comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animos sed propediem ad senatum de
cota repu relaturum que excogicasset
utilia : & ad modum necessaria. et cum
tandem ex aula egrederet᷑ indomitus ille
feminarum uulgus: casufit illis obuiam
apollo & mortalibus rediens : quẽ cum ui¬
dissent. ꝙ  uatem & predarum futuroꝵ
coniectorem putarent : non sine causa cõ¬
sulto abfuisse a tamultu interprecati sũt
Ideo innucantes hui aiebant improbe ꝗͣ solus
supis. ꝗͣbelle scistiuti foro & uitare illepida
fiebat idtireo ad apollinẽ concursus iamq
aduestibulum ad stabant pressi ꝙ multis
exeuntibus. aeq redeuncibus constiparent᷑
quam mter frequentiam forte aderat &
cleanox que una furtis faciundis mirifice
delectacur: & mea reita stite ꝑlocta est ut
uel oculos argo si uelit furari possit. Ea
ut pendentẽ ab apollinis latere crumenã
sortibus turgidam aĩaduertens ita abstulit
ut id facinus omnes penitus latuerit. at
apollo salutatis his atq his intellectaq

Expanded text:
animos; sed propediem ad senatum de animos; sed propediem ad senatum de tota republica relaturum quae excogitasset utilia et admodum necessaria. Et cum tandem ex aula egrederetur indomitus ille feminarum vulgus, casu fit illis obviam Apollo a mortalibus rediens; quem cum vidissent, quod et vatem et praeclarum futurorum coniectorem putarent, non sine causa consulto abfuisse a tumultu interpretati sunt. Ideo innutantes "Hui" aiebant "improbe, quam solus sapis, quam belle scisti uti foro et vitare illepida!". Fiebat idcirco ad Apollinem concursus iamque ad vestibulum adstabant pressi, quod multis exeuntibus atque redeuntibus constiparentur. Quam inter frequentiam forte aderat et dea Nox, quae una furtis faciundis mirifice delectatur et in ea re ita scite perdocta est ut vel oculos Argo, si velit, furari possit. Ea ut pendentem ab Apollinis latere crumenam sortibus turgidam animadvertit, ita abstulit ut id facinus omnes penitus latuerit. At Apollo, salutatis his atque his, intellectaque
Abbreviated transcription (Latin):
obtemperet.: Tum aliqua item ex pare ear
remita cecidisse. ferebat minime moleste
ma xime ꝙ graui illa eẽt hoc pacto selicireuame
puitus lires qua non medionter angebat.
cum non haberet quid contioni expectaeiti
se dignum referret. Ergo cum amnusete
garrientiumꝙ muliertularũ strepitus quni¬
uasset: pauca de rixe istius modi indig̃tiorie
sucernstis uerbis ꝑstrmxit. Ac se eama quale
ꝑaendi momi libidinem intales tampnnalas
sibi coniũctissimas. et carissimas merdisse
aut dolere se magis ꝗͣ ut audeat im probiare
lud maliusse factum non impetua nos pue¬
capiti tonsilio tum multas aliasobres tum
ut licenet pacata et quieta contone fenu
quoad quid instituisset commonefuliere
sed quando ꝑ momi calamitatt̃ine duuate
ꝑsubrumimmodestiã id non licent. ducere
uitse comodins. non agere ia nule suplele
aetreuenat: et non muitum uelle supselere.
qñ uideat cõmotos et ꝑturbatos procerum

Expanded text:
obtemperetur. Tum aliqua item ex parte eam obtemperetur. Tum aliqua item ex parte eam rem ita cecidisse ferebat minime moleste, maxime quod gravi illa esset hoc pacto sollicitudine factus liber qua non mediocriter angebatur, cum non haberet quid concioni exspectanti se dignum referret. Ergo cum annuisset garrientiumque muliercularum strepitus quievisset pauca de rixae istiusmodi indignatione succinctis verbis perstrinxit, ac se eam quidem perdendi Momi libidinem in tales tamque multas sibi coniunctissimas et carissimas incidisse ait dolere magis quam ut audeat improbare: illud maluisse factum non impetu, non praecipiti consilio cum multas alias ob res, tum ut liceret pacata et quieta concione frui, quoad quid instituisset commonefaceret; sed quando per Momi calamitatem, ne dicat per suorum immodestiam, id non liceat, ducere ait se commodius non agere id nunc quod decreverat, et non invitum velle supersedere quando videat commotos et perturbatos procerum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem mulierum manu ex masculo factus
est non mas: omniq funditus auulsa uiri¬
litate precipitem in occ eanum de curba runt
Inde iunone duce ad iouem properant : in¬
iuriisq deploratis efflagieant: ut aut publi¬
cum ip̃m odium momum releget: aut uni¬
uersum dearum populum in exiliũ abigat
Non posse quidem deas matronas tuto his in
locis degere. ubi funestum exitio sumq id
monstrum uersetur : qua dere etiã additis
ladirimis obtestant᷑: ut malit unius con¬
steleratissimi pena tot suaꝵ necessitudi¬
num. & aptime de se meritaꝵ precibus
salutiq consulere ꝗͣ perditissimi unius gr̃a
omnide celodunter mereri. Id iupiter
et si facti exemplum magis ꝗͣ stũ m ip̃m
non probaret. tñ ne non concedendum
quidem multitudim statuit. quol tantorere
affactaret. atq exposceret. semote eisuis
multitudinis motum. atꝙ impetur fuisse
reipu perculo ni compermatu & aluuri
non adesse comprimendi madumieras cur

Expanded text:
quidem mulierum manu ex masculo factus quidem mulierum manu ex masculo factus est non mas omnique funditus avulsa virilitate praecipitem in oceanum deturbarunt. Inde Iunone duce ad Iovem properant iniuriisque deploratis efflagitant ut aut publicum ipsum odium Momum releget aut universum dearum populum in exilium abigat: non posse quidem deas matronas tuto his in locis degere ubi funestum exitiosumque id monstrum versetur, qua de re etiam additis lacrimis obtestantur ut malit unius consceleratissimi poena tot suarum necessitudinum et optime de se meritarum precibus salutique consulere quam perditissimi unius gratia omni de caelo duriter mereri. Id Iuppiter, etsi facti exemplum magis quam factum ipsum non probaret, tamen ne non concedendum quidem multitudini statuit quod tantopere affectaret atque exposceret. Semper enim multitudinis motum atque impetum fuisse reipublicae periculo ni comprimatur, et alium non adesse comprimendi modum nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
iam tumidos atꝙ indignacos offendissent
ut erant iamtum primum concepto odio
irritati siccine inquiunt. Alomus hac
sua cum demorsa barbula ab exilio erit
restitutus ut nram ad ignominia nauus
existat censor: Nunc contionis auũdi
intuens frausdea. tempori inseruendu
rata ad unonem aduolat. monet hor¬
tatur beluam hano nimia licentia in
taq uino sponte sua iamprdemisatism
momum cõmota. nunc dee fraudas mi¬
pua sutoncita sest precapitem ad facius
mauditum dedit Reiecto enimpallas
adeste inquit matrone: tuꝙ hercules huc
ocius trane momum sic soror & con¬
uin⁊ iouis imperat. Paruit haud muitꝰ
hercules: momumq in hunc atq malterũ
manuq uoceq stitageñtem ꝑ capernosum
illud fito quod fronti sublime miminet
sinciput prehensum: ut erat prepotens. ita
suum indorsum reiecit: ut resupinum
contoreo collo ad iunonem quasi truncum
appoitaret. Euestigio mnumere imecte
manus misero : nibil plus dico : momus

Expanded text:
iam tumidos atque indignatos offendissent, iam tumidos atque indignatos offendissent, ut erant iam tum primum concepto odio irritati, "Siccine" inquiunt "Momus hic sua cum demorsa barbula ab exilio erit restitutus ut nostram ad ignominiam novus exsistat censor?". Hunc concionis animum intuens dea Fraus, tempori inserviendum rata, ad Iunonem advolat, monet, hortatur belluam hanc nimia licentia insItaque Iuno, sponte sua iam pridem satis in Momum commota, nunc deae Fraudis impulsu concita, sese praecipitem ad facinus inauditum dedit. Reiecto enim pallio "Adeste" inquit "matronae; tuque, Hercules, huc ocius trahe Momum: sic soror et coniunx Iovis imperat". Paruit haud invitus Hercules, Momumque in hunc atque in alterum manuque voceque sese agitantem per capronosum illud quod fronti imminet sinciput prehensum, ut erat praepotens, ita suum in dorsum reiecit ut resupinum contorto collo ad Iunonem quasi truncum apportaret. E vestigio innumerae iniectae manus misero. Nihil plus dico: Momus
Abbreviated transcription (Latin):
uocibus redarguert : eiusq: suꝑbiam incre¬
pare que tantos deos. totamq concionem
indignam putet: cui pro cõmuni utilitate
meditata cõmunicet. Illa altercari.
hinic ex ordimbus plures studiis parcium
excitari in conuitia: conueniunt: inglo¬
merantur: constrepunt : quem tumultũ
atq ordinum ꝑ turbationem spectans
momus. supra ꝗ ceteri omnes uoce illa sua
boanti hos atq hos increpans ita conda¬
mitabat: ut solus ip̃e tanto exconuitio au¬
diretur. At cum sedare tumultuantem
contionem iterum atq uerum frustra
teptasset. cõmotus facti obstenitate ex¬
canduit. quoad plurima ꝑiracundiam
dixit mimoderata. Interquo exeueltint
diceret. non miuria apud mortales ueten
sanctissimoq more: et lege obseniari ut
publicis abigerent᷑: exluderenturq mulie¬
resi addidit hisetiã momus ut diceret
etenim quenam temulentisimoꝵ lustrd
us comitiis comparabimus: quȩdicta ab
tota contione audita. cum aios cunabi

Expanded text:
vocibus redarguere eiusque superbiam increvocibus redarguere eiusque superbiam increpare, quae tantos deos totamque concionem indignam putet cui pro communi utilitate meditata communicet: illa altercari: hinc ex ordinibus plures studiis partium excitati in convitia conveniunt, inglomerantur, constrepunt: quem tumultum atque ordinum perturbationem spectans Momus, supra quam ceteri omnes voce illa sua boanti hos atque hos increpans, ita conclamitabat ut solus ipse tanto ex comitio audiretur. At cum sedare tumultuantem concionem iterum atque iterum frustra temptasset, commotus facti obscenitate excanduit, quoad plurima per iracundiam dixit immoderate, inter quae excidit ut diceret non iniuria apud mortales veteri sanctissimoque more et lege observari ut publicis abigerentur excluderenturque mulieres. Addidit his etiam Momus ut diceret: "Etenim quaenam temulentissimorum lustra his convitiis comparabimus?". Quae dicta ab tota concione audita cum animos cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
fertissima contione recitaret. sibi hauel¬
quaqͣ defuit gua gesta magnifice entulii
& grandia de se inposterum pollicitus est
noua quedam miri artifici derenbat ini
paululum quippiam totamrem plmnanũ
impediret Sed optimum rerana magetum
spetulum consulendum. Diana npaltutẽ
su optimum quendam architestum policita
est : sed negare id genus artificuoi uelle
ipentis censoribus subẽe. ne quod erse
abse elaboratum sit. alii ut aliquid seesse
uideantur.: mutando uitient. ate depra¬
uent Iu nonem callidiorem putarunt.
que plures fieri mundos uariis formis sua¬
debat ee hos atq alios habendos ad sacie¬
tatom. Cum aũt ad palladem uentum
est. ea uti ex ante composita constitutaq
stena cum iuinone ceterisq illarum par¬
tium conspiratoribus conuenerant : se hr̃e
enuntiauit: que cum ioue ip̃o deis reb
conferat. At quibus mandatum negotiũ
erat : unus et item alter deorum precon¬
stituta inter se arte & fraude magnis

Expanded text:
fertissima concione recitaret, sibi haudfertissima concione recitaret, sibi haudquaquam defuit: sua gesta magnifice extulit et grandia de se in posterum pollicitus est; nova quaedam miri artificii deierabat, ni paululum quippiam totam rem plurimum impediret: sed optimum rerum magistrum, speculum, consulendum. Diana inventuram se optimum quendam architectum pollicita est, sed negare id genus artificum velle imperitis censoribus subesse, ne quod arte ab se elaboratum sit alii, ut aliquid fecisse videantur, mutando vitient atque depravent. Iunonem callidiorem putarunt, quae plures fieri mundos variis formis suadebat et hos atque alios habendos ad satietatem. Cum autem ad Palladem ventum est, ea, uti ex ante composita constitutaque scaena cum Iunone ceterisque illarum partium conspiratoribus convenerant, se habere enuntiavit quae cum Iove ipso de his rebus conferat, at, quibus mandatum negotium erat, unus et item alter deorum prae constituta inter se arte et fraude magnis
Abbreviated transcription (Latin):
de agebatur: ulla exparte ꝑtineret. Suc¬
cessit uulcanus et is quidem suam
omnẽ arationem hac una in re consũp¬
sit. ut affirmaret uehementer admi¬
rari se quidni sint in deoꝵ nuo plurimi
tanto predici ingenio : ut de rebus his qͦꝵ
gratia conuenerint: docte atq: erudite
norint disseruisse. Mars uo cum ad se
uentum eẽt : nihil plus habere se quod
prore diceret: affirmauit ꝗͣ ut pollice¬
retur accinctum. paratissimũq: arbitrio
imperioq iouis martem affuturum : et
prestaturum quidem openas de moluendo
conuellendoq mundo Plutonis oratio eua¬
ritum supere uisa est. qđ se babe ecaouio¬
statur at modulos nouissimi operisꝑã ꝓu
chertimos. quos proferret medro quua pͥm
paciscerentur. quos eni laborelaerene
dustriam nullis propositis premus decresse
non tondonare Hercules prestita ort cosione
ut dĩui multumq premeditatã omacionem
de suis laudibus tam celebri: tarus acob¬

Expanded text:
de agebatur ulla ex parte pertineret. Sucde agebatur ulla ex parte pertineret. Successit Vulcanus, et is quidem suam omnem orationem hac una in re consumpsit, ut affirmaret vehementer admirari se quidem quod sint in deorum numero plurimi tanto praediti ingenio ut de rebus his quorum gratia convenerint docte atque erudite norint disseruisse. Mars vero, cum ad se ventum esset, nihil plus habere se quod pro re diceret affirmavit quam ut polliceretur accinctum paratissimumque arbitrio imperioque Iovis Martem affuturum et praestaturum quidem operas demoliendo convellendoque mundo. Plutonis oratio avaritiam sapere visa est, quod se habere attestatus sit modulos novissimi operis perquam pulcherrimos quos proferret, modo quid prius paciscerentur: suos enim labores atque industriam nullis propositis praemiis decresse non condonare. Hercules, praestita occasione ut diu multumque praemeditatam orationem de suis laudibus tam celebri tamque in con
Abbreviated transcription (Latin):
maximi metu reuocabant: atq eoerde¬
bant : tandem rogatus primam diuie
smam saturnus uoce ita suppressa uer¬
bisita raris gestuq ita defesso ut potius
conatum laqui : ꝗͣ locutum diceres Pauci
reliquum sonitum uocis ĩ murmurantis
excepere : aliqui tam̃ ferebant saferentũ
dixisse. se quidem petere. ut sue senectuei
ueniam darent: siquid minus orando posset
quando &e latera & pectus quassum. et
imbecille : ttritis consumptisq uiribus¬
haberet senio. Proximo loco abele deoꝵ
mater rogata. diunutans: oreq ad modũ
pro uetularum more irruminans : cum
satis diuq suos respectasset ungues: eniu
inquit. dehis rebus grauissimis : atq raris¬
simis cogitasse oportuit. Tertia fuit
neptu mnisnia. Is quidem atriuoce aeq
aspero tono: tragicoq quodam dicendi &¬
more snũis tritis: & locis cõmunib late
disfuseq uagatus:. quiduis aliud potuit
uideri uelle dicere. ꝗͣ quod adrem : qua

Expanded text:
maximi metu revocabant atque cohercemaximi metu revocabant atque cohercebant. Tandem rogatus primam dixit sententiam Saturnus voce ita suppressa, verbis ita raris gestuque ita defesso ut potius conatum loqui quam locutum diceres: pauci reliquum sonitum vocis immurmurantis excepere, aliqui tamen ferebant Saturnum dixisse se quidem petere ut suae senectuti veniam darent si quid minus orando posset, quando et latera et pectus quassum et imbecille haberet attritis consumptisque viribus senio. Proximo loco Cybele, deorum mater, rogata, diu nutans oreque admodum pro vetularum more irruminans, cum satis diuque suos respectasset ungues, "Enimvero" inquit "de his rebus gravissimis atque rarissimis cogitasse oportuit". Tertia fuit Neptuni sententia: is quidem, acri voce atque aspero tono tragicoque quodam dicendi more sententiis tritis et locis communibus late diffuseque vagatus, quidvis aliud potuit videri velle dicere quam quod ad rem qua
Abbreviated transcription (Latin):
offendit momus. & studioreꝵ nouaꝵ ob¬
sequẽ tissimã adeo: ut uxer eđret tam
uolentes ac lubentes obtemꝑare. Sed illico
ut cepit mandata iouis explicare: & se
regem senatus tontionisq principẽ gerere
sensit tantam insingulis animorũ
fieri tominutationem. ut ad uultus
frontisq tristiciam addi amplius niilpos¬
seti Non est ut referam quantum muidie
ob id aduersus momum quantum queri¬
moniarum aduersus iouem in surrexent
et apud proceres: & apud infimos pleberos
Nullo erat oculis aspectus momi non grae¬
uis atq musus. Nomi uerba om̃ib mole¬
sta. momi facta singulis infensa. qui
& tantum flagrabat odii i monium: ut
se ifaciem sentiret execrari & quaquo
uersus uertebat oculos. illic espectabat
explodentes et contu meliosum quippiam
ad sui factidium gestientes. Quitamen
omnes et si ita eent aĩati. ut uix a momo
refractis subselliis inpetendo manus con¬
tinerent. eã isese ab iracundia iouis

Expanded text:
offendit Momus et studio rerum novarum oboffendit Momus et studio rerum novarum obsequentissimam adeo ut vix crederet tam volentes et lubentes obtemperare; sed illico ut caepit mandata Iovis explicare et se regem senatus concionisque principem gerere, sensit tantam in singulis animorum fieri commutationem ut ad vultus frontisque tristitiam addi amplius nihil posset. Non est ut referam quantum invidiae ob id adversus Momum, quantum querimoniarum adversus Iovem insurrexerit et apud proceres et apud infimos plebeios: nullorum erat oculis aspectus Momi non gravis atque invisus, Momi verba omnibus molesta, Momi facta singulis infensa, quin et tantum flagrabat odii in Momum ut se in faciem sentiret exsecrari, et quoquo versus vertebat oculos, illic spectabat explodentes et contumeliosum quippiam ad sui fastidium gestientes. Qui tum omnes etsi ita essent animati ut vix a Momo refractis subselliis impetendo manus continerent, tamen sese ab iracundia Iovis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cõibus rationib conducere arbiecet
licenter aperteq disputent. non saffutist
se incontione utili consilio. quod cauisse
uelit: ne qui forte humiles dii: et in publicis
isueti pñtiam regis uereant᷑ ac ꝑinde
dicere que sentiãt retardent᷑ Nec mãdata
maximaꝵ insꝑataꝵq fuere ꝑturbationũ
causa: quã re futurã momus . ut erat
acutus atq ingenio excitus. fortassis aio
presagibat. Sed ioui: cui iã pridẽ suũ dedisset
consilium inscriptum tabellis: solicitare
nouissimis admonitiombus non audebat:
tamen conferre arbitrabatur quo quo pacto
louem ab in considerata innouanda rum
rerim libidie interpellaret. Idcirco
si tuam ꝑfacilitatem inquit licet iupiter
queso tabellasne quas & me pridie accepisti
legistin: De his alias inquit iupiter collo¬
quemur. nuc̃ quod instat agito. Tabellas
iupiterne sibi quidem eraditas memine¬
rat. Ardentem a lacritate contionem

Expanded text:
tum communibus rationibus conducere arbitretur tum communibus rationibus conducere arbitretur licenter aperteque disputent: non affuturum se in concione utili consilio, quod cavisse velit ne qui forte humiles dii et in publicis insueti praesentiam regis vereantur ac perinde dicere quae sentiant retardentur. Haec mandata maximarum insperatarumque fuere perturbationum causa. Quam rem futuram Momus, ut erat acutus atque ingenio excitus, fortassis animo praesagibat, sed Iovi, cui iam pridem suum dedisset consilium inscriptum tabellis, sollicitare novissimis admonitionibus non audebat; tamen conferre arbitrabatur quoquo pacto Iovem ab inconsiderata innovandarum rerum libidine interpellaret. Idcirco "Si tuam per facilitatem" inquit "licet, Iuppiter, quaeso: tabellasne, quas pridie a me accepisti, legistin?". "De his alias" inquit Iuppiter "colloquemur: nunc quod instat agito". Tabellas Iuppiter ne sibi quidem traditas meminerat. Ardentem alacritate concionem
Abbreviated transcription (Latin):
partes hesitaret. Tandem inadit in
mentem ut momũ regem insticueret
senatus. comitiorũq principem faceret
nonquo illum tantis honoribus dignum
censeret: uerum ut ostenderet audacib
ambitiosisq non nullis deorum se ad illos
augendos atq ornandos ultro orimiae
sponteq: uelle conferre qui quidem non
imperare. sed obsequi & gracifican didi¬
cusent. Itaq iubet in comitui lassesdeoꝵ
ĩmutat. ordinibq uniuersos considẽtes
habeat: apudq populum uerbis iouis iea
agat. cupere ꝗdem iouem que ageret
que ue meditaret᷑: oĩa om̃ib uehem̃ ter
placere: et decresse ꝗđẽ singulis. quo ad
insesit. morem uelle gerere. que res
cũ ita sit adductũ se. ut prius ꝗͣ suam
proferat snĩam. optet fiericentur ex
tota mundi congerie. sit ne quippiam
quod uelint seruari ad nouum opus inbe¬
grũq transferri potius an funditꝰ uelint
euerti uniuersa atq ꝑfringisumd
de tota re edicit: ut quid quisq tũ siuis

Expanded text:
partis haesitaret. Tandem incidit in partis haesitaret. Tandem incidit in mentem ut Momum regem institueret senatus comitiorumque principem faceret, non quo illum tantis honoribus dignum censeret, verum ut ostenderet audacibus ambitiosisque nonnullis deorum se ad illos augendos atque ornandos ultro omnia sponteque velle conferre qui quidem non imperare, sed obsequi et gratificari didicissent. Itaque iubet in comitium classes deorum immittat ordinibusque universos considentes habeat, apudque populum verbis Iovis ita agat: cupere quidem Iovem quae ageret quaeve meditaretur omnia omnibus vehementer placere et decresse quidem singulis, quoad in se sit, morem velle gerere; quae res cum ita sit, adductum se ut priusquam suam proferat sententiam optet fieri certior ex tota mundi congerie sitne quippiam quod velint servari ad novum opus integrumque transferri potius an funditus velint everti universa atque perfringi. Tum et de tota re edicit ut quid quisque cum suis,
Abbreviated transcription (Latin):
steret: quo interea deorum desideria
ab causa hac sibi difficaili & graui diuer¬
teret. et distineret. imperat fatis solemne
incoent: max se ad futurum. aeq cetera
expediturum. Itaq stant fata lautissi¬
mo habitu manu postes attinentes: ac deoꝵ
deaꝵq ingredientium ordines recẽsent
igniculosq flamines : quos deitatis ex¬
care aduerticem insigne dixeram:
celicolis instaurant. At iupiter int̾ea
inter cunctandum secreta obclusus aula
solicitudinibus curisq obruitur. Tandẽ
egressus potius ut aliquid ageret. ꝗͣ ut
quid ageret antelligeret. intemplum¬
se infert. Illic solemne rite. ac proue¬
tere more sanctissime ꝑacto : dum senatꝰ
deorum iouem salutatum a ggrederet᷑:
unus ferme oium maximoꝵ principum
apollo desiderabat᷑ Erant idcirco : qui
apollinis contumacie succenserent. Iupitꝰ
neq purgare absentem. neq moderate
pati obtrectatores: et dici non potest ꝗͣ
ꝑplexe sese agitaret animo atq inom̃es

Expanded text:
sceret, quo interea deorum desideria sceret, quo interea deorum desideria ab causa hac sibi difficili et gravi diverteret et distineret, imperat Fatis solemne incohent: mox se adfuturum atque cetera expediturum. Itaque stant Fata lautissimo habitu manu postes attinentes ac deorum dearumque ingredientium ordines recensent igniculosque flamines, quos deitatis exstare ad verticem insigne dixeram, caelicolis instaurant. At Iuppiter interea inter cunctandum secreta obclusus aula sollicitudinibus curisque obruitur. Tandem egressus potius ut aliquid ageret quam ut quid ageret intelligeret, se in templum infert. Illic solemne rite ac pro vetere more sanctissime peracto, dum senatus deorum Iovem salutatum aggrederetur, unus ferme maximorum principum, Apollo, desiderabatur: erant idcirco qui Apollinis contumaciae succenserent. Iuppiter neque purgare absentem neque moderate pati obtrectatores, et dici non potest quam perplexe sese agitaret animo atque in omnis
Abbreviated transcription (Latin):
& marcis atrium diicum solemniũ causa
tum &t tontionis meunde gratu leti fer¬
quentes uenissent. apollo uͦ nusꝗ appareret
incredibili mestitia iupiter affestus prope
contabestebat. Iam fata. quoꝵ erat mu¬
neris sacros curare ignes. facere ꝑ more
aggrediebant᷑ alia ex parte confertissim
ds poscebant. ut ab ioue contio indiceretur.
cuiꝰ ergo in primis acciti conuenissent
Iue uo qđ esset nihil cõmentatus ad tanta
de se expectationem progredi refugiebat
Sed prescripeam de contione habenda legem
suo facto restindere: neꝙ ex graui prin¬
cipis officio neq ex sua reducebat eflr
ꝙ intelligebat quanti seta mtersit mininie
uolubilem: minimeq uariabilem ħi iouẽ
quantumq conferat. eos. qui rempo
moderentur. ita sua omnia quadrare.
ut sic dixenm: instituta: ut in recto
equabiliq consilio facile acquiestant
Ergo ut aliquid rerum agendarum
festinantibus intericeret : atq intermi:¬

Expanded text:
alendae et in arcis atrium dii cum solemnium causa, alendae et in arcis atrium dii cum solemnium causa, tum et concionis ineundae gratia laeti frequentes venissent, Apollo vero nusquam appareret, incredibili maestitia Iuppiter affectus prope contabescebat. Iam Fata, quorum erat muneris sacros curare ignes, facere pro more aggrediebantur. Alia ex parte confertissimi dii poscebant ut ab Iove concio indiceretur, cuius ergo inprimis acciti convenissent. Ille vero, quod esset nihil commentatus, ad tantam de se exspectationem progredi refugiebat, sed praescriptam de concione habenda legem suo facto rescindere neque ex gravi principis officio, neque ex sua re ducebat esse, quod intelligebat quanti sua intersit minime volubilem minimeque variabilem haberi Iovem quantumque conferat eos qui rem publicam moderentur ita sua omnia quadrare, ut sic dixerim, instituta, ut in recto aequabilique consilio facile acquiescant. Ergo ut aliquid rerum agendarum festinantibus interiiceret atque intermi
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sortem iterato. educito. et spestato
sit ne itidem quem dixero sapiens anm
sipiens. eduxit apollo hos alteros uersiculos
Serre erat muoto damnosa cancula quãtũ
Naderet augusto. Ergo inquit omium
is quidem sapientissimus est. Hic uehe¬
menter arridens iupter ote inquit ridi¬
culum: et quasnam sortes eẽ hastuas dicã:
que ex stultissimo tam repente queant sapien¬
tissimum reddere democritum: neq eni
alium appellare succurrebat. Tum apollo
at inquit ĩpromptu est: quo ereat res. Sic
interp̃ritor: sciscitanti apollini : cuius est
diem illustrare : sortes diurnum qualem
se habeat democritus homine de cantarũt
At subinde ioui : cuius preterid: quod aliis
impartitus sit: sua sunt reliqua omnia:
qualem eque se democritus reliquo habeat
tempore : sortes liquido explicauerunt.
ut sentire nos hic oporteat. hominẽ huc
nostu supere ꝑpulchre. eundemqn taoli¬
duumsanire. Risere  atq abiit apollo

Expanded text:
inquit "sortem iterato educito et spectato inquit "sortem iterato educito et spectato sitne itidem quem dixero sapiens an insipiens". Eduxit Apollo hos alteros versiculos: Scire erat in voto damnosa canicula quantum Raderet augusto. "Ergo" inquit "omnium is quidem sapientissimus est". Hic vehementer arridens Iuppiter "O te" inquit "ridiculum! Et quasnam sortes esse has tuas dicam, quae ex stultissimo tam repente queant sapientissimum reddere Democritum? Neque enim alium appellare succurrebat?". Tum Apollo "At" inquit "in promptu est quo haereat res. Sic interpretor: sciscitanti Apollini, cuius est diem illustrare, sortes diurnum qualem se habeat Democritus hominem decantarunt. At subinde Iovi, cuius praeter id quod aliis impertitus sit, sua sunt reliqua omnia, qualem aeque se Democritus reliquo habeat tempore sortes liquido explicaverunt, ut sentire nos hic oporteat hominem hunc noctu sapere perpulchre, eundemque interdiu insanire". Risere atque abiit Apollo.
Abbreviated transcription (Latin):
et uigilantiamtuam. omnia dete spero
que huc cause oportunissima. accõmeda¬
tissimaq sint.I. sequere. faciam quidem.
ut sentis te aduersus memore accepti be¬
neficii functum fuisse officio. Tum apollo
se accingens ad iter capescendum age sis
inquit aliud neme uelis : sum iupiter
recteiquit. nam est apud mortales. be¬
mocritus quidam minutis animantibus
cedendis nobilis : stnusne anisa nussit
uaria est opinio. gunt qui plium sunt
qui delirantem predicent. ꝑuelim fieta
certior quanti homo sit. Tum apolo ercũ¬
ne hoc est : quod cum maxima nouandi
orbis cura a pud te conueniat: Sedrem ea¬
pediam hicq tibi iamid inuentum dabo
Ergo sua ex trumena. qua sortes merant.
hos eduxit uersiculos. Que tamen inde
seges terre: quis frustus aꝑte Cilaria quãta¬
libet. quid ent si glona tantum: lectis
uersiculis oiũm hic inquit stultissimus est
mortalium. Subrisit iupiter. atqui adsis

Expanded text:
et vigilantiam tuam: omnia de te spero et vigilantiam tuam: omnia de te spero quae huic causae opportunissima accommodissimaque sint. I, sequere, faciam quidem ut sentias te adversus memorem accepti beneficii functum fuisse officio". Tum Apollo, se accingens ad iter capessendum, "Agesis" inquit "aliudne me velis?". Tum Iuppiter "Recte" inquit "nam est apud mortales Democritus quidam minutis animantibus caedendis nobilis; sanusne an insanus sit, varia est opinio: sunt qui philosophum, sunt qui delirantem praedicent. Pervelim fieri certior quanti homo sit". Tum Apollo: "Tantumne hoc est, quod cum maxima novandi orbis cura apud te conveniat? Sed rem expediam: hicque tibi iam id inventum dabo". Ergo sua ex crumena, qua sortes inerant, hos eduxit versiculos: Quae tamen inde seges terrae, quis fructus apertae? Gloria quantalibet quid erit, si gloria tantum? Lectis versiculis, "Omnium hic" inquit "stultissimus est mortalium". Subrisit Iuppiter. "Atqui adsis"
Abbreviated transcription (Latin):
postremo rogat. uti quam possit opem. atq
auxilium suisiam prope affuctis rationib
afferat. Omnẽ apollo intuenda seriãdaq
principis bene de se meriti maiestate polli¬
cetur : curam operam aeq industriam
adhibitunim : modo tantis rebus agendis
ualeat ingenio: fidem uͦ et diligentiam
profecto non defuturam neq: ullos procõ¬
madis. et emolumentis iouis recusaturũ
se laborem pericula difficultates sllud
uideat. ne quod se uelit facere : id cum is
conueniat: que sibi in mentem uenerint
Nam uersari quidem apud mortales genus
quoddam hoiuim: qui ph̃i nuncupent᷑¬
quoꝵ sint pleriq ausi nouas aeq inauditis
tomentari formas orbis. hos se aditurum
et consulturum neq futurum ut uereatͦ
in dubiis rebus eos consulere : qui bonis artib
& disciplinis innitant᷑ Amplexatus apol¬
linem iupiter. atq exesculatus nune mꝗt
resipistere a maximis animi curis perte
incipiam o apollo. noui solertiam: noni

Expanded text:
Postremo rogat uti quam possit opem atque Postremo rogat uti quam possit opem atque auxilium suis iam prope afflictis rationibus afferat. Omnem Apollo in tuenda servandaque principis bene de se meriti maiestate pollicetur curam, operam atque industriam adhibiturum, modo tantis rebus agendis valeat ingenio, fidem vero et diligentiam profecto non defuturam neque ullum pro commodis et emolumentis Iovis recusaturum se laborem, pericula, difficultates. Illud videat, ne quod se velit facere, id cum iis conveniat quae sibi in mentem venerint. Nam versari quidem apud mortales genus quoddam hominum, qui philosophi nuncupentuquorum sint plerique ausi novas atque inauditas commentari formas orbis: hos se aditurum et consulturum, neque futurum ut vereatur in dubiis rebus eos consulere, qui bonis artibus et disciplinis innitantur. Amplexatus Apollinem Iuppiter atque exosculatus, "Nunc" inquit "resipiscere a maximis animi curis per te incipiam, o Apollo. Novi solertiam, novi
Abbreviated transcription (Latin):
contumelia pħos prosequi. Uide inquit
iupiter netua uerborum intempantia tib
uitiosit atq effecert : ut quos ui tuperasi
hi mentas abste penas de sumpserint. Noui
quid dicam. plus sapiunt illi quide nserint
octultarũ ꝗͣ opinere: Quid si presenserint
suis iuestigandiartibus te merduri eẽ
eum qui se apud me insimulare leuitauis
assueueris: His dictis mercurius animo
factus ꝑturbatior. e iouis conspectu se se
abdicauit. At iupitersuarũ rerum seacum
repetens in tanta consilioꝵ mopia quale¬
cunq imentem mnadit consilium arripuit
Apollinẽ : quem unum oiũim deoꝵ sapientissi:¬
mum: et sui cupidissimum habebat. a motis
arbitris apud se habet. & admonet. quena
sibi rerum difficultates instent: nõ multo
abeẽ Nalendas prestitutas : quid senatiui
populoq deorum ex edisto referat: deesse
demũ cetera omnia preter suam mertuniq
peregrinationẽ ad phos factam explicat

Expanded text:
contumelia philosophos prosequi, "Vide" inquit contumelia philosophos prosequi, "Vide" inquit Iuppiter "ne tua verborum intemperantia tibi vitio sit atque effecerit ut quos vituperas, hi meritas abs te poenas desumpserint. Novi quid dicam: plus sapiunt illi quidem rerum occultarum quam opinare. Quid, si praesenserint suis investigandi artibus te, Mercuri, esse eum qui se apud me insimulare levitatis assueveris?". His dictis Mercurius animo factus perturbatior e Iovis conspectu sese abdicavit. At Iuppiter, suarum rerum statum repetens, in tanta consiliorum inopia qualecumque in mentem incidit consilium arripuit. Apollinem, quem unum omnium deorum sapientissimum et sui cupidissimum habebat, amotis arbitris apud se habet et admonet quaenam sibi rerum difficultates instent: non multo abesse kalendas praestitutas; quid senatui populoque deorum ex edicto referat deesse: demum cetera omnia, praeter suam Mercuriique peregrinationem ad philosophos factam, explicat.
Abbreviated transcription (Latin):
stultitia est: ut eos eque errare aliis in
rebus. quas nosse profiteant᷑: deputem
Qđsi se reliquis eẽ hominibus in urbanitatis
officio similes recusant: execrabilis quedã
eos incessit feritas : atq mimanitas. sed
istos sordidissimos sinamus eẽ miseres:
quo ad muisa istius modi ehalaspbendiui¬
duane uitam degant illepidiss imã : husq
dutis rediit ad superos. iouema salutans
subridens inquit. Qui alioꝵ sensusuer
mentem indagaturus accesseram. inueni
qui mea secreta omnia exhausit. Mercuriu
iupiter et tam cito. et liuenti cum gena mee¬
disse adurertens remq ꝑcontatus no facile
dici porest ex istius peregrinatione plus ne
uoluptatis. aneristicie excepent. Voluptaci
quaidem fuit ridiculam totius peregrinatiõis
hustonam intelligere: ut dolori uo fuit : ꝗ
penitus nihil pro expectatione factũ sentiebat
sed cum satis merturium eẽt allocutus. et
non cesaret merturius ommi dictorum

Expanded text:
stultitia est, ut eos aeque errare aliis in stultitia est, ut eos aeque errare aliis in rebus, quas nosse profiteantur, deputem. Quod si se reliquis esse hominibus in urbanitatis officio similes recusant, exsecrabilis quaedam eos incessit feritas atque immanitas. Sed istos sordidissimos sinamus esse miseros, quoad invisa istiusmodi philosophandi ratione vitam degant illepidissimam. Hisque dictis rediit ad superos, Iovemque salutans subridens inquit: "Qui aliorum sensus et mentem indagaturus accesseram, inveni qui mea secreta omnia exhausit". Mercurium Iuppiter et tam cito et liventi cum gena redisse advertens remque percontatus, non facile dici potest ex istius peregrinatione plusne voluptatis an tristitiae exceperit: voluptati quidem fuit ridiculam totius peregrinationis historiam intelligere, dolori vero fuit quod penitus nihil pro exspectatione factum sentiebat. Sed cum satis Mercurium esset allocutus et non cessaret Mercurius omni dictorum
Abbreviated transcription (Latin):
bent. eam abse non habere alienam flagiciũ
esse. Postremo addebant. nihileẽ tuipius
ꝗͣ egenum et desticutum hoĩem ꝑ mpatiẽtias
delirare. At contra digenes. en inquit
ad monitores audiendos: qui mea in causa
eum uelit eẽ me: qui ip̃i maliena non
sint. Meum tu me iubes dolorẽ ferre
patienter: cum alienũ tune feras ꝗdem
moderate. Ergo mercurius decedens sic
secum stomachabat᷑. his ne credam qui
asserat̃ illud hominum genus fore sapien¬
tissimum: qđ lr̃as tractent: qui reip̃a
sunt stultissimi. Airabar quidem: si una
cum sapientia tantum posset odium sui per¬
sistere. Nudi ambulant: sordi deuiuunt
doliis hĩtant: algent. exuriunt . quis eos
ferat : qui sese non ferant: sibi omnia
denegant : que ceten concupiscunt. ne uõ
is non furor est: nolle rebus ꝑfrui. que
ad cultum: ad uictum faciant quibus ceteri
omnes mortales utant᷑ qđ si plus ceteris
ineare sapere se arbitrant᷑ : suꝑbia est

Expanded text:
bent eam ab se non habere alienam flagitium bent eam ab se non habere alienam flagitium esse; postremo addebant nihil esse turpius quam egenum et destitutum hominem per impatientiam delirare. At contra Diogenes "En" inquit "admonitores audiendos, qui mea in causa eum velint esse me qui ipsi in aliena non sint: meum tu me iubes dolorem ferre patienter, cum alienum tu ne feras quidem moderate". Ergo Mercurius decedens sic secum stomachabatur: "Hisne credam qui asserant illud hominum genus fore sapientissimum quod litteras tractent, qui re ipsa sint stultissimi? Mirabar quidem si una cum sapientia tantum posset odium sui persistere. Nudi ambulant, sordide vivunt, doliis habitant, algent, esuriunt. Quis eos ferat, qui sese non ferant? Sibi omnia denegant quae ceteri concupiscunt. Ne vero is non furor est nolle rebus perfrui quae ad cultum, ad victum faciant, quibus ceteri omnes mortales utantur? Quod si plus ceteris in ea re sapere se arbitrantur, superbia est,
Abbreviated transcription (Latin):
rius atroci & insperato insultu absterritus
uore maxima cepit popularium opem: atq
auyilium acclamitare : & indiogenẽ uersus
qui se inter acclamandum ꝑcussisset. Siccine
inquit inliberum hominẽ atꝙ immeritũ
facis miuriam. At diogenes contra siccine
tu iquit a seruo tibi iusta. atq emerita re¬
pendidoles: Tu mpure. tu sceleste tu
iniustus extitisti : qui quidem qui etum lates¬
sere : qui domum diruere: qui ex laribus.
sedibusq decrudere insontem non sis ueritus
Fua est adeo tua hec meolenabilis miuria. nã
meo quidem in facto noniuria. sed error est
nam ceriucẽ quidem non quam incussi genã
pecebam fuste. Ad merturii uotes pauci
accursitarant. i re intellecta hortati sunt
ne inpħum istius modi eẽt iratior. Dehinc
ad diogene uersi redarguendo his uerbis
usi sunt dedecere quidem qui se pħum
profittatur. non temꝑasse iracundiam
et quam rem in hoium uita tantopere impro¬

Expanded text:
rius atroci et insperato insultu absterritus rius atroci et insperato insultu absterritus voce maxima caepit popularium opem atque auxilium acclamitare, et in Diogenem versus, qui se inter acclamandum percussisset, "Siccine" inquit "in liberum hominem atque immeritum facis iniuriam?". At Diogenes contra "Siccine tu" inquit "a servo tibi iusta atque emerita rependi doles? Tu impure, tu sceleste, tu iniustus exstitisti, qui quidem quietum lacessere, qui domum diruere, qui ex laribus sedibusque detrudere insontem non sis veritus. Tua est, adeo tua haec intolerabilis iniuria: nam meo quidem in facto non iniuria sed error est, nam cervicem quidem, non quam incussi genam petebam fuste". Ad Mercurii voces pauci accursitarant; hi, re intellecta, hortati sunt ne in philosophum istiusmodi esset iratior. Dehinc, ad Diogenem versi, redarguendo his verbis usi sunt: dedecere quidem qui se philosophum profiteatur non temperasse iracundiam, et quam rem in hominum vita tantopere impro
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. Quid hoc: hic se mercurium pre¬
dicat ȩ̃ẽ: & ab ioue dimissum olimpo: ut
uirtutẽ: que ab celo exulet. deam ꝑuesti¬
get: ubinam sit. ac parasse quidem celico¬
las orbem rerum euertere. et eum cupere
innouare. quis hic furor est: his audi¬
tis qui merturium prehenderant in ma¬
ximos risus exciti : cum negligentius mer¬
curium obseruarent: mercunus ut erat
pedibus celer: ip̃m se enipuit fuga: et
casu deuenit muiculum: ubi intra doliũ
diogenes inhabieabat: quo in loco seducto
& arbitris uacuo. ab cursu fessus cõstitit.
Intered improbus quidam lebor lenonis puer
adiecto fuste: quem manu ebrius gestabat:
diogenis dolium puere et uetustate penitꝰ
confectum. multa ui illisit: atq confregit
ac mox inde e conspectu e uolauit. Ea con¬
tumelia percitus diogenes quasso ex dolio
prosiliens cum alium neminem preter
mercurium uideret. rapto eodem: quo
ẽẽt lacessitus fuste. sedentem petit. Mertu¬

Expanded text:
nibus, quid hoc? Hic se esse Mercurium praenibus, quid hoc? Hic se esse Mercurium praedicat et ab Iove demissum Olympo ut Virtutem quae ab caelo exulet deam pervestiget ubinam sit, ac parasse quidem caelicolas orbem rerum evertere et eum cupere innovare. Quis hic furor est?". His auditis, qui Mercurium prehenderant in maximos risus exciti cum negligentius Mercurium observarent, Mercurius, ut erat pedibus celer, ipsum se eripuit fuga et casu devenit in viculum ubi intra dolium Diogenes inhabitabat, quo in loco seducto et arbitris vacuo ab cursu fessus constitit. Interea improbus quidam lenonis puer adiecto fuste quem manu ebrius gestabat Diogenis dolium putre et vetustate penitus confectum multa vi illisit atque confregit, at mox inde conspectu evolavit. Ea contumelia percitus Diogenes, quasso ex dolio prosiliens, cum alium neminem praeter Mercurium videret, rapto eodem quo esset lacessitus fuste, sedentem petiit. Mercu
Abbreviated transcription (Latin):
et indole nimirum diuina confert. Atꝗ
heus inquit homo : ubinã hi sunt. apud
quos uiri & dosti de boni fiunt. Sacrates
ut erat mirifica preditus asfabilitate
et comitate peregrinum conspicatus ado¬
lestentem forma egregium. facieq insignẽ
promnata sua consuetudine cepit callida
illa qua assueuerat. disserendi ratione
alios ex aliis alluere sermones. quocad
et qui eẽt mercurius. & quadere appu¬
lisset et quid superi pararent. omnid
ex hausit. Interea ex socratis auditorih
unus & item alter accesserat: quos cum
non paucissimos prore agenda socrates
adesse itellexisset: manum i mercu¬
rium primus meecit. atqui adeste
inquit familiares. apprehendite hune
alioqui indole nobili & liberali pdituna
sedl maudita incredibili insania laborã tẽ
O deterrimam hominũ conditionem ꝗͣ mul¬
tos habet ad nos ꝑturbandos aditus aditus
insania: quid ego nunc querar furere
alios amoribus : odiis : cupidieatibus : libidi¬

Expanded text:
et indole nimirum divina confert. "Atqui et indole nimirum divina confert. "Atqui heus" inquit "homo, ubinam ii sunt, apud quos viri et docti et boni fiunt?". Socrates, ut erat mirifica praeditus affabilitate et comitate, peregrinum conspicatus adolescentem forma egregium facieque insignem, pro innata sua consuetudine caepit callida illa qua assueverat disserendi ratione alios ex aliis elicere sermones, quoad et qui esset Mercurius et qua de re appulisset et quid superi pararent omnia exhausit. Interea ex Socratis auditoribus unus et item alter accesserat, quos cum non paucissimos pro re agenda Socrates adesse intellexisset, manum in Mercurium primus iniecit, atqui "Adeste" inquit "familiares! Apprehendite hunc, alioquin indole nobili et liberali praeditum, sed inaudita incredibilique insania laborantem. O deterrimam hominum conditionem! Quam multos habet ad nos perturbandos aditus insania! Quid ego nunc querar furere alios amoribus, odiis, cupiditatibus, libidi
Abbreviated transcription (Latin):
sed uariis diuersisq causis et racionib:
postentes instabant. Alii enim ut pro ex¬
pectatione succedentib rebus congracularẽt᷑:
alii ut rebus non ex sinã succedentib ma¬
ture prouiderent: aliiue occasionibus
prestitis attemperate uterentur. Id aũt
erat. ut olim quid de orbe innouando
iupiter statueret. enuntiaret. Que cum
ita eent iupiter ut molestam: odiosamq:
abse assiduitatẽ solicitantiũ excluderet
fretus in primis legatione mercurii : quo
sibi ꝑsuaferat futurum: ut apud rude
uulgus deorum multum gratie et glone
edicit proximis celicolaꝵ Ralendis se con¬
tionem habiturum: et que decreuerit
explicaturũ : et om̃ibus deoꝵ ordinibus
satisfactuꝵ. Sed hec iouem spes de mer¬
cuno multo fefellit. nam cum adiuisset
mercurius temas. et positis talaribus
portu solitarium offenderet: quem tum
nudis uidisset pedibus. & enta ueste ad¬
stantem ratus plebeium quempiam eo
ad hominẽ se fronte qua erat. liberali:

Expanded text:
sed variis diversisque causis et rationibus sed variis diversisque causis et rationibus poscentes instabant: alii enim ut pro exspectatione succedentibus rebus congratularentur, alii ut rebus non ex sententia succedentibus mature providerent, alii ut occasionibus praestitis attemperate uterentur. Id autem erat ut olim quid de orbe innovando Iuppiter statueret enunciaret. Quae cum ita essent, Iuppiter, ut molestam odiosamque ab se assiduitatem sollicitantium excluderet, fretus inprimis legatione Mercurii, qua sibi persuaserat futurum ut apud rude vulgus deorum multum gratiae et gloriae sequeretur, edicit proximis caelicolarum kalendis se concionem habiturum et quae decreverit explicaturum et omnibus deorum ordinibus satisfacturum. Sed haec Iovem spes de Mercurio multo fefellit: nam cum adivisset Mercurius terras et positis talaribus portu solitarium offenderet: quem cum nudis vidisset pedibus et trita veste adstantem, ratus plebeium quempiam, eo ad hominem se fronte qua erat liberali
Abbreviated transcription (Latin):
et factiones excreuerant: ut omne clum
nonminus ꝗ tris eẽt m partes duusum
Nanq hicic uino que edificandi libidme
insanibat ꝗͣ poterat maximã suarumo
partiumuim &t manum et bonis. et malis
artibus cogebat. ad hominũq salutem
tuendam instruebat. hiric conera turma
illa popularium : & eorum quidem : quib
non ex sm̃a cum statu rerum suaruim
agebatur: sponte congriebant : seduno¬
moderatam rerum nouandarũ cupiditatẽ
qua flagrabant. studio gratificandi dedi
pͥrincipi honestabant. Medium queddam
tertium erat genus eorum qui cum
ignobilis leiussimiq eẽ uulgi caput graue
et periculosum putarent : tum & cuiꝗ
priuatoꝵ subesse recusarent. contentiu¬
num euentum sibi et̃ ꝗestentib expectãdiꝰ
indixerant. ea mente.: ue in quancunq
uisum foret partem tuto actemꝑateq prosi¬
lirent. siusq motibus rem quoquo uersus
uellent: ex arbitrio traherent. hi demũ
omnes apud iouem unã eandemq rem:

Expanded text:
et factiones excreverant ut omne caelum et factiones excreverant ut omne caelum non minus quam tris esset in partes divisum. Namque hinc Iuno, quae aedificandi libidine insanibat, quam poterat maximam suarum partium vim et manum et bonis et malis artibus cogebat ad hominumque salutem tuendam instruebat; hinc contra turma illa popularium et eorum quidem quibus non ex sententia cum statu rerum suarum agebatur sponte congruebant, sed immoderatam rerum novandarum cupiditatem qua flagrabant studio gratificandi deorum principi honestabant. Medium quoddam tertium erat genus eorum qui cum ignobilis levissimique esse vulgi caput grave et periculosum putarent, tum et cuiquam privatorum subesse recusarent, contentionum eventum sibi etiam quiescentibus exspectandum indixerant, ea mente, ut in quamcumque visum foret partem tuto attemperateque prosilirent suisque motibus rem quoquo versus vellent ex arbitrio traherent. Hi demum omnes apud Iovem unam eamdemque rem
Abbreviated transcription (Latin):
de causa latieantẽ facile posse comperiri
apud phos illos tuos inquit iupiter ni fal:¬
limur: iuenies: qui se totos illi dedica¬
runt. Tum mercurius caue inquit o
iupiter ullos inueniri posse putes tam
uanos atq mendaces. Ut remteneas de
illis ip̃e nonunꝗͣ qđ uirtuti afficior que¬
siui eamne deam uiderint: illi eam
quidem apud se ꝑ ꝗͣ familiarissime diuer¬
sarideierant. At demumdeanus ꝗͣ
minus. Tum uipieertu tamen inquit
abi: & ꝑ canearesic facto opus est. Id ita
agebat iupiter: ꝙ norat ꝗͣ eẽt quidem
mercurius curiosus : ꝗq nouis indies
ungendis hospitiis. paciscẽdisq cõmertiis
delectaretur : quo futurum prospidebat
uet ligulax deus aliquid a penitissimis
płris acciperet. cum de rebus deoꝵ que
sciret & que nestiret : omnia suo ꝓmore
conferet: et id quidem ꝑ oportune ad suas
institutas resfore. ut referret. Interea apđ
superos studia partiũ tantas in simultates

Expanded text:
de causa latitantem facile posse comperiri, de causa latitantem facile posse comperiri, "Apud philosophos illos tuos" inquit Iuppiter "ni fallor, invenies, qui se totos illi dedicarunt". Tum Mercurius "Cave" inquit "o Iuppiter, ullos inveniri posse putes tam vanos atque mendaces. Ut rem teneas, de illis ipse nonnumquam, quod Virtuti afficior, quaesivi eamne deam viderint: illi eam quidem apud se perquam familiarissime diversari deierant, at demum dea nusquam minus". Tum Iuppiter "Tu tamen" inquit "abi et percontare, sic facto opus est". Sed ita agebat Iuppiter quod norat quam esset quidem Mercurius curiosus quamque novis in dies iungendis hospitiis paciscendisque commerciis delectaretur, quo futurum prospiciebat ut lingulax deus aliquid a peritissimis philosophis acciperet, cum de rebus deorum quae sciret et quae nesciret omnia suo pro more conferret, et id quidem peropportune ad suas institutas res fore ut referret. Interea apud superos studia partium tantas in simultates