comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eicient᷑ intenebras exteriores:
Quienĩ purpura &bysso indutus
dicitur recte regnifilius uoca¬
tur: Quidelonginquo adui¬
dendum latarũ oculos leuat:
quiadum ꝑdampnationis suae
supplicia in fideles inhimosunt.
fideles quosq: ante diem extremi
iudicii. suꝑse in requie at tenduNt.
quorũ postgaudia contẽplari
nullatenus possunt. Longe
uero ẽ qđ conspiciunt: quia
illuc ꝑmeritũ non attingunt:
In linꝰ guaaũt amplius ardere
ostenditur: cũ dicit: Mittelata¬
rũ ut intinguat extremũ digiti
sui in aqua ut refriger& lin¬
guam meã quia crucior in hac
flãma : Infidelis populus uer¬
balegis in ore tenuit quȩ opere
seruare contẽpsit. Ibier goam¬
plius ardebitꝰ ubi se ostendit sci¬
re. qđ facere noluit: Qua ꝓpter
debenedoctis & neglegentibus
ꝑsalomonẽ dicitur: Omnis la¬
bor hominis inore eius. sed ani¬
ma illius ñ implebitur: Quia
quisquis ad hoc solũ modo labo¬
rat ut sciat qđ loqui debeat.

Expanded text:
ejicientur in tenebras exteriores . ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura et bysso indutus dicitur recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i peccata damnant. confessio¬
nẽ uero peccatorũ ad ꝓbant di¬
centes. confitemini alterutrũ
ut saluemini ulcera la tarica¬
nes lingunt: Sũ & enim doctores
dumgentiliũ confessionẽ accipi¬
unt: mentiũ uulnera saluti resti¬
tuunt: Vnde & benelatarus
interp̃tatur adiutus. quia ipsi
hunc adereptionẽ iuuant qui
eius uulnera ꝑ linguȩ correptio¬
nẽ curant: Io test &iam ꝑ linctio¬
nem canũ: lata adulantiũ lingua
signari : Adulantib: & enĩ uul¬
nera nrã lingere ẽ : qđ pleruq¬
&iã solentipsa mala quȩ nosit
in nobis rep̃hendimus in probo
fauore laudare: Contigituero.
ut uterq: moreretur: Diues
qui induebatur purpura &
bysso sepultus : in inferno : iN
sinũ uero abrahae : latarus
ab angelis ductus ẽ: Quid abra¬
haesinus. nisi secr etam requiem
significat patris: De quaueritas
dicit: Multiuenient aboriente
abrahã &isaac &ia cob in regno
caelorũ: Filu aũt regnihuiũs

Expanded text:
sancti peccata damnant, confessiosancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? De qua Veritas dicit: Multi, inquit, venient Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum; filii autem regni
Abbreviated transcription (Latin):
ligis non ad caritatẽ habuit
seda clationẽ qua sideaccep¬
tis opib tumuit: Et quia ei
uerba de fluebant descientia.
quasi micȩ cadebant demensa:
At contra iacentis pauperis uul¬
nera lingebant canes: Nonnũ¬
quã solent in sacro eloquio: ꝑ
canes p̃dicatores intellegi: Ca
num & enĩ lingua: uulnus dum
lingitcurat: Quia et doctores
scĩ dum in confessione peccati
nr̃i nos instruunt: quasi uulrꝰ
m̃tis ꝑ linguã tangunt: Et quia
nos loquendo a peccatis eripi¬
unt: quasi tangendo uulnera
ad salutẽ reducunt: Quia enim
canũ nomine. p̃dicatorũ lingua
signatur : dño ꝑpsalmistã dicit᷑:
Lingua canũ tuorũ exinimicis
abipso: Ex iudeis quippe infide¬
lib scĩp̃dicatores electi sunt:
qui in assertione ueritatis c̃tra
fures latronesq uenientes.
magnos ꝓdño ut itadicã latra¬
tus dederunt: Quo contra de
quorundã reꝓbatione dicit᷑:
Canes muti : Nonualentes la¬
trare Quiaigitur p̃dicatores

Expanded text:
legis non ad charitatem habuit, legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
purpura abysso & epulaba¬
tur cotidie splendide nisiiu¬
daicũ populum significat.
quicultũ uitȩ exterius habui
quiacceptac legis delicus ad
nitorem usus est non adutilita¬
tẽ : quemuero latarus ulcerib
plenũs : nisi genãlem populũ
figuraliter ex primit Qui
dum conuersus addm̃ peccata
sua confiteri ñ erubuit: huic
uulnus incũte fuit: Incutis
quippe uulnere uirus auisceri¬
bus trahitur: et foras erumpit:
Quidestergo peccatorũ confes¬
sio nisi quȩdã uulnerũ ruptio
quia peccatiuirus salubriter
apperitur in confessione qđ
pestifere latebat inmente:
Vulnera & enĩcũtis: in suꝑ fici¬
em trahunt humorẽ putredi¬
nis: & confitendo peccata quid
aliud agimus. nisimalum qđ
in nobis latebat aperimus.
Sedlatarus uulneratus : cupi¬
ebat saturari demicis quȩ ca¬
debant dem̃sa diuitis. & ne mo
illidabat: Quiagentilẽ quẽq
ad cognitionem legis admitte¬
rc suꝑbusille populus despi¬
ciebant: Quidum doctrinã

Expanded text:
purpura et bysso, et epulabapurpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
nonaudient: neq: siquis ex
mortuis resurrexerit cre¬
nuerbis sacri eloquii fr̃s
ueritas historiae: & post¬
modum requirenda sp̃ita¬
lis intellegentia allegoriae
Tuncnãq: allegoriȩ fructus
suauiter carpitur: cũ prius
ꝑhistoriã ueritatis radice
solidatur: Sed quia ñ nũ quã
allegoria fidem aedificat
& historia moralitatem. nos
qui auctoredõ iamfidelib lo¬
quimur : non abre credimus
si ipsum loquendi or dinẽ post¬
ponamus : Quatinus qui fidem
iam firmã tenetis prius de alle¬
goria aliquid breuiter audire
debeatis: & qđ uobis demorali¬
tate historiae ualde est necessa¬
rium hoc inexpositionis nr̃ae
ordine seruetur extremum:
Quia caplerũq solent melius.
recoli quȩ contingit. postmo¬
dum audiri: Sensus ergo alle¬
goricos subbreuitate trans¬
currimus : ut ad moralitatis
latitudinẽ citius uenire ualea¬
mus: Homoquidã erat diues
quiinduebatur purpura &
bysso & epulabatur cotidie
splendide Quem fr̃skm̃i¬
quẽ diuesiste quiinduebatur

Expanded text:
audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit creverbis sacri eloquii, fratveritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Quem, frdives iste qui induebatur
Abbreviated transcription (Latin):
cordia nonerit minui ꝓculdubio
beatorũ laetitia non ualebit
Quid aũt mirũ si duiusti iniusto¬
rũ tormenta conspiciunt: hoceis
eueniat in obsequogtuidiorum
quando & inpictira nigercolor
sabsterniter utilbus uł rubeas
clarior uideatur & quãuis eis
sua gaudia ad ꝑfriendũ plene
nihil increatura agtͥ. qd uidere

Expanded text:
cordiae non erit, minuere procul dubio cordiae non erit, minuere procul dubio beatorum lQuid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene nihil in creatura agitur quod videre
Abbreviated transcription (Latin):
trũ quoq suorũ meminit quos
reliquit Perfecta ei quippe ul¬
tio de pauperenon e&̃. si hunc
in retributione ñ cognoscer&
Et ꝑfecta poena inignenon. e&
sinon hoc qđ ipsepatitur. &iam
suis tim̃er& Utergo peccatores
insupplicio amplius puniantur.
& eorũ uident gloriam quoscon¬
tepserunt : &dcillorũ &iã poena
torquentur. quosinutilit̃ amauer̃
Credendũ uero ẽs qđ ante retri¬
butionẽ extremiuidicii iniusti
in requie quosdã iustos conspici¬
unt. ut eos uidentes intuidio. ñ so¬
lũ desuo supplicio seđ &iã de illoꝵ
bono crucient᷑ : Iustiuero intorm
tis semꝑ intuentur in uistos: ut
binc eorũ gaudium crescat quia
malum conspiciunt qđ misericor¬
dit̃ euaserunt Tantoq mauons
redempreri ssio gratias reserant
quanto uident in aliis quidipsi
ꝑpetisi essent relic potuerunt
Necillam tantȩ beatitu dinis da¬
ritatẽ. apudiustorum animum
fuscat conspecta poenareꝓborũ
quia ubiiã conpassionis miseri¬

Expanded text:
trum quoque suorum meminit, quos trum quoque suorum meminit, quos reliquit; perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est, quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in torentis semper intuentur injustos, ut inde eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt, quod misericorditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referant, quanto vident in aliis, quid ipsi pati, si essent relicti, potuissent. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum fuscat conspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseri
Abbreviated transcription (Latin):
cordant cuiinherent. & eis
quoseripere ñ possunt. nec ex
mi sericordia condescendunt.
Quia tanto illos tunca seuideN
extraneos. quanto & ab eo quẽ
diligunt auctore suo conspiciunt
repulsos. Nec inius tiergo ad
beatorũ sortẽ transeunt. quia dãp¬
natione ꝑpetua constringuntur
neciusti transire adreꝓbos poss.
quia erectiiã ꝑiustitiã iudicis.
eis nullo modo exaliqua conpas¬
sione miserentur. Sed postquã
ardentidiuiti desespestollitur.
eius animus ad ꝓpinquos quos
reliquerat recurrit Quia rȩp¬
borũ mentem poena sua quan¬
doq: inutiliter e rudit ad cari¬
tatẽ. utiã tunc &iã suos spĩtalit̃
diligtint qui hicdũ peccata di¬
li gerent nec seamabant. Vnde
ut mitta seum in domũ patrismei
Hab eo enĩquinq fr̃s ut testifice t᷑
notandum ẽ ardenti diuiti: quan¬
ta ad suppliciũ cumulant᷑. Ad
poenãnamq: suã ei& cognitio
seruatur et memoria. Cognos¬
citenĩ latarũ quem des pexit. fra¬

Expanded text:
cordant, cui inherent, et eis cordant, cui inherent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, quia tanto illos a se vident extraneos, quanto et ab eo quem diligunt auctorepulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fra
Abbreviated transcription (Latin):
bi somnib: in t̃uos e nos chaos
magnũ firmatũ est ut hiquiuo¬
lunt aduos transire ñ possint
neq: indehuc trans meare: Qua
in reualde quȩrendũ est quo¬
mododicatur hiiquiuolunt
aduos transireñ possint. neq:¬
hui qui in in fernosunt adbeatoꝵ
sortem transire cupiunt. dubiũ
ñest. Quiueroiã inbeaatudinis
sorte suscepti sunt. quo pacto di¬
citur quia transire adeos quun
inferno cruciant uolunt  sed
sicut transire reꝓbi adelectis
cupiunt idesta supplicorũ suoꝵ
afflictione migrare : itaadas¬
flictos atq in torm̃tis positos
transire iustorũ est mente ire
ꝑmiseri cordiã. eosq uelle libe¬
rari Sed quiuolunt debeatorũ
sede adafflictos atq in torm̃tis
positos transire ñ possunt: quia
iustorũ anime quãuis insuȩna¬
turae bonitate misericordiam
habeant. ia tamen auctoris sui
iustitiae coniunctȩ. tanta recti¬
tudine constringunt᷑ : ut nulla
ad reꝓbos conpassione moue¬
antur. Ipsi quippe iudici con¬

Expanded text:
his omnibus inter nos et vos chaos his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc ad vos transire non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, Hi qui volunt hinc ad vos transire non possunt. Qhi qui in inferno sunt ad beatorum sortem transire cupiant dubium non est. Qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare; ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericohabeant, iam auctoris sui iustitiae coniuncti, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe iudici con
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse ex quo in hacuitabona
reciper& : Rursumq: dũ dela¬
taro dicitur quia recepit mala
profecto monstratur. & latarꝰ
habuis semalum aliquod qđ pur¬
garetur. Sed mala latari
purgauit ignis in opiae &bona
diuitis remuner auit felicitas
transeuntis uitȩ Et illum pauꝑ¬
tas ad flixit & tersit & istũ h&¬
bundantia remunerauit & rep¬
pulit. Quicũq: ergo benein hoc
sđo habetis cũ uos bona egisse
recolitis ualde deipsis ꝑtimisci¬
te : ne concessa uob prosperitas
eorundem remuneratio sitbo¬
norũ Etm quos lib& paupe¬
re ñ nulla rep̃hensibilia ꝑpe¬
trare conspicitis nolite dispicere
nolite desperare. quia fortasse
qđ suꝑ fluitas tenuisse me praui¬
tatis inquinat caminus pauꝑta¬
tatis purgat. De uob omnino
ꝑtimescite qui añ nulla &iam
mala acta prosperauita secu¬
ta .ẽ. de illisuero sollicite pensa¬
te quia eorũ uitã magistra pau¬
ꝑtas cruciat. quousq ad recti¬
tudinẽ ꝑducat: Sequit᷑ Et iri

Expanded text:
habuisse, ex quo in hac vita bona habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in
Abbreviated transcription (Latin):
uina: quȩait. Sedit populus
manducare & bibere : & surre¬
xerunt ludere: Sed prius quã
adlusum moueatur corp: ad
ioca & uerba inania mouetur
lingua. Quidergo ẽ qđ innuit̃
qui a intorm̃tis positus diues
linguã suam refri geraripos¬
tulat nisi qđ his qui conuiuan¬
do magis deloquacitate pecca¬
uerat ꝑretributionis iustitiã
in lingua a trocius ardebat.
Sedcum graui ualde est pauore
pensandum hoc qđ ei ꝑ abrahȩ
responsionẽ dicitur. Fili
Rm̃i sententia pauore potius
indig& quã expositioner
Namsiqui estis qui in hocmun¬
do exterius bonialiquid accepis¬
tis ipsum ut ita dicã exterius
donumꝑtimes cere debetis. ne
uob proquarundã uestrarum
actionum reconpensatione sit
datũ . neiudex qui hicbona exte¬
riora restituit a retributione
boniintimi repellat: Nehonor
hic uł diuitiae. non a diumentũ
uirtutis. sed remuneratio si t
laboris. Ecceenĩ dumdicitur.
Recepistibonamuitatua.: indi¬
catur & diues iste bonialiquid

Expanded text:
ura, quae ait: Sedit populus ura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili,mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tremodigito lazari: distilari
aquã inore suo concupiscit
Hincergo hinc fr̃scolligite
quanta sit districtio se uerita¬
tisdĩ. Diues enĩiste quiuulne¬
rato pauperi mensesuȩ uł mi¬
nima dare noluit. in inferno
positus usq: adminima quȩ¬
renda ꝑuenit. Nãguttã aque
petiuit: quimicas panis nega¬
uit. Sed notandũ est ualde.
quid sit qđ diues in igne positus.
linguã suam refrigerari petit
Mos quippe est sacrieloquii ut
aliquando aliuddicat: sed exeo¬
demdicto aliud innuat. Supe¬
rius hunc suꝑbum diuitẽ dñs
ñ loquacitate uacantẽ dixerat
sed suꝑ flue conuiuantẽ. Neq
hunc delo quacitate narrauit.
sedcũ elatione & tenacia de
edacitate peccasse: S ed quia
habundare in conuiuiis loqua¬
citas sol&. hisquima lehic con¬
uiuatus dicitur. apud infernũ
grauius in lingua ardereꝓhibe¬
tur: Primanamq: male conui¬
uantib: famulatur culpa lo¬
Namquia edacitatẽ lusus se¬
quatur testatur scriptura di¬

Expanded text:
tremo digito Lazari distillari tremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa lor. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Script
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit ut &diues impius damp¬
nationis sibi auger& ultionem
& cẽpratus pauꝑ crescer& adre¬
munerationẽ lonsoiciebat
ille cotidie cui non misereret᷑
uidebat iste dequo ꝓbaretur
Duo inferius corda sedunus
de suꝑ inspector. quihunc
tẽptando exercebat ad gloriã
& illũ tolerando expectabat
ferno Quinimirũ diues eum
cui in hacuita misererinoluit
insuoiã suppliciopositus. pa¬
tronum quȩrit Naecce sub¬
iungitur: Quia el euans oculos
cum e&. in tormentis. uidit
abraham alonge et latarum
insinueius. & ipse damansdix̃
Pater abrahã miserere mei :
& mitte latarũ ut intinguat
extremũ digiti sui inaqua ut
refriger& linguã meam quia
crucior in hac flãma. O quan¬
ta ẽ subtilitas iuditiorum dĩ.
oquã districte agitur bonorũ
actuũ malorũq retributio :
Certe superius dictũ est: quia
in hacuita latarus cadentes
micas demensa diuitis quȩ rebat
& nemo illidabat : Nunc desup¬
plicio diuitis dicit᷑ quia deex¬

Expanded text:
permisit, ut et dives impius dampermisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abraham, misere Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de ex
Abbreviated transcription (Latin):
nãq: hunc egenũ &uul nerib:
obsessũ. temptationes creditis
in sua cogitatione tolerassi
cnipse eger& pane ctñ haber&
&iã salutẽ. atq ante sediuitem
cerner& saluũ & delicias habere
cũ in colomitate sedolore et fri¬
goredffici illũ gtudere conspice¬
ra bysso epurpura uestiri.
se de primi uulnerib: illũ deflu¬
ere acceptis reb: seegere. illum
nolle largiri : quantus putamus
fr̃lim̃i tunc in corde pauperis
tumultus tẽptationũ fuit. cui
cer epoterat ad poenã sufficere¬
pauptas. &iã si samis fuiss& :Rur¬
sus suffeciss& egritudo : & iã si sub¬
sidiũ adess& Sedut ꝓbaretur
amplius pauꝑ : simulhunc & pau¬
ꝑtas & egritudo ta befecit. atq
in suꝑ uidebat ꝓcedentẽ diuitem
obsequentib cuneis fulciri . & se
in infirmitate & in opia a nullo
uisitari : Nam quianemoci ad
uisi tandũ aderat. testant᷑ canes
qui licenter uulnera linguebaNT
dicia exhibuit dumlazarũ pau¬
perẽ ante ianuã diuitis iacere

Expanded text:
namque hunc egenum et vulneribus namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certepaupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulnera lingebant. dicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere
Abbreviated transcription (Latin):
est: nesciouos unde estis. Disce¬
ddiceameom̃s quio peramini
iniquitatẽ Ad contramoysi
dicitur. Nouite ex nomine.
Aitergo dediuite: homoquida¬
diues Ait de paupere: egenus
nomine latarus Acsia ꝑtedi¬
cat łauperẽ humilem scio :
suꝑbum diuitẽ nescio: Illum
cognitum ꝑ ad probationem
habeo hunc ꝑiuditiũ reꝓha¬
tionis ignoro. Tensandũ nob¬
omã consideratione disperi¬
sat. Vn a & enĩres non puna
reagitur. Naecceplenus ul¬
cerib plenus mendicus latarꝰ.
ante ianuas diuitis iac&. Qua
sire motus fuiss& . sieius inopia
non . eõ. oculis inportuna
Rursum si longe e& diues ab
oculis ulcerosi pauperis : mino¬
rẽtolerass& inanimo tẽptatio¬
nẽ pauꝑ Sed dum egenũ & ul¬
ceratũ ante ianuã diuitis. et de¬
liciis affluentes posuit: in una
eademq re exuisione pauperis.
ñ miserenti diuiti. cumulũ dãp¬
nationis intulit : Ctrursus ex
uisione diuitis tẽptatũ cotidie
pauperẽ ꝓbauit. Quantas

Expanded text:
est: Nescio vos unde sitis; disceest: Nescio vos unde sitis; discedite a me, omnes operainiquitatis. At contra Moysi dicitur, Novi te ex nomine: Ait ergo de divite, Homo quidam, ait de paupere, Egenus nomine Lazarus. Ac si aperte dicat, pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro. Qui nia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Quasi remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas
Abbreviated transcription (Latin):
te dsspicere quia fortassequos
morum infirmitas uulnerat.
medicina paupertatis curat
iultis adusumure mercedis
inflectetis ut ex ipsiseorũ uitiis
comulentur uobis increm̃ta
pietatis : quatenus panem pa¬
rit detisetuerbum ec panem
refectionis cum uerbo correp¬
tionis et duo a uobis alimenta
percipiat quiunum que rebat
dum et exterius cibo et interi¬
us saciatur eloquio Pauper
ergocum rep̃hensibilis cernit᷑
mon eridebet despicinon de¬
bet Siuerorep̃hensionis ni¬
hilhabet uenerari sũmopere
sicut interacessor debet
Sedecce multos cernimus quos
cuius sint meriti nescimus
Om̃sergo uenerandi sunt tan¬
toq ne cesse est ut omnibus te
presbit̃ m̃s speciosus nouit
Codem tempore quomonaste¬
riũ petii: anusqua edam . re¬
dempta nomine inscĩ moniali
habitu conseituta inurbe hac
iuxta beatemariae semper
uirginis ecclesiã manebat
Haec illius herundinis discipu¬
la fuerat quaȩ magnis uirtutib:

Expanded text:
te despicere, quia fortasse quos te despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat.vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te presbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
sideratiore dixisse sufficiat
Seduos fr̃s lm̃i et requiem la¬
tari et poenam diuitis cog¬
noscentessollerter agite cul¬
parumurarum intercessores
quaerite atq aduocatos uobis
indiem iudicii pauperes pro¬
curate AAultos et enimnunc
lacaros habetis quante i a¬
nuas urasiacent atq his in¬
digent qͥ uobis iam saciatis:
ba sa crelectionis debent nos
instruere adimplenda man¬
data pietatis. cotidie laza¬
rum siquaerimus inuenimus
Cotidie lazarũ si nonquerimꝰ
cernimus Ecce in portunȩ
sepauperes offerunt ro¬
gantnos quitunc pronobis
intercessores ueniunt Cer¬
te nos omnino rogare debui¬
mus ec tamen ro gamur
uidetesinegare debenius quod
pecimur quando patroni sunt
qui petunt : Nolite ergomi¬
sericor dia etempora per¬
dere: nolite accepta reme¬
dia dissimulare Ante sup¬
plicium cogitate desuppli¬
cio Cumquos libet in hoc num¬
do abiectos aspicitis. etiam¬
si qua rep̃hensibilia opera¬
eorum ẽẽ uideantur Noli¬

Expanded text:
sideratione dixisse sufficiat. sideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis ba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, noli
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓphetas. audiamillos. Sed
quidi uerba despexat. haec
audire suos sequads ñ posse esti¬
mabat. Vnde &rspondit diues.
ueraa sententia drit᷑ Si mosser
et prophecas non audiunt nei
siquis ex mortuis resurre xeritt
credentei Quianimirũ qui
uerba legis despitiunt redẽp¬
toris p̃cepta quiex mortius re¬
surrexit quanto subtiliora sun
tanto haec difficilius implebt̃ :¬
minus estenim quicquid ꝑle¬
gem dicitur: quam hocquod
perdñmiubetur: Illa enimda¬
re decimas p̃cipit. redemptor
ueronoster ab his qui perfectio¬
nem secuntir omniadimi t¬
tiiubet: illa peccata carnis
resecat Ridemptor uero nrt
inlicitas egitationes damp
phetas nomudiunt neq: siquis
exmortiu resurre xerit cre¬
dentei : Quahi quiuiliora
legis p̃cepa implere negle¬
gunt salatoris nr̃i manda¬
tis altiorb: oboedire quando
conuale sunt: et nimirum
constat qia cuius implere
dictarenuunt. ei procul
dubio creere recusant
Haecnos dipsa rei geste con¬

Expanded text:
et prophetas, audiant illos. Sed qui verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces aestimabat; unde respondit dives: veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitur , 1659 quam hoc quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam phetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae con
Abbreviated transcription (Latin):
plenus: cupiens saturari
demicis quae cadebant de
dabat:: Sed & canes uenie¬
bant: & lingel antulcera
retur abangelis insinu¬

Expanded text:
tis, cupiens saturari de micis quae cadebant de dabat; sed canes veniebant, et lingebant ulcera retur
Abbreviated transcription (Latin):
les diuitias beatissimũ ẽ exercere ut
rantesigitur dilectis simi qđ bonũ ẽ
ad omnes maxim&e autem addome¬
sticos fidei septimum mensẽ ab initio
misticum propt̃ septi formem spm̃ et
ipso sui ordinis numero consecratum con¬
tinentiace fructibus deputantes. quar¬
ta et sexta sabbati sollẽnit̃ ieiunemꝰ sabbato autẽ uigi¬

Expanded text:
les divitias suas beatissimum est exercere ut rantes igitur, dilectissimi, quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , septimum mensem ab initio mysticum propter septiformem Spiritum, et ipso sui ordinis numero consecratum, continentiae fructibus deputantes, quarta et sexta sabbati solemniter jejunemus; sabbato autem
Abbreviated transcription (Latin):
non habent fidem sola eẽ uisibilia aesti¬
mant inuisibilia ñ appetunt quia necesse
suspicantur : Ad sc̃orũ martrrũ corpora
consistimus fr̃s mei : nũquidisticarnẽ suã
in mortẽ darent . nisi eis certissime consti¬
tis set eẽ uitã ꝓqua mori debuissent : et
ecce quiitacredider̃ miraculis corus can:
Ad extincta namq: eorũ corpora uiuen¬
tes ȩgriueniunt᷑ et daemonio uex an t᷑ de¬
monia ciueniunt et liberantur : quomodo
ergo uiuunt illic ubiuiuunt suntot mira¬
ls uiuunt hicubi mortuisunt  remfr̃s di

Expanded text:
non habent fidem. Sola esse visibilia aestinon habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegrimoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo illi vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sunt? Hos ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
uocandus eẽt ad dona caelestia terrenis
ꝓmissionib: suadetͥ: curboc nisi ut dum
eẽt aliquid qđ eqicino ꝑciperec illud¬
iam fidelius crederet quod de longinquo
audire potuis set carnalis et enĩ populis
si parua non acciperet magna non crede¬
ret omnps ergo ds̃ largiendo terrena
suadet ad celestia ut ꝑcipiens qđ uideret
spera redisceret qđ minime uidebat: et
tanto solidior deinuisibi libus fieretquan¬
to cuma dspeicertitudinẽ ui sibilia ꝓmissa
fulcirent: underecte quoq ꝓpsalmistã dr̃
dediteis regiones gentiũ. et labores popu¬
lorũ posseder̃ : ut custo diant iustificationes
eius et legẽ eius exquirant: sicergo hoc
loco rudibus discipulis ueritas loquens
uidendum regnũdĩ ꝓmittit interra ut hoc
abeis fidelius in caelo p̃sumat᷑ : Ex ipsoitaq
regno quodiam uidemus inmundo eẽ sub¬
limatũ speremus regnũ quod incȩlocre¬
dimus ꝑcipiendũ : Nams̃ non nulli quixp̃i¬
anitatis nominecensent᷑ sed xpͣianitatis

Expanded text:
is promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illudjam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lutis certe qđ erat non odii sed amoris
eccequalẽ consecutus ẽ ab impio ꝓpietate
mercedem: Volens in quit occidere eum.
timuit populum: facile deuiat aiustitia
qui in causis nondm̃ sed homines formidat :¬
redit ad crimen. et ȩstuat animo
quo usq perficiat quod cogitat malum:
solus enim dĩẽ timor : qui nocentescor¬
rigit fugat crimina in nocentiã seruat
ꝑpetemtribuit facultatẽ : sed audiamis
ipsamiohannis becctis simi passionem
dieinquit natilis hȩrodis saltauit
hȩrodiadis filiA in mediotricli¬
cis eius : et ureiurando pollicitus ẽ da¬
reei qđ cũq postulas set ab eo : Atilla
p̃monita amatresua damibiinquit
indisco caput iohanis baptistȩ : haec ẽ
mulieris antiqua malitia quae adam
ei ecit depara disi deliciis: haeccȩlestes
homines facit terrenos. haec humanum
genus mersit in in fernũ haecuitã abstulit
mundo ꝓpt̃ unius arboris pomũ : hoc ẽ¬
malũ qđ homines ducit ad mortem hoc
malum fugit helias ꝓphetã et cuius lin¬

Expanded text:
lutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertreddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinde jurejurando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae. Haec est mulieris antiqua malitia, quae Adam ejecit de paradisi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lin
Abbreviated transcription (Latin):
conscindunt᷑ Itacom̃s in fideles hereaci et p̃¬
terea maleuiuentes etiã qui rectã uident᷑
fidemtenere ꝑ humanã potentiam et cor¬
ruptibilẽ principatũ ꝑ iniquos mores
et praua exẽpla om̃ae quicquid ap p̃hen¬
dere possunt conscindunt ađ trahunt.

Expanded text:
conscindunt, ita omnes infideles haeretici et propconscindunt, ita omnes infideles haeretici et propterea male viventes, etiam qui rectam videntur fidem tenere per humanam potentiam et corruptibilem principatum, per iniquos mores et prava exempla, omne quidquid apprehendere possunt, conscindunt, attrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicant : sed a płis contraria adnuntian
martrres magnificant sed mantrrũ ꝑse¬
cutores ꝓbanotur : Apłi et martyres sc̃ĩ
non ꝑsecutionẽ fecer sed ꝑsecutionem
ma for ⁊ bus int̃ feccisunt litiautẽ om̃a
iniquissima omnia in religiosa implere
curair Icos perseqint fideles opprimut
dm etuam inon uerbis hnoribus blasobie¬
scei seos: nũ quid colligunt despinis uuas
Aut detribulis fics : manifestedns pes
hanc similitudinẽ declarauit: quia nullis
prudentium. ad spinas pergens uuarũ
ex inde dulce dinẽ querit Aut suꝑtribu¬
los incedens: ex indeficorũ colligat sua¬
uita tẽ Ita ergonullus sapientium ul pru¬
dentium abinanibus ueritate hereticis
Aut in religiosis aut in fide libus ex in de
scitatis dulcedinem uł fła grantiã aut
ueritatis suauitatẽ. poterit inuenire sed om̃a¬
pessima apud illos. et malignares periet:
sicut enĩ spinȩ ei tribuli omnia quae cũq:
caperepos sunt at trahunt detinent. et

Expanded text:
praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Apostoli et martyres sancti non persecutionem fecerunt, sed persecutionem matoribus interfecti sunt. Iste autem iniquissimi omnia irreligiosa implere curarunt; sanctos persequuntur, fideles opprimunt, Dominum etiam si non verbis, moribus blasphede spinis uvas aut de tribulis ficus? Manifeste Dominus per hanc similitudinem declaravit quia nullus prudentium ad spinas pergens, uvarum exinde dulcedinem quaerit; aut super tribulos incedens, exinde ficorum colligit suavitatem. Ita ergo nullus sapientium vel prudentium ab inanibus veritate haereticis, aut irreligiosis, aut infidelibus, exinde sanctitatis dulcedinem, vel fragrantiam, aut veritatis suavitatem poterit invenire, sed pessima apud illos et maligna reperiet. Sicut enim spinae et tribuli omnia quaecunque capere possunt attrahunt, detinent et
Abbreviated transcription (Latin):
tis quod non sunt xp̃iani sed ueritateuacui
pirapa cesqlpsos et beatus apłs adephe¬
sios loquens de signabat dicens: scio enĩ
quia post discessũ meũ intro ibunt in uos¬
graues nominantur. om̃s infideles here¬
tici q̃ui grauit̃ scam ecclesiamopprimunT
et ꝑsequntur uł molestare frequentant.
qui si nemisericordia rapere. et coacer¬
uare non desinunt : Aliquando pecuniȩ
irruunt alienȩ ã liquando in ipsos pecu¬
niarũ dominos iulto magis etiã satccgua
animas rapere ẽt secũ mi sercbilit̃ inper¬
ditionẽ deducere : etuestitũ ouiũ habere
dicunt᷑ qđ nomen babeant xp̃i anitactis:
uł quia ad similant seministris iustitiae :
figuram religiositatis mentientes : ꝑxp̃ĩ¬
anum itaq nomen multos seducerenitunt.
dulcibus sermonib: multis scandalũ infe¬
ꝑsuos dulces sermones etblandos. sedu
re sed adopera nolite uestimentũ consi¬
derare s: inspicite figurã fallaciae apłs

Expanded text:
tis: quod non sunt Christiani, sed veritate vacui tis: quod non sunt Christiani, sed veritate vacui Ipsos et beatus Apostolus ad Ephesios loquens designabat, dicens: Scio enim quia post discessum meum introibunt in vosgraves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere, et secum miserabiliter in perditionem deducere. Et vestitum ovium habere dicuntur, quod nomen habeant Christianitatis, vel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositatis mentientes. Per Christianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scandalum infetolus: Per suos dulces sermones et blandos seducure, sed ad opera. Nolite vestimentum considerare, sed inspicite figuram fallaciae. Apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
Quod paulo superius dĩs
spatiosam et latauiam nominauit. hoc
nunc apertius falsos ꝓphetas ostendit:
ꝑ quos multiin ꝑ ditionẽ. Ab ominabilẽ
abier̃ qui primo iniudea multi apparuer̃
et modo ꝑfidia totũ repleuer̃ mundũ
sedilliprius falsi prophetȩ fuer̃ ueris¬
simos que d ñĩ ꝓphetas usq ad mortẽ ꝑse¬
cuti sunt : sicut ieremiam et micheã aliosq
multos : Istiautem nunc falsi ꝓphetȩ et
falsixpianiqui sunt ueraces xpia nossine
miseri cordia ꝑseqͥintur et opprimunt: al¬
quando si detur copia etiam gladiis. sine
int̃missine autem suis prauis moribus et
exemplis : ldcirco om̃s p̃ueniens dñs adhor¬
tatus ẽdicens: Adtendite a falsis ꝓphetis:
Ađ tendite diligentius. obseruate cautiis :
ut non seducamini. ut non circũ uenia mi¬
ni. ut non fallamini : At tendite ergo hoc
ẽ. considerate. quia non sunt oues. sed lupi
Inuestimento ouium: quia non sunt religi¬
osi sed inreligiosi infigurã religiosita¬

Expanded text:
quod paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimosque Domini prophetas usque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque multos. Isti autem nunc falsi prophetae et falsi Christiani qui sunt, veraces Christianos sine misericordia persequuntur, et opprimunt aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiosita
Abbreviated transcription (Latin):
arbor quae non facit fructũ ẽt non tantũ
fructũ sed et bonũ fructũ: multȩ quidem
arbores fructũ fer̃ sed malũ ẽt inutilẽ
fructum : sic et multi homines malũ inͣ¬
religio sitates et infidelitatis et ꝑuer¬
sitatis fructũ afer̃: obhocelcre de¬
monstrauit dns quia omnis arbor q̃ ñ
facit fructũ bonũ excidetur et inignẽ
mittetur Omnis arbor l omnis homo

Expanded text:
arbor quae non facit fructum, et non tantum fructum, sed et bonum fructum: multae quidem arbores fructum ferunt, sed malum et inutilem fructum; sic et multi homines malum irreligiositatis, et infidelitatis, et perversitatis fructum afferunt. Ob hoc clare demonstravit Dominus quia omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. Omnis arbor, id est omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
ad spinas et tribulosmittens manum uł
ad ꝓximans ibi non dila ceretur aut
non conscindatur. aut eandem manum
non cruent tã inueniate qui sergo
hereti cis manum porrigens. Aut caput
humilians in conscissus as cõspũ. aut
incruentus ab animȩ uulnere inueniat᷑o
quis se iniquorũ factus accomodans .n
ab eorum inquinationibus peccati
Aculeo perforetur e tales enĩ antiqui¬
tus et iudȩi fuer̃ cũ debe rentuuas
afferre p̃tuler̃ spinas: et quid ebuer
suauitatem ostendere : ina maritudinẽ
a semet ipsis conuersi sunt quomodocon¬

Expanded text:
ad spinas et tribulos mittens manum, vel approximans, ibi non dilaceretur, aut non conscindatur, aut eamdem manum non cruentatam inveniat? Quis ergo haereticis manum porrigens aut caput humilians, inconscissus a sancto Spiritu, aut incruentus ab animae vulnere inveniatur? Quis se iniquorum factis accommodans, non ab eorum inquinationibus peccati aculeo perforetur? Tales enim antiquitus et Judaei fuerunt: cum deberent uvas afferre, protulerunt spinas; et qui debuerant suavitatem ostendere, in amaritudinem a semetipsis conversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilẽ faciunt : unũ illud qđ ad om̃s eius
fus ficit laudes quis ualeat estimare quantae
sitgloriae qđ cum interhomines ageret spe¬
ciali quadã diuinitatis gratia et para drsus
illi penetrabilis et cȩlũ ꝑiudn fuit᷑ quider¬
go fr̃s hoc doctore ꝑfedtus qui in cȩlo didicit
uato suꝑcȩlos. oculis uidere etapꝓbare concessũ ẽ
qđ postmodũ ꝓmittereocredituris: hec sigit᷑
incedentes miracula aplatũ suũ dño acdonr̃o
effusione deuoti sanguis consecrar ũ¬

Expanded text:
mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit vato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt iincedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecraru