comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ cõtinere omiũ ꝙ subses̃: S& eautissime ad ditũ ẽ iuda ur. Si eñ meli
haec omia distarent una signficatio generis ł ẽ: E t ea quas species funditur ici
ꝗ in dognatione duudit. S& ẽ unt̃ haec gñratalis diuersitasi qđ gñra caru specuienꝰ
ꝗ sassehabont alias species ȩꝙ uis speciebꝰ ȩqualit᷑ s̃ genera. hominẽ enĩ &eqũ
quasiu araim alis: neutra aneutro possmꝰ dicere. pͥus quantũ ꝑtin&e adtepꝰ in¬
corisatione ꝗ nascendi. Hã si quares unasit prio alt̾ apostrieras sub unuis cuid¬
ꝙ generis neequis uelit aptare sipoterit. Gon̾em̃ specieb suis ȩqualtt̃ gonꝰes ecues
ipse er or dinis inter se so cqualitopere ertuq censentur. Atau ingeneribi qeg
nationes eficiunt nõitaẽ quis quis eni fuit capis pat̾ qui capuãu codidet ⁊isel
siliũ eapon ꝓgonuit. L abuno capuanoꝵ cognatio iunetaoro manau distas gñe¬

Expanded text:
ntinere omnium quae sub se sunt. sed cautissime additum est uidetur. si enim nihil haec omnia distarent, una significatio generis esset et ea quae in species funditur et ea quae in cognatione diuiditur. sed est inter haec genera talis diuersitas, quod genera earum specierum quae sub se habent alias species, aequaeuis speciebus aequaliter sunt genera. hominem enim et equum, qui sub animali sunt, neutrum neutro possumus dicere prius ad tempus inchoatio- nemque nascendi. nam si qua res una sit prior, altera posterior et eas sub unius cuiusque generis nomine quis uelit aptare, non poterit; genus enim speciebus suis aequaliter genus esipsae eius ordinis inter se aequali tempore ortuque censentur. At uero in generibus quae cognationes efficiunt, non ita est. Quisquis enim fuit Capis pater, qui Capuam condidit, si solum filium Capin progenuit et ab uno Capuanorum cognatio iunctioque cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
nisplur bo p osponderinõ potest :.X. e dicinus quaigit᷑ racionẽ bellũ geremꝰ q augxilia nob parata erunt
Etretera. Antisigoge cõtrariainduccio h ȩcfigura ÷ cũ aliqud dificile ÷ & cõtrariũ cõferimꝰͦ Y. ei
eleuacio ł inp̃ssio: Inhacfigural audantes q dicunt᷑ ab aduersariis dissoluimꝰ qualis ÷ in mureniana:
ot ille in siulpiciũ locus diureoiuili M &a tosis ÷ trãs mutacio quedã hoc t÷ cũ rema nobis aliotrã s mouemus
sednoꝰ ita ut ibitotã causa cõstituari : Alio quinstatus incuipit ẽ nõ figura: Hactenꝰ: de senteneiare figu¬
ris qũc a delocucioũ figuras transcam : Seduolo breuit memorare. qđ genera sint elocionis qͦq modis eauten¬
dũsit Est igit᷑ familiaris omnisnar acioris gñeri qua greci epimonen lex in apellãt:

Expanded text:
nisi pluribus responderi non potest, ut cum dicimus «qua igitur ratione bellum geremus? quae auxilia nobis parata erunt? et cetera. Ἀντεισαγωγή contraria inductio; haec figura est, cum aliquid difficile et contrarium eυρμός est eleuatio uel irrisio; in hac figura ludentes quae dicuntur ab aduersariis dissoluimus, qualis est in Mureniana totus ille in Sulpicium locus de iure ciuili. Μετάστασις est transmotio quaedam, hoc est, cum rem a nobis alio transmouemus, sed non ita, ut ibi totam causam constituamus; alioquin status incipit esse, non figura. Hactenus de sententiarum figuris; nunc ad elocutionum figuras transeamus. Sed uolo breuiter memorare, quot genera sint elocutionis quotque modis ea utendum sit. Est igitur familiaris omni narrationi
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ in mortale. ⁊hcec ꝗꝗ contraria. Querit᷑ si animal solitario intellectu. neꝗra
tionale. neꝙ in rationale sit. Vnde hȩç differentiae. inspetieb nate sint que ĩgenere
ane nõ fuerãt: Qd si gonus idẽ anumal. utrasꝗ resinse h̃t ut &e rationale sit uet maero

Expanded text:
atque inmortale et haec quoque contraria, quaeritur, si animal solitario intellectu neque atque inmortale et haec quoque contraria, quaeritur, si animal solitario intellectu neque rationale neque inrationale sit, unde hae differentiae in speciebus natae sint, quae in genere ante non fuerant. Quodsi genus, id est animal, utrasque res in se habet, ut et rat
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ infeire nõ dubit& cũ dic̃. Ancorporalia ista sint. anincorporalia. Que nimis eẽt
friuola atq ab surda questio. utrum essẽt corporalia nisi pͥus c̃ẽ cõstara. huecqͦꝗ
nõ medioerit̃ utilis questio ita resoluit᷑. In corporalia eẽ q̃ ipsa quidẽ nullis sensib
capiant᷑. animi tam̃ qualia sint. cõsideratione clarescũt. Nũ quia in corporeoꝵ pͥna
natura ẽ. potest res incorporta parẽs ẽẽ qͦdã modo corporeȩ. Corporeauͦ in conͦ¬
tantiae. Corporale nõ esse genꝰ. ħ res de clarat qđ substãtiae id est generi incorpo¬
rali sub ponit᷑. Qđ si corporale esset genꝰ. numquã sub eo speties in corporea poner& ur
Anĩ ad ũte igit᷑ uehementissi me. q̃ nũꝗ quicq̃ ate anĩ ad uersum fuit. genꝰ ipsũ qm̃
ut sub animali rationale. atq inrationale. cõtraria sũt n sub rationali mortale

Expanded text:
nem inferre non dubitat, cum dicit: an corporalia ista sint an incorporalia. Quae nimis esset nem inferre non dubitat, cum dicit: an corporalia ista sint an incorporalia. Quae nimis esset friuola atque absurda quaestio, utrum essent corporalia, nisi prius esse constaret. Haec quoque non mediocriter utilis inquisitio ita resoluitur: incorporalia esse quae ipsa quidem nullis sensibus capiantur, animi tamen qualia sint consideratione clarescunt. Nam quia incorporeorum prima natura est, potest res incorporea parens esse quodammodo corporeae. Corporea uero incorptantiae, corporale non esse genus haec res declarat, quod substantiae, id est generi, incorporale supponitur. Quodsi corporale esset genus, numquam sub eo species incorporea poneretur. Animaduerte igitur uehementissime, quam numquam quicquam a te animaduersum fuit. Genus ipsum quoniam ut sub animali rationale atque inrationale contraria sunt et sub rationali mortale
Abbreviated transcription (Latin):
certa animi cõsideratione teneant᷑. nec eẽ de his disputationẽ cõsiderationẽ ꝗsũ
sint. S& si rerum ueritatẽ atq in tegritatẽ ꝑpendas. nõ est dubiũ quinuere sint
Nã cum cum res om̃s que uere sunt. sine quĩꝗ eẽ nõ possũt. has ipse quinq res ueri
intellectas esse nõ dubites. St̃ aut̃ in rebus. coͣglutinate. & quodã modo c̃ iuncte
atꝗ conpacte. Cur eñ aristotiles de pͥmis decẽ sermonibus geñra rerũ signisic̃¬
tib disputara ł eorũ differentias ꝓpͥaq colliger &. i principalit̃ de accidentib
disserer& nisi in rebꝰ intimata ipsas quinq res. ⁊ quodã mͦ adunata uidiss&: Qd
suta ẽ. nõ ẽ dubiũ quinuere sint. & certa animi c̃sideratione teneant᷑. Eđ ipsius q̃q
porphirii ꝓbat᷑ assensu. Nũ quasiiã ꝓbato. ⁊ scito qđ ita uere subsistã t. aliã questio

Expanded text:
enda enim sunt utrum uere sint, nec esse de his disputationem considerationemque, si non enda enim sunt utrum uere sint, nec esse de his disputationem considerationemque, si non sint. Sed si rerum ueritatem atque integritatem perpendas, non est dubium quin uere sint. Nam cum res omnes quae uere sunt, sine his quinque esse non possint, has ipsas quinque res uere intellectas esse non dubites. Sunt autem in rebus omnibus conglutinatae et quodammodo coniunctae atque compactae. Cur enim Aristotligeret et principaliter de accidentibus dissereret, nisi haec in rebus intimata et quodammodo adunata uidisset? Quod si ita est, non est dubium quin uere sint et certa animi consideratione teneantur. Quod ipsius quoque Porphyrii probatur assensu. Nam quasi iam probato et scito q
Abbreviated transcription (Latin):
s ratieris eaat lieder ⁊ cetuta spetis̃ ipsa hominis que subo deumalis ẽ posita ⁊ singulos hiena¬
nes cotire su spicatur. crillut in cor poreũ intellegit cuĩ ante partiulas corperales i
sngilis homnib: sciendis c intellegendis asumpserat Nã hominẽ quidẽ illũ specialẽ qu
pertna sublanan ł dic ergꝰ amimus nõsolũ ꝑsensibilia resincorporases intellaenduã ata¬
us poter mnomatari. bramine degenera speciebꝰ & cotris quer̃ utrũ haee uetresib¬
sistentia i quodã modo essentia cõstãciaq intelliguntur. ut acorporalib singulis uere
atꝙ integre ductã hominis spetiẽ intelligamꝰ. ancerte quadam animi immaginatio¬
ne fingant᷑ ud ille horatiusersus est. humano capiti ceruicẽ pictor ae quinã iungere
siuelit. Iđ neq ẽ neq ẽẽ poterit set sola falsa m̃tis cõsideratione fingitur. Nimis acu¬
te subtilis inquisitio atꝙ ad rẽ maxime ꝓfutura. Scienda enĩ s̃: utrũ uere siunt an

Expanded text:
ominis, quae sub animali est posita, et singulos homines continere suspicatur et illud incorporeum intellegit cuius ante particulas corporales in singulis hominibus sentiendis et intellegendis assumpserat. Nam hominem quidem illum specialem, qui egentia sublimatur. Hinc ergo animus non solum per sensibilia res incorporales intellegendi est a ergo nunc de generibus, speciebus et ceteris quaerunt, utrum haec uere subsistentia et quodammodo essentia constantiaque intellegantur, ut a corporalibus singulis uere atque integre ductam hominis speciem intellegamus, an certe quadam animi imaginatione fingantur, ut ille Horatii uersus est: humano capiti ceruicem pictor equinam iungere si uelit. quod neque est neque esse poterit, sed sola falsa mentis consideratione pingitur. Nimis acute subtilis inquisitio atque ad rem maxime profutura! Scienda enim sunt utrum uere sint, n
Abbreviated transcription (Latin):
T ota cõplexione dinumer at : Tendit᷑ aũt ꝑlõgitudinẽ quantũ agrppa dimumerat milibꝰ qua drĩgentis. LxxV
N ã his pania om̃is ettariora pireneo ĩcartulonis finẽ ꝑsexcenta .uii. milia lõgitudinẽ ꝓtrlut cuius hora pau¬
lo amplior estimat᷑: Latitudo aut̃ at̃ra cona. adlctus olar sionis. cc uII. milibꝰ inuenit᷑ ar adicibꝰ pirenei hu¬
Qĩ acuri gallics regionu: ad tributũ narbonensis aut̃ ꝓuncia apellatur q ut uomari allut᷑. Hacet raetta
antẽ dicobat ꝙ aditalia iugis alpiũ atq amneuario dscer nt᷑ cuiꝰ logitudo sic̃ agr ippa aiñsus ÷ ccelat c̃¬

Expanded text:
tota complexione dinumerat. tenditur autem per longitudinem, quantum Agrippa dinumerat, milibus quadringentis septunam Hispania omnis citerior a Pyrenaeo in Castulonis finem per sescenta septem milia longitudinem protrahit, cuius ora paulo amplior aestimatur; latitudo autem a Tarracone ad litus Oiarsonis trecentis septem milibet Iures Gallicis regionibus attributum. Narbonensis autem provincia appellatur, quae interno mari alluitur; haec Bracata antea dicebatur, quae ab Italia iugis Alpium atque amne Varo discernitur, cuius longitudo, sicut Agrippa dimensus, trec
Abbreviated transcription (Latin):
&ratione Nãꝙ si qͥs̃ animal diffinit reuoluens dicat animal ẽ res ration alis
ris̃ ⁊ dis cipline ꝑceptiłlis nõerit in diffinitio qm̃ st̃ quedã animalia ꝙ istius¬

Expanded text:
rationem. Nam si quis animal definire uolens dicat: animal est res rationalis, rationem. Nam si quis animal definire uolens dicat: animal est res rationalis, risus et disciplinae perceptibilis, non erit integra definitio, quoniam su
Abbreviated transcription (Latin):
aplectitur quã diffinit si maiorfuerit diffinicio s& & iã alias quas cũꝙ res quib:
ipsius diffinicionis terminꝰ abundabit . maiorũ igit᷑ p̃dicam̃torũ maior erit diffi¬
nicio in erũ uero minererit &iã diffinitio animalergo qđ mauꝰ est it adiffiniunt
nunt. homo ẽ anual rationale mortalerisus & disciplinȩ. ꝑceptibile qm̃ maiuꝰ ẽ
animal ab homine maior & iã erit animalis diffinicio ab hominis diffinitione.
Plus enĩ erit dicere substantia animata sensibilis sic̃ ipsũ animal. nõ solũ¬
hominẽ c̃plectitur r& . & iã uł quũ ł bouẽ at ꝙ alias huuiꝰ modis pecies. Siqͥr
gͥ adhominẽ maiorem diffbucionẽ aptauerit q ẽ animalis ut ita diffimat ho¬
minẽ. Homꝰ stantia animata sensibilis nõ ẽ plena diffinicionis ratio cũ equus
atꝗ bos substantia ammata atꝙ sensibilis ẽȩ̃ possit ꝙ specier hominis nõ sint
Siꝗͥsuͦ maiori reiminorẽ diffinitionẽ aptauerit curtã & diminutã qͦdã mͦ fati

Expanded text:
amplectitur quam definit, si maior fuerit definitio, sed etiam alias quascumque res, quibus ipsius definitionis terminus abundabit. maiorum igitur praedi- camentorum maior erit definitio, minorum uero minor erit etiam definitio. animal ergo, quod maius est, ita definiunt niunt : animal rationale, mortale, risus et disciplinae perceptibile. quoniam maius est animal ab homine, maior etiam erit animalis definitio ab hominis definitione. plus enim erit dicere ‘substantia animata sensibilis’ quam ‘animal ratiohominem complectitur, sed etiam equum uel bouem atque alias huiusmodi species. Si quis ergo ad hominem maiorem definitionem aptauerit, quae est animalis, ut ita definiat hominem: homo est substantia animate sensibilis, non est plena definitionis ratio, cum equus atque bos substantia animata atque sensibilis esse possint, quae species hominis non sunt. Si quis uero maiori rei minorem definitionem aptauerit, curtam et deminutam quodammodo faciet
Abbreviated transcription (Latin):
At uero sinc̃ ium ad eidentiũ naturã q pspicias. cũ decuiꝰq substantia taetes. mane
ucdentis eque in defintionio ꝓbatiomilu misctus. Iasis dus agnts tga sca

Expanded text:
At uero si non uim accidentium naturamque perspicias, cum de cuiusque substantia tractes, inane At uero si non uim accidentium naturamque perspicias, cum de cuiusque substantia tractes, inane accidentis nomen ae
Abbreviated transcription (Latin):
magore in pͥma rechoricoꝵ disputacione uenit usu. Intales eo ĩ enoris nebulas incidit
ud duo gnra sub equalis geñris parte sub poner &. Qđ sidiuisionũ uĩ ueritatẽꝙ uidissa
Et disciplinã generũ spetierumq ꝓpͥoꝵ & differentiarũ suscepiss&. nũquã tã in sułe diuisio¬
inis errore tã uiuacissime amarco tullio culparert̃. In ꝓbationibꝰ uͦ tantus est hui operis
feuctus ud p̃ter hoc nullius umquã rei possit ꝓuenire ꝓbatio. Quidenĩ digne mostrare
queas cuil si differencias nescias idipsum qualesit scire nõ possis. Qđ aut̃ digne exequeris
cuiꝰ sigepꝰ nescias ex quo idipsum fonte manat ignores. ł quid in ꝓbationibꝰ ratione
passis ostend ereicũ sispetiẽ nescias id ipsũ de quo aliqͥd ꝓbareuis quid sit nõ possis agno¬
cere. Qđsi ꝓpa p̃termitas. nullas umquã res ualebis ꝓprie t̃mano ꝓbationis includere

Expanded text:
magorae in prima Rhetoricorum disputatione usu uenit. In tales enim erroris nebulas incidit, magorae in prima Rhetoricorum disputatione usu uenit. In tales enim erroris nebulas incidit, ut duo genera sub aequalis generis parte supponeret. Quodsi diuisionum uim ueritatemque uidisset et disciplinam generum, specierum, propriorum et differentiarum suscepisset, numquam tam insulsae diuisionis errore tam uiuacissime a Marco Tullio culparetur. In probationibus uero tantus est huius operis fructus, ut praeter hoc nullius umquam rei possit prouenire probatio. Quid enim digne monstrare queas, cuius si differentias nescias, id ipsum quale sit scire non possis? Quid autem digne exequeris, cuius si genus nescias, ex quo id ipsum fonte manet ignores? Vel quid in probationibus ratione possis ostendere, cuius si speciem nescias, id ipsum de quo aliquid probare uis, quid sit non possis agnoscere? Quodsi propria praetermittas, nullas umquam res ualebis propriae termino probationis includere.
Abbreviated transcription (Latin):
accidentis differentie ẽẽ que eos separent quales s̃ formarũ. additũ ꝓpͥum hinnabile aeũ
ab aliis sub eadẽ defferentia spetiebꝰ ꝓpri&atis ipsius separatione disiunxit. Rep& endũ
Est igit᷑ a primordio qđ geñra indiffinitionibꝰ ab alis generibꝰ aliquid separãt. differentue
ab ipsis spetiel q̃ sub eisdem generibꝰ posite sunt ꝓpͥa ab spetiebꝰ q̃ sub eisdem differentus sub¬
ponunt᷑. Set qͣm̃ plene de diffinicione tractatũ est ꝓbacionis. ł diusionis. uĩ subtilitatẽ ꝗtac
temus. S& om̃is diuisio duplex est. aud cũ cotũ corpꝰ indiuersa disiungis : aud cum gñra p
spetiẽ sdistribius. Siqͥsigit᷑ harũ quinq rerminus sollers duusiones rem facere uoluert.
Nõ est dubiũ quineas ꝑinscientiã ẽas sepe aspecieb ingñra soluat qđ ⁊ facto fedissmũ ẽ qd heo

Expanded text:
accidentis differentiae esse quae eos separent, quales sunt formarum —, additum proprium hinnibile equum accidentis differentiae esse quae eos separent, quales sunt formarum —, additum proprium hinnibile equum ab aliis sub eadem differentia speciebus proprietatis ipsius separatione disiunxit. Repetendum est igitur a pri- mordio quod genera in definitionibus ab aliis generibus separant, differentiae ab ipsis speciebus quae sub eisdem generibus positae sunt, propria ab speciebus quae sub eisdem differentiis supponuntur. Setemus. Sed omnis diuisio duplex est, aut cum totum corpus in diuersa disiungis aut cum genera per species distribuis. Si quis igitur harum quinque rerum minus sollers diuisiones rerum facere uoluerit, non est dubium quin eas per inscientiam saepe ab speciebus in genera solua
Abbreviated transcription (Latin):
frit udditũ tam̃ rationale hnmi ab alus sub eodẽ genere spetab hamtinis spetiẽ segregabt
atq distinxit ꝓpͥa uͦ cum deders. resquas sub eisdẽ differentus segregabis. Nã cũ doxeris him¬
bilẽ ł risibilẽ. illut est aequi ꝓpͥum. illuchominis. & cũ aequus cũboue acq cane sub eabẽ dst¬
rentia sit qđ in rationabilia s̃ omĩa. adiectũ in nibile ac&eris aequum sub eadẽ differentua
spetiebꝰ duudit. homo uͦ & ds̃ sub eadẽ differentia est rationali. qđ utriq rationales sunt.
quãuis ds̃ & horno ad uuncta mortali differentia separent᷑. ꝓpo tam̃ id ÷ risibili. qđ solus ht̃
homo naturalis substaritialius disuingit᷑. Qđ in aliis rebꝰ inquibꝰ nulla speties talis dist¬
rentia separat melius cognusci potest. Nã cum sub eadẽ differentia sint in rationabilu¬
aequus bos. canis nec est ulla alia que eossepar& differentia substantialis. P ossunt eñ

Expanded text:
ebus hominis speciem segregauit atque distinxit. Propria uero cum dederis, res quae sunt sub eisdem differentiis segregabis. Nam cum dixeris hinnibile uel risibile, illud est equi proprium, illud hominis. Et cum equus cum boue atque cane sub eadem differentia sit, quod inrationabilia sunt omnia, adiectum hinnibile a ceteris equum sub eadem differentia speciebus diuidit. Homo uero et deus sub eadem differentia, id est rationali, quod utrique rationsibili, quod solus habet homo, naturalius substantialiusque disiungitur. quod in aliis rebus in quibus nullas species talis differentia separat, melius cognosci potest. nam cum sub eadem differentia sint inrationabilia, equus, bos, canis, nec sit ulla alia quae eos separet differentia substan- tialis — possunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtitas innumeris prior ignit᷑ cia luna: Quã docto a ssimulant abitu quigalmata firmant: Hienamq t̃gemine rutilant
deuerticexp̃e: Qđ dux sanguineo p̃sulq coruscaditlo: Uł tibi qđ fulg& rapiturq triangulus ignis: Hĩe tibi dant
E lipheũ sipiencia qđ gerat obẽ : Uel racionis opẽ qđ spumea pelia poscãt : Hasta &iã uibrans pene atrale adumens¬
Limphã eũ magiꝰ ⁊ scutũ circulus ambit: Hionã uerni ome frondentibi muner a oliua:¬
Anmage noctiuidet ibitr aditur alitus usus :
Qđ agil in somnos ducit solor cia curas
Pector os axicam dicunt hor rere medusam:
ꝗa pauidũ stupide sapiens sollesti ae uulgũ
Arcibus ur hanis u&oris tibitemplas acrarum:
H incdepatre forunt siuematris phe dorenatan:
ꝑ̃ pouda cõsiliũ qđ nescit curia matrum:
Consiltisꝙ uirum promis himno acta uirago :

Expanded text:
ἑπτὰς in numeris, prior igni, tertia Lunae, quam docto assimulant habitu qui agalmata firmant: Hinc nam tergeminae rutilant ἑπτὰς in numeris, prior igni, tertia Lunae, quam docto assimulant habitu qui agalmata firmant: Hinc nam tergeminae rutilant de uertice cristae, quod dux sanguineo praesulque corusca duello, vel tibi quod fulget rapiturque triangulus ignis. Hinc tibi dant clipeum, sapientia quod regat orbem, vel rationis opem quod spumea proelia poscant; hasta etiam uibrans penetrabile monsphaseum magis est et scutum circulus ambit. Hinc nam uernicomae frondent tibi munera oliAn mage noctiuidae tibi traditur alitis usus, quod uigil insomnes ducat sollertia curas? Pectore saxificam dicunt horrere Medusam, quod pauidum stupidet sapiens sollertia uulgum. Arcibus urbanis ueteres tibi templa sacrarunt,Hinc de patre ferunt sine matris foedere natam, prouida consilium quod nescit curia matrum, consultisque uirum praesis; hinc dieta uirago. O
Abbreviated transcription (Latin):
nans ad silologie cõcessũ fiducia ꝓmciore ꝑrexit eiꝰͦ q ũticẽ deosculata cũsonitu nichil eñ silens ac sicupere faciebat
S ronĩ se cõ sorcio societatiq ꝓmiscuit: Pandẽ loquacis t̃minata pogine: Asserte cursimq tam̃ uoluminis : Uix umbilicũ
mouebit᷑: Salua ne falcem cũpetis saturneã : Ad ture damnãs rahoꝵ sacrũ tuba : Clangone uersotullian a ꝑ¬
Crepans: In castra abibis quonegosor inudẽs : Necliuor ater te sequat᷑ p̃cluc̃:
armata decensrerũ sapiencia pallis : Aetherius formos mens ⁊ soler ciafati: In geniũ mundi prudencias acra
tonantis : Ardor doctificus nostr equndustrias hortis : Q facis arbitriũ sapientis p̃uiacuire : Acra cionis epex
diuũ q hominũ q sacornus : Uitra t̃gameans rapidi ac splendentis olimphi : Celsior unaioue flamantis. cur cuł aethrie:

Expanded text:
nans ad Philologiae consessum fiducia promptiore perrexit eiusque uerticem deosculata cum sonitu nihil enim silens, ac si cuperet, faciebat nans ad Philologiae consessum fiducia promptiore perrexit eiusque uerticem deosculata cum sonitu nihil enim silens, ac si cuperet, faciebat sororum se consortio societatique permiscuit. Tandem loquacis terminata paginae asserta cursim, quae tamen uoluminis uix umbilicum mouebitur, Siluane, falcem cum petis Saturniam. At tu reclamans rhetorum turbam tuba clangore uerso Tulliana percrepans in castra abibis, quo nec osor inuidens nei liuor ater te sequatur praecluem. Liber VI De geometria «Virgo armata decens, rerum sapientia, Pallas, aetherius fomes, mens et sollertia fati, ingenium mundi, prudentia sacra Tonantis, ardor doctificus nostraeque industria sortis, quae facis arbitrium sapientis praeuia curae ac rationis apex diuumque hominumque sacer nus, ultra terga means rapidi ac splendentis Olympi, celsior una Ioue, flammantis circulus aethrae,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ p̃dictã indignacionẽ quã dinos indicimus misera cionẽ quã iothosin. ł eleos memoram : Sae dinosis. ex locis argu¬
ai entmp: Nalis nõtntũresꝓbamus uerũ iã augom : S&e cõques cio idẽmiseracio: Hic locis argum̃tor sumit᷑ qͥbus ⁊ indig¬
nascio poracionẽ tam̃. nõ in finetantũ oracionis utendũ schubimatheria ꝑmiserit. idẽ indigressionẽ principior aut narra¬
Cionis asidue: Sed & quescionũ nõ nũ quã inepilogo generalit̃ obseruandũ uit breuis sit si quidem commotũ iudex statimdimi¬
tendus ÷ adonte neiã ꝓferendã dũ aut adũsariis irascit᷑. aut cuismisero laerimis autrerũ asslccione commnot : Sic ad¬
Huc assorenti innu& ipse oicillenius. ut adt̃minarũ quo etũ nubentisq transir& obsequũ quo conspecto assertad& ermi¬

Expanded text:
nem praedictam, indignationem, quam δείνωσιν dicimus, miserationem, quanem praedictam, indignationem, quam δείνωσιν dicimus, miserationem, quast miseratio, isdem ex locis argumentorum sumitur, quibus et indignatio. Peroratione tamen non in fine tantum orationis utendum, sed ubi materia permiserit, id est in digressione principiorum aut narrationis assiduae, sed et quaestionum nonnumquam. In epilogo generaliter obseruandum, ut breuis sit, si quidem commotus iudex statim dimittendus est ad sententiam proferendam, dum aut aduersariis irascitur aut tuis miseretur lacrimis aut reorum afflictatione commotus.» Sic adhuc asserenti innuit ipse Cyllenius, ut ad germanarum coetum nubentisque transiret obsequium. Quo conspecto asserta determi
Abbreviated transcription (Latin):
aut cũ scđa ꝓposita. quescionẽ primã tractamꝰ & hoc faciondũiđ cũ eleganciã uarietatis affectamꝰ ł cũprin a
quescio adũs nos ualđ facit ⁊ nõ ÷ ĩprimo lo coponenda: Inipofora cauendũ ÷ neplene ⁊ copiose ponat᷑. quanquã ali¬
tribsmodis imminunt᷑ adieccione ũ bor immutacione. detraccione : Hipophora ÷ aũt intencio adũsepatris : Antipo¬
phorerespõsioei : Anace fallo osis ÷ ł utia capite causab reuis repeticio q scionũ : A nace falleosis nõ sẽꝑutendũ ÷. set
Quando ad particionẽ fecimꝰ. aut quan doin multas quesciones caus ꝓcessit : Ita tam̃ ut sum ã cuusq nõ partẽ pareiũ¬
retex amꝰ qua quidẽ utom᷑ ⁊ iã ialia parte oracionis cũuidicis memaia. fortase sub cũbet q rẽs tuno epimeris moꝰ
Vocatur: Anace faleosis tam̃ nulla pars oraciomꝰ ÷ sa ipilogi q dã porcio: Epilogus eñ trespartes habe. enimeracio¬

Expanded text:
aut cum secunda proposita quaestione primam tractamus. Εt hoc faciendum, uel cum elegantiam uarietatis affectamus, uel cum prima quaestio aduersus nos ualde facit et non est in primo loco ponenda. In hypophora cauendum est, ne plene et copiose ponatur, quamquam aliypophorae tribus modis imminuuntur: adiectione uerborum, immutatione, detraetione. Hypophora est autem intentio aduersae artis, anthypophora responsio eius. Anacephalaeosis est ueluti a capite causae breuis repetitio quaestionum. Anacephalaeosi non semper utendum est, sed quando aut partitionem fecimus, aut quando in multas quaestiones causretexamus. qua quidem utemur etiam in alia parte orationis, cum iudicis memoria fortasse succumbet, quae res tunc ἐπιμερισμός vocatur. anacephalaeosis tam
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ & singuloꝵ ut ẽ cicero & plato aud socrates. Scđas uͦ substantias spetis
apellauit ut ẽ homo ł gñra in quibꝰ ipsespeties c̃tina ut ẽ animal. Haecigit᷑ nis pli¬
bata g̃ñris specieiꝙ cognitione sciri ñ possunt. Idẽ ait substanciã ab alia substãca
ineo qđ substantia sic nulla differentia disgregari. Idẽ substanciae ꝓpͥ&ates reqͥrt
ut quasi inp̃sso aliqͦ signꝰ. sic ꝓpͥ& ate nota fatilius qͥd substãcia sit inuenire. atq ex pedi¬
re possimus. atꝙ ħ idẽ in accidẽtib fecit. Nã & qualitatis & quãtitatis. i ad aliquid
relationis ꝓpͥu collegit. Et idẽ magna apud aristotilẽ cura diligẽriaq c̃spicit᷑ Vides ne
osis quinꝗ harũ rerũ uis inhathegorias int̾serat & pducam̃teo urtutaib insferabo lec̃

Expanded text:
corporum et singulorum, ut est Cicero aut Plato aut Socrates, secundas uero substantias species corporum et singulorum, ut est Cicero aut Plato aut Socrates, secundas uero substantias species appellauit, ut est homo, uel genera, in quibus ipsae species continentur, ut est animal. Haec igitur nisi praelibata generis specieique cognitione sciri non possunt. Idem ait substantiam ad aliam substantiam in eo quod substantia sit, nulla differentia disgregari. Idem substantiae proprietates requirit, ut quasi inpresso aliquo signo, sic proprietate nota facilius quid substantia sit inuenire atque expedire possimus. Atque hoc idem in accidentibus fecit. Nam et quantitatis et qualitatis et ad aliquid relationis propria collegit, et idem magna apud Aristotelem cura diligentiaque conspicitur. Videsne ut sese quinque harum rerum uis in categorias interserat
Abbreviated transcription (Latin):
malis. homo & animal apellat᷑. A nimalis uͦ diffinitio ẽ substantia. animata sensit¬
lis . Quã si ad hominẽ uertas. nichil absurdũ feceris: potest enĩ ẽẽ homo animata
substantia sensibilis. Sed animal genꝰ homo uͦ speties uniuoce igit᷑. & genꝰ aespe-¬
ties p̃dicã tus. & eqͥuoca uͦ q̃ fuerint. qm̃ diffinitionibꝰ differ̃. & eoꝵ quoꝵ diffinicio¬
minẽ marmoreũ & hominẽ uiuum. hominis nomine apell&. id ẽ nom̃ fecerit subs
tantiȩ disferẽtia uͦ. diffinitioq est dissimilis. Porro aut̃ hominis ⁊ statuȩ ñ unũ gesꝰ
c̃ sa statuae in animatũ hominis animatũ. Quare cõstat. qm̃ numꝗ subeis¬
de generibꝰ cõtinẽ tͣ quecũꝗ aeqͥuoce p̃dicãtur. Iuã uĩ nisi pͥus de g̃nr̃ib spetieb
ꝓp̃s & differentiis noticiã scientiãꝙ ꝑceperis. nullo umꝗ tẽpore discernes. Ide aris¬
totiles ait. quid sint prime substantiȩ. qͥd scđe. & pͥmas substã cias dicit eẽ indiuiduo

Expanded text:
pellatur. animalis uero definitio est ‘sub- stantia animata sensibilis’ : quam si ad hominem uertas, nihil absurdum feceris; potest enim esse homo substantia animata sensibilis, sed animal genus, homo uero species. uniuoce igitur genus et species praedicantur. aequiuoca uero quae fuerint, quoniam definitionibus differunt et eominem marmoreum et hominem uiuum hominis nomine appellet, idem nomen ftantiae, differentia vero diffinitioque est dissimilis. Porro autem hominis et statuae non unum genus est, sed statuae inanimatum, hominis animatum. Quare constat quoniam nunquam sub eisdem generibus continentur quaecunque aequivoce praedicas et differentiis notitiam scientiamque perceperis, nullo umquam tempore discernes. Idem Aristoteles ait quid sint primae substantiae, quid secundae. Et primas substantias dicit esse indiuiduorum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quibꝰ nos nolle credere in scĩa ẽ. T c̃ fabius. Restat inquit. ut ad quã purt ẽ philo sophe du¬
adeiplo na uersanit Costat qͦꝗ cathegorias ꝗ ad ꝓpostiones silogis mosa ꝑtiuieat legcesa¬
nuꝑ es enexas. Q uar᷑ introduccioqꝗ in cathegorus adlogiça scieciã c̃ueniet̃ aptabit᷑ &m̃ea
quã pͥdñ explcui nc̃ textꝰ ipsiuis ratio att ordo uideatur. Ic fabius ꝑus quã en planatiosẽ
u gedat id scire desidero. cur cũ potest dicere cũ necesariũ sit p̃posterato ordie cũ sit ne

Expanded text:
est, quibus nos nolle credere inscitia est. — Tunc Fabius: Restat, inquit, ut ad quam partem philosophiae duest, quibus nos nolle credere inscitia est. — Tunc Fabius: Restat, inquit, ut ad quam partem philosophiae dudisciplina uertuntur, constat quoque categorias, quae ad propositiones syllogismosque pertinur explicui, nunc textus ipsius ratio atque ordo uideatur. — Tunc Fabius: Priusquam explanatio sensus procedat, id scire desidero, cur cum posset dicere 'cum necessarium sit', praeposterato ordine cum sit ne
Abbreviated transcription (Latin):
titas s. aud qualitas. aut aliquid aut ubi. aud̃ quãdo aut iacere. auõ habere. auod facerecẽt
auo pati. Elibat igit᷑ nosporphirius ad hoꝵ uerisimã cognicionẽ . hoc degeneribꝰ spetieb: as
legat᷑ ante silogisticã ĩp̃positionib pͥmis : labor sit. ant̃ ꝓpositiones incathegoris pauca desu¬
isq cẽsent᷑. Ordo ẽ de his pauca pͥlibare. Recte git᷑ & filolineȩ quodã hic porphiru lib pͥnis
hic lib. ẽ nãꝙ ad cathegorias aristotelis introitus & quedã quasi ianua uenientes admitais
Ie fabius ꝑ ge quesote isieiꝰ hoc ꝓpͥũ germanũ opꝰ est collige. Hoc inquã indubitatũ est. Om̃bꝰ enĩ
porphirii libris stilo hicẽuenit & mos huic porphirio ẽ. ut his reb queꝗs̃. obscurisi meĩtrodu¬
cenda queda ip̃gustanda p̃currat: ut alio qͦdã libro de cat̾egoricis silogismusfecit & de mul¬
tis itẽ alus. que in philosophia grauia. illustriaq uersant᷑ & hoc apud superiores indubtatũ

Expanded text:
antitas, aut ad aliquid, aut ubi, aut quando, aut jacere, aut habere, aut facere esset, aut pati. Praelibat igitur nos Porphyrius ad horum verissimam cognitionem hoc de generibus, speciebusraelegantur, ante syllogisticam in propositionibus primus labor sit, ante propositiones in categoriis pauca desuecte igitur et filo lineae quodam hic Porphyrii liber primus hic liber? Est namque ad Categorias Aristotelis introitus et quaedam quasi ianua uenientes admittet. Tunc Fabius: Perge, quaeso te, et si eius hoc proprium germanumque opus est collige. — Hoc, inquam, indubitatum est, omnibus enim Porphyrii libris stilus hic conuenit. Et mos hic Porphyrio est, ut in his rebus quae sunt obscurissimae, introducenda quaedam et praegustanda praecurrat, ut alio quodam libro de categoricis syllogismis fecit et de multis item aliis quae in philosophia grauia illustriaque uersantur. Et hoc apud superiores indubitatum
Abbreviated transcription (Latin):
utniro. de equi uocis uni uocisq tractauit. Diffinit᷑ uero
eqͣ uoca sic E quoca st̃. quoꝵ nomen solum cõmune est. Scd̃m ũ nomen substantie¬
alla ratio est ut siqua sẽ quae nomine tantũ communi cẽt substanitia ũ disi¬
ulent asmnuosea ii que sub eodẽ nomine. & sub eadẽ substantia cõtinentur. omẽ
cõuerti᷑ꝰ A nimali uero. homo unuocũ est. animal enĩ animalis uomine diciẽ¬

Expanded text:
ur. De aequiuocis uniuocisque tractauit, definit uero aequiuoca sic: aequiuoca sunt quorum nomen solum commune est, secundum nomen uero substantiae ratio alia, ut si qua sunt quae nomine tantum communicent, substantia uero dissimilent, uniuoca uero, quae sub eodem nomine et sub eadem substantia continentur. Omne conuertitur. Animal enim et homo uniuocum est. Animal enim animalis nomine dici
Abbreviated transcription (Latin):
efortitudinis stabilitate & tẽperantiȩ patiencia medoe᷑. Tercia uͦ que familiaris officu
mediocri c̃ponẽs distributione disponit. Sut harũ aceiã alie sub diusi onesquas nuic os¬
qͥ suꝑ sedendũ ẽ. Ad hȩc igit᷑ ut fieri possint & ut superiora in telligi queãt. necessarius
marimꝰ ubenrimꝰ ꝗ fructꝰ ẽ artis eiꝰ que greci aΟΓIΕ I. nosrationalẽ posumꝰ dicere q
recta orationis racione qđ uerũ quidq decẽs sit nullo enorris flipori diuerticulo uefi¬
lat᷑. Quã quidã artẽ. quidã purtẽ philosophe. quidã nõ partẽ ẜ ferram̃tũ a qͥdn¬
modo supellectilẽ iudicar̃. Iua aut̃ utriq id impulsi ratione credider̃ alio erit icpt
cõmemorandũ. Haec aut̃ generis spetiei differentiae ꝓpͥi atꝗ accidẽtis disputacio

Expanded text:
fortitudinis stabilitate, et temperantiae patientia medetur. Tertia vero quae rei familiaris officium mediocri componens dispositione distribuitur. Sunt harum etiam aliae subdivisiones, quas nunc persequi supersedendum est. Ad haec igitur ut sciri possint et superiora intelligi queant, necessarius maxime uberrimusque fructus est artis ejus, quam Graeci λογικήν, nos rationalem possumus dicere, qrecta orationis ratione quid uerum quidque decens sit, nullo erroris flexu diuerticuloue fallatur. Quam quidem artem quidam partem philosophiae, quidam non partem, sed ferramentum et quodammodo supellectilem iudicarunt. Qua autem id utrique inpulsi ratione crediderint, alio erit in opere commemorandum. Haec autem generis, speciei, differentiae, proprii atque accidentis
Abbreviated transcription (Latin):
re.Et qđ scđ̃o c̃tingentiq loco cõueniat discernere. Ita nob harꝰ quinꝗ rerscientia rin¬
sa quadã ae multifida ui iom̃s sese philosophie purtes diffudit. ad gramatica s̃ ñ nor
hiuꝰ rei us est. quando ꝑo rationẽ genꝰ. octou̾ partes prationis ꝑgenera & speties dstri¬
tias ꝓpͥaꝗ macim̃. ẽ uͦhuiꝰ rei ꝑ quã theorice amica c̃uictaꝗ cognitio Ita enĩ rehorũ
ĩ trib ausanꝰ possumꝰ separare generib & eas insubiectis c̃stitutionibꝰ diseccare Disinti
onũ qͦq q̃ adlogicã ꝑtinẽt magna atꝗ utilis ubemimaꝗ cognitioe. Auas d sinicioneus
ꝑgnera speties diserentias ꝓpaates ꝗ tactaueris nulb ũ ꝗm dfinitionib t̃minꝰ miponat᷑ q.¬

Expanded text:
re et quid secundo contingentique loco ueniat, discernere. Ita nobis harum quinque rerum scientia ramosa quadam et multifida ui in omnes sese philosophiae partes infundit. Ad grammaticam uero non minor huius rei usus est, quando per orationem genus, octo timur. Est vero hujus rei perquam rhetorice amica conjunctaque cognitio. Ita enim rhetoricam in tribus causarum possumus separare generibus, onum quoque, quod ad logicam pertinet, magna atque utilis uberrimaque cognitio est; quas definitiones nisi per genera, species, differentias proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
a ueneris apelle. Eogruunt igt᷑ uenus ipla & statua ueneris unius naunetiu¬
in seties deducitiur. u iiuocũ nõequi uocũest Uniuocumest: qđ exeodẽ nomine uocari &
cidem difuitione cors trtui potest ut estanim al genus: homo uͦs pecies Se idem homo ẽ¬
onmnal: Genus igitur & species idestanimal atq homo: possumus uno animalis nomine¬
hucupari ut utriumq̃ a nimal uocaur. S&eadem difinitionibñ discrepent Nerssodis¬
ntione reddas anim alis : dicas idem est animal: qđ ese substartia a nimeta sen sibilas
Qu am difinitione si adhominẽ uertas. ñ absurdũ dicere hominẽ esse substanti¬
amanimatã sensibilem sicutanimal. sicut superus iamdictũ est: Sienĩ
uniuoca sunt quȩ unonomine atq eadem difinitione constituuntur. Equi uoca
uero quȩ uno nomine surt. nõ sunt una difinitione substantiae quicquid uni uocũ ẽ¬

Expanded text:
 Veneris appellet. Congruunt igitur Venus ipsa et statua Veneris unius nuncupain species ducitur, uniuocum, non aequiuocum est. uniuocum est quod et eodem nomine uocari et eadem defini- tione constitui potest, ut est animal genus, homo uero species, sed idem homo animal est. genus igitur et species, id est animal atque homo, possununcupari, ut utrumque animal uocetur, sed eadem definitionibus non discrepent. Nam si definitionem reddas animalis, dicas id esse animal quod est substantia animata sensibilis: quam si definitionem ad hominem uertas, nmatam atque sensibilem sicut animal, sicut iam superius dictum est. Si enim uniuoca sunt quae uno nomine atque eadem definitione constituuntur, aequiuoca uero quae uno nomine sunt et non sunt una definitione substantiae, quicquid uniuocum es
Abbreviated transcription (Latin):
dices ꝗ uersat᷑ Primũ enĩ inaristotelis cat̾egorias ꝑquã uberrime ꝓdest. Quid aut pst
dicemꝰ cũ de eiꝰ libri inscriptione tractabimꝰ. Sed inquibꝰ aliispsit paucis ipsuis philosophit
diuisieñ facta ꝑstringã. Et pꝰ quid sit ipsa philosofia cõsi derandũ est. Est enĩ philososia:
& in aliqua fabriliscientia noticiã quersat᷑ sce illius sapientiae que nulius indiges ui¬
uax mes ae solarerũ bmeua ratioẽ. E aut̃ hic amor sapientiae intellegentisanim ab
illa pura sapientia ilumnatio ⁊ ÷dã modo ad se ipsam reractacio atꝙ aduocatioit
codẽ apentiae studiũ diuimntatis̃ purt ũ is llu oentieua. I soce iot sa pientia euneto

Expanded text:
litasque uersatur. Primum enim in Aristotelis Categorias perquam uberrime prodest. Quid autem prosit, litasque uersatur. Primum enim in Aristotelis Categorias perquam uberrime prodest. Quid autem prosit, dicemus, cum de eius libri inscriptione tractabimus, sed in quibus aliis prosit, paucis philosophiae ipsius diuisione facta perstringam. Et prius quid sit ipsa philosophia, considerandum est. Est enim philosophia s quibusdam et in aliqua fabrili scientia notitiaque uersatur, sed illius sapientiae, quae nullius indigens, uiuax mens et sola rerum primaeua ratio est. Est autilla pura sapientia illuminatio, et quodammodo ad seipsam retractatio atque advocatio, ut videatur sapientiae studium divinitati
Abbreviated transcription (Latin):
tia p̃ter accidẽs sit. neꝗ accidens a substantia relinquatur. Ubienĩ substantia fuit mor
accidens cõsecutũ est. Speculat᷑ igit᷑ porphirius in his duabꝰ rebꝰ. idest accidenti &e substã¬
cia. genera & speties ꝓpͥa differentiasq uersari : Iđ ipsa ꝑse sint genera subiectis & subiacenti¬
bus spetiebꝰ q̃ species diferentus & ꝓprus insignite sut. statuit principalit̃ de gene¬
re. speti e. differentia ꝓprusq tractare. Et qm̃ tractatꝰ hic in diffinitionibꝰ ut pꝰ
docebimꝰ ꝓderit. Siqͥs aut̃ in diffinicione generali ponut. accidẽs eũ ñ recte fecise
manifestũ est qđ suo loco tractabit᷑ placuit pauca de accidentibꝰ p̃libare. Ita enĩno
prudentissimꝰ doctor instituit. ut tẽ in diffinitionibꝰ qiuib lib& plenã scienciã quea¬
cione. nc̃ utilitate explica. Ularia inquã & multiplex in hoc corpore utilitas cõmo¬

Expanded text:
tia praeter accidens sit neque accidens a substantia relinquatur; ubi enim substantia fuit, mox tia praeter accidens sit neque accidens a substantia relinquatur; ubi enim substantia fuit, mox accidens consecutum est —, speculatus igitur Porphyrius in his duabus rebus, id est accidenti et substantia, genera, species, propria differentiasque uersari et quod ipsa bus speciebus, quae differentiis et propriis insignitae sunt, statuit principaliter de genere, specie, differentia, propriisque tractare. Et quoniam tractatus hic in definitionibus, ut post docebimus, proderit, si quis autem in definitione generali ponat accidens, eum non recte definire manifestum est, quod suo loco tractabitur, statuit pauca de accidentibus praelibare. Ita enim nos prudentissimus doctor instituit, ut tunc in definitionibus quibuslibet plenam scientiam queatione, nunc utilitatem explica. — Varia, inquam, et multiplex in hoc corpore commoditas uti
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. Plures aut̃ speties nõ pose eẽ multipli ces nisi eas aliqua discretio sepurara&. Sienĩ
chil disinules sibi forent. una species nõ multiplices uiderent᷑. Illã igt᷑ diuisionẽ ce dissimlta¬
dinẽ spetierũ. diferentiȩ nomine uocrtari Omnia uͦ que aliqua re differrent fieri alit̃ io
pose iusi quibdẽ ꝓpris solitarusꝗ nuturis insignita eẽt. Atꝗ hȩc hactenꝰ. Sidẽs ers qđ ons
opĩum disparilitas ingemina rerũ principia secara᷑ insubstantiã atq accidẽs ata ut nc
accidẽs sine substantia : neꝗ sine accidente substantia eẽ possa: accides quippe sine aliquosus¬
tantiae funda m̃to ẽẽ nõ potest. Substantia ũ ipsa sine supiecto accidenti uideri nullo modo
potest. ut enĩ color sit qđ ẽ accidẽs in corpore erit qđ ẽ substancia Por oaut̃ cũ corp idẽsubs¬
tantiã uderis: in signitã eã accidenti idẽ aliquo colore respities. Itaꝙ fit. ut neꝗ substar¬

Expanded text:
ribus; plures autem species non posse esse multiplices, nisi eas aliqua discretio separaret — si enim nihil sibi dissimiles forent, una species, non multiplices uiderentur; illa igitur diuisio et dissimilitudo specierum differentiae nomine uocitatur, omnia uero quae aliqua re diffe- runt, fieri aliter non potest, nisi quibusdam propriis solitariis- que naturis insignita sint. atque haec hactenus —, uidens ergo quod omnis omnium disparilitas in gemina rerum principia secaretur, in substantiam atque accidens, ita ut neque accidens sine substantia neque sine accidenti substantia esse posset — accidens quippe sine aliquo substantiae fundamento esse non potest, substantia uero ipsa sine superiecto accidenti uideri nullo modo potest. ut enim color sit, quod est accidens, in corpore erit, quod est substantia. porro autem cum corpus, id est substantiam uideris, in|signitam eam accidenti, id est aliquo colore respicies. itaque fit ut neque substan
Abbreviated transcription (Latin):
plce io si gͥnsficatione distribui: Itatamonutunã q̃aa ñ agnificationẽ go̾ris: &e multitudnis
ugiatioñs ⁊ laggñrante lincã. ⁊ Ioei netiutatẽ signific& Naģcem̃ omĩa desola cuus libie uatioñ
crictantur. Quare nõ absurdũ ẽ omiã q̃ adectũ genitalẽ eiutuis libe ꝑtineant una signisi¬
utione gẽris  cõtinueri: ꝓpric tam̃ ⁊ sĩplicisime ecoposicionis c̃: Iuatuer signifacio ñs
gneis cͥtaitius seuicbermũ. ut ad tres perphirii unã ipse ad. ⁊diderit genris causã. ut
sut hȩquatu es significationes: Multitu dinis cognicio linȩȩ ductus. genꝰ cause. gonꝰ¬

Expanded text:
one et multitudinis cognationem et a generante lineam et loci natiuitatem significet. Haec enim omnia de sola cuiuslibet natione tractantur. Quare non absurdum est quae omnia ad ortum genitalem cuiuslibet pertineant, una significatione generis contineri. Propriae tamen et simplicissimae expositionis est quattuor significationes generis constituisse Victorinum, ut ad tres Porphyrii unam ipse addiderit generis causae, ut sint hae quattuor significationes, multitudinis cognatio, lineae ductus, genus causae, gen
Abbreviated transcription (Latin):
T ate fecunditate sc̃is ante uenit ꝙ quidẽ hab& luridicos c̃uentꝰ: duos gaditanũ cor dibens ÷ opida .c. RXX .U. hali¬

Expanded text:
rtate fecunditatis santis anteuenit; quae quidem habet iuridicos conuentus quattuor: Gaditanum, Cordubensem, Astigirtate fecunditatis santis anteuenit; quae quidem habet iuridicos conuentus quattuor: Gaditanum, Cordubensem, Astigi
Abbreviated transcription (Latin):
ingraditani fertilitꝰ ex curit b&icaꝑib& &iã psauo cabulũ ꝓprii fluminis nuncupacione sortitaq ab yreitino
Fine quaciterior meattrã censis dr̃ iterra eonensi urbe amicoq quã piciones cõ diđre : Nãpheni fundauere cir
B &ice asseptẽ trionali cõsinio iusitama sociat᷑ cuinom̃ fabula alia sub liberi patriꝰ ł cũeo bac incũ sociauit :
Haec quoq cognomia fluuioꝑmeat᷑. lic& eã tagꝰ. quoq arenis illustr& auratis. olissipone illi copidũ abulixe
cõditũ fert᷑ exeuius nõe ꝓ mũcstoriũ qđ maria trãsq distinguit: Nã abeiꝰ. abitũ neo at maregallicũ ⁊ facies
Septẽ trionilis oceani: At hlantinꝰ uͦ ⁊ occidiũ t̃minat᷑ oceanus. quantũ hyspanie limitat᷑ excur siub: meiꝰ quoq cõ¬
fino equarũ fert᷑ auertis maritantib: inoloscit uolucreꝓ lit ur sus ipsosperante fauonio uerã bo etica cunc tasut̃¬

Expanded text:
it Baetica perhibetur, etiam ipsa uocabulum proprii fluminis nuncupatione sortita; quae ab Vrcitano fine, qua citerior meat, Tarraconensis edicitur a Tarracone urbe, quam Scipiones condidere. Nam Poeni fundauere CartBaeticae a septentrionali confinio Lusitania sociatur, cui nomen fabula a lusu Liberi patris uel cum eo bacchantium sociauit. Haec quoque cognomini fluuio permeatur, licet eam Tagus quoque harenis illustret auratis. Olissipone illic oppidum ab Vlixe conditum ferunt, ex cuius nomine promuntorium quod mania terrasque distinguit. Nam ab eiiduus terminatur Oceanus, qui tum Hispaniae limitatur excursibus. In eius quoque confinio equarum fetura uentis maritantibus inolescit, uolucres proli cursus ipso spirante Fauonio. Verum Baetica cunctas ube
Abbreviated transcription (Latin):
iuneta. Qdsceet haec aliquando incorporalia extitisse. ab surdã ex. querere. utrũ m¬
poralia se iuncta essent a sensibilib aninuinta . cũ sensibilia ipsa sint corporea ł coipo
ł ds̃. quedã uero que sine corporibꝰ eẽ ñ possũt. ud pͥma pꝰt̃minos in corporalitas. Quias
aut̃ quae in corporibꝰ sunt. & p̃ter corpora sese ẽẽ patiunt᷑. ut anima. Iuerit᷑ ergͣ hac ps¬
q res ex quo incorporalitatis genere sint. utrũ eoꝵ que omĩno separant᷑ a corpore an
differenti&e nominant᷑ Nscire sersibilia lid ẽ corporalia eẽ ñ dubiũ ẽ. Cũ uͦ de inea¬
poralibꝰ reb tractatus hab&᷑. iꝑea ipsa diuidunt᷑ que corpore caret̃. & circa in corporals
uersant᷑. Qđ si hoc est nõ est dubium quinq haec ex eodẽ esse gnre p̃ter corpora
separabilia acorporib: sint. Siuero corporalib nũqua ab iticorporalib ser¬
rent᷑ & utrasq inse cõtineãt potestates. Nã si corporalibꝰ iungunt᷑ talia

Expanded text:
i esse haec aliquando corporalia extitisset, absurdum esset quaerere utrum incorporalia seiuncta essent a sensibilibus an iuncta, cum sensibilia ipsa sint corpora. Talis auibus esse non possunt, ut prima post terminos incorporalitas, quaedam autem quae in corporibus sunt et praeter corpora sese esse patiuntur, ut anima — quaeritur ergo hae quinque res ex quo incorporalitatis sint genere, utrum eorum quae omnino separantur a corpore ancorporalia esse non dubium est, cum uero de incorporalibus rebus tractatus habetur et per ea ipsa diuiduntur quae corpore carent, circa incorporalia uersantur. Quodsi hoc est, non est dubium quod quinque haec ex eodem sunt genere, quod et praeter corpora separabilia a corporibus sint, si uero incorporalibus, numquam ab incorporalibus separentur et utrasque in se contineant potestates. N
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ ⁊ meatꝰ. circuloꝵ m̃ sure conexionos ꝙ ł forme ũ bra &iã telluris incelũquoq ꝑueniens ł lune orbes h ac soliꝰ ar atos
Calignanti murice decolorãs ĩtsiđr auidbat᷑ ipsũ uõ uernantiꝰ aehresalore fulgebat : Deniq & iã inusũ ermaneipsius as¬
tronomie erebriũ comodatũ reliqua uõ ũsis illitũ diũsitatibꝰ numeroꝵ gnomonum stilis int̃sticionũ põderũ m̃surarũq
Fornis diũsitatẽ coloꝵ uariata renidebat. crepidas ꝑ agrande telluris: causa easdẽq ꝓm̃so orbe cõtritas uiatria In fa¬
tiga ta gestabat: Que quidẽ ingressa senatũ dm̃ lic& qđ studua aeterisincelũ quotq ulnas quot deniq digitos ꝑmansit. inꝰ¬
ant̃ ab soluere. t am̃ iouiali celestumꝙ magostate cõtracta adillã ab acire nudatim m̃ sulã. circũspectans camere exte¬
rioris ornatã & laq atũ si dribus palacia ꝓperauit:¬
Nã globus ⁊ circi coneq ac fulgida signa:¬

Expanded text:
 mensurae conexionesque uel formae, umbra etiam telluris in caelum quoque perueniens uel lunae orbes ac solis auratos caliganti murice decolorans inter sidera uidebatur. Ipsum uero uernantis aethrae salo refulgebat, denique etiam in usum germanae ipsius Astronomiae crebrius commodatum, reliqua uero uersis illitum diuersitatibus numerorum, gnomonum stilis, interstitiorum, ponderum mensurarumque formis diuersitate colorum uariegata renidebat. Crepidas peragrandae telluris causa easdemque permenso orbe contritas uiatrix infatigata gestabat. Quae quidem ingressa senatum deum licet quot stadia e terris in caelum quotque ulnas, quot denique digitos permensa sit instanter absolueret, tamen Iouiali caelestiumque maiestate contacta, ad illam abaci renudati mensulam, circumspectans camerae exterioris ornatum et laqueata sideribus palatia, properauitnam globus et circi zonaeque ac fulgida signa