comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gendo intelligentes. Ratiocinator dictus
uirmagnꝰ. qui de om̃ib reb quas eẽ mira¬
biles constat potest reddere rationem. Re¬
tractator: repetitor. Nam retractare. repete
pꝰ insaniam recipit. aut qui resapit ea quȩ
saꝑe desierat. Castigat eñi seipsum dementiȩ.
& confirmat animũ suum ad rectius uuiendũ.
cauens neiterum corruat. Repentinꝰ a repente.
Repens autẽ & ad uerbium & nom̃ potest eẽ.
Robustꝰ: fortis. ualidꝰ. a fortitudine roboreȩ
arboris appellatus. Rapidꝰ: uelox pedibus.
Raptor eoqͦd corruptor. inde & rapta. eoqͦd
corrupta est. Reus a redequa obnoxius est.¬
& reatus a reo ẽ nuncupatus. Reus maiesta¬
tis pͥmũ dictus. qui aduersꝰ rem publicã
aliquid egisset aut quicunq hostibꝰ consen¬
sisset. Dictus autẽ reus maiestatis. qͥa maiꝰ
ẽ ledere patriam quam ciuem unũ. Postea
etiam & hi rei maiestatis dicti sunt. qui ad¬
uersꝰ maiestatẽ pͥncipis egisse uiderentur.

Expanded text:
GENDO intelligentes. 235. Rationator dictus, GENDO intelligentes. 235. Rationator dictus, vir magnus, quia de omnibus rebus quas esse mirabiles constat possit reddere rationem. Retractator, repetitor, nam retractare, est em quasi post insaniam recipit, aut quia resipit qui sapere desierat. Castigat enim seipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. 237. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus, a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta, eo quod corrupta est. 238. Reus, a re de qua obnoxius est, et reatus a reo est nuncupatus. 493 Reus majestatis, primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicunque hostibus consensisset. Dictus autem reus majestatis, quia majus est laedere patriam quam civem unum. Postea autem et hi rei majestatis dicti sunt qui adversus majestatem principis egisse viderentur,
Abbreviated transcription (Latin):
apud antiqͦs tantũ flagitioꝵ significabatur:
pꝰea transiit hoc uocabulũ in appellatione om¬
niũ iniquoꝵ. Prostitutȩ meretrices. aꝓsiden¬
do in meritoriis uł fornicibꝰ. Pelex apud gͦ
lacia id÷ uersutia. subdolo sitate & mendacio.
Procuruus. quasi ꝑ longum curuus. Pauidꝰ
ẽ. quẽ uexat trepidatio mentis. ht̃ cordis pul¬
sationẽ. cordis motũ. Nam pauere ferire est.
autẽ & rupes aduritia saxoꝵ nominant᷑. Pus¬
illanimis. pusillo animo. Petulcꝰ dictus ab¬
appetendo. unde etiam & meretrices petulas
uestor a querendo dictus. qͦsi quesitor.
Questiosus: querimoniosus Querulꝰ.
qui querelam ifert. Quietus. qͦd sit sibi ipsi
animo securus. neminem tangens.
eligiosꝰ ut ait cicero a relegendo appellatꝰ.
qui retractat & tanꝗͣ relegit ea quȩ ad
cultum diuinum ꝑtineant. Hi sunt dicti
religiosi ex relegendo. quanquã ex eligendo
eligentes: ex diligendo diligentes. ex intelli¬

Expanded text:
apud antiquos tantum flagitiosum significabat, apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Gralacia, id est versutia, subdolositate vel mendacio. Procurvus, quasi per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, t rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. Petulcappetendo, unde etiam et meretrices petulcasaestor, a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus, querimoniosus. 233. Querulus, quia querelam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. R 234. Religiosus, ait Cicero, a relegendo appellatur, qui retractat, et tanquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex religendo, tanquam ex ELIGENDO eligentes, ex DILIGENDO diligentes ex INTELLI
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & sine fide. quasi ꝑdens fidem. Periurus.
quia ꝑpere iurat. id ẽ male iurat. ꝑuirꝰ autẽ in
u̾bo.r. ñ habet. nam peiero & deiero dicimꝰ.
Preuaricator. malȩ fidei aduocatꝰ. aut qͥ uł in
accusando nocitura uł in defendendo ꝓfutura
p̾tereat. aut in utiliter dubieq ponat: mer¬
cedis grã licet corruptus. Cycero. Quid enĩ
tam preuarum: id ÷ ualde uarũ. Pellax dolosꝰ
& fallax. apelle. id÷ uultu. Foris eñ ut fallat
arridet: s nequitiam intus gerit. Prophanꝰ.
quasi porro a fano. Sacris enĩ illi ñ licet int̾
uis quidam uet̾ẽs hunc parenticidam dixe¬
rint. qm̃ parricidium & homicidiũ in quo¬
cũq intelligi possit. cum sint homines homi¬
nib pares. Persequutor non semꝑ ꝓ malo
intelligitur. unde & ꝑsecutꝰ ꝑfecte secutus. Pu¬
blicanus ÷ qui uectigalia publica exigit. uł
qui publica negotia uł scłi luera sectatur:
unde & cognominati st̃ Peccator apelice id ÷
meretrice uocatus. quasi pelicator. qͦd nom̃

Expanded text:
est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet intevis quidam veteres hunc parenticidam dixerunt, quoniam parricidium et homicidium quocumque intellegi possit, cum sint homines hominibus pares. Persecutor non semper pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen
Abbreviated transcription (Latin):
in stola polluerent pudicitiam. Erat enĩ
apud uet̾es hoc signum meretriciȩ uestis.
nunc in hispania honestatis. Teristrum
palliolum ẽ. quo usq hodie arabiȩ & me¬
so potamiȩ mulieres uelantur. quo in estu
tutissimo teguntar umbraculo. de quo¬
in ysaia legitur. Anoboladium amicto¬
rium lineum feminarũ. quo humeri oꝑi¬
untur: qͦd greci uł latini syndonem uo

Expanded text:
in stola polluerent pudicitiam. Erat enim in stola polluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis. Theristrum palliolum est quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntin Esaia legitur. Anoboladium amictorium lineum feminarum quo humeri operiuntur, quod Greci et Latini sindonem vo
Abbreviated transcription (Latin):
egillum ÷ p̃lautum regi. nai¬
narum amiculum. unde & appel¬
latum᷑. Peplum matronale pallium.
ex purpura signatũ: cuiꝰ fimbriȩ au¬
rei staminis sũmitate resplendent. Pal¬
la ÷ quadrum pallium muliebris uestiꝰ.
deductũ usq ad uestigia: affixis in or¬
dinem genimis. & palla dicta apotoi
nem huiꝰ indumenti. siue qͦd rugis
uibrantib sinuata crispetur. S tola
matronale oꝑimentũ. quod cooꝑto
capite & scapula adextro latere in leuu
humerum mittitur. Stola autẽ grece
uocatur. qͦd suꝑemittat᷑. Idem ÷ & reci¬
nium latino nomine appellatũ. eo qͦd
dimidia eiꝰ pars retro reicitur: quod
uulgo mauortẽ dict̃. Uocatum autem
mauortẽ. quasi martẽ. Signum enĩ
maritalis dignitatis & potestatis in eo
ẽ. Caput enĩ mulieris: uir ẽ. Inde
& suꝑ caput mulieris est. Amiculum est.
meretricum palleum linẽum. Hoc apud
uet̾es matronȩ. in adulterio deprehensȩ
induebant᷑. ut in tali amicrilo potiꝰ quã

Expanded text:
egillum est praelatum reginarum amiculum; unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, quod ad fixis in ordinem gemmis. Et palla dicta ἀπὸ τοῦ nem huiusmodi indumenti; sive quod rugis vibrantibus sinuata crispetur. Stola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem quasi Martem; signum enim maritalis dignitatis et potestatis in eo est. Caput enim mulieris vir est; inde et super caput mulieris est. Amiculum est meretricum pallium lineum. Hunc apud veteres matronae in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
quo uires scẽ ȩccłiȩ consistunt suggero. ut
quia euse bius metͦpolitanꝰ nr̃ decessit ha
geras ut illũ illi loco p̾ficiat. cuiꝰ doctrina
& sc̃itas cet̾is sit uite forma. Hunc autẽ
filium p̃sentem beatissime potestati ur̃ȩ
ꝑ omĩa cõmendo. & tam de his quȩ hic sug¬
gessimꝰ. quã etiam de his que supͣ questi
fumus. eloquio ur̃o ꝑ eum illustrari mere¬
amur

Expanded text:
quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggero ut quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggero ut quia Eusebius noster metropolitanus decessit, hageras ut utilem illi loco praeficiat, cujus doctrina et sanctitas caeteris sit vitae forma. Hunc autem filium praesentem beatissimae potestati vestrae per omnia commendo, ut tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
dedis uenie. quodq diligebas ꝗͣ libet ĩme¬
rito ñ iusseris reꝓbare: qͥa ignominiosũ ual¬
de iudetur acuile. si nec dum saciatꝰ quis
caritate abeo quẽ amabat uideat᷑ recedere.
Obseqͥo autẽ meȩ seruitutis dependo tura sa-¬
lutis. & q̃so piecatẽ scissime ur̃ȩ potestatis ut
ꝓme orare digneris: qͣtinus cotidie flucuan¬
tem aĩe meȩ nauẽ tuo int̾cessu lucreris. & ad
portũ ȩt̃ni gaudii & tͣnquillitatis deducas
erutam amiseriis & abscandał. Dulce mͥ fuit
diu ad te loqͥ qͣsi corã positus uultũ tuȩ¬
uiderẽ faciei: ideo nec u̾bositatẽ caui. & te¬
meritatẽ fortassis incurri. S aut ħ aut aliud
ag̾ẽ debui. tantũ ut ꝙ noluisti ꝑ humilita¬
tem: saltem tribuas ꝑ tumultuantẽ imꝓbita¬
rit sͥ imputet: quȩ tantũ amat ut timorẽ
tollat. Nam ꝑfecta caritas. foras mittit ti¬
morẽ. Speciali qͦ grã fretꝰ. speciali dño in

Expanded text:
dederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immedederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur ac vile, si necdum satiatus quis charitate, ab eo quem amabat invenitur secedere. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso pietatem sanctissimae vestrae potestatis, ut pro me orare digneris: quatenus quotidie fluctuantem animam in malis tuo intercessu lucreris, et ad portum tranquillitatis aeternae deducas erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, quasi coram positus vultum viderem tuae faciei, ideo nec verbositatem cavi et temeritatem fortassis incurri. Sed aut hoc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti per humilitatem, saltem tribuas per tumultuantem improbitarit, sibi imputet quae tantum amat, ut timorem tollat. Nam perfecta charitas foras mittit timorem. Speciali quoque gratia fretus speciali domino, in
Abbreviated transcription (Latin):
siqͣ minꝰ humiliter aut utiliter pociꝰ effudi
quã dixi. cuncta q̃so benigne suscipias
cuncta ignoscas: cuncta ores. ut ds̃ ignoᷤᷤ¬
cat. Ergo & hoc notesco. libros ethimolo¬
giar̃ qͦs ate dño ineo posco. & si detrunca¬
tos corososq iam a multis haberi. in ro¬
go ut eos mͥ. transcͥptos. integros. emen¬
datos & bene coaptatos dignemini mitte¬
re: ne raptus auiditate in ꝑu̾sa. cogar
uitia ꝓu̾tutib ab aliis sum̾e. Ego autẽ
opto qͣuis nulliꝰ egeas. & ultronee dicant᷑
pudere mercedes. ut dignatio ur̃ȩ benig-¬
nitatis imꝑet nob̃ in id quod possumꝰ & ua¬
mͥ questiones de sacͥs diuinisq paginis. qͣr
mͥ expositionẽ cordis ur̃i lum̃ aꝑiret: si ta¬
men & nob̾ iuberes. splendore diuine le¬
gis obscura reserare. Nec si ista q̃ peto ꝑͥ-¬
ceꝑo: de iłł silebo. S uiã reseras capiende fidu¬
ciȩ: cum in hac pͥma fronte ũ me ꝯfoderis
stimulis uerecundie & ignauie meȩ locũ

Expanded text:
si qua minus humiliter, aut inutiliter potius effudi quam dixi, cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta ores, ut Deus ignoscat. Ergo et hoc notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino meo posco, etsi detruncatos corrososque, jam a multis haberi 11. Inde rogo ut eos mihi transcriptos integros, emendatos et bene coaptatos digneris mittere, ne raptus aviditate in perversum cogar vitia pro virtutibus ab aliis sumere. Ego autem opto, quamvis nullius egeas, et ultroneae dicuntur putere merces, ut dignatio vestra benignitatis imperet nobis in id quod possumus et vamihi quaestiones de sacris divinisque paginis, quarum mihi expositionem cordis vestri lumen aperiret, si tamen et nobis jubes resplendere, et divinae legis obscura reserare. Nec si ista quae peto percepero, de illis silebo, sed viam reseras capiendae fiduciae, cum in hac prima fronte non me confoderis, stimulis verecundiae, et ignaviae meae locum
Abbreviated transcription (Latin):
his honorẽ habundantiorẽ cͥcũdamꝰ &
que inhonestiora st̃ nr̃a : maiorẽ hñt¬
honestatẽ. Sic itaq cͤator nr̃. ac dispensa¬
tor cuncta modãt᷑ ut cũ in altero alt̾i
dona diuina que in se ñ ꝑcepit possiden¬
da tͥbuuntur: caritas cumuletur. Deniq
tc̃ bene multi formis gr̃ã dispensat᷑. qnͣ
acceptũ donũ & eis qͥ ħ ñ hñt creditur:
qñ ꝓpt̾ eũ cui impendit᷑ datũ putatur.
Hapłi capitulũ a nob̃ in parte p̾missum
optime nouit prudentia scĩtatis ur̃e
huic rei congrue  totũ. & qͥcqͥd sũmatim
tetigi te ꝓculdubio meliꝰ nosse latet nul¬

Expanded text:
 abundantiorem circumdamus, et quae inhonestiora sunt nostra, majorem honestatem habent. Sic itaque Creator noster ac dispensator cuncta dispensat, ut cum in altero alteri dona divina quae in se non percipit possidenda tribuuntur, charitas cumuletur. Denique tunc bene multiformis gratia dispensatur, quando acceptum donum et eis qui hoc non habent creditur, quando propter eum cui impenditur datum putatur. Hoc Apostoli capitulum a nobis in parte praemissum, optime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum, et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius latet nul
Abbreviated transcription (Latin):
ti das: tantille mercedis fructũ repor¬
tas. Sĩ uͦ ñ habenti tribuis. p̃ceptis euã¬
gelicis satisfacis: ut reddatur tͥ in retͥ¬
butione iustoꝵ. Proinde & ego remorde¬
illam ad ministrare sicut boni dispensa¬
tores multiformis grẽ dĩ. atq unicui¬
q sic̃ diuisit ds̃ memsurã sidei :¬
in una ꝯpage m̃broꝵ debet eam
oꝑat᷑ unꝰ atq idem sp̃s: diuidens singuł
ꝓ uet uult. S ad unũ ac peculiare subsi
tem scilicet amicam amicitie destitutis:
ac nulla m̃broꝵ honestoꝵ grã decoratis.
Iccirco audi uocẽ meã tot inter iacẽtib
t̃ris. redde qͦd debes. Nam serutis es: seruꝰ¬
nr̃m. & quã nr̃i causa tͥ collatam ꝑsentiᷤᷤ
grãm. sitientib animis scientieq fame
cruciatis imꝑtiri non dedigneris. Non
solũ saltem pes qui adiniuncta discur¬
rens possim aluo eccłiȩ membroꝵ scilicet
iudici obedientiȩ discursu parere. nec
pͥncipatui capitis imꝑanti obseqñdo pla¬

Expanded text:
ti das, tantillae mercedis fructum reporti das, tantillae mercedis fructum reportas. Sin vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeillam administrare, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei; atque unicuique sicut divisit Deus mensuram fidei in unam compagunus, atque idem spiritus dividens singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac peculiare subsidtem scilicet amicam amicitia destitutis, ac nulla membrorum honestorum gratia decoratis. Idcirco audi vocem meam tot interjacentibus terris. Reddenostrum, et quia nostri causa tibi collatam praesentis gratiam, sitientibus animis scientiaeque fame cruciatis impertiri non dedigneris. 8. Non sum saltem pes, qui ad injuncta discurrens possim alvo ecclesiae, membrorum scilicet judici, obedientiae discursu parere, nec principatui capitis imperanti obsequendo pla
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceꝑis libenter sufferre insipientẽ. Quam¬
obrẽ accipe clamores calumpnie. Cur
rogo talentoꝵ distributionẽ & cibarioꝵ
dispensationẽ tibi creditã. hucusq re¬
tentas: Iam solue manu. imꝑti ce fame¬
licis: ne inopia ꝑeant famis. Nosti quid
creditor ueniens reposcat ate. Non mi¬
nuet᷑ tͥ. quicqͥd dederis nob̃. Memor esto
paruis panib multitudinẽ satiatam. &
suꝑasse reliquias fragmentoꝵ magnitudi¬
nẽ panum. An putas donũ tͥ collatũ. ꝓ
de cõmuni tantũ in culpabilit̃ gaudere
scias: Nam cũ tͥ ds̃ & echonomiam
thesaun sui & diuitiarũ salutis sapien¬
tiȩ & scientie cen̾e concesserit. cur lar¬
ga manu non effundis quod dandoͣ mi¬
nuis: An eum in membris suꝑni ca¬
ni capitis unꝰquisq quod non accepit
sic in altero possideat ut alt̾i quod ht̃
possidendum sciat. tu forsitan ideo no¬
bis parcus existis. quia qͦd mutue a
nob̾ resumas ñ inuenis: S si haben¬

Expanded text:
praeciperis libenter sufferre insipientem. Quampraeciperis libenter sufferre insipientem. Quamobrem accipe clamores calumniae. Cur rogo talentorum distributionem et cibariorum dispensationem tibi creditam hucusque retentas? Jam solve manum, impertire famliis, ne inopia pereant famis. Nosti quid creditor veniens reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragmentorum magnitudine panum. An putas donum tibi collatum pde communi tantum inculpabiliter gaudere scias? Nam cum Deus tibi oeconomiam sui thesauri et divitiarum, salutis, sapientiae et scientiae tenere concesserit, cur larga manu non effundis quod dando non minues? An cum in membris superni capitis unusquisque quod non accepit sic in altero possideat ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitan ideo nobis parcus existis, quia quod mutuo a nobis resumas non invenis? Sed si haben
Abbreviated transcription (Latin):
meas litt̾as int̾cidisse: aliaq multa oppo¬
nis. Ad hanc usq diem ꝑuenimꝰ. & sine
petitionis effectu manemꝰ. Ob ħ & ego u̾tã
p̃ces inquerelam. ut qͦd supplicatione neqͥ¬
ui: uł calumpniis lacessendo ualeam
adipisci. Sepe namq solet mendico ꝓdes¬
se uociferatio. Quo circa. cur queso te dñẽ¬
mi. si ñ tribuas quod rogaris: unũ scias
non dimittã quasi fingens me nolle negata:
s querã. & instant̾ querã quousq aut
accipiam aut eliciam. piissimo redempto¬
re iubente. querite & inuenietis & adici¬
ente: pulsate & aꝑietur uob̃. Quesiui
& quero. etiam pulso: uñ & clamito ut
aꝑias. Nam hꝰ me argumenti solatur
inuentio. quia qui contẽpsisti postulan¬
tem. exaudies forte calumpniantẽ. Hinc
& ego scientia tua igero. nec stulta iacta¬
tione noui aliquid sugge̾re. Insipiens ꝓ¬
fecto p̾sumo. ñ tam̃ erubesco imꝑitus diser¬
tissimo loqui: apłici memor p̃cepti. quo

Expanded text:
meas litteras intercidisse, aliaque multa oppomeas litteras intercidisse, aliaque multa opponentes, ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam, ut quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valeam adipisci. Saepe namque solet mendico prodesse vociferatio. 3. Quocirca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, non dimittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousque autem accipiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite, et invenietis, et adjiciente: pulsate, et aperietur vobis . Quaesivi, et quaero, etiam pulso. Unde et clamito, ut aperias. Nam hujus argumenti me consolatur inventio, quia qui contempsisti postulantem, exaudies forte calumniantem. 4. Hinc et ego scienti tua ingero, nec styli jactatione novi aliquid suggerere insipiens perfecto praesumo. Nec tamen erubesco imperitus disertissimo loqui, apostolici memor praecepti, quo
Abbreviated transcription (Latin):
electo ysidoro epoꝵ sũmo: braulio
seruus inutilis seruoꝵs dĩ. Solet repleri
leticia interior ac spũał hõ: cũ inquisiti¬
one sungitur amantis. Ob id uelle meũ
est mi dñe reuerentissime Nisi culparũ
mearũ mat̾ia obsistat: & benigne te inqͥ¬
sitionẽ meã amplecti & querelar̃ calũpni¬
am patienter acciꝑe Utrumq enĩ ago.
& officium inquisitionis ꝑsoluo: & tibi
contra te causarũ mearũ necessitates di¬
rigo. Quod ut benignissime auditui tuo
ad mittas. in ingressu huiꝰ dictationis por¬
rũ ÷ int̾cessio. cũ lacͥme non sint signa ca¬
lumpnie. & tñ sint ordo & lacͥmabiles calũp¬
ne. & calumpniabiles lacrime: s utrũq
ꝓ licentiosa a moris p̃sũptione: ñ autẽ ꝓ
arrogantie temeritate. S iam causam exor
originũ postulasse. & uario diu̾soq modo
& p̃sentẽ me frustratum ẽe. & absenti nicħ¬
uos inde rescripsisse: s subtili dilatione mͦ
necdũ eẽ ꝑfectos. mͦ necdum scriptos. mͦ

Expanded text:
electo Isidoro episcoporum summo Braulio servus inutilis sanctorum Dei. Solet repleri laetitia homo interior ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis: ob id velle meum est, mi domine reverentissime, nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumniam patienter accipere. Utrumque enim ago, et officium inqcontra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis porrum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint, opto, et lacrymabiles calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosa amoris praesumptione, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed jam causam exordOriginum postulasse, et vario diversoque modo praesentem vos me frustratum esse, et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo necdum esse perfectos, modo necdum scriptos, modo
Abbreviated transcription (Latin):
lulligo & huic similia: ex quib ut supra
diximꝰ multa quodam naturȩ intellectu
ordinem tempoꝵ suoꝵ agnoscunt. quȩdã
uͦ in suis locis sine mutatione uagantur.
In piscib autẽ feminis aliȩ cominixtio¬
ne masculi concipiunt & pariunt catulos
nunt oua sine masculi susceptione concep¬
ta. quȩ idem insequens sui seminis iactu
ꝑfunduntur. & quȩ hoc munere fuerint
afflata. generabilia siunt. quȩ uͦ ꝑfusa ñ
fuerint: sterilia ꝑseuerant aut putrescunt.

Expanded text:
loligo, et huic similia. Ex quibus multaloligo, et huic similia. Ex quibus multa multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catulosnunt ova sine masculi susceptione concepta, quae iterum insequentis sui seminis jactu perfunduntur: et quae hoc munere fuerint afflata, generabilia fiunt: quae vero perfusa non fuerint, sterilia perseverant aut putrescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi cerucem fingam iinteo. id ẽ extergam.
gebatur. Animal autẽ eẽ docetur eruore in¬
herente petris U̾ndde & dum absciditur: san¬
guinẽ remittit. Nam alia sunt iriuentia in
aquis &. discurrunt ut pisces. alia quȩ staut
fixa. ut ostreȩ. icinus. sfungiȩ. Ex his alias
mares dici esqͦd tenties sint sistulȩ. spissioresq
alias feminas quȩ maiorib fistulis ac ꝑpetu¬
is sunt: alias auriores quas greci appellant
tragos.& nos ircosas dic̃e possumꝰ obasꝑitatẽ
sui. Mollissimũ genus earum penicillȩ uocan¬
tur. eoqͦd aptȩ sint ad oculoꝵ tumores. &
ad extergendas lippititudines utiles. Can¬
didȩ sfungiȩ cura fiunt. ꝑ estatẽ enĩ ad so¬
lem sternuntur: & sicut cera punica can¬
dorem bibunt. Animaliũ omniũ inaqͥs
uiuentium nomina centum quadraginta
rum serpentium communiũ terrȩ & aqͦ¬
& caneroꝵ. concarum. locustarum. pelori¬
dum. polippoꝵ. solearum. lacertoꝵ ut

Expanded text:
tibi cervicem fingam linteo, id est extergam. tibi cervicem fingam linteo, id est extergam. nguis,' id est extergebatur. Animal autem esse docetur cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas Graeci appellant τράγους, et nos hircosas dicere possumus ob asperitatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitdidae spungiae cura fiunt. Per aestatem enim ad solem sternuntur, et, sicut cera Punica, candorem bibunt. Animalium omnium in aquis viventium nomina centum quadraginta eribus, serpentium communium terrae et aquae, cancrorum, concharum, locustarum, poleridum, polyporum, solearum, lacertorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio sanitatis potestates herbarum etiã
nom̃ traxit. quẽ uulgus ericium uocat. cuiꝰ
testula duplex. spinis aculeata in modum
castanearun. quando adhuc oꝑtȩ de arbo¬
rib cadunt. Caro eiꝰ mollis & minio similis.
Uris tribꝰ modis dr̃. & testudo. ac peloris. &
conclea. Nam & qͦd edimus & ubi caro inost:
utrimq dicitur pelorus. Ranȩ agarruli¬
tate uocatȩ. eoqͦd circa genitales strepunt
paludes. & sonos uocis importunis clamo¬
rib reddunt. Ex his quȩdam aquaticȩ di¬
cuntur. quȩdam palustres. quędam rubetȩ:
diores cunctarum.
Aliȩ calamites uo cantur. qm̃
inter harundines fruticesq uiuunt:¬
minimȩ omaã & uiridissimȩ. mutȩ & sine
uoce sunt. Egredulȩ. ranȩ paruȩ in sices ul¬
agtis morantes. unde & nuncupatȩ Negãt
quidam canes latrare. quib iosfa rana ui¬
ua fuerit data. Sfungia a fingere id⁊ nctida¬
re o extergere dicta. Astamiꝰ. Accedo ad teiut

Expanded text:
auxilio sanitatis potestates herbarum etiam auxilio sanitatis potestates herbarum etiam nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio similis, †uris† tribus modis: ut testudo ac peloris et cochlea. Nam et quod edimus et ubi caro inest utrumque dicitur peloris. Ranae a garrulitate vocatae, eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonos vocis inportunis clamoribus reddunt. Ex his quaedam aquaticae dicuntur, quaedam palustres, quaedam rubetae, vunt, grandiores cunctarum. Aliae calamites vocantur, quoniam inter arundines fruticesquminime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rane parve in agris agris morantes; unde et nuncupatae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius 415: Accedo ad te, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mi manipulo alligatis. om̃s qui ibi sunt
scorpiones. ad eum locum coituros. Duo st̃
autẽ genera cancroꝵ. fluuiales & marini.
Ostrea dicta ẽ atestis. quib mollities int̾ior
carnis munitur. Greci enĩ testam ostrea uo¬
cant. Ostrea autẽ neutro. carnes eiꝰ femini¬
reges inuenit᷑ & inlittorib quasi uilis iacenꝰ.¬
boreas angusta absede pelori. Ungues a simili¬
tudine humanarum unguium dictȩ. Testuloꝰ
dictus. eo qͦd tegmine teste sit adoꝑtus: in ca¬
mere modum. Dunt autẽ quatuor genera.
t̃restres. maritimȩ. lutariȩ. id ÷ in ceno &. palu¬
dib uiuentes. Quartum genꝰ fluuiatiles que
in dulci aqua uiuunt. Tracdunt aliqui quos
ineredibile est. tardiꝰ ire nauigia cestuaiis
dextrum pedem uehentia. Testudo uiscerib
pasta serpentis. cum uenenum aduerterit
sibi surreppe origano medicinam suȩ salutiꝰ
exercet. & cum sit uolutabris palustrib mer¬
sa. curare se tam̃ ꝓpͥo nouit antidoto. certoq

Expanded text:
mi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, mi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, scorpiones ad eum locum coituros. Duo sunt autem genera cancrorum: fluviales et marini. Ostrea dicta est a testa quibus quae mollities interior carnis munitur. Graeci enim testam ostrea cant. Ostrea autem neutro, carnes ejus feminireges inueniuntur, ea. litoribus quasi meridiano iacenBoreas angusta ab sede Pelori. Ungues a similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus, eo quod tegmine testae sit adopertus in camerae modum. Sunt autem quattuor genera: terrestres, maritimae, lutariae, id est in caeno et paludibus viventes; quartum genus fluviales, quae in dulci aqua vivunt. Tradunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia. pasta serpentis, cum uenenum aduerterit sibi serpere, origano medicinam suae salutis exercet et, cum sit uolutabris palustribus mersa, curare se tamen proprio nouit antidoto certoque
Abbreviated transcription (Latin):
nem quasi concłȩ. Conearum multa
genera sunt: inter quas & margaritife¬
rȩ quȩ eceloȩ dicuntur. in quarum car¬
ne p̾ciosus calculus solidatur. de quibus
tradunt hi qui de animantium scripsere
naturis eoqͦd nocturno tempore littora
appetunt. & ex cȩlesti rore margaritũ con¬
cipiunt: unde & eceloe nominant᷑. Muricȩ
conelea ẽ maris. dicta ab acumine & asꝑi¬
tate. quȩ alio nomine conchilium nonri¬
natur. ꝓpt̾ qͦd circumcisa ferro lacrimas
purpurei coloris emittat: ex quib purpu¬
ra tinguitur. & inde ostrum appellatum.
qͦd hȩc tinctura ex testȩ humore elicitur
Cancros uocari. quia concȩ sunt crura ha¬
bentes: in unica ostreis animalia. Eoꝵ enĩ
carnib uitiunt miro ingenio. Nam quia
ualidam testam eiꝰ aꝑire non potest: explo¬
rat quando ostrea claustra testarum aꝑiat.
Cunc cancer latenter la pillum inicit. atq
impedita conclusione ostreȩ carnes erodit.
Tradunt quidam decem cancris cũ occi

Expanded text:
nem, quasi conchleae. Concharum multa nem, quasi conchleae. Concharum multa genera sunt; inter quas et margaritiferae, quae †oceloe† dicuntur, in quarum carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi qui de animantium scripsere naturis eo quod nocturno tempore litora appetant, et ex caelesti rore margaritum concipiunt; unde et †oceloe† nominantur. Murex cochlea est maris, dicta ab acumine et asperitate, quae alio nomine conchilium nominatur, propter quod circumcisa ferro lacrimas purpurei coloris emittat, ex quibus purpura tingitur: et inde ostrum appellatum quod haec tinctura ex testae humore elicitur. Cancros vocari, quia conchae sunt crura habentes: inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio; nam quia valida testa eius aperiri non potest, explorat quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum inicit atque inpedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt q
Abbreviated transcription (Latin):
ginquo uł si hasta uirgaq attingatur
quanuis p̃ualidos lacertos tor pescere.
qualibet ad cursum ueloces alligari pe¬
des. Tanta enĩ uis eius est: ut etiam aura
corporis fui afficiat membra. Sepia dr̃.
quia sepib int̾clusa faciliꝰ capitur. inco¬
eundo obscenum genus. Ore eñi concipit
sicut iuꝑa. cuiꝰ atramenti tanta uis est.
ut lucernȩ additum ethiopes uideri ab¬
alto pͥori lumine quidam tradant. Lul¬
ligo. Tradunt in occeano mauritanie
non ꝓcul alixo flumine tantam multi¬
titudinẽ lulliginum euolare ex aqua.
ut etiam naues dimergere possint.
Concȩ & concleȩ hac ex causa uocatȩ.
quia deficiente luna cauantur. id ÷ eua¬
cuantur. Om̃iũ enĩ clausoꝵ maris ani¬
malium atq concarum incremento
lunȩ membra turgescunt. defectu eua¬
cuant᷑. Luna cũ in augm̃to fuerit auget humorẽ.
cum uero in defectu uenerit humores mintũt᷑
potionis nom̃ ẽ: coneleȩ uͦ ꝑdiminutio¬

Expanded text:
ginquo, vel si hasta virgaque adtingatur, ginquo, vel si hasta virgaque adtingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces alligare pedes.' Tanta enim vis eius est ut etiam aura corporis sui adficiat membra. Sepia dicitur, quia sepibus interclusa facilius capitur: in coeundo obscenum genus; ore enim concipit sicut vipera. Cuius atramento tanta vis est ut lucernae addito Aethiopas videri ablato priori lumine quidam tradant. Lulligo. Tradunt in Oceano Mauretaniae, non procul a Lixo flumine, tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua ut etiam naves demergere possint. Conchae et cochleae hac ex causa vocatae, quia deficiente luna cavantur, id est evacuantur. Omnium enim clausorum maris animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores minuuntur; positionis nomen, cochleae vero per diminutio
Abbreviated transcription (Latin):
co marinꝰ aculeos in brachiis habet ad cau¬
dam spectantes. qui dum ꝑcusserit. qqͣ ferit
uenenũ fundit. unde & uocatus. Murenã
greci mirinam uocant. eoqͦd complicet se
in circulos. Hanc feminini tantum sexus¬
ẽẽ tradunt & concipere a
serpente. Obid apiscatorib tan¬
quam aserpen. te sibilo euocatur
& capitur. Ictu autẽ sustis difficulter
int̾imitur. ferula ꝓtinus. Animã in cau¬
da habere certum est: nam capite ꝑcusso
uix eam int̾imi. cauda statim ex animari.
pes. plurimos enĩ nexus habet᷑. Iste ingeni¬
osus hamum appetens brachiis complecti¬
tur ñ morsu. nec prius dimittit quã escã
tram nactus affigitur ei. atq eiꝰ nebulosũ
terga obductus plurimos piscium sine
ulla suspicione fraudis allapsos. dũ non
notam p̾cauent & saxum opinantur cas¬
sibsi  furtiuȩ artis meludit: & sic quodam
eo qͦd corpus torpescere faciat: si eam qͥsq
indico mari torpedo etiam ꝓcul & e lon¬

Expanded text:
co marinus aculeos in branciis habet ad cauco marinus aculeos in branciis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum fundit: unde et vocatus. Murenam Graeci minanam vocant eo quod complicet se in circulos. Hanc feminini tantum esse sexus tradunt et concipere a serpente. Ob id a piscatoribus, tanquam a serpente, sibilo vocatur et capitur: ictu autem fustis difficulter intda habere certum est. Nam capite percusso vix eam interimi, cauda statim exanimari. pes; plurimos enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens brachiis complectitur, non morsu; nec prius dimittit quam escam tram nactus, affigitur ei, atque ejus nebuloso terga obductus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum nota non praecavent, et saxum opinantur,sibus furtivae artis includit, et sinu quodam eo quod corpus torpescere faciat, si eam quisque Indico mare torpedo etiam procul et e lon
Abbreviated transcription (Latin):
s tantũmodo ad ħerendo. Huns latii mo¬
ram appellauerunt. eo qͦd cogat state nauigiaora¬
noscopus uocatur. ab oculo quem in capite ha¬
bet. a quo semꝑ supra intendit. Milago nomi¬
natus. quia euolat suꝑ aquam. Quotiens au¬
tem cernitur extra a quam uolttans: tem pes¬
tates iritari.Squatuis dictus quod sit squa¬
mis acutus: unde & eiꝰ cute lignum politur.
Ciuritas syriȩ quȩ nunc tyrus dr̃. olim sar¬
ra uocabatur apisce quodam qui illic ha¬
buncdat quem lingua sua sar appellant:
ex quo diriuatum ÷ huius similitudinis
pisciculos sarras sardinasq uocari. Allec
pisculus adliquorem salxamentoꝵ idone¬
us: unde & nuncupatus. Nforꝰ pisciculus.
qui ꝓpt̾ exiguitatẽ hamo capi non potest.
Anguillȩ similitudo anguis nom̃ dedit.
adeo lenis est: ut quanto fortius. presseris.
tanto citius elabatur. Ferunt autẽ orien¬
tis fluuium gangen anguillas tricenis pe¬
dib gignere Anguillȩ uino necate. qui
ex eo biberint tedium uini habent. Dra¬

Expanded text:
 tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute lignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo derivatum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae simita lubrica est ut quanto ftanto citius elabatur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae: qui ex eo biberint, taedium vini habent. Dra
Abbreviated transcription (Latin):
habitatrix. Columbȩ dictȩ. qͦd edꝵ colla
ad singulas conu̾sationes colores mutent.
aues mansuete. & in hominũ multitu¬
dine conuersantes. ac sine felle: quas
antiqui uenerias nuncupabant eo qͦd
nidos frequentent. & oscło amorẽ conci¬
pellatur. quod comes sit castitatii. Nam
dicitur qͦd amisso corporali consortio so¬
litaria incedat. nec carnalem copulam

Expanded text:
habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam
Abbreviated transcription (Latin):
ideoq uocatur accipit̃ id ẽ raptor. Unde
pullos suos impios eẽ. Nam dũ uicđint
eos posse temptare uolatus. nullas eis pre¬
bent escas. s uerberant pennis & apido
p̾cipitant: atq adhuc teneros compellunt
ad p̾dam. ne forte adulti pigrescant. Ca¬
pus italica lingua dr̃ a capiendo. Hunc
nr̃i falconem uocant. qͦd incuruis digitis
sit. Miluus mollis & uirib & uolatu. qͥsi
mollis auis. unde & nuncupatus. rapaciꝰ¬
simus tam̃. & semꝑ domesticis auib insi¬
diatur. Ossifragꝰ uulgo appellatur auis
quȩ ossa ab alto dimittit & frangit. unde
&s a frangendo ossa nom̃ accepit. Turtur
de uoce uocatur. auis pudica. & semꝑ in
montium iugis & in desertis solitudini¬
bus commorans. Tecta enĩ hominum
& conu̾sationẽ fugit. & cõmoratur in
siluis: quȩ etiam hieme de plumata in
truncis arboꝵ concauis habitare ꝑhi¬
betur. Cuiꝰ e contrario columba hospi¬
cia humana diligit. domoꝵ blanda semꝑ

Expanded text:
ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde pullos suos inpios esse; nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur in silvis. Quae etiam hieme deplumata in truncis arborum concavis habitare perhibetur. Cuius e contrario columba hospitia humana diligit; domorum blanda semper
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nullũ autẽ animal ita odorẽ homi¬
nis sentit ut anser. Unde & clangore eiꝰ
galloꝵ ascensꝰ incapitolio deprehensus
est. Fulica dicta qͦd caro eiꝰ leporinam sa¬
piat. Lagos enĩ lepus dr̃. unde & apud
grecos lagois uocatur. Est autẽ auis stag¬
nensis. habens nidos inmedio aquȩ uł
in petris qͦs aquȩ circundant. maritimoq
semꝑ delectatur ꝓfundo. quȩ dũ tempesta¬
tem ꝑsenserit. fugiens in uado ludit. Mer¬
gus ab assiduitate mergendi nom̃ habet.
Sepe autẽ demisso imꝑfundum capite
aurarum signa sub fluctib colligunt. et
p̃uidentes equoris tempestatẽ. cũ clamo¬
re ad litt᷑a tendunt. Nam in pelago iam
grauissimã eẽ tempestatẽ cum ad littora
mergi confugerint. Accipiter auis. ani¬
mo plꝰ armata qũã ungulis. uirtutem
maiorem in ninore cor pore gestans. Hic
ab accipiendo id ÷ capiendo nom̃ sumpsit.
Est enĩ auis rapiendis aliis auib auida.

Expanded text:
tur. Nullum autem animal ita odorem homitur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser; unde et clangore eius Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. Fuliga dicta, quod caro eius leporinam sapiat; λαγώς enim lepus dicitur, unde et apud Graecos λαγώς vocatur. Est autem avis stagnensis, habens nidos in medio aquae, vel in petris quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem praesenserit, fugiens in vado ludit. Mergis ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit. Saepe autem demisso in profundum capite aurarum signa sub fluctibus colligunt, et praevidentes aequoris tempestatem cum clamore ad litora tendunt. Nam in pelago iam gravissimam esse tempestatem, cum ad litora mergi confugerint. Accipiter avis animo plus armata quam ungulis, virtutem maiorem in minori corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida,
Abbreviated transcription (Latin):
martiꝰ. nam alia est pica. Pauo nom̃ desono
uocis habet cuiꝰ caro tam dura ÷ ut putre¬
dinem uix sentiat. nec facile coquatur.
De quo quidam sic ait. Miraris quotiens
geminantes explicat alas. si potes hunc seus
tradere dura coco. Fasianꝰ afaside insula
greciȩ unde pͥmũ asportatꝰ ẽ appellatꝰ. Cesta¬
sum transportata carina. Ante mͥ notum
nil nisi falsis erat. G allus a castratione
uocatus. Inter cȩtãs enim aues huie soli
testiculi ad imuntur. Ueteres autẽ abscisoᷤᷤ
gallos uocabant. Sicut autẽ aleone leena.
& adracone dracena: ita agallo gallina.
Cuiꝰ membra ut ferunt quidam si auro
li quescenti misceantur consumi. Amanꝰ
ab assiduitate natandi aptum nom̃ accepit.
Ex quo genere quȩdam germanȩ dicunt᷑.
qd̾ plus cct̾is nutriant. Anseris nom̃ ananꝰ
dedit ꝑdiriuationẽ uł asimilitudine. uł qͦd
& ipsa natandi frequentiam habeat. Ista
uigilias noctis assiduitate clangoris testa¬

Expanded text:
Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic ait Mart. 13, 70: Miraris, quotiens gemmantes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. Testasum transportata carina: ante mihi notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus ceteris nutriant. Anseri nomen ans dedit per derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipsa natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testa
Abbreviated transcription (Latin):
nefas hȩx credere. ut ds̃ consilia sua corni¬
cib mandet. His inter multa auspicia
tribitunt etiam pluuias portendere uo
plumã uocat imꝓbat uoce. G ragulos
agarrulitate nuncupatos. ñ ut quidam
uolunt ꝓeoqͦd gregatim uolent: cum
sit manifestum ex uoce eos nuncupari. Est
enĩ loquacissimũ genus. & uocib impor¬
tunum. Picȩ quasi poeticȩ. qͦd u̾ba indis¬
crimine uocis expͥmant ut homo. Pramoᷤᷤ
enĩ arboꝵ pendulȩ importuna garrulita¬
te sonantes. & si linguas insermone neqͤ¬
unt explicare: sonum tam̃ humanȩ uo¬
cis imitantur. De qua congrue quidam
me non uideas. ẽẽ negabis auem. Picus apico
saturni filio nom̃ sumpsit. eoqͦd ea in auspi¬
ciis utebatur. Nam ferunt hanc auem qͥd¬
dam hab̾e diuinũ. illo indicio. qͦd in quacũq
arbore nidificauerit. clauusn uł quicquid
aliud fixum diu herere non potest. quin
statim excidat ubi ea insederit. Iste ÷ picuꝰ

Expanded text:
nefas haec credere ut Deus consilia sua corninefas haec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huius inter multa auspicia tribuunt etiam pluvias portendere vocpluviam vocat inproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur. De qua congrue quidam me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio quod in quacumque arbore nidificaverit, clavum, vel quidquid aliud fixum, diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc autẽ insula eretensis non habet. &
si ueniat aliunde statim moritur. Noctua
autẽ ñ est bubo. Nam bubo maior ẽ. Ni¬
cticorax ipsa ẽ noctua. quia noctem amat.
Est enĩ auis lucifuga. & solem uidẽ ñ patit᷑.
Strix noctuna auis. habens nom̃ de sono
uocis. Quando enĩ clamat: stridet. De qͣ
na queruntur. Hȩc auis uulgo ãma dicit᷑
ab amando paruulos: unde & lac p̾bere
fertur nascentib. Coruus siue corax nom̃
a sono gutturis habet qͦd uoce coracinet.
Fertur hȩc auis qͦd editis pullis escam ple¬
ne non p̾beat. priusquam in eis ꝑ pennarũ
nigredinem similitudinẽ ꝓprii coloris ag¬
noscat. Postquam uͦ eos tetros plumis aspe¬
xerit. in toto agnitos habundantiꝰ pascit.
Hic prior incadaueribꝰ oculum petit. Cor¬
nix annosa aiis apud latinos greco nomi¬
ne appellatur. quã aiunt ariges hominũ
curas significationibꝰ agere. insidiarum
uias monstrare. futura p̃dic̾s. Magnũ

Expanded text:
Hanc autem insula Cretensis non habet; et Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De quana queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum
Abbreviated transcription (Latin):
simile. ñ tam uoce resonans quã stridore.
speciȩ quoq uolatilis simul & quadrupes¬
def. quod in aliis auib reꝑiri non solet.
Luscinia auis inde nom̃ sumpsit. quia
cantu suo significare solet diei surgentis
exortum: quasi lucenia. E adem & acre¬
aula. De qua cicero in prognosticis. ꝓ ma
turinos exercet a credula cantus. Ulula
nominata. Cum enim clamat: aut flecũ
imitatur aut gemitum. Unde apud au¬
gures si lamentetur tristiciam. tacens
ostendere fertur ꝓsꝑitatem. Bubo asono
uocis compositum nomen habet. auis fera¬
lis. onusta quidem plumis. s graui semꝑ
detenta pigritiȩ. in sepulchris die noctuq
uersatur. & semꝑ cõmorans incauernis.
ri nuntia luctus ignauus bubo dirum
mortalib omen. Deniq apud augures
malum portendere fertur. Nam cũ in ur¬
be uisa fuerit: solitudinem significari di¬
& ꝑdiem non possit uide. Nam exorto
splendore solis. uisus illius hebetat᷑.

Expanded text:
simile, non tam voce resonans quam stridore; simile, non tam voce resonans quam stridore; specie quoque volatilis simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicero in Prognosticis frag. 6: Et matutinos exercet acredula cantus. Ulula nominata; cum enim clamat aut fletum imitatur aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur tristitiam, tacens ostendere fertur prosperitatem. Bubo a sono vocis conpositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. ri nuntia luctus, ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significare diper diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius hebetatur.