comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Se se aperit fessis et nascitur altera moles
Unde nec edomitos exsudatosq labores
Respexisse libet tanta formidine plena
Exterrent repeuta oculis atq una pruine
Canentis quacunq datur ꝑmiutere uisus
Ingeritur facies medio sic nauta ponto
Cum dulcis liquit terras & inania nullos
Inuenuit uentos securo carbasa malo¬
Immensas prospectat aquas ac uita profundis
E quorib fessus renouat sua lumina caelo
Iamq superclades atq importuna locoꝵ
Illuuie rigideq come squalore perenni
Norrida semiferi promtĩt e̾rupil ora
Atq effusa cauis exesi punicis atris
Alpina inuadit manus assucto q uigore
Per dumos notasq niues atq iuia pernix
Clausum mõtiuagis infestat cursib hoste
Mutaturiam forma locis hic sanguine multo
Infecte rubuere niues hic nescia uci
Paulatim glacies cedit tepefacta cruore
Dumq premit somipes duro uestigia cornu
Ungula perfossis hesit compressa pruinis

Expanded text:
sese aperit fessis et nascitur altera moles, sese aperit fessis et nascitur altera moles, unde nec edomitos exudatosque labores respexisse libet: tanta formidine plana exterrent repetita oculis, atque una pruinae canentis, quocumque datur permittere uisus, ingeritur facies. medio sic nauita ponto, cum dulcis liquit terras et inania nullos inueniunt uentos securo carbasa malimmensas prospectat aquas ac uicta profundis aequoribus fessus renouat sua lumina caelo. Iamque super clades atque importuna locorum inluuie rigidaeque comae squalore perenni horrida semiferi promunt e rupibus ora, atque effusa cauis exesi pumicis antris Alpina inuadit manus adsuetoque uigore per dumos notasque niues atque inuia pernix clausum montiuagis infestat cursibus hostem. mutatur iam forma locis. hic sanguine multo infectae rubuere niues, hic nescia uinci paulatim glacies cedit tepefacta cruore, dumque premit sonipes duro uestigia cornu, ungula perfossis haesit compressa pruinis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc onunc socii dominãtis mocnia tomae
Credite uos sumũq iouis cõscendere ctilmꝰ
H ic labor ausoniam dabit. hic inuicula tybrim
Nec mora cõmotum promissis ditib agmen
Erigitur incolles et uestigia linquere nota
Herculis edicit magni crudisq locor
Ferre pedem ac proprio turmas euadere calle
Rumpit in accessos aditus atq ardua primus
Exsuperat summa q uocat de rupe cohoites
Tum qua duratis concreto frigore collis
Lubrica frustratur canẽti semita diuo
Luctante ferro glacie premit haunt hiatu
Nix resoluta uiros altoq eculmine preceps
Uiuentis turmas operit delapsa nuina
Interdum aduerso glomeratas furbine chorꝰ
In media ora niues fuscis agit horridus alis
Aui rursum immani studens auulsa ꝓcella
Audacis rapit arma uiris uoluẽsq per orbe
Contorto rotat in nubes sublimia flatu
Quoq magis subiere iugo atq euadere nisi
Erexere gradum crescu labor ardua supra

Expanded text:
nunc, o nunc, socii, dominantis moenia Romae nunc, o nunc, socii, dominantis moenia Romae credite uos summumque Iouis conscendere culmen. hic labor Ausoniam et dabit hic in uincula Thybrim.’ nec mora. commotum promissis ditibus agmen erigit in collem et uestigia linquere nota Herculis edicit magni crudisque locorum ferre pedem ac proprio turmas euadere calle. rumpit inaccessos aditus atque ardua primus exuperat summaque uocat de rupe cohortes. tum, qua durati concreto frigore collis lubrica frustratur canenti semita cliuo, luctantem ferro glaciem cremat: haurit hiatu nix resoluta uiros altoque e culmine praeceps umenti turmas operit delapsa ruina. interdum aduerso glomeratas turbine Corus in media ora niues fuscis agit horridus alis, aut rursum immani stridens auulsa procella nudatis rapit arma uiris uoluensque per orbem contorto rotat in nubes sublimia flatu. quoque magis subiere iugo atque euadere nisi erexere gradum, crescit labor. ardua supra
Abbreviated transcription (Latin):
Sola iugis habitat diris sedesq tueiꝰ
Perpetuas defornis hiems illa undiq nubes
Nuec turas agit ex mixtos cum grandine nimbos
Iam cuncti flatus uentiq furetia regna
Alpina posuere hino caligar ĩ altis
Optutus saxis ab eunt incibila montes
Mixtus achos thauro. Rhodope adiunca minati
Ossaq cum peleo cumq hemo cesserit hotris
Primus in expertas adiit thirichius arces
Scindentem nubes frangentemq ardua motis
Spectarunt superi longisq ab origine sedis
Intemerata gradt magna ĩ saxa domante
At miles dubio tardat uestigia gressu
Impia ceu sacros insinis armna perorbe
N auira prohibente ferãt diuisq repugne̾t
Contra quae ductor nõ alpib ille nec ullo
Furbatus terrore loci sed languida mocstus
Corda uir fouet hortando reuocatq uigore
Non pudet obsequio superum fessosq secũdis
Post belli decus atq acies lare terga niuosis
Montib et segnes sumutere rupibo arma

Expanded text:
sola iugis habitat diris sedesque tuetur sola iugis habitat diris sedesque tuetur perpetuas deformis hiemps; illa undique nubes huc atras agit et mixtos cum grandine nimbos. iam cuncti flatus uentique furentia regna Alpina posuere domo. caligat in altis obtutus saxis, abeuntque in nubila montes. mixtus Athos Tauro Rhodopeque adiuncta Mimanti Ossaque cum Pelio cumque Haemo cesserit Othrys. primus inexpertas adiit Tirynthius arces. scindentem nubes frangentemque ardua montis spectarunt superi longisque ab origine saeclis intemerata gradu magna ui saxa domantem. At miles dubio tardat uestigia gressu, impia ceu sacros in finis arma per orbem, Natura prohibente, ferant diuisque repugnent. contra quae ductor—non Alpibus ille nec ullo turbatus terrore loci, sed languida maestis corda uirum fouet hortando reuocatque uigorem: ‘Non pudet obsequio superum fessosque secundis, post belli decus atque acies, dare terga niuosis montibus et segnes summittere rupibus arma?
Abbreviated transcription (Latin):
Iam facilis campos. iam rura uocãtia ca̾pit
Turbidus hic ircicis saxisq durẽtia latu
Ductoris uastauit iter nanq alpib ortus
Auulsas omos et adesi fragmina mõtis
Cum sonitu uolues fertur latratib undis
At uada trãslato mutat fallacia cursu
Non pediti fidtis patulis nõ puppib aquis
Et tunc imbre recens fuso correpta scib armis
Corpora multa uira spumãu uertice torqͣns
Immersit fundo lateris deformia mẽbris
Sediam preteritos ultra meminisse labores¬
Conspecte propius dempsere pauentibo alpes
Cuncta geli canaq aetemum grandine teda
Aiq eui glacie cohaben rigent ardua mõtis
Ethercis facies surgenti q obuia phocbo
Duratas nescii slammis mollire priunas
Quantum tanareus regni pallentis hiatus
Ad manis imos atq atre stagna paludis
Aspera tellure pater tam longa per auras
Crigitur tellus et calum ĩtercipit umbras
Nullum uerusꝗͣ nulliq estatis honores

Expanded text:
iam facilis campos, iam rura Vocontia carpit. iam facilis campos, iam rura Vocontia carpit. turbidus hic truncis saxisque Druentia laetum ductoris uastauit iter. namque Alpibus ortus auulsas ornos et adesi fragmina montis cum sonitu uoluens fertur latrantibus undis ac uada translato mutat fallacia cursu, non pediti fidus, patulis non puppibus aequus. et tunc imbre recens fuso correpta sub armis corpora multa uirum spumanti uertice torquens immersit fundo laceris deformia membris. Sed iam praeteritos ultra meminisse laborconspectae propius dempsere pauentibus Alpes. cuncta gelu canaque aeternum grandine tecta aequaeuam glaciem cohibent: riget ardua montis aetherii facies surgentique obuia Phoebo duratas nescit flammis mollire pruinas. quantum Tartareus regni pallentis hiatus ad manis imos atque atrae stagna paludis a supera tellure patet, tam longa per auras erigitur tellus et caelum intercipit umbra. nullum uer usquam nullique aestatis honores.
Abbreviated transcription (Latin):
Accedit rhodami festino milite ripas
Aggerib caput alpinis et rupe nitiali
Procidit incltas ĩgentemq extrahit aranẽ
Spumanti Rhodantis prescindens gurgite cãpoꝰ
Ac propete ĩ pontum lato ruit incitus aluo
Auget opes stanti similis tacita q liquore
Mixtus arat quem gurgitbo cõplexus hanelis
Cuctante imengit pellago raptumq ꝑ arua
Ferre uetat patrium uicina ad lutora nõm
Intiadũt alacres inimicũ põtib amñe
Nunc oelso capite & ceͣtucili anna tuetur
Nunc ualidis gurgescertatĩ frãgit᷑ undis
Fluminea sonipes religatus ducit᷑ aluo
Belua nec retinet tardante bibissa umore
N am trabib uada et iniecta telure reꝑtu
Connexas aperire trabes ac ducere ĩ altum
Paulatim ripe solutis aggere uiclis
At gregis et lapsu fremebundo territus acris
Exp̾auit moles rhodanus stagnisq refusis
Totsit arenoso minitantia murnura fũdo
Iamq trichastinis stendit finib agmen

Expanded text:
accedit Rhodani festino milite ripas. accedit Rhodani festino milite ripas. aggeribus caput Alpinis et rupe niuali proserit in Celtas ingentemque extrahit amnem spumanti Rhodanus proscindens gurgite campos ac propere in pontem lato ruit incitus alueo. auget opes stanti similis tacitoque liquore mixtus Arar, quem gurgitibus complexus anhelis cunctantem immergit pelago raptumque per arua ferre uetat patrium uicina ad litora nomen. inuadunt alacres inimicum pontibus amnem: nunc celso capite et ceruicibus arma tuentur, nunc ualidis gurges certatim frangitur ulnis. fluminea sonipes religatus ducitur alno, belua nec retinet tardante Libyssa timore. nam trabibus uada et iniecta tellure repertum conexas operire trabes ac ducere in altum paulatim ripae resolutis aggere uinclis. at gregis inlapsu fremebundo territus atras expauit moles Rhodanus stagnisque refusis torsit harenoso minitantia murmura fundo. Iamque Tricastinis incedit finibus agmen,
Abbreviated transcription (Latin):
Lugendam forme sine uirginitate reliquit
Pyrene lecuq deus si credere fas est
Causa fuit leti misere deus edidit aluo
Namq ut serpentẽ patriasq exhorruit iras
Confestum dulcis liquit turbata penates
Tum noctem alcide solis plangebat ĩ antris
Et promissa uiri siluis narrabat opacis
Donec merẽtẽ ingratos raptoris amores
Tendentẽq manus atq hospitis arma uocãte
Dinpuere fere laceros tinnthiꝰ artus
Dum remeat uictor lacrimis ꝑfudit & amẽs
P aluit inuento dilectae uirginis ore
At uoce herculea ꝑcussa cachumina mõtis
Intremuere iugis moesto clamore ciebat
Pirenẽ scopuli ꝙ̃ omnes ac lustra ferarꝵ
Pirenẽ resonãt tumulo tu mẽbra reponit
Stippremũ illacrimans nec honos stercidit euo
Defletum q tenet montes per sacula nome
Iamq peret collis & densos abiete lucos
Bebricie poenus sines transcẽderat atila
Inde serox quaesitum armis per inhospita rura
Uolcarum poptilatur iter tumidiq minaces

Expanded text:
lugendam formae sine uirginitate reliquit lugendam formae sine uirginitate reliquit Pyrenen, letique deus, si credere fas est, causa fuit leti miserae deus. edidit aluo namque ut serpentem patriasque exhorruit iras, confestim dulcis liquit turbata penates. tum noctem Alcidae solis plangebat in antris et promissa uiri siluis narrabat opacis, donec maerentem ingratos raptoris amores tendentemque manus atque hospitis arma uocantem diripuere ferae. laceros Tirynthius artus, dum remeat uictor, lacrimis perfudit et amens palluit inuento dilectae uirginis ore. at uoce Herculea percussa cacumina montis intremuere iugis: maesto clamore ciebat Pyrenen, scopulique omnes ac lustra ferarum Pyrenen resonant. tumulo tum membra reponit supremum inlacrimans, nec honos intercidit aeuo, defletumque tenent montes per saecula nomen. Iamque per et collis et densos abiete lucos Bebryciae Poenus fines transcenderat aulae. inde ferox quaesitum armis per inhospita rura Volcarum populatur iter tumidique minaces
Abbreviated transcription (Latin):
Nec decus aurifere cessauit corduba terrae
Hos duxere uiros flauenti uernce phorcis
Spicipherisq grauis hellator aranthicus oris
E quales eui gentit quos ubere ripa
Palladio hetes umbratus cornua ramo
Talia sidonius ꝑ campos agmina ductor
Puluere nigrantis raptat lustransq sub armis
Qua uisu comprehendere erat fulgetia signa
Ibat ouans longaq umbram tellue̾ trahebat
Non aliter quouens perlabitur equora curtu
Extremamq petit phocbea cubilia tethim
Frenatis neptunus equis fluit omnis ab atns
Uercidum chorus ee sucto certamine nandi
Candida perspicuo cõuertuit brachia põto
At pirenei frondosa cacumina mõtis
Turbata poenus terrao pace petebat
P urene celsa nimbosi uerticis arte¬
Ditusos celtis lacte prospectat hiberos
Atq eterna tenet magnis diuortia terris
N omen bebritia duxere auirgine colles
Hospitis alcde crimẽ qui sorte labore
Gerionis pateret cum longa tricorporis arua
Possessus bacho saeua bebricis in atila

Expanded text:
nec decus auriferae cessauit Corduba terrae. nec decus auriferae cessauit Corduba terrae. hos duxere uiros flauenti uertice Phorcys spiciferisque grauis bellator Arauricus oris, aequales aeui, genuit quos ubere ripa Palladio Baetes umbratus cornua ramo. Talia Sidonius per campos agmina ductor puluere nigrantis raptat lustransque sub armis, qua uisu comprendere erat, fulgentia signa ibat ouans longaque umbram tellunon aliter, quotiens perlabitur aequora curru extremamque petit, Phoebea cubilia, Tethyn frenatis Neptunus equis, fluit omnis ab antris Nereidum chorus et sueto certamine nandi candida perspicuo conuertunt brachia ponto. At Pyrenaei frondosa cacumina montis turbata Poenus terrarum pace petebat. Pyrene celsa nimbosi uerticis arisos Celtis late prospectat Hiberos atque aeterna tenet magnis diuortia terris. nomen Bebrycia duxere a uirgine colles, hospitis Alcidae crimen, qui, sorte laborum Geryonae peteret cum longa tricorporis arua, possessus Baccho saeua Bebrycis in aula
Abbreviated transcription (Latin):
Con cubitus seruans tacitos grex ꝑstat aquor
Et uenerẽ occultam genitali cõcipit aura
Sed non multa dies generi properatq: senectus
Septimaq his stabulis longissima ducitur atas
At no sarmaticos attollens suuana muros
Tam leuib persultat equis hic uenit i arma
Naud eui fragiles sompes crudoq uigore
Asper frena pati aut uissis parere magistris
Kindarus his ductor telum sparus ore serar:
Et rictu horificant galeas uenantib euum
Transigitur uel more patrũ uis raptaq pascũt
Fulgent precipuis parnasia castulo signis
Et celebre oceano atq altemis estibo ispal
Ac nebrissa dioniscis cõscia tyrsis
Quam satyn coluere leues redimitaq sacra
N ebride et hortano menas nocturna lico
Arganthomacos armat kartcia nepotes
Rex pro auis fuit humani ditissimus eni
Terdenos decies emensus beliget annos
Armat carcessos stabulanti conscia phocbo
Et munda emathios iterum paritura labores

Expanded text:
concubitus seruans tacitos grex perstat equarum concubitus seruans tacitos grex perstat equarum et Venerem occultam genitali concipit aura. sed non multa dies generi, properatque senectus, septimaque his stabulis longissima ducitur aestas. At non Sarmaticos attollens Vxama muros tam leuibus persultat equis: hinc uenit in arma haud aeui fragilis sonipes crudoque uigore asper frena pati aut iussis parere magistris. Rhyndacus his ductor, telum sparus; ore ferarum et rictu horrificant galeas. uenatibus aeuum transigitur, uel more patrum uis raptaque pascunt. Fulget praecipuis Parnasia Castulo signis et celebre Oceano atque alternis aestibus Hispal ac Nebrissa dei Nysaeis conscia thyrsis, quam Satyri coluere leues redimitaque sacra nebride et arcano Maenas nocturna Lyaeo. Arganthoniacos armat Carteia nepotes. rex proauis fuit humani ditissimus aeui, ter denos decies emensus belliger annos. armat Tartessos stabulanti conscia Phoebo et Munda Emathios Italis paritura labores.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uasco in suetus galce ferre arma morati
N ec quae dardanios post uidit ilerda furores
N ec qui massageiẽ mõstrans feritate patẽtẽ
Cornipedis fusa sauaris concaue uena
Iamq ebusus phoenissa motiet. mouet arbatꝰ arma
Aclide uel tenui pugnax instare ueruto
Iam cui clepolenus sator ee cui lindus origo¬
Teruida bella serens halcans &x alite plumbo
Et quos nunc grauios uiolato nomine graiu
Cenea misere domus actolaq tide
Dat kartago uiros teuero fundare uetusto
Phocaice dant emporie dat taraco pubem
Uinsera et latio tantum cessura lieo
Nos inter clara thoracis lucc nitebat
Sedetana cohors quam suco rigentb undis
At q altrix celsa mittebat setabis arce
Secabis et telas arabum spreuisse superha
Et pelusiaco filum componere lino
Mandonius populis domitorꝙ insignis equoꝵ
Impentat ceso et socio stant castra labore
At uestonum alas barbarus probat equore perto
Hic adeo cum uer placidũ flatusq tepescit

Expanded text:
aut Vasco insuetus galeae ferre arma morati, non, quae Dardanios post uidit, Ilerda, furores, nec qui Massageten monstrans feritate parentem cornipedis fusa satiaris, Concane, uena. iamque Ebusus Phoenissa mouet, mouet Arbacus arma aclyde uel tenui pugnax instare ueruto, iam cui Tlepolemus sator et cui Lindus origo, funda bella ferens Baliaris et alite plumbo, et quos nunc Grauios uiolato nomine Graium Oeneae misere domus Aetolaque Tyde. dat Carthago uiros, Teucro fundata uetusto, Phocaicae dant Emporiae, dat Tarraco pubem uitifera et Latio tantum cessura Lyaeo. hos inter clara thoracis luce nitebat Sedetana cohors, quam Sucro rigentibus undis atque altrix celsa mittebat Saetabis arce, Saetabis et telas Arabum spreuisse superba et Pelusiaco filum componere lino. Mandonius populis domitorque insignis equorum imperitat Caeso, et socio stant castra labore. At Vettonum alas Balarus probat aequore aperto, hic adeo, cum uer placidum flatusque tepescit,
Abbreviated transcription (Latin):
Tu mago aduersi conside ĩ uernce mõtis
Tu leuos propio collis accede cobaspe ł unlm¬
Ad clatistra et fatices dueat per opata siches
A st ego te trasimene uago cu milire ẜcepo
Ltistrabo et superis quora libamina belli
N anq haud ꝑarua detis promissis spodet aꝑcis
Q uae spectata tun pattia referatił ĩ tirbem

Expanded text:
tu, Mago, aduersi conside in uertice montis, tu, Mago, aduersi conside in uertice montis, tu laeuos propior collis accede, Choaspe, ad claustra et fauces ducat per opaca Sychaeus. ast ego te, Trasimenne, uago cum milite praeceps lustrabo et superis quaeram libamina belli. namque haud parua deus promissis spondet apertis, quae spectata, uiri, patriam referatis in urbem
Abbreviated transcription (Latin):
Esset tanta mei uirtus prerepta manti
N ec dubios uario diuumq hominisq rimoẽ
Ad catita illexere pres ipsiq relictum
Abnueret sortẽ an supeꝵ parere honori
Tum uero trepidate metu uix compos sulce
Magnanimi metuens ĩmita corda maria
Nis auide auditis ductor sic deide profatur¬
Q uid tibi protanto nõ impar munẽ soluat
E annibal equatus superis quae proemia digna
Intieniam karchago pares nodeq diẽq
Arma feram templisq tuis hĩc plurima faxo
Hostia ab ausonio ueniat generosa quirino
At puer armoꝵ et belli serciabitur heres
Spes o nate meae tynar q unica rera
Nesperia minitante aliis terraq frecoq
Certare aneadis dũ stabit uita memento
P erge patent alpes nostroq ĩcumbe labori
Uos quoq dii patru quoꝵ delubra piatur
Cedibus atq coli gaudẽt formidine matru
Huc letos utiltus totasq ad uertite m̃tes
Nanq paro saera et maioris molior aras n

Expanded text:
esset tanta mei uirtus praerepta mariti?’ esset tanta mei uirtus praerepta mariti?’ haec dubios uario diuumque hominisque timore ad cauta inlexere patres, ipsique relictum abnueret sortem an superum pareret honori. tum uero trepidare metu uix compos Imilce, magnanimi metuens immitia corda mariti. His auide auditis ductor sic deinde profaturQuid tibi pro tanto non impar munere soluat Hannibal aequatus superis? quae praemia digna inueniam, Carthago parens? noctemque diemque arma feram, templisque tuis hinc plurima faxo hostia ab Ausonio ueniat generosa Quirino. at puer armorum et belli seruabitur heres. spes, o nate, meae Tyriarumque unica rerum, Hesperia minitante, salus, terraque fretoque certare Aeneadis dum stabit uita memento. perge patent Alpes nostroque incumbe labori. uos quoque, di patrii, quorum delubra piantur caedibus atque coli gaudent formidine matrum, huc laetos uultus totasque aduertite mentes. namque paro sacra et maioris molior aras.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic hostis propiortu nuc fortasse sub ipsis
Urbis daulanie muris uibratia tela
excipis intrepidus clipeo seuãq corruscans
Lampada tarpeis infers icendia tectis
Interea tibi prima domus atq unica proles
Heu gremio ĩ patne stigias raptatur ad aras
I. nunc ausonios ferro populare penates
Et uetitas molire uias ĩ pacta resigna
Per cunctos iurata deos sic procmia redlit
Karthago et talis iam nunctbi fouit honores
Quae porro haec ĩpietas delubra aspergere tabo
Heu primae sccelerũ causȩ mortalib eoris
N aturã nescire deum iusta ite p̾cate
Ture ꝑio cedumq ferros auertite nitus
Mite et cognatũ est hõi detis hactenus omo
Sit satis ante aras cesos uidisse iuuecos
Aut si uelle nefas superos frxũ q sederq
Me me quae genui uestris absumite uotis
Cur spoliare iuuat libicas ac indole terras
An flende magis egates et mersa profundo
Punica regna foret olim si forte crueta

Expanded text:
hic hostis propior. tu nunc fortasse sub ipsis hic hostis propior. tu nunc fortasse sub ipsis urbis Dardaniae muris uibrantia tela excipis intrepidus clipeo saeuamque coruscans lampada Tarpeis infers incendia tectis. interea tibi prima domus atque unica proles heu gremio in patriae Stygias raptatur ad aras. i nunc, Ausonios ferro populare penates et uetitas molire uias. i, pacta resigna per cunctos iurata deos. sic praemia reddit Carthago et talis iam nunc tibi soluit honores. quae porro haec pietas delubra aspergere tabo? heu primae scelerum causae mortalibus aegris, naturam nescire deum! iusta ite precari ture pio caedumque feros auertite ritus. mite et cognatum est homini deus. hactenus, oro, sit satis ante aras caesos uidisse iuuencos. aut si uelle nefas superos fixumque sedetque, me, me, quae genui, uestris absumite uotis. cur spoliare iuuat Libycas hac indole terras? an flendae magis Aegates et mersa profundo Punica regna forent, olim si sorte cruenta
Abbreviated transcription (Latin):
T alia perpessi tandem iter saua loco
Opiatos uenere lacus ubi deinde ꝑarma
Su̾meret amissi numerosa piacula uisus
Eccc auie paires aderãt karihagine missi
Causa uie nõ parua uiris nec leta ferebat
Mos fuit ĩ populis quos cõdidit aduena dido
Poscere cede deos uenia ac flagrãtib anis
Infandũ dictu paruos imponẽ natos
Urna reducebat miserandos ãnua casus
Sacta toantec ritusq imitata diana
Cui fato sortiuq deum de more petebat
Hanibalis prolem discors antiquitus hano
Sed proprior metus armau ductoris ab ara
Ei magna ante oculos stabat redcuts imago
Asperi ad haec fedata genas laceraiaq crinis
Atq urbem cõplet incesti clamoris inulta
Edonis ut pangea super ineteride moru
Ii iuga et inclusum suspirat pecore bachum
Ergo inter urias sacib ceu subdita matres¬
Clamat oconiunx quocunq ĩ cardine mũdi
B ella moues. huc signa refert uioletioͬ hic est¬

Expanded text:
talia perpessi tandem inter saeua locorum talia perpessi tandem inter saeua locorum optatos uenere lacus, ubi deinde per arma sumeret amissi numerosa piacula uisus. Ecce autem patres aderant Carthagine missi. causa uiae non parua uiris, nec laeta ferebant. mos fuit in populis, quos condidit aduena Dido, poscere caede deos ueniam ac flagrantibus aris infandum dictu paruos imponere natos. urna reducebat miserandos annua casus sacra Thoanteae ritusque imitata Dianae. cui fato sortique deum de more petebat Hannibalis prolem discors antiquitus Hannon. sed propior metus armati ductoris ab ira et magna ante oculos stabat redeuntis imago. asperat haec, foedata genas lacerataque crinis, atque urbem complet maesti clamoris Imilce, Edonis ut Pangaea super trieteride mota it iuga et inclusum suspirat pectore Bacchum. ergo inter Tyrias, facibus ceu subdita, matresclamat: ‘Io coniunx, quocumque in cardine mundi bella moues, huc signa refer. uiolentior hic es
Abbreviated transcription (Latin):
Nis agitur monius & letam numine pube
Primus aerem preceps rapit aggere motis
Horrebat glacie saxa ĩter lubrica stimo
Pinifeꝵ caelo tollens caput apenninꝰ
Condiderat nixalta trabes ee uertie celso
Canus apex sincta surgebat ad astra pruina
Ire iubet prior extingui labi ꝙ uidet᷑
Sloria post alpes sistetur moͬtibo ullis
Seandunt pretupti nimbosa cacumina saxi
Nec superasse iugum sinit mulcet ue laborem
Plana natant putriq gelu linquetib undis
Inuia limosa restagnat ania palude
Lamq ducis nudus tanta inter ĩhospita uenex
Seuitia quatitur celi manante perora
Perq genas oculo facilis spreuisse madetis
Ppiatum bene credit emi quocũq periclo
Bellandi tempus nõ frontis parcie honon
Dum ne perdat iter nõ cocicra mbra morar
In pretium bellidare si uictoria poscat
Satq putat lucis capitolia cernere uictor
Qua petat atq italiam feriat qua cõmintis hosie

Expanded text:
His agitur monitis et laetam numine pubem His agitur monitis et laetam numine pubem protinus aerii praeceps rapit aggere montis. horrebat glacie saxa inter lubrica summo piniferum caelo miscens caput Apenninus. condiderat nix alta trabes, et uertice celso canus apex stricta surgebat ad astra pruina. ire iubet. prior extingui labique uidetur gloria, post Alpes si stetur montibus ullis. scandunt praerupti nimbosa cacumina saxi. nec superasse iugum finit mulcetue laborem: plana natant, putrique gelu liquentibus undis inuia limosa restagnant arua palude. iamque ducis nudus tanta inter inhospita uertex saeuitia quatitur caeli, manante per ora perque genas oculo. facilis spreuisse medentis optatum bene credit emi quocumque periclo bellandi tempus. non frontis parcit honori, dum ne perdat iter, non cetera membra moratur in pretium belli dare, si uictoria poscat, satque putat lucis, Capitolia cernere uictor qua petat atque Italum feriat qua comminus hostem.
Abbreviated transcription (Latin):
N escius accepit misere si uira carinae
Uentoꝵ tenet ipse uicẽ cunctis q procellis
Dat iactare ratẽ fertur uaga gungite puppis
Sacratam corithi uinctos q a sanguine auoꝵ
M conios italis permixta stirpe colonos
Nec regem asroꝵ nascenda ad cocpta morat᷑
Laude superranta monitor deus oĩa somni
Condiderant egrisq dabant obliuia curis
Cum iuno ĩ stagni iuuenẽ cõuersa propiꝗ
Et madite frõtis crinis circundata frõde
Populca stimulat subitis precordia curis
Ac rumpit ducis aud spemẽda uoce quiẽte
O foclix fame et latio lacrimabile nõm
Hannibal ausonia si te fortuna creasset
Ad magnos uẽture deos curtata tenemꝰ
Pelle moras breuis est magni fortuna fauoris
Qͣlum nouisti cum dardana bella parẽte
Iurares fluet ausonio tibi corpore tãtur
Sanguinis et patnas sociabis cedib umbram
N obis persolues meritos securus honores
Namq ego sum celsis quem cũcus itb ambit
T molo missa manus stagnis trassimenus opacis

Expanded text:
nescius, accepit miserae si iura carinae, uentorum tenet ipse uicem cunctisque procellis dat iactare ratem: fertur uaga gurgite puppis sacratam Corythi iunctosque a sanguine auorum Maeonios Italis permixta stirpe colonos. Nec regem Afrorum noscenda ad coepta moratur laude super tanta monitor deus. omnia somni condiderant aegrisque dabant obliuia curis, cum Iuno in stagni numen conuersa propinqui et madidae frontis crinis circumdata fronde populea stimulat subitis praecordia curis ac rumpit ducis haud spernenda uoce quietem: ‘O felix famae et Latio lacrimabile nomen Hannibal, Ausoniae si te Fortuna creasset ad magnos uenture deos, cur fata tenemus? pelle moras. breuis est magni Fortuna fauoris. quantum uouisti, cum Dardana bella parenti iurares, fluet Ausonio tibi corpore tantum sanguinis, et patrias satiabis caedibus umbras. nobis persolues meritos securus honores. namque ego sum celsis quem cinctum montibus ambit Tmolo missa manus, stagnis Trasimennus opacis.’
Abbreviated transcription (Latin):
N am calida tristes epulae torrent᷑ harena
Quĩ et maxili fulgentia signa tulere
Hesperidum ueniens lucis domus ultima terre
Prefuit intortus dimissus uertice crinis
Boccus atrox qui sacratas in lutore siluas
Atqr inter frondes renitescere uiderat auex
Uos qͦ desertis ĩ castra mapalib itis
Miscer gregib getula sueta feran
Indomitis loqui ex sedare le onibo iras
N ulla domus plaustris habitant migrare ꝑ atua
Mos atq errantes cituuectare penates
His mille alipedes turme uelotior euris
Ce doctus uitgae somipes ĩ castra rucbãt
Ceu petnix cum dempsa uagis latratib ĩplet
Senator dumeta lacon aut exigit umber
Nare sagax et calle feras pentemta late
Agminã precipitant uolueres sormidine ccui

Expanded text:
nam calida tristes epulae torrentur harena. nam calida tristes epulae torrentur harena. quin et Massyli fulgentia signa tulere, Hesperidum ueniens lucis domus ultima terrae. praefuit intortos demissus uertice crinis Bocchus atrox, qui sacratas in litore siluas atque inter frondes reuirescere uiderat aurum. Vos quoque desertis in castra mapalibus itis, misceri gregibus Gaetulia sueta ferarum indomitisque loqui et sedare leonibus iras. nulla domus: plaustris habitant; migrare per arua mos atque errantes circumuectare penates. hinc mille alipedes turmae uelocior Euris et doctus uirgae sonipes in castra ruebant: ceu, pernix cum densa uagis latratibus implet uenator dumeta Lacon, aut exigit Vmber nare sagax e calle feras, perterrita late agmina praecipitant uolucres formidine cerui
Abbreviated transcription (Latin):
Tinuaga et anuquis dilectus regib hipꝑo
Quaq procul cemit nõ equos ruspira fluctus
Et zama et uberior rutulamine sanguie taps'
Ducit tot populos ingens et corpore et armis
Nerculeam factis seruans ac noie fama
Antheus celsumq caput suꝑ agmina tollit
Uenere ethiopes gens haud incognita nilo
Qui agneta secãt solis honor ille metali
Intactum calibẽ uicino duccͣ saxo
H ic simul immite teslantes corpore solem
Exusti uenere mibe nõ erea cassis
N ec lorica nget ferro nec tenditur aitus
Tempora multiplici mos est defendere lino
Et lino munire latus scoclerata q succis
picula dirgere ferrum ĩ famare ueneno
Tum primũ castris ꝑhenicum tendere ritu
Ciniphu didicere mace squalẽtia barha
Ora uiris humerosq tegũt uelamine capri
Setigero. panda manus est armata catcia
Uersicolor contra ettea ee falcatus abane
Ensis achimaridis ac leuo tegmina crure
Ded mensis asper populus uidtuq maligno

Expanded text:
tum Vaga et antiquis dilectus regibus Hippo, tum Vaga et antiquis dilectus regibus Hippo, quaeque procul cauit non aequos Ruspina fluctus, et Zama et uberior Rutulo nunc sanguine Thapsus. ducit tot populos, ingens et corpore et armis, Herculeam factis seruans ac nomine famam, Antaeus celsumque caput super agmina tollit. Venere Aethiopes, gens haud incognita Nilo, qui magneta secant: solis honor ille, metallo intactum chalybem uicino ducere saxo. his simul immitem testantes corpore solem exusti uenere Nubae. non aerea cassis nec lorica riget ferro, non tenditur arcus: tempora multiplici mos est defendere lino et lino munire latus scelerataque sucis spicula derigere et ferrum infamare ueneno. tum primum castris Phoenicum tendere ritu Cinyphii didicere Macae. squalentia barba ora uiris, umerosque tegunt uelamine capri saetigero; panda manus est armata cateia. uersicolor contra caetra et falcatus ab arte ensis Adyrmachidis ac laeuo tegmina crure. sed mensis asper populus uictuque maligno:
Abbreviated transcription (Latin):
Arserat in pugna fusum occuluisse cruore¬
Nis rector fulgens ostro superaluor omnis
Germanus nitet hannibalis gratoq tumultu
Mago quatit currus et fratrem spirat ĩ arnis
Proxima sidonus Utca est essusa maniplis
Pnsca situ ueteresq ante arces cõdita birse
Tunc quae sicanio precinxit littora muro
In clipei speciem curuatis turribo aspis
Sed dux insese conuerterat ora sicheus
Hasdrubalis proles cuiuano corda tumore
Maternũ implebant genus et resonare suꝑbo
Hannibal haud usꝗͣ cessabat auunculus ore
Ad suit undosa cretus barenicide miles
N ec tereti dextras in pugna armata dolone
Destituit barre siuentib arida uenis
N ec nõ cirene pelopei stirpe nepotis
Bacciadas paruas sidei slimulauit ĩ arma
Quos trahit antiquo laudatus amilcare qͦnda
Consilio uindis sed belli serus ilertes
Sabrathatum urium uulgus saranaq: leptis
Oraq tnnachios asris permixta colonos
Et ungi rapido mittebat ab equore lixus

Expanded text:
ars erat in pugna fusum occuluisse cruorears erat in pugna fusum occuluisse cruoreis rector fulgens ostro super altior omnis germanus nitet Hannibalis gratoque tumultu Mago quatit currus et fratrem spirat in armis. Proxima Sidoniis Vtica est effusa maniplis, prisca situ ueterisque ante arces condita Byrsae. tunc, quae Sicanio praecinxit litora muro in clipei speciem curuatis turribus, Aspis. sed dux in sese conuerterat ora Sychaeus, Hasdrubalis proles, cui uano corda tumore maternum implebat genus, et resonare superbo Hannibal haud umquam cessabat auunculus ore. Adfuit undosa cretus Berenicide miles, nec, tereti dextras in pugnam armata dolone, destituit Barce sitientibus arida uenis. nec non Cyrene Pelopei stirpe nepotis Battiadas prauos fidei stimulauit in arma. quos trahit, antiquo laudatus Hamilcare quondam, consilio uiridis, sed belli serus, Ilertes. Sabratha tum Tyrium uulgus Sarranaque Leptis Oeaque Trinacrios Afris permixta colonos et Tingim rapido mittebat ab aequore Lixus.
Abbreviated transcription (Latin):
Promissa euoluit somni noctemq retractat
Iamque deum regi maruq stib omine fatisco
Instauratus honos niueoꝙ ante õnia tauro
ꝑlacatus meritis monitor cillenius aris
Extemplo edicit conuellere signa repensq
Castra quatit clamor ꝑmixus dissona liguis
Prodito caliope fames quos horrida coepta
Excierint populos tulerintq ĩ regna latini
Et quas indomitis urbes armarit hiberis
Quasq paretronio glomerarit lutore eutmas
Ausa sibi libiae rerum deposce̾ frenos
Et terns mutare iugu nõ ulla nec unqͣ
Seuior it trucib tempestas acta procellis
Nec bellum raptis tam ditũ mille carinas
Acnius infremuit trepidt̃q exterruit orbẽ
Princeps signatulit tina kartagine pubes
Membra leuis calsiq dectis fraudata suꝑbu
Corporis ac docilis fallendi et nectere tectos
Nunꝗͣ tarda dolos rudis is tum parma breuiq
Bellabant ense ac uestigia sintisq
Cingere ĩ assuetum et rubrae uelamina uestis

Expanded text:
promissa euoluit somni noctemque retractat. promissa euoluit somni noctemque retractat. iamque deum regi Martique sub omine fausto instauratus honos, niueoque ante omnia tauro placatus meritis monitor Cyllenius aris. extemplo edicit conuellere signa, repensque castra quatit clamor permixtis dissona linguis. Prodite, Calliope, famae, quos horrida coepta excierint populos tulerintque in regna Latini, et quas indomitis urbes armarit Hiberis quasque Paraetonio glomerarit litore turmas ausa sibi Libye rerum deposcere frenos et terris mutare iugum. †non ulla nec umquam saeuior it trucibus tempestas acta procellis, †nec bellum ruptis tam dirum mille carinis acrius infremuit trepidumque exterruit orbem. Princeps signa tulit Tyria Carthagine pubes, membra leuis celsique decus fraudata superbum corporis, at docilis fallendi et nectere tectos numquam tarda dolos. rudis his tum parma, breuique bellabant ense; at uestigia nuda, sinusque cingere inadsuetum, et rubrae uelamine uestis
Abbreviated transcription (Latin):
Immani tantus fauces diducit hiatu
Attollensq caput nimbosis mentib equat
Congeminat sonitus rapti uiolẽtia c̃aeli
Imbriferamq hicmẽ ꝑmixta grandine toͬquee
Hoc trepidus mõstro nec at sopor ille nec alte
D is aderat noctis uirga fugante tenebras
Miscuerat lucẽ somno deus ardua ꝗͣ sit
Scitatur pestis terrisq urgẽna membra
Quo ferat et quos na populos deposcat hiatu
Tui gelidis almae cillenes editus antris
Bella uides optata tibi te maxima bella
Te strages nemor te moto turbita telo
Tempestas cedesq uirum magnaeq ruina
Idei genens lacrimosaq fata secunt᷑
Quantus per campos populatis mõtib actas
Contorquet squalẽti tergore serpẽs
Et late humectat terras spumãte uenenos
Tanttis perdomitis decurrens alpibo atro
In uoluens bello italiam tantoq fragore
E ruta conuulsis prosteres oppida muris
Nis egnim stimulis liquere deus q soporq
Imembris gelidus sudor latoq pauore

Expanded text:
immani tantus fauces diducit hiatu immani tantus fauces diducit hiatu attollensque caput nimbosis montibus aequat. congeminat sonitus rupti uiolentia caeli imbriferamque hiemem permixta grandine torquet. hoc trepidus monstro neque enim sopor ille nec altae uis aderat noctis, uirgaque fugante tenebras miscuerat lucem somno deus ardua quae sit, scitatur, pestis terrasque urgentia membra quo ferat et quosnam populos deposcat hiatu. cui gelidis almae Cyllenes editus antris: ‘Bella uides optata tibi. te maxima bella, te strages nemorum, te moto turbida caelo tempestas caedesque uirum magnaeque ruinae Idaei generis lacrimosaque fata secuntur. quantus per campos populatis montibus actas contorquet siluas squalenti tergore serpens et late umectat terras spumante ueneno, tantus perdomitis decurrens Alpibus atro inuolues bello Italiam tantoque fragore eruta conuulsis prosternes oppida muris.’ His aegrum stimulis liquere deusque soporque. it membris gelidus sudor, laetoque pauore
Abbreviated transcription (Latin):
Orector li biae uigili stant bella magro
lam mana essusas cernes tuibare cannas
Et latamtoto pubem uolitare. profũdo
Dum lentus coepit terra cũctaris hibera
Scilicet id satis est decoris memoradaꝙ uittus¬
Quod ianto cecidit uolimine graia saguntos
En age quid inest aĩo per fortib ausis
Fer gressus agiles metum et comitare uocãte
Respexisse ueto monet hoc pater ille deor
Uictore ante altoe statuam te moenia romae
Iamq uidebatu dextram iniectare graduq
Letantem trabere in saturnia regna citato
Cum subitus circa fragor & uibrata per auras
Exterrent saeuis atergo sibila linguis
Ingentiq metu diuum precepta patiẽti
Et fluxereturo ex turbatus lumina flectit
Ecce iugis rapiens siluas ac robora uasto
Contorra amplexu tractasq per ĩuia rupes
Alter laetifero stridebat turbine serpẽs
Quantus nõ equas perlustrat flexit arctos
Et geminum lapst fidus cutuligat aguis

Expanded text:
o rector Libyae. uigili stant bella magistro. o rector Libyae. uigili stant bella magistro. iam maria effusas cernes turbare carinas et Latiam toto pubem uolitare profundo, dum lentus coepti terra cunctaris Hibera. scilicet id satis est decoris memorandaque uquod tanto cecidit molimine Graia Saguntos? en age, si quid inest animo par fortibus ausis, fer gressus agiles mecum et comitare uocantem respexisse ueto: monet hoc pater ille deorum: uictorem ante altae statuam te moenia Romae.’ Iamque uidebatur dextram iniectare graduque laetantem trahere in Saturnia regna citato, cum subitus circa fragor et uibrata per auras exterrent saeuis a tergo sibila linguis, ingentique metu diuum praecepta pauenti effluxere uiro, et turbatus lumina flectit. ecce iugis rapiens siluas ac robora uasto contorta amplexu tractasque per inuia rupes ater letifero stridebat turbine serpens. quantus non aequas perlustrat flexibus Arctos et geminum lapsu sidus circumligat Anguis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iliaceq nurus & diues dardanus aun
Dumq ea permixtis interse fletib orai
Confisus pellago caelsa de puppe magister
Cunctantem ciet abripitur diuulsa marito
Herent intenti uultus ex littora seruãi
Donee itet liquidu uolueri rapiete carina
Consumpsit uisus pontus tellusq recessit
At poenus belli cuns auertere amorez
Apparrat et repetit properato moenia gressu
Qua dum perlustrat crebroq obit omnia uisu
Tandem sollicito cessit uis dura labori
Belligeram ꝙ datur somno componere mẽtes
Tum pater omni potens gentem exetteͬ peridis
Dardaniam et sama seuoꝵ iollere ad astra
Bellor meditans priscosq resserre. labores
Precipitat cõsultauin segnemq quiete
Tenei & immissa rumpit foridine sõnos
Iamq per humẽte noctis cillenius umbram
Aligeto lapsu portabat iussa pareus
N ec mora mulcẽtem securo membra sopore
Aggreditur iuene ac monius incessit amaris
Turpe duci totam somno cõsumere nodeꝰ

Expanded text:
Iliacaeque nurus et diues Dardanus auri.’ Iliacaeque nurus et diues Dardanus auri.’ dumque ea permixtis inter se fletibus orant, confisus pelago celsa de puppe magister cunctantem ciet. abripitur diuulsa marito. haerent intenti uultus et litora seruant, donec, iter liquidum uolucri rapiente carina, consumpsit uisus pontus tellusque recessit. At Poenus belli curis auertere amorem apparat et repetit properato moenia gressu. quae dum perlustrat crebroque obit omnia uisu, tandem sollicito cessit uis dura labori, belligeramque datur somno componere mentem. Tum pater omnipotens, gentem exercere periclis Dardaniam et fama saeuorum tollere ad astra bellorum meditans priscosque referre labores, praecipitat consulta uiri segnemque quietem terret et immissa rumpit formidine somnos. iamque per umentem noctis Cyllenius umbram aligero lapsu portabat iussa parentis. nec mora. mulcentem securo membra sopore adgreditur iuuenem ac monitis incessit amaris: ‘Turpe duci totam somno consumere noctem,
Abbreviated transcription (Latin):
Aptabat sensim ptilsanti carbasa uẽto
Cum lenire metus properas egrãq leuare
Attonitis mẽtem cuns sic hanibal orsus.
Omnibo parce et lacrimis fidissima conurx
Et pace et bello cucus stat terminus eui
Extremumq diẽ primus tulit ire ꝑ ora
Nomen ineternum pacsmens ignea donat
Quos pater athereis celestum destinat oris
An romana iuga ee samulas kartagis arces
Perpetiar stimulant manes nodisq perumbras
Increpitans genitor stant are atq homda sacra
Ante oculos breuitasq uetat mutabilis hore
Prolatate diem sedeam ne ut nouerit una
Me tantum kartago et qui scim nesciat omnis
G ens hominum laetiq metu decora alta reliquã
Quantum et enĩ distant amorte silẽta uitx
Nec tame incautos laudum exhoresce furores
Et nobis est lucis honos gaudetq sencda
Sloria cum longo titulis celebratur ĩ euo
Te quoq magna manẽt suscepti procinia belli
Dent modo se supen ubris tibi seruiet õnis

Expanded text:
aptabat sensim pulsanti carbasa uento, aptabat sensim pulsanti carbasa uento, cum lenire metus properans aegramque leuare attonitis mentem curis sic Hannibal orsus: ‘Ominibus parce et lacrimis, fidissima coniunx. et pace et bello cunctis stat terminus aeui, extremumque diem primus tulit; ire per ora nomen in aeternum paucis mens ignea donat, quos pater aetheriis caelestum destinat oris. an Romana iuga et famulas Carthaginis arces perpetiar? stimulant manes noctisque per umbras increpitans genitor, stant arae atque horrida sacra ante oculos, breuitasque uetat mutabilis horae prolatare diem. sedeamne, ut nouerit una me tantum Carthago, et, qui sim, nesciat omnis gens hominum, letique metu decora alta relinquam? quantum etenim distant a morte silentia uitae? nec tamen incautos laudum exhorresce furores. et nobis est lucis honos, gaudetque senecta gloria, cum longo titulis celebratur in aeuo. te quoque magna manent suscepti praemia belli. dent modo se superi, Thybris tibi seruiet omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Mene oblite tua nostram pendere salũte
Abnus icceptis comite sic foedera nota
Primineq thori gelidos ut scandere tẽcu
Desiciam mõtis cõiunx tua crede uigon
Feminco castum haud superat labor ullꝰ amon
Sin solo aspicim᷑ sexu fixumq relinq
Cedo equide nec fata moror deus annuat oro
Ifoclix ÷ numinib uotisq secundis
Ai que acies iter flagrantia q arma relicte¬
Coniugis et nau curam seruare memto
Quippe nec ausonios tantum nec tela nec ignes
Quantum te metuo ruis ipsos acer ĩ enses
Obietasq caput telis nõ ulla secundo
Euentu saciat uirtus tibi glona soli
Fine caret credisq uiris ignobile leiu
Baligens ĩ pace moni tremor implicat armis
N e quenꝗͣ horresco qui se tibi cõferet unꝰ
Sed tu belloꝵ genitor. miserere. nefasq
A uerte et serua caput iuiolabile teucnii.
Iamque adeo gressi Neterant ĩ lutore primo
Et promata raus pendentib arbore nauus

Expanded text:
‘Mene, oblite tua nostram pendere salute, ‘Mene, oblite tua nostram pendere salute, abnuis inceptis comitem? sic foedera nota primitiaeque tori, gelidos ut scandere tecum deficiam montis coniunx tua? crede uigori femineo. castum haud superat labor ullus amorem. sin solo aspicimur sexu, fixumque relinqui, cedo equidem nec fata moror; deus annuat, oro: i felix, i numinibus uotisque secundis atque acies inter flagrantiaque arma relictconiugis et nati curam seruare memento. quippe nec Ausonios tantum nec tela nec ignes quantum te metuo: ruis ipsos acer in enses obiectasque caput telis, nec te ulla secundo euentu satiat uirtus, tibi gloria soli fine caret, credisque uiris ignobile letum belligeris in pace mori. tremor implicat artus, nec quemquam horresco, qui se tibi conferet unus. sed tu, bellorum genitor, miserere nefasque auerte et serua caput inuiolabile Teucris.’ Iamque adeo egressi steterant in litore primo, et promota ratis, pendentibus arbore nautis,
Abbreviated transcription (Latin):
Expectat ueneranda fide discede periclis
Incetti marus durosq relinque labores
N os clause nitubo rupes suppostaq caelo
Saxa manent. nos alcide mirãte nouerca
Sudatus labor et bellis labsͣ acnõ alpes
Quod si promissum uertat fortuna fauõre
Leuaq sit coeptis telonga stare sonecta
Euumq extendisse uelim tua iustior aetas
Ulera me ĩpropere ducant tui fila sorores
Sic ille contra cyrrei sanguis inulte
Castalii cui materno de nomine dicta
Castulo phocbei seruat cognomina naris
Atq execrata repetebat stirꝑe parẽtes.
Tempore quo bacchus populos domitabat hiberos
Concutiens tirso atq armata menade calpen
La sciuo genitus Satro nimpha uince
Milichus indigenis late regnarat ĩ oris
Cornigeram attollens genitons imagine frbtẽ
H inc patriam clarumq genus referebat ĩ clce
Barbarica paulum uitiata noĩe lingua
Quae tunc sic lacrimis semsi manantib infit

Expanded text:
expectat, ueneranda fide, discede periclis expectat, ueneranda fide, discede periclis incerti Martis durosque relinque labores. nos clausae niuibus rupes suppostaque caelo saxa manent, nos Alcidae mirante nouerca sudatus labor et, bellis labor acrior, Alpes. quod si promissum uertat Fortuna fauorem laeuaque sit coeptis, te longa stare senecta aeuumque extendisse uelim; tua iustior aetas, ultra me improperae ducant cui fila sorores.’ Sic ille. at contra Cirrhaei sanguis Imilce Castalii, quae materno de nomine dicta Castulo Phoebei seruat cognomina uatis aeque ex sacrata repetebat stirpe parentes. tempore quo Bacchus populos domitabat Hiberos concutiens thyrso atque armata Maenade Calpen, lasciuo genitus Satyro nymphaque Myrice Milichus indigenis late regnarat in oris cornigeram attollens genitoris imagine frontem. hinc patriam clarumque genus referebat Imilce, barbarica paulum uitiato nomine lingua. quae tunc sic lacrimis sensim manantibus infit:
Abbreviated transcription (Latin):
Bissenos luna non dum compleuerat orbes
Quos ut se ponit stetit ee se cerne̾ ab armis
Affatur ductor spes o kartaginis alia
N ate nec encadũ leuuor mettis amplior oro
Sic patrio decore et factis tibi nomina cõdas
Quis superes bellator atium iamq egra tum dĩs
Roma tuos numerat lacrimandos matrib ãuđos
Ni presaga meos laudant praecordia senstis
Ingens hic terris crescit labor ora parẽtis
Agnosco. toruaq oculos sub fronte minacis
Uagitumq grauem atq iraꝵ elem̾ta mearx
Siquis forte deum tatos inciderit actus
Ut nostro abrumpat leto primordia reꝵ
Hoc pignus belli cõiunx seruare labora
Cũq datum fan duc percunabula nr̃a
Tangat eliseas palmis puerilib aras
Et cinen iures pño laurẽtia bella
Inde tibi flore nouo pubescet firmio aetas
Emicet ĩ arte et calcato fcedere uictor
In capitolina. tumulum mibi uidicet arce
Fu uero tanti fcelix quam gloria partus

Expanded text:
bissenos Lunae nondum compleuerat orbes. bissenos Lunae nondum compleuerat orbes. quos ut seponi stetit et secernere ab armis, adfatur ductor: ‘Spes o Carthaginis altae, nate, nec Aeneadum leuior metus, amplior, oro, sis patrio decore et factis tibi nomina condas, quis superes bellator auum; iamque aegra timoris Roma tuos numerat lacrimandos matribus annos. ni praesaga meos ludunt praecordia sensus, ingens hic terris crescit labor: ora parentis agnosco toruaque oculos sub fronte minacis uagitumque grauem atque irarum elementa mearum. si quis forte deum tantos inciderit actus ut nostro abrumpat leto primordia rerum, hoc pignus belli, coniunx, seruare labora. cumque datum fari, duc per cunabula nostra: tangat Elissaeas palmis puerilibus aras et cineri iuret patrio Laurentia bella. inde ubi flore nouo pubescet firmior aetas, emicet in Martem et calcato foedere uictor in Capitolina tumulum mihi uindicet arce. tu uero, tanti felix quam gloria partus