comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibi sonancius peperẽ adhuc ali¬
cubi latitare suspicor eaq mul¬
tos iam ꝑ anuos me fatigat cura
quoniã longa ⁊ sollicita spe nich
est importumꝰ. ¶Tu uo solare
ammum ⁊ laboris egregii fruc¬
tum ex consciencia pertipiens
mortalia perusse ne doleas. Sciebas
pitura dum scciberes. Mortali enĩ
ingemo nichil efficitur ĩmuortale.
Quid autem refert an statun an
post centinu annorum milia pere¬
at quod aliquando perire necte.
Est quidem illustris suuili studio
siagrancium cohors haud ꝙͣꝙͣ for¬
tunacior laborum quib exemplis
utrimq sortem tuami equauinuꝰ
terte debes. ¶Ex huis muc aliqͦs
nuat attiugere quoniam daroꝵ
nonuũ uel sola commeoracio dł¬
cis est. Sunt autem hii marcus ca¬
to ceusorius. p. ingidius. aithonsꝰ
empho. Iulais y̾ginus. atheius ca¬
pito. Ganis bassus ueracius pon¬
nficalis. Ectamus heresemnꝰ. Cor¬
sulpicius. Cloacius uetus. Gaius
flactus. pompeius festꝰ. cassius ẽ¬

Expanded text:
tibi sonantius peperere, adhuc alitibi sonantius peperere, adhuc alicubi latitare suspicor; eaque multos iam per annos me fatigat cura, quoniam longa et solicita spe nichil est importunius. 9 Tu vero solare animum, et laboris egregii fructum ex conscientia percipiens, mortalia periisse ne doleas; sciebas peritura dum scriberes: mortali enim ingenio nichil efficitur immortale. Quid autem refert an statim an post centum annorum millia pereat quod aliquando perire est necesse? Est quidem illustris simili studio flagrantium cohors haudquaquam “fortunatior laborum”, quibus exemplis utcunque sortem tuam equanimius ferre debes. 10 Ex his nunc aliquos iuvat attingere, quoniam clarorum nominum vel sola commemoratio dulcis est. Sunt autem hi: Marcus Cato Censorius, Publius Nigidius, Antonius Gnipho, Iulius Hyginus, Ateius Capito, Gaius Bassus, Veratius Pontificalis, Octavius Hersennius, CorSulpitius, Cloatius Verus, Gaius Flaccus, Pompeius Festus, Cassius
Abbreviated transcription (Latin):
doctissum nomen hẽs. Allii ad gre¬
corum metas extendunt p̾cipue¬
q lactancius uir ex nr̃is elcꝙ̃tia
et religione darissimus qui nul¬
lum uarrone doctiorem ue apd̾ gre¬
cos quidẽ ureisse non dubitat. ¶S
inter ĩuinuerabiles p̃ones tuos
famosissum duo sunt. primus est
ille cinus supra mencionem feci
tuus Acero qui multa tibi et cui
tu multa seruata ex catonis pre¬
cepto racione ocii scpͥsisti. Cuius ut
dam sanctissimus et diumo inge
de libris diuina tractantibus deli
poteras thologiam tam sccupulose
tractasti tam auxie diuisisti. ¶ Ut
uero rerum tuarum nichil igno¬
res. quãuis ita de te scriptum sit
legisse te tam multa ut aliquid
tibi scribere uacasse miremur. qͣ
isse credamꝰ ulle tñ extãt seu ad¬
mõmi lac̾ẽ tuoꝵ operũ reliquie e
quibus aliqua pridemi iuidi ⁊ re¬
cordacione torq̃or sũimis ut auũt
labiis gustate dulcediuis et ea
ipsa precipue diumnarũ ⁊ huma¬
uarum rerum libros qui nouen

Expanded text:
doctissimi nomen habes, alii ad Gredoctissimi nomen habes, alii ad Grecorum metas extendunt, precipueque Lactantius, vir ex nostris eloquentia et religione clarissimus, qui nullum Varrone “doctiorem ne apud Grecos quidem vixisse” non dubitat. 7 Sed inter innumerabiles precones tuos famosissimi duo sunt: primus est ille cuius supra mentionem feci,tuus, Cicero, qui multa tibi et cui tu multa, servata ex Catonis precepto “ratione otii”, scripsisti, cuius ut dam sanctissimus et divino ingede libris divina tractantibus delibpoteras theologiam tam scrupulose tractasti, tam anxie divisisti. 8 Ut vero rerum tuarum nichil ignores, quamvis ita de te scriptum sit, “legisse” te «tam multa ut aliquid tibi scribere vacasse miremur, tam isse credamus», nulle tamen extant seu admodum lacere tuorum operum reliquie, e quibus aliqua pridem vidi, et recordatione torqueor summis, ut aiunt, labiis gustate dulcedinis, et ea ipsa, precipue divinarum et humanarum rerum libros, qui nomen
Abbreviated transcription (Latin):
elaborati libri digni non sunt ha-¬
biti. qui per manus urãs ad poste¬
ros peruenirent ardorem tuumi ur̃a
uicit ignama. Nemo tam parcus
pater unqm fuit cuius nonu longe¬
uam parsimoniam breui tempore
lireuriosus filius posset euertere
Quid nunc libros perditos enumerẽ
Quot librorum tuorum nomina
totidemi fame ur̃e sunt uuluera.
prestat igitur siluisse. Nam ⁊ cõ¬
tractione uuluis recrudescit ⁊ so¬
pitus dolor dampni memoria ex¬
citatur. S o incredibilis fame uis
ount nomen sepultis openibus ⁊
tũ de uarrone prope nil appareat
doctorum tñ saminm consensu doc¬
tissimus uarro est. qd̃ siue ulla
dubitatione marcus cicero hus ip¬
sis in libris in quibus uichil affir¬
maudum disputat affirinare nõ
tinut ut quodam m luce tui
nominis prestringente ocules ui¬
deatur int̾c dum de te loguitur
suum principale ꝓpositum nõ ui¬
disse. Qd̾ ciceronis testĩomum
quidam latiuitatis angustiis in¬
dudunt apud quos romauoru

Expanded text:
elaborati libri digni non sunt haelaborati libri digni non sunt habiti qui per manus nostras ad posteros pervenirent; ardorem tuum nostra vicit ignavia; nemo tam parcus pater unquam fuit, cuius non longevam parsimoniam brevi tempore luxuriosus filius posset evertere. Quid nunc libros perditos enumerem? quot librorum tuorum nomina, totidem fame nostre sunt vulnera; prestat igitur siluisse, nam et contrectatione vulnus recrudescit et sopitus dolor damni memoria excitatur. 5 Sed, o incredibilis fame vis, vivit nomen sepultis operibus, et cum de Varrone prope nichil appareat, doctorum tamen omnium consensu “doctissimus” Varro est, quod «sine ulla dubitatione» Marcus Cicero his ipsis in libris in quibus nichil affirmandum disputat, affirmare non timuit, ut quodammodo luce tui nominis prestringente oculos, videatur interim dum de te loquitur, suum principale propositum non vidisse. 6 Quod Ciceronis testimonium quidam latinitatis angustiis includunt, apud quos Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
Rituitiscus Marco uaromi sa¬
lutem. ut te amen ac ue¬
Gieret tua me singulatis
uitus et industria tuum me claris¬
simum nomen cogit. Sunt quos
beneficus ac meritis amanius qui
scilicet ceteris conspectum ⁊ odore
grauiter offendentib ipsi doctͥnis
instruunt exemplisq delectant
quiq si hunc abierut ĩ cõmunez
locum ut ait plantus cũ absẽtes
prosunt pũtib. Tu nichil aut mo¬
dicum prodes .2.Ion tua quidem.
s omina corrumpẽtis eu culpa.
Etas nr̃a libros tuos ꝑdidit: Qd¬
in autem. uinimꝰ iunnoꝵ custodia
studiosa Quis usqͣm mitise rei cu¬
stos bonus fuit: Tu noticie rerũ
supra fidem deditus non idõ actu¬
ose ute semitam declinasti utroq
sari m̾ito tuo c̾atus. Itaq sub alte¬
ro uulitasti. ad alt̾u scripsisti libros
mirabiles omnis q discipline re¬
fertissimos inter bellorum et pu¬
blicorum mͣm diuersissimas curas
Magna laus. nõ ingeuii modo. s
propositi. in actu perpetuo corpꝰ
seculis prodesse. ¶Hii tauto studio

Expanded text:
ranciscus Marco Varroni salutem. Ut te amem ac venerer tua me singularis rtus et industria, tuum me clarissimum nomen cogit. Sunt quos benificiis ac meritis amamus; qui scilicet, ceteris conspectu et odore graviter offendentibus, ipsi doctrinis instruunt exemplisque delectant, quique licet hinc “abierint” «in comunem locum», ut ait Plautus, tamen absentes prosunt presentibus. 2 Tu nichil aut modicum prodes, non tua quidem sed omnia corrumpentis evi culpa. Etas nostra libros tuos perdidit: quidni autem, unius numorum custodie studiosa? quis usquam invise rei custos bonus fuit? Tu notitie rerum supra fidem deditus, non ideo actuose vite semitam declinasti, utroqusari merito tuo carus. 3 Itaque sub altero militasti, ad alterum scripsisti libros mirabiles omnisque discipline refertissimos, inter bellorum et publicorum munerum diversissimas curas. Magna laus non ingenii modo sed propositi, in actu perpetuo corpusseculis prodesse. 4 Hi tanto studio
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentie principatu qd̵ nobis
spectantibus uestra certanña fa¬
allumnu est uidere. Itaq pride
corone iudicio uicti estis. uos tñ
frustra nitinũ ⁊ obstatis. Nec uer
c̾uere uterim liuinus tuor sunti
agni fateor uiri si maiorem pa¬
ti possetis At humana suꝑbia dũ
supra id quod est opimionib falsis
attollitur/ infra id quod ouine po¬
terat u̾o iudicio deiecta redigitur.
pletiq mortalium aliene glorie
appetitu ꝓpriam amisẽ ¶ E si uos
huc forte liuor impulit ꝙͣuis uito¬
biq ⁊ tumoris ⁊ liuoris młti sinit
comites eotũ id egcius in te fero
quo in caluo aliquam certe ne exi¬
guam non liuoris s edii inte nul¬
lam odii causam scio ⁊ aliquanto
mithi quid̃ indigͥꝰ uidetur ĩ tam
altum ingemum humi sepe solitã
nundiam ascendisse. Etermim
uale et ex grais ysocratem. demo¬
schenem ⁊ Eschiuem. Ex ur̃is ora¬
torib trassum ⁊ autonium salu̾e
Iube coruinũ quoq messalam ⁊
hortensium si modo illi memoria

Expanded text:
eloquentie principatu, quod nobis spectantibus vestra certamina facillimum est videre. Itaque pridem corone iudicio victi estis; vos tamen frustra nitimini et obstatis, nec verum cernere interni luminis tumor sinit, magni, fateor, viri si maiorem pati possetis. 9 At humana superbia, dum supra id quod est opinionibus falsis attollitur, infra id quod esse poterat vero iudicio deiecta redigitur; plerique mortalium aliene glorie appetitu propriam amisere. Quodsi vos huc forte livor impulit, quamvis utrobique et tumoris et livoris multi sint comites, eo tamen id egrius in te fero, quo in Calvo aliquam certe nec exiguam non livoris sed odii, in te nullam odii causam scio, et aliquanto michi quidem indignius videtur in tam altum ingenium, humi serpere solitam, invidiam ascendisse. 10 Eternum vale, et ex graiis Ysocratem Demosthenem et Eschinem, ex nostris oratoribus Crassum et Antonium salvere iube, Corvinum quoque Messalam et Hortensium, si modo illi “memoria”,
Abbreviated transcription (Latin):
udierim: qnͣtum u̾o mia sompiia distent.
t uagus eneas portaq emissus eburua.
ost stigios iꝑtus spoliataq tartara sñmi
egis ad aduẽtum magno c̾tamine uictor
Impia qui p̾ssit stigniat᷑ lima plantis.
tigniatisq petens ef̾na repagula paliuis
regit. ⁊ horrisono cõnulsit cardine ualuas.
Hec et ego nosse uelim. tu iodo si qua silenti
S mbra recens nr̃a uemet tͥ forsan ab ora
ius t̾a cara tibi loca muic totidẽq libellos
ritus excipiat nr̃is simul accipe u̾bis.
cuthenope infelre mapto gemt orta rob̾to.
ultorum q dies aunoꝵ sustulit unus.
rospeta nuuc dubis pendet plebs auxia fatis.
unocuãq pͥmunnit pautoꝵ tͥmĩti tutbam.
ꝑtina fuituno qͣtitur sine fine tumiltu.
antua. magͣnimus ducib s fulta recusat
iucta c̃uice ngum ciuilibus usa
lla quidem dñs. extra uestigia regni
it tibi composin q̃ plegis ociai nactus
uris cumta tui. qͦuam uagꝰ auia calle

Expanded text:
Audierim, quantum vero tua somnia distent Audierim, quantum vero tua somnia distent Et vagus Eneas portaque emissus eburna, Post stigios raptus spoliataque tartara summi Regis ad adventum, magno certamine victor Impia qui pressit stigmatis limina plantis Stigmatisque potens eterna repagula palmis Fregit et horrisono convulsit cardine valvas? Hec ego nosse velim: tu, mundo siqua silenti Umbra recens nostra veniet tibi forsan ab ora, Quis tria cara tibi loca nunc totidemque libellos xitus excipiat, nostris simul accipe verbis. Parthenope infelix rapto gemit orba Roberto ultorumque dies annorum substulit unus Prospera, nunc dubiis pendet plebs anxia fatis nnocuamque promunt paucorum crimina turbam. Optima finitimo quatitur sine fine tumultu Mantua, magnanimis ducibus sed fulta recusat Invicta cervice iugum, civilibus usa Illa quidem dominis, externi nescia regni. Hic tibi composui que perlegis, otia nactus Ruris amica tui, quonam vagus avia calle
Abbreviated transcription (Latin):
Tons ingenu gͣssibe nisequor. Sic me grata lire fila tͣhunt tue.
Sic mulcet talam ducis acerbitas.
Ad publiũ birgiliũ maronem heroicũ poetam
et latinoꝵ principem poctaꝵ
lcquii splendor lanie spes altera liugue
Clare menro. tanta ꝙ felix mãtua prole
nionanum gemusse decus ꝑ scła gaudet.
ius te t̾rarum tractus quotꝰ aitet auerm.
Titulus: au raucam citharã tͥ fuscus apollo
D ectutit. in bugre conterunt u̾ba sorores.
Eł ñ puis elisiam ꝑ multos cariume siluam
T arrtareumq elicona colis pulcħrime uatum.
E t sunul unanmus tecũ spaciatur homerus.
Solinagi q canut phebum ꝑ pͣta poete
ipheus ac reliqui insi quos molenta relegat.
ors propua conscita mamui. seniq niistri
b sequio. qualis lucanũ in futa uolentem
ipulit. arterias medico dedit ille cruento
upplicii gramore metu mortis q pudende.
it sua lucreciumi mors abstulit. ac serus ardor
ouge alii ut fama locis hibitare coegit
ui tibi nunc igitur comites. que uita. libent

Expanded text:
Totis ingenii gressibus insequor. Sic me grata lyre fila trahunt tue, Sic mulcet calami dulcis acerbitas. 11 Ad Publium Virgilium Maronem heroycum poetam et latinorum principem poetarum. Eloquii splendor, latie spes altera lingue, Clare Maro, tanta quem felix Mantua prole Romanum genuisse decus per secula gaudet, Quis te terrarum tractus quotus arcet Averni Circulus? An raucam citharam tibi fuscus Apollo Percutit et nigre contexunt verba sorores, An pius Elysiam permulces carmine silvam Tartareumque Elicona colis, pulcerrime vatum, Et simul unanimis tecum spatiatur Homerus Solivagique canunt Phebum per prata poete rpheus ac reliqui, nisi quos violenta relegat Mors propria conscita manu sevique ministri Obsequio. Qualis Lucanum in fata volentem Impulit, arterias medico dedit ille cruento Supplicii graviore metu mortisque pudende, Sic sua Lucretium mors abstulit, ac ferus ardor Longe aliis, ut fama, locis habitare coegit. Qui tibi nunc igitur comites, que vita libenter
Abbreviated transcription (Latin):
acatũ paridi uaticinantib. Dũ daue pliua fallit᷑ aurea
um uirgo egregiis regia fietib. Tergo corug̾i fert᷑ adulti
etus sollicitus deuiq mestior. Iratus q plates dũ dubiũ p̾uus
malẽ uatiis suspicacõnib. Alut dun uipereas iure ueneficas
rectaris amis. uulgꝰ ⁊ instiũ. Dum cantas lalagẽ iuidꝰ ⁊ aspm
⁊ solus tacita fconte fri fugas lupũ. Infanstũq huĩus effugis arborẽ
luctꝰ eolio turbine cõcitos. Pronũ te uiridi cespite foncũ
aptãtem screpitus ⁊ uoluctũ modos. Catpẽtem tiguo gͣm̃e floscłos
ectẽtem facili uimine palmites. Toudẽtẽ tenui poslice barbitõ
iscentem mĩcs pectine candido mulcẽtẽ uario caruñe si derea
t indi inudiã mẽs uaga nobile. concepit subito uͦ pepit pͥus
te ꝑ pelagi stagna reciproa. Perq oiũs scopulos uost̃q fluctuũ
¶t entum q sequens lunte ad indito. Uidi sous equos sing̾e intidos¬

Expanded text:
Pacatum Paridi vaticinantibus, Dum Dane pluvia fallitur aurea; Pacatum Paridi vaticinantibus, Dum Dane pluvia fallitur aurea; Dum virgo egregiis regia fletibus Tergo cornigeri fertur adulteri? Letus solicitus denique mestior Iratusque places dum dubium premis Rivalem variis suspitionibus; Aut dum vipereas iure venificas Execraris anus, vulgus et inscium; Dum cantas Lalagen, nudus et asperum Et solus tacita fronte fugas lupum; Infaustamque humeris effugis arborem, Fluctusque Eolio turbine concitos. Pronum te viridi cespite, fontium Captantem strepitus et volucrum modos, Carpentem riguo gramine flosculos, Nectentem facili vimine palmites, Tendentem tenui pollice barbiton, Miscentem numeros pectine candido, Mulcentem vario carmine sidera Ut vidi, invidiam mens vaga nobilem Concepit subito, nec peperit prius Quam te per pelagi stagna reciproci, Perque omnes scopulos monstraque fluctuum Terrarumque sequens limite ab indico Vidi Solis equos surg
Abbreviated transcription (Latin):
unã seu trudi cariĩe conficis. Fustũ rutis opes ⁊ mala Rbide.
ibis. cur ue hõi ẜuit equus feror. Ctispun diuiciis qͥs color edoces
ongis uirgilium luctib abstrahis. Ato ad letitiam. uer ubi pãdu
oitaris placide ⁊ stulticiã breuẽ. Hupmũ ꝓfugi tptĩs adiones
orquatũ ⁊ parili carim̃e postumũ. Dũ noctes celeres ⁊ uolucces dies
brepens tacito dũ semũ gradui. Aut breuitas uite ad calaniũ redit
ut mors p̾cipiti que celenit pede: Quis non p̾t̾ea dulcit̾ audiat
um tu fyderea sede suꝑstitem. Augustũ statuis. dũ tuuicã sin
anti nec satis est terere ferream. Accedit q adanas dũ tuneos ducũ
indis implicitos curtib aureis. Pet cdiũ atq saccã uictor agis uiã
uans pompã nuiliet dimi canat insolẽs. Haud ꝙ̃ꝙͣ rigidas horaut aspi
us fractũ hospicu dũ mẽoras dolis. Pastores fagii. uil nerei unuus

Expanded text:
Limam seu tumidi carmine conficis; Fuscum ruris opes et mala turbide Limam seu tumidi carmine conficis; Fuscum ruris opes et mala turbide Urbis, cur ve homini servit equus ferox, Crispum divitiis quis color edoces; Longis Virgilium luctibus abstrahis Atque ad letitiam, ver ubi panditur, Hortaris placide et stultitiam brevem; Hirpinum profugi temporis admones, Torquatum et parili carmine Postumum; Dum noctes celeres et volucres dies, Obrepens tacito dum senium gradu, Aut vite brevitas ad calamum redit, ut mors precipiti que celerat pede. Quis non preterea dulciter audiat Dum tu siderea sede superstitem Augustum statuis; dum tunicam suis Marti, nec satis est texere ferream Acceditque adamas; dum cuneos ducum inclis implicitos curribus aureis Per clivum atque Sacram victor agis Viam, Quam pompam mulier dum cavet insolens, Haudquaquam rigidas horruit aspidas; Ius fractum hospitii dum memoras dolis Pastoris frigii, nil Nerei minis
Abbreviated transcription (Latin):
eflectet facies Ibo pari impetu. Uel dũ feta uteꝵ magua pares tuiet
el dum ros mimiis solib aruit. Uel dũ pomifero fasce tͤmũs trabes
el dum t̾ra gelu segins ĩhorruit. Uisutꝰ ueniã litora cidadum
isimis tͣcͣii murin᷑a bosphori. Uisurus libies ama torrde.
mbosiq prociul frigora cantasi. Quo te cũq mones ꝙ̃ quid agis unia
eu fides countes sedulus excitas uirtutem m̃itis laudib efferẽs
eu dignis uiciũ morsib impetis. Rndens stulticiã dẽte uafer leui
eu tu blandiloqñs carmẽ amorib. Dũ comples teneis sine acie stili
biectas uetule luxuriẽ graui. Siue ibem et ppłm dũ sceler reos
ulpas ⁊ gladios ⁊ mabiẽ trucẽ. Meceuasq tibi dũ cauit ᷤ tuus¬
et ꝑtes opmi pͥmus ⁊ ultimꝰ Dum talcas uet̾es ⁊ studiũ reces
atimi magnarnu cesaris ainib. Infers dũq peloio cauiiũs hisi

Expanded text:
Deflectet facies; ibo pari impetu Vel dum feta uterum magna parens tumet, Deflectet facies; ibo pari impetu Vel dum feta uterum magna parens tumet, Vel dum ros nimiis solibus aruit, Vel dum pomifero fasce gemunt trabes, Vel dum terra gelu segnis inhorruit; Visurus veniam litora Cycladum, Visurus Trachii murmura Bosphori, Visurus Lybies avia torride, Nimbosique procul frigora Caucasi. Quo te cunque moves, quicquid agis, iuvat: Seu fidos comites sedulus excitas Virtutem meritis laudibus efferens; Seu dignis vitium morsibus impetis, Ridens stultitiam dente vafer levi; Seu tu blandiloquens carmen amoribus Dum comples teneris; sive acie stili Obiectas vetule luxuriem gravi; Sive urbem et populum dum scelerum reos Culpas et gladios et rabiem trucestudium recens Vatum magnanimi Cesaris auribus Infers, dumque Floro carminis hispidi
Abbreviated transcription (Latin):
Sculpũtq tigido mariuore durius. Heroas uet̾es si q forent uouos
tnam i̾̃itis ⁊ memorẽ notam. Affream calamo uequa p̾mat dies
it uatũ studiis sola fauentib. Untꝰ ꝑpetuas lĩquit dͥinagines
uar p̾sidio senndeos duces. Drusum ⁊ scipiadam uiu̾e c̾minus
ee non et reliquos ĩdlita gẽtib. ꝑ quos edomitis toma iugũ dedit
inquis p̃radians luĩe muido. Ut sol eninunt cesqres geuus
ee dum tu medulans me cupidũ p̃is. duc ã re uiuolo si libet eͦre
ut uis ares aereo u̾tice moutĩ. Duc et ꝑliquidi tiburis alneos
ũa tipis amo rura secãs Nuit. Olum grata tibi dum supos colis
nde hec te meditãs mĩc tibi texui. Nostꝵ flacte decus. duc ꝑ ihospitas
iluar latebras ⁊ gelidũ algidũ. Saianiq sutes ⁊ stagna tepẽcia
abmũq latus rura q florea. Seccatisq ugũ dũ iuib riget
ue me brudusiũ tiite deuio. Lassabor mĩe. ⁊ uatib obiis
ongssus platidos aspiciã libes. Non me ꝓpoĩto tprĩs aut loci

Expanded text:
s veteres sique forent, novos, Eternam meritis et memorem notam Affixam calamo, nequa premat dies. Sic vatum studiis sola faventibus Virtus perpetuas linquit imagines, Quarum presidio semideos duces Drusum et Scipiadam vivere cernimus, Nec non et reliquos inclita gentibus Per quos edomitis Roma iugum dedit, In quis preradians lumine vivido Ut sol eminuit Cesareum genus. Hec dum tu modulans me cupidum preis, Duc aut remivolo si libet equore, Aut vis aerio vertice montium; Duc et per liquidi Tyberis alveos, Qua ripis Anio rura secans ruit, Olim grata tibi dum superos colis, Unde hec te meditans nunc tibi texui, Nostrum, Flacce, decus; duc per inhospitas Silvarum latebras et gelidum Algidum Baianique sinus stagna tepentia Sabinumque latus ruraque florea Soractisque iugum dum nivibus riget; Duc me Brundusium tramite devio; Lassabor minime et vatibus obviis Congressus placidos aspiciam libens. Non me proposito temporis aut loci
Abbreviated transcription (Latin):
ge ale adhortationis calcar ur¬
g̾et natura te ducet tua. NIõ es
cogendus. Non urgendus nec ro¬
gandus quidem. admonicio ip¬
sa ꝓpe suꝑuacua est nisi qua
monentis fidei fidem fac̾. ad sũ¬
mami ut portu gaudeas opta¬
to naturam tuam bonam se¬
quere. Illi sulcantis freta naui¬
gii clanim ccede. Si quid ambi¬
gni terum tempestas attulerit
sũmam consilium ab arce ⁊ ab
illa sup̾msi parte animi poscẽ¬
dum erit. que tercens turbim¬
b maccessa serenai semꝑ atq
tranquilla est. Define operum
nl tibi penitus arrogans om¬
nem spei anchoram in deo fige
nimo uiama tuam et spera ĩ eo
et ipẽ faciet hec siũ que tãta
de re hodic dicturus sum tuiu
stumilante anino plura uellẽ
si frenante atq obstante nũcto
uir ista pot̾uetĩ. uale. Ad boniu¬

Expanded text:
ge adhortationis calcar urge adhortationis calcar urgeret, natura te ducet tua; non es cogendus, non urgendus nec rogandus quidem; admonitio ipsa prope supervacua est nisi qua monentis fidei fidem facit. 5 Ad summam, ut portu gaudeas optato naturam tuam bonam sequere; illi sulcantis freta navigii clavum crede; siquid ambigui rerum tempestas attulerit, summa consilium ab “arce” et ab illa suprema parte animi poscendum erit, que terrenis turbinibus inaccessa, serena semper atque tranquilla est. De fine operum nil tibi penitus arrogans, omnem spei anchoram in Deo fige mino viam tuam et spera in Eo et Ipse faciet». Hec sunt que tanta de re hodie dicturus sum, cum stimulante animo plura vellem sed frenante atque obstante nuntio, vix ista potuerim. Vale. 11 Ad Benin
Abbreviated transcription (Latin):
nus inte frenum huis qui in¬
fannani trment semꝑqz con¬
spettior rerum uerter: Quid
uis: amor lib̾tatis atq ocui uĩ¬
cebut latendiq comoditas. do¬
lece itm ceperam. insi ꝙ ĩ men¬
tem uenit. te neq liberum hac¬
tenus. Et qd̾ est pessimũ serm¬
tũ gemus iniquo simul ac mul¬
tipliti pressum ugo. ⁊iunc de
setuo hominũ multorum fuũ
dĩ unius effectum. felix per¬
nutacio. gandendum est. In
quo statu quid agendum tib
seu quibe gub̾naculis int̾pre¬
cellosi officii fluctus ac scopu
lilii eges ut qui in hus disci¬
plis q̃ marune hunc deceaĩ
stotum tempus omine cõtri¬
ueris. Nuꝑ quidem pontifer
led pontificii uiris ac cerimo¬
manx ommnium a uiuentute
ꝑitissimus. unde que multis ar¬
dua.tibi prona sunt arq facilia.
Ne u̾o tam dilectus olum frater
nunc et pat̾ tantum equor in¬
gressus non dicam consilio nõ
hortatu s mee saltem uocis omi-¬
fausto. Nempe quo uir alios lõ¬

Expanded text:
rius vite frenum his qui inrius vite frenum his qui infamiam timent, semperque conspectior rerum vertex. Quid vis? Amor libertatis atque otii vincebat latendique commoditas; dolere iam ceperam, nisi quod in mentem venit te neque liberum hactenus et, quod est pessimum servitii genus, iniquo simul ac multiplici pressum iugo; nunc de servo hominum multorum servum Dei unius effectum: felix permutatio; gaudendum est. 3 In quo statu quid agendum tibi seu quibus gubernaculis inter procellosi officii fluctus ac scopulsilii eges, ut qui in his disciplinis que maxime hunc deceant statum, tempus omne contriveris, nuper quidem pontifex, sed pontificii iuris ac cerimoniarum omnium a inventute peritissimus, unde que multis ardua tibi prona sunt atque facilia. 4 Ne vero tam dilectus olim frater, nunc et pater, tantum equor ingressus non dicam consilio, non hortatu, sed mee saltem vocis omifausto. Nempe quo vix alios lon
Abbreviated transcription (Latin):
calamitatem p̾giauat ꝙ pre¬
sccipto publici more indicu
non modo miser fuisse sed in¬
sanus amensq indebitur et
tot iam ꝑ aunos supiencie
falsam famam uauis actibꝰ
⁊usupasse ducib qui pro tpr̃e
fu̾nt edito poĩtum sibi pre
oculis spetulum sciant ubi se
iudeant duces esse. non dnos
yͥmo u̾o. nec duces sed houora¬
tes rei ꝑ. senies esse. tu. uale. Et
quoniam publica fluctuant
demus operam ut prinatas
mas res qmͣ modestissime gub
Occessib tuis mestior
ue an letior ad extremũ
essem dm dubius mãsi.
Tangelat aumũ hiic quies.
hiuc gloria. Alteram tunc ereꝑ¬
tam dum maxime necessariã
esset. Aitenim illi etati cui p̾ci¬
pue deberetur sr̃additam cer¬
uebani gloriosum tibi laborez
impositum non dolebam sciẽs
abiq labore uerani nec queri
gloriam nec seruari. Illud hor¬
rebam ꝙ lib̃tas quam semꝑ a
maueras in discrimen agi ui¬
debatur. et haud dubie honori
honus impositum erat. Quo
alcior enim status est eo du¬

Expanded text:
calamitatem pregravat quod, precalamitatem pregravat quod, prescripto publici more iudicii, non modo miser fuisse sed insanus amensque videbitur et tot iam per annos sapientie falsam famam vanis artibus usurpasse. 29 Ducibus qui pro tempore fuerint edico: positum sibi pre oculis speculum sciant, ubi se videant duces esse non dominos, imo vero nec duces sed honoratos reipublice servos esse. Tu vale, et quoniam publica fluctuant, demus operam ut privatas nostras res quam modestissime gubeSuccessibus tuis mestior ne an letior ad extremum essem, diu dubius mansi; tangebat animum hinc quies hinc gloria; alteram tunc ereptam dum maxime necessaria esset, alteram illi etati cui precipue deberetur, superadditam cernebam; gloriosum tibi laborem impositum non dolebam sciens absque labore veram nec queri gloriam nec servari. Illud horrebam quod libertas, quam semper amaveras, in discrimen agi videbatur et hauddubie honori honus impositum erat. 2 Quo altior enim status est, eo du
Abbreviated transcription (Latin):
reas sepe uel solempnibus fe¬
stis. uel. bostilibus spoliis bone¬
statas sanguie fedauit ꝓprio.
locum signaui. turpus signo.
Aunus est ab ortu xpĩ millesi¬
uius crecentesimius quinqua¬
gesimus quintus. dies fuit ut
ferunt quartus decimus kalẽ
ut si quis urbs illius discipli¬
uam moresq ꝑspexit quantã
ue ter mutacionem unius ho¬
plures ut ꝑhibent complicũ
ex inmiero idem supplicium
maior. in italia temporibus
nrĩs en̾iserit. ¶ Hic forte me¬
um iudicum expectes. popu¬
lum si fame creditur absoluo.
ꝙͣuis et lemus seuire et dolo¬
rem sinim untuis m̃dicare po¬
tuerut. Sed nõ fucile iusta
sumul atq ingeus ira compri¬
uiitur magno p̾sertim in po¬
ipulo ubi iracimdie stimulos
rapidis inconsultisq clamo¬
ribus preceps atq multiuo¬
lum nulgus exacuit. Infelici
honum et conpacior ⁊ ĩdigno:
qui honore auctus insolito qͥd
sibi sub extrenum uite terps
uellet ignoro. cuius illud qͦ

Expanded text:
reas, sepe vel solemnibus fereas, sepe vel solemnibus festis vel hostilibus spoliis honestatas, sanguine fedavit proprio. Locum signavi; tempus signo: annus est ab ortu Cristi millesimus trecentesimus quinquagesimus quintus, dies fuit, ut ferunt, quartusdecimus Kalendas ut — siquis urbis illius disciplinam moresque perspexerit quantam ve rerum mutationem unius hoplures, ut perhibent, complicum ex numero idem supplicium maior in Italia temporibus nostris emerserit. 27 Hic forte meum indicium expectes. Populum, si fame creditur, absolvo, quamvis et lenius sevire et dolorem suum mitius vindicare potuerint; sed non facile iusta simul atque ingens ira comprimitur, magno presertim in populo, ubi iracundie stimulos rapidis inconsultisque clamoribus preceps atque multivolum vulgus exacuit. 28 Infelici homini et compatior et indignor, qui honore auctus insolito, quid sibi sub extremum vite tempus vellet, ignoro; cuius illud quoque
Abbreviated transcription (Latin):
solent ĩ pͥmordiis operum su¬
orum explicare si compta lo¬
qui uelim nequeo. tam auibi¬
guo et tam uane referũtur.
Nemo illum excusat. omnes
auint uoluisse. eumi in statu.
rei .p. a maiorib tradito ne¬
scio quid uitare. atq ita cũc¬
ta conueniunt. ut qd̾ ait flac¬
cus pͥmo ne medium medio
ue discrepet ymũ. Nam qd̾ nir
ulli uuiqmͣ arditror euenisse
ad ripam rodaui diu ꝓ nego¬
tio pacis ꝑ me pͥmimi et mox
p eum fcustra centatio. apud
romiamm pontificem legacio¬
is officio fungitur ducatus
donor nõ petenti mio quidem
ignaro sibi obtigit Reuersa
in patriani cogitauit. qd̾ ut
puto nemo unꝙͣ cogitat. pas¬
fuit in loco celeb̾rimo onniũ¬
q clarissimo atq pulch̾rimo
eorim que ego uiderun udi
maores sui lenssimcs houores
pompis trrumphalibus dedu¬
rerunt. Illic ipẽ concursu no¬
bilium protractus et ducalia
exutus insiguia caputi tritꝰ
occubuit. Templi qz fores ⁊ pa¬
lacii aditum scalasq marmno¬

Expanded text:
solent in primordiis operum susolent in primordiis operum suorum, explicare, si comperta loqui velim, nequeo, tam ambigue et tam varie referuntur. 23 Nemo illum excusat; omnes aiunt voluisse eum in statu reipublice a maioribus tradito nescio quid mutare; atque ita cunta conveniunt, ut, quod ait Flaccus, Primo ne medium medio ne discrepet imum. Nam quod vix ulli unquam arbitror evenisse, ad ripam Rodani dum pro negotio pacis per me primum et mox per eum frustra tentato apud Romanum Pontificem legationis officio fungitur, ducatus honor non petenti imo quidem ignaro sibi obtigit. 24 Reversus in patriam, cogitavit quod, ut puto, nemo unquam cogitarat; pasm, in loco celeberrimo omniumque clarissimo atque pulcerrimo eorum que ego viderim, ubi maiores sui sepe letissimos honores pompis triumphalibus deduxerunt. 25 Illic ipse concursu nobilium protractus et ducalia exutus insignia, caput truncus occubuit templique fores et palatii aditum scalasque marmo
Abbreviated transcription (Latin):
diuuntus euenisle crediderĩ
quo scilicet ucrabulo loa saltẽ
reliqui duces admonerentur
ut sapienciom qmͣ fortunam
sequi mallent et a racione nõ
ab euentib rex elicerent ar¬
gumenta.¶Sed soluo nõne
ego fedi fragus sini qui uoua
pollicitus antiqua psoluo. Ex¬
pecta autem in fundo est uide
michi ꝓmisi fides constet hac¬
tenus audieras. Quod sequit᷑
nouum audis. huic equidem
tali duci inuemi semor succes¬
serit et ad patrie gub̾naculũ
sero licet anite tñ. qmͣ uł sibi.
uel patrie opus esset accesẜat.
uir ad oliui michi familiarit̾
uotus sed in quo falledat opi¬
mo aunui quam consilu maio¬
ris Mariuus phalerius uiro
nomen. Explere amiũ in sum¬
ma dignitate non potuit sun¬
stro pede pallacium iugressus.
⁊cunq hunc ueneti ducẽ suu
sacrosanctum ominib seculis
magrãtum quem in illa urbe
semp ut ranuen aliqd̃ antiqͥ¬
tas coluit nudiustercius in ip¬
sius pallacii uestibulo decolla¬
runt. Cansas rerum ut poete

Expanded text:
enisse crediderim, quo scilicet vocabulo loci saltem reliqui duces admonerentur ut sapientiam quam fortunam sequi mallent et a ratione non ab eventibus rerum elicerent argumenta. Sed nonne ego fedifragus sim, qui nova pollicitus antiqua persolvo? Expecta autem: in fundo est unde michi promissi fides constet. Hactenus audieras; quod sequitur novum audis. 21 Huic equidem tali duci iuveni senior successerat, et ad patrie gubernaculum, sero licet, ante tamen quam vel sibi vel patrie opus esset, accesserat; vir ab olim michi familiariter notus, sed in quo fallebat opinio, animi quam consilii maioris; Marinus Phalerius viro nomen. Explere annum in summa dignitate non potuit, sinistro pede palatium ingressus. 22 Namque hunc Veneti ducem suum, sacrosanctum omnibus seculis magistratum, quem in illa urbe semper ut numen aliquod antiquitas coluit, nudiustertius in ipsius palatii vestibulo decollarunt. Causas rerum, ut poete
Abbreviated transcription (Latin):
indignam fugami. ut nulli u¬
sin. It̾ hoc meum sit certe lega¬
tus ip̃e michi fu̾o. Primo emĩ
que cõmissa Post seorsũ que
concepta michi sunt ꝑsigam.
utar lib̾tate mea. et cesareis
utar paciencia. Sic ne salter.
sit italiam et desertum impe¬
rium ultiscar. Orabis ꝓ felici
reditu post quemi ut spero sic
in solitudinem totus ĩmiergar
ut nullus ibi ue labor. o quid
ante sepulchr spero. nullus
me nobilium scrutator late¬
brarum luior inueniat. uale
uri memnor mediolañ. per ꝓpe¬
re et int̾ tumultum sarcinu¬
las stringencium .xiiͦii. kaleũ
Iumi. Ad cundẽ de suo e. ger¬
mania reditu.

Expanded text:
indignam fugam; ut nulli uindignam fugam; ut nulli usui iter hoc meum sit, certe legatus ipse michi fuero. Primo enim que commissa, post seorsum que concepta michi sunt, peragam; utar libertate mea et Cesaris utar patientia; sic me saltem, sic Italiam et desertum imperium ulciscar. Orabis pro felici reditu, post quem, ut spero, sic in solitudinem totus immergar, ut nullus ibi me labor — o quid ante sepulcrum spero? — nullus me nobilium scrutator latebrarum livor inveniat. Vale, nostri memor. Mediolani, perpropere et inter tumultum sarcinulas stringentium, XIV Kal. Iunias. 14 Ad eundem, de suo e Germania reditu.
Abbreviated transcription (Latin):
graue sup filios adam
gno rerum et familie strepitu
contra meum morem at uotum
ꝓpe niuc ad arthoum mittor oc¬
ceanum. Quis crede̾t ut dei cepo
renum quem inuenis senem
iudi eundem iuuenem ipse iñ
semor uderem. Si quidem olim
cuis meis adhuc crescentibꝰ
cuta deuortia anuis illius ubi
deccescere et biconus esse inte¬
pit fui. nunc ad radicem mon¬
trum ubi ille crescit et nascitꝰ
Iam de crescenti iter est michi.
et inde longius ad extrema s¬
rarum. magnus labor p̾sertim
in tanto contrarii appetitu. s
nisi irritus nõ grauis. pro pu¬
blico emm bono nullus prua¬
tus labor non facilis uideri de¬
bet. Proinde hanc ob causam
non ciliam ab hoc liguruꝵ re¬
gnatore nussus ad cesarem ꝓ¬
ficiscor qui mittendi suscepto¬
q efficar negocio res docebit
Michi u̾o eatenus moriger ut
illum cum quo absens littens
nil profici uoce pus feriam li¬
tignbo. arguamq eum. et sta¬
tuam contra faciem eius. hac
degenerem et cesareis moribꝰ

Expanded text:
grave super filios Adam» grave super filios Adam» gno rerum et familie strepitu contra meum morem ac votum prope nunc ad arthoum mittor occeanum. 2 Quis crederet ut deinceps Rhenum, quem iuvenis senem vidi, eundem iuvenem ipse iam senior viderem? Siquidem olim annis meis adhuc crescentibus circa divortia amnis illius, ubi decrescere et bicornis esse incipit, fui; nunc ad radicem montium ubi ille crescit et nascitur, iam decrescenti iter est michi, et inde longius ad extrema terrarum: magnus labor, presertim in tanto contrarii appetitu, sed nisi irritus non gravis; pro publico enim bono nullus privatus labor non facilis videri debet. 3 Proinde hanc ob causam, non aliam, ab hoc Ligurum regnatore missus ad Cesarem proficiscor; quam mittenti susceptoque efficax negotio, res docebit; michi vero eatenus moriger ut illum cum quo absens literis nil profeci, voce presens feriam. Litigabo “arguamque” eum “et statuam contra faciem” eius hanc degenerem et cesareis moribus
Abbreviated transcription (Latin):
tibi nunc pat̾q sint obiii: Quid
dicturos putas. Credo illes au¬
dias uel habsentes. Profecisti
exuie uigens cesar hoc tuo tot
p annos dilato in italiam aduẽ¬
tu et festinato abitu. refers do¬
nu istud ferceum. istud aure¬
um dyadema simul ac sterile
uomien impii Impator Roma¬
norum uocitabens. Boenne rex
soliuis. que utinam nisꝙͣ esser
ut uł sic alcius coacta uirtus as
singet famesq domestita neg¬
lectum auiti cultum patrimo¬
iii suaderet. ¶S iam breui
impetu defessus calannus requi¬
escat ut u̾o ut anguror fatiga¬
tis amib det quietem. Salutẽ
michi. lelius meus tuis u̾bis at¬
tulit. que michi iacłm anceps
et letale uulnus fuit. sumul ce¬
saream effigiem puetusti opis
que si uel ipsa loqui posset. uel
tu illam contemplani ab hoc te
prorsus nglorio ne dicam infa¬
ni itinere retraxisset. uale cesar.
et quid luiquis ⁊ quid petis co
sua ad Cesaren¬
sua ad
Cesarem legas
mortalium .o. ue iugũ

Expanded text:
tibi nunc paterque sint obvii, quid tibi nunc paterque sint obvii, quid dicturos putas? Credo illos audias vel absentes: ‘Profecisti eximie, ingens Cesar, hoc tuo tot per annos dilato in Italiam adventu et festinato abitu; refers domum istud ferreum, illud aureum dyadema simul ac sterile nomen imperii; imperator Romanorum vocitaberis, Boemie rex solius, que utinam nusquam esset, ut vel sic surgeret famesque domestica neglectum aviti cultum patrimonii suaderet’. 7 Sed iam brevi impetu defessus calamus requiescat, et vero, ut auguror, fatigatis auribus det quietem. Salutem michi Lelius meus tuis verbis attulit, que michi iaculum anceps et lethale vulnus fuit, simulque Cesaream effigiem pervetusti operis, que si vel ipsa loqui posset vel tu illam contemplari, ab hoc te prorsus inglorio ne dicam infami itinere retraxisset. Vale, Cesar, et quid linquis et quid petis, cosua ad Cesaresua ad Cesarem legatimortalium, o vere «iugum
Abbreviated transcription (Latin):
hec consilium tui an fortuna
uuꝙͣ fatura sit nescio. certe ra¬
cio et untus et bom omnes to¬
tumq si loqui possit impium
ꝯdu̾santur. mali omnes plau¬
dunt ac rebelles .i. tũ quando
boc quoq memorie ut effigas
uelim. et uale dicentis menio¬
nale muusculum tecũ feras
a nullo iniqmͣ principiũ tan¬
tam sꝑemi tam floridam tam
maturam tamq honestam.
sponte desertam Neq uo mior
auius Romanu principem
decebat qmi macedonum regẽ
qui mor finib patriis egressꝰ
non se macedonie dommum
s t̾rarum omnium dici nssit
cum non esset tu imꝑii dñs
romam ml uisi Roemiaim suspi
ms. Quando hoc queso fecisset a¬
uus tuus. aut genitor. qui et si nõ
imperator ipse eẽt. sola paternu
impii memoria tot urbium ius
quesunt sed non est hĩditarium
bonum uirtus: Quãius ego tibi
nec imperaudi scienciam deesse
crediderim nec bellandi. fons cic¬
tionum omĩum uoluntas deest
O si in ipsis alpium ugis aunus

Expanded text:
hoc consilium, cui an fortuna hoc consilium, cui an fortuna unquam fautura sit nescio; certe ratio et virtus et boni omnes totumque, si loqui possit, imperium adversantur, mali omnes plaudunt ac rebelles. 4 I tamen quando hoc quoque memorie ut affigas velim et vale dicentis memoriale munusculum tecum feras: a nullo unquam principum tantam spem, tam floridam tam maturam tamque honestam, sponte desertam; neque vero minor animus romanum principem decebat quam Macedonum regem, qui mox finibus patriis egressus non se Macedonie dominum sed “terrarum omnium” dici “iussit” cum non esset; tu imperii dominus romani, nil nisi Boemiam suspiras. 5 Quando hoc, queso, fecisset avus tuus? aut genitor, qui etsi non imperator ipse esset, sola paterni imperii memoria tot urbium ius quesivit? Sed non est hereditarium bonum virtus, quamvis ego tibi nec imperandi scientiam deesse crediderim nec bellandi; fons actionum omnium voluntas deest. 6 O si in ipsis Alpium iugis avus
Abbreviated transcription (Latin):
fines et claustra nostri
orbis intranti uuper
et corpore ab euntem auimo ꝙͦ
sequor et litteris. hoc interest
ꝙ tunc lete lictere letus q aui¬
mus fuit. ⁊ lunc mesta sut oĩa.
Ergo tu cesar quod auus tuus
iumieriq alii tanto sanginiẽ
q̃sierunt tantisq laborib siue
labore a deptus et sanguine cõ¬
planatam aꝑtan q italiam
patens lunen urbis rome. scep¬
trum facile. impturbatum. ac
pacificum impnm. In cruẽta
dyademata. uel tantorum in¬
gratus minierum nel rerum
non ydoneus extumator ⁊ hec
linquis. et o naturam imutare
magnus labor. ad barbarica rur¬
sun regna reuolueris. Nõ audeo
lare tibi dicete. quod mens res¬
ꝙ eriguut ne te u̾bo contristẽ
qui me et mundum fato cont̾¬
ctas tuo Non ꝙ ĩuectinas ac sa¬
titas m̾ito pangericum debeatꝰ
aut aliam ob causami uerum
loqui merear nnsi ꝙ hoc tuo tã
precipiti digressu fugeq ueꝵ
ut fatear similluno ueunuem
te arbittor tristiorem. Quo ua¬
gis magisq me actonitum ht

Expanded text:
fines et claustra nostri orbis intranti nuper et corpore. Abeuntem animo quoque sequor et literis; hoc interest, quod tunc lete litere letusque animus fuit, nunc mesta sunt omnia. 2 Ergo tu, Cesar, quod avus tuus innumerique alii tanto sanguine quesierunt tantisque laboribus, sine labore adeptus et sanguine, complanatam apertamque Italiam, patens lumen urbis Rome, sceptrum facile, imperturbatum ac pacificum imperium, incruenta dyademata, vel tantorum ingratus munerum vel rerum non ydoneus extimator, et hec linquis et — o naturam mutare magnus labor! — ad barbarica rursum regna revolveris. 3 Non audeo clare tibi dicere quod mens resque exigunt, ne te verbo contristem qui me et mundum facto contristas tuo, non quod invectivas ac satyras merito pangericum debeatur, aut aliam ob causam verum loqui verear, nisi quod hoc tuo tam precipiti digressu fugeque, verum ut fatear, simillimo neminem te arbitror tristiorem. Quo magis magisque me attonitum habet
Abbreviated transcription (Latin):
placens histrio semꝑ placitũ
caut. Profecto autem non
in me neq in meis scriptis
ut placeant sed in te. emuan¬
tum uo in his quando hiis
delectaris quantum in maio¬
tib si qua sors fauerit tibi ob¬
sequi cupiam. Et rursum qͥd
si uacet ex te uelim eius ex
ore audies cuus e manibus
ista ꝑcipies: Quid. uir musi¬
ca suauitate mulcere aures
et digito potens est ingeni¬
um ercitare. cumq iple sit
magnus qm̃ꝙͣ non e ꝯiugio
thetidis maiorem se genint.¬
⁊ Iunc ambo quietis auidi de
toto orbe sibi uenetias dele¬
gere. A desto illis oro qua po¬
tes. mei sunt. eoq magis eẽ
cupiunt tui. ꝙ esse sibi nou
alterius uidebinitur. ¶No
uissimum est ut noris epła
illius optum et uiri cuns et
ducis meliore nunc ĩ patria
nuentis quo digni utina
diucius fuissenus. letimi
me sed non sine lacrimis ꝑ¬
legisse. Ita michi de se de se¬
pulchro. ymo de çelo rendere
insus est. ut multa michi su¬
spitia renouaret. sed nõ ita

Expanded text:
placens histrio semper placitum placens histrio semper placitum canit. Profecto autem non in me neque in meis scriptis est ut placeant, sed in te; quantum vero in his, quando his delectaris, quantum in maioribus, siqua sors faverit, tibi obsequi cupiam, et rursum quid, si vacet, ex te velim, eius ex ore audies cuius e manibus ista percipies. 10 Qui vir musica suavitate mulcere aures et digito potens est ingenium excitare, cumque ipse sit magnus, quanquam non e coniugio Thetidis, maiorem se genuit; nunc ambo quietis avidi de toto orbe sibi Venetias delegere. Adesto illis, oro, qua potes; mei sunt eoque magis esse cupiunt tui quod esse sibi non alterius videbuntur. 11 Novissimum est ut noris epystolam illius optimi et viri et civis et ducis meliore nunc in patria viventis, quo digni utinam diutius fuissemus, letum me sed non sine lacrimis perlegisse. Ita michi de sepulcro, imo de celo respondere visus est, ut multa michi suspiria renovaret, sed non ita
Abbreviated transcription (Latin):
uib excidunt partem postu¬
lare dignatus sis mitarer. qͥd
ita cum uiuũ fontem domi ha¬
beas et lucidum semiarẽtes
ac turbidos uicinoꝵ riiuilos si¬
tibundus ambias. insi pride
intellectus michi sit animi
tui ardor qui tantus est. ut in¬
gemi liquorem undecumq fa¬
scidiat neq sibi suffecturũ
arbitretur quicquid ꝑ hemp¬
uib scatebris ub̾runm pec¬
tus affatini prount insi ad
luuina paupum pulses et
tun locuplex. aliena mẽdices
perge. age. habes ques leqͣris
duces seu socratem manis
seu platonem quorum alt̾
ut scriptum indes addiscendũ
pauꝑ. ditissimus ad docendũ
fuit. Alt̾ literas toto orbe
collegit quas toto orbe refũ¬
deret. hiis exemplis fretus
et hoc iter ingressus fieri nõ
potest quiu ad simas quoꝵ
duncias proueliare. ¶ Quod
ad migas meas attinet desi¬
deno tũo et mei et mearum
terimi amor accedit. Amor ce¬
cis ut dixi et semꝑ obliquus
terum arbit̾. uulgo dici solet.

Expanded text:
nibus excidunt, partem postunibus excidunt, partem postulare dignatus sis, mirer quid ita cum vivum fontem domi habeas et lucidum, semiarentes ac turbidos vicinorum rivulos sitibundus ambias, nisi pridem intellectus michi sit animi tui ardor, qui tantus est ut nullum ingenii liquorem undecunque fastidiat, neque sibi suffecturum arbitretur quicquid perennibus scatebris uberrimum pectus affatim promit, nisi vel ad limina pauperum pulses et tui locuples aliena mendices. 8 Perge, age, habes quos sequaris duces, seu Socratem mavis seu Platonem, quorum alter ut scriptum vides, “ad discendum pauper”, ditissimus “ad docendum” fuit; alter literas toto orbe “collegit” quas “toto orbe” refunderet. His exemplis fretus et hoc iter ingressus, fieri non potest quin ad summas quoque divitias provehare. 9 Quod ad nugas meas attinet, desiderio tuo etiam mei et mearum rerum amor accedit. Amor cecus, ut dixi, et semper obliquus rerum arbiter; vulgo dici solet:
Abbreviated transcription (Latin):
ue hac in ꝑte libi possim pro¬
uisimi est michi. habeo cui he¬
ream. conscienciam meam a
qua si non ext̾nis flatib auul¬
sus fuero non facile corruam.
Illio enim non insi arma aura
purissima ueriq flant spũs.
rent qua putas fronte lectu
soria uiderentur e tuns labiis
grata facit et dulcia. ¶ Ad
lũmam quisquis fũ. tuus sũ
et amicitie nr̃e fores quas e¬
loquencie tue clanib aꝑire
tanto studio satagis apte st̾.
ut libet exoptatus nigredere.
Pauca sunt quib glorier. In¬
q hus ipsis hesitare soleo u¬
num hoc intrepide dixerim.
temporales amicitias nõ nomi.
ad quas si nõ inanis emolu¬
menti fluxa racio s honestas
alliceret ĩmortalis ex se gem¬
tas mortales esse nõ sineret.
Ego fateor ad ĩemidas amiti¬
ante ꝓuisum erat quemi ut
in amitis hr̃em et dignus et
appetens uidebaris. Saue ꝙ
preter modestissimum amiti¬
cie uotum eciam descciptis fa¬
nuliatib que uaria exigẽte
materia cotidie michi e ma¬

Expanded text:
ne hac in parte labi possim, prone hac in parte labi possim, provisum est michi. 4 Habeo cui heream, conscientiam meam, a qua si non externis flatibus avulsus fuero, non facile corruam; illic enim non nisi aura purissima verique flant spiritus. rent, qua putas fronte lectursoria viderentur, e tuis labiis grata facit et dulcia. 5 Ad summam, quisquis sum, tuus sum, et amicitie nostre fores, quas eloquentie tue clavibus aperire tanto studio satagis, aperte sunt: utlibet exoptatus ingredere; m. 6 Pauca sunt quibus glorier inque his ipsis hesitare soleo; unum hoc intrepide dixerim: temporales amicitias non novi, ad quas si non inanis emolumenti fluxa ratio sed honestas alliceret immortalis, ex se genitas mortales esse non sineret. Ego, fateor, ad ineundas amiciante provisum erat; quem ut in amicis haberem, et dignus et appetens videbaris. 7 Sane, quod preter modestissimum amicitie votum, etiam de scriptis familiaribus, que varia exigente materia quotidie michi e ma
Abbreviated transcription (Latin):
tipi me solitarium epła
reppent. Etubnissem coram mł
potes imꝑiose amor. euid nõ¬
oculos iidicium q ꝑstringis: ĩ
lutetis quidem tus optine
uir duas sumul ueterii sen¬
tentias recognoi ⁊ cunoris sci¬
licet et eloquencie magnam uĩ
rem posse omma. p̾mum te a¬
mice in extimatione rer meax
fallit haud dudie. Secundum
u̾o me paulonimus fefellisset
legentium in maru habes. sic
papirus pro regia. sic calamꝰ
tibi pro sceptro est nͥ ꝙ me co¬
gi sentiens in arcẽ rõnis euase¬
ram. meq ipsum identidem ꝑ¬
contabar. au uera essent que
de me stilo ꝙͣuis artificioso ⁊
mellifluo dicerentur. Scio qͥd
mnchi uitus in silentio sit re¬
sponsumi. Proinde oro post hac
pudori meo ut parras ne ueme
non meis laudibus oneres:
Non precor errorem exuas q ͦ
delector. tm̃ ne me facundie
unco trahas in errorem młta
mparem. tuus emĩ ertor nige¬
mius et amicicie testis exinne.
mens si fit insi amens riditu¬
lusq non erit. qmꝙͣ in fallor

Expanded text:
tua me solitarium epystola repperit; erubuissem coram mulpotes, imperiose amor? quid nooculos iudiciumque perstringis?’ In literis quidem tuis, optime vir, duas simul veterum sententias recognovi, et amoris slicet et eloquentie magnam vim,rem posse omnia». 2 Primum te, amice, in extimatione rerum mearum fallit hauddubie; secundum vero me paulominus fefellisset legentium in manu habes, sic papirus pro regia, sic calamus tibi pro sceptro est — nisi quod, me cogi sentiens, in “arcem rationis” evaseram meque ipsum identidem percontabar an vera essent que de me, stilo quamvis artificioso et mellifluo, dicerentur. 3 Scio quid michi intus in silentio sit responsum; proinde oro posthac pudori meo ut parcas, neve me non meis laudibus honeres; non precor errorem exuas quo defector, tantum ne me facundie unco trahas in errorem multo imparem: tuus enim error ingenuus et amicitie testis eximie, meus, si sit, nisi amens ridiculusque non erit, quanquam, ni fallor,
Abbreviated transcription (Latin):
udetur. sic iustior causa sua es
et dabunt. Illud quoq cesareũ
hec fato que teste probet quis
nistus arma induit. hec acies
uictum factura uocentem. Et
quantum illi uiuendum erat
ut in eundem ista reflecterem
nocentem fato teste comncens.

Expanded text:
etur, sic iustior causa sua esset dabunt» illud quoque Cesareum: Hec, fato que teste probet quis iustius arma Induit, hec acies victum factura nocentem. Et quantulum illi vivendum erat ut in eundem ista reflecterem, nocentem f