comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Caupo pessumis. de uino aquã faciens.
Candidus. canus dictus a candido. ⁊ candi
dus qͣi candori datus. Studio enĩ acceait
candor. nã album uocari nature est. Erispus
Claudus.
Curuus.
Cecus ap¬
pellatus. qł careat uisu. Est eñ luminib
amissis. Cecus ẽ: qͥ utroq ocło ñ uidet. Ca¬
ducus. a cadendo dictus. Idem iunaticus.
eo qđ certe lune tẽpore patiat᷑. Consusus. a
confusione sceleris appellatus. Inde ⁊ confusio
Conuulsus dr̃. cui sua ui aliqua adimunt᷑.
Unde ⁊ conuulsa nauis. cui eminentia ui
sumptus. totus sũptus ⁊ deuoratus. Concili¬
atrix. ob societatẽ flagitiose consensionis di¬
cta. eo qdđ intercurrat. alienũ ꝙ nundinet
corpus. Hanc eciã ⁊ leuonem uocant. Cir¬
cũforanus. qͥ aduocationũ causa. cirtum
fora ⁊ conuentꝰ uagatur
OUIINUS. per diriuationẽ dictꝰ
qł domui presit. Disertus doctus
a disserendo dictus. Disposite enĩ
disserit. Doctus a docendo. inde ⁊ dictor.

Expanded text:
Caupo pessimus, de vino aquam faciens. Caupo pessimus, de vino aquam faciens. 59. Candidus: candus quasi candor datus. Studio enim accedit candor. Nam album vocari natura est. Crispus. Clodus. Curvus. Caecus appellatus, quod careat visum. Est enim luminibus amissis. Caecus est qui utroque oculo non videt. Caducus a cadendo dictus. Idem lunaticus eo quod certo lunae tempore patiatur. Confusus a confessione sceleris appellatus. Inde et confusio. Convulsus dicitur, cui sua vi aliqua adimuntur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi sumptus, totus sumptus et devoratus. Conciliatrix ob societatem flagitiosae consensionis dicta, eo quod intercurrat alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et lenonem vocant. Circumforanus, qui advocationum causa circum fora et conventus vagaturominus per derivationem dictus, quod domui praesit. Disertus, doctus, a disserendo dictus: disposite enim disserit. Doctus, a dicendo. Inde et dictor.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ ꝑtinet bonoꝵ. nam sortẽ ueteres ꝓ
sos gͦ qđͣ omunis sit sorte. sic̃ desors dissimilis
finis. Colonus. a colonia. uł abagro colendo
dictus. Cognitor a cognoscendo causã dictus.
Curator qđ curã ferat pueris qͥ adhuc eiꝰ eca-
tis st̃. ut negocia sua satis administrare ñ pos
patronis. Captus.
tatis enĩ fortuna ab eo excidit. Unde ⁊ a ui¬
ris perita capite diminutus d̃r. Columis a
colũna uocatus. eo qđ̃ erectus ⁊ firmisimꝰ
sit. Comptus. a coma dictus. qđ sit formosꝰ
capillis. uł qͥa comã nutrit. Calamistratus.
a calamistro id ẽ. acu ferreõ in similitu¬
dine calami fcõ: in quõ crines obtorquent᷑
ut crispi suit. quã in cinere calefacere solest.
qͥ capillos crispant. ut calamistrati sint.
Corpulentus. qđ sit corꝑe ualidus. ⁊ lentis
carnib. Crassus. a sagina corꝑis. uł a cre¬
ando carnes. Comessor. a comedendo satis.
Est enĩ uentri ac guls inmoderate deditus.

Expanded text:
ad eum pars pertinet bonorum. Nam sortem veteres pro ad eum pars pertinet bonorum. Nam sortem veteres pro mmunis sorte, sicut dissors dissimilis finis. Colonus a colonia vel ab agro colendo dictus. Cognitor a cognoscendo causam dictus. Curator, quod curam tis sunt ut negotia sua satis administrare non pospatronis. 54. Captus .tatis enim fortuna ab eo excidit, unde, et a jurisperitis capite diminutus dicitur. 55. Colomis, a columna vocatus, eo quod erectus et firmissimus sit. 56. Comptus, a coma dictus, quod sit formosus capillis, vel quia comam nutrit. 57. Calamistratus a calamistro, id est, acu ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint, quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. 58. Corpulentus, quod sit corpore validus, et lentis carnibus. Crassus, a sagina corporis, a creando carnes. Comessor, a comedendo satis. 466 Est enim gulae ac ventri immoderate deditus.
Abbreviated transcription (Latin):
pilator ueterũ ab emulis diceret᷑. ille respon¬
dit magnarũ eẽ uirium clauã herculis ex¬
torquere de manu. Contumax. ab eo qđ cõtem
nat. Cromaticus. qͥa ñ confundit᷑. nec colorem
mutat. Qrece enĩ croma. color dr̃. Contumeli¬
osus. qͥa uelox ẽ. ⁊ tumet in uerbis iniurie. Con¬
tentiosus. ab intentione uocatus. qͥ ñ ratione
aliqͥd. s sola ꝑtinacia uindicat. Contemptibi¬
ls. uł qͥa contemtui habilis. uł qͥa contẽptus
⁊ uilis. idẽ sine honore. Crudelis. hoc ẽ crudus
quẽ greti homon appellant ꝑ translationẽ gͣi
ñ coctus. nec esui habilis. est enĩ asper ⁊ du¬
rus. Carnisex. qđ carnẽ asficiat. Cruciarius.
eo qđ sit cruce dignus. Collega. a colligatiõe
societatis ⁊ amicicie cõplexu dictus. Coetane¬
us. qͣi compar etatis. Complex. qͥa uno pecc̃o
uł crimine ẽ. applicatus ad malũ. Ad bonũ
uͦ: ñqͣm dicunus complic̃e. Consors. eo qđ pars

Expanded text:
pilator veterum ab aemulis diceretur, ille responpilator veterum ab aemulis diceretur, ille respondit: Magnarum esse virium clavam Herculi extonat. Chromaticus, quia non confunditur nec colorem mutat. Graece enim χρῶμα color vocatur. Contumeliosus, quia velox est et tumet verbis iniuriae. Contentiosus ab intentione vocatus, qui non ratione aliquid, sed sola pertinacia vindicat. Contemptibilis, vel quia contemptui habilis, vel quia contemptus et vilis, id est sine honore. Crudelis, hoc est crudus, quem Graeci ὠμὸν appellant per translationem, quasi non coctus nec esui habilis. Est enim asper et durus. Carnifex, quod carnem afficiat. Cruciarius, eo quod sit cruce dignus. Collega a conligatione societatis et amicitiae conplexu dictus. Coaetaneus, quasi conpar aetatis. Conplex, quia uno peccato vel crimine alteri est adplicatus ad malum; ad bonum vero numquam dicimus conplicem. Consors, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tem declinari potest. Confidens. q t itis
fiducia plenus. Unde ⁊ cecilius. Si confidentiã
habes: confide omĩa. Cautus. a cauendo dictus
Callidus. fraudulentꝰ. qͥa cełare nouit. ⁊ male
peritus. Callidũ aũ ueteres ñ ꝑ astuto tantũ
s etiã ꝓ astute docto ponebant. Hunc ⁊ uersu¬
tũ. ab eo qd animũ cito uertat. Cupidus. a ca¬
piendo multũ idẽ accipiendo uocatus. Clamo¬
sus. qͣi calamosus. a calamo scilicet qł sonet.
Calũniator. qͣsi falsi criminis accusator. a cal¬
uendo idẽ. frustrando ⁊ decipiendo dictus.
Calculator. a calculis id ẽ. lapillis minutis.
quos antiqͥ in manu tenentes numeros cõ¬
ponebant. Compilator. qͥ aliena dicta suis per¬
miscet. sic̃ solent pigm̃itarii in pila diuersa
mixta contundere. Hoc scelere quondã accu¬
cabat᷑ mantuanus ille uates cũ ꝯͦscdã uersus
omeri transferens siis permiscuisset. ⁊ cũ cõ¬

Expanded text:
partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confidentiam habes, confide omnia. 41. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, 464 sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc, et versutum, ab eo quod animum cito vertat. 42. Cupidus a capiendo multum, id est, accipiendo vocatus. Clamosus, quasi calamosus a calamo, scilicet, quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator a caluendo, id est, frustrando et decipiendo, dictus. 43. Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros componebant. 44. Compilator, qui aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset, et cum com
Abbreviated transcription (Latin):
one nuncupatus. postea placuit ueterib e¬
tiã eos sic nominare qͥ ꝑpetuã libidinis absti¬
nentiã pollieebant᷑. Celex dictus. qͥa iter sibi
facit ad elum. Celebx. conubii exꝑs. qualiaft̃
nomina in olo. que absꝙ conugus st̃. E celebr
dictus. qͣi elo beatus. Celicola. eo qđ elũ colat.
& detrahendi libidine. E continens qd̃ se a mul¬
tis malis contineat. Clemens. misericors ab eo
ꝯd cluat. idẽ ꝓtegat ⁊ tucat᷑. sicut solet patromis
clientem. Concors. a coniunctione cordis ẽ appel¬
latus. Nam sicut consors dr̃ qͥ sortẽ iungit. ita
ille concors dr̃ qͥ corde iungit᷑. Concionator mul¬
titudinis allocutor. Consolator. uniꝰ allocutor.
& inde dictus consolator q soli se applicat qͥ
loqͥtur. ⁊ solitudinẽ leuat alloqͥo suo. huic ⁊
solatium. Consultus. s̃ qͥ consulit᷑. cui contrariꝰ¬
ẽ inconsultus. qͥ ñ accipit consiliũ. Sanstans dn¬
ctus qd undiq stat. nec in aliquã

Expanded text:
one nuncupatus: postea placuit veteribus eone nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad caelum. Caelebs, conubii expers, qualia sunt numina in caelo, quae absque coniugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. Clemens, misericors, ab eo quod cluat, id est protegat et tueatur, sicut solet patronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellatus. Nam sille concors dicitur qui corde jungitur. 38. Concionator, multitudinis allocutor. Consolator, unius allocutor; et inde dictus consolator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consultus est inconsultus, qui non accipit consilium. 40. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
inuitare dulcedine. ꝑ eneficus a benefaciendo
alteri dictus. unde ⁊ beneficientia uocat᷑: que
ex duab partib cõpositũ nom̃. aut pͥorem
aut sequentẽ litceram corrũpit. Nam beni¬
uolentia absurdũ sonat. Blandus. ducis.
⁊ inuitans ad familiaritatẽ sui. Brutus qͣi
obrutus. qͥa sensu caret. Est eñ paͣtione sine
prudentia. Unde ⁊ ille. iunius brutus ex
sorore targͥni suꝑbi genitus. cũ eũdẽ casũ
Balbus a balando potiꝰ qm loquendo dictꝰ
Uerba enĩ ñ explicat. uide ⁊ blesus qͥa uerba
trangit. Bucco. garrulus. qđ ceteros oris lo¬
quacitate. ñ sensu exuperet᷑. Biliosus go sit
semper tristis. ab humore igro qͥ bilis uo¬
cat᷑. Baburrus. stultus. ineptus. Biocha¬
natus. qđ est bis mortuus. Thanatos enim
grece sermone mors dr̃.
& clara dies ꝑ splendore celi. Cel¬
sus a celo dictus. qđ sit sullimis
& altus. qͣi celestis. Castus primũ a castrati¬

Expanded text:
invitare dulcedine. 25. Beneficus a benefaciendo invitare dulcedine. 25. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficentia vocatur, quae ex duabus partibus conpositum nomen aut priorem aut sequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absurdum sonat. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum Balbus a balando potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur. Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim Graeco sermone mors dicitet clara dies pro splendore caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castrati
Abbreviated transcription (Latin):
eo qł ñ oriatur. s aboriat᷑ & excidat. Adop¬
tiuus. qͥa ẽ. palã optatus in filium. Ambs
ab eo qđ ẽ aaagu. nomen de greco. lali¬
num factum. littera tercia demutata. Ali¬
us demultis dr̃. alter uͦ de duob uocat᷑.
ctant᷑ utitur:¬
ETUS dictus qͣsi bene auetꝰ.
scilicet ab habendo qł uellet.
⁊ nichil patiendo qd nollet. Ille
aũ uerẽ beatus est. qͥ ⁊ h̃t om̃ia gue uult bona
& nichil uult mali. ex his enĩ duob beatus hõ¬
postea ⁊ animũ translatũ nom̃. Tum aũ dicimꝰ
bonũ. cui ñ p̾ualet malũ: eum ꝙ optimũ qui
peccat minimũ. Benignus ẽ. uir sponte ad
benetaciendũ paratus. ⁊ dulcis alloqͥo. Non
aũ multũ distat benignus a bono. qͥa ⁊ ip̃e
ad benefaciendũ iuidet᷑ expositus. s in eo
differt qͥa potest bonus ẽẽ ⁊ tristior. & bene
quidẽ facere & prestare ꝗd poscit᷑. ñ tam̃ suauis
c̃ẽ consortio. Benignus aũ. sua cunctos nouit

Expanded text:
eo quod non oriatur, sed aboriatur, et excidat. Adopeo quod non oriatur, sed aboriatur, et excidat. Adoptivus, quia est palam optatus in filium. 21. Ambo ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius de multis dicitur, alter vero de duobus. ctanter utituratus dictus quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod vellet et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus hopostea et ad animum translatum nomen. Eum autem dicimus bonum, cui non praevalet malum; eumque optimum, qui peccat minimum. 24. Benignus est vir sponte ad benefaciendum paratus, et dulcis alloquio; non autem multum distat benignus a bono, quia, et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt, quia potest bonus esse, et tristior, et bene quidem facere, et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio. Benignus autem sua cunctos novit
Abbreviated transcription (Latin):
ingenis carens. se aũ sine significat. it sedu¬
lus sine dolo. Securus. qͣi sine cura .i. frigi
sepiꝰ stupens. Suꝑbus dictus. qͥa suꝑ iult
uideri qͣm est. Qui enĩ uult suꝑgredi qͦd cͥ¬
suꝑbus est. Susurro de sono locutionis appel¬
latus. qͥa ñ in facie alicuiꝰ s in aure loqͥtur.
de altero detrahendo. Seditiosus. qͥ disfensimn¬
onem anumoꝵ facit. ⁊ discorcdias gignit. qm
greci diastasin dicunt. Seuerus. qi seuus ue¬
rus. Tenet enĩ sine pietate iusticram. Simula¬
tor dr̃ a simulacro. Sestat enĩ similitudinẽ
Suasor a suadendo quẽ uult decipere. Scru¬
pulosus animi minitti ⁊ asꝑi. Scrupo enĩ ẽ
arena durior. Sacrilegus dr̃ ab eo qͦd sacra
legit .i. furat᷑. Sicarius uocat᷑ qͥa ad ꝑpetran¬
cdum scelus telis armatus est. Sica enĩ gla¬
dius est a secando uocatus. Seeuus sinister
⁊ crudelis animi. Scenicus. qͥ in theatro agit.

Expanded text:
ingenio carens  se autem sine significat, ut se duingenio carens  se autem sine significat, ut se dulus, sine dolo, se curus, quasi sine cura, id est, saepius stupens. Superbus dictus, quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi qsuperbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem Suasor a suadendo quem vult decipere. Studiosus. Scrupulosus, animi minuti et asperi. Scrupo est enim arena durior. Sacrilegus dicitur ab eo quod sacra legit, id est furatur. Sicarius vocatur quia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, a secando vocatus. Scaevus, sinister ssimi et crudelis animi. Scenicus, qui in theatro agit.
Abbreviated transcription (Latin):
pectu. sic̃ formosus a forma. Sollers. qͦd sit sol¬
licitus i arte ⁊ utilis. Sollers enĩ apd̾ anti¬
quos diebat᷑. qͥ erat om̃i bona arte instruct᷑ꝰ.
Terentius. Acdolescentem sollertẽ dabo. Suꝑ¬
bant᷑. ⁊ immolabant. ut sibi sui liberi suꝑsti¬
des er̃ut. Sollicitus. qͥa sollers ⁊ citus atq in¬
reqͥetus. Sedulus. familiare uerbũ terentii.
hoc est sine dolo. alias assiduus. Socdales di¬
cunt᷑. qͥ ad simbolũ conuenire consueuerunt
qͣi suadentes sibi. Alias qi seclales. qͦd simul se¬
deant. Socii dictnt᷑ ꝓpter periculi autt oꝑis
societatem. ꝙi in una caliga ⁊ in uno uestigio
manentes. Stultus. hebetior corde. sic̃ qͥdam
ait. Igo me stultũ ẽẽ existimo. fatuũ ẽt ñ opi¬
nor: .i. obtunsis qͥdem sensib. ñ tam̃ nullis.
Stultus est. qͥ ꝑ stuporem ñ mouet᷑ inuiria.
Seuiciam enĩ ꝑfert. nec ultus est. nec ullo ig

Expanded text:
pectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit solpectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. TerentiusEun. 478: Adulescentem sollertem dabo. Supert immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent. Sollicitus, quia solers, et citus, atque irrequietus. Sedulus, familiare verbum Terentii, hoc est sine dolo, alias assiduus. 245. Sodales dicuntur, qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi sua edentes, alias quasi sedales, quod simul sedeant. Socii dicuntur propter periculi et operis societatem, quasi in unam caligam et uno vestigio manentes. 246. Stultus, hebetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur injuria: saevitiam enim perfert, nec ultus est, nec ullo ign
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ qͣi pelicator. qͦd nom̃ apud antiqͦs tan¬
tum flagitiosum significabat. Postea transit
hoc uocabulũ in appellationẽ om̃ium miquo¬
rum. prostitute meretͥces. a ꝓsequendo in meri
a latinis concuba. Dicta aũ a fallacia .i. uer¬
sutia sub dolositate uł mencdacio. Pcuriius.
trepidatio mentis. ht̃ cordis pulsationẽ. cordis
nominant᷑. Pusillanimis. a pusillo anims.
Petulcus. dictus ab appetendo. Unde eciã &
meretͥces petulcas uocamus. Pcluctus. qͣi porro¬
ductus. Pisumus a pusione. Pelieantis iuir sẽs¬
UESTOR. a querendo dictus.
qͣi quesitor. Questuosus.
Querimomosus. D
Querulus. qͥa querelam infert. Quietus. qͥo
sit ip̃e sibi animo securus. neninẽ tangens.¬
do appellatus. qͥ retractat ⁊ tanqͣ
relegit ea que ad culcũ diuinum
ꝑtineant. hi et̃ dicti religiosi. gx religendo. tanqͣ
ex eligendo eligentes. ex diligendo diligentes. ex
uitelligendo intelligentes. Ratiociator dictus

Expanded text:
vocatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tanvocatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. 229. Prostitutae meretrices, a prosedendo in merita Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est, versutia, sub dolositate vel mendacio. 230. Procutrepidatio mentis habet enim cordis pulsationem, cordis nominantur. 492 Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus dictus ab adpetendo; unde etiam et meretrices petulcas vocamus. Productus. PisQuaestor, a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus, querimoniosus. 233. Querulus, quia querelam infert. Quietus, quod sit ipdo appellatus; qui retractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑. qͥa leui motu m̾tis. nunc ista. nẽ
illa desiderat. Lubricus. ab eo qͦd labit᷑. La¬
bens. interdũ uelor. Ut labere numpha polo.
⁊ labere pennus. Cursti enĩ lapsus celerior est.
Latro insessor ẽ iuarũ. a latendo dictus. Meliꝰ
au latro est iuqͥt latero. ab latere insidiator
ẽ iue. Lauista gladiator .i. carnifex. tusca lin¬
gua appellat᷑. a lamiando scilicet corpora. La¬
cessitor ꝑ translationẽ dictus a canib uł a
feris. que solent lacerando ꝓuocare. Le non.
conciliator stupri. eo qͦd meutes miseroꝵ blan¬
diat. ⁊ deliniendo seducat. Libidiuosus. ab
eo qͦd facit qͦd libet. Libidinosus. alibero qui
puellarũ corpore pingit᷑. Lururiosus. qͣi solutꝰ
in uoluptates. Unde ⁊ menbra loco mota. lu¬
xa dicunt᷑. Lasciuus. qͦd sit uͥtiis .i. solutus
huc atq illue currere. uł cursu ire a fluore
aque fumpto uitio. fed poetȩ iam hoc genus

Expanded text:
appellatur, quia levi motu mentis nunc ista, nunc appellatur, quia levi motu mentis nunc ista, nunc illa desiderat. Lubricus, ab eo quod labitur. Labens, interdum velox, ut: Labere nympha polo, et labere pennis. Cursu enim lapsus celerior est. 160. Latro, insessor est viarum, a Latendo dictus. Aelius autem: Latro est, inquit, latero, ab latere, insidiator viae. Lanista, gladiator, id est, carnifex Tusca lingua appellatus, a laniando, scilicet corpora. 161. Lacessitor, per translationem dictus a canibus, vel a feris, quae solent lacerando provocare. Leno, conciliator stupri, eo quod mentes miserorum blandiat, et deliniendo seducat. Libidinosus, ab eo quod facit quodlibet. Libidinosus, a Libero, qui puellari corpore pingitur. Luxuriosus, quasi solutus in voluptates; unde et membra loco mota luxa dicuntur. Lascivus, quod sit laxus, id est, solutus huc atque illuc currere, a fluore aquae sumpto vitio. Sed poetae jam hoc genus
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ nauis dr̃ legere. qͥcqͥd transit. Nam
sreta concita terris. Item lector a colligendo
animo que legit. qiͣ collector. sicut illud. qui
legitis fiores. Loguax. ñ est eloguens. Letus.
a latitudine. Locuples. qi locis plenus. ⁊ posses¬
sionũ plurimarũ possessor. quẽadinodũ do¬
cet tullius de re publica in libro scdo multa q
editione ouium ⁊ boum. Quod tunc erat
res in pecore ⁊ in locoꝵ possessionib ex quo
pecumosi ⁊ locupletes uocabant᷑. Liberalis
dictus. ab eo qͦd libent̾ donet nec murmuret.
Largus.
Longus. a linea dictus. ꝓpter qͦd sit porrectus.
Longeuus. qi longi eui ⁊ longi temporis.
Longanimis siue magnanimis. eo qͦd nullis¬
passionib ꝑturbat᷑ s ad uniuersa sustinen¬
da patiens est. Cui contrariꝰ ẽ. pusillanimis.
angustus .&. in nulla tribulatione subsistens.
De quo scribit᷑. pusillammis uehement̾ in¬
sipiens. Leuis. ob inconstantiã uagationis

Expanded text:
Unde et navis dicitur legere quicquid transit. Nam Unde et navis dicitur legere quicquid transit. Nam freta concita terris. Item lector, a colligendo animo quae legit, quasi collector: sicut illudVirg. Ecl. 3, 92: Qui legitis flores. Loquax non est eloquens. Laetus a latitudine. Locuples, quasi locis plenus, et possessionum plurimarum possessor, quemadmodum docet Tullius de Republica in libro secundo16: 'multaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Liberalis dictus ab eo quod libenter donet nec murmuret. Largus. Longus a linea dictus, propter quod sit porrectus. Longaevus, quasi longi aevi et longi temporis. Longanimis, sive magnanimis, eo qpassionibus perturbatur, sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius 481 est pusillanimis, angustus, et in nulla tribulatione subsistens, de quo scribitur: Pusillanimis vehementer insipiens. 159. Levis, ob inconstantiam vagationis
Abbreviated transcription (Latin):
co qͦd ab eo pudor ⁊ pudicicia ꝓcul ab est. Im¬
pudicus. a pudore uocatus. Pu̾dorem enĩ feto¬
rem dicimus. Incestus. ꝓpter illicitam cõmixti¬
onẽ uocatus. qͣi incastus. sicut qͥ uͥginẽ sacrã
uł affinitatis sue ꝑximam stuprauerit. Int̾ui¬
cida est. qͥ falsum testamentũ fecit. ⁊ ob id
hominẽ occidit. Inficiator. negator. qͥa ñ fatet᷑
s contra ueritatẽ m̃dacio nititur. Impostor.
duos de medio tollit᷑. Insicdiosus. qͦd insideat.
Nam ꝓpͥe insidere ẽ. dolo aliquẽ expectare.
Unde ⁊ insicdie nominate sunt. Iuciicta .i.
sine cinctu. qͥa p̾cingi fortit̾ uterus ñ ꝑmittit
Inuestis .i. sine ueste. Nondum enĩ ht stolã
qͥ causa escȩ quẽpiam consectat᷑.
A THOLICUS unuersals
grecũ enĩ est. Karus. grecum
nomen est. sicut ⁊ caritas. Uñ¬
U¶UIGNTUS. ab eo qͦd
sit lingua clarus. ⁊ sermone
splendidus. Lector dr̃ a legendo .i. ꝑcurrendõ.

Expanded text:
eo quod ab eo pudor, et pudicitia procul abest. Imeo quod ab eo pudor, et pudicitia procul abest. Impudicus, a paedore vocatus. Paedorem enim fetorem dicunt. Incestus, propter illicitam commistionem vocatus, quasi incastus, sicut qui virginem sacram vel affinitati suae proximam stupra verit. 150. Internicida est qui falsum testamentum fecit et ob id hominem occidit. Inficiator, negator, quia non fatetur, sed contra veritatem mendacio innititur. Impostor duos de medio tollitur. Insidiosus, quod insidiat. Nam proprie insidere est dolose aliquem expectare. Unde et insidiae nominatae sunt. Incincta, id est sine cinctu; quia praecingi fortiter uterus non permittit. Investis, id est sine veste; nondum enim habet stolquia causa escae quempiam consectatur. K Katholicus, universalis: Graecum enim est. Karus Graecum nomen est, sicut et caritas, unduculentus, ab eo quod sit lingua clarus et sermone splendidus. Lector dicitur a legendo, id est percurrendo.
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. inscius uł sine narib. Oifecisse enĩ uete¬
res. scisse dicebant. Ignarus aũ duo siguisicat
iimemor qͥ oblitus est. Perdidit enĩ memorã.
Inscius. qͥa sine scientia est. Idiota. imꝑitus.
grecũ ẽ. Imꝑitus sine peritia. Inconstilts.
eo quod non acciprat consilium. Item incon¬
auttus. qͥa est sine consitio. ⁊ inscius perum atq
ignariis. Ineptus. apto contrarius ẽ. qͣi inaptꝰ.
Inops. qͥ sine terra ẽ. Opem enĩ terrã intelli¬
gumis. qͥa opem fert fructificando. Alii mo¬
pem intelligunt ñ sepultũ. Inhumatũ. cui
nec iane habenti surrexit tumulus. Igno¬
bilis. eo qͦd sit ignotus ⁊ uilis ⁊ obscuri gene¬
ris. cuiꝰ nec nomen qͥdem scit᷑. Ircosus. qͥa su¬
dore corporis fetido putet. Ignotus. ignobi
co qͦd subito sit. ⁊ ñ porro ante uisus. Index ꝓdi¬
tor ab indicando. Indigena uocatus. qͦd inde
sit genitus .i. in eodem loco natus. Impudens.

Expanded text:
id est, inscius, vel sine naribus. Olfecisse enim veteid est, inscius, vel sine naribus. Olfecisse enim veteres, scisse dicebant. Ignarus autem duo significat, Immemor, qui oblitus est, perdidit enim memoriam. Inscius, quia sine scientia est. Idiota, imperitus. Graecum est. Imperitus, sine peritia. 145. Inconsultus, ab eo quod non accipiat consilium. Item inconsultus, quia est sine consilio, et inscius rerum, atque ignarus. Ineptus, apto contrarius est quasi inaptus. 146. Inops, qui sine terra est; opem enim terram intelligimus, quia opem fert fructificando. Alii inopem intelligunt, non sepultum, inhumatum, cui nec inanis absenti surrexit tumulus. 147. Ignobilis, eo quod sit ignotus, et vilis, et obscuri generis, 479 cujus ne nomen quidem scitur. Ircosus, quia sudore corporis fetido putet. Ignotus, ignobil dictus, eo quod subito sit, et non porro ante visus. Index, proditor, ab indicando. Indigena, vocatus, quod inde genitus sit, id est in eodem loco natus. 149. Impudens,
Abbreviated transcription (Latin):
freni. Infrendens ꝓpͥe ẽ. uit̾ se compͥmens den¬
tes. Nam ⁊ frendere significat dentib fran¬
gere. Unde nefrendes. infantes qͥ necdũ den¬
tes hñt. Ingluiuosus. a gula ⁊ uoracitate
dictus. Ingloriosus. qͦd sit sine gła. icd ĩ sine
triũphis. Item ingloriosus. iinemor głe. In¬
formis ingens. ñ qͦd ñ habeat formã. s qͦd ult̃
formã magnitudinẽ ercedat. Ineterator. eo
qͦd sit multi ueteris ꝙ usus in malicia Im¬
manis. qͥa ñ est bonus. s crudelis ⁊ tertibilis
nume munificus. Ut est in ueteri ꝓuerbio
Immunem ciues odere sui. Item iminiuns
qͥ ñ facit munia. id ẽ. offitio ñ fungit᷑. Est
enĩ om̃i pͥuilegio uacuus. Itidemnis eo qͦd sin
damno uiuat. ⁊ sine ulla culpa atq ꝑiculo.
Iners. sine arte. ⁊ ob hoc ne oꝑi qͥdem ulli aptꝰ.
Inermis. sine armis. uł sine uirib. nam sepẽ
uie. icd ẽ. rationis ⁊ uite. Ignarus. ñ gnarus

Expanded text:
freni. Infrendens proprie est inter se conprimens denfreni. Infrendens proprie est inter se conprimens dentes. Nam et frendere significat dentibus frangere, unde nefrendes infantes, qui necdum dentes habent. Ingluviosus a gula et voracitate dictus. Ingloriosus, quod sit sine gloria, id est sine triumphis. Item inglorius inmemor gloriae. Informis, ingens, non quod non habeat formam, sed quod ultra formam magnitudinem habeat. Inveterator, eo quod sit multi veterisque usus in malitia. Inmanis, quia non bonus sed crudelis, atque terribilis.nime munificus, ut est in proverbio veteri: 'Inmunem cives odere sui.' Item inmunis, qui non facit munia, id est officio non fungitur. Est enim omni privilegio vacuus. 142. Indemnis, eo quod sine damno vivat, et sine ulla culpa, atque periculo. Iners, sine arte, et ob hoc ne operi quidem ulli aptus. Inermis, vel sine armis, vel sine viribus. Nam semper viae, id est rationis et vitae. Ignarus, non gnarus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sine pietate religionis est. Iniguus ꝓpͥe dictꝰ¬
e̾: qͥa ñ est equus. s inequalis. Inter impium
aũi ⁊ iniquũ hoc distare nonũqm solet. qͥa
om̃is impius iniquus. ñ tam̃ om̃is iniguus ẽ.
impius. Impius uamiq ꝓ infideli pontt᷑. ⁊ di¬
ctus impiꝰ. qͦd sit a pietate religionis alienus.
censeat᷑. Inimicus. qͥa ñ est amicus s aduer¬
sarius. Due aũ res mimicũ faciunt. fraus.
⁊ terror. Tument qͦd terror fraucdis malum
qͦd passi st̃. Inuidus dictus. ab inuidendo
felicitati alterius. Inuidiosus. ẽ. qͥ ab alio pa¬
tit᷑ inuidiam. Inuisus. ocdiostis. ab inui¬
dia ⁊ delo dictus. Intestabilis. cuiꝰ dtestimomi¬
um ñ ualet. ⁊ qͦd dixerit irritũ imꝓbatũ ꝙ
sit. Infamis. ñ bone fame. Imꝓbus dictus
qͦd instat etiã ꝓhibenti. Importunus. inqͥ¬
etus. qͥa ñ ht portũ. id ẽ qͥetem. unde ⁊ un¬
portum qͣi in naufragiũ cito ferunt᷑. Infre

Expanded text:
quia sine pietate religionis est. Iniquus proprie dictquia sine pietate religionis est. Iniquus proprie dictus quia non est aequus, sed inaequalis est. Inter impium autem et iniquum hoc distare nonnumquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur: et dictus impius quod sit a pietate religionis alienus. censeatur. Inimicus, quia non amicus, sed adversarius. Duae autem res inimicos faciunt: fraus et terror. Terror, quod timent. Fraudes, malum quod passi sunt. Invidus dictus ab intuendo felicitatem alterius. Invidiosus est qui ab alio patitur invidiam. Invisus, odiosus, ob invidia et zelo dictus. Intestabilis, cuius testimonium non valet et quod dixerit inritum inprobatumque sit. Infamis, non bonae famae. Inprobus dictus quod instat etiam prohibenti. Inportunus, inquietus; quia non habet portum, id est quietem. Unde et inportuni quasi in naufragium cito feruntur. Infren
Abbreviated transcription (Latin):
copulant᷑. ne resolui aut separari possiit.
somibium aũ ñ a nupta. s a nubendo for¬
uatum. Dicit᷑ aũ comibiũ. cũ eguales in nu¬
ptias cocunt. ut puta ciues romani. pari
utiq dignitate. Conubium au non ẽ: cum
cuus romanus cũ latina iungit᷑. Quꝰtiens
aũ conubiũ ñ ẽ: filii patrem ñ seguuntur.

Expanded text:
copulantur, nec resolvi, aut separari possint. 21. copulantur, nec resolvi, aut separari possint. 21. Connubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem connubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique digncivis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ui familiã mariti transiert̃. Monogamus
dictus. qͥa umi tantũ nupsit. Mono enĩ apd̃
Digamus aũ ⁊ trigamus. a numero uxoiũ
uocatus. qͣi duab ułtrib maritus. Uidna
uocata ꝗd cũ uirõ duo fuerĩt. nec circa con¬
sortiũ alterius uiri pꝰ mortẽ coniugis pͥmi
adhȩserit. Nam que alteri pꝰ mortẽ pͥoris
uiri nupseruit: uidue ñ dicunt᷑. Item ui¬
dua dicta qd sola sit. nec circa consortiũ
uiri conuigalia uira custodiat. fratris
uyor. frissa uocat᷑. Mariti fr̃. leuir dicitͦ
Duoꝵ int̾ se frm uxores. iauetrices uocant᷑.
qͣi eandẽ ianuam tereutes. uł ꝑ eaudem
ianiam tter habentes. Uiri soror golos
appellat᷑. Sororis uir speciale nom̃ ũ ht̃.¬
nec uxoris fr̃. Matrimoniũ est nobilium
uista conuentio ⁊ conditio. Comugitun ẽ.
legnimarũ personarũ uiter se cõeundi ⁊
cõpulancti nuptie. Coniugium dictum.
qͥ coniuncti st̃. uł a iugo quo in nuptus

Expanded text:
in familiam mariti transierunt. Monogamus in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, quia uni tantum nupsit. Μόνον enim apud Digamus autem vocatus, quasi duarum vel trium maritus. Vidua vocata, quod cum viro duo fuerint, nec circa consortium alterius viri post mortem conjugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris viri nupserit, viduae non dicuntur. Item vidua quod sola sit, nec circa consortium alterius viri conjugalia jura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur: mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores janitrices vocantur, quasi eaianuam iter habentes. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen nec uxoris frater. 19. Matrimonium est nobilium justa conventio et conditio. 20. Conjugium est legitimarum personarum inter se coeundi et copulandi nuptiae. Conjugium dictum, quia conjuncti sunt, vel a jugo, quo in nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
solent. ꝓpter futurã concordiam ne separen¬
tur. Coniuges aũ uerius appellant᷑. a pͥma
desponsationis fide. qmͣius inter eos achus¬
ignoret᷑ coniugalis concubitus. sic̃ mara
ioseph conunix uocat᷑. it̾ quos nec fuerat
uec futura erat carnis ulla cõmixtis. Nin¬
te dicte qd uultus suos uelent. translatũ
nomen a nubib qͥb tegit᷑ celum. Unde ⁊
nuptie dicunt᷑. qd ibi pͥmũ nubentitm
capita uelant᷑. Obnubere enĩ cooperire t̃
Cuius contraria innuba. hoc ẽ. innupta.
que adhuc uultum suũ ñ uelat. Uxores
uocate. qͣiͣ unxiones. Moris enĩ erat anti¬
tur lumina caltare. qđ illic iauue ⁊ coeant ⁊
separent᷑. Matrona est. que iam nupsit.W.¬
dicta matrona qiͣ mater nati. uł qͥa iã mat̾
fieri potest. llude ⁊ matͥmoniũ dictum. Di
familias. Nam matrone. qͥa iam in matͥmono
conuenert̃. Matres. qͥa genuerunt. Matres¬
familiȩ. qͥa iam ꝑ quandã uiris sollemnitatẽ

Expanded text:
solent, propter futuram concordiam, ne separensolent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc vultum suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antit limen calcare, quia illic ianue et coeant et separentur. dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et matrimonium dictum. Disem et matremfamilias. Nam matronae, quia iam in matrimonium convenerunt: matres, quia genuerunt: matresfamilias, quia per quandam iuris sollemnitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uira inatͥmonii. ⁊ fideussores dabant. Unde
adinissũ est ut sponsũ dicamus uirũ ab spon¬
dendo. ⁊ sponsam similit̃. Ceterum ꝓpͥe sponde¬
re uelle est. Ergo sponsus ñ qͥa ꝓmittit. sed
qͥa spondet ⁊ sponsores dat. Arrabo dicta.
qͣi arra bona. Quod enĩ dat᷑ ꝓ comugio be¬
ne dat᷑. qͥa coniugium bonũ ẽ. Quod uero
causa fornicationis aut adulterii malũ ẽ.
Lecirco arrabo ñ est. Dicta aũ arra. a re
ꝓ qua tradit᷑. Est aũ arra ñ solum sponsio
coniugalis. s etiã ⁊ ꝓ qualibet ꝓmissa redata
ut compleat᷑. Proci. nuptiarũ petitores. apre¬
cando ⁊ petendo dicti. Pronuba dicta eo qł
nubentib preest. queq nubentẽ uiro conuun¬
git. ip̃a est ⁊ paranimpha. Nam numpha spon¬
sa in nuptiis. & nimpha ꝓ lauationis officio
qd ad nom̃ nubentis alludit᷑. Comiuges
appellati. ꝓpter iugũ qđ imponit᷑ matͥmonio.
comungendis. Iugo enĩ nubentes subici¬

Expanded text:
iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponsam similiter. Ceterum proprie spondere velle est. Ergo sponsus non quia promittitur, sed quia spondet et sponsores dat. quasi arrha bona. Quod enim datur pro conjugio, bene datur: quia conjugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est: idcirco arrabo non est. Dicta autem arrha a re, pro qua traditur. Est autem arrha non solum sponsio conjugalis, sed etiam pro qualibet promissa re data, ut compleatur. Proci, nuptiarum petitores, a precando et petendo dicti. Pronuba dicta eoque nubentibus praeest, quaeque nubentem viro conjungit, ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa in nuptiis, et nympha prolabationis officio, quod et ad nomen nubentis alludit. Conjuges appellati propter jugum, quod imponitur matrimonio co
Abbreviated transcription (Latin):
bibit. ⁊ difficile mebriat᷑. Uexatus .i. portatus
ab eo qͦd est ueho. uecto. uero. ut uexasse sit
portasse. Uenefictis eo qͦd uenenũ mortis cau¬
sa parauit aut prestitit. aut uendidit. Uector.
qͣi uehitor. Est aũ uector. ⁊ qͥ uehit ⁊ qͥ uehit᷑.
Uenator. qiͣ uenabulator. a uenatione scilicet
qͦd bestias premat. Quatuor aũ sc̃ uenatoꝵ
officia. Uestigatores. incdagatores. alatores.
.I. De homine & partibus tuis¬
.II. De ccatib cuis. .iii. De poetentis .iiii.

Expanded text:
bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; ab eo quod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit portasse. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, 1 De homine et partibus eius.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ũ ueritas a uero: s uerus a ueritate descen
dit. Ueridicus. qͥa uerũ dicit. ⁊ ueritatis as¬
sertor est. Uerecunctus. qͥa uerũ factũ erubes¬
cit. Uenustus. pulcher. a uenis .i. sangͥne.
Uiridis. iii. ⁊ suco plenus. qi uisidis. Uiuens
uiuus. Uarius. qiͣ ñ unus uie. s ineerte
mixte q sententis. Uersutus. eo qͦd eiꝰ mens
in qͦlibet actu. uł ad qualibet fraudem facile
uertit᷑. Unde ⁊ uersucia dr̃. contorta senten¬
tia. Plautus. Uersutior est. qm rota figuralis.
Uilis. a uilla. nulliꝰ enĩ urbanitatis est. Uer¬
sipellis. eo qͦd in diuersa uultũ ⁊ mentem
uertat. Unde ⁊ uersutꝰ ⁊ callidus. Uiolentꝰ.
qͥa ium infert. Uecors. mali corctis ⁊ male
conscientie. Uagus. qͥa sine uia erta. Uanus
a uenere echimologiã tralit. Item uanus. in¬
anis ⁊ falsus. eo qͦd sine memoria euauescat.
Uesanus. ñ ꝑpe sanus. Uinolentus. qͥ ⁊ satis

Expanded text:
quia non veritas a vero, sed verusquia non veritas a vero, sed verus. Veridicus, quia verum dicit et veritatis adsertor est. Verecundus, quia verum factum erubescit. Venustus, pulcher, a venis, id est sanguine. Viridis, vi et suco plenus, quasi vi rudis. Vivens, vivus. Varius, quasi non unius viae, sed incertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. PlautusEpid. 371: Versutior est quam rota figularis. Vilis, a villa; nullius enim urbanitatis est. Versipellis, eo quod in diversa vultum et mentem vertat. Inde et versutus et callidus. Violentus, quia vim infert. Vecors, mali cordis et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod memoria evanescat. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis
Abbreviated transcription (Latin):
Tetricus. mons in sabuns asꝑrimus. Uncle ⁊
tristes hoĩes detricos dicimus. Taciturnus. in
tacendo dutt᷑mus est. Trutinator. graminator
ex iudicii libra ꝑpendens. recta tranlatione
a trutina que est gemina ponderũ lances.
Tristis.
Tenax. nũmi cupidioi. qͦd tentat. Int̾dum ⁊
ꝑtinax. Truculentus.
Toruus. terribilis eo qͦd sit toruo
Turbidus. teribilis. Teter. ab obscura tene¬
brosa qr uita. Teterrimus. ꝓ fero nimium.
tunet᷑. Tergiuersator. qͦd animũ ꝙͣi tergum
uertat huc ⁊ illue. rrec facile qualis sit initelli¬
git᷑. Temulentus. a temeto .i. uino dictus.
Tunilus. qͦd tueat diu .i. a sangͥne. Nlam ti¬
mor sangͥnem gelat. qͥ wactus gignit timo¬
rem. Turpis. qͦd sic informis ⁊ torpeat.
Utilis. ab utendo beie sua.
uł qͦd bene qͥd uti possit.
sicut docibilis. qͦd doceri possit. Uerus. a ue¬
ritate. hinc ⁊ uerax. Maior est ueritas qmͣ uerꝰ.

Expanded text:
Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum et pertinax. Truculentus. Torvus, terribilis, eo quod sit torto Turbidus, terribilis. Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. timetur. Tergiversator, quod animum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intellegitur. Temulentus a temeto, id est vino, dictus. Timidus, quod timeat diu, id est sanguine; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit timorem. Turpis, quod sit informis et torpeat. Utilis, ab utendo bene sua, vel quod bene quid utere possit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus,
Abbreviated transcription (Latin):
de enea qd̃ his dido impulsa est u amorẽ
eiꝰ. Pulchritudine. quã sese ore ferens. Uir
sta canebat. Eenere. Credo eqͥdem nec uana
fides genus ẽẽ deoꝵ. Item in eligencla uxore¬
quatuor res impellunt hominẽ ad amorẽ.
aut forma. ñ quas ꝓbitas morũ cõmendat.¬
Ideo aũ femine sub uiri potestate consistunt.
qͥa leuitate animi plerũq decipiunt᷑. Unde
⁊ equũ erat. eas uiri auctoritate repͥmi. Pro¬
inde ⁊ ueteres uoluerunt feminas innuptas.
qͣmuis ꝑfecte etatis eẽnt. ꝓpt̾ ipãm animi
leuitatẽ in tutela consistere Explicit liber¬

Expanded text:
de Aenea, quod his Dido impulsa est in amorem de Aenea, quod his Dido impulsa est in amorem ejus: pulchritudine: Quem sese ore ferens!. . .sta canebat! genere: Credo equidem nec vana fides genus esse deorum. Item in eligenquatuor res impellunt hominem ad amorem: aut forma, non quas probitas morum coIdeo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent, propter ipsam animi levitatem in tutela consistere. Mystice aute
Abbreviated transcription (Latin):
branum uͥginitatis ẽ claustrum. Contuber¬
nium ẽ ad tempus coeundi conuentio. Un¬
de ⁊ tabernaculum qd mͦ huc mͦ illuc pre¬
figit᷑. Repudium ẽ. qđ sub testimonio
testiũ. uł presenti uł absenti mittit᷑. Diuor¬
tium ẽ quotiens dissoluto matͥmonio.
alter eoꝵ alteras nuptias seqͥt᷑. Diuortiũ
aũ dictum a flexii uiarum. hoc ẽ. iuas in
diuersa tendentes. fribolum ẽ cum eo an¬
mo separant᷑. ut rursũ ad se inuic̾e reuer¬
tent᷑. Nam fribolum ẽ. uelut casse mentis
⁊ effluxe nec stabilis. Propͥe aũ fribola uo¬
caut᷑ fictilia uasa ⁊ inutilia. Trib au̾ ꝓ cau¬
sis dr̃ uxor. Pruna ẽ causa prolis. de qua
legit᷑ in genesi. & benedixit eos ds̃ dicens.
crescite ⁊ multiplicamini. Secła causa
adiutorii. de qua ibi in genesi dr᷑. ñ ẽ. bo
bat. In eligendo marito. quatuor expecta¬
ti solent. Uirtus. genus. pulchritudo. sapi
entia. Ẽx his sapientia potentior c̃ ad amoris
ẽffectum. Refert hec quatuor uirgilius

Expanded text:
brana virginitatis est claustrum. Contubernium est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotienscumque dissoluto matrimonio alter eorum alteras nuptias sequitur. Divortium autem dictum a flexu viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Frivolum est cum eo animo separantur, ut rursum ad se invicem revertantur. Nam frivolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis. Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi1, 28: 'Et benedixit eos,' dicens: 'Crescite et multiplicamini': secunda causa adiutorii, de qua ibi in Genesi dicitur2, 18: 'bat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, saentia. Ex his sapientia potentior est. Ad amoris effectum refert haec quatuor Virgilius
Abbreviated transcription (Latin):
illi fr̃ĩs filius aut filia. Patrui mei pat̾.
mnͥ pater magnus est: ego illi filii frĩs
filius aut filia. Patrui mei auus. mͥ ꝓpa¬
truus est: ego illi filii uł filie nepos aut
neptis. Patrui mei ꝓauus. mͥ adpatruus
uli fr̃is filius aut filia. Amite mee mater.
mͥ amita magna ẽ: ego illi filie fr̃is filius
aut filia. Amite meȩ auia. mͥ ꝓauita est:
ego illi neptis filius aut filra. Amiite mee

Expanded text:
illi fratris filius, aut filia. Patrui mei pater mihi pater magnus est, ego illi filii fratris filius, aut filia. Patrui mei avus mihi propatruus est, ego illi filii, aut filiae nepos, aut neptis. Patrui mei proavus, mihi adpatruus lli fratris filius, aut filia. Amitae meae mater mihi amita magna est, ego illi filiae fratris filius, aut filia. Amitae meae avia mihi proamita est, ego illi neptis filius, a
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ereci aũt elem̃ta istoxia nuncupant. eo qͦd
sibi societatis concordia ⁊ cõmunione quacdã con¬
ueniaut. Nam sic ea int̾ se naturali quacłã ratiõe
iuncta dicunt᷑. ut mͦ originem ab ign̾e repetentes
usq ad terram. mͦ a terra usq ad ignem. Ut ignis
qͥdem in aera desinat. aer in aqua denset᷑. aqua
in terrã crassescat. rursus ꝙ terra diluat᷑ in aquã.
aqua rarescat in aera. aer in ignem extenuetur.
Quaꝑpter om̃ia elem̃ita om̃ib mẽe. s unũ qͦdq
eoꝵ ex eo qͦd ampliꝰ ht̃ accepisse uocabulũ. gutt̃
aut diuina ꝓuidentia ꝓpͥis animantib distri¬
buta. Nam̾ celum angͣłis. aerem uolucrib.
mare piscib. terram hominib. octeris ꝙ am¬
mautib creator ip̃e impltuit. De Celo. iiii.¬
rum. ueluti signa. Nam selatũ dr̃
uas. qͦd signis eminentiorib refulget. Distiuxit
enĩ cũ deus claris iuminib ⁊ impleuit. sole sci

Expanded text:
sunt. Graeci autem elementa yctoxa nuncupant: eo quod sunt. Graeci autem elementa yctoxa nuncupant: eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sicca inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, ut intro originem ab igne repetentes usque ad terram, intro a terra usque ad ignem: ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat: rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aerem, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse: sed unumquodque  ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus ceterisque animantibus Creator ipse inplevit. De caelo . Caria veluti signa: nam caelatum dicitur vas, quod signis eminentioribus refulget. Distinxit enim illud Deus claris luminaribus et im
Abbreviated transcription (Latin):
m̃iti stillam. ut ꝑnullam morulã ꝑduci possit.
⁊ icło iam diuidi ñ potest. Hec est achomus temꝑis.
in numeris. utpuͣta octo diuidunt᷑ in quatuor.
rursus .iiͦii. in duos. deinde duo in unũ. Unus
aũt athomus ẽ. qͥa insecabilis est. Sic ⁊ liteera.
Nam orationem diuidis inuerbo. uerbum aũt in
sillabis. sillabã in utceris. Liteera aut̃t pars mini¬
nia athonius ẽ: nec diuiddi pocest. Athonius eigoe̾.
qͦd diuidi ñ potest. ut in gcometrica punctus.
De Nlementis. iii.
ier greci rerum quancdã primam
materiã dicunt. nullo ꝓrsus mͦ foema¬
Ptam. s om̃ium corꝑalium formarũ
capacem. ex qua uisibilia hec elem̃ta
formata sunt. Unde ⁊ ex eiꝰ diriuatione uocabulum
accepert̃. hanc ylen greci. latini materiam appellaue¬
runt. ideo qͥa om̃e informe unde aliqͥd faciendũ ẽ
semꝑ mat̾ia nuncupat᷑. Pinde ⁊ eã poete siluam
nominauert̃. Nec in congrue. qͥa materie siuare

Expanded text:
menti stillam, ut per nullam morulam produci possit; menti stillam, ut per nullam morulam produci possit; et ideo iam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria punctus. De elementis . Ὕλην Graeci rerum quandam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde et ex eius derivatione vocabulum acceperunt. Hanc ὑλην Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverunt, nec incongrue, quia m