comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedo lȩtitiȩ harum nuptiarum gandia prȩstinabas. ut si-¬
mul illam parnulam & hunc intuendo crescentem diu
fruoreris expectatione uoti : quod hac coniunctione fir¬
masti: Quid enim competentius. quid prouidentia tua
dignius facere potiusti q̃ ut eius filio quem tibi pridem
ꝗ affinitate ad sciueras & maiestate sociaueras. nunc ex
in timis affectibus traderes summi pignus imperii. hȩc
est tua Maximiane inter omnes principes propria lar¬
gitio. Alii diuitias aut honores aut ipsa etiam imperia
sed sola donarunt. Tu animo maiore ꝗ̃ cȩtori pariter in¬
dulges. & quod pietas tua habet carissimum & quod for¬
tuna prȩcipuum. Nec tamen miranda ista inte est Maxi¬
miane amim magnitudo inquem dii unmortales tanta
congesserunt & naturȩ bona ornamenta fortunȩ ut ꝗͣ¬
uis maxima largiaris/ ita penes te sunt omnia quasi ea
solus obtineas. Ut enim ille ꝗ omnes a quas celo & terra p̃.¬

Expanded text:
sede laetitiae harum nuptiarum gaudia praedestinabas, ut sisede laetitiae harum nuptiarum gaudia praedestinabas, ut simul illam parvulam et hunc intuendo crescentem diu fruereris exspectatione voti quod hac coniunctione firmasti. Quid enim competentius, quid providentia tua dignius facere potuisti, quam ut eius filio, quem tibi pridem et adfinitate adsciveras et maiestate sociaveras, nunc ex intimis adfectibus traderes summi pignus imperii? Haec est tua, Maximiane, inter omnes principes propria largitio. Alii divitias aut honores aut ipsa etiam imperia, sed sola donarunt; tu, animo maiore quam ceteri, pariter indulges et quod pietas tua habet carissimum et quod fortuna praecipuum. Nec tamen miranda ista in te est, Maximiane, animi magnitudo, in quem di immortales tanta congesserunt et naturae bona et ornamenta fortunae ut, quamvis maxima largiaris, ita penes te sint omnia, quasi ea solus obtineas. Vt enim ille qui omnes aquas caelo et terris pra
Abbreviated transcription (Latin):
namenta prestare sponsale munus faciat pulchrio¬
rem. Fortunatus pittor ille quisquis fuit: & quanus ap¬
pellem ipsum parrasium scientia uicerit materia t̃n
imaginis ꝗ̃ arte foelicior. Quanꝗͣ enim ipsi ferant dif¬
ficillimum esse prȩcipue cuiusq formȩ imitationem
quia cernis suis uotis cito deformitas exprimatur. Si¬¬
militudo tamen pulcbritudinis tam sit ardua ꝗͣ rara
est pulchritudo. non tamen tantum ille coepit laboris ex
ore uestro diumas species transferendo quantum uo-¬
iuptatis hausit cõmps uosintuendo inspiciendo solici¬
te & curiose.& hilaritate illius ȩtatis uultus ĩmobiles ꝗ
serios exigendo promerendo deniq amoris uestri tacita
presagia: ut quod inuicem uobis uerecundia negabat li¬
bere uos in imagine cerneretis. Sed profecto hoc iam tuc
Maximiane dininamente prȩsumpseras hoc cum ferret
etas ut rogareris optaueras cum tibi in illa iocundissia

Expanded text:
namenta praestare, sponsale munus faciat pulchrionamenta praestare, sponsale munus faciat pulchriorem. Fortunatus pictor ille, quisquis fuit, et quamvis Apellen ipsum et Parrhasium scientia vicerit, materia tamen imaginis quam arte felicior! Quamquam enim ipsi ferant difficillimam esse praecipuae cuiusque formae imitationem, quia certis sui notis cito deformitas exprimatur, similitudo autem pulchritudinis tam sit ardua quam rara est pulchritudo: non tamen tantum ille cepit laboris ex ore vestro divinas species transferendo quantum voluptatis hausit cominus vos intuendo, inspiciendo sollicite, et curiose ab hilaritate illius aetatis vultus immobiles et serios exigendo, promendo denique amoris vestri tacita praesagia ut, quod invicem vobis verecundia negabat, libere vos in imagine cerneretis. Sed profecto hoc iam tunc, Maximiane, divina mente praesumpseras; hoc, cum ferret aetas, ut rogareris optaveras, cum tibi in illa iucundissima
Abbreviated transcription (Latin):
quid ego inte ȩtatis tuȩ potius ꝗͣ grauitatis nomen usti¬
po: cuius tantamaturitas est : ut cum tibi imperium¬
pater reliquisset. Cȩsaris tamen appellatione contẽ.¬
tus expectare malueris ut idem te qui illum declara¬
ret auguscum. Siquidem ipsum imperium hoc fore
pulchrius indicabas si id non hȩreditarium exsucces¬
sione ccepisses sed uirtutibus tius debitum a summo ln¬
peratore meruisses. Neq enim dubium quin tibi ma¬
ture sacrum istud fascigium diuinȩ potestatis asteu¬
eret qui te iam olim sibi generum etiam ante q̃ pe¬
tore posses sponte delegerat. hoc enim ut audio ima¬
go illa declarat in aquilegiensi palatio: ad ipsum con¬
uiuii posita aspectum/ ubi puella iem diumo decore
uenerabilis/ sed adhuc impar oneri suo sustinet atq
offert. Tibi etiam tum puero constantine galeani
auro gẽmisq radiantem & pennis pulchie alitis e¬
minẽntem/ ut te quod uix ulla possunt babitus or¬

Expanded text:
quid ego in te aetatis tuae potius quam gravitatis nomen usurquid ego in te aetatis tuae potius quam gravitatis nomen usurpo? Cuius tanta maturitas est ut, cum tibi pater imperium reliquisset, Caesaris tamen appellatione contentus exspectare malueris ut idem te qui illum declararet Augustum. Siquidem ipsum imperium hoc fore pulchrius iudicabas, si id non hereditarium ex successione crevisses, sed virtutibus tuis debitum a summo imperatore meruisses. Neque enim dubium quin tibi mature sacrum istud fastigium divinae potestatis adstrueret qui te iam olim sibi generum, etiam ante quam petere posses, sponte delegerat. Hoc enim, ut audio, imago illa declarat in Aquileiensi palatio ad ipsum convivii posita adspectum, ubi puella iam divino decore venerabilis sed adhuc impar oneri suo, sustinet atque offert tibi etiam tum puero, Constantine, galeam auro gemmisque radiantem et pinnis pulchrae alitis eminentem, ut te, quod vix ulla possunt habitus or
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles illic oriendo fecisti. Plurimas ille barbatas
nationes uictor edomuit uenia mitigauit. sibi cunc¬
tis hostibus alacritatis tux terrore compressis inte.¬
rim de est materia uincendi: institiam uero patris
atq pietatem sic imitaris & sequeris. ut omnibus ad te
confugientibus. diuersamꝗ opem aut contra aliorũ
inuitias aut pro suis cõmadis postulantibus quasi legata
patris uidearis ex soluere. la ipsum coram gandeas pre¬
dicari. Quicquid tu iuste ac liberaliter feceris filium con¬
stantii necessario presticisti. Nam quid ego de prudentia
dicam quate pone credimus fore ipso patre potiorem:
qui ueteres illos romanȩ reip. principes superiorem A
tam mature sumpto uincis imperio tanterumq reꝵ
sustines molem incipiente uirtute. Gesseris enun licet
multa fortiter multa sapienter. Cum per maximos
tribunatus stipendia publica conficeres. sontias necesse
est tange auspicia fortunȩ imperator adolescens. Quãꝗͣ

Expanded text:
nobiles illic oriundo fecisti. Plurimas ille barbaras nobiles illic oriundo fecisti. Plurimas ille barbaras nationes victoriis domuit, venia mitigavit; tibi cunctis hostibus alacritatis tuae terrore compressis interim deest materia vincendi. Iustitiam vero patris atque pietatem sic imitaris et sequeris, ut omnibus ad te confugientibus diversamque opem aut contra aliorum iniurias aut pro suis commodis postulantibus quasi legata patris videaris exsolvere, idque ipsum coram gaudeas praedicari: quidquid tu iuste ac liberaliter feceris, filium Constantii necessario praestitisti. Nam quid ego de prudentia dicam, qua te paene credimus fore ipso patre potiorem? — qui veteres illos Romanae rei publicae principes, superiorem Aftam mature sumpto vincis imperio, tantarumque rerum sustines molem incipiente virtute. Gesseris enim licet multa fortiter, multa sapienter, cum per maximos tribunatus stipendia prima conficeres, sentias necesse est tantae auspicia fortunae imperator adulescens. Quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam continentia fortitudo iustitia prudentia
sese uotis gentium presentant. Quomodo enim magis
continentiam patris equare potiuisti ꝗ quod te ab ipso
fine pueritiȩ illico matrimoni legibus tradidisti : ut
primo ingressu adolostentie formares animum ma¬
ritalem nibil de uagis cupiditatibus nihil de con¬
cessis ꝑtati uoluptatibus in hoc sacrum pectus admit¬
teres. Nonum iam tum miraculum iuuenis uxorius.
Sed ut res est mente presaga omnibus te uerecundiȩ
obsernationibus imbucbas. talem postea ducturus uxo¬
rem. Fortitudinem autem illuis iam tum in princi¬
piis consecutus es. Multa ille francorum milia qui
bataniam aliasq cis rhenum terrasinuaserant in¬
terfecit depulit cepit ab duxit. Tu iam ab ipsis eoꝵ
regibus auspicatus es simulꝗ & pieterita illorum sce¬
lora punisti & totius gentis lubricam fidem timore
uinxisti. Liberauit ille britamas seruitute cu etiam

Expanded text:
sed etiam continentia, fortitudo, iustitia, prudentia sed etiam continentia, fortitudo, iustitia, prudentia sese votis gentium praesentant. Quomodo enim magis continentiam patris aequare potuisti quam quod te ab ipso fine pueritiae ilico matrimonii legibus tradidisti, ut primo ingressu adulescentiae formares animum maritalem, nihil de vagis cupiditatibus, nihil de concessis aetati voluptatibus in hoc sacrum pectus admitteres, novum iam tum miraculum, iuvenis uxorius? Sed, ut res est, mente praesaga omnibus te verecundiae observationibus imbuebas, talem postea ducturus uxorem. Fortitudinem autem illius iam tum in principiis consecutus es. Multa ille Francorum milia, qui Bataviam aliasque cis Rhenum terras invaserant, interfecit depulit cepit abduxit; tu iam ab ipsis eorum regibus auspicatus es, simulque et praeterita illorum scelera punisti et totius gentis lubricam fidem timore vinxisti. Liberavit ille Britannias servitute; tu etiam
Abbreviated transcription (Latin):
herculii. Quẽnam igitur utriusq nestrum preconii ac
uenerationis ordinem faciam : adhuc enim de amboꝵ
in hanc necessi tudinem congruentibus uobis c̃õmuniter
dixi. Et te quidem sentio senior auguste maiestate prȩ¬
cedere te sequi uinior imperator. Sed profedto sicut tuo
constantine socero ante est conciliata diuinitas: cum ab
eo pignus ipsi carissimum postulasti ita nme quoq in hac
gracnlatione prius illa dicenda sunt quȩ iute conside.¬
rans tantus iste & paterni & tui auctor imperii lȩtacus
est quod petisti. O diuinum tuum Maximiane iudic̃iũ
qui hunc tibi uire adoptionis ne potem maiestatis ordie
filium etiam generum esse uoluisti. Diui inꝗͣ constã¬
tii filium: inquem se prima illius iuuenta transfu¬
dit. incuus ore cȩlestes illuis uultus natura signanit
qui aspectum illiuis ad deorum concilia translati
adhuc desiderantibus nobis sufficit pro duobus
Neq enim forma tantum inte patris constantine

Expanded text:
Herculii. Quemnam igitur utriusque vestrum praeconii ac Herculii. Quemnam igitur utriusque vestrum praeconii ac venerationis ordinem faciam? Adhuc enim de amborum in hanc necessitudinem congruentibus votis communiter dixi. Et te quidem sentio, senior Auguste, maiestate praecedere, te sequi, iunior imperator. Sed profecto sicut tuo, Constantine, socero ante est conciliata divinitas quam ab eo pignus ipsi carissimum postulares, ita nunc quoque in hac gratulatione prius illa dicenda sunt quae in te considerans tantus iste et paterni et tui auctor imperii laetatus est quod petisti. O divinum tuum, Maximiane, iudicium, qui hunc tibi iure adoptionis nepotem, maiestatis ordine filium etiam generum esse voluisti, divi, inquam, Constantii filium, in quem se prima illius iuventa transfudit, in cuius ore caelestes illius vultus Natura signavit, qui adspectum illius ad deorum concilia translati adhuc desiderantibus nobis sufficit pro duobus! Neque enim forma tantum in te patris, Constantine,
Abbreviated transcription (Latin):
us imperium ꝗ̃ sempiterna soboles imperatorum. hȩc e
uera pietas. hec uoluptas conseruandi generis hum̃ai
exemplum dare gentibus ad matrimonia sendiosius ex¬¬
petenda & liberos educandos. ut substi tuendis successio.¬
nibus singulorum nihil obsit unũquenq esse mortalem:
cum immortalis sit ommi posteritate resp. Quaresi le¬
ges eȩ. quȩ multa celibes notauerunt: parentes pluri-¬
mis prȩmiis honorarunt. Uere dicuntur esse fundame¬
ta reip. quia seminarium uiuentutis & quasi fontem hu-¬
mani corporis semꝑ romanis exercitibus ministrarut.
quod huic uestro in remp. merito possumus dignum no¬
men ascribere qui non plebeia germina sed impora¬
toriam stirpem reip. propagatis. ut quod mille simo anno
post urbem conditam euenisse tandem gratulabamue ne
mutatoria ꝑ nouas familias cõis salueis gubernacula tra.¬
derentur: id ex ommbus duret ȩtatibus imꝑatores semꝑ

Expanded text:
us imperium quam sempiterna suboles imperatorum. Haec est us imperium quam sempiterna suboles imperatorum. Haec est vera pietas, haec voluptas conservandi generis humani, exemplum dare gentibus ad matrimonia studiosius expetenda et liberos educandos, ut substituendis successionibus singulorum nihil obsit unumquemque esse mortalem, cum immortalis sit omnium in posteritate res publica. Quare si leges eae quae multa caelibes notaverunt, parentes praemiis honorarunt, vere dicuntur esse fundamenta rei publicae, quia seminarium iuventutis et quasi fontem humani roboris semper Romanis exercitibus ministrarunt, quod huic vestro in rem publicam merito possumus dignum nomen adscribere? Qui non per plebeia germina sed imperatoria stirpem rei publicae propagatis ut, quod millesimo anno post Vrbem conditam evenisse tandem gratulabamur, ne mutatoria per novas familias communis salutis gubernacula traderentur, idem omnibus duret aetatibus, imperatores semper
Abbreviated transcription (Latin):
ne uenerabile: ut imperatori filiam collocauerit impe¬
rator. Sed tamen nos oportet omnes homines exultatiõe
superare/ qui hoc tantum reip. bonum presentes intuemur:
& ipsa uultuum nostrorum contemplatione sentimus ita
conuenisse nos. Ita non dexteras tantum sed etiam sensus
uestros mentesꝗ unxisse ut si fiori possit transire in pec¬
tora uestra cupiatis. Quid enim aut tu carius dare aut
tu carius accipere potiusti cum hac affinitate uestra &
tibi Maximiane ꝑ generum iuuenta renonata sit: ꝙ tibi
Constantine ꝑ socerum nomen imperatoris accreuerit.
Maximas itaq nobis eterni principes publico nomine
grasias agimus. quod suscipiendis liberis optandisq ne.¬
poribus striem uestri generis prorogando omnibus infu¬
turum seculis prouideas. Ut roman̾a res olim diuersis re¬
gentium moribus fatisq iastati tandem ꝑpetuis domus
uestrȩ radicibus conualescat tamq sit immortale illi¬

Expanded text:
ne venerabile, ut imperatori filiam conlocaverit impene venerabile, ut imperatori filiam conlocaverit imperator? Sed tamen nos oportet omnes homines exsultatione superare, qui hoc tantum rei publicae bonum praesentes intuemur, et ipsa vultuum vestrorum contemplatione sentimus ita convenisse vos, ita non dexteras tantum sed etiam sensus vestros mentesque iunxisse ut, si fieri possit, transire invicem in pectora vestra cupiatis. Quid enim aut tu carius dare aut tu carius accipere potuisti, cum hac adfinitate vestra et tibi, Maximiane, per generum iuventa renovata sit et tibi, Constantine, per socerum nomen imperatoris accreverit? Maximas itaque vobis, aeterni principes, publico nomine gratias agimus, quod suscipiendis liberis optandisque nepotibus seriem vestri generis prorogando omnibus in futurum saeculis providetis, ut Romana res olim diversis regentium moribus fatisque iactata tandem perpetuis domus vestrae radicibus convalescat, tamque sit immortale illi
Abbreviated transcription (Latin):
uestra summarumq uirtutum merita lau¬
dantur Sacratissimi principes Maximia¬
ne uelis nolis semꝑ auguste & Constantine. oriens tmi¬
perator. Mihi tamen certum est ea prȩcipue isto sermo¬
ne complecti. quȩ sunt huius propria lȩticiȩ. qua tibi
Cesari additum nomen imperii. & istarum cȩlestium
nuptiarum festa celebrantur. Cȩtera enim in remp. ue¬
stra beneficia possunt multis occasionibus diuersorum te¬
porum prȩdicari. huic uoto nunc propria debetur õr̃o.
Quod semel est factum futurum est sempiternum.
Equidem scio gaudentium studia nime ita toto orbe flo¬
restere. quacunq fama ultra naturam qua fingitur
discursus uolucres mutnata & plusꝗ̃ mille uocibus sono¬
ra ꝑcrebruit ut omnium nationum gratulatonibus cõ¬
secretur. Quid rebus humanis contingere potuit uel
nobilius ad gloriam aut certius ad salutem sꝗ̃ quod pri.¬
stinȩ uestre concordiȩ perpetuȩq pietati hoc quoq pignus
accessit. Summorum nominum ardissima coniunctio¬

Expanded text:
vestra summarumque virtutum merita laudantur, sacratissimi principes Maximiane, velis nolis semper Auguste, et Constantine oriens imperator, mihi tamen certum est ea praecipue isto sermone complecti quae sunt huius propria laetitiae, qua tibi Caesari additum nomen imperii et istarum caelestium nuptiarum festa celebrantur. Cetera enim in rem publicam vestra beneficia possunt multis occasionibus diversorum temporum praedicari: huic voto propria nunc debetur oratio, quod semel factum futurum est sempiternum. Equidem scio gaudentium studia nunc ita toto orbe florescere, quacumque Fama ultra naturam qua fingitur discursus volucres mutuata et plus quam mille vocibus sonora percrebuit, ut omnium nationum gratulationibus consecretur. Quid enim rebus humanis contingere potuit aut nobilius ad gloriam aut certius ad salutem, quam quod pristinae vestrae concordiae perpetuaeque pietati hoc quoque pignus accessit, summorum nominum artissima coniunctio
Abbreviated transcription (Latin):
more: hȩc incoloribus uiuant. hȩc in area moueantꝰ.
hec gemimis augeant pretium.Pertinet adsecurita.¬
tem omnium seculorum quod est factum uideri: ut si
quis unꝗͣ ne faria uota conceperit monimentis nostroꝵ
temporum recensitis ꝑ oculos hauriat uinocentiam.
Quisquis purpura quandoq regali uestire humeros
cogitabit. Maximus ei exlitus occurrat. Quisꝗs aurũ
gemmasq priuatis pedibus optabit maximus ei plan.¬
tis nudus appareat. Quisquis imponere capiti diade¬
ma meditabitur auulsum hnmeris Mlaximi caput
& sine nomine corpus aspiciat. Scimus quidem nihil
unꝗͣ nouandum cum romanum semꝑ imperium a.¬
ut tuum futurum sit aue tuorum. Pertinet tamen
ad geminam reip. securitatem quod fieri non potest
etiam non timeri. Sed utranq uirtutis uuȩ oꝑam
curiose posteritatis oculis arnficum manus reddet
cum re uel as alpium dorsa suporantem uel flum ma

Expanded text:
rmore, haec in coloribus vivant, haec in aere moveantur, rmore, haec in coloribus vivant, haec in aere moveantur, haec gemmis augeant pretium. Pertinet ad securitatem omnium saeculorum quod est factum videri, ut, si quis umquam nefaria vota conceperit, monimentis nostrorum temporum recensitis per oculos hauriat innocentiam. Quisquis purpura quandoque regali vestire umeros cogitabit, Maximus ei exutus occurrat. Quisquis aurum gemmasque privatis pedibus optabit, Maximus ei plantis nudus appareat. Quisquis imponere capiti diadema meditabitur, avulsum umeris Maximi caput et sine nomine corpus adspiciat. Scimus quidem nihil umquam novandum, cum Romanum semper imperium aut tuum futurum sit aut tuorum; pertinet tamen ad geminam rei publicae securitatem quod fieri non potest etiam non timeri. Sed utcumque virtutis tuae opera curiosae posteritatis oculis artificum manus reddet, cum te vel Alpium dorsa superantem vel flumina
Abbreviated transcription (Latin):
deras & tum misericordia loquebaris. Sed bene est
quod non omnia potes. Tui te uindicant & inuitum
Rapitur ergo ex oculis & nequid posset licere cleme¬
tiȩ inter innumeras manus fertur admortem.
Ecce iterum imperator a uerteris ad illam eyrãnici
exitus relationem grauaris. lam iam esto securus
geram clementiȩ tuȩ morem: quod noliusti uidere
non audies. huc huc totas piiuates doctarum nocti.¬
um conferte curas. hoc omnibus linguis litterisq cele¬
brate nec sitis de operum uestroꝵ ꝑennitate solliciti
illa quam p̃stare historiis solebatis. ab historiis uen&
ȩternitas. Nos quoq quibus secunda sors cessit dare
famam rebus artifices. Uulgata illa ueterum fabu¬
larum argumenta despicite herculeos labores ꝗ mo.¬
dicos liberi triumphos ꝙ anguipedum bella rionstroꝵ.
hec potius hȩc gesta solertes manus ducant. his forai
his templa decorentur hȩc ebore reddantur: hec ma¬

Expanded text:
deras et cum misericordia loquebaris. Sed bene est deras et cum misericordia loquebaris. Sed bene est quod non omnia potes: tui te vindicant et invitum. Rapitur ergo ex oculis et, ne quid posset licere clementiae, inter innumeras manus fertur ad mortem. Ecce iterum, imperator, averteris, et illam tyrannici exitus relationem gravaris. Iam, iam esto securus. Geram clementiae tuae morem: quod noluisti videre non audies. Huc, huc totas, pii vates, doctarum noctium conferte curas, hoc omnibus litteris linguisque celebrate, nec sitis de operum vestrorum perennitate solliciti. Illa quam praestare historiis solebatis ab historia veniet aeternitas Vos quoque quibus secunda sors cessit dare famam rebus, artifices, vulgata illa veterum fabularum argumenta despicite, Herculeos labores et Indicos Liberi triumphos et anguipedum bella monstrorum. Haec potius, haec gesta sollertes manus ducant; his fora, his templa decorentur; haec ebore reddantur haec ma
Abbreviated transcription (Latin):
oculos istos omnibus salutares homo funeris impiaret
iusi famam confutare mendacii teq purgare eodom
teste quo insimulatore uoluisses. habet uero habet ne¬
scio quos inter nos mens scelerata carnifices, aut ipsa si¬
bi carnifex conscientia est. Aut quod magis credo om̃i
seuerius quȩstione est ate interrogari. Ad primam tuã
uocem ne fario pectori excussa confessio est: nec cuntar
saltem aut musitare potut : quin consilium omne nu¬
daret. Se uidelicet fauoris tui obtendisse prȩtextũ:
quod aliter non potuisset allicere militum societatem
nisi audtoramenti cui se finxisset audtorem. Et post
hanc tu uocem non illum in crucem tolli . non eculeo
insui non discerpi infrustra ussisti non postremo
illi tanti ream mendacii linguam radicitus erui prȩ¬
cepisti: cum eorum parte uitalium: quorum fuerat
locuta cõmentum. guin iam cȩperas de eius morte
dubitare & deieceras oculos & uultum rubore suffu¬

Expanded text:
oculos istos omnibus salutares homo funebris impiaret, oculos istos omnibus salutares homo funebris impiaret, nisi famam confutare mendacii teque purgare eodem teste quo insimulatore voluisses. Habet ultores, habet nescio quos internos mens scelerata carnifices, aut ipsa sibi carnifex conscientia est, aut quod magis credo omni severius quaestione est a te interrogari. Ad primam tuam vocem nefario pectori excussa confessio est, nec cunctari saltem aut mussitare potuit quin consilium omne nudaret, se videlicet favoris tui obtendisse praetextum, quod aliter non potuisset adlicere militum societatem nisi auctoramenti tui se finxisset actorem. Et post hanc tu vocem non illum in crucem tolli, non culleo insui, non discerpi in frusta iussisti? Non postremo illam tanti ream mendacii linguam radicitus erui praecepisti cum eorum parte vitalium quorum fuerat locuta commentum? Quin iam coeperas de eius morte dubitare et deieceras oculos et vultum rubore suffu
Abbreviated transcription (Latin):
uestitum impiocruore pollueret. ne cultus olim tuus
ac deinceps fratrum futurus funestum sanguinem
ud dum uindicatur acciperet ne postremo te manus
ulcisceretur tyramni & deberes Maximo uel suam mor¬
tem. Et plane ita cuncta ceciderunt ut non seruata
modo ultio sed ordinata uideatur. Nam unde quȩ sotã
repentina conuersio: ut qui oppetere timuerat interi¬
tum non timeret expetere & quem incluserat metus
proferret audacia. hic nulla iam reliqua festinandis re¬
tus mora actutum fortissimi duces instruendo accui¬
gunt: trumpho. capiti diadenia deducitur: huimeris
uestis aufertur: pedibus ornatus euellitur. totus demq
homo aptatur ad meritum publice publicus spoliator
exuitur/ nectuntur manis rapaces nudantur ern¬
ra fugitiuo. Talis deniq tius offertur oculis qualem of¬
ferri decebat uictori captum dominoseruum Imꝑa¬
tori tyramnum. Nec tu illum qua es clementia in conspec¬

Expanded text:
vestitum impio cruore pollueret, ne cultus olim tuus vestitum impio cruore pollueret, ne cultus olim tuus ac deinceps fratrum futurus funestum sanguinem vel dum vindicatur acciperet, ne postremo te manus ulcisceretur tyranni et deberes Maximo vel suam mortem. Et plane ita cuncta ceciderunt ut non servata modo ultio sed ordinata videatur. Nam unde, quaeso, tam repentina conversio ut qui oppetere timuerat interitum non timeret expetere et quem incluserat metus proferret audacia? Hic nulla iam reliqua festinandis rebus mora: actutum fortissimi duces instruendo accinguntur triumpho, capiti diadema decutitur, umeris vestis aufertur, pedibus ornatus evellitur, totus denique homo aptatur ad meritum. Publice publicus spoliator exuitur, nectuntur manus rapaces, nudantur crura fugitivo, talis denique tuis offertur oculis qualem offerri decebat victori captum, domino servum, imperatori tyrannum. Nec tu illum, qua es clementia, in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
do ille secum ferro transigendum putabat non potius
ignem laminas. crucem eculeum & quicꝗd merebatꝰ
timebait. tlunꝗ̃ profecto taribene de steleribus suis sen¬
sit: ut mortem potuerit sperare qua periit. Si igitur
nec presumere ueniam reusinec sperare fugam clau¬
sus nec mortem potuit timere moriturus & certo ex¬
tremoꝵ leuior uideri debnit uolimtarius q̃ coactus.
honestior priuatus ꝗ publicus. postremo brenior occupa¬
tus q̃ expectatus interitus. ttum cui dubu est in eo
quod non habuit rationem fuisse fortunam: Illa illa ty¬
ramni consilia cecauit illa animum eius obtulit & gla¬
dium. Illa expeditam in uulnus ⁊anum ꝑcussit ꝗ tenu¬
it Nisi uero tuum uenerabilis ꝗratiane carnificem
furiis comitatus ultricibus obsidebas & irata minax un¬
bra ob os eius oculosq fumances infernis ignibus tedas
ꝙ crepicantia torto angue flagra quatiebas ne morti
honeste uacaret ne regalem illum sacrosandtumq

Expanded text:
do ille secum ferro transigendum putabat? Non potius do ille secum ferro transigendum putabat? Non potius ignem laminas crucem culleum et quidquid merebatur timebat? Numquam profecto tam bene de sceleribus suis sensit, ut mortem potuerit sperare qua periit. Si igitur nec praesumere veniam reus nec sperare fugam clausus nec mortem potuit timere moriturus, et certo extremorum levior videri debuit voluntarius quam coactus, honestior privatus quam publicus, postremo brevior occupatus quam exspectatus interitus, num cui dubium est in eo quod non habuit rationem fuisse Fortunam? Illa, illa tyranni consilia caecavit, illa et animum eius obtudit et gladium, illa expeditam in vulnus manum percussit et tenuit. Nisi vero tu tuum, venerabilis Gratiane, carnificem Diris comitatus ultricibus obsidebas, et irata ac minax umbra ob os eius oculosque fumantes infernis ignibus taedas et crepitantia torto angue flagra quatiebas ne morti honestae vacaret, ne regalem illum sacrosanctumque
Abbreviated transcription (Latin):
aut ille uitari: At si ultiina supra caput steterit hora
ꝙ uenerit dies: itiꝰꝗͣ reuersurus acse confessa mors fue¬
ritnon timentut extrema ciun certa sunt. hinc reoꝵ
usq ad damnationem metus: postea attonitis stupor &
ex desperatione securitas& ad locum supplicii uolunta¬
ria carnfice non trahente properatio. Ut de his tace¬
am. qui cum fatis fortius paciscentes incertum exitum
certo occupauerunt: ut nihil de serus lequar qui uerbe¬
ra uitauere suspendio & motus heriles usq ad precipi¬
tia fugerunt. Quis unꝗͣ ultra spem timirit : Quis id creco
semet occidere noluit ut occideretur:. nisi uero uel le¬
uior manus aliena ꝗ̃ propria uel ftedior mors prinata
ꝗ̃ pi blica uel longior pena ferro incumbere ꝙ corpore
ualnus onerare & recipere interitum statim totumꝰ ꝗͣ
supplicium dundere popliuem flestere ceruicem ex fen¬
dere plagam accipere fortasse non unam. Et tamenquã¬

Expanded text:
aut ille vitari. At si ultima supra caput steterit hora aut ille vitari. At si ultima supra caput steterit hora et venerit dies numquam reversurus ac se confessa mors fuerit, non timentur extrema cum certa sunt. .Hinc reorum usque ad damnationem metus, postea attonitus stupor et ex desperatione securitas et ad locum supplicii voluntaria carnifice non trahente properatio. Vt de his taceam qui cum fatis fortius paciscentes incertum exitum certo occupaverunt, ut nihil de servis loquar qui verbera vitavere suspendio et motus heriles usque ad praecipitia fugerunt, quis umquam ultra spem timuit? Quis idcirco semet occidere noluit ut occideretur? Nisi vero vel levior manus aliena quam propria, vel foedior mors privata quam publica, vel longior poena ferro incumbere et corpore vulnus onerare et recipere interitum statim totum quam supplicium dividere, poplitem flectere, cervicem extendere, plagam exspectare fortasse non unam. Et tamen quan
Abbreviated transcription (Latin):
fugam hostium prȩpediui: ego maximum in muros coe¬
gi & quem uos cogebatis moti uiuum domino reserua.¬
ni. Non uideo quod possit esse iudicium: quin cum
ut fateatur semet uni iuctoriam alteri deberi uindic¬
tam. Sed nec tu debitam gratiam beneficii inficiator
abiuras. Nam &si per te confeceris quȩ uolebas ꝑ for¬
tunam tamen plus adeptus es q̃uolebas. age dumsi ui-¬
detur prȩteritas cogitationes tuas consule & uota conue¬
ni. Num amplius sperauisti: ꝗͣ ut maximus cibi nunciare¬
tur occisus: ꝗ ut semiuiuum eius caput non dum olausis
tota morte oculis ex acie referretur:ꝗ̃ ad summũ ut fu¬
giens resistensue caꝑetur: Cȩterum quando quod factu
est uel optasci ut se tibi ipse seruaret: ut consciscere
sibi met interitum nollet & posset. Magno quidem fate¬
or pectoribus humanis atq adeo Maximo lux amori in¬
teritus horrori est. Sed quatenus aut ista optari potest:

Expanded text:
fugam hostium praepedivi, ego Maximum in muros coefugam hostium praepedivi, ego Maximum in muros coegi et quem vos cogebatis mori vivum domino reservavi», non video quod possit esse iudicium quin, cum ut fateatur semet uni victoriam, alteri debere vindictam. Sed nec tu debitam gratiam beneficii infitiator abiuras; nam etsi per te confeceris quae volebas, per Fortunam tamen plus adeptus es quam volebas. Agedum, si videtur, praeteritas cogitationes tuas consule et vota conveni. Num amplius speravisti quam ut Maximus tibi nuntiaretur occisus, quam ut semivivum eius caput nondum clausis tota morte oculis ex acie referretur, quam summum ut fugiens resistensve caperetur? Ceterum quando quod factum est vel optasti, ut se tibi ipse servaret, ut consciscere sibimet interitum nollet etsi posset? Magno quidem fateor pectoribus humanis atque adeo maximo lux amori, interitus horrori est, sed quatenus aut ista optari potest
Abbreviated transcription (Latin):
sed triumphum : dtibitauerim illam specialem quan¬
dam felicitatis tuȩ dixisse malitiam. Scimus quidem
lmperator ita te cuncta administrasse. ut non possit
st tibi imputare successus.Sed fatraris necesse est. qua¬
tum te in bello. tantum fortunam tuam egisse post bel¬
lum: cui si uocem demus & uidicem non ne prolixe su¬
am enumerabit operam ꝙ ut uirtutibus tius multa cõ¬
cedat sibi aliqua uendicabit. Et cur quaeso non demus
ut accipiamus utriusq partis asserta cum sit quȩ ui¬
cerit tua : Audio constantiam dicerei bellum atrox pe¬
riculosumꝗ suscepi memorare patientiam immensum
iter tempas anni graue: semper armata semper ieui¬
na toloraui tenere prudentiam partita sum militem
ꝙ multi plicaui arte terrorem. Assorere forticudine
bis conflixi cum hostibus bis uici postremo omines cla¬
mare: quid tibi debemus fortuna quam fecimus: Sed
si illa dicat. ego prope rationem militum iuui ego

Expanded text:
sed triumphum, dubitaverim illam specialem quansed triumphum, dubitaverim illam specialem quandam felicitatis tuae dixisse militiam? Scimus quidem, imperator, ita te cuncta administrasse ut non possint se tibi imputare successus; sed fatearis necesse est quantum te in bello tantum Fortunam tuam egisse post bellum. Cui si vocem demus et iudicem, nonne prolixe suam enumerabit operam et, ut virtutibus tuis multa concedat, sibi aliqua vindicabit? Et cur, quaeso, non demus ut accipiamus utriusque partis adserta, cum sit quae vicerit tua? Audio Constantiam dicere: «Bellum atrox periculosumque suscepi»; memorare Patientiam: «Immensum iter, tempus anni grave semper armata, saepe ieiuna toleravi»; tenere Prudentiam: «Partita sum militem et multiplicavi arte terrorem»; adserere Fortitudinem: «Bis conflixi cum hoste, bis vici»; omnes postremo clamare: «Quid tibi debemus, Fortuna, quam fecimus?» Sed si illa dicat: «Ego properationem militum iuvi, ego
Abbreviated transcription (Latin):
membrorum. Nec fides anceps. Nam si olim seueri
credidere maiores castoras geminos albentibus equis
& stellatis apicibus insignes puluerem cruoremꝗ
thesalicum aquis tiberis abluentes & nuntiasse uido¬
riam & imputasse militiam. Cur non tuȩ publiceq
uindicte confessam aliquam immortalis dei curam
putemus adnixam: nisi forte macorem diuini fauo.¬
ris operam res romana poscebat macedonico auge¬
da regnosꝗ̃ trramnico eximenda seruitio. Ego uero
si cełeste studium pro dignitate causaꝵ estimandum sit
iute contenderim. equites tuos pegasis talaribus
pedites uectos ac suspensos fuisse. neq enim quia se
diuina mortalibus dedignantur fateri id circo quȩ ui-¬
sa non fuerint. dubitabimus facta: cum facta indea¬
mus. quȩ dubitauerimis esse facienda. Anguste fortu¬
nam tuam imperator expendit quisquis iđ de te tan¬
tum quod fieri potest credit. An ego cum ab Alpibus
iulis ocioso feriato ferro non praelium fuisse uideam

Expanded text:
membrorum. Nec fides anceps: nam si olim severi membrorum. Nec fides anceps: nam si olim severi credidere maiores Castoras geminos albentibus equis et stellatis apicibus insignes pulverem cruoremque Thessalicum aquis Tiberis abluentes et nuntiasse victoriam et imputasse militiam, cur non tuae publicaeque vindictae confessam aliquam immortalis dei curam putemus adnisam? — nisi forte maiorem divini favoris operam res Romana poscebat Macedonico augenda regno quam tyrannico eximenda servitio. Ego vero, si caeleste studium pro dignitate causarum aestimandum sit, iure contenderim equites tuos Pegasis, talaribus pedites vectos ac suspensos fuisse. Neque enim quia se divina mortalibus dedignantur fateri, idcirco quae visa non fuerint dubitabimus facta, cum facta videamus quae dubitaverimus esse facienda. Anguste fortunam tuam, imperator, expendit quisquis id de te tantum quod fieri potest credit. An ego, cum ab Alpibus Iuliis otioso feriatoque ferro non proelium fuisse videam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ est secuta pompam ultio festinata prȩceperit. Rec¬
te profecto germana illa pictorum poetarimq cõmen¬
ta uctoriam finxere pennatam: quod hominum c̃u
fortuna. euntium non cursus est sed uolatus Ille ab
ultimo orientissinu festinatis itineribus raptus exẽ¬
citus tot nacionibus relinquendis tot fluminibus ena¬
tandis. tot scandendis montibus fatigatus in alio orbe
& sub alio pene dixerim sole positus spatiolucis unius
illirico continuauit Aquileiam. Nibil tamen sibi met
hoc nomine milites tui uendicant : & si quando miran¬
tium circulos contrahunt: aut conuiuia nostra sermo.¬
ne praducunt / operam omnem suam fine alpium tet¬
minantes deberi sibi abnuunt illam celeritatem qđ
expertes laborum ꝑuenisse se uderint quo ire non
senserant. Negant imo se suis ueltos esse corporibus sed
tanꝗͣ ꝑ aliquas imagines somniorum ferentur absen¬
tes. prȩbuisse gestantibus uentis ociosorum ministeĩa

Expanded text:
quae est secuta pompam ultio festinata praeceperit. Recquae est secuta pompam ultio festinata praeceperit. Recte profecto germana illa pictorum poetarumque commenta Victoriam finxere pinnatam, quod hominum cum fortuna euntium non cursus est sed volatus. Ille ab ultimo Orientis sinu festinatis itineribus raptus exercitus, tot nationibus relinquendis, tot fluminibus enatandis, tot scandendis montibus fatigatus, in alio orbe et sub alio paene dixerim sole positus, spatio lucis unius Illyrico continuavit Aquileiam. Nihil tamen sibimet hoc nomine milites tui vindicant et, si quando mirantium circulos contrahunt aut convivia nostra sermone producunt, operam omnem suam fine Alpium terminantes deberi sibi abnuunt illam celeritatem, quod expertes laborum pervenisse se viderint quo ire non senserant. Negant immo se suis vectos esse corporibus sed, tamquam per aliquas imagines somniorum ferrentur absentes, praebuisse gestantibus ventis otiosorum ministeria
Abbreviated transcription (Latin):
gio: bellum ne temptabo ut quođ uiribus totis ferre nõ
potui parte sustineam : Alpes cortias obsertabo quia hilię
patuerunt. Peto africam quam ex hausi repeto britani¬
am quam reliqui: Credome falliȩ sed iniusus sum ins-¬
panie cõmito: sed deuotus sum. Quid ergo faciam: bi-¬
ter arma & odia medius a tergo premorihostibus a tergo¬
a fronte criminibus. Si morerer euaseram. Sed ecce
nec animum sequitur manus nec manum gladius. labi¬
tur ferrum tremit dextera mens fatiscit Oq̃ difficile
est miseris etiam perire. Engo ut clause cassibus ferȩ
quȩsito diu exitu desperatoq consistunt & pre timore
non fugiunt. Ita ille ipso quo agitabatur metu alligatus
in oppidum semet aquilegiense precipitat monut uitam
r esistendo defender et sead ue penam frustrando aiffecret
Quanq̃ quȩ poterat esse ulterior dilatio cum ita uesti¬
giie eius ac tergo ardens miles insisteret / ut pene omñe

Expanded text:
gio? Bellumne temptabo? — ut quem viribus totis ferre non gio? Bellumne temptabo? — ut quem viribus totis ferre non potui, parte sustineam? Alpes Cottias obserabo, quia nil Iuliae profuerunt? Peto Africam, quam exhausi? Repeto Britanniam, quam reliqui? Credo me Galliae? — sed invisus sum. Hispaniae committo? — sed notus sum. Quid ergo faciam inter arma et odia medius? A tergo premor hostibus, a fronte criminibus. Si morerer, evaseram. Sed ecce nec animum sequitur manus nec manum gladius; labitur ferrum, tremit dextera, mens fatiscit. O quam difficile est miseris etiam perire ! » Ergo ut clausae cassibus ferae quaesito diu exitu desperatoque consistunt et prae timore non fugiunt, ita ille ipso quo agitabatur metu adligatus in oppidum semet Aquileiense praecipitat, non ut vitam resistendo defenderet, sed ne poenam frustrando differret. quam quae poterat ulterior esse dilatio? — cum ita vestigiis eius ac tergo ardens miles insisteret, ut paene omnem
Abbreviated transcription (Latin):
cunq tulisses gradum sequi: circũ cursare prȩcedere iii¬
as deuiq quibus ferebaris obstruere nullus cuiꝗ̃ sui tuiue
conspicuos ueste niuea senatores ⁊ euerendos nunici¬
pali puirpura flamines insignes apicibus sacerdotes:
quid portas uirentibus sertis coronatas Quid auleis
undantes plateas. accensisꝗ funalibus austum diem ÷
quid effusam inpublicum turbam domoꝵ gratulaces
anus senes pueros tib longam seruitutem uenientes
matres lȩtas: uirginesq: securas: Nondum omne confece¬
ras bellum iam agebas eriumphum ibat interim maximus
ac it post terga respectans in medum amentis antonitus ad¬
uolabat. Nec ullum ille consilium ullamue rationem aue
demq spem: quȩ poserema homines deserit sequelatur:
quin ipsos uiȩ implicabat errores ꝙ nunc dexter aut le¬
uus mine uestigiis suis obmus incertumiter ancipiti am¬
bage texebat. Quotiens sibi ĩrm putamus dixisse quo fu¬

Expanded text:
cumque tulisses gradum, sequi circumcursare praecedere, vicumque tulisses gradum, sequi circumcursare praecedere, vias denique quibus ferebaris obstruere. Nullus cuiquam sui tuive conspicuos veste nivea senatores, reverendos municipali purpura flamines, insignes apicibus sacerdotes? Quid portas virentibus sertis coronatas? Quid aulaeis undantes plateas accensisque funalibus auctum diem? Quid effusam in publicum turbam domorum, gratulantes annis senes, pueros tibi longam servitutem voventes, matres laetas virginesque securas? Nondum omne confeceras bellum, iam agebas triumphum. Ibat interim Maximus ac te post terga respectans in modum amentis attonitus avolabat. Nec ullum ille consilium ullamve rationem aut denique spem, quae postrema homines deserit, sequebatur; quin ipsos viae implicabat errores et nunc dexter aut laevus, nunc vestigiis suis obvius incertum iter ancipiti ambage texebat. Quotiens sibi ipsum putamus dixisse: «Quo fu
Abbreviated transcription (Latin):
runtur exercitus. hic opera sua gaudet hic uenia utẽq
uictoria. Nec pia hemona cunctantius ubi te ad forenũ¬
tiatum impulsis effusa portis obuiam prȩuolauit: ꝙ ut est
omne desiderium post spem impatientius. parum cre¬
dens patere uenienti festinauit occursare uenturo
fingit quidem ut scimus timor gaudium: sed ita inti¬¬
mos mentis affectus proditor uultus enunciat ut inspe¬
culo fontium imago extat animorum uelut illa ciuitas
a longa obsidione respirans. quod eam tyramnus alpibus
obiacentem tansꝗ̃ belli limen ateriuerat tanta se ꝙ ta
simplici exultatione i actabat : ut ni ẽẽe uera lȩtitia
nimia uidicetur. Ferebant se obuig trepudiantium
caterue/ cuncta cantu & crotalis ꝑsonabant. hic tibi tri¬
umphum thorus: ille contra tyramno funebres uenias
& carmen exequiale dicebat. hic perpetuum uictis habi¬
tum ille iuctoribus crebrum optabat aduentum. lam quo¬

Expanded text:
runtur exercitus: hic opera sua gaudet, hic venia, uterque runtur exercitus: hic opera sua gaudet, hic venia, uterque victoria. Nec pia Haemona cunctantius, ubi te adfore nuntiatum, impulsis effusa portis obviam provolavit et, ut est omne desiderium post spem impatientius, parum credens patere venienti festinavit occursare venturo. Fingit quidem, ut scimus, timor gaudium, sed ita intimos mentis adfectus proditor vultus enuntiat, ut in speculo frontium imago exstet animorum. Velut illa civitas a longa obsidione respirans, quod eam tyrannus Alpibus obiacentem tamquam belli limen attriverat, tanta se et tam simplici exsultatione iactabat ut, ni esset vera laetitia, nimia videretur. Ferebant se obviae tripudiantium catervae, cuncta cantu et crotalis personabant. Hic tibi triumphum chorus, ille contra tyranno funebres nenias et carmen exsequiale dicebat. Hic perpetuum victis abitum, ille victoribus crebrum optabat adventum. Iam quo
Abbreviated transcription (Latin):
figere aut quos cursu non poterant continere. iaculis oe¬
pinaq corpora: passim uel in aceruo iãcere. Illi inutiles
excisseq membris reliqua sui parte fugiebant.hi dolo¬
rem iullnerum sequebantur. isti mortes receptas insil¬
uas ꝙ flumine differebant illic postremum spiritum
in admiratione nominie tui ꝙ sui ducis detestatione fun¬
debant. Nullus finiscedendi insoquendiq nisi subtra.¬
xisset aliquando uictoribus mors hostem & nox diem. At
quanto melius manus illa consuluit/ quȩ submissis preca¬
bunda uexillis petit ueniam necessitati & terram in os
culis premens calcanda uestigiis tuis corpora & arma
proiecit : Quam tu non superbe ut uictam non irate
ut ream non negligenter ut parum necessariam prȩ¬
teristi: sed blande liberaliterq trastatam iussisti esse
romanam. iunguntur socia agnima & sub uno capite di¬
uersa reip. membra coalescunt. Ambo pari gaudio fe¬

Expanded text:
figere, aut quos cursu non poterant contingere, jaculis ocfigere, aut quos cursu non poterant contingere, jaculis ocpinaque corpora passim, vel in acervo jacere. Illi mutilis excisisque membris, reliqua sui parte fugiebant; hi dolorem vulnerum sequebantur; isti mortes receptas in silvas, et flumina deferebant. Illic postremum spiritum in admiratione nominis tui, et sui ducis detestatione fundebant. Nullus finis caedendi, insequendique, nisi subtraxisset aliquando victoribus mors hostem, et nox diem. At quanto melius manus illa consuluit, quae submissis precabunda vexillis petiit veniam necessitatis, et terram in culis premens calcanda vestigiis tuis corpora et arma proiecit! Quam tu non superbe ut victam, non irate ut ream, non neglegenter ut parum necessariam praeteristi, sed blande liberaliterque tractatam iussisti esse Romanam. Iunguntur socia agmina et sub uno capite diversa rei publicae membra coalescunt. Ambo pari gaudio fe
Abbreviated transcription (Latin):
ues ante signa uelites dispositȩ manipulatim cohortes
& gradu pleno ferentes agmina quadratȩ legionesiu.¬
niuersa late qua uisus agi poterat occuparant. Nondu
se uirtus experiebatur iam disciplina iuncebat. At pest¬
ꝗͣͥ intra coniectum teli acies utroq promouit s effusis
tes pristine uirtutis romani nomenis imperatoris deniq:
menores causam publicam manuagere hostes uenditam
cꝑam laceratam italiam spem inferro reliquam cogita¬
tes gladiatoria desperatione pugnare mnec gradu cedẽ
sea inuestigio stare uel cadere. At ubi impulsa acies
fronsꝙ laxata & fiducia inpedes uersata est ire preci¬
pites aut globo fugere & se inuicem festinando tardare
armati inermes/ integri sancii primi postremiq misce¬
ri miles uegere eminus cominus gladiis hastis punc¬
tim/ cesim ferire. Alii frontibus iminere alii terga con¬

Expanded text:
 cornua equites, leves ante signa velites, dispositae manipulatim cohortes,  cornua equites, leves ante signa velites, dispositae manipulatim cohortes, et gradu pleno ferentes agmina quadratae legiones universa late, qua visus agi poterat, occuparant. Nondum se virtus experiebatur; jam disciplina vincebat. At postquam intra conjectum teli acies utraque promovit, et effusis tes pristinae virtutis, Romani nominis, imperatorum denique memores, causam publicam manu agere. Hostes venditam operam, laceratam Italiam, spem in ferro reliquam cogitantes, gladiatoria desperatione pugnare, nec gradu cedere, sed in vestigio stare, vel cadere. XXXVI. At ubi impulsa acies, fronsque laxata, et fiducia in pedes versa est, ire praecipites, aut globo fugere, et se invicem festinando tardare. Armati, inermes, integri, saucii, primi, postremique misceri. Miles urgere eminus, cominus, gladiis, hastis, punctim, caesim ferire. Alii poplitibus imminere, alii terga con
Abbreviated transcription (Latin):
se tibi posset spetiali imputare militia istum ipsum ue¬
xillarium sacrilege factionis auidis gurgitibus absor¬
buit & ne mortis sepultura contingeret/ cadauer abscõ¬
dit. Nonne utroq credendus tug studuisse uindictȩ
ꝙ adiuuando uictoriam & occupando clementiam
En tibi alteram pugnam alteramq uistoriam. Deletas
inprelium Marcellinus cohortes ꝗ ip̃m factionis nefa¬
riȩ robur illa belli ciuilis megera rapiebat. Tanto cȩte¬
ris satellitibus audentior quanto execratiorem oꝑam
nanabat tyramno fratertyramm: quoꝗdem maxie
tuus gaudebat exexcitus cum se ultro iaderet lacessiri
qui nihil magis timuerat q̃ timeri. Adeo quidem ut
castris ad castra. collatis: quod prȩcipiti die manum cõ¬
serere non poterat. spe iustorie cum luce uenture ꝓ¬
uigil ageret tardum solem desertorem diem annu¬
um noctis estiuȩ tempus criminaretur. Ecce lux tan

Expanded text:
se tibi posset speciali imputare militia, ipsum illum vese tibi posset speciali imputare militia, ipsum illum vexillarium sacrilegae factionis avidis gurgitibus absorbuit; et, ne morti sepultura contingeret, cadaver abscondit. Nonne utroque credendus tuae studuisse vindictae, et adjuvando victoriam, et occupando clementiam? XXXV. En tibi alteram pugnam, alteramque victoriam. Dilectas in praelium Marcellinus cohortes, et ipsum factionis nefariae robur illa belli civilis Megaera rapiebat, tanto caeteris satellitibus audentior, quanto exertiorem operam navabat tyranno frater tyranni. Quo quidem maxime, tuus gaudebat exercitus, cum se ultro videret lacessi, qui nihil magis timuerat quam timeri; adeo quidem, ut castris ad castra collatis, quod praecipiti die manum conserere non poterat, spe victoriae cum luce venturae pervigil ageret, tardum solem, desertorem diem, annuum noctis aestivae tempus criminaretur. Ecce lux tand