comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plerunq: scriptura loquit᷑ quod sẽ ꝑ ẽ tunc
fieridicat᷑ in aliquocũ ab eo cognosciceperit
ta enim dicimus in oratione domini ca. Sc̃i¬
fic& nomentuũ. quasi aliquando scm̃ non
speciem manifestationẽq darescat. quod
nunc a fidelib: credit᷑ & ab infidelibus non¬
non putatur. Euacuabit aũt omnẽ prin¬
cipatũ et potestatẽ manifestando utiq
regnũ patris ut omnibus notum sit nullũ
principũ & potestatũ siue cȩlestium siue
ter restriũ ꝑ sehabuisse aliquid princi¬
patus et potestatis sed ab illo ex quo sunt
om̃a non solũ ut sint uerũ etiã ut ordina¬
ta sint. In illa enimmanifestatione nulli spes
aliqua rema nebit in quo quã principe uł
inquo qũa homine quod etiã nunc prophe¬
tice canitur. Bonum est sperare indño qua
sperare in homine. Bonũ ẽ sperare indño
qua sperare in principes. ut ista moditati¬
one animalam in regnũ patris as surgat

Expanded text:
plerumque Scriptura loquitur, ut quod semper est: tunc plerumque Scriptura loquitur, ut quod semper est: tunc fieri dicatur in aliquo, cum in eo cognosci deberit. Ita enim dicimus in oratione, Sanctificetur nomen tuum ; quasi aliquando sanctum non speciem manifestationemque clarescat, quod nunc a fidelibus creditur et ab infidelibus non putatur. Evacuabit autem omnem principatum et potestatem, manifestando utique regnum Patris, ut omnibus notum sit, nullum principum et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potestatis, sed ab illo ex quo sunt omnia, non solum ut sint, verum etiam ut ordinata sint. In illa enim manifestatione nulli spes aliqua remanebit in quoquam principe, aut in quoquam homine. Quod etiam nunc prophetice canitur: Bonum est sperare in Domino, quam sperare in homine; bonum est sperare in Domino, quam sperare in principibus : ut ista meditatione anima jam in regnum Patris assurgat,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc & ipse filius sub iectus erit eiqui illi
subietit om̃a ut sit ds̃ om̃a in omnib. Mani¬
festum ergo hoc secundum sus ceptionẽ
hominis dictũ sed aliã in hoc capitulocuius totũ
textũ cõmemoraui solent habere questio¬
nẽ primo quod dictum ẽ cumtra diderit
regnũ dõ & patri quasi nonteneat regnũ¬
et pater. De inde quod dictũ est oportet
enim illũ regnare donec ponat om̃s in imi¬
cos suos sub pedibus suis quasi postea non sit
regnatur us. et ad hoc ualeat. quod supra
dictum est de inde finis quod racrilega opi¬
nione sic accipiunt quasi finẽ dixerit
consũmationẽ regnieiꝰ. Cum in eugł oscrip¬
tũ sit . et regnieiꝰ nonerit finis. postremo
quod dictũ est. Cũ aut ei om̃a subiecta fu¬
erint . Tunc et ipse filius subiectuserit ei
qui illi subiecit om̃a sic uolunt intelligi
quasi nunc aut aliquid filio non sit subiectũ
aut patrinon sit ipse subiectus. Genere
igit᷑ locutionis soluitur questio. sic enim

Expanded text:
tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . Manifestum est ergo hoc secundum susceptionem hominis dictum. 3. Sed alia in hoc capitulo, cujus totum textum commemoravi, solent habere quaestionem: primo quod dictum est, Cum tradiderit regnum Deo m Pater; deinde quid dictum est, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est: Deinde finis; quod haeretici sacrilega opinione sic accipiunt, quasi finem dixerit, consummationem regni ejus: cum in Evangelio scriptum sit: Et regni ejus non erit finis. Postremo quod dictum est: Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; sic volunt intelligi, quasi nunc aut aliquid Filio non sit subjectum, aut Patri non sit ipse subjectus. 4. Genere igitur locutionis solvitur quaestio. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
endũ contẽplantibus p̃b&. tãdiu aut̃ opus
est ut in omnib: nondũ ualentibus aequali¬
tatẽ patris & filii ꝑspicua mentis luce
re possunt et quod proprie ipse suscepit
id ẽ incarnationis humilitatẽ . Donec
ponat om̃s inimicos subpedibus suis. idẽ
donec om̃is suꝑbia saecularis in carna¬
tionis eiꝰ humilitati subdat᷑. Sane quod
dictum est. Tunc et ipse filius subiectus
erit ei qui illi subiecit om̃a quãuis se¬
cundũ susceptionẽ hominis dicatur qui¬
a inde questionata est cũ ageret de
resurr ectione mortuorũ tamen rec¬
te querit̃ utrũ secundũ ipsũ tantum

Expanded text:
endum contemplantibus praebet. Tandiu autem opus endum contemplantibus praebet. Tandiu autem opus est, ut in hominibus, nondum valentibus aequalitatem Patris et Filii perspicua mentis luce re possunt, et quod proprie ipse suscepit, id est incarnationis humilitatem, donec ponat inimicos omnes sub pedibus suis, id est, donec omnis superbia saecularis incarnationis ejus humilitati subdatur. Sane quod dictum est: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, quamvis secundum susceptionem hominis dicatur, quia inde quaestio nata est, cum ageret de resurrectione mortuorum, tamen recte quaeritur utrum secundum ipsum tantum
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ principatũ et potestatẽ et uirtutẽ
un euacuet nisi humilitate patientiȩ et¬
infirmitatis. quis enimprincipatus none¬
uacu& cũ filius dĩ propterea regnat in
credentib: quia cum principes scłi iudica¬
runt que potestas non euacuatur cũ ille
ꝑquẽ facta sunt om̃a propterea regnat
incredentib: quia ita subiectus est potes¬
tatibus ut diceret homini non haberes
in me potesta tẽ nisi datũ tibi esset de suꝑ
que uirtus non euacuat cũ ipse ꝑquẽ cȩli
solidati sunt ideo regnat incredentibus
quia unus usq: ad crucẽ mortẽq: infirma¬
infide credentiũ non enimpater diciaut
credi potest uł incarnatus ł iudicatus¬
ł crucifixus perspeciẽ aũt quae equalis ẽ
patricum patre regnat in contẽplantibus
ueritatẽ quod aũt dicit᷑ tradere regnũ dõ
& patri a fide in carnationis suac ad speciẽ
dĩ tatis ꝑducens eos qui sibi nunc credunt
non ipse amittet sed uterq se unũ ad fru¬

Expanded text:
omnem principatum, et potestatem, et virtutem. omnem principatum, et potestatem, et virtutem. Unde evacuinfirmitate? Quis enim principatus non evacuetur, cum Filius Dei propterea regnat in credentibus, quia eum principes saeculi judicarunt? Quae potestas non evacuatur, cum ipse, per quem facta sunt omnia, propterea regnat in credentibus, quia ita subjectus fuit potestatibus, ut diceret homini: Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desuper? Quae virtus non evacuetur, cum ipse per quem coeli solidati sunt, ideo regnat in credentibus, quia usque ad crucem mortemque infirmain fide credentium. Non ecredi potest, vel incarnatus, vel judicatus crucifixus: per speciem autem qua aequatis est Patri, cum Patre regnat in contemplantibus veritatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perducens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittet, sed uterque se unum ad fru
Abbreviated transcription (Latin):
bus et reuelatũ paruulis qm̃placuit dõ
ꝑ stultitiã p̃dicationis saluos facere cre¬
dentes neq: quic quã se inter par uulos
ponant᷑ om̃s inimici subpedibus eius idest
ipsi humilitatieĩ quã pedũ nomine significari
arbitror cadat atq: subdatur om̃is suꝑbia
saecularis. sicut exmaxima partelã factũ
est et cotidie fieriuidemus sed quo fine
ista fiunt ut tradat regnũ dõ & patri idẽ
ut nutritos fide incarnationis suae ꝑducat
ad speciẽ que aequalis ẽ. patri. lamonim
eis quicr ediderant loquebatur cũ diceret
simanseritis inuerbo meo uere discipuli
mei estis et cognoscetis ueritatẽ &ueritas
liberabit uos regnũ enimtradec patri
cũ ꝑ i regnabit incontẽplantib: uerita tẽ
quo aequalis ẽ. patri & ꝑse unigenitũ ꝑspe¬
ciem faciet uideripatrẽ Nunc enimꝑ hoc
regnat incredentib: quod seipsum ex ina¬
niuit formã serui accipiens. Tunc autẽ
tradet regnũ dõ & patricum euacuauerit

Expanded text:
revelatum parvulis ; quoniam placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Neque quidquam se inter parvulos ponantur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Regnum enim tradet Patri, cum per id regnabit in contemplantibus veritatem, quo aequalis est Patri, et per se unigenitum per speciem faciet videri Patrem. Nunc enim per hoc regnat in credentibus, quo se ipsum exinanivit, formam servi accipiens . Tunc autem tradet regnum Deo et Patri, cum evacuaverit
Abbreviated transcription (Latin):
o.nẽ nã scđm id quod uerbũ dĩ est tã sine
fine quã sine uitio et sine inter missione ẽ
regnũ eius. Scđm id aũt quod uerbũ caro
factũ est coepit regnare incredentib ꝑfi
dẽ incarnationis suae. Vnde est etiam
illud dñs regnauit aligno. Hinc aũt eua¬
cuabit omnẽ principatũ & omnẽ potesta¬
tẽ et uirtutẽ. Dum non ꝑdarita tẽ eius
sed ꝑ humilitatẽ saluifiunt credendo in eũ

Expanded text:
onem. Nam secundum id quod Verbum Dei est, tam sine onem. Nam secundum id quod Verbum Dei est, tam sine fine quam sine initio et sine intermissione est regnum ejus. Secundum id autem quod Verbum caro factum est , coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud: Dominus regnavit a ligno . Hinc autem evacuavit omnem principatum et omnem potestatem et virtutem, dum non per claritatem ejus, sed per hum
Abbreviated transcription (Latin):
dequoait. Cũ tradiderit regnũ dõ & patri
ut illud sic appellauerit regnũ quo uniuer¬
sam ds̃ creaturã regit. hoc aũt sic appellaue¬
rit regnare ut intelligatur tanquã aduer¬
sus hostẽ exercitũ ducere ł defendere ciui¬
tatẽ ut ideo dixerit. O portetenimeũ reg¬
nare. donec ponat om̃s inimicos subpedib
suis quia talis regni quale habent princi¬
pesarmator ũ nulla erit causa hoste ita
subiecto ut rebellare non possint. Nã utiq:
dictũ est in eugło. Et regnieius non erit finis.
secundũ quod regnat in a &̃nũ secundũ
quod aduersus diabolũ sub eomilitatur
tã diuerit utiq: istamilitia. donec ponat
om̃s inimicos suos subpedibussu is. poste a
uero non erit cũpace ꝑ p&ua ꝑfruemur
haec aũt it adicta sint ut nouerimus deli¬
gentius etiã illud considerari oportere
scđm quod regnet nunc dĩ dispensatione¬
sacramenti sui. ꝑ incarnationẽ atq passi¬

Expanded text:
de quo ait: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; de quo ait: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; ut illud sic appellaverit regnum, quo universam Deus creaturam regit: hoc autem sic appellaverit regnare, ut intelligatur tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem; ut ideo dixerit: Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis, quia talis regni, quale habent principes armatorum, nulla erit causa, hoste ita subjecto, ut bellare non possit. Nam utique dictum est in Evangelio: Et regni ejus non erit finis, secundum quod regnat in aeternum: secundum autem quod adversus diabolum sub eo militatur, tandiu erit utique ista utilitia, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: postea vero non erit, cum pace perpetua perfruemur. Haec autem ita dicta sunt, ut noverimus diligentius etiam illud considerari oportere, secundum quid regnet nunc Dominus: id esacramenti sui per incarnationem atque passi
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo diuinitatis. Cũ aũt ei om̃a subiecta
fuerint tunc et ipse filius subiectus erit ei
qui illi subiecit om̃a non quasi modo non lta
sit sed tunc manifestũ erit secundũ locuti¬
onẽ superius tractatum. ut sit ds̃ om̃a in
omnibus ipse ẽ finis qui supra cõmemora¬
uit cũ totũ primobreuiter uellet condu¬
dere. Deinde quasi mẽ bratim explicare et
exponere loquebat̃ deresur rectione ubi
ait In itiũ xp̃c de inde hiqui sunt xp̃i inp̃sen¬
tia eius. De inde finis ipse scilic& finis estꝰ
ut sit ds̃ om̃a in omnibus. Aliter enimdicit᷑
do Os a ũt om̃a in omnib: dicit ut nemo eorũ
qui ei coherent ament aduersus eũ suã
propriã uoluntatẽ. Manifestũq: sit omñib
quodidẽ apłs aliolocodicit quidaũt habes
quod non accepisti. sunt itẽ qui sic intelligunt
hunc locũ. Oportet enim eum regnare do¬
nec ponat om̃s inimicossuos subpedibus suis
ut sub alia significatione positũ hicdicant
regnare non sub ea qua positum ẽ regnũ

Expanded text:
tatis . 7. Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia. Non quasi modo non ita sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis, quem superius commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait, Initium Christus; deinde ii qui sunt Christi in praesentia ejus; deinde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus omnia in omnibus. Aliter enim dicitudo. Deus autem omnia in omnibus dicitur, ut nemo eorum qui ei cohaerent, amet adversus eum suam propriam voluntatem, manifestumque sit omnibus quod idem Atem qui sic intelligant hunc locum: Oportet eum regnare donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; ut sub alia significatione positum hic dicant regnare, non sub ea qua positum est regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
demẽbris corporis similitudinẽ ducens
sicut enim corpus unum est inquit & mẽ¬
bra hab& multa. Om̃a aut mẽbra corpo¬
riscum sint multa. unum est corpusita et
sum hoc est caput cum cor pore suo quod est
ecđa. Et multis scripturar ũ locis inueni¬
mus scriptũ etiã hoc modo appellari ut cũ
omnibus suis membris intelligat̃. quibus dic¬
tum est uos estis corpus xp̃i & mẽbra. Non
ergo absurde sic intelligimus tunc & ipse
unũ semen abra he. subiectũ aut scđm con¬
tẽplationẽ sẽpiternȩ ueritatis ad obti¬
nen dã beatitudinẽ nullo motu animi
nulla parte corporis resistente ut illauita
nemine amante propriã potesta tẽ
sit ds̃ om̃a in omnibus.

Expanded text:
de membris corporis similitudinem ducens: Sicut enim corpus unum est, inquit, et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum est corpus; ita et sum, hoc est, caput cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et multis Scripturarum locis invenimus Christum etiam hoc modo appellari, ut cum omnibus suis membris intelligatur, quibus dictum est, Vos estis corpus Christi et membra . Non ergo absurde sic intelligimus. Tunc et ipsunum semen Abrahae: subjectum autem secundum contemplationem sempiternae veritatis, ad obtinendam beatitudinem, nullo motu animi, nulla parte corporis resistente; ut in illa vita nemine amante propriam potestatem, sit Deus omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
patris & filii diuinitas et unitas & a equa¬
litas maneat. recte quęritur in hoc loco
utrũ scđm ꝑsonarũ propria &ates
ansecundũ hominis susceptionẽ apłs dixerit
Tunc & ipsefilius subiectus erit ei qui sub¬
iecit om̃a solet circunstantia scripturae
illuminare sententiã cum ea quȩ cir ca
uentũ esse adhunc locũ ut supra diceret
Nunc aũt xp̃c sur rexit amortuis primitiȩ
dormientiũ . Agebat enim deresur recti¬
one mortuorũ quod in dño scđm susceptionẽ
hominis factum ẽ quanquã aꝑtissime se¬
quatur & dicat. qm̃ quidẽ ꝑ hominẽ mors
ita ꝑ hominẽ resur rectiomortuorũ. sicut
enim in adã omnes moriunt᷑ sic & in xpo

Expanded text:
Patris et Filii deitas et unitas et aequaPatris et Filii deitas et unitas et aequalitas maneat: recte quaeritur in hoc loco, utrum secundum personarum proprietates, an secundum hominis susceptionem Apostolus dixerit, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia. Solet circumstantia Scripturae illuminare sententiam, cum ea quae circa sventum esse ad hunc locum, ut supra diceret, Nunc autem Christus surrexit a mortuis, primitiae dormientium. Agebat enim de resurrectione mortuorum, quod in Domino secundum susceptionem hominis factum est; quanquam apertissime sequatur et dicat: Quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est quod filius ꝑpatrẽ aliquam
creaturã operatus ẽ. Itẽ scriptum ẽ quod
imago patris sit filius nusquã aũt scriptũ
est quod imago filii sit pater . Deinde qđ
illegenitor ille genitus. et cȩtera huius¬
modi quae non ad aequalitatẽ substantiȩ
sedad proprietatẽ ꝑtinent ꝑ sonarum
inquibus illi aequalitatẽ cum dicunt esse
non posse qm̃ ad hec penetranda grossi¬
oresmentes adhibent pondere aucto¬
ritatis urgendi sunt. Si enĩ non posset
in his intelligiae qualitas cius ꝑque fac¬
ta sunt et eius a quo facta sunt imaginis
& eius cuiꝰ lmago est geniti et genitoris
nullo modo apłs contentiosorũ hominũ
ora condudens ipsum etiã poneret di¬
cens. Non rapinã arbitratus est esse
aequalis dõ. Cum ergo ea que addis¬
tinctionẽ patris et filii sor ipta sunt
partim propt̃ ꝑsonarũ proprietatẽ partĩ
propter susceptionẽ hominis lita scripta
sunt. Dum tamen diuinȩ substantiae

Expanded text:
scriptum est quod Filius per Patrem aliquam scriptum est quod Filius per Patrem aliquam creaturam operatus sit. Item scriptum est quod imago Patris sit Filius ; nusquam autem scriptum est quod imago Filii sit Pater. Deinde quod ille genitor, ille genitus; et caetera hujuscemodi, quae non ad aequalitatem substantiae, sed ad proprietatem pertinent personarum: in quibus illi aequalitatem cum dicunt esse non posse, quoniam ad haec penetranda crassiores mentes adhibent, pondere auctoritatis urgendi sunt. Si enim in his non posset intelligi aequalitas ejus per quem facta sunt omnia et ejus a quo facta sunt, imaginis et ejus cujus imago est, geniti et genitoris; nullo modo Apostolus contentiosorum hominum ora concludens ipsum etiam verbum poneret, dicens: Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. 2. Cum ergo ea quae ad distinctionem Patris et Filii scripta sunt, partim propter personarum proprietates, partim propter suceptionem hominis, ita scripta sint; dum tamen divinae substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
quo modo maior ẽ pater. Ipse enĩ dñs ait
qm̃ pater maior me est. Regula aũt
catholicae fidei sic se hab& ut cũ aliqua
inscripturis dicunt᷑ defilio quod sit minor
patre scđm susceptionẽ hominis intelli¬
gantur. Cum uero ea dicuntur quibus
demonstratur ae qualis secundum id
quod ds̃ ẽ accipiantur. Apparet ergo qũe¬
ad modũ dictum sit et pater maior me est
Et ego & pater unũ sumus. Et ds̃ erat uorbũ.
et uerbum caro factum est et non rapinã
arbitratus est esse aequalẽ dõ & semetipsũ
ex inaniuit formã serui accipiens. Sed
excepto quod attnet ad susceptionẽ ho¬
minis de illo lta dñr. Vt patrẽ non aliud
quã patrẽ. filium non aliud quã & filium
intelligi o porteat. Putant heretici in his
quae ita dicunt᷑ atq: intelligunt᷑ a equali¬
tatẽ esse non posse. Scriptum est enim
om̃a ꝑ ipsũ facta sunt utiq ꝑfiliũ hoc est
ꝑuerbũ dĩ . a quo nisi a patre. nusquã aũt

Expanded text:
quomodo major est Pater? Ipse enim Dominus ait, quomodo major est Pater? Ipse enim Dominus ait, Quoniam Pater major me est . Regula autem catholicae fidei sic se habet, ut cum aliqua in Scripturis dicuntur de Filio, quod sit minor Patre, secundum susceptionem hominis intelligantur: cum vero ea dicuntur quibus demonstratur aequalis, secundum id quod Deus est accipiantur. Apparet ergo quemadmodum dictum sit, Pater major me est; et, Ego et Pater unum sumus : et, Deus erat Verbum; et, Verbum caro factum est : et, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Sedm personae, excepto quod attinet ad susceptionem hominis, de illo ita dicuntur, ut Patrem non aliud quam Patrem, et Filium non aliud quam Filium intelligi oporteat, putant haeretici in iis quae ita dicuntur atque intelliguntur, aequalitatem esse non posse. Scriptum est enim, Omnia per ipsum facta sunt , utique per Filium, hoc est, per Verbum Dei: a quo, nisi a Patre? Nusquam autem
Abbreviated transcription (Latin):
modo aut̃ ipse dñs secum habebat utique
spm scm in ipso homine quẽ gerebat quan¬
do ut baptisaretͥuenit ad iohannẽ et tam̃
postea quã baptizatus ẽ descendere in cũ¬
colũbȩ specie sp̃ssc̃s uisus ẽ sic intelligendũ
est ante manifestũ & uisibilẽ aduentũ sp̃s
sc̃i quoscunq: scõs cumlatenter habere
potuisse. Itasane hoc diximꝰ ut intelligamꝰ
ipsa uisibili demons tratione sp̃ssc̃i qui ad¬
uentus eiꝰ dicit̃ ineffabili ł etiã in cogitabili
modo largius in hominũ corda plenitudi¬
nẽ cius infusã.
did quod scriptũ ẽ tunc & ipse filius subieo¬
Atus erit ei qui illi subiecit om̃a qui filiũ
dĩ patri aequalem non esse contendunt.
solent usurpare familiarius hoc testimo
palliatus nomine xp̃iano nisi descriptu¬
ris non intellectis. Dicunt enĩ si ae qualis ẽ
quomodo subicctus erit quod utiq simile ẽ
illi euangelicȩ que stioni. si a equalis est

Expanded text:
modo autem ipse Dominus secum habebat utique modo autem ipse Dominus secum habebat utique Spiritum sanctum in ipso homine quem gerebat, quando ut baptizaretur venit ad Joannem, et tamen posteaquam baptizatus est, descendere in eucie idem Spiritus sanctus visus est: sic intelligendum est, ante manifestum et visibilem adventum Spiritus sancti quoscunque sanctos eum latenter habere potuisse. Ita sane hoc diximus ut intelligamus etiam visibili demonstratione Spiritus sancti, qui adventus ejus dicitur, ineffabili vel etiam incogitabili modo largius in hominum corda plenitudinem ejus infusam. quod scriptum est: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia . 1. Qui Filium Dei Patri aequalem non esse contendunt, solent usurpare familiarius hoc testimonpalliatus nomine christiano, nisi de Scripturis non intellectis. Dicunt enim, Si aequalis est, quomodo subjectus erit ei? Quod utique simile est illi evangelicae quaestioni, Si aequalis est,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen darificatio eiꝰ a& ernã nunqua
essedestitit sicut et aduentus eiꝰ ea ipsa di¬
cit᷑ de monstratio in carnemortali nã
illuc uenit ubierat. quia in sua propria
uenit et inhoc mundo erat & mundus ꝑeũ
factus est. Sicut ergodnĩ aduentus intel¬
ligit᷑ demons tratiocor poralis. tamen anlx̃ iae¬
tehanc demonstrationẽ in omnibus pro¬
phetissc̃is tanqũã dĩ uerbũ et dĩ sapientia
locutus est. sic & aduentus sp̃ssc̃i de mons¬
tratio sp̃ssc̃ĩ est Ipse etia oculis carneis
quando uisus ẽ ignis diuisus supor eos.
Et coeperunt linguis loqui Nã sinonerat
quomodo impleta ẽ elisabeth. et zacha
quod impletispũscõ. illa qua o ineugło
legimus. dixerint ut aũt quedã laten
tionẽ prouidentia e. quia om̃s diuinae
actiones locorum tẽporũq: ordine
distinctione pulcherrima ꝑ agunt cumip¬
sa diuinitas nec teneat nec migr& locis
nectendat᷑ uarietur ue tẽporibus quo¬

Expanded text:
tamen clarificatio ejus aeterna nunquam tamen clarificatio ejus aeterna nunquam esse destitit. Sicut et adventus ejus ea ipsa dicitur demonstratio in carne mortali. Nam illuc venit, ubi erat: quia in sua propria venit; et, in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est . Sicut ergo Domini adventus intelligitur demonstratio corporalis, tamen ante hanc demonstrationem ipse in omnibus Prophetis sanctis tanquam Dei Verbum et Dei Sapientia locutus est: sic et adventus Spiritus sancti demonstratio Spiritus sancti est ipsis etiam oculis carneis, quando visus est ignis divisus super eos, et coeperunt loqui linguis . Nam si non eratquomodo impleta est Elisabeth et Zachariquod impleti Spiritu sancto, illa quae in Evangelio legimus dixerint ? Ut autem quaedam latenttionem providentiae, qua omnes divinae actiones locorum temporumque ordine ac distinctione pulcherrima peraguntur, cum ipsa divinitas nec teneatur nec migret locis, nec tendatur varieturve temporibus. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
clarificatus Et facillime quidem itares
bat poterat neminẽ illorũ morisinere
latro illecuidictum ẽ A mendicotibi hodie
mecũ in para dyso eris quinec ipsũ baptis¬
mũ acceperat quanquã cornelius et qui
cũ eo exgentib crediderant sp̃m sc̃m etiã
prius quã baptizarent᷑ acceperint non
tamen uideo quomodo et illela trosine
sp̃ũscodicere potuerit. Dñẽ memento
ius fidei fructũ dñs ipse mons trauit di¬
cens Am̃dico tibi hodie mecũ in para dyso¬
eris. quomodo ergo in effabili potestate
dominantisdi atq iustitia deputatũ ẽ
incorpore crucifixo accipi non potest
Sic etiã sp̃s sc̃s latenter dabat᷑ ante dñi
clarificationẽ post manifestationẽ aũt
diuinitatis cius manifestius datus ẽ. et
hoc dictum ẽ sp̃s aũt nondũ erat datus
id ẽ non dũ sic apparuerat. ut om̃s eum
datum esse faterent᷑ sicut etiã dñs non¬
dũ erat darificatus inter homines sed

Expanded text:
clarificatus . Et facillime quidem ita resclarificatus . Et facillime quidem ita resbat, poterat neminem illorum mori sinere,latro ille cui dictum est, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso; qui nec ipsum Baptismum acceperat. Quanquam Cornelius, et qui cum eo ex Gentibus crediderant, Spiritum sanctum etiam priusquam baptizarentur acceperint : non tamen video quomodo et ille latro sine Spiritu sancto dicere potuerit, Memento jus fidei fructum ipse Dominus monstravit dicens, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. Quomodo ergo ineffabili potestate dominantis Dei atque justitia deputatum estin corpore crucifixo accipi non poterat sic etiam Spiritus sanctus latenter dabatur ante Domini clarificationem; post manifestationem autem divinitatis ejus manifestius datus est. Et hoc dictum est, Spiritus autem nondum erat datus: id est, nondum sic apparuerat, ut omnes eum datum esse faterentur. Sicut etiam Dominus nondum erat clarificatus inter homines, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quac sunt etiã sacra sp̃ualia quorum
i magines carnalẽ populũ celebrareopor¬
tebat. ut p̃figuratio noui populi seruitute
u& eris fieret quorũ duorũ populorũ
differentiã etiã in uno quoq: numero
lic& aduertere cũ quisq: ab utero ma¬
tris ueterẽ hominẽ necesse est agat do¬
necueniat adiuuenilã a&atem ubilã
non est necesse carnaliter sapere sed po¬
test ad spũalia uoluntate conuertiet in¬
trinsecus rogenerari quod ergo in unoho¬
mine recte educato ordinenaturae disci¬
plinaq: contiguit hoc proportione inuni¬
uerso genere humanofieri ꝑdiuinã pro¬
uidentiã ꝑ agiq pul cherrimum.¬
Idid quod scriptũ est in euangelio quod bap¬
Itisabat iñ cplures quã ioħs quauis ipse non
baptitaret sed discipuli eius quaeritur
utrũ quibaptisati sunt illote p̃r quoscrip¬
tum est dñm ꝑdiscipulos suos baptisas se
plures quã iohannis acceperint sp̃m scm
Alio eñĩ loco euangelii sic dicitur Sp̃senĩ
nondũ erat datus quia iñc nondũ erat

Expanded text:
Quia sunt etiam sacra spiritualia, quorum imagines carnalem populum celebrare oportebat, ut praefiguratio novi populi servitute veteris fieret. Quorum duorum populorum differentiam etiam in unoquoque nostrum licet advertere, cum quisque ab utero matris veterem hominem necesse est agat, donec veniat ad juvenilem aetatem; ubi jam non est necesse carnaliter sapere, sed potest ad spiritualia voluntate converti, et intrinsecus regenerari. Quod ergo in uno homine recte educato, ordine naturae disciplinaque contingit, hoc proportione in universo genere humano fieri per divinam providentiam, peragique pulcherrimum quod scriptum est in Evangelio, Quia baptizabat Jesus plures quam Joannes; quamvis ipse non baptizaret, sed discipuli ejus . Quaeritur utrum qui baptizati sunt illo tempore quo scriptum est Dominum per discipulos suos baptizasse plures quam Joannes, acceperint Spiritum sanctum. Alio enim loco Evangelii sic dicitur: Spiritus enim nondum erat datus, quia Jesus nondum erat
Abbreviated transcription (Latin):
uod in commotabile. ẽ. a &nũ ẽ. sẽꝑ enĩ
cius dẽ modi ẽ quod aũt cõmotabile ẽ
tẽ poriobnoxiũ ẽ. non eni sẽꝑ eius dẽ modi
ẽ et ideo a&̃nũ non rectedicit̃. quod enĩ
motat̃ non manet quod non man& non ẽ.
quod manet a &nũ immortale . ẽ non om¬
ne immortale satis subtilit̃ a e t̃nũdicit᷑
quia & si sẽꝑ aliquid uiuat ta menmotabili¬
tatẽ patiat᷑. Non propriȩ a &nũ appellat̃
quia non sẽꝑ eidẽ modi ẽ quamuis immortale
quia sẽꝑ uiuit recte dicipossit. Vocatur ta
mena&nũ interdũ etiã quod immortale ẽ
illuduero quod & motationẽ patit᷑ et animȩ
p̃sentia cũ anima non sit uiueredicit᷑ neq

Expanded text:
uod incommutabile est aeternum est, semper enim ejusdem modi est; quod autem commutabile est tempori obnoxium est, non enim semper ejusdem modi est, et ideo aeternum recte non dicitur: quod enim mutatur non manet, quod non manet non est quod omne aeternum immortale est, non omne immortale satis subtiliter aeternum dicitur: quia etsi semper aliquid vivat, tamen si mutabilitatem patiatur, non proprie aeternum appellatur, quia non semper ejusdem modi est; quamvis immortale, quia semper vivit, recte dici possit. Vocatur autem aeternum interdum etiam quod immortale est. Illud vero quod et mutationem patitur, et animae praesent
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut ad genitales constellationes se tenere
uoluerint ipsi geminis exdudunt᷑ quiple¬
runq: ita post inuicẽ fundunt exuotere ut¬
propt̃ hoc tẽporis int̃ uallũ rursus adminu¬
tasminutar ũ reuertant᷑ quastratandas
in constellationib nunquã accipiunt nec pos¬
sunt tractare. Cũ aut multa uera eos p̃di¬
xisse dicat᷑ ideosit quia nontenent homi¬
nes memoria falsitates orror esq: illorũ.
sed non intentinisi in ea que in illorũ respon¬
sionib: prouenerint ea que non prouene¬
rint obliuiscunt᷑ et ea cõmemorant que non
arte illa que nulla ẽ sed quadã obscura rerũ
sorte contingunt. quod si peritiȩ illorũ
uolunt tribuere dicant artificiose diuinare
etiã mortuas mẽbranas scriptas quas lib&
dequib: plerunq: prouoluntate sors exit
quod si non arte de codicib: exit sȩpeuersus
futura pͥnuntians quid mirũ si etiã ex animo
loquentis non arte sed sorte exit aliqua p̃¬
dicatio futurorum

Expanded text:
si autem ad genitales constellationes se tenere si autem ad genitales constellationes se tenere uoluerint, ipsis geminis excluduntur, qui plerumque ita post inuicem funduntur ex utero, ut hoc temporis interuallum rursus ad minutas minutarum reuertatur, quas tractandas in constellationibus numquam accipiunt nec possunt tractare. cum autem multa uera eos dixisse praedicatur, ideo fit, quia non tenent homines memoria falsitates erroresque illorum, sed non intenti nisi in ea quae illorum responsis prouenerint ea quae non prouenerint obliuiscuntur et ea commemorant quae non arte illa, quae nulla est, sed quadam obscura rerum sorte contiflgunt.I quod si peritiae illorum uolunt tribuere, dicant artificiose; diuinare etiam mortuas membranas scriptas quaslibet, de quibus plerumque pro uoluntate sors exit. quod si non arte de codicibus exit saepe uersus futura pronuntians, quid mirum, si etiam ea animo loquentis non arte, sed sorte exit aliqua praedictio futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
a nob accipere nihil breuius et uerius dici
potest quã eos non respondere nisi acceptis
constellationib: In constollationib: aut no¬
tari partes quales tricentas sexaginta di¬
cunt habere signiferũ circulũ Motũ aut
cȩli ꝑ unã hora fieri inxu partib ut tanta
mora xv. partesoriant᷑ quantũ tenet una
hora quae partes singula e. lxͣminutas habe¬
redicunt᷑ minutas aut minutarũ lã in con¬
stellationibus dequib futura p̃dicare sedi¬
cunt non inueniunt. Conceptus aut gemino¬
rũ qm̃ uno concubitu efficitur testantibus
medicis quorũ disciplina multo est certior
atq manifestior tã paruopuncto tẽpo¬
ris contigit ut induas minutas minutarũ
nontendant᷑. Vnde ergo ingeminis tanta
diuersitas actionũ ex euentu et uoluntate
quos necesse ẽ eandẽ constellationẽ concep¬
tialẽ habere et amborũ unã constellationẽ
mathe matico dari tanquã unius hominis.

Expanded text:
a nobis accipere, nihil verius et brevius dici a nobis accipere, nihil verius et brevius dici potest, quam eos non respondere, nisi acceptis constellationibus. In constellationibus autem notari partes, quales trecentas sexaginta dicunt habcaeli per unam horam fieri in XV partibus, ut tanta mora XV partes oriantur, quantum tenet una hora; quae partes singulae LX minutas habere dicuntur. minutas autem minutarum iam in constellationibus, de quibus futura praedicere se dicunt, non inueniunt. conceptus autem geminorum quoniam uno concubitu efficitur testantibus medicis, disciplina quorum multo est certior atque manifestior, tam paruo puncto temporis contingit, ut in duas minutas minutarum non tendatur. unde ergo in geminis tanta diuersitas actionum et euentuum et uoluntatum, quos necesse est eandem constellationem conceptionalem habere et amborum unam constellationem dari mathematico tamquam unius hominis?
Abbreviated transcription (Latin):
Non cos appella uerunt mathemati cosuete¬
resqui nunc appellant᷑ sed illos quitẽporu
numeros motuceli acsiderũ ꝑuestigauer̃
Dequibus rectissime dicit᷑ inscripturis scis
Iterũ nec his debet agnosci sienĩ tantũ po¬
tuerunt scire ut possent aestimare słm
quomodo huius dñm non facilius inuenert
mens enim humana deuisibilib: iudicans
lẽ inuenit supra se esse in cõmotabilem
ueritate At ita adherens post ipsã sicuti
dictũ ẽ Adhesit anima mea postte bea¬
ta efficit᷑ intrinsecus inuoniens etiã om¬
niũ uisibiliũ creatorẽ atq dñm. Non que¬
rens extrinsecus uisibilia quã uis cȩlestia
forissunt pulchritudine inueniat᷑ arti¬
sex qui intus ẽ et prius in anima superiores
de inde incorpore inferiores pulchritu¬
dines operat᷑. Aduersus eos aut̃ quinunc
appellant᷑ mathe matici uolente s actus
nrõs corporib cȩlestib: subdere et nos
uendere stellis. ipsũq: p̃tiũ quouendimur

Expanded text:
Non eos appellarunt mathematicos veteres, qui nunc appellantur; sed illos qui temporum numeros motu coeli ac siderum pervestigarunt, de quibus rectissime dicitur in Scripturis sanctis: Iterum nec his debet ignosci. Si enim tantum potuerunt scire, ut possent aestimare saeculum; quomodo hujus Dominum non facilius invenerunt ? Mens enim humana de visibilibus judicans, lem, invenit supra se esse incommutabilem veritatem: atque ita adhaerens post ipsam, sicut dictum est, Adhaesit anima mea post te ; beata efficitur, intrinsecus inveniens etiam omnium visibilium Creatorem atque Dominum; non quaerens extrinsecus visibilia, quamvis coelestia: foris sunt pulchritudine, inveniatur artifex qui intus est, et prius in anima superiores, deinde in corpore inferiores pulchritudines operatur. 2. Adversus eos autem qui nunc appellantur mathematici, volentes actus nostros corporibus coelestibus subdere, et nos vendere stellis, ipsumque pretium, quo vendimur,
Abbreviated transcription (Latin):
um aliud sit natura aliud disciplina ali¬
Dudusus et hec in una anima intelligant᷑
nulla diuersi tate substantiȩ. Ito aliud
sit ingeniũ aliuduirtus aliudtran¬
quillitas. Similiter unius eiusdẽq: sub¬
stantiȩ & cũ anima sit alterius substan¬
tiȩ quã ds̃ quanquã ab illo facta ipse aut
ds̃ scit sacratissima illa et multis uerbo
re paucis cognitatrinitas diligentis si
traxerit. et nemouenit ad patre nisi
ꝑme et ipseuos in omnẽ ueritatẽ in¬
ducet

Expanded text:
um aliud sit natura, aliud disciplina, aliud usus, et haec in una anima intelligantur nulla diversitate substantiae: item cum aliud sit ingenium, aliud virtus, aliud tranquillitas, similiter unius ejusdemque substantiae: et cum anima sit alterius substantiae, quam Deus, quanquam ab illo facta; ipse autem Deus sit sacratissima illa, et multis verbo, re paucis cognita Trinitas: diligentissimtraxerit ; et, Nemo venit ad Patrem, nisi per me ; et, Ipse vos in omnem veritatem inducet
Abbreviated transcription (Latin):
metiunt᷑ cõputatis usq ad quinqua gena¬
riũ numer ũ ꝑuenit id ipsũ cõmendans
quando quidẽ ipse partesque illũ metiun¬
tur aequales inter sesunt quod cũ ae qui¬
tate administrata corporalis & uisibi¬
lis tẽporaliter actio ꝑfectionẽ homini
cõparat que ꝑfectio sicut dictũ ẽ denari¬
onumero significat᷑. sicut quadra gena

Expanded text:
metiuntur, computatis, usque ad quinquagenametiuntur, computatis, usque ad quinquagenarium numerum pervenit, idipsum commendans; quandoquidem ipsae partes, quae illum metiuntur, aequales inter se sunt: quia cum aequitate administrata corporalis et visibilis temporaliter actio perfectionem homini comparat. Quae perfectio, sicut dictum est, denario numero significatur: sicut quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
pensationẽ significare quae prosalute
nra gesta est Cũ dñs corpus assũpsit. etui¬
sibiliter hominib: aparere dignatus est.
unũ eni & .ii. et iii. et quat tuor que signifi¬
cant creatorẽ et creaturã. quater ducta
id ẽ ꝑ corpus tẽporaliter demonstrata
hoc inter ẽ. quod quattuor instatu sunt
quater in motu. ergo ut quattuor refert᷑
ad corpus ita quater refertur ad tẽpus
insinuat᷑ qua sacram̃ta corporaliter et
tẽporalit̃ gestũ propt̃ eosquicor porũ amo¬
re implicatierant et tõporib: subditi
quadra genarius ergo numorus ut dictũ ẽ.
teporalẽ ipsã disponsationẽ non in congru¬
e significare credit᷑ et fortasse hoc est
quod motucorporũ et tẽporib: agitur
ostendens in opiã et xl dies postresur¬
rectionẽ cũ discipulis fuit. hano ipsã illis
credo dispensationẽ tẽporalẽ quã pro¬
nra salute gessit insinuans quadragena¬
rius aut numerus partib: suis que illũ

Expanded text:
pensationepensationessumpsit, et visibiliter hominibus apparere dignatus est. Unum enim et duo et tria et quatuor, quae significant Creatorem et creaturam, quater ducta, id est, per corpus temporaliter demonstrata,hoc interest, quod quatuor in statu sunt, quater in motu. Ergo ut quatuor referuntur ad corpus, ita quater ad tempus: insinuaturque sacramentum corporaliter et temporaliter gestum, propter eos qui corporum amore implicati erant, et temporibus subditi. Quadragenarius ergo numerus, ut dictum est, temporalem ipsam dispensationem non incongrue significare creditur. Et fortasse hoc est quod motu corporum et temporibus agitur, ostendens inopiam: et quadraginta dies post resurrectionem cum discipulis fuit, hanc ipsam illis, credo, dispensationem temporalem, quam pro salute nostra gessit, insinuans. Quadragenarius autem numerus, partibus suis, quae illum
Abbreviated transcription (Latin):
tuor. Itẽ caput mulierisuir Caput uiri
tur inueniunt᷑ similit̃ unũ duo .iii. quattuor
at conditorẽ dm̃ et condittã oreaturã
reote significat denarius numorus et cũ
corpus ꝑfectũ atq in ext̃minabile subdit᷑
animȩ ꝑfectȩ atq in ext̃minabili rur¬
susq ipsa subdit᷑ xp̃o etille dõ nontanqua
dissimilis aut alteriusnaturȩ sed tanquã
patrifilius. hoc totũ eodẽ numero denario
recte significat᷑ quod post resur rectionẽ
corporis sperat̃ futurũ in a&̃nũ. Et for¬
tasse propterea qui conducunt᷑ ad uineã
denariũ accipiunt mer cedis nomine sicuti
recte corpus significat propter quattuor
notissimas naturas quib: constat siccã humi¬
dã frigidã et calidã et qđ progressio apunc¬
to ad longitudinẽ. alongitudine. ad latitu¬
dinẽ. alatitudine ad altitudinẽ soliditatẽ
corporis facit querur sus quater narionũ¬
mero contin&ur non absurde intelligit᷑
qua dra genarius numerus tẽporal ẽ dis¬

Expanded text:
 caput autem tur, inveniuntur similiter unum, duo, tria et quatuor.at conditorem Deum et conditam creaturam, recte significat denarius numerus. Et cum corpus perfectum atque inexterminabile subditur animae perfectae atque inexterminabili, rursusque ipsa subditur Christo, et ille Deo, non tanquam dissimilis aut alterius naturae, sed tanquam Patri Filius, hoc totum eodem numero denario recte significatur, quod post resurrectionem corporis speratur futurum in aeternum. Et fortasse propterea qui conducuntur ad vineam, denarium accipiunt mercedis nomine . Sicutrecte corpus significat, propter quatuor notissimas naturas, quibus constat, siccam et humidam, frigidam et calidam; et quod progressio a puncto ad longitudinem, a longitudine ad latitudinem, a latitudine ad altitudinem, soliditatem corporis facit, quae rursus quaternario numero continetur: non absurde intelligitur quadragenarius numerus temporalem dis
Abbreviated transcription (Latin):
quinqua genarius numerus siue qui a
extrib generib: hominũ eligat̃ eligatur
iudeis & gentib: et carnalib xp̃ianis siue
quia ꝑsacram̃ totrinitatis imbuit᷑ nu¬
mero quo significat᷑ terducto adcente¬
nariũ et quinqua genariũ ꝑuenit. Quin¬
quaginta enim terducta fiunt cl. qđ
cũ addideris ipsatria quia insigne et
eminens debet ẽẽ. quod in nomine pa¬
tris & filii et sp̃s sc̃i lauacrore genera¬
missa sunt retia et ide o magnos id est
ꝑfectos et regnocȩlorũ aptos habet
Nã illa similitudor eticuli non indexterã
misi simulcepit bonos & malos qui se pa¬
ratio infine scłi tanquã infine maris id ẽ
inlittore cũ regnant iusti primotẽpora¬
liter sicut in apocalypsi scriptũ ẽ De in¬
de ina &̃nũ in illa ciuitate quȩ ibi describit᷑.
ubilã conquiescente dispensatione tẽpo¬
rali que qua dra genarionumero signifi¬
cat᷑ denarius reman& quia mercedem
sc̃i qui o perant᷑ inuinea ꝑcepturi sunt.

Expanded text:
quinquagenarius numerus, sive quia quinquagenarius numerus, sive quia ex tribus generibus hominum eligitur, Judaeis, et Gentibus, et carnalibus Christianis, sive quia sacramento Trinitatis imbuitur, numero quo significatur ter ducto, ad centenarium et quinquagenarium pervenit. Quinquaginta enim ter ducta fiunt centum quinquaginta. Quo cum addideris ipsa tria, quia insigne et eminens debet esse quod in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti lavacro regeneramissa sunt retia; et ideo magnos , id est, perfectos et regno coelorum aptos habet. Nam illa similitudo reticuli non in dexteram missi, simul cepit bonos et malos, qui separatio in fine saeculi, tanquam in fine maris, id est, in littore; cum regnant justi primo temporaliter, sicut in Apocalypsi scriptum est, deinde in aeternum in illa civitate quae ibi describitur , ubi jam conquiescente dispensatione temporali, quae quadragenario numero significatur, denarius remanet, quam mercedem sancti qui operantur in vinea percepturi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
or quod decies. et quinq: qd habent octies.
& octo quod hñt quinquies et decim quod
metiriꝑ partes aequales quadra gena¬
riumnumerũ potrit p̃ter hos quos enu¬
merauimꝰ et conputatos ad quinqua gena¬
riũ numerũ diximus peractisergo
dicimus quadraginta diebus postresur¬
rectionẽ cũ discipulissuis id. est commen¬
dans eis quod nobis tẽporaliter regestũ
est ascendit incȩlũ et postalios decẽ dies
ralibusq: crediderunt ipsis uidelic& x
indicans que qua dragenarius cõputatis
aequalib: partibus suis aedit & fit quin¬
quagenarius. sicut tẽporali dispensatio¬
ne cũ a equitate administrata ꝑuenit᷑
ad ꝑfectionẽ qũ a denarius numerus
significat. quidenarius simul cũ qua¬
dragenario quinqua genariũ facit.
re. sedlã purgatã atq ꝑfectã. que tẽpo¬
ralis dispensationis fides atq a&nitatis
futurȩ spemcaritate amplectat᷑. id ẽ
quasi qua dra genariũ numerũ denario
copulans. haec aut ecła ad quã ꝑtinet

Expanded text:
 habent decies, et quinque quod habent octies, et octo quod habent quinquies, et decem quod metiri per partes aequales quadragenarium numerum potest, praeter hos quos enumeravimus, et computatos ad quinquagenarium numerum perduximus. Peractis ergo Dominus quadraginta diebus post resurrectionem cum discipulis suis, id est, commendans eis quod pro nobis temporaliter gestum est, ascendit in coelum: et post alios decem dies ralibusque crediderant. Ipsis videlicet decem indicans, quem quadragenarius computatis aequalibus partibus suis edit, et fit quinquagenarius: sicut temporali dispensatione cum aequitate administrata pervenitur ad perfectionem, quam denarius numerus significat, qui denarius simul cum quadragenario quinquagenarium facit. re, sed jam purgatam atque perfectam, quae temporalis dispensationis fidem atque aeternitatis futurae spem charitate amplexatur, id est, quasi quadragenarium numerum denario numero copulans. Haec autem Ecclesia, ad quam pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt in eo ambulant. donec eis ds
reuelet siquid aliter sapiunt. Co¬
gitationes suas carnales non dogmati¬
tant quia non obdurant contentiosis de¬
fensionibus immanendo. sed quodã modo
ambulando id ẽ proficiendo desudant
intelligentiae ꝑspicuitatẽ impetrantes
ꝑ fidei pietatẽ. Quecũlta sint duo ista
que inuno fiunt homine nasci & renasci
ad duos homines ꝑtinent. Vnũ ad illũ
primũ adã Alterũ ad secundũ quidicit᷑
xp̃c. Sed non prius ait apłs quod spũale
est sed quod animale postea sp̃uale.¬
primus homo deterraterrenus. se¬
cundus homo decęlo cȩlestis. qualis ter¬
renus tales et terreni. et qualiscȩlestis
tales et cȩlestes. Sicut portauimus ima¬
ginẽ terreni portemus & imaginẽ
eius qui decęlo est . Itedicit ꝑ unũ homi

Expanded text:
nerunt, in eo ambulant et, donec eis deus nerunt, in eo ambulant et, donec eis deus reuelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant, quia non obdurant contentiosis defensionibus: inmanendo. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impetrantes per fidei pietatem. Quae cum ita sint, duo ista, quae in uno fiunt homine,. nasci et renasci, ad duos homines pertinent, unum ad illum primum Adam alterum ad secundum. qui dicitur Christus sed non prius, ait apostolus, quod spiritale est, sed quod animale, postea spPrimus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis. Qualis terrenus, tales et terreni; et qualis coelestis, tales et coelestes. Et quomodo induimus imaginem terreni, induamus et imaginem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
iustificandos glorificandosq suscepit
etiã ante quã in corpoream queubiq
tota .ẽ. ualeant eius nosse naturã.
plurimũ profecerit potest. Sunt enĩ
inquibus habitat multitales qualib
dicit apłs. non potui uobis loqui quasi
sp̃u alibus sed quasi carnalibus tanquã
paruulis inxp̃o lac uobis potũ dedi
non aescã non dum enim poteratis
sed nec ad huc quidẽ potestis. His quip¬
pectiã illud dicit. Nescitis quia tẽplũ
dĩ estis et sp̃s dihabitat in uobis hosta¬
lesctiã ante quã ꝑueniant ad sp̃ualẽ
mentis a&atẽ ubi non lacte aluntur
sed solido cybo Cũ aũt diesuitȩ huius
extremus uenerit ꝑficiet in eis habi¬
tator illorũ quicquid hic intelligentiȩ
minus habuerunt. qm̃ abunita te
corporis xp̃i qui nobis uia factus est
et a tõplidĩ soci& ate non recesserunt
Vnde ut non recedant regulã fidei
pusillis magnisque cõmunẽ in ecđa
ꝑseueranter tenent. et in quod ꝑue¬

Expanded text:
iustificandos glorificandosque suscepit iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam, plurimum profecerit, potest. sunt enim, in quibus habitat, multi tales, qualibus dicit apostolus: Non potui uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus tamquam paruulis in Christo. lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. his quippe etiam illud dicit: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hos tales etiam si, antequam perueniant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet in eis habitator illorum, quicquid hic intellegentiae minus habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia perseueranter tenent et, in quod perue