comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et mille taliũ uocabuloꝵ quib uelut siderib micat
dim carmis uariata maiestas. Ad hec a nr̃o respõdet᷑
malesuada fames auri cõminari. Centũ geminus
briaeus. adde o fumifera noctem. Et quiequid in
singulis pene uersib diligens lector agnoscit. Sepe
homerus inter naͬrandu uelut ad aliquem dirigit
Nec hoc Uirgilius omisit. Migrantes cernas totaq
ex urbe ruentes. & totumq instructo marte nideres
feruere leucatem. Et pelago credas innare renulso
cicladas. Et studio in cassum uideas gestire lanandi.
Itẽ diuimis ille nates tres uł paulo uł multo ante tras¬
actas oportune ad narrationis sue seriem reuocat. ut
& historicũ stilum uitet nõ ꝑ ordinẽ dirigendo que
gesta sunt. nec tam̃ p̾teritoꝵ nobis notitia subtrahat.
Theben asie ciuitatẽ aliasq płimas achilles anteꝗͣ irasce¬
ret᷑ euerterat. S homeri opus ab achillis ira sum ꝑsit
exordiũ. Nec igit᷑ ignoremꝰ que prius gesta sunt fit
eoꝵ tempestua narratio.¬

Expanded text:
et mille talium vocabulorum, quibus velut sideribus micat divini carminis variata maiestas. Ad haec a vestro respondetur: Malesuada fames, — Auricomi rami, — Centumgeminus Briareus. Adde et fumiferam noctem et quicquid in singulis paene versibus diligens lector agnoscit. Saepe Homerus inter narrandum velut ad aliquem dirigit Nec hoc Vergilius omisit: migrantes cernas totaque ex urbe ruentes, et: totumque instructo Marte videres fervere Leucaten et pelago credas innare revulsas Cycladas et studio incassum videas gestire lavandi. Item divinus ille vates res vel paulo vel multo ante transactas opportune ad narrationis suae seriem revocat ut et historicum stilum vitet non per ordinem digerendo quae gesta sunt, nec tamen praeteritorum nobis notitiam subtrahat. Theben Asiae civitatem aliasque plurimas Achilles antequam irasceretur everterat: sed Homeri opus ab Achillis ira sumpsit exordium. Ne igitur ignoraremus quae prius gesta sunt, fit eorum tempestiva narratio
Abbreviated transcription (Latin):
ĩferiore pt̾nam uocari.At circa mediã ferme ꝑtem tra¬
chelon dici. Sũma uõ ꝑtem carchesiu noĩari. Et inde
disfundi in utrũq ueli latus ea que corma uocantur.
Nec solus Asclepiades memĩt huiꝰ poculi. Sed & alii ilu¬
stres poete ut Sapho que ait.¬

Expanded text:
inferiorem πτέρναν vocari, at circa mediam ferme partem τρinferiorem πτέρναν vocari, at circa mediam ferme partem τράχηλον dici; summam vero partem carchesium nominari, et inde diffundi in utrumque veli latus ea quae cornua vocantur. Nec solus Asclepiades meminit huius poculi, sed et alii inlustres poetae, ut Sappho, quae ait
Abbreviated transcription (Latin):
esse pocula. Et sciphos quidẽ. cantarosq cõsueta uulgi no¬
mina ferendũ si transeant. Sed de carchesiis cimbiisq que
apud latinos haud scio an nũqͣ reperias. Apud grecos aut
sunt uarissima. nõ iudeo cur nõ cogant᷑ inquirẽ. quid sibi
noua ce pegrina noĩa uelint. Est autẽ carchesin poculũ
grecis tantu mõ notu.Meminit eĩ ferecides in libro
Historiaꝵ. aitq iouẽ alemene p̾cium ꝯcubitus carchesi¬
um aureũ dono dedisse. S plautus insuetũ nomen
reliquit. Aitq in fabula amphitrione patera data. cu
longe utriꝰq poculi figura din̾sa sit. patera eĩ ut & ip̃
nomen indicio est. planũ ac pateni est. Carchesiu uo
ꝑcerum & cura mediã ꝑtem comp̾ssu ansatu mediocn¬
ter ansis a sũmo ad infimu ꝑtingentib. Asclepiades
autẽ ur inter grecos adpͥme dostus ac diligens carche¬
sia a nauali re extimat dicta. Ait eĩ naualis ueli ꝑtem

Expanded text:
esse pocula. Et scyphos quidem cantharosque, consueta vulgi nomina, ferendum si transeant, sed de carchesiis cymbiisque quae apud Latinos haud scio an umquam reperias, apud Graecos autem sunt rarissima, non video cur non cogantur inquirere quid sibi nova et peregrina nomina velint. Est autem carchesium poculum Graecis tantummodo notum. Meminit eius Pherecydes in libris historiarum, aitque Iovem Alcmenae pretium concubitus carchesium aureum dono dedisse. Sed Plautus insuetum nomen reliquit, aitque in fabula Amphitryone pateram datam, cum longe utriusque poculi figura diversa sit. Patera enim, ut et ipsum nomen indicio est, planum ac patens est, carchesium vero procerum et circa mediam partem conpressum, ansatum mediocriter, ansis a summo ad infimum pertingentibus. Asclepiades autem, vir inter Graecos adprime doctus ac diligens, carchesia a navali re existimat dicta. Ait enim navalis veli partem
Abbreviated transcription (Latin):
potest testis Aeschilus.
hoc cũ iocũditatis gratia. ce ut liqueat uirgiliũ nestru undiq
ueteꝵ sibi ornam̃ta traxisse. Unde hoc dixerit. hiberno letissi
ma puluere farra. In libro eĩ uetustissĩmoꝵ carminũ: qui
ante oĩa que alatinis scripta sunt. cõposicus ferebat᷑ inueitꝰ
hoc rustitũ uetus canticũ hiberno puluere uerno luto grã¬
dia farra. Camille metes. Nomiã poculoꝵ Uirgiliꝰ plerũq
greca posuit. ut chatesia. ut cymbia. ut cantharos. ut sciphos.
de carchesiis ita cape meomi carchesia bacchi occeano libemus
ait. Et alibi. hic duo rite mero libans carchesia baccho. de cym¬
biis. inferimꝰ tepido spumãtia cimbia lacte. de cantharo. Et
grauis attrita pendebat cantarus ansa. De sciphis. Et sacer ĩ¬
pleuit dextra sciphus. Ea autẽ cutꝰ figure sint quisue eoꝵ
fecert mentionẽ: nemo querit contẽti scire cuiuscemodi
tis. s nec cimbia ĩ nr̃o ẜmone reperies. est eĩ agrecors

Expanded text:
potest testis Aeschylus: potest testis Aeschylus: hoc iocunditatis gratia, et ut liqueat Virgilium vestrum undique veterum sibi oma pulvere farra": in libro enim vetustissimorum carminum, qui ante omnia quae a Latinis scripta sunt compositus ferebatur, invenitur hoc rusticum vetus canticum: hiberno pulvere, verno luto, grandia farra, camille, metes. Nomina poculorum Vergilius plerumque Graeca ponit, ut carchesia, ut cymbia, ut cantharos, ut scyphos. De carchesiis ita: "cape Maeonii carchesia Bacchi, Oceano libemus," ait, et alibi: hic duo rite mero libans carchesia Baccho, de cymbiis: inferimus tepido spumantia cymbia lacte, de cantharo: et gravis attrita pendebat cantharus ansa, de scyphis: et sacer implevit dextram scyphus. Ea autem cuius figurae sint quisve eorum fecerit mentionem nemo quaerit, contenti scire cuiuscemoditis. Sed nec cymbia in nostro sermone reperies: est enim a Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
Gargara ut uidetis manifeste posuit pro mulcitudĩẽ. Nec
aliter Aristomenes.
ris ĩnumerabilem ut eius lepos ẽ numerũ conat᷑ expͥmere.
autẽ seorsu pro multis uarro sepe in memppeis suis posuit. Sed
Aristophanes adiecit gargara ad significationẽ nume rositatis
ĩnumere. Est ergo secũdu hec sensus hoꝵ u̾suum talis. Cu ea
sit anm temꝑies. ut hiemis serena sit. Solsticiu uoͣ imbricu
fructus optime ꝓueĩunt. Hec autẽ adeo agris necessaria sunt.
ut sine his nec illi natura fecũ dissimi mysie agri responsuri sint
opiõni fertilitatis que de his habet᷑. Addit mysie noĩati gargara.
q ea urbs posita ĩ imis radicib ide mõtis defluẽtib inde hinno¬
rib irrigetur. possitq uideri solstitiales imbres nõ magnopẽ
desiderare. Hoc in loco ad fidẽ sensui facienda ꝙ uliginosa sint
nõ sola gargara ꝓuĩtia montis. S uniu̾se mysie arua adhiberi

Expanded text:
Gargara, ut videtis, manifeste posuit pro multitudine. Nec Gargara, ut videtis, manifeste posuit pro multitudine. Nec aliter Aristomenes ἐris innumerabilem, ut eius lepos est, numerum conatur exprimere. autem seorsum pro multis Varro saepe in Menippeis suis posuit, sed Aristophanes adiecit γάργαρα ad significationem numerositatis innumerae. Est ergo secundum haec sensus horum versuum talis: Cum ea sit anni temperies, ut hiems serena sit, solstitium vero imbricum, fructus optime proveniunt. Haec autem adeo agris necessaria sunt, ut sine his nec illi natura fecundissimi Mysiae agri responsuri sint opinioni fertilitatis quae de his habetur. Addit Mysiae nominatim Gargara, quod ea urbs posita in imis radicibus Idae montis defluentibus inde humoribus inrigetur, possique videri solstitiales imbres non magnopere desiderare. Hoc in loco ad fidem sensui faciendam quod uliginosa sint non sola Gargara pro vicinia montis, sed et universae Mysiae arva, adhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
Ex his u̾sib etiã cuuu nomen in notuit. quia gargares
uocant᷑. Cum igit᷑ cõstet gargara. nuĩe pro montisien¬
cumĩe nuc pro oppido subͦ eodẽ monto posito accipien¬
dar Uirgilius nõ de sumo monte s de oppido loquitur
Cur tame gargara posuerit: ut lecus fiuguꝰ fracnbre¬
quiramꝰ & oͥmñe quidõ illam mysia opimis segenbus
intatam satis cõstat scilicet ab humore soli. Unde er uir¬
giluis in supͣdictis uersib cũ dixisset humida solstitia nu¬
sulit nullo tamẽ se mysia cultu iactat. atcq diceret. om̃is
regio que oportumnos hr̃et humores equi pabit fecũ ditates
aruoꝵ mysie.S homerus cu ait.
Numidũ designat subiacentẽ monti agrũ. Na polypidaca
significat fontib abundãtem. Unde hec gargara tanta fru¬
gum copia erant: ut qui magnũ cuiꝰq rei numeꝵ uellet
expͥmere ꝓ multitudiẽ ĩ mensa gargara noĩaret. Testis Al¬
chous qui in choedo tragedia sic ait.¬

Expanded text:
Ex his versibus etiam civium nomen innotuit, quia Gargares vocantur. Cum igitur constet Gargara nunc pro montis cacumine, nunc pro oppido sub eodem monte posito accipienda, Vergilius non de summo monte sed de oppido loquitur. Cur tamen Gargara posuerit ut locum frugum feracem requiramus. Et omnem quidem illam Mysiam opimis segetibus habitam satis constat scilicet ob umorem soli. Vnde et Vergilius in supra dictis versibus cum dixisset "umida solstitia", intulit "nullo tantum se Mysia cultu iactat," ac si diceret, omnis regio quae opportunos habuerit umores aequiperabit fecunditates arvorum Mysiae. Sed Homumidum designat subiacentem monti agrum. Nam πολυπίδακα significat fontibus abundantem. Unde haec Gargara tanta frugum copia erant, ut qui magnum cuiusque rei numerum vellet exprimere pro multitudine inmensa Gargara nominaret. Testis Alcaeus, qui in Comoedotragoedia sic ait
Abbreviated transcription (Latin):
sub eode monte hoc noĩe uocant᷑. Hometus significationẽ
cacumĩs ita posuit
Hio gargarũ. pro excelsissimo mõtis loco accipi ꝯueuire.
Q ip̃e sensus indiciũ facit. Na de ione loquitur. Sed o
alibi eodẽ homero teste maĩfestus expͥmit.
troes ita posuit.
appellitari. pro oppido autẽ gargara qui dixuit enime¬
rabo Ephorus notissimus historiaꝵ scciptor in libro quĩto
qui inscribit᷑ asia ita meminit.¬

Expanded text:
sub eodem monte hoc nomine vocantur. Homerus significationem sub eodem monte hoc nomine vocantur. Homerus significationem cacuminis ita ponitHic Gargarum pro excelsissimo montis loco accipi convenire et ipse sensus indicium facit, nam de Iove loquitur. Sed et alibi eodem Homero teste manifestius exprimitTroes ita posuit: appellitari. Pro oppido autem Gargara qui dixerint enumerabo. Ephorus, notissimus historiarum scriptor, in libro quintoqui inscribitur Asia ita meminit
Abbreviated transcription (Latin):
Absoluta ẽ extimo & auctorib idoneis asserta explanatio
uirgiliani loci. quẽ litteratores uestri &e obscuri putant i
contenti uł ip̃i scire uł insinuare discipulis palicu ad ei
esse cuiuisdam nom̃. Quis sit autẽ deus iste. pl aueddetuĩt
dietus tam nesciuit q̃ scere nolunt. quia nec uibi querltur
suspitant quali grece lectioms expertes Nec illos uersus
relinqueniꝰ intactos. qui sũt in pͥmo georgicon. Humida
sollidia atq hiemes orate serenas agricole hiberno leasli¬
ma puluere farra. Letus ager nullo tantũ semisia cultu
luctat & ip̃a suas mirant gargara messes. Sensus hie cus
nideatur obscurior paulaq perplexuis. ꝗ̃ poete huiꝰ mos est.
pm̃itiatus cu habet in se aĩadũtendam questionẽ ex greca
antiquitate nemientẽ: que sint ista gargara. que Uirgiliꝰ
esse uoluit fertilitatis exemplar. Eargara hec ergo lunt
i mysoaque est helesponti ꝓuntia. s signisicatio nomis co
loci duplex est. nam & cacumen montis ide & oppidus

Expanded text:
Absoluta est, aestimo, et auctoribus idoneis adserta explanatio Virgiliani loci, quem litteratores vestri nec obscurum putant, contenti vel ipsi scire vel insinuare discipulis Palicum dei esse cuiusdam nomen. Quis sit autem deus iste, vel unde sit dictus, tam nesciunt quam scire nolunt, quia nec ubi quaerant suspicantur, quasi Graecae lectionis expertes. Nec illos versus relinquemus intactos qui sunt in primo Georgicon: Humida solstitia atque hiemes orate serenas, Agricolae: hiberno laetissima pulvere farra, Laetus ager: nullo tantum se Mysia cultu Iactat, et ipsa suas mirantur Gargara messes. Sensus hic cum videatur obscurior pauloque perplexius quam poetae huius mos est pronuntiatus, tum habet in se animadvertendam quaestionem ex Graeca antiquitate venientem, quae sint ista Gargara quae Virgilius esse voluit fertilitatis exemplar. Gargara haec igitur sunt in Mysia, quae est Hellesponti provincia.a Sed significatio nominis et loci duplex est. Nam et cacumen montis Idae et oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
Cimbia autẽ hec ut ip̃ius nois figura indicat diminuti¬
ue a cimba dicta. quod &e apud grecos. & apud nos ab
illis trahentes nauigii gemis est. Ac sane aĩadu̾ti ego
apud grecos multa poculoꝵ genera a re nauali cogno¬
minata ut carchesia sup̃ docui. & hec cimbia pocula pro¬
cera ac nauib similia. Meminit huiꝰ poculi Eratosthenes
nur longe doctissimꝰ in epla ad hagetorem lacede moũi
his u̾bis

Expanded text:
Cymbia autem haec, ut ipsius nominis figura indicat, diminutive a cymba dicta: quod et apud Graecos et apud nos ab illis trahentes navigii genus est. Ac sane animadverti ego apud Graecos multa poculorum genera a re navali cognominata, ut carchesia supra docui, ut haec cymbia, pocula procera ac navibus similia. Meminit huius poculi Eratosthenes, vir longe doctissimus, in epistola ad Hagetorem Lacedaemonium his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
cedebat illesus. Si uo̾ subesset uiriurrando mala consci¬
entia mox in lacu amittebat uitã falsus uirator. hec res
ita religionẽ fratrũ cõmendabat. ut crateres quidẽ impliꝰ
Nam cũ sicilia sterilis annus arefẽcisset diuino palicoꝵ res¬
ponso ad moniti siculi heroi cuidã certu sacrificu celebrauerũt.
ce reu̾tit ubertas. qua gr̃a siculi omne genus frugũ congesse¬
runt in aram palicoꝵ. Ex qua ubertate ara ip̃a pingnis
uocata est. Hec est omnis historia que de palicis eoꝵq fra¬
trib in grecis tm̃mõ litteris inuenit᷑ quas maro nõ minus
ꝗͣ latinas hausit. Ded hec que diximꝰ anctoritatib appro¬
lunda sunt. Aeschili tragedia est que inscribitur aetna.
In hac cũ de palicis loqueret᷑ sic ait.¬

Expanded text:
cedebat inlaesus, si vero subesset iuri iurando mala conscicedebat inlaesus, si vero subesset iuri iurando mala conscientia, mox in lacu amittebat vitam falsus iurator. Haec res ita religionem fratrum commendabat ut crateres quidem implacaNam cum Siciliam sterilis annus arefecisset, divino Palicorum responso admoniti Siculi heroi cuidam certum sacrificium celebraverunt, et revertit ubertas. Qua gratia Siculi omne genus frugum congesserunt in aram Palicorum, ex qua ubertate ara ipsa pinguis vocata est. Haec est omnis historia quae de Palicis eorumque fratribus in Graecis tantum modo litteris invenitur, quas Maro non minus quam Latinas hausit. Sed haec quae diximus auctoritatibus adprobanda sunt. Aeschyli tragoedia est quae inscribitur Aetna. In hac cum de Palicis loqueretur, sic ait
Abbreviated transcription (Latin):
stanerat reclusa terra est. Et duo infantes de aluo thalie ꝓ¬
egressĩ emerserũt appellatiq sunt palici. & rrõ roũ t&Up
iNtcori quoĩam pͥus in terra mersi de¬
nuo inde reu̾si sunt. nec longe inde lacus breues sunt. sed in
ĩmensu profunda aquaꝵ scaturigine semꝑ ebulientes. quos
incole crateras uocant. & noĩe dellos appellant. fratresq eos
palicoꝵ existimant. & habent᷑ in cultu maxĩo precipueq
cica exigendũ uixta eos insuirandũ p̾sens & effĩcix numẽ
ostenditur. Nam cũ furti negati uł euiscemoĩ rei fides que¬
ritur & uisiurandũ a suspecto petit᷑. Uterq ab omĩ conta¬
gione mudi ad crateras accedũt. accepto pͥus fideuissore a
ꝑsona que uiratura est de soluẽdo eo quod peteretur. si
adduxissẽt euentus. Ille inuocato loci noĩe testatũ faciebat
esse uirator de quo uiraret quod si fideliter faceret dis¬

Expanded text:
staverat, reclusa terra est, et duo infantes de alvo Thaliae pstaverat, reclusa terra est, et duo infantes de alvo Thaliae progressi emerserunt appellatique sunt Palici ἀπὸ τοῦ πάλιν ἱκέσθαι, quoniam prius in terram mersi denuo inde reversi sunt. Nec longe inde lacus breves sunt sed in immensum profundi, aquarum scaturrigine semper ebullientes, quos incolae crateras vocant et nomine Dellos appellant fratresque eos Palicorum aestimant, et habentur in cultu maximo praecipueque circa exigendum iuxta eos ius iurandum praesens et efficax numen ostenditur. Nam cum furti negati vel cuiuscemodi rei fides quaeritur, et ius iurandum a suspecto petitur, uterque ab omni contagione mundi ad crateras accedunt, accepto prius fideiussore a persona quae iuratura est de solvendo eo quod peteretur, si addixisset eventus. Illic invocato loci numine testatum faciebat esse iurator de quo iuraret. Quod si fideliter faceret dis
Abbreviated transcription (Latin):
Pictus acu chlamidẽ & ferrugine clarus hibera
Insignis facie genitor quẽ miserat arcens
Eluctũ maeris luco simoechia cireu
Flumiã pinguis ubi & placabilis ara paluci
Quis hic palicus deus uł potiꝰ quid di palici
Nam dio sũt apud nullũ penitus auctorẽ lacinu ꝙ scas
repper. s de grecoꝵ puissimis litteris hanc historia eruit
maro. Nam pͥmu ut symetus fluuiꝰ cuiꝰ in his uersibus
meminit in sicilia est ita oe di palici in sicilia coluntur.
quos pͥmus oñu eschilus tragicus uir utiq siculus in lrãs
deddit int̾pretationẽ quoq noĩs coꝵ quã greci etuio aosui
uocant. exp̾ssit uersib suis. S pͥusꝗͣ uersus eschili ponis
paucis explananda ẽ historia palicoꝵ. In sicilia symetul
lluis est uixta hue nympha thalia comp̾ssu uouis grauida¬
metu
metu uionis oꝑtauit. ut sibi terra dehisceret.factum est.
Sed ubi uenit tẽpus maturitatis infantũ quo aluo illa ge¬

Expanded text:
pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, insignis facie, genitor quem miserat Arcens eductum matris luco Symaethia circum flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici. Quis hic Palicus deus vel potius qui di Palici ―nam duo sunt― apud nullum penitus auctorem Latinum quod sciam repperi, sed de Graecorum penitissimis litteris hanc historiam eruit Maro. Nam primum ut Symaethus fluvius, cuius in his versibus meminit, in Sicilia est, ita et di Palici in Sicilia coluntur, quos primus omnium Aeschylus tragicus, vir utique Siculus, in litteras dedit, interpretationem quoque nominis eorum, quam Graeci ἐτυμολογίαν vocant, expressit versibus suis. Sed priusquam versus Aeschyli ponam, paucis explananda est historia Palicorum. In Sicilia Symaethus fluvius est. Iuxta hunc nympha Thalia compressu Iovis gravidmetu Iunonis optavit ut sibi terra dehisceret. Factum est. Sed ubi venit tempus maturitatis infantum quos alvo illa ge
Abbreviated transcription (Latin):
Heo dophrelos quo auetore sine dubio Uirgiliꝰ ꝓtulit eneos
falces. dĩo autẽ ad rem diuinã pleriq enea adhiberi solita.
multa in dicio sunt. Et his maxĩẽ sacris quib delinite ali¬
quos aut deuouere. aut deniq exigere morbos uolebant.
tuceo illu p̃lautimĩ cũ ait. mecũ hibet peagus morbus aes.
Et qđ alibi Uirgilius. curretũ sonitus crepitantiaq aerde
S carmini curiosissimi & decti u̾ba pona qui in libro de
italia secũdo sic ait. prius itaq & tuscos eneo uonere nuo ci
condorent ubos solitos in tageticis eoꝵ sacus anuemo It
in sabinis ex ere culiros. quibr sacerdores som clerens: sost
hee cotmini uiba longu fiat si ueli ꝑcensere qͥ mailiiu
lecis greconr uetustissimi aeris sonos tanq̃ rem ualidissime
adhibere soliti sunt. S pñti oper docuisse nos sufficit falces
eneas maronis exemplo greci auctoris inductas. In libro no¬
no Uirgilius posuit hos uersus.
Seaibat in egregiis arcencis filius armis

Expanded text:
ec Sophocles, quo auctore sine dubio Vergilius protulit aëneas falces. Omnino autem ad rem divinam pleraque aënea adhiberi solita, multa indicio sunt, et in his maxime sacris quibus delinire aliquos aut devovere aut denique exigere morbos volebant. Taceo illud Plautinum cum ait: Medicum habet patagus morbus aes, et quod alibi Vergilius: Curetum sonitus crepitantiaque aera, sed Carminii, viri curiosissimi et docti, verba ponam, qui in libro de Italia secundo sic ait: "prius itaque et Tuscos aëneo vomere uti cum conderentur urbes solitos in Tageticis eorum sacris invenio et in Sabinis ex aere cultros quibus sacerdotes tonderentur." Post haec Carminii verba longum fiat si velim percensere quam multis in locis Graecorum vetustissimi aeris sonos tamquam rem validissimam adhibere soliti sunt. Sed praesenti operi docuisse nos sufficit falces aëneas Maronis exemplo Graeci auctoris inductas. In libro nono Vergilius posuit hos versus: stabat in egregiis Arcentis filius armis
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. ut Acheloum pro quauis aqua dicerent. Aristo¬
phanes uetus comitus ĩ comedia cotallo sic ait.¬
Granabor ĩquit uino cui aqua nõ fuisset admixta idest
meto. Cur autẽ sic loqui soliti sunt. Ephorus notissimus
scriptor historiaꝵ libro secundo oñdit his u̾sib.¬
Potest ne lucidius ostendi a chelou a grecis ueterib pro
quacũq aqua dici solitu. Unde doctissime uirgiliꝰ ait.
Uinũ acheloo liberum patrẽ miscuisse. ad quã rem & si
satis est testiu cu aristophanis comici & ephori historici u̾lu
ꝓliderimꝰ. tam̃ ultra ꝓgrediemur. Uidimꝰ eĩ grãmaticoꝵ
oĩu facile eruditissimꝰ posita causa. qđ suꝑius ephorus di¬
xit. altera quoq adiecit his u̾bis.¬

Expanded text:
fuisse, ut Acheloum pro quavis aqua dicerent. Aristofuisse, ut Acheloum pro quavis aqua dicerent. Aristophanes vetus comicus in comoedia Cocalo sic aitGravabar, inquit, vino cui aqua non fuisset admixta, id est mero. Cur autem sic loqui soliti sunt Ephorus notissimus scriptor Historiarum libro secundo ostendit his verbPotestne lucidius ostendi Acheloum Graecis veteribus pro quacumque aqua dici solitum? Unde doctissime Virgilius ait vinum Acheloo Liberum patrem miscuisse. Ad quam rem etsi satis testium est, cum Aristophanis comici et Ephori historici verba prodiderimus, tamen ultra progrediemur. Didymus enim, grammaticorum omnium facile eruditissimus, posita causa quam superius Ephorus dixit alteram quoque adiecit his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
Liber & alma ceres ur̃o si munere tellus
Chaoniã pingiu glandẽ mutauit arista
Poculaq muentis acheloia miscuit uuis.
Nihil in his uersib grãmaticoꝵ cohors discipulis lus
ampliꝰ tradit. nisi illud oꝑa cereris effẽctũ. ut homines
ab antiquo uictu desisterent. Et frum̃to pro glandibus
uterent᷑. liberu uõ uitis reꝑtorem p̾stitissẽ humano po¬
tui uinũ cui aqua admisceret᷑. Cur autẽ Acheloum am¬
nẽ potissimu uirgiluis : cu aquã nellet intelligi noĩa¬
rit. Nemo uł querit uł oĩo subesse aliquid eruditiꝰ suspi¬
catur. Nos id altuis scrutati aĩadu̾timꝰ doctum poetam
antiquissimoꝵ grecoꝵ more. sicut docebit auctoritas
elocutu. apud quos ꝓprie in aque significatione ponelut
achelous. Neq id frustra. nam causa quoq eius rei cũ
cura relata est. S prius ꝗͣ causa ꝓpono. illud antiquo
poeta teste mõstrabo. hunc morẽ loquendi puagatu

Expanded text:
Liber et alma Ceres, vestro si munere tellus Liber et alma Ceres, vestro si munere tellus Chaoniam pingui glandem mutavit arista, poculaque inventis Acheloia miscuit uvis. Nihil in his versibus grammaticorum cohors discipulis suis amplius tradidit nisi illud opera Cereris effectum, ut homines ab antiquo victu desisterent et frumento pro glandibus uterentur; Liberum vero vitis repertorem praestitisse humano potui vinum cui aqua admisceretur. Cur autem Acheloum amnem potissimum Vergilius cum aquam vellet intellegi nominarit, nemo vel quaerit vel omnino subesse aliquid eruditius suspicatur. Nos id altius scrutati animadvertimus doctum poetam antiquissimorum Graecorum more sicut docebit auctoritas elocutum, apud quos proprie in aquae significationem ponebatur Achelous. Neque id frustra. Nam causa quoque eius rei cum cura relata est. Sed priusquam causam propono, illud antiquo poeta teste monstrabo, hunc morem loquendi pervagatum
Abbreviated transcription (Latin):
grecis delectat᷑ ut ĩ mnestra dixerit pro innesteum
sit ip̃e alibi. nec fratte mnesteo. Et pro orpheo dicere
maluerit. orphi grece declinãdo. ut orphi caliopea lino
formosus apollo. &e iudimꝰ o ciues diomeden. & talum
noñis accusatuiꝰ grecis est ĩ en desinens. Nam si quis cõ
piorut latine doxisse diomedem. sanitas metri in uersũ
desiderabit᷑. Deniq oĩa carmina sua grece maluit in¬
scribere. Bucolica. georgica. eneis cuiꝰ nominis fĩguratio
a regula latinitatis aliena est. Sed de his hactenus. quoꝵ
plura omnib. aliqua nõ nullis romanoꝵ nota sunt. Ad
illa uemio que de grecaꝵ litteraꝵ penetralib eruta nul¬
lis cognita sunt. Nisi qui grecã doctrinã diligenter hau¬
serunt. Fuit eĩ hic poeta ut scrupulose & anxie ita dissi¬
mulanter & qͣi clanculo doctus. ut multa transtulerit.
que unde transsata sint difficile sit cognitu. In exordio ge¬
orgicoꝵ posuit hos uersus.

Expanded text:
Graecis delectatur ut "Mnesthea" dixerit pro "Mnestheum", Graecis delectatur ut "Mnesthea" dixerit pro "Mnestheum", sicut ipse alibi: nec fratre Mnestheo, et pro "Orpheo" dicere maluerit "Orphi" Graece declinando, ut Orphi Calliopea, Lino formosus Apollo, et vidimus o cives Diomede, ut talium nominum accusativus Graecus est in H desinens. Nam si quis eum putat Latine dixisse "Diomeden", sanitas metri in versu desiderabitur. Denique omnia carmina sua Graece maluit inscribere "Bucolica" "Georgica" "Aeneis", cuius nominis figuratio a regula Latinitatis aliena est. Sed de his hactenus, quorum plura omnibus, aliqua nonnullis Romanorum nota sunt. Ad illa venio quae de Graecarum litterarum penetralibus eruta nullis cognita sunt, nisi qui Graecam doctrinam diligenter hauserunt. Fuit enim hic poeta ut scrupulose et anxie, ita dissimulanter et quasi clanculo doctus, ut multa transtulerit quae unde translata sint difficile sit cognitu. In exordio Georgicorum posuit hos versus:
Abbreviated transcription (Latin):
ro seriptũ ne unꝗ̃ fando auditũ. Et oiũ que monstra
dicunt᷑. mõstruosissimu est. Postremo graie lingue
qͣ se libenter addixerit de crebris que usurpat uocabulis
extimate. Dirus ulixes. spelea feraꝵ. dedala tecta. Ro¬
dopeie arces altaq panchea atq gethe. atq hebras. &
accias orithya. Et thyas ubi audito stimulat triate rica
baccho. orgia nocturnusq uocat clamore atheron. Et
nõ tibi tindaridis facies iniusa lacene. Et ferte simul
fauniq pedem dryadesq puelle. Et hinc atq hinc glo¬
merant᷑ oreades. Et pars pedib plaudũt choreas. Et
milesia uellera nomphe carpebant. hyalis atrro fucata
colore. Et drymoq xantoq liceaq phylodoceq. Et
deceq. Et alcandrumq aliumq nemonaq prineamq
Et amphion dyrcheus mactaeo aracintho. Et senior
glanci corus monsq palemon. uersus ẽ partlenii quo
nosq citiͦ. o ĩ mania cete. Adeo autẽ & declinationib

Expanded text:
ro scriptum nec umquam fando auditum, et omnium quae monstra ro scriptum nec umquam fando auditum, et omnium quae monstra dicuntur monstruosissimum est. Postremo Graiae linguae quam se libenter addixerit de crebris quae usurpat vocabulis aestimate: dius Vlixes spelaea ferarum, daedala ... tecta, Rhodopeiae arces, altaque Panchaea ... atque Getae atque Hebrus et Actias Orithyia et Thyas ubi audito stimulat trieterica Baccho orgia nocturnusque vocat clamore Cithaeron, et non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae, et ferte simul Faunique pedem Dryadesque puellae, et hinc atque hinc glomerantur Oreades, et pars pedibus plaudunt choreas, et Milesia vellera nymphae carpebant hyali saturo fucata colore, Drymoque Xanthoque Ligeaque Phyllodoceque et doceque et Alcandrumque Haliumque Noëmonaque Prytaninque et Amphion Dircaeus in Actaeo Aracintho, et senior Glauci chorus Inousque Palaemon. Versus est Parthenii quo nesque citi, et immania cete. Adeo autem et declinationibus
Abbreviated transcription (Latin):
quodq illic oculis dep̾hendit᷑. interdui fumare ethna
noctu flãmigare. Uirgiliꝰ autẽ cu ĩ strepitu sonituq
u̾boꝵꝑ cõquirendo laborat. Utrũq tẽpus nulla discre¬
tione facta cõfundit. Ato ille quidẽ grecos fontes imitatꝰ
ignes eructare &e ffuere anmẽ fumi & flãmaꝵ fulua co tor¬
tuosa uolumiã ĩ plagas maris ferre quasi quosdã igneos am¬
nes luculente dixit. At hic uester atram nubẽ turbine piceo
crasse ce ĩ modice congessit. Globos quoq flãmaꝵ quod
bine piceo & fauilla candẽte. Non eiz fumare solent neq
atra esse que sunt candẽtia. Nisi forte candenti dixit ꝑuuil¬
gate &e imꝓprie pro ferueti nõ pro relucenti. Na can¬
dens scilicet a candore dictũ nõ a calore quod autẽ sco¬
pulos eructari & erigi. eosdẽq ip̃os statim liquesieri &
gemere atq glomeran sub auras dixit. hoc nec a pinda¬

Expanded text:
quodque illic oculis deprehenditur, interdiu fumare Aetnam, quodque illic oculis deprehenditur, interdiu fumare Aetnam, noctu flammigare. Vergilius autem dum in strepitu sonituque verborum conquirendo laborat, utrumque tempus nulla discretione facta confudit. Atque ille Graecos quidem fontes imitatus ignis eructare et fluere amnes fumi et flammarum fulva et tortuosa volumina in plagas maris ferre, quasi quosdam igneos angues, luculente dixit, at hic vester atram nubem turbine piceo crasse et immodice congessit, globos quoque flammarum, qbine piceo et favilla candente. Non enim fumare solent neque atra esse quae sunt candentia, nisi forte candenti dixit pervulgate et improprie pro ferventi, non pro relucenti: nam candens scilicet a candore dictum, non a calore. Quod autem scopulos eructari et erigi eosdemque ipsos statim liquefieri et gemere atque glomerari sub auras dixit, hoc nec a Pinda
Abbreviated transcription (Latin):
Cu pindari carmen quod de natura atq flagran¬
ta montis ethne cõpositu est emulari uellet. eiꝰ moĩ
sententias & u̾ba molitus est. Ut pindaro quoq ip̃o
qui nimis opima & pingi facundia existimatꝰ est
insolentior. hoc quidẽ in loco tinndiorq sit. Atq
uti uos met ip̃os euis qđd̃ dico arbitros faciam carmen
pinclari. quod ẽ suꝑ monte echna qͣntu mͥ est memo¬
rie dicam.¬
Audite mĩc Uirgilii u̾sus ut inchoasse eu ueriꝰ ꝗͣ ꝑfe¬
cisse dicatis.
Portus ab eccessũ uentoꝵ motus & ingens
lp̃e sed horrificis uixta tonat ethna ruinis
Interdũq atram prumpit ad ethera nubẽ
Turbine fumante piceo & cãdente faulla
Attollitq globos flãmaꝵ & sidera lambit
Interdũ scopulos auulsaq uiscera montis
Erigit eructans liquefactaq laxa sub auras
Cũ gemitu glomerat. fundoq exestuat imo.
In pͥncipio pindarus ueritati oblecutus dixit ꝙ reserat.

Expanded text:
Cum Pindari carmen quod de natura atque flagranCum Pindari carmen quod de natura atque flagrantia montis Aetnae conpositum est aemulari vellet, eiusmodi sententias et verba molitus est, ut Pindaro quoque ipso, qui nimis opima et pingui facundia existimatus est, insolentior hoc quidem in loco tumidiorque sit. Atque uti vosmet ipsos eius quod dico arbitros faciam, carmen Pindari quod est super monte Aetna, quantulum mihi est memoriae, dicamAudite nunc Vergilii versus ut inchoasse eum verius quam perfecisse dicatis: portus ab accessu ventorum immotus et ingens ipse: sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis, interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, turbine fumantem piceo et candente favilla, attollitque globos flammarum et sidera lambit. Interdum scopulos avulsaque viscera montis erigit eructans liquefactaque saxa sub auras cum gemitu glomerat fundoque exaestuat imo. In principio Pindarus veritati obsecutus dixit, quod res erat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃em neritatis optineat. Et ita pro uero ꝑ oĩi ora uoli¬
tet. ut pictores fic̃toresq & qui sigmentis licioꝵ con¬
textas imitant᷑ effigies. hac materia uł maxime in ef¬
ficiendis simulachris tanꝗ̃ unico argum̃to decoris utãt᷑.
Nec minꝰ histrionũ ꝓpetins &e gestib &e cantib cele¬
bret᷑. Tantũ ualuit pulchritudo narrandi: ut omnes
phenisse castitatis conscii nec ignati manũ sibi miecisse
regmã ne pateret᷑ dãmũ pudoris. coniueant tam̃ fabule
& intra cõscientia ueri fide fremẽtes malint pro uero
celebrari. quod pectorib humanis dulcedo fingentis in¬
fundit. Uideamꝰ utrũ attigerit & pindaꝵ: quẽ Haccus
imitationi ĩ accessum fatetur. Et minuta quidẽ atq
rorantia que in de subtraxit relinquo. Unu uõ locu
quẽ temptauit ex ĩtegro pene transcribete uolo coĩcare
uobiscu : quia dignus est ut eu uelimus altiꝰ itueri.

Expanded text:
speciam veritatis optineat, et ita pro vero per ora omnium volispeciam veritatis optineat, et ita pro vero per ora omnium volitet, ut pictores fictoresque et qui figmentis liciorum contextas imitantur effigies hac materia vel maxime in efficiendis simulachris tamquam unico argumento decoris utantur, nec minus histrionum perpetuis et gestibus et cantibus celebrentur. Tantum valuit pulchritudo narrandi, ut omnes Phoenissae castitatis conscii, nec ignari manum sibi iniecisse reginam, ne pateretur damnum pudoris, conniveant tamen fabulae, et intra conscientiam veri fidem frementes malint pro vero celebrari quod pectoribus humanis dulcedo fingentis infudit. Videamus utrum attigerit et Pindarum, quem Flaccus imitationi inaccessum fatetur: et minuta quidem atque rorantia quae inde subtraxit relinquo, unum vero locum, quem temptavit ex integro paene transcribere, volo communicare vobiscum, quia dignus est ut eum velimus altius intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
futotẽ. Regina non solũ de penetralib reuerentie
matronalis educit᷑. Sed & ꝑ urbẽ mediã cogitur fa¬
cere discursus. Nec hoc contẽta siluas petit accitis reli¬
quis matrib ĩ sccietatem furoris bacchat᷑ chorus qͦnda
puditus &e orgia insana celebrant᷑. Quid plura. Ma¬
luissem maronẽ & in hac ꝑte auctorẽ iuu uel apud
quelibet grecoꝵ aliu. quod sequeret᷑ habuissẽ. Alius
non frustra dixi. quia nõ de umꝰ racemis uĩdemias
si fecit. S bene ĩ rem suam uertit quieꝗd ubicũq
inuenit imitandũ adeo ut de argonauticoꝵ quar¬
to quoꝵ scriptor est Apollomꝰ. sue eneidos libtus quar¬
tum totũ pene formauerit ad didonẽ uł emeamdo
amatonia contrnẽtia medee cirea iasonẽ transtesendo.
q ita elegantius auctote digessit: ut fabula lalcuieu¬
tis cdidonis : qua falam nouit unu̾sitas. ꝑ tot tam̃ secila

Expanded text:
furorem: regina non solum de penetralibus reverentiae furorem: regina non solum de penetralibus reverentiae matronalis educitur, sed et per urbem mediam cogitur facere discursus: nec hoc contenta silvas petit accitis reliquis matribus in societatem furoris. Bacchatur chorus quondam pudicus, et orgia insana celebrantur. Quid plura? Maluissem Maronem et in hac parte apud auctorem suum vel apud quemlibet Graecorum alium quod sequeretur habuisse. Alium non frustra dixi, quia non de unius racemis vindemiam sibi fecit, sed bene in rem suam vertit quicquid ubicunque invenit imitandum, adeo ut de Argonauticarum quarto, quorum scriptor est Apollonius, librum Aeneidos suae quartum totum paene formaverit ad Didonem vel Aenean amatoriam incontinentiam Medeae circa Iasonem transferendo. Quod ita elegantius auctore digessit, ut fabula lascivientis Didonis, quam falsam novit universitas, per tot tamen secula
Abbreviated transcription (Latin):
hee idẽ dixit cctultissĩme. dii iouis ĩ tectis calu mibant
anem amloꝵ. & tantos mortalib esse labores. quib
ip̃i scilicent carent. quid Uirgilio cõtules t bonerus.
hinc maxĩc liquet. qđ ubi reze necessitas exegita ma¬
rone dispositione inchoandi belli. quã non habuit ho¬
merus quippe qui achillis iraz exordiui sibi fecent. que
decimũ belli annu contigetit. laborauit ad rei noue
partus Ceriui fortuito sauciu fecit caula tum ulrxit.
Subiꝰ uidit hoc leue nimisq ꝑuerle dolores auet
a gres tuis: ut imporus eore sufficeret ad bellu. Sed nec ser¬
uos latini & maxĩe stabulo regio curantes. atq ideo
quid federis cũ troianis latinus iecetit ex mineribus
oquoꝵ de curtus iugalis nõ ignorãtes bellu generis
domini oportebat infẽrte. Quid igit᷑ deoꝵ max̃
deducitur ecelo & maxima furiaꝵ de tartatis adici¬
scitur. Spargunt᷑ angues uelut ĩ scena parturientes

Expanded text:
hoc idem dixit occultissime: di Iovis in tectis casum miserantur hoc idem dixit occultissime: di Iovis in tectis casum miserantur inanem amborum et tantos mortalibus esse labores, quibus ipsi scilicet carent. Quid Vergilio contulerit Homerus hinc maxime liquet quod, ubi rerum necessitas exegit a Marone dispositionem inchoandi belli, quam non habuit Homerus —quippe qui Achillis iram exordium sibi fecerit, quae decimo demum belli anno contigit— laboravit ad rei novae partum: cervuSed ubi vidit hoc leve nimisque puerile, dolorem auxit agrestium, ut impetus eorum sufficeret ad bellum. Sed nec servos Latini, et maxime stabulo regio curantes atque ideo quid foederis cum Troianis Latinus icerit ex muneribus equorum et currus iugalis non ignorantes, bellum generis domini oportebat inferre. Quid igitur? Deorum maxima deducitur e caelo, et maxima Furiarum de Tartaris asciscitur: sparguntur angues velut in scena parturientes
Abbreviated transcription (Latin):
de iudicio paridis homerus admittit. Idẽ uates gany¬
medẽ nõ ut uinonis pellicẽ a ione raptũ. S iom aliũ
poculoꝵ ministrũ ĩ celũ adiis adscitũ fert uelut
honestis femine deforme ẽ. uelut specie uicta paride
uidicante doluisse. Et ꝓpter catamiti pelicatu totam
gentẽ eus uexasse cõmemorat. Interdũ sic auctore
suu dissimulanter imitat᷑. ut loci ⁊̃ descripti sola dispo¬
sitionẽ mutet. & faciat uelut aliud uideri. Homerus
ingenti spiritu ex ꝑturbatione terre ip̃m ditem patrõ
territũ prosilire & exclamare quodã mo facit.
hoc maro nõ narrationis s parabole loco posuit. ut aliud essẽ ui¬
deret̃ Non seeus ac si qua penitus ĩ terra dehiscens afernas
reseret sedes Et regna reludat pallida dis iniusa supery ⁊
mane baratru cernat᷑ trepident ĩ miso lumiẽ o dapise
hatudq dissimulado subripint. Nam cu ille dixisset

Expanded text:
de iudicio Paridis Homerus admittit. Idem vates Ganyde iudicio Paridis Homerus admittit. Idem vates Ganymedem non ut Iunonis pellicem a Iove raptum sed Iovialium poculorum ministrum in caelum a dis ascitum refert, velut honestis feminae deforme est, velut specie victam Paride iudicante doluisse et propter Catamiti pellicatum totam gentem eius vexasse commemorat. Interdum sic auctorem suum dissimulanter imitatur, ut loci inde descripti solam dispositionem mutet, et faciat velut aliud videri. Homerus ingenti spiritu ex perturbatione terrae ipsum Ditem patrem territum prosilire et exclamare quodammodo facit: Hoc Maro non narrationis sed parabolae loco posuit, ut aliud esse videretur: non secus ac si qua penitus vi terra dehiscens infernas reseret sedes et regna recludat pallida, dis invisa, superque inmane barathrum cernatur, trepident immisso lumine Manes. Hoc quoque dissimulando subripuit; nam cum ille dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
Et alia ĩnuabilia que sentẽtialiter ꝓferunt᷑. Non hec
apud uirgiliũ frustra desideraueris. Non oĩa possumꝰ
Usq adeo ne mori misu est. Stat sua cuiq dies. do¬
lus an uirtus quis ĩ hoste requirat: Et quid queq ferat
regio. & quid queq recuset. Auri sacra fames. Et ne
obtunctã nota referẽdo. Mille sentẽtiaꝵ taliu aut ĩ ore
sunt singuloꝵ aut obiue ĩtentioni legentis oecurrunt.
In nõ nullis ab homerica secta haud scio casu ne an spõte
discis. fortunã homerus nescire maluit & soli deo recto
hoc uocabulũ TU XH. in nulla ꝑte homerici uoluĩs
noĩant. nihil sua ni posse. S decreti siue ꝓuidentie
ministrã esse uoluerunt. Et ĩ fabulis seu in historiiss
nõ nũꝗͣ. idẽ facit Regron apud homerũ auxilio ẽ ioui.
hũc ꝯtra iouẽ armant uersus maronis. Eumedes do¬
lonis proles bello p̾clara aĩo manib q pente refert.
cũ apud homeꝵ dolo ĩbellis sit. Nullã ꝯmemorationo

Expanded text:
ntentialiter proferuntur. Nec haec apud Vergilium frustra desideraveris: non omnia possumus usque adeone mori miserum est? Stat sua cuique dies dolus an virtus, quis in hoste requirit? Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset auri sacra fames. Et, ne obtundam nota referendo, mille sententiarum talium aut in ore sunt singulorum aut obviae intentioni legentis occurrunt. In nonnullis ab Homerica secta haud scio casune an sponte desciscit. Fortunam Homerus nescire maluit, et soli decreto,hoc vocabulum τύχη in nulla parte Homerici voluminiosophi qui eam nominant nihil sua vi posse sed decreti sive providentiae ministram esse voluerunt. Et in fabulis seu in historiis nonnumquam idem facit. Aegaeon apud Homerum auxilio est Iovi: hunc contra Iovem armant versus Maronis. Eumedes Dolonis proles bello praeclara, animo manibusque parentem refert, cum apud Homerum Dolon inbellis sit. Nullam commemorationem
Abbreviated transcription (Latin):
uulcano decoquit humorẽ & spumas misceãt argenti
uiuaq sulfurea. & arbutus horrida. Sũt apud homeꝵ
uersus uulsis ac rasis similes ꝙ nil diffe̾rentes ab usu
loquẽdi hos quoq tamꝗͣ heroice ĩ compositos adamauit.¬

Expanded text:
Vulcano decoquit humorem Spumas miscent argenti Vulcano decoquit humorem Spumas miscent argenti vivaque sulphura Arbutus horrida Sunt apud Homerum versus vulcis ac rasis similes et nihil differentes ab usu loquendi. Hos quoque tamquam heroice incomptos adamavit
Abbreviated transcription (Latin):
minor uideri. qui ꝑ omnẽ poesim suã hoc uno ẽ p̾cipue
usus arche typon. Acriter eĩ in homeꝵ oculos intendit
ut emularet᷑ eiꝰ nõ mõ magnitudĩe s simplicitatẽ & pre
sentiã or̃onis & tacitã maiestatẽ. hinc diu̾saꝵ inter hero¬
as suos ꝑsonaꝵ uana magiificatio hinc deoꝵ interpo¬
sitio hinc auetoritates fabulosoꝵ hinc affectuũ naturalis
exp̃ssio hinc monum̃toꝵ ꝑsecutio. hinc parabolaꝵ ex
aggeratio. hinc torrentis oratoris sonitus. hinc reꝵ sin¬
gulaꝵ cũ splendore fastigiu. adeo autẽ uirgilio ho¬
meri dulcis imitatio ẽ. ut & in uersib nitia que
a nõ nullis imꝑite rep̾hendũt᷑ imitatus sit. Eos dico
git. Ut sunt apud ip̃m acephali arietat in portas ab
ietib textũ cecis iter & similia.¬
Ut est qui ĩ medio uersũ breues sillabas ꝓ longis hñt
& duros obice postes. Consiliũ ip̃e pater & magna in¬

Expanded text:
minor videri, qui per omnem poesim suam hoc uno est praecipue minor videri, qui per omnem poesim suam hoc uno est praecipue usus archetypo. Acriter enim in Homerum oculos intendit, ut aemularetur eius non modo magnitudinem sed et simplicisentiam orationis et tacitam maiestatem. Hinc diversarum inter heroas suos personarum varia magnificatio, hic deorum interpositio, hic auctoritas fabulosorum, hinc adfectuum naturalis expressio, hinc monumentorum persecutio, hinc parabolarum aggeratio, hinc torrentis orationis sonitus, hinc rerum singularum cum splendore fastigium. Adeo autem Vergilio Homeri dulcis imitatio est ut et in versibus vitia quae a nonnullis imperite reprehenduntur imitatus sit, eos dico git; ut sunt apud ipsum ἀκέφαλοι: arietat in portas ... abietibus textum caecis iter ... et similiaem, qui in medio versu breves syllabas pro longis habent: Et duros obice postes. Concilium ipse pater et magna in
Abbreviated transcription (Latin):
ditate uidere. loci huiꝰ cuiꝰ supra memimus fulgore cor¬
ulteptus. Sermo uoluit loquenti ioui assĩgnare parem
rogentias. Na cum & in pͥmo uolumie & in quarto
od incmoro loquatur quedã upiter sine tumultu. deiq
dsitiunonis. & aieneris uirgiu infit eo dicente domus
dltri soscit. Et tremefacta solo tellus. silet arduus ether. tũ
Zephiri posuere.premit placida equora pontus. tanqͣ nõ
idem sit qui locutus sit paulo ante sine ullo mũdi totius
obsequio. Similis oportuĩtas est in eiusdẽ ionis lance quã
mie uuenem in parib iudeo concuarrẽ fatis. parcareq di¬
es & lux inimica ꝓpinꝗnat.Manifestũq esset turmi
utiq ꝑituru sero tam̃. Iupiter ip̃o duas equato examĩe
lancis sustinet. Et fata imponit diu̾sa duoꝵ. S & hec
& alia ignoscenda uirgilio: qui studii circa homeꝵ nimie¬
tate excedit modũ. & re uera nõ poterat non ĩ aliquib

Expanded text:
ditatem videre? Loci cuius supra meminimus fulgore corditatem videre? Loci cuius supra meminimus fulgore cor. sero voluit loquenti Iovi adsignare parem reverentiam. Nam cum et in primo volumine et in quarto et in nono loquatur quaedam Iuppiter sine tumultu, denique post Iunonis et Veneris iurgium alta silescit et tremefacta solo tellus, silet arduus aether, tum Zephyri posuere, premit placida aequidem sit qui locutus sit paulo ante sine ullo mundi totius obsequio. Similis inportunitas est in eiusdem Iovis lance, quam Nunc iuvenem inparibus videre video concurrere fatis, Parcarumque dies et lux inimica propinquat manifestumque esset Turnum utique periturum, sero tamen Iuppiter ipse duas aequato examine lances Sustinet, et fata inponit diversa duorum Sed haec et talia ignoscenda Virgilio, qui studii circa Homerum nimietate excedit modum. Et re vera non poterat non in aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ equandi oia que ab auctore transcripsit. quod in
omĩ oꝑis su ꝑte alicuiꝰ homerici loci imitationem
nostrũ indicio in cõmune pensari. Minerua diome¬
di suo pugnãti dũtxat flãmaꝵ addit ardorẽ ut ĩ¬
ter hostiu cedes fulgor capitis uł armoꝵ pro milite
minatur.
Modo eĩ ita de turno dicit. Tremũt sub uertice criste
sanguinee clipeoq micantia fulmina mittũt. Modo
idem de enea. Ardet apex capiti cristisq ac u̾tice flãma
funditur. Et uastos umbo uomit erens ignis. quod q̃
importune sit positu hinc apparet quod nec du pugna¬
ret eneas. S tantũ in naui ueĩens apparebat alio loco. Cui
triplici crinita uiba galea alta chimerã sustinet. Ethneos
efflantẽ faucib ignes. quid quod eneas recens allatis
armis a uulcano & in terra positis mirat᷑. Terribilem
cristis galeã flamasq uomentẽ. Uultis aliã fruendi aui¬

Expanded text:
non aequandi omnia quae ab auctore transcripsit, quod in non aequandi omnia quae ab auctore transcripsit, quod in omni operis sui parte alicuius Homerici loci imitationem nostrum iudicio in commune pensari. Minerva Diomedi suo pugnanti dumtaxat flammarum addit ardorem, et inter hostium caedes fulgor capitis vel armorum pro milite minatur: Modo enim sanguineae clipeoque micantia fulmina mittunt; modo idem ponit de Aenea: ardet apex capiti cristisque ac vertice flamma funditur, et vastos umbo vomit aereus ignis; quod quam importune sit positum hinc apparet, quod necdum pugnabat Aeneas sed tantum in navi veniens apparebat. Alio loco: cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet Aetnaeos afflantem faucibus ignis. Quid quod Aeneas recens allatis armis a Vulcano et in terra positis miratur terribilem cristis galeam flammasque vomentem? Vultis aliam fruendi avi
Abbreviated transcription (Latin):
lorem testantẽ p̾teruolat. quib omib uictorie p̾uaricatio
significabat᷑ his p̾termissis que aĩam parabole dabant
uelut exanimũ in latinis uersib corpus remasit.
Parua metu lese pͥmo mox attollit ĩ auras
Ingrediturq solo. & caput inter nubila condit.
Nomerus Ep̃ĩa hoc est cõtentione aꝑuo dixit incipere
& postea ĩ increm̃tu celũ usq subcrescere. hoc ide maro
de fama dixit s incongrue. Neq eĩ cõgrua sũt angu¬
mẽta cõtencionis & fame. quia contentio & si usq ad
mutuas uastationes ac bella processerit. adhuc ꝯtentio
est. & manet ip̃a que creuit. Fama uõ cu ĩ ĩmensum
prodit. fama esse ia desinit. & fit notio rei iam co¬
gnite: quis eĩm ia famam uocet. cũ res aliqua a terra
In celũ nota sĩt : deinde nec ip̃ãm hipbolem potuit equa¬
re. Ille celũ dixit. hic auras & nubila. hec autẽ ratio fuit.

Expanded text:
lorem testante praetervolat: quibus omnibus victoriae praevaricatio lorem testante praetervolat: quibus omnibus victoriae praevaricatio significabatur. His praetermissis, quae animam parabolae dabant, velut exanimum in Latinis versibus corpus remansit. Parva metu primo, mox sese attollit in auras, Ingrediturque solo et caput inter nubila condit.omerus Ἕριν, hoc est contentionem, a parvo dixit incipere, et postea in incrementum ad caelum usque subcrescere. Hoc idem Maro de Fama dixit, sed incongrue. Neque enim aequa sunt augmenta contentionis et famae, quia contentio, etsi usque ad mutuas vastationes ac bella processerit, adhuc contentio est, et manet ipsa quae crevit, fama vero cum in inmensum prodit, fama esse iam desinit, et fit notio rei iam cognitae. Quis enim iam famam vocet, cum res aliqua a terra in caelum nota sit? Deinde nec ipsam hyperbolen potuit aequare. Ille caelum dixit, hic auras et nubila. Haec autem ratio fuit