comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ potissimũ d uocem flectũt ⁊ ceruictm exponũt. ⁊ brachiũ in latus iactãt to
actio causa nõ inteiligit᷑. Uezo h omittamꝰ ne minꝰ gre pcipiendo recta ꝙ̃ offe nse
rephendendo praua mertamur. Breius erit nãratio añ or̃a si cepimꝰ rem exponere
unde ad iudicem ꝑtinet. Dem̃ si inhil ex̃ cũm dix̾imus. Ium r̃ si recuderimꝰ oĩa quibus
pretio cõuenii consaendi. sublace st enchore soluimus horam ꝓfecti fumꝰ. Nihil horum
dici celeruis põt: s sufficit dice ex portu nauigaui. ⁊ quõt exitus rei satis estendit
porasdebenus ho esse content. qͦ reliqua inteligunt᷑ : ax cũ dic̾e liceat. est mnͥ folus
iuuenis or̃a illa suꝑuacua. cupidus ego lib̾ons uxgrem duxi. netũ substrli filium
educaus in adulesaentia ꝑ duxi. Ideoq g̾coꝵ aliꝗ a circũcisam expões .i uino cop¬

Expanded text:
hic potissimum et vocem flectunt et cervicem reponunt et brachium in latus iactant tothic potissimum et vocem flectunt et cervicem reponunt et brachium in latus iactant totactio, causa non intelligitur. verum haec omittamus, ne minus gratiae praecipiendo recta quam offensae reprehendendo prava mereamur. brevis erit narratio ante omnia, si inde coeperimus rem exponere, unde ad iudicem pertinet; deinde, si nihil extra causam dixerimus; tum etiam,si reciderimus omnia, quibus pretio convenit, conscendi, sublatae sunt ancorae, solvimus oram, profecti sumus. nihil horum dici celerius potest, sed sufficit dicere e portu navigavi. et quotiens exitus rei satis ostendit priora, debemus hoc esse contenti, quo reliqua intelliguntur. Quare , cum dicere liceat, est mihi filius iuvenis, omnia illa supervacua: cupidus ego liberorum uxorem duxi, natum filium sustuli, educavi, in adolescentiam perduxi. ideoque Graecoru
Abbreviated transcription (Latin):
parit eustodienda sR que ꝓͥa iudiaem docet In qua si acciderit ut aut nõ intelligat ant
non meminerit aut nõ credat fnuistrain religuis laborabimꝰ Erit aũt nãnitio aperta
atq dilucida si fuit p exporta uerbis propriss ⁊ significantibus d nen sordidis quiđe
pronũtiatione in hoc accomolata ut iudex que dñr ꝙ̃ facilime accipiat que quiđ
ietus negligitur a pͥmis gui ad Clamorem dispõieguel ẽt̃ forte arcũfuse młtitudi¬
nis compoĩti non ferũt iͦ intentionis silentiũ. nee sibi diẜti iuidñr nͥ oĩa tumultu
i nociferatione cõcisserint: rem indicare ẜmonis cotidiani ⁊ in guccũq ⁊̃ indectioꝵ
cadentis existumãt. Cum int̾im qd̾ tanꝙ̃ facile cõtemiũt nescias prestare uelint
ros fuisse om̃s putant. priusꝙ̃ audierũt qr nõ bona iudicãt esse illa s ua. ium
aũt optime dic̃ onator cum uidet᷑ uera dicere At nũc uelut campu nacti exp̃onis

Expanded text:
parte custodienda sunt, quae prima iudicem docet; in qua si acciderit, ut aut non intelligat aut non meminerit aut non credat, frustra in reliquis laborabimus. erit autem narratio aperta atque dilucida, si fuerit primum exposita verbis propriis et significantibus et non sordidis quidemcausis, ipsa etiam pronuntiatione in hoc accommodata, ut iudex quae dicentur quam facillime accipiat. quae quidem virtus negligitur a plurimis, qui ad clamorem dispositae vel etiam forte circumfusae multitudinis compositi non ferunt illud intentionis silentium nec sibi diserti videntur, nisi omnia tumultu et vociferatione concusserint; rem indicate sermonis cotidiani et in quemcumque etiam indoctorum cadentis existimant, cum interim, quod tanquam facile contemnunt, nescias, praestare minus t, postquam audierunt, quia non bona iudicant esse illa, sed vera. tum autem optime dicit orator, cum videtur vera dicere. At nunc, velut campum nacti expositionis,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ex cũis queꝵ sp̃es consegui om̃is nõ possumus nͥ gnalr᷑ comp̃hendant᷑ in infimitũ st̾¬

Expanded text:
tur ex causis, qutur ex causis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quibus recte iudeatur ad diai curpe qd hrmil alii. ali admirabili subiciũt. Admir¬
bile aũt uocant qd̵ est pt̾ opimionẽ hoĩu constitutõ. In ancipiti max benuolũ iudic̃e
in obscuro docilem in humil actentũ parore debemus Nom honestũ qruđ ad conciliati¬
onem satis per se ualet. In admirabii & turpi remediis opus est. ⁊ eo quiđ exordiũ
in duas duudũt partes. in pͥncipiũ Ꝙ insinuationẽ ut sit in pͥncipiis recta bm̃iuolẽtie
⁊ actentionis postulatio. Que qr esse in turpi gñe cause nõ possit insinuatio subrepat ani¬
mos max̾ ubi sors cãe non satis honesta est Uel qr res est imꝑba uł qr ab homini
parũ probet᷑ aut si facie ip̃a qͦ prenit᷑ uel iniuidiosa consistentis ex diũso pat̾ͦni aut
patris uel miẜabilis senisi ceci infaintis ⁊ quid̃ quib adũsus hec mõis sit medendũ xdo¬
sius tradũt. Matiasq sibi ip̃is fingũt ⁊ ad moremn actionũ ꝑsequũtur. S cũ hec orĩa¬

Expanded text:
sunt quibus recte videtur adiici turpe, quod alii humili, alii admirabili subiiciunt. admirabile autem vocant, quod est praeter opinionem hominum constitutum. In ancipiti maxime benevolum iudicem, in obscuro docilem, in humili attentum parare debemus. nam honestum quidem ad conciliationem satis per se valet, admirabili et turpi remediis opus est. eo quidam exordium in duas dividunt partes, principium et insinuationem, ut sit in principiis recta benevolentiae et attentionis postulatio; quae quia esse in turpi causae genere non possit, insinuatio surrepat animis, maxime ubi frons causae non satis honesta est, vel quia res sit improba vel quia hominibus parum probetur, aut si facie quoque ipsa premitur vel invidiosa consistentis ex diverso patroni aut patris vel miserabili senis, caeci, infantis. et quidem quibus adversus haec modis sit medendum, verbosius tradunt materiasque sibi ipsi fingunt et ad morem actionum persequuntur; sed hae cum orian
Abbreviated transcription (Latin):
uictus est: Sed quid refert peccauit ⁊ fur est in attinet id defendere cuiꝰ pena
non recusamus int̾m q̃i dãnemus ipĩ ut si dicam uino impulsum errore lapsũ noc¬
et deaptũ uera stͥ ĩ fortesse: Iu tñ ingenuũ striprasti solues . x M. non nuntꝙ̃ p̃
rant: sortit noctem singuli p ordinem cũ feero cubiculũ intrauerũt pre dormũte
cũ occidere ip̃m nemo potiusset exeteto oĩa indicauerũt S tñ pr̃ qui duusit pñmo¬
id łͥ nͭ ꝑtineat : s si confessionẽ culae mee exigitis ego sui p̃rdurus ⁊ pr̃imoenii
qd̵ iam melius ab iis adminis trari pot̾at tenax custos. Dem̃ iudiicat᷑ stimlatos ab is
huissent. ne sorte nͥ ꝙ se quisq exu uoluit. Sr̃a hec qualiotũq plcidioribus
sit uel quale scũm sit l oĩa cont᷑ nos sint. qũo tñ erutere expõe salua cãe rõe¬

Expanded text:
victus est. Sed quid refert? peccavit et fur est; nihil attinet id defendere, cuius poenam victus est. Sed quid refert? peccavit et fur est; nihil attinet id defendere, cuius poenam non recusamus. interim quasi damnemus ipsi: vis te dicam vino impulsum? errore lapsum? nocte deceptum? vera sunt ista fortasse; tu tamen ingenuum stuprasti, solve decem milia. nonnunquam rant: sortiti nocte singuli per ordinem cum ferro cubiculum intrarunt patre dormiente; cum occidere eum nemo potuisset, excitato omnia indicarunt. si tamen pater, qui divisit patrimoil pertineat? sed si confessionem culpae meae exigitis, fui pater durus et patrimonii, quod iam melius ab his administrari poterat, tenax custos; deinde subiiciat stimulatos ab iis, habuissent, nec sorte, nisi quod se quisque eximi voluerit, omnia haec qualiacunque placidioribus sit vel quale factum sit, licet omnia contra nos sint, quomodo tamen evitare expos
Abbreviated transcription (Latin):
tusima. S q̃ts et̃ forte quedem ꝑuenimꝰ ad difficilius nãrationũ gus. Iam de his
loquamur in quib res q̃ nos erit. Quo loco nõnłł p̃t̾tiurdem nãratione putauent.
⁊ sant nihil est faciluis n ꝓrsus totam cãm or̃o nõ agere: Se si aliq̃ iusta rõs huonõi
susceꝑis litem cuiꝰ artis ẽ malam ẽẽ cam̃ suentio ꝯfit̾i nͥ forte tam hebes futurus est
neganda aliq̃ adipenda aliq̃ mutãda sit aliq̃ ⁊̃ tacenda. s tacenda q̃ tac̾t oportebit
⁊ libeꝵo eriti qͥd̃ fit nõnunꝙ̃ b̾rutatis gͦ gr̃a qͣłe . est Rxoi̾dit q̃ ei insum ẽ. dns aingua
Uirginem rapuit non tñ optio patri dabr̃. Ingemiñ stuprauit & stupratus se suspendct
ta est dabit onmn in hasq confessionib est aligiuos qd̵ ex iniuidia ꝗ̃ exp̃o aduersirii¬
nõ quich̃ut adu̾sarius dic̃ consiliũ furti in templo acculit nec dii captauit eius rei
tp̃s s occasione & absentia custodũ cerruptus ⁊ pecunias q̃ nimiꝵo in aĩs hor̃i põt

Expanded text:
tissima. et quatenus etiam forte quadam pervenimus ad difficilius narrationum genus, iam de iis loquamur, in quibus res contra nos erit, quo loco nonnulli praetereundam narrationem putaverunt. et sane nihil est facilius, nisi prorsus totam causam omnino non agere. Sed si aliqua iusta ratione huiusmodi susceperis litem, cuius artis est malam esse causam silentio confiteri? nisi forte tam hebes futurus est neganda, aliqua adiicienda, aliqua mutanda, sic aliqua etiam tacenda; sed tacenda, quae tacere oportebit et liberum erit. quod finon est. virginem rapuit, non tamen optio patri dabitur. ingenuum stupravit et stupratus se suspendit, te est, dabit. verum in his quoque confessionibus est aliquid, quod de invidia, quam expositiNon quidem, ut adversarius dicit, consilium furti in templum attulit nec diu captavit eius rei tempus; sed occasione et absentia custodum corruptus et pecunia, quae nimium in animis hominum potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Ceposios Inedum per digressioñ detors gr̃a. Quals rursus iꝰ uerrem de ꝓspina in
iis quendam locis m̃r̃ filiam q̃sisse ãr. que oĩa eo ꝑtintat ut apꝑoat hõ utiq nõ nar¬
rare cũ qui negat. s istud ip̃m narrare qd negat. Nec hoc quiđ simplr accipuẽdũ¬

Expanded text:
Caepasios; interdum per digressionem decoris gratia, qualis rursus in Verrem de Proserpina, In Caepasios; interdum per digressionem decoris gratia, qualis rursus in Verrem de Proserpina, In his quondam locis mater filiam quaesisse dicitur. quae omnia eo pertinent, ut appareat non utique non narrare eum qui negat, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
singulissine dum imuisis. An reus ambitus male narrabit. quos parentes huerit ꝙ̃ adm̃o
ip̃e uixit. Quibus meritis fretus ad petitionem descenderit : aut quis repetundaruz
insimulabieut non ẽt̃ añactam uitem/  quibus eãis ꝑ prouinciã iinũsam eccusatore
aut testem ostenderit nõ utilit̾ exponet que si narratio nõ est. ne illa gã cic̾onis
pro eluentio  cuus est initiuã . A. cluentius habitus nihil n. hnc de ueneficio sed de
ri obtulerat ex aeptu esse i se uenabulo confessus essetiin cruce substulit. Uł excuti¬
endi alicuiꝰ exnsetus criminis ut ꝓ rabirio postumis noemut uentũ alex indria est
iudias het una rõ a rege ꝓpoita postumio ẽ conẜuande pecunie si curationẽ et
q̃ri dispensatione regina suscepisset uel augendi uel describr̃ iter uerris fic ta
int̾im narratio int̾duci sol& ad concitendos uidicaes ut ꝓ kroscio q̃ chrisogonũ cuiꝰ
pauo añ hm̃ mentione. uel ad soluenda aliqua urbantãte ut ꝓ cluentio cont᷑ frattes

Expanded text:
singulis interdum universis. An reus ambitus male narrabit, quos parentes habuerit, quemadmodum ipse vixerit, quibus meritis fretus ad petitionem descenderit? aut qui repetundarum crimine insimulabitur, non et anteactam vitam, et quibus de  exponet? quae si narratio non est, ne illa quidem Ciceronis pro Cluentio prima, cuius est initium: A. Cluentius Habitus. nihil enim hic de veneficio, sed de ri obtulerat, exceptum esse a se venabulo confessus esset, in crucem sustulit; vel discutiendi alicuius extrinsecus criminis, ut pro Rabirio Postumo: nam ut ventum Alexandriam est, iudices, haec una ratio a rege proposita Postumo est servandae pecuniae, si curationem et quasi dispensationem regiam suscepisset; vel augendi, ut describitur iter Verris. ficta interim narratio introduci solet, vel ad concitandos iudices ut pro Roscio circa Chrysogonum, cuius paulo ante habui mentionem; vel ad resolvendos aliqua urbanitate, ut pro Cluentio circa fratres
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̵ ab actione diusȩ ꝑtismam trahit boc ip̃o ꝙ nõ compẽitũ domi si ibi atq ore
natũ ⁊ facilitare famã iugenii euger & facie simplicis sumptiq ex ꝓxͦ sermonis
tota ex tp̃ralis or̃o cuius initiũ nihil ỹparatũ huisse manifestũ est Fregñtissime uõ
ꝓhemiũ deebit ⁊ snr̃aꝵ ⁊ compõitionis ⁊ uocis ⁊ uultus modes tra ideo ut in gñe cãt
⁊̃ indnbitabiq fidutia se ip̃a nimiũ exere non debeat. Odit .n. uex fere litigãtis
seturitatem cũq iissuũ intelugat tacitus reu̾entrã postulat nec minꝰ diligñt᷑
qua uidet᷑ ars om̃is dicentisiq̃ iudicem adhiberi. S ip̃m istud euutare sũme ar¬
tis nam id sine didis ab om̃ioris & qria optime p̃ceptũ est Roum aliq̃ts txoꝵo con
ditione mutat᷑ qr quibdam iindicii max̾q capitalib ut ap̃.c. uiros ip̃i iudi¬
creount: Nec doceri tm̃ si ĩ delectari uolut ⁊ ẽ difficui huiꝰ rei moderatio que tñ¬

Expanded text:
am trahit, hoc ipso, quod non compositum domi, sed ibi atque ex re natum, et facilitate famam ingenii auget et facie simplicis sumptique ex proximo sermonis tota extemporalis oratio, cuius initium nihil praeparati habuisse manifestum est. frequentissime vero prooemium decebitetiam indubitabili fiducia se ipsa nimium exserere non debeat. odit enim iudex fere litigantis securitatem, cumque ius suum intelligat, tacitus reverentiam postulat. nec minus diligenter quia videtur ars omnis dicentis contra iudicem adhiberi. Sed ipsum istud evitare summae artis est. nam id sine dubio ab omnibus et quidem optime praeceptum est, verum a quia iam quibusdam in iudiciis maximeque capitalibus aut apud centumviros ipsi iudintia appareat, credunt, nec doceri tantum sed etiam delectari volunt. et est difficilis huius rei moderatio, quae ta
Abbreviated transcription (Latin):
ib̃t̃ obstare. ut cic̾o diẽ scice se miror quesdam ꝙ is qui ꝑ fot años defenderie multos le¬
assumitur qui fas nõ pritant i a cõtrario inciꝑe. Negant apollodoꝵ o secuti tris esse de
quib diximus p̃perandi uidicis partes. s mulets spc̃s enimerãt. ut ex morib iudias
ex opinonib ed cãm ex ꝑtinentib ex opimont de ip̃a cã q̃ st ꝓpe infiniet cũ ii ex
quas ueras esse fateor s in hoc ta gnͣa recidere. nã si iuidiaem bm̃uolũ attentũplo¬
adiciout dictutus ineueatur qui apud quẽ ꝓguo cont᷑ quẽ i quo tp̃rer guo loco qͦ
repo statu qua uulgi fame dd̾ sit quid iudicem sentire crddibile sit añꝙ̃ incipiam.
tum quid aut desideremussaut dep̾demur sp̃a illũ na᷑ eo ducet uesciat quia pͫ d̃đ sit¬

Expanded text:
 obstare, ut Cicero dicit, scire se mirari quosdam, quod is, qui per tot annos defenderit multos, laeoribus quibusdam paene semper adsumitur, qui fas non putant nisi a contrario incipere. negant Apollodorum secuti tris esse, de quibus supra diximus, praeparandi iudicis partes; sed multas species enumerant, ut ex moribus iudicis, ex opinionibus ad causam extra pertinentibus, ex opinione de ipsa causa, quae sunt prope quas veras esse fateor, sed in haec genera recidere. nam si iudicem benevolum, attentum, doadiicio, ut dicturus intueatur, quid, apud quem, pro quo, contra quem, quo tempore, quo loco, quo rerum statu, qua vulgi fama dicendum sit, quid iudicem sentire credibile sit, antequam incipimus, tum quid aut desideremus aut deprecemur. ipsa illum natura eo ducet, ut sciat, quid primum di
Abbreviated transcription (Latin):
si quis totam illam partem uehe mentis mã leget cuuus hec for᷑ est: Habes ig̃ sitero qdꝰ
est accusatori max᷑ optandi ⁊ cet̾a conuertat ad iudiam sum n xe adiͥa uideat᷑ or̃o
⁊ languescatuis om̃is dicentibus nobis ht̃ ig̃ Tubero qdꝰ ẽ accusaton max optendĩ Illo
n. m̃o p̾sit atqꝙ instititih tñ indicasse. qd idem in Demosthenẽ si flexũ mutau̾is acci
quid̃ protimus. Grauitꝰ et hniguo duĩo male̾oca tua pat̾er. A. tuls Sic cico in catili¬
nam Quousq tanden abute patientia nr̃a Ac ne guis apest ꝓ hemmiret Idẽ cito
pro Scauto embitus reos que cã est in cõmentaris Nam bis eundẽ defendit ꝓsopo¬
pria lo qñtispro reo utit᷑ Prabirio uõ postumiõ todemiq in Scanto roos repãtudie¬

Expanded text:
si quis totam illam partem vehementissimam, cuius haec forma est, habes igitur, Tubero, quod si quis totam illam partem vehementissimam, cuius haec forma est, habes igitur, Tubero, quod est accusatori maxime optaitur Tubero, quod est accusatori maxime optandum. illo enim modo pressit atque institit, hoc tantum indicasset. quod idem in Demosthene, si flexum illi mutaverisquidem protinus? graviter et iniquo animo maledicta tua paterer, Marce Tulli, sicut Ctere? ac , ne quis apostrophen miretur, idem Cicero pro Scauro ambitus reo, quae causa est in commentariis nam bis eundem defendit, prosopopoeia loquentis pro reo utitur, pro Rabirio vero Postumo eodemque Scauro reo repetu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fuso itore non patitur. Nec argum̃tis aũt nec locis nec nar̃ations siłis esse in phe ᷤᷤ
uerbas facultate destitui nusꝙ̃ turpius cũ intiosim ꝓhẽ possit inder ut cicatricosa faci¬
es. et pessimus ct gubnatori gui nauẽ dũ portũ egredit impegit. Hodus aũt pͥncipi
procã. Nam breuius simplices longius ꝓplexe suspecteq ⁊ infames deiderãt. Ridend
uõ qui uelut leges ꝓenuis om̃ibus decerũt ut int̾ quatuo r sensus t̾minarẽt᷑. Nec
minus eiutanda est ĩmodica eius longitudo. ne in caput excreuisse uideat᷑. ⁊ qͥ p̃ꝑar
sũmouent nõ nulla quiđ in hanc ꝑsuasionẽ rõe ducti. Nam ꝓtsus esse hoc magis sccħ
nãm confitendũ est ut eos allo quamur potissimũ qquos conciliare nob̵ sanidemus Int̾i
orões in ꝓheꝰ com̃tit . E. Al. Iulius cum ꝓ alii quibusqͥam ad qͦ ei iusum est tũ pliga¬
tio ad iuberoñe nã er at młto fur̃a languidior si eẽt alrͦ fignrato. qd facili co gͥsaet

Expanded text:
cumfuso nitore non patitur. nec argumentis autem nec locis nec narrationi similis esse in prooeverba facultate destitui nusquam turpius, cum vitiosum prooemium possit videri cicatricosa facies, et pessimus certe gubernator qui navem, dum portu egreditur, impegit. modus autem principii pro causa. nam breve simplices, longius perplexae suspectaeque et infames desiderant. ridendi vero, qui velut legem prooemiis omnibus dederunt, ut intra quattuor sensus terminarentur. nec minus evitanda est immodica eius longitudo, ne in caput excrevisse videatur et quo prsummouent, nonnulla quidem in hanc persuasionem ratione ducti. nam prorsus esse hoc magis secundum naturam confitendum est, ut eos alloquamur potissimum, quos conciliare nobis studemus. interi et M. Tullius, cum pro aliis quibusdam, ad quos ei visum est, tum pro Ligario ad Tuberonem; nam erat multo futura languidior, si esset aliter figurata. quod facilius cognoscet,
Abbreviated transcription (Latin):
quentiũ pot̾it Illa nõ frigida ⁊ puerilis est in scholis affectio ut ip̃e tm̃isitus efti¬
Methamorphosi sol& quẽ tñ excusate neassitas põt res diuꝰsis simas in spẽm uniꝰ
corporis colugentem. Oratori uõ quid ẽ nẽte subriꝑe hane trangressionẽ iqudĩe
nem Ita nõ obscure transcendere ẽ optimũ. Siuõ longior sequet᷑ ac ꝑplexa ma¬
gii expoitio ad eam ip̃a p̾parandus uidex erit ut Cic̾o sepius. S i hoc loco fecit.
pauio longius exordiũ rei de mõstrande repetam qued queso uidices ne moleste
patiamim. Principiis n coguitis młto tacilius dx̃me ĩtoilligetis ħ fere st᷑ in de

Expanded text:
quentium poterit. illa vero frigida et puerilis est in scholis adfectatio, ut ipse transitus effiquentium poterit. illa vero frigida et puerilis est in scholis adfectatio, ut ipse transitus effiMetamorphosesin solet, quem tamen excusare necessitas potest res diversissimas in speciem unius corporis colligentem. oratori vero quid est necesse surripere hanc transgressionem et iudicem nem, ita non obscure transcendere est optimum. si vero longior sequetur ac perplexa magis expositio, ad eam ipsam praeparandus erit iudex, ut Cicero saepius, sed et hoc loco fecit: paulo longius exordium rei demonstrandae repetam, quod, quaeso, iudices, ne moleste patiamini; principiis enim cognitis multo facilius extrema intelligetis. haec fere sunt mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tũslatũ pt̾ea qd̾ longũ qd̾ cont᷑ ẜcepta esti g̃rs pleraq nõ pͥncipii m̃o se lutra s
cũ iudex occupatus cum angusta sint tpra. Cum maior potes ab ĩp̃a re cogit inci¬
pere: Contruq ẽ int̾im ꝓhenui uis ⁊̃ nõ exordio. t̃Iem iuidices in narratione nõ¬
tantes cos excitari putabat. Iuale est cũ.C uarenus qui a familia Anchariana occi¬
sus est hoc queso uidices diligñter attendite unq si multip̃ cã est sua quibusq ptib
danda p̃facio est. Ut audire nẽ reliqua ⁊ transeo ñc illud. S in ĩp̃is ⁊̃ probationib
multa fungunt᷑ ꝓemii uice ut faciat Cico ꝓ duentio dc̃urus cont᷑ cenores ꝓ
murena cũ Suo se excusat. Ueꝵ illud fregñtius est ꝙ̃ ut exs confirmadũ sit
quõt aũt ꝓheͦ suerimus usi tum sure ad expoitionẽ transibimus sine ꝓtinus add
probationem id debebit in pͥn post̾mũ esse. cui cõmodissime uingi initiũ conse¬

Expanded text:
quod contra praecepta est; quorum pleraque non principii modo sunt vitia sed cum index occupatus, cum angusta sunt tempora, cum maior potestas ab ipsa re cogit incipere. contraque est interim prooemii vis etiam non exordio. nam indices et in narratione nos qui a familia Anchariana occisus est — hoc, quaeso, iudices, diligenter attendite. utique si multiplex causa est, sua quibusque partibus danda praefatio est, ut audite nunc reliqua, et transeo nunc illuc. Sed in ipsis etiam probationibus multa funguntur prooemii vice, ut facit Cicero pro Cluentio dicturus contra censores, pro Murena, cum se Servio excusat. verum utem prooemio fuerimus usi, tum sive ad expositionem transibimus sive protinus ad probationem, id debebit in principio postremum esse, cui commodissime iungi initium se
Abbreviated transcription (Latin):
deoq p̾ hoc intueamur: lutgutoris en ad uocati ꝑ sit utendũ. quõt cũg utrurq
fieti põt. Nam ĩ in schola libeñ est In foro raꝵo. Ut sit ideneus sue rei gusq difensor
qui mandari non possuine nec eadem in ꝑfertur olien enimi qua sui motus his et de
cãns insimuatione nor̃ opns esse. si aduersatii actio iudicũ aĩos occupau̾t Si qałm̃
a pud satigatos est quoro altum ꝑ mattudo pim̃is ꝓbationis⁊ adũsis eluendo uitabimꝰ &dlt̾e

Expanded text:
oc primum intuebimur, litigatoris an advocati persona sit utendum, quotiens utrumque fieri potest; nam id in schola liberum est, in foro rarum, ut sit idoneus suae rei quisque defensor. qui mandari non possunt, nec eadem vi profertur alieni animi qua sui motus. his etiam de causis insinuatione videtur opus esse, si adversarii actio iudicum animos occupavit, si dicendum apud fatigatos est; quorum alterum promittendo nostras probationes et adversas eludendo vitabimus, alte
Abbreviated transcription (Latin):
uanat ut in tragedus cũ Ieucer Ulixem reũ faciat uacis octis Diaens imũatim cũ i sõ¬
litudinem uix̃ examime corpus inimiti cũ gladio cruento. non id ño ulixes respndet
nõ esse a se id facinus admuissum ss sibi nilas cũ aiace inimicitias finisse: De laude incet
ĩõ/ c̃tidõ. Deunde subuingit qͥuo mn eã solitũdiñe uanerit Iacentem ex angiẽ sit cõspicat᷑
gladiũ ex uulnere eẽsit his suctoxit᷑ arguim̃catio. S ne nllues quiđ sine narratione
est dicente accusitore suisti in eo loco in quo cuus inimicus occisus est non fii. Diãdã¬

Expanded text:
at. ut in tragoediis, cum Teucer Vlixem reum facit Aiacis occisi dicens inventum eum in solitudine iuxta exanime corpus inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet non esse a se id facinus admissum, sed sibi nullas cum Aiace inimicitias fuisse, de laude inter ipsos certatum; deinde subiungit, quomodo in eam solitudinem venerit, iacentem exanimem sit conspicatus, gladium e vulnere extraxerit. his subtexitur argumentatio. Sed ne illud quidem sine narratione est, dicente accusatore, fuisti in eo loco, in quo tuus inimicus occisus est: Non fui; di
Abbreviated transcription (Latin):
one sacrilegis cũ pͥuata fuĩt non sacra. Uos aũt de hoc cognosatis en sacrilegĩ sit admis¬
eẽ arbierat᷑ plerasq cedis cãs ⁊ õĩs ambituss⁊ repetũdaꝵ.Tlon a putãt esse narationes
nͥ que sum̃am criminis de qͦ iudiciũ est continẽt̃. Deinde facett᷑ irẽ ꝓ Rabirio postimo
narrasse cicono. Ato ille i negauit ꝑuenisse ed R abiriũ pecuniã qua de re erat questio
consaituta ⁊ i hac nerratione nihil de cͥmine expouit Ego aũt magnos diogn secutus
anctores dues esse in indiciꝰ naerracionũ sp̃r̃s existimno Alt̾ãm ip̃iu cũe act̾amreꝵ ed cĩs

Expanded text:
one sacrilegii, cum privata fuerit non sacra; vos autem de hoc cognoscetis, an sacrilegium sit admisone sacrilegii, cum privata fuerit non sacra; vos autem de hoc cognoscetis, an sacrilegium sit admisesse arbitratur plerasque caedis causas et omnes ambitus ac repetundarum. Non enim putat esse narrationem, nisi quae summam criminis de quo iudicium est contineat, deinde fatetur ipse pro Rabirio Postumo narrasse Ciceronem; atque ille et negavit pervenisse ad Rabirium pecuniam, qua de re erat quaestio constituta, et in hac narratione nihil de crimine exposuit. ego autem magnos alioqui secutus auctores, duas esse in iudiciis narrationum species exi
Abbreviated transcription (Latin):
que est freq̃ntissimasi pñtiũ qualis est Cicomis de discm su amicoꝵ chrisogonus ẜp̃ est
coarguit᷑. Sune ⁊. añ or̃a quedam tam breues cause. ut ꝓpoĩcionẽ potuis heant ꝙ nar¬
rationem. Id accidit ałn ueriq porti:cũ uel nulla expoitio est uel de re constat. De iure
quenit᷑ ut ap̃ .c. iiros filius an fr̃ debeat eẽ incestato heres Pubertas annis an hadit
peto ex testõ. Diuerse partis expontio esticur ea nõ debeat᷑. ⁊ satis est actori. ⁊ mag̃ expe¬
dit sic indicare. Dico ab oratio sororem suam int̾fectã. Nenq i p̃põitione uidex crimen
om̃e cognouit et cũ ordo & cã facti ꝓ adũsario mag̃ esti reus q̃ tũc norrationo sotrahit
cumid qd̾ obicit᷑ nec negarinec excusari põt s in sola uiris quõe consistit ut in eum
qui cũ pecuniam puatam ex ede secra subripuerit sacrilegii reus est. Confessio uetũ¬
dior ꝙ̃ exp̃o. non negamus pecuniam de tempio t̃ẽ sublatam. Calumat᷑ tñ accusator acti¬

Expanded text:
t praesentium, qualis est Ciceronis de discursu amicorum Chrysogoni, postquam est coarguitur. sunt enim ante omnia quaedam tam breves causae, ut propositionem potius habeant quam narrationem. id accidit aliquando utrique parti, cum vel nulla expositio est, vel de re constat, de iure quaeritur, ut apud centumviros, filius an frater debeat esse intestatae heres, pubertas annis an corporpeto ex testamento. diverse partis expositio est, cur ea non debeantur. et satis est actori et magis expedit sic indicare: dico ab Horatio sororem suam interfectam. namque et propositione iudex crimen omne cognoscit, et ordo et causa facti pro adversario magis est. reus contra tunc narrationem subtrahet, cum id, qqui, cum pecuniam privatam ex aede sacra surripuerit, sacrilegii reus est, confessio verecundior quam expositio: Non negamus de templo pecuniam esse sublatam, calumniatur tamen accusator acti
Abbreviated transcription (Latin):
I narratio in hoc reꝑta ẽ. ut tm̃ cognoscat iudex s alegnãto mag̃ ut cõsentiat ꝗrͣ
et̃ si non erit docendus s aliqͥ m̃o ifficiendus narrabimus ẽ p̾ꝑatiõe guadq̃ scire
siꝑuacim̃ fiñt hic moroc S ego quid diuit iuscũ tu oprine noris Illud quole se to
sciassi hassimbia alioꝑn si apned iudicem cui nota cã est narratio semꝑ uior̃ supua¬
cua p nideri non sc̃mꝑ esse ĩ ip̃e actio nẽciã. Alt̾um est de qͦ fregntiis q̃rit᷑ on sie
utiq narratio ꝓhe  subicienda ꝙ qui opinant᷑ non possunt indee nulla rõe ducti
Nam cũ plĩ idcirto comꝑtõ sit ut iuidex adrem accipiendam fiat cõciliatior do
rum instruendus iuãt. S hoc gͦ inc̾dũ mutar conditio caꝵ n forte iullus in

Expanded text:
im narratio in hoc reperta est, ut tantum cognoscat index, sed aliquanto magis, ut consentiat. Quare , etiamsi non erit docendus, sed aliquo modo adficiendus, narrabimus cum praeparatione quadam: scire supervacuum fuerit hic commorari. Sed quid ego diutius, cum tu optime noris? illud quale sit, tu scias, et his similia. alioqui si apud iudicem, cui nota causa est, narratio semper quentius quaeritur, an sit utique narratio prooemio subiicienda; quod qui opinantur, non possunt videri nulla ratione ducti. nam cum prooemium idcirco comparatum sit, ut iudex ad rem accipiendam fiat conciliatior, dorum instruendus videtur. Sed hoc quoque interim mutat condicio causarum; n
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ uoluntate nõ possunt.Tam in uidicem ne quid dicat᷑ nõ m̃o palam sqd or̃o
ta sint udia fecimussint̾im ꝓ coneumeliam. Sed hec ꝑ quẽ rarosut asimiꝰ ꝓ uromie
hredious labienũ adii s arii pat᷑ͦ nñ int̾ arg̃ cũe male pou̾it. Negat hec prehenia
Corniluuis celsus qr sint ex̃ litem. Sed ego cõ auataite sumor oratoꝵ mag ducor
tum ꝓtinere ad cãiom puto quicquid ad dicentem ꝑtinetscũ sit nãlent iudices is
tuos libentus indiunt sĩ facilius credant: p̃ius aũt litigatoris ꝑ tractanda uenie
est. nã dum dignitas enus allegat᷑ tũ cõmendat᷑ infirmitus non nunꝙ̃ contingit re¬
latio meritoꝵ de quib uerecundius diendũ erit sue ꝙ̃ aliena laudant ⁊utã agie¬
⁊ sexusietas conditiout in feminis semous pupilas aceros parentes c̃iuges allȩgãti

Expanded text:
dicum voluntate non possunt. nam in iudicem ne quid dicatur non modo palam sed quod omnino dicum voluntate non possunt. nam in iudicem ne quid dicatur non modo palam sed quod omnino ta sint iudici, fecerimus, interim per contumeliam, sed hoc perquam raro, ut Asinius pro Vrbiniae heredibus Labienum adversarii patronum inter argumenta causae malae posuit. Negat haec esse prooemia Cornelius Celsus, quia sint extra litem. Sed ego cum auctoritate summorum oratorum magis ducor, tum pertinere ad causam puto quidquid ad dicentem pertinet, cum sit naturale, ut iudices iis, quos libentius audiunt, etiam facilius credant. ipsius autem litigatorest. nam tum dignitas eius adlegatur, tum commendatur infirmitas. nonnunquam contingit relatio meritorum, de quibus verecundius dicendum erit sua quam aliena laudanti. multum agit sexus, aetas, condicio, ut in feminis, senibus, pupillis, liberos, parentes, coniuges adlegantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
aut a cũis accipimus de ꝑrͣ  non est ut pleriq crediderũt trip ex rõ. Ex ltigatore
uciora de se ĩp̃o dicit & partius plurimũ tñ ad or̃a momenti est in hoc positis̃ siuir donꝰ
creditur. Sic .n. continget ut non solũ ednocati iudet̾ut afferre s pene testis fidem . ax̃
i pͥmis estimet᷑ uenisst ad egendũ ductus offio uel cognationis uel amicitiȩ. max̃q
si fieri põt reip aut alicuuus c̾te nõ mediocris ex iqd sine dubio mucto mag̃ ip̃is liti¬
gotoribus faciendũ est. ut ad agendũ magna atq honesta rõe aut ⁊̃ necessitate
accessisse iudeantor. Sed ut p̾cipua in hoc dicentis aũtas si õis in sabeundo negotio sus¬
pitio sordiu aut odioꝵ  aut amoitionis abfunĩt Ita quidam ĩ ħis cõmendatio q tacita
quem iustitie sue minimẽ timet in illa uetum cc̃ occultandam eloqntiam simłatio mł
meledici In quenq hor̃em ordinem q uideamur p̾cipue eoꝵ qui ledi nisi aduisa iui¬

Expanded text:
us. Sed personarum non est, ut plerique crediderunt, triplex ratio, ex litigatore et uciora de se ipso dicit et parcius, plurimum tamen ad omnia momenti est in hoc positum, si vir bonus creditur. sic enim continget, ut non studium advocati videatur adferre sed paene testis fidem. Quare in primis existimetur venisse ad agendum duc reipublicae aut alicuius certe non mediocris exempli. quod sine dubio multo magis ipsis litigatoribus faciendum est, ut ad agendum magna atque honesta ratione aut etiam necessitate accessisse videantur. Sed ut praecipua in hoc dicentis auctoritas, si omnis in subeundo negotio suspicio sordium aut odiorum aut ambitionis afuerit, ita quaedam in his quoque commendatio tacita,quem iustitiae suae minime timet. inde illa veterum circa occultandam eloquentiam simulatio maledici in quemquam hominem ordinemve videamur praecipueque eorum, qui laedi nisi adversa iu
Abbreviated transcription (Latin):
religionis non hec sola rõ que max᷑ est sed aliogiun sie procedit ip̃m opusut ma¬
probationũ sit fides seu propõita confirmamus seu contͣicta dissoluimus &tauis
in ꝑorando seu retricanda breui repeticione rego memoria est iudi cisssiue affectus
od est longe porentissimũ cõmouendi. De quibus pertieus singnas quidam separatim seber
edrderũt. Quas ego om̃s eu sus contexere ꝓpe infinitũ lobotem prospicio ⁊ ipsa
cogitatione suscepti mineris fatigor. S durandũ est qr cepims ⁊ si uirib ceficiemur

Expanded text:
religionis non haec sola ratio, quae maxima est, sed alioqui sic procedit ipsum opus, ut mareligionis non haec sola ratio, quae maxima est, sed alioqui sic procedit ipsum opus, ut maprobationum fides, seu proposita confirmamus sive contra dicta dissolvimus, quanta vis in perorando, seu reficienda brevi repetitione rerum memoria est iudicis sive adfectus quod est longe potentissimum commovendi. de quibus partibus singulis quidam separatim scribere e earum libros ediderunt; quas ego omnes ausus contexere prope infinitum laborem prospicio et ipsa cogitatione suscepti muneris fatigor. Sed durandum est, quia coepimus, et si viribus deficiemur,
Abbreviated transcription (Latin):
instituto prebitetur a cetis contenti fore : domestico usũ uidebamur Ut tui meiq fili
formare disiplinam setis pritaremus. Cum uõ mihi Donieranus augustus soreris
sue ne potũ deleguerit : curam monsatis honorem indiciõm̃ celestiũ inteligam nͥ
ex hocq: oneris magnitudinẽ metiar. Quis .n.mih aut mores excolendi sit mõus
ut eos nõ ĩmerito probauerit sanctissimus censor aut studiane fefellisse in hisui¬
dear principem ut in om̃ibus Ita in eloq̃ntia q eminentissimũ. qd si nemomiratur
poetas maximos sepe fecisse: ut nõ soluminitus operam suoꝵ musas inuocar ea sed
prouectiq longuis cũ ad aliquem grauiorem uenissent locũ repet̾ent uota &uelut
noua precatione uterentur. mihiq profecto pot̾it ignoscisi qđ initio qͦ pͫ hac ma
nec studiis magis ꝓpͫ numen est inuocem. Ut ꝑ̃tum nobis expectationis adiecit tm̃
ingenii aspiret dexterq ac uolens a sit ⁊ me quole eẽ credrdit faciat. Cuiꝰ mibi

Expanded text:
institutio probaretur a ceteris, contenti fore domestico usu videbamur, ut tui meique filii formare disciplinam satis putaremus. cum vero mihi Domitianus Augustus sororis suae nepotum delegaverit curam, non satis honorem iudiciorum caelestium intelligam, nisi ex hoc oneris quoque magnitudinem metiar. quis enim mihi aut mores excolendi sit modus, ut eos non immerito probaverit sanctissimus censor? aut studia, ne fefellisse in iis videar principem ut in omnibus, ita in eloquentia quoque eminentissimum? quodsi nemo miratur poetas maximos saepe fecisse, ut non solum initiis operum suorum Musas invocarent, sed provecti quoque longius, cum ad aliquem graviorem venissent locum, repeterent vota et velut nova precatione uterentur, mihi quoque profecto poterit ignosci, si, quod initio, quo primnec studiis magis propitium numen est, invocem, ut, quantum nobis exspectationis adiecit, tantum ingenii adspiret dexterque ac volens adsit et me qualem esse credidit faciat. cuius mihi
Abbreviated transcription (Latin):
toria nõ magis s appellore ĩ si id quoq sepe utile ẽ aut añꝙ̃ pronũtunt rtu fac̾t
Iam Esminari & ddeferre ẽt̃ non orator pẽr Si cã conciliandi nobis iudicis mãmn
dabit ex hec potissimũ aliqua in usum pͥncipi q̃ max̾ fauorabilia iide bũtur dece¬
questionbus siguli sensus in ꝓhẽ conferant᷑: Nam ille non hoc dit̃ S ad porentisiri
questiones iucdiaem prepariñdũ In quo uicii nͣ erat ñ inuniug sumid p̃c̃ꝑor qd

Expanded text:
toritorinam et minari et deferre etiam non orator potest. si causa conciliandi nobis iudicis materiam dabit, ex hac potissimum aliqua in usum principii, quae maxime favorabilia videbuntur, decerquaestionibus singuli sensus in prooemium conferantur. nam ille non hoc dicit, sed ad potentissimas quaestiones iudicem praeparandum; in quo
Abbreviated transcription (Latin):
id icilitatem nũe conse conunxerimus ut alegemus pro Romestis dignitatẽ ilui suam ꝓ hu¬
Que res ut q parti tractanda est. Ae nescio an ẽt̃ ei magis in guã uicħr ꝓpẽfior
Est .n. nõ nunꝙ̃ paruus hic ambitus adũsus enncos aut ꝓ his guibcũ simultates g̃ant
pronũtiandi faciendiq inuniste ne fecisse iuideant᷑ fuerũt et̃ quidam rezo suano
iudices nam ⁊ in libris obẜuationũ ab Septimio editis fuisse Cecerone tali cãs inue¬
metus et̃ non nunq̃ est amouendaus ut cic̾o ꝓ ailone ne arma pompei difpõita
cont᷑ se putard laborauit nõ nunꝙ ad hbendus ut idem in uerrem facit s
adhibendus modus Alt̾ ille freg̃ns ⁊ fauorabilis ne male sentiat po us ne iuditia
in consilio ampliore ut cũq iutius nam & mali mhibent᷑ ⁊ doni gaudent ap̃sin¬
gulos uõ nunꝙ̃ suaserim n defet̾int oĩa. qđ si nẽcitas exigit nõ eat iam ex arr ora¬

Expanded text:
ad utilitatem causae nostrae coniunxerimus, ut adlegemus pro honestis dignitatem illi suam, pro huuae res utrique parti tractanda est ac nescio an etiam ei magis, in quam videatur propensior. est enim nonnunquam pravis hic ambitus adversus amicos aut pro iis, quibuscum simultates gerant, pronuntiandi faciendique iniuste, ne fecisse videantur. fuerunt etiam quidam rerum suarum iudices. nam et in libris Observationum a Septimio editis adfuisse Ciceronem tali causae invemetus etiam nonnunquam est amovendus, ut Cicero pro Milone, ne arma Pompeii disposita contra se putarent, laboravit; nonnunquam adhibendus, ut idem in Verrem facit. Sed adhibendi modus alter ille frequens et favorabilis: ne male sentiat populus Romanus, in consilio ampliore utcunque tutius; nam et mali inhibentur et boni gaudent; apud singulos vero nunquam suaserim, nisi defecerint omnia. quod si necessitas exigit, non erit iam ex arte ora
Abbreviated transcription (Latin):
quo constituta a tñ totũ respondenti facilius est ꝙ̃ ꝓroponẽti qr hc admonendus
uidde Illie docendus est. nec me ꝙꝙ̃ magni auc̾tores in hoc dux̾init ut non semꝑ
cã qͣlis ea sit nõ intelligi. ueꝵ qr istud nõ neglia udicis continoir s errore Dixit
n. adu̾sarius ⁊ fortasse ꝓuasit nobus opus est eius diui̾sa opimione q̃ mutur
non põt N illum fer̾imus ad illa q̃ docemus docilem ⁊ attentũ quid ergo: Iuimi¬
nuenda quedam ⁊ leuenda i q̃ contẽnenda ee constrtio as remiterdã intetio¬
nem iundicis quã adi̾isrio prat ut fecit ꝓ ligario Cit̾o quid n agedat alind Irmo ila ꝙ̃ nr

Expanded text:
quaestio constituta. id tamen totum respondenti facilius est quam proponenti, quia hic admonendus iudex, illic docendus est. nec me quanquam magni auctores in hoc duxerint, ut non semper e pro mala causa, qualis ea sit non intelligi, verum quia istud non negligentia iudicis contingit, sed errore. dixit enim adversarius et fortasse persuasit; nobis opus est eius diversa opinione, quae mutari non potest, nisi illi fecerimus ad ea quae dicemus docile et intentum. quid ergo est? imminuenda quaedam et levanda et quasi contemnenda esse consentio ad remittendam intentionem iudicis, quam adversario pra
Abbreviated transcription (Latin):
quid dix̾nt Itaq qd in eo inc̾tua est cura ⁊ ingiusitiont opus est ꝗs reu p̾mat
quas ⁊ quibus cãus inimictias ht̃ eaq in or̃oe p̃dliaenda atq amolenda st̾ sue
odio cõflatos testes siue Inudia siue gr̃a siue pecumia urdeꝵ uolumus ⁊ si deficiot
nũo ꝑs diũisa pancitatem. Si abundabit conspiratione. Si huies ꝓ̃deng  ulitatem.
Si potentes qram oportibit inaessere plus iñ ꝓderit cãs ꝑꝑ quas reũ ledat̃ expo¬

Expanded text:
quid dixerit. itaque , quod in eo incertum est, cura et inquisitione opus est, quis reum premat, quid dixerit. itaque , quod in eo incertum est, cura et inquisitione opus est, quis reum premat, quas et quibuconflatos testes sive invidia sive gratia sive pecunia videri volumus. et si deficietur numero pars diversa, paucitatem; si abundabit, conspirationem; si humiles producet, vilitatem; si potentes, gratiam oportebit incessere. plus tamen proderit causas, propte
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. Ita huiꝰ mod tesas multa de añactis multa de insecutis loco tp̃repᶜ aetis est
int̾ogandus ut in aliquod responsum incidat Post qd̵ illi uel faceri gue uoluimus
nẽde sit uel iis / qut iam dixit repugnare. id si non contingit reliquũ eritut eum
frat. quo nõ minus nocebit ꝙ̃ siuera in reũ dixisset. ac si quid ho loco diximus ne¬
scitorator quis ꝓporti testis attulerit Pautatin ⁊ ut añ pedetentim int̾ogando
expiet᷑ aĩi eius. Et ad idresponsum qd̵ eliciendũerit ꝑ gradus ducet s qr nõ nũ
po̾ea dicant ẽ oratoris suspectũ testem dñ prodest dimitt̾e pat᷑norꝰ in ꝑte expe¬
ditior in ꝑte difficilior intogatio est. Difficiliot hoc ꝙ raro unꝙ̃ possint aure
iudiciũ scire guid testis dicturus sit Expeditior cũ qd̵ int̾ogandus est scurat

Expanded text:
cimus, ita huiusmodi testis multa de anteactis, multa de insecutis, loco, tempore, personacimus, ita huiusmodi testis multa de anteactis, multa de insecutis, loco, tempore, persona, ceteris est interrogandus, ut in aliquod responsum incidat, post quod illi vel fateri quae volumus necesse sit vel iis quae iam dixerit repugnare. id si non contingit, reliquum erit, ut eum fiat; quo non minus nocebit, quam si vera in reum dixisset. At si quod secundo loco diximus nesciet actor, quid propositi testis attulerit, paulatim et, ut dicitur, pedetentim interrogando experietur animum eius et ad id responsum quod eliciendum erit per gradus ducet. Sed , quia nopostea dicanti est actoris suspectum testem, dum prodest, dimittere. patronorum in parte expeditior, in parte difficilior interrogatio est. difficilior hoc, quod raro unquam possunt ante indicium scire, quid testis dicturus sit; expeditior, quod, cum interrogandus est, sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne penicentia rropõitum mutauerint qd cum in his gͦ qui ea que ac̃uri iudent᷑ it uera
scuint neciũm est p̾cauere multo magis in iis qui se dc̃uros que falsa st̃ policentur.
Nlam ⁊ freq̃ntior eoꝵ pententia est ⁊ ꝓmissum suspectius. Et si perseuerauerint
rephensio facilior. eoꝵ  nõ quib denintiat᷑ ꝑs testiũ est quȩ reũ ledere uelit
pars que nolit. Ioq ut̾ un scit accusitor int̾im nescit fingamus in pntiascire putͦq
Rindendo testis fidom suã minuat. S in tantũ euocare eũ ꝓ̃tũ sumere ex uno satis
sit. At in eo qui sent fir ueꝵ a int̾intus dicturus est pͣ felicitis intogantis est extorq̃¬
re qd is noluerit hoc nen alio mõ fieri pot ꝙ̃ lengius intygatione repetita Rndebit
n. que nocere cause nõ arbieretit᷑. Ex plurib dem̃ gue confessus erit eo perduatur
que per se nihil rerũ a grauare iuideant᷑ Cong̾gatione deĩ eoꝵ  factũ conuin¬

Expanded text:
itum mutaverint. quod cum in iis quoque, qui ea, quae dicturi videntur, re vera sciunt, necessarium est praecavere; multo magis in iis, qui se dicturos, quae falsa sunt, pollicentur. nam et frequentior eorum paenitentia est et promissum suspectius et, si perseverarint, reprehensio facilior. eorum vero, quibus denuntiatur, pars testium est quae reum laedere velit, pars quae nolit, idque interim scit accusator interim nescit. fingamus in praesentia scire; respondendo testis fidem suam minuat, sed in tantum evocare eum, quantum sumere ex uno satis sit. At in eo, qui verum invitus dicturus est, prima felicitas interrogantis extorquere quod is noluerit. hoc non alio modo fieri potest quam longius interrogatione repetita. respondebit enim, quae nocere causae non arbitrabitur; ex pluribus deinde, quae confessus erit, eo perducetur gimus argumenta, quae per se nihil reum aggravare videantur, congregatione deinde eorum factum convin
Abbreviated transcription (Latin):
ponsis dñatio dori tnbus cornelis dicebat᷑ seq eũ tertiũ esse credobat post sillaro.
cinemq gr ⁊ ip̃e cornelius erar nã ⁊ illud erat apud Einpidem frigidum sone ꝙ
nomen polinicis ut argumeñtũ morũ frat᷑ incessit Locoro tñ ex eo fregñis mã qua
Cicero in uerrem nõ semel usus est hec fere crrea ꝑsonas st̾ aut his sile nec n. cõ¬
plecti oĩa uł hac in ꝑae uel in cet̾is possumus centent rõem plura quesituris oñdee :
poreo que fuint querit᷑ aut q̃r aut ubi aut qui eut quo aut per que fc̃a sR Du

Expanded text:
natio dari tribus Corneliis dicebatur, seque eum tertium esse credebat post Sullam Cinnamque, quia et ipse Cornelius erat. nam et illud apud Euripidem frigidum sane, quod nomen Polynicis, ut argumentum morum, frater incessit. iocorum tamen ex eo frequens materia, qua Cicero in Verrem non semel usus est. haec fere circa personas sunt aut his similia. neque enim complecti omnia vel hac in parte vel in ceteris possumus, contenti rationem plura quaesituris ostendere. porro, quae fiunt, quaeritur aut Quare? aut Ubi? aut Quando? aut Quomodo? au
Abbreviated transcription (Latin):
pñtia his adiciũt quidam cõmotioñe hanc eccipi uout tprariñ animi mõtu. sic̃ iram
pangrem. Consilia eñt ⁊ pñtis ⁊ pt̃r ⁊ futur tpri que mͥ &x siꝑ  accidũt ꝑ se referẽ¬

Expanded text:
praesentia. his adiiciunt quidam commotionem; hanc accipi volunt temporarium animi motum, sicut iram, praesentia. his adiiciunt quidam commotionem; hanc accipi volunt temporarium animi motum, sicut iram, pavorem; consilia aut
Abbreviated transcription (Latin):
st̾gñs nã siles ꝑentib ac maiorib suis fleꝵq cedunt᷑. Et nõ nunꝗ̃ at bonestir tur¬
pit᷑ inucndũ inde cãne fluut. natio nã ⁊ gentib ꝓprii moresst . Nec idem in karbaro
difiay sexus. ut latciniũ facilus in uiro. Ueneficiũ in femina credas. Etas qr alud aliis
annis magis conuenit Educatio & disciplina g̃m̃ refert a quibus ⁊ quo quisq mõdo
his cõtraria in diuisum fortuna Nec .n. idem cdibile est in diuite ac pauꝑe propingnis¬
atq amicis clientib ebundante Qe ys omib estinto. Conditionis. Et distatia est. nam
clarus an obscurus magr̃atus an pͥnatus pr̃ on filius. Cuus en Ieregͥius liber an heruus¬
Inastas maritus in celebs parens liboꝵan orbus sit pliniũ distat: aĩ nã. Et .n. auaritia
les nauigator medicus aliud atq aliud efficiũt Incuẽdũ ⁊̃ grad effecait guisq locuplex
uiari an diẜtus iustus en pocns. Spectant᷑ añacta dicta q. Ex p̃t̃is .n. estimari solent

Expanded text:
s plerumque creduntur, et nonnunquam ad honeste turpiterque vivendum inde causae fluunt; natio, nam et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, piniones habent differentiam; sexus, ut latrocinium facilius in viro, veneficium in femina credas; aetas, quia aliud aliis annis magis convenit; educatio et disciplina, quoniam refert, a quibus et quo quisque modo his contraria in diversum; fortuna, neque enim idem credibile est in divite ac paupere, propinquis amicis clientibus abundante et his omnibus destitute; condicionis etiam distantia, nam clarus an obscurus, magistratus an privatus, pater an filius, civis an peregrinus, liber an servus, maritus an caelebs, parens liberorum an orbus sit, plurimum distat; animi natura, etenim avaritia,les, navigator, medicus aliud atque aliud efficiunt. intuendum etiam, quid adfectet quisque, locuples videri an disertus, iustus an potens. spectantur ante acta dictaque, ex praeteritis enim aestimari solent
Abbreviated transcription (Latin):
quid factũ ira uł metu uł cupiditate dicat᷑ latius fut cuiꝰq affectus nã sit ꝓse¬
que nur usiem laudamꝰ Incusamꝰ Augenus minuimus describimus detremus q̃¬
rimur consolemur hortamis. S hoꝵ ẽt oꝑa in rebus aut e̾tis aut de gei tanꝙ̃
c̾tis loquim᷑ põt. nec abnuerim esse aliquid in delectatione mĩtũ uõ in cõmonẽdis
affectib. S hec ip̃a plus ualent cũ se didiasse udex putat. qd conseꝗ nͥ oegum̃ta¬
tione aliaq fide rerꝭ nõ possumus qͦꝵ pͥusꝙ̃ partior spẽs indicandũ esse reor que¬

Expanded text:
etu vel cupiditate dicatur, latius, quae cuiusque adfectus natura sit, prosequamur. iisdem laudamus, incusamus, augemus, minuimus, describimus, deterremus, querimur, consolamur, hortamur. Sed horum esse opera in rebus aut certis aut de quibus tanquam certis loquimur potest. nec abnuerim esse aliquid in delectatione, multum vero in commovendis adfectibus; sed haec ipsa plus valent, cum se didicisse iudex putat, quod consequi nisi argumentatione aliaque omni fide rerum non possumus. quorum priusquam partiamur species, indicandu