comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nauicula. ne estu
ꝓcellosi maris aut
uentoꝵ aduerso im¬
petie pelleret᷑ in
litus ⁊ illisaruptis
conpagibus solue̾tur Et ne crepitãti¬
bus desuper imbibus in nmbrẽ solutꝭ
infestũ aut choruscũ fuliman̾̃tibus
dignem diluc̾tur aut bertẽtur in cine¬
re regninẽta suꝑaddidi que oportuã
ratus sum Recno᷑ et ꝓresiis atq rude̾¬
tibus illam illigaui scopulis ne ab un¬
dis se retͣhentib una cum illis trahẽt᷑
in pelagus Aduersus bõ dei irã ml
mortaliũ obstatula iuãt ⁊ ob id fuis
in mai̾bus linquendam censi ip̃e absq
cꝰ suffragio ml ꝓfr̃o stare potest
illam seruẽt misticordia sua Nant
antem suꝑest ut necta in fatigatum
nautam tela excuciã ac si possim qͣlr̃¬
cum amoneam Quis eni dubitet qn
petatur a multis Sane bti forte miꝰ
oquo aĩo uisus sum qñq tulisse que
in poesii ⁊ poecas m̃uissa fuere Sic
sina cũ pacienͣ que ĩ nantã enolane¬
rint quecũ bisu missa perferã Rᵒ

Expanded text:
naviculam, ne estu procellosi maris aut ventorum adverso impetu pelleretur in litus, et illisa ruptis compagibus solveretur. Et, ne, crepitantibus desuper nubibus in imbrem solutis infestum aut coruscum fulminantibus ignem, dilueretur aut verteretur in cinerem, tegumenta superaddidi, que oportuna ratus sum. Nec non et proresiis atque rudentibus illam illigavi scopulis, ne ab undis se retrahentibus una cum illis traheretur in pelagus. Adversus vero Dei iram nil mortalium obstacula iuvant, et ob id suis in manibus linquendam censui. Ipse, absque cuius suffragio nil profecto stare potest, illam servet misericordia sua! Nunc autem superest, ut iniecta in fatigatum nautam tela excutiam, ac, si possim, qualitercunque amoveam. Quis enim dubitet, quin petatur a multis? Sane uti forte minus equo animo visus sum quandoque tulisse, que in poesim et poetas inmissa fuere, sic summa cum patientia, que in nautam evolaverint, quocunque nisu missa, perferam. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
oculata fide demõstrat speccae̾ bolẽtib
Net est hic tñ ꝓpͥe aut ytalis notus
rior est ꝙ apud suos sit Sic et apᵈ
bricanos hispanosq ⁊ affros qͥs penes
hec in p̃cio scudia sunt Equid felix e¬
rat homo iste si aiõ fuisset ardentior
aut liberaliori seculo natus. Q nid tũ¬
dem: Et franciscũ pet̾rtã florẽt ͫ
uenerandissimũ p̃ceptorẽ prem̃ et
ge inclico ab ipĩs senatorib laurea ĩ¬
signitũ int̾ bete̾s illustres uiros nuandi
potius ꝙͣ int̾ modernos induco Quẽ
non dicam ytali om̃s quor  singulare
atq g̾mania ⁊ remotissimꝰ orbis angu¬
lus auglia gretiq plures poetũ nõ¬
nc̃ p̃cipnũ Nec dubito qũ usq ciprũ
⁊ ad aures usq tue sublimieatꝭno
enis inelica fama detulerit huius
ferentia Stat enĩ ex itũ cupiens adh
sub conclam clausa diuina affrica he¬
roico carnũe st ꝓ ta pͥmi affricaui nar

Expanded text:
oculata fide demonstrat spectare volentibus. oculata fide demonstrat spectare volentibus. Nec est hic tantum patrie aut Ytalis notus,rior est, quam apud suos sit, sic et apud Britannos Hyspanosque et Affros, quos penes hec in precio studia sunt. Equidem felix erat homo iste, si animo fuisset ardentior, aut liberaliori seculo natus. Quid tandem? Et Franciscum Petrarcam, Florentinum, venerandissimum preceptorem, patrem et ge inclito, ab ipsis senatoribus laurea insignitum, inter veteres illustres viros numerandum potius quam inter modernos, induco. Quem non dicam Ytali omnes, quorum singulare atque Germania, et remotissimus orbis angulus, Anglia, Grecique plures poetam novere precipuum; nec dubito, quin usque Cyprum et ad aures usque tue sublimitatis nomen eius inclita fama detulerit. Huiusferentia. Stat enim, exitum cupiens, adhuc sub conclavi clausa, divina Affrica, heroyco carmine scripta, primi Affricani na
Abbreviated transcription (Latin):
barba ꝓlixa ⁊ capillicio ingro et medi¬
tatione occupatus asscoua snoibus ĩcuł¬
ius nec satis urbanus hõ uerũnti ex
nõ satis adhnc instructus sit huiꝯego
nuillum uidi opus Sane quidꝙ ex eõre¬
cito ab eo bnia boce refente ꝑcepi Nã
enni legentẽ homeꝵ ⁊ mecũ fingłari
amicicia quersantẽ fere t̾bus ans au¬
dini Net infĩtis ab eo recitatis urgẽte
etia alia cura aĩm acrior suffeciss memo
in cedulis cõmendassem ¶ Diilit̾
et paulũ grometrã concurẽ meuiii
quẽ tibi rex inclite fama notissimũ scio
ad hoc asẜimtẽdum aliqũ ratus sũ eo ꝙ
nonerĩ milli usc̃o alteri tempestate hac
adeo simuĩ arismetritã geomiet̾am et
ascrologiã apuisse om̃em uti huit a¬
peruere in tantũ ut ml arbitrer ap
illas illi fuisse incog̾tum Et quod mi¬
rabile deñ est ⁊ uisu longe magꝭ qcy
de sideribus aut ceło loquit᷑ consestim
ꝓpͥis maĩbus instrim̃tis in hoc ꝯstĩs

Expanded text:
barba prolixa et capillicio nigro, et medibarba prolixa et capillicio nigro, et meditatione occupatus assidua, moribus incultus, nec satis urbanus homo, verum, utinon satis adhuc instructus sit. Huius ego nullum vidi opus, sane quicquid ex eo recito, ab eo viva voce referente percepi; nam eum legentem Homerum et mecum singulari amicitia conversantem fere tribus annis audivi, nec infinitis ab eo recitatis, urgente etiam alia cura animum acrior, suffecisset memoria, ni cedulis conmendassem. Similiter et Paulum Geometram, concivem meum, quem tibi, rex inclite, fama notissimum scio, ad hec assumendum aliquando ratus sum, eo quod noverim, nulli usquam alteri tempestate hac adeo sinum arismetricam, geometriam et astrologiam aperuisse omnem, uti huic aperuere, in tantum, ut nil arbitrer apud illas illi fuisse incognitum; et, quod mirabile dictu est et visu longe magis, quicquid de sideribus aut celo loquitur, confestim propriis manibus instrumentis in hoc confectis,
Abbreviated transcription (Latin):
que a latinis hr̃e nõ poterat eo medio
in numera exhansit a gretis huit ingẽ¬
tem st psit libꝵ quẽ collu̾iõnũ citula¬
uerat in quo int̾ cetã que mulca erãt
⁊ ad uliria peccãtia quidꝙͣ de diis gẽti¬
lin non solum apud latinos s ecꝭapᵈ
grẽtos memiri pt̃ ad iuntorio barlae
arbitror collegisse Nec dixisse uebor
ego inuẽtulus adluc longe auaͣ tu in
hoc opuis anñ meũ traheres ex illo mł¬
ca auidus pocius ꝙͣ intelligens sumpsi
⁊ potissime ea omĩa que sub noĩe theo¬
doncii appoĩta sunt Qnẽ librũ maxis̃
huiꝰ opis ĩcomodo Bielle in pudicecõ¬
iugis cm̃e eo defiito cum plibus aliis
ex libris emusdem de ꝑditũ comperi pu¬
to igitur eo tp̃e quo mͥ pͥmo cognita est
nemnrẽ illi in talibus eqmpand fuisse
Post hos ⁊ leonciũ pilatũ thessalom¬
censem uirũ ⁊ ut ip̃e asserit predc̃i
barlae auditor̃ ꝓsepe deduco Qipͥd
asptũd horridus homo ẽ curpi facie

Expanded text:
que a Latinis habere non poterat, eo medio, que a Latinis habere non poterat, eo medio, innumera exhausit a Grecis. Hic ingentem scripsit librum, quem Collectionum titulaverat, in quo inter cetera, que multa erant et ad varia spectantia, quicquid de diis gentilium non solum apud Latinos, sed etiam apud Grecos inveniri potest, adiutorio Barlae arbitror collegisse. Nec dixisse verebor, ego iuvenculus adhuc, longe antequam tu in hoc opus animum meum traheres, ex illo multa avidus potius quam intelligens sumpsi, et potissime ea omnia, que sub nomine Theodontii apposita sunt. Quem librum maximo huius operis incomodo, Bielle, umpudice coniugis, crimine, eo defuncto, cum pluribus aliis ex libris eiusdem deperditum comperi. Puto igitur eo tempore, quo michi primo cognitus est, neminem illi in talibus equiperandum fuisse. Post hos et Leontium Pylatum, Thessalonicensem virum et, ut ipse asserit, predicti Barlae auditorem, persepe deduco. Qui quidem aspectu horridus homo est, turpi facie,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ barlaam bastn ceariesis mona¬
chum calabrũ hoiem̃ olim corpe pusil¬
lum pregrandẽ tñ scĩa ⁊ grecis lrĩs
adeo eruditũ ut impatoꝵ pn̾cipũ gre¬
cestantia nedum huis tpiłius apu gͤ¬
cos esse si nec a multis seculis citrã fu¬
isse uirũ trm insigni tamq grandi scia
preditũ Nonne ergo huic ⁊ potissime
in rebus ad grecos sp̃tantibus ego c̾dã
Non em opñs sum̃ aliqudd uidi esto cõ¬
posuerit nõ nulla audiuerĩ habmi tũ
ex suis scꝰpta quedã in nullũ reducca
librũ nec aliquo insignita titulo q̃ et
si illũ nõ satis in latĩs lr̃is instructum
ondent̾ eñ taniẽ multa uidisse acqrꝑ
spicatissime sensisse mõstrabant Eq ͦ
mõ et paulũ pusmũ guissimũ uirũ
ceteris imusceo Qui retate ꝓnectus
⁊ mulcaꝵ reꝵ notitia doctus fuit diu
⁊ sicilie Regis incliti Et si usꝙͣ curio¬
et ob dd singulari anuticia barlae mẽta

Expanded text:
aliquando Barlaam, Basilii Cesariensis monaaliquando Barlaam, Basilii Cesariensis monachum, Calabrum hominem, olim corpore pusillum, pregrandem tamen scientia, et Grecis licteris adeo eruditum, ut imperatorum et principum Gretestantia nedum his temporibus apud Grecos esse, sed nec a multis seculis citra fuisse virum tam insigni tanque grandi scientia preditum. Nonne ergo huic et potissime in rebus ad Grecos spectantibus ego credam? Non enim opus suum aliquod vidi, esto composuerit non nulla audiverim; habui tamen ex suis scripta quedam in nullum reducta librum, nec aliquo insignita titulo, que, et si illum non satis in Latinis licteris instructum ostenderent, eum tamen multa vidisse atque perspicacissime sensisse monstrabant. Equo modo et Paulum Perusinum gravissimum virum, ceteris inmisceo. Qui et etate provectus, et multarum rerum notitia doctus, fuit diu et Sycilie regis incliti. Et, si usquam curioet ob id singulari amicitia Barlae iunctus,
Abbreviated transcription (Latin):
nĩme illi ꝑmissũ est S quid plura
Qualis funit inclitũ eius cesta᷑ opus
quod sub citulo comedie richinis flo¬
retino ydiomate nuraᷝͥ artificio sc̾ ꝑsit
In quo ꝓst̃o se nõ mithicũ qn̾ymo ca¬
tolicũ atq dĩnũ potiꝯoñdit esse theo¬
logũ ⁊ cũ fere iam tots notus sit orbi
nestio utrũ ad celsitudinẽ tuã sui ndĩs
fama ꝑnemit̾ memiim insuꝑ esto ra¬
io francistũ de barbarmo traxisse testẽ
honnem̃ quid honestate moꝵ ⁊ specca łi
uita landabilem Qii et si sacros cano¬
nes longe magꝭł poeticã nomit̾ nõ
milla camiẽ opuscula richimis bblgai
ydiomate pplendidis ingenii sui nõbil¬
tatẽ testancia edidit que stant ⁊ apᵈ
ytalos in p̃cio sunt luc inceg̾rnne si¬
dei homo fint ⁊ reuentia dignus qruẽ
cum int̾ uenerabiles non dedignetur
floreñ cines optimũ semꝑ ⁊ in oĩb
fidedignũ lñu testẽ ⁊ int̾ quostũq
biros egregios nandũ Traho p̃rea

Expanded text:
minime illi permissum est. Sed quid plura? minime illi permissum est. Sed quid plura? Qualis fuerit, inclitum eius testatur opus, quod sub titulo Comedie rithimis, Florentino ydiomate, mirabili artificio scripsit. In quo profecto se non mythicum, quin imo catholicum atque divinum potius ostendit esse theologum; et, cum fere iam toto notus sit orbi, nescio utrum ad celsitudinem tuam sui nominis fama pervenerit. Memini insuper, esto raro, Franciscum de Barbarino traxisse testem, hominem quidem honestate morum et spectabili vita laudabilem. Qui, et si sacros canones longe magis quam poeticam noverit, non nulla tamen opuscula rithimis vulgari ydiomate splendidis, ingenii sui nobilitatem testantia, edidit, que stant, et apud Ytalos in precio sunt. Hic integerrime fidei homo fuit et reverentia dignus, quem cum inter venerabiles non dedignetur Florentia cives, optimum semper et in omnibus fidedignum habui testem et inter quoscunque viros egregios numerandum. Traho preterea
Abbreviated transcription (Latin):
illi fudem prestandã credidermi circa
ea camẽ que ad astra spectar̃ bident᷑
nõ alitꝭ ꝙͣͣ citeroni circa oratoriã aut
maromi cirta poeticã exhibendã censeo
hmꝰ insuꝑ plura stant opuscula ascͦꝵ
celiq motus oñdentia que quãta sibi
tirca taliũ p̃minẽtie fuerit oñdunt
uti senem hũt sit ⁊ dantẽ allegerii flo¬
rentinũ poetam conspituũ tamꝙͣ p̃ci¬
puñ aliqũ moco uirũ meret᷑ quiden
Euit eñ int̾ ciues suos egregia nobi¬
litate uendus Et quãtũtũq tẽnues eeñt
illi substantie ⁊ a cura familiar et
postremo a longo exilio angẽtur sꝑ
fatet᷑ parisis etiã eadẽ sepissime adu̾ĩ¬
sus quostũq circaquãtũq facultatẽ
uolẽtes rũsiomibus aut positionib
suns obicẽ disputans mtrauit gym¬
nasm̃ fuit et huc circa poeticã eru¬
ditissimꝰ nec quidꝙͣ illi laureã abstu¬
lit p̃ter exilm̃ Sit eiũ firmauerat

Expanded text:
illi fidem prestandam crediderim, circa illi fidem prestandam crediderim, circa ea tamen, que ad astra spectare videntur, non aliter quam Ciceroni circa oratoriam aut Maroni circa poeticam exhibendam censeo. Huius insuper plura stant opuscula, astrorum celique motus ostendentia, que quantum sibi circa talia preminentie fuerit, ostendunt. Uti senem hunc sic et Dantem Aligerii, Florentinum poetam, conspicuum, tanquam precipuum aliquando invoco virum. Meretur quidem, fuit enim inter cives suos egregia nobilitate verendus, et quantumcunque tenues essent illi substantie, et a cura familiari et postremo a longo exilio angeretur sefatetur Parisius, in eadem sepissime adversus quoscunque circa quamcunque facultatem volentes responsionibus aut positionibus suis obicere, disputans intravit gymnasium. Fuit et hic circa poeticam eruditissimus, nec quicquam illi lauream abstulit preter exilium; sic enim firmaverat
Abbreviated transcription (Latin):
sciã et moribus semper bersatos ho¬
mres eos bita laudabiles nec ulla t᷑pi
nota signatos eoꝵ so ꝓta aut dc̃u a pͥ¬
dentio ribus etiã aꝓpbata Credo luuis
agontibus eqmperanda sit eoꝵ nouitas
uetustati uerũ ne quis arbitret᷑ me mi¬
mis graues ꝓduxisse uiros eosq belun
mea auctoritate ꝓbabiles face̾ libet de
nouissmus aliqua sigillatĩ st̾be̾ et ut
alioꝵ indicio si satis bene dixerĩ appo¬
sicũ sit Induxi igitur sepe gnõsmii
atq benerabilem senem Andalo de ing
annẽsem olim in motibus astrorũ doc¬
torẽ meũ cuius quãta fuerit c̾tũsp̾t̾io
quãta moꝵ gͣnitas quãta sideꝵ notiꝰ
tu nosti Rex optime Tibi enĩ ut aiebat
mitatis studioꝵ familiarissimꝰ fuit
⁊ ut ip̃e uidisse potuisti nõ sołũ re¬
gulis beteꝵ ut płmiũ facimus astro¬
rũ motus agnouit s ut cũ unur̾sũ
fero pagrasset orbem sub quotumꝙ¬
nos distinu auditu Et ob id ⁊ si in oĩb

Expanded text:
scientia et moribus semper versatos hoscientia et moribus semper versatos homines, eos vita laudabiles, nec ulla turpi nota signatos, eorum scripta aut dicta a prudentioribus etiam approbata. Credo, his agentibus, equiperanda sit eorum novitas vetustati. Verum ne quis arbitretur me minus graves produxisse viros, eosque velim mea autoritate probabiles facere, libet de novissimis aliqua singillatim scribere, ut et aliorum iudicio, si satis bene dixerim, appositum sit. Induxi igitur sepe generosum atque venerabilem senem, Andalo de Nigro Ianuensem, olim in motibus astrorum doctorem meum, cuius quanta fuerit circumspectio, quanta morum gravitas, quanta syderum notitia, tu nosti, remitatis studiorum familiarissimus fuit, et, ut ipse vidisse potuisti, non solum regulis veterum, ut plurimum facimus, astrorum motus agnovit, sed, cum universum fere peragrasset orbem, sub quocunqnos discimus auditu. Et ob id, et si in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Drũ puco qr hec etia erit querela
ꝙ in cestes st̾ pturaꝵ manditos
antores uet̾es ⁊ nonos incog̾tos auto¬
res quibus itrũ prestanda fides fit
incertũ ẽ hc̃ equidem q̃rimoĩa hec a¬
liquĩ grauitatꝭ nã quãtũtũq nom
fueruit qui ex anteribus mĩt bete̾s
sut bidetur ꝙ ꝑ multa scła ꝑsene
ratũ est a longitudine tꝑis aꝓpbatũ
sit ⁊ inde płimũ autͣtis sumꝓsisse
qd utrũ de omĩlius noms quãtũtũq
bene sĩt mni̾ti arbitrari debeat apud mł¬
tos uidet᷑ in pendulo Ego autẽ hmꝰ sẽ¬
tentie sum mĩꝙͣ in euũ duraturos hos
quos nonitas aꝓpbata non sit cum
ab corp nouitate necesse sit exordiui
aꝓꝓpbationis fue dum Et sic eos quos
ego nouos ĩneco cum uinos nouerimi
aut nostã merit̾ eoꝵ agentib eg̾gios
esse uiros atis ꝓbandos ausus sũm in
testiom euocare hoc enĩ inͥ constat ex
omibus eos fe̾ ꝑ om̃e uite tpũs stu¬
diis bacasse sacris eos int̾ insignes

Expanded text:
rum puto quia hec etiam erit querela, quod in testes scriptarum inauditos veteres et novos incognitos autores quibus utrum prestanda fides sit, eis incertum est. Habet equidem querimonia hec aliquid gravitatis, nam quantumcunque novi fuerint, qui nunc ex autoribus veteres sunt, videtur, quod per multa secula batum sit, et inde plurimum autoritatis sumpsisse. Quod utrum de omnibus novis, quantumcunque bene sint meriti, arbitrari debeat, apud multos videtur in pendulo. Ego autem huius sententie sum, nunquam in evum duraturos hos, quorum novitas approbata non sit, cum ab eorum novitate necesse sit exordium approbationis sumendum, et sic eos, quos ego novos invoco, cum vivos noverim aut noscam, meritis eorum agentibus, egregios esse viros atque probandos, ausus sum in testimonium evocare. Hoc enim michi constat ex omnibus, eos fere per omne vite tempus studiis vacasse sacris, eos inter insignes
Abbreviated transcription (Latin):
satis plene xana religio cagnita Sc
neo fidus home quẽ nond bene firma¬
ta credulitas laxatis habems facile
in lubricũ exhorbitare ꝑmictet̾ Et si
forsan aliqui duriores in tam obscenũ
c̾anen se labi ꝑmiccent̾ etiam si ml aᵈ
studuero bix possumm crede̾ liet ĩ me
ꝯtiuge̾ posse Nam ab utr̃ mrĩs mee
ad fontẽ nr̃e regnãtionis delatus lo
fragilitas in lrodiernũ usq fruam

Expanded text:
satis plene Christiana religio cognita. Sic satis plene Christiana religio cognita. Sic neofidus homo, quem non dum bene firmata credulitas laxatis habenis facile in lubricum exorbitare permitteret. Et si forsan aliqui duriores in tam obscenum crimen se labi permiserint, etiam si nil aliud studuero, vix possum credere hoc in me contingere posse. Nam ab utero matris mee ad fontem nostre regenerationis delatus lotfragilitas, in hodiernum usque servavi,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib forsan aĩc indetens ex̃
xpiano hoĩ gentiliũ suꝑstitdes et ne¬
pharia sacra sen genealogias desebe
ant ꝑ quirẽ cũ hẽaant nõ muĩꝙͣ talia
nẽtes legennũ in erroneas opiones
deduce̾ et persepe opmãtis ꝑiculo de¬
tinẽ Nan inficiar hoc quidem sc̃issime
dcm̃ est Et arbitror nõmillos a studio ta¬
lui admonendos et sic ecia alignibus
abss aliqua suspicione simstra ꝓmutti
posse Ram si om̃s a talibus abstine bi
sta mr̃ eccłia decreco pperuo betuisset
fuit .i. btilissimũ olim uix dum apuo
gentiles noms geruubus pullulante
bur firmissimũ bentũ est ⁊ exetrabile
cuc̃tis gentiliũ nomẽ una cũ errori¬
bus suis in ext̾ imniũ tembrasq ꝑpe¬
tuas pulsum est ⁊ bictrix eccã cast᷑
possidet hostiũ Quam ob cam̃ fore ałs
periculo talia exquirũtur ac traccãt᷑
Non tamẽ nego qũ bene scm̃ sit si
puer abstineat cui memoria tenax
⁊ tenellũ adhuc ingeniũ Nec dummi

Expanded text:
oribus forsan animo, indecens esse Christiano homini gentilium superstitiones, et nepharia sacra, seu genealogias describere aut perquirere, cum habeant non nunquam talia mentes legentium in erroneas opiniones deducere, et persepe opinantis periculo detinere. Non inficiar, hoc quidem sanctissime dictum est, et arbitror non nullos a studio talium amovendos, et sic etiam aliquibus absque aliqua suspicione sinistra, permitti posse. Nam, si omnes a talibus abstinere nsancta mater Ecclesia decreto perpetuo vetuisset. Fuit enim utilissimum olim, vix dum apud gentiles novis germinibus pullulante bur firmissimum ventum est, et execrabile cunctis gentilicium nomen una cum erroribus suis in exterminium tenebrasque perpetuas compulsum est, et victrix Ecclesia castra possidet hostium. Quam ob causam fere absque periculo talia exquiruntur atque tractantur. Non tamen nego, quin bene factum sit, si puer abstineat, cui memoria tenax et tenellum adhuc ingenium, nec dum
Abbreviated transcription (Latin):
mane uocan uolue̾ sen ꝙ a maĩbus
exordiũ lucis enigi uisum sit seu ab
hoie boĩ noĩs Nam lamibaui mane
ꝓ bouo dicũt sextũ aut̃ dixe̾ me¬
ridiũ hoc est diei mediũ ꝙ nos meri¬
dĩe dicinꝰ ab hac aut hora tempus
in noccem tendens qd septi ͣ ẽ nocat᷑
sinp̃ma cempestas mĩcupatũ est eo
ꝙ dier sit nouissi ͫ tempus ut in .xii.
taibulis est expressũ Solis occasus
supma tempestas esco dem̃ nonũ
tps dicit᷑ uespera qd agrecis tractũ
est Illi n. speram a scella hespero q̃ ĩ
diei incipunꝰ faces accende̾ ut tenebs̃
nox cõcubia dc̃m est eo ꝙ ea hora post
al qualem uigilia cubitũ ꝯsuenerĩt ire
mer̾les Duodecunũ quid̃ diei tp̃s qđ
noctis ẽ terciũ itempestũ d᷑ eo ꝙ ułłis

Expanded text:
mane vocari voluere, seu quia a manibus mane vocari voluere, seu quia a manibus exordium lucis emergi visum sit, seu ab omine boni nominis, nam Lanubini mane pro bono dicunt. Sextum autem dixere meridium, hoc est diei medium, quod nos meridiem dicimus. Ab hac autem hora tempus in noctem tendens, quod septimum est, vocatur suprema tempestas nuncupatum est, eo quod diei sit novissimum tempus, ut in XII tabulis est espressum: solis occasus suprema tempestas esto. Deinde nonum tempus dicitur vespera, quod a Grecis tractum est. Illi enim speran a stella hespero, que idiei, incipimus faces accendere, ut tenebras nox concubia dictum est, eo quod ea hora post aliqualem vigiliam cubitum consueverint ire mortales. Duodecimum quidem diei tempus, quod noctis est tertium, inte
Abbreviated transcription (Latin):
et nocci .xii. horas esto meq̃les esse
concessere Et artificialem ab artificio
excogitãtis eam dix̾e qua ĩ siis indi¬
eiis ut płimũ utuit᷑ astrologi Inde
simit̾ Romani aũt ut ait marcꝰ uarn
a nocte media incepisso ⁊ in sequẽtis
noctis mediũ t̾mĩasse uoluerut quã
domensiõ adhuc ẜuãt ytali ⁊ potis
in idicialib caĩs Achemẽfes aũt ołi
ei sequẽtis fimebant Babillomi uoͬ
ab̾ ortu faciebãt qd ab occasu actiti
unibu quia etrusci st̃ a meridie illi fece̾
pncipiũ ⁊ ĩ sequẽtis diei mn̾diẽ t̾rabãt
Que consuetudo adluc ab asorologis ob¬
eius qualitates uariis discicea noĩbus
Nam ut macroliius sacurnalioꝵ asẜit
ab micio diei romanoꝵ maipiẽs p ͫ
tempns diei dicit medie noctis in¬
clinatis ee ꝙ nox in diem incipiat de¬
clinare Deude a gallieantu galliti¬
cinũ nũcupatũ t̃ciũ ꝯticinũ eo ꝙ so¬
pita oiã ꝯtitesde̾ uideant᷑ quãtũ dilu
subseqñt᷑ quitum epõ foli iã surgẽte

Expanded text:
et nocti XII horas, esto inequales, esse concessere, et artificialem ab artificio excogitantis eam dixere, qua in suis iudiciis ut plurimum utuntur astrologi. Inde summitur. Romani autem, ut ait Marcus Varro, a nocte media incepisse et in sequentis noctis medium terminasse voluerunt, quam dimensionem adhuc servant Ytali, et potissime in iudicialibus causis. Athenienses ei sequentis finiebant. Babilonii vero ab ortu faciebant, quod ab occasu Attici. Umbri qui et Etrusci sunt, a meridie illi fecere principium, et in sequentis diei meridiem terminabant. Que consuetudo adhuc ab astrologis obeius qualitates variis distincta nominibus. Nam, ut Macrobius Saturnaliorum asserit, ab initio diei Romanorum incipiens, primum tempus diei dicitur medie noctis inclinatio, eo quod nox in diem incipiat declinare. Deinde a galli cantu gallicinium nuncupatum. Tertium conticinium, eo quod sopita omnia conticescere videantur. Quartum dilucSubsequenter quintum tempus sole iam surgente,
Abbreviated transcription (Latin):
parte denoiãta est ⁊ die a diis uocita¬
ta Ram dios grete latine dicit᷑ deus
Nam uti dii morlibus opimone beteꝵ
ad niccores sunt sic ⁊ aductrices sũt
dies ⁊ adiis ipĩs eciam eam ob cam̃
deuoiãte sunt ¶oscquã e subt̾ra¬
neis latebrisom diei lucem prestãte
deo deuẽrmus superat nobis ut eque
de om̃ib herebi filiis dixissen eciã
de ethere quẽ eiud̃ filiũ uolũt quid
seuserĩt ueteres descpsisse Sane qm̃¬
eius om̃e masculinũ genus hoc excep¬
to filio sterile est ⁊ quiꝰ nõ ẽ parua
postitas ⁊ in longum satis uolimrẽ
p̾niũ ꝓtractũ est enm in secundum
seruand̃ honestigratus sum Et p̾mo
finem impouere
Genealogie deorum gentilium
liber prĩmus Explicĩt.

Expanded text:
parte denominata est, et dies a diis vocitaparte denominata est, et dies a diis vocitata, nam dyos grece, latine dicitur deus; nam uti dii mortalibus opinione veterum adiutores sunt, sic et adiutrices sunt dies, et a diis ipsis etiam eam ob causam denominate sunt. Postquam e subterraneis latebris in diei lucem prestante Deo devenimus, supererat nobis, ut eque de omnibus Herebi filiis dixissemus, etiam de Ethere, quem eiusdem filium volunt, quid senserint veteres, descripsisse. Sane quoniam omne eius masculinum genus hoc excepto filio sterile est, et huius non est parva posteritas, et in longum satis volumen protractum est, eum in secundum servandum honestius ratus sum, et primo finem imponere. Genealogie deorum gentilium liber primus explicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ successine uiucuq diei hore dari
dmiũ ⁊ ab eo cui contingit p̾me hore
diei dñum habẽ ab eo dies illa deuoiã¬
ta est ut puca Si diei dince ueneri se¬
uertendus est ordo cum in luma de fecerͭ
Sextam Iom Et sic de sinigulis .xxiiiiͦ
horis diei do ͬ sub noĩe nel dio mer¬
simaquĩta que p̾ma est diei sequẽt
sub noĩe uł dinõ lume ⁊ iõ ab eo secũ¬
dus deuoĩatus est ebdomade dies seu
pocius pͥmus ut dies dinca septima
sit ebdomade ⁊ quietis dies aqua pͥma
diei lune hora si eodem mõ cõputau̾is
uigesmiãquartã eius horam menies
sub igis imperio ꝯstitutam ⁊ uigesi¬
mãqu̾tã sub martis dño a quõ ⁊ ip̃a
secunda dies martis denoĩata est qr
p̾me eius hore mars imperet Et sit
fuccessine de sangulis donec ad ultimã
deueneris sabbati que marti subest et
subsequitur pmia diei donuinici asepta
soli a quo dies ut ante dixnꝰ dcã est
Dies aũt nãlis cum ex die constet
et nocce a die tota tamꝙͣ a digmori

Expanded text:
ordinem successive unicuique diei hore dari dominium, et ab eo cui contingit prime hore diei dominium habere, ab eo dies illa denominata est, ut puta si diei dominice Veneri severtendus est ordo cum in Luna defecerit, sextam Iovi, et sic de singulis XXIIII horis dieidominice, sub nomine vel dominio MerXXV que prima est diei sequentis sub nomine vel dominio Lune, et ideo ab ea secundus denominatus ebdomade dies, seu potius primus, ut dies dominica septima sit ebdomade et quietis dies. A qua prima diei Lune hora, si eodem modo computaveris vigesimamquartam eius horam invenies sub Iovis imperio constitutam, et vigesimam quintam sub Martis dominio, a quo et ipsa secunda dies Martis denominata est, quia prime eius hore Mars imperet. Et sic successive de singulis donec ad ultimam deveneris sabbati, que Marti subest, et subsequitur prima dieidominiceascripta Soli, a quo dies ut ante diximus dicta est. Dies autem naturalis cum ex die constet et nocte, a die tota tanquam a digniori
Abbreviated transcription (Latin):
die noccis iclina An suꝑ cum hũana
solercia respcũ hito ad septẽnariũ num̃
quẽ quibusd̾ã ex caĩs uet̾es uolu̾e̾ ꝑfcñ
disposuerit om̃e cempꝰ ꝑ septimanas
dier efflui Et dies ilłas feptiãne nõĩb
bariis nũcupare cousuene nõ milli
¶romi taliũ ex quirẽ causas qͥs egolis
puco cum a plauetis apud nos quĩꝙ
dergĩont᷑ sexͣ scibłum ab hebreis dca
a uͥanis postea mutata nõ est eoꝙ
reqmemi ditãt sig ficare latĩe ut ap¬
poat cum creauisset oĩa deꝰ in sex die¬
B oũ seꝑtĩa ab oĩbus oꝑib suis qͥeiuis¬

Expanded text:
die noctis inclinatio. Insuper cum humana solertia respectu habito ad septenarium numerum, quem quibusdam ex causis veteres voluere perfectum, disposuerit omne tempus per septimanas dierum efflui, et dies illas septimane nominibus variis nuncupare, consuevere nonnulli nominum talium exquirere causas; quas ego has puto, cum a planetis apud nos quinque denominentur, sexta sabbatum ab Hebreis dicta, a christianis postea immutata non est, eo quod requiem dicant significare latine, ut appareat cum creavisset omnia Deus in sex diebus, eum septima ab omnibus operibus suis qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sit illam a dño nr̃o pres intliti uo¬
eo ꝙ ap̃e sit planecaꝵ pn̾ceps ⁊ indedi¬
catur dñs. Et quia eiusdem diei hore p̾me
principatũ habeat ob d̃ illam deuoiãri
diũcam Sz cũ longe aliqsit ordo plane᷑¬

Expanded text:
ti voquod ipse sit planetarum princeps et inde dicatur dominus, et quia eiusdem diei hore prime principatum habeat ob id illam denominari dominicam. Sed cum longe alius sit ordo plane
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ a tpe trahnũ ꝑ uitam labilẽ ⁊ mni¬
feriis plenã cũ p̃terea dicit uirgiliꝰ
sene s robusta uiridiq fultũ senẽcta
ut cognoscamꝰ tempꝰ ãnositateuires
non pde̾ hoc idem hõdie pt̃ qd potu ᷑
de natis deoꝵ st̾bente tullio hãc
dic̾it᷑ theodonciꝰ etheri fr̃ĩ suo quigio
copulatam Qd hebi filia fit ⁊ noctis
talis rõ reddit᷑ a quibusda he̾bũ enĩ
aꝑte totũ simiẽtes ꝓ unu̾so t̾recorꝑe
bocant greti non est dubiũ adur̃tu eł
crdente nocte dieq consurge̾ / ⁊ eã heliũ
ex notte ꝓduxisse Eam aũt ethi quie¬
tam cõmibio iõ dicũt ꝙr etherem in
ꝑe ⁊ mane fc̃a est dies bna hiuꝰ magͥ¬
tudinis desigͣta est ut id tempꝰ qd la¬
bit᷑ a surgente sole ⁊ mũdũ om̃e cutu¬
ente atq in eodem loco unde suexat
redeñte ea cum nocte q̃meludit᷑ dies
dicat᷑ una Et hec nałis quã in xoiiiͦ.
equas ꝑtes diuisere Et has horas
nũcupan̾e Teinde ꝑut oisd̃ iusũ est

Expanded text:
m a tempore trahimur per vitam labilem et miseriis plenam. Eum preterea dicit Virgilius senem, sed robusta viridique fultum senecta, ut cognoscamus tempus annositate vires non perdere, hoc idem hodie potest quod potuit de Naturis deorum, scribente Tullio. Hanc dicit Theodontius Etheri fratri suo coniugio copulatam. Quod Herebi filia sit et Noctis talis ratio redditur a quibusdam. Herebum enim a parte totum summentes pro universo terre corpore vocant Greci, non est dubium adventu solis cedente nocte diem consurgere, eteamHerebum ex Nocte produxisse. Eam autem Etheri coniunctam connubio ideo dicunt, quia Etherem intpere et mane facta est dies una, huius magnitudinis designata est, ut id tempus, quod labitur a surgente sole et mundum omnem circumeunte atque in eodem loco, unde surrexerat, redeunte, ea cum nocte que includitur, dies dicatur una, et hec naturalis, quam in XXIIII equas partes divisere, et has oras nuncupavere. Deinde, prout eisdem visum est,
Abbreviated transcription (French):
meris nodo dependet amictꝰ Ipẽ racẽ
canco subigit uelisꝙ nũstrat Et ferru¬
ginea subiueccat corꝑa cnuba ia semor
s cruda deo m disq seneccus ⁊q̃ ¶ Hharõ
quẽ seruiꝰ deuoluit intronon cp̃s est

Expanded text:
meris nodo dependit amictus. Ipse ratem meris nodo dependit amictus. Ipse ratem conto subigit velisque ministrat Et ferruginea subvectat corpora cimba, Iam senior sed cruda deo viridisque senectus etc.Charon, quem Servius devolvit in cro
Abbreviated transcription (Latin):
nebris. senq calore careat ut caret
horriłis et obseura bideat᷑ mors ac da
est ut dicit hugutio qr mordeat uł a¬
morsu pritis p̾mi ꝑ quẽ moriu᷑ uł
amãte qui int̾ fector ẽ houĩine mois
qrͣ amaror qr amara sit nil .ii. hõiba
creditur amarior morte eis exceptis
de quibus dicit Iohes in apocalipsi
rti qui in dño moriũt᷑ hec ut plate̾
uidet᷑ sermo ab atropn de qͣ sup difst᷑¬
mortẽ ut satis eciã colligit᷑ ꝓxio Iñ
ex tamiuẽ statii per antropon aut̃
sic et lecũ cũ sit mestissĩa reꝵ Necẽ
ant̃ illam ꝓpe arbatror qua aqua uel
laqueo seu mõ alio ppiritꝰ int̾ctuditur
tum fit qͥ nascunt᷑ oñs moridebere
haron acherõtis nanta herobi et
noctis filius dicit᷑ a crisippo de qͦ
Sic ait uirgilius portitor has horrẽda
aquas ⁊ fãuã seruat Terribili squaloe
baron cui płima m̃to Camities iculca
iacet stãt luã flãma Sordidus exhu¬

Expanded text:
nebris, seu quia calore careat, ut caret nebris, seu quia calore careat, ut caret horribilis et obscura videatur. Mors autem dicta est, ut dicit Ugumorsu parentis primi, per quem morimur, vel a Marte qui interfector est hominum, vel mors quasi amaror, quia amara sit; nil enim hominibus creditur amarius morte, eis exceptis dequibusdicit Iohannes in Apocalipsi: Beati qui in Domino moriuntur. Hec ut placere videtur Servio, ab Atropu de qua supra diffmortem, ut satis etiam colligitur proximo supra ex carmine Statii. Per Atropon autemSic et letum, cum sit mestissima rerum. Necem autem illam proprie arbitror qua aqua, vel laqueo seu modo alio spiritus intercluditur. tum sit, qui nascuntur omnes mori debereio XVIIII. Charon, Acherontis nauta, Herebi et Noctis filius dicitur a Crisippo. De quo sic ait Virgilius: Portitor has horrendus aquas et flumina servat Terribili squalore Charon cui plurima mento Canicies inculta iacet, stant lumina flamma. Sordidus ex hu
Abbreviated transcription (Latin):
db̾ hac n. om̃s ab ea ipãdie qua imẜ̾i
nũdũ intͣmꝰ sẽsi adeo ut nõ adũtamꝰ
ꝯtiuue carpimi᷑ ⁊ cũ codie moriamur
tũt wliraco ẜmone mori dicnꝰ cum
mori desmimꝰ hãc ⁊ si nille modis
miẜi rapiam̃ aut uiolentã a̾ nałen
nolue p̾ores uiolenta ẽ q̃ fero uł ig
ab aĩa si a corꝑe aĩa delicta est uoca¬
uẽ insuꝑ uetes fenũ mortẽ maturã seu
mericã Iuuenũ ĩmaturã pueroꝵ aut̃
acerlum dix̾e Nec nõ ⁊ aliis mulet nõĩ¬
bus appellata est ut atropos. parca
lecũ nex ⁊ facũ huꝰ eciam durũ opꝰ
sic bremic̃ dest uit stacius Stigiis emis¬
sa tenebris mors fruit᷑ celo bellatorẽ¬
ꝙ uolando Campũ opit ingroq uiros
mitat hiatu, nl uolgare legẽs s que
dignissima bita. fumera p̃cipuos ãnis
ais q cruenco. Angne noͣtors. S iãq
panca ficca stꝰ de tegauiñ
Erebi illa¬
dicũt filiã qr ab heło miissa sit ut ĩ p̃¬
sc̾pto carmue statiꝰ scigiis emussa ce¬

Expanded text:
c enim omnes ab ea ipsa die, qua miseri mundum intramus, sensim adeo, ut non advertamus continue carpimur; et cum cotidie moriamur, tunc vulgato sermone mori dicimur, cum mori desinimus. Hanc, et si mille modis miseri rapiamur, aut violentam aut naturalem voluere priores. Violenta est que ferro vel igne, ab anima, sed a corpore anima derelicta est. Vocavere insuper veteres senum mortem maturam seu meritam, iuvenum immaturam, puerorum autem acerbam dixere. Nec non et aliis multis nominibus appellata est, ut Atropos, Parca, Letum, Nex et Fatum. Huius etiam dirum opus sic breviter describit Statius: Stigiis emissa tenebris, Mors fruitur celo bellatoremque volando Campum operit nigroque viros invitat hyatu. Nil vulgare legens, sed que dignissima vita, Funera precipuos annis apauca ficta sunt detegamus. Herebi illcunt filiam quia ab Herebo emissa sit, ut in prescripto carmine Statius, Stigiis emissa te
Abbreviated transcription (Latin):
sopito corꝑe tamꝙͣ paululũ solucior
in suã diuinitatẽ utat᷑ ⁊ inlatẽs hu¬
mauitatẽ bep aciom oem̃ dirigat in
deusiori ternue occultata ⁊ huie fit
ut qd disc̾nnt esto non ꝑlene nebu¬
la caligiuis mortalitatis obsistente
dcm̃ fit᷑ ꝑ corneã emitti iamã cũ
corim quiꝰ nẽ sit ut exͥtenuatũ ꝑuuĩ
sit ĩtuitu ⁊ tamꝙͣ diaphanũ corpus
in se recondita uidere ꝑmictat Qrd
aut obsiscẽte carnis caligĩe uide̾ nõ
pt̃ id elephanto contectum dicinus
Cuꝰquid̃ os a nã adeo condẽsatum
est ut in quãtãtumq tenuitatẽ redi¬
me mnellcã sñt ut ait porfirũ
furgẽ berba mores uoces ⁊ ydiomata
ut̾ sc̾ͧbit ouidiꝰ dicens at pr̃ e ppło
nacoꝵ nuille suoꝵ Excitat artificem si¬
mulatorẽ q figure morphea nõ illo i¬
sos solertior alt̾ Expͥmit incessus ebl¬
tũq sonũq loquendi adicit i uesces et¬
seu phabetora quoꝵ ego nouĩ sigfi¬
catum ignoro huia cũ offieũ hͦ in car¬

Expanded text:
sopito corpore, tanquam paululum solutior in suam divinitatem nitatur, et in latens humanitatem, verum aciem omnem dirigat intdensiori tegmine Occultata, et hinc fit ut quod discernit, esto non plene, nebula caligantis mortalitatis obsistente, dictum sit per corneam emitti ianuam, cum cornu huius nature sit, ut extenuatum pervium sit intuitu et tanquam dyaphanum corpus in se recondita videre permittat. Quod autem obsistente carnis caligine videre non potest, id elephanto contectum dicimus, cuius quidem os a natura adeo condensatum est, ut in quantumcunque tenuitatem redime intellecta sunt, ut ait Porphyriufingere, verba, mores, voces et ydiomata, ut scribit Ovidius, dicens: At pater e populo natorum mille suorum Excitat artificem simulatoremque figure Morphea, non illo iussos solertior alter Exprimit incessus vultumque sonumque loquendi, Adicit et vestes etseu Phabetora quorum ego nominum significatum ignoro; huius tamen officium hoc in car
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliquio in sompno quale dehomero
stbit Cumius de quo uidelic sepissiẽ
uigilans solebat cogitae̾ ⁊ loquiat᷑¬
In hac igit᷑ spẽ sompmi amas dilectã ẜ
puellam in amplerus eius occunẽtẽ
aspitiet aut fugientẽ misemimꝰ exorab
Nanta tuͣquillum mare nauc̃q pansis
uelis sulcantẽ aut tempestate ꝑiclitãtẽ
aspiciet Sic ⁊ agtola frust᷑ Retabit᷑ le¬
tas aruis intuens seretes depastaap¬
plorabit Ingurgi̾ator pocula exhamri¬
et ĩenua cibos aut optabit aut fauti¬
uns uatius deuorabit appoĩtos de p̃¬
meditatis aũt a didone fantia isa qͥ¬
dau nolũt eo ꝙ bideat᷑ a uirgilio añsã
p̃meditationẽ dumi dicit multa iuri

Expanded text:
ant aliquid in somno, quale de Homero scribit Ennius, de quo videlicet saepissime vigilans solebat cogitare et loquiIn hac igitur specie somnii amans dilectam sibi puellam in amplexus eius occurrentem aspiciet, aut fugientem miserrimus exorabit. Nauta tranquillum mare navemque pansis velis sulcantem, aut tempestate periclitantem aspiciet. Sic et agricola frustra letabitur letas arvis intuens segetes, depastaplorabit. Ingurgitator pocula exhauriet; ieiunus cibos aut optabit, aut faucibus vacuis devorabit appositos. De premeditatis autem a Didone saucia, visa quidam volunt, eo quod videatur a Virgilio ostensam premedit
Abbreviated transcription (Latin):
ecrã emactes seu ephiacces uł ephialtes
quem coĩs ꝑsuasis existimat qͥesiẽtes
inuadt̃ ⁊ suo pondẽ pressos senciẽtes ꝙ
matũ nnimo cibo uł potu gͣuatũ seu
lougo ieniuis uacnũ ⁊ nõ nũͣ aliquẽ
ex huõribus cetĩs p̃duãntẽ Sñt qui
smpaddant hesicationes dicãtq uirgiliũ
intellexisse didonẽ uidisse fantasiata
dum sorori canquesta ẽ dicẽs. Q me
Ecuda in sõpmũ mĩcupat᷑ a p̃me¬
dicatione causatũ ut tullis aff̾mare

Expanded text:
etiam emactes seu ephyactes vel ephyaltes, quem communis persuasio existimat quiescentes invadere et suo pondere pressos sentientesque macum nimio cibo vel potu gravatum, seu longo ieiunio vacuum, et nonnunquam aliquem ex humoribus ceteris predominantem. Sunt qui superaddant hesitationes, dicantque Virgilium intellexisse Didonem vidisse phantasmata dum sorori conquesta est dicens: Que Secunda insomnium nuncupatur a premeditatione causatum, ut Tullius affirmare
Abbreviated transcription (Latin):
S falsa ad celũ nttũt iropmã manes
Ompniũ speo t̾cia appellat᷑ ꝑ quid
placet macrobio cerca sõp̃mari s sub
nelamie nt ceste moise ipencatenco
indit iosepl mãĩpulos fratrẽ smim
adorantes Et ut ait ualerus Astiages
uitẽ ⁊ urmã ex genitalib filie ꝓdeutẽ.
hoc aut si uolũt hoĩe exastẽte sobno
ut płimũ sumꝰ ꝓpuiquãte die ͣta
dero spes uisio noiatur milia¬
ambages qu ymo qd sutuꝵ ẽ liquida
pacefactie demonstrat. ut uidit arteriq
innfus romanꝰ equos dorintes siragusis
se scilici dum gradiatoro nnimiꝰ inspieẽt
reciarii manu tranffodi cid die sequẽti
cum multis mĩtiasset sequutũ ẽ ꝙ nͥ¬
ta ⁊ ultima sompinoꝵ spẽs oratulũ
betes uocane Qrd macrobius esse lolt
dum sopiti ꝑntes maioresq nr̃os gͣ¬
nem hoiem aut pontisicẽ sempm̃ dni
aliqua dicentẽ seu ꝑmouentẽ nos c¬
niuꝰ ut ĩ sempniis iosepl ab angło
pmoniti e ut accipet puero ⁊ mrem̃
eh. ⁊ cum eis secedet in egiptũ.

Expanded text:
 falsa ad celum mittunt insomnia manes. Somnium species tercia appellatur, per quod placet Macrobio certa somniari, sed sub velamine, ut teste Moyse in Pentateuco, vidit Ioseph manipulos fratrum suum adorantes, et, ut ait Valerius, Astiages vitem et urinam ex genitalibus filie prodeuntem. Hoc autem fieri volunt homine existente sobrio, ut plurimum sumus propinquante die. Quarta vero spambages, quin imo quod futurum est liquida patefactione demonstrat, ut vidit Arterius Rufus romanus eques dormiens Syragusis se scilicet, dum gladiatorum munus inspiceret, retiarii manu transfodi, quod die sequenti cum multis nuntiasset secutum est. Quinta et ultima somniorum species oraculum veteres vocavere, quod Macrobius esse vult, dum sopiti parentes maioresque nostros, gravem hominem aut pontificem, seu ipsum deum, aliqua dicentem seu premonentem nos cernimus, ut in somnis Ioseph ab Angelo premonitus est, ut acciperet puerum et matrem eius et cum eis secederet in Egyptum.
Abbreviated transcription (French):
macrobins aꝵ p̾ma uocat᷑ fantas¬
ma que nũꝙ se mortalib miscet iisi
lente dñ se incipit sompuꝰ ĩmicte̾ ex¬
istumuãtibus nob ar̃qnt uigila̾e affert
q horribiles insu formas ⁊ut płimũ
a nã spetie ⁊ mag̾tudine dist pantes¬

Expanded text:
Macrobius. Harum prima vocatur phantasue numquam se mortalibus miscet nisi lente, dum se incipit somnus immittere, existimantibus nobis adhuc vigilare, affertque hec horribiles visu formas, et ut plurimum a na
Abbreviated transcription (Latin):
suscasso nocte tartarea ⁊ iñ tamꝙͣ in¬
cultum agrũ semẽ necisse betiferum
cuiꝰ frictũs eñ in legẽ egissent extẽplo
ueuit in lucẽ ⁊ sic dolus nond̃ in t̾rris
cogintus ab micio manauit ex herebo ⁊
in ut̾s cete mẽtis conceptus nr̃a morte
⁊ exilio regni celestis palam stõ añdit
liquide se filiũ noctis ⁊ hereli ¶ ¶aueꝙ
quod gentiles non nouant fiuxisre nõ
potan̾t Arbitror ees ꝓherebo intiã
cordis huai recessũ intellexisse. ibi emũ
cogitatõnũ oũn sedes est ⁊ iõ si eg sit
aũs mrtute neglecta ut ad optatum
douer̃at si desint bires/ illico dirigit ad
artes ingeniũ ⁊ quĩ facilius dolo capi¬
unt᷑ am̃tes eo cogitacõilius pessinus fu¬
bricato ⁊ quos cupit ⁊ serpm̃ letifero
alligat laqueo ⁊ fic ex nocte i mẽtis ce¬
titate perquam ea ma qua mĩme decet
in desideriũ sũũ cendit ⁊ egripecçaris
ig̾ mimosa ꝯcupistenͣ feruentis dola t̾at᷑

Expanded text:
fuscasse nocte tartarea, et inde tanquam infuscasse nocte tartarea, et inde tanquam incultum agrum semen iniecisse letiferum, cuius fructus cum in legem egissent, extemplo venit in lucem; et sic dolus nondum in terris cognitus ab initio manavit ex Herebo, et in utero cece mentis conceptus, nostra morte et exilio regni celestis palam facto, ostendit liquido se filium Noctis et Herebi. Sane quia quod gentiles non noverant finxisse non poterant, arbitror eos pro Herebo intimum cordis humani recessum intellexisse, ibi enim cogitationum omnium sedes est, et ideo si eger sit animus, virtute neglecta, ut ad optatum deveniat, si desint vires, illico dirigit ad artes ingenium; et quoniam facilius dolo capiuntur amentes, eo cogitationibus pessimis fabricato, et quos capit, et se ipsum letifero alligat laqueo, et sic ex nocte, id est mentis cecitate, per quam ea via, qua minime decet, in desiderium suum tendit, et egri pectoris ignominiosa concupiscentia ferventis, dolus creatur
Abbreviated transcription (Latin):
nis quõĩlus. Nõ ĩaduertent᷑ plures
subesse mĩstros / ut puca pigctiam
pudorem / terrorẽ timorẽ pauorem
examiãtionẽ cõturbacõnẽ ⁊ formidinẽ
de quib om̃ibus ibidem seriose legitur
st ⁊ dolus ut tullis platz filuis
noctis herebi de quo referrecõ¬
neuerat barlaam q̃ ad troianum
bellum cum grecis iisset ⁊ cũ mim
arnus iret᷑ ĩnocũ consultãtibꝰ q̃bus¬
dam ex pͥmatibus de agendis ab ulixe
cui familiarissimꝰ erãt in consiłm fu¬
isse reductũ Qui cum elatos aiõs ⁊ iac¬
tationes acq consilia quopdã audisset
uidebat᷑ assumpta est ⁊ eidem cũ epoo
fabricandi equi negotiũ euestigio ꝯ¬
missũ est quo postiodũ eo ꝑuentũ
ut optato iã fessi potirentur gt̾i
Latis tonue ficcionis est uellum ⁊ iõt᷑
herrbi ⁊ noctis dicat᷑ filius iuideamiꝰ qd̾
meo indicio sacris onditur lrĩs quilius
deceni ab herebo forma serpẽtis assũpta

Expanded text:
nis questionibus non inadvertenter plures nis questionibus non inadvertenter plures subesse ministros, ut puta: pigritiam, pudorem, terrorem, timorem, pavorem, exanimationes, conturbationem et formidinem. De quibus omnibus ibidem seriose legitur. et Dolus, ut Tullio placet, filius Noctis et Herebi. De quo referre consueverat Barlaam, quoniam ad troyanum bellum cum Grecis ivisset, et cum minus armis iretur in votum, consultantibus quibusdam ex primatibus de agendis, ab Ulixe, cui familiarissimus erat, eum in consilium fuisse deductum. Qui cum elatos animos et iactationes atque consilia quorundam audisset videbatur, assumpta est, et eidem cum Epoo fabricandi equi, negocium evestigio commissum est, quo postmodum eo perventum, ut optato, iam fessi potirentur Greci. Satis tenue fictionis est velum, et ideo cur Herebi et Noctis dicatur filius videamus. Quod meo iudicio sacris ostenditur licteris. Quibus docemur ab Herebo forma serpentis assumpta
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ arfutror qr ex remiotis a cog̾tione
nr̃a nr̃is in pectorib oriatur Cũ tanĩ
duplicẽ reor ⁊ qui mdisc̾tum uir Iure
cade̾ possit ut metuisse tomitrua ⁊ qui
nulla rõna ᷝ ͥ causa impellence nõ alicꝰ
ꝙͣ muliertulas nõmillos exauuãt hit
sub uocabulo panoris unꝰ ex mĩstis
martis est ut demõstrat᷑ a statio dicẽte
Inde unũ dira comitũ de plebe pauorẽ
Quadrupedes añ ire nb nõ altͥ hauelos
Insimuiae̾ metus añm q au̾te̾ ueris apti¬
or ĩu̾e monstro bocesqz manus ꝙ Et¬
faciens quecũq libet bonꝰ oĩa credi
Antor ⁊ horrifiris limpha̾e ĩcursibus
urbes. Si geminos soles mitũq suade¬
at astra. aut mure solini aut uetẽs
descende̾ saluas  ha mise iudisse putãt ic¬
I Ossem rex optime multa uerba fac̾e
hui carnũs explicando ꝑtes ut mõcs
metus aꝑire s adeo tenuta sũt figm̃ca
ut plura dice̾ suꝑflua ratus sum
huic p̃terea assc̃uit tulliꝰ in tuscula¬

Expanded text:
tis a cognitione nostra nostris in pectoribus oriatur. Eum tamen duplicem reor, et qui indiscretum virum iure cadere possit, ut metuisse tonitrua, et qui nulla rationabili causa impellente, non aliter quam mulierculas non nullas exanimat. Hic sub vocabulo pavoris unus ex ministris Martis est, ut demonstratur a Statio dicente: Inde unum dira comitum de plebe pavorem Quadrupedes ante ire iubet non aliter hanelos Insinuare metus animumque avertere veris Aptior, innumere monstro vocesque manusque, Etfaciesquecumque libet bonus omnia credi Autor et horrificis linphare incursibus urbes. Si geminos soles ruituraque suadeat astra Aut nutare solum aut veteres descendere silvas. Ah miseri vidisse putant etc. Possem, rex optime, multa verba facere huius carminis explicando partes, ut mores metus aperirem, sed adeo tenuia sunt figmenta, ut plura dicere superflua ratus sim. Huic preterea ascribit Tullius in Tuscula
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ oꝑm conclusio ꝑuicioso sit plena
ueneno ⁊ in gerion dc̃a qr regnans
apud balcares insiluas insilas gerion
miti uoltu blandis qꝙ uerbis ⁊ om̃i co¬
mictate conseͥuit hospites susciꝑe ⁊ de¬
nũ sub hac beigtate sopitos occide̾
Cur aut herebi nõcasꝙ filia dicca sit
eadem q̃ de dolo racio est.

Expanded text:
eorum operum conclusio pernicioso sit plena eorum operum conclusio pernicioso sit plena veneno; et inde Gerion dicta, quia regnans apud Baleares insulas Gerion miti vultu, blandisque verbis et omni comitate consueverit hospites suscipere, et demum sub hac benignitate sopitos occidere. Cur autem Herebi noctisque filia dicta sit, eadem que de Dolo ratio est.
Abbreviated transcription (Latin):
De fraude septinia herebi filia.
Raus ⁊ merito herebi ⁊ noctis a
citerone ubi de natĩs deoꝵd ici᷑
filia letalis quid̃ ⁊ in si tiida
pestis ⁊ miq̃ mẽtis execrabile biciũ Int̾
haut ⁊ dolũ uix nostit᷑ esse disc̃mẽ qd si
qd int̾ est hoc esse uidetur / dolum scilit
qũq in bonũ oꝑari posse. fraus muĩquã
ptor in malũ Seu pocuis adu̾i̾sus hostes
dolo agunꝰ amicos s aude decipiꝰ
huꝰ aũt formami nr̃ dantes aligerii
florent inꝰ eo in poemate qd florẽtmo
st ꝓfit ydiomate non ꝑui quid int̾ alia
pormata momẽti sic dest̾bit Eam scil
nisti hoĩs habe̾ faciẽ corꝑis reliquũ¬
iusti hoĩs huĩa facie fentit autor extũse¬
eum fraudulentiũ hĩtum. Sunt .i. bbltu
et eloquio mites hĩtu modesti incessu
graues moribus insignes ⁊ spc̃abiles
pietate oꝑibus ud̾ miserti ͥ sub gelu
iquitatꝭ tectis u̾si pelles sc̃ ⁊ astucia
calidi macłis resꝑsi sceleꝵ ado ut oĩs

Expanded text:
De Fraude VII Herebi filia. Fraus et merito Herebi et Noctis a Cicerone ubi de Naturis deorum dicitur filia, letalis quidem et infanda pestis, et inique mentis execrabile vicium. Inter hanc et dolum vix noscitur esse discrimen, quod si quid interest hoc esse videtur, dolum scilicet quandoque in bonum operari posse, fraudem nunquam preter in malum. Seu potius adversus hostes dolo agimus, amicos fraude decipimus. Huius autem formam noster Dantes Aligerii Florentinus eo in poemate quod florentino scripsit ydiomate, non parvi quidem inter alia poemata momenti sic describit: Eam scilicet iusti hominis habere faciem, corpus reliquuiusti hominis huius facie sentit autor extrinsecum fraudolentium habitum; sunt enim vultu et eloquio, mites, habitu modesti, incessu graves, moribus insignes et spectabiles pietate; operibus vero miserabili sub gelu iniquitatis tectis, versipelles sunt, et astutia callidi, et maculis respersi scelerum, adeo ut omnis