comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lationis postremitas in alia uocis declinatione formata
Secundus argumentum a genere est cum deeo dem gene¬
resententiam dicitur ut uirgilius uariũ et mutabile
genus: tertium abspecie argumentum est cum gene¬
rali quaestioni fidemspecies facitut non sic frigius
penetrat lacedemona pcistor. a similiargumentum
est quandorebus aliquibus similia proferuntur sug
ger& tela mihi non nullum dextera frustra torserit
inrutulos steteruntq in corpore gradium lacis cãpis
a differentia argumentum est quandoper differen¬
tiam aliqua se parantur ut uirgilius non diomedis
e quos neccurrum cernis achillis. a contrariis argum̃¬
tum dicitur quandores discrepantes sibimet oppontor¬
tur: ut uir gilius mortalinemanu factae in mortalica¬
rine fas habeant certusqu incerta pericula lustres
eneas. a consequentibus argumentũ dicitur quando
positamrem aliquid inuntabiliter consequitur. ut uir¬

Expanded text:
lationis postremitas in alia uocis declinatione formata. lationis postremitas in alia uocis declinatione formata. A genere argumentum est, cum de eodem genere sententia ducitur, ut Vergilius: 'Varium et mutabile semper femina.' Ab specie argumentum est, cum generali quaestioni fidem species facit: 'At non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor.' A simili argumentum est, quando rebus aliquibus similia proferuntur, ut Vergilus: 'Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium Iliacis campis.' A differentia argumentum est, quando per differentiam aliqua separantur – Vergilius: 'Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis.' A contrariis argumentum dicitur, quando res discrepantes sibimet opponuntur – Vergilius: 'Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant, certusque incerta pericula lustret Aeneas?' A consequentibus argumentum est, quando positam rem aliquid ineuitabiliter consequitur – Ver
Abbreviated transcription (Latin):
meoipso dequoagitur herent. alia quae dicuntuor effec¬
ta quae quo dumimodo ex rebus aliis tracta nos cuntur
alia quaȩ ad sumnuntur extrinsecus argumenta que
in eoipso de quo agitur herent in tribus diuisa suntu
primla toto secunda a parte tertia a nota araiaren¬
que in republica fama meritorum a partibiẽ ar¬
gumentorum cum hns quis e defendit. aut negat fac¬
tum aut factum esse in redefendit a nota estargunu¬
tum cum ex siu nominis argumentum aliquode litsan
maiali inuenire non poteram effecta argumentas
que quo dammodo exrebus aliis tracta nos cuneri
sunta uitemnu mero quat tuor decim id est primui
a coniugatis argumentum est cum declinatunano¬
mine & fit uerbum ut cicero uerrem dicit euer¬
ris se prouinciam. uel nomen a uerbo cũ latrocin
dicitur latro nomenẽ a nomine terrentius interceptio est
amentium aut amantium dum modo dist& unius appel¬

Expanded text:
in eo ipso, de quo agitur, haerent; alia, quae dicuntur effecin eo ipso, de quo agitur, haerent; alia, quae dicuntur effecta, quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur; alia, quae adsumuntur extrinsecus. Argumenta, quae in eo ipso, de quo agitur, haerent, in tribus divisa sunt. Prima, a toto; secunda, a parte; tertia, a nota. Argumenque in republica fama meritorum'. A partibus est argumentum, cum is, qui se defendit, aut negat factum, aut factum esse iure defendit. A nota est argumentum, cum ex vi nominis argumentum aliquod eligaturmaiali invenire non poteram'. Effecta argumenta sunt, quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur. Sunt autem numero quattuordecim; id est, primum A coniugatis argumentum est, cum declinatur a nomine et fit uerbum, ut Cicero Verrem dicit 'euerrisse' prouinciam, uel nomen a uerbo, cum latrocinari dicitur latro – nomen a nomine Terentius: 'Inceptio est amentium, haut amantium' – dummodo distet unius appel
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Idẽ per indigentiam pleniex eodemgenere
ut si queie ratur quidsit thesis respondeatur que
cuide est ut sit arsis. Duo decima species definitio¬
nifest quam grecicatae penon id. est per laudem
ut tullius pro cluentio lex est mens et animus et con¬
quilla libertas fit et per uitu perationem quam
ma lorum omnium nonmodobello sedmorte quoq:
amplectitur partes item pars ẽ quae s ub est generi quinta de
tini secun dumre rationemuocant. ut dies est sol supra
terras noxest sol subterris Scire autem debemus prae¬
dicta species definitionum topicis merito essesociatas qm̃
interquedam ar gumenta sunt positae et non nullis lo¬
cis conmemorantur in topicis. nuncad topicã ueniamus
quae sunt argumentorũ sedesfontes sensuũ a drigi¬
nes dictionũ : Setopicis Topica est disciplira inuenien¬
derum ar gumentorun diuis io topicorum si ue locorum
quibus argumenta ducuntur. triplex est namalia

Expanded text:
ni per indigentiam pleni ex eodem genere dicunt. Ut si quaeratur quid sit triens, respondeaturque: 'Cui bessis deest ut sit assis'. Duodecima species definitionis est, quam Graeci κατὰ ἔπαινον, id est, per laudem; ut Tullius pro Cluentio146:'Lex est mens et animus et conquilla libertas'. Fit et per vituperationem, quammalorum omnium, non modo bello, sed morte quoque amplectitur partes'. Item 'Pars est, quae subest generi'. Quintadetini secundum rei rationem vocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris'. Scire autem debemus praedictas species definitionum Topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae, et nonnullis locis commemorantur in Topicis. Nunc ad Topica veniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum et origines dictionum. § 30 De topicis. Topica est disciplina inveniendorum argumentorum. Divisio Topicorum, sive locorum ex quibus argumenta dicuntur, triplex est. Nam alia
Abbreviated transcription (Latin):
gura est in plano quadrata quae sub quat tuor rectis lineis
lacet Pbanathꝗ Dana the tongram mon figura planco:
est enim triangudum et habet angulũ rectum:
sepleros figura plana recta et subter constituta
a pormata partibus cunctis aequalis ssp̃ba¬
figur poria solida quae longitudine &
radicudine

Expanded text:
gura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis gura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita.o Dianatheton grammon figura plana, iEst enim triangulum et habet angulum rectum.o Isopleuros figura plana, recta et subter constituta.o  formata, partibus cunctis aequalis.o Cubufigura propria solida, quae longitudine, latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
na coepit exinitio sui & nomenser uauit namgeu¬
metra deterra & demensura nuncupata est: Terra
enim grece. ge uocatur metra mensura huius dis¬
iplinae ars continet inselinea menta in ter¬
ualla magnitu dines & figuras e infiguris dim̃siones &n
Geu metriae qua dripertita est diuis ioest in planum in
magnitudinem numerabilem In magnitudinem ratio¬
nalem & infiguras solidas planae figurae sunt quae
lingitu dine et latitu dine continentur quae sunt
luxta platonemnumero quinque numera bilis mag¬
nitudo ẽ quae numeris arithinetice diuidipo¬
test. magnitudines rationa les sunt quorum men¬
suram scire possumus Inrationa les uero quorum
mensure quantitas cognita non habetur
DEFIGURISCEUMETRICVE Figurae solidesunt que
cuius species quinque in plano quarum prima pla¬
qua e uocatur circumducta cuius in mediopunc¬
tus est quo cuncta conuergunt quod centrum
geumetriae uocant latinipunctum circulinũ¬

Expanded text:
na coepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geona coepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim Graece γῆ vocatur, μήτρα mensura. Huius disciplinae ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines et figuras, et in figuris dimensiones etione geometriae . Geometriae quadripertita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inrationales vero, quorum mensurae quantitas cognita non habetur. De figuris geometriae . Figurae solidae sunt, qcuius species quinque in plano. Quarum prima quae vocatur circumducta; cuius in medio punctus est, quo cuncta convergunt, quod centrum geometriae vocant, Latini punctum circuli nun
Abbreviated transcription (Latin):
non solum dupli cari uerum &iam multiplicaripo¬
test. Itauerosuis quis que nu merus proprietatibus
terminatur ut nallus eorumpar esse cuicumq
alteri possit ergo & dispares interse atque diuer¬
si sunt et insinguli qui que finiti sunt et om̃s infiniti sun
DEINUENTORBUSGEOMETRIAE ET UOCBULOEIUS
Geumetriae disciplinam primum ab aegrptis
repperta dicitur quod inundantenilo et ommum
posses siombus limo obductir in itium terrae diui¬
den de perline as et mensuras nomen artidedit
quae deinde longius a cumines apientum profecta
emaris et caeli. et aeris spatia metiuntur nam
prouocati studio sic ceperunt postterre dimen¬
sionem & caelis patia quaerere quantoiterual¬
lo luna a terris a luna sol ipsedistaret et usque
aduerticem caeli quanta semensura distender&
sic q inter ualla ipsa caelior bis que ambitum per
nu merum sta diorumratione probabilis distinxe¬
runt sed quid ex terrae dimensione haec discipli¬

Expanded text:
non solum duplicari, verum etiam multiplicari ponon solum duplicari, verum etiam multiplicari potest. Ita vero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicumque alteri possit. Ergo et dispares inter se atque diversi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti sunt. § 10 De inventoribus geometriae et vocabulo eius. Geometriae disciplina primum ab Aegyptiis reperta dicitur, quod, inundante Nilo et omnium possessionibus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longius acumine sapientium profecta et maris et caeli et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studio sic coeperunt post terrae dimensionem et caeli spatia quaerere: quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret, et usque ad verticem caeli quanta se mensura distenderet, sicque intervalla ipsa caeli orbisque ambitum per numerum stadiorum ratione probabili distinxerunt. Sed quia ex terrae dimensione haec discipli
Abbreviated transcription (Latin):
inuenias in arith metica primosie quaeris coniugis
extrema & diuidis et facis medium ut puta fac extre¬
maesse sea et duode cimsimul iungis et faciunt
decem et octo. partiris media et facis nouem quod
est anologi cum arith meticae ut me dius quod mo¬
na dibus superat primum his superctur ab extre¬
mo superant enim nouem sextribus monadibus
his superatur aduodecim. secundum geometriã
uero lta quaeris extrema multi plicato tantum
faciunt quantum et media duplicat aut puta sex¬
& duo decim multiplicata faci& septuagies dẽ
pandius media ooto et nouem multiplicata tandũ¬
dem faciunt. Secun dum musicam ita que partes
superat medius primum eadem parte superatur
medius. ab ex tremo ut puta sex et octo duabus
partibus superant quae duce partes tertia
ta ueris idem ipse non dicouno adito augeri sed quam¬
lib& sit magnus & quam lib& ingentem multitudinẽ¬
& continens in ipsaratione at quescientia numerorũ

Expanded text:
invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim IX VI tribus monadibus, his superatur a XII. Secundum geometriam vero ita quaeris. Extrema multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII multiplicata facient septupondius, media VIII et IX multiplicata tantundem faciunt. Secundum musicam ita: Qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo. Utputa VI et VIII; duabus partibus superant, quae duae partes tertia taveris, idem ipse non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus, et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione atque scientia numerorum
Abbreviated transcription (Latin):
numerum multipliciter cum aliqua parte eius¬
ut uerbi gratia quinque ad .ii. dum conparatifue¬
rint continent in sebis bini .ii. et unam partem
eius .Viiii aduii dum conparutifuerint in conti¬
nenit inse bis quaterni .Viii. ad unam partem
eius. Submultiplea super partionalis numerus
est quidum conparatus ad inferioremsib nume¬
rum fuerit continec eum multipliciter cum al¬
is partibus eius ut uerbi gratia. uiii ad iii. dum
conparati fuerint continent inse. bis ternicum
alus duabus partibus eius . x .iiii ad ui dum conpa¬
ratifuerint continent intrase bissem cumalis duabus
partibus eius xvi ad undum conparatifuerint conti¬
nenteumbis cumaliis duabus partibus eius . xuiiii
ad .uiii. dum conparatifuerin continent. Spherea
ricus autem numerus est quia cir culato numero
multiplicatus a seincoat &ase conuertitur quin¬
quies quiniues quinquies. hic circulus duminseipsũ
et geo metriam et musicam hoc interest ut media

Expanded text:
numerum multipliciter, cum aliqua parte ejusnumerum multipliciter, cum aliqua parte ejus, verbi gratia: V ad II dum comparati fuerint continent in se bis binos, et unam partem ejus; IX ad IV dum comparati fuerint continent in se bis quaternos, et unam partem ejus. 12. Multiplex superpartiens numerus est qui, dum comparatus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet eum multipliciter cum aliis partibus eius, ut uerbi gratia VIII ad III dum comparati fuerint, continent in se bis terni cum aliis duabus partibus eius; XIIII ad VI dum comparati fuerint, continent intra se bis seni cum aliis duabus partibus eius; XVI ad VII dum comparati fuerint, continent eum bis cum aliis duabus partibus eius; XVIIII ad VIII dum comparati fuerint, continent intra ricus autem numerus est, qui a circulato numero multiplicatus a se inchoat et in se convertitur. Quinquies quini XXV. Hic circulus dum in se ipsum et Geometriam et Musicam hoc interest, ut media
Abbreviated transcription (Latin):
scientia quaeabstractam considerat quantitatem
abstracta enim quantitas est quam intellectu amate¬
ria separantur uel ab aliis accidentibus ut est par
mpar uel ab aliis huius cemodi insolaratio cnatio¬
trica est disciplina magnitudinis et formarũ¬
astronomia est disciplina quae cursus ce lestium
siderum at que figuras contem platur atq omnes habitu¬
dines stalarum quas dis ciplinas deinceps pciulo latius
indicamus ut earum causae conpetenter pos sint os¬
tendi¬
DEDOCEBULO ARITHMETICE DISCIPLINCE¬

Expanded text:
scientiam, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accidentibus, ut est par, impar, vel ab aliis hujuscemodi quae in sola ratiocinationomia est disciplina Astronomia est disciplina quae cursus caelestium siderum atque figuras contemplatur omnes atque habitudines stellarum. Quas disciplinas deinceps paulo latius indicamus, ut earum causae conpetenter possint ostendivocabulo arithmeticae disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
ropeium utrisibile homo ẽ eum quo drida st hoa prueter
onominem nullius cemimadis e. A ccidens utco sorincor¬
pore doctrint ianimo hae cenimtemporum utro lenitncor
et eeci dunc & mutantur & ẽ ex omnibus his quinquepantib
oratio ꝓlenas sententiue Itachomoe animrationale
mortale risibile bonim cliq acpux sicetiam in omnioratioris
sibnbncicli dẽ diu int̃ ponere debem̃species et differentiasquuiehuse dus¬

Expanded text:
Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quam d
Abbreviated transcription (Latin):
susicuim on strutionem orimacrum rictionirmn dequadibet xenu
tusesto onquaecorta Cacsustentiali definitionet de derelnr
batadieticẽ species terrenum lam exclusume id quod auchetherũ
aut humidum. Differentia uerdꝰ utbipes quae propter animadia
positae qua emultis peib: innituntur . Itemsactionule ꝓpter¬
illa queration eegeunt mortale autem propter id quod non at
parte definitio ad hominem declasirnidum Ciuius disciplinaa
definitionem plencm existima uerunt aris totelis & tullius
ex genere et differentus consisterequidam postett pleniore
inidocendo eius perfectom substantialem definitionem
Inquinque partibus uelud in membris suis diui derunt quccrum
prima ẽ degenere. secunda despecica tercic de differentia
quartadeꝓ prio quinta decaccedenti Caenus ut animad
est enim uocabulam generule & commune ominium amco
haebentiamSpecies ut homo eenim sꝑcoialitus quasepi¬
ramucotris animantibus mo Uifferentia utration
mortule hisenim duobus differaihomo a c&eris cumernman

Expanded text:
se demonstrationem primarum rationum, de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaratur. bat, adjecta est species, terrenum, et jam exclusum est id quod aut aethereum, aut humidum. Differentia vero, ut bipes, quae propter animalia posita illa quae ratione egeant: mortale autem propter id quod angelus parte definitio ad hominem declarandum. Cuius disciplinae definitionem plenam existimaverunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. Quidam postea pleniores in docendo eius perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, veluti membris suis, dividerunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidenti. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua sepaanimantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tres. Primae formulae modi sunt nouem primusmodus
est qui conducit. id est qui colligit ex uniuersalibus de di¬
catiuis. Dedicatiuum uni uersalem directusut omneius¬
tum honestum omne hones tum bonum omneigitur iustũ
bonum Secundusmodus est qui conducit ex uniuersa¬
libus dedicatiuis et ab dicatiuis. Ab dicatiuum uniuer¬
sale directim ut omneius tum honestum nullum hones¬
tum turpe nullumigitur iustum tur pe. Tertius mo¬
dus est qui conducit ex dedicatiuis particulari et umi¬
uersali dedicatiuum particulare directim ut quod¬

Expanded text:
tres. Primae formulae modi sunt novem. Primus modus tres. Primae formulae modi sunt novem. Primus modus est, qui conducit, id est, qui colligit ex universalibus dedicativis dedicativum universale directim, ut: 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: omne igitur iustum bonum'. Secundus modus est, qui conducit ex universalibus dedicativis et abdicativis abdicativum universale directim, ut: 'Omne iustum honestum: nullum honestum turpe: nullum igitur iustum turpe.' Tertius modus est, qui conducit ex dedicativis particulari et universali dedicativum particulare directim
Abbreviated transcription (Latin):
nihilectra significat sed sempereorum quaede
altero dicuntur notat ut cogitat disputat. Oratio ẽ
uox significatiua cuius partium aliquid separatum
significatiuum est ut socrates disputat. E nuntiatiua orati¬
oest uox significatiua deeo quodest aliquiduel non est ut
socrates est socrates non est. Ad firmatio est enuntiati¬
o alicuius dealiquo ut socrates est. Negatio est alicuius
deali quo ut socrates est. Contra dictio est ad firmatio¬
nis et negationis oppositio ut socrates disputat socr¬
quodex his inter praetamentis sillogis simi fiunt ut
de&analetica pertractantur
UII DESIPLOGISAVS Dialecticis secuntur de¬
hinc diclectio sillogismm ubi totius eius artis utilita
et uirtus ostendicur quorum conclusio plurimum
lectorem ad iubat ad ueritatem inuestigandam
tantum ut absit ille error decipiendi aduersariu
persofis mata falsa rum conclusionum For mol
cathegoricorum id est praedicatiuorum sillogis morum sunt

Expanded text:
nihil extra significat, sed semper eorum, quae de nihil extra significat, sed semper eorum, quae de altero dicuntur, notat, ut cogitat, disputat. Oratio est vox significativa, cuius partium aliquid separatum significativum est, ut Socrates disputat. Enuntiativa oratio est vox significativa de eo quod est aliquid vel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Adfirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est. Negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est adfirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrquod ex his interpretamentis syllogismi fiunt. Unde et analytica pertractantur. § 28 De syllogismis dialecticis. Sequuntur dehinc Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur; quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllogismorum, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Imnis quipperes quaeuna est et uno significa¬
tursermone aut per nomen significatur aut
peruerbum quae duae partes orationis inter¬
praetantur totum quid quid conciperit mens
adeloquendum omnis enime quutio concepte
reimentis inter pres est hancares totelis uir
inrerum ex pressione & faciendis sermonibus
peritissimus per iermeni an nomgnat quam
inter praetationem nos appellamus scilicet quod res mente
conceptas prolatis sermonibus inter precetur percata¬
fasin & apofasin id ẽ adfirmationem et negationem ꝑ
ad firmationem ut homocurrit pernegationem ut
homonon currit. In hisitaque perierminiis supradic¬
tus filosofus deseptem speciebus tractat id est deno¬
mine de uerbo deoratione deenunciatione dead fir¬
matione denegatione de contra dictione Nomen ẽ
uox significatiuti secundum plactum sine tempore
cuius nulla pars. ẽ significatiua separata ut socra¬
tes uerbum est quod significat tempus cinus pars

Expanded text:
Omnis quippe res, quae una est et uno significaOmnis quippe res, quae una est et uno significatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum: quae duae partes orationis interpretantur totum, quidquid conceperit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, Perihermeniam nominat, quam interpretationem nos appellamus; scilicet quod res mente conceptas prolatis sermonibus interpretetur per cataphasin et apophasin, id est adfirmationem et negationem. Per adfirmationem, ut homo currit; per negationem, ut homo non currit. In his itaque Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de verbo, de oratione, de enuntiatione, de adfirmatione, de negatione, de contradictione. Nomen est vox significativa secundum placitum, sine tempore, cuius nulla pars est significativa separata, ut Socrates. Verbum est, quod significat tempus, cuius pars
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur in subiecto accedentia sunt id ẽ que accedunt in
substantia ut quantitas qualitas uel figura. De sub¬
iecto igitur genera et species in subiecto accedera¬
a sunt ex his nouem accedentibus tria intrausiam
sunt quantitas & qua litas et situs haecenimsine
usi a esse nompos sunt extrausiam uero sunt locus
tempus a habitus intra ex trausiam relatio facere
et pati. Appellatas autem categorias constat quia
non possunt nisi ex subiectas agnos ei quis enim quid
sit homo possit agnos ceremsi aliquem hominem sibi
ponat ante oculos quasi subiectum nomine hocopus
aris totelis intelligendum est quando sicut dictũ
est quidquid homolo quitur inter decem ista praedica
menta habentur profici& &tiamad libros intelli¬
Sequitur de hinc liberperier menias subtilissimꝰ
nimis et peruarias formas iterationis que cautis¬
simus dequo dicitur arestoteles quando perier¬
mamas scriptitabat calamum inmente tinguebat
PRAE FATIO PERIERMENI ARUM

Expanded text:
dicitur in subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nominAristotelis intente legendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem ista Praementa habentur. Proficiet etiam ad libros intelleSequitur dehinc liber Perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles, quando Perihermenias scriptitabat, calamum in mente tinguebat. Praefatio Perihermeniarum.
Abbreviated transcription (Latin):
catiuq dedicatiuum particulare perreflexionem
ut nullumtur pe hones tum quoddam hones tum ius¬
tum quod dam igitur iustum non est turpe For mi
lae secundae modisunt quattuor. Primus mods
est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiua et ab¬
dicatiua abdicatiuum uniuersale directim ut
om ne iustum honestum nullumturpe hones tum
nullum igiturtur peiustum. Secundus modusẽ
qui conducit ex uniuers alibus. ab dicatiua et de¬
dicatiua ab dicatiuumuniuersale directimũ nul

Expanded text:
icatiua abdicatiuum particulare per reflexionem, icatiua abdicatiuum particulare per reflexionem, uelut 'Nullum turpe honestum: quoddam honestum iustum: quoddam igitur iustum nolae secundae modi sunt quattuor: Primus modus est, qui conducit ex universalibus dedicativa et abdicativa abdicativum universale directim, ut: 'Omne iustum honestum: nullum turpe honestum: nullum igitur turpe iustum'. Secundus modus est, qui conducit ex universalibus abdicativa et dedicativa abdicativum universale dire
Abbreviated transcription (Latin):
ex particulari dedicatiua & uniuersali abdicatiua
dedi catiuum particulare directim ut quod damius¬
tum honestum. nullum honestum tur pe. quondam
igitur lustum non. est turpe. Quintus modus est qui
conducit ex uniuersalibus dedicatiuis particulare
dedicatiuum perreflexionem ut omnelus tum ho¬
nestum omne hones tum bonum. quod damigitur
bonum lustum. Sextus modus est qui conducit ex u¬
muersali dedicatiua & uniuersali. abdicatiua ab¬
di catiuum uni uersaleperre flexionem ut om¬
nelustum honestum. nullum hones tum turpe.nul¬
lumigitur tur pelustum. Septimus modus est qui
catiuo dedicatiuum particulare. per reflexio¬
nem ut quoddamlus tum hones tum omne hones¬
tum utile quoddam igitur uti lelus tum
Dctauis modus ẽ qui conducit exuni uersalibus ab dicatiua
et dedicatiua particulare abdicatiuum perreflexionem
ut nullumtur pe honestum omne hones tum iustum quo¬
dam igiturturpe non est ius tum. Nouus modus est qu
conducit & uniuersali ab dicatiua et particulari ded¬

Expanded text:
a et uniuersali abdicatiua abdicatiuum particulare directim, ut 'Quoddam iustum honestum: nullum honestum turpe: quoddam igitur iustum non est turpe.' Quintus modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiuis particulare dedicatiuum per reflexionem, ut 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: quoddam igitur bonum iustum.' Sextus modus est qui conducit ex uniuersali dedicatiua et uniuersali abdicatiua abdicatiuum uniuersale per reflexionem, ut 'Omne iustum honestum: nullum honestum turpe: nullum igitur turpe iustum.' Septimus modus est qui cativo dedicativum particulare per reflexionem, ut: 'Quoddam iustum honestum: omne honestum utile: quoddam igitur utile iustum'. Octavus modus est, qui conducit ex universalibus abdicativa et dedicativa particulare abdicativum per reflexionem, ut: 'Nullum turpe honestum: omne honestum iustum: quoddam igitur turpe non est iustum'. Nonus modus est, qui conducit ex uniuersali abdicatiua et particulari ded
Abbreviated transcription (Latin):
Induceb consis cese pasdib: quarum pnimains pectiucces ⁊
secunda cectuadis : Iris pectiuae diuiditur In tribus modiside
Scutinaelis diuiditur inquat itior idẽ primcc incent meacc
secunda mus caem Tercue gcom&rictam quisetirs trononua¬
supem gressi uisibiba dediuinis celiquid ex ouelastib contem¬
plramnurlaque ẽ mente solum modo inspiimus qm̃ corporeu
supergraliuntur obtutum. Naturcalis dicitur abiumn¬
cuiusq nemeturee discucitur quiani hil genentunuints
sedunum quod ii susibus deputacturluquib acretitoria
diffinitume Nis ferte cuma o luntatedi aliquod

Expanded text:
in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id Doctrinalis dividitur in quattuor, id est, prima in Arithmeticam, secunda Musicam, tertia Geometriam, quarta Astronomiasupergressi uisibilia de diuinis aliquid et caelestibus contemplamur, eaque mente solummodo contuemur, quoniam corporeum supergriuscuiusque rei natura discutitur, quia nihil generatur in vita: sed unumquodque his usibus deputatur, in quibus a creatore definitum est, nisi forte cum volunta
Abbreviated transcription (Latin):
turce disputarisolent ut ingenesi et inec desicsten aut demorib
ut in pnouerbus et inomnibus sparsim libris aut delogioae pro
quans theo logiccm sibi uindicaent ut inccenticcecanticorum &
eucengeluis. It̃ celiquidoctorum philo sophicem in nomine &
partibussuis lt definerunt. filo sophia ẽ diuincrum
humanarumq rerum inquantum hominipos sibilee ꝓbabilis
scientia. Aliter filo sophia E ars crtium et disciplinadis¬
ciplinarum rursusfilo sophiacẽ meditatiomostis quod mac¬
gis conuenit xpĩ anis qui scł ambitione calcacta conuersati¬
one disciplinabili simili tudina futurca patriceuiuunt

Expanded text:
tura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, tura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri theoricam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum et Evangeliis. 9. Item aliqui doctorum philosophiam in nomine et partibus suis ita definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium, et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod magis convenit Christianis, qui, saeculi ambitione calcata, conversatione disciplinabili, similitudine futurae patriae vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
prior seruonec seruus drĩo alterum enum alteriprae essen onpote
Locuse ubisit infero iuplatea Lociautem motus partes sex hab& deem
dictus utquis austet aut sedeat autiaceat
Abitus ab abendo altuiddictus uthaberescientiam iomente
uirtutem icorpora Circa corpus uestimentum et eeteraque đ
abendimodum designato a doctorbus netio corprehendit᷑
amuero agere et patiaba gentis e patientis significatione
consistunt namscribo uocis actumbab& qm̃ facientis rem
numerabilia reperiuntur Nam et eaque intel lec tuc eoime
idad alterum borum decemp̃ dicamentorum sermone iuulgam̃
Plena enim sententia debisitae agusoinus maegnus erator
filius illius sccens lt tamholo hodie infulorts retispuctsato

Expanded text:
prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem numerabilia reperiuntur. Nam et ea quae intellectu capimus, id ad alterutrum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando
Abbreviated transcription (Latin):
opinantur. Sed sicut fatendum ẽ multa incerta &
occulta esse quae uoluit ds̃ in telligentia hominis ex¬
cedere. Sic tam̃ plurima esse quae possint et sensibus
et ratione conp̃hendi hanc sectã arcesi laus cirineicus
pbrlosofus repperit Culus sec tator fuit democritus
qui dixit tã quã inputeo altoltaut fundus nullus sit ita
mocculto lacere uerita tem Peripateticia deambulatioꝵ
dea eo quod aris toteles auctor eorũ deambulans disputa t so¬
licus esset hndicunt quandam particulã a puimaet essetaetno
dereliquo magna ex partemor talem Cime abinmunditua
inpudeneice nuncupati contra huma nẽ eni uece cameba ut
morobato ao colre ũi conlugibus eis moserat Censecon slto¬
tu honestũq es sepalã cũ uxore concũbere. quioi conlics
ulustomi publice idõ dicantes agendũ ut eeanis uicis

Expanded text:
opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esse quae possint et sensibus capi et ratione conprehendi. Hanc sectam Arcesilaus Cyrenaicus philosophus repperit; cuius sectator fuit Democritus, qui dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes
Abbreviated transcription (Latin):
es se dm̃ corporum angelos adserunt et permultos ap¬
norũ circulos in diuersa corporare direa nimas dicunat
Stosei a loco dicti porticus enim fuit athenis quẽ tiuoster
AΗΝCEΩAΝ appellabant in quapicta erant gesta sa¬
pientium atq: uiuorũ fortium historiae in hanc porticũ
sapientes phslosofaitur Ex quo et istoia dictis ant gre¬
ceenim porticus stoa dicitur hancsectã primus zeno insti¬
tuit hunegant si neuirtute effi ci quem quam beatum
omne peccatũ uniforme esse adserunt dicentessic
ille nocenserit quipaleas fura uerit. quã quiaurũ. qui
mergum occiderit quã qui equum ñenĩ animalcrim̃
sed animus fecit : huetiam animã cũ corpore periredi¬
cunt. Animam quo que uir tutem continentia ees senegañ
Affectant gloriã aeternã cũse fctentur non ẽẽ ast̃¬
nos Acade miciappellati auilla platonis. academia
athencrũ ubi idẽ plato docebat huomnia in cetera

Expanded text:
esse Deum, corporum angelos asserunt; per multos anesse Deum, corporum angelos asserunt; per multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt. Stoici a loco dicti. Porticus enim fuit Athenis, quam ποικίλην στοὰν appellabant, in qua picta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosoce enim porticus stoa dicitur. Hanc sectam primus Zeno instituit: hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentille nocens erit qui paleas furaverit quam qui aurum; qui mergum occiderit quam qui equum. Non enim animal crimen, sed animus facit.' Hi etiam animam cum corpore perire dicunt, animam quoque. Virtutem continentiae esse negant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternos. Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta
Abbreviated transcription (Latin):
umatũ et huma narum rerũ suentiã habet ẽ orimum
soslactantius nominarent isteinter lose phumus Quia
orofiteritur ueretun donomine porloso ꝑbums adiet
aenitoremsapnentiae seesseres pondit qm̃ suoder¬
tem profiteri a dro gantissimum ui debecapus tascepi¬
ceos posterispladunt ut quan talibet derebes abil sa¬
enticim pertinentibus doctrina quisque uelsibo ue
alis ui detetur ex duuere non nisi ohre losofusuo raret᷑
Qde autemphr lo sofi triplici genere diuedue ddic
fisis uocatur ethu quici de moribus dispatantutiore
eisis nocatus grhios qthos appellatur Logiciautem
quia in naturis et in moribus rationem adiungunt. Ratioem̃
grece logos dicitur. Diuisi sunt. autem. et hu in heresibussu¬
is habentes quidam nomina e cuctoribus ut platonici
epicurei pitagorici. Ali a locis conuenticulor ũ etsta¬
tionũ suarũ ut peripati ci isto ici aca demici Platon¬
ui aplatone phrlosofo dicti hii animarũ creatorem

Expanded text:
um et humanarum rerum scientiam habet. Omnem um et humanarum rerum scientiam habet. Omnem sos jactantius nominarent, iste interrogatus, quid profiteretur, verecundo nomine philosophum, id est, amatorem sapientiae se esse respondit: quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps posteris placuit, ut quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videretur excellere, non nisi philosophus vocaretur. Iidem autem philosophi triplici genere dividuntur. physis vocatur. Ethici, quia de moribus tractant. Mos enim apud Graecos ethos appellatur. Logici autemquia in natura et in moribus rationem adiungunt. Ratio enim Graece λόγος dicitur. Divisi sunt autem et hi in haeresibus suis, habentes quidam nomina ex auctoribus, ut Platonici, Epicurei, Pythagorici: alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut Peripatetici, Stoici, Academici. Platonici a Platone philosopho dicti. Hi animarum creatorem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut trespersonas intrinitate lta quoq tres adstru¬
sine auctores et sine nominibus Ex quibus aliae trifor¬
memputant es sedm̃. Alia exp̃i diuinitatem pas sibilem
dicunt. Ali ex p̃i depatre natiuitati Initiũ temporis dãt̃
Aliȩliberationem hominũ apũdinfe ros ftctã xp̃i des¬
uensi one noncredunt. Alia ea nimã imaginem dĩnie¬
gant. Aliae animas conuerti inda emones et inqua¬
cũq animalia existimant. Aliae demun distatutis sendut
Aliaetum hominibus nonmanduccint. hae sunt hereses
aduer sus catholicam fidem ex ortae eta postolus etusuis
oate: bus ueliconcilis praedamnatae quae dũ insemube
extoribus diuisi inuicem sibi dissentiunt communatuoieo
nomine adiuer sus ecclesiã dĩ conspirant. Sed et quicũq
anrscribturã scãm intelligit quã sensus sp̃ scĩflor¬
gitat a quo cons criptat̃ licet de et clesia non recesserit
ta men hereticus appellari potest¬

Expanded text:
sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres adstrusicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres adstrusine auctore et sine nominibus: ex quibus aliae triformem putant esse Deum: aliae Christi divinitatem passibilem dicunt: aliae Christi de Patre nativitati initium temporis dant: aliae liberationem hominum apud inferos factam Christi descensione non credunt: aliae animam imaginem Dei negant: aliae animas converti in daemones et in quacumque animalia existimant: aliae de mundi statu dissentiualiae cum hominibus non manducant. Haec sunt haereses adversus catholicam fidem exortae, et ab Apostolis et a sanctis Patribus vel Conciliis praedamnatae: quae dum in se multis erroribus divisae invicem sibi dissentiant, communi tamen nomine adversus Ecclesiam Dei conspirant. Sed et quicumque aliter Scripturam sanctam intellegit quam sensus Spiritus sancti flagitat, a quo conscripta est, licet de Ecclesia non recesserit, tamen haereticus appellari potest
Abbreviated transcription (Latin):
constantino politano abbate qui xp̃m post humanã ad sũo¬
tionem ne gauit exsistere duabus naturis sed solã ineo diu¬
tisunt initrium calai donensium capitulorũ inpugna¬
tores duarũ inxp̃o substantiarũ proprietatẽ negatit
et unã in eius personanaturã praedicant. Teo dosiani
et galanitae appellati. ateodosio et galano quitem¬
porib iustiniani principes in alexandria populiper¬
uers eleccione uno di&esunt ordinati ẽpici hierrores eu¬
ticetis et dioscori sequentes calcidonense concilium respu¬
unt ex duabus unã inxp̃onaturã adserunt quã teudo¬
si ani corruptã galanitae incorruptam contendunt
c noltȩ et tritoltae ateo dosianis ex orti sunt ex quib:
s noetie abignorantia dicti quiaper uersitati aqua
exortisunt. Ida diciunt quo dx p̃idiuinitatis ignoret
futura quae sunt scriptade die ethora nouissima
non recordantes ⁊ p̃ipersonam inesuia loquentis
dies iudiciiincor demeo Tritoltae uero uocati quod

Expanded text:
Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam adsumptionem negavit adsistere de duabus naturis, sed solam in eo divirti sunt. Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in eius persona naturam praedicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani principis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes Chalcedonense concilium respuunt: ex duabus unam in Christo naturam adserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Agnoitae et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura, quae sunt scripta de die et hora novissima, non recordantes Christi personam in Esaia loquentis63, 4: 'Dies iudicii in corde meo.' Tritheitae vero vocati, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pctris. Indectiã filiofit emancipatio ut sit liber a pibere
si cut fitseruomanumissio ut sit liberatus adño Itẽ libero
diuti quiciex liberosunt matrimomo orti. Nam fili exlibe¬
toet cancilla ser uilis conditions sunt sempereñ quinuscitus
deteriorem parentis satumsumit Na taralesconu t. inon bione
Ingmonri concubinarũ filuquos solanatura etnuni pen bones¬
as conlagius .sdimet pueri apube. Ad optiuus fluese onantipa¬
er ebiscos aut auo aut pro auo culus potes ttuti ꝑense sant per¬
tiones traditus Incliena potes catem quitrt usen duo anto

Expanded text:
est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est tradit
Abbreviated transcription (Latin):
omnes Idemet minimus a mona denouissimus cuitẽ propt̃ quodno¬
uus quic ceteri praece dendo cintiquiores exiscunt : Qucit tuor
en c̃ modis fili cippellantur nacura imitatione ad optione
doc trinci Nacura ueluticum dicuntus fili a bra bae iudtiei
Imitatione ut hosius cibra hce fidem imitantes ex gentibus
Dicente euangelio potens ẽ d̃. delcipidibistis sus cita rEfilios
abrittueut sicuic tosdem ludaeos dñs filios esse dicit diaboli
a quonon nati sedquem fuerant imittiti adoptione quoq
quod humana consue tudine nullilicet nescire. uelsi cut nos
dõ nonncitura seda doptione dicimus pater nos terques
incaeuis doctrina sicut a postolus filios suos appellat eos
quib euangelium praedicauit fili autem. Ideo in legib
liberia ppellantur. Vt is touo cabulo seternantur astruis
qui c sicut seruus. In poces tate ẽ dñi si filius in potestate

Expanded text:
omnes. Idem et minimus a monade. NOVISSIMUS autem propter quod noomnes. Idem et minimus a monade. NOVISSIMUS autem propter quod novus, quia caeteri praecedendo antiquiores existunt. 15. Quatuor etiam modis filii appellantur, natura, imitatione, adoptione, doctrina 441 Natura, veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus, dicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae, vel sicut eosdem Judaeos Dominus filios esse dicit diaboli, a quo non nati, sed quem fuerant imitati. 16. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus; Pater noster, qui es in Coelis. Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. 17. Filii autem ideo in legibliberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis; quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
atem in familiã transit marici Tabu lue etim ice meros¬
niales instrumenta emtionis suciesunt alias sicut intt¬
ns estimato prim pueri Id ẽ quasi mater natia duo ous¬
tam pater quasi terrauus Id ẽ quartus supra abauum. Sed triauus
ultimum cognationis nomen ẽ. familia enĩ moritur apa tretermi¬
natur. Intricauo filius et filiti a familia dicta sunt ipsienĩ primi
in ordinenascentium ex istunt. Vndeet cornilia familia stirpis
ipsc omnis a cornilio orta. familia autem a femore femus em̃ genis
et stirps oscenditur nc̃ familia proseruis abusiue ñꝓ priedicitur
Scirps exlonga generis significatione uocatur. Enatus dictus quia
generatus undeet ꝑ os cribitur. Suboles eo quod substitutiosit ge¬
neris. Qua dripertitus ẽ autem or dofiliorũ ita uni genitus
primogenitus medius nouissimus primogenitus ante quã nullus
ulnigenitus post quã nullus medius inter omnes nouis simus post¬

Expanded text:
itatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati, ita matatavi pater, quasi tetravus, id est quartus super avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pro servis abusive, non proprie dicitur. Stirps ex longa generis significatione vocatur. Gnatus dictus quia generatus. Unde et per G scribitur. Suboles eo quod substitutio sit generis. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: unigenitus, primogenitus, medius, novissimus. Primogenitus, ante quem nullus. Unigenitus, post quem nullus. Medius, inter omnes. Novis
Abbreviated transcription (Latin):
nec ex tescamento aliquid ecapere nec suos heredes fauiire
poterant Ciues romani poscea sub consulibus ꝑtesta meqũ
snur beroma na effecti sunt. Dic ciautem ciues romanicrunt
tos tamento liberiefferci In numerũ omanorũciuiũ redguntir
his primum a ditus erat in urberoma conmorari ceteris aute hr iues¬
tis grolhibebatur neuel murberoma uel infraseptimum ebus bemili¬
arium conmanerent
heredis omen in posuit census aeris soluet enim tributuaeusors
patratione peracca filĩ procret patratioeñ et nauiene
autmente eni & st men mas culi unde a nimalium et homiucot¬
oera tencipiuntir. hinc erea cores parentes dicunturematec đr
quodexinde et ficatur abiquid. mater enĩ qua sinu dermbus
quuso patiere ftipater. familias autem dictas quo doririddis
inser uis hoc se nomine ne qua quã reputent appelldo
meriuf uorilinom indens quri quiaper quenda lurs solieor¬

Expanded text:
nec ex testamento aliquid capere, nec suos heredes facere nec ex testamento aliquid capere, nec suos heredes facere poterant, cives Romani postea sub consulibus per testamenta in urbe Romana effecti sunt. Dicti autem cives Romani, quia testamento liberi effecti in numerum Romanorum civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari; ceteris autem libertis prohibebatur ne vel in urbe Roma, vel infra septimum ab urbe miliarium commanerent. Heredis nomen inposuit census aeris. Solvet enim tributum auctoris. patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei vCrementum enim est semen masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. Mater dicitur, quod exinde efficiatur aliquid. Mater enim quasi materia; nam causa pater est. Pater familias autem dictus, quod omnibus minantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. Matremfamilias inde vocari, quia per quandam iuris sollemn