comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse prodiderunt quoduerius apparebit ex
uinis ne comã dicentur sed maxima insignia
quippe totidem penesunt quot agri quã obrẽ
celeberrimas uitium aut quibus est aliqua ꝓ¬
pri&ate miraculum ostendis se satiserit prin¬
cipatus daturã in nos firmitatẽ proptersine¬
que ꝓficientem uinieius utiq uitem quinq
earum genera ex his germina minora ac in
melius deflorescit imbres tempestates que
tolerat. Non item maior sedin arbore quã
iniugo minus obnoxia gemellarum quib
hoc nomen uuac semper gemin& cdere as pri¬
mus sapor seduires p̃cipue ex hisminor austro
leditur c&eris uentis alitur ut in uesuiuomon¬
te surrentinisq collibus in reliquis italiȩ parti¬
bus non nisi arbori accommodata. Quntũ genꝰ
lanattnes feras mirmur autindos adco lanugo
camuestit prima ex amineis matureseit occisi¬
aeque putrescit: Proxima dignitas nomentanis
rubente materia qua ꝓpter quidom rubellas

Expanded text:
esse prodiderunt, quod verius apparebit ex esse prodiderunt, quod verius apparebit ex vini. nec omnia dicentur, sed maxime insignia, quippe totidem paene sunt quot agri, quam ob rem celeberrimas vitium aut quibus est aliqua proprietate miraculum ostendisse sa???is erit. Principatus datur Aminneis firmitatem propter senioque proficientem vini eius utique vitam. quinque earum genera. ex iis germana minor acinmelius deflorescit, imbres tempestatesque tolerat, non item maior, sed in arbore quam in iugo minus obnoxia. 22 gemellarum, quibus hoc nomen uvae semper geminae dedere, asperrimus sapor, sed vires praecipuae. ex iis minor austro laeditur, ceteris ventis alitur, ut in Vesuvio monte Surrentinisque collibus, in reliquis Italiae partibus non nisi arbori accommodata. quintum genus lanatae. ne Seras miremur aut Indos adeo, lanugo eam vestit. prima ex Aminneis maturescit ocismeque putrescit. Proxima dignitas Nomentanis, rubente materia, quapropter quidam rubellas
Abbreviated transcription (Latin):
a gro quin & patientia nomen acinisdatur passis
conduntur &mustt uuȩ ipseque uinosuo in cbri¬
antur. aliȩ decocte inmustodilcescunt aliȩ uero
sobolem noua in matre ipsa expectant tralicidie
uitro ad sitque ad cinis tandem quam indolus am¬
phorisuȩ duratricem illã firmitatem austeritas
picis in fusa pediculo. Iaminuentauitis perse in
uino picem resiens uiennensem agrum nobilitas
aburnoso tanoq & ellinco generibus non pridẽ
hanc inlustrata atque uirgiluuatis a&ate in cog¬
nita acuius obitu xc aguntur anni qui quodin¬
serta castrissum mamrerum imperium que
continent centurionum inmanuuitis &opimo
p̃mio tardos ordines adlentas ꝑducit aquilas
atque &iam indeltis pene ipsam honorat nec
non uineȩ obpugnationum deratione. Nam in
medi caminibus adeo magnum obtinent locũ
ut ꝑ sese uinum ipsum remedia sint. Generaui¬
tium numero comprehendi posse unus existi¬
mauit democritus cuncta sibi grȩcie cogni¬
ta professus c&eri innumera atque in finita

Expanded text:
agro. quin et patientia nomen acinis dat passis. conduntur et musto uvae ipsaeque vino suo inebriantur. aliae decocto in musto dulcescunt, aliae vero subolem novam in ipsa matre expectant tralucidae, vitro, additque acinis eandem quam in doliis amphorisve duratricem illam firmitalem austeritas picis infusa pediculo. iam inventa vitis per se in vino picem resipiens, Viennensem agrum nobilitans Taburrno Sotanoque et Helvico generibus, non pridem haec inlustrata atque Vergili vatis aetate incognita , a cuius obitu XC aguntur anni. quid , quod inserta castris summam rerum imperiumque continet centurionum in manu vitis et opimo praemio tardos ordines ad lentas perducit aquilas atque eiam in delictis poenam ipsam honorat ? nec non vineae oppugnationum dedere rationem. nam in medicaminibus adeo magnum obtinent locum, ut per sese vino ipso remedia sint. Genera vitium numero conprehendi posse unus existimavit Democritus, cuncta sibi Graeciae cognita professus ; ceteri innumera atque infinita
Abbreviated transcription (Latin):
curuliosimilem sine folus praccisum mututo cos
innigrum durescere cum cadat frungi
temulium qui uocetur charithonolephurones¬
ceminamatoris sputalia coftcere & monilu
feminas sentire eum secupidurarique coruu
modo & hebeticriaciem ferri. Quod si fefeller
insidiae In lupidem truns figuri¬

Expanded text:
curalio similem sine foliis, praecisum mutato colore curalio similem sine foliis, praecisum mutato colore in nigrum durescere, cum cadat, frangi. item alium, qui vocatur chariton blepharon, efficacem in amatoriis. spatalia ex eo facere et monilia feminas; sentire eum se capi durarique cornus modo et hebetare aciem ferri. quod si fefellerint insidiae , in lapidem transligur
Abbreviated transcription (Latin):
cas & compluat fungos qui soletuctimu¬
tuntur in pumicem. fruticum ipsorum
mugnitudo ternum cubitorum est
rum arborum tradidere inaqua uiridem fuiss
exemptu sole protinus insulemarescente. lunc
quoque lupideos perquam similiueris perlitor
& in ultoquasdum urbusculus colore bubulicor
rumosa & cucuminibus rubentes contracturi
uitrimodo fragiles. in igni autem ut ferrum i¬
descentes restinctiscoloresuo redeunte
Eodem tractu inisulurum siluus operit a estus quo
ultiores plutanis populis que ultissimis. foliu la¬
rea flos uiolae & odore & colore buccae ut oleis
ipsũ odoris iucundi autum ni nascentes folus nu¬
maximarum cucumina extunt ad quȩ naues ra¬
gantur &cum recess aestus adradices.
Alius quoque arbores inalto abhisdem accepimu
eo dem in muriuisussemper folia retinentes fruc
eccrum luponisimili iubu trudit circu trogad¬
rum in sulus fruticem Ialto uocari sed diser

Expanded text:
cas et, cum pluat, fungos, qui sole tacti mucas et, cum pluat, fungos, qui sole tacti mutantur in pumicem. fruticum ipsorum magnitudo ternum cubitorum est. rum arborum tradidere in aqua viridem fuisse, exemptam sole protinus in salem arescentem, iuncos quoque lapideos perquam similes veris per litora, et in alto quasdam arbusculas colore bubuli cornus ramosas et cacuminibus rubentes, cum tractarentur, vitri modo fragiles, in igni autem ut ferrum inardescentes, restinctis colore suo redeunte. eodem tractu insularum silvas operit aestus, quamquam altiores pllaurea, flos violae et odore et colore, bacae ut oleis, et ipsae odoris iucundi, autumno nascentes, maximarum cacumina extant, ad quae naves religantur et, cum recessit aestus, ad radices. alias quoque arbores in alto ab isdem accepimus eodem in mari visas, semper folia retinentes, fructu earum lupino simili. Iuba tradit circa Trogodytarum insulas fruticem in alto vocari Isidis crinem,
Abbreviated transcription (Latin):
utrumque uerno & interit autum no. Circu
cretum insulum nato In petrispurpuras
quoque inficiunt laudatissi moa purte a qui¬
lonis aut spongeis. Tertium est gruminisimi¬
lerudice geniculatu & caule qualitercula
mi. Aliud genus fruticum brionuocatur
folio luctucae rugosiore tuntum. lum hoc
interius nascens Inulto uero abies & quer¬
cus cubituli ultitudine rumis eurum adhȩ¬
rent cunctae quercu & tinguilinus traduntꝰ
Glundem &iumquus dum ferre inulto nau
fragis haec deprehensu urinuntibus. quae
& uliae traduntur praegrandes circusicio¬
nem uilis enimpassim nascitur. sed ficus sine
foliis rubro cortice fit & palma fruticum
generis extruherculis columnas porrifron¬
denuscitur frutex & ulius lauro ac tymi
qui cmbo ciecti inpumice transfigurant᷑
At in oriente mirum est stutim a copto per
solitudi ner nihilgigni praeter spinam
quae siciens uocutur & hancruram admo¬
dum. In mari uero rubro siluas uiuere¬

Expanded text:
utrumque verno, et interit autumno. circa utrumque verno, et interit autumno. circa Cretam insulam nato in petris purpuras quoque inficiunt, laudatissimo a parte aquilonis ut spongeis. tertium est gramini simile, radice geniculata et caule qualiter calami. xlix 137 lad genus fruticum bryon vocatur, folio lactucae, rugosiore tantum, iam hoc inferius nascens, in alto vero abies et quercus cubitali altitudine; ramis earum adhrent conchae. quercu et tingui lanas tradunt, glandem etiam quasdam ferre in alto. nau- fragis haec deprehensa urinantibusque; ea et aliae traduntur praegrandes circa Scionen . vitis enim passim nascitur, sed ficus sine foliis, rubro cortice. fit et palma fruticum generis. extra Herculis columnas porri fronde nascitur frutex et alius lauri ac thymi , qui ambo eiecti in pumicem transfigurantur. At in oriente mirum est statim a Copto per solitudines nihil gigni praeter spinam quae sitiens vocatur, et hanc raram admodum, in maria vero Rubro silvas virere
Abbreviated transcription (Latin):
uerno a equi noctio cum floreredesinit
animalibus postbiduum semperhieme uero
quod in aruit madidum. satiant equos
denae librae & portionemminora unima¬
liu obiterque INter ordines alium capesse¬
no in sula inde trans lutus inomnes cyludas
mox in urbes grecas magnoca sei prouentu.
Praeterea quod maxi me miror rarumesse
initalia non aestuum non frigorum non
grundinum aut niuis iniuriam ex paues¬
citudicit hyginus. Ne hosttam quidem prop¬
ternullam gratiam ligni. Nascuntur &
in mari frutices arbares que minores in
nostro. Rubrumenim & totus orientis oce¬
unus refertus siluis non habent lingua
aliu Nomen quod greciuocunt phicos
quonium huilu herbarum magis uocubulum
intellegitur. Hic uutem est frutex foliolato
colore uiridigignit. quod quidum grasson
uocunt aliitosteru. Al terum genus eius dem
cupilluceo folio simile feniculo in suxis nas¬
citur superius inuudit aut procullit ore

Expanded text:
verno aequinoctio, cum florere desiit, verno aequinoctio, cum florere desiit, animalibus post biduum semper, hieme vero quod inaruit madidum. satiant equos denae librae et ad portionem minora animalia, obiterque inter ordines alium, cepas seno insula, inde tralatus in omnes Cycladas, mox in urbes Graecas, magno casei proventu. praeterea — quo maxime miror rarum esse in Italia — non aestuum, non frigorum, non grandinum aut nivis iniuriam expavescit. adicit Hyginus, ne cossium quidem propter nullam gratiam ligni. xlviii 135 Nascuntur etiam in mari frutices arboresque — minores in nostro —, Rubrum enim et totus orientis oceanus refertus est silvis. non habet lingua Latia nomen quod Graeci vocant phycos, quoniam alga herbarum maris vocabulum intellegitur, hic autem est frutex. folio lato, colore viridi gignit quod quidam prason vocant, alii zostera. 136 alterum genus eiusdem capillaceo folio, simile feniculo, in saxis nascitur, superius in vadis haut procul litore,
Abbreviated transcription (Latin):
lut eouinum & ideo serunt. Spina illa nasci
uhenis in longis muris frutex est & citisus
ptloma coatheniense miris laudibus pracdi
d que lugero eius annuans uel mediocri solo
sopinguescente qui dripediu ut iumenta hor
serunt non exalio pabulo lactis melior
utmelior superomnia pecudum in edicina
morbi s omniusu praestante quin & nutrici¬
bus in defectuluctis aridum atque in aqua
decoctum potuicum uino dari iuu& firmi¬
ores celsiores que in funtes fore uiridem &iã
gullinis aut si inccurierit madefuctum:
Apes quoque numquam defore cytipubulo
contingente promit tunt democritus ari
sthomachus nec aliud minoris inpendnest:
Seritur cum hordeo aut uere semine ut por¬
rum uel caule autum no antebrumam si se¬
mine madidum & side sinit imbressictum
spurgitur plantae cubitales perferuntur
scrobe peduli. Seritur peraequi noctiatene¬
ro frutice perficitur triennio. Demetitur

Expanded text:
condiunt eo vina et ideo serunt. spina illa nascitur et condiunt eo vina et ideo serunt. spina illa nascitur et Athenis in Longis muris. Frutex est et cytisus, ab Amphilocho Atheniense miris laudibus praedicatus , spondetque iugero eius annua HS MM vel mediocri solo modico pinguescente quadripede, ita ut iumenta hordeum spernant. non ex alio pabulo lactis maior copia aut melior, super omnia pecudum medicinamorbis omnibus praestante. quin et nutricibus in defectu lactis aridum atque in aqua decoctum potui cum vino dari iubet — firmiores excelsioresque infantes fore —, viridem etiam gallinis aut, si inaruerit, madefactum. apes quoque numquam defore cytisi pabulo contingente promittunt Democritus atque Aristomachus . nec aliud minoris impendi est. seritur, cum hordeum rum, vel caule autumno ante brumam; si semine, madidum, aut, si desint imbres, satum spargitur. plantae cubitales transferuntur scrobe pedali. seritur per aequinoctia tenero frutice, perficitur triennio, demetitur
Abbreviated transcription (Latin):
Cuphu inafrica uehe mentissima quidum cuulen lis
permesses & in ipsu excuuant radice quo sucus con
messes ric dicem tundunt inpilac & sucum insole
acum diuidunt in pastillos. Nero caesur duri¬
inneidedit inutio imperii nocturnis grussectio¬
ius conuerberatu facie inlinens sic cumture cae¬
aue & secuto die contru facmam cutem sinceram
nsrutex seminis que & cibiuulgati caulequoque
aplerumque decerpto. Cuuenda eius genera pero¬
nua siquidem arubium pestilens u tritum gingiuis
str me cubitorum adtitudine pollicuri crassito
ecoma papaueri similique manditur modo
ace ferraruis officinis pracipuacarbonis usu
pter duritiam. Non omittendum est & quod
blone seritur inspinis quoniam non aliubiui¬
& sicut uiscum in arboribus. sed illud in spina
tum quae regia uocatur mirum quod eadem
prminat quo iniec tum est. Inicitur autem

Expanded text:
thapsia in Africa vehementissima. quidam caulem incidunt thapsia in Africa vehementissima. quidam caulem incidunt per messes et in ipsa excavant radice, quo sucus confluat, lem, radicem tundunt in pila et sucum in sole coactum dividunt in pastillos. Nero Caesar claritatem ei dedit initio imperi, nocturnis grassationibus converberata facie inlinens id cum ture ceraque et secuto die contra famam cutem sinceram , firmioris ligni frutex seminisque et cibis vulgati, caule quoque una plerumque decerpto. cavenda eius genera peregrina, si quidem Arabium pestilens, Africum gingivis ferme cubitorum altitudine, pollicari crassitudine , coma papyri, similique manditur modo, radice ferrariis officinis praecipua carbonis usu propter duritiam. Non omittendum est et quod Babylone seritur in spinis, quoniam non aliubi vivit, sicut et viscum in arboribus, sed illud in spina tantum quae regia vocatur. mirum quod eodem die germinat quo iniectum est — inicitur autem
Abbreviated transcription (Latin):
bent hoc est forinsecus ligniautem loco fungos an
intus medullam uisambuci. Quaedumuero mas¬
temut harundinis. Ferula culidis nuscitur los
atquetrans maria geniculutis nodatiscupis d
cius genera nar theca greciuocunt ad surgento
inultitudinem : Inartheciam uero semperhum
a genibus exeunti folia maximu ut quaeque teri
proxima cuetera natura eudemquȩ a neto& f
ctusimilis nulli fruticum leuitas muior obidgo¬
ta fucilius buculorum usum senec tuti praeba
¶Semeri ferula & aplamquidum uocauere des¬
ei quoniam ferulũ sine dubio est tapłi. ussidu
generis foliis feniculi Ipune caule nec excedem
buculi longitudinem semen quale ferulae radi
dida inicisulucte munat & contusa suco necortu
faciemque inuadunt ignes sucriobid cerato pri
inlinunt. quibusdum tamen morbis auxiliuri dica
medici permixtum aliis Item in aliopisces sugilac¬
in pudentiae est ut uenenum urtis esse persiudeuan

Expanded text:
 habent forinsecus, ligni autem loco fungosam  habent forinsecus, ligni autem loco fungosam intus medullam ut sabuci , quaedam vero inanitatem ut harundines. ferula calidis nascitur locis atque trans maria, geniculatis nodata scapis. duo eius genera: nartheca Graeci vocant adsurgentem in altitudinem , nartheciam vero semper humilem. a genibus exeunt folia, maxima ut quaeque terrae proxima. cetera natura eadem quae anetho , et fructu simili. nulli fruticum levitas maior; ob id gestatu facilis baculorum usum senectuti praebet. Semen ferulae thapsian quidam vocavere, decepti quoniam ferula sine dubio est thapsia, sed sui generis, foliis feniculi, inani caule nec excedente baculi longitudinem. semen quale ferulae, radix candida. incisa lacte manat et contusa suco, nec corticem faciemque invadunt ignes sacri; ob id cerato prius inlinunt . quibusdam tamen morbis auxiliari dicunt medici permixtam aliis, item alopeciis suggillinpudentiae est, ut venenum artis esse persuadeant.
Abbreviated transcription (Latin):
lius arborem leonem appellauit ex qua
fucta ess& argo similem roboribus confe¬
renti quae nec aqua nec igni possit corrũpi
sicutinec uiscum nulli alii cognit quod equi¬
demscium. Andradenomnes fere grece
porcilia ȩ nomine inter pretuntur cum
sit herba & andrachne uocetur unius lit te¬
raedi uersitate. Caetera undracle est
sil uestris urbor neque lnlunis nuscens
similis unedoni folio tantum minore. &
num quam decedente cortice non scubro¬
quidem sed qui circum gelatus uideri possit
tum tristis as pectu est similis & coggiu¬
folio magnitudineminor proprietutem
hub & fructum a mittendi lanugine pam¬
pum uocunt. quod nulli alii arbori euenit
similis & purchebi fera a equȩ quamandrachle
priorẽ fructũ incipiente pubescere uuu pera
alterum initio hiemis quales eos nontruditurs
rulam inter externus dixisse conueniat arborus
generiad scripsesse quoniam quarundam natir
sicut distingiuimus lignumomne corticis locoh¬

Expanded text:
lius arborem leonem appellavit , ex qua lius arborem leonem appellavit , ex qua facta esset Argo, similem robori viscum ferenti, quae neque aqua neque igni posset corrumpi, sicuti nec viscum, nulli alii cognitam, quod equidem sciam. Andrachlen omnes fere Graecis porcillacae nomine interpretantur, cum sit herba et andrachne vocetur unius litterae diversitate. cetero andrachle est silvestris arbor neque in planis nascens, similis unedoni, folio tantum minore et numquam decidente, cortice non scquidem, sed qui circumgelatus videri possit: tam tristis aspectus est. xli folio, magnitudine minor. proprietatem habet fructum amittendi lanugine pappum vocant, quod nulli alii arbori evenit. similis et apharce, bifera aeque quam andrachle. priorem fruc???um incipiente pubescere uva peragunt , alterum initio hiemis, quales eos non traditur. Et ferulam inter externas dixisse conveniat arborumque generi adscripsisse, quoniam quarundam naturae, sicuti distinguemus , lignum omne corticis loco
Abbreviated transcription (Latin):
iuuu tembriansiluestrem in signe quod
cum sutiue tuntum ferat. Gallae similiter
fructum in syria & acgypto copiosu haec
est cuius infeliciã lignu appellumus quae
tumen infeliciora sunt greciae. gignit
enimarborem ostrinquam &ostr̃eum
uocunt soliturium circusaxa aquosa simi¬
lem fraxino cortice & ramis folio pilis puulo
tamen longioribus crassioribusque acrugo¬
sis incisurisque per tota discurrunt semine
hor deo simili & colore & muterie est dura
ut que firmu qua indomum in luta diffici¬
les purtus fieri produnt mortes quemiseras
Nec auspicutior in lesbo in sulu arbor qua e uo¬
catur enomimos Nonud similis punicaȩ ar¬
bori Intereum & luurum folui muagnitudine
figura uero & mollitia punicae flore cundidi
or est statim pestem denuntiuns fert silicu¬
assem similis intus granum quadrianguli
figura spissum loetule animalibus nec non
& folio in eodem uis succurrit aliquundo
praecepsului exinutio. Alexunder corne¬

Expanded text:
ia autem bryan silvestrem. insigne in ea ia autem bryan silvestrem. insigne in ea quod sativa tantum fert gallae similem fructum. in Syria et Aegypto copiosa haec est, cuius infelicia ligna appellamus, qua tamen in: eliciora sunt Graeciae. gignit enim arborem ostryn, quam et ostryam vocant, solitariam circa saxa aquosa, similem fraxino cortice et ramis, folio piris, paulo tamen longioribus crassioribusque ac rugosis incisuris, quae per tota discurrunt, semine hordeo simili et colore. materies est dura atque firma, qua in domum inlata difficiles 5 partus fieri produnt mortesque miseras. nec auspicatior in Lesbo insula arbor quae vocatur euonymos, non absimilis Punicae arbori — inter eam et laurum folia magnitudine , figura vero et mollitia Punicae —, floris candidi odore statim pestem denuntians. fert siliquas sesames, intus granum quadriangula figura, spissum, letale animalibus; nec non et folio eadem vis. succurrit aliquando praeceps alvi exinanitio. Alexander Corne
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur & medicis ꝓdoneus & tinguendis
uestibus quarum color inde nomenaccepit:
nasiu & greciu nuscuntur frutices epicac¬
tis quemalii embolinenuocunt puruis folus
quae pota contrauenena prosunt. sicut
herices contra serpentes & inquonascitur
granum gnidium quod aliqui linum uocaNT
Fruticem uero dymeleam aliichamalea nalii
puro suchenaliqui dnestorem alii hic neo¬
rum est similis olcustro foliis angustiorib:
cumminosis simordeuntur myrtimugnitu¬
dine semine colore & specie furris adme¬
dicinae tantum usum Tragion fruticem
solucretu insulagignit terebinto similem
& semine quod contra sugitturum ictus
efficucissimum tradunt. Eandem & traga¬
chantem spinae albae radice multum prae¬
luta upud medos aut in cuuca sonascentis
prectium eius libras .xiii. Tru con& tastũ
fert siue scorpionem ueprem sine folus
ramis sub euntibus ad medicinaeusum
MVricen& itulia quam amaricenuocat acha¬

Expanded text:
vocatur, et medicis idoneus et tinguendis vocatur, et medicis idoneus et tinguendis vestibus , quarum color inde nomen accepit. In Asia et Graecia nascuntur frutices epicactis , quem alii embolinen vocant, parvis foliis, quae pota contra venena prosunt sicut erices contra serpentes, et in quo nascitur granum Cnidium, quod aliqui linum vocant, fruticem vero thymelaean, alii chamelaean, alii pyros achnen, aliqui cnestorem , alii cneorum. est similis oleastro, foliis angustioribus, cumminosis, si mordeantur, myrti magnitudine. semen colore et specie farris, ad medicinae tantum usum. Tragion fruticem sola Creta insula gignit, terebintho similem et semine, quod contra sagittarum ictus efficacissimum tradunt. eadem et tragacantham spinae albae radice, multum praelatam apud Medos aut in Achaia nascenti . pretium eius in libras $X$ III. Tragon et Asia fert sive scorpionem, veprem sine foliis, racemis rubentibus, ad medicinae usum. myricen et Italia, quam tamaricen vocat, Acha
Abbreviated transcription (Latin):
iri ustide inde paulutimque subrigi& adexor
solis emergere extrauquam ac florem pate¬
ere atque & iannum insurre ut plane ab aqua ab:
id inem opere nigro corticequulis & castuneus
t interius cundidum corpus gratum cibi sedcru.
ngratius de cortum siue aqua siue pruna Nec ali¬
emagis quampurgamentis eius suescr̃as sescunt
enuca regiolo tonsuȩ post ponit paliuro fructico
huec fructuquã magis rubens cuius nucleus nom
ieuma suco suo comendans. Interiora frica ud
umintas usque & desertupulmarum magnitudine
uitate constat. nobilius maxime circudelubrum
et membranis alia strictura cirum quaedam
suniscomimunis nucleos hubentium quinque
species dulciu acriu mixtu acida uinosci
sumia c aegyptia distinguuntur egrithoco¬
mis & leuco comis corticis muior usus ex acer¬
bis ud perficiendu coriu. F̃losbulustium

Expanded text:
inveniri, reverti deinde paulatimque subrigi et ad exortus inveniri, reverti deinde paulatimque subrigi et ad exortus solis emergere extra aquam ac florem patefacere atque etiamnum insurgere, ut plane ab aqua absinitudine, opertam nigro cortice, qualis et castaneas tegit. interius candidum corpus, gratum cibis et crudum, gratius decoctum sive aqua sive pruna. neque aliunde magis quam purgamentis eius sues crassescuntCyrenaica regio loton auae postponit paliuro. fruticosior haec fructuque magis rubens, cuius nucleus non , quin et vina suco suo commendans. interior Africa ad Garamantas usque et deserta palmarum magnitudine et suavitate constat, nobilibus maxime circa delubrums distincti membranis. alias structura eorum quaedam ut in favis, communis nucleos habentium. horum quinque species:dulcia, acria, mixta, acida, vinosa. Samia et Aegyptia distinguntur erythrocomis et leucocomis. corticis maior usus ex acerbis ad perficienda coria. flos balaustium
Abbreviated transcription (Latin):
sed ante maturitatem alius atque alius sicut uius iasit
densus in ramis mirtimodo nonut initalia corasis tinduis
ibicibo ut nomen &iam genti terrȩque dederit ninis hospt
aduenarum obliuione patriȩ feruit uentris non ferart
morbum qui eum mandant melior sine interiort nui
qui in alterogenere osseus uid&ur. uinumquoque
primitur illi simile mulso quod ultradenos desuga
rare. Idem nepos bucas que conciss cum aliqua ad cdos
doliis condiquin & exercitus pistoseos uid&ir Elmo¬
quoque accepimus ultroque commeantes pasrican
Ligno colos nigerad tibia runcantus ex p&itur radu
cultellis cupolos breuesque aliosusus ex cogto
rius uenit similis fabȩ caulae folusque densa congeriȩ
uits br cuoribus tantum graciliorib ciu fructus in capite
lundo & sicctta tundunt eoque pane utuntur mirũ
naintegi foluis adorium autem aperiri donec matures
mabre in altum. ut ne dimissa quidem manu possit

Expanded text:
sed ante maturitatem alius atque alius, sicut uvis. nascitur densus in ramis myrti modo, non ut in Italia cerasis, tam dulcis ibi cibo, ut nomen etiam genti terraeque dederit nimis hospitali advenarum oblivione patriae. ferunt ventris non sentire morbos qui eum mandant. 106 melior sine interiore nucleo, qui in altero genere osseus videtur. vinum quoque exprimitur illi simile mulso, quod ultra denos dies negat durare idem Nepos bacasque concisas cum alica ad cibos doliis condi. quin et exercitus pastos eo accepimus ultro citroque commeantes per Africam. ligno colos niger; ad tibiarum cantus expetitur. e radice cultellis capulos brevesque alios usus excogitaili riguis provenit, similis fabae caule foliisque densa congerie stipatis, brevioribus tantum gracilioribusque. fructus in capite lavando et siccata tundunt eoque pane utuntur. mirumet integi foliis, ad ortum autem aperiri, donec maturescant totumque abire in altum, ut ne demissa quidem manu possit
Abbreviated transcription (Latin):
oprenonnatura posse acui plurimum carnis mox
ntes cui olei post regias hasenim ocissime occupat es
qnua sunt tenerrimȩ amurca cogit deciere. Differun
uero &iam in martium me nscm callose contrahumo
pugnaces obidque minime licinia cominia conti
gia quam sabini regeam uoant non ante flauonii ad¬
m ingrescentis hocest ad vi. iđ febr tunc arbitran¬

Expanded text:
operae, non naturae, posia cui plurimum carnis, mox operae, non naturae, posia cui plurimum carnis, mox orchites cui olei, post raquia sunt tenerrimae, amurca cogit decidere. differuntur vero etiam in Martium mensem callosae, contra umorem pugnaces ob idque minimae, Licinia, Cominia, Contia, Sergia, quam Sabini regiam vocant, non ante favonii adflatum nigrescentes, hoc est a. d. VI id. Feb.
Abbreviated transcription (Latin):
rocum siti &imbres copiosi a ccessere uitiatur olam
murca huius color oliuuam cagit nigrefere. Idcoqui
hominum salsus existimantium matur itatis initi
quodestuiti proximum deinde quod olcum ertis
oliuȩ tarnȩ arbitramur cum sucus ominis incoruls
beat lignumque intusgrandes cit Ergotun nes
rigantur quod ubi cura multe siue imbribisican
oleum ab sumitur nisi consecut serentaate qieio
rodicipectitur ut decidit oliua quimediũ tempe¬
untim in hoc seruant perticis decutiunt cum iniu
irlorum sequentis que annidamno. Quippe oliuan
to Quicautissime agunt harundine leui ictu nec aduer
cuciunt ramos sic quoque alternare fructus cogitur
sis germinib necminus si expectetur ut cadat he¬
b onimultra suum tempus a sumunt uenientibus
entum utd&ment locum argumentum est quod
antefauonium colle tȩ nouas uires resumunt & dif¬
uscadunt. Prima ergo ab autumno colliguntur ui

Expanded text:
 imbres accessere, vitiatur oleum in amurcam. huius color olivam cogit nigrescere, ideoque t. 10 error hominum falsus existimantium maturitatis initium quod est vitii proximum, deinde quod oleum crescere olivae carne arbitrantur, cum sucus omnis in corpus abeat lignumque intus grandescat. ergo tum maxime rigantur; quod ubi cura multisve imbribus accidit, oleum absumitur nisi consecuta serenitate quae decerpendi expectatur ut decidant olivae. qui medium temperamentum in hoc servant, perticis decutiunt cum iniuria arborum sequentisque anni damno. quippe olivantibus rberato. 12 qui cautissime agunt, harundine levi ictu nec adversos percutiunt ramos. sic quoque alternare fructus cogitur decussis germinibus, nec minus si expectetur ut cadant; haerendo enim ultra suum tempus absumunt venientibus alimentum et detinent locum. argumentum est quod nisi ante favonium collectae novas vires resumunt et difficilius cadunt. Primae ergo ab autumno colliguntur vitio
Abbreviated transcription (Latin):
ngistum iuni merito matrem cius pendere intã
ouce Rum totinus uocatur & alionomine.
ulis arbor italiȩ padum trans gressis cuius tabu
rbempatula replent puroque perducto dra
fugella disꝑgunt. E aedem modici homines admi
it sudibus horrent uneamque faciunt. & alia in¬
doreptatu pampinorumq: peritiam damna dis¬
suu ria media complentes. Tot differentias uel
tontum italia recipit. Stat ꝓuinciarum in aliqua
ꝓseuitis sine ullo pedamento arcussuos in secolli
s abreutate crassitudinem pascens. V& ant hoc ali
ascereultra suos polices prohibiti semꝑque pastina
nds herlarum modo uagantur perarua acsucum
repussim uius bibant quȩ obid magnitudinem in fan
puerorum in interiore partȩ a fricȩ exsuperaNt¬
sacinus nan que genera magnitudine colore sipo¬
sacm innumera &iam multi plicantur uino hicpur¬

Expanded text:
gustum vini, merito matrem eius pendere in tam alta gustum vini, merito matrem eius pendere in tam alta cruce. rumpotinus vocatur et alio nomine opulus arbor Italiae Padum transgressis, cuius tabulata in orbem patula replent puroque perductae draflagella dispergunt. 13 eaedem modici hominis altitudine adminiculatae sudibus horrent, vineamque faciunt aliae inprobo reptatu pampinorumque per inania omnia discursu atria media conplentes. tot differentias vel sola tantum Italia recipit. stat provinciarum aliquarum per se vitis sine ullo pedamento, arcus suos in se colligens et brevitate crassitudinem pascens. 14 vetant hoc aliubi , ubi excrescere ultra suos pollices prohibitae semperque pastinatis similes herbarum modo vagantur per arva ac sucum terrae passim uvis bibunt, quae ob id magnitudinem infantium puerorum in interiore parte Africae exsuperantacinus. namque genera magnitudine, colore, saporibus acini innumera etiamnum multiplicantur vino. hic pur
Abbreviated transcription (Latin):
in urbe populonio exuna conspicimus tot eiusis¬
ruptum. Itemmas siliȩ patheram m&aponti tor
iunonis uitigineis columnis st&it. &iam nuno
tectum ephesie dianȩ scanditur unauite cips
ut ferunt qm̃ ibi ad prȩcipuam amplitudinen
eunt. nec est ligno a&ernior natura Verumist
siluestribus facta crediderim. Heuites tonsura
nua coercentur & uis earum omnis euocatur in
Incampano agro populis nubant maritasq conis
atque ꝑramos earum ꝓcacibus brachiis genicis
cursu scandentes cacumina ȩquant Intantuns
lii mes ut uindemitor auctoratus rogum atume
excipiat Nulla fine crescent di uidique an potius¬
palmitib: ac sequacibis loris quoq: memoria dis
interprima Valerianus quoque cornelius ass¬
uit una uitis romȩ in libiȩ porticibus subduiles
ambulationes umbrosis ꝑgulis opacat. Tademids¬
logitum regis pyrricineam fac&e lusisse . inausteri

Expanded text:
in urbe Populonio ex una conspicimus tot aevis incorin urbe Populonio ex una conspicimus tot aevis incorruptum, item Massiliae pateram. Metaponti templum Iunonis vitigineis columnis stetit. etiam nunc scalis tectum Ephesiae Dianae scanditur una vite Cypria, ut ferunt quoniam ibi ad praecipuam amplitudinem exeunt. nec est ligno ulli aeternior natura. verum ista ex silvestribus facta crediderim; hae vites tonsura annua coercentur, et vis earum omnis evocatur in in Campano agro populis nubunt, maritasque conplexae atque per ramos earum procacibus bracchiis geniculato cursu scandentes cacuminublimes, ut vindemitor auctoratus rogum ac tumulum excipiat, nulla fine crescendi, 11 vidique iam porpalmitibus ac sequacibus loris. quodque memoria dignum inter prima Valerianus quoque Cornelius existimavit, una vitis Romae in Liviae porticibus subdiales inambulationes umbrosis pergulis opacat, eadem duodeiciae ferunt legatum regis Pyrrhi Cineam facete lusisse in austeriorem
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc alius aliomodo & in aliis adorare.
Eodem tamen habendique ad spesomniũ
tendente uoto. Passim uero &iam egre¬
gii aliena uitia quam bona sua colere
malle. Ergohercules uoluptas iuiuere
coepit uita ipsa desiit. sed nos obliterato
quoque. scrutabimur. Nec derrebit
quarundamrerum humilitas sicut nec
in animalibus fecit : quamquam uirgi¬
lium prȩcellentissimum uatem eade
causa hortorum dotes fugisse etantisq
raulit flores modorerum decerpisse beatun fs¬
que gracie quindecim omnigenerib: uiurũ n¬
natis tribolȩ totidem pyrorum malo uerotant
assirio c&eris omnib: neglectis. Vnde autem pons
cipiamus quam auitibus quarum principatus
tum peculiaris italiȩ est. ut uelhoc imo onmnius
tium uicisse quam odorifera possit uiderebona
quam ubicumque pubescentium odorinulla su
prȩfertur. Vites iurȩ apud priscos magnitudin
que inter arbores numerabantur. Iouis simulas

Expanded text:
hanc alius alio modo et in aliis adorare, hanc alius alio modo et in aliis adorare, eodem tamen habendique ad spes omnium tendente voto. passim vero etiam egregii alienta vitia quam bona sua colere malle. ergo Hercules voluptas vivere coepit, vita ipsa desiit. 7 sed nos oblitterata quoque scrutabimur, nec deterrebit quarundam rerum humilitas, sicuti nec in animalibus fecit, quamquam videmus Vergilium praecellentissimum vatem ea de causa hortorum dotes fugisse et in his quae rettulit flores modo rerum decerpsisse, beatum felicemque gratiae quindecim omnino generibus uvarum nominatis, tribus oleae, totidem pirorum, malo vero tantum Assyrio, ceteris omnibus neglectis. Vnde autem potius incipiamus quam a vitibus? quarum principatus in tantum peculiaris Italiae est, ut vel hoc uno omnia gentium vicisse etiam odorifera possit videri bona, quamquam ubicumque pubescentium odori nulla suavitas praefertur. Vites iure apud priscos magnitudine quoque inter arbores numerabantur. lovis simulacrum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerant prisci desidarerum interne¬
tione memoriȩ indicta. cuius summi causas quis¬
alias quam publicas mundunuenerit. nimirum
alii subiereritus. circaque aliamentes hominũ
d&inentur & auarici&tantum artes coluntur.
Aptea inclusisgentium imperiis intra ipsas uide¬
quȩ & ingentis quadam sterclitate fortunȩ
netesseerat animi bona exercere regesque
innumeri honore artium colebantur & in
ostentatione haspreferebant opem. in mor¬
talitatem sibi per illas prorogari arbitrantes.
Quare habundabant & premia & opere uitȩ
posteris laxitas mundi & rerum amplitudo
damnofuit. Postquam senator censu legis
acceptus iud exfiericensu magistratum du¬
cemque nil magis exornare quamcensus
post quam coepere orbitas in auctoritate
summa & potentia esse captatio inquestu
fertulissimo acsolagaudia in possidendo
pessum . iereuitȩ precia omnesque amaxi¬
mo bono liberales dictȩ artes in contrariũ
cecidere. ac seruitute sola profici coepte

Expanded text:
invenerant prisci, desidia rerum interneinvenerant prisci, desidia rerum internecione memoriae indicta. cuius alias quam publicas mundi invenerit? nimirum alii subiere ritus circaque alia mentes hominum detinentur et avaritiae tantum artes coluntur. antea inclusis gentium imperiis intra ipsas adeoque et ingeniis, quadam sterilitate fortunae necesse est animi bona exercere, regesque innumeri honore artium colebantur et in ostentatione has praeferebant opes, inmortalitatem sibi per illas prorogari arbitrantes, qua re abundabant et praemia et opera vitae. 5 posteris laxitas mundi et rerum amplitudo damno fuit. postquam senator censu legi coeptus, index fieri censu, magistratum ducemque nihil magis exornare quam census, postquam coepere orbitas in auctoritate summa et potentia esse, captatio in quaestu fertilissimo ac sola gaudia in possidendo, pessum iere vitae pretia omnesque a maximo bono liberales dictae artes in contrarium cecidere ac servitute sola profici coeptum. 6
Abbreviated transcription (Latin):
xterne arbores indociles quȩ nascialibi que
ubi coepere & quȩ in alicnas non comineant
terras hactenus feresunt. Lic& que iam de
communibus loquiquarum omnium peculia¬
ris parens uideri potest. italia. Noscentes tan¬
tum meminerint. naturas carum a nobis inter¬
imdici nonculturas quam quã & colendi maxi¬
me innatura portio est. Illud satis mirari
non queo interisse quarundam̃ memoria
atque &iam a nominum quȩ auctoros ꝓdidere
notitiam. Quis enim non communicato orbe
terrarum maiestate romaniimperii ꝓficis¬
seuitam put & commertiorerum a soci&ate
feste pacis omniaque &iam quȩ ante occulta
fuerant in ꝓmiscuo usufacta. At hercules ñ
periuntur quinor intmulta ab antiquis ꝓ¬
dita tanto priforum cura fertilior aut in¬
dustria felicior fuit ante milia annorum
inter principialit terarum hesiodo p̃cepta
agricolis pandere orso subsecutisque non
paucis. hanccuram eius. Onde nob̾ creuit
labor quippetum requirenda siit non
solum postea inuenta. uerum &iam ea quȩ

Expanded text:
xternae arbores indocilesque nasci alibi quam ubi coepere et quae in alienas non commeant terras hactenus fere sunt, licetque iam de communibus loqui, quarum omnium peculiaris parens videri potest Italia. noscentes tantum meminerint naturas earum a nobis interim dici, non culturas , quamquam et colendi maxima in natura portio est. illud satis mirari non queo, interisse quarundam memoriam atque etiam nominum quae auctores prodidere notitiam . quis enim non communicato orbe terrarum maiestate Romani imperii profecisse vitam putet commercio rerum ac societate festae pacis omniaque, etiam quae ante occulta fuerant, in promiscuo usu facta? at Hercules non reperiuntur qui norint multa ab antiquis prodita. tanto priscorum cura fertilior aut industria felicior fuit, ante milia annorum inter principia litterarum Hesiodo praecepta agricolis pandere orso subsecutisque non paucis hanc curam eius, unde nobis crevit labor, quippe cum requirenda sint non solum postea inventa, verum etiam ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
discun stiens plimque cehace neccssitas
uitium comitatur uĩ bibendi consu&udo augeat
uiditeem scitum que est seytarum legaiti quan¬
toplus biberint t antomagis sitire parthos. est
&occidentis populis sua cbrictis fruge madida
pluribus modis ꝑgallias hispaniasque nominib:
aluis sedratione eadem. Hispania &iam &u&ust¬
tem ferre ea genera docucrunt Egyptus quoq
ẽfruge sibi potus similis ex cogitauit nulla que
in parte mundi cessat ebri&as. Meros quippe
hauriunt tales sucos nec diluendo ut uina miti¬
gant. At hercules illictellus fruges pitere uide¬
batur. Acumira uitiorum solertia inuentũ
est quem ad modum aqua quoque in cbriarent.
Duo sunt liquores humanis corporibus grauis¬
simi intus uini foris olei. arborum egenere am¬
bo precipui sed oleinecessarius. nec sogniter uita
in coelab orauit. quantatamen in potu ingeniosior
apparebit adbibendum generibus olxxe .xi.
excogitatis tantoque paucioribus olei de quo
sequentiuo lum ine dicemus .c plinii SeCΩN¬

Expanded text:
is eum sitiens. namque et haec necessitas vitium comitatur , ut bibendi consuetudo augeat aviditatem, scitumque est Scytharum legati, quanto plus biberint, tanto magis sitire Parthos. Est et occidentis populis sua ebrietas fruge madida , pluribus modis per Gallias Hispaniasque, nominibus aliis, sed ratione eadem. Hispaniae iam et vetustatem ferre. ea genera docuerunt. Aegyptus quoque e fruge sibi potus similes excogitavit, nullaque in parte mundi cessat ebrietas, meros quippe hauriunt tales sucos nec diluendo ut vina mitigant. at Hercules illic tellus fruges parere videbatur. hen mira vitiorum sollertia! inventum est quem ad modum aquae quoque inebriarent. Duo sunt liquores humanis corporibus gratissimi, intus vini, foris olei, arborum e genere ambo praecipui, sed olei necessarius; nec segniter in eo vita elaboravit. quanto tamen in potu ingeniosior fuerit, apparebit ad bibendum generibus centum octoexcogitatis tantoque paucioribus olei, de quo sequenti volumine dicemus. C. PLINI SECVN
Abbreviated transcription (Latin):
iutum & earum generibus xIi. insignia culturȩ
trum. Deinuentione mulsi. Tina generosa . l
sxiii. Secundariiiuni. genera .iii. Quamnu ꝑ
rin uina generosa in italia. Deuini obserua
aromulo rege. Quibus uinis usi antiqui. Quando
num umi quattuor genera posita. Ix labrus ca
celquis frigidissimis natura sucus. Ninifictici
.lxii. Aydromellis siue opomelli siue melli
lis. Deebri&ate. Exaqua & frugibus uinum si

Expanded text:
vitium et uvarum genera XCI insignia culturae et vinearum de inventione mulsi vina generosa L viXVII secundari vini genera III quam nuper coeperint vina generosa in Italia de vino observations a Romulo rege quibus vinis usi antiqui quando primum vini quattuor genera apposita ex labrusca usus V qui frigidissimus natura sucus vini fictici genera LXVI hydromeli sive apomeli sive melicraton cellis de ebrietate ex aqua et frugibus vini vi
Abbreviated transcription (Latin):
borem circa hammonis delubrum nasci& in feriore cri¬
naice par te demensi s tamen tacuit & alias nullius ant
ciceronia namu&ustior memoria est quaenauitua
cratum aliquis odore & amaritudo aliis exp&itum dom
&iam decorans nec dicenda uerbosius. Eademafricaq
uergit ad nos in signem arborem latongignit quanuo¬
cant celtim ipsam italiae familiarem sedterra mito
praecipuȩ est circa syrtis atque nasamonas magnis¬

Expanded text:
borem circa Hammonis delubrum, nasci et in interiore Cyreborem circa Hammonis delubrum, nasci et in interiore Cyrenaicae parte. de mensis tamen tacuit, et alias nullius ante Ciceronianam vetustior memoria est, quo noviciacratum aliquis odore et amaritudine, aliis expetitum, domus etiam decorans, nec dicenda verbosius. xxxii 104 Eadem Africa, qua vergit ad nos, insignem arborem loton gignit, quam vocat celthim, et ipsam Italiae familiarem, sed terra mutatam. praecipua est circa Syrtis atque Nasimonas
Abbreviated transcription (Latin):
hancquoque materiam siccattam mariduritiȩ in¬
corrupta spissari non nullo modo uehementius nu¬
triuntur optime splendescunt quȩ manu sicca fricatur
ab alienis maxime necbinis ledantur ut is genitȩ inter
pauca nitidioris uitȩ instrumenta haec arborum qua¬
propter insistendumei quoque paulum uid&ur nota
&iam homero fuit trog&chȩ uocatur ab halusthia
Hanc itaque inter odores uri tradit indeliciis cir cae
quã deamuolebat intellegi magno errore corum qui
odoramenta in eo uocabulo accipiunt. cum presertĩ
eodemuer su cedrum luricemque unatradatur in
qua manifestum est dcarboribus tantiom locutum. T hore¬
tus quiprimus a mugni alexandri a&ate scribit qu̧ cira or
romȩ annum. cccc xl magnum ian huic arborchonorent
buit memorata exca referens templorum u&run cont¬
nationes quandamque in mortalitatẽ materiȩ intectis
contrauitia omnia incorrupta radice nihil crispus ec
aliunde preciosiora opera Praecipuam autem ẽ caman¬

Expanded text:
hanc quoque materiam siccatam mari, duritie inhanc quoque materiam siccatam mari, duritie incorrupta, cospissari non ullo modo vehementius. nutriuntur optime splendescuntque manus siccae fricatu a balineis maxime, nec vinis laeduntur ut iis genitae. 100 Inter pauca nitidioris vitae instrumenta haec arbor est, quapropter insistendum ei quoque paululum videtur. nota etiam Homero fuit. thyon Graece vocatur, ab aliis thya. hanc itaque inter odores uri traquam deam volebat intellegi, magno errore eorum qui odoramenta in eo vocabulo accipiunt, cum praesertim eodem versu cedrum laricemque una tradat uri, quo manifestum est de arboribus tantum locutum. Theophrastus, qui proximus a Magni Alexandri aetate scripsit haec circa urbis Romae annum CCCCXXXX, magnum iam hubuit, memoratas ex ea referens templorum veterum contignationes quandamque inmortalitatem materiae in tectis contra vitia omnia incorruptae. 102 radice nihil crispius, nec aliunde pretiosiora opera. praecipuam autem esse eam ar
Abbreviated transcription (Latin):
regratia sipauonum caude oculos imitentur magna
uerum posthas gratiȩ extra praedictas crispidensu
ueluti grani congerie quas obid similitudine a pia¬
tas uocant. summa uero omnium in colore hic maxime
mulsi plac& uenissius refulgens. Post hacc amplitudo
est iamtoti caudicesiuuat pluresque inuna mensie ui¬
tia lignum itauocatur materia surda & indigesta
simplicitas aut platani foliorum modo digestatem
lignaue nec similitudo uel coloris & quib maxime ob¬
noxias fecere stu uentiquerimȩ aut capilla menta
rimas imitata postea murena nicro transcurrens
limite uariisq coruum punctis ad prehensus papa¬
uerum nodo & in totum atro proprior colos maculȩ
ue discores uirides terrt condunt barbari & inlinunt
cera artificesuero frumenti acer uis in ponunt septe¬
nis diebus totidem intermitis mirumque ponderi
quantumita d&rahatur naufragiu docere nuper

Expanded text:
re gratia, si pavonum caudae oculos imitentur. 97 magna, re gratia, si pavonum caudae oculos imitentur. 97 magna, verum post has, gratia extra praedictas crispis densa veluti grani congerie, quas ob id a similitudine apiatas vocant. summa vero omnium in colore: hic maxime mulsi placet, vinis suis refulgens. post haec amplitudo est: iam toti caudices iuvant, pluresque in una. 98 mensae vitia lignum — ita vocatur materiae surda et indigesta simplicitas aut platani foliorum modo digesta —, item ilignae venae similitudo vel coloris et, quibus maxime obnoxias fecere aestus ventique, rimae aut capillamenta rimas imitata; postea murena nigro transcurrens limite variisque corticum punctis adprehensus papaverum modo et in totum atro propior colos maculaeve discolores. — 99 Virides terra condunt barbari et inlinunt cera, artifices vero frumenti acervis inponunt septenis diebus totidem intermissis, mirumque ponderi quantum ita detrahatur. naufragia docuere nuper
Abbreviated transcription (Latin):
se testenaturȩ solide autem a nomio cacsaris liberto
cognomen trahente trib silicis infraquattuo pedesto¬
tidemque in fra sede crassitudinis qua in renon omit¬
tendum uid&ur tiberio principi mensam quattuor
pedes extante & silico excedentem totauero crassitudi¬
Ne cẽ concilio ꝑmento lumine uestitam fuisse cum tã
optima nomio liberto eius e& luber hoc est radicis
maxime que laudatum quod subterratotum fuerit
& rariusquũ quȩ suꝑ que gignuntur &iam in ramis
ꝓprieque quod tantiemitur arborum uitium est qua¬
rum amplitudo ac radices aestimaripossunt exorbib
sunt autem cu pressõ feminȩ at que & iannum siluestres
similis folio odore caudice. Anchorarius monsuocatur
citerioris mauritaniȩ quilaudatis simum dedit
pis ud inuertices paruos. illud oblongo cuenit discursu
id eoque t grinum appellatur hoc intorto & id eotales
pantherinȩ uocantur sunt & undatim crispe maio¬

Expanded text:
set esse naturae —, solidae autem a Nomio Caesaris liberto set esse naturae —, solidae autem a Nomio Caesaris liberto cognomen trahenti tribus sicilicis infra quattuor pedes totidemque infra pedem crassitudinis. 94 qua in re non omittendum videtur Tiberio principi mensam quattuor pedes sextante et sicilico excedentem, tota vero crassitudine sescunciali, operimento lamnae vestitam fuisse, cum tam opima Nomio liberto eius esset. 95 tuber hoc est radicis, maximeque laudatum quod sub terra totum fuerit, et rarius quam quae superne gignuntur etiam in ramis, proprieque quod tanti emitur arborum vitium est, quarum amplitudo ac radices aestimari possunt ex orbibus. sunt autem cupresso feminae atque etiamnum silvestri similis folio, odore, caudice. Ancorarius mons vocatur citerioris Mauretaniae, qui laudatissimum dedit pis vel in vertices parvos. illud oblongo evenit discursu ideoque tigrinum appellatur, hoc intorto et ideo tales pantherinae vocantur. sunt et undatim crispae, maio