comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostem an ad filium uenerim: captiua ne mater in castris tuissim. In
hoc me longa uita & infelix senecta traxit: ut exulem te: deĩ hostẽ
uiderem. Potuisti populare hane terram: quae te genuit atque aluit.
non tibi ꝗͣuis infesto animo & minaci ꝑueneras ingredienti fines ira
cecidit: Non cum in conspectu roma fuit succurritꝰ intra illa moeni¬
a domus ac penates mei sunt. mater. coniunx. liberique: Ergo ego
nisi peperissem roma non oppugnaretur:nisi filium haberem libera
in libera patria mortua essem. Secl ego nihiliam pati nec mihi mise¬
rius: ꝗͣ tibi turpius possum. nec ut sim miserrima du futura sum. De iis
uideris: quos. si pergis aut ĩmatura mors aut longa seruitus manet.
Uxor deinde ac liberi amplexi: fletusque ab omni turba mulierum
ortus. Et comploratio sui patriaeq: fregere tandem uirum.Fõplexus
inde suos dimittit. & ip̃e retro ab urbe castra mouet. Abductis deinde

Expanded text:
hostem an ad filium uenerim, captiua materne in castris tuis sim. in hostem an ad filium uenerim, captiua materne in castris tuis sim. in hoc me longa uita et infelix senecta traxit ut exsulem te deinde hostem uiderem? potuisti populari hanc terram quae te genuit atque aluit? non tibi, quamuis infesto animo et minaci perueneras, ingredienti fines ira cecidit? non, cum in conspectu Roma fuit, succurrit: intra illa moenia domus ac penates mei sunt, mater coniunx liberique? ergo ego nisi peperissem, Roma non oppugnaretur; nisi filium haberem, libera in libera patria mortua essem. sed ego mihi miserius nihil iam pati nec tibi turpius <us>quam possum, nec ut sum miserrima, diu futura sum: de his uideris, quos, si pergis, aut immatura mors aut longa seruitus manet.' uxor deinde ac liberi amplexi, fletusque ob omni turba mulierum ortus et comploratio sui patriaeque fregere tandem uirum. complexus inde suos dimittit: ipse retro ab urbe castra mouit. abductis deinde
Abbreviated transcription (Latin):
liebris timor fuerit: parum inuenio.Peruicere certe.Ut & ueturiai
magno natu mulier: & uolũnia duos paruos ex Martio ferens filios
secum in castra hostium irent: & quam armis uri urbem defendere
non possent: mulieres precibus lacrimisque defenderent. Ubi ad ca¬
stra uentum est nuntiatũque coriolano est adesse ingens mulierũ
agmen inprimo:tt qui nec publita maiestate in legatis: nec insacer¬
dotib tanta effusa oculis animoque religione uicsus ess&: multo
obstinatior aduersus lacrimas muliebres erat. Demde familiariu
quidã: quo ob insignem moestinam inter caeteras cognouerat ueturiã
inter nurum nepotesque stantem: nisi me frustrantur ocuili inquit: mr̃
tibi coniunx & liberi adsunt. Coriolants prope ut amens cõsternatꝰ
a sede sua: cum ferret matri obiua complexum:mulier in iram ex
precibus uersa: sine prius ꝗͣ complexum accipiam sciam inquit adi

Expanded text:
liebris timor fuerit, parum inuenio: peruicere certe, ut et Ueturia, liebris timor fuerit, parum inuenio: peruicere certe, ut et Ueturia, magno natu mulier, et Uolumnia duos paruos ex Marcio ferens filios secum in castra hostium irent et, quoniam armis uiri defendere urbem non possent, mulieres precibus lacrimisque defenderent. ubi ad castra uentum est nuntiatumque Coriolano est adesse ingens mulierum agmen, ut qui nec publica maiestate in legatis nec in sacerdotibus tanta offusa oculis animoque religione motus esset, multo obstinatior aduersus lacrimas muliebres erat; dein familiarium quidam qui insignem maestitia inter ceteras cognouerat Ueturiam, inter nurum nepotesque stantem, 'nisi me frustrantur' inquit, 'oculi, mater tibi coniunxque et liberi adsunt.' Coriolanus prope ut amens consternatus ab sede sua cum ferret matri obuiae complexum, mulier in iram ex precibus uersa 'sine, priusquam complexum accipio, sciam' inquit, 'ad
Abbreviated transcription (Latin):
liaque in quib stationes uigiliasq eise platuerat: loca distribuen¬
tes: multitudo ingens pacem poscentium primũ seditioĩo clamore
conterruit. deiñ uocare senatum referre de legatis ad En. Marti¬
um mittendis coegit. Acceperunt relationem patres. postꝗͣ apparu¬
it labare plebis animos. Missique ad Martium de pate oratores.a¬
trox responsum retulerunt.Si uolscis ager redderetur posse agi de
pace.Si praecla belli per otium frui uelint: memorem se & ciuiũ in¬
iuriae & hospitum benefitii adnixur: ut afpareat exilio sibi irri¬
tatos non fractos animos esse.Iterũ deinde idem missi non recipiũ¬
tur in castra. Sacerdotes quoq suis insignibus uelatos isse suppliceᷤ
ad tastra hostium traditum est: nihilo magis ꝗͣ legatos flexisse a¬
nimos. Tum matronae ad vetruriam matrem Toriolani uolũni¬
amque uxorem frequentes coeunt. Id publicum consilium an mu¬

Expanded text:
liaque in quibus stationes uigiliasque esse placuerat loca distribuenliaque in quibus stationes uigiliasque esse placuerat loca distribuentes, multitudo ingens pacem poscentium primum seditioso clamore conterruit, deinde uocare senatum, referre de legatis ad Cn. Marcium mittendis coegit. acceperunt relationem patres, postquam apparuit labare plebis animos; missique de pace ad Marcium oratores atrox responsum rettulerunt: si Uolscis ager redderetur, posse agi de pace: si praeda belli per otium frui uelint, memorem se et ciuium iniuriae et hospitum beneficii adnisurum, ut appareat exsilio sibi inritatos, non fractos animos esse. iterum deinde iidem missi non recipiuntur in castra. sacerdotes quoque suis insignibus uelatos isse supplices ad castra hostium traditum est; nihilo magis quam legatos flexisse animum. tum matronae ad Ueturiam matrem Coriolani Uolumniamque uxorem frequentes coeunt. id publicum consilium an mu
Abbreviated transcription (Latin):
inde in latinam uiam transuersis tramitibus transgressus. satri
cum. longulam. polustam. toriolos. nouellam. haec romanis op¬
uereliam trebium labicos. pedum cepit. Postremo ad urbem a pe¬
do ducit. & ad fossas cluuillas quinque ab urbe milia passuum
castris positis: populatur inde agrum romanum: custodib inter
populatores missis: qui patritiorum agros intactos seruarent. si¬
ue infensus plebei magis: siue ut discordia inde inter patres ple¬
bemque oriretur. Quae profecto orta ess&s: adeo tribuni iam fe¬¬
rocem per se plebem criminando in primores cuntatis instiga¬
bant. sed externus timor maximum concordiae uinculũ ꝗuis
suspectus infensosque inter se iungebat animos. Ia mõ non conuẽi¬
ebat quod senatus consulesque nusquã alibi spem ꝗͣ in armis ponebãt.
plebes omnia ꝗͣ bellum malebat. Spurius Nautius iam & Sextus
furius consules erant. Eos recensentes legiones praesidia per muros a¬

Expanded text:
inde in Latinam uiam transuersis tramitibus transgressus, inde in Latinam uiam transuersis tramitibus transgressus, cum, Longulam, Poluscam, Coriolos, nouella haec Romanis opUeteliam, Trebium, Labicos, Pedum cepit. postremum ad urbem a Pedo ducit, et ad fossas Cluilias quinque ab urbe milia passuum castris positis, populatur inde agrum Romanum, custodibus inter populatores missis qui patriciorum agros intactos seruarent, siue infensus plebi magis, siue ut discordia inde inter patres plebemque oreretur. quae profecto orta esset—adeo tribuni iam ferocem per se plebem criminando in primores ciuitatis instigabant—; sed externus timor, maximum concordiae uinculum, quamuis suspectos infensosque inter se iungebat animos. id modo non conueniebat quod senatus consulesque nusquam alibi spem quam in armis ponebant, plebes omnia quam bellum malebat. Sp. Nautius iam et Sex. Furius consules erant. eos recensentes legiones, praesidia per muros a
Abbreviated transcription (Latin):
tas esse: quo si intersimus spectatulo uiolaturi simus ludos: pi¬
aculumque merituri. Ideo uos ab sede piorum coetu concilioque
abigi: Quid demum: illud non sucturrit uiuere nos quod matu¬
rauimus proficisci: si haec profectio & non fuga est: & hãt urbẽ
uos non hostium dicitis: ubi. si unum diem morati essetis: moriẽ¬
dum omnib fuit. Bellum uobis indictum est: magno eoꝵ malo
qui indixere: si uiri estis. Ita & sua sponte iraꝵ płeni & incitati
domos deinde ingressi sunt: instigandoque suos quisque populos
effecere: ut omne uulscum nomen deficeret. Imꝑatores ad id i¬
bellum de omĩum populoꝵ snĩa lecti actius tullius & T. Mar¬
cius extil romanus: in quo aliquantũ plus spei repositum : quae
spes nequaquã fefellit: ut facile appareret ducib ualidiorem: ꝗͣ
exertitu rem romanam esse. Cyrceios profectus primũ colonos
inde romanos expulit. liberãque eam urbem uolstis tradidit.

Expanded text:
fas esse quo, si intersimus spectaculo, uiolaturi simus ludos pifas esse quo, si intersimus spectaculo, uiolaturi simus ludos piaculumque merituri; ideo nos ab sede piorum, coetu concilioque abigi? quid deinde? illud non succurrit, uiuere nos quod maturarimus proficisci? si hoc profectio et non fuga est. et hanc urbem uos non hostium ducitis, ubi si unum diem morati essetis, moriendum omnibus fuit? bellum uobis indictum est, magno eorum malo qui indixere si uiri estis.' ita et sua sponte irarum pleni et incitati domos inde digressi sunt, instigandoque suos quisque populos effecere ut omne Uolscum nomen deficeret. imperatores ad id bellum de omnium populorum sententia lecti Attius Tullius et Cn. Marcius , exsul Romanus, in quo aliquanto plus spei repositum. quam spem nequaquam fefellit, ut facile appareret ducibus ualidiorem quam exercitu rem Romanam esse. Circeios profectus primum colonos inde Romanos expulit liberamque eam urbem Uolscis tradid
Abbreviated transcription (Latin):
ab ludis festis diebus caętu quodã modo hominũ deorq ab actos
esse. Cum prope continuato agmine abirent. praegressus tullius
ad caput ferentinum ut quisque euenira. primores eoꝵ excipi¬
ens quaerendo indignando que & eos sedulo audientis secunda
ire uerba & per eos mulnitudinem aliam in subiectum uia cãpu
deduxit. Ibi in contionis modum orationem exorsis. Ueteres ppli
alia: hocdiernam hanc contumeliam: quo tandem animo fertis:ꝗ
per nrãm ignominiam ludos cõmisere. An non sensistis triũphatũ
hodie le uõbis esse: Uos omnib ciuibus peregrinis tot finitimis po¬
pulis spectatulo abeuntes fuisse. Uestras conuiges ur̃os liberos tra¬
ductos per ora hominum: Quid eos qui audiuere uotem praecoĩs:
quid qui uos uidere abeuntes: quid eos qui huic ignominioso a¬
gmini fuere obiiii : existimasse putatis: nisi aliquod profecto ne¬

Expanded text:
ab ludis, festis diebus, coetu quodam modo hominum deorumque abactos ab ludis, festis diebus, coetu quodam modo hominum deorumque abactos esse. cum prope continuato agmine irent, praegressus Tullius ad caput Ferentinum, ut quisque ueniret, primores eorum excipiens querendo indignandoque, et eos ipsos, sedulo audientes secunda irae uerba, et per eos multitudinem aliam in subiectum uiae campum deduxit. ibi in contionis modum orationem exorsus 'ut omnia' inqhodiernam hanc contumeliam quo tandem animo fertis, qua per nostram ignominiam ludos commisere? an non sensistis triumphatum hodie de uobis esse? uos omnibus, ciuibus, peregrinis, tot finitimis populis, spectaculo abeuntes fuisse? uestras coniuges, uestros liberos traductos per ora hominum? quid eos qui audiuere uocem praeconis, quid, qui nos uidere abeuntes, quid eos qui huic ignominioso agmini fuere obuii, existimasse putatis nisi aliquod profecto ne
Abbreviated transcription (Latin):
tis id clatlib sensimus. quippe qui non nr̃o merito: sed ur̃a patiẽtia
incolumes sumus. Magna hic nunc uolscor multitudo est. Ludi
sunt. spectaculo intenta ciuitas erit. Memini quid per eandem oc¬
casionem ab sabinorum iuuentute in urbe cõmissum sit. Horret
prius dicenda uobis consulibus ratus sum. quod ad me attinet:
extemplo hinc domum abire in animo est: ne cuius facti dc̃i ue
contagione ptaesens uioler. tiaec locutus abiit. Consules cum ad
patres rem dubiam sub auctore certo detulissent: auctor magis. ut
fit. ꝗͣ res ad praecauendum uł ex suꝑuacaneo mouit. factoque se¬
natus consulto: ut urbe excederent uulsci. praetones dimituntur.
qui omnes eos proficisci ante noctem iuberent. Ingens pauor primo
discurrentes ad suas res tollendas in hospitia perculit. proficiscenti¬
bus clemde indignatio adorta: se ut consceleratos cõtaminatosq:

Expanded text:
tis id cladibus sensimus, quippe qui non nostro merito sed uestra patientia tis id cladibus sensimus, quippe qui non nostro merito sed uestra patientia incolumes simus. magna hic nunc Uolscorum multitudo est; ludi sunt; spectaculo intenta ciuitas erit. memini quid per eandem occasionem ab Sabinorum iuuentute in hac urbe commissum sit; horret prius dicenda uobis, consules, ratus sum. quod ad me attinet, extemplo hinc domum abire in animo est, ne cuius facti dictiue contagione praesens uioler.' haec locutus abiit. consules cum ad patres rem dubiam sub auctore certo detulissent, auctor magis, ut fit, quam res ad praecauendum uel ex superuacuo mouit, factoque senatus consulto ut urbe excederent Uolsci, praecones dimittuntur qui omnes eos proficisci ante noctem iuberent. ingens pauor primo discurrentes ad suas res tollendas in hospitia perculit; proficiscentibus deinde indignatio oborta, se ut consceleratos contaminatosque
Abbreviated transcription (Latin):
prereritis instantibusq consilio propinquoꝵ adhibito: cum ui¬
sa atq audita & obuersatum totiens in somno iouem iras minas
que celestis retuliss& repraesentatis casibus suis. Consensu deinde
inde in curiam iussu consulum delatus. eadem illa cum patrib
ingenti om̃ium acdmiranione enarrass&: ecte aliud miraculum
qut captus omnib membris delatus in curiam essa eũ functũ
ottitio pelibus suis domum redisse: traditum memoria esi.
Ludi q̃ amplissimi ut fierent senatus decreuit. Ad eos ludos au
Core achio tullio uis magna uolscorum uenit. prius. ꝗͣ cõmutẽ¬
tur ludi. Tullius ut domi compositum cum Martio fuerat: ad cõ¬
sules uenit. Dicit esse quod secreto agere de re.p. uelit. arbitris
remotis. Inuitus inquit quod saeuum sit de meis ciuib loquor: non
tñ admissum quicquã ab his criminatum uenio: sed cautũ ne ad¬
mitant. Nimio plus ꝗͣ uelim nr̃orum ingenia sunt mobilia. Mul¬

Expanded text:
raeteritis instantibusque consilio propinquorum adhibito cum viraeteritis instantibusque consilio propinquorum adhibito cum visa atque audita et obversatum totiens somno iovemlovem , minas irasque caelestes repraesentatas casibus suis exposuisset, consinde in curiam iussu consulum delatus eadem illa cum patribus ingenti omnium admiratione enarrasset, ecce aliud miraculum. qui captus omnibus membris delatus in curiam esset, eum functum officio pedibus suis domum redisse traditum memoriae est. ludi quam amplissimi ut fierent senatus dctore Attio Tullio uis magna Uolscorum uenit. priusquam committerentur ludi, Tullius, ut domi compositum cum Marcio fuerat, ad consules uenit; dicit esse quae secreto agere de re publica uelit. arbitris remotis, 'inuitus' inquit, 'quod sequius sit, de meis ciuibus loquor. non tamen admissum quicquam ab iis criminatum uenio, sed cautum ne admittant. nimio plus quam uelim, nostrorum ingenia sunt mobilia. mul
Abbreviated transcription (Latin):
misso spectatulo sub furca caesum medio egerat circo. Coepti iñ
ludi uelut ea res nihil ad religionẽ ꝑtinuisset. Haud ita multo
post Tito latinio de plebi homini somniũ fuit. Uisus Iuppiter
dicere sibi ludi praesultatorem displacuisse: nisi magnifice instau¬
rarentur. hi ludi periculum urbi fore. iret ea consulib nũtiar&
Ꝙ ꝗͣ hauel sane liber erat religione animus: ueretundia tñ ma¬
iestatis magistratuum timorem uicit: ne in ora hominũ ludi-¬
brio abiret. Magno illi ea cunctatio stetit: filium nanq intra
paucos dies amisit. Cuius repentinae cladis ne causa dubia ẽẽt
aegro animi. eadem illa in somnis obuersata speties uisa est ro-¬
gitare: satim magnam spreti numinis mercedem hret maiorem
Cantem tñ ac prolatantem ingens ius morbi adorta est. debilita¬
te subita. Tunc enĩuero deorz ira admonuit. fessus igit᷑ malis p¬

Expanded text:
misso spectaculo, sub furca caesum medio egerat circo; coepti inde misso spectaculo, sub furca caesum medio egerat circo; coepti inde ludi, uelut ea res nihil ad religionem pertinuisset. haud ita multo post Tito Latinio, de plebe homini, somnium fuit; uisus Iuppiter dicere sibi ludis praesultatorem displicuisse; nisi magnifice instaurarentur ii ludi, periculum urbi fore; iret, ea consulibus nuntiaret. quamquam haud sane liber erat religione animus, uerecundia tamen maiestatis magistratuum timorem uicit, ne in ora hominum pro ludibrio abiret. magno illi ea cunctatio stetit; filium namque intra paucos dies amisit. cuius repentinae cladis ne causa ei dubia esset, aegro animi eadem illa in somnis obuersata species uisa est rogitare, satin magnam spreti numinis haberet mercedem; maiorem ctantem tamen ac prolatantem ingens vis morbi adorta est debilitate subita. tunctune enimvero deorum ira admonuit. fessus igitur malis p
Abbreviated transcription (Latin):
die dicta non adesse&s perseueratum inira est.Damnatus absens
in uolscos exulatum abiit: minitans patriae: hostilesq iam tum
spiritus gerens. Uenientem uulsci benigne excepere: benigniusq
in dies colebant: quo maior ira in suos eminebat. crebraeq nũc
querel&e nunc minae percipiebantur. Hospitio utebatur Achi ⁊¬
Tullii: longe iste princeps uulsci nominis erat. romanisque semꝑ
infestus. Ita cum alterum uetus odium: alter ira recens stimu¬
Lar&: consilia conferunt de romano bello. Haud facile credebãt
plebem suam impelli posse:ut totiens infeliciter tentata arma
caperent: multis saepe bellis: pestilentia postremo amissa iuuẽtu¬
te fractus spiritus esse. arte agendum in exoleto iam uetustate
odio: ut recenti alia ira exacerbarentur animi. Ludi forte ex
instauratione magni romae parabantur. Instaurandis hac cã
fuerat ludis. Mane seruum quidã pater familiae non dũ com¬

Expanded text:
die dicta non adesset, perseueratum in ira est. damnatus absens die dicta non adesset, perseueratum in ira est. damnatus absens in Uolscos exsulatum abiit, minitans patriae hostilesque iam tum spiritus gerens. uenientem Uolsci benigne excepere, benigniusque in dies colebant, quo maior ira in suos eminebat crebraeque nunc querellae, nunc minae percipiebantur. hospitio utebatur Atti Tulli. longe is tum princeps Uolsci nominis erat Romanisque semper infestus. ita cum alterum uetus odium, alterum ira recens stimularet, consilia conferunt de Romano bello. haud facile credebant plebem suam impelli posse, ut totiens infeliciter temptata arma caperent: multis saepe bellis, pestilentia postremo amissa iuuentute fractos spiritus esse; arte agendum in exoleto iam uetustate odio, ut recenti aliqua ira exacerbarentur animi. ludi forte ex instauratione magni Romae parabantur. instaurandi haec causa fuerat. ludis mane seruum quidam pater familiae, nondum com
Abbreviated transcription (Latin):
nae satisfiat: eum sibi carnificem nouum exortum: qui aut mori
aut seruire iubeat. In exeuntem e curia impetus factus ess&s. ni ꝑ¬
oportune tribuni diem dixissent.Ubi ira est suppressa se iudicem
quisque se dominũ uitae necisq: inimici factum uidebat. Contẽ¬¬
ptim primo Martius audiebat minas tribuninas: auxilii nõ poenae
ius datum illi potestati:plebisque non patrũ tribunos esse.S adeo
infensa erat coorta plebs:ut unius poena defungendum ess& pa¬¬
tribus. Restiterunt tñ aduersa inuidia: usique sunt tam suis ꝗsq
ꝗͣ totius ordinis uiribus. Ac primo tentata estres. si disposins clien¬
tibus abstrahendo singulos a contionib consiliisque lissicere rẽ
possent. Uniuersi deinde processere quicꝗd erat patrum reos dice¬
res: precibus plebem exposcentes:unum sibi ciuem: unũ senatorẽ
si innocentem absoluere nollent:pro nocente donarent.Ipẽ cum

Expanded text:
nae satisfiat; eum sibi carnificem nouum exortum, qui aut mori nae satisfiat; eum sibi carnificem nouum exortum, qui aut mori aut seruire iubeat. in exeuntem e curia impetus factus esset, ni peropportune tribuni diem dixissent. ibi ira est suppressa; se iudicem quisque, se dominum uitae necisque inimici factum uidebat. contemptim primo Marcius audiebat minas tribunicias: auxilii, non poenae ius datum illi potestati, plebisque, non patrum tribunos esse. sed adeo infensa erat coorta plebs ut unius poena defungendum esset patribus. restiterunt tamen aduersa inuidia, usique sunt qua suis quisque, qua totius ordinis uiribus. ac primo temptata res est si dispositis clientibus absterrendo singulos a coitionibus conciliisque disicere rem possent. uniuersi deinde processere —quidquid erat patrum, reos diceres—precibus plebem exposcentes, unum sibi ciuem, unum senatorem, si innocentem absoluere nollent, pro nocente donarent. ipse cum
Abbreviated transcription (Latin):
dignitates duitius patiar: ꝗ̃ necesse est:Tarꝗnium regem ꝗ non
tulerim Sictiniũ feram: Secedat nunc. Auocet plebem. Patet uia
in sacrum montem: aliosque colles.Rapiant frumenta ex agris
nr̃is: quẽ admodũ tertio anno rapuere.Utantur annona:qua
furore suo fecere. Audeo dicere hoc. malo domitos ipõs ponus cul¬
tores agrorum fore:ꝗͣ ut armati per secessionem coli prohibeant.
Naud tam facile dictu est fatiendum ne fuerit: ꝗͣ potuisse arbitror
fieri: ut conditionib laxandi annonam & tribuninã potestatẽ
& omnia inuitis iura imposita patribus demerent sibi. Et sena¬¬
tui nimis atrox uisa snĩa est & plebem ira prope armauit. famae
se iam sicut hostes peti.cibo uictoque fraudari. peregrinũ frumẽ¬
tum: quae sola alimenta ex insperato fortuna dederit: ab ore rapi.
ni En. Martio uincti dedantur tribuni: nisi de tergo plebis roma¬

Expanded text:
dignitates diutius patiar quam necesse est? Tarquinium regem qui non dignitates diutius patiar quam necesse est? Tarquinium regem qui non tulerim, Sicinium feram? secedat nunc; auocet plebem; patet uia in Sacrum montem aliosque colles; rapiant frumenta ex agris nostris, quemadmodum tertio anno rapuere. fruantur annona quam furore suo fecere. audeo dicere hoc malo domitos ipsos potius cultores agrorum fore quam ut armati per secessionem coli prohibeant.' haud tam facile dictu est faciendumne fuerit quam potuisse arbitror fieri ut condicionibus laxandi annonam et tribuniciam potestatem et omnia inuitis iura imposita patres demerent sibi. et senatui nimis atrox uisa sententia est et plebem ira prope armauit. fame se iam sicut hostes peti, cibo uictuque fraudari; peregrinum frumentum, quae sola alimenta ex insperato fortuna dederit, ab ore rapi nisi Cn. Marcio uincti dedantur tribuni, nisi de tergo plebis Roma
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Ex etruscis frumentum tyberi uenit. Ex eo sustentata est plebs
Eo tempore bello in tam arctis comeatibus uexati forent: ni uolstos
iam mouentes arma pestilentia ingens inuasiss&. Ea clade conter¬
ritis hostium animis: ut & ubi ea remisiss&: terrore aliquo tenerẽ¬
tur. & uelitris auxere numerum colonor ramani & norbe in
montes nouam coloniam:quae arx in ponnno esses miserunt:M
Minutio deinde & A. Sempronio consulibus magna uis frumẽ¬
ti ex sicilia aduecta: agitatumque in senatu quantũ plebi daretꝰ
Multi uenisse tempus premende plebis putabant: recuꝑandique
iura: quae extorta secessione ac ui patribus essent. In primis Mar¬
tius toriolanus hostis tribunitiae potestatis.Si annonam inquit
ueterem uolunt ius pristinum reddant patrib.Cur ego plebeios
magistratus: cur siccinium potentem uideo pollentemq uideo
sub iuugum missus: tanꝗͣ a latronibus redemptus : Ego ne has in¬

Expanded text:
fuit; ex Tuscis frumentum Tiberi uenit; eo sustentata est plebs. fuit; ex Tuscis frumentum Tiberi uenit; eo sustentata est plebs. incommodo bello in tam artis commeatibus uexati forent, ni Uolscos iam mouentes arma pestilentia ingens inuasisset. ea clade conterritis hostium animis, ut etiam ubi ea remisisset terrore aliquo tenerentur, et Uelitris auxere numerum colonorum Romani, et Norbam in montes nouam coloniam, quae arx in Pomptino esset, miserunt. M. Minucio deinde et A. Sempronio consulibus magna uis frumenti ex Sicilia aduecta, agitatumque in senatu quanti plebi daretur. multi uenisse tempus premendae plebis putabant reciperandique iura quae extorta secessione ac ui patribus essent. in primis Marcius Coriolanus, hostis tribuniciae potestatis, 'si annonam' inquit, 'ueterem uolunt, ius pristinum reddant patribus. cur ego plebeios magistratus, cur Sicinium potentem uideo, sub iugum missus, tamquam ab latronibus redemptus? egone has in
Abbreviated transcription (Latin):
neri defuit. Extulit eum plebs sexrantibus collatis in capita. Con¬
sules deinde Tgeganius P. Minutius facti. Eo anno cum & foris
quieta omnia a bello essent: & domi sanata discordia: aliud mł¬
to grauius malũ ciuitatem inuasit. Caritas primum annon& ex in¬
cultis per secessionem plebis agris. fames deinde qualis clausis sol&
uentumque ad interitum seruitior utique & plebis esset: ni consu¬
les prouidissent. Dimissis passim ad frumentum coemendũ: non
in erruriã modo dextris ab hostia littoribus per uolstos mari usq
ad cumas: sed quaesitum in sicilia quoque: adeo finitimorum odia
longinquis coegerant indigere auxiliis. Frumentũ cumis cũ co-¬
emptum ess&: naues pro bonis tarꝗnior ab aristodenio tyranno
qui heres erat rerentae sunt. In uulstis pontinoque ne emi quid
oruit. periculũ quoque ab impeni hominũ ip̃is frumentatõib

Expanded text:
neri defuit; extulit eum plebs sextantibus conlatis in capita. conneri defuit; extulit eum plebs sextantibus conlatis in capita. consules deinde T. Geganius P. Minucius facti. eo anno cum et foris quieta omnia a bello essent et domi sanata discordia, aliud multo grauius malum ciuitatem inuasit, caritas primum annonae ex incultis per secessionem plebis agris, fames deinde, qualis clausis solet. uentumque ad interitum seruitiorum utique et plebis esset, ni consules prouidissent dimissis passim ad frumentum coemendum, non in Etruriam modo dextris ab Ostia litoribus laeuoque per Uolscos mari usque ad Cumas, sed quaesitum in Sicilia quoque; adeo finitimorum odia longinquis coegerant indigere auxiliis. frumentum Cumis cum coemptum esset, naues pro bonis Tarquiniorum ab Aristodemo tyranno, qui heres erat, retentae sunt; in Uolscis Pomptinoque ne emi quidem potuit; periculum quoque ab impetu hominum ipsis frumentatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
pentium retrudit: sed per patentem portam feroꝵ irrumpit: caedeq in
proxima urbis facta ignem temere eͣreptum ĩminentib muro adifici¬
is iniecit. Elamor inde oppidanor: mixtus muliebri puerilique plo¬
ratu ad terrorem ut solet primo orrus: & romanis auxit animum
& turbauit uolscos: ut pore capta urbe: qui ad ferendam opem ue¬
nerant. Ita effusi uolsci anciares. Forioli oppidum captum: Tantũ¬
que sua laude obstitit famae consulis Martius: ut nisi foedus cum
latinis colũna aenea insculptum monumento ess& ab sp. cassio
uno quod collega fuerat ictum. postumium bellum gessisse cũ uolscis
memoria excessisse. Eodem anno Menenius agrippa moritur uir
omni uita pariter patribus ac plebi carus. post setessionem carior
plebi factus. Nuic interpret arbitroque contordiae ciuium legato
patrum ad plebem reductori plebis romane in urbem: sumprus fu¬

Expanded text:
pentium rettudit, sed per patentem portam ferox inrupit, caedeque in pentium rettudit, sed per patentem portam ferox inrupit, caedeque in proxima parte urbis facta ignem temere arreptum imminentibus muro aedificiis iniecit. clamor inde oppidanorum mixtus muliebri puerilique ploratu ad terrorem, ut solet, primum orto et Romanis auxit animum et turbavit Volscos, utpote capta urbe cui ad ferendam opem venerant. ita fusi Volsci Antiates, Corioli oppidum captum; tantuque sua laude obstitit famae consulis Marcius ut, nisi foedus cum Latinis <in> columna aenea insculptum monumento esset ab Sp. Cassio uno, quia collega afuerat, ictum, Postumium Cominium bellum gessisse cum Uolscis memoria cessisset. eodem anno Agrippa Menenius moritur, uir omni in uita pariter patribus ac plebi carus, post secessionem carior plebi factus. huic interpreti arbitroque concordiae ciuium, legato patrum ad plebem, reductori plebis Romanae in urbem sumptus fu
Abbreviated transcription (Latin):
re creatos tribunos esse ditant. Ibique sacratam legem latam per secessi¬
onem plebis. Spii. Cassius & postumius cõminius consulatum incũt
His consulib cum latinis foedus ꝑcussum est. Ad id feriendum consul
alter romae mansit: alter ad uolscum bellum missus. Antiates uolscos
fundit fugatque. compulsos in oppidum longulam persecutus maenib
poritur. Inde protinus uuscamitem uolscorum cepit.Tum magui ui ad¬
ortus est toriolos. Erat tum in castris inter primores iuuenum neus
Martius adolescens & consilio & manu promptus: cui cognomẽ postea
coriolano fuit. Cum subito exercitum romanum coriolos obsidentem.
atque in oppidanos. quos intus clausus hẽbat intentum: sine ullo me¬
tu extrinsecus ĩminentis belli: uolscae legiones profectae ab antio inua¬
sissent: eodemque tempore ex oppido erũpissent hostes: forte in statione
Martius is fuit. Is cum delecta militum manu non mõ impetum erũ¬

Expanded text:
te creatos tribunos esse dicant, ibique sacratam legem latam. per secessite creatos tribunos esse dicant, ibique sacratam legem latam. per secessionem plebis Sp. Cassius et Postumius Cominius consulatum inierunt. iis consulibus cum Latinis populis ictum foedus. ad id feriendum consul alter Romae mansit: alter ad Uolscum bellum missus Antiates Uolscos fundit fugatque; compulsos in oppidum Longulam persecutus moenibus potitur. inde protinus Poluscam, item Uolscorum, cepit; tum magna ui adortus est Coriolos. erat tum in castris inter primores iuuenum Cn. Marcius , adulescens et consilio et manu promptus, cui cognomen postea Coriolano fuit. cum subito exercitum Romanum Coriolos obsidentem atque in oppidanos quos intus clausos habebat intentum, sine ullo metu extrinsecus imminentis belli, Uolscae legiones profectae ab Antio inuasissent, eodemque tempore ex oppido erupissent hostes, forte in statione Marcius fuit. is cum delecta militum manu non modo impetum eru
Abbreviated transcription (Latin):
datum: nec dentes conficerent. Hac ira dum uentrem fame cloma¬
re uellent: ipã una membra totumque corpus ad extremã tabem
uenisse. Inde apparuisse: uentris quoque haued segne ministeriũ esse
nec magis ali: ꝗͣ alere eum reddentem in omnes corporis partes nu-¬
trimentum.hinc quo uiuimus uigemusque diuisum pariter in ue¬
nas mature confecto cibo sanguinem comꝑando:hinc quod inte¬
stina corporis seditio similis irae plebis in patres ess&. flexisse mẽtes
hominũ. Aqi deinde de concordia cceptum. concessũq in conditi¬
ones: ut plebi sui magistratus essent satro sancti: quib auxilii latio
aduersus consules ess&: ne ue cui patrum capere eum magistratum
licer&. Ita tribuni plebei creati duo E.lucinius & Lalbinius. hi tres
collegas sibi creauerunt. In his Siccinium fuisse seditionis auctorem
de duobus qui fuerint mintis conuenit.Sunt qui duos tm̃ in sacro mõ¬

Expanded text:
datum, nec dentes quae acciperent conficerent. hac ira, dum uentrem fame domadatum, nec dentes quae acciperent conficerent. hac ira, dum uentrem fame domare uellent, ipsa una membra totumque corpus ad extremam tabem uenisse. inde apparuisse uentris quoque haud segne ministerium esse, nec magis ali quam alere eum, reddentem in omnes corporis partes hunc quo uiuimus uigemusque, diuisum pariter in uenas maturum confecto cibo sanguinem. comparando hinc quam intestina corporis seditio similis esset irae plebis in patres, flexisse mentes hominum. agi deinde de concordia coeptum, concessumque in condiciones ut plebi sui magistratus essent sacrosancti quibus auxilii latio aduersus consules esset, neue cui patrum capere eum magistratum liceret. ita tribuni plebei creati duo, C. Licinius et L. Albinus ; ii tres collegas sibi creauerunt. in his Sicinium fuisse, seditionis auctorem: de duobus, qui fuerint minus conuenit. sunt qui duos tantum in Sacro mon
Abbreviated transcription (Latin):
timere patres residere in urbe plebem: incerti manere eam an abire
mallent: ꝗͣdui autẽ tranquillam: quae secesserit multitudinẽ fore.
quid futurum deinde: si quod externum interim bellum existat: nł¬
lam profecto nisi in concordia ciuium spem reliquam ducere. Cam
per aequa per iniqua reconciliandam ciuitati esse. Placuit igitur
oratorem ad plebem mitti Menenium agrippam facundum uirũ
& quod inde oriundus erat plebi carum. Is intromissus in castra
prisco illo dicendi & horrido mõ nihil aliud ꝗͣ haec narrasse fertur.
empore quo in homine non ut nunc omnia in unum consenserant
sed singulis membris suum cuique consilium suus sermo fuerit: indi¬
gnatas reliquas partes sua cura: suo labore ac ministerio uentri omĩa
quaeri: uentrem in medio quietum nihil aliud ꝗͣ datis uoluptatib
frui. conspirasse inde ne manus ad os cibum ferrẽt: nec os acciper&

Expanded text:
timere patres residem in urbe plebem, incerti manere eam an abire timere patres residem in urbe plebem, incerti manere eam an abire mallent: quamdiu autem tranquillam quae secesserit multitudinem fore? quid futurum deinde si quod externum interim bellum exsistat? nullam profecto nisi in concordia ciuium spem reliquam ducere; eam per aequa, per iniqua reconciliandam ciuitati esse. placuit igitur oratorem ad plebem mitti Menenium Agrippam, facundum uirum et quod inde oriundus erat plebi carum. is intromissus in castra prisco illo dicendi et horrido modo nihil aliud quam hoc narrasse fertur: tempore quo in homine non ut nunc omnia in unum consentiant, sed singulis membris suum cuique consilium, suus sermo fuerit, indignatas reliquas partes sua cura, suo labore ac ministerio uentri omnia quaeri, uentrem in medio quietum nihil aliud quam datis uoluptatibus frui; conspirasse inde ne manus ad os cibum ferrent, nec os acciperet
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus foret rursus caetus occulti cõiurationesque fierent. Itaque
ꝗͣꝗͣ per dictatorem delectus habitus esset: tñ quia in consulum uerba
urassent: sacramento teneri militem rati:per causam renouati ab e¬
quis belli: educi ex urbe legiones iussere. Quo facto maturata est sedito.
primũque agitatum dicitur de consulum caede. ut soluerentur sacra¬
mento. Doctos deinde nullam scelere religionem exolui. Sictinio quo¬
dam auctore iniussu consulum in sacrum montem secessisse trans a¬
nienem amnem tria ab urbe millia passuum. Ea frequentior fama
est: ꝗͣ tuius Piso auctor est in aduentinum secessionem factam esde.
łbi sine ullo duce: uallo fossaque cõmunins castris quieti rem nullam
nisi necessariam ad uictum sumendo per aliquot dies neque lacessiti
neque lacessentes sese tenuere. Pauor ingens in urbe metuq mutuo su¬
spensa erant omnia. Timere relicta ab suis plebes uiolentiam patru

Expanded text:
exercitus foret, rursus coetus occulti coniurationesque fierent. itaque exercitus foret, rursus coetus occulti coniurationesque fierent. itaque quamquam per dictatorem dilectus habitus esset, tamen quoniam in consulum uerba iurassent sacramento teneri militem rati, per causam renouati ab Aequis belli educi ex urbe legiones iussere. quo facto maturata est seditio. et primo agitatum dicitur de consulum caede, ut soluerentur sacramento; doctos deinde nullam scelere religionem exsolui, Sicinio quodam auctore iniussu consulum in Sacrum montem secessisse. trans Anienem amnem est, tria ab urbe milia passuum. ea frequentior fama est quam cuius Piso auctor est, in Auentinum secessionem factam esse. ibi sine ullo duce uallo fossaque communitis castris quieti, rem nullam nisi necessariam ad uictum sumendo, per aliquot dies neque lacessiti neque lacessentes sese tenuere. pauor ingens in urbe, metuque mutuo suspensa erant omnia. timere relicta ab suis plebis uiolentiam patrum;
Abbreviated transcription (Latin):
tanta tum gratia tum praeparauerant fceneratores: quae non modo
plebem: sed ip̃m &iam dictatorem frustrarentur. Nam M. Ualerius
post uetusii consulis reditum omniũ actionum in senatum primam
habuit pro uictore populo uocem: retulitque quid de nexis fieri pla¬¬
cer&. Quae cum reiecta relatio ess&: non placeo inquit concordiae
auctor. optabitis mediusfidius prope diem: ut mei similes romana
plebs patronos hẽat. Quod ad me attinet: neque frustrabor ultra ci¬
ues meos: neque ip̃e frustra dictator ero. Discordiae intestinae bellum
externum fetere: ut hoc magistratu ȩger&. res.p. Pax foris parta ẽ.
domi impeditur. Priuatus potius ꝗͣ dictator seditioni interero. Ita cu¬
ria egressus dictatura se abdicauit. Apparuit causa plebis suam uicẽ
indignantem magistratu abisse. Itaque uelut persoluta fide quoniã
per eum non stetiss& quin praestaretur: decedentem domũ cum fauo¬
re ac laudibus persetuti sunt. Timor inde patres incessit: ne si dimissus

Expanded text:
tanta cum gratia tum arte praeparaverant faeneratores quae non modo plebem sed ipsum etiam dictatorem frustrarentur. namque Valerius post Vetusi consulis reditum omnium actionum in senatu primam habuit pro victore populo, rettulitque quid de nexis fieri placeret. quae cum reiecta relatio esset, non placeo, inquit, concordiae auctor; optabitis, mediusfidius, propediem ut mei similes Romana plebues meos neque ipse frustra dictator ero. discordiae intestinae, bellum externum fecere ut hoc magistratu egeret res publica: pax foris parta est, domi impeditur; priuatus potius quam dictator seditioni interero.' ita curia egressus dictatura se abdicauit. apparuit causa plebi, suam uicem indignantem magistratu abisse; itaque uelut persoluta fide, quoniam per eum non stetisset quin praestaretur, decedentem domum cum fauore ac laudibus prosecuti sunt. timor inde patres incessit ne, si dimissus
Abbreviated transcription (Latin):
nium primũ iusiurandum populi recitat: neminẽ regnare passuro ᷤ
nec esse romae unde periculum libertati for&: Id sũma ope tuendũ
esse: nec ullam rem: quae eo perrineat contemnendã. Inuitũ se hõĩs
ditere causa nec dicturum fuisse: nicaritas rei p: uincer&. Non cre¬
dere populũ ro.solidam libertatem recuꝑatam esse.Regiũ genus

Expanded text:
nium primum ius iurandum populi recitat neminem regnare passuros nium primum ius iurandum populi recitat neminem regnare passuros nec esse Romae unde periculum libertati foret; id summa ope tuendum esse, neque ullam rem quae eo pertineat contemnendam. inuitum se dicere hominis causa, nec dicturum fuisse ni caritas rei publicae uinceret: non credere populum Romanum solidam libertatem reciperatam esse; regium genus
Abbreviated transcription (Latin):
publica sacra per ipsos reges factitata fuerant: ne ullum ibi regum de¬
siderium ess& regem sacrifitioꝵ creãt. Id sacerdotium pontifici sb̃¬
iecere: ne aclitus nomini honos aliquid libertati: cuius tũc prima e¬
rat cura: officer&. Ac nescio an nimis undique eam mĩmisq: reb
muniendo modum excesserint. Consulis.N. alterius cum nihil aliud
offenderit nomen inuisum ciuitati fuit. Nimiũ tarꝗnios regno
ad suessere. Initium a Prisco factum. Regnasse deinde Seruiũ tulli¬
um. nec interuallo quid facto oblitum tanꝗͣ alieni regni Suꝑbũ
tarꝗnium uelut hereditatem gentis scelere ac ui repetisse. Pulso Su¬
perbo: penes collatinum imperium esse. nescire Tarꝗ nios priuatos
uiuere. non placere nomen ꝑiculosum libertati esse.Hinc primu
sensim tentantium animos sermo per totam ciuitatem est clatus.
solicitamque suspitione plebem Brutus ad contionẽ uocat. Ibi om¬

Expanded text:
publica sacra per ipsos reges factitata erant, necubi regum depublica sacra per ipsos reges factitata erant, necubi regum desiderium esset, regem sacrificolum creant. id sacerdotium pontifici subiecere, ne additus nomini honos aliquid libertati, cuius tunc prima erat cura, officeret. ac nescio an nimium undique eam minimisque rebus muniendo modum excesserint. consulis enim alterius, cum nihil aliud offenderet, nomen inuisum ciuitati fuit: nimium Tarquinios regno adsuesse; initium a Prisco factum; regnasse dein Ser. Tullium ; ne interuallo quidem facto oblitum, tamquam alieni, regni, Superbum Tarquinium uelut hereditatem gentis scelere ac ui repetisse; pulso Superbo penes Collatinum imperium esse. nescire Tarquinios priuatos uiuere; non placere nomen, periculosum libertati esse. hinc primo sensim temptantium animos sermo per totam ciuitatem est datus, sollicitamque suspicione plebem Brutus ad contionem uocat. ibi om
Abbreviated transcription (Latin):
ex regia potestate, numeres: omnia iura: omnia insignia primi con¬
sules tenuere. Ied mõ cautum est: ne si ambo fasces hr̃ent:duplicatus
terror uideretur. Brutus pntor concedente collega fasces habuit.
qui non acrior uindex libertatis fuerat: ꝗͣ deinde custos fuit.
Omniũ primo auidum nouae libertatis populum: ne post modũ flecti
pretibus aut donis regus poss&. iure iurando adegit neminẽ romȩ
passuro regnare. D inde quo plus uirium in senatu frequentia aiam
ordinis faceret: caedib regis diminurum patrum num: primoribus e¬
questris gradus electis ad tricentorũ summa expleuit. Traditũque
inde fertur: ut in senatum uocarentur: qui patres:quiq cõscripti
ẽssent. conscriptos uidelic& nouum senatum appellabãt. Id mirũ
quantũ profuit ad concordiam ciuitatis: iungendosq plebis prĩb
amimos. Rerum deinde diuinarz hĩta cura est. & quia quaecdam

Expanded text:
ex regia potestate numeres. omnia iura, omnia insignia primi conex regia potestate numeres. omnia iura, omnia insignia primi consules tenuere; id modo cautum est ne, si ambo fasces haberent, duplicatus terror uideretur. Brutus prior, concedente collega, fasces habuit; qui non acrior uindex libertatis fuerat quam deinde custos fuit. omnium primum auidum nouae libertatis populum, ne postmodum flecti precibus aut donis regiis posset, iure iurando adegit neminem Romae passuros regnare. deinde quo plus uirium in senatu frequentia etiam ordinis faceret, caedibus regis deminutum patrum numerum primoribus equestris gradus lectis ad trecentorum summam expleuit, traditumque inde fertur ut in senatum uocarentur qui patres quique conscripti essent; conscriptos uidelicet nouum senatum appellabant lectos. id mirum quantum profuit ad concordiam ciuitatis iungendosque patribus plebis animos. rerum deinde diuinarum habita cura; et quia quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Neque ambigitur: quin Brutus ides
qui tantũ gloriae Superbo exacto rege meru¬
it.pessimo publico id facturus fuerit: si libertans ĩmaturae cupidine
priorum regum alicui regnum extorsisses.Quid.n. funirum fuit
si illa pastorum conuenarumq plebs transfuga ex suis populis sub
tutela in iuolati templi aut libertatem aut certe impunitatem ael¬
epta soluta regio metu agitari coepta ess&: tribunitiis procellis &
in aliena urbe cum patribo serere certamina prius:ꝗ pignora cõiu¬
gum at liberorum: caritasque ip̃ius soli: cui longo tempore asstesci¬
Fur animos eorum consotiass&: Discipatae res non dum adultat
discordia forent: quas fouit tranquilla moderatio imperii: eoque
nutriendo perduxit: ut bonam frugem libertatis maturis iã uirib
ferre poss&. Libertatis aut̃ originem inde magis: quia annuum
imperium consulare factum est: ꝗͣ quod diminutum quicꝗͣ sit

Expanded text:
rentur; neque ambigitur quin Brutus idem rentur; neque ambigitur quin Brutus idem qui tantum gloriae superbo exacto rege meruit pessimo publico id facturus fuerit, si libertatis immaturae cupidine priorum regum alicui regnum extorsisset. quid enim futurum fuit, si illa pastorum conuenarumque plebs, transfuga ex suis populis, sub tutela inuiolati templi aut libertatem aut certe impunitatem adepta, soluta regio metu agitari coepta esset tribuniciis procellis, et in aliena urbe cum patribus serere certamina, priusquam pignera coniugum ac liberorum caritasque ipsius soli, cui longo tempore adsuescitur, animos eorum consociasset? dissipatae res nondum adultae discordia forent, quas fouit tranquilla moderatio imperii eoque nutriendo perduxit ut bonam frugem libertatis maturis iam uiribus ferre possent. libertatis autem originem inde magis quia annuum imperium consulare factum est quam quod deminutum quicquam sit
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt. Tarquinio clausae portae: exiliumq indictum: liberatorẽ
urbis leta castra accepere. Exactique inde liberi regis. duo patrem
sequuti sunt. Qui exulatum caere inetruscos ierunt. Sextus Tarꝗni¬
us gabios tanꝗ̃ in suum regnum profectus. ab ultorib ueterũ simul¬
tatum: quas sibi ip̃e caedibus rapinisque conciuerat: interfectus est.
Tarquinius superbus regnauit annis quĩque & .xl. Regnatũ roma
comitiis centuriatis a praefecto urbis ex cõmentariis Seruis Tullii cre¬
an sunt L. iunius Brutus. & L. Tarquinius collatinus
UBERI IAM NINE DOPUII ROMANERES PAEE BELLOQ
gestas: annuos magistratus imperiaq legum potentiora:
hominum peragam.Quae libertas: ut laetior ess& ꝓxi¬
mi regis superbia fecerat. Nam priores ita regnauerunt: ut
haud immerito omnes deinceps conditores
partium coeptae urbis: quas nouas ipi sedes
abse auctae multitudini addiderunt nume¬

Expanded text:
uenerunt. Tarquinio clausae portae exsiliumque indictum: liberatorem uenerunt. Tarquinio clausae portae exsiliumque indictum: liberatorem urbis laeta castra accepere, exactique inde liberi regis. duo patrem secuti sunt qui exsulatum Caere in Etruscos ierunt. Sex. Tarquinius Gabios tamquam in suum regnum profectus ab ultoribus ueterum simultatium, quas sibi ipse caedibus rapinisque concierat, est interfectus. L. Tarquinius Superbus regnauit annos quinque et uiginti. regnatum Romae comitiis centuriatis a praefecto urbis ex commentariis Ser. Tulli creati sunt, L. Iunius Brutus et L. Tarquinius Collatinusberi iam hinc populi Romani res pace belloque gestas, annuos magistratus, imperiaque legum potentiora quam hominum peragam. quae libertas ut laetior esset proximi regis superbia fecerat. nam priores ita regnarunt ut haud immerito omnes deinceps conditores partium certe urbis, quas nouas ipsi sedes ab se auctae multitudinis addiderunt, nume
Abbreviated transcription (Latin):
uecta corpori nefando uehiculo filia: inuocatique ultores dii parentũ.
His atrocioribq credo aliis: quae praesens rerum indignitas haud quaꝗͣ
relatu scriptoribus facilia subiecit: memoratis: incensam multitudinẽ
perpulit: ut imperium regi abrogar&:: exulesque esse iuber& L.tarꝗ¬
nium cum coniuge ac liberis. Ip̃e iuniorib qui ultro nomina labant
lectis armatisque ad concitandum inde aduersus regem exercitum Ar¬¬
deam in castra est profectus. Imperium in urbe lucretio praefecto urbis
iam ante ab rege instituto reliquit. Inter hunc tumultum Tullia domo
profugit: execrantibus quacunque incedebat inuotantibusq parentĩt
furias uiris mulieribusq. Harum rerum nuntiis in castra perlatis. cũ
re noua trepidus rex pergeret romam: ad comprimendos motus. fle¬
xit uiam Brutus senserat .n. aduentum: ne obuius fier&: eodemq
fere tempore: diuersis itineribus: Brutus ardeam : tarꝗnius romam

Expanded text:
uecta corpori patris nefando uehiculo filia, inuocatique ultores parentum di. uecta corpori patris nefando uehiculo filia, inuocatique ultores parentum di. his atrocioribusque, credo, aliis, quae praesens rerum indignitas haudquaquam relatu scriptoribus facilia subicit, memoratis incensam multitudinem perpulit ut imperium regi abrogaret exsulesque esse iuberet L. Tarquinium cum coniuge ac liberis. ipse iunioribus qui ultro nomina dabant lectis armatisque, ad concitandum inde aduersus regem exercitum Ardeam in castra est profectus: imperium in urbe Lucretio, praefecto urbis iam ante ab rege instituto, relinquit. inter hunc tumultum Tullia domo profugit exsecrantibus quacumque incedebat inuocantibusque parentum furias uiris mulieribusque. harum rerum nuntiis in castra perlatis cum re noua trepidus rex pergeret Romam ad comprimendos motus, flexit uiam Brutus—senserat enim aduentum—ne obuius fieret; eodemque fere tempore, diuersis itineribus, Brutus Ardeam, Tarquinius Romam