comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nasci faciunt. Locusta ꝙ pedib sit longis.
ueluti. hasta. Uñ ⁊ eam greci tam mariti¬
mam qͣm t̾restrem: hastaco appellant. Ci¬
cade ex cuculoꝵ nascũt᷑ sputo. Hee in ita¬
lia apud reginos multe st̃: nec usꝙͣ alibi
Musca ex greco uenit: sicut ⁊ mus. Hee
cut ⁊ apes necate mn aqͣ: aliquociens post
uniꝰ hore spaciũ reuiuiscũt. Cinomia gre¬
ce uocat᷑ .i. musca canina. Nam cinos gͤ¬
ce canis uocat᷑. Culex ab aculeo dictus.
ꝙ sanguinẽ sugii. Habet .n. in ore fistu¬
lam in medui stimuli qͣ carnẽ terebrat.
ut sanguinẽ bibat. Scinifes musce minu¬
tissime st̃ aculeis ꝑmoleste: qͣ t̾cia plaga
suꝑbus egypti cesus ẽ ppłs. Oestrũ aĩal ar
mentoꝵ: aculeis permolestũ. Oestrũ aut
grecũ ẽ qui latine. silus: uulgo tahunꝰ
uocat᷑. Bibionẽr st qui in uino nascũt᷑.
quos uulgo mustiones a musto appellãt.
incipis. ex ore in oculis tius bibiones ĩuo¬

Expanded text:
faciunt nasci. Locusta, quod pedibus sit longis faciunt nasci. Locusta, quod pedibus sit longis veluti asta; unde et eam Graeci tam maritimam quam terrestrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum nascuntur sputo. Haec in Italia apud Rheginos mutae sunt, nec usquam alibi. Musca ex Graeco venit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium reviviscunt. Cynomya Graece vocatur, id est musca canina; nam κύων Graece canis vocatur. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat ut sanguinem bibat. Sciniphes muscae minutissimae sunt, aculeis permolestae. Qua tertia plaga superbus Aegyptiorum trus autem Graecum est, qui Latine asilus, vulgo tabanus vocatur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. incipis, ex ore in oculis tuis bibiones invo
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑ orte de bobus. sieut crabrones de
equis: fucide mulis. uespe de asinis. Castͦs¬
greci appellant: qui in extremis fauoꝵ
maior ape crabrone minor. Dictus aut̃ fucus.
ꝙ alienos labores edat. qͣĩ focꝰ: depascit᷑ enim
ꝙ ñ laborauit. De quo uirgilius. Ignauũ
fucos pecus a p̾sepib arcent. Sespe crabro¬
nes uocati: a cabo .i. a caballo. ꝙ ex eis cre
pe nascunt᷑ scarabei. uñ ⁊ cognominati stͥ
Tauri uocant᷑ scarabei t̾restres: ricino simi¬
les. Buprestis est aĩal paruũ in italia simił¬
q tacto felle ita inflãmat. ut rũpat. Ci¬
re uocate: siquidem ⁊ ꝯp̾hense manum tin¬
gunt. Uñ ⁊ blatteũ colorẽ dicũt. Hoc au¬
tem aĩal lucẽ uid̾e non patit᷑: ꝯtͣriũ musce.
Nam musca lucipeta. ⁊ blatta lucifuga ẽ.
ꝑ noctẽ .n. tantũ ambulat. Papiliones aui¬
cule st̃ que maxime habundant florenti¬
b maluis: quiq u̾miculos ex st̾core suo

Expanded text:
ortae dicuntur de bobus, sicut crabrones de ortae dicuntur de bobus, sicut crabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis. CastGraeci appellant, qui in extremis partibmajor ape, crabrone minor. Dictus autem fucus, quod alienos labores edat, quasi fagus. Depascitur enim quod non laboravit; de quo Virgilius: Ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. 4. Vespae . . . . Crabrones vocati a cabo, id est, caballo, quod ex his creepe nascuntur scarabaei, unde et cognominati sunt. 5. Tauri vocantur scarabaei terrestres ricino similes. Buprestis, animal est in Italia parvum, similvoratumque tacto felle ita inflammat, ut rumpat 6. Cimanum tingunt; unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem animal lucem videre non patitur, contrarium muscae, nam musca lucipeta, et blatta lucifuga est; per noctem enim tantum ambulat. Papiliones aviculae sunt quae maxime abundant florentibus malvis, quique vermiculos ex stercore suo
Abbreviated transcription (Latin):
bere originẽ nominis. Illi aut̃ dicũt oa:
.ii. lut̃ã ablata. Oua aut̃ quedã mani uẽ¬
to concipiunt᷑: s ñ st̃ gen̾abilia nisi q̃
fu̾int ꝯcubitu masculino ꝯcepta. ⁊ semi¬
nali sp̃u penetrata. Ouoꝵ uim tantam di¬
cunt ut lignũ ꝑfusũ eo ñ ardeat ac ne
uestis quidẽ contͣ adurat᷑. Admixta qͦ
calce: glutinare fert᷑ uitri. fracmenta.¬
⁊ pedes ⁊ pennas accipiũt. Hee sollertes in
gen̾andi mellis officio. assignatas incolũt
sedes. domicilia menarrabili arte ꝯponunt.
ex uariis florib fauũ ꝯdunt. textis q ce-¬
tis uẽnum̾a prole castra replent. ex̾citum
⁊ reges hñt. p̾lia mouent. fumũ fugiũt.
tumultu exasꝑant᷑. has pleriq experti st̃
de boũ cadau̾ib nasci. Nam pro hiis cre¬
andis uituloꝵ occisoꝵ carnes uerb̾ant᷑:
ut ex putrefc̃o cruore u̾mes creent᷑: qui
postea efficiunt᷑ apes. Proprie tñ apes

Expanded text:
bere originem nominis. Illi autem dicunt ᾠὰ, bere originem nominis. Illi autem dicunt ᾠὰ, j littera ablata. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur; sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali spiritu penetrata. Ovorum vim tantam dicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac ne vestis quidem contra aduratur. Admixta quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta.et pedes et pennas accipiunt. Hae solertes in generandi mellis officio assignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte componunt, et ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, praelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci; nam pro his creandis, vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore, vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes
Abbreviated transcription (Latin):
aues cacare. Furfurio uocat᷑: quod prius
farre in farinam reducto pasceret᷑. Fice¬
dule dc̃e : ꝙ ficus magis edant. Quod pan
cum pascar dulcib uuis. Cur potius nom̃
ñ dedit uua mͥ: Carduellus ꝙ spinis et
Augures aut̃ dicũt ⁊ in gestu. ⁊ in motu.
⁊ in uolatu. ⁊ in uoce auiũ: signa ẽẽ cõ¬
stituta. Oscines aues uocant: que ore can-¬
tu q auspiciũ faciunt: ut coruꝰ. cornix picꝰ.
Si prosꝑere ppetes: ⁊ ideo p̃petes. qr omnes
aues priora petunt. uolantes. Tertiã speciẽ
angurioꝵ faciunt in auib quam ꝯmunẽ
uocant ex utroq permixtam: i. cũ aues
⁊ ore ⁊ uolatu auguria faciunt: s fides ñ
ht̃. Om̃ium aut̃ gen̾ã auiũ: bis nascuntur.
Primũ .n. oua gignũt᷑: inde calore mat̾ni
corꝑis formant᷑ at aĩant᷑. Oua aut̃ dcã ab
setus humore sit plena. Nam humidũ ẽ
qd̾ ext̾ius humorem ht̃: uuidũ qd̾ int̾ius.
Quidam autem putant ouũ gretam ha¬

Expanded text:
avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasceretur. Ficedulae dictae, quod ficus magis edant. Panditur cum pascar dulcibus uvis, cur potius nomen non dedit uva mihi? Carduelus, quod spinis et Augures autem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. si prosperae, praepetes; et ideo praepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permixtam, id est cum aves ex ore et volatu auguriant. Sed fidem non habet. Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur, inde calore materni corporis formantur et animantur. Ova autem dicta ab secus humore sit plena. Nam humidum est quod exterius humorem habet; uvidum, quod interius. Quidam autem putant, ovum Graecam ha
Abbreviated transcription (Latin):
unx̾it dormitũ ꝑgens demones suffocãtes
se uidebit. Tucos quos hyspani cuculos
uocant. a uoce ꝓpria nominatos. Hii ueni¬
endi tempus hñt miluoꝵ scapulis suscep¬
ti. ꝓpt̾ breues ⁊ paruos uolatꝰ. ne ꝑ aeris
longa spacia fatigati deficiant. Hoꝵ sal¬
ue cicadas gignunt. Passeres st̃ minuta
uolatilia: a paruitate uocata. Gñ ⁊ pusilli
parui. Merula antiquitꝰ medula uocabat᷑:
eo ꝙ modulet. Alii merulam aiunt uocatã.
est. Hyrundo dcã ꝙ cibos ñ sumit residens.
s in aera capiat escas ⁊ edat: garrula a¬
sollertissima: hñs ⁊̃ qͥddam p̾sciũ. qd̾ lap¬
sura deserat. nec appetat culmina. A diris
quoq auib ñ impedit᷑. nec unqm preda ẽ.
maria tͣnsuolans. ibiq hyeme ꝯmoratur.
Turdos a tarditate dcõs: hyemis .n. cõfi¬
nio sese referũt. Tui della qͣi maior turdꝰ.:
cuius st̾core uiscũ gen̾ari putat᷑. Uñ et
prou̾biũ apud antiquos eratt malum sͥ

Expanded text:
unxerit, dormitum pergens daemones suffocantes unxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. Tucos, quos Hispani ciculos vocant, a voce propria nominatos. Hi veniendi habent tempus, milvorum scapulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt. Passeres sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam qest. Erundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat; garrula asollertissima; habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina. A diris quoque avibus non inpetitur, nec umquam praeda est. Maria transvolat, ibique hieme commoratur. Turdos a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
adeo aut̃ fraudulenta. ut alteri oua diri¬
piens foueat: s fraus fructũ non habet.
Deniq dũ pulli uocem ꝓprie genitricis
audierint. naturali quodam instinctu hãc
q̃ fouit relinquunt: ⁊ ad eandem que ge¬
nuit reu̾tunt᷑. Coturnices a sono uocis
fu̾int pͥmũ in ortigia insula. Hee adue¬
niendi hñt tempora. Nam estate depul¬
sa: maria tnͣsmeant. Ortigomet᷑ dr᷑ q̃
gregem ducit: eam t̾re ꝓpinqͣntẽ accipi¬
ter uidens rapit. Ac ꝓpt̾ea cura ẽ uniu̾sis
ducem sollicitare gen̾is ext̾ni: pro qua
caueant pͥma discrimina. Cibos gͣtissi¬
mos semina uenenoꝵ hñt: qmͣ ob causã
uet̾es eas uesci int̾dixerunt: solũ .n. hoc
animal sicut ⁊ homo caducũ patit᷑ mor¬
bum. Huppupã greti appellant eo ꝙ st̃¬
cora humana ⁊sid̾e̾t. ⁊ fetenti nascatur
fimo: auis spurcissima. ⁊ tristis extentib
galeata semꝑ in sepulchris ⁊ humano st̃¬
core ꝯmorans. Cuius sanguine quisq se ĩ¬

Expanded text:
Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diriAdeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum non habet: denique dum pulli propriae vocem genetricis audierint, naturali quodam instinctu hanc quae fovit relinquunt, et ad eandem quae genuit revertuntur. Coturnices a sono vocis fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. Upupam Graeci appellant eo quod stercora humana consideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cuius sanguine quisquis se in
Abbreviated transcription (Latin):
cupat᷑. Rapacissimꝰ tñ est. ⁊ semꝑ dome¬
sticis auib insidiat᷑. Ossifragus uulgo ap¬
pellat᷑ anis que ossa ab alto dimittit. ⁊¬
frangit. uñ a frangendo ossa nom̃ acce¬
ꝑit. Turtur de uoce uocat᷑: auis pudica.
⁊ semꝑ in montium uigis. ⁊ in desertis
solitudinib ꝯmorans. T̃ecta .n. hominũ
⁊ ꝯu̾satõem fugit : ⁊ ꝯmorat᷑ in siluis.
git: domoꝵ semꝑ blanda habitatͥx colũ¬
le dcẽ qd̃ eacũ colla ad singulas au̾siones
colores mutent. Ques mansuete. ⁊ in ho¬
minũ multitudine. conu̾santes ac sine fel¬
le. Quas antiqui uenerias nuncupabãt ab
eo ꝙ nidos. frequentant. ⁊ osculo amorem
appellat᷑ : eo ꝙ comes sit castitatis. Nã. dr ᷑
ꝙ amisso corporali consortio solitaria ince¬
dat : nec carnalem copulam ultͣ requirat.
Perdix de uoce nomen ht̃: auis dolosa
atq ĩmunda. Nam masculus in masculũ
insurgit: ⁊ obliuiscit᷑ sexũ libido preceps.

Expanded text:
cupatus; rapacissimus tamen et semper domecupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur in silvis. git; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem appellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps.
Abbreviated transcription (Latin):
ris̃ tempestatem. cũ clamore ad littora ten¬
dunt. Nam in pelago gͣuissimam ẽẽ tẽpe¬
statẽ cũ ad littora mergi uen̾int ł confu¬
g̾int. Accipit̾ auis aĩo plus armata qͣm un¬
gulis: uirtutem maiorẽ in minore corpore
gestans. Hic ab accipiendo .i. capiendo no¬
men sumpsit. Est aut̃ auis rapiendis aliis
auib auida. Ideo uocat᷑ accipit̾ .i. raptor.
uñ ⁊ paulus apłs dixit. Sustinetis .n. si
quis uos accipit. Ut .n. dicet. Si qͥs rapit.
dixit si qͥs accipit. Fert᷑ aut̃ accipit̾ circa
pullos suos impius ẽẽ. Nam dũ uiderint
eos temptare uolatꝰ. nullas eis prebent
escas. s u̾berant pennis ⁊ a nido p̾cipitãt.
atq a teno compellunt᷑ ad p̾dam. ne forte
adulti pigrescant. Capus italica lingua
dr᷑ a capiendo. Hunc nr̃i falconẽ uocant:
ꝙ in curuis digitis fit. miluꝰ mollis ⁊ ui¬
rib ⁊ uolatu: qͣiͣ mollis auis. uñ ⁊ nun¬

Expanded text:
oris tempestatem cum clamore ad litora tenoris tempestatem cum clamore ad litora tendunt. Nam in pelago iam gravissimam esse tempestatem, cum ad litora mergi confugerint. Accipiter avis animo plus armata quam ungulis, virtutem maiorem in minori corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde et Paulus Apquis accipit'; ut enim diceret 'si quis rapit', dixit 'si quis accipit'. Fertur autem accipitres circa pullos suos inpios esse; nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nun
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ disticon illud. Argina pͥmoꝵ transpor¬
tata carina. Ante mͥ notũ. nil nͥ fasis erat.
Gallus a castratõe uocatꝰ. Int̾ cet̾as .n. aues
soli huic testiculi adimũtur. Uet̾es enĩ
abscisos gallos uocabant. Sicut aut̃ a
membra ut ferunt quidam ⁊ si auro li¬
quescenti misceant᷑ ꝯsumi auint. Anas ab
assiduĩtate natandi aptũ nomen accepit.
ex quo gen̾ẽ quedam germane dicunt᷑. ꝙ plꝰ
cet̾is nutriant. Anseris nom̃ anas dedit per
tiam natandi habeat. Iste uigilias noctis
assiduitate clangoris testat᷑. Nullũ enim
aĩal ita odorẽ hõis sentit: ut anser. Uñ et
clangore eius galloꝵ ascensus in capitolio
dep̾hensus est. Fulica dc̃a: qd̾ caro eius lepo¬
in medio aque. ł in petris qͣs circũdant aq̃.
maritimoq semꝑ delectat᷑ ꝓfundo: que dum
tempestatem ꝑsensi̾t. fugiens in uado ludit.
Mergus ab assiduitate mergendi nomen ht̃.
signa sub fluctib colligunt: ⁊ p̾uidentes eqͦ¬

Expanded text:
tus distichon illud: Argiva primo sum transportus distichon illud: Argiva primo sum transportata carina. Ante mihi notum, nil nisi Phasis erat. 50. Gallus a castratione vocatus. Inter caeteras enim aves huic soli testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant; sicut autem amembra, ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. 51. Anas, ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus caeteris nutriant. 98 52. Anseri nomen anas dedit per tiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser; unde et clangore eius Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. Fuliga dicta, quod caro eius lepoin medio aquae, vel in petris quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem praesenserit, fugiens in vado ludit. Mergis ab assiduitate mergendi nomen hoc hsigna sub fluctibus colligunt, et praevidentes aequ
Abbreviated transcription (Latin):
ni ncupari. Est .n. loqͣcissimũ genꝰ: ⁊ uocib
importunũ. Pice qiͣ poetice: qd̾ u̾ba in dis¬
crimine uocis expͥmant. ut homo. Per ra-¬
mos .n. arboꝵ pendule importuna garru-¬
litate sonantes: ⁊ si linguas in sermone. ne¬
q̃unt explicare. sonũ tñ humane uocis mu¬
tantur. De qͣ ꝯgrue quidam ait. Pica loqͣx¬
eẽ negabis auem. Picus a pico saturni fili¬
o nomen sumpsit: eo ꝙ eo in auspiciis u¬
tebat᷑. Nam ferunt quidam hanc auẽ qͥddã
hr̃e diuinũ: illo indicio ꝙ in qͣcũq arbore
nidificau̾it. clauũ uł quicquid aliud fixũ
diu herere diu ñ potest: quin statim exti¬
dat. ubi ea insed̾it. Iste est picus martius.
Nam alia est pica. Pauo nom̃ de sono uo¬
cis ht̃: cuius caro tam dura ẽ ut uix putre¬
dinẽ sentiat. nec facile coquat᷑. De qͦ sic
coquo. Fãsianꝰ a fasida insula grecie. Uñ
primũ asportatꝰ ẽ appellatꝰ. Testat᷑ id ue¬

Expanded text:
nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur. De qesse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod ea in auspiciis utebatur. Nam fertur hanc avem quoddam habere divinum illo indicio, quod in quacunque arbore nidificaverit, clavum vel quidquid aliud fixum diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo qucoco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. Testat
Abbreviated transcription (Latin):
nocturna auis hñs nom̃ de sono uocis: qñ
pidus bubo. quod strix nocturna q̃runtur.
Hec auis uulgo drͣ amma ab amando par-¬
uulos: unde ⁊ lac p̾bere fert᷑ nascentib. Cor¬
uus siue corar nomen a sono gutturis ht̃:
ꝙ uoce cratinet. Fert᷑ hec anis ꝙ editis pul¬
lis escam ñ plene p̾beat: prius qͣmͣ in eis
per pennarũ nigredinẽ. similitudinẽ ꝓprii
coloris agnoscat. Postqͣm ũo eos tetros plu¬
mis aspex̾it. ut toto agnitos habũdantius
pascit. Hic pͥor in cadau̾ib oculũ petit.
Cornix annosa auis apud latinos greo
nomine appellat᷑:. qr aiunt augures ho¬
minũ curas significatõib ⁊ge̾. insidiarũ
uias monstrare. futura p̾dicẽ. magnum
nefaĩ hoc cred̾e: ut d̃s consilia sua cornicib
mandet. Huiꝰ int̾ multa auspicia tribu¬
proba noce. Graculus a garrulitate nũcupa¬
tus. ñ ut quidam uolunt. pro eo ꝙ grega¬
tim uolat: cũ sit manifestũ ex uoce eos

Expanded text:
nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando pidus bubo, quod strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huius inter multa auspicia tribuproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos
Abbreviated transcription (Latin):
suo significare solet surgentis exortũ diei.¬
qͣ lucinia. Eadem ⁊ a credula. De qua cice
dula cantus. Ulula auis a notoyo aom¬
⁊ yri. idest a planctu ⁊ luctu nominata. Cũ
.II. clamat: aut fletũ aut gemitũ mitat᷑.
Uñ ⁊ apud augures si lamentet᷑ tristiciam:
tacens ostendere fert᷑ ꝓsperitatẽ. Pubo a
sono uocis compositũ nom̃ ht̃. Ctuis feralis
onusta quidem plumis. s grauis semꝑ detẽ¬
ta pigricie: in sepulcͥris die noctuq u̾sat᷑.
Ignarꝰ bubo dirũ mortalib omen. Deniq
apud augures malũ portendere fert᷑. Nam
cũ in urbe uisa fũit: solitudinẽ significare
orto splendore solis: uisus illius hebetatur.
Hanc autẽ insula cretenisis ñ ht̃: ⁊ si ueni¬
at aliunde statim morit᷑. Noctua autẽ nõ
est bubo. nam bubo maior est. Nocticorax
ip̃a est noctua: qr noctẽ amat. Est autem
aius lucifuga. ⁊ solem uid̾e ñ patit᷑. Stͥx

Expanded text:
suo significare solet diei surgentis exortum, quasuo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicerdula cantus. Ulula avis ἀπὸ τοῦ ὀλολύζειν, id est a planctu et luctu, nominata; cum enim clamat aut fletum imitatur aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur tristitiam, tacens ostendere fertur prosperitatem. Bubo a sono vocis conpositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque versatur, ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significare orto splendore solis, visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix
Abbreviated transcription (Latin):
itin̾is dirigendi iacte int̾luceant: cursusq
uie pateat. indicio plumarũ fulgentium.
Onocrotolon greci uocant rostro longo.
Ibis auis nili fluminis. que semetip̃am p̾¬
gat rostro: Inanum aquam fundens. Hec
serpentum oua uescit᷑: gratissimam ex eis
escam ndis suis deportans. merupes eos¬
dem que ⁊ gaulos: qui parentes suos recũ¬
dere atq alere dicunt᷑. Coredulus genꝰ uo¬
latile qiͣ cor edens. monedula aius qͣiͣ mo¬
netalia: que cũ aurũ inuenit aufert et
occultat. Citero dicit pro Galerio flacco.
dum. Uespertilio pro tempore. nomen ac-¬
cepit. eo ꝙ lucem fugiens crepusculo uesꝑ¬
tino circumuolat. p̃cipiti acta motu. ⁊ tenu¬
issimis brachioꝵ membris suspensa: aĩal
muriũ simile. non tam uoce qmͣ stridore
resonans: specie quoq uolatilis est simul
⁊ qͣdrupes: quod in aliis auib reppiri ñ sol.
luscinia auis. inde nom̃ sumpsit qr cantu

Expanded text:
itineris dirigendi praejactae interluceant, cursusque itineris dirigendi praejactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. 94 32. Onocrotalon Graeci vocant rostro longo.Ibis avis Nili fluminis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aquam fundens. Haec serpentium ova vescitur, gratissimam ex eis escam nidis suis deportans. Meropes eosdemque et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco 76: dum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolet praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa; animal murium simile, non tam voce resonans quam stridore; specie quoque volatilis simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quia cantu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gͣndib rostris. Sunt aut̃ circa apuleiã
mn m̃sula diomedea. int̾ scopulos lictoꝵ
⁊ saxa uolantes. Iudicant int̾ suos ⁊ adue¬
nas. Nam si grecus est ⁊ ꝓpiꝰ accedunt
⁊ blandiunt᷑. si alienigena morsu impug¬
nant ⁊ uulnerant. lacrimosis qͣi uocibus
dolentes uł suam mutatõem ł regis int̾i¬
tum. Nam diomedes ab hilliriis int̾emptꝰ
est. Hye autẽ aues latine diomedie uocã¬
nides aues egyptie aues egyptie: appellate
a loco ubi mennon ꝑiit. Nam cat̾uatim ad¬
uolare dicũt᷑ ex egypto ad yliũ iuxͣ men¬
nonis sepulchrũ: ⁊ ꝑinde eas ilienses men¬
nonias uocant. Qͥnto aut̃ anno ad iliũ ue¬
niunt: ⁊ cum biduo circũ uolau̾int. t̾cia
die pugnam ineuntes uicissim se unguib
rostris q dilac̾ant. Ercince aues dc̃e ab
ercinio saltu germanie ubi nascunt᷑ quaꝵ
penne adeo ꝑ obscura emicant. ut qͣmuis
nox obtenta densis tenebris sit. ad p̾sidiũ

Expanded text:
et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae vocannides aves Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant. Hercyniae aves dictae ab Hercynio saltu Germanipennae adeo per obscurum emicant, ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾ẽ cesar ane. Alcion pelagi uolutris dc̃a.
qͣi ales cianea: eo ꝙ mn hyeme m̃ stagnis oc¬
cubante fert᷑ extento equore pelagus silẽ¬
tib uentis. continua seꝑtem dierũ tnͣqͥllitate
mitescẽ: et eius fetib educandis obsequiũ
ip̃a nat᷑a rerũ p̾bere. Pelicanꝰ auis egyptia.
habitans in solitudine nili fluminis: uñ
⁊ nom̃ sũpsit. Nam canopos egyptꝰ dr̃. fer¬
tur aut̃ si uerũ sit eam occid̾e̾ natos suos.
eos q per triduũ. lugẽ. deiñde seip̃am uulne¬
rare. ⁊ aspersione sanguinis sui uiuificare
filios suos. Stromphalide aues. ab astropha¬
dib ĩnsułis appellate ubi plurimũ habũdãt:
adu̾sus qͣs hercules sagittis suis usus est.
Sunt .n. pelagi uolucres mn mñsulis habitan¬
tes. Diomedias aues a sociis diomedis ap¬
pellatas. quos ferunt fabile in easdem uo¬
lucres fuisse conu̾sos: forma fulice similes.
magnitudine cignoꝵ colore candido. duris

Expanded text:
 A 151 ALCION pelagi volucris dicta,  A 151 ALCION pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, quia in hieme in stagnis Oexcubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis obsequium ipsa rerum natura praebere. Pelicanus avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris
Abbreviated transcription (Latin):
rem ⁊ unicam fenicem uocant. Hec qͥn¬
gentos ult᷑ annos uiuens. dum se uiderit
senuisse. collectis aromatũ uirgultis. ro
gum sͥ instruit. ⁊ conu̾sa ad radiũ soł
alarũ. plausu uolũtariũ sͥ incendiũ nu¬
trit: sic q iterum de cin̾ib suis resurgit.
Cinomologꝰ et ip̃a arabie auis proinde
ita uocata: qd̾ iñ excelsis nemorib texit
nidos ex fructicib cinamomi. Et qm̃ ñ
possunt ibi homines ascendere. propt᷑ ra¬
moꝵ altitudinem ⁊ fragilitatẽ: eosdẽ ni-¬
dos plumbatis appetũt iaculis. ⁊ sic cynama
probant. Psitacus m̃ indie lictorib gigni¬
tur: colore uiridi. torque puniceo. grandi
lingua. ⁊ cet̾is auib latiore: unde ⁊ ar¬
ticusata ũba expͥmit. ita ut si eam ñ ui¬
d̾is. hominẽ loqui putes. Ex nat᷑a autẽ
salutat. dicens aue ł chere: cet̾a nomina
institutõe discit. ħ inc est illud. Psithacꝰ
a uob̾ alioꝵ noĩa. discam. Hoc didici ꝑ me

Expanded text:
rem, et unicam Phoenicem vocant. Haec quinrem, et unicam Phoenicem vocant. Haec quingentis et ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, colgum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit: sicque iCinnamolgus, et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata, quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami, et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt jaculis, ae sic cinnama probent. 92 24. Psittacus, in Indiae littoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua, et caeteris avibus latiore. Unde, et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Ex natura autem salutat dicens, ave, vel Χαῖρε, caetera nomina institutione discit. Hinc est illud: Psittacus a vobis aliorum nomina discam; Hoc didici per me
Abbreviated transcription (Latin):
suauit̾ eũ canẽ dicunt: qr collũ longum
⁊ inflexũ. ht̃. ⁊ necesse ẽ eluctantẽ uocẽ
per longũ ⁊ flexuosũ iter. uarias reddere
modulatões. Ferunt aut̃ ĩ yperboreis par¬
tib p̃cinentib cytharedis olores plurimos
aduocari: apteq ad modũ concinere. Olo¬
res aut̃ latinũ nom̃ ẽ. nam grece cigni di¬
cũt᷑. Naute u̾o sibi hunc bonam ꝓgnosim
facere dicũt: sicut emilianꝰ ait. Cignꝰ in
auspiciis semꝑ letissimꝰ ales.: hũc optãt
naute. qr se ñ mergit in undas. Strutio
uis pennas habere uidet᷑. tñ de t̾ra alti¬
us ñ eleuat᷑. oua sua fou̾e negligit: sed
proiecta tm̃ mͦ fotu pulu̾is aĩant᷑. Ardea
mis. formidat .n. ymbres ⁊ suꝑͣ nubes
auolat: ut ꝑcellas nubiũ sentire non
possit. Cum autẽ altiꝰ auolau̾it: signifi¬
cat tempestatẽ. Hanc multi tantalum
nõiant. Fenix arabie auis. dc̃a ꝙ colorẽ
feniceum habeat: ł ꝙ sit m̃ toto orbe
singularis ⁊ unica. Nam arabes singula¬

Expanded text:
uia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen est; nam Graece κύκνοι dicuntur. Nautae vero sibi hunc bonam prognosim facere dicunt, sicut Aemilius ait 4: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Struthiovis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardea . Formidat enim imbres, et super nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit; cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi tantalum nominant. 22. Phoenix, Arabiae avis, dicta, quod colorem Phoeniceum habeat, vel quod sit toto orbe singularis, et unica. Nam Arabes singula
Abbreviated transcription (Latin):
queq cogit agmen. At ubi raucescit: suc¬
cedit alia. Nocte aut̃ excubias diuidũt:
⁊ ordinẽ uigiliarũ per ordinẽ ⁊ uices fa¬
ciunt: tenẽtes lapillos suspensis digitis
quib sõmpnos arguant: quod cauendũ
erit clamor indicat. Etatẽ in illis color
prodit: nam senectute nigrescũt. Ciconie
uocate a sono quo crepitant. qͣr cicanie.
societatis comites. serpentiũ hostes. mari¬
a tͣnsuolant: in asiam collecto agmine ꝑ¬
gunt. Cornices duces eas precedũt: ⁊ ip̃e
pietas. Nam ad eo impensuis indos fouẽt:
ut assiduo incubitu plumas exuant. Qnͣ¬
tũ autẽ tempus impend̾int in fetibus
albis plumis. Nullus enim meminit cig¬
nũ nigrũ. Olo .n. grece totũ dr᷑. Cignꝰ aut̃

Expanded text:
 cogit agmen. At ubi raucescit, suc cogit agmen. At ubi raucescit, succedit alia; nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant, quod cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit, nam senectute nigrescunt. 16. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniasocietatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipspietas; nam adeo nidos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus totus plumis albus; nullus enim meminit cygnum nigrum; ὅλον enim Graece totum dic
Abbreviated transcription (Latin):
dam pennis ad littora pertrahat. Nam ⁊
ꝯtͣ radiũ solis fertur obtutũ non flectere.
uñ ⁊ pullos suos ungue suspensos ũgue¬
suspensos radiis solis obicit: ⁊ quos uid̾it
immobilẽ tenere aciẽ. ut dignos genere
aseruat: si quos uͥo inflectẽ obtutũ. qͣsi de¬
gen̾es abicit. Uultur a uolatu tardo no¬
minatꝰ putat᷑. magnitudine quippe orpo¬
ris: p̃cipites uolatꝰ ñ ht̃. Hoꝵ quosdam di
ciꝑe ⁊ gen̾are: natosq eoꝵ pene usq ad
centũ annos proced̾e̾. Uultures aut̃ sicut
⁊ aquile ultͣ etiam maria cadau̾a sentiũt:
altius quippe uolantes multa q̃ montiũ. ob¬
dipes apud grecos uocat᷑ auis. apud nos
tarda: eo ꝙ graui uolatu detenta. neqͣqͣm
ut cet̾e aues attollit᷑ uelocitate pennarũ.
Grues de ꝓpria uoce sumpserũt nomeñ.
Tali enim uoce susurrant. Hxe aũt dũ ꝓpe¬
rant unã sequũt᷑: ordine litt̾ato. De quib¬
lucanꝰ. Et turbata ꝑiit disꝑsis litt̾a pẽnis.

Expanded text:
dam pennis ad littus pertrahat. Nam et dam pennis ad littus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere. Unde et pullos suos ungue suspensos radiisuspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit. Vultur a volatu tardo nominata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam diccipere et generare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa, quae montium obdipes apud Graecos vocatur avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta nequaquam, ut ceterae volucres, adtollitur velocitate pinnarum. Grues nomen de propria voce sumpserunt; tali enim sono susurrant. Haec autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibLucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis.
Abbreviated transcription (Latin):
rum motu penne agitant᷑. inde uolucres.
Pulli dñr om̃ium auiũ nati. S ⁊ aĩaliũ
qͣ drupedũ nati pulłi dñi: ⁊ homo parũ pul¬
lus. Recentes gͥ nati pulli: eo ꝙ pullati st̃.
unde ⁊ uestis nigra pulla. dcã est. Ale st̾
iñ quib penne ꝑ ordinẽ fixe uolandi exi¬
bent usũ uocate autẽ ale. qd̾ hiis aues cõ-
plexos alant ac fouent pullos. Penna a
pendendo .i. a uolando dicta. Sñ ⁊ pendere.
uolucres .n. pennarũ auxilio mouent᷑: qñ
se aeri mandant. Pluma qͣiͣ piluma. Nam
sicut pili in qͣdrupedũ corpore: ita pluma ĩ
stant eẽ ꝯposita: ut grus. coruꝰ. cignus.
bubo. miluꝰ. ulula. cuculus. garrulus. gͣ
culus. ⁊ cet̾a. Uariẽtas enĩ uocis earũ do¬
cuit homines quid noĩarẽtur. Aquila ab¬
acumine oculoꝵ uocata. Tanti .n. drͣ esse
ferat᷑. nec humanis pateat obtutib. de tan¬
ta sublimitate pisciculor natare uideat.
ac tormenti instar descendens. raptam pre¬

Expanded text:
arum motu pinnae agitantur; inde volucres. arum motu pinnae agitantur; inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pinnae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae quod his plexos alant pullos ac foveant. Pennae a pendendo, id est, volando dictae: unde et pendere. Volucres enim pennarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma, quasi piluma. Nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in stat esse composita, ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus, et caetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines, quid nominarentur. acumine oculorum vocata. Tanti enim contuituferatur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam prae
Abbreviated transcription (Latin):
sterilia ꝑseu̾ant aut putrescunt. uii. Se a
sum. Nam sicut specie sibi differunt:
ita ⁊ nature diu̾sitate. Nam alie sĩplices
st̃ ut colũbe. alie astute ut ꝑdix. alie ad
manũ se subiciunt ut accipitres: alie refor
midant ut garamantes. Alie hominũ cõ¬
u̾satõe delectant᷑ ut hirundo. alie m̃ desertis
secretam uitam diligũt ut turtur. Alie so¬
lo reꝑto semine pascunt᷑ ut anser: alie car¬
nes edunt ⁊ rapinis intendũt ut miluus.
Alie ĩcurie q̃ manent in locis semꝑ ut stru¬
ctio. alie aduenticie. que ꝓpriis temporibus
reũtũt᷑ ut ciconie. hirũdines. Alie cõgrege
.i. gregatim uolantes: ut sturni. coturni¬
ces: alie soliuage .i. solitarie. ꝓpt̾ insidias
tias nosset. Aues dc̃e eo ꝙ uias rectas ñ ha¬
bent: s ꝑ auiã queq discurrunt. Alites
ꝙ alis alta intendant: ⁊ ad sublimia remi¬
gio alarũ conscendant. Uolucres a uolã¬
do. Nam unde uolare: inde ⁊ ambulare
dicimꝰ. Uola enim media drͣ pars pedis si¬

Expanded text:
sterilia perseverant aut putrescunt. De avibus . sum. Nam sicut specie sibi differunt, ita et naturae diversitate. Nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum se subiciunt, ut accipiter; aliae refmidant, ut garamentes, aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo, aliae in dsecretam vitam diligunt, ut turtur: aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventitiae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, et hirundines; aliae congregae, id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, id est, solitariae propter insidias tias nosset. 3. Aves dictae, eo quod vias certas non habeant, sed per avia quaeque discurrant. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. 4. Volucres a volando. Nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis si
Abbreviated transcription (Latin):
paleam a quadam pale frugũ inuentrice
noĩauerũt: quã cererẽ ẽẽ uolunt. De qua
morande canemꝰ. Itẽ alii a pabulo nũcupa¬
tam dicũt paleam : ꝙ eam primũ sola in pa¬
seendis animalib p̾bebat᷑. Cuiꝰ nã ex ꝗͣrio

Expanded text:
paleam a quadam Pale frugum inventrice paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Cererem esse volunt. De qua memoranda, canemus. Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex co
Abbreviated transcription (Latin):
de maturis frugib abusiue dicimꝰ. Nam
ꝓpe spica est cũ per culmi folliculũ. idest ex¬
tremũ tumorẽ ariste adhuc tenues in modũ
spiculi eminent. Arista appellata: qd̾ prius
ip̃a arescat. Culmus est ip̃e calamꝰ spice.
qui a radicib nascit᷑: ⁊ dictus culmꝰ qiͣ ca¬
lamus. Folliculus est theca frum̃ti: in qͣ gra¬
nũ seruat᷑ int̾ius. Hec suꝑ spicam uallo in¬
structa munimen p̾tendit: ne auiũ minoꝵ
morsib spica suis fructib exuat᷑ aut
uestigiis proterat᷑. Stipule sunt folia seu
uagine quib culmꝰ ambit᷑ atq fulcitur.
ne pond̾e frugis curuet᷑ q̃ ambiũt culmũ
⁊ dcã stipula qiͣ usta ⁊ qi ustipula. Stipu¬
la dcã ab usto. Colleca enim messe uritur:
ꝓpt̾ culturam agri. Item stipula. uł qr pars
eius urit᷑: pars int̾dũ per paleam p̾ciditur.
Palea a quibrdam uocari dr᷑: ꝙ pala uenti¬
letur. ut frum̃ta purgent᷑. Gentiles autẽ

Expanded text:
de maturis frugibus abusive dicimus; nam de maturis frugibus abusive dicimus; nam proprie spica est cum per culmi folliculum, id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa munimen praetendit, ne avium minorum morsibus spica suis fructibus exuatur aut vestigiis proteratur. Stipulae sunt foliae seu vaginae, quibus culmus ambitur atque fulcitur ne pondere frugis curvetur, quae ambiunt culmum: et dicta stipula quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula vel quia pars eius uritur, pars interdum pro palea praeciditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ exaticũ uocat᷑. eo ꝙ spica eiꝰ sex ordi¬
nes habeat: qd̃ quidam caterinũ appellant.
qm̃ animalia melius qmͣ triticũ pascit: ⁊ ho-¬
mines salubrius qmͣ malũ triticũ. Alterum
disticũ eo ꝙ duos ordines habeat: qd̾ pleriq
calaticũ uocant. Terciũ trimense.qr cũ co¬
git necessitas u̾no tempore semiñat᷑. ⁊ celeri¬
t᷑ colligit᷑. Scandula a diuisione uocata: du¬
plex ẽ enim. scindit᷑q. idest diuidit᷑. Cente¬
nũ appellatũ: eo ꝙ in plerisq locis iactus se¬
minis eius iñ incrementũ frugis centesimũ
renascat᷑. Hinc ⁊ miliũ a multitudine fru¬
ctus uocatũ. Paniciũ dcm̃ ꝙ multis in re¬
gionib ex eo panis uite homines sustentẽ¬
tur: qͣi paniuitiũ. Pistũ a pasto. Sisamum
gretum est nom̃. Farrago a farre dc̃a. Est
enim herba ordeacia adhuc uiridis: nͨ dũ
granis ad maturitatẽ turgentib. Spicam

Expanded text:
Primum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordiPrimum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter colligitur. Scandula a divisione vocata; duplex est enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus seminis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum. Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi panivicium. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a farre dicta: est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus. Spicam
Abbreviated transcription (Latin):
b p̃cerpunt᷑. Triticũ ł a tritura dcm̃. qd̃
purissimũ horreo condat᷑. ł qr granũ eiꝰ
tur. apud antiqͦs enim molacũ usus ñdũ
erat. s frum̃tũ in pila missũ frangebãt:
et hoc erat genꝰ molendi. adoreũ tritici ge¬
nꝰ: qd̾ idem uulgo semen dr᷑. Ador quõdã
appellatũ ab edendo. qr eo pͥmo usi sũt homi¬
mes: siue qr in sacrificio ip̃ius gn̾is panis
ad aras offerebat᷑. Uñ ⁊ adorea sacrificia
dicũt᷑. Siligo genꝰ tritici: a selecto dictum.
Nam in pane species eius precipua ẽ. Trim̃¬
se triticũ ideo nũcupatũ: qr satũ post tres
menses colli xitͣ: Nam ubi ꝓpt̾ aqͣm aliam¬
ue causam matã satio omissa ẽ: p̾sidiũ ab ħ
petit᷑. Alica gretũ nom̃ ẽ. Alicastrũ simile
ẽ alice: pondere ⁊ bonitate p̾cipua. Ordeũ¬
dem̃ ꝙ p̾cet̾is gn̾ib frum̃ti añ fiat aridũ:
ł ꝙ spica eius ordines ht̃. hoꝵ tͥa genera.

Expanded text:
bus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo bus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo purissimum horreo condeatur, vel quia granum eius tur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant; et hoc erat genus molendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab edendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupatum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam aliave causa matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. Alica Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae, pondere et bonitate pe ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tria genera.
Abbreviated transcription (Latin):
des glebas cedunt. ac ligonib frangũt: ⁊
dẽa occatio qͣiͣ obcetatio. qd̾ oꝑiat semina.
Occare gͥ est operire t̾re semina. uites uł
arbores. Rũcatio est herbas euellere. Nã
rus t̾ra ẽ. Sulcus a sole uocatꝰ: ꝙ ꝑscissus
solem capiat. Ueractũ dcm̃ qrͣ uere actũ:
idest uerno aratũ. Proscissio ẽ aratio pri¬
ma cũ adhuc ager durꝰ est. Satio dicta.
qiͣ seminis actio: qͣi satoꝵ actio. Serere au¬
cidendo dcã. Seges aut̃ de semine dcã ꝙ
iacimꝰ: siue a sectione .iii. De frumentis.
rima ceres cepit uti frugib in gre
cia: ⁊ habe̾ segetes tnͣslatis aliunde
seminib. Huiꝰ meminit ouidiꝰ dicens. Pri¬
ma ceres unco glebam dimouit aratͦ.
Prima dedit fruges. alim̃taq mitia t̾ris.
Frum̃ta sunt ꝓprie que aristas hñt: fruges
aut̃ reliq̃. Frumẽta aũt̃ ł fruges a fruẽdo.
hoc est a uescendo dc̃ẽ. Nam frum̃ dr᷑ pri
ma pars gule. Primicie ꝓprie st̃ q̃ frugi

Expanded text:
des glebas cedunt ac ligonibus frangunt. Et des glebas cedunt ac ligonibus frangunt. Et dicta occatio, quasi obcecatio, quod operit semina. Occare arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere aucidendo, dicta. Seges autem de semine dicta quod iacimus, sive a sectione. § 3 De frumentis. Prima Ceres ccia, et habere segetes, translatis aliunde seminibus. Hujus meminit Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro; Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris. 2. Frumenta sunt proprie quae aristas habent; Fruges autem reliqua. Frumenta autem, vel fruges, a frumendo, hoc est, 312 a vescendo, dictae. Nam frumen dicitur summa pars
Abbreviated transcription (Latin):
cata ẽ rome. Hic plura instrumenta agͥcul¬
ture repperit: primꝰq agros fimauit. Eundẽ
quidam satͦnũ putauerũt: ut maiorẽ illi
nobilitatẽ fac̾e̾nt. Hoc noĩe quo splendide
sonaret. ⁊ dignitatẽ tituli compararet.
II. De cultura agrorum
ultura est qͣ frum̃ta ⁊ uina magno
labore querũt᷑: ab incolendo uocata. Diuicie
enim antiquoꝵ in hiis duob erant : bene pa¬
scere ⁊ bñ arare. Cultura agri. cinis. aratio.
int̾missio. incensio stipularũ. st̾coratio. occa¬
tio. runcatio. Cinis est incendiũ: ꝑ quod
ager m̃utilẽ humorẽ exsudat. Aratio dc̃a
qr de ere pͥus t̾re culturã exercebãt: ante
qmͣ fuisset usus reꝑtꝰ. Duplex ẽ aũt ara-¬
tio. u̾nalis ⁊ autũnalis. Int̾missio ẽ qua
alt̾nis annis ager uacuuis uires recipit.¬
oporteat. qd̾ sordidũ m̃ ciuitate redundat.
ꝙ suo nutrim̃to leta faciat germina: red¬
dat q arua pinguia ⁊ fecũda. Occasio est

Expanded text:
cata est Romae: hic plura instrumenta agriculcata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. § 2 De cultura agrorum. ultura est, qua frumenta vel vina magno labore queruntur, ab incolendo vocata. Divitie enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta, quia de ere prius terreculturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex autem est aratio, vernalis et autumnalis. Intermissio est qua alternis annis vacuus oporteat, quod sordidum in civitate redundat. quod suo nutrimento leta faciat germina, reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est