comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& paterm̃s̃ diligit eũ & ad eũ ueniemꝰ & mansionẽ apud eum
faciemꝰ. Quid ẽfeliciusq patrẽ & filiũ cũ scõspũ habitatorẽ ha¬
bere & eiuisitatione ab omni aduersitate defendi. Cuiu sui¬
sione om̃is sc̃i gaudebt̃ in scło sẽpit̃no : Diui nategintia cus¬
todiatubiq: dilectissime fili xXXΥI V en ertendo

Expanded text:
et Pater meus diligit eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum et Pater meus diligit eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quid est felicius, quam Patrem et Filium cum sancto Spiritu habitatorem habere, et ejus visitatione ab omni adversitate defendi, cujus visione omnes sancti gaudebunt in saeculo sempiterno? Divina te gratia custodiat ubique, dilectissime fili! EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta dilectio &ñ solũsibi quisq prospentcupͥat s & fuo¬
trũ salutis memer ł uerbis p̃sens ł litteris absens ad mone¬
reeos ñ cess&. antonio itaq filiom eo fratriur̃i has littenis
alias dep̃cor utꝙ atissime clausa castula sic̃ ẽdep̃cor ut
dirigas. quasi discntu ueniat in p̃sentiã illius uiles cunt
apudeum Tam̃ plac& mihi ut eo dirigente iterũ uideas
illã sed fides seru&ur ut eo primum dirigatur cui solomit¬
&. Si habeas iordanis historiã dirigemihi ꝓpt̃quarun¬
dẽ notitiarerum Vos filii carissimi in omni caritate &
scĩ catedõ seruirestud&ẽ recordantes om̃ abona que uob̵ fec̃
in hoc scło Maxime tam̃ propt̃spemfuturȩ gloria e&
a& naeb eatitudinis regnũ. Innui erabili as̃ enĩ innospeo¬
catores domi seri cordiae sua equaꝓpt̃ diligamꝰ eũ eomodo
qͦ ipsaueritas ait. Si quisdiligitmes ermones m̃s seruat

Expanded text:
perfecta dilectio, ut non solum sibi quisque prospera cupiat, sed et fraperfecta dilectio, ut non solum sibi quisque prospera cupiat, sed et fratrum salutis memor, vel verbis praesens, vel litteris absens admonere eos non cesset. Antonio itaque filio meo, fratri vestro, has litteras alias, deprecor ut quam cautissime, clausa chartula sicut est, deprecor ut dirigas; quia si discincta veniat in praesentiam illius, vilescat apud eum. Tamen placet mihi ut eo dirigente iterum videas illam; sed fides servetur, ut ei primo dirigatur cui soli mittetur. Si habeas Jordanis Historiam, dirige mihi propter quarumdam notitiam rerum. Vos, filii charissimi, in omni charitate et sanctitate Deo servire studete, recordantes omnia bona, quae vobis fecit in hoc saeculo: maxime tamen propter spem futurae gloriae et aeternae beatitudinis requiem. Innumerabilia sunt enim in nos peccatores dona misericordiae suae; quapropter diligamus eum eo modo, quo ipsa Veritas ait: Si quis diligit me sermones meos servat;
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sint in palatio qui illũ bonis erudiant consilis & reuer¬
tendi eilicentiã inquirnt litteris queuris illum ad mo¬
nerenedubit& animo. N&itub& gressusillius siuna¬
nimiterpi&a tẽimperialẽ poscat regrediendi facultatẽ
Credas uelim has littorulas ex caritate dictatas ẽẽ ut tuha¬
beas mercedem & firt̃tuus salutẽ a&nã. Viue felicit̃
incarita texp̃i & in omni religione scãfili lam̃ẽ XXXU
ilectissimofilio homero albinꝰ matricularius sał ꝑ
dĩ gnatiã aliquantomelius habem tam̃ febriũ castiga¬
tio cotidianis dieb: nos relinquit. Beatus qui in hoe scłola¬
bores recipit & in futurore qͥem habebit sed & deãmoni¬
tione uestutrũ dulcissima lit tentrũ gratia surẽ ꝓuidentiȩ¬
agimus Multũ desidentrmꝰ & benignes uscepimꝰ ex hostati¬
ones unt̃e dilectionis quia ꝑfecta caritas qd̃ sibi optimũ
intellegit. hoc & aliis suadere ñ desistit. Et haec ẽplena &

Expanded text:
qui sint in palatio, qui illum bonis erudiant consiliis, et reverqui sint in palatio, qui illum bonis erudiant consiliis, et revertendi ei licentiam inquirant; litterisque vestris illum admonere, ne dubitet animo, ne titubet gressus illius; sed unanimiter pietatem imperialem poscat regrediendi facultatem. Credas velim has litterulas ex charitate dictatas esse, ut tu habeas mercedem, et frater tuus salutem aeternam. Vive feliciter in charitate Christi, et omni religilectissimo filio Homero Albinus matricularius salutem. Per Dei gratiam aliquanto melius habemus; tamen febrium castigatio quotidianis diebus nos non relinquit. Beatus qui in hoc saeculo labores recipit, et in futuro requiem habebit. Sed et de admonitione vestrarum dulcissima litterarum gratias vegimus. Multum desideramus et benigne suscepimus exhortationes vestrae dilectionis, quia perfecta charitas, quod sibi optimum intelligit, hoc et aliis suadere non desistit: et haec est plena et
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. quae&iã nec fluminib: obruiual& nec tẽpestatib
extingui. Nesemelaccensa subito extinguat᷑. Causa fuit
hui castulaeꝙ sub nectere calamꝰm̃s cuntuit. Igit᷑ fr̃s uene¬
itebiles & religiosi demonasteri ohilirinae in sulae ante pau¬
cos diesuener̃ ad nos om̃a moerrantes deillis ꝓsperxpastib:
Sed & hoc ad dider̃ qõ filius m̃s fract̃ur̃ cũ abbate palatiũ ad¬
ireiussus e& secundaq: ebdomada postpascha it̃ incipis¬
sehoctes cire uolui. ut ꝓuideasbono c̃silio fietrituo quid sit
agendũ Quantũ meae prcuitutis c̃si deritio ꝑspic̃
Valdeneces sariũ eiuider& ut reuestatur ad fr̃rsuos & et
uitauiuat in qͣsaluatus fuit depericulo mostis in quope¬
neperiit. Quiditerũ regredit᷑ ubi ꝓpemodũ ꝑditus
fuit. Non sit tibidurum cũ homero nr̃o consiliumini re
salutes ꝑp&uae defitrituo & mittere adamicos ur̃os

Expanded text:
novit, quae etiam nec fluminibus obrui valet, nec tempestatibus novit, quae etiam nec fluminibus obrui valet, nec tempestatibus exstingui, ne semel accensa subito exstinguatur. Haec causa fuit hujus chartulae, quam subnectere calamus meus curavit. Igitur fratres venerabiles et religiosi de monasterio Hilirinae insulae ante paucos dies venerunt ad nos omnia narrantes de illis prospera partibus: sed et hoc addiderunt quod filius meus frater vester cum abbate palatium adire jussus esset, secundaque hebdomada post Pascha iter incepisse. Hoc te scire volui, ut provideas bono consilio fratri tuo, quid sit agendum. Quantum meae parvitatis consideratio perspicit, valde necessarium ei videretur, ut revertatur ad fratres suos, et ea vita vivat, in qua salvatus fuit de periculo mortis, in quo pene periit. Quid iterum regreditur, ubi propemodum perditus fuit? Non sit tibi durum cum Homero nostro consilium inire salutis perpetuae de fratre tuo, et mittere ad amicos vestros,
Abbreviated transcription (Latin):
ui dȩuistus sapientiae & sci honoris sublimitus sacrȩ p̃¬
dicutionis florib: uias it ineristui repleremem̃to in om¬
nilo co uestigia tui aduentus relinquens. Tuusq tecũ
supplicidep̃cor uotouadat albinꝰ in ore & in corde quocũ¬
q: eas quite apud scm̃ mastinum sui pectoris postatinar¬
cha &orationib: itertuũ prosequitur opt apsangelũ dĩ
bonũ tecũ ire utcũ prosperitate cas & cũ gaudio felicit̃
reuesturis adnos. Vtere sost&ua felicit̃ ut fruaris mer¬
ced&ua a& naliter. Via ẽ haecuita beatiqui pratorũ uari&a¬
tenonte nebitur inuia quominus festin& ad patriȩ pulchritu¬
dinẽ felix quis arqnã diuitiarũ in pauperẽ diuiditso lacia
indiemagno accepisse quio quid minimissuis in hac eroga¬
antonio albinꝰ matricularius sał. Quidã p̃dicator iuxta
apostolũ in postunus deb& eẽ sic &iã quaedã caritus in¬
postuna seminime grato ingerit auditori. Nec sp̃tatacere

Expanded text:
vividae virtus sapientiae, et sancti honoris sublimitas, sacrae prvividae virtus sapientiae, et sancti honoris sublimitas, sacrae praedicationis floribus vias itineris tui replere memento, in omni loco vestigia tui adventus relinquens, tuusque tecum, supplici deprecor voto, vadat Albinus in ore et in corde quocunque eas, qui te apud sanctum Martinum sui pectoris portat in arca, et orationibus iter tuum prosequitur, optans angelum Dei bonum tecum ire, ut cum prosperitate eas, et cum gaudio feliciter revertaris ad nos. Utere sorte tua feliciter, ut fruaris mercede tua aeternaliter. Via est haec vita; beatus qui pratorum varietate non tenebitur in via, quo minus festinet ad patriae pulchritudinem. Felix, qui sarcinam divitiarum in pauperum dividit solatia, in die magno accepisse, quidquid minimis suis in hac erogaicularius salutem. Quidam praedicator juxta apostolum importunus debet esse; sic etiam quaedam charitas importuna se minime grato ingerit auditori: nec spreta tacere
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes. Itẽ psalmistã beatũ eẽrefest qͥ meditabit᷑ in le¬
gednĩ die ac nocte. Plurima foste ur̃ euid& prudentia e
meũ garrire im peritium s maionropto uob̵ diuinaepi¬
&atis gnitiã spiritalis beatitudinis c̃forremunent. Ig¬
t̃ ea fiducia hasdictaui litterulas qͥ a sciebã urãm scĩtatẽ
pia e caritatis donis diuitẽs eẽ & libent̃ sustinere uer¬
borũ ponderaq̃: exueri amoris fonte fluere noscuntur
si hocmaximẽ supplici dep̃corpectore ut me famulũ ur̃ẽ
scĩtutis in scis onrtionib: cõmendatũ habeas. eomagis qũ ad ꝓ¬
pinquat dies r&ributionis. Nã metacico pedecurua se¬
nectus festinare cogit ad p̃sentiã iudicis meis: &uiã iti ne¬
ris mei quasi latro itebiđ c̃tinua febris obsid& spolians
meoptutȩ salutis uestim̃tis. Vt uixaliqd̃ seruitiũ in domo
dĩ expl&se ualeã. unde memaior c̃pulit necessitas ad fa¬

Expanded text:
omnes gentes . Item Psalmista beatum esse refert, qui meditabitur in leomnes gentes . Item Psalmista beatum esse refert, qui meditabitur in lege Domini die ac nocte . Plurima forte vestrae videtur prudentiae meam garrire imperitiam; sed majora opto vobis divinae pietatis gratiam spiritalis beatitudinis conferre munera. Igitur ea fiducia has dictavi litterulas, quia sciebam vestram sanctitatem piae charitatis donis divitem esse, et libenter sustinere verborum pondera, quae ex veri amoris fonte fluere noscuntur. Sed hoc maxime supplici deprecor pectore, ut me famulum vestrae sanctitatis in sanctis orationibus commendatum habeas, eo magis quo appropinquat dies retributionis. Nam me tacito pede curva senectus festinare cogit ad praesentiam judicis mei; sed et viam itineris mei, quasi latro rabidus, continua febris obsidet, spolians me optatae salutis vestimentis, ut vix aliquod servitium in domo Dei explere valeam. Unde me major compulit necessitas ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
taceus ne formides loqͥ habens ubiq operistui itinerisq
xp̃m sociũ & adiutorẽ. Nec enĩ fas ẽtã dariluministã af¬
fluentis sapienti a elucernã submodio absc̃di. s inhonorẽ lar¬
gitoris omnib: splendescere lumine ueritutis qͥdomũ dĩ in¬
grediuntur. Quia messis qui dẽ multa ẽ operarii aũ paui.
s quorariores eõinstantiores qͥs̃ ẽẽ necesscẽ Exalta
ait ꝓph&a si c̃ tuba uocẽ tuã. Aliosque sit gut tastuũ sic̃aqui
tũñ adferent. Tuauͦuir uenen en de scĩtas honor&minis¬
teriũtuũ p̃dicuo postun ein postune &uttiapazeta sapi¬
ensmultiplicapecumiã dñi ut denaria mercededignꝰ efficiaris
hoc opꝰhoc & eñi fors ante subtittitigni. hoco p̃hoc & eñi caelesti
tȩ in serit aulae hocpo&a si a postolica auctofitas hocubiq
ã monere ꝓbat᷑ hoc & ipsa ueritas p̃cipitdicens. Ite doc&e

Expanded text:
taceas, ne formides loqui, habens ubique operis tui itinerisque taceas, ne formides loqui, habens ubique operis tui itinerisque Christum socium et adjutorem. Nec enim fas est tam clari luminis, tam affluentis sapientiae lucernam sub modio abscondi, sed in honorem largitoris omnibus splendescere lumine veritatis, qui domum Dei ingrediuntur; quia messis quidem multa est, operarii autem pauci . Sed quo rariores, eo instantiores qui sunt esse necesse est. Exalta, ait Propheta, sicut tuba vocem tuam . Aliusque: Sit guttur tuum sicut aquiltum non afferent. Tua vero, vir venerande, sanctitas honoret ministerium tuum; praedica opportune, importune, et ut trapazeta sapiens multiplica pecuniam Domini, ut denaria mercede dignus efficiaris. Hoc opus, hoc etenim forsan te subtrahit igni Hoc opus, hoc etenim coelesti te inserit aulae. Hoc poeta. Sed apostolica auctoritas hoc ubique admonere probatur; hoc et ipsa Veritas praecipit dicens: Ite, docete
Abbreviated transcription (Latin):
solent ex abu nti caritatis fonteuerba fluere dulcedinis qr
qõ dã refrigeriũ ẽ. acstuantis in amore cordissermonib:
ostendereqđ m̃ temaximeten&. Vnde egopriuatȩ
carareeis instmetuẽdictũ amicitia cipi&atis intuitu re¬
noua recupiens his luterulis urã e sc̃tatis fiac̃ cã in memoriã
reuocuro uolens N& besaurũ memorialonguoblu ion
rubigin euilescat Maxime q filiusuost candid uest fidelis
famulus plurima bonita in signia nob dcurãbentitu durs
debode aum̃to honoris ur̃i & desigillo sacerdotalis dignitatis
qd̃ apostolica uob suꝑ addidit auctoritas s sciens scito q̃d hui
honoris daritas p̃dicationis posct instantiã Palleũ sacer¬
dotaledi adema ẽ sic̃ regiũ diadema fulgor gẽmarũ ornat
ita fiducia p̃dicationis pallei ornaredeb&honorẽ. In hoc enĩ
honorc̃ suũ hab& si postitor ueritutis p̃dicator existit.
Memor estos acerdotalis dignitatis linguã cȩlestis eẽ clauẽ

Expanded text:
Solent ex abundanti charitatis fonte verba fluere dulcedinis, quia quoddam refrigerium est aestuantis in amore cordis sermonibus ostendere, quod mente maxime tenetur. Unde ego privatae charitatis instinctu condictum amicitiae jus pietatis intuitu renovare cupiens, his litterulis vestrae sanctitati fidem meam in memoriam revocare volui, ne thesaurus memoriae longa oblivionis rubigine vilescat: maxime quia filius noster Candidus, vester fidelis famulus, plurima bonitatis insignia nobis de vestrae beatitudinis debo de augmento honoris vestri et de sigillo sacerdotalis dignitatis, quod apostolica vobis superaddidit auctoritas; sed sciens scito quod hujus honoris claritas praedicationis poscit instantiam. Pallium sacerdotale diadema est. Sicut regium diadema fulgor gemmarum ornat, ita fiducia praedicationis pallii ornare debet honorem. In hoc enim honorem suum habet, si portitor veritatis praedicator existit. Memor esto sacerdotalis dignitatis linguam coelestis esse clavem
Abbreviated transcription (Latin):
N ullatenꝰ aliquorũ in ꝓbitas dignitatistuae nom̃ obscurent & qđ
tuipseñuis facere alius ñ ꝑmictas ꝓpt̃ cupiditatẽ suã imꝓba
m̃teefficere. Q saepe subiectorũ culpadomini sdeput &
N euealiquorũ impia uoluntas subtuabeatitudinis nomine
sacculos suos impleat iniquitates mãmona Ñ s̃ tibi exempla
longequȩrenda habes enĩ indomo inqua nutritus fuistiopti¬
matotius bonitatis exempla & credecestissimeillius excellen¬
tissimi &omni decorenobilissimi patristui rectoris &impe¬
ratoris populix pĩani benedictione ceconsequidõ donante
si nobilitatis illius & pi&atis & totius modestiȩ moresimita¬
rinitaris dñĩ quemis eri cordiam quaemelior ẽtocius scł
gloria plenissime promereri. Vbi cũ que iterhabeas
sẽꝑteuestigia pidatis sequant᷑ ut laudẽ apꝰ homines habeas

Expanded text:
. Nullatenus aliquorum improbitas dignitatis tuae nomen obscurent; et quod . Nullatenus aliquorum improbitas dignitatis tuae nomen obscurent; et quod tu ipse non vis facere, alios non permittas propter cupiditatem suam improba mente efficere; quia saepe subjectorum culpa dominis deputatur. Neve aliquorum impia voluntas, sub tuae beatitudinis nomine, sacculos suos impleat iniquitatis mammona. Non sunt tibi exempla longe quaerenda; habes enim in domo in qua nutritus fuisti, optima totius bonitatis exempla; et crede, certissime illius excellentissimi et omni decore nobilissimi patris tui, rectoris et imperatoris populi Christiani, benedictionem te consequi, Deo donante, si nobilitatis illius, et pietatis, et totius modestiae mores imitari nitaris; Dominique misericordiam, quae melior est totius saeculi gloria, plenissime promereri. Ubicunque iter habens, semper te vestigia pietatis sequantur, ut laudem apud homines habeas
Abbreviated transcription (Latin):
iuueni& indito albinussał. Audiuidomnũ a postoli¬
cũ regiũ nom̃ domino e f̧ collentis simo dõ c̃sentien ta
cum coronaregiȩ dignitatis uob in positũ. Vnde gaudens
gudeo dehonore nominis &iã & potestatis. Optuns urãm dig¬
nittitẽ & nobilitatẽ multis proficere populis gentib: ecclesis
q xp̃i insalutẽ & triũ phigloria celebreeẽ inmundo. Necnon
t̃ribile aduersariis fp̃i anereligionis. longeuaq: ꝓsperitate
uigere & ualere & cũ dĩ benediccione sẽꝑ melionisequi & ad
altionras cendere &crescereusq: in diẽ ꝑfectũ a& nȩbeatita¬
dinis. Vndedi lectissi mefilifaciens facito iustitias &mi seri¬
cordias inpopulo xpiano. Quia haec s̃ salomone a testante
q̃ ex altant soliũ regni & laud abilemdõq pla cabilem regiam
efficiant potestatẽ. Consiliarios hab&o bonos pios pruden¬
tes dm̃q tim̃tes in qͥb: uerita sregn& ñ cupiditas. Quia mu¬
nentrexcecant cordas apientiũ & subuestunt uerba iustorum

Expanded text:
to, Albinus salutem. Audivi domnum apostolicum regium nomen, domino excellentissimo David consentiente, cum corona regiae dignitatis vobis imposuisse. Unde gaudens gaudeo de honore nominis, etiam et potestatis; optans vestram dignitatem et nobilitatem multis proficere populis, gentibus, ecclesiisque Christi in salutem, et triumphi gloria celebre esse in mundo; nec non et terribile adversariis Christianae religionis; longaevaque prosperitate vigere et valere; et cum Dei benedictione semper meliora sequi, et ad altiora ascendere, et crescere usque in diem perfectum aeternae beatitudinis. Unde, dilectissime fili! faciens facito justitias et misericordias in populo Christiano, quia haec sunt, Salomone attestante , quae exaltant solium regni, et laudabilem Deoque placabilem regiam efficiunt potestatem. Consiliarios habeto bonos, pios, prudentes, Deumque timentes, in quibus veritas regnet, non cupiditas, quia munera excaecant corda sapientium, et subvertunt verba justorum
Abbreviated transcription (Latin):
medrũ Teucotidie meromens dĩ omni potentes dem̃tia ecõ¬
ĩda restud& optans ut ꝓficias in omnibono in comspactuoĩ
Corporeu ꝓpemodũ emostuo uiuida caritatis bistus uiu&
inpectore. Amanste fr̃miaquila ut patrẽq fidelẽ te
sẽꝑ ꝓbaui & quod itrri habent in ꝓsperis & ad uersis ac¬
qualit̃ eidẽ animi c̃ẽinamicos Nec de hoctu cordis the¬
sauro cuilib& dubita refas. ec̃ fateor Quia caritas dĩ

Expanded text:
ero quotidie mea mens Dei omnipotentis clementiae commendare studet, optans ut proficias in omni bono in conspectu Dei. Corpore vero propemodum emortuo vivida charitatis virtus vivit in pectore, amans te, frater mi Aquila, ut Patrem, quoniam fidelem te semper probavi; et quod rari habent, in prosperis et adversis aequaliter ejusdem animi esse in amicos; nec de hoc tui cordis thesauro cuilibet dubitare fas esse fateor, quia charitas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
gloriaes alutẽ. Gaudens gaudebo defid e& caritate
beatitudinis urẽ deꝓsperitate salute & exaltatione pu
principis triũphatoris magni &gloriosiimpenitoris &
nobilissi me ꝓlis illius fideliũq: õniũ eiꝰ in co lomitate nisi
duode fuer̃ in licteris ur̃is de dõno a postolico patrinr̃o quu¬
lit̃ longacestatio pastoris & populis terminatuea & de
beneuentana controuersia qr sollicitus sũ ualoe defiliis
meis quorũ mihi uitã & salũ & bene facta ꝑ necessaria et̃
Tuips eoptime nosti & mirorcursapientia & c̃silia c̃uent
multorũ obregniistius integritatẽ quoquomodo causa
disceptationis impieñ finir&. simul&iã sollictus sũ
audirequid intanto tãq p̃claro c̃uentudestatu sc̃ȩ ccłẽ
ordinar&ur. & dec atholicȩfioei firmitate Nectũ
di÷gno tẽpore aduenientiũ c̃uersatiosine magnõ quoli
gaudeas remoneratione cũ gregetͥ subieo to in& nȩbea¬

Expanded text:
gloriae salutem. Gaudens gaudebo de fide et charitate beatitudinis vestrae; de prosperitate, salute et exaltatione pii principis triumphatoris magni, et gloriosi imperatoris, et nobilissimae prolis illius, fideliumque omnium ejus incolumitate: nisi duo defuerunt in litteris vestris de domno apostolico patre nostro, qualiter longa certatio pastoris et populi terminata esset; et de Beneventana controversia. Quoniam sollicitus sum valde de filiis meis, quorum mihi vitam, et salutem, et benefacta pernecessaria esse tu ipse optime nosti. Et miror cur sapientia et consilio conventus multorum ob regni istius integritatem quoquo modo causa disceptationis impiae non finiretur: simul etiam sollicitus sum audire quid in tanto tamque praeclaro conventu de statu sanctae Ecclesiae ordinaretur, et de catholicae fidei firmitate; nec tam diutino tempore advenientium conversatio sine magno quolibegaudeas remuneratione cum grege tibi subjecto in aeternae bea
Abbreviated transcription (Latin):
in lectione castulȩ quã mͥ tua direxit caritas. Amplius inrolatio germanitatis
tuae quia ualde ex die cognitionis tuoꝵ intimo cordis affectuamauieos
quauis ñ aequalit̃ ut tequia equalit̃ adme Ñ ꝑtinebattespecialius exom¬
nib fere amicis unũ. Gratias quod tandẽ aliquando refloru isti aperire
os appellare patrẽ siue caritatis ł &iã horpitalitatis gratia manda¬
uirubone qui p̃ẽ rebus scĩmastini ad satirfaciendũ animotuo condic¬
todie obuiãtib eẽ quod de em̃ datis reb homeri mei scripsist sacispla¬
cuit oculismeis. Lic& remꝑ bonorabiles lumores t am̃ nullur ẽtalis

Expanded text:
in lectione chartulae quam mihi tua direxit charitas, sed amplius in solatio germanitatis tuae, quia valde ex die cognitionis tuorum, intimo cordis affectu amavi eos, quamvis non aequaliter ut te, quia aequaliter ad me non pertinebant; te specialius ex omnibus fere amicis unum. Gratias quod tandem aliquando refloruisti, aperire os, appellare Patrem, sive charitatis, vel etiam hospitalitatis gratia. Mandavi Hubone qui praeest rebus sancti Martini ad satisfaciendum animo tuo, condicto die obviam tibi esse. Quod de emendatis moribus Homeri mei scripsisti, satis placuit oculis meis; licet semper honorabiles habuisset mores
Abbreviated transcription (Latin):
consentienter sibi esto prudensin cogitatione & cautus
in eloquio spem habens semꝑ indm̃ quinumquã deserit
spenentes inse. Vti nã mihiliceat saepius ammonitionis
castulam dirigere almitatiuñre sicut nobilissimus iu¬
uenis chlodoicus germanustuus merogauit saepius
mittere ammonitorias illi litteres quodiam & feci&
uolentedõ faciã quas &iã cummagna humilitate legere
sol&. hocmihi maximũ est gaudium quandobonos si c̃
dignumẽ mores de uob̵ audiam. Hoc enim dĩ donũ
ẽ & prosperitas regni dominos populi xp̃i ani eligan¬
tissimis uiuere morib: dõ q placenti uita conuersare in t̃
homines in debenedictiotaelestis genti & regna
ꝓuenire cestissimumẽ quã d r̃ unr̃e Nobilitati a et̃ nalit̃
concedere dign&ur : floreas ualeas &iugeas ꝓsicietis
in om̃ibono & pros peritate ad ex altationem scãẽ suae
ecclesiae dulcissime filii XUII¬

Expanded text:
consentientes sibi. Esto prudens in cogitatione, et cautus consentientes sibi. Esto prudens in cogitatione, et cautus in eloquio; spem habens semper in Deum, qui nunquam deserit sperantes in se. Utinam mihi liceat saepius admonitionis chartulam dirigere Almitati vestrae, sicut nobilissimus Chlodwicus germanus tuus me rogavit saepius mittere admonitorias illi litteras, quod jam et feci, et volente Deo faciam; quas etiam cum magna humilitate legere solet. Hoc mihi maximum est gaudium, quando bonos, sicut dignum est, mores de vobis audiam; hoc enim Dei donum est et prosperitas regni dominos populi Christiani elegantissimis vivere moribus, Deoque placenti vita conversari inter homines. Inde benedictio coelestis genti et regno pervenire certissimum est, quam Deus vestrae nobilitati aeternaliter consedere dignetur. Floreas, valeas, et vigeas proficiens in omni bono et prosperitate ad exaltationem sanctae suae Ecclesiae, dulcissime fili! EPIS
Abbreviated transcription (Latin):
lo filio albinus triumphalẽ in xp̃o salutẽ. Gau¬
deo dilectissime fili. indeuotionaebona euoluntatis unẽe
quamo sulfo famulo ur̃o Mn arrant caudiui scude ele
certissime scieodõ multum placere ꝑ p&uamqi tibi apud
eius miseri cordiam promeriri benedictionem : Tuuero
filimi filicaris sito faciens facitudi omni potentis sem ꝑ¬
tionem tehereditario iurepos sid ere concedat. E stomiserorũ
pius adutor causasq illorũ iustis simediscernens. Neq sub¬
iectostuae potestati iudices ꝑ mittas ꝑ spostulas uel p̃miau¬
dicare quia munera ut in scriptunt logitursc̃a excecant cor¬
dasapientum & subuestunt uerba iustorum hono rabiles
hab &o famulos xp̃i quiueri sint seruidĩ. quia quidã ueniunt
inuestimentis ouium. in trinsecus autem sunt lupira paces :
sed ueritas ait: ex fructib. corum cognosc&is eos. Hab&o
consiliarios sapienterdm̃ timentes Non adũlatores. Quia
adulator ut dicitur blandus ẽ inimicus & sȩpe seducit̃

Expanded text:
lo filio Albin triumphalem in Christo salutem. Gaudeo, dilectissime fili! in devotione bonae voluntatis vestrae, quam Osulfo famulo vestro narrante audivi seu de elecertissime scito, Deo multum placere, perpetuamque tibi apud ejus misericordiam promereri benedictionem. Tu vero fili mi! fili charissime! faciens facito Dei omnipotentis sempetionem te haereditario jure possidere concedat. Esto miserorum pius auditor, causasque illorum justissime discernens; neque subjectos tuae potestati judices permittas per sportulas vel praemia judicare, quia munera, ut in Scriptura legitur, excaecant corda sapientum, et subvertunt verba justorum . Honorabiles habeto famulos Christi, qui veri sint servi Dei, quia quidam veniunt in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces; sed Veritas ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Habeto consiliarios sapientes, Deum timentes, non adulatores; quia adulator, ut dicitur, blandus est inimicus, et saepe seducit
Abbreviated transcription (Latin):
Ad tendite negrauentur cordaunt̃ in crapula & bri&ate
sitmanus dextent saepius euangelicis onentta paginis. ut
cibis spiritalib pascatur animus. Sint p̃oculis exempla scõ¬
rum qui mundum fostiter guacer̃ & feliater regnant cũx põ
Nonsistuis inferior antecessorib: ut quorum tenens cat¬
thed nt̃ illorum meritis aequi pantri dignus efficiaris in caelis
N on sittibidurum caritatis legelitterulas. nec eas reris ẽe
suꝑuocuas quia cognita ingirunt. si cogniti placeat obriximu¬
nuscula placeant spiritalis sapientia solacia. In illo uanae
oculorũ delectatio in isto in deficiens animi thesaurũ : dicitenĩ
ueritas. Oma q̃ cumq uultis ut faciant uob homines haec eadẽ
& uos facite illis. Cũ magno mens mea expectat desidero
tua be antudi nis apices. Ideo meostuae auctorita sac̃pi¬
us diri gerestudeo . Optans te non solũ inmeis ꝓficere sed

Expanded text:
Attendite, ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate Attendite, ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate . Sit manus dextera saepius evangelicis onerata paginis, ut cibis spiritualibus pascatur animus. Sint prae oculis exempla sanctorum, qui mundum fortiter vicerunt, et feliciter regnant cum Christo. Non sis tuis inferior antecessoribus, ut quorum tenens cathedram, illorum meritis aequiparari dignus efficiaris in coelis. Non sit tibi durum charitatis legere litterulas, nec eas reris esse supervacuas, quia cognita ingerunt. Si cogniti placeant obryzi munuscula; placeant spiritalis sapientiae solatia: in illo vana est oculorum delectatio; in isto indeficiens animi thesaurus. Dicit enim Veritas: Omnia quaecunque vultis ut faciant vobis homines, haec eadem et vos facite illis . Cum magno mens mea exspectat desiderio tuae beatitudinis apices, ideo meos tuae auctoritati saepius dirigere studeo, optans te non solum in meis proficere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
a moetepis catori magno albinus salut̃. qui iuxta¬
mare galileegnediens piscantib: parit̃ fratrib:
p̃cepitdicens. Venitepꝰne faciamuos fieripis catorer
hominũ. ipse tempelago buius uitaelabo nentem ad
postum ꝑ p&uae quidus cũ multiplici laboristui
fructu ꝑ ducere dign&ur. Mit terece indextenẽ
nauigii ut deprofundo luius sclĩ impleatur magnir
piscib: quorũ nomina scribantur incalis. Non te
terreat ꝓcello satem pestas quamdñs suꝑ gnadiens
siccis calcauit pedib & p&rũ mergencem pi&atis incuitu
diluer&. Mem̃ tosa lomonis p̃ceptũ dicentis qđ cũq manꝰtua
operari passit instantero penrre quia non ẽ opus uel nrtio
apud in feros idẽsepulchro quocaro pro penet. sit tibimanꝰ
in ele mosinis aꝑta. Lingua in p̃dicationis officio deuota
Memento dnm̃ dicentem . aperiostuum & ego implebo illud
Sinttibi cum omnis obri &ate conuiuia. Dno p̃cipiente.

Expanded text:
amoetae piscatori magno Albinus salutem. Qui juxtamare Galileae gradiens piscantibus pariter fratribus praecepit, dicens: Venite post me, faciam vos fieri piscatores hominum ; ipse te in pelago hujus vitae laborantem ad portum perpetuae quietis, cum multiplici laboris tui fructu, perducere dignetur. Mitte rete in dexteram navigii , ut de profundo hujus saeculi impleatur magnis piscibus; quorum nomina scribantur in coelis . Non te terreat procellosa tempestas, quam Dominus supergradiens siccis calcavit pedibus, et Petrum mergentem pietatis intuitu dilueret . Memento Salomonis praeceptum dicentis: Quodcunque manus tua operari possit, instanter operare, quoniam non est opus vel ratio apud inferos , id est, in sepulcro, quo caro properat. Sit tibi manus in eleemosynis apostolica, lingua praedicationis officio devota. Memento Dominum dicentem: Aperi os tuum, et ego implebo illud. Sint tibi cum omni sobrietate convivia Domino praecipiente:
Abbreviated transcription (Latin):
achario patri r chģalbinus salutem. Quid proficitsa
pientia ab sc̃dita uel thes aurũ pinuisuruelcaritas
muta Numignis in silicenisi excutiatur fłam fac. Qua nequa
frt̃ carissi me caritas tacicurnita te obmutes cit Curnoñ inqueb
linguam ad dic candumm anũ ad scribendum. quid talentũ huma
litterae submersȩ sint . tamen situa taceatmihi fistula aliis
obsecro reson&. Vt ex citentur dormientes & sanencur lau¬
guentes & aures surdorũ audient & claudiuiã discipli¬
sed infirmitas p̃pediuit it̃ meũ. Vos loquimini quod
dõplaceant & ad sanam ꝑtineant doctrinam. O meli a
scĩ l eonis & tractatum beatibȩdae in tobia dep̃corut ad
hont̃ p̃stes nob̵. sedut uideo porrectam habes manũ
ad accipiendum & collectam addandum : it̃uero qđ
utad postã ꝑ p&uae ciuitatis ꝑ uenire merear Siue¬
omnibono & proficientem in scõ sapientiae studio
diuina commitc&ur & proueat gratia dileccissi me
frater. XUI

Expanded text:
achario patriarchae Albinus salutem. Quid proficiunt apientia abscondita vel thesaurus invisus , vel charitas muta? Num ignis in silice, nisi excutiatur, flammifacit? Quare tua, frater charissime, charitas taciturnitate obmutescit? Cur non movebis linguam ad dictandum, manum ad scribendum? Quid talentum humo litterae submersae sint: tamen si tua taceat mihi fistula, aliis obsecro resonet, ut excitentur dormientes, et sanentur languentes, et aures surdorum audiant, et claudi viam disciplised infirmitas praepedivit iter meum. Vos loquimini quae Deo placeant, et ad sanam pertineant doctrinam. Omeliam sancti Leonis, et Tractatum beati Bedae in Tobia deprecor ut ad horam praestes nobis. Sed ut video porrectam habes manum ad accipiendum, et collectam ad dandum. Iter vero quod ut ad portam perpetuae civitatis pervenire merear. Si vein omni bono, et proficientem in sancto sapientiae studio divina comitetur et provehat gratia, dilectissime frater! EPI
Abbreviated transcription (Latin):
cum anuno feo con pla cuit. Aequalitas animorũ dulcedinem
ruenenere n solee dilectionis. & si disparia sint o perũ merita
tamenpar pocestẽe desiderium salucis. Nam in firmus suã
desid enet sanitatẽ sicut & medicus. lic & illeogotus iaceat
& iste sa no uigeat corpore : tuam paternitatem ꝓnobis int̃¬
cedentem pius ds̃ in omnibono proficere faciat᷑¬

Expanded text:
tum animo meo complacuit. Aequalitas animorum dulcedinem tum animo meo complacuit. Aequalitas animorum dulcedinem generare solet dilectionis, et si disparia sint operum merita, tamen par potest esse desiderium salutis; nam infirmus suam desiderat sanitatem, sicut et medicus, licet ille aegrotus jaceat, et iste sano vigeat corpore. Tuam paternitatem pro nobis intercedentem pius Deus in omni bono proficere faciat
Abbreviated transcription (Latin):
uero sđi hui fluctus diuersi sagit tat montib: Tu uero cũ
fratrib: tius. sicut promis isti orationib: aduiuarenon
cessas. Necuius lib& cupiditatis uel peccati meuorago
sulimergat. Causas uero &onrtiones huius mei euen¬
tu subi uiuauoce uolentedõ pandam & quod p&isti
faciȩm temporis opostunis. semꝑ meae paruitatis lit¬
terulas unr̃e dirigerecaritat retordor uñrs quȩ
mutuauice accperedȩp̃cor. obsecro ut fiducialit̃
mihistudeas deur̃is profectib: uel prosperitatib: intimare :
H erbas medicinales quas direxisti. gratanti animo accepi.
Itsicut corponeli mesanitatem p̃uidere curesti: Ita tuae
spiritali saluct p̃uideri sem ꝑdesidero Optans trineo stre¬
nic ꝑ ficereo pere quod coepisti & gregim guberuele sude¬
literquem congregasti. Nullatenus fatigeris iuelaborr¬
tionũ desi duanso lab aliquorum neglegentia quiplus laborec
pdui desceli accipiat  Mdul cunteisto amopsenrt uideredieus¬
deno si fieripotest quia familia ritas humilitatis atẽ e iul¬

Expanded text:
ero saeculi fluctus diversis agitat motibus; tu vero cum fratribus tuis, sicut promisisti, orationibus adjuvare non cessa, ne cujuslibet cupiditatis vel peccati me vorago submergat; causas vero et rationes hujus mei eventus tibi viva voce, volente Deo, pandam, et quods. Semper meae parvitatis litterulas vestrae dirigere charitati recordor, vestrasque mutua vice accipere deprecor; obsecro ut fiducialiter mihi studeas de vestris profectibus vel prosperitatibus intimare. Herbas medicinales quas direxisti, gratanti animo accepi, et sicut corporali me sanitate providere curasti, ita tuae spiritali saluti provideri semper desidero, optans te in eo strenue perficere opere quod coepisti, et gregem gubernare fideliter quem congregasti. Nullatenus fatigeris vel cogitationum desidia, vel ab aliquorum negligentia. Qui plus laborat, plus mercedis accipiat. Multum te isto anno praesenti videre desidero, si fieri potest, quia familiaritas humilitatis vestrae mul
Abbreviated transcription (Latin):
Dissipate sunt uie cessauĩt transiens ꝑsemitã ir¬
ritiĩ factũ . ẽ. pactũ: ꝓiecit ciuitates nonsiꝓuru¬
uit homines. Luxit et elanguit t̃ra: confusus e
libanꝰ & obsorduit : Et factus . ẽ. saron sicut drses¬
tũ: & concussa. ẽ. basan & carmelus: Nunc exiergã
dicit dñs. nẽ exaltabor & nc̃sullimabor:

Expanded text:
t vie, cessabit transiens per semitam, irritum factum est pactum: proiecit civitates, non reputabit homines. Luxit et elanguit terra, confusus est Libanus et obsurduit: et factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc exurgam dicit Dominus: nunc exaltabor et nunc sublimabor.
Abbreviated transcription (Latin):
gnꝰ quippe paschalis cuiꝰ immolatione popłs isrł est ab egy¬
ptia seruitute liberatꝰ. ante qͥnq dies paschȩ. id est quarta
decima ad uesperũ iussus est immolari. significans eũ qui
nos suo sanguine esset redempturus. Ante qͥnq dies id est
hedierna die magno p̃cedentiũ sequentiũq popłorũ gaudio
ac laudatione deductꝰ uenit in tẽplũ dei. & erat cotidie doces¬

Expanded text:
 est ab Aegyptia servitute liberatus, ante V dies Paschae, id est XIIII luna ad vesperum jussus est immolari. Significans eum qui nos sanguine suo redempturus ante V dies Paschae, idem hodierna die, magno praecedentium sequentiumque populorum gaudio ac laudatione deductus, venit in templum Domini. Secundo de
Abbreviated transcription (Latin):
erũ nos ꝑfidiȩ cetitate declinata. toꝵ magis exẽpla qui fi¬
delit̃ dñm laudauere sequamt᷑. & iter eiꝰ misticũ mistica
ut decet int̾pritatione scrutem᷑. Esina & pullus quibus
sedens ierosolimã uenit utriꝰq popłi iudei uidelicit & gen¬
tilis simplicia corda de signarit. quib ipse p̃sidens quȩq no¬
xcia libertate suo frenans imꝑio aduisionẽ suꝑnȩ pacis ꝑ¬

Expanded text:
erum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis p
Abbreviated transcription (Latin):
cce paschalia solẽpnia agimꝰ. sed ita uiuendũ nob̾ est.
ut ꝑuinire ad gaudia ȩt̾̃na meream᷑. Transeunt c̃uncta

Expanded text:
cce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
õno refectio ar¬
tub spreto cubili surgimꝰ nobpat̃ canentibꝰ ad ũ
deposcimꝰ. Te lingua pͥmũ concinat tementis an
ambiat ut actuum sequentiũ tu scȩ sisexom d
Erdant tenebrȩ lumini & nox diurno sideri ut
culpa quã nox intulit lucislabescat mune
Precamur idẽ supplices noxasut om̃s ãputes &. o
camentiũ lauder is inꝑpetuũ: Prã pater.¬

Expanded text:
omno refectis artubus, Spreto cubili surgimus, Nobis, Pater, canentibus Adesse te deposcimus. Te lingua primum concinat, Te mentis ardor ambiat; Ut actuum sequentium Tu, sancte, sis exordium. Cedant tenebrae lumini, Et nox diurno sideri; Ut culpa quam nox intulit, Lucis labascat munere. Precamur iidem supplices, Noxas ut omnes amputes; Ne ore te canentium Lauderis in perpetuum. Praesta, Pater
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ qui luxes & dies noctiftene¬
bras detegis. lucisq lum̃ crederis lum̃ beatũ p̃dicans
Precamur̃ scẽ dñe defende nos in hac nocte sit nobin
te reqͥes quietã noctẽ tribue. Ne grauissõnus irruat
nec hostis nossubripiat ne caro illi consentiens nos
tib istrafati. t: Oculi sõnũ capiant corad teseꝑu¬
lei dixt̃atua ꝓtegat famulos qui tediligunt.
seiornĩ aspice insidiantes repͥme guberna
ossa mulos quos sanguine mercatꝰ esMem̃to nos
dnẽ in graui isto corpore qui es defensor animȩ

Expanded text:
e, qui lux es et dies, Noctis tenebras detegis, Lucisque lumen crederis Lumen beatum praedicans. Precamur, sancte Domine, Defende nos in hac nocte, Sit nobis in te requies, Quietam noctem tribue. Ne gravis somnus irruat, Nec hostis nos surripiat, Nec caro illi consentiens Nos tibi reos statuat. Oculi somnum capiant Cor ad te sextera tua protegat Famulos, qui te diligunt. Defensor noster aspice, Insidiantem reprime, Guberna tuos famulos, Quos sanguine mercatus es. Memento nostri Domine In gravi isto corpore; Qui es defensor anime
Abbreviated transcription (Latin):
culũ discedat om̃e lubricũ. fantasma noctis de¬
cidat mentis reatus subruat qͥcqͥd tenebris hor¬
ridũ nex attulit culpȩcadat. Ut mane illud ulti¬
mũ qđ prestolam cernui in lucẽ nob̾effluat dum
hoc canore concrepat dõpatri

Expanded text:
mne lubricum Fantasma noctis decidat Mentis reatum subruat Quicquid tenebris orrida Nox adtulit culpe cadat Ut mane illut obtimum Quod prestolamus cernui In luce nobis effluat Dum hoc canora concrepat Glori
Abbreviated transcription (Latin):
machine unꝰ potentialit̃ trinꝰq ꝑsonalit̃. Nrõs
piuscũ canticisfletꝰ benigne suscipe quo corde
puro sordib te ꝑfruamur largius Lũbos iecur.¬
q morbidũ adure igni congruo accinctiut
sint ꝑpetĩ luxuremotopessimo. Ut qͥq horas noctiũ
ñ concinnendo rũpimꝰ donis beate patriȩ ditrm᷑

Expanded text:
liter Trinusque personaliter Nostros pius quum canticis Fletus benigne suscipe, Quo corda pura sordibus Te perfruamur largius. Lumbos iecurque morvidum Adure igni congruo, Accincti ut sint perpetim Luxu remoto pessimo. Ut quique oras noctium Nunc concinendo rumpimus, Donis beate patrie Ditemur
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ filius. hic dũ euangeliũ xp̃iinasia p̃dicare
ado miciano cesare in pathmosinsula religatur
ubi etiã positꝰ apocalipsim scripsit. Inula die suscipi
n te seruum meum et ponam tesicut signaculum inconspretum eo
quoniam ego elegite dicit dominus. Esto fidelis usq admortum¬

Expanded text:
tus est filius. Hic dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insula metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim propria manuam te, serve meus, et ponam te sicut signaculum in conspectu meo, quoniam ego elegi te, dicit Dominus. Vers. In tribulat
Abbreviated transcription (Latin):
uium tuam uenio gratius agens quia me dignitus estlomint ihiu er̃t adtio¬
as epulis nuitart scuens quod extoto cordeneo desiderabamte : Ambiens¬
et quasi de sepus chrosuscitatussum odortiuus concupiscentias inme excitauit
eteinas . Uoxtua obone isiu plena suuuitate meuisiua et allo catiotiam
comparabilis et eloguiis angeloꝵ. Orabat sanctus iohannes ad xp̃mino¬

Expanded text:
nvivium tuum venio gratias agens, quia me dignatus es, Domine Jesu Christe, ad tuas epulas invitare: 137 Sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Et iet quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis angelorum. Opera tua scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
etabunt᷑ corã te sicũt letant᷑ in messe: sicut exul¬
tant uictores capta p̃da quando diuidunt spolia. ħ¬
ugũ enĩ honeris ei & uirgã humeri eiꝰ & sceptrũ
exactoris ei suꝑasti: sicut indie madian : Quia om¬
nis uiolenta predatio cũ tumultu: & uestimeri¬
tũ mixtũ sanguine erit in cõbustionẽ & cibꝰ ignis.

Expanded text:
te sicut letantur in messe: sicut exultant victores, quando dividunt spolia. Iugum enim honeris eius, et virgam humeris eius et scepturum exactoris eius: superasti sicut in die Madian. Quia omnis violenta predatio cum tumultu et vestimentum mixtum sanguine: erit in combustione et cibus ig
Abbreviated transcription (Latin):
berandũ hominẽ abȩt̾na morte factus ÷ homo.
ita se ad susceptionẽ humilitatis nrẽ sine diminu¬
tione sur mairstatis inclinans. ut manens qđ erat
assumensq qđ nerat: uerã serui formã ei formȩ

Expanded text:
berandum hominem ab aeterna morte factus est homo, berandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae
Abbreviated transcription (Latin):
ichilg in istã singularẽ natiuitatẽ de carnis ẽ¬
cupiscẽntia transiuit: nichil depeccati legema¬
nauit. Uirgo regia dauiticestirpis eligit᷑: quȩ
sacro grauidanda fȩtu. diuinã humanãq plẽ
prius conciꝑetm̃te : quã corpore: Omignum¬
mtnium et admirabile sacramentum ut animalia uiderent
uuinum natum iicentem in presepio beata uirgo cuius uiscera
Et ne suꝑnignara con¬
silii adinusitatos paueret affatus. qđ in ea ope¬
randã erat aspũ scõ. colloqͥo discit asiglico:
Nec dapnũ credit pudoris digenitr ixma
futura: Cur enĩ de conceptionis nouitatẽ desperet.
cui efficientia dealtissimi uirtute ꝓmittit᷑: Confir¬
mat᷑ credentis fides. ȩtiã p̾euntis ad testatione mi¬
helis abethinopinata fȩcunditas: ut qͥ conceptũ de¬
derat sterili. daturꝰ ñ dubitaret᷑ & uirgini Uerbũ¬
gͥ dĩ ds̃. filiꝰ dĩqͥ inpͥncipio erat apud dm̃. ꝑquẽ fa¬
cta sunt om̃ia.&. sine quo factũ .ẽ. nichil. ꝓpt̾ li¬

Expanded text:
il ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et nium, et admirabile sacramentum, ut animalia viderent Dominum natum jacentem in praesepio! Beata Virgo, cujus viscera Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miElizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini.  Deus, Filius Dei, qui in principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, propter li
Abbreviated transcription (Latin):
ulere ñ instagno sed secus stagnũ stat dis
qͥa uenit inmundũ pnaturã. sed alienus fuit
amundo ꝑ culpã. teste apło petro. Qui peccatũ
ñ fecit. nec inuenius ÷ dolus in ore eius.
tuis. carnẽ qua ex nobis assũpsit inlittore incer¬
ruptionis constituit. Ac ꝑ hoc sic̃ ipse in cõmutabi¬
pistitacuctos suos etna in cõmutabilitate firm idet

Expanded text:
ulchre non in stagno, sed secus stagnum stare dicitur, quia venit in mundum per naturam, sed alienus fuit a mundo per culpam teste apostolo Petro: « Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus mortuis, carnem quam ex nobis assumpsit, in littore incorruptionis constituit. Ac per hoc sicut ipse incommutabilis est, ita electos suos aeterna incommutabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ustitia phariseoꝵ erat. non occidere: iustitia e¬
esse debet qui intraturi sunt in regnũ cęloꝵ.
ut non irascantur.udistis quia dictũ:
udistis quia dictũ :
antiquis. ñ occides. Qui autẽ occiderit. reusant
iudicio. In lege enĩ iubebat᷑. ut qͥ occidebat.a
ipse occideretur. Ego autem dico uobis
id est nouus hom̃o. nouus noua loquor. quia
om̃is qui irascitur frĩ suo. reuis erit iudicio.

Expanded text:
ustitia Pharisaeorum est ut non occidatur; justitia illorum qui intraturi sunt in regnum coelorum, ut non irascantur. Qui non udistis quia dictum est antiquis: Non occides: qui autem occiderit reus erit judicio. In lege enim indicabatur, ut qui occidebat et ipse occideretur: Ego autem dico vobis. Id est, novus homo vobis novis nova loquor: Quia omnis qui irascitur fratri suo reus erit judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc locodñi ostendit᷑ patientia. sed ñ minor eiꝰ de¬
cdarat᷑ beniuolentia. Scribe gͦ & pharisei grauissimis
athedra sedile.ẽ. ligneũ sustentationi corporis undiq
aptũ. & idõ magistris & doctorib congruũ. Per cathedrã
nano aliqͦndo bona: aliqͣndo mala significat᷑ doctrina.

Expanded text:
in hoc loco Domini ostenditur patientia, sed non minor ejus declaratur benevolentia. Scribae ergo et Pharisaei gravissimis autem sedile est ligneum, sustentationi corporis undique aptum, et ideo magistris et doctoribus congruum. Per cathedram namque aliquando bona, aliquando mala significatur doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
ondũ uenerat hora uoluntatis eiꝰ & dispositionis. qͥa sic̃
uoluntate natus. sic & uoluntate passus. ẽ. Quia tͦ illi
dñm app̃hendere uoluerant. ut osterideret in efficacit᷑
illos armari quandiu ipse nollet. ideo dixit ego uado
qͥmini. in cassũ michi manꝰ inicere tẽptatis. quia p̃fimui¬

Expanded text:
sicut voluntarie natus, sic et voluntarie passus est. Quia ergo illi Dominum apprehendere voluerunt, ut ostenderet inefficaciter illos conari, quandiu ipse nollet, ideo Dominus eis dixquimini, incassum mihi manus injicere tentatis. Ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
uicqͥd in hac uita boni gerimꝰ. quicquid in obseqͥum re¬
dẽptoris nr̃i lingua exultante ꝓferimꝰ. quicquid ꝓȩtñȩ
patriȩ desiderio cogitamꝰ. cuncta hȩc nimirũ ea nobis
mercede retõpensant᷑: ut in requie sẽpiterna audire
uocẽ laudistiꝰ. & ipsi cũ sc̃is eũ benedicere. głamq re¬
gni eiꝰ dicere potentiã uirtutis eiꝰ loqui mereamur. UIII¬

Expanded text:
uid in hac vita boni gerimus, quidquid in obsequium Redemptoris nostri lingua exsultante proferimus, quidquid pro aeternae patriae desiderio cogitamus, cuncta haec nimirum ea nobis mercede recompensantur, ut in requie sempiterna et audire vocem laudis ejus, et ipsi cum sanctis eum benedicere, gloriam regni ejus dicere, et potentiam virtutis ejus loqui mereamur. I
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inim ꝑ Ratheũ diceret ris nolite possidere aurũ
neq argeritũ. & cetera: continuo subiunxit. dignꝰ est enim
operarius cibo suo.Unde satis osteridit cur eos hȩc
possidere ac ferre noluerit. ñ quo necessaria non sit sustiti¬
tatio huiꝰ uitȩ. sed qͥa sic ros mittebat. ut eis hȩc deberi mi¬
straret ab illis quib euangłiũ credentib annuntiareã

Expanded text:
eret eis: Nolite possidere aurum, neque argentum, etc.; continuo subjecit: Dignus est enim operarius cibo suo. Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit. Non quod necessaria non sint sustentationi nujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent.
Abbreviated transcription (Latin):
unc gͦ tanti pauoris iudicẽ ante ocłos m̃tis ponia
hunc uenturũ timete. ut hunc cũ ueneri non timidi ba
atur. Terror eiꝰ nos ad usum̃ bonȩ oꝑationis erertrat mitꝰ
illiꝰ uitã nram a prauitate compescat. Suriait paste la
rs Rm̃i credite
qͥa tanto tunc erimꝰ securi de eiꝰ sententia. qͥnto nun
esse satagimꝰ suspecti de culpa. Nemo in huiꝰ uite inmd
da studia innectat. sed cepta ꝑficiat. ne minime licas

Expanded text:
unc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite; hunc venturum timete, ut hunc, cum venerit, non timidi, sed atur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, ratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. Si autem bona studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat