comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit: Dequalucanus. Et semꝑ recto lapsu¬
rus limite cencris. Parias serpens quȩ
sẽꝑ incauda ambula & sulcum sacere
uidetur. Dequo idem lucanus. Quocon¬
tẽptus iter cauda sulcare parias. Bais
angus italiȩ inmensa mole ꝑsequit᷑
greges arm̃torum & bubalos & pluri¬
mo lacte riguisse uberibus in neccit¬
& sugens interimit: Atque inde aboũ
depopulatione boas nomen accipit
ribus & dum aliquod animal obuiũ
fuerit iactant se suꝑ eũ & ꝑimuNt
Vnde & iaculi dicti sunt. In arabia
aut̃ serpentes sunt cumalis quae
sirenȩ uocantur quaeplus currunł
abequis. sed etiã & uolare dicuntur.
quorũ tantum uirtus est ut morsum
ante mors insequatur quam dolor.
Obites dicta quod colorem arenae
habeat dequa poeta quã paruis
pictu maculis tehanus obites. Conco¬
lor exutis atq. indiscretis arenis ad mo¬
ditus. Seps exigua serpens quaenon
solum conpus sed et ossa ueneno consu¬

Expanded text:
cit. De qua Lucanus9, 712: Et semper recto lapsucit. De qua Lucanus9, 712: Et semper recto lapsurus limite cenchris. Parias serpens quae semper in cauda ambulat et sulcum facere videtur. De quo idem Lucanus9, 721: Quo contentus iter cauda sulcare parias. Boas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. ribus, et dum aliquod animal obvium fuerit, iactant se super eum et perimunt; unde et iaculi dicti sunt. In Arabia autem sunt serpentes cum alis, quae sirenae vocantur, quae plus currunt ab equis, sed etiam et volare dicuntur, quorum tantum virus est, ut morsum ante mors insequatur quam dolor. 30. Ammodytes dicta, quod colorem arenae habeat. De qua poeta: Quam parvis pictus maculis Thebanus Ophites Concolor exustis, atque indiscretus arenis Ammodytes. 31. Seps, exigua serpens, quae non solum corpus, sed, et ossa veneno consu
Abbreviated transcription (Latin):
paludate ꝓuinciae arcadiae haec latinȩ
excedra dr̃: quod uno cȩso triai capitai
excrescebant sedhoe fabulosum est
Nam constat iirã locũ fuisse euom̃tẽ
aquas uas tantes uicinam ciuitatẽ in qͦ
uno meatu clauso multi erum pebant.
qđ hercules uidens loca ipsa exusit &
sic aquae elausit meatus: nã idrti abaqua
dictuest. Celidros serpens qui& cersi¬
sidros quasi cerim qui & inciquis & in
terris moratur. Nam cirsondicunt
greci terram. Id ros aquam. Hic ꝑquã
labitur terrã fumare facit quã sic ma¬
cer describit. seuterga ex pirant spuman¬
tia uirus. Seuterra fumat quia teter
labitur anguis Etluccinus: Tractique
uia fumanti celidri. Sẽꝑ aut̃ directus
ambulat. Nã si torserit sedũ currit statĩ
crepat : Rinatrix serpens aquã ueneno
inficiens. In quocũq enĩ fonte fuerit eũ
ueneno in miscet. De quolucanus. Rina
trix uiolator aquae. Cencris serpens
inflexuosa quae sem ꝑ rectum intereffi¬

Expanded text:
palude provinciae Arcadiae; haec Latine palude provinciae Arcadiae; haec Latine excetra dicitur, quod uno caeso, 68 tria capita excrescebant, sed hoc fabulosum est. Nam constat hydram locum fuisse evomentem aquas vastantes vicinam civitatem, in quo, uno meatu clauso, multi erumpebant. Quod Hercules videns, loca ipsa exussit, et sic aquae clausit meatus. Nam hydra ab aqua dicta est. ydros, quasi †cerim†, quia et in aquis et in terris moratur; nam χέρσον dicunt Graeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur anguis. Et Lucanus9, 711: Tractique via fumante chelydri. Semper autem directus ambulat; nam si torserit se, dum currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enim fonte fuerit, eum veneno inmiscit. De quo Lucanus9, 720: Natrix violator aquae. Cenchris serpens inflexuosa, quae semper rectum iter effi
Abbreviated transcription (Latin):
n sui p̃bet. nisi exeti parte qua inuitti¬
saues uel cinimalia ccipit. Est autẽ
rcuosus plusquã ailii serpentes: ita
spinam non habere uidecitur. Sci¬
us serpens uocatti quoditinta p̃ful
o. tergi uariettite. ut nottrũ gr̃a¬
ispicientes se retardet. Et quia reptan¬
o pigriorest. quos aedsequi nonualet.
hiraculo sui ftupentes capit. Iantiaũt¬
ftruoris est: ut &iã hiemis tẽpore:
exubias corporis feruentis exponat
nunc sola pruinis exuuias posituras
sucs Anfiuenadicta: eo quod duo ca¬
pita habecit: unũ in locosuo. Alterũ incau¬
da. currens exutroque ccipite tractu
orporis circulitto: haec sola serpentiũ
frigori se comitat. Prima om̃ium pro¬
iuus oculi lucent ueluti lucernȩ
Enidris colubra inaqua uiuens. greci
enĩ aquã id ros uocant. Idrosaquatilis
serpens a quo ieti obtur. gescunt. Cuius
quidã morbum boamdicunt: eo quod
fimo bouis remedietur. Idra draco¬
multorum capitum qualis fuit in lerna

Expanded text:
um sui praebet, nisi ex ea parte qua invitataum sui praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere videatur. Scytale serpens vocata, quod tanta praefulget tergi uarietate, ut notarum gratia uidentes retardet et quoniam reptando pigrior est, quos adsequi non quit, miraculo sui fervoris est ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventis exponat.nunc sola pruinis exuvias positura suas. Amphisbaena dicta, eo quod duo capita habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium procCuius oculi lucent veluti lucernae. Enhydris colubra in aqua vivens; Graeci enim aquam ὑδωρ vocant. Hydros aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt; cuius quidam morbum boam dicunt, eo quod fimo bovis remedietur. multorum capitum, qualis fuit in Lerna
Abbreviated transcription (Latin):
nonaudiens ñ exit ad incantantem.
Dipsa cũt genus est aspidis: quaelatine
sicula dr̃. quia quẽ momorderit sitĩ peri
Ipnalis genus aspidis diciti qđ somno
necat. Hanc sibi cleopatra apposut
& itti morte quasi somno solutaest. Pmor¬
rois aspis ñ cupatus. qđ sangunẽ sudec
quicibeo morsus fuerit. it a ut dissoluais
uenis quicquid uitaees ł ꝑsanguinẽ euo¬
cet. Grece enĩ sanguis ematꝰ dr̃ Presto¬
aspis semꝑ ore patenti & uatporanti cus¬
quem ꝓcusserit distenditur enormiq
bpulentici pecatur. Extuperatũ enĩ
credo sequitur: Sepstabili ficus¬
pis quidũ momorderit hominem. stti¬
n cũ consumit. Ita ulique fiat. totus
e serpentis. Ceras tes serpens dictꝰ.
quod incapite cornua habeat similia
ietũ. ceratti enĩ greci cornua uocant.
unt cũt illi quadrigemina cornicula.
ioũ ostentatione ueluti ęsca in liciens¬
ollieittitti animalia. ꝑimit. Totum
qi corpis tegit arenis: nec ullũ indici¬

Expanded text:
non audiens, non exit ad incantantem. 13. non audiens, non exit ad incantantem. 13. Dipsas, genus aspidis, quae Latine situla dicitur, quia, quem momorderit, siti perit. 14. Hypnalis, genus aspidis dicta; quod somno necat: hanc sibi Cleopatra apposuit, et ita morte quasi somno soluta est. 15. Haemorrhois, ASPIS nuncupatur, quod sanguinem sudet, qui ab eo morsus fuerit, ita ut, dissolutis venis, quidquid vitae est per sanguinem evocet. Graece enim sanguis αἶμα dicitaspis semper ore patenti et vaporanti curquem percusserit distenditur, enormique corpulentia necatur; extuberatum enim putredo sequitur. Seps, tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Cerastes serpens dictus, eo quod in capite cornua habeat similia arietum; κέρατα enim Graeci cornua vocant: sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione, veluti esca, inlice sollicitata animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indici
Abbreviated transcription (Latin):
Sibillus idem est & regulus. Sibiloenĩ
occidit antequã mordeat uelexurat
Vipera dictti. quodui pariat. Nã et cum
uent̃ eius ad partum intumuerit eatuli
ñex pectaintes maturã naturȩ solutionem
conrosis enĩ lateribus. ui erum punt
abrupto corpore nodi. fertur aũt quo
masculus inserto ore uiperȩ sem̃ exspua
Illa cuit̃ ex uoluntate libidinis in rabuen
uersa caput maris ore recepto p̃cidit
lta fit ut parens ut̃q pereat. masculus
fiunt pastilli: quitiriaci uocantur a gra
Aspis uoctuti quod morsũ uenena in mita
&spargtit. Yos enĩ greci uenenã dicunt
Et inde aspis quod morsu uenenato interin
Huius diuersa genera& s pecies & dispurs
effectus ad nocendum. Fertur aut asps
cũ coeperit pati incantitorẽ qui eã inqui¬
busdam carminibus at geni propris
Illa cũ exire noluerit. xci ictiꝰ unc̃ curꝰ
interram p̃mit. alteram catuda obtu¬
rat & operit atque uoces illas magicis

Expanded text:
Sibilus idem est qui et regulus. Sibilo enim Sibilus idem est qui et regulus. Sibilo enim occidit, antequam mordeat vel exurat. Vipera dicta, quod vi pariat. Nam et cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam naturae solutionem conrosis eius lateribus vi erumpunt i coeunt, abrupto corpore, nodi. Fertur autem quod masculus ore inserto viperae semen expuat; illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa caput maris ore receptum praecidit. Ita fit ut parens uterque pereat; masculus, fiunt pastilli, qui θηριακοὶ vocantur a Graecis. Aspis vocata, quod morsu venena inmittat et spargat; ἰὸς enim Graeci venenum dicunt: et inde aspis, quod morsu venenato interimat. Huius diversa genera et species, et dispares effectus ad nocendum. Fertur autem aspis, cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis illa cum exire noluerit, unam aurem ad terram premit, alteram cauda obturat et operit; atque ita voces illas magicas
Abbreviated transcription (Latin):
us aũt est auenenis : sedideo huic admor¬
tem faciendã uenena nonesse pecessa¬
ria. quii siquem ligauerit occidit:
Quonec elesans tucusest. suicor poris mag¬
nitudine: Nam circa semittis dilitescens
ꝑ quas elefantes soliti gradiuntur cru¬
ra eorũ nodis inligit. aesuffocatos per¬
imit. Gignitur aũt in aehnopia : et
indic in ipso incendio iugis aestus:
Basiliscus grece latine inter p̃titur
regulus: eoquod rex serpentum sĩt
adeo ut eum uidentes fugiant. quict
olfato suo eos necat. Nã & hominẽ uel
si aspiciat. interimit. Si quidẽ ab eus
aspectu nulla auis uolat inlesa transit:
sed quã ꝑculsit eius ore conbusta deuo¬
ratur. Amustelis ttimen uincitur. quas
illic homines inferunt eauernis inqui¬
bus delitescunt. lttique etiuisa fugit
quem illa ꝑsequitur et occidit. Nihil
tudine: albis maculis linceatus Re¬
guli aut̃ sicut scorpiones arentiaquȩq
sectantur. & postquam adaquas uene¬

Expanded text:
us autem est a venenis, sed ideo huic ad morus autem est a venenis, sed ideo huic ad mortem faciendam venena non esse necessaria, quia si quem ligarit occidit. A quo nec elephans tutus est sui corporis magnitudine; nam circa semitas delitescens, per quas elephanti soliti gradiuntur, crura eorum nodis inligat, ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia et India in ipso incendio iugis aestus. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus, eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia olfactu suo eos necat; nam et hominem vel si aspiciat interimit. Siquidem et eius aspectu nulla avis volans inlaesa transit, sed quam procul sit, eius ore conbusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis in quibus delitescit; itaque eo visu fugit, quem illa persequitur et occidit. Nihil alis; albis maculis lineatus. Reguli autem, sicut scorpiones, arentia quaeque sectantur, et postquam ad aquas vene
Abbreviated transcription (Latin):
pingueduos angues pueri sacer ẽ. lucꝰ
Colubrum ab eodictum quod colat um¬
bras uel quod inlubricos tractus plexi¬
bus sinuosis labatur. Nam lubricum
dr̃ quicquidlabitur dũ tenetur utpis
occultis accessibus serpit nonaꝑtis
passibus sedsquamorũ minutissimis
pisibus repit. Illa cũt quae .iiii. pe¬
dibus nituntur sicut lacertt et stilio¬
nes. non serpentes sedreptilia pominin¬
tur. Serpentes aũt reptilici sunt quȩ
uentre & pectore reptant. quorum
tot uenenai quot genera: Tot ꝑnities
quot species. Tot dolores. quot colores
habentur. Dracomaior cunctorum
serpentium. siue omĩum animantiũ
suꝑ terram hunc greci dracontti.
uocant Vnde & diriuatuuũ in latinũ
ut draco diceretur qui sȩpe aspelun¬
eis abstractus fertur inaerem. con¬
citaturque propter eum aer . Nstaut̃
eris tatus. ore paruo & artis fistulis
ꝑ quas tralit sp̃m et linguã exerat
uim altꝰ nonindentibus sedincauda habet
& uerbere potius quã ictu nocet. Inoxi¬

Expanded text:
Pinge duos angues: pueri, sacer est locus. Colubrum ab eo dictum, quod colat umbras, vel quod in lubricos tractus flexibus sinuosis labatur. Nam lubricum dicitur quidquid labitur dum tenetur, ut piscoccultis accessibus serpit, non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit. Illa autem quae quattuor pedibus nituntur, sicut lacerti et stiliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia ventre et pectore reptant. Quorum tot venena quot genera, tot pernicies quot species, tot dolores quot colores habentur. Draco maior cunctorum serpentium, sive omnium animantium super terram. Hunc Graeci δράκοντα vocant; unde et derivatum est in Latinum ut draco diceretur. Qui saepe ab speluncis abstractus fertur in aerem, concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo, et artis fistulis, per quas trahit spiritum et linguam exerat. Vim autem non in dentibus, sed in cauda habet, et verbere potius quam rictu nocet. Innoxi
Abbreviated transcription (Latin):
uretis pedibus eruunt quas custodiurl
nequis tuferat capttintesq ad necem
ꝓsequuntur. Formicaleon obhoc uocatꝰ
quia est formicarum leo uelcerte formi¬
ca pariter & leo. Est enĩ animal paruũ
formicis scitis infestum quod se inpulue¬
re abscondit & formiccis frumenta ges¬
ut formica est formicis aũt id led est
nouis uocabuluat oainiuat t¬
serpentium genus quod plicari
& concorqueri potest. & inde anguis
quodangulosus sit & numquã rectus.
Angues aũt apud gentiles lucorũ erat¬

Expanded text:
aureas pedibus eruunt, quas custodiunt aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. 10. Formicoleon, ob hoc vocatus, quia est, vel formicarum leo, vel certe formica pariter, et leo. Est enim animal parvum, formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta porut formica est, formicis autem ut leo est. Anguis vocabulum omnium serpentium genus, quod plicari et contorqueri potest. Et inde anguis, quod angulosus sit, et nunquam rectus. Angues autem apud gentiles pro
Abbreviated transcription (Latin):
nmobiles quasi mortui iacent tẽpore
stiuo reuiuescunt. Iricium apimal spi¬
s coopertum quod exinde dr̃ pomincitũ
quod subrigit sequando spinis suis elau¬
itur quibus undique ꝓtectus ẽ. contra
isidicis. nã stat̃ ut ciliquid p̃senserit
primũ se subrigit atq inglobũ conuer¬
us in suci se armare colligit. huuis pru
dentia quaedã est. nãdum absciderit
iuam deuite sopinus sese uolutat suꝑ
am &sic ec̃ ex hubet natis suis Grillus
om̃ a sono uocis habet hic retro anibu¬
at terrã terebrat stridit noctibus.
lencitur eñi formica circũligata capil
incauernam coniecta. a flato prius
uluere sonI.nese abscondat. Itai
rrmicae ens uo& complexibus trahi¬
quod ferat micas farris cuius so¬
ertia multa. prouidet enĩ infuturum
p̃parat ęs tate quod hieme comedat
nmes se enĩ eligit triticum ordeum
nontangit dumpluit eis suꝑ frum̃tũ
potum eicit. Dicuntur inaethio pia
eẽ formicȩ ad formã casus quae arenas

Expanded text:
et inmobiles quasi mortui iacent, tempore et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim, ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus, in sua dentia quaedam est; nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. Gryllus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus. Venatur eum formica circumligata capillo, in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat: ita formicae complexibus trahiquod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat; in messe autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad formam canis quae arenas
Abbreviated transcription (Latin):
Rursusq minuente luna deficiunt
bant. sicut &clodum. elcudum: Mustis
diciti quasi mus longus. Namtelũ alo¬
tudinem dictũ haec ingenio subdolan
domibus ubinutrit catulos suos transfer
muttit que sedem serpentes & it̃ & murs
ꝑsequitur. Duo aũt̃ sunt genera mustdo¬
rum. Alterum enĩ silues treest distaas
Alterũ indomibus oberrans. Falsũ uo
opinantur quidicunt mus telã orc cor¬
pere aure effundere partũ. Mus ero¬
um cuius morsu aranea est insardina
animal ꝑ exiguum araneae forma q
solifuga dr̃ quod diem fugiat in mea¬
lis argentariis plurimaest occultus
reptañs et ꝑ inpudentiam suꝑsedend
pestem facit. Talpadiciti quod sit cȩcta
dãpnata ꝑpetua tenebris est enĩsine es¬
lis. semꝑterram fodit & humũ egert es
dices subter fugibus comedit quod gra
gues eos efficit somnus. Nã gliscere dicis
erescere. hieme enĩ totti dormiun

Expanded text:
ur, quae rursus minuente luna deficiunt. ur, quae rursus minuente luna deficiunt. dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum, aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci gues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt
Abbreviated transcription (Latin):
erborũ & uenena produntur dequodra
cumque ueneni. Suillus aũt asetis est
nuncupatus hic &iã serpentes in sequi¬
tur quicũq aduersus aspidem pugnat
caudã erigit quã aspis maxime incipit
obseruare quasi minantem adquã cum
um suam trans fert decepti corripitur
Musio appellatus quod muribus infes¬
tus sit hunc uulgus ca: tũ acaptura
uocant alii dicunt quod captat idest
uidet. Nam tanto acute cernit ut
fulgore luminis note tenebras superet
unde agreco uenit catus idest ingeni
a furuodictus unde & fur tȩnebrosus
enĩ & occultus cuniculos effodit &agit
p̃dam quã inuenerit. Melo uel quod sit
rotundissimo membro. uel quod stiuos
petait & assiducie mella eaptet
DE MINUTIS ANIMANI
us pusillum animal grecũ illi
menest. quicquid uero exeom
latinum sit Aliidicunt mures quode
more cerrȩ nciscantur. Nammus ter
unde & humus his inpleni lunioiecu

Expanded text:
ciborum et venenosa produntur. De quo Dracciborum et venenosa produntur. De quo Dracscumque veneni. Suillus autem a saetis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur; qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est ingenia furvo dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. § 3 De minutis animantibus. Mus pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur
Abbreviated transcription (Latin):
uocant spinguȩ uillosesunt comis mã¬
mis prominentibus dociles aferita¬
tis obliuione. Cenocestili & ipsi similes
simiis sed fticie ad modum canis unde
& noncupati satiri facie admodum
gratti & testiculatis motibus inquie¬
ti. Collitrices totopene aspectu
aceteris distant. sunt enĩ infaicie
produecti barba & lata cauda Leon¬
tofonos bestia modiea & exeo ita uoca¬
ta quia capta exuritur eiusq einere
aspsȩ carnes & positȩ ꝑ competa semitarũ
leones pecant si quantulumcũq exillis
sumserint. Strix animal in mitte in
a frica erinatii similt uocatum adstri¬
dore spincirum quas tergolaxatas
emittit ut canes uulneret in sequentes.
Enidrio bestiola exeonuncupata quod
in aquis uersetur & maxime innilo quȩ
sunuenerit dormientem corcodrillum
uoluitit inlutum primũ et intrat poseiꝰ
inuentrem et carpens omĩa interaneta
eius sic moritur. Hinc neo mongrece
uocatus eo quod odore suo & salubria

Expanded text:
vocant. Sphingae villosae sunt comis, mamvocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Histrix animal in Africa erinacii simile, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria
Abbreviated transcription (Latin):
stias aquibus insiliri et nasci exeodẽ
etu canes acerrimos adeo & fortes ut
complexu leones prosternent: Vlulpes
dictaquasi uolupes. Est enĩ uolubilis
Pedibus & pumquã rectis itineribus sed
tortuosis anfractibus currit fraudulen¬
tum animal insidiisque decipiens. Nã
dum non habuerit escam fingit mortem
Sieque descendentes quasi adcadauer
aues. rtipit & deuorat. Simiae grecũ pom̃
est idest p̃ssis naribus. Vnde & simias
dicimus quod subp̃ssis naribus sint¬
& facie foedarugis turpit̃ follicantibꝰ
licet & capellarum sit p̾ssum habere
pcisum: Alu simias latino sermone
uocattis arbitrantur eoquod multit
in eis similitudo rationis humanȩ
sentitur sed stilsum est. hielem̃torum
scigaces poua luna. exultant medici
&ccuia tris tantur: Foetus quos amant
ante se gestant. Neglecti circa matrẽ
hcerent: horum genera quinque sunt
ex quibus circopetici caudas habent.
simia enĩ cũ eciudaest. quã quidc̃ elurã

Expanded text:
bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes quasi ad cadaver aves rapit et devorat. Simiae Graecum nomen est, id est pressis naribus; unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibus; licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias Latino sermone vocatos arbitrantur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum cauda est, quam quidam cluram
Abbreviated transcription (Latin):
cittitis. quȩ que. inuenerit trucidet Al
si leoptis quod qucisi leonis titisit illiuir
nonuiuit. Rapaxaiũt bestia & eruoris
petens. dequo rustici aiunt uocẽ homi
perdere sieum lupus prior underit
ra ieiunia multum deuorant Lupos
siopia mitcit ceruice iubatos & tanco
os ut pullũ colorẽ illis dicant abesse
stiment eo quod insonat Vnde & canere
malibus habent. Nãsoli sua pomina re¬
noscunt dominossuos diligunt. dominoꝵ
a defendunt᷑ dominis suis semortis obiti
uoluntariae cũ domino ad p̃dã curruns
epus dominis ui &ic̃ martuum ñ relinquiqł
prũ postremo pciturȩest extra homines
nonposse. Incanibus duosunt aut forti¬
do aut uelocittis. Catuli aibusiue dicun
quarũ libet besticirũ filii. Hã propriae
uli canum sunt ꝑdiminutionẽ dicti
sei cuĩt dicuntur ut ait plinius canes
sceantur solent & in de feminas canes
ctu insiluis alligtittis admitti ad tigres

Expanded text:
citatis quaequae invenerit trucidet. Alii citatis quaequae invenerit trucidet. Alii si leopos, quod qnon vivit. Rapax autem bestia et cruoris appetens. De quo rustici aiunt, vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit.longa jejunia multum devorant. Lupos Aethiopia gignit cervice jubatos, et tantum varios, ut nullum colorem illis dicant abesseexistiment, eo quod insonat; unde et canere.  ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, per diminutionem dicti. Lycisci autem dicuntur, ut ait Pliniuscf. 8, miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres
Abbreviated transcription (Latin):
manum. Linces dicit plinius secundo¬
extra unũ non admittere. Castores a
tando dictisunt. Nã testiculi aꝑtisunt
dicaminibus propt̃ quos cum ꝑsenserit
uenatorem: ipsi secastrant & morsibus
iures sucis amputtant. Dequibus cicem
in sccuricina redimunt se aparte corpous
ꝓpt̃ quod inaxine expetuntur. Iuuenals
qui se eunuchum ipse fticit: cupiens eua¬
dere damno testiculi. Ipsi sunt & fibri
qui &iam. pontici enes uocantur llisa
fertur dictus quod ore suos formet focas
quasi orsus Hamaiunt eos in formes genen¬
re partus & carnẽ quandã nasci quã ma̾
lãbendo in membra componit. undest
illud. Sic format lingua fetũ. cũ proa¬
lit ursci. Sed hoc in maturitas partus
facit. Deniq Xxͣx. die generat. unde cu¬
nit. ut p̃cipitata fecunditas informis
ꝓcreetur Vrsorũ citput inualidum us
maximci in brachus & lumbis unde inter¬
dum erecti in sistunt. Lupus greca diri¬
amoribus appellatur. quod rabie rapo¬

Expanded text:
manum. Lynces dicit Plinius Secundmanum. Lynces dicit Plinius Secundm. Castores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod maxime expetuntur.' Iuvenalis12, 34: Qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam mater lambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derim Graece a moribus appellatur, quod rabie rapa
Abbreviated transcription (Latin):
sit animal pennatum et quadrupes. Hoc
genus fertirum inhiberboreis nascitur
montibus. Omĩ parte corporis leones
sunt alis & facie aquilis similes ł quis
uehement̃ infesti. Nc̃ & homines uisos
discerpunt. Cameleon non habet unũ
colorem. sed diuersa est uarietate cons¬
cameleontis corpusculũ ad colores
quos uidet facillima conuersione
uariatur quod aliorũ animalium
Non. ẽ. itt ad conuersionem facilis cor¬
pulentia. Ca meleo pardus dictus
quoddum sit ut pardus albis maculis
pubalis. capite tam̃ camelo ẽ similis
hunc ȩdnopia gignit. Lcͥncis dictus
quia in luporũ genere numeratur
bestia maculis terga distincta. ut par¬
dus sedsimilis lupo. Vnde & illelicos
iste lincis huiꝰ urinã conuertere induri¬
tiam p̃ciosi lapidis dicunt. quiliqu
appellatur: quod & ipsas linces sen
hoc documento probatur. Namegis¬
tum liquorem harenis inquantũ p¬
erint contegunt. inuidici quadã no¬
re netailis egestio transeat in usu hi¬

Expanded text:
sit animal pennatum, et quadrupes. Hoc sit animal pennatum, et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis montibus nascitur. Omni parte corporis leones sunt; alis et facie Aquilis similes, et equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpcolorem, sed diversa est varietate conshujus cameleontis corpusculum ad colores, quos videt, facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Cameleopardus dictus, quod, dum sit, ut pardus, albis maculis bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transeat in usum hu
Abbreviated transcription (Latin):
unde est. & uox eius birritus et dentes
ebur: Rostrum aũt promuscida dr̃
qm̃ illo pabulum ori admouet Ec est
anqui similis. etuallo munitur ebur
pẽo hos boues lucas dictos ab contiqͥs
romanis Boues quia nullũ eaumal
grandius uidebant. Lucas quia inlu¬
cania illos primus prrrus inplio
obiecit romanis Nam hoegenus
animantis in rebus bellicis aptũ ẽ.
Ineis enimꝑsȩ xindi ligneis turra¬
bus collocatis tamquam demuro ia¬
culis demicant. Intellecti aũt & ine¬
moria muliti uigent. gregatim incedurł
motu quouialent salutant. murẽ fugienl
auersi coeunt. Quaindociũt pariunt in
aquis uel in insclis dimittunt fetus.
ꝓpter dracones quia inimicisunt & ab
eis implicati Necantur. Biennio autem
portant foetus Nec amplius quã semel
gignunt. nec plures sed tantũ unum.
Uliuunt cũt annos. ccc. apud solã africã
& indiã elefanti prius nascebantur Nunc
sola india eos gignit. Grifes uocatur qđ

Expanded text:
Unde, et vox ejus barritus dicitur, et dentes Unde, et vox ejus barritus dicitur, et dentes ebur. Rostrum autem promuscis dicitur, quo ille pabulum ori admovet, et est angui similis, vallo munitus eburno. 15. Hos boves lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant; lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in praelio objecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est. In eis enim Persae, et Indi, ligneis turribus collocatis, tanquam de muro jaculis dimicant. Intellectu autem, et memoria multa vigent. 16. Gregatim incedunt, motu quo valent salutant, murem fugiunt, aversi coeunt, quando autem parturiunt, in aquis, vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed tantum unum. 55 Vivunt annos trecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. 17. Gryphes vocantur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
em est genus. ucirium acuel ocissimũ
p̃ceps ad scingiunẽ sciltu enĩ ad martẽ
uit leopardus ex adulterio leaene
pardi pciscitur. & terciam originem
ficit. sicut & plinius in maturali
que coitu de generis partus ereari¬
cornu. Idem et monoceron idest unicor¬
nis eoquodunũ cornu in media fronte
habecit pedum iͦiͦ. Ita acutum et ua¬
lidum ut quicquidimpetierit aut uen¬
tilet aut ꝑforet Nã cũ elefantis sepe
certamen habet & inuentre uulnera¬
tum prosteruit lantȩ ciũt esse forti¬
tudinis ut nulla uenantium uirtute
capiatur. Sed sicut asserunt quincitu¬
ras animaliam scripserunt Vlir go
puella proponitur quaeuenienti sinũ
aperit. inquoille om̃ĩ ferocittte depo¬
sitti caput ponit. Sicque soporatus
uelut inermis capitur. Clefantum
greci amagnitudine corporis uoca¬
tum putant quod forma montis pre¬
ferait. Grece enimmons elesio dr̃.
Apud indos aũt a uoce barro uocatur.

Expanded text:
em est, genus varium, et velocissimum, et em est, genus varium, et velocissimum, et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. 11. Leopardus ex adulterio leaenae, et pardi nascitur, et tertiam originem efficit, sicut et Plinius in naturali que coitu degeneres partus cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum et validum, ut quidquid impetierit, aut tilet, aut perforet. Nam et cum elephante saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. 13. Tantae autem est fortitudinis, ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella proponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate deposita, caput ponit, sicque soporatus, velut inermis capitur. 14. Elephantem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, 54 quod formam montis praeferat. Graece enim mons λόφος dicitur. Apud Indos autem a voce barrus vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ittienĩ nominant ꝑsȩ & medi sas¬
tam. Est enĩ bestia uarus dist
cilis. uirtute et uelocittte mirabdis
uus pomine flum̃ tigris appellatur
adl is rtapidissimus sit omĩum fluuioꝵ.
e quodomĩum animaliũ amicus ex
pto draconẽ : siue quia & sui generis
tutate. gcudet & cidecindem similitudi¬
m quiequid accipit reddit. Pan enun
tec omine dr̃ bestia minucis orbiculis
ppiccti. Ita ut oculatis exfuluo eir¬
ilis puigra uel alba distinguatur ucri¬
tte haec semel omĩno parturit cuius
usa ratio manifestataest. Nã cum
utro matris coaluere catuli maturis¬
uueadncscendum uiribus pollent.
dunt temporum moras. Itaq onera¬
im foctibus uuluã tamquã obstantẽ
artui unguibus lacerant effundit
la partum seu potius dimitit dolare
gente. Iiti postea corruptis. et cica¬
ficosis sedibus. genitale sem̃ infusum
onerit acceptum. sed irritum resilit.
lam plinius dicit animalia cũ acutis
inguibus frequenter parere non posse.
liciantur enim intrinsecus semouen¬

Expanded text:
 Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis, ex cujus nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorumsive quod omnium animalium amicus sit, excepto dracone; sive quia et sui generis societate gaudet, et ad eamdem similitudinem quidquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. Bestia minutis orbiculis superpicta, ita ut oculatis ex fulvo circulis, nigra, vel alba distinguatur varietate. 9. Haec semel omnino parturit, cujus causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli, maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras. Itaque oneratam fetibus vulvam tanquam obstantem partui unguibus lacerant, effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse. Vitiantur enim intrinsecus se moventi
Abbreviated transcription (Latin):
assidude ibi spęrantibus totaciu
mom̃tis prope omĩbus refrigerad
Iordanis iudeae fluuius aduobus
tibus nominatus. quorũ aalt̃ uocal
lor. alterdan. his igitur proculase
tantibus inunum alueum foeder
iordanis deinceps appellatur. Nu¬
tur aut̃ sublibano monte. et diuid
iudȩtm & arcibiam qui ꝑmultos
cuitus iuxta iericho in maremortuu
influit: fusis caucascis montibus fusi
cum pluribus aliis inousinum sep̃cipit
mare unde & nuncupatur. Cignus
nis ciliciȩ extauro monte progredic
miram aquarum habens suiuitacen
& quii quicquid candidum ẽ. cignu
gentili lingua siridicunt unde amn
huic nomendatũ quitititumno & aesta
quandoniues soluuntur. reliquis an
us asiae. Pactolus fluuiusasice arenas
ꝓ crissortiam uocant: Ernus fluuius
e qui smir neos secat camps. et ipse
iibus aureis & arenis ploius a quo
iirna uocataest. Meanter amnis

Expanded text:
assidue 137 ibi spirantibus, tota civitas assidue 137 ibi spirantibus, tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. 18. Jordanis Judae fluvius, a duobus fontibus nominatus, quorum alter vocatur Jor, alter Dan. His igitdistantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quia quidquid candidum est, 'cydnum' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni huic nomen datum, quia tumet aestate, quando nives solvuntur; reliquis annHylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, harenas aliter Chrysorrhoam vocant. Hermus fluvius Asiae qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et harenis plenus; a quo et Smyrna vocata est. Maeander amnis
Abbreviated transcription (Latin):
accepit quinunc. idaspis dr̃. Dequolu¬
tam̃ contraorientem decurre Araris
fluuius orientis. de quo uirgilius aut
srriam. Bactrus fluuius orientis arege
bastro uocatus fertur a quo & bactriaim
& urbs eorum. Coa spinꝑsarum fluui¬
us uocatus eo lingua quod mirã aquae
dulcedinem habeat adeo ut ꝑsici reges
quam diu interripas ꝑsidis fiunt sĩbi
ex eopocula uindicarunt. ex hoc amne
quidam cignum ciliciae fluuium de¬
libari existimant. Araxis amnis arme¬
piae quicbuno monte cumeuphratti
diuersai spcie oritur dictus quod rap
te cunciti prosternat. unde & cũ il¬
ander eun trans gredi uellet pont
bricato tintatii inundauit. ut por
dirueret hiobreuius interuallis ab
fratis ort capud tollit acdeinde c¬
catur orentis iuxtta antiochiae.
ros decurrens quic solis ortu oriens
non longe aburbe conditus quẽde
ginis suce tractuorientẽ ueteres l¬
ne appellauere cuius fluentis e
so impetu frigidioribus &zephin

Expanded text:
accepit, qui nunc Hydaspes dicitur. De quo Luaccepit, qui nunc Hydaspes dicitur. De quo Lutamen contra orientem decurrere. Araris fluvius orientis. De quo Vergilius Eclsyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum. Choaspis Persarum fluvius, vocatus eorum lingua quod miram aquae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversis spacitate cuncta prosternat. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit, ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Cvocatur Orontes, juxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellaverunt, cujus fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et Zephyris
Abbreviated transcription (Latin):
alitri & suꝑ auentis terras erumpere
Iygris fluuius mesopogamiae depara¬
dyrso exoriens. & ꝑgens contra assprios
& posł multos circuitus in mare mor
influens. Vocatus cũt hoe nomine
ꝓpter uelocictem instar bestiae
fliuuus mesopotamice deparadrso
exouens copiosissimis geminis. quꝑmedi¬
am babr loniam influit hic frugibus
uel abubertate nom̃ accepit. Ia hebra¬
icȩ eufratti fertilitas interp̃tdur Ale¬
sopottimiam & enim inquibusda ocis¬
ita irrigat. sicut nilus alexandrtim:
Saluffius aũt auetor certissimus tt aidse¬
rit tigrim & eufraca unofonte minare
in airmenia qui ꝑ diuersc euntes longi¬
us diuiduntur spacio medio relicit::
multoꝵs milium quaetamen terra cui
ab ipsis ãbitur mesopotamia dr̃. Ex quo
hieronimus tnim aduertit alit̃ depara¬
dysi fluminibus intelligendum indus
fluuius in orientis qui rubro mari excr¬
pitur. Staspes fuit medorum rexanti¬
quissimus. ex quo amnis orientis nom̃

Expanded text:
altari, et super Orientis terras erumpere. altari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens et pergens contra Assyrios, et post multos circuitus in mare Mortuum influens. Vocatus autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit, nam Hebraice Ephrata fertilitas interpretatur: Mesopotamiam enim in quibusdaita irrigat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem auctor certissimus asserit Tigrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividuntur, spatio medio relicto multorum millium, quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dicitur. Ex quo Hieronymus animadvertit aliter de paradisi fluminibus intelligendum. 11. Indus, fluvius Orientis, qui Rubro mari accipitur. 12. Hydaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen
Abbreviated transcription (Latin):
one dicas. Fons caput ẽ. aquaepascentis
quasi cqucis fundens. Quidã aũt fluui¬
orum propriis excausis nomina accoe¬
perun ex quibus nonnulli notandisurs
qui inbistorus caelebres memorantur.
Geonfluuius depira dr̃so exiens atque
uniuersam aethiopiam cingens uocatꝰ
hoc nomine quod increm̃tosuae exundi¬
tionis terrã aegyptiinriget. geenim
grece latine terrã significat. Hic apud
aegrptios nilus uocatur propt̃ limum
quẽ trahit quiefficit fecunditatem unde
nã antea pilus. latine melo dicebatur
apparet aũt innili delacu dequo in meridi¬
emuersus excipitur aegypto ubi aquilonis
flatibus reꝑcussus iquis retroluctantibꝰ
intumescit. & inundationem aegrpti fa¬
cit. Ganges fluuius quemphison scã
scriptura cognominat exiens deparady¬
so ꝑgit cidindicie regiones. Dietus autẽ
phison idest caterua quiadecẽ fluminibꝰ
magnis sibi adiunctis impletur & effi¬
citur unus. Ganges aũt uocatur arege
gangaro indiȩ Fertur aũt nili modo ex¬

Expanded text:
one dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in historiis celebres memorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine quod incremento suae exundationis terram Aegypti inriget; γῆ enim Graece, Latine terram significat. Hic apud Aegyptios Nilus vocatur propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem; unde nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo ex
Abbreviated transcription (Latin):
ge hennonetignis. & frigoris. Inferius ap¬
pellatur eoquod infrasit. sicut aũt secundu
corpus siponderis sui ordinem tenetint. infer
sunt omni grauiora. Ita scdm sp̃m inferos
sunt. omnia tristiora. Vnde & ingreca lim
origo nominis quo appellantur inferus
exeo quonihil suaue habeat resonare pe¬
lubetur. Sicut aũt cor animalis in medio
ita & infernus in medio terrae eẽ. perhib
Vnde & in euangelium legimus incord
terrae. Philosophi aut̃ dicunt quodins
ꝓeodicuntur quod animȩ hinc ibi ferus¬
I De aedificiis publicis.

Expanded text:
gehennam ignis et frigoris legitur. Inferus apgehennam ignis et frigoris legitur. Inferus appellatur, eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneat, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora. Unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus ex eo quod nihil suave habeat, resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio terrae esse perhibetur. Unde et in Evangelio legimus: In cordterrae. Philosophi autem dicunt quod inferi pro eo dicantur, quod animae hinc ibi fer. DE AEDIFICIIS ET AGRIS.
Abbreviated transcription (Latin):
& dictum baratrum quasi uorago atra
scilic& a profunditate. Crebus inferorũ
TPUTOC idest atristicia dicta eo quod
tristes faciat. uel quod tristiciam gignit.
Cocitus locus inferidequo iob italoqͥtur
Cocitus aũt nomen accepit greci interp̃ci¬
tionem aluctu & gemitu. Tartarus uł quia
Syxnic. idest atremore frigoris quod est
algere errigere. Scilicet quia lucem solẽq
caret. Namneq illic uapores sunt qui ex solis
luce gignuntur. Neq flatus quieiusdem
montibus incittitur sed ꝑpetuus stupor
Tartariz in enum horrere & tremere apud
grecos legitur. Illic enĩ fletus & stridor
dentium: Gehennaẽ. locus ignis & sulphuris
quemappellari puttnt aualle idolis conse¬
crata quae est uixta murum hierusalem re¬
pleiti olim cãueribus mortuorum. Ibi enim
locus ipse gehennon futuri ergo supplicu
locus ubi peccatores cruciandi sunt huius
loci uocabulo designatur duplicem esse

Expanded text:
 dictum baratrum quasi vorago atra,  dictum baratrum quasi vorago atra, scilicet a profunditate. Erebus inferorum υγερός, id est a tristitia, dicta, eo quod tristes faciat vel quod tristitiam gignat. Cocytus locus inferi, de quo Iob ita loquitur . . . Cocytus autem nomen accepit Graeca interpretatione, a luctu et gemitu. Tartarus vel quia τῆς ταραχῆς, id est a tremore frigoris, quod est algere et rigere, scilearet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tartarizein enim horrere et tremere apud Graecos legitur. Illic enim fletus est et stridor dentium . Gehenna est locus ignis et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Jerusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum. Ibi enim et appellabatur locus ipse gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse
Abbreviated transcription (Latin):
adluitur Cicero intopicis. litus ẽ. quo
fluctus eludit Circum luuium locus
quemaqua circũluit. Adluuium consũp¬
tio riparum exaquis. Margo est pars
cuius libet lociut puta maris. unde et
nomen accepit. Maritima quasi maris
in tima ostia ab ingressu & exitu flu¬
minis dictt inmari. Continens ꝑpetua
terra necullo maridiscreta. quẽ greci
pecus est fossa subterra aqua prospi¬
cipotest. Spelea grece. spelun¬
cȩ latine. Spiracula appellata
omĩa loca pestiferi sp̃s quem greci
&icim uarro spiraculum dicit huius¬
cemodi locum & spiracula exeodicun¬
tur loqͦua quaterra sp̃m edit. Hiatus
praeruptio terrae porofunda quas. łx̃:
Proprie aũt iatus est hominis oris aptio
trans lata aferis quarum auiditas. oris
adiꝑtionem monstratur. Profundum
ꝓfrie quasicuius porrosit fundus. Abu¬
siue aut profundum uelsursum ueldeor¬
sum dr̃. ut mari acterra caelũq ꝓfundũ
Baratrum nimmae altitudinis nom̃ est.¬

Expanded text:
adluitur. Cicero in Topicis 32: 'Litus est qua adluitur. Cicero in Topicis 32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discreta, quem Graeci pecus est fossa sub terra qua prospici potest; σπήλαια Graece, speluncae Latine. Spiracula appellata omnia loca pestiferi spiritus, quae Graeci Etiam Varro spiraculum dicit huiuscemodi locum; et spiracula ex eo dicuntur loca qua terra spiritum edit. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus. Proprie autem hiatus est hominis oris apertio, translata a feris quarum aviditas oris adapertione monstratur. Profundum proprie quasi cuius porro sit fundus. Abusive autem profundum vel sursum vel deo58: Maria ac terras caelumque profundum. Baratrum nimiae altitudinis nomen est: et