comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sioue lustbat. His gͥ ferculoꝵ dapily inuitati. cepmiꝰ
int̾ nos querere qͦmodo se hab̾ent anime defunctorũ
ante illã corpoꝵ ultimã resurrettionem. Sicq colla¬
tionem mutua nosccremꝰ. qͥd fitti pt᷑ hanc uitã e̾c̾mus.
utiuiuatit̾ : u̾atit̾ de hoc negotio cogitantis: tauto c̾auꝰ
p̃sentia fugeremꝰ. qͥnto fut᷑a ꝑscrutantis nosc̾emꝰ auicdĩ.
solutionem ł diffinitionẽ sensus breuitatẽ ñ ualen¬
tes collig̾e. erectꝰ est nr̃oꝵ parit̾ animꝰ. ut qͥcqͥd nobis
de hacrẽ inq̃stionẽ ueniss stilo p̾currente ad notari
debet. Sic quicqͥd ex ħ ipso respondendũ ratio posc̾et.
qͥdue catholicoꝵ magistroꝵ sensũ diffinitũ exsist̾et.
memoria nob̾ sacre lectioĩs exprim̃et. Hec libroꝵ tẽ
reuolutiõe continua. s uiue uocis id aget᷑ recordatiois
industria. Tc̃ ego minis follor urguentib uob̾ acc̾sito
notario. capitła de p̃missis q̃stiuncłis eõdẽ die inp̃¬

Expanded text:
tati, coepimus inter nos quaerere quomodo se habeant animae defunctorum ante illam ultimam corporum resurrectionem, sicque collatione mutua nosceremus, quid futuri post hanc vitam essemus: ut vivaciter et veraciter de hoc negotio cogitantes, tanto certius praesentia fugeremus, quanto futura perscrutantes nosceremus avidius. solutionem vel definitionem sensus brevitate non valentes colligere, erectus est nostrorum pariter animus, ut quidquid nobis de hac re in quaestionem venisset, stylo percurrente annotari deberet; sicque quidquid ex hoc ipso respondendum ratio posceret, quidve catholicorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria sacrae leccontinua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in pr
Abbreviated transcription (Latin):
morãs ĩeo qͥd negligñtia nrã peꝑit: qͥd diligñtia
q̃sierit. qͥd diligñtia diuina ꝓuidetia ꝯtulerit: qͥdin¬
mici ĩstigatio fraudauerit. qͥd obliuio lubrica subtee¬
uit. qͥd humana fragilitas ĩtulerit. qͥd ignorantia ĩꝓ¬
uda sefellerit. Oẽs hos .uii. affetꝰ inpsalmis ĩuenimꝰ
erplsos. ut ẽ illud pͥmũ. Icepit dolorẽ ⁊ peꝑit iniqͥta

Expanded text:
ligentia nostra pepererit: quid diligentia quaesierit: quid divina providentia contulerit: quid inimici instigatio fraudaverit, quid oblivio lubrica subtraxerit: quid humana fragilitas intulerit: quid ignorantia improvida fefellerit. Omnes hos septem affectus in Psalmis invenimus expressos, ut est illud primus: Concepit dolorem, et peperit iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab aqͥlone uenientib ⁊ recũbentib ẽ abrahã ⁊ ysaat
⁊ iacob in regno celoꝵ. Hic c̃ lapis reꝑb quẽ gestat
angulus. ꝯuingẽs incena pura agñ̃ c̃ pane: finẽs
uetꝰ. nouũ ichoans testamentũ. Hic p̾stat mira in
ocłis nr̃is. ut copation. Tc̃ int̾rogãt cũ mellitis u̾b̾.
⁊ circ̾dãt eũ sic̃ apes mel portantes mnore. aculcũ int̾¬
go: dicẽtes. Magist̾. scimꝰ quia uerax es. ⁊ reł. Licet da

Expanded text:
lone venientibus, et recumbentibus cum Abraham, Isaac et Jacob in regno Dei. Hic est lapis reprobus, quem gestat angulus, conjungens in coena pura agnum cum pane: finiens vetus, novum inchoans Testamentum. Hic praestat mira in oculis nostris: ut topazion. Tunc interrogant eum mellitis verbis: et circumdabant eum sicut apes, mel portantes in ore, aculeum in tergo, dicentes: Magister, scimus quia verax es, et non cura
Abbreviated transcription (Latin):
iblis qͣddam iuibilũ in nris ñtib nascit̾. Et subito im
qͥdam contemplationis arce ꝑͣhimꝰ oborte lacmȩ conatum
lectionis aũtunt. Lõmunis meror reicit librũ Ioliꝰ mi¬
aut relatu ꝯcdigne uocis sufficiat explicare⁊ Eras em
lor. cũ cdinũ illud int̾ nos cepit colloquiũ agitaii.
bi tã plenissime lesi. qͦ. bonũ sit atq iꝯcundũ habi¬
tare fiat inuimũ: Quando unguentũ illud sc̃ĩ sp̃e¬

Expanded text:
 quoddam jubilum in nostris mentibus nascitur, et subito in quamdam contemplationis arcem pertrahimur. Obortae lacrymae conatum lectionis avertunt, communis moeror rejicit librum, et solius muaut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enigerit, cum divinum illud inter nos coepit colloquium agitari. Ibi tunc plenissime sensi quam bonum sit et quam jucundum habitare fratres in unum ; quando
Abbreviated transcription (Latin):
Medicina cuiꝰq uuln̾is. ad hibenda ÷ ci. Nõ sanat ocłm.
qͣd calcaneo adhibet᷑. Ieuimo passioẽs corporis. orati¬
one pestes sanande st̃ m̃tis. Et uen̾unt capharnaũ:¬
⁊ reł. Capharnaũ uilla ꝯsolatiõĩs. Congruit int̾pͥta¬
tio ad p̾dictã sententiã: qͥ dic̃. Et occisus: t̾uia die re¬
surget. Granũ frum̃ti morit᷑. ut nultipliciꝰ colligat᷑.
Siñ morit᷑: solũ manet. Qͥ cũ domi e̾e̾nt: int̾rogabat

Expanded text:
Medicina cujusque vulneris adhibenda est ei. Non sanat oculum, quod calcaneo adhibetur. Jejunio passiones corporis, et oratione pestes sanandae sunt mentis. Et venerunt Capharnaum. Capharnaum, villa consolationis. Congruit interpretatio praedictae sententiae, qua dicit: Et occisus, tertia die resurget. Granum frumenti moritur, ut multiplicius colligatur: si non moritur, solum manet. Qui cum domi essent, interroga
Abbreviated transcription (Latin):
tur angͣtia. significãs nidã. cui dñis dic̃. Coangtatũ
÷ stratũ. breue ⁊ palliũ: utͣmq oꝑire ñ potest. ut
tͣnsferat se ad gs̃ alt̾as. Sy donia uͦ uenatio int̾pre¬
decapoleos. qͦd int̾pretat᷑ decalogi inandata. Salua¬
tor ad saluandas gs̃. ab apłis ducit᷑. Q int̾roganti
adolescenti qͥd faceret: respõdit. Nosti mandata:
Et ad duct̃ ei. surdũ ⁊ mutũ. Genꝰ humanũ ꝑmulta
m̃bra acsiunꝰ hõ uaria peste absũptꝰ. enum̾at᷑ ĩꝑtho¬
plasto. Cecat᷑ dũ uidet. surdꝰ fit dũ audit: dũ odorat᷑
emungit᷑. obmutesc̃ dũ loqͥt᷑: mancũs fit dũ manũ
trig̃. incͣuat᷑ dũ erigit᷑: hidrops fit dũ ꝯcupisc̃. clau¬
dꝰ fit cdũ ꝓgͦdit᷑: lepͣ suffundit᷑. dũ mundat᷑ demone
ĩplet᷑ dum diuinitatẽ appetit: morte morit᷑ dum
audacit̾ excusat. qͦd ĩobedient᷑ ꝯmisit. Et dep̃cant᷑
eũ ut ĩponat illi manũ. Incar natũ fore dũm. młt¬

Expanded text:
tur angustia, significans Judaeam, cui Dominus dicit: coangustatum est stratum, breve est pallium, utrumque operire non potest: ut transferat se ad gentes alias. Sidon vero venatio interpreDecapoleos, quod interpretatur decalogi mandata. Salvator ad salvandas gentes ab apostolis ducitur: qui interroganti se adolescenti, quid faceret, respondit: Nosti mandata. Et adducant ei surdum et mutum. Genus humanum per multa membra, ac si unus hoplasto, caecatur dum videt, surdus fit dum audit, dum odorat emungitur, obmutescit dum loquitur, mancus fit dum manus erigit, incurvatur dum erigitur, hydropicus fit dum concupiscit, claudus fit, dum progreditur: lepra suffunditur, dum nudatur: daemone impletur, dum divinitatem appetit: morte moritur, dum audacter excusat, quod inobedienter commisit. Et deprecabantur eum, ut imponat illi manum. Incarnatum fore Dom
Abbreviated transcription (Latin):
it eũ. Hoc uere ⁊ ꝑpͥe marcꝰ tulit. Nã ui. hora denebre
suffuderõ t̾cã. ut ñ qͥs potuisset mou̾e cap̾. At̾resimo nãꝙꝙ
fructii Marc᷑ ascendit ad centesimũ .i. at̾tia hora crucis n᷑q
adt̾iã risurrettiõis: q̃ ẽ pꝰt dics t̾s. Tricisimꝰ feuctꝰ ÷ incruce.
sexagesimꝰ iinferno: centesimꝰ ĩ parad rso. Et erat cituluiis
cause cꝰ ĩscͥptꝰ. rex uidoꝵ. Qͦd intitulꝰ p̃uotat᷑ psalmorũ.

Expanded text:
hora tenebrae suffuderunt terram, ut non quis potuisset movere caput. A tricesimo namque fructu Marcus ascendit ad centesimum, id est, a tertia hora crucis usque ad tertiam resurrectionis post tres dies. Tricesimus fructus, est in cruce: sexagesimus in inferno: centesimus in paradiso. Et erat titulus causae ejus inscriptus, Rex Judaeorum. Quod in titulis praenotatur Psalmorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ndecima nͥtute septem panes .iiiiͬ. ieuiniis
milib frangunt᷑. ⁊ pauci piscicłi bndicunt᷑:
⁊ fragm̃tis septẽ sporte plene sustollunt᷑. S eptem
pͥme eccłie. fragm̃ta panũ. mistici intellectꝰ pͥme
septim ane st̃. ꝑisciculi bñdicti. librist̃ noui tes¬
tam̃ti: qm̃ piscis assi partẽ dãs resurgẽs postulat.
⁊ piscẽ suꝑ positũ primis discipłis ĩ cãpt᷑a pisciũ
porrig̃. Post ħ ueniut bephsaidã. Bethsaida do

Expanded text:
ndecima virtute septem panes, quatuor jejunis millibus franguntur, et pauci pisciculi benedicuntur: et de fragmentis septem sportae plenae sustolluntur. Septem mae Ecclesiae. Fragmenta panum mystici intellectus primae septimanae sunt. Pisciculi benedicti: libri Novi Testamenti, quomodo piscis assi partem resurgens postulat, et piscem superpositum prunis discipulis in captura piscium porrigit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
surge. Ab archisinagogo dr̃. filia mea mortua est.
⁊ uob̾: s mͥ dormit. Annoꝵ rii. erat puella. ⁊ annis
xii. erat mulier ꝑpessa. Peccata ñ credñtiũ. apparẽt
ĩuntio ficłi cͤdentiũ. Un dr̃. Credidit abrahã deo:
⁊̃ reputatũ ÷ ei ad iusticiã. Dem̃ ic̃ns ĩpatriã suã:

Expanded text:
r: Filia tua mortua est. est vobis, mihi dormit. Annorum duodecim erat puella, et annis duodecim erat mulier perpessa. Peccata non credentium, apparent in initio fidei credentium. Unde dicitur: Credidit Abraham Deo, et reputatum e
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ia inpeneihintimo sapientie. qͥ remotis cogitatio¬
nũ malarũ tumultib insolitudine. uirtutũ ꝑ¬
manebãt. Sapientia .ii. t̃: intẽpore otii. Dehic
ad mare ueniunt.⁊ fluctib tͣbant᷑: ⁊ erat ipse
ĩpuppi. suꝑ c̾uical dormiens. Pupis mortuis pel¬
lib inuos ꝯtinet. ⁊ fluctꝰ arceõ: ⁊ ligno solidat᷑.¬

Expanded text:
teria in penetrali intimo sapientiae: qui remotis cogitationum malarum tumultibus, in solitudine virtutum permanebant. Sapientia enim est in tempore otii. Dehinc ad mare veniunt, et fluctibus turbantur. Et erat ipse in puppi super cervical dormiens: libus vivos contegit, et fluctus arcet, et ligno solidat
Abbreviated transcription (Latin):
sñ respectu mĩe suffocent᷑. ꝑĩpetũ in mat᷑e mortis.
A qͥb sugiũt młti qͥpascebat eos. Fagellato ⁊ enĩ stulto.
sapies prudentior fit. Et rogãt. uĩm ut exeat afinib
sinagogꝰ. qͥa cũ intͣuerit plenitudo gñtiũ. cc̃ oĩs ifrahel
saluus fiet. Iairꝰ siue illuminatꝰ siue illuminãs int̾
precat᷑ .i. iudaitꝰ popłs ũbra litt̾e deposita spũ illustͣt
⁊ illuminat᷑. Procidñt ad pedes u̾bi .i. ad ĩcarnationẽ
ih̾u se humilians: rogat ꝓfilia. Q sͥuiuit. alios uiu̾e
fas. Abrahã ⁊ morses ⁊ samuel rogant ꝓplebe mor
fimbã retͦ mulier sangͥnaria: q̃ ꝓfligatã cũ salute
ꝑdidit ĩmedicos nichil ꝑficiẽs sustantia. Septimo

Expanded text:
 impetum immaturae mortis: a quibus fugiunt multi, qui pascebant eos. Flagellato etenim stulto, sapiens prudentior fit. Et rogant Jesum, ut exeat a finibus synagogus, quia cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Jara litterae deposita, spiritu illustratus et illuminatus: procidens ad pedes Verbi, id est, ad incarnationem Jesu se humilians, rogat pro filia. Qui sibi vivit, alios vivere facit. Abraham et Moyses et Samuel rogant pro plebe mortfimbriam retro mulier sanguinaria: quae profligatam cum salute perdidit in medicos nihil proficientes, substantiam. Sept
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudo scͥpt᷑e diuine allegorice loqͥ ⁊ cũ aliud
dicat. aliud uelit intelligi. qͦͥd ĩ eu angłis positũ
freqͣnt̃ ĩuenies. S nob̾ necesse ẽ ut sic excelsior a
sensib nrĩs applicemꝰ. ut tã cuncta sçłm hystori¬
qͥlitate copiosus: ex qͦ aq̃ uiue decurrt̃. lac ĩpar¬
miloꝵ salutẽ p̃ꝑat᷑: pinguedo spitał agnoscit᷑
⁊ qͥcqͥd siĩmũ bonũ creditur in montis istꝰ ÷ grã¬

Expanded text:
consuetudo Scripturae divinae allegorice loqui, et cum aliud dicat, aliud velit intelligi. Quod in Evangeliis positum frequenter invenies: sed nobis necesse est, ut sic excelsiora sensibus nostris applicemus, ut tamen cuncta secundum historiqualitate copiosus, ex quo aquae vivae decurrunt: lac in parvulorum salutem praeparatur: pinguedo spiritualis agnoscitur, et quidquid summe bonum creditur, in montis istius
Abbreviated transcription (Latin):
Abiit ad pͥncipes. Ptqm exiũ. int̾uit ĩcũ sathanas
Nic nox nocti. ĩclicat scientiã. Unũ qͦdq animal ad
simile sͥ iungit᷑. Maria occͣrit ad apłos. ut lies
dici eructuet u̾bũ: ⁊ i das ad iud cos ne⁊ nocti indi
cet scientiã. ꝓmittũt pecuniã. ⁊ enuĩt uitã. qmͣ ipse
recipit c̃uita amittit. Querebat oportuntatẽ. Opor¬
tunitas doli ñqͣ. inuenit᷑. ut ñ uincct᷑ hic aut illis.
dabo potastatẽ hãc uniu̾sa. Et pͥmo die adimoꝵ q̃ ẽ
a maritudine maducant᷑. Atima nob̾ ÷ redẽptio

Expanded text:
abiit ad principes: et postquam exivit, intravit in eum Sathanas. Hic nox nocti indicat scientiam. Unumquodque animal ad sibi simile juugitur . Maria currit ad apostolos ut dies diei eructet verbum; Judas ad Judaeos, ut nox noctitiam. Promittunt pecuniam, amittunt vitam; quam ipse recepit, cum vitam amisit. Quaerebat opportunitatem. Opportunitas doli numquam invenitur, ut non vindicetur hic aut illic. dabo potestatem hanc universam. Et primo die azymorum, quae cum amaritudine manducantur: azyma nobis est redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
dũ istũ deb̾e accepi freqñti lecciõe iã notũ ÷. qͣd ⁊ gͦtu
amarũ c̃. ⁊ intioꝵ fluctib in qͥetũ. S ab ipso dño
eripi potuissẽt qͥ amara mutat indulcedine. tͥstia
u̾tit ingaudiũ: ⁊ egͥtudiẽs detestabiles insalutem.
Parabola ÷ rerũ nat᷑a discͥpantiũ sub aliqͥ similitu¬
dine facta ꝯꝑatio. more ꝓuidentie sue: ut qui

Expanded text:
cipi, frequenti lectione jam notum est: quod et gustu amarum est, et vitiorum fluctibus inquietum est. Sed ab ipso Domino eripi potuissent, qui amara mutat in dulcedinem, tristia vertit in gaudium: et aegritudines detestabiles, in salutem. Parabola est natura discrepantium rerum sub alia similitudine facta comparatio, more providentiae suae, u
Abbreviated transcription (Latin):
iacobñ. qͥ suplantata ht̃ tota desicieria carm.E
iohem. qui grã accepit qͦd alii ꝑ laborẽ tenent. Et
ĩposuit eis noĩa boanerges : quod filii thonͥtrui.
uoꝵ tͥũ sublime m̾itũ in monte m̃ct᷑ audire. tomi¬
tũ patͥs. ꝑuubẽ defilio tonantis: ħ ÷ filiꝰ ms dilectꝰ.
ut ꝑnubẽ carnis ⁊ ipsi ignẽ u̾bi acsi fulgͣa inplu¬
uiam facti sparg̾et int̾ris: qm̃ ds̃ fulgͣa inpluuiã

Expanded text:
t desideria carnis. Et Joannem, qui gratia accepit quod alii per laborem. Et imposuit eis nomen Boanerges, quod est filii tonitrui. Quorum sublime meritum in monte meretur audire tonitruum Patris per nubem de Filio tonantis: Hic est Filius meus dilectus , ut per nubem carnis et ipsi Christi ignem ac fulgura in pluviam spargerent in
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ. Sic .ii. ferreũ qͣmpiã diciniꝰ. qñ durũ ac
fortẽ desidamꝰ intelligi. Cũ uelocẽ: uentis aut
auib ꝯꝑamꝰ. Quod int̾çesimo ⁊ sexagesimo ⁊
cebat ilł. Numqͥd ueñ luc̾na ut sub modio pona
seminib. Modiꝰ antẽ ⁊ lectꝰ. auditꝰ ÷ mobedienti¬
um. Candelabrũ apłi st̃: qͦs illuminaũ uerbũ
dłi. Absconclitũ ⁊ occultũ. parabola utriꝰq semi¬
ni ÷ In palã uͦ uenit. dũ adno tͣctat᷑. Et dicebat.
nqͣ mensura m̃si fueritis. remetiet᷑ uob̾. Et enim¬

Expanded text:
c fortem desideramus intelligi: cum velocem, ventis aut avibus comparamus. Quod in trigesimo, et sexagesimo, et cebat illis: Numquid venit lucerna, ut sub modio ponaseminibus. Modius autem tegens, auditus est inobedientium. Candelabrum, apostoli sunt, quos illuminavit verbum Domini absconditum et occultum. Parabola utriusque seminis est. In palam vero venit, dum a Domino tractatur. Et dicebat: In qua mensura mensi fueritis, remetiet
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. qͥ ⁊ celotes. Sy mon ponẽs tͥsticiã int̾pretatur.
S̾ eati nãq qͥlugñt nc̃: qm̃ ipsi asolabunt᷑. Trinũ
luctũ ĩplet. qͥ ꝯsolationẽ fut᷑ã q̃rit. Deflet peccata
ꝓpͥa cũ łd̃ ⁊ maria. flet cũ flentib cũ paulo. ⁊ flec
mltũ cũ ioħe qͥdicebat. Et ego flebã multũ. qͥane¬
elotes aũ dr̃.quẽ ⁊ elꝰ domꝰ łi comedit. ut finees
sac̾dos: ut cesset qͥssatio. Et uidã scarioth. qͥ tͣli¬
dit illũ. qͥ ñ delet peccatũ suũ ꝑpenitentiã: nec
illud deletur ꝑmemoriã. Uñ de eo dr̃. Et peccatũ

Expanded text:
tur. Beati namque, qui lugent: quoniam ipsi consolabuntur. Trinum luctum implet, qui consolationem futuram quaerit. Deflet peccata propria cum David et Maria: flet cum flentibus cum Paulo: et flet multum cum Joanne, qui dicebat: Et ego flebam multum: quia netur, quem zelus domus Dei comedit: ut Phinees sacerdos, ut cesset quassatio. Et Judam Iscariotem, qui tradidit illum: qui non delet peccatum suum per poenitentiam: nec illud deletur per memoriam. Unde de eo dicitur: Et peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ad patͥam reutet᷑. icorꝑa atq oꝑa uelud uxores. ifilii ad aĩas redi¬
bunt. ⁊tc̃ duplici gaudio inet̾uũ exultab̾t. hoc nos ad memoriã
Ad laudes idõ Miserere mei ds. ⁊ Confitemim canit᷑. qͦrũ alt̾ de peniten¬
tia alt̾ de laude scribit᷑. qͥa ꝑpenitentiã: ad lȩtitiã ꝑuenit᷑. In antͥpħ
Mistrere mei d̾s.: ⁊iinissa circũdedert̾ ine gemitꝰ mortis: humauũ¬

Expanded text:
ad patriam revertetur, et corpora atque opera velut uxores et filii ad animas redibunt, et tunc duplici gaudio in aeternum exsultabunt. Hoc nos ad memoriam Ad Laudes, ideo, Miserere mei, Deus, et Confitemini canimus, quorum alter de poenitentia, alter de laude scribitur, quia per poenitentiam ad laetitiam pervenitur. In antiphona Miserere mei, Deus, et in missa Circumdederun
Abbreviated transcription (Latin):
accendunt. uel elemosinas tͥblnt: ipso martire insticuente ratcium
mnulier ei eschas cũ lumine deferret: docuit illã it eo occiso lum̃ uime¬
moria ipsiꝰ face̾t. elemosinã erogaret. iñquã ei uecessaria defectu¬
ra eisent. Postquã ille ꝑ passionẽ ad xpͣm inigrauit: mulier ut ab
eo didicerat fecit. ⁊ ii om̃ib bonis ettiꝰ ereuit. n ab eais mos ꝑ omͣs

Expanded text:
accendit, vel eleemosynas tribuit, ipso martyre instituente initium e jaceret, et quaedam mulier ei escas cum lumine deferret, docuit eam ut, eo occiso, lumen in memoriam ipsius faceret, eleemosynam erogaret, et nunquam ei necessaria desitura essent. Postquam ille per passionem ad Christum migravit, mulier, ut ab eo didicerat, fecit, et in omnibus bonis citius crevit, et ab ea is mos per omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tia fuisse nͣ dubitamꝰ. Idõ.icantꝰ letitiȩ uͣ cantat᷑. id almatica. uł sub¬
tile ñ portat᷑. qͥ aidẽ chorus infantiũ adinferna desoridisse memo¬
rt᷑. Suilloꝵ festiuitas in dñica die euen̾it: om̃ia de illis ut de aliis
scͣis agunꝰ. qͥa in resurrectione dñi eos sc̃is associatos credimꝰ. In octa
dio receptos scimꝰ. hoꝵ festũ idõ inftͣntes sollẽpuizant: qͥailli pͥmi

Expanded text:
fuisse non dubitamus. Ideo etiam cantus laetitiae non cantantur, et dalmatica vel subtile non portatur, quia idem chorus infantum ad inferna descendisse memoratur. Si illorum festivitas in Dominica evenerit, omnia de illis, ut de aliis sanctis agimus, quia in resurrectione Domini eos sanctis associatos credimus. In octadio receptos scimus. Horum festum ideo infantes solemnizant, quia eos pri
Abbreviated transcription (Latin):
uerteris. Ut gͦ redire possimꝰ: peuitentiã in ciu̾e cilitio agitꝰ.
Et qͥa repatͥare ꝯtendimꝰ. ⁊ hostes nob̾ inttͥnere obsistere nouunꝰ idõ
arma nr̃a qͦd ÷ huimiliatio. oratio. afflictio sustollimꝰ. ut cont᷑ spͣu¬
alas neqͥtias pugnare possimꝰ. Cũ gͦ hac die ꝑcessionẽ fucimꝰ. qͣli ho¬
stib armati obiua̾ ad pugna̾ tmꝰ.Idõ aũ ieuinũ feria qͣrta incho

Expanded text:
verteris. Ut ergo redire possimus, poenitentiam in cinere et cilicio agimus. Et quia repatriare contendimus, et hostes nobis in itinere obsistere novimus, ideo arma nostra, quod est humiliatio, oratio, afflietio, sustollimus, ut contra spiritualia nequitiae pugnare possimus. Cum ergo hac die processionem facimus, quasi hostibus arm
Abbreviated transcription (Latin):
torisuo cantica in matutinis laudib concinunt. In missa qͦ seqͥt᷑
laus pastoꝵ celebrrit᷑. qͣ inuentꝰ dñs ab eis landat᷑. In t̾cia inissa quȩ
t̾cia hora cantat᷑: eiꝰ natiuitas a patͥ sollẽpinzat᷑. Unde. ieu̾głm in
pͥncipioerat u̾bũ ad hanc recitat᷑.¬
certat᷑. In officio de die qͣsi ꝑ uictoria hic agointeta coronatur.
unde . istephai̾ idẽ coronat᷑ ꝯgrue noĩat᷑. huiꝰ diẽ idoͣleuitalis ordo ee¬
lebrẽ ducit: qͥastephanꝰ diac ꝯnꝰ pͥmꝰ finit. Tormitio sc̃i ioħis eiu¬
anglite. est inuatiintate scĩ ioħił. baptiste. Sead qͥa hob cebre offi¬
ciũ ilho aginou potust. hic ecłia eiꝰ fegtũ eoli iusticuit. qͦundo ab
exilio re diit. uel ipsis eccłia dedicata extitit. In cantu de sco ioh̾e

Expanded text:
In missa quae sequitur, laus pastorum celebratur, qua inventus Dominus ab eis laudatur. In tertia missa, quae tertia hora cantatur, ejus nativitas a patre solemnizatur. Unde et evangelium In principio ad hanc recitaturcertatur. In officio de die quasi pro victoria hic agonotheta coronatur. Unde et Stephanus, id est corona, congrue nominatur. Hujus diem ideo Levitarum ordo celebrem ducit, qangelistae est in nativitate sancti Joannis Baptistae; sed quia ob celebre officium illic agi non potuit, hic Ecclesia ejus festum coli instituit, quando ab exsilio rediit, vel ipsius ecclesia dedicata exstitit. In cantu de sancto
Abbreviated transcription (Latin):
inillo .R. Angłs dñi comitet᷑ tecũ. reittere in thesauros tuos. qͥa sic̃to¬
uias ꝑ angłim deducit᷑: ⁊ cũgaudio redueit᷑: sic fidelis aĩa de carue
assũpta ꝑ angłos in celestes thesauros eũ gaudio ꝑducit᷑. ꝑhoc aũ
qͦd seqͥt᷑ reuitaris ad nos cũ gaudio: paschale qͥdẽ cẽpꝰ expͥmit᷑ qͦ re¬
głis associabit᷑. hoc in oetis reponsoriis. at antipħis notat᷑. Ed auͭ
in laudate dũm de celis. Freqͣutiꝰ alła cõtinit᷑: hoc designat. qͦs fideli
Significat nͥ qͦd in die iudicii sei ⁊ augłi om̃s in unũ queuuiit: uinscłim¬

Expanded text:
io, Angelus Domini comitetur tecum, revertere in thesauros tuos, quia sicut Tobias per angelum deducitur, et cum gaudio reducitur , sic fidelis anima de carne assumpta per angelos in coelestes thesauros cum gaudio perducitur. Per hoc autem quod sequitur, Revertaris ad nos cum gaudio, paschale quidem tempus exprimitur, quo regelis associabitur. Hoc et in caeteris responsoriis etiam notatur. Quod autem in Laudate Dominum de coelis frequentius alleluia concinitur, hoc designat, quod fideli Significat etiam quod in die judicii sancti et angeli omnes in unum conveniun
Abbreviated transcription (Latin):
Inferia qͥnta. Sorꝑis eiꝰ comestio. ut ibi. pauẽ celi dedit eis. In uesꝑa: ut
ponit᷑. ubi altiorem sensum intelligunt.
ex ut cũq de horis diximꝰ. nc̃ restat ut de solempnitatibus
pauca perstringamus.
Duentum dm itaq ob tres causas celebramꝰ: pͥmo qͥa illud
tẽpus recolimꝰ. qͦ eũ ab antiqͥs sc̃is p̃nuntiatũ cognoiumus.
S cd̾o. faciẽ eiꝰ laudib p̃occupamꝰ. qͦ eũ unicuiq infine uite aduen

Expanded text:
In feria quinta, corporis ejus comestio, ut ibi: Panem coeli dedit eis . In Vespera, ut rponunt, ubi altiorem sensum intelligunt.ec utcunque de horis diximus, nunc restat de solemnitatibus pauca perstringamus. Adventum itaque Domini ob tres causas celebramus: Primo, quia illud tempus recolimus, quo eum ab antiquis sanctis praenuntiatum cognovimus. Secundo, faciem ejus laudibus praeoccupamus, quo eum un
Abbreviated transcription (Latin):
bebat᷑ celebris. ob tͥplicẽ triu̾phũ augusti cesaris. hanc eãde̾ diẽ quã
epipħiam dũi uocamꝰ: ob tͤs causas celebramꝰ. qͥa dñs stella duce illa die
manifestat᷑ꝰ. Iod̾ epipħia. uel theophania appellat᷑. qͦd apparitiouł¬
in anifesta ostensio int̾pretat᷑. T̃ radit᷑ ĩ qͦd hac die qͥnq milia hoi̾um
de qͥnq panib dñs saciau̾it. Itaq in pͥmo nocturuo: stelle aparicio.¬

Expanded text:
bebatur celebris ob triplicem triumphum Augusti Caesaris. Hanc eamdem diem, quam Epiphaniam Domini vocamus, ob tres causas celebramus, quia Dominus stella duce illa die manifestatus. Ideo Epiphania vel Theophania appellatur, quod apparitio vel manifestatio aut ostentio interpretatur. Traditur enim quod hac die quinque millia hominum de quinque panibus D
Abbreviated transcription (Latin):
ti: uin sudore uultꝰ nr̃i opoitet uos pane uesci. idõ solemꝰ in die
neccessaria oꝑari In nocte uͦ qͦudo uemo potest oꝑari inuigłiis¬
dñi ercubamꝰ. ut eo reu̾tente anuptiis. cũ eo ad lib̾tatis iura rede¬
amꝰ. Ideo i tͤs lectiones legimꝰ: qͥa ts uigilias posuit d̾s. Sunqͥt in

Expanded text:
ti, et in sudore vultus nostri oportet pane vesci , ideo solemus in die ti, et in sudore vultus nostri oportet pane vesci , ideo solemus in die necessaria operari. In nocte vero, quando nullus potest operari, in vigiliis excubamus, ut eo revertente a nuptiis cum eo ad libertatis jura redeamus. Ideo etiam tres lectiones legimus, quia tres vigilias posuit Dominus: Si,
Abbreviated transcription (Latin):
ti donemͣ. Ioo aũsex autipħas cantamꝰ: ut ꝑ sex oꝑa euugłii de
nocte mortis adluoe̾ xp̃m trauseamꝰ. Q ͤ sex oꝑa st̃. esurientẽ ciba¬
re.sicientẽ potare. nudũ uestire. hospitẽ colligere. infirmũ uisi¬
ru̾nt᷑ diẽ a uoctẽ hoc est uiginiti qͦtuor horis ꝑlustrat. n pentes
qͥde̾ sibi stellas in die lumine suo obscurat. absentes uͦ in nocte
illuminat. qͥsolẽ suũ iustitiȩ xp̃m p̃figurat. qͥ hc̃ mundũ suꝑiꝰ
qͣsiiu die illustrabat. dũ p̃sentia sua doctrinis a miracłis illũ illu¬
minabat. Inferiꝰ uͦ qͦsi in uocte eũ irradiabat. dũ morte sua seden¬
tes in tenebris. ⁊ ũbra mortis uisitauit. Qͥ stellas pͣsentes in die ue
lat. dũ scos in gła sue pͣsentie a inundi teuebris celat. Stellas uͦ in¬
nocte gͦ duodecĩ psalmos. ⁊ iu die totide̾ psallimꝰ. qͥ a horis istellas a
bũdicentes ueneremͣ. Et qͥ a peccato deuicti. seruituti sumꝰ addic¬

Expanded text:
turnum. Ideo autem sex antiphonas cantamus, ut per sex opera Evangelii de nocte mortis ad lucem Christum transeamus. Quae sex opera sunt, esurientem cibare, sitientem potare, nudum r diem et noctem, hoc est XXIV horis perlustrat, et praesentes quidem stellas sibi in die lumine suo obscurat, absentes vero in nocte illuminat. Qui solem justitiae Christum praefigurat, qui hunc mundum superius quasi in die illustrabat, dum praesentia sua doctrinis et miraculis illum illuminabat. Inferius vero quasi in nocte eum irradiavit, dum morte sua, sedentes in tenebris et umbra mortis visitavit. Qui stellas praesentes velat in die, dum sanctos in gloria suae pnocte ergo duodecim psalmos, et in die totidem psallimus, quot horis stellas a benedicentes veneremur. Et quia peccato devicti servituti sumus addic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̾hiensus. Sc d̾o cauimꝰ. Os dereliqͥt eũ. ꝑseqͥmim ⁊ cõp̃hendite cũ.
Exultate dõ camiiꝰ. In qͣ dr̃. qͦd inunici eiꝰ sonuert. qͥ eũ in lacu in¬
mortuos estimatꝰ. In uesꝑa aũ linguas suas sic̃ serpentes ac¬
cuebant. tota die pͣlia in die belli ꝯstituebant. Septima die
lacint sepultꝰ i dõ salb̾o noct᷑am. Cantate dño psallimꝰ. iuqua
dicit᷑ qͦd ꝑcussus sic̃ fenũ aruerit. ⁊ sic̃ pelicanꝰ aparente occi

Expanded text:
ensus; ideo canimus. Deus dereliquit eum, persequemini, et comprehendite eum . Exsultate Deo , canimus; in qua dicitur quod inimici ejus sonuerunt , qui eum in lacu inmortuos aestimatus In Vespera autem: Linguas suas sicut serpentes acuebant , tota die praelia in die belli constituebant Septima die jacuit sepultus, ideo Sabbato nocturnum: Cantate Domino psallimus, in qua dicitur quod percussus sicut fenu
Abbreviated transcription (Latin):
mos eccłȩ habuerit. uł cur pͣcipuus apłicoꝵ Gregoriꝰ. hoc sua acto¬
ritate ꝓbauerit. S sciendũ est hoc sapientissima dispositione pro¬
ita :ĩ officio ab actua discerneret᷑. i monastiche discipline religio
hoc pͥuilegio ꝯm̃daret᷑. Unde beatꝰ Gregoriꝰ om̃i sapientia p̾ditus.
ꝑerpendens uirũ dõ plenũ. cuncta supͣdicta significatione ordinaᷤᷤ¬
se: uite legit᷑ ea sua actoritate roborasse. licet psalmos ꝓmutau̾it:
cuncta tñ sub eade̾ significatione posuit. Nẽpe qͥa sex dieb in
hac uita. qͦsi sex et atib i uinea dnͣi laboratͣ. ut sic̃ indu̾icareqͥes.¬

Expanded text:
mos Ecclesiae habuerit, vel cur praecipuus apostolicorum Gregorius hoc sua auctoritate probaverit. Sed sciendum est hoc sapientissima dispositione proiva vita, sicut habitu, ita etiam officio ab activa discerneretur, et monasticae disciplinae religio hoc privilegio commendaretur. Unde beatus Gregorius omni sapientia praeditus, perpendens virum Deo plenum cuncta sub praedicta significatione ordinasse, jure legitur ea sua auctoritate roborasse. Licet enim psalmos permutaverit, cuncta tamen sub eadem significatione posuit. Nempe quia sex diebus in hac
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃ordentidie cantat᷑ tc̃ p̾sentis uite tẽpꝰ de uotat᷑ qͥa abinitis.
mundi dies p̃cessit nex sequebat᷑. significaus qͦd gaadiũ partidisi
p̃ceisit. mors hoĩem sequebat᷑. Cũ uͦ de sequenti delebiit᷑: co̾fitt᷑:¬
u̾ite letitia designat᷑. qͥ a a xp̃i resurrectione nox p̃ceisia. dies seqͥt᷑.
desiguans qͦd pꝰ mortẽ carnis. dies uite eredẽntib dabtcur.¬

Expanded text:
de praecedenti die cantatur, tunc praesentis vitae tempus denotatur; quia ab initio mundi dies praecessit, nox sequebatur, significans quod gaudium paradisi praecessit: mors hominem, heu! sequebatur. Cum itae laetitia designatur, quia a Christi resurrectione nox praecedit, dies sequitur, designans quod post mortem carnis dies vitae dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃qͦ dñe .i. saac ui hac uinea laborautẽ expͥinit. cuiꝰ dñs oblitꝰ
uͭ fuit. dũ arietẽ mactandũ ꝑ eoposuit. qͥnos cantare dũo. ⁊ psal¬
lere nõi eiꝰ monuit. qͥ om̃ia nobis tͥbuit. Dixit insipiens iacob in¬
uuit. qͥ ap̃ laban insipiente̾. pondus diei i estus portauit. a uos
dĩm uinocare moiuit. Qd uit̾mussa psalmodia u̾sus d̾r: desiguat.
qͦd int̾misso oꝑe multitudo ad refectionẽ expedit᷑. Lectiones que
legunt᷑. sc̃ diu̾sa fercula. qͥb oꝑarii ad sextã reficunt᷑. Benedictiões
que p̃cedunt: religiosoꝵ bñdictioe̾s p̃ferunt᷑. qͥb eibũ bñdic̾t. R es pon¬
est hora nona. hac moyses uaaron aliiq legis sae̾dotes uineã dũi exco.¬
lebant. Qͥ inpsalmo. Conserua me dñe. dñm parte̾ suã. ⁊ calice suũ di¬
cebant. anos dñm qͥ tribuit intellectũ. benedic̾e docebant. In hac

Expanded text:
ac in hac vinea laborantem exprimit, cujus Dominus oblitus non fuit, dum arietem mactandum pro eo posuit; qui nos cantare Domino et psallere nomini ejus monuit, qui omnia bona nobis tribuit. Dixit insipiens , Jacob innuit, qui apud insipientem Laban pondus diei et aestus portavit, et nos Dominum invocaquod ex intermisso opere multitudo ad refectionem expeditur. Lectiones quae leguntur, sunt diversa fercula quibus operarii ad invicem reficiuntur. Benedictiones quae praecedunt, religiosorum benedictiones praeferunt, quibus cibum benedicit. Responest hora nona: hac Moyses et Aaron aliique legis sacerdotes vineam Domini excolebant, qui in psalmo XV, Conserva me, Domine, Dominum Patrem suum et calicem dicebant, et nos Dominum, qui tribuit in
Abbreviated transcription (Latin):
ape oĩsapientia designat᷑. qͣ oĩs saꝑe untelligere accepunt dnd
heliseus sal in aquas misit.  aqͥ sanate ft. qͥa de sapiertia a filiũ suũ¬
in hior̃es mistt. ⁊ sauati st̃. Iulege aũ uitala rufa iusaz iignecre¬
mari. ⁊i popłs eiꝰ cin̾e expiari. Uitula rufa in erpiatione inciu̾em
cremata est ⁊ pͥi caro sanguiue rubicata. igue passionis inemerẽr¬
dita. qͥ pleps fideliũ est expiata. hic cinis sali adimscet᷑. dũ hum ani¬
tas adunuttate in resurrectione resumtt᷑. Ciuis qͦq sali ꝯmiscet᷑. su

Expanded text:
Christus Dei Sapientia designatur, qua omnes sapere et intelligere acceperunt. Deinde Elisaeus sal in aquam misit, et aquae sanatae sunt , quia Deus Sapientiam, id es misit, et sanati sunt. In lege autem vitula rufa jussa est in igne cremari, et populus ejus cinere expiari . Vitula rufa in expiatione populi in cinerem cremata est; Christi sanguine rubricata, igne passionis in cinerem redacta, quo plebs fidelium est expiata. Hic cinis sali admiscetur, dum humanitas a Divinitate in resurrectione resumitur. Cinis quoque sali commiscetur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
fructus penitentes in ꝯmunionẽ recipiunt᷑. Obhanc. icausã: septẽ
tare: agͣges ad alialocamiuare. hos religiosi imitaut᷑. dũ pͣlatũ de
eccłia sequentes in capitoliũ ꝯgregantur. Iuidei aĩalib sal ad la¬
bendũ dat᷑. dũ eis iu martirologio passio uł uita sc̃oꝵ ꝑuͣtiat᷑. dpilio
uͦ eis qͣsi pabulũ ponit.: dũ ꝑu̾sũ pͣciosa est. penitentiã sc̃or proponit.
Deinde diuinũ auxiliũ ter d̾i in aduitoriũ meũ inuoeat. utt grex dĩ ꝑi¬
culũ aĩaru̾ euadat. Deinde qͦsi ouile bũdicit. dũ eos dirigiusẽficari
in lege dĩposit. pꝰ hec lectione reficuuit᷑: itec singłi in oꝑa qͥsi uines

Expanded text:
fructus poenitentes in communionem recipiuntur. Ob hanc etiam causam septem tare, et greges ad alia pascua minare. Hoc religiosi imitantur, dum praelatum de ecclesia sequentes in capitulum congregantur; ibi Dei animalibus sal ad lambendum datvero eis quasi pabulum ponit, dum per versum Pretiosa patientiam sanctorum proponit. Deinde divinum auxilium ter per Deus, in adjutorium invocat, ut grex Dei periculum animarum evadat. Deinde quasi ovile benedicit, dum eos dirigi et sanctificari in lege Dei poscit. Post haec lectione reficiuntur, et tunc singuli in opera quasi vineae
Abbreviated transcription (Latin):
uiã suꝑna patria uitrat᷑. Iub eatũmacłi drͣ: qͥ ambulant inlege
dm̃i. InRatbue: cousiderabo mirabilia de lege tua. ⁊ de lege tua
iniserere mei. In lege̾ pone. Scructaborlege̾ tuã.InMemor esto:
a lege tuanon declinaui. ⁊ dixi custodire lege̾ tuã. In bonitatẽ.
b omii mlexoris tui. In Defecit. S nou ut lex tuaqͥu quomͦ. Dilexi
legẽ tuã. In iniqͦs odio: lege̾ tuã dilexi. ilex tua meditatio in ea

Expanded text:
citur, « qui ambulat in lege; » in Retribue, « Consideravi mirabilia de lege tua, » et « De lege tua miserere mei. » In Legem pone, « Scrutabor legem tuam. » In Memor esto, « A lege tua non declinav, » et « Dixi custodire legem tuam. » In Bonitatem, « Bonum mihi lex oris tui. » In Defecit, « Non ut lex tua. » In Quomodo, « Dilexi legem tuam. » In Iniquos, « Legem tuam dilexi. »
Abbreviated transcription (Latin):
illusus. i dõ inatutiuã canimꝰ. pͥuahora ÷ genttib traditꝰ: idd pͥmã
cantamꝰ. t̾cia hora: Ei agellatꝰ: i cuxo tͥciã psalimꝰ. Sextahora est
erucifixus: ꝓpt̾ea sextã canimꝰ. Honahora ÷ mortuus: idõ nonã
cantamꝰ. In uesꝑa÷ de cruce depositꝰ: idõ uesꝑam psallunꝰ. Infi¬
ne diei: sepultꝰ: iccireo ꝯpletoriũ psallimꝰ. Nocturna ñ hora.¬

Expanded text:
. Prima hora est gentibus traditus, ideo Primam cantamus. Tertia hora est flagellatus, idcirco Tertiam psallimus. Sexta hora est crucifixus, propterea Sextam canimus. Nona hora mortuus est, ideo Nonam cantamus. In vespere est de cruce depositus, idcirco Vesperam psallimus. In fine diei est sepult
Abbreviated transcription (Latin):
ante legẽ. sac̾dotes. i ꝓpħe sublege. sacͥficia ad uesꝑam offere¬
bant. ni dñs in uesꝑa cenaus. corpꝰ suũ discipłis tradebat.Quq
aũ psalmibuiꝰ hore: qͥnq uuln̾a xp̃i siguificant: q̃ se uiuespa
inundi ꝓ nobis sacrificabat. hoc au̾sus insinuat. Dirigat᷑ oro mea.
sicͣ incensũ in ꝯspectu tuo. eleuatio inanuũ mearũ sacͥficiłi uesꝑ.¬
tinũ. Duo decima hora dies claudit᷑. ioꝑariis iã ꝑ acto oꝑe denariꝰ

Expanded text:
ante legem, sacerdotes et prophetae sub lege, sacrificia ad vesperam offererant; et dominus in vespera coenans corpus suum discipulis tradebat. Quinque autem psalmi hujus horae quinque vulnera Christi significant, qui se vespera mundi pro nobis sacrificabat. Hoc et versus insinuat. Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Duodecima hora dies clauditur, et operariis jam peracto opere denarius
Abbreviated transcription (Latin):
petuiit. qm̃ alreui eis insurrerert. cfortes aĩas earũ quesiertt. ut di
mutitte sua illos disꝑgat. uieas ex om̃i tͥbulatione eripiat. ꝑbeati nu¬

Expanded text:
petunt, quoniam alieni eis insurrexerunt, et fortes animas eorum quaesierunt, ut Deus petunt, quoniam alieni eis insurrexerunt, et fortes animas eorum quaesierunt, ut Deus in virtute sua illos dispergat, et eas ex omnium tribulatione eripiat. Beati im
Abbreviated transcription (Latin):
fide aũ catholicã qͦtuor tẽꝑib editã ĩmoroboratã eccłia catho¬
inunũ. in couentu popłi adinissã modulat᷑. ꝑ constantinopoli¬
tauũ cõciliũ propalat᷑. Xrto. fidẽ oicũq uult cotidre ad pͥmã itu¬
ram quã athanasiꝰ alexandrinꝰ ep̃e. rogatu theodosii ĩ ꝑatoris
sacͥdos qͥ incipit. imitat᷑ opiliouẽ oues tota die melusas. mane ini
pascua exientẽ. Grex omũ est: plebs xp̃iana. Pascua: dm̃imandata.
tiera uͦ obsident bestiş gregis dm̃ iuimiee. Inuna parde nãq les
rugieus cireuit. querens quẽ deuoret. In alta: draco uisidiaus de¬
uantes ueneno int̾imit. aberrantes auide decglutit. huie lupꝰ ir¬
ruens rapit. uoues disꝑgit Inde ursus inuade̾s lacerat. gͣgẽ dissi¬
pat. Unde pastor Dͣs in adiutoriũ meũ clamat. qͥtuiꝰ ouile hoc ꝑicu¬
sũ euadat. Dues aũ pascue dm̃ in ymno sumũ pastorẽ iuiuocant.
por̾e tuo: saluũ tter accipiunt. u dm̃ in u̾tute sua apicso lib̾are

Expanded text:
Fidem catholicam quatuor temporibus editam imo roboratam Ecclesia cathoin unum in conventu populi ad missam modulatur, quae pilium propalatur. Quarto fidem Quicunque vult quotidie ad primam iterat, quam Athanasius Alexandrinus episcopus rogatu Theodosii imperatoris sacerdos qui incipit imitatur opilionem, oves tota die inclusas mane in pascua ejicientem. Grex ovium est plebs Christiana, pascua Domini mandata. Itinera vero obsident bestiae gregi Dei inimicae. In una namque parte leo rugiens circuit quaerens quem devoret ; in altera draco insidians deviantes veneno interimit, aberrantes avide deglutit. Hinc lupus irruens rapit, et oves dispergit. Inde ursus invadens lacerat gregem et dissipat. Unde pastor Deus, in adjutorium meum clamat, quatenus ovile haec pericula evadat. Oves autem pascuae Domini in hymno summum nomine tuo iter arripiunt, et Dominum in virtute sua se a periculo liberare
Abbreviated transcription (Latin):
uł pͣsbiteratꝰ gr̾am ꝓmoti sumꝰ. Et in hac horagͦ ineongrue dmͣ
bñdicimꝰ: qͣ duces ⁊ magutri popłoꝵ electisumꝰ. ꝑ nonã: senee¬
tutẽ uotamꝰ. qͦ pleriq ex clero eccłiasticas dignitates qͣsi gͣuio¬
ra in urnee pondera subunꝰ. Conienit itaq uos in hachora dĩ in ag¬
iificate: qͥ uos uoluit suꝑ plebẽ suã exaltare. Inuesꝑa. decrepita¬
reducimꝰ ad memoriã. quã plurumi ex nob̾ ad melioris uite qusati¬
oue ꝗ in pͥmis ueuimꝰ. qui quasi iforo tota die ociosi stetimꝰ. duͣ
toru uita inuantcate iuixunꝰ. luhachora decet uos dm̃i landes ex¬
colere. qͣ nos dignatꝰ: sins laudatorib adiung̾e. ꝑ conpletoriũ:
finẽ uite uĩe retractamꝰ. qͦꝑ ꝯfessionẽ u penitentiam saluari¬

Expanded text:
ongrue Deum benedicimus, qua duces et magistri populorum electi sumus. Per Nonam senectutem notamus, qua plerique ex clero ecclesiasticas dignitates quasi graviora vineae pondera subimus. Convenit itaque nos in hac hora Deum magnificare, qua nos voluit super plebem suam exaltare. Iniam, qua plurimi ex nobis ad melioris vitae conversationem in primis venimus, qui quasi tota die in foro otiosi stetimus , dum tota vita in vanitate viximus. In hac hora decet nos Deum laudibus extollere, qua nos dignatus est suis laudatoribus adjungere. Per Completorium finem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ exilii. In matutiuis laudib iã ad lib̾tatẽ ꝑpeuitentiã tendi¬
mꝰ: oũ cantamꝰ psalmũ miserere mei ds̃. Et qͥa ꝑpenitentiã de te¬
nebris mortis adluc̃ẽ uitȩ transit᷑. idõ in sed̾o psalmo ꝑsingłas feriaᷤᷤ
in ane ꝯcuit᷑. Ut in u̾ba mea. Mane astabo tͥ. ⁊ mane eraudies uocẽ
nieã. In iudica ine ds: emitte lucẽ tuã. Iu te decet rmnꝰ os: entus
matutini. ⁊ uesꝑe delectabis. In dn̾e refugui: mane floreat. ⁊ ma¬
ne repleti sumꝰ miscd̾ia tua. In dũe exaudi: auditã fac mͥ in ane

Expanded text:
libertatem per poenitentiam tendimus, dum cantamus: Miserere mei Deus. Et quia per poenitentiam de tenebris mortis ad lucem vitae transitur, ideo in secundo psalmo per singulas ferias mane concinitur, ut in Verba mea: Mane astabo, et mane exaudies vocem meam ; in: Judica me, Deus; Emitte lucem tuam ; in: Te decet hymnus, Deus; Exitus matutini, et vespere delectabis ; in: Domine, refugium; Mane floreat et Mane repleti sumus misericordia tua ; in: Domine, exaudi; Auditam fac mihi mane
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Deide qͦtuor lectiones de euugłio legi pͣcepit. qͥ a xp̃i ugiles ꝑ
doctuã qͣtuor euu̾głioꝵ in qͣtuor uͥtutib inunitos monuit. ut uidł
in diuinis i humanis sic̃ prudentes. in adu̾sis uꝓsꝑis fortes. in dei
seruitio soluendo. u p̃latis obediendo iusti. in om̃ib actib siuis tẽꝑa¬
P ost hec dd dilectus ꝯstituit cantari te dmͣ laudamꝰ. qͥtmꝰ nil sibi in
his om̃ib ascͥbaut. si cuucta diuiue laudi attribuant. se uͦ inuti¬
les seruos dicant. ꝑ te dm̃laud amꝰ ̃ ille cantꝰ intelligit᷑. qͥ ꝑ acto
dabit᷑. ꝑ ymnũ te decet lais. qͥ ad extrenũ canit᷑. illa ultima
gratulatio accipit᷑. qͣnos ꝑcepto uitȩ den ario in dnͣo exultent.
qd̃ de labore ad reqͥem. de uinea ad patͥam eis ire liorbit.

Expanded text:
lectiones de Evangelio legi praecepit, quia Christi vigiles per lectiones de Evangelio legi praecepit, quia Christi vigiles per doctrinam quatuor Evangeliorum in quatuor virtutibus munitos monuit, ut videlicet in divinis et humanis sint prudentes, in adversis et prosperis fortes, in Dei servitio solvendo et praelatis obediendo jussum omnibus actibus suis temperat Deo dilectus cantari: Te Deum laudamus, quatenus nil sibi in his omnibus ascribant, sed cuncta divinae laudi attribuant, se vero inutiles servos dicant. Per Te Deum laudamus etiam ille cantus intelligitur qui peracto ur; per hymnum Te decet laus, qui ad extremum canitur, illa ultima gratulatio accipitur. quando, percepto vitae denario, in Domino exsultant, quod de labore ad requiem, de vinea ad patriam eis ire licet. CA
Abbreviated transcription (Latin):
eist platũ n apłici pontificis s Gregorii. actoritate roboratũ. Siqͥdẽ
pater qͥ didẽ uir dõ plenꝰ in uinea laborantes. uinuigiliis excubantes
actio desiguat᷑ ꝑꝑter sex oꝑa euiugłii qͥb in istis sex dieb qͣsi inumea
głia figunit᷑. qͥb ꝯtͣ hostes aĩarũ.s. uitia .demones iugiter uigilat᷑.¬
ꝑ ser gͦ psalmos: inuinea dm̃ laborantes declaraut᷑. ꝑ qͥtuor lectiones:
in castris om̃ uigilautes demonitrant᷑. ꝑ responsona: alacritas labo¬
uantiũ denotatur. ¶  otaudũ qͦdhic dinui officii ordinatꝰ: i psalmo.
Dũe inuͥtute tua. qͥ de pace eecłe ꝯstat. incipit.  reliqͦs qͥ passionẽ ⁊xͥ.
pit. ⁊ ita dec̾e psalmos cantans. inu̾sũ. In mauꝰ tuas ꝯm̃do sp̃m meu̾
cruciando unitabimͣ: in resurrectione pace ȩt̾na pxpͣm ditabun᷑.
spe. caritate laudari uoluit. Unde eadẽ cantica cũ alła cantari
instituit. qͥ a laudatores tͥuitatis ad cantũ cȩlestis letitie uocarido

Expanded text:
 Gregorii, auctoritate roboratum. Siquidem patet quod idem vir Deo plenus in vinea laborantes et in vigiliis excubantes actio designatur, propter sex opera Evangelii quibus in istis sex diebus quasi in vinea ngelia figuper sex ergo psalmos in vinea Domini laborantes declarantur, per quatuor lectiones in castris Domini vigilantes demonstrantur, per Responsoria alacritas laborantium denotatur. Notandum quod hic divini servitii ordinator a psalmo Domine in virtute tua , qui de papit, et ita decem psalmos cantans in versu. In manus tuas commendo spiritum meum cruciando imitabimur, in resurrectione pace per Christum ditabimur.spe et charitate, laudari voluit. Unde eadem cantica cum Alleluia cantari insti
Abbreviated transcription (Latin):
de domo carceris eduo̾e uenit. Ipse orieus sol iustitie. qͥuenit noᷤ
illuminare spͣu scientie. Ispse rexgentiũ. ulapis angłaris. qͥuenit
saluare hoĩem. ꝑ sp̃m pietatis. ¶Ipse ẽmanuel. ueniens ad nos ꝑ istł.
qͥuenit ad saluandũ uos ꝑ sp̃m timoris. dans cunctis carismata
dño custodiert. Nore antiqͦ duo nocturnalia officia i p̃cipu¬
is fstiuitatib agebant᷑. uiiiiinmitio noctis apontifice cũsuis ca-¬
pellauis absq ueuite. aliud in media nocte aclero. sicͣ adhuc solẽp¬
uiter celebrat᷑.R. popłs qͥ ad festũ ꝯflipxerat: tota nocte in laudibꝰ
uigilare solebat. Postquã uͦ illusores bonũ in ludibriũ ꝑmutaue¬
runt. turpib cantilenis ac salutationibꝰ. potationib ac fornica¬
tionib oꝑam deder̾t: ugilis int̾dicte ⁊ dies ieuiniis dedicatift᷑: ⁊¬

Expanded text:
de domo carceris educere venit. Ipse Oriens et Sol justitiae, qui venit nos illuminare spiritu scientiae. Ipse Rex gentium et lapis angularis, qui venit salvare hominem per spiritum pietatis. Ipse est Emmanuel veniens ad nos per Israel, qui venit ad salvandum nos per spiritum timoris, dans cunctis charismata Christo custodierunt . More antiquo duo nocturnalia officia in praecipuis festivitatibus agebantur: unum in initio noctis a pontifice cum suis capellanis absque Venite; aliud in media nocte in clero, sicut adhuc solemniter celebratur. Et populus, qui ad festum confluxerat, tota nocte in laudibus vigilare solebat. Postquam vero illusores bonum in ludibrium permutaverunt, et turpibus cantilenis ac saltationibus, potationibus et fornicationibus o
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ. ad basim adaltaris fundit. qͥa xpͣc fluenta doctrine in ie¬
rłm esfudit. unde fons baptistnatis erupit. Post hec attare
cũ lurcheo extͥgit᷑. ꝑ qͦd dm̃ca passio intelligit᷑. linũ qppe de t̾ra
ncũ magno passionis labore ad candorẽ tesut rectiois redct.
h oc luitheo altare exc̾git᷑. dũtͥbulutio eccłie exẽplo passioĩs xp̃i
delimat᷑. Deinde offert᷑ inoensũ hoc est oratioe̾s scoꝵ qͥ se in odorẽ
bo offey̾t. dũ corpꝰ suũ ꝑ eo affligunt.
diũ tiłiam in ierłm effudit. in qͦ. cruce̾ subiit. Demde ꝑ quatuor
mundi partes hec dona fidelib tͥbuit. Tunc cautat᷑. intłi. Eierͣ¬

Expanded text:
aqua ad basim altaris fundit, quia Christus fluenta doctrinae in Hierusalem effudit, et inde fons baptismatis erupit. Post haec altare cum linteo extergitur, per quod Dominica passio intelligitur. Linum quippe de terra no labore passionis ad candorem resurrectionis rediit. Hoc linteo altare extergitur, dum tribulatio Ecclesiae exemplo passionis Christi delinitur. Deinde offertur incensum, hoc est orationes justorum, qui se in odorem Deo offerunt, dum corpus suum pro eo affligunt. in Hierusalem effudit, in qua et crucem subiit, deinde per quatuor mundi partes haec dona fidelibus tribuit. Tunc cantatur anti
Abbreviated transcription (Latin):
ritis tẽ introdunt᷑. Idõ in dñica die he laudes canunt᷑. qͥa ꝑfide̾ re¬
surrectionis xp̃i hȩc gaudia iustis in resurrectione dabunt᷑. Ido u
infra pascha frequent᷑. qͥa resurrectionis xp̃i. s. i nr̃e tẽpꝰ ꝑ eas
resurrectione ꝑ cepturi fcͥ duplicit gratulent᷑. hanc eãde̾ signifi¬
cationẽ i sc̃s bñdictꝰ in ordinatione sui officii expͣssit. hoc solo mutato.
qͦd d̾s misereat᷑ in pͥmis obhonorẽ sc̃ẽ tͥuitatis cantari iussisti.
seruus uocat᷑. Diabolus it humanũ genꝰm pͥmo parente deiucit.
ndure seruituti subegit. Ut igͥ ab hac seruitute liberifiamꝰ. duu¬
noseruitio nocturnis horis insudamꝰ. ut uanocte huiꝰ uite ad

Expanded text:
ritis introducuntur. Ideo in Dominica die hae laudes canuntur, quia per fidem resurrectionis Christi haec gaudia justis in resurrectione dabuntur. Ideo etiam infra Pascha frequentantur, quia resurrectionis Christi et nostrae tempus cepturi sunt, gratulantur. Hanc eamdem significationem et sanctus Benedictus in ordinatione sui officii expressit, hoc solo mutato, quod Deus misereatur in primis ob honorem sanctae Trinitatis cantari jussit. CAservus vocatur. Diabolus autem humanum genus in primo parente devicit, et durae servituti subjecit. Ut ergo ab hac servitute liberi fiamus, divino servitio nocturnis horis insudemus, ut a nocte hujus vitae ad
Abbreviated transcription (Latin):
ra herba duriciã lapidũ penetrare fert᷑. isignificat xp̃i carnẽ iupas.¬
sione amaricatã ꝑ quẽ baptismꝰ dat᷑. ⁊ duritia gentiliũ ad fidem
emnolit᷑. Deuide altare spargendo circutt. qͥa dñs angłm suũ ii eu¬
s cuitu
timentiũ si uitait. ditaix der respergit᷑. qͥa eccłia a tͥb peecatis mor¬

Expanded text:
ra herba duritiam lapidum penetrare fertur, et signat Christi carnem in passione amaricatam, per quem baptismus datur, et duritia gentilium ad fidem emollitur. Deinde altare spargendo circuit, quia Dominus angelum suum in circuitu timentium se nutrit. Altare ter aspergitur, quia Ecclesia a t
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ baratro ĩmersit. Hac hora infine mundi iusti a sõno iuortis
euigilabutut. Dũ de nocte huiꝰ mundi ad luce̾ et̾ne claritatis
trausimgrabt. Tempꝰ gͥ noctis qͦd aute lege̾ pͣcessit. Nocturnꝰ uͦ¬
illud tẽpꝰ expͥmit. qͦd popłs sub lege dum coluit. Matutinalis aũ
hora: cũ lix appropiuquat. tẽpꝰ aũ xp̃i resurrectione: usq in
finẽ inundi demonstrat. quo eccła suo dilecto cautũ cantut. Psalmi

Expanded text:
arta causa. Hac hora in fine mundi justi a somno mortis evigilabunt, dum de nocte hujus mundi ad lucem aeternae claritatis transmigrabunt. Tempus igitur noctis, quod ante illud tempus exprimit quo populus sub lege Dominum coluit. Matutinalis autem hora, cum lux appropinquat, tempus a Christi resurrectione usque in fine mundi demonstrat, quo Ecclesia dilecto suo canticum cantat. Psalmi