiȩ fide extincta genꝰ hu¬
manũ cruentis in teneb̾s sepelire
conatũ. ꝓfundodebitȩ execratioĩs
satis efficacib u̾bis adegerit: Tu
uidelicet efferate barbariȩ ĩmani¬
tate truculentior.habenas roma¬
ni ĩꝑii qͣs pͥnceps parensq nr̃ salu¬
tari dextera continet caꝑe potiusti.
aut te cõpote furoris mundꝰ in suo
statumansisset: Urbẽ a gallis cap
pressos in hispania scipiones.⁊ thra¬
simennũ lacũ. ⁊ cannas. belloꝵq
ciuiliũ domesticosanguine manan¬
tes furores. am̃tib ꝓpositis furoris tui
rep̃sentare ⁊ uincere uolusti. Sed
uigilart̃ ocłi deoꝵ. sidera suũ iigo¬
rẽ obtinuert̃. are. puluinaria. tẽ¬
pla. p̃senti numine uallata sunt.
Nichilq qd̾̃ ꝓcapite augusti ac pa¬
tria excubare debuit. torpere sibi ꝑ-¬
misit. Et in pͥmis auctor ac tutela
nr̃e incolumitatis. ne excellentissi¬
ma merita sua totiꝰ orbis ruina col¬

Expanded text:
enim amicitiae fide extincta genus huenim amicitiae fide extincta genus humanum cruentis in tenebris sepelire conatum profundo debitae execrationis satis efficacibus uerbis adegerit? tu uidelicet efferatae barbariae immanitate truculentior habenas Romani imperii, quas princeps parensque noster salutari dextera continet, capere potuisti? aut te conpote furoris mundus in suo statu mansisset? urbem a Gallis captpressos in Hispania Scipiones et Trasimennum lacum et Cannas bellorumque ciuilium domestico sagnuine manantis † furores amentibus propositis furoris tui repraesentare et uincere uoluisti. sed uigilarunt oculi deorum, sidera suum uigorem obtinuerunt, arae, puluinaria, templa praesenti numine uallata sunt, nihilque, quod pro capite augusto ac patria excubare debuit, torporem sibi permisit, et in primis auctor ac tutela nostrae incolumitatis ne excellentissima merita sua totius orbis ruina con
Abbreviated transcription (Latin):
natu c̃silio eiꝰ obtẽꝑaret: minor cor¬
poris uirib fretꝰ in am̃tiã ꝑstitit.
Initoq certamine. ꝑtinacior im¬
pietas fortunȩ iudicio morte mul¬
tata ẽ. Mitridates autẽ multo sce¬
leratiꝰ. qui ñ cũ fr̃e de pat̾no regno.
s cũ ipsopatre bellũ de dñatione
gessit. In quo qͥs aut hoĩes ullos ad¬
iutores inuenerit. aut deos inuo¬
inusitatũ ullis gentib miremͣ.
cũ sariaster aduersus patrẽ suũ
tigranẽ armeniȩ regẽ. ita cũ ami¬
cis consenserit. ut om̃s dexteris ma¬
nib sanguinẽ mitterent. atq eũ
inuicẽ sorberent. uix ferrent ꝓ sa¬
lute parentis tã cruenta c̃spirati¬
ne fedus facientẽ.
Sed qͥd ista consector. aut qͥd his um¬
moror. cũ uniꝰ parricidii cogitati¬
one cuncta scelera suꝑata cernã:
Om̃igͥ impetu m̃tis. om̃ib indig¬
natioĩs uirib ad id lacerandũ pio
magis ꝗͣ ualido affectu rapior. Qͥs

Expanded text:
natu consilio eius obtemperaret, minor cornatu consilio eius obtemperaret, minor corporis uiribus fretus in amentia perstitit initoque certamine pertinacior impietas fortunae iudicio morte multata est. Mitridates autem multo sceleratius, qui non cum fratre de paterno regno, sed cum ipso patre bellum de dominatione gessit. in quo qui aut homines ullos adiutores inuenerit aut deos inuoinusitatum illis gentibus miremur, cum Sariaster aduersus patrem suum Tigranen Armeniae regem ita cum amicis consenserit, ut omnes e dexteris manibus sanguinem mitterent atque eum inuicem sorberent? vix ferrem pro salute parentis tam cruenta conspiratione foedus facientem. Sed quid ego ista consector aut quid his immoror, cum unius parricidii cogitatione cuncta scelera superata cernam? omni igitur impetu mentis, omnibus indignationis uiribus ad id lacerandum pio magis quam ualido adfectu rapior: quis
Abbreviated transcription (Latin):
se cognosset. ad clientẽ suũ c̃fug̃.
S ne fide eiꝰ tutus eẽ posset. scelere
nefarii iuuenis effectũ ẽ. Siqͥdem
ꝑ ipsa uestigia patͥs militib duc¬
tis. occidendũ eũ in c̃spectu suo
obiecit. Bis parricida. Consilio pꝰ
iterũ spectaculo.
Ne uettiꝰ quidẽ salassus ꝓscriptus.
parũ amari exitus. quẽ latentẽ
uxor int̾ficiendũ. qͥd dicã tͣdidit.
an ipsa iugulauit: Qnͣto enĩ le¬
uiꝰ est scelus. cui tantũmͦ manus
abest: Illud autẽ facinꝰ qͥa exter¬
nũ ẽ tranqͥlliore affectu narrabit᷑.
Scipione affricano patͥs &
patrui memoriã gladiatorio mu¬
nere karthagine noua celebrante.
duo regis filii nuꝑ patre mortuo
in harenã ꝓcessert̃. pollicitiq st̃
ibi se de regno p̃liaturos. qͦ specta¬
culũ illud illustriꝰ sua pugna fa
cerent. Fos cũ scipio monuiss. ut
uerbis ꝗͣ ferro diiudicare mallẽt
uter regnare deberet. ac iã maior

Expanded text:
se cognosset, ad clientem suum confugit. se cognosset, ad clientem suum confugit. sed ne fide eius tutus esse posset, scelere nefarii iuuenis effectum est, si quidem per ipsa uestigia patris militibus ductis occidendum eum in conspectu suo obiecit, bis parricida, consilio prius, iterum spectaculo. Ne Vettius quidem Salassus proscriptus parum amari exitus. quem latentem uxor interficiendum, quid dicam, tradidit an ipsa iugulauit? quanto enim leuius est scelus, cui tantum modo manus abest? Illud autem facinus, quia externum est, tranquilliore adfectu narrabitur. Scipione Africano patris et patrui memoriam gladiatorio munere Karthagine Noua celebrante duo regis filii nuper patre mortuo in harenam processerunt pollicitique sunt ibi se de regno proeliaturos, quo spectaculum illud inlustrius pugna sua facerent. eos cum Scipio monuisset ut uerbis quam ferro diiudicare mallent uter regnare deberet, ac iam maior
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ceptor. publicȩ religiois. qd̃ ad
salutẽ clarissimi ciuis recuꝑandã
attinuit. acerba labes.
anc crudelitatẽ cui nichil adici posse
uidet᷑ .c. toraniꝰ atrocitate parri¬
dii suꝑauit. Nãq triũuiroꝵ par¬
tes secutus. ꝓseͥpti patͥs sui p̃torii
⁊ ornati uiri latebras. etatẽ notasq
corꝑis quib agnosci posset centu¬
rionib edidit qui eũ ꝑ secuti sunt.
Senex. de filii magis uita ⁊ inere¬
mentis qm de reliquo spu suosol¬
licitus. an incolumis ẽẽt. an imꝑa¬
torib satisfaceret int̾rogare eosce¬
pit. E quib unꝰ. ab illoinqͥt quẽ
tantoꝑe diligis demonstratꝰ. nr̃o
ministerio filii indicio occideris.
ꝓtinꝰq pectus eiꝰ gladio traiecit.
Collapsus itaq ẽ infelix. auctore
cedis ꝗͣ ipsa cede miserior.
Cuiꝰ fati acerbitatẽ .l. tulliꝰ annaliᷤᷤ
sortitꝰ. cũ in campũ ad questoria
comitia filii descendens. ꝓscͥptũ

Expanded text:
interceptor, publicae religionis, quod ad interceptor, publicae religionis, quod ad salutem clarissimi ciuis recuperandam attinuit, acerba labes. Hanc crudelitatem, cui nihil adici posse uidetur, C. Toranius atrocitate parricidi superauit: namque triumuirorum partes secutus proscripti patris sui praetorii et ornati uiri latebras, aetatem notasque corporis, quibus agnosci posset, centurionibus edidit, qui eum persecuti sunt. senex de filii magis uita et incrementis quam de reliquo spiritu suo sollicitus an incolumis esset et an imperatoribus satis faceret interrogare eos coepit. e quibus unus 'ab illo' inquit, 'quem tantopere diligis, demonstratus nostro ministerio filii indicio occideris', protinusque pectus eius gladio traiecit. conlapsus itaque est infelix, auctore caedis quam ipsa caede miserior. Cuius fati acerbitatem L. Villius Annalis sortitus, cum in campum ad quaestoria comitia filii descendens proscriptum
Abbreviated transcription (Latin):
it. Int̾rogatꝰ deinde qͥd de eo secus
dicturus eẽt. cui ꝓscĩtate moꝵ sa¬
tis digna laudatio reddi ñ posset.
respondit. obiecturũ se illi qd̃ par¬
cius corꝑe telũ recepisset. Licentiã
furoris. egre rei . p̃. gemitu pseq̃ndã.
uͦ catilina in senatu. m̃. cicerone
incendiũ ab ipso excitatũ dicente.
sentio inqͥt. Et qͥdẽ illud si aqua ñ
potuero. ruina extinguã. Quẽ qͥd
aliud existimemꝰ qm c̃scientiȩ stimu¬
lis actũ. a se inchoatũ parricidium
¶ ꝑegisse:
onsternatũ &̃¶ ꝑegiss
magi chilonis am̃tia pectus. qui. m̃.
marcello datũ acęsare sp̃m sua ma¬
nu eripuit. Uetus amicꝰ ⁊ põpeianȩ
militiȩ comes. indignatꝰ aliquem
sibi amicoꝵ ab eo p̃ferri. Urbẽ enĩ
a mytilenis quose contulerat re¬
petente. in athenisiũ portupugi¬
one c̃fodit. ꝓtinꝰq ad irritam̃ta
uesaniȩ suȩ trucidanda tetendit.
Amicitiȩ hostis. diuini beneficii

Expanded text:
it. interrogatus deinde quid de eo secus it. interrogatus deinde quid de eo secus dicturus esset, cui pro sanctitate morum satis digna laudatio reddi non posset, respondit obiecturum se illi quod parcius corpore telum recepisset. licentiam furoris aegrae rei publicae gemitu prosequendam! L. uero Catilina in senatu M. Cicerone incendium ab ipso excitatum dicente 'sentio', inquit 'et quidem illud, si aqua non potuero, ruina restinguam'. quem quid aliud existimemus quam conscientiae stimulis actum reum a se inchoati parricidii peregisse? Consternatum etiam Magi Chilonis amentia pectus, qui M. Marcello datum a Caesare spiritum sua manu eripuit, uetus amicus et Pompeianae militiae comes, indignatus aliquos sibi amicorum ab eo praeferri: urbem enim a Mytilenis, quo se contulerat, repetentem in Atheniensium portu pugione confodit protinusque ad inritamenta uaesaniae suae trucidanda tetendit, amicitiae hostis, diuini beneficii
Abbreviated transcription (Latin):
unc quatinꝰ uitȩ humanȩ cũ
bona tũ etiã mala substitutis
exemploꝵ imaginib ꝑsequimur.
dicta imꝓba ⁊ facta scelerata referan¬
tur. Unde autẽ potiꝰ qͣm atullia
ordiar. qͥa temꝑe uetustissimũ.
conscientia nefariũ. uoce monstͥ
simile exemplum est:
um carpento ueheret᷑. & is qui iu¬
m̃ta agebat succussis frenis c̃sti¬
tisset. repentinȩ morȩ causã reqͥsiit.
Et ut cõꝑit corpus patͥs seruii tulli
occisi ibi iacere. supra id duci uehi¬
culũ iussit. quo celeriꝰ in cõplexu
int̾fectoris eiꝰ tarqͥnii ueniret. Qͣ
tam impia tãq ꝓbrosa festinatio¬
ne. ñ solũ se ęt̾na infamia. s etiam
ipsũ uicũ cognomine sceleris com¬
maculauit.
on tam atrox .s. fimbriȩ ẽ. factũ
⁊ dictũ. s si ꝑ se eẜ metur. utrũq
audacissimũ. Id egerat. ut scęuo¬
la in funere .G. marii iugularet᷑.
Quẽ postꝗͣ ex uulnere recreatũ cõ¬
ꝑit. accusare apud popłm institu-¬

Expanded text:
unc, quatenus uitae humanae cum bona tum etiam mala substitutis exemplorum imaginibus persequimur, dicta inproba et facta scelerata referantur. Vnde autem potius quam a Tullia ordiar, quia tempore uetustissimum, conscientia nefarium, uoce monstri simile exemplum est? cum carpento ueheretur et is, qui iumenta agebat, succussis frenis constitisset, repentinae morae causam requisiuit, et ut comperit corpus patris Seruii Tulli occisi ibi iacere, supra id duci uehiculum iussit, quo celerius in conplexum interfectoris eius Tarquinii ueniret. qua tam impia tamque probrosa festinatione non solum se aeterna infamia, sed etiam ipsum uicum cognomine sceleris conmaculauit. Non tam atrox C. Fimbriae est factum et dictum, sed si per se aestimetur, utrumque audacissimum. id egerat, ut Scaeuola in funere C. Marii iugularetur. quem postquam ex uulnere recreatum conperit, accusare apud populum institu
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ut eos qͦ referamꝰ tuseẽt.
qui in discrimen capitis adducti
neq dãpnati neq absoluti sunt:
Ipud .m. popiliũ lenatẽ prȩtorem
quȩdã qd̵ matrẽ fuste ꝑcussam
interemerat causã dix̃. De qua
neutrã in partẽ latȩ sententiȩ st̃.
qͥa abunde c̃stabat eandẽ ueneno
necatoꝵ liberoꝵ dolore cõmotã qͦs
auia filiȩ infensa sustulerat. par¬
ricidiũ ultam ẽẽ parricidio. Quoꝵ
alt̾m ultione alt̾in absolutione ñ
dignũ iudicatũ ẽ. Eadẽ hesitatio¬
ne qͦ public̃. dolabellȩ ꝓconsulari
abhis optimȩ indolis iuuenẽ quẽ
ex pͥore uiro enixa fuerat occisum
comꝑisset. Quam rem dolobella ad
se delatã athenas ad areipagi cog¬
nitionẽ relegauit. qͥa ipse neq libe¬
rare duab cȩdib c̃taminatã. neq
punire eã iusto dolore ĩpulsã susti
Consideranter ⁊ man

Expanded text:
Atque ut eos quoque referamus, qui in discrimen capitis adducti neque damnati neque absoluti sunt, apud M. Popilium Laenatem praetorem quaedam, quod matrem fuste percussam interemerat, causam dixit. de qua neutram in partem latae sententiae sunt, quia abunde constabat eandem ueneno necatorum liberorum dolore commotam, quos auia filiae infensa sustulerat, parricidium ultam esse parricidio. quorum alterum ultione, alterum absolutione non dignum iudicatum est. Eadem haesitatione Publi quoque Dolabellae proconsulari ab his optimae indolis iuuenem, quem ex priore uiro enixa fuerat, occisum conperisset. quam rem Dollabella ad se delatam Athenas ad Arei pagi cognitionem relegauit, quia ipse neque liberare duabus caedibus contaminatam neque punire tam iusto dolore inpulsam sustinebat. consideranter et man
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. Erat innocens erat agraria
lege lata gratiosus ad popłm. Tam̃
qd̾ saturnini imaginẽ domi habu¬
erat suffragiis eũ tota cognatio op
A diciatur his clau¬
dia quã insontẽ crimine quo accu¬
sabatur uotũ impiũ subuertit. Qͥa
cũ aludis domũ rediens turba eli¬
deretur optauerat. ut fr̃ suus ma¬
ritimarũ uiriũ nostrarũ p̃cipua
iactura reuiuisceret. sepiꝰq coñs
factus infelici ductu nimis mag¬
nã urbis freq̃ntiã minueret.
Possumꝰ ⁊ ad illos breui diuerticulo
trans gredi qͦs leues ob causas dãp¬
nationis incursus abripuit.
U. muluiꝰ. gñ. lolliꝰ .l. sextiliꝰ triũ¬
uiri qd̾ ad incendiũ insacra uia or¬
tũ extinguendũ tardiꝰ uenerant.
a tr pł. die dicta ad popłm dãpnati
Item .p. billius triũ uir¬
nocturnus a.p̃. aquilio tr̃ pł accu¬
satus popłi iudicio c̃cidit. quia ui¬
gilias negligentiꝰ circũierat.
Admodũ seuerȩ notȩ ⁊ illud populi

Expanded text:
strauit. erat innocens, erat agraria strauit. erat innocens, erat agraria lege lata gratiosus apud populum: tamen, quod Saturnini imaginem domi habuerat, suffragiis eum tota contio oppressit. Adiciatur his Claudia, quam insontem crimine, quo accusabatur, uotum impium subuertit, quia, cum a ludis domum rediens turba elideretur, optauerat ut frater suus, maritimarum uirium nostrarum praecipua iactura, reuiuesceret saepiusque consul factus infelici ductu nimis magnam urbis frequentiam minueret. Possumus et ad illos breui deuerticulo transgredi, quos leues ob causas damnationis incursus abripuit. M. Muluius, Cn. Lollius, L. Sextilius triumuiri, quod ad incendium in sacra uia ortum extinguendum tardius uenerant, a tribunis pl. die dicta apud populum damnati sunt. Item P. Villius triumuirnocturnus a P. Aquilio tribuno pl. accusatus populi iudicio concidit, quia uigilias neglegentius circumierat. Admodum seuerae notae et illud populi
Abbreviated transcription (Latin):
occisopat᷑ supͣuuln̾a ⁊ cruorẽ eiꝰ qͥetẽ¬
b in causedictiõe magis que extͣ
questionẽ erant nocuert̃. qͣm sua
innocentia opemtulit.
Escipio post speciosissimũ tͥũphũ
de rege anthioco ductũ. ꝑinde ac
pecuniã ab eoaccepisset dãpnatꝰ
ẽ. Non puto qđ p̃cio corruptus fu¬
erat. ut illũ totiꝰ asiȩ dñm & iam
europȩ uictrices manꝰ micientẽ
ultra taurũ montẽ sũmoueret.
S alioqui uir sincerissimȩ uitȩ
⁊ ab hac suspicione ꝓcul remotus.
inuidiȩ quȩ tc̃ in duoꝵ fr̃m incly¬
tis cognominib habitabat. resistẽ
maximꝰ fortunȩ fulgor .c. autẽ de¬
ciano spectatȩ integritatis uiro.
uox sua exitiũ attulit. Nã cũ. p̃
furiũ inqͥnatissimȩ uitȩ ꝓrostris
accusaret. qͥa quadã in parte actio¬
nis de morte .l. saturnini queri
ausus fuerat. nec reũ dãpnauit.
⁊ insuꝑ ei penas addictas rependit
Sextũ quoq titiũ similis casus pro¬

Expanded text:
occiso patre supra uulnera et cruorem eius quocciso patre supra uulnera et cruorem eius quus in causae dictione magis quae extra quaestionem erant nocuerunt quam sua innocentia opem tulit. L. Scipio post speciosissimum triumphum de rege Antiocho ductum, perinde ac pecuniam ab eo accepisset, damnatus est. non, puto, quod pretio corruptus fuerat, ut illum totius Asiae dominum et iam Europae uictrices manus inicientem ultra Taurum montem summoueret. sed et alioqui uir sincerissimae uitae et ab hac suspicione procul remotus, inuidiae, quae tunc in duorum fratrum inclytis cognominibus habitabat, resisteremaximus fortunae fulgor, C. autem Deciano spectatae integritatis uiro uox sua exitium attulit: nam cum P. Furium inquinatissimae uitae pro rostris accusaret, quia quadam in parte actionis de morte L. Saturnini queri ausus fuerat, nec reum damnauit et insuper ei poenas addictas pependit. Sex. quoque Titium similis casus pro
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuissimos infamie fluctus emersit.
tamqꝗͣ fragm̃tũ naufragii. leue ad¬
modũ genus defensionis amplexꝰ.
Affirmauit enĩ se obamorẽ pueri
serui eo eẽ ꝑductum. Suspectꝰ erat
locus. suspectũ tẽpus. suspecta ma¬
trisfamiliȩ ꝑsona. suspecta etiam
adolescentia ipsius. S crim̃ libidi¬
nis confessio intẽꝑantiȩ lib̾auit.
Remissioris hoc. illud aliqͣnto gra¬
uioris materiȩ exemplum.
um parricidii causam duocelii di¬
cerent. splendido tarracinȩ loco
nati. quoꝵ pat̃ titꝰ cęliꝰ incubiculo
qͥescens filiis altero cubantib lecto
erat int̾emptꝰ. neq aut seruus qͥsqͣ
aut liber inueniret᷑ ad quẽ suspi¬
cio cȩdis ꝑtineret. hoc uno noĩe ab¬
solutisunt. qͥaiudicib planũ fac¬
tũ ẽ. illos aꝑto ostio inuentos ẽẽ dor¬
mientes. Somnꝰ innoxiȩ securitatiꝰ
certissimꝰ index. miseriᷤ opẽ tulit. Iu¬
dicatũ ẽ enĩ rerũ naturã ñ reciꝑe. ut

Expanded text:
grauissimos infamiae fluctus emersit, grauissimos infamiae fluctus emersit, tamquam fragmentum naufragii leue admodum genus defensionis amplexus: adfirmauit enim se ob amorem pueri serui eo esse perductum. suspectus erat locus, suspectum tempus, suspecta matris familiae persona, suspecta etiam adulescentia ipsius, sed crimen libidinis confessio intemperantiae liberauit. Remissioris hoc, illud aliquanto grauioris materiae exemplum. cum parricidii causam fratres Caelii dicerent splendido Tarracinae loco nati, quorum pater T. Caelius in cubiculo quiescens, filiis altero cubantibus lecto erat interemptus, neque aut seruus quisquam aut liber inueniretur, ad quem suspicio caedis pertineret, hoc uno nomine absoluti sunt, quia iudicibus planum factum est illos aperto ostio inuentos esse dormientes. somnus innoxiae securitatis certissimus index miseris opem tulit: iudicatum est enim rerum naturam non recipere ut
Abbreviated transcription (Latin):
dor amplissimoꝵ uiroꝵ inꝓtegen¬
dis reis plurimũ ualuit. ita in oppͥ¬
m̃dis ñ sane multũ potuit. Qͥn&̃
euident noxiis dũ eos acriꝰ impug¬
nat profuit.
scipio ȩmilianꝰ. cottã apud popu¬
lũ accusauit. Cuiꝰ causa qͣmqͣ gra¬
uissimis cͥminib erat c̃fossa. septi¬
esampliata ⁊ ad ultimũ octauo iu¬
dicio absoluta ẽ. Qa hoĩes uereban¬
tur ne p̃cipuȩ accusatoris ãplitudi¬
ni dãpnatio eiꝰ donata existimare¬
tur. Qͦs hec secũ locutos crediderĩ.
Nolumꝰ caput alteriꝰ petentẽ in iu¬
diciũ triumphos⁊ trophea spoliaq
⁊ deuictarũ nauiũ rostra deferre.
Terribilis sit is aduersus hostem.
Ciuis uero salutẽ tanto fragore gle
subnixus ne insequat᷑. Tã uehem̃tes
iudices adu̾sus excellentissimũ accu¬
satorẽ. ꝗͣ mites in longe inferioris
fortune reo.
allidiꝰ bononiensis incubiculo ma¬
riti noctu dep̃hensus cũ obid causã
adulterii diceret. intͣ maximos &

Expanded text:
dor amplissimorum uirorum in protegendor amplissimorum uirorum in protegendis reis plurimum ualuit, ita in opprimendis non sane multum potuit: quin etiam euidenter noxiis, dum eos acrius inpugnat, profuit. P. Scipio Aemilianus Cottam apud populum accusauit. cuius causa, quamquam grauissimis criminibus erat confossa, septies ampliata et ad ultimum octauo iudicio absoluta est, quia homines uerebantur ne praecipuae accusatoris amplitudini damnatio eius donata existimaretur. quos haec secum locutos crediderim: 'nolumus caput alterius petentem in iudicium triumphos et tropaea spoliaque et deuictarum nauium rostra deferre: terribilis sit his aduersus hostem, ciuis uero salutem tanto fragore gloriae subnixus ne insequatur'. Tam uehementes iudices aduersus excellentissimum accusatorem quam mites in longe inferioris fortunae reo. Calidius Bononiensis in cubiculo mariti noctu deprehensus, cum ob id causam adulterii diceret, inter maximos et
Abbreviated transcription (Latin):
Aatiliũ calatinũ
soranoꝵ oppidi ꝓditione reũ admo¬
dũ infamem imminentis dãpna¬
tionis ꝑiculo pauca u̾ba .q. maximi
soceri subtraxert̃. quib affirmaũ
siin eocͥmine sontẽ illũ ipse cõꝑiss.
dirempturũ sefuisse affinitatem.
Continuo enĩ popls pene iã explora
tã sententiã suã uniꝰ iudicio c̃cessit.
indignũ ratus eiꝰ testimonio ñcre¬
dere cui difficillimis rei . p̃. tp̃rib
bene se exercitꝰ credidisse memin̾at.
Uqͦ emiliꝰ scaurus repetundarum
reus adeoꝑditã ⁊ cõploratã defensi¬
nẽ in iudiciũ attulit. ut cũ accusa¬
tor dic̾et si lege sibi centũ atq xx.
hoĩb denuntiare testimoniũ lice¬
re. seq ñ recusare quominꝰ absolue¬
ret᷑ si totidẽ noĩasset qͥb in ꝓuinciã
nichil abstulisset. tã bona c̃ditioẽ
uti ñ potuerit. Tam̃ ꝓpt̾ uetustis¬
simã nobilitatẽ ⁊ recentẽ memoriã
patͥs absolutꝰ ẽ. S quẽ admodũ splen¬

Expanded text:
A. Atilium Calatinum A. Atilium Calatinum Soranorum oppidi proditione reum admodum infamem imminentis damnationis periculo pauca uerba Q. Maximi soceri subtraxerunt, quibus adfirmauit, si in eo crimine sontem illum ipse conperisset, dirempturum se fuisse adfinitatem: cotam sententiam suam unius iudicio concessit, indignum ratus eius testimonio non credere, cui difficillimis rei publicae temporibus bene se exercitus credidisse meminerat. M. quoque Aemilius Scaurus repetundarum reus adeo perditam et conploratam defensionem in iudicium attulit, ut, cum accusator diceret lege sibi centum atque xx hominibus denuntiare testimonium licere seque non recusare quominus absolueretur, si totidem nominasset, quibus in prouincia nihil abstulisset, tam bona condicione uti non potuerit. tamen propter uetustissimam nobilitatem et recentem memoriam patris absolutus est. Sed quem ad modum splen
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ reus actus cũ .xiiii. tribuũ
suffragiis dampnatꝰ eẽt.ꝓclamaũ
se innocentẽ opprimi. Cui ualeriꝰ
ȩque clara uoce respondit nichil
sua interẽe nocens ne an innox iꝰ
ꝑiret dũmͦ ꝑiret. Qua iuolentia
dicti reliqͣs tribus adu̾sario dona¬
uit. Abiecerat inimicũ. Eundem
dum ꝓcerto pessumdatũ credidit.
erexit. uictoriamq in ipsa uictori¬
a perdidit.
Getiam coscomũ seruilia lege reum
ꝓpt̾ plurima ⁊ euidentissima facino¬
ra ac sine ulla dubitatione nocentẽ
ualerii ualentini accusatoris eiꝰ re¬
citatũ in iudicio carm̃. quopuerũ
p̃textatũ ⁊ ingenuã uirginẽ a se
corruptã poetico ioco significau̾at e¬
rexit. Siquidẽ iud̃ iniquũ ratist᷑
eũ uictorẽ dimittere qui palmã ñ ex
alio ferre s de se dare merebatur.
Magis gͦ ualeriꝰ in cosconii absolu¬
tione dãpnatꝰ. ꝗͣ cosconiꝰ in sua cau¬
saliberatus est.
ta cͥminib ꝓximoꝵ claritati dona¬
¶ta est.

Expanded text:
pulum reus actus, cum xiiii tribuum pulum reus actus, cum xiiii tribuum suffragiis damnatus esset, proclamauit se innocentem opprimi. cui Valerius aeque clara uoce respondit nihil sua interesse nocensne an innoxius periret, dummodo periret. qua uiolentia dicti reliquas tribus aduersario donauit. abiecerat inimicum, eundem, dum pro certo pessum datum credit, erexit uictoriamque in ipsa uictoria perdidit. C. etiam Cosconium Seruilia lege reum, propter plurima et euidentissima facinora sine ulla dubitatione nocentem, Valeri Valentini accusatoris eius recitatum in iudicio carmen, quo puerum praetextatum et ingenuam uirginem a se corruptam poetico ioco significauerat, erexit, si quidem iudices inicum rati sunt eum uictorem dimittere, qui palmam non ex alio ferre, sed de se dare merebatur. magis uero Valerius in Cosconii absolutione damnatus quam Cosconius in sua causa liberatus est. ta criminibus proximorum claritati donata est.
Abbreviated transcription (Latin):
to enĩcribro. uesta inqͥt si sacͥs tus
castas semꝑ admoui manꝰ effice ut
hanc hauriã ẽ tyberi aquã ⁊ in edẽ
tuã ꝑferã. Audaciter ⁊ temere ia¬
ctis uotis sacerdotis rerũ ipsa nat᷑a
tem.L. piso. aL. clau¬
dio pulchro accusatus qđ graues
& intolerabiles iniurias sociis intu¬
lisset. haut dubie ruinȩ metũ for¬
tuito auxilio uitauit. Namq ꝑ id
ipsũ tempꝰ quo tristes de eosenten¬
tiȩ ferebantur. repentina uis nim¬
bi incidit. Cumq ꝓstratꝰ humi pe¬
des iudicũ oscularet᷑. os suũ ceno
repleuit. Qđ conspectũ totã que¬
stionẽ a seueritate ad clem̃tiam ⁊
mansuetudinẽ transtulit. Quia
satis iã graues eũ penas sociis dedis¬
se arbitratist̃. huc deductũ neces¬
sitatis ut abicere se tam suppliciter.
aut attollere tam deformiter coge¬
retur. Subnectã duos accusatorũ
suoꝵ culpa absolutos.
Q. flauiꝰ. a .g. ualerio edili apud po¬

Expanded text:
to enim cribro 'Vesta' inquit, 'si sacris tuis to enim cribro 'Vesta' inquit, 'si sacris tuis castas semper admoui manus, effice ut hoc hauriam e Tiberi aquam et in aedem tuam perferam'. audaciter et temere iactis uotis sacerdotis rerum ipsa natura cessit. Item L. Piso a L. Claudio Pulchro accusatus, quod graues et intolerabiles iniurias sociis intulisset, haud dubiae ruinae metum fortuito auxilio uitauit: namque per id ipsum tempus, quo tristes de eo sententiae ferebantur, repentina uis nimbi incidit, cumque prostratus humi pedes iudicum oscularetur, os suum caeno repleuit. quod conspectum totam quaestionem a seueritate ad clementiam et mansuetudinem transtulit, quia satis iam graues eum poenas sociis dedisse arbitrati sunt huc deductum necessitatis, ut abicere se tam suppliciter et attollere tam deformiter cogeretur. Subnectam duos accusatorum suorum culpa absolutos. Q. Flauius a C. Valerio aedile apud po
Abbreviated transcription (Latin):
repulsũ excusso ẽ manu anulo bu¬
mi iacere aliqͣmdiu passus ẽ. Quod
beret. ac docum̃tũ daret᷑ neq se¬
cundarũ rerũ ꝓuentu in solenter
abuti. neq aduersis ꝓpere debilita¬
ri oportere. Idq ꝓximo exemplo¬
nescio religionis maior an patriȩ
iniuria. si quide illiꝰ uetustissimũ
morẽ neglexit. huiꝰpulcherrimã
classem amisit. infesto popło obie¬
ctus cũ effugere debitã penã nul
lom posse crederet᷑. subito coorti
imbris beneficio tutus fuit a dãp¬
natione. Discussa enĩ questione ali¬
am uelut disint̃pellantib de in¬
tegro instaurari ñ placuit. Ita cui
maritima tẽpestas causȩ dictionẽ
contraxerat: cȩlestis salutẽ attulit.
Sodẽ auxilii genere tucciȩ
uirginis uestalis incesti criminis
reȩ castitas infanriȩ nube obscura¬
ta emersit. quȩ conscientia certȩ
sinceritatis suȩ spem salutis anci¬
piti argum̃to ausa petere ẽ. Arrep¬

Expanded text:
repulsum excusso e manu anulo hurepulsum excusso e manu anulo humi iacere aliquamdiu passus est. quodberet ac documentum daretur neque secundarum rerum prouentu insolenter abuti neque aduersis praepropere debilitari oportere: idque proximo exemplonescio religionis maior an patriae iniuria, si quidem illius uetustissimum morem neglexit, huius pulcherrimam classem amisit, infesto populo obiectus, cum effugere debitam poenam nullo modo posse crederetur, subito coorti imbris beneficio tutus fuit a damnatione: discussa enim quaestione aliam uelut dis interpellantibus de integro instaurari non placuit. ita cui maritima tempestas causae dictionem contraxerat, caelestis salutem attulit. Eodem auxilii genere Tucciae uirginis Vestalis incesti criminis reae castitas infamiae nube obscurata emersit. quae conscientia certa sinceritatis suae spem salutis ancipiti argumento ausa petere est: arrep
Abbreviated transcription (Latin):
q facto mitigata contione qͥ om̃iũ
consensu ꝑiturus erat. pene nullũ
triste suffragiũ habuit. Miscd̃ia gͦ
illam questionẽ ñ equitas rex̃. q̃m
que innocentiȩ tribui neqͥerat ab¬
solutio. respectui pueroꝵ data est.
Consentaneũ qd̃ sequit᷑.
A.gabiniꝰ in maximo infamiȩ suȩ
ardore suffragiis popłi .c. mẽmio
accusatore subiectus. abruptȩ ẽẽ
spei uidebat᷑. Qm̃ ⁊ accusatio par¬
tes suas plene exhibebat.⁊ defensio¬
nis p̃sidia inualida fide nitebant᷑.
⁊ qui iudicabant ira ꝑciti penã hõĩs
cupide expetebant. Igit᷑ uiator ⁊ car¬
cerante oculos obuersabant᷑. cum
interĩ om̃ĩa ista ꝓpiciȩ fortunȩ int̾¬
uentu dispulsa sunt. Filiꝰ nãq ga¬
binii sesenna c̃sternationis ĩpulsu
adpedes se mẽmii supplex ꝓstrauit.
inde aliqdđ fom̃tũ ꝓcellȩ petens. un¬
de totus impetꝰ tempestatis eruꝑat.
Quẽ truci uultu a se uictor insolers

Expanded text:
que facto mitigata contione qui omnium que facto mitigata contione qui omnium consensu periturus erat paene nullum triste suffragium habuit. misericordia ergo illam quaestionem, non aequitas rexit, quoniam quae innocentiae tribui nequierat absolutio, respectui puerorum data est. Consentaneum quod sequitur. A. Gabinius in maximo infamiae suae ardore suffragiis populi C. Memmio accusatore subiectus abruptae esse spei uidebatur, quoniam et accusatio partes suas plene exhibebat et defensionis praesidia inualida fide nitebantur et qui iudicabant ira perciti poenam hominis cupide expetebant. igitur uiator et carcer ante oculos obuersabantur, cum interim omnia ista propitiae fortunae interuentu dispulsa sunt: filius namque Gabinii Sisenna consternationis inpulsu ad pedes se Memmii supplex prostrauit, inde aliquod fomentum procellae petens, unde totus impetus tempestatis eruperat. quem truci uultu a se uictor insolens
Abbreviated transcription (Latin):
unc quoq ut equiore aĩo
ancipites iudicioꝵ motus
tolerentur. recordemur
inuidia laborantes quib decausis
aut absolutisint aut damnati.
U.horatiꝰ inter fectȩ sororis crimine
a tullio rege damnatꝰ ad popłm ꝓ
uocato iudicio absolutus ẽ. Quoꝵ
alt̾m atrocitas necis monuit. alt̾m
causa flex̃. qͥa ĩmaturũ uirginis
amorẽ seuere magis ꝗͣ impie puni¬
tũ existimabat. Itaq forti punitio¬
ne liberata frĩs dextera. tantũ con¬
sanguineo qͣntũ hostilicruore głe
haurire potuit. Acrem se tc̃ pudi
placidũ iudicem p̃stitit.
Cum a libone tr pł seruiꝰ galba ꝓ
rostris uehem̃ter increparetur. qd̾
lusitanoꝵ magnã manũ int̃posita
fide p̃tor in hispaniã interemisser.
actioniq tribuniciȩ. m̃. catoulti¬
mȩ senectutis oratione sua quã in
origine retulit subscrib̾et reus ꝓse
iam nichil recusans. paruulos libe¬
ros suos ⁊ gallisanguine sibi c̃iunc¬
tũ filiũ flens cõmendare cepit. Eo¬

Expanded text:
unc, quo aequiore animo ancipites iudiciorum motus tolerentur, recordemur inuidia laborantes quibus de causis aut absoluti sint aut damnati. M. Horatius interfectae sororis crimine a Tullo rege damnatus ad populum prouocato iudicio absolutus est. quorum alterum atrocitas necis mouit, alterum causa flexit, quia inmaturum uirginis amorem seuere magis quam impie punitum existimabat. itaque forti punitione liberata fratris dextera tantum consanguineo quantum hostili cruore gloriae haurire potuit. Acrem se tunc pudiplacidum iudicem praestitit. cum a Libone tribuno pl. Ser. Galba pro rostris uehementer increparetur, quod Lusitanorum magnam manum interposita fide praetor in Hispania interemisset, actionique tribuniciae M. Cato ultimae senectutis oratione sua, quam in Origines retulit, suscriberet, reus pro se iam nihil recusans paruulos liberos suos et Galli sanguine sibi coniunctum filium flens conmendare coepit eo
Abbreviated transcription (Latin):
agro graui multa affecit.
Non supprim̃da illiꝰ quoq dãpnatio
qui pueruli sui nimio amore corru¬
ptus. rogatꝰ ab eo ruri ut omasum
in cenã fieri iuberet. cũ bubulȩ car¬
nis in ꝓpinquo em̃de nulla facultas
eẽt. domito boue occiso desideriũ eiꝰ
expleuit. eoq noĩe publica questiõe
afflictus ẽ. Innocens nͥ tã pͥscoscło na

Expanded text:
agro graui multa affecit. Non subprimenda illius quoque damnatio, qui pueruli sui nimio amore ptus, rogatus ab eo ruri ut omasum in cenam fieri iuberet, cum bubulae carnis in propinquo emendae nulla facultas esset, domito boue occiso desiderium eius expleuit eoque nomine publica quaestione adflictus est, innocens, nisi tam prisco sa
Abbreviated transcription (Latin):
suete pr magistratꝰ. s areopagitȩ
qͦ ñ minꝰ sapienter. qui inspecta
causa ⁊ accusatorẽ ⁊ reã post centũ
annos ad se reuerti iussert̃. Eodẽ
affectu moti quo dolobella.S ille
tranferendo questionẽ. hi differen¬
do dampnandi atq absoluendi
in explicabilẽ cunctationẽ muta¬
bant. Liii. De pͥuatis iudiciis

Expanded text:
 magistratus, sed Areopagitae quoque non minus sapienter, qui inspecta causa et accusatorem et ream post centum annos ad se reuerti iusserunt, eodem affectu moti, quo Dolabella. sed ille transferendo quaestionem, hi differendo damnandi atque absoluendi inexplicabilem cunctationem uitabant. DE PRIVATIS IVDICIIS
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ soleant. mortuo marito incerta¬
men iudiciũq ueniunt. quã ex
bis maxime dilexerit. Uictrix gau¬
dio exultans deductaq a necessa¬
riis letũ p̾ferentib uultũ. q̃ugis
se flãmis suꝑiacit.⁊ cũ eo tãqͣ feliciꝰ¬
sima cremat᷑. Suꝑatȩ: cũ tͥsticiȩ
merore inuita remanent.
rotrahe in mediũ cimbricã auda¬
ciã. adice celtibericã fidẽ. iunge
aĩosam thraciȩ potentiã. sapientiã.
adnecte lycioꝵ inluctib abiciendiᷤᷤ
callide quesitã rationem.
ndico tñ rogo nichil eoꝵ p̃feres. que
uxoris pietas in modũ genialis tho¬
ri. ꝓpinquȩ mortis secura conscendit.
Cuiꝰ głȩ punicarũ feminarũ ut ex
cõparatione turpiꝰ appareat dedecꝰ¬

Expanded text:
esse soleant, mortuo marito in certaesse soleant, mortuo marito in certamen iudiciumque ueniunt, quam ex his maxime dilexerit. uictrix gaudio exultans deductaque a necessariis laetum prae se ferentibus uultum coniugis se flammis superiacit et cum eo tamquam felicissima crematur: superatae cum tristitia et maerore in uita remanent. protrahe in medium Cimbricam audaciam, adice Celtibericam fidem, iunge animosam Thraciae † potentiam sapientiam, adnecte Lyciorum in luctibus abiciendis callide quaesitam rationem, Indico tamen rogo nihil eorum praeferes, quem uxoria pietas in modum genialis tori propinquae mortis secura conscendit. Cui gloriae Punicarum feminarum, ut ex conparatione turpius appareat, dedec
Abbreviated transcription (Latin):
bant tamꝗͣ głose ⁊ feliciter uita
excessuri. lam̃tabant᷑ in morbo
Laudanda utroꝵq popłoꝵ animi
p̃sentia. qd̃ ⁊ patͥȩ incolumitatem
fortiter tueri.⁊ fidẽ amicitiȩ c̃stan¬
ter p̾standã arbitrabantur.
hraciȩ uͦ illa natio merito sibi sapi¬
entiȩ laudẽ uindicauerit. quȩ na¬
tales hominũ flebiliter. ex eqͥas cũ
hilaritate celebrat. sine ullis docto¬
rũ p̃ceptis. uerũ c̃ditioĩs nr̃ȩ habi¬
tum ꝑuidit. Remoueat᷑ itaq na¬
turalis om̃iũ aĩaliũ dulcedo uite.
quȩ multa ⁊ facere ⁊ pati turpiter
cogit. si ea mortua. eiꝰ aliqͣnto feli¬
cior ac beatior finis reppietur. Quo¬
circa recte lẏcii eũ his luctꝰ mcidit
muliebrẽ uestẽ induunt. ut defor¬
mitate cultꝰ cõmoti. maturiꝰ stul¬
tũꝓicere merorẽ uelint.
Uerũ qͥd ego fortissimos hoc ingene¬
re prudentiȩ uiros laudem: Re¬
spiciant᷑ indoꝵ feminȩ. quȩ cum
more patͥo cõplures eidem nupte

Expanded text:
bant tamquam gloriose et feliciter uita bant tamquam gloriose et feliciter uita excessuri, lamentabantur in morbo laudanda utrorumque populorum animi praesentia, quod et patriae incolumitatem fortiter tueri et fidem amicitiae constanter praestandam arbitrabantur. Thraciae uero illa natio merito sibi sapientiae laudem uindicauerit, quae natales hominum flebiliter, exequias cum hilaritate celebrans sine ullis doctorum praeceptis uerum condicionis nostrae habitum peruidit. remoueatur itaque naturalis omnium animalium dulcedo uitae, quae multa et facere et pati turpiter cogit, si ortu eius aliquanto felicior ac beatior finis reperietur. Quocirca recte Lycii, cum his luctus incidit, muliebrem uestem induunt, ut deformitate cultus commoti maturius stultum proicere maerorem uelint. Verum quid ego fortissimos hoc in genere prudentiae uiros laudem? respiciantur Indorum feminae, quae, cum more patrio conplures eidem nuptae
Abbreviated transcription (Latin):
cuparet. cũ iã uiscerib eũ ⁊ cordi
ĩminere ẽẽt elocuta. filiarũ manꝰ
ad sup̃mũ oppͥm̃doꝵ ocłoꝵ officiũ
aduocauit. Nrõs aut̃ tã ⁊ si nouo
spectaculo obstupefacti erant. suf¬
fusos tam̃ lacͥmis dimisit. S ut maᷤ.
siliensiũ ciuitatẽ unde in hoc diuer.¬
ticulũ excessi reuertar. intͣre oppi¬
dũ eoꝵ nulli cũ telolicet. Prestoq ẽ
qui id custodiȩ gr̃a acceptũ. exituro
reddat. Ut hospicia sua quẽad mo¬
dũ aduenientib humana st̃: ita
ipsis qͦ tuta sint. Hoꝵ menia eg̾ssis:
uetus ille mosgalloꝵ occurrit. Qͦs
memoria ꝓditũ ẽ pecunias mutu¬
asquȩ hisapud inferos redderen-¬
t᷑ datas. qr ꝑsuasũ habuerint ani¬
mas hoĩm ĩmortales eẽ. Dicerem
stultos. nisi idem bracati sensissess.
qd̾ palleatꝰ pẏthagoras credidit.
Auara ⁊ feneratiora galloꝵ philoso¬
phia. alacris ⁊ fortis cimbroꝵ ⁊ cel¬
tiberoꝵ. qͥ in acie gaudio exulta¬

Expanded text:
cuparet, cum iam uisceribus eum et cordi cuparet, cum iam uisceribus eum et cordi imminere esset elocuta, filiarum manus ad supremum opprimendorum oculorum officium aduocauit. nostros autem, tametsi nouo spectaculo obstupefacti erant, suffusos tamen lacrimis dimisit. Sed ut ad Massiliensium ciuitatem, unde in hoc deuerticulum excessi, reuertar, intrare oppidum eorum nulli cum telo licet, praestoque est qui id custodiae gratia acceptum exituro reddat, ut hospitia sua, quemadmodum aduenientibus humana sunt, ita ipsis quoque tuta sint. Horum moenia egressis uetus ille mos Gallorum occurrit, quos memoria proditum est pecunias mutuas, quae his apud inferos redderentur, dare, quia persuasum habuerint animas hominum inmortales esse. dicerem stultos, nisi idem bracati sensissent, quod palliatus Pythagoras credidit. Auara et feneratoria Gallorum philosophia, alacris et fortis Cimbrorum et Celtiberorum, qui in acie gaudio exulta