comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nomen ethiomum. matus q genus pelidie.
Pic fiatres licia missos apolimis agus.
Et iuienem exosum nequidꝙ̃ bella menetem
Ar chadarpiscose circum cui flumina lerne
Ars fuerat. pauperq domus. nec nota potentum
ꝗP unera conductaq pater tellure serebat.
Et uelut ĩmissi diuersis partibus ignes
Arentem insiluam: et uirgulta son ancia lauro.
Q ut ubi de cursu ⁊apido demontibus attis
Dant sonitum spumosi annes ⁊ in equora citũt
Quisq suũ populatus iter: non segnius ambo
Eneas turnus q uiũt per prelia. nũc nunc
Fluctuat kaintus: rumpuntur ẜ nescia uinti
P ectora: nunc totis in uuln̾a urribus itur
Muranũ hit atauos et auorum antiqͦ sonãtem
Nomina. per reges q actum genus om̃e latinos
Precipitem scopulo: atq ingenti turbine saxi
Excutit. effundit q solo hũc lora auga subter
Prouoluere iote crebro super ungula pulsu
Incita nec dm̃iimemorum proculcat equorum.
Ille ⁊uenti ylo animiszĩ mane frementi

Expanded text:
nomen Echionium matrisque genus Peridiae, nomen Echionium matrisque genus Peridiae, hic fratres Lycia missos et Apollinis agris et iuvenem exosum nequiquam bella Menoeten, Arcada, piscosae cui circum flumina Lernae ars fuerat pauperque domus nec nota potentum munera conductaque pater tellure serebat. Ac velut immissi diversis partibus ignes arentem in silvam et virgulta sonantia lauro, aut ubi decursu rapido de montibus altis dant sonitum spumosi amnes et in aequora currunt quisque suum populatus iter: non segnius ambo Aeneas Turnusque ruunt per proelia; nunc nunc fluctuat ira intus, rumpuntur nescia vinci pectora, nunc totis in Volnera viribus itur. Murranum hic, atavos et avorum antiqua sonantem nomina per regesque actum genus omne Latinos, praecipitem scopulo atque ingentis turbine saxi excutit effunditque solo: hunc lora et iuga subter provolvere rotae, crebro super ungula pulsu incita nec domini memorum proculcat equorum. Ille ruenti Hyllo animisque immane frementi
Abbreviated transcription (Latin):
Diuersos ubi sensit equos. cuirumq referri
Multa iouemr et lesi testatus federis aras
Iam tandem inuadit medios. et marte secundo
Cerribilis seuam nullo discrimine cedem
Suscitat: urarum ꝙ om̃es effundit habenas.
Quis michi nunc tot acerba deus. quis carim̃ccedes.
Diuersas. obitum q ducum: quos equore toto
Inq uicẽ nũc turnus agit. nunc tioius heros.
Expediat: tam cõplacuit concurrere inotu
Iupiter eterna gentes in pace futiuuras.
T neas rutulum suconẽ: ea prima ruentes
Sugna locostatuit teucros. haud mita moratem
Excipit in latus. et qua fatactelerrima crudum
Crans a diit costas. et cratres pectoris ense.
Tuenus equo deiectum amicum fratiẽ ꝙ diorem
Congressis pedes hunc. Uemente cuspide longa
Dunc mucrone ferit. curruq abscissa duorum
Suspendit capita: et rorancia sanguine portat.
Ille talon tanõĩq necrfortemq cetegum.
Eres uno congussu: et mestũ mietit oniten

Expanded text:
diversos ubi sensit equos currumque referri, diversos ubi sensit equos currumque referri, multa Iovem et laesi testatus foederis aras iam tandem invadit medios et Marte secundo terribilis saevam nullo discrimine caedem suscitat irarumque omnis effundit habenas. Quis mihi nunc tot acerba deus, quis carmine caedes diversas obitumque ducum, quos aequore toto inque vicem nunc Turnus agit, nunc Troius heros, expediat? Tanton placuit concurrere motu. Iuppiter, aeterna gentis in pace futuras? Aeneas Rutulum Sucronem, ea prima ruentis pugna loco statuit Teucros, haud multa morantem excipit in latus et, qua fata celerrima, crudum transadigit costas et cratis pectoris ensem. Turnus equo deiectum Amycum fratremque Dioren, congressus pedes, hunc venientem cuspide longa, hunc mucrone ferit curruque abscisa duorum suspendit capita et rorantia sanguine portat. Ille Talon Tanaimque neci fortemque Cethegum, tris uno congressu, et maestum mittit Oniten,
Abbreviated transcription (Latin):
L abula parualetiens nidis q loqua cibus estas
Et nunc porticibus uacuis nunc humida cir cũ
Etagna sonat. similis medios iuturna ꝑhostes
Fertur equis: ⁊ apido q uolans obit oĩa cursu.
Iamq hic germanunr iamq hic ostedit ouãtem
Sec conferre manum patitur uolat auia longe.
Saudminus en eas tortos legit obuius orbes
Destigat q uirum: et disiecta per agmina magna
Uoce uocat. quociens oculos cõiecit in hostem.
Eli pedum q fugam cursu temptauit equocum
Aduersos tociens cuirus iuiturna ⁊etorsit.
Heu quid agat: uario nequidꝙ flictuat estu.
Diuerse q uocant animum incontraria cure.
Sinc messapus uti leua duo forte gerebat
Lenta leui curtu prefixa hastilia ferro
Sorum unum certo contorquens drugit ictu.
Substitt eneas. et se colegit in arma
Poplite subsidens. apicem tñ incita sumum
P asta tulit. sĩmas ꝙ excussit de uertice cristas.
Cum uero ashugunt ue insidiisq sub actis

Expanded text:
, pabula parva legens nidisque loquacibus escas, , pabula parva legens nidisque loquacibus escas, et nunc porticibus vacuis, nunc umida circum stagna sonat: similis medios Iuturna per hostis fertur equis rapidoque volans obit omnia curru iamque hic germanum iamque hic ostentat ovantem nec conferre manum patitur, volat avia longe. Haud minus Aeneas tortos legit obvius orbes vestigatque virum et disiecta per agmina magna voce vocat. Quotiens oculos coniecit in hostem alipedumque fugam cursu temptavit equorum, aversos totiens currus Iuturna retorsit. Heu quid agat? Vario nequiquam fluctuat aestu, diversaeque vocant animum in contraria curae. Huic Messapus, uti laeva duo forte gerebat lenta levis cursu praefixa hastilia ferro, horum unum certo contorquens dirigit ictu. Substitit Aeneas et se collegit in arma, poplite subsidens; apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. Tum vero adsurgunt irae; insidiisque subactus,
Abbreviated transcription (Latin):
orrescunt corda agricolis: dabit ille riunas
Riboribus: stiagemq satis. ⁊uit omĩa late
Ante uolans sonitum q ferunt aolictora uenti.
Lalis maduersos ductor retheius hostes
Agmen agiecensi cuneis se quisq coactis
E glomerant. ferit ense giauem tymbreus osyrim.
Erchechiũ innesteus. opulonem obtrunchat achates.
ffentem q gias. cadit ip̃e tolonius augur
Primũ in aduersos telum qui torserat hostes.
Tollitur in celum clamor. uersiq uicissim
P uluerulenta fuga rutuli dant terga per agros.
Ip̃e neq aduersos dignatur sternere leto:
Nec pede congressos equo: nec tela ferentes
Insequitur. solum densa incaligine tiunum
esfig̾at lustrans solum incertamina poscit.
Soc concussametu mentem iuturna uirago
Qurigam turni media interlora metistiun
Excutit. et longe lapsum temone relinquit.
I pã subit. inanibus q undantes flectit habenas
P eruolat. et pennis alta atria lustrat hyrundo¬

Expanded text:
horrescunt corda agricolis, dabit ille ruinas horrescunt corda agricolis, dabit ille ruinas arboribus stragemque satis, ruet omnia late; ante volant sonitumque ferunt ad litora venti: talis in adversos ductor Rhoeteius hostis agmen agit, densi cuneis se quisque coactis adglomerant. Ferit ense gravem Thymbraeus Osirim, Archetium Mnestheus, Epulonem obtruncat Achates Ufentemque Gyas; cadit ipse Tolumnius augur, primus in adversos telum qui torserat hostis. Tollitur in caelum clamor, versique vicissim pulverulenta fuga Rutuli dant terga per agros. Ipse neque aversos dignatur sternere Morti nec pede congressos aequo nec tela ferentis insequitur: solum densa in caligine Turnum vestigat lustrans, solum in certamina poscit. Hoc concussa metu mentem Iuturna virago aurigam Turni media inter lora Metiscum excutit et longe lapsum temone relinquit: ipsa subit manibusque undantis flectit habenas,volat et pennis alta atria lustrat hirundo
Abbreviated transcription (Latin):
scanium fusis ciicum conplectitur aimis.
Sum̃aq per galeam delibans oscula fatur.
Disce puer urtutem. ex me uerũ q laborem
Fortunam ex aliis nunc te mea dextera bello
S effensum dabit. et magna inter premia ducet.
Tu facito mox cum matura a doleuerit etas¬
is mem̃or. et te animo repetentem exẽpla tuoꝵ
Et pater eneas et auunculus exatet hector.
Sec ubi dicta dedit. portis sese extulit ingens¬
L elũ in mane manu quatiens simul agmine denso
Entneus ninesteus q ruiit. omĩs q relictis
Turba flut castus. tũ ceco puluere campus
Mistetur. pulsuq pedũ tremit excita telius.
Uidit ab aduerso uementes aggere turnus.
Fidere amonii. gelidus q per ima cucurrit
ssa tremor. prima ante om̃es iuiturna latinos
Audiit. agnouit q sonũ. et tremefacta ⁊efugnt.
Ille uelat. cumpum q attum ⁊apit agnine apeito.
Qualis ubi adterras abrupto si dere nundus
It maie permedium: miseris heu p̾̃scia longe

Expanded text:
Ascanium fusis circum complectitur armis Ascanium fusis circum complectitur armis summaque per galeam delibans oscula fatur: Disce, puer, virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis. Nunc te mea dextera bello defensum dabit et magna inter praemia ducet. Tu facito, mox cum matura adoleverit aetas, sis memor, et te animo repetentem exempla tuorum et pater Aeneas et avunculus excitet Hector. Haec ubi dicta dedit, portis sese extulit ingens, telum immane manu quatiens; simul agmine denso Antheusque Mnestheusque ruunt omnisque relictis turba fluit castris: tum caeco pulvere campus miscetur pulsuque pedum tremit excita tellus. Vidit ab adverso venientis aggere Turnus, videre Ausonii, gelidusque per ima cucurrit ossa tremor: prima ante omnis Iuturna Latinos audiit adgnovitque sonum et tremefacta refugit. Ille volat campoque atrum rapit agmen aperto. Qualis ubi ad terras abrupto sidere nimbus it mare per medium; miseris heu praescia longe
Abbreviated transcription (Latin):
Puteribus caulem foliis et flore comantem
Purpurco nõ illa feris in cognita capris
Gramia cum tergo uolucres hesere sagitte.
Hoc uenus obscuro faciem arcũdata nimbo
etulit. hoc fusum labris splendentibus annem
nficit occulte medicans: spargitq salubres
Ambrosie succos et odoriferã ꝓe cuaceñ.
Louit ea uuilnus linpha longeuus iaspis
Ignorans: subitoq omĩs de corpore fugit
Eiuppe dolor. omis stetit imo inuulnere sanguis.
I amq secuta manũ nullo cogente sagieta
E xciditratq noue rediere in pristina uires.
Tema citi properate uiri. quid statis: i aspis
onclamat. primus q animos accendit ĩ hostem.
Non hec humanis opibus. nõ arte magistia
Proueniunt. neq te en ea mea dext̾ra seruat
Maior agit deus: atq opera ad maiora renuctit.
Ille auidus pugne suras inluferat auro
Binc ator hinc. odit ꝙ moras hastam q coruscat.
Postꝙͣ habilis lateri dipeus. loricaq tergo est

Expanded text:
puberibus caulem foliis et flore comantem puberibus caulem foliis et flore comantem purpureo; non illa feris incognita capris gramina, cum tergo volucres haesere sagittae: hoc Venus, obscuro faciem circumdata nimbo, detulit; hoc fusum labris splendentibus amnem inficit occulte medicans spargitque salubris ambrosiae sucos et odoriferam panaceam. Fovit ea volnus lympha longaevus Iapyx ignorans, subitoque omnis de corpore fugit quippe dolor, omnis stetit imo volnere sanguis; iamque secuta manum nullo cogente sagitta excidit, atque novae rediere in pristina vires. Arma citi properate viro! Quid statis? Iapyx conclamat primusque animos adcendit in hostem. Non haec humanis opibus, non arte magistra proveniunt neque te, Aenea, mea dextera servat: maior agit deus atque opera ad maiora remittit. Ille avidus pugnae suras incluserat auro hinc atque hinc oditque moras hastamque coruscat. Postquam habilis lateri clipeus loricaque tergo est,
Abbreviated transcription (Latin):
Iasides: acri quondam cui captus amore
Ipsa suas artes sua munera letus apollo
Nugurium cicharam ꝙ dabat celeresq sagietas.
Ille ut depositi proferret fata parentis
Scre potestates herbarunrusumq medendi
Maluit. et mutas agitare ingiorius artes.
S̾tabat acerba fiemens ingentem nixus ĩ astam
E neas: magno iuuenir et merentis iuli
Concursirlacrimisq ĩ mollibus Ille retorto
P eomum in morem senior succinctus amictu
Multa manu medica phebi q potentib herbis
c quidꝙ trepidat. ne quidꝙ̃ spicula dextra
Sollicitat. prensatq tenaci forcipe ferrum.
Hulla uiam fortuna regit. nichil auctor apollo
Subuenit. Et seuus campis magis et magis horror
Crebescit. propiusq malum ẽ iam puluere celum
Stare uident. subcunt equites et spicula castris
Densa cadunt mediis: it tristis ad ethera clamor
Bellantum uiuenũ et duro sub marte cadentũ.
Hic uenus indigno nati concussa dolore
Dictanum genitux cretea carpit ab yda

Expanded text:
Iasides, acri quondam cui captus amore Iasides, acri quondam cui captus amore ipse suas artes, sua munera, laetus Apollo augurium citharamque dabat celerisque sagittas. Ille ut depositi proferret fata parentis, scire potestates herbarum usumque medendi maluit et mutas agitare inglorius artes. Stabat acerba fremens, ingentem nixus in hastam Aeneas magno iuvenum et maerentis Iuli concursu, lacrimis immobilis. Ille retorto Paeonium in morem senior succinctus amictu multa manu medica Phoebique potentibus herbis nequiquam trepidat, nequiquam spicula dextra sollicitat prensatque tenaci forcipe ferrum. Nulla viam Fortuna regit, nihil auctor Apollo subvenit; et saevus campis magis ac magis horror crebrescit propiusque malum est. Iam pulvere caelum stare vident: subeunt equites, et spicula castris densa cadunt mediis. It tristis ad aethera clamor bellantum iuvenum et duro sub Marte cadentum. Hic Venus, indigno nati concussa dolore, dictamnum genetrix Cretaea carpit ab Ida,
Abbreviated transcription (Latin):
Non tulit instantem phegeus: animis q femetem
Obiecit sese ad currum. et spumancia frenis
Ora citatorum dextra contorsit equorum
Dum tiahitur. pendetq iugis hũt lata retectum
Cancea consequitur. ⁊umpitq infixa bilicem
oricam. et sũmum degustat uulnere corpus.
Ille tamen clipeo obiecto quersus in hostem
Ibat: et auxilium ducto mucrone petebat.
Quem rota pre cipitem: et pro cursu cõcitus axis
Impulit. effunditq solo. turnusq secutus
Imam inter galeam sum̃i thoracis et oras
Qbstulit ense caput. truncũ q reliquit haiena.
Etq ea dum campis uictor dat funera turnus
Interea eneam innesteus et fidus achates
A scanius q comes castus statuere cruentum
Alternos longua ntentem cuspide gressus.
Seuit: et in fracta luctatur harundine celum
Eupere auxilio q uiam que proxima posat
Enfe secent lato uulnus: teliq latebram
Nescindant penitus: sese q in bella remictant.
Iamq adderat phebo ante alios dilectus yasꝑis

Expanded text:
Non tulit instantem Phegeus animisque frementem: Non tulit instantem Phegeus animisque frementem: obiecit sese ad currum et spumantia frenis ora citatorum dextra detorsit equorum. Dum trahitur pendetque iugis, hunc lata retectum lancea consequitur rumpitque infixa bilicem loricam et summum degustat volnere corpus. Ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem ibat et auxilium ducto mucrone petebat: cum rota praecipitem et procursu concitus axis impulit effunditque solo, Turnusque secutus imam inter galeam summi thoracis et oras abstulit ense caput truncumque reliquit harenae. Atque ea dum campis victor dat funera Turnus, interea Aenean Mnestheus et fidus Achates Ascaniusque comes castris statuere cruentum, alternos longa nitentem cuspide gressus. Saevit et infracta luctatur arundine telum eripere auxilioque viam, quae proxima, poscit ense secent lato vulnus telique latebram rescindant penitus seseque in bella remittant. Iamque aderat Phoebo ante alios dilectus Iapyx
Abbreviated transcription (Latin):
Qui condam castia ut danaum speculator adiret
Ausus pelide precium sibi poscere currus.
Ilum tytides alio pro talibus ausis
Affecit precio. neq equis aspirat achillis.
Dũt procul et campo turnus conspexit aperto
Ante leui iaculo longum per in ane secutus
Sistit e quos ouugos. et curru desilit. aito
Semianimi elapsoq superuenit. et pedre collo
Impresso dextre mucrone extorquet. et alto
Fulgentem tingit iugulo. atq hec insuper adoit.
E n agros. et quã bello troiane petisti
Sespeuanrmetire iacens. hec premia qui me
Ferro ausi funt temptare ferãt. sic menia cõdant.
Quic comitrm arbustẽ comecta cuspide mietit.
Et sternacis equi lapsum ceruite chimotem.
Et uelut. edom boree cum spuitus alto
I nsonat egeo sequitur q adlictora fuctus
Qua uenti in eobuere. fugam dant nubila celo.
S ic turno. quacumq uiam secat agmina cedunt
C onuerseq uunt acies: fert impetus ip̃m.
Et custam aduerso curru quatit aura uolãtem.

Expanded text:
qui quondam, castra ut Danaum speculator adiret, qui quondam, castra ut Danaum speculator adiret, ausus Pelidae pretium sibi poscere currus; illum Tydides alio pro talibus ausis adfecit pretio, nec equis adspirat Achillis. Hunc procul ut campo Turnus prospexit aperto, ante levi iaculo longum per inane secutus sistit equos biiugis et curru desilit atque semianimi lapsoque supervenit et pede collo impresso dextrae mucronem extorquet et alto fulgentem tinguit iugulo atque haec insuper addit: En agros et quam bello, Troiane, petisti, Hesperiam metire iacens: haec praemia qui me ferro ausi temptare ferunt, sic moenia condunt. Huic comitem Asbyten coniecta cuspide mittit. et sternacis equi lapsum cervice Thymoeten. Ac velut Edoni Boreae cum spiritus alto insonat Aegaeo sequiturque ad litora fluctus, qua venti incubuere, fugam dant nubila caelo: sic Turno, quacumque viam secat, agmina cedunt conversaeque ruunt acies; fert impetus ipsum, et cristam adverso curru quatit aura volantem.
Abbreviated transcription (Latin):
Croters. aut captas fugientibus ingerit hastas.
Qualis apud gelidi cum fluĩa concitus hebri
Banguineus mauors clipeo increpat. atq furẽtes
B ella mouens in mictit equos. illi equore aperto
Ante nothos zephirumq uolãt gemit ultima pulsi
Cracha pedum. cricumq atre formidinis ora
Ire q insidieq dei comitatus aguntur.
Talis equos alacer media inter prelia turnus
Fumantes sudore quatit. miserabile cesis
Sostibus insultans. spargit rapida ungula rores
Sanguineos: mixtaq cruor calcatur harena.
Iamq neci scelonũ q dedit. thamirũ q polumq
Sunc congressus et hũc. illum eminus eminus ambos
Iambra sides glancum atq iabem. quos ymbra sus ip̃ẽ
Nutuerat licia. paribusq honerauerat armis
Uel conferre manu uel equo preuertere uentos.
L arte alia media Eumenides inprelia fertur
Antiqui proles bello preclara dolonis
Nomine auum refrrens: aĩo manibusq parentem.

Expanded text:
proterit aut raptas fugientibus ingerit hastas. proterit aut raptas fugientibus ingerit hastas. Qualis apud gelidi cum flumina concitus Hebri sanguineus Mavors clipeo increpat atque furentis bella movens immittit equos; illi aequore aperto ante Notos Zephyrumque volant; gemit ultima pulsu Thraca pedum; circumque atrae Formidinis ora Iraeque Insidiaeque, dei comitatus, aguntur: talis equos alacer media inter proelia Turnus fumantis sudore quatit, miserabile caesis hostibus insultans; spargit rapida ungula rores sanguineos, mixtaque cruor calcatur harena. Iamque neci Sthenelumque dedit Thamyrumque Pholumque, hunc congressus et hunc, illum eminus; eminus ambo Imbrasidas, Glaucum atque Laden, quos Imbrasus ipse nutrierat Lycia paribusque ornaverat armis, vel conferre manum vel equo praevertere ventos. Parte alia media Eumedes in proelia fertur, antiqui proles bello praeclara Dolonis, nomine avum referens, animo manibusque parentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Illidura quies oculos. et ferreus urget
Sonnus in eternam clauduntur lumina noctem.
Et pius eneas. dextiam tendebat inermem
Nucato capite. atq suos clamore rocabat.
Quo ruitis: quo ue ista recens discordia siugit:
E chohibete iras: ictum iam fedus: et om̃s
Conponite leges. michi ius concurrere soli.
Se sinite atq aufferte metus ego federa faxõ
Euma manu. turnũ debent hec iã michi sacra.
Pas inter uoces media inter talia uerba
Ecce uiro stridens alis allapsa sagicta est.
Incertum qua pulsa manu. quo turbine adacta.
Quis tantam rutulis laudem casus ue deus ue
Aetulerat. pressa est insignis gloria facti.
Nec sese ence iactauit uulnere quisꝙͣ.
Curnus ut eneam cedentem ex agmine uidit
Tuibatos q duces: subita spe feruidus ardet.
Poscit equos: atq arma simul. saltuq superbus
Emicat incurrum. et manibus molitur habenas
PPulta uirum uolitans dat forcia pectora leto.
Semineces. uoluit multos: aut agmina cuiru

Expanded text:
Olli dura quies oculos et ferreus urget Olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam conduntur lumina noctem. At pius Aeneas dextram tendebat inermem nudato capite atque suos clamore vocabat: Quo ruitis? Quaeve ista repens discordia surgit? O cohibete iras! Ictum iam foedus et omnes compositae leges; mihi ius concurrere soli; me sinite atque auferte metus; ego foedera faxo firma manu; Turnum debent haec iam mihi sacra. Has inter voces, media inter talia verba ecce viro stridens alis adlapsa sagitta est incertum qua pulsa manu, quo turbine adacta, Quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, adtulerit: pressa est insignis gloria facti. nec sese Aeneae iactavit vulnere quisquam. Turnus ut Aenean cedentem ex agmine vidit turbatosque duces, subita spe fervidus ardet: poscit equos atque arma simul saltuque superbus emicat in currum et manibus molitur habenas. Multa virum volitans dat fortia corpora Leto, semineces volvit multos aut agmina curru
Abbreviated transcription (Latin):
Gubiciunt inequos: et strictis ensibus adsunt.
Dessapus regem regisq insigne gerentem
Tirrenum aulestem auidus confundere fedus
Aduerso perterret equo: ⁊uit ille recedens.
E t miser oppositus atergo in uoluitur aris
n caput inq humeros. at feridus aduolat hasta
Messapus: telo q orantem multa trabali
Desuper altus equo grauiter ferit. ac ita fatur.
Roc habet. hec melior magnis data uictima diuis.
Loncurrunt ytali. spoliant q calentia menbra.
biius ambustum torrẽ chormeus ab ara
orripit. et uenienti buso. plagam q ferenti
Sctudat os flanimis. illi ingens barba reluxit
Nidorem q ambusta dedit. supci ip̃ẽ secutus
Cesariem leua tur bati corripit hostis.
Impresso q genu nitens terre applicat ipm̃.
Sic rigido latus ense ferit. polidarius alsum
P astorem primaq acie pertela ⁊ uentem
Ense sequens nudo super eminet. ille securi
Aduersi frontem mediam mentũ q reducta
Dunct. et sparso late rigat arma cruore.

Expanded text:
subiciunt in equos et strictis ensibus adsunt. subiciunt in equos et strictis ensibus adsunt. Messapus regem regisque insigne gerentem, Tyrrhenum Aulesten, avidus confundere foedus, adverso proterret equo: ruit ille recedens et miser oppositis a tergo involvitur aris in caput inque umeros. At fervidus advolat hasta Messapus teloque orantem multa trabali desuper altus equo graviter ferit atque ita fatur: Hoc habet, haec melior magnis data victima divis. Concurrunt Itali spoliantque calentia membra. Obvius ambustum torrem Corynaeus ab ara orripit et venienti Ebuso plagamque ferenti occupat os flammis: olli ingens barba reluxit nidoremque ambusta dedit. Super ipse secutus caesariem laeva turbati corripit hostis inpressoque genu nitens terrae adplicat ipsum: sic rigido latus ense ferit. Podalirius Alsum pastorem primaque acie per tela ruentem, ense sequens nudo superimminet: ille securi adversi frontem mediam mentumque reducta disicit et sparso late rigat arma cruore.
Abbreviated transcription (Latin):
erta secat: simul hoc simul ĩgens clamor et om̃es
Quibati cunei. calefacta q corda tumultu.
Pasta uolans: ut forte nouẽ pulcherima fratrũ
Corpora constiterant contra: quos fida crearat
Una tot archadio coniunx tyrrena gilipo:
Horum unũ admediũ teritur qua sutilis aluo
Baltheus et laterum uincturas fibula mordet.
E gregium forma iuuenem et fulgentibus armis
Crans adiit costas. fuluaq effundit harena.
At fratres animosa falanx accensa q luctu
Pars gladios stungunt manibus. pars missile ferrũ
Corripiunt. ceciq ruunt: Quos agmina contra
Procurrunt laurentum. hinc densi ⁊ursus ĩ undant
T roes agilim q et pictis archades armis.
Sic om̃s amor unus habet decernere ferro.
P iupuere aras. it tota turbida celo
Cempestas telorum ac feirreus ĩgruit imber.
Cratereas q focos q ferunt. fugit ipse latinus
P ulsatos ieferens infecto pectore: diuos
Infrenant alii currus: aut corpora saltu

Expanded text:
certa secat. Simul hoc, simul ingens clamor et omnes certa secat. Simul hoc, simul ingens clamor et omnes turbati cunei calefactaque corda tumultu. Hasta volans, ut forte novem pulcherrima fratrum corpora constiterant contra, quos fida crearat una tot Arcadio coniunx Tyrrhena Gylippo, horum unum ad medium, teritur qua sutilis alvo balteus et laterum iuncturas fibula mordet egregium forma iuvenem et fulgentibus armis transadigit costas fulvaque effundit harena. At fratres, animosa phalanx accensaque luctu, pars, gladios stringunt manibus, pars missile ferrum corripiunt caecique ruunt. Quos agmina contra procurrunt Laurentum, hinc densi rursus inundant Troes Agyllinique et pictis Arcades armis: sic omnis amor unus habet decernere ferro. Diripuere aras, it toto turbida caelo tempestas telorum ac ferreus ingruit imber, craterasque focosque ferunt. Fugit ipse Latinus pulsatos referens infecto foedere divos. Infrenant alii currus aut corpora saltu
Abbreviated transcription (Latin):
Ditorras agitabat aues: turbamq sonantem
E gmĩs aligeri. subito cũ lapsus adundas
Lignum excellentem pedibus rapit.ĩprobus uncis.
A rrexcie animos ytali. cuncteq uolucres
Conuertunt damore fugam. mirabile uisu.
Ethereaq obscurant pennis. hostemq per auras
F acta nube premunt. donec ui uictus. et ip̃o
Pondeie defecit. predamq ex innguibus ales
Proiecit fiuuio. penitus q nubila fugit:
Cum uero augurium rutuli clamore salutant
Expediunt q manus: primusq tolõnius augur
Soc eiat hoc uotis inquit quod sepe petiui.
Accipio. agnoscoq deos. me me duce ferrum
Corripite orutuli. quos improbus aduena bello
Territat. inualidas ut aues. et lictora urã
S i populat: petet ille fugam. penitusq profundo
L ela dabit. uos unanimes densate cateruas
Et regem uobis pugna defendite raptum.
Dixit. et aduersos telum contorsit ĩ hostes.
P rocurrens sonitum dat stridula cornus. et auras

Expanded text:
litoreas agitabat aves turbamque sonantem litoreas agitabat aves turbamque sonantem agminis aligeri, subito cum lapsus ad undas cycnum excellentem pedibus rapit improbus uncis. Adrexere animos Itali, cunctaeque volucres convertunt clamore fugam, mirabile visu, aetheraque obscurant pennis hostemque per auras facta nube premunt, donec vi victus et ipso pondere defecit, praedamque ex unguibus ales proiecit fluvio penitusque in nubila fugit. Tum vero augurium Rutuli clamore salutant expediuntque manus; primusque Tolumnius augur Hoc erat, hoc, votis, inquit, quod saepe petivi. Adcipio adgnoscoque deos; me, me duce ferrum corripite, O miseri, quos improbus advena bello territat invalidas ut aves et litora vestra vi populat: petet ille fugam penitusque profundo vela dabit. Vos unanimi densete catervas et regem vobis pugna defendite raptum. Dixit et adversos telum contorsit in hostis procurrens: sonitum dat stridula cornus et auras
Abbreviated transcription (Latin):
In medias dat sese acies. haud nescia rerum.
Rumores q ferit uarios. ac talia fatur:
Non pudet orutuli pro cunctis talibus unam
O biectare animam: numero anne uiribus equi
Non sumus: en omes et troes et archades hisunt
Fatalis manus q infensa etruria turno.
Dix hostem alterm si congrediamui habemus.
Ille quidem ad superos. quorũ se deuouet: aris
Duccedet fama. uniusq per ora feretur.
Nos patua amissa dominis parere superbis
Cogemure leti quid nunc consedimus arius.
alibus accensa est iuuenũ sentencia dictis.
Iam magis atq magis seipit ꝑ agmina muiui.
Ipsi laurentes mutati ipsiq latini
Qui sibi iam ⁊equiem pugne rebusq salutem
Sperabant. nunc arma uolunt: fedusq precãtur
Infectum. et tiuni sortem miserantur ĩ iquam:
Sis alud maius intuina adiungit. et alto
Dat signum celo: quo nõ prestancius uullum
T uibauit mentes italas: mĩostro q fefellic.
Namq uolans rubra fuluus iouis ales ĩ ethra

Expanded text:
in medias dat sese acies haud nescia rerum in medias dat sese acies haud nescia rerum rumoresque serit varios ac talia fatur: Non pudet, O Rutuli, pro cunctis talibus unam obiectare animam? Numerone an viribus aequi non sumus? En omnes et Troes et Arcades hi sunt fatalesque manus, infensa Etruria Turno: vix hostem, alterni si congrediamur, habemus. Ille quidem ad superos, quorum se devovet aris, succedet fama vivusque per ora feretur: nos patria amissa dominis parere superbis cogemur, qui nunc lenti consedimus arvis. Talibus incensa est iuvenum sententia dictis iam magis atque magis, serpitque per agmina murmur; ipsi Laurentes mutati ipsique Latini. Qui sibi iam requiem pugnae rebusque salutem sperabant, nunc arma volunt foedusque precantur infectum et Turni sortem miserantur iniquam. His aliud maius Iuturna adiungit et alto dat signum caelo, quo non praesentius ullum turbavit mentes Italas monstroque fefellit. Namque volans rubra fulvus Iovis ales in aethra
Abbreviated transcription (Latin):
Ot sceptium hoc: dextra nã sceptrũ forte gerebat
Enꝙ̃ fronde leui fundet uirgulta nec umbris
Cum semel insilius imo destirpe recisum
MPatre caret. posuit q comas et brachia ferro¬
Tlm arbos. nunc artificis manus erie decoro
Inclisit. patubus q dedit gestare latinis.
Talibus interse firmabant federa dictis
Conspectu in medio procerũ tũ rite sacratas
In flãmam iugulant pecudes et iuscera uiius
Eripiunt. cumulant q oneratis lancibus aias.
t uero rutulis impar ea pugna uideri
Iam dudum. et duro miscerĩ pectora motu.
Tum magis ut propius cernunt nõ uiribus equis
A diuuat ingressu tacito progressus. et aram
Suppliciter uenerans demisso lumine turms.
Bubentesq gene et iuuenili corpore pallor.
Quem simulat inturna soror crebescere udie
Seunonem: et uulgi uariare labancia corda:
In medias acies formam assimulata camerei:
Cui genus aproams ingens clarumq paterne
Nomen erat uirtutis. et ip̃e accerrimus armis:

Expanded text:
ut sceptrum hoc dextra sceptrum nam forte gerebat ut sceptrum hoc dextra sceptrum nam forte gerebat numquam fronde levi fundet virgulta nec umbras, cum semel in silvis imo de stirpe recisum matre caret posuitqOlim arbos, nunc artificis manus aere decoro Inclusit, patribusque dedit gestaTalibus inter se firmabant foedera dictis conspectu in medio procerum. Tum rite sacratas in flammam iugulant pecudes et viscera vivis eripiunt cumulantque oneratis lancibus aras. At vero Rutulis inpar ea pugna videri iamdudum et vario misceri pectora motu; tum magis, ut propius cernunt non viribus aequis. Adiuvat incessu tacito progressus et aram suppliciter venerans demisso lumine Turnus tabentesque genae et iuvenali in corpore pallor. Quem simul ac Iuturna soror crebrescere vidit sermonem et volgi variare labantia corda, in medias acies, formam adsimulata Camerti, cui genus a proavis ingens clarumque paternae nomen erat virtutis, et ipse acerrimus armis,
Abbreviated transcription (Latin):
Cedit uilus agus. nec post ulla arma rebelles
E ncade referent. ferro ne hec regna lacessent.
S in nostium an uel erit nobis uictoria martem
Et pocius reca. et pocius dii numine firment
Non ego nec teucris italos parere uibebo
Nec michi regna peto. paubus se legibus ambe
Inuicte gentes: ecterna infedera mietant.
Sacrardeos q dabo. Socer arma latinus habeto.
Imperium solenne socer. michi menia teucri
Constituent. uibiq dabit lauinia nomen.
Sic prior eneas. Sequitur tũ deinde latinus.
Duspiciens telum. tenditq ad si dera dextram.
Mec eadem enea: terram. mare sidera uro
Lathone q genus duplex ianum q bifrontem
Pimq deum infernam et duri sacraria ditis.
T udiat hec genitor qui federa fulmine sancit.
Lango aias. mediosignes. et numina testor.
Nulla dies pacem hanc italis nec federa rumpet
Quo res cumq cadent. nec me uis ulla uolentem
Quertet. nõ si tellurem effundat in undas
Diluuio miscens. celum ue intartara soluat.

Expanded text:
cedet Iulus agris, nec post arma ulla rebelles cedet Iulus agris, nec post arma ulla rebelles Aeneadae referent ferrove haec regna lacessent, sin nostrum adnuerit nobis Victoria Martem ut potius reor et potius di numine firment, non ego nec Teucris Italos parere iubebo nec mihi regna peto: paribus se legibus ambae invictae gentes aeterna in foedera mittant. Sacra deosque dabo; socer arma Latinus habeto, imperium sollemne socer; mihi moenia Teucri constituent, urbique dabit Lavinia nomen. Sic prior Aeneas; sequitur sic deinde Latinus suspiciens caelum tenditque ad sidera dextram: Haec eadem, Aenea, terram mare sidera iuro Latonaeque genus duplex Ianumque bifrontem vimque deum infernam et duri sacraria Ditis; audiat haec genitor, qui foedera fulmine sancit. Tango aras, medios ignis et numina testor: nulla dies pacem hanc Italis nec foedera rumpet, quo res cumque cadent; nec me vis ulla volentem avertet, non, si tellurem effundat in undas diluvio miscens caelumque in Tartara solvat;
Abbreviated transcription (Latin):
Solis auispecimem bigis it tuinus in albis
Bina manu lato crispans hastilia ferro.
Hinc pater eneas fiomane scirpis origo
S i dereo flagrans clipoo. et celestibus armis:
Et uixta ascanius magne spes altera Riome
Procedunt castris. Piua q inueste sacerdos
Setigeri fetum suisintonsam q bidentem
Actulit: amouitq pecus flagrantibus aris.
Illi assurgentem conuersi lumina solem
Dant fruges manibus falsas. et tempora ferro
Sum̃a notant pecudum. pateris q altaria libant.
Tum pius eneas stricto sic ense precatur.
E sto nunc sol testis et hec michi terra p̾canti
Quã propter tantos potui perferre labores.
E t pater omnipotens et tu saturnia iuno
Iam melior iam diua precor: ⁊ tu ĩ dite mauors
Cunͨta tuo qui bella patei sub numine torques
Fontes et Ruinos q uoco. queq etheris alti
Religio. et que ceruleo sũt manĩa ponto
Cesserit ausoniis si sors uictoria turno
C onuenit euandri uictos discedere adurbem.

Expanded text:
Solis avi specimen; bigis it Turnus in albis, Solis avi specimen; bigis it Turnus in albis, bina manu lato crispans hastilia ferro; hinc pater Aeneas, Romanae stirpis origo, sidereo flagrans clipeo et caelestibus armis, et iuxta Ascanius, magnae spes altera Romae, procedunt castris, puraque in veste sacerdos saetigeri fetum suis intonsamque bidentem adtulit admovitque pecus flagrantibus aris. Illi ad surgentem conversi lumina solem dant fruges manibus salsas et tempora ferro summa notant pecudum paterisque altaria libant. Tum pius Aeneas stricto sic ense precatur: Esto nunc Sol testis et haec mihi Terra vocanti, quam propter tantos potui perferre labores, et pater omnipotens et tu Saturnia coniunx, iam melior, iam, diva, precor, tuque inclute Mavors, cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques; fontisque fluviosque voco, quaeque aetheris alti religio et quae caeruleo sunt numina ponto: cesserit Ausonio si fors victoria Turno, convenit Evandri victos discedere ad urbem,
Abbreviated transcription (Latin):
Scis ut te cunctis unam que cumq latine
Magnanimi ious ingratum ascendere cubile
Pretuleum. celtq libens inparte locanĩ.
Disce tuumr ne me incuses. uiturna dolorem
Que uisa est fortuna pati. parce q finebant
Tredere res lacio turnũ et tua menia texi.
Nunc uiuenem im paubus uideo cõciurere fatis
Parcarum q dies: et uis inimica propinquat.
Nonpugnam aspicere hanc oculis aut federa possum.
Tupro germano si quid pñtibus ades audes
Perge. decet forsan miseros meliora sequentui.
Dix ea.cũ lacrimes oculis intuna profudit.
T erq quaterq manu pectus percussit honestum.
Non lacrimis hoc tempus ait saturnia iuno.
Accelera. et fratrem si quis modus eripe morti.
A ut tu bella cie. conceptum q excute fedus.
A uctor ego audendi. sic exortata reliquit
In certanret tristi turbatam uulnere mentis.
Interea reges ingenti mole latinus
Q uaduiugo uehitur cutu. cui timpora ciicum
Nurati bis sex radii fulgentia cingunt

Expanded text:
scis ut te cunctis unam, quaecumque Latinae scis ut te cunctis unam, quaecumque Latinae magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile, praetulerim caelique lubens in parte locarim: disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem. Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi: nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, Parcarumque dies et vis inimica propinquat. Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum. Tu pro germano siquid praesentius audes, perge: decet. Forsan miseros meliora sequentur. Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profudit terque quaterque manu pectus percussit honestum. Non lacrumis hoc tempus, ait Saturnia Iuno: Adcelera et fratrem, siquis modus, eripe morti, aut tu bella cie conceptumque excute foedus: auctor ego audendi. Sic exhortata reliquit incertam et tristi turbatam volnere mentis. Interea reges, ingenti mole Latinus quadriiugo vehitur curru, cui tempora circum aurati bis sex radii fulgentia cingunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Agmina se fundunt portis. hinc tioius omĩs
Trcienus q ruit uariis exercitus armis.
Baud secus instructi ferro ꝙ si aspera martis
Pugna uocet. Nec non inmediis milibus ip̃i
Ductores auro uolitant ostroq decori
Et genus assaraci innesteus. et fortis assillas
Et messapus equũ domitor: neptunia proles.
Otq dato signorspacia quisq in sua recessit
Deffigunt tellure hastas. et scuta recdinant.
Tum studio effuse matres. et uulgus ĩ ermum
Inualidiq senes: turres et tecta domorum
Obsedere. alii portis suolimibus assunt.
Et iuno ex sumõ qui nunc albanus habetur
Cunc neq nomen erat: nec honos: ac glĩa mõti
Prospiciens cumulo campum spectabat: ⁊ ambas
Taurentum tioumq acies: urbemq latini
Extimplo turni sic est effata sororem
Duia deam stagnis q fluminibus q sonoris
Presidet. hunc illi rex etheris altus honorem
Iupiter erepta pro unginitate sacrauit.
Nimpha decus fluuiorum aĩo gratissima nr̃o

Expanded text:
agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis, haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi ductores auro volitant ostroque decori, et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas et Messapus equum domitor, Neptunia proles. Utque dato signo spatia in sua quisque recessit, defigunt tellure hastas et scuta reclinant. Tum studio effusae matres et volgus inermum invalidique senes turris ac tecta domorum obsedere, alii portis sublimibus adstant. At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur, tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti, prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas Laurentum Troumque acies urbemque Latini. Extemplo Turni sic est adfata sororem diva deam, stagnis quae fluminibusque sonoris praesidet hunc illi rex aetheris altus honorem Iuppiter erepta pro virginitate sacravit: Nympha, decus fluviorum, animo gratissima nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
Uibratos calido ferro. muraq madentes:
Dis agitur furiis totoq ardentis ab ore
Bcintille absistunt: oculis micat atribus ignis.
Mugitus ueluti cum prima inprelia taurus
T errificos ciet. atq uasci incornua temptat
Arbous obnixus trunco. uentosq lacessit
Ictibus. aut sparsa ad pugnam proludit harena:
Nec minus interea maternis seuus in armis
Eneas acuit martem. et se suscitat ira.
blato gaudens componi federe bellum.
Tum socios mesti q metum solatur iuli
F ata docens. regiq iubet responsa latino
Certa re ferre uiros. et pacis dicere leges:
D ostera lux sumos spargebat lumine montes
Orta dies. cum primũ alto sogurgite tollunt
Solis equi. lucemq elatis naribus efflant
Campum ad certamen magne sub menib urbis
Dimensi rutuliq uri teucriq parabant
In medio q focos et diis cõmunibus aras
Grammeas: alii fontem q ignem ꝙ ferebant
Procedit legio ausonidum. pilataq plenis

Expanded text:
vibratos calido ferro murraque madentis. vibratos calido ferro murraque madentis. His agitur furiis; totoque ardentis ab ore scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis: mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, arboris obnixus trunco, ventosque lacessit ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, oblato gaudens componi foedere bellum, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras gramineas. Alii fontemque ignemque ferebant, Procedit legio Ausonidum, pilataque plenis
Abbreviated transcription (Latin):
Con teucros agat in rutulos. teucrũ arma qͥescãt
Et uitulum: nr̃o dirimamus sanguine bellum.
Iuo quereatur coniunx lauinia campo:
Dec ubi dicta dedit: rapidus q intecta recessit
Poscit equos. gaudet q tuens ante ora frementes.
Diliino quos ip̃a decus dedit orichia:
Q ui candore niues ante irent et cursibus auras.
Ticunstant properi aurige. manibus q lacessunt
Sectora plausa cauis. et colla comãcia pectunt
I pe de hinc auro squalentem alboq auricalco
Tncundat lo ricam humetis. simul aptat habendo
Ensemq. et cupeumq et rubre cornua criste.¬
C ensem quem dauno igmpotens deus ip̃e parẽti
E dibus astabat: ualidam ui corripit hastam:
Auroris arronti spolium: cissatq trementem
Pociferans: onũc nũꝙͣ fustata uocatus
Pasta meos. nunc tempus adest temaximus autor
Teturni nũc dextra gerit. dasternere corpus.
Loricamq manu ualida lacerare reuulsam
Semiuiri fugis et fedare inpuluere crmnes

Expanded text:
non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, illo quaeratur coniunx Lavinia campo. Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia, qui candore nives anteirent, cursibus auras. Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt pectora plausa cavis et colla comantia pectunt. Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco circumdat loricam umeris; simul aptat habendo ensemque clipeumque et rubrae cornua cristae. ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti aedibus adstabat, validam vi corripit hastam, Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor te Turni nunc dextra gerit. Da sternere corpus loricamque manu valida lacerare revulsam semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis
Abbreviated transcription (Latin):
Curne per has ego te lacrimas ꝑ siquis amathe
Tangit honos animum. spes tu nũc una senecte.
Cu requies misere: decus imperium q latini
Lo penes: omis inte domus inclinata recumbit:
nom oro. desiste manum cõmietere teucris.
S ui tecũq manẽt isto certamine casus:.
Et me turne manent. simul hec inuisa relimquã
Tumina. nec generum eneam captiua uidebo.
Iccepit uocem lacrimis lauinia matus
lagrantes perfusa genas. cui pluumus ignem
Fubiecit rubor: et calefacta per ora cucurrit.
iquis ebur: aut mixta rubent ubi lilia multa
Elba rosa: tales Migo dabat ore colores.
ulum turbat amor. fugit q iniurgine uultus.
edet in arma magis. Paucis q affatur amatham:
Le queso ne me latrimis: ne ue omine tanto
rosequere. induri certamina martis euntem
mater. neq enim turno libera mora mortis:
N uncius hec idinory phrigio mea dicta tirano
P aud placitura refer. cũ primum crastina celo
D uinceis inuecta rotis aurora rubebit:

Expanded text:
Turne, per has ego te lacrimas, per siquis Amatae Turne, per has ego te lacrimas, per siquis Amatae tangit honos animum spes tu nunc una, senectae tu requies miserae, decus imperiumque Latini te penes, in te omnis domus inclinata recumbit. unum oro: desiste manum committere Teucris. Qui te cumque manent isto certamine casus, et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam lumina nec generum Aenean captiva videbo. Accepit vocem lacrimis Lavinia matris flagrantis perfusa genas, quoi plurimus ignem subiecit rubor et calsiquis ebur, aut mixta rubent ubi lilia multa alba rosa: talis virgo dabat ore colores. Illum turbat amor, figitque in virgine voltus: ardet in arma magis paucisque adfatur Amatam. Ne, quaeso, ne me lacrimis neve omine tanto prosequere in duri certamina Martis euntem, O mater; neque enim Turno mora libera mortis. Nuntius haec Idmon Phrygio mea dicta tyranno haud placitura refer: cum primum crastina caelo puniceis invecta rotis Aurora rubebit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine ad huc. campiq ĩgentes ossibus albent.
Quo referor tociens: que mentẽ insania mutat:
Situmno extincto socios sinua accire paratus
Cui nõ incolumi pocius certamina tollo:
Q uid consanguinei rutuli. quid cetera dicet
Italia. Site fors dicta refutet ad mortem¬
Prodiderm natam et cõnubia nr̃a petentem
R espice res bello uarias: miserere parentis
Longeuiso nunc mestum patria ardea longe
Diuidit. haud quaꝙͣ dictis uiolencia turni
E lectitur. exuperat magis e grestit q medendo.
Ut primum fari potuit. fic institit ore.
Quam prome curam geris hãc precor optime ꝓme
D eponas. letumq sinas pro laude patisci.
Et nos tela pater ferrumq haud debile dextra
Spargimus. et m̃o sequitur de uulnere sanguis.
Longe illi dea mater erit: que nube fugacem
eminea tegat. et uanis sese octulat umbris.¬
⁊ t regina noua pugne conterrita sorte
Flebat. et ardentem generum moritura tenebat:

Expanded text:
sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat? Si Turno exstincto socios sum adscire paratus, cur non incolumi potius certamina tollo? Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!— prodiderim, natam et conubia nostra petentem? Respice res bello varias; miserere parentis longaevi, quem nunc maestum patria Ardea longe dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni flectitur: exsuperat magis aegrescitque medendo. Ut primum fari potuit, sic institit ore: Quam pro me curam geris, hanc precor, optime, pro me deponas letumque sinas pro laude pacisci: et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus; et nostro sequitur de volnere sanguis. longe illi dea mater erit, quae nube fugacem feminea tegat et vanis sese occulat umbris.gina, nova pugnae conterrita sorte, flebat et ardentem generum monitura tenebat:
Abbreviated transcription (Latin):
Desertorem᷑ asie. sedeant. spectent q latini
Et solus ferro crimen comune refellam
Sut habeat uictos cedat lauinia conunx.
lli sedato ⁊ espondit corde latinus.
prestans animi iuuenis. ꝙ̃tum ipẽ feroci
irtute ex uperas: tanto me ĩpensius equũ est
Consulere. atq omẽs metuentem expedeie casus.
Tunt tibi regna patus daum. sunt opida capta
Hulta manu: nec nõ aurum q animus q satimo ẽ.
Dunt alie iñnupte lacio. et laurentibus agris
Ues genus in decores: Sine me haus hec mollia fatu
ublatis apcrire dolis: simul hec aĩo hauri.
Eenatam nulli ueterum sociare procorum
Fas eiatridem q omẽs diuꝙ hoĩes ꝙ canebãt.
Dictus amore tui: cogniato sanguine uictus
Conuigis et meste lacrimis iuncula oĩa rupi.
Promissam erripui genero arma impia sumpsi.
Exillo qui me casus: que turne sequantur
B ella uides. quantos primus paciare labores.
Bis magna uicti pugna: uix urbe tuemur
O pes italas recalent nr̃o tiberma fluenta

Expanded text:
desertorem Asiae sedeant spectentque Latini, et solus ferro crimen commune refellam, aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. Olli sedato respondit corde Latinus: O praestans animi iuvenis, quantum ipse feroci virtute exsuperas, tanto me impensius aequum est consulere atque omnis metuentem expendere casus. Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta multa manu, nec non aurumque animusque Latino est; sunt aliae innuptae Latio et Laurentibus arvis, nec genus indecores. Sine me haec haud mollia fatu sublatis aperire dolis, simul hoc animo hauri. Me natam nulli veterum sociare procorum fas erat, idque omnes divique hominesque canebant. Victus amore tui, cognato sanguine victus coniugis et maestae lacrumis, vincla omnia rupi: promissam eripui genero, arma impia sumpsi. Ex illo qui me casus, quae, Turne, sequantur bella, vides, quantos primus patiare labores. Bis magna victi pugna vix urbe tuemur spes Italas; recalent nostro Thybrina fluenta
Abbreviated transcription (Latin):
Ille oculis post ꝙ̃ seui monĩmenta doloris
xuuias hausit. furiis accensus et ira
etribilis: tu ne hinc spoliis indute meorum
ripiare michi. pallas te hoc uulnere palas¬
o÷ pallas
mmolat. et penam sceler̾ato ex sanguine sumit.
ec dicens ferrum aduersõ sub pectore condit
eruidus: ac illi soluuntur fugore membra
ita q cũm gemitu fugit indignata sub umbrãs :¬

Expanded text:
Ille, oculis postquam saevi monimenta doloris Ille, oculis postquam saevi monimenta doloris exuviasque hausit, furiis accensus et ira terribilis, Tune hinc spoliis indute meorum eripiare mihi? Pallas te hoc volnere, Pallas immolat et poenam scelerato ex sanguine sumit, hoc dicens ferrum adverso sub pectore condit fervidus. Ast illi solvuntur frigore membra vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbra