comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enturus in carne dñs
& redemptor nr̃. mul¬
tos dispensationis suȩ
testes p̃misit & nunti¬
os: qui diuersis dem¬
porib diuersis hisra¬
heliticȩ plebis tribub orti. non diuer-¬
sa fide: sed uno eodemq ꝑ omĩa sensu
eiꝰdem incarnationis mysterium ꝓphe-¬
tandõ p̾cinerent. Horum ultimꝰ & quasi
limes quidam legis & euangłi figurȩ &
ueritatis ioħs apparuit: dño attestante
qui ait. Lex & ꝓphe usq ad iohannem:
ex eo regnum dĩ euangłirat᷑. Unde etiã
plusquã ꝓpħa dictus est: quia quem
cȩteri alonge ꝓpħando solum p̃oixerant:
ille & pͥmo uenturũ ꝓphetando signa¬
uit: & mox uenientem ostendendo mon¬
strauit. Qui certe grã dispensationis: ñ
solum iustis: sed & de pontificali stirpe
ortis parentib natꝰ asserit᷑. fuit enĩ sacer¬
dos sicut ex lectione euangłica audiuimꝰ
nomine ⁊acharias de uice abia: & uxor
illi de filiab a aron & nomen eiꝰ elisabeth.
Erant autem iusti ambo ante dm̃. Iustis

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ p̾dicit᷑: ꝑ quẽ suȩ regenerationis mundo
auctor ostendit᷑. Erit enĩ magnꝰ corã dño.
Notandũ qđ idem laudis p̃conũ ioħi ab
angło. qd ab euangłista parentib fertur
illi. & illi enim iusti ante dm̃ & hic coram
dño magnꝰ ẽẽ ꝑhibet᷑. Quã magnꝰ aut̃ cor̃a dño

Expanded text:
dum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo dum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram Domino magnus esse perhibetur. Quam magnus autem co
Abbreviated transcription (Latin):
& quo ordine salus quã querebat. ẽẽt ad¬
uentura didicit. Quia uidelic& na¬
sceretur sibi filius. qui ꝓpħa & doctor
eximius existens: eundem popłm ad
uiam ueritatis spemq ꝓmerendȩ sa¬
lutis conuerteret: & mox sequeretur
prestaret. Et uocabis in qͥt nom̃ eius
iohannem: & erit gaudiũtͥ & exulta¬
tio. & multi in natiuitate eiꝰ gaude¬
bunt. Magne laudis est & uirtutis in¬
dicium: quotiens in scͥpturis hominib
a d̾o nomen imponit᷑ uel mutat᷑. bene
autẽ p̃cursor redemptoris nr̃i. ioħ̃s uo¬
cari iubetur. Ioħs quippe. dñi gr̃a siue
in quo est grã dicitur: quia & ipse spe¬
cialem p̾cęteris scĩs eiꝰdẽ precursionis
grãm accepit: & in auditam eatenus
mundo cęlestis ingressus grãm p̃dicare
aduenit. Qui gͦ & gr̃a plenus extitit. &
cȩteris di grãm euangłir auit: recte p̃co¬
niũ gr̃ẽ ipso etiã suo nomine signauit.
Meritoq in eiꝰ natiuitate multis ex ultan¬

Expanded text:
et quo ordine salus quam quaerebat esset adet quo ordine salus quam quaerebat esset adventura didicit: quia videlicet nasceretur sibi filius qui propheta et doctor eximius existens, eumdem populum ad viam veritatis spemque promerendae salutis converteret, et mox sequeretur et. Et vocabis, inquit, nomen ejus Joannes, et erit tibi gaudium et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Magnae laudis est et virtutis indicium, quoties in Scripturis hominibus a Deo nomen imponitur vel mutatur. Bene autem praecursor Redemptoris nostri Joannes vocari jubetur, Joannes quippe Domini gratia, sive In quo est gratia, dicitur, quia et ipse specialem prae caeteris sanctis ejusdem praecursionis gratiam accepit, et inauditam eatenus mundo coelestis ingressus gratiam praedicare advenit. Qui ergo et gratia plenus exstitit, et caeteris Dei gratiam evangelizavit, recte praeconium gratiae ipso etiam suo nomine signavit. Meritoque in ejus nativitate multis exsultan
Abbreviated transcription (Latin):
minib se ꝓmittere monstraret: illis maxi¬
me. qui ꝑ cordis sui mundiciam ipsi al¬
tare aureum effici. qui ꝓpe ingressum
regni cȩlestis sedula cogitatione assistere.
qui aromata orationũ ꝑ ignem amoris
deo incendere qui dicere possint cũ ꝓpħa.
Dirigat᷑ oratio mea sicur incensum in
conspectu tuo. Quod autem ait zachariȩ
qm̃ exaudita est dep̾catio tua. & uxortua
elirab& h pariet tͥ filium: non est arbitͣn¬
duni quia pontifex qͥ ꝓpopło oraturꝰ
intrauerat. mutato repente animo ꝓ
priuatis negotiis ceperit rogare: maxi¬
me ꝓ liberis a quoꝵ generatione intantũ
homo senex ac decrepitꝰ spem totam auer¬
terat: ut neq angło ꝓmittenti crederet.
nasci sibi filium posse. Sed hoc certissime
sciendum quia ꝓpopł̃i saluatione roga¬
bat: quẽ & maximo peccatoꝵ languore
uexatum. & insuꝑ alienigenae regis do¬
minio pressum nouerat. Unde angłico
oraculo & se exauditum cognouit ado:

Expanded text:
minibus se promittere monstraret: illis maximinibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui munditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum per ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Quod autem ait Zachariae: Quia exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elizabeth pariet tibi filium, non est arbitrandum quod pontifex, qui pro populo oraturus intraverat, mutato repente animo, pro privatis negotiis coeperit rogare, maxime pro liberis, a quorum generatione in tantum homo senex ac decrepitus spem totam averterat, ut neque angelo promittente crederet nasci sibi filium posse. Sed hoc certissime sciendum quia pro populi salvatione rogabat, quem et maximo peccatorum languore vexatum, et insuper alienigenae regis dominio pressum noverat. Unde angelico oraculo et se exauditum cognovit a Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
te sermonũ quos ꝓtulit: uerũ etiã statu
temporis & loci sitii in quo apparuit:
gr̃ȩ quam euangłir are uenerat testimo¬
niũ ꝑhibet. Tempore quippe oblationis
sacerdoti apparuit: ut uerũ se eternũq
pontificem. ueram ꝓmundi salute hosti¬
am uenturam p̾dicare signaret. Stabat
iuxta altare incensi: ut noui testamenti
p̾conem se uenisse doceret. Duo namq
altaria erant in templo: quȩ
testamenta signant in eccłia.
Primum altare holo causti &̃re cooꝑtũ.
& ante fores templi ad offerendas uicti¬
mas & sacͥficia positum: qđ carnales
ueteris testamenti cultores significat.
Deinde altare incensi auro tectum ꝓpe
hostium scĩ sc̃oꝵ ad adolenda chimia¬
mata erat statutũ: qd interiorem ꝑfec̃¬
dioremq noui testamenti & cultoꝵ illiꝰ
grãm designat. Stabat etiã a dextris
eiusdem altaris. ut non terrena & infuna
sed gaudia cȩlestis & sempiternȩ beatitu¬
dinis quȩ ꝑ dexteram solent figurari. ho¬

Expanded text:
ox protulit, verum etiam statu temporis, et loci situ in quo apparuit, gratiae quam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria erant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Primum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod carnales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, ho
Abbreviated transcription (Latin):
genitrice & salutante elisabeth exultauit
in gaudio infans inutero eiꝰ. Sed & in eo
qđ illum multos filioꝵ isrł ad dñm dm̃ ip¬
soꝵ conuersurũ asseuerat: manifeste an¬
gelus quã magnus coram dño esset futu¬
dicat: quẽ optimo genere conuersandi
uitam ꝑ acturum ẽẽ declarat. Quȩ enim
inter homines sublimior. & dõ gratior
conuersatio potest ẽẽ: quã eos qui se ca-
mum subiugant. insuꝑ etiam alios coti¬
diano exercitio ad auctoris sui gr̃am stu¬
dent conuertere. & crebra animarum
fidelium ad quisitione gaudiũ suꝑnȩ pa¬

Expanded text:
genitrice, et salutante Elizabeth, exsultavit genitrice, et salutante Elizabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus. Sed et in eo quod illum multos filiorum Israel ad Dominum Deum ipsorum conversurum asseverat, manifeste angelus quam magnus coram Domino esset futdicat, quem optimo genere conversandi vitam peracturum esse declarat. Quae enim inter homines sublimior, et Deo gratior esse conversatio potest, quam eorum qui se castmum subjugant, insuper etiam alios quotidiano exercitio ad auctoris sui gratiam student convertere, et crebra animarum fidelium acquisitione gaudium semper pa
Abbreviated transcription (Latin):
immunis. In eo autẽ qđ illũ adhuc ex
utero matͥs spũ scõ replendũ ẽẽ memora¬
uit: ꝓfecto quia natꝰ in mundo eunc¬
tis uirtutum fructib esset clarificandꝰ
ostendit. Quid enim uiuenti & conuer-¬
santi inter homines poterat de eẽ uir¬
tutis: qui & si ut homo in inquitatib
conceptꝰ est contra morem tam̃ humane
conditionis non indelictis eũ p̃uaricati¬
onis. sed i grã remissionis mater sua pe¬
perit: Neq enim dubitandũ est: quia
sp̃s sc̃s qui eum repleuit. etiã a peccatis
omĩb absoluit. Constat qiuippe ueridica
patrum sententia. quia lege non stringi
ac domũ eiꝰ ante ꝑceptionẽ baptismi sua
gr̃a consecrauit. ipse utiq ioħem non so¬
lum ante circumcisionẽ sed & ande nati¬
uitatẽ eiꝰdem gr̃ȩ munere ꝑfudit: ita ut
offitiũ suȩ p̃cursionis dño adhuc in ut̾o
positꝰ. quia loquendo nec dum poterat. iã
gratulando preberet: quando sicut seqͦn¬
tia scĩ euangłii testant᷑. intrante beata cdĩ

Expanded text:
immunis; in eo autem quod illum adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus in mundum, cunctis virtutum fructibus esset clarificandus ostendit. Quid enim viventi et conversanti inter homines poterat deesse virtutis, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit? Neque enim dubitandum est quia Spiritus sanctus qui eum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Constat quippe veridica Patrum sententia quia lege non stringitet domum ejus ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique Joannem non solum ante circumcisionem, sed et ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquendo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intrante beata Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ritis asscͥbimꝰ: sed ad auctoris nr̃i ꝑ omĩa
grãm respicimus. De quo illoꝵ quoq testi¬
moniis edocem᷑: quia ipse ẽ ds. ipse fecit nos
& non ipsi nos. Non solum scilic& ut ho¬
mines simus. uerum etiam ut scĩ & beati
homines simus: cuius dona gr̃e si puro sẽꝑ
& infatigabili corde sectamur. ipse iuxta
eoꝵ dem patrũ ꝓmissa ꝓpitius fit om̃ib
iniquitatib nr̃is. ipse satiat in bonis
desiderium nr̃mł ipse non in oꝑib iusti¬
ciȩ que ex nobis habere potiumꝰ. sed & in

Expanded text:
ritis ascribimus, sed ad auctoris nostri per omnia ritis ascribimus, sed ad auctoris nostri per omnia gratiam respicimus. De quo illorum quoque testimoniis edocemur, quia ipse est Deus, ipse fecit nos et non ipsi nos, non solum scilicet ut homines simus, verum etiam ut sancti et beati homines simus. Cujus dona gratiae si puro semper et infatigabili corde sectamur, ipse juxta eorumdem patrum promissa propitius sit omnibus iniquitatibus nostris, ipse satiet in bonis desiderium nostrum, ipse non in operibus justitiae quae ex nobis habere potuimus, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ: quia eos qͦs sine fide xp̃i inuienit
de oꝑib legis frustra głantes docuit cre-
summittere. ac p̾cedentiũ iustoꝵ imitari
prudentiã: qui & legẽ ꝑficere diligentis¬
dicit. Iustus autẽ ex fide uiuit. Unde
& apte subiungit᷑. Parare dño plebem ꝑ¬
fectam. h ȩe & enim pulcherrima dñi¬
cȩ plebis ꝑfectio est: quã & ioħs suo tẽ¬
pore p̃dicando parabat : & nunc dñs
ipse donando ꝑorbem latiꝰ ad implet.
cũ nos euangłicis & uerbis instituti. &
imbuti mysteriis. eandem fidem ac di¬
lectionẽ habere discimꝰ quã legalibus
p̾ceptis edocti patres habuisse ꝓbant᷑.
Hoc ꝑfectissimũ sc̃ẽ eccłiȩ decus est. cũ
eadem quȩ illos intrasse constat suꝑne
pacis gaudia suspiramꝰ: atq ut hȩc
etiam nos intrare meream̃. celestem in t̾ris
exercere uitam condendimꝰ : cũ eoꝵ exemplo
nulla quȩ facimꝰ uel ꝑcipimꝰ bona nr̃is me¬

Expanded text:
justorum, quia eos quos sine fide Christi invenit justorum, quia eos quos sine fide Christi invenit de operibus legis frustra gloriantes, docuit credentione submittere, ac praecedentium justorum imitari prudentiam, qui et legem perficere diligentisdicit, Justus autem ex fide vivit; unde et aperte subjungitur: Parare Domino plebem perfectam. Haec etenim pulcherrima Dominicae plebis perfectio est, quam et Joannes suo tempore praedicando parabat, et nunc Dominus ipse donando per orbem latius adimplet, cum nos evangelicis et verbis instituti et imbuti mysteriis eamdem fidem ac dilectionem habere discimus, quam legalibus praeceptis edocti patres habuisse probantur. Hoc perfectissimum sanctae Ecclesiae decus est, cum ad eadem quae illos intrasse constat supernae pacis gaudia suspiramus, atque ut haec etiam nos intrare mereamur, coelestem in terris exercere vitam contendimus, cum eorum exemplo nulla quae facimus vel percipimus bona nostris me
Abbreviated transcription (Latin):
uentum p̃ueniet: ita ioħs non
nore sp̃s potentia p̃ditus pre¬
uienit primum. Sicut ille p̃cursor futurꝰ est
iudicis: ita iste precursor factus est redẽp¬
toris. Nec solum aduentꝰ ordine: sed doctri
angłs subiungit. ut conuertat corda pa
de helye p̾dicatione sententiam ꝓtulit
dicens. Ecce ego mittam uobis heham ꝓphe-¬
tam antequã ueniat dies dñi magnus &
tellectum quẽ habuere patres filioꝵ men-¬
tib p̾dicando infundere. Nam patres &
iusti appellant᷑ ueteres scĩ: de quib sal¬
uator ait discipłis. Multi ꝓpħe & iusti
cupierunt uidere quȩ uos uidetis. & non
uiderunt. Filii uͦ & incredibiles illius
eui homines. quo uel helyas p̾dicaturus
est. uel ioħs p̃dicabat: uocant᷑. Conuer¬
tit autẽ ioħs corda patrũ infilios: quia
sapientiã quã habuerunt patres xp̃m
credentes ac desiderantes in carne ueni¬
re. tranfudit in filios. docendo eos crede¬
re & gaudere.xꝑm incarne uenisse.
Conuertit incredibiles ad prudentiã

Expanded text:
entum praeveniet, ita Joannes non minore spiritus potentia praeditus praevenit primum. Sicut ille praecursor futurus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Nec solum adventus ordine, sed doctrinangelus subjungit. Ut convertat corda patde Eliae praedicatione sententiam protulit, dicens: Ecce ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam veniat dies Domini magnus et tellectum, quem habuere patres, filiorum mentibus praedicando infundere. Nam patres et justi appellantur veteres sancti, de quibus Salvator ait discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt. Filii vero et incredibilesaevi homines, quo vel Elias praedicaturus est, vel Joannes praedicabat, vocantur. Convertit autem Joannes corda patrum in filios, quia sapientiam quam habuerunt patres Christum credentes ac desiderantes in carne venire, transfudit in filios docendo eos credere et gaudere, Christum in carne venisse. Convertit incredibiles ad prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. xp̃c semel oblat᷑ ad multoꝵ
ex haurienda peccata. scdo sine peccato
apparebit expec̾tantib se insalutem.
Quod autem pontifice ad rogandum
ingrediente scũariũ neminem homi¬
num in tab̾naculo eẽ licebat donec
ex iret: infirmitatem scẽ ȩcchȩ designat.
quȩ ꝓfide eiꝰ pati nec dum̃ erat ydonea. Qã
in ipsis patefactum est apłis: qui inchoata
eadem passione illius om̃s relicto eo fuge¬
runt. Egrediebat᷑ autẽ expleta expiatione
pontifex ut & aliis tabernaculum intran-¬
di facultas daretur: quia ꝑfecto sue sacͥ¬
ficio passionis apparuit discipłis xp̃c. &¬

Expanded text:
semel oblatus est ad multorum exhaurienda peccata, secundo sine peccato apparebit exspectantibus se in salutem . Quod autem pontifice ad rogandum ingrediente sanctuarium, nemini hominum in tabernaculo esse licebat donec exiret, infirmitatem sanctae Ecclesiae designat, quae pro fide ejus pati necdum erat idonea. Quod in ipsis patefactum est apostolis qui, inchoata eadem passione illius, omnes relicto eo fugerunt. Egrediebatur autem expleta expiatione pontifex, ut et aliis tabernaculum intrandi facultas daretur, quia perfecto suae sacrificio passionis, apparuit discipulis C
Abbreviated transcription (Latin):
solum deuoti oꝑis & orationis. sed & ꝓprii
sanguinis eoꝵ quoq corda roborauit. Hec
de obseruantia festiuitatis legalis latius
exposuimus: ut agnosceret caritas ur̃a
quã congruenter in ea noua gr̃e p̃conia
sumpserint exordium. in qua tam mul¬
tipliciter opus
eius dem gr̃e & totius mundi redẽptio
signabat᷑. Apparuit autem oranti ⁊ acha-¬
rię angłs: stans a dextris altaris incen-¬

Expanded text:
l., devoti operis et orationis, sed et proprii sanguinis, eorum quoque corda roboravit. Haec de observantia festivitatis legalis latius exposuimus, ut agnosceret charitas vestra quam congruenter in ea nova gratiae praeconia sumpserint exordium, in qua tam multipliciter opus ejusdem gratiae et totius mundi redemptio significabatur. Apparuit autem oranti Zachari
Abbreviated transcription (Latin):
atur: ieiunii lassitudo nulla timeatur.
uel de carne inquietudo. uel de hoste tem¬
ptatio. sed aduersario inferni ꝓfunda de-¬
truso. ꝑfruemur hac pͥmum felicitate: ut
incipiamus nec uelle ultra peccare. nec
posse. Cessante omni iniquitate. omni mi¬
ria. nulla infelicior timebit inuidia: qͥa
sibit in pectore hominum caritas angłoꝵ
quib ammixti homines iam cęlestes re-¬
cepta carne. sine carnis infirmitate luc e¬
bunt. Id̾o nullum ulterius pacient᷑ de
sempiterna diũi seruitute fastidium: nul¬
lum suꝑ ꝑhenni laudum suarum exulta¬
tione defectum. Habemꝰ plenam beatitudi-¬
nem inter illa immensa beneficia dĩ: non
ut numqua in referenda ei gr̃arum actio¬
ne lassemur: coheredes eiꝰ effecti qui

Expanded text:
atur ieiunii lassitudo, nulla timeatur atur ieiunii lassitudo, nulla timeatur uel de carne inquietudo uel de hoste temptatio, sed aduersario in inferni profunda detruso perfruemur primum felicitate hac, ut incipiamus nec uelle ultra. peccare nec posse. cessante omni iniquitate, omni miriam, nullam felicior timebit inuidiam, quisibit in pectoribus hominum caritas angelorum, quibus admixti homines iam caelestes recepta carne sine carnis infirmitate fulgebunt. et ideo nullum ulterius patientur de sempiterna domini sui uirtute fastidium, nullum sub perenni laudum suarum exultatione defectum. habebimus plenam beatitudinem inter illa inmensa beneficia dei nostri, ut numquam in referenda ei gratiarum actione quassemur coheredes effecti ei
Abbreviated transcription (Latin):
poris inspiciamus in quantum possum
ocłis cordis: & unus quisq conscientias
nr̃as ante conspectum interioris constitu¬
castigemus. ipsi nobiscum rationem de
cotidiana conuersatione faciamꝰ. Allo¬
quatur se insecretis cordis unaqueq a¬
nua & dicat. Uideamus si hanc diem
sine peccato. sine inuidia. sine obtrecꝰ¬
tatione. sine murmuratione transe¬
gi. Uideamus si hodie aliquid qđ ad ꝓ¬
die mentitus sum ꝑ uraui. in ira uel con¬
cupiscentia uictus sum: non alicui bene
feci. nec ꝓtimore eternȩ mortis ingemui.Qs
mͥ reddit hanc diem quam inuanis reb
ꝑdidi: quam in cogitationib noxũs pessi-¬
misq consumpsi: Hec si fr̃s de om̃ibus
negligentiis nr̃is conpungamur. incubi
pus illud expectantissimum ac beatissimũ.¬
in quo nobis ad seruiendum do nr̃o nul¬
la iam obsistat infirmitas. nulla contra¬
dicat miseriȩ carnisq aduersitas: nulla
ulterius remaneat pugnandi necessitas.

Expanded text:
poris, inspiciamus nos, in quantum possimus, uel poris, inspiciamus nos, in quantum possimus, uel oculis cordis et nunc conscientias nostras ante conspectum interioris hominis constitucastigemus, ipsi nobiscum rationem de cotidiana conuersatione faciamus. alloquatur se in secretis cordis unaquaeque anima et dicat: uideamus, si hunc diem sine peccato, sine inuidia, sine obtrectatione, sine murmuratione transegi, uideamus, si hodie, quod ad prodie mentitus sum, per iram uel concupiscentiam uictus sum nec alicui bene feci nec postremo metu aeternae mortis ingemui. quis mihi reddet hanc diem, quam in uanis rebus perdidi, quam cogitationibus obnoxiis pessimisque consumpsi? Ac sic, fratres, de omnibus neg tempus illud exspectatissimum ac beatissimunulla nobis ad seruiendum domino nostro iam obsistet infirmitas, nulla contradicet miseriae carnalis aduersitas, nulla uel ulterius remanebit pugnandi necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
nis tempore receptura. ut cum eodem re-¬
cipiat. ꝓut gessit siue bonum siue ma¬
sumus de liberis conscientiis reddituri:.
remotis enĩ om̃ib ꝓbationibꝰ. Certum est
in die illa ipsũ ante se hominem consti¬
tuendum. & ipsa sibi anima in cordis
speculo demonstranda: & testes contra
eam non deforis & aliunde sed intus de
ipsa anima ꝓferendos obicienda erunt.
non aliqua ꝑegrina sed nimium nota
testimonia. id est oꝑa sua. Ordinabunt᷑
neglexerit: ande illum cȩlestem popłm
pͥmum excepturꝰ erit de confusione sup¬
ret᷑. si iam nc̃ sic peniteremꝰ suꝑ malis nostͥs
qͦmͦ tunc sine ullo remedio penitebimꝰ.
Sic feditates & confusiones nr̃as quẽ ad
modum tunc uisuri sumus: sic eas iam
nunc uidere & horrere possim᷑. Osi iam nc̃
in ocłoꝵ presentiam ꝑmittim᷑ adducere.
Quod si liceret nec dici potest qͣnto stu¬
dio. quanto metu urgeremus fedata
cõponere: maculata tergere uulnerata
curare. Idoq quia non possumꝰ ocłis cor¬

Expanded text:
nis tempore recepturi, ut cum eodem recipiamus prout gessimus, sive bonum, sive mam de libris conscientiae reddituri. remotis enim omnibus probationibus certum est in die illa ipsum ante se hominem constituendum et ipsam sibi animam de cordis speculo demonstrandam et testes contra eam non deforis aliunde, sed intus de ipsa anima proferendos. adicienda erunt non aliqua peregrina, sed nimium nota testimonia, id est opera sua. ordinabunturneglexerit, ante illum caelestem populum primum excepturus erit de confusione supretur, si iam sic nunc paeniteremus super malis nostris, quomodo tunc sine ullo remedio paenitebimus, si foeditates et confusiones nostras, quem ad modum tunc uisuri sumus, sic eas iam nunc uidere et horrere possemus. o si iam nuin oculorum praesentiam permitteremur adducere! quod si liceret, nec dici potest, quanto studio quantoque metu urgueremur foedata conponere, maculata detergere, uulnerata curare. ideoque, quia non possimus oculis cor
Abbreviated transcription (Latin):
quid est. nisi requiescere: Quid est tran¬
sibiti & ministrabit eis ᷤ Prius transiit.
& sic ministrat. Sed ubi: In illo conuiuio
suꝑno: de quo dicit. Amen dico uobis.
multi aboriente & occidente uenient. &
recumbent cum abraham. & ysaac. &
iacob. in regno cȩloꝵ. Ibi dñs pascit. sed
prius hinc transit. Nam ut noueritis.
pascha transitus interp̾tat᷑. Uenit dñs.
fecit diuina: passus est humana. Num¬
quid adhuc conspuitur: Numqͥd adhuc
expalmatur : Num qͥd adhuc spinis coro¬
natur: Num qͥd adhuc flagellatur
Numqͥd adhuc crucifigitur ⁊ Numquid
adhuc lancea uulneratur: Transiuit
ueniq. Et euangłium sic loquitur. qͣn¬
do pascha fecit cum discipłis suis. Qd
dicit euangłista:. Cum autem uenisset
hora ut transiret uĩc de hoc mundo ad
patrem. Ergo ille transiuit ut pascat
nos: sequamur ut pascamur.

Expanded text:
quid est, nisi requiescere? Quid est, Tranquid est, nisi requiescere? Quid est, Transibit, et ministrabit illis? Prius transit, et sic ministrat. Sed ubi? In illo convivio superno, de quo dicit: Amen dico vobis, multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Ibi Dominus pascit, sed prius hinc transit. Nam ut noveritis, Pascha Transitus interpretatur. Venit Dominus, fecit divina, passus est humana. Numquid adhuc conspuitur? numquid adhuc expalmatur? numquid adhuc spinis coronatur? numquid adhuc flagellatur? numquid adhuc crucifigitur? numquid adhuc lancea vulneratur? Transivit. Denique et Evangelium sic loquitur, quando Pascha fecit cum discipulis suis. Quid dicit Evangelium? Cum autem venisset hora, ut Jesus transiret de hoc mundo ad Patrem . Ergo ille transivit, ut pascat: nos sequamur, ut pascamur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In hac aut̾ uita auget᷑: in alia uita ꝑfici
et᷑. Mͥ nꝗͣ aufertur. Ceterũ tu martha pace
dua dixerim in bono ministerio bene¬
dicta. ꝓ isto labore tuo mercedem que¬
ris quietem: mͦ occupata es circa multũ
nunisterium. Pascere uis mortalia cor¬
pora: lic&e scoꝵ. Numqͥd cũ ueneris ad
illam patriam inuenies ꝑegͥnum. quẽ
suscipies hospitio: Inuenies esurientẽ
cui panem frangas : Sitientem: cui
potum porrigas: Egrum quem uisites.
litigantem quem concordes: Mortur̃
quem sepelias: Omnia ista ibi non ert̃.
Sed quid ibi erit: Quod maria elegit.
Ibi pascimur. non pascimꝰ. Id̃o hoc ibi erit
plenum atq ꝑfectum: qđ hic elegit ma¬
ria. De illa mensa opulenta. de uerbo
dnũ micas colligebat. Nam uultis nosse
quid ibi erit: Dñs ipse dicit de seruis
suis. Amen dico uobis quia faciet eos re-¬
cumbere. & transibit. & ministrabit il¬
lis. Recũbere quid est. nisi uacare: Recũb̾e

Expanded text:
turturetem tendit. Caeterum tu Martha, pace tua dixerim, in bono ministerio benedicta, pro isto labore tuo mercedem quaeris, quietem. Modo occupata es circa multum ministerium, pascere vis mortalia corpora, licet sanctorum: numquid cum veneris ad illam patriam, invenies peregrinum, quem suscipias hospitio? invenies esurientem, cui panem frangas? sitientem, cui potum porrigas? aegrum, quem visites? litigantem, quem concordes? mortuum, quem sepelias? Omnia ista ibi non erunt: sed quid ibi erit? Quod Maria elegit: ibi pascemur, non pascemus. Ideo hoc ibi erit plenum atque perfectum, quod hic elegit Maria: de illa mensa opulenta, de verbo Domini micas colligebat. Nam vultis nosse quid ibi erit? Dominus ipse dicit de servis suis: Amen dico vobis, quia faciet eos recumbere, et transibit, et ministrabit illis . Recumbere quid est, nisi vacare? Recumbere
Abbreviated transcription (Latin):
nalia uĩa metamus: Bona sunt. exhor¬
tamur ad hȩc. & in uerbo dñi ȩdificam᷑ nos.
Nolite pigri eẽ ad suscipiendos scõs. Aliqͣn¬
do nescientes. suscipiendo quos nesciunt an¬
gelos susceꝑunt. Bona sunt hec melius ẽ
tamen quod elegit maria. Illud enim ha-¬
bet ex necessitate occupationem: illud aut̃e
ex caritate suaiitatem. Nult homo occur-¬
rere. quando ministrat: & aliquando non
potest. Queritur qđ de est: paratur quod
adest. Distendit᷑ animus. Llam si martha
illa sufficeret: adĩutorium sororis non pos¬
ceret. Multa sunt. diuersa sunt: quia &¬
carnalis sunt. qͥa & temꝑalia st̃. & si bonast̃
transitoria st̃. Maria aut̃ qͥt: Ait ds. Elegit
meliorem partem. Non tu malam: sed
illa meliorem. Audi unde melioremꝰ uȩ
non auferetur ab ea. Ate auferetur ali¬
quando onus necessitatis: eterna dul¬
ced̾o ueritatis non auferetur ab ea. Lđ
elegit non auferetur: sed tamen auge¬

Expanded text:
nalia vestra metamus ? Bona sunt, exhornalia vestra metamus ? Bona sunt, exhortamur ad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipiendo quos nesciebant, Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius est tamen quod elegit Maria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem ex charitate suavitatem. Vult homo occurrere quando ministrat; et aliquando non potest: quaeritur quod deest, paratur quod adest; distenditur animus. Nam si Martha ad illa sufficeret, adjutorium sororis non posceret. Multa sunt, diversa sunt, quia carnalia sunt, quia temporalia sunt: etsi bona sunt, transitoria sunt. Marthae autem quid ait Dominus? Maria meliorem partem elegit. Non tu malam, sed illa meliorem. Audi unde meliorem: Quae non auferetur ab ea. A te auferetur aliquando onus necessitatis: aeterna est dulcedo veritatis. Non auferetur ab ea quod elegit. Non aufertur, sed tamen auge
Abbreviated transcription (Latin):
loco. Unanimes unum sentientes. Nichil
ꝑ contentionem. neq ꝑ inanem głam. Et
dñs ad patrem de suis. Ut sint unum: sic̃ &
nos unum sumus. Et in actib apłoꝵ.
Multitudinis autem credentiũ. erat una
anima. & unum cor. Ergo magnificate
dnm̃ mecum: & exaltemus nomen eiꝰ in
unũ. Quia unum est necessarium. Nñu
illud suꝑnum: unum ubi pater & filius
& sp̃s sc̃s sunt. Unum uidete nobis com¬
mendare unitatem. Certe trinitas est
ds nr̃. Pater non est filius. filius non ẽ
pater. sp̃s sẽs nec pater est nec filiꝰ. sed am¬
boꝵ sp̃s. Et tamen ista tria non tres dii. ñ
tres omnipotentes: sed unus ds omp̃s.
Ipsa trinitas unus d̃s: quia unum est¬
necessarium. Ad hoc unum non nos ꝑ¬
ducit: nisi multi habeamus cor unũ.
maxime circa seruos di. Seruitia debi¬
ta. obsequia religiosa redduntur enĩ:
non dantur dicente apło. Si nos uobis
sp̃ualia seminauimus : magnũ est si car¬

Expanded text:
loco: Unanimes, unum sentientes, nihil loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam . Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum . Ergo magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum . Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus: et tamen ista tria non tres dii, non tres omnipotentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum non nos perducit, nisi multi habeamus cor unum. maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si car
Abbreviated transcription (Latin):
endi intentionem. Respondit gͦ dñs qui
in uerbo non laborabat: qui a uerbum
erat. Quid gͦ dixit e Martha martha.
Repeticio nominis: indicium est dilecꝰ¬
tionis: aut forte mouende intentionis.
ut audiret attentius. Bis uocatꝰ ẽ mar-¬
tba martha: audit circa multa es occups¬
ta. Unum autem opus est. id est unũ neces-¬
sarium est. Non unum opus quasi singła¬
re opus: sed opus est. expedit necessariũ. ẽ.
cogitate fr̃s mei:. & uidete in ipsa multitu¬
dine si delectat nisi unum. Ecce d̃o ꝓpitio
quam multi estis. Quis uos ferret. nisi uñu
saꝑetis : Unde in multis quies ista: Da
unum: & popłs est. Tolle unum. & turba
est. Quid est enim turba ⁊nisi multitudo
turbata : Sed audite apłm. Obsecro autẽ
uos fr̃s. Multitudini dicebat. sed om̃s
unum facere uolebat. Obsecro autem uos
fur̃s. ut id ipsum dicatis om̃s. & non sint
in uobis scismata. Sitis autem ꝑfecti in
eodem sensu: & in eadem scientia. Et alio

Expanded text:
endi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui endi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium est; cogitate, fratres mei, et videte in ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia . Et alio
Abbreviated transcription (Latin):
pabatur. Alania soror eius pasci magis ele-¬
git a dño. Deseruit quodamm sororem sũa
circa multum ministerium laborantem:
& sedit ipsa ad pedes dñi & uacans audie-¬
bat uerbum eiꝰ. Auris fidelissima audierat
uacate & uidete: qm̃ ego sum dñs. Illa tur¬
babatur: ista epulabatur. Illa multa dis-¬
ponebat: ista unum aspiciebat. Utrũq
officium bonum. sed tamen quid sit meliꝰ
quid nos dicamus habemꝰ quem interro-¬
gemus. Patenter audiamꝰ. quid sit meliꝰ.
Iam cum legeretur audiuimꝰ. & me cõme-¬
morante iterum audiam. Interpellat mar¬
tha hospitem. ad iudicem deponit postu-¬
lationem piarum querelarum quod
eam soror deseruerat: & sic laborantẽ
in ministerio adiuuare neglexerit.
Non respondente illa sed tamen p̾sen¬
te iudicat dñs. Maria causam suam t̾aꝗͣ
otiosa iudici maluit committere: nec in
respondendo uoluit laborare. Si enim para-¬
ret responͣdi sermonem: remitteret audi¬

Expanded text:
pabatur: Maria soror ejus pasci a Domino magis elepabatur: Maria soror ejus pasci a Domino magis elegit. Deseruit quodam modo sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audi
Abbreviated transcription (Latin):
rum si & de scõ helia prestitit uduȩ:
quem prius coruo ministrante pascebat:
Numqͥd pascendo defecerat: qͣndo ad uidu
am mittebat : Non pascendo defecerat.
quando ad uiduam mittebat: sed religi¬
osam uiduam ꝑ obsequium exhibitum
seruo suo benedicere disponebat. Sic gͦ
susceptus est dñs tanquã hospes: qui in
sua propͥa uenit. & sui eum non recepe¬
runt. Sed quot quot receꝑunt eũ. dedit
eis potestatem filios di fieri: ad optans
seruos & fũs faciens. redimens captiuos
& faciens coheredes. Ne qͥs tñ ur̃m forsitan dicat.
o beati qͥ xp̃m susciꝑe ĩ domũ ꝓpͥã meruer̃t̃. Noli
dolere. noli murmurare. quia temporib
natus es. qͣndo dñm iam non uides iN
carne. Non tͥ abstulit istam dignationẽ.
Cum uni inquit ex minimis meis fecistis:
mus ad causam quam de diuinitate ꝓpo-¬
sui. Martha dñm pascere disponens & p̾¬
parans circa multum ministerium occu-¬

Expanded text:
rum, si et de sancto Elia praestitit viduae, rum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando ad viduam mittebat? Nequaquam. Non pascendo defecerat, quando ad viduam mittebat: sed religiosam viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mus ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens et praeparans, circa multum ministerium occu
Abbreviated transcription (Latin):
modo ex euangłio recitata
sunt. ammonent nos ẽẽ
unum aliquid quo tenda¬
mus quando in huius se¬
culi multitudine laboramus. Tendamus
autem adhuc ꝑeg̾nantes: nondum manen¬
tes. Adhuc in uia: nondum in patria. Ad¬
huc desiderando: nondum fruendo. Tam̃
tendamus. & sine pigritia & sine inter¬
missione tendamus: ut aliquando ꝑue-
etiam religione germane. Ambe dño cohe¬
serunt: ambe dño in carne presente con¬
corditer seruierunt. Suscepit eum ma-¬
ria sicut solent suscipi pegrini. Sed tam̃
suscepit famula dñm. egra saluatorem:
creatura creatorem. Suscepit autem sp̃u
pascenda: in carne pascendum. Uoluit eñi
dñs formam serui acciꝑe: & accepta for¬
ma serui. in illa pasci a seruis: dignati¬
one non conditione. Nam & ista digna¬
tio fuit. se prebere pascendum. Habebat
carnem. in qua esuriret quidem & siti¬
ret: sed nescitis quia in heremo esurienti
angłi ministrabant: Ergo quod pasci
uoluit. pascenti prestitit. Qd autem mi¬

Expanded text:
modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando perveetiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mi
Abbreviated transcription (Latin):
copia laborandi apud te est bethleem¬
in qua salutifer de uirgine partus illu¬
.xit: quem inuolutum ꝑannis inter an¬
gustias diuersorii presepe suscepit.
Apud te est declarata ab angłis adora-¬
ta amagis. ꝑ multoꝵ infantium mor-¬
tia. Apud te est ubi pueritia eius ado¬
leuit. ubi adolescentia maturauit. ꝙ ꝑ
incrementa corporea in uirum ꝑfectum
ueri hominis natura ꝓfecit. non sine
cibo esuritionis. non sine scmno quie¬
tis. non sine fletu miserationis: nec sine
fauore formidinis. Unus enim atq idẽ
est qui ꝙ in di forma oꝑat᷑ miracła
magna uirtutis: & informa hominis
autem reꝑaret omĩum uitam. recepit
omĩum causam: & uim ueteris ꝙro¬
graphi. qđ solus inter om̃s non debuit
p om̃ib soluͤ ndo uacuauit. ut sicut
ꝑ unius reatum om̃s facti fuerant.
peccatores. ita ꝑ unius in nocentiam
om̃s fierent innocentes: in de in homi-¬
nes man̾nte iusticia ubi humana ẽ¬

Expanded text:
copia laborandicopia laborandiin qua salutifer Davidicae Virginis partus illuxit, quem involutum pannis inter angustias diversorii, praesepe suscepit. Apud te est declarata ab angelis, adorata a magis, et per multorum infantium mortia. Apud te est ubi pueritia ejus adolevit, ubi adolescentia maturavit, et per incrementa corporea in virum perfectum veri hominis natura profecit, non sine cibo esuritionis, non sine somno quietis, non sine fletu miserationis, nec sine pavore formidinis: unus enim atque idem est, qui et in Dei forma operatus est miracula magna virtutis, et in forma servi autem repararet omnium vitam, recepit omnium causam: et vim veteris chirographi, quod solus inter omnes non debuit, pro omnibus solvendo vacuavit: ut sicut per unius reatum omnes facti fuerant peccatores, ita per unius innocentiam omnes fierent innocentes: inde in homine manente justitia, ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
maneret. non alterius tamen naturȩ
erat eius caro quam nr̃e: nec alia illi ꝗͣ
cȩteris hominib anima est sp̃uali pͥnci¬
pio quȩ ex celleret non diuersitate gene¬
ris. sed sublimitate uirtutis. Nichil enĩ¬
infirmitas carnis sue habebat aduersũ¬
eum. nec discordia desiderioꝵ gignebat
compugnantiam uoluntatum. Sensus
corporei uigebant sine lege peccati: ꝙ
ueritas affectionum sub moderamine
deitatis & mentis Nec temptabat᷑ ille¬
cebris: nec cedebat in iuriis. Uerus homo
uerti unitus est d̃o. nec scd̃m existentẽ
prius animam deductus est cȩlo: nec
scdm carnem creatus ex nichilo eandẽ
gerens in uerbi ditate ꝑsonam. & te¬
nens nobiscum communem in corpore
animaq naturam Non enim esset
d̃i hominumq mediator. nisi idem
d̃s̃ idemq homo inutroq & unus ẽẽt
ꝙ uerus. Incitat quidem nos ad lati¬
tudinem disserendi materiȩ magnitu-¬
do. sed aþud eruditionem tuam ñ ẽ

Expanded text:
ermaneret, non alterius tamen nature ermaneret, non alterius tamen nature erat eius caro quam nostrae, nec alio illi quam ceteris hominibus anima est inspirata principio, quae excelleret non diversitate generis, sed sublimitate virtutis. Nichil enim carnis suae habebat adversum, nec disccompugnantiam voluptatum: sensus corporei vigebant sine lege peccati, et veritas affectionum sub moderamine deitatis et mentis, nec tentabatur illecebris, nec cedebat in vitiis: verus homo vere unitus est Deo: nec secundum existentem prius animam deductus e coelo, nec secundum carnem creatus ex nihilo: eamdem gerens in Verbi deitate personam, et tenens communem nobiscum in corpore animaque naturam. Non enim esset Dei hominumque mediator, nisi idem Deus idemque homo in utroque et unus esset et verus. Invitat quidem nos ad latitudinem disserendi materiae magnitudo; sed apud eruditionem tuam non est
Abbreviated transcription (Latin):
atificans: ut głificata ingłificante ꝑ¬
maneat. Cur autem inconueniens
aut impossibile uideatur. ut uerbũ
& anima quȩ dissimilium naturarũ
sunt. unam faciunt etiam sine uer¬
bi incarnatione ꝑsonam: cum miulto
facilius sit. ut hanc unitatem sui atq
hominis ditatis prestet potestasꝰ quam
ut eam in substantiis suis optineat soliꝰ
humanitatis infirmitas: Nec uerbũ
gͥ incarnem. nec in uerbum caro mu¬
tata est. sed utrumq in uno manet.¬
& unus in utroq ñ ẽ diuersitate di¬
uisus. non ꝑ mixtione confusus. nec
alter ex patre alter ex matre: sed idem
aliter ex patre ante omne pͥncipium.
habitaret plenitudo diuinitatis. Nati¬
uita enim dñi scđm carnem quã¬
uis habeat quedam ꝓpria. quib huma¬
ne conditionis initia transcendat. siue
quod solus ab inuiolata uirgine sine
concupiscentia est conceptus & natus:
siue quod ita est uiscerib matris editꝰ.
ut fecunditas pareret. & uirginitas ꝑ¬

Expanded text:
atificans, ut glorificata in glorificante patificans, ut glorificata in glorificante permaneat. Cur autem inconveniens aut impossibile videatur ut Verbum eet anima quae dissimilium naturarum sunt, unam faciunt etiam sine Verbi incarnatione personam, cum multo facilius sit ut hanc unitatem sui atque hominis Deitatis praestet potestas, quam ut eam in substantiis suis obtineat solius humanitatis infirmitas? Nec Verbum igitur in carnem, nec in Verbum caro mutata est, sed utrumque in uno manet, et unus in utroque est, non diversitate divisus, nec permixtione confusus. Nec alter ex Patre, alter ex matre, sed idem aliter ex Patre ante omne principium, esus , in quo inhabitaret plenitudo Divinitatis vitas enim Domini secundum carnem quamvis habeat quedam propria, quibus humanae conditionis initia transcendunt, sive quod solus ab inviolata virgine sine concupiscentia est conceptus et natus, sive quod ita visceribus matris est editus, ut fecunditas pareret, et virginitas p
Abbreviated transcription (Latin):
na humanis. sed augeret humana diui¬
nis. Talis enim erat omnium aprimis
ducta genitorib causa mortalium. ut
originali peccato transeunte ꝑ posteros.
nullus penam dampnationis euaderet.
nisi uerbum caro fieret. & habitaret
in nobis. Quod d̃ĩtatis ẽ caro non mi¬
nuit: qͦd carnis est ditas ñ ꝑemit.
Idem est enim & sempiternus ex patre
& temporalis ex matre: in sua uirtute
inuiolabilis. in nr̃a infirmitate passi¬
bilis. In dditate trinitatis cum patre
& cum sp̃u scõ unius eiꝰdemq naturȩ:
insusceptione autem hominis non uniꝰ
substantiȩ. sed unius eiꝰdemq ꝑsonȩ:
ut idem esset diues in pauꝑtate. om̃pᷤ
in subiectione. impassibilis insuppli¬
cio. immortalis in morte. Nec enim uer¬
bum. aut incarnem aut in animam
aliqua sui parte conuersum est: cum
simplex & incommutabilis natura dĩ¬
tatis. tota in sua sit semꝑ eẽntia: nec
dampnum sui recipiens. nec augmen¬
tum. Et sic assumptam naturam be¬

Expanded text:
na humanis, sed augeret divinis humna humanis, sed augeret divinis humana. Talis enim erat omnium a primis ducta genitoribus causa mortalium, ut originali peccato transeunte per posteros, nullus poenam damnationis evaderet, nisi Verbum caro fieret et habitaret in nobis. Quod deitatis est, caro non minuit; quod carnis est, deitas non peremit. Idem enim et sempiternus ex Patre, et temporalis ex matre, in sua virtute inviolabilis, in nostra infirmitate passibilis. In deitate tantum et cum Patre et cum Spiritu sancto unius ejusdemque naturin susceptione autem hominis, non unius substantiae, sed unius ejusdemque personae: ut idem esset dives in paupertate, omnipotens in abjectione, impassibilis in supplicio, immortalis in morte. Nec enim Verbum aut in carnem aut in animam aliqua sui parte conversum est, cum simplex et incommutabilis natura Deitatis tota in sua sit semper essentia, nec damnum sui recipiens nec augmentum; et sic assumptam naturam be
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑẽ om̃ib quȩ creauit: nec umquam
creatori suo non fuerant subiecta quȩ
condidit: cui ꝓprium sempiternumq
nec aliunde quam de patre. nec aliud
esse quam pater est. Huic si addita est
potestas. si illustrata dignitas. si exalta¬
ta sublimitas: minor erat ꝓuehente qͥ
creauit: nec habebat diuitias eius nat᷑e.
cuius in diguit largitate. In ea plenitu¬
dine temporis. quȩ sempiterno consilio
fuerat prestituta. & ꝓpħica dictoꝵ atq
gestoꝵ significatione ꝓmissa factus filiꝰ
hominis non suȩ conuersione substan¬
tiȩ: sed nr̃e assumptione naturȩ uenit
querere & saluare quȩ pierant. Henit
autem non locali accessu. nec motione
corporea. tamquã presens futurꝰ unde
ab fuisset. aut illinc recessurus unde ue-¬
nisset. sed uenit ꝑ hoc quod erat uisibi¬
lis ꝙ communis cernentib declarandus.
humanam scilic& carnem atq anim̃a
inuiscerib uirginis matris accipiens.

Expanded text:
st omnibus quae creavit, nec umquam st omnibus quae creavit, nec umquam creatori suo non fuerunt subjecta quae condidit: cui proprium et sempiternum est nec aliunde quam de Patre, nec alium esse quam Pater est. Huic si addita esset potestas, si illustrata dignitas, si exaltata sublimitas, minor erat provehente qui creavit, nec habebat divitias ejus naturae, cujus indiguit largitate. In ea plenitudine temporis, quae sempiterno consilio fuerat praestituta, et prophetica dictorum atque gestorum significatione promissa, factus filius hominis non suae conversione substantiae, sed nostrae assumptione naturae, venit quaerere et salvare quod perierat. Venit autem non locali accessu nec motione corporea, tamquam praesens futurus unde adfuisset, aut illinc recessurus unde venisset, sed venit per hoc quod erat visibilis et cunctis cernentibus declarandus. Humanam scilicet carnem atque animam in visceribus virginis matris accipiens,