comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
briatura diuerpauperẽ ꝓpinauit&
ut ita dixerimquan flerni nobilis ipro
mepriuro dere pincernante supplo¬
uit gemina dicendifruge congesta
c̃dita salemelle ꝓfura ꝓmatablan dici
cũ uigoreme peregrim poculiquant
de su&um plur auidum dũ parr inli&
parsd&err& mnancipita positoc̃¬
uiua rusticulonec sustinente magnabi¬
bente consentio dulcedim quic& ouir¬
tuti hocigitur fluentedono uenitao
me fateor percana ponti sos poculiue¬
nit pat̃optime ꝑralsũmare qositimres¬
tinguer& uenitoceanitide miscente
fluctumera dulcedo cuius liquorni fu¬
cetenus saper& redarcanamulcer&
quippeqđ ñ carnem soueristalipotu
sed rp̃m. Vndeutuere ꝓsequar huius
uua palmitir nob̵ sitim prorogat
dumpro pinathacinopina frugede¬
lapsa ꝑgurgitẽ primur mihi m&
uenit fructur efluctib d&ulit puppis
illa reliquir forsan alum̃ mihi uestri

Expanded text:
briatura dives pauperem propinavit et, briatura dives pauperem propinavit et, ut ita dixerim, quasi Falerni nobilis ipso me prius odore pincernante supplevit, gemina dicendi fruge congesta, condita sale, melle perfusa, permixta blanditie cum vigore, meque peregrini poculi quantum desuetum plus avidum dum pars inlicet, pars deterret in ancipiti posito conviva rusticulo nec sustinente magna bibente consentio dulcedini qui cedo virtuti. 4 Hoc igitur fluente dono venit ad me, fateor, per cana ponti fons poculi, venit, pater optime, per salsum mare quod sitim restingueret, venit Oceanitide miscente e fluctu mera dulcedo, cuius liquor non fauce tenus saperet, sed arcana mulceret: quippe quod non carnem foveris tali potu, sed spiritum; unde, ut vere prosequar, huius uva palmitis nobis sitim prorogat, dum propinat. 5 Hac inopina fruge delapsa per gurgitem primus iste mihimet venit fructus e fluctibus: detulit puppis illa reliquis forsan alumen, mihi vestri
Abbreviated transcription (Latin):
imbur non quod ficur teger& sed fruc¬
tur ornar& iãbulantir insebcat
redemptor iradhesura uestigra cohercer&
fidefigente unde necadmonumentũ
puconditorir laber&ur p̃sentia quia
nec inathomo plarma notar& inculpa
sed ꝑ illas beatitudiner uelutodorine¬
morir in lectur delicus & uernulã dnr
& uerna dñm porider& Vt potecũ alt̃¬
nante sibi concatenati dulcedine nec
iste fugar& admirso nec ille frudar&
amplexuhincinhiantib animis inalullir
estuantib oculirsus pecor palmis exten¬
nsferuenrmagirquã sitiem prestula¬
barepistulȩ urȩ magnari uel paraua
nubicula madidanti uelle rebibu¬
lurumectarer deriderii conrciur
certirrime ł pundar mobiler fi¬
xamihi lt̃tera nuntiar& itautari¬
ditatẽm eã collo quii uestri tempera¬
nũ scam̃ caritatẽ refectã suscipicrer¬
cens epistolã quȩ utuor nostis aste
conpacta uteorrensiflore confectabibo¬
tẽ sepotiur quã legentẽ strre ꝑsingu¬
lora picerpim̃tato affamine ino¬

Expanded text:
quod ficus tegeret, sed fructus ornaret, inambulantis in se beati Redemptoris, adhaesura vestigia coerceret, fide figente; unde nec ad momentum pii conditoris laberetur praesentia, quia nec in atomo plasma notaretur in culpa, sed per illas beatitudines, velut odori nemoris illectus deliciis, et Vernulam Dominus et verna Dominum possideret; utpote cum alternante sibi concatenati dulcedine nec iste fugaretur admissu, nec ille fraudaretur amplexu, hinc inhiantibus animis, medullis aestuantibus, oculis suspectis, palmis extentis, fervens magis quam sitiens praestolabar epistolae vestrae magna, si vel parva nubecula madidanti vellere bibulus humectarer: desiderii conscius certissime vel per undas mobiles fixa mihi littera nuntiaret, ita ut ariditatem meam conloquii vestri temperatuncta caritate refertam suscepi crescens epistolam quae, ut vos nostis arte conpacta, ut ego sensi flore confecta, bibentem se potius quam legentem fere per singulos apices pigmentato affamine ine
Abbreviated transcription (Latin):
dapiuta seruenti srigora soluit humi
liuaq in e usto flumina fudit a gro
Bellicapn dirthome subiecta uigori
Fortior efficitur uictatiara do
Luridapirpicuoditur in diabasttholo meo
andireȩ monitis extatachaia seger
acinorer accleranr martini galia prirti
excellente fi deluminirar macapit
curtino seruata nouo gallicia plaude
Sortira postolice uirtuur istefuit
Quiirtiete parum pbatibi dogmate piulũ

Expanded text:
dogmate ferventi frigora solvit humi; vivaque in exusto flumina fundit agro; bellica Persidis Thomae subiecta vigori fortior efficitur victa tiara deo; lurida perspicuo datur India Bartholomaeo; Andreae monitis extat Achaia seges. ne morer adcelerans, Martini Gallia prisci excellente fide luminis arma capit. Martino servata novo , Gallicia, plaude : sortis apostolicae vir tuus iste fuit. qui virtute Petru
Abbreviated transcription (Latin):
Effuge pestiferi rabies uesana ueneni.
Noreat ut semp nobir immobile iussũ
ꝗt iustur cȩlidnm deuotus ad or&ꝵ i i¬
Vnius & famulans uenerctur nominȩuũ
T alibur excursur fugit ꝑ deuia demon:
Ille ubi io hannem cognouit carceris ũbri
inmersum tristi compres sit cordadolore
łinibur & statuit ⁊abulonũ ponere seder
ut dictum aeraiae concurrer& ordine

Expanded text:
Effuge pestiferi rabies uaesana ueneni, Haereat ut semper nobis inmobile iussum, Ut iustus caeli Dominum deuotus adoret Unius et famulans ueneretur nomen in aeuum.\' Talibus excussus fugit per deuia daemon. Ille ubi Iohannem cognouit carceris umbris Inmersum, tristi conpressit corde dolorem, Finibus et statuit Zabulonum ponere sedes, Ut dictum Esaiae concurreret ordine
Abbreviated transcription (Latin):
uos hominer natrr pane poscentib omr
Non lapide dabitir piscẽue petentib anguo
Nos in quã ridigi quibur alteẽ insita cordir
Duritier uestrir dabitis seꝑboninitir:
Indul gens hominũ genitos bonamitiadigne
Quã prestare magir gaud& poscentibȩds
Quȩcupitis uobir hominũ benesacta ueni
Haec eade uestro cunctir prestatesauore
Hlieclegis sũmae hociur dixerȩꝓphetę
Iteꝑ angusta iustisu pra sidera portã
Qualita & spatiosauiaẽ quȩ limite lȩuo
praeruptũ comuo luitit̃ caligi nomostis
Innumereqr illam penetrant ꝑpnacatuȩ:

Expanded text:
atis panem poscentibus omnes Non lapidem dabitis piscemue petentibus anguem; Vos, inquam,. rigidi, quibus alte est insita cordis Durities, uestris dabitis semper bona natis. Indulgens hominum genitor bona mitia digne Quam praestare magis gaudet poscentibus aequis! Quae cupitis uobis hominum benefacta uenire, Haec eadem uestro cunctis praestate fauoreHaec legis summa est, hoc jus dixere prophetae. Ite per angustam, justi, supra sidera portam. Quam lata, et spatiosa via est, quae limite laevo Praeruptum convolvit iter caligine mortis, Innumeraeque illam penetrant pe
Abbreviated transcription (Latin):
Et iaculare proculinã mẽbrũ ꝑderore fert
Ex iguum flãmirquã totũ dedere corpus:
Perp&uiq: animã parit̃ conuoluere poenis
Et sidextra manui mentẽ ꝑdeiua ducit
Crroris causã prestat decidere senro
Quã totum a& niscorpur concedere slami:
Pȩcipiunł ueterersiquis conubia rup&

Expanded text:
Et iaculare procul. Nam membrum perdere refert Exiguum, flammis quam totum dedere corpus Perpetuisque animam pariter conuoluere poenis. Et si dextra manus mentem per deuia ducit, Erroris causam praestat decidere ferro, Quam totum aeternis corpus concedere flammis. Praecipiunt ueteres, si quis conubia ru
Abbreviated transcription (Latin):
ponte laur enouo scis ꝗ nitescerlẽ phis
utmereantur aquas & uitontignibig nes
rdua flamma nimis cui suꝑ erafulgo ł
& uolat& cȩlum tales p&icre fauille:
Quinquaginta &iam p̃tiũ posue relibellis
milia num morũ qm̃ meruere nocentes¬
ic abolere nefis: huius haccoła sigureẽ
NMesacer numerur delictare soluitaũtolim
fuit intoto dauid sucrimina psalmo:
C ontractusq fugat nã quinquage sim̾ anñ
c ũiubileus ad ẽ proprio distractioruris
nanr̃tiquodo natissero. seruire coactas
Libertas admissa p&it maladebita laxat
Creditar & limen patricu&us aspicitexul
Quinquaginta & iã cubitis distendit᷑ arca:
Q uiedeo hensa uadiratquee quoretuta silutẽ
ub nu mero pi&atir agit seruataq crescit c̃o¬
perspatuȩ parcentis opẽ quiax p̃s ubiq
Pondidit ceclesiã ueniec fabricantecapacẽ :
Quaosic coepta fr&ir latissima funditaruis :¬

Expanded text:
Fonte lavare novo, sanctisque nitescere lymphis. Fonte lavare novo, sanctisque nitescere lymphis. Ut mereantur aquas, et vitent ignibus ignes. Ardua flamma nimis, cujus super aera fulgor Evolat, et coelum tales petiere favillae. Quinquaginta etiam pretium posuere libellis Millia nummorum, quoniam meruere nocentes Sic abolere nefas; hujus haec causa figurae est: Lege sacer numerus delicta resolvit, ut olim 219 Diluit in toto David sua crimina Psalmo, Contractusque fugat; nam quinquagesimus annus Cum jubilaeus adest, proprii distractio ruris Antiquo donatur hero; servire coactos Libertas amissa petit; mala debita laxat Creditor, et limen patriae vetus aspicit exsul. Quinquaginta etiam cubitis distenditur arca, Quae deprensa vadis, atque aequore tuta salutem Sub numero pietatis agit, servataque crescit Per spatii parcentis opem, quia Christus ubique Condidit ecclesiam venia fabricante capacem, Quae, sic coepta fretis, latissima funditur
Abbreviated transcription (Latin):
praedicat hunctibi m& parit̃ p̃ponit & nos
perua sũ debita locũ: uox reddita dontra:
Xp̃s quisit ut. quipaulus sentio nã uos
gnotaꝰ suitare lic& cognoscefurorẽ
ens inimicatuum dȩmonregnarefatet᷑
quẽ ueninse negas atq hoc conuincereipso
Quostimulanteruis cuiñdat᷑ oreplacere
Quodterrore mou&c̃traria dicere uoco
Ciusadĩ phib& quã lex comitꝰ ituramoris
Haec ẽ uerasides quȩtunc spectacula plebi
Quã ue trium phalem dño uincentecoronã
contigit in degeri rabido cũmur ind. est en¬
oemonis iresuir bene noxia rũ pitanũun
Simcat e facies fugiuntq pericula uica:
Sudaque p̃cipiti conuestunt t̃gapauore:
Quidiudea ferox ia nͥ declade timebis
Que sociosi chosteper is. cũeriminis auctor
Sunctoq idem̃ est nefitte iudice pulsus
Quasimulẽ peccante reus a nox fama ꝑurbe¬
pnliticer intrarepios: maculasq u&ustis

Expanded text:
Praedicat, hunc tibimet pariter proponimus et nos; Praedicat, hunc tibimet pariter proponimus et nos; Pervasum dimitte locum. Vox reddita contra, Christus qui sit, ait, qui Paulus, sentio, nam vos Ignotos vitare licet; cognosce furorem, Gens inimica, tuum; daemon regnare fatetur, Quem venisse negas, atque hoc convinceris ipso, Quo stimulante ruis, cui non datur ore placere, Quod terrore movet; contraria dicere voto Causa Dei prohibet, quam lex comitatur amoris. Haec est vera fides: quae tunc spectacula plebi, Quamve triumphalem, Domino vincente, coronam Contigit inde geri! rabido cum murmure frenemonis ira, suis bene noxia, rumpit amictus, Dissecat et facies, fugiuntque pericula victi, Nudaque praecipiti convertunt terga pavore. Quid, Judaea ferox, jam non de clade timebis? Quae socio sic hoste peris, cui criminis auctor, Punitorque idem est, ne sit te judice pulsus, Qua simul est peccante reus. Mox fama per urbeIn latices intrare pios, maculasque vetustas
Abbreviated transcription (Latin):
A sermone potensephesi c̃uertat urbẽ
paulur& atherur fulgebat gloria signis
Cũque ꝑ innumeros nutarent saucia mobo
Corpora necmis ero soperata refecrugris
stificum medicinaminir uelamini sic or
Ibsentes p&iere sibi quibus asfuitardens
t cader &uapor ille fides sinẽq calori
Altera flaminadar& semnicintia deniq puiliꝰ
t queablata palam sudaria fusa pastus ÷
Tanguorũ p̃sscre focos mẽbrisq repostȩ
Ad nibilũ fluxere luesuigor om̃a curans
⁊acͤture s at nullȩq dom muner ecessant
Quod medica deuestefer unt uistute subia
cpirituũ quoq turbominix uclutinritist
pars ꝑ inane fugit nes abricipulchracrcan
Quȩ plas mata solocȩlestis i maginis instar
Traxit& auctoris speciẽ propignore gestte
N ospitest pollutascio : tẽplũq decoris
nficiit p̃donis odor: quotẽmłe septem
⁊udea destirpeuiri noua proclutẽptan.
ic pius asfatiquẽ paulus nomineihm̃

Expanded text:
 sermone potens Ephesi converterat urbem Paulus, et aethereis fulgebat gloria signis. Cumque per innumeros nutarent saucia morbos Corpora, nec miseros operata refecerit aegros Artificum medicina manu, velamina sacra Absentes petiere sibi, quibus adfuit ardens, Ut caderet vapor ille, fides, finemque calori Altera flamma daret; semicinctia denique Pauli, 216 Atque oblata palam sudaria, fusa per artus, Languorum pressere focos, membrisque repostae Ad nihilum fluxere lues: vigor omnia curans Tactus erat, nullaeque domus a munere cessant, Quod medica de veste ferunt: virtute sub ipsa Spirituum quoque turba minax, velut irrita fumi Pars per inane, fugit, ne fabrica pulchra creantis, Quae plasmata solo coelestis imaginis instar Traxit, et auctoris speciem pro pignore gestat, Hospite sit polluta suo, templumque decoris Inficiat praedonis odor; quo tempore septem 217 Judaea de stirpe viri nova praelia tentant. Sic prius affati: Quem Paulus nomine Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
dogmata parͣuat rahuntne qui sod quidda repossiũ
exploraresol&: posite quaucra fateri÷ dimate¬
Inflitueremanus : solusq repellit error
Indiuersatrahens: quod ips̃ efsicit unum ł qui
Nor&iam bissex memorat scriptura suisse:
O. sacer & selixnumeri modu fagmine fuso
Cũ mer uere cibidimnorum somine nasci :
Turis a postolici lata ẽ totgloria uasir .i. geriosi

Expanded text:
Dogmata prava trahunt, nec qui, sed quid dare possint, Dogmata prava trahunt, nec qui, sed quid dare possint, Explorare solet, positae quem vera fateri Instituere manus, solusque repellitur error In diversa trahens, quod Spiritus efficit unum. Hos etiam bis sex memorat Scriptura fuisse. 215 O sacer et felix numeri modus! agmine fuso Cum meruere cibi damnorum semine nasci, Juris apostolici lata est tot gloria vasis. Jam sermone
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis hocess& opus: quos dogmata plures
Baptizasse canunt serui cessare lauacrũ
f asfuerat ueniente dĩ p̾nuntius exquo
Dixerat istap̾ius. quo secit tempore ihs¬
÷ amplenum baptir mageriuelut ante iohane
Cursolitum propriũq dar& quȩregula paulũ
Conpulit ut xp̃i deberent sonte renisci
Quẽ nonuenturum sediã uenisse iohanner
i nsinuans digito cȩlestem ꝓdidit agnũ.
Nunc peccati canenr acuncto tolleremundo:
Quid geminũ baptis macupis simula reꝓfane:
issona nonuerant : sep&itiõ rẽten& ipsam
oepit& ipsa redit: nãcũdis cordt origo
Srincipii finisq: sequenr & singula dici
& pat& eẽ semel: nulloqerroregoauout :
qui e comlita sinulpossunt diuisa probari:
Cũta menberasiea nigred n plonus auesnt ÷ ꝑdt¬
pͥ oluitur quicũqlacus ilũmen habere
Ecdesiae uultfortepiȩ : non cogit ad unda ł sort¬
Nr̃a fides hunciterum quia nomine trino

Expanded text:
Discipulis hoc cessit opus, quos dogmata plures Discipulis hoc cessit opus, quos dogmata plures Baptizasse canunt; servi cessare lavacrum Fas fuerat, veniente Deo, praenuntius ex quo Dixerat ista prius; quo fecit tempore Jesus Jam plenum baptisma geri, velut ante Joannes, Cur solitum propriumque daret? quae regula Paulum Compulit, ut Christi deberent fonte renasci, Quem non venturum, sed jam venisse Joannes Insinuans digito coelestem prodidit Agnum, Hunc peccata canens a cuncto tollere mundo. Quid geminum baptisma cupis simulare, profane? Dissona non iterant; repetitio rem tenet ipsam, se 214 Coepit, et ipsa redit; nam cum discordet origo Principii finisque sequens, et singula dici Et patet esse semel, nulloque errore gravantur, Quae collata simul possunt divisa probari. Cum tamen haeretico nigredine plenus Averni Polluitur quicunque lacu, si lumen habere Ecclesiae vult fonte piae, non cogit ad undam Nostra fides hunc ire iterum, quia nomine trino
Abbreviated transcription (Latin):
Ilteriora sequens lustratirfinibarua
Ic on ueniens ephesũ paulus doc& itq ibiqͥrda
prospiciens ad stare uirosi ansp̃ almur
u enerithis quesitor ait qui fontẽ iobannis
sedudũ maduir se ferunt: nã nominis biũ
Ex pestes hucusq trahi quos flumin esacro
aepius armamouent istadepaste profini
& bella reparant: quib ut contraria possim
Que dederis tuuoci siter. tusemita linguȩ
⁊udicture ueni: qui ꝑtua munera sẽ ꝑ¬
qs uod redlomur aigisdoni quere suscipsea u sũ
Noe uenturi p̃eursoa in orbeiobannts
exhibui baptis masuum: d nõquepa rauit
÷ pseuiã memorans cunctis biptis ma futurũ
postaliud quodiu reditur. qd trina potestas
polus trare so le& selquod magis eligichiũi¬
ł angere xp̃s aquas: formãfacit omnib aose
Curre fontepio sacrã ne deser tundam
ulterius mortalegenus quã corporemundo
& dns dignatus erat cũ ideluit amnem¬
perfamulum mergente dõ iã flum ine tacto

Expanded text:
lteriora sequens, lustratis finibus, arva Conveniens Ephesum Paulus docet, atque ibi quosdam Prospiciens astare viros: An Spiritus almus Venerit his? quaesitor ait, qui fonte Joannis Se dudum maduisse ferunt, nam nominis hujus 212 Expertes hucusque trahi, quos flumine sacro Saepius arma movent ista de parte profani, Et bellare parant, quibus ut contraria possim Quae dederis! tu vocis iter, tu semita vitae, Tu dicture veni! qui per tua munera semper, Quod reddamus, agis, donique resuscipis usum. Nomine venturi praecursor in orbe Joannes Exhibuit baptisma suum, Dominoque paravit Ipse viam, memorans cunctis baptisma futurum, Post aliud quod jure datur, quod trina potestas Illustrare solet; sed quod magis eligit hujus Tangere Christus aquas, formam facit omnibus, ad se Currere, fonte pio sacram ne deserat undam Ulterius mortale genus, quam corpore mundo Et Dominus dignatus erat, cum diluit amnemPer famulum mergente Deo: jam, flumine tacto, 213
Abbreviated transcription (Latin):
Constituas in carnemeũ p̃putia ferro
E ircũcide libens & foederanecte suꝑna:
Secr&am scrutemur opẽ. uide am̾inisto i¬
U ulnere pictadĩ. quae testa m̃ta recondit
prescius ut t̃ris consortia iugatolỹ pͥi:
Quaedidicit iurarepuer qui pm adundã
Repperit edȩ currentem fontere bacã:¬
sy Cor porir ille locus quocircũcidit᷑ abrã.
Tuxuriem lasciuus hab&: uituq minister
Naturae sublegeiac& pit̾ ipse futurus
eminirunde salus aduitã pollulat orbis¬
t uacuat qd culpa grauiat: truncitalibido.
uirgineũ promittit opui: ħ nũq propigo
diuinũ concopititer: hire sicra maruẽ:
Aopastũ generata nouũs qͣciugis exps
M at̃ in est: natusq dĩ de uirginis aluo
ł micatatque hominẽ mediator in omã cõpl&
Ninct̃ renaleuans. hinccȩlestia prȩstans:
pr&er itergo uentus xpõ nascente figura:
taec facierius omne nouat: cultroq: fuguo
Q ps̃ ardenscens corcircũcidit inundis

Expanded text:
Constituas in carne meum, praeputia ferro Constituas in carne meum, praeputia ferro Circumcide libens, et foedera necte superna. Secretam scrutemur opem, videamus in isto Vulnere pacta Dei, quae testamenta recondit Praescius, ut terris consortia jungat Olympi, Quae didicit jurare puer, qui primus ad undam Reperit ecclesiae currentem fonte Rebeccam. Corporis ille locus, quo circumciditur Abram, Luxuriam lascivus habet, vitiique minister Naturae sub lege jacet, pater ipse futurus Seminis, unde salus ad vitam pullulat orbis, Evacuat, quod culpa gravat, truncata libido 189 Virgineum promittit opus; haec namque propago Divinum concepit iter; hinc sacra Maria est Ad partum generata novum, quae, conjugis expers, Mater inest, natusque Dei de Virginis alvo Emicat, atque hominem mediator in omnia complet, Hinc terrena levans, illic coelestia praestans. Praeterit ergo vetus, Christo nascente, figura. Haec facies jus omne novat, cultroque fugato, Spiritus ardescens cor circumcidit in undis,
Abbreviated transcription (Latin):
mnib eẽ safilus. nullũ dircenere pass
npr&io quouita redit: mͥiussit aptã
entib banc monstrareuiã: quiduotamorari
Tardariq uuat: quidiae haecenigmatacan
Miscericũ lucenoua: quos gratia purgat
ꝗuienunt lux nulla u&at cȩlestisamoris
m ueriaẽ festina fider hancxp̃radpostat:
Il incfacit eẽsuã: quã quisq merebit᷑uti.
Circũcisus adẽ & iurerena scit᷑ undis.
pastorẽstatuerese qui placit ergo ministros
I resimul. scriptisq piis ab solueregentes:
Noc illis nonstrareiugum t ñ eẽ cauendũ
Nesimula cracolant. quorũ liba mina sem ꝑ
execranda for&: ne suffocata cruore
Quae maculantur edant nesȩuior hostelibido
Nos inpura p̾mat quos lux baptis mate mundat:
clariurut liqueant huiurdo cum̃ta figurȩ.
etꝓ gressa prius. curiã disindit imago
Principiũ meminisso iuuat dr̃ inquio habrahã
Ut testam̃tũ tibi nunc soͬboliq perenne

Expanded text:
Omnibus esse salus, nullum discernere passus. Omnibus esse salus, nullum discernere passus. In pretio, quo vita redit: mihi jussit apertam Gentibus hanc monstrare viam; quid vota morari, Tardarique juvat? quidve haec aenigmata cana Misceri cum luce nova? quos gratia purgat, Ut veniant, lex nulla vetat, coelestis amoris Materia est festina fides, hanc Christus adoptat, Hanc facit esse suam, qua quisque merebitur Circumcisus adest, et jure renascitur undis. Pastorem statuere sequi, placet ergo ministros Ire simul, scriptisque piis absolvere gentes, Hoc illis non stare jugum, tamen esse cavendum 188 Ne simulacra colant, quorum libamina semper Exsecranda forent; ne, suffocata cruore Quae maculantur, edant; ne, saevior hoste, libido Hos impura premat, quos lux baptismate mundat. Clarius ut liqueant hujus documenta figurae, Et progressa prius, cur jam discedat imago, Principium meminisse juvat: Deus inquit, Abraham, Ut testamentum tibi nunc sobolique perenne
Abbreviated transcription (Latin):
i rabidis hominũ paulus superauerat iras.
uclificante fide subitas uomuere ꝓcellas.
uda ica denubedoli non primitꝰ ulli
posseluiera dari quã circũcisio carnis
ꝓccedit delegedĩ: gensdura quidultra
Idlapider fernũq uocas hocũbra figure
onspecier mnansura fuit simulatare linqͣt ue
Quẽiã cestauider xp̃ĩprocessit abore
ita manens om̃sꝗ iub& defonterenasci:
Q uiueniunt uuirmẽbra secent pastẽq resoluãt
Cũ totũ saluarequeant nequȩ reu&usto
More p̃mi nouitatis opem: flexiq rasdo
Tumina constitui: postquã uia rectiorom̃s
Dirigit & cȩsis inlustrat sentib orbem:
ł iterul imbigua paulus loca tetendit addrbe
Cuiridiant monum̃ta crucissc̃rqr euisit
Iuris a postolicipceres quib omã p̃sens
Que sint gestare fer p&ris cui maxima curae
õ missos augere greges ad pascua cunctos
educe la&auo cans has explicat oreloquella
ernitis a& nũ sȩclir memoratau& ustis

Expanded text:
 rabidas hominum Paulus superaverat iras; Velificante fide, subitas vomuere procellas Judaica de nube doli, non primitus ulli Posse lavacra dari, quam circumcisio carnis Accedat de lege Dei: gens dura, quid ultra Ad lapides ferrumque vocas? haec umbra figurae, 186 Non species mansura fuit; simulata relinque, Quae jam certa vides; Christi processit ab ore Vita manens, omnesque jubet de fonte renasci, Qui veniunt: cur membra secent, partemque resolvant, Cum totum salvare queant? ne quaere vetusto More premi novitatis opem, deflexaque retro Lumina constitui, postquam via rectior omnes Dirigit, et caesis illustrat sentibus orbem. Lite sub ambigua Paulus loca tendit ad urbis, Cui radiant monumenta crucis, sanctosque revisit Juris apostolici proceres, quibus omnia praesens, Quae sint gesta, refert. Petrus, cui maxima cura est Commissos augere greges, ad pascua cunctos, Se duce, laeta vocans, has explicat are loquelas: Cernitis aeternum saeclis memorata vetustis,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur pscureus łstoicus impiasoli. Tcun¬
Sellacient reserare opus ẽ quo noc multo
Secterũ cõire greger uitã ab obetti
Flegeresequiquã corpore diligit alt̃ eneo
Hic animiuis tutecolit dat & actio pauli
Aduitã. preceptapiã sicͥt hemate uinceo: me
Himagir alt̃nis soluerunt uocib ora
uorporis atq animȩ cõmis sius pastib: extar
plerur homo: sed nuncstudir diũ sasqueres.
Ainibouobunt qd naut̃ habauar lumnelenũ
Sub dit utrũs. douideo clamanisi rorloũ
Quã sit iiqua megrursusq salubrit̃nst
onpropriadepastegori quod gratiidont᷑
Sanctaq nepedibur posse&i cessare lucerna:
Prae codatꝰ fide uestigia suggerit oibi

Expanded text:
Cur Epicureus, vel Stoicus impia soli BCur Epicureus, vel Stoicus impia soli Bella cient? reserare opus est quo nomine multi Sectarum coiere greges: vitam ambo beatam Elegere sequi, quam corpore diligit alter, 205 Hic animi virtute colit: dat et actio Pauli Ad vitam praecepta piam; sic, themate juncto, Hi magis alternis solverunt vocibus ora: Corporis atque animae commissus partibus exit Plenus homo, sed nunc, studiis diversa sequentes, Ambo volunt quod neuter habet; Vas lumine plenum Subdit utrumque Deo, Video, clamans, caro menti Quam sit iniqua meae, rursusque salubriter infit Non propria de parte geri quod gratia donatSanctaque ne pedibus possit cessare lucerna, Praeco datus fidei vestigia suggerit orbi
Abbreviated transcription (Latin):
Ar soperata deos dnm̃ suꝑ omã fusum
Claudere nemopotest: paruirq asta resiguris
Quod capitur. minurẽ spatio a pientisinauss
Matcria c̃: opifexrerũ non sustin& usum.
Quẽ simulant quos ipsecreat quaĩduralfu& ts
rimina : quã stultã sese sapientia urã
Iudicii ẽ sensuradie cũ corporax p̃r
urgere cunctaiub& torm̃ta fine carebt̃
Vt quereoscru& seruit quos deuorat ignis:
S ic caro iunctadõ carnos expit actur
& cõmissa sibuꝰ coram hac examinat ultor
Quauoluit moriente patiquã funeri s exꝑs
Qiuificare uolens p̃tastasa reddidit astris:
hacc multos addonauo cst dsanisiur ipse
primus in arceloci. noua p̾mia iungithonori:
Con plexusq fidem sic incipit eẽ sophiftita:
Slupe paule rapix dedit hocbenedictioia cob
Uom̃ haber& ibi: quidiã remanebit in arbe¬
Q uod nonore trabas. postquã sollestia gigtaca
C essit & inuictas indog mate uincis atheitis:

Expanded text:
Ars operata deos; Dominum super omnia fusum Ars operata deos; Dominum super omnia fusum Claudere nemo potest, parvisque arctare figuris; Quod capitur, minus est spatio capientis; in auro Materia est, opifex rerum non sustinet usum Quem simulant quos ipse creat: quam dura luetis Crimina! quam stultam sese sapientia vestra Judicii est sensura die! cum corpora Christus Surgere cuncta jubet, tormentaque fine carebunt, Utque reos cruciet, servat, quos devoret ignis. Sic caro, juncta Deo, carnales expiat actus, Et commissa sibi coram hac examinat ultor, Qua voluit moriente pati, quam, funeris expers, Vivificare volens post tartara reddidit astris. Haec multos ad dona vocant. Dionysius ipse 204 Primus in arce loci nova praemia jungit honori, Complexusque fidem sic incipit esse sophista. O lupe, Paule, rapax! dedit hoc benedictio Jacob Nomen habere tibi; quid jam remanebit in orbeQuod non ore trahas, postquam solertia Graia Cessit, et invictas in dogmate vincis Athenas?
Abbreviated transcription (Latin):
Ingenus claras & linquis paulus ithenis
Ingreditur. tumidãq feris conflicub: urbẽ
eloquio torrente p̃mit quẽ turba ꝓfuri
docti sonis mirata mođis. quib inqͥt aboris
Terborũ fluit istesitor plebs nesciapaulu :
semina fcrre uocit fri eqs orrore magistio
Heralo quens nãquehie focundur mor beuitior
Ambulac at que so lit : cuiur laborõnib instat:
Vtcrescat diuinur ager: purgataq: fructũ
Mens humaniferat lolii necsordeat herbii : iysamin
Ad proceres huncire simultͥb addidit aostano.
Cȩcro pidȩ quos fama canit sermone disesto
Guminasur uerna resuis. ub i p̃sedet altur tepicu¬
Sacrilegȩ nouitatiramoruoscornimarã
Hinchominũ constare genꝰ quã p̃dicocuncta
sanx̃ abore suo: curħ deuina uocatir
Quȩfacitis. ũ acuoq m&u cęlesteputatis
Auxilium qđ gignit hum̃ naturam& alli
Visccribus iac& imasoli quib eruta sumit
Ingenii sabricantis opẽ. seunumina tepłis
N incueniant seuuasa focir sibi causatimor is

Expanded text:
Ingeniis claras et linguis Paulus Athenas Ingreditur, tumidamque feris conflictibus urbem Eloquio torrente premit, quem turba profari Doctisonis mirata modis, Quibus, inquit, ab oris Verborum fluit iste sator? Plebs nescia Paulum Semina ferre vocat, fruiturque errore magistro Vera loquens; namque hic facundus in orbe viator 201 Ambulat, atque colit, cujus labor omnibus instat, Ut crescat divinus ager, purgataque fructum Mens humana ferat, lolii ne sordeat herbis, Quam Ad proceres hunc ire simul, quibus edidit astans: Cecropidae, quos fama canit sermone diserto Gymnasiis vernare suis, ubi praesidet altus Sacrilegae novitatis amor, vos cernimus aram Hinc hominum constare genus, quem praedico, cuncta Sanxit ab ore suo; cur haec divina vocatis, Quae facitis, vacuoque metu coeleste putatis Auxilium, quod gignit humus? natura metalli Visceribus latet ima soli, quibus eruta sumit Ingenii fabricantis opem, seu numina templis Hinc veniant, seu vasa focis; sibi causa timoris
Abbreviated transcription (Latin):
Qua patrie rep& amus it̃mumina noris
Incastrirsint paul&uir. necriminiri bres
łempestar munda naferat : scelerũ qua pͥores
Ignitus temptator agat sub tegmine cali
⁊uta salus nullũ discriminis excip̃ ictũ
ec pstrata feri succũbit uirib hostis
Mistica signaducer p̃mittunt laudibastis:
ꝑ iscer p&rus agens homines capitȩ quoris hos bs
I nracris psistit aquis: habitacula paulus:
duntrena leuat doc& ut eelestia cõndat¬
⁊ uetaq se pemanu nunc construit aetnũbo¬

Expanded text:
Qua patriae repetamus iter; munimina nobis Qua patriae repetamus iter; munimina nobis castris sunt, Paule, tuis, ne criminis imbres Tempestas mundana ferat, scelerumque vapores Ignitus tentator agat; sub tegmine tali Tuta salus nullum discriminis excipit ictum, Nec prostrata feri succumbit viribus hostis. Mystica signa duces praemittunt laudibus artis. Pisces Petrus agens, homines capit; aequoris hospes In sacris persistit aquis: habitacula Paulus Dum terrena levat, docet ut coelestia condat. Factaque saepe manu nunc construit at
Abbreviated transcription (Latin):
Nou&erẽ redituradiem siedonacaloris
Languida sumit auiscuius defomiteuies
Accipit & priscireparat dis pendu sȩcli:
uincsola forentq̃ feruidus incu̾it estur
per laticũ pur ganclauadũ t̃ mergit undir
& ieniũ deponit aquisiuuenẽq decoris
e ffigiem de fonte leuat quis aꝑtior actus
Rcligionis erit: cũ ueriluminesolis
t angimur: antiqui c̃tagia solium ȩui.
A ccedente fide Irmpͥamox matrerenati
conspicimur nouitateruder infantiarur sur
ꝑ itrecidua seni gemino ueniantibosu
N ic melior nathalir adẽ benĩgne conscius bui
Alitis exempli quẽ sp̃r egit opimam
ncithura uersiremanũ renouaberis inqi
Morge aquilȩ. qua leditus sentire ꝓbatii
łaude placere ÷ ypi quod firmañc antica iuf
Nec uacat ars pauli socio celebrata subipso
ecretiuirtuteboni:tentoria quippo
postia mobilibus fabricabat in aggͥeretectis
Pongius haechabienr peregrinubi quuto
exilio mundiiacimur : uia reddita tindẽ

Expanded text:
erem reditura diem; sic dona caloris Languida sumit avis, cujus de fomite vires Accipit, et prisci reparat dispendia saecli. Cui ne sola forent, quae fervidus incutit aestus, Per laticum mundanda vadum, ter mergitur undis, Et senium deponit aquis, juvenemque decoris Effigiem de fonte levat; quis apertior actus Relligionis erit? cum veri lumine Solis Tangimur, antiqui contagia solvimus aevi, Accendente fide: lympha mox matre renati 210 Conspicimur novitate rudes: infantia rursus Fit recidiva seni; gemino manantibus ortu Hic melior natalis adest, bene conscius hujus Alitis exempli, quem Spiritus egit opimam In cithara versare manum: Renovaberis, inquit, More aquilae; qua lege datur sentire probatis Laude placere typi, quod firmant cantica justi. Nec vacat ars Pauli, socio celebrata sub ipso, Secreti virtute boni, tentoria quippe Fortia mobilibus fabricabat in aggere tectis. Longius haec abiens peregrinus ubique Exsilio mundi jacimur; via reddita tandem est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗenȩ poena suae quid enĩ rea pͥaucepasentũ
progenies sibiiurep&at sator ille benignꝰ
N idonare uelit quicquid te merarius err&
corrupto natar bule tulitũia sola salutis
Affectur parcentis erit. miseratio semꝑ
Condicionecir&. prȩstans indebit axp̃s
h ispiur accelerat iustus qͥhirmuncratardat:¬

Expanded text:
Adae Venae poena suae; quid enim rea fauce parentum Adae Venae poena suae; quid enim rea fauce parentum Progenies sibi jure petat? sator ille benignus Ni donare velit, quidquid temerarius error, Corrupto natale, tulit: via sola salutis Affectus parcentis erit; miseratio semper Conditione caret; praestans indebita, Christus His pius accelerat, justusque his munera tardat
Abbreviated transcription (Latin):
Conubii friger& amor cũ cesta ꝓpigo
H.ͦ esolẽnegerenr nullas ad mitteraũꝗ ̃
ex t̃nadestirpe uiro siubi nomine prisco
Sc̃ificanda redit uicib supplendagreandi
eclesiae nunc alma fidersi ne smȩ
C auta tribuquosrite ꝓb& nec songuiniss
Sedmeritis successuserit tñ illa figura
Quisine nullau&us subsist& lite ademũ
N ac melius nouitate man& uariatq recp
Alt̃ naratione uicer neqͥ forte sicerdos
T unc generare uelit cũ necdũ m̃tecipuor
Cernit ad eẽ greger. cũq instaeroil undo
Oscendiq fames ut apestius oraresoluat
Nequis quã ieiunus at nã semine uerbi
Prolem possedari paulus quoq sepius inqt
ꝑilioli docendo mei uiuat ergoparũ ꝑ
e loquii genitale p̃mis studiũq docentẽ
ispensaresuũ laxans ꝓtẽ pͦse uirer
Ingeniistrictasq ferens nefusa ꝓfani
onculcataterant mundatisscã reseruans

Expanded text:
Connubii frigeret amor, cum certa propago, Connubii frigeret amor, cum certa propago, Hoc solemne gerens, nullos admitteret unquam Externa de stirpe viros, ubi nomine prisco er aevum Sanctificanda redit: vicibus supplenda creandi Ecclesiae nunc alma fides sine fine Cauta tribu, quos rite probet, nec sanguinis iste Sed meriti successus erit: tamen illa figura, Qua sine nulla vetus subsistit littera, demum 194 Hac melius novitate manet, variatque recurrens Alterna ratione vices, ne forte sacerdos Tunc generare velit, cum necdum mente capaces Cernit adesse greges; cumque instat nobilis ardor Discendique fames, ut apertius ora resolvat, Ne quisquam jejunus eat; nam semine verbi Prolem posse dari Paulus quoque saepius inquit, Filioli, dicendo, mei: juvat ergo parumper Eloquium genitale premi, studiumque docentem Dispensare suum, laxans pro tempore vires Ingenii, strictasque ferens, ne fusa profani Conculcata terant, mundatis sancta reservans.
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ secũ prodireu& at: quideinde tacentẽ
sponte uoea giouit mundans int̃nimagit
Quie uerbũ ũ corda ferunt quos: obtrahat int̾
Grror iniquus adhuc ut tunc doctrinaministr& t̃
Officiũcũtuta uenit nec scã qđ inquit
Incipiant uio larecanes. cenoq grauati
In margaritas uestaa c̃tagia porci
Altera rer&iam superẽ in catmine dura
ed quibus ex u& eri ꝑtita uertomã fonte¬
Gredatas tenui facileẽ aduestere guitas:
E xodus ille liber memorat uelam ina sacri
pontificis qua nẽpe queat splendoh eueste.
officiiq habitũ nitido cõponer ecultu.
Qui segm̃tatur medi is altarib astat. qugutas faseio¬
Quas int̾specier parilinumerant᷑ amictui
Infemore ex uuiȩ quib indum̃tapudori
Quod stituit lex prisca magis deuinctiq usi¬
ł unc haec mẽbrategi quȩꝓ ossidetat̾rabba
Cum properat libẽraredõ. laxato᷑ relinq
Coniugio postsacratamen. ne pastior us
Adiobolir nonstrag& opurster eliqmusto

Expanded text:
Quem secum prodire vetat, qui deinde tacentem Quem secum prodire vetat, qui deinde tacentem Sponte vocat; novit mundans interna magister, Quae verbum jam corda ferant, quos obstruat intus Error iniquus adhuc, ut tunc doctrina ministret Officium, cum tuta venit: en sancta quod, inquit, Incipiant violare canes, coenoque gravati 192 In margaritas vertant contagia porci. Altera res etiam superest in carmine dura, Sed, quibus ex veteri patuerunt omnia fonteOre datas tenui facile est advertere guttas. Exodus ille liber memorat velamina sacri Pontificis, qua nempe queat splendescere veste, Officiique habitum nitido componere cultu, Qui segmentatus mediis altaribus astat, 193 Quas inter species parili numerantur amictu In femore exuviae, quibus indumenta pudoris Quod statuit lex prisca magis, devinctaque jussit Tunc haec membra tegi, quae possidet atra libido, Cum properat libare Deo: laxata relinquens Conjugio post sacra tamen, ne parcior usus Ad sobolis non staret opus, sterilique marito
Abbreviated transcription (Latin):
sesciur intereacuris laxare qui&em xlor
paulur inurbedoc& ubiq ligonibom̃s
colitẽ fidei cogit f lauescere messẽ.
Grrorũ fugiente gelu quẽ sps almus
Haec asic ꝓferre u&at nec mõęsia quiuit
Diues agris huius tunc semina ferresalutis.
fccunde ieiunasolo uir quippe macedo
Insomnis haec uisusait miser erop̃cam.
lliricor dignãresinus: ogratia quantũ
In prouis aparat: subito flã manła more:
uipositũãtẽpus habent: sic nocte fugata ẜ đ¬
doctilo quur conustititor fructuq loquellȩ
Vescitur ȩsuriens macedonia: ꝓquesa poris
donasalut iferam meruit c̃p̃hendere lingiũ:
Questio crebrasonat: siplenur munere largo
sed saluare magis faciatq̃ causa negari
Nsec aliir alurq: dari. cum prodigaihũ
In cõmune uelit pi& as. succurrerecunctis
Sup p&it affatim explorũ cõpia nosq
Iectio multiplicelo c& hanc in pastefigurã
Dequa pauca nñxluca narrante relatũs:
e tpopulo quidã xp̃o comes irerogibatꝰ

Expanded text:
escius interea curis laxare quietem Paulus in orbe docet, verbique ligonibus omnes Excolit, et fidei cogit flavescere messem, Errorum fugiente gelu, quem Spiritus almus Haec Asiae proferre vetat, nec Mysia quivit, Dives agris, hujus tunc semina ferre salutis, 190 Fecundo jejuna solo; vir quippe Macedo In somnis haec visus ait: Miserere, precamur! Illyricos dignare sinus! o gratia quantum Improvisa parat! subito flammantur amore, Qui positum jam tempus habent; sic, nocte fugata. Doctiloquus convertit iter, fructuque loquelae Vescitur esuriens Macedonia, perque soporis Dona salutiferam meruit comprendere linguam. Quaestio crebra sonat, si plenus munere largo Sed salvare magis; faciat quae causa, negari Haec aliis, aliisque dari? cum prodiga Jesu In commune velit pietas succurrere cunctis. Suppetit affatim exemplorum copia, nosque Lectio multiplicem docet hac in parte figuram, De qua pauca canam, Luca narrante, relatu. E populo quidam Christo comes ire rogabat,
Abbreviated transcription (Latin):
Nor populor liqu& oẽ duor quor noxia uons
C ũcelobrauitit᷑. cũ tempora carnir habore
Sesoluit: doluconouat. purgitq sigurã
Q uãde licta dabant: moxq intogre fulsitimagi
Quę meruit sentirodeũ: parriuncta corobid
M aximar̃ oculi: creat hon in munoro xp̃r
Q uica put᷑: splondor rerũ ẽparr omnib ima
Sunt in fino peder: horranat in egere curi

Expanded text:
 populos liquet esse duos, quos noxia venae Cum celebravit iter, cum tempora carnis habere Se voluit, de luce novat, purgatque figuram, Quam delicta dabant, moxque integra fulsit imago, Quae meruit sentire Deum: pars juncta cerebro Maxima sunt oculi, creat hos in munere Christus, Qui caput et splendor rerum est: pars omnibus ima 185 Sunt in fine pedes, hos sanat in ag
Abbreviated transcription (Latin):
u isceribus concursasuis & liustra relaxeͥns
Motauagatur humus ser̾uitqcanentib lirmnũ
t empestas samulata soli ꝓquanta patescis
Anulo suꝑ ano̾a fides: ueniente peridoIo
poena fugit: geminoq m&u diseriminaeresẽt:
U tperdant tormenta locũ treme fact᷑ ab alto
Excutiens sua mẽ bratoro. cũlibera custos
Cerner& antranecis gladirueroner&to
÷niugulum uult ferrema num. sednluc& illi
paulo testemori. cuiurso lamine uitã
Repperit. atquesuo meru̾it decarcores alui:
descendensq domum sicrisfom̃ta ministrat
u ul neribur liquidãq parat sibi reddit̃ undã
Colcstem tacturur aquã nãcorda saluti łnac¬
Pigero paulur amans uinctos simubã nefluenq
o&uit a& heruputa uit cuilumanis añte
Gratu: nõnper imicreuit posluita renasci:
s landi loquis olimcapta ẽ sermonib ȩua
Seceptura uirum: nuncimꝓbusorapuelle
Quitunc demonagit rep&ensq ad erimina sexũ
Sequo p̃dasuit multir uentuta canende

Expanded text:
isceribus concussa suis, et, claustra relaxans, Mota vagatur humus, servitque canentibus hymnum Tempestas famulata soli. Pro quanta patescit, A nullo superanda, fides! veniente periclo, Poena fugit, geminoque metu discrimina crescunt Ut perdant tormenta locum. Tremefactus, ab alto Excutiens sua membra toro, cum libera custos, Cerneret antra necis, gladii mucrone retecto, In jugulum vult ferre manum, sed non licet illi, 199 Paulo teste, mori, cujus solamine vitam Reperit, atque suo meruit de carcere solvi, Descendensque domum sacris fomenta ministrat Vulneribus, liquidamque parat sibi redditus undam, Coelestem nacturus aquam; nam corda saluti Figere Paulus amans, cunctos simul amne fluenti Diluit aetherei, patuit cui luminis ante Gratia non perimi, crevit post vita renasci. Blandiloquis olim capta est sermonibus Eva, Deceptura virum; nunc improbus ora puellae Qui tunc daemon agit, repetens ad crimina sexum, De quo praeda fuit, multis, ventura canendo,
Abbreviated transcription (Latin):
Sentilir concurrur agit quicrere& inaluo
I n qua uictor erte. qđ ĩ meminitie nocor̃soest
I tstudur celebrare bonit: famulomur acull
Cuiur ab aff& un arcontigit. anteuocari
Quĩ nasciquidona prius quã tẽpora prȩstit.

Expanded text:
Gentilis concursus agit, qui crescit in alvo, Gentilis concursus agit, qui crescit in alvo, In qua victor erit: quod jam meminisse necesse est, Et studiis celebrare bonis, famulemur ut illi, Cujus ab affectu nos contigit ante vocari Quam nasci; qui dona prius quam tempora praestat.
Abbreviated transcription (Latin):
ncuiur im parterumur sub pignorecarair¬
Qu a uoluit portiredeur: tumadognata quordã
*ederiȩ dant istauiror: uecuere loquellar
Vlteriurproferre piar: oiẽp inanis.
Osterelin iudor. tibiqͥ  semina uitas
N eerugtur a feorue quenr: quibur oiemagisti
Ast alur hodum erit : ñ scripto fatent
Lumen mex tremir posuit egentibur cẽ:
Sentiler stupuere globi fontemq secitti
umere promiriȩ cupiunt nouitatir honore:
I tl pha gonetrice siti meruere n̾asci:
Con uenioi ratione loci. ꝓmunere tanto¬
N istorie pulrare sidemqͣ ꝓdidit olim:
Cum populor. genterq duar inuentre robetea
Ferreo & angustir induder& igmina mutis:
Con raler& q̃rogans oranti cordȩ ton antem:
N esponsum meruirredĩ: prioi inquit inistir:
I nterior breuiorq man&: muorq minori
Serui& & iuuenir palmȩ potiet᷑ honore :
Quie quid in hoc utero fecunda puerpera gerait
I ede conceptur hab&: formãq sequentem:

Expanded text:
In cujus jam parte sumus, sub pignore carniIn cujus jam parte sumus, sub pignore carniQuam voluit portare Deus. Tunc dogmata quosdam Ecclesiae dant ista viros; vetuere loquelas Ulterius proferre pias. O semper inanis! O sterilis Judaea, tibi! quae semina vitas, Ne fructus afferre queas, quibus ore magistro Ast aliis hoc lumen erit, nam scripta fatentur; 178 Lumen in extremis posui te gentibus esse. Gentiles stupuere globi, fontemque secuti Sumere promissae cupiunt novitatis honorem, Et lympha genitrice sati meruere renasci. Compellor ratione loci, pro munere tanto, Historiae pulsare fidem, quae prodidit, olim Cum populos gentesque duas in ventre Rebecca Ferret, et angustis includeret agmina muris, Consuleretque rogans oranti corde Tonantem, Responsum meruisse Dei: Prior, inquit, in istis Inferior breviorque manet, majorque minori Serviet, et juvenis palmae potietur honore. Quidquid in hoc utero fecunda puerpera gessit, Ecclesiae conceptus habet, formamque sequentem
Abbreviated transcription (Latin):
T ota qđ optantes nomn porsint om̃a ferre:
ponte sa litti feri corterunt muneta xp̃i:
uilibertatir p̃tium. tibiuenit ab astrir.
ordita restituenr. tumulirꝙ uegntia tollens
Aospice quã proprio manea s obuoiã regi
Nopereas uult i premori: pͥtristutacta
uin & ic̃ custodedito signa rerepul hrum
Id geminũ uoluere nefu dñoq paratã
S urgendi daminareuiam: ꝓceca uoluntar
Q ue putat a & num mortali legeteneri¬
I t non porcetib postsunera rodd erembra
uitotient alienaleuat meministiꝰ abor
Sł uitice teioniro lire: corrupta uesabir
Forremorir quiuitian quẽ suscitat iuctor
ꝗ ilpatienr demorte dr̃ morrdeniq uieta:
U incendi tranr grersa modũ ꝗͣ iudice tacto
L inquer eiurrareor spolur uacuata uetusus.
Dernub ella cadit: uenienrq ab roluereuinctos.
N onr&i nendurerat: sors ultima coepit a p̃ni
In dño natura suo: dolegeuid etis
Laxari nom porse necor hunceredite cuiꝰ
anguine mundati regno rocia murherili

Expanded text:
anti non possent omnia ferre, Sponte salutiferi cesserunt munera Christi, Qui libertatis pretium tibi venit ab astris, Perdita restituens, tumulisque jacentia tollens; Respice, quam proprio maneas obnoxia regi; Ne pereas, vult ipse mori; post tristia facta Quin etiam, custode dato, signare sepulcrum Ad geminum voluere nefas, Dominoque paratam 176 Surgenti damnare viam: pro caeca voluntas! Quae putat aeternum mortali lege teneri, Et non posse sibi post funera reddere membra, Qui toties aliena levat: meministis ab ore Davidicae resonare lyrae: Corrupta vetabis Ferre moras, qui vita manet? quem suscitat auctor Nil patiens de morte Deus. Mors denique victa est, Vincendi transgressa modum, quae, judice tacto Linquere jussa reos, spoliis vacuata vetustis Per sua bella cadit; veniensque absolvere vinctos Non retinendus erat; sors ultima coepit Averni In Domino natura suo; de lege videtis Laxari non posse neces; hunc quaerite, cujus Sanguine mundati, regno sociamur herili,
Abbreviated transcription (Latin):
uiplenas cipturaduar facee carinar
N iq huec humano genori c̃latauicisim
Claudorũ docuero pedei: quib astat imig
Singula q̃o gerens populi cõmunir utriq¬
ie Q ũopetrur antiquir tribuit c̃sur gereplu
Ad portã uicinur erat gens uenitabillo
ircum cira loco psalmi lexatq ꝓph&ie
Cui ap̃ĩ cetinere diem: quẽpaulur ab arur
Irlgit ãd templi nũquã conseder& adder
Longinqua tellurẽiacenr. quiagentib orsur
C oepit abor opio solidę uestigia mentir
Inturbar pro ferre rudaer. populoq mederi
Quẽlatuit uox prircadĩ: sicclodur ut̃q¬

Expanded text:
plenas captura duas facit esse carinas. plenas captura duas facit esse carinas. Namque haec humano generi collata vicissim Claudorum docuere pedes, quibus astat imago, Singula quaeque gerens, populo communis utrique. Quem Petrus antiquis tribuit consurgere plantis, Ad portam vicinus erat; gens venit ab illo Circumcisa loco, Psalmi, Lex atque Prophetae Cui Christi cecinere diem; quem Paulus ab arvis Erigit, ad templi nunquam consederat aedes, Longinqua tellure jacens, quia gentibus orsus Coepit ab ore pio solidae vestigia mentis In turbas proferre rudes, populoque mederi, Quem latuit vox prisca
Abbreviated transcription (Latin):
Cur p̃cor istadatir. fragibquor corpore fȩstat
T errenai sublege p̾mifuit impiur olim
Poligionir honor. cũ numina fura i&allir
Artificer timuere su. cũ tem pladi carent
Ab scsi deru pedeir: tunc fortelicebat
In nocuos macta regreges sibraq tepenter
Consulero. &uoct populi morientis in extir
Cuiur ab imperio. plenir con surgit aristiy
Degrano morientes oger. palmesq: rocisilr
u ulnero conceptas fecundiur educat uuar
Q uomoderante polum. succedunt solib imbrei
ł ompora temporib: qͥ tũ fugi Iubare curr̃
Post sua tergauagi constantia ꝑ man& anni:
D ircite iã ułrum sacrado uirgine natũ.
Int̾rir celebraredeum: necuota feratir
L anigoro dimnori gregi quos liberat agnꝰ
U nicur. ablutũ qui ranguine conparat orbe
Hir dictir instructi fider sedeor porir urut
Ingominum ꝓcesut opur duplicẽq figurã
Perronat unasal astoro ꝗđ inequore mundi

Expanded text:
Cur, precor, ista datis? fragili quos corpore constat Cur, precor, ista datis? fragili quos corpore constat Terrena sub lege premi: fuit impius olim Relligionis honos, cum numina fusa metallis Artifices timuere sui, cum templa dicarent Abscissis de rupe deis; tunc forte libebat 182 Innocuos mactare greges, fibrasque tepentes Consulere, et vocem pecudis morientis in extis rva locavit, Cujus ab imperio plenis consurgit aristis De grano moriente seges, palmesque recisus Vulnere conceptas fecundius evocat uvas, Quo moderante polum, succedunt solibus imbres, 183 Tempora temporibus, quae cum fugitiva recurrunt Post sua terga, vagi constantia permanet anni. Discite jam verum, sacra de Virgine natum, In terris celebrare Deum, nec vota feratis Lanigero damnosa gregi, quos liberat Agnus Unicus, ablutum qui sanguine comparat orbem. His dictis instructa fides: sed corporis usus In geminum processit opus, duplicemque figuram Personat una salus, toto quod in aequore mundi