comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
striuit et orauit. Quidum paulo ditius oraret: hunc electus int̃¬
fector calce pulsauit: ut surgeret dicens. Surge et flexo genu
tende ceruicem: Surrexit autem uirdñ. genuflexit: ceruicem
tetendit: Sed tenso collo eductam contra se spatam intuens hocunũ
fertur publice dixisse: Sc̃e iohannes sus cipe illam: tunc electus
carnifex euaginatum gladium tenens adnisu forti in altum bra¬
chium percussurus leuauit. sed deponere nullo modo potuit:
Nam repente diriguit. et erecto incaelum gladio. brachiumi
inflexibile remansit: tunc omnis langobardorum turba quae
ad illud mortis specta culum ad erant. in laudis fauorem. con¬
uersa. mirari coepit. uirumq: dĩ cum timore uenerari : quia pro¬
fecto claruerat cuius scitatis esset qui tarnficisi suibrachiũ
in aere ligasset: Itaque postulatus. ut surgeret. surrexit: pos¬
tulatus ut brachium sui carnificis sanaret. negauit dicens: Ego

Expanded text:
stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interstravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatam intuens, hoc unum fertur publice dixisse: 'Sancte Iohanniss, suscipe illam'. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit; nam reperite diriguit, et erecto in caelo gladio, brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Langobardorum turba, quae ad illud mortis expectaculum aderat, in laudis favorem conversa, mirari coepit virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, diceris: 'Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ait Scio Ccuidixerunt: Bonus homoes nolumus te peruarios
cruciatus mori: elige tibi mortem quamuis. quibus uirdñi responda
dicens. Inmanudi sum ea morte me occidite quame occidipermi¬
serit tun oomnibus qui illic aderant lango bardis placuit ut eum
capite truncare debuis sent quatenus si negraui cruciatu uita euis
conpendis amorte terminarent. Cognito itaque quod scolus qui
inter eos proscitatis seuenentia magnihonoris habebatur occi denđ
esset omnes quiin eodemloco inuenti sunt lango bardi conuenerunt
sicut sunt nimiae crudelititis laeti ad spectaculum moritis Circusteterꝰ
itaque acies. uir autem dñi deductus in medium est atque exomnibus
uiris strubus electus est unus dequodubium nonessit quod uno icti
caput eius abscideret: Venerandus igitur uir inter armator ia¬
deluctus ad sua arma statim cucurrit: Nam petiit ut sibi paolulũ
orandilicentia daretur:. Cuidum concessum fuisset intera se

Expanded text:
ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis. Quibus vir Domini respondit, dicens: In manu Dei sum, ea morte me occidite qua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit ut eum capite truncare debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt nimiae crudelitatis laeti ad spectaculum mortis. Circumsteterunt itaque acies. Vir autem Domini deductus viris fortibus electus est unus, de quo dubium non esset quod uno ictu capud eius abscideret. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit. Nam petiit, ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se
Abbreviated transcription (Latin):
petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisse: Cui protinus responder.
tibi quidem eum ad custodiendum damus sed ea conditione intposta
ut suste fugerit pro eo ipsemoriaris. Quoduirdñilibenter accipiens
praedictum dia conum in sua suscepit fide: Quem noctem idia cum
lango bardos omnes somno graui depressos aspiceret exccitauit it alt:
Surge et concitus fuge. liberet te ompsds̃ s ed isdem diaconus pro¬
missionis eius non in memor respondit dicens ꝑ ugere pator non
possum : quia si ego fugero prome sinedubio ipse morieris Quẽ uir dñi
piet te: Nam ego in manueius sum. tantum in me pos sunt facere
quantim ipsepermi serit Fugit itaquẽ diaconus et quasi deceptus
in medio fide iussori remansit: ꝑ acto igitur mano langobardi qui
dia conum ad custodiendum dederant uenerunt quem dederanꝰ
in quiunt Scis ipse melius quid conuenit Seruus autem dñi constont̃

Expanded text:
petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos aspiceret, excitavit et ait: 'Surge et concitus fuge; liberet te omnipotens Deus'. Sed isdem diaconus, promissionis eius non inmemor, respondit dicens: 'Fugere, pater, non possum, quia, si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris'. Quem vir Domini otens Deus eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit'. Fugiit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant inquiunt: Scis ipse melius quid convenit. Servus autem Domini constanter
Abbreviated transcription (Latin):
dotidie quod ediposset in crastinum superesset: acsi fragmenta
panis illius per esum crescerent et cibum comedentium ora
repararenΒTERΩS Mlirares atque in exemplo dominici
operis uehementer stupenda : CREGORIUS¬
psepetre multos deu no pane pauit perseruum. qui exquin que pa¬
nibus quin quemiliah ominum saciauit persemet ipsum quin que
seminum gr ana in innumera segtum frumenta multi plicati
quiipsaquo que simina pro duxit ex terra. et simul om̃a ercauit
ermdoised uedutius mireris quid inuir tutedi uenerandus uir
scolus exterius fecerit audi exuir tutedr̃i qualis interius fuert
Die et enim quadam alan gobardis captus quidam diaconus te¬
nebatur ligitus eumq. ipsi qui tenuerant: interficere cogitabant
Adues perascente autemdie uirdĩ scolus ab eis delan gobardis
pett ut relaxari eiq uiti concedide bius set: quod posse seficn
omnino nega uerunt : cum quem ortem illius deliberas se eos cerneret

Expanded text:
quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent. PETR. Mira res, atque in exemplum Dominici operis vehementer omnibus stupenda. GREGOR. Ipse, Petre, multos de uno pane pavit per servum, qui ex quinque panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multiplicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petomnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret,
Abbreviated transcription (Latin):
itculpam ud expietate perpetraret: peruicinas itaquehunc muli¬
eres deculit eumq omnibus ostendit ac necui earum remansisset
inquisuut: Omnes autem quae pridie panem coxerant. suum hunc
es senega uerunt atquepan essuos seinte gronumero. a cliba no
reuilis se professaesunt: tunclaetus uir dni perrexit admultos
arti fices cum unopane. ut omni potentido gratias agerent ammonuit
et quia eis annonam praebuerat indicauit. eisq ad refectionem ꝓtin
inuitatis inuentum panem apposuit quibus sufficienter pleneq
saciatis plura exeo quam ipsepanis fuerat̃ fragmenta collegit
quaedie quoque altero eis ad refectionem intulit. sed id quod ex frag¬
ments supererat ipsa quoque quae apposita fuerant. fragmenta
superabat ꝑ actumq est perdies decem. om̃s illi artifices atque
operarii fex illo unopane saciati hunc et cotidie ederent et exeo

Expanded text:
et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc muliet culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
mens ibiq sames incubuerat. etb eati laurentui martrris e desia
alan gobardis fuerat incensa : Quam uirdĩ restaurare cupiens multos
artifices. ac plures subministrantes operarios adhibuit: quibus
neces se erat ut cotidiani sumptus laborantibus si nedilatione pbe¬
rentur. sed exigente eiusdem famis necessitato panis de fuit᷑:
coepere laborantes in stanter uictum quaerere : quia uirer ad laborẽ
perin opiam non haberent. Quod uirdĩ audiens eos uerbis
consolabatur. foris promittendo quod de erat. sed ipse grauite
anxiabatur intus. exhibere cybum non ualens quẽ ꝓmittebat
cum uero huc illucq anxius pergeret deu̾enit ad clibanũ in quo
uiein ae mulieres pridie coxerant panes ibiq curuatus aspex̃
ne fortasse panis a coquentibus remansis set : cum repente panẽ
mirae magnitudinis atque in soliti candoris inuenit Quem tulit
quidem sed deferre artificibus noluit. nefortas se alienus esser

Expanded text:
mens ubique famis incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia mens ubique famis incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subminnecesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerant atque ab oliuis exigere oleum torquendo ñ poterant.¬
uerba illius moles te susceperunt: eumq in iuriis insectati sunt
quibus uirdĩ laetiori adhuc uultu res pondit dicens sie: prome
oretis. istum utrem sc̃olo impleatis. et sic a uobis reuertetur:
cum que illi et ex oliuis oleum defluere non cernerent et uirũ dĩ
ad implendum utrem sibi insistere ut darent uehement᷑ aecensi.
maioribus hunc uerborum contumelus decestari coeperunt .uiir
autem dĩ uidens quod ex praelo oleum nullo modo exiret a quã sibi
dari petut : quam cunctis uidentibus benedixit. atque in praclũ
suis manibus iactauit: ex qua protinus benedictione tanta ubertis
olei erupit. ut lango bardi quiprius diu incassum laborauerant:
non solum sua uas cula omnia sed utrem quoque quem uirdi deculerat
implerent: Gratias agerent quia is quioleum petere uenerat.
benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore uehe

Expanded text:
laboraverant atque ab olilaboraverant atque ab oliverba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insectati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulaba
Abbreviated transcription (Latin):
ntedies quoque fere quadraginta uidisti apud me eum cuius
scolum nomine quiad me exnursiae prouintia annis singulis
uenire consueuit. sed ex eadem prouintia quidam monacdus ante
triduum uenit. qui grauis nunti mȩrore me perculit. quia
eundem uirum obisse nunciauit: Huius ego uiri et si non
si ne gemitu dulcedinem recolo: iam tamen sine formidine
uirtutes narro. quas auicinis eius sacerdo tibus mira ueritate
et simplicitate praeditis agnoui: Et sicut inter amantes se animos
magnum caritatis familiaritas ausum praebet. a meplerũq
ex dulcedine exactus. ipse quoque de his quae egerat extrema
quaedam fateri cogebatur. hic namq: quodam tempore. cum
inonac lo lan gobardi oliuam premerent ut in oleum liquare debu¬
issent: sicut iocundierat et uultus et animi. utren uacuam
ad praelum detulit. lab orantesq langobardos laeto uilium
salutauit: utrem protulit. et iubendo potius quam petendo cũ
sibi impleri dixit Sed gentiles uiri quiatoto iam die frustta

Expanded text:
nte dies quoque fere quadraginta vidisti apud me eum cuius  Sanctulum nomine, qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eundem virum obiisse nuntiavit. Huius ergo viri etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, cum tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis eius sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum caritatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in praelo Langobardi olivam praemerent, ut in oleum liquari debuisset, sicut iocundis erat et vultus et animi, utrem vacuum ad praelum detulit laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit et iubendo potius quam petendo eum sibi impleri dixit. Sed gentiles viri, quia toto iam die frustra
Abbreviated transcription (Latin):
Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque con¬
diendum esset quaesitus et die eodem minime inuentus. sub sequenti
nocte iacuit corpus in humatum: quiductus ad inferniloca uidit
multa quae prius audita non credidit Sed cum presidenti illic iudici
praesentatus fuisset: ab eo receptus non est Itaut diceret non hunc
deduci sed stephanum ferrarium iussi quistatim reduetus in corpore
est. Et stephanus ferrarius qui iuxta eum habitabat eademhora de¬
functus est Sicq probatum est uera fuisse uerba quae audierat.
dumhaec effectus mortis stephani demonstrauit: Ante trienniũ
quoque in hac pestilentia quaehanc urbem clade uehementis sima
depopulauit inqua etiam corporaliuisu sagittae cęlitus uenire.
et singulos quosq ferire uidebͥantur: sicut nosti stephanus is dem
defunctus est:¬

Expanded text:
Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque conCumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est
Abbreviated transcription (Latin):
iam deductus essec ut illo et ipse mergeretur. subito angelum
coruscibabitus apparuis se fatebatur qui eum inignem mergi
probiberet cui eti amdixit: Egredere. et qualiter tibi posthaec uiuendũ
sit. tautis sime ad tende: postquam uocem paulatim recales centibus
membris ab aeternae mortis somno euigilans cuncta quae circa illum
fuerant gesta narrauit: Tantisq se postmodum uigilus ieiunusq
constrinxit: ut inferni eum uidisse et pertimuisse tormenta
etiam si taceret lingua conuersatiolo queretur Quippe cui omni¬
potentis dĩ mira largitate in morte actum est: nemori debuis set
Sed quia humanum corgrauis ualde duritiae est: ipsa quoque poe¬
narum ostensio neque omnibus utilis est:XXXUII
Iam inluster uir stephanus quem bene nosti desemet ipso mihi
narrare consueuerat quia in constantino politana urbe ꝓquadã
causa demoratus: molestia corporis superueniente defunctus est

Expanded text:
jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq audisse sedicat. quia ipse non fuerat qui erat iussus deduci:
occum fit petre. sibene perpenditur. nerror GREGORIUS
sed admonitio est: Superna enim pietas exmagna miseri cordiae
suae largitate dispõnit. ut non nulli etiam postexitum repente ad
corpus redeant. et tormenta inferi. quae audita non crediderant.
saltimui sa pertimescant Namquidam illricianus monacħs qui
in hac urbe mecum in monas terio uiuebat: mihi narrare consueuerat
quia quodam tempore cum adhuc inheremo moraretur agnouerit.
quod petrus quidã monacħs. exregionet ortus hiberiȩ qui ei in loco uaste
solitudinis cui euasa nomen est inhȩrebat. sicut ipso narrante didicitat
Sed ꝓtinus corpori restitutus. in ferni se supplicia atque innumera
loca flamarum uidis se testabatur. Qui etam quosdam huius saeculi
potentes in eisdem flamis suspensos seuidisse narrauit: Qui cum

Expanded text:
quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci? quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci? oc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat,s est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
lactentur et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt qui¬
in multis munsionibus distinguntur: quia et unaest betutudo quã illic
percipiunt. et dispar retributionis qualitas: quam per opera diuersa con¬
sequuntur: Qua enimirum ueritas iudicusuidiem denuntians ait.¬
unc dicam messoribus, Colligitezi tania. et ligate ea fasciculos ad com¬
burendum, messores quippe angeliti tania ad comburendum in fasci¬
culos ligant: cum pares paribus in tormentis similibus socunt: ut
superbi cum superbis. luxuriosi. cum luxuriosis: auari. cũ auaris
fallaces cum fallacibus in uidi. cum inuidis. in fideles. cum infi¬
delibus ardeant: Cum ergo similes inculpa ad tormenta similia ad du¬
cuntur qui eos in locis poenalibus angeli deputant:. quasitizaniorum
fasciculos ad comburendum ligant: BETRUS.
din quisitionem meam responsionis satisfactionem: patuit causa
rationis: Sed qui dnam est quaesote quod non nulli quasi pererrorẽ
extrauntur ecorpore itaut facti exanimes redeant. et eorum

Expanded text:
laetantur, et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt . Qui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dubitamus: Quis quis autem in hac credulitate ad huq̃solid non est debet
experimentum habentibus credere: Nam stultus est puer si matrem
ideo aestimat deluce mentiri : quia ipse nilaliud quã tenebras carceris agnouit
Slacet ualde quod dicis: sed quiesse in uisibilia non credit. ꝓfecto PITRUS¬
infidelis est: Quiuero infidelis est: in eo quod dubitat fidem non quaerit sed
udenterdico : quia sinefide neque infidelis uiuit: Nam sieundem infidelẽ
percunc tariuoluero quem patrem uel quam matrem habuerit : ꝓtinus
res pondit illum at queillam : Quem si statim requiram utrum ne nouert
quande conceptus sit uel uiderit quando netus nihilhorum se til dosre
uel uidis se fatebitur. et tamen quod noniudituci eusi baerum se al nos se
illamq sh abuis se matrems absque dubi titione testatur. PIPAVS
ateor quia nunc usque nesciui quod infidelis haberet fidem

Expanded text:
dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet experimentum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed Audenter dico, quia sine fide neque infidelis vivit. Nam si eumdem infidelem percunctari voluero, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
possunt qui eorum nullum sicut ille saltim de preterito experimentum
tenent. Acsi enim pregnans mulier mittatur in carcerem. ibiq pirerũ
pariat: quinatus puer. in carcere nutriatur et crescat: Cui si fcatas se
mater quaehunc genuit. solem. lunam. stellas. montes et cãpos
uolantes aues. currentes equos nominet : ille uero qui est in carcere
natus et nutritus nihilaliud quam tenebras carceris sciat: et haec
quidem esseaudiat sed quia perexperi mentum non nouit ueraciter
esse diffidat: ita in hac exilii sui caecitate natihomines. dum esse sum ma
et in uisibilia audiunt diffidunt anuera sunt quia solaha et infirma in quib:
sibilium c̃reator adhumanigeneris redemptionem. unigenitus patris
ueniret et sp̃m sc̃m ad corda nra mitteretꝰ quatinus per eum uiuificati cre¬
deremus quae adhuc scire per experimentum non possumus: Quot quod
ergo hunc sp̃mhereditatis nraepignus accepimus : deuitain uisibiliom non

Expanded text:
possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus nati susibilium creator, ad humani generis redemptionem unigenitus patris veniret, et Spiritum sanctum ad corda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati credeergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non
Abbreviated transcription (Latin):
OSTQUAMDE PARADESIGAUDUS
culpa exigente expulsus est primus humanigeneris parens
in huius exilii atque caecitatis quam patimur erum nam uenit: Quia
peccando extra semet ipsum fusus. iam illa caelestis patriae gaudia
quae prius contem plabatur uidere non potuit. In paradeso quippe
homo ad sueuerat uerbis diperfrui. beatorum angelorum spiritbus.
cordis munditia. et celsitu dine uisionis interesse: Sed postquam huo
cecidit ab ilo quo implebatur mentis lumine reces sit: Excuius uidlicet
carne nos in huius exilii caecitate nati audimus quidem esse caelestem
patriam audimus eius ciues angelos di: Audimus eorundem angelorũ
socios sp̃s iustorum perfectorum sed carnales quiq quia illa in uisi¬
bilia scire non ualent: per experimentum dubitant utrum nesi
quod corporalibus oculis non uident: Quaenimirum dubietas primo
parentinro esse non potuit : quia exclusus a para drsi gaudus. hoc qđ
amiserat qm̃ uiderat recolebat: hiautem sentire ułrecolere audita non

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis culpa exigente pulsus est primus humani generis parens, in hujus exilii atque caecitatis, quam patimur erumnam venit: quia peccato extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. Homo quippe in paradiso assueverat verbis Dei perfrui, et beatorum angelorum spiritibus cordis mundicia, et celsitudine visionis interesse, sed postquam huc cecidit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum perfectorum, sed carnales quique: quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amisit, quoniam vidit, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non
Abbreviated transcription (Latin):
quadriennium moreretur. sicut religiosi alii qui prae sentes
fuere testati sunt in hora sui exitus ionam prophetam hie zechi¬
elem quoque et danihelem coepit aspicere : Quos dumadse uenissc
dicerit depraessis luminibus eis reuerentiae obsequiu praeberet.
excarne eductus est: Qua in re aperte datur intellegi quacerit
in illa in corruptibiliuita notiua. siuir iste adhac incarne

Expanded text:
hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes fuere testati sunt in hora sui exitus Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne ductus est. Qua in re aperte datur intelligi, quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne
Abbreviated transcription (Latin):
a reprobo est diuite cognitus. quem mitti precatur. ex nomine
dicens. M it telatarum ut intinguat extremum digiti sui in
a quam et refrigeret linguam meam. Inqua uidelicet cognitione
utriusq partis cumulus retributionis excrescit ut etboni amplius
gaudeant qui secum eos laetari conspiciunt quos amauerunt. et mali
dum cum eis torquentur quos in hoc mundo dispectodõ dilexerunt. eos
non solum sua sed etiam eorum poena consũmat: ꝑ it autem inelectis
quiddam mirabilius. quia non solum eos agnoscunt. quos in hoc mundo
nouerant sed uelut uisos ac cognitos. recognoscuntbonos. quos
num quam uiderunt: Nam cum antiquos patres in illa aeterna here
ditate uiderint: eis in cogniti peruisionem non erunt: quos in opere
semper nouerunt: Quia enim illicomnes communi claritate dm cons¬
piciunt quidem quod ibi nesciant. ubi scientem om̃a sciunt
Iam quidam nr̃t religiosus uir. et uitae ualdelaudabilis cũ ante

Expanded text:
a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt? Nam quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante
Abbreviated transcription (Latin):
et refrigeret linguamea. Cui abraham dicit: ꝑ ili: recordare quia
recepistibona inuitatua. ec latarus similiter mala. diues autem
salutem conuertitur dicens. Rogo tepater ut mittas eum in
domum patris mei: habeo enim quinque fratres ut testetur illis
ne et ipsi ueniant in locumbunc tormentorum: Quibus uerbis aperte de¬
claratur quia et boni bonos et mali cognoseunt malos. Siigitur abrabã
latarum minime recognouis set nequaquam ad diuitem intormentis
positum detrans acta eius contritione loqueretur dicens: quod mala
recepit inuita sua: Et simali malos non recognoscerent: nequaqua
diues in tormentis positus fratrum suorum etiam ab sentium memi¬
nis set: Quomodo enim praesentes nom posset agnoscere: qui etiã
pro absentum memoria curauit exorare: Qua in re illud quoq
ostenditur quod nequaquam ipse requi sisti quia etboni malos
et mali cognoscunt bonos. Nam et diues ab abraham cognoscitur.
cui dictum est Recepistibona inuitatua. et electus lararus

Expanded text:
cior in hac flamma. Cui Abraham dixit: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus
Abbreviated transcription (Latin):
UAD AMBIENIMIISQUORUNDAN
saccularium tumultibus depressus quibus in suis negotiis pleruq
cogimur soluere etiam quod nos certum ẽ non deberẽ
secretum locum peti amicum merori: ubiomne quod demeamihi oꝑcũ¬
pationedis plicebat sepatenter os cenderet: et cun ca quae in fligeres¬

Expanded text:
uadam die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere
Abbreviated transcription (Latin):
Q uem manu comp̃hendit: et flenti matri uiuentem reddidit . atque iter
quod coeperat peregit: PEIAUS
uid namhoc es sedicimus ÷ uirtutem tanti miraculi honorati egit meritũ.

Expanded text:
quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritu
Abbreviated transcription (Latin):
filii corpus culum ferret: Quaedum seruum di es set intuita. amore filii
succensa iumentum eius perfrenum tenuit: At que cumiu ramento dixit:
N ullatenus recedes nisi filium meum suscitaueris: At ille inusi tatum habens
talemiraculum. expauit pettionis illius iuramentum. Declinare mulierẽ
uoluit sed nequaquam praeualens. haesitanimo. Considerarelibet. quale quan¬
tũq: in eius pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inters ehumilitas
conuersationis et pietas matris: timor ne in usitata praesumeret : dolor ne
orbatae mulieri non subueniret: Sed ad maiorem digloriam uicit pietas
illud pectus uirtutis: Quod ideo fuit ualidum. quia deuictum Virtutis
enimpectus non essit. si hoc pietas non uicis set : Itaque descendit genu
flexit ad caelum manus tetendit: Caligulam desinu protulit et suꝑ
ex tincti pueri pectus posuit: Quo orante animapueri ad corpus redut:

Expanded text:
filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit:
Abbreviated transcription (Latin):
aquam minime haberet: Sicq factum ẽ ut dum seruodĩ unus suus caballus
redditur. omnes a singulis reci perentur. eodem quoque tempore incãpaniae
partibus bucellinus cum francis uenit. demonas terio uero praefatidi fa¬
muli rumor exierat quod multas pecunias haberit: Ingres si oratoriũ
franci coeperunt saeuientes libertinum quaerere. libertinum clamare:
Vbi ille in oratione prostratus iacebat: Mira ualde res quaerentes saeuientesq¬
franci in ipsum ingredientes in pingebant. et ipsum uidere non poterant
sicq sua caecitate frustrati. a monas terio uacui sunt regressi. Alio quoque
tempore procausa monas terii abbatis ius suqui honorato eius magistro
successerat rauennam pergebat: Proamore uero eius dem uenerabilis ho¬
norati quocum que libertinus ibat: eius semper caligulam insinuportare
consueuerat: Ita que dumpergeret: accidit ut quaedam mulier extincti

Expanded text:
aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira Franci, ingredientes in ipso impingebant, et ipsum videre non poterant; sicque sua caecitate frustrati, a monasterio sunt vacui regressi. Alio quoque tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti
Abbreviated transcription (Latin):
quod tenebat: diripientibus obtulit dicens : tollite ut habeatis qualiter
ł ociumentum minarepossitis. Quibus dictis prot hus se in orationededit:
Tursu autem rapido p̃dictiducis exercitus perũenit ad fluuium nomen uul¬
Iiturnum ibi equos suos coeperunt singuli hastis tundere calcaribus
tangero: quasi mortale precipitium pertimes cebant : Cum quediu cȩdendo
ses sores singuli fatigarentur : unus eorum intulit. quia exculpa quam
seruo di inuia fecerant illa suittineris dispendia tolerabant: Qui statim
reuersi postse : libertinum reperiunt in oratione prostratum : Cuicũ dicerent
surge tolle caballum tuum: ille res pondit: Itecumbono. ego opus caballi¬
non habeo: Descendentes uero inuitum eum in caballum dequo deposuerant
leuauerunt et protinus abscesserunt: Quorum equi. tanto cursu illũ quem
prius transire non poterant fluuium transierunt. acsi ille fluminis alueus

Expanded text:
quod tenebat, diripientibus obtulit, dicens: Tollite, ut habeatis qualiter quod tenebat, diripientibus obtulit, dicens: Tollite, ut habeatis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaritangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispendia tolerabant. Qui statim reversi, post se Libertinum reperiunt in oratione prostratum. Cui cum dicerent: Surge, tolle caballum tuum; ille resnon habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus
Abbreviated transcription (Latin):
non cognouit : Sed haec ut praediximus infirmis uenerandas̃ non imitanda:
lacet quod dicis: sed peto ut mihidicas sitantis hic pater
aliquem imitatorem sui discipulum reliquit: GRIGOXIUS¬
ir reuerentissimus libertinus qui regis totilae tempore eiusdem fundensis
monas terii praepositus fuit indiscipulatuillius conuersatus atq: eruditus est:
equo quamuis uirtutes multas plurimorum narratio certa uulgauerit: praȩ¬
dictus tamen laurentius religiosus uir quinunc super est . et ei ipso tempore
familiarissimus fuit. multa mihi deillo dicere consueuit. ex quibus ea quae
recolo pauca narrabo: In eadẽ prouintia samnii quã supra memoraui. isdẽ uir
proutilitate monasterii carpebatiter. Dũq darida gothorũ comes cũ exercit
in eundem locũ uenis set : dĩ seruus ex caballo quo sed ebat : ab hominibus eius
proiectus ẽ Quiiumenti perditi dampnum libenter ferens. etiam flagellum

Expanded text:
non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit. ir reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgaverit, praedictus tamen Laurentius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso in tempore familiarissimus fuit, multa mihi de illo dicere consuevit. Ex quibus ea recolo, pauca narrabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, idem vir pro utilitate monasterii carpebat iter. Dumque Darida Gothorum dux cum exercitu in loco eodem venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat, ab hominibus ejus projectus est. Qui jumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum
Abbreviated transcription (Latin):
oer magistorium sp̃s in trinsecus  d ocentur: ut et sicis ex terius
humani magis terii disciplinadesit. magistri intimi censura nondesit: Quoru tamen
libertas uitae : ab in firmis in exemplo non est trabenda: nedum sequisq similiter
scosp̃u impletum praesũmit. discipulus hominis es sedes piciat : et magister
erroris fiat: Mens autem quaediuinospuimpletur: habet euidentissi mae
signasua uirtutes scilicet et humilitatem : Quaesi utraq in unamente ꝑfecte
conueniunt : liqua quod de p̃sentias cĩ sp̃s testimonium ferunt: Sic quippe etĩa
io hannes baptista magis trum habuis se non legitur : neq ipsa ueritas qua e p̃sentia
corporali a postolos docuit: eum corporaliter inter discipulos aggregauit:
Sed quem in trinsecus docebat. ex trinsecus quasi in sua libertate reliquerat. sic
morses in heremo edoctus. ab angelomandatum didicit: quod perhominem

Expanded text:
per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non legitur, neque ipsa Veritas, quae corporali praesentia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit , quod per hominem
Abbreviated transcription (Latin):
monas terium construxit : in quoducentorum ferme monachorum
pater extitit: ibiq uita illius circum quã que exempla eximiae conuer¬
sationis dedit Nam quadam die ex eomonte quod eius monasterio in ex¬
celsum prominet ingentis sai moles erupta est: Quae perdeuexũ montis
iatis ueniens : totius ruinam cellae omniumq fratrum interitũ minabat᷑:
Quã cumuenientem desuꝑ uirsc̃s uidisse. frequenti uoce xp̃inomen in uocans.
ex tensa mox dex tera signum eicrucis opposuit. eamq in ipso deueximontis
latere cadentem fixit: sicut religi osus uirlaurentius perhibe : et quia locus
n on fuerit quo in herere potuisset. aspicitur ita ut nunc usquemantem
ceramus hictaen egregiuis uir ut post magis ter dis cipulorũ fuerit. prius
habuit inagistrumRIGORIUS¬
quisubes se nondidicerit: Nec oboedientiam subietis im peret. quam
priselatis hon nouit exhubere Sed amen sunt ponnum quã quirta

Expanded text:
monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem amus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? GREGOR. Nqui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quampraelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita
Abbreviated transcription (Latin):
ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret: coeperunt ei parentes eius
irridere acdicere: Comede : Nunquid piscem tibi in his montibus allaturi sumus
Illo uero in loco audiriꝰ pisces consueuerant non uideri: Sed cum his sermonibus
honoratus irrideretur repente in conuiuio aqua ad minis terium defuit : cum
situla lignea sicut illicmoris. ẽ: mancipium ad fontem perrexit : Dũq haurire
a qua : piscis insitulam in trauit. Reuersumq mancipium antes ora dis cũbentiũ
piscemcum a quafudit. Qui ad totius diei uictum potuis sec honorato sufficere
Uirati omnes totaq illa parentum irrisi ocessauit: Coepẽre nãq in honoratũ
uenerari abstinentiam : quã ante deridebant: Sicq: adi homine irrisionis
detersit obpro pria piscis demonte: Quicum magnis uirtutbus cresceret
a praedicto dominosuo libertate donatus est : Atq in eoloco qui fundis dicit᷑

Expanded text:
ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur,