comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad montẽ uitȩ de mortis ualle reductꝰ
Cuus eris felix. nc̃ miser exul homo.
Urb enĩ illiꝰ ds̃ ÷ respublica.⁊ inde
Grandis ibi ẽ cunctis copia. nullꝰ eget
Non gͥ deert̃ regis tͥ mun̾a. nec te
Qui merito magnis ditat: egere sinet.
Nam cũ gustabis de uite fonte ꝑemini.
Et dabitur sũmo participare bono
Magna scĩa. sũma potentia. mira uoluptaᷤᷤ.
Reddentur uite militieq tue
Quis pot̾it fari. qͥs scͥb̾e. qͥs meditari
Que dabis in celis p̃mia xp̃e tuis
ec monachi fr̃s. ħ tota m̃te seqͣm᷑
Pulla salutiferũ causa moretur it̃
Et maiestatis dñm mͥ cern̾e detur
Ut decꝰ. ⁊ tantũ fas sit habere bonũ
Thesauros arabũ. m̃sas ⁊ pͣndia regũ
Quicqͥd h̃t mundꝰ deputo iule lutũ.
Quisqͥs ad hec gͥ paradisi gaudia tẽdis
Sedulꝰ angustã nc̃ age disce uiã
Ne laxes uicũs ang̾te m̃tis habenas
Diuini sẽꝑ frena timoris habe
E xpecta dñm. formida uidicis iram

Expanded text:
Ad montem vitae de mortis valle reductus Ad montem vitae de mortis valle reductus Civis erit felix miser exsul homo. Urbis enim illius Deus est respublica; et inde Grandis ibi est cunctis copia, nullus eget. Non igitur deerunt regis tibi munera; nec te, Qui meritos magnis ditat, egere sinet. Nam cum gustabis de vitae fonte perenni, Et dabitur summo participare bono, Magna scientia, multa potentia, mira voluptas, Reddentur vitae militiaeque tuae. Quis poterit fari, quis scribere, quis meditari, Quae dabis in coelis praemia Christe tuis? Haec, monachi fratres, haec tota mente sequamur: Nulla salutiferum causa moretur iter. Ut majestatis Dominum mihi cernere detur, Ut decus, et tantum fas sit habere bonum, Thesauros Arabum, mensas, et prandia regum, Quidquid habet mundus deputo vile lutum. Quisquis ad haec igitur paradisi gaudia tendis, Sedulus angustam nunc, age, disce viam, Ne laxes vitiis angustae mentis habenas, Divini semper frena timoris habe. Exspecta Dominum, formida judicis iram
Abbreviated transcription (Latin):
E ternꝰ fies. sapiens. uereq beatus
Cuncta tͥ fuerint ꝓsꝑa tͥste nichil
Inq suo regẽ rex ipse decore uidebis
D eq beatifico lumine lum̃ eris
n ulle m̃tis er̃t tenebre. s nocte fugata.
Intꝰ erit ꝑpes ⁊ sine nuibe dies
Tunc rerũ cause. scͥpt᷑e clausa patebt̃
O mĩa clara tͥ plenaq lucis erunt
Tunc in uiuoꝵ leta regione uidebis
Que bona sint dñi. qͣntaq dona dĩ
Mors aberit. morbꝰ. labor. hostis. cura. senectꝰ.
Non habet hoc felix illa suꝑna domꝰ
Non timor afficiet scõs. sensꝰq doloris
Estus in his nullꝰ. frigora nulla locis
Nemohic esuriens. midꝰ qͦ nemo. s unꝰ
O m̃ibꝰ om̃e bonũ fiet. eritq ds̃
Urbs hec ñ lune. ñ lumine solis egebit
Semꝑ erit magnio sole serena deo
Deniq iustoꝵ tãꝗͣ sol quisq nitebit
Ista redonate gła carnis erit
Spiritibus sũmis equabit grã regis
ꝑro quib ẽ ultro passus amara crucis.

Expanded text:
Aeternus fies, sapiens, vereque beatus. Aeternus fies, sapiens, vereque beatus. Cuncta tibi fuerint prospera, triste nihil. Inque suo regem rex ipse decore videbis, Deque beatifico lumine lumen eris. Nullae mentis erunt tenebrae; sed nocte fugata Intus erit perpes et sine nube dies. Tunc rerum causae, scripturae clausa patebunt: Omnia clara tibi, plenaque lucis erunt. Tunc in vivorum laeta regione videbis Quae bona sint Domini, quantaque dona Dei. Mors aberit, morbus, labor, hostis, cura, senectus; Non habet haec felix illa superna domus. Non timor afficiet sanctos, sensusque doloris: Aestus in his nullus, frigora nulla locis. Nemo hic esuriens, nudus quoque nemo, sed unus Omnibus omne bonum fiet, eritque, Deus. Urbs haec non lunae, non lumine solis egebit; Semper erit magno sole serena Deo. Denique justorum tanquam sol quisque nitebit: Ista redonatae gloria carnis erit. Spiritus summis aequabit gratia regis: Pro quibus est ultro passus amara crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nempe parens rerũ celo demissus ab alto
Ad tua descendens. est tͥ factus homo
Te manet astͥferi clarissima regia regni
Tu qͦ es et̃ni regis imago tui
Ergo tu tantꝰ. qui tantis cȩt̾a uncis
Et minor es solo cuncta creante dõ
N oli te regno peccati subdere. noli
Q ue citiꝰ fuguint ista caduca seqͥ
S satagas humi les aĩo tͣnscende t̾ras.
Artũq ad celos arripe fortis iter
Omĩa p̃tereunt. nulla manere iudes
Non te q̃ ꝑeunt delectent infima. ñ te
Celestẽ fedet pulu̾e t̃ra suo
Nec te p̃cipitet carius male suasa uoluptaᷤ.
Nec trahat illecebris esca uenꝰq suis
ꝑ petuũ tͥ sit studiũ: uirtutis ⁊ ardor
Mens tua ꝯtinuo flagret amore boni
Quere bonifontẽ u̾ͥtutũ passib. et te
Istius fõntis torreat una sitis. ¶ Aet¬
Sarcina currentẽ te nundi nulla retar
Totũ declina quicqͥd obeẽ solet.
Cũ tuꝑuenies letꝰ. felixq uator
Et data iuuifici copia fontis erit

Expanded text:
Nempe parens rerum coelo demissus ab alto, Nempe parens rerum coelo demissus ab alto, Ad tua descendens, est tibi factus homo. Te manet astriferi clarissima regia regni, Tu quoque es aeterni regis imago tui. Ergo tu tantus, qui tantis caetera vincis, Et minor es solo cuncta creante Deo: Noli te regno peccati subdere: noli, Quae citius fugiunt, ista caduca sequi. Sed satagat humiles animo transcendere terras, Arctumque ad coelos arripe fortis iter. Omnia praetereunt, nulla manere vides: Non te quae pereunt delectent infima; non te Coelestem foedet pulvere terra suo. Nec te praecipitet carnis malesuada voluptas: Nec trahat illecebris esca, venusque suis. Perpetuum tibi sit studium virtutis et ardor: Mens tua continuo flagret amore boni. Quaere boni fontem virtutum passibus, et te Istius fontis torreat una suis. Sarcina currentem te mundi nulla retardet: Totum declina quidquid obesse solet. Cum tu pervenies laetus felixque viator, Et data vivifici copia fontis erit,
Abbreviated transcription (Latin):
D ẽs dol ant c̾uix. os torpꝰ. lĩgua ligat᷑.
Splen tum egͦtat. pulmo. laborat epar.
Cor marcet. renes pacunt᷑. soluit᷑ aliius.
Brachia nil posst̃. languida crura iacent
Singła ñ paucis pars ÷ obnoxia morbis
Et patet infelix ad mala totꝰ homo
n on ħ gͦ salus. ñ hec mͥ uita uidetur
Que mors extinguit: tolle morbꝰ ht̃
Sic ÷. res istas male publicꝰ estimnat error¬
U ilia sunt. stulti que p̃ciosa putant
Que sunt digna bono q̃ sapiente uiro
Cur dñs rerũ quare dĩtatis imago
Parua cupis: cupias maxima magnꝰ hõ
Non dec artificis tanti mirabile plasma
Mirari ꝓpriis cuncta minora bonis
Luna tͥ fulget. tͥ uoluit᷑ orbita solis
Et tibi sunt toto syda fixa polo
N ẽpe dies tuus ẽ. tua nox. tuus igneꝰ ether
Et tͥ cõmitant tẽpora queq uices
O rbis trarum tuus ẽ ⁊ qͥcqͥd ab illo
Clauditur. arbitrio subditur om̃e tuo

Expanded text:
200 Dens dolet, aut cervix; os torpet; lingua ligatur; 200 Dens dolet, aut cervix; os torpet; lingua ligatur; Splen tumet; aegrotat pulmo, laborat hepar. Cor marcet; renes patiuntur; solvitur alvus; Brachia nil possunt; languida crura jacent. Singula non paucis pars est obnoxia morbis: Et patet infelix ad mala totus homo. Non haec ergo salus, non haec mihi vita videtur. Quam mors exstinguit, tollere morbus habet. Sic est: res istas male publicus aestimat error; Vilia sunt, stulti quae pretiosa putant Quae sunt digna bono, quae sapiente viro. Cur Dominus rerum, quare deitatis imago Parva cupis? cupias maxima magnus homo? Non decet artificis tanti mirabile plasma Mirari propriis cuncta minora bonis. Luna tibi fulget, tibi volvitur orbita solis, Et tibi sunt toto sidera sparsa polo. Nempe dies tuus est, tua nox, tuus igneus aether. Et tibi commutant tempora quaeque vices. Orbis terrarum tuus est, et quidquid ab illo Clauditur, arbitrio subditur omne tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
Flagͣt auaricia mala mens succendit᷑.
Et mͦ uesano feruet amore. uelut. sira.¬
Int̾uis totã dudũ ꝯceꝑit ethnam
Nil qͦ qd̾ deceat ceca furore uidet
Sepe gͣues stimulos liuor malꝰ excitat illi.
Sepe metũ gn̾at spemq cupitꝰ honor.
Illã luxuries. illãq sitꝑia uastat
Hunc qͦ tͥsticie seua ꝓcella quatit
Hec ⁊ plura p̃mũt nos huiꝰ tẽpore uite.
Que nec uł puncti tẽpr̃ certa maneñ.
Illa fame. fungo. fe bͥ. s̾pente. sagnta.
Fluctibꝰ. aut flãmis. hoste. latͦne. ꝑit.
t nr̃amorbi corr̃pt mille salutẽ.
ullꝰ ab huãno corꝑe lãguor ab.
Sin aũ inspicias aĩalia cȩt̾a q̃q.
Inuenies tantis subdita nulla malis.
Nos capitis lat̾ũq dolor. febͥsq fatigat.
Totũ hoĩem tollit lepra. ciragͣ manꝰ.
Dira podagra pedes. ocłos obtalmia ce
Obsid artati pectoris asma uias. Scat.¬
Lesa suos claudit litio. uesica meatꝰ
Uisc̾a torrentur. parsq pudenda colꝰ.

Expanded text:
Flagrat avaritia, mala mens succenditur ira; Flagrat avaritia, mala mens succenditur ira; Et modo vesano fervet amore: velut Interius totam dudum conceperit Aethnam, Nil quoque quod deceat caeca furore videt. Saepe graves stimulos livor malus excitat illi: Saepe metum generat, spemque, cupitus honor. Illum luxuries, illumque superbia vastat: Hunc quoque tristitiae saeva procella quatit. Haec, et plura premunt nos hujus tempore vitae; Quae nec vel puncti tempore certa manent. Ille fame, fungo, febri, serpente, sagitta, Fluctibus, aut flammis, hoste, latrone perit. Et nostram morbi corrumpunt mille salutem; Nullus ab humano corpore languor abest. Si nunc aspicias animalia caetera quaeque; Invenies tantis subdita nulla malis. Nos capitis laterumque dolor, febrisque fatigat: Totum hominem tollit lepra, chiragra manus, Dira podagra pedes; oculos ophtalmia caecat: Obsidet arctati pectoris asthma vias. Laesa suos claudit lotio vesica meatus: Viscera torquentur, parsque pudenda, colus.
Abbreviated transcription (Latin):
Frigore nc̃ nimio. nimio nc̃ ledim᷑ estũ.
Nosq fames uexat. torqu ac̾ba sitis
Musca nocet. modicꝰq pulex uł regibꝰ ipsis
N eo faciunt tutos regia scept᷑ suos
Hic dolet exiliũ. mortẽ dol alt̃ amici
huic cara orbato ꝯiuge flere libet¬
hic iac in famis. miser hic in cart̾e lugꝰ
h c̃ metꝰ hostilis t̾ritat alt̃ eget
Tam gemit incestũ corrupte ꝯuigis alt̃.
Delusus falsa suspicione timet
Ex cussas aliqͥs deplorat gͣndine uites.
Iste mari magno deꝑiisse rates
Pars q̃rit᷑ st̾ili male credita semina t̾re.
Parsmeturt dñi ĩq minasq sui
Perdidit h iustã sub iniqͦ iudice causã.
Has rapunt fures has cremat ignis ope̾.
Et qͥs ñ qͥ plangat ht̃. nulloq dolore
Sauciꝰ. ẽ uoti compos ubiq sui
Non sicblanda fauet rebꝰ fortuna scđis.
Misceat ut letis imꝓba triste nicħ
Nec pars parua mali uiciis tabesce̾. totq.
Captiuo ardentes pectore ferre faces.

Expanded text:
Frigore nunc nimio, nimio nunc laedimur aestu: Frigore nunc nimio, nimio nunc laedimur aestu: Nosque fames vexat, torquet acerba sitis. Musca nocet, modicusque pulex, vel regibus ipsis: Nec faciunt tutos regia sceptra suos. Hic dolet exsilium; mortem dolet alter amici; Huic chara orbato conjuge flere libetHic jacet infamis; miser hic in carcere luget: Hunc metus hostilis territat; alter eget. Hic gemit incestum corruptae conjugis; alter Delusus falsa suspicione timet. Excussas aliquis deplorat grandine vites, Iste mari magno deperiisse rates. Pars queritur sterili male credita semina terrae; Pars metuit domini vimque minasque sui. Perdidit hic justam sub iniquo judice causam: Has rapiunt fures; has cremat ignis opes. Et quis non quod plangat habet, nulloque dolore Saucius est, voti compos ubique sui? Non sic blanda favet rebus fortuna secundis, Misceat ut laetis improba triste nihil: Nec pars parva mali vitiis tabescere, totque Captivo ardentes pectore ferre faces.
Abbreviated transcription (Latin):
Mixtaq sangͥneis alba ligustra rosis
N ec uole dest̾. s ⁊ illic floris ⁊ herbe
Est qͥoqͥd specie. qͥcqͥd odore iuget
N c̃ phaleratoꝵ t̾go uectatur equoꝵ
N unc saturũ lento remige cimba uehit.
Nc̃ illũ ẽẽ iuuat sub papiliõibus. & nc̃
Grata sub arboreis q̃ritur umbͣ comis
N c̃ delectat᷑ turbis. ⁊ plausib urbis
At mͦ pͥuatus degere rure cupit
heu misero totũ turpes deflectit in usꝰ
Nullaq declinat sordida turpe pecus.
Ergo iocis. uen̾e. ⁊ uino. sõnoq beate
E xpendit uitȩ tempora tota suȩ
Iamq caro totꝰ nescit ꝗͣ deuius erret
Mens male p̾ssa gͣui pond̾e carnis heb
Nescit ꝑpetuo qd̾ torrẽ nutͥat igni
Corpꝰ qd̃ tantis curat alitq modis
Et breuis.⁊ multis ẽ on̾ata malis
Q uotqͦt nascunt᷑ uox illis pͥma doloris
Incipit a fletu uiuere qͥsquis hõ
Aspice q̃ miseros ferunt nos undiq. qͦt ft̃.
Quantaq. pͥuatis publica mixta malis

Expanded text:
Mistaque sanguineis alba ligustra rosis. Mistaque sanguineis alba ligustra rosis. Nec violae desunt; sed et illic floris et herbae Est quidquid specie, quidquid odore viget. Nunc phaleratorum tergo vectatur equorum, Nunc saturum lento remige cymba vehit. Nunc illum esse juvat sub papilionibus, et nunc Grata sub arboreis quaeritur umbra comis. Nunc delectatur turbis, et plausibus urbis: Et modo privatus degere rure cupit.Heu misero! totum turpes deflectit in usus, Nullaque declinat sordida turpe pecus. Ergo jocis, venere, et vino, somnoque beatae Expendit vitae tempora tota suae. Jamque caro totus nescit quam devius erret. Mens male pressa gravi pondere carnis hebes Nescit perpetuo quod torrem nutriat igni Corpus, quod tantis curat alitque modis. Et brevis, et multis est onerata malis. Quotquot nascuntur, vox illis prima doloris: Incipit a fletu vivere quisquis homo. Aspice qua miseros feriunt nos undique: quot sunt, Quantaque privatis publica mista malis.
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ q̃ sũma putat m̾etͥx cocꝰ. histrio. nullũ.
his p̃fert. aut par estimat esse bonũ.
Quicqͥd ⁊ ad uictũ mare nit̾ͥt t̃rauł aer.
Q uerit ht̃q uiri liixuriosa fames
Et modico uentͥ uastus uix suffic̃ orbis.
Ergo ministroꝵ uocib aula fremit
Argentoq dapes ponunt᷑ bacchꝰ in auro.
Et gẽma infusũ plurima nectar ht̃
Uestibꝰ. ⁊ facie longꝰ nitet ordo clientũ.
Ad dñi nutus turba parata leues
Sexꝰ ut̃q canit. resonant cithareq lireꝙ.
E tredt̃ illit organa dulce melos
Tandẽ epulis largis ⁊ pleno uent᷑ beatꝰ
Cũ scortis porcꝰ gaudia noctis habet
Op̃clara uiri uirtꝰ. o uita beata
Delicus pastus cũ meretrice cubat
diduestes referã. lectos. ⁊ diuitis edes.
Nescit hab̾e modũ ꝓdiga lipcuries.
Hinc ꝑ longameant nitidi canalia fontes.
Herba colũnarũ marmore clausa uiret.
F ructiferũq genꝰ totũ arboris educat ortꝰ

Expanded text:
Sunt, quae summa putat, meretrix, coquus, histrio; nullum Sunt, quae summa putat, meretrix, coquus, histrio; nullum His praefert, aut par aestimat esse bonum. Quidquid et ad victum mare nutrit, terra, vel aer, Quaerit, habetque viri luxuriosa fames. Et modico ventri vastus vix sufficit orbis. Ergo ministrorum vocibus aula fremit. Argentoque dapes ponuntur, Bacchus in auro, Et gemma infusum plurima nectar habet. Vestibus et facie longus nitet ordo clientum, Ad Domini nutus turba parata leves. Sexus uterque canit: resonant cytharaeque lyraeque; Et reddunt illic organa dulce melos. Tandem epulis largis, et pleno ventre beatus Cum scortis porcus gaudia noctis habet O praeclara viri virtus! o vita beata! Deliciis pastus cum meretrice cubat. Quid vestes referam, lectos, et divitis aedes? Nescit habere modum prodiga luxuries. Huic per longa meant nitidi canalia fontes, Herba columnarum marmore clausa viret: Fructiferumque genus totum arboris educat hortus,
Abbreviated transcription (Latin):
Non sillogismo ñ entimemate factũ ẽ
Ut uellent tanto pardere fata uiro
Q uid penetrasse uiuat nat᷑e archana plato
Et mũdo studio multa dedisse suo. Inẽ.¬
Solis it̃ celiq plagas. luneq meatꝰ
Et uaga seu sũmo sydã fixa polo
Multaq p̾t̾ea satis ardua nouat. ⁊ nc̃
Philosophus cinis ẽ. nom̃ mane manet
Dũ res ⁊ rerũ causas uestigat hẏpocras
Dũ de naturis disputat atq suis
Inserit illa libris. dũ multa latentia ꝓdit.
Dum medicinali corꝑa seruat ope
Ingens fama uiri toto diffundit᷑ orbe.
Et m̾iti fructus ille fauoris habet
S nullis herb̃ nullis radicibꝰ actũ ẽ
Nec physico mortis lex subeunda foret
Et iustis ñ philosophis dat p̃mia xp̃c
Rusticꝰ es. iustus esto. beatus eris
Philosophꝰ uarro. petrꝰ piscator. ⁊ ecce
Petrus ht̃ celũ. tartara uarro ten
Tile uoluptatũ uaria dulcedine gaud.
Et desideriis seruit ubiq suis

Expanded text:
Non syllogismo, non enthymemate factum est, Non syllogismo, non enthymemate factum est, Ut vellent tanto parcere fata viro. Quid penetrasse invitat naturae arcana Platonem, Et mundo studio multa dedisse suo? Solis iter, coelique plagas, lunaeque meatus Et vaga seu summo sidera fixa polo, Multaque praeterea satis ardua noverat: et nunc Philosophus cinis est: nomen inane manet. Dum res et rerum causas vestigat Hypocras, Dum de naturis disputat, atque suis Inserit illa libris, dum multa latentia prodit, Dum medicinali corpora servat ope, Ingens fama viri toto diffunditur orbe; Et meriti fructus ille favoris habet. Sed nullis herbis, nullis radicibus actum est, Ne physico mortis lex subeunda foret. Et justis, non philosophis, dat praemia Christus; Rusticus es; justus esto, beatus eris. Philosophus Varro, Petrus piscator: et ecce Petrus habet coelum, tartara Varro tenet. Ille voluptatum varia dulcedine gaudet, Et desideriis servit ubique suis.
Abbreviated transcription (Latin):
D ebentur uite tempora pauca tue
Quid tͥ tante edes: quanto feliciꝰ ipse
Templũ esses uiui. ⁊ domus una dei
Esto domꝰ dñi. quã sacris morib orna¬
U irtutẽ cultor religionis ama
Quã felix aĩa ẽ in qua sibi pon̾e sedẽ
Dignatur summi spiritus ipse dei
mĩs ht̃ subitũ t̾rena potentia finẽ
atq fuga celeri deserit illa suos
Ergo time qͥsqͥs celsos ꝯscendis honores
Teq ruinoso stare memento loco
Magnꝰ erat cesar. totoq potentior orbe
Nunc quẽ nec mundꝰ ceꝑat urna capit
S ic ⁊ alexander fortissimꝰ ille macedo
Clauditur angusto puluis ⁊ ossa loco
Maior erat mundo magnꝰ. mͦ nobile corpꝰ
Eculis ⁊ uicti uilis harena tegit
Et cecidit babylon cecidit qͦ mnꝓrima tia.
O lim mundipotens aspice. roma iacet
e cce dixi res nulla manet mortalibꝰ ecce
Nullus honor phib. gła nulla mori
ũmꝰ aristotiles logice scrutator acutꝰ
Edidit ingenio multa reꝑta suo

Expanded text:
Deficient vitae tempora pauca tuae. Deficient vitae tempora pauca tuae. Quid tibi tantae aedes? quanto felicius ipse Templum esses vivi viva domusque Dei. Esto domus Domini, quam sacris moribus orna: Virtutem cultor religionis ama. Quam felix anima est, in qua sibi ponere sedem Dignatur summi spiritus ipse Dei. Omnis habet subitum terrena potentia finem, Atque fuga celeri deserit ipsa suos. Ergo time, quisquis celsos conscendis honores: Teque ruinoso stare memento loco. Magnus erat Caesar, totoque potentior orbe: Nunc, quem nec mundus ceperat, urna capit. Sic et Alexander fortissimus ille Macedo, Clauditur angusto pulvis et ossa loco. Major erat mundo magnus, modo nobile corpus Exsulis et victi vilis arena tegit. Et cecidit Babylon: cecidit quoque maxima Troja: Olim mundipotens, aspice, Roma jacet. Ecce diu res nulla manet mortalibus: ecce Nullus honor prohibet, gloria nulla, mori. Summus Aristoteles logicae scrutator acutus, Edidit ingenio multa reperta suo.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam nunc res hõiũ mͥ crede: ⁊ pace beatas
Uidis. ⁊ certo se cohibere modo
S qͥa regna malis. sceleri ẽ donata potestas.
Debita uirtuti frena lib ido tenet
Mundꝰ turbatur. rerũ confundit᷑ ordo
Inuoluitq simul omĩa gͣnde ohaos
Uis ꝓhibet leges. eu̾tunt crimina mores
Et ualido uirtus turbine quassa latet.
at libanꝰ tͥ ligna. paros sua marmora m
Tucedro ꝑegͥna ⁊ marmore construis edes
Miraq ꝯsurgit fabrica. fundis opes
Rident argento postes. laquearia multo.
Auro distinctũ scultile uestit ebur
Porticibꝰ uallas oꝑosis atria. quales
Q uotq putas thalamos hec laberintꝰ habet:
Illic tu iudeas pictũ. scultũq stupescas
Artificis qͥcqͥd mensq manꝰq potest
Ostia multa qͥdem uarie st̃ mille fenestrȩ.
Mille colũnarũ ẽ. marmore fulta domꝰ
Quid tanto morit᷑e paras molimine: quare
Das animũ uanis. ⁊ ꝑitura placent
Cur ãpla edificas busto claudendꝰ in arto

Expanded text:
Jam nunc res hominum, mihi crede, et pace beatas Jam nunc res hominum, mihi crede, et pace beatas Videris, et certo se cohibere modo. Sed quia regna malis, sceleri est donata potestas, Debita virtuti frena libido tenet. Mundus turbatur, rerum confunditur ordo; Involvitque simul omnia grande chaos Vis prohibet leges, evertunt crimina mores, Et valido virtus turbine quassa latet. Dat Libanus tibi lingua; Paros sua marmora micedro peregrina, et marmore construis aedes: Miraque consurgit fabrica, fundis opes. 199 Rident argento postes, laquearia multo Auro: distinctum sculptile vestit ebur: Porticibus vallas operosis atria: quales Quotque putas thalamos, haec labyrinthus habet? Illic tu videas pictum, sculptumque stupescas, Artificis quidquid mensque manusque potest. Ostia multa quidem, variae sunt mille fenestrae, Mille columnare est marmore fulta domus. Quid tanto, moriture, paras molimine? quare Das animum vanis, et peritura placent? Cur ampla aedificas busto claudendus in arcto?
Abbreviated transcription (Latin):
Ast ocłs mentis cecatur pulu̾e terre
U t nequeas lumen cernere iusticie
Heu tͥ cui uirtꝰ ñ lucet. lucet ⁊ aurũ
Et prefers sũmis infima queq bonis
Nec mala magna reor qͥb affligunt᷑ amici
Hec hona queq hostes ꝯstat habere dĩ
A n qͦtiens uir iustꝰ eget. scełosus abundat.
Non ⁊ prauoꝵ copia grande bonũ
E grotat sapiens. s sanus floret iniquus
Non ⁊ gͣnde bonũ corporis arta salus
Dilectus dñi morit᷑ sed uiuit adult̃
Non ÷ in magnis uita caduca bonis
Ergo mͦ simili tibi collige cetera fili
Et prudens uilis mun̾a sperne soli
Uile relinque solũ. cupias fastigia celi
Illic percipies dona beata dĩ
ec p̃ciosa facit p̃ciosũ purp᷑a quẽtͣ.
Nec mutant mores tͣdita sceptͣ malos
Sepius ista dĩ data conspicis hostib esse
Impia pars hoĩum regnat ubiq fere
Uirtutũ si detur honos. si premia dignis
Et teneant meritũ singula queq locũ

Expanded text:
Ast oculus mentis caecatur pulvere terrae; Ast oculus mentis caecatur pulvere terrae; Ut nequeas lumen cernere justitiae: Heu tibi cui virtus non lucet, lucet at aurum, Et praefers summis infima quaeque bonis. Nec mala magna reor, quibus affliguntur amici; Nec bona, quaeque hostes constat habere Dei. At quoties vir justus eget, scelerosus abundat, Non est pravorum copia grande bonum? Aegrotat sapiens, sed sanus floret iniquus: Non est grande bonum corporis arcta salus. Dilectus Domini moritur, sed vivit adulter: Non est in magnis vita caduca bonis. Ergo modo similis tibi collige caetera, fili, Et prudens vilis munera sperne soli. Vile relinque solum, cupias fastigia coeli: Illic percipies dona beata Dei. Non pretiosa facit pretiosum purpura quemquam, Nec mutant mores tradita sceptra malos. Si pius ista Dei data conspicis hostibus esse; Impia pars hominum regnat ubique fere. Virtuti si detur honos, si praemia dignis, Et teneant meritum singula quaeque locum.
Abbreviated transcription (Latin):
Inquit hs̃. ⁊ cutiꝰ ert̃ quecũq parasti
Imꝓba iã frena uota. timeq mori
Tot fruges. auri tantũ. uiniq tot agri
Ad quid : eget paucis uita salusq breuis
A ruũ queris homo tͥ fertile. nec tñ unꝗͣ¬
A d stilem uitam respicis ipse tuam
a gricoleq dĩ tumidꝰ ꝯtẽptor ubiq
N ullos ius fru ctꝰ redđe iusticie
ad scelerũ uepres suffocas semina uite
Et peccatoꝵ surgit amara seges
Extirpa m̃tis tͥbulos. spinasq reuelle
Est tritico xp̃i pectoris arua sere
Fructificetq dõ cordis nouale. p̃matq¬
U irtutũ messis semina nequitie
sse qͥd argentũ. qͥd gẽmas credis ⁊ aurũ.
¶Predia :. qͥd ue om̃s qͣs ht̃ orbis opes
Hec iudeus ht̃. gentilis. latro cruentꝰ
Crede mͥ iratus sepe dat ista deus
Parua puta quecũq malos ꝯtingit hab̾e¬
ꝑ arua puta qͥcqͥd fur ⁊ ad ult̾ habent
Qd m̾et̾x qd̾ mechꝰ habet. ne magna putab̾.
Omp̃s longe dat meliora suis

Expanded text:
Inquit, habes, et cujus erunt quaecunque parasti? Inquit, habes, et cujus erunt quaecunque parasti? Improbe, jam frena vota, timeque mori. Tot fruges, auri tantum, vinique, tot agri, Ad quid eget paucis vita, salusque brevis. Arvum quaeris, homo, tibi fertile; nec tamen unquam Ad sterilem vitam respicis ipse tuam. Agricolaeque Dei tumidus contemptor ubique, Nullos vis fructus reddere justitiae. At scelerum vepres suffocant semina vitae, Et peccatorum surgit amara seges. Exstirpa mentis tribulos, spinasque revelle: Et tritico Christi pectoris arva sere. Fructificetque Deo cordis novale, prematque Virtutum messis semina nequitiae. Esse quid argentum, quid gemmas, credis et aurum, Praedia? quidve omnes, quas habet orbis, opes? Haec Judaeus habet, gentilis, latro cruentus; Crede mihi, iratus saepe dat ista Deus. Parva puta quaecunque malos contingit habere. Parva puta quidquid fur et adulter habent: Quod meretrix, quod moechus habet, nec magna putabis: Omnipotens longe dat meliora suis.
Abbreviated transcription (Latin):
Que p̃ciosa tuos pellis ñ cedit in usus
Q ue uestis spẽs. queue coloris abest
S nec adindecores cultꝰ pud adde qͥcqͥd
Artificis nouit cudere docta manus
Trradiant gẽmis digiti parit̃q lacerti
Uixq uales auri pondera ferre tiu
O quã uana hoĩum talisuesania. stulte
Quid uiuat ext̃nis uelle nitere bonis
Si uiciis sordes. qͥd ꝓdest fulgida uestis:
A bsterget macłas purpura nulla tuas.
G ẽmarũ ⁊ tanti fulgor ñ efficit auri
U t careat tenebris mens tua ceca suis
Et sc̃i mores faciunt. ñ uestis honestũ
Et ꝓbitas magnos efficit una uiros
Que nat᷑a dedit serua integͣ. ñ eget istis
Uilibꝰ ornari rebus. imago dei
Ista qͥdem fieri uentosa suꝑbia cogit
Sola placet iusto sobria utta dõ
groꝵ fines longos extend̾e queris¬
¶ Et multas messes. horrea plena cupis
Scis euanglicꝰ qd auaro sermo minet᷑
hac in nocte animã ꝑose stulte tuã

Expanded text:
Quae pretiosa tuos pellis non cedit in usus? Quae pretiosa tuos pellis non cedit in usus? Quae vestis species, quaeve coloris abest? Sed nec ad indecores cultus pudet addere quidquid Artificis novit cudere docta manus. Irradiant gemmis digiti, pariterque lacerti, Vixque vales auri pondera ferre tui. O quam vana hominum talis vesania: stulte, Quid juvat externis velle nitere bonis? Si vitiis sordes, quid prodest fulgida vestis; Absterget maculas purpura nulla tuas. Gemmarum et tanti fulgor non efficit auri, Ut careat tenebris mens tua caeca suis. Sed sancti mores faciunt, non vestis, honestum; Et probitas magnos efficit una viros. Quae natura dedit, serva integra: non eget istis Vilibus ornari rebus imago Dei? Ista quidem fieri ventosa superbia cogit: Sola placet justo sobria vita Deo. Agrorum fines longos extendere quaeris, Et multas messes, horrea plena cupis. Scis evangelicus quid avaro sermo minetur Hac in nocte animam perdere stulte tuam:
Abbreviated transcription (Latin):
Fraudibꝰ uxoꝵ multi ꝑiere uiroꝵ
F emina nil horret. cuncta licere putat
A ud⁊ qͥcqͥd eã ub imꝑiosa libido¬
¶ t metꝰ ⁊ ratio cedit. ⁊ ipse pudor
Hec leges sacras ꝯtẽpnit ⁊ omĩa uira
Purpe sit aut seuũ dũ uiuz illd̾ amat
Halila sansonẽ. clitemestra ꝑemit atridẽ.
Ilege femin eos sensit ut̃q dolos
s cur q̃so uetus tͥ nc̃ historia narret
Q ue sieri nr̃o tempore multa uides
Quas sordes. qͣntosq metꝰ. curasq mariti
Sustineant. ⁊ qͥs cõmemorare potest
Tã nc̃ quã grauis ÷ uxoris sarcina cernis
Quãq p̃mat duro subdita colla uigo
Ergo maritalis dãpnamꝰ fedã lecti
Non. s ꝑfectis non damus illa uiris
Coniugibꝰ ñ ÷ fructꝰ centesimꝰ. aut quẽ
Reddunt ꝑ senos multiplicata decẽ
N ec tam̃ eterni pͥuant᷑ luine regni
a ccipient meritis premia digna suis
e mollis byssus. te fulgens p᷑p᷑a uestit
Et texunt mundi singula regna tͥ

Expanded text:
Fraudibus uxorum multi periere virorum; Fraudibus uxorum multi periere virorum; Femina nil horret, cuncta licere putat. Audet quidquid eam jubet imperiosa libido; Et metus, et ratio cedit, et ipse pudor. Haec leges sacras contemnit, et omnia jura. Turpe sit aut saevum, dum juvet, illud amat. Dalila Samsonem, Clitemnestra peremit Atriden. In lege femineos sensit uterque dolos. Sed cur quaeso vetus tibi nunc historia narret, Quae fieri nostro tempore multa vides? Quas sordes, quantosque metus curasque mariti Sustineant, et quis connumerare potest? Jam nunc, quam gravis est uxoris sarcina, cernis Quamque premat duro subdita colla jugo. Ergo maritalis damnamus foedera lecti? Non: sed perfectis non damus ista viris. Conjugibus non est fructus centesimus; aut quem Reddunt per senos multiplicata decem; Nec tamen aeterni privantur lumine regni, Accipient meritis praemia digna suis. Te mollis byssus, te fulgens purpura vestit; Et texunt mundi singula regna tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Et casti laudes federa conuuigii
Crede mͥ frat̃ miser ÷ qͥcũq maritꝰ
Uis dicã qͣntũ triste sit istud onꝰ
Si qͥs hab sponsã turpẽ fastidit ⁊ odit
Si pulchrã: mechos anxius ille timet
Cernis enĩ qͣntũ cͥ forma pudorq repug
Raraq de pulcͥs eẽ pudica potest. Inent.
In ꝗͣ suspirant multoꝵ uota timebis
Percde uł soli ne sit habenda tibi
Si fiat pregnans accessit ⁊ alt̾a cura
Accrescuntq tibi multiplicata mala
Hinc illã metuis ne qͥs corrũpat adult̃
Et pariat quoꝵ ñ eris ipse pat̃
Hincres arta nimis teniusq pecunia totã
Infaustã tecũ cogit egere domũ
Est qͦq ꝑpetuas q̃ misc garrula lites
Sitq molesta suo uocte dieq uiro
Et uinosa qͥdem multũ dãnosa marito ÷.
Nam q̃sita diu distrahit illa breui
Ista dat amplexꝰ molles. ⁊ dulcia sigit
O scula s tacito corde uenena p̃mit
Hȩc ⁊ de facie uł nobilitate suꝑbit
Et sceptro dignã credat habere manũ.

Expanded text:
Et casti laudes foedera conjugii. Et casti laudes foedera conjugii. Crede mihi, frater, miser est quicunque maritus: Vis dicam quantum triste sit istud onus? Si quis habet sponsam turpem, fastidit et odit: Si pulchram, moechos anxius ipse timet. Cernis enim quantum sibi forma pudorque repugnent, Raraque de pulchris esse pudica potest. In quam suspirant multorumque vota, timebis Perdere vel soli ne sit habenda tibi. Si fiat praegnans, accessit et altera cura; Accrescuntque tibi multiplicata mala. Hinc illam metuis ne quis corrumpat adulter, Et pariat quorum non eris ipse pater. Hinc res arcta nimis tenuisque pecunia, totam Infaustam tecum cogit egere domum. Est quoque perpetuas quae miscet garrula lites, Fitque molesta suo nocte dieque viro. Et vinosa quidem multum damnosa marito est: Nam quaesita diu distrahit illa brevi. Ista dat amplexus molles, et dulcia figit Oscula, sed tacito corde venena premit. Haec vel de facie vel nobilitate superbit, Et sceptro dignam credit habere manum.
Abbreviated transcription (Latin):
Expulit & nostrȩ mortis origo fuit
Et tibi ñ minimum lactea tota placet
Uisc̾a si pateant. pateant ⁊ cetera carnis
Cernes quas sordes ꝯtegat alba cutis
Si fimũ uilem p̃fulgens purpura uelet
Et quis ob hoc fimũ uł male sanus amet
Intrat cõpta satis cellarũ femina claustra
Suspirans dicit discere sancta uolo
Accedo ad monachos peceatͥx femina. nãq.
Hi monita ⁊ scẽ dant docum̃ta uie
Cõpta uenis. ⁊ scã placent. qͥs credde possit:
Suspectã te habeo. credo nocere uenis
Lasciui risus ardentis nutus ocelli
Et tua garrulitas displicuere michi
Pastores uigilate. lupas arcete rapaces
A gregibꝰ ur̃is claustra negentur eis
Occidt̃ animas. multosq ad tartara mittũ.
Et monachis pestis nulla tim̃da magis
Femina mors aĩe monachis accede ñꝗͣ
Audeat. a sacro sit ꝓcul illa choro
Sit ꝓcul acetu scõꝵ femina namq
Et si ñ ualeat uincere. bella mouet
S ed forsan dices felices esse maritos

Expanded text:
Expulit, et nostrae mortis origo fuit?Expulit, et nostrae mortis origo fuit?Et tibi non minimum lactea tota placet. Viscera si pateant, pateant et caetera carnis, Cernes quas sordes contegat alba cutis. Si fimum vilem praefulgens purpura velet, Ecquis ob hoc fimum vel male sanus amet? Intrat compta satis cellarum femina claustra, Suspirans dicit, discere sancta volo. Accedo ad monachos peccatrix femina, namque Hi monita, et sanctae dant documenta viae. Compta venis, et sancta placent: quis credere possit? Suspectam te habeo; credo, nocere venis. La civi risus, ardentis nutus ocelli, Et tua garrulitas displicuere mihi. Pastores, vigilate, lupas arcete rapaces A gregibus vestris, claustra negentur eis. Occidunt animas, multosque ad tartara mittunt; Et monachis pestis nulla timenda magis. Femina mors animae, monachis accedere nunquam Audeat; a sacro sit procul ipsa choro. Sit procul a coetu sanctorum femina; namque Et si non valeat vincere, bella movet. Sed forsan dices esse maritos,
Abbreviated transcription (Latin):
Tu molles risꝰ. nutus ⁊ dulcia uerba
Femineosq iocos effuge: uirus habent
Feminei sensũ uirus surrepit amoris
hoc tͥ ni uideas ilico captus eris
F emineũ fuge colloqͥũ uir scẽ. caueto
Femineas si uis uiuere blandicias
Nani que femineo mens capta ligat᷑ amore.
Nunꝗͣ uirtutũ surgere ad alta potest
Harũ colloqͥũ qͦd confert utilitatis¬
U enisti monachus turpis amator abis
Ergo uirosum nͥ declinau̾is anguẽ
Ni longe facias inficiere quidem
Accendit mulier quec̃q libidiis ignes
Et scĩs ipsis proxima facta nocet
Fundane ansdreas uir magnus ep̃s urbis
Nir tauit. uirgo femina causa fuit
Si ueterum libros ⁊ patrũ scͥpta reuoluas.
Q  doleas scõs sic cecidisse uiros
Nec docto salomone qͥdẽ tu doctior eẽ¬
Li ec dauid sancto sanctior esse potes
Si loth. sansonẽ. si dauid. si salomonẽ
F emina deiecit quis modo tutus erit
N unqͥd ñ hoĩem mulier de sede beata

Expanded text:
Tu molles risus, nutus, et dulcia verba, Tu molles risus, nutus, et dulcia verba, Femineosque jocos effuge; virus habent. Feminei sensim virus subrepit amoris; Hos tibi, ni videas, illico captus eris. Femineum fuge colloquium, vir sancte; caveto Femineas, si vis vincere, blanditias. Namque femineo mens capta ligatur amore, Nunquam virtutum surgere ad alta potest. Harum colloquium quid confert utilitatis, Venisti monachus, turpis amator abis. Ergo virosum nisi declinaveris anguem Ni longe fias, inficiere quidem. Accendit mulier quaecunque libidinis ignes Et sanctis ipsis proxima facta nocet. Fundanae Andreas ubi magnus episcopus urbis Nutavit, virgo femina causa fuit. Si veterum libros, et Patrum scripta revolvas, Quod doleas sanctos sic cecidisse viros, Nec docto Salomone quidem tu doctior esse, Nec David sancto sanctior esse potes. Si Loth, Samsonem, si David, si Salomonem, Femina dejecit, quis modo tutus erit? Nunquid non hominem mulier de sede beata
Abbreviated transcription (Latin):
Hec qͦ diu̾sis sua sordib inficit ora
Sed quare : melior querit᷑ arte color
Arte suꝑciliũ rarescit. rursꝰ ⁊ arte
In minimũ mãmas colligit ipsa suas
Arte qͥdem uideas nigs flauesc̾e cͥnes
n ititur ipsa suo m̃bra mouere loco
Sic fragili pingit totas in corꝑe partes.
Ut qͥcqͥd nata ẽ displicuisse putes
O qͦs in gestus se mollis femina frangit.
Et placet in blesis subdola lingna sonis.
Iulcia sepe canit. ꝯponit sedula gͥssũ
Ut quadã credas arte mouere gradũ.
Sepe auditores eiꝰ facundia torquet
Et mͦ ridendo nc̃ quoq flendo placet
Mille modis nr̃as impugnat femina m̃tes
Et multos illi ꝑdere grande lucrum ẽ
N il ÷ in rebꝰ muliere nocentus. et nil
Quo capiat plures lȩtifer hostis habet
Necnos in totũ iactamꝰ crimina sexum
Tempore s nr̃o rara pudica manet
Sed carnẽ fenũ clamat sacer ẽẽ ꝓpħa
Fac ꝓcul a feno flãma sit ista tuo

Expanded text:
Haec quoque diversis sua sordibus inficit ora. Haec quoque diversis sua sordibus inficit ora. Sed quare? melior quaeritur arte color. Arte supercilium rarescit, rursus et arte. In minimum mammas colligit ipsa suas. Arte quidem videas nigros flavescere crines, Nititur ipsa suo membra movere loco. Sic fragili pingit totas in corpore partes, Ut quidquid nata est, displicuisse putes. O quos in gestus se mollis femina frangit, Et placet in blesis subdola lingua sonis. Dulcia saepe canit, componit sedula gressum, Ut quadam credas arte movere gradum. Saepe auditores ejus facundia torquet; Et modo ridendo, nunc quoque flendo placet. Mille modis nostras impugnat femina mentes, Et multos illi perdere grande lucrum est. Nil est in rebus muliere nocentius; et nil Quo capiat plures lethifer hostis, habet. Nec nos in totum jactamus crimina sexum; Tempore sed nostro rara pudica manet. Sed carnem fenum clamat sacer esse propheta; Fac procul a feno flamma sit ista tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
Q đ si uł leuit̾ te decoqͣt ignea febris
Statu marcesces. ilico nullus eris
S cũ te uictum uiciis subcũb̾e cernas
Miror. te fortem dicis.⁊ esse putas
Bella libido mouet. tu pͥmo cedis ad ictꝰ
Et tua das fedo colla prem̃da iugo
Sic ⁊ auaricie seruis. sic motibus ire
Sic facis ardentis iussa pudenda gule.
emina dulce malũ. m̃tẽ rob᷑q iurile.
Frangit blandiciis insidiosa suis
Femina fax sathane gẽmis radiantibꝰ au
Uestibꝰ. ut possit ꝑde cõpta uenit. ¶ro¬
Qđ nat᷑a sibi sapiens dedit illa reformat.
Quicqͥd ⁊ accepit dedecuisse putat
Pungit acu. ⁊ fuco liuentes reddit ocellos.
Sic ocłoꝵ inquit gr̃a maior erit
E st etiã teneras aures q̃ ꝑforet. ut sic
A ut aurũ aut carus pendeat iñ lapis
Alt̾a ieuinat misere. minuitq cruorẽ
Et ꝓrsꝰ quare palleat ipsa facit
Nam q̃ ñ pallet sibi rustica q̃q uidet᷑
Hic decet. hic color ẽ uerꝰ amantis ait.

Expanded text:
Quod si vel leviter te decoquat ignea febris, Quod si vel leviter te decoquat ignea febris, Statim marcesces, illico nullus eris. Sed cum te victum vitiis succumbere cernis, Miror, te fortem dicis, et esse putas. Bella libido monet; tu primos cedis ad ictus, Et tua das foedo colla premenda jugo. Sic et avaritiae servis, sic motibus irae, Sic facis ardentis jussa pudenda gulae. Femina dulce malum, mentem roburque virile Frangit blanditiis insidiosa suis. Femina, fax Satanae gemmis radiantibus, auro, Vestibus ut possit perdere compta venit. Quod natura sibi sapiens dedit, illa reformat: Quidquid et accepit dedecuisse putat. Pungit acu, et fuco liventes reddit ocellos: Sic oculorum, inquit, gratia major erit. Est etiam teneras aures qui perforet, ut sic Aut aurum aut charus pendeat inde lapis. Altera jejunat misere, minuitque cruorem, Et prorsus quare palleat, ipsa facit. Nam quae non pallet sibi rustica quaeque videtur; Hic decet, hic color est verus amantis, ait.
Abbreviated transcription (Latin):
S nec p̃positꝰ mortis scełũq minister
Uexat dãnatum mitius ingenuum
Nullꝰ ei seruatur honor reu̾entia nulla.
N ec magis ÷ tutꝰ nobilitate sua
ed fortes hum̾os ñ uosaq bͣchia iactas.
Atq tui uires corꝑis exinuias
Bella refers. domitosq duceᷤᷤ gs̃q subactas.
Maximaqq imꝑio subdita regna tuo
Non boue ñ asino tu fortior. attn illos
Ipse satis uili cernis emi precio
Sic q̃cũq feris tecũ cõmunia cernis
Nec mirare nimis nec preciosa puta
Qđ si uis sendꝰ iuresq aitenłe carnis
Exusuꝑant multe nos mutroq fere
N os ⁊ eqͥ iuncunt ueloces p̃pete cursu
Et melius nobis audit oletq canis¬
Quis uelit iratos lucta temptare leones
Terribiles ursos. fulmineasq sues
Sola animi uͥtus ÷ qua nos p̃ponim᷑ illis
Cet̾a sunt equidem nr̃a minora satis
Teuina tͥduum. totũ ruit unde suꝑbis :
Uix tenuẽ flatũ iã moriture trahis

Expanded text:
Sed nec praepositus motis, scelerumque minister Sed nec praepositus motis, scelerumque minister Vexat damnatum mitius ingenium. Nullus ei servatur honor, reverentia nulla; Nec magis est tutus nobilitate sua. Sed fortes humeros nervosaque brachia jactas. Atque tui vires corporis eximias. Bella refers, domitosque duces, gentesque subactas; Maximaque imperio subdita regna tuo. Non bove, non asino tu fortior; attamen illos Ipse satis vili cernis emi pretio. Sic quaecunque feris tecum communia cernis, Nec mirare nimis, nec pretiosa puta. Quod si vis sensus, viresque attendere carnis, Exsuperant multae nos in utroque ferae. Nos et equi vincunt veloces praepete cursu, Et melius nobis audit oletque canisQuis velit iratos lucta tentare leones. Terribiles ursos fulmineasque sues. Sola animi est virtus, qua nos praeponimur illis; Caetera sunt equidem nostra minora satis. Jejuna triduum, totum ruit unde superbis: Vix tenuem flatum jam moriture trahis.
Abbreviated transcription (Latin):
N ec querulo posst̾ ulla placere seni
h ȩc int̾ q̃ cuncta senex momoda sentit
Urget eũ scabies tussis anhela quatit
Ingratꝰq sius morbo ofectus ⁊ annis
C onquerit᷑ uite tempora longa sue
abile forma bonũ. sp̃ẽs immica pudori
Utile uͥtutũ sepe retardat iter
Nc̃ insensatos inflat. nc̃ turpia suadet
Sepe etiam fortes p̃cipitare solet
Et mors ⁊ morbꝰ rapit hanc ⁊ mesta senectꝰ
Mille ꝑit causis. nec manz illa du
N ec bona forma dm̃ s mens sincera meret᷑
Iusticie soli uita beata latur ¶ tes¬
u reges atauos memoras. magno̾q paren
Et uana carnis nobilitate tumes
Nescis cunctoꝵ qd̾ sit cõmunis origo
Ortus ⁊ occasus unus ⁊ una caro
Q uid tͥ nobilitas ⁊ clarum nom̃ auoꝵ
Si uiciis seruus factus es ipse tuis
Nobilis ẽ: animi qͥsqͥs uirtute refulget
Degener ⁊ solus cui mala uita placet
Nec genus. at mores uen̾atur curia celi
Et celum iustus ñ gen̾osus habet

Expanded text:
Nec querulo possunt ulla placere seni. Nec querulo possunt ulla placere seni. Haec inter quae cuncta senex incommoda sentit, Urget eum scabies, tussis anhela quatit. Ingratusque suis morbo confectus et annis, Conqueritur vitae tempora longa suae. Labile forma bonum, species inimica pudori, Utile virtutum saepe retardat iter, Nunc insensatos inflat, nunc turpia suadet; Saepe etiam fortes praecipitare solet. Et mors et morbus rapit hanc, et moesta senectus; Mille perit causis, nec manet illa diu. Nec bona forma Deum, sed mens sincera meretur: Justitiae soli vita beata datur. Tu reges atavos memoras, magnosque parentes, Et vana carnis nobilitate tumes. Nescis cunctorum quod sit communis origo, Ortus et occasus unus, et una caro. Quid tibi nobilitas, et clarum nomen avorum, Si vitiis servus factus es ipse tuis? Nobilis est, animi quisquis virtute refulget; Degener est solus, cui mala vita placet, Nec genus, at mores veneratur curia coeli; Et coelum justus, non generosus habet.
Abbreviated transcription (Latin):
Exanguis color est. halitus ipse grauis
Sicq ꝑit placite paulatĩ gr̃a forme
Nullaq de multis q̃ placuere manent.
Tã gͦtata minꝰ sapiunt. uix sentit odores¬
U ix qͦ clamosos percipit aure sonos
C aligant oculi. de toto sola suꝑsunt
huic citis. ⁊ nerus ossa ligata suis
Uix iã fuste potest nutantes fig̾e gressus¬
U ixq ualet tremula q̃q tenere manu.
Si qua sͥ fuerat prudentia: tota receffit.
Idq tam̃ laudat qd puerile sapit
S ic gͥ se qͥsq senex miserabilis ipsũ
Cotidie ꝑdit. subtrahiturq sibi
Et cũ sit morbꝰ numiũ gͣuis ipsa senectꝰ
At tam̃ innumeris angitur illa malis.
h ec inꝗͣ multis uexatur mutilis etas
Semꝑ ⁊ unde senex qͥsq querat᷑ ht̃
Manducare labor. fit ieuinare molestũ
S õnꝰ ei grauis ẽ. ⁊ ngilare nocet
e states odit. hiemes ⁊ frigora culpat
Aututinũ causã qd̾ dol ẽẽ putat
h anc qͦq ñ minimũ ueris clem̃tia ledit

Expanded text:
Exsanguis color est, halitus ipse gravis, Exsanguis color est, halitus ipse gravis, Sicque perit placidae paulatim gratia formae; Nullaque de multis, quae placuere, manent. Jam gustata minus sapiunt, vix sentit odores. Vix quoque clamosos percipit aure sonos, Caligant oculi: de toto sola supersunt, Huic cutis, et nervis ossa ligata suis. Vix jam fuste potest nutantes figere gressus, Vixque valet tremula quaeque tenere manu. Si qua sibi fuerat prudentia, tota recessit: Id tantum laudat, quod puerile sapit. Sic igitur se quisque senex miserabilis ipsum, Quotidie perdit, subtrahitur sibi. Et cum sit morbus nimium gravis ipsa senectus, Attamen innumeris angitur illa malis. Haec inquam multis vexatur inutilis aetas, Semper et unde senex quisque queratur habet. Manducare labor, fit jejunare molestum, Somnus ei gravis est, et vigilare nocet. Aestates odit; ac hiemes, et frigora culpat; Autumnum, causam quod dolet, esse putat. Hunc quoque minimum veris clementia laedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ te t̃ribilis exactor uissus ab ȩquo
Tudice sulphurei merget inima laci
Tunc tẽ infelix. s certe sero dolebis
In falsis istis spem posuisse bonis
on huc argentũ. ñ huc descendet ⁊ aurũ
Non aderit mundi gła lapsa breni
E ffund ⁊ qͦndã prodigus alter opes
Tunc parit rebꝰq tuis ⁊ iuge felix
Cum cinis exiguus sue cadauer eris
agnũ nom̃ hs̃. clara ÷ tͥ fama ꝑ orbẽ
An factus qͥsꝗͣ senserit illa cinis
Fama plac popłi. cupida this aure fauorẽ.
N escis diuinum quid paret arbitͥũ
Torquent famosos tartara seua reos
t color ⁊ facies. ⁊ multũ gͣta iuuentꝰ
Et uox q̃ dulces nou̾at ante modos.
Diffugiunt misera tãdẽ ueniente senecta.
Diffugiunt pexe que decuere come
O sexarmatur decursis dentib inde
U ix imꝑfectis sufficit ille sonis
Deficiunt iures. iam ꝓdit ruga senilis.
Horret in effeto corpore scabra cutis
Tã rã curuat᷑. iã manant ora salius

Expanded text:
Cum te terribilis exactor jussus ab aequo Cum te terribilis exactor jussus ab aequo Judice, sulphurei merget in ima laci. Tunc, tunc infoelix, super his sero poenitebit In falsis istis spem posuisse bonis. Non huc argentum, non huc descendet et aurum, Non aderit mundi gloria lapsa brevi. Effundet quondam prodigus alter opes, Tunc pariter rebusque tuis et conjuge felix, Cum cinis exiguus, sive cadaver eris. Magnum nomen habes, clara est tibi fama per orbem, An factus quisquam senserit illa cinis? Fama placet populi, cupida trahis aure favorem, Nescis divinum quid paret arbitriumTorquent famosos tartara saeva reos. Et color, et facies, et multum grata juventus, Et vox quae dulces noverat ante domos, Diffugiunt misera tandem veniente senecta; Diffugiunt pexae quae decuere comae. Os exarmatur decussis dentibus; inde Vix imperfectis sufficit ille sonis. Deficiunt vires, jam prodit ruga senilis, Horret in effeto corpore scabra cutis. Jamjam curvatur, jam manant ora salivis;
Abbreviated transcription (Latin):
Et uice ou̾sa qͥ diues abundat egebit
Hinc qͥ pauꝑ eget: copia diues erit
Ad qͥd auarꝰ opes. qͥcũq es ꝯgeris istas
Forsitan he facient ut citiꝰ ꝑeas
D ic m̃ diuitibꝰ si qͣndo defuit hostis
Hos t̾it ⁊ quassat sepe runa grauis
Inuidie comes ÷ melior fortuna nec unꝗͣ
Fida satis ciuiꝗͣ. mobilis illa manet
Ergo solliciti causas exclude timoris
Esse uelis pauꝑ: ilico tutus eris
Pauꝑtate qͥd̾ nichil ⁊ beatius unquã
Pauꝑtate nichil tutius ẽẽ potest
Non tͥ subsidiũ st̃ ħ s sarcina grandis
Que male temiserũ sẽꝑ ad una p̃mit
Tusticie montes uͥtutũq ardua nullus
Scandet. dum mundi reb onustus erit
S tulte qͥd ħ seq̃ris: cur sic labentibꝰ heres
Mortalis qͥd uis ⁊ moriturus opes:
Cũ te post mundi curas uanosq labores
Cũ tibi transierint. que male parta tenes
Tartarꝰ horrendo paiidũ absorbebit hiatu:
Et miser uariis excruciere modis

Expanded text:
Et vice conversa, qui dives abundat, egebit: Et vice conversa, qui dives abundat, egebit: Huic qui pauper eget, copia dives erit. At quid avarus opes, quicunque es, congeris istas? Forsitan hae facient ut citius pereas. Dic mihi, divitibus si quando defuit hostis: Hos terit et quassat saepe ruina gravis. Invidiae comes est melior fortuna, nec unquam Fida satis cuiquam mobilis illa manet. Ergo solliciti causas exclude timoris; Esse velis pauper, illico tutus eris. Paupertate quidem nihil esse beatius unquam, Paupertate nihil tutius esse potest. Non tibi subsidium sunt haec, sed sarcina grandis, Quae male te miserum semper ad ima premit. Justitiae montes, virtutumque ardua nullus Scandet, dum mundi rebus onustus erit. Stulte quid haec sequeris, cur sic labentibus haeres, Mortalis, quid vis et moriturus opes? Cum te post mundi curas, vanosque labores; Cum tibi transierint, quae mala parte tenes; Tartarus horrendo pavidum absorbebit hiatu, Atque miser variis excruciere modis.
Abbreviated transcription (Latin):
Arma. uenena. pair. furtũ tim atq rapinã.
Sollicitus seruat queq lucrata diu
Hic dũ querit opes: cruciat miseranda cupido.
Cũ iam q̃sitas cepit habere: tumor
Sic gͥ miser ẽ. dum pauꝑ querit habere
Et miser ÷ diues: percłe parta timens
Dũ iacet in plumis serico ꝯtectꝰ ⁊ ostro
Mordet᷑ curis inuigilatq dolis
Continuare siuis iuicini pauꝑis agrũ
Ardet. ⁊ ad facinus cogitat ille modũ
Expellit domib pupillos ille pat̃nis
Inseqͥtur iuiduas. uidiciisq p̃mit
Cũ sit auaritie fatib succensꝰ iniquis
Non ual⁊ inuistis se saciare lueris
Ergo facit multos iopes diuesq rapinis
Luxurie seruit. s spoliatus eget
Deliciis fruit᷑ de rebus pauꝑis iste
S gemit amissis indigus ille bonis
H uic epule uarie. uestis p̃ciosa parat᷑
S panẽ ⁊ grosfam uix ht̃ ille togã¬
e t petit in flãmis ing̾ssus tartara paruã.
De digiti extremo pauꝑis huiꝰ aquã

Expanded text:
Arma, venena pavet, furtum timet atque rapinam: Arma, venena pavet, furtum timet atque rapinam: Sollicitus servat quaeque lucrata diu. Hunc, dum quaerit opes, cruciat miseranda cupido; Cum jam quaesitas coepit habere, timor. Sic igitur miser est, dum pauper quaerit habere: Et miser est dives, perdere parta timens, Dum jacet in plumis serico contectus et ostro; Mordetur curis, invigilatque dolis; Continuare suis vicini pauperis agrum Ardet, et ad facinus nescit habere modum. Expellit domibus pupillos ille paternis, Insequitur viduas, judiciisque premit. Cum sit avaritiae facibus succensus iniquis, Non valet injustis se satiare lucris. Ergo facit multos inopes; divesque rapinis, Luxuriae servit; sed spoliatus eget. Deliciis fruitur, et rebus pauperis iste; Sed gemet amissis indignus iste bonis. Huic epulae variae, vestis pretiosa paratur: Sed panem et grossam vix habet ille togam. At petet in flammis ingressus tartara, parvam De digiti extremo pauperis hujus aquam: