comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Hos licet ⁊ alie regiones mittant:
s arabia plurimos. differũt aut̃ sibi.
Nam arabici bina cubera in dorso hñt.
reliqͣrũ regionũ singula. Dromeda genꝰ
est cameloꝵ minoris quidẽ stature: sed
uelocioris. Uñ ⁊ nom̃ ht̃. Nam dromos
grece: cursus ⁊ uelocitas appellat᷑. Cen¬
tum .n. ⁊ amplius milia passuũ: una di¬
missus cibus a certis reuocat᷑ animalib.
asinꝰ ⁊ asellus. a sedendo dẽs. qͣi a sedus.
s hoc nom̃ qd̾ magis equis conueniebat.
idõ hoc aĩal sumpsit: qr pͥusꝙͣ equos cape¬
rent homines. huic p̾sidere ceꝑunt. ani¬
mal quippe tardũ. ⁊ nulla rõne renitens.
statim ut uoluit sͥ homo substrauit. Ora¬
ger int̾pretatus a sinꝰ ferus . On. quippe gͥl
asinũ uocant: agriam ferum. Hos affrica
ht magnos ⁊ indomitos: ⁊ in deserto ua-¬
gantes. Singłi aut̃ feminarũ gregib
p̾sunt. Nascentib pariuilis zelant: et
testiculos eoꝵ morsu detrũcant. Quod ca¬

Expanded text:
cat. Hos licet et aliae regiones mittant, cat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. 36. Dromeda, genus est camelorum, minoris quidem staturae, 45 sed velocioris. Unde et nomen habet. Nam δρὸμος Graece cursus velocitas appellatur. Centum enim et amplius millia uno dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod ca
Abbreviated transcription (Latin):
quo martialis. Dente timet᷑ aper. defẽdũt
cornua ceruũ. Imbelles damine quid nͥ pre¬
da sumꝰ: Lepus. leuipes: qr uelocit̾ currit.
enm aĩal ⁊ satis timidũ. Cuniculi genus
agrestiũ aĩaliũ dci qͣi caniculi: eo ꝙ canũ
indagine capiant᷑. ł excludant᷑ a spelũcis.
Sus dcã eo ꝙ pascua subigat : i. t̾ra sub¬
acta escas inquirat. Uerres eo ꝙ gͣndes ha¬
beant uires. Porcus qͣi spurcꝰ. ingurgitat
enim se ceno. luto se immergit. limo illi
spurcticia. ł spuriꝰ nũcupat᷑. Porcoꝵ pi¬
los setas uocamꝰ. ⁊ setas a sue dcãs: a qͥb
⁊ sutores uocant᷑. qd̾ ex setis suant .i. con¬
suant pelles. Aper a fi̾tate uocat᷑. abla¬
ta .f. litt̾a. ⁊ subrogata . p: unde ⁊ apud

Expanded text:
quo Martialis13, 94: Dente timetur aper, defendunt quo Martialis13, 94: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum; inbelles damae quid nisi prae quasi levipes, quia velociter currit. enim animal et satis timidum. agrestium animalium dicti quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur vel excludantur ab speluncis. Sus dicta, quod pascua subigat, id est terra subacta escas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se caeno, luto inmergit, limo inlinspurcitiam vel spurios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est consuant, pelles. Aper a feritate vocatta f littera et subrogata p. Unde et apud
Abbreviated transcription (Latin):
uł hominũ. adu̾sitatẽ senserint. de altissi¬
mis saxoꝵ cacuminib sese p̾cipitantes. in
suis se cornib illesa suscipiunt. Cerui dicti
eos extrahunt de cau̾nis. ⁊ suꝑata ꝑnicie
ueneni. eoꝵ pabulo reparant᷑. dictãnum her¬
bam ip̃i ꝓdiderũt. Nam eo pasti excutiunt
acceptas sagiitas. Mirant᷑ aũt sibilũ fistu¬
larũ rectis aurib acute audiũt. summissis
nichil. Si qñ ĩmensa flumina ł mariã tͣns¬
natant. capita clunib p̾cedentiũ super¬
ponũt: sibiq inuicem succedentes. nullũ
laborẽ pond̾is sentiũt. Tragellaphi a gre-¬
cis nõiati: qui dũ eadem specie sint ut cer-¬
ui. ullosos tñ hñt armos ut hyrci: ⁊
menta promissis husuta barbis: qui non
alibi st̃ qm cirra phasidem. hinnuli filii
st̃ ceruoꝵ. ⁊ ab innuere dcĩ eo ꝙ ad nutũ
mr̃is abscõdant᷑. Dammula uocata ꝙ de
manu effugiat: timidũ aĩal ⁊ imbelle. Se

Expanded text:
vel hominum adversitatem persenserint, de altissivel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cervi dicti eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. Tragelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie sint ut cervi, villosos tamen habent armos ut hirci, et menta promissis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. Hinnuli filii sunt cervorum ab innuere dicti, quia ad nutum matris absconduntur. Dammula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et inbelle; de
Abbreviated transcription (Latin):
ci st̃ oculoꝵ anguli: scd̃m suetoniũ. Cuius
nat᷑a adeo calidissima est: ut adamantem
lapidem. quẽ nec ignis nec ferri domare ua¬
let mat̾ia solus huiꝰ cruor dissoluat. maio¬
res huci cinifi dñr. a fluuio cinife ĩ libia:
ubi gͣndes nascunt᷑. Capros ⁊ capras a
carpendis uirgultis quidam dixerũt: alii¬
ꝙ captent asꝑa. Nõnulli a crepitu crurũ.¬
unde ⁊ capreas uocitatas. que st̃ agrestes
capre: quas greci ꝓ eo ꝙ acutissime uideãt.
rant᷑ .n. in excelsis montib: ⁊ qͣmuis de lon¬
ginquo. uident tñ om̃s qui ueniũt. Idem
aut̃ ⁊ capree. idem ibices. qiͣ abices: eo ꝙ ad
instar auiũ ardua ⁊ excelsa teneant. ⁊ in
sublime inhabitent: ita ut de sublimitate
uix humanis obtutib pateant. u̾nde et
m̾idiana pars. ibices aues uocat: q̃ nili flu¬
enta inhabitant. Hec itaq aĩalia ut diximꝰ.
in petris altissimis ꝯmorant᷑: ⁊ si qñ feraꝵ

Expanded text:
qui sunt oculorum anguli secundum Suetoniuqui sunt oculorum anguli secundum Suetoniunatura adeo calidissima est ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis quod carpunt aspera, nonnulli a crepitu crurium eas vocitatas putant. Agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime videant, antur enim in excelsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
est int̾ arm̃ta ⁊ greges. Nam armenta
me. aĩo placidũ ab oblatõe dc̃m: eo ꝙ apud
uet̾es initio ñ tauri. s oues in sacrificio ma
ctarent᷑. Ex hiis qͣsdam bidentes uocant. eas
que int̾ octo dentes duos altiores habent:
quas maxime gentiles in sacrificiũ offere-¬
ul ꝙ uermem. in capite habeat. quoꝵ exci¬
tati pruritu inuicẽ se concutiunt:
pugnantes cũ magno impetu feriũt. Ari
⁊ apud nos in gregib masculi mares dicũ¬
tur. siue ꝙ hoc pecus a gentilib primũ
aris est ñmolatũ. Aries ꝙ imponeretur¬
aris. Uñ est illud. Aries mactat᷑ ad arã.
trem agnoscat: adeo ut si etiam ĩ magno
grege erret statim balatu. recognoscat uo¬
cem parentis. Hedi ab edendo uocati. Par¬
uñ et edere. inde ⁊ eduliũ uocat᷑. Hyrcus
lasciuũ aĩal ⁊ petuleũ: ⁊ feruens semper
ad coitũ. Cuiꝰ ocłi ob libidinẽ mñ tnͣsũsum¬
semꝑ aspiciũt. Uñ ⁊ nom̃ traxit. Nã hyr¬

Expanded text:
autem inter armenta et greges. Nam armenta autem inter armenta et greges. Nam armenta me, animo placidum: ab oblatione dictum eo quod apud veteres in initio non tauros, sed oves in sacrifictarentur. Ex his quasdam bidentes vocant eas, quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificio offerevel quod vermem in capite habeant; quorum excitati pruritu, invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno impetu feriunt. 11.  apud nos in gregibus masculi mares dicuntur; sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Aries, quod aris imponeretur. Unde est illud: Aries mactatur ad aram.trem agnoscat; adeo ut etiamsi in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, par; unde et edere, inde et edulium vocatur. 14. Hircus, lascivum animal, et petulcum, et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transsum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hir
Abbreviated transcription (Latin):
cora: q̃ nat᷑a ꝓna ⁊ uentri obedientia
finxit. Duplex aut̃ est homo. interior
⁊ ext̾ior. Intĩor homo aĩa: extior homo
corpus. Anima aut̃ a genitalib nomen
accepit : eo ꝙ uentus sit. Uñ ⁊ grece
uiu̾e uideam᷑. S apertissine falsum est
qr multo pͥus gignit᷑ aĩa. qmͣ ⁊cipi aer o¬
re possit: que iam in genitricis ut̾o uiuit.
qui nõ potuerũt eius incorpoream cogi¬
beo ponendi aĩam meam: ⁊ potestatem
habeo it̾um sumendi eam. De hac quoq
aĩa. in ip̃o dñi passionis tempore memo¬
ratus eungłista ita ꝓtulit dicens. ⁊ in¬
clinato capite emisit sp̃m. Qͥd ẽ .n. emͣ

Expanded text:
cora, quae natura prona et ventri oboedientia cora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graevivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. qui non potuerunt incorpoream cogibeo ponendi animam meam, et rursus potestatem habeo sumendi eam . De hac quoque ipsa Domini anima passionis tempore memoratus evangelista ita protulit dicens: Et inclinato capi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. De hoĩe ⁊ partib eiꝰ.
Atura dicta ab eo qd̾ na-¬
sci aliquid faciat. Gignẽ¬
di enim ⁊ faciendi potẽs
est. Hanc quidẽ deum eẽ
dix̾unt: a quo omĩa cre-¬
ata st̃ ⁊ existunt. Genus a gignẽdo dcm̃.
Cui diriuatum nomen a terra ex qua
omĩa gignunt᷑. Ge .n. grece t̾ra dicit᷑.
u̾ita dcã ꝓpt̾ uigorẽ: uł qd̾ uim teneat
nascendi atq crescendi. Unde. ⁊ arbores
dictus. qr ex humo est factus. sicut et
in genesi dicit᷑. Et creauit d̾s̃ hominẽ
de limo t̾re. Abusiue enim pronũtiat᷑.
ex utraq substantia totus homo:i. ex
societate aĩe ⁊ corpis. Nam ꝓprie homo ab
humo. Greci autem hominem antropũ
appellauerunt: eo ꝙ sursũ aspectet: sub¬
leuatus ab humo ad contemplationẽ ar-¬
tificis sui. Quod ouidius poeta designat
t̾ram. Os homini sublime dedit celũq
uidere. iussit: ⁊ erectos ad sid̾a tollere
uultꝰ. Qui ideo erectꝰ celũ aspicit uͭ deũ
querat. non ut t̾ram intendat ueluti pe¬

Expanded text:
. De homine et partibus ejus. Natura dicta ab eo, quod nasci aliquid faciat. Giguendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur; Ge enim Graece terram dicunt. Vita dicta propter vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi. Unde et arbores dictus, quia ex humo est factus, sicut et in Genesi dicitur: Et creavit Deus hominem de humo terrae . Abusive enim pronuntiatur ex utraque substantia totus homo, id est, ex societate animae et corporis. Nam proprie homo ab dicitur. Graeci autem hominem anthropon appellaverunt, eo quod sursum exspectet, subletificis sui. Quod Ovidius poeta designat,imalia cetera terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat veluti pe
Abbreviated transcription (Latin):
lant: siue qd sint supͣ maxillas. maxille
ꝑ dĩminutõem a malis: sicuti paxillus
a palo. taxillus a talo. Mandibule sunt
maxillaꝵ partes: ex qua ⁊ nom̃ fc̃m.
hauriendis. Sñ ⁊ uirgilius. uocemq his
aurib hausi. aut qr uocem ip̃am greci
audienlidien uocant ab auditu. Per im¬
mutatõem enim lit̾e aures qͣiͣ audes

Expanded text:
lant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae lant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo et nomen factum. hauriendis, unde Vergilius uocemque his auribus hausi; aut quia uocem ipsam Graeci d>sirv uocant ab auditu, per inmutationem litterae aures uelut audes
Abbreviated transcription (Latin):
sabinis asꝑrimꝰ: Onde et tristes hoĩes
tetricos dicimus. Taciturnꝰ. in tacendo di.¬
uturnus. Trutinator. examinator. Ex
iudicii libra perpendens recta. tͣnslatõne
atrutina. que ẽ gemma ponderũ lances.
Tenax nũmi cupidior. qd̾ teneat: int̾¬
dũ ⁊ pertinax. T̃ ruculentꝰ. toruꝰ t̾ribił:
eo ꝙ sit toruo uultu. ⁊ truculento aspec
ne quieqmͣ lumine toruo. Teter obscura
mũ qi t̾gũ u̾tat. huc ⁊ illuc: ne facile
qualis sit intelligat᷑. T̃emulentꝰ a teme.
diu idest sine sanguine. ⁊am timor san.¬
guinẽ gelat qui coactꝰ gignit timorẽ.
sua. ł qd̾ bene quid uti possit. si¬
cut docilis ꝙ doceri possit. Uerus a u̾i¬
tate. hinc ⁊ uerax: maior ẽ u̾itas qͣm

Expanded text:
Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum et pertinax. Truculentus. Torvus, terribilis, eo quod sit torto vultu et turbulento aspectnequiquam lumine torvo. Turbidus, mum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intelligitur. Temulentus, a temediu, id est, a sanguine, nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit timorem. 273. sua, vel quod bene quid uti possit, sicut, docilis quod doceri possit. 275. Verus, a veritate, hinc et verax. Major est veritas quam
Abbreviated transcription (Latin):
pallore est. Sospes subtilis: ab extenu¬
atõe dictꝰ. Sequest̾ dr᷑. qui certantib
medius int̾uenit: qui apud grecos ome
sus drͣ. apud quem pignera deponi solẽt:
quod uocabulũ ab obsequendo fcm̃ ẽ qd̾
eius qui electus sit utraq pars fidẽ se¬
qͣtur. Sessilis: qui non uidet᷑ stare s se¬
dere. Surdus. a sordib humoris aure cõ¬
ceptis : ⁊ qͣnuis multis casib accidat. no
cus ꝙ sit exsuccatꝰ: siue ꝑ antifrasim
ꝙ sine succo sit. Sepultus dictꝰ ẽ eo ꝙꝑ
sit sine palpatõe ł sine pulsu .i. sine
motu. Sagio ab exigendo dictus. Sutor
a suendis pellib nõiatꝰ. Subultus pa¬
stor porcoꝵ. sicut bubulcꝰ a cura boum.
utor qr pupillũ tuet᷑. hoc est in¬
tuetur: de quo in ⁊suetudine uul¬
gari dĩ. Quid me moues. ⁊ tutorẽ et
pedagogũ obrui olmmi. Testes dc̃i quod
testando adhibi solent: sicut signatores
qd̃ testamentũ signent. Tetricꝰ mons in

Expanded text:
pallore est. Sospes. Subtilis ab extenupallore est. Sospes. Subtilis ab extenuatione dictus. Sequester dicitur qui certantibus medius intervenit, qui apud Graecos ὁ μέσος dicitur, apud quem pignera deponi solent. Quod vocabulum ob sequendo factum est, quod eius, qui electus sit, utraque pars fidem sequatur. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedere. Surdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomcus, quod sit exsucatus; sive per antiphrasin, quod sit sine suco. Sepultus dictus est eo quod sit sine palpatione, vel sine pulsu, id est sine motu. Saio ab exigendo dictus. Sutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum. T Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutorem et paedagogum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. Tetricus, mons in
Abbreviated transcription (Latin):
eius qd̾ ñ ẽ ip̃e. Scrupulosus animimi¬
nuti ⁊ asꝑi ẽ. Scropo enĩ ẽ harena du¬
rior. Sacrilegus dicit᷑ ab eo ꝙ sacra legit
.I. furat᷑. Sicarius uocatur qui ad per¬
petͣndũ scelus telis ẽ armatꝰ. Sica enĩ
gladius est a secando uocatꝰ. Sceuus
in theatro agit. Theatrũ enim scena ẽ.
scelerib plenus: ut lapidosus locus.
⁊ harenosus. Plus est aut̃ sceleros
qm̃ sceleratꝰ. Sator seminator uł sa
tor a semine. Scurra. qui sectari quẽ¬
piã solet cibi gr̃a. a sequendo. Inde gͥ
scurras appellatos: idem ẽ assecdla a se¬
quendo. Satelles. qd̾ adhereat alti: sũ
A latis custodia. Suffectus. in loco alt̾iꝰ
suppositus: qĩ suffactꝰ. Uñ ⁊ ꝯsulem
suffectũ dicimꝰ: eũ qui pro alio substi¬
tuit᷑. Scd̃s qi secus pedes: ⁊ tractꝰ ẽ
sermo a sequentib seruis pedissequis.
tẽ a sequendo st̃ dc̃e. Stipulator ꝓmissor
sti pulari enĩ ꝓmut̾e est ex u̾bis
iuris ꝑitoꝵ. Sanus a sanguineꝰ qr sñ

Expanded text:
us . . . 252. Scrupulosus, animi minuti, et asperi. Scrupus enim est arena durior. Sacrilegus, dicitur ab eo quod sacra legit, id est, furatur. Sicarius vocatur, qui ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est a secando vocatus. 253. Sin theatro agit. Theatrum enim scena est.sceleribus plenus, ut lapidosus locus, et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. ter, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. tem a sequendo sunt dictae. Stipulator, promissor. Stipulare enim promittere est, ex verbis iurisperitorum. Sanus, a sanguine, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
gore sentiendi. Uñ ⁊ p̾sentia nuncupantur.
ꝙ sint pre sensib sicut pre oculis. qd̾ p̾sto
aut extrema etherea luce. aut int̾no sp̃u
lucido per tenues uias a cerebro uenientes.
atq penet᷑tis tunicis in aere exeuntes: et
tũt commixtione similis mat̾ie. uisum
dantes fũisus dictꝰ ꝙ uiuatior sit cet̾is sen¬
sib ac p̾stantior siũe uelotior: amplius q

Expanded text:
gore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, gore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus: sicut prae oculis, quae praesto aut extrema aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit caeteris sensibus, ac praestantior sive velocior, amp
Abbreviated transcription (Latin):
bile enim atq mortale est. ⁊ aliqñ sol¬
uendũ. Caro aut a creando est appellata.
Crementũ enim. est sem̃ masculi: unde
aĩaliũ ⁊ hominũ corpora concipiunt᷑. Hinc
et parentes creatores uocant᷑. Caro aut̃
ex .iiiiͦ. elementis apacta est. Nam terra
iñ carne est. aer in halitu: humor in
sanguine ignis in calore uitali. Habent
enim in nobis elem̃ta suã qͣmq partẽ:
cuius quod debetur ꝯpage resoluta. Ca¬
ro autẽ ⁊ corpus diu̾sa significant. In car
ro. Nam caro est q̃ uiuit: idem ⁊ corpus.
Corpus qd̾ ñ uiuit: idem nõ caro. Nam corpꝰ
dici. aut qd̾ post uitam est mortuũ: aut si¬
ne uita est conditũ. Int̾dũ et cũ uita corpꝰ
et non caro: ut h̾ba et lignũ. Sensus corꝑis:
qͥnq st̃. uisus au̾tꝰ odoratꝰ. gustꝰ. ⁊ tactus.
Ex quib duo aꝑiunt᷑: ⁊ claaudunt᷑. duo
semper patentes st̃. Sensus dcĩ qr per eos
anima subtilissime. totũ corpus agitat ui

Expanded text:
bile enim atque mortale est, et aliquando solbile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carnro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum c
Abbreviated transcription (Latin):
animũ idem ẽẽ qd̾ aĩam: s aĩa uite est:
animꝰ ꝯsilii. Uñ ⁊ dicũt pħi. etiam sñ
animo uitam man̾e̾. ⁊ sine mente ani¬
mam duxare : unde ⁊ amentes. Nã men¬
tem uocari ut sciat: animũ ut uelit.
mens autẽ uocata qd̾ emineat in aĩa
qd̃ meminit. Uñ ⁊ ĩmemores amentes.
Quaꝓpt̾ ñ aĩa. s quod excellit ĩ anima
mens uocatur: tamqm caput eius. uł
oculus. uñ ⁊ ip̃e homo scdm̃ mentem:
ỹmago dei dicitur. Ita aut̃ hec omnia
ad iuncta st̃ aĩe: ut una res sit. Pro effi¬
cientiis enim causarũ noĩa diu̾sa sorti¬
ta ẽ anima. Nam et memoria mens ẽ.
unde ⁊ mimemores amentes. Dum ergo
uiuificat corpus: aĩa est: dũ uult: animꝰ
est. dũ scit: mens est. dũ recolit: memo¬
ria est. dũ rectũ iudicat: ratio est. dũ
spirat: spc̃ est. dũ aliquid sentit: sensus
est. ⁊Iam inde animꝰ sensus dr᷑ : pro hiis
que sentit. uñ ⁊ sententia nom̃ accepit.
Corpus dc̃m eo ꝙ corruptũ parit: solu¬

Expanded text:
m esse quod animam; sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tamquam caput eius vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliquid sentit, sensus est. Nam inde animus sensus dicitur pro his quae sentit, unde et sententia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solu
Abbreviated transcription (Latin):
sisse ex tauro ⁊ homine. qualem bestiã
dicũt fabulose in laberintho inclusam
ni ẽẽ dicat᷑: sicut ⁊ ippocentauri ꝙ eqͦ¬
rum hominũq in eis natura ꝯiuncta fu-¬
isse putat᷑ .iiii. De transformatis.

Expanded text:
sisse ex tauro et homine, qualem bestiam sisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusam ni esse dicatur; sicut et Hippocentauri, quod equorum hominumque in eis natura coniuncta fuisse pu
Abbreviated transcription (Latin):
uno meatu clauso multi erũpebãt. Qd̾
hercules uidens loca ip̃a exussit : ⁊ sic
aque clausit meatꝰ. Nam hydra ab aqua
dcã est. Huiꝰ mentionẽ facit ambrosius
in similitudinẽ heresiũ dicens. Heresis
enĩ uelut q̃dam hydra. fabulaꝵ uulne¬
rib suis creuit: ⁊ dũ sepe recidit᷑. pullu¬
lauit igni debita incendio q ꝑitura. fin¬
gunt ⁊ cimeram t̾formẽ bestiam. ore
leo. postremis partib draco. media capͤa:
quã quidam phisiologi non animal. s ci¬
cilie montẽ aiunt eẽ. Quibzdam locis
leones ⁊ capreas nutrientẽ. quibdã ar¬
dentem. quibdam plenũ serpentib. hñc
bellorofontis habitabilem fecit. Unde chi¬
metam drͣ occidisse. Centauri aut̃ speci¬
es uocabulũ indidit .i. hominẽ equo nx¬
tum. quos quidam fuisse equites thessa¬
loꝵ dicunt: s pro eo ꝙ discurrentes in
beslo uelut unũ corpus equoꝵ ⁊ homi¬
nũ uidererent᷑: inde centauros fictos as¬
seruerunt. Porro minotaurũ nom̃ sump.¬

Expanded text:
no meatu clauso, multi erumpebant. Quod Hercules videns, loca ipsa exussit, et sic aqua clausit meatus. Nam Hydra ab aqua dicta est. Hujus mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium dicens: Haeresis enim quasi quaedam Hydra fabularum vulneribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullulat igni debita, incendioqgunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leo, postremis partibus draco, media caprea. Quam quidam Physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sump
Abbreviated transcription (Latin):
ose hominũ tnͣfformationes. ⁊ cõ¬
mutatõnes in bestias: sicut de illa maga
famosissima circe que socios quoq ulixis
mutasse fertur in bestias: et de archadi¬
b qui sorte ducti tnsnatabant qd̾dã stag¬
nũ. atq ibi ꝯu̾tebant᷑ in lupos. Nam et
diomedis socios in uolutres fuisse au̾sos
ñ fabuloso m̃dacio. s hystorica affirmati¬
one ꝯfirmant. S ⁊ quidam asserũt stri¬
gas ex hominib fieri. ad multa enim la¬
trocinia figure sceleratorũ mutant᷑: ⁊ siue
magicis cantib siue herbarũ ueneficio. totis
corꝑib in feras tͣnseunt. Si quidẽ et per na¬
turam pleraq mutatõem recipiũt. ⁊ corrup¬
ta m̃ diu̾sas speties tnsformant᷑: sicut de ui¬
tuloꝵ carnib putridis apes. sicut de equis
scrabei. de mulis locuste: de cancris scorpiones.
Ouidius. Concaua litorei si demas brac̾ia cã¬
cri. Scorpiiis exibit: caudaq minabit᷑ unca.

Expanded text:
osae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum veneficio totis corporibus in feras transeunt. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque minabitur unca.
Abbreviated transcription (Latin):
.I. De recorib ⁊ ium̃tis.
innib aĩantib adam pͥ¬
mus uocabula indidit:
appellans unicuiq nom̃
ex p̾senti institutõe: iux̃
conditõem nature cui seruiret. Gentes aut̃
unicuiq aĩaliũ ex ꝓpria lingua dederunt
uocabula. Non aut̃ scd̃m latinã linguã
atq grecam. aut quarũlibet gentiũ bar¬
bararũ nõia illa imposuit. adam: s illa lin¬

Expanded text:
I. De pecoribus et jumentis. Omnibus animantibus Adam prima vocabula indidit, appellans unicuique nomen ex praesenti institutione, juxta conditionem naturae, cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula. Non autem secundum linguam Latinam atque Graecam aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa imposuit Adam; sed illa lin
Abbreviated transcription (Latin):
s incerce mixteq sententie. Uersutus
eo ꝙ sit eius mens in quolibet actu. Ad
ꝙ in diu̾sa ⁊ uultũ ⁊ mentem uertat.
Uñ ⁊ u̾sutus ⁊ callidus. Siolentꝰ qui
uim infert. Uecors. mali cordis ⁊ ma-
a uenere ethimologiã trahit. Itẽ uanus
mnanis. falsus: eo ꝙ sine memoria euane¬
scat. Uesanus. ñ ꝓpe sanus. uinolentus:
qr et satis bibit. ⁊ difficile m̃ebriat᷑. Uexa¬
ut uexasse sit portasse. Seneficus eo qd̾
uenenũ mortis causa paruit. aut p̾stitit.
au uendidit. Uector qiͣ uehitor. Est aut̃
uector. ⁊ qui uehit ⁊ qui uehitur. uena¬
uestigatores. indagatores. alatores. p̾ssores.

Expanded text:
sed incertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad d in diversa vultum et mentem vertat. Inde, et versutus, et callidus. Violentus, quia vim infert. 279. Vecors, mali cordis, et maa Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod sine memoria evanescat. 280. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit, et difficile inebriatur. Vexao, vecto, ut vexasse sit portasse. 281. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit, et qui vehitur. 282. Venaum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores.
Abbreviated transcription (Latin):
autem reus maiestatis: qr maiꝰ est ledere
patriam qm ciuẽ unũ. Postea etiãm et
hii rei maiestatis dcĩ st̃: qui adu̾sus ma¬¬
iestatem pͥncipis egisse uid̾e̾nt᷑: uł qui
leges inutiles reipublite detulerãt Uł u¬
tises abrogau̾ant. Rixosus a rictu cani¬
no dictus. semꝑ enim ad ꝯtradicendũ para-¬
tus est. ⁊ iurgio delectatur. ⁊ prouocat
ꝯtendentẽ. Rustitus dc̃s: quod rus oꝑetur.
aptus est ad discretõem saporis ci¬
borũ: sic sapiens ad dinoscentiam. rerũ
atq causarũ quo unũqd̃q dinoscat. at¬
q sensus u̾itatis discernat. Cui ꝯtrarius
uet̾i ꝯsuetudine appellatꝰ: eo ꝙ hii qui pu¬
rificari uolebant sangnine hostie tange¬
bant᷑: et ex hoc scĩ nomen acceꝑunt. Sĩ
cerus qͣiͣ sine corruptõe: cui ꝯtͣciꝰ ẽ insin¬
celi. Speciosus a specie dr᷑ ł aspectu: sicut
dies p̾cabant᷑ et immolabãt: ut sibi sui
libi suꝑstites eẽnt. Sollicitꝰ. qr solers et¬

Expanded text:
autem reus maiestatis, quia maius est laedere autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus, dictus quod rus operetur, ia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens addinoscentiam rerum atque causarum, quod unum quodque dignoscat, atque sensu veritatem discernat. Cui contrarius est veteri consuetudine appellatus, eo quod hi qui purificari volebant sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. 242. Sincerus, quasi sine corruptione, cui ccaeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut dies precabantur et inmolabant, ut sibi sui liberi superstites essent.' Sollicitus, quia sollers et
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosus ait cicero a relegendo
appellatꝰ : rͥeͥtractat ⁊ tanꝙͣ rele¬
git ea q̃ ad cultũ diuinũ ꝑtinent. Hii
st dc̃i religiosi ex relegendo: tanqͣm ex e
gentes. Ratiocinator dictꝰ uir magnus.
qui de omĩb reb qͣs eẽ mirabiles ⁊stat.
potest reddẽ rationẽ. Retractator repeti¬
tor: nam retractare est repetere qd̾ omi¬
serat. Resipiscens: eo ꝙ mentẽ qrͣ post in¬
saniam recipit. aut qr resapit qui saꝑe
desierat. Castigat enim seip̃m demẽtie.
et ꝯfirmat animũ suũ ad rectiꝰ uiuen¬
dum: cauens ne iterũ corruat. Repenti¬
nus a repente. Repente autẽ et adũbiũ
et nom̃ potest eẽ. Robust᷑. fortis. ualidꝰ.
a fortitudine roboree arboris appellatꝰ.
Rapidus uelox pedib. Raptor eo ꝙ cor¬
ruptor. Uñ et rapta. eo ꝙ corrupta est.
Reus a re de qͣ obnoxiũs ẽ: et reatꝰ a reo
est nuncupatꝰ. Reus maiestatis pͥmum
dictus: qr adu̾sus rempublicã aliqͥd egis¬
set: aut qui cũ hostib ꝯsensisset. Dictus

Expanded text:
eligiosus ait CiceroDeor. Nat. 2, 72 a relegendo appellatus; qui retractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex egentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus
Abbreviated transcription (Latin):
ta rumpunt᷑. Estas dr̃ ab estu. idest a calore.
Et estas qͣi usta. idest exusta. ⁊ arida: nam ca¬
lor aridus ẽ. Nutumpnꝰ aut̃ a tempestate uoca¬
t: qñ ⁊̃ folia arboꝵ cadunt. ⁊ omĩa matures¬

Expanded text:
ta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore, ta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore, et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus, quando folia arborum cadunt, et omnia matures
Abbreviated transcription (Latin):
octauo kł. ianuarii: quo tempore sol altiores in
equinoctia. unũ u̾nale ⁊ aliud autũpnale: q̃
hec equinoctia die octauo kalendarũ apł. et
octauo kalendarũ octobris: qi annꝰ olim in du¬
as tm̃ partes diuidebat᷑. hoc est in estiuum
⁊ hyemale solsticiũ. ⁊ in duo hemisperia.
Dc̃ã st̃ aut̃ tempora a ꝯmunionis temꝑamẽ¬
to: qd̾ inuicẽ se humore. siccitate. calore. ⁊
frigore. temꝑent. Hec ⁊ curricula dicũturr:
qr ñ stant s currũt. Constat autẽ post fcm̃
mundũ ex qͣlitate cursus solis tempora in
t̾nos menses fuisse diuisa: quoꝵ temporum
mense uer nouũ dicat᷑: sic̃o adultũ. tertio
preeps S.e ⁊ estas in suis trib mensibus:
noua adulta ⁊ p̃ceps. Sic ⁊ autũpnꝰ. nouus
adultꝰ ⁊ p̾ceps. Itẽ hyemps noua. adłta. ⁊ pre
su hẏemis. Uer aut̃ dẽm: ꝙ uiret. Tunc enĩ pꝰt
hẏemem uestit᷑ tellus herbis. ⁊ in florem cũc¬

Expanded text:
octavo Kal. Januar., quo tempore sol altiores incoctavo Kal. Januar., quo tempore sol altiores inco sunt aequinoctia: unum vernale, et aliud autumnale, quae haec aequinoctia die octava Kalend. April. et octavo Kalend. Octob., quia annus olim in duas partes tantum dividebatur, hoc est, in aestivum et in hiemale solstitium, et in duo hemisphaeria. Dicta sunt autem tempora a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. Constat autem post factum mundum ex qualitate cursus solis tempora in ternos menses fuisse divisa. Quorum temporumense ver novum dicatur, secundo adultum, tertio praeceps. Sic et aestas in suis tribus mensibus, nova, adulta et praeceps. Sic et autumnus, novus, adultus et praeceps. Item hiems, nova, adulta sum hyemis. Ver autem dictum, quod viret, tunc enim post hyemem vestitur tellus herbis, et in florem cunc
Abbreviated transcription (Latin):
martio. ⁊ ꝯmbres ht̃ .S̾.. t octõder. no uam¬
ber atcp december. ex nu̾o ⁊ imbre ciocalia¬
finit: pro eo ꝙ denarius numerꝰ p̾cedentẽ nume¬
rum claudit. Kalendas aut̃. nonas. ⁊ ydus. pp̃
festos dies romani instituerũt: E ꝓpt̾ officia
magistratuũ. In hiis enim dieb aueniebant cõ
iuncti in urbib. Quidã aut̃ kaledas a colendo
appellari existimant. Apud uet̾es enĩ om̃ium
mensiũ principia colebant᷑: sicut et apd̃ hebre¬
os Ydus autẽ pleriq romanoꝵ ab edendo dc̃os
putauerunt: qd̾ hii dies apud uet̾es epularũ¬
uͥnt. None a nondinis uocate: nũdine enim
st̃ publice ⁊uentões. seu mercimonia. De sol
cunt dies uł noctes. Equinoctiũ appellatũ
ꝙ tunc dies ⁊ nox in horarũ spatio equali cõ¬
sistunt. Duo st̃ aut̃ solsticia: unũ estiuũ octa¬
uis kalendis iulii: de quo tempore remeare
sol ad inferiores incipit cutulos. Aliud hyemale¬

Expanded text:
Martio et imbres habet. Sic et October, NovemMartio et imbres habet. Sic et October, November atfinit, pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. 12. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt, vel propter officia magistratuum. In iis enim diebus conveniebatur in urbibus. 13. Quidam autem Kalendas a colendo appellari existimant. Apud veteres enim omnium mensium principia colebantur, sicut et apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictas putant, quod ii dies apud veteres epularuessent. Nonae a nondinis vocatae. Nondinae autem sunt publicae conventiones seu mercimonia. Inter. cant dies vel noctes. Aequinoctium appellatum quod tunc dies et nox horarum spatio aequali consistunt. Duo sunt autem solstitia: unum aestivum, VIII Kal. Iul., de quo tempore remeare sol ad inferiores incipit c
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta aĩantia agant᷑ ad mares: ad ꝯcũbẽ¬
di uoluptatẽ. Idem appellat᷑ et mensis nouo¬
rum: qr anni initiũ m̃sis ẽ martiꝰ. Idem ⁊ no¬
uember ab indiciis scilicet germinũ: qr in eo
uiridantib fructib nouis tnͣsactoꝵ ꝓbat᷑ oc¬
enim a frõdis. uenus dr᷑. ł qr ħ mense omĩa
aꝑiunt᷑ in florẽ. qͣi aperił. Maius dc̃s a maia
mr̃e mercurii: E a maiorib natu. qͥ erãt pͥn¬
cipes reipublice. Nam hunc mensem maiori¬
b: sequentẽ u̾o minorib romani asetraue¬
runt. Uñ ⁊ iuniꝰ dr᷑. Antea enĩ ppłs: ĩcentu¬
rias senioꝵ ⁊ iunioꝵ diuisus erat.Ii. lius u̾o
⁊ augustus. de noĩb hominũ iulii ⁊ augusti
cesarũ nũcupati st̃. Nam pͥus quintilis et
sextilis uocabant᷑. Qͥntilis quia qͥntꝰ erar u
martio: quem pͥncipem anni testant᷑ esse io¬
mani. Sextilis similit̾ qr sextꝰ. September
nom̃ ht̃ a num̾o ⁊ imbre. qr sepimꝰ esi

Expanded text:
cuncta animantia agantur ad marem et ad concumbencuncta animantia agantur ad marem et ad concumbendi voluptatem. Idem appellatur et mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius. Idem et novum ver ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis transactorum probatur ocomnia aperiuntur in florem, quasi Aperilis. Maius dictus a Maia matre Mercurii; vel a maioribus natu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem maioribus, sequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a
Abbreviated transcription (Latin):
repetitõe ⁊ menses ⁊ anni ⁊ scłã pera¬
gunt᷑. Empta enim greci. septẽ dixt. hanc
nos septimanam uocamꝰ. qͣi septẽ luces. Nam
mane lux est. Octauus autẽ dies idem pͥmꝰ
est ad quẽ redit᷑. ⁊ a quo rursus ebdomada¬
rũ series ordit᷑. De mensib ut.
su diem mensis adinuenerũt: qm̃ tardior solis
motꝰ facilius poterat comp̾hendi. Ianuanꝰ mẽ¬
sis a iano dictꝰ. cui fuit a gentilib ꝯsecrat᷑ꝰ.
ł qr limes ⁊ ianua sit anni. U̾ñ ⁊ bifrons
idem ianꝰ pingit᷑ ut introitꝰ anni ⁊ exitus
de monstraret᷑. Rebruarius nuncupat᷑ a fel au¬
o. idest a plutone: cui eo mense sacrificabat᷑.
Nam ianuariũ diis suꝑis: februarib diis ma¬
manib romani ꝯsecrauerũt. Ergo februariꝰ
a februo. idest a plutone: ñ a febre idest egri¬
tudine nominat᷑. Martius appellatꝰ ꝓpt̾ mar¬
tem romane gentis auctorẽ: ł ꝙ eodẽ tpr̃e

Expanded text:
repetitione et menses et anni et saecula perarepetitione et menses et anni et saecula peraguntur; ἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanc nos septimanam vocamus, quasi septem luces. Nam mane lux est. Octavus autem dies idem primus est, ad quem reditur et a quo rursus hebdomadae series orditur. De mensibus . su diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Crepusclm est dubia lux: nam creperũ
dubiũ dicimꝰ: hoc est int̾ lucem ⁊ tenebras.
uesꝑũ a stella occidentali uocatũ que solem
occiduũ sequit᷑ ⁊ tenebras sequentes p̾cedit.
De qua uirgilius. Ante diem clauso ꝯponet
umbras. Conticiniũ est qñ om̃s silent: ꝯtices¬
ligit᷑. nisi per actus humanos. mediũ autẽ no¬
ctis actu caret. Ergo intempestas inactuosa :
qͣi sine tempore. hoc est sine actu. per quẽ dino¬
scit᷑ tempꝰ: unde est intempestiue uenisti.
Ergo intẽpesta dr᷑. qr caret tempore .i. actu.
Galliciniũ ꝓpt̾ gallos lucis p̾nũtios dictũ.
matutinũ est int̾ abscessum tenebrarũ. ⁊ au¬
rore aduentũ: ⁊ dictũ matittinũ ꝙ hoc tempꝰ
inchoante mane sit. Diluculũ qiͣ iam incipi¬
ens parua diei lux: hec ⁊ aurora que solẽ pre¬
cedit. Est autẽ aurora diei clarescentis exordi¬
um. ⁊ pͥmꝰ splendor aeris que grece eoas dr᷑:
bdomada dc̃a a nũo septẽ dierũ: quoꝵ

Expanded text:
lum. Crepusculum est dubia lux. Nam creperum dubium dicimus, hoc est, inter lucem et tenebras. Vesperum a stella occidentali vocatum, quae solem occiduum sequitur, et tenebras sequentes praecedit. De qua Virgilius: Ante diem clauso componet bras. Conticinium est quando omnes silent. Contices intellegitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actum caret. Ergo intempesta inactuosa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dinoscitur tempus; unde est: 'Intempestive venisti.' Ergo intempesta dicitur quia caret tempora, id est actum. Gallicinium propter gallos lucis praenuntios dictum. Matutinum est inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum; et dictum matutinum quod hoc tempus inchoante mane sit. Diluculum quasi iam incipiens parva diei lux. Haec et aurora, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium et primus splendor aeris, qui Graece ἡὼς dicitur; o septem dierum, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Moyses annis.xl. rexit ppłm. hebrei
lit̾as habere ceperunt.
ia q̃drigam iunxit.
grecis dedit..ii. dec .xxui.
Aoth am̃. lxxx. fabule ficte sunt. .iii. dccc. lxxui.
Nelorea anĩ . xl. apollo medicine ar.¬
tem q̃uenit. ⁊ cytcharan repperit. .iii. dccce .xui.
G. decn arnis . xl. Mͥturiꝰ hrã ⁊didit. ĩi. dccc. lui.
Abimeledh anñ. iii. Chorus ĩ grecia in doace lir¬
Thola anñ . xxii. pͥamꝰ regnaũ ĩ troia. ii. decce lapi
Iair anñ.xxii. Carmentis latinas lit¬
teras repperit.
septe anñ . ui. ħcules flãmit seiniẽnt. ĩuii. ix
Esebon anũ .uii. alexander helenan
Labdon anñ.uiii. troia capta est.. uũ. xxuii.
Sanson anñ.xx. ascaniꝰ albam ⁊diditi ũũ. xluii.
Heli sacͥdos anñ.xl. archa testamen¬
Samuel ⁊ Saul anñ.xl. homerus fu¬
Quarta etas.
Dauid anñ. xl. kartago a didone cõ¬
Salomon anñ. xli templum iheroso¬
Roboam anñ .xuii. Regnum iscł et
abia anñ.iii. sub quo abimelech pon¬

Expanded text:
Moyses annis XL rexit Israel, litteras habere ceperunt. uadrigam iunxit. ecis dedit. IIIMDCCXCV. Aoth ann. LXXX. Fabulae fictae sunt. IIIMDCCCLXXV. Debbora ann. XL. Apollo medicinae artem invenit citharam repperit. IIIMDCCCCXV. Gedeon ann. XL. Mercurius lyram condidit. IIIMDCCCCLV. Abimelech ann. III. Chorus in Graecia inventusTola ann. XXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMIX. essa ann. VII. Alexander Helenam Abdon ann. VIII. Troia capta est. IVMXXIV. Samson ann. XX. Ascanius Albam condidit. IVMXLIV. Eli sacerdos ann. XL. Arca testamenSamuhel et Saul ann. XL. Homerus fuQuarta aetas. David ann. XL. Carthago a Didone conSalomon ann. XL. Templum HierosoRoboam ann. XVII. Regnum Israhel Abia ann. III. Sub quo Abimelech pon
Abbreviated transcription (Latin):
les plurimos. Ela singuloꝵ annoꝵ est ꝯstitu¬
ta a cesare augusto qnͣ primũ censu exagitãto
romanũ orbem descripsit: dicta autẽ era eo ꝙ
om̃is orbs. es redeere professus est reipublice.
agonem et qͥnquennale certamen .iiii. medus
annis uacantib et ob elidũ certaminis tempꝰ
olimpiadẽ uocauerunt: qͣdriennio in una olim¬
piade supputato. Lustrum u̾o est penteresin .i.
piadas a romanis: adhuc enim ꝯsules. ad huc
era nundũ erat. Est enim qͥnquenale tempus.
iõ u̾o sic uocat᷑: eo ꝙ censu per qͥnquennium
ĩ re publica. peracto. urbs roma illustratur.
Iubeleus int̾pretatur remissionis annꝰ. Est¬
in quo clangebant᷑ tube. ⁊ ad om̃s reu̾tebat᷑
antiqͣ possessio: debita absoluebant᷑ ⁊ firmabã¬
tur libertates. Hunc numerũ ⁊̃ in dieb pente¬
costen et ip̃i celebramꝰ. Post dñi resurrectõem
remissa culpa. ⁊ totiꝰ debiti cirogͣpho euacu¬

Expanded text:
les plurimos. Aera singulorum annorum est constitules plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere professus est reipublicae.agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade supputato. Lustrum vero est πεντετηρίς, id piadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Roma lustrabatur. Iubileus intin quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecostes et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa, et totius debiti chirographo evacu
Abbreviated transcription (Latin):
quo dii pͥmũ adorant᷑¬
Saruch anno.c. xxx. geñ. nachor. Reg¬
num egyptioꝵ nascit᷑.
nũ assirioꝵ ⁊ sicionioꝵ exoritur. ũi.cxiiii.
Thara anno . lxx. genuit abraham
toroastres artem magitã repperit. ũi .c.lxxxuii.
Tereia etas.
Abraham anno .c. genuit ysaac:
et ismael. a quo hismahelite. ĩ.cc. lxxxiii.
Ysaic anno. lx. genuit iacob. argiuo

Expanded text:
rantuSaruch anno 30 genuit Nachor. Regnum Aegyptiorum nascitur. num Assyriorum et Siciniorum exoritur. IIIMCXIV. Thara ann. LXX genuit Abraham. Zoroastres magicam repperit. IIIMCLXXXIV. Tertia aetas. Abraham ann. C genuit Isaac et Ismahel, a quo Ismahelitae. IIIMCCLXXXIV. Isaac ann. LX genuit Ia
Abbreviated transcription (Latin):
Iosaphat anñ .xxu. ꝓphauit helias.
athalia anñ .uii. ioiadas sacerdos
Ioas anñ.xl. Heliseus moritur. iiii.cce. xlui.
Amasias ãñ .xxix. kartago ꝯdita. iiii.ccc.lixu.
Orias anñ. lii. olimpias a grecis cõ¬
stituit᷑.¬
Achar anũ .xui. Rom cordic ar.i ecce. lix.
Erechias anũ. xxix. Senatꝰ rome fit. iii . lxxxuiiii.
Manasses a nñ .lu. Sibilla samua
claruit.
Amon anñ.xii. cẽsus pͥmũ agitur. ĩiii. d.Iu
Iosias anñ .xxxii. tales philosopħꝰ
agnoscitur. i¬
Ioachim auñ .xi. Nabugͥodonsor ce¬
Sedechias anñ.xi. Templum ihero¬
solimis incensum.¬
Quinta etas.
Hebreoꝵ captiuitas anñ .lxx. Iu¬
Darius anñ. xxxiiii. Iudeoꝵ capti¬
uitas soluit᷑.¬
.iiii. dcc .xiii.
Artaͤxerxes. anñ .xl. Hesdras incensã
legem renouauit.
it platonem.
Artarxerxes anñ. xl. Hester hystoria

Expanded text:
Iosaphat annis XXV. Elias, Athalia ann. VII. Ionadab sacerdos Ioasann. XL. Heliseus moritur. IVMCCCXLVI. Amasias ann. XXIX. Carthago condita. IVMCCCLXXV. Ozias ann. LII. Olympias a Graecis stituitAcaz ann. XVI. Roma conditur. IVMCCCCLIX. Ezechias ann. XXIX. Senatus Romae fit. IVMCCCCLXXXVIII. Manasses ann. LV. Sibylla Samia claruit. Amon ann. XII. Census primum agitur. IVMDLV. Iosias ann. XXXII. Thales philosophus agnoscitur. Ioachim ann. XI. Nabuchodonosor Sedechias ann. XI. Templum Hierosolymis incensuQuinta aetas. Hebraeorum captivitas ann. LXX. IuDarius ann. XXXIV. Iudaeorum captivitas solvitur. IVMDCCXIII. Artaxerxes ann. XL. Esdras incensam legem renovat. it Platonem Artarxerxes ann. XL. Hester historia
Abbreviated transcription (Latin):
no. ritꝰ loquendi eccl̾asticus procedit: tñ si
quẽ cete ꝯsuetudo ꝯtrax̾it. ut illud exeat
ex ore qd̾ improbat corde: intelligat illos
om̃s de quoꝵ noĩb appellati st̃ hii dies ho¬
inines fuisse: ⁊ ꝓpt̾ beneficia quedam morta¬
lia. quia plurimũ potuerunt ⁊ euanuerũt
ii.I .x. scło. Delat st̾ eis ab amatorib suis
diauiui honores. ⁊t in dieb et in syd̃ib. S¬

Expanded text:
no ritus loquendi ecclesiasticus procedit: tamen si no ritus loquendi ecclesiasticus procedit: tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore, quod improbat corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse, et propter beneficia quaedam mortalia, quia plurimum potuerunt, et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores et in diebus, et in sideribus