comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse custodes monumẽtoꝵ. ⁊ putare om̃es bonos
aliene glie defensionẽ ad officiũ suũ ꝑtinere.
Equidẽ ceteris istiꝰ surtis atq flagicus ita
moueor ut ea reprehẽdenda tantũ imputem.
huc uero tanto dolore afficior ut nhil mihi
indignius inluil minus ferendũ bideat᷑. herres
africam monumẽtis domũ suã plenã stupri
plenã flagici. plenã dedecoris ornabit. berres
tempatissui stissimi ꝙ uiri momimiẽtũ. diane
biilacrũ uirginis in ea domo collocauit᷑ in
qua semꝑ meretricũ lenonũ flagicia uersant᷑.
At hoc Iołu asticami momimẽta biolasti: Rusd a
tindaritanis nõ eiusdẽ scipionis benesiciũ positũ
similacrũ meraitii pulcherime factũ sustulist. at
quẽ admodũ dii ĩmortales. quã audatter. quã
libidmmose. quã impudent. audistis nuꝑ dicere
legatos tindaritanos hor̃es honestissimos ac
principes ciuitatis merturiũ. qui sacris anniũ¬

Expanded text:
esse custodes monumentorum et putare omnis bonos esse custodes monumentorum et putare omnis bonos alienae gloriae defensionem ad officium suum pertinere. equidem ceteris istius furtis atque flagitiis ita moveor ut ea reprehendenda tantum putem; hic vero tanto dolore adficior ut nihil mihi indignius, nihil minus ferendum esse videatur. Verres Africani monumentis domum suam plenam stupri, plenam flagiti, plenam dedecoris ornabit? Verres temperantissimi sanctissimique viri monumentum, Dianae simulacrum virginis, in ea domo conlocabit in qua semper meretricum lenonumque flagitia versantur? at hoc solum Africani monumentum violasti. quid? a Tyndaritulisti? at quem ad modum, di immortales! quam audacter, quam libidinose, quam impudenter! Audistis nuper dicere legatos Tyndaritanos, homines honestissimos ac principes civitatis, Mercurium, qui sacris annive
Abbreviated transcription (Latin):
Repeto abste berres monumentũ.p. africani.
causã siculoꝵ̃ quã suscepi reliiquo audicium
de repetundis pecumis ne sit hoc tẽpore segestanoꝵ
miurie negligant᷑. basis .p. scipionis restituatur.
nomẽ inuicti imꝑatoris ncidat᷑. signũ pulcher¬
rimiũ cartagine captũ reponat᷑. Hec abste non
siculoꝵ defensor. nõ tuus accusator. nõ segestam
postulant. s is qui laudẽ glamq .p. africam tũ¬
endã conseruandãq suscepit. Non uereor nehoc
officiũ meũ .p. seruilio iudici nõ probem qui cũ
res maximas gesserit. monuimẽtaq suaꝵ rero
gestarũ. quã cũ maxime constĩtuat atq in hiis
laloret ꝓfecto uolet hec nõ sołũ suis posteris
serũ etiã om̃ib uiris fortib ⁊ bonis cuib de fen¬
denda nõ spolianda imꝓbis trade. Non bereor
ne tibrq. catule displiceat cuiꝰ amplissimũ orbi
terraꝵ darissimũq monimientũ ẽ quã płimos

Expanded text:
repeto abs te, Verres, monumentum P. Africani repeto abs te, Verres, monumentum P. Africani causam Siculorum quam suscepi relinquo, iudicium de pecuniis repetundis ne sit hoc tempore, Segestanorum iniuriae neglegantur: basis P. Scipionis restituatur, nomen invicti imperatoris incidatur, signum pulcherrimum Carthagine captum reponatur. haec abs te non Siculorum defensor, non tuus accusator, non Segestani postulant, sed is qui laudem gloriamque P. Africani tuendam conservandamque suscepit. non vereor ne hoc officium meum P. Servilio iudici non probem, qui cum res maximas gesserit monumentaque suarum rerum gestarum cum maxime constituat atque in iis elaboret profecto volet haec non solum suis posteris verum etiam omnibus viris fortibus et bonis civibus defendenda, non spolianda improbis tradere. non vereor ne tibi, Q. Catule, displiceat, cuius amplissimum orbi terrarum clarissimumque monumentum est, quam plurimos
Abbreviated transcription (Latin):
lia sunt defendat᷑ neq ullũ aduenticiũ auxiliũ
requirat᷑. Sin istius amicicia te impedit. si hoc
qͦs ego abste postulo minꝰ ad officiũ tuũ ꝑtinere
arbitrabere. fuccedã ego uicarius tuo muneri.
suscipia ꝑtes quas alienas esse arbitrabar de¬
.l. ri. de ista preclara nobilitas desinat q̃ri ppłm
dare semꝑq mandasse. Non est q̃rendũ in hac
ciuitate que ꝓpter uirtutẽ om̃ib nacionib imꝑat
untutẽ plurimũ posse. Sit apud alios imago .p.
africani. ornent᷑ alii mortui uirtute ac nomie.
Est aliqua mea pars birilis. nd̾ ꝙ eius ciuitatis
sum. quã ille claram amplani illustrẽq reddidit.
precipue ꝙ in his rebus ꝓ mea ꝑte bersor. qͣꝵ
ille princeps fuit. aquitate. industriã. tẽꝑancia.
defensione miseroꝵ. odio implor. que cognacio
studioꝵ ⁊ artiũ ꝓpe modũ non minus est cõiuu¬
cta quã ista qua uos delectamini genis ⁊ noĩs.

Expanded text:
lia sint defendatur, neque ullum adventicium auxilium lia sint defendatur, neque ullum adventicium auxilium requiratur. sin istius amicitia te impedit, si hoc quod ego abs te postulo minus ad officium tuum pertinere arbitrabere, succedam ego vicarius tuo muneri, suscipiam partis quas alienas esse arbitrabar. deinde ista praeclara nobilitas desinat queri popudare semperque mandasse. non est querendum in hac civitate, quae propter virtutem omnibus nationibus imperat, virtutem plurimum posse. sit apud alios imago P. Africani, ornentur alii mortui virtute ac nomine; est aliqua mea pars virilis, quod eius civitatis sum quam ille amplam inlustrem claramque reddidit, praecipue quod in his rebus pro mea parte versor quarum ille princeps fuit, aequitate, industria, temperantia, defensione miserorum, odio improborum; quae cognatio studiorum et artium prope modum non minus est coniuncta quam ista qua vos delectamini generis et nominis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ asportandũ nomẽq omĩno .p. scipionis delen¬
dũ tollendũq curasse. Orant te atq obsecrant
ut sibi religionẽ. generi tuo laudẽ gloriamꝙ
restituas. ut qͦs ꝑ .p. africanũ ex urbe hostiũ
recuꝑarint: id ꝑte ex predonis domo conẜua¬
re possit, Ees autẽ tu his respondere honeste
potes. aut illi fac̾e nisi ut te ac fidẽ tuã implo¬
rent: Adsunt ⁊ implorant. potes domestice lau¬
dis amplitudinẽ sapio tueripotes. omnia sunt
in te que aut fortuna hom̃ib aut natura lar¬
gitur. non precer ꝓ fructu officii tui. nõ alie¬
nã in laudẽ appeto. nõ est pudoris mei .p. scipi¬
one florentissimo a dolescente uiuo ⁊ incolumi
Quãobrem si fuscipis domestice landis patrocimũ
me non solũ filere de Grĩs monumẽtis oporte¬
bit. s ⁊ letari .p. africam eiusmodi fortunã esse
mortui ut eius honos abhis qui ex eadẽ fami¬

Expanded text:
et asportandum nomenque omnino P. Scipionis delenet asportandum nomenque omnino P. Scipionis delendum tollendumque curasse; orant te atque obsecrant ut sibi religionem, generi tuo laudem gloriamque restituas, ut, quod per P. Africanum ex urbe hostium recuperarint, id per te ex praedonis domo conservare possint. quid aut tu his respondere honeste potes aut illi facere, nisi ut te ac fidem tuam implorent? adsunt et implorant. potes domesticae laudis amplitudinem, Scipio, tueri, potes; omnia sunt in te quae aut fortuna hominibus aut natura largitur; non praecerpo fructum offici tui, non alienam mihi laudem appeto, non est pudoris mei P. Scipione, floren4. Quamobrem si suscipis domesticae laudis patrocinium, me non solum silere de vestris monimentis oportebit, sed etiam aletari, P. Africani eimortui ut eius honos ab iis qui ex eadem fami
Abbreviated transcription (Latin):
q tuũ familieq tue depeculatus est pugnas: cur
eum sefensũ esse uis: cur ego tuas ꝑtes suscipi¬
o: cur tuũ numꝰ fustmeo : cur .iii. tullius .p. afri¬
cani monumẽta requirit .p. sapio eũ qui illa
sustulit defendit: Cum mos a maiorib tditꝰ
fit ut monumẽta maioꝵ ita suoꝵ qͥsꝙ defendat
ut ne ornari quidẽ noĩe alioro sinat. tu isti ade¬
ris qui non obstruxit aliqua ex parte monumen¬
tũ .p. scipiõnis. ẜ id funditus deleuit ac sustulit.
Qͥs nã igit᷑ ꝑ deos ĩortales tuebitur .p. scipioĩs
memoriã mortui: quis monumẽta atq indicia uirtutis
si tu ea relinques aut deseres: nec solũ spoliata
illa pacieris. s eciã eoꝵ spoliatorẽ uexatorẽq de¬
fendis. Ad sunt segestani clientes tui. socii.pͥ.iͥ.
gine deleta simulacrũ diane maiorib suis resti¬
tuisse. idq apud segestanos eius imꝑatoris noĩe
positũ ac dedicatũ fuisse. hoc berrẽ demoliendũ

Expanded text:
que familiae vestrae depeculatus est, pugnas, cur que familiae vestrae depeculatus est, pugnas, cur eum defensum esse vis, cur ego tuas partis suscipio, cur tuum munus sustineo, cur M. Tullius P. Africani monumenta requirit, P. Scipio eum qui illa sustulit defendit? cum mos a maioribus traditus sit, ut monumenta maiorum ita suorum quisque defendat ut ea ne ornari quidem nomine aliorum sinat, tu isti aderis, qui non obstruxit aliqua ex parte monumento P. Scipionis sed id funditus delevit ac sustulit? quisnam igitur, per deos immortalis, tuebitur P. Scipionis memoriam mortui, quis monumenta atque indicia virtutis, si tu ea relinques aut deseres, nec solum spoliata illa patieris sed etiam eorum spoliatorem vexatoremque defendes? adsunt Segestani, clientes tui, socii populi gine deleta simulacrum Dianae maioribus suis restituisse, idque apud Segestanos eius imperatoris nomine positum ac dedicatum fuisse; hoc Verrem demoliendum
Abbreviated transcription (Latin):
duor belloꝵ flãma ferroq seruata est. Que carta¬
gnensiũ uictoria loco mutato religionẽ taniẽ nõ
amisit .p. africam uirtute religionẽ simul cũ
loco recuperauit. Quoquidẽ scelere sustepto cum
manis essetbasis ⁊ in ea .p. africani nomẽ inci¬
sum res indigna atq intolanda uidebat᷑ omñb
nõ solũ religiones esse uiolatas berũetiã .p.
africam uiri fortissimi rero gestaꝵ gloriã memo¬
riã uirtutie monumenta uictorie. G. uerrẽ sustu¬
lisse. Qͦs cum isti renunciaretur debasi ac siteris:
estimauit hoĩes ioblinione tocius negocii esse
senturos si eciã basim canquã indicẽ sui scelis
sustulisset. Itaq tollendã iscius imꝑio locauert̃.
que hobis locacio ex publicis literis segestanoꝵ
inquã lectissimũ ornatissimũq adolescentẽ ap¬
pello. abste officiũ tuũ debitũ generi ⁊ nomini
requiro ⁊ flagito. cur pro isto qui laudẽ honorẽ

Expanded text:
duorum bellorum flamma ferroque servata est; quae Carthaduorum bellorum flamma ferroque servata est; quae Carthaginiensium victoria loco mutato religionem tamen non amisit, P. Africani virtute religionem simul cum loco recuperavit. quo quidem scelere suscepto cum inanis esset basis et in ea P. Africani nomen incisum, res indigna atque intoleranda videbatur omnibus non solum religiones esse violatas, verum etiam P. Africani, viri fortissimi, rerum gestarum gloriam, memoriam virtutis, monumenta victoriae C. Verrem sustulisse. quod cum isti renuntiaretur de basi ac litteris, existimavit homines in oblivionem totius negoti esse venturos si etiam basim tamquam indicem sui sceleris sustulisset. itaque tollendam istius imperio locaverunt; quae vobis locatio ex publicis litterinquamlectissimum, ornatissimumque adolescentem appello, abs te officium tuum debitum generi, et nomini, requiro,
Abbreviated transcription (Latin):
nunciasset. Quã dissimilis hu dies illi temꝑi
deos patrios reportabat segestanis ex brbe hostiũ
recuꝑatos. nũc ex brbe socioꝵ pͥ.r̃. eiusdẽ popħ
turpissimꝰ atq impirissimꝰ eosdem illos deos¬
nefario scelere auferebat. Qͥs hoc tota sicilia ẽ
clarius quã om̃es segeste matrones ⁊ uirgines
cõuenisse cũ diana exportaret᷑ ex oppido buxisse
ungentis. complexe coronis ⁊ florib. ture. odo¬
rib incensis. usq ad agri fines ꝓsecutos ẽẽ. Hãc
tu tantã religionẽ si tũ in imꝑio ꝓpt̾ cupiditatẽ
atq audaciã non ꝑtimescebas. nenc̃ quidẽ in tan
to tuo tuorq liberoꝵ ꝑiculo ꝑhorrestis: Quẽ
tibi aut hoĩem inuitis diis inmortalib. aut lõ
deu tantis eor religionib uiolatis auxilio futu¬
rũ putas. Tib illa diana in pace atq in ociõ
religionẽ milsã actusit. que cũ suas urbes in qͥbus
locata fuerat captas iicensasq uidisset bis ex

Expanded text:
nuntiasset. quam dissimilis hic dies illi tempornuntiasset. quam dissimilis hic dies illi tempordeos patrios reportabat Segestanis ex urbe hostium recuperatos: nunc ex urbe sociorum praetor eiusdem populi turpissimus atque impurissimnesario scelere auferebat. Quid hoc tota Sicilia est clarius, quam omnes Segestanas matronas et virgines convenisse, cum Diana exportarerur ex oppido? unxisse unguentis? complesse coronis et floribus? ture odoribusque incensis usque ad agn fines prosecutas esse? hanc tu tantam religionem, si tum in Imperio Propter cupiditatem, atque audculo perhorrescis? quem tibi aut hominem invitis dis immortalibus aut vero deum tantis eorum religionibus violatis auxilio futurum putas? tibi illa Diana in pace atque in otio religionem nullam attulit? quae cum duas urbis in quibus locata fuerat captas incensasque vidisset, bis ex
Abbreviated transcription (Latin):
esse illã ciuitatẽ minabatur. Itaq aliqñ młtis
malis magnoq metu uicti segestam pretoris im¬
perio parendũ esse decreuerũt: Magno cũ luctu
et gemitu tocius ciuitatis multis cũ lacrimis
et lamentacõib uiroꝵ mulierũq om̃ium simu¬
lacrũ dianȩ tollendũ locat᷑. uidete quãta religio
fuerit apud segestanos reꝑtũ esse ud̃. stitote ne¬
minẽ neq liberũ neq seruũ. neq ciuẽ neq pere¬
grinũ qui illud signũ auderet acting̾e. Barbaros
quosdã lilibeo scitote adductos esse oꝑarios. hi de¬
niq illud ignari tocius negocii ac religionis mer¬
cede accepta sustulerũt. Qͦd cũ ex oppido expor¬
tabat᷑. quẽ conuentũ mulier factũ ẽẽ arbitra¬
mini. quẽ fletũ maioꝵ natu quoꝵ nõ nulli eciã
illũ diẽ memoria tenebãt. cũ illa eadẽ diana sege¬
stã cartagine reuecta uictoriã.pͥ .rͥ. r̃e ditu suo

Expanded text:
esse illam civitatem minabatur. itaque aliquando multis esse illam civitatem minabatur. itaque aliquando multis malis magnoque metu victi Segestani praetoris imperio parendum esse decreverunt. Magno cum luctu et gemitu totius civitatis, multis cum lacrimis et lamentationibus virorum mulierumque omnium simulacrum Dianae tollendum locatur. videte quanta religio fuerit apud Segestanos. repertum esse, iudices, scitote neminem, neque liberum neque servum, neque civem neque peregrinum, qui illud signum auderet attingere; barbaros quosdam Lilybaeo scitote adductos esse operarios; ii denique illud ignari totius negoti ac religionis mercede accepta sustulerunt. quod cum ex oppido exportabatur, quem conventum mulierum factum esse arbitramini, quem fletum maiorum natu? quorum non nulli etiam illum diem memoria tenebant cum illa eadem Diana Segestam Carthagine revecta victoriam populi Romani reditu suo
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ teneri. Iste cũ petere ab eis. tũ minari.tñ spẽ. tũ
metũ ostendere. Opponebant illi nomẽ int̾dũ
.p. a fricani. pͥ. rͥ. illud esse dicebant. inhil se
in eo potestatis here ꝙ imꝑator clarissimꝰ urbe
hostium capta monumentũ uĩttorie. pͥ .rͥ.. esse
uoluisset. Cum iste nihilo remissius atq eciã mul¬
to uehemenciainstaret cotidie. res agit᷑ in senatu.
uehement̾ ab om̃ib reclamatur. Itaq illo tẽꝑe
ac pͥmo istius aduentu ꝑnegat᷑. Postea qͥcqͥd
erat oneris in nautis remigibq exigendis. in
frumento imperãdo segestanis pret̾ cet̾os impo¬
nebat. aliqñ amplius quã ferre possent. Prteo¬
terea magistratꝰ eoꝵ euocabat. optimũ quẽq
⁊ nobilissimũ ad se accersibat arcũ om̃ia prouĩ¬
cie fora rapiebat. singulatim uincuiq calamitati
fore se demĩciabat. uniu̾sis se funditꝰ euerfinũ

Expanded text:
ciorum teneri. iste tum petere ab illis, tum minari, tum spem, tum ciorum teneri. iste tum petere ab illis, tum minari, tum spem, tum metum ostendere. opponebant illi nomen interdum P. Africani; populi Romani illud esse dicebant; nihil se in eo potestatis habere quod imperator clarissimus urbe hostium capta monumentum victoriae populi Romani esse voluisset. cum iste nihilo remissius atque etiam multo vehementius instaret cotidie, res agitur in senatu: vehementer ab omnibus reclamatur. itaque illo tempore ac primo istius adventu pernegatur. postea, quidquid erat oneris in nautis remigibusque exigendis, in frumento imperando, Segestanis praeter ceteros imponebat, aliquanto amplius quam ferre possent. praeterea magistratus eorum evocabat, optimum quemque et nobilissimum ad se arcessebat, circum omnia provinciae fora rapiebat, singillatim uni cuique calamitati fore se denuntiabat, universis se funditus eversurum
Abbreviated transcription (Latin):
ma cũ gratulacione ciuiũ ⁊ leticia reponit᷑. Hec¬
erat posita segeste. sane excelsa in basi in qua
grandib luteris.p. africam nomen erat mafũ.
eumq cartagine capta restituisse ꝑ scriptũ. Cole¬
batur a ciuib. ab om̃ib aduenis uisebat᷑. cũ q̃stor
essem nihil in ab illis est demonstratũ prius.
Erat ad modũ amplũ ⁊ excelsum signũ cum
stola. uerũtamen merat in illa magnitudine
cetas atq habitus uirginalis. sagicte pendebant
ab humero. sinistra manu retinebat artũ. dextͣ
ardentẽ facem preferebat. hanc cũ iste sacrors
om̃im ⁊ religionũ hostis predoq uidisset. qͣsi
illa ipsa face ꝑcussus esset. ita flagrare cupidi¬
cate atq amentia cępit.imperat magistratib ut
eam demoliant᷑ et sibi denc inhil sibi gratiꝰ osten¬
dit futurũ. Ill uero dicere sibi id nefas esse seseq
cũ suma religione tũ sumo metu legũ ⁊ iudi¬

Expanded text:
ma cum gratularione civium, et laetitia reponitur. Haecma cum gratularione civium, et laetitia reponitur. Haecerat posita Segestae,sane excelsa in basi, in qua grandibueumque Carthagine capta restituisse perscriptum. colebatur a civibus, ab omnibus advenis visebatur; cum quaestor essem, nihil mihi ab illis est demonstratum prius. erat admodum amplum et excelsum signum cum stola; verum tamen inerat in illa magnitudine aetas atque habitus virginalis; sagittae pendebant ab umero, sinistra manu retinebat arcum, dextra ardentem facem praeferebat. hanc cum iste sacrorum omnium et religionum hostis praedoque vidisset, quasi illa ipsa face percussus esset, ita flagrare cupiditate atque amentia coepit; imperat magistratibus ut eam demoliantur et sibi dent; nihil sibi gratius ostendit futurum. illi vero dicere sibi id nefas esse, seseque cum summa religione tum summo metu legum et iudi
Abbreviated transcription (Latin):
sepissimeq ficiliã uexatã a cartaginẽfib esse
cognorat. iubet oĩa conquiri. pollicetur sibi
magne cure fore ut omĩa ciuitatib que cuusq
fuissent restituerent. Tum illa que quonda
erant himera sublata. de quib antea dixi hermi¬
tanis sunt reddita. tũ abia gelensib. alia agͥ¬
gentinis in quib eciã ille nobilis taurus quẽ
crudelissimꝰ om̃ium tyrannoꝵ phaleris habuisse
dicitur. quo uiuos supplicii causa demitcte honnes
⁊ subic̾e flãmã solebat. quẽ tanrũ cũ scipio red¬
deret. agrigentinis dixisse dicitur ȩquũ eẽ illos
cogitare. ucrũ ẽẽt agrigẽtinis utilius suis ne ser¬
uire anne. pͦ.xͦ. obtemperare. cũ ide monu¬
mentũ ⁊ domestice crudelitatis ⁊ nr̃e mansue¬
tudinis haberẽt. Illo temꝑe segestanis maxĩa
cũ cuera hec ipãdiana de qua dicimus reddit᷑.
reportat᷑ segestam. ini suis antiquis sedib sũ¬

Expanded text:
saepissimeque Siciliam vexatam a Carthaginiensibus esse saepissimeque Siciliam vexatam a Carthaginiensibus esse cognorat, iubet omnia conquiri; pollicetur sibi magnae curae fore ut omnia civitatibus, quae cuiusque fuissent, restituerentur. tum illa quae quondam erant Himera sublata, de quibus antea dixi, Thermitanis sunt reddita, tum alia Gelensibus, alia Agrigentinis, in quibus etiam ille nobilis taurus, quem crudelissimus omnium tyrannorum Phalaris habuisse dicitur, quo vivos supplici causa demittere homines et subicere flammam solebat. quem taurum cum Scipio redderet Agrigentinis, dixisse dicitur aequum esse illos cogitare utrum esset Agrigentinis utilius, suisne servire anne populo Romano obtemperare, cum idem monumentum et domesticae crudelitatis et nostrae mansuetudinicum cura haec ipsa Diana, de qua diximus, redditur: reportatur Segestam: in suis anciquis sedibus, sum
Abbreviated transcription (Latin):
a fugiente a troia. acq in hec loca beniente cõdi¬
tũ esse demonstrant. Itaq segestani nõ solũ ꝑpe-
oppidũ cũ illa ciuitas cũ poenis suo noĩe ac sua
sponte bellaret. a cartaginẽsib ui captũ atq de¬
letũ est. omĩaq que ornamento brbi ẽẽ possent
kartagine sunt illo loco deportata. Fuit apud
antiquissima preditũ religione. tũ singulari
opere artificioq ꝑfectũ. Hoc translatũ barta¬
ginẽ locũ tantũ hoĩesq mutarat. religionẽ qͥdẽ
pristinã seruabat. Niiam ꝓpt̾ eximiã pulcritu¬
dine eciã hostib digna quã sanctissime cole¬
rent bidebatur. Aliqͦt seculis post .p. sapio bello
punico t̾cio cartaginẽ coepit. Qua muictoria ui¬
dete hoĩs uirtutẽ ⁊ diligenciã. ut et domesticis
preclarissime uirtutis exemplis gaudeatis. ⁊ eo
maiore odio dignã istius incredibilẽ audaciam
iudicetis. Cõnocatis siculis om̃ib ꝙ diutissime

Expanded text:
a fugiente a Troia atque in haec loca veniente condia fugiente a Troia atque in haec loca veniente conditum esse demonstrant. itaque Segestani non solum perpetuoppidum, cum illa civitas cum Poenis suo nomine ac sua sponte bellaret, a Carthaginiensibus vi captum atque deletum est, omniaque quae ornamento urbi esse possent Carthagineantiquissima praeditum religione. tum singulari opere, artificioque perfectum; hoc translatum Carthaginem, locum tantuna, hominesque mutarat, religionem quidem pristinam conservabat; nam propter eximiam pulchritudinem etiam hostibus digna quam sanctissime colerent videbatur. aliquot saeculis post P. Scipio bello Punico tertio Carthaginem cepit; qua in victoria,—videte hominis virtutem et diligentiam, ut et domesticis praeclarissimae virtutis exemplis gaudeatis et eo maiore odio dignam istius incredibilem audaciam iudicetis,—convocatis Siculis omnibus, quod diutissime
Abbreviated transcription (Latin):
nis hereditaniis ornamẽtis capitolii ornamen¬
ta ponentur. Qͥs huic sacri unquã fore. aut
quid religiosi fuisse putatis. qui nũc tãto scele̾ᷤ
se obstrictũ ẽẽ non senciat. qui in indiciũ beniat
les sua repetunt in eo iudicio qͦs hom̃ib ad su¬
as res repetendas est constitutũ. Miramur
athenis mineruã. deli apollinẽ innonẽ sami.
ꝑge dianã. multos preterea ab isto deos tota asia
greciaq uiolatos qui a capitolio manꝰ abstinere
non potuerit. Qͦd priuati hoĩes de suis pecumis
ornant ornaturiq sunt. id G.berres ab regib
ornari non passus est. Itaq hoc nefario scelere
concepto. nihil postea tota in sicilia neq sacri
neq religiosi duxit ẽẽ. ita sese in ea ꝓuiicia
ꝑtriennũ gessit ut ab isto non solũ hominib
uerũeciã dñs immortalib bellũ indictũ putaret᷑.¬
Segesta est oppidũ ꝑuetus in sicilia iuid: ꝙͦ ab ene¬

Expanded text:
nis hereditariis ornamentis Capitoli ornamennis hereditariis ornamentis Capitoli ornamenta ponentur? quid huic sacri umquam fore aut quid religiosi fuisse putatis qui nunc tanto scelere se obstrictum esse non sentiat, qui in iudicium veniat les sua repetunt in eo iudicio quod hominibus ad suas res repetendas est constitutum. miramur Athenis Minervam, Deli Apollinem, Iunonem Sami, Pergae Dianam, multos praeterea ab isto deos tota Asia Graeciaque violatos, qui a Capitolio manus abstinere non potuerit? quod privati homines de suis pecuniis ornant ornaturique sunt, id C. Verres ab regibus ornari non passus est. itaque hoc nefario scelere concepto nihil postea tota in Sicilia neque sacri neque religiosi duxit esse; ita sese in ea provincia per triennium gessit ut ab isto non solum hominibus verum etiam dis immortalibus bellum indictum putaretur.Segesta est oppidum pervetus in Sicilia, iudices, quod ab Aene
Abbreviated transcription (Latin):
cura suscipienda. tibi hec opera sumẽda est ut
capitoliũ que ad modũ magnificenciꝰ est restitu¬
tũ. sic copiosius ornatũ sit quã fuit. ut illa fla¬
ma diuinitꝰ exticisse uideatur. nõ que deleret.
q deposceret. Audisti &. minuciũdicere domi
audisti ⁊ audies om̃i e conuiẽtu siracusano qͥ
non esses et het ad te delata res eẽt. te potissi¬
mũ hoc ꝑsequi. te pet̾e. te agere oporteret Qr̃.
nõ dubito qͦ amnio iudex huiꝰ cͥmis eẽ debeas.
qui apud aliũ iudicẽ multo acrior quã ego suni.
actor accusatorq esse deberes. Uobis autẽ uidices
quid hoc indignius aut quid minus ferendũ uideri
potest: uerres ne habebit domi sue candelabrum
iouis e gẽmis auroq ꝑfectũ. cuiꝰ fulgore conlu¬
apus istũ in eiusmodi comuiuis constituet᷑. que
domesticis stupris flagiciisq flagrabũt. In istiꝰ
lenonis turpissimi domo simul cũ ceteris chelido¬

Expanded text:
cura suscipienda, tibi haec opera sumenda est, ut cura suscipienda, tibi haec opera sumenda est, ut Capitolium, quem ad modum magnificentius est restitutum, sic copiosius ornatum sit quam fuit, ut illa flamma divinitus exstitisse videatur, non quae deleret Isque deposceret. audisti Q. Minucium dicere domi audisti et audies omni e conventu Syracusano qui non esses et haec ad te delata res esset, te potissimum hoc persequi, te petere, te agere oporteret. quare non dubito quo animo iudex huius criminis esse debeas, qui apud alium iudicem multo acrior quam ego sum actor accusatorque esse deberes. vobis autem, iudices, quid hoc indignius aut quid minus ferendum videri potest? Verresne habebit domi suae candelabrum Iovis e gemmis auroque perfectum? cuius fulgore conluapud istum in eius modi conviviis constituetur, quae domesticis stupris flagitiisque flagrabunt? in istius lenonis turpissimi domo simul cum ceteris Chelido
Abbreviated transcription (Latin):
tote nacionib exteris iud futurũ si istius has¬
tanta murria impunita discesserit. Sic omnes
istiꝰ solius hoc esse facinus s eoꝵ eciã qui aꝓp¬
barint. Multi reges. multe libere ciuitates
multi priuati opulenti ac potentes habent
ꝓfecto in animo capitoliũ sic ornare. ut
tenpli diguitus imperii ꝙ nri nomẽ de siderat.
qui si intellexerint interueso hoc regali dono
graiit̾ bos tullisse. grata fore uobis.p.ꝙ.r..
sua studia at dona arbitrabũt᷑ sin hoc bos in
rege tam nobiliorẽ tam eximiã iniuriã tam
acerbã neglexisse audient. nõ erũt tã amen¬
tes. ut operã acrã. pecuniã impendant in eas
res quas uobis gratas fore non arbitrentur.
Hoc loco.a. catule te appello. loquor enĩ de tuo
clarissimo pulcherrimoq monumẽto. nõ iudicis
solũ seueritatẽ in hoc crimine. ẜ ꝓpe inimici atq
accusatoris uim suscipere debes. tuus enĩ honos
memoria simul cũ templo illo consecrat᷑. tibi hec

Expanded text:
tote nationibus exteris, iudices, futurum, si istius haectanta iniuria impunita discesserit. Sic omnes istius solius hoc esse facinus, sed eorum etlam, quiapprobarint. Multi Reges, multae liberae civitates, multi privati opulenti, ac potentes habent profecto in animo capitolium templi dignitas imperique nostri nomen desiderat; qui si intellexerint interverso hoc regali dono graviter vos tulisse, grata fore vobis populoque Romano sua studia ac dona arbitrabuntur; sin hoc vos in rege tam nobili, re tam eximia, iniuria tam acerba neglexisse audient, non erunt tam amentes ut operam curam pecuniam impendant in eas res quas vobis gratas fore non arbitrentur. hoc loco, Q. Catule, te appello; loquor enim de tuo clarissimo pulcherrimoque monumento. non iudicis solum severitatem in hoc crimine, sed prope inimici atque accusatoris vim suscipere debes. tuus enim honos memoria simul cum templo illo consecratur; tibi haec
Abbreviated transcription (Latin):
curauit demetriꝰ gyuina sarchus ꝙ is ei lo¬
co preerat. Qͥs hoc nos dicimꝰ. mmo bo̾
ipse presens rome nuꝑ ipm istũ esse pollici¬
tũ. sese id sigmũ legatis redditurũ si eius
rei testificacio tolleret᷑ cautũq esset eoss
testimoniũ non esse dicturos. Dixit hoc apd
bos rosipphus et hismemas hoĩes nobilissum ⁊ prin¬
cipes tindanitane ciuitatis. Qͥs agrigento nͦ ne eiꝰ¬
demi sapionis monumentũ signũ apollinis pulcher¬
rim̃o cuiꝰ in femore licteris mimitis argenteis no¬
men myronis erat inscriptũ ex aesculapi religio¬
sissimo fano sustulisti: Qͥsqͥs. uod̾ cũ iste clam fe¬
cisset. cũ ad suũ sceluo istud furtũq nefariũ qͦs¬
dam hoĩes improbos duces atq adiutores ad hibu¬
isset. behement̾ cõmota ciuitas est. Uno ẽ tp̃e
agrigentim benefiaũ africani. religionẽ domesti¬
cã. ornamentũ brbis indiciũ uictorie. testimoni¬

Expanded text:
curavit Demetrius gymnasiarchus, quod is ei locuravit Demetrius gymnasiarchus, quod is ei loco praeerat. quid? hoc nos dicimus? immo vero ipse praesens. Romae nuper ipsum istum esse pollicitum sese id signum legatis redditurum si eius rei testificatio tolleretur cautumque esset eos testimonium non esse dicturos,—dixit hoc apud vos Zosippus, et Ismenias, homines nobilissimi et principes Tyndaritanae civitatis. quid? Agrigento nonne eiusdem P. Scipionis monumentum, signum Apollinis pulcherrimum, cuius in femore litteris minutis argenteis nomen Myronis erat inscriptum, ex Aesculapi religiosissimo fano sustulisti? quod quidem, iudices, cum iste clam fecisset, cum ad suum scelus illud furtumque nefarium quosdam homines improbos duces atque adiutores adhibuisset, vehementer commota civitas est. Vno enim tempore Agrigentini beneficium Africani, religionem domesticam, ornamentum urbis, indicium victoriae, testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
iud̃. hoc signũ mercuri dicebat iste tindaritanos
iii. marcello huic aeseruino bendidisse. atq .h. sua
causa eciã .iii. marcellũ ip̃m sperabat ẽẽ dicturũ
Qͦs mihi ñquã berismule uisum est. adolescẽ¬
tem illo loco natũ ꝑatronũ sicilie. nomẽ suũ
isti ad translacionẽ criminis cõmodatinũ. be¬
rũtamen ita milri res tota prouncia puisa
atq precauta est. ut si maxie esset inuẽtꝰ
qui in se suscipere istius culpam crimenq
cuperet. tamen is proficere ihil posset. kos
enii deduxi testie ⁊ eas litteras deportani. ut de
iscius facto dubiũ esse nemini posset. pu¬
blice lictere sunt. deportatũ mercuriũ esse
messanã sumptu publico. dicent quanti p̃re¬
fuisse huic negocio publice legatũ poleam.
Deuidis ubi est. presto est/ testis est. ꝓ ago¬
risopatro iussu quis est hic qui as statuam
astrictus est: Quisis ubi est: bidistis ho¬
miẽ ⁊ lerba eius audiscis. Demoliendũ

Expanded text:
iudices, hoc signum Mercuri dicebat iste Tyndaritanos iudices, hoc signum Mercuri dicebat iste Tyndaritanos M. Marcello huic Aesernino vendidisse, atque hoc sua causa etiam M. Marcellum ipsum sperabat esse dicturum; quod mihi numquam veri simile visum est, adulescentem illo loco natum, patronum Siciliae, nomen suum isti ad translationem criminis commodaturum. verum tamen ita mihi res tota provisa atque praecauta est ut, si maxime esset inventus qui in se suscipere istius culpam crimenque cuperet, tamen is proficere nihil posset. Eos enim deduxi testis et eas litteras deportavi ut de istius facto dubium esse nemini possit. publicae litterae sunt deportatum Mercurium esse Messanam sumptu publico; dicunt quanti; praefuisse huic negotio publice legatum poleam. quid? is ubi est? praesto est, testis est. proagori Sopatri iussu. quis est hic? qui ad statuam adstrictus est. quid? is ubi est? vidistis hominem et verba eius audistis. demoliendum
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵᷤ marcelli non sunt patrom. lẽires in eorum
locũ substitutꝰ est. Quã in te tantã birtutẽ esse.
aut dignitatẽ arbitratꝰ est. ut conarere cliẽtella
tam splendide tam illustris prõĩtincie lradũte
ad te aufenre a certissimis antiquissimis q pat ᷑¬
nio. Tu ista ne quicia. stulticia. merciã nõ modo
tociꝰ ficilie s uniꝰ tenuissim sicul cłientelã tuer
potes. Tib marcelli statua ꝓ patibulo ⁊̃ clientes
marcelloꝵ fuit: tu ex illiꝰ honore in eos ipsos
qui honorẽ habuerãt supplicia q̃rebas. Qnis
postea. quid tandẽ tius statuis fore arbitrabere. an
bero ꝙ accidit: Nam tidaritani statuã istiꝯ
quã sibi ꝓpter martellos altiore eciã basi pom iusse¬
rat. deturbarũt. simul ac successum isti audierũt
Dedit mĩc igit tib fortima ficuloꝵ s midrellũ¬
iudicẽ. ut cinꝰ as statuã siculrte p̃r. alligabant eius.¬

Expanded text:
lorum Marcelli non sunt patroni, Verres in eorum lorum Marcelli non sunt patroni, Verres in eorum locum substitutus est. quam in te tantam virtutem esse aut dignitatem arbitratus es ut conarere clientelam tam splendidae, tam inlustris provinciae traducere ad te, auferre a certissimis antiquissimisque patronis? tu ista nequitia, stultitia, inertia non modo totius Siciliae, sed unius tenuissimi Siculi potes? tibi Marcelli statua pro patibulo in clientes Marcellorum fuit? tu ex illins honore in eos ipsos qui honorem illi habuerant, supplicia quaerebas? quid postea? quid tandem tuis statuis fore arbitrabare? an veroid, quod accidit? nam Tyndatitant statnam istius, quam sibi propter Marcellos, alt ore etiam basi iusserat,deturbarunt, simul ac successum isti audierunt. dedit igitur tib fortuna Siculorum C. Marcelluiudicem, ut cuius ad statuam Siculi de pr
Abbreviated transcription (Latin):
pacto distinguere ac separe possim nescio. Est
de preda hostiũ captũ positũ imꝑatoris nr̃i
noĩe non dubitauit auferre. est maiestatis. ꝙ
imꝑii nr̃i glorie reꝵ gestaꝵ monumẽta eu̾tere
atqz asportare ausus est. est sceleris. ꝙ re¬
ligiones maximas uiolauit. est trudelitatis
micũ nouũ ⁊ singulare supplicii genꝰ excogi¬
tauit. lus Eo quid sit iam nõ queo dice. quo
noĩe appellem nescio.ꝙ in .c. martelli statua. qd
est hoc: patronus ne qͦs erat. qui tũ. qͦ id speitat
uirũ ea res ad opem an ad calamitate chientiũ atay
hospitũ balere debebat. an bt hoc ostenderes cont
uim tuã in patronio p̾sidni ilil esse: Qͥo non
hoc intelligeret in improbi presentis imperio ma¬
iorẽ esse uim quã in bonoꝵꝭ absenciũ patrocimo. dni
Uo̾ ex hoc illa tua singularis significat insolẽcia.
suꝑbia. contumacia. detra here bidelicet aliquis
te de amplitudine marteloꝵ putasti. Itaq mĩc ficu¬

Expanded text:
pacto distinguere, acseparare possim, nescio. est pacto distinguere, acseparare possim, nescio. est de praeda hostium captum, positum imperatoris nostri nomine, non dubitavit auferre; est maiestatis, quod imperi nostri, gloriae, rerum gestarum monumenta evertere atque asportare ausus est; est sceleris, quod religiones maximas violavit; est crudelitatis, micum, novum et singulare supplici genus excogitavit: illud vero quid sit iam non queo dicere, quo nomine appellem nescio, quod in C. Marcelli statua. quid est hoc? patronusne quod erat? quid tum? quo id spectat? utrum ea res ad opem an ad calamitatem clientium atque hospitum valere debebat? an ut hoc ostenderes, contra vim tuam in patronis praesidi nihil esse? quis non hoc intellegeret, in improbi praesentis imperio maiorem esse vim quam in bonorum absentium patrocinio? an vero ex hoc illa tua singularis significatur insolentia, superbia, contumacia? detrahere videlicet aliquid te de amplitudine Marcellorum putasti. itaque nunc Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
leniter hoĩẽm lementꝰ ꝙ acepit. equestres fñt
medio in foro martelloꝵ statue. sicat fere cet̾is
iaoppidis sialie. ex quib iste .s. marcelli statuã
fam recentissima erant ⁊ maxima : fnca pã¬
patrũ hoiẽm cũ domo nobilẽ tũ sũmo magistu
preditũ diuaricari acdiligari iubet: Quo cruciatu
sit affectus. benire in mentẽ necesse ẽ oĩb. Cum
esset uinctus nudus in aere in imbri. ĩ frigore.
neq tamẽ finis huic nurie crudelitatiq fiebat.
sericordiaq cõmoti᷑ senatũ clamore coegit. Et
isti simulacrũ illus mercurii pollit̾etur. clamabãt¬
fore ut ipsi se dii immortales ulciscerent᷑. homi¬
nẽ interea ꝑire innocentẽ non oportere. Tum
frequẽs senatus ad istũ benit. pollicet᷑ signũ.
ita sopat̾ de statua.c. marcelli. cũ iam pene
ingenio uerũ ⁊ artificio quodã singulari. Unũ
h. crimen bidetur ẽẽ ⁊ ame pro uno ponitur.
de mercurio tindaritano. plura sut s ea quo

Expanded text:
Leniter hominem clementerque accepit. equestres sunt medio in foro Marcellorum statuae, sicutifere ceteris in oppidis Siciliae, ex quibus iste C. Marcelli statuam erant, et maxima. in ea Soparrum, hominem tum domi nobilem, tum summo magistratu praeditum, divaricari aut deligari iubet. quo cruciatu sit affectus, venire in mentem necesse est omnibus, cum esset vinctus nudus in aere, in imbri, in frigore. nequetamen finis huic iniuriae, crudelitatique fiebar,sericordiaque commota, Senatum clamore coegit, ut ei simulacrum illud Mercurii polliceretur. clamabantfore, ut ipsi sese Dii immortales uleiscerentur, hominem interea perire innocentem non oporterc. tum frequens Senatus ad istum venit, pollicetur signum. Ita Soparer de statua C. Marcelli, cum iam pene ingenio, verum et artificio quodam singulari: unum hoc crimen videtur esse, et ame pro uno ponitur: de Mercurio Tydaritano plura sunt: sed ea quo
Abbreviated transcription (Latin):
ses  cabis ii quis h̾edem fecit fecerit. Qͥs si plꝰ
legarit quã ad hedem heredes be ꝑueniat. qͦͦ
plege boconiã ei qui census non sit licet. Cur
hoc cũ in eodẽ genere sit non caues: qr nõ ge¬
neris s homis causam uerbis complecteris. ut fa¬
cile appareat te precio non ẽẽ cõmotũ. Atq hͦ
si inposterũ edixisses. minus esset nefarium.
tamẽ esset impbum. Sed tũ uicuꝑari posset.
in dubium uenire non posset. Nemo emi cõmitte¬
ret. Isunc est eiusmodi edictũ ut quiuis intel¬
legat non ppło ẽẽ scriptũ .s. p̃. ani secundi here¬
dibus. Itaq cum a te caput illus tam multis
uerbis. mercenniarioq ꝓhoeniio esset ornatũ: ecquis¬
est inuentus postea p̃r. qui idem illud ediceret. Nõ
modo nemo edixit. s ne metuit quidẽ quisquã ne
eodem modo fecerunt. in his nper amȩa de mul¬
torũ ꝓpinquoꝵ sentencia pecunosa mulier quod

Expanded text:
ses. scribis, QYI HEREDEM FECIT FECERIT. quid, si plus ses. scribis, QYI HEREDEM FECIT FECERIT. quid, si plus legarit quam ad heredem heredesve perveniat? quod per legem Voconiam ei qui census non sit licet; cur hoc, cum in eodem genere sit, non caves? quia non generis, sed hominis causam verbis amplecteris, ut facile appareat te pretio, non iure esse commotum. atque hoc si in posterum edixisses, etsi minus esset nefarium, tamen esset improbum; sed tum vituperari posset, in discrimen venire non posset; nemo enim committeret. nunc est eius modi edictum ut quivis intellegat non populo esse scriptum, sed P. Anni secundis heredibus. itaque cum abs te caput illud tam multis verbis mercennarioque prooemio esset ornatum, ecquis inventus est postea praetor qui idem illud ediceret? non modo nemo edixit, sed ne metuit quidem quisquam ne em causis fuerunt; in his nuper Annaea de multorum propinquorum sententia, pecuniosa mulier, quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis rebus multa uidemus ita sancta esse le¬
gibus ut ante facta in iudiciũ nõ bocent᷑: corne¬
lia. testamentaria. numinaria cetere cõplures
in quib non ius aliquos nouũ ppło constituit¬
s sanciur ut quod semp malum facinuis fuerit. eiꝰ
questio ad ppłm ꝑtineat certo tempore. De uire uo̾
curili si quis noui quid instituit. is nõñ oĩa q̃ ante
acta sunt rata esse patitur. Cedo mihi leges atinias.
furias. fufias. ipsam st dixi uoconiã. om̃es preterea
de Iure cuili. hoc reperies in om̃ib statini ius quo
post eam legem ppłs uratur. qui plinimũ t̾buunt
edicto. pr̃. edutũ legẽ amruã dicũt eẽ. Tu edicto
plus ampletteris quã lege. Si finẽ edicto praetoris
a kãl. iarĩ. An in eu amnũ ꝓgredi nemo poterit
esitto. quo praetor alius futurus est. in illũ quo
alius p̃retor fuit regredietur. ac si hoc iuris nõ
unnus. homis causa edixisses. cautius composuis¬

Expanded text:
in his ipsis rebus multa videmus ita sancta esse lein his ipsis rebus multa videmus ita sancta esse legibus ut ante facta in iudicium non vocentur; Cornelia testamentaria, nummaria, ceterae complures, in quibus non ius aliquod novum populo constituitsed sancitur ut, quod semper malum facinus fuerit, eius quaestio ad populum pertineat ex certo tempore. de iure vero civili si quis novi quid instituit, is non omnia quae ante acta sunt rata esse patietur? cedo mihi leges Atinias, Furias, Fusias, ipsam, ut dixi, Voconiam, omnis praeterea de iure civili: hoc reperies in omnibus statui ius quo post eam legem populus utatur. qui plurimum tribuunt edicto, praetoris edictum legem annuam dicunt esse: tu edicto plus amplecteris quam lege. si finem edicto praetoris a Kalendis Ianuariis? an in eum annum progredi nemo poterit edicto quo praetor alius futurus est, in illum quo alius praetor fuit regredietur? ac si hoc iuris, non unius hominis causa edixisses, cautius composuis
Abbreviated transcription (Latin):
apud maiores nr̃os. quis tã remotus fuit a cupi¬
ditate. Dic queso cetera. delectat eniĩ me hominis
fecit. fecerit. Quis unquã edixit istomodo quis unꝙͣ
eius rei fraudẽ aut ꝑiculũ ꝓposuit edicto. que neq
legib. auctoritate om̃ium qui consulebant᷑. testa¬
mentũ .p̃. annius fecerat nõ improbũ. nõ iof¬
ficiosũ non inhumanũ. Qͦs si ita fecisset. tamen
post illiuis mortem nihil de testamento illiꝰ noui
iuiris constitui oporteret. Wcoma lex te uidelicet de¬
lectat᷑. imitatus esses ip̃m illum .c. socomĩe qui
lege sua heditatẽ ademit nulli neq ungini ncqr̃
mulieri Sauxit inposterũ qui post eos censores
census esset. ne quis herede uirgnie neue mulie¬
rẽ faceret. In lege boconia non est fecit fecerit.
neq in ulla preteritũ tempꝰ reprehẽdit᷑. insi eiꝰ
rei que sua sponte scelerata et nefaria est ut eciã¬
si lex non esset magnoꝑe uitanda fuerit. Atq

Expanded text:
apud maiores nostros? quis tam remotus fuit a cupiapud maiores nostros? quis tam remotus fuit a cupiditate? dic, quaeso, cetera; delectat enim me hominis 'fecit fecerit'? quis umquam edixit isto modo? quis umquam eius rei fraudem aut periculum proposuit edicto, quae nequlegibus, auctoritate omnium qui consulebantur, testamentum P. Annius fecerat non improbum, non inofficiosum, non inhumanum: quodsi ita fecisset, tamen post illius mortem nihil de testamento illius novi iuris constitui oporteret. Voconia lex te videlicet delectabat. imitatus esses ipsum illum C. Voconium, qui lege sua hereditatem ademit nulli neque virgini neque mulieri: sanxit in posterum, qui post eos censores census esset, ne quis heredem virginem neve mulierem faceret. in lege Voconia non est ' FECIT FECERIT', neque in ulla praeteritum tempus reprehenditur nisi eius rei quae sua sponte tam scelerata et nefaria est ut, etiamsi lex non esset, magnopere vitanda fuerit. atque
Abbreviated transcription (Latin):
possit fieri. ill bona res huic uendibilis bidebat᷑.
Iste tam et si singulari est audacia. tamẽ ad pu¬
pille matrẽ summictebat. Malebat pecuniam
accipere. ne quid nom ediceret. quã ut hoc edic¬
tũ tam imꝓbũ et inhumanũ interponeret.
Tutores pecͬ. pretori si pupille noĩe dedissẽt
grandem presertĩ quẽ admodũ in racionẽ in du¬
cerent. quẽadmodũ sine ꝑiaulo suo dare pos¬
sent non uidebant. simul et istũ fore tam imp¬
bñ non arbitiabãt᷑ sepe appellati ꝑnegauerũt
Iste ad arbitriũ eius cui condonabat heredita¬
tẽ ereptam a liberis. quã aequũ eductũ cõsc̃p¬
serit queso cognostite cũ intelligã legẽ boco¬
niam. ls uinquã crederet mulierũ adusariũ
uerrẽ futurũ. An ideo aliquid contͣ mulieres
fecit ne totũ edictũ ad se chelidonis arbitriũ
scriptũ uideretur. Cupiditati hominũ ait se obiuã
ire. Quis potius nõ modo his temꝑib. ẜ eciam

Expanded text:
possit fieri. illi bona res, huic vendibilis videbatur. possit fieri. illi bona res, huic vendibilis videbatur. iste, tametsi singulari est audacia, tamen ad pupillae matrem submittebat; malebat pecuniam accipere, ne quid novi ediceret, quam ut hoc edictum tam improbum et tam inhumanum interponeret. tutores pecuniam praetori si pupillae nomine dedissent, grandem praesertim, quem ad modum in rationem inducerent, quem ad modum sine periculo suo dare possent, non videbant; simul et istum fore tam improbum non arbitrabantur; saepe appellati pernegaverunt. iste ad arbitrium eius cui condonabat hereditatem ereptam a liberis quam aequum edictum conscripserit, quaeso, cognoscite. CVM INTELLEGAM LEGEM VOCONIAM—. quis umquam crederet mulierum adversarium Verrem futurum? an ideo aliquid contra mulieres fecit ne totum edictum ad Chelidonis arbitrium scriptum videretur? cupiditati hominum ait se obviam ire. quis potius non modo his temporibus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃r. factus est qui auspicato a chelidone surrexis¬
set. sortem nactus est uibane ꝓuincie magis ex sua
cipio qualis in edicto constituendo fuerit cognoscite
C. anmus a sellus mortuꝰ est .c. sac̾dote p̃ r. Is
cum heret unicã filiam neq census ẽẽt. qͦd eum
natura hortabatur. Lex nulla ꝓhibebat fecit. ut
filiam bonis sius mnstitueret. Heres erat filia.
faciebant omia cum pupilla. legis aquitas. Bolũtas
patris. esicta pretorũ. consuetudo iuris eiꝰ qͦd erat
tũ cum aselluo est. mortuus Iste praetor designatꝰ.¬
utrũ ammonitus atemptatꝰ. an qua est ip̃e saga¬
citate in hiis reb sine duceullo sine iudice ꝑuene¬
rit ad hanc imꝓbitatẽ nescio. uos tantũ hominis
amentiã audaciãq cognoscite. Appellat heredẽ
l. anniũ qui erat institutꝰ scd̾m filiam. Non eñi
mihi ꝑsuadetur istũ ab illo prius appellatũ. dicit se
posse ei condonare eduto heditatẽ. docet hoĩem qͥd

Expanded text:
ut praetor factus est, qui auspicato a Chelidone surrexisut praetor factus est, qui auspicato a Chelidone surrexisset, sortem nactus est urbanae provinciae magis ex sua cipio qualis in edicto constituendo fuerit cognoscite. P. Annius asellus mortuus est C. Sacerdote praetore. is cum haberet unicam filiam neque census esset, quod eum natura hortabatur, lex nulla prohibebat, fecit ut filiam bonis suis heredem institueret. Heres erat filia. faciebant omnia cum pupilla, legis aequitas, voluntas patris, edicta praetorum, consuetudo iuris eius quod erat tum cum asellus est mortuus. iste praetor designatus—utrum admonitus an temptatus an, qua est ipse sagacitate in his rebus, sine duce ullo, sine indice pervenerit ad hanc improbitatem, nescio: vos tantum hominis audaciam amentiamque cognoscite—appellat heredem L. Annium, qui erat institutus secundum filiam non enim mihi persuadetur istum ab illo prius appellatum; dicit se posse ei condonare edicto hereditatem; docet hominem quid
Abbreviated transcription (Latin):
crimiaq ea que nociora sunt his qui ad sunt
quã nobis qui meditati ad dicendũ paratiq uenimꝰ.
In quib non dubito quid in oscensionẽ neglicen¬
cie uitare atq effugere non possim. Multi enĩ ita di¬
cent. De illo nhil dixit in quo ego interfui. illã iniu¬
riam non actigit que mihi aut que amico meo facta
est. Quib ego in rebus interfui. iis om̃ib qui istius
preteream. s quod alia testib integra reseruari
ueliii. multa autẽ ꝓptꝰ racionẽ breuitatis ac tẽpo¬
ris pret̾mitenda existimẽ. Ffatebor eciam illud in¬
uitus me prorsus cum iste punctũ temporis nul¬
lum uacuũ pao preterire passus sit. om̃ia q̃ ab
isto cõmissa sint non potuisse cognosce. Qua ꝓpt̾
ita me de prature criminib auditote. ut utroq
genere ⁊ iuiris dicendi et sartorũ tectoꝵ exigendo¬
rũ ea postuletis q̃ maxime digna sint. eo reo
cũi parum ac mediocre obici inhil oporteat. Nam

Expanded text:
criminaque ea quae notiora sunt his qui adsunt criminaque ea quae notiora sunt his qui adsunt quam nobis qui meditati ad dicendum paratique venimus; in quibus non dubito quin offensionem neglegentiae vitare atque effugere non possim. multi enim ita dicent, 'de illo nihil dixit in quo ego interfui; illam iniuriam non attigit quae mihi aut quae amico meo facta est, quibus ego in rebus interfui'. his omnibus qui istius praeteream, sed quod alia testibus integra reservari velim, multa autem propter rationem brevitatis ac temporis praetermittenda existimem. fatebor etiam illud invitus, me prorsus, cum iste punctum temporis nullum vacuum peccato praeterire passus sit, omnia quae ab isto commissa sint non potuisse cognoscere. quapropter ita me de praeturae criminibus auditote ut ex utroque genere, et iuris dicendi et sartorum tectorum exigendorum, ea postuletis quae maxime digna sint eo reo cui parvum ac mediocre obici nihil oporteat. nam